comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Addestructionẽ munitionũ cogitatioẽs
destruentes & omñe alticudinẽ extol¬
lentem sȩa duersus cogitationẽ dĩ. Ar¬
ma sp̃alia fides ẽ: in corrupte p̃dicati¬
omis Per hec uincit ds̃ pͥncipes & po¬
testates. quos constat ut sibi usurpent
imꝑium extollicont᷑ fidẽ xp̃i cogitati¬
ombꝰ se hominũ inserentes ut a uo¬
cent eos adĩ dñio quas cogitationes
destruit ueritas fiłi. Munitioneᷤ
gͦ pͥncipes dicit & potestates & sp̃alia
nequiti& qui se extollunt & armant
infideliũ animos ad contradicendũ¬

Expanded text:
 cogitationes destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus cognitionem Dei. Arma spiritalia fides est incorruptae praedicationis. Per haec Deus vincit principes et potestates, quos constat ut sibi usurpent imperium, extolli contra fidem Christi, cogitationibus se hominum inserentes, ut avocent eos a Dei 196 dominio, quas cogitationes destruit veritas fidei. Munitiones ergo principes dicit et potestates, et spiritalia nequitiae, qui se extollunt, et armant infidelium animos ad contradicendu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis diuitias adquirerct᷑. Ut sic̃ dicit
petrus apłs diuine eeñt consortes na¬
turȩ: homo gͦ factus ÷ ut hominẽ
indm̃ assumeret: Sicut scriptum
ẽ ego dixi diĩ estis Hoc modo ehor¬
tatur ut largiendo quasi pauꝑes fi¬
ant: Ut ꝓsit pauꝑtas corũ sicut ꝓ¬

Expanded text:
ret; ut sicut dicit Petrus apostolus divinae essent consortes naturae. Homo ergo factus est, ut hominem in Deum assumeret, sicut scriptum est: Ego dixi: dii estis . Hoc modo exhortatur, ut largiendo quasi pauperes fiant; prosit paupertas eorum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sedm carnẽ militat qui ob audit eũ in
fide & diseiplina.Armaenĩ mi¬
liuę nr̃ȩ non carnalia s fortia dõ Idõ
fortia quia incorrupta. Om̃a enĩcar.¬
nalia corrupta sunt. Arma idõ gͦ quia
repugnant uitiis signũ habentia imꝑa¬
toris sui xp̃i qui hostis ẽ. intiorũ. Sic̃ em̃
imꝑator ꝑmilites sũ regnũ uitidicat:¬

Expanded text:
em ipse militat, qui obaudit ei in fide et disciplina. Arma enim militiae nostrae non carnalia sunt, sed fortia Deo. Ideo fortia, quia incorrupta; omnia enim carnalia corrupta sunt. Arma ergo ideo, quia repugnant vitiis, signum habentia imperatoris sui Christi, qui hostis est vitiorum; sicut enim imperator per milites suos vindicat
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. Pressuras & cedes me morat quaᷤ
patiebant᷑ causa credentiũut magis
ꝓ uocet eos ad caritatẽ. Nullã inquit
requiem habuit caro nr̃a. Ut cõpa¬
terent᷑ eis cęrti quia ꝓ salute fideliũ
animas suas traderent usq ad mortẽ:
antequã digeretur enĩ tribulatio & cor¬
poris iniuria altera uemebat: ut re¬
quies patienti noneẽt. Nã & qm̃ sen¬

Expanded text:
nostra. Pressuras et caedes memorat, quas nostra. Pressuras et caedes memorat, quas patiebantur causa credentium, ut magis provocet eos ad charitatem. Nullam, inquit, requiem habuit caro nostra; ut compaterentur eis, certi quia pro salute fidelium animas suas traderent usque ad mortem. Antequam digereretur enim tribulatio et corporalis injuria, altera veniebat; ut requies patienti non esset. Nam quoniam sen
Abbreviated transcription (Latin):
ndent uero affectu se diligere. Psendo
apłi enĩ erant qui& no cebant illis cor-¬
tumpentes sensũ illorũ. & gͣuabant
sacculos eorũ circũuentione serpenti¬
condempnat non illi dimittit. Predyri
illos cognoscere quo animo loquatur
adeos quos enĩ participes uult habe.
Multa michi fidutia ad uos. Multa
michi głatio ꝓ uob̾. repletꝰ sum consola¬
tione. suꝑ habundando gaudio sr̃ om̃i
pssura nĩa. Fiduuia hec de pͥmȩ epłȩ correpti¬
one est: qu quia non asꝑe susceꝑunt
fidutiã dederunt ad monendi se. Uisi
sunt enĩ uelle corrigere se. unde głat᷑
ꝓ his. Animũ etiã suũ consolatũ ex
hac parte ꝓnuntiat: in tantũ ut inom̃i
p̃ssura suꝑ habundare se gaudio obte¬
stetur. Uidens enĩ ẽẽ. sp̃e inhis ꝓ quibꝰ
angustias patit. gaudet cũ tribulat᷑.
certiuis mercedẽ se adõ accepturũ adqͥsi
te salutis illorũ. Et enĩ cũ uenissemꝰ
macedoniã nullã requiẽ habuit caro

Expanded text:
vident vero affectu se diligere. Pseudo enim vident vero affectu se diligere. Pseudo enim apostoli erant, qui et nocebant illis, corrumpentes sensus illorum, et gravabant sacculos eorum circumventione serpenticondemnat, non illi dimittit. Praedixiillos cognoscere, quo animo loquatur ad eos. Quos enim participes vult habere Multa mihi fiducia apud vos, multa mihi gloriatio de vobis: repletus sum consolatione, superabundo gaudio in omni pressura nostra. Fiducia haec de primae epistolae correptione est, quam quia non aspere susceperunt, fiduciam dederunt admonendi se; visi sunt enim velle corrigere se, unde gloriatur. Pro his animum etiam suum consolatum ex hac parte pronuntiat, in tantum ut in omni pressura superabundare se gaudio obtestetur; videns enim esse spem in his, pro quibus angustias patitur, gaudet, cum tribulatur; certus mercedem stae salutis eorum. Etenim cum venissemus in Macedoniam, nullam requiem habuit caro
Abbreviated transcription (Latin):
psos ab om̃i inquinamento carnis& sp̃s.¬
ꝑficientẽ sc̃ificationẽ sp̃e incimore dĩ. Ma¬
infesta sunt quȩ dicit inquinam̃tũ ta-¬
men carnis multifarie intelligendũ ẽ.
Idõ ex enĩ non dhirit ab inquinam̃to car¬
nis ab om̃i in quinam̃to: ut totanitia
carnalia fugiamꝰ Omne enĩ quodler
ꝓhibet carnale ẽ: ut ꝑficiamꝰ scĩtatẽ sp̃c
intimore dĩ. Scĩtatẽ sic ꝑficimꝰ sp̃c̃ in¬
timore dis recta sequam᷑: ut sub nomine
xp̃i nos apeccatis abstinentes scĩsimꝰ.
Qui enĩ sine ꝓfessione xp̃i auitiis se cohi
fideles. sunt. Cȩt̾i uͦ qualesins sĩt ĩmun¬
Sẽ dic̃ adtitũ. quia infidelibꝰ nichil mun¬
dum: in qͥnata ẽ. enĩ eorũ mens. & con¬
scientia. Capates estote nr̃i. neminẽ uo¬
cuimꝰ. neminẽ gͣuauimꝰ: neminẽ circ̃ue¬
nimꝰ. Considare uult illos quȩ dicit. &ͣ¬
receptis his in animũ conferant sec̃ uera
ã. quȩ loquit᷑ & sꝑnentes hos quostan¬
Nt omnẽ animũ transferãt ad eos quos

