comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eis omĩa quȩ in holoca¬
stum oblaturi erant. Por¬
ro in mari sacerdotes lau¬
bantur. Fecit autẽ et can¬
delabra aurea decẽ.scdn
speciem quam iusserat fi¬
ri. et posuit ea in templo:
quinq: adextris & quinos
asinistris.Mecnon & men¬
sas decem: posuitq eas
in templo. quinq adexrs
& quinq asinistris. Fia¬
las quoq: aureas centũ
Fecit etiam atrium sacer¬
dotum. & basilicam gran¬
dem: & ostia in basilicaqs
texit ȩre. Porro mare polu¬
it in latere dextro contra'
rientem ad meridiẽ. Fecit
autẽ hẏram lebetas quoq
& creagras. & fialas. uiii.¬
c compleuit omẽ opus
regis in domo der: hoc
est columnas duas. & epi¬
stilia ce capita. & quasi quȩ¬
dam retiacula. quȩ capita
tegerent suꝑ epistilia. Ma¬
lagranata quoq quadrin¬
genta & reciacula duo:itaut
bini ordines malogranatoꝵ
singulis rediaculis iungeren¬
tur. que ꝓtegerent epistilia
& capita columnarũ. Bases
etiam fecit & concas quas

Expanded text:
in eis omnia quae in holocauin eis omnia quae in holocaustum oblaturi erant porro in mari sacerdotes lavabantur fecit autem et candelabra aurea decem secundum speciem qua iussa erant fieri et posuit ea in templo quinque a dextris et quinque a sinistris necnon et mensas decem posuitque eas in templo quinque a dextris et quinque a sinistris fialas quoque aureas centum fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texit aere porro mare posuit in latere dextro contra orientem ad meridiem fecit autem Hiram lebetas quoque et creagras et fialas et conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent super epistylia malagranata quoque quadringenta et retiacula duo ita ut bini ordines malagranatorum singulis retiaculis iungerentur quae protegerent epistylia et capita columnarum bases etiam fecit et concas quas
Abbreviated transcription (Latin):
boor¶Fecit quoq altare
eneum uiginti cubitorũ
longidudinis. & inginti
cubitorum latitudinis: et
decem cubitorum altitudi¬
nis. Mare etiam fusile de¬
cem cubitis alabio usq
ad labit̃ rotundũ ꝓcircui¬
tum. Quinq cubitos ha¬
bebat altitudinis: & fum¬
culus triginta cubidorum
ambiebat girum eius. Si¬
militudo quoq boum e¬
rat subter illud: & decem
cubitis quȩdam extrinse¬
cus cȩlature.quasi duob
uersibus aluum maris cir¬
cũbant. Boues auteme¬
rant fusiles: & ipsum ma¬
re suꝑ duodecim boues im¬
positum erat. Quorũ tres
respiciebant ad aquilonẽ:
& alii tres ad occidentem.
Porro tres ali meridiem.
& tres qui reliqui erant on¬
entem: mare habentes su¬
positũ. Posteriora autẽ bs¬
um erant intrinsecus suo
mari. Porro uastitas eius
habebat mensurã palmi:¬
si labium calicis uel repas¬
di lilii. Capiebat quoq n¬
surȩ tria milia metretas. E¬
citq concas decem. & posi¬
it quinq adextris. & qͥr¬
q a sinistris: ut lauare

Expanded text:
Fecit quoque altare aeneum viginti cubitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitudinis, et decem cubitorum altitudinis. Mare etiam fusile decem cubitis a labio usque ad labium, rotundum, per circuitum: quinque cubitos habebat altitudinis, et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum ejus. Similitudo quoque boum erat subter illud, et decem culitis quaedam extrinsecus caelaturae, quasi duobus versibus alvum maris circumibant. Boves autem erant fusiles: Et ipsum mare super duodecim boves impositum erat, quorum tres respiciebant ad aquilonem, et alii tres ad occideporro tres alii meridiem et tres qui reliqui erant orientem mare habentes superpositum posteriora autem boum erant intrinsecus sub mari porro vastitas eius habebat mensuram palmisi labium calicis, vel repandi lilii. Capiebat quoque mensurae tria milia metretas fecit quoque concas decem et posuit quinque a dextris et quinque a sinistris ut lavarent
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat int̃ dres robus
natissimꝰ : inter trig
primus. Ueruntanꝰ
tres usq non ꝑuenerat. Posu¬
it autem cum dauid ad au¬
riculam suam. Porro for¬
tissimi uiri in exercitu.asa¬
hel frater ioab. & eleanan
filius patrui eius de bech¬
leem: semmoch arorites.
helles phalonites: iras filiꝰ

Expanded text:
qui erat inter tres robustos, nominatissimus, inter triginta primus, verumtamen ad tres usque non pervenerat: Posuit autem eum David ad auriculam suam. Porro fortissimi in exercitu, Asael frater Joab, et Eleanam filius patrui ejus de Beth-Leem, Semmoth Arorites, Helles Phallonites, Ira fili
Abbreviated transcription (Latin):
magnã popło suo. Descen¬
derunt audem tres de trigin¬
ta principibz ad petram. in
qua erat dauid ad spelun¬
cam odollam: quando
philistiim fuerant castra¬
metati in ualle raphaim.
Porro dauid erat in p̃sidio:
& statio philistmorũ in bech¬
lcem. Desideraint gͥ dauid
& dixit. Osiquis daret mͥ
aquam de cisterna bethle¬
em quȩ est inporta.Tres
gͦ isti ꝑ media castra philisti¬
norum prexerunt: & hau¬
serunt aquam de cisterna
bethleem quȩ erat in por¬
ta. et atculerunt ad dauid
ut biberet. Qui noluit:
sed magis libauit illam
dommodicens. Absitut in con¬
spectu deimeihoc faciã.
& sanguinẽ uirorũ istoꝵ
bibam: quia inꝑiculo a¬
nimarũ suarũ attuleru
michi aquam. Et obhanc
causam: noluit bibere.
Hec fecerunt tres robu¬
mi. Abisai quoq frater
ab ipse erat princeps
am condra trecentos i¬
non matissimus. int

