comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uid suꝑans: suo gladio occidit. Qd̃ nos
quoq agimus. qui ꝓmissi dauid m̃bra
ex eius fieri dignatione meriumꝰ.
Nlam cum suꝑbientes hereticos. &
sacre scͥpture sententias deferentes
eisdem u̾bis acq sententiis quas ꝓ¬
ferunt uincimus. qͣsi elatũ goliam
suo gladio detruncamꝰ. Iustus gͥͦ ues¬
tietur eis uestim̃tis. que p̃parat in¬
iustus: quia uir sc̃s hisdem sententi¬
is adu̾itatem utit᷑: quib se ꝑuersus
quisq doctum ostend̾e contͣ u̾itatem
conat᷑. Et argentum innocens di¬
uidit. Argentum ẽ in nocentẽ diui¬
dere: eloquia dñi nuniite discrete q
exponere. aeuniciuq qͥd digne con¬
gruat eoaptare. Nam eloquiũ dñi
quod hic argentum uł uestim̃tum. hoc
alibi spolia nominant᷑. Quod etiã psal¬
mista cestat᷑ ꝑ comꝑationẽ. dicens. Le¬
tabor ego suꝑ eloquia tua: sicut qui
inuenit spolia multa. Que spolia iccͥco
uocata sunt: quia ad fidem dni gentili¬

Expanded text:
vid superans suo gladio occidit, quod nos vid superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientessacrae Scripturae sententias deferentes eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus.  quae praeparavit injustus; quia vir sanctus eisdem sententiis ad veritatem utitur, quibus se perversus quisque doctum ostendere contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Domini minute discreteque exponere, et unicuique quod digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum vel vestimenta hoc alibi spolia nominantur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem dicens: « Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . Quae spolia idcirco vocata sunt, quia ad fidem Domini gentili
Abbreviated transcription (Latin):
luti argento. Hi nimirum: qͥ eloquio
di ñ int̾iori resectione se replent. s ex¬
c̾iore ostensione se uestunt. Uñ ce eoꝵ
argentũ. idẽ hereticoꝵ eloqͥum t̃re
ẽ comꝑatum: quia de sͥptura sacra
ut aliquid sciant. ex appetitu t̾rene
laudis elaborant. Qui c̃ sicut lutum
p̃parant uestim̃ta: qr fluxe & inquina¬
bilit̾. ea quib se tueri uolunt. scͥpture
sacre contexunt testimonia. Prepara¬
uit quidem. s uistus uestiet᷑ illis: quia
uir recta fide plenus. que scĩs solet ad
iusticiam deputari: ea ipsa scͥpture sa¬
ere que beretieus affert. cestimonia
colligit. &e erroris eiꝰ ꝑtinatiam inde
uincit. Contͣ nos nanq dum sacre
legis testimonia asportant: secum rao¬
bis afferunt unde uincant᷑. Uñ ⁊ da¬
uid typum dñi. golias uͦ hereticoꝵ su¬
ꝑbiam signans: hoc reb locuti sunt:
quod nos u̾bis aꝑimus. Golias. quippe
cum gladio. dauid cum pera pastorali
uenit ad p̃luim. S eundem goliã da¬

Expanded text:
luti argento . Hi nimirum qui eloquio luti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum aeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam Da
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator erroris ad et̾na supplicia ra¬
pitur: subiecte plebes illius ad cog¬
nitionis uere gr̃am reu̾̃tunt᷑. His e¬
nim plebib ꝑuersus p̃dicator. quasi
maritus p̃fuit: quia male eis coniur¬
ctus inheserat corruptor m̃tis. Ne¬
quaqͣm gͦ uidue uł destitute plorãt:
quia morte p᷑ui doctoris. uam u̾ita¬
tis inueniunt: ex cuius int̾itu affli¬
gi posse uidebant᷑. Uł certe ñ plorant
uidue: qr insuo errore remanentes.
dum scm̃ fuisse estimant p̃clicatorẽ
suum: spe falsa ne lugeant. ꝯ solant᷑
Sequit᷑. Si comportau̾it sic̃ terra
argentum: & sicut lutum p̃ꝑauerit
uestiet᷑ illis: & argentũ innocens di
iudit. Argentũ intelligi. sacri eloqͥi
claritas solet: sicut alias dđr. Eloqͥa
dm̃ eloquia casta: argentũ igne ex¬
aminatum. Et quia ñ nulli eloquiũ
di ñ int̾uis ꝑ exhibitionẽ. s ext̾ius ꝑ
ostensionẽ habere ꝯcupiscunt: iccirco
ꝑ ꝓpħam dr. Dispierunt om̃s inuo¬

