comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim interior. domus scĩ scõꝵ
ubi erac archa. internam scõrum ut
in conspectu sui conditoris et re¬
demptoris significat. uixta illud
psalmiste: abscondes eos in abscon¬
dito uultus tui a conturbatione
hominum: ita cenacula in alto ean¬
dem uitam hoc. ẽ. in celis. eẽ. et ñ
in hoc mundo designant dicente
apło. Que sursum sunt querite.
ubi xp̃c. ẽ. in dextera di sedens.
Que sursum sunt sapite: non que
suꝑ terram. Et fecit in oraculo ii.
cherubin de lignis oliuarum
decem cubitorum alticudinis.¬
Cherubin sicut ꝓpħa iezechiel aꝑ¬
te declarat: angłice dignitatis uo¬
cabulum. ẽ. Numeroᷤ singulari
cheriib dicitur: plurali cheru¬
bim. Unde apte infiguris cheru¬
bim que erant in oraculo facte:
angłica ministeria que cõditori
suo in celis semꝑ assistunt. possĩ
intelligi Qui recte de lignis oli¬
cant: uincte sunt. Decem autem
sunt cubitorum altitudinis: quia
denatio uite eterne fruuntur:

Expanded text:
Sicut enim interior domus sancta sanctorum Sicut enim interior domus sancta sanctorum ubi erat arca, internam sanctorum vitam in conspectu sui Conditoris et Redemptoris significabat, juxta illud Psalmistae: « Abscondes eos in abscondito vultus tui, a conturbatione hominum : » ita coenaculo in alto, eamdem vitam, hoc est in coelis esse, et non in hoc mundo designat, dicente Apostolo: « Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . » « Et fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altiCherubin, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est; numeroque singulari Cherbim. Unde apte in figuris cherubim, quae erant in oraculo factae, angelica ministeria, quae conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olicant, unctae sunt. Decem autem sunt cubitorum altitudinis, quia denario vitae aeternae fruuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑuenientes. nlecebras uitioꝵ.
carnaliumq uoluptatu mor.¬
tificant: illi uidelicet sermones ue¬
ritatis: quorum institutione carnẽ
ntam crucifigere cum uitiis et con-¬
cupiscentiis edocemur: quos habere
desiderabat ꝓpħa cum ait: Confige
clauis a timore tuo carnes meas:
a uiditiis enim cuis timui Qui
rursum ad ꝑfectiora ꝑueniens:
dicit de clauis dilectionis. Michi
autem adherere : bonum. ẽ. Nichilq
erat intemplo quod non auro tege¬
retur. S & totum altare oraculi.
texit auro. De aurata. ẽ. quippe
porticus ante templum: quia patres
ueteris testam̃ti. dõ ꝑ caritatem
placuerunt. De auratum ẽ. ipsum
templum: quia eadem ipsa caritas
patria sola caritas regnat: s ibi eo
uerius et securus quo p̃sens ip̃se
ds qui ẽ. caritas uidetur. ibi eo cer¬
tius quo ipse mediator di et ho¬
minum qui solus paternorum
conscius ẽ. secretorum. ułur archa
testamenti semꝑ aspicitur. Quod
autem cenacula quoq tecta sunt
auro ad eiidem sensum respicit.

Expanded text:
cebras vitiorum carnaliumque voluptatum mortificant. Illi videlicet sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis docemur: quas habere desiderabat Propheta, cum ait: « Confige clavis a timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui . » Qui rursum ad perfectiora perveniens, dicit de clavis dilectionis: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » « Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur. Sed et totum altare oraculi texit auro. » Deaurata est quippe porticus ante templum, quia Patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum templum, quia eadem ipsa « charitpatria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur. Ibi eo certius, quo ipse mediator Dei et hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca Testamenti semper aspicitur. Quod autem coenacula quoque tecta sunt auro, ad eumdem sensum respicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Porticus quoq que erat ante frontẽ
templi adorientem uixta fidem
p̃fati uoluminis eandẽ cubicorum
summam in altitudinem habe¬
bat: qui uidelicet liber. illas de
quib p̃diximus porticus circa tẽ¬
plum: cellaria uocat et cubicula.
Dedit autem inquit dauid salomoni
filio suo descriptionem porticus et
templi. et cellariorum et cenaculi.
& cubiculorum in aditis et domus
propitiationis: ubi etiam exteriorũ
domorum que erant extra atrium
sacerdotum: incireuitu templi fecit
mentionem: cum ꝓtinus adiuncx̃.
Nec non & omĩum que cogitauerat
atriorum et exedrarum ꝑ circuitũ
in thesauros domus dñi & inthes¬
auros scõrum. Quod autem ꝯmĩs
altitudo templi. exx. fuit cubitoꝵ¬

Expanded text:
Porticus quoque, quae erat ante frontem Porticus quoque, quae erat ante frontem templi ad Orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat. Qui videlicet liber illas de quibus praediximus porticus circa templum cellaria vocat et cubicula. « Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus, et templi, et cellariorum, et coenaculi et cubiculorum in adytis, et domus propitiationis . » Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi, fecit mentionem, cum protinus adjunxit.: « Nec non et omnium quae cogitaverat, atriorum, et exedrarum per circuitum in thesauris domus Domini, et in thesauris sanctorum. » Quod autem omnis altitudo templi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ exquo in magna ãborum et cor¬
poris uidelicet & anime beatitu¬
dine ꝑpetuo uiuamus. quod qͥdẽ
iter inuisibiliter agebatur ita ut
soli hoc qui intrauerant. nossent:
quamuis ipsum ostium etiam fo¬
ris positi uiderent: quia nimirũ
accus fidelium in hoc scło et cele¬
brationes sacramentorum etiam
reprobi possunt intueri: uerum
arxana ficdi utime grãm dilectio¬
nis nullus nisi qͥ ꝑ hec dño duce
ad celestia scandit agnoscit. Qui
eium dicit se nosse dm̃. et man¬
data eius non custodit. mendax
biti altitudinis dequib supra
legitur. usq ad medium cena¬
culum ptingebant: dei de
alii. xxx cubiti usq ad tercium ce-¬
naculum addebantur qͥu usq por¬
ticium quȩ erant cirea templũ
ab austro. et aquilone c occasu.
tectum. ꝑueniebat. ut iosepho nar¬
rante didicimnis : deinde usq ad
sup̃mum templi cectum. alii lxcu¬
biti numerabantur: & sic tota alti¬
tudo domꝰ iuxta librum paralipome¬

