comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate premunienda incorde. ac deinde uircutum spualium latitudine
est ad ornanda in opere. Alioquin quid utilitatis habebat de cor marmoris
p̾ciosissim. lignorum tabulis obtectuis. si non mistycum aliquid tacite sig¬
nabat ac bonoruĩ oꝑum amplitudinẽ forcitudine fidei intemeratȩ suffulcien¬
da ẽẽ docebat: Abies uero ꝓpter altitudinẽ sui et robur durabile. mentem elec¬
torum infima queq desideria sꝑnentẽ & celestiũ contemplationi semꝑ in¬
tentam. uirtutẽ quoq patientiȩ singulariter excellentem ñ incongrue
demonsirat. Auri autẽ lammminȩ quȩ marmori ac tabulis funt abiegnis sr̃ posi¬
te ipsa est latitudo caritatis de corde puro et conscientia bona. et fide non ficta¬
Que sic̃ aurũ aliis p̾ciosius ẽ. metalliᷤ. ita cet̾is eximior uircutib intemplo dei sin¬
gulari luce resulget. Alude bene apłs cum plurima uirtutum bona q̃ humi¬

Expanded text:
firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritualium latitudine firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritualium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habebat decor marmoris pretiosissimi lignorum tabulis obtectus, si non mysticum aliquid tacite signaret, ac bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciendam esse docebat? Abies vero propter altitudinem sui, et robur durabile, mentem electorum infima mentis quaeque desideria spernentem, et coelestium contemplationi semper intentam, virtuteque patidemonstrat. Auri autem laminae, quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo « charitatis, » decor « de corde puro, et conscquae sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita caeteris eximior virtutibus in templo Dei singulari luce refulget. Unde bene Apostolus cum plurima virtutum bona, quae humi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq patumentum templi p̃ciosissimo marmore. stratum de core mulco: Ande
paret quod tabulas abiegnas quib paicĩtũ tegeret ncquaqtiam interra posuit.
s pͥmo illud marmore p̃cerit. ac deinde tabulas suꝑ pofuit. ac t̾cium his dtiob
auri uestimentum suꝑ addidit. ut in sequentib legitur. Sicut aucẽ altitudo
pariecis maltum exurgẽs. atq usq ad laquearia ꝑueniens. ꝓfectus iurtutũ¬
quibus electi ad regnum cęleste ꝑuenunt. uelcerce ipsos electos choros sibi¬
mec ꝑcempora uariantia succedens significant. ita ȩqualitas pauim̃ti concor¬
dem eorumdẽ humilitatem qua intemporali ad huc uita positi. socialit̾ in uicẽ
caritate dum tantum contiersantur non immerito de monstrat. Quod iudelicec
pauimentum p̾ciofissimo erat marmore stratum de core multo. idemq mar-¬
mor mox tabulis tectum ab iegnis. quia nimirum uita iustorũ pͥmo fidei fir¬

Expanded text:
quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore stratum decore multo . Unde quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore stratum decore multo . Unde patet quod tabulas abiegnas quibus pavimentum tegeret, nequaquam in terra posuit, sed primo illud marmore protexuit, ac deinde tabulas superposuit, ac tertium his duobus auro vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur. Sicut autem altitudo parietis in altum exsurgens, atque usque ad laquearia perveniensquibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electorum choros, sibimet per tempora variantia succedentes significant, ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali adhuc vita positi, socialiter invicem charitate dictante conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore stratum, decore multo, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis; quia nimirum vita justorum primo fidei
Abbreviated transcription (Latin):
intrinfecus tabulatis cedrinis oꝑtuntur. cum corda fidelium amore uirtutum
redundant. Sictit eni cedri natura ꝑfectos homines ut supra docuimus typi¬
ce denuntiat. ita etiam locis oportunus celsitudinem uirtutum quib ad eandẽ
ꝑfectionẽ uenit᷑. ñ immerito designat. Teguntur autẽ omĩa lignis apatum̃to
domus tisq ad sũmitatẽ parietũ & usq ad laquearia. cum electi apͥmis fidei ru¬
dimentis usq ad ꝑfẽccionẽ bone actionis et usq ad ingressuni patrie elȩctis bonis
in sudare non desistunt oꝑili cum apͥmis iustis usq adultimos in consũmatione
scłi om̃s uirtutib student. quoꝵ merito ture ualeant ꝓtestari: qtua xp̃i bonꝰ
odor sumus deo niomni loco. Et cexit patumentã tabulatis abietiis. Hoc qͦmͦ
factum sit plenius in libro paralipomenon explicat. ubiᷤ criptum est. Strauit

Expanded text:
intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fide ium amore virtutis intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fide ium amore virtutis redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines, ut supra docuimus, typice denuntiat; ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum, quibus ad eamdem perfectionem pervenitur, non immerito designat. Teguntur autem omnia lignis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia, cum electi a primis fidei rudimentis, usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad ingressum patriae coelestis, bonis insudare non desistunt operibus, cum a primis justis usque ad ultimos, in consummationem saeculi omnes virtutibus student, quorum merito jure valeant protestari, quia bonus Christi odor sumus Deo in omni loco. Et texit pavimentum tabulatis abiegnis. Hoc quo modo factum sit, plenius in libro Paralipomenon explicat, ubi scriptum est: Stravit
Abbreviated transcription (Latin):
templi funt popti fidelium exquib sancta uniuersalis ȩccłia consistit: quoꝵ di¬
lationem. ꝑorbem latitudo designat parietum. spem uͦ et intentionẽ omnem. ad celi¬
stia erectam altitudo. Qlel certe alcitudo parietis quȩ exordinibus lapidum suꝑ inincẽ
untice mnordine ꝑtemporã curcicula succedunt: seseq imucem portantes. legem
xp̃i quȩ est. karitas adimplent. Dum enim hi quinunc precedentib erudiuntur
magiłris. rursum ipsi alios erudiunt. quasi suꝑ imucem positis ordimib quiq lapi¬
ctim tituorum indomo dei sic ab aliss fixa constantia portantur. ut ad portand os
alios et ipsi sufficiant. usq ad ułcimos qui infine mundi nascituri funt iustos.
qui quasi inst̃mo domus ddĩ cacumine. locati docent᷑. et portantur ab aliis. s quo ᷤ
doceant quoꝵ ue fragilitatẽ tolerent ipsi ñ habent. Qui uidelicent parieces¬

Expanded text:
templi sunt populi fidelium, ex quibus sancta universalis Ecclesia consistit, quorum ditempli sunt populi fidelium, ex quibus sancta universalis Ecclesia consistit, quorum dilatationem per orbem latitudo designat parietum, spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam altitudo. Vel certe altitudo parietis, qui ex ordinibus lapidum super invicem invicem in ordine per temporum curricula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Dum enim, qui nunc praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios erudiunt, quasi super invicem positis ordinibus, quique lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portantur, ut ad portandos alios et ipsi sufficiant, usque ad ultimos, qui in fine mundi nascituri sunt, justos; qui quasi in summo domus Dei locati cacumine, docentur et portantur ab aliis, sed quos doceant, quorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent; qui videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
mus tecꝰtum dic̃ idest cabulatum illud. quod supp̃mis trabibus suꝑ positum
erat. Non autẽ habebat templum culm̃ in suꝑiorib sic̃ nec tab̾naculum: s
erat e quale quomodo omĩb inpalestrͣa et egypto domas edisicantib facere
moris ẽ. Id ipsum aut̃ hoc tabulatum quo oꝑta ẽ domis quod ec laquearia
oesignat. idest eximios quosq inresurrectionis gła uiros et sigulari scitatẽ
ad ipsum uirtutis apicem ꝑtinentes. De quoꝵ ⁊no dr̃. Internatos mulierum:
ñ resurrerit maioe ioħe baptista. Cuius si comparem magnitudim scire iuis
audi quiod pacri ipsius angłs ait. Ec ipse precedet ante onm̃ inqñi et uueitt¬
helie. Et edificauit pariecsis domus intrinsecus tabulaus cedrinis apaitimento
cus qudem domus cedro erat uestita. Nam forinsecꝰ tauto iitore lapis iꝑse dequo-¬
facta erat fulgebat. ac si calculo ẽẽt candido tecta. Iuxta senfus uͦ mysticos. parieces

Expanded text:
mus tectum dicit, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum mus tectum dicit, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum erat. Non autem habebat erat aequale quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domus aedificantibus facere moris est. Idipsum autem hoc tabulatum, quo operta est domus, quod et laquearia designat, id esad ipsum virtutis apicem pervenientes; de quorum uno dicitur: Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Cujus si comparem magnitudinis scire vis, audi quid Patri ipsius Angelus ait: Et ipse praecedet ante Dominum in spiritu ete: Et aedificavit parietes domus intrinsecus tabulatis cedrinis a pavimento . Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ifacta erat, fulgebat, ac si calculo candido esset tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes
Abbreviated transcription (Latin):
ntinere ne corruanus defendimur. In illa uͦ uita quam supp̾mtim templi
tectum ut supra dociumus insinuat. tanta dei p̾sentis grã munimira. ut
nec uelimus ultra peccare nec possimus. nec ullo mortis siue doloris. siue temp
tantis ad uersaris metu afficianur. Dep̾sentib dñi auxiliis quasi delacerib
tabulatorum. dic̃ ipse dñs loqueas de ppło suo. Inuocattit me & ego exaudi¬
fura atitẽ eius grã que suꝑna illa ciuitas illustratur dicit eidem ciuitatem
latum intecto domtis dñi quinq cubitis altum eẽ memoratur. quia minit
ita nos in illa patͥa diuinȩ p̾sentia claritatis ad implet. ut nichil aliud uisis
nr̃. nichil auditis. nichil olfatꝰ. nichil gustꝰ. nichil tactus. dulce habeat. nisi
diligere dnm dm̃ nr̃m ex toto corde. tota anima. tota uirtute. dilig̾e et ꝑximũ
tanquã nos ipsos. Et operuit domum lignis cedrinis hic ssipp̾mum ip̃sum do¬

Expanded text:
munere, ne corruamus defendimur. In illa vero vita, quam supremum templi munere, ne corruamus defendimur. In illa vero vita, quam supremum templi tectum, ut supra docuimus, insinuat, tanta Dei praesentis gratia munimur, ut nec velimus ultra pectantis adversarii metu afficimur. De praesentibus Domini auxiliis, quasi de lateribus tabulatorum, dicit ipse Dominus, loquens de populo suo: Invocavit me, et ego exaudifutura autem ejus gratia, qua superna illa civitas illustratur, dicit eidem civitati platum in tecta domus Domini quinque cubitos altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tactus, dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute; diligere et proximum tanquam nos ipsos. Et operuit domum lignis cedrinis. Hic supremum ipsum do
Abbreviated transcription (Latin):
yses fieri p̾cepit. cum edificaueris in quiens domum nouam. facies murum
tecti ꝑcircitum. ue fundatur sanguis indomo tua. et sis reus labente alio
& inp̾receps ruente. Nec autẽ tabulata siue loriculȩ suꝑͣ sunt lat̾a uocata ubi
cum dictum ẽẽt et edificauit suꝑ parietem templi tabulata ꝑgirũ in parientib
domus ꝑcircuitum templi et oraculi. continuo subiunctum ẽ et fȩcit lat̾an
cireuitu. Inquib niiirum lateribus intelleximꝰ diuna ẽẽ p̾sictia designan
que nos in hoc ad huc scło laboranteᷤᷤ ac ꝓcaptu nr̃o ad suꝑiora uitentes cotidie
ne deficiamus ad uiuant. Ad cuius formam sensus etiam hunc locum incellige
debemus. s ea distinctione qd in hac uita inter crebra uel hostis impacati cemp¬
tamenta. uel nr̃e fragilitatiᷤᷤ obstacula. crebro immo continuo suꝑne pietatis

Expanded text:
yses fieri praecepit: « Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum yses fieri praecepit: « Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum; ne fundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente . » Haec autem tabulata sive loriculae supra sunt latera vocata: ubi, cum dictum esset, « Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum, in parietibus domus per circuitum templi et oraculi; continuo subjunctum est, Et fecit latera in circuitu. In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata, quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus adjuvant; ad cujus formam sensus etiam hunc locum intelligere debemus, sed ea distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacata tentamenta, vel nostrae fragilitatis obstacula, crebro, immo continuo supernae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
aptius ꝑlaquearia quam sublimiores quosq insancta ȩccłia iustos significari er¬
damus. quorum opꝰ et doctrina cunctis mexempla ꝓposita quasi longnis in alto
p̾minee. quiq suis int̾cessionib & exorcationib animos infirmorũ ne intemptatio¬
nibus deficiant ꝓtegunt: Quȩ mimirum laquearia recte cedrina ẽẽ describunt᷑
Cedrus namq arb̾or est imputibilis nature odoris iocundi. aspectus uiridi. serpen¬
bonis auctorib ad reuincendoᷤ confutandosq eos qui iurtuti resistunt constantis¬
sima. qui et in hac uita et infutura sigulari. p̃cetis sanctis eiminentia fulgent
Et edificauit tabulatũ suꝑomẽm donium. quinq cubitis altitudinis. Loriculaᷤ
significatq quȩ infup̾mo domus tecto ꝑcircuitu erant facte. nequis ad altio¬
ra ꝑueniens repente laberet᷑ adina. Qd̾ in omi domo quã quisq edificaret mo¬

Expanded text:
aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari creaptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi longius in alto praeeminent, quosque suis intercessionibus et exhortationibus animos infirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpenbonis auctoritas, ad revincendos, confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima: qui et in hac vita et in futura, singulari prae caeteris sanctis eminentia, fulgent. « Et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo, quam quisque aedificaret, Mo
Abbreviated transcription (Latin):
infuturo requiẽ ammarũ. płena totiꝰ eccłię felicitas. in resurrectionis gła com¬
plebitur. Ad qd̾ mift̾ium equȩ ꝑtinet ut diximus. quod resurgens amortuis
dñs atq ad cęlos ascendens. huic numero uirorũ spm scm in linguis igneis mifit.
munem in laudem dei fec̃ habere sermonẽ. Nam et ȩccłia suo tempore refurgens
amorte: atq ad cȩlos ascendens in carne in corruptibili. plene ac ꝑfec̾te diuino scĩ
erit aduiatio lingaꝵ in om̃ib ad p̾dicanda magnalia dei. quia consona uoce ac
mente. om̃s diuine głam magestatis qr p̾sentẽ uident conlaudant. U IIII.¬
t edificauit domum et confummauut eam texit quoq domum laque¬
aribus cedrinis. Laquearia sunt tabulata. quȩ magno decore composi¬
ta & ornata. ab inferiori parte trabibus affiguntur. E quia ter gemi¬
ne altituduus domus dnũ facta erat. t̃ua nimtritm habebat laquearia. Quid atit̃

Expanded text:
in futuro requiem animarum, plena totius ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria comin futuro requiem animarum, plena totius ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. Ad quod mysterium aeque pertineat, ut diximus, quod resurgens a mortuis Dominus atque ad coelos ascendens, huic numero virorum Spiritum sanctum in linguis igneis misit, munem in laudem Dei fecit habere sermonem. Nam et ecclesia suo tempore resurgens a morte, atque ad coelos in carne incorrerit adunatio linguarum in omnibus, ad praedicanda magnalia Dei, quia consona mente ac voce omnes divinae gloriam majestatis, quam praesentem vident, collaudant; t aedificavit domum et consummavit eam. Texit quoque domum laquearibus cedrinis. » Laquearia quid sunt? Laquearia sunt tabulata, quae magno decore composita et ornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur: et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi etiã ext̾iorũ domorũ quȩ erant extra atͥum sacerdotum incircuitu templi.
fecit mnentionẽ cum ꝓtinis ad iunxit. Nec ñ et omt̃ũ quȩ cogitauerat. atͥorum &
exedrarum ꝑcircuitum inthesauros domus dñi. et inthesauros sanctorum. Qd̃¬
autẽ om̃is altitudo templi centtm xx cubitorũ fuit. ad idem sacram̃tum refpi¬
cit. quod et pͥmitiua in iherosolimis eccłia pꝰ passionẽ et refurrectionem et ascensi¬
in sabbatismo geritur amimarũ fideliũ. ꝑficiet᷑ aut̃ in fine scłi resurrectione cor¬
poꝵ immortalium. Ipsa autẽ.xu. intrigonũ ducta: id est cum omĩb suis partib
ad numerata. centum xx. efficuint. Qua ꝓpt̾ apte numero centenario et urcena
rio magna electorum beatitudo in futura uita designatur. apte in hoc t̾ciũ
domꝰ dñi cenaculum consũmat᷑. quia pꝰ presentes fidelium labores. pꝰ acceptã

Expanded text:
» Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circu» Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circufecit mentionem, cum protinus adjunxit, Nec non et omnium, quae cogitaverat, atriorum, exedrarum autem omnis altitudo templi centum viginti fuit cubitorum, ad idem Sacramentum respicit, quod et primitiva in Hierosolymis Ecclesia, post passionem, resurrectionem, et ascensiin sabbatismo geritur animarum fidelium: perficietur autem in fine saeculi resurrectione corporum immortalium. Ipsa autem quindecim in trigonum ducta, id est, cum omnibus suis partibus adnumerata, centum triginta faciunt. Quapropter apte numero cerio magna electorum beatitudo in futura vita designatur. Apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur, quia post praesentes fidelium labores, post acceptam
Abbreviated transcription (Latin):
uata euisꝰ non euistodit mendax est. Notande sane quod traginta cubiti altitudims
de quibiis supra legunus. usq ad medium cenaculun ꝑtingebant. de inde alii tri¬
ginta cubiti usq adc̾eit̃ cenaculum ad debantur: quousq porticus quȩ erat circa
demplum ab austro et aluilone et occastim tectum ꝑueniebat. ut iosepho narran¬
te cognorumis. deinde usq ad supremum templi tectum alii lx. cubiti numera¬
bantur. et sictota alticudo domus uixta libeum paraly po menon incentum. xx
cubitos confũmata est. Porticus quoq quȩ erat ante foͥntẽ templi ad orientem.
tueta fidem p̾fati uoluminis: eandem cubitorum summam in altitudine habebat
Qui indelicet liber illas dequibus predirimus porticus circa templum. cellaria uo¬
templi et cellariorum. et cenaciiti. et cubitorum. in abditis et domꝰ ꝓpitiationis.

Expanded text:
data ejus non custodit, mendax est . Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis, data ejus non custodit, mendax est . Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis, de quibus supra legitur, usque ad medium coenaculum pertingebant; deinde alii trigitemplum ab Austro, et Aquilone, et Occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii sexaginta cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in centum viginti cubitos consummata est . Porticus quoque, quae erat ante frontem templi ad Orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat. Qui videlicet liber illas de quibus praediximus porticus circa templum cellaria votempli, et cellariorum, et coenaculi et cubiculorum in adytis, et domus propitiationis .
Abbreviated transcription (Latin):
amilite aꝑtum. sc̃a credit eccłia. Ubi apto ẽ ubo usus euuangłista. ut non
lateris medii: ꝑ qd̾ nob̃ iter ad celestia panderetur. Deniq ita subiunxit.
Et continuo exunt sanguis & aqua. Aqua scilicet qua abliumir: inbap¬
tismo & sanguis quo consecramur in calice sancto. ꝑhoc namq ostium
noł est ascensus inmedium cenaculum. et amedio ĩnt̾cium. quia ꝑfidem
et nussia nr̃i redempcoris. de p̾senti ȩccłiȩ contiersatione ad requiẽ anima¬
rũ post mortem ascendintus. rursumq de requre anunaritm aduenien¬
te iudicũ die adimmortalitatẽ quoq corporũ quasi iueium cenaculum sublum¬
die ꝑfectui penetrabinus. ex quo et magna amborum corporis uidelicet et aĩe
heat inttaierunt nossent. quaiuis ipsum ostium etiam foris positi uiderent:
quia nuanieuim actus fidelium in hoc scło et celebrationes sacramentorum etiã

Expanded text:
a milite apertum, sancta credit Ecclesia. Ubi apto etiam verbo usus est evangelista, ut non a milite apertum, sancta credit Ecclesia. Ubi apto etiam verbo usus est evangelista, ut non lateris medii, » per quod nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua . » Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium; quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris, de praesenti ecclesiae conversatione, ad requiem animarum post mortem ascendimus, rursumque de requie animarum adveniendie judicii, ad immortalitatem quoque corporum quasi in tertium coenaculum sublimiore profectu penetrabimus, ex quo et magna amborum corporis videlicet et animaqui intraverant, nossent, quamvis ipsum ostium etiam foris positi viderent, quia nimirum actus fidelium in hoc saeculo, et celebrationes sacramentorum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et amedio int̾cium. Quidam hunc locum male intelligentes. putant ostiũ
templo ameridie fuisse: non attñdenteᷤ quia si hoc significare uoluisse
scriptura. non ita diceret ostrum lat̾is medii in parte erat domus. derax
s ita pocius simpliciter. et habebat domus ostium ad meridiem. Nunc autẽ
longe aliud signifĩcat. Partem namq domus dextrȩ. latus templi meridi¬
anum dic̃. in cuius parte orientali ostium erat inipso anͣgło icta terrã
factum. in quod introeuntes statim ad altiora asfendebant᷑. habentestuam
ascensus ꝑ ipsa parietis inceriora. donec tal itnere ad medium cenaculũ.
et a mecho ꝑuenirent adt̾cium. Nec dubitandum qualibet sc̾ptura nõ
dicat. quia sic ascendentes crebrimas habebant ameridie fenestras. qua¬
rum luce crrtum ꝑoĩa. et sine offenssione iter agerent. Qui nimirum
q lateris medii inparce erat dextrȩ. quia defuncto incruce dño. unus militũ

Expanded text:
tium, etc. » Quidam, hunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, non ita diceret: « ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, » sed ita potius simpliciter: « et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum que lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, defuncto in cruce Domino, « unus militu
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem elauis iulibro paralipomenon scriptum est. Sed et dauos fecit aureos ia
ut singul daui syclos quinquagenos appenderent. Quinquagenario namq in
mero solet in scͥpturis remissio peccatorum. et grã spẽ sancti et requies ȩcna figira¬
annus iubeleus. quinquagesima die pꝰ pascha sp̃s sanctus ad ueniens pͥmitiuam
consecrauit ȩcrliam: Et quinquagenoꝵ erant sidorũ claui singuli quib lãmine
aureȩ affigebantur in parietibus domꝰ dñi. quia niniirum uerba cȩlestia quib
inamore bonoꝵ oꝑum ꝓficius et conseruamtir. ueniam nob̾ ꝑmttunt parm
grã sancti sp̃s. et sabbatismum infuturo pollicentur ȩt̾num. Et hi quide st̃¬
claui dilectionis. Sunt uero alii claui timoris. quib incipientes quiq et nec¬
dũ ad ꝑfectionem ꝑuenientes. illecebras uitiorũ carnaliũq uolaptatũ morificant

Expanded text:
eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: Sed et clavos fecit aureos, ita eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: Sed et clavos fecit aureos, ita ut mero solet in Scripturis remissio peccatorum, et gratia Spiritus sancti, et requies aeterna figuraPascha Spiritus sanctus adveniens primitivam Ecclesiam consecravit; et quinquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus laminae aureae affigebantur parietibus domus Domini, quia nimirum verba coelestia, quibus in amore bonorum operum proficimus et conservamur, veniam nobis promittunt peccatorum gratia sancti Spiritusclavi dilectionis. Sunt vero alii clavi timoris, quibus incipientes quique et necdum ad perfectionem pervenientes, illecebras vitiorum carnaliumque voluptatu
Abbreviated transcription (Latin):
totum ꝑ orbem in obseruanda dei lege destulat. inuentur. Pascitur manna decelo
ꝑeosdem .xl. annos. ut ostñdant᷑ ipse quas eccłia tolerat passiones spe denarii celestis.
hoc ẽ ȩt̾ne beatitudinis eẽ leingande. Ubi hi qui nunc esuriunt & siciunt iꝰticiã
saturabuntur. et sic̃ eadam eccłia suo canit redemptori. ego aut̃ cum iusticia ap¬
parebo in conspectu tuo. satiabor dum manifestabitur gła cua. Parit̾ gͦ ppłs dei. &

Expanded text:
totum per orbem in observanda Dei lege desudat, insinuantur. Pascitur manna de coeltotum per orbem in observanda Dei lege desudat, insinuantur. Pascitur manna de coelo per eosdem quadraginta annos, ut ostendantur ipse quas Ecclesia tolerat passiones, spe denarii coelestis, hoc est, aeternae beatitudinis esse levigandae. Ubi ii qui nunc esuriunt et sitiunt justitiam saturabuntur ; et sicut eadem Ecclesia suo canit Redemptori, Ego autem cum justitia apparebo conspectui tuo; satiabor dum manifestabitur gloria tua. Pariter ergo populus De
Abbreviated transcription (Latin):
parte maxima electorum illtistrat mentes. s ulla patͥa cessantib aliarum iurtu¬
tum oꝑib. sola ꝑpetrio regnat. Porro quod .xl. cubitorum erit ipsum templum ꝓ
cubitorum qui numerus sepe in significatione ponitur presentis fidelium laboris.
quomodo quinquagenarius insignificatione future quietis & pacis. denarioꝵ
namq numero: contiuentur p̾cepta. quoꝵ obseruatione ad uitam puenitur. De¬
nario equiȩ significatur ipsa quam desid̾amus & ꝓqua laboramus tuta penuis.
Quadratus uͦ ẽ mundꝰ in quo ꝓ ad quirenda eadem uita certamtis. Unde et psal¬
mista congregandam de gentib p̾uidens agͥebat: Deregionibus congregauit eos:
a solis ortu ꝙ occasu. ab aquilone et mari. Decem autem quat̾ ducta. xl. faciunt.
laborib exercebat᷑. simul et pane cęlesti reficiebatur. ac sic tandem ad repromissam

Expanded text:
parte maxima electorum illustrat mentes, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtuparte maxima electorum illustrat mentes, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtutum operibus, sola perpetuo regnat. Porro XL cubitorum erat ipsum templum, pro cubitorum: qui numerus saepe in significationem ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro acquirenda eadem vita certamus. Unde et Psalmista congregandam de gentibus Ecclesiam praevidens aiebat: De regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . Decem autem quater ducta, sexaginta faciunt. laboribus exercebatur, simul et pane coele
Abbreviated transcription (Latin):
fumus incensorum in traret: qr oculi dñi aꝑti sunt suꝑ domum eius nocte
ac die. et aures eits in orationes seruorum suorum tn tendentes. et hoc ꝑtotã
quidẽ ext̾iori. s ꝓpe ostium stabat domꝰ int̾ioris. typꝰ fuit ꝑfectorũ iustoꝵ. qui
carne qͥdẽ adhuc mundo recenti. sed omni desidio sunt ad celestia suspensi. et
uelut incenso ture fumum ascendentẽ in scã scõrũ emittunt. quia suꝑno a¬
more flagrantes crebiis orationum uocibus aures sui pulsant auctoris. aꝑtã¬
q late ianuam fumus incensorum in supioribus inuenit. qr quanto muudi¬
ores quiq intris. & qpiasi iuciuores cȩlesti pat̾e cõmorant᷑. tanto eicius adño cunc¬
ca quȩ poseunt accipituit. Bene autẽ int̾ior domus ex. cubitos longa facta ẽ
ꝓpt̾ my stium gemine dslectionis de qͦ supra dixinius. quȩ inhac int̾im uita ex

Expanded text:
fumus incensorum intraret, quia « Oculi Domini aperti sunt super domum ejus nocte fumus incensorum intraret, quia « Oculi Domini aperti sunt super domum ejus nocte ac die, et aures ejus in orationes servorum suorum intendentes ; » et hoc per quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et, velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus aures sui pulsavit auctoris. Apertamque late januam fumus incensorum in superioribus invenit, quia quanto mundores quique in terris et quasi viciniores coelesti patriae commorantta quae poscunt accipiunt. Bene autem interior domus XX cubitos longa facta est, propter mysterium geminae dilectionis, de qua supra diximus, quae in hac interim vita ex
Abbreviated transcription (Latin):
laudis offerimus. int̾ior uero domus quȩ ad post̾i̾orẽ partem templi erat facta
ipsa ẽ ꝓmissa nob̃ uita incelis Int̾ior quidẽ a conuersatione nr̃i exilii qi inpresentia
regis sumini ꝓpe sibi beatoꝵ et angłoꝵ et hominum sollempnitas agitur. unde ea
bene merito seruo dicit᷑. intra ingaudiũ dñitui. s post̾ior tempore. qr pꝰ huius
scłi labores ad illiꝰ ingressum ꝑducimur. Tabulata autẽ quȩ utrãq domum ab
in uicem diuidunt. ipsa sunt claustra celi quoꝵ nobis aꝑcionẽ cotidie suspiramꝰ
et quantum ds dñs donauerit pia senꝑ instantia douec appiantur et uina¬
re liccat pulsamus. Ulbi et si nec dum ante solutionẽ corporum intrare ꝑutum.
aꝑtam tamen habemus iantiam diuine pietatis qua orationũ nrarum. elemosi
paries cedrinus. domtis interioris ianuam habebat in suꝑiorib ꝑ totum. ubi

Expanded text:
laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem partem templi erat facta, laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem partem templi erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior quidem, quoad conversationem nostri exsilii, quia in praesentia Regis summi perpes ibi beatorum et angelorum, et hominum solemnitas agitur. Unde de ea bene merito servo dicitur: « Intra in gaudium domini tui . » Sed posterior tempore, quia post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem, quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspiramus, et quantum nobis Dominus donaverit, pia semper instantia, donec aperiantur, et intrare liceat, pulsamus. Ubi etsi necdum ante solutionem corporum intrare permittitur, apertam tamen habemus januam divinae pietatis, qua orationum nostrarum, eleemparies cedrinus domus interioris januam habebat in superioribus per totum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
edificatut quoq xxͣ. cubitorum ad post̾iorem partẽ templi tabula¬
ta cedrina. apauim̃to usq ad suꝑiora. et fecit inc̾iorẽ oraculi in sanc̾tũ
sancꝰtorum. Posteriorẽ templ parcẽ occidentalẽ dicit. Abortu enĩ solis
ora eẽ dicit edificata: Non usq ad laquearia significat quȩ. xxx. cubitis erant
insublimi apaiumegto suspensa ut supra iam dictum est. s tantum usq ad
cubitos xx. altitudinis ut sequentib aꝑte legitur. Relicum uero erat supra
tabilata aꝑtum et mane. usq ad laquearia cubitoꝵ .x. alcitudinis et cubitoꝵ
xx. longitudinis. uixta latitudinẽ domus ꝑ quam nimirum ianuam fumus
qua distinctione domus dñi. patec figura myst̾is. & apłs exponente luce da¬
riorem. quia pͥor domus in qua semꝑ introibant sac̾dotes sacrificioꝵ officia con¬
summantes p̾sens est ȩccłia. ubi cotidic pip̃ insistentes oꝑib dño sacrificia

Expanded text:
edificavit quoque viginti cubitorum ad posteriorem partem templi tabulata cedrina a pavimento usque ad superiora; et fecit interiorem domum oraculi in Sancto sanctorum, etc. » Posteriorem partem templi Occidentalem dicit. Ab ortu enim solis ora esse dicuntur aedificata, non usque ad laquearia significat, quae triginta cubitis erant in sublime a pavimento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relictum vero erat super haec tabulata apertum et inane usque ad laquearia cubitorum decem altitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januam fumus qua distinctione domus Domini patet figura mysterii, Apostolo exponente, luce clarior: quia prior domus, in quam semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidie piis insistentes operibus, Domino sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
passionis eecła dedicata. cresscit in templũ sc̃m dño. De qͦ monte bene sub
iu de monstratꝰ sueiat dauid patri eius: Ostensus namq erat cdaud sicut &
teris ꝓphetis uenturus incarue dñs qui uocatam de gentib eccłam ꝑsacrame
tamq conseciaret. Bene aut̃ addit᷑ in loco qũe parauerat dauid. Parauerat
dauid psallendo. parauerunt alii ꝓphete uaticmnando locũ dño. Sero utiq
lomorui in quo domũ edificaret. quia corda auditoꝵ suoꝵ fide ueritatis institur
sedulo admonentss ut uenientem in carne dei filiũ. fideli ac deuota mente si¬
ciperent. Hinc & em̃i dñs de paratis ad credendũ sibi ppłis ait discipłis. Leuate e¬
cłos ur̃os & iudete regiones. quia albe sam ad messem. & qui metit mercele¬

Expanded text:
passionis Ecclesia dedicata, crescit in templum sanctum Domino. De quo monte bene subditur: Qui demonstratus fuerat David patri ejus. Ostensus namque fuerat David, sicut et caeteris prophetis venturus in carne Dominus, qui vocatam de gentibus Ecclesiam, per ctamque consecraret. Bene autem additur: In loco quem paraverat David. Paraverat namque David psallendo, paraverunt alii prophetae vaticinando locum Domino, vero utique Salomoni, in quo domum aedificaret, quia corda auditorum suorum fide veritatis instituerunt, sedulo admonentes ut venientem in carne Dei Filium fideli ac devota mente susciperent: hinc etenim Dominus de paratis ad credendum sibi populis, ait discipulis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem;
Abbreviated transcription (Latin):
cempouens Si biic srerint asacuimentis dĩoȩ incarnationis separati. fide tamen hac
pdicatione fuere primi. In huius sacratissimȩ porcicus pͥma fronte fuere beatus ꝓcho¬
marur abeliee seib et enos. cet̾iq iusti iiiuddi originalis. inicino aut̃ eiꝰ penet᷑
tuti ꝯuasi ꝓpe murun templi mmisticiti obtinuere loctim parentes beati pre¬
eursoris elisi. semoot. et anna. et cet̾i qui & sinatiuitatẽ eiꝰ uidere meruerunt. ad
ernangilii rus euant pdũmi tradenda receperunt. p̃cepta camer de calogi quȩ ꝑ¬
et piuales quiq inecelia. quib mente excedentib do archana secretorum
celeonuim spccualius ceteris uidere c̃cedit᷑. Qui adtim ea quȩ in occulto indẽt.¬
priblice sicelib pandiuit. quasi suscepto lumine solis fenestrȩ cuncta templi pene¬
crata repleric. Ulnde bene cedem fenestre obliquȩ id est inctis latiooes siuste ꝑibiet¬

Expanded text:
tempore adhuc fuerint a sacramentis Dominicae incarnationis separati, fide tamen ac tempore adhuc fuerint a sacramentis Dominicae incarnationis separati, fide tamen ac praedicatione fuerunt proximi. In hujus sacratissimae porticus prima fronte fuerunt beatus protomartyr Abel, et Seth, et Enos, caeterique justi mundi originalis. In intimo autem penetrali et quasi prope murum templi mysticum, obtinuere locum parentes beati praecursoris Domini, Simeon et Anna, caeterique qui, etsi nativitatem ejus videre meruerunt, ad Evangelii, quae erant per Dominum tradenda, receperunt, praecepta tamen decalogi, quae pet spiritales quique in Ecclesia, quibus mente excedentibus Deo, arcana secretorum coelepublice fidelibus pandunt: quasi suscepto lumine solis, fenestrae juncta templi penetralia replent. Unde bene caedem fenestrae obliquae, id est intus latiores fuisse pe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ grãm dñi saluatoris qua mundum erat redempturus predicabat. factura
ꝓ porticus tota. fideles illius temporis signat. ostium uero in porticu doctores
quicet̾is lucem iuite ianuantq intrandi. ad dnm̃ pandebant expͥmit. Et bene
unim ostium ppt̾ consonam in omĩb sanctis fidẽ ac dilectionẽ ueritatis. Quȩ
undelicet porticꝰ uixta latitudinẽ templi .xxͥ. cubitis longa erat. quia nimirum
antiqui iusti multa dii pacientia ac longanuitate ex pectabant quando appa¬
rens in carne dñs nouam euuangłis glãm mundo afferret. ñ acceptis ipsi ꝓmis¬
siombris. sed alonge eas aspicientes et salutantes. E quabant gͦ longicudine sua
lanitudinem templi. quia ꝑ longamitatẽ deuotȩ mentis desid̾abant uenire ad¬
dilatationem ȩccłiȩ. in caritate dei quȩ est in xp̃o iħ̃u dño nr̃o: Qui quamuis

Expanded text:
quia gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, praedicabat. Factura quia gratiam Domini Salvatoris, qua mundum erat redempturus, praedicabat. Factura ergo porticus tota, fideles illius temporis signat. Ostium ergo in porticu, doctores, qui caeteris lucem vitae, januamque intrandi ad Dominum pandebant, exprimit. Et bene unum ostium propter consonam in omnibus sanctis fidem ac dilectionem veritatis; quae videlicet porticus juxta latitudinem templi 20 cubitos longa erat, quia nimirum antiqui justi multa diu patientia et longanimitate exspectabant, quando apparens in carne Dominus novam Evangelii gratiam mundo afferret, non acceptis ipsi promissionibus, sed a longe eas aspicientes et salutantes. Aequabant ergo longitudine sua longitudinem templi, quia per longanimitatem devotae mentis desiderabant venire dilatationem Ecclesiae in charitate Dei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ouentate templi parcem facta sit. Templum nãq erat. c̃uersum ad orientẽ. sẽ
et cabernaculum: habebatq hostiũ porcicus ab oriente eius. iuxta qd historicus
iuideorum iosephus aꝑtissime docet. ita ut sol eqͥnoctialis oriens directis radioꝵ
suorũ lineis ꝑhostia tria porcicus tuidelicet et templi & oraculi archam cestam̃
ante templum ꝓpͥor luimen solis acciꝑe solebat. quid aptius quã illiuis eius partẽ
quȩ dñicȩ in carnationis tempore p̾cessit typice dentintiat. in qua sunt patuiar¬
intarne testimontum siue utuendo. siue p̾dicando. siue nascendo. siue moriendo
prebuerunt: Ostitim gͦ cempli dñs est. quia nemo uenit ad patrem nisi ꝑtpsum.
t alibi dicit. Ego sum ostium. ꝑme siquis introierit saluabitur. Ostium porticus
sermo ꝓpheticꝰ qui quasi recto calle ingredientes. ad ostiũ templi ꝑducebat.

Expanded text:
orientalem templi partem facta est. Templum namque erat conversum ad orientem, sicut orientalem templi partem facta est. Templum namque erat conversum ad orientem, sicut et tabernaculum, habebatque ostium porticus ab oriente contra ostium templi, juxta quod historicus Judaeorum Josephus apertissime docet: ita ut sol aequinoctialis oriens, directis radiorum suorum lineis per ostia tria, porticus videlicet, et templi et oraculi, arcam testamenante templum et propior, lumen solis accipere solebat; quid aptius quam illam ejus partem quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? in qua sunt patriarno in carne testimonium, sive vivendo, sive praedicando, sive nascendo, sive moriendo praebuerunt. Ostium ergo templi, Dominus est; quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum. Hinc alibi dicit: Ego sum ostium; per me si quis introierit, salvabitur . Ostium porticus, sermo propheticus est, qui quasi recto calle ingredientes ad ostium Domini perducebat;
Abbreviated transcription (Latin):
ltituido trenario ꝑpt sidem sc̃ẽ trimtatis. quia unuis est dõ incuias insionemi eumcta
tyei nũe desiais suspenduntur. Sex gͦ ad oꝑis ꝑtectionẽ. duo ad dilectionẽ dei es ꝑximi
loc inineseti da pem diiime insionis: Singuli autẽ nimeri recte ꝓdece mutaplicant̃.
quos. ⁊ ix cubici altitudinis non usq ad cectum templi. s usq ad cenaculum
inferuis ꝑtingebant. Namq in libro paralipomenos aꝑte scͥpcum est. quod alis¬
oo exͣ. cubitoꝵ erat. De cuius rei sacramentis aptius insequentib tractabif. tibi ad
medium uisq cenaculũ ac t̾ciũ lectionis ordo ꝑuenerit. Portictis erat ante tem¬
plum. x x. cubitoꝵ longitudinis. tuxta mensuram latitutinis templi. et habebat
decem cubitos latittidins ante faciem templi. De bac porticu tn libro paralipome.¬
non ita sertptum est. Porticum uero ante frontẽ quȩ tendebatur in longum iuu¬
ta mensuram latitudinis domꝰ cubitorum ugniti. Patet gͦ quia portieus ista ad

Expanded text:
nario, propter fidem sanctae Trinitatis, qui quae unus est Deus, in cujus visionem cuncta spei nostrae desideria suspenduntur. Sex ergo ad operis perfectionem, duo ad dilectionem Dei et proximi, tria pertinent ad spem divinae visionis. Singuli autem numeri recte per decem multiplicantur, est quo 30 cubiti altitudinis non usque ad tectum templi, sed usque ad coenaculum inferius pertingebant: namque in libro Paralipomenon aperte scriptum est, quod altitudo 120 cubitorum erat . De cujus rei sacramentis aptius in sequentibus tractabitur, ubi ad medium usque coenaculum, ac tertium lectionis ordo pervenerit. Porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi. De hac porticu in libro Paralipomenon ita scriptum est: Porticus vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus, cubitorum viginti . Patet ergo quia port
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita ad huc positis incelligere. quorum puritatem dilectionis qua in
secreto cordis coram dño resulgent in spicere nequimus. actamen ex eis quȩ
ioquendo uel agendo uel patiendo foras ostũdunt. auxilium nr̃e salutis in¬
uenimus.
omus autem dum edificaretur. de lapidibus dolacis atq ꝑfectis edi
ficata est. et malleus et securis et omne ferramentum ñ sunt audita

Expanded text:
in hac vita adhuc positis intelligere, quorum puritatem dilectionis qua in in hac vita adhuc positis intelligere, quorum puritatem dilectionis qua in secreto cordis coram Domino refulgent, inspicere nequimus. Attamen ex eis quae loquendo, vel agendo, vel patiendo foras ostendunt, auxilium nostrae salutis invenimus. Domus autem cum aedificaretur de lficata est; et malleus, et securis, et omne ferramentum non sunt audita
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ int̾ris in nocescere potuit designat. qd̾ intus de templo de aitratum ful¬
gebat. claritatem illam qua in celesti patͥa in aspectu sui gaudent creatoriᷤᷤ
figurate demintiat. Quȩ iinirum claritas trabium aurea illis soluminodo
qui templum in trauerant patebat. quia quam sit magna multitudo dul¬
cedinis dĩ quã abscondit timentib se. et ꝑfecit sꝑantib inse: soli nort̃ illi
qui regnum cęleste meruerunt intrare. Et tamen nos cum uitã. passiones.
doctͥnam sanctoꝵ cernentes. siue inscripturis legentes ad benefaciendum
exemplo excitamura eorum. quasi in captuitatib incapitib trabium fõ¬
ras apparentib at̾ra subleuamur. quia quamuis int̾nam sanctoꝵ ingłam
ꝑspicere nec dum ualemus. ex eo tamen quod ext̾iis uidere ualiumus. sub¬
limib eccliȩ membris fidelit̾ ad heremus. Possumtis hȩc et̾iam de sanctis

Expanded text:
nobis inferius innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulnobis inferius innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam qua in coelesti patria, qua in aspectu sui Creatoris gaudent, figurate denuntiat. Quae nimirum claritas trabium aurea illis solummodo, qui templum intraverant, patebat; quia quam sit magna multitudo dulcedinis Dei, quam abscondit timentibus se, et perfecte sperantibus in se, soli norunt illi qui regnum coeleste meruerunt intrare. Et tamen nos cum vitam, passiones, doctrinam sanctorum cernentes, sive in Scripturis legentes, ad benefaciendum exemplo excitamur eorum, quasi in capitibus trabium foras apparentibus a terra sublevamur, quia quamvis internam sanctorum gloriam percipere necdum valemus, ex eo tamen quod exterius videre valuimus, sublimibus Ecclesiae membris fideliter adhaeremus. Possumus etiam haec de sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
ut capita earum forisecus ꝓmineralit mninfimo quidem ordine cubitoꝵ.Iͣii.
inmedio sex. in sup̾mo .u. atq meisdem capitibꝰ eaꝵ tabulata componerentitr
nequaquam muris templi infyxa. s iuxta muros trabib quȩ demuris templi¬
exierant suꝑ posita. Qui itaq ꝑtrabes domus quȩ tabulata portabant. nisi p̾di¬
catores st̃ typice designati. qui iͣpsi sublimẽ atq honorabilem iueccłia dei locum
tenent. in firmiores quosq ac fragiles suis predicationib ab infimoꝵ appecitu
sustollunt. atq adcelestia desiderande at speranda suspendunt. suis eciam
int̾cessionib ut in ceptis ꝑsistant ad iuuant : Leginits autẽ inlibro paralipo¬
menion. quod trabes templi sicut et cet̾a eius int̾iora fuerint auro uestite: Qd
cedri speciẽ formamq cunctis ostenderent. in qua tamer imposica sibitet
tabulata gestabant. Quod gͦ ext̾nsecꝰ eminabaͭ trabiũ. uitam sanctoꝵ quȩ̨

Expanded text:
ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, in medio sex, in summo quinque, atque in eisdem capitibus earum tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sancti sunt typice designati? Qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt; suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in Paralipomenon quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod cedri speciem formamque cunctis ostenderent. In qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant. Quod ergo extrinsecus eminebat trabium, vitam sanctorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
contigisse legimꝰ in samaria. Quȩ nimirum lat̾a non in congrue cocidiana dicu¬
ne ꝓtectiõis erga nos munimina designant. De quib psalmista. immittee inquit
angłs dm̃ incircuitu timentium eum. et eripiet eos. Ascendit quidẽ incenaculum
ochorias rex samariȩ qui se a domo dauid seꝑauerat. s ꝑcancellas decidit. qr
et si heretici siue scisinatici aliquam bone actionis arcem c̃scend̾e uident᷑. qr
tamen compagem ȩccłiȩ iuntatis non habent. quasi pacentib et non solidis
lacerum presidiis semꝑ adutiorum insima relabuntur dum diuino destituti
auxilio suȩ ꝑtinatiȩ fastu int̾eunt. Qua aut̃ arce p̾fata tabulata parietib tem¬
pli sint affixa declarat᷑ cum subditur. Trabes autem posuit in domum ꝑcircui
gͦ quȩ intrinsecus domum mumibant et ornabant tante erant longitudinis.

Expanded text:
contigisse in Samaria legimus . Quae nimirum latera, non incongrue quotidiana divicontigisse in Samaria legimus . Quae nimirum latera, non incongrue quotidiana divinae protectionis erga nos munimina designant. De quibus Psalmista: « Immittet, inquit, angelum Dominus in circuitu timentium eum, et eripiet eos . » Ascendit quidem in coenaculum Achazias rex Samariae, qui se a domo David separaverat, sed per cancellos cecidit, quia etsi haeretici, sive schismatici aliquam bonae actionis arcem conscendere videntur, quia tamen compagem ecclesiasticae unitatis non habent, quasi patentibus et non solidis laterum praesidiis semper ad vitiorum infima relabuntur, dum divino destituti auxilio, suae pertinaciae fastu intereunt. Qua autem arte praefata tabulata parietibus templi sint affixa, declaratur cum subditur: « Trabes autem posuit in domum per circuituae intrinsecus domum muniebant et ornabant, tantae erant longitudinis,