Expanded text:
magnam populo suo. Descenderunt autem tres de triginta principibus ad petram, in qua erat David, ad speluncam Odollam quando Philisthim fuerant castrametali in valle Raphaim. Porro David erat in praesidio, et statio Philisthinorum in Beth-Leem. Desideravit igitur David, et dixit: O si quis daret mihi aquam de cisterna Beth-Leem, quae est in porta. Tres ergo isit per media castra Philisthinorum perrexerunt, et hauserunt aquam de cisterna Beth-Leem, quae erat in porta, et attulerunt ad David ut Liberet: Qui noluit, sed magis libavit illam Domino, dicens: Absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam, et sanguinem virorum istorum bibam, quia in periculo animarum suarum attulerunt mihi aquam. Et ob hanc causam noluit bibere. Haec fecerunt tres robustissimi. Abisai quoque frater Joab ipse erat princeps suam contra trecentos vnomanatissimus, int
Abbreviated transcription (Latin):
robustissimi qui mil
pera ꝑpetraiut de cal
ipse ꝑcussit duos ar
moab: & ipse descenc
interfecit leonẽ in m
lanceam ut liciatorii
dum. Descendit gͦ a

Expanded text:
robustissimi qui multa opera perpetrarat de Capsehel ipse percussit duos Arihel Moab et ipse descendit et interfecit leonem in melanceam ut liciatorium texentium descendit ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
gionẽ suam. Porro amasiaᷤ
confidenter eduxit popłm
suũ ce abut in uallem sali¬
narũ: ꝑcussitq filios seir de¬
cem milia. Et alia decem mi¬
lia uirorum ceꝑunt filii iuda.
& adduxerunt ad p̃ruptũ
cuiusdam petrȩ.p̃cipitaue¬
runtq eos de summo inp̃-¬
ceps: qui uniuersi crepuer̃t.
At ille exercitus quẽ remise¬
rat amasias ne secũ iret adp̃¬
lium. diffusus ẽ in cruitatib
iuda.asamaria usq: becho¬
ron: & interfectis trib mili¬
b. diripuit p̃dam magnã.
Amasias uͦ post cedem idu¬
meoꝵ & allados deos filiorũ
seir: statuit eos in deos sibi.
& adorabat eos et illis adole¬
bat incensum. Quam obrẽ
iratus dñs contra amasiam:
misit ad illũ ꝓpħam quidice¬
ret ei.Cur adorastideos qui
ñ liberauerunt popłm suũ
de manutua: Cumq hec il¬
le loqueretur: respondit ei.
Num consiliarius regis es:
Quiesce ne interficiam te.
Discedensq ꝓpħaͬscio in qͥt
quod cogitauerit dñs occi¬

Expanded text:
gionem suam. Porro Amasias gionem suam. Porro Amasias confidenter eduxit populum suum, et abiit in vallem Salinarum, percussitque filios Seir decem millia. Et alia decem millia ceperunt filii Juda, et adduxerunt ad praeruptum cujusdam petrae, praecipitaveruntque eos de summo in praeceps, qui universi crepuerunt. At ille exercitus, quem remiserat Amasias, ne secum iret ad praelium, diffusus est in civitatibus Juda, a Samaria usque ad Bethoron, et interfectis tribus millibus, diripuit praedam magnam. Amasias vero post caedem Idumaeorum, et allatos deos filiorum Seir, statuit illos in deos sibi, et adorabat eos, et illis adolebat incensum. Quamobrem iratus Dominus contra Amasiam, misit ad illum prophetam, qui diceret ei: Cur adorasti deos, qui non liberaverunt populum suum de manu tua? Cumque haec ille loqueretur, respondit ei: Num consiliarius regis es? quiesce, ne interdiscedensque propheta scio inquit quod cogitaverit Dominus occi
Abbreviated transcription (Latin):
ysi ubi p̃cepit dñs dicens ĩ
occidentur patres ꝓfilii
neq filii ꝓ patrib suiss
unusquisq: in suo pecci
morietur. Congregaut
amasias iudam. & constiai¬
it eos ꝑfamilias tribunde
& centuriones in uniuers
nam. & tenerent hastam et
clipeum. Mercede quoq con¬
duxit de isrł centũ milia ro¬
bustorum: centũ talentis ar¬
genti Aenit autẽ homo dei
ad illũ: &ait. O rex ne egre¬
diatur tecum exercitus isrł̃.
Non ẽ enim dñs cum isrł: et
cunctis filiis ephraim. Qđ
siputas in robore exercitus
bella consistere: suꝑari te
faciet dñs abhostibus. Dei
quippe ẽ adiuuare. et i
fugam uertere.Dixitq a¬
masias adhominẽ dei. Quid
gͦfiet de centũ talentis que
dedi miltob isrł̃: Et respoz¬
dit ei homo dei. Habet dñs.
unde tibi dare possit multo
bis plura. Separauit itaq
amasias exercitũ qui uene¬
rat ad eũ ex ephraim: ut re¬
uerteretur in locũ suũ. At
illicontra iudam uehemen¬
ter irati: reuersi sunt in re¬

Expanded text:
epit Dominus, dicens: Non occidentur patres pro filiis, neque filii pro patribus suis, sed unusquisque in suo peccato morietur: Congregavit igitur Amasias Judam, et constituit eos per familias, tribunosque et centuriones in universonam, et tenerent hastam et clypeum. Mercede quoque conduxit de Israel centum millia robustorum, centum talentis argenti. Venit autem homo Dei ad illum, et ait: O rex, ne egrediatur tecum exercitus Israel: non est enim Dominus cum Israel et cunctis filiis Ephraim: Quod si putas in robore exercitus bella consistere, superari te faciet Deus ab hostibus: Dei quippe est et adjuvare, et in fugam convertere. Dixitque Amasias ad hominem Dei: Quid ergo fiet de centum talentis quae dedi militibus Israel? Et respondit ei homo Dei: Habet Dominus unde tibi dare possit multo his plura. Separavit itaque Amasias exercitum, qui venerat ad eum ex Ephraim, ut reverteretur in locum suum: At illi contra Judam vehementer irati, reversi sunt in re
Abbreviated transcription (Latin):
cum exercitus syriȩ. uenitq
in iudam && ierłm. & interfe ⁊¬
cit cunctos principes popłi xxu
atq uniuersamp̃dam mise¬
runt regi damascũ. Et certe
cum ꝑmodicus uenisset nu¬
merus syrorum tradidit dĩs
in manib eorum infinitam
multtudinẽ: eoquod reli¬
quissent dñm dm̃ patrũ su¬
orum. In ioas quoq: ignomi¬
mosa exercuere iudicia: &
abeuntes dimiserunt eũ iN
languorib magnis. Surre¬
xerunt autem contra cũ ser¬
ui suimultionẽ sanguinis
filii ioiade sacerdotis : & oc¬
ciderunt eum in lectulo suo
& mortuus ẽ. Sepelierunt¬
q: eum in ciuitate dauid: s
non insepulchris regum.
Insidiati uerosunt ei zabath
filius semath ammanitidis:
& iorabath filius semma¬
rich moabitidis. Porro fi¬
lii erus ac summa pecuniȩ
quȩ adunata fuerat subei.
& instauratio domus deis.¬
ta sunt diligentius in libn
regum. Regnauit autẽ an¬
sias filius. cius pro eo.

