comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in tegris subietos : ut est apud oratium : Beatus ille quiprocul negotiis: Deinde sequitur prȩcisus:
Vt pris cagens mortaliũ : Sic & demncebs alterni quibus aliqua pars de est: Tt ipsi precedentibus simi¬
les sed minores: Centones apud grammaticosuocarisolent. quidec arminibus omeris euuergiluad
propria opera morecentonario exmultis hinc inde compositis in unums arciunt corpus ad facultatẽ
cuius q materie : Denique proba uxor adelfi centonẽ exuergilio defabrica mundi et eu angel us plenus¬
simae ex pressit: Materia conposita secundum uersus & uersibus secundum ma teriam concinna¬
tis Sic quo que & quidam pomponius ex eodem po& a interc&era stilisu uiotic titirom in xp̃ibonorẽ
conposuit: Similiter & dsene idos axII DT ΓABVLΑ Fabulam po&ae a fando nominaueruns

Expanded text:
integris subiectos, ut est apud HoratiumEpod. 2, 1: Beatus ille, qui procul negotiis, deinde sequitur praecisus: integris subiectos, ut est apud HoratiumEpod. 2, 1: Beatus ille, qui procul negotiis, deinde sequitur praecisus: Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque materiae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Vergilio de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia conposita secundum versus, et versibus secundum materiam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem poeta inter cetera stili sui otia Tityrum in Christi honorem conposuit: similiter et de Aeneidos. § 40 De fabula. Fabulas poetae a fando nominaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tur : Trinos quodlatinae lamentumuocanus primus uersuhieremias conposuit superurbem hierusa
bantur auten funeribus atquel amentis : Similiter et nunc: Epitafium grece latinae supratu¬
muum: ł st enimtitulus mortuorum quiindormitione eorum fit quiiam de functi sunt :
Seribitur enimibi uitamores et a& as eorum : poesis dicitur greconomine . opus multorum libro¬
rum: poemaunius : i illion paucorum uersuum : Disticon duorum: Monosticom.unius: ł pigramma
ẽ titulus quod inlatinum superscribtio interpr&atur: ipienim super gramma littera uel scribtio
dicitur : T podon in poemate clausulabrebis ÷: Dictum autem epodon. quod accinatur ad speciem
clegiaci: Vbi proemis so unolongiore al terbreuior coponitur: Ad que in singulis quibusqi ma ioribus
sequente sminores quasi clausula er& inunt : clausula sa utemlirici appellant. quasi precisos uersus

Expanded text:
tur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super urbem Hierusaltur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super urbem Hierusalbantur autem funeribus atque lamentis: similiter et nunc. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eorum. Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, poema unius, idyllion paucorum versuum, distichon duorum, monostichon unius. Epigramma est titulus, quod in Latinum superscriptio interpretatur; ἐπί enim super, γράμμα littera vel scriptio dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos versus
Abbreviated transcription (Latin):
opinantor. Nonnulio ad st edemone Dam quetrans cunte in greciam x erse regeper arton quum
demor& ex erterenturba pa storum nereligiopr eterire& eisndeminconatis cantibus calebra run
Appellatur autem bucolicum ab ubus deraore parteanimalium: Quamus opilionum caprariont¬
quis erinonesinbis et cantica in serantur. Ymnos primum dauidpropbeca in laudenciconposusse
accecinis semanifestum est : deinde apud gentiles primum emmia timoto efecit in apollinem et mu¬
sas: Quae fuit tem poribus enni longepost clauid: Nimmi. autem ex greco inlatinum laudesinter¬
pretantur: ł pitalamia sunt carmina nubentium qued ecantantur abscolẽsticis in bonorems ponsi
et sponsae : Naec primumsa lomonaedidit in laude aecdesiae et xpi. Ex quo gentiles sibie pitũla miũ
uindicarunt : Etistius generis carmenad sumtum est: Quod genus primum a gentilibus inscenis celebra¬
batur: postea tantum in nuptiis aesit : Vocatum autem aepita lamium eo quod intalamis decante¬

Expanded text:
emone. Namque transeunte in Graeciam Xerxe rege Persarum, cum anae de more exercerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eumdem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum a bubus, de majore parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in iis et cantica inserantur. 17. Hymnos primum David propheta in laudem Dei composuisse 69 ac cecinisse manifestum est. Deinde apud gentiles primsas, quae fuit temporibus Ennii longe post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit in laudem Ecclesiae et Christi. Ex quo gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen adsumptum est. Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabatur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatum autem epithalamium eo, quod in thalamis decante
Abbreviated transcription (Latin):
persuadere Ipsaautem pericia dicendiuntribus rebusconsist atura docmino husu gatim
peg fuole oetipsiast imprasusi adsi duitateb ha ec sunt enimqua e non soluminoracor e
sed inuno quoque homine astifice expectantur ut aliquid efficiat
tiuum genus est in quod e quibus libet utilitatibus uitae quid a ut debeat aut non debea
fu eriesa utacur :d e ionsiratiuum inquio laucdlabilisper sona aut re prebensibilisosten¬
ditur

