comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod spaciũ inquit incipiunt reciꝑe. fruentes
& immortales. hȩc ẽ inquit requies earũ: ordi
siuis habitationib quietȩ congregationis munẽ
ꝑfruant᷑. Unde ait ꝓpłia ad angłm. Er̾go dabit᷑
tempꝰ animab pꝰquam seꝑatȩ fuerint de corꝑib:
ut uideant ca. Quomodo dixisti: & dix̃ angłs.
Septẽ dies erit lib̾tas carum: ut uideant in sep¬
tẽ diebus qui predicti sermones. & postea con¬
gregabuntur in habitaculis suis. Hȩc ideo ple¬
nius de iustoꝵ ordinib exp̃ssa sunt. quã de pas¬
sionib impioꝵ: quia meluis ẽ cognoscere qͦmͦ
innocentes saluentur. quã quomͦ crucient᷑ flagi¬
tiosi. Ergo quia iusti hanc remunerationẽ hñt
ut uideant faciẽ dei. & lumen illud quod illu¬
minat omnẽ hominẽ: ab hinc induamꝰ huiꝰ¬
modi studiũ. ut appppinquet anima nr̃a dõ
apapinquet oratio: adheteat illi nrm̃ desidcriũ.
ñ separeinur ab eo. & hic quidem positi. medi¬

Expanded text:
quod spatium, inquit, incipiunt recipere fruentes quod spatium, inquit, incipiunt recipere fruentes et immortales. Haec est, inquit , requies earum per sesuis habitationibus quietae congregationis munere perfruantur. Unde ait propheta ad angelum: Ergo dabitur tempus animabus, postquam separatae fuerint de corporibus, ut videant ea quomodo dixisti . Et dixit Angelus: septem dies erit libertas earum, ut videant, in septem diebus, qui praedicti sunt sermones, et postea congregabuntur in habitaculis suis. Haec ideo plenius de justorum ordinibus expressa sunt, quam de passionibus impiorum; quia melius est cognoscere quomodo innocentes salventur, quam quomodo crucientur flagitiosi. 410 49. Ergo quia justi hanc remunerationem habent , ut videant faciem Dei, et lumen illud quod illuminat omnem hominem, abhinc induamus hujusmodi studium, ut appropinquet anima nostra Deo, appropinquet oratio, adhaereat illi nostrum desiderium, non separemur ab eo. Et hic quidem positi, medi
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o inquit om̃s uiuificabunt᷑. Unꝰquisq¬
nis. Erit gͥ ordo diu̾sus claritatis & gle: sicut
erit ordo meritoꝵ. ꝓcessus quoq ordinũ: ꝓces¬
sum expͥmit claritatis. Deniq sexto ordine de¬
monstrabit᷑ his. quod uultus earum sic̃ sol in¬
cipiat refulgere: & stellarum luminib cõꝑari
qui tam̃ fulgor earum. corruptelam iam sen¬
tire ñ possit. Septimꝰ uero ordo is erit: ut exul¬
tent cũ fidutia & sine ulla cunctatione confi¬
dant: & sine trepidatione letentur: festinantes
uultũ eiꝰ uidere. cui sedulȩ seruitutis obsequia
detulere: de quo unoxiȩ conscientiȩ recordatio¬
ne p̃sumant głam mercedis laboris exigui:
quã incipientes reciꝑe. cognouerint indignas
c̃ẽ huius temporis passiones: quib remunerati¬
onis ȩt̃ne gła tanta refertur. hic ordo inquit
animarum quȩ sunt iustoꝵ: quos etiam ĩ¬
mortales ñ dubitant dicere in qͥnto ordine: eo

Expanded text:
in Christo, inquit, omnes vivificabuntin Christo, inquit, omnes vivificabuntnis . Erit igitur ordo diversus claritatis et gloriae, sicut erit ordo meritorum. Processus quoque ordinum processum exprimit claritatis . Denique sexto ordine demonstrabitur iis, quod vultus earum sicut sol incipiat refulgere, et stellarum luminibus comparari; qui tamen fulgor earum corruptelam jam sentire non possit. Septimus vero ordo is erit, ut exsultent cum fiducia, et sine ulla cunctatione confidant, et sine trepidatione laetentur, festinantes vultum ejus videre, cui sedulae servitutis obsequia detulerunt: de quo innoxiae conscientiae recordatione praesumant gloriosam mercedem laboris exigui, quam incipientes recipere, cognoverunt indignas esse hujus temporis passiones, quibus remunerationis aeternae gloria tanta refertur. Hic ordo, inquit , animarum, quae sunt justorum, quas etiam immortales non dubitavit dicere in quinto ordine; eo
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. nec illecebris eiꝰ inflexȩ sint. deinde quod
p̃cio sedulitatis & innocentie suȩ securitate po¬
tiant: nec quibꝰdam sic̃ impioꝵ animȩ errorib
& ꝑturbationib implicentur. atq uicioꝵ su¬
oꝵ memoria torqueant᷑: & exagitent᷑ quibꝰdã
curatum estib. Tercio qd̾ seruate a se legis di¬
umo testimonio fulciant᷑: ut factoꝵ suorũ
incertũ sup̃mo iudicio ñ uereantur euentũ:
tẽ quia incipiunt intelligere requiẽ suam:
& futurã sui głam p̃uidere: eaq se consolatio¬
ne mulcentes. in habitaculis sius cũ magna
tranquillitate requiescent. stipate p̃sidiis an¬
głoꝵ. Quintus aũ ordo. exultationis habet¬
ub̾rimȩ suauitatẽ: quod ex hoc corruptibilis
corꝑis carcere. in lucẽ libertatemq ꝑueneruit:
& repromissam sibi possideant hereditatẽ. Est
enim ordo quietis: quia ẽ & tesurrectonis.
Sicut enim in adam om̃s moruint᷑: ita &

Expanded text:
carnem, nec illecebris ejus inflexae sint. Deinde, quod pro carnem, nec illecebris ejus inflexae sint. Deinde, quod pro pretio sedulitatis et innocentiae suae, securitate potiantur, nec quibusdam sicut impiorum animae erroribus et perturbationibus 409 implicentur, atque vitiorum suorum memoria torqueantur, et exagitentur quibusdam curarum aestibus. Tertio, quod servatae a se legis divino testimonio fulciantur, ut factorum suorum incertum supremo judicio non vereantur eventum. Quarto, quia incipiunt intelligere requiem suam, et futuram sui gloriam praevidere, eaque se consolatione mulcentes, in habitaculis suis cum magna tranquillitate requiescent stipatae praesidiis angelorum. Quintus autem ordo exsultationis uberrimae habet suavitatem, quod ex hoc corruptibilis corporis carcere in lucem libertatemque pervenerint, et repromissam sibi possideant haereditatem. Est enim ordo quietis, quia est et resurrectionis: Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
miores qui in tempore senectutis. Deficit enim
multitudine generationis hoc scł̃m. tanquam
robur iuuentutis suȩ. uelut marcenti iã ui¬
riũ suaꝵ uigore. deponit. Er̾go dũ expectatur
plenitudo temporis: expectant animȩ remu¬
uerationẽ debitam: alias manet pena: alias
gła: & tam̃ nec illȩ interun sine inuuria: nec
iste sine fructu sunt. Nã & illȩ uidentes seruan¬
tib legẽ dei repositam ẽẽ mercedem głe: conser¬
uari earũ ab angłis habitacula: sibi autẽ con
& pudorem & confusionẽ: ut intuentes glã
altissimi erubescant in eiꝰ conspectũ uenire:
cuiꝰ mandata temerauerint. Sic̃ enim p̃uari¬
catio ade ita & confusio: qm̃ sicut ille ꝑ incu¬
riam mandatoꝵ clestium lapsus ẽ. & pudore
se ꝓlapsionis abscondit. fulgorem diuine p̃sen¬
tiȩ. uerecundia peccatricis conscientie subire ñ
eiꝰ splendorem ñ sustinebunt: quo teste se renui¬
quosdam digesta leticia. pͥmum quod uicerint

