comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si quem forte in eoꝵ corde fruc
quia iudea quȩ uerba scͥpture
sine oꝑib sonabat. digna ẽ ulti¬
one punita. hoc autem dixerim.
non qͦd tota sẏnagoga fuerit ab¬
iecta: exqua utiq constat quod
pͥmitiua fuerit eccłia construct᷑a:
s illa nimirum portio synago¬
ge dampnari meruit. que esuri¬
entem xp̃m pascere bene operando
recusauit: que folus uerboꝵ spiri¬
talium magis obumbrari qͣm fru¬
ctib sp̃c uoluit onustari: quib ip¬
se dixit alibi. ego uado et queretis
me. et inpeccato ur̃o moriemini.
Congruit sane hic locus. illi eiꝰ pa¬
rabole: ubi ait. Arborem fici ha¬
bebat qͥdam plantatam in uineã
suã:i uenit querens fructum i illa
et ñ inuenit. Dixit autem ad cul

Expanded text:
si quem forte in eorum corde fructsi quem forte in eorum corde fructquia Judaea quae verba Scripturae sine operibus sonabat digna est ultione punita. Hoc autem dixerim, non quod tota Synagoga fuerit abjecta, ex qua utique constat quod primitiva fuerit Ecclesia constructa. Sed illa nimirum portio Synagogae damnari meruit, quae esurientem Christum pascere bene operando recusavit, quae foliis verborum spiritalium magis obumbrari, quam fructibus Spiritus voluit honestari. Quibus ipse dicit alibi: Ego vado, et quaeritis me, et in peccato vestro moriemini . Congruit sane hic locus illi ejus parabolae, ubi ait: Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua, et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Dixit au
Abbreviated transcription (Latin):
ducet. Quomͦ dñs multa in para¬
bolis dicebat: ita etiam ñ nulla
inparabolis facere solebat. Iuid
enim cause erat. ut esuriens fruc¬
tus inficulnea quereret. quorũ
tempus nondum eẽ quilibet ho
nouerat. arboremq qͥa fructũ
ꝑ id temꝑis non haberet. eterne
sterilitatis maledictione dampna¬
nt̃:nisi quia plebem quam inuer¬
ho docebat. hoc etiam facto terrebat.
ns qͥs habendo folia et fructum ñ
habendo. hoc ẽ uerba iusticie
absq operib p̃tendendo. excidi
et inignemmereret᷑ ꝓici: Una¬
queq enim arbor. nonde florib
non de folus.s de fructu suo cog¬
noscitur: id÷ unusqͥsq homo ñ
di estimatione fame. uel sermonũ
pompa. s de suarum testimonio
ꝓbatur actionum. E suriens ergo
dñs uidit ficum h̾ntem folia. &
uenit querere fructum in illa nec
inuenit:qͥa salutem desiderans
humani gen̾is. uidit uideam
habentem eloquia legis et ꝓphe¬
tarum. uenitq ꝓbare docendo.
corripiendo. miracła faciendo:

Expanded text:
ducet. Quomodo Dominus multa in parabolis dicere, ita etiam nonnulla in parabolis facere solebat. Quid enim causae erat ut esuriens fructus in ficulnea quaereret, quorum tempus nondum esse quilibet homo noverat, arboremque quod fructum per id tempus non haberet, aeternae sterilitatis maledictione damnaret, nisi quia plebem, quam verbo docebat, hoc etiam facto terrebat, ne quis habendo folia, et fructum non habendo, hoc est verba justitiae absque operibus praetendendo, excidi et in ignem mereretur projici? Unaquaeque enim arbor non de floribus, non de foliis, sed de fructu suo cognoscitur, id est, unusquisque homo non de aestimatione famae vel sermonum pompa, sed de suarum testimonio probatur actionum. Esuriens ergo Dominus vidit ficum habentem folia, et venit quaerere fructum in illa, nec invenit. Quia salutem desiderans humani generis, vidit Judaeam habentem eloquia legis et prophetarum, venitque probare docendo, corripiendo, miracula faciendo,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ꝑfectum ẽ: et secuti sumus te. Fe¬
cimus quod iussisti. Qͥd gͥ dabis no¬
bis premii: Respondens ihc att.
Amen dico uobis. nemo ẽ qui relique¬
rit domum. aut fr̃s. aut sorores.
aut patrem. aut matrẽ. aut filios

Expanded text:
quod perfectum est: Et secuti sumus te, fequod perfectum est: Et secuti sumus te, fecimus quod jussisti; quid ergo nobis dabis praemii? Respondens Jesus, ait: Amen dico vobis, nemo est qui reliquerit domum, aut fratres, aut sorores, aut patrem, au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ista responsio. cum in comꝑa¬
biliter maior sit turba pauꝑum.
que diuitibꝰ ꝑditis potuerit saluari:
nisi quia intellexerunt cunctos qui
diuitias amant. etiam si adipisci ne¬
queunt. indiuitum numero depu¬
tari: E intuens illos ihc: ait. Apud
homines impossibile ẽ: s nonapud
dm̃. Omnia enim possibilia sunt apd
dm̃. Ilonita accipiendum ẽ quod
cupidi & suꝑbi. qui nomine diui
tis illius significati sunt. in regnũ
celoꝵ sint intraturi. cum suis cupi¬
ditatibus et suꝑbia: s possibile ÷
dõ ut ꝑ uerbum eius sic̃ etiam fac¬
tum esse:⁊ cotudie fieri uidemus.
acupiditateb temꝑalium ad carita¬
tem eternoꝵ. & aꝑniciosa suꝑbia.
ad humilitatẽ salubrimam conuer¬
nos dimisimus omĩa:i secuti sumꝰ¬
t̃. te. Grandis fidutia. Petrus pisca¬
tor erat: diues non fuerat: cibos manu
et arte querebat: et tamen loquitur
confidenter. dimisimus omĩa. E qͥa
non sufficit tantum dimittẽ. iungit

