comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inde senserit notũ habere Et qͥd ego suꝑhȩconia sen¬
tirẽ tͥ ame rescribi postulabas Vnde ego t̾e uideus
quantitatẽ negotubreuit̃ respondi. qđ tanta res& spa¬
cũi tẽporis. & otiũ scribentis quȩreret Nec merito
posse adeaquȩ rogabas inmultis occupatũ c̃digne
respondere. so maioꝵ dicta & sacroꝵ libroꝵ uolumina
ante ꝑ scrutariuelle & sic ad respondendũm anum
mittereꝰ Sedcũ postmodũte sentirẽ ad pmissa ere¬
qͣnda auidius anelare. p̃occupauitẽpꝰ. & festinant᷑
tuȩ uoluntati obtẽperare decreui. breuit᷑ hȩc quȩ
gali utic̃cessit. atq om̃e incestũ & fornicationẽ ꝓ hi¬
buit:. Quomͦ aut̃ c̃sanguinitas honoranda sit. liber

Expanded text:
inde senserit, notum habere: et quid ego super haec omnia sentirem, tibi a me rescribi postulabas. Unde ego tunc videns quantitatem negotii, breviter respondi: quod tanta res, et spatium temporis, et otium scribentis quaereret: nec cito me posse ad ea quae rogabas, in multis occupatum condigne respondere: sed multorum dicta et sacrorum librorum volumina ante perscrutari velle: et sic ad rescribendum, manum mittere. Sed cum postmodum te sentirem ad primissa exequenda avidius anhelare, praeoccupavi tempus, et festinanter tuae voluntati obtemperare decrevi: breviter haec commugali uti concessit: atque omnem incestum et fornicationem omnino prohibuit. Quomodo autem consanguinitas honoranda sit, liber
Abbreviated transcription (Latin):
Nuꝑ uener᷑ ad me. litterȩ detua scitate directȩ. quȩ
int̾ alia ea quib tua mecũ dilectio decreũtractare.
continebant de nuptus. ut quota generatione legiti¬
mũ conuigiũ e̾e posset tͥedicerẽ Ubi& cõmemorabas
tequedã capitula legisse pape greg̃ aut aug̃ gentis¬

Expanded text:
Nuper venerunt ad me litterae de tua sanctitate directae, quae inter alia ex quibus mecum tua dilectio decrevit tentare, continebant de nuptiis: ut quota generatione legitimum esse posset, tibi edicerem: ubi et commemorabas te quaedam capitula legisse papae Gregorii ad Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
leges uͦ diuinȩ hȩc agentes & eos qͥ exe eis ꝓdeui
ñ solũ eiciunt sed & maledictos appellant. leges
uͦ scł̃i infames tales uocant. & abhereditate repel¬
lunt. Nos uͦ sequentes patres nr̃os in famia eos
notauimꝰ. & infames. ẽẽ. cenfemꝰ. qͥa in famiȩ macu¬
lis asꝑsi st̃. nec eos qͦs leges scłi reiciunt. nos intes¬
timoniũ susciꝑe debemꝰ. Eos aut̃ consangͥneos appel¬

Expanded text:
ergo divinae, haec agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges vero saeculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes patres nostros infamia eos notamus, et infames esse censemus: quia infamiae maculis aspersi sunt, nec eos quos leges saeculi rejiciunt, nos in testimonium suscipere debemus. Eos autem consanguineos
Abbreviated transcription (Latin):
cipes mane comedunt. Multi enĩ amane usq ad soł
oc cubitũ. ebrietatis & gulȩ uoluptatib deseruiunt. nec
intellegt cur natist᷑. ẜc̃ suetudine beluina decenti. luxu¬
riose cantũ cotadie epulisq inseruiunt Clamat iohel
ꝓpħa. his qͥ ebrietati deseruiunt dicens. Exꝑgiscimini
ebrii & flece. & ululate om̃s qͥbibitis uinũ indulcedine
Quotestimonio ñ dit tantũ flett om̃s qͥbibitisuinũ &
bibere omĩno ñ liceat. ẜ adiecit indulcedinẽ Qđ ad
uoluptuosã ꝑtinet. & ꝓdigã effusionẽ Nã qͣntũ satis
c̃ necessitati. ed ocet thimotheũ lib̾e apł sdicens. Uino
modico utere. Ñ solũ ex uino in ebriant᷑ homines. sed
&iã accteris potandignr̃ib quȩ uariomͦ c̃ficiuntur
Vnde & naiareis qͥse scĩ ficabant dño. pceptũ . ẽ. uinũ
& sicerã ñbibere. Utiaq enĩ statũ m̃tis euert̃ & ebrio¬
sos faciunt. Luxuriã qͥppe carnis. utraq eqͣ lit̾ gignt̃
Quidã cͣtinentes sic̃ panẽ cũ pondere edt̾ ita& aꝗͦ

Expanded text:
usque ad solis occubitum ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sint, sed consuetudine belluina detenti, luxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini ebrii, et flete, et ululate omnes, qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete omnes, qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apostolus dicens: Vino modico utere . Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere? utraque enim statum mentis evertunt, et ebriosos faciunt. Luxuriam quippe carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes, sicut panem cum pondere aedunt, ita et aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ac si .vi. sr̃ pꝰ passionẽ dñi ieuinamꝰ. sabbatũ p̃t̾ mittere
ñ debemꝰ. qͥ int᷑ tristitiã atq lȩtitiã tẽꝑis illius uidet᷑
inclusus. Nã utiq ẽstat apłos bidud isto & uimerore
suisse & ꝓpt̾ metũ udeoꝵ se occultasse Qđutiq ñ÷¬
dubiũ. intantũ cosieuinasse biduo memorat᷑. ut tra¬
ditio eccłs habeat. isto biduo sacram̃ta penitꝰ ñ cele¬

Expanded text:
i jejunamus, Sabbatum praetermittere non debemus, qui inter tristitiam et laetitiam temporis illius videtur esse inclusus. Nam constat apostolos biduo isto et in moerore fuisse, et propter metum Judaeorum se occultasse. Qudubium est in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat, isto biduo sacramenta penitus non cele
Abbreviated transcription (Latin):
Sint tͥ cotidiana ieunia & refectio sacietatẽ fugiens ru herem¬
Nichil eñĩ ꝓdestt᷑ biduo triduoq transmisso poitart
uacuũ uentrẽ : si parit᷑ obruat᷑ Si cõpensant᷑ saturi¬
tate ieuinia. uicomensim pletatorpescit: & irrigata
oli adhuc aꝗͣ bibere ẜ modico uulnera dolinquti
uino utere ꝓpt̃ infirmitatestuas Curat enĩ uulnera de¬