Expanded text:
mus, ex quo in magna amborum, et cormus, ex quo in magna amborum, et corporis videlicet et animae, beatitudine perpetuo vivamus. Quod quidem iter invisibiliter agebatur, ita ut soli hoc, qui intraverant, nossent, quamvis ipsum ostium etiam foris positi viderent, quia nimirum actus fidelium in hoc saeculo, et celebrationes sacramentorum, etiam reprobi possunt intueri. Verum arcana fidei, intimae gratiam dilectionis, nullus nisi qui per haec, Domino duce, ad coelestia scandit, agnoscit. « Qui enim dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax biti altitudinis, de quibus supra legitur, usque ad medium coenaculum pertingebant; deinde alii triginta cubiti usque ad tertium coenaculum addebantur, quousque porticuum, quae erant circa templum ab Austro, et Aquilone, et Occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii sexaginta cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipome
Abbreviated transcription (Latin):
pagerent. Qui ni mirum locus: ꝓpͥe
ad corpꝰ dñicum quod de iurgine
sumpsit respicit. Ostium namq
lateris medii in parte erat domꝰdet¬
tre: quia defuncto incruce dño
unus militum lancea latus eius
aꝑuit. Et bene in parte domus
dextre : qui ad extremum ei latꝰ
a milite aꝑtum: scã credit ecclia
Ubi apto etiam uerbo usus.ẽ.
lateris medii ꝑ quod nob̾ iter
ad celestia panderetur. Beniq
ita subiunxit. E continuo exiuls
sanguis et aqua. Aqua scilicet.
qua abluimur in baptismo: et san¬
guis qͦd consecramur incalice sc̃õ:
ser hoc namq ostium nobis est as¬
census in medium cenaculum:
et a medio intercium: quia ꝑ fidẽ
et misteria nr̃i redemptoris de pͣ¬
senti eccłie conuersatione ad requiẽ
aĩaꝵ pꝰt mortẽ ascendimꝰ. Rursumq
de reqͥe aĩaꝵ adueniente die udicii ad
ĩmortalitatẽ qͦ corpoꝵ quasi inĩciũ ce¬
nacłm sublimiore ꝓfectu penetrabi¬

Expanded text:
agerent. Qui nimirum locus proprie agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, quod de Virgine sumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, defuncto in cruce Domino, « unus militum lancea latus ejus aperuit . » Et bene, « in parte domus dextrae, » quia dextrum ei latus a milite apertum, sancta credit Ecclesia. Ubi apto etiam verbo usus est lateris medii, » per quod nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua . » Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium, quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris de praesenti Ecclesiae conversatione ad requiem animarum post mortem ascendimus; rursumque de requie animarum, adveniente die judicii, ad immortalitatem quoque corporum, quasi in tertium coenaculum, sublimiore profectu penetrabi
Abbreviated transcription (Latin):
Istium lateris medii. in parte erat
domus dextre. & ꝑ cocleam ascen¬
debant in medium cenaculum:
& a medio intercium. Quidam hunc
locum male intelligentes putant
ostium templi ameridie fuissẽ:
non adtendentes. qͥa si hoc signifi¬
care uoluisset scriptura. non ita
diceret ostium lateris medii in par¬
te erat domus dextre s ita potuis
simpliciter. & habebat domus osti¬
um ad meridiem. Nunc autem
longe aliud significat. Partem nã¬
q domus dextre. latus templi me̾¬
ridianum dicit: in cuius parte or¬
entali ostium erat. In ipso anglo
factum. uixta terram. Inqͦd in¬
troeuntes. statim altiora gradatim
ascendebant: habentes uiam ascẽ¬
sus ꝑ ipsa parietis inti̾ora: donec
tali itinere ad medium cenaculũ
& a medio. ꝑuenirent ad tercum
Nec dubitandum quamlibet hoc
scriptura non dicat quia sic ascen¬
dentes crebrimas habebant ame¬
tidie fenestras: quarum luce cer¬
tum ꝑ omĩa & sine offensione t̃

Expanded text:
Ostium lateris medii in pariete erat Ostium lateris medii in pariete erat domus dextrae, et per cochleam ascendebant in medium coenaculum, et a medio in tertium, etc. » Quidam, hunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, non ita diceret: « ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, » sed ita potius simpliciter: « et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter
Abbreviated transcription (Latin):
bat: claritatem illam qua in ce¬
lesti patria in aspectu sui gaudẽt̃
creatoris figurate denuntiat. Do¬
mus autem cum edificaretur
lapidib dedolatis atq ꝑfectis edi¬
ficata.ẽ.: & malleus &e securis &
oñe ferram̃tum non sunt audi¬
ta indomo eum edifica retur. hec
ad illam eccłie partem que pꝰ huiꝰ
scłi labores et certamina ad eterna
p̃mia meruit introduci ꝓprie ꝑ¬
tinent. Ibi et enim ꝑfecti solũm᷑
& inmaculati atq ab onũ labe
iniquitatis castigati ingrediunt᷑.
Non enim intrabit in illam ciuita¬
tem aliquio : Inquit᷑atum. faciens
ał omiaiationem & mendatium:
sicut in apocalipsi scripsit ioħes. Ubi
maleus et securis & ome ferram̃tũ
non auditur: quia hic tondimur
ad uersitatib & disciplina uerita¬
tis exercemur: ut illic locis uixta
meritum congrius disponamur:
et castigatione cessante solo amoris
glutino quo adinuicem copulem᷑
uno impleti sp̃u ꝑfundamur. xiii