Expanded text:
omni inquinamento carnis, perficientes sanctitatem Spiritus in timore Dei. Manifesta sunt, quae dicit; inquinamentum tamen carnis multifarie intelligendum est. Ideo etenim non dixit, ab inquinamento carnis: sed ab omni inquinamento; ut tota vitia carnalia fugiamus; omne enim quod lex prohibet, carnale est. Ut perficiamus sanctitatem spiritus in timore Dei. Sanctitatem sic perficimus spiecta sequamur; ut sub nomine Christi a peccatis nos abstinentes sancti simus. Qui enim sine professione Christi a vitiis se cohibfideles sunt: caeteri vero qualesvis sint, immunsicut dicit ad Titum: Quia infidelibus nihil est mundum; inquinata est enim eorum mens et conscientia . Capaces estote nostri. Nemini nocuimus, neminem gravavimus, neminem circumvenimus. Considerare vult illos, quae dicit; ut receptis his in animum, conferant secum vera esse, quae loquitur: et spernentes hos quos tangit, omnem animum transferant ad eos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
seruos ur̃os. Per iħ m In tantũ se seruũ
xp̃i ẽẽ. ꝓbat. ut iubente ipso ministrũ
se horũ in p̃dicatione testet᷑. ut ꝓ utili¬
tate horũ subiecti sint in minist̾io ȩuan¬
uit sicut & ipse dñs ait. Ego sum in
inedio ur̃m. ñ ut ministrer. s ut mi-¬
nistrẽ. Non merito horũ quibꝰ ministt᷑
sed ꝓpt̃ imꝑiũ dñi. Quia qui dixte¬
ds̃ de tenebris lum̃ fulgere illuxit in
cordibus nr̃is ad illuminationẽ cog.¬
nitionis głȩ suȩ in fatie xp̃i iħu. Hoc
dicit qͥa m̃ĩa dĩ factũ ẽ. ut nos inquit¬
qui fuimꝰ incredibiles ignorantia. hoc
est in tenebris. Per nos daret ds̃ lu¬
men ceteris gentibꝰ quantũ s adhuc

Expanded text:
stros propter Jesum. In tantum se servum Christi esse probat, ut jubente ipso, ministrum se horum in praedicatione testetur; ut pro utilitate horum subjecti sint in ministerio Evanvit, sicut et ipse Dominus ait: Ego sum in medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem ; non merito horum quibus ministrat, sed propter imperium Domini. Quia Deus qui dixit de tenebris lumen fulgere, illuxit in cordibus nostris ad illuminationem cognitionis gloriae Dei in facie Christi Jesu. Hoc dicit, quia miqui fuimus incredibiles in ignorantia, hoc est, in tenebris, per nos daret Deus lumen caeteris gentibus. Quantum se adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ sedm dm̃ ÷ tristicia: pęnitentiã
assalutẽ stabilẽ oꝑat᷑. M anifestũ :
quod qui tristis ẽ. quia peccauit scdm
sn tristis ẽ. Dolet enĩ quia fecit qͦd
odit ds̃. Hoc ad stabilitatẽ salutis

Expanded text:
m Deum est tristitia, poenitentiam ad salutem stabilem operatur. Manifestum est quod qui tristis est, quia peccavit, secundum Deum tristis est; dolet enim quia fecit quod odit Deus. Hoc ad stabilitatem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
dedit sp̃s. Hon litteris utiq scriptã s ꝑ
fidẽ aĩs intimatã. ñ quȩ ipuisibilia cio¬
ceat. s minsibilia credi su acdeat. que
ammnꝰ sp̃alit̾ colligat. neq ocłs cernat.
Hec lex dat lib̾tate sola ficle poscensurt
quia quȩ non iudet credit. De conchi¬
formari quã sꝑamꝰ. Idẽ ut similes im¬
uemam᷑ transacta hac uitaimagi¬

Expanded text:
dedit Spiritus: non litteris utique scriptam, sed per fidem animis intimatam; non quae visibilia doceat, sed invisibilia credi suadeat; quae animus spiritaliter colligat, non quae oculus cernat. Haec lex dat libertatem, solam fidem poscens; ut quia quae non videt, credit, de condiformari, quam speramus: id est, ut similes inveniamur, transacta hac vita, im
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ẽ. Idoq seꝑari nos uult abomnicon¬
taminatione: ut susciplat nos in filios
bigi nondebere. Si enĩ sic̃ ipse dic̃. Qui¬
cunq facit pater eadẽ & filiꝰ facit simi¬
lit̃: hoc ẽ. filium omnia posse que ꝑo¬
test ꝙ pater. Si quid non potesti notipo¬
test & filius s idoneus ẽ. filiꝰ. qui dic̃ de
patre. Apud dm̃ autẽ omnia possibi¬
lia sunt: hoc testimonio & nos ad pusã

Expanded text:
i est. Ideoque separari nos vult ab omni contaminatione; ut suscipiat nos in filios, est, puto ambigi non debere. Si enim, sicut ipse dicit, quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter ; hoc est Filium omnia posse, quae potest et Pater. Si quid non potest Pater, non potest et Filius. Sed idoneus est Filius, qui dicit de Patre: Apud Deum autem omnia possibilia sunt . Hoc testimonio et nos ad puram
Abbreviated transcription (Latin):
badsumit utiq quod non erat. hõ
S factus ẽ. xp̃c causapeccati quẽ nom
aigebat sons neq digiitas nasci hoĩẽ:
ꝑꝑ quod enĩ omnis caro sub peccataẽ.: Ido
dicit᷑. quia hostia in lege quȩ ꝓpecca¬
tis offerebat᷑ peccatũ noncupabat᷑ ut
nos eẽmꝰ iusticia đi in ipso qrii peccatũ
nesciebat. dicente isaia. Qui peccatũ

Expanded text:
sed assumit utique quod non erat. Homo sed assumit utique quod non erat. Homo ergo factus est Christus causa peccati, quem non tangebat sors, neque dignitas nasci hominem. Propter quod autem omnis caro sub peccato est, ideo dicitur; quia et hostia, in lege, quae pro peccatis offerebatur, peccatum nuncupabatur. Ut nos essemus justitia Dei per ipsum, qui peccatum nesc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ peccatũ fecit: ut nos ẽẽmꝰ. iusti¬
ciadĩ in ipso. Deus omni potens g
errore caduca fuissent effecta. creatoris
ne insp̃e hominis. ut forma eẽt homi¬
nibus hominibus quẽ admo¬
dũ dm̃ sibi creatorẽ suũ pacificũ face¬
nonsicut fuit in ꝑpħis. Sic in telligipot̾ fuisse
& in filio: filiꝰ eniꝰ naturalit̾ legatus :
patris dĩ unde dicit. quia pater inme
ẽ. enĩ itas ubi nulla ẽ. differentia. Ae
ꝑhoc inuicẽ sunt quia quia & imago¬
cilians sibi non reputans illis delicta eoꝵ
Qm̃ creatura peccauit in dm̃ nec pęnitu¬
it ut reuerterit᷑ adeu:. Ds̃ opus suũ no¬
lens ꝑire misit filiũ suum ꝑ quẽ p̃dica¬
taeis remissione peccatorũ reconciliaret
cossibi ꝓ ipsũ ꝑ ꝗͤ nos creauerat. Siue gͦ
ceptã a patre dedit discipulis. Oran
s utq qui peccatũ nesciebat: id÷ qui
hon peccauerat. quia factus caro ñ im¬
nuitatus s incarnatꝰ factus ẽ. peccatũ
sic quifit p̃fectꝰ non amittit quod erat.

