comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s optimnates es.
mico ommes mum¬
ciones tue. si cut fi¬
cus cum grossisfu¬
is si ꝯcusse fu̾̃int
cadent mos comete

Expanded text:
omnes optimates ejus cmico. Omnes munitiones tuae sicut ficus cum grossis suis: si concussae fuerint, cadent in os comede
Abbreviated transcription (Latin):
non ut filu echiopum. uos estis fillu isił michi. ait do¬
minus: smciid nonisł ꝯscendere feci de terra es¬
iptiꝰ ⁊ paẽtinos de capadocia. ⁊ yros de cyrene Nxce
ccculi corimi super regnum peccans et conteramil¬
lud aficie terre. ⁊lerumptamen conterens non cor¬

Expanded text:
non ut filii Aethiopum vos estis mihi, filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti: et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae. Verumtamen conterens non co
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et anues suas agemua uenunt ne
audirent. ⁊ cor suum᷑ posuerunt ada¬
mantem ne auduent᷑ iegem. et uerba
que misit dominus ex̾cituũ d̾ in sp̃usu
facta est indignacio magna a ded
exercitum. et factum est sicut icu us est¬
et sicut non audierunt sic camabunt.
et non exaudiam dicit tominus eccituũ
et᷑ duisi eos rer omnia regnã ꝯue nesci¬
unt ⁊ terra desolata est ab eis eo uuiodn
eẽt transiens ⁊ reuertens ⁊ posuer sti ter¬

Expanded text:
tes, et aures suas aggrauauerunt, ne audirent. Et cor suum posuerunt ut adamantem, ne audirent legem et uerba, quę misit Dominus exercituum in spiritu a est indignatio magna a Domino exercituum. Et factum est sicut locutus est, et non audierunt, sic clamabunt et non exaudiam, dicit Dominus exercituum. Et dispersi eos per omnia regna quae nesciunt, et terra desolata est ab eis, eo quod non esset transiens et revertens, et posuerunt ter
Abbreviated transcription (Latin):
buii sennonesistos ꝑ¬
osapbar in die qua fundata est comus domini exercitunm. ut tẽm¬
plum editicaretur Et siquidem ante dies illos merces homini non e¬
rat. nec merces uimentarum erat. n introeunti ⁊ exeunti erat pax
pre tribulacione. ⁊ duisi omnes homines unuinciuemq contra pro¬
mum suum. sltc au non itiotu duor meioeco ego faci  ne

Expanded text:
his sermones istos etarum, in die qua fundata est domus Domini exercituum, ut templum aedificaretur. Siquidem ante dies illos merces hominum non erat, nec merces jumentorum 438 erat; neque introeundi, neque exeundi erat pax prae tribulatione: et dimisi omnes homines, unumquemque contra proximum suum. Nunc autem non juxta priores ego faciam re
Abbreviated transcription (Latin):
consopire. circumdabit te calix dex¬
cere comini tuomctus ignominie sr
glam euau. quia inquitas libanit
operiet te. et uastitas animalium de¬
tenabit te:de sanguinib hominis. ⁊
iniquitate terre. ⁊̃ cͣuutatis. ⁊ omniũ
habitancium mea S iuo prodest sc

Expanded text:
consopire circumdabit te calix dexterae Domini et vomitus ignominiae super gloriam tuam quia iniquitas Libani operiet te et vastitas animalium deterrebit eos de sanguinibus hominis et iniquitate terrae et civitatis et omnium habitantium in ea quid p
Abbreviated transcription (Latin):
ulptile quia iculsit illud fictor suus
rauit infigmento fictor eius. ut face¬
ret simulacra muta. Ue qui dicit

Expanded text:
ulptile, quia sculpsit illud fictor suus,rauit in figmento fictor eius, ut faceret simulacra muta? uae qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mimicionem ⁊ contemplatcr ut uidẽ¬
am quud dicam mschi ⁊ quo erdeam
cto arguentem me Et redit michi do¬
mus ⁊ drat. scritẽ susumm ⁊ explana
eum super tabilas in percmt quie
segertt eum. quua. adluc uisus prctul
⁊ apparebit infinem. ⁊ non mencietur
si moram fecerit: ex promsso.touentu xͥ. ⁊ auxili

Expanded text:
munitionem et contemplabor ut videam quid dicatur mihi et quid respondeam ad arguentem me et respondit mihi Dominus et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum quia adhuc visus procul et apparebit in finem et non mentietur si
Abbreviated transcription (Latin):
niens ueniet. ⁊ non tardabt  ecce qui
incredulus est non eut becta anima
eius isemet ip̃o. tutis autem et sũ¬
ã fide uliut. Et quomodo uinum
podantem decpit seruper

Expanded text:
niet et non tardabit ecce qui incredulus est non erit recta anima eius in semet ipso iustus autem in fide sua vivet et quomodo vinum potantem decipit sic er
Abbreviated transcription (Latin):
panes michi ⁊ acͣis meis et lanam meara ⁊ liturm
meura et oleum meum. et potum meur̃ Propter hc̃c eccr ego seprã
iniam tuam spipas. e sepiam maceria et seruttal suas non inuen¬
et et sequetur amatores suos ⁊ nonapprebcutet eos. et queret eos
et uo iieniãer ⁊ dicet. Cadam ⁊ reuertar ad uirum meura pri

Expanded text:
panes mihi, et aquas meas, lanam meam, et linum meum, oleum meum, et potum meum. Propter hoc ecce ego sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos: et quaeret eos, et non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
dos sos innoneres. ⁊ has¬
tas suas inligones. Non suꝑet gens to¬
uersus gentem gladiur inondiscet
ustia belligerare. ⁊ secebit iuiriubtui
uiu saii ⁊ sbtusficum suũ

Expanded text:
os suos in vomeres, et hastas suas in ligones: Non sumet gens adversus gentem gladium: et non discent ultra belligerare. Et sedebit vir subtus vineam suam, et subtus ficum su
Abbreviated transcription (Latin):
infucie pita dsten gentib muiditatem tuã
et regnis ignominiam tuam. ⁊ proiciam superte
ab hominaciones. ⁊ contumeliis te afficiam. et
ponam te in exemplum. Et erit oiiii qiiu

