comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on litiges eum hoĩe potente: ne forte inci¬
das in manꝰ ulliꝰ. Hominem potentem for¬
srcan hic suꝑbum uult intelligi: adusꝰ quem
contendere ñ ẽ utile Unde in ꝓu̾biis scͥptum
est. irespondeas stulto iurta stulticiam suã.
ne efficiaris ei similis. Int̾ suꝑbos enim: semper¬
urgia sunt. Seruum aut̃ dñi ñ oportet litiga¬
re: s mansuetum eẽ. ad om̃s: docibilem: pati¬
entem: eum modestia corripientem. qͥ resisturs
u̾itati. Non contendas cũ uiro locuplete: ne
forte econtͣ constituat litem tͥ. Multos enim ꝑ¬
didit aurum atq argentum: ⁊ usq cor regum
extendit ⁊ conu̾tit. Eicłosum ẽ gͦ cum eo litem
agere: qͥ t̾renis lucͥs atq auariciȩ estib ꝓbat᷑
anhelare. Qͥa inde oriunt᷑ inuidie:contentio¬
nes. odium. homicidium. ⁊ cȩt̾a huiꝰmodi fla¬
gitia: q̃ mergunt hoĩes in int̾itum. ⁊ ꝑditionẽ.
Radix nãq õium maloꝵ ẽ cupiditas. Quam
qͥdam appetentes errauerunt a fide. ⁊ inseruert̃

Expanded text:
on litiges cum homine potente, ne forte incidas in manus illius. » Hominem potentem forsitan hic superbum vult intelligi, adversus quem contendere non est utile. Unde in Proverbiis scriptum est: « Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis . » Inter sum autem Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem qui resistunt veritati « Non contendas cum viro locuplete, ne forte contra constituat litem tibi: multos enim perdidit aurum atque argentum: et usque ad cor regum extendit et convertit. » Periculosum est ergo cum eo litem agere qui terrenis lucris atque avaritiae aestibus probatur anhelare; quia inde oriuntur invidiae, contentiones, odium, homicidium, et caetera hujusmodi flagitia quae mergunt homines in interitum et perditionem. « Radix namque omnium malorum est cupiditas: quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. Ericiꝰ uͦ spinosum animal & timidum.
& insꝑamse colligens ne apphendi possit eoᷤ
innuit. qͥ obsessi sunt sentib pecc̃oꝵ: & ips a
peccata defendunt. nec umqͣm sua scelera
confit̾i uolunt. Coruus immunda auis est:¬
&e dilanians. Designat uͦ eos. qͥ cum sint ĩmun¬
di uitiis. aliis detrabunt: & loquunt᷑ pacẽ
cũ ꝓximosuo. mala autẽ st̾ in cordib eorum.

Expanded text:
tantur. Ericius vero spinosum animal et timidum, tantur. Ericius vero spinosum animal et timidum, et in sphaeram se colligens ne deprehendi possit, eos innuit qui obsessi sunt sentibus peccatorum, et ipsa peccata defendunt, nec uni quidem sua scelera confiteri volunt. Corvus immunda avis et lanians, designat eos qui cum sint immundi vitiis, aliis detrahunt, et loquuntur pacem cum proximo, mala autem sunt in cordibus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
undem designans diabolum: qͥ õs sequaces
suos ad mortem dirigit: quiq illos quib pec¬
cata sugg̃it. postea coarguit. & ab eis penas ex¬
igit. Hunc gͦ dñs iħs int̾ficiet sp̃u oris sui.
Tunc speciosa niniue. idẽ mundꝰ cum pͥnci¬
pe suoꝑibit: ita ut nuuꝰ eimisereat᷑. Nec ab¬
horret si specios am dicamꝰ eccłiam: quia in
fine mundi sub antixp̃i ꝑsecttione. cũ abun¬
dauerit iniqͥtas & refrixerit caritas. ponet᷑
insolitudinẽ. paucissimis remanentib. qͥ se
uere & ñ simulate fateant᷑ se ẽẽ xp̃ianos: & tra¬
detur bestiis. & implebit᷑ monstͥsuitiorum.
Onocrotaiꝰ enim qͥ amat solitudinẽ. eos de¬
signat qͥ se ab eccłia scindunt. & sua illi con¬
uentieula p̃fert̃: & stridorem siue fragorem
quod ẽ animal diu̾sos mutans ꝑmomenta
colores: eos designans qͥ ꝑ ditisa uitia. nc̃ cru
delitate. mͦ tͥsticia. mͦ inutili exultatione mu¬

Expanded text:
umdem designans diabolum, qui omnes sequaces umdem designans diabolum, qui omnes sequaces suos ad mortem dirigit, quique illos quibus peccata suggerit, postea coarguit, et ab eis poenas exigit. Hunc ergo Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui. Tunc speciosa Ninive, id est mundus cum principe suo peribit, ita ut nullus ejus misereatur. Nec abhorret si speciosam dicamus Ecclesiam, quae in fine mundi sub Antichristi persecutione, cum abundaverit iniquitas, et refrixerit charitas, ponetur in solitudinem, paucissimis remanentibus, qui se vere et non simulate fateantur esse Christianos. Et tradetur bestiis, et implebitur monstris vitiorum. Onocrotalus enim, qui amat solitudinem, eos designat, qui se ab Ecclesia scindunt, et sua illi conventicula praeferunt, et stridorem sive fragorem quod est animal diversos mutans per momenta colores, eos designans qui per diversa vitia, nudelitate, modo tristitia, modo inutili exsultatione mu
Abbreviated transcription (Latin):
ra: que oĩa indicia st̃ solitudinis. Qm̃ attenu¬
aborobur eiꝰ. id ẽ nimue uł babylonis ĩmi¬
ꝓpħe. quasi insultantis ei post ruinam. & di¬
centis. Hec est ciuitas głosa habitans in con¬
fidentia: que dicebat in corde suo: egosum. &
pt̾ me ñ ẽ alia ampliꝰ. Qͦ d ñ solum ore locuta¬
est uerumetiam & in corde sic ẽẽ putauit. Qͦmͦ
facta es indesertũ. cubile bestiȩ: Qͦd gͦ in deser
ta ciuitate monstruose bestie dñr habitasse:
aut ita fuit iuxta litt̾am aut sub figura besti¬
arum. multarum uarietas nationũ indicat᷑.
Tropologice. ethiopes stͥ infideles. qͥ ñdum er¬
rorem uet̾is hominis. tanqm nigredinem de¬
posuert. Comininat᷑ gͦ his qͥuolunt ad melio¬
Nraconuti. & abluere inigredinẽ peccatoꝵ.
quod eiꝰ gladio interficiendi sint. gladio uide¬
licet u̾bi dei acutissimo. ut g̃s penitentiã agãt.¬
sic̃ niniuite: & moriat᷑ in eis peccatum. & uiuãs
iusticia. Et hoc qͥdem ipse dñs minatꝰ ẽ. nẽ

