comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uixi: etiamsi filiꝰ nr̃ classitianꝰ admnisit aliqͥd qd̾
tibi anathemate plectendũ iustissime uidet᷑. Cet̾m
siueras litt̾as ad me misit: nec sol in domosua de¬
buit ista sententia coherceri. S hinc cum tua scĩ¬
tate. nichil ago: nͥ tm̃ peto ignoscas petenti ueni
seruari. ne ibi frangeret᷑ ubi docet᷑: fac qđ sc̾m ui¬
rum facere oportet. ut si tͥ contigit tamqͣm homini
qd̾ utiq homodĩ dicit in psalmo. turbat᷑ ẽ p̃ ira
infirmus sum: ut porrigat dexteramsuã. et compͥ¬
mat iracundiã tuã. et tranquillet m̃tem tuã ad
uidendã faciendãq iusticiã Sic̃ enim scͥptum ẽ.
iracundia uiri iusticiã ñ oꝑat᷑. Nec arbitreris id̾o
nob̃ ñ posse subreꝑe inuistã cõmotionẽ qͥa ep̃i su¬
mus: s potiꝰ cogitemꝰ int̾ laqueos temptationũ
nos ꝑiclosissime uiuere. qͥa hoĩes sumꝰ. Aufer itaq

Expanded text:
dixi. etiamsi filius noster Classicianus aliquid admisit, quod dixi. etiamsi filius noster Classicianus aliquid admisit, quod tibi anathemate plectendum iustissime uideretur. ceterum si ueras ad me litteras misit, nec solus in domo sua debuit ista correptione coherceri. state nihil ago, nisi tantum peto ignoscas peteseruari, ne ibi frangeretur, ubi docetur, fac, quod sanctum uirum facere oportet, ut, si tibi contigit tamquam homini, quod utique homo dei dicit in psalmo: Turbatus est prae ira mine. quoniam infirmus sum, ut porrigat tibi dexteram suam et comprimat iracundiam tuam et tranquillet mentem tuam ad uidendam faciendamque iustitiam. sicut enim scriptum est, iracundia uiri iustitiam dei non operatur. nec arbitreris ideo nobis non posse subrepere iniustam commotionem, quia episcopi sumus, sed potius cogitemus inter laqueos temptationum nos periculosissime uiuere, quia homines sumus. aufer itaque
Abbreviated transcription (Latin):
rationem. si animas innocentes ꝓ scełe alieno
ex quoñ trahunt. sicut ex adam in qͦ om̃s pec¬
cauerunt originale peccatum. sp̃uali supplicio
puniamꝰ. Etenim classitiam filius. et si traxit
ex patre pͥmi hominis culpam. sacro fonte bap¬
tisiatis expiandã. tam̃ quicqd postea quam
genuit peccati pat̾ eius admisit uͥ particeps
ipse ñ fuit: ad eum ñ ꝑtinere qͥs ambigit: Qd
dicam de coniuge: Quid de tot aĩab uniu̾sa
familia. Unde si una anima ꝑ istam seueritatẽ qͥ
tota domͦ ista anathematizata ẽ. sine baptisma¬
te de corpore exeundo ꝑierit: innumerabihum
mors corporum. si de eccl̃a homines innocentes
uiolent̾ abstrahant᷑ et int̾ficiant᷑. huicdam no
ñ pot̾ comparari. Sigͦ de hac re potes redilere rati¬
onem: utinã et nobis rescribendo p̃stes. ut pos¬
simus et nos. Si autẽ ñ potes: quid tͥ ẽ inconsul¬
ta cõmotione animi facere. unde si fueris int̾roga

Expanded text:
 reddere rationem, si animas innocentes pro scelere alieno,  reddere rationem, si animas innocentes pro scelere alieno, ex quo non trahunt sicut ex Adam, in quo omnes peccauerunt, originale peccatum, spiritali supplicio puniamus. etenim Classiciani filius etsi traxit ex patre noxam primi hominis sacro fonte baptismate expiandam, tamen quicquid. posteaquam genuit, peccati pater eius admisit, ubi particeps ipse dicam de conjuge? Quid de tot animabus in universa familia? Unde si una anima per istam severitatem, qua tota domus ista anathematizata est, sine baptismate de cormors corporum, si de ecclesia homines innocentes uiolenter abstrahantur et interficiantur, huic damno non potest comparari. si ergo de hac re potes reddere rationem, utinam et nobis rescribendo praestes, ut possimus et nos; si autem non potes, quid tibi est inconsulta commotione animi facere, unde si fueris interroga
Abbreviated transcription (Latin):
generationis in mortis ꝑiculo subueniri. Neq enĩ
hec corporalis ẽ pena: qualegimꝰ qͦsdam contẽp¬
tores cdi. cumsius omnib qui eiusdem impietatis
participes ñ fuerunt parit̾ int̾fectos. Ec̃ quidẽ
ad t̾rorem uiuentium mortalia corpora ꝑimebã
qͣndoq utiq moritura. Sp̃uał aut̃ pena qͣ fit qͦd
scͥptum ẽ. quecũq ligaueritis suꝑ t̾ram erunt
ligata et incelo. animas obligat: de quib dictũ
ẽ.anima patͥs meaẽ. et anima filii mea ẽ: aĩa q̃
peccauerit ipsa inoriet᷑. Audisti fortasse aliqͦs
magni nominis sacerdotes: cum domosua quẽ¬
piam anathematitasse peccantiũ. S forte si es¬
sent int̾rogati: reꝑirentur idonei redd̃e inde
rationem. Ego autemq̃m si quis ex me querit.
utrum recte fiat. quid respondeã non inuenio.
numqͣm hoc facere ausus sum: cũ de quorũdã
nex. a iuuene ceꝑo. et ep̃c tot annoꝵ a collega

Expanded text:
generationis in mortis periculo subueniri. neque enim generationis in mortis periculo subueniri. neque enim haec corporalis est poena, qua legimus quosdam contemptores dei cum suis omnibus, qui eiusdem impietatis participes non fuerunt, pariter interfectos. tunc quippe ad terrorem uiuentium mortalia corpora perimebantur quandoque utique moritura; spiritalis autem poena, qua fit, quod scriptum est: Quae ligaueritis in terra, erunt ligata et in caelo, animas obligat, de quibus dictum est: Anima patris mea est et anima filii mea est; anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Audisti fortassis aliquos magni nominis sacerdotes cum domo sua quempiam anathemasse peccantium. sed forte, si essent interrogati, reperirentur idonei reddere inde rationem; ego autem, quoniam, si quis ex me quaerit, utrum recte fiat, quid ei respondeam, non inuenio, numquam hoc facere ausus sum, cum de quorundam nex a iuuene et episcopus tot annorum a collega
Abbreviated transcription (Latin):
No ddilectissimo et uenerabil fr̃ ⁊ con¬
anathematis iniuriã a ur̃a sc̃itate ꝑpessus. nar¬
rans qd uenerit ad eccłam apparitione paucoꝵ
suȩ potestati congrua comitat᷑. et egerit tecũ
ne contra salutẽ suam faueres eis qͥ ꝑ euͣgłm
peierando. achutorium uiolande fidei. in ipsa
fidi domo requirebant. Quos tam̃ considantes
quid mali fecerint ñ inde uiolent̃ adductos. sed
sponte dicit egressos: atq hinc uenerationem
tuam itas succensuisse. ut eccłasticoꝵ confec¬
tione gestoꝵ. cumomni domosua anathematiꝰ
estuans cogitationib magna cordis tẽpestate
fluctuantib apud caritatẽ tuã tac̃e ñ potui:
ut si habes de hac re sententiã. certis rationib
uł scͥpturarũ testimoniis exploratã. nos qͦ do¬
cere digneris: quomͦ recte anathematiret᷑ ꝓ pa¬
tris pecc̃o fihus. aut ꝓ maritiuxor. aut ꝓ dñi
eodem tempore quouniũsa domꝰ ẽ anathemate
obligata nascatur. nec ei possit ꝑ lauachrũ re¬