Expanded text:
bat, claritatem illam, qua in coebat, claritatem illam, qua in coelesti patria in aspectu sui gaudent creatoris, figurate denuntiat. « Domus autem cum aedificaretur, de lapidibus dolatis atque perfectis aedificata est. Et malleus et securis, omne ferramentum non sunt audita in domo, cum aedificaretur. » Haec ad illam Ecclesiae partem, quae post hujus saeculi labores et certamina, ad aeterna praemia meruit introduci, proprie pertinent. Ibi etenim perfecti solummodo, et immaculati atque ab omni labe iniquitatis castigati, ingrediuntur. Non enim intrat in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens abominationem et mendacium, sicut in Apocalypsi scripsit Joannes, « ubi malleus et securis et omne ferramentum non auditur , » quia hic tundimur adversitatibus, et disciplina veritatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur, et castigatione cessante, solo amoris glutino quo ad invicem copulemur uno impleti spiritu perfundamur. «
Abbreviated transcription (Latin):
ierant suꝑ posita. Qͥd itaq ꝑtra¬
bes domus que tabulata porta¬
bant. nisi p̃dicatoxs sc̃i sunt ty-¬
pice designati: qui dum ipsi sub¬
limem atq honorabilem in eccłia
dĩ locum tenent: infirmiores
quosq ac fragiles suis p̾dicationib
ad infunorum appetitu sustollunt.
atq ad celestia desideranda acspe¬
randa suspendunt. suis etiam inter¬
cessionib ut inceptis ꝑsistant adui¬
uant. Legius autem in libro pa¬
ralipomenon quod trabes templi sic̃
et cet̾a eius int̾iora fuerint auro ues¬
tite. Quod ita factum. ẽẽ. non dubi¬
um. ẽ: ut ille trabium partes quȩ
intus intemplo erant. auri eenͣt la¬
minis tect̾e: que uero foris pare¬
bant he minme de aurate ipsam
cedri speciem formamq cunctis
ostenderent: inqua tamen inposita
sibimet tabulata gestabant. Qđ
gͦ extrinsecus eminebat trabuim.
uitã scõrum que nob̃ interris in¬
notescere potuit de signat: quod
intus intemplo de auratum fulge¬

Expanded text:
ierant, superposita. Quid itaque per traierant, superposita. Quid itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sancti sunt typice designati? Qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt; suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in Paralipomenon quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod ita factum esse non dubium est, ut illae trabum partes, quae intus in templo erant, auri essent laminis tectae; quae vero foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent, in qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant. Quod ergo extrinsecus eminebat trabium, vitam sanctorum, quae nobis in terris innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulge
Abbreviated transcription (Latin):
designant. De quib psalmista
Imitet inquit angłm dñs incircu¬
itu timentium eum et eripiet
eos. Ascendit quidem in cenacu¬
lum achazias rex samarie qui
se a domo dauid separauerat s
suꝑ cancellos detidit: quia et si
quia & si heretici. siue scismatici
aliquam bone actionis arcem cons¬
cendere uidentur quia tamencõ¬
pagem eccłiastice unitatis non
habent quasi patentib & non soli¬
dis laterum p̾sidiis. semꝑ ad uitioꝵ
infima relabuntur. dum diuino
destituti auxilio sue ꝑtinatie fas¬
t intereunt. Qua autem arte
yfata cabulata parietib templi
sunt adfixa: declaratur cum sub¬
ditur. Trabes autem posuit indo¬
mum ꝑcirciutum forisecus ut
muniebãt & ornabant tante erãt
longitudinis. ut capita eorum
forisecus ꝓminerent: In infimo
quidem ordine cubitorum.uii.
ineisdem capitib earum tabu¬
lata cõponerentur. Nequaquam
muris templi in fixa: s uixta
muros trabib que de muris ex¬

Expanded text:
designant. De quibus Psalmista: designant. De quibus Psalmista: « Immittet, inquit, angelum Dominus in circuitu timentium eum, et eripiet eos . » Ascendit quidem in coenaculum Achazias rex Samariae, qui se a domo David separaverat, sed per cancellos cecidit, quia etsi haeretici, sive schismatici aliquam bonae actionis arcem conscendere videntur, quia tamen compagem ecclesiasticae unitatis non habent, quasi patentibus et non solidis laterum praesidiis semper ad vitiorum infima relabuntur, dum divino destituti auxilio, suae pertinaciae fastu intereunt. Qua autem arte praefata tabulata parietibus templi sint affixa, declaratur cum subditur: « Trabes autem posuit in domum per circuitum forinsecus, utmuniebant et ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, in eisdem capitibus earum tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus quae de muris ex
Abbreviated transcription (Latin):
us turbam facerent sermonẽ:
nusquã scriptum inuenimus.
Patet uero ratio sacramenti quia
tabulata hec tria. totidem fideli¬
um gradus. coniugatorum uide¬
licet. continentium. & urginũ
designant: distinctos quidem alti¬
cudine ꝓfessionis: s societate
fidĩ & ueritatis eiusdem. om̃s a
domum diũ ꝑtinentes. eiq fira
mente in herentes. Ubi pulchre
dicitur quia tabulatum quod de¬
super erat. quinq cubitos habe¬
bat latitudinis: medium sex: ter¬
cium septem. Supremum gͦ ca¬
bulatum erat cet̾is angustius:
Medium sup̃mo latius. s infimo
erat factum augustins quia i¬
mirum altior. ꝓfessio uirtutum
artiorem debet uiam tenere ui¬
uendi. Singula autem tabulata
habebant. incircuitu latera id est
luriculas: ne facile quis in eisdẽ
tabulatis consistens siue resideis
posset adinferiora decidere. Qa
achazie regi contigisse in samaria
legimus. Que ni mirum latera
non in congrue cotidiana diuine
ꝓtectionis erga nos munimina