Expanded text:
pro nobis peccatum fecit, ut nos essemus justitia Dei in ipso. Deus omnipotens gen fecerat, errore caduca fuissent effecta, creatoris ne in specie hominis; ut forma esset hominibus quemadmodum sibi Deum creatorem suum pacificum faceut aliter? Non sicut fuit in prophetis sic intelligi potest fuisse et in Filio? Filius enim naturaliter legatus est Patris Dei. Unde dicit: Quia Pater in meenim est unitas, ubi nulla est differentia: ac per hoc invicem sunt; quia et imagoncilians sibi; non reputans illis delicta eorum; quoniam creatura peccavit in Deum, nec poenituit, ut reverteretur ad eum: Deus opus suum nolens perire, misit Filium suum, per quem praedicata eis remissione peccatorum, reconciliaret eos sibi per ipsum, per quem nos creaverat. Sive ergo ceptam a Patre dedit discipulis. Orant utique qui peccatum nesciebat, id est, qui non peccaverat; quia factus caro non immutatus, sed incarnatus factus est peccatum; sicut qui fit praefectus, non amittit quod erat:
Abbreviated transcription (Latin):
cuum ẽ. mͥ scrib̾e uob̃. Scio eñĩ ꝓmp¬
tam uoluntatẽ urãm de qua ꝓ uobis
głor apud machedonas. Et hec ob¬
lectantis uerba sunt. Suꝑfluũ enĩẽc.
dicit scribere de ministerio quod fit
in scõs: ut de his bene sentire uideat᷑.
Suꝑfluũ ẽ. enĩsi cõmoneas cũ quod
scias fact᷑u s ut diligentiã suã osten¬
dat: neressariũ ÷ ut scribat & ut hoᷤ
ꝓmptiores fatiat. & quid de cis cete¬
ris p̃dicet manifestet. Nã suꝑ flua
solent maiorẽ parere sollicitudinẽ.
Nam & dñs non dubitans de amore
quasi suꝑflua uidẽtur. s ꝓdest ad ꝑ¬
fectionẽ monitionis. ut sciat magna cũ di¬
UT
se emulatione ducti machedonũ
ut ministrarent scĩs. Quo dicto
plus exhortat᷑ corinthios cũ dic̃ il¬
los paratos ab anno priore:s expec¬
tare iã hoc ut duuderet᷑ ministeri¬
um illorũ ꝓ uniꝰ cuiꝰq necessitate.

Expanded text:
m est mihi scribere vobis; scio enim promptam voluntatem vestram, pro qua de vobis glorior apud Macedones. Et haec oblectantis verba sunt. Superfluum enim esse dicit scribere se de ministerio, quod fit in sanctos, ut de his bene 193 sentire videatur: superfluum est enim si commoneas eum, quem scias facturum. Sed ut diligentiam suam ostendat, necessarium est ut scribat, et ut hos promptiores faciat, et quid de eis caeteris praedicet, manifestet. Superflua enim solent majorem parere sollicitudinem; nam et Dominus non dubitans de amore quasi superflua videtur, sed prodest ad perfectionem monitionis; ut sciat magna se cum dint se aemulatione ducti Macedonum, ut ministrarent sanctis. Quo dicto plus exhortatur Corinthios, cum dicit illos paratos ab anno priore, sed exspectare jam hoc, ut divideretur ministerium illorum pro uniuscujusque necessitate.
Abbreviated transcription (Latin):
nus humanũ. ut eos redimeret morti
se dedit: Ido apłi ut uicẽ redlant ei ho¬
mines ex aliqua parte exhortantur ad
eiꝰ obsequiũ re ut eos adtͣhant: neces¬
seẽ. ut uerũ p̃dicare testentur. aliis
pͣua docentibus: nec suũ meritum ta¬
ceant. ut malorũ doctorũ pęnã desig.¬
nent. Hongͦ elatione m̃tis hȩc agebant
Sut donũ xp̃i intelligeretur ab om̃ibꝰ.
taceant᷑ non iaftantie causa s ut inui¬
tent audientes adeiꝰ deuotionẽ ne mors
xp̃i infructuosa uideretur: & non laus
apłorum nosceret᷑. Pen meritum enĩ

Expanded text:
nus humanum, ut eos redimeret, morti nus humanum, ut eos redimeret, morti se dedit; ideo apostoli, ut vicem ei reddant, homines ex aliqua parte exhortantur ad ejus obsequium: et ut eos attrahant, necesse est ut verum se praedicare testentur, aliis prava docentibus; nec suum meritum taceant, ut malorum doctorum poenam designent. Non ergo elatione mentis haec agebant, sed ut donum Christi intelligeretur ab omnibus,tacent: non jactantiae causa, sed ut invitent audientes ad ejus devotionem; ne mors Christi infructuosa videretur, non ut laus apostolorum agnosceretur. Per meritu
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ głabant᷑ insȩde apłis. ꝓfitentes se
abhis doctos qui semꝑ cũ dño fuerunt.
Iđoq & hic dicit dare se his rationẽꝑ qm
loco dicit. Nich̾ minus feci abhis qui ual
silcimum eiꝰ istis obeẽt: qui gͦ in corde
głat᷑ suꝑbiã repͥmit sciens quia humili¬
bꝰds̃ dat giãm: suꝑbis autẽ resistit. Su¬
dignum. Siue gͦ m̃te excedimꝰ dõ: siue
sanũ sapimꝰ uobis. Hoc dicit quiaselatȩ uł
suꝑb e putatur locutus. quia laudari
se uisus est Uerũ dicens dõ hocremiten¬
dum:si aute non suꝑbe intelligitur. s
adgłam audientiũ eẽ. locitus. corinthi¬
is ꝓficere dic̃. ut tunc sanũ sit dictũ audi¬
entibꝰ suta intelligit᷑ ut dictũ ẽ. Siaũt
iactant᷑ putet᷑ dictum uel utͥ łanum dõ
dimutendũ. Omnis enĩ suꝑbia
uelut insamã habetur. Caritas enĩ xp̃iurget
nos hoc iudicantes quod sumus ꝓom̃i¬
bꝰmortiuuis .ẽ. Quonã xp̃c diligens ge¬

Expanded text:
tionem gloriabantur in se de apostolis, profitentes se tionem gloriabantur in se de apostolis, profitentes se ab iis doctos, qui semper cum Domino fuerunt: ideoque hic dicit dare se his rationem, perloco dicit: Nihil minus feci ab his, qui vasilentium ejus istis obesset. Qui ergo in corde gloriatur, superbiam reprimit, sciens quia humilibus Deus dat gratiam, superbis autem resistit ; sudignum. Sive enim mente excedimus, Deo: sive sanum sapimus, vobis. Hoc dicit, quia si elate vel superbe putatur locutus; quia laudare se visus est, verum dicens, Deo hoc remittendum: si autem non superbe intelligitur, sed ad gloriam audientium esse locutus, Corinthiis proficere dicit; ut tunc sanum 183 sit dictum audientibus, si ita intelligatur, ut dictum est: si autem jactanter putetur dictum, velut insanum Deo dimittendum; omnis enim superbia velut insania habetur. Charitas enim Christi urget nos, hoc judicantes, quod si unus pro omnibus mortuus est. Quoniam Christus diligens ge
Abbreviated transcription (Latin):
diseriminanda oꝑa. Idccirco apłł sua
qͥere se dicit ad bonũ sensũ & uitãut
auditores eiꝰ securi sint de pena futura.
& ipse głet᷑ in his habens fructũ labo¬
rũ snorir quiaquorundã pͣmi loquio di¬
es uidicii dĩ indubiũ deducit᷑. Corrũ¬
punt enĩ mores bonos. collo quia ma¬
la. Hominibꝰ suademꝰ ait ut credant
& ꝓuideant ne incurrant: & tunc pe¬
niteant. quando pęnitentia fructũ
non habet Dõ autẽ manifestatisu¬¬
mus: Hoc enĩ p̃dicabat quod ds̃ iusserat:¬
& hoc scire dicit᷑ ds̃ quod bonũ. ẽ: de¬
niq male agentibus dicit. nescio uos.
nifestos ẽẽ. Manifesta erat puritas
eorũ eorinthiif. Quia neq aliquando
nadolatione fuerant de p̃hensi. Heq
p̃hicatio illorũ displicuerat seĩs. Hec
abaliquo illorũ quicꝙͣ ut assolet oc¬
culte elicere tẽptauerat. Ut foris sim¬
plices apud turbas: intus uͦ in pa̾sto.
resceñt. Ido conscientias illorũ pulsat:
onẽ addidicisse his annuntiantibꝰ.