Expanded text:
persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiattivum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractatur. Demonstrativum, in quo laudabilis persona aut reprehensibilis ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
suis uesseruum prosuotracta repatitur: peculiũ autẽ apeco dibusdictũ in quibus ueterũ constabacu
uirsa subs antiar bonorũ possossio ẽ iuspos sessionis certo ordinecortoque ticulo ad quisita:
In cesdita hereditasẽ quaetestamento scripta non ẽ : aũsi scripta sit iure tamen nequaquar
ẽ aedica Caducã in dedicuntur quia eius heredes ceciderunt: Famuilia herciscunda cest diuisiohere

Expanded text:
suum, vel servum pro suo tractare patitur. Peculium autem a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat suum, vel servum pro suo tractare patitur. Peculium autem a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat universa substantia. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio here
Abbreviated transcription (Latin):
touel possessione re tẽta : Dicta autõ credicasa rebus aditis siue abero qua qui posside agrum. ec censũ soluet
indectes : Res sunt qua cin nr̃o iure consistunt : Iura autẽ sunt quae a nobis iuscepos sidentur nec aliena s̃ dict
autẽ res aree tehabendo ius aus copor sidendo: hocenim iurepossi det̃ qđ iusto hocius teqđ bene: Quodautẽ
male possidet̃ alienã ẽ . m aleaote possidet quiuelsua malouatur uel aliena p̃sumit: pos sidet autẽ iuste
qui nonsfeauir cupidicate: qui autẽ cupidi tate tenetꝰ pos sessus ẽ non possesser: Bona sunthonestorũ
stunobilium: quae pro in de bona dicuntur. ut non habeant turpemu sũ sed ca homines ad resbonas utan
scumo bilulium proprieminorũ ẽ personarũ si ue seruorũ inã peculiũ ẽ quod pater uel dñs filium

Expanded text:
to, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; to, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res.† Res sunt quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Bona sunt honestorum seu nobilium, quae proinde bona dicuntur, ut non habeant turpem usum, sed ea hotur. 5. Peculium proprie minorum est personarum, sive servorum. Nam peculium est, quod pater, vel dominus filium
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem emebant neuideretur & uxor ancilla sicut habemus: In deest quod praecedentedonatione
sequitur dos uxoris. Donatio usu fructu ariadicitur quia donator ex eausũ fructum ad huc
& dictac conditiones a condicendo quasi condictiones quia non ibi testis unus iurat sed duo uel
plures non enim in unius oredduorũ aut trium testium stat omne uerbum. Itẽ conditiones quod
intersc conuemant sermo testium quasi conditiones. Stipulatio est promissio ulsponsio unde
& promissores stipulatores uocantur. Dicta autem stipulatio abstipula. ueteres enim quando s:¬
bi aliquid ꝓmittebant stipulam tenentes frangebant. quam iterum iungentes sponsiones suas
agnoscebant siue quod stipulum iuxta paulũ iuredicum firmũ appella uerunt:
Sacramentũ c̃pignus sponsionis uocatũ autẽ sa cramentũ quia uio lare quod quis que promitq ⁊ perfidiae ẽ.
OTRIGVs Hereditas ẽ resquao mortealituius ad quẽ piã peruenit uellega cotes camen¬

Expanded text:
invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in jure. Inde est, quod praecedente donatione viri, sequitur dos uxoris. 27. Donatio usufructuaria ideo dicitur, quia donator ex ea usumfructum adhuc oprie, et dictae conditiones a condicendo, quasi condictiones, quia non ibi testis unus jurat, sed vel duo, vel plures. Non enim in unius ore, sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item conditiones, quod inter se conveniat sermo testium, quasi condictiones. Stipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dicta autem stipulatio ab stipula. Veteres enim, quando sibi aliquid promittebant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebant sive quod stipulum iuxta Paulum iuridicum firmum appellaverunt. Sacramentum est pignus sponsionis; vocatum autem sacramentum, quia violare quod quisque promittit perfidiae est. De rebus . Hereditas est res quae morte alicuius ad quempiam pervenit, vel legata testamen
Abbreviated transcription (French):
oue ethir co:musmoexcapraet aricte : est autemdux gregis: DEBESTIIS
Destiarum uocabulum proprieconuenit leonibuspar distigribus. lupis. et uulpibuscanibusq et si