Expanded text:
ra, quae omnia indicia sunt solitudinis. « Quoniam attenuabo robur ejus, » id est Ninive vel Babylonis immia. » Vox prophetae quasi insultantis ei post ruinam, et dicentis: « Haec est civitas gloriosa, » « habitans in confidentia, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et extra me non est alia amplius. » Quod non solum ore locutaest, verum et in corde sic esse putavit. « Quomodo facta est in desertum cubile bestiae? Omnis ta civitate monstruosae bestiae dicuntur habitasse, aut ita fuit juxta litteram, aut sub figura bestiarum mutari varietates nationum indicantur. Tropologice Aethiopes sunt infideles, qui nondum horrorem veteris hominis tanquam nigredinem deposuerunt. Comminatur ergo his qui nolunt ad meliora converti, et abluere nigredinem peccatorum, quod ejus gladio interficiendi sint, gladio videlicet verbi Dei acutissimo, ut agentes poenitentiam sicut Ninivitae, moriatur in eis peccatum, et vivat justitia. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
de corruptione subleuat᷑. quia caro eiꝰ ñ uidit
corruptionem. id est non ẽ resoluta tabe in se¬
pulchro: iuxta qͦd ps almista p̃dixerat. ñ dabis
S queri potest. qͦd alibidic̃. Quȩ utilitas in san¬
guine meo.dum descendo in corruptionem: S
hic corruptio ꝓ uulner ibꝰ &e plagis ponit᷑. qͥb xp̃i
caro affect̾a est. dc si diceret. Quid ꝓdest. sicla¬
uis affligor dum uulneror: si uidei ñ saluant᷑:
Hic uͦ corruptio ꝓ putrefact̾ione ce resolutione
ponit᷑. Cum angustiaret᷑ in me anima mea:
dñi recordatꝰ sum. Cum inquit nullum aluro
sꝑarem auxilium: recordatio dñi mͥ saluti fuit.
Sic & psalmista. memor fui dei ce delectatus sũ.
Ex quo discimꝰ. cum deficit anima nr̃a consti¬
tuta in aliqua tbulatione. uł a corporea com¬
page diueilit᷑. debe nos dm inmemoria hab̃e: ce
ut oratiomea de extremis montium ascendat
ad templumsc̃m duum id est ad cȩlum. Quia

Expanded text:
de corruptione sublevatur, quia caro ejus non vidit de corruptione sublevatur, quia caro ejus non vidit corruptionem, id est non est resoluta tabo in sepulcro, juxta quod per Psalmistam praedixerat, « Non dabis Sed quaeri potest quod alibi dicit: Quae utilitas in carne mea, dum descendo in corruptionem? Sed hic corruptio pro vulneribus et plagis ponitur, quibus caro Christi effecta est: ac si diceret: Quid prodest dum clavis affligor, dum vulneror, si Judaei non salvantur? Hic vero corruptio pro putrefactione et resolutione ponitur. « Cum angustiaretur in me anima mea, Domini recordatus sum. » Cum, inquit, nullum aliud sperarem auxilium, recordatio Domini mihi saluti fuit. Sic et Psalmista: « Memor fui Dei, et delectatus sum. » Ex quo discimus, cum deficit anima nostra constituta in aliqua tribulatione, vel cum a corporis compage divellitur, debere nos Deum in memoria habere, et ut oratio mea de exremis montium ascendat ad templum sanctum tuum, id est ad coelum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
anima ẽ que pͥncipat᷑ corpori. Capute gͦ eius
pelagꝰ eooꝑuit: qnͣdo animam suam quam pro
nr̃a salute suscepit. ponoꝰ tͥbulationis ⁊ mortis p̃¬
grauauit. Extrema autẽ montium. pͥncipes dic̃
fluctib supplicioꝵ & abyssouallabunt᷑. Ad que
loca redemptoris anima descendit. nonut ibi
teneret᷑. ut suos inde eriꝑet. Ipsi sunt ⁊ uectes
t̾re. quasi qued amsere extreini carceris ⁊ penaꝵ:
uolentes semꝑ retinere animas. quas semel ac¬
cepissent. Hisuectib conclusꝰ est dñs: s sicut ꝑ¬
psalmistam p̃dixerat. portas ereas contriuit.⁊
uectes ferreos confregit. Quod autem sequitur.
subleuabis de corruptione uitam meam. ad io¬
nam ita refert᷑. qui cum debuerat inuentre cȩ
arcꝰq. ut cibꝰ diffundi: sospes de integer exierit.
Unde ce blandientis affectu dicit. dñe ds meus:
quem tanti beneficii magnittidine specialiter
dm̃ &e dũm senserat.S & mistice anima xpisti

Expanded text:
anima est quae principatur corpori. Caput ergo ejus anima est quae principatur corpori. Caput ergo ejus pelagus cooperuit, quando animam quam pro nostra salute suscepit, pondus tribulationis et mortis praegravavit. Extrema enim montium, principes dicfluctibus suppliciorum, et abysso vallabantur, ad quae loca Redemptoris anima descendit, non ut ibi teneretur, sed ut suos inde eriperet. Ipsi sunt et vectes terrae, quasi quaedam serae extremi carceris et poenarum, volentes semper retinere animas quas semel accepissent. His vectibus conclusus est Dominus; sed, sicut per Isaiam praedixerat, et portas aereas contrivit, et vectes ferreos confregit. Quod autem sequitur: « et sublevabis de corruptione vitam meam. » Ad Jonam ita refertur, qui cum debuerit in ventre ceti artusque diffundi, sospes et integer exierit. Unde et blandientis affectu dicit: « Domine Deus meus, m vocans, quem tanti beneficii magnitudine specialiter Deum et Dominum senserat. Sed et mystice: anima Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nos patior affectꝰ. & abiectum me dico. ut hoĩes
iuste abiectos reducam ad te: quatinꝰ ubi egosũ.
& ipsi sint mecum. ueruntamen rursum uidebo
templum sc̃m tuum. Iuxta ltttam hoc ionas ł
optando diẽ. uel cum quadam fiducia repro
in euangłio patͥ dicebat. Clarifica me tu pat̾
claritate quam habui priꝰquam mundus eẽt
apudte. Siue etiam cohabitationem patͥs ex op¬
tat: qͥa sic̃ pat̾ templum ẽ filii. itafiliꝰ templum
rias fortitudines. quȩ ꝓfundissimis infernilo¬
cis. id ẽ tartaro mancipate sunt: ad quȩ loca
timebant ire demones. rogantes in euangłio
dñm. ne mitterent᷑ in abyssum. Abyssus itaq
xp̃muallauit: cum inferoꝵ pͥncipes eum se ĩ
morte comp̾hendisse crediderunt. Pelagus eo¬
oꝑuit caput meum:ad extremum montium
descendi: terrȩ uectes concluserunt me in et̾
uoluntate sustentat᷑. sic̃ in psalmo dr. Ego con¬
firmaui columnas eiꝰ. Mistice caput domini

Expanded text:
nos patior affectus, et abjectum me dico, ut homines nos patior affectus, et abjectum me dico, ut homines juste abjectos ad te reducam, quatenus ubi ego sum, et ipsi sint mecum. « Verumtamen rursus videbo templum sanctum tuum. » Juxta litteram hoc Jonas vel optando dicit, vel cum quadam fiducia repromin Evangelio Patri dicebat, « Clarifica me, Pater, claritate quam habui priusquam mundus esset apud te. » Sive etiam cohabitationem Patris exoptat, quia sicut Pater templum est Filii, ita Filius templum rias fortitudines, quae profundissimis inferni locis, id est tartaro, mancipatae sunt, ad quae loca timebant ire daemones, rogantes in Evangelio Dominum ne mitterentur in abyssum. Abyssus itaque Christum vallavit, cum inferorum principes eum se in morte comprehendisse crediderunt. « Ad eoperuit caput meum: ad extrema montium descendi, terre vectes conclobus Dei voluntate sustentatur, sicut in psalmo dicitur: « Ego confirmavi columnas ejus. » Mystice: caput Domini
Abbreviated transcription (Latin):
in corde maris dñs se conquerit᷑ ꝓiectum. id ẽ
in mediis temptationibꝰ. s non sensit amaras
aqͣs. quiaut apłs dicit. temptatꝰ est ꝑ omnia ꝓ
similitudine s absq peccato. Nam ñ se aqͣ ma¬
ris. s flumine cireumdatum diẽ. hoc ẽ dules
aqͣ: quia temptari foris potuit: s mentem eiꝰ
peccati delectatio ñ momordit. ⁊ iectum autẽ
patre tͣditum asserit. Omnes gurgites tui ce
sluctus tui suꝑme tͣnsiert. Gurgites & fluctꝰ
temptationes & ꝑsecutiones sunt: que nunqͣm
sine ꝑmissione & uoluntate di contingunt.
bus uerabat᷑ genꝰ humanum sustinuit ⁊ tregĩ.
ut nos post eum securi nauigarem. Et ego dixi.
serui susceꝑat. eiꝰ etiam uoce utit᷑: abieetum se
dicens ab ocłis patͥs. Ac si diceret. Quando erã
tecum o pat̾. & in tuolumme eram lum̃: tẽ ñ¬
me causabar abiectum. Postquam autemueni
inꝓfundum. & carne cireumdatꝰ sum. huma¬

