comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bet: propter ea exaltabit caput:
In humano quippe genere: ab
ipso mundi mitio. torrens mor¬
tis efflurerat: S de hoc torren¬
te dñs in uia bibit: quia mortẽ
in transitu gustauit Atq ide¬
o exaltaiit caput: quia hoc
quod moriendo in sepulchro
posuit: surgendo. super ange¬
los eleuauit: Et inde. antiquũ
hostem in eternum perculit:
unde seuire contra se manus
persequentium temporaliter
permisit Quod apertȩ do¬
minus beato iob indicat: di¬
cens: Numquid capies leui¬
athan hamo: Per leuiathan
quippe. quod additamentum
eorum dicitur: cetus ille. de¬
uorator humani generis de¬
signatur: qui. dum se diuini¬
tatem homini addere spopon¬
dit: immortalitatem sustu¬
lit. Qui preuaricationis qͦq
culpam. quam primo homini
propinauit: dum se sequenti-¬
bus. pessima persuasione mul¬
tiplicat: penas eis sine cessati¬
one coaceruat: In hamo au¬
dem. esca ostenditur: aculeus
occultatur. Hunc ergo pater
onmpotens hamo cepit: quia

Expanded text:
bet, propterea exaltabit caput . bet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Distinctȩ ergo michi pater & ds̃
est: quia quem ante secula dm̃
genuit: hominem in finem se.¬
culorum mecum creauit: Uenc
maria magdalene. annuntians
discipulis. quia uidi dñm: & hȩc
dixit michi: Ecce humani gene¬
ris culpa. ibi absciditur: unde
processit Quia enim in para¬
dyso mulier uiro propinauit
mortem: a sepulebro mulier
uiris annuntiat uitam: & dicta
su uiuificatoris narrat: que.
mortiferi serpentis uerba narra¬
uerat: Ac si humano generi ñ
uerbis dominus: sed rebus di¬
cat: De qua manũ uobis illa¬
tus est potus mortis: de ipsa.
suscipite poculum uite Hec.
de expositione lectionis euuan¬
gelicȩ. succintȩ transcurrimus:
nunc opitulante eodem de qͦ
loquimur domino. et resurtt¬
ctionis eius gloriam. et pieta¬
tis uiscera consideremus: C¬
tius enim ã morte uoluit sut¬
gere: ne nostra diu anima il
infidelitatis morte remaneret:
Unde. bene quoq ꝑ psalmistam
dicitur: De torrente in uia bi¬

Expanded text:
 est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus  est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est; quia quem ante saecula Dgenuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bi
Abbreviated transcription (Latin):
& dei sapientiam. Iui gͦ filiũ
minorem putat: patri specia¬
liter derogat: cuius sapientiã.
ei esse inȩqualem fatetur: Quis
etenim homo potens ȩquanimi¬
ter ferret. si quis ei diceret: ma¬
gnus quidem es. sedtamen sapi¬
encia tua te minor est: Ipse qͦq
dominus dicit: Ego & pater:
unum sumus Et rursus ait:
Pater maior me ẽ: De quo etiã
scriptum ẽ: quia subdicus erat
parentib suis Quid gͦ mirum.
si ex humanitate sua minorem
se patre asserit in cȩlo: ex qua.
subiectus erat etiam parentib
m terra: Ex qua humanitate:
nunc mariȩ dicitur: Uade ad
fratres meos: & dic eis Ascen¬
do ad patrem meum. & patrem
ur̃m Cum meum dicat. et ue¬
strum: cur non communter
dicit nr̃m: Sed distinctȩ lo¬
quens: indicat. quia eundem
patrem et deum. dissimiliter ha¬
beat ipse qͣm nos Ascendo ad
patrem meum. uidelicet per
naturam: & patrem ur̃m. per
grãm. Ad dm̃ meum. quia de
homo: ds̃ michi est Quia uos

Expanded text:
et Dei sapientiam . Qui ergo Filium et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum. Cum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habeat ipse quam nos. Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam: Et Patrem vestrum, per gratiam. Ad Deum meum, quia dhomo, Deus mihi est; quia vos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credit: adhuc in eius pectore.
ad patrem dñs ñ ascendit Ille
gͦ iħm ueraciter tangit: qui pa¬
tri filium coȩt̾num credit In cor¬
de etenĩ pauli. iam ad patrẽ iħ̾c
ascenderat: cũ isdem paulus di¬
cebat: Qui cum in forma dei
cet: ñ rapinam arbitratus est
esse se ȩqualem deo: Unde ioħs
quoq redemptorẽ nr̃m manu
fidei cecigit: qui ait: In pͥncipio
nitate. substantia. ȩqualem cre¬
dit Sed fortassis aliquis tacita
questione pulsatur: quomͦ fili¬
us patri esse ȩqualis possit: Qua
in re. humana natura quod am.¬
mirando comprehendere ñ ual&:
restat. ut hoc sibi esse credibile
ex ammiratione alia sc̃iat: Habet
namq: quod ad hec sibi subbre¬
uitate respondeat. Constat enĩ
quia ipse creauit matrẽ: in cuiꝰ
uirgineo utero. ex humanitate
crearetur: Quid igitur mirum.
si equalis ẽ. patri: qui prior est
matrr: Paulo quoq atcestan¬
te. didicimus : xp̃m dei uirtũtẽ