Expanded text:
praedicator erroris ad aeterna supplicia rapraedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant, consolantur. Sequiargentum, et sicut lutum praeparavit vestietur illis, et argentum innocens diArgentum intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco dicitur: Disperierunt omnes invo
Abbreviated transcription (Latin):
tur pane. Nepotes qͥppe hereticorum
sunt: qui de errantium filioꝵ p̃clica¬
tione nascunt᷑. Quos nequaqm panis
satiat: qr dum insacri uerbi pabulo
plus querunt sentire qm capiunt.
semꝑ au̾itatis cognitione ieuinant:
ce p̃licam̃ta doctrine. q̃ student ad que
fectionẽ. Quia uͦ ñ nullos ex eisdẽ he¬
reticis eccłia colligit. ñnullos inma¬
licia sua ꝑtinaces relinquit: ꝓtinus
lientur mint̾itu. Ex eo uidelicet here¬
ticorum ppło. derelicti sepeliunt᷑ in int̾i¬
tu: qr dum adlucem u̾icatis ñ redeunt᷑.
ꝓfecto inpena ꝑpetua intelligentia t̾re¬
na depͥmunt᷑. Et qr ñ nunqͣm dũ aue¬
tor errantiũ plebium rapit᷑ ad penã:
seducte plebes reformant᷑ ad u̾itatis
scientiam: &tunc aduerã cognitionẽ
redeunt subditi: cũ ad et̃na supplicia
ꝑueniunt hi qͥ mali fuant p̃lati: ap¬
rabunt. Quad uiduas eiꝰ accipimus:
nisi subiectas plebes morte illiꝰ felicit̾
destitutas: Quia sepe ut dictum ẽ dũ

Expanded text:
 » Nepotes quippe haereticorum sunt, qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur, quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire qsemper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaefectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinaces relinquit, protinus rientium poena.---Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti sepeliuntur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, aprabunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
uerat p̃clicauit dicens. Neq tu tunes
dm. qd̃ in eadem clampnatione es: Et
nos quidem iuste. nam digna factis
recipimus: hic uͦ nichil mali gessit.
Ille qui talis ad crucẽ uenit exculpa:
ecce qualis acruce recedit ex gr̃a. Con¬
ficebat᷑ dñm quem uidebat secum in¬
humana infirmitate morientẽ: qñ
negabant apłi eum quẽ miracła ui¬
derant diuina uirtute facientẽ. S̾ hi
qui saluari hominẽ ꝓpͥis iurib asteu¬
unt: eandem confessionẽ hominis. ab
ipsius ẽẽ uirtute hominis suspicant᷑.
Qd̃ sita eẽt: undĩ laude psalmista nõ
dic̾et. Confessio oe magnificentia opꝰ
eiꝰ Abeo itaq accepimus recta ꝯfiteri.
a quo nob̾ &e magna dant᷑ oꝑari. Qa

Expanded text:
s Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute facientem. Sed hi qui salvari hominem propriis viribus astunt, eamdem confessionem hominis ab ipsius esse virtute hominis suspicantur; quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret : Confessio et magnificentia opus ejus. Ab eo itaque accepimus recta confiteri a quo nobis et magna dantur operari, a
Abbreviated transcription (Latin):
stringere ẽ: uite sue oꝑa in rectitudine
ꝯfirmare. Uñ cẽ paulus dicit. Remis¬
sas manus &e dissoluta genua erigite.
Dum itaq alienum int̾itum ꝯspiciunt.
reuoc̃at᷑ ad cor ut recogitent suũ. Et uñ
aliꝰ adcorm̃ta ducit᷑. atorm̃to aliꝰ inde
liberat᷑. Stringit gͦ suꝑ eum manꝰ suas.
quia conspicit in alieua pena qͥd cuneat.
Et dum delinquentẽ si e ꝑcussum respi¬
cit: dissoluta sua oꝑa iusticie uigore
stringit. Sicq fit: ut quia iniquus ui¬
uens multos ad eulpamtraxerat delec¬
tatione peccati: quosdam moriens acul¬
pa reuoeet terrore corm̃ti. Quod etiam
ꝓuenire bonis: psalmista testat dic̃s.
Letabit᷑ iustus cum uid̾it undictam
impioꝵ: manꝰ suas lauabit insangui¬
ne pec̃coꝵ. Inpecc̃oꝵ morientiũ sangui¬

Expanded text:
ere est vitae suae opera rectitudine confirmare. Unde etiam Paulus ait: « Remissas manus, et dissoluta genua erigite . » Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum, et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liberatur. Stringit ergo super eum manus suas, quia conspicit in aliena poena quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguine pecc
Abbreviated transcription (Latin):
De manu eius fugiens fugiet. Ille c e¬
nun fugit de manu ferientis: qui pͬuita¬
tem sue corrigit actionis. Uł certe qͥ a
insacro eloquio manus solet oꝑatio in¬
telligi: de manu ꝑcussi fugit. qui dum
praui int̾itum conspicit: uias pͣuitatis
relinquit. Uñ adhuc subdit᷑. Strin

Expanded text:
De manu ejus fugiens fugiet. - Ille eteDe manu ejus fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relinquit. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
attruusti eos &e renuerunt acciꝑe dis¬
ciplinam. His flagella abhac uita in¬
choant: & inet̾na ꝑcussione ꝑdurant.
Unde ꝑmoysen dns dicit. Ignis ex ar¬
sit ab ira mea. & ardebit usq ad inferos
ira mea: qnͣtum uͦ ad et̾nam dampna¬
tionem: apte mox subdit᷑. Et ardebit
usq ad inferos deorsum. Licet aquib¬
dam dici soleat illud quod scͥptum ẽ:
dunt. & duplici confusione cont̾e eos:
ce id quod alias scͥptum ẽ. Iħx popłm
de terra egypti saluans: sedõ eos qui
ñ crediderunt ꝑlidit. Quib tñ si ꝯsen¬
sum p̃bemus. qmͣlibre culpam bis fe¬
riri ñ posseꝰ hoc expec̃co ꝑcussis. atq
inpec̃co suomorientib debet estunari
quia eoꝵ ꝑcussio hic cepta. illic ꝑficit᷑.
ut incorrectis unum flagellum sit. qd̾
temporalit̾ incipit. s met̾nis suppliciis
ꝯsummat᷑: qͣtinus eis qui om̃ino corri¬
gi renuunt iamp̃sentium flagelloꝵ¬
ꝑcussio. sequentium sit iitium torm̃toꝵ.¬