Expanded text:
in corde maris Dominus se queritur projectum, id est in corde maris Dominus se queritur projectum, id est in mediis tentationibus, sed non sensit amaras aquas; quia, ut Apostolus dicit: Tentatus est per omnia pro similitudine absque peccato. Nam non se aqua maris, sed flumine circumdatum dicit, hoc est, dulci aqua: quia tentari foris potuit, sed mentem ejus delectatio peccati non momordit. Projectum autem Patre traditum asserit. « Omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt. » Gurgites et fluctus, tentationes et percussiones sunt, quae nunquam sine Dei permissione et voluntate contingunt. ibus vexabatur genus humanum, sustinuit et fregit, ut nos post eum securi navigaremus. « Et ego diservi susceperat, ejus etiam voce utitur, abjectum se dicens ab oculis Patris. Ac si diceret: Quando eram tecum, o Pater, et in tuo lumine eram lumen, tunc non causabar me abjectum. Postquam autem veni in profundum, et carne circumdatus sum, huma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desꝑans. totum se ad obsecrandum conu̾tit:
sciens dm̃ maxime in tͥbulationib affuturum
sic̃ ipse uiro iusto ꝓmittit. cum ipsosum in tri¬
bulatione. eripiam eum. Ciamaui de tͥbtilat
diẽ clamaui. hoc est eum uidisset cȩtum & tan¬
tammolem corporis eiꝰ clamauit aqͥs cedentib
fuit magnitudinis. ut instar obtineret inferni.
Possunt hec referri allegorice ad xp̃m: qui ꝑ dd̾
ri. Ipse fuit enim in inferno uiuens. int̾ mortuo
flumina circumdederunt me. Patet iuxtalit¬
teram. qͦd elaus uentre cȩti. in medio maris fu̾it.
& fluminib uallatꝰ sit. Misticouͦ sensuhoc dic̃.
quod ꝑpsaimistam p̃dictum ẽ: infixus sum in
limo ꝓfundi. & non ẽ substantia. ad compara¬
tionem enim cȩlestis habitationis. in qͣsũma
pax regnat. de qua dr factus est in pace locꝰ eius:
omnis trena habitatio plena fluẽtibꝰ est & dem¬
pestatib. sor autem maris infernum designat.

Expanded text:
non desperans, totum se ad obsecrandum convertit, non desperans, totum se ad obsecrandum convertit, sciens Dominum maxime in tribulationibus adfuturum, sicut ipse viro justo promittit, « Cum ipso sum in tribulatione, eripiam eum. » Et idem « Clamavi, » hoc est: cum enim videret cetum et tantam molem corporis ejus, clamavit aquis cedentibus, fuit magnitudinis, ut instar obtumesceret inferni. Possunt haec referri allegorice ad Christum, qui peri. Ipse enim fuit in inferno vivens, inter mortuos flumen circumdedit me. » Patet juxta litteram, quod clausus ventre ceti in medio maris fuerit, et fluminibus vallatus sit. Mystico vero sensu hoc dicit, quod per Psalmistam praedictum est: « Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. » Ad comparationem enim coelestis habitationis in qua summa pax regnat, de qua dicitur: Factus est in pace locus ejus, omnis terrena habitatio plena fluctibus est et tempestatibus. Cor autem maris infernum designat,
Abbreviated transcription (Latin):
totum: qͥ tropos usitatissimꝰ est indiuinis scͥpt̾is.
Siquidem dñs parasceue hora m. crucifixus ẽ.
horanona emisit sp̃m:. iam uͦ sero depositum ẽ
corpꝰ eius de cruce. ce collocatum in monum̃to:
ubi iacuit nocte illa cumsequenti die sabbati:
& alia noct̾e sequentis dñici diei Sicq mane
pͥma sabb̃i surrexit ut marcꝰ testat᷑. Triginta sex
gͦ horas lacuit in sepule: tres autem dies cõplẽt
ui. feriam qua mortuus est ꝓuna die & nocte.
sabb̃m cum sua nocte. itemq noctem que dies
dñicȩ mancipat᷑. referamꝰ ad exordium dñici
diei: qͦdam᷑ tres dies ẽẽ uidebunt᷑. S non absq
magnomistiohoc ẽẽ credendum ẽ. Siquidem
qͥdem mors dupla est. quia inanimamorim ꝑ
peccatum: & incorpore. ꝑ penam peccati. Xp̃i
autem mors tantum simplafuit: quia in cor¬
pore tantum mori potuit: in anima uͦ num¬
quam mortem admisit.quia nunquam pecca
postquam se in columem sensit. de dei miscd̃ia

Expanded text:
otum, qui tropus usitatissimus est in divinis Scripturis. Siquidem Dominus parasceve hora sexta crucifixus est, hora nona emisit spiritum, jam vero sero depositum est corpus ejus de cruce, et collocatum in monumento. Ibi jacuit nocte illa cum sequenti die sabbati, et alia nocte sequentis diei dominici, sicque mane prima sabbati surrexit, ut Marcus testatur. Triginta sex ergo horis jacuit in sepulcro. Tres autem dies complent sextam feriam, qua mortuus est, pro una die ac nocte sabbatum cum sua nocte, itemque noctem quae diei dominicae mancipatur, referamus ad exordium dominici diei, quodammodo tres dies esse videntur. Sed non absque magno mysterio hoc esse credendum est. Siquidquidem mors dupla est, quia in anima morimur per peccatum, et in corpore per poenam. Christi autem mors simpla tantum fuit, quia in corpore tantum mori potuit, in anima vero nunquam mortem admisit, quia nunquam peccavpostquam se incolumem sensit, de Dei misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
bellauerunt. & factisunt ultores iniuriarũ di.
subdit᷑. s̃t ipse ñ pot̾it sanare uos. nec soluere po
sante nec a seipsis libare potuerunt eos assyrii:
nec captiuitatis soluere uincłm. Iuxta tropolo¬
giam. effraim & iudam possumꝰ referre ad here¬
ticos. & eccłiasticos uiros. qͥ cum suum uidint
uincłm. hoc ẽ cum se cognou̾int peccatis esse¬
obnoxios. de qͥb scͥptum ẽ. funib peccatorum
suoꝵ unꝰqͥsq constͥngit᷑: non di querunt sed
diaboli auxilium. qui ultor est peccatorum: de
quo seͥptum ẽ. Ut destruas mimicum & ultorẽ.
Et qͥa nonuerum auxiliatorem uł iudicem dep̃¬
cant᷑: iccir coꝑmanere cogunt᷑ in dolorib suis:
inuaruis delictoꝵ errorib. Nec pot̾it eos diabolꝰ
Isanare. nec a uincłis peccatoꝵ eruere: cũ iusto¬
d̃ iudicio una cum eo ꝑierint. Qm̃ ego quasi
Ileena effraim: ce qͣs i catulus leonis domui iuda