Expanded text:
us turbam fecerint sermonem, us turbam fecerint sermonem, nusquam scriptum invenimus, patet vero sacramenti ratio, quod tabulata haec tria totidem fidelium gradus, conjugatorum videlicet, continentium et virginum designant: distinctos quidem altitudine professionis, sed societate fidei et veritatis ejusdem omnes ad domum Domini pertinentes, eique fixa mente inhaerentes. Ubi pulchre dicitur quia tabulatum quod supererat, quinque cubitos habebat latitudinis, medium sex, tertium septem. Supremum ergo tabulatum erat caeteris angustius, medium supremo latius, sed infimo erat factum angustius, quia nimirum altior professio virtutis arctiorem debet viam tenere vivendi. Singula autem tabulata habebant in circuitu latera, id est loriculas, ne facile quis in eisdem tabulatis consistens sive residens, posset ad inferiora decidere, quod Achaziae regi contigisse in Samaria legimus . Quae nimirum latera, non incongrue quotidiana divinae protectionis erga nos munimina
Abbreviated transcription (Latin):
quas. fenestre cempli. doctores.
sunt scĩ et sp̃ales quiq in eccłia.
quib mente excedentib dõ. archa¬
na secretorum celestium specia¬
liuis cet̾is uid̃e conceditur. Qui
dum ea que in occulto uident
publice fidelib pandunt. quasi¬
suscepto luminę fenestrȩ cuncta
templi penetralia replent. Unde
intus latiores fuisse ꝑhibentur: quia
iubar suꝑne cõtemplationis uł ad
motͣum ꝑceꝑit: mox sinum cordis
amplius castigando dilatet: atq
ad maiora capessenda sollera exer¬
ꝑ parietem templi tabulata ꝑgirũ
in parietib domus ꝑ circuitum tẽ¬
pli et oraculi: et fecit latera incir¬
cuitu. Cabulatum quod suꝑ erat
quinq cubitos habebat latitudi¬
nis et medium tabulatum. sex
cubitorum latitudinis & tercium
tabulatum septem habens cubi¬
dos latitudinis. Hec tabulata in
euangłio ubi dñs cemptatur adi
papłm contionaretur. leuatum ẽe.
legimus. Utrum autem fuerit
moris doctorib ut in his sedentes
tabulatis ad circum standem inferi¬

Expanded text:
octores sancti sunt et spiritales quique in Ecclesia, quibus mente excedentibus, Deo arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Qui, dum ea quae in occulto vident, publice fidelibsuscepto lumine solis fenestrae cuncta templi penetralia replent. Unde intus latiores fuisse perhibentur: quia bar supernae contemplationis vel ad momentum percipit, mox sinum cordis amplius castigando dilatat, et ad majora capessenda solerti exerper parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi, et fecit latera in circuitu. Tabulatum, quod super erat, quinque cubitos habebat latitudinis; et medium tabulatum sex cubitos latitudinis; et tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis. » Haec tabulata in Evangelio, ubi Dominus tenta tur a dipopulum concionaretur, levatum esse legimus. Utrum autem moris fuerit doctoribus ut in his sedentes tabulatis, ad circumstantem inferi
Abbreviated transcription (Latin):
ad mittunt: & contumaces in¬
puros. ac suꝑbos. excõmunican¬
do. siue anathematirando abin¬
gressu uite ꝑhennis eliminãt:
SiIoꝑa iusticie quorum merio
ad regnum celeste ꝑuenitur. recte
batur. possunt tipice designati: uixta
hoc quod in libro sapientiȩ scriptũ
est. Custoditio autem legum. cõsũma¬
tio incorruptionis. ẽ: incorruptio au¬
cem ficit eẽ ꝓximum dõ. Concupis¬
entia itaq sapientie: deducit ad reg¬
ium ꝑpetuum. Quib om̃ĩb apte
aongruit. quod eadem ostiola de lig¬
nis fiunt oliuarum: quia nuniru
et angłi & homines ꝑfecti fructu
głosos exhibent: ĩmo om̃s electi ꝑar¬
ma lucis et pietatis aditum sibi pa¬
irie celestis apperiunt. Duo sunt au¬
tem ostiola. siue quia dm̃ ac ꝓximos
diligunt. & angłi & homines scĩ.
neq ullus ianuam uite: pͣgeminã
hanc dilectionem poterit intrare:
seu quia utriusq popłi fidelib
et uidei scilicet et gentilis eadem
uite ianua reseratur. Postes habent

Expanded text:
admittunt, et contumaces, imadmittunt, et contumaces, impuros ac superbos, excommunicando, sive anathematizando, ab ingressu vitae perennis eliminant. Sed et opera justitiae quorum merito ad regnum coeleste pervenitur, recte rum ingrediebatur, possunt typice designari, juxta hoc quod in libro Sapientiae scriptum est; « Custoditio autem legum, consummatio incorruptionis est: incorruptio autem facit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum . » Quibus omnibus apte congruit quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli et homines perfecti fructu gloriosos exhibent, imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo sunt autem ostiola, sive quia Deum ac proximos diligunt et angeli et homines sancti, neque ullus januam vitae nisi per geminam dilectionem hanc poterit intrare; seu quia utriusque populi fidelibus, et Judaei scilicet et gentilis, eadem vitae janua reseratur. « Postes habent
Abbreviated transcription (Latin):
reseratis eisdem: aperiebatur: sic̃
etiam templũ. sicut porticus
aute templum unum non am¬
plius habebant introitum: Certi
utiq causa misterii: quia unus
dñs. una fides. unum baptisma.
Unus ds. unus in eccłiam p̾sentem
ꝑ baptisma. unus in regnum celes
te ꝑopera fider ẽ. sperandus into
itus. Nam quod unus eẽt. ingressus
oraculi: testatur hoc. quod inferius
de archa scriptum ẽ. Cumq emuxe¬
rent uectes & apparerent summiti¬
tes eorum foris scũarium ante ora¬
culum: non apparebant ultra ȩxam¬
ditur: quod unus erat in gressus
oraculi: & hic eregione factus arh
que in medio eiusdem stabat¬
oraculi. Cuius ingressus ostiola.
ꝑ si gnificationem multifarie
possunt accipi. Nam & angłicos
sps quorum ministerio inhabita
tionem patrie celestis introduci¬
mur: aptissime designant. et apło
b claues regni celorum sunt date.
tenent figuram: qui accepta a¬
dño potestate ligandi atq soluen¬
di & dignos intra regni ianuam