Expanded text:
miores qui tempore senectutis. Defecit enim miores qui tempore senectutis. Defecit enim multitudine generationis hoc saeculum tamquarobur juventutis suae, velut marcenti jam virium suarum vigore, deponit. 47. Ergo dum exspectatur plenitudo temporis, exspectant animae remunerationem debitam. Alias manet poena, alias gloria; et tamen nec illae interim sine injuria, nec istae sine fructu sunt. Nam et illae videntes servantibus legem Dei repositam esse mercedem gloriae, conservari earum ab Angelis habitacula, sibi autem disset pudorem et confusionem; ut intuentes gloriam Altissimi, erubescant in ejus conspectum venire, cujus mandata temeraverint. Sicut enim praevaricatio Adae, ita et confusio; quoniam sicut ille per incuriam mandatorum coelestium lapsus est, et pudore se prolapsionis abscondit, fulgorem divinae praesentiae verecundia peccatricis conscientiae subire noejus splendorem non sustinebunt, quo teste se remiquosdam digesta erit laetitia . Primum, quod vicerint
Abbreviated transcription (Latin):
rit̃ ac bestiaꝵ eẽ commnunes: earũq sũmum
p̃mium. si magnoꝵ phylosophoꝵ animȩ in
apes. aut luscinias demigrarent: ut qͥ ante ho¬
minũ genus sermone pauissent: postea mellis
dulcedine. aut cantꝰ suauitate mulcerent. Satis
fuerat dixisse illis quod liberate anime de corꝑi¬
bus. aiden peterent: id ẽ locum qui ñ uideret᷑.
tura habitacula illa animarũ ꝓmptuaria nun¬
cupauit: que occurrens querele humanȩ. eo qd̃
iusti qui p̃cesserunt uideant᷑ usq ad iudicii diẽ
ꝑ plurimũ scił temporis debita sͥ remuneratioẽ
fraudari: mirabilit ait coronȩ ẽẽ similem illũ
diem iudicii: in quo sic̃ nouissimors tarditas: sic
ñ prioꝵ uelocitas. Coronȩ enim dies expectatur
ab omnib: ut intͣ eum diẽ & uicti erubescant:
u uictores palmã adipiscant᷑ uictorie. Illud qͦq
ñ reliquit occultũ: eo quod suꝑiores uideant᷑ qui
ante geuerati sunt. infirnores qͥ postea. Comꝑa¬

Expanded text:
riter ac bestiarum esse communes, earumque summum riter ac bestiarum esse communes, earumque summum praemium, si magnorum philosophorum animae in apes aut luscinias demigrarent; ut qui ante hominum genus sermone pavissent, postea mellis dulcedine, aut cantus suavitate mulcerent. Satis fuerat dixisse illis quod liberatae animae de corporibus αἴδην peterent, id est, locum qui non videretur, tura habitacula illa animarum promptuaria nuncupavit : quae occurrens querelae humanae, eo quod justi qui praecesserunt, videantur usque ad judicii diem, per plurimum scilicet temporis, debita sibi remuneratione fraudari, mirabiliter ait coronae esse similem illum judicii diem , in quo sicut non novissimorum tarditas, sic non priorum velocitas. Coronae enim dies exspectatur ab omnibus; ut intra eum diem et victi erubescant, et victores palmam adipiscantur victoriae. Illud quoque non reliquit occultum eo quod superiores videantur qui ante generati sunt, infirmiores qui postea. Compa
Abbreviated transcription (Latin):
in consiliis. temꝑantia. pietate. atq iusticia.
Si cor hoĩs in manu dni: multomagis ẽ anuna.
Si anuma in manu dĩẽ: non utiq anima nr̃a
sepulchro simul cũ corꝑe includit᷑: nec busto
tenet᷑: s quiete pia fungit᷑. Y ideo frustra ho¬
mines p̃ciosa struunt sepulchra: quasi ea
animȩ non solius corporis receptacula sint.
Animarũ autẽ suꝑiora eẽ habitacula: scriptu¬
rȩ testimoniis ualde ꝓbatur. Siqͥdem & in hes¬
dre libris legimꝰ quia cũ uenerit iudicii dies.
reddet t̾ra defunctoꝵ corꝑa: & puluis reddet
eas quȩ in tumulis requiescunt reliqͥas mor¬
tuoꝵ. ꝙ habitacła inquit reddent animas q̃
quas siuis ꝑgens ad patrẽ discipłis p̃pararet. S
hesdrȩ usus sũ scriptis: ut cognoscant gentiles
ea quȩ in phylosophiȩ libris mirant᷑. trans lata
de nr̃is. atq utinam ñ suꝑflua his & inutilia
miscuissent: ut dicerent animas hominũ pa¬

Expanded text:
in consiliis, temperantia, pietate, atque justitia est. in consiliis, temperantia, pietate, atque justitia est. Si cor hominis in manu Domini, multo magis anima. Si anima in manu Dei est, non utique anima nostra sepulcro simul cum corpore includitur, nec busto tenetur: sed quiete pia fungitur. Et ideo homines frustra pretiosa struunt sepulcra, quasi eae animae, et non solius corporis receptacula sint. 45. Animarum autem superiora esse habitacula Scripturae testimoniis valde probatur. Siquidem et in Esdrae libris legimus: Quia cum venerit judicii dies, reddet terra defunctorum corpora, et pulvis reddet eas quae in tumulis requiescunt, reliquias mortuorum. Et habitacula, inquit, reddent animas quaquas suis, pergens ad Patrem, discipulis praepararet . Sed Esdrae usus sum scriptis, ut cognoscant gentiles, ea quae in Philosophiae libris 408 mirantur, translata de nostris. Atque utinam non superflua his et inutilia miscuissent; ut dicerent animas hominum pa
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs susceꝑit: tam̃ quia alteriꝰ ẽ causa & istud
astruere: ne tempꝰ teramꝰ audi dicentẽ. Qͥ scis
an nocte a te tua anima reposcat᷑: Nunqͥd dixit
moriatur in te anima tua: S reposcatur a te.
Que data ẽ reposcitur: uł repetunt ate. Repe¬
titur enĩ anuna: non interimit᷑. Quȩ repetit᷑
manet: quod interunit᷑ non manet. Quomͦ
enĩ interimit᷑ de qua dix̃ sapientia dĩ ñ tim̃¬
dũ quenquã qui potest corpꝰ occidere: animã
autẽ non potest: De qͣ dicit ꝓph̃a. Anima mea
in mauib meis semꝑ. Semꝑ inqͥt non in tẽ¬
pore. ꝙ tu comm̃da anunam tuã in manꝰ dñi
ñ solum cum recedit e corpore: s etiam cũ ẽ
in corpore. Est in manib dñi: quia non uides
eam unde ueniat. aut quo uadat. Est & in te:
ẽ et cũ dõ. Deniq cor regis in manꝰdñ: & ab eo
regitur & gubernatur. Cor repletͣ mente: quia
mens animȩ pricipale ẽ: & uirtus anime ẽ
Non eam uirtutẽ dico. quȩ in lacertis: s quȩ