Expanded text:
bellaverunt, et facti sunt ultores injuriarum Dei, bellaverunt, et facti sunt ultores injuriarum Dei, subditur: « Et ipse non poterit sanare vos, nec solvere a sante, nec a seipsis liberare eos potuerunt Assyrii, nec vinculum captivitatis solvere. Juxta tropologiam Ephraim et Judam possumus referre ad haereticos et ecclesiasticos viros, qui cum suum viderint vinculum, hoc est, cum se viderint peccatis obnoxios, de quibus scriptum est: Funibus peccatorum unusquisque constringitur, non Dei quaerunt, sed diaboli auxilium, qui ultor est peccatorum omnium, de quo scriptum est: Ut destruas inimicum et ultorem. Et quia non verum auxiliatorem et judicem deprecantur, idcirco permanere coguntur in doloribus suis, et in variis delictorum erroribus, nec poterit eos diabolus sanare, nec a vinculis peccatorum eruere, cum justo judicio Dei una cum eo perierint. « Quoniam ego quasi leaena Ephraim,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s originem dux̃. eui ꝓmissio reposita erat.
dicente iacob. Et ipse erit expectatio gentiũ.
Punitis autem hereticis qͥ intelligunt᷑ noie
effraim. etiam iudas scilicet hi qͥ in eccłia
ꝑmanent. ⁊ hereticoꝵ uł uitris ul errorib
continent᷑. simili sententia subiacebunt:
qͥa necesse ẽ. ut qui eoꝵ imitant᷑ actꝰ. parem cũ
eis sustineant pęnam. Et uidit effraim languo¬
rem suũ & iudas uincłm suum. ⁊ abut effraim
ad assur. & misit ad regem ultorem. Intelligeis
id est suam infirmitatem. & iudas tuncłm fuũ:
hoc ẽ cognoscens sͥ ideoimminere captiuitatem.
qͥa sociat᷑ fuerat.xͣ. tͥbubꝰ in peccato. misit ad as¬
sur: quia ñ a deo quice peccatum &e captiuica¬
tem soluere pot̾at. s a rege assyrioꝵ quesiuit
auxilium. Legimꝰ qͥppe in libro regum qͦd sub
Iudas qͦq sub rege achat misit munera tegla¬
phalasar ut libaret eum de manu phacee re¬

Expanded text:
Christus originem duxit, cui repromissio reposita est, Christus originem duxit, cui repromissio reposita est, dicente Jacob: « Et ipse erit exspectatio gentium. » Punitis autem haereticis, qui intelliguntur nomine Ephraim, etiam Judas, scilicet hi qui in Ecclesia permanent, et haereticorum vel vitiis vel erroribus continentur, simili sententiae subjacebunt, quia necesse erat, ut qui eorum imitantur actus, parem cum eis poenam sustineant. « Et vidit Ephraim languorem suum, et Judas vinculum suum, et abiit Ephraim ad Assur, et misit ad regem ultorem. » Intelligenid est suam infirmitatem, et Judas vinculum suum, hoc est, cognoscens sibi ideo imminere captivitatem, quia sociatus erat decem tribubus in peccato, misit ad Assur, quia non a Deo, qui et peccatum et captivitatem solvere poterat, sed a rege Assyriorum quaesivit auxilium. Legimus in libro Regum quod sub t. Judas quoque sub rege Achaz misit munera Teglatphalassar, ut liberaret eum de oppre
Abbreviated transcription (Latin):
inse fractam ẽẽ iudicui uitatẽ. Sic ⁊ de õĩb
reꝓbis sentiendum est. Et ero qͣsi tinea effraĩ
& qͥsi putredo domui iuda. Iinea comedit ue¬
stimentum: putredo autem uł caries ligna cõ¬
sumit. Estq in his ub sens hic. Siẽ tinea consu¬
mit uestim̃tum: ⁊ putredo uł caries lignum:
qͦd utrunq ꝑ spacium fit temporis: ita ego &
priꝰ.xͨ. ⁊ postea duab tͥbub longo tempore pę¬
nitentiam tbuens. eosq ad salutem ꝓuocans.
damnationi illos tradam. Ubinotandum.
qͦd tinea refert᷑ ad efframi: putredo autem ad
domum iuda. Iinea qͥppe celerius consumit
uestim̃tum: qm putredo uł caries lignum.
dc ꝑ hoc ostendit᷑ pͣfact̾am .xͣ. tͥbuum captiui¬
tatem. deinde duarum: qm̃ qͥ pͥores fueront¬
uertendum etiam. qͦd eum totum effraim. se
tanqͣm tinea consumpturum ꝓtestet᷑: de tͥbu
se seruaturum ex eis. qͤ postea reu̾sa est ex qͣ

Expanded text:
et in se fractam esse judicii veritatem. Sed et de omnibus et in se fractam esse judicii veritatem. Sed et de omnibus reprobis sciendum est. « Et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda. » Tinea comedit vestimentum, putredo autem vel caries ligna consumit, estque in his verbis sensus: Sicut tinea consumit vestimentum, et putredo vel caries lignum, quod utrumque per spatium fit temporis, ita ego et prius decem et postea duabus tribubus longo tempore poenitentiam tribuens, eosque ad salutem provocans, damnationi illos tradam. Ubi notandum quod tinea refertur ad Ephraim, putredo autem ad domum Juda. Tinea quippe celerius consumit vestimentum, quam putredo vel caries lignum. Ac per hoc ostenditur prius factam decem tribuum captivitatem, deinde duarum: quoniam qui priores quovertendum etiam, quod cum totum Ephraim se tanquam tinea consumpturum protestatur, de tribu se servaturum ex eis, quae postea reversa est, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
pe appellat afflictionem ab hostibꝰ illatam. ꝙͣ¬
cum sustineret fractum se dicebat iudicio. ħ ẽ
iniuste. & sine aliqͣ culpa fatebat᷑ ẽẽ damnatũ.
Qmobrem ut ñ sine causa cognosceret se hec
iustiores fiunt qͥ eos opp̃sserunt. s qͥa iudei qͦn¬
dam popłs m̃s me deseruerunt. & cȩperunt
abire post sordes. hoc est post idola Unde sor¬
dib & immundiciis comparant᷑. Ideoq iustam
infert sententiam: ostendens eos iccireo calum¬
niam sustinere. & tradi peiorib: qͥa cȩpit effra¬
im hoc ẽ iheroboã abire post idola. & deum
derelinquere. Ipse enim aureos fabricauit ui¬
tulos: qͦs postea adorauit. Et de hereticis ma¬
nifestus est sensꝰ. qͦd sosphimatib suis ⁊ artedi¬
alctica orp̃sserint eccłiam. S cum hoc fecerĩt.
ñ mundiciam uere fidi. s sordes sequent᷑ m̃da¬
cii. Qui cum se damnatos uidint. cum dia¬
bolo ⁊ angłis eiꝰ: uident᷑ sͥ calumniam pati⁊

