comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a uiuando ⁊ a glande dicta existimatur. Gabiꝰ uͦ bassus in libro de
significõe uerborũ hoc refert. Iuglaus arbor ꝓinde dicta est ac
iouis glans. Nã qͥa id arboris geniis nuces habet q̃ sũt suatuo¬
re sapore quã glans est : hunc fructũ antiqui illi qͥ egregium
glandiq similem. ipsãq arborẽ do dignã existimabãt iouis glã¬
dẽ appellauerunt. q̃ nc̃ litteris ĩterlisis uiglans nominatur.
Cloatius aũt tierꝰ: ĩ libro agrecis tractorũ ita memorat. Iugulans
.ui.pͣtmnissum est: quasi diuiglans. id est. AIoC. ⁊c̃. Sic̃ theo
phaastus ait. laia. icctã. Hanc greci etiã basilicam uocant. Nux
hȩc abellana seu p̃nestina q̃ est eadem ex arbore est quȩ dicitur co¬
rilos. De qua uirgiliꝰ dicit. Corilu sere. Est aũt nacio hominũ iux¬
ta agrũ p̃nestinũ: qui carsitam uocantur. a not. & cet̾a. cuiiꝰ rei

Expanded text:
a iuvando et a glande dicta existimatur. Gavius vero Bassus in libro de a iuvando et a glande dicta existimatur. Gavius vero Bassus in libro de significatione verborum hoc refert: Iuglans arbor proinde dicta est ac Iovis glans. Nam quia id arboris genus nuces habet quae sunt suaviore sapore quam glans est, hunc fructum antiqui illi, qui egregium glandique similem ipsamque arborem deo dignam existimabant, Iovis glandem appellaverunt, quae nunc litteris interlisis iuglans nominatur. Cloatius autem Verus in libro a Graecis tractorum ita memorat: Iuglans, D praetermissum est, quasi Diuglans, id est Διὸς βάλανος, sicut Theo Διὸς βάλανος. Hanc Graeci etiam basilicam vocant. Nux haec Abellana seu Praenestina, quae est eadem, ex arbore est quae dicitur corylus, de qua Virgilius dicit: Corylum sere. Est autem natio hominum iuxta agrum Praenestinum qui Carsitani vocantur ἀπὸ τῶν καρύων, cuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
manum tñ ad alt̾ius unionis aurem similit̾ admouit. nͥ mu¬
nacius plancꝰ uibex seuerissimꝰ suꝑatũ antoni ñ mature ꝓnun¬
ciasset. Ipse aũt cuiꝰ fuerit magnitudinis inde colligi poterit.
qd̃ qui iuꝑfuit postea uicda regina: & capta egypto: romã delatꝰ
desectusq est. & factȩ ex una margarita duȩ: impositȩq simula¬
chro ueneris: ut monstruosȩ magnitudinis in tẽplo qd̾ pantheũ
dicitur. Aohuc dicente furio scd̃ȩ m̃sȩ inlata bellaria: nouo ser¬
moni pͥncipium dederunt. Syminachiis enĩ adtredans manu
nuces: uellem inquit exte audire serui tanta nucib nomina: q̃
causa ł origo uariauerit. aut unde tot mala cũ hac una appella¬
cione uocitentu. fuit tñ seorsum diuersa tã uo cabulo qͣm sapo¬
re. Ac prius de nucib absoluas uolo. q̃ tͥ memoria crebrx lectionis
occurrunt. & seruius. Nux ista uiglans scd̃mi ñnullorũ oꝑinionẽ

Expanded text:
manum tamen et ad alterius unionem auris similiter admovit, nisi Mumanum tamen et ad alterius unionem auris similiter admovit, nisi Munatius Plancus iudex severissimus superatum Antonium mature pronuntiasset. Ipse autem unio cuius fuerit magnitudinis inde colligi poterat, quod qui superfuit postea victa regina et capta Aegypto Romam delatus dissectusque est, et factae ex una margarita duae, inpositaeque simulachro Veneris, ut monstruosae magnitudinis, in templo quod Pantheum dicitur. Adhuc dicente Furio secundae mensae inlata bellaria novo sermoni principium dederunt. Symmachus enim adtrectans manu nuces: Vellem, inquit, ex te audire, Servi, tanta nucibus nomina quae causa vel origo variaverit, aut unde, tot mala cum hac una appellatione vocitentur, fiunt tamen seorsum diversa tam vocabulo quam sapore. Ac prius de nucibus absolvas volo quae tibi memoria crebrae lectionis occurrunt. Et Servius: Nux ista iuglans secundum nonnullorum opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
faucib ac dentibus suis subperet: eaq re captus: de roma¬
no imꝑio facere uellet egyptium regnũ. cleopatra uxor q̃ uinei
a romanis nec luxuria dignaretur: sp̃osione ꝓuocauit insume¬
re se posse in unã cenã sesterciũ cencies. Id mirũ antonio uisum
nec moratus sp̃osione ꝯtendit. dignꝰ sculria munacio planco. qͥtã
honesti certaminis arbit̾ eledus est. Attera die cleopatra ꝑtemp¬
tans antoniũ: pollucibilem sane cȩnã parauit: s quã ñ miraretua
antonius. Quippe qͥ omĩia q̃ apponebantur ex cotidianis opib
agnosceret. Tunc arridens regina: fialã poposcit. cui aceti ñ¬
nichil acri infudit. atq illuc unionẽ demptũ ex aure alta festi¬
nabunda demisit. cũq miature dissolutũ: uti natura est eꝰ lapi¬
dis: absorbuit. I quãuis eo facto sp̃osione uicisset: quippe cũ
ipsa margarita: cencies sesterciũ sine contencione eualuisset:

Expanded text:
faucibus ac dentibus suis subderet eaque re captus de Romafaucibus ac dentibus suis subderet eaque re captus de Romano imperio facere vellet Aegyptium regnum, Cleopatra uxor, quae vinci a Romanis nec luxuria dignaretur, sponsione provocavit insumere se posse in unam cenam sestertium centies. Id mirum Antonio visum, nec moratus sponsione contendit, dignus sculna Munatio Planco, qui tam honesti certaminis arbiter electus est. Altera die Cleopatra pertemptans Antonium pollucibilem sane cenam paravit, sed quam non miraretur Antonius, quippe qui omnia quae apponebantur ex cotidianis opibus agnosceret. Tunc regina adridens fialam poposcit, cui aceti nonnihil acris infudit, atque illuc unionem demptum ex aure altera festinabunda demisit eumque mature dissolutum, uti natura est eius lapidis, absorbuit. Et quamvis eo facto sponsione vicisset, quippe cum ipsa margarita centies sestertium sine contentione evaluisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: lepisꝰ ꝯsul legem tulit: & ipse cibariã. Cato enĩ sũptarias
leges cibarias appellauit. Dem paucis interiectis annis: alia
lex ꝑuenit ad populũ. ferente antio restione. Quã legẽ qũauis
eẽt optima: obstinacio tñ luxtriȩ: & uiciorũ firma cõcordia
nullo abrogante irritã fecit. Illud tñ memorabile de restione
iatore ipsuis legis fertur eũ quoaduixit foris postea ñ genasse.
ne testis fieret cõtemptȩ legis: quã ipse bono publico ꝑtulisset.
Hiis legib adnumerarẽ edictũ de sũptib ab antonio ꝓpositum.
qui pꝰea tͥum ura fuit. in indignũ crederem it cohibentes
sũptum antonio locũ facere. cui expensȩ in cȩnã solite con¬
ferri: sola umonis a deopatra uxore cõsumpti estimacione
suꝑatȩ sunt. Nam cũ antomꝰ qͥcqͥd mari aut t̾ra aut etiã
gigneretur ad saciendã ingluuiẽ suã: natũ existimans:

Expanded text:
tuo Lepidus consul legem tulit et ipse cibariam Cato enim sumptuarias tuo Lepidus consul legem tulit et ipse cibariam Cato enim sumptuarias leges "cibarias" appellat. Dein paucis interiectis annis alia lex pervenit ad populum ferente Antio Restione. Quam legem quamvis esset optima, obstinatio tamen luxuriae et vitiorum firma concordia nullo abrogante irritam fecit. Illud tamen memorabile de Restione latore ipsius legis fertur, eum quoad vixit foris postea non cenasse ne testis fieret contemptae legis quam ipse bono publico pertulisset. His legibus adnumerarem edictum de sumptibus ab Antonio propositum, qui postea triumvir fuit, ni indignum crederem inter cohibentes sumptum Antonio locum facere, cuius expensae in cenam solitae conferri sola unionis a Cleopatra uxore consumpti aestimatione superatae sunt. Nam cum Antonius quicquid mari aut terra aut etiam caelo gigneretur ad satiandam ingluviem suam natum existimans
Abbreviated transcription (Latin):
inquit bonȩ ex malis moribꝰ ꝓcreantur. Has sequitur lex corne¬
lia. & ipsa sũptuaria. quã tulit corueliꝰ silla dictatoe. In qua ñ cõui¬
uioꝵ magnificencia ꝓhibita est: nec gulę modꝰ factoꝵ. uerũ mi¬
nora p̃cia reb imposita. & qub rebꝰ dii boni quãq exqͥsitis: & pe¬
ne in cognitis generib deliciarũ. qͦs illic pisces: qͣsq offulas nomi¬
nat. & tam̃ p̃cia illis minora cõstituit. Ausim dicẽ ut uilitas edu¬
liũ animos hominũ: ad parandas obsoniorũ copias incitaret.
gulȩ seruire etiã qui paruis ẽẽnt facultatib possent. Dicã plane
qd̃ sencio. Adpͥme luxuriosus mͥ uidetur & ꝓdigꝰ: cui hȩc tanta in
epłis ł gratuita ponantur. Itaq tanto hoc scłm ad om̃em cõti¬
nentiã ꝓmptiꝰ ut pleraq harũ rerũ q̃ sillana lege: & uulgo no¬
ta cõprehenduntur: nemo ur̃m uł fando cõpererit. Silla mor¬

Expanded text:
inquit bonae ex malis moribus procreantur. Has sequitur lex Corneinquit bonae ex malis moribus procreantur. Has sequitur lex Cornelia et ipsa sumptuaria, quam tulit Cornelius Sulla dictator, in qua non conviviorum magnificentia prohibita est nec gulae modus factus, verum minora pretia rebus imposita: et quibus rebus, di boni, quamque exquisitis et paene incognitis generibus deliciarum! Quos illic pisces quasque offulas nominat, et tamen pretia illis minora constituit! Ausim dicere ut vilitas edulium animos hominum ad parandas obsoniorum copias incitaret et gulae servire etiam qui parvis essent facultatibus possent. Dicam plane quod sentio. Adprime luxuriosus mihi videtur et prodigus cui haec tanta in epulis vel gratuita ponantur. Itaque tanto hoc saeculum ad omnem continentiam promptius ut pleraque harum rerum quae Sullana lege ut vulgo nota comprehenduntur, nemo nostrum vel fando compererit. Sulla mor
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Lex uͦ hȩc paucis inutatis: ĩ plerisq cũ fannia cõgruit. In
ea enĩ ferenda quesita nouȩ legis aucdoritas exolescente metu
legis autiqͥoris ita hercules ut de ipsis duodecim tabulis factũ
est. quarũ ubi cõtempni antiqͥtas ceꝑit: eade̾ illa q̃ illiꝰ legib
cauebantur in alia latorũ nomina transierũt. Siꝗet legis
licimȩ sũma: ut kalendis. nonis nundinis romanis. cuiq in
dies singulos trigunta dñtaxat asses edundi causa cõsumere
liceret. Cȩteris uero dieb qui excepti ñ eẽnt: ne amplius appone¬
retur quã carnis aridȩ pondo tria. & salsamentorũ pondo libra.
& qd̾ ex terra uite. arbore sit natum. Uideo qͥd remordeat. Figo
indiciũ sobrii scłi est: uͥ tali p̃scͥpto legũ coercetur expensa cena¬
rum. Non ita est. Nã leges sumptuariȩ a singulis ferebantur q̃
ciuitatis totius uicia corrigerent. ac nisi pessimis morib uiuere

Expanded text:
ta. Lex vero haec paucis mutatis in plerisque cum Fannia congruit. In ta. Lex vero haec paucis mutatis in plerisque cum Fannia congruit. In ea enim ferenda quaesita est novae legis auctoritas exolescente metu legis antiquioris ita, Hercules, ut de ipsis duodecim tabulis factum est: quarum ubi contemni antiquitas coepit, eadem illa quae illius legibus cavebantur in alia latorum nomina transierunt. Sed legis Liciniae summa: ut Kalendis Nonis nundinis Romanis cuique in dies singulos triginta dumtaxat asses edundi causa consumere liceret, ceteris vero diebus, qui excepti non essent, ne amplius daretur adponeretur quam carnis aridae pondo tria et set quod ex terra vite arboreve sit natum. Video quid remordeat: ergo indicium sobrii saeculi est ubi tali praescripto legum coercetur expensa cenarum? Non ita est. Nam leges sumptuariae a singulis ferebantur quae civitatis totius vitia corrigerent; ac nisi pessimis effusissimisqu
Abbreviated transcription (Latin):
nia aut̃ etiã sumptib modũ fecit. assib centum. unde aluci¬
lio poeta festiuitatis suę more centusis uocatuR. fanniã legẽ
post annos decem ⁊ octo lex didia consecuta est. Fuis feren¬
dȩ dupplex causa fuit. Prima ⁊ potissimaut uniuersa italia
ñ sola urbs lege sũptuaria teneretur. italicis existimantib
fanniam legẽ ñ in se s in solos urbanos ciues ẽẽ cõscͥptã. deĩde
ut ũ soli qui prandia cenas ue maiore sũptu fecissent: s e¬
tiã qui ad eas uocitati ẽẽnt atq om̃ino interfuissent penis
iegis tenerentur. Post didiam licinia lex data est a plublio
crasso diuite. Cuiꝰ ferendȩ ꝓbandęq tantũ studium ab op-¬
timatib impensum est: ut consulto seuatus uberetur. ut
ea tautum modo ꝓmulgata: priusquã trimindino confirma¬
retir. ita ab om̃ib obseruaretur quasi iã populi sententia coꝑba¬