Expanded text:
in facie tua et ostendam gentibus nuditatem tuam et regnis ignominiam tuam et proiciam super te abominationes et contumeliis te adficiam et ponam te in exemplum et erit omnis qu
Abbreviated transcription (Latin):
rum quu est contra
ierim ad ouentem.
et scindetur mons oluaꝵ ex media par¬
tesui ad orientem. ⁊ ad eccidentem pre¬
rupto grandi uasle. sepambitur mon

Expanded text:
rum, qui est contra lem ad orientem: Et scindetur mons Olivarum ex media parte sui ad orientem et occidentem, praerupto grandi valde: Et separabitur mon
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ⁊ congregabo omnes gentes iecłm ĩ
prelium. ⁊ capietur cuitas.⁊ uattadũ¬
tur domus. ⁊ milieres muolabuntur.
t egredietur media pais ciuitatis
in captiuitatem. ⁊ reliqium ppu nõ au¬
feretur ex urde Et¬
t egredietur dominꝰ¬

Expanded text:
t congregabo omnes gentes ad Hierusalem in praelium, & capietur civitas, & vastabuntur Domus, & mulieres violabuntur: & egredietur media pars Civitatis in captivitatem, & reliquum populi non auferetur ex urbe. Et egredietur Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dnea. ait cominus exercituum. et per¬
pedicuilum extendetur super ierłm. ao¬
huc dlama dicens. hec dicit cominus
exercituum adhuc affiuent cuuta¬
des mee bonis. ⁊ consolabitur dominus
Adhuc syon. ⁊̃ enger adhut ierłm St¬

Expanded text:
in ea, ait Dominus exercituum: et perpendiculum extendetur super Jerusalem. Adhuc clama, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Adhuc affluent civitates meae bonis: et consolabitur Dominus adhuc Sion, et eliget adhuc Jerus
Abbreviated transcription (Latin):
gitur in libro parali pomenon quod sena¬
chetib obsidente ierm pumo mense nonpo¬
tint pasca fien. S ceso ex̾citu. ⁊ nũtiata
ciso hoste tuo in templo dei sui. ecce uenit¬
ł nuncius transcurrens montes ⁊ colles. et
ex̾citus. ⁊ rex. ⁊ imperium assinoꝵ penitus
ꝯciderunt:¬

Expanded text:
gitur in libro Paralipomenon quod Sennacherib obsidente Jerusalem primo mense non potuit Pascha fieri, sed caeso exercitu et annuntiataciso enim hoste tuo in templo Dei sui venit tibi nuntius transcurrens montes, et quasi de Exercitus, rex et imperium Assyriorum penitus conciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
de dominus. non seminabitur ex no¬
mine euo amplius de domo dei tu
honoratus es Eece super montes:. pedes
euangłraantis. ⁊ annunciantis ꝑacem

Expanded text:
e Dominus, non seminabitur ex nomine tuo amplius. De domo Dei tuihonoratus es. Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem
Abbreviated transcription (Latin):
pulsisti. repellam te
ie sacerce iõ fuu¬
ris michi. et oblita
es legis di tui obli¬
uiscar filior tot
titudinem eorum.

Expanded text:
pulisti, repellam te, ne sacerdotio fuis mihi. Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum titudinem eorum s
Abbreviated transcription (Latin):
uit istł nu pascet¬
eos dominus. qa¬
si agnum in lati¬
tudine atticeps
ꝑdolorum epba¬
dimitte eum sepa
gnominiampro
tur a sacrificussu¬

Expanded text:
it Israel; nunc pasceDominus, quasi agnum in latitudine. Particeps idolorum Edimitte eum. Sepaignominiam prottur a sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
puntate albi Cum ueraꝓpsx
uiterrogatet saluatorem de
te. Non ip̃e. s stans mnt mitte¬
na totum ortem repleant
aũ plenia mĩa postulatur. at
hoc pestatur. a uod nec iecłm¬
.i. ect̃ nec urtes iuida .i. anime¬
ram sib̾tatem. donet transac

Expanded text:
unt albi. Cum vero propheta interrogaret Salvatorem de te, non ipse sed stans inter myrtena totum orbem repleant.ad magni consilii angelum, cum gratiarum actione, dicentes: Implevimus opus injunctum, et terra ante deser
Abbreviated transcription (Latin):
timini ad me dicit dominus
exentituum. et conuertar ad
uos dicit. dominus ererituũ
De sitis sicupatres uestri ad
quos clamabant ꝓphe pnoees¬
dicentes. hec dicit᷑ commus ex¬
cituum. conuertiniuiꝰ de is uestris
pialis ⁊ de eca tacionib uestris pessims¬
me dicit cominus exercituum. atres
uestri ubi sunt ⁊ ꝓphe. stimqino insem¬
piternum uiuent. uerumptamen ũ¬
ba mea ⁊ legtitima mea: quie manda¬
ui seruis meis ꝓpħis sluiciuid non co̾¬
prehenderunt patres uestros. Et con¬
uersi sunt. ⁊ dixerunt. sicut ccgita¬
uit dominus exercituum facere nob̾c

Expanded text:
timini ad me, ait Dominus exercituum: et convertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Ne sitis sicut patres vestri, ad quos clamabant prophedicentes: Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini de viis vestris malis, et de cogitationibus vestris pessimisme, dicit Dominus. Patres vestri ubi sunt? et prophetae numquid in sempiternum vivent? Verumtamen verba mea, et legitima mea, quae mandavi servis meis prophetis, numquid non comprehenderunt patres vestros, et conversi sunt, et dixerunt: Sicut cogitavit Dominus exercituum facere nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtm dilexi eos ⁊ iam
clemens pastor fui ũ mob
uerunt quod in ea passion
tor sum ominimuinent¬
cantadatis traherem eos

Expanded text:
m dilexi eos, et tam clemens pastor fui, ut morverunt quod mea illos passione tor sum omnium hominum, traherem eos
Abbreviated transcription (Latin):
cum uenerit qui decebit uos iusticiam.¬
rastis impietatem mesliustis iniqu¬
latem cõmedistis frugem mendrcii.
ia confisus et muus tius in min¬
titudine forcium tuorum consurg
isttus ii ppło tuo. i omnes municio¬
neltie uasta plintur. Sicut uastatus
⁊ salmana a domoe Supra dixerat transtre

