comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mina uasa coquendi causa parata. eo¬
pro eo qd ebulliat in ea aqua igne subiecto. ut
altius uapoi emittatur. unde et bulla dr. quȩ
in aqua uenti intus sp̃u sustentatur. Patella di¬
cta. quasi patula olla. est enim oris patentiorib
Cacab et cucuma a sono feruoris cognominan¬
tur. Hec in grecis et latinis cõmunia nomina
habent. s utrũ latini a grecis. angreci a latinis
hȩc uocabula mutuassent incertum est. Lebe¬
te eneȩ sunt. greco sermone uocate. Sunt enĩ
ollȩ minores inusu quoquendi parate. Sar¬
tago ab strepitu soni uocata. quando ardet
in ea oleum. Tripedes appellate. qđ trib pedi¬
b constent. Has greci tripodas uocant. Mola
a sui rotunditate uocata ut mala pomorum.
sic et greci. Cribrum dictum. qđ ibi currat
frumentum quasi currifrum. Rotabulum.
dictum apro ruendo stercora siue ignem pa¬
nis quoquendi grã. De uasis repostoris .uiii.
atophilacium archa est ubi colliguntur
ea quȩ intemplo ad indigentiã paupe¬

Expanded text:
ia vasa coquendi causa parata copro eo quod ebulliat in ea aqua igni subiecto, ut altius vapor emittitur. Unde et bulla dicitur, quae in aqua venti intus spiritu sustentatur. Patella quasi patula; olla est enim oris patentioribus. Caccabus et cucuma a sono fervoris cognominantur. Haec in Graecis et Latinis communia nomina habent; sed utrum Latini a Graecis an Graeci a Latinis haec vocabula mutuassent incertum est. Lebetae aeneae sunt Graeco sermone vocatae; sunt enim ollae minores in usum coquendi paratae. Sartago ab strepitu sonus vocata quando ardet in ea oleum. Tripedes appellatae quod tribus pedibus constent: has Graeci tripodas vacant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic et Graeci. Cribrum, quod ibi currat frumentum, quasi currifrum. Rutabulum dictum a proruendo stercora, sive ignem panis coquendi gratia. § 9 De vasis repositoriis. Gazophylacium arca est ubi colliguntur in templo ea quae ad indigentiam paupe
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥbusdã quare interceteras liberales dis¬
ciplinas. medicinȩ ars ñ contineat᷑: ꝓpt̃ ea q
illȩ singulares continent causas. ista uͦom
mũ Nã & gramaticã medicꝰ scire iubet᷑.
ut intelligere. ł ex pon̾e possit q̃ legit. Sum¬
lit̃ & rethoricã. ut ueracibꝰ argum̃tis uale¬
at de finire quȩ tractat. Nec ñ & dialeticã.
ꝓpt̃ infirmitatũ causas racione ad ibita. ꝑ¬
Non alit̃ &. geomeͥtã. ꝓpt̃ qualitates regionũ.
nlocoꝵ sit̾. inqͥbꝰ doceat. quid quẽq obseruare
ꝑhanc disciplinã facta legunt᷑. Sic̃ de dedauld
legt᷑. qͥ aspũ inmudo. saulẽ arte modulacioĩs
eripuit: Asclepiades quoq medicꝰ. freneticũ
quemdã. ꝑsimphoniã pristinę sanitati resti¬
tuit: Postremo ⁊ astrononiiã notã habebit.
ꝑquã comtemplet᷑ racionẽ astroꝵ. ⁊ inuta¬
ciones tempoꝵ: Nam sic̃ ait quidã meticoꝵ

Expanded text:
busdam quare inter ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita peNon aliter et Geometriam propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare per hanc disciplinam facta leguntur; sicut de Davidlegitur, qui a spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit. Asclepiades quoque medicus phreneticum quendam per symphoniam, pristine sanitati restituit. Postremo et astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationes temporum. Nam s
Abbreviated transcription (Latin):
piocinȩ. alia liquida. alia arida. et afferũ¬
tur extirrena colofonia unde etiã nom̃ colo¬
fonia resina sũpsit. Lix grecũ nomen ẽ qͣm
illi pisa uocant. alii uolunt ex pino picem
locari. Hȩc agrecis appellat᷑ clonia nos rama¬
lem dicere possimiꝰ. cuiꝰ ꝓbabilis. splendens le¬
nis et munda. Creandaruĩ arborũ naturalit᷑
tia st̃ genera. Aut enĩ sua sponte nascunt᷑.
alt ex seminib fortuitu iacentib surgunt.
aut ex radicib pullulant. Nam cetera usꝰ
inuenit fauente natura. Omnia poma
latine feminini fere generis exceptis paucis.¬
Item hoc buxũ. licet et hȩc. dicat᷑. buxꝰ. Nam
suꝑfluã quidam uolunt facere discretionẽ
ut hec buxus de arbore dicamus : buxum uͦ
de ligno cõposito. De aromaticis arborib .uiii.