Expanded text:
hominis susceperit, tamen quia alterius est causae et istud astruere, ne tempus teramus, audi dicentem: Quid scis an nocte hac a te tua anima reposcatur ? Numquid dixit: Moriatur in te anima tua? Non; sed, reposcatur a te. Quae data est, reposcitur, vel repetunt a te. Repetitur enim anima, non interimitur. Quae repetitur, manet: quae interimitur, non manet. Quomodo enim interimitur, de qua dixit Sapientia Dei, non timendum quemquam qui potest corpus occidere, animaa: Anima mea in manibus tuis semper . Semper, inquit, non in tempore. 44. Et tu commenda animam tuam in manus Domini: non solum cum recedit e corpore, sed etiam cum est in corpore, est in manibus Domini; quia non vides eam unde veniat, aut quo vadat. Est enim in te, et est cum Deo. Denique cor regis in manu Domini, et ab eo regitur et gubernatur. Cor repletur mente, quia mens animae principale est, et virtus animae. Non eam virtutem dico quae in lacertis, sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
tur a deo patre: quia lum̃ ẽ uerbũ: quod il¬
luminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ. hoc ẽ uerbum dei: in quo ẽ mag-¬
num sacerdotium: cuiꝰ moyses in illo uesti¬
m̃to pͥncipis sacerdotum. indum̃ta describit
intelligibilia: quod uirtute sua induit mun¬
dum: & tanquã eo amictus fulget in omnib.
Induit etiam cognationẽ geueris humani. ꝓ

Expanded text:
tur a deo patre, quia lumen est uerbum, quod intur a deo patre, quia lumen est uerbum, quod inluminauit omnem hominem uenientem in hunc mundum. hoc est uerbum dei, in quo est magnum sacerdotium, cuius Moyses in illo uestimento principis sacerdotum indumenta describit intellegibilia, quod uirtute sua induit mundum et tamquam eo amictus fulget in omnibus. induit etiam cognationem generis humani per
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ sue. accipe autẽ: quia ip̃se ẽ princeps
sacerdotũ magnus. Pater iurauit de eo dicens.
Tu es sacerdos in ȩt̾num. Recte in et̾num:
quia alii temporales omnes sub peccato: hic
autẽ imp̃uaricabile ht̃ sacerdotum. Omnes
sub morte hic autẽ semꝑ uiuens. Qm̃ qui
saluare alios potest: ipse perire quẽadmo¬
dum posset: Talis eium inquit nobis dece-¬
bat. Recta ẽ elocutio. Siquidem apud eos
qui uerboꝵ & elocutionum delectum habu¬
erunt. huiꝰmodi inuenit᷑: dicente aliquo locũ
editiorem quam uictoribus decebat. Qd̃ ideo ũ
p̾terii: ut sciamus quia apłs naturalib magis
quam uulgatis. aut scdm artem. utit᷑ uerbis.
Talis gͦ inquit nobis decebat pͥnceps. sacerdos:
iustꝰ: sanctus: innocens: ĩmaculatus: segrega¬
tus a peccatoribꝰ: & excelsior celis factꝰ. Hoc est
gͥ uerbum quod supta celos habitans illumi-¬
nat. omnia. Unde & unctus naturalit̃ legi¬

Expanded text:
iustitiae suae. accipe autem quia ipse est princeps iustitiae suae. accipe autem quia ipse est princeps sacerdotum magnus. pater iurauit de eo dicens: tu es sacerdos in aeternum. recte in aeternum, quia alii temporales omnes sub peccato, hic autem inpraeuaricabile habet sacerdotium. omnes sub morte, hic autem semper uiuens, quoniam qui saluare alios potest ipse perire quemadmodum posset? talis enim inquit nobis decebat. recta est elocutio, siquidem apud eos qui uerborum et elocutionum dilectum habuerunt, huiusmodi inuenitur dicente aliquo: locum editiorem quam uictoribus decebat. quod ideo non praeterii, ut sciamus quia apostolus naturalibus magis quam uulgatis aut secundum artem utitur uerbis. talis ergo inquit nobis decebat princeps, sacerdos, iustus, sanctus, innocens, inmaculatus, segregatus a peccatoribus et excelsior caelis factus. hoc est igitur uerbum, quod supra caelos habitans inluminat omnia. unde et unctus naturaliter legi
Abbreviated transcription (Latin):
um si furtũ t̾ͥ fecerit uerberas: & si quis uxorẽ
tuam affectauerit: ꝑsequendũ putas. Quod gͦ
in aliis rep̃hendis: ipse committis. Qͥ predicas
ñ furandũ. furaris. Qui dicis ñ adulterandũ:
adulteras. Secuta ẽ etiam lex: quȩ data ẽ ꝑ
moysen. ꝑ legẽ aũ: agnitio peccati. accepisti
etiam quid declinares: & ea agis que ꝓhibita
cognoscis. Lex autẽ quid oꝑatur: nͥ ut om̃is
mundus subditus fieret deo: Quia ñ solum he¬
breo data ẽ: uerũ etiam aduenam uocauit: que
tuit obstruere. & ñ potuit mentẽ conu̾tere:
deo ultimũ remedium postremȩ illiꝰ ciuitatis.
debebatur : in quo cẽt refugium salutare: ut
mors pͥncipis sacerdotũ ab omni nos mortis li¬
beraret formidine. atq exueret metu. Q ẽ ille
nͥ de quo lectum ẽ. ecce agnꝰ dei: ecce qui tollit
peccatũ mundi: Quem p̃posuit deus ꝓpitiato¬
rem ꝑ fidem in sanguine ipsiꝰ: ad ostensionẽ

Expanded text:
um, si furtum tibi fecerit, uerberas et si quis ad uxorem um, si furtum tibi fecerit, uerberas et si quis ad uxorem tuam affectauerit, persequendum putas. quod ergo in aliis reprehendis ipse committis: qui praedicas non furandum furaris, qui dicis non adulterandum adulteras. secuta est etiam lex, quae data est per Moysen, per legem autem agnitio peccati. accepisti etiam quid declinares et ea agis quae prohibita cognoscis. lex autem quid operatur nisi ut omnis mundus subditus fieret deo, quia non solum Hebraeo lata est, uerum etiam aduenam uocauit, quaetuit obstruere et non potuit mentem conuertere, ideo ultimum remedium postremae illius ciuitatis debebatur, in quo esset refugium salutare, ut mors principis sacerdotum ab omni nos mortis liberaret formidine atque exueret metu. Qui est ille nisi de quo lectum est: ecce agnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi? quem proposuit deus propitiatorem per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem
Abbreviated transcription (Latin):
re possis tuoꝵ peccatoꝵ indulgentiã. Non uilt
enim uindicare: qui ẽ ꝑatus ignosc̾e. Subtexu¬
it etiam legis lationẽ id ẽ nomotheticẽn. ut si
quis contemplatione diuine bonitatis resoluit᷑.¬
& magis ad negligentiã quã ad penitentiam
ꝓuocatur: legẽ sequatur: qm̃ quicunq inqͥt
sine lege peccauert̃. sine lege ꝑibunt. ꝙ qͥ¬
cumq in lege peccauerunt: ꝑ legẽ iudica¬
bunt᷑. Lex autẽ gemina ẽ. Naturalis. & scͥp¬
ta. Naturalis in corde: scripta in tabulis. S
sibi lex ẽ qui facit sponte quȩ legis sunt. & in
corde suo scriptũ legis opus ostendit. Habes
que bona legis sint: que tam̃ ñ solum scire
uł audire ꝑfunctorie: s etiam facere debemꝰ.
Non enun auditores legis iusti sunt apud
deum: s factores legis iustificabunt᷑. Cogno¬
iusti etiã que mala. Primũ natura ipsa boni
oꝑis magistra ẽ. Scis ñ furandum: & seruũ tu¬