Expanded text:
um exercitus Syriae: uenitque in ludam et Hierusalem, et interfecit cunctos principes populi, atque uniuersam praedam miserunt regi Damascum. et certe cum permodicus uenisset numerus Syrorum, tradidit do minus in manus eorum infinitam multitudinem, eo quod od reliquissent dominum deum patrum suorum: in Ioas quoque ignominiosa exercuere iudicia. et abeuntes dimiserunt eum in languoribus magnis surrexerunt autem contra eum servi sui in ultionem sanguinis filii Ioiadae sacerdotis et occiderunt eum in lectulo suo et mortuus est sepelieruntque eum in civitate David sed non in sepulchris regum insidiati vero sunt ei Zabath filius Semath Ammanitidis et Iozabath filius Semarith Moabitidis porro filii eius ac summa pecuniae quae adunata fuerat sub eo et instauratio domus Dei scripta sunt diligentius in libro regum regnavitque Amasias filius
Abbreviated transcription (Latin):
habitabant in ciuitatibus
iuda. regnauit roboã.
sitq rex roboam aduram
qui p̃erat tributis: et la¬
pidauerunt eũ filii isrł e
mortuus ẽ. Porro rȩx ro¬
boam currum festinauit ascen¬
dere: & fugit in ierłm. Reces¬
sitꝙ isrł a domo dauid usq
ad diemhanc. Factum est
autẽ cũ audisset omĩs isrł
qdreuersus eẽt ieroboam:
miserunt & uocauerunt
eũ congregato cȩtu. & con¬
stituerunt regem suꝑ om¬
nẽ isrł.Nec secutus ẽ quis¬
quam domũ dauid: precer
tibum iuda solam.xu.

Expanded text:
habitabant in civitatibus Iuda regnavit Roboam misitque rex Roboam Aduram qui praeerat tributis et lapidaverunt eum filii Israhel et mortuus est porro rex Roboam currum festinavit ascendere et fugit in Hierusalem recessitque Israhel a domo David usque  diem factum est autem cum audisset omnis Israhel quod reversus esset Hieroboam miserunt et vocaverunt eum congregato coetu et constituerunt regem super omnem Israhel nec secutus est quisquam domum David praeter tribum Iuda solam
Abbreviated transcription (Latin):
& uniuersũ mundũ uno nu¬
tu delere confidimus. Ad¬
monuit autẽ eoᷤ. & de auxi¬
lus deiquȩ facta sunt erga
parentes. et sub sennache¬
rib centũ octoginta quinq
milia ut perierint: & de
prelio quod cis aduersus
galathas fuit inbabilonia:
ut om̃s ubi ad rem uentũ
est. macedonib sociis hesitan¬
cib ipsi sex milia soli. ꝑeme¬
runt centum uigintimilia.
ꝓpter auxiliũ illis datũ ẽ ce¬
lo: & beneficia ꝓhis plurima
consecuti sunt. his uerbis
constantes effecti sunt : & ꝓ
legib & patria mori parati.
Constituit itaq fr̃s suos du¬
ces utriq ordim. symonẽ &
iosephum & ionathan: sub¬
iectis umcuq millenis. et
quingentenis.Adhoc etiã
aberra lecto illis libro scõ. &
datosigno adiutorio deum
prima acie ipse dux cõmisit
cũ incanore: & facto sibi acd¬
iutore omĩpotente. interfe¬
cerunt suꝑ nouẽ milia ho¬
minũ.Maiorem autẽ partẽ
exercitus nicanoris. uulne¬
rib debilem factam. fugere

Expanded text:
et universum mundum uno nuet universum mundum uno nutu delere confidimus admonuit autem eos et de auxiliis Dei quae facta sunt erga parentes et sub Sennacherim centum octoginta quinque milia ut perierunt et de proelio quod eis adversus Galatas fuit in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis haesitantibus ipsi sex milia soli peremerunt centum viginti milia propter auxilium illis datum e caelo et beneficia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis unicuique millenis et quingentenis ad hoc etiam ab Ezra lecto illis sancto libro et dato signo adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ. Ex quib quidã
formidantes. & ñ credentes
dei iusticiȩ. infugam uerte¬
bantur. Alii uero siqui de
his suꝑerant ueniebant si¬
mulq dñin dep̃cabantur:
ut eriperet eos abimpioni¬
canore.qui eos priusquã
in cõmminus ueniret uen¬
diderat ⁊ & si non ꝓpter eo ᷤ.¬
ꝓpter testamentũ qđd erat
ad patres eoꝵ. & ꝓpter in¬
uocationẽ sc̃i &e magnifia
nominis eius suꝑ ip̃sos.XAT¬
onuocatis autẽ macha¬
beus septẽ milib qui
cum ipso erant. rogabat ne
hostib reconciliarentur: ne¬
q metuerent inique uenien¬
dum aduersũ se hostiũ mul¬
ticudinẽ: s fordter conten¬
derent. ante oculos haben¬
tes contumeliam que in loco
scõ abhis quȩ iniuste ẽẽt illa¬
ta ⁊ itemq: & ludibrio habi¬
te ciuitatis mniuriã: adhuc
etiam ueterũ insticuta con¬
uulsa. Nam illi quidem ar¬
mis conficdunt ait simul
& audacia: nos autem in
omipotente dño. qui potest¬
& uenientes aduersus nos.