Expanded text:
ove et hirco; musmo ex capra et ariete. Est autem dux gregis. De bestiis ove et hirco; musmo ex capra et ariete. Est autem dux gregis. De bestiis . Bestiarum vocabulum proprie convenit leonibus, pardis, tigribus, lupis et vulpibus canibusque et si
Abbreviated transcription (Latin):
gregib: fieri fertur. ut generosos obiciant e quos uisib: concipientiũ quoeorũ similes con¬
cipereetcrea repos sint : Nametcolum barũ dilectores depictas ponunt pulcerrima scolũbas
his dẽlocis quib: illeuersantur: quora piente uisu similes generent : inde ẽ. quod quidã grauidas
mulieres iubent nullos incueriturpissi mos animalium uultes ut cenoceualos et simios Neuisibus
occurrentes similes fecus pariant : Hancenim feminarum essenaturam ut quales praespexerint
suiementeconceperint : Incxtremo uoluptatis aͦscudum concipiunt talemet sobolem procreent :
Et enim anima inusa uencrio formas extrinsecus intus transmittit : eorumq saciatacipis rapit
spetias eorum in propriã qualitatem. In animantibus : bi gener a dicuntur : quae exdiuersis
nascuntur: ut mulus excquaeta sino: burdo exequo et a sina : Ibride ẽxapris et porcis : titirus ex

Expanded text:
gregibus fieri fertur, ut generosos obiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes congregibus fieri fertur, ut generosos obiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas isdem locis, quibus illae versantur, quo rapiente visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cynocephalos et simios, ne visibus occurrentes similes foetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam ut quales perspexerint sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu Venerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis rapit species eorum in propriam qualitatem. In animantibus bigenera dicuntur quae ex diversis nascuntur, ut mulus ex equa et asino; burdo ex equo et asina; hybridae ex apris et porcis; tityrus ex
Abbreviated transcription (Latin):
aptum : Tertium expermixtione diuersi generis hortum. Quod ctiam dicitur bigenerum. quia
ex diuersis nascitur ut mulus : Mulus autema greco tractum uocabulũ habet greclim est
enim hoc uel quodiugopistorum subactus tardas molendoducat ingirum molas
iuda eiadserunt quo danaa nepos esauequarum greges ab a sinis in deserto ipsefecerit primus
ascendi ut mulorũ in denoua contranaturã animalia nascerentur : Ona gros quoque ad
hoc admissos et̃ adasinas et ipsumistius modi repperis se concubitũ : utuelocissimi exhis
a sinina scerentur : Industria quippehumaNa diuersũ animal in coitucoegit : sic que
adulterina commixtionegenus aliud repperit: sicut etia cobcontra natura colorum sim¬
litudines procurauit : Nam tales fecus oues illius concipiebant : quale sumbras arictũ
desuper ascendentiũ ina quarũ speculo contemplabantur: deniquee thoc ipsud inequarũ

Expanded text:
aptum; tertium ex permixtione diversi generis ortum, quod etiam dicitur bigenerum quia aptum; tertium ex permixtione diversi generis ortum, quod etiam dicitur bigenerum quia ex diversis nascitur, ut mulus. Mulus autem a Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim hoc vel quod iugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyro molas. Iudaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros quoque ad hoc admissos esse ad asinas: et ipsum istiusmodi repperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. Industria quippe humana diversum animal in coitu coegit, sicque adulterina commixtione genus aliud repperit; sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsud in equarum
Abbreviated transcription (Latin):
bes quos habet candidos interpurpuras : Varius quoduias habeat colorũ inpariũ
qui autem albos tantum pedes habent petiiliappellantur : qui frontẽ alba icalidi
Ceruinus ẽ quem uulgo guaranẽ dicunt : Era nẽidem uulgus uocat : quod in modum
aerei sit coloris : Mirteus autem .ẽ pressus inpurpura : Dosin&la utẽ dictus quod sit colo
eius deasino: idem etcinereus : sunt autem hu dea gresti genere horti : quos equi feros
dicimus : et proindea durbanum dignitatẽ transire nonpossunt : Mauronniger ẽ :
nigrum enim grecimauron uocant : mannus uero equus breui or .ẽ. quem uulgobrunni¬
cũ uocant : Veredos antiqui dixerunt quodueherent redas id ẽ ducerent uel quod
uias publicas currant perquas etredas re solitumerat : Equorumtria sunt genera: unum generosum prae¬
liis et honeribus aptum : Alterum uulgare atque gregarium aduchendum Non adequitandum