Expanded text:
discriminanda opera, idcirco Apostolus suadere se dicit ad bonum sensum et vitam; ut auditores ejus securi sint de poena futura, et ipse glorietur, in his habens fructum laborum suorum; quia quorumdam praviloquio dies judicii Dei in dubium deducitur: Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Hominibus suademus, ait; ut credant, et provideant, ne incurrant, et tunc poeniteant, quando poenitentia fructum non habet. Deo autem manifesti sumus; hoc enim praedicabat, quod Deus jusserat: et hoc scire dicitur Deus, quod bonum est. Denique male agentibus dicit: Nescio vos. nifestos nos esse . Manifesta erat puritas eorum Corinthiis; quia neque aliquando in adulatione fuerant deprehensi, neque praedicatio illorum displicuerat sanctis, nec ab aliquo illorum quidquam, ut adsolet, occulte elicere tentaverant; ut foris simplices apud turbas, intus vero impostores essent. Ideo conscientiam illorum pulsat, onem se addidicisse, his annuntiantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
uelante se dõ Hinc gͥ conicere debenꝰ
quantũ nob̾ contuli̾t diuina clementa.
quantum nos suꝑioris głȩ dono ditari
lignata c̃. quã dederat iudeis. Iudei
enꝰ cũ minor eẽt. gła uultus moysi eã
specłari non poterant. Hos uͦ ñ moysi
głam quȩ inferiorẽ. s excelentẽ saluato¬
un głam ñ meruerunt uidẽ. nosaũ
nos uicẽ reddere in quantũ possum d
bemꝰ bemuolentie dĩ: ut ꝓpensiores fũ
i eiꝰ amore qui nob̾ fidutiã dedit abli¬
ens nosa peceatis uidendi dĩ głam. Ñ
itaq opis ẽ. ut crescat in nob̾ fiditia
bonis accibꝰ paratã ł antũ enĩ indebinꝰ

Expanded text:
e se Domino . Hinc igitur conjicere debemus, quantum nobis contulerit divina clementia, quantumque nos superioris gratiae dono ditare dignata est, quam dederat Judaeis. Judaei enim, cum minor esset gloria vultus Moysi, eam speculari non poterant: nos vero non Moysi gloriam, quae inferior est, sed excellentem Salvatoam non meruerunt videre: nos autem nos vicem reddere, in quantum possumus, debemus benevolentiae Dei; ut propensiores simus in ejus amore, qui nobis fiduciam dedit, abluens nos a peccatis, videndi gloriam Dei. Nunc itaque opus est, ut crescat in nobis fiducia bonis actibus parata; tantum
Abbreviated transcription (Latin):
sum ds̃ qui dedit nob pignus sp̃m: hoc
quod ingemescentes poscimꝰ. idẽ. non
ut exui. s iasuꝑ indui mercam᷑ iuxta supͣ¬
dictum sensum indie iuditii. Dm̃
ꝑficere dicit quia ꝓmisit & fidelis ::
dans huiꝰ reimplende pignꝰ sp̃m.
Ipse ẽ. eñi signacłm ad optionis nr̃e.

Expanded text:
ui etiam dedit nobis pignus Spiritum. Hoc quod ingemiscentes poscimus, id est, non ut exui, sed ut superindui mereamur, juxta supradictum sensum, in die judicii Deum perficere dicit; quia promisit, et fidelis est, dans hujus rei implendae pignus Spiritum; ipse est eni
Abbreviated transcription (Latin):
me. siti. frigore. nuditate. caro corrum¬
pit᷑. s anima spe futuri p̃mii renoua.¬
tur. q̃uia assiduis tribulationibꝰ pur¬
gatur. Eroficit enĩ in p̃ssura ñ int̾it.
ta ut accedentibꝰ temptatiomibꝰ cotidie
mne.Ienĩ qd ĩ p̾senti ẽ mom̃taneũ & leue p̃s¬

Expanded text:
me, siti, frigore, nuditate caro corrumme, siti, frigore, nuditate caro corrumpitur, sed anima spe futuri praemii renovatur; quia assiduis tribulationibus purgatur. Proficit enim in pressura, non interit, ita ut accedentibus tentationibus quotidie imae. Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve p
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ sciens. ꝑsecutiones & ꝑicła pa¬
ti non timuit. dũ mͦ õibꝰ fideliter p̃di¬
caret. ut plures possent credere. ut ha¬
bundans donũdĩ non ꝑ paucorũ gr̃a¬
rũ actionẽ minueret᷑ ad contumeliã
dĩ s multis ꝓficiens affluere ꝑmulto¬
rũ grãrũ accionẽ ad głam dĩ. Quanto
gͦ ͥ ric dignꝰ honore ẽ. qͥ animã suã sc̃¬
ꝑ morti subiecit. ne donũ di longe
alit̾ ꝑficeret quod datũ ẽͦ Nunqͥd
ñ magna contumelia ei ẽ. qui genã
faciens opulentã ac multos inuitans.
paucos habet insũma: Quappt̃
non deficimꝰ. Manifestũ ÷ hȩc adsu¬
ꝑiorẽ sensũ ꝑtinere. Ut enĩ deuotione
suã adhuc ꝓpensiorẽ indĩ rebꝰ osten¬
dar hec subicit quibꝰ nullo deficere
genere seꝓbat quominꝰ id quod dõ
placitũ ÷ imple at᷑: securꝰ tam̃ de re¬
surrectione ꝓmissa. Licet siext̾ior
homo nr̃ corrumpit᷑. s int̾ior renoua¬
cur de die in diẽ. Pre̾suris. plagis fa¬