Expanded text:
attrivisti eos, et renuerunt accipere disattrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos ira mea . Quantum vero ad aeternam damnationem, apte mox subditur: Et ardebit usque ad inferos deorsum. Licet a quibdam dici soleat illud quod scriptum estdunt, et duplici confusione contere eos, et id quod alias scriptum est. Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt perdidit, quibus tamen sam bis ferre non posse hoc peccato percussis, atque in peccato suo morientibus, debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta, illic finitur: ut in incorrectis unum flagellum sit, quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consumatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorcussio, sequentium sit initium tormento
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussi te: castigatione crudeli. Et qd̾
hic dicit᷑ ñ parcet: ibi quoq uerbis ali¬
is declaratur. Quid clamas suꝑ contri¬
tione tua: In sanabilis ẽ dolor tuus. Un¬
de hoc semꝑ electi ꝓuident. ut ante ad
iusticiam redeant. qmͣ sese ira uidicis
in extingiubilit̾ accendat: ne ultimo
flagello dep̃bensi: simul eis finiat᷑ ui¬
cacum culpa. flagellum nanq tunc
diluit culpam: cum mutau̾it uitam.
Nam cuiꝰ mores ñ mutat: ñ expiat ac¬
tiones. Om̃is gͥ diuina ꝑcussio. aut.
purgatio in nob̾ uite p̃sentis ẽ: aut
initium pene se quentis ꝓpt̾ eos enĩ
qui ex flagello ꝓficiunt dictum ẽ qͥ
fingis dolorem inp̃cepto. qr dum flagel¬
latur iniquus &e corrigit᷑: audire pre¬
ceptum noluit: audiuit dolorem. Do¬
lor gͦ inp̃cepto fingit᷑ ei: qui amalis o¬
ꝑib quasi precepti uice. dolore eohibet᷑.
De his uͦ quos dampnant flagella
ñ liberant: dr. Pcussisti eos nec doluer̃:

Expanded text:
percussi te, castigatione creduli. » Et quod percussi te, castigatione creduli. » Et quod hic dicitur « non parcet, » ibi quoque verbis aliis declaratur: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus. » Unde hoc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inextinguibiliter accendat, ne ultimo flagello depta cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
succendit igne ꝑu̾se ꝯcupiscentie: rapit
postinodum ad flaminas gehenne. Se¬
co suo. Locus ꝑu̾sorum ẽ. temporalis
uite delectatio. & carnalis uoluptas.
Quasi turbine gͥ unusquisq de loco suo
rapit᷑. cum acunctis suis delectationib
extremo t̾ritus die separat᷑. De quo ex¬
emittt ut parcat. Cumuͦ eiꝰ uitam in
peccato ꝑmanentẽ feriendo deludit: fla¬
gellum emittit. s neqͦqm parcit. Qͥ enĩ
flagellum emisit ut parceret: ad hoc e¬
muttit qũq ne parcat. In hac nanq uita
dns tantomagis studet ut parcat. qͣn¬
tomagis expectando flagellat. sicut
ipse uoce angłi ad iosem ait. Ego qͦs
aut̃ de flagello dampnationis scrip¬
tum ẽ. In oꝑib manuum suarũ comp̃¬
hensus ẽ pecc̃or. De quo ꝑiheremiam do¬
minus dicit: dum incorrigibilit̾ de¬
linquentes ppłos uidet. quos ñ iam
sub discipliua filios: s sub districta ꝑ¬
cussione hostes intuet᷑. Plaga inimici

Expanded text:
succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennae. Seco suo. Locus perversorum est temporalis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die, separatur. De quo exemittit, ut parcat, cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoque ne parcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat. Sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: « Ego quos autem de flagello damnationis scriptum est: « In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . » De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione hostes intuetur: « Plaga inimici
Abbreviated transcription (Latin):
cationis. altitudo suꝑne otempłonis
exorit᷑. Urtica uͦ ignee omino nature
uirtutis. ꝓurtica gͦ crescit myrtus:
cum iustoꝵ mentes aprurigine & ardo¬
re uitiorum. ad cogitationum temꝑiem
tranquilli tatẽꝙ ꝑueniuntꝰ dum iam
t̾rena ñ appetunt. dum flaminas car¬
nis desideriis celestib extingunt. ꝓpter
marie dr. Uirtꝰ altissimi obumbrabit
tͥ. Qmͣius hac inre ꝑ obumbrationis uo¬
cabulum incarnandi di utraq potuit
natura signari. Umbra enim alumine
format᷑ oe corpore. Dñs aut̃ ꝑ diuinita¬
tem lumen ẽ. qui mediante anima in
eius ut̾o fieri dignatꝰ ẽ ꝑ hum anitatem
corpus. Qͥagͦ lum̃ incorꝑeum in eiꝰ erat
ut̾o corporandum: ei que incorꝑeum ꝯce¬
pit ad corpꝰ dr. Uirtus altissimi obum¬
brabit tͥ. Idest corpꝰ inte humanitatis.
accepit incorꝑeum lum̃ diuinitatis. S
iam de iniquo quolibre. qd cepimus exe¬
quamur. Tollit gͦ eum uentꝰ urens: qr
uidelicet malignus sp̃s eum quem nunc