Expanded text:
NO DILECTISSIMO ET VENERABILI FRATRI ET CON anathematis iniuriam a tua sanctitate perpessus, narrans, quod uenerit ad ecclesiam apparitione paucorum suae potestati congrua comitatus et egerit tecum, ne contra salutem suam faueris eis, qui per euangelia peierando adiutorium uiolandae fidei in ipsa domo fidei requirebant; quos tamen considerantes. quid mali fecerint. non inde uiolenter abductos sed sponte dicit egressos atque hine uenerationem tuam ita sibi suscensuisse, ut ecclesiasticorum confectione gestorum cum omni domo sua anathematis diocriter aestuans cogitationibus magna cordis tempestate fluctuantibus apud tuam caritatem tacere non potui, ut, si habes de hac re sententiam certis rationibus uel scripturarum testimoniis exploratam, nos quoque docere digneris, quo modo recte anathemetur pro patris peccato filius aut pro mariti uxor aut pro domini eodem tempore, quo uniuersa domus est anathemate obligata, nascatur, nec ei possit per lauacrum re
Abbreviated transcription (Latin):
factiones. quasi mearũ a me gestarũ immemor datio¬
num. italiam fugiens. meis se ĩ affricã defensionibꝰ tͣ¬
didit cõmittendũ. Omuto beatissime pat̾ oli mͥ ab
eod̾e ingestaᷤ miseriaᷤᷤ ostensa picła. fugiens enĩne̾ usq
uiuo. hrax natꝰ uix scytã euas. Duraui ĩuido sub ꝯsule mi¬
les. S diuina potentia que nouit planare subli¬
mia. & altius eleuare ꝓstrata. fecit de suꝑbo qđ uo¬
luit: & hostem meum me qͥeto. uictoria mͥ qua nouit
addixit. Sufficit ꝓ funẽ uicti. tanta deiectio. Ndora u̾̃
saracam clamis. Timuit senator barbarum caput: Tre¬
muit militem dux. Doloris dicunt᷑ ista pat̾ sc̃e cotur¬
no. Ham ueneror illustͥssimum consulem: & pͥmũ con¬
spicio senatorem. Sed ne consueta fallacia mali er¬
game ut solet aliqͥd moliat᷑. putet ꝙ se siuis franqi¬
bus romanicis ducib ꝓfuturum. & in meo u̾sec̃ ertio

Expanded text:
factiones, quasi mearum a me gestarum immemor donatiofactiones, quasi mearum a me gestarum immemor donationum, Italia fugiens, meis se in Africa defensionibus tradidit committendum. Omitto, beatissime pater, olim mihi ab eodem ingestas miserias, ostensa pericula; fugiens eum nunc usque vivo. Thrax natus, vix Scytham evasi; duravi invido sub consule miles. Sed divina potentia, quae novit planare sublimia, et altius elevare prostrata, fecit de superbo quod voluit; et hostem meum, me quieto, victoria mihi, qua novit, addixit. Sufficit pro funere victi tanta dejectio; adoravit saracam chlamys, timuit senator barbarum caput, tremuit militem dux. Doloris dicuntur ista, pater sancte, cothurno: nam veneror illustrissimum consulem, et primum conspicio senatorem; sed ne consueta fallacia mali erga me, ut solet, aliquid moliatur, putetque se suis fraudibus Romanis ducibus profuturum, et in meo versetur exitio;
Abbreviated transcription (Latin):
&e uenerabili scõ pat̾ augustino ep̃o: bo¬
nfacius. fũrens parco. qͥ obuiꝰ bello sc̃ĩta¬
tis cuc srangor imꝑio. Gudilam fortissimũ semꝑ. quẽ
uolo uiuc̃ uirum: metuo ne eum aliquando iuien¬
tutis sue leuitas faciat intire. Potest qͥdem p̾cinctus ar¬
mis quantos inimicos reppererit trucidare. Sed aprd
belligeros uiros uictꝰ dicitur: uictor occislis. Nam eq̃
uectꝰ maris brachium qđ natando prexit: luxurie
non fuerat. s iltutis. ⁊T rbitr enĩ qͦd nocte cogitarit ali¬
qͥd hostibꝰ face̾: cui sole ingreoso finis diei pata con
silia sub duxit. Hoc uͭ dolui: qđ natatione longis¬
sima ab eqꝰ poss& & ab aqͥs occidi Ut iubes g. sc̃i bra¬
tiq stephani imꝑata ur̃a iussa refero. Spondeo e¬
nim ipsi ꝙ & tͥ: qđ gudila uob̾ est iubentibus ue¬
omino uenerabili scõ pat̾ augustino ep̃o:
bonifacius. Castinus ille pͥuatꝰ ex consule.
uite mee ac nominis omnib ut notum ẽ
ꝑsecutor peiores cõmittens ac fingen

Expanded text:
t venerabili sancto patri AUGUSTINO episcopo, BONIFACIUS. Furens parco, qui obvius bello Sanctitatis tuae frangor imperio, Gudilam fortissimum semper quem volo vivere virum, metuo ne eum aliquando juventutis suae levitas faciat interire. Potest quidem praecinctus armis, quantos inimicos repererit, trucidare. Sed apud belligeros viros victus dicitur victor occisus. Nam equo vectus maris brachium quod natando perrexit, luxuriae non fuerat, sed virtutis. Arbitror enim quod nocte cogitarit aliquid hostibus facere; cui, sole ingresso, finis diei consilia parata subduxit. Hoc vero dolui, quod natatione longissima ab equo posset et aquis occidi. Ut jubes ergo, sancti beatique Stephani imperata jussa vestra refero. Spondeo enim ipsi tibique, quod Gudila vobis est jubentibus veomino venerabili sancto patri AUGUSTINO episcopo, BONIFACIUS. Castinus ille, privatus ex consule, vitae meae ac nominis, omnibus ut notum est, persecutor, pejores committens ac fingens
Abbreviated transcription (Latin):
uentu. ad potioris ꝑitiȩ merita distulimus: ne dũ
incautius secreta temerant᷑. in culpam deflecteret
erior innocuus: Accepistiuir totius glȩ capax am¬
pentiȩ confessionẽ: quid apartib nr̃is desideretur
agnosci̾. Interest famȩ tuȩ: ut quesita nouerimue
Ut cumq absq detrimento cultus diuini in aliis
sacerdotib toleratur inscitia: at cum ad antistitem