Expanded text:
cum venerit qui docebit vos iustitiamrastis impietatem iniquitatem messuistis comedistis frugem mendacii quia confisus es in viis tuis in multitudine fortium tuorum consurget tumultus in populo tuo et omnes munitiones tuae vastabuntur sicut vastatus est Salman a domo
Abbreviated transcription (Latin):
runt ameͣ uastabuutiu. quia prenancati sunt
inme. ⁊ ego recemi eos ⁊ ipsi lccuti sunt contiame
mendacia: ⁊ non clamauerunt adme᷑ in corcesu
num ruminabant᷑ ⁊ recesserunt ame. Et egoͣ
erudiui ⁊ confortaui brachia mea eorum ⁊ inme

Expanded text:
tur, quia praevaricati sunt in me. Et ego redemi eos, et ipsi locuti sunt contra me mendacia, et non clamaverunt ad me in corde sunum ruminabant, et recesserunt a me, et ego erudivi eos, et confortavi brachia eorum, et in me
Abbreviated transcription (Latin):
mam uolens mise¬
ricordiam est. reuertetur ⁊ miserebi¬
uit tiostri. deponet et miserebitur ur̃t
iuitiitates nostras ⁊ proiciet inpre¬
fundum maris omnia pc̃ca nostn dab̃¬

Expanded text:
iam volens misericordiam est. Revertetur, et miserebitur nostri: deponitates nostras et proiciet in profundum maris omnia peccata nostra
Abbreviated transcription (Latin):
aroinnes qui audierunt audicionẽ¬
con tuam conpresserunt manum
super te. qui a super quem non trãs
maucia stua semper:

Expanded text:
omnes qui audierunt auditionem tuam conpresserunt manum super te quia super quem non transiit malitia tua semper
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopissamduxit uxorem. cõminatur aut̃¬
sermo ꝓpheticꝰ. hiis qui nicus ꝑmanentes. tens¬
penas. peniteant. neꝙ cõminat᷑ sustineant.
pie. mñ supplices tnei defferent mimut michi.
excendet eciam d̾s manum inferentem siplicia

Expanded text:
ethiopissam duxit uxorem . Comminatur autem Deus his qui in vitiis permanentes tenetimentes poeniteant, ne quod comminatur, sustineant. phiae, inde supplices mei deferent munus mihi . Extendet etiam Deus manum inferentem suppli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egressus eius ab inicio a dieb eter¬
nitatis. pp̃hec: dabit eosus ad tem¬
pus inquo partirriens pariet. Reuqͥ¬
e fratrum eius: conuertentur ao fi¬
lios isił. ⁊ stabit. ⁊ pascet in fortitudi¬
ne domini insublimitate nominis
domini dei sui et  n entur. qui¬
a nunc magnificabitur us ad derini¬
nos terre t erit iste pax. assirius ẽ
uenerit interram nostram. ⁊ qm̃ cal¬

Expanded text:
ius ab initio a diebus aeternitatis propter hoc dabit eos usque ad tempus in quo parturiens pariet reliquiae fratrum eius convertentur ad filios Israhel et stabit et pascet in fortitudine Domini in sublimitate nominis Domini Dei sui et convertentur quia nunc magnificabitur usque ad terminos terrae et erit iste pax Assyrius cum venerit in terram nostram et qua
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m reliciuoꝵ deom¬
in como dom e
cituum dei sur. s
mense manno scco
daru regis. n
septimo mense iu¬
cesima. ⁊ prima mẽ¬
sis factum ueroũ
domini i rr

Expanded text:
m reliquorum de omin domo Domini exercituum Dei sui. Cmense, in anno secundo Darii regis. In septimo mense, vigesima et prima mensis, factum est verbum Domini i
Abbreviated transcription (Latin):
si. filium golodie. fi¬
lu amasie flie ere¬
chie. in dieb iosie
filu amon regis iu¬
da. Congregans
eongregabo oinia a facie terre dicit do¬
minus congregius homunem. ⁊ pecus.
congregans uolatilia celi. ⁊ pisces maris
et rune impioꝵ erit Et dispergamho¬
mines a facie terre dicit cominus. et ex

Expanded text:
si filium Godoliae filii Amariae filii Ezechiae in diebus Iosiae filii Amon regis Iuda congregans congregabo omnia a facie terrae dicit Dominus congregans hominem et pecus congregans volatile caeli et pisces maris et ruinae impiorum erunt et disperdam homines a facie terrae dicit Dominus et ex
Abbreviated transcription (Latin):
consulitur: scut mulieres maritis. filis
parentib. serui dñis. S indomo ui-¬
sti uiuentis ex fide. & ad huc ab illa
ciuitate ꝑegrinantis. eciam qui imꝑans
seruiunt eis quib uident᷑ imꝑare : qr
ñ dnãndi cupiditate imꝑant s officio
consulendi: nec principand suꝑbia. s
puidendi beneficientiã. Quodcũq faci¬

Expanded text:
consulitur; sicut mulieres maritis, filii consulitur; sicut mulieres maritis, filii parentibus, servi dominis. Sed in domo justi viventis ex fide, et ab illa adhuc civitate peregrinantis, etiam qui imperant, serviunt eis quibus videntur imperare: quia non dominandi cupiditate imperant, sed officio consulendi; nec principandi superbia, sed providendi beneficentia. CLXIV. De c
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑdet mercedem suam. Hec tibi
regła ꝓponitur. Nonne manifestũ. ẽ.
eum minime offendendũ. qui maior
.ẽ. cȩteris.ꝰ Discute numc maiores
tuos. Primi tibi sunt: mat̃ & pat̾. Si
recte educantes. si in xp̃m nutrientes.
audiendi in om̃ib obtẽꝑandũ eis in
om̃i uissione. contra maiorem si nichil
uibeant: & seruiatur illis. Quis .ẽ.
inquit maior eo qui me generauit.ꝰ¬
An ille qui te ipsũ creauit s Generat
etũ homo: creat dĩ. Unde generat
homo nescit: quid generaturus sit. nescit.
Ille qui te uidit ut faceret : anteqũa
ẽẽt quẽ fecit: certe maior. ẽ. patre
tuo. Maior sit patria et ipsis paren¬
tib tuis: ut quicquid usserint pa¬
rentes tontra patriã. ñ audiatur &
quicquid iusserit patria contra dm̃.
ordinata cohabitantiũ imꝑandi obȩ¬
diendiq concordia. Imꝑant eni qu
consulunt: sicut uir uxori. parentes
filiss. dñi serius. Obędiunt aũt quib