Expanded text:
pe appellat afflictionem ab hostibus ei illatam, qpe appellat afflictionem ab hostibus ei illatam, quam sustineret, fractum se dicebat judicio, hoc est, injuste et sine aliqua culpa fatebatur se damnatum. Quamobrem, ut non sine causa cognoscat se hoc justiores fuerint, qui eos oppresserunt, sed quia Judaei, quondam populus meus, me deseruerunt, et coeperunt abire post sordes, hoc est, post idola. Unde sordibus et immunditiis comparantur, ideoque justam infert sententiam, ostendens eos idcirco calumniam sustinere, et tradi pejoribus, quia coepit Ephraim hoc est Hieroboam abire post idola, et Deum derelinquere. Ipse enim aureos fabricavit vitulos, quos postea populus adoravit. Et de haereticis manifestus est sensus, quod sophismatibus suis et arte dialectica oppresserint Ecclesiam. Sed cum hoc fecerunt, non munditiam verae fidei, sed sordes sequuntur mendacii. Qui cum se damnatos viderint cum diabolo et angelis ejus, videntur sibi calumniam pati,
Abbreviated transcription (Latin):
conditionis. Unde & apl̃s monet uiros eccłia¬
sticos. ne suꝑ fractionem głent᷑ iudaicorum ra
moꝵ: s mag̃ timeant ne ⁊ ipsi frangantur.¬
S qͥa qͥdam de int̾itu gaudent reꝓborumq
iccirco se stare putant. si alii corruant: effun¬
dit suꝑ eos dñs quasi aqͣs iram suam: quia
plerunq dum alii de alioꝵ lapsu lȩtantur.
ipsi in eadem incidunt mala. ꝓ quib aliis
insultabant: ac ꝑ hoc iram derincurrunt
lransferunt etiam pͥncipes iuda t̾minos qͦs
posuerunt patres eoꝵ: qñ immutant m̃dacio
u̾itatem. &e aliud p̃dicant. qͣm ab apłis acceꝑ¬
unt. Calumniam patiens esfraim. fractus iudi¬
cio. Popls isrłitic acdhuc in duriciam cordis ꝑ¬
seuerans. dicebat se fract̾um iudicio. ⁊ mique
obpͥmi abhostib dicens. qm̃ nos qͥde genere a¬
braham amici dei descendimꝰ. peiorib nobis.
hoc est incircumcisis ⁊ idolatͥs. penit᷑q a dei
cultu alienis. tͣdĩ debuimꝰ. Calumniam qͥp¬

Expanded text:
conditionis. Unde et Apostolus admonet viros ecclesiaconditionis. Unde et Apostolus admonet viros ecclesiasticos, ne super fractione Judaimorum, sed potius timeant ne et ipsi franganturSed quia de interitu quidam gaudent reproborum, et idcirco stare se putant si alii corruant, effundit super eos Dominus quasi aquam iram suam, quia plerumque dum alii de aliorum lapsu laetantur, ipsi in eadem incidunt mala, pro quibus aliis insultabant, ac per hoc iram Dei incurrunt. Transferunt etiam Juda principes terminos, quos posuerunt patres eorum, quando immutant mendacio veritatem, et aliud praedicant quam ab apostolis acceperunt. « Calumniam patiens Ephraim, fractus judicio. » Populus Israeliticus adhuc in duritia cordis perseverans dicebat se fractum judicio, et inique opprimi ab hostibus, dicens: Quoniam nos ex genere Abraham amici Dei descendimus, pejoribus vobis, hoc est, incircumcisis et idololatris, penitusque a Dei cultu alienis tradi non debuissemus. Calumniam quip
Abbreviated transcription (Latin):
guibili. Iunc etiam dñs in damnatione illo¬
rum fidem ostendet. hoc ẽ u̾ba sua fidelia. &
uera demonstrabit: cum hoc qͦd de illoꝵs int̾i¬
tu ante p̃dixerat. oꝑe complebit. Qd ñ solum ad
hereticos. s ad om̃s gñalit reꝓbos potest ñ incõ
in captiuitatem: & redacta est t̾ra eorum in so¬
litudinem. Principes iuda qͥflere debuerant.
& suum popłm cohortari ut recedent abido¬
latria. ne & ipsis similia accident. cȩperunt
tius. & facti sunt qͣsi assum̃tes tininos israelis:
tͣnseuntes fines suos. & in regnis qͦndam eoꝵ
regnum suum.⁊ possessionem dilatare cupi¬
entes. Quamobrem subdit̾. Suꝑ eos effundã
qͣsi aqͣm iram meam. id est & suꝑ ipsos yncipeᷤᷤ
effusionis: largitatem & magnitudinem rei
de qua agit᷑ significat. Dic̃ qͦq ad pͥncipes nui¬
da id est eccłiȩ qͦd ñ debu̾int exultare. ⁊ reꝓ¬
borum ꝑditionem suam estimare salutem:

Expanded text:
nguibili. Tunc etiam Dominus in damnatione illonguibili. Tunc etiam Dominus in damnatione illorum fidem ostendet, id est, verba sua fidelia et vera demonstrabit, cum hoc quod de illorum interitu ante praedixerat, opere complevit. Quod non solum ad haereticos, sed ad omnes generaliin captivitatem, et redacta terra eorum in solitudinem, principes Juda qui flere debuerant, et suum populum cohortari ut recederent ab idololatria, ne et ipsi similia sustinerent, coeperunt tius: et facti sunt 56 quasi assumentes terminos Israel, transeuntes fines suos; et in locis quondam eorum regnum suum et possessionem dilatare cupiequasi aquam iram meam, » id est, super ipsos principes effusionis, largitatem et magnitudinem rei de qua agitur, significat. Dicit quoque ad principes Juda, hoc est Ecclesiae, quod non debuerint exsultare, et reproborum perditionem suam aestimare salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
thauen. que domꝰ inutilis sonat. hoc ẽ in suis
cordib que pꝰ ꝑrectam fidem erant bethelid
est domꝰ dei. s iam ꝑdiu̾sos errores inutilia
facta sunt. Quib bene congruit: qͦd bethauen
post tͥgum beniamin fuisse memorant᷑. Ben¬
iamin qͦq int̾ytatur fili dext̾ȩ: & significat sc̃os
ad dext̾am. id ẽ ad celestis regni ꝓspitatem uen¬
p̃sentis uite commoda post dorsum habent:
quia cuncta postponunt tͣnseuntia dicentes
cũ apło. Unum qͦd retͦ est obliuiscentes. ⁊ in an¬
teriora nos extendentes. sequam ad brauium
suꝑne uocationis. Heretiei uͦ post t̾gum benia¬
min sunt: quia ea que in p̃senti uita sunt. ⁊ qͦ
scĩ despectui hñt. desiderabilit appetunt: ⁊ de¬
lectabilit̾ sequunt᷑. totam spem suam in transi¬
toriis reb positam habentes. Et qui pꝰtudeban¬
tur eẽ effraim id ẽ ub̃tas: eum aduenerit dies
correptionis id ẽ iudicis erunt in desolatione.

Expanded text:
thaven, quae domus inutilis sonat, hoc est, in suis thaven, quae domus inutilis sonat, hoc est, in suis cordibus quae prius per rectam fidem erant Bethel, id est domus Dei, sed jam per diversos errores inutilia facta sunt, quibus bene congruit, quod Bethaven post tergum Benjamin fuisse memoratur. Benjamin quippe interpretatur dexter, et significat sanctos ad dexteram, id est, ad coelestis regni prosperitatem venpraesentis vitae commoda post dorsum habent, quia cuncta postponunt transeuntia, dicentes cum Apostolo: Unum est quod retro obliviscentes, et in anteriora nos extendentes, sequimur ad bravium supernae vocationis. Haeretici vero post tergum Benjamin sunt, quia illa quae in praesenti sunt vita, et sancti despectui habent, desiderabiliter appetunt, et delectabiliter sequuntur, totam spem suam in transitoriis rebus positam habentes, et qui prius videbantur esse Ephraim, id est ubertas, cum advenerit dies correptionis, id est judicii, erunt in desolationem,
Abbreviated transcription (Latin):
beniamia. non ꝓcul ẽ bec ciuitas condita in
tͥbu effraim in postior scilicet parte ipsiꝰ ben¬
lamin. Effraim in desolationem erit in die
correptionis. In hoc loconomine effraim. tã
reges de styrpe effraim ꝓcedentes. qm etiam
autem correptionis appellat tempꝰ qͦ tditift̃
hostib ꝓpt̾ suapeccata:. ut qui noluerant doser¬
uire inꝓsꝑitate correptionem sustinent bosti¬
um uariis afflicti miseruis. Qua tudelicet die fa¬
ct̃i sunt in desolationem & reges & subiecti illo¬
rum: qͣndo qͥb dam int̾fectis. cȩt̾is autem in cap¬
tiuitatem abductis sunt. t̾ra eorum a suis culto¬
in ꝓpħis: ostendam fidem. id ẽ fidelia uerba
mea manifestabo ⁊uera. Qͥa qͥeqͥd de eorum
locut᷑ sum ꝑditione: complebit᷑ oꝑe. S &e here¬
corde finxerunt. uenerant᷑. Quaxpt̾ p̃cipitur
ut ñ silentio malum suum tegant. s publice
cunct̾is manifestent: ⁊ iubent᷑ ululare in be¬