Expanded text:
luntatem sciens, persecutiones et pericula pati non timuit, dummodo omnibus fideliter praedicaret, ut plures possent credere; ut abundans donum Dei non per paucorum gratiarum actionem minueretur ad contumeliam Dei, sed multis proficiens afflueret per multorum gratiarum actionem ad gloriam Dei. Quanto ergo hic dignus honore est, qui animam suam semper morti subjecit; ne donum Dei longe aliter proficeret, quam datum est? Numquid non magna contumelia ejus est, qui coenam faciens opulentam, ac multos invitans, paucos habet in summa? Quapropter non deficimus. Manifestum est haec ad superiorem sensum pertinere; ut enim devotionem suam adhuc propensiorem in Dei rebus ostendat, haec subjecit, quibus nullo genere deficere se probat quominus id quod Deo placitum est, impleatur; securus tamen de resurrectione promissa. Et licet si exterior homo noster corrumpitur; sed interior renovatur de die in diem. Pressuris, plagis, fa
Abbreviated transcription (Latin):
informa bapusini: traditionis manseri¬
imuis expoliati corꝑe non nudimuemi¬
mur quia inint̾iore homine habitat
nob̾ uidebim᷑: ꝙ erimꝰ digni suꝑ indu
ꝓmissa celesti gła. In illũ enĩ decidet
ꝓmissa claritas quȩ̃ non inderte signũ
adoptionis hab̾e. Namcũ sumꝰ in
sto corꝑe idẽ. in mortali ingemiscimꝰ
gͣuati. eo quod nolumꝰ ex. s. suꝑ indin:¬
ut absorbeat᷑ muortale hoc anitã. Idẽ
sensus ẽ. Ido enĩ dicit gͣuatos nos passi¬
onibꝰ corporis & ipsius mundi tẽpestati¬
bus postulationẽ ad dm̃ dirigere:⁊¬
mur incti. & indigni efficiam᷑.s ut con¬
tigerit ęxitus. ꝑ seuerantes in fide indu¬
tiinueniam̃ sc̃o spũ qui in suba xp̃c ẽ.¬
s exuti corꝑe ñ dispoliati ascõ spũ fue¬
rimꝰ: sic mortale ab sorbet᷑ auita: Id:
ut resurgentes suꝑ induam̃ ĩmortali¬
tate cũ gła. He ultra mori possit aut
passiombꝰ inplicari: hoc ẽ. absorberia

Expanded text:
in forma baptismi et traditionis manserimus, exspoliati corpore, non nudi invenimur; quia in interiore homine habitat nobis videbimur, erimus digni superindui promissa coelesti gloria. In illum enim decidet promissa claritas, quem viderit signum adoptionis habere. Nam cum sumus in hoc corpore, id est, mortali, ingemiscimus gravati; eo quod nolumus exui, sed superindui; absorbeatur mortale hoc a vita. Idem sensus est, ideo enim dicit gravatos nos passionibus corporis, et ipsius mundi tempestatibus, postulationes ad Demur victi, et indigni efficiamur: sed ut contigerit exitus, perseverantes in fide, induti inveniamur sancto Spiritu, qui in subsi exuti corpore, non despoliati a sancto Spiritu fuerimus. Sic mortale absorbetur a vita, id est, ut resurgentes superinduamur immortalitate cum gloria; ne ultra mori possit, aut passionibus implicari: et hoc est absorberi
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe facultates paternas habcN.
Ministrent scõrũ inopiis. ut iterũ scĩ
illic ubi diuites sunt &. isti in opes.
cominumcent qͣuasi uicẽ rependente ᷤ
ministerio illorũ. Sicut dñs dicit ꝗͣ
diu fecistis uni ex minimis istis mi¬
chi fecistis. Ut fiat equitas sicut scrip¬
tum ẽ. Hec ẽ. equalitas ut quia isti
in hoc tempore ministrant scĩs: red¬
dant᷑ illis uiceᷤ in futo᷑ debitores enĩ sibi
faciunt scõs. Qui multum habu¬
it non habundauit: & qͥ modicũ ñ
minorauit. hoc in crodo legit᷑. Pluᷤ

Expanded text:
aut certe facultates paternas habent, aut certe facultates paternas habent, ministrent sanctorum inopiis: et iterum sancti illic ubi divites sunt, et isti inopes, communicent eis, quasi vicem rependentes ministerio illorum, sicut dicit Dominus: Quandiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis . Ut fiat aequalitas, sicut scriptum est. Haec est aequalitas, ut quia isti in hoc tempore ministrant sanctis, reddantur illis vices in futuro; debitores enim sibi faciunt sanctos. Qui multum habuit non abundavit: et qui modicum, non minoravit. Hoc in Exodo legitur . Plus
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto enĩ ampliꝰ obtulerunt tanto
plus accepturi sunt. Nam si tantũ
quis det quantũ uult aut potest:
acceptũ ẽ. Iuditio em̃ uidet᷑ hoc face¬
Nonem̃ ut aliffrefugiũ sit : uob̾ autẽ
angustia. Uerũ ẽ. quia sic dandũ t̃
ut non egestatẽ p̃stet dantibꝰ. s cxeq¬
tate in hoc temꝑe hoc dicit ut quai¬
tũ habet ad tempꝰ dundat cũ scis.
Nonenĩ plusexigit᷑ quã sibi deber
retinere: Quia diligis inquit ꝓxi¬
mũ tim̃ sicut te ipsũ. Unde ⁊ acheꝰ.
Ecce dimidiũ inqͥt bonorũ meoiũ ds
panꝑibꝰ. Et mĩa habundantia a
illorũ mopiã. & iliꝰSrum habun¬
dantia fiat ad ur̃am in opiam.
hoc ẽ. quod dicit. ut quia iuxta
tempꝰ scĩ in opiã patiuntur. Dese¬
rentes omunia mundi & se in diui¬
nis solis oꝑibꝰ constituentes: ut doc¬
trine atq orationi insisterent ad ꝑ¬
fectũ multorum. Hi qui credideris
quiq artibꝰ aut negotiis insistunt

Expanded text:
Quanto enim amplius obtulerunt, tanto Quanto enim amplius obtulerunt, tanto plus accepturi sunt. Nam si tantum quis det, quantum vult, aut potest, acceptum est; judicio enim videtur hoc faceNon enim ut aliis refrigerium sit, vobis autem angustia. Verum est, quia sic dandum est, ut non egestatem praestet dantibus. Sed ex aequalitate in hoc tempore. Dicit hoc, ut quantum habet, ad tempus dividat cum sanctis; non enim plus exigitur, quam sibi debet retinere. Quia, Diliges, inquit, proximum tuum sicut te ipsum . Unde Zacchaeus: Ecce dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus . Ut vestra abundantia ad illorum inopiam, et illorum abundantia fiat ad vestram inopiam. Hoc est quod dicit, ut quia juxta tempus sancti inopiam patiuntur, deserentes omnia mundi, et se in divinis solis operibus constituentes, ut doctrinae atque orationi insisterent ad profectum multorum; ii qui crediderint, quique artibus aut negotiis insistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i non sui causa pauꝑ factus est:
nos autẽ ut nobis ꝓficiat. Et con¬
sil ĩm hoc do. Hoc enĩ uob̾ utile
est. qui non tantũ facere sedos uel¬
le cepistis ab anno pͥore. Nunc gͦo
facere consũmatc. Ut quc̃ admodũ
ꝓmpta ÷ uoluntas muobis uelle
ita sit & ꝑficiendi ex eo quod habetis
hoc dicit ut uoluntas illorũ in oꝑe ap¬
pareat siuera ẽ. sodm uires. ut tantũ
dit quantũ potest. & uult animꝰ: ut
munda fiat conscientia. Nonin simu.¬
latione ut hominibꝰ placeat: & mer¬
cclẽ apud dm̃ ñ habeat. Si enĩ
uolutitas ꝓmpta ẽ. scłm facuł tatẽ
acceptabilis ÷ non scdm quod non
habet. Qm̃ corithui ad opꝰ mimist̾i
ꝓuocant᷑. hoc ei idicit᷑ ut ñ plꝰ tͥbuant qͣ pos¬
grauati uiderent᷑ sine mercede
futuri. Quia qui coactus aliquid
facit: m̾cedt̃ non habet. Eccłie enĩ
machedomȩ ultro obtulerunt cũ
p̃cibus. ut ꝓbarent totase hoc uolun¬
tate loc facere. Ut plus offerrent
quã poterant: Idõq acceptabile fuit.