Expanded text:
s exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae virtutis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exstinguunt. Vet. Mariae dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis vocabulum, incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est; qui mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi. Id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc
Abbreviated transcription (Latin):
li ocłos aꝑiunt: qui teste sap̃ia. damp¬
nationis sue tempore dicturi referunt᷑.
Quid nob̃ ꝓfuit suꝑbia: & diuiti arum iac¬
tantia quid contulit nob̃: Transierunt
om̃ia illa. tanqm umbra: & tanqm nun¬
tius p̃currens. uilia & fugitiua fuisse q̃
tenuerant. iam amissa cognoscunt. que
qmͣdui aderant:. stultis eoꝵ cordib. et
magna & mansura uidebant᷑. Sero di¬
ues aꝑuit ocłos. qñla zarum requies¬
centem uidit: quem iacentem añ ianuã
uidere ꝯtempsit. Intellexit ibi: qd̾ hic fa¬
cere noluit. In dampnatione sua cognos¬
cere compulsus ẽ. quid fuit qd̃ ꝑlidre¬

Expanded text:
li oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damli oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua cognoscere compulsus est quid fuit quod
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit quandoq tempꝰut euigilet: & te
cognoscat qm̃ uacuum fuerit qd̾ in sõ¬
no tenuerat. Sepe nanq contingit dor¬
mienti inopi ut se ꝑsoninũ diuitem
uideat. atq ex eisdem reb animum ex¬
tollat. Lecetur se habere qd̃ ñ habuit:
iamq dedignari querat aquib dedig¬
natum ẽẽ se doluit. S repente eugilais
euigilasse se doleat: qui intim diuitiaꝵ
miaginem uł dormiens cenebat. Gemt
enum ꝓtinus sub pauꝑtatis pondere. mo
pie sue angustiis p̃mitur: ce eo peiꝰ quo
ad tempꝰ breuissimum uł uacue diues¬
fuit. Sic sic nimirum huiꝰ mundi sunt
diuites: qui reb acceptis tument. Be¬
ne oꝑari de sua abundantia nesciunt
quasi dormientes sunt diuites: s pau
ꝑtatem suam eiugilantes inueniunt.
quia nichil secum ad illud udicium qd
ꝑmauet ferunt. Et qnͣto nunc adbre¬
ue tempus sublimius elati sunt: canto
contra se inꝑpecuum grauius ingemisẽt.
Dicat gͦ. Aꝑit ocłos suos & nicħ inue¬
clausos cenuit cum inuenit. Tarde qͦq il¬

Expanded text:
eniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue difuit. Sic, sic nimirum sunt hujus mundi divites, qui rebus acceptis tument, bene operari de sua abundantia nesciunt quasi dorpertatem suam evigilantes eveniunt; quia nihil secum ad illud judicium, quod permanet, ferunt: et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveclausos tenuit cum invenit. Tarde quoque il
Abbreviated transcription (Latin):
humani gen̾is uoce dr. Capsa ẽ in la¬
cu uita mea. Ereptoꝵ uͦ exultatione
cantat᷑. Dñe ds̃ m̃s clamaui ad te:
& sanasti me. Dñe abstraxisti ab in¬
feris animam meam: saluasti me a
eum tempestas. Quid hic noctem: nisi
absconditum cempꝰ repentini exitus
appellat: Tempestatis uͦ nomine iudi¬
cii turbinem designat. Qd̃ etiam psal
etiam sap̃ia ꝑsalomonem dicit. Ego
quoq in interitu ur̃o ridebo. & subsan¬
nabo. cum uob̃ quod timebatis aduen̾it:
cum irruerit repentina calamitas. &
int̾itus quasi tempestas ingruerit.
Et quia ipsa uenturi exitus ignoran¬
tia nox uocat᷑. nocte oppͥmit eum tem¬
pestas: idẽ turbo eum diuini iudicu
dum ignorat apprebendit. Hinc ẽ nã¬
q quod ꝑsemetipsam u̾itas dicit. Si
sciret pat̾familias quahora fur ueni¬
ret: ugilaret utiq & ñ siueret ꝑfodi
domum suam. Et uos estote parati. qr

Expanded text:
humani generis voce dicitur: Lapsa est in lahumani generis voce dicitur: Lapsa est in lacum vita mea . Ereptorum vero exsultatione cantatur: Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me; Domine, abstraxisti ab inferis eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psaletiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos estote pa
Abbreviated transcription (Latin):
pestas Uideamus nunc inopiã aiden¬
tis diuitis: cuiꝰ canca abundantia fuit
epulantis. Ait enun. Pat̾ abrabam mi¬
serere mei: & mitte la zarum ut intin¬
guat extremum digiti sui in aqm. &
refrigeret linguam meã. qr crucior in
hac flamma. Quib u̾bis nob̾ nõ hoc in¬
notescit᷑. quia illic intanto ardore una
tunc ad sufficientiam refrigerii aque
stilla requirat᷑. s qd̾ is qui de abundan¬
tia peccau̾it: illic estuanti nimis creme¬
tur inopia. Uidimus enim inu̾bis diui¬
tis ex subtilissimo di iudicio: qmͣ digna
cali culpe pena responderit. Agente nãq
inopia illic usq ad minima petenda cõ¬
pulsus ẽ: qr hic agente tenatia. usq ad
subtilius: quid districtiꝰ potest: Guttam
aque petiit: qui micas panis negauit.
App̃hendit eum qͣsi aqua inopia. Non
imnuto aque tunc illa inopia cõꝑat᷑.
quia mninferno cruciat: qui susceptos
inꝓfundis absorbens. solet lacus no¬
mine designari. Unde ꝑ ꝓpħam quoq