Expanded text:
reseratis eisdem aperiebatur, sicut reseratis eisdem aperiebatur, sicut etiam templum, sicut porticus ante templum unum non amplius habebant introitum, certi utique causa mysterii, quia « Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus . » Unus in Ecclesiam praesentem per baptisma, unus in regnum coeleste per opera fidei est sperandus intitus. Nam quod unus esset ingressus oraculi, testatur hoc quod inferius de arca scriptum est: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinallor, quod unus erat ingressus oraculi, et hic e regione factus arcae, quae erat in medio ejusdem oraculi; cujus ingressus ostiola, per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus, quorum mintionem patriae coelestis introducimur, aptissime designant: et apostbus claves regni coelorum sunt datae, tenent figuram. Qui accepta potestate a Domino ligandi atque solvendi , et dignos intra regni januam
Abbreviated transcription (Latin):
eorum mentib infigit: ut eo mi¬
nus ab arce iusticie labi queat.
quo mercedem iusticiȩ semꝑ
ante cordis oculos habent. Facit
picturas uarias quasi ꝓminentes
de pariete et egredientes: cum mul-¬
tifarias uirtutum oꝑationes fide¬
lib tribuit: uerbi gra. iuscera mi¬
sericordie. benignitatem. humilita¬
tem. patientiam. modestiam. Paui¬
mentum domus cexit auro: intrin¬
secus. et extrinsecus. Intrinsecus et
extrinsecus: in oraculo & in ipsotẽ¬
plo significat. Texit gͦ salomon
pauimentum domus auro intrin¬
secus et extrinsecus: quia rex nr̃.
pacificus & angłos atq animas
iustorum incelis ꝑfecte ac plena¬
rie dono dilectionis. a ceterorũ
mortalium uilitate secreuit. & in
nigressi oraculifecit ostiola de lig¬
nis oliuarũ postesq anguloꝵ qͥnq
&e duo ostia delignis oliuarũ. Qd̃ pͥmo
UInus quippe erat ingressũ ora¬
culi. s idem ingressus ditob duo¬
b ostus claudebatur: Rursumq

Expanded text:
eorum mentibus infigit, ut eo mieorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias, quasi prominentes, de pariete egredientes, cum multifarias virtutum operationes fidelibus tribuit. Verbi gratia, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam. « Pavimentum domus texit auro intrinsecus, et extrinsecus, etc. » Intrinsecus et extrinsecus in oraculo et in ipso templo significat. Texit ergo Salomon pavimentum domus auro intrinsecus et extrinsecus, quia Rex noster pacificus et angelos atque animas justorum in coelis perfecte ac plenarie dono dilectionis a caeterorum mortalium vilitate secrevit « Et in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum. » Quod primo » Unus quippe erat ingressus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur, rursumque
Abbreviated transcription (Latin):
dicã dño. Sculpunt᷑ torno: cũ in tantũ
uirtutib oꝑam impendunt. ut ab
harũ tramite nullis circũstantiũ rerũ
contrarietatib nullis possint blandi¬
m̃tis aũti. Quia enĩ tornat᷑a icetis arti-¬
b uelocitate p̃cellit. ⁊ ipsã sibi regulã
ta est semper ad obsequium diui¬
ne uoluntatis: & hoc absq diu̾¬
ticulo errandi cõplere. longo uir¬
tutum didicit usu exercitata. &
fecit in eis cherubin & palmas: &
picturas uarias quasi prominen¬
tes depariete. et egredientes. Che¬
rubim namq in parietib templi
facit salomon: cum electos suos
dns ad regulam scripturarum scã¬
rum inquib ẽ. multitudo scientiȩ
uitam suam dirigere donat: che¬
rubim facit: cum eos in hoc mun¬
do castitatem angłice conuersati¬
onis ꝓ modulo suo docet imitari:
Quod maxime ugiliis ac laudib
diuinis dilectione sincera condi¬
coris &e ꝑximi geritur. Palmas fac:
cũ memoriam eterne retributionis

Expanded text:
dicam Domino . » Sculpuntur torno, cum in tantum dicam Domino . » Sculpuntur torno, cum in tantum virtutibus operam impendunt, ut ab harum tramite nullis circumstantium rerum contrarietatibus, nullis possint blandimentis averti. Quia enim tornatura caeteris artibus velocitate praecellit, et ipsa sibi regulam, ta est semper ad obsequium divinae voluntatis, et hoc absque diverticulo errandi complere longo virtutum didicit usu exercitata. « Et fecit in eis cherubim et palmas et picturas varias, quasi prominentes de pariete et egredientes. » Cherubim namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos Dominus ad regulam Scripturarum sanctarum, in quibus est multitudo scientiae, vitam suam dirigere donat; Cherubim facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quod maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi lapidum pͣtiosorum apposi¬
tione suꝑ augm̃tare non desistit.
Lui nimirum parietes uariis cela¬
turis sculpuntur. cum alii datur
i sp̃m sermo sapientie: alii sermo
sientie scđm eundem sp̃m: alteri
fides in eodem spũ: alii gr̃a sanita¬
tum in uno sp̃u: alii operatio uir¬
tutum: alii prophetie: alii discre¬
tio sp̃uum: alii genera linguarum:
ali interp̃tatio sermonum. E ut
ad illas ueniam quas om̃s habere
ualemus uirtutes: caritas. gaudiũ.
pax. longanimitas. patientia. be¬
nignitas. bonitas. fides. modestia.
continentia. & cet̾i fruct̾us sp̃c:
quid nisi celature sunt parietũ tẽ¬
pli: quia ornatus sunt mentium
popłi di : Sculpuntur idem parie¬
tes & torno: cum prompto pollet
animo fideles ad faciendum cunc¬
ta quȩ dñs precipit: ad patiendu
cuncta que ꝓ mittit: dicentes ex
animo ꝑ singła que occurrunt.
Benedicam dnm in om̃ĩ tempore:
& paratum co. meum ds̃. paratũ
cor meum. cantabo & psalmum