Expanded text:
bes, quos habent candidos inter purpuras. Varius, quod vias habeat colorum inparium. bes, quos habent candidos inter purpuras. Varius, quod vias habeat colorum inparium. Qui autem albos tantum pedes habent, petili appellantur; qui frontem albam, calidi. Cervinus est quem vulgo guaranen dicunt. Aeranen idem vulgus vocat, quod in modum aerei sit coloris. Myrteus autem est pressus in purpura. Dosina autem dictus, quod sit color eius de asino: idem et cinereus. Sunt autem hi de agresti genere orti, quos equiferos dicimus, et proinde ad urbanam dignitatem transire non possunt. Mauron niger est; nigrum enim Graeci μαῦρον vocant. Mannus vero equus brevior est, quem vulgo brunicum vocant. Veredos antiqui dixerunt, quod veherent redas, id est ducerent; vel quod vias publicas currant, per quas et redas ire solitum erat. Equorum tria sunt genera: unum generosum, proeliis et oneribus aptum; alterum vulgare atque gregarium ad vehendum, non ad equitandum
Abbreviated transcription (Latin):
ta tefestinatione Non difficile teneatur : motus autem equi in aurib: intelligitur : uirtus in mem¬
bris trementib: : Colorhic praecipue expectandus : badius aureus roseus mirteus ceruinus gil¬
uus glaucus scutulatus canus candidus albus guttatus niger : Sequenti autemordino
uarius exnigroba dioque distinctus : Reliquus uariuscolor uelcinereus. de terrimus:
Badium autemanti quiua dium dicebant quod intercetera animalia fortius uadat: Ipse
ẽst et spadix quem fenicatum uocant : Et dictus spadix: A colore palmae quam siculi sp̃a¬
dicam uocaNT : Glaucus uero ẽst ucluti pictos oculos habens: Et quodam splendore
perfusos : Nam glaucum ueteres dicunt : Ciluus autem mclinuscolor est subalbi¬
sibi differunt : Nam albus cum quodampallore est : Candidus ueroniueus et puraluce per¬
fusus : Canus dictus qui a excandi do colore etnigro ẽ : Scutulatus uocatus propter or¬

Expanded text:
tata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in memtata festinatione non difficile teneatur. Motus autem equi in auribus intellegitur, virtus in membris trementibus. Color hic praecipue spectandus: badius, aureus, roseus, myrteus, cervinus, gilvus, glaucus, scutulatus, canus, candidus, albus, guttatus, niger. Sequenti autem ordine, varius ex nigro badioque distinctus; reliquus varius color vel cinereus deterrimus. Badium autem antiqui vadium dicebant, quod inter cetera animalia fortius vadat. Ipse est et spadix, quem phoenicatum vocant: et dictus spadix a colore palmae, quam Siculi spadicam vocant. Glaucus vero est veluti pictos oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dixerunt. Gilvus autem melinus color est subalbisibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est: candidus vero niveus et pura luce perfusus. Canus dictus, quia ex candido colore et nigro est. Scutulatus vocatus propter or
Abbreviated transcription (Latin):
uel mestitia uel a lacritate cuentum futurum dimicaturi colligere : Actas longeua.
equis persicis: Hugnicis Epirotis Acsiculis In annis ultra quin quatinta : Breuior
autemis panis acnumidis et gallicis frequens opinio est : INCEncrosis equis
ut aiunt ueteres quattuor expectantur: forma. pulchritudo. meritum. At quecolor.
Forma c utsit ualidũ corpus et solidũ : robori conueniens altitudo : latus longũ substrictũs maxi¬
mie trotundiclunes : Pectus latepatens corpus omne musculorũ densita te nodosum : pes siccus
et cornoꝰ concauosolidatus : Pulchritudo ut sit exiguũ capud et siccũ : pelle propeossib: adheren¬
te : Aures breues et argute oculimagni: nares patulae: erecta ceruix coma densa etcauda :
ungularum solidita tiffixa rotunditas : Meritum ut sit animo aud axpedibus alacer : trem̃¬
tib: membris quod ẽ. fortitudinis indiciũ : quique ex summa quiete facile concitetur: uel exci¬

Expanded text:
vel maestitia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva vel maestitia vel alacritate eventum futurum dimicaturi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exiguum caput et siccum, pelle prope ossibus adhaerente, aures breves et argutae, oculi magni, nares patulae, erecta cervix, coma densa et cauda, ungularum soliditatis fixa rotunditas. Meritum, ut sit animo audax, pedibus alacer, trementibus membris, quod est fortitudinis indicium: quique ex summa quiete facile concitetur, vel exci
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam propemodũ non recusat : E qui dicti ẽo quod quando qua drigis iungebantur.
equabantur pares forma et similes cursu copulabantur : caballus ante acauo dictus.
propter quod gradiens ungula in pressa terrã concauet: quod reliqua animalia non habent : inde
et sonipes quod pedibus sonat : uiuacitasequorũ multa : exultant enĩ incampis. odor an turbellum.
excitantur sono tubae ad prelium : uoce a dcensi adcursum prouocantur : Dolent : cum uicti fuerint :
exultant cum uicerint : quidam hostes in bello sentiunt. ad eo ut aduersariosmorsupetant : Ali¬
quietiã proprios dominos recognoscunt : Oblitiman suetudinis si mutentur : Aliqui prae¬
ter dnm̃ dorsonullum recipiunt: interfectis uel morientibus dominis multilacrimas
fundunt : solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris effectum sentire :
unde incentauris equorum et hominum Natura permixta est : Solent ctiam ex equorũ

