comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legunt: et illud ꝓbant qđ errans docu¬
it non qđ correctus elegit. s nemo hoc
impune presumat: nec inter catholicos
tis. Non sit ꝑuersis liberum simulare
qd fingunt: ipec sub uelamine nominis
xpĩani. decretorũ imꝑialiũ statuta. de¬
clinent. Ideo enim ad eccłam catboli¬
cam. cum tanta cordis diuersitate con¬
ueniunt: ut et qͥͦs possunt suos faciant
et legum seueritatẽ. dum se nr̃os menti¬
untur. esfugiant. Faciunt hoc p̾scillia¬
niste. faciunt hoc manichei: quorũ cũ
istis tam federata sunt corda ut solis
nominib disereti. sacrilegiis autẽ suis
inueniant᷑ uniti. Quia et si uetus tes¬
tamentũ. quod isti se susciꝑe simulant.¬
manichei refutant. ad unũ tam̃ finem.
utrorũq tendit intentio: cũ isti recipi¬
endo corrumpant. illi ab dicando impu¬
gnent. In execrabilib autẽ misterus
eorũ quȩ quanto immundiora sutic.
tanto diligentius occultant᷑ unuͭ prors

Expanded text:
legunt; et illud probant quod errans doculegunt; et illud probant quod errans docuit, non quod correctus elegit. Sed nemo hoc impune prtis. Non sit perversis liberum simulare quod fingunt, nec sub velamine nominis Christiani decretorum imperialium statuta declinent. Ideo enim ad Ecclesiam catholicam cum tanta cordis diversitate conveniunt, ut et quos possunt suos faciant; et legum severitatem, dum se nostros mentiuntur, effugiant. Faciunt hoc Priscillianistae, faciunt hoc Manichaei, quorum cum istis tam foederata sunt corda, ut in solis nominibus discreti, sacrilegiis autem suis inveniantur uniti; quia etsi Vetus Testamentum, 95 quod isti se susciManichaei refutant, ad unum tamen finem utrorumque tendit intentio, cum isti recipiendo corrumpunt, illi abdicando impugnant. In exsecrabilibus autem mysteriis eorum, quae quanto immundiora sunt, tanto diligentius occultantur, unum prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
incerdicende. s etiã penitus auferende
sunt. atq ignib concremande. Quãius
enĩ sint in illis. quedã que uideantur
speciem hr̃e pietatis. numquã tamen ua¬
cue sunt uenenis: et ꝑ fabularũ illece¬
bras. hoc latenter oꝑant᷑: ut mirabiliũ
narratione seductos. laqueis cuiꝰcũq
erroris in uoluant. Ande si quis ep̃oꝵ
uel apocrifa haberi ꝑ domos ñ ꝓhibue¬
rit. uel sub canonicorũ nomine. eos co¬
dices ꝑmiserit legere qͥ pͥscilliani sunt¬
adulteria emendatione corrupti. he¬
recicũ se nouerit uidicandũ: qm̃ qͥ ali¬
os ab errore ñ reuocat. se ipsũ errare de¬
monstrat.XUI Postremo aucẽ ca¬
pło hoc ꝓdidit iusta querimonia. qđ
dicticinũ tractatus. quos scd̾m pͥscillia¬
ni dogia conscripsit. a multis cũ uene¬
ratione legerent: cũ si aliqͥd memorie
dicticinio tribuendũ putant. repara¬
dionẽ eiꝰ magis debeant amare. quam
lapsũ. Nongͦ dicticiniũ s pͥscillianũ

Expanded text:
interdicendae, sed etiam penitus auferendae interdicendae, sed etiam penitus auferendae sunt, atque ignibus concremandae. Qenim sint in illis quaedam, quae videantur speciem habere pietatis, nunquam tamen vacua sunt venenis, et per fabularum illecebras hoc latenter operantur, ut mirabilium narratione seductos laqueis cujuscunque erroris involvant. Unde si quis episcoporum vel apocrypha haberi per domos non prohibuerit, vel sub canonicorum nomine eos codices permiserit legere, qui Priscilliani adulterina sunt emendatione corrupti, haereticum se noverit judicandum. Quoniam qui alium ab errore non revocat seipsum errare demonstrat. XVI. Postremo autem capitulo hoc prodidit justa querimonia, quod Dicticinii tractus, quos secundum Priscilliani dogma conscripsit, a multis cum veneratione legerentur, cum, si aliquid memoriae Dicticinio tribuendum putant, reparationem ejus magis debeant amare quam lapsum. Non ergo Dicticinium, sed Priscillianum
Abbreviated transcription (Latin):
res. Que fabule. ideo disserunt᷑. ut anima
diuine affirmet᷑ ẽẽ substancie. et caro cre
conditionẽ mali ꝓficent᷑ auccoris. atq ut
hec mendaciorũ suoru̾ sacrilegia. bonis
ticulis colorarent. omnia pene diuina e¬
loquia. sensuum nefandorum immisio
decimi capłi sermo conquerit᷑: et p̾sũpti¬
onẽ diabolicã. merito decestatur. Quia
et nos istud uera cum testi moruorũ relati¬
one cõꝑimꝰ. et mulcos corruptissimos coꝵ
codices. qui canonici titulant᷑ inuenimꝰ.
Quomꝰ enim decipe simplices possent:
nisi uenenata pocula. quodam melle pͣ¬
linirent. ne usq quaq sentirent᷑ insuaui¬
a. quȩ essent flitura mortifera: Curandũ
gͦ est. et sacerdotali diligentia maxime
ꝓudendũ ut falsati co dices. et a sincera
ueritate discordes. in nullo usu lectionis
habeant᷑. A pocriphe autẽ scͥpturȩ. quȩ
sub nominib apłorum. multarum ha¬
bent seminarium falsitatũ non solũ