Expanded text:
pertinet ista responsio, cum incompapertinet ista responsio, cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt cunctos qui divitias amant, etiamsi adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Et intuens illos Jesus, ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum. Omnia enim possibilia sunt apud Deum. Non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius divitis significati sunt, in regnum coelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberrimam conuernos dimisimus omnia, et secuti sumus te. Grandis fiducia, Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter: Dimisimus omnia. Et quia non sufficit tantum dimittere, jungit
Abbreviated transcription (Latin):
tus confidebat. qui & de semetip¬
so canit. qm̃ unicus et pauꝑ sum
ego: et alios hortatui: diuitie si af¬
fluant. nolite cor apponere: Credo
non ausus dicẽ: nolite susciꝑe. Nun¬
dubitauit heredem: Altior autem
sensu. facilius ẽ xp̃m pati ꝓ dile¬
itorib scli: quam dilectores scli ad
xp̃m posse conuerti. Cameli ⁊ enĩ
nomine se intelligi uoluit:qͥa spon¬
de humiliatus. infirmitatis nr̃e oña
sustulit. In quo enim manifestius intel¬
ligitur. qͣm inipso qͦd scͥptum ẽ. qͣnto
magnus es. humilia te inom̃ib: Per
acum autẽ punctiones significat: ꝑ
punctiones. dolores in passiones sus¬
ceptos. Eoramen gͦ acus dic̃. angusti¬
as passionis: qua scissa nr̃e qͣsi ue¬
stimenta naturȩ. quodammͦ resarci¬
re. id÷ recuꝑare dignatus ẽ: qͣtinus
post lapsum melius reformati. gau¬
deamus ad testimonium apostoli
ammirabantur. dicentes ad semet¬
ipsos. E qͥs potest saluus fieri: Qͦ

Expanded text:
tiis confidebat, qui et de semetiptiis confidebat, qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego ? Et alios hortatur: Divitiae, si affluant, nolite cor apponere . Credo non ausus est dicere Nolite suscipere. Nundubitavit haeredem ? Altiore autem sensu facilius est Christum pati pro dilectioribus saeculi, quam dilectores saeculi ad Christum posse converti. Cameli enim nomine se intelligi voluit, qui sponte humilitatis infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur, quam in ipso quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias passionis, qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est, recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli admirabantur, dicentes ad semetipsos: Et quis potest salvus fieri? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
capiet exeis. E ipse dñs obstupescen¬
tibus in uerbis huiuseemodi senten¬
ti ȩ discipłis: exponendo subiunxt
dicens. filioli. qͣm difficile ẽ confi¬
dentes in pecuniis. regnum di int̃¬
ire. Ubi notandum quod non ałt.
qͣm impossibile ẽ: s q̃m difficile
ẽ. Qd enim impossibile ẽ. fieri oĩo
non pot̃: qͦd difficile. cum labore pͥ
Potest et enim fieri.s cum magno
labore iuuante dĩ gr̃a: ut pecunias h̃n¬
tes. uel tnpecuniis confidentes. exiitiᷤ
philargirie retinaełis. lanuã intrent
regni celestis. Facilius ẽ camelum
lius ẽ camelum ingentib menbris
enormem. angustum foramen acus
penetrare. q̃m diuitem intrare inre¬
gnum di: nullus gͦ diues intrabit
inregnumdei. Et quomͦ uel in
euangłio matheus tacheus.⁊ ioseph.
uel inueteri testamento quã pluri¬
mi diuites intrauerunt in regnum
dĩ: Nisi forte quia diuitias uel ꝓ
nichilo habere. uel extoto corde relin¬
quere dño inspirante didicerunt.
unquid enim dauid in regni diui¬

Expanded text:
Et ipse Dominus obstupescentibus in verbis hujus sententiae discipulis exponendo subjunxit dicens: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis, in regnum Dei introire. Ubi notandum quod non ait, quam impossibile, sed quam difficile est. Quod enim impossibile est, fieri omnino non potest. Quod difficile, cum labore potest. Potest etenim fieri, sed cum maximo labore, juvante Dei gratia, ut pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, januam intrent regni coelestis: Facilius est camelum lius est camelum ingentibus membris enormem, angustum foramen acus penetrare, quam divitem intrare in regnum Dei, nullus ergo dives intrabit in regnum Dei. Et quomodo vel in Evangelio Matthaeus, Zacchaeus, et Joseph, vel in Veteri Testamento quam plurimi divites intraveDei, nisi forte quia divitias vel pro nihilo habere, vel ex toto corde relinquere Domino inspirante didicerunt? Nunquid enim David in regni divi
Abbreviated transcription (Latin):
euangłii. Scͥptum namq in lege
ẽ. dicente domino admoysen:⁊aa¬
ron. Mensis iste uobis pͥncipium
mensium: pͥmus erit inmensibus
anni. Loquimini ad uniuersum
cȩtum filioꝵ isrł: et dicite eis. De¬
cuma die mensis huius: tollat unꝰ¬

Expanded text:
Evangelii. Scriptum namque in lege Evangelii. Scriptum namque in lege est, dicente Domino ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis hujus, tollat un
Abbreviated transcription (Latin):
primus manere. ubi constituto ac
p̃finito ante scła temꝑe inueni¬
ri possit ab eis. ꝑ qͦs eadem erat
passio complenda: quo etiam ꝑ
hoc cunctis intimaret audienti¬
bus. quia non inuitus mortẽ. ut
ꝓfani putauere.s sua sponte su¬
biret. Cuius hora ꝓximante intre¬
pidus locum adut: inquo se esse¬
rum suoꝵ ora longe ante p̃dixe¬
rat. Hotandum uero. qͦd hic intro¬
itus eius inierłm ante quinq di¬
es pasche: in qͦ misterium sacr¬
scẽ passionis suȩ implere decreue¬
rat. factus ẽ. Narrat enim iohes
qͦd ante sex dies pasche uenerit
bethaniam: ubi cena ei fact᷑a. &
discumbentib multis. soror eũ
lazari maria unguento mysti¬
co ꝑfuderit: atq in crastinum
inasino sedens. obiuante cũ palmis
plurima turba uenerit ierosolimã.
Ubi non p̃tereunda silentio ẽ non tan¬
tum concordia inreb: uerum etiã
intemporib ueteris et noui testa¬
menti. umbrȩ. & ueritatis. legis.⁊

Expanded text:
proximus manere, ubi constituto ac proximus manere, ubi constituto ac praefinito ante saecula tempore inveniri posset ab eis per quos eadem erat passio complenda. Quo etiam per hoc cunctis intimaret audientibus quod non invitus mortem, ut profani putavere, sed sua sponte subiret. Cujus hora proximante intrepidus locum adiit, in quo se rum suorum ora, longe ante praedixerat. Notandum vero quod hic introitus ejus in Jerusalem ante quinque dies Paschae, in quo mysterium sacrosanctae passionis suae implere decreverat, factus est. Narrat enim Joannes quod ante sex dies Paschae venerit Bethaniam, ubi coena ei facta, et discumbentibus multis soror eum Lazari Maria unguento mystico perfuderit; atque in crastinum asino sedens, obviante cum palmis plurima turba, venerit Jerosolymam. Ubi non praetereunda silentio est non tantum concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et
Abbreviated transcription (Latin):
Osanna itaq salua obsecro signifi¬
cat. consumpta littera .i. uocali q̃
uerbum pͥus terminat. Cum ꝑfi¬
cte dicitur osi ꝑ uirtutem litteri
uocalis. a: qua uerbum sequens
incipit anna qͦd metrici mu̾sib
scandendis sinalimpham uocant.
qͣmuis illi scͥptam litteram scan¬
dentes transiliant: in hoc autem
uerbo osannai. littera. nec saltẽ
scͥbatur. s sensu loquentium sal¬
uo. funditus inter mittatur ¶ in¬
trouut iero solimam intemplũ.
Quod ingressus ciuitatem pͥmo
templum adut. formam nobis re¬
ligionis qͣm sequamur p̃mon¬
strate ut cum forte uillam aut
opidum aut alium quemlibet locũ
in quo sit domus orationis dõ con¬
secrata intramus. pͥmo ad hanc di¬
uertamus:⁊ postqͣm nos domino
ꝑ orationum studia cominendaue¬
rimus. sic deiñ ad agenda ea ꝓpt̃
quȩ uenimꝰ temꝑalia negotia se¬
cedamus. Apꝓpinquante autem
temꝑe passionis. apꝓpinquare
uoluit dñs loco passionis: ibiq

Expanded text:
Osanna itaque salva obsecro signifiOsanna itaque salva obsecro significat, consumpta littera i vocali, quae verbum prius terminat, cum perfecte dicitur osi, per virtutem litterae vocalis a qua verbum sequens incipit anna. Quod metrici in versibus scandendis synaloepham vocant, quamvis illi scriptam litteram scandentes transiliant; in hoc autem verbo Osanna, i littera nec saltem scribatur, sed sensu loquentium salvo, funditus interimatur. Et introivit Jerosolymam in templum. Quod ingressus civitatem primo templum adiit, formam nobis religionis, quam sequamur, praemonstrat. Ut cum forte villam aut pidum, aut alium quemlibet locum in quo sit domus orationis Deo consecrata, intramus, primo ad hanc divertamus; et postquam nos Domino per orationum studia commendaverimus, sic deinde ad agenda ea propter quae venimus temporalia negotia secedamus. Appropinquante autem tempore passionis, appropinquare voluit Dominus loco passionis, ibique
Abbreviated transcription (Latin):
tale uocaret: atq ad ipsam dĩ pa¬
tris uisionem introduceret. Quod¬
salus: ꝑspicue ostenditur. qͦd ad¬
uentus xp̃i. non tantum hominũ
salus. s totius mundi sic. terrena
iungens cȩlestibus: ut omne genu¬
ei flect̾atur. celestium. t̾restrium¬
.R. et infernoꝵ. Notandum sane qͦd
osanna uerbum hebraicum. com¬
positum ẽ ex duob: corrupto ⁊ in¬
tegro. Salua namq siue saluifi¬
ca: apud eos dicitur osi. At uero
anna interiectio ẽ dep̃cantis: quoqͥ
apud latinos. interiectio ẽ dolemti
hei: et interiectio ammirantis. pa¬
pe. Deniq inpsalmo centesimo
septimo decimo ubi septuaginta
interpretes transtulerunt. odñe
saluum me fac: inhebreo scͥptum
ẽ. anna. ad onay. osanna. Quod
interpres nr̃ ieronimꝰ diligenti
elucidans: ita transtulit. Obsecro
dñe: salua obsecro. Idem namq
significat. odnẽ ꝑ interiectionẽ
obsecrantis: quod obsecro domi¬
ne ꝑ ipsum uerbum obsecrationis.

Expanded text:
tale vocaret, atque ad ipsam Dei Patale vocaret, atque ad ipsam Dei Patris visionem introduceret. CAostenditur quod adventus Christi non tantum hominum salus, sed totius mundi sit; terrena jungens coelestibus, ut omne genu flectatur ei, coelestium, et terrestrium et infernorum. Notandum sane quod Osanna verbum Hebraicum, compositum est ex duobus, corrupto et integro. Salva namque, sive salvifica apud eos dicitur Osi, at vero anna interjectio est deprecantis. Quomodo apud Latinos interjectio est dolentis heu, et interjectio admirantis papae. Denique in psalmo centesimo decimo septimo, ubi septuaginta Interpretes transtulerunt O Domine, salvum me fac, in Hebraeo scriptum est: Anna Adonai, osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans ita transtulit: Obsecro, Domine, salva obsecro. Idem namque significat O Domine, per interjectionem obsecrantis, quod obsecro, Domine, per ipsum verbum obsecrationis.
Abbreviated transcription (Latin):
lis & terreni. s eterni incelis rex
eẽt imꝑui: ad quod ꝓfecto regnũ
ꝑ contemptum mortis. głam resur¬
rectionis. ⁊ tͥumphum ascensionis
ꝑueniret: hinc ẽ enim qͦd post
resurrectionem apparens discipłis.
ait. Data ẽ mͥ omnis potestas. in
celo:⁊ interra:⁊ cetã eiusdem loc.¬
Notandum sane quanta sit consonan¬
tia turbe dominum collaudantis.
cum uoce euangłitantis uirgini
matri gabrielis: qui ait hic erit
magnus:⁊ filius altissimi uocabi¬
tur. E dabit illi dñs d̾s sedem
dauid patris eius: et regnabit indo¬
mo iacob ineternum. Accepit aũ
sedem suie regnum dauid dñs: ut
gentem cui dauid quondam dem¬
ꝑalis regni gubernacła simul &
exempla iusticie p̃buit. quamq
modulis hẏmnoꝵ spiritaliũ ad
fidem atq amorem sui condito
ris accendere solebat. hanc ipse
factis uerbis. donis. et ꝓmissis tan¬
do mediatori đi et hominum di¬
gnis. ad regnum cȩleste et immor¬

Expanded text:
lis et terreni, sed aeterni in coelis Rex lis et terreni, sed aeterni in coelis Rex esset imperii? Ad quod profecto regnum per contemptum mortis, gloriam resurrectionis, et triumphum ascensionis perveniret. Hinc est enim quod post resurrectionem apparens discipulis ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra, et caetera ejusdem locNotandum sane quanta sit consonantia turbae Dominum collaudantis, cum voce evangelizantis virgini matri Gabrielis qui ait: Hic enim erit magnus, et filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jacob in aeternum . Accepit autem sedem sive regnum David Dominus, ut gentem cui David quondam temporalis regni gubernacula simul et exempla justitiae praebuit, quaque modulis hymnorum spiritalium ad fidem atque amoris accendere solebat, hanc ipse factis, verbis, donis et promissis tantum mediator Dei et hominum dignis, ad regnum coeleste et immor
Abbreviated transcription (Latin):
atq amauerunt uenturum: he
nos & uenisse credimꝰ & amamꝰ.
eiusq de sidio accendimur: ut
eum faciȩ ad faciem contemplem̃.
Benedictum qͦd uenit regnum patris
nr̃i dauid: osanna in excelsis. Legi
ct̾e de quinq panib & duob pis¬
cib turbe. uoluerunt raꝑe iħm: &
constituere eum regem. S ne hoc ꝑ¬
ficere possent: ipse inmontem fugi¬
endo precauit. Iunc autẽ ubi pas¬
surus ierosolimam uenit. non refu¬
git eos qui se regem faciunt: qui
agmine glorifico et humnis. di filio
ac rege dignis. ad ciuitatem regiã
ducunt. Non repͥmit uoces eorum:
qui regnum patriarche dauid in
eo restaurandum:i pͥsce benedictio¬
nis dona recuꝑanda concinunt.
Ut quid gͦ hoc. quod pͥus fugiendo
declinauit. modo libens amplecti¬
tur. regnumq qͦd adhuc uicturꝰ
inmundo susciꝑe noluit. iamiãq
exiturus ꝑ passionem crucis de
mundo non negauit susciꝑe. nisi
ut aꝑte doceret. quia non temꝑa¬

Expanded text:
atque amaverunt venturum, hunc atque amaverunt venturum, hunc nos et venisse credimus et amamus, ejusque desiderio accendimur, ut eum facie ad faciem contemplemur. Benedictum quod venit regnum patris nostri David, Osanna in excelsis. Et ctae de quinque panibus et duobus piscibus turbae voluerunt rapere Jesum et constituere eum regem; sed ne hoc perficere possent, ipse in montem fugiendo precavit. Nunc autem ubi passurus Jerosolymam venit, non refugit eos qui se regem faciunt, qui agmine glorifico et hymnis Dei Filio ac rege dignis ad civitatem regiam ducunt; non reprimit voces eorum qui regnum patriarchae David in eo restaurandum et priscae benedictionis dona recuperanda concinunt. Ut quid ergo hoc quod prius fugiendo declinavit modo libens amplectitur, regnumque quod adhuc victurus in mundo suscipere noluit jamjam exiturus per passionem crucis de mundo non negavit suscipere, nisi ut aperte doceret quod non tempora
Abbreviated transcription (Latin):
uia. Et qui p̃ibant & qui seq̃¬
bantur: clamabant dicentes
sanna.
benedictus
qͥuenit innomine dñi. Frondes uel
ramos de arborib cedunt: qui indo¬
t̾rina ueritatis uerba atq senten¬
tias patrum de eoꝵ eloquio excerpunt:
&e hec inuia di ad auditoris animũ
uenientis. humili p̃dicatione submit
ĩgentilis. Ꝙ qͥa omnes electi siue
qui inuidea ẽẽ poterant. siue qui
nunc in ecclia existunt. in mediato¬
rem dĩ et hominum crediderunt.
& credunt: qui peunt & qͥ sequun¬
tur. osanna clamant. Osanna aũ:
latina lingua. salua nos dicitur
Abipso enim salutem et priores q̃¬
sierunt. et p̃sentes querunt: & be¬
nedictum qͥ uenit innomine dñi
confitentur: qm̃ una spes una fi¬
des ẽ p̃cedentum. atq sequentiũ
ppłoꝵ. Nam si c̃ illi expectata paᷤᷤ¬
sione ac resurrectione eiꝰ sanati
sunt: itanosp̃t̾ita passione illiꝰ ac
ꝑmanente in scła resurrectione.
saluamur. Quem enim pͥores nr̃i
ex uidaico populo crediderunt.

Expanded text:
qui praeibant et qui sequebantur clamabant dicentes: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini. Frondes vel ramos de arboribus caedunt, qui in doctrina veritatis verba atque sententias Patrum de eorum eloquio excerpunt, et haec in via Dei ad auditoris animum venientis humili praedicatione submittest gentilis. Et quia omnes electi, sive qui in Judaea esse poterant, sive qui nunc in Ecclesia existunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt, et credunt, qui praeeunt, et qui sequuntur, Osanna clamabant. Osanna autem Latina lingua salva nos dicitur. Ab ipso autem salutem et priores quaesierunt, et praesentes quaerunt. Et benedictum qui venit in nomine Domini confitentur, quoniam una spes, una fides est praecedentium atque sequentium populorum. Nam sicut illi spectata passione ac resurrectione ejus sanati sunt, ita nos praeterita passione illius ac permanente in saecula resurrectione salvamur. Quem enim priores nostri ex Judaico populo crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quib illi corda hominum añ
nuda et frigida. quo xp̃o sessore di¬
gna fiant. oꝑiunt. Multi autemue¬
stimenta sua strauerunt inuia. Por¬
tante dñm a sino. multi uestim̃ta
sua inuia strauerunt: quia sci mar¬
tires ꝓpͥe se carnis amictu exuen¬
tes. simpliciorib dĩ famulis uiã
suo sanguine parant: ut uidelicet
inoffenso gssu mentis. ad suꝑne
menia ciuitatis quo ihe ducit. ince¬
Gdant. Item asellum saluator nost̾¬
fidelis animam regens. uidelicet
uimentum suum ad pacis intime
uisionẽ ducit. Iumento sedet etiã
eamq in suꝑne pacis desidium
accendit. Multi aũ uestimenta
sua inuia sternunt: qͥa corpora
sua ꝑ abstinentiam edomant.
ut ei iter admentem parent: uel
exempla bona sequentib prebe¬
ant. Alii autem frondes de arbo¬

Expanded text:
ssunt, quibus illa corda hominum ante ssunt, quibus illa corda hominum ante nuda et frigida, quo Christo sessore digna fiant, operiunt. Multi autem vestimenta sua straverunt in via. Portante Dominum asino, multi vestimenta sua in via sternunt, quia sancti martyres propriae se carnis amictu exuentes, simplicioribus Dei famulis viam suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis ad supernae moenia civitatis quo Jesus ducit incedant. Item Salvator nostfidelis animam regens, videlicet jumentum suum, ad pacis intimae visionem ducit jumentum; sedet etiam, eamque in supernae pacis desiderium accendit. Multi autem vestimenta sua in via sternunt, quia corpora sua per abstinentiam edomant, ut ei iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Alii autem frondes vel r
Abbreviated transcription (Latin):
mel fecit:s ꝑ om̃s quinq dies ex
quo ierosolimam ascenderat: usq
ad tempꝰ passionis. hoc ipsum seꝑ¬
agere solebat: ut ꝑ diem intemplo
doceret: noctib uero exiens. mora¬
retur inmonte oliueti:sicut in lu¬
ca legiꝰ. Docendo enim
incredulis officium correctionis
sedulus impendebat: commanen¬
do autem apud fideles. grãm eis
benignitatis ꝓpicius exhibebat.
Bene autem dicitur: quia circum¬
spectis om̃ib exiuit inbethaniã.
Inspicit quippe internus arbiter
om̃ium corda: et cum incontra¬
dicentib ac resistentib uerita¬
tati non inuenit ubi caput recli¬
intelligendum ẽ et qd dñs tant¬
fuerit pauꝑtatis. tta nulli sit
adulatus. ut ĩ urbe maxima nulli
hospitem. nullam inuenerit man
humane ostendens. uł esuriens
salutem credentium: estuans ad¬
R incredulitatem israelis. Cumq
uidisset alonge ficum habentẽ
folia: uenit si qͥd forte inuenire
inea.  cum uenisset ad eam.

Expanded text:
mel fecit; sed per omnes quinque dies ex mel fecit; sed per omnes quinque dies ex quo Jerosolymam ascenderat usque ad tempus passionis, hoc ipsum agere solebat, ut per diem in templo doceret, noctibus vero exiens moraretur in monte Oliveti, sicut in Luca legimus. Docendo enim incredulos, officium correctionis sedulus impendebat. Commanendo autem apud fideles, gratiam eis benignitatis propitius exhibebat. Bene autem dicitur quod, circumspectis omnibus, exivit in Bethaniam. Inspicit quippe internus arbiter omnium corda, et cum in contradicentibus ac resistentibus veritati non invenit ubi caput recliintelligendum est, quodfuerit paupertatis, et ita nulli sit adulatus, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullam invenerit manscarnis ostendens, vel esuriens salutem credentium et aestuans ad incredulitatem Israelis. Cumque vidisset a longe ficum habentem folia, venit, si quid forte inveniret in ea; et cum venisset
Abbreviated transcription (Latin):
eum usq ad qͣrtam decimã diẽ
mensis huius. Immolabitq eum
uniũsa multitudo filioꝵ isrł ad
uesꝑam. Decima gͦ die mensis pͥ¬
mi. agnus qui inpascha immola¬
retur: domum introduci iussus ẽ:
qͥa & dñs decima die eiusdem
mensis. hoc ẽ ante quinq dies
pasche. inciuitatẽ inqua patere¬
tur erat ingressurus. Et sic̃ agnꝰ
de toto grege electus. certum sue.
uictimationis diem expec¬
tabat: ita et dñs coniurante adu̾¬
sum se om̃i senioꝵ et principun
concilio. certus p̾stolabatur horã:
inqua se ipsum ꝓsalute mundi
oblationem dõ et hostiam inodorem
suauitatis offerret. Immolabatur
agnus quarta decima die primi
agnum cum discipulis manducanᷤ.
ubi legalis pasche decͥerta comple¬
uit. egressus ẽ cum eis statim ad
locum orationis: ubi comp̃hensus
auideis et ligatus. lam sacramen¬
ta beate sue uictimationis incho¬
aret. E circumspectis om̃ib cum
iam uesꝑa eẽt hora. exiuit inbetha¬
niam. cum duodecim. Non hoc se¬

Expanded text:
diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam . Decima ergo die mensis primi, agnus qui in Pascha immolaretur, domum introduci jussus est, quia et Dominus decima die ejusdem mensis, hoc est ante quinque dies Paschae, in civitatem in qua pateretur erat ingressurus. Et sicut agnus de toto grege electus certum suae victimationis diem exspectabat, ita et Dominus, conjurante adversum se omni seniorum et principum concilio, certus praestolabatur horam, in qua seipsum pro salute mundi oblationem Deo et hostiam in odorem suavitatis offerret. Immolabatur agnus quarta decima die primi agnum cum discipulis manducans, ubi legalis Paschae decreta complevit, egressus est cum eis statim ad locum orationis, ubi comprehensus a Judaeis et ligatus, jam sacramenta beatae suae victimationis inchoaret. Et circumspectis omnibus, cum jam vesperae esset hora, exiit in Bethaniam cum duodecim. Non hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
l. h̾c autem ait eis. Calicem qͥdẽ
quem ego bibo bibetis:i baptismo
quo ego baptiror baptitabimini.¬
t̃. Queritur quomͦ calicem martiri
rebedei filii iacobus uidelicet et
iohannes biberant: aut quomo¬
do baptismo domini fuerint bap¬
titati. cum seͥptura narrat iaco¬
eccliasticas historias in quib fert̃
qͦd et ipse ꝓpt̃ martirium. sit mi¬
sus inferuentiᷤᷤ olei dolium. E iñ
ad suscipiendam coronam xp̃i adli
inpathinos insula sit. udebimꝰ
martirio animũ non defiussi
et bibisse iohem calicem confessi¬
onis. quem et tres pueri in caml¬
no ignis biberunt: Licet ꝑ secutor
nonfuderit sanguinẽ. Qd̃ autem
subiungit. sedere autẽ ad dexterã
meam. uel ad sinistram. nonẽ me¬
um dare uobis.s quib paratum
ĩ. sic intelligendum ẽ. Regnum

Expanded text:
. Jesus autem ait eis: Calicem quidem . Jesus autem ait eis: Calicem quidem quem ego bibo, bibetis, et baptismo quo ego baptizor, baptizabimini. Quaeritur quomodo calicem martyrii Zebedaei filii, Jacobus, videlicet, et Joannes biberint, aut quomodo baptismo Domini fuerint baptizati, cum Scriptura narret Jacoecclesiasticas historias, in quibus fertur quia et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam Christi atin Pathmos insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis, quem et tres pueri in camino ignis biberunt , licet persecutor non fuderit sanguinem. Quod autem subjungit: Sedere autem ad dexteram meam, vel ad sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est, sic intellige
Abbreviated transcription (Latin):
hec matrem filioꝵ debedei dñm pꝰ¬
tulasse ꝓillis: s marcus ipsorum
desiderium atq consilium uolens
aꝑire legentib. tacet de interueni¬
ente matre. et ipsos potius dixit
postulare: qͦd ipsorum rogatu ꝑ
matrem nouerat eẽ postulatum.
Deniq dñs secundum utrumq euã¬
glistam: non matri s ipsis respon¬
dit. Nescitis inqͥt qͥdpetatis. Potestis
bibere calicem quem ego bibo
:aut baptismo qͦ ego baptiror.
baptizari: At illi dixerunt ei.
Possumꝰ. Nesciunt quid petant: qͥ
rebantur inquirunt. Iam enĩ de¬
lectabat eos culmen honoris: sed
pus habebat uia exercere laboriꝰ.
Desi derabant regnare subluntt̃ cum
xp̃o. Nomine enim calicis seubap¬
tismi. passionem designat marty¬
rii: qua et ipsum et illos decebat
consummari. Unde et alibi de su
passione loquitur. Baptisma aut̃
habeo baptitari: et quomͦ coartor
usq dum ꝑficiatur: E eidem p̃¬
sioni apꝓpians. orabat dicens. Pat̃
si uis: transfer calicem istum ame

Expanded text:
haec matrem filiorum Zebedaei Dominum postulasse pro illis; sed Marcus ipsorum desiderium atque consilium volens aperire legentibus, tacet de interveniente matre, et ipsos potius dicit postulare, quod ipsorum rogatu per matrem noverat esse postulatum. Denique Dominus secundum utrumque evangelistam, non matri, sed ipsis respondit: Nescitis quid petatis. Potestis bibere calicem quem ego bibo? aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? At itti dixerunt ei: Possumus. Nesciunt quid petant, quirebantur inquirunt. Jam enim delectabat eos culmen honoris, sed prius viam habebant exercere laboris; desiderabant regnare sublimiter cum risto. Nomine enim calicis sive baptismi, passionem designat martyrii, qua et ipsum, et illos decebat consummari. Unde et alibi de sua passione loquitur: Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur ? Et eidem passioni appropians orabat, dicens: Pater, si vis, transfer calicem istum a me
Abbreviated transcription (Latin):
nec decem reliquos indignationis
increpat et liuoris:s: tale ponit ex
emplum. quo doceat eum maiorem
ẽẽ qui minor fuerit: et illũ dñm
fieri qui omnium seruus sit. fru¬
stra gͥ aut illi immoderata quesie¬
rant. aut isti dolent suꝑ maiorum
desiderio: cum ad summitatem uͥ¬
tutum non potentia.s humilitate
ueniatur. Deniq ꝓponit exemplũ:
ut si dicta paruipenderent. erubẽ¬
cerent adopera: & dic̃. Na et filiꝰ
homiiis non uenit ut ministraret᷑
ei:s ut ministraret. Nota quod
crebro diximꝰ eum qͥ ministraret¬

Expanded text:
nec decem reliquos indignationis increpat et livoris, sed tale ponit 157 exemplum, quo doceat eum majorem esse, qui minor fuerit, et illum dominum fieri, qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierint: aut isti dolent super majorum desiderio: cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique sui proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent, erubescerent ad opera, et dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Nota, quod crebro diximus, eum qui ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
consoribꝰ ꝓpositi sui quieispiritali
glutino colligantur. multo gratio¬
rem etiam in hac uita recipiet cari¬
tatem. Lege actus apłoꝵ. qͥa mul¬
titudinis credentium. erat cor unũ
et anima una:.⁊ erant illis omnia
communia: nullusq egens erat
inter eos: qͥ sua ꝓdño reliquerant.
De qͥb et apłs ait. Tanqͣm nichil ha¬
bentes: et omĩa possidentes. Potest
sane hoc qͦd ait. accipiet centies¬
tantum nunc intemꝑe hoc domõ
et fr̃s. et sorores.⁊ matres. et filios
et agros. cum ꝑsecutionib: ꝑ sign¬
ficationẽ altius intelligi Cente¬
narius qͥppe numerus de leua
trans latus in dexteram. licet san¬
dem inflexu digitoꝵ uideatur tenẽ
figuram quam habuerat denariꝰ in
leua. nimium tamen quantitatis
magnitudinẽ suꝑ crescit: qͥa uideli¬
cit om̃s qͥ ꝓpter regnum dĩ temꝑalia
sꝑnunt. etiãinhac uita ꝑ secutionib

Expanded text:
consortibus propositi sui, qui ei spiritali consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, multo gratiorem etiam in hac vita recipiet charitatem. Lege Actus apostolorum, quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, et erant illis omnia communia, nullusque egens erat inter eos , qui sua pro Domino reliquerant. De quibus et Apostolus ait, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Potest sane hoc qtantum nunc in tempore hoc, domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus per significationem altius intelligi. Centenarius quippe numerus de laeva translatus in dexteram, licet eamdem inflexu digitorum videatur tenere figuram, quam habuerat denarius in laeva, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit, quia videlicet omnes, qui propter regnum Dei, et temporalia sperant, etiam in hac
Abbreviated transcription (Latin):
et fr̃s.⁊ sorores. ⁊ matrem. et filios.
& agros. cum ꝑ secutionib: et in
sclõ futuro uitam leternam.
Q uidam ex occasione huius sententie
uidaicam mille annoꝵ fabulam.
post resurrectionem iustoꝵ dog¬
matirant. qñ om̃ia que ꝓpt̃ dm̃
dimisimus. multiplici nobis st̃
fenore reddenda: insuꝑ et uita eter¬
na donanda. Nec uident inepti.
qͦd & si inceteris digna sit retͥbu¬
tio. inuxorib tam̃ iuxta alios euã¬
głistas centenis. appareat turpitudor
p̃sertim cum dñs et in resurrectione
dimissa fuerint ꝓpt̾ se. recipienda
in hoc temꝑe cum ꝑsecutionibꝰ asse¬
ueret. Quas utiq ꝑsecutiones illi
chiliastȩ. sicut et cętã qͦ contraria
mille annis suis. om̃imodis abesse
confirmant. Sensus gͥ iste ẽ. Qui
ꝓpt̃ euanglium xp̃i carnalia reliq̃¬
rit. spiritalia bona recipiet: quȩ cõ¬
ꝑatione et merito sui ita erunt. qͣ¬
si paruo numero centenarius com
paretur: qͥa nimirum a fr̃ib atq

Expanded text:
et sorores, et matres, et filios, et agros, cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam. Quidam ex occasione hujuscemodi sententiae, Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum dogmatizant, quando omnia quae propter Deum dimisimus, multiplici nobis sint foenore reddenda, insuper et vita aeterna donanda. Nec vident inepti, quod et si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus tamen juxta alios evangelistas centenis appareat turpitudo, praesertim cum Dominus et in resurrectione dimissa fuerint propter se, recipienda in hoc tempore cum persecutionibus asseveret. Quas utique persecutiones illi Chiliastae, sicut et caetera quoque contraria, mille annis suis omnimode abesse confirmant. Sensus ergo iste est: Qui propter Evangelium Christi carnalia reliquerit, spiritalia bona recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Quia nimirum a fratribus atque
Abbreviated transcription (Latin):
tatione patͥȩ celestis. que uire indextã
significatur. om̃ium parit̃ electorũ.
sincerissima dilectione fruunt᷑. Herũ
quia multi uirtutum studiũ non¬
non eadem qua incipiunt intentio¬
ne pietatis consũmant: s uel accep¬
to iurtutum amore tepescunt. uel
xintegro ad scelerum uolutabra
relabuntur: terribilis mox senten¬
tntia subinfertur: Multi autem
grunt pͥmi nouissimi: i nouissimi
pͥmi. Uide enim uidam de apłatu
iapostatam uersum: et dicito qͥa
multi erunt pͥmi nouissimi. Hide
litronẽ ineruce factum confessorẽ:
codemq die quo ꝓsius crucifixꝰ
ẽ peccatis. grã fidĩ cum xp̃o in
paradẏso gaudentẽ: et dicito. qͥa &
nouissimi multi erunt pͥmi. S
& cottidie uidemꝰ multos in laico
habiti constitutos magnis uitȩ
meritis excellere:⁊ alios apͥma
tate spiritali studio feruentes.
ad extremum ocio torpente lassescere:

Expanded text:
tatione patriae coelestis, quae jure in dextera significatur, omni pariter electorum sincerissime dilectione fruuntur. Verum quia multi virtutum studia non eadem qua incipiunt intentione pietatis consummant, sed vel accepto virtutum amore tepescunt, vel ex integro ad scelerum volutabra relabuntur, terribilis mox sententia subinfertur. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Vide enim Judam de apostolo in apostatam versum, et dicito quod multi erunt primi novissimi . Vide latronem in cruce factum confessorem, eodemque die quo pro suis crucifixus est peccatis gratia fidei cum Christo in paradiso gaudentem, et dicito quod novissimi erunt primi. Sed et quotidie videmus multos in laico habitu constitutos, magnis vitae meritis excellere, et alios a prima aetate spiritali studio ferventes, ad extremum otio torpente lassescere,
Abbreviated transcription (Latin):
surrecturum non dubitarent.
Ubi paganoꝵ qͣ dementiam. qua eiꝰ
crucem deridere solent. aꝑtissime con¬
futat: cum ꝓxime sue passionis & tẽpꝰ
qͣsi futuroꝵ p̾scius ostendit: et lotũ
qͣsi mortis intrepidus adut. & ac¬
cedunt ad eum iacobꝰ et io¬
hannes filii zebedei: dicentes. Ma

Expanded text:
surrecturum non dubitarent. surrecturum non dubitarent. Ubi paganorum quoque dementiam, qua ejus crucem deridere solent, apertissime confutat, cum proximae suae passionis et tempus quasi futurorum praescius ostendit, et locum mortis quasi intrepidus adiit. Et accedunt ad eum Jacobus et Joannes filii Zebedaei dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentes inierosolimam.⁊ p̃cede¬
bat illos ihc: et stupebant. et sequen¬
tes timebant. Ideo icrosolimam
tendentes discipuli cum domino
stupebant & timebant: qͥa memi¬
nerant sermonis eius. qͦ se passu¬
rum multa a summis sacerdotibuᷤ
et scribis. et occidendum ẽẽ p̃dixerat:
metuentes ne uel ipsi cum eo occi¬
derentur: uel saltem ille cuiꝰ uita
et magisterio gaudebant. inimicoꝵ
manib occumberet. Et assumeis
iterum duodecim. cepit illis dicere.
que eent ei futura. Qui ecce ascen¬
dimus ierosolimam:⁊ filius homi¬
nis tradetur pͥncipib sacerdotum
et scͥbis: i dampnabunt eum mor¬
te. & tradent eum gentib. & illu¬
dent ei. et conspuent eum.⁊ flagel¬
labunt eum. et interficient eum:
et tercia die resurget. Redemptor
nr̃ p̃uidens ex passione sua disci¬
puloꝵ animos ꝑturbandos: eis
longe ante. et eiusdem passionis
penam: ⁊ resurrectionis suȩ głam
p̃dicit: ut cum morientem sicut
p̃dictum eẽt cernerent. etiam re¬

Expanded text:
ascendentes Jerosolymam, et praecedebat illos Jesus, et stupebant, et sequentes timebant. Ideo Jerosolymam tendentes discipuli cum Domino, stupebant et timebant, quia meminerant sermonis ejus quo se passurum multa a summis sacerdotibus et scribis, et occidendum praedixerat esse, metuentes ne vel ipsi cum eo occiderentur, vel saltem ille cujus vita et magisterio gaudebant, inimicorum manibus occumberet. Et assumens iterum duodecim, coepit illis dicere quae essent ei ventura. Quia ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum, et scribis, et damnabunt eum morte, et tradent eum gentibus, et illudent ei, et conspuent eum, et flagellabunt eum, et interficient eum, et tertia die resurget. Redemptor noster praevidens ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem sicut praedictum esset cernerent, etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Claret qͥdem. quia qui hie mul¬
tiplicandis diuitiis incumbunt: al¬
terius uite gaudia querere contemip¬
nunt. S inter pecunias hr̃e & pecu¬
nias amare: multa distantia ẽ. Mul¬
ti enim h̃ntes. non amant. Multi ñ
h̾ntes. amant. Item alii & amant &
hũt: Alii nec habere nec amare sedi¬
uicias scłi gaudent. Quoꝵ tutiorĩ
status. quia dicere cum apło ualent.
Nobis mundus crucifixus ẽ: et nos mũ¬
do. Unde et salomon ait. non qͥ ht

Expanded text:
etc. Claret quidem, quia qui hic multiplicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, quia dicere cum Apostolo valent: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait
Abbreviated transcription (Latin):
tia paruuli estote: sensu autemꝑ
fecti sitis. Amen amen dico uob̃
qͥs qͥs non receꝑit regnum dĩ ue¬
lut paruulus: non intrabit in
illud. Sic̃ puer non ꝑ seuerat in
tracundia. non lesus meminit: ñ
uidens pulchram mulierem de¬
lectatur: non aliud cogitat. aliud
loquitur: sic et uos nisi talem
habueritis innocentiam:⁊ animi
puritatem. regnum dei nonpo
R teritis intrare. Alit̃. Regnum
dĩ. id÷ doctrinam ȩuangelii sic̃
paruulus acciꝑe iubemur: qͥa
quomꝰ paruulus in discendo non con¬
tradicit doctorib. neq rationes et
uerba componit. ad uersum eos resi¬
stens. s. fideliter suscipit quȩ doce¬
tur. et cum metu obtemꝑat. & qͥescit:
ita & nos obediendo simpliciter et
sine ullaretractatiõe uerbis domini.
facere debemus. Et complexans eos.
it imponens manus suꝑ illos: bene¬
dicebat eos. Complexos benedic par¬
uulos: ut humiles spũ sua benedicti¬
one gr̃a et dilectione dignos ẽẽ sig¬