Expanded text:
nia autem etiam sumptibus modum fecit assibus centum: unde a Lucinia autem etiam sumptibus modum fecit assibus centum: unde a Lucilio poeta festivitatis suae more centussis vocatur. Fanniam legem post annos decem et octo lex Didia consecuta est. Eius ferundae duplex fuit causa: prima et potissima, ut universa Italia, non sola urbs, lege sumptuaria teneretur, Italicis existimantibus Fanniam legem non in se sed in solos urbanos cives esse conscriptam: deinde ut non soli qui prandia coenasve maiore sumptu fecissent, sed etiam qui ad ea vocitati essent atque omnino interfuissent, poenis legis tenerentur. Post Didiam Licinia lex lata est a P. Licinio Crasso Divite, cuius ferundae probandaeque tantum studium ab optimatibus inpensum est, ut consulto senatus iuberetur, ut ea tantummodo promulgata, priusquam trinundino confirmaretur, ita ab omnibus observaretur quasi iam populi sententia conproba
Abbreviated transcription (Latin):
res quam p̾scͥpto eiꝰ cauebatun ad oenã uocarentur. Cuq
anctoritatem nouȩ legis aucta necessitas imploraret post annũ
uicisimũ scd̾m legis orchiȩ fanma lex data est. anno post romam
conditam scd̃m gellii opinionẽ quingentesimo octogesimo octa¬
uo. Ne hac lege sammonicꝰ serenus ita refert. Lex fanma au¬
gusti ingenti ominiũ ordinũ consensu ꝑuenit ad populũ. Neq
eam pretores aut tribum ut plerasq alias s ex omniũ bouorũ
consilio & sententia ipsi consules ꝑtulerunt. cũ res publica ex
luxuria cõniuiorũ maiora quã credi potest detrimenta patere¬
tur. Siquidẽ eo res redierat: ut gula illecti pleriq ingenui ꝑueri
pudiciciam & libertatem suã uenditarent. pleriq ex plebe roma-¬
na uino mabidi: in comiciũ uenirent: & ebrii de rei publicȩ sa
licebatq scd̃m eam unicuiq bona sua int̾ paucos cõsumere. Fan¬

Expanded text:
res quam praescripto eius cavebatur ad coenam vocarentur. Cumque res quam praescripto eius cavebatur ad coenam vocarentur. Cumque auctoritatem novae legis aucta necessitas imploraret, post annum vicesimum secundum legis Orchiae Fannia lex data est, anno post Romam conditam secundum Gelli opinionem quingentesimo nonagesimo secundo. De hac lege Sammonicus Serenus ita refert: Lex Fannia, sanctissimi Augusti, ingenti omnium ordinum consensu pervenit ad populum: neque eam praetores aut tribuni, ut plerasque alias, sed ex omnium bonorum consilio et sententia ipsi consules pertulerunt, cum res publica ex luxuria conviviorum maiora quam credi potest detrimenta pateretur, siquidem eo res redierat, ut gula inlecti plerique ingenui pueri pudicitiam et libertatem suam venditarent, plerique ex plebe Romana vino madidi in comitium venirent, et ebrii de rei publicae sallicebatque secundum eam unicuique bona sua inter paucos consumere, Fan
Abbreviated transcription (Latin):
tũ herculis ultimi conuenirent catillos ligurribant. Aucillii uer¬
sus hii sunt. Fingere p̃terea afferri qd̃ quisq uolebat illũ sum¬
ma du cebant. atq aitilium laux hunc pontes tiberinos
duo inter captus catillo longũ fiat si enumerare uelim qͦt in¬
strumenta gulȩ inter illos uł ingenio excogitata suit: uel
studio confecta. & heȩ nimirũ caule fuerunt. ꝓpt̾ quas dot nu¬
mero leges de cȩnis & sumptib ad populum ferebantur &
imꝑari cepit. & patentibus iantiis pransitaretur & cenitaretuꝵ
ic oculis cuuiũ destib factis luxuriȩ modus fieret. Prima au¬
tem omniũ de cenis lex ad populũ orchia ꝑuenit. quã tulit
.G̃. orchius tribunus plebis senatus sentenciã. tertio auno qͣm
cato censor fuerat. Cuiꝰ uerba quia sunt ꝓlixa p̃tereo. sum¬
na aũt prescribebat numerũ conuiuarim Et hec est lex
orchia. de qua cato mox oracionib suis uociferabatira qd̃ plu¬

Expanded text:
tum Herculis ultimi cum venirent, catillos ligurribant. Lucilii vertum Herculis ultimi cum venirent, catillos ligurribant. Lucilii versus hi sunt: Fingere praeterea adferri quod quisque volebat. Illum sumina ducebant atque altilium lanx: Hunc pontes Tiberinos duo inter captus catillo. Longum fiat, si enumerare velim quot instrumenta gulae inter illos vel ingenio excogitata sint vel studio confecta. Et hae nimirum causae fuerunt propter quas tot numero leges de coenis et sumptibus ad populum ferebantur, et imperari coepit, ut patentibus ianuis pransitaretur et coenitaretur, sic oculis civium testibus factis luxuriae modus fieret. Prima autem omnium de coenis lex ad populum Orchia pervenit, quam tulit C. Orchius tribunus plebi de senatus sententia tertio anno quam Cato censor fuerat. Cuius verba, quia sunt prolixa, praetereo: summa autem eius praescribebat numerum convivarum. Et haec est lex Orchia de qua Cato mox orationibus suis vociferabatur, quod plu
Abbreviated transcription (Latin):
serint qd̾ trib usserint qd̾ uetuerint. Inde ad comiciũ uadũt
ne litem suam faciunt dũ eunt. Nulla est in angiporto ampho¬
ra quam non impleant. quippe qui uesicam plenã uini habeant.¬
Uenitint ad comiciũ tristes. iuibent dicere. Quorũ negociũ est di¬
cunt. Iudex testes poscit. Ipsus it inuictum. Ubi redit ait se om¬
nia audiuisse. Tabulam poscit. litteras respicit. Uix pre uino
sustinet palpebras. Eunti in consilio. ibi hȩc oracio. Quid michi
negocii est cum istis nugacib pocius quam potamus mulsum
mistum uino greco. Edimus turdum pinguem. bonũq piscem
iupũ germanũ. qui inter duos pontes captus fuit. hec titius.
uicrilius acer & uiolentus poeta: ostendit se scire hunc piscem
egregii saporis qui int̾ duos pontes captuꝰ ẽẽt. eumq quasi li¬
gungitorem cacillonẽ appellat. scilicet qui ꝓxime ripas stercus
insectaretur. Poprie aũt cacillones dicebantur qui ad polluc¬