Expanded text:
res. Quae fabulae ideo disseruntur ut et anima res. Quae fabulae ideo disseruntur ut et anima divinae affirmetur esse substantiae, et caro credconditionem mali profitentur auctoris; atque ut haec mendaciorum suorum sacrilegia bonis titulis colorarent, omnia pene divina eloquia sensuum nefandorum immissiodecimi capituli sermo conqueritur, et praesumptionem diabolicam merito detestatur: quia et nos istud veracium testium relatione comperimus, et multos corruptissimos eorum codices, qui canonici titularentur, invenimus. Quomodo enim decipere simplices possent, nisi venenata pocula quodam melle praelinirent, ne usquequaque sentirentur insuavia, quae essent futura mortifera? Curandum ergo est, et sacerdotali diligentia maxime providendum, ut falsati codices, et a sincera veritate discordes, in nullo usu lectionis habeantur. Apocryphae autem scripturae, quae sub nominibus apostolorum multarum habent seminarium 707 falsitatum, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eã substantiã de qua ꝓditt reforme¬
tur. S hanc impiam uanitatẽ. despec¬
tui habet. xp̃iana sapientia que nouit
uere ditatis in uio labilẽ et inconuertibi¬
lem ẽẽ naturam: animã autẽ siue incorpore
uiuentẽ siie a corpore separatã. multis passi¬
onib subiacere. Que utiq si diuine ẽent
essentie. nichil aduersi posset incidere.
Ec id̾o in cõparabilit̃. aliud creator ẽ aliud
creatura. Ille enĩ semꝑ idem ẽ: et nulla
uarietate mutat᷑. Hec autẽ mutabilis est.
etiam ñ mutata: quia ut ñ mutet᷑ datum
tu corporis sentire dicunt᷑ qđ sub po¬
cestate syderũ atq signorũ. pro terrena
qualitate ceneat᷑: ẽt ideo. multa in scĩs li¬
bris. que ad exteriorẽ hominẽ ꝑtineant
repꝑiri. ut in ipsis scͥpturis inter diuinã
terrenãq nat᷑ͣam. quedã sibi repugnet ad¬
uersitas: et aliud sit qđ sibi uendicent a¬
nime presules. aliud qđ corporis condico¬

Expanded text:
ut in eam substantiam, de qua prodiit reformeut in eam substantiam, de qua prodiit reformetur. Sed hanc impiam vanitatem despectui habet Christiana sapientia, quae novit vere deitatis inviolabilem et inconvertibilem esse naturam, animam autem sive in corpore viventem, sive a corpore separatam multis passionibus subessentia, nihil adversi posset incidere. Et ideo incomparabiliter aliud Creator, et aliud creatura. Ille enim semper idem est, et nulla varietate mutatur, haec autem mutabilis est, etiam non mutata, quia ut non mutetur, donatum tu corporis sentire dicuntur quod sub potestate siderum atque signorum pro terrena qualitate teneatur, et ideo multa in sanctis libris, quae ad exteriorem hominem pertineant, reperiri, ut in ipsis Scripturis inter divinam terrenamque naturam quaedam sibi repugnet adversitas; et aliud sit quod sibi vindicent animae praesules, aliud quod corporis condito
Abbreviated transcription (Latin):
euangłui ueritas non pͣdicauit. qđ apłica
doctrina non tradidit: S hec oꝑta sunt.
eorum mentib de qͥb apłs dicit. Erit enĩ
cẽpus cũ sanam doctrinam ñ sustinebũt.
s ad sua desidia. coaceruabunt sibi ma¬
gistros. prurientes aurib et aueritate qͥ
dem auditũ auertent. ad fabulas autem
conuertent᷑. Nichil itaq nobiscũ cõmune
habeant. qui talia audent uel docere uel
credere. et quib: libet modis nitunt᷑ astru¬
cre. qđ substantia carnis ab spe resurrecti¬
onis aliena sit: acq ita omne sacramentũ
incarnationis xp̃i resoluunt. quia indig¬
nũ fuit integrũ homine suscipi. si in¬
dignũ erat integrum liberari. xiii.
ercio decimo loco positum est. dicere
eosdem qđ omne corpus scripturarũ
canonicarũ. sub patͥarcharũ nõĩb accipi¬
endum sit. quia ille duodecĩ uirtutes.
que reformationẽ hominis interioris o¬
ꝑant᷑ in horũ uocabulis indicent᷑: sine
qua scientia. nullam animã posse asseqͥ.

Expanded text:
Evangelii veritas non praedicavit, quod apostolica doctrina non tradidit? Sed haec operta sunt eorum mentibus de quibus Apostolus dicit: « Erit enim tempus cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros pruidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . » Nihil itaque nobiscum commune habeant, qui talia audent vel docere, vel credere, et quibuslibet modis nituntur astruere quod substantia carnis ab spe resurrectionis aliena sit, atque ita omne sacramentum incarnationis Christi resolvunt. Quia indignum fuit integrum hominem suscipi, si indignum erat integrum liberari. XIII. Tertio decimo loco positum est eosdem dicere, quod omne corpus Scripturarum canonicarum sub patriarcharum nominibus accipiendum sit, quia ille duodecim virtutes quae reformationem hominis interioris operantur, in horum vocabulis indicentur, sine qua scientia nullam animam posse assequi,
Abbreviated transcription (Latin):
bdam. ne forte det illis ds penitentiã.
Hec omnia. simpliciter sine ullis facea
tur. ambagibus. Si quis in auctoritatẽ
catholicam. et ipsius pelagii expressa ec¬
cłasticis gestis uerba consentit: neq enĩ
illa que his sunt contraria. ueraciter a¬
nathematirata esse credendum est. nisi
hec quib sunt contraria. fide et corde
ceneantur: et aperta confessione pro¬
mantur