Expanded text:
ri, non suit causa pauper factus est, nos autem, ut nobis proficiat. Et consilium in hoc do; hoc enim vobis utile est, qui non tantum facere, sed et velle coepistis ab anno priore: nunc ergo etiam facere consummate; ut quemadmodum prompta est voluntas in vobis velle, ita sit et perficiendi ex eo quod habetis. Hoc dicit, ut voluntas illorum in opere appareat, si vera est, secundum vires; ut tantum det, quantum potest et vult animus, ut munda fiat conscientia: non in simulatione, ut hominibus placeat, et mercedem apud Deum non habeat. Si enim voluntas prompta est, secundum facultatem acceptabilis est, non secundum quod non habet. Quoniam Corinthii ad hoc opus ministerii provocantur, hoc eis indicitur, ut non plus tribuant, quam posgravati viderentur sine mercede futuri; quia qui coactus aliquid facit, mercedem non habet. Ecclesiae enim Macedoniae ultro obtulerunt cum precibus, ut probarent tota se voluntate hoc facere, ut plus offerrent, quam poterant; ideoque acceptabile fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
git diuersos. qui corrẽpta doctrina uer¬
ba dĩ ꝑmalã interp̃tationẽ adult̾abant.
tollentes diuinũ sensũ ponebant huma
nus idoneos hos dicit apłos autẽ sincen¬
tur. tĩ suã querentes głam sed dĩ hoc ÷
in xp̃o loqui eiꝰ honorẽ & potentiã p̾di
care. Incipimꝰ it̾m nosmet ipsos com¬
mendare. Qm̃i pseudo apłos notat pͣua
corũ cõmenta designans. se autẽ uerũ p̃¬
dicatorẽ testat᷑. Uidec᷑ it̾m com̃dare sesic̃
dic̃ in pͥma epła:& ne hoc u̾sutia aliqua

Expanded text:
sus, qui corrupta doctrina, verba Dei per malam interpretationem adulterabant, et tollentes divinum sensum, ponebant humannus idoneos hos dicit: apostolos autem sincertur, non suam quaerentes gloriam, sed Dei. Hoc est in Christo loqui ejus honorem et potentiam . Incipimus iterum nosmetipsos commendare. Quoniam pseudoapostolos notat, prava eoram commenta designans, se autem verum praedicatorem testatur; videtur iterum commendare se, sicut in prima epistola. Et ne hoc versutia aliq
Abbreviated transcription (Latin):
non uideatt᷑ ꝑ odorẽ tam̃ cognoscunt᷑. &
intelligis in loco aliquo eẽ qͦd ñ uides:
ita & ds̃ quia muisibilis est ꝑ xp̃m se
uoluit intelligi. ut p̃dicatio xp̃i quȩ utiq
inuisibilit̾ sic̃ ad nares odor ita ad aures
ꝑ uenit.dm̃ patrẽ insinuaret creatorẽ.
& filiũ eiꝰ unigenitũ. cuiꝰ rei legatione
fungentes apłi sic̃ dicit dñs addm̃ filiꝰ
ad patrẽ. sic̃ me misisti in hunc mundũ.
ita & ego eos mitto in hunc mundũ. Odo¬
in odore significata ÷ quia c̃ ds̃ ñ uidea

Expanded text:
non videantur, per odorem tamen cognoscuntur, et non videantur, per odorem tamen cognoscuntur, et intelligis in loco aliquo esse, quod non vides: ita et Deus, quia invisibilis est, per Christum se voluit intelligi; ut praedicatio Christi quae utique invisibiliter, sicut ad nares odor, ita ad aures pervenit Deum Patrem insinuaret createrem, et Filium ejus unigenitum. Cujus rei legatione fungentes apostoli sicut dicit Dominus ad Deum, Filius ad Patrem: Sicut me misisti in hunc mundum, ita et ego eos mitto in hunc mundum  odoin odore significata est, quia cum Deus non videa
Abbreviated transcription (Latin):
ninuenirẽ citũ frẽm meũ. s uale illis
tri & ꝑfectus mn machedonia. Roade
quicaꝑent uerbũ ficdi: s quia solatiũ
Ddefuit. In tolerabilis erat labor ꝑstre¬
rdu causa. Quanuis enĩ qunidã coiũ
aꝑuerãt corda sua ad recipiendũ sermo¬
nẽ łi. tam̃ imprudentia fideliũ non mi¬
nima existebat in surgens in apłm zelo
credentiũ :. &. hȩc duo ab uno impleri non
poterani. aut fideles instituere: aut in¬
credulis repugnare: idõq uale illis fac¬
to qui susceꝑant eũ ꝓfectꝰ ẽ. in machedo.¬
niã. Deo aũ gr̃as qui semꝑ triumphat
phare in xp̃o. uictores illos facere infide
xp̃i. ut calcata ꝑfidia tropheũ habeat fi¬
descũ ex ꝑfidis fiunt fideles.&. maliuoli
non ꝑficiunt in ꝑsequendo credentes. Et
odorẽ noticiȩ sue manifestat ꝑ nos inõi
loco. quia xp̃i bonus odorsum᷑ dõ in his
qui salui fiunt & in his quipeunt. Odor
iccirco dixit quia sicut quedã res quȩt

Expanded text:
non invenerim Titum fratrem meum: sed vale illis facto, profectus sum in Macedoniam. Troadem se qui caperent verbum fidei: sed quia solatium Titi defuit, intolerabilis erat labor perstrepentium causa. Quamvis enim quidam eorum aperuerant corda sua ad recipiendum sermonem Dei; tamen impudentia infidelium non minima existebat, insurgens in Apostolum zelo credentium: et haec duo ab uno impleri non poterant, nempe et fideles instruere, et incredulis repugnare. Ideoque, vale illis facto, qui susceperant eum, profectus est in Macedoniam. Deo autem gratias, qui semper triumphatphare in Christo, victores illos facere in fide Christi; ut calcata perfidia, trophaeum habeat fides, dum ex perfidis fiunt fideles, et malevoli non proficiunt in prosequendo credentes. Et odorem notitiae suae manifestare per nos in omni loco; quia Christi bonus odor sumus Deo in his, qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Odor orem autem idcirco dixit, quia sicut quaedam res, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter quodexite de medio eorũ & seꝑa¬
minidic̃ dñs. Et in mun dũ nolite ta¬
gere. & ego suscipiã uos. & ero uobis in
patrẽ &. eͦritis michi infilios & filias dic̃
dñs omnipotens. Int̾im pͥmȩ cause sen¬
declaremꝰ dicentis. qm̃ in habitabo in
illis & inter eos in ambulabo. & ero illoꝵ
ds̃. & ipsi erunt mihii populus. Hec uer

Expanded text:
Propter quod exite de medio eorum, et sepaPropter quod exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus: et immundum ne tetigeritis, et ego recipiam vos; et ero vobipatrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipotens. Interim primae causae sendeclaremus dicentis: Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi p
Abbreviated transcription (Latin):
rat & futura non credit: sicut infidelis
angusti animi ẽ. desꝑatione futuri. Quȩ
etũ participatio iusticiȩ & inquitati:
aut quȩ societas luminis cũ tenebris:
Iͤ ꝯsensio  xp̃i cũ belial: Aut quȩ
participatio fideli cum infideli: Uel
quȩ conuentio templo dĩ cũ idolis:
Ma nifestũ. ẽ. ħ quȩ enumerat c̃ẽ. con¬
trͣia. ac ꝑ hoc fugiendũ ab his docet. quia
dicit dominꝰ. Nemo potest duobꝰ dñiᷤ
seruire. Lex & enĩ iusticiã p̃dicat ut
fugiat᷑ iniquitas: lum̃ ostendit quod
est ueritas ut ab ignorantia quȩ tene¬
licetur ȩternã: ut ꝑfidia ȩxuti ab omni
infidelium errore sint alieni. Idolaꝓ
hibuit coli qr templo dĩ sunt inimica.
Uos enĩtẽplũ dĩ estis uiui. Nichil tã mimi¬
cũ homini quã idola: quia abumiꝰ dĩ fi¬
de cogunt recedere. Sicut dixit᷑. Qm̃ in¬
habitabo in illis inter eos ambulabo &
ero illorũ ds̃ & ipsi erunt michi popłs:

Expanded text:
rat, et futura non credit, sicut infidelis, rat, et futura non credit, sicut infidelis, angusti animi est desperatione futuri. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas lumiconsensio Christi cum Belial? aut quae pars fideli cum infideli? vel quae conventio templo Dei cum idolis? Manifestum est haec quae enumerat, esse contraria; ac per hoc fugiendum ab his docet, quia dicit Dominus: Nemo potest duobus dominis servire . Lex enim justitiam praedicat, ut fugiatur iniquitas: lumen ostendit, quod est veritas; ut ab ignorantia, quae tenelicetur aeternam; ut perfidia exuti, ab omni infidelium errore sint alieni: idola prohibuit coli; quia templo Dei sunt inimica. Vos enim templum estis Dei vivi. Nihil tam inimicum homini, quam idola; quia ab unius Dei fide cogunt eum recedere. Sicut dixit habitabo in illis, et inter eos ambulabo: et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus.
Abbreviated transcription (Latin):
tia antt ierint p̃imũ non sequetur.
Non angustamini in nob̾ angustamini aũt
in uisceribꝰ ur̃is ẽandẽ habentes mer¬
cedis retributionẽ. Hoc dicit quia ñ
oberat magistri si discipłi male uerte¬
rent᷑ contemꝑnentes uigorẽ doctrine.
Quia unusquisq ꝓ oꝑibꝰ suis mercedẽ
accipiet: quia quod amagistroᷤᷤ ꝑtinet
nontacnerunt Dicente dño ad ezechi¬
elem ꝓpħam. Eralta uoc̃e tuã & lo¬
quere ad plebẽ. si te audierint lucͣ¬
beris eos si quo minꝰ aͣnimã tuã salua-¬
bis. Sic̃ filiis dico. Dilatamini
& uos &. nolite iugũ ducere c̃ infide-¬
libꝰ. Ad bonã conuersationẽ & spẽ
eos hortatur: ut fidentes & purgantes
conscientias suas possint in semet ip¬
sis gaudẽ. habentes fiduti am purȩ
mentis sic̃ & eorũ magistriseparãtes se
ab infideliũ societate in oꝑibus mał &
bene gͦ agendo & futura sꝑando: di-¬
latari uult illos animo. Qui enĩ labo¬

Expanded text:
itia anteierint, praemium non sequetur. itia anteierint, praemium non sequetur. Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris, eamdem habentes mercedis retributionem. Hoc dicit, quia non oberat magistris, si discipuli male verterentur, contemnentes vigorem doctrinae; quia unusquisque pro operibus suis mercedem accipiet; quia quod ad magistros pertinet, non tacuerunt, dicente Domino ad Ezechielem prophetam: Exalta vocem tuam, et loquere ad plebem; si te audierint, lucraberis eos: si quominus, tu animam tuam salvabis . Sicut filiis dico, dilatamini et vos, et nolite jugum ducere cum infidelibus. Ad bonam conversationem et spem eos hortatur; ut fidentes et purgantes conscientias suas, possint in semetipsis gaudere, habentes fiduciam purae mentis, sicut et eorum magistri, separantes se ab infidelium societate in operibus malis. Et bene ergo agendo, et futura sperando, dilatari vult illos animo; qui enim labo
Abbreviated transcription (Latin):
sticia hȩc gaudiũ oꝑatur: & qui cos in¬
iuriis contristabant gaudiũ eorũ exag¬
gerabant. Ut egentes : multos autẽ di-¬
tantes. Quantũ ad p̾sentẽ uitã ꝑtinet
pauꝑes uidebant᷑ s sp̃ales diuitias cre¬
dentibꝰ largiebant᷑: egeni in terris in
celis diuites. Ut ncħ habentes: &¬
omnia autẽ possidentes. Hoc fuit in
apłis głosũ: ut sine sollicitudine & no¬
mine possidendi. non solũ ea quȩ in poᷤ¬
sessionibꝰ erant s & ipsos eorũ dños poᷤ.¬
siderent. Omnia enĩ necesse erat ante
loquit᷑ &. purȩ conscientiȩ. Male
enĩ sibi conscia mens loqui trepi¬
dat: sensũ ꝑdit. in uerbis errat cor nr̃m
dilatũ ÷ Forũ cor dilatatur qui fidutia
bonȩ conuersationis gaudent. ĩsese: aut
certe spe futuri p̃mii intribulatione
non angustantur:. quia sic̃ inhac uita
nisi p̃cesserit labor. redditꝰ non seque¬
tur: Ita & in rebus diuinis sinon ex¬

Expanded text:
stitia haec gaudium operatur, et qui eos institia haec gaudium operatur, et qui eos injuriis contristabant, gaudium eorum exaggerabant. Ut pauperes, multos autem ditantes. Quantum ad praesentem vitam pertinet, pauperes videbantur: sed spiritales divitias credentibus largiebantur; egeni in terris, in coelis divites. Ut nihil habentes, omnia autem possidentes. Hoc fuit in apostolis gloriosum, ut sine sollicitudine et nomine possidendi non solum ea, quae in possessionibus erant, sed et ipsos eorum dominos possiderent; omnia enim necesse erat ante loquitur, et purae conscientiae; male enim sibi conscia mens loqui trepidat, sensum perdit, in verbis errat. Cor nostrum dilatatum est. Eorum cor dilatatur, qui fiducia bonae conversationis gaudent in sese, aut certe futuri spe praemii in tribulatione non angustantur; quia sicut in hac vita nisi praecesserit labor, redditus non sequitur: ita et in rebus divinis si non ex
Abbreviated transcription (Latin):
t seductores & ueraces. Increduli seductoreᷤ
cos uocabant: fideles ẽ contra ueraces
cos. & simplices ꝓnuntiabant. Nec hoc
odio cȩdit.ut suꝑducat fucũ ueritati.
Ut ignoti & qui cognoscamur. Mał ig¬
noti erant. bonis noti: agnoscebant
enĩ in lis ueritatẽ. Ut morientes &
ecte uiuimus. Odio illos habentes coti¬
die putabant ñ euadere minas iniqui¬
iais. Isti autẽ lidõ ꝓpitio docebant
aurilio. xp̃i tuti p̃stabant᷑ a morte. p̃¬
senti & futura. Quasi temptati &ꝰ mor
atraditi. Temptati uidebantur quan
do tͣctabant᷑ sic ut cełẽ putarent᷑: et
Qañ uincebartur morti non aaddice¬
bant᷑: hic enĩ addicit᷑ morti qui in fi¬
de non ꝑmanet. s morti non huic. s
future. Potest & de p̃senti morte intel¬
ligi. Temptari enim eospatiebatur dõ
ut p̾ssuris crescerent. Merito: nonta¬
men eos ꝑmittebat occidi. Ut tristes
semꝑ autẽ gaudentes. Uerũ. ẽ. quia tri¬

