comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundo sumꝰ. cũ genere humano carnis
equalitate coniungim᷑: sed sp̃u separam᷑.
ltaq donec corrupdiuũ hoc induat in¬
corruptionẽ. ⁊ mortale hoc accipiat im¬
mortalitatẽ. ⁊ sp̃s nos ꝑducat ad dm̃ pa¬
trem : quecũq sunt carnis incõmoda. st̃
nobis cũ humano genere cõmunia. Sic
cũ fȩtu sterili t̾ra ieruna est. neminẽ fa¬
mes separat ÷ sic cũ irruptione hostili ci¬
uitas aliqua possessa ẽ: om̃s simul cap¬
tiuitas uastat. Et qͣndo imbrem nubila
serena suspendunt: om̃ib siccitas una ẽ:
⁊ cũ nauem scopulosa saxa confringunt.
nauigantib naufragiũ sine exceptione.
cõmune ẽ. Et oculoꝵ dolor. ⁊ impecus
febriũ. ⁊ omiũ ualitudo mẽbroꝵ. cũ cȩt̾is
cõmunis ẽ nob̃: qͣmdiu portatur in scło
caro ista cõmunis.Quin immo.siqua
conditione. siqua lege crediderit. xp̃ianꝰ.
cognoscat. ⁊ teneat. esciat plus sͥ qũa
cȩt̾is in scło laborandũ: cui magis sit cũ

Expanded text:
mundo sumus, cum genere humano carnis mundo sumus, cum genere humano carnis aequalitate coniungimur, spiritu separamur. itaque donec corruptiuum istud induat incorruptionem, et mortale hoc accipiat inmortalitatem, et spiritus nos perducat ad Deum patrem, quaecumque sunt carnis incommoda sunt nobis cum humano genere communia. sic cum fetu sterili terra ieiuna est, neminem fames separat: sic cum inruptione hostili ciuitas aliqua possessa est, omnes simul captiuitas uastat, et quando imbrem nubila serena suspendunt, omnibus siccitas una est, et cum nauem scopulosa saxa confringunt nauigantibus naufragium sine exceptione commune est, et oculorum dolor et impetus febrium et omnium ualitudo membrorum cum ceteris communis est nobis, quamdiu portatur in saeculo caro ista communis. Quin immo si qua condicione, qua lege crediderit christianus noscat et teneat, sciet plus sibi quam ceteris in saeculo laborandum, cui magis sit cum
Abbreviated transcription (Latin):
do ad patrem : docenᷤ ⁊ ostendens. cũ cari
qͦs diligimꝰ de seculo exeunt. gauden¬
dum potiꝰ esse qͣm dolendũ. Cuiꝰ rei
memor beatꝰ apłs paulus. in epła sua
ponit ⁊ dicit michi uiuere xp̃c est. ⁊
mori lucrũ: lucrũ maximũ cõputans.
iam scł̃arib laqueis ñ deneri. iam nullis
peccatis ⁊ uiciis carnis obnoxiũ fieri:
exemptũ p̃ssuris angentib ⁊ uenenatiᷤ
diaboli faucib liberatũ. ad leticiã salutis
et̃ne xp̃o uocante ꝓficisci. At enĩ qͣsdam
mouet. qͥd equalit̃ cũ gentilitꝰ nr̃os mor¬
bi istius ualitudo corripiat ÷ quasi ad
hoc crediderit xp̃ianus. ut immunis
a contactu maloꝵ. mundo ⁊ scło felicit̃
ad fut᷑am leticiam reseruetur. Mouec
qͦsdam: qͦd sit nobis cũ cȩt̾is mortalitas
ista cõmunis. Quid enĩ nob̃ in hoc
mundo ñ cõmune cũ cȩteris: qͣmdiu ad¬
huc scđm legem pͥmȩ natiuitatis manet
caro ista cõmunis: Quoadusq istic in

Expanded text:
uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum. cuius rei memor beatus apostolus Paulus in epistula sua ponit et dicit: mihi uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum maximum computans iam saeculi laqueis non teneri, iam nullis peccatis et uitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris angentibus et uenenatis diaboli faucibus liberatum ad laetitiam salutis aeternae Christo uocante proficisci. At enim quosdam mouet quod aequaliter cum gentilibus nostros morbi istius ualitudo corripiat: quasi ad hoc crediderit christianus, ut immunis a contactu malorum mundo et saeculo feliciter ad futuram laetitiam reseruetur. mouet quosdam quod sit nobis cum ceteris mortalitas ista communis. quid enim nobis in hoc mundo non commune cum ceteris, quamdiu adhuc secundum legem primae natiuitatis manet caro ista communis ? quoadusque istic in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssuras. ⁊ pugnaᷤ⁊ lacͥmas mundi : ⁊ ñ
festinare potiꝰ ad gaudiũ. qͦd nunꝗͣ pos¬
fides deest: quia nemo credit uera esse
que ꝓmittit ds̃ qui uerax est: cuiꝰ sermo
credentib ȩt̃nus ⁊ firmus ẽ. Si tibi uir
grauis ⁊ laudabilis aliqͥd polliceretur.
haberes pollicenti fidem: nec te falli aut
decipi ab eo crederes. quẽ stare in sermo¬
nibus atq in actib suis scires. Ds̃ tecũ
loquitur:⁊ tu m̃te incredula ꝑfidus
fluctuas: Ds̃ de hoc mundo recedenti
immortalitatẽ atq ȩt̃nitatẽ pollicetur:
⁊ tu dubitas: Hoc est dm̃ om̃ino ñ nos¬
se: hoc est xp̃m credendi magistrũ. pec¬
tutũ. fidem in domo fidei ñ habere. Qn¬
tum ꝓsit exire de scło: xp̃c ipse salutis
atq utilicatis nr̃ȩ magister ostendit
Qui cũ discipuli eiꝰ contristarent᷑ qͥd se
iam diceret recessurũ. locutus ẽ ad eos di¬
cens: si me diligeretis gauderetis. qm̃ ua