Expanded text:
are possis tuorum peccatorum indulgentiam; non uult are possis tuorum peccatorum indulgentiam; non uult enim uindicare qui est paratus ignoscere. subtexuit etiam legislationem, id est nomotheticen, ut si quis contemplatione diuinae bonitatis resoluitur et magis ad neglegentiam quam ad paenitentiam prouocatur, legem sequatur, quoniam et quicumque inquit sine lege peccauerunt sine lege et peribunt et quicumque in lege peccauerunt per legem iudicabuntur.. Lex autem gemina est, naturalis et scripta: naturalis in corde, scripta in tabulis. omnsibi lex est qui facit sponte quae legis sunt et in corde suo scriptum opus legis ostendit. habes quae bona legis sint, quae tamen non solum scire uel audire perfunctorie, sed etiam facere debemus; non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustifica buntur; cognouisti etiam quae mala. primum natura ipsa boni operis magistra est. scis non furandum et seruum tu
Abbreviated transcription (Latin):
in fidem: sic̃ scͥptũ ẽ. Iustꝰ au̾t ex fide uiuit. In qͦ
gͥ iusticia dĩ reuelat᷑: nͥ in eo qͥ conformis ẽ imagi¬
nis filii dei: habes pͥmũ p̾ceptũ: ad iaginẽ dei.
Scđłm: quia inuisibilia dĩ ꝑ ea quȩ facta sunt in¬
telligunt᷑: id ẽ sempit̃na uirtꝰ eiꝰ & diuinitas. oꝑibꝰ
eiꝰ cognoscit᷑. Hȩc ẽ oꝑatoria uirtꝰ. Terciũ de imꝑiali
potestate: quia uerbũ dei regale ẽ . & iudiciale.
& plenũ iusticiȩ sacerdotalis: remunerationem
bonoꝵ actuum. & retributionẽ maloꝵ. uentu¬
ris in iudiciũ suũ seruans. De quibꝰ dicit apłs.
dei cognouit: ñ debet ea agere. quȩ morte digna
sunt. Sequit᷑ bonitas. dei. ꝓpiciatoria utiq. de
qua dicit. an diuitias bomitatis eiꝰ & patientiȩ
& longanimitatis contẽpnis: Ignoras qm̃
bonitas dei ad penitentiã te adducit: Id ẽ. deboe
te adducẽ. Auocat te quia bonꝰ ẽ deus: ut sꝑa-¬

Expanded text:
in fidem, sicut scriptum est; iustus autem ex fide uiuit. in quo in fidem, sicut scriptum est; iustus autem ex fide uiuit. in quo igitur iustitia dei reuelatur nisi in eo qui conformis est imaginis filii dei? habes primum praeceptum ad imaginem dei. secundum quia inuisibilia dei per ea quae facta sunt intelleguntur, id est sempiterna uirtus eius et diuinitas operibus eius cognoscitur. haec est operatoria uirtus. tertium de imperiali potestate, quia uerbum dei regale est et iudiciale et plenum iustitiae sacerdotalis, remunerationem bonorum actuum et retributionem malorum uenturis in iudicium suum seruans, de quibus dicit apostdei cognouit non debet ea agere quae morte digna sint. sequitur bonitas dei propitiatoria utique, de qua dicit: an diuitias bonitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis ignorans quoniam bonitas dei ad paenitentiam te adducit? id est: debet te adducere. prouocat te quia bonus est deus, ut sper
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: & eiꝰ continent᷑ potentia. & in ipso constant.
qm̃ in ipso creata sunt. & in ipso inhabitat oĩs
plenitudo. & ideo omnia manent: qͥa dissolui
illa ñ sunnt. quȩ ipse construixit: qm̃ in eiꝰ uolũ¬
tate consistunt. Omne enĩ quod ult suo impios
cohercet & regit: & naturali concordia ligat.
Uiuit gͥ dei u̾bum: & maxime in animis iuit
paret᷑. Non quo morte corrumpat᷑: s quo dissol¬
uatur atq exuatur meus nr̃a ab eus conuncti¬
one. Mors enĩ uera ẽ: u̾bi & animȩ seꝑatio. Deniꝙ
statĩ incipit aĩa peccatis patere uoluntariis. Habe¬
mus hoc genera ñ adumbrata s exp̃ssa uirtutũ
in apło. dicente eo. Ita quod in me ẽ. ꝓmptꝰ sum:
& uob̃ qui rome estis euangłizare. Non enĩ erubes¬
co euangłm. Uirtus enĩ dci ẽ in salutẽ omĩ creden-¬
ti: iudeo pͥmũ & greco. Iusticia enĩ dei in eo reue¬
latur: idẽ in eo qͥ credidit. Deniq addidit. Ex fide

Expanded text:
sunt et eius continentur potentia et in ipso constant, sunt et eius continentur potentia et in ipso constant, quoniam in ipso creata sunt et in ipso inhabitat omnis plenitudo. et ideo omnia manent, quia dissolui illa non sinit quae ipse constrinxit, quoniam in eius uoluntate consistunt; omnia enim quoad uult suo imperio cohercet et regit et naturali concordia ligat. uiuit igitur dei uerbum et maxime in animis uiuit paretur, non quo morte corrumpatur, sed quo dissoluatur atque exuatur mens nostra ab eius coniunctione; mors enim uera est uerbi et animae separatio. denique statim incipit anima peccatis patere uoluntariis. Habemus haec genera non adumbrata, sed expressa uirtutum in apostolo dicente eo: ita quod in me est, promptus sum et uobis, qui Romae estis, euangelizare. non enim erubesco euangelium; uirtus enim dei est in salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustitia enim dei in eo reuelatur, id est in eo qui credidit. denique addidit: ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
tio: quib ꝓpiciatoriã dei miscd̃iam .&. nomothe¬
ticen eiꝰ ꝓuidentiã. uł instauratoꝵ obsequio. uł
int̾dictoꝵ declinatione uenerem᷑. Quartũ su¬
ꝑ est quod de morte sũmi sacerdotis ait: quia
usq ad illud tempꝰ erit in ciuitate refugiiho-
micida ille. donec moriat᷑ sacerdos magnꝰ: in qͦ
scdm litt̾am heret intp̃tatio. Primũ ipsa fuga
sorte magis quã eqͥtate alicuiꝰ examinis definita:
dem causis parib impar euentus. Poterat enĩ
fieri: ut pꝰ homicidȩ illiꝰ refugiũ. sequenti die
obiret magnus sacerdos. Quȩ aũ sub. incerto
sententia : Ergo quia het lutã: querãmꝰ spirita¬
lia. Quis ẽ iste magnꝰ sacerdos nͥ dci filiꝰ u̾bum dĩ:
Cuiꝰ aduocationẽ habemus ꝓ nobis apud patrẽ:
qui exors ẽ omniũ uoluntarioꝵ & accidentium
delictoꝵ: in quo consistunt omĩa quȩ in tra ft̃
& quȩ in celo. Uinculo enĩ uerbi constricta oĩa