Expanded text:
serint, quot tribus jusserint, quot venerint. Inde ad comitium vadunt, serint, quot tribus jusserint, quot venerint. Inde ad comitium vadunt, ne litem suam faciunt: dum eunt, nulla est in angiportu amphora, quam non impleant, quippe qui Veniunt in comitium: tristes iubent dicere: quorum negotium est narrant: iudex testes poscit: ipsus it minctum: ubi redit, ait se omnia audivisse: tabulas poscit, litteras inspicit: vix prae vino sustinet palpebras. Eunt in consilium: ibi haec oratio: Quid mihi negotii est cum istis nugatoribus potius quam potamus mulsum mixtum vino Graeco, edimus turdum pinguem bonumque piscem, lupum germanum qui inter duos pontes captus fuit? Haec Titius. Sed et Lucilius, acer et violentus poeta, ostendit scire se hunc piscem egregii saporis qui inter duos pontes captus esset, eumque quasi ligurritorem catillonem appellat, scilicet qui proxime ripas stercus insectaretur. Proprie autem catillones dicebantur qui, ad polluc
Abbreviated transcription (Latin):
tur: pisci tiberino palmã tͥbuit. hiis uerbis ĩ libro rerũ humana¬
rum undecimo. Ad uidum optimũ fert ager cãpanus frumen¬
tum. Falernus uinũ. Cafinas oletim. Tusculanus ficum. Mel ta¬
rentinus. Piscem tyberis. Hȩc uarro de omib scilicet huiꝰ flumi¬
uis piscib. s int̾ eos ut supra dixi p̾cipuũ locũ lupꝰ tenuit. Iqͥdẽ
hiis qui int̾ duos pontes captus est. Id ostendunt cũ multi alii tũ
tes capto erunt testimonio. s etiã mores qͥb pleriq tuͣc uiuebat᷑
facile pubbli cabunt. Describens enĩ homines ꝓdigos in forũ ad
udicandum ebrios cõmeantes: quęq soleant int̾ se sermocinari.
sic ait. Ludunt alea studiose. delibuti unguentis. scortis stipa¬
ti. Ubi horȩ decem sunt. iubent puerũ uocari: ut comiciũ eat ꝑ¬
conctatum. quid in foro gestum sit. qui suaseruit. qui dissua¬

Expanded text:
tur, pisci Tiberino palmam tribuit his verbis in libro rerum humanatur, pisci Tiberino palmam tribuit his verbis in libro rerum humanarum undecimo: "ad victum optima fert ager Campanus frumentum, Falernus vinum, Casinas oleum, Tusculanus ficum, mel Tarentinus, piscem Tiberis." Haec Varro de omnibus scilicet huius fluminis piscibus sed inter eos, ut supra dixi, praecipuum locum lupus tenuit, et quidem is qui inter duos pontes captus esset. Id ostendunt cum mtes capto erunt testimonio, sed etiam mores, quibus tunc plerique vivebant, facile publicabunt. Describens enim homines prodigos, in forum ad judicandum ebrios commeantes, quaeque soleant inter se sermocinari, sic ait: « Ludunt alea studiose, delibuti unguentis, scortis stipati. Ubi horae decem sunt, jubent puerum vocari, ut comitium eat percunctatum, quid in foro gestum sit, qui suaserint, qui dissua
Abbreviated transcription (Latin):
sis sciens scarũ ad eo italicis littorib ignotũ: ut nec nom̃ latinum
eiꝰ piscis habeamꝰ : incredibilem scarorũ multitudinẽ in uariis na¬
uibꝰ huc aduectam: inter hostiã & campaniȩ littꝰ in mare sparsit.
miroq ac nouo exemplo pisces in mari tamquã in terra fruges
aliquas seminauit. Idemq tãquã summa in hoc utilitas prib-¬
blice uerteretur : quinquennio dedit oꝑam: ut siqͥs int̾ alios pis¬
ces scarum forte cȩpiss: incolumẽ confestim ⁊ inuiolatũ mari red¬
deret. Quid stupemꝰ captiuuam illiꝰ temporis gulã seruisse mari:
cũ in magno uł dicam maximo apd̃ ꝓdigos honore fuerit eti¬
am tyberinus lupꝰ: & omino om̃s ex hoc amne pisces: Qõ eqͥtẽ
cur ita illis uisum sit ignoro. Fuisse aũt etiã marcus uarro osten¬
dit qͥ enunierans q̃ in quib italiȩ partibꝰ optima ad uidũ gignã¬

Expanded text:
sis sciens scarum adeo Italicis litoribus ignotum ut nec nomen Latinum sis sciens scarum adeo Italicis litoribus ignotum ut nec nomen Latinum eius piscis habeamus, incredibilem scarorum multitudinem vivariis navibus huc advectam inter Ostiam et Campaniae litus in mare sparsit miroque ac novo exemplo pisces in mari tamquam in terra fruges aliquas seminavit idemque tamquam summa in hoc utilitatis publicae verteretur, quinquennio dedit operam ut si quis inter alios pisces scarum forte cepisset, incolumem confestim et inviolatum mari redderet. Quid stupemus captivam illius saeculi gulam servisse mari, cum in magno vel dicam maximo apud prodigos honore fuerit etiam Tiberinus lupus et omnino omnes ex hoc amni pisces? Quod equidem cur ita illis visum sit ignoro; fuisse autem etiam M. Varro ostendit, qui enumerans quae in quibus Italiae partibus optima ad victum gignan
Abbreviated transcription (Latin):
figulus ostenoit. in cuiꝰ libro de animalibꝰ quaato: ita positũ ẽ.
Cua aui pisces squama seb̃a: accepenser aduersa st. hȩc samo¬
nicꝰ qui turpitudinẽ conuiuii pͥncipis sui laudando notat. ꝓdeis
ueneracionẽ qua piscis habebatur. ut a coronatis inferretur cũ ti¬
bicinis cantu. quasi q̃dam ñ deliciarum s numinis pompa. S
ut minus miremira accipenserẽ grami p̾cio taxari solitũ: asini¬
us celer uiR consularis: ut ide sammonicꝰ refert : mullũ unũ
septẽ milib nũmorũ mercatus est. In qua re luxuriã illius scłi
eo magis licet estimare. qs̃ plimꝰ scd̃s temporib suis negat faci¬
le mullum reꝑtũ qͥ duas pondo libras excederet. At nũc & maio¬
ris ponderis passim uidemus. & p̾cia hȩc insana nescimus. Nec cõ¬
tenta illa ingluuies fuit maris sui copiis. Nam optumꝰ p̾fectus clas¬

Expanded text:
Figulus ostendit, in cuius libro de animalibus quarto ita positum est: Figulus ostendit, in cuius libro de animalibus quarto ita positum est: "cur alii pisces squama secunda, acipenser adversa sit." Haec Sammonicus, qui turpitudinem convivii principis sui laudando notat, prodens venerationem qua piscis habebatur, ut a coronatis inferretur cum tibicinis cantu, quasi quaedam non deliciarum sed numinis pompa. Sed ut minus miremur acipenserem gravi pretio taxari solitum, Asinius Celer, vir consularis, ut idem Sammonicus refert, mullum unum septem milibus nummum mercatus est. In qua re luxuriam illius saeculi eo magis licet aestimare quod Plinius Secundus temporibus suis negat facile mullum repertum qui duas pondo libras excederet. At nunc et maioris ponderis passim videmus et pretia haec insana nescimus. Nec contenta illa ingluvies fuit maris sui copiis. Nam Optatus praefectus clas
Abbreviated transcription (Latin):
pisce loqueretua: sic ait. Nullo n̾c̃ in honore est qđ eqͥdem miror
cũ sit paruus inuentu. S ñ diu stecit hȩc parsimonia. Nam t̾epo¬
ribꝰ seueri pͥncipis qui ostentabat duriciã morũ: samonicꝰ serenꝰ
uir scło suo doctus: cũ ad pͥncipẽ suũ scriberet: faceretq de hoc
pisce serinonem: uerba plinii quȩ sermonis posui p̃misit. & ita
ipse subiecit. Punius ut scitis adusq traiani imꝑatoris uenit etatẽ
nec dubiũ est qd̃ ait nullo honore hunc piscem temꝑorib suis
fuisse uerum ab eo dici. Apud antiquos aut̃ in p̾cio fuisse ego te¬
stimonus palam facio. uł eo magis qd gr̃am eius uideo ad epula
quasi post limimo redisse. Qmppe qui dignatione uã eũ intlũ
conuiuio sacro admaduertam hunc piscem a coronatis ministris
cum tibicine introferri. S qd̃ ait plimꝰ de accipenseris squa¬
mis id uertim ẽẽ diximus rerũ naturalium indagator nigidiꝰ