Expanded text:
Benjamin, non procul est haec civitas condita in Benjamin, non procul est haec civitas condita in tribu Ephraim, in posteriore scilicet parte ipsius Benjamin. « Ephraim in desolationem erit in die correctionis. » In hoc loco Ephraim nomine tam reges de stirpe ejus procedentes, quam et em correptionis appellat tempus quo traditi sunt hostibus propter peccata sua, ut qui noluerunt Deo servire in prosperitate, correptionem sustinerent hostium variis afflicti miseriis. Qua videlicet die facti sunt in desolationem et reges et subjecti illorum, quando quibusdam interfectis, caeteris autem in captivitatem abductis, terra eorum a suis cultoin prophetis, ostendam fidem, id est, fidelia verba mea manifestabo et vera, quia quidquid de eorum locutus sum perditione, complebitur opere. Sed et haerecorde finxerunt, venerantur. Quapropter praecipitur eis ut non silentio malum suum tegant, sed publice cunctis manifestent. Et jubentur ululare in Be
Abbreviated transcription (Latin):
natus est saul. Rama audem ipsa est: qͣm rex
isrł conat̾ occupare sic̃ in regum legit᷑. ut elax¬
deret ex itum & intͦitum domui iude & benia¬
min. Porro bethauen in tͥbu est effran: qͤ ante
tiocata ẽ bethel. Qͥa gͥ p̃miserat suꝑiꝰ.xͤ. tͥbuũ¬
& duarum captiuitatem dicens. nc̃ deuorabit
eosm̃sis cum partib suis. Hortat᷑ eos qͣsi iam in¬
stante uicina captiuitate. ut resonent bucciniᷤᷤ
& tub: cohortantes se inuicem in cõmunẽ luc¬
tum. Et ẽ sensꝰ. Nolite ur̃am captiuitatem hu¬
mili uoce deflere: s buccinis concreꝑate ⁊ tub̃.
ut om̃s audiant qͥ in circuitu st̃. Cui sensui
bene congruit: quod gabaa collis. rama excel
excelsaq uoce deflete imminentem uob capti¬
uitatem. Ululate etiam in bethauen: ubi ẽ unꝰ
ex uitulis aureis. ꝓ quoꝵ adoratione mͦ capti¬
ui tͣdent̾ habitatores eiꝰ. Et pulchre addit. Post
t̾gum tuum beniami. Ubi enim tͥbꝰ funtur

Expanded text:
natus est Saul. Rama autem ipsa est, quam rex natus est Saul. Rama autem ipsa est, quam rex Israel conatus est occupare, sicut in libro Regum legitur, ut clauderet exitum et introitum tribui Juda et Benjamin . Porro Bethaven in tribu est Ephraim, quae ante vocata est Bethel. Quia igitur praemiserat superiuitatem, dicens: « Nunc devorabit eos mensis cum partibus suis, » hortatur eos quasi jam instante vicina captivitate, ut resonent buccinis et tubis, cohortantes se invicem in communem luctum. Et est sensus: Nolite vestram captivitatem humili voce deflere, sed buccinis concrepate et tubis, ut omnes audiant qui in circuitu sunt. Cui sensui bene congruit, quod Gabaa collis, Rama excelscelsaque voce deflete imminentem vobis captivitatem. « Ululate etiam in Bethaven, » ubi est unus ex vitulis aureis, pro quorum veneratione modo captivi tradentur habitatores ejus. Et pulchre additur, « post tergum tuum Benjamin » Ubi enim tribus finitur
Abbreviated transcription (Latin):
bis. s plurib uicib captiuatum refert. S¬
& heretici suspicant᷑: qͦd in multitudinẽ sacͥfi¬
ciorum suoꝵ placent dm̃. Et iudas. id est eccle¬
siastici qͦd faciendo elemosinas peccata sua re¬
dimant in qͥbꝰ ꝑmanent: cum omne sacͥficiũ
pͥtita ñ p̃sentia scelera delere soleat. Et utiq ta¬
les dmñ inueniunt: qͥa aufert̃ ⁊ ꝓcul recedit
abeis. Preuaricant᷑ autem. qñ dei negligunt
p̃cepta: & alienos generant filios. cumopera¬
faciunt diabolica. Ideoq cotidie & sigillatim
damnant̾ cum sius partib: hoc est cum malis
que gerunt oꝑib ad int̾itum ꝓperant eternȩ
damnationis. Clangite buccina in gabaa. tu¬
ba in rama: ululate in bethatien. Buecina ex cor
nu animantis recuruofit. Tuba autem ex ere ut
argento in lege fieri p̃cipit᷑: concrepatq in bel¬
lis ⁊ sollemnitatib. Gabaa &e rama ciuitates ft̃
in tͥbu beniamin sibiuicinȩ. Hec ẽ gabaa: tͥ

Expanded text:
bis, sed pluribus vicibus captivatum refert. Sebis, sed pluribus vicibus captivatum refert. Sed haeretici suspicantur quod in multitudine sacrificiorum suorum placent Deum, et Judas id est ecclesiastici quod faciendo eleemosynas peccata sua redimant, in quibus permanent, cum omne sacrificium praeterita, non praesentia scelera delere soleat. Et utique tales Deum non inveniunt, quia auferetur et procul recedet ab eis. Praevaricantur autem, quando Dei negligunt praecepta, et alienos generant filios per opera diabolica. Ideoque quotidie et singulatim damnantur cum suis partibus, hoc est, cum malis quae egerunt operibus ad interitum properant aeternae damnationis. « Plangite buccina in Gabaa, tuba in Rama, nu animantis recurvo fit; tuba autem ex aere vel argento in lege fieri praecipitur, concrepatque in bellis et in solemnitatibus . Gabaa et Rama, civitates sunt in tribu Benjamin sibi vicinae. Haec est Gabaa, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
munerib p̃sertim cum dicat psalmista. Non
suscipiam de domotua uitulos.⁊ nunqͥd man¬
ducabo carnes taurorũ. & c̃. In dño p̃uaricati
sunt. Iunc scilicet. qñ ꝓdo idola uenerati ft̾.
qͥa filios alienos genuerunt. hoc est iunct̾i ido¬
lis ñ deo s demonib filios genuerunt. Alieniqͥp
pe accipiunt᷑ filii qͥ in idolors sunt errore gene¬
rati. siue qͦs per ignem ducentes idolis consecͣ¬
uerunt. Nẽ deuorabit eos mensis cum partibꝰ
suis. Qͥa inqͥt hoc fecert̾. ñ multo post tẽpore
sinp̃sentiarum aduenient ei hostes. assyriiui¬
delicet atq chaldei. & deuorabunt᷑ cum suis
partib. hoc ẽ cum suispossessionib qͣs sorte ce
funicło acceperunt. Unde & .lxxͣ. tͣnstulerunt :
deuorabit eos rubigo cum clericis suis. Et est
sensꝰ. Psingłos menses hostis adueniet. & cuncta
que ad eos ꝑtinent uastabit. ipsosq partim
int̾ficiet: partim in captiuitatem ducet. Qͦt