Expanded text:
sint tibi cotidiana ieiunia et refectio satietatem fugiensnihil prodest biduo triduoque transmisso uacuum portare uentrem, si pariter obruitur, si conpensatur saturitate ieiunium. ilico mens Noli adhuc aquam bibere, sed modico utere vino propter infirmitates tuas. Curat enim vulnera de
Abbreviated transcription (Latin):
catio & ebrietas aufert cor fornicatio eñ sic̃ aitsalomon
infatuat sapientẽ Cbrietas sic̃ in loth. sensusrationẽ
captiuat. Vnde & in ꝓuerbus. Potentes inqͥt qr uacundi
st̃ uinũ ñ bibant ne cũ biberit. obliuiscant᷑ sapientiã
Plerisq laus õ multũ bibere & ñ in ebriari. audiant
dũ uinũ. & uiri fortes ad mistendã ebrietatẽ Uino
multo deditos. & luxuriose uiuentes. isaiassic arguit
dicens Ue qͥc̃ surgitis mane adebrietate᷑ sectandã. et
potandũ usq aduesꝑam. ut ui no estuecis. Detalib &

Expanded text:
catio et ebrietas auferret cor. Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Loth sensus rationem captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant dum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Vino multo deditos, et luxuriose viventes, Isaias sic arguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De
Abbreviated transcription (Latin):
sedes. hanc regulã seriat. Post pascha aut̃ usq ad pente¬
costen. licet traditio exłarũ abstinentiȩ rigorõ pran¬
diis relaxauerit. tam̃ siqͥ dericoꝵ ł monachoꝵ ieuinare¬
cupiunt ñ st̃ phibendi. qr & antonius & paulus. ⁊ cet̾ri
patres antiqͥ &iã in his dieb in heremo legunt᷑ abstinuisse.
neq soluisse abstinentit̃. nͥ tantũ die dñica: Quis enĩ

Expanded text:
sedes hanc regulam servet. 2. Post Pascha autem usque ad Pentecosten licet traditio Ecclesiarum abstinentiae rigorem prandiis relaxaverit, tamen si quis monachorum, sedes hanc regulam servet. 2. Post Pascha autem usque ad Pentecupiunt, non sunt prohibendi, quia et Antonius et Paulus et caeteri patres antiqui, etiam in his diebus in eremo leguntur abstinuisse, neque absolvisse abstinentiam, nisi tantum die Dominico. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut siq̃ndo qͥlibet sideł carnalib uosresic̃ epuł. a uob̾ refi¬
uge uinũ uelut uenenũ. Iugiendum sic
ne ebrietas superet te. expoliatũq uirtutib nudũ te¬
efficiat Uinu̾ enĩ ut scriptura dic̃. apostatare fac̃ & iã
sapientes. Attende noe uirũ sapientẽ & scm̃. qͦmͦ ꝑ
chã. qͥ ꝑ ebrictatẽ impudent᷑ se cõmiscuit filiab Hinc
beatꝰ basiliusdic̃ Multi enĩ ꝑuinũ a doemonib capti
sunt. nec ẽ. aliud ebrietas ꝗͣ manisestissimꝰ doemon:
Hinc ꝓpħa dic̃ Fornicatio & ebrietas. aufert cor
Ebrietas enĩ ꝑturbationẽ parit. gignit m̃tis furorẽ. et
flamã suscitat libidinis. apłoteste. Nolite in ebriari
uino. in quo. ẽ luauria. Siqͥsaut̃ contra hȩc fecerit
scõꝵ statuta. dignã aclonga̾ agat poenitentiã. q unũ :
exhis peccatis. quȩ hoĩem a regno di separat᷑. dicente
apło paulo. neq ebriosi regnũ dĩ possidebunt

Expanded text:
ut si quando quilibet fidelium carnalibus vos reficit epulis, a vobis refiut si quando quilibet fidelium carnalibus vos reficit epulis, a vobis refiute, expoliatumque virtutibus te nudum efficiat. Vinum enim, ut sancta Scriptura dicit, apostatare facit etiam sapientes. Attende Noe virum sapientem et sanctum, quocham, qui per ebrietatem impudenter se commiscuit filiabus. Hinc beatus Basilius dicit: Multi per vinum a daemonibus capti sunt: nec est aliud ebrietas quam manifestissimus daemon. Hinc propheta ait: Fornicatio et ebrietas aufert cor. Ebrietas enim perturbationem parit, gignit mentis furorem, et flammam suscitat libidinis. Apostolo teste: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Si quis autem contra haec fecerit sanctorum statuta, dignam ac longam agat poenitentiam: quia unum est ex his peccatis quae hominem a regno Dei separant, dicente ap
Abbreviated transcription (Latin):
xl. dieb Diaconꝰ ł monachus scđm ordinẽ ut seriptũ. ẽ.
seu & reliqͥclerici & ministriuixta ordinẽ iudiciosacer¬
dotis poeniteant. Laiciuͦ uelut uota ñ habentes. si in e¬
briant᷑. arguant᷑ a sacerdote. qđ ebriosi regnũ diñ possi¬
debt̃. & interitꝰ sit ebrietas. & cõpellat eos poenitere
& cogit hominẽ ut in ebriet᷑ humanitatis gr̃a. acerrime
sufficiat Qđ si fecerit. iuta id qđ in poenitenti ali habr̃
ebriosus in pane & aqͣ trib m̃sib pęniteat tẽ luru
taq eũ ꝙͣ ebriũ suisse c̃sticerit ut ordopatit᷑ aut xxx. di ꝓr¬
erũ spatio a cõmunione statiumꝰ submouendũ aut cor¬
uos ab ebrietate abstineatis. & ut plebes subditȩ abstine cutid
ant p̃dicetis Ceneq ptab̾nas eatis bibendo aut come¬
dendo. neq ꝑdomos aut uicos curiositate qͥlibet ꝑagre¬
tis neq cũ feminis aut qͥb libet ꝑsonisimpuris c̃uuua ex¬
cticatis ns forte ꝑat familias qͥlibet uos ad domũ sũa i¬

Expanded text:
conus vel monachus secundum ordinem ut scriptum est ceu et reliqui clerici et ministri juxta ordinem judicio sacerdotis poeniteant. Laici velut vota non habentes, si inebriantur arguantur a sacerdote, quod ebriosi regnum Dei non possidebunt , et interitus sit ebrietas, et compellaa, accerrime sufficiat. Quod si fecerit, juxta id quod in poenitentiali habeturebriosus, in pane et aqua tribus poeniteat mensibutaque eum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corvos ab ebrietate abstineatis, et ut plebes subditae abstineant, praedicetis. Et neque per tabernas eatis bibendo, aut comedendo, neque domos, aut vicos curiositate qualibet peragretis, neque cum foeminis, aut cum quibuslibet personis impuris convivia exerceatis, nisi forte paterfamilias quilibet vos ad domum suam i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i & dĩministri. ñ debent comessationib & uinolentus
nimus incũbere. sedcͣsiderent sententiã dĩ dicentis
Attendite ne grauentur corda ur̃a incrapula & ebrietate
Moderate enĩ cibũ. & necessariũ sũptũ sumant. ut uirta
p̃dicent. q ñ potest libere sobrietatẽ p̃dicare qͥse mero
usq adalienationẽ mentis ingurgitat. Hoc & de comessationib
& decȩtrispestib ad castrimargiã ptinentib obseruandũ:¬