Expanded text:
gentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, gentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea cabo dictus, propter quod gradiens ungula inpressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi fuerint; exultant cum vicerint. Quidam hostes in bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum
Abbreviated transcription (Latin):
nente gut turis parte perquam dimis suscibus a certis reuocatur animalibus : A sinus eta sellus
a sedendo dictus quasi a seddus: sed hoc nomen quod magis equis conueniebat i deo hoc animal
sum sit quia prius quã equos caperent homines huicpraesi derecoeperunt : animal quippe
tardũ et nulla rationerenitens statimut uoluit sibi homo substrauit : Onager interp̃ta¬
tur asinus ferus : onquippe grecia sinũ uocant : a griã ferũ : hos a frica habet magnos et
indomitos et in deserto uagantes : singulia utem feminarũ gregib: praesunt : Nascentibus
masculis telant et testiculos eorũ morse detruncant : quod cauentes matres eos insecre¬
tis locis occultant : Asi nos arca dicos dictos eo quod ab arcadia primumuectis int magni
et alti : Minor autem asellus a groplus Necessarius ẽ quia et laborem tolerat et negle¬

Expanded text:
nente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus nente gutturis parte, per quam dimissus cibus a certis revocatur animalibus. Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et negle
Abbreviated transcription (Latin):
fiant : dicti uri: a potonorion id est̃ amontibus : Camelis causa nomendedit siue quodqͣ ando honerantꝰ
ut breuiores ethumiles fiant accubant quia grecic̃ami. humi leet breuedicunt . siue quia curuus est
dorso: camur enim uerbo grecocuruum significat : hos licet et alia eregiones mittant sed a rubia
plurimos : differunt autem sibi : nam arabici bina tubera indorsohabent reliquarũ regionũ singula
plurimos: differunt autem sibi: nam arabici bina tubera indor sohabent. reliquaruregsonu singula
Dromeda genus camelorum est : minoris quidem staturȩ sed uelocioris unde et nomen habet : nam
dromus grecaecursus et uelocitas apellatur : centum enim et amplius milia. uno diepergere
solet quod animal sicutbos et ouis et camelus ruminat : Ruminatio autem dicta est : aruma emi¬

Expanded text:
fiant. Dicti uri ἀπὸ τῶν ὀρέων, id est a montibus. Camelis causa nomen dedit, sive quod quando onerantur, fiant. Dicti uri ἀπὸ τῶν ὀρέων, id est a montibus. Camelis causa nomen dedit, sive quod quando onerantur, ut breviores et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Καμουρo enim verbo Graeco curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singulaplurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et nomen habet; nam δρόμος Graece cursus et velocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, emi
Abbreviated transcription (Latin):
bocđdicunt : bunc latinitrionẽ dicunt eoquod terram terat quasi terrionẽ : neuiustrionũ
hic moderator rusticus Cuius latitudo pellium amento adcrura palearia dicuntur :
Apelle ipsa quasi pellearia . Quodest generositatis in boue signum boum in sociis
eximia pietas : Nam alter alterum inquiritcum quoducere collo aratra consueuit
Et frequenti mugitu p̃ium testatur affectum si forte defecerit : Vaccadicta quasi
bo acca : est enim ex qualitate mobilium nominum si cut leo leaena draco dracena:
Vitulus et uitula auiridi tate uocati sunt : id est aetate uiridi sicut uirgo : uitulã ergo paruamesse et non¬
dumenixam : namenixa iuuenca est aut uacca : Bubuliuo catiper diriuationẽ quod sint similes boum: adeo¬
indomitiut praeferitate iuguincer uicibus non recipiant: hosa frica procreat : Vria grestes boues sunt
in germania habentes cornua intantũ protensa ut regiis mensis insignicapacittte exeis gerulȩ¬

Expanded text:
dicunt. Hunc Latini trionem vocant, eo quod terram terat, quasi terionem. Naevius trag. 62: Trionum hic moderator rusticus. Cuius latitudo pellium a mento ad crura palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia; quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum si forte defecerit. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, draco dracaena. Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut virgo. Vitulam ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuindomiti, ut prae feritate jugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. 34. Uri, agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa, ut regiis mensis insigni capacit
Abbreviated transcription (Latin):
scinditur amni interfluo totamargaritis repletra et geminis ꝓparscius bestiis et elefantis
repleta ẽ ⁊ partẽ uero homines tenent : in hac in sulã dicunt In uno annoduas esse estates et duas
hiemes. etbis florib uernare locũ : Vtils insula indiae uirens omni tempore folia . Hticusq
ΟCΕΛΝΙ ΙΝSΩLΛΕ Item insulae quae abelles ponto usq ad gades Iin maremagno
sunt consticutae : Cipros in sula : aciuitate cipro quaehi ea ẽ nomen accepit : Ipsa ẽ et pafon
ueneri consecrata incarpatiomari uicina austro famosa quondam diuitiis et maximas