Expanded text:
non credit, adhuc in ejus pectore non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Unde Joannes quoque Redemptorem nostrum manu fidei tetigit, qui ait: In principionitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
ne: quia homo. commune om̃i¬
um nr̃m uõcabulum ẽ: moyses
uͦ. ꝓprium Cui rectȩ dicitur
quia ex nomine scitur: ac si ei
apertȩ dñs dicat Non te gene
raliter ut cęceros: s specialiter
scio Maria gͦ quia uocaturex
nomine. recognoscit auctorem:
atq eum ꝓtinus raboni idest
magistrum uocat: quia & ipse
erat. qui querebatur exterius:
& ipse. qui eam interius ut que¬
reret. docebat Iam uͦ ab euglista
ñ subditar quid mulier fect.
s ex eo innint᷑ qd̾ audiuit. cuid¬
citur. noli me tangere. nondull
enim ascendi ad patrem meũ.
n his namq uerbis ostendicur:
qd̾ maria amplecti uoluit eiꝰ
uestigia. quẽ recognouit: Sei
magister dicit: noli me tange¬
re: ñ quia post resurrectionẽ
dñs tactum renuit feminarũ:
ñ debeat. ratio quoq additur:
cũ subinfert᷑ Nondũ enĩ ascen¬
di ad patrem meũ In corde et¬
patrem: cũ equalis credit᷑ patͥ
Nam quisqͥs eum ȩqualẽ patri

Expanded text:
ne , quia homo commune omnine , quia homo commune omnium nostrum vocabulum est, Moyses vero proprium, cui recte dicitur quia ex nomine scitur, ac si ei aperte Dominus dicat: Non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, recognoscit auctorem, atque eum protinus Rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse eam interius ut quaereret, docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecerit, sed ex eo innuitur quod audivit, cui dicitur: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum. In his namque verbis ostenditur, quod Maria amplecti voluit ejus vestigia, quem recognovit. Sed ei magister dicit: Noli me tangere; non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, non debeat, ratio quoque additur, cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etcum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri
Abbreviated transcription (Latin):
sustulisti eum: dicito michi ubi
posuisti cum: et ego eum tol¬
lam. Forsitan. nec errando hȩc
mulier errauit: quȩ iħm hor¬
tolanum credidit An non ei
spiritaliter hortolanus erat:
qui in eius pectore. per amoris
sui semina. uirtutum uirentia
plantabat: Sed quid est qđ
uiso eo quem hortolanum cre¬
didit. cui necdum dixerat quẽ
querebat. ait: domine. si tu su¬
stulisti eum: Quasi enim iam
dixisset. ex cuius desiderio plan¬
geret: eum dicit. quem non
dixerat. Sed uis amoris hoc
agere solet in animo: ut quẽ
semper ipse cogitat: nullum
& hec mulier. quem querit ñ¬
dicit: ettamen dicit. si tu sustu¬
listi eum: quia alteri non pucat
incognitum: quem sic ipsa con¬
tinuõ plangit desiderio Dicit
ei iħc. Maria. Postqͣm eam
communi uocabulo appellaiit
& sexu. & agnitus non est: uo¬
cat ex nomine. Ac si apertȩ
dicat Recognosce eum: aquo
recognosceris Perfecto quoq
uiro dicitur: Noui de ex nomi¬

Expanded text:
sustulisti eum, dicito mihi ubi sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum t haec mulier quem quaerit ndicit, et tamen dicit: Si tu sustulisti eum, quia alteri non putat incognitum, quem sic ipsa continuo plangit desiderio. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam communi vocabulo appellavit ex sexu, et agnitus non est, vocat ex nomine. Ac si ei aperte dicat: Recognosce eum, a quo recognosceris. Perfecto quoque viro dicitur: Novi te ex nomi
Abbreviated transcription (Latin):
totus homo signatur: quia ex
parte. totum exprimitur: Et so¬
lum domini corpus. in monu¬
mento iacuerat: et maria non
corpus domini. sed sublatum
dominum querebat: indelicet
ex toto designans partem. Hec
cum dixisset: conuersa retrorsũ.
uidit iħm stantem: et nesciebat
quia iħc esset: Notandum.
quod maria quȩ adhuc de do¬
mini resurrectione dubitabat.
retrorsum conuersa est ut uide¬
ret iħm: quia uidelicet per e
tergum. in domini faciem mi¬
serat:: quem resurrexisse minimȩ
credebat Sed quia amabat. et
dubitabat: uidebat & non ag¬
noscebat: eumq illi et amor osten¬
derat: & dubietas abscondebat:
Cuius adhuc ignorantia exprimi¬
tur: cum infertur: Et nesciebat
quia ihe esset: Qui dicit ei:
O ulier: quid ploras: Quẽ querise
Interrogatur doloris causa. ut
augeatur desiderium: quatinus
cum nominaret quem quereret:
in amore eius. ardentius estuaret.
Illa existimans quia ortolanus
esset: dicit ei. Dommne. si tu