Expanded text:
perdet meperdet meproponitur. Nonne manifestum est, eum minime offendendum, qui major est caeteris? Discute nunc majores tuos. Primi tibi sunt pater et mater: si recte educantes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperandum eis in omni jussione; contra majorem nihil jubeant, et serviatur illis. Quis est, inquis, major eo qui me generavit? Ille qui te ipsum creavit. Generat enim homo, creat Deus. Unde generat homo, nescit: quid generaturus sit, nescit. Ille qui te vidit ut faceret, antequam esset quem fecit, certe major est patre tuo. Major sit patria et ipsis parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit patria contra Deum, ordinata cohabitantium imperandi obediendique concordia. Imperant enim qui consulunt; sicut vir uxori, parentes filiis, domini servis. Obediunt autem quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ana mulrituoo ciui dicetur in fine.
esuriui & dedistis mͥ manducare. &
çicera. Alioquin dãpnandi erunt. illi.
quoꝵs domos tam diligenti cura &¬
sollicita componit apłs: monens
milieres subditas. eẽ. uiris suis. uiroᷤ
diligere uxores suas: filios obtẽꝑare
pirentib parentes filios nutrire iN
disciplina ⁊ correptione dñi. seruos
obedire cum metu dñis carnalibus:
dños quod iustũ. ẽ. & ęquũ seruis
p̃stare. S absit ut istos a mandatis
siquis ñ tulerit crucẽ suam & secutus
exhortans firmiores ad ꝑfectionem.
ibi statim &e ipsos consolatus ẽ. dicenᷤ.
qui recipit iustum in nomine iusti.
mercedẽ uisti accipiae: et qui recipit
ꝓpham innomine ꝓpħe. mercedem
ꝓphȩ accipi&e. Unde ñ tantum qui
modicum uini tẏmotheo dedit ꝓꝓter
bomachum ⁊ frequentes infirmitates
aus. s etiam qui saniori atq fortiori ca¬
lam aquȩ frigidȩ porrexerit tantũ
m nomine discipł: sicut ib sequitur.

Expanded text:
aria multitudo, cui dicetur in fine: aria multitudo, cui dicetur in fine: Esurivi, et dedistis mihi manducare , et caetera. Alioquin damnandi erunt illi, quorum domos tam diligenti et sollicita cura componit Apostolus, monens mulieres subditas esse viris suis, viros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et correptione Domini; servos obedire cum metu dominis carnalibus, dominos quod justum est et aequum servis praestare . Sed absit ut istos a mandatis Si quis non tulerit crucem suam, et secutus exhortans firmiores ad perfectionem; ibi statim et istos consolatus est dicens, Qui receperit justum in nomine justi, mercedem iusti accipiet; et qui receperit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. unde non tantum qui modicum uini Timotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates eius. sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae J'rigidae porrexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur non
Abbreviated transcription (Latin):
apparent: s tam̃ eadem caritate co¬
pulantur : qui ꝓpt̃ aliquã necessiti.¬
dinẽ scdm apł exhortationem ha-¬
bent uxores tanquam ñ habentes:
& emunt tanquam ñ possidentes:
et utuntus hoc mundo tanquã ñ
utentes. His subiungiuit᷑ scđ̾m ha
cem nisi ex consensu ad tempus ut
uacetis orationi: & iterũ io id ipsũ
estote: ne uos tẽptet sathanas ꝑꝓter
intemꝑantiã ur̃am. Hoc autẽ dico
scđm ueniam: ñ scdm imꝑium. ua¬
lib eciam idẽ apłs dicit. Iam quidẽ
om̃ino delictum. ẽ: quia iudiciaba¬
hens uob̾cum. Et eorum portans in¬
stmnitatem: paulopꝰ dicit. Scłaria
q̃ uidicia si habueritis: eos qui con¬
spabiles sunt in eccła. hos collocate.
aꝙ enim illi soli. qui ut sint ꝑfecti.
uendunt uel dimittunt om̃ia sua.
& sequuntur dñm ꝑtinent ad reg¬
nũ çelorum: s hiuic militiȩ xep̃ianȩ.¬
ꝓpt̃ quoddã quasi cõmerciũ carita¬
is. subiungit᷑ etiam quȩdã stipendi¬

Expanded text:
apparent; sed tamen eadem charitate coapparent; sed tamen eadem charitate copulantur, qui propter aliquam necessitudinem secundum apostoli exhortationem habent uxores tamquam non habentes et emunt tamquam non tenentes et utuntur hoc mundo tamquam non utentes. his subiunguntur secundum cem nisi ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi, et iterum ad id ipsum estote, ne uos temptet satanas propter intemperantiam uestram; hoc autem dico secundum ueniam, non secundum imperium. qualibus etiam idem apostolus dicit: iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. et eorum portans infirmitatem paulo post dicit: saecularia igitur iudicia si habueritis. eos qui contemptibiles sunt in ecclesia hos conlocate. neque enim illi soli, qui ut sint perfecti, uendunt uel dimittunt omnia sua et sequuntur dominum, pertinent ad regnum caelorum, sed huic militiaepter quoddam quasi commercium charitatis subjungitur etiam quaedam stipendi
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiam ordo naturalis in hominibus.
ut seruiant feminȩ uiris. & filis pa¬
rentib. quia & illic iusticia. ẽ: ut in¬
firmior ratio seruiat fortiori. Nȩc gͥ
in dominationib ce seruitutib clara
iusticia. ẽ: ut qui excellunt ratione.
excellant dñatione. Qd̾ oũ in hoc
sdo ꝑ iniquitatẽ hominum ꝑturbat᷑
uł ꝑ naturam carnaliũ diuersitatum.
ferunt iusti temꝑalẽ diũsitatẽ: infinc
habituri ordinatissimam & sempitĩã
homines utriꝰq sexus ab om̃i concub¬
tu puri atq integriꝰ quam multi ex¬
ꝑti & postea continentes: quã multi
rerum suarum distributores & relicto¬
res. quam multi ieiuniĩs uł crebris.
uł cotidianis. uł eciam incredibilit̃
continuatis. corpus seruituti subicien¬
tes: quãmultȩ fr̃nȩ congregationes
nichil habentes ꝓpriũ. s om̃ia cõmu¬
nia. & hoc ñnͥ aduictum ⁊ tegum̃tũ
necessaria. unam anmã & cor unũ
indm caritatis igne conflantes: quã¬
fiunt. In quorum societate ꝰᷤ dispares

