comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orro: enoch grctuit irad:
qui: marariel. qui ma¬
tusael. qͥ: lamech. qui: septimꝰ
ab adam. ⁊ pessimꝰ. qui pͥmus bi
unica unico: facta ẽ mulier. et
ds̃ ꝑ os adȩ decreuerat: erunt
duo in carne una. accepitꝙ du¬
as uxores. odam. ⁊ sellam. Genuitq
oda label. qui adinuenit porta¬
tilia pastox .s. tentoria: ad mu¬
tanda pascua: ⁊ greges: ordina¬
uit. ⁊ caracterib distinxit. Sepa¬
a grege sparsi uelleris⁊ scdm¬
nicłos: a maturiorib. ⁊ cõmix¬
turas certis tẽporib faciendas:
intellexit. Nom̃ fr̃is eius: iubal.¬
qͥ fuit pat̾ canentiũ cythara:
organo. non instrum̃toꝵ quidẽ
quȩ longe post: inuenta st̃. S
inuentor fuit musicȩ .i. conso¬
nantiax. ut labor pastoralis: qͣsi
in delicias u̾teret᷑. Et qͥa audi¬
erat adam ꝓpħasse de duob iu¬
diciis: ne ꝑiret ars inuenta: scͥp¬
sit eam in duab colũpnis. in
rea. altera latericia. Quaꝵ: altã
ñ dilueret᷑ diluuio. altã: non

Expanded text:
orro Henoch genuit Irad, qui Maviael, qui Mathusael, qui Lamech, qui septimus ab Adam, et pessimus, qui primus bigunica unico facta est mulier, et Deus per os Adae decreverat: Erunt duo in carne una . Accepitque duas uxores Adam et Sellam. Genuitque Ada Jabel, qui adinvenit portatilia pastorum tentoria ad mutanda pascua, et greges ordinavit, et characteribus distinxit, sepaa grege sparsi velleris, niculos a maturioribus, et commissuras certis temporibus faciendas intellexit. Nomen fratris ejus Tubal, pater canentium in cithara, et organo. Non instrumentorum quidem, quae longe post inventa fuerunt, sed inventor fuit musicae, id est consonantiarum, ut labor pastoralis quasi in delicias verteretur. Et quia audierat Adam prophetasse de duobus judiciis, ne periret ars inventa, scripsit eam in duabus columnis, in rea, altera latericia, quarum altera non diluetur diluvio, altera non
Abbreviated transcription (Latin):
pit responsũ ab eo: qd̃ ⁊ prĩ. sẜ abi¬
it dauid: ⁊ ꝑcussit philisteos pla¬
ga magna.⁊ intͣuit ceyla. Quod
audiens saul ait. sonclusus est
dauid in urbe. Et congregabat
exercitum ut obsideret d ⁊ uiroᷤ
eiꝰ. Qd̃ cũ audisset dauid: consuluit
dñm ꝑ abiathar. Descendet huc

Expanded text:
prius. Et abiit David, et percussit Philisthaeos plaga magna, et intravit Ceilam. Quod cum audisset Saul ait: » Conclusus est David in urbe. Et congregabat exercitum, ut obsideret David et viros ejus. Quod cum audisset David, consuluit Dominum per Abiathar: Descendet huc
Abbreviated transcription (Latin):
uagabant᷑ incerti. Qd̃ cũ accepisset
saul: dissimulauit exire. Transiuit
aũt dd̃ in monte solituomis ⁊iph.
⁊ abiit ionathas ad eũ in locum
siluȩ qͥ uocat᷑ naua. Et confortauit
manꝰ eiꝰ in d̾o. ⁊ ait. Tu regnabis in
isrł. ⁊ ego ero uł scds. S ⁊ pat̾ meus
scit hoc. Et innouauert̾ iusiuran¬
dũ fedis int̾ se: coram dño .i. coram

Expanded text:
vagabantur incerti. Quod cum accepisset Saul, dissimulavit exire. Transivit autem David in montem solitudinis Ziph, et abiit Jonathas ad eum in locum silvae, qui vocabantur Nava, et confortavit manus ejus in Deo, et ait: « Tu regnabis in Israel, et ego ero tibi secundus. Sed et pater meus scit hoc. » Et innovaverunt jusjurandum foederis inter se coram Domino, id est coram
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Mane mecũ. Q quesierit ani¬
mã tuã: queret ⁊ meã. Et adnun¬
ciatum ẽ d̃. qd̃ philistes oppugna¬
rent ceyla. ⁊ diriꝑent areas .i. an¬
nonam de areis. uł qd̃ uastarent
segetes. Consuluit gͥ dauid dñm.
uadam ⁊ ꝑcutiã philisteos: & ait

Expanded text:
ecum. Qui quaesierit animam tuam, quaeret et meam. » Et nuntiatum est David, quod Philisthaei oppugnarent Ceilam, et diriperent areas, id est annonam de areis, vel quod vastarent segetes. « Consuluit igitur Dominum: Vadam et percutiam Philisthaeos. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
tendebant᷑ circa tab̃nacłm .
paxillis ereis colligabant᷑ funeᷤ.
qͥa ⁊ paxillos habuisse tab̃na¬
culũ: infra moyses dicet. Et in
modũ tecti dependentis. cͥcũ¬
quaq attollebant᷑. ut ꝯ taber¬
naculũ undiq uid̃i posset.⁊
circiuri ab ingredientibꝰ sub

Expanded text:
tendebantur circa tabernaculum, et paxillis aereis colligebantur funes ; quia paxillos habuisse tabernaculum infra Moyses dicit, et in modum tecti dependentis circumquaque attollebantur, ut et tabernaculum undique videri posset, et circuiri ab ingredientibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
dicia cum etiam si mundi e̾ent ue¬
sci ñ deb̾ent: ẜ ⁊ ip̾a sc̾ificabit᷑ ho¬
die in uasis.i. in conscientiis nr̃is.

Expanded text:
ditia, cum etiam, si mundi essent, vesci non deberent? « Sed et ipsa santificabitur hodie in vasis, » id est in conscientiis nos
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iosephꝰ. cũ alexandro ma¬
cedoni: ⁊ exercitui eiꝰ dariũ in¬
sequenti: mare pãphilicũ di
dño canticũ moysi: uiri seorsũ.
⁊ mulieres seorsum. In cuiꝰ rei me¬
moria .uii. paschalibꝰ dieb cantan¬
do redimꝰ ad fontes. Et t̃minat᷑

Expanded text:
dicit Josephus, cum Alexandro Madicit Josephus, cum Alexandro Macedoni et exercitui ejus Darium insequenti, mare Pamphilaeum divDomino canticum Moysi, viri seorsum, et mulieres seorsum. In cujus rei memoriam septem paschalibus diebus cantando redimus ad fontes. Et terminatur
Abbreviated transcription (Latin):
dentes egiptii: uesanos uidica¬
bant eos. S cũ uid̾ent eos ille¬
sos abire: ing̾ssi sunt post ea.
Iamq uena̾t uigilia matutina.
biles imbres: ⁊ gͣues tonitrꝰ: cho¬
ruscationesq lampantes: mie¬
cit suꝑ eos. uñ t̾riti dixert. fũgi¬
amꝰ israelem. dñs enĩ pugnat
ꝓ eis. filii aũt isrł ad contͣ posi
hebrei uͦ tradunt: qd̾ cũ uenis¬
sent ad extͤmũ montis porrect
in mare: ꝑ longũ maris uiã cos
obliquasse. ⁊ cͥcũeundo montẽ:
ad idem lutꝰ egipti rediisse. Qd
ꝓbant sic. Natura maris ẽ: ut
qd̃ ꝑit in eo: ad ꝓximũ littꝰ ꝓi¬
ciat. Cũ gͦ mane iace̾nt egyptii mor¬
tui m littore : paret: qͥa idẽ erat
littꝰ. ex alt̾a montis parte. ñ enĩ
in spacio noctis fere eͥ noctiał
nec hii nec illi etiã ad medium
extendit manũ suã supͣ mare.
⁊ reu̾sȩ sunt aquȩ ad pͥorẽ locũ.
suꝑfuit ex eis. Et tulit isrł ar¬
ma mortuoꝵ. moysesq dño can¬
ticum cõposuit examet᷑ car¬