Expanded text:
Scinditur amni interfluo; tota margaritis repleta et gemmis: pars eius bestiis et elephantis Scinditur amni interfluo; tota margaritis repleta et gemmis: pars eius bestiis et elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni tempore folia. Hucusque Oceani insulae. Item insulae quae Hellesponto usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxim
Abbreviated transcription (Latin):
irsuto et aspero corpore : et ex his insulae cognominatae : Distant aut̃ a continenti terra :
bidui nauigatione : Esperidum in sulae uocatae aciuitate esperidae quae fuit fines maurita¬
niae : sunt enim ultra gorgadas sitae : sub athlantcũ litus . in intimos maris sinus : inquarũ ostis :¬
fingunt fabulae draconẽ peruigilem aurea mala seruantem: fertur enimibi emari estuariũ
ad eosinuosis laterib tortuosum : ut ui sentib procul lapsus angueos imitetur : Crisae et
argire insulae. in indieꝰ oceanositae adeo fecundae copiam et allorũ ut pleriq eas aur eã
suꝑ ficiem et argentẽ ã habere prodiderint : unde et uocabula sortitae sunT : Ta probana e
insula indie subiacens adeurum. ex qua oceanus indicus incipit. patens in longitu dine octin¬
gentis septua ginta quinq milib: passuum : in latitudine sexcenta uiginti quinq milia stadiorũ

Expanded text:
hirsuto et aspero corpore, et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continhirsuto et aspero corpore, et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continbidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fines Mauretaniae. Sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Athlanteum litus in intimos maris sinus; in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur enim ibi e mari aestuarium adeo sinuosis lateribus tortuosum ut visentibus procul lapsus angueos imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint; unde et vocabula sortitae sunt. Taprobane insula Indiae subiacens ad Eurum, ex qua Oceanus Indicus incipit, patens in longitudine octingentis septuaginta quinque milibus passuum, in latitudine sescenta viginti quinque milia stadiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fectimare occupantes. linguasuagadis id ẽ septã nominauer̃ pro eo quodcircũ septa sitmari: Nasci¬
turinea arbor similis palmae : Cuius gummis infectum uitrum. cerauniũ gemmam reddit : Fortunatarũ
in sulae uocabulosuo significantomnia ferrebona quasi felices etbeatae fructuũ ubertate : sua enim apteͣ
natura pretiosarũ poma siluarum parturiunt : fortuitis uitib: iuga colliũ uestiuntur aderbarum
uicem messis et olus uulgo ẽ : Vndegentiliũ error et sacculariũ carmina poetarũ : propter soli
fecunditatẽ eas dem esse paradi sumputauerunt : sitae sunt aut̃ in oceano contraleuam maurita¬
niae occiduo proximae. et interse interiectomari discretae : Gorgades insulae oceani obuersae
promunturio quoduocatur esperacerus. quas in coluerunt gorgonas feminae. alitae pernicitate.

Expanded text:
fecti mare occupantes in lingua sua Gadir, id est septam, nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari. Nascifecti mare occupantes in lingua sua Gadir, id est septam, nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insupromontorio quod vocatur Hesperuceras, quas incoluerunt Gorgones, feminae alitum pernicitate,
Abbreviated transcription (Latin):
crecũ ẽ eius mare : Orcades insulae oceani. in trabit taniã positae. numero trigintatres : quarum
uiginti desertae sunt : tredecim coluntur : Iscõtia idem etibernia proxima brit tanae in sula
spatio terrarũ angustior sed situfecundior : haec᷑ a frico inboreã porrigitur : Cuius partes priores
iberiã et cantabricũ oceanũ intendunt : unde etibernia dicta : scõtia aut̃ quod ab scor torũ gentib: coliti
appellata: illic nulla anguis auisrara apis nulla : ad eo utaduectos in depulueres seu lapillos : si quisa libi
sparserit Inter aluaria examina fabos deserant : Gadis insula in finebeticae prouintia esita : quaediri¬
mit europam ab africa in quahercules columnae uisuntur. et unde cirrenimaris faucib: oceani¬
aestus inmittitur: est aut̃ a continenti terra centũ uiginti passib: diuisa : quã trriarubro pro¬

Expanded text:
cretum est ejus mare. 5. Orchades, insulae Oceani, ultra Britanniam positae numero triginta tres, quarum cretum est ejus mare. 5. Orchades, insulae Oceani, ultra Britanniam positae numero triginta tres, quarum viginti desertae sunt, tredecim coluntur. 6. Scotia, eadem et Hibernia proxima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior: haec ab Africo in Boream porrigitur, cujus partes priores Iberiam, et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Hibernia dicta. Scotia autem, quod a Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nullus anguis, avis rara, apis nulla; adeo ut advectos inde pulveres, seu lapillos, si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. 7. Gades, insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae aestus inmittitur. Est autem a continenti terra centum viginti passibus divisa, quam Tyrii a Rubro pro
Abbreviated transcription (Latin):
DΓΙΝSVLIS H̃E Insulae dictae quod in salo sint Idẽ in mari : ex his quae que
notissimȩ et maxim aequas plurimi ueterũ sollerti studio indaga uerunt notandae surł :
Grit tania oceani insula interfusomari. toto orbediuisa a uocabulosuaegenis cognomina¬
ta : haec aduersa galliarũ parte : ad prospectũ spaniae sita ẽ ⁊ Circuitus eius qua dru¬
ges octies septuaginta quinq milia multa et magna flum in a in ea ⁊fontes calidi
metallorum larga et uaria copia igagates lapis ibi plurimus et margaritar :
Tanatos insula oceani fretogallico abritania ẽ uaria tenuisseparata frumentariis cãpis et glebauberi dic¬
ta aut̃ tanatds amorte serpentũ quosdumipsa nesciat asportata inde terra quo quo gentiũ uecta sit¬
angues ilico perimit : Tile ultima in sula oceani inter septentrionalẽ et occidentalẽ plagã ultrabrit¬

