comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur. Piȩ autẽ mentes.
hȩc et cum desunt. ñqueruNt :
&e grauiter etiã. cum adsunt.
ferunt: quia pextenioꝵ curã.
ase exire ꝑtimescunt. Quo.
bene illa duoꝵ frm̃ uita si¬
gnatur: de quib scriptum ẽ.
Factus ẽ esau uir gnarus ue¬
nandi: & homo agricola. iacob
autem. uir simplex habitabat
intabernaculis: uel sicut alia
translatione dicit᷑ habitabai
domi. Quid enim ꝑuenatio¬
nem esau. n eoꝵ uita figura¬
tur: qui inexteriorib uolup¬
tatib fusi. carnẽ sequuntur:
Qui. etiã agricola esse describi¬
tur: quia amatores huius scl̃i.
tantomagis exteriora incolun
quanto interiora sua. inculta
derelinquunt. Iacob uero uir
simplex. intabernaculis. uel in
domo habitare ꝑhibetur: quia
nimirum om̃s qui incuris ex¬
teriorib spargi refugiunt: sim¬
plices iiu incogitatione.
aiq in conscientiȩ suȩ
habitatione consistunt. Inta¬
bernaculis enim aut indomo
habitare ẽ se intra mentis se¬

Expanded text:
sequuntur. Piae autem mentes sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis . Vel sicut in alia translatione dicitur, Habitabat domi. Quid enim per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora colunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis se
Abbreviated transcription (Latin):
nulas: saltus dare suꝑ aquas
solent. Soli ergo. inelectoꝵ
corpore. quasi pisces transeũt:
qui. meo qđ imis deseruiunt.
aliquando suꝑna conscende
mentis saltib sciunt: ne sem¬
per inꝓfundis curarũ lateãt:
et nulla eos amoris summi.
quasi liberi aeris aura. con¬
tingat. Qui ergo reb tempo¬
ralib occupantur: tunc bene
extenora disponunt cũ solli¬
cite adinteriora refugiunt:
cum nequaquã foris ꝑturba¬
tionum strepitus diligunt:
sed apud semetipsos. intus
intranquillitatis sinu requie
temporalium rerũ tumultꝰ
intra semet ipsas uersare non
cessant: etiam cum uacant
Incogitatione enĩ seruant de¬
picta. quȩ amant: & quãuis
nichil exterius faciant: apud
semetipsas tamen sub ponde
inquietȩ quietis elaborant.
¶uib. si earundem rerũ admi¬
nistratio prebeatur: semecip¬
sas funditus ola deserurs:
et fugitiua  hec So tempora¬
lia. pintentionis cursũ. conti¬
nuis cogitationũ passibus

Expanded text:
nulas, saltus dare super aquas nulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requtemporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semesas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus
Abbreviated transcription (Latin):
ltatem: & dissimulanda ꝓpt̃
tumorem: quatinus is qui ea
utitur. & ut ꝓdesse debeat. pos¬
se se sciat: et ut extolli ñ debe¬
at posse se nesciat. Qualis ue¬
ro inore fuerit adiungat dicẽs
Nonne silui: Qualis erga illici¬
ta opera: adhuc subiciat Non¬
ne quieui: Potest autem silere
& quiescere: adhuc subtilius
ꝑscrutari. Silere nanq ẽ men¬
tem aterrenoꝵ desiderioꝵ uo¬
ce restringere. Uis enim magni
clamoris ẽ: tumultus cordis.¬
actionum strepitus. ꝓchuino a¬
more intermittendo post pont̃:
ne dum ima indesinenter occu¬
pant:cor funditus asummis
cadat. Sciunt enim. quia ne¬
quaquam mens adsuꝑna at¬
tollitur: si curarũ tumultib
continuȩ ininfimis occupat᷑.
Quid enĩ de deo. occupataopti¬
neat: quȩ de illo app̃hendere
aliquid. etiam uacans laborat:
suo sib iudicio lumen eius ui¬
sioms abscondit Hinc etiam
ꝑmoysen dr̃: ut pisces.qui pen¬
nulas non habent ñ edlantur:
Pisces nanq. qui habent pen¬