Expanded text:
conuentum ad potioris peritiae merita distulimus, ne, dum conuentum ad potioris peritiae merita distulimus, ne, dum incautius secreta temerantur, in culpam deflecteret error innocuus. accepisti, uir totius gloriae capax, inperitiae confessionem. quid a partibus uestris desideretur, agnoscis. interest famae tuae, ut quaesita nouerimus. utcumque absque detrimento cultus diuini in aliis sacerdotibus toleratur inscitia, at cum ad antistitem
Abbreviated transcription (Latin):
re: dubiosq assensus meos uera uel ueri simili cre¬
dulitate firmare. Stupemus tacentes. Tunc in hȩc
sponte ꝓrumpit. Miror utrum mundi dominus
ce rector. in temerate uirgnis corpus impleuerit᷑. ꝑ¬
tulerit decem mensium longa illa fastidia mater. &
tam̃ uirgo enixa sit sollemnitate pariendi: & pꝰ hec
uirginitas putatur intacta. His & alia subnectit:
Intra corpusculũ uagientis infantiȩ latet. cui par
uix putatur uniu̾sitas: patitur pucrilitatis annos:
adolescit: iuuentute solidatur: tamdiu a sedib suis
ab est ile regnator: atq ad unum corpusculũ tociꝰ
mundi eura tranffertur. Dcinde in somnos resoluit᷑:
cibo alitur: om̃s mortalium sentit affectus: nec ułł
competentib signis tante maicstatis indicia clares¬
cunt. Larualis illa purgatio. debilium curae. reddi-¬
ta uita defunctis: hec si & alios cogites. do parua
sunt. Int̾uenimus ulterius inquirenti: solutoq ꝯ

Expanded text:
re dubiosque adsensus meos uera uel uerisimili crere dubiosque adsensus meos uera uel uerisimili credulitate firmare?\' stupemus tacentes. tunc in haec sponte prorumpit: \'Miror, utrum mundi dominus et rector intemeratae feminae corpus impleuerit, pertulerit decem mensium longa illa fastidia mater et tamen uirgo enixa sit sollemnitate pariendi et post haec uirginitas putatur intacta\'. his et alia subnectit: Intra corpusculum uagientis infantiae latet. cui par uix putatur uniuersitas, patitur puerilitatis annos, adolescit, iuuentute solidatur; tam diu a sedibus suis abest ille regnator atque ad unum corpusculum totius mundi cura transfertur; deinde in somnos resoluitur, cibo alitur, omnes mortalium sentit affectus nec ullis competentibus signis tantae maiestatis indicia clarescunt; larualis illa purgatio, debilium curae, reddita uita defunctis haec, si et alios cogites, deo parua sunt\\ interuenimus ulterius inquirenti solutumque
Abbreviated transcription (Latin):
citam aut inhonoram reliquis: ut conuenienteR
pocta dix̾̃it inter uictrices hederas tͥ serꝑe lauros.
Dicebatur ergo quantus oeconomie ess&: ornatꝰ. que
metaphorarum uenustas: quanta in comꝑatione
sublimitas: iam leues enodesq uersus: atq ut ita
dix̃ĩm cesurarum modulata uariatio Tunc ad fa-¬
miliarem tuam philosophiam sermo deflectit: qͣm
ipse aristotileo more. tanquã esothericam fouere cõ¬
sueueras. Querebamus & quid egerit preceptor ex
lichio: quid achademie multiplex & continuata cun¬
ctatio: quid ille disputator exporticu: quid phisicoꝵ
ꝑitia: quid epicureorũ uoluptas: quid int̾ om̃s infi¬
nita disputandi libido. Tuncq magis ignorata ue¬
ritas: pꝰquam p̃sumptum ẽ quod possit agnosci:
Dum in his confabulatio nr̃a remoratur: unus c̃mu¬
ltis. & quis inquit ẽ sapientia ad ꝑfectum xp̃iamta¬
tis imbutus. qui ambigua in quib herco possit aꝑi¬

Expanded text:
citam aut inhonoram relinquis, ut conuenienter citam aut inhonoram relinquis, ut conuenienter poeta dixerit: Inter uictrices hederam tibi serpere laurus. dicebatur ergo, quantus oeconomiae esset ornatus, quae metaphorarum uenustas, quanta in comparatione sublimitas; iamleues enodesque uersus atque, ut ita dixerim, caesurarum modulata uariatio. tunc ad familiarem tuam philosophiam sermo deflectit, quam ipse Aristoteleo more tamquam esotericam fouere consueueras. quaerebamus, et quid egerit praeceptor ex Lycio, quid Academiae multiplex et continuata cunctatio, quid ille disputator ex porticu, quid physicorum peritia, quid Epicureorum uoluptas, quid inter omnes infinita disputandi libido tuncque magis ignorata ueritas, postquam praesumptum est, quod possit agnosci. 1 Dum in his confabulatio nostra remoratur, unus e multis: \'Et quis\\ inquit, est sapientia ad perfectum Christianitatis inbutus, qui ambigua, in quibus haereo, possit aperi
Abbreviated transcription (Latin):
benter indisciplinas tuas offero. uet̾is sententiȩ auc¬
toritatem secutus: que nullam ad ꝑdiscendum abuu¬
dare eredit ȩtatẽ. Neq imm̃ito sapiens prudentiȩ
studia nullis terminis neq fine conclus it. quãdo
pͥmordiis suis remota uirtus numquã adeo reserat᷑
adeuntib. ut om̃is ꝓtinus ad agnitionẽ patescat:
dñe uere scȩ̃ ac merito uen̾abilis pat̃. Est oꝑe p̾ciũ.
cognoscere habitam int̾ nos ꝓximȩ confabulationẽ
Quibusdã amicorum conuentib aderamusͥ freq̃n¬
tes ꝓferebantur illic ꝓingeniis studiisq sententiȩ:
erat tam̃ sermo rethorica particio. Apud agnocentẽ
loquor: etiam ista paulo ante dociusti. Astruebatur.
quid ess& inuentionis acrimonia: quantus disponen¬
di labor: que translationis gr̃a: quȩ occonismatum
pulchritudo: & ꝓ ingenio naturaq materiȩ. apposita
etiã dicendi facultas. Alii rursum poeticam eleua¬
bant fauentes: ne hanc quidẽ eloquentiȩ partem ta¬

Expanded text:
bens in disciplinas tuas offero ueteris sententiae auctoritatem secutus, quae nullam ad perdiscendum abudare credit aetatem. neque inmerito sapiens prudentiae studia nullis terminis neque fine conclusit, quando primordiis suis remota uirtus numquam adeo reseratur adeuntibus, ut omnis protinus ad agnitionem patescat, domine uere sancte ac merito uenerabilis pater. est operae pretium cognoscere habitam inter nos proxime confabulationem. quibusdam amicorum conuentibus aderamus, frequentes proferebantur illic pro ingeniis studiisque sententiae. erat tamen sermo rhetorica partitio. apud agnoscentem loquor; etiam ista paulo ante docuisti. adstruebatur, quid esset inuentionis acrimonia, quantus disponendi labor, quae translationis gratia, quae iconismatum pulchritudo et pro ingenio naturaque materiae adposita etiam dicendi facultas. alii rursum poeticam eleuabant fauentes; ne hanc quidem eloquentiae partem ta
Abbreviated transcription (Latin):
cxluii Oño uen̾abili miniumq desidabili sc̃o fr̃i ⁊ con¬
diacono celestino. atgustinus in domino salutem
Quamuis longe absens fuerim.¬
cxluiii
uiii Dño desidantissimo ⁊ honorifica sinceritate kaño
fr̃a ⁊ condiacono restituto. augustinꝰ in dño salutem.
Estus indicantes piam flaminam
xlix Pño insigni⁊ p̃stantissimo ac desidantissimo fi¬
lio largo: augustinus in dño salutem. accepi ltt̾as exi
augustinꝰ in domino salutem. Rumor ad me dety.¬

Expanded text:
CXCII. DOMINO VEXERABILI NIMIUMQVE DESIDEKABILI SANCTO FRATRI ET CONDIACONO CAELESTINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis longe absens fuerimCCXLIX. DOMINO DESIDERANTISSIMO ET HONORIFICA SINCERITATE CARISSEMO FRATRI ET CONDIACONO RESTITUTO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Aestus indicantes piam flammam ino insigni et praestantissimo, et desiderantissimo filio LARGO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Accepi litteras ExiAUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Rumor ad me det
Abbreviated transcription (Latin):
MERITO
PRESTANTISSIMO ET¬
TIO OIUSIANO:AU¬
GUSGINUS: EPISCOPUSI
e salute tua quam & in hoc scło & in xp̃o
esse cupio: sc̃ȩ matris tuȩ uotis sum for¬
tasse etiam ipse non impar. Unde meritis
tins reddens salutationis obsequium.
res est: nec fucatis eloquus ambit ad animũ: nec
ullo linguȩ tectorio inane aliquid ac pendulum
crepitat. Multum mouet non u̾borum s rerum
auidum: & multum terret factura securum. Preci
enim ad cognoscendos prophetas excitaberis: quoꝵ
testimoniis utuntur apłi. Siquid autẽ uel cum le¬
gis. uel cum cogitas tibi oritur questionis. in quo
dissoluendo uidear necessarius: seribe ut rescribam:
Magis enim hoc forte adiuuante domino potero.
quam talia presens loqui tecum: non solum propt̃
occupationes uarias & meas & tuas. qm non cum in
uacat occurrit ut & tibi uacet: uerum etiam propt̃
eorũ irruentem p̃sentiam. qui plerumq non sunt ap¬
ti tali negotio: magisq linguȩ certaminib quam

Expanded text:
RITO PRAESTANTISSIMO FILIO VOLUSIANO AUGUSTINUS EPISCOPUS. De salute tua, quam et in hoc saeculo et in Christo esse cupio, sanctae matris tuae uotis sum fortasse etiam ipse non inpar. unde meritis is reddens salutationis obsequium hres est nec fucatis. eloquiis ambit ad animum nec ullo linguae tectorio inane aliquid ac pendulum crepitat. multum mouet non uerborum sed rerum auidum et multum terret factura securum. praecienim ad cognoscendos prophetas excitaberis, quorum testimoniis utuntur apostoli. si quid autem, uel cum legis uel cum cogitas, tibi oritur quaestionis, in quo dissoluendo uidear necessarius, scribe, ut rescribam. magis enim hoc forte adiuuante domino potero quam praesens talia loqui tecum non solum propter occupationes uarias et meas et tuas, quoniam non, cum mihi uacat, occurrit, ut et tibi uacet, uerum etiam propter eorum inruentem praesentiam, qui plerumque non sunt apti tali negotio magisque linguae certaminibus quam
Abbreviated transcription (Latin):
illa ñeris. An magis tͥ dolendum ẽ quoda
me ñdum laudatur. quã mͥ quod ade ñ amat̃
N amutiq si amares: cũ illa ẽẽ pꝰ mortem desi¬
derares. Qd̾ ꝓfecto ñeris: si quaus es. talis e¬
ris. Ama gͦ cuiꝰ exigis laudẽ: ne quod m̃dacũ
exigis iuste negem. & alia manu. Dñs nob̾
prestet de tua salute gaudere. dñe dilectissi¬
me & honorabilis frater:. Augustinus¬

Expanded text:
illa non eris. an magis tibi dolendum est, quod a illa non eris. an magis tibi dolendum est, quod a me nondum laudatur, quam mihi, quod a te non amatur? nam utique, si amares, cum illa esse post mortem desiderares, quo profecto non eris, si, qualis es, talis eris. ama ergo, cuius exigis laudem. ne, quod mendaciter exigis, iuste negem. Et alia manu: Dominus nobis praestet de tua salute gaudere, domine dilectissime et honorabilis frater.
Abbreviated transcription (Latin):
de illa quod uis. cũ tu feceris quod & ego uo¬
lo &e illa. Si enim diues ille suꝑbus atq
impius sic̃ in eugłio dñs loquit᷑ qui indue¬
batur purpura ⁊ bysso & epłabatur cotidie
splendide. cum malorũ meritoꝵ pęnas ap̃
inferos lueret. neq de digido contempti an
ianuam suã pauꝑis aque stillam ĩpetrare
ualuisset. recordatus ẽ quͥnq fr̃s suos:⁊ ro¬
gauit ad eos eundẽ pauperem mutti. cuius
reqͥem in sinu abrahe longe ꝓspiciebat. ne ⁊
ipsi uenirent in illum dorm̃torum locũ. qͣnto
magis tua comunx de recordat᷑: Quãtomag̃
te casta ñuult ad penas uenire mechorum:
si fr̃s suos nec suꝑbus adpenas uoluit ueni¬
re suꝑborũ: Et cum fr̃ nollet frĩb in malis
se ẽẽ comunctum. qͣntominꝰ uult in bonis
uox pia.crede deo. Doles uidelicet comugẽ
mortuã. & putas si eã laudauero quod meis
affatib consolaberis. Disce quod doleas. sicũ

Expanded text:
de illa, quod uis, cum 15 tu feceris. quod et ego uode illa, quod uis, cum 15 tu feceris. quod et ego uolo et illa. Si enim diues ille superbus atque impius. sicut in euangelio dominus loquitur, qui induebatur purpura et bysso et epulabatur cotidie splendide, cum malorum meritorum poenas apud inferos lueret neque de digito contempti ante ianuam suam pauperis aquae stillam impetrare ualuisset. recordatus est quinque fratres suos et rogauit ad eos eundem pauperem mitti, cuius requiem in sinu Abrahae longe prospiciebat, ne et ipsi uenirent in illum tormentorum locum, quanto magis tua coniux te recordatur! quanto magis te casta non uult ad poenas uenire moechorum, si fratres suos nec superbus ad poenas uenire uoluit superborum! et cum frater nollet fratribus in malis se esse coniunctum, quanto minus uult in bonis uox pia; crede deo. doles uidelicet coniugem mortuam et putas, si eam laudauero, quod meis affatibus consolaberis. disce. quod doleas. si cum
Abbreviated transcription (Latin):
qr de die indiem differendo peccas. cũ extremỹ
diem duũ nescias: ñc ꝓbabo qͣntum ab ore nr̃o
laudes cipͥane desideres. Certe si adhuc ĩ scola
rechoris u̾ba discipłis uenderem. prius ab eis
mercedem sumerẽ.uendere t uolo laudẽ pu.¬
dicissime conugis tue: pͥmus mͥ mercedẽ da
pudiciciã tuã. Da inquã & accipe. humanũ
dico ꝓpt̾ infirmitatẽ duam. Puto quod ñ sit a
de digna cipriana cuiꝰ laudib anteponas a¬
morem concubinarũ tuarũ. Quod utiq fa¬
ciens ꝑmanere mnillo amore quã adistas laudẽ
ꝑuenire malueris. Quid mͥ uis extorquere pos¬
cendo. cum ꝓde uideas eẽ quod posco:. Quid
p̃caris subiectus. quod potes iubere correctꝰ:
Mittamus munera sp̃ui comugis tuȩ Tu imita¬
tionem. ego laudem. Quãquã sicut supͣ dixi
laudem ab hominib iam illa non querat.
imitationẽ uͦ tuã tantũ querit &̃ defuncta
quantũ de dilexit etiã dissimilẽ uiua. faciã

Expanded text:
quonam de die in diem differendo peccas, cum extremum quonam de die in diem differendo peccas, cum extremum diem tuum nescias? Nunc probabo, quantum ab ore nostro laudes Cyprianae desideres. certe. si adhuc in schola rhetoris uerba discipulis uenderem, prius ab eis mercedem sumerem. uendere tibi uolo laudem pudicissimae uxoris tuae: prius mihi mercedem da pudicitiam tuam: da. inquam, et accipe. humanum dico propter infirmitatem tuam: puto, quod non sit a te digna Cypriana, cuius laudibus anteponas amorem concubinarum tuarum, quod utique facies, si permanere in illo amore quam. ad istas laudes peruenire malueris. quid mihi uis extorquere poscendo, cum pro te uideas esse, quod posco? quid precaris subiectus. quod potes iubere correctus? mittamus munera spiritui coniugis tuae. tu imitationem. ego laudem. quamquam, sicut supra dixi, laudem ab hominibus iam illa non quaerat, imitationem uero tuam tantum quaerit etiam defuncta, quantum dilexit etiam dissimilem uiua. faciam
Abbreviated transcription (Latin):
tot scorta libidine diffiuentẽ. & laudes defun¬
cte caste comugis. a nob̃ uelut ad mitigandã
mesticiam suã iure amiciciȩ flagitantem ep̃i
patienter audimus. Cum eẽs ñ dicam cathe¬
cuminus.s in errore nob̃cum ꝑniciosissimo
constitut᷑ iuuenis iuniorib nob. abhoc de uicio
tẽꝑantissima uoluntate correxeras quo non pꝰ
longum tẽpus sordidiꝰ reuolutus. deinde ĩ ex¬
Uis de bonȩ uxoris morte ꝑnos consolari. Nos
de hac dua ueriore morte quis consolatur:
An qr ñ possumꝰ obliuici tanta gͣ nos merita
tua. ido cruciandi adhuc sumus morib tuis:
Idõ contempnendi & ꝓnichilo habendi qͣndo
gemimꝰ ad de de te᷑. S fatemͣ nos ñ ẽẽ aliquid
ad de corrigendũ ac sanandum. Us̃ atcendat᷑.
xp̃c cogitecur. apłs audiatur dicens. Tollens gͦ
menbra xp̃i faciam menbra meretricis: Si q̃¬
liscunq ep̃i amici dui uerba sꝑnis incorde tuo.
corpus dm̃ dui cogita in corꝑe tuo. Postremo

Expanded text:
tot scorta libidine diffluentem et laudes defuntot scorta libidine diffluentem et laudes defunctae castae coniugis a nobis uelut ad mitigandam maestitiam suam iure amicitiae flagitantem episcopi patienter audimus? cum esses non dicam catechumenus sed in errore nobiscum perniciosissimo constitutus iuuenis iunioribus nobis, ab hoc te uitio temperantissima uoluntate correxeras, quo non post longum tempus sordidius reuolutus deinde in exuis de bonae uxoris morte per nos consolari; nos de hac tua ueriore morte quis consolatur? an, quia non possumus obliuisci tanta erga nos merita tua, ideo cruciandi adhuc sumus moribus tuis, ideo contemnendi ct pro nihilo habendi, quando gemimus ad te de te? sed fatemur nos non esse aliquid ad te corrigendum ac sanandum; deus adtendatur, Christus cogitetur. apostolus audiatur dicens: Tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? si qualiscumque episcopi amici tui uerba spernis in corde tuo, corpus domini tui cogita in corpore tuo. postremo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ac licitam pꝰ illam coniugẽ quereres:
Hic tu dicturus es. Quid mecũ asꝑe agis. qͥd
dure obiurgas: Nonne int̾ hȩc u̾ba ecce
senuimus. dum uita ducit᷑ prius fimenda
quã corrigenda: Uis ut ignoscam exiciabili
securitati tuȩ: Quanto sacius tu ignoscis si
ñ amabili cerde miserabili solicitudim mee
Immico quidẽ animo dulliꝰ inuehebatur. &
longe aliter trȩnam rem publicam agebat¬
gubnantis inencio: ⁊ tn ait. Cupio patres¬
conscͥpti me ẽẽ clementem. cupio intantis rei
publice ꝑiculis ñ dissolutum uideri. Qͣnto
iustius ego dico cum ipse noueris quam tͥ
amicũ animũ geram ineterne ciuitatis ser¬
uicio constitutus. minister uerbi. sacram̃tiq
diuini. cupio fr̃ corneli me ẽẽ clemendem. cu¬
pio intantis tuis. meisq ꝑiculis ñ dissolutũ
uideri : Plebs mulierum excubat lat̾ib tuis.
crescit indies pelicum numerus. eiꝰdem autẽ
numeri dñm. immo uͦ seruum. insatiabili ꝑ

Expanded text:
quidem ac licitam post illam coniugem quaereres? quidem ac licitam post illam coniugem quaereres? Hic tu dicturus es: \'Quid mecum aspere agis? quid dure obiurgas?\' nonne inter haec uerba ecce senuimus. dum uita ducitur prius finienda quam corrigenda? uis. ut ignoscam exitiabili securitati tuae; quanto satius tu ignoscis si non amabili certe miserabili sollicitudini meae! inimico quidem animo Tullius inuehebatur et longe aliter erat terrenam rem publicam gubernantis intentio et tamen ait: \'Cupio, patresconscripti, me esse clementem, cupio in tantis rei publicae periculis non dissolutum uideri.\' quanto iustius ego dico, cum ipse noueris, quam tibi amicum animum geram, in aeternae ciuitatis seruitio constitutus minister uerbi sacramentique diuini: Cupio, frater Corneli, me esse clementem, cupio in tantis tuis meisque periculis non dissolutum uideri! Plebs mulierum excubat lateribus tuis; crescit in dies pellicum numerus; eiusdem autem numeri dominum, immo uero seruum insatiabili per
Abbreviated transcription (Latin):
omino unectissioyo st ho¬
norabili fr̃i cornelio. augustmꝰ.
Scͥpsisti mͥ ut ad te aliquam
prolixam consolatoriã epłam
darem quod grauit̃ optime uxoris morte
moueris. sicut scm daulmũ ad macharium
fecisse meministi. Et illa quidem anima in
socictate recep ta fidelium atq castarum.
laudes nec curat nec querit humanas. Sed
quia ꝓpter eos fiunt ista qͥ uiuunt. prius ẽ
ut du qui consolari eiꝰ laude desidas. ita uiuas
ut nuc uͥ ipsa ẽ eẽ mercaris. Neq enĩ dubito
quod eam ñ credas ibi ẽẽ uͥ ille s̃ que uel
adulterus lectulum comugalem pollueruũt
nec nullo coniugio deligate formcatione
fluxerunt. Quare de illius laude uiro lõge
dissimili quasi fugare uelle mesticiã. adula¬
dio ẽ ñ consolatio. Nam sicam diligeres sic̃
te ipsa dilexit: setuasses ei quod tͥ ipsa seruauit.
Et cum illa si prior obisses nullomͦ credenda
sit cuiquã fuisse nuptura. ñ ne siuere obitũ
eius laudib eiꝰ consolandus doleres ne unã

Expanded text:
OMINO DILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI CORNELIO AUGUSTINUS. Scripsisti mihi, ut ad te aliquam prolixam consolatoriam epistulam darem, quod grauiter optimae uxoris morte mouereris, sicut sanctum Paulinum ad Macarium fecisse meministi. et illa quidem anima in societatem recepta fidelium atque castarum laudes nec curat nec quaerit humanas, sed quia propter eos fiunt ista, qui uiuunt. prius est, ut tu, qui consolari eius laude desideras, ita uiuas, ut illic. ubi ipsa est, esse merearis. neque enim dubito, quod eam non credas ibi esse, ubi illae sunt, quae uel adulteriis lectulum coniugalem polluerunt uel nullo coniugio deligatae fornicatione fluxerunt. quare de illius laude uiro longe dissimili quasi fugare uelle maestitiam adulatio est non consolatio. nam si eam diligeres, sient te ipsa dilexit, seruasses ei, quod tibi ipsa seruauit; et cum illa, si prior obisses, nullo modo credenda sit cuiquam fuisse nuptura, nonne, si uere obitum eius laudibus eius consolandus doleres, ne unam
Abbreviated transcription (Latin):
onem. obsecrationẽ meã. queso ne asꝑnant̃
accipias. Neq enĩ te arbitror ñ recolere ma¬
gnum me adte. & multo ꝗͣ nunc es altius
nouerint heretici donatiste manere leges cõt
errorem suũ latas. qͣs iam nich ualere arbi¬
trantur & iactant. ne uł sic nob parc̾e aliqͣ¬
tenus possint. Piurimũ autẽ labores ⁊ ꝑicła
ña quo fructuosa sint adiuuadis. si cõru
uanissimã & impie suꝑbiȩ plenissimam
sectam ñ ita cures imperalib legibꝰ cõpͥmi:
ut sͥ uł suis uideant᷑ qͣlescunq molestias
ꝓueritate atq iusticia sustinere. S eos cũ
hoc abs de petit᷑ rerum certarum manife¬
stissimis docum̃tis. apud acta uł p̃standiȩ
tuȩ. uł minorũ iudicũ conuinci atq instrui
patiaris. ut & ipsi qͥ te iubente attinentur.
duram si ficri potest flectant in melius uo¬
luntatẽ. & ea cęt̾is salubrit̃ legant. O nerosi

Expanded text:
onem, obsecrationem meam ne, quaeso, aspernanter onem, obsecrationem meam ne, quaeso, aspernanter accipias. neque enim te arbitror non recolere magnam me ad te et multo, quam nunc es, altius nouerint haeretici Donatistae manere leges contra errorem suum latas, quas iam nihil ualere arbitrantur et iactant, ne uel sic nobis parcere aliquatenus possint. plurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adiuuabis, si eorum uanissimam et impiae superbiae plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi, ut sibi uel suis uideantur qualescumque molestias pro ueritate atque iustitia sustinere, sed eos, cum hoc abs petitur, rerum certarum manifestissimis documentis apud acta uel praestantiae tuae uel minorum iudicum conuinci atque instrui patiaris, ut et ipsi, qui te iubente adtinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius uoluntatem et ea ceteris salubriter legant. onerosi
Abbreviated transcription (Latin):
one t̾ribilium iudicum ac legum ne inet̾no
iudicio pęnas incidant. corrigi eos cupimꝰ
ñ necari. Nec disciplinã cuca eos negligi uo¬
lumus. nec supplicia quib dignis̃ exerceri:
Sic gͦ eorũ pecc̃a compesce: ut sint q̃s peniteat
audis. ⁊ qmlib& nefariis iniuriis appectam
uel afflictam eẽ cognoueris. potestatẽ te oc¬
cidendi hab̾e obliuiscaris. & petitionẽ nr̃am
ñ obliuiscaris. Non tͥ uile sit neq contemp¬
tibile fili honorabilit̃ dilectissime quod uos
ut corrigant᷑. Excepto &̃ quod aperpetuo
ꝓposito recedẽ ñ debemus umcendi in bono
malum: illud quoq prudentia tua cogitet
qd̾ causas ȩccłasticas insinuare uob̾ nemo p̃c̃
eccłasticos curat. Proinde si occidendos ĩ his
homines putauitis. deterrebitis nos ne ꝑopã
grassabunt᷑. necessitate nob̾ impacta ut c̃
occidi ab eis eligamꝰ ꝗͣ eos occidendos ur̃is u¬
diciis ingeramus. hanc admonitionẽ. petiti¬

Expanded text:
one terribilium iudicum ac legum, ne in aeterni one terribilium iudicum ac legum, ne in aeterni iudicii poenas incidant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos neglegi uolumus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat audis, quamlibet nefariis iniuriis appetitam uel afflictam esse cognoueris, potestatem occidendi te habere obliuiscaris, petitionem nostram non obliuiscaris. non tibi uile sit neque contemptibile, fili honorabiliter dilectissime, quod uosut corrigantur. excepto etiam, quod a perpetuo proposito recedere non debemus uincendi in bono malum, illud quoque prudentia tua cogitet, quod causas ecclesiasticas insinuare uobis nemo praeter ecclesiasticos curat. proinde si occidendos in his homines putaueritis, deterrebitis nos, ne per ograssabuntur necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus, quam eos occidendos uestris iudiciis ingeramus. hanc admonitionem, petiti
Abbreviated transcription (Latin):
oontno exiono meritoq:
honorabili insignitq lauda¬
bili fiuo donato: augustinus
indño salutẽ. Nollem quidẽ
mhis afflctationib eẽ affricanam ȩccłiam
consticutã. ut t̾rene ullius potestatis indig̾e
catholice matris filios eidem subuenitur:
auxilium nr̃m in nomine dm̃i ẽ qui fecit
cȩlum & t̾ram. Qͥs enim ñ sentiat ĩ tantie
malis ñ paruam consolationẽ nođ̃ diuinitꝰ
missam.cũ duuirtalis & xp̃i nominis amã¬
tissimus ꝓconsularib es sublimatꝰ insignibꝰ.
ut absceleratis & sacrilegis ausibus inimi¬
cos ȩcclȩ bonȩ duȩ uoluntati pocestas soci¬
ata cohiberet dñe eximie meritoq: hono¬
rabilis insignit̃q laudabilis fili: Demq
cictatem abhominib impiis ingratisq cõ
ne facias obsecramꝰ. Neq enĩ uindictam de
mimicis in hac terra requirim. aut uͦ ad eas
angustias animi nos debent coartare que
ueritate ac nomine patimur: q diligimus
inimicos nr̃os. & oramus peis. Uñ ex occasi¬

Expanded text:
OMINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI INSIGNITERQVE LAUDABILI FILIO DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nollem quidem in his afflictionibus esse Africanam ecclesiam constitutam, ut terrenae ullius potestatis indigerecatholicae matris filios eidem subuenitur, auxilium nostrum in nomine domini est, qui fecit caelum et terram. quis enim non sentiat in tantis malis non paruam nobis consolationem diuinitus missam, cum tu uir talis et Christi nominis amantissimus proconsularibus es sublimatus insignibus. ut ab sceleratis et sacrilegis ausibus inimicos ecclesiae bonae tuae uoluntati potestas sociata cohiberet. domine eximie meritoque honorabilis insigniterque laudabilis fili? denique cietatem ab hominibus impiis ingratisque comne facias obsecramus. neque enim uindictam de inimicis in hac terra requirimus aut uero ad eas angustias animi nos debent coartare, quae t, pro cuius ueritate ac nomine patimur; diligimus inimicos nostros et oramus pro eis. unde ex occasi
Abbreviated transcription (Latin):
tidiana inqua pectora tundimus dicentes
dimitte nob̾ debita nr̃a sicut & nos dimitti¬
mus debitorib nr̃is. Neq enim ea dimitti
parua tam̃ crebra subrepunt: que si collecta
contra nos fu̾int ita nos grauabunt &e oppri¬
ment sicut unũ aliquod grande peccatum:
Qͥd enim interest ad naufragium utrum uno
grandi fluctu nauis oꝑiatur & obruatur an
paulatim subrepens aqua in sentinam. & ꝑ
negligentiã derelicta atq contempta ĩpleat
nauem atq demergat: Propter hoc ieiuma
& elemosinȩ & orationes inuigilant. in quibꝰ
cum dicimus dimitte nob̃ sicut & nos di-¬
mittimus manifestamꝰ habere nos qđ nob̃
dimittat᷑. atq in his uerbis humiliantes
animas nr̃as. cotidianã quodammͦ agere
penitentiã ñ cessamus. Id ea quȩ scͥpsisti
puto me breuit̃. s sufficient̃ respondisse:
Suꝑest ut ille ut ñ sit contentiosus propter
quem lucrandum ad me tales litt̾as desti¬

Expanded text:
tidiana, in qua pectora tundimus dicentes: tidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quodam modo agere paenitentiam non cessamus. ad ea, quae scripsisti, puto me breuiter sed sufficienter respondisse; superest, ut ille non sit contentiosus, propter quem lucrandum ad me tales litteras d
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ in actibus apłoꝵ loquente pet᷑
ad iudeos & dicente. Agide penitentiam.
& baptizetur unusquisq ur̃m in noĩe
dñi nr̃i iħu xp̃i: & dimittentur uob̾ pec¬
cata ur̃a. Agunt etiam homines peniten¬
tiam si post baptismũ ita peccau̾int ut
excõmunicari. & postea reconciliari me¬
reantur: sicut agunt in om̃ib eccłiis illi qͥ
ꝓpriȩ penitentes appellant᷑. De tali enim
penitentia locutus ẽ apłs paulus ubi ait.
ne iderũ cum uenero humilice me ds̃ aduos.
& lugeam multos ex his qui ante peccauer
& ñ egerunt penitentiã suꝑ immundicia.
& luxuria & fornicatione quam egerunt:
N eq enim sc̾bebat ista. nifi eis qͥ iam fu̾ant
baptizati. Habemus etiam in actib apłoꝵ
simonẽ iam baptizatũ. cum pecunia uell&
sp̃c sc̃s admonitum apetro ut de hoc gͣui
peccato ageret penitentiã. Est etiam peni¬
tentia bonoꝵ & humiliũ fidelium pęne co¬

Expanded text:
scriptum est in Actibus Apostolorum, loquente Petro scriptum est in Actibus Apostolorum, loquente Petro ad Judaeos et dicente: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque uestrum in nomine domini Iesu Christi; et dimittentur uobis peccata uestra. agunt etiam homines paenitentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, sicut agunt in omnibus ecclesiis illi. qui proprie paenitentes appellantur. de tali enim paenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: Xe, iterum cum uenero. humiliet me deus ad uos et lugeam multos ex his, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uelletetur spiritus sanctus, admonitum a Petro, ut de hoc graui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene co
Abbreviated transcription (Latin):
quod apłi deder int penitentiã ꝓbaptismo:
ñ euidenter exp̃ssum ẽ. Si enĩ ꝓbaptis mo
idõ dicit quia ꝑpenitentiam remittundur
pecc̃ã. habet aliquid radionis quod dicit. sed
talis penitentia pꝰbaptismũ potest ẽẽ utilis.
siquis peccauit. Iste audẽ q̃m negat pꝰ baptiᷤᷤ¬
mum dari penitentie locum. cum dicit sic̃
scͥpsisti penitentiã solam ante baptismum
ẽẽ: datur intelligi sic eũ dixisse quod apli
dederant penidentiã ꝓbaptismo. ut añ bap¬
tismum eam dedint. adq hi quib data sit
ptea ñ fu̾int baptizati. quia eis illa ꝓbaptis¬
mo fuit. quod nouatianos dic̃e nunquam
audiui. Inde quere diligent̃ ne forde alicuiꝰ
altius erroris sic. & nouatianũ se eẽ confin¬
gat. uel pudet. aut si & hoc nouatiam dict̃
nescio. illud tam̃ scio. qm̃ quisquis hoc dic̃.
a regła fidei catholice. & a doctrina xp̃i &
ante baptismũ penitentiã de suis prioribꝰ
peccatis ita tam ut etiam baptizentur sic̃