Expanded text:
De insulis . Insulae dictae quod in salo sint, id est in mari. Ex his quoque De insulis . Insulae dictae quod in salo sint, id est in mari. Ex his quoque notissimae et maximae, quas plurimi veterum sollerti studio indagaverunt, notandae sunt. Brittania Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis campis et gleba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentuangues illico perimit. 4. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem, et occidentalem plagam ultra Brit
Abbreviated transcription (Latin):
ficari ut praediximus aelementũ : terras uero singulas partes ut africa. Italia eadem edoca
nam loca et terraespatia in orbeterrarũ multas in secontinent prouincias : sicut in corpore locus
ẽ parsuna multa in se continens membra : sicut etdomus multa in sehabens cubi cula : sic terrae et
locadicuntur terrarũ spatia : quorum partes sunt prouinciae sicut in asia frigia: ingallia :¬
retia inspania beticã namasia locus ẽ ꝓrouincia asiae frigia : troia regio frigiae alium c̃iuitas
troiae: Item regiones partes sunt prouinciarũ quas uulgus conuentus uocat sicut infigia
troia sicut ingͣallecia cantabria asturia : Arectorib aut̃ regio nuncupata ẽ cuius¬
partes territoria suNt : Territoriũ aut̃ uocatũ : quasi tauritoriũ tritum bubus
et aratro : antiqui enim sulco ducto : et possessionũ et territoriorũ limites designabanT

Expanded text:
ficari, ut praediximus 13, 3, 1, elementum: terras vero singulas partes, ut Africa, Italia. Eadem et loca; ficari, ut praediximus 13, 3, 1, elementum: terras vero singulas partes, ut Africa, Italia. Eadem et loca; nam loca et terrae spatia in orbe terrarum multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est pars una, multa in se continens membra; sicut et domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in Hispania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallpartes territoria sunt; territorium autem vocatum, quasi tauritorium et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ta nobis ẽ : incuius finib antipodas famulosae inhabitare produntur : proximo aut̃ spaniae¬
mauritania ẽ : De inde numidia : inderegio cartaginiens is: postq geculiã accipimus post eã
aethiopiã indeloca exusta solis ardoribi : sciendũ sane: quod qua edam prouinciae primũ de nomine¬
auctoris appellatae funt postea a prouincia gentis nomen ẽ factũ mnamabltalo italia : etrursũ
abltalia : Italus : et sic utimur ipsa nominagentis q̃uomodo fuit ipsud nomenauctoris unde diriua¬
tũ ẽ nomen prouinciae : ex quo accidit ex uno homine nominari. etciuitatẽ etregionẽ et genem:
Prouinciae aut̃ ex causa uocabulũ acceperun : principatus namq gentiũ qui adroges alios
pertinebat cuminius suum romani uincendo redigerent procul positas regiones prouincias ap¬
pellauerun : patria aut̃ uocata : quod communis sit omniũ qui in eanati suNt : Terrã aut̃ signi¬

Expanded text:
ta nobis est, in cuius finibus anthipodas fabulose inhabitare produntur. Anthipode autta nobis est, in cuius finibus anthipodas fabulose inhabitare produntur. Anthipode autMauritania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Getuliam accepimus, postea Aethiopiaauctoris appellatae sunt; postea a provincia gentis nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis, quomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit ex uno nomine nominari et civitatem et regionem et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata quod communis sit omnium, qui in ea nati sunt. Terra autem signi
Abbreviated transcription (Latin):
uicinitas torret : Deniq uim sideris prodit hominũ color: est enim ibi iugis aestus : Namquid¬
quid eius ẽ submeridiano cardine ẽ Circaocciduũ aut̃ montuosa ẽ : arenosa in medio: adorienta¬
lemuero plagamꝰ deserta : Cuius situs ab occiduo ath lantis montis adorientẽ usq in aegrpti fines
porrigitur ameridie oceano aseptentrione nilo flumine clauditur plurimas habens gentes
diuerso uultu et monstruosaspecie orribiles ⁊ ferarũ quoq et serpentiũ referta ẽ multitudine:
illic quipperinocero tabestia et camelo pardus. basi liscus dracones ingentes ex quorũ cerebro
gemmae ex trahuntur : Iaquintus quoq: et criso pasius ĩbi repperiuntur : cinna momũ ibi colligiti
Suaesunt aut̃ a ethiopiae : una circa ortũ solis : altera circa occasum in mauritania extratres
aut̃ partes orbis quarta pars trans oceanũ interior .ẽ in meridie quae solis ardore in cogni