Expanded text:
tia parvuli estote, sensu autem ut tia parvuli estote, sensu autem ut perfecti sitis Amen dico vobis, quisquis non receperit regnum Dei velut parvulus, non intrabit in illud. Sicut puer non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter regnum Dei, id est, doctrinam Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debemus. Et complexans eos et imponens manus super illos benedicebat eos. Complexus benedicit parvulos, ut humiles spiritu sua benedictione, gratia et dilectione dignos esse sig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Quic̃q dimiserit uxorem suã.
nͥ obeausam fornicationẽ.⁊ aliam
duxerit: mechatur. Una gͦ solum mͦ
carnalis ẽ causa. fornicatio̾. una
sp̾italis. timor dĩ. ut uxor dimitia¬
tur: sic̃ multi religionis causa feciͤ¬
se leguntur. Nulla autem causa ẽ
dĩ lege p̃scͥpta: ut uiuente ea que
relicta ẽ alia ducatur. Et offerebãt
illi paruulos: ut tangeret illos. Diͤ¬
cipli autem: comminabantur offeren¬
ñ.. tibust Non quo nollent eis saluators
⁊ uoce et manu benedici:s qͦ necdum
hntes plenissimam fidem. putareq̃
eum in similitu dinem hominumot¬
ferentium importunitate lassari.
Uͦs cum uidisset ihc. indigne tulit:
re ad me. et ne ꝓhibueritis eos. ta¬
lium ẽ enim regnum dei. Signi¬
ficanter dixit. talium ẽ non istoꝵ
ut ostenderet non etatem regnare
s: mores: et his qui similẽ hrent
innocentiam. p̃mium ⁊ simplici¬
sententiam congruent̾ ait. Fratriᷤᷤ.
nolite effici pueri sensib. s mali¬

Expanded text:
: Quicunque dimiserit uxorem suam : Quicunque dimiserit uxorem suam nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, moechatur . Una ergo solummodo causa est carnalis, fornicatio: una spiritalis, timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi religionis causa fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege perscripta, ut vivente ea quae relicta est, alia ducatur. Et offerebant illi parvulos ut tangeret illos. Discipuli autem comminabantur offerentibus. Non quod nollent eis Salvatoris et voce et manu benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum in similitudinem hominum, offerentium importunitate lassari. Quos cum videret Jesus, indigne tulit, re ad me, et nolite eos vetare. Talium est enim regnum Dei. Significanter dixit talium, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores, et his qui similem haberent innocentiam et simplicisententiam congruente: Fratres, nolite fieri pueri sensibus, sed mali
Abbreviated transcription (Latin):
expͥorum repudio querebatur s maᷤ¬
culum et feminam. ut unius conui¬
gis consortia necterentur. Propter
hoc relinquit homo patrem suum
& matrem:i adherebit ad uxorem
suam. Similiter ait adherebit ad
uxorem suam. non aduxores suas. Eerc̃
duo incarne una. Itaq iam ñ sunt
duo:s una caro. Premiu ẽ nuptiarũ:
eduab unam carnem fieri. Castitas
iuncta sp̃ui: unus efficitur spẽ. Qd̃
mine: hechõ ñ potest seꝑare. nͥ forsitan solꝰ ds̃.
Homo seꝑat. qn propter desiderium
scdẽ uxoris. pͥmam dimictit: ds̃
seꝑat. qͥ  conunxerat. qn exconsen¬
su ꝓpter seruitutem dei. eo qͦd tẽpꝰ
in arto sit. sic habemus uxores qͣsi
non habentes. E indomo iterũ dis¬
Scipuli eius de eodem interrogauer̃
Seum. Et dicit eis. Quicumq dimi¬
serit uxorem suam et aliam duxe¬
rit: adulterium committit suꝑ
Seam. ¶ si uxor dimiserit uirum
suum.⁊ alii nupserit: mechatur.
Inmatheo autem plenius scͥptum¬

Expanded text:
ex priore repudio quaerebatur, sed masex priore repudio quaerebatur, sed masculum et feminam, ut unius conjugis consortio necterentur. Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem, et adhaerebit ad uxorem suam. Similiter ait, Adhaerebit ad uxorem suam, non ad uxores. Et erunt duo in carne una. Itaque jam non sunt duo, sed una caro. Praemium est nuptiarum e duabujuncta spiritui, unus efficitur spiritus. minae, hanc homo non potest separare, nisi forsitan Deus solus. Homo separat, quando propter desideriumsecundae uxoris primam dimittit. Deus separat qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habemus uxores quasi non habentes. Et in domo iterum discipuli ejus de eodem interrogaverunt eum. Et dixit illis: Quicunque dimiserit uxorem suam et aliam duxerit, adulterium committit super eam. Et si uxor dimiserit virum suum et alii nupserit, moechatur. In Matthaeo scriptum plenius est
Abbreviated transcription (Latin):
cesitate concessa ẽ. QEd inquit
uobis p̃cepit moyses: Qui dixerunt. Mo¬
Yses ꝑmisit libellum repudii seͥbere
et dimittere. Quib respondens ihc
ait. Ad duritiam cordis ur̃i. scͥpsit
uobis preceptum istud. Quod dicitur¬
istiusmodi ẽ. Hunquid potest ds̃ sͥ eẽ
contrariuf. Ut aliud ante uisserit:
et sententiam suam nouo frangat
imꝑio: Nonita sentiendum ẽ. Sed
moy ses cum uideret ꝓpter secunda¬
rum desiderium coniugum. que ł
ditiores. uel uiueniores. uel pulcͥorẽ
eẽnt. pͥmas uxores interfici. aut ma¬
lam uitam ducere: maluit indulgẽ
discordiam. qͣm odia et homicidia
ꝑ seuerare. Simulq considera. qͦd
nondixit ꝓpter duritiam cordis ur̃
ꝑmisit uobis ds̃. s moy ses: ut iuxta
imperium d̃. Ab initio aut̃ creature
mascłm et feminam fecit eos ds.
Hoc in exordio geneseos scͥptum ẽ. Dicẽ¬
do autem masculum ⁊ feminã: ostñ¬
dit secunda uitanda coniugia. Non
enim ait mascłm & feminas. quod

Expanded text:
cessitate concessa ecessitate concessa evobis praecepit Moses? Qui dixerunt: Moses permisit libellum repudii scribere, et dimittere. Quibus respondens Jesus, ait: Ad duritiam cordis vestri scripsit vobis praeceptum istud: Ab initistius modi est. Nunquid potest Dominus sibi esse contrarius, ut aliud ante jusserit, et sententiam suam novo frangat imperio? Non ita sentiendum est: sed Moyses cum videret propter desiderium secundarum conjugum, quae vel ditiores, vel juniores, vel pulchriores essent, primas uxores interfici, aut malam vitam ducere, maluit indulgere discordiam, quam odia et homicidia perseverare . Simulque considera, quod non dixit: Propter duritiam cordis vestri permisit vobis Deus, sed Moyses: ut juxta imperium Dei. Ab initio autem creaturae masculum et feminam fecit eos Deus. Hoc in exordio Geneseos scriptum est. Dicendo autem masculum et feminam, ostendit secunda vitanda conjugia. Non enim ait masculum et feminas, quod