Expanded text:
pi et Dei ministri non debent comessationibus et vinolentiis nimiis incumbere, sed considerent sententiam Domini dicentis: Attendite ne graventur corda vestra crapula et ebrietate Moderate enim cibum et necessarium sumptum sumant, ut juxta praedicent: quia non potest libere sobrietatem praedicare, qui se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Hoc et de commessationibus, et caeteris pestibus ad gastrimargiam pertinentibus, observandu
Abbreviated transcription (Latin):
riacarraria op̃a licet sieri in dñico agendo
die duico ÷ hostialia carra. ł uictualia. & si forte ne¬
uestitꝰ. nec c̃suant nec acubicule siant Nã lana cars¬
pere. neclinũ pattere. nec in publico uestim̃ta la. hodic̃¬
uare nec uerueces tondere habeant licitũ. omimꝰ
missarũ solẽnia. ad ecđamundiq conueniant. &
laudent dm ꝓ om̃ib bonis qͦnobis fecit indie illa Ex c̃t¬

Expanded text:
ria carraria opera licet fieri in die Dominico; id est, ostilia carra, vel victualia, vel si forte nevestitos, nec consuent, vel acupictile faciant; nec lanam carpere, nec linum battare, nec in publico vestimenta lavare, nec berbices tundere habeant licitum; ut omnmissarum sollempnia ad aeclesiam undique conveniant, et laudent Deum in omnibus bonis quae nobis in illa
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iugato ad olescenti ł iuueni societas cõparis suȩ
denegat᷑:. nec aliqͥd ei solacu impendit᷑ unde c̃ti¬
ientiã saluare possit. libidine inflãmat᷑ ꝑdiabo¬
li instigationẽ multiplici fornicatione forsitan
polluit᷑. ac sic in p̃cipitiũ mortis ȩt̃nȩ anima di¬

Expanded text:
 juveni societas comparis suae denegatur, nec aliquid ei solatii impenditur unde continentiam salvare possit, libidine inflammatus per diaboli instigationem multiplici fornicatione forsitan polluitur, ac sic in praecipitium mortis aeternae anima de
Abbreviated transcription (Latin):
pane sale. cũ aqͦ utebatur ¶Cũ uitȩ hc̃ rigorẽ uellet &iã
in carcere positꝰ obtinere. attalo cuidã seruodi reuelatũ
ẽ qr ñ recte faceret alcibia des creaturisdĩ. & uellet aluis
formã scandali delinquere. Quib cognitis alcibiades.
coep̃ om̃a cũ grãrũ actione ꝑciꝑe. qr quȩ illi reuelabat
sp̾cut doceret. huic ut seqͤret᷑ idẽ sp̃c ꝑsuadebat Ee orpbes

Expanded text:
pane, et sale cum aqua utebatur. Cum vitae hunc rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo cuidam servo Dei revelatum est: quia non recte faceret Alcibiades creaturis Dei, et vellet aliis formam scandali deretinquere Quibus cognitis, Alcibiades coepit omnia cum gratiarum actione percipere: quia quae illi revelabat Spiritus ut doceret, huic ut sequeretur idem spiritus pers
Abbreviated transcription (Latin):
cusabilit̃ in dicetis. & c̃tra barbaricȩ crudulitatis incurs
suꝑnȩ ꝓtectionis auxilũ imploretis. So ut adaures
dĩ uiã p̃cib faciatis. uigilantus studendũ. eͣ ut uoces
actib adiuuentur Nã in anis sit oratio. ubi praua ẽ.
actio. Quia gͦ qͣnto immane cernitis imminere ꝑi¬
culũ. tanto simulom̃s in fletudebetis & gemitu oc cu¬
quȩ dõ placita stͣ amare. ut illos possitis hab̾e ad un¬
petrandã diuinȩ miscđiȩ grãm adiutores. ne si negle¬
xeritis actio eoꝵ p̃ces orationũ superet. & seuientisini¬
uitate districtꝰ. ita .ẽ. c̃uersis misericors Ad ipsũgͦ tota
m̃te. ad ipsũ c̃triti cordis eiulatione curramꝰ. Abipso
ereptionis nr̃ȩ solatia postulemꝰ. qͥ qm̃ benignꝰ & initis
ẽ. sinos amał nris em̃datos. & sua uiderit mandata di¬
ligere & hic nos potens ẽ ab hoste defendere. & in fut̃o
etͣna nob gaudia preparare

Expanded text:
cusabiliter indicatis, et contra barbaricae crudelitatis incursus supernae protectionis auxilium imploretis. Sed ut ad aures Dei viam precibus faciatis, vigilantius studendum est ut voces actibus adjuventur; nam inanis fit oratio, ubi prava est actio. Quia igitur quanto immane cernitis imminere periculum, tanto simul omnes in fletu debetis et gemitu occuquae Deo placita sunt amare, ut illos possitis habere ad impetrandam divinae misericordiae gratiam adjutores, ne si neglexeritis, actio eorum preces orationum superet, et saevientis inivitate districtus est, ita conversis misericors. Ad ipsum ergo 1139 tota mente contriti cordis ejulatione curramus, ab ipso ereptionis nostrae solatia postulemus. Qui quoniam benignus et mitis est, si nos a malis nostris emendatos sua viderit mandata diligere, et hic nos potens est ab hoste defendere, et in futuro aeterna nobis gaudia praeparare
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa idẽ dñs nr̃ in̾c aełe dixerat. Ego sũ ueritas. qͥa ꝓue
ritate ioħs occis. ẽ. uidelic& et ꝓ xp̃o sangͥnẽ fudit
Quia uͦ sunt multi in angloꝵ gente qͥdũ ad huc ininfide
uenientes ad monendi st̃. ut se abstineant. & graue hoc
ẽẽ. precatũ cognoscant. tremendũ dĩ iuditiũ timeant.

Expanded text:
ixerat: Ego sum veritas ; quia pro veritate Johannes occisus est, videlicet et pro Christo sanguinem fudit. Quia vero sunt multi in Anglorum gente qui, dum adhuc in infidefidem venientes admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum Dei judicium timeant,
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere potest magne uirtutis ẽ Qui autembis
aut infirmitate int̾ueniente: aut quolibet oꝑcabsti¬
nere ñ potest utat᷑ tantũ. ut reuiniu̾i usq aduespin
solẽ nit̃ celebret. & uinũ ñ ad ebrietatẽ. Gadrefecti¬
oriẽ suicorporis sumat. A caseouͦ. lacte. butiro.⁊
comedere lac & oua. sed nolite. in ebriariuino inqͦ

Expanded text:
abstinere potest, magnae virtutis est: qui autem his, aut infirmitate interveniente, aut quolibet opere, abstinere non potest, utatur. Tantum ut jejunium usque ad vesperum solemniter celebret: et vinum non ad ebrietatem, sed ad refectionem corporis sui sumat. A caseo vero, lacte, butyro et comedere lac et ova, sed, Nolite inebriari vino, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
poss̃. Taliũ enĩ c̃unctionłs. nec legitimȩ s. nec
manere possunt. s sunt repellendȩ. Iuis qͥs ergo
non .c̃. legitinȩ c̃ iunctꝰ. ł absq dotali titulo & sine
ł legitimos criminari. ł in eos testificari minime
potest. qmͣom̃us incestimacula pollutꝰ infamis ẽ. & ac¬