Expanded text:
dentes Aegyptii, vesanos judicabant eos. Sed cum viderent illos illaesos abire, ingressi sunt post eos. « Jamque advenerat vigilia matutina. biles imbres, et gravia tonitrua, coruscationesque ac lampades infecit super eos. Unde et territi dixerunt: « Fugiamus Israelem, Dominus enim pugnat pro eis, » filii aHebraei vero tradunt quod, cum venissent ad extremum montis porrecti in mare, per longam maris viam eos obliquasse, et circumeundo montem ad idem littus Aegypti rediisse, quod probant sic: Natura maris est ut quod perit in eo ad proximum littus projiciat. Cum ergo male jacerent Aegyptii mortui in littore, patet quia idem erat littus ex altera montis parte. Non enim in spatio noctis, fere aequinoctialis, nec illi nec hi etiam ad medium extendit manum suam super mare, et reversae sunt aquae ad priorem locum, superfuit ex eis, » et tulit Israel arma mortuorum. Moysesque Domino canticum exposuit hexametro car
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad uocans moyses singłas tͥb
scd̃m ordinẽ natiuitatis suȩ
hortabat᷑ eos: ut ip̃m p̾euntẽ
sequerent᷑. Cũq timuissent in¬
trare ruben: simeon: ⁊ leui: iu¬
das pͥmꝰ aggressus ẽ iter pꝰ eũ.
uñ: ⁊ ibi meruit regnũ. Pfeti¬

Expanded text:
yses singulas tribus secundum ordinem nativitatis suae hortabatur eos ut ipsum praeeuntem sequerentur. Cumque timuissent intrare Ruben, Simeon et Levi, Judas primus aggressus est iter post eum, unde et ibi meruit regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes asꝑrimi ⁊ ĩmeabiles. ex alta̾.
ꝙ trecentos currus ꝓpͥos. ⁊ tͤcen¬
tos ab egiptiis. ⁊ insecutꝰ ẽ eos. ẜqͥ¬
brei ocłos: uider̃t egiptios pꝰ se.
⁊ timuert̃ ualde. Neꝙ enĩ fuge
facultatẽ habebant. nec pugna¬
re potãnt: qͥa inerines erant. nec
ibi morari: ꝓpt̾ ciboꝵ penuriam.
Cũq płimum arguerent moysẽ

Expanded text:
tes asperrimi et immeabiles, ex altera que trecentos currus proprios, et trecentos ab Aegyptiis, et insecutus est eos, equbraei, videruntque Aegyptios post se, et timuerunt valde. » Neque enim fugae facultatem habebant, nec pugnare poterant, quia inermes erant, nec ibi morari propter ciborum inopiam. Cumque plurimum arguerent Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
otẽpore: uenit ad eũ abime¬
lech ⁊ philoc dux militum
ꝯiurantes int̾ se fedus firmauert̃
ẜodem die: rediert̃ ad ysaac pueri:
nunciantes de puteo quẽ foderañ:
qͦd inuenissent a qũa. Et appellauit
eũ bersabee .i. puteũ sacietatis. uł
habundantiȩ. Et impositũ ẽ hoc

Expanded text:
tempore venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bersabee, id est puteum satietatis, vel abunda
Abbreviated transcription (Latin):
sas agi instituit. locũq iudiciiᷤ de¬
stinatũ: a noĩe suo forũ appellauit.
Soror ĩpiꝰ ysis: in egiptũ naigauit.
⁊ qͦs clam apices littaꝵ tͣdidit egip¬
tiis. De agͥcult᷑ã etiã multa docuit
eos. uñ: cũ yo dice̾t᷑: ysis ab eis dicta
ẽ. qͦd in lingua eoꝵ t̃rã sonat. Et ob
hoc: pꝰ mortẽ in numerũ d̃oꝵ in egip¬
to recepta ẽ. filiꝰ etiã phoronei: qui
apis dictꝰ ẽ: eodẽ tẽpore in egiptũ
nauigauit. que qͥdam uirũ ysidis
fuisse tͣdt̃. Et similit̾ ab egiptiis d̾i¬
ficatꝰ ẽ: ⁊ serapis nominatus. De
chananeos. semet ip̃m dñm facieis.
in potestate uxoꝵ. Que cũ ambe of¬
fendissent animũ ysaac ⁊ rebeccȩ:
⁊ licet nollet ysaac ꝓuinciales suȩ
misceri cognatiõi: tñ meliꝰ silere

Expanded text:
judici destinatum a nomine suo forum appellavit. Soror sua Isis in Aegyptum navigavit, et quosdam apices litterarum tradidit Aegyptiis, de agricultura etiam multa docuit eos. Unde cum Io diceretur, Isis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filius etiam Phoronei, qui Apis dictus est, eodem tempore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt, et similiter ab Aegyptiis deificatus est, et Serapis nominatus. CAPChananaeos, semetipsum dominum faciens in potestate uxorum. Quae cum ambae offendissent animum Isaac et Rebeccae, t licet nollet Isaac provinciales suae misceri cognationi; tamen melius silere
Abbreviated transcription (Latin):
peccare in d̾m meũ: accidit aũt ut
ait iosephꝰ: ut publica festiuitas
Et app̃hensa lacinia pallii ioseph:
ait illi . Dormi mecũ. Qͥ iratꝰ: relicto
pallio in manu eiꝰ: egressꝰ ẽ foras.
Illa contẽptã se dolens: in argum̃¬
tũ fid̾i retentũ palhũ ostendit ui¬
ro reu̾tenti: dicens. Ing̾ssus ẽ ad
me seruus hebreus: ut illud̾et mͥ.
Ille nimis credulus conugi: uin¬
fuit aũt dñs cũ illo. ⁊ dedit ei gr̃ã
in conspectu dñi carcis. qͥ carc̾em
eũdẽ carc̾em mitt̾ent᷑. ⁊ ioseph mi¬
nistrabat eis. U idert̃ ꝙ ambo son¬
niũ nocte una. Qs cũ mane uidiss

Expanded text:
peccarem in Deum meum». Accidit autem, ut ait Iosephus, ut publica festivitas Et apprehensa lacinia palii Ioseph, ait illi: «Dormi mecum». Qui iratus, relicto pallio in manu eius, egressus est foras. Illa contemptam se dolens, inde argumentum fidei retentum pallium ostendit marito revertenti, dicens: «Ingressus est ad me servus hebreus ut illuderet michi». Ille, nimis credulus verbis conFuit autem Dominus cum illo, et dedit illi gratiam in conspectu domini carceris; qui carcerem eumdem carcerem mitterentur, et Joseph ministrabat eis. Videruntque ambo somnium nocte una. Quos cum mane
Abbreviated transcription (Latin):
in partu: ⁊ sequit᷑ puerũ. Postea
egressus ẽ alt̃: cũ coccino. ⁊ dictꝰ
ẽ tarã .i. oriens. qͥa pͥmꝰ apparuit.
uł qͥa płimi iusti ex eo nati sunt:
Obstegͥx in genesi coccinũ ligauit
in manu phares: qui ab eo qd̾ pa¬
rietẽ duuiserat: nom̃ pbares sorti
tus ẽ. forte: p: coccinũ tulit de ⁊ a

Expanded text:
Postea egressus est alter cum coccino, et dictus est Zaram, id est oriens, quia primus apparuit, vel quia plurimi justi ex eo nati sunt, Obstetrix in Genesi coccinum ligavit in manu Phares; et ab eo quod parietem diviserat, nomen Phares forte sortitus est. Forte post, coccinum tulit de ma
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽ. Qͥa ñ tradidi eam sela filio
meo: ħ fec̃ ne ꝑiret sem̃ filii mei.
stante uͦ partu: apparuert̃ duo
in utõ. ⁊ in ip̃a effusione: unꝰ ꝓ¬
tulit manũ. in qͣ ligauit obste¬
trix coccinũ. ⁊ att. hic egredietur
pͥor. Illoq retͣhente manũ: eg̾ssus
est alter. Dix̃q mat̃. Quare ꝓpt̾ te