Expanded text:
ibusdam: Ne forte det illis deus paenitentiam. ibusdam: Ne forte det illis deus paenitentiam. haec omnia simplitur ambagibus. Si quis in auctoritatem catholicam, et ipsius Pelagii expressa ecasticis gestis verba consentit. Neque enim illa, quae his sunt contraria, veraciter anathematizata esse credendum est, nisi haec quibus sunt contraria, fide et corde teneantur, et aperta confessione promantur
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑib bonis. facile tribuant. cõmuni¬
cent. thesaurizent sibi fundamentum
bonum in futuruͣ. ut apprehende̾nt ue¬
ram uitam: non eos regno dei posse pri¬
uari. .UI Ut confiteat᷑ grãm dei. et
ad iutorium. etiam ad singłos actus da¬
ri: ẽamq non scdm merita nr̃a. ut uera
sit grã. id est gratis data. ꝑ eiuis miscdiã
qui dixit. Miserebor cui misertus fuero:
uocari. qui cotidie dicunt. dimitte no¬
cerent. si essent omnino absq peccato. Uiii¬
Ut sateatur ẽẽ liberum arbitrium etã
si diuino indiget. adiutorio. uiiii.Ct fa¬
ceatur. quando contͣ temptationes. con¬
cupiscentiasq illicitas dimicamus. quã¬
uis illic habeamus et ꝓpriam uoluntatẽ.
non tamen ex illa. s exdei aduitorio nos.¬
qd apłs ait. non uolentis neq eurrentis¬
s ut saluemur miserentis est dei.x¬
Ut faceatur scđm gr̃am et misccłiam
dei. ueniam petentib dari. non scd̾m me¬
ritum eorum: qñ quidem ipsã peniten¬
tiam donum dei dixit apłs. uͥ ait de qͥ¬

Expanded text:
le tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam , » non eos regno Dei posse privari. Sexto, ut confiteatur gratiam Dei, et adjutorium etiam ad singulos actus dari, eamque non secundum merita nostra, ut vera sit gratia, id est, gratis data per ejus misericordiam, qui dixit: « Miserebor cui miseratus fuero, illos, qui cotidie dicunt: Dimitte nocerent, si essent omni modo absque peccato. fateatur esse liberum arbitrium, etiam si diuino indiget adiutorio. fateatur, quando contra temptationes concupiscentiasque inlicitas dimicamus, quamuis illic habeamus et propriam uoluntatem, non tamen ex illa sed ex adiutorio quod apostolus ait: Non uolentis neque currentis sed miserentis est dei. fateatur secundum gratiam et misericordiam dei ueniam paenitentibus dari, non secundum meritum eorum, quando quidem etiam ipsam paenitentiam donum dei dixit apostolus, ubi ait de qu
Abbreviated transcription (Latin):
de fit. ut infantes non baptizati. non solum
regnũ celorũ. ueruͣ etiam uitã eternam.
habere non possint. uiii Tt confiteatur
diuites baptitatos. etiam si diuitus suis
non careant. et sint tales quales ad thi¬
motheum describit apłs dicenf. Preci¬
pe diuitib huiꝰ scłi. non suꝑbe saꝑe. neq
sꝑare inincerto diuitiarum suarũ. s m¬

Expanded text:
um regnum coelorum, verum etiam vitam aeternam habere non possint. 6o Ut confiteatur etiam divites baptizatos, etiamsi divitiis suis non careant, et sint tales quales ad Timotheum describit Apostolus dicens, Praecipe divitibus hujus mundi, non superbe sapere neque sperare in incerto divitiarum suaru
Abbreviated transcription (Latin):
omnib constituo submouert᷑. De peni¬
tentia scilicet quȩ a sidelib postulatur
ne de singłorum peccatorum genere libel¬
lis scripta ꝓsessio publice recitet᷑ cũ reatus
conscientiarum sufficiat. solis sacerdotib
indicare. confessione secreta. Quamuis
enim plenitudo fidei uideat᷑ esse lauda¬
bilis. quȩ ꝓpter dei timorẽ apud homines
crubescere non ueret᷑ . tͥamen quia non om¬
niũ huiusmodi sunt peccata. ut ea qui
penitentiam poscunt. non timeant pu
ne multi a penitentiȩ remediis arceant᷑.
dum aut erubescunt aut metuunt ini
micis sius. sua facta rescrari: quib possint
legum constitucione percelli. Sufficit
enim illa confessio quȩ pͥmũ deo offer¬
tur tunc etiam sacerdoti. qui ꝓ delictis
penitentiũ precator accedit. Eunc enĩ¬
demũ plures ad penitentiã poterunt ꝓ

Expanded text:
omnibus constituo submoveri. De 1431 poeniomnibus constituo submoveri. De 1431 poenitentia scilicet quae a fidelibus postulatur, ne de singulorum peccatorum genere, libello scripta professio publice recitetur, cum reatus conscientiarum sufficiat solis sacerdotibus indicari confessione secreta. Quamvis enim plenitudo fidei videatur esse laudabilis, quae propter Dei timorem apud homines erubescere non veretur, tamen quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea, qui poenitentiam poscunt, non timeant pubne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubmicis suis sua facta reserari, quibus possint legum constitutione percelli. Sufficit enim illa confessio, quae primum Deo offertur, tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedat. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
otua nos si quod non arbitramur. neglec¬
ta fuerint. que pro custodia canonũ. et ꝓ
sidei integritate decernimus uehementiꝰ
cõmouendos. quia inferiorum ordinum
culpe. ad nullos magis referende sunt ꝙͣ
ad desides negligentesq rectores. qui mul¬
tã sepe nutriunt pestilentiã. dum neces¬
sariam simulant adhibere medicinam.

Expanded text:
o tua, nos, si quod non arbitramur negleco tua, nos, si quod non arbitramur neglecta fuerint, quae pro custodia canonum, et pro fidei integritate decernimus, vehementius commovendos, quia inculpae ad nullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores qui multam saepe nutriunt pestilentiam, dum necessariam dissimulant adhibere medicinam.
Abbreviated transcription (Latin):
errores suos. et ipsos auctores errorũ. dãp¬
nari ase. sine ambiguitate fateant᷑: ut sen¬
sib prauis etiam ꝑemptis. nulla sꝑandi
suꝑsit occasio. nec ullũ menbrũ. calium
possit societate uiolari. cum ꝑ omnia illis
ꝓfessio ꝓpͥa ceꝑit obuiare. Circa quos. etiã
illam canonũ constitutionẽ. precipimus
custodiri: ut in magno habeant benefici¬
osi adempta sibi omni spe ꝓmotionis.
in quo inueniunt᷑ ordine. stabilitate ꝑ¬
petua maneant. si tamen iterata tinctio¬
ne. non fuerint maculati. Non leuem
apud dm̃ noxam incurrit: qͥ de talib
ad sacros ꝓmouendos ordines. iudica¬
rit. Quod si cũ grandi examinatione.
ꝓmotio conceditur inculpatis. m̃ulcoma¬
gis. non debet licere suspectis. Proinde
dilectio tua. cuiꝰ deuotione gaudemus.
uingat curam suam. dispositionib nr̃is:
et det oꝑam. ut circũspecte. ac uelociter
der ordinata. Non autẽ dubitet dilecti¬