Expanded text:
orum coniunctiones nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali tituli atque bniunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et ac
Abbreviated transcription (Latin):
ũ exigentib peccatis galliarũ popłi onun
lupoꝵ rabie acrit᷑ interimerent᷑ nec huiꝰ flagellialiqđ
remediũ in ueniri posset. c̃ gregati tradunt᷑ galliar
ep̃i apud uiennã urbẽ. atq in cõmune statuer̃. ut
triduanũ ieiuniũ facerent. Cũq dñs pestẽ miscdit᷑
abstulisset. hi dies in c̃ suetudinẽ annue celebritatis
uener̃. ut ꝑgalliarũ ꝓuincias. ante ascensionis dñi
diẽ celebrent᷑. Agamꝰ & nos hos dies cũ sũmareuere¬
ntia & deuotione. cũ abstinentia carnis & humili¬
tate cordis. ñ ut uisibiliũ lupoꝵ rabiẽ euadamꝰ. sut
ualeamꝰ Nullus aut̃ bis dieb uestim̃tis p̃tiosisinduat᷑ q
in sacco & cinere lugere debemꝰ: Phibeant᷑ ebrietates
& comessationes: qͦ fiunt inuulgari plebe Nemoibi
eqͥtare p̃sumat. s discultiatis pedib om̃sincedant
Neqͥꝗͣ mulierculȩ choros ducant s om̃s in cõmune
hirrieł decantent & cũ c̃tritione cordis dĩ misedia

Expanded text:
 exigentibus peccatis, Galliarum populi luporum rabie acriter interimerentur, nec hujus flagelli aliquod remedium inveniri posset, congregati traduntur Galliarum episcopi apud Viennam urbem, atque in commune statuerunt, ut triduanum jejunium facerent. Cumque Dominus pestem misericorditer abstulisset, hi dies in consuetudinem annuae celebritatis venerunt, ut per Galliarum provincias, ante Ascensionis Domini diem celebrarentur. Agamus et nos hos dies cum summa reverentia et devotione, cum abstinentia carnis, et humilitate cordis, non ut visibilium lupvaleamus. Nullus autem his diebus vestimentis pretiosis induatur, quia in sacco et cinere lugere debemus. Prohibeantur ebrietates et comessationes, quae fiunt in vulgari plebe. Nemo ibi equitare praesumat, sed discalceatis pedibus omnes incedant. Nequaquam mulierculae choros ducant, sed omnes in commune Kyrie eleison decantent, et cum contritione cordis Dei misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quidq̃in dic eĩ aẽ adnĩso passionis adhora nona ie uinui solĩt
c̃uiuus abutunt᷑ & dũ sol eadẽ die tenebris palliatꝰ lum̃
subduxerit. ipsaq elem̃ta turbata ee & iã totius mundi
ostenderint. illueiuiniũ tanti diei polluunt. epulisq in¬
seruiunt: Et qr totũ eundc̃ diẽ uniũ salis eccła ꝓpt̃ passi¬
onẽ dñi in merore & abstinentia pagit. qͥcũq ineoieui¬
niũ p̾t̾ paruulos senes & languidos. Ante ꝑ actasindul¬
eo sacram̃tũ corporis & sangumis dñi ꝑciprat. qͥdiẽ passi¬
onis ipsius ꝑabstinentiam non honorat

Expanded text:
Quidam in die ejusdem Dominicae passionis ad horam nonam jejunium solvunt, conviviis abstinent. Et dum sol ipse eodem die tenebris palliatus lumen subduxerit, ipsaque elementa turbata moestitiam totius mundi ostenderint, illi jejunium tanti diei polluunt, epulisque inserviunt. Et quia totum eumdem diem universalis Ecclesia propter passionem Domini in moerore et abstinentia peragit, quicunque in eo jejunium praeter parvulos, senes et languidos, ante peractas induleo sacramentum corporis et sanguinis Domini percipiat, quia diem passionis ipsius per abstinentiam non honorat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oblationib admissarũ solẽnia. & dĩ ad ȩccłam c̃uenit᷑
nulla ibi causa dici ł audiri. nulla uirgia st̃ habenda ẜ
tantũmͦ dõ uocandũ . ẽ. incelebratione. uidelicet sacroꝵ
officioꝵ & exhibitio ne elemosinarũ. ut indilaudib cũ
amicis. cũ ꝓximis & peregrinis sp̃u alit̾ epulandũ eft
officia. satisillud nob̾ necessariũ uisũ ẽ. ut popłis fidelib
t᷑ribilit̃ denuntiet᷑. ut diẽ dñicũ in qͦ auetor uitȩ resurrex̃
amortuis. honorabilit & uenerabilit̾ colant Nã si pagani
obmemoriã & reuerentiã deoꝵ suoꝵ diescolere & sideli
eundẽ diẽ honorabilit̃ atq uenerabilit̃ colere debet:
Multinanq ur̃m uisu. multietiã qͦrundã relatudidicimꝰ
qͦsdã in hac die oꝑaruralia exercentessulmine int̾fectos.
qͦ sdã artuũ c̃fractione multatos qͦsdã &ĩa uisibili igne
c̃sũptos. subito incinerẽ resolutos poenalit᷑ occubiusse
Pinde necesse ẽ. ut pͥmũ sacerdotes. reges. & pͥncipes. cunctiq

Expanded text:
cum oblationibus ad missarum solemnia. Et dum ad ecclesiam convenitur. nulla causa dici debet vel audiri, nulla jurgia sunt habenda: sed tantummodo Deo vacandum est, in celebratione videlicet sacrorum officiorum, et exhibitione eleemosynarum, et in Dei laudibus cum amicis, proximis et peregrinis spiritaliter epulandum. XXV.  visum est, ut populis fidelibus terribiliter denuntietur, ut diem dominicum, in quo auctor vitae resurrexit a mortuis, honorabiliter colant. Nam si pagani ob memoriam et reverentiam deorum suorum dies colere et Iudei eundem diem venerabiliter atque honorabiliter colere debet. Multi namque nostrorum visu, multi etiam quorundam relatu didicimus, quosdam in hac die opera ruralia exercentes, fulmine interemptos, quosdam artuum contractione multatos, quosdam etiam visibili igne absumptos, subitos in cinerem resolutos penaliter occubuisse. Proinde necesse est, ut primum sacerdotes reges et principes cunctiq
Abbreviated transcription (Latin):
iieuuuo. uii tẽpm tantũmꝰ ad missarũ solẽnia. ge¬
nua flectere debeant In dñicis ẽ contra dieb ł oet̾ris
sestis a uesꝑausq in uespã ñ flectant genua. ẜstante s ib¬
in curuati orent nec qͥsꝙͣ uno genu solo tenꝰ imp̃sso o tephessu¬
rare p̾sumat. sic̃ ude irridentes dñm in passioneeiꝰ babio.
fecisse legunt᷑. sutraq genua sigat Ait enĩ apłs¬

Expanded text:
io Quatuor Temporum tantummodo ad missarum solemnia genua flectere debeant. In Dominicis contra diebus, vel caeteris festis a vespera usque ad vesperam non flectant genua, sed stantes incurvati orent: nec quisquam uno genu solo tenus impresso, orare praesumat sicut Judaei irridentes Dominum in passione ejus fecisse legunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sic letania
ȩtaniȩ aut̃ greco nomine appellant. qͦlatine dñr ro¬
gationes: Intͣ lȩtanias autẽ & exomologisin hoc differt.
qđ exomologisin ꝓsola peccatoꝵ c̃fessione agantur
Letaniȩ uͦ quȩ indicant᷑ ꝓpt̃ rogandũ dm̃. & impe¬
trandã in aliqͦ miscdiã dĩ. snc̃ iã utrũq uocabulũ.¬