Expanded text:
pia.---Videamus nunc inopiam ardentis divitis, cujus tanta abundantia fuit epulantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficiestilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverat illic aestuanti nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtilissimo Dei judicio, quam magna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic agente tenacia usque ad subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petiit qui micas panis negavit.Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cetis hominib se ẽẽ letabat᷑. Dormit
& nicħ secum aufert: nicħ nimirum
de reb quas tenuit. Nam culpa rerum
simul ducit᷑. qm̃ius hic om̃ia ꝓquib
culpa ꝑpetrata ẽ relinquant᷑. Eat gͦ nũc
de acceptis reb tumeat. se seq suꝑ cet̾os

Expanded text:
prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, ses
Abbreviated transcription (Latin):
cum moreret᷑ secum culerat: si ad petentio
uocem cum iuiueret. sibi culisset. Nam
terrena om̃ia q̃ seruando amittimꝰ: lar¬
giendo seruamus. Patmonuunq nr̃m
retentum ꝑdit᷑: manet erogatũ Diu
enim cum reb nr̃is durare ñ possumus.
quia aut nos illas moriendo deserimꝰ:
aut ille nos uiuentes quasi deserunt ꝑe¬
undo. Agendum gͦ nob̃ẽ: ut res absolu¬
te ꝑituras. in ñ ꝑeuutem cogamꝰ tͣnsi¬
đr. cum dormierit aꝑit ocłos suos: ce
nicħ inueniet. Ut dormiamꝰ qͥppe ocłos
claudimꝰ: ⁊ euigilantes apimꝰ. S hac
inre qr homo ex anima constat & corꝑe.
cum uniꝰ pei somnꝰ dt̃: altius uigłie de¬
liber
monstrant᷑ : qr cum corpꝰ obdormiscit in
morte. tunc anuna uigilat inuera cog¬
nitione. Et dormit gͦ diues & ocłos a¬
ꝑit: quia cum carne morit᷑. eiꝰ anima ui¬
dere cogit᷑. quod ꝓuidere ꝯtempsit. Tunc
ꝓfecto inuera cognitione eiugilat: tunc
nichil ẽẽ conspicit quod cenebat. Tunc
seuacuam inuenit: que plenam rebus

Expanded text:
cum moreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras, in non pereuntem cogamus transidicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae monstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus
Abbreviated transcription (Latin):
re. &e postiodum recta p̃clicare: ne bo¬
uum sc̃e predicationis sem̃ plena ma¬
lis cordañ capiant. unde ad iheremi¬
am dr̃: ecce constitui te hodie suꝑ gs̃
ce regna. ut euellas ce destruas. et
edificet. prius ut euellat. & postmo¬
dum plantet: quia nequaqmͣ recte
u̾itatis fundam̃ tum ponit᷑: nͥ pͥus
erroris fabrica destruat᷑. beatus iob
postqͣm causas uniu̾salis eccłie a¬
micorum suoꝵ dictis. quasi contͣ
hereticoꝵ uerba respondit. eoꝵ ꝙ
elationem multimoda responsione
destruxit. iam docere se ꝑhibet: ut
uidelicet aꝑte uideat᷑ in his q̃ sub¬
didit recta plantare. in his uͦ que
p̃misit euulsisse ꝑu̾sa. Sequitur

Expanded text:
re, et postmodum recta praedicare, ne bore, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destruaedificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse perversa. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa si quis diligit mundum: ñ ẽ ca¬
ritas patͥs ineo. ucsi aꝑte dicat. U¬
triq se amores inuno corde ñ capiuit.
nec ineo seges suꝑne caritatis pul¬
lulat: in quo illam spine infime de¬
lectationis necant. Utq ip̃as ex hac
uifima delectatione nascentes. enu¬
merat punctiones: dicens. Qͥa om̃e
qd̃ inmundo ẽ concupiscentia carnis
que ñ ẽ ex patre. s ex mundo ẽ. Et mũ¬
dus transit: & ꝯcupiscentia eiꝰ. De¬
lectare gͦ indõ ypocrita ñ ualet qͥa
meius mente desideria suꝑna ñ ꝓde¬
unt: qm ꝓfecto spine t̾ren amoris
p̃munt. De quo apte subditur.
Et inuocare dminom̃i tempore. Tẽ
quippe din ypocta inuocat: cum hũc
terrenarum rerum tribulatio angͦ¬
tat. Nam cum in hoc scło effectum
quesite felicitatis inuen̾it: auctorem
qui hanc ip̃am felicitatem tͥbuit ñ re
quirit. Quia uͦut p̃diximus ẽẽ ars
docentium debet. ut in auditoꝵ suorum
mentib prius stideant ꝑu̾sa destrue¬