Expanded text:
muneribus, praesertim cum Psalmista dicat: Non muneribus, praesertim cum Psalmista dicat: Non suscipiam de domo tua vitulos; et: Nunquid manducabo carnes taurorum, etc. « In Domino praevaricati sunt, » tunc scilicet, quando pro Deo idola venerati sunt, « quia filios alienos genuerunt, » hoc est, juncti idolis, non Deo, sed daemonibus filios genuerunt. Alieni quippe filii accipiuntur, qui in idolorum sunt errore generati, sive quos per ignem ducentes idolis consecrarunt. « Nunc devorabit eos mensis cum partibus suis. » Quia, inquit, hoc fecerunt, non multo post tempore, sed impraesentiarum advenientes hostes, Assyrii videlicet atque Chaldaei, et devorabunt eos cum suis partibus, hoc est, cum suis possessionibus, quas sorte et funiculo acceperunt. Unde et LXX transtulerunt: Devorabit eos rubigo cum hederis suis. Et est sensus: Per singulos menses hostis adveniet, et cuncta quae ad eos pertinent vastabit, ipsosque partim interficiet, partim in captivitatem ducet. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
scelera patiant᷑ &e penam. S &e hereticis sua arro¬
gantia in faciem respondebit: qñ ꝑ suꝑbiam qua
semꝑ scire altiora iactant. c magistͥ ⁊ discipłi
simul corruent. Itdas qͦq id est uir. eccłiastica
doctͥna institut᷑. qui corpore qͥdem ñ mente in
eccłia manet. & eandem cum hereticis habet
inerrore scientiam. frustraq nom̃ eccłiasticũ
confitet᷑: ipse qͦq cum hereticis puniendus ẽ.
In gregib suis ⁊ i arm̃tis suisuadent ad queren¬
dum dñm. & ñ inuenient: hoc tam de x ͤ tͥbub
quam ⁊ de duab accipi potest. Et est sens. Cum
p̃ssi fuerint abhostib isrł & effraim &e iudas. tẽ
sera penitentia tacti. uadent ad querendum
rib placare: quem pꝰ offend̾ant ỹuaricatioĩbꝰ
S non inuenient eum: qͥa recedentib eis a cul¬
tu ditino. ipse qͦq ab illis recessit. Unde ⁊ sub¬
ditur. Sublatꝰ ẽ ab eis. Non gͦ ỹsentem eum sen¬
tient adiutorem. nec suis eum placare potert

Expanded text:
celera, patiantur et poenam. Sed et haereticis sua arrogantia in faciem respondet, quando pro superbia qua semper se scire altiora jactant, et magistri et discipuli simul corruent. Judas quoque, id est vir ecclesiastica doctrina institutus, qui corpore quidem, non mente, in Ecclesia manet, et eamdem cum haereticis habet in errore scientiam, frustraque nomen ecclesiasticum confitetur, ipse quoque cum haereticis puniendus est. « In gregibus suis et in armentis suis vadent ad quaerendum Dominum, et non invenient. » Hoc tam de decem tribubus, quam et duabus accipi potest. Et sensus est: Cum pressi fuerint ab hostibus Israel et Ephraim et Judas, tunc sera poenitentia ducti vadent ad quaerendum tionibus placare, quem prius offenderant praevaricationibus. Sed non invenient eum, quia, recedentibus illis a cultu divino, ipse quoque ab eis recessit. Unde et subditur, « ablatus est ab eis. » Non ergo praesentem eum sentient adjutorem, nec suis eum poterunt placare
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝯu̾satione tͣstamꝰ. Uerumista q̃ dicmꝰ. ñ st̃ extra
nosposita. sic̃ ĩmusica disciplina :i nob̃ ẽ psaltium:
immo ipsa organa nossumꝰ. q̃n ad smmilitudinem eo¬
rum ꝑgrãm dñi act̾uum nr̃oꝵ qͣlitate cantamꝰ. Hoc
autem ce illo exemplodat᷑ intelligi: uͥait. Inme fc̃¬
ĩ ꝯfessione dicamꝰ oꝑa dñi uniu̾sa bona ualde. aut
hoc utalt ureta hystoriam demonstrare. qͥd om̃ia
oꝑa dm̃ q̃ fecit abimtio abono creatore bona creata
st̃. iuxta uto qͦd scͥptum ẽ in genesi. uidit ds̃ cuncta
nitisa oꝑa stͥ bona ualde: qi ut paulꝰ testat᷑. in ipso
ꝯplacuit dõ patͥ ĩ dispensatione plenitadinis tp̃m

Expanded text:
non conversatione tractamus. Verum ista quae dicimus non sunt extra nos posita, sicut in musica disciplina, in nobis est psalterium: imo ipsa organa nos sumus, quando ad similitudinem eorum per gratiam Domini actuum nostrorum qualitate cantamus. Hoc autem et illo exemplo datur intelligi, ubi ait: « In me in confessione dicamus opera Domini universa bona valde; aut hoc vult juxta historiam demonstrare, quod omnia opera Domini quae fecit ab initio a bono creatore, bona creata sunt; juxta illud quod scriptum est in Genesi: « Vidit Dominus cuncta niversa opera sunt bona valde: quia ut Paulus testatur: « In ipso complacuit Deo Patri in dispens
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudete tꝰti ĩ dño: rectos decet collaudatio. Confii¬
mini dño ĩeythara. i psalt̾io decem cordaꝵ psalll
ꝙ. sychara ẽ ligneiuentͥs inimosita ꝯcauitas. Qe sur¬
sum cordaꝵs fila tnsimiitens. sonis duicissimis ꝑ cussa.
ꝓloquit᷑. Qe id̃o tale nom̃ accepit. qm̃ eita itatione
ꝑcutit᷑. Iitic m̾̃ito ꝯꝑant᷑ oꝑa. q̃de t̾renis rebꝰ ad su¬

Expanded text:
et collaudatio. Confitemini Domino in cithara, in psalterio decem chordarum psallite ei . » Cithara est lignei ventris, in imo sita concavitas, quae sursum chordarum fila transmittens, sonis dulcissimis percussa proloquitur; quae ideo tale nomen accepit, quoniam cita iteratione percutitur. Huic merito
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ om̃s in mare comitent᷑. Huie simile ẽ illudȩ
ĩ eccłiaste legit᷑. Om̃s torrentes tiadunt inmare: &
mare ñ adimplet᷑. Ad locum de qͦ torrentes excuĩ
⁊torrentes uocent᷑ ñ flumma: eo qͦd cito infundit᷑.
nec tam̃ implet̾ t̾ra intiltittidine mortuoꝵs. Lorro
si ad altiora conscendam᷑. rect̾e currentes aq̃ ĩ mate
mento nusqͣm torrens in bonam partem legit᷑. Mar

Expanded text:
aquae omnes in mare revertentur. » Huic simile est illud quod in Ecclesiaste legitur: « Omnes torrentes vadunt in mare, et mare non adimpletur: ad locum de quo torrentes exeunt, et torrentes vocentur non flumina, eo quod cito infunditur, nec tamen impletur terra multitudine mortuorum. Porro si ad altiora conscendamus, recte currentes aquae in marmento nusquam torrens in bonam partem legitur: mare
Abbreviated transcription (Latin):
dño placuit. ita fact̾um ẽ: sit nom̃ dñi b̾ndictum.
Palt̾ium uͦ decacordum ẽ: qd ordine ꝯu̾so aluum
ethare ⁊ ĩ suꝑioribꝰ ht̃. Unide ad inferiorem partem
canora fila descendt̃. Cui p̃cepta decalogi ꝯuenient᷑
aptant᷑: qi scdm formam instrum̃ti huiꝰ de suꝑnis
uementia dñi iussa suscipimꝰ. Iꝯsid̾a qi solum ẽ in¬
strumentũ musicũ: qͦd ꝓexcellentia fui decacordũ
dicat᷑. Nenim hoc de cythara uel de aliis huicem᷑s
instrum̃tis lect̾um ẽe meminimꝰ. Decacordũ uͦ psal¬
terium sic̃ uet̾es dixert̃. ⁊ittd nob̃ indicat sacram̃tũ.
ut referamꝰ tͥa ad dm̃. qr tͥnitas ẽ: id ẽ pͥmum qͦdait.
ũ habeb deos alienos coram me. scdmñ facies tͥ sctilp