Expanded text:
 quia non tradidi eam Sela filio meo, haec fecit, ne periret semen filii mei, stante vero partu apparuerunt duo in utero, et in ipsa effusione unus protulit manum, in qua ligavit obstetrix coccinum, et ait: Hic egredietur prior. Illo quoque retrahente manum, egressus est alter. Dixit quoque mater: Quare propte
Abbreviated transcription (Latin):
deficiebat cacumen: particłatim
ꝑ loca erant aurea malogranata.
cũ spinosis extͤ¬
mitatib suiᷤ fã¬
brefacta. Super¬
frontẽ uͦ: pende¬
bat lamina au¬
rea. quã petalũ
dicunt. ad mo¬
lunȩ facta. que
arcuationẽ sur¬
sum habens: et
in medio anu¬
lũ aureũ: unci¬
no aureo infere¬
bat᷑. qui tiare inser

Expanded text:
deficiebat cacumen, particulatim per loca erant malagranata aurea, cum spinosis extremitatibus suis fbrefacta. Superfrontem vero pendebat lamina aurea, quam petalum dicunt, admodiae facta, quae arcuationem sursum habens, et in medio annulum aureum uncno aureo insereur, qui tiarae inser
Abbreviated transcription (Latin):
men .s. tet᷑gramaton. qd ineffa¬
bile dicit᷑. non: qͥa dici ñ possit:
s qͥa rem ineffabilem significat
quẽ p̃figurat. hic sacerdos: reini
lamina sc̃a: sursũ ligabat᷑ uitta
iacinctina ꝑspicua. celante unc¬
nũ ⁊ anulũ. ẽ cͥcũducta capiti:
⁊ ligata in occipite: dependentes

Expanded text:
est tetragrammaton, quod ineffabile dicitur, non quia dici non possit, sed quia rem ineffabilem significat,quem praefigurat hic sacerdos, reinitlamina sancta, sursum ligabatur vitta hyacinthina perspicua, celante uncinum et annulum, quae circumducta capiti, et ligata in occipite, dependentes
Abbreviated transcription (Latin):
chiam. Tñ iosepbꝰ uidet᷑ uelle
ñ fuisse in ea aliud labiũ: nisi
hanc coronã: int̾rasilẽ .i. reticła¬
tã. huic uͦ supposita erat alia
corona minor ista.

Expanded text:
chiam: tamen Josephus videtur velle non fuisse in ea aliud labium, nisi hanc coronam interrasilem, id est reticulatam. Huic vero superposita erat alia corona minor ista.
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ẽ. yronia ẽ. Qͣsi uoluit esse
a suꝑbia corrigentis. Et ẽ uox tͥ¬
nitatis. uł ẽ uox dei: ad angłos.
uł ẽ uox plangentis. Qͣ si. Patet.
qͦd factus ẽ a me: ut ẽet quasi
unus ex nob̃: si stetisset. Nunc
ꝙqͦ ne forte mittat manũ ⁊ su
mat de ligno uitȩ ⁊ comeclat.
aposyopesis ẽ. Qͤsi. ẽ: uiuat¬

Expanded text:
is : ironia est, quasi voluit esse a superbia corrigentis, et est vox Trinitatis. Vel est vox Dei ad angelos, et est vox plangentis; quod patet, quia factus est a me, ut esset quasi unus ex nobis, si stetisset. Nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et comedat, Apos
Abbreviated transcription (Latin):
face̾t: deinceps: raros. nec sine
Qsi. etiam in hoc: par eris iu¬
mento. Terrȩ aũt maleclixit:
quia de fructu t̾rȩ: tͣns gressio
facta ẽ: et non: aquis. Inde ẽ.
non legimꝰ comedisse carnem
uiuentiũ: de t̾ra maledicta. nͥ
forte de agno paschali: ꝓ p̃cep¬
to legis. Audiuit gͦ de labore.
In sudore uultꝰ tui: uesceris
pane tuo: donec in t̾ram reu̾¬
meliꝰ: si uelles: mͦ de miseriain
miseriam ibis: more fluentis
aque. Et tunc adam plangeis
miseriã posti̾tatis: uocauit uxo¬

Expanded text:
at, deinceps raros, nec sine quasi etiam in hoc par eris jumento. Terrae autem maledixit, quia de fructu terrae transgressio facta est, et non aquis. Inde est non legitur comedisse carnem viventium de terra maledicta, nisi forte de agno paschali, pro praecepto legis. Addit ergo de labore: In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec in terram revemelius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis aquae. Et tunc Adam, plangens miseriam posteritatis suae, vocavit uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ calamꝰ unus.
Et ita erant calami: xxuiiii: cũ
tes: in basi .uii. lãpadũ sedes
Quocũq uͦ mͦ factũ fuerit: in
sũmo .uii. habebat capita eqͣ¬
lia. suꝑ que ponebant᷑ .uii. lu¬
cernȩ aureȩ. In fusoria etiã .uii.
ex auro erant quib oleũ lucniᷤᷤ

Expanded text:
retur calamus unus; et ita erant calami viginti novem tes, in basi septem lampadum sedes. Quocunque vero modo factum fuerit, in summo septem habebat capita aequalia, super quae ponebantur septem lucernae aureae. Infusoria etiam septem ex auro erant, quibus oleum luc
Abbreviated transcription (Latin):
brahã aliã dux̃ uxorẽ: noie
cethurã. Aiunt hebrei: cethu¬
ram: nom̃ appellatiuũ. qͦd int̃pre¬
tat᷑: copulatã. Dict̃ enĩ hanc fuisse
agar. q̃ de concubina: mortua sara:
tͣnsiit in coniuigẽ. de ñ copulata:
in copulatã. ne senex: nouis nup¬
tiis lasciuisse arguat᷑. Iosephꝰ etiã
dic̃: qd̾ anteqͣm misisset ꝓ urore fi¬
lii: duxãt sã.⁊ ħ genuit ei libõs .ui.
iuuenis enĩ de sene parere potest
Et separauit eos abrahã dũ uiue̾t
ab ysaas: ad plagã orientalẽ. cunctaq
q̃ possedat dedit ysaac. Aliis uͦ lar¬
gitꝰ ẽ muna. filii tñ cethurȩ:a no
ris rubri. Refert iosephꝰ: qͦd ex uno
in libiã. Qũa posteri eiꝰ in habitan¬
sisse: sic̃ ⁊ moyses scͥpsit. que refert
denti in libiam: hercules auxili¬
um tulit. et filiam ip̃iꝰ nõie ethe¬
am: duxit bercłes uxorẽ. ⁊ ex ea
genuit dodorĩ. Cuiꝰ filiꝰ fuit phoros.
fuert̃ aũt dies abrahȩ .c.lxxu. an¬
ni. ⁊ mortuus ẽ. ⁊ congregatꝰ ad po¬

Expanded text:
braham aliam duxit uxorem, nomine Cethuram . Aiunt Hebraei Cethuram nomen appellativum, quod interpretatur copulatam. Dicunt enim hanc fuisse Agar, quae prius concubina, mortua Sara, transit in uxorem, de non copulata in copulatam, ne senex novis nuptiis lascivisse arguatur. Josephus autem dicit, quod antequam misisset pro uxore filii, duxerat eam. Et haec genuit ei liberos sex. Juvenis enim de sene parere potest. Et separavit eos Abraham dum viveret ab Isaac ad plagam orientalem, et cuncta, quae possederat dedit Isaac. Aliis vero largitus est munera. Filii tamen Cethurae a nomris Rubri. Refert Josephus, quod ex uno in Lybiam, quam posteri ejus inhabitansisse, sicut et Moyses scripsit. Quem refert denti in Libyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine Ethaeam, duxit Hercules uxorem, et ex ea genuit Dodorim cujus filius fuit Phorom. Fuerunt autem dies Abrahae centum ni, et mortuus est, et congregatus est ad po
Abbreviated transcription (Latin):
onera formicaꝵ. qͣm onera came¬
loꝵ. uł cum uidens hec minima
sibi noce̾ posse: recordat᷑ frag.¬
litatis sue ⁊ humiliat᷑. S dicuis
quod quedã aĩalia: alia leduii.