Expanded text:
litatem, et dissimulanda propter litatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordis.actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pen
Abbreviated transcription (Latin):
tes regimini seruiunt. ꝑlinguȩ
ꝓcacitatem ꝑdunt: minorisci¬
licet formidine iudicis uerba
pensantes: quia qui sine causa
fr̃i. fatue dixerit: gehenne se ig¬
nib addicit. Sepe hi qui mn po¬
testate sunt dum sese & alicitis
retmere nesciunt: adillicita o¬
pera et inquieta dilabuntur.
Solus enim millicitis ñcadit:
qui se aliquando & alicitis cau¬
te restringit. Qua uidelicet con¬
strct̃ione religatũ se bene pau¬
deret inquanta se mentis liber
tate. dilataret ilico adiunxit
Omnia mͥlicent: sed ego subnulle
redigar potestate. Cum enĩ mẽs.
concepta desideria sequitur: ser¬
uire reb conuincit᷑. quarũ amore
suꝑat᷑. Sedd paulus. eui cuncła
licent᷑ subnullius potestate se re¬
digit: quia semetipsum etiam
alicitis restringendo: ea quȩ de¬
lectata premerent. despecta tͣn
rudiat: qualis inpotestate fuit
innotescat: dicens. Nonne dis¬
suulaui: Potestas nanq eũ
habetur: et cogitanda ẽ. aduti¬

Expanded text:
tes regimini serviunt, per linguae tes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictderet in quanta se mentis litate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta tranrudiat, qualis in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad uti
Abbreviated transcription (Latin):
reprimunt: linguã abimmode¬
rata locutione restringunt: opꝰ
abin quietudinis uagatione cu
testate sunt: ea quȩ rectȩ faciuñ.
quia elate cogitant amittunt:
dumq se adcuncta utiles estimat.
etiam impensȩ uglitatis sibi
meritum dam nant. Ut enim
cuiuslibet. facta digniora sint.
necesse ẽ ut ei apud se semꝑ in¬
digna uideantur: ne eadem bo¬
na actio agentis cor subleuet:
et subleuando plus auctorem
de elatione deiciat: quã ipsos
Hinc ẽ enim. qđ rex babilonis dũ
elata mente. apud se tacitus uol¬
ueret dicens:nonne hec ẽ babi¬
lon magna. quam ego ȩdisicaui.
inurationale animal. ꝓtinus
uersus ẽ Q & enim factus fuerat.
pdidit quia humiliter nolurt
dissimulare qđ fecit. Et quia e¬
latione cogitationis se suꝑ ho¬
mines exculit: ipsũ quem cõmũ¬
nem cum hominib habuit sen¬
sum hominis amisit. Sepe uͦ.¬
hi qu inpotestate sunt ad sub¬
iectoꝵ passim contumelias e¬
rumpunt: & hoc qđ inuigilan¬

Expanded text:
reprimunt, linguam ab immodereprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custestate sunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilan
Abbreviated transcription (Latin):
sed nonnunquã quidã dum tumo¬
rem deuirtute concipiunt᷑ ꝑipsũ
tramitem ascensionis cadunt Qa
ergo potestas diuinȩ iȩ minimȩ
cognoscitur: incunctis necesse ẽ
ut sine cessatione timeat̃. Sequit
onne dissimulaui: Nonne silui:iii
donne quieui: Etuenit suꝑ me
indignatio. Quamuis quolibet
iloco positi.cogitando. loquendo.
agendo  peccemus:tunc damen ꝑ
dria hȩc animus effrenatius rapi¬
dur: cum. mundi huius ꝓsꝑitate
subleuatur. Nam eum preire se
potestate cȩteros conspicit᷑ alta
dese elatȩ cogitans. sentit: & cum
auctoritati uocis anullo resistitur:
lingua licentius ꝑabrupta diffre¬
natur. Cumq facere quodlibet.
licet: iustȩ sibi omne estimat li¬
cere qdlibet. S sci uiri. cũ mun¬
di huius potestate fulciuntur:
tanto submaiore mentis discipli¬
na se redigunt: quanto sibi ꝑim
patientiã potestatis. suaden il¬
licita. quasi licentius sciunt. Cor
nan q aconsideranda sua gła