Expanded text:
Quia si quis diligit mundum, non est chaQuia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt, nec in eo seges supernae charitatis pullulat in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque ipsas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis  ex mundo est; et mundus transit, et concupiscentia ejus . Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris premunt. De quo apte subditur.Et invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non quirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destrue
Abbreviated transcription (Latin):
cta de suꝑno uidicio diligent exp̃ssa s̃.
quia & pͥꝰ dulcit uocat: & pꝰ modum tͥ¬
ribiliter increpat: & ad extremum in¬
retractabilit̾ damnat. Bñ gͦ d̾r. nun¬
quid clamorem eiꝰ exaudiet s. qndo
uen̾it suꝑ illum angustia: qr nimirũ
omĩs hypocͥta tunc remedium ñ in
moris ꝑdit. De ciius adhuc pͣuitate
te delectare. Qui enim t̾renarum reꝵ
amore uincit᷑: in dõ nullatenꝰ delectat᷑.
Else quidem sine delectatione anima
nunqͣm pocest. Nam aut infimis de¬
lectatur: aut suminis. Et qͣnto altiori
studio exeicet᷑ ad sũma: tanto maiori
fastidio torpescit ad infima. Quandoq
acͥori cura m ardescit ad infima. tanto
cepore dampnabili frigescit asũmis.
spinas amoꝵ scłarium. suꝑne carita¬
cis messem germinare ñ posse. pꝰ qm
et̾ni amoris semina ꝓferat. de audi¬
entium cordib. scã uerbi manu. amo¬
rum scłarium spinas eradicat diẽs.
Nolite dilig̾e mundum: neq ea que
inmundo sunt. Moxq sub iungit.

Expanded text:
no judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter increpat, et ad extremum inretractabiliter damnat. Bene ergo dicitur: Nunquid clamorem ejus audiet Deus, quando venerit super illum angustia? Quia nimirum omnis hypocrita tunc remedium in clamoris perdit. De cujus adhuc pravitate t charitas . Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis.spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Mox quippe subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰqm mens illius sem̃ gratiute u̾itatis
acciꝑet:. quib sentib p̃mebat᷑ erroris.
Qui prius inquit fui blasphemus. & ꝑ¬
secutor. & contumeliosus: s mĩam ꝯse
cutus sum: qr ignorans feci in incredu¬
uenti sumus: quid boni oꝑis dedimꝰ
qͦ acciꝑe eandem sapĩam mereremur:
Huius itaq sapĩe homo p̃cium nescit᷑.
qr quisqͥs abritis animalib rõnis
intellectu discretus ẽ: qm̃ suis me¬
ritis ñ sit saluatus intelligit᷑. nicħ
se dedisse boni oꝑis. ut ad fidem ueni¬
ret agnoscit. Quasi enim ad ꝑcipien¬
dam sap̃iam p̃cium dare ẽ: cognoscen¬
dum clm̃ actionis sue mercede p̃ue

Expanded text:
priusquam mens illius semen gratuitae veritatis priusquam mens illius semen gratuitae veritatis acciperet, quibus sentibus premeretur erroris: Qui prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misecutus sum, quia ignorans feci in increduventi sumus, quid boni operis dedimus quo accipere eamdem Sapientiam mereremur? Hujus itaque Sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam suis meritis non sit salvatus, intelligit; nihil se dedisse boni operis, ut ad finem veniret, agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est, ad cognoscendum Deum actionis suae mercede pe
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs inysticis sensib plenꝰ. ad alianos
intelligenda transiittit: ut ñ creatã
rimenur: eautiq que secunt᷑ om̃i¬
no sunt digna despectur: si ex sola
historica narratione pensent᷑. Paulopꝰ
nanq dicit. Hon a dequabitur ei
aurum uł iitrum. Et cum sicut no¬
iuimus uitrum longe atq dissimilit̾
auro sit uiliꝰ. cur post auri nom̃ metal¬
li utiq p̃ciosi. ꝓim̃sa laude uitrum
quoq dixit sapientie ñ equari Ip̃a gͦ
littere difficultate compellimur: ut
ad sententias horum u̾borum mysticaᷤ
de qua ꝑsalomonem scͥptum ẽ. sapĩa
edificauit sͥ domum. & de qͣ psalmista
Eo scilicet loquencli gn̾e. qͦ mnangusti¬
re quilq dep̃bensus. cum remedium
subuentionis ñinuenit: fateri solet
quia quid faciat nescit. Huiꝰ gͦ sapĩe
quo illam ꝑcipiat ñ inuenire. Ad hoc
nanꝙ p̃cium damus: ut eiꝰ uice rẽ qm
appetimus possidere debeamꝰ. Qͥdͥ autẽ
nos dedimus ut hanc sapĩam q̃ xp̃c

Expanded text:
sanctus mysticis sensibus plenus ad alia nos sanctus mysticis sensibus plenus ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam, rimemur, ea utique, quae sequuntur, omnino sunt digna despectui, si ex sola historica narratione pensentur: nam paulo post dicit: « Non ad aequabitur ei aurum, vel vitrum. Et cum sicut novimus vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius; cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude, vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae dificultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas De qua per Salomonem scriptum est: Sapientia aedificavit sibi domum ; et de qua Psalmista eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque deprehensus, cum remedium subventionis non invenit, fateri solet quia quid faciat nescit. 62. Nullius bonquo illam percipiat non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem quam appetimus possidere debeamus. Quid autem nos dedimus ut hanc sapientiam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum prĩ ẽ. quod duo sibi ꝓpo xx.¬
suit: & duo subclidit respondendo. Ad
id nanq quod suꝑus dixit. sapĩa uͦ
ubi inuenitur. & quis ẽ locus incel¬
ligentie. isto u̾su respondit. Abyssus
dicit ñ ẽ inme: & mare loquit᷑ nõ ẽ
mecum. Ad id uͦ quod dixerat. nescit
homo p̃cium eiꝰ nec inuenit᷑ in cerra
suauiter iuuentium: inferiorẽ uersũ
reddidit dicens. Non dabit᷑ aurum
obricum ꝓea. nͨ appendet᷑ argentum
incominutatione eiꝰ. Ad utraq gͦ
respondit: s augendo que obiecerat
ñ soluendo. Cum sapientie nanq
locum quereret. ac deude inferiꝰ
responideret. abyssus dicit ñ ẽ in
me: ñ ubi ẽet. s ubi ñẽet indic auic.
Ruesum cũ ab homine eiꝰ p̃cium di¬
ceret ignorari. atq ad hoc inferius
redderet᷑. ñ dabitur aurum obrirũ
ꝓea: ñ quid ẽẽt eus p̃cium. s quid
ñ ẽẽt ostendit. Cunctis aut̃ liquet.
quod neq hec humana sapĩa. uł de¬
ueri loco. uł emi diuctiis põt. Sr uir