Expanded text:
pisce loqueretur sic ait: "nullo nunc in honore est, quod equidem miror, pisce loqueretur sic ait: "nullo nunc in honore est, quod equidem miror, cum sit rarus inventu." Sed non diu stetit haec parsimonia. Nam temporibus Severi principis, qui ostentabat duritiam morum, Sammonicus Serenus, vir saeculo suo doctus, cum ad principem suum scriberet faceretque de hoc pisce sermonem, verba Plinii quae superius posui praemisit et ita ipse subiecit: Plinius, ut scitis, ad usque Traiani imperatoris venit aetatem. Nec dubium est quod ait nullo honore hunc piscem temporibus suis fuisse, verum ab eo dici. Apud antiquos autem in pretio fuisse ego testimoniis palam facio, vel eo magis quod gratiam eius video ad epulas quasi postliminio redisse; quippe qui dignatione vestra cum intersum convivio sacro, animadvertam hunc piscem a coronatis ministris cum tibicine introferri. Sed quod ait Plinius de acipenseris squamis, id verum esse maximus rerum naturalium indagator Nigidius
Abbreviated transcription (Latin):
qua ego nunc sum: cuiꝰ hec uentri portatu pompa: uł ñc̃ qͥ mͥ
in maria accipenser latuit: ante hac cuiꝰ ego latus ĩ latebras
in latebras redoam meis dentib & manib. Et ne uilior sit testis
poeta accipite assextore cicerone inquo honore fuerit hic piscis apd̃
publium scipionem affricanum illũ & numantinũ: hȩc sunt in
dialogo defato uerba ciceronis. Nani cũ ẽẽt apud se ad lauerniũ
scipio: unaq pontius auatus est forte scipioni accipenser. qͥ ad¬
modum raro capitur. s est piscis ut ferunt in primis nobilis. Cũ
autem scipio unum & atterum ex hiis qui eum salittatũ uene¬
rant inuitasset: pluresq etiam imittaturus uideretur: in aurẽ
pontius: scipio inquit. uide qͥd agas: accipensen iste paucorum
hominum est. Nec eo temporib traiam hunc piscem in magno
p̃cio ñ fuisse: teste plinio scd̃o. qͥ in naturali hystoria cũ de hoc

Expanded text:
qua ego nunc sum, cuius haec ventri portatur pompa? Vel nunc, qui mihi qua ego nunc sum, cuius haec ventri portatur pompa? Vel nunc, qui mihi in mari acipenser latuit antehac, cuius ego latus in latebras reddam meis dentibus et manibus. Et ne vilior sit testis poeta, accipite assertore Cicerone in quo honore fuerit hic piscis apud P. Scipionem Africanum illum et Numantinum. Haec sunt in dialogo de fato verba Ciceronis: nam cum esset apud se ad Lavernium Scipio unaque Pontius, adlatus est forte Scipioni acipenser, qui admodum raro capitur, sed est piscis, ut ferunt, in primis nobilis. Cum autem Scipio unum et alterum ex his qui eum salutatum venerant invitavisset pluresque etiam invitaturus videretur, in aurem Pontius, "Scipio", inquit, "vide quid agas, acipenser iste paucorum hominum est." Nec infitias eo temporibus Traiani hunc piscem in magno pretio non fuisse, teste Plinio Secundo, qui in Naturali historia cum de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis. In sicilia qͦ inqͥt papirius manu capi murenas flitas qd̾
eẽ ĩ summa aqͣ p̾ pinguedine flutentu&. hȩc uarto. S qͥs ne¬
get indomitã apd̃ illos: & ut ait cecilius uallatã gulam fuisse qͥ
extã longinquo mari iustrumenta luxurię conpararent:
Nec rarus hic romȩ piscis ut peregre accitus erat. Auctor est plinius
gaiũ cesarem dictatorem cum tͥumphales cenas populo daret sex
milia inureuarũ aganuo hirrio ad pondus accepisse huiꝰ hir¬
rii uillam quãuis non amplam aut latam constat ꝓpter ui¬
uaria quȩ habuit: quadragies sestencium uenundatã. NDec accipen¬
ser quem maria ꝓdigis nutriunt illius scłi delicias euasit. Iut li¬
queat scd̃o punico bello celebre noien huiꝰ piscis fuisse. accipite
nt meminerit eiꝰ plautus in fabula quę inseͥbitua baccharia
ex ꝑsona parasiti. Quis est mortalis tanta fortuna affectus unꝗͣ

Expanded text:
verbis: "in Sicilia quoque", inquit, "Papirius manu capi murenas flutas, quod verbis: "in Sicilia quoque", inquit, "Papirius manu capi murenas flutas, quod eae in summa aqua prae pinguedine flutentur." Haec Varro. Sed quis neget indomitam apud illos et, ut ait Caecilius, vallatam gulam fuisse, qui ex tam longinquo mari instrumenta luxuriae conpararent? Nec rarus hic Romae piscis, ut peregre accitus, erat. Auctor est Plinius Caesarem dictatorem cum triumphales cenas populo daret, sex milia murenarum a Gaio Hirrio ad pondus accepisse. Huius Hirrii villam quamvis non amplam aut latam, constat propter vivaria quae habuit quadragies sestertio venum datam. Nec acipenser, quem maria prodigis nutriunt, illius saeculi delicias evasit; et ut liqueat secundo Punico bello celebre nomen huius piscis fuisse, accipite ut meminerit eius Plautus in fabula quae inscribitur Baccaria ex persona parasiti: quis est mortalis tanta fortuna affectus umquam
Abbreviated transcription (Latin):
lius philippus & hortensius quos cicero piscinarios appellat: etiã
illud indiciũ est: qd̃ marcus uarro ĩ libuo de agri cultura iefert
maucum catonem: qui posticȩ periit: cum heres destamento luci¬
lii ẽẽt relictus: pisces de piscina eius quadraginta milib uen¬
didisset. Accersebantur aũt murenȩ ad piscinas nr̃ȩ urbis abus¬
q freto siculo. qđ regium a mesana respicit. Illic enĩ optime a
ꝓdigis ẽẽ creduntur tam henculis quã anguillȩ. & utrȩq ex
eo loco grecȩ plotȩ uocantur. latine flutȩ. qd̾ in sũmo suꝑ nan-¬
tes sole terrefactȩ sũt se curuare posse ⁊ in aquã meigere desi¬
nunt. atq ita rapti facile frunt. Isi enumare uelĩ qu̾a multi ma¬
gniq audores murenas efreto siculo nobilitaruit longũ fiat
S dicã qͥd uario ĩ libro qͥ inscͥbit᷑ gallus de admirandis dix̾it hiis