Expanded text:
erint poenitentiam pro Baptismo, non evidenter expressum est. Si enim pro Baptismo ideo dicit, quia per poenitentiam remittuntur peccata, habet aliquid rationis quod dicit. Sed talis poenitentia post Baptismum potest utilis esse, si quis peccauerit. iste autem quoniam negat post baptismum dari paenitentiae locum, cum dicit, sicut scripsisti. paenitentiam solam ante baptismum esse, datur intellegi sic eum dixisse. quod apostoli dederant paenitentiam pro baptismo. ut ante baptismum eam dederint atque hi, quibus data sit. postea non fuerint baptizati, quia eis illa pro baptismo fuit, quod Nouatianos dicere numquam audiui. unde quaere diligenter, ne forte alicuius alterius erroris sit et Nouatianum se esse confingat uel putet. aut, si et hoc Nouatiani dicunt, nescio: illud tamen scio, quoniam, quisquis hoc dicit, a regula fidei catholicae et doctrina Christi et ante Baptismum poenitentiam de suis prioribus peccatis, ita tamen ut etiam baptizentur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
usq adeo ñ contempnendũ ipsa apłica
disciplina commendat. ut corneliꝰ centu¬
rio:⁊ hi qui cum illo erant &̃ iam accepto
spũ sc̃o fu̾int baptizati. Sicut antiqui
iusti si ñ circuncident᷑ ñ erat eis peccatũ.
pꝰtea uͦ ꝗͣ iussit ds̃ ut circuncidet᷑ abrahã
carnis scm̃ baptismum dedit. & aꝑtissime
dix̃. siquis renatus ñ fu̾it ex aqua & spu
scõ ñ intrabit in regnum cęloꝵ. iam non

Expanded text:
usque adeo non contemnendum ipsa apostolica usque adeo non contemnendum ipsa apostolica disciplina commendat, ut Cornelius centurio et hi, qui cum illo erant. etiam iam accepto spiritu sancto fuerint baptizati. Sicut antiqui iusti si non circumciderentur, non erat eis peccatum, postea uero quam iussit deus, ut circumcideretur Abraham carnis sanctum baptismum dedit et apertissime dixit: Si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrabit in regnum caelorum. iam no
Abbreviated transcription (Latin):
mair. Nondum em̃ fuerunt resurrectioe
dñi confirmati & illo aduentu sp̃e sancti.
qͥ apparuit die pentecostes. uł illa inspi¬
ratione quã demonstrauit dñs postea ꝗͣ
resurrexit a mortiis. cum suflauit in coꝵ
faciem dicens accipite sp̃m scm. Uñ recte
dici podest. quia cum petrus negauit do¬
minum ñdum fuerant apłi baptizati. ñ
tam̃ aqua s sp̃u scõ. Hoc enim dixit eis¬
postea quam resurrex̃: & conu̾̃satus ẽ cũ
eis. Ioh̃s qͥdem baptizauit aqua. uos auĩ
spũ scõ baptizabimini quẽ accepturi estis
non post multos hos dies. usq ad penteco
mini. siue dicat᷑ incipietis baptitari. adrem
nichil interest. Nlam in quibcunq codicibꝰ
ĩuemiunt᷑ baptizabitis aut incipictis baꝑ¬
tizare mendosi s̃: qui ex grecis facillime
conuincunt᷑. Si autẽ dicimꝰ aqua non
suisse baptizatos. metuendum ẽ ne gͣuit̃
meis erremus. ne demus hominib aucto¬
ritatem contemnendi baptismũ quem

Expanded text:
mare. nondum enim fuerant resurrectione mare. nondum enim fuerant resurrectione domini confirmati et illo aduentu spiritus sancti, qui apparuit die pentecostes, uel illa inspiratione. quam demonstrauit dominus, posteaquam resurrexit a mortuis, cum sufflauit faciem dicens: Accipite Spiritum sanctum. Unde recte dici potest quia cum Petrus negavit Dominum, nondum fuerant apostoli baptizati, non tamen aqua, sed Spiritu sancto. Hoc eis dixit posteaquam resurrexit, et conversatus eeis: Iohannes quidem baptizauit aqua. uos autem spiritu sancto baptizabimini, quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosmini siue dicatur incipietis baptizari\', ad rem nihil interest. nam in quibuscumque codicibus inueniuntur \'baptizabis\' aut \'incipietis baptizare\', mendosi sunt, qui ex Graecis facillime conuincuntur. si autem dicimus aqua non fuisse baptizatos, metuendum est, ne grauiter in eis erremus, ne demus hominibus auctoritatem contemnendi baptismum. quem
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Lectis litt̃is tuis de sa¬
lude ur̃a letatus: ad ea
quȩ scͥpsisti respondere ñ distuli. Et pͥmũ
miratus sum quomͦ dicat nouatianꝰ iste
petrũ baptizatũ ñ fuisse. cũ paulo suꝑius
scͥpseris eum dixisse quod apłi fuerunt
baptitati ũ illi uideatur quod inder apłos
baptizatos petrus ñ fu̾it baptizatꝰ ignoro:
& idõ exemplum eplẽ duȩ ne forsitan du nõ
habeas misi tͥ. in quo diligentiꝰ consideres
ad ea me respondere quȩ inueni in litt̾s
tuis. Si enm notarius ñ mendose excepit.
aut scͥpsit: nescio quale cor habeat. qui cum
apłos baptizatos dicat. petrũ baptiracum
negat. Quod autẽ dr̃ petrꝰ egisse penitentiã
cauendum ẽ ne ita pudetur egisse quomͦ a¬
gunt in ȩccła qͥ propͥe penidentes uocant᷑:
Et quis hoc ferat ut p̾mum apłoꝵ int̾ tales
penitentes numerandũ putemus : Penituit
enĩ eum negasse xp̃m. quod eiꝰ indicant la¬
crimȩ. Sic enim sẽptum ẽ quia fleuit a¬

Expanded text:
SALUTEM. Lectis litteris tuis de salute uestra laetatus ad ea, quae scripsisti, respondere non distuli. et primum miratus sum, quo modo dicat Nouatianus iste Petrum baptizatum non fuisse, cum paulo superius scripseris eum dixisse. quod apostoli fuerint baptizati. unde illi uideatur, quod inter apostolos baptizatos Petrus non fuerit baptizatus, ignoro et ideo exemplum epistulae tuae. ne forsitan tu non habeas, misi tibi, in quo diligentius consideres ad ea me respondere, quae inueni in litteris tuis: si enim notarius non mendose excepit aut scripsit, nescio. quale cor habeat. qui, cum apostolos baptizatos dicat. Petrum baptizatum negat. Quod autem dicitur Petrus egisse paenitentiam, cauendum est, ne ita putetur egisse, quo modo agunt in ecclesia. qui proprie paenitentes uocantur. et quis hoc ferat, ut primum apostolorum inter tales paenitentes numerandum putemus? paenituit enim eum negasse Christum, quod eius indicant lacrimae; sic enim scriptum est, quia fleuit a
Abbreviated transcription (Latin):
Icui seruis hac ꝑte benedictione perfudit. ut iu¬
beas singulos quos uolueris sermones seorsũ
conscriptos ⁊ emendatos mitti nobis: N am &
ego quod iussisti ñ negligo. ⁊ de tyconii sepdem
regulis uel clauibus sicut sepe iam scripsi cog¬
noscere quid tͥ uideatur expecto:. Augustinus

Expanded text:
cui seruis, hac per te benedictione perfudit, ut iucui seruis, hac per te benedictione perfudit, ut iubeas singulos, quos uolueris, sermones eorum conscriptos et emendatos mitti nobis. nam et ego, quod iussisti, non neglego et de Tychonii septem regulis uel clauibus, sicut saepe iam scripsi, cognoscere, quid tibi uideatur, expecto. Fratrem