Expanded text:
Ut seductores, et veraces. Increduli seductores Ut seductores, et veraces. Increduli seductores eos vocabant: fideles e contra veraces eos et simplices pronuntiabant. 186 Nec hoc odio cedit, ut superducat fucum veritati. Ut ignoti, et qui cognoscimur. Malis ignoti erant, bonis noti; agnoscebant enim in his veritatem. Ut morientes, et ecce vivimus. Odio illos habentes, quotidie putabant non evadere minas iniquitatis: isti autem, quia Deo propitio docebant, auxilio Christi tuti praestabantur a morte praesenti et futura. Quasi tentati, sed morti non traditi. Tentati videbantur, quando sic tractabantur, ut cedere putarentur: et quia non vincebantur, morti non addicebantur. Hic enim addicitur morti, qui in fide non permanet; et morti non huic, sed futurae. Potest et de praesenti morte intelligi; tentari enim eos patiebatur Deus, ut pressuris crescerent merito: non tamen permittebat eos occidi. Ut tristes, semper autem gaudentes. Verum est, quia tri
Abbreviated transcription (Latin):
curã agat q̃indi ligere se ꝓfitct᷑ quod sĩ¬
u̾bũ ueritatis erat in eiꝰ doctrina: quia
non aliudtradebat quã adño acceꝑat.
n uirtute dĩ. Uirtꝰ in eo dei erat. quȩ
ysigna atq ꝓdigia hunc idoneũ mini¬
srum. ꝓbabat. Peꝵ arma iusticie:
a dextris & asinistris. Liberum se signi¬
ficat fuisse & fidelibꝰ & in crectulis. Ar¬
maenĩ iusticie ꝑununt iniquitatẽ. P er
głam & rgnobilitatẽ. His qui ȩuange¬
liũ dĩ głam estimabant: Manifeste in
te grum & fidelẽ se p̃dicatorẽ dirit. Simi-
limͦ & eis qui uerba diuimnȩ doctrine ig¬
nobilitatẽ & deformationẽ putabant.
fidelẽ se dĩ ministrũ exhibuit: dũ ñ ter¬
ret᷑ neq pudoiẽ patit᷑ ca illis loqui que
horrent audire. Per infamiã & bo¬
nã famã. Etiã is integrunise dĩ dif
dispensatorẽ p̃buit. qui fidi bonã opi¬
nionẽ faciebant. &. qui malã: dũ non
metuit. hanc itiuidiam s: constansẽ.

Expanded text:
curam agat, quem diligere se profitetur: quod semcuram agat, quem diligere se profitetur: quod sembum veritatis erat in ejus doctrina; quia non aliud tradebat, quam a Domino acceperat. In virtute Dei. Virtus in eo Dei erat, quae per signa atque prodigia hunc idoneum ministrum probabat. Per arma justitiae a dextris et sinistris. Liberum se significat fuisse a fidelibus et incredulis. Arma enim justitiae perimunt iniquitatem. Per gloriam et ignobilitatem. His qui Evangelium Dei gloriam aestimabanedicatorem dicit. Simili modo et eis qui verba divinae doctrinae ignobilitatem et deformationem putabant, fidelem se Dei ministrum exhibuit; dum non terretur, neque pudorem patitur ea illis loqui quae horrent audire. Per infamiam et bonam famam Etiam his integrum se Dei dispensatorem praebuit, qui fidei bonam opinionem faciebant, et qui malam; dum non metuit hanc invidiam, sed constans est.
Abbreviated transcription (Latin):
castitate. Castitatẽ siue corꝑis siue euan¬
gelii uindicans non paucos feert inimi¬
cos.In scientia. Legis & euuangłii
scientiã ñ insapientia humana neq uisi¬
mulatione adsereus. dõ se fidelẽ dispen-¬
satorẽ ẽxhibuit xp̃i.IN magnanim¬
tate. Srandis animi erat in barulandiᷤ
nnfirmitatibꝰ frñrc̾e. in contẽptu huiꝰ nũ¬
chi. Unde alio loco  Michi mundus cru¬
cifiriss.ẽ. & egomundo. IN benignita¬
te. Beingnus erat quia si c̃ arguebat ita
qe blandiebat᷑: ut post correptionẽ leni ex
bat: in sp̃ũ scõ dĩ donũ tradebat. INca¬
ritate non simulata. Simulata enĩ car¬
tas in his ẽ: qui in necessitate deserunt ft̃s
Unde hic semꝑ necessitates frm̃ suas faci¬
ens simplex erat in caritate: compatieba¬
t᷑ enim om̃ibꝰ. sic̃ alio loco dicit. Quis
scandalizat᷑ & ego non uror: hȩc em̃ut
karitasẽ. si sua utilitate contempta eiꝰ

Expanded text:
castilate. Castitatem sive corporis, sive Evancastilate. Castitatem sive corporis, sive Evangelii vindicans, non paucos fecit inimicos. In scientia. Legis et Evangelii scientiam non in sapientia humana, neque in simulatione asserens Deo se fidelem dispensatorem Christi exhibuit. In magnanimitate. Grandis animi erat in bajulandis infirmitatibus fratrum, et in contemptu mundi hujus; unde alio loco dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . In benignitate. Benignus erat, quia sicut arguebat, ita et blandiebatur; ut post correptionem leni exhbat, in Spiritu sancto Dei donum tradebat. In charitate non simulata. Simulata charitas in his est, qui in necessitate deserunt fratres; unde hic semper necessitates fratrum suas faciens, simplex erat in charitate . Compatiebatur enim omnibus, sicut alio loco dicit: Quis scandalizatur, et ego non uror ? Haec enim vera charitas est, si sua utilitate contempta, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
roribus diuersarũ sectarũ inuenerat
muolutos quos patientia sua ꝑaula-¬
tm aduerã doctrinã reuocat: In tri¬
bulationibꝰ. Pressuras ꝑtulit sciens quid
adõ ꝓ his sit ꝓmissũ. Ii necessitatibꝰ.
Necessitas erat etiam in p̃ssura positum
docere: quia a dñõ erar missus. INan¬
gustiis. Spe futuri angustatꝰ ꝑfidorũ
oppositionibꝰ ñ cessit. In plagis. Aui¬
deis & gentibꝰ cesus frequent non tacuit
gram xp̃i. In carceribꝰ. Sepe in car¬
cerẽ missus contenta salute sua etiã illic
boribus. Laborare non destitit manibꝰ
suis. ne cui gͣuis eẽt: certus hoc sibi ꝓfi¬
cere apud dm̃. In uigiliis. Iam sol¬
licitꝰ erat circa officiũ delegatũ sibi ut nec
nocte cessaret In ieniniis. Aliquando
uoluntaria. aliquando necessitatis ieu¬
nia ꝑtulit causa penurie: & dõ grãs egite.
sp̃alit̃ sc pascenti quia ido contemptus
erat ne uentris causa inlinaretur. In

Expanded text:
roribus diversarum sectarum invenerat roribus diversarum sectarum invenerat involutos, quos patientia sua paulatim ad veram doctrinam revocat? In pressuris. Pressuras pertulit, sciens quid a Deo pro his sit promissum. In necessitatibus. Necessitas erat etiam in pressura positum docere; quia a Domino erat missus. In angustiis. Spe futuri angustiatus, perfidorum oppositionibus non cessit. In plagis. A Judaeis et gentibus caesus frequenter, non tacuit gratiam Christi. In carceribus. Saepe in carcerem missus contempta salute sua, etiam illic boribus. Laborare non destitit manibus suis; ne cui gravis esset, certus hoc sibi proficere apud Deum. In vigiliis. Tam sollicitus erat circa officium sibi delegatum, ut nec nocte cessaret. In jejuniis. Aliquando voluntaria, aliquando necessitatis jejunia pertulit causa penuriae, et Deo gratias egit spiritaliter se pascenti; quia ideo contentus erat, ne ventris causa inclinaretur. In