Expanded text:
opera formicarum, quam onera camelorum: vel cum videt haec minima sibi posse nocere, recordatur fragilitatis suae, et humiliatur. Sed diceret quis quod quaedam animalia laedunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exemplũ. Etiã ad hoc creata st̃.
ut aliis sint in esum. S itm di
uiunt. s ⁊ in hoc: instruit᷑ hõ.
ne aliqd̃ genꝰ mortis horrescat.
qr ꝑ quoscũꝙ transeat meatus:
nec capillus capitis eiꝰ ꝑibit. Qõ.

Expanded text:
per exemplum. Etiam ad hoc creata sunt, ut aliis sint in esum. Sed si iteviunt: sed et in his instruitur homo, ne aliquod genus mortis horrescat, quia per quoscunque transeat meatus, nec capillus de capite ejus peribit .
Abbreviated transcription (Latin):
euit t̾ra .xl. annis. ⁊ mortuus est
othoniel. hic dic̃ iosephꝰ occisionẽ
in benamiin factã ꝓ uxore leuitȩ.
qd nos infra ponemꝰ sequentes or¬
dinẽ huiꝰ libri. Et nota. qd̃ hebres
sub hoc num̾o: cõp̾henduis annos
seruitutis ⁊ quietis ⁊ similit̾ sub a¬
liis quibdam iudicib. aliter non
staret historia. Incidenitia
n dieb othoniel: catinꝰ regnauit

Expanded text:
inta annis. Et mortuus est Othoniel. » Hic dicit Josephus, occisionem in Benjamin factam pro uxore Levitae; uod nos infra ponemus, sequentes ordinem hujus libri. Et nota quod Hebraei sub hoc numero comprehenderunt annos servitutis et quietis, et similiter sub aliis judicibus. Aliter non staret historia. Incidentia. In diebus Othoniel Cadmus regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾ant uirtutes eiꝰ qͣs fecãt eiꝰ in
exitu de egypto: in deserto ⁊ in in¬
gressu t̾re ꝓmissionis. fecert̃ ꝙ ma¬
lũ in conspectu dñi. ⁊ seruierunt
baal. astaroth. ⁊ diis t̾rȩ. contͣxe¬
runtq coniugia cũ alienigenis.
Qmobrẽ indignata diuinitas ñ
deleuit gentes de medio eoꝵ. ut
eẽnt eis in aculeũ ⁊ labor̃e. Et tͣdli¬
dit eos dñs in manꝰ cusan rasathaĩ.
regis mesopotamiȩ ⁊ syriȩ. Seruie¬

Expanded text:
viderant virtutes ejus, quas fecerat eis in exitu de Aegypto in deserto, et in ingressu terrae promissionis. « Feceruntque malum in conspectu Domini, et servierunt Baal et Astharoth, et diis terrae, contraxeruntque conjugia cum alienigenis . » Quamobrem indignata divinitas, non delevit gentes de medio eorum, ut essent eis in aculeum et laborem. « Et tradidit eos Dominus in manibus Chusan Rasathaim regis Mesopotamiae et Syriae. Servie
Abbreviated transcription (Latin):
uauert uocẽ suam ⁊ fleuert̃. ⁊ uoca¬
tũ ẽ nomen loc illꝰ: locꝰ flentiũ
agnominat᷑ ab euentur: sic̃ ⁊ gal¬
gala: collis p̃putioꝵ. Immolauer̃tꝙ
ibi hostias dño. Porro: bic recapi¬
tulat historia de iosue: ad continu¬
andã ordinis seriẽ. dicens. Dimisit
gͦ iosue ppłm ⁊ abiert̃ filii isrł unꝰ¬
qͥsq in possessionẽ suã. seruiert̃ ꝙ

Expanded text:
t vocem suam, et fleverunt, et vocatum est nomen loci illius, locus Flentium, cognominatus ab eventu, sicut Galgala Collis praeputiorum. « Immolaveruntque ibi hostias Domino. » Porro hic recapitulat historiam de Josue ad continuandam ordinis seriem dicens: Dimisit ergo Josue populum, et abierunt filii Israel unusquisque in possessi
Abbreviated transcription (Latin):
dam cognouit uxor̃e suã.
s non: in paradiso. s reus ĩa.
et eiectus. B reuit̃ legislator
gen̾atioẽs ade transit. festinais
ad tempora abrahe patͥs he¬
breoꝵ. Et plures subticet ade
filios ⁊ filias. s methodiꝰ mar¬
tyr orauit dum e̾et in carcere.¬
ꝯfine mundi cognouit: quod
& orauerat. ⁊scriptũ licet sim¬
plicit̃: reliquit. dicens. quod
chaim: multos genuisse: qui
tacentur hic. Post alios .xu. an¬
nos: natus ẽ ei abel. ⁊ soror eiꝰ
delbora. Anno uitȩ adam: cͦxxx.
eum adam ⁊ eua:c. annis. Tc̃

Expanded text:
dam cognovit uxorem suam , sed non in paradiso, sed jam reus et ejectus. Breviter legislator generationes Adae transit festinans ad tempora Abrahae patris Hebraeorum, et plures subticet Adae filios et filias. Sed Methodius martyr oravit, dum esset in carcere,et fine mundi: quod et oravit, et scriptum, licet simpliciter, reliquit, dicens quod Cain multos genuisse, qui tacentur hic. Post alios quindecim annos natus est ei Abel, et soror ejus Delbora. Anno vitae Adam centesimeum Adam, et Eva centum annis. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
si complere: ẽ finale qͥppiam oꝑis
facere: quomͦ uerum ẽ qd̾ sequit᷑
requieuit ds̃ die .uii. ⁊c̃. uerum
est: quod diem .uii. fecit. qd̾ fuit
et post requieuit. Uel compleuit.
.i. completum ostendit cum nil
in eo fecit. ꝙͣ tunc requieuit

Expanded text:
lere est finale quidpiam operis facere, quomodo verum est quod sequitur: Requievit Deus die septimo, etc. Verum est quod diem septimum fecit, et et post requievit. Vel complevit, id est completum ostendit, cum nihil novum in eo fecerit, et tunc requievit
Abbreviated transcription (Latin):
summũ bonũ. De hoĩe uero: ut
de cetĩs dixãt: ñ dix̃: ⁊ iud̾ deus
quod eẽt bonũ. ⁊c̃. qr in ꝓrimo
sciebat lapsurũ. Uel qr nũdum
homo ꝑfectus erat: donec ex eo
fieret mulier. Uñ: & post legit᷑
ñ ẽ bonũ hoĩem esse solum. De
oꝑum sic. Qͥa creati: dispositi: or
aggregatis: recidit sũmã eandẽ.¬

Expanded text:
ummum bonum. De homine vero, ut de caeteris dixerat, non dixit: Et vidit Deus quod esset bonum, quia in proximo sciebat lapsurum, vel quia nondum homo perfectus erat donec ex eo fieret mulier. Unde et post legitur: Non est bonum hominem esse solum . operum. Quia creati, dispositi, ornaggregatis reddit eamde
Abbreviated transcription (Latin):
et erant singła ꝑ se bona. s
in uniu̾sitate: erant om̃ia ualde
bona. Sic̃ oculus in animali ẽ
pulchrior: qͣm separatꝰ. Uł om̃ia.
noꝵ: est optima. quia quȩ in ea

Expanded text:
 quae singula per se bona. Sed in universitate erant omnia valde bona, sicut oculus in animali est pulchrior quam separatus, vel omnia norum erat optima, quia licet
Abbreviated transcription (Latin):
ognouit chain uxorẽ suã
que peꝑit es enoch. fecitq
ciuitatẽ. ⁊ dixit eam enchiam.
ex noĩe filii sui enoch. hic patet.
quod iam multi homines erass.
auxilio: eam fecit. Et ait iose¬
phus. Qͥa rapinis: ⁊ iuiolentia:
opes congregans: suos ad latro
ꝯ ad corruptionẽ ꝑduxit. Termi¬
nos t̾rȩ: pͥmus posuit. Ciuita
bat: ob seturitatẽ: suos: in ur¬
bib colligebat.

Expanded text:
it Cain uxorem suam, quae peperit ei Henoch, et fecit civitatem, et dixit eam Henoch ex nomine filii sui Henoch. Hic patet quod jam multi homines erant, iendam, quorum auxilio eam fecit. Et ait Josephus, quia rapinis, et violentia opes congregans, suos ad latroc et corruptionem produxit. Terminos terrae primus posuit. Civitatbat, ob securitatem suos in urbibus collegit.
Abbreviated transcription (Latin):
centesimo anno deleti st̃. Tam̃
minũ statutũ. Qd̃ aũt dicit᷑ d̾s
tactus dolore cordis intͥnsecus:
forte nichil aliud ẽ. qͣm qͦd ho¬
mines latebat qͣntitas offense

Expanded text:
centesimo anno deleti sunt. Tamen minum statutum. Quod autem dicitur Deus tactus dolore cordis intrinsecus, forte nihil aliud est, quam quod homines latebat quantitas divinae
Abbreviated transcription (Latin):
funes ab anulis: usꝙ ad capita pa¬
xilloꝵ. qui erant magnitudine
cubiti. ⁊ ꝑ singłas colũpnas in t̾rã
ualide fixi. ut atͥum ĩ mobile custo¬
dirent. Cortina uͦ de bysso mollissi¬
ma:c. cubitoꝵ in longũ: ⁊ qͥnq in
latũ: ꝑ colũpnas dependebat. a ca¬
pite usq ad basem diffusa. ut ni¬
chil a basȩ pariete differre uidet᷑.
nͥ forte ꝓ aeris intẽꝑie qͣndoꝙ retͦ
funib ⁊ paxillis tͣheret᷑. ut sub ea
tamqͣm sub tecto ppłs reciꝑet᷑. In
eundem modũ: latꝰ aqͥlonis .xx. co¬
lũpnas ⁊ cortinã habebat diffusã.
ab occidente uͦ .x. colũpnȩ. ⁊ corti
gressu uͦ ad orientẽ: tres colũpnȩ
hinc: otres inde: stabant. ⁊ cortinȩ
uixta has diffusȩ. nichil a pͥorib
differentes. In medio uͦ lat̾is eius:
qͣtuor erant colũpnȩ in modum
portaꝵ. quib appensũ erat uelũ:
de.iiͦiͦi. p̃ciosis colorib contextum.
oꝑe plumario. qd̾ ad ingressũ uł
eg̃ssũ de facili attolli ⁊ deponi pota̾t

Expanded text:
funes ab annulis usque ad capita paxillorum, qui erant magnitudine cubiti, et per singulas columnas in terra valide fixi, ut atrium immobile custodirent. Cortina vero de bysso mollissima, centum cubitorum in longum, et quinque in altum per columnas dependebat a capite usque ad basem diffusa, ut nihil a pariete differre videretur, nisi forte pro aeris intemperie quinque retro funibus et paxillis traheretur, ut sub ea, tanquam sub tecto populus reciperetur. In eumdem modum latus aquilonis viginti columnas et cortinam habebat diffusam. Ab occidente vero decem columnae, et cortingressu vero ad orientem tres columnae hinc, et tres inde stabant, et cortinae juxta has diffusae nihil a prioribus differentes. In medio vero lateris ejus quatuor erant columnae in modum portarum, quibus appensum erat velum, de quatuor pretiosis coloribus contextum opere plumario, quod ad ingressum, vel egressum de facili attolli et deponi poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s sollicitꝰ sit ꝓ nob̾. Cui puer. Est uir
d̾i inciuitate hac: qͥ absq ambigui¬
tate loquit᷑. eam̃ ad eũ. si forte indicet
nob̃de uia nr̃a. Et ait saul. Qd feremꝰ
ad eum: Panis defecit in syrtaciis. et
la errabat ut ait iosepħꝰ. putans pro¬
phetam accepturũ munã. Tam̃: nec
saul legit᷑ obtulisse: nec ille accepisse.
sui puer. Habeo in manu mea quartã
partẽ stateris argenti. Et ascenderunt
in ramatha in qua erat uir di. ⁊ dixcit
puellis egredientib ad aquã. Numqͥd
est hie uidens: Que dixert̃ Est hic ho¬
die sacrificaturꝰ in excelso. Sacrificiũ¬

Expanded text:
meus sollicitus sit pro nobis. Cui puer: Est vir meus sollicitus sit pro nobis. Cui puer: Est vir Dei in civitate hac, qui absque ambiguitate loquitur. Eamus ad eum, si forte indicet nobis de via nostra. Et ait Saul: Quid feremus ad eum? Panis defecit in cistartiis nosla. Errabat, ut ait Josephus, putans prophetam accepturum munera, cum nec Saul legitur obtulisse, nec ille accepisse. Cui puer: « Habeo in manu mea quartam partem stateris argenti. » Et ascenderunt in Ramatha, in qua erat vir Dei, et dixerunt puellis egredientibus ad aquam: « Nunquid est hic videns? Quae responderunt: Est hic hodie sacrificaturus in excelso. » Cu
Abbreviated transcription (Latin):
s me. ne regnẽ suꝑ eos. Uerũtũ: p̃dic
eis ius regis suꝑ eos. Et ait samuel ad
ppłm. Hoc erit ius regis. fĩlios ur̃os fa¬
ciet seruos suos. equites ⁊ p̃cursores. a¬
gricolas ⁊ fabros armoꝵ. filias ur̃as fa¬
ciet unguentarias. ⁊ coquestrias. ⁊ pa¬
inficas. Seruos ur̃os. ⁊ ancillas. ⁊ ium̃¬
ta ponet in oꝑe suo. Optima queq¬
ur̃a dabit seruis suis. ⁊ uos eritis ei ser¬
ui. Et ait ppłs. Ñ audiemꝰ te. s erit rex
nobis. ⁊ pugnabit ante nos. Et ait sa¬
iuel. Ite ad ꝓpͥa. Oportune uos euo¬
cabo. cum cognouero a dño quẽ daturꝰ
gemini. cui erat filiꝰ saul. ⁊ ñ erat uir
melior illo in isrł. sũq ꝑissent asinȩ
cys. dix̃ ad filiũ. Tolle unũ de pueris.
⁊ quere asinas. Cumq transissent ꝑ
monte effraim: ⁊ tenã salim: ⁊ terrã
beniamin:⁊ ñ inuenissent: ⁊ uenissetł
in t̾rã suph qͥ fuit ꝓauus samuelis:
ait saul ad puerũ. Reu̾tam᷑. ne pat̾

Expanded text:
 eos. Verumtamen praedic eis jus regis super eos. Et ait Samuel ad populum: Hoc erit jus regis: Filios vestros faciet sibi servos suos, equites et praecursores, agricolas, et fabros armorum; filias vestras faciet unguentarias et coquestrias et panificas. Servos vestros, et ancillas, et jumenta ponet in opere suo, optimaque vestra dabit servis suis, et vos eritis ei servi. Et ait populus: Non audiemus te, sed erit rex nobis, et pugnabit ante nos, et ait Samuel: Ite ad propria opportune vos evocabo, cum cognovero a Domino, quod daturus Jemini, cujus erat filius Saul, non erat vir melior illo in Israel. Cumque periissent asinae Cis, dixit ad filium. Tolle unum de pueris, et quaere asinas . » Cumque pertransissent per montem Ephraim, et terram Salim, et terram Benjamin, et non invenissent, venerunt in terram Suph, qui fuit proavus Samuelis, et ait Saul ad puerum: « Revertamur, ne pater
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi partẽ regalem. quẽ de industria ser¬
uauerat e. Cumq mane surrexissent:
⁊ egressi c̾ent ciuitatẽ: dix̃ samuel. an¬
tecedat nos puer. ⁊ tu subsiste: ut in¬
dicem t u̾bum dñi. Tulit au̾t samu¬
el lenticulã olei. qd̾ ẽ uas fichle qua¬
drangulũ. habens foramen u lat̾e.
& effudit suꝑ caput eꝰ. ⁊ osculatꝰ ẽ eũ.

Expanded text:
quasi partem regalem, quem de industria serquasi partem regalem, quem de industria servaverat ei. Cumque mane surrexissent, et egressi essent civitatem, dixit Samuel: « Antecedat nos puer, et, tu, subsiste, ut indicem tibi verbum Domini. Tulit autem Samuel lenticulam olei; » quod est vas fictile, quadrangulum habens foramen in latere « et effundit super caput ejus, et osculatus est eum,
Abbreviated transcription (Latin):
in kalendis. Cumq ambularent in
urbis medio: apparuit eis samuel.cui
pͥdie dixerat dñs. sras hac hora muittã
ad te uirum de beniamin. quẽ mun¬
ges suꝑ ppłm meũ. Cumꝙ samuel as¬
perisset saul: dix̃ ei dñs. Ecce uir quẽ
diram tͥ. Et ait ad sauꝰ. Ego sum uideis.
ascende ut comedas mecum.Cras di¬
mittã te:⁊ que st̃ in corde duo indicabo
tͥ ⁊ de asinis ñ sis sollicit᷑ qͥa inuentȩ
st᷑ Posset uideri saul habuisse sollicitu¬
dinem in corde ꝑ asinab: nͥ hoc deter¬
minasset ꝓpħ̾a. Unde aiunt hebrei:
saulem uidisse ꝑ sommũ: se collocatũ
in u̾tice palmȩ. qd̾ est signũ regnatun.
⁊ inde sollicitꝰ erat. ⁊ obhoc dix̃ ei samu¬
el. sui erunt optima queꝙ in isrł: hõne
tͥ: Et ascenderunt in excelsum. ante tẽ¬
plum enĩ licebat sacrificare in excelso.
sumq recũbe̾nt in t̾elinio: dedit ei sa¬
muel locũ in capite .xxx. uroꝵ qui fu¬
erant inuitati. & posuit ante eũ armũ

Expanded text:
in excelso. » Cumque ambularent in urbis medio, apparuit ei Samuel, cui pridie dixerat Dominus: « Cras, hac hora, mittam ad te virum de Benjamin, quem inunges super populum meum. Cumque Samuel aspexisset Saul, dixit ei Dominus: Ecce vir, quem dixeram tibi. Et ait ad Saul: Ego sum videns, ascende, ut comedas mecum; cras dimittam te, et quae sunt in corde tuo indicabo tibi, et de asinis non sis sollicitus, quia inventae sunt. » Posset videri Saul habuisse sollicitudinem in corde pro asinabus, nisi hic determinasset propheta. Unde aiunt Hebraei Saulem vidisse per somnium se collocatum in vertice palmae, quod est signum regnaturi, et inde sollicitus erat, et ob hoc dixit ei Samuel: « Cujus erunt optima quaeque in Israel? Nonne tibi? » Ascenderunt in excelsum; ante templum enim licebat sacrificare in excelso. Cumque recumberent in triclinio, dedit ei Samuel locum in capite triginta virorum qui fuerant invitati, et posuit ante eum armum,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuocabo dñm. ⁊ dabit tonitrua. cho¬
Peccastis. nolite deinceps recedere a
dño: ⁊ uiuetis. alioqͥn: ꝑibitis uos et
iliꝰ uniꝰ anni tͣnslatione regni.
erat saul: cũ regnare cepisset .i. hu
milis tamqͣm paruulus. Duob au̾t
annis regnauit suꝑ isrł: hoc ẽ iuste
rexit ppłm. In reliqͥs annis regni: qͣsi
tyrannꝰ fuit. ⁊ ñ rex. Qdã hoc legunt
de ysboseth filio eiꝰ dicentes: eũ armi¬
culũ ẽẽ in pͥncipio regni pat̾ni. ⁊ de
eodẽ dictum: qd̾ duob annis regna¬
uit in isrł. Qd̃ aũt duob annis reg¬
culus ee̾t: cum regnare cepisset pat̾
eiꝰ: stare ñ potest. Saul enim circiter

Expanded text:
Invocabo Dominum, et dabit tonitrua et coInvocabo Dominum, et dabit tonitrua et coPeccastis: nolite deinceps recedere a Domino, et vivetis; alioquin peribitis vos, et ilius unaul cum regnare coepisset, id est humilis tanquam parvulus; duobus autem annis regnavit super Israel, id est juste rexit populum . In reliquis annis regni quasi tyrannus fuit, et non rex. Quidam hoc legunt de Isboseth filio ejus, dicentes eum anniculum esse in principio regni paterni. Et de eodem dictum est quod duobus annis regnavit in Israel, quod autem duobus annis regculus esset, cum regnare coepisset pater ejus, stare non potest. Saul enim circiter
Abbreviated transcription (Latin):
cede nobis .uii. dies ⁊ mittemꝰ in om̃s
t̾minos isrł. et si ñ fuerit nob̃ defen¬
sor egrediem ad te. Uenert̃ gͦ nuncii
in gabaa saulis. Et cum nunciassers̃
ħ fleuit ppłs. ⁊ ip̃e saul ueniebat de
agro: sequens boues. Et ꝓmisit iabitᷤ.
se tertia die uenturũ eis in auxilium
Et iussit aliqͦs eoꝵ ꝓ ducatu itinis su¬
stine̾ ⁊ diuinitꝰ inspiratꝰ: concidit utr̃ꝙ
bouẽ in frusta.⁊ cõminatꝰ ẽ in omnes
t̾minos isrł: dicens. Q ñ exierit post
⁊ ingressus ẽ castra in uigilia matuti¬
na. ⁊ ꝑcussit amon plaga grandi. Et
ait ppłs ad saul. Qͥs ẽ qui dixit: ñ reg¬
fecit dͥs salutẽ in isrł. Et ait samuel.
samꝰ in galgala.:⁊ innouemꝰ ibi regnũ.
Et inunxert̃ saul in regẽ. scdo: in gal¬
gala.Et ait samuel ad ppłm. Ecce rex
gradit᷑ añ uos. Me abiecistis ⁊ dn̾m.
⁊ hoc uobis signũ. qd ded̾it uob̃ dñs
regem in ira. Ecce messis tͥticea ẽ hodie.

Expanded text:
cede nobis septem dies; et mittemus in omnes cede nobis septem dies; et mittemus in omnes terminos Israel; et si non fuerit nobis defensor, egrediemur ad te. Venerunt autem nuntii in Gabaa Saulis. » Et cum nuntiassent hoc, flevit populus, et ipse Saul veniebat de agro sequens boves, et promisit Jabitis se tertia die venturum eis in auxilium, et jussit aliquos eorum, pro ducatu itineris sustinere, et divinitus inspiratus concidit utrumque bovem in frusta, et comitatus est in omnes terminos Israel, dicens: « Qui non exierit post et ingressus est castra in vigilia matutina, et percussit Ammon plaga grandi: « Et ait populus ad Saul: Quis est qui dixit: Non regfecit Dominus salutem in Israel. Et ait Samuel: Eamus in Galgala, et innovemus ibi regnum. » Et inunxerunt Saul in regem secundo in Galgala. « Et ait Samuel ad populum: Ecce rex graditur ante vos. Me abjecistis, et Dominum; et hoc vobis signum, quod dedit Dominus vobis regem in ira: ecce messis triticea est hodie.
Abbreviated transcription (Latin):
lias ⁊ capita. Et inuenit sors: tͥbũ ben¬
ramin. ⁊ descendit usꝙ ad saul filiũ ꝙs.
Et credit᷑ samue temꝑasse sortes ux¬
ta cor suum. Sciens au̾t saul qd̵ que¬
reret᷑: latuit. qͣi nolens susciꝑe pͥncipa¬
tum. Qũe inuentũ statuer̾t in medio
ppłi. ⁊ fuit altior uniu̾sis ab hum̾o
⁊ sursũ. Et ait samuel Ecce quẽ elegit
oñs. ñ ẽ ei similis in om̃i ppło. Et excla¬
mauit om̃is ppłs. uiuat rex. Et scͥp¬
sit samuel legera regni. ⁊ legit uniu̾¬
sa audiente populo ⁊ rege. & reposuit
libellũ in tabnaculo qd̾ adhuc erat in¬
sylo cũ altar ⁊ redieit ad ꝓpͥa ⁊ saul
abiit in domũ suam ingabaa. Quidã
⁊ꝯ naas amonites obsedit iabis ga¬
laad. sumꝙ petissent obsessi ab eo fed
ait. In hoc feriã uob̃cũ fedus: ut eruã
om̃ib uob̃ oculos dextros. Eis enĩ qͦs
bello capiebat: dextros oculos eruebat
ut sinistros scutis celantes: ad bellũ
forent inutiles. Et respondeit ei. Con¬