Expanded text:
pressuras et poenas et lacrimas mundi et non pressuras et poenas et lacrimas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numquam posfides deest, quia nemo credit esse uera quae promittit Deus qui uerax est, cuius sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris ? Deus de hoc mundo recedenti inmortalitatem adque aeternitatem pollicetur, et dubitas? hoc est Deum omnino non nosse, hoc est Christum credendi magistrum pecia constitutum fidem in domo fidei non habere. Quantum prosit exire de saeculo Christus ipse salutis adque utilitatis nostrae magister ostendit: qui cum discipuli eius contristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uinolentia inuitat. Inindia concordiã
rũpit: amicitiã zelus abscidit. Cogeris
maledicere. qͦd diuina lex ꝓhibet: com¬
pelleris iurare. qͦd ñ licet. Tot ꝑsecutio¬
nib animꝰ cotidie qͥuatitur. dot ꝑiculis
pectus urgetur÷ ⁊ delectat hic int̾ dia¬
boli gladios diutiꝰ stare: cũ magis concu¬
piscendũ sit ⁊ optandũ. ad xp̃m subueni¬
ente uelociꝰ morte ꝓperare. ipso instru¬
ente ⁊ dicente. am̃ am̃ dico uob̃. q̃m uos
plorabitis ⁊ plangetis. scłm aut̃ gaudebit:
uos tͥstes eritis. s tristicia ur̃a in leticiam
ueniet. Quis ñ t̾sticia carere exoptet:
Quis ñ ad leticiã uenire festinet: Qñ
autẽ in leticiã ueniat nr̃a tͥsticia: dñs
denuo ipse declarat dicens. Iterũ uide¬
bo uos.⁊ gaudebit cor ur̃m: ⁊ gaudiũ
ur̃m nemo auferet a uobis. Cũ gͦ xp̃m
uidere. gaudere sit. nec possit ẽe gaudi¬
um nr̃m. nisi qͥs uiderit xp̃m ⁊ que ce¬
citas animi. queue dem̃da est. amare

Expanded text:
uinolentia inuitat, inuidia concordiam uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. cum ergo Christum uidere gaudere sit nec possit esse gaudium nostrum nisi quis uiderit Christum, quae caecitas animi quaeue dementia est amare
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe seruis dĩ pacem. tc̃ lib̃am. tunc tͣnquil¬
lam quietem. qͣndo de istius mundi tur¬
bimibus extract᷑i. sedis ⁊ securitatis ec̃nȩ
portũ pecimꝰ: qͣndo expuncta hac mor¬
te. ad immortalitatẽ uenimꝰ. Illa ẽ enĩ
nr̃a pax: illa fida tͣnquillitas ⁊ illa sta¬
bilis ⁊ firma ⁊ ꝑpetua securitas. Cete¬
rum qͥd aliud in mundo. qͣm pugna
aduersũ diabolũ cotidie geritur: qͣm
adu̾sũ iacula eius ⁊ dela. conflict᷑atiõib
assiduis dimicatur: Cũ auaricia nob̃.
cũ impudicidia. cũ ira. cũ ambitione.
congressio est: cũ carnalib uiciis. cũ il¬
lecebris scłaribus. assidua ⁊ molesta lu¬
ctatio est. Obsessa mens hominis.⁊ un¬
diq diaboli infestatione uallata: uix
occurrit singulis. uix resistit. Si auari¬
cia ꝓstrata est: exurgit libido. Si libido
cõpressa ẽ: succedit ambitio. Si ambitio
contẽpta ẽ: ira exasꝑat : inflat suꝑbia:

Expanded text:
esse semis Dei pacem, tunc liberam, tunc tranquilesse semis Dei pacem, tunc liberam, tunc tranquillam quietem, quando de istis mundi turbinibus extracti sedis et securitatis aeternae portum petiuimus, quando expuncta hac morte ad immortalitatem uenimus. illa est enim nostra pax, illa fida tranquillitas, illa stabilis et firma et perpetua securitas. Ceterum quid aliud in mundo quam pugna aduersus diabolum cotidie geritur, quam aduersus iacula eius et tela conflictationibus adsiduis dimicatur? cum auaritia nobis, cum inpudicitia, cum ira, cum ambitione congressio est, cum carnalibus uitiis, cum inlecebris saecularibus adsidua et molesta luctatio. obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix occurrit singulis, uix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia,
Abbreviated transcription (Latin):
timere: qui ad xp̃m nolit ire. Eius est
ad xp̃m nolle ire: qͥ se ñ credat cũ xp̃o
inciꝑe regnare. Scriptũ est: iustũ fide
unuere. Si iustus es. ⁊ fide uiuis. si ue¬
re in dm̃ credis ⁊ cur ñ cũ xp̃o futurus.
⁊ de dñi pollicitatione securus. qͦd ad
xp̃m uoceris amplecteris ⁊ ⁊ quod dia¬
bolo careas gratularis: Symeon de¬
niq ille iustus. qͥ uere iustus fuit. qui
fide plena di p̃cepta seruauit: cũ ei di¬
uinitus responsũ fuisset. qͦd ñ ande mo
in templũ cũ matre uenisset: agnouit
in sp̃u natũ esse iam xp̃m. de quo sibi
fuerat ande p̃dictũ. Quo uiso sciit
se cito ẽẽ moriturũ. Letus itaq de mor¬
te iam ꝓxima. ⁊ de uicina accersione
securus. accepit in manib puerũ: ⁊ be¬
nedicens dm̃ exclamauit ⁊ dixit. Hẽ
dimitte seruũ tuũ dñe. scdm uerbũ tuũ
in pace. quia uidert̃ oculi mei salutare
tuũ : ꝓbans scilicet atq contestans. tunc

Expanded text:
timere qui ad Christum nolit ire. eius est timere qui ad Christum nolit ire. eius est ad Christum nolle ire qui se non credat cum Christo incipere regnare. Scriptum est: iustum fide uiuere. si iustus es et fide uiuis, si uere in Deum credis, cur non cum Christo futurus et de Domini pollicitatione securus, quod ad Christum uoceris amplecteris et quod diabolo careas gratularis? Simeon denique ille iustus qui uere iustus fuit, qui fide plena Dei praecepta seruauit, cum ei diuinitus responsum fuisset quod non ante moin templum cum matre uenisset, agnouit in spiritu natum esse iam Christum, de quo sibi fuerat ante praedictum: quo uiso sciuit se cito esse moriturum. laetus itaque de morte iam proxima et de uicina arcessitione securus accepit in manus puerum et benedicens Deum exclamauit et dixit: nunc diI:ųittis seruum tuum, Domine, secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutarem tuum, probans scilicet adque contestans tunc
Abbreviated transcription (Latin):
di trepidatio nulla sit nobis. nulla tur¬
batio: qͣndo hȩc uentura p̃dixerit dñs
ꝓuidȩ uocis hortatu instruens ⁊ docens.
⁊ p̃parans atq corroborans eccłiȩ suȩ
ppłm. ad omnẽ tolerantiã futuroꝵ. Bel¬
la ⁊ fames. ⁊ t̾remotus. ⁊ pestilentias ꝑ
loca singula exurgere p̾̃nuntiauit ⁊ ce¬
cinit ⁊ ne inopiatus nos ⁊ nouus rerũ
infestantium metus quateret. magis ac
magis in nouissimis tẽporib aduersa
crebrescere.ande p̃monuit. Fiunt ecce
quȩ dicta sunt. Et quando fiunt que
ante p̃dicta sunt: sequunt᷑ ⁊ quecunq
ꝓmissa st̃: dño ipso pollicente ⁊ dicente.
Cum aut̃e uideritis hȩc omia fieri: sci
amissa: mundo tͣnseunte iam ueniunt:
iam terrenis cȩlestia.⁊ magna paruis.
⁊ cadiicis ȩt̃na succedunt. Quis hinc
anxietatis ⁊ sollicitudinis locus ẽ: qͥs
int̾ hȩc trepidus ⁊ mestus ẽ. nisi cui
spes ⁊ fides deest: Eius est enĩ mortẽ