Expanded text:
errores suos, et ipsos auctores erroris damerrores suos, et ipsos auctores erroris damnari a se sine ambiguitate fateantur, ut sensibus pravis etiam peremptis nulla sperandi supersit occasio, nec ullum membrorum talium possit societate violari, cum per omnia illis professio propria coeperit obviare. Circa quos etiam illam canonum constitutionem praecipimus custodiri, ut in magno habeant beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in quo inveniuntur ordine, stabilitate perpetua maneant: si tamen iterata tinctione non fuerint maculati. Non levem apud Dominum noxam incurrit, qui de talibus ad sacros promovendos ordines judicarit; quod si cum grandi examinatione promotio conceditur inculpatis, multo magis non debet licere suspectis. Proinde dilectio tua, cujus devotione gaudemus, jungat curam suam dispositionibus nostris, et det operam, ut circumspecte ac velociter iter ordinata. Non autem dubitet dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
eo ep̃c: ianuario ep̃o aquileiensi.
Lectis fr̃nitatis tuȩ literis. uigorẽ fidei
tuȩ. quẽ olim noueramus. agnouimus.
congratulantes. quod ad custodiã gregũ
xp̃i pastoralẽ curã uigilanter exequeris
ne lupi qui sub specie ouiũ sub intrarũt
bestiali scuitia simplices quosq dilacent
et ñ solum ipsi nulla correctione ꝓficiass
s etiam ea quȩ sunt sana corrumpant.
Quod. ne tuꝑea possit obtinere fallacie
dilectionẽ tuam duximus cõmonendã
insinuantes ad animȩ ꝑiculum ꝑtine¬
re. si quisquã. de his qui anobis in here¬
ticorũ atq scismaticorũ sectã delapsus
e se ut cumq heretice cõmunionis con¬
tagione macularit resipiscens in cõmuni
one catholica. sine ꝓmotione legitue sa¬
cisfactionis. habeatur. Saluberrimũ enĩ.
et sꝑitaliᷤ medicine utilitate plenissimũ¬
ordinis clerici. qͥ se correctos uideri uolũt.
atq ad catholicã fidẽ. quam iam pridem
amiserant. rursum reuerti ambiunt. pͥus

Expanded text:
e Januario episcopo Aquileiensi. Lectis fraternitatis tuae litteris, vigorem fidei tuae quem olim noveramus, agnovimus: congratulantes tibi quod ad custodiam gregis Christi pastoralem curam vigilanter exsequeris, ne lupi qui sub specie ovium subintrarunt bestiali saevitia simplices quosque dilacerent, et non solum ipsi nulla correptione proficiant, sed etiam ea quae sunt sana corrumpant. Quod ne viperea possit obtineri fallacia, dilectionem tuam duximus commonendam, insinuantes ad animae periculum pertinere, si quisquam de his qui a nobis in haereticorum atque schismaticorum sectam delapsus, et se utcunque haereticae communionis contagone catholica sine professione legitimae satisfactionis habeatur. Saluberrimum enim est, et spiritalis medicinae utilitate plenissimuordinis clerici, qui se correctos videri volunt, atque ad catholicam fidem, quam jampridem amiserant, rursum reverti ambiunt, prius
Abbreviated transcription (Latin):
etiam manducantẽ: apud illos infide¬
litas polluit ieiunantem. Unde quia
extra ȩccłam catbolicam nichil est ince-¬
grum. nichil castum. dicente apło. omnt
quod non est ex fide peccatum est. cum
diuisis ab unitate corporis xp̃i nulla si¬
militudine cõparamur: nulla cõmuni¬
one miscemur: quod utiq nobis salu¬
berrimum maximũq reiunũ est Ad
uirtutẽ enim continentiȩ nichil prius
ꝑtinet quã ab errorib abstinere: quia tẽ
demum bene ambulatur. cum ꝑ uiam
ueritatis inceditur. Nam quia angusta
et ardua declinantes. procliua et lata
sectando cito in ꝑditionẽ deueniunt:
Melior est gradus lentior ꝑ iter rectum.
nullas sibi uirtutes sine caritate ꝓdesse:
idemq dicat caritatẽ dei diffusam esse
re sine bonitate non possumus. catione
ꝑdamus. Nam onimi se merito laude dis¬
poliat. qui de studus industrie suȩ insẽ
magis quam in dño głatur. cum beatus
dauid doccat in scõrum oꝑib deumi esse

Expanded text:
etiam manducantem; apud illos infideetiam manducantem; apud illos infidelitas polluit jejunantem. Unde quia extra Ecclesiam catholicam nihil est integrum, nihil castum, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est : cum divisis ab unitate corporis Christi nulla similitudine comparamur, nulla communione miscemur: quod utique nobis saluberrimum maximumque jejunium est. Ad virtutem enim continentiae nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior per iter rectum, nullas sibi virtutes sine charitate prodesse , idemque dicat charitatem Dei diffusam esse re sine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se magis quam in Domino gloriatur : cum beatus David doceat in sanctorum operibus Deum esse
Abbreviated transcription (Latin):
non est dilectissimi. omnẽ ob¬
seruantiam xp̃ianam. eruditionis esse
diuine: et quicquid ab ȩccła inconsue¬
tudinẽ est deuotionis receptum. de tra
na: qui nuncquoq cordib fidelium
suis presidet institutis:ut ea omnes et
obedienter custodiant et sapienter in¬
telligant. Nam cum in die pentecostes.
quem apascha dnĩ quinquagesimum
pectantium mentes. maiori quam um
quã copia et clariori presentia sue maie¬
statis impleuerit. manifestissime patet
inter aetera dei munera. ieiuntorũ quoq
grãm. que hodiernam festiuitatẽ indi¬
uisa subsequitur. tunc fuisse donatam:
ut sicut fuit concupiscentia inicium
peccatorum: ita sit continentia origo uir
cucum. In exercendo audem hoc dei mu¬
nere. non ideo segniores esse debenius qr
et iudei et heretici sepe ab edendi liber¬
tate se continent: et apud ipsos paganos
sunt quedam uana ieiunia. Aliud au¬
tẽ agit sub ucritate racio: aliud sub fal¬
sitate deceptio. Apud nos fides scĩficat