Expanded text:
tio, quibus propitiatoriam dei misericordiam et nomothetio, quibus propitiatoriam dei misericordiam et nomotheticen eius prouidentiam uel institutorum obsequio uel interdictorum declinatione ueneremur. Quartum superest quod de morte summi sacerdotis ait: quia usque ad illud tempus erit in ciuitate refugii 1. homicida ille, donec moriatur sacerdos magnus, in quo secundum litteram haeret interpretatio. primum ipsa fuga sorte magis quam aequitate alicuius examinis definita, dein in causis paribus inpar euentus; poterat enim fieri ut post homicidae illius refugium sequenti die obiret magnus sacerdos. quae autem sub incerto sententia? ergo quia haeret littera, quaeramus spiritalia. quis est iste magnus sacerdos nisi dei filius, uerbum dei, cuius aduocationem pro nobis habemus apud patrem, qui exors omnium est uoluntariorum et accidentium delictorum, in quo consistunt omnia quae in terra sunt et quae in caelo ? uinculo enim uerbi constricta omnia
Abbreviated transcription (Latin):
soli senues. heȩ gͥ p̃cipue uirtutes: ⁊ ido paucor
ñpluriũ. Supra
iordanem autẽ positȩ. ut expͥmas quasi imago
archetipum: diligas quasi filiꝰ patrem: adores qͣsi
subditꝰ regẽ. Qͥ autem iordanẽ transierint: iordaniꝰ
autẽ descensio eoꝵ dicitur. qui descenderint gͦ ex
illis suꝑioribꝰ uirtutitib ad hec inferiora idẽ in qͥ¬
bus integritas. caritas. humilitas. uacillauerit:
habent ꝓpiora hominis refugia quȩ petant: ut
qͥ obnoxii delictis & inflexi uitiis sunt ñ uolun¬
tariis: sperent dnm sibi reconciliari posse si ueniã
petant: sperent posse corrigi si p̃cepta sequantur
cȩlestium testam̃toꝵ: quibꝰ aut informamͣ ad in¬
uocentiam. aut reuocam᷑ a culpa. Hȩ gͥ transior¬
danẽ ciuitates sequentes sunt. ut ꝓpiciemꝰ nobis
deum: sequamͣ quȩ iubet: utemꝰ que ꝓhibet.
Sit gͦ ꝓpitiande diuinitatis ambitio: sequendȩ
p̃ceptionis obeditio: int̾dictȩ p̾uaricationis cau¬

Expanded text:
soli seruies. haec igitur praecipuae uirtutes et ideo paucorum, non plurium supra Iordanen positae, ut exprimas quasi imago archetypum, diligas quasi filius patrem, adores quasi subditus regem. qui autem lordanen transierint — Iordanis autem descensio eorum dicitur —, qui descenderint ergo ex illis superioribus uirtutibus ad haec inferiora, id est in quibus integritas caritas humilitas uacillauerit, habent propiora homini refugia quae petant. ut qui obnoxii delictis et inflexi uitiis sunt non uoluntariis sperent dominum sibi reconciliari posse, si ueniam petant, sperent posse corrigi, si praecepta sequantur caelestium testamentorum, quibus aut informamur ad innocentiam aut reuocamur a culpa. haec igitur intra Iordanen ciuitates sequentes sunt, ut propitiemus nobis deum, sequamur quae iubet, uitemus quae prohibet. sit ergo propitiandae diuinitatis ambitio, sequendae praeceptionis oboeditio, interdictae praeuaricationis cau
Abbreviated transcription (Latin):
hinc uita illa ꝑpetua quã deus suos dixit epu¬
lari: quia xp̃c est uita. Ideoq talium sermonũ
seminib. anime ciꝰ repletus ẽ uenter: atq ipsa
exiuit in u̾bo. Quȩ autẽ exit anima seruitioi
pͥncipatus acrii. & potestates mundi: qui nos uł
de muro deicere animȩ. uł impedire recta gradi¬
entes uł ad altiora tendentes querunt deponere:
atq ad terrena reuocare. S nos multomagis ad
sublimia mentẽ erigamus: uerbum sequentes
tuã mentem incuruent: tu magis ad axp̃m ani¬
ma dirige gressus tuos. Iniciunt cupiditatẽ.
auri: argenti: uicine possessionis: ut adquiren¬
de euis grã excuses a cena illiꝰ qui ad nuptias u̾bi

Expanded text:
hinc vita illa perpetua, quam deos suos dixit epuhinc vita illa perpetua, quam deos suos dixit epulari, quia Christus vita est. Ideoque talium sermonum seminibus animae ejus repletus est venter, atque ipsa exivit in Verbo. Quae autem exit anima a servitprincipatus aerii, et potestates mundi, qui nos velut de muro dejicere animae, vel impedire recte gradientes, vel ad altiora tendentes quaerunt deponere, et ad terrena revocare. Sed nos multo magis ad sublimia mentem erigamus, Verbum sequentes bus tuam mentem incurvent: tunc magis ad Christum, anima, dirige gressus tuos. Injiciunt cupiditatem auri, argenti, vicinae possessionis; ut acquirendae ejus gratia excuses te a coena illius qui ad nu
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliat eã: quando correptus aliquis errorib
suis renutiat. Est etiam fortior sermo qͥ confir¬
mat cor hominis. ualidiorib scripturȩ celestis
alimentis. Est etiã sermo suasoruis. dulcis ut
mel: & tam̃ peccatoris conscientiã in ipsa suaui¬
tate compungens. Est etiam feruentioris sp̃e
sermo: qui inebriat sic̃ unum: & cor hominis
letificat. Est etiam lacteus sermo: purꝰ & candi¬
dus. hof cibos dulcium utiliumq sermonũ:
mi autẽ sunt: qui eũ sequunt᷑. & nuptiis eius
int̾sunt. Quo cibo & potu repleta anima. bibit
enĩ unusquisq aquã de sius uasis & de puteoꝵ
suoꝵ fontib. atq inebriata: scło dormiebat.
uigilabat dõ. Ꝙ ideo sic̃ posteriora docent. aꝑi¬
ri sibi ds̃ uerbum eius ianuam postulabat
ut eam suo repleret ingressu. Hinc gͦ epulato¬
res illi platonici: hinc nectar illud ex iuno
u melle ꝓpħico: hinc sõnus ille translatus est.:

Expanded text:
sepeliat eam, quando correptus aliquis erroribus sepeliat eam, quando correptus aliquis erroribus suis renuntiat. Est etiam sermo fortior qui confirmat cor hominis validioribus Scripturae coelestis alimentis. Est etiam sermo suasorius, dulcis ut mel, et tamen peccatoris conscientiam in ipsa suavitate compungens. Est etiam ferventioris spiritus sermo, qui inebriat sicut vinum, et cor hominis laetificat. Est etiam lacteus sermo, purus et candidus. Hos cibos dulcium utiliumque sermonum mi autem sunt qui eum sequuntur, et nuptiis ejus intersunt. Quo cibo et potu repleta anima bibit enim unusquisque aquam de suis vasis, et de puteorum suorum lontibus atque inebriata, saeculo dormiebat, vigilabat Deo. Et ideo, sicut posteriora docent, aperiri sibi Deus Verbum ejus januam postulabat, ut eam suo repleret ingressu. 21. Hinc ergo epulatores illi Platonici, hinc nectar illud ex vino et melle prophetico, hinc somnus ille translatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
soror mea sponsa: uindemiaui myrrã meam
cũ ungentis meis: manducaui panẽ meum cũ
melle meo: bibi uinũ meum cũ lacte meo. Edi¬
te ꝓximi mei & bibite: & mnebriamini fr̃s mei.
Ego dormio: & cor meum uigilat. Cognoscamiꝰ
quos fructus & cibos epuletur deus: quibꝰ ue de¬
lectetur. Delectatur eo si quis mortificet pecca¬
tum suum: oblitteret culpam suam: sepeliat
atq abolefaciat iniquitates suas. Myrra enim
sepultura ẽ mortuoꝵ. Mortua aut̃ peccata st̃.
quȩ uite suauitatem habere ñ possunt. Perfun¬
dantur autẽ diuini sermonis unguentis: &
fortiore cibo uerbi. uelut pane: & suauiore ser¬
mone uelut melle. curentur quedã uulnera de¬
lictoꝵ. Sermonũ autem cibos cẽ: docet & alibi
salomon dicens. Faui mellis: sermones bom.
In illo gͦ horto sermones boni sunt: aliꝰ qui
culpam coherceat: alius qui iniquitatẽ corripi¬
at: aliꝰ qui mori faciat insolentiam. & uelut