Expanded text:
adventum ex quibus quidam adventum ex quibus quidam formidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos convocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos
Abbreviated transcription (Latin):
debat eas: & oportuna loca
occupans. ñ paucas hostiũ
strages dabat. Maxime au¬
tẽ noctib adhuiuscemodi
excursus ferebatur: & fama
uirtutis etus ubiq diffunde¬
batur. Uidens autẽ philip¬
pus. paulatim uirũ ad ꝓ¬
fectum uenire. ac frequen¬
tius res e ꝓspere cedere: ad
ptolomet̃ ducem celessyriȩ
& fenicis scripsit. ut auxili¬
um ferret regis negotus. At
ille uelociter misit nicano¬
rem patrocli. de primorib
amicũ. datis ei de ꝓmixtis
gentib armatis ñminus
uiginti milib ut uniuersũ
iudeorum genus deleret:
adiuncto ei gorgia uiro mi¬
it autẽ nicanor regi: ut dri¬
butum romanis qđ erat dan¬
dum duo milia talenta. de
captiuitate iudeoꝵ supple¬
ret.Statimq ad mariti¬
cans ad coemptionẽ iudai¬
coꝵ mancipioꝵ: ꝓmittens
se nonaginta mancipia ta¬
lento distracturũ: non res¬
piciens aduindictam. que
eum ab omĩpotente ẽẽt con¬
secutura. Iudas autẽ ubicõ¬
perit: indicauit his qui se¬
cum erant iudeis.nicanoris

Expanded text:
debat eas et oportuna loca occupans non paucas hostium strages dabat maxime autem noctibus ad huiuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus viginti milibus ut universum Iudaeorum genus deleret adiuncto ei Gorgia viro miit autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad mariticans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris
Abbreviated transcription (Latin):
nomini cius: ut habitaret
ibi in ꝑpetuũ. Et conuer¬
ut faciem suam: & benedi
cutus. ẽ dauid patri meo.
oꝑe compleuit dicens. Edie
qua eduxi popłm meũ de
terra egypti. non elegi ciuita¬
tem de cunctis tribub isrł
ut edificaret᷑ in ea domus no¬
mini meo: neq: elegi quen¬
quam alium uirũ ut ẽẽt dux
inpopło meo isrł: sed elegi
ierłm ut sit nomen meũ in
ea. & elegi dauid ut constitũ¬
erem cum suꝑ popłm meũ
isrł. Cumq fuisset uolun¬
tas dauid patris meiut edi¬
ficaret domũ nomimi dei isrł:
dixit dñs adeum. Quia
hec fuit uoluntas tua ut
edificares domũ nomini
meo: bene quidem fecistihu¬
tem: sed ñ tu edificabis do¬
mũ. Uerum filius qui egre¬
dietur de lumbis tuis: ip¬
se edificabit domũ nomini
meo. Compleuit gͦ dñs ser¬
monẽ suũ quẽ locutus fu¬
erat: & ego surrexi ꝓ dauid
patre meo. & sedi suꝑ thro¬

Expanded text:
nomini eius ut habitaret nomini eius ut habitaret ibi in perpetuum et convertit faciem suam et benedixcutus est David patri meo opere conplevit dicens a die qua eduxi populum meum de terra Aegypti non elegi civitatem de cunctis tribubus Israhel ut aedificaretur in ea domus nomini meo neque elegi quemquam alium virum ut esset dux in populo meo Israhel sed elegi Hierusalem ut sit nomen meum in ea et elegi David ut constituerem eum super populum meum Israhel cumque fuisset voluntatis David patris mei ut aedificaret domum nomdixit Dominus ad eum: Quia haec fuit voluntas tua, ut aedificares domum nomini meo, bene quidem fecisti vmodi: sed non tu aedificabis domum: verum filius tuus, qui egredietur de lumbis tuis, ipse aedificabit domum nomini meo. Complevit ergo Dominus sermonem suum, quem locutus fuerat: et ego surrexi pro David patre meo, et sedi su
Abbreviated transcription (Latin):
aliud in archa nisic
tabulȩ quas posuerat m¬
ses inoreb: quando lege
dit dñs filũs isrł egrediem¬
bus exegypto.
gressis autẽ sacerit¬
tib de scũario. ont̃
enim sacerdotes qui iby
tuerant inueniri sc̃ĩfiat
sunt: nec adhuc in illos
pore. uices & ministerior
ordo. inter eos diuisus ert
tam leuitȩ quã cantoreli
est & qui sub asaph erant:
qui subheman. & qui sil
idithun. filii & fr̃s eorus
uestiti bissinis. cymbal
& psalteruis & cythariss
crepabant. stantes ado¬
entalem plagam altars
& cum eis sacerdotes e¬
tum uiginti canentes si¬
bis. Igitur cunctis pariter &
cubis & uoce. & cymbalis
& organis et diuersi gene¬
ris musicorum concinenti¬
bus. et uocem in sublime
tollentib longe sonitus au¬
diebatur: ita ut cũ dnm̃ lau¬
possent sacerdotes stare et
ministrare ꝓpter caliginẽ.
Compleuerat enim gła do¬
mini. domum dei XIii.
unc salomon ait̃do¬
minus pollicitus ẽ
ut habitaret in caligine. E¬
go autem ȩdificaui domũ

Expanded text:
aliud in arca, nisi duae tabulae, quas posuerat Moses in Horeb, quando legem dedit Dominus filiis Israel egredientibus ex Aegypto. Egressis autem sacerdotibus de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id est, et qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun, filii, et fratres eorum, vestiti byssinis, cymbalis, et psalteriis, et citharis concrepabant, stantes ad orientalem plagam altaris, et cum eis sacerdotes centum viginti canentes tubis. Igitur cunctis pariter, et tubis, et voce, et cymbalis, et organis, et diversi generis musicorum concinentibus, et vocem in sublime tollentibus, longe sonitus audiebatur; Ita ut cum Dominum laupossent sacerdotes stare, et ministrare propter caliginem. Compleverat enim gloria Domini domum Dei. Cap. VI. Tunc Salomon ait: Dominus pollicitus est ut habitaret in caligine ego autem aedificavi domum
Abbreviated transcription (Latin):
& filii eius adolebats
incen sũ suꝑ altare holo¬
causti & suꝑ altare thimiama¬
tis in omẽ opus sc̃i scõrum:
& ut p̃carentur ꝓ isrł̃ iux¬
ta omnia quȩ p̃cepit moy¬
ses seruus dei. Hisunt au¬
tem filii aaron. Eleatar fi

Expanded text:
t filii ejus adolebant incensum super altare holocausti, et super altare thymiamatis, in omne opus sancti sanctorum, et ut precarentur pro Israel, juxta omnia quae praeceperat Moyses servus Dei. Hi sunt autem filii Aaron: Eleazar fi
Abbreviated transcription (Latin):
quia magnificauit locũ su¬
um. Et templum qđ paulo
ante dimore ac tumultu erat
plenum:apparente omĩpo¬
tente dñõ.gaudio & lecicia

Expanded text:
quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Manib quoq regis
isrł traditus ẽ : & ꝑcussus pla¬
gagrandi. Occiditq phacee
filius romeliȩ de iudacentũ

Expanded text:
cum manibus quoque regis Israhel traditus est et percussus plaga grandi occiditque Phacee filius Romeliae de Iuda centu
Abbreviated transcription (Latin):
hilistum autẽ pugna¬
bant contra isrł. Fu¬
geruntq uiri isrł̃ philiste¬
os: & ceciderunt uulnera¬
ti in monte gelboe. Cumq
apꝓpinquassent philister
ꝑsequentes saul & filios eiꝰ:
ꝑcusserunt ionathan. & a¬
binadab & melchisue. fi¬
lios saul: & aggrauatũ ẽ
p̃lium contra saul. Inue
neruntq eum sagittarii
& uulnerauerunt iaculis.
Et dixit saul ad armige¬
rũ suũ. Euagina gladiũ
tuũ & interfice me: ne for¬
te ueniant incircuncisi isti.
& illudant mͥ. Noluit au¬
tem armiger eius hoc fa¬
cere.timore ꝑterritus. Ar¬
ripuit gͥ saul ensem: et
irruit incum. Quod cũ
uidisset armiger eius. ui¬
delicet esse mortuũ sauil:
irruit etiam ipse in gladi¬
um suũ. & mortuus ẽ. In¬
teriit gͦ saul & tres filii eiꝰ:
& omnis domus illius pa¬
riter concidit. Quod cũ
indissent uir isrł qũi ha¬
bitabant in campestrib.
fugerunt: & saul ac fili¬
is eius mortuis. derelique¬
runt urbes suas. & huc
illucq disꝑsisunt. Uene¬

Expanded text:
hilisthim autem pugnabant contra Israhel fugeruntque viri Israhel Palestinos et ceciderunt vulnerati in monte Gelboe cumque adpropinquassent Philisthei persequentes Saul et filios eius percusserunt Ionathan et Abinadab et Melchisuae filios Saul et adgravatum est proelium cneruntque eum sagittarii, et vulneraverunt jaculis. Et dixit Saul ad armigerum suum: Evagina gladium tuum, et interfice me: ne forte veniant incircumcisi isti, et illudant mihi. Noluit autem armiger ejus hoc facere, timore perterritus: Arripuit ergo Saul ensem, et irruit in eum. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet mortuum esse Saul, irruit etiam ipse in gladium suum, et mortuus est. Interiit ergo Saul, et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. Quod cum vidissent viri Israel, qui habitabant in campestribus, fugerunt: et Saul ac filiis ejus mortuis; dereliquerunt urbes suas, et huc illucque dispersi sunt: Vene
Abbreviated transcription (Latin):
tor iuxta linguam popłi et
popłi: et obiurgaui eos et ma¬
ledixi. et cecidi ex ipsis uiros
et decaluaui eos: et adiura¬
uiindeo. ut ñ darent filias
suas filiis eoꝵ. & ñ acciꝑent
de filiabz eorum filiis suis.
& sibimet ipsis dicens. Nun
quidñ in huitiscemodi re
peccauit salomonrex isrł:
Et certe ingentib multis
ñ erat rex similis ei. et dile¬
ctus deo suo erat: et posuit
eũ ds̃ regem suꝑ omnẽ isrł.
Et ipsum gͦ ad peccatũ du¬
xerunt mulieres alienige¬
nȩ. Nunquid et nos mobe¬
dientes faciemus omẽ ma¬
lum grande hoc. ut p̃uari¬
cemus in deo nr̃o. & duca¬
mus uxores ꝑegrinas: De
filiis autẽ ioiada filii elia¬
sib sacerdotis magni.gener
erat sanaballath oronitis:
quem fugaui ame. Recor¬
dare domine ds̃ meus ad¬
uersus eos qui polluunt
sacerdodiũ: iusq sacerdota¬
le et leuitieũ. Igitur mun¬
datieos ab om̃ib alienqe¬
nis÷ et constitui ordines
cerdotum et leuitarũ uins¬
quenq: in ministerio suo:
et in oblatione lignorũ m

Expanded text:
tur iuxta linguam populi et populi et obiurgavi eos et maledixi et cecidi ex ipsis viros et decalvavi eos et adiuravi in Deo ut non darent filias suas filiis eorum et non acciperent de filiabus eorum filiis suis et sibquid non in hujuscemodi re peccavit Salomon rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus Deo suo erat, et posuit eum Deus regem super omnem Israel: et ipsum ergo ad peccatum duxerunt mulieres alienigenae numquid et nos inoboedientes faciemus omne malum grande hoc ut praevaricemur in Deo nostro et ducamus uxores peregrinas de filiis autem Ioiada filii Eliasib sacerdotis magni gener erat Sanaballat Horonitis quem fugavi a me recordare Domine Deus meus adversum eos qui polluunt sacerdotium iusque sacerdotale et leviticum igitur mundavi eos ab omnibus alienigenis et constitui ordines sacerdotum et Levitarum unumquemque in ministerio suo et in oblatione lignorum
Abbreviated transcription (Latin):
egib suis. Q uib dẽ¬
sse admini culo: Ut
ise ad necem eoꝵ pa¬
int possint interficere
decima die mensis ai¬
nĩ leticia: ut et in po
cognoscatur. om̃s qͥ¬
autẽ ꝓuincia et eiui
iȩ noluerit sollemni
usus eẽ particeps. gla

Expanded text:
egibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnautem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, glad
Abbreviated transcription (Latin):
stibulo orti et nemoris.c
gio cultu et manu consi
erat: et pendebant ex o
parte tentoria  aerii col
e carpasini. et iacincti
sustentata funib byssin
q: purpureis. qui ebui
crculis inserti erant. et
suerant: quod mira uai¬
t pictura decorabat. Bil
autem qui inuitad eran
reis poculis: et aliis ato
iuasis cibi inferebantur
num quoq ut magnific
regia dignũ erat. ab unc
t p̃cipuum ponebatur
at qui nolentes cogere
bbendum: sed sicrex st¬
eat p̃ponens mensis sin

Expanded text:
stibulo horti et nemoris gio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacinthini sustentata funibus byssinis atque purpureis qui eburneis circulis inserti erant et cdispositi erant quod mira varietate pictura decorabat bibebant autem qui invitati erant aureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis sin
Abbreviated transcription (Latin):
buit filios: qui ei nati
sunt inhebron. Primogeni
aamnon ex ahinaam ierra¬
helitide. Scdm danihel de
abigail carmelitide. Terciũ
absalon silium maacha filie
tholomai regis gessur. Qtr¬
tum adoniam filiũ aggith.
Quintũ saphatiam ex abi¬
thal. Sextum iethraham: de
egla uxore sua. Sexgͦ natist̃
ei inhebron: ubi regnauit sep¬
tem annis & sex m̃sib. Trigin¬
ta autẽ & tribus annis reg¬
orro in ierłm natisunt
eifilii:samaa & sobab.
& nathan et salomon quatu¬
or. debethsabee  filia amihel
Iebaar quoq: & elisama et
eliphalech & noge. & napheg
& iaphie necnon elisama. et
eliade. & eliphalech: nouẽ
Omnes hi filii dauid. absq
filiis concubmarũ. habue¬
runt sororem thamar. &XN¬
ilius autẽ salomonisro¬
boam: cuius abia filiꝰ.
geniit asa. De hoc quoq
natus ẽ iosaphat pater iorã.
Qui ioram genuit ochoriã:
ex quo ortus ẽ ioas. Et huiͦ
amasias filius. genuit aza¬
riam.Porro azarie filius io¬
acham. ꝓcreauit achaz patrẽ

Expanded text:
buit filios, qui ei nati sunt in Hebron, primogenitum Amnon ex Ahinaam Jezraelitide, secundum Daniel de Abigail Carmelitide, tertium Absalon filium Maacha filiae Tholmai regis Gessur, quartum Adoniam filium Aggith, quintum Saphatiam ex Abital, sextum Jethraam de Egla uxore sua. Sex ergo nati sunt ei in Hebron, ubi regnavit septem annis, et sex mensibus. Triginta autem et tribus annis regorro in Hierusalem nati sunt ei filii Samaa et Sobab et Nathan et Salomon quattuor de Bethsabee filia Amihel Iebaar quoque et Elisama et Eliphalet et Noge et Napheg et Iaphie necnon Elisama et Heliade et Eliphalet novem omnes hii filii David absque filiis concubinarum habuerunt sororem Thamar filius autem Salomonis Roboam cuius Abia filius genuit Asa de hoc quoque natus est Iosaphat pater Ioram qui Ioram genuit Ohoziam ex quo ortus est Ioas et huius Amasias filius genuit Azariam porro Azariae filius Ioatham procreavit Achaz patrem
Abbreviated transcription (Latin):
unguȩ peritissimũl¬
cem reperiens. uniu
laborem arripui.E
quid ille michi hebi
uerbis expressit: he
accito notario.serme
tinis exposui. Orat
bere estis dignati co

Expanded text:
nguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Oratijubere estis dignati, co
Abbreviated transcription (Latin):
et heliodoro episcopis: ien¬
nimus presbiter in año salt¬
tem.Mirari ñ desmo: exa¬
ctionis ur̃e instantiã. Exig¬
ds eñĩ ut librum chaldeo
sermone conscriptũ. ad lad¬
nũ stilum traham: Librum
utiq tobiȩ. quem hebreide
catalogo diumarũ scripill¬
parunt Feci satis delic
Aiguunt eñi nos heb
stadia: et imputant
contra suũ canonẽ lat
rib ista transferre. Si
melius esse iudicans
seoꝵ displicere iudicie¬

Expanded text:
et Heliodoro episcopis Hieronymus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scriptuarunt. Feci satis desideArguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judici
Abbreviated transcription (Latin):
tores iam xp̃i ȩuangłio chorus¬
cante iudeos & hebionitas le¬
gis ueteris interp̃tes. aquilã
uidelicet et symmachũ. et
theodotionẽ. & curiose legc̃
& ꝑ origenis laborem tfha¬
FAOyc̃. eccłiis dedicarunt.
Quantomagis latini grati
esse deberent quod exultan¬
tem cernerent greciam ase
aliquid mutuari: Primũ
enĩ magnoꝵ sumptuũ est
& infimite difficultatis: exẽ¬
plaria posse habere omĩa.
Deinde etiam qui habue¬
rint & hebrei sermonis ig¬
nari sunt magis errabuni:
ignorantes quis e multis
uerius dixerit. Quod etiã
sapientissimo cuidam nuꝑ
apud grecos accidit: ut in¬
terdum scripturȩ sensũ re¬
linquens.unuscuiꝰlibet in¬
terp̃tis sequeret᷑ errorẽ. Nos
autem qui hebreȩ linguȩ
saltem paruam habemus sci¬
entiã. & latinus nobis ut¬
cunq sermo ñ deest: & de
aliis magis possumus iu¬
dicare. & eaquȩ ipsi intelliqi¬
mus in nr̃a lingua ꝓmere Ia¬
q licet excethra sibilet. uict¬
q sinon incendia iactet: nu¬

Expanded text:
tores, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeos et Ebionitas Legis veteris interpretes, Aquilam videlicet, et Symmachum, et Theodotionem, et curiose legunt, et per Origenis laborem in Ἐξαπλοῖς, Ecclesiis dedicarunt. Quanto magis Latini grati esse deberent, quod exsultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens, uniuscujusque interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest: et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua promere. Itaque licet et excetra sibilet, victorque Sinon incendia jactet : nu
Abbreviated transcription (Latin):
displicent his dribuad
plas: admonentes ut
nomina quorum gras
in hoc uolumine copi
distinete et ꝑ interua
transcribant. Nichil
yderit emendasse lib
pocriforum tercii et q¬
librisomniis delectet
coartantur: & quȩ
bentur apud illos. ne
gnti quatuorseno¬

Expanded text:
displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetucoarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de viginti quatuor sen
Abbreviated transcription (Latin):
te sub sasce ruendũ sit qũs
leuandũ. fccedunt adho
inuidorum studia quiois
quod scribimus rep̃hend¬
dũ putant: et interdũ eonͦ
se conscienta repugnante
publice lacerant quȩ occul¬
te legunt: in tantũ ut clama¬
re compellar & dicere Dnt
libera animã meã alabiis
iniquis: & alingua dolosa
Tercius annus ẽ quod sa
scribitis atq rescribitisit
ezre librum uobis de hebro
tranfferam: quasi ñ habeat
greca et latmauolumina:
aut quicquid illudẽ quod
nit. neq aliud fatigando
nisi odiũ querere: extrrine
dementiȩ ẽ. Itaq obsecro
tis in publicũ: nec fastido¬
sis ingeratis cibos: uitetis¬
care tantũ de aliis. et iꝑ
re richil nouerunt. S

