comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derelictũ sit ei quicqͣm inangustia⁊
tribulatione qua tribulabunt te in¬
imici tui in omnib eiuitatib tuis.
Notandum ẽ quemadmodũ hic dic¬
tum sit fascinabit eum ꝓinuidebit
et tanqͣm adhoc derelicto ut necesse
sit ei dare de carnib filioꝵ. qͣs cogit
necessitas incibum sumi aparentibꝰ.
Nam et inꝓuerbiis qͦd latini codices
habent. non cenabis cum uiro inu¬
canos autẽ fascinus dicit᷑. .lxiii.
Eterit. sicut letatus ẽ dñs inuobis be¬
ne facere uobis grecꝰ habet beneface̾
uos: nec uidetur ẽẽ saltẽ grera locu¬
tio. accus atius tamen ꝓdatiuo po¬
situs intelligitur: unde maluerunt
latim interpretes dic̾e uob̃ qͣm uos.
Nos uidistis omnia que fec̃ dñs lxiiii.
ds̃ ur̃ interra egypti corã uobis pha¬
raoni ⁊ omnib seruis eius. ⁊ om̃i ter¬
re illius. temptaciones magnas qͣs
uiderunt ocłi tui notandum illaᷤᷤ
plagas. etiam temptaciones uocari

Expanded text:
derelictum sit ei quidquam in angustia et derelictum sit ei quidquam in angustia et tribulatione, qua tribulabunt te inimici tui in omnibus ciuitatibus tuis. notandum est, quemadmodum hic dictum sit: fascinabit eum pro "inuidebit" ei tamquam ad hoc derelicto, ut necesse sit ei dare de carnibus filiorum. quas cogit necessitas in cibum sumi a parentibus. nam et in Prouerbiis, quod latini codices habent: non cenabis cum uiro inuxavo? autem fascinus dicitur. Et erit sicut laetatus est dominus in uobis bene facere uobis. graecus habet: bene facere uos, nec uidetur esse saltem graeca locutio. accusatiuus tamen pro datiuo positus intellegitur: unde maluerunt latini interpretes dicere uobis quam „uos. Uos uidistis omnia, quae fecit dominus deus uester in terra Aegypti coram uobis Pharaoni et omnibus seruis eius et omni terrae illius, temtationes magnas, quas uiderunt oculi tui: notandum illas plagas etiam temtationes uocari.
Abbreviated transcription (Latin):
omni peccore: ꝓ eo qͦd ẽ concubuerit. De¬
inde cũ omni peccore ꝓeo qͦd ẽ cum or¬
quolibet pece ore. Et seruies inii .Lx.¬
cis tius. qͦs immittet dñs ds̃ tuus suꝑte¬
grecꝰ habet latreusis. ubi latinꝰ interpre¬
tatus ẽ seruies. Solẽt autem hoc uerbũ
inea seruitute scripturȩ ponere quȩ de¬
betur dõ. unde ydolatre appellantur
qui easeruitute ydolis seruiunt. Ergohͥ
inusitatȩ positum ẽ hoc uerbum. qͣm¬
qͣm possit etiam hunc sensum habere.
qͦd tam grauiter multa dixerit. ut in ini¬
cis suis nimium suꝑbientib tamqͣm
scriptura solent. et io qͦd ait ciuus non
audies uocẽ. ꝓeo quod ẽ cuius linguã ñ
intelliges. Mollis inte et tenera.Lxii.
ualde fascinabit ocło suo frẽm suum.
& uxorem que ẽ insinu euis. et qui sũt
reliqui filii. quicumq relicti fuerint i¬
li.ita ut det uni exeisꝰ carnib filioꝵ su¬
orum. dequibuscumq edet eo qͦd ñ

Expanded text:
omni pecore: pro eo, quod est "concubuerit". deomni pecore: pro eo, quod est "concubuerit". deinde cum omni pecore pro eo, quod est "cum quolibet pecore". Et seruies inimicis tuis, qGraecus habet λατρεύσεις, ubi latinus interpretatus est, servies: solet autem hoc verbum in ea servitute Scriptura ponere, quae debetur Deo; unde idololatrae appellantur, qui ea servitute idolis serviunt: ergo hic inusitate positum est hoc verbum. Quanquam possit etiam hunc sensum habere, quod tam graviter multa dixerit, ut inimicis suis nimium superbientibus tanquam scripturae solent, et id, quod ait: cuius non audies uocem pro eo, quod est "cuius linguam non intelleges". Mollis in te et tenera ualde fascinabit oculo suo fratrem suum et uxorem quae est in sinu eius et qui sunt reliqui filii quicumque relicti fuerint illi, ita ut det uni ex eis a carnibus filiorum suorum de quibuscumque edet eo, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
quia animã pigneras si feceris: deinde
notandum animã dixisse ꝓea uita qͣm
habet animam incorꝑe: exqua locuti¬
one et illud ẽ ineuuangłio: non ne ani¬
prehendatur homo furans animam ex
frĩb suis filiis isrł. animã ꝓhomine po¬
suit: deniq sequit᷑. et obprimens eum uen¬
diditꝙ̃ nonminus notanda locutio ẽ
Noluit enĩ dicere eam qͦd esset magis c̃¬
sequens. qm̃ animam dixerat. sed eum
id⁊ hominem in cuius significatione
dixerat animam. Si debitum fue.luii.
rit inꝓximo tuo. debitum quodcũq re¬
peticio uerbi. locutionẽ n otandã facit.
Si autem noluerit homo acciꝑe uxorẽ frĩs. Luii
sui ⁊ ascendet mulier inporta adsenatũ.
et dicet. nonuult frater uiri mei suscita¬
re nomen frĩs sui inisrł. Noluit frater
iuri mei. qͣmuis uerboꝵ repeticiones amet
scriptura. inusitacior ẽ tamen repeticio.
s elegantius querele ostentat affectum.
Maledictus omnis qͥ dormierit cũ .luiiii.¬

Expanded text:
quia animam pigneras, si feceris. deinde quia animam pigneras, si feceris. deinde notandum animam dixisse pro ea uita, quam habet anima in corpore: ex qua locutione et illud est in euangelio: nonne aniprehendatur homo furans animam ex fratribus suis filiis Israhel: animam pro homine posuit. denique sequitur: et obprimens eum uendiderit: quae non minus notanda locutio est. noluit enim dicere "earn", quod esset magis consequens, quoniam animam dixerat, sed eum, id est hominem, in cuius significatione dixerat animam. Si debitum fuerit in proximo tuo debitum quodcumque: repetitio uerbi locutionem notandam facit. Si autem noluerit homo accipere uxorem fratris sui, et ascendet mulier in porta ad senatum et dicet: non uult frater uiri mei suscitare nomen fratris sui in Israhel, noluit frater uiri mei. quamuis uerborum repetitiones amet scriptura, inusitatior est tamen repetitio; sed elegantius querelae ostentat adfectum. Maledictus omnis, qui dormierit cum
Abbreviated transcription (Latin):
enũ quiañ ẽ frater tuus: ñ poteris dictũ
ẽ pronon debebis. Secundũ omĩa ..
quȩ petisti adño dõ tuo in choreb. indie
conuocationis dicentes cum dixerit su¬
ꝑus petisti. dicentes subiec̃ non dicens.
ñdixit uos. Si occurreris ndo .lii.
auis ante faciem tuam inuia notandũ
qͦd occurreris dixit etiam non ambulan
ti. Si autem ȩdificaueris domũ nouã .liii.
facies coronam solario tuo. & ñfacies
homicidium indomo tua. si cadat qͥce¬
cidit abeo. id ⁊ asolario cadat qui cecidit:
nimis inusitata locutio est.Liiii.
tabiens fuerit uiro alteri ⁊oderit eam
uir noiussimus. Notandũ exouobus
posteriorem nouissimum dici. Talis
locutio ẽ ⁊ in euuangłio. qͣndo querit᷑
ex duob fr̃ĩb qͥs eoꝵ fecerit uolunta¬
tem patris. & respondet᷑ nouissimus.
cũ duo fuerint. Honpignerabis.lu.
molam neq suꝑiorem lapidem mole.
quia animam iste pignerat: ꝓ eo qͦdẽ