Expanded text:
n est, dilectissimi, omnem observantiam Christianam eruditionis esse divinae, et quidquid ab Ecclesia in consuetudinem est devotionis receptum, de tradna; qui nunc 317 quoque cordibus fidelium suis praesidet institutis, ut ea omnes et obedienter custodiant et sapienter intelligant. Nam cum in die Pentecostes, quem a Pascha Domini quinquagesimum ctus exspectantium mentes majore qua . . . amquam copia et clariore praesentia suae majestatis, impleverit, manifestissime patet inter caetera Dei munera, jejuniorum quoque gratiam, quae hodiernam festivitatem indivisa subsequitur, tunc fuisse donatam: ut sicut fuit concupiscentia initium peccatorum, ita sit continentia origo virtutum. CAP. II. In exercendo autem hoc Dei munere, non ideo segniores esse debemus, quia et Judaei et haeretici saepe ab edendi libertate se continent, et apud ipsos paganos sunt quaedam vana jejunia. Aliud enim agit sub veritate ratio, aliud sub falsitate deceptio. Apud nos fides sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
ma laurentio. Cuius oratione et patro¬
cino adiuari. nos sine cessatione cõ¬
fidimus: ut quia omnes sicut apłs ait
quicũq uolunt in xp̃o pie uiuere. ꝑse¬
cutionẽ patiunt᷑. corroborem spũ cari¬
tatis: et ad suꝑandas omnes cempcatio¬
nes. constantis fidei ꝑseuerantia muni¬

Expanded text:
ma Laurentio. Cujus oratione et patroma Laurentio. Cujus oratione et patrocinio adjuvari nos sine cessatione confidimus: ut 340 quia omnes, sicut Apostolus ait: Quicumque volunt in Christo pie vivere, persecutionem patiuntur , corroboremur spiritu charitatis, et ad superandas omnes tentationes constantis fidei perseverantia muni
Abbreviated transcription (Latin):
datam ferream que iam de feruore con¬
anuo.um in se haberet urendi. conuer¬
sorũ alterna mutatione menbrorũ. fie¬
nt cruciatus uehenientior: et pena pro¬
ductior. Nichil obtiues nichil ꝓficis:
seua crudelitas. Subtrahit̾ in uentis
tus materia mortalis: et laurentio in ce¬
los abeunte. tu deficis fla̾mis cuis. Su¬
pari caritatis xp̃i flãma non potuit:¬
⁊ segnior fuit ignis qui foris ussit.ꝙͣ
qui intus accendit. Seiusti ꝑsequutor¬
i martirẽ seuisti: et auxisti palmã. dũ
iegeras paenam. Nam quid non ad glo¬
honorẽ transierunt criumphi. eciam
suo inclici uiri fine głemur in dnõ.
qui est mirabilis in scĩs suis. in quib
nobis et presidiũ constituit et exẽplũ:
atq ita ꝑ uniuersũ mundum clari¬
ficauit głam suam. ut a solis octu usq
ad occasum leuiticorũ luminũ choru¬
scante fulgore. quã clarificata est iero¬
solima stephano: cam illustris fieret ro¬

Expanded text:
cratem ferream, quae jam de fervore concratem ferream, quae jam de fervore continuo vim in se haberet urendi, conversorum alterna mutatione membrorum, fieret cruciatus vehementior et poena productior. CAP. IV. Nihil obtines, nihil proficis, saeva crudelitas. Subtrahitur inventis tuis materia mortalis, et Laurentio in coelos abeunte tu deficis. Flammis tuis superari charitatis Christi flamma non potuit, et segnior fuit ignis qui foris ussit quam qui intus accendit. Servisti, persecutor, martyri, cum saevisti; auxisti palmam, dum aggeras poenam. Nam quid non ad vichonorem transierunt triumphi, etiam simo inclyti viri fine gloriemur in Domino, qui est mirabilis in sanctis suis , in quibus nobis et praesidium constituit et exemplum; atque ita per universum mundum clarificavit gloriam suam, ut a solis ortu usque ad occasum, leviticorum luminum coruscante fulgore, quam clarificata est Jerosolyma Stephano, tam illustris fieret Ro
Abbreviated transcription (Latin):
pecumȩ cupidus et ueritatis inuimicus:
auaricia ut rapiat aurũ: impietate ut
auferat xp̃m. Postulat sibi ab ĩmacu¬
lato sacrarii presule opes eccłasticas q̃¬
b auidissimus in hi abat inferri. Cil
leuita castissimus. ubi eas repositas ha¬
beret ostendens. numerosisnos sc̃orum
pauperum obtulit groges in quorl sl
uictu atq uestitu. inamissibiles condi¬
derat facultates: quȩ canto integrus e¬
⁊ iodium religionis que calem diuici¬
arum usum institusset. ardescens. direp¬
cionẽ hesauri pocioris aggredit᷑. apud
quẽ nullam denariorũ subsfantiã rep¬
ꝑisset: ut depositũ illud quo sacratius e¬
rat diues auserret. Renuntiare xp̃o lau¬
rentium iubet: et solidissimã illam leui¬
aci amiini fortitudinẽ. diris parat urge¬
re supplicus. Quorum. uͥ pͥma nil obti¬
nent: uchementiora suocedunt. Laceros
artus. et multa uerberum sectione con¬
eisos. subiecto precipit igne correri: ut ꝑ

Expanded text:
pecuniae cupidus et veritatis inimicus: pecuniae cupidus et veritatis inimicus: avaritia, ut rapiat aurum; impietate, ut auferat Christum. Postulat sibi ab immaculato sacrarii praesule opes ecclesiasticas, quibus avidissimus inhiabat, inferri. Cui levita castissimus ubi eas repositas haberet ostendens, numerosissimos sanctorum pauperum obtulit greges, in quorum victu atque vestitu inamissibiles condiderat facultates, quae tanto integrius eet in 339 odium religionis, quae talem divitiarum usum instituisset, exardescens, direptionem thesauri potioris aggreditur; ut apud quem nullam denariorum substantiam reperisset, illud depositum, quo sacratius erat dives, auferret. Renuntiare Christo Laurentium jubet, et solidissimam illam levitici animi fortitudinem diris parat urgere suppliciis. Quorum ubi prima nihil obtinent, vehementiora succedunt. Laceros artus et multa verberum sectione conscissos subjecto praecipit igne torreri: ut per
Abbreviated transcription (Latin):
martirum eloquentia. Facilis ad exhor¬
tandum sit racio. efficax ad suadendum:
ualidiora tamen sunt exempla quã uer
excellentissimo genere doctrine. beatus
martir laurentius cuius passione ho¬
diernus dies illustris est: quam gloriosa
polleat dignitate. etiam ꝑsecutores
ipsius sentire pocuerunt: cum illa mira¬
bilis animi fortitudo. de xp̃i principali¬
ter amore concepta. non solum ipsa non
cederet: s etiam alios exemplo suȩ cole¬
rantie roboraret. Cum enim furor genti¬
lium potestatum. in electissima queq
xp̃i menbra sciuret. ac precipue eos qui
ordinis erant sacerdotalis impeteret. in
leuitam laurentium qui non solum mi¬
nisterio sacramentorum. s etiam dispen¬
satione eccłastice substantie preminebist
umpius ꝑsecutor efferbuit: dupplicẽ sibi
predam de unius uiri comprehensione
ꝓmittens: quẽ si fecisset sacrȩ pecunie t¬
ditorẽ. faceret etiam uere religionis exsor¬
cẽ Armat᷑ itaq gemina facȩ homo

Expanded text:
martyrum. Eloquentia sit facilis ad exormartyrum. Eloquentia sit facilis ad exorandum; sit ratio efficax ad suadendum; validiora tamen sunt exempla quam verbII. In quo excellentissimo genere doctrinae beatus martyr Laurentius, cujus passione dies hodiernus illustris est, quam gloriosa polleat dignitate, etiam persecutores ipsius sentire potuerunt, cum illa mirabilis animi fortitudo, de Christi principaliter amore concepta, non solum ipsa non cederet, sed etiam alios exemplo suae tolerantiae roboraret. Cum enim furor gentilium potestatum in electissima quaeque Christi membra saeviret, ac praecipue eos qui ordinis erant sacerdotalis impeteret, in levitam Laurentium, qui non solum ministerio sacramentorum, sed etiam dispensatione ecclesiasticae substantiae praeeminebat, impius persecutor efferbuit, duplicem sibi praedam de unius viri comprehensione promittens, quem si fecisset sacrae pecuniae traditorem, faceret etiam verae religionis exsortem. Armatur itaque gemina face homo
Abbreviated transcription (Latin):
um omnium dilectissimi sum¬
ma uirtutum. et tocius plenitu¬
Do iusticiȩ. de illo amore nascat᷑ quo ds
ꝓximusq diligitur: in nullis ꝓfecto hic
amor sublimius excellere. clariusq ful¬
imitatione caritatis. quam similitu¬
dine passionis. Quamuis enim illi di¬
lectioni qua dñs nos redemit. nulla cu¬
iusquã benignitas possit equari: quia
aliud est ꝓ iusto mori hominẽ sua ne¬
cessitate moriturũ. aliud ꝓ impus oc¬
cumbere a debito mortis alicnũ: multũ
tamen uniuersis hominib etiam mar¬
tires contulerunt. quorũ fortitudine
ita eius largitor usus ẽ dñs. ut penam
mortis et atrocitatẽ crucis. nulli suorũ
uellec esse terribilem: s multis faceret
imitabilem. Si gͦ nullus bonus sibi so¬
li est bonus. nec cuiꝰquã sapientis. sibi
tantũ sapientia est amica: et hȩc uera¬
rum natura uirtutum est. ut multos
a tenebroso abducat errore. qui earũ
clarus est lumine: ad erudiendum dĩ
popłm nullorum est utilior forma quam

Expanded text:
um omnium, dilectissimi, summa virtutum et totius plenitudo justitiae de illo amore nascatur, quo Deus proximusque diligitur, in nullis profecto hic amor sublimius excellere clariusque fulimitatione charitatis quam similitudine passionis. Quamvis enim illi dilectioni, qua Dominus nos redemit , nulla cujusquam benignitas possit aequari, quia aliud est pro justo mori hominem sua necessitate moriturum, aliud pro impiis occumbere a debito mortis alienum, multum tamen universis hominibus etiam martyres contulerunt, quorum fortitudine ita ejus largitor usus est Dominus, ut poenam mortis et atrocitatem crucis nulli suorum vellet esse terribilem, sed multis faceret imitabilem. 338 Si ergo nullus bonus sibi soli est bonus, nec cujusquam sapientis sibi tantum sapientia est amica; et haec verarum natura virtutum est, ut multos a tenebroso abducat errore, qui earum clarus est lumine: ad erudiendum Dei populum nullorum est utilior forma quam
Abbreviated transcription (Latin):
beret popłos predicatio generalis. quos
unius ceneret regimen ciuitatis. Hȩc
autẽ ciuitas ignorans sue ꝓuectionis
auctorẽ. cũ pene omnib dñaretur gen
tib omniũ gentiũ seruiebat errorib:
et magnã sibi uidebat᷑ assumpsisse re-¬
ligionẽ. quia nullã respuerat falsitatẽ.
Unde quantu erat ꝑ diabolũ tenaciꝰ
illigata: tantũ ꝑ xp̃m est mirabilius
imbuendum euangłio mundum. distri¬
butis sibi terrarum partib suscepissent:
beatissimus petrus princeps aplici ordi¬
nis. ad arcẽ romani destinat᷑ imꝑirut lux
ueritatis que in omniũ gentiũ reuelaba¬
tur salutẽ. efficatius se ab ipso capite ꝑ
totũ mundi corpus effunderet. Cuius
autẽ nationis homines in hac cunc ite¬
be non essent: Aut que usquã gentes ig¬
norarent quod roma didicisset. Hic con¬
culcande philosophiȩ opiniones: hic dis¬
soluende erant terrene sapientie uani¬
tates. Hic confucandi demonũ cultus:

Expanded text:
beret populos praedicatio generalis, quos beret populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem,  omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Christum est mirabilius imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus,
Abbreviated transcription (Latin):
multis aucta uictoriis. ius imꝑii cui
terra mariq ꝓtuleris: minus tamen ẽ
quod tͥ bellicus labor subdidit: quam
negauit. omnesq in cõmune mortales.
ad cognitionẽ sui habundautissimis
semꝑ beneficiis erudiuit: uoluntariã
errantiũ cecitatẽ. et ꝓcliuẽ indeteriora
nequiciã. secretiore consilio et altiori pi¬
etate miseratus est. mittendo uerbũ su¬
um equale sibi. et coeternũ. U erbũ gͥ
caro factum. ita diuinã naturam nate
uniuit humane: ut illius ad infima
inclinatio. nr̃a fieret ad sũma ꝓuectio.
Vt autẽ huiuis menarrabilis gr̃e. ꝑ totũ
mundũ diffunderet᷑ effectus: romanũ
regnũ diuina ꝓuidentia preparauit.
Cuius ad eos limites incrementa ꝑduc¬
ta sunt: quib cunctarum undiq gen¬
tium uicina et contigua esset uniuersi¬
tas. Disposito namq diuinitus oꝑi. ma¬
xime congruebat. ut miulta regna uno
confederarent᷑ imꝑio: et cito ꝑuios ha¬

Expanded text:
multis aucta victoriis jus imperii tui multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios ha
Abbreviated transcription (Latin):
Mnium quidem sc̃arum sollẽp¬
nitatum dilectissimi totus
mundus est particeps: et unius fidei pie¬
tas exigit. ut quicquid ꝓ salute unuier¬
sorum gestum recolitur: cõmunib ubiq
gaudus celebret᷑. Heruntamen hodier¬
na festiuitas. preter illam reuerentiam
quã coto cerrarum orbe ꝓmeruit. spe¬
ciali et ꝓpͥa nr̃e urbis exultatione uene¬
randa est: ut ubi p̃cipuorũ apłorum
qlorificatus est exitus: ibi in die marti¬
rii corum sit leticie pͥncipatus. Isti e
tra erroris: facta es discipła ueritatis.
Isti sunt patres tui ueriq pastores: qui
ce regnis celestib inser ͤ ndam. multo
melius multoq felicius condiderunt:
quã illi quorum pͥma studio meniũ
tuorum fundamenta locata sunt. Ex
quib is qui tͥ nomen dedit: fraterna
ce cede fedauit. Isti sunt qͥte ad hanc
lectus. ciuitas sacerdotalis et regia. ꝑ sa¬
crani beati petri sedem caput orbis ef¬
fecta: latius p̾sideres religione diuina.
quã dñatione terrena. Quãuis enim

Expanded text:
mnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti entra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc lectus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib que omñe loquendi suꝑant
facultatem. nichil diuersum. nichil
debemus sentire discretũ: quia et illos
et electio pares. et labor similes. et finis
fecit equales. Sicut aucẽ et nos exꝑti
istius uite. ad obtinendã miscdiam dei
semꝑ nos specialium patronorum orati¬
onib ad uiuandos: ut quantũ ꝓprus
peccatis depͥmimur. tantum apłicis me¬

Expanded text:
virtutibus, quae omnem loquendi superant virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales. Sicut autem et nos expertistius vitae, ad obtinendam misericordiam Dei, semper nos specialium patronorum orationibus adjuvandos: ut quantum propriis 328 peccatis deprimimur, tantum apostolicis me
Abbreviated transcription (Latin):
art felieucatis eterne. P reciosa gͥ incon¬
spectu dñi: mors scõium eius. Nec ullo
crudelitatis genere destrui potest: sacra¬
mento crucis xp̃i fundata religio. Non
minuit᷑ ꝑsecutionib eccła: s augetur.
Et semꝑ dñicus ager segete ditiori ues¬
titur: dum grana que singła cadunt.
multiplicata nascunt᷑. Vnde duo ista
preclara diuini seminis germina. in quã¬
tam sobolem pullularint. beatorũ mar-
erunt: et quasi ex multarũ honore gẽ¬
niarui. conserto uno diademate corona
diuinitus nobis ad exemplum patien¬
tie. et confirmationẽ fidei preparato. u¬
niuersaliter quidem in omniũ scõrum
cõmeinoiatione litandum est: s in ho¬
rũ excellentia patrũ. merito est exultã¬
cius glouandum. quos grã dei in tan¬
tum apice̾ inter omnia eccłȩ menbra
ꝓuerit: ut cos in corpore cui capit xp̃c
est. quasi geminũ constitueret lumen
oculorum. De quorum meritis atq

Expanded text:
eret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in coneret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto uno diademate coronardivinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque
Abbreviated transcription (Latin):
cutum. Iam popłos qui ex circũcisione
crediderant crudieras: iam antiochenã
ecłam ubi pͥmum xpĩani nominis dig¬
nitas est orta. fundaueras. lam pontum.
galatiam. capado ciam. asiani.atq bitini¬
am. legib euanglire predicationis imple¬
ueras: nec aut dribius de ꝓuentu oꝑis.
aut de spacio cue ignarus etatis. trophe¬
um crucis xp̃i. romanis arcib inferebas:
quo te diuinis preordinationib ante
R. specialis magister gentium paulus
occurrens. eodem tͥ consociatus est tem¬
pore: quo iam omnis innocentia. omnis
pudor. omnisq libertas. stib neronis la¬
borabat imꝑio. Cuius furoi ꝑ omniũ
uiciorum inflãmatus excessum. in hunc
cum usq correntẽ suȩ p̃cipitauit insa¬
ne ut pͥmus nomini xp̃iano. atrocitatẽ
geueralis ꝑsecutionis inferret: quasi per
sorum neces. grã dei posset extingui. Cu¬
uis hoc ipsũ erat maximũ lucruĩ: ut cõ¬
emptus uite huius occidue. ꝑceptio fi¬

Expanded text:
tutum. Jam populos, qui ex circumcisione tutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum, Galatiam, Cappadociam, Asiam atque Bithyniam legibus 325 evangelicae praedicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteiet specialis magister gentium Paulus occurrens, eo tibi consociatus est tempore, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus excessum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fi
Abbreviated transcription (Latin):
beatissime petre apłe uenire non metuis:
et consorte głȩ cuȩ paulo apło. aliarum
adhuc ęccłarum ordinationib occupato.
siluã istã frementiũ bestiarũ et turbulen¬
tissime ꝓfunditatis occeanũ. constantior
quã cum supra mare gradereris ingre¬
derȩris. Nec mundi dũam cimes ronũ:
qͥ in caiphe domo expaueras sacerdotis
ancillam. Nunquid aut iudicio pilati.
aut seuicia uideorũ. minor erat. uel in
claudio potestasꝰ uel in nerone crudeli¬
tas: U incebat gͦ materiam formidinis
ius amoris: nec estimabas terrori ceden¬
ceꝑas alendos. Hunc autẽ increpide l¬
ritatis affectũ. iam cunc ꝓfecto conepale
quando ꝓfessio tui amoris in dñm trine
interrogationis est solidata misterio. Nec
aliud ab hac mentis tuȩ intentione quesi¬
cum est: quam ut pascendis eius quem
diligeres ouib cibum quo ipse eras opi¬
matus impenderes. Augebant quoq
siduciam tuam. cot signa miraculorum.
cot dona carismatuĩ: atq exꝑimenta uir¬

Expanded text:
beatissime Petre apostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabas pavendiligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experimenta vir
Abbreviated transcription (Latin):
degeneri. dabit fructum non horreis
inferendũ. s ignib concremandũ: di¬
cente dño. omnis plantatio quã non
plantauit pater meus eradicabitur.
Custodienda gͦ nobis est omniũ ger¬
minũ seminuꝰ generositas: quã ex sũ¬
mi agͥcole plantatione concepimꝰ. Et
uigili sollicitudine ꝓuidendũ. nedi
munera aliqua inuidentis inimici
fraude uiolent᷑: et in para diso uirtutũ
concrescat silua uiciorum. Ad declinan¬
dum autẽ hoc malum. nichil est potentꝰ
elemosinis atq ieumus: dum et carnales
cupiditates continentia necat. et desideri¬
orum sp̃ualiũ fructus. miscdiȩ cura mil¬
tiplicat. Vnde: caritatẽ ur̃am sollẽpni¬
ter ãmionemus. ut ꝑ castigationẽ coppons.

Expanded text:
degeneri dabit fructum non horreis degeneri dabit fructum non horreis inferendum, sed ignibus concremandum, dicente Domino: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis eradicabitur . Custodienda igitur nobis est omnium germinum seminumque generositas, quam ex summi Agricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum concrescat silva vitiorum. CAP. IV. Ad declinandum autem hoc malum, nihil est potentius eleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut
Abbreviated transcription (Latin):
eas. et a uoluntate tua uetare: incelligãt
sibi contra omnia que sensib corporis
blandiuntur. temꝑantie sectandam ẽẽ
uirtutem: ꝑ quam dum exterioris homi¬
nis uoluntas minuit᷑ sapientia interio¬
ris auget᷑. Non enim idem cordis uigor
est sub onere cibi. qui sub leuitate ieni¬
iui: nec eundem sensum potest sacietas
generare quẽ parcitas: quia cũ caro con¬
cupiscens aduersus sp̃m. spũali cupidi¬
tate suꝑatur. libera obtinet᷑ sanitas. et
sana libertas: ut et caro mentis uidicio.
et mens dei regatur auxilio. Ad hanc
ad aduentũ sp̃c scĩ. quinquagnita die¬
b: mensis. quos in leticia p̃cipue festi¬
uitatis exegimus. ad ieiuniorũ reme¬
dia recurramus: ne forte ꝑ occasionẽ
licentiȩ blandioris. aliquas negligentiȩ
culpas delectabiliũ usus inciderit.
Terra enim carnis nr̃e nisi assidius fu¬
erit subiecta culturis. cito de segni o¬
cio spinas tribulosq ꝓducit: et partu

Expanded text:
eas, et a voluntate tua avertere , intelligat eas, et a voluntate tua avertere , intelligat sibi contra omnia quae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio et mens Dei regatur auxilio. CAP. IIIad adventum Spiritus sancti quinquaginta diebus emensis, quos in laetitia praecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnia dilectissimi apłioe instituta
doctrine. quȩ ex diuine eruditionis fon¬
de manarunt. dubium non est. influente
obseruantiam fuisse conceptam. ut scĩ
obseruatione ieiuni omniũ uirtutũ
regulas inchoarent: quia multũ ad pre¬
cepta dei exequenda ꝓdesset si xp̃iana
continentie se scĩficatione muniret.
Cum eium ꝑ illecebram cibi irrepserit
pͥma causa peccatiꝰ quo salubriore dei
munere utitur redempta libertas. quã
ut nouerit abstinere a concessis. que
frenare se nesciuit a uetitis: Omnis
quidem creatura dei bona est: et nichil
est abiciendum. qđ cũ gr̃arum actione
ꝑcipit᷑. S non ad hoc creati sumus. ut
feda et imprudenti auiditate omnes
mundi copias expe tamus: tamquã qđ
licet sumi non liceat pretermita. Lau
detur deus qui hominũ usui tã mul¬
ta donauit: s agnoscat racionalis ani¬
mus. maiores delicias menti. datas esse
quam carni. Et cum audit sibi ꝑ spm̃
scm̃ dici post concupiscentias cuas ne

Expanded text:
nter omnia, dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, influente observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequenda prodesset, si Christiana continentiae se sanctificatione muniret. Cum enim per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet sumi non liceat praetermitti. CAP. II. Laudetur Deus, qui hominum usui tam 320 multa donavit; sed AGNOSCAT rationalis animus majores delicias menti datas esse quam carni. Et cum audit sibi per Spiritum sanctum dici: Post concupiscentias tuas non