Expanded text:
totus homo significatur, quia ex totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto designans partem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia Jesus esset. Notanquod Maria quae adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum: quia videlicet per eaterga  Greg., tergum in Domini faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat, et non cognoscebat, eumque illi et amor ostenderat et dubietas abscondebat. Cujus adhuc ignorantia exprimitur, cum infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin se inuicem aspiciuns.
dum uultus in propiciatorium
uertunt: quia dum inder se posi¬
cum incarnatum dominum ui-¬
dent: a suo aspectu non discre¬
pant: quȩ dispensationis eius
mysterium concorditer narrant:
Requirunt mariam angeli: dicen¬
tes. Mulier. quid ploras: Et
dicit eis Quia tulerunt domi¬
num meum: et nescio ubi po¬
suerunt cum. Ipsa namq sacra
eloquia. quȩ in nos lacrimas a¬
moris excitant: easdem lacrimas
consolantur: dum nobis re-¬
demptoris nostri speciem pro¬
mittunt Sed notandum iux¬
ta hystoriam est : quod mulier
non aic. culerunt corpus do¬
mini mei: sed culerunt domi¬
num meum: Usus namq sacri
eloquii est: ut aliquando ex
parte cotum: aliquando uero
ex toto. partem significet: Ex
parde etenim totum significat:
sicut de iacob filiis. scriptum
est: quia descendit iacõb in
egyptum. in animabus septua¬
ginta. Neq enim in egyptum
amiinȩ sine corporibus descende¬
runt: sed per solam animam.

Expanded text:
cherubim se invicem aspiciunt, cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ipsa namque sacra eloquia, quae in nobis lacrymas amoris excitant, easdem lacrymas consolantur, dum nobis Redemptoris nostri speciem promittunt. Sed notandum juxta historiam est quod mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam
Abbreviated transcription (Latin):
apud deum: et deus erat
uerbum: Et quasi ad pedes
sedet angelus: cum dicitur
Uerbum caro factum est: & ha¬
bitauit in nobis. Possumus
etiam per duos angelos. duo ce¬
stamenta agnoscere: unum pri¬
us. et aliud sequens: Qui uide¬
licet angeli. per locum dominici
corporis sibimet sunt coniuncti:
quia nimirum utraq testamenta.
dum pari sensu incarnatum et
mortuum. ac resurrexisse domi-¬
num nuntiant: quasi destamen-¬
tum prius. ad caput: et testamen-¬
tum posterius. ad pedes sedet:¬
Inde et duo cherubin. quȩ propi¬
datorium tegunt: sese inuicem
aspiciunt: uersis uultibus in ꝓ¬
pitiatorium: Cherubin quippe:
plenitudo scientiȩ dicitur Et
quid per duo cherubin. nisi utͦ
testamenta signantur: Quid
uero per propitiatorium: nisi
incarnatus dominus figuratur:
De quo:. iohannes ait. Ipse est pro¬
pitiatio pro peccatis nostris:
Et dum testamentum uetus hoc
faciendum denuntiat. quod
testamentum nouum de domi¬
no factum clamat: quasi utͣꝙ

Expanded text:
apud Deum, et Deus erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quasi ad pedes sedet angelus, cum dicitur: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Possumus etiam per duos angelos duo testamenta cognoscere, unum prius, et aliud sequens. Qui videlicet angeli per locum Dominici corporis sibimetipsis sunt conjuncti, quia nimirum utraque testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum, ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi testamentum prius ad caput, et testamentum posterius ad pedes sedetne duo cherubim, quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt, versis vultibus in propitiatorium. Cherub quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid per duo cherubim, nisi utraque Testamenta signantur? Quid vero per propitiatorium, nisi incarnatus Dominus figuratur? De quo Joannes ait: « Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . » Et dum Testamentum Vetus hoc faTestamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum uehementer one-¬
rosa. Nichil eius mesticiam
consolatur: quousq adhuc
qui desideratur non aspicitur:
Meret mens: lux ipsa fastidio
est: Taliq igne. in mente. de¬
quoquidur rubigo culpe: et
succensus anmus. quasi auri
more. quia per usum speciem
perdidit: per incendium cla-¬
rescit. Ista itaq quȩ sic amat:
quȩ se ad monumentum quod
perspexerat. iterum inclinat:
uideamus quo fructu uis amo¬
ris. in ea ingeminat opus inqͥ¬
sicionis Sequitur Uidit
duos angelos in albis seden¬
tes : unum ad caput & unum
ad pedes: ubi positum fuerat.
corpus ihesu Quid est quod
in loco dominici corporis. duo
angeli uidentur. unus ad ca-¬
put atq alius ad pedes sedens:⁊
nisi quod latina lingua an¬
gelus nuntius dicitur: &
ille ex passione sua nuncian¬
dus erat. qui et deus est ande
secula. et homo in fine secu¬
lorum: Quasi ad caput se¬
det angelus: cum per aplõs¬
predicatur. quia in principio
erat uerbum: et uerbum erat

