comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersus dixit. Adiuro uos in nomine dñi no
comedere nolite. Quȩ statim ad iuiri deiũ¬
bum ita om̃s egressȩ sunt: ut ne una qͥdẽ
intra spadium orti remaneret. S qͥd mirũ
qd̃ hec de episcopatus eius tempore narra¬
mus. quando iam apud ommpotentẽ dm̃
ordine simul et moribus creuerat: dum
illa magis miranda sint. quȩ eum hic se¬
nex clericus adhuc puerulũ fecisse testat᷑
Nam ait qd̃ eo tempore quocum matre sua
puer habitabat: egressus hospiciũ. ñ nun¬
quam sine linea. crebro etiam sine tunica re¬
uertebat᷑ : quia mox ut nudũ quempiam
reppisset. uestiebat hunc: hic se expolians.
ut se ante dei oculos illius mercede uesti¬
ret. Quem mater sua frequender increpa¬
re consueuerat. dicens. qd̾ iustum ñ eẽt.
ut ipse inops pauꝑibus uestimenta largiret᷑.
Quȩ die quadam horreum ingressa. pene om¬
ne triticum quod sibi instipendiũ totiꝰ anni
parauerat: inuenit a filio suo pauꝑib ex¬

Expanded text:
ersus, dixit: Adjuro vos in nomine Domini Dersus, dixit: Adjuro vos in nomine Domini Dcomedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
cio tutam finiuit. Auo quoꝙ tempore duo
aui eum gothi hospitalitatis grã uienert̃:
qui rauennã se festinare. ꝑfessisunt. Qui¬
bus ipse partium uasligneũ uino plenui
manu sia p̃buit: auod fortasse in pran¬
tro itineris ħ abere potuissent. Ex quo illi
quo aduisq auennar ꝑtienirent bibert᷑¬
ut gotħi. Micitiantis atrcem dieb in cadẽ
ciutate morati sunt: et uinum qd̃ a scõtu
io acceperarte. cosie inustim habuerunt.
Sicq usq ad cundem uenerabilem pacre.
ferentie iepieri sumt: ut nunlo die cessarerrt
omnquam derẽt: ac it in illo uase li¬
gneo quod epẽ dederat. tnu ñ atige:¬
retur. sed nasceretur. Nuꝑ quoq de
citsd̃em loci partibus. snex quidam ełe¬
ritus aduenit. qͥergae de eo narrat. siłere¬
tio ñ sunt p̃menda. Nam dicit. qđ quadã
die ingressus ortum: magna hunc erueȩ mul¬
titudine inuenit eẽ cooꝑtũ. Qui omne olus
deꝑire conspiciens: ad easdem erucas con

Expanded text:
cio vitam finivit. Alio quoque tempore duo cio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucas conv
Abbreviated transcription (Latin):
tione blanda temꝑare uoluisset: cepre ille
cum irrgio nspondere dicins. Om̃s tectim
uiunt: ego solus hie ane te uitere ñ pos¬
stm. Redde michi solidos meos. Qtib tro¬
cibus commotus epẽ: beate myariȩ semꝑ
tuir ginis eccłiam ingresstis ẽ: et eletiatis
matib. extenso tiestimento. stando cepre
ex otare tit eiredderet. tinde presbiters fe¬
rentis irisatiram initigare potuisses. Cmq
scibito octilos adtiestimentt̃ sccci. intex ex¬
censa brachra redexisset: repente insinri
stio atiodecim aureos inriente: ira fuilgen¬
issent. Q cumoꝵ de gcełia egresstrs: eos insi¬
tiui turentis presbiter ꝓiecit dicens. Ecee
habes solidos quos quesisti: sed hoc tibi
notuimsix. quia post mortem meam du hiric
eccłȩ ep̃s non eris. ꝓpter auaritiam triami
Ex qua sententie ueritate colligit᷑: qura eos¬
dem solulos precbiter ꝓ adipiscendo ep̃r¬
ti p̃parabat. S turi dei sermo p̃ualuit
Lamisdem constantius inp̃ebiteratus offi¬

Expanded text:
le cum jurgio respondere, dicens: Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redde mihi solidos meos. Quibus vocibus commotus episcopus, beatae Mariae semper virginis Ecclesiam ingressus est, et elevatis manibus extenso vestimento, stando coepit exorare, ut ei redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgenfuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortem meam tu hujus Ecclesiae episcopus non eris propter avaritiam tuam. Ex qua sententiae veritate colligitur quia, eosdem solidos presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus offi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Cui repente ad memori am rediit. qͥa
conftantius presbiter nepos et ecriũ utiẽ
sedere consuetierat. uendidisset: acu¬
gͥ eodem nepote suo. accessit ad archam
et pie uiolentus. el austra archȩ cõminti¬
it: duodecim atireos culit: eosq indigen¬
ib ut plaeuit diuisit. Itaq constantius
pb̃a reuersus ex oꝑe. archam fractam rep

Expanded text:
rent. Cui repente ad memoriam rediit, quia rent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat, vendidisset, atigitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius p
Abbreviated transcription (Latin):
ac umum ex eadem domo ꝑcpisset egredi
ianuam uoluit: s saxum ingens scbito de
tecto cecidit: eiq inuerdicemuenit. Ex gtra
ꝑcussione ꝓstratris: inmanib iam semita¬
uus leuatus ẽ. Die uero altera: scdm trri dĩ
sententiã. funditus simuit cutam. Qtia ini
re petit pensandum ẽ: quantus sit seĩs
alius ad irascendũ nsi gusdem cempli m¬
habiitator excitat᷑  Tanto gͥ mauenda ẽ tra
iustorum: quanto et constat quia ieoꝵ
cordib ille p̃sens ẽ: qui ad instrendam ciltio¬
nem quam uoluerit. inualiduis ñ est
Ilio quoq tempore p̃dictus constantius
pb̃r nepos etꝰ equum suũ duodecam att¬
reis uendidit: quos in ꝓpam archam po¬
nens. ad exercendum aliquod opus disces¬
qui importune p̃cabant᷑. ut eiꝰ sc̃s uir bo¬
nefactus eps̃ ad consoladionem suȩ⁊nopie.
aliquid largiri debuisset. S uir det. quia
quod tͥdueret non habebat: estuare cepit
incogitatione. ne ab eo paupes uacuui ext¬