Expanded text:
soror mea sponsa, vindemiavi myrrham meam soror mea sponsa, vindemiavi myrrham meam cum unguentis meis, manducavi panem meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo. Edite, proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres mei. Ego dormio, et cor meum vigilat . Cognoscamus quos fructus et cibos epuletur Deus, quibusve delectetur. Delectatur eo, si quis mortificet peccatum suum, oblitteret culpam suam, sepeliat atque abolefaciat iniquitates suas. Myrrha enim est sepultura mortuorum. Mortua autem peccata sunt, quae vitae suavitatem habere non possunt. Perfunduntur autem divini sermonis unguentis, et fortiore cibo verbi velut pane, et suaviore sermone velut melle curantur quaedam vulnera delictorum. Sermonum autem cibos esse docet et alibi Salomon dicens: Favi mellis, sermones boni . In illo ergo horto sermones boni sunt, alius qui culpam coerceat, alius qui iniquitatem corripiat, alius qui mori faciat 399 insolentiam, et velut
Abbreviated transcription (Latin):
anuam: Sic enĩ scriptum ẽ. Hortus clausus
soror mea sponsa: hortus clausus: fons signatꝰ.
transmissiones tuȩ ꝑadisus. & infra ait anima.
Exurge aquilo: ueni auster: ꝑfla hortũ meum:
& defluant ungenta mea. Descendat frater meus
in hortum suũ. Quanto hoc pulchriꝰ qd̃ anima
ornata uirtutũ florib. hortus sit. uł in se ꝑadi¬
sum habeat germinantẽ: in quẽ hortum inui¬
tat dei u̾bum descendere. ut anima illa u̾bi ym¬
bre cȩlestis. & eiꝰ copiis irrigata fructificet: Uer¬
bum autẽ dei pascetur animȩ uirtutib quo¬
tiens obedientem sibi & opimã inuenerit: & car¬
pit fructus eius. atq his delectatur. Cum aut̃
descendĩt in eam dei uerbum. defluunt ex ca sa¬
lubrium unguenta uerboꝵ: & diu̾sarum fra¬
glant longe lateq redolentia gĩarum spirami
na: unde ait sponsus. Sponsus aut̃ anunȩ deus
u̾bum ẽ: cui anima legituno quodã conubii
federe copulat᷑. Ingressus sum in hortũ meum

Expanded text:
animam. Sic enim scriptum est: Hortus clausus, animam. Sic enim scriptum est: Hortus clausus, soror mea sponsa, hortus clausus, fons signatus, transmissiones tuae paradisus . Et infra ait anima: Exsurge, aquilo, et veni, auster, perfla hortum meum, et defluant unguenta mea. Descendat frater meus in hortum suum. Quanto hoc pulchrius quod anima ornata virtutum floribus hortus sit, vel in se paradisum habeat germinantem ! In quem hortum invitat Verbum Dei descendere, ut anima illa Verbi imbre coelestis, et ejus copiis irrigata fructificet. Verbum autem Dei pascitur animae virtutibus, quoties obedientem sibi et opimam invenerit, et carpit fructus ejus, atque his delectatur. Cum autem descenderit in eam Dei Verbum, defluunt ex ea salubrium unguenta verborum, et diversarum flagrant longe lateque redolentia gratiarum spiramina. 20. Unde ait sponsus sponsus autem animae Dei Verbum est, cui anima legitimo quodam connubii foedere copulatur: Ingressus sum in hortum meum,
Abbreviated transcription (Latin):
meus. Hortat᷑ ut fugiat sponsus: quia iam seqͥ
potest etiã ipsa terrena fugientẽ. Dicit ut simi¬
lis dãmulȩ: quȩ euadit de retib. uult enĩ &
ipsa fugere: & euolare supͣ mundum. Hinc hor¬
tũ illum sibi plato cõposuit: quem iouis hor¬
tũ alibi: alibi hortum m̃tis appellauit. Iouem
hunc introisse anumã dixit quã uenerem nun¬
cupat: ut se habundantia. & diuitiis horti re¬
pleret: in quo repletus potu iaceret cadꝰ purũ
qui uectar effunderet. hoc gͥ ex libro canticoꝵ
cõposuit: eo qd̾ anima dõ adherens. in hortũ
m̃tis ingressa sit: in quo cẽt habundantia di¬
uersarum uirtutum: floresq sermonum.
Quis autẽ ignorat quod ex ꝑadiso illo quem
legimꝰ in genesi. habentẽ lignum uitȩ . & lignũ
scientiȩ boni & mali. & ligna cȩtera. habun¬
dantiam uirtutũ putauerit tranfferendam.
& in horto m̃tis ẽe plantandã: quẽ in canticis
salomon hortum ammȩ significauit. uł ipsam

Expanded text:
meus. Hortatur ut fugiat sponsus, quia jam sequi meus. Hortatur ut fugiat sponsus, quia jam sequi potest etiam ipsa terrena fugientem. Dicit autem ut similis sit damulae, quae evadit de retibus. Vult 398 enim et ipsa fugere et evolare supra mundum. 19. Hinc hortum illum sibi Plato composuit, quem Jovis hortum alibi, alibi hortum mentis appellavit. Jovem hunc introisse animam, quam Venerem nuncupat, ut se abundantia et divitiis hujus horti repleret, in quo repletus potu jaceret porus, qui nectar effunderet. Hoc igitur ex libro Canticorum composuit, eo quod anima Deo adhaerens in hortum mentis ingressa sit, in quo esset abundantia diversarum virtutum, floresque sermonum. Quis autem ignorat quod ex paradiso illo, quem legimus in Genesi habentem lignum vitae, et lignum scientiae boni et mali , et ligna caetera, abundantiam virtutum putaverit transferendam, et in horto mentis esse plantandam? Quem in Canticis canticorum Salomon hortum animae significavit, vel ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
anima muros suos de quib eminet: & de qͥb
ait. Ego cuutas munita: ego ciuitas obsessa. His
munit᷑ muris. his obsessa defendit᷑. & uere mu¬
rus anima: quȩ p̾tendit in castris. Unde & ip¬
sa ait in canticis. Ego murus: & ubera niea ut
turris. Bonus murus quẽ pinxit dñs: sic̃ ipse
ait. in manib meis pinxi muros tuos: & in
conspectu meo es semꝑ. Bona anima mea quȩ
habet speculatorẽ dm̃: & in manib eicis ẽ. Sic̃
anuma ꝓpħica quȩ in manus dñi comm̃datur
ut sp̃c: & quȩ in conspectu dei ẽ. Ocli enum dñi
suꝑ iustos: sic̃ ipse ait. Ego eram in oculis eius
sic inueniens pacẽ. Bonas aures habet: quȩ
habet & de intelligibilib uerbũ: & de mora¬
lib disciplinam. Idcoq hȩc anima habens
gr̾am suoꝵ uberum ingredit᷑ in hortos: & in¬
ueniens illic sponsũ sedentem. & disputantem
amicis ait. Qͥ sedes in hortis: uocẽ tuam insi¬
nua mͥ. Michi inquit: non amicis. Fuge frater