Expanded text:
πευκίνη, alia liquida, alia arida: et adferunπευκίνη, alia liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere Item hoc buxum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito. De aromaticis arboribus .
Abbreviated transcription (Latin):
ne dr. Ex his ad usum uitȩ pͥmũ est ispanũ.
scdm uiride. terciũ cõmune. Amurca olei
pars aquosa ab emergendo dicta id est quod
oleo se mergat. et fex sit eiꝰ. Hanc greci amul¬
ẽ uocant. ex latina lingua trahentes uo ca¬
bulũ. Gi umen grecĩ nomen est. ħenĩ illi gũ¬
mi dicunt. Resinã greci rethinã uocant. Rei
eũ grece dr: qͥcqͥd manat. Est enĩ lacͥma sudo¬
re exalata lignorũ. ut cerasi. lintici balsami.
uel reliquarũ arborũ. siue uirgultorũ. quȩ
sudare ꝓdunt᷑. sicut et orientis ligna õdorata
sicut guita balsami. ac ferularũ uel sucinorũ.
cuiꝰ lacͥma durescit in gẽmã. Prima ẽ resina
terebintina. omniũ prestantior. Affert᷑ autẽ
xx arabie patria. atq iudea et siria cipro. et af¬
srica. et insulis qͦ cicladib. Scda est latiscina.
quȩ mastix uocat᷑. hec exchio insula depor¬
sat᷑. Tercia pinalis quarũ alia pitines. alia

Expanded text:
ne dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, ne dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci ῥητίνην vocant; ῥεῖν enim Graece dicitur quidquid manat. Est enim lacre exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum, sive virgultorum, quae sudare produntur, sicut et odorata Orientis ligna, sicut gutta balsami, ac ferularum, vel succinorum, cujus lacryma durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina omnium praestantior. Affertur autem ex Arabia Petraea, atque Judaea, et Syria, Cypro, et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum alia πιτυΐνη, alia
Abbreviated transcription (Latin):
inmodũ radiorũ. Paphe a papho insula dic¬
te unde priꝰ allate st̃. Liciniȩ eo qđ optimu̾
dent lum̃. nam lichnis lum̃ ẽ. uñ et lignũ po¬
men accepit. q aptũ est fiãmis et lumini Pau¬
sia quã corrupte rustici pusiã uocant auridi
oleo. et suaui apta. et dicta pausia. qł paueatͭ.
id est tundat᷑. Unde et pauimentũ. Siria di¬
cta proeo qđ de siria ẽ allata. siue qr nigra est.
Crustumia. idẽ et uolimis dicta. eo qd uolã eõ¬
pleat magritudine. h ẽ mediã manũ. nic
inuolare dicimꝰ. Q uidã autẽ uolemũ galiea¬
iingua bonũ et masũ intelligunt. colimbades
appellatȩ. oleũ autẽ ab olea nominatũ. Nam
it diximus olea ẽ arbor. uinde diriuatio fit
oleũ. s quod ex albis fuerit expͥressũ uocatur
spanũ. a grecis honfacion appellatũ. Quodaũ
ex fulus et ñdũ maturis fuerit expressũ: ui¬
ride appellat᷑. qđ uͦ ex niniũ maturis. cõmu¬

Expanded text:
in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dicin modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eo quod optimum dent lumen; nam λυχνίς lumen est. Unde et lignum nomen accepit, quia aptum est flammis et luminibus. Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia quod paviatur, id est tundatur; unde et pavimentum. Syria dicta pro eo quod de Syria est adlata, sive quia nigra est. Crustumia idem et volemis dicta, eo quod volam conpleat magnitudine, hoc est mediam manum; unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallingua bonum et magnum intellegunt. Colymbades appellatae . . . Oleum autem ab olea nominatum: nam, ut diximus 62, olea est arbor, unde derivatio fit oleum. Sed quod ex albis fuerit olivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκιον appellatum; quod autem ex fulvis et nondum maturis fuerit expressum, viride appellatur; quod vero ex nimium maturis, commu
Abbreviated transcription (Latin):
dere mella. Sabucus. mollis et ꝑuia arbor. Rã¬
nus genus est rubi. quã uulgo senticẽ ursinã
appellant. asꝑm nimis et spinosũ. Sentix dic¬
ta. asitu qđ est cerra inculta. in qua sentices
spineq nascunt᷑. Maiores autẽ nri omnẽ ar¬
borẽ spinosã ueprã dicebant. qđ ui prendat.
Oleaster dictus. qđ sit foliis oliue similibs
latiorib arbor inculta atq filuestris. amara.
atq infructuosa tui insertus oliue ramus.
uim mutat radicis. et uertit eã in ꝓpã qͣlitatẽ.
Lacrima oleastri arboris duplex Alia enim
gũni similat. sine ullo qualitatis morsu. A¬
lia ãmoniaci guttã ex stillatione collectã. ac
arbor est. fructus oliua. sucũ oleũ. Est autẽ ar¬
bor pacis insignis. cuiꝰ fructꝰ diuersis noĩb ap¬
pellatur. Orcades oliuae. greca ethimologia
a similitudine testiculorũ uocate. qd̾ greci
orcis uocant. Radiolȩ. proeo qđ longe suntt.

Expanded text:
dere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamdere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta in qua sentices spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pte uulgo lorandrũ uocat᷑ quod sit folus lau¬
ri similis. flore ut rosa arbor uenenata. interfi¬
cit enĩ animalia. et medet᷑ serpentũ uexatio¬
nes. Erbitũ uocauerunt pastores. eo qđ̃ uce
herbȩ p̃beatur pecorib uͥpascua desunt. Lur¬
bicus qdđ de uno cespite eius multe uirgule in
surgunt quasi turba. Stippa uocata. Nt. quou
exea stipentur tecta.Hinc et stipula ꝑdiminu.¬
tionem. Arundo dicta qđ cito arescat. Hanc
ueteres cannã uocauerunt. arundinẽ postea
uarro dixit. Sciendũ est sane qđ latinũ can¬
na de ligua hebrea sumpsit. Apud cos enim
calamus canrna dr̃. Cicuta autẽ est. qđ est int̾
cannarũ nodos. dicta qđ lateat. In indicis sta¬
gnis nasci harundines calamiq dñr. ex quoꝵ
radicib expressũ suauissimũ sucũ bibunt.
Unde et uarro att. Endica non magna in arbo.¬
re crescit harundo. Illius et lentis premit᷑ radi¬
cib humor. dulcia cui nequeant suco sua con-¬

Expanded text:
pte vulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis laupte vulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait 20: Indica non magna in arbore crescit arundo; illius et lentis premitur radicibus humor, dulcia cui nequeant suco conten
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eius calis est ut etiã si arefacta abluat᷑ uires¬
scat. Deinde excisa. atq in humo fixa a radici¬
b sese ipsa dimergat. Mirice. quã latini trama¬
riciũ uocant. ex amaritudine nominata. Gu¬
stus enĩ eius nimis amarus est. Hec arbor in so¬
litudine et saxosa humo nascit᷑. ex qua etiã ar¬
rea arbor sit. Unde et uirgiliꝰ. Littora mirtetis
arborẽ aptã scribunt mulierũ necessitatib plu¬
rimis. Lentiscus. qdđ cuspis ipsiꝰ lentꝰ sit et molł.
Nã lentũ dm̃s qͥeqͥd flexibile ẽ. Unde etlentũ
Huius fructus oleũ desudat cortex resinã q̃ma¬
stix appellat᷑ cuiꝰ plurima et melior. in chio in¬
sula gignit᷑. Terebintus arbor grecũ nom̃ ẽ. ge¬
nerans resinã omniũ resinarũ p̃stantiorẽ. Buxꝰ.
grecũ nomen est. ex parte alatinis corruptũ. Ei¬
xos enĩ appellat᷑ apud eos arbor semꝑ uirens. et le¬
uitate materiȩ elem̃torũ apicib apta. Unde et

Expanded text:
enim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, viresenim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, virescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex qua etiam arrea arbor sit. Unde et Vergilius Georg. 2, 112: arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentum dicimus quidquid flexibile est; unde et lentumHuius fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum; πύξος enim appellatur apud eos. Arbor semper virens et levitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
te efficiunt. Populus dicta. qdđ ex euis calce
multitudo nascat᷑. Cuiꝰ genus duplex est.
Nam altera ẽ alba: altera nigra. Alba autem
populus dicta qi folia eius una parte sunt al¬
ba. altera uiridia. Hȩc g bicolor. habens qͣsi
noctis et dici notas. que tẽpora ortu solis oc¬
casuq constant. generat etiã resinã cirea cri¬
danũ fluuiũ. uel ut alii memorant infinib
siriȩ. Tiliã dicunt uocatã. eo qđ utilis sit ad
usus celorũ. nitore. et leuitate iaculandi. Est
cnĩ genus materie leuissime. Salix dicta.
qd celerit᷑ saliat. hoc ẽ uelocit᷑ crescat. Arbor
lenta uitib habilis iniciendis. cuiꝰ seminis
hanc dicunt esse naturã. ut si qͥs illud in
poculo hauserit liberis careat. s: et feminas
infecundas efficit. Populus autẽ et salix. et ciliũ.
molles materiȩ st. et ad scuplturã apcȩ. Nunen
uocari eo qđ uim habent multã uiroris. Nata

Expanded text:
tae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce tae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est enim genus materiae levissimae. 47. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populus autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
muĩ ꝑforata. lucernarũ tantũ usib necessaria.
fraxinus uocari fertur. qđ magis in asꝑa lo¬
ca montanaq fraga nascat᷑. Hinc ꝑ dtriuati¬
onẽ fraxinꝰ sic̃ a monte montanꝰ. De qͦ ouidiꝰ.¬
fraxinꝰ utilis hastis. Laxus uenenata arbor.
unde et toxica uenena expͥmunt᷑. ex hac arcꝰ
parti et alie gentes faciunt. Unde et poeta. is¬
tireos taxi torquent᷑ in arcꝰ. Istireos autẽ dicit
particos. acer colorib impar. Robur autẽ ge¬
ueralit᷑ dr ex omni materia qͥcqͥd ẽ firmissimũ.
Alnus uocat᷑: qđ alat᷑ amne. Proximo enim¬
loco aquȩ nascit᷑ nec facile extra undas uiuit.
Hinc et tenera et mollis. qr in humecto loconu¬
trit᷑. Ulmus nom̃ accepit. qđ uliginosis locis
et humidis meliꝰ ꝓficit. Nam in montanis et
asꝑis minꝰ leta est. Larex cui hoc nom̃ a castel¬
lo laricio indituł est. exqua tabule tegulis af¬
fixe flãmã repellunt. neq ex se carbonẽ ãbus¬