Expanded text:
Quid sint laetaniae. Laetaniae autem graeco nomine appellantur, quae latine dicuntur rogationes. Inter laetanias autem et exhomologesin hoc differt, quod exhomologesis pro sola peccatorum confessione aguntur, laetaniae vero, quae indicantur propter rogandum Deum et impetrandam in aliquo miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cessoꝵ nullaratione dissentit. ꝑ qͦs uistũ ẽ ceteros eru¬
ebdoma dasplenas ante scm̃ pascha om̃sclerici in sorte.
dñi uocati a carne ieuinent. qr sic̃ discreta debet eẽ
uita clericoꝵ a laicoꝵ c̃ ũsatione. ita & inieiuno deb&
fieri discretio. Et sic̃ laici& scłares homines nolt̃
laicoꝵ. Et sic̃ hi ã plus st̃ applicati diuiinis cultib &
familiares dñi dñr saluatoris itamorib & c̃ũ satione
atq scĩtat debent et᷑ distimeti Hasgͦ uu ebdomadas

Expanded text:
cessorum nulla ratione dissentiunt, per quos justum est caeteros eruhebdomadas plenas ante sanctum Pascha omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent. Quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet fieri discretio, et sicut laici et saeculares homines nolunt laicorum; et sicut hi amplius sunt applicati divinis cultibus et familiares dicuntur Domini Salvatoris, ita moribus et conversatione atque sanctitate debent esse distincti. Has ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
tia ñ habemꝰ lubemꝰ &iã ab omipotente doͣ. om̃iũ
enlionoꝵ nr̃aꝵ decimas dare. Qua ꝓpt̃ ut om̃is decima
a nob̵ dõrite ꝑsoluat᷑. tollamꝰ decimã anni. & in ea
peccata nr̃a c̃fitendo. corrigendo nos ieuinando
uigilando. orando elemosinã dando ab stergamus.
&carnẽ nr̃am decimemꝰ. ut ad scm̃ pascha securi ꝑ¬

Expanded text:
tia non habemus. Jubemur etiam ab omnipotente Deo omnium bonorum nostrorum decimas dare. Quapropter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, vigilando, orando, eleemosynas dando abstergamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Pascha securi p
Abbreviated transcription (Latin):
sis basilicȩ forib nec celebret᷑ officiũ. nec passio dñi popłis
tet eodẽ die misteriũ crucis qđ ipse dñs cunctis annun¬
tiandũ uoluit. p̃dicare. atq indulgentiã criminũ clara
uoce popłm postulare. ut poenitentiȩ cõpunctione
mundati. uenerabilẽ diẽ dnĩcȩ resurrectionis. remissis
iniqͥtatib susciꝑe mereamͦ corporis & sanguinis sacram̃tũ

Expanded text:
sis basilicarum foribus nec celebretur officium, nec passio Domini popultet eodem die mysterium crucis, quod ipse Dominus cunctis annuntiandum voluit, praedicare, atque indulgentiam criminum clara voce omnem populum postulare, ut poenitentiae compunctione mundati venerabilem diem dominicae resurrectionis remissis iniquitatibus suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
karitatis ur̃ȩ officiũ nullo int̾uallo dirimit᷑. & iãsicarta
nullos apices ferat. Uiũ enĩ spũalis gr̃a alt̾nis in cordib i
amorẽ nr̃m cͥfouet sacerdotalis ipsa societas Curgͦ indi¬
gnũ . ẽ. unitatẽ ȩccłȩ custodire : Idẽq om̃s parit̃ & sentiamꝰ
& ꝓnuntiemꝰ fr̃ km̃e Has gͦ litteras de ratione paschali¬
alterius dico futuri anni ꝑscripsi Nã cũ ante diẽ .xi. kł dars
a pͥliũ. pene luna .xui. colligat᷑ Nã qͥppiã minꝰ ẽ itẽq in ante
diẽ .iiii. Rł earũ dẽ ueniat xx iii. estimaui .xi. kł memora¬
tarũ die festa paschalia celebrandũ qm̃ in .xxiii. luna. nul¬

Expanded text:
aritatis nostrae officium nullo intervallo dirimitur, etiamsi charta nullos apices ferat. Vivit enim spiritalis gratia alternis in cordibus, et amorem nostrum confovet sacerdotalis ipsa societas. Cum ergo indignum est unitatem Ecclesiae non custodiri, idemque omnes pariter et sentiamus et pronuntiemalterius, dico futuri anni, perscripsi. Nam cum ante diem XI cal. Aprilium pene luna 16 colligatur nam quippiam minus estIV Kalendarum earumdem veniat XXIII, aestimavi XI Kalendarum memoratarum die festa Paschalia celebranda, quoniam in
Abbreviated transcription (Latin):
descendit illapsu in fonte pbenitudinẽ tribuit
ad innocentiã informationis augm̃tũ prestatad
grãm. qͥa in hoc mundo tota etate uicturiꝰs int̃
uisibiles hostes & pericula gradrendũ. ẽ. In bap¬
tismo generam᷑ ad uitã. post baptismũ confirmam᷑
roboramꝰ. ac si continuo transituris sufficiant re¬
generationis beneficia. uicturis aut̃ necessaria
sunt c̃firmationis aucilia. Bcegeneratio ꝑ se
rssoluat. mox inpace beati scłi recipiendos. confir¬
matio armat & instruit ad agones mundi huius.

Expanded text:
descendit illapsu, in fonte pulchritudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam, quia in hoc mundo tota aetate victuris inter invisibiles hostes et pericula gradiendum est, in baptismo regeneramur ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam. Et si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace beati saeculi recipiendos; confirmatio armat et instruit ad agones mundi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
catecuminꝰ sit. accedens ad pabtismũ ut renuntiet ma¬
ligno sp̃u. & omib dã nosis eiꝰ põpis Ex sufflat᷑ &iã. ut
cũ dõuͦ. Accip̃ catecuminꝰ salẽ. ut putrida & fluxaçiꝰ
peccata. sapientiȩ sale diuino munere mundent᷑
Deinde simboli apłici tradit᷑ ei fides. ut uacuadom
& pͥsco habitatore derelicta. fide ornet᷑. & ut p̃paret᷑
habitatio dõ Tc̃ fiunt scrutinia. ut exploret᷑ certius
radicitꝰ corde defixerit. Iangunt & nares. ut qͣndiu
ingressus Signant᷑ & soapulȩ. ut undiq muniat᷑ ltẽ
in pectoris & scapulȩ unctione signet᷑ sidei firmitas.¬