Expanded text:
sed nonnunquam quidam dum tumosed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. Sequitbeatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret, illico ituti. --Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria
Abbreviated transcription (Latin):
flent & pauent: et magnis se la¬
mentis cruciant: quia se deseri
formidant: & quamiis de cor¬
reptione sua gaudeant: eoꝵ ta¬
men trepidam mentẽ correptio
ipsa ꝑturbat᷑ ne malum qđ tole¬
rãt. non pia ꝑcussio disciplinȩ sit
sed animaduersio iusta uindictȩ.
Qđ bene psalmista considans: ait
Ouis nouit potestatem irȩ tuȩ Po¬
testas quippe irȩ duinȩ nr̃a non
podest mente comprehendi: qͥa
eius dispensatio. obscuris suꝑ nõ
dispositionib. sepe unde estima¬
tur deserere. inde nos recipit: &¬
unde nos reciꝑe creditur. inde de¬
relinquit ut plerun q hoc fiat
ira sit: qđ gr̃a putatur. Nonnullos
enim flagella corrigunt: nonnul¬
los adimpatientiȩ uesaniã ꝑduct̃
qalios ꝓspera. quia demulcent ab
insania mitigant: alios.quia ele¬
uant funditus ab omni spe conu̾¬
sionis eradicant. Cunctos autem
uitia adima ꝑtͣhunt: s tam̃ qͥdã
ed abhis facilius redeunt: quo se
meis corruisse altius erubescunt.
& semꝑ uirtutes adsuꝑna subleuãt.

Expanded text:
flent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant;
Abbreviated transcription (Latin):
piret: ꝓpħa non diceret. Iustus
perit: & nemo ẽ. qui recogitet
Sirectos ds ꝓuidendo ñrapere:
nequaquam de iusto. sapientia
dixisset. Raptus ẽ ne malicia mu¬
taret intellectum eus. Si iustos
amimaduersio nulla ꝑcuteres
petrus minimȩ ꝓnuntiare eh¬
cens. Tempus eꝰ ut iudiciũ in¬
cipiat de domo cdi. Illi engo ue¬
raciter recti sunt: qui amore
supnȩ patnȩ adcuncta p̃sen¬
tisuitȩ aduersa preparantur.
Nam qui ꝓetemis bonis mala
hic ꝓpeti metuunt: uidelicet
recti non sunt. Sed eliphat. uł
deleri rectos. uel innocentes hic
perire non estimat: quia sepe
hiqͥnon spe cęlestis glẽ. sed pro
terrena deo retributone deser¬
uiunt᷑ ipsi sibimet fingunt. qđ
querunt: & docere presumentes.
cum terrenã securitatem predi¬
cant: cunctis suis laborib os¬
tendunt quid amant: Seq̃r.¬

Expanded text:
periret, Propheta non diceret: Justus periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet fingunt quod quaerunt; et docere praesumentes, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis laboribus ostendunt quid amant. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
omnib uiuere: cunctis mentiᷤᷤ
motib ex uirtutis arce dñari.
Qui gͥ patientiã tenet: animam
possidet: quia inde contra ad¬
uersa omnia fortis efficitur:
unde sibi. et se ipsum uincen¬
do. dominatur: et quo se lau¬
dabiliter frangit᷑. infractum
se fortiter exerit: quia cum in
suis se uoluptatib superat᷑ se¬
se adcontiaria in uictũ parat¬
Sed quia eliphat inuehendo cor¬
npuit: nunc aliqua uelut ex¬
hortando. subiungit:dicens.¬
Recordare obsecro. quis unquã
mnnocens periit: aui quando
recti deleti sũt: Siue here¬
tici. quoꝵ amicos beati iob te¬
nere spẽm diximus. seu ꝑuert
quilibet: quã in ordinatȩ redar¬
guunt: tã reprehensibiliter ex¬
hortantur. Ait nanq. Quis un¬
quam innocens periit: aut qͣr¬
do recti deleq sunt: Sepe qͥppe¬
& hic innocentes pereunt et recd̃
funditus delentur: sed tamen
adȩternã głam. ꝑeundo seruan¬
tur. Si erum nullus in nocens