Expanded text:
est etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersitatem, ferunt iusti temporalem peruersitatem in fine habituri ordinatissimam et sempiternam homines utriusque sexus ab omni concubitu puri atque integri, quam multi experti et postea continentes, quam multi rerum suarum distributores et relictores, quam multi ieiuniis uel crebris uel cotidianis uel etiam incredibiliter continuatis corpus seruituti subicientes! quam multae fraternae congregationes nihil habentes proprium, sed omnia communia, et haec nonnisi ad uictum et tegumentum necessaria unam animam et cor unum in deum caritatis igne conflantes ! a et salvi fiunt? In quorum societate quasi dispares
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadinodũ ego feci uob̾ ita & uos fa
ciatis: nisi quod aꝑtissime dicit apłs.
donantes uob̾m& ipsis siquis aduersꝰ
aliquẽ hab& querelam. sicut et dñs
donauit uobis ita & uos.Inuicem
itaq nobis delicta donemus. & ꝓ nr̃is
delictis iniuicẽ oremus: atq ita quodã¬
modo inuicẽ pedes nr̃os lauenius.
Nr̃m . ẽ. donante ipso ministeriuim
caritatis & humilitatis exchib̾e.: illius
exaudire: ac nos ab omĩ peccatorum
contaminatione mundare ꝑ xp̃m &
hoc.ẽ. interra soluimus. soluatur in

Expanded text:
quemadmodum ego feci vobquemadmodum ego feci vobciatis? nisi quod apertissime dicit Apostolus: Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos . Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, mysterium charitatis et humilitatis adhibere; illius exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Chrishoc est in terra solvimus, solvatur n
Abbreviated transcription (Latin):
iuos alt̃ alteriꝰ lauare pedes. exẽplum
eñi dedi uobis. ut quẽ ad modũ ego feci
nob̾. ita & uos faciatis. Nunquid dic̾e
possumus. quod eciam fr̃ frẽm. a delict
uoterit contagione mundare.ꝰ Im
no uꝰ io etiã nos. eẽ. aomonitos ui huiꝰ
dñici oꝑis altitudine nouerimus: ut
confessi inuicẽ delicta nr̃a oremus pro
nobis. sicut xp̃c interpellat ꝓnobis. Au¬
diamus apłm iacobum hoc ipsum eiu¬
dentissime p̃cipientẽ: ac dicentẽ. Confi¬
temin ininuicem delicta ur̃a. & orate
ꝓuobis: quia aohoc dñs nobis dedit
exemplũ. Siem̃ ille qui ullum pecca¬
tum nec habuit nec habebit orat ꝓpec.¬
tis nr̃is: quanto magis nos inuicemp
nr̃is orare debemus Et si dimittit
nob ille cui ñ habemus quoo dimutamꝰ:
quantomagis dimittere debenus in¬
uicem nobis. qui sine peccato hic iuue¬
re ñ ualemus. Iuid enĩ udeturꝰ in
hac altitudine sacram̃ti dñs significa¬
re cũ dicit. exemplũ eñĩ dedi uob̾. ut

Expanded text:
os alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis? Nunquid dicere possumus quod etiam frater fratrem a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Christus interpellat pro nobis . Audiamus Apostolum Jacobum hoc ipsum evidentissime praecipientem et dicentem, Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis . Quia et ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui ullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris; quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus? Et si dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus; quanto magis dimittere nobis debemus invicem, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare, cum dicit, « Exemplum enim dedi vobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ innocentiam ꝓbat : q ua homo ñ
mecu pęne fit in nocens. s amore
iusticiȩ. Nam qui timore ñ peccat.
quãius ñnoceat cui uult nocere. sib
tam̃ plurimũ nocet: & abstinens ab ini¬
quo oꝑe. sola tamen reus. ẽ. uoluntate.¬

Expanded text:
Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet; et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
sortita. om̃iũ partium significat unita¬
tẽ: quȩ caritatis iunculo continetur.
De caritate autẽ locuturus apłs: suꝑeminen¬
tiorom inquit uiam uob̾ demonstro.
& alio loco ait. Cognoscere eciã suꝑemi¬
nentẽ scientiȩ crrintẽ xp̃i. Itẽq
alibi. Suꝑ om̃ia aũ hȩc cantatẽ: quȩ¬
.ẽ. unculũ ꝑfectionis. Si gͦ caritas
& suꝑ eminentiorẽ locũ hab& uiam
et suꝑeminec scientiȩ. & suꝑ om̃ia p̃¬
cepta. ẽ: merito uestis qua significatur.
desuꝑ contexta ꝑhibetur. Inconsiitił
autẽ ne aliquando dissuat᷑: & ad unũ
ꝑuenit: qr in unũ om̃scolligit. Do¬

Expanded text:
sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem locuturus Apostolus: Supereminentiorem, inquit, vitam vobis demonstro . Et alio loco ait: Cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi . Itemque alibi: Super omnia autem haec, charitatem, quritas et supereminentiorem habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est, merito vestis, qua significatur, desuper contexta perhibetur. Inconsutilis autem, ne aliquando dissuatur; et ad unum pervenit, quia in unum omnes colligit;
Abbreviated transcription (Latin):
sapite. Ecce quȩ sursum sunt saꝑe
iubemur: spiritalia scilicae quȩ ñ locis
& partib huuis mundi sut sum. ẽẽ.
intelligenda sunt. s merito excellentie
sue: in huius mundi parte figamus
animum nr̃m. quo uniuerso nos debe¬
terra. & bestias de terra formauit.
que habae homo excellentiꝰ in hac
re. nisi quod ipse ad imaginẽ dĩ cre¬
atus .ẽ: Hec tam̃ hoc scd̃m corpus. s
in ipso corpore habeat quandam ꝑpͥe¬
tatem que hoc indicoe. quod erecta
erecta statia factus. ẽ: ut hoc ipso
admoneretur non sibi. eẽ. terrena
sectanda uelut pecora. quorum uolup¬
tas om̃is ex terra.ẽ. unde in aluum
cuncta ꝓna atq ꝓstrata sunt. Congru¬
it gͦ & corpus cius animȩ rationali
ñ scłm limamenta figurasq mnembroꝵ:
s potius scđ̃m id quod incelum erec¬
tum. ẽ. ad intuenda quȩ incorpore
ipsius mundi suꝑna sunt: sicut ani¬
ma rationalis in ea debie erigi. quȩ
inspiritalib naturȩ maxime exc̃el¬
lunt ut que sursum sunt sapiat. ñ