Expanded text:
Notandum prius est quod duo sibi proposuit, et duo subdit respondendo. Ad id namque quod superius dixit: Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Isto versu respondit: Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ad id vero quod dixerat: Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium, inferiorem versum reddidit, dicens: Non danec appendetur argentum in commutatione ejus. Ad utraque ergo respondit, sed augendo quod objecerat, non solvendo. Cum sapientiae namque locum quaereret, ac deinde inferius responderet: Abyssus dicit: Non est in me, non ubi esset, sed ubi non esset indicavit. Rursus cum ab homine ejus pretium diceret ignorari, atque ad hoc inferius redderet: Non dabitur aurum obrysum pro ea, non quid esset ejus pretium, sed quid non esset ostendit. Cunctis auquod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest; sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium definitionẽ sermo diruat᷑ cum
aufert: aꝑit ocłos suos ⁊ nicħ inueniet.
Cui numirum sententie psalmista ꝯci¬
nens dicit. Turbati sunt om̃s insipientes
corde. Dormierunt somnũ suum &e nicħ
b sius. Ut enĩ in sua manu diuites post
mortem quicqͣm inueniant: eis añ mor¬
tem dr̃ : diuitias suas inquoꝵ manib

Expanded text:
omnium definitionem sermo derivatur, cum omnium definitionem sermo derivatur, cum aufert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum suum, et nihil e, etc.--Ut in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur, divitias suas in quorum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpendo edificat. Nec meliori po¬
tuit cõparatione hereticꝰ demonstrari
qui locum sue ꝑfidie ñ nisi inm̃tib
quas corruꝑit facit: qui etiã seqͣces
suos. ab et̾no ẽẽ igne lib̾os. pollicetur.
Spondet qͥ ppe eis refrig̾ium quietis e¬
t̾ne: s u̾ba eius soliditatẽ ñ ħnt: qͥa
plenitudine u̾itatis carent. Uñ sub¬
uingit᷑. Et sicut custos fecit um¬
bracłm. Umbracłm nanq eustodis.
nullo fundam̃to solidat᷑: s tempore
mox transeunte destruit᷑. Et ꝓmissa
ab hereticis requies cum tp̃r destru¬
itur: que post hanc uitam nullatenꝰ
inuenit᷑. Et qr sepe ħetici in otemptu
unu̾isalis eccłie potentũ scłi patro¬
ciniis fulciunt᷑: eisq diuites ꝓtec¬
tione atq administratione qͣnta p̃¬
ualent opitulari ñ cessant: ip̃e etiã
quilibre diues eout conditorẽ suũ
reb cemporalib intumescens. sc̃ĩ uiri
nunc sententia tangit᷑: acq aspeciali be¬
reticorum int̾itu. ad generalem elatoꝵ

Expanded text:
corrumpendo aedificat. Nec meliori potuit comparatione haereticus demonstrari, qui locum suae perfidiae non nisi in mentibus quas corruperit facit, qui etiam sequaces suos ab aeterno igne liberos esse pollicetur. Spondet quippe eis refrigerium quietis aeternae; sed verba ejus soliditatem non habent, quia plenitudine veritatis carent. Unde subjungitur: Et sicut custos fecit umbraculum. Umbraculum namque custodis nullo fundamento solidatur, sed tempore mox transeunte destruitur. Et promissa ab haereticis requies 568 cum tempore destruitur, quae post hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe haeretici in contemptu universalis Ecclesiae potentum saeculi patrociniis fulciuntur, eisque divites protectione atque administratione quanta praevalent opitulari non cessant, ipse etiam quilibet contra conditorem suum rebus temporalibus intumescens sancti viri nunc sententia tangitur, atque ab speciali haereticorum interitu ad generalem elatorum
Abbreviated transcription (Latin):
sib p̃ceptoꝵ. filii aut̃ uiolentoꝵ sunt.
sequaces hereticoꝵ: qui dum eoꝵ er
rori ꝯsentiunt: quasi ex eoꝵ p̃dica¬
tione generant᷑. S multiplicati in
gladio erunt: qr qmͣius m imm̃sa
multitudine inꝑdita lib̾tate suces¬
cunt. uenturi cam̃ uidicis sententia
feruint᷑. Uñ ꝑ moysen đns dic̃. Gla-¬
dius m̃s manducabit carnes. Dĩ e¬
nim gladius carnes comedit: qr in
extremo iudicio eiꝰ sententia eos qui
carualit̾ sapunt occidit. Qua iuire
querendum ẽ curdicat᷑: qd̾ hanc part̾e
atq hereditatẽ suam p᷑ui ab om̃ipotẽ¬
te ꝑcipiunt. S recte ꝯsiderantib liqͦt
acta uiste iu dicare: ut diuina sña or¬
dinet inpena: quos inordinata sua
actio traxit ad culꝑam. De quib apce