Expanded text:
te sub fasce ruendum sit, quam levandum. Accedunt ad hoc invidorum studia, qui omne quod scribimus, reprehendendum putant: et interdum contra se conscientia repugnante, publice lacerant quae occulte legunt; in tantum ut clamare compellar, et dicere: Domine, libera animam meam a labiis iniquis et a lingua dolosa . Tertius annus est quod semper scribitis atque rescribitis, ut Ezrae librum vobis de Hebraeo transferam: quasi non habeatis Graeca et Latina volumina: aut quidquid illud est quod niti, neque aliud fatigando nisi odium quaerere, extremae dementiae est. Itaque obsecro tis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vitetiscare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑare nemo potest d
uiat omĩs creatura tua
dixisti et facta sunt. ni
ntur cũ aquis: petrȩ
cera liquescent ante fa
tuam. Qui autẽ times
agni erunt apud te ꝑ¬

Expanded text:
are nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misivebuntur cum aquis petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam qui autem timent te magni erunt apud te p
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s holocausta et uota. et re¬
ꝓmissiones suas. Porro tudith
uniuersauasa bellica holofex¬
nis. quȩ dedit illi populꝰ c
conopeũ qđ ipsa sustulerat po¬
suit manathema obliuionis
Erat autẽ popłs iocundus se¬
cundũ faciem sc̃oꝵs: et ꝑtres
menses gaudiũ huius uicto¬
riȩ celebratum ẽ cũ iudith.
Post dies autẽ illos unusqͥsq
rediit in sua: et iudith mag¬
na facta ẽ in bethulia. et pre¬
clarior erat uniuersȩ terrȩ
isrł . Erat autem uirtuti ca¬
stitatis adiuncta: ita ut non
cognosceret uirum om̃ib di¬
eb uidȩ suȩ. ex quo defunctꝰ
ẽ manasses uir eius. Erat au¬
tem dieb festis ꝓcedens cũ
gla magna. Mansit autem
indomo turisui annoscentũ
quinq: et dimisit abram su¬
am liberam: et defuncta ẽ
ac sepulta cũ unrosuo ĩ bechu¬
lia. Luxitq illam omĩs po¬
pulus. dieb septem. In omi
autẽ spacio uitȩ eius. ñ fuit
qui ꝑturbaret isrl: et post mor¬
tem eius annis multis. Dies

Expanded text:
s holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies
Abbreviated transcription (Latin):
pło tuo & ingrediar. Quis
enim potest hunc popłm
tuum digne quitam gran¬
dis ẽ iudicare: Dixit autẽ
ds̃ ad salomonẽ. Quia hoc
magis placuit cordi tuo. &
ñ postulasti diuitias & sub¬
stantiam & głam. neq an¬
mas eoꝵ qui te oderunt.¬

Expanded text:
pulo tuo, et ingrediar: Quis pulo tuo, et ingrediar: Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, et substantiam, et gloriam, neque animas eorum qui te oderant
Abbreviated transcription (Latin):
centurionib & ducib et
iudicib omni isrł̃ & princi¬
pib familiarũ: & abiit cũ
uniuersa multitudine in
excelsum gabaon. ubi erat
tabernaculũ fȩderis dñi qͦd
fecit moyses famulus dei
insolitudine. Archam autẽ¬
autem dei adduxerat dauid
de cariathiarim in locũ quẽ
p̃parauerat ei. & ubi fixerat
illi tabernaculũ: hoc ẽ in
ierłm. Altare quoq: eneũ
quod fabricatus fuerat be¬
seleel filius uri. filii ur̃. ibi
erat coram tab̃naculo dñi:
quod & requisieit salomon.
& omnis ȩccłia.Ascenditq sa¬
lomon adaltare ȩneum corã
tabernaculo federis dñi: et
obtulit in co mille hostias.
Ecce audem in ipsa nocte ap¬
paruit cids̃ dicens. Postu¬
la quoduis: ut dem tibi.
Dixitq salomon deo. Tufe¬
cisti cũ dauid patre meo mi¬
scdiam magnam: & constitũ
patri meo. Eu enĩ me fecisti
regem suꝑ popłm tuũ mul¬
cum: quitam innumerabi¬
lis ẽ quam puluis trȩ.Da
mͥsapientiam et intelligen¬
tiam. ut egrediar coram po¬

Expanded text:
 ducibus, et judicibus omnis Israel, et principibus familiarum. Et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum, hoc est, in Jerusalem. Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Ur, ibi erat coram tabernaculo Domini: quod et requisivit Salomon, et omnis ecclesia. Ascenditque Salomon ad altare aeneum, coram tabernaculo foederis Domini, et obtulit in eo mille hostias. Ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituispatri meo: Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram po
Abbreviated transcription (Latin):
SETHENOS:
camnan. malalehel. iared. enoch.
matusale. lamech: noe. sem
cham et iafeth. N.
mosoch. thiras.Porro filii go¬
mer: aschenez & riphath. &
thogorma.Filii autẽ iauan:
helisa. & tharsis. cetchim et
dodanim.
ilii cham: chus & mes

Expanded text:
Seth Enos Cainan Malelehel Iared Enoch Matusale Lamech Noe Sem Ham et Iafeth filit Iavan Thubal Mosoch Thiras porro filii Goer Aschenez et Rifath et Thogorma filii autem Iavan Elisa et Tharsis Cetthim et Dodanim filii Ham Chus et Mes
Abbreviated transcription (Latin):
sis ad ar: quoddicitur uoce
syriaca pridie mardocheidie.
Igitur his erganicanorem
gestis. et ex illis temporib
abhebreis ciuitate possessa:
ego quoq in his finẽ faciã
sermonis. Et si quidem be
ne ut hystorie compecit: &¬
hoc ipse uelim. Si autẽ mi¬
nus digne: concedendum
ẽ michi. Sicut enim uinum
semꝑ bibere aut semꝑ aquã
contrarium ẽ. alternis au¬
tem uti. delectabile: la le¬
gentib si semꝑ exactus sit
sermo. non erit gratus. Hic
ergo erit consummatus:¬

Expanded text:
sis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur his erga Nicanorem gestis et ex illis temporibus ab Hebraeis civitate possessa ego quoque in his finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si autem minus digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam contrarium est alternis autem uti delectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo non erit gratus hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
orum fr̃m. qui subantiocho
rege. ꝓsacris legib dira tor¬
menta ꝑpessi sunt: quos ma¬
ter pia cum diuersis suppli¬
cus urgerentur. ñ solũ non
fleuit. sed et gaudens horta¬
batur ad glam passionis.