Expanded text:
 capita, et invenit sors tribus Benjamin, et descendit usque ad Saul filium Cis. » Et creditur Samuel temperasse sortes juxta cor suum. Sciens autem Saul quod quaereretur, latuit, quasi nolens suscipere principatum. Quem inventum statuerunt in medio populi, « et fuit altior universis ab humero et sursum. Et ait Samuel: « Ecce quem elegit Dominus; non est ei similis in omni populo. Et exclamavit omnis populus: Vivat rex! Et scripsit Samuel legem regni, et legit universo, audiente populo et rege. Et reposuit libellum in tabernaculo, quod erat adhuc in Maspha cum altari, et redierunt ad propria, et Saul abiit in domum suam in Gabm, Naas Ammonites obsedit Jabes Galaad . » Cumque petissent ab eo obsessi foedus, ait: « In hoc feriam vobiscum foedus, ut eruam omnibus vobis oculos dextros. » Eis enim quos bello capiebat, dextros oculos eruebat, ut sinistros scitis celantes ad bellum forent inutiles. Et responderunt ei: « Con
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicabat itaꝙ samuel ppłm in be¬
thel. ⁊ galgala ⁊ maphat. ccũiens ꝑ
singłos annos.⁊ reuertebat᷑ in rama¬
tha. Et edificauit ibi alrare. s ⁊ ibi u¬
dicabat israelem. Tres illȩ ciuitates
famosȩ erant. Bethel: ꝓpt̾ somniũ
iacob. Et galgala: ꝓpt̃ cutũcisionẽ se¬
cundam. Et maphat: ꝓpt̾ frequentrã
iosue. Et ascendebat ad eas samuel
uicissim: in t̾b sollẽpnitatib ebdo¬
madariis ⁊ iudicabat ibi ppłm. alis
dieb: ascendebat ad eum ppłs in rama
terũ: in bethleem. alterũ in bersabee. ut
ibi secdentes iudicarent ppłm. Qͥ decli¬

Expanded text:
Judicabat itaque Samuel populum in BeJudicabat itaque Samuel populum in Bethel, et Galgala et Masphath circumiens per singulos annos, et revertebatur in Ramatha, et aedificavit ibi altare, sed et ibi judicabat Israel. Tres illae civitates famosae erant; Bethel, propter somnium Jacob; et Galgala propter circumcisionem secundam; et Masphath propter frequentiam Josue, et ascendebat ad eas Samuel vicissim in tribus solemnitatibus hebdomadariis, et judicavit ibi populum. Aliis diebus ascendebat ad eum populus in Ramatterum in Bethel, alterum in Bersabee, ut ubi sedentes judicarent populum . Qui decli
Abbreviated transcription (Latin):
effudert aquã corã dño¬
in qͣ malecdicta congesta erant. Quam
sibi inseparabilit̾. forte in signũ feilis.
sicut fecit iosue. Et iudicauit eos ibi sa¬
muel .i. docuit eos iudicia dĩ. Qͥdã tn
assert̾: samuelem qͦddam ydolũ rede¬
gisse in pulue̾m. ⁊ mixtũ dedisse ppło
ad bibendũ ⁊ in barbiᷤ eoꝵ iudicasse re¬
os ydolatȩ:a non reis. sicut qͦndam
fecit moyses. Et audiert philistiim o¬
gregatum ẽẽ isrł merme in mapbat.
⁊ armat ascendert adu̾sus eos.Et ti¬
mens isrł: dix̃ ad samuelem. Clama
ꝓ nobis ad dñm. ẜt obtulit samuel
agnum lactentẽ in holocaustũ.⁊dũ
clamaret samuel ad dñm: initum ẽ
preliũ. Et intonuit dñs fragore mag
ca pandebat hiatꝰ. Et philistei in fugã
usq ad t̾minos t̾rȩ suȩ. Tuliti samuel
lapidem.⁊ posuit eum int̾minis.⁊ uo¬
cauit nomen loci illiꝰ. lapis achutori.
Nec apposuer̃t ultra philistiim ut in¬
trarẽt t̾minos isrł: dũ uiue̾t samuel

Expanded text:
effundens aquam coram Domin qua maledicta congesta erant, quam rebant sibi inseparabiliter, forte in signum foederis sicut fecit Josue, et indicavit eos ibi Samuel, id est docuit eos judicia Dei. Quidam tamen asserunt Samuelem quoddam idolum redegisse in pulverem, et mistum dedisse populo ad bibendum, et in barbis eorum indicasse reos idololatriae a non reis, sicut quondam fecit Moyses. Et audierunt Philisthiim congregatum Israel esse inermem in Masphath, et armati ascenderunt adversus eos, et timens Israel dixit ad Samuelem: « Clama pro nobis ad Dominum. » Et obtulit Samuel lactentem agnum in holocaustum. Et dum clamaret Samuel ad Dominum, initum est praelium, et intonuit Dominus fragore magnca pandebat hiatus, et Philisthaei in fugam e suae. Tulitque Samuel lapidem, et posuit eum in terminis, et vocavit nomen loci illius Lapis adjutorii. Nec apposuerunt ultra Philisthiim, ut intrarent terminos Israel, dum viveret Samuel.
Abbreviated transcription (Latin):
spirat. ñ tm̃ in filios ꝓpħaꝵ. Exinde uer¬
sum est in ꝓu̾biũ. Num ⁊ saul mnt̾ ꝓ¬
phetas: Qd̾ forte de solo saule dicebat᷑.
uł de quocũq repente sublimato. ft
int̾uit ad ner ꝑatruũ suũ. Qͥ cũ q̃sisset
ab eo de u̾bis samuelis: de u̾bo regni
tacuit. cet̾a indicauit. Uocauit autẽ
samuel ppłm in maphat. ⁊ ait. Scate¬

Expanded text:
antum in filios prophetarum. Exinde versum est in proverbium: « Num et Saul inter prophetas? » Quod forte de solo Saule dicebatur, vel de quocunque repente sublimato. Et intravit ad Ner patruum suum. Qui cum quaesisset ab eo de verbis Samuelis, de verbo regni tacuit, caetera indicavit. Vocavit autem Samuel populum in Maspha, et ait a
Abbreviated transcription (Latin):
dieb fiebat oblatio scdm qͦsdã. Et̃ adch¬
dit. Ex pectabis donec ueniã ad te. ⁊ o¬
stendam tͥ q̃ facias. Tam̃ quidam : uii.
dies referunt ad expectationẽ. ut sit
sensus .uii. dieb expectabis: donec ue¬
niã. qd̃ postea explicabit᷑. Cũꝙ uenissec

Expanded text:
quosdam. Et addidit: « Exspecta hic, donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias. » Tamen quidam, septem dies referunt ad exspectationem, ut sit sensus. Septem diebus exspectabis donec veniam: quod postea explicabitur. Cumque venisset
Abbreviated transcription (Latin):
tis: inuenient te tres uiri. unꝰ: portais
tres hedos. alĩ: tres tortas panis.⁊ aliꝰ.
lagenã uini: ⁊ accipies de manu eoꝵ
duos panes. Post hec uenies ad locũ
qͥ dicit᷑ stacio philistinoꝵ. eo qd̃ qͦndã
ibi philistei castra metati st̃ ⁊ habebis
obuiũ cuneũ ꝓpħ̃aꝵ: descendentiũ
de colle dñi. psallentiũ instrum̃tis.
⁊ ꝓphantiũ. Et insiliet in te sp̃c dñi.¬

Expanded text:
iri, unus portans tres hoedos, alius tres tortas panis, et alius lagenam vini, et accipies de manu eorum duos panes. Post hoc venies ad locum qui dicitur statio Philisthinorum, eo quod quondam ibi Philisthaei castrametati sunt, et habebis obvium cuneum prophetarum descendentium de colle Domini, psallentium in instrumentis, et prophetantium; et insiliet in te spi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad moysen. Ingredere ad
pharaonẽ. Et si noluerit dimit¬
tere pplm:dic aaron ut exten¬
dat manũ suꝑ flumina. riuoᷤ.
⁊ paludes. Et fecit sic. Ascendert̃
rane. ⁊ oꝑuerunt t̾rã egipti. &
ut dicit iosephꝰ: orte in breui mo¬
riebant᷑. ⁊ putrescentib cadau̾¬
b: fetor nimis noxi exalabat ex
aqua. immo quedã qiͣ domesti¬
cȩ domos intͣntes: sepe in cibis.
⁊ potib. ⁊ lectis. inueniebantur.
fecert̃ aũt ⁊ malefici similiter.
uiale ⁊ uocale. aliud minimũ:
qd̾ calamitũ dicit᷑: qd̾ si ꝓiciatur
in os canis. obinutescit. Terciũ:
⁊ uulgo: crassantiũ. Dix̃ gͦ phara¬
o ad eos. Orate dñm: ut aufãnt᷑
ranȩ a nob̃: ⁊ dunittã ppłm. Et cla¬
mauit moyses ad dñm: ⁊ mortuȩ¬

Expanded text:
nus ad Moysen: Ingredere ad Pharaonem; et si noluerit dimittere populum, dic ad Aaron ut extendat manum super flumina, rivos et paludes . » Et fecit sic. « Et ascenderunt ranae et operuerunt terram Aegypti. » Quae ut dicit Josephus, ortae, in brevi moriebantur, et putrescentibus cadaveribus fetor nimis noxius exhalabat ex aqua, imo quaedam quasi domesticae domos intrantes saepe in cibis, et potibus, et lectis inveniebantur. « Fecerunt autem et malefici similiter. viale, et vocale; aliud minimum, quod et calamitum dicitur; quod si projiciatur in os, canis obmutescit; tertium et vulgo exassantium. Dixit ergo Pharao ad eos: « Orate Dominum, et auferentur ranae a nobis, et dimittam populum. Et clamavit Moyses ad Dominum, et mortu
Abbreviated transcription (Latin):
iordanẽ cũ locut᷑ est ad uiros so¬
chot. S mirũ ẽ qͦd dix̃ tͤns iorda¬
nem. cum iacob scđm qͦsdã iam
dictus sit tͣnsisse iordanẽ. cũ esser
in sochot. forte tͣnsiordanẽ dixit:
respectu mesopotamiȩ: de qͣ rech¬
bat iacob uł pociꝰ ñdũ tͣnsierat
iordanẽ. s iaboch. sũ aũt dix̃ sup.
iordanẽ istũ: ñ p̃sentẽ monstrauit.
s notũ t̃minũ iudeȩ inlicauit.
Abiitq de sochot: in salem urbẽ
sichui uł sichimite dicti st̃. ⁊ for¬
te binomia erat. uł ut hebrei t᷑dt̃.
moyses eam tc̃ tm uocauit salẽ.
.i. consũmatã ⁊ ꝑfectam. qd ibi fe¬
mur claudicantis iacob sanatũ
sit. Porro iacob emit uxta oppidũ
partẽ agͥ: ab emor rege sichimoꝵ:
Et erecto altari: inuocauit fortis

Expanded text:
rdanem, cum locutus est ad viros Sochor. Sed mirum est quod dixit trans Jordanem, cum Jacob secundum quosdam, jam dictus sit transisse Jordanem, cum esset in Sochot. Forte trans Jordanem dixit respectu Mesopotamiae, de qua redibat Jacob, vel potius nondum transierat Jordanem, sed Jaboch. Cum autem dixit supra, Jordanem istum , non praesentem monstravit, sed notum terminum Judaeae indicavit. Abiitque de Sochot in Salem, urbem Sichimini, vel Sichimitae dicti sunt, et forte binomia erat. Vel, ut Hebraei tradunt, Moyses eam tunc tantum vocavit Salem, id est consummatam et perfectam, quia ibi femur claudicantis Jacob sanatum sit. Porro Jacob emit juxta oppidum partem agri, ab Emor rege Sichimorumet erecto altari, invocavit fortiss
Abbreviated transcription (Latin):
facies dĩ.⁊ ate uidi dñm facie
ad faciem. ⁊ salua facta ẽ amma
mea .i. de ualde t̃rita. płimũ con¬
fortata. sũq tͣnsgressus e̾et pha
occursu esau. ⁊ emꝑtione agri
ad orauit ꝓnus in t̾ram septies.
Currens aũt esau. amplexatꝰ ẽ eũ.
⁊ deosculans fileuit. Et querens cuiꝰ
ee̾nt mulieres ⁊ pariuili: cũ acce¬
pisset ꝑtinẽ ad iacob: accessit. ⁊ de¬
osculatꝰ ẽ eos. Cũꝙ nollet esau mu¬
nera p̃missa retine̾: se płimum
habundare dicens: ait iacob.Si
inueni gr̃am corã dño meo: acci¬
pe munuscłm de manu mea. Sic
uidi faciem tuã: qͣi uid̾m uultũ
d̾i .i. alicuiꝰ potentissimi. ñ enim
inde ꝓcedens: fixit tab̾nacła in lo¬
co: quẽ ob hoc dix̃ sochot .i. tab̃na¬
cula. De qͣ dic̃ ienꝰ. Sochot ẽ usq
hodie ciuitas tͣns iordanẽ: in par

Expanded text:
e ad faciem, et salva facta est anima mea, id est de valde territa plurimum confortata. Cumque transgressus esset Phanoccursu Esau, et emptione agriadoravit pronus ad terram septies, currens autem Esau, amplexatus est eum, et deosculans eum, flevit ; et quaerens, cujus essent mulieres et parvuli, cum accepisset pertinere ad Jacob, accessit, et deosculatus est eos. Cumque nollet Esau munera praemissa retinere, se plurimum abundare dicens, ait Jacob: Si inveni gratiam coram domino meo, accipe munusculum de manu mea; sic vidi faciem tuam, quasi viderim vultum dei, id est alicujus potentissimi. Non enim inde procedens, fixit tabernacula in loco, quem ob hoc dixit Sochot, id est tabernacula, de quo dicit Hieronymus: Sochot est usque hodie C
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsierit. In genesi le¬
git᷑. cũ orasset iacob¬
timens frẽm: dixis¬
se. in baculo meotn¬
siui iordanẽ istum.
⁊ nc̃ cũ duab t᷑mis re¬
gredior. forte:iorda¬
⁊ qͥa ibi calculosus ⁊
torrens: dicebat᷑ uadũ iaboch. for¬
te etiam uicio scriptoris: ꝓ iacob
tͣme: solus in ripa fluminis
temansit ut oraret. O ecce uir lu¬
ctabat᷑ cũ eo. usq mane: qͥ tetigit
it. uñ: ⁊ iacob ꝓposuit se deinceps
ñ comesturũ neruũ. & id ipsũ
posteritas eiꝰ obseruat. sũq ascen¬
deret aurora: dix̃ uir ad eũ. Dimit¬

Expanded text:
t quia in Genesi legitur, cum orasset Jacobtimens fratrem, dixisse: In baculo meosivi Jordanem istum, nc cum duabus turmis rgredior, forte Jordaquia ibi calculosus, et torrens, dicitur vadum Jaboch. Forte autem vitio scriptoris, pro Jacob e, solus in ripa fluminis remansit, ut oraret. Et ecce Vir luctabatur cum eo usque mane, qui tetigit it . Unde, et Jacob proposuit se deinceps non comesturum nervum, et id ipsum posteritas ejus observat. Cumque ascenderet aurora, dixit Vir ad eum: Dimit