Expanded text:
di trepidatio nulla sit nobis, nulla turdi trepidatio nulla sit nobis, nulla turbatio, quando haec uentura praedixerit Dominus prouidae uocis hortatu instruens et docens et praeparans adque corroborans ecclesiae suae populum ad omnem tolerantiam futurorum: bella et fames et terrae motus et pestilentias per loca singula exurgere praenuntiauit et cecinit, et ne inopinatus nos et nouus rerum infestantium metus quateret, magis ac magis in nouissimis temporibus aduersa crebrescere ante praemonuit. fiunt ecce quae dicta sunt, et quando fiunt quae ante praedicta sunt sequentur et quaecumque promissa sunt Domino ipso pollicente et dicente: cum autem uideritis haec omnia fieri, scitamissa mundo transeunte iam ueniunt: iam terrenis caelestia et magna paruis et caducis aeterna succedunt. quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? quis inter haec trepidus et maestus. est nisi cui spes et fides deest? eius est enim mortem
Abbreviated transcription (Latin):
t si apud plurimos ur̃m
fr̃s dilectissimi mens soli¬
da est. ⁊ fides firma. ⁊ am¬
ma deuota. quȩ ad p̃sen¬
tis mortalitatis copiam ñ mouetur. sed
tanqͣm petra fortis ⁊ stabilis. turbidos
impetus mundi. ⁊ uiolentos scł̃i fluct̾us
frangit potius ipsa nec frangitur. ⁊ tẽpta¬
tionib ñ uincitur s ꝓbatur : tam̃ quia
animadũto in plebe qͦsdam uel imbecil¬
litate animi. uł fidei paruitate. uł dul¬
cedine scłaris uitȩ. uł sexus molliciȩ. uł
qͦd magis ẽ ueritatis errore. minꝰ stare
fortiter. nec pect̾oris sui diuinũ atq in¬
uictum robur exercere: dissimulanda
res ñ fuit nec tacenda: qͦminus in qͣntũ
nr̃a mediocritas sufficit. uigore pleno
⁊ sermone de dñica lectione concepto.
delicate m̃tis ignauia cõprimatur: ⁊
qui homo dĩ ⁊ xp̃i ẽẽ iam cȩpit. deo ⁊
xp̃o dignus habeatur. Agnoscere enim
positus in cȩlestib castris diuina iam
sꝑat ÷ ut contra ꝓcellas ⁊ turbines mun¬

Expanded text:
tsi apud plurimos vestrum, fratres dilectissimi, mens solida est et fides firma et anima devota, quae ad praesentis mortalitatis copiam tamquam petra fortis et stabilis turbidos impetus mundi et uiolentos saeculi fluctus frangit potius ipsa nec frangitur, et temptationibus non uincitur sed probatur, tamen quia animaduerto in plebe quosdam uel inbecillitate animi uel fidei paruitate uel dulcedine saecularis uitae uel sexus mollitie uel, quod magis est, ueritatis errore minus stare fortiter nec pectoris sui diuinum adque inuictum robur exerere, dissimulanda res non fuit nec tacenda, quominus quantum nostra mediocritas sufficit uigore pleno et sermone de dominica lectione concepto delicatae mentis ignauia conprimatur et qui homo Dei et Christi esse iam coepit Deo et Christo dignus habeatur. Agnoscere enim positus in caelestibus castris diuina iam sperat, ut ad procellas et turbines mun
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ nocte cooꝑtas diuitũ mentes
qua radione defendimꝰ. qua excusatione
purgamꝰ. qui diaboli seruis minores su-¬
mus: ut xp̃o pro p̃cio passionis ⁊ sangui¬
nis.uicem nec in modicis rependamus:
Precepta ille nobis dedit. qͥd facere ser¬
uos eius oporteret instruxit ⁊ oꝑantib
premiũ pollicitus. suppliciũ sterilib cõ¬
minatus. sendentiã suã ꝓtulit: qͥd iudi¬
cat᷑us sit ante p̃dixit. Que pocest ex¬
cusadio esse cessanti. quȩ defensio steribi:
nisi qͦd ñ faciente seruo qͦd p̃cipitur. dñs
faciet qͦd minatur: Qui ⁊ dicit. Cũ
uenerit filiꝰ hõis in claritate sua. ⁊ om̃s
angłi cũ eo. tunc sedebit in throno cla¬
ritatis suȩ. ⁊ colligentur ante eũ omnes
gentes ⁊ ⁊ segregabit eos ab inuicem quẽ¬
admodũ pastor segregat oues ab hedis:
⁊ statuet oues ad dexterã suã. hedos aut̃
ad sinistram. Tunc dicet rex eis qͥ ad
dexteram suã sunt. Uenite benedicti

Expanded text:
tenebrarum nocte coopertas diuitum mentes tenebrarum nocte coopertas diuitum mentes qua ratione defendimus, qua excusatione purgamus? qui diaboli semis minores sumus, ut Christo pro pretio passionis et sanguinis uicem nec in modicis rependamus. praecepta ille nobis dedit, quid facere seruos eius oporteret instruxit, operantibus praemium pollicitus et supplicium sterilibus comminatus sententiam suam protulit, quid iudicaturus sit ante praedixit. quae potest excusatio esse cessanti, quae defensio sterili? nisi quod non faciente seruo quod praecipitur Dominus faciet quod minatur. qui et dicit: cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab inuicem quemadmodum pastor segregat oues ab haedis, et statuet oues a dextera sua, haedos autem a sinistra. tunc dicet rex eis qui a dextera sua sunt: uenite benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
suis uel obligatis in muneris cõparatio¬
ne uel uenditis. ac nisi his edicio hone¬
sta successerit. conuitus ac sibilis eiciun¬
tur: ⁊ furore populari nonnunqͣm pe¬
ne lapidantur. Tuos tales munerarios
xp̃e demonstra. illos diuites. illos copio¬
sis opibus affluentes: an in ȩccłia p̃siden¬
te ⁊ spectante de. eiꝰmodi munꝰ edant.
oͥpigneratis uł distractis rebus suis: im¬
mo ad cȩlestes thesauros mutata in me¬
lius possessione tͣnslatis. In istis mune¬
ribus meis caducis atq t̾renis. nemo
pascitur. nemo uestitur: nemo cibi ali¬
cuius aut potus solatio sustinetur: cun¬
ct̃a int̃ furorem edentis ⁊ spectantis er¬
rorem. prodiga ⁊ stulta uoluptatũ fru¬
strantiũ uanitate deꝑeunt: illic in pau¬
ꝑibus tuis. tu uestiris ⁊ pasceris. Tu
ȩternã uitam oꝑantib polliceris ⁊ ⁊ uix
tui meis ꝑditis adequantur: qui ade di¬
uinis mercedib ⁊ p̾miis celestib hono¬

Expanded text:
suis uel obligatis in muneris comparatiosuis uel obligatis in muneris comparationem uel uenditis: ac nisi editio honesta successerit, conuiciis ac sibilis eiciuntur et furore populari nonnumquam paene lapidantur. tuos tales munerarios, Christe, demonstra, illos diuites, illos copiosis opibus afluentes, an in ecclesia praesidente et spectante te eiusmodi munus edant obpigneratis uel distractis rebus suis, immo ad caelestes thesauros mutata in melius possessione translatis. in istis muneribus meis caducis adque terrenis nemo pascitur, nemo uestitur, nemo cibi alicuius aut potus solacio sustinetur. cuncta inter furorem edentis et spectantis errorem prodiga et stulta uoluptatum frustrantium uanitate depereunt. illic in pauperibus tuis tu uestiris et pasceris, tu aeternam uitam operantibus polliceris: et uix tui meis perdentibus adaequantur qui a te diuinis mercedibus et praemiis caelestibus hono
Abbreviated transcription (Latin):
nec captatur inanis ⁊ tẽporarius fauor
uulgi. sed ꝑpetuũ prȩmiũ regni celestis
accipitur. Atq ut pigros ⁊ steriles ⁊
cupiditate nũmularia nichil circa fru¬
ct̾um salutis oꝑantes. magis pudeat.
ut plus conscientiã sordidam. dedecoris
ac turpitudinis suȩ rubor cedat ⁊ ponat
unusquisq ante oculos suos diabolum
cũ seruis suis idest cũ ppło ꝑditionis ac
mortis. in mediũ prosilire: plebem xp̃i.
p̃sente ⁊ iudicante ipso. cõparationis exa¬
mine. ꝓuocare dicentem. Ego ꝓ istis qͦs
mecũ uides. nec alapas accepi. nec flagel¬
la sustinui. nec crucem ꝑtuli. nec sangui¬
nem fudi. nec familiã meã precio passio¬
nis ⁊ cruoris redemi. sed nec regnum
illis celeste ꝓmitto. nec ad para: disum
restituta immortalitate denuo reuoco:
⁊munera mͥ quã preciosa. qͣm grandia.
qͣm nimio ⁊ longo labore quesita sũptu¬
osissimis apparatib comparant: rebus

Expanded text:
nec captatur inanis et temporarius fauor nec captatur inanis et temporarius fauor uulgi, sed perpetuum praemium regni caelestis accipitur. Adque ut pigros et steriles et cupiditate nummaria nihil circa fructum salutis operantes magis pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris ac turpitudinis suae rubor caedat, ponat unusquisque ante oculos suos diabolum cum semis suis id est cum populo perditionis ac mortis in medium prosilire, plebem Christi praesente et iudicante ipso comparationis examine prouocare dicentem: ego pro istis quos mecum uides nec alapas accepi nec flagella sustinui nec crucem pertuli nec sanguinem fudi nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi, sed nec regnum illis caeleste promitto nec ad paradisum restituta immortalitate denuo reuoco: et munera mihi quam pretiosa, quam grandia, quam nimio et longo labore quaesita sumptuosissimis apparatibus conparant rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. erit respectus oꝑum duoꝵ. Ex
substantia tua fac elemosinã: ⁊ noli
au̾dere faciem tuã ab ullo inope. Ita
fiet: ut nec a de auertatur facies dei.
Prout habueris fili sic fac. Si tͥ fuerit
copiosa substantia: plus ex illa fac elemo¬
sinam. Si exiguũ habueris: ex hoc ip¬
so exiguo cõmunica. Et ne timueris
cũ facis elemosinã: prȩmiũ bonũ repo¬
nis tͥ in diem necessitatis: quia elemosi¬
na a morte liberat. ⁊ ñ patitur ire in
tenebras. Munus bonũ est elemosina.
spectante celebratur: Si in gencilium
munere grande ⁊ copiosũ uidecur ꝓcon¬
sules uel imꝑatores habere p̃sentes.⁊
apparatus ac sũptus apud munerarioᷤ
maior est ut possint placere maiorib:
⁊ apparatus uberior ⁊ sũptus largior
exhibendus ẽ. ubi ad spectaculũ conue¬
nunt geloꝵ uirtutes. conueniunt angłi
om̃s: ubi munerario ñ quadriga uel
consulatus petitur. sed uita ec̃na p̾statur:

Expanded text:
ritate erit respectus operum tuorum. ex ritate erit respectus operum tuorum. ex substantia tua fac eleemosynam et noli auertere e faciem tuam ab ullo paupere. ita fiet ut nec a te auertatur facies Dei. prout habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam. si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica. et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum reponis tibi in diem necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat et non patitur ire in tenebras. munus bonum est eleemosyna itio Deo spectante celebratur. si in gentilium munere grande et gloriosum uidetur proconsules uel imperatores habere praesentes, et apparatus ac sumptus aput munerarios maior est ut possint placere maioribus,et apparatus uberior et sumptus largior exhibendus est, ubi ad spectaculum conueniunt caelorum uirtutes, conueniunt angeli omnes, ubi munerario non quadriga uel consulatus petitur, sed uita aeterna praestatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝓspicias. Qui studes terreno ma¬
gis quã celesti patͥmonio: filios tuos di¬
abolo mauis cõmendare qͣm xp̃o.DOis
delinquis. ⁊ geminũ ac duplex crimen
admittis: ⁊ quod ñ preparas filiis cuis
dei patris auxiliũ: ⁊ qͦd doces filios tuos¬
patͥmoniũ plus amare qͣm xp̃m. Esto
potius liberis tuis pater talis: qualis
dobias extitit. Da utilia ⁊ salutaria pre¬
cepta pignoribus: qualia ille filio dedit.
Manda filiis tuis: qͦd ⁊ ille mandauit
dicens. Et nunc filii mando uobis.ser¬
uite deo in ueritate. ⁊ facite etiẽ illo
quod illi placet: ⁊ filiis ur̃is mandate.
ut faciant iusticias ⁊ elemosinas. ⁊ sint
memores dei:⁊ benedicant nom̃ eius¬
in om̃i tempore. Et iterũ. Om̃ibus
dieb uitȩ tuȩ fili dm̃ in m̃te habe: ⁊
noli p̃terire p̃cepta eius. Iusticiam fac
om̃ib dieb uitȩ tuȩ. ⁊ noli ambulare¬
in uiã iniquitatis ⁊ qm̃ agente te in ue.¬

Expanded text:
tate prospicias. quid studes terreno matate prospicias. quid studes terreno magis quam caelesti patrimonio, filios tuos diabolo mauis commendare quam Christo ? bis delinquis et geminum ac duplex crimen admittis et quod non praeparas filiis tuis Dei patris auxilium et quod doces filios patrimonium plus amare quam Christum. Esto potius liberis tuis pater talis qualis Tobias extitit. da utilia et salutaria praecepta pignoribus qualia ille filio dedit, manda filiis tuis quod et ille mandauit dicens: et nunc, fili, mando uobis, seruite Deo in ueritate et facite coram illo quod illi placet, et filiis uestris mandate ut faciant iustitiam et eleemosynas et sint memores Dei et benedicant nomen eius omni tempore. et iterum: omnibus diebus uitae tuae, fili, Deum in mente habe et noli praeterire praecepta eius. iustitiam fac omnibus diebus uitae tuae et noli ambulare uiam iniquitatis, quoniam agente te ex ue
Abbreviated transcription (Latin):
sed illũ patr̃e pares. qui ȩc̃nus ⁊ firmus
filioꝵ spiritaliũ pater ẽ. Illi assigna fa¬
cultates tuas: quas heredib seruas. Ille
sit liberis tuis tutor. ille curator⁊ ille con¬
tra om̃s iniurias scłares. diuina maie¬
state. ꝓtector. Patrimoniũ deo creditum.
nec res publica eripit. nec fiscus inuadit:
nec calũpmia aliqua forensis euercit.
In tuto hereditas ponitur: quȩ deo cu¬
stode seruatur. Hoc est caris pignorib
in posterũ ꝓuidere: hoc est futuris he¬
redib pat̾na pietate consulere. scdm fidẽ
scͥpturȩ sc̃e dicentis. Iumor fui ⁊ senui.
⁊ ñ uidi iustum derelictũ: neq semen
eius querens panẽ. Tota die miseret᷑
⁊ fenerat: ⁊ sem̃ eius in benedictione
erit. Et itum. Qui conu̾satur sine ui¬
tuꝑatione in iusticia: beatos filios re¬
linquit. Preuaricator itaq ⁊ ꝓditor
pater es: nisi filiis duis fidelit̃ consulas :
nͥ conseruandis eis religiosa ⁊ uera pie¬

Expanded text:
sed illum pares qui aeternus et firmus sed illum pares qui aeternus et firmus filiorum spiritalium pater est. illi adsigna facultates tuas quas heredibus seruas: ille sit liberis tuis tutor, ille curator, ille contra omnes iniurias saeculares diuina maiestate protector. patrimonium Deo creditum nec respublica eripit nec fiscus inuadit nec calumnia aliqua forensis euertit. in tuto hereditas ponitur quae Deo custode seruatur. hoc est caris pignoribus in posterum prouidere, hoc est futuris heredibus paterna pietate consulere secundum fidem scripturae sanctae dicentis: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem. tota die miseretur et faenerat et semen eius in benedictione erit. etiterum:qui conuersatur sine uituperatione in iustitia beatos filios relinquet. praeuaricator itaque et proditor pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conseruandis eis religiosa et uera pie
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita scłari alendis sustinendisq
pignorib. quo maior est numerus.
hoc maior ⁊ sumptus ẽ: ita uet in uita
spiritali atq cȩlesti. quo amplior fue¬
rit pignoꝵ copia. esse ⁊ oꝑum debet
maior impensa. Sic iob sacͥficia nu¬
merosa ꝓ liberis offerebat: quantusq
erat in domo pignoꝵ numerus: tantꝰ
dabatur deo ⁊ numerus hostiarũ. Et
qm̃ cotidie deesse ñ pocest qͦd peccetur
in conspectu dei: sacrificia cotidiana ñ
deerant quib possent peccata tergi. Pro-¬
bat scͥptura dicens. Lob homo uerus ⁊
iustus habuit filios septem ⁊ filias tres:
⁊ emundabat illos. offerens ꝓ eis hosti¬
as deo scdm numerũ illoꝵ: ⁊ pro pecca¬
tis eoꝵ uitulũ unũ. Si gͦ uere filios tu¬
os diligis. si eis erhibes plenã ⁊ paternã
dulcedinem caritatis : oꝑari magis de¬
bes ut filios duos deo iusta oꝑatione cõ¬
mendes. Nec eum liberis tuis cogites
patrem qui ⁊ tẽporarius ⁊ infirmus ẽ:

Expanded text:
in hac uita saeculari alendis sustinendisque in hac uita saeculari alendis sustinendisque pignoribus quo maior est numerus hoc maior et sumptus est, ita et in uita spiritali adque caelesti quo amplior fuerit pignorum copia esse et operum debet maior inpensa. sic Iob sacrificia numerosa pro liberis obferebat, quantusque erat in domo pignorum numerus tantus dabatur Deo et numerus hostiarum. et quoniam cotidie deesse non potest quod peccetur in conspectu Dei, sacrificia cotidiana non deerant quibus possent peccata tergi. probat scriptura dicens: Iob homo uerus et iustus habuit filios septem et filias tres et emundabat illos offerens pro eis hostias Deo secundum numerum illorum et pro peccatis eorum uitulum unum. si ergo . uere filios tuos diligis, si eis exhibes plenam et paternam dulcedinem caritatis, operari magis debes ut filios tuos Deo iusta operatione commendes. Nec eum liberis tuis cogites patrem qui et temporarius et infirmus est,
Abbreviated transcription (Latin):
licitationis fidem. multiplicata st̃ uiduȩ
⁊ cumulata quȩ p̾stitit: ĩ oꝑib iustis¬
ac miscłĩȩ meritis augm̃ta ⁊ increm̃ta
sum̃tibus. farris ⁊ olei uasa cõpleta sunt.
Nec filiis abstulit mat̾ quod heliȩ dedit:
sed magis contulit filiis qͦd benigne ⁊
pie fecit. Et illa nondũ xp̃m sciebat.
nondũ prȩcepta eiꝰ audierat ⁊ nondum
cruce ⁊ passione eius redẽpta cibum ⁊
potũ pro sanguine rependebat: ut ex
hoc appareat. quantũ in ȩccł̃ia peccet.
suas seruat: nec patͥmoniũ copiosum
cũ indigentiũ pauꝑtate cõmunicat.
Sedem̃ multi sunt in domo liberi. ⁊
retardat de numerositas filioꝵ: qͦ minꝰ
largiter bonis oꝑib insistas. Atquin
hoc ipso oꝑari ampliꝰ debes: quo multo¬
rum pignoꝵ pater es. Plures st̃ pro
quib dñm dep̃ceris : multoꝵ delicta
redim̃da sunt. multoꝵ purgandȩ con¬
scientiȩ : muldoꝵ animȩ liberandȩ. Ut

Expanded text:
licitationis fidem multiplicata sunt viduae licitationis fidem multiplicata sunt viduae et cumulata quae praestitit, et operibus justisac misericordiae meritis augmenta et incrementa sumentibus, farris et olei vasa completa sunt. Nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod benigne et pie fecit. Et illa nondum Christum sciebat, nondum praecepta ejus audierat, non cruce et passione ejus redempta, cibum et potum pro sanguine rependebat; ut ex hoc appasuas seruat nec patrimonium copiosum cum indigentium paupertate communicat. Sed enim multi sunt in domo liberi et retardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. adqui hoc ipso operari amplius debes, quo multorum pignorum pater es. plures sunt pro quibus Dominum depreceris, multorum delicta redimenda sunt, multorum purgandae conscientiae, multorum animae liberandae. ut
Abbreviated transcription (Latin):
in tercio regnoꝵ libro. cũ in siccitate ⁊
fame consũptis om̃ib. de modico farre
⁊ oleo quod suꝑfuerat fecisset succineri¬
cium panem. quo absũpto. moritura
cũ liberis esset : suꝑuenit helias. ⁊ pediit
sibi pͥus ad edendũ dari: tunc qͦd suꝑfu¬
isset inde illam cũ filiis suis uesci. Hec
obtemperare illa dubitauit : aut heliȩ.
filios mat̾ in fame ⁊ egestate p̃posuit:
fit immo in conspectu dei qͦd deo placet:
ꝓmpte ac libenter quod petebatur offer-¬
tur: nec de abundantia porcio. s de mo¬
dico totũ datur. Et esurientib liberis.
alder pͥus pascitur: neq in penuria ⁊
fame cibus ante qͣm miscd̃ia cogitatur:
ut dũ in oꝑe salutari carnalit̃ uita con¬
tempnitur: spiritalit̃ anima seruetur.
ostendens: respondit ⁊ dixit. Hec dicit
dñs. fideliꝰ farris ñ deficiet. ⁊ capsacłs olei
ñ minuetur: usq in diem qͦ dabit dñs
imbrem suꝑ terram. Scd̃m diuinȩ pol¬

Expanded text:
in tertio Regnorum libro, cum, in siccitate et in tertio Regnorum libro, cum, in siccitate et fame consumptis omnibus, de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset subcinericium panem, quo absumpto moritura cum liberis esset, supervenit Helias, et petiit sibi prius ad edendum dari; tunc quod superfuisset, inde illam cum filiis suis vesci. Nec obtemperare illa dubitavit, aut Heliae filios mater in fame et egestate praeposuit. Fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat; prompte ac libenter quod petebatur offertur; nec de abundantia portio, sed de modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame cibus ante quam misericordia cogitatur; ut, dum in opere salutari carnaliter vita contemnitur, spiritaliter anima servetur. ostendens, respondit et dixit: Haec dicit Dominus: Fidelia farris non deficiet, et capsaces olei non minuetur usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram . Secundum divinae pol
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ipso instruente ⁊monente. Qui
diligit inqͥt patrem aut matr̃e suꝑ me:
ñ est me dignus. E qui diligit filiũ aut
filiam suꝑ me: non ẽ me dignus. Idem
in deuconomio ad corroborationẽ fidei
⁊ dilectionẽ dei paria conscͥpta sunt: qui
dicunt inqͥt patri ⁊ matri ñ noui de. ⁊
filios suos ñ agnouert̃: hi custodierunt
prȩcepta tua. ⁊ destam̃tum tuũ seruaue¬
runt. Nam si dm̃ doto corde diligimꝰ:
nec parentes nec filios deo p̃ferre debemꝰ
Quod ⁊ ioh̾es in epła sua ponit. carita¬
dem dei apud eos ñ esse: qͦs udeamus
oꝑari in pauꝑem nolle. Qui habuerit
inqͥt substantiã huiꝰ mundi. ⁊ uiderit
frẽm suũ desiderantẽ. ⁊ clauserit uiscera
sua : quomͦ caritas di manet in illo:
Si eñ ds̃ elemosinis pauꝑum fenerat᷑.
⁊ cũ datur minimis xp̃o datur : ñ est
qͦd quis t̾rena cȩlestib p̃ferat: nec diui¬
nis humana p̃ponat. Sic uidua illa

Expanded text:
mus ipso instruente et monente: qui mus ipso instruente et monente: qui diligit, inquit, patrem aut matrem super me non est me dignus, et qui diligit filium aut filiam super me nonin Deuteronomio, ad corroborationem fidei et dilectionem Dei, paria conscripta sunt: Qui dicunt, inquit, patri aut matri, Non novi te, et filios suos non agnoverunt, hi custodierunt praecepta tua, et testamentum tuum servaverunt . Nam, si Deum toto corde diligimus, nec parentes nec filios Deo praeferre debemus. Quod et Joannes in Epistola sua ponit, charitatem Dei apud eos non esse quos videamus operari in pauperes nolle: Qui habuerit, inquit, substantiam mundi, et viderit fratrem suum desiderantem, et clauserit viscera sua, quomodo charitas Dei manet in illo ? Si enim Deus eleemosynis pauperum foeneratur, et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena coelestibus praeferat nec divinis humana praeponat. XVII. Sic vidua illa,
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt in dona dei. hȩc aut̃ de mopia
sua omnẽ quẽcũq habuit uictũ misit. Mul¬
tum beata mulier ⁊ głosa: quȩ etiã ante
diem iudicii mertuit iudicis uoce lau¬
dari. Pudeat diuites sterilitatis ⁊ infe¬
licitatis suȩ: uidua ⁊ mops. indua in oꝑe
iuenitur. Cũq unu̾sa quȩ dantur.
pusillis ⁊ uiduis conferant᷑ : dat illa qͣm
oportebat acciꝑe: ut sciamꝰ quȩ pena
sterilem diuitẽ maneat. qͣndo hoc do
cum̃do oꝑari etiam pauꝑes debeant.
Atq ut intelligamꝰ hec oꝑa deo dari. ⁊
eũ quisq hec faciat dm̃ ꝓmereri ⁊ xp̃c
illud dona dei appellat. ⁊ in dona di ui¬
duam duoᷤᷤ quadrantes misisse significat:
ut magis ac magis posset ẽẽ manifestũ.
quia qui miserecur pauꝑis. deo fenerat.
cusare se posse aliqͥs existimet beneficio
filioꝵ: qͣndo in impensis spiritalib xp̃m
cogitare qui acciꝑe se ꝓfessus ẽ debeamꝰ:
nec conseruos liberis nr̃is sed dñm p̃fera¬

Expanded text:
miserunt in dona Dei. haec autem de inopia miserunt in dona Dei. haec autem de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae. uidua et inops uidua in opere inuenitur, cumque uniuersa quae dantur pupillioportebat accipere; ut sciamus quae poena sterilem divitem maneat, quando hoc ipso documento operari etiam pauperes debeant. Atque, ut intelligamus haec opera Deo dari et eum quisque haec faciat Deum promereri, Christus illud dona Dei appellat et in dona Dei uiduam duos quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo faenerat. cusari se posse aliquis existimet beneficio filiorum , quando in inpensis spiritalibus Christum cogitare qui accipere se professus est debeamus nec conseruos liberis nostris, sed Dominum praefera
Abbreviated transcription (Latin):
dido uestiaris. E quȩ matͦna in ȩccłia¬
xp̃i locuples ⁊ diues es: inuinge oculos
tuos. ñ stibio diaboli sed collirio xp̃r:
quȩ talis es: nec oꝑari in ȩccłia potes.
Egentem eñi ⁊ pauꝑem ñ uident ocłi
tui suꝑfusi nigrore. tenebͥs ⁊ nocte con¬
tecti. Locuples ⁊ diues es. dñicũ cele¬
brare te credis. Quȩ corbanan oĩno
respicis: quȩ in dñicũ sine sacͥficio uenis:
quȩ partem de sacrificio qͦd pauꝑ obtu¬
lit sumis: intuere in euangłio uiduam
p̃ceptoꝵ celestiũ memorem. int̾ ipsas
p̃ssuras ⁊ angustias egestatis oꝑantem:
in garophylaciũ duo que sola s fuerant
minuta mittentem. Quam cũ animad.¬
uerteret dñs ⁊ uideret. ñ de patͥmonio
sed de ammo opus eiꝰ examinans.⁊ con¬
siderans ñ quantũ sed ex qͣnto dedisset:
respondit ⁊ dixit. Am̃ dico uobis: qm̃
uidua ista plus om̃ib misit in dona di.
Om̃s em̃ isti de eo qͦd habundauit illiᷤ

Expanded text:
dido uestiaris. et quae matronadido uestiaris. et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed collyrio Christi, quae talis es nec operari in ecclesia potes: egentem enim et pauperem non uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti. locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrificio uenis, quae partem de sacrificio quod pauper obtulit sumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum animaduerteret Dominus et uideret, non de patrimonio sed de animo opus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo quod abundauit illis
Abbreviated transcription (Latin):
fueris. pauꝑior deo fias: Redditus tuoᷤ
diuide cũ dño tuo: fructus tuos partire
cũ deo. Fac tͥ possessionũ terrestriũ xp̃m
participem: ut ⁊ ille te sͥ faciat regnoꝵ
celestiũ coheredem. Erras ⁊ falleris: qͥsꝙ
te in scło diuitem credis. Nudi in apoca¬
lipsi dñi dei tui uocem: eiꝰmodi homi¬
nes iustis obiurgationib increpantem.
Dicis inqͥt diues sũ. ⁊ ditatus sum. ⁊
nullius rei egeo: ⁊ nescis qm̃ tu es mi¬
Suadeo tͥ emere a me aurũ ignitũ de
igne ut sis diues: ⁊ uestem albam ut
uestiaris. ⁊ ñ appareat in te fȩditas nu¬
ditatis tuȩ: ⁊ collirio inunge oculos tu¬
os ut uideas. Qui gͦ locuples ⁊ diues es:
eme tͥ a xp̃o aurũ ignitũ: ut sordibus
tins tanqͣm igne decoctis. esse aurum
mundũ possis: si elemosinis ⁊ iustis oꝑa¬
tionibus purgeris. Eme tͥ albam uestẽ:
ut qui scl̃m adam nudus fueras. ⁊ hor¬
rebas ante deformis: indum̃to xp̃i can¬

Expanded text:
fueris pauperior Deo fias? reditus tuos fueris pauperior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus tuos partire cum Christo, fac tibi possessionum terrestrium Christum participem, ut et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem. Erras et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis. audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgationibus increpantem. dicis, inquit, diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo: et nescis quoniam tu es misuadeo tibi emere a me. au rum ignitum de igni ut sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, ut sordibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris. eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis, indumento Christi can
Abbreviated transcription (Latin):
ne sucuroꝵ. ab bonis oꝑib retarderis:
Quid umbras ⁊ p̃stigias quasdã uanȩ
excusationis obtendis: Confitere immo
quȩ uera st̃: ⁊ quia scientes ñ potes falle¬
re. secreta ⁊ abdita m̃tis exp̃me. Obsede¬
runt animũ tuũ sterilitatis tenebrȩ:¬
⁊ recedente lumine ueritatis. carnale
pectus alta ⁊ ꝓfunda auaritiȩ caligo
cecauit. Pecuniȩ tuȩ captiuus ⁊ seruus
es: catenis cupiditatis ⁊ uinculis alliga¬
tus es:⁊quẽ iam soluerat xp̃c. denuo
uinctus es. Pecuniã seruas. quȩ de ser¬
uata ñ seruat: patͥmoniũ cumulas. qͦd
te pondere suo grauiꝰ onerat: nec me¬
ministi qͥd ds responderit diuiti exu¬
berantiũ fructuũ copias stulta exultatio¬
ne iact̾anti. Stulte inqͥt hac nocte ex¬
postulatur anima tua ÷ quȩ gͦ parasti
cuiꝰ erunt: Quid diuitus tuis solus in¬
cubas:ᷤ Quid in penã tuã patͥmonii pon¬
dus exaggeras: ut quo locupletior scło

Expanded text:
ne futurorum ab operibus retarderis? ne futurorum ab operibus retarderis? quid umbras et praestigias quasdam uanae excusationis obtendis? confitere immo quae uera sunt et quia scientes non potes fallere, secreta et abdita mentis exprome. obsederunt animum tuum sterilitatis tenebrae et recedente inde lumine ueritatis carnale pectus alta et profunda auaritiae caligo caecauit. pecuniae tuae captiuus et seruus es, catenis cupiditatis et uinculis alligatus es et quem iam soluerat Christus denuo uinctus es. seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te , pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti stulte, inquit, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? quid diuitiis tuis solus incubas, quid in poenam tuam patrimonii pondus exaggeras, ut quo locupletior saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
unde impia ⁊ sacrilega ista meditatio
Quid facit in domo fidei ꝑfidũ pect̾tis:
Quid qui xp̃o omnino ñ credit. appellat᷑
⁊ dicitur xp̃ianus: Pharisei tibi magis
congruit nom̃. Nam cũ dñs in eugłio¬
suo de elemosinis disputaret. ⁊ ut nobis
amicos de t̾restrib lucris ꝓuida oꝑatione
faceremꝰ. qui nos pꝰtmodũ in tab̾nacła et̃na
susciꝑent. fidelit̾ ac salubrit̾ p̃moneret:
addidit post hec scͥptura diuina dicens.
Audiebant autẽ hȩc om̃ia pharisei qui
erant cupidissimi. ⁊ irridebant eum:
quales nẽ ⁊ in ȩccłia quosdã uidemus:
quoꝵ p̃clusȩ aures ⁊ corda cecata. nullũ
de spiritalib ac salutarib monitis lum̃
admittunt. De quib mirari ñ oportet.
qͣd contẽpnant in tract̾atib seruũ: qͣndo
a talibus ipsũ dñm uideamꝰ esse contẽptũ.
Quid tͥ in istis ineptis ⁊ stultis cogitatio¬
nibus plaudis: quasi metu ⁊ sollicitudi¬

Expanded text:
unde impia et sacrilega ista meditatio? unde impia et sacrilega ista meditatio? quid facit in domo fidei perfidum pectus? quid qui Christo omnino non credit appellatur et dicitur Christianus? Pharisaei tibi magis congruit nomen. nam cum Dominus in euangelio de eleemosynis disputaret et ut nobis amicos de terrestribus lucris prouida operatione faceremus qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec scriptura dicens: audiebant autem haec omnia Pharisaei qui erant cupidissimi et inridebant. quales nunc in ecclesia quosdam uidemus quorum praeclusae aures et corda caecata nullum de spiritalibus ac salutaribus monitis lumen admittunt, de quibus mirari non oportet quod contemnant in tractatibus seruum, quando a talibus ipsum Dominum uideamus esse contemptum. Quid tibi cum istis ineptis et stultis cogitationibus plaudis, quasi metu et sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inseruert se dolorib multis. Mecuis
ne pat̾moniũ cuũ forte deficiat: si oꝑari
ex eo largiter cȩpis. Quando enĩ factũ
est. ut iusto possint deesse subsidia: cũ
scͥptum sit. ñ occidet fame dñs animam
iustam: Helias in solidudine coruis
ministrantib pascitur. ⁊ dameli in lacu
ad leonũ prȩdã iussu regis incluso. pͣn¬
tum. qͣndo ipse in eugłio ad exprobratio¬
nem eoꝵ quibz mens dubia ẽ. ⁊ fides
parua. contestetur ⁊ dicat. aspicite uola¬
tilia cȩli. q̃m ñ seminant neq metunt
neq colligunt in horrea: ⁊ pader ũr cȩ¬
lestis alit illa: Honne uos pluris illis
estis: Uolucres ds pascit. ⁊ passeribus
alim̃ta diurna p̾stantur: ⁊ quib nullus
diuinȩ rei sensus ẽ. eis nec cibus nec potꝰ
deest: tu xp̃iano. tu dei seruo. tu oꝑibus
bonis dedito. du dño suo caro aliqͥd existi¬
mas defuturũ: nisi siputas quia qͥ xp̃m
na deerunt. quib celestia ⁊ diumna tribu¬
untur: Unde hȩc incredula cogitatio ⁊

Expanded text:
ultis. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis? quando enim factum est ut iusto possent deesse subsidia ? cum scriptum sit: non occidet fame Dominus animam iustam. Helias in solitudine conus ministrantibus pascitur et Danieli in lacum ad leonum praedam iussu regis incluso pranntum, quando ipse in euangelio ad exprobrationem eorum quibus mens dubia est et fides parua contestetur et dicat: aspicite uolatilia caeli quoniam non seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis illis. uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu christiano, tu Dei seruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid existimas defuturum? Nisi si putas quia qui Chrina deerunt quibus caelestia et diuina tribuuntur. unde haec incredula cogitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uindicas sanguinẽ nr̃m. de his qͥ terrã
inhabitant: Et data st̃ eis singulis sto¬
le albȩ ⁊ ⁊ dictũ est eis ut requiescerent
breui adhuc tẽpore. donec impleatur
numerus conseruoꝵ ⁊ fr̃m eoꝵ: qui post¬
ueniat sanguinis iusti diuina uindicta:
declarat ꝑ malachiam ꝓpħam sp̃s sc̃s

Expanded text:
et vindicas sanguinem nostrum de iis qui in terris et vindicas sanguinem nostrum de iis qui in terris inhabitant? Et datae sunt eis singulae stolae albae, et dictum est eis ut requiescerent brevi adhuc tempore, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum qui postuando autem veniat sanguinis justi divina vindicta, declarat per Malachiam prophetam S
Abbreviated transcription (Latin):
me dicit dñs in diem resurrectionis mee
in testimoniũ ⁊ q̃m iudiciũ meũ add con¬
gͥssionem gentiũ: ut excipiã reges. ⁊ ef¬
fundam suꝑ eos iram meã. Expe ctare
nos iubet dñs. ⁊ future ultionis
diem forci pacientia sustinere: qui ⁊ in
apocalipsi loquitur dicens. Ne signaue¬
ris diem ꝓpheciȩ libri huius : quia iam
dempꝰ in ꝓximo est: ⁊ qui ꝑseuerant nocẽ.¬
re noceant :⁊ qui in soribz est sordescat
adhuc: iustus atitẽ adhuc iustiora faciat.
similiter ⁊sc̃s sanct̾iora. Ecce uenio cito:
⁊ merces mea mecũ est: reddere unicuiq
scd̾m facta sua. Unde ⁊̃ clamantes marty¬
res.⁊ ad uindict̾am suã dolore erũpente
ꝓpantes. expect᷑are adhuc iubentur: ⁊ tẽ¬
poribus consũmandis implendisq mar¬
tyribus p̃bere pacientiã. Et cũ aꝑuissec
inqͥt sigillũ quintũ÷ uidi sub ara dei am¬
mas occisoꝵ ꝓpter uerbũ dei ⁊ martyri¬
um suũ:⁊ clamauer̃t magna uoce dicen¬

Expanded text:
e in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum facta sua. unde et clamantes martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes expectare adhuc iubentur et temporibus consummandis implendisque martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset, inquit, quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum, et clamauerunt magna uoce dicen
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ misericors ⁊ pius est. paciens ⁊ mul¬
te miserationis: ⁊ qui sententiã flect᷑at
aduersũ malitias irrogatas. Qd beatꝰ
apl̃s paulus cõmemorans ⁊ peccatorem
ad pęnitentiã reuocans: proponit ⁊ dicit.
An nunqͥd opulentiã bonitatis eius.⁊
sustinentiã longanimitatis contẽpnis :¬
ignorans qm̃ pacientia ⁊ bonitaᷤᷤ d̃i ad

Expanded text:
m misericors et pius est et patiens et mulm misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui sententiam flectat aduersus malitias inrogatas. quod beatus apostolus Paulus commemorans et peccatorem ad paenitentiam reuocans proponit et dicit: an numquid opulentiam bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis ignorans quoniam patient