Expanded text:
oquar, qui sub Antiocho rege pro sacris legibus dira tormenta perpessi sunt? Mater pia cum diversis suppliciis urgeretur, non solum non flevit, sed et gaudens hortabatur ad gloriam passionis.
Abbreviated transcription (Latin):
sit facere quod poscus anne¬
gare: necdum statui. Nam
neq uobis aliquid imꝑant¬
bus abnuere sententiȩ est:
& magnitudo oneris impo¬
siti ita ceruices p̃mit. ut an

Expanded text:
sit, facere quod poscitis, an negare, necdum statui. Nam neque vobis aliquid imperantibus abnuere, sententiae est: et magnitudo oneris impositi ita cervices premit, ut an
Abbreviated transcription (Latin):
am fecit. Ios autẽ opaula et
eustochium. qm̃ et bibliothe¬
cas hebreorum studuistis in¬
dare. et interp̃tum certamĩ¬
na comprobastis: denentes
hester hebraicũ librum. ꝑ sin¬
gula uerba nr̃am translatio¬
nẽ aspicite: ut possitis agnoᷤᷤ¬
cere me nichil etiã augmen¬
tasse addendo. s fideli desti¬
monio simplicider sicut in he¬
breohabetur. hystoriam he¬
braicam. latine linguȩ tradi¬
disse.Nec affectamtis laudes
hominũ: nec uiduꝑationes
ex pauescimus. Deo enim pla¬
cere eurantes. minas hominũ
penitus ñ dinemus: qm̃ dis
sipat ds̃ ossa eoꝵ qui homini¬
b placere desiderant: et scđm

Expanded text:
am fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus plac
Abbreviated transcription (Latin):
epha. et apher. et enoch. et
abida. & eldaa. Omnes hi
lech. Filii rauhel: naach.za¬
ra. sama. maza.Filii seyr:
lotan. sobal. sebeon. ana. di
ieu genuit azariã.
im genuit icamia.
t recem genuit
pater madmena
ephrata. sobal pater cariathia¬
rim. salma pater bethleem:
ariph pater bethgader. Fuert̃
autẽ filii sobal patris caria¬
thiarim. qui uidebant dimi¬
dium requietionũ. & de cog¬
natione cariathiarim. iechrei
& apphutei. & samathei. et
maserei. Exhis egressi sunt
seraite & esthaloite. Fib sal¬
ma. bethleem & nechopha¬
tcorone domus ioab: & di¬
midium requietionis sarai.
Cognationes quoq scriba¬
rum habitandũ iniabes ca¬
nentes atq resonandes : et
in tabernaculis cõmorantes
hisunt cinei: quiuenerunt
de calore patris domꝰ rechab.

Expanded text:
Epha, et Epher, et Enoch, et Epha, et Epher, et Enoch, et Abida, et Eldaa. Omnes hi,lec. Filii Rauel: Naath, Zara, Semma, Maza. Filii Seir: Lotan, Sobal, Sebeon, Ana, DiIeu genuit Azariam ASellum genuit Icamian t Recem genuit pater Madmena,Ephrata, Sobal pater Cariath-Jarim, Salma pater Beth-Leem, Hariph pater Beth-Gader. Fuerunt autem filii Sobal patris Cariath-Jarim, qui videbat dimidium requietionum. Et de cognatione Cariath-Jarim, Jethrei, et Aphuthei, et Semathei, et Maserei. Ex his egressi sunt Saraitae, et Esthaolitae. Filii Salma, Beth-Leem, et Netophathi, Coronae domus Joab, et dimidium requietionis Sarai. Cognationes quoque scribarum habitantium in Jabes, Canentes atque Resonantes, et in tabernaculis commorantes. Hi sunt Cinaei, qui venerunt de Calore patris domus Rechab.
Abbreviated transcription (Latin):
a.Filii autẽ iauan:
raim uero: genuit ludim. et
anamim & laabim. et neptu¬
im. Phetrosim quoq & chas¬
luim: de quib egressi sunt
philistiim et capthurim. Cha¬
naan uero genuit sydonẽ pri¬
buseum quoq & amorreũ.
& gergeseum: eueumq et
aracheum. et asineum: ara
faxad autẽ genuit sala: qͥ
& ipse genuit heber. Porro
heber nati sunt duo filii.
diebz eius diuisa ẽ terra: &
nomen frĩs eiusiectan. Iectan
autẽ genuit helmodad et
saleph. & asarmoth. & iare.
Adoram quoq & uzal. & de¬
cla. Ebal etiam. & abimahel
& saba. Necnon & ophir. et
euila & iobab. Om̃s isti filii
iectan.Sem. arfaxad.sala.
heber.phaleg. ragaui. serug.
nachor. thare. abrã: iste est
ilii autem  Tabrahã.¬
mahel. Et hȩ generationes¬
eorũ. Primogenitus ismahe¬
lis nabaioch. & cedar: et ab¬
deel. et mabsam. masma. et
duma.massa. adad et thema.
iethur: naphis.cedma. Hi
sunt filii ismahelis.
ilii autẽ cetchure con
Porro  filii iecsan:saba et da
dan. Pilii autẽ madian:

Expanded text:
a filii autem Iavan Eraim vero genuit Ludim et Anamim et Laabim et Nepthuim Phethrosim quoque et Chasluim de quibus egressi sunt Philisthim et Capthurim Chanaan vero genuit Sidonem pribuseum quoque et Amorreum et Gergeseum Evheumque et Aruceum et Asineum Aradfaxad autem genuit Sala qui et ipse genuit Heber porro Heber nati sunt duo filii diebus eius divisa est terra et nomen fratris eius Iectan Iectan autem genuit Helmodad et Saleph et Asermoth et Iare Aduram quoque et Uzal et Decla Ebal etiam et Abimahel et Saba necnon et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan Sem Arfaxad Sale Heber Phaleg Raau Serug Nahor Thare Abram iste est Abraham filii autem Abrahamahel et hae generationeseorum primogenitus Ismahelis Nabaioth et Cedar et Adbeel et Mabsam Masma et Duma Massa Adad et Thema Iathur Naphis Cedma hii sunt filii Ismahelis filii autem Cetthurae conporro filii Idan. Filii autem Madian:
Abbreviated transcription (Latin):
uariis translatorib constat
esse uiciatum. Quem ego de
archiuis hebreoꝵ releuans:
uerbum euerbo expressius
transtuli. Quem librũ editio
uulgata laciniosis hinc inde
uerboꝵ funib trahit: addens
ea quȩ ex tempore dici pote¬
rant et audiri: sicut solitũ
ẽ scolarib disciplinis. sũpto
themate. excogitare quibus
uerbis uti potuit qui iniuri¬

Expanded text:
ariis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholaribus disciplinis sumpto themate, excogitare, quibus verbis uti potuit qui in