Expanded text:
llus Philippus et Hortensius, quos Cicero piscinarios appellat, etiam llus Philippus et Hortensius, quos Cicero piscinarios appellat, etiam illud indicium est, quod M. Varro in libro de agricultura refert M. Catonem qui post Uticae periit, cum heres testamento Luculli esset relictus, pisces de piscina eius quadraginta milibus vendidisse. Accersebantur autem murenae ad piscinas nque freto Siculo quod Rhegium a Messana dispescit. Illic enim optimae a prodigis esse creduntur tam, Hercules, quam anguillae, et utraeque ex illo loco Graece πλωταί vocantur, Latine flutae, quod in summo supernantes sole torrefactae curvare se posse et in aquam mergere desinunt atque ita faciles captu fiunt. Et si enumerare velim quam multi magnique auctores murenas e freto Siculo nobilitarint, longum fiat; sed dicam quid M. Varro in libro qui inscribitur Gallus de admirandis dixerit his
Abbreviated transcription (Latin):
quo sergus orata cognominatꝰ est. qđ ei pisces qui auratȩ uocan¬
tur carissimm suerint. Hic est sergius orata qui pͥmꝰ balneas pensi¬
les habuit. primus ostrearia in baiario locauit. primus optimũ
saporem ostreis lucrinis adiudicauit fuit aut̃ ecate lucii crassi
illius diserti: qui quã grauis & serius habitus sit: etiã eicero do¬
cet. Is tñ crassus uir censorius. nã cũ gneo domicio censor fuit
cũ supͣ ceteros disertus haberetur: etiãq int̾ clarissimos ciues
pͥnceps: tam̃ murenã in piscina domus suę mortuam atratus tã¬
quam filiam luxit. Neq id obscurũ fuit: quippe collega domiciꝰ
in senatu hoc ei quasi deforme crimen obiecit. Neq id confiteri
crassus erubuit. s ultro etiam si diis placet gloriatus est censor piã
affectiosamq rem fecisse se iacditans. Piscinas aũt quas refertas ha¬
buerint p̃ciosimis piscib romani illi nobilissimi principes: luci¬

Expanded text:
quo Sergius Orata cognominatus est, quod ei pisces qui auratae vocanquo Sergius Orata cognominatus est, quod ei pisces qui auratae vocantur carissimi fuerint. Hic est Sergius Orata qui primus balneas pensiles habuit, primus ostrearia in Baiano locavit, primus optimum saporem ostreis Lucrinis adiudicavit. Fuit autem aetate L. Crassi illius diserti, qui quam gravis et serius habitus sit etiam Cicero docet. Is tamen Crassus, vir censorius, nam cum Cn. Domitio censor fuit, cum supra ceteros disertus haberetur essetque inter clarissimos cives princeps, tamen murenam in piscina domus suae mortuam atratus tamquam filiam luxit. Neque id obscurum fuit, quippe collega Domitius in senatu hoc ei quasi deforme crimen obiecit: neque id confiteri Crassus erubuit, sed ultro etiam, si dis placet, gloriatus est censor, piam affectuosamque rem fecisse se iactitans. Piscinas autem quam refertas habuerint pretiosissimis piscibus Romani illi nobilissimi principes, Lucu
Abbreviated transcription (Latin):
stat. S qͥa loquor de histrionibus: cũ appius claudiꝰ uia tumpha¬
us qͥ salius usq ad senectutem fuit ꝓ gła oꝑtinuerit qd̾ uit̾ col¬
iegas optime saltitabat: acpͥusꝙͣ a saltatione discedo illuo adiciã
io eodemq tempore tͥb nobilissib ciuib ñ modo studiũ saltan¬
di s etiã sidis placet ꝑiciam qua głiarentur fuisse. Ganmio eõ¬
sulari eiceronis inimicoq: Qd̃ ei etiam cicero ñ dissimulanter
obiecit. & manco celio noto inturbas uiro quẽ uld̃ cidero defen¬
dit qe licitio crasso: erassi eiꝰ qͥ apd̃ parthos extincdꝰ est iflio.u
de saltacione ueterũ ad predȩ marinȩ transire luxũ liciniorũ me
nom̃ admonet. quos murenas cognominatos qd̾ hoc pisce
effussissime delectati sũt: satis cõstat. Huic opinioni.s tiar¬
to consentit. adsereus eodẽ modo licinos appellatos murenas

Expanded text:
stat. Sed quid loquor de histrionibus, cum Appius Claudius, vir triumphastat. Sed quid loquor de histrionibus, cum Appius Claudius, vir triumphalis qui Salius ad usque senectutem fuit, pro gloria optinuerit quod inter collegas optime saltitabat? Ac priusquam a saltatione discedo illud adiciam, uno eodemque tempore tribus nobilissimis civibus non modo studium saltandi sed etiam, si dis placet, peritiam qua gloriarentur fuisse, Gavinio consulari, Ciceronis inimico, quod ei etiam Cicero non dissimulanter obiecit, et M. Caelio, noto in turbas viro, quem idem Cicero defendit, et Licinio Crasso, Crassi eius qui apud Parthos extinctus est filio. Sed de saltatione veterum ad praedae marinae transire luxum Liciniorum me nomen ammonuit: quos Murenas cognominatos, quod hoc pisce effusissime delectati sint, satis constat. Huic opinioni M. Varro consentit adserens eodem modo Licinios appellatos Murenas
Abbreviated transcription (Latin):
norat. ioscio & ȩsopo hystrionib tã familiarit̾ usũ ut res
racionesq eoꝵ sua sollercia tueretur. Qd̃ cũ aliis multis. tũ
ex epistolis qͦ eiꝰ declaratur. Nam illam oracionem qͥs oest qui
ñ legerit in qua populũ romanũ obiurgat qd̃ ioscio gestiii
agente tumultuauerit. Et cente satis constat contendere eũ eñ
ipso hystrione solitum: utrũ ille sepiꝰ eaudẽ sententiã uariis gesti¬
b efficeret. an ipse ꝑ eloquenciȩ copiã sermone diuerso ꝓnuntiaret
Quş res ad hanc artis suȩ fiduciã roscium abstraxit. ut librũ coseri¬
beret. quo eloquenciam cũ hystrionia conparet. Is est roseius qui
etiam lucio sillȩ carissimus fuit & anulo aureo ad eodem ducta¬
tore douatus est Tanta aut̃ fuit grã & gła ut mercedem diut¬
nam de publico mille denarios sine gregalib solus acceperit.
Aesopum uero ex pari arte ducencies sestercium roliquisse filio con¬

Expanded text:
norat Roscio et Aesopo histrionibus tam familiariter usum, ut res norat Roscio et Aesopo histrionibus tam familiariter usum, ut res rationesque eorum sua sollertia tueretur: quod cum aliis multis tum ex epistolis quoque eius declaratur. Nam illam orationem quis est qui non legerit, in qua populum Romanum obiurgat quod Roscio gestum agente tumultuarit? Et certe satis constat contendere eum cum ipso histrione solitum, utrum ille saepius eandem sententiam variis gestibus efficeret an ipse per eloquentiae copiam sermone diverso pronuntiaret. Quae res ad hanc artis suae fiduciam Roscium abstraxit, ut librum conscriberet quo eloquentiam cum histrionia conpararet. Is est Roscius qui etiam L. Syllae carissimus fuit et anulo aureo ab eodem dictatore donatus est. Tanta autem fuit gratia et gloria, ut mercedem diurnam de publico mille denarios sine gregalibus solus acceperit. Aesopum vero ex pari arte ducenties sestertium reliquisse filio con
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ne tũ quidẽ spes & racio adipiscendi magistratꝰ: quo tem¬
pore se suosq ab omini ꝓbro debuit uindicare potuerit coercere.
quo minꝰ faceret qd̃ scilicet turꝑe ñ habebatur. Cecerũ suꝑius
plerũq nobilitatem hȩc ꝓpudia celebrare conquestus est. Sic
nimirũ. m̃. cato. senatorem ñ ignobilem: eeciliũ spaciatorẽ
& fescenninum uocat. eumq staticulos dare hiis uerbis con¬
sueuit. Descendit de canterio inde staticulos dare. ridicisla
funde. Et alibi in eundem. Pret̾ea cantat ubi collibuit. intenlũ
grecos uersus agit. iocos dicit. uoces demitat. staticulos dat.
h ȩc cato. cui ut uidetis etiã cantare ñ serii hominis udecur
qd̾ apiro alios ñ int̾ turpia numeratũ est. ut lucius sula uia
tanti nominis optime cantasse dicatur. Ceterum hystriones
ñ int̾ turpes habitos cicero testimonio est quẽ nullus ig¬