Expanded text:
mium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. mium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus. De quo Ovidifraxinus utilis hastis. 40. Taxus venenata arbor unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: Ityreos taxi torquentur in arcus. Ityreos autem dicit Parthicos. 337 41. Acer, coloribus impar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. 42. Alnus vocatur, quod alatur amne. Proxima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambus
Abbreviated transcription (Latin):
albis ac fuluis. Ethiopicũ uero qđ p̃stantiꝰ ac¬
cipit᷑ in nullo ẽ maculatũ. s ẽ nigrũ. lene et
corneũ. Est autẽ mareotica palus in india.
Ebenus autẽ crepundus illigat᷑. ut infautẽ
iuisu nigra ũ terreant. Platanꝰ a latitudine
solioru dicta. uel qd̾ ipsa arbor patula sit et
ampla. Nam platos greci latũ uocant. Exp̃s¬
sit huiꝰ arboris scriptura et nom̃ et formã di
autẽ tenerissimis folus ac mollib et uitiũ si¬
milis. Quercus siue quernus. qđ ea soliti erãt
dii gentiũ querentib responsa p̃canere. arbor
multũ annosa. sicut legit᷑ de querru manbre.
sibquo habitauit abraham que fert᷑ usꝙ ad
constantini regis imꝑuł ꝑ multa scła ꝑdurasse.
Huius fructus galla appellat᷑. ex qͥb una agres¬
tis honfaticis dicta parua forma s firmo corpo¬
re. atq nodoso. quȩ medicaminib et incaus¬
tis adhibet᷑. altera balanis. leius ac lenis. et ni¬

Expanded text:
albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius acalbis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius arboris Scriptura et nomen et formam diautem tenerissimis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantini regis imperium per multa saecula perdurasse. Hujus fructus galla appellatur, ex qtis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et ni
Abbreviated transcription (Latin):
conon uocat᷑. idest rotunditas. Hinc et fruc¬
cus eius conos. qr rotunditas eius talis ẽ. ut
conũ imitet᷑. Unde et conifere ciparisse dñr.¬
Huiꝰ lignũ cedro pene ꝓximã habet uirtutẽ.
t̃plorũ qͦ trabib aptũ. inpenetrabili solidita¬
it numꝙͣ oneri cedit. s ea quȩ in pͥncipio fue¬
rit firmitate ꝑ seuerat. Antiqui cipressi ramõ
ppe rogũ constituere solebant. ut odorẽ cada¬
uerũ dũ urerent᷑ oppͥmerent. iocunditate sui¬
odoris. Iuniperus grece dicta stue qd ab ãplo
in angustũ finit᷑. ut ignis. siue qd̾ conceptũ
dui teneat ignẽ adeo ut si prune ex cuis cinere
suerint oꝑtȩ.usq ad annũ ꝑueniant. Phiro
enĩ ap̃ grecos ignis dr. Iuniperus autẽ alia
parua alia magna est. Ebenus in india et e¬
thiopia nascit᷑. qͥ cesus durescit in lapidẽ. cuiꝰ
lignum nigrũ est. et cortex leruis ut lauris in¬
dicũ maculosũ est in paruulis distinctioib

Expanded text:
κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et frucκῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, quia roconum imitetur, unde et conifere ciparissi di lignum cedro pene proximam habet virtutem, templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece dicta sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex eius cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim apud Graecos ignis dicitur. Iuniperus autem alia parva, alia magna est. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, qui caesus durescit in lapidem. Cuius lignum nigrum est et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Q̃ uita eiꝰ defiuens rigore uel tepore in solidi¬
tate ditrescit. et gẽmã facit. de qualitate sua no
men accipiens. id est sucinũ. eõ qđ sucꝰ sit arboris.
Dinus credit᷑ ꝓdesse eunctis quȩ sub ea seruant᷑.
sic̃ ficus nocere oĩb. Abies dicta qđ precetiris ar¬
borib longe eat. et in excelsũ ꝓmineat. cuiꝰ nata
expers est terreni humoris ac ꝑ inde habilis atq
rinos q exea naues fiunt Hanc quidã galb¬
cũ nocant ꝓpt̾ candorẽ. est autẽ sine nodo. Ce
la add cupressi similitudinẽ respondent. Lig
nũ ũ iocundi odoris est et diudurans. nec aci¬
nea uiqͣ ext̾minat᷑. De qua ꝑsius. et cedro as¬
fiunt. Huiꝰ ligni resina cedria dr̃. que in conser¬
uandis libris adco est itilis. ut pliniti exea nec ti¬
neas patiant᷑. nec tẽpore consenescant. Nascit᷑
in ereta affrica atq siria. Ciparisuis grece dr̃. qd̾
caput eiꝰ a rotunditate in acum̃ erigit᷑. Nñ et

Expanded text:
nit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in solidinit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est sucinum, eo quod sucus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. Abies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atquerinos; quia ex ea naves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedlia ad cypressi similitudinem renum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro difiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria. Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
homines glande uirerunt. Suberies arbor ex
qua ualidissimus cortex natatoriꝰ extrahit᷑. et
ideo appellata suberies eo qd fructus eiꝰ sues ecdtͣ
P orcorũ enĩ sunt alim̃ta ñ hominũ. et dicta su¬
beries. quasi subedies. Fagus. et esculus arbores
b olim homines uixerint. cibũq sũpse rint es¬
cãq habuerint. Nlam esculus ab esca dr̃. fagus
uocant. ideo a grecis tale nom̃ accepit eo qd̾ ligni
eius fructus sit dulcis. X ilo qͥppe dicunt lig¬
nũ. licon dulce. Huius arboris pomo sucꝰ exp̃s¬
sus: acatia a grecis dr. Pistacia qđ cortex pori
eiꝰ. narcti pistici odorẽ referat. Pinꝰ. arbor picea.
ab acumine foliorũ uocata. Pmũ enĩ antiqͥ acu¬
tũ noĩabant. Pinũ autẽ aliã pitm. aliã grecipe¬
cucen uocant. quã nos piceã dicimꝰ. eoqd desu¬
det picem. Nam et species ibi differt̃. In germa¬
me autẽ insulis. huiꝰ arboris lacͥima electrũ gig¬

Expanded text:
homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt. Porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et earum olim homines vixerunt ac cibum sumpserunt, escamque habuerunt. Nam aesculus ab esca dicta, fagus vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe dicunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo sucus expressus acacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici odorum ruferat. Pinus arbor picea ad acumine foliorum vocata; pinnum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam πίτυν, aliam Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gig
Abbreviated transcription (Latin):
dur o corio tecti. Atcontra poma oiã mollia
mala dicta. s cũ adiectione terrarũ in qͥb
anteanata suut. ut ꝑsica. punica. maciana cido¬
tine nux longa uocat᷑ Hanc alii nucidauocãt.
quasi minorẽ nucẽ. De qua uirgiliꝰ. Cũ se nur
plurima silius induit inflorẽ. Cunctis eni ar¬
borib pͥor sẽ in florẽ conũtit. et ad inferendapo¬
ma arbusta sequentia p̃uenit. Auellane ab a¬
nate st̃. Hec a grecis pontice appellant᷑ eo qđd cir¬
ca ponticũ mare habundant. Castaneã. latim
a ꝗreco appellant uocabulo. Hanc enĩ greci ca¬
mocdũ cesticulorũ intra folliculũ reconditi sint.
qui dũ eiciunt᷑ quasi castrant᷑. Hcc arbor simul
ut exeisa fuerit. tamꝙͣ silua expullulare consu¬
euit. llex ab electo uocata. Huiꝰ cnĩ arboris fru¬
ctum homines pͥmũ ad uictũ s elegert̃. Unde
et poeta moitales pͥmmi ructabant: gutcure glã¬
dem. Prius enim quã frum̃ti esset usus antiqui

Expanded text:
duro corio tecti. At contra poma oduro corio tecti. At contra poma omala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut Persica, Punica, Matiana, Cydotine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem. De qua Virgilius: Cum se nux plurima silvis induet florem. Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Abellanae ab Anatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci καmodum testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expullulare consuevit. Ilex ab electo vocata; huius enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
a grecis uocata quam latim rubum appellant. eo
quod fructus et uirgulta enus rubent. Est enĩ mo¬
ra siluestris fructus afferens. qͥb in deserta cãpoꝵ
pastorũ fames ac penuria confouet᷑. Huius foli¬
a suꝑiactata serpenti fertur int̾imi. Si comorꝰ
sic̃ et morꝰ. greca nomina sunt. Dicta aittẽ sico¬
morus. eo qd sit foliis similis moro. Hanc latini
celsam atpellanit ab altitudine. qi ñ est breuis
ut morus. Nux appellata qđ umbra uel stillici¬
diũ foliorũ cius ꝓximis arborib noceat. Hanc¬
alio noĩe latini uigulandẽ uocant quasi io¬
uis glandem fuit enĩ hec arbor consecrata io¬
III. Cuius pomũ tantã um habet. ut missa in¬
ter suspectos herbarũ uel fungorũ cibos qͥcqͥd
in eis uirulentũ est exsudet. rapiat atq extin¬
guat. Nuces autẽ dicunt᷑ omnia poma cecta
corio duriore. ut pinee nuces auellane. glandes.
castanee amigdal&. Hinc et nuclei dicti qđ sint

Expanded text:
a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta eius rubet. Est enim mora silvestris, fructus adferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Huius folia superiactata serpenti, fertur interemi eum. Sycomorus, sicut et morus, Graeca nomina sunt. Dictus autem sycomorus eo quod sit folia similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribalio nomine Latini juglandem dicunt, quasi Jovis glandem: fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tantam vim habet, ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, elidat, rapiat, atque exstinguat. Nuces autem generaliter dicunt omnia poma tecta corio duriore: ut pineae, nuces, avellanae, glandes, castaneae, amygdalae: hinc et nuclei dicti, quod sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ditate uocat᷑. feratior est enĩ arboribꝰ ceteris. Nã
terq quat᷑q ꝑ singulos annos generat fructũ.
atq altero maturescente alter aborit᷑: Hinc et
carice a copia noĩate. Ficus egiptia fecundior
fert᷑ cuiꝰ lignũ in aqua missũ ilico mergit᷑. Et
cũ in limo aliquandui iacuerit. dcinde in su¬
ꝑficiem sustollit᷑ uersa uice naturȩ quando ma¬
defactũ debuit humoris pondere residere. An¬
tea athlete ficis alebant᷑: priꝙͣ eos pitagoras exer
eitatos ad carnis usũ qͥ forcior cib ẽ cñstulisset.
A senib in cibo sepiꝰ sũptȩ ficus. rugas eoru fẽ¬
runt᷑ distendere: Tauros autẽ ferocissimos ad
fici arborẽ conligatos. repente mansuescere dli¬
cunt. Capsicus appellata. eo qd parietes quib
innascitꝰ carpit. Rũpit enĩ et ꝓdit ex latebris
qͥb concepta est. Alii cap̃scũ putant dictum.
ql feus arbor eius remedio sacundet᷑. Morus

Expanded text:
ditate vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. Nam ditate vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. Nam terque quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletcitator ad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus, rugas eorum feruntur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem colligatos repente mansuescere dicunt. Caprificus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus
Abbreviated transcription (Latin):
lingua uocata exqua ꝓfuuit lentus suẽ qͥaloco
amoniacꝰ nominat᷑. Mespila arbor spinosa fru¬
tus similitudine malorũ. s paulo breuiori unde
et appellata. qđ pilule formulã habeant eius po¬
ma. Pirus uocata uidet᷑. qđ in iquis speciẽ defor¬
mata ẽ. Nã hoc genus abamplo mneipit et in an¬
gustũ finit sicut ignis. Pirus autẽ fructus eius
pira ẽ. Cuiꝰ multȩ species exquib crustumia
st̃ pira ex parte rubentia ab oppido crustunio
nominata. Poma piri ium̃tis imposita uel si
pauca: uehem̃ter onerosa esse dñr. Cerastis a ce¬
raso urbe ponti uocata. Nã lucullus cũ cerasũ
ciuitatẽ ponti delesset. hoc genus pomi inde ad¬
uerit. t a ciuitate cerasiũ appellauit Arbor au¬
tẽ cerasus. pomũ cerasiũ dr. Hoc etiam et ante
lucullũ erat initalia s durił. Unde et cornũĩ
appellatũ est. Est autẽ apta hastilib undde et iur
gilius. bona bello cornus. Fĩcus latine a fecun¬

Expanded text:
lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus: unde Vergilius Georg. 2, 448: Bona bello cornus. Ficus Latine a fecun
Abbreviated transcription (Latin):
sita. qđ in ceteris arborib rarũ est. Mella q̃
geri loton appellant. qđ uulgo ꝓpt̾ formã et.
colorẽ. faba sirica dr̃. Arbor est enĩ magna
sructũ ferens comestibilem maiorẽ piꝑe gus¬
ui suauẽ. unde et mella uocata ẽ. soquimel¬
la quã latini obcolorẽ prunũ uocant. alii
amultitudine enixi fructus nxã appellant.
cuꝰ generis damascina melior. a dlamasco op¬
pido unde priꝰ asportata ẽ dicta. cuiꝰ solum
romũ stomacho mederi ꝓbat᷑. Nam ocera no¬
da ꝑhibent᷑. Hec sola arbor gũmi glitinosũ
õpactiuũ distillat. qđ et medicꝰ et seripto¬
ns utunt᷑: Oleomella nascit᷑ in palmaria Ri
euitate. ex eo ita appellata qđ exeiꝰ trii
Soleũ desiuat. in crasitudine mellis sapo¬
eslau. P omelida sorbo similis medio cris
arbor et fiore candidulo. dicta qđ sit fructus eĩ
dulcis. et acuto sapore cõmita. hec arbor etate
durat exigua. Melofos arbor. in affrica. punica

Expanded text:
sita, quod in caeteris arboribus rarum est. 9. Mella, quam sita, quod in caeteris arboribus rarum est. 9. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syriaca dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, majorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. 10. Coccimela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica
Abbreviated transcription (Latin):
utendũ. nt medicare pocius ñ alere uideantur.
Malum ꝑsicũ. cuiꝰ breuis admodĩ uita conces¬
saest. trium generũ fertur ẽẽ. duraciniũ arme¬
nacũ. et ꝑsicii. Duraciniũ nuncupat᷑. eo quod
pmũ genꝰ eiꝰ ab armenia sit aduectũ. Persicũ
uocatũ. qd̾ cã arborẽ pͥmũ in egipto seuerit ꝑ¬
suis aquo se oriundos ptolomei ferebant. Hȩc
in ꝑsida fructũ generat incerfectorui. ap̃nos aũ
iocundũ ac suaue. Horũ aliud uocat᷑ precor.¬
aliuid uocat᷑ estiuũ. Medica arbor euiꝰ nom̃
cuã carminib marituanis inclaruit. aspor¬
tata pͥmũ a medis. un uocabulũ sũpsit: hanc gͥei
cedromelã. latini citriã uocant q̃ eiꝰ pomũt ac folia.
uedri odorem referat: Malũ eius inimicũ uencnĩ.
dat ex illo fouere animã. Hec arbor omni pere
ampore plena ẽ pomis que in ea partĩ matu¬
ra partĩ acerba. partĩ adhuc in flore sunt po¬

Expanded text:
utendum ut medicare potius, non alere videatur.a utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod primum genus eius ab Armenia sit advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. Haec in Persida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum aliualiud vocatur aestivum. 8. Medica arbor cujus nomen etiam in carminibis Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis, unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod pomum ejus ac folia cedri odorem referant. Malum ejus inimicum venenis, dat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, quae in ea partim acerba, partim matura, partim adhuc in flore sunt po
Abbreviated transcription (Latin):
b: quiã ex malo queri soleat ostendit. Mlala
cidonia nom̃ sũpsit ab oppido qdđ est in insula
creta de qua greci dicere solent urbiũ cretensi¬
ũ maͬrẽ cedoniã ex cuiꝰ pomo cedonitũ confid¬
tur. Ft̃ qͦ ex ea et uinũ quo languentiũ desi¬
deria falluntur. s lam specie et gustu t odo¬
re cuilibet uiniueteris imaginẽ repsentat.
Malomellũ a dulcedine appellata. qđ frucuss
eius mellis saporẽ habeat. uel qđ in melle se
nia melle ponent᷑: dicas hec malomella plaoh̃
Aalũ punicũ dici eo qđ ex punica regions
stt genus ei translatũ. idem et malogranati
eo qđ intra corticis rotunditatẽ grmori cos¬
tineat multitudinẽ. Arbor malo granata s
geueris feminͣi. pomũ uero neutri generis:
fiores maloriĩ a grecis appellati sunt. qͥntdo
ihi albi. alii purpurei. alii rosei repꝑiunt᷑. simi¬
les fiorib mali punici. Negant medici. mali pu¬
nici cibo corpora nr̃ã nutriri. s eo sic opinant᷑

Expanded text:
bus quid ex malo quaeri soleat ostendit. 4. Mala bus quid ex malo quaeri soleat ostendit. 4. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est in insula Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel quod in melle snia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis auorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur
Abbreviated transcription (Latin):
gipto et insiria. frucais autẽ etꝰ dactili. a digi¬
corũ similitudine ñcupati sunt. quorũ etiã et
nomina uariant᷑. Nam alii appellant᷑ palmu¬
le. similes mirobalani. ali thebaici qͥ et neho¬
lai. alii mucales. quos greci carioias uocant.
Laurus a uerbo laudis dicta. Hac enĩ cũ lau¬
dib uictorũ capita coronabant᷑. Apud anti¬
quos autẽ laudea nominabat᷑. Nlampostea
a litcera sublata et fubrogata r. dicta ẽ laurꝰ.
ut in auriculis. quȩ inicio audiculȩ dicte st̃.
et medidies. quȩ nẽ meridies dr̃. Hanc arborẽ
greci dafnem uocant. qđ nũꝙͣ deponat uiridi¬
tatẽ. inde illa pocius uictores coronant᷑. Sola qͦ
hec arbor uulgo fulminari minime credit᷑. Ma¬
lũ agrecis dietũ qđ sit fructus eius pomorũ om¬
niũ rotundissimus. unde et hec sunt uera mala
co uocata. unde pͥus aduecta sunt. Nam mul¬
te arbores nomina ex ꝓuinciis et ciuitatib de
quib allate sunt acceꝑunt Tirgilus amanti¬

Expanded text:
ructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appellantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala co vocatum unde prius advectum est. Nam multae arbores nomina ex provinciis et civitatibus de quibus allatae sunt acceperunt. Virgilius amanti
Abbreviated transcription (Latin):
norũ. dictũ hoc nom̃ qđ eueniat lignis uirtu¬
te carentibus. de ꝓpriis nõib arborũ.uii.
alma dicta qđ manꝰ uictricis ornatus ẽ.
uel qđ oppansis ẽ ramis inmodũ palmȩ
hominis. Est enĩ arhor insigne uictorie. ꝓceroq
ac decoro uirgulto diut̾msq uestita frondib.
et folia sua sine ulla successione conseruans.
hanc greci fenicẽ dicunt qdđ sliu duret. ex noĩe
illiꝰ auis arabiȩ quȩ multis annis uiuere ꝑhibe

Expanded text:
norum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtunorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De propriis nominibus arborum . Palma dicta quia manus victricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae quae mult
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ sureulũ pregnantẽ agerendo. uñ et ger¬
minato. Fructus nom̃ accepit a frumine. idẽ
emminente gucturis parte qua uescimͣ. uñ et fru¬
ges. Fructus autẽ ꝓpe dñr agrorũ et arborũ qͥb¬
utim̃. In animalib uͦ abusiue et tnslatiue uo¬
cari fructu. Poma dicta ab opimo id est ab ub̾¬
tate. Matura dñr q apta sunt ad mandasidũ.
sic̃ et ĩmatura qr pꝰquã matura fiant dura st̃
ad mandasidũ. Ligna dicta qi incensa conu̾¬
tunt᷑ in lum̃. uñ et luciniũ dr̃ qđ lum̃ det.
Astula a collendo nuncupata quasi astuͥta. Fõ¬
mes est astula quȩ ab arborib excutit᷑ recisione.
aut astule ambuste aut ligna cauata a fun¬
ꝗis. nom̃ acceptũ qđ̃ ita capiat ignẽ. De quo
lignũ addustũ quẽ uulgus cicionẽ appellat ex¬
tractũ ex foco. semiustũ et extinctũ. Quisqͥ¬
lie stipule uimirte surculis ac folus aridis. Sc̃
autẽ purgam̃ta terrarĩ. Caries. putredo lig¬

Expanded text:
dicimus surculum praegnantem, a gerendo; unde et gerdicimus surculum praegnantem, a gerendo; unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum et arborum, qutimur; in animalibus vero abusive et translative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum. Ligna dicta quia incensa convertuntur in lumen. Unde et lychnium dicitur, quod lumen det. Astula a tollendo nuncupata quasi abstula. Fomes est astula quae ab arboribus excutitur recisione, aut astulae ambustae, aut ligna cavata; a fungis nomen acceptum, quod ita capiat ignem. De quo lignum adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ de radice pullulat. ramꝰ qͥde ipso robore
arboris. uirga quȩ de ramis. Prop̾e autẽ uir¬
gultũ appellat᷑ qđ ad radicẽ arboris nascit᷑. et q̃¬
si mutile ab agricolis ãputat᷑. et hinc dictum
uirgultũ q ex uirga tollit᷑. Nirga uel a uir¬
cute dr. qđ uĩ inse multã habeat. uel a uiridi¬
tate. uel qr pacis indiciũ est. qđ ium regat. hñ
hac utunt᷑ magi ad placandos in se serpentes.
et idcirro in ea hos sustinent inligitos. hac e¬
tiã philosophi. hac reges et magistri et ñcu et
arborum partes ab eo quod crebros sustinent uen¬
corũ fiatus. Cimas uocatas uocatas q̃si comas.
folia grece filia dñr. inde enĩ ad nos huiꝰ nomen
ꝑddiriuationẽ translatũ est. Fores nominati qd̾
cito defluant de arborib quasi fluores qđ cito
soluant᷑. Inhis duplex grã. coloris et odoris. Au¬
stio enĩ flores soluunt᷑. ⁊ ephiro fiunt. Ẽ erm̃

Expanded text:
est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur et quasi inutile ab agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quia ex virga tollitur. Virga autem a vivim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et arborum partes, ab eo quod crebros ventorum sustinent flatus. Cymas vocatas quasi comas. Folia Graece φύλλα dicuntur: inde est ad nos hoc nomen per derivationem translatum. Flores nominati quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia: coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, Zephyro fiunt. Germen
Abbreviated transcription (Latin):
taria uͦ quȩ ex seminib nata st̃. cũ radicib
et a t̾ra ꝓpͥa transferunt᷑. Cespites. sructires sunt.
quasi cuspides. uel quasi cuca pedes. Frondes
qđ ferant uirgulta uel umbras: sunt autẽ cau.¬
sa umbrarũ. Oculi nodi sunt. ex qͥb frondes
ereunt. Radix appellat᷑ qđ quasi radiis qͥb dã
sra terris in ꝑfunda dimergit᷑ Naͣ phisiei di¬
cunt pare esse altitudinẽ radicũ et arborum.
Alii radicẽ a similitudine radiorũ dictã pu¬
tant. uel qr si eradat᷑ non repullulat. Truncus
est. statura arboris insistens radici. Corticẽ ue¬
teres corucẽ uocabant. Dictus autẽ cortex qã
corio lignũ tegit. Liber ẽ corticis pars interior.
dictus a liberato cortice. id est ablato. Est enĩ me¬
diũ qͥaddã inter lignũ et corticẽ. Rami sunt
qͥ de trunco manant. sic̃ a ramusculis oetera.
Sureuli a p̃cisione serre ñcupati. Nirgultum

Expanded text:
taria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus taria vero, quae ex seminibus nata sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum
Abbreviated transcription (Latin):
Bulta enĩ latina noĩa grecã plerĩq ethimo.¬
logam reciptunt. ⁊ lemus anuminib nun¬
cipat᷑ q pagani ibi idola constituebant Sunt
dum nemora arbores maiores umbrose fron¬
dib. Lucus est densitas arborũ solo lucẽ det̾¬
utis topo antefrasim eo qđ ñ luceat. siuie alii
guod meo lucebant funalia uel cerei ipter
semorũ cenebras. Saltus est densitas arborũ
la uoata hoc nomine coqd exiliat in altũ.¬
et in sublime conscirgat. Auiaria sccreta ne¬
mora dicta qđ ibi aues frequentant. Recidi¬
ua arborum sunt. quȩ aliis sectis repullulant.
Alii recidiua a cadendo dicunt. qr post ca¬
sũ nascitur. Alii arecidendo et repullulan.¬
do dixerunt. Ergo reciduũ ubi mors aut
tasus. Insicio d̾t. cũ fisso trunco surculus fe¬
cunde arboris sterili inserit᷑. aut oculorũ im¬
positio. cũ inciso cortice libero aliene arboriĩger.¬
inen inserit᷑. Plante sunt de arborib Plan¬

Expanded text:
Multa enim Latina nomina Graecam plerumque etymoMulta enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant: sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine eo quod exiliat in altet in sublime consurgat. Aviaria secreta nemora, dicta quod ibi aves frequentant. Recidiva arborum sunt quae aliis sectis repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittitur. Plantae sunt de arboribus; plan