Expanded text:
sapite . Ea quae sursum sunt sapere jubemur, spiritualia scilicet, quae non locis et partibus hujus mundi sursum esse intelligenda sunt, sed merito excellentiae suae; ne in ejus mundi parte figamus animum nostrum, quo universo nos debeterra et bestias de terra ipse formavit, quid habet homo excellentius in hac re, nisi quod ipse ad imaginem Dei creatus est? Nec tamen hoc secundum corpus, sed in ipso corpore habeat quandam proprietatem, quae hoc indicet, quod erecta statura factus est, ut hoc ipso admoneretur non sibi terrena esse sectanda, uelut pecora, quorum uoluptas omnis ex terra est: unde in aluum cuncta prona atque prostrata sunt. congruit ergo et corpus eius animae rationali non secundum liniamenta figurasque membrorum, sed potius secundum id, quod in caelum erectum est ad intuenda, quae in corpore ipsius mundi superna sunt; sicut anima rationalis in ea debet eregi, quae in spiritalibus natura maxime excellunt, ut quae sursum sunt sapiat, non
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo dñi. & tenent illud quod audier̃
a dño suo. quȩ dicunt facite. quȩ autẽ¬
faciunt facere nolite: tam̃ qui in conspec¬
tu ppł male uiuit. quantũ in illo. ẽ eũ
a quo at tendit᷑ occidit. Non sib gͦ blan¬
diatur: quia ille ñ. ẽ. mortuus. Et ille
uiuit. & ille homicida. ẽ. Quomͦ cũ lasci¬
uus homo intendit mulierẽ ad concupis¬
cendũ: Ecce illa casta. ẽ. & mechatus
.ẽ. iste. Dm̃ enĩ uera & aꝑta sententia. ẽ.¬
Iuisquis uiderit mulierẽ ad concupis.¬
cendũ eam iã mechatus. ẽ. eam in corde
suo: Non ꝑuenit ad illius cubiculũ. & in
intiore iam suo cubiculo uolutatur: sic
om̃is qui male uiuit in conspectu eorum
quib p̃positus. ẽ. quantũ in ipso. ẽ. occi¬
dit & farces: qui unitatur morit᷑. qui ñ

Expanded text:
verbo Domini, et tenent illud quod audierunt verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo: Quae dicunt, facite: quae autefaciunt, facere nolite , tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum a quo attenditur, occidit. Non sibi ergo blandiatur, quia ille non est mortuus: et ille vivit, et iste homicida est. Quomodo cum lascivus homo intendit in mulierem ad concupiscendum eam, ecce illa casta est, et maechatus est iste. Domini enim vera et aperta est sententia: Quisquis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Non pervenit ad illius cubiculum, et in interiore jam suo cubiculo volutatur. Sic omnis, qui male vivit in conspectu eorum, quibus praepositus est; quantum in ipso est, occidit et fortes. Qui imitatur, moritur: qui non
Abbreviated transcription (Latin):
sanȩ atq crassȩ oues. ꝑ paucȩ sunt: to est
solidȩ in cibo ueritatis. utentes pascuis bo¬
nis de munere dĩ. S malz illi pastores.
ñ parcunt talib. Parũ . ẽ. quod illas lan¬
guentes et in firmas ⁊ errantes & ꝑditas
ñ curant. Etiam istas fortes & pingues.
necant: quantũ in ipsis. ẽ. Et illȩ uiuit̃:
occidunt. Male uiuendo : malũ exẽplũ
p̾benoo. Anfrustra dictũ. ẽ. seruo dĩ emi¬
nent inmẽbris sũmi pastoris. Circa
om̃s te ipsũ bonorũ oꝑũ p̃bens exẽplum:
Et forma esto fidelib. Attendeito o eñi
oues etiam fortes plerũq p̾positum suum
male uiuentẽ. si declinae oculos a regłis
dñi. et intendat in hominẽ: incipit di¬
cere incorde suo. Si p̃positus meus sic ui¬
uit: ego qui sũ. qui ñ faciã quod ille facit:
qui illito quod ñ ipse fortificauerat. s forte
aut robustum inuenerat. male uiuendo
int̾ficit: Dico caritat ur̃e. iterũ dico. Et¬
si uiuunt oues. & si fortes sunt oues in

Expanded text:
Sanae et crassae oves perpaucae sunt, id est, solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est, quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas, non curant, etiam istas fortes et pingues necant, quantum in ipsis est. Et illi vivunt occidunt? Male vivendo, malum exemplum praebendo. An frustra dictum est servo Dei eminenti in membris summi pastoris: Circa omnes teipsum bonorum operum praebens exemplum: et forma esto fidelibus ? Attendit enim ovis, etiam fortis, plerumque praepositum suum male viventem, si declinet oculos a regulis Domini. Intendit in hominem, incipit dicere in corde suo: Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum, qui non faciam quod ille facit? qui illud, quod non ipse fructificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interfecit? Dico charitati vestrae ac iterum dico: Etsi vivunt oves, etsi fortes sunt oves in
Abbreviated transcription (Latin):
simas ñ refrenent sicut incontinentes
exerceant lites sicut immites: nesciant
subueiure sicut sine beniguitate: indi¬
cent inimicis piorũ quȩ occultanda cig¬
nouerint sicut ꝓditores: humanã uere¬
cundiam inuerecunda excagitatione ꝑur¬
bent sicut ꝓcaces. non intelligant neq. que
loquuntur neq de quib affirmant sicit
cecati: lȩtictas carnales sp̃italib gaudũs
anteponant. sicut uoluptatum amatees
muͣitoi quam dĩ. Hȩc enĩ atq hurugno¬
di uitia. siue uni homini acctoant om̃a
siuie his alia. illis alia dñentur. ee ila
radice quodãmͦ pullulant cum sunt bo.¬
mines se ipsos amantes: quod uitiũ ma.¬
xime cauendum. ẽ. eis qui pascunt oues
in usu cupiditatũ suarũ conferant. ꝓ quio
sanguis fusus. ẽ. xp̃i. Cuius amor in eo
qui pascit oues eius. unitam magirũ debis
spitalẽ crescere ardorem. ut uncat euã
mortis naturalem tummorẽ: quo mori no¬
lumus. & quando cũ xp̃o uiuere uolum̃.¬