Expanded text:
catechumenus fit. Accedens ad baptismum renuntiat maligno spiritui et omnibus damnosis ejus pompis. Exsufflatur etiam ut, cum Deo vero. Accipit catechumenus salem, ut putrida et fluxa ejus peccata sapientiae sale, divino munere, mundentur. Deinde symboli apostolici traditur ei fides, ut vacua domus, et a prisco habitatore derelicta, fide ornetur, et praeparetur habitatio Dei. Tunc fiunt scrutinia, ut experiatur saepiusradicitus corde defixerit. Tanguntur et nares, ut quandiu ingressus. Signantur et scapulae, et undique muniuntur: item in pectoris et scapulae unctione signatur fidei firmitas
Abbreviated transcription (Latin):
aftẽꝑib sit celebrandũ Istis gͦ tẽꝑib hermes doctor¬
bermetis. fidei & scripturarũ fulsit int̾nos. & licet nosidẽ pascha
p̃dicta die celebramꝰ. & qͥdã inde dubitarent : ad corro¬
borandastam animaseoꝵ. eidẽ hermeti angłsdñi in
habitu pastoris apparuit. & pͣcep̾ei ut pascha die dñico
ab omib celebraret᷑ tẽꝑe suo. Unde & uosapłica auctori¬
tate instruimꝰ om̃s eadẽ seruare debere. qr & nos ẽadem
seruamꝰ. nec debetis a capite qͦqͦmͦ dissidere De eade̾ re

Expanded text:
ibus sit celebrandum. Istis ergo temporibus Hermes doctor fidei et Scripturarum fulsit inter nos. Et licet nos idem Pascha praedicta die celebraremus, et quidam inde dubitarent ad corroborandas tamen animas eorum eidem Hermeti angelus Domini in habitu Pastoris apparuit, et praecepit ei ut Pascha die dominico ab omnibus celebraretur tempore suo. Unde et vos apostolica auctoritate instruimus, omnes eadem servare debere, quia et nos eadem servamus. Nec debetis a capite quoquo modo dissidere. XXXIII. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ sc̃ȩ trinitatis creatꝰ ẽ. ad eandẽ renouat᷑ imaginẽ.
punguit᷑. & mistico tegit᷑ uelamine. ut intellegat
se diadema regni. sacerdotii dignitatẽ portãre. uirta
uosmet ipsos dõ uiuo. hostiã scãm & dõ placentẽ.Sic
corpore & sanguine dñi c̃sirmat᷑. ut illuis sit capitis
m̃brũ. qͥ ꝓ nobis passus. ẽ. & resurrexit. Nouissime ꝑ
impositionẽ manꝰ a sũmo sacerdote septiformisgrȩ
qͥ fuit in baptismo ꝑ grãm uitȩ donatꝰ ȩtͥne

Expanded text:
nem sanctae Trinitatis ad eamdem renovatur imaginem, perungitur, et mystico tegitur velamine, ut intelligat se diadema regni, et sacerdotii dignitatem portare, juxta vosmetipsos Deo vivo, hostiam sanctam et Deo placentem . Sic corpore et sanguine Dominico confirmatur, ut illius sit capitis membrum, qui pro eo passus est, et resurrexit. Novissime per impositionem manus a summo sacerdote septiformis grataliis qui fuit in baptismo per gratiam vita donatus aete
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ fr̃ unanimis & consacerdotib nr̃is hanc ipsãrẽ in synodo
religiosissima tractare. ut sinichil dispositioni nr̃ȩ resultat.
nob plenissime aꝑteq rescribas. qm̃ deliberatã paschalẽ diẽ
iã litteris ut moris ẽ seruandã. suotẽꝑe ꝑscribamꝰ Cõ pbrm¬
aut̃ archidiaconũ quãuis nouerĩ qđ libentissime ac more
suscipias c̃sueto. tam̃ ex habundantib postulo ut eũ int̾uos

Expanded text:
m unanimis et consacerdotibus nostris hanc ipsam rem in synodo religiosissima retractare, ut si nihil dispositioni nostrae resultat, nobis plenissime aperteque rescribas, quo deliberatam paschalem diem jam litteris ante ut moris est servandam suo tempore praescribamus. Comprautem Archidamum, quamvis noverim quod libentissime ac more suscipias consueto, tamen ex abundantibus postulo ut eum inter tuos
Abbreviated transcription (Latin):
lurta eidt̃ apłi uocẽ. ꝓbare sedebet homo & sic de panģio¬
uloedat & de calice bibat Ut uidelicet abstinens
Aiqt dich ab operib carnis & purisicanscorpꝰ animãꝙ
suaͣ. pꝰ paret se ad ꝑcipiendũ tantũ sacram̃tũ. exẽplo s¬
daiua qͥ n c̃ fessus fuisset se abstinuisse ab ope c̃iugali
abberi denudius tertũ: nequaꝗͣ panesꝓpositionis
asacerdote accepisset. De cotidiena ꝑ exption¬

Expanded text:
apostoli vocem, probare se debet homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat, ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis, et purificans corpus animamque suam praeparet se ad percipiendum tantui se confessus fuisset abstinuisse ab opere coniugali ab heri et nudius tertius, nequaquam panes propositionis a sacerdote accepisset. 11. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
t in sabbato scõ .i. in uigła paschȩ ieiuniũ ante noctisinitũ
nͥ a pariuilis aut infirmis ñ soluat᷑ nec ipsa in parasceue. q
cenadñ &ͥ ꝓarasceue & sabbatuĩ & adilos des aeb respieunt
ł duuna misteria his duob dieb celebrent᷑ Canonib qͦq
iubentib biduo isto .i. parasceue. & sabbato. sacram̃ta

Expanded text:
to sancto, hoc est, in vigilia Paschae, jejunium ante noctis initium, nisi a parvulis aut infirmis, non solvatur, nec ipsa in parasceve; quia coena Domini et parasceve, et sabbatum ad illos XL dies respiciunt: vel divina mysteria his duobus diebus non celebrentur: canonibus quippe jubentibus biduo isto, id est, parasceve et sabbato; sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
& mago illo qͥa puduos c̃stitut᷑ ad huc in artis suȩ dedecore
ꝑseuerat & magister &̃ doctor crudiendoꝵ ẜ ꝑdendorũ
puerorũ id qđ male didicit ceteris qͦq insinuat. antalib sacra
cõmunio cũ ceteris xpranis debeat dari. aut nobiscũ cõmuni¬
care. nec puto. nec maiestatidiuinȩ nec eugłicȩ c̃gruere

Expanded text:
et mago illo, qui apud vos constitutus, adhuc in artis suae dedecore perseverat, et magister et doctor erudiendorum, imo perdendorum puerorum id quod male didicit, caeteris quoque insinuat, an tali sacra communione cum caeteris Christianis debeat dari, aut nobiscum communicare: puto nec majestati divinae, nec Evangelicae
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis lacrimis abluat It npͥus ignis tẽptationis
recesserit. reu̾ se qͣsiusq aduesꝑam cognoscat Syẽ meade̾
illusione necessaria ualde discretio. que subtilit᷑ pensari
debeat. ex qͣre accidat m̃ti dormientis Nã aliqͦndo ex¬
receptacula grauant᷑. habet ex inde animꝰ aliqͦ reatũ. non
tam̃usq ad phibitionẽ ꝑcipiendi sacram̃ti. ł missarum
solemnia celebrandi. cũ fortasse aut dies festꝰ exigit.
aut exhiberi ministeriũ ꝓeo qđ sacerdos alius in locode :
debet sitam̃ dormiente̾ mentẽ̾ turpiimagmatione ñ¬
c̃cusserit. Nã st̃ quib ita plerũq illusionaseit᷑. ut eoꝵ
animꝰ & iã insõno corporis posit. turpib imaginationib
ñ foedet᷑. Qua inre unũ ibi ostendit᷑. ipsa mensreañ sit.
minit uidisse. tam̃ inuigiliis corporis meminit inglu¬
iuẽ cecidisse. Suͦꝰ exturpi cogitatione uigilantis orit᷑
illusio. dormientis patec animoreatꝰ suus Uidec enĩ