Expanded text:
enum, quia non est frater tuus. non poteris dictum enum, quia non est frater tuus. non poteris dictum est pro "non debebis". Secundum omnia, quae petisti a domino deo tuo in Coreb in die conuocationis dicentes. cum dixerit superius petisti, dicentes subiecit, non "dicens"n dixit "uos". Si oavis ante faciem tuam in via. Notandum quod occurreris dixit etiam non ambulanti. Ib. 8. Si autem aedificaveris domum novam, facies coronam solario tuo, et non facies homicidium in domo tua, si cadat qui cecidit ab eo: id est, a solario cadat qui cecidit; nimis inusitata locutio est. Ib. XXIV, 2 et 3. Et abiens fuerit viro alteri, et oderit eam vir novissimus. Notandum ex duobus posteriorem novissimum dici: talis locutio est et in Evangelio, quando quaeritur ex duobus fratribus, quis eorum fecerit uoluntatem patris, et respondetur "nouissimus", cum duo fuerint. Non pignerabis molam neque superiorem lapidem molae, quia animam iste pignerat, pro eo, quod est:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum deaure ꝑtundenda serui p̃cepis¬
set iancillã inquit tuam facies sumi¬
liter: accusatiuũ ꝓdatiuo ponens. ñ
ait ancillȩ tuȩ facies. qͦd locutionis nr̃e
fu̾it ineo uicium claudum aut cȩcũ
uel om̃e uicium malum: non aitclay¬
dicatio. aut cȩcitas. ipsa enim sunt
malum quasi posset e̾ẽ uiciũ bonũ. Xlu.
molaueritis uesꝑe die primo usq in
mane: ꝓeo qͦd ẽ ñremanebit ea noc¬
te ñ dormiet dictum ẽ. Non .XLUiI.¬
osseres dño dõ tuo uitulum. uel ouẽ
inquo ẽ in ipso uiciũ usitata locutio
esset in quo ẽ uicium. s ista scriptis
ẽ usitacior. Et lapidabis eos in .xluii.¬
lapidib et morient᷑ qͦd ex nr̃a consuetu¬
dine diceret᷑ lapidib ñ inlapidib. Nonmł¬
tiplicabit sibi equum: ꝓequis. uel ꝓ eqͥ¬
tatu equum posuit: unde non nulli eqͥ¬
tatum interpretati sunt. Non po xlix.¬
tueris constituere suꝑte hominem ali¬

Expanded text:
Cum de aure pertundenda serui praecepisCum de aure pertundenda serui praecepisset, et ancillam, inquit, tuam facies similiter, accusatiuum pro datiuo ponens ait, ancillae tuae facies, quod locutionis nostrae fuerit in eo vitium, claudum aut caecum, vel omne vitium malum: non ait, claudicatio aut caecitas, ipsa enim sunt malum, quasi posset esse vitium bonum. Ib. molaveritis vespere die primo usque in mane: pro eo quod est, non remanebit ea nocte, non dormiet dictum est. Non offeres domino deo tuo uitulum uel ouem in quo est in ipso uitium . usitata locutio esset: in quo est uitium: sed ista scripturis est usitatior. Et lapidabis eos in lapidibus, et morientur: quod ex nostra consuetudine diceretur "lapidibus", non in lapidibus. Non multiplicabit sibi equum. pro equis uel pro equitatu equum posuit: unde nonnulli "equitatum" interpretati sunt. Non poteris constituere super te hominem ali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ feneratur. Et principaberis gentium x¬
multarum. tui autẽ ñ pͥncipabuntur:
tanqͣm diceret. tͥ non dominabuntur:
hoc ẽ gentes genituus enĩ casus sin¬
gularis ẽ huius ꝓnominis qͦd ait cuiꝰ
datiuus est tͥ: non pluralis nominati¬
iuis. curꝰ genitiuus ẽ tuorum.
Si autẽ fuerit inte egenus infrĩb tu is xli.
Si autem fuerit inte egenꝰ infrib tuis.
inuna ciuitatum tuarum interra qͣm
dñs ds̃ tuus dat tͥ. ñ auertes cor tuũ.
neq constringes manũ tuã afr̃e tuo
egente: aperiens aꝑies manus tuas ei fenꝰ
fenerabis ei. qͣntumcumq postulat.
⁊qͣntũ eget: hic certe cũ opera miscđiȩ p̃¬
cipiat. ñ utiq usurarum crudelitas su¬
cipienda ẽ. Unde apparet qͦd ait fenus
fenerabis ei. mutuo dandũ qͦd po¬
stularet intelligi uoluisse. Quod aut̃
ait aꝑiens aperies manus tuas. tale
ẽ iqͦd sequitur fęnus fenerabis. usita¬
ta locutio inscripturis scĩs. xliii

Expanded text:
est feneratur. Et principaberis gentium est feneratur. Et principaberis gentium multarum, tui autem non principabuntur. tamquam diceret: tibi non dominabuntur, hoc est gentes; genetiuus enim casus est singularis huius pronominis, quod ait tui — cuius datiuus est tibi —, non pluralis nominatiuus, cuius genetiuus est tuorum. Si autem fuerit in te egenus in fratribus tuis . Si autem fuerit in te egenus in fratribus tuis in una ciuitatum tuarum in terra, quam dominus deus tuus dat tibi, non auertes cor tuum neque constringes manum tuam a fratre tuo egente; aperiens aperies manus tuas ei, fenus fenerabis ei, quantumcumque postulat et quantum eget. hic certe cum opera misericordiae praecipiat, non utique usurarum crudelitas suscipienda est: unde adparet, quod ait: fenus fenerabis ei, mutuo dandum, quod postularet, intellegi uoluisse. quod autem ait: aperiens aperies manus tuas, tale est et quod sequitur "fenus fenerabis", usitata locutio in scripturis sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
tempus anni pocius intelligi uo¬
luit. Et cum ederis et satiatus .xxxiii.¬
fueris. attende tibi ipsi ne dilatetur
cor tuum. & p̃uaricemini. i seruiati duis
alienis: iam suꝑius tales locutiones no¬
tauimꝰ. siue qͦd asingulari ad plura¬
lem transiit. siue qͦd inmalo uoluit
intelligi dilatetur. ubi noxiam ꝓsperi¬
tatem significauit. Et flumen .xxxiiii.
magnũ eufraten repetitiones iste
usitatȩ sunt inscͥpturis irẽ decenter
tremorem ur̃m imponet dñs ds̃ ũr.
qͦd timent᷑ & alios tremere faciunt.
tatib tus decimationem frum̃ti tui:
erit uia ate: ac si diceret longa uia fuert
aduerbium posuit ꝓ nomine. xxxuiii.
t fenerabis gentes multas: feneratio¬
nem scriptura dic̃ mutuo datã pe¬
cuniam. etiam si usurȩ ñ accipiant᷑:
unde ẽ et illud inpsalmo. beatus uir¬
qui miseretur et cõmodat: hoc eni
maluerunt interpretari nr̃i. qͥ senten¬
ciam pociꝰ qͣm uerba sequenda puta¬
uerunt: nam ingreco habet danri. qͦd

Expanded text:
tempus anni potius intellegi uotempus anni potius intellegi uoluit. Et cum ederis et satiatus fueris, adtende tibi ipsi, ne dilatetur cor tuum, et praeuaricemini et seruiatis diis aliis. iam superius tales locutiones notauimus, siue quod a singulari ad pluralem transit siue quod in malo uoluit intellegi "dilatetur dilatetur", ubi noxiam prosperitatem significauit. Et flumen magnum, flumen Euphraten: repetitiones istae usitatae sunt in scripturis et rem decenter tremorem uestrum inponet dquo timentur et alios tremere faciunt. tatibus tuis decimationem frumenti tui:e fuerit via a te: ac si diceret, longa via fuerit; adverbium posuit pro nomine. Ib. XV, 6. Et fenerabis gentes multas. Fenerationem Scriptura dicit mutuo datam pecuniam, etiamsi usurae non accipiantur: unde est et illud in Psalmo, Beatus qui miseretur et commodat. hoc enim maluerunt interpretari nostri, qui sententiam potius quam uerba sequenda putauerunt; nam in graeco habet SavsICei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
circum ducebantur ꝑquadraginta an¬
nos. tamen hodie dix̃ qͦd intelligi uo¬
luit hoctempore. quotquot ibi annos
idẽ terapus habere potuisset. .xxx.¬
Terrã qͣm iurauit dñs patrib ur̃is da¬
re eis. ⁊ semini eoꝵ post eos: tanqͣm di¬
ceret. id ÷ semini eoꝵ post eos. Non e¬
enim ipsi enim et ipsis dedit: sed ita
ipsis dedit. cum semini eorũ decũ.
Si autẽ auditu audieritis om .xxxi.¬
nia mandata eiꝰ quȩ ego mando tͥ
hodie. auditu uidet᷑ suꝑfluum. seo
locutionẽ scͥpturȩ scẽ samiliarissima.
Et dabit pluuiam terre tuȩ in xxxiii.¬
tempore suo. matutinã.: ⁊ serotinam:
cum matutinum tempꝰ dies dica¬
tur. ut qͥd hic intelligi uoluit tempꝰ
anni primum : serotinũ uͦ minꝰ la¬
tinũ ẽ sed ñ potuit magis ꝓpriȩ de
greco ex primi. qͦd illi dicunt obsiman.
tamen etiam inlatina lingcia uulgo
usitatum ẽ. ut dicat᷑ serotinũ. s quod
tardius qͣm oporteat factũẽhic uero

Expanded text:
circumducebantur per quadraginta ancircumducebantur per quadraginta annos, tamen "hodie" dixit, quod intellegi uoluit hoc tempore, quotquot ibi annos idem tempus habere potuisset. Terram, quam iurauit dominus patribus uestris dare eis et semini eorum post eos . tamquam diceret: id est semini eorum post eos . non enim et ipsis dedit, sed ita ipsis dedit, cum semini eorum dedit. Si autem auditu audieritis omnia mandata eius. quae ego mando tibi hodie . auditu uidetur superfluum, sed locutio est scripturae sanctae familiarissima. Et dabit pluuiam terrae tuae in tempore suo matutinam et serotinam. cum matutinum tempus dies dicatur, numquid hinc intellegi uoluit tempus anni primum? serotinum uero minus latinum est. sed non potuit magis proprie de graeco exprimi, quod illi dicunt δ\'ψιμον tamen etiam in latina lingua uulgo usitatum est, ut dicatur serotinum, sed quod tardius quam oporteat factum est. hic uero
Abbreviated transcription (Latin):
uirtuti. uel exercituiqm̃ id qd̾ ait grecꝰ d̾n¬
amyn. ñ nulli exercitũ intellexert̃. S elegans
locutio ẽ. que fecit untutẽ eorũ. Indelligendũ
ẽ quid cam fecit. qm̃ adnichil eam rede¬
git. S quia pluralit̃ dictumẽ ido sub oscu¬
rũ ẽ. Quos apiens t̾ra os suũ deglutiuit eos. xxuiii¬
et domos eorum & tab̃nacula eorũ. Due
locutiones hic notande sunt quod et
xisset. addidit et tabernacula eorum.
qͣsi alias inheremo haberent domos
ñ tab̾nacula s nimirum domos in¬
telligi uoluit homines ad eos ꝑtinentes.
sic̃ ipsi populo dicit᷑: inẽ tu domꝰ iacob
nec ista locutio aliena ẽ alatina lingͣ
nam et romami dicti sunt domꝰ asara¬
ci qͦd ex assaraco troiano originẽ du¬
cerent. Qm̃ ocłi ur̃i uidebant .xxix.
omnia oꝑa dñi magna. quȩ fec̃ inuo¬
bis hodie: cum dehis oꝑib dicẽt quȩ
ꝑheremũ facta sunt eo tempore qͦ ibi

Expanded text:
virtuti, vel exercitui; quoniam id quod ait Graecus δύνvirtuti, vel exercitui; quoniam id quod ait Graecus δύναμιν, nonnulli exercitum intellexerunt. Sed elegans locutio est, Quae fecit virtutem eorum; intelligendum est quid eam fecit; quoniam ad nihil eam redegit: sed quia pluraliter dictum est, ideo subobscurum est. Quos aperiens terra os suum degluttiuit eos et domos eorum et tabernacula eorum . duae locutiones hic notandae sunt: quod et xisset, addidit: et tabernacula eorum, quasi alias in heremo haberent domos nisi tabernacula. sed nimirum domos intellegi uoluit homines ad eos pertinentes, sicut ipsi populo dicitur: et nunc tu, domus Iacob. nec ista locutio aliena est a latina lingua; nam et Romani dicti sunt domus Assaraci, quod ex Assaraco Troiano originem ducerent. Quoniam oculi uestri uidebant omnia opera domini magna, quae fecit in uobis hodie . cum de his operibus diceret, quae per heremum facta sunt eo tempore, quo ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dilatet᷑ cortuũ. et obliuiscaris dñi ditui. No¬
tandũ etiã inmalũ dici posse dilatationẽ
cordis. Exultatio quippe indilatatione
intelligitur. cui contrarie sunt angustie
idest tristicia. Utrumq aucem pocest &
mbono et inmalo accipi .xx. Et eric cũ int̃ . xx.¬
rogauit cefiliꝰ tuuꝰ cras dicen. Cras posuit ꝓfu
tas dix̃ multitudinẽ habentes. xxii.
on dispones ad eos testamentũ cũ degen¬
tib diceret: testamentum gͦ ꝓpacto po
tuo discetłe enim faciet filiũ tuũ ame.
et seruiet diis alienis. et irascetur indig¬
natione dñs inuos. non ait irascar. s
tuo cum consumpserit dñs ds̃ tuus
gentes istas ante faciem tuã dicens ꝓpt̃
iusticias meas induxit me dñs heredi¬
tare terram bonã istã: ordo ẽ. ne dicas
dicant inhabitantes terrã unde eũu¬
xisti uos inde more scripture. additũ
ligentes noluerunt dic̃e uirtutẽ. sed

Expanded text:
dilatetur cor tuum, et obliviscaris Domini Dei tui: nodilatetur cor tuum, et obliviscaris Domini Dei tui: notandum etiam in malo dici posse dilatationem cordis; exsultatio quippe in dilatatione intelligitur, cui contrariae sunt angustiae, id est tristitia: utrumque autem potest et in bono et in malo accipi. Ib. 20. Et erit cum interrogaverit te filius tuus cras dicens: cras posuit, pro futtas dixit multitudinem habentes. Ib. 2. Non dispones ad eos testamentum; cum de gentibus diceret: testamentum ergo pro pacto postuo; discedere enim faciet filium tuum a me, et serviet diis aliis, et irascetur indignatione Dominus in vos: non ait, irascar, sed corde tuo, cum consumpserit Dominus Deus tuus gentes istas ante faciem tuam, dicens, Propter justitias meas induxit me Dominus haereditare terram bonam istam: ordo est, Ne dicas ndo dicant inhabitantes terram, unde eduxisti nos inde: more Scripturae additum ligentes noluerunt dicere virtutem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tranis. ilocustis scriptum legimus.
inegypto.coram te uidente: nichilmi¬
nus ẽ et si non addatur uidente .xui.
Et ego stabam inter dominũ & uos in
tempore illo. adnuntiare uob uerba
domini. qm̃ timiustis afacie ignis:⁊
ñ ascendistis inmontẽ dicens. Ego sũ
dñs ds̃ tuus. et cetera. p̾osuit dicens ꝓ¬
cum diceret. Et aduena qui in .xuii.¬
colit inte: populo dictum ẽ accipien¬
dum ẽ ñ qͣsi uni homini quĩa iupo¬
pulo incolit aduena. ꝓpterhoc xuii¬
constituit tͥ dñs ds̃ tuus ut obserues
diẽ sabbati:⁊scĩficare eum: si et am
non haberet. ñuideret᷑ inusitata lo¬
cutio ut obserues diẽ sabbati ⁊scĩfi¬
care cũ aut certe suta eet ut obserues diem
sabbati oe sc̃ifices eũ. aut ita ꝓpt̃ hoc conftitu
it dñs d̾s tuus obseruare diem sabbati &e scifica¬
reeũ. Nc̃ uͦ ut obserues diem sabbati et sc̃ificare .xix.¬
eũ. inusitata & notanda locutio ẽ. Actende tͥ ne

Expanded text:
et ranis et locustis scriptum legimus. et ranis et locustis scriptum legimus. in Aegypto coram te uidente: nihil minus est, et si non addatur: uidente. Et ego stabam inter dominum et uos in tempore illo adnuntiare uobis uerba domini, quoniam timuistis a facie ignis et non ascendistis in montem, dicens: ego sum dominus deus tuus et cetera: dicens posuit pro "cum diceret". Et aduena, qui incolit in te: populo dictum accipiendum est, non quasi uni homini, quia in populo incolit aduena. Propter hoc constituit tibi dominus deus tuus ut obserues diem sabbati et sanctificare eum. si "et" non haberet, non uideretur inusitata locutio: ut obserues diem sabbati sanctificare eum; aut certe si ita esset: ut obserues diem sabbati et sanctifices eum, aut ita: propter hoc constituit tibi dominus deus tuus obseruare diem sabbati et sanctificare eum . nunc uero "ut obserues diem sabbati et sanctificare eum" inusitata et notand
Abbreviated transcription (Latin):
t non transeo iordanem hunc qͣsri .x.
alius sit iordanis. exhac locutione. ar¬
bitror sepe dici. etiam hunc mundum
qͣsi alius non sit. Si autem genue .xi.¬
ris filios ⁊ filios filioꝵ tuoꝵ. notanda
locutio ẽ. ubi ⁊ auos nepotes dic̃ gig¬
nere. Et queretis ibi dominum xii.
dm̃ ur̃m. ⁊inuenietis eum. qͣndo ex qͥ¬
retis eum extoto corde tuo. et extota
anuna tua. intribulatione tua non
dixit in toto corde ur̃o untota ani¬
ma ur̃a intribulatione ur̃a .xiii.¬
nterrogate dies priores qͥ fuerunt
priores te. N dies. s hõies intelligendũ
ẽ. Similit̃ &e hoc notandũ qd̾ etiã suꝑiꝰ cũ
singłarit̃ ñ ptiores uob. Si & tẽpcauit ds̃.¬
ingressꝰ accipere sibi gentem demedia
gente temptauit ꝓeo qͦd ẽ uoluit posi¬
tũ est anquid aliud: qͦd autẽ ait deme¬
dia gente. demediis gentib intelligen¬
dum ẽ singulari posito ꝓplurali. sicut
serpentẽ ranam: ⁊locustam ꝓserpentib

Expanded text:
Et non transeo Iordanen hunc, quasi et Et non transeo Iordanen hunc, quasi et alius sit Iordane. ex hac locutione arbitror saepe dici etiam hunc mundum, quasi alius non sit. Si autem genueris filios et filios filiorum tuorum: notanda locutio est, ubi et auos nepotes dicit gignere. Et quaeretis ibi dominum deum uestrum et inuenietis eum, quando exquiretis eum ex toto corde tuo et ex tota anima tua in tribulatione tua: non dixit "in toto corde uestro et in tota anima. uestra in tribulatione uestra". Interrogate dies priores, qui fuerunt priores te: non homines sed dies intellegendum est. similiter et hoc notandum, quod etiam ssingulariter, non "priores uobis". Si et tentauit dingressus accipere sibi gentem de media gente: tentauit pro eo, quod est uoluit, positum est. an quid aliud? quod autem ait: de media gente, de mediis gentibus intellegendum est singulari posito pro plurali; sicut serpentem, ranam, et locustam pro serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe manuũ tuarũ. Nõ ait benedĩ uos in
omni opere manuum ur̃arum cum
predixisset ur̃ nontuus. Nunc ergo.u.
surgite et ꝓmouete et ꝑtransite uos
uallem arnon: ecce tradidi inmanus
tuas seon regem esebon: ñ dirit inma¬
nus ur̃as. s aplurali adsingularẽ trãsit.
m̃ꝗͤ ẽ gens magna cui ẽ ei ds̃ appro.¬
pinquans illis: Duo sunt hic notanda
uel qͦd ait cui ẽ ei. uel qͦd ñ ait ad propi¬
ans illis. sed apppians illis. Et si .uii.¬
militudinẽ nonuidistis seduocem: cum
uor ñpossit uideri sed generalit hoc
uerbum posuit. tanqͣm ad omnẽ cor¬
poris sensũ uidere pertineat..Uiii.
nqͣm uos ingredimini ilio. hereditare
eam. Plenum esset. etiam si ñ ad ditũ
eẽt illo. Et edurit uos defornace .ix.¬
feriea exegẏpto: fornacẽ ferream du¬
ram tribulationem intelligi uoluit:
secundum hoc ⁊ deipso ioseph dictũ
ẽ inpsalmis ferrũ ꝑtͣnsiit antinã eiꝰ.

Expanded text:
opere manuum tuarum.non ait: benedixit uos in opere manuum tuarum.non ait: benedixit uos in omni opere manuum uestrarum, cum praedixisset uester, non ..tuus\'. Nunc ergo surgite et promouete et pertransite uos uallem Arnon; ecce tradidi in manus tuas Seon regem Esebon . non dixit "in manus uestras", sed a plurali ad singularem transiit. est gens magna cui est ei deus adpropians illis? duo sunt hic notanda: uel quod ait: cui est ei, uel quod non ait "adpropians illi", sed adpropians illis. Et similitudinem non uidistis sed uocem, cum uox non possit uideri; sed generaliter hoc uerbum posuit, tamquam ad omnem corporis sensum uidere pertineat. In quam uos ingredimini illo hereditare eam: plenum esset, etiamsi non additum esset illo. Et eduxit uos de fornace ferrea ex Aegypto: fornacem ferream duram tribulationem intellegi uoluit. secundum hoc et de Ioseph dictum est in Psalmis: ferrum pertransit anima eius.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̵ usitate dici posset. ut fugiat illo ho¬
micida. & incolequi inuobis iste ciuitaͫ¬
tes inrefugiũ. Singłari numero positũ
est incole. Idẽ huic incole quu inuobis
qm̃ minus habet ẽ. N enim ait qui in
uobis ẽ notĩma locutiõe s rariore. inim¬
gua latina quã ingreca. Explic̃ lib̾. iuiꝰ de
locutionib num̃oꝵ. Icip̃lib̾. u delocutiõibꝰ dem¬
oq ad flumen magnũ flu¬
men eufraten: non dix̃usq
ad flumen magnum eufra¬
den. Et iudiciũ qͦd durũ
fuerit auob̃. affertis illud adme: ñ dix̃
qͦd durum fuerit uob̃. s auobis. idest
ita durum. ut auobis uidicari ñpossit.¬
iIII. S iuidebit aliqͥs uiroꝵ istorum. terram
optimam hanc qͣm iuraui patribus
eorum. prẽt caleb filiꝰ ieffone. hic ui¬
debit eam: et inlibro numeroꝵ istam
locutionẽ notaiumus. qͥa non dixit
preter caleb filiũ ieffone. sed filius.¬
IIII. D ominus enim ds̃ ũr benedixit te. in o̾i

Expanded text:
quod usitate dici posset, ut fugiat illo hoquod usitate dici posset, ut fugiat illo homicida. Et incolae qui in uobis istae ciuitates in refugium . singulari numero positum est incolae; id est: huic incolae qui in uobis, quoniam minus habet "est\'". non enim ait "qui in uobis est" notissima locutione, sed rariore in lingua latina quam in graeca. LIBER QVINTUS. LOCUTION ad flumen magnum, flumen Euphraten . non dixit: usque ad flumen magnum Euphraten. Et iudicium, quod durum fuerit a uobis, adferetis illud ad me . non dixit: quod durum fuerit uobis, sed a uobis, id est ita durum, ut a uobis iudicari non possit. Si uidebit aliquis uirorum istorum terram optimam hanc, quam iuraui patribus eorum praeter Chaleb filius Iephone; hic uidebit eam . et in libro Numerorum istam locutionem notauimus, quia non dixit: praeter Chaleb filium Iephone, sed filius. Dominus enim deus uester benedixit te in omni
Abbreviated transcription (Latin):
urores nr̃ȩ. & omnia peccora nr̃a erunt
incitatib galaad. Pueri autem tui . cxu.¬
tͣnsibunt om̃s armati. non dixerunt
nos autẽ transibimꝰ om̃s armati. s
tanqͣm de aliis dicerent. Et. cxui.
cõmendauit eis moyses eleatar sacer¬
dotem. et iħm filium naue. et principeᷤᷤ.
familiarũ tribuũ isrł. ñ ait commeN¬
dauit eos moyses elearar sacerdoti qͦd
utiq ordo locutionis usitate exigebat
hos enim introducti sunt interram
qͣm petebant: unde magis illi istis aqͥbꝰ
introducebandur interrã postulatam.
qͣm isti qͥ introducebant illis qͦs intro¬
ducebant commendati uidentur. cxuii
Si autem non transierint armati uo¬
biscum inbellum inconspectu dm̃. ⁊
transferre impedimenta eoꝵ. plus
gad ⁊ filiis ruben: plus habet eis.cxuiiii.
erunt uobis. et hoc erit uobis fines ad
aquilonẽ: eadẽ repetita locutio est.
E terunt ciuitates eis habitare. . cxxiii.
peo qͦd dici solet adhabitandũ. cxxiiii.¬
Q efugierunt uob fugere illo homicida.

Expanded text:
uxores nostrae et omnia pecora nostra erunt in civitatibus Galaad, pueri autem tui transibunt omnes armati: non dixerunt, nos autem transibimus omnes armati, sed tanquam de aliis dicerent. Ib. 28. Et commendavit eis Moyses Eleazar sacerdotem et Jesum filium Nave, et principes familiarum tribuum Israel. Non ait, commendavit eos Moyses Eleazar sacerdoti, quod utique ordo locutionis usitatae exigebat: per hos enim introducti sunt in terram, quam petebant: unde magis illi istis a quibus introducebantur in terram postulatam, quam isti qui introducebant, illis quos introducebant, commendati videntur. Ib. 30. Si autem non transierint armati vobiscum in bellum in conspectu Domini, et transferte impedimenta eorum: pluGad et filiis Ruben: plus habet, eis. Ib. XXerunt uobis. Et hoc erit uobis fines ad aquilonem: eadem repetita locutio est. Et erunt ciuitates eis habitare, pro eo, quod dici solet: ad habitandum. Refugia erunt uobis fugere illo homicidam:
Abbreviated transcription (Latin):
usq inhodiernum diem. Notandum ẽ
quemadmodum dicat scriptura usq
ihodiernum diem. quod assi due dicit.
Nam et delapidib illis duodecim qui
positi sunt ubi iordanis exuna parte de¬
fluxerat. et exparte suꝑiore constiterat.
archa transeunte uel populo. ita dictũ
ẽ qͦd ibi essent. usq in hodiernũ diem
qͦd udetur ita sonare. tanqͣm post plu.¬
rimum temporis ꝑhanc scripturam
ista narrentur. nec eo tempore hilibri
conscripti fuerint. quo erant hec recen¬
tissima. Quisquis autẽ putat hoc. quid
deista meretrice dicturus ẽ. que utiq
quantũ est etas uniꝰ hominu̾urit: ẽt tamen
dicit᷑ usq inhodiernum diem. Dehis
itaq reb hoc dicitur. quȩ non ita con¬
stitute sunt ut postea mutarentur ab
eis qui constituerunt. qͦmͦ dicitur aliqͥs
inexilium ꝑpetuum missus. quia ñ
adcẽpꝰ prefinitũ hoc supplicio plectit᷑. ñqͥaqͥs¬

Expanded text:
usque in hodiernum diem. notandum est, usque in hodiernum diem. notandum est, quemadmodum dicat scin hodiernum diem, quod assidue dicit; nam et de lapidibus illis duodecim qui positi sunt ubi Jordanis ex ima parte defluxerat, et ex parte superiore constiterat, arca transeunte vel populo, ita dictum est, quod essent ibi usque in hodiernum diem: quod videtur ita sonare, tanquam post plurimum temporis per hanc Scripturam ista narrentur, nec eo tempore ii libri conscripti fuerint quo erant haec recentissima. Quisquis autem putat hoc, quid de ista meretrice dicturus est, quae utique quantum est aetas unius hominis vixit, et tamen dicitur, usque in hodiernum diem? De his itaque rebus hoc dicitur, quae non ita constitutae sunt, ut postea mutarentur ab eis qui constituerunt: quomodo dicitur aliquis in exsilium perpetuum missus, quia non ad tempus praefinitum hoc supplicio plectitur; non q
Abbreviated transcription (Latin):
transibitis expeditiores corã fr̃ib
ur̃is. omnis fortis: id÷ om̃s
esset. etiam sinon haberet eam. Et .ii.¬
factum ẽ cum essent iniherico notan¬
da locutio ẽ nondum quippe erant
ineadẽ ciuitate. cuius portȩ contra
illos clausȩ fuerant. unde factum est
utineam intrare non possent. nͥ muri
eius cecidissent. circum acta archa do¬
mini. Ergo inihericho dictũ ẽ interra
que ꝑtinet adiericho. Deihericho.iiii.
dictum ẽ cum clausa esset. nec quisqͣm
exilla ꝓdibat. neq introibat: utiq in illã
adiħm. ecce ego trado tibi subiugatam
hiericho. etregem euis qui ẽ inea. poten¬
tes fortitudine: mirandum quod non
hic posuit conuunctionẽ copulatiuã.
ut diceret et potentes forticudine quã so¬
let scͥptura tã assidue ponere ut etiã ibi in¬
ueniatur. ubi sensũ solite locutionis in¬
pediat: an et ihericho et rex eius. dicti
sunt potentes fortitudine. Et raab.u.i.
meretricem &domum paternam eius
uiificauit iħs. ⁊ commorata ẽ inisrł

Expanded text:
transibitis expeditiores fratribus vestris, omnis fortis: id est, oesset, etiam si non haberet "eam". Et factum est cum esset Iesus in Iericho . notanda locutio est; nondum quippe erant in eadem ciuitate, cuius portae contra illos clausae fuerant: unde factum est. ut in eam intrare non possent, nisi muri eius cecidissent circumacta arca domini . ergo in Iericho dictum est: in terra, quae pertineret ad Iericho. De Iericho dictum est, cum clausa esset: nec quisquam ex illa prodibat neque introibat: utique "in illam" us dicit ad Iesum: ecce ego trado tibi subiugatam Iericho et regem eius qui est in ea potentes fortitudine. mirandum, quod non hic posuit coniunctionem copulatiuam, ut diceret: et potentes fortitudine, quam solet scriptura tam adsidue ponere, ut etiam ibi inueniatur, ubi sensum solitae locutionis inpediat. an et Iericho et rex eius dicti sunt "potentes fortitudine?" Et Raab meretricem et domum paternam eius uiuificauit Iesus, et commorata est in Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
ficate: nusqͣm cercius apparet. hebita
locutione mulieres etiam dici uirgines
solere. Et adimidia parte eoꝵ ac .c.iii.¬
cipictis. et dabis ea eleatar sacerdoti pͥ¬
micias domini: non dixit dabitis. . c.iiii.¬
Et animȩ hominum ac mulierũ que
noncognouer̃ concubitũ uiri. om̃is aĩa

Expanded text:
ficate. nusquam certius adparet hebraea ficate. nusquam certius adparet hebraea locutione mulieres etiam uirgines dici solere. Et a dimidia parte eorum accipietis, et dabis eaEleazar sacerdoti primitias domini. non dixit "dabitis". Et animae hominum a mulieribus, quae non cognouerunt concubitum uiri, omnis anima
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ facta fũit uiro. intelli xe¬
gitur nupserit: scriptura sic loquit᷑
tuota eius suꝑ eam subau .xcui.¬
ditur sunt qͦd ñ nulli etiã int̃pretes
addiderunt. Omnia quecũq xcuii.
exierint exlabiis eius scdm uota eiꝰ
et secundũ definitiones quȩ adueroꝰ
animã eius. ñmanet ei. cũ exspecta¬
retur numerus pluralis. ut diceret
non manent ei nã ita ñnulli int̃pre¬
tati sunt. uitantes istũ qͣsi soloeci̾r̃.
ille extribu ⁊ mille extribu.xcuiii.
ex omnib tribub isrł. numqͥd duo¬
decies dixit mille: itam̃ repeticioi¬
sta mille nos significat. Interfe xcuiiii.¬
cerunt ingladio. qͦd usitate diceret᷑
int̃fecerunt gladio. Et om̃s ci.c.¬
uitates eoꝵ que inhabitacionibus
eoꝵ. subaudit᷑ erant. Et uillas .ci.¬
eoꝵ succenderunt inigni qͦdusitate
diceretur suecenderunt inigni .su.¬
t omnẽ multitudinẽ mulierum que
non nouit concubitũ masculint iuii¬

Expanded text:
Si autem facta fuerit uiro . intelleSi autem facta fuerit uiro . intellegitur nupserit; scriptura sic loquitur. Et uota eius super eam, subauditur: sunt, quod nonnulli etiam interpretes addiderunt. Omnia quaecumque exierint ex labiis eius secundum uota eius et secundum definitiones quae aduersus animam eius, non manet ei, cum expectaretur numerus pluralis, ut diceret: non manent ei; nam ita nonnulli interpretati sunt uitantes istum quasi soloecismum. Mille ex tribu et mille ex tribu, ex omnibus tribubus Israhel. numquid duodecies dixit mille? et tamen repetitio ista millenos significat. Interfecerunt in gladio . quod usitate diceretur: interfecerunt gladio. Et omnes ciuitates eorum quae in habitationibus eorum . subauditur "erant". Et uillas eorum succenderunt in igni. quod usitate diceretur: succenderunt igni. Et omnem multitudinem mulierum, quae non nouit concubitum masculi, uiui
Abbreviated transcription (Latin):
ta ur̃a ut abipso uelut soloecismo ĩcipet
s cum prius recte usitata locutione
dixisset exceptis uotis ur̃is.eade indie¬
aduuirit ꝑaliũ casum ubi subaudi¬
ri ñ possit exceptis. s excepta: qͦd non
admittit nec greca nec latina locutio.
Homo homo qͥcũq uouerit uotũ .lxxxx.
dño. ꝓ eo qͦd ẽ omnis homo. Cum .xci.¬
autẽ mulier uouerit uotũ dño aut
defimerit de finitione indomo pa¬
tris sui inuuentute sua: hic mulie¬
rem feminã dic̃ etiam si uirgo sit.
more scripturarũ unde etiã de xp̃o ẽ
qͦd ait apłs factum ex muliere.xc.ii.¬
taudierit pat̾ eiꝰ uota eius. et definiti¬
nes eius qͣs definiuit: de finitiones
de finiuit. locutio ẽ. Definunt. xciii.
aduersus animam suã: id⁊ aduersus
delectationẽs anime suȩ. Etta xx iiii.¬
cuerit pater eius et stabunt omnia
uota eius: hic plus habet et. nam in¬
teger sensꝰ ẽ si audierit et tacuerit
pat̃ eius ⁊ stabunt omnia uota eius.

Expanded text:
ta vestra, ut ab ipso velut soloecismo inciperet: ta vestra, ut ab ipso velut soloecismo inciperet: sed cum prius recte usitata locutione dixisset, Exceptis votis adiunxit per alium casum, ubi subaudiri non possit "exceptis", sed "excepta": quod non admittit nec graeca nec latina locutio. Homo, homo quicumque uouerit uotum domino, pro eo. quod est: omnis homo. Cum autem mulier uouerit uotum domino aut definierit definitionem in domo patris sui in iuuentute sua. hic mulierem feminam dicit, etiamsi uirgo sit, more scripturarum : unde etiam de Christo est, quod ait apostolus: factum ex muliere. Et audierit pater eius uota eius et definitiones eius, quas definiuit. definitdefinivit, locutio est. Ib. 4. Definivit adversus animam suam: id est, adversus delectationes animae suae. Ib. 4. Et tacuerit pater ejus, et stabunt omniuota eius . hic plus habet "et"; nam integer sensus est: si audierit et tacuerit pater eius, stabunt omnia uota eius.
Abbreviated transcription (Latin):
nis consparsam oleo agno uni. idẽ singu¬
las decimas. singłis agnis. Qd̃ eñi ait deci¬
mã decimam significauit qđ repetende
es festus. septem dies azima edetis. No¬
tandum diem festum per plures dies
celebrari. & tamen diemfestum dici
ñ dies festos ipsius sentiutatis celcbia¬
tionem. quot quot dies tenuerit .lxxxu.
Etmense septimo una mensis scđm hãc
locutionẽ dict᷑ũ ẽ ingenesi et facta est
uespera. et factũ ẽ mane dies unus. Nã
et ibi sic̃ ethic. grecꝰ habet emeramia:
unde quidam hic interp̃tantes pͥma
die mensis necessariã locutionem p̃¬
termiserunt. qͣmiuis asententia uerboꝵ
non recesserint. Uitulũ tinum .lxxxui.¬
sic̃ ulud exbubꝰ cum ullud si de esset.
los sine uicio septem. hoc qͦd inagnis
posuit sine uitio. ꝑomnia subauditur.
mata ur̃a. et sacrificia ur̃a. etlibamina
ur̃a. ⁊ salutaria. ur̃a. Hanc locutionẽ siuł
greca eẽt ñ notarem. Ñ enĩ ait excepti ᷤ
icetera ut cȩperat: s neq excepta uo¬

Expanded text:
nis consparsam in oleo agno uni: id est singulas decimas singulis agnis; quod enim ait, Decimam decimam, significavit quod repetendae es festus, septem dies azyma edetis: notandum diem festum per plures dies celebrari; et tamen diem festum dici, non dies festos, ipsius festivitatis celebrationem, quotquot dies tenuerit. Ib. XXIX, 1. Et mense septimo una mensis. Secundum hanc locutionem dictum est in Genesi: et facta est uespera et factum est mane dies unus; nam et ibi sicut hic graecus habet ἡμέρα μία. unde quidam hic interpretantes "prima die mensis" necessariam locutionem praetermiserunt. quamuis a sententia uerborum non recesserint. Uitulum unum ex busicut illud ex bobus, cum et illud si deesset, los sine vitio septem: hoc quod in agnis posuit, sine vitio, per omnia subauditur, mata vestra, sacrificia vestra, et libamina vestra, et salutaria vestra. Hanc locutionem, si vel graeca esset, non notarem: non enim ait, Exceptis et caetera, ut coeperat; sed neque, Excepta vo
Abbreviated transcription (Latin):
dicere debuisse. preter caleb filiũ ief¬
fone sednominatiue intulit quia pre¬
cessit secutus: ẽ autẽ ista locutio etiã
retur omnis generatio facientis ma¬
ligna inconspectu domini: non dixit
faciens maligna neq facientiũ ma¬
ligna. Et accesserunt ei & dice cxii.¬
bant: nonait qͦd usitatũ ẽ. accesserũt adeũ.
tȩdificabitis uob̃ ipsis ciuitates . c xiii.¬
impedimentis ur̃is. ac sidicẽt edificabi¬

Expanded text:
dicere debuisse, praeter Chaleb filium Jepdicere debuisse, praeter Chaleb filium Jephone; sed nominative intulit, quia praecessit, secuti sunt. Est autem ista locutio etiam sumeretur omnis generatio facientes maligna in conspectu Dominfaciens maligna, neque: facientium maligna. Et accesserunt ei et dicebant. non ait quod usitatum est: accesserunt ad eum. Et aedificabitis uobis ipsis ciuitates inpedimentis u
Abbreviated transcription (Latin):
& eleatar sac̃dos aurũ a chiliarchis:ia cen¬
turiorib. & intulit ea in tab̾naculũ testi¬
monii Widet᷑ dicere debuisse. ⁊ intulit
bent. s idõ pluralit̃ uidet᷑ illatũ. ut dicẽt
intulit ea. quia multa uasa fuerant suꝑiꝰ
cõmemorata inquib erat hoc aurum.
& filiis gad. multitudo copiosa
ualde. Non dixit et peccorũ multitu¬
do erat. Et uiderunt regionẽ ⁊arier. cuii.
uregionẽ galaad. et erat locus.
locꝰ peccorib ñ iungendum ẽ inpro¬
nuntiatione qͦd bis dix̃ locus. s sub¬
distinguẽdũet erat locus. ⁊ deinde in¬
ferendum locus peccoꝵb. qͣsi enim
erpectaretur qͣlis locus ita repeticio
filii ruben. et filii gad dixerunt ad
moysen etelearar sacerdotem: ⁊ ad
principes sẏnagoge dicentes: ñ ẽ ista
uel greca uel latina locutio. dixert̃
dicentes. s hebrea uidetur..cuiiii.
etur terra nta famulis tuis inpos¬
sionem qͣsi dealiis dicerent cum sibi pe
me. preter caleb filius ieffonȩ uidetur

Expanded text:
et Eleazar sacerdos aurum a chiliarchis et a centurionibus, et intulit ea in tabernaculum testimonii. Videtur dicere debuisse, et intulit bent: sed ideo pluraliter videtur illatum ut diceret, intulit ea, quia multa vasa fuerant superius commemorata, in quibus erat hoc aurum. iliis Ruben et filiis Gad, multitudo copiosa valde: non dixit, et pecorum multitudo erat. Ib. 1. Et viderunt regionem Jazer et regionem Galaad, et erat locus, locus pecoribus: non jungendum est in pronuntiatione quod bis dixit locus; sed subdistinguendum, et erat locus, et deinde inferendum, locus pecoribus. Quasi enim exspectaretur qualis locus, ita repetitio  filii Ruben et filii Gad, dixerunt ad Moysen et Eleazar sacerdotem, et ad principes synagogae, dicentes: non est ista vel graeca vel latina locutio, dixerunt dicentes, sed hebraea videtur. Ib. 5. Detur terra ista famulis tuis in possessionem: quasi de aliis dicerent, cum sibi petme, praeter Chaleb filius Jephone. Videtur
Abbreviated transcription (Latin):
dequo nonudebis eum inde
tait dñs admoysen accipe du.lxxuii¬
ces populi. & ostenta eos dño contͣ solẽ.
lauertet᷑ ira animationis dñi abisrł.
cum dominus loqueret᷑. non dixit &
ostenda eos mͥ.⁊auertetur ira mea ab
de muliere hoc dixit. quȩ dum adult̾o
isrłita ꝑcussa ẽ. qͥb uerbis qͣntũ puto
intelligi uoluit nobilem fuisse. ut dice¬
ret eam domus familiȩ. sic̃ iã uulgo ad in¬
signe diuiciarũ. ⁊ pat̃ familias dicitur¬
et mater familias. Etlocutus ẽ.Lxxuiiii.
dñs admoysen. ⁊adelearar sacerdotẽ
dicens. accipit principium tociꝰ sẏna¬
supra. notandum qͦd appellauerit pͥn¬
cipuim. robur scilicet etatis inpopulo.
t exaudient eũ filii isrł .un.Lxxx.
ore eiꝰ exibt̃. & inore eiꝰ introibt̃. Idẽ cũ iusserit.¬

Expanded text:
de quo non uidebis eum inde. Et ait dominus ad Moysen: accipe duces populi et ostenta eos domino contra solem, et auertetur ira animationis domini ab Israhel. cum dominus loqueretur, non dixit: et ostentaan: de muliere hoc dixit, quae cum adultero Israelita percussa est; quibus verbis, quantum puto, intelligi voluit nobilem fuisse, ut diceret eam, domus familiae, sicut jam vulgo ad insigne divitiarum et paterfamilias et materfamilias dicitur. Ib. XXVI, 1.en et Eleazar sacerdotem dicens: accipe principium totius synasupra . notandum quid appellauerit principium, robur scilicet aetatis in populo. Ut exaudiant eum filii Israhel, et: in ore eius exibunt, et: in ore eius introibunt, id
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. plenum eẽt. et sine ipsis. .Lxxuii.
mul cum eo. et adorent eũ om̃s filii dei.
Alii codices habent omnes:⁊ adorent eũ
om̃s angeli dĩ filios autẽ q̾ictos qui
angłi sunt incęlis. non facile inscript᷑is

Expanded text:
ipsis: plenum esset et sine, in ipsis. Ib. 40. mul cum eo, et adorent eum omnes Angeli Dei: alii codices habent, et adorent eum omnes filii Dei. Filios autem Dei dictos, qui Angeli sunt in coelis, non facile in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
eo respondente di dic̃ qͦd esset princeps mi¬
licie uirtutis dñi. et ꝓstratus interrã dix̃
Q uid precipis tuo famulo. queri potest u¬
trum angło se ꝓstrau̾it. eumq dixerit
dm̃ anpotius intelligens aquo misso
fuerit. ipsum dnm dixerit. ei que se pro¬
strau̾it. Erat autem sic̃ legitur iħs inihe¬
richo.Honutiq .c. in ipsa ciuitate. cuius
muri nondum ceciderant qͦd mox futu¬
ra erat ut ineam possent intrare. s ina¬
gro adeam ꝑtinentem. Nam interpreta¬
cio quȩ ẽ exhebreo ũc habet. In eo qͦd fac¬
tum ẽ ut achar detribu uida furaret᷑
deanathemathe cuiitatis ihericho contͣ
preceptum dñi. & ꝓpter eiꝰ peccatũ tria
milia quȩ missa fuerant ingai Dedert̃
terga hostib. & occisi sunt exeis trigin¬
ta sex uiri. et populo grauit territo. iħs
cũ semorib se ꝓstrauit ad dñm. eiq re¬
sponsum ẽ Ideo factum eẽ qͦd peccau̾it
populus minatus ẽ etiam ds̃. non se cũ

Expanded text:
eo respondente dicit, quod esset princeps mieo respondente dicit, quod esset princeps militiae uirtutis domini, et prostratus in terram dixit: quid praecipis tuo famulo? quaeri potest, utrum angelo se prostrauerit eumque dixerit dominum an potius intellegens a quo missus fuerit ipsum dominum dixerit eique se prostrauerit. erat autem, sicut legitur, Iesus in Iericho, non utique in ipsa ciuitate, cuius muri nondum ceciderant, quod mox futurum erat, ut in eam possent intrare, sed in agro ad eam pertinente; nam interpretatio, quae est ex hebraeo, sic habet. In eo quod factum est, ut Achar de tribu Iuda furaretur de anathemate ciuitatis Iericho contra praeceptum domini, et propter eius peccatum tria milia quae missa fuerant in Gai dederunt terga hostibus et occisi sunt ex eis triginta sex uiri et populo grauiter territo Iesus cum senioribus se prostrauit ad dominum eique responsum est ideo factum esse, quod peccauerit populus, minatus est etiam deus non se cum
Abbreviated transcription (Latin):
pto exeuntium filii millo ppło incir¬
cumcisi erant qͦs potuit circumcid̾e
iħs illorum scilicet filios qͥ genuerunt
indeserto. et contempserunt eos circumci¬
dere. qͦd inobedientes erant legi di. Hulla
itaq causa ẽ. cur hi qui putant rebapti¬
randos eos qui habent xp̃iani baptismi
sacram̃tum hoc testimonio legis adui¬
uari se putasẽt. qͥa nulluꝰ bis numero u¬
nus homo ẽ cucumcisus. s populꝰ qui
iam fuerat in quibꝰ dã cucumcisꝰ. inqͥ¬
busdam uͦ adhuc incircumcisus erat &
saliqͦm᷑ id fieri posset ut bis circumci¬
di hominẽ ds̃ iuberet. Numqͥo possunt
dice ideo fuisse p̃ceptum. qͥa illi abegy¬
ptiis fuerant circumcisi. aut abaliqͥbꝰ
hereticis abisrłitarum societate segre¬
gatis: cum uero etiam satis appareat
quare sit adõ dictum. nullũ hic posst̃
homines erroris sui patrocinium rep¬
perire. Quando iħs uidit uirum UiI.¬
contra se stantem euaginato gladio. E

Expanded text:
pto exeuntium filii in illo populo incirpto exeuntium filii in illo populo incircumcisi erant, quos potuit circumcidere Iesus: illorum scilicet filios, qui genuerunt in deserto et contempserunt eos circumcidere, quod inoboedientes erant legi dei. nulla itaque causa est cur hi qui putant rebaptizandos eos qui habent christiani baptismi sacramentum hoc testimonio legis adiuuari se putent, quia nullus bis numero unus homo est circumcisus, sed populus qui iam fuerat in quibusdam circumcisus, in quibusdam uero adhuc incircumcisus erat. et si aliquo modo id fieri posset, ut bis circumcidi hominem deus iuberet, numquid possunt dicere ideo fuisse praeceptum, quia illi ab Aegyptiis fuerant circumcisi aut ab aliquibus haereticis ab Israhelitarum societate segregatis? cum uero etiam satis adpareat quare sit a deo dictum, nullum hic possunt homines erroris sui patrocinium reperire. Quando Iesus uidit uirum contra se stantem euaginato gladio et
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dictum ẽ iterum. ut circumcisus
iterum circũcideretur non homo s po¬
pulus. Nã i sequentia id ostendunt. Dic̃
enim scͥptura et fec̃ iħs cultros pet̾nos
sibi ipsi a cutos. & circumcidit filios
isrł. in loco qui uocatur collis p̃putioꝵ
Hoc autem mͦ circum pug̃auit iħs fili
is urł. qͥ aliqͣndo fuerant inuia. & qͥ aliqñ
incircumcisi erant. eorum qui exierant ex
egypto: omnes istos circumcidit iħs. Qua¬
draginta enim et duob annis conu̾sa¬
tus ẽ isrł indeserto mabdarith. et ideo
incircumcisi erant illoꝵ plurimi pug¬
natorum qͥ exierant deterra egẏpti. qui
inobedientes fuerant mandatis d̃i. In
qͥb et definierant dñs eis ne uiderent
illi terrã qͣm iurauerat dñs patrib eoꝵ
dare illis terram fluentẽ lac et mel.P
his autẽ substituit filios eoꝵ qͦs circũ¬
cidit iħs eo qͦd fuissent initinere in¬
cutumcisi. Manifestum ẽ gͦ ñ om̃s fu¬
isse s quosoam. Quidam enim deegy¬

Expanded text:
ideo dictum est "iterum", ut circumcisus ideo dictum est "iterum", ut circumcisus iterum circumcideretur non homo, sed populus; nam et sequentia id ostendunt. dicit enim scriptura: et fecit Iesus cultros petrinos sibi ipsi acutos et circumcidit filios Israhel in loco qui uocatur Collis praeputiorum. hoc autem modo circumpurgauit Iesus filios Israhel: qui aliquando fuerant in uia et qui aliquando incircumcisi erant eorum qui exierant ex Aegypto, omnes istos circumcidit Iesus. quadraginta enim et duobus annis conuersatus est Israhel in deserto Mabdaritide et. ideo incircumcisi erant illorum plurimi pugnatorum qui exierant de terra Aegypti, qui inoboedientes fuerant mandatis dei, in quibus et definierat dominus eis, ne uiderent illi terram quam iurauerat dominus patribus eorum dare illis, terram fluentem lac et mel. pro his autem substituit filios eorum, quos circumcidit Iesus, eo quod fuissent in itinere incircumcisi. manifestum est ergo non omnes fuisse, sed quosdam. quidam enim de Aegy