Expanded text:
quasi lapidum pretiosorum apposiquasi lapidum pretiosorum appositione superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur: Cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spi operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Et ut ad illas veniamus, quas omnes habere valemus virtutes, « charitas, gaudium, pax, longanimitas, patientia, benignitas, bonitas, fides, modestia, continentia , » et caeteri fructus Spiritus, quid nisi caelaturae sunt parietum templi, quia ornatus sunt mentium populi Dei? Sculpuntur iidem parietes et torno, cum prompto pollent animo fideles ad faciendum cuncta quae Dominus praecipit, ad patiendum cuncta quae permittit, dicentes ex animo per singula quae occurrunt: « Benedicam Domino in omni tempore . » Et: « Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo et psalmum
Abbreviated transcription (Latin):
ne consentiunt. Item alis extiorib
iste unum parietem. ille alterum
contingebat: quia uetus testam̃tuĩ
ꝓpͥe antiquo dĩ popło scriptum:
nouum uero nob̾ qui pꝰ incarna¬
tionem dnĩcam ad fidem ueni¬
mus. & scđo parieti hoc. ẽ. septem¬
trionali recte cõparamur: quib pͥ
frigora. ac tenebras idolatrie. lucem
ueritatis cognoscere datum .ẽ. Uer¬
sas habent facies cherubim ad extĩo¬
rem domum: quia nr̃i gr̃ã qui ad¬
huc foris stamus. neq re ipsa s: spe
salui facci sumus diuini sunt
libri conditi: quia scriptores eoꝵ
iam regnantes cum dño. illũq
collaudantes in celis. curam nre
gerunt salutis: ꝓq nrĩs erratib
apud eius pietatem interpellant.
Et om̃s parie tes templi ꝑcircuctũ
sculpsit uariis celaturis: & ta¬
no. Om̃s parie tes templi ꝑcutui¬
tum. om̃s scẽ eccłie popłi sunt.
atis totius ambitum orb repleuit:
ceptumq fidĩ edificium. cotidie no¬
ua menbrorum suorum ꝓgenie

Expanded text:
ne consentiunt. Item alis exterioribus ne consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebant, quia Vetus Testamentum  antiquo Dei populo scriptum, Novum vero nobis, qui post incarnationem Dominicam ad fidem venimus. Et secundo parieti, hoc est, septentrionali recte comparamur, quibus post frigora ac tenebras idololatriae lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed spe salvi facti sumus ; divini sunt libri conditi, quia scjam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, curam nostrae gerunt salutis, proque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omnes parietes templi per circuitum sculpsit variis caelaturis etno. Omnes parietes templi per circuitum omnes sanctae Ecclesiae populi sunt, catis, totius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium quotidie nova membrorum suorum progenie,
Abbreviated transcription (Latin):
buunt iuuante flama caritatis
in cordib nr̃is. Decem cubitis
sunt alti quia ꝑ obseruanti¬
am decalogi legis dõ seruiendum
p̃dicant: quia dõ fideliter seruien¬
tes. denario remunerandos. ẽẽ. reg¬
ni celestis ꝑpetis ostendunt. Gemi¬
nas habent alas: quia testamenta
sui cõditoris ꝑ asꝑa eque ut ꝓsꝑa
indefesso proposito sẽꝑ ad cȩlestia
tetendisse de ꝑuenisse declarant. qͥ
ħ idẽ suis auditorib faciendũ eẽ de¬
monstrat. Enq cubitoꝵ ala cherub u¬
inomĩ labentium rerum uarieta¬
te. scĩ uniuersos sui corporis sensͣ
in obsequium sui condicoris exten¬
duit. Et erat unum opus induo¬
bus cherubim: quia utriusq tes¬
amenti scriptores iina eadem ꝙ:
castitate oꝑis et caritatis deuotio¬
ne dõ seruiebant: una et cõsona uo
ce ac fide dm̃ p̾dicant. Ale igitur
cherubun interiores suꝑ archam
se in uicem contingebant: quia
testamenta pari de dño ac̃testatio¬

Expanded text:
buunt, juvante flamma charitatis buunt, juvante flamma charitatis in cordibus nostris. Decem cubitis sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alas, quia testamenti sui conditores per aspera aeque ut prospera indefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus faciendum esse demonstrant. Quinque cubitoin omni labentium rerum varietate, sancti universos sui corporis sensus, in obsequium sui Conditoris extendunt. Et unum opus erat in duobus cherubim, quia utriusque Testamenti scriptores, una eademque castitate operis et charitatis devotione Domino serviebant, una et consona Domini voce ac fide praedicant. Alae igitur cherubim interiores super arcam se invicem constringebant, quia Testamenta pari de Domino attestatio
Abbreviated transcription (Latin):
quia nos abhuuis modi erũna pe¬
regrinationis erectos. ad suum desi¬
derant ꝑuenire consortium. Sic gͦ
pedib stant erectis: sic alas suas.
ad auro textos oraculi parletes.
extendunt: ut facies habeant ad
domum uersas extĩorem:. quia
sic angłi suam ꝑpetus in nocen¬
tiam conseruant: sic de animarũ
scãrum in cęlis beatitudiae con¬
gaudent: ut eis quoq quos inter¬
ris adhuc peregrinari conspitiũt
electis. opem ferre non desinant.
donec et illos ad celestem patriã
introducant. Onĩs enim sunt
ad ministratorii sp̃c. in ministiũ
missi: ꝓpter eos qui hereditatem
capiunt salutis. Possunt etiam
ꝑ duo cherubim: duo testam̃ta figu¬
rari. Qui nimirum cherubim in
oraculo sunt fact̾i: quia in consiliodi
accessibili. atq in cõprehen sibili inqͣ ante
scła dispositum est. quando et qͣlit̃
quibus ue auctorib sacra scriptura
conderetur. De lignis oliuarum st̃
facti: quia lucem nob̾ scientie tri¬