Expanded text:
ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi ac vinum ex eadem domo percepisset, egredi januam voluit, sed saxum ingens subito de tecto cecidit, eique in verticem venit. Ex qua percussione prostratus in manibus jam semivivus levatus est: die vero altera secundum viri Dei sententiam funditus finivit vitam. Qua in re animo pensandum est quantus sit sanctialius ad irascendum nisi eiusdem templi inhabitator excitatur? Tanto ergo metuenda est ira iustorum, quanto et constat quia in eorum cordibus ille presens est qui ad inferendum ultionem quam voluerit invalidus non estAlio quoque tempore praedictus Constantius presbyter nepos ejus, equum suum duodecim aureis vendidit, quos in propriam arcam ponens, ad exercendum opus aliquod discesqui importune precabantur ut eis sanctus vir Bonifacius episcopus ad consolationem suae inopiae aliquid largiri debuisset. Sed vir Dei quia quid tribueret non habebat, aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exi
Abbreviated transcription (Latin):
lacet quod dicis. PE TRUSdedit¬
Ahuc pauca aliqua quȩ de bonefacii epĩos
oꝑe suꝑsunt: quia eius memoriam feci¬
mus. excquamur. Alio namq tempore.
beati ꝓculi martyris natalidꝰ ꝓpinquabat dies:
quo in loco uir nobilis fortunatus nomine
manebat: qui magnis p̃cibus ab eodẽ ue¬
nerabili uiro postulauit. tt cũ apud bea¬
tum martyrem missarũ sollemnia ageret:
ad benedictionẽ dandam in sua domo de¬
clinaret. Uir autem dei negare ñ potuit:
quod ab eo ex fortunati mente caritas po¬
poscit. Pactis gͥ missarũ sollemniis cũ ad p̃¬
dicti fortimati mensam uenisset: pͥusquam
deo ymnũ dictret. sicut quidam ludendi ar¬
te solent uictum querere. tepente ante ia¬
nuam uir cũ simna astitit: et cimbala ꝑcus
miser iste. Ego ad mensam tefectionis ue¬
ni: os adhuc ad laudem dĩ ñ aꝑui: e ille
iunrit tamen: atq ait. Ite. et ꝓcaritate q
cibum potumq tribuite: serdote tam̃ quia¬
tam̃ qui a mortinuis ẽ. Qui infelix utt. dt̃ panẽ

Expanded text:
lacet quod dicis. GREGOR. Adhuc pauca aliqua quae de Bonifacii episcopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitius propinquabat dies, quo in loco vir nobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussmiser iste. Ego ad mensam refectionis veni, os adhuc ad laudem Dei non aperui, et ille junxit tamen et ait: Ite et pro charitate ei cibum potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum panem
Abbreviated transcription (Latin):
stabant aspicerent: admirationis uocibꝰ
Cumq etmn requirerent ubi suerit. uel
quomodo redisset:ait.Tetri ualde ho¬
mines erant qui me ducebant: ex quoꝵ
ore ac naribus ignis exibat. quẽ tolera¬
re non poteram. Cumq ꝑ obscura loca
me ducerent: subito pulchre uisionis iu¬
uenis. cum aliis nobis euntib obuiam fa¬
ctus ẽ: qui me trahentib dixit. Reducite
illum: quia seuerus presbiter plangit.
Cius enĩlacrimis dñs eũ donauit. Quisci¬
licet seuerus. ꝓtinus de terra surrexit: eiq
penitentiam agenti. opemsuȩ int̾cessionis
prebuit. Et dum ꝑ dies septem de ꝑpetradis
culpis pęnitentiam eger rediunuus ageret:
octauo die letus de corpore exiuit. ꝑpende
quã dilectum dominꝰ atcendit: quẽ contri¬
stari nec ad modicum ꝑtulit.

Expanded text:
stabant aspicerent, admirationis vocibus stabant aspicerent, admirationis vocibus Cumque eum requirerent ubi fuerit, vel quomodo rediisset, ait: Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis Dominus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de terra surrexit, eique poenitentiam agenti opem suae intercessionis praebuit. Et dum per dies septem de perpetratis culpis poenitentiam aeger redivivus ageret, octava die laetus de corpore exivit. Perpendeverum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ intercederet: ut acta de malis suis pe¬
nitentia. solutus culpa. excorpore exiret.
Qui uidelicet sacerdos. in opinate contigit
ut ad putandam uineam eẽt occupatus:
atq ad se uementib diceret. Antecedite:
ecce ego uos subsequor. Cumq uideret si¬
bi in eodem oꝑe parum aliquid suꝑesse:
paululũ moram fecit: ut opus qͦd mini¬
mum restabat expleret. Quo expleto: ce¬
pit ad egrum ꝑgere. Cunti uero initmere
occurrentes hi qui pͥus uenerant: obuiã
facti sunt dicentes. Quare tardasti pater:
Noli fatigari: quia iam defunctus ẽ. Quo
audito. ille contremuit: magnisq uocib
se interfectorem illius clamare cepit.flens
itaq ꝑuenit ad corpus defuncti: seseq
coram lecto illius cum lacrimis in t̃ram de¬
dit. Cumq uehementer fleret. et in t̾ram
caput tunderet: seq reum mortis illiꝰ cla¬
maret: repente is qui defunctus fuerat.
ammam recepit. Quod dũ multi qͥ circũ¬

Expanded text:
tis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poetis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentes: Pater, quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circum
Abbreviated transcription (Latin):
nes ligno solent signari. ut ꝑ quadras
quatuor partidi uideantur: isdem dei
famulus affuit: eisq referentib signa¬
tum. non fuisse cognouit. Cumq iam pa¬
nisille prunis eẽt et einerib cooꝑtus: dixit
Quare hunc minime signastis: Qui hec di¬
cens: signum crucis digito contra prunas
fecit. Quo signante : ꝓtinus immensũ cre¬
pitum panis dedit: acsi ingens in ignibꝰ
olla crepuisset. Qui dum coctus. postmo¬
dum fuisset ab igne subtractus: ea cruce
signatus inuentus ẽ: quam non cont actꝰ.
sed fides fecerat. In eo etiam loco. interori
na uallis dicitur.⁊ quȩ a multis uerbo ru¬
stico interocrina nominatur: in qua erat
quidam uir uitȩ ualde admirabilis. noĩe
seuerus. eccłiȩ beatȩ marie dei genitricis
et semꝑ uirginis sacerdos. Hunc cũ qͥdam
pater familias. ad extremũ uenisset diem
missis concite nuntiis. rogauit ut ad se qͣ¬
totius ueniret: suisq orationib ꝓpecca¬

Expanded text:
nes ligno signari solent, ut per quadras nes ligno signari solent, ut per quadras quatuor partiti videantur, idem Dei famulus adfuit, eisque referentibus signatum non fuisse cognovit. Cumque jam panis ille prunis 204 esset et cineribus coopertus, dixit: Quare hunc minime signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contra prunas fecit. Quo signante protinus immensum crepitum panis dedit, ac si ingens in ignibus olla crepuisset. Qui dum coctus postmodum fuisset ab igne subtractus, ea cruce signatus inventus est, quam non contactus, sed fides fecit. na vallis dicitur, quae a multis verbo rustico Interocrina nominatur, in qua erat quidam vir vitae valde admirabilis, nomine Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei genitricis semper virgnis sacerdos . Hunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tuit post mortem melius uiuere: qui et
ante mortem ommipodenti deostuduit pla¬
cere. S cur multa de eiꝰuita dicimꝰ: cum
nunc usq ad corpus illius tot uircutum
documenta tencamus: Demoniacos qͥp¬
pe absoluere: egros curare ⁊ quotiens ex
fide petitur. ut uiuens consueuerat: hoc
indesinenter facere. et apud mortua sua
ossa ꝑseuerat. Sedlibet petre adhuc ad
ualerie ꝓuintię partes. narrationis meȩ
uerda reducere: de quibus me eximia
ualde miracula. exore uenerabilis for¬
tunate. Cuius longe suꝑius memoriam
feci. contigit audisse. Qui crebro ad me
nunc usq ueniens: dum facta ueterũ mͥ
narrat : noua refectione me satiat. Qui¬
dam namq in cadem ꝓuindia mardirius
nomine. deuotus ualde omnipotenti
deo famulus fuit: qui hoc de uirtutis suȩ
testimonio signum dedit. Dum quadam
die fr̃s illius sub einerium panem fecis¬
sent: eiq obliti essent crucũ signum im¬
primere. sicut in hac ꝓuncia crudi pa¬

Expanded text:
tuit post mortem melius vivere, qui et tuit post mortem melius vivere, qui et ante mortem studuit omnipotenti Deo placere. Sed cur multa de ejus vita dicimus, cum nunc usque ad corpus illius tot virtutum documenta teneamus? Daemoniacos quippe absolvere, aegros curare quoties ex fide petitur, ut vivus consueverat hoc indesinenter facere, et apud mortua sua ossa perseverat. Sed libet, Petre, adhuc ad Valeriae provinciae partes narrationis meae verba reducere, de quibus me eximia valde miracula ex ore venerabilis Fortunati, cujus longe superius memoriam feci , contigit audisse. Qui crebro ad me nunc usque veniens, dum facta mihi veterum narrat, nova refectione me satiat. dam namque in eadem provincia, Martyrius nomine , devotus valde omnipotentis Dei famulus exstitit, qui hoc de virtutis suae testimonio signum dedit. Dum quadam die fratres illius panem subcinericium fecissent, eique obliti essent crucis signum imprimere, sicut in hac provincia crudi pa
Abbreviated transcription (Latin):
autem die dñico. ande exurgentis lucis
crepusculum. uocatis duobus diaconib
suis: ꝑrexit addomũ defuncti. Accessit ad lo¬
cum ubi iacebat corpus exanime: ibiq se in
orationem dedit. Expleta autẽ prece. surre¬
xit: et iuxta corpus defuncti sedit. Non au¬
tem grandi uoce. defunctũ ꝑnomen uoca¬
uit dicens.Frater marcelle. Ille autem ac si
leuiter dormiens.ad uicinam uocem quã¬
uis modicam. cum fuisset excitatus: statĩ
oculos aꝑuit: atq ad ep̃m respiciens dix̃.
o quid fecisti: o quid fecisti: Cui epc̃ respon¬
dit dicens. Quid feci: At ille ait. Duohest̃¬
no die uenerunt: qui eicientes me de corpo¬
re. in bonum locum duxerunt. Hodie au¬
tem unus missus ẽ: qui dixit. Reducite eũ:
quia fortunatus ep̃s in domũ illius uenit.
mitate conualuit: et in hac uita diugus
mansit. Nec tamen credendum ẽ. quia lo.¬
cum quem acceꝑat ꝑdidit: quia dubiũ
non ẽ quod intercessoris sui precibus po¬

Expanded text:
autem die Dominico ante exsurgentis lucis autem die Dominico ante exsurgentis lucis crepusculum, vocatis duobus diaconibus suis, perrexit ad domum defuncti; accedensque ad locum ubi corpus jacebat exanime, ibi se in orationem dedit. Expleta autem prece surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis modicam fuisset excitatus, statim oculos aperuit, atque ad episcopum respiciens, dixit: O quid fecisti? o quid fecisti? Cui episcopus respondit, dicens: Quid feci? At ille: Duo hesterno die venerunt, qui me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus episcopus in domum ejus venit. mitate convaluit, et in hac vita diutius mansit. Nec tamen credendum est quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium non est quod intercessoris sui precibus po
Abbreviated transcription (Latin):
die alio. isdem senex rem de illo magis
adhuc mirabilem narrauit dicens. In eadẽ
tudertina urbe. marcellus quidam bonȩ a¬
ctionisuir. cum duabus sororib suis habi¬
tabat: qui euemente molestia corporis. ip¬
so sacratissimo uesꝑascente iam sabato pa¬
schali. defunctus ẽ. Quius corpus eũ lon¬
gius eẽt deferendum: die eodem sepeliri
non potuit. Cumq mora ẽẽt demporis. ad
explendum debitum sepulture : sorores eiꝰ
morte illius afflictȩ cucurrerunt flentes
ad uenerabilem fortunatum : eiq magniᷤ
uocibus clamare ceꝑunt. Scimus qr apo¬
stoloꝵ uitam denes: leprosos mundas:
cecos illuminas: uem st resuscita mortu¬
uit esse defunctum: flere ipse etiam de
morte illius cepit: eisq respondit dicens
Recedite: et hec dicere nolite: quia iussio
omnipotentis ẽ dei. cui contraire nullus
hominũ potest. Illis itaq discedentib: tri¬
stis ex morte eiꝰ mansit ep̃s. Subsequenti

Expanded text:
die alia idem senex rem de illo magis die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique magnis vocibus clamare coeperunt: Scimus quia apostolorum vitam tenes, leprosos mundas, caecos illuminas, veni, et resuscita mortufratrem defunctum, flere ipse etiam de morte ejus coepit, eisque respondit, dicens: 201 Recedite, et haec dicere nolite, quia fussio omnipotentis Dei est, cui contraire nullus hominum potest. Illis itaque discedentibus, tristis ex morte ejus mansit episcopus. Subsequente
Abbreviated transcription (Latin):
recipe: & pro me rogo intercede. Dis¬
xit. Cui benedictam aquam uenerabilis for¬
tunatus statim dedit dicens. Uade citius:
et eam suꝑ corpus iacentis proice. Prexit
itaq diaconus: atq ad gothum introgres¬
sus. benedictam aquam suꝑ membra illiꝰ
asꝑsit. Res mira: et uehementer stupen¬
da. Mox ut aqua benedicta gothi coxã
contigit: ita omnis fractura solidata
ẽ. et saluti pristinȩ coxa restituta ẽ. ut
hora eadem delecto surgeret: et ascenso e¬
quo ita ceptum iter ageret: acsi nullam
unquam lesionem corporis ꝑtulisset.a¬
ctumq ẽ: ut qui scõ uiro fortunato puer
cũ precio reddere. obedientia subiectus
noluit: cossine p̾cio pena subactus da¬
ret. His gͥ expletis: studebat adhuc senex
de eo et alia narrare. S quia non nulli ad¬
erant ad quos exhortandos occupabar: iam¬
q diei tardior hora incubuerat : facta ue¬
nerabilis fortunati diumichi audire ñ li¬
cuit: quȩ audire siliceat. semꝑ uolo.S

Expanded text:
recipe, et pro me, rogo, intercede. Susrecipe, et pro me, rogo, intercede. Susxit, cui benedictam aquam venerabilis Fortunatus statim dedit, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
set: contristatus ep̃s dixit. Scio quia tͥ
non expedit: quod me contristato disce¬
dis. Que uerba gothus despexit: atq ad
hospicium reuersus. eosdem pueros de
quibus agebatur. equis suꝑ impositos
cum suis hominib p̃misit. Ipse uͦ statĩ
ascendens equum: subsecutus ẽ.Cũq
in eadem ciuitate ante beati petri apo¬
stoli eccłam uenisset: equi eius pes lap¬
sus ẽ. Qui cum eo corruit ⁊ et eiꝰ mox co¬
xa confracta ẽ: ita ut in duab partibus
os esset diuisum. Tunc leuatus in mani¬
bus: reductus ad hospicium.ẽ. Qui fe¬
stinus misit: et pueros quos premiserat
reduxit: et uiro uenerabil fortunato
mandauit dicens. Rogo te pater: mitte
ad me diaconum tuum. Cuius diaconꝰ
dum ad iacentem uenisset : pueros qͦs
redditurum se epõ omnino negauerat.
ad medium deduxcit: eosq diacono illiꝰ
reddidit dicens. Uade: & dic domino
meo epõ. Quia maledixisti michi: ecce
ꝑcussus sum. S pueros quos quesisti

Expanded text:
set, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi set, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est. Cumque in eadem civitate ante beati Petri apostoli ecclesiam venisset, equo ejus pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros quos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti,
Abbreviated transcription (Latin):
miraculum: quod ad p̃sens animo occur¬
rit. Quadam namq die. gothi iuxta tu¬
dertinam ciuitatem uenerunt. qui ad par¬
tesrauenne ꝓpabanc: s duos partios pueru¬
los de possessione abstulerant: quȩ pos¬
sessio. p̃fate tudertine ciuitati subiacebat
Hoc cum uiro scissimo fortunato nuntia¬
tum fuisset: ꝓtinus misit: atq eosdem
gothos adse euocari fecit. Quos blando
Quale uultis p̃cium dabo: et puerulos
eẽ udebatur: respondit dicens. Quic¬
quid aliud precipis. facere parati sumꝰ:
nam istos pueros nullatenus reddimus.
Cui uenerabilis uir blande minatus ẽ
dicens.Contristas me: et non audis pa¬
trem tuum. Noli me contristare: ne non
expediat. S isdem gothus. in cordis sui
feritate ꝑmanens: negando discessit.
Die uero altera digressurus. rursus ad epm̃
uenit: quem eisdem uerbis ꝓ p̃dictis pu¬
erulis. iterum ep̃s rogauit. Cumq ad red¬
dendum nullomodo consentire uoluis¬

Expanded text:
miraculum, quod ad praesens animo occurmiraculum, quod ad praesens animo occurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando Quale vultis pretium dabo, et puerulos esse videbatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui feritate permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro praedictis puerulis iterum episcopus rogavit. Cumque ad reddendum nullo modo consentire voluis
Abbreviated transcription (Latin):
nens: et petitionẽ militis audiuit: & mu¬
nus susciꝑe ꝓ exhibita urͣtute recusauit.
Prius namq dignum p̃cium p̃buit: et
post equum qui sibi offerebatur accepit.
Quia enim si non suscipet. eum contristari
conspexerat: caritate cogente. emit qd neces¬
sarium non habebat. Neq hoc silere de hu¬
ius uiri uirtutib debeo: quodante dies fe¬
re duodecim. agnoui. Quidam namq ad
me deductus ẽ senex pauꝑ: atq ut michi
senum collocutio ẽẽ semꝑ amabilis solet:
studiose hunc unde eẽt inquisiui. Qui se
de tudertina ciuitate esse responãit. Cog
quã. Quesote pat̃. fortunatum epm̃ nosti: Qui
ait. Noui: et bene noui. Tunc ipse subiunxi.
Dic rogo. siqua eius miracula cognotusti:
& desideranti michi qualis uir fuerit inno¬
tesce. Qui ait. Homo ille longe fuit ab istis
hominib quos uidemus modo. Nam qͥc¬
quid ab omnipotente deo petiit: ita dũ pe¬
teret impetrauit. Cuius hoc unum narro

Expanded text:
nens, et petitionem militis audivit, et munens, et petitionem militis audivit, et munus recipere pro exhibita virtute recusavit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri virtutibus debeo, quod ante dies fere duodecim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; atque ut mihi senum collocutio esse semper amabilis solet, studiose hunc unde esset inquisivi, qui se esse de Tudertina civitate respondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro
Abbreviated transcription (Latin):
uo autem tempore dum oculoꝵ qͥdã GR̃¬
lumen amisisset: adhunc dedue tꝰ. int̾¬
cessionis eius opem petrit. et impetrauit.
Nam cumuir dei oratione facta eiꝰ oculis
signum crucis imprimeret : ab eis ꝓtinꝰ
luce reddita. nox cecitatis abscessit. Pret̾ea
equus cuiꝰdam militis in rabiẽ fuerat uer¬
sus: ita ut amultis uix deneri potuisset:
sed quos cũq potuisset inuadere. eorũ
membra morsibus dilaniaret. Tunc ut¬
cumq a multis ligatus: ad uirum dei
adductus ẽ. Qui mox eiꝰ capiti extensa ma¬
nu signum crucis edidit: cunctamq eiꝰ
rabiem in mansuetudinẽ mutauit : ita
ut mitior post existeret: quam ante illã
uesaniam fuisset. Tunc isdemmiles e¬
quũ suũ quem celerrimo miraculi sui im¬
perio asua uesania uidit immutatũ: ei¬
dem scõ uiro decreuit offerendum. Quẽ
cũ susciꝑe. ille reꝯnueret: ipse uͦ in p̃cib
ne despiceret᷑ eius oblatio. perseueraret:
sc̃s uir mediam duarũ partium uiam de¬

Expanded text:
uoque tempore, cum oculorum quidam lumen amisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri vix posset: sed et quoscunque potuisset invadere, eorum membra morsibus dilaniaret. Tunc utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem mutavit, ita ut postea mitior existeret, quam ante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offerendum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, sanctus vir mediam duarum partium viam te
Abbreviated transcription (Latin):
irum ẽ ualde quod audio. Sed uelim
nosse. cuius humilitatis apud se intus
requiris: quia multũ ualde ẽ. qͦd tempta¬
tione sua intus mentem lacessunt. mira q̃
foris fiunt. S si huiꝰ constantii uencrabilis
unũ qd̾ fecit audis: cuius humilitatis fue¬
it citius agnoscis. PETRUS¬

Expanded text:
irum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fueit, citius agnosces. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur: Nec tamen hoc quod de eisdẽ
electis uiris ãicit̾: q̃e crmctis iam quas
in regulam tnemꝰ. Nam cũ ꝑsecutionis aꝑ¬
tȩ tempus irruit : iroit pleriq subire mar¬
tyrium possunt. qui ẽẽ  ꝑace ecełiȩ despica¬
biles indenitur: ita ĩ. nini. quam indebilita¬
tis formidinein corruunt. qui in pace pͥus
ȩccłiȩ foruter stare uidebant᷑. S eos de qͥ¬
hus p̃diximus. fieri martyres potuisse fi¬
denter fatemur: quiahoc iam ex eors fine
colligimus. Cadere tum nec in aꝑta ꝑse¬
cutione poterant hi: ie quibus constat.
quia et usq ad finem inrte. iocculta a¬
nimi uirtute ꝑstiterunt: Petaꝰ.
t astruis ita est. S sciꝑ indignos nos diuinȩ
miscđiȩ dispensationẽ miror: qui longobardoꝵ
seuitiam itamoderat᷑. ut eoꝵs sacerdotes sacͥ¬
legos. qui ẽẽ se fidelium quasi uictores ui¬
dent. orthodoxoꝵ fidem ꝑsequi minime

Expanded text:
videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimus viris, de cunctis jam quasi in regulam tenemus. Nam cum persecutionis apertae tempus irruit, sicut plerique martyrium subire possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderatur, ut eorum sacerdotes sacrilegos, qui esse fidelium quasi victores videntur, orthodoxorum fidem
Abbreviated transcription (Latin):
odem quoq tempore. dũ fere quadrin¬
gentos captiuos alios. longobardi te¬
nuissent: more suo immolauerunt caput
tum.et carmine nefando dedicantes.Cũq
illud ipsi pͥus sũmissis ceruicib ad orassent:
eos quoq quos ceꝑant.hoc adorare pariter
compellebant. S ex eisdem captiuis ma¬
xima multitudo magis eligens morien¬
do ad uitam immortalẽ dendere. quam
ad orando uitam mortalẽ tenere: obtemꝑa¬
re iussis sacrilegis noluit: et ceruicẽ quã
semꝑ creatori flexerat. citature inelinare
contempsit. Unde factum ẽ. ut hostes qͥ eos
ceꝑant. graui iracundia accensi. cunctos
gladiis interficerent: quos in errore suo
participes non haberent. Quid gͦ mirũ
si crumpente ꝑsecutionis tempore. illi
martyres esse potuissent. qui in ipsa qͦ
pace eccłiȩ. semetipsos semper affligendo.
angustam martyrii tenuerunt uiam:
quando irruente ꝑsecutionis ardiculo.
hi etiã meruerunt martẏrii palmã acei¬
ꝑe. quim pace eccłe latas huiꝰ scłi uias seqͥ

Expanded text:
odem quoque tempore, dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo immolaverunt caput entes et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius submissis cervicibus adorarent, eos quoque quos ceperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo magis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare jussis sacrilegis noluerunt, et cervicem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi
Abbreviated transcription (Latin):
stultiloqͥum. scurrilitatẽ. ebrietatẽ. ac furta. quoꝵ
facilis amputatio ẽ mandauerit abscidenda. iui¬
ertos tam̃ nos ec̃ conuenit:⁊ qͦd licet omnẽ con

Expanded text:
stultiloquium, scurrilitatem, ebrietatem ac furta, quorum facilis amputatio est, mandauerit abscidenda. Certos tamen esse nos conuenit, quod, licet omnem con
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ habentes: unammes: idipsũ sentientes:
terutrũ arbitrantes : et illud honore alterutrũ p̃ue¬
nientes: tit plꝰ uꝰqͥsq consortisuo scientiȩ et scĩtatis
adscribens : summã discretionis uerȩ malteriꝰ ma¬
gis quam in suo credat stare iudicio.
epe autẽ accidit. siue illusione diaboli. siue
int̾cessu erroris humani: quia nullus ẽ
in hac carne qui falli uelut homo ñ possit:
ut et ille int̃dũ qui acrioris ingenii. scientiȩq
maioris ẽ. aliquid falsum mente concipiat: et
ille qui tardioris ingenii acminoris ẽ meriti:
rectius aliquid ueriusq sentiat. Et iccirco nul¬
lus sibi quamuis scientia p̃ditꝰ. in ani tumore
ꝑsuadeat: quod possit collatione alt̾iꝰ ñ egẽ¬
re. Nam etiam si iudiciũ ciꝰ diabolica ñ fallat
illusio: elationis tamen et suꝑbiȩ grauiores
laqueos ñ euadat. Quis enim hoc sibi absq
ingenti poterit usurpare ꝑnicie: cũ uas
reuelante et cooꝑante ano p̃dicabat. secreta exa¬

Expanded text:
 id ipsum sentientes, terutrum arbitrantes, et illud: honore alterutrum praeuenientes, ut plus unusquisque consorti suo scientiae et sanctitatis adscribens summam discretionis uerae in alterius magis quam suo credat stare iudicio. Saepe autem accidit siue inlusione diaboli siue intercessu erroris humani, quo nullus est in hac carne qui falli uelut homo non possit, ut et ille interdum qui acrioris ingenii scientiaeque maiori/ est aliquid falsum mente concipiat, et ille qui tardioris ingenii ac minoris est meriti rectius aliquid ueriusque praesentiat. et idcirco nullus sibi quamuis scientia praeditus inani tumore persuadeat quod possit conlatione alterius non egere. nam etiamsi iudicium eius diabolica non fallat inlusio, elationis tamen et superbiae grauiores laqueos non euadet. quis enim hoc sibi absque ingenti poterit usurpare pernicie, cum uareuelante et cooperante domino praedicabat, secreta exa
Abbreviated transcription (Latin):
onc ꝑscriptum ẽ: ut neuter nr̃m plus iudicio
suo quam fr̃ĩs crederet: si nunquã uelit diabo¬
li calliditate deludi.
Tenim sepe illud qd̾ apłs dicit: ꝓbatũ ẽ cue¬
nire. Ipse enim sathanas tranfigurat se in
angłm lucis. ut obscuram. ac detram caliginẽ
sensuũ. ꝓuero scientiȩ lumine fraudulent. of¬
fundat: qui nisihumili et mansuedo corde sus¬
cepti. maturissimifrĩs. uel ꝓbatissimi senioris
reseruent᷑ ex amini. et eoꝵ iudicio diligent̃ excus¬
si. aut abiciantur. aut recipiant᷑ a nob̃: sine
dubio uenerantes in cogitationib nrĩs ꝓ an¬
gelo lucis. angłm tenebrarũ: grauissimo feri¬
emur interitu. Quam ꝑniciem impossibile ẽ cua¬
dere quempiã iudicio ꝓprio confidentẽ: nisi
humilitatis tiere amator et executor effectꝰ: itłd̾

Expanded text:
scriptum est, ut neuter nostrum plus iudicio suo quam fratris crederet, si numquam uellet diaboli calliditate deludi. Etenim saepe illud quod apostolus dicit probatum est euenire: ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis, ut obscuram ac taetram caliginem sensuum pro uero scientiae lumine fraudulenter offundat. qui nisi humili et mansueto corde suscepti maturissimi fratris uel probatissimi senioris reseruentur examini et eorum iudicio diligenter excussi aut abiciantur aut recipiantur a nobis, sine dubio uenerantes in cogitationibus nostris pro angelo lucis angelum tenebrarum grauissimo feriemur interitu. quam perniciem inpossibile est euadere quempiam iudicio proprio confidentem, nisi humilitatis uerae amator et ex
Abbreviated transcription (Latin):
rater quidam de scythi uadens ad messẽ.
uenit ad quendam senem magnũ: et di¬
cit ei. Dic michi abba. Quid facio ꝑgens ad
surge uade et renuncia messioni huic: et
ueni: dico tibi quid facias. Ille autem re
nunciauit messioni: et uenit ad senẽ. Dixit
autem ei senex. Intra incellam tuam: et fac
quinquaginta dies continuos. semel co¬
medens in die panem cũ sale tantũ: et ite¬
rum indicabo aliam rem. Et fecit sic. Et rur¬
sus uenit ad senem. Senex autẽ sciens qͥa
uir oꝑarius esset: dixit ei quomͦ oporteret¬
eum esse incella sua. Et discedens fr̃ in cel¬
lam suam: prostrauit se pronꝰ in terrã tres di¬
es et tres noctes plorans in conspectu dei. Post
hec uero cum dicerent ei cogitationes suȩ.
exaltatus es. magnus factus es: ipse autẽ
cens.Ubi sunt omnia illa peccata quȩ feci
Si autem iterũ in cogitatione eiꝰ ascendebat
quia multum neglexerit de mandatis dei:
dicebat et ipse et intra se. Sed ex̾ibeo par¬
uum seruitiũ dõ meo: et credo quia faciet

Expanded text:
rater quidam de Scythi vadens ad messem, applicuit ad quemdam senem magnum, et dicit ei: Dic mihi, abba, quid faciam pergens ad surgens vade, et renuntia messioni huic; et veni, et dico tibi quid facias. Ille autem frater renuntiavit messurae, et venit ad senem. Dixit autem ei senex: Intra in cellam tuam, et fac quinquaginta dies continuos; semel comedens in die panem cum sale, et iterum indicabo tibi aliam rem. Et fecit sic, et iterum venit ad senem. Senex autem sciens 619 quia vir operarius esset, dixit ei quomodo oporteret esse in cella sua. Et descendens frater in cella sua, prostravit se pronus in terram tres dies et tres noctes, plorans in conspectu Dei. Post haec vero cum dicerent ei cogitationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse tempercens: Et ubi sunt omnia illa peccata mea quae feci? Si autem in cogitatione ejus ascendebat, quia multum neglexerit de mandato Dei, dicebat et ipse intra se: Sed exhibebo parvum servitium Deo meo, et credo quia faciet
Abbreviated transcription (Latin):
satione sine intermissione fruebar: oportet¬
me nunc dum in hoc corpore sum sustinere
istiusmodi fetorem ꝓsuauissimo illo odore:
ut in die iudicii de illogehennȩ inenarrabi¬
li fetore liberet ic dominꝰ. ⁊ ut non cũ illo di¬
uite qui epulabat᷑ in isto mundo deliciose et
splendide condempnetur anima mea

Expanded text:
satione sine intermissione fruebar, oportet nunc me, dum in hoc corpore sum, sustinere istiusmodi fetorem, pro suavissimo illo odore, ut in die judicii de illo gehennae inenarrabili fetore liberet me Dominus, et non cum illo divite, qui epulabatur in isto mundo deliciose et splendide, condemnetur anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
nocte quadam. cum magnas uoces scilieet
ut insanus ederet. cunctosq egros inmen¬
sis clamorib ꝑturbaret : ita ut nulli illie
caꝑe somnũ liceret: fiebat res ualde mise¬
rabilis: quia unde unus male. inde om¬
nes deterius habebant. S sicut et pͥus are¬
uerentissimo florido epõ. qui dunc cũ p̃dicto
p̃sbitero illic pariter manebat. et post a
puero. qui nocte eadem egrotantib ser¬
uiebat. subtiliter agnoui: isdem uenera¬
bilis p̃ebiter de ꝓprio stratu surgens. ad
iectum frenetiqi silenter accessit: et suꝑ
eũ positis manibus orauit. Moxq illũ
melius haberidem tulit: atq insuꝑiora
domus secum adoratorium duxit: ubi
pro eo liberius orationi incubuit : et sta¬
tim eũ sanum ad lectum ꝓpriũ reduxit:
ita ut nullas ulterius uoces ederet: ne
q egrotorum quempiã. aliquo clamore
turbart. Nec iam egritudinẽ auxit alie¬
nam: qui ꝑfecte receꝑat mentẽ suã. Ex qͦ

Expanded text:
nocte quadam cum magnas voces, scilicet nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
apud se psbiterum quendã amantiũ
nomine. pcipuȩ simplicitatis narra¬
uit uirũ. Quẽ hoc habere uirtutis ꝑhibet:
ut apłoꝵ more. manũ suꝑ egros ponat. et salu¬
tem restituat: et qũalibet uehemens egritu
do sit. ad tactum illiꝰ abscedat. Quẽ hoc eti¬
am habere miraculi adiunxit: quia in qͦli¬
bet loco. qũãuis immanissimȩ asꝑitatis
serpentẽ reppererit :⁊ mox ut eum signo
crucis signauerit. extinguit: itauit untu¬
te crucis quam uir dei digito ediderit. di¬
ruptis uiscerib. moriatur. Quem siqͣndo
serpens inforamine fugerit: signo cru¬
cis os foraminis benedicit: statimq ex fo¬
ramine serpens iam mortuus trahit᷑. Qũẽ
tante uirtutis uirum. ipse etiã uidere cu¬
raui: eumq ad me deductũ. in infirmoꝵ
domo paucis diebus manere uolui: ut
siqua adeẽt curationis grã. cigus ꝓbare
potuissem. Ibi audem quidam int̾ aliose
gros mente captus iacebat: quẽ mediei
greco eloquio freneticũ appellant.Qui

Expanded text:
apud se presbiterum quemdam, Amantium nomine, precipue simplicitatis narravit virum. Quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super egros ponat et salutem restdo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ion longe. audem amonasterio uicus erat:
in quo ñ minima multitudo hominũ ad
fidem dei ab idolorum cultu benedicti fu¬
erat exhortatione conuersa. Ihi quoq quȩ¬
dam scĩmoniales femine merant: et crebro
illuc. ꝓ exhortandis animabꝰ fr̃s suos mit¬
tere benedictus dei famulus curabat. Qua¬
dam uero die. misit ex more: s is qͥ missꝰ
fuerat monachus post ammonitionẽ fa¬
ctam. a sc̃i monialibus feminis rogatꝰ
mapulas accepit: sibiq eas abscondit
insinu. Qui mox ut reuersus est: eũ uir
dei uehementissima amaritudine cepit
increpare dicens. Quomͦ ingressa est mi¬
quidas insinu tuo: At ille obstupuit: et
quid egisset oblitus. unde corripiebat᷑ igno¬
rabat. Cui ait. Nunqͥd ego illic p̃sens ñ erã.
quando abancillis dei mapulas accepisti:
tibiq eas insinu misisti: Qui mox eiꝰ uestigi¬
is ꝓuolutus. stulte se egisse penituit: et eas
quas insinu absconderat mapulas ꝓiecit
yadam quoq die dũ uenerabilis

Expanded text:
on longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecitadam quoque die dum venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
yanto ma et satisfactionis indicio.iii.
gnificentior atq sublimior incognitꝰ nob̃
sermo doctrinȩ iter arduũ p̃celsissimȩ renun¬
tiationis aꝑuit : & quasi remota oculoꝵ nr̃oꝵ
caligine conditum eelo eiꝰ culm̃ ostendit: tanto
maiore desꝑationis mole depͥmm᷑. Immensitatẽ
siquidẽ eiꝰ cum exiguitate nr̃arũ uiriũ mecientes:
et nimiam abiectionẽ ignauiȩ nrx̃ cum infinita
uirtutis ostensȩ celsitudine conferentes. parui¬
tatẽ nr̃am ñ solũ ad illam non posse. ꝓfictre: uerũ
etiam ab eo quod ẽ posse deficere sentimꝰ. Nam pon¬
derib miniȩ desꝑationis opp̃ssi: quodãmͦ de in¬
fimis ad inferiora plabim᷑. Unũ ꝓinde ac singu¬
lare p̃sidiũ medelam nrĩs potest conferre uul¬
nerib: ut de fine penidentiȩ ⁊ maxime de sa¬
tiffactionis inditio aliqua discutiamꝰ: ut certi
de remissione p̃cedentũ delictoꝵ: possimꝰ euam
ad conscendenda fastigia p̃dictȩ ꝑfectionis animari.

Expanded text:
ne et satisfactionis indicio. Quanto magnificentior atque sublimior incognitae nobis sermo doctrinae tuae iter arduum praecelsissimae renuntiationis aperuit, et quasi remota oculorum nostrorum caligine conditum coelo culmen ejus ostendit, tanto majore desperationis mole deprimimur. Immensitatem siquidem ejus cum exiguitate virium nostrarum metientes, et nimiam abjectionem ignaviae nostrae cuuirtutis ostensae celsitudine conferentes paruitatem nostram non solum aetiam ab eo quod est deficere posse sentimus. Nam ponderibus nimiae desperationis oppressi, quodammodo de infimis ad inferiora prolabimur. Unum proinde ac singulare praesidium medelae nostris potest conferri vulneribus, ut de fine poenitentiae et maxime de satisfactionis indicio aliqua discamus, ut certi de remissione praecedentium delictorum, possimus etiam ad conscendenda fastigia praedictae perfectionis animari.