Expanded text:
anima muros suos, de quibus eminet, et de quibus anima muros suos, de quibus eminet, et de quibus ait: Ego civitas munita, ego civitas obsessa . His munitur muris, his obsessa defenditur. Et vere murus anima, quae praetendit in castris. Unde et ipsa ait in Caturres . Bonus murus quem pinxit Dominus, sicut ipse ait: In manibus meis pinxi muros tuos, et in conspectu meo es semper . Bona anima quae habet speculatorem Deum, et in manibus ejus est; sicut anima prophetica, quae in manus Dei commendatur ut spiritus , et quae in conspectu Dei est; Oculi enim Domini super justos , sicut et ipse ait: Ego eram in oculis ejus tamquam inveniens pacem . Bonas turres habet quae habet et de intelligibilibus verbum, et de moralibus disciplinam. Ideoque haec anima habens gratiam suorum uberum ingreditur in hortos, et inveniens illic sponsum sedentem et disputantem cum amicis ait: Qui sedes in hortis, vocem tuam insinua mihi . Mihi, inquit, non amicis. Fuge, frater
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ est mundꝰ: ꝓ unius animȩ dispendio. Ed
enim ꝓdest homini. si hunc mundũ lucret᷑:
anunȩ uͦ suȩ detruñtum patiatur: Aut quã
cõmutationem dabit ꝓ anima sua: Non au¬
ro redunitur. non argento: immo auro attut¬
titur. Quin etiam mulieris decus. dũ tempta¬
tur astringit. Clauus ẽ libido: clauus tristicia:
clauus iracundia: claui sunt om̃s passiones:
que uelut ueru quodã anunam nr̃am pene¬
trant. & infigunt corꝑi: uisceribq eius an¬
nectunt. Fugiamus gͦ hec mala: & exaltemus
animam nr̃am ad illam imaginem dei. & si¬
militudinẽ. fuga maloꝵ similitudo dei est.
& uirtutib imago dei adquirit᷑. Ideo qui nos
pinxit: quasi auctor pinxit uirtutũ colorib.
Ecce ego inquit iherłm pinxi muros tuos. Non
detergaius pincillo negligentie: depicta ani¬
mȩ nr̃e firmam̃ta muralia. Ideo dixit muros
pinxi: quib hostem possimꝰ auertere. Habet

Expanded text:
est totus mundus pro unius animae dispendio. Quid est totus mundus pro unius animae dispendio. Quid enim prodest homini si hunc mundum lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? Aut quam commutationem dabis pro anima tua? Non auro redimitur, non argento, immo auro amittitur. Quin etiam mulieris decus, dum tentatur, astringit. Clavus est libido, clavus tristitia, clavus iracundia, clavi sunt omnes passiones, quae velut veru quodam animam nostram penetrant, et infigunt corpori, visceribusque ejus annectunt. 17. Fugiamus ergo haec mala, et exaltemus animam nostram ad illam imaginem Dei et similitudinem. Fuga malorum similitudo Dei est, et virtutibus imago Dei acquiritur. Ideo qui nos pinxit quasi auctor, pinxit virtutum coloribus: Ecce ego, inquit ad Hierusalem, pinxi muros tuos . Non detergamus penicillo negligentiae depicta animae nostrae firmamenta muralia. Ideo dixit: Muros pinxi, quibus hostem possimus avertere. 18. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis inueniat suũ. Contendamus ad illud
et̾num: ad illud diuiũ euolemꝰ pennis dilecti¬
onis: & remigio caritatis. Surgamꝰ hinc: hoc ẽ
de scłaribus atq mundanis. Dixit enim dñs.
Surgite eamus hinc: p̃cipiens ut unusquisq
surgat de t̾ris: erigat anuam humi iacentẽ:
ad suꝑna attollat: excitet aquilam suã: illam
aquilam de qua dictum ẽ. Renouabit᷑ sic̃ aqui¬
le iuuentꝰ tua. ad animam hoc dictum ẽ. Ani-
uolet: renouatis splendescat exuuiis: celo uo¬
latus suos inferat: ubi laqueos incidere ñ possit.
Auis enim quȩ descendit ex alto. uł quȩ in altũ
se extollere ñ potest: frequent̾ aut laqueis ca-¬
pitur. aut uisco fallitur: aut quibꝰcumq irre¬
titur insidiis. Sic quoq & anima nr̃a caueat
ad hec mundana descendere. Laqueus in auro:
uiscus in argento: nexus in p̾dio: clauus in
amore. Dum aurũ petimus strangulam̃: dũ
lucrũ: p̃ciose animȩ detruñto: Exiguus tͥ

Expanded text:
in nobis inveniat suum. Contendamus ad illud in nobis inveniat suum. Contendamus ad illud aeternum, ad illud divinum evolemus pennis dilectionis, et remigio charitatis. Surgamus hinc, hoc est, de saecularibus atque mundanis. Dixit enim Dominus: Surgite, eamus hinc , praecipiens ut unusquisque surgat de terrenis, erigat animam humi jacentem, ad superna attollat, excitet aquilam suam, et illam aquilam de qua dictum est: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Ad animam hoc dictum est. Animvolet, renovatis splendescat exuviis, coelo volatus inferat, ubi laqueos incidere non possit. Avis enim quae descendit ex alto, vel quae in altum se extollere non potest, frequenter aut laqueis capitur, aut visco fallitur, aut quibuscumque irretitur insidiis. Sic quoque et anima nostra caveat ad haec mundana descendere. Laqueus est in auro, viscus in argento, nexus in praedio, clavus est in amore. Deum aurum petimus, strangulamur: dumlucrum pretiosae animae detrimento? Exiguus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa hic uita si bona ẽ. quib reb bona est: Uir¬
tute utiq: & bonis morib. Non gͦ scdm animȩ
& corꝑis copulam bona ẽ: s quia ꝑ uirtutẽ qd̃
malum ẽ suum repellit: quod autẽ bonum ẽ
mortis adipiscit᷑ ut quod animȩ ẽ magis quã
id quod contub̃nii & conunctionis oꝑetur. Qd̾
si uita bona que animȩ se a corꝑe seꝑantis est.
cõmuni omĩum morte dicamꝰ. Q uid eam timea¬
mus. quȩ animȩ nocere ñ soleat: Scriptũ ẽ enim.
Nolite timere eos qui occidunt corpꝰ: animam
autẽ non possunt occidere. ꝑ mortẽ autẽ istam
anima lib̾atur: dũ a corꝑis contub̃nio seceruit᷑:
& inuolucris ꝑturbationis exuitur. unde & nos
dum in corꝑe sumus. usum mortis imitantes.
ableuemiꝰ animam nĩa ex istĩ corꝑis cubili: & tan¬
quam de isto exurgamꝰ sepulchro. Abducamiꝰ
nos a corꝑis nexu: relinquamus omĩa quec̃q
terrena sunt: ut cũ uenerit adu̾sarius: nichil