Expanded text:
omnibus vivere, cunctis mentis omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum paratSed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subjungit, dicensRecordare, obsecro, quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? » tici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens
Abbreviated transcription (Latin):
quanto se auctori eorun dem
tẽporaliũ. ueracius ꝑformidinẽ
subdit. Quȩ intimore dñi con¬
stituta. non inuenit extra qđ
metuat: quia dũ recto metu con¬
ditori omnium ungitur: po¬
testate quadã supra omĩa sub¬
leuatur:fortitudo autem.non¬
nisi in aduersitate ostenditur:
unde et mox. post fortitudinẽ.
patientia subrogatur. Tantõ
enim se quisq adfortitudinẽ
ꝓfecisse uerius demonstrat: qͣnto
aliena mala robustius tolerat.
Nam minus inse conualiut. quẽ
aliena iniquitas sternit. Qui
meo qd ferre contrarietatem ñ
ualet: pusillanimitatis suȩ gla¬
dio confossus. iacet. Quia uͦ
ꝑfectio de patientia nascitur.
statim post patientiã. uiarum
ꝑfectio subinfertur. Ille enim
Nam qui alienã imꝑfectionem
ferre ñualens. deserit: ipse sibi
testis ẽ qđ ꝑfecte nec dũ ꝓfecit¬
Hinc. in euuangłio. ueritas diẽ.
In patientia ur̃a possidebitis a¬
nimas ur̃as. Quid est enim ani¬
mam possidere. nisi ꝑfectȩ in

Expanded text:
quanto se auctori eorumdem quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur.  Vet. XIVNam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animam po
Abbreviated transcription (Latin):
uiarũ tuarũ. Quȩ nimirum cun¬
cta. ei sententiȩ subrogat. quam
premisit. cdicens. Nunc autem ue¬
nit suꝑ te plaga & defecisti: teti¬
git te. & conturbatus es. Omĩa
ergo simul interisse asserit: inco
qđ beatum iob turbatũ flagello
reprehendit. S intuendũ ualde
ẽ quia quamuis inconuenient̃
increpet: congruenter tamen or¬
dines uututũ narrat. Quatuor qͥp¬
pe gradib. uitam beati iob urtu¬
tes enumerando. distinrit: dum
& timori fortitudinem: & fortitu¬
dini. patientiã: patientiȩ ꝓfectio¬
nem iunxit. Inuia enim dei. ati¬
more incipitur: ut adfortitudi¬
nem ueniatur. Nam sicut inuia
seculi. auu datͤia fortituchinem:
ita inuia ddi audatia debilitatẽ
parit. Et sicut inuia seculi timor
debilitatem: ita inuia di.tmor
fortitudinem gignit: salomone
atcestante qui ait Intimore dñi
fidutia fortitudinis. Umori qͥppe
dñi. messe fidutia forttudinis
dicitur: quia nimirum mens
nr̃a. tanto ualentius derrores re¬
rum demporalium despicit:

Expanded text:
uor gradus. --Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tione autem septuaginta interp̃¬
sed mirmicoleon periit: eo q
non haberet predam. Mirmicole¬
on quippe. paruum ualde est
animal formicis aduersũ: qđ
se subpuluere abscondit & for¬
micas frumenta gestantes int̾fi¬
cit: interfectasq consumit. Mir¬
micoleon autem. latine deitur.
uel formicarum leo: uel certe ex¬
pressius. formica parter & leo.
Recte autem. leo & formica nomi¬
natur: quia siue uolatilib. seu
quibuslibet aliis minutis ani¬
malib formica ẽ: ipsis autẽ for¬
micis.leo. Has enim. quasi leo
deuorat: sed abillis. quasi formi¬
ca deuoratur. Cum gͥ eliphat̃
dicit. mirmicoleon periit: quid
mbeato iob submirmicoleondᷤ
nomine. nisi pauorẽ & audatiã
reprehendit: Ac si ei aꝑte dicat.
Non miuste ꝓcussus es: quia con¬
da erectos ti midus: contra sub¬
ditos. audax fiusti. Ac si aꝑte
dicat. Contra astutos. te formi¬
do pressit: contra simplices. te¬
meritas inflauit. S predã iam
mirmicoleon non habet: quia

Expanded text:
tione autem Septuaginta interprsed, Myrmicoleon periit, eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
illa quidem occupatus exercurt.
sed tamen liber magisterio doc¬
trinȩ militauit Temporalia re¬
gendo disposuit: eterna p̃ch¬
cando nunciauit. Uitȩ rectitu¬
dinem. &agendo uidentib o¬
stendit: & loquendo. audienti¬
seu ꝑuersi quilibet. cum bona
iustoꝵ referunt: hec inargum̃¬
tum criminis inflectunt. Inde
nanq eliphat̃ contra beatum
iob. occasionem obiurgationis
colligit: unde laudanda narra¬