Expanded text:
sibus praeceptorum, filii autem violentorum sunt sibus praeceptorum, filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum errori eorum consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescunt, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt.acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poena, quos inordinata sua actio traxit ad culpam. » Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
culpe cumulum hostes suos sc̃a
eccłia ꝑhibre. & scire quod sequi de¬
beant: & sequi nolle qd̾ seuint. De
in infernum uiuentes. Uiui sunt:¬
qui sentiunt que erga illos fiunt.
Mortui enĩ nec sciunt om̃ino nͨ senti¬
unt. Mortui itaq qui ñ sentiunt. pro
nescientib: uiuentes uͦ qui sentiunt. ꝓ
scientib poni solent. Uuentes gͦ ẽ mnͣ
infernum descend̾e: scientes sentientes
q peccare. Sequit᷑. Hec ẽ pars hõis
impii apud d̃m. & hereclitas iuolen¬
torum: qmͣ ab om̃ipotente suseipient.
Qm ꝓfecto partem hereditatemq ꝓ.u.¬
cinus insinuat: cum subiungit.Si¬
multiplicati fuerint filii eiꝰ. in gladio
erunt: & nepotes eiꝰ ñ saturabunt᷑ pa¬
ne. Non absurde impii uocant᷑ ħetici:
quiꝑerrorem praui dogiatis. acog¬
nitione sunt u̾itatis alieni. Quos se¬
quenti u̾bo õe uiolentos appellat: qͥ
ta continentes: ad intellectũ pͤuum
conant᷑ uiolent̃ inflectere. Uiolenti
gͦ sunt. & si ñ reb hominum: certe sen¬

Expanded text:
e cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire, quod sequi debeant, et sequi nolle, quod sciunt. Dein infernum viventes. Vivi sunqui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt, pro nescientibus; viventes vero qui sentiunt, pro scientibus poni solent. Viventes ergo in infernum descendere: VERS. 13. Haec est pars hominis impii apud Deum, et haereditas violentorum quam ab omnipotente suscipient. - Quam profecto partem haereditatemque protinus insinuat, cum subjungitmultiplicati fuerint filii ejus, in gladio erunt, et nepotes ejus non saturabuntur pane. - Non absurde impii vocantur haeretici qui per errorem pravi dogmatis a cognitione veritatis sunt alieni. Quos sequenti verbo etiam violentos appellat: quita continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, etsi non rebus hominum, certe sen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspera recipit. seq ãmalis actib
nec donorum largitate cõpescit:
ꝓsperari quidem conspicitur: s rea¬
tu ꝑpetue maledictionis sigatur.
Unde recte nunc dicitur. maledicta
sic pars eius interra : quia & si ad tẽ¬
pus benedicitur: in reatu tamen ma¬
ledictiones denetur. De quo aꝑte
subditur. Nec ambulet ꝑuuam ui¬
nearum. Uia nanq uinearum: ẽ
rectitudo eccłiarum. Qua inre siue
herecicum. seu carnalem quempiã
nil obstat intelligi: quia uia uine¬
arum. idest rectitudo. eccłiarum a¬
nctitur: dum uł fides recta uł rec¬
titudo iusticie non tenet᷑. Iue nan
q ꝑuiam iunearum ambulat: qͥ
sc̃e uniuersales eccłie predicatio¬
nen pensans: neꝙ afidei. neq abo¬
norum actuum rectitudine decli¬
nat. Inuiam quippe uinearum am¬
bulare est: sc̃e eccłie patres uelut
dependentes botros aspicere. quo¬
rum uerbis dum intendit: inlabo¬
re itineris amore debriatur et̃ni¬
tatis. Sequitur. Ad nimium¬

Expanded text:
prospera recipit, seque a malis actibus prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit, prosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
aura luxurie: nunc aura iniudie: nc̃
aura fallacie ꝑtrahit. Suꝑ faciem gͦ
a que leius est is: quẽ cũ qͥlilir uentus
erroris inuenerit. impellit. Unde be¬
ne quoq ꝑpsalmistam clicitur. Ds̃
meus pone illos ut rotam: ce sieut
stipulam ante faciem uenti. Ut ro¬
ta quippe ponuntur iniqui: qui in
cireuitu laboris missi. dum ea que
aute sunt negligunt. & ea que dese¬
renda sunt sequuntur: ex posterio¬
rib eleuant᷑. & in anteriorib cadũt.
Qui recte quoq stipule ante faciem
uenti comparantur: qui a irruente
aura temptationis dum nulla sub¬
nixi sunt ratione grauitatis: ele¬
uantur ut corruant. Et sepe eo se
alicuius meriti existere existimãt.
quo eos malta flagus erroris por¬
uam iunearum. Quisquis inui¬
ta presenti recta agit & aduersa
sustinet: laborare quidem aduer¬
sitate cernitur: s ad benedictionẽ
hereditatis ꝑpetue consuminatur.
Qiusquis uͦ ꝑuersa agit. & tamen

Expanded text:
aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris porviam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen