comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quos autem & prȩdestinauit. ipsos& uocauit. Quos
autẽuocauit. illos& iustisicauit. Quos autẽ iustifica¬
uit. ipsosa glorisicauit: Deouibus istis neclupusrapit.
nec furtollit. nec latroin tersitit Securus ẽ denu¬
mero earũ : qui pro eis nouit qđ dedit . & hoc est quod
ct. Non rapit easquisquã. demanu mea: Et item ad
patre.⁊ Pater meus quod dedit mihi. maus omib ẽ:
Quiddeditsilio pater maius omibus: ut ipse illi eẽt
uni genitus filius.: Quid ẽ ergo dedit: ia erad cuida¬
r&: agignen dodedit : Nã sierad cui claret ut filius
ess&. eradaliquãdo. & filius nonerad., Absit ut a
natura. quianatusẽ. & non .ẽ. ut dicasnon erat
ante quã natus erat : Nđm quã enĩnonnatus
erađ quipatri co&ernꝰ erat : Quisapite capi¬
at. qui non sapit. credat . Nutriatur. & capi¬
uerbũ. ideofilius Sem ꝑ ergo & silius: & seꝑ &qua¬
lis: Noneni crescendo. s& nascendo. &qualis est.
qui seꝑnatus est depatrefilius. dedõ deus. dee terno

Expanded text:
ocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat cui daret ut Filius esset, aliquando erat, et Filius non erat: Absit ut alnatura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur, et capiVerbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendo aequalis est, qui semper natus est de Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
patre accipere. quod sub stancialiter hab&. quo mo
dodictũ ẽ: Sicut hab& pateruitã insemae ipso. sic de¬
dit filio. habere uitã in se m& ipso. Cfilius ipsesit ui¬
ta: non potestas minuitur. sed generatio eius osten¬
ditur .: Qm̃ pater. non quasieifilio. qui in ꝑfectus ẽ na
tus. aliquid addidit. sed eiquẽ ꝑ fectũ genuit. omĩa
gignendo dedit.: Ita illi dedit suã aqualita tem. quẽ
nongenuit inȩqualem : S& hecloquentedño. qm̃
lux lucebatinte nebris & tenebrȩ eã noton prehen¬
debant. Dissensio iterũ facta est inter uidȩ os. propter
sermones hos: dicebant autẽ multi exipsis. demoni um ba

Expanded text:
o dictum est: Sicut Pater habet vitam in semetipso. sic dedit Filio vitam habere in semetipso , eam Filius ipse sit vita, non potestas minuitur, sed generatio ostenditur, quoniam Pater non quasi ei Filio qui imperfectus natus est aliquid addidit, sed ei quem perfectum genuit omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam aequalitatem, quem non genuit inaequalem. Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae eam non comprehendebant. Dissensio iterum facta est inter Judaeos propter sermones hos. Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
q ad mortẽ : lõ in morte sala caroẽ. a uideis occisa.:Sienĩ
discipulis dixit. Molitetimere eos. qui corpusoccidunt. a¬
nimã autẽ nompos sunt. occidere Nũquid in ipso potue¬
runt plus. quã corpus occidere: & tamen carneoccisa:
xp̃s occisus.⁊ Ita cd̾ caro anima posuit. xp̾s animã posuit.:
& cũ caro ut resur gered animã sumpsit. xp̃s animã:
sũpsit. Nectamen potestate carnis. hoc factũ ẽ. sed
eius qui & animã. & carnẽ. ubihec adinplerentur as¬
sumpsit. Hoc inquid mã datũ accepi apatremeo ũbũ
non uerbo. Ec cepimandatũ. saȩ in uerbouni genito

Expanded text:
im discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus est. Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unig
Abbreviated transcription (Latin):
unum ouile& unus pastor: duob: istis gregib tanquã
duob parietib : factus est lapis angularis.: Ergo &
hostium. est lapis angularis. om̃i aꝑsi militudinem.
ni hilhorũ propriȩ : Iam enĩ dixi & cõmendauiuehe¬
menter. & qui capiunt sapiunt. immoquica piunt
sapiu̾nt. & qui non dũ intellectus apiunt: fidetene

Expanded text:
unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis angularis . Ergo et ostium est, et lapis angularis: omnia per similitudinem, nihil horum proprie. 6. Jam enim dixi, et commendavi vehementer, et qui capiunt sapiunt, imo qui sapiunt capiu
Abbreviated transcription (Latin):
& misit & ipseuenit : ut qui contempnebant. mausui ditiũ
sumerent. quit & presenti ⁊ ẽ illis exibita: Ipsedĩs ibi fuit
ibimatrẽ elegit. ibi concipi. ibinasci. ibi sanguinẽ fundere
uoluit: ibi sunt uestigia ei. modo adorantur. ubino uisime
stetit: unde aftendit in celũ. Ed gentes autẽ misit. I&
forte aliquis ar bitra tur qm̃ non ipse achiosue nit: sae misit
adnos.: Non nos audise uocẽipsi us. s& uocẽeoꝵ quosmisit:
Ehsit : pel latur ista cogitatio decordib uris: &
in his quosmisit. ipseerat :: Ipsum paulũ audiquẽ mi¬
sit ⁊ Cdgentes enĩ precipue paulũ apostolũ misit.
Et ait ipse paulus terrens nondeses& deillo. : Qnuultis¬
diteae ipsũ cdim̃ . & lias oues abeo. idẽ ingentib. que
non sunt debc ouili: id est deppło isrł.: Oportet me&
illas adducere : Ergo& persuos non alter adducit
adhuc addit uocẽ meã audient : Ecce& ꝑsuosipselo¬
quitur. & ꝑ suos quosmittit uox eiꝰ auditur: ut sit

Expanded text:
 venit ipse; ut qui contemnebant, majus judicium sumerent, quia et praesentia est illis exhibita. Ipse Dominus ibi fuit, ibi matrem elegit; ibi concipi, ibi nasci, ibi sanguinem fundere voluit; ibi sunt vestigia ejus, modo adorantur, ubi novissime stetit, unde ascendit in coelum: ad Gentes autem misit. 5. Sed forte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed misit ad nos, non nos audisse vocem ipsius, sed vocem eorum quos misit. Absit; pellatur ista cogitatio de cordibus vestris: et in his quos misit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim praecipue Paulum misit apostolum: et ait ipse Paulus terrens non de se, sed de illo, An vultisdite et ipsum Dominum. Et alias oves habeo, id est, in Gentibus: quae non sunt de hoc ovili, id est de populo Israel: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
mori: paratusinquid. dicã hoc aluis uerbis Para¬
tus es pro xp̃o animã tuã ponere : & adista uerba
sicmi hi res pondet. Paratus sum : Quomo domihi
responderat. cũ dicerẽparatus mori : Hoc ergo
est ponere animã quod ẽmori.⁊Se proquo ibiẽ¬
certamen: Omes enĩ homines. quã domori untur. po¬
nunt animã. sae nonom̃s proxp̃oponunt : Nemoha¬
b& potestatẽ sumere : quod posuerit..ps autẽ & pro
nobis posuit. & quandouoluit posuit: & quandortolu¬
Carni hoctribue: Caroponit animã suã. & caro ite¬
rũ sumit eã: Nontamen potestate sua caro: s&e potesta¬
te in habitantis carnem .: Caro ergo ponit animã suã.
expirando : Vi deipsũ dnm̃ incruce. sicio. dixit.: Illi
quiaderant. tinserunt spongiã inaceto. alligauer
arundini : & apposuerunt orieius.: Quod cũ ac ce¬
pissoe. cit ꝑfectũ est Quid estꝑfectũ est: inple¬
ta sunt omĩa : quȩ antemortẽ. futura deme fuerant

Expanded text:
mori? Paratus, inquit. Dicam hoc aliis verbis. Paramori? Paratus, inquit. Dicam hoc aliis verbis. Paratus es pro Christo animam tuam ponere? Et ad ista verba sic mihi respondet, Paratus sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere animam, quod est mori. Sed pro quo ibi ecertamen? Omnes enim homines quando moriuntur, ponunt animam; sed non omnes pro Christo ponunt. Et nemo habet potestatem sumere quod posuerit: Christus autem et pro nobis posuit, et quandocarne. Caro posuit animam suam, et caro iterum assumpsit animam; non tamen potestate sua caro, sed potestate inhabitantis carnem: caro ergo ponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce; Sitio dixit: illi qui aderant tinxerunt spongiam in aceto, alligaverunt arundini, et apposuerunt ori ejus; quod cum accepisset, ait, Perfectum est: quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
rari ꝯ dicamꝰ ergo & qđ uerũ est. & quod facilenitel¬
ligi potest. Ecce homo quilib& non constans ex uer¬
bo. & muma. & care. s&e eranima. & carne. deisto ho¬
mine uter rogenius. quomodo ponat aninã suã. quicũ¬
q homo : Anfortenullus homopanit animã suã : po¬
testmi hidicere nul lus homo habae potesta tempo¬
nereanimã suã : & iterũ sumere eam : Ponere autẽ¬
animã suã nisipos sae homo non dicera ioħis apł̃s :¬
Sicut xp̃s ꝓnobis animã suã posuit : sic & nos debe
mꝰ profiatrib aninas ponerei: Ergo & nobis licae si
& nos in pleamur uirtutis ipsius. quia sine illo facere
nihil posumus : ponere profratrib: animas nrãs. Quã¬
domartir quilibae sc̃s. posuit profratrib: animã suã :
Quis posuit : & quã posuit. hoc suntellexerinꝰ: ibiuide¬
bim: quẽ ad modũ adnõ dictũ sit: potesta temhabe¬
oponendianimã meã : Ohomo. paratus es pro xpo

Expanded text:
rari. 11. Dicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelrari. 11. Dicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelligi potest. Ecce homo quilibet non constans ex Verbo et anima et carne, sed ex anima et carne: de isto homine interrogemus quomodo ponat animam suam quicumque homo. An forte nullus homo poni, animam suam? Potes mihi dicere: Nullus homo habet potestatem ponere animam suam, et iterum sumere eam. Ponere animam suam nisi posset homo, non diceret Joannes it, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere . Ergo et nobis licet si et nos impleamur virtute ipsius, quia sine illo nihil facere possumus ponere pro fratribus animas nostras. Quando martyr quilibet sanctus posuit pro fratribus animam suam, quis posuit, et quam posuit? Hoc si intellexerimus, ibi videbimus quemadmodum a Christo dictum sit, Potestatem habeo ponendi animam meam. O homo, paratus es pro Christo
Abbreviated transcription (Latin):
bum erad aput dm̃. & deus eratuerbũ. : Ex quo enim
uerbũ caro factũ ẽ. ut habitar& in nobis. & susceptus
ẽ auerbohomo. id etotus homo. mnima& caro.
Quidfetit passio. quidfecit mors. nisi corpus ahanima
separauit: animã uero. a uerbonon separduit .Sienĩ
mortuus dñs. immoquia mortuus est chis. Mortuus ẽ
enĩ pronobis in cruce. sinedubio caro ipsius expira ᷝ ani¬
mã. ad tẽpus exiguum. anima de seruit carnem. s&
redeunte anima resurrecturã. Auerbo autem. ani¬
mã separatam eẽnondico Latronis animȩ. dixit .⁊¬
Udie mecũ eris inpara diso. ⁊ fi delẽ animã latronis.
non deserebat. & deserebat sua. absit.: S& illius
ut dñs custodiuit: sua uero in separa biliter habuit. ⁊¬
Siautẽ dixerimꝰ. quia ips&ss e animaposuit. & iter̃
ipsa sesumpsit : absur dissim sensus est : Nonenim
quȩ auerbo separata non erat. aseipsa poterat sepa¬

Expanded text:
bum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ex bum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ex Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis , et susceptus est a Verbo homo, id est totus homo, anima et caro; quid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit? Animam vero a Verbo non separavit. Si enim mortuus est Dominus, imo quia mortuus est Dominus; mortuus est enim pro nobis in cruce; sine dubio caro ipsius exspiravit animam: ad tempus exiguum anima deseruit carnem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Fidelem latronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut Dominus custodivit, suam vero inseparabiliter habuit. Si autem dixerimus quia ipsa se anima posuit, et iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus sensus est: non enim quae a Verbo non erat separata, a seipsa poterat sepa
Abbreviated transcription (Latin):
minisse deb&iꝰ. contrahereticos fotinianos qui
quisolũ sine homine dm̃. Ex hacoccasione deanima
instruam uos. & contra a pollinaristas. quidicunt.
animã racionalẽ. animã intellegentẽ. animã in quid.
in qua diftamꝰ apecore. qđ homines sumꝰ. : Quomo do ergo
hȩc dixit. dñs. Potestatem habe o ponendiani mã mear
Quisponit animã & iterũ sumit animã: ap̃s Ex eo
sesumit: An exeo quod caro est. caro animã ponit. & ite¬
rũ sumit: Tria proposuit. Omĩa ꝑtractemꝰ. & hoc
eligam. quod conueniad regule ueritatis.⁊ Sienĩdire
rimus. qui a uerbũ deiposuit animã suã. & iterũ sump¬
sit eam. maeuendum est. nesubintrae praua cogitatio
& dicat᷑ nobis.: Ergo aliquã do anima illa separata ẽ
a uerbo. & aliquã do uerbũ illud . ex quosus cepit illã a¬
nimã fuit sineanima: Uideo enĩ fuis sesine animahu¬
mana. uerbũ secundũ.In principio eraduerbũ & uer¬

Expanded text:
minisse debetis, contra haereticos Photinianos, quiminisse debetis, contra haereticos Photinianos, quiqui solum sine homine Deum: ex hac occasione de anima instruamus vos et contra Apollinaristas, qui dicunt animam rationalem, animam intelligentem, animam, inquam, in qua distamus a pecore, quod homines sumus. 10. Quomodo ergo hic dixit Dominus, Potestatem habeo ponendi animam meam? Quis ponit animam, et iterum sumit eam? Christus ex eo se sumit? An ex eo quod caro est, caro animam ponit, et iterum sumit? Tria proposui, omnia pertractemus, et hoc eligamus quod conveniat regurimus quia Verbum Dei posuit animam suam et iterum sumpsit eam, metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata est a Verbo, et aliquando Verbum illud, ex quo suscepit illam animam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum; sed cum in principio erat Verbum, et Ver
Abbreviated transcription (Latin):
si quidã iã oli. ueritate catholice.: S& tamen
ut fures & latrones. non intrantes ꝑhostium. in sy¬
diario uili non desinunt.: Epollinarist ȩheretici
dicti sunt. quiauisi sunt dogmatizare. qđ xp̃s
non sit nisi uerbum& caro : Qnima uimanã non eum
adsumpsise contenduit: Nã & aliqui eoꝵ fuisse in xp̃o.¬
cnimã nega renon potuerunt : Uid& e absurditatẽ.
& insaniã nonferendã :: animã inrationabilẽ eum ha¬
bere uoluerunt: rationalem. negauerunt Dede¬
runt illinimã pecoris. subtraxerunt homingͥs :
S& illi abstulerunt xp̃orationẽ. nontenendorationẽ.
Ebsit hoc a nobis insidecatholica. nutritis. adq funda¬
tis .: Ex hac ergo occasione. ad monuerĩ caritate᷑
uram. ut quomodo superiorib lectionibus. satisuos
pater quifilius : arrianos qui dicunt. aliud est pater
aliud e filius. quasinonsint eius dẽ substanciȩ. pat̾
& filius. Instruximus & iã quantũ meministis. & me¬

Expanded text:
si quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen si quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eore non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiam, quantum meministis, et me
Abbreviated transcription (Latin):
nistuȩ ammatua: uita animȩ tuȩ deus tuus i: Quomodo
moritur caro amis saanima. quȩ uita esteiꝰ. Sic moritur
aninia. amis sa ad eo quȩ uita ẽ eius.: Certe ergommor¬
talis estanima.: Panem mor talis. qui auiuit & mor¬
tuat: Quod enim deui dua deliciosa. dixit apłs: & iã
deanima. sideũ suũ amiserit. recipipotest. uiuens.
mor tua est.: Quomodo ergoponit. animã suã dñs frs.
queramꝰ hoc paulo adtentius : Non nos artat hori
quesola diedominico: uacat nobis. hoclucrentur qui
aduerbũ dĩ. &iã die hodiherna conueniunt : Sono
inquid animã meã: Quisponit: quã ponit : quid
exp̃s. uerbũ & homo : Nec sichomo. ut solacaro  sed
quia homo constat. ex carne. & ania Totus au¬
Iotus au¬
tem homo inxp̾o. Non enĩ partem. deteriorẽ susce¬
piss&. & partẽ meliorem deseruis sed. x parsquip¬
pe hominis melior anima : quã corpus .: Quia ergoto
quianon defuerunt heretici. & inistasentencia pul¬

Expanded text:
nis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo nis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiam de anima, si Deum suum amiserit, dici potest, Vivens mortua est . 9. Quomodo ergo ponit animam suam Dominus? Fratres, quaeramus hoc paulo attentius. Non nos arctat hora quae solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam meam. Quis ponit? quam ponit? Quid Christus? Verbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed quia homo, constat ex carne et anitotus autem homo in Christo. Non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset: pars quippe hominis melior est anima quam corpus. Quia ergo toquia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pul
Abbreviated transcription (Latin):
stiscitatat siliũ. led&iã filius seipsum.: Solente in quid
tem plithoc. & intriduosus eitabo illud. Neuan¬
Gelista : Hoc autem dicebat inquidde tenplocorpo¬
ns sui:: Hoc enĩ suscitabatur: quod moriebatur. ⁊¬
Nam uerbũ non est mortuũ. anima illanon est mortua.
Sic nec tua moritur ⁊ Dnĩmoreretur. Un descioinquit.
sime amoritur: a tenonoc cidatur. & ñmoritur : Quonio¬
doinquit. egopos sum occidere aniã mea: ut alia
pecata. interim tace am. Osqđ mentitur. occidit animã:
uomodo in quit. securus sũ quia non moritur. ipsũ dum̃
auedi. dantẽ seruosuo securitatẽ.⁊Molitetimere eos qui
occidunt corpus. & postea non habentꝰ quid fatiant.
S edplane quid crit: łum timete qui hab& potestate
& corpus & animã occidere in gehennã: Ecce quiamori¬
tur. Eccequia non moritur.: Quidẽ. morupsius. quid
suam ⁊mori ani mȩ tuȩ ẽ :  mittereuitã suã ⁊ Uita car¬

Expanded text:
suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc autem, inquit, dicebat de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur quod moriebatur. Nam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam meam? Ut alia peccata interim taceam, Os quod mentitur, occidit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Dominum audi dantem servo securitatem: Nolite timere eos qui occidunt corpus, et postea non habent quid faciant. Sed plane quid ait? Eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moritur. Quid est mori ipsius? quid suam: mori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita car
Abbreviated transcription (Latin):
mam mecm. Quid seuiendo facturi sunt: un arps¬
ponsrone pros tratisunt. quando eis dictũ est.
Quẽ queritis : dixerunt. Iħm. x ait eis.: Egosum.⁊
Redierunt retro . & ceci derunt. Quice ciderunt.
a dunãuocem dnĩ morituri. quid satunt. subuoce
nim ã suã .⁊ Ego dormi uidicit. mostis salmum. ego
dormiui . & somnũ cepi. & exurrexi. qm̃ dñs sus cepit
me. Modo spalmꝰ iste lectus e. modo audiuim. Ego¬
ego dormiui. quia uolurdormi ui.: Quid ẽ dormiui.
mortuus sum .: Nonne dormiuit. qui quã douo lu¬
it desepulro. tanquã delecto surrexit: Sedamat
daregloriã patri: ut nosedificae qłam darecreatori.⁊
quia uoluidormiui & exurrexi. ⁊ Quare : quia dns sus¬
cipre me .: Quid enituate ipso. resur gerenonuale¬
res si nonualeres. non diceres. Potestatẽ habeo po¬
nendi animã mea. & potestatẽ habeo iterũ sumendi
eam .⁊ Eeudi alioloco euangelid̃. quia nonsolũ pater

Expanded text:
mam meam, quid saeviendo facturi sunt? Una resmam meam, quid saeviendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt, quando eis dictum est: Quem quaeritis ? Dixerunt, Jesum; redierunt retro, et ceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub voce nimam suam. Ego dormivi, dicit. Nostis Psalmum: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me . Modo Psalmus ipse lectus est, modo audivimEgo dormivi? Quia volui, dormivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nquia volui, dormivi. Et exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid enim, tu a teipso resurgere non valeres? Si non valeres, non diceres, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ proprietates discutiasrerum
quas ui dereconsuesti. nec paera est. quia durus & sine
sensunonest. Nec hostium est. quia non eũ faberfecit.
nac lapis angularis est. qui a non est abstructore
conposi tus. Nec pastor eꝰ. quia custos ouium quadru¬
pedũ non est. Necle oest. qui a feranonẽ. Nec agnus
est. qui apecus non est : Omĩa ergdis ta: ꝑsimili tudi¬
nem.: Quidergo proprie . In principio erat uerbum.
& uerbum erat. apuddm̃. & deus erat uerbũ.
Quid deomine quiaparuit. & uerbũ caro factũ est
& habita uit in nobis. Vudicetera: prote rea me
paterdiligit. in quid. quia egopono animã me cim
ut iterũ sumã eani : Quid ait. propterea mepa ter
diligit : qui amorior utresurgã : Cũ magno en ĩpon¬
dere dictũ ẽ ego.uia ego pono in quid pono animam
meam. E gopono. Quid est egopono: ego illãpono¬
nongloriaentur iudei.: Seuire potuerunt: potes¬
tate mdhabere non potu erunt.: Seuiant: quan¬
tum . possunt.: Si ego noluero ponere ant¬

Expanded text:
Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quid de homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 7. Audi et caetera. Propterea me Pater diligit, inquit; quia ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Quid ait? Propterea me Pater diligit: quia morior ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est, ego: Quia ego pono, inquit, pono animam meam, ego pono. Quid est, ego pono? Ego illaNon glorientur Judaei: saevire potuerunt, potestem habere non potuerunt. Saeviant quantum possunt: si ego noluero ponere ani
Abbreviated transcription (Latin):
duatur : encenia redicitur .: Illa enĩdier. quo templũ dedi¬
catũ. uidei sollẽpniter. celebrabant: ipsedies festus agebatur ::
Cũ eaque lecta sunt. locutus ẽ dñs In empserad. Et ãbula¬
bat iħs intemplo in porticusalomonis: Circũ dederunt ergo eũ
udei. & dicebant ei: Quousq animã nratollis. situes
xp̃s. dic nobis palã .: Nonueritatem desiderabant. sed ca¬
lumpniã preparabant: Hiempserad. & frigidi erant.:
Adillũ enĩ diuinũ ignẽ : ac cederepigrierant: sx ac cedere.
ecrẽ dere.: Qui credit accedit : quinegat recedit.
Non mouetur anima pedib. s& affectib ⁊ sriquerant
adiligendicaritate. & ardebant nocendicupiditate
Longeaberant : & ibierant : Non ac cedebant credendo.
& premebant. ꝑ sequendo: Querebant audire adnõ
rant : & hoc solũ tenebant. quia diuinitatẽ eius legebant.
s& non in telligebant: ⁊ dñs autem ut eos su̾spendene.

Expanded text:
duatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dediduatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. eum Judaei, et dicebant ei: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domirant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet
Abbreviated transcription (Latin):
Uodia cõmiordaui dilectioni urȩ stabiliter me¬
minis sedebetis. scm̃ iohannẽ euangelis tã. nolens nossem¬
ꝑ lactenutriri. sed solido cibouestiri.: Quisquis ad sumen¬
dum cibum solidũ uerbidei. ad hucminus idoneus est : lac¬
teside inutriatur. & uerbũ quod intelle gerenon potest.
non cunctetur : fides enĩ meritum ẽ : intellectus premi¬
um. anipso laboreintentionis. desudat actusmentis nos¬
trȩ ut ponat sordiculas nebulȩhumanȩ. & serenetur a lierbũ
dei : Non ergorecus & urlabor : siad est amor: Nostis enim.
qm̃ quiamat: non laborat. : Om̃is labor. non amantib
grauis est .: Sitantos labores cũ auaris portat cupiditas.
nobis cũ non portat caritas: Euangelium intendite.
facta sunt autẽ en cenia. in hierosolimis.: Encenia festi¬
uitaserad : dedicationis templi: Grece enĩ cenon: dicit᷑
nouũ: Quã do cũque nouũ aliquid fuerit dedicatum.
en cenia uocatur. ⁊ Iã & unsus. hocuerbũ SSiquis nouatunica in¬

Expanded text:
uod jam commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica in
Abbreviated transcription (Latin):
singulũ. adq separatũ. utrũ lib& eoꝵ nomen hoministe¬
nuit : Nemo ergotitub& : quã do audit dnm̃dicentem.
Ponoanimã meã : & iterũ sumo eã: Ponit eãcaro: s&
expotesta te uerbi .: Sumit eã caro. sed ex potestate uer
bas : audeodicere. & sola caro xp̃i. dictus ẽxp̃s. Cre¬
dimꝰcerte. non insold̃ deũ patrẽ. sed in iħm xp̃mfiliũ¬
eius. unicũ dnmnrm ⁊ eotũ ibu ntellege : & uerbum
& animã. & carnem.: S& utiq confiteris. & iã illud.
quod hab& eadem fides. in eũ xp̃m tecredere. quicru¬
cifixusẽ & sepultus.: Ergo & iam sepultũ xpm̃ eẽ nonne¬
gas: & tamensola caro sepultaest., Si enim erid ibi ani¬
ma : non erad mortuus: Sia ut ẽ ueramors erađ. ut eius
uerasit resurrectio .: sin eanma fuerat insepulero & tamen
est sepulta nisicaro Discehoc. & iã in a postolicis uerbis: Hoc
sentite in quidinuobis. quod & in xp̃o iħu : Quicũ informa

Expanded text:
singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tesingulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet, quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo eam. Ponit eam caro, sed ex potestate Verbi: sumit eam caro, sed ex potestate Verbbas? Audeo dicere, et sola caro Christi dictus est Christus. Credimus certe non in solum Deum Patrem, sed et in JesuTotum ibi intellige, et Verbum, et animam, et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem fides, in eum Christum te credere qui crucifixus est et sepultus. Ergo etiam sepultum Christum esse non negas: et tamen sola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima fuerat in sepulcro; et tamen est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis verbis. Hoc sentite, inquit, in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma
Abbreviated transcription (Latin):
& homo.: Uid& equid dixerim. intellegite. ⁊ Cnima
& corpus. dueres sunt : s& un homo . : Verbũ & homo
dueressunt. sedunus xp̃s.: Ergo de hominẽ quȩre.
ubi est apłs palus: modo siquis respondead. in re¬
quie cd̃xp̃o. uerũ dicit. Atẽ siquis respondeat. ro¬
me : in sepulcro : & ipseuerũ dicit: Hluthnihi deani¬
ma: hoc derarne eius respondit: Nec tamen ideo
duos dicim: apłos paulos: Unũqui requies cit in xp̃o.
alterũ qͥ est positus insepulcro : Quãuis apłmpaulum.
dicamus uiuerein xp̃o. Eundem que apłmpaulũ.
dicimus mortuũ. iacereinsepulcro: Morituraliquis. dicim
bonus homo. fidelis homo. in paceẽ cb̃ndño. & continuo. ea¬
mus adexequias ipsius. sepeliamillũ : Rums epulturus ẽ. quẽ iam
dixeras. in paceeẽ cdm dõ. cũ aliud sit anima. quȩ m mortali¬
teruiga. aliud corpus. quod corrutibiliter iacae : S&e ex quo
consortiũ carnis. & anime. hominis nomen accepit: Iã &

Expanded text:
et homo. Videte quid dixerim, et intelligite. Anima et homo. Videte quid dixerim, et intelligite. Anima et corpus duae res sunt, sed unus homo: Verbum et homo duae res sunt, sed unus Christus. Ergo de homine quaere. Ubi est Paulus apostolus modo? Si quis respondeat, In requie cum Christo; verum dicit. Item si quis respondeat, Romae in sepulcro; et ipse verum dicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondet. Nec tamen ideo duos dicimus apostolos Paulos; unum qui requiescit in Christo, alium qui positus est in sepulcro: quamvis apostolum Paulum dicamus vivere in Christo, eumdemque apostolum Paulum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et
Abbreviated transcription (Latin):
lit ponẽ dianimã suã. Postea quã dixit. ꝑfectũe᷑.
quidait euangelista & in clinato capite tra didit
spm̃.: hocest ponere animã.: Modohic ad ten¬
dat caritasurã. Inclinato capite tradidit spm̃
Quis tradidit: quẽ tradidit: spm̃ tradidit .: Ca¬
roillũ tradidit:: Quidẽ caro illũ tradidit. c̃aro il¬
lũ emisit. caroillũ expirauit: Ideodicitur ex pirare.
ex tra sp̃m̃ fieri ⁊ quomodo ẽ exulare. ex trasolũ fieri.
eri : Quisps. anima est: Cũ ergo exit anima acar¬
ne. & remanet carosineanima. tunc homopo¬
nere animã licitur.: Quã doxp̃s animã posuit.
quan do uerbu uoluit: principatus enĩ. in uerbo
erad. ibi potestas erad. quando ponera caro am¬
mã. quando sumer&. ⁊ Siergo caro animã posuit.
Nec tamentriahȩc. tres xp̃i. s& unus xp̃s.: Hominẽ
in terroga. & deipsofac gradũ. ad ea quȩ suꝑtesunt.
& si nondũ intellegenda. saltĩ credenda. : Quomodo
est enĩ un. homo anima & corpus. sic unꝰ xps uerbum

Expanded text:
endi animam suam; posteaquam dixit, Perfectum est, quid ait Evangelista? Et inclinato capite tradidit Spiritum . Hoc est ponere animam. Modo hic attendat Charitas vestra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, extra spiritum fieri. Quomodo est exsulare, extra solum fieri;  fieri; qui spiritus anima est. Cum ergo exit anima a carne, et remanet caro sine anima, tunc homo ponere animam dicitur. Quando Christus animam posuit? Quando Verbum voluit. Principatus enim in Verbo erat; ibi potestas erat quando poneret caro animam, et quando sumeret. 12. Si ergo caro animam posuit, nec tamen tria haec tres Christi, sed unus Christus. Hominem interroga, et, de teipso fac gradum ad ea quae supra te sunt, et si nondum intelligenda, saltem credenda. Quomodo est enim unus homo anima et corpus; sic unus Christus Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ouesmeas: hoc semel. hocyterum. hoctercio. usq
ad eiꝰ trifti ciã. Et cd tantũ in te rrogass& dĩs.
quantu interrogatum eẽ uidicauit. ut ter consi¬
teretur. quiternegauerat. & ei suasoues pascendas
tercio commendas s& : ceitilli. Qũ unior esses.
cingebaste & ambulabas ubi uolebas: Cum cutem
senueris. ex tendes manꝰ tuas & alus tecingae & du¬
c& quotu nonius.⁊ Ex posuit euangelista : quid
dñs dixerit.: Hocautem in quiđ dixit : signifans
quamor te clarifica turus ess& dm̃ Edhocergo
ꝑtin&. pasceouesmeas: ut ponas animã tu ã pro
ouib meis :: Iã illud qđ ait. sicut nouit mepater.
& ego agnos copatee. Iuis nescit : ipse enĩ agnos¬

Expanded text:
oves meas. Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio usque oves meas. Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio usque ad ejus tristitiam. Et cum tantum interrogasset Dominus, quantum interrogandum esse judicavit, ut ter confiteretur qui ter negaverat, et ei suas oves pascendas tertio commendasset; ait illi, Cum junior esses, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et ducet quo tu nrit: Hoc autem inquit, dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum . Ad hoc ergo pertinet, Pasce oves meas: ut ponas animam tuam pro ovibus meis. 3. Jam illud quod ait, Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, quis nescit? Ipse enim agnos
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: Ipseeñ potuit facere. sine illis.: ipsi sineillo.
unde potuerunt: cũ ipsedixerit. sinemeni hilpotes¬
tis facere. Iic autem ostendimus qđ & alufece¬
runt. quia & ipse apł ẜ ioħs. qui hoc quod audistis
euangelium predicauit: inepisto lasuadixit ⁊ sicut
xp̃spronobis animãt suã posuit.̃ sic & nos debemꝰ¬
t nimas ꝓfrĩb ponere ⁊ Debemꝰ dixit. debitores nos
fetit. qui primus exibuit .: Ideo quodã lo co scriptũ
est: : Si sederis cenare ad mensã potentis. sapilent᷑
intel lege. quaap ponuntur tibi. & mitte manũ
tuã. sciens qxtalia oport& teparare : Mlen sa po
tentis quȩsit. nostis. Ibiẽ corpus xp̃i & sanguis .:
Quiaccẽdit ad talem mensã. prepa r& talia : Et quid
.ẽ.. prepara talia. quomodo ipsepronobis animã¬
sic & nos debemus aninias profr̃ib ponere : Ideope¬
tro. quẽ uolebat facere pastorem bonum. non in ip¬
sopaero. s& in corporesuo: ait.: Paereamasme : pasce

Expanded text:
fecit. Ipse enim potuit facere sine illis; ipsi sine illo fecit. Ipse enim potuit facere sine illis; ipsi sine illo unde potuerunt, cum ipse dixerit, Sine me nihil potestis facere ? Hinc autem ostendimus quod et alii fecerint, quia ipse apostolus Joannes, qui hoc quod audistis Evangelium praedicavit, in Epistola sua dixit: Sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere . Debemus, dixit; debitores nos fecit qui primus exhibuit. Ideo quodam loco scriptum est: Si sederis coenare ad mensam potentis, sapienter intellige quae apponuntur tibi: et mitte manum tuam, scietentis quae sit, nostis; ibi est corpus et sanguis Christi: qui accedit ad talem mensam, praeparet talia. Et quid est, praeparet talia? Quomodo ipse pro nobis animaidem, animas pro fratribus ponere. Ideo Petro quem facere volebat pastorem bonum, non in ipso Petro, sed in corpore suo ait: Petre, amas me? pasce
Abbreviated transcription (Latin):
sienĩ nemopastorbonus est. nisi qui ꝑ hostiũ intrat᷑. &
ipse est precipue pastorbon. & ipse esthostium. hitella¬
gere non possum. nisi & ipsum ꝑse ipsum adouessuas in¬
trare . & uocem suã illis dare ut sequant᷑ eũ. easq intran¬
tes & exeuntes pascua inuenire: qđest uitã ae ternã.
Citoergͦꝰ dico egoquerens intrare aduos. idest adcor
estis: Agnoscitis pretiũ ur̃m : qđ non amedat᷑. sed ꝑ
me predicat᷑ Alle quippeemit . qui pretiosumsan¬
gui nem fudit, preciosus sanguisẽ illius. sincpecato::
fecit tamen ipse &iã. suoꝵ. sanguinẽ praeciosum
proquibus dedit sanguinis praeium: Na si suoru
sanguinẽ non facered prȩciosum. non diceretur:
ratiosa in conspectudnuĩ : mors scorũ eius: Itt que
& iã qđ a idpas torbonus. animam suã ponit pro
ouibus suis. non ipseunus fecit ⁊ & tamen sul li
quifecerunt. menbra eius sunt: idẽ ipseunus hoc

Expanded text:
Si enim nemo pastor bonus est, nisi qui per ostium intrat, et Si enim nemo pastor bonus est, nisi qui per ostium intrat, et ipse est praecipue pastor bonus, et ipse est ostium; intelligere non possum, nisi et ipsum per seipsum ad oves suas intrare, et vocem suam illis dare ut sequantur eum, easque intrantes et exeuntes pascua invenire, quod est vita aeterna. 2. Cito ergo dico. Ego quaerens intrare ad vos, id est ad coestis. Agnoscitis pretium vestrum: quod non a me datur, sed per me praedicatur. Ille quippe emit, qui pretiosum sanguinem fudit: pretiosus sanguis est illius sine peccato. Fecit tamen ipse etiam suorum sanguinem pretiosum, pro quibus dedit sanguinis pretium: nam si suorum sanguinem non faceret pretiosum, non diceretur, Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Itaque etiam quod ait, Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus, non ipse unus hoc fecit: et tamen si illi qui fecerunt membra ejus sunt, idem ipse unus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Sce etiã diligenter audias: promissi onis nrẽ
procul dubio meministis.: ipsa quippe lectio euangeli¬
eat & hodielectaest : quȩ leota fuerat proximo die
ra ti non potuimꝰ omia discutere. quȩ ur̃is sensib
debebetmus:⁊ Prornde. que iã dicta. at quȩ tracta¬
tasunt hodie. nonquera mus. nead huc eademrep&e en¬
do. ad illa quȩ nec dũ dicta sunt. ꝑueniremimi me ꝑmit¬
tatur.⁊ Nostisiam in nomine dñi. qui sit pastor bonus. &
pastor sit unus. ⁊ Nostis quisit mer cennarius ferenđ.¬
quis lupus. & fures. & latrones cauendi. que sindades.
qđ sit bostium. quo & oues ingrediuntur & pastor. Quomo
dosit intellegendus hostiarius.: Nostis &iã qm̃ quisquis
non ꝑhostium. intrauerit. fur est& latro. nec uenitrdo
nisiutfure tur. & occidat. & ꝑdat. MHaec om̃ia dicta
sufficienter quantũ existimo ꝑtractata sunt. Hodie
nr̃. & pastorẽ seessẽdixit & hostiũ. & pastorẽ bonũ
dixit intrare ꝑ hostium. Quomodo ipse. ꝑse ipsumintr&e.

Expanded text:
sionis nostrae procul dubio meministis. Ipsa quippe lectio evangelica et hodie lecta est, quae lecta fuerat proximo domirati, non potuimus omnia discutere quae vestris sensibus debebamus. Proinde quae jam dicta atque tractata sunt, hodie non quaerimus; ne adhuc eadem repetendo, ad illa quae nondum dicta sunt pervenire minime permittibus: Nostis iam in nomine Domini, qui sit pastor bonus, et o sit unus pastor bonus. Nostis, quis sit mercennarius ferenduqui lupus et fures et latrones cavendi, quae sint oves; quod sit hostium, qua et oves ingrediuntudo sit intelligendus ostiarius: nostis etiam quoniam quisquis non per ostium intraverit, fur est et latro, nec venit nisi ut furetur, et occidat, et perdat. Haec omnia dicta, sufficienter, quantum existimo, pertractata sum. Hodie noster et pastorem se esse dixit, et ostium, et pastorem bonum dixit intrare per ostium, quomodo ipse per seipsum intret.
Abbreviated transcription (Latin):
rogare. ny sira dyces.: querera dycem spine : ex¬
tra inuenies auite .: Quereoriginem uue: uitis
hanc protulit exra ds ce.: Cathedra ergo moy sy
uitis erat: pharis eor. Mores. sp̃inȩ erant ⁊ doctri¬
nauero ꝑ malos. palmes insepe: botrũ inter spinas
çaute lege. nedũ que ris fruc tum. laceresmanũ:
cõ audis.uͦ ndicentem. ney miteris mala facien¬
tem.: Quedicunt. facite. eligite uuas. queaute m fatunt.
facerȩ nolite: Xa uete autr spinas: Etiam ꝑ mercenna ri¬
osuocẽ pastoris audite: s& nolitees semer cennarii. cũ s tis
Nemine. habeo deuobis qui germane sollititus sit.
Om̃s enĩ sua querunt. non que ihu xp̃i. Alio loco int̾

Expanded text:
rogare nisi radices. Quaere radicem spinae, exrogare nisi radices. Quaere radicem spinae, extra invenis a vite quaere originem uvae, vitis hanc protulit ex radice. Cathedra ergo Moysi vitis erat: Pharisaeorum mores spinae erant. Doctrina vera per malos, palmes in sepe, botrus inter spinas. Caute lege, ne dum quaeris fructum, laceres manum: et cum audis bona dicentem, ne imiteris mala facientem. Quae dicunt facite, legite uvas: quae autem faciunt, facere nolite, cavete spinas. Etiam per mercenarios vocem pastoris audite, sed nolite esse mercenarii, cum sitis Neminem habeo qui germane de vobis sollicitus sit; omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi; »
Abbreviated transcription (Latin):
lite.: Qui d aliud dixit: niss ꝑmer cennari os
uocem pastoris audite : sedendo enĩ  bat hedrã
mos sy. legem dei doc&.: Ergo. deusꝑ illos doc&.
Suauero. illisyuelint docere : noliteudire.
nolite facere : Certe enĩ tales. suaquerunt. non quȩ
ihuxp̃i : Mullus tamen mercennarius: a usus est
Quod enĩ malefecit. non pre dicat decathe eha
xp̃i. ⁊ In de ledit: unde malefetit. non unde bona
dicit.: Botrũ carpe: spinã caue. Benequiamtel¬
lexistis. set propter tardiores dicam hoc idẽ
planius: quomodoxi. Botrũ carpespinã caue. Cũ
dieit dñs. Non quid colligunt de spinis uuã cuit.
detribulis fycus: uerũ est om ninoi & tamene¬
am. ego uerũ dixi. botrũ crpespinã cauei: Quici
botrus aliquan do liqua derãdiceuitis. exor¬
tus : pend& insepe Cres cit palmes inseri ra ins¬
pinis: & portat fructum spina nonsuum: Non enĩ spinã
uitis adtulit : sed spinis palmes in cubuit.: Nolunter¬

Expanded text:
lite . Quid aliud dixit, nisi, Per mercenarios lite . Quid aliud dixit, nisi, Per mercenarios vocem pastoris audite? Sedendo enim cathedram Moysi legem Dei docent: ergo per illos Deus docet. Sua vero illi si velint docere, nolite audire, nolite facere. Certe enim tales sua quaerunt, non quae Jesu Christi: nullus tamen mercenarius ausus est Quod enim facit male, non praedicat de cathedra Christi: inde laedit unde mala facit, non unde bona dicit. Botrum carpe, spinam cave. Bene, quia intellexistis; sed propter tardiores dicam hoc idem planius. Quomodo dixi, Botrum carpe, spinam cave; cum Dominus dicat, Numquid colligunt de spinis uvam, aut de tribulis ficum ? Verum est omnino; et tamen etiam verum ego dixi, Botrum carpe, spinam cave. Quia botrus aliquando de radice vitis exortus, pendet in sepe, crescit palmes, inseritur spinis, et portat fructum spina non suum. Non enim spinam vitis attulit, sed spinis palmes incubuit. Noli inter
Abbreviated transcription (Latin):
cennarios.: Noneos dis cutit. nisi dñs. qui cor ins¬
pitit : ipsediscutit., Iamen aliquando intellaguntt̃
a nobis: Non enĩ frustra dixit ipse dñs. &iã delu¬
pis. ex frucabus eor cogno eetis eos, Multas in tero¬
gant tẽptationes. & tun capparent cogitationes.:
Multi enĩ latent : Habeat ouile dñi preposs tos & fili¬
os & mercen narios.⁊ Preposy tiautem. quifili sunt.
pastoressunt.: Sipastores sunt. quomodo unus pas¬
tor. nisi quia sunt illi om̃s. unius men bra pastoris.
cuius sunt oues propriȩ Nã & simen bra sunt
ipsius unius ouis. Quasicut ouis ad inmolan dum.
ductus est.: Ct u dite autem. qui & & mer cennaru
neces sarusunt : Multi quip peinec eła cõmodaterre¬
auditur. & se cuntur oues non merten narium.:
sae uocẽ pastoris ꝑ mercennarium : Cudite mer¬
cen narios abipsodño demons tratos ⁊ scribeo
inquid & farises cathe drã moysy sedent.
Quȩ dicunt facite : que autẽ faciunt fa cereno¬

Expanded text:
cenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inscenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Multos interrogant tentationes, et tunc apparent cogitationes: multi autem latent. Habeat ovile Domini praepositos, et filios et mercenarios. Praepositi autem qui filii sunt, pastores sunt. Si pastores sunt, quomodo unus pastor, nisi quia sunt illi omnes unius membra pastoris, cujus sunt oves propriae? Nam et ipsi membra sunt sius unius ovis; quia sicut ovis ad immolandum ductus est. 6. Audite autem, quia et mercenarii necessarii sunt. Multi quippe in Ecclesia commoda terreauditur: et sequuntur oves, non mercenarium, sed vocem pastoris per mercenarium. Audite mercenarios ab ipso Domino demonstratos: Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere no
Abbreviated transcription (Latin):
quis talis ẽ. mertennarius est: Inter filios se
dicouobis: receperunt merce dẽsuam: Cudi de
thimo theo sr̃o. quiddicat apłs paulus.: Spero au¬
temin dño iħu te motheum cito memit tere aduos.
ut & ego bonoanimosim. cõ cognouero. qͥe cyrcauos
sint. Neminem enĩ aebeo unidiumẽ. qui germa¬
ne de uobsollicitus sit : Om̃s suaquerunt: non que
ihu xp̃i ⁊ Inter mercennarios. pastor ingemuit.
Quȩ sy uit aliquẽ. qui synce riter diligera gregem
xp̃i. & cir caseineis. qui cõ illo eotẽpr̃ fue rant
non inuenit.: Nd̾n eiũ in eccła xp̃i. tunc preter
paulum apostolũ & tr̃ motfeum: nemoerat qui
germane degregesollicitus eẽt sed contigera illotẽ¬
pr. quo tymoteum my syt ercase aliũ defilus
non haber&. S& soli mercennarii cum illo eent.
suaquȩ rentes non que iħu xp̃i.: Et tamen ip̃se ger¬
mane degrege. solli citus ma luit filium mittere
& intermer cennarios remanere :⁊ hiuenimus & mer¬

Expanded text:
quis talis est, mercenarius est, inter filios se quis talis est, mercenarius est, inter filios se dico vobis, perceperunt mercedem suam . Audi de Timotheo sancto quid dicat apostolus Paulus: « Spero autem in Domino Jesu Timotheum cito mittere vobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeo unanimem, qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae Jesu Christi » . Inter mercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Et tamen ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mer
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem : Ostium quid ẽ: xp̃s. Quid est xp̃s: uerrtas.
Quis apegit. hostium. nisi quĩ doc& omẽm uerita tem :
Demer cennario quihdi cimus: non in bonis hic conme¬
moratus est. Pastor bonus ait. animã suam̃dat ꝓ
ouibus sius Mercennarius & qui non est pas¬
cor ecuius non suiit oues pro priȩ. uid& lupu uenien
temt . &. diit tte oues &. fugit: & lupus rapit. & dis¬
ꝑgit oues., Non hio hanã ꝑsona mercennarius gerit.¬
& tamen inalicato. ietilis est: Nec mercennarius di¬
ceretur : nisi aeciper&. a conducente merce dẽ:
uis ẽ. ergo is temercen narius. & culpabilis.  neces¬
sarius: Huic uero fr̃s. luce ad nobis ipse dns. ut emer¬
cennaricis in tellegamus. & mertennarii non simus :
Quis ẽ ergontereen narius: sunt inec &ła quidã pre
usdi ligen des. non dm̃ proptee dm̃ querentes
tem paralia etat moda sec tantes. lueroinhiantes.
honores ab hominib: appxentes : Hec quando aman¬
tur. a prepossto. & propter hȩc seruitur deo : quis¬

Expanded text:
veritatem . Ostium quid est? Christus. Quid est Christus? Veritas. Quis aperit ostium, nisi qui docet omnem veritatem? 5. De mercenario autem quid dicimus? Non in bonis hic commemoratus est. Pastor bonus, ait, animam suam dat pro ovibus. Mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt oves ptem, et dimittit oves, et fugit; et lupus rapit, et dispergit oves. Non hic bonam personam mercenarius gerit, et tamen in aliquo utilis est: nec mercenarius diceretur, nisi acciperet a conducente mercedem. Quis est ergo iste mercenarius, et culpabilis et necessarius? Hic vero, fratres, luceat nobis ipse Dominus, ut et mercenarios intelligamus, et mercenarii non simus. Quis est ergo mercenarius? Sunt in Ecclesia quidam prtis diligentes, non Deum propter Deum quaerentes, temporalia commoda sectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposito, et propter haec servitur Deo, quis