comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enun remota pietate discutimur: opus
nr̃m pema dignũ ẽ qđ renunerari pͥmiis
p̃stolamur. Uir.g̾. sc̃s sub occulto iuditio trepi¬
dans dicit. Si autem et sic impius sum quare
frustra laborauie Non quod hunc laborasse
penitet: sed quod incertum se eẽ. de p̃mus
et inter labores dolet. Sciendũ uͦ est qđ uiri
scĩ ita incerti sunt ut confidant : atq ita c̃fi¬
dunt. ut tamen ex securitate non torpeant.
Quia.gͦ. plerumq mens & impensa rectis
actibꝰ trepidat: restat ut postquam bonum
opus agitur lacrimȩ deprecationis exqui¬
rantur: quatinus adeterna premia. mneri¬
tum recti oꝑis subuehat humilitas postula
das nos adꝑfectum reddẽ. ł uita uł lacrimȩ
non ualent: quo usq nos mortalitas nĩe cor¬
ruptionis tenet Unde & apte subiungitur.¬
Si lotus fuero quasi aquis nius: & fulserit
uelud mundissime manus meȩ: tamen sor¬
dibꝰ intinges me et ab hominabutur me
uestimenta mea. Aquȩ enim niuis sunt:¬
lamenta humilitatis. Quȩ ꝓfecto humilitas

Expanded text:
enim remota pietate discutimur, opus nostrum poena dignum est, quod remunerari praemiis praestolamur. Vir igitur sanctus, sub occulta judicia trepidans, dicit: Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? non quo hunc laborasse poenitet, sed quo incertus esse de praemiis et inter labores dolet. Sciendum vero est quod viri sancti ita incerti sunt ut confidant, atque ita confidunt ut tamen ex securitate non torpeant. Quia ergo plerumque mens et impensa rectis actibus trepidat, restat ut postquam bonum opus agitur lacrymae deprecationis exquirantur, quatenus ad aeterna praemia meritum recti operis subvehat humilitas postulatdos nos ad perfectum reddere, vel vita, vel lacrymae non valent quousque nos mortalitas nostrae corruptionis tenet. Unde et apte subjungiturSi lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae, tamen sordibus intinges me, et abominabuntur me vestimenta mea. » Ac si dilamenta humilitatis. Quae profecto humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
peccaret. Sed impiorum consilium dñs nõ
adiuuit: quia eoꝵ temptationibꝰ carnem
iusti ꝓdidit: animam negauit. Hoc inde¬
sinenter contra bonos consilium maligni
spc̃ ineunt: ut hi quos seruire deo innocue
intranquillitate conspiciunt: uexati ad¬
uersitatibꝰ aduoraginem culpe rapiantur.
Sed eorum consilũ acumen destruitur:
quia pius conditor cum uiribꝰ flagella mode¬
tatur : ne uirtutem pęna transeat: et ꝑ astu¬
tiam fortium. humana iufirmitas excĩdat.
Unde bene ꝑ paulum dr̃. fidelis autem ds̃
qui non pacietur uos temptari supra quam
potestis : sed faciet cum temptatione & iam
ꝑ uentum: ut possitis sustinere. Nisi enim
misericors ds̃ cum uiribꝰ temptam̃ta modifi¬
cet: nullꝰ ꝓfecto ẽ. qui malignoꝵ spĩtum
insidias non corruens portet ÷ quia simensu¬
ram uidex temptationibꝰ non p̃bet: eo ipss ꝓ¬
tinus stantem deicit ÷ quo ultra uires onera
imponit. Sic autem beatus iob negando re

Expanded text:
peccaret. Sed impiorum consilium Dominus non peccaret. Sed impiorum consilium Dominus non audivit, quia eorum tentationibus carnem justi prodidit, animam negavit. Hoc esinenter contra bonos consilium maligni spiritus ineunt, ut hi quos servire Deo innocue in tranquillitate conspiciunt vexati adversitatibus ad voraginem culpae rapiantur. Sed eorum consilii acumen destruitur, quia pius conditor cum viribus flagella moderatur, ne virtutem poena transeat, et per astutiam fortium humana infirmitas excidat. Unde et bene per Paulum dicitur: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra quam potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere . Nisi enim misericors Deus cum viribus tentamenta modificet, nullus profecto est qui malignorum spirituum insidias non corruens portet, quia si mensuram judex tentationibus non praebet, eo ipso protinus stantem dejicit, quo ultra vires onera imponit. Sic autem beatus Job negando 321
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ adiuues: hoc nimirum sic ꝑ interroga¬
tionem dr̃: ut negetur. Acsi aꝑte diceret.
Tu qui summe bonus es: noui quia bonũ
non estimas ÷ ut pauꝑem ꝑcalumpniam
premas. Et scio gͦ. quia not est iustum qđ
pacior. et eo magis doleo : quo causas iusticiȩ
ignoro. Notandum .uͦ. quod non ait. ut op¬
primas innocentem: sed pauꝑem. Qui
enim districtioni iudicis nequaquam in¬
nocentiam. sed pauꝑtatẽ suam obicit: non
iam de uita audatiam arripit : sed quam
se infirmum confpiciat. ostendit. Ubi et con¬
grue sub ungit. Opus manuum tuarum.
Acsi aꝑte dicat. Impie opprimere nonpoteᷤ:
quem te fecisse gratuito recordaris. Bene aut̃¬
subdit᷑. Et consilium impioꝵ adiuues. Quoᷤ
namq hoc loco impios ⁊ insi malignos spe
uocat. qui cum redire ipsi. aduitam neque¬
unt ÷ crudeliter socios ad mortem querunt:
Quoꝵ nimirum consilium fuit: ut beatũ
iob diuina correptio tangeret: et qui itran¬
quillitate iustus extiterat: saltem ꝑflagella