Expanded text:
quia nos ab hujus aerumna pequia nos ab hujus aerumna peregrinationis erectos ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant erectis, sic alas suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia, sic angeli suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. « Omnes enim sunt administratorii Spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis . » Possunt etiam per duo cherubim duo testamenta figurari, qui nimirum cherubim in oraculo sunt facti, quia in consilio accessibili atque incomprebensibili ante saecula dispositum est, quando et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura conderetur. De lignis olivarum sunt facti, quia lucem nobis scientiae tri
Abbreviated transcription (Latin):
umitatores fuisse in hac uica sue pu¬
utatis exultant. Duos autem eque
parieres alis suis cangunt: quia
fideles. utriusq popłi uidi scili¬
cet ce gentilis. possessores secum ha¬
bent aule celestis: non quod in illa
patria distinctio sit localis inter
utrumq populum᷑. s quia maio.
fiẽt festiuitas internȩ beatitudi¬
nis de consortio ad unate in dõ¬
fracernitatis. Extendunt gͦ
cherubin adu trumq pari¬
etem maculi alã suas: quia le¬
etem oraculi ala
suas: quia le¬
tantes in cȩlesti
patria iustos
utriusq pleb. uisione quoq sue głȩ.
ad laudem sui creatoris. excitant.
Nec solum de illorum quos secum
intus habent hominum iustorum
selicitate letantur aginina celestia
uerum etiam nr̃i qui foris adhuc
positi de ꝓfundis ad dñm clama¬
mus: curam gerũt sedulam. Unde
bene de eisdem cherubim in libro
parali pomenon scriptum. ẽ. Ipsi aut̃
stabant erectis pedib & facies eoꝵ
uerse erant adexteriorem domum:

Expanded text:
imitatores fuisse in hac vita suae puimitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaeos scilicet et Gentiles, possessores secum habent aulae coelestis. Non quod in illa patria distinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis, de consortio adunatae fraternitatis. Extendunt ergo cherubin ad utrumque paritem oraculi alas suas, quia letem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis visione suae gloriae ad laudem sui creatoris excitant. Nec solum de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicitate laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri, qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubim in libro Paralipomenon scriptum est: « Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum , »
Abbreviated transcription (Latin):
multos maiores. quos in templo
poneret. sub quorum alis archã
in medio poneret: cum propitiato¬
rio & cherubim pͥorib. Sicq factu
ẽ. ut intab̾naculo quidem eent
cherubin duo: intemplo autem
quatuor. adunam uero eandem¬
q significationem. utriq ꝑtinẽt.
S repeitum ẽ. opus. atq augustiꝰ
factum ꝑ salomonem: ut tipie
doceretur. quia multiplicata pꝰ in¬
carnationem dnĩcam eccłia. latius
et gentib subluitas celi ciuium
pandenda: qui sic conditorem de
cõlato sibi munere beatitudinis
c̃olaudant: ut de nr̃a quoq erep¬
cione atq ad eandem beatitudinẽ
introductione cõgaudeant. Exten¬
dunt enim alas adinuicem suꝑ ar¬
cham: cum ad laudem dñĩ saluato¬
tis referunt bonum ome quod acce¬
perunt. Extendunt alteras alas ad¬
inuicem ad parietes oraculi: cum scos
etiam homines secum uide letantur.
eosq uelut alarum suarum sumi¬
tatib tangunt: quos consortes atq

Expanded text:
multo majores, quos in templo multo majores, quos in templo poneret; sub quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio et cherubim prioribus . Sicque factum est ut in tabernaculo quidem essent cherubim duo, in templo autem quatuor; ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent. Sed repetitum est opus atque augustius factum per Salomonem, ut typice doceretur, quia multiplicata per Incarnationem dominicam Ecclesia, latius esse gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione, atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant. Extendunt enim alas adinvicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt. Extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque
Abbreviated transcription (Latin):
dio pariete templi se uiuicem
contĩgebant. Manifestum est.
ex his que p̾dicta sunt. quareche¬
rubim in medio templi interio¬
ris sint positi: quorum habitatio
ẽ seꝑ̃ in celis. Extendebant autẽ
alas cherubim quasi ad uolan¬
dum: quia sp̃s angłici semꝑ
habent animum ad obsequium
diuine uoluntatis paratum. Quod
uero ala una tangebat parietem.
& ala cherub scđ̃i alterum pari¬
etem: ad illam caritatis administra¬
tionem quam nobis exhibent angli:
ꝑtinet Quod ale altere in medio
templi se inuicem contingebant.
eam dilectionis gram qua se alte¬
rutrum complectuntur. ex pͥmit.
Bene autem sequitur. Cexit quoq
cherubin auro: quia et natura eoꝵ
condicor. in mortali claritate subli¬
mauit: et mentem uere dilectionis
atq humilitatis luce repleuit.
Notandum sane quod moyses dũ
tab̾naculum faceret: fecit et duos
cherubim aureos. quos posuit in
propitiatorio: quod erat suꝑ archã
Salomon autem addidit alios duos

Expanded text:
dio pariete templi se invicem dio pariete templi se invicem contingebant. Manifestum est ex his, quae praedicta sunt, quare cherubin in medio templi interioris sinest semper in coelis. Extendebant autem alas cherubim, quasi ad volandum, quia spiritus angelici semper habent animum ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod vero ala una tangebat parietem, et ala cherub secundi alterum parietem, ad illam charitatis administrationem quam nobis exhibent angeli pertinet. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur exprimit. Bene autem sequitur: « Texit quoque cherubim auro. » Quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses dum tabernaculum faceret, fecit et duos cherubim aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam, Salomon autem addidit alios duos
Abbreviated transcription (Latin):
mensure ꝑhibetur. quia uidelicet
eadem ipsa deuotione. qua sese
alterutrum indõ diligunt⁊ nram
quoq ad se ascendentium sotieta¬
tem desiderant. Sicq simul ale
xcubitos complent: cum inge¬
mina caritatis exibitione angłi
decõditoris sui p̾sentia lȩcantur.
Duo erant facti cherubĩn ꝓpter
consortium eiusdem deꝰ loquim᷑
caritatis. significandum: quia
minus quam inter duos. caritas
stare non potest. Unde et salua¬
cor. binos ad p̾dicandum discipłos
mittẽ curauit: ut tacite doceret
eos. qui uerbum fidi p̾dicarent:
uirtutem dilectionis ante omĩa ẽe
tenendam. Uniusq mensure et
oꝑis erant duo cherubin: quia dis¬
parilitas uoluntatum. siue cogita¬
tuum. insuꝑna patria nulla ẽ:
tis uisione & gła illustrantur.
Posuitq cherubin in medio tem
pli interioris. Extendebant & alas
suas cherubim. & cangebat ala
una parietem: et ala cherub se
cundi tangebat parietem alte¬
rum. Alȩ autem alterȩ in me¬