Expanded text:
simas non refrenent, sicut incontinentes; simas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest uiuere de se: moritur utiq
amando se. Nongͦ se amat : qui ne ui¬
uat se amat. Cum uͦ ille diligitur de
quo uiuitur: ñ se diligendo magis dilig̃:
qui ꝓptea n se diligit. ut eũ diligat de
quo uiuit. Non soit gͦ se ipsos amantes
qui pascunt oues xep̃s: ne tanquã suas
ñ tanquam ipsius pascant eas. & ueat
ex illis sua lucra conquirere sicut amita
pecuniȩ: uł eis dñari sicut elati: uł gł̃r
de honorib quos abeis sumunt sicut si q¬
bi: uł intantum ꝓgred ut etiã hetes
faciant sicut blasphemi: nec cedarit sc̃l̃ p¬
trib sicut parentib: ñ obȩdientes. & es
qui illos corrigere uolunt. qr perire nolq̃
mala ꝓ bonis reddant sicut ingrati: re¬
ficiant animas & suas ⁊ alienas sicut se¬
lesti: maternaᷤ i nuiscera dissipent sicut in¬
ligiosi: ñ cõpatiantur infirmis sicit sine
affectione. famam scoꝵ cõmaculare co¬
nentur. sicut detractores: cupiditates pis¬

Expanded text:
non potest vivere de se, moritur utique non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pes
Abbreviated transcription (Latin):
quã dĩ. Ehoc animo pascunt oues̾
di. aut ad quirend cuptoitate. ñ obȩdien¬
di & subueniendi & dõ placendi caritate.
Contra hos gͦ uigilat. totiens incult᷑ata
sime diligis ñte. pascere te cogita oues
meas. & sicut meas pasce. ñsicut tuas:
głam meam in eis quere ñ tuam. dominiũ
incum ñ tuum. lucra mea ñ tua. ne sis
in eorum societate qui ꝑtinent ad tẽpora
ꝑiculosa. se ipsos amantes. & cȩtera quȩ
huc amalorum initio conectuntur. Hȩ¬
enun om̃ia malauelut fonte abeo manant.
quod primum posuit: se ipsos amantes.
Merito gͦ dr̃ petro diligis me. &
resp̾onbit amo te : eiq refercur.
pasce agnos meos. & hoc iterum.
hoc tercio. Ibi etiam demonstratur
unum atq idẽ. eẽ: amiorem & dilectionẽ.
Nam etiam dũs nouissime ñ ait diligis
me: s amas me. Nongͦ nos s ipsum a¬
menius: & in pascendis ouib eus. ea quiȩ
sunt eus. ñ ea quȩ sunt ña queramus.
Nescio quo eñi impͣlicabil mͦ. quisquis se

Expanded text:
Qui enim hoc animo pascunt oves di, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hoc ergo vigilat toties inculcata Si me diligis, non te, pascere te, cogita oves meas; et sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; Dominum meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur ec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis sei
Abbreviated transcription (Latin):
de familia dd. paulusq ad tẏmotheum
scribat dicens. memor esto xp̃m iłm re¬
surrexisse a mortuis ex semine dđ scdm
filium hominis crede debeamus. Qui
filius di ꝑ quẽ facti sumus. etiam filius
hominis ꝑ assũptionẽ carnis factus. ẽ.
ut moreret᷑ ꝑpt̃ delicta nr̃a. & resurg̃ae
ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃am: idõq utrũq
se dicit. & filium dĩ & filium hominis.

Expanded text:
de familia David; Paulusque ad Timotheum de familia David; Paulusque ad Timotheum scribat dicens, Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum filium hominis credere debeamus, qui filius dei, per quem facti sumus, etiam filius hominis per adsumptionem carnis factus est, ut moreretur propter delicta nostra et resurgeret propter iustificationem nostram. ideoque utrumque se dici
Abbreviated transcription (Latin):
ipłs iacobus. Tucredis quia unus. ẽ. d̾s.
benefacis: & demones credunt: & con¬
remiscunt. Ipse hoc dixit. qui in eadẽ
pła scripsit. Si fidẽs habeat aliquis.
ca autem ñ hrabeat: nunquid potest
sides saluare eum: Et apłs paulus
discernens ait. N eq circuncisio aliquid
uale neq p̃putiũ: s fides quȩ ꝑ dilecti¬
oñe oꝑat᷑. Discreuimus: distuximus:
mino distinctam inuenimus: distinctã
leginus: distinctã. ẽẽ. didicimus. Quo¬
modo distinguimus fide. sic distingua¬
mis & morib sic distinguamus oꝑib
aicensi caritate: quã caritatẽ demones
ñ habebant: quo igne & illi duom
lno ardebant. Cognito enĩ xp̃o & ab
eis discedente: dicerunt intra se. HoN¬
ne cor nr̃merat ariens in uia. cũ aꝑi¬
nt nob scripturas: Liliũ hominis
apͥm ita credamꝰ siciit apłica ueritate
p̃dicatur: ñ sicut manicheorũ falsitate cor¬
fingitur. Cum gͥ eũ eugłistȩ annuntieÑ
natum ex femina de domo dđ. hoc. ẽ.

Expanded text:
i Jacobi: Tu credis quia unus est Deus: bene facis. Et daemones credunt, et contremiscunt . Ipse hoc dixit, qui in eadem Epistola scripsit, Si fidem habeat aliquis, opera autem non habeat, numquid potest fides salvare eum ? Et apostolus Paulus discernens, ait: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides quae per dilectionem operatur . Discrevimus, distinximus: imo distinctam invenimus, distinctam legimus, distinctam esse didicimus. Quomodo distinguimur fide; sic distinguamur et moribus, sic distinguamur et operibus, accensi charitate, quam daemones non habebant. Quo igne et illi duo in via ardebant. Cognito enim Christo et ab eis discedente, dixerunt apud se: Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobChristum ita credamus, sicut apostolica veritate praedicatur, non sicut Manichaeorum falsitate confingitur. Cum igitur eum Evangelistae annuntient natum ex femina de domo David, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
nali uaruis ad huc fantasmatũ concursib
fluctuent. Sunt eciam quidam ex eonume¬
ro qui ad huc nequit uiuant: aut etiam
inheresib uł ingentilium suꝑsticionib
iaceant: et tam̃ eciam illic nouit dñs qui¬
sunt eius. Namq in effabili p̾scientia de
multi qui foris uidentur intus sunt: & mil¬
ti qui intus uidentur. foris sunt. E&x ills
gͦ om̃ib qui ut ita dicam intrinsecus e
in occulto intus sunt: constat ille ortli
condusus. fons signatus. aquȩ uiuȩ. pasd.¬
dẏsus cum fructu pomorum. Harum
munera concessa diuunitus parũ sant̃
at ꝗpsia sicut in hoc tẽpore infatigabilis