Expanded text:
postmodum vehementer onepostmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quousque adhuc qui desideratur non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidio est; talique igne in mente decoquitur rubigo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum speciem perdidit, per incendium clarescit. 3. Ista itaque quae sic amat, quae se ad monumentum quod perspexerat iterum inclinat, videamus quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi pcorpus Jesu. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua angelus nuntius dicitur, et ille ex passione sua nuntiandus erat, qui et Deus est ante saecula, et homo in fine saeculorum? Quasi ad caput sedet angelus, cum per Apostolum dicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
sit: quisquis ad ueritatem ꝑ-¬
tingere potuit: Hinc namq
dauid ait: Sitiint anima me
a ad deum uiuum: quando
ueniam. et parebo ante faciem
dei: Hinc. nos ammonet
dicens: Querite faciem eius
semper: Hinc propheta ait:
Anima mea desiderabit te in
nocte: sed et spiritu meo in
precordiis meis: de mane ui-¬
gilabo ad de. Hinc ei iterum:
ecclesia in canticis canticorum
dicit: Uulnerata caritate ego
sum: Iustum quippe est. ut
ex uisione medici. pertingat
ad saliitem: quȩ per estum eiꝰ
desiderii. uulnus amoris portat
in pectore: Hine. rursus ait:
Anima mea liquefacta est: ut
hominis. condicoris sui speci¬
em non querentis. male dura
est: quia in semet ipsa rema¬
net frigida. At. si ardere iam
ex desiderio ceperit: ad sequen¬
dum quem diligit. liquefacta
per ignem amoris. currit:
Fit desiderio anxia: inlescunt
in seculo cuncta quȩ place¬
bant: nichil est quod extra
conditorem libeat: et quȩ pri¬
us delectabant animum: fiunt

Expanded text:
sit, quisquis ad veritatem pesit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos admonet, dicens: Quaerite faciem ejus semper . Hinc propheta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat ad salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: Anima mea liquefacta est, ut hominis conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dientes aspiciat: ut si qua in¬
uenire in eis ualeat eius uesti-¬
gia. exquirat: quia sunt non-¬
nulli etiam uitȩ secularis. qui
imitandum aliquid habeant.
de actione uirtutis Querentes
autem nos. uigiles inueniunt
qui custodiunt ciuitatem: quia
sancti patres. qui ecclesię sta-¬
tum custodiunt. bonis nostris
studiis occurrunt: ut suo uel
uerbo uel scripto nos doceant:
Quos. cum paululum pertransi¬
mus: inuenimus quem dili-¬
gimus: quia redemptor noster.
et si humilicate homo inter
homines: diuinitate tamen
super homines fint: Cum
ergo transeuntur uigiles. dile¬
ctus inuenitur: quia cum pro.¬
phetas et apostolos infra ipsũ
esse conspicimus:⁊ illum qui
natura deus est: esse supra ho¬
mines consideramus Prius
ergo non inuemendus queri¬
tur : ut post inuentus. stricti¬
us teneatur. Sancta enim
desideria ut prediximus:
dilatione crescunt. Si autem
dilatione deficiunt: desideria
non fuerunt: Hoc amore ar¬

Expanded text:
dientes aspiciat, et, si qua indientes aspiciat, et, si qua invenire in eis valeat, ejus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli etiam vitae saecularis qui imitandum aliqude actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ergo transeuntur vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore ar
Abbreviated transcription (Latin):
corum dicit In lectulo meoꝑ
noctes quesiui quem diligit
anima mea: quesiui illum. et
non inueni. Surgam. et cir¬
cuibo ciitadem. per uicos et
pladeas: et queram quem dili¬
git anima mea Quȩ. defe¬
ctum quoq inuentionis inge¬
minat: dicens Quesiui illũ:
et non mueni Sed quia
diu inuentio non elongat. si
inquisitio non desistat: adiun¬
git: In uenerunt me uigiles:
qui custodiunt cuntatem.
Num quem diligit anima me¬
a uidistis: Paululum cum
pertransissem eos: inueni
quem diligit anima mea:
Dilectum namq in lectulo
querimus : quando in pre¬
sentis uitȩ aliquantula reqͥe.
redemptoris nostri desiderio
suspiramus: Per noctem
querimus : quia et si iam in
illo mens uigilat: tamen
adhuc oculus caligat. Sed
qui dilectum suum non inue¬
nit. restat ut surgat: ciuitatẽ
circumeat: idest sanctam ele-¬
ctorum ecclesiam. mende et in¬
quisitione percurrat Per ui-¬
cos e um et pladeas querat.
idest per angusta et lata gra¬

Expanded text:
corcornoctes quaesivi quem diligit anima mea, quaesivi illum, et non incuibo civitatem, per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea . Quae defectum quoque inventionis ingeminat, dicens: Quaesivi illum, et non inveni . Sed quia diu inventio se non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gra
Abbreviated transcription (Latin):
Et uoce ueritatis dicitur. Q ui¬
audem perseuerauerit usq in
finem: hic saluus erit Et
precepto legis: cauda hostiȩ.
in sacrificio iubetur offerri.
In cauda quippe. finis ẽ. corporis.
Et ille bene immolat: qui sacri¬
ficium boni operis. usq ad fi¬
nem debitȩ ꝑducit actionis.
Hinc. ioseph inter reliquos fr̃s:
ad talum est: opus bonum.
usq: ad consummationem: Sed
maria cum fleret: inclinauit
se & prospexit in monumentum.
Certȩ iam monumentum uacuũ
uiderat: iam sublatum dominũ
nuntiauerat: et quid est quod
se iterum inclinat: iterum uidẽ¬
re desiderat: Sed amanti. semel
aspexisse non sufficit: quia uis
amoris. intentionem multipli¬
cat inquisitionis Quesiuit
igitur prius. et minimȩ inue¬
nit: perseuerauit ut quereret:
unde et contigit ut inueniret:
Actumq est ut desideria dilã¬
Ta crescerent: et crescentia ca¬
perent quod inuenissent.
Hinc est enim. quod de eodem
sponso: eccłia in canticis canti¬

Expanded text:
et voce veritatis dicitur: Quiet voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur ofIn cauda quippe finis est corporis; et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Joseph inter reliquos fratres tad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canti
Abbreviated transcription (Latin):
las criminis: & uox ueritatis
impletur. qua dicitur. Dimis¬
sa sunt ei peccata multa: quia
dilexit multum. Que enim
prius frigida peccando reman¬
serat: postinodum. amando fe¬
titer ardebat Nam postqͣm
uenit ad monumentum. ibiꝙ
corpus dominicum ñ inuenꝰ
sublatum credidit: atq disci¬
pulis nuntiauit: Qui uenien¬
tes uiderunt: atq ita esse ut
mulier dixerat. crediderunt.
Et de his: protinus scriptum ẽ
Abierunt ergo discipuli ad se¬
met ipsos Ac deinde subiun¬
gitur Maria autem stabat
ad monumentum foris: plo¬
rans Quain re pensandum
est. huius mulieris mentem.
quanta uis amoris accenderat:
quȩ a monumendo domini eti¬
am discipulis recedentibus. ñ
recedebat Exquirebat: quem
non mucnerat: Flebat inqui¬
rendo: et amoris sui igne ac¬
censa. eius quem ablatum cre-¬
didit. ardebat desiderio. Un¬
de contigit. ut eum sola tunc
uideret. que remansit ut que¬
reret: quia nimirum uirtus
boni operis perseuerantia ẽ:

Expanded text:
is: et vox Veritatis impletur, qua dicitur: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni o
Abbreviated transcription (Latin):
RI MA
lectionis huiꝰ
euuangłice que¬
stio animũ pulsat: quomͦ post
resurrectionem. corpus domini¬
cum uerum fuit: qđ clausis ia¬
niuis. ad discipulos ingredi po¬
cuit: Sed sciendum nobis ẽ. qd̃
diuina operatio. si tatione comp̃¬
henditur. ñ ẽ. ammirabilis: nec
fides habet meritum: cui huma¬
na racio prebet experimentum:
Sed hec ipsa redemptoris nr̃i oꝑaen
quȩ ex semetipsis comprehendi
nequaquam possunt: ex alia eiꝰ
operatione pensanda sunt: ut
rebus mirabilibus fidem prebe¬
ant facta mirabiliora Illud enĩ
corpus dñi intrauit ad discipu¬
los. ianuis clausis: qđ uidelicet
ad humanos oculos ꝑ natiuita
sis ianuis. post resurrectionem
suam. in ęternum iam uicturus
intrauit: qui moriturus uemieis.
ñ aperto utero uirginis exiuit:
Sed quia ad illud corpus qđ uide¬
ri poterat. fides intuentum du-¬
bitabat: ostendit eis ꝓtinus ma-¬
nus et lacus: Palpandam carnẽ
prebuit: quam clausis ianuis

Expanded text:
rima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitasis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero virginis exivit? Sed quia ad illud corpus, quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus ac latus: palpandam carnem praebuit, quam clausis januis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾o: Gregorꝰ serũ seruoꝵ di.
AE sacta misarim
sollempnia. ex his que diebus
certis in hac ȩccła legi ex more
solent: sc̃i cuuangłis quadra¬
guita lectiones exposi: &x qua¬
rundam quidem dictata erpo¬
sitio. assistenti plebi est per
notanium recitata: ꝙaumndã uͦ
erplanationem coram ppło ip̃e
loquitus sum. atꝙ ita ut io¬
quebar excepta ẽ: ẜ quidam
fe sacri uerbi studio feruen¬
des antquã ad postci modũ
ea que dixeram. subcili ei acio¬
ne ꝑducerem: transtuleniq ios
recte ego qͣsi quib dam fan simni¬
les dixerim: qui pꝰ escas cade pe¬

Expanded text:
po, Gregorius servus servorum sacra missarum solemnia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar excepta est. Sed quidam fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appe
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝑ euuangłistam scripte sins
mnuemiunt᷑: nequaqͣm mouerii
am frat̾intatem debet: quia si uis
ã me diuersis temporib dicte ses
cthionibus intenta. si predictums
locum eugłi inuenit sub lieb q¬
tate. ꝓlatum: uel easdem omeli as
reppenc itaut predix ñ eẽ dispos¬
tas as inemendatas remansisse
coscat: et uixta eas quas per
ptaem portitorem mittere stu
dirrigat: nulloq modo illas
sinendatione remanere ꝑmit¬
t dicȩ autẽ in scrinio sc̃ȩ ex
fontua frat̾nitate longe sunt.
hiueniant unde in his quȩ
emdatȩ sunt certiores fiant:

Expanded text:
ante per evangelistam scriptae sunt inveniuntur, nequaquam movere tuam fraternitatem debet, quia sicut a me diversis temporibus dictae sunt, ctionibus intenta, si praedictum locum Evangelii invenerit sub dubietate prolatum, vel easdem homilias repererit ita ut praedixi non esse dispositas, has inemendatas remansisse cognoscat, et juxta eas quas per praesentem portitorem mittere studui corrigat, nulleque modo illas sine emendatione remanere permittat. Editae autem in scrinio sanctae Eforte a tua fraternitate longe sunt, hic inveniant, unde in his quae emendatae sunt certiores fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
qui salubriter intus uiuebat. S
concessa pocestate p̃dicationis:
concessis uirtuitum miraculis: qͥd
redemptor nrͣ̃ subiungat audia¬
mus Gratis accepistis: gratis datẽ
p̃sciebat namq. nonnullos hocipsr̃
donum accepti sp̃c. in usum nego¬
ciationis inflectere: et miracłoꝵ
signa. ad auaridiȩ obsequium de¬
clinare: Hinc est enim. qd̾ symon
racula concupiscens: ꝑcipere do
parasset: Hinc de cemplo redem¬
ptor nr̃ flagello de resticulis fa
dentium columbas euercit: Co¬
lumbas quippe uendere ẽ: impo¬
sicionem manus. qua sp̃c sẽs acci¬
pitur: ñ ad uite meritũ. sed ad piȩ
ꝓ humana gra largiunt᷑: atq de
largitate eadem. laudis solummͦ
retributionem querunt. Hi nimi¬
rum. qđ gratis acceptum ẽ. gratis
ñ cribuunt: quia de impenso offi
cit manus suas ab om̃i minnere:
Neq enim dic̃. qui excutit manus
suas de miinere: s adixit ab
omni: quia aliud ẽ. munus ab
obsequio: aliud munus a mani:

Expanded text:
qui salubriter intus vivebat. 4. Sed qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor noster subjungat audiamus: Gratis accepistis, gratis date. Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon racula conspiciens, percipere donod male comparasset. Hinc de templo redemptor ndentium columbas evertit . Columbas quippe vendere, est impositionem manus, qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemipro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt: quia de impenso offictit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit, Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu,
Abbreviated transcription (Latin):
guȩ in signum sunt. ñ fidelibus
s infidelib. Unde et isdem p̃di¬
cator egregius. qui ad p̃dicati¬
onis uerba dormientẽ cadentẽq
de fenestra euticum. atq a uita
funditus extinctum. corã cunctis
infidelib orando suscitauit: mi¬
litenȩ uemiens. & plenam infide¬
lib insułascieis. patrẽ publii dis¬
sinteria febribq uexatum oran¬
do saluauit: peregrinationis
suȩ cõmitẽ et sc̃e p̃dicationis ad¬
iutorem timocheum. ex infirmi¬
tate stomachi lassescentem. ñ u̾bo
curat: sed medicinali arte repa¬
rat: dicens. Modico uino ucere
ꝓpt̃ stomachum: et frequentes
tuas infirmitates Qui gͦ infirmũ
infidelem una prece saluat: cur
egrocum socium prece ñ roborat:
Quia nimirum. ille foris ꝑ miracu¬
lum sanandus erat. qui uiuus¬
interius ñ erat: ut ꝑ hoc qd̾ ex¬
terior pocestas ostenderet. hũs
ad uitam interior uirtus amina¬
ret Egrocanti autem fideli soci¬
o. ex hibenda foris signa ñ fueran:

Expanded text:
n signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando sanavit . Peregrinationis vero suae comitem, et sanctae praedicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
cum audiret uitam aliam esse.
crederet: quis inuisibilia uisi¬
bilibus preferret: Sed ad salu¬
tem redeuntib infirmis: adui¬
cam resurgentib morcuis: car¬
nis mundiciam recipientib le¬
ꝓsis: ereptis a iure immundoꝵ
sp̃uum demoniacis: cot uisibi¬
lib miraculis exactis: quis nos
crederet qđ de inuisibilib audi¬
ret: Ad hoc quippe insibilia mi¬
racula choruscant: ut cordaui¬
dentium. ad fidem inuisibilium
ꝑtrabant: ut ꝑhoc qđ mirum
foris agitur: hoc qđ intus ẽ. lon¬
ge mirabilius esse sentiatur:
Unde nunc quoq cũ fidelium
numerositas excreuit: intra
scãm ecclesiam multi sunt qui
uitam uirtiicũ cenent. et signa

Expanded text:
cum audiret vitam esse aliam cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam virtutum ten
Abbreviated transcription (Latin):
dus ñ ẽ. Si enim rumam sui do¬
mus quassata minaretur: quisqͥs
in illa habitaret. fugeret: ꝙ qui
stantem dilexerat: recedere qͣm¬
totius a cadente festinaret. Sigͥ
mundꝰ cadit. et nos eũ amando
amplectimur: opprimi uolumꝰ
potius quam habitare: quia nul¬
la nos ratio a ruma illius sẽpa¬
rat: quos eius passionib amor
ligat Facile gͦ ẽ. nunc iam cum
destructa om̃ia cerminus. animũ
nr̃m ab eiꝰ dilectione dissungere:
s illo hoc in cempore difficillimũ
funit. quo p̃dicare cęloꝵ regnum¬
ininsibile mictebant᷑ cũ longe
lateq om̃ia cernerent florere
regna t̾rarum Unde. et adiuncta
sunt p̃dicatorib scĩs miracula:
ut fidem uerbis daret uirtꝰ osten¬
sa: & noua facerent qui noua pre¬
dicarent: Nc̃ inhac eadem lecti¬
one subiungit᷑ Infirmos curate:
mortuos suscitate: leꝑsos munda¬
te: demones eicite: Norente mũ¬
do. crescente humano genere.
dui in hac uita subsistente carne.
exuberante rerum opulentia. qͥs

Expanded text:
dus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuitcum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis
Abbreviated transcription (Latin):
Ibreuis ẽ. lectio recitata:
trem se nosse dissimulat: & q̃ei
mater sit. qui ꝓpinqui: ñ per co¬
gnationem carnis. sed per con¬
iunctionem sp̃e. designat: dic̃s.¬
Quȩ ẽ. mat̾ mea: et qui sunt fr̃s
mei: Quicũq fecerit uolunta¬
tem patris mei qui in celis est:
ipse m̃s fr̃. & soror. & mater est
Quib nob̃ uerbis. quid aliudin¬
nuit. nisi qd obsequentes ussi¬
onib suis multos ex gencilitate
colligit: et iudeam. ex cuiꝰ car¬
ne est genitus. ñ cognoscit Und̾
et mater eius. cum quasi ñ agno¬
scicur. foris stare ꝑhibetur: qͥa
uidelicet sẏnagoga. iccirco ab
auctore suo ñ recognoscitur:
quia legis obseruationẽ tenens.
sp̃italem incellectum ꝑdidit:¬
& sese ad custodiam licterȩ. foris
fixit Sed cum is qui uolun¬
catem patris fecerit. soror & fr̃
dm̃ dicitur: ꝓpter utrunq sexũ
qui ad fidem colligit᷑. mirũ ñ ẽ:
mirandum iͦ ualde ẽ. quomͦ eti¬
am mat̾ dicatur: Eideles enim
discipłos. fr̃s uocare dignatꝰ ẽ:

Expanded text:
brevis est lectio recitata, trem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spsunt fratres mei? Quicunque enim fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uelut mortuos plangeret: si ñ
obtulisset Cum gͦ ad illud t̃ri¬
bile examen districtus iudex
uenerit: quid nos uiri dicemꝰ.
cum eius feminȩ głam uiderimꝰ:
De debilitate mentis sue quȩ tẽ
erit uiris excusacio: quandoħ
ostenditur. quȩ cũ scło sexũ uicit:
et asperam redemptoris iuam:
su quippe uirtutũ ita iam pla¬
na facta est: ut ꝑ eam feminis
libeat ambulare: Despiciamꝰ
cuncta p̾sentia Nulla sunt etemͣ:
que transire possunt: Turpe sit
diligere: quod constat citius pe-¬
rire: Non nos cerrenarum rerum amor
suꝑet: non suꝑbia inflet: ñ ira
dilamiet: ñ luxuria polluat: ñ
inuidia consumat Amore nr̃o
uincere nosmetipsos Q uod si
ꝑfectȩ agimus: ñ solum immi
nentes penas euademus: s cõ¬
mum cum martẏrib gła remu¬
ꝑsecucionis deest: habet cam̃
& pax nr̃a martẏriũ suũ: quia
& si carnis colla ferro ñ subdimꝰ:
spiritali tam̃ gladio. carnalia
desideria in mente trucidamus:¬

Expanded text:
velut mortuos plangeret, si non velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et sexum vicit? et asperam Redemptoris viam; usu quippe virtutum ita jam plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. Non nos terrenarum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consumat. Amore nostrvincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, nentes poenas evadimus, sed communi cum martyribus gloria remupersecutionis deest, habet tamen et pax nostra martyrium suum: quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spirituali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus
Abbreviated transcription (Latin):
sules extitissent Uicit gͦ beata
felicitas martẏres: quȩ tot ante
se morientib filiis ꝓ xp̃o. freq̃n¬
ter occubuit: quia ad amorem
illius. sola sua mors minimȩ suf¬
fecit Consideremꝰ fr̃s hanc fe¬
minã: consideremꝰ nos qui m̃b̾s
corporis. uiri sumus: in eiꝰ com¬
paratione. quid existimabimͣ:
Sepe namq agenda aliquabo¬
na. ꝓponimus: s si unus contͣ
nos leuissimus sermo ab ore ir¬
ridentis eruꝑit: ab incentione
actionis nr̃e fracti ꝓtinus. et
confisi resilimꝰ. Ecce nos plerus
a bono oꝑe uerba ruocant: feli¬
citatem uͦ. a sc̃a ineentione fran
gimus: hec ad regnum. etiam ꝑ
ferrum exiit: ncb̃q esse quod
obsistebat. existimauit: Nos ad
precepta dominica. largiri nr̃a
saltim suꝑflua nolumus: hec.
ñ solum deo suam substantiam
contulit: sed ꝓ illo etiam ꝓpͥã
carnem dedit: Nos. cũ ex diuina
iussione filios amictimus. sine
consolatione lugemus: hec eoˢ

Expanded text:
sules exstitissent. Vicit ergo beata sules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffecit. 4. Consideremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione franggimus; haec ad regnum etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aestimavit. Nos ad praecepta dominica largiri nostra saltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ sp̃s. amauit Qui dũ
ꝑ carnem ad penas trepidat:
lendo uoluisset: sic̃ nos qͦq.
cũ gaudium querimꝰ salutis:
amarũ poculum sumimꝰ pur¬
gationis Amaritudo quidẽ
in poculo. displicet: sed resti¬
tuenda ꝑ amaritudinẽ salus
placet: Amauit gͦ iuxta car¬
nem felicitas. filios: sed pre
amore cȩlestis patriȩ. mori co
ram se uoluit. quos amauit:
Ipsa eoꝵ uulnera accepit: s: ipsa
in eis ad regnum p̃uementibus.
excreuit Rectȩ gͦ hanc femi¬
nam ultra martyrẽ dixerim:
quȩ tociens in filiis desiderabi¬
liter extincta . Dum multiplex
martyrium obtinuit: ipsã qͦq
margyrii palmã uicit fercur
apud ueteres mos fuisse: ut qͥsqͥs
consul existeret: iuxta ordinem
tempoꝵ. honoris sui locũ tenẽt:
At si quis posterius ad consulatũ
ueniens. consul ñ semel s bis
fortasse aut cercio fieret: etiam
illos laude & honore transcen¬
deret: qui. ñ plusqͣm semel con¬

Expanded text:
virtutem spiritus amavit. Qui dum virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, lendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa ẽ: quia quem uerbo dixit:
digito ostendit Non gͦ hanc fe-¬
minã martẏrem: s plusquam
martẏrem dixerim: quȩ septẽ
pignorib ad regnum p̃missis:
totiens ante se mortua ad penas
pͥma uenit: sed ꝑuenit octaua
Aspexit mater et cruciata & im¬
ꝑcerrita. filiorum morcẽ: spei
gaudium adhibuit: dolorem
nature Timuit uiuentibus:
gauisa morientib. Optauit
nullũ post se relinquere: ne si
quem haberet suꝑstitem. non
posset habere consortem: Nemo
cius cor morientib filiis. etiam
carnalis affectus minimȩ pul-¬
sauit: Neq enĩ filios quos car-¬
nem suã esse nouerat. sine dolo¬
re pocerat mortentes uidere: s
erat uis amoris interior. quȩ do¬
lorem uinceret carnis: Unde et
passuro petro dicitur Cum se-¬
nueris. extendes manus tuas: et
alius te precinget: & ducet quo
ñuis Neq enim si plenissimȩ
petrus nollet ꝓ xp̃o pati potu¬
isset: s martẏrium qd ꝑ infir¬
mitatem carnis noluit: per

Expanded text:
citur praedicando. Quasi enim  Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, mi mente generatur. 3. Ad quam rem prima venit, sed pervenit octava. beata Felicitas, cujus hodie nataliperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. Nemo tuere ne mortuos praemittant. carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nollet pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per