Expanded text:
s abluat, et nisi prius tentationes recesserint, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, qua subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliqreceptacula gravantur, habet exinde animus quemdam reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacramenta vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi ministerium, pro eo quod Sacerdos alius in loco deest, debet: si tamen dormientis mentem turpi imaginatione rumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, pat
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ colatis oninẽq iustitiã. baptismũ uͦ non
accipitis. spẽ possitis habere apđ dm̃. immomaiori
pena dignieritis. qͥ bona oꝑa ñbene operati estis.
Confert᷑ enĩ meritũ boni hominis exgestis bonis.
s suta gerat᷑ sic̃ dñs iub&. Ds̃ aut̃ iussit omiẽ coben¬
tẽ se baptismo c̃ signari. Id si uos rennueritis. &
ur̃ȩ uoluntati magis qũã dõ obtẽperetis contraru
sine dubio & inimiciestis uoluntati eiꝰ. Seddicitis for¬
tasse. qͥd confert aqͤ baptismꝰ addĩ cultũ s Primo qͥdẽ
qͥa qđ dõ placuit implet᷑. scd̾o qͥa generatio ex aqͥs¬

Expanded text:
pietatem colatis omnemque justitiam, baptismum vero non accipiatis, spem possitis habere apud Dominum, imo majore poena digni eritis qui bona opera non bene operati estis. Confertur enim meritum homini ex bonis gestis, sed si ita gerantur sicut Deus jubet: Deus autem jussit omnem colentem se baptismo consignari. Quod si vos renueritis, ut vestrae voluntati magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. Sed dicetis fortasse: Quid confert aquae baptismus ad Dei cultum? Primo quidem, quia quod Domino placuit impletur. Secundo, quia regenerato ex aq
Abbreviated transcription (Latin):
nouo qđ ꝓpͥi ep̃i largitione ł c̃cessione acceperit bap¬
tizare. nͥ p̃occupante morte tẽptauerit. ꝓtemeritatis
ausu inse ipso sue dãpnationis ꝓtulisse sententiã mani¬
festat᷑. Ut pbri in sua plebe sine chrismate ire non
chrismate umꝙ debere ꝓgredi. qͥa int̃ nos placuit semel

Expanded text:
uod proprii episcopi largitione vel concessione acceperit, baptizare, nisi praeoccupante morte, tentaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam maniesbyter in sua plebe sine chrismate non debechrismate unquam debere progredi, quia inter nos placuit semel
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã eiusdẽ iñsis diẽ. eadẽ celebrat festiuitas. Eodẽ uͦ tẽ¬
pore baptismꝰ celebrandus ẽ catholicis. si. tam̃ sinecesse fu¬
erit. aut ꝑiculũ mortis ĩ gruerit. gentiles ad fidẽ ueni¬
entes quocũq loco ł momĩto ubicũq eueniet. siue in
flumine. siue in mari. siue ĩfontib tantũ xpĩana c̃

Expanded text:
XXI ejusdem mensis diem, eadem celebretur festivitas. Eodem vero tempore baptismus celebrandus est catholicis. Sed tamen, si necesse fuerit, aut mortis periculum ingruerit, gentiles ad fidem venientes quocunque loco, vel momento, ubicunque evenient, sive in flumine, sive in mari,
Abbreviated transcription (Latin):
phitis manꝰ impositio & c̃firmatio tribuit singulis.
hoc tunc sp̃c sc̃i descensio. incredentiũ popło dona¬
uit dicens. Sed qͥa diocimꝰ qđ manꝰ impositio & c̃ fir¬
sibi aliqͥs. Quid mͥ ꝓcdest post mysteriũ baptisma¬
tis misteriũ confirmantis : Aut qͣntũ uideo non
totũ defonte suscepimꝰ. si post fontẽ ad tectionẽ
noui generis indigemꝰ: Non ita diłmi adtendat ka¬
ritas ur̃a sic̃ eocigit militaris ordo. ut cũ imꝑator
quẽ cũq inmilitũ receperit numerũ. non solũ sign&
receptũ. fed & iã armis cõpetentib instruat pug¬
natorẽ. ita in baptilato benedictio illa munitio. ẽ.
Dedisti militẽ. dedi ad uim̃ta militiȩ. nũ qͥd ꝓdest
siquisꝙ parentũ magnã paruulo conferat salu¬
tẽ. nisi ꝓuidere studeat & tutorẽ. Ita & paraclitꝰ¬

Expanded text:
phytis manus impositio tribuit singulis, hoc tunc Spiritus sancti descensio in credentium populos donavit universis. Sed quia diximus, quod manus impositio et confirsibi aliquis: quid mihi prodest post mysterium baptismatis mysterium confirmationis ? Aut quantum video, non totum de fonte suscepimus, si post fontem adjectione novi generis indigemus. Non ita dilectissimi. Attendat charitas vestra. Sicut exigit militaris ordo, ut cum imperator, quemcumque in militum receperit numerum, non solum signet receptum, sed etiam armis competentibus instruat pugnaturum: ita in baptizato benedictio illa munitio est. Dedisti militem, da ei adjumentum militiae. Numquid prodest, si quisquam parentum magnam pupillo conferat facultatem, nisi providere studeat et tutorem? Itaque Paraclet
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ros contra suũ modũ tendere ꝓhibemꝰ. nec ep̃ali
fastigio debita sibim& audact̃ assumere. nec c̃fici
beat᷑ aut sedere p̃sumat aut uenerabilia tractare
misteria. nec sibi meminerit ulla ratione c̃cedi sine
sũ mopontifice subdiaconũ. ł acolitũ ius habere faeit ua
modifuerit p̃uaricatio cõ ꝓbata. nec ipso eiꝰ ep̃o aculpa
conibente & ultione uocatura. sim moderata facrente

Expanded text:
ros contra suum modum tendere prohibemus; nec episcopali fastigio debita sibimet audacter assumere, non conficiebeantur, aut sedere praesumant, aut venerabilia tractare mysteria, nec sibi meminerint ulla ratione concedi, sine summo pontifice, subdiaconum, vel acolythum jus habere faciendi;modi fuerit praevaricatio comprobata, nec ipso eorum episcopo a culpa conniventiae, et ultione vacaturo, si immoderata facientes
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. sic̃ ascĩs apłis p̃ decessores nr̃i acceperunt.
nob̵ relinquentib chrisma c̃ficere docuit. Ipsa
eñ lauatiopedũ nr̃oꝵ significat baptismũ. qđ
scĩ chrismatis unctione ꝑficit᷑ atq c̃ firmatur
Noriũ cisma annue in nouindũ. &uętus insacros

Expanded text:
anctis apostolis praedecessores nostri acceperunt nobisque reliquerunt, chrisma conficere docuit; ipsa enim lavatio pedum nostrorum significat baptismum, quando sancti chrismatis unctione perficitur atque confirmatur. N
Abbreviated transcription (Latin):
nnuntrent prb̃i popłis. te nt¬
t ie uni ad confirmationẽ ueniant ꝑ fectȩ etatis. &
moneant᷑ confessiones facere prius. ut mundi donũ
It ep̃i nonnisi ieuni ꝑ impositionẽ manuũ
spm scm tradant excceptis infirmis. & morte perieli¬
tantib. Sic̃ aut̃ duob tẽporib pascha uidelic&. et pen¬
tecosten aieunis celebrari deb& baptismꝰ. ita &iã
traditionẽ scĩ sp̃s dieiunis pontificib c̃uenit cebebrari¬
p̃o liceat sinecesse fuerit incãpo confirmare.