Expanded text:
illa quidem occupatus exercuit, illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientiseu perversi quilibet, cum bona justorum referunt, haec in argumentum criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narra
Abbreviated transcription (Latin):
pites: & reticere ꝑtractando ne¬
gligunt quȩ loquantur: s qđ
leuis conscientia concipit le¬
uior ꝓtinus lingua ꝓdit.
Unde nunc: eliphãt ex suo
experimento colligitꝰ qđ et de¬
sperate de omnib sentit:dicens.
Sed conceptum sermonem dene¬
docuisti plurimos: & manus
lassas roborasti. Nacillantes con¬
sirmauerunt sermones tui: &
genua trementia confortasti.Si
ipse historiȩ textꝰ aspicitur. ma¬
gna ẽ lectoris utilitas: qdđ ab ami¬
cis iurgantib. inbeatũ iob ꝓla
ceratione uitioꝵ. untutum pre¬
coma ꝓferunt᷑. Nunquã qͥppe
ẽ. tam robustũ uite testimoniũ.
quã cum ille laudanda loquit̃
qui ingerere crimen conat᷑ Pen¬
semus autem. cinus celsitudinis
uuir iste fuerit: qui indoctos do¬
cens.lassos roborans. uacillan¬
tesq confirmans inter curas
domus. inter multipliciũ rerũ
custocham. inter affectus pigno¬
rum. inter stucha tot laboꝵ. eru¬
diendis se cȩceris impendit fi

Expanded text:
pites, et reticere pertractando nepites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenedocuisti plurimos, et manus lassas roborasti; vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementia confortaipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Et sunt alii: qui. cum praua con¬
cipiunt: magno se silentii uigo¬
re restringunt. Et sunt ñ nulli:
qui uirtutũ usu roborati. usq
adeam celsitudinem ꝓuehunt᷑:
ut adloquendum ne incorde qͥ¬
dem ꝑuersa concipiant: quȩ si¬
lendo compescant. Eliphatͤ itaq
ex quo sit ordine ostendit᷑: qui
conceptũ sermonẽ tenere se non
posse. testatur. Qua mre & il¬
lud innotuit: qđ se loquendo
osfensurum nouit Neq enim
retinere uerba quȩ non potest uel¬
let: nisi se phec uulnera inferre
prenosceret Boni enim uiri. fre¬
no consilii. retnent precipitati¬
onem uerbi: &cautȩ considant.
ne relaxantes linguȩ lasciuiam.
audhtoꝵ conscientiã. in cauta
locutione transfigant. Vnde.
bene ꝑsalomonem cheitur. Qui¬
dimittit aquã: caput ẽ iurgioꝵ.
dimissor aquȩ. iurgioꝵ caput¬
efficitur: quia ꝑlinguȩ inconti¬
nentiam. discordiȩ origo ꝓpi¬
natur. Naui gͥ.sicut insensu le¬
ues sunt: ita inlocutione preci¬

Expanded text:
Et sunt alii qui cum prava conEt sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dimittit aquam, caput est jurgiorudimissor aquae jurgioefficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praeci
Abbreviated transcription (Latin):
cipies. Iam suꝑius dicta sunt.
quȩ his uocabuloꝵ interpre¬
tationib ex primantur. Quia
ergo festinȩ ad indiscussa ten¬
dimus: ꝓlata replicare deuita¬
mus. Hoc itaq sollerter ẽ intu¬
endum: qđ hi qui hereticoꝵ
speciem tenent᷑: loqui mollite:
inchoant: dicentes. Si ceperimꝰ
loqui tibi: forsitan moleste ac¬
cipies. Exasperare quippe he¬
retici auchtores suos inexordio
locutionis metuunt: ne uig¬
lanter auantur: eoꝵq ualle
tsticiã declinant ut neglige¬
diam capiant: & pene semper
blanda sunt. quȩ ꝓponuns
sed apera. quȩ ꝓsequendo subin¬
ferunt. Unde nunc amiq beati iob
areuerenta mansuetȩ locutio¬
nis incipiunt: sed usq adiacu¬
la asperrimȩ mnuechonis erum¬
punt: quia & radices spinarum
molles sunt:sedtamen exipsa sua
mollicie ꝓferunt. unde punguñ.
datim ductis ase qualitatibus
dissidunt. Sunt nanq alii: qͥ
& adloquendũ praua concipi¬
unt: et alocutione sua. nulla si¬
lentii grauitate refrenantur.

Expanded text:
--Jam superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. datim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur.
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut intentio nr̃a con¬
spiciat: qd antiqui mortuos
cum diuitiis obruebant. Qui
igitur thesaurum querit᷑ gau¬
det cum sepulchrum inuenit:
quia sapientiã ꝑquirentes. cũ
sacrȩ scripture paginas uolui¬
mus: cum exempla precedenti¬
um ꝑscrutamur: quasi ex sepul¬
chro gaudium sumimus: qͥa
mentis duitias. apud mortu¬
os muenimus.Qui quia huic
mundo ꝑfecte extincti sunt:
mocculto.cum diuitiis requi¬
escunt. Sepulchro ergo diues
efficitur: qui ꝑexempla iusto¬
rum. in contemplationis uir¬
tutem subleuatur.s cum re¬
quirens dicat: quare data ẽ mi¬
sero lux: cur hoc ipsum requi¬
rere presumat insinuat dieens.¬

Expanded text:
necesse est ut intentio nostra connecesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla justorum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur hoc ipsum requirere praesumat, insinuat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sacri uerbi gladio mortificare
non desinunt: atq intus an¬
te dei faciem. insinu mentis ab
scondunt. Unde recte ꝓpsalmi¬
stam dicitur. Abscondes eos ĩ
abscondito uultus tui: acon¬
turbatione hominũ. Qd̃. quã¬
uis ꝑfectȩ postmodum fiat: et¬
am nunc. exmagna parte agi¬
tur: cum atemporalium desi¬
deriorum tumultib delecta¬
tione adinteriora rapiuntur:
ut mens eorum. dum inamorẽ
dei tota tenditur: nulla muti¬
li ꝑturbatione laceretur. Hinc¬
tionem mortuos. & quasi inse¬
pulchro absconditos disciploᷤ
uiderat: quib dicebat. Mor¬
trui enim estis: & uita ur̃a ab¬
scondita ẽ cum xp̃o indeo a
ergo mortem quęrit: gaudet dum
sepulchrum inuenit: quia qui
mortificare se appetit̾ ualde ad
muentam requiem contẽpla¬
tionis hilarescit: ut extinctus
mundo. lateat: & cunctis exte¬
rioꝵs rerum ꝑturbationib int᷑
sinum se intimi amoris abscon
rus effodi dicitur. etiã sepul¬
chrinu entio subinfertur: hoc

Expanded text:
sacri verbi gladio mortificare sacri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui a perturbatione hominum . Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur; ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione laceretur. Paultionem mentis mortuos, et quasi in sepulcro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi amoris abscondrus effodi dicitur, etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mortificationem nrãm. sapien¬
tiam contingentes. apprehen¬
dimus: si relictis uisibilibus.
minuisibilib abscondam̃: si hic
hanc cor effodientes q̃rimꝰ ut om̃e
q terrenũ mens cõgitat. asemet.¬
ipsa. manu sc̃ȩ discretionis eici¬
at: & thesaurum uirtitis qui
se latebat. agnoscat. facile enĩ
inse thesaurũ inuenit: si eam
quȩ se male presserat. molẽ ase
terrenȩ cogitationis repellit
Qui autem quesitã mortem. sic̃
thesaurum dicit: rectȩ subiun
cum inuenerint sepulchrum.
est. quo absconditur corpus:
ita diuina contemplatio. qͦd¬
dam sepulchrum mentis est.
quo absconchtur animaNsi
enim adhuc huic mundoui¬
uimus: cum. mente inȩum
foris uagamur. S mortui in
sepulchro abscondimur: cum
mortificati exterius. insecreto
internȩ contemplationis cȩ¬
lamur. Scĩ igitur uiri abim¬
portunitate desiderioꝵ tempo¬
ralium. atumultu inutiliũ
curarum. aclamore ꝑstrepen¬
tium ꝑturbationũ. semetipsos

Expanded text:
mortificationem nostram sapienmortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjungicum invenerint sepulcrum. 9est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, a tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
tate comitis.labor itineris leui¬
atur. Dum itaq: paulus conso¬
lantes se inlabore quereret: ad¬
iunxit dicens. Tantomagis: qͣn¬
to uideritis apppinquantem
diem. Ac si diceret. Eolabor
crescat: quo ipsa iam premia
laboris appropinquant uelut
si aꝑte dicat. Thesaurum quȩri¬
tis: sed eo fodere ardentius de¬
betis: quo iam iuxta quesitũ
aurum fodiendo ꝑuenistis. Ꝙ¬
uis hoc qđ dicitur expectant
mortem & nonuenit quasi ef¬
fodientes thesaurum: intelli¬
gi et aliter potest. Quia enim
ꝑfectȩ mori mundo ñpossumꝰ:
nͥ intra mentis nr̃ȩ inuisibilia.
auisibilibz abscondamur: rec¬
de hi qui mortificationem su¬
am appetunt. thesaurum ef¬
fodientib comparantur.Mun¬
do enim ꝑinuisibilem sapien¬
tiam morimur: dequa. psalo¬
monem dicitur. Si quesieris illã.
quasi pecuniã: & sicui thesau¬
ros esfoderis ullã. Sapientia qͥp¬
pe iirerum suꝑficie non iacet:
quia in inuisibilib latet. Et tẽ

Expanded text:
tate comitis labor itineris levitate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pervenistis. is hoc quod dicitur: Exspectant mortem, et non venit, quasi effodientes thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes nanq qui fodientes the¬
saurum quęrunt: cum fodere
altius cȩperint adlaborem in¬
stantius mardescunt: quia qͦ
se thesauro abscondito iã iamq
appropinquare estimant: eo.
infodiendo enixius laborant.
Qui igitur plenȩ mortificatio¬
nem suã appetunt: quasi ef¬
fodientes thesaurũ querunt:
quia quanto frunt uiciniores
adfinem: tanto se exhibent
ardentiores inope.Laboran¬
do ergo non deficiunt. s magis
adusum laboris crescunt: qͥa qͦ
iam premia ꝓpinquiora conside¬
rant: eo inopere delectabilius
exsudant Inde bene paulus
quibdam absconditum eter¬
ne patriȩ  thesaurum queren¬
tib: dicit Non deserentes col¬
lectionem nr̃am. si⁊ cut est
consuetudinis quibdã: sed
consolantes: & tantomagis:
quanto uideritis appropin¬
quantem diem. Laborantẽ
quippe consolan est. pariter
in labore ꝑsistere: quia suble¬
uatio laboris ẽ uisio coll abo¬
rantis: sicut cum mitinere co¬
mes iungitur:uia quidẽ non
attrahitur: sedtamen de socie¬

Expanded text:
Omnes namque qui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de socie
Abbreviated transcription (Latin):
teriorib lumine priuatur. Cũq
tenebras quib circumdatur. re¬
spicit splendoris ĩtini
ardenti se desiderio affligit:
omniq: intentionis annisu. se¬
metipsam concutit: & suꝑnã
lucem. quam condita deseruit:
repulsa quȩrit Unde fit pler̃q
ut inipsis piis fletib ila inter¬
ni gaudii claritas erumpat:
&mens.quȩ intorpore prius
ceca iacuerat: ad inspectionem
fulgoris intii. suspiriis uege¬
tata conualescat. Unde  bene seq̃r.¬

Expanded text:
terioribus lumine privatur. Cumque terioribus lumine privatur. Cumque tenebras, quibus circumdatur, respicit, splendoris intimi ardenti se desiderio affligit; omnique intentionis adnisu semetipsam concutit, et supernam lucem, quam condita deseruit, repulsa quaerit. Unde fit plerumque, ut in ipsis piis fletibus illa interni gaudii claritas erumpat; et mens, quae in torpore prius caeca jacuerat, ad inspectionem fulgoris intimi suspiriis vegetata convalescat. Unde bene seq
Abbreviated transcription (Latin):
metuit nequid sibi iniudicio
obuiet: qđ se. de se. nunc