Expanded text:
 anxietas. --Hoc nimirum sic per interrogationem dicitur, ut negetur. Ac si aperte diceretur. Tu qui summe bonus es, novi quia bonum non aestimas, ut pauperem per calumniam premas. Et scio ergo quia non est injustum quod patior, et eo magis doleo quo causas justitiae ignoro. Notandum vero quod non ait Ut opprimas innocentem, sed pauperem. Qui enim districtioni judicis nequaquam innocentiam, sed paupertatem suam objicit, non jam de vita audaciam arripit, sed quam se infirmum conspiciat ostendit. Ubi et congrue subjungit: Opus manAc si aperte dicat: Impie opprimere non potes, quem te fecisse gratuito recordaris. Sequitur: Et consilium impiorum adjuves? - Quos namque hoc in loco impios, nisi malignos spiritus vocat? Qui cum redire ipsi ad vitam nequeunt, crudeliter socios ad mortem quaerunt. Quorum nimirum consilium fuit, ut beatum Job divina correptio tangeret, et qui in tranquillitate justus exstiterat, saltem per flagella
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt tempora. ut queras iniquitatem
meam et peccatum meum scruteris : ut sci¬
as quia nichil impium feceru: desi humilit̃
requirens diceret. Cur me intempore ꝑfla¬
gella examinas : quem apud te ꝑfecte &
ante tempora scisti: Cur culpas ineas uerbe¬
ribꝰ interrogas. quem ꝑęternitatis cuę poten¬
tiam. nec priusquam condes ignorase Cuus
nimirum potentiȩ mox pondꝰ exprimit :

Expanded text:
iniquitatem meam, et peccatum meum scruteris? et scias quia nihil impium fecerim. Ac si humiliter requirens, diceret: Cur me in tempore per flagella examinas, quem apud te perfecte et ante tempora scisti? Cur culpas meas verberibus interrogas, quem per aeternitatis tuae potentiam nec prius quam conderes ignoras? Cujus nimirum potentiae mox pondus exprimit,
Abbreviated transcription (Latin):
aniuit formam serui accipiens: infimilitu
dinem hominum factus. et habitu inuentꝰ
ut homo. Huc illucq de ambulat: quia et
iudeam iuxta et longe positas gentes uocat.
Suꝑ mortuum septies oscitat: quia paꝑtio¬
nem diuini muneris. gr̃ȩ septiformis sp̃m.¬
impeccati morte iacentibꝰ aspirat. Moxq ui-
uens erigitur: quia is quem terroris uirga
suscitare non potuit: ꝑ amoris sp̃m puer ad
uitam redit. Dicat itaq ex sua dicat ex uoce
humani generis: dicat. Auferat ame uirgã
suam: et pauor eius non me terreat. Loqͣr
et non timebo eum. Ubi et apte subuingit.¬

Expanded text:
anivit, fanivit, fdinem hominum factus, et habitu inventus ut homo. Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta, et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies inspirat, quia per aperitionem divini numinis gratia septiformis spin peccati morte jacentibus aspirat. Moxque juvenis erigitur, quia is, quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris Spiritum puer ad vitam rediit. Dicat itaque ex sua, dicat ex voce humani generis: Auferat a me virgam suam, et pavor ejus non me terreat; loquar, et non timebo eum. Ubi et apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
timor nos suscitare non ualuit: sed ad statũ
uitȩ aspirata mansuetudinis gr̃a erexit. Qđ be¬
ne heliseo sunamitis filium suscitante signat᷑:
qui cum baculo puerum mittens. extincto filio
uitam inmime reddidit. ꝑsemet ipsum uero
ueniens. seq suꝑ mortuum sternens atq ad eiꝰ
membra se colligens: huc illucq de ambulans:
et inore mortui septies aspirans: hunc ad redi¬
uiuam lucem ꝓtinus ꝑministerium compas¬
sionis animauit. Auctor quippe humani
generis ds. quasi mortuum puerum doluit:
cum extictos nos iniquitatis aculeo miseratꝰ
aspexit : et quia ꝑmoysen terrorem legis ꝓ
er cum baculo mortuum suscitare nonualuit :
quia paulo attestante nichil ad ꝑfectum ad¬
duxit lex. Ipse autem ꝑ semet ipsum ueniens.
&e suꝑ cadauer se humiliter sternens ÷ ad ex¬
equanda sibi mortui membra se colligit: quia
cum in foema dei eẽt non rapinam arbitratꝰ
est. ẽc̃ se equalem deo ÷ sed semet ipsum exin¬

Expanded text:
timor nos suscitare non valuit, sed ad statum timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia per Moysen terrorem legis prer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exin
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Auferat aine uirgam suam. et pauor
eiꝰ ñ me terreat. Plegem quippe ds̃ uirgã
tenuerat: cum dicebat. Siquis hȩc uł illa
fecerit: morte moriatur. S incarnatꝰ uugã
abstulit: quia uasuitȩ ꝑ mansuetudinem
ostendit. Unde ei ꝑ psalmistam dicitur. Intende
ꝓsꝑe: ꝓcede et regna ꝓpter ueritatem et mansu¬
etudinem et iusticiam. Timeri quippe quasi
dĩs noluit: sed quasi pater ut amaretur inspira¬
uit. Quod liquido paulus dicit. Non enim ac-¬
cepistis spiritũ seruitutis iterum intimore:. sed
accepistis sp̃m̃ adoptionis filiorum: in quo clama¬
Loquar et non timebo eum. Uir et enim scł
quia humani generis redemptorem uenire
mitem conspicit: non metum ad dnm. sed¬
affectum ad patrem sumit: et timorem despicit:
qͥa ꝑ adoptionis gr̃am adamorem surgit. Hinc
ioħs ait. Timor non est incaritate: s ꝑfecta cari¬
tas foras mittit timorem. hine racharias dicit.
Ut sine timore de manu inimicorum nr̃oꝵ
libati: seruiamus illi. Apeccati igitur morte

Expanded text:
. Auferat a me virgam suam, et pavor ejus non me terreat. - Per legem quippe virga Deus terruerat, cum dicebat: Si quis haec vel illa fecerit morte moriatur. Sed incarnatus virgam abstulit, quia vias vitae per mansuetudinem ostendit. Hinc est quod ei dicitur, « Intende, prospere procede et regna, propter veritatem et mansuetudinem et justitiam . » Timeri quippe quasi Deus noluit, sed quasi Pater ut amaretur inspiravit. Quod liquido Paulus dicit: « Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamaLoquar, et non timebo eum. - Vir etenim sanctus, quia humani generis Redemptorem venire mitem conspicit, non metum a Daffectum ad patrem sumit; et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte
Abbreviated transcription (French):
riturumq c̃spiciunt. qu a scilicet morte se s Mou̾¬
met ipsos refici. & reformari aduitã nou̾it᷑. qͣsi
more aqͥlȩ pꝰ cõtẽplattoᷤ soł radioᷤ incadau̾e escã qͣrt̃.¬