Expanded text:
nali uariis adhuc phantasmatum concursibus nali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen etiam illic nouit dominusquisunteius. namque in illa ineffabili praescientia dei multi qui foris uidentur intus sunt et multi qui intus uidentur foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui ut ita dicam intrinsecus et in occulto intus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatigabilis
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus dictum. ẽ. nouit dñs qui sunt
eius: ipse. ẽ. hortus conclusus. fons signatꝰ.
puteus aquȩ tuuȩ. parachisus cumꝰ frueti
pomorum. E x hoc numero quid an spces
aliquo delicto instruunt inspũ lenitatis.
intendunt ne & ipsi tẽptentur. e cũ fate
⁊ ipsi p̃occupantur. reprunitur in es
aliquantulum. ñ autem exetinguit᷑ carra¬
tis affectus: rursusq in surgens & ñ arac¬
scens pristino cursui restitutur. Horunt
eñi dicere. Dormitauit anima mea p̃te
grantia ꝑmanentib nec rumpentib uin.¬
d̃m pacis. ds reuelauit. Iuidam uͦ adhus
carnales & animales ꝓuectus suos instant
exercent: & ut cybo spiritalium fiant idi.¬
nei. scorum mẏsterum lacte nutriuntur:
ea quȩ in prauis morib ppłari etiamin¬
dicio manifesta sunt. in di timore deu¬
satagunt: regulamꝰ fides diligent̃ inquis¬
tam firmissime tenent: & siquid ab ea
deuiant. cito auctortate catholica comi¬
guntur : quãuis in eius uerb̃ ꝓsensu car¬

Expanded text:
qui sunt eius, ipse est hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. ex hoc numero quidam spiritaaliquo delicto instruunt in spiritu lenitatis, intendunt ne et ipsi temptentur, et cum forte et ipsi praeoccupantur, reprimitur in eis aliquantulum, non autem extinguitur caritatis adfectus rursusque insurgens et inardescens pristino cursui restituitur. norunt enim dicere: dormitauit anima mea prae grantia permanentibus nec rumpentibus uinculum pacis deus reuelabit. quidam uero adhuc carnales et animales prouectus suos instanter exercent et, ut cibo spiritalium fiant idonei, sanctorum mysteriorum lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus populari etiam iudicio manifesta sunt in dei timore deuime satagunt, regulam fidei diligenter inquisitam firmissime tenent et, si quid ab ea deuiant, cito auctoritate catholica corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu car
Abbreviated transcription (Latin):
luisȩxilla. ẽẽ. ꝑiturum: quia qui ꝑierit
ñ ex illa erat. Firmum eñi fundam̃tum
di stat: habens signaculum hoc. N ouit
dũs qui sunt euis: & recedat ab iniquitate
moueat. quod sepe diabolus seducit etiã
ilos. qui regenerati iam in xp̃o uias ingre.¬
diunt᷑ cdi. Nouit em̃ dñs qui sunt euis. Ede
his in ȩternam dãpnationẽ neminem ille
seducit. Sic eñi eos dñs nouit. ut d̃s quẽ
nichil latae etiam futurorum: ñ ut homo
qui hominẽ ad presens uidet: si tam̃ uidae
cuius cor ñ uid&: qualis autem pꝰea sit fu¬
turus. nec se ipsum uidae. Non dum¬

Expanded text:
lumque ex illa esse periturum; quia qui perierit, non ex illa erat. Firmum enim fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc: novit Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate, moueat, quod saepe diabolus seducit etiam illos, qui regenerati iam in Christo uias ingrediuntur Dei. Nouit enim Dominus qui sunt eius; ex his in aeternam damnationem neminem ille seducit. Sic enim eos nouit Dominus, ut Deus, quem nil latet etiam futurorum, non ut homo, qui hominem ad praesens uidet si tamen uidet, cuius cor non uidet. qualis autem postea sit futurus nec se ipsum uidet. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sos & uocauit. quos autẽ uocauit. ipsos
& iustificauit. quos autem iustificauit.
ipsos &e glͣficauit: de ouib istis nec lupus
rapit. nec fur tollit. nec latro interficit.
Securus. ẽ. de numero earum: qui ꝓ eis
nouit quod dedit. Numerus gͦ ui¬

Expanded text:
t: quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit : » de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Cum homine in deo frueris: deo potuis ꝙ¬
homine fiueris. Iulo em̃ frueris. quo effi.¬
ceris beatus. Et ad eum te ꝑuenisse letab̾is
in quo sp̃e ponis ut uenias. Inde ad phile¬
monẽ paulus. Ita fr̃ inquit ego te fruar
naño. Quod si ñ addidisset in dño. et
tt tantum fruar dixisset: in eo constituiss
spẽ beatitudinis suȩ. Quãquã etiã uici¬
nissime dr̃ frui. cũ dilectione uti. Cum
em̃ adest quod diligitur: etiã delectationẽ
sccũ necesse. ẽ. gerat. ꝑ quã si transieris.
tamq ad illũ ub ꝑmanendũ. ẽ. retuleris:
lteris ea: & abusiue ñ ꝓprie diceris frui.
Siuͦ inheseris atq ꝑmanseris. finẽ in ea
ponens lȩticiȩ tuȩ : tunc uere et ꝓprie
siui dicendus es. N uod ñ faciendũ. ẽ . i
similla trinitate: idest sũmo et incõmu¬
abili bono. Ex plic̃ ad philemonem.

Expanded text:
men. Cum homine in Deo frueris, etc., homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino . Quod si non addidisset, in Domino, et te fruar tantum dixisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat: per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa trinitate, id est summo et incommutabil