Expanded text:
quem ne tum quidem spes et ratio adipiscendi magistratus, quo temquem ne tum quidem spes et ratio adipiscendi magistratus, quo tempore se suosque ab omni probro debuit vindicare, potuerit coercere, quo minus faceret quod scilicet turpe non habebatur. Ceterum superius pleramque nobilitatem haec propudia celebrare conquestus est. Sic nimirum M. Cato senatorem non ignobilem Caecilium spatiatorem et Fescenninum vocat, eumque staticulos dare his verbis ait: Descendit de cantherio, inde staticulos dare, ridcularia fundere, et alibi in eundem: Praeterea cantat, ubi collibuit, interdum Graecos versus agit, iocos dicit, voces demutat, staticulos dat. Haec Cato, cui, ut videtis, etiam cantare non serii hominis videtur: quod apud alios adeo non inter turpia numeratum est, ut L. Sylla, vir tanti nominis, optime cantasse dicatur. Ceterum histriones non inter turpes habitos Cicero testimonio est, quem nullus ig
Abbreviated transcription (Latin):
tu nefas est filias qͦ uirgines int̾ istudiosa numerasse sal¬
tandi meditacionem: testis est scipio affricamis emilianꝰ
qͥ in oracione contra legeni iudiciariam: tiberii gracchi sic
ait . Docentur prestigias in honestas cum cinedulis & sam¬
buca psalterioq eunt in ludum hystrionum: discunt can
Hȩc cũ mͥ quisꝗͣ narrabat : ñ poteram animũ inducere: ea lib̾os
suos homines nobiles docere. S cũ ductus sum in ludũ salta¬
torium plus mediꝰfidius: in eo ludo uidi pueris uirginibꝰq qͥn¬
gentis. In hiis unũ qd̃ me rei publicȩ maxime miseritũ est:
puerũ bullatum petitoris filiũ: ñ iniuorẽ annis duodecim: cũ
crotalis saltare. quã saltacionẽ impudic seruulus honeste sal¬
tare ñ posset. Uides quẽadinodũ ingemuerit affricanus qd̾
uidisset cum crotalis saltantem filiũ petitoris: idest candidati.

Expanded text:
tu nefas est, filias quoque virgines inter studiosa numerasse saltu nefas est, filias quoque virgines inter studiosa numerasse saltandi meditationem testis est Scipio Africanus Aemilianus, qui in oratione contra legem iudiciariam Tib. Gracchi sic ait: Docentur praestigias inhonestas: cum cinaedulis et sambuca psalterioque eunt in ludum histrionum, discunt cantHaec cum mihi quisquam narrabat, non poteram animum inducere ea liberos suos homines nobiles docere: sed cum ductus sum in ludum saltatorium, plus medius fidius in eo ludo vidi pueris virginibusque quinquaginta, in his unum quod me reipublicae maxime miseritum est puerum bullatum, petitoris filium non minorem annis duodecim, cum crotalis saltare quam saltationem inpudicus servulus honeste saltare non posset. Vides quemadmodum ingemuerit Africanus, quod vidisset cum crotalis saltantem filium petitoris, id est candidati,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferenda se suggerunt de piscib ñ obmitto s differo: dum de
alia lasciuia qua nũc caremis admoneo. Dic enĩ hore qui an¬
tiquitatem nobis obicis ante cinꝰ tricliniu modo saltatricem
uel saltatorem te uidisse meministi. At inter illos saltacio certa¬
tim uł ab honestis appetebatur. Ecce enĩ ut ab illo ordiar tempo¬
re quod fuit optimis morib. inter duo bella pumica ingenui
quid dicam ingenui filii senatorum in ludum saltatorium
cõineabant. & illic erotala gestantes saltare discebant. Taceo
qd̾ matronȩ etiam saltacionem ñ in honestam putabant. s in¬
t̃ ꝓbas qͦ earum erat saltandi cura. dũ mmͦ ũ curiosa usq ad
artis ꝑfectionem. Quid enĩ ait salustius: psallere: saltare ele¬
gancius : quã necesse est ꝓbere. Adeo & ipse sẽproniã reprendit
nͣ qd saltare s qd optime scierit. Nobilium uͦ filios ⁊ qd̾ dic¬

Expanded text:
ferenda se suggerunt, de piscibus non omitto, sed differo dum de ferenda se suggerunt, de piscibus non omitto, sed differo dum de alia lascivia qua nunc caremus ammoneo. Dic enim, Hore qui antiquitatem nobis obicis, ante cuius triclinium modo saltatricem vel saltatorem te vidisse meministi? At inter illos saltatio certatim vel ab honestis adpetebatur. Ecce enim, ut ab illo ordiar tempore quod fuit optimis moribus, inter duo bella Punica ingenui, quid dicam ingenui, filii senatorum in ludum saltatorium commeabant et illic crotalia gestantes saltare discebant. Taceo quod matronae etiam saltationem non inhonestam putabant: sed inter probas quoque earum erat saltandi cura, dummodo non curiosa usque ad artis perfectionem. Quid enim ait Salustius: Psallere saltare elegantius quam necesse est probae? adeo et ipse Semproniam reprehendit, non quod saltare sed quod optime scierit. Nobilium vero filios et, quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem ulis seculis deliciarum curam fuisse quã nr̃o. Sub¬
iecit furius albinus. antiquitatis nõ minus quam oecina
peritus. Mraor te inquit albine non retulisie quanta albo
affluencia marinarum ꝓcurari solita fu̾it copiarũ. Cuiͦ ne
iaratu maximam conuiuiorũ m̃orum sobrietatem doceres.
t cecina. ꝓfer inquit in medium quȩ de hac quoq paate lec¬
⁊u comꝑisti. Ultra enĩ om̃s polles memoria uetintatio. ꝓ
furius sic ingreũus est. Ilecustas quidem nobis semꝑ in sapi¬
mus auoranta est. Iua quidẽ scła surit quę hoc impum
ut sanguine uł subore pepererunt. Qd̃ non nsi uitutu
faceret ubertas. S qd̾ fatendum est in illa urtutu abun¬
dancia: uicuis quoq etas illa ñ caruit. e quib ñ nulla no¬
stro scło morum sobrietate correcta sunt. Et de luxui qͥ¬
dem illrus temporis craca marinas copias. dicere uisteta¬
eram: s quia in aseicionem nĩş emendacionis alia ex aliis