Expanded text:
omini benedictum . » Psalterium vero decachordum est, quod ordine converso alvum citharae in superioribus habet, unde ad inferiorem partem canora fila descendunt, cui praecepta decalogi convenienter aptantur: quia secundum formam instrumenti hujus de supernis venientia Domini jussa suscipimus; et considera quia solum est instrumentum musicum, quod pro excellentia sui decachordum dicatur; non enim hoc de cithara vel de aliis hujusmodi instrumentis lectum esse meminimus. Decachordum vero psalterium sicut veteres dixerunt et illud nobis indicat sacramentum, ut referamus tria ad Deum, quia Trinitas est. Id est primum quod ait: « Non habebis deos alienos coram me.
Abbreviated transcription (Latin):
salutem ꝑpetuam: & totum edificium
eccłie ipse portat. atq sustentat. Oyrum
⁊celi circuiui sola: & in ꝓfundum abyssi
penetraui.⁊ in fluctib maris ambulaui.
ce in omni t̾ra steti.⁊ in õi popło ⁊ in omi
gente pͥmatum habui: ⁊ õium excellentiũ
⁊ humilium corda uirtute calcaui. Hȩc
omnia cȩlestia cõp̃hendit: in ꝓfundo a¬
byssi ea q̃ subtꝰ t̾ram sunt: in fluctu uͦ ma¬
ris & in t̾ra. oĩa q̃ in his duob elementis
consistunt demonstrat. Sig̃cat gͦ nichil ẽ
in rerũ nat᷑a q̃d in eiꝰ ñ sit potestatis dñatio¬
ne: hec eadem apꝓbante qd̃:qͥ. ĩpsalmis t̃

Expanded text:
salutem perpetuam, et totum aedificium salutem perpetuam, et totum aedificium Ecclesiae suae ipse portat atque sustentat. « Gyrum coeli circuivi sola, et profundum abyssi penetravi, in fluctibus maris ambulavi, et in omni terra steti, et in omni populo et in omni gente primatum habui, et omnium excellentium et humilium corda virtute calcavi. » Haec omnia coelestia comprehendit, in profundo abyssi ea quae subtus terram sunt, in fluctu vero maris et in terra omnia quae in his duobus elementis consistunt demonstrat. Significat ergo nihil esse in rerum natura quod in ejus non sit potestatis dominatione: haec eadem approban
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u scõ conceptum uirgomat̃ edidit.
nulliꝰ peccĩ ponde p̃grauatum ẽ. nec t̾rena¬
rum rerum uoluptatib desidiisq obli¬
gatum: s suꝑna uͥtute sublimatũ. Thro¬
nusregiȩ dignitatis emicuit: in qͦ potentia
oiuinitatis. omnia iudicia sua potenter
disponit. atq difpensat. Qͦd aut̃ nubes
carnẽ fig̃cat saluatoris ostendit ysaras uͥ
ait. Ecce dñs ascendet suꝑ nubem leuẽ.
⁊ ingͥdiet᷑ egyptum:⁊ mouebunt᷑ simulaẽ
refert᷑: qñ aseñdit suꝑ nubem leuem. id ẽ
corpꝰ humanum qͦd ex uirgine assumpse¬
rat. nuillo humane cõmixtionis semine p̃¬
grauatum. siue qͦd a nube leui portatꝰ sit
id est corpore uͥginali: ⁊ ad ing̾sfum eiꝰ õs
demones contremuert̃: t̃ẽq pͥma idoloꝵ
ruina fu̾it. p̃sentiam dñi ferre ñ sustinens
Iapte dr incarnatio saluatoris columna
ꝓpt̾ rectitudinem doctͥnȩ ⁊ firmitatẽ oꝑa¬
tionis: qr elect̾os suos erigit ad q̃rendam

Expanded text:
de Spiritu sancto conceptum virgo mater edidit, de Spiritu sancto conceptum virgo mater edidit, nullius peccati pondere praegravatum est, nec terrenarum rerum voluptatibus desideriisque obligatum, sed superna virtute sublimatum. Thronus regiae dignitatis emicuit, in quo potentia divinitatis omnia judicia sua potenter disponit atque dispensat. Quod autem nubes carnem significet Salvatoris, ostendit Isaias, ubi ait: « Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur Aegypturefertur, quando ascendit super nubem levem, id est, corpus humanum, quod ex virgine assumpserat, nullo humanae commistionis semine praegravatum; sive quod a nube levi portatus sit, id est corpore virginali, et ad ingressum ejus omnes daemones contremuere. Cumque prima idolorum ruina fuerit, praesentiam Domini ferre non sustinens, et apte dicitur incarnatio Salvatoris columna, propter rectitudinem doctrinae et firmitatem operationis, quia electos suos erigit ad quaerendam
Abbreviated transcription (Latin):
indeficiens. ⁊ sic̃ nebula texi omnẽ carnẽ.
In celi nomine sp̃ĩtalem: in carnis uͦ corpo¬
talem cõphenoit cͥaturam. fẽcit gͦ sapĩa d
ut sp̃itales creat᷑e hoc ẽ angłi ⁊ aĩe hõĩum.
lum̃ habent rationis ͤ intelligentię: corpo¬
rales uͦ iuxta uoluntatẽ ⁊ dispensationem
catoris sui modũ hab̃ent sue fact᷑e: ut õe
qͦd est in rerum nat᷑a. uiuit ⁊ sentit. ⁊ sa¬
nem contegi: qm̃ sic̃ lum̃ claritate sua
p̃cellit obscuritatẽ nebulȩ ita sp̃italis cre¬
atura corporalem suȩ nat᷑e qͦdãmꝰ p̃celhit
dignitate. Unde sic̃ uiuentia p̃cedunt
oĩa uita carentia: ita dĩa ratione pollens.
nobilitate suȩ nat᷑e p̃cedit omne quod
rationem discernendi ñ habet. Ego in
bitare. hoc ẽ supͣ omnẽ altitudinẽ cȩlestĩ
regni.simul cũ patre ⁊ sp̃ti sc̃o tinum dm̃
regnare: humanã uͦ. in eo qͦ dic̃ se in co¬
lumna nub̃ thronũ hab̃e: qr corpꝰ quod

Expanded text:
indeficiens, et sicut nebula texi omnem carnem. indeficiens, et sicut nebula texi omnem carnem. » In coeli nomine spiritalem, in carnis vero corporalem comprehendit creaturam. Fecit ergo sapientia Dei ut spiritales creaturae, hoc est, angeli et animae hominum lumen haberent rationis intelligentiae; corporales vero juxta voluntatem et dispensationem creatoris sui modum haberent suae facturae, ut omne quod est in rerum natura vivit, sentit et sanem contegi, quoniam sicut lumen claritate sua praecellit obscuritatem nebulae, ita spiritalis creatura corporalem suae naturae quodammodo praecellit dignitatem. Unde sicut viventia praecedunt omnia vita carentia, ita anima ratione pollens nobilitate suae naturae praecedit omne quod rationem discernendi non habet. « Ego ibitare, hoc est, supra omnem altitudinem coelestis regni simul cum Patre et Spiritu sancto unum Deum regnare; humanam vero in eo quo dicit se in columna nubis thronum habere, quia corpus quod