Expanded text:
mensurae perhibetur: quia videlicet mensurae perhibetur: quia videlicet eadem ipsa devotione qua sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant. Sicque simul alae decem cubitos complent, cum in geminae charitatis exhibitione, angeli de Conditoris sui praesentia laetantur. Duo erant facta cherubim propter consortium ejusdem, de quo loquimur, charitatis significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit , ut tacite doceret eis qui verbum fidei praedicarent virtutem dilectionis ante omnia esse tenendam. Uniusque mensurae et operis erant duo cherubim, quia disparilitas voluntatum sive cogitationum in superna patria nulla est, tis visione et gloria illustrantur. Posuitque cpli interioris extendebant autem alas suas cherubin et tangebat ala una parietem et ala chercundi tangebat parietem alterum. Alae autem alterae in me
Abbreviated transcription (Latin):
figͣa ponunt᷑. uirtutes significãt eoꝵ
qͥb ad celestia sẽꝑuolare. atq in his se¬
ꝑ conu̾sationẽ semꝑ delectantur
habere. Cum uͦ insignificationẽ
angłorum ponuntur ale. quid
aptius quam grãm demonstrant
ypetue & indefectiue felicitatis
eoum qua semꝑ incelestib
in ministerio sui suꝑ sistunt aucto¬
tis : uel certe quia leuitate spalis
nature sunt p̃diti: ita ut ubicum¬
q uoluerint statim quasi uolan¬
do ꝑueniant & hic cum alis figu¬
rati. d ꝓphetis. sunt cum alis often¬
si. Bene autem dicitur. quia.u.
cubitorum fuerit. ala cheriib una.
et quinq cubitorum ala cherub
altera: qm̃ uirtutes angłice legẽ
di que in quinq libris descripta
est. in defessa deuotione custodi¬
unt: diligendo uidelicet dnm
dm̃ suum ex omĩb uirib suis:
sos. Pienitudo enum legis: caritas ẽ.
Proximi autem eorum & ipsi ad in¬
uicem sunt anglici sp̃s & homines
electi: eorum eque conciues: che¬
rub uͥnde uͭtraq ala eiusdẽ

Expanded text:
untur, virtutes significant eorum, quibus ad coelestia semper volare, atque in his conversationem delectantur habere. Cum vero in significationem angelorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae et indefectivae felicitatis eorum, qui semper in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris? Vel certe quia levitate spiritalis naturae sunt praediti: ita ut ubicunque voluerint statim quasi volando perveniant, et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensi. Bene autem dicitur quia « quinque cubitorum fuerit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, » quoniam virtutes angelicae legem Dei quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt: diligendo videlicet Dominum Deum suum ex omnibus viribus suis, sos. « Plenitudo enim legis charitas est . » Proximi autem eorum, et ipsi adinvicem, sunt angelici spiritus, et homines electi eorum aequi concives. Cherub unus et utraque ala, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
patris ur̃i uultis facere. Hii ergo
ad uersantur eccłiȩ. partim mini
partim ꝑsecutionib. partim dolo
tem qui caput ẽ popłi xp̃iani.
suꝑantur atq effugantur: Quib
ait ꝓpħa dñi facite alueum tor¬
rentis huius: fossas et fossas. Non
uidebitis uentum neq pluuiã
et alueus iste replebitur aquis.: et

Expanded text:
patris vestri vultis facere . » Hi ergo patris vestri vultis facere . » Hi ergo adversantur Ecclesiae, partim minis, partim persecutionibus, partim dolo tem, qui caput est populi Christiani, superantur atque effugantur; quibus ait propheta Domini: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas; non videbitis ventum neque pluviam; et alveus iste repleb
Abbreviated transcription (Latin):
ab Consultusq ab eis beliseus
propħa: post alia hec subdidit
dicens: facite alueum torrentis
huius: fossas et fossas. Hec enim
dicit dominus. Non uidebitis
uentum neq pluuiam. et alue¬
us iste replebitur aquis: et bi
betis uos et familiȩ ur̃ȩ: et ium¬
ta ur̃a Parumq ẽ hoc incons¬
pectu domini: in suꝑ tradet
etiam moab in manu ur̃a. et
ꝑcutietis omnem ciuitatem
munitam. et omnem urbẽ
electam: et uniuersum lignũ
fructiferum succidetis. Cunc
cosq fontes aquarum obtura¬
bitis: et omnem agrum egre
ergo significant isti tres reges
contia moab bellum gerentes.
nisi rectores fidelium. qui ꝑ sc̃e ti¬
nitatis fidem contra mundi pͥn¬
cipem et contra popłm euis. hoc
e philo sofos. hereticos. scumaticos
atq om̃s iniquos. cum scuto fic̃i
atq armis sp̃alib confligunt:
Moab ergo qui de incesto natus ẽ¬
et interptatur de patre. bene it
conuenit: ad quos dñs dixit: los
de diabolo patre estis: et desicdia

Expanded text:
ab. Consultusque ab eis Eliseus ab. Consultusque ab eis Eliseus propheta, post alia haec subdidit, dicens: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas. Haec enim dicit Dominus: Non videbitis ventum, neque pluviam; et alveus iste replebitur aquis, et bbetis vos et familiae vestrae et iumenta vestra parumque hoc est in conspectu Domini insuper tradet etiam Moab in manu vestra et percutietis omnem civitatem munitam et omnem urbem electam et universum lignum frutosque fontes aquarum obturabitis, et omnem agrum egregergo significant tres isti reges contra Moab bellum gerentes, nisi rectores fidelium, qui per sanctae Trinitatis fidem contra mundi principem et contra populum ejus, hoc est, philosophos, haereticos, schismaticos, atque omnes iniquos « cum scuto fidei atque armis spiritualibus » confligunt? Moab ergo, qui de incesto est, et interpretatur de patre, bene illis convenit, ad quos Dominus dixit: « Vos de diabolo patre estis, et desideria