Expanded text:
riturumque conspiciunt, qua scilicet morte seriturumque conspiciunt, qua scilicet morte semetipsos refici atque reformari ad vitam noverunt, quasi more aquilae post contemplatos solis radios in cadavere escam q
Abbreviated transcription (Latin):
denunciant: ꝑint̃ fusam hȩc hystoriȩ stipulã
seruant: et oꝑtum nobis fructum sp̃c deferunt:
cum carnalia loquuntur. Sepe namq dũ quȩdã
narrant ꝓpria: ad diumnitatis eleuantur archana.
qui crebro & iam cum altitudinem daunitatis
aspiciunt: ad incarnationis eius mysterium
qͥppe est aquile: ut inreuerberata acie. radios
solis aspiciat. S cum refectionis indigentia ur¬
ger᷑ : candem ocłoꝵ aciem. quã radiis solis
infixerat. ad respectũ cadaueris indinat: &
quamius ad alta euolet. ꝓsumendis tamen
carnibꝰ terrã petit. Sic uidelicet. sic antiqui
patres fuerunt: qͥm quantum humanitati
infirmitas ad mnittebat. cieatoris lucem erec¬
ta mente contemplati sunt: sed incarnandũ
hunc inundi fine p̃fientes: quasi asolis ra¬
diis ad terram oculos deflexerunt. Et quasi de
summis adima ueniunt: dum hunc dm̃ suꝑ
omnia. et hominem intra omĩa agnoscunt.
Quem ꝓhumano genere dum passurum. ⁊ no¬

Expanded text:
denuntiant, per interfusam haec historiae stipulam denuntiant, per interfusam haec historiae stipulam servant, et opertum nobis fructum Spiritus deferunt cum carnalia loquuntur. Saepe namque dum quaedam narrant propria, ad Divinitatis elevantur arcana. Qui crebro etiam cum altitudinem Divinitatis aspiciunt, ad incarnationis ejus mysterium quippe est aquilae ut irreverberata acie radios solis aspiciat; sed cum refectionis indigentia urgetur, eamdem oculorum aciem, quam radiis solis infixerat, ad respectum cadaveris inclinat; et quamvis ad alta evolet, pro sumendis tamen carnibus terram petit. Sic videlicet, sic antiqui patres fuerunt, qui in quantum humanitatis infirmitas admittebat, Creatoris lucem erecta mente contemplati sunt; sed incarnandum hunc in mundi fine praescientes, quasi a solis radiis ad terram oculos deflexerunt. Et quasi de summis ad ima veniunt, dum hunc Deum supra omnia et hominem intra omnia agnoscunt. Quem pro humano genere dum passurum mo
Abbreviated transcription (Latin):
odore ꝑfruuntur : s eorundem fructuum
ali is cibos ferunt. Quid gͥ antiqui patres.
iisi naues portantes poma extiterunt ⁊ qͥ
diuinȩ incarnationis nuisteriũ ꝓpħantes. ipsi
quidem spei odore potiti sunt. sed nobis fruc¬
tum de eiusdem spei ꝑfectione detulerunt:
Quod enim illi expectando odorati sunt: hoc
nos cernendo & ꝑcipiendo saciamur. Unde
& redemptor isdem discipulis dicit. Alii labo¬
rauerunt: & uos in labores eoꝵ introistis.
Quoꝵ uidelicet dies comparant᷑ nauibꝰ.
quia decurrunt. & recte poma portantibꝰ. qͥa
electos omnes quos ante redemptoris p̃sen-¬
tiam gestauerunt: ꝑ ꝓpħiȩ ualuerunt
spm̃ expectatione refouere: non autem
manifestata exibicione reficere. Uel certe
quia naues cum poma portant. hȩc paleis
admiscent. ut ad terras illesa ꝑdiicant:
recte patrum p̾cedentium dies describun-¬
tur naubꝰ poma portantibꝰ similes : qͥa
antiqͦrũ dicta ineo quod mysteria spiritalis uite

Expanded text:
odore perfruuntur, sed eorumdem fructuum odore perfruuntur, sed eorumdem fructuum aliis cibos ferunt. Qui igitur antiqui Patres, nisi naves poma portantes exstiterunt? Qui divinae incarnationis mysterium prophetantes, ipsi quidem spei odore potiti sunt, sed nobis fructum de ejusdem spei perfectione detulerunt. Quod enim illi exspectando odorati sunt, hoc nos cernendo et percipiendo satiamur. Unde et Redemptor isdem discipulis dicit: Alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis . Quorum videlicet dies comparantur navibus, quia decurrunt; et recte poma portantibus, quia electos omnes quos ante Redemptoris praesentiam gestaverunt, per prophetiae valuerunt spiritum exspectatione refovere, non autem manifesta exhibitione reficere. Vel certe quia naves cum poma portant, haec paleis admiscent, ut ad terras illaesa perducant, recte patrum praecedentium dies describuntur navibus poma portantibus similes, quia antiquorum dicta in eo quod mysteria spiritalis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
siris quippe offitiũ ẽ secut᷑a nunciare. Om̃s gͦ.
electi qui ante aduentũ redemptoris orti sunt.
qua h̃c̃ aut uiuendo tantũmͦ aut etiam lo-¬
quendo nunciauerunt: quasi inmundo qͥdã
cursores fuerunt. S quia ante prestolatum
redemptionis tempus se fubtrahi p̾uident:
transire se cursore uelocius dolent. Diesq suos
cẽ breues ingemiscunt: quia usq adiudendã.
redemptoris lucem minime tendunt᷑. Unde apte
dicitur. fugerunt & non uderunt bonum.
Omnia quȩ creata sunt. bona sunt: moyse attestan
ualde bona. S hoc solum bonũ principaliter
bonum ẽ: ꝑ qđ hȩc omnia bona sunt quȩ bona
non principaliter existunt. Dequo bono: ueri¬
tas in euangelio dicit. Nemo bonus: nisi unꝰ
sunt. quam mundo ds̃ incarne monstraret᷑:
rtcte nunc de eisdem diebꝰ dr̃. Fugerunt. et ñ
uiderunt bonum. Acsi aꝑte diceretur. Ante
ex pectatũ tempꝰ elapsi sunt : qui ad redemp
maris: poma portantes. Hi qui poma deferen¬
tes. marina transmeant: ipsi quidem fructuũ

Expanded text:
soris quippe officium est secutura nuntiare. Omnes igitur electi, qui ante adventum Redemptoris orti sunt, quia hunc aut vivendo tantummodo, aut etiam loquendo nuntiarunt, quasi in mundo quidam cursores fuerunt. Sed quia ante praestolatum redemptionis tempus se subtrahi praevident, transire se cursore velocius dolent; diesque suos esse breves ingemiscunt, quia usque ad videndam Redemptoris lucem minime tenduntur. Unde apte dicitur: Fugerunt, et non viderunt bonum. Omnia quae creata sunt bona sunt, Moyse attestante bona valde . Sed hoc solum bonum principaliter bonum est, per quod haec omnia bona sunt, quae bona non principaliter existunt. De quo bono Veritas per Evangelium dicit: Nemo bonus nisi solussunt quam mundo Deus in carne monstraretur, recte de eisdem diebus dicitur: Fugerunt, et non viderunt bonum. Ac si aperte diceretur: Ante exspectatum tempus elapsi sunt, s poma portantes. - Hi qui poma deferentes maria transmeant, ipsi quidem fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam pollicetur ueritas: dicens. Helias uen¬
turꝰ ẽ: & restituet omĩa. Quasi gͦ. sub signa¬
culo stellȩ clausȩ sunt: qͥet nunc occultan¬
tur ne appareãt : et post ut ꝓdeẽ ualeant
apparebunt ẜ tam̃ plebs hẏrahelitica quȩ
ub̃tim infine colligitur᷑. inipsis scẽ eccliȩ ex¬
ordiis crudeliter obduratur. Nam p̃dica¬
tores ueritatis renuit: uerba aduitorii sp̃¬
uit. Q uod tam̃ mira auctoris dispensati¬
one agitur: ut nimirum p̾dicantium
gła quȩ recepta inuno popło lat̾e poterat:
incunctis gentibꝰ repulsa dilatetur. Un¬
de et apte mox subditur. Qui extendit¬

Expanded text:
 dicens: Elias venturus est, et restituet omnia . Quasi ergo sub signaculo stellae clausae sunt, qui et nunc occultantur ne appareant, et post ut prodesse valeant apparebunt. Sed tamen plebs Israelitica, quae ubertim in fine colligetur, in ipsis sanctae Ecclesiae exordiis crudeliter obduratur. Nam praedicatores veritatis renuit, verba adjutorii sprevit. Quod tamen mira auctoris dispensatione agitur, ut nimirum praedicantium gloria, quae recepta in uno populo latere poterat, in cunctis gentibus repulsa dilatetur. Unde et apte mox subditur: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
ris utitur: si falsis uocib et uitam corripi¬
ut mala ec̃ quȩ inpresentibꝰ habentur
ostendant: et quasi fauentes ꝓsꝑa expetũt.
ut benigni uideantut. Unde et sophar
ꝓtinus subicit dicens. atq utinam ds̃ lo¬

Expanded text:
ris utitur, si falsis vocibus et vita corripiris utitur, si falsis vocibus et vita corripiut mala esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tis głȩ opinio fedatur. Hinc quippe in lau¬
de iusti ꝑsalomonem ueritas dicit. Doce
ustum: et festinabit acciꝑe. Hinc prauo¬
rum contumatiam despicit: dicens.
Qui erudit derisorem: ipse fac̾it sibi inui¬
riã. Nam fit plerumq ut cum correpta
inse mala defendẽ nequeunt. exuerecun¬
dia peiores fiant: ac sicinsua defensione
suꝑbiuntait quędam uitia contra uitã
corripientis exquirant.: ẽt eo se criminosos
non estimant: si crimina et aliis imponant.
Quecum uera inuenire nequeunt. fin¬
gunt. lit ipsi quoq habeant. quod non
impari iustitia increpare uideantur. Un¬
de & sophar quia quasi irrideri se ꝑ incre¬
pacionem doluit: ꝓtinus mentiendo sub
hoc uoci illius impingatur. agnoscit. Qͦ¬
modo enim mundum se dicere potuit¬
qui ait: si iustificare me uoluero. os meũ
condempnabit ine: Sed habet hoc prauo¬
rum malitia. ut cum uera inse flere mala
renuit: fingat alienalã qͥsi solatio facino.¬

Expanded text:
tis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in lautis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjhoc voci illius impingatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuitqui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facino
Abbreviated transcription (Latin):
mordet : et inredargutione uitiorum. quo
intus cognitione mens tangitur: foris ad
studium contradictionis excitatur. ferre
uocem non ualet. q̃uia tacta inuuluere sui
reatus dolet. & ꝑ hoc quod generaliter
catur. Quod enim intus egisse se memi¬
nit: audire foris erubescit. Unde mox se ad
defensionem preparat: ut reatus sui uere¬
cundiam ꝑuerba prauȩ refutationis te¬
gat. Sicut enim recti dequibꝰdam quȩ
ab eis non recte gesta sunt. correptioniᷤ
uocem ministerium caritatis ęstimant.
sic ꝑuersi contumeliam derisionis putãt.
Illi se ꝓtinus adobȩdientiam sternunt:
isti adinsaniam suȩ defensionis erigun-¬
tur. Illi correptionis adiutorium uite
suȩ patrocinium deputant: ꝑ quod dũ
presentis uitȩ culpa corripitur. uentu¬
ri iudicis ira temperatur ÷ isti cum se
impeti redargutione conspiciunt. gla¬
dium ꝑcussionis credunt. quia dum ꝑcor¬
reptionis uocem culpa detegitur: pre sen¬

Expanded text:
mordet, et in redargutione vitiorum quo mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter catur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesen
Abbreviated transcription (Latin):
iur qui non potest in loquendo cohibere spi¬
ritum suum. Hinc rursum dicit. Inmulti¬
loquio: peccatum non de erit. Hinc psalmista
testatur dicens. Uir uerbosus: non diriget᷑
suꝑ terram. Sed uirtus uerȩ sententię per¬
ditur: quȩ sub discretionis custodia non
ꝓfertur. Certum itaq est quod uir uer¬
bosus iustificari nequeat. Sed bonum
bene non dicitur: quia non intenditur
quod dicatur. Uera quippe contra inaloᷤ
sententia : si boni rectitudinem impecit.
uisuãꝑdit. Et eo retunsa dissilit: quo il¬
lud. ẽ. forte quod ferit. Q uia autem pra¬
ui audire bona pacienter nequeunt:
et cum uitȩ emendationem negligunt.
aduerba se responsionis accingunt aꝑte
riseris. anullo confutab̃is: Imꝑ ita mens¬
ur diximus. ueritatis sententias grauiter
tolerat ÷ et silentium pęnam pitat: atq
omne quod rectum dr̃. dedecus suȩ irri¬
sionis arbitratur: quia cum uera uox
prauoꝵ se auribꝰ admouet: memoriã culpa

Expanded text:
vir qui non potest in loquendo cohibere spivir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit.  Vet. et Rec. III. ? Quia autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte riseris, a nullo confutaberis? 3. Ad ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa
Abbreviated transcription (Latin):
procatium solet ut recte dictis semꝑ edi¬
uerso respondeant: ne si ad prolata consen¬
ciant: inferiores eẽ uideantur. Quibꝰ iusto¬
rum uerba quamlibet pauca sonuerint
miulta sunt: quia quo eorum uicia rese¬
cant. auditum grauant. Unde et adcri¬
men trahitur hoc : quod recta predica¬
tione contra crimina ꝓfertur. Ipsum
quippe qui exueritate fortes sententias
dixerat. sophar redarguens uerbosum
uocat: quia cum abore iustorum sapien¬
tia culpas increpat: stultorum auribꝰ
suꝑfluitas loquacitatis sonat. Praui nãq
nichil rectum nisi quod ipsi senserint
putant. Et iustoꝵ uerba eo ociosa estimant.
quo suis hȩc sensibꝰ inueniunt diuersa.
Nec fallacem quidem sophar sententiam
ꝓtulit. quod uir uerbosus iustificari nequa¬
quam possit: quia dum quisq ꝑuerba de¬
fluit: ꝓdita grauitate silentũ. mentis custodiã
amittit. Hinc quippe scriptum ẽ. Cultus
iusticiȩ silentium. Hinc salomon ait. Sicut
urbs patens. et absq murorum ambitu: ita

Expanded text:
procacium solet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam otulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Uultꝰ gͦ iudicũ oꝑtꝰ stetit: quia mens ꝑsequen¬
tium. eum quem carne tenere potuit: dm̃ ꝑ
miracła non agnouit. Qͥa uero antiquus hostis.
cum iiquis omnibꝰ una ꝑsona ẽ: sic plerũq scrip¬
tura sacra de inquoꝵ capite. id .ẽ. diabolo loqͥt᷑ :
ut repente ad eius corpꝰ. idẽ. sequaces illius. di
tor popłs designari: cui et hoc congruit omni¬
Acsi aꝑte diceret᷑. Quis umquã impus. ẽẽ pu¬
tandus ẽ. si ille populꝰ qui ipsam pietatem
ꝑsecutuꝰ ẽ. impius non ẽ : Sed considata uir
sc̃s uidaicȩ plebis ꝑfidia ad semet ipsum m̃tis
oculos reuocat ⁊ dolet qđ uide nequeat quem
amat. Merore afficit᷑. quia exp̃senti mundo ante
subtrahitur: quã salus mundi reueletur. Un¬

Expanded text:
Vultus ergo judicum opertus exstitit, quia mens persequenVultus ergo judicum opertus exstitit, quia mens persequentium eum, quem carne tenere potuit, Deum nec per miracula agnovit. Quia vero antiquus hostis cum iniquis omnibus una persona est, sic plerumque Scriptura sacra de iniquorum capite, id est diabolo, loquitur, ut repente ad ejus corpus, id est ad sequaces illius, dertor populus designari, cui et hoc congruit omniAc si aperte diceretur: Quis unquam impius esse putandus est, si ille populus, qui ipsam pietatem persecutus est, impius non est? Sed considerata vir sanctus Judaicae plebis perfidia, ad semetipsum mentis oculos revocat; dolet quod videre nequeat quem amat; moerore afficitur, quia ex praesenti mundo ante subtrahitur quam salus mundi reveletur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
quia antiquus hostis redemptoris mentẽ cor¬
rumꝑe ꝑse temptando non ualuit: s eius
carnem ꝑ suos sateslites adtriduĩt ꝑ missꝰ ext¬
tux̃ : & dispensationẽ suꝑnȩ pictatis nesciens.
ex hac ipsa ꝑmissione seruiuit. Tribꝰ &e enim
redeptorem nr̃m temptationibꝰ pulsans : cor
dei temerare nonualuit: s cum uide m̃tem
admortem carnis eus excitauit: cumq ei cohortẽ
apontificibꝰ et phariseis ministros tradidit : ni-¬
mirum iste impius. manus ad terram detendit.
huius terre uidices. sacerdotes & principes: pi¬
latus. atq illusores milites fuerunt. Iste itaq imn-
pius itultum iudic um eius oꝑit: quia corda
psequentium ne actorem sium cognoscerent:
malicie nubilo uelauit. Unde et ꝑpaulũ dr̃.
Usq in hodiernum diem cũ legit᷑ moyses: uela
men est. suꝑ cor eoꝵ. Qui rurfus ait. Si entin
cognouissent: numquam dñm głȩ crutifixissent.

Expanded text:
quia antiquus hostis Redemptoris mentem corquia antiquus hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit , sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit , et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit. Sed cum Judae mentem ad mortem carnis ejus excitavit , cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum iste impius manus ad terram tetendit. Hujus terrae judices, sacerdotes et principes, Pilatus atque ipius vultum judicum ejus operuit, quia corda persequentium, ne actorem suum cognoscerent, malitiae nubilo velavit. Unde per Paulum dicitur: Usque in hodi. Qui rursus ait: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent .
Abbreviated transcription (Latin):
fligit. Qui nimłium sollempnitatis dies usq
adaltaris cornu tendi p̃cipitur: quia tam diu
necessẽ. ẽ ut quisq se afficiat: quousq ad suꝑ¬
ni sacrificiĩ altitudinem . id.ẽ. ad gaudia etna
ptingat. Iustus. gͥ. iur. quia impleri desidiũ.
suum appetit. non differri: humiliter dicit.
Non de pęnis innocentũ rideat. Acsi diceret.
Uota nr̃a libenter accipiens ultra non diffe¬
rat: ostendendo exibeat eũ qui nos insua ex¬
pectatione castigat. Quia uero eum specialit̃
beatus iob occidi semel peciit. qui carnis soliꝰ
mortem minundi ꝓnobis fine tolerauit: ꝓtinꝰ
aꝑit ⁊ cum ipsũ quoq ordinem eius passionis
ritultũ uidic.um eius oꝑit. Quid enim teriȩ
nomine : nisi caro exprimit᷑: Quid sub apella¬
tione impii: nsi diabo ł designat᷑e huiꝰ impii ma¬
nus fuerunt hi: qui inredemptoris nr̃i morte
grassati sunt. Terra itaq data ẽ minanꝰ tmpii:

Expanded text:
fligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque fligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque ad altaris cornu tendi praecipitur, quia tandiu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii altitudinem, id est ad aeterna gaudia pertingat. Justus igitur vir, quia impleri desiderium suum appetit, non differri, humiliter dicit: Non de poenis innocentum rideat. Ac si diceret: Vota nostra libenter accipiens, ultra non differat, sed ostendendo exhibeat eum qui nos in sua exspectatione castigat. Quia vero eum specialiter beatus Job occidi semel petivit qui carnis solius mortem in mundi pro nobis fine toleravit, protinus aperit, qui ipsum quoque ordinem ejus passionis vultum judicum ejus operit . Quid enim terrae nomine, nisi caro exprimitur? Quis appellatione impii, nisi diabolus appellatur? Hujus impii manus fuerunt hi, qui in Redemptoris ngrassati sunt. Terra itaque data est in manus impii,
Abbreviated transcription (Latin):
centum sunt: desidia tustoꝵ. Quo usq gͦ. elec¬
toꝵ fuoꝵ uota dñs non compaciens distulit :
quid aliud quam pęnas innocentͥum risit :
Itaq uir sc̃s uenturi redemtoris dona consi¬
derans. et uotoꝵ suoꝵ dilationem grauiter
tolerans: dicat. Si flagellat. occidat semel:
& non depęnis innocentũ rideat. Acsi aꝑte
exoret dicens. Qͥuo duita nĩa quotidie fla¬
gello iundictȩ ꝓculpa. atteritur: ille iã
ueniat. qui ꝓnobis semel sine culpa moriat᷑:
ut deinnocentum pȩnis ds̃ ultira non rideat.
dei cius lȩciciam appellat: de inuocentum pe¬
nis ridere dñs dr̃: quia quo a nobis ardentusᷤ
queritur: eo de nobis suauius lȩcatur. Quasi
quoddam quippe ei expena gaudiũ facimus.
cum ꝑ scã desidia. ꝓ euis nos amore castigamus.
Hinc psalmista ait. Constitui te diem sollemp
nem namq diem dño inconfrequentatione con¬
stituit: quisquis se assidue in euis desiderio af¬

Expanded text:
centum sunt desideria justorum. Quousque ergo eleccentum sunt desideria justorum. Quousque ergo electorum suorum vota Dominus non compatiens distulit, quid aliud quam poenas innocentum risit? Itaque vir sanctus, venturi Redemptoris dona considerans, et votorum suorum dilationem graviter tolerans, dicat: Si flagellat, occidat semel, et non de poenis innocentum rideat. Ac si aperte exoret, dicens: Qugello vindictae pro culpa atteritur, ille jam veniat qui pro nobis semel sine culpa moriatur, et de innocentium poenis dicatur, ultra non rideat, Dei ejus laetitiam appellat, de innocentum poenis ridere Dominus dicitur, quia quo a nobis ardentius quaeritur, eo de nobis suavius laetatur. Quasi quoddam quippe ei ex poena gaudium facimus, cum per sancta desideria pro ejus nos amore castigamus. Hinc Psalmista ait: Constituite diem solemnem nem namque diem Domino in confrequentatione constituit, quisquis se assidue in ejus desiderio af
Abbreviated transcription (Latin):
rans dicat. Si flagellat occidat semel. S ecce¬
quasi humilitati renitit᷑ quod ꝓtimis sub in¬
fertur. Et non depęnis innocentium rideat.
Quod tam̃ ualde humillimum sine dificus¬
tate cogno scimus: si hoc humili mente pensa¬
mus. Cunctis et enim hquet. quod omẽ deside¬
riũ pena ẽ. cũ differtur: salomone quoq at¬
testante qͥait. Spes quȩ differtur: afflgit ani¬
mam. Ridere autẽ dĩ ẽ: humanȩ nolle afflic¬
tioni misereri Unde ꝑsalomonẽ rursum do¬
murus repbis inculpa durantibꝰ dicit. Ego q̃¬
q in interitu ur̃o ridebo: id est. affliconi urȩ
nulla pietate cõpatior. Ante idemptoris. g. ad¬
uentum. penam suã electi om̃s habuert̃: quia¬
estuante desidĩo incanationis eius misterium
uidere cupierunt: ipso adtestante qui ait. Palleg̃¬
Multi dico uobis tusti et ꝓpħȩ. uoluerunt iudẽ
que iudetis: et non uiderunt. Pȩne itaq inno¬

Expanded text:
rans dicat: Si flagellat, occidat semel. rans dicat: Si flagellat, occidat semel. quasi humilitati renititur, quod protinus subinfertur: Et non de poenis innocentum rideat. Quod tamen valde humillimum sine difficultate cognoscimus, si humili hoc mente pensamus. Cunctis etenim liquet quod omne desiderium poena est cum differtur, Salomone quoque attestante, qui ait: Spes quae differtur affligit animam . Ridere autem Dei est humanae nolle afflictioni misereri. Unde per Salomonem rursum Dominus reprobis in culpa durantibus dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo ; id est, afflictioni vestrae nulla pietate compatiar. Ante Redemptoris igitur adventum poenam suam electi omnes habuerunt, quia, aestuante desiderio, incarnationis ejus mysterium videre cupierunt, ipso attestante, qui ait: Multi, dico vobis, justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt . Poenae itaque inno
Abbreviated transcription (Latin):
tiliusq rimanda sunt. quanto duriꝰ foris sonant
Uir et enim scĩ humani generis dampna con¬
siderans. unde quo uenerit pensans: quod ho¬
mo pollicente adu̾sario boni maliq scientiam
appetens scire. ꝑdidit & ĩ semet ipsum: ita ut
uerasciter dicat: etiã si simplex fuero. hoc ipsũ
ignorabit anima mea: qd post expulsioniꝰᷤ pȩnã. fla¬
gella qͦq corruptionis sustinet: & adhuc ad car¬
nis uelcerte adm̃tis interitũ &iã post tormentũ
tendit: ut recte dicat. et innocentem et impium
ipse consiumit : mediatoris contra hȩc gr̃am re¬
quirit dicens. Siflagellat: occidat semel. Nos
enim qͥa & adeo mente recessimus et carne ad
puluerẽ redimus: pęna duplicis mortis astrin¬
guur. S uenit ad nos qui ꝓnobis sola carne
moreretur: qui simplã suã duplȩ nr̃e conun¬
geret: et nos abutraq morte lib̾aret. De qua
at. mortẽ mediatoris querat: atq hanc. deside¬

Expanded text:
tiliusque rimanda sunt, quanto durius foras sonant. tiliusque rimanda sunt, quanto durius foras sonant. Vir etenim sanctus humani generis damna considerans, unde quo venerint pensans; quod homo, pollicente adversario, boni malique scientiam appetens scire, perdidit etiam semetipsum, ita ut veraciter dicat: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea; quod post expulsionis poenam flagella quoque corruptionis sustinet, et adhuc ad carnis, vel certe ad mentis interitum etiam post tormentum tendit, ut recte dicat: Et innocentem et impium ipse consumit; Mediatoris contra haec gratiam requirit, dicens: Si flagellat, occidat semel. Nos enim quia et a Deo mente recessimus, et carne ad pulverem redimus, poena duplae mortis astringimur. Sed venit ad nos qui pro nobis sola carne moreretur, qui simplam suam duplae nostrae conjungeret, et nos ab utraque morte liberaret. De qua at, mortem Mediatoris quaerat, atque hanc deside
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dr̃. Unũ ẽ quod locutuꝰ sũ: & in nocen¬
tẽ & impiũ ipse consiunit. Ac si aꝑte diceret᷑.
Hoc apud me uerbũ cogitationis ꝓtuli: quia
nec innocens. si districte discutior. innocens ap¬
parebo: nec impiꝰ. si apud me lat̾e uoluero. asuꝑni
examinꝰ acumine abscondor: qm̃ districtus iu¬
dex cuncta dep̃hendens. occulta malitiȩ mirabilit̃
penetrat: & suis hanc inuentionibꝰ bene ordinans
dãpnat. Uel certe & innocentẽ & impiũ ipse c̃sumere
dr: qͥa quã uis ininericis uitȩ dirusi sint:
prime tamen culpȩ merito. eque ad carniꝰ in¬
teritũ ꝑtraͥunt᷑. Unde & ꝑsalomonẽ dr̃. Mo¬
rit᷑ doctꝰ similiter et indoctꝰ. Et rursum. Cunc¬
ta subiacent uanitati. & omnia ꝑgunt adu¬
num locũ. Det̾ra facta sunt: & interrã pariter
reuertunt᷑. Sequit᷑. Si flagellat. occidat semel:
& non depęnis innocentiũ rideat. Quis hȩc
diret. qua. ait. non estis locuti corã me rectum
dex laudat. S tanto in intimis suis cautius sub¬

Expanded text:
sum, et innocentem et impium ipse consumit. Ac si aperte diceretur: Hoc apud me verbum cogitationis protuli, quia nec innocens, si districte discutior, innocens apparebo; nec impius, si apud me latere voluero, a superni examinis acumine abscondor, quoniam districtus judex, cuncta comprehendens, occulta malitiae mirabiliter penetrat, et suis hanc inventionibus bene ordinans damnat. Vel certe et innocentem et impium ipse consumere dicitur, quia quamvis in mentis vita divisi sint, primae tamen culpae merito aeque ad carnis interitum pertrahuntur. Unde et per Salomonem dicitur: Moritur doctus similiter ut indoctus . Et rursum: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariter revertuntet non de poenis innocentium rideat. - Quis haediret, qui ait: « Non estis locuti coram me rectum, Sed tanto in intimis suis cautius sub
Abbreviated transcription (Latin):
potentia ferientis. Unde subiungit. Sifor¬
titudo queritur robustissimus est: si ȩqͥ¬
tas iudicii. nemo ꝓme audet testimonium
dicere. Ille qͥppe uite causas examinat. qͥ has ꝑ
alienũ testimoniũ ñ explorat: qͥa qͥ districtus qͣn¬
doq ostendit᷑ illator pęnȩ: ipse diu tacitꝰ extitit
ens fui: sic̃ parturiens loqͥt. Parturiens nãq cũ
dolore eicit: qͦd diu mabditiᷤ cũ pondẽ portauit.
Post longum ergo silentium. sicut.
parturiens dominus loquitur: quia qđ
apud se nunc tacitus tolerat: inulcione
quandoq udiciĩ quasi cum dolore manifes¬
tat. S requirendus nobis est iste uir uistus:
si ꝙ eo testimonium dicere quispiam p̃sume¬
ret: nunquid hunc areatu liberaret. Et si
huic aliuᷤ testimonium non impendit: num.¬
quid ad ꝓferendum ꝓ se testimonium saltim
ipse conualescit: Sequitur. Si iustificare¬

Expanded text:
potentia ferientis. Unde subjungit: potentia ferientis. Unde subjungit: titudo quaeritur, robustissimus est; si aequitas judicis, nemo pro me audet testimonium dicere. - Ille quippe vitae causas examinat, qui has per alienum testimonium non explorat. Quia qui districtus quandoque ostenditur illator poenae, diu tacitus exstitit ens fui, sicut parturiens loquar . Parturiens namque cum dolore ejicit quod diu in abditis cum pondere portavit. Post longum ergo silentium, sicut parturiens, Dominus loquitur, quia quod apud se nunc tacitus tolerat, in ultione quandoque judicii quasi cum dolore manifestat. Sed requirendum nobis est, iste vir justus, si pro eo testimonium dicere quisquam praesumeret, nunquid hunc a reatu liberaret? Et si huic alius testimonium non impendit, nunquid ad proferendum pro se testimonium saltem ipse convalescit? Sequitur. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
iob ꝑcussꝰ. ẽ. ut in eũ ꝑcussio uitiũ t̃geret. sed
ut meritum augeret. Uulneratum se ita-¬
q sine causa asserens: hoc dese foras loquit᷑.
qđ de illo ueritas in occulto testatur: dicens.
Commoiuistime aduersus eum: ut afflige¬
rem illum frustia. Wir. gͦ sc̃s suꝑbe non di¬
ut. qđ ueraciter dicit: nec ꝑhec uerba arec¬
titudine discrepat: ꝑ que aiudice non discor¬
dat. Qui eoꝵdem ꝓtinus uulnerum continu
cedit quiescere sp̃m meum: et implet me¬
amaritudinibꝰ. Sepe iustis exercitium uir
tutis ẽ: sola exterius aduersa tolerare. S
ut eorum iures certamen plenę ꝓbationis
erudiat: hos non nunquam et foris torm̃ta¬
lacerant ÷ & intus temptam̃ta castigant.
Unde uir sc̃s impletum se amaritudinibꝰ
asserit: quia cum flagella exterius tolerat:
illud ẽ grauius. quod detemptatione ad¬
uersarii mintimis portat. S inter hec mi¬
tigat iuim doloris: considerata ȩquitas &

Expanded text:
Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuacedit quiescere spamaritudinibus. - Saepe justis exercitium est virtutis, sola exterius adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, nonnunquam et foris tormlacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et
Abbreviated transcription (Latin):
quam traxit ex radice. dit.gͦ. Inturbine eñĩ
conteret me: et multiplicabit uulnera mea
x iã sine causa. desi aperte humani generis
dampna considerans: dicat. Districtus uidex
qua eos animaduersione trucidat. quoscul¬
pa ꝓpriȩ actionis dampnat: si et illos mȩ
ternum ꝑcutit. quos reatꝰ arbitri: ñ addicit:¬
Quȩ nuirum dicta nec abeato iob specialit̾
discrepare cognoscimus: si hȩc quam uere ꝓ¬
lata sunt indagamus. Semet ipsum iamq
subtiliter pensans atq in omni actione diui¬
dicans: suꝑnȩ districtionis ium quanta sol¬
licitudine ꝑtimescat insinuat subdens. Intur¬
bine enim conteret me. Acsi aꝑte dicat. Id¬
cirto hunc semꝑ & intranquillitate timeo.
quia & ꝑflagella qualis inturbine ueniat
non ignoro. Q ue flagella scilicet᷑ metuens p̃¬
iudit: & p̾uidens ꝑtulit. Unde sub iungit
Et multiplicabiit uulnera mea & ĩa sine causa.
Ut enim sepe iam diximus: nequaquam beatꝰ

Expanded text:
quam traxit ex radice. Ait ergo: In turbine enim quam traxit ex radice. Ait ergo: In turbine enim conteret me, et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ac si, aperte humani generis damna considerans, dicat: Districtus judex qua eos animadversione trucidat quos culpa propriae actionis damnat, si et illos in aeternum percutit quos reatus arbitrii non addicitQuae nimirum dicta nec a beato Job specialiter discrepare cognoscimus, si haec quam vere prolata sunt indagamus. Semetipsum namque subtiliter pensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ut enim saepe jam diximus, nequaquam beatus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta non lib̾ant: & hic exꝓprio nichil egerum.
& illuc ad torm̃ta ꝑueniunt. Qͥbꝰ unũ uulnꝰ
est corruptibiles nasci: aliud carnaliter mo¬
ri Sed quia post mortem᷑  quoq eterna
mors sequitur: occulto eis iustoq uidi¬
cio. etia in sine cauisa uulnera multiplican¬
tur. Perpetua quippe tormenta ꝑcipuint:¬
& qui nichil expropria uoluntate pecca¬
uerunt. Hinc namq scriptum est. Non
est mundus inconspectu eius: nec unius
diei infans suꝑ terram. Hinc ꝑsemetipsam
ueritas dicit. Nisi quis renatus fuerit ex aqͥ
et sp̃u scõ non potest intioire inregnum di.
hinc paulus ait. Eramus natura filii ire: sicut
aceteri. Qui itaque nullum ꝓpͥ um adiun¬
gens. ex solo originis reatu ꝑimitur: quid
iste millo extremo examine. quantum ad
humani sensus estimationem. nisi sine causa
uulnerature S tamen sub druma distritio¬
ne iustum est: ut ꝓpago mortali̾uelut infrue¬
tuosa arbor. inramis seruet amaritudinem.

Expanded text:
lutis non liberant, et hic ex propriis nihil egerunt, lutis non liberant, et hic ex propriis nihil egerunt, et illuc ad tormenta perveniunt. Quibus unum malum est, corruptibiliter nasci, aliud corruptibiler mori: sed quia post mortem quoque aeterna mors sequitur occulto eis justoque judicio, etiam sine causa vulnera multiplicantur: perpetua quippe tormenta suscipiunt, qui nihil ex propria voluntate peccaverunt. Hinc namque scriptum est: Non est mundus in conspectu ejus, nec unius diei infans super terram. Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Hinc Paulus ait: Eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Qui itaque, nullum proprium adjungens, ex solo originis reatu perimitur, quid iste in illo extremo examine, quantum ad humani sensus aestimationem, nisi sine causa vulneratur? Sed tamen sub divina districtione justum est ut propago mortalis, velut infructuosa arbor, et in ramis servet amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
longanimitas tolerat: extrema uidicũ s¬
ueritas necat. Quȩ recte turbo dr̃: qua
elementoꝵ cominotione reuelatur: pͥa¬
mista attestante: qui ait. Ds manifeste ue¬
pectu eiuis ardebit : et incircuitu eiꝰ dem¬
pestas ualida. Unde ꝓpħa quoq alius dicit.
Dñs. intempestate & inturbine uiȩ euis. In
quo nimirum turbine. id circo iustus ne¬
quaquam conteritur: quia semper hȩc sol¬
licite metuit ne conteratur. Ppendit nam¬
q adhuc in p̃sentis uitȩ itinere constitutꝰ.
humanis actibꝰ exactor oꝑum quam dis¬
trictus appareat: qui quosdam tunc re¬
atu culpȩ originalis astrictos: & ia sine op
ibꝰ dampnat. Unde et recte uir sanctꝰ exhu¬
mani generis uoce protinus adiungit.
& multiplicabit uulnera mea: & iam sine
causa. Non nulli & enim prius apresenti
luce subtrahunt᷑: quam ad promerenda
bona malaue merita actiue uitȩ ꝑuen̾ãt.
Quos quia aculpa ori ginis salutis sacra¬

Expanded text:
longanimitas tolerat, extrema judicii slonganimitas tolerat, extrema judicii severitas necat; quae recte turbo dicitur, quia in elementorum commotione revelatur, Psalmista attestante, qui ait: Deus manifestus vecircuitu ejus tempestas valida Unde et propheta quoque alius dicit: Dominus in tempestate et turbine viae ejus. . In quo nimirum turbine 303 idcirco justus nequaquam conteritur, quia semper hic sollicite metuit ne conteratur. Perpendit namque, adhuc in praesentis vitae itinere constitutus, humanis actibus exactor operum quam districtus appareat, qui quosdam tunc reatu culpae oreribus damnat. Unde recte vir sanctus ex humani generis voce protinus adjungit: Et multiplicabit vulnera mea, etiam sine causa. Nonnulli enim prius a praesenti luce subtrahuntur, quam ad proferenda bona malave merito activae vitae perveniant: quos quia a culpa originis sacramenta sa