Expanded text:
vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidvicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum gemmae extrahuntur; hyacinthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur, cinnamomum illic colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania. Extra tres autem partes orbis qu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur prouinciae sibi coniunctae : ab oriente numidiam habent: A septentrione : mare
magnum ⁊ ab occasu flumen maluam ameridie. montẽ astrixim. qui discernit inter fe¬
cundam terrã et arenas iacentes usq: ad oceanum mauritania tingitania : a tingimetro¬
litana ÷ huius prouinciae ciuitate uocata ẽ haec ultima a fricae : exsurgit amontib septẽ habens
ab oriente flumen maluam raseptentrione frecum gaditanũ : ab occiduo õceanũ ad lanticũ
a meridie galalũ gentes usq ad oceanũ esperium pererrantes regiogignens feras. simias.
dracones et structiones : olim etiã et elefantis plena fuit : quos sola nunc india parturit:
Garamantis regionis capud garama oppidum fuit : est aut̃ intercirenensẽ et aechiopiã Ibi ẽ
fonsqusriget calore diei et calet frigore noctis : et hiopia dicta : ac&lor epopulorũ quos solis

Expanded text:
igitur provinciae sibi coniunctae ab oriente Numidiam habent, a septentrione mare igitur provinciae sibi coniunctae ab oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab occasu flumen Malvam, a meridie montem Astrixin, qui discernit inter fecundam terram et harenas iacentes usque ad Oceanum. Mauretania Tingitania a Tingi metrolitana huius provinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis
Abbreviated transcription (Latin):
dadicuntur : Incipit aut̃ a flumine am̃siga inzeugitanũ limitẽ definit: habens ab ortu sirtes
minores ⁊ a septentrione mare quad intendẽ sardiniã : ab occasis mauretantã siti fensem:
a meridie : etiopũ gentes regio campis praepinguis : ubi aut̃ siluestris ẽ feras ed dcat : ubi¬
ugis ardua equos et onagros proceat: Eximio etiam marmore praedicatur : quod numidi¬
cumdicitur ⁊ habet aut̃ urbes praccipuas ippone regiũ etrusicadam : mauritania uocata :
acolore populorũ ⁊ greci enim nigrum mauron uocant : sicut enimgallia acandorepopul
lta mauritania anigrore nomen sortita ẽ ⁊ Cuius prima prouincia mauritania sitifensis
ẽ : quaesitifi habuit oppidum a quo etuo cabulũ traxisse regio perhibetur : Mauritania
uero caes ariensis coloniae. caesareaeciuitas fuit : et nomen prouintiae ex eadatũ : ut rȩq

Expanded text:
dia' dicuntur. Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes dia' dicuntur. Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sa meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardua, equos et onagros procreat; eximio etiam marmore praedicatur, quod Numidicum dicitur. Habet autem urbes praecipuas: Hipponem Regium et Rusicadam. Mauretania vocata a colore populorum; Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauretania a nigrore nomen sortita est. Cuius prima provincia Mauretania Sitifensis est, quae Sitifi habuit oppidum; a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauretania vero Caesariensis: coloniae Caesareae civitas fuit, et nomen provinciae ex ea datum. Utraeque
Abbreviated transcription (Latin):
bium õea sãbrẽtẽ leptis magna: haec habet ab oriente sirtes maiores : et trogoditas a septentr¬
one mare ad riaticũ : ab oc casci bi z acium sa meridie geculos. eogaramantas usqra doceanum
ex quibiuna ad rometus uocatur : haec subtripoli ẽ patens pas suum ducenta uel amplius milia
fecunda oleis et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incrementa penecente nsimifrugir
renas cantur : ⁊eugis ubi cartago magna : ⁊ipsa ẽ etuera a frica in terbitaciũ et numidiam sita
aseptentrionemare siculo iuncta : et ameridie usq ad getulor ũ regionẽ porrecta : Cuius
proxima quoq: frugifera sunt : ulteriora aut̃ bestiis et serpentib plena atqi onagris mag¬
nis indeserto uagantib: : genili aut̃ africae pars mediterranea ẽ : Numidia& ad in colis pas sim
uagantib: sic uocata : quod nullam certã haberent sedem : nam lingua eorũ incertȩ sedes etuagȩ numi¬

Expanded text:
bium: Oea, Sabratae, Leptis magnae; haec habet ab Oriente Syrtes majores, et Troglodytas, a Septentrbium: Oea, Sabratae, Leptis magnae; haec habet ab Oriente Syrtes majores, et Troglodytas, a Septentrione 166 mare Adriaticum, ab Occasu Bizantium, a Meridie Getulos et Garamantes usque ad Oceanum ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub Tripoli est, patens passuum ducenta vel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae 'numi