Expanded text:
ipsa hic vita bona si est, quibus rebus bona est? Viripsa hic vita bona si est, quibus rebus bona est? Virtute utique, et bonis moribus. Non ergo secundum animae et corporis copulam bona est: sed quia per virtutem quod malum est suum repellit; quod autem bonum est mortis, adipiscitur; ut quod animae est, magis quam id quod contubernii et conjunctionis operetur. Quod si vita bona, quae animae se a corpore separantis escommuni omnium morte dicamus. Quid eam timeamus, quae animae nocere non soleat? Scriptum est enim: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Per mortem autem istam anima liberatur, dum a corporis contubernio secernitur, et involucris perturbationis exuitur. Unde et nos dum in corpore sumus, usum mortis imitantes ablevemus animam nostram ex istius carnis cubili, et tamquam de isto exsurgamus sepulcro. Abducamus nos a corporis nexu, relinquamus omnia quaecumque terrena sunt; ut cum venerit adversarius, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utiq uita post mortem: & suꝑstes mortis ẽ
anuma quȩ sensu utitur: & uita fungitur.
Cũ autem manet post mortẽ uita atq ani¬
ma: manet bonum: nec morte amittitur
s augetur. Nec ullo impeduñto mortis retar¬
datur anima: s oꝑat᷑ magis: quia oꝑatur que
sua sunt. sine ulla corꝑis societate: quod ani-¬
mȩ maiori oneri quã usui est. Quid gͥ ẽ mali
animȩ. quȩ puritatẽ suam custodierit: & uir¬
tutum disciplinam seruauerit: Aut si non
seruauit: ñ mors malũ s uita: quia uita non
fuit. Iue ẽ enim uita uitiis peccatisq obsita:
Quidgͥ accusamꝰ mortẽ. quȩ aut uite p̃cium
luit. aut abolet eius dolorem atq cruciatum:
Itaq mors aut suȩ quietis bono utit᷑: aut ma¬
lo alieno laborat. Nunc illud expecta: si uita
oneri. mors absolutioni: si uita supplicio. mors
reuiedio. Aut si iudiciũ post mortem: etiã uita
post mortẽ. Uita gͥ ea: non ẽ bona. Aut si hic

Expanded text:
est etiam vita post mortem, et superstes mortis est est etiam vita post mortem, et superstes mortis est anima quae sensu utitur, et vita fungitur. Cum autem manet post mortem vita atque anima, manet bonum, nec morte amittitur, sed augetur: nec ullo impedimento mortis retardatur anima: sed operatur magis, quia operatur quae sua sunt, sine ulla societate corporis, quod animae majori oneri quam usui est. Quid igitur mali est animae, quae puritatem suam custodierit et virtutum disciplinam servaverit? Aut si non servaverit, non mors malum, sed vita; quia vita non fuit. Quae est enim vita vitiis peccatisque obsita? Quid igitur accusamus mortem, quae aut vitae pretium luit, aut abolet ejus dolorem atque cruciatum? Itaque mors aut suae quietis bono utitur, aut malo alieno laborat. 14. Nunc illud specta: si vita oneri, mors absolutioni: si vita supplicio, mors remedio: aut si judicium post mortem, etiam vita post mortem. Vita igitur hic non est bona: aut si hic
Abbreviated transcription (Latin):
& in celo. Sicut m̾cennarii inquit merces
uita eius: in labore scilicet & tempore: leuior
fabulis: & fluitans & natans uerbis: cuiꝰ ha¬
bitatio in luteis domibus: & ipsa uita in lu¬
to: nulla firmitudo sententiȩ: nulla consci¬
entia. In die nox desiderat᷑: & in nocte dies que¬
ritur: ante escam gemitꝰ: & inter cibos fletus:
lacrimȩ: dolores: timores: sollicitudines: nul¬
la requies a ꝑturbationib: nulla a laborib
reclinatio: ure & indignationis motus horri¬
dior. Pleriq cupiunt mortẽ: & non impetrant.
Si autẽ impetrant. gratulant᷑: quia sola ẽ mor
deus mortem ñ fecit. uita erat in paradiso: uͥ
lignum uitȩ: & uita erat lux hominũ. Mors
gͥ mala: que accidit ꝙ subintrauit. S qͦmodo
mors mala. si aut scđm gentiles sensu caret:
si nullus post mortem sensus est: ubi enun
nullus sensus: nullus utiq iniuriȩ dolor: quia
dolor sensus ẽ. aut quia ẽ post mortẽ sensus:

Expanded text:
et in coelo, Sicut mercenarii, inquit, merces et in coelo, Sicut mercenarii, inquit, merces vita ejus , in labore scilicet et tepore, levior fabulis, et fluitans, et natans verbis: cujus habitatio 395 in luteis domibus, et ipsa vita in luto. Nulla firmitudo sententiae, nulla constantia. In die nox desideratur, in nocte dies quaeritur: ante escam gemitus, inter cibos fletus, lacrymae, dolores, timores, sollicitudines, nulla requies a perturbationibus, nulla a laboribus reclinatio, irae et indignationis motus horridior. Plerique cupiunt mortem, et non impetrant: si autem impetraverint, gratulantur; quia sola est mors n paradiso, ubi lignum vitae , et vita erat lux hominum. Mors igitur mala, quae accessit et subintravit. Sed quomodo mors mala, si aut secundum gentiles sensu caret, lum, si nullus post mortem sensus est? Ubi enim nullus sensus, nullus utique injuriae dolor, quia dolor sensus est. Aut quia est post mortem sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
sepe etiã solitudines captamus: necuiꝰ sermo
nr̃is aurib insusurret: & quasi semita que¬
dam inherentẽ cogitationi animam. abduicat
a uero: atq ab intentione deflectat. Multas gͥ
occupationes nobis corporis huius necessitas
gignit. atq usus inuehit: quibus impeditur
animȩ uigor: & reuocatur intentio. Unde pul¬
chre dicit. sc̃s iob. Memento: quia lutũ me fin
non diluit: & coinqͥnat animam inqͥnam̃to
intẽpantiȩ. Corium & carnẽ inquit me indu¬
itaq & distenditur. anima nr̃a istuis corꝑis
neruis: & ideo int̾dum rigescit: sepe curuatur.
R addidit. Ab iniquitate. me innocentẽ non
fecisti. Si eñĩ impius fuero ue mͥ: si autẽ sim
iustꝰ. non potero me reclinare. Plenus enun
Inter laqueos ambulamꝰ: inter plurimas u̾¬
samur temptationes. Deniq idem supra alt.
Nũquid non temptatio ẽ uita hominis suꝑ
terra: Bene addidit in terra: quia ẽ uita hoĩs

Expanded text:
Saepe etiam solitudines captamus, ne cujus sermo Saepe etiam solitudines captamus, ne cujus sermo nostris auribus insusurret, et quasi semita quaedam inhaerentem cogitationi animam abducat a vero, atque ab intentione deflectat. 12. Multas igitur occupationes nobis corporis hujus necessitas gignit, atque usus invehit, quibus impeditur animae vigor, ac revocatur intentio. Unde de se pulchre dicit sanctus Job: Memento quia lutum me finxnon diluit, et coinquinat animam inquinamento intemperantiae. Corium et carnem me, inquit, induitaque et distenditur anima nostra istius corporis nervis, et ideo interdum rigescit, saepe curvatur. Et addidit: Ab iniquitate innocentem me non fecisti. Si enim impius fuero, vae mihi: si autem sim justus, non potero me reclinare. Plenus enim Inter laqueos ambulamus, inter plurimas versamur tentationes. Denique idem supra ait: Numquid non tentatio est vita homin Bene addidit in terra, quia est vita hominis