Expanded text:
maiorem illis seculis deliciarum curam fuisse quam nostro. Submaiorem illis seculis deliciarum curam fuisse quam nostro. Subiecit Furius Albinus, antiquitatis non minus quam Caecina peritus: Miror te, inquit, Albine, non retulisse quanta illa affluentia marinarum procurari solita fuerit copiarum, cuius relatu maximam conviviorum nostrorum sobrietatem doceres. Et Caecina: Profer, inquit, in medium quae de hac quoque parte lectu comperisti: ultra omnes enim polles memoria vetustatis. Et Furius sic ingressus est: Vetustas quidem nobis semper, si sapimus, adoranda est. Illa quippe secula sunt quae hoc imperium vel sanguine vel sudore pepererunt, quod non nisi virtutum faceret ubertas: sed, quod fatendum est, in illa virtutum abundantia vitiis quoque aetas illa non caruit, e quibus nonnulla nostro seculo morum sobrietate correcta sunt. Et de luxu quidem illius temporis circa marinas copias dicere institueram: sed quia in adsertionem nostrae emendationis alia ex aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ro edulium genera quã dictu turpia. Nam cieius in suasione¬
legis fanniȩ obicit scło suo. qd̃ porcum troianis mensis infe¬
rant. Quem illi ideo sic uocabant quasi aliis inclusis animali¬
b grauidum: ut ille troiamis equus gͣuidꝰ armatis futt: Eci¬
gebat hoc ꝙͦ illa gulȩ intemꝑancia: utꝰ & lepores saginarene.
teste uarrone qͥ de agri cultura libro t̾cio cũ de leporib loquere¬
tua sic ait. Hoc quoq nuꝑ institutũ ut saginarentita. cũ
exceptos eleporario quondam ĩ caueis ⁊ locis clansis faciats
pingues. Sicui hoc mirum uidetur qd̾ ait. uario lepores
etate uia solitos saginati: accipiat illud qs̃ maiore aclmira¬
cione sit dignũ. codeas saginatas. Qd̃ idem uarro in eodem
libro refert. uerba ipsa qui uolet legere ubi q̃rere debeat in¬
dicaui. Neq ego munc antiquitati nos p̃ferendos uł comꝑan¬
dos dico. s respondi obuirganti horo. asserrus utti res habet

Expanded text:
ro edulium genera quam dictu turpia? Nam Tiro edulium genera quam dictu turpia? Nam Tilegis Fanniae objicit saeculo suo, quod porcum Trojanum mensis inferant; quem illi ideo sic vocabant, quasi aliis inclusis animalibus gravidum, ut ille Troianus equus gravidus armatis fuit. Exigebat hoc quoque illa gulae intemperantia, ut et lepores saginarentur teste Varrone, qui de agricultura libro tertio, cum de leporibus loqueretur, sic ait: Hoc quoque nuper institutum, ut saginarentur, cum exceptos e leporario condant in caveis, et loco clauso faciant pingues. Si cui hoc mirum videtur, quod ait Varro lepores aetate illa solitos saginari, accipiat, aliud quod maiore ammiratione sit dignum, cochleas saginatas, quod idem Varro in eodem libro refert. Verba ipsa qui volet legere, ubi quaerere debeat indicavi. Neque ego nunc antiquitati nos praeferendos vel conparandos dico, sed respondi obiurganti Horo, adserens, uti res habet,
Abbreviated transcription (Latin):
quanto metelli aliꝰ pontificis maxini in hȩc uba. ante diẽ nonũ ka¬
lendas septembits qͦ dic lentudus flamen maatialis inauguratꝰ est.
domꝰ omata funit. Triclinia lectis eburueis strata fuerunt. duob tri¬
cliniis pontifices cubuerunt. q̃. catulus. m̃. emilius. lepioꝰ .d. silanus
nina. licina. arruntia. uirgines uestales. ⁊ ipsius uxor publicia flam¬
minca.  sempnia socrus eiꝰ. Cena hȩc fuit. Ante cęnã echinos. ostre¬
as crudas. quantũ uellent. Peloridas. sphlondilos. turdũ. asparagos.
Subtus gallinam altilem. patiua exostrearũ peloridum. balanos nigͦs.
balanos albos. iteruin spondilos. glycomaridas. uaticas ficedulas.
lumbos. apragines. aprugnos. altilia er farma muoluta. ficedulas
murices & purpuras. In cena sũma sinciput aprugnũ. patinã
piscium. patinã suminis. anates querquedulas. elixas. lepores
attilia assa. amulũ panes picentes. Ubi iam luxuria tunc acu¬
saretur: quando tot reb fatita fuit çna. pontificum. Ipsa ue¬

Expanded text:
uarto Metelli illius pontificis maximi in haec verba: Ante diem nonum Kalendas Septembres, quo die Lentulus flamen Martialis inauguratus est, domus ornata fuit, triclinia lectis eburneis strata fuerunt, duobus tricliniis pontifices cubuerunt, Q. Catulus, Mam. Aemilius Lepidus, D. Silanus, nia Licinia Arruntia virgines Vestales et ipsius uxor Publicia flaminica et Sempronia socrus eius. Cena haec fuit: ante cenam echinos, ostreas crudas quantum vellent, peloridas, sphondylos, turdum asparagos subtus, gallinam altilem, patinam ostrearum peloridum, balanos nigros, balanos albos: iterum sphondylos, glycymaridas, urticas, ficedulas, lumbos capruginos aprugnos, altilia ex farina involuta, ficedulas, murices et purpuras. In cena sumina, sinciput aprugnum, patinam piscium, patinam suminis, anates, querquedulas elixas, lepores, altilia assa, amulum, panes Picentes. Vbi iam luxuria tunc accusaretur quando tot rebus farta fuit cena pontificum? Ipsa ve
Abbreviated transcription (Latin):
biles uocarent᷑. Nec sine diuinatione palicorũ templũ. Nam cũ siciliã sterił
annꝰ arefecisset: diuino palicoꝵ responso admoniti siculi heroi cuidã certũ
sacͥficium celebrauerunt & reuertit ubertas. Qua gr̃ã siculi om̃ẽ genꝰ fru-¬
gum cõgesserunt in ara palicoꝵ ex qua ub̾tate ara ipsa pinguis uocata est.
Hec est omis hystoria palicoꝵ q̃ de palicis eoriq fr̃ib in grecis tm̃modo littis
ĩuenitur. quas maro ñ minꝰ quã latinas hausit. S hoc qd̃ diximꝰ audoritati¬
b ad ꝓbandum est. Aeschyli tragedia est quȩ inscͥbitur echna. In hac cum

Expanded text:
biles vocarentur. Nec sine divinatione est Palicorum templum. Nam cum Siciliam sterilis biles vocarentur. Nec sine divinatione est Palicorum templum. Nam cum Siciliam sterilis annus arefecisset, divino Palicorum responso admoniti Siculi heroi cuidam certum sacrificium celebraverunt, et revertit ubertas. Qua gratia Siculi omne genus frugum congesserunt in aram Palicorum: ex qua ubertate ara ipsa pinguis vocata est. Haec est omnis historia quae de Palicis eorumque fratribus in Graecis tantummodo litteris invenitur, quas Maro non minus quam Latinas hausit. Sed haec quae diximus auctoritatibus adprobanda sunt. Aeschyli tragoedia est quae inscribitur Aetna. In hac cum