Expanded text:
nnuntient presbyteri populis, s jejuni ad confirmatiomoneantur confessiones facere prius, ut mundi donum iscopi nonnisi ieiuni per inpositionem manuum Spiritum sanctum tradant, exceptis infirmis et morte periclitatibus. Sicut autem duobus temporibus, pascha videlicet et pentecosteritus sancti a jejunis pontificibus convenit celebraripis liceat, si necesse sit, in campo confirmare.
Abbreviated transcription (Latin):
aante discrepare. & ñ ꝑsingulos annos incenadnichris¬
ma c̃ficere. s duos aut tres annos c̃festionẽ scĩ
chrismatis fentel actã c̃seruare. dicunt enĩ ut in
memoratis repperimꝰ apicib nec balsamũ ꝑsingu¬
los annos posse repperiri. nec necesse fore ꝑsin¬
gulos annos chrisma c̃ficere. s dũ una c̃fectio chris¬
matis abundat. aliã fueri necesse. ẽ. ñ habesse.
Errant enĩ qͥ talia eoccogitant. & m̃te uesana po¬
tius qũa recta fentrendo hec dicunt. In illa die dñs¬

Expanded text:
ne discrepare, et non per singulos annos in coena Domini chrisma conficere, sed duos aut tres annos confectionem sancti chrismatis semel actam conservare. Dicunt enim, ut in memoratis apicibus reperimus. nec balsamum per singulos annos posse reperire, nec necesse fore per singulos annos chrisma conficere, sed dum una confectio chrismatis abundat, aliam fieri necesse non habere. Errant enim qui talia excogitant, et mente vesana potius quam recta sentientes, haec dicunt. In illa en
Abbreviated transcription (Latin):
e consignandis uͦ infantib manifestũ ẽ non abalio quã
ab ep̃o fierilicere. Nã prb̃i lic& sint scđi sac̃dores. pon¬
tificalẽ tam̃ apic̃ non habent. Hoc aut̃ pontificib so¬
lis deberi. ut ł consignent ł paraclitũ spm tradads.
ñ solũ consuetudo eccłastica demonstrat. uerũ illabee
tio actuũ apłoꝵ quȩ asserit petrũ & ioħem. eẽ. direc¬

Expanded text:
e consignandis vero infantibus manifestum est, non ab alio quam ab episcopo fieri licere. Nam presbyteri, licet sint secundi sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. Hoc autem pontificibus solis deberi, ut vel consignent, vel paraclitum Spiritum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum illa lectio Actuum apostolorum quae asserit Petrum et Joannem esse direc
Abbreviated transcription (Latin):
intrabit inregnũ cȩloꝵ. & ideo acceberate. Est aut̃ in Exeo¬
aqͥs istis miscdia eiꝰ quȩdã quȩ eoc inito ferebat᷑ suꝑ
aqͦs. & agnoscit eos qͥbaptilant᷑ sub appellatione
triplicis sacram̃ti. & eripit eos desupplicus futuris
qͣsi qđ dã donũ offerens dõ animas ꝑbaptismũ con¬
iũ futuri ignis extinguerei ad qͦs qͥ morat᷑ accede¬
re. constat ineo infidelitats ad huc ꝑ manere ido
necessariũ . ẽ. Iusto qͥdẽ ut impleat᷑ in eoꝑfeotio. &
regeneret᷑ dõ. in iusto uͦ ut peccatoꝵ qͤ gessit remis¬
Cũ dut̃ regeneratꝰ fuerit ꝑ aqua & postmodũ septifor¬
mis spc̃ gr̃a ab ep̃o ut dictĩtẽ confirmatꝰ. qͥa alit̾ per
fectꝰ. et. xp̃ianꝰ neqͦqũa poterit. nec sedẽ habere int̾
ꝑ fectos. si ñ necessitate s incuria aut uoluntate re¬
manserit. ut ab eatol&ero accepimꝰ. & ctĩ scĩ apłi p̃ci

Expanded text:
erate. Est enim in aquis istis misericordia ejus quaedam quae ex initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum conssunt vim futuri ignis exstinguere. Ad quas qui moratur accedere, constat in eo adhuc infidelitatis idolum permanere, ecessarium est. Justo quidem, ut adimpleatur in eo perfectio, et regeneretur Deo: injusto autem, ut peccatorum quae gessit remisCum autem regeneratus fuerit per aquam, et postmodum septiformis Sfectus esse Christianus nequaquam poterit, nec sedem habere inter perfectos sine necessitate, sed incuria aut voluntate remanserit, ut habeat quod a Petro accepimus, et caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
s panẽ tantũ & calicẽ sub hoc sacram̃to dedisfe
cognoscimꝰ. Legit᷑ eñ in euangłica ueritate. Ac¬
cepit ir̃c panẽ & calicẽ. & benedicens dedit dis¬
cipłis sius. Cess& gͦ lac sacrificando offerri. qͥa
manifestũ & eudens excẽplũ eugłicȩ ueritatis
eukaristiã popłis. nec hoc ꝓlatũ eoc eugłio testi¬
cõm̃datio cõmemorat᷑. Nã ut intinctũ panẽ alus¬
que intincta bucella magistri ꝓditorẽ ostende¬
r&. ñ ꝗͣ huiꝰ sacram̃ti institutionẽ signar&. Nã
qđ de ex presso botro id ẽ deuuarũ granis popłs
comunicat᷑ ualde.ẽ. om̃ino c̃fusũ. Sed si necesse
fuerit. botrus incalice cõprimat᷑. & aqͣ cõmisceat᷑
qͥa calix dñicꝰ iuxcta canoni cũ p̃ceptũ uino & aqͣ

Expanded text:
sed panem tantum et calicem sub hoc sacramento benedixisse sed panem tantum et calicem sub hoc sacramento benedixisse cognoscimus. Ait enim evangelica veritas: Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis. Cesset manifestum et evidens exemplum evangelicae veritatis eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex Evangelio testicommendatio memoratur. Nam intinctum panem alquem intincta buccella Magistri traditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro, id est de uvarum granis populus communicat, valde est omnino confusum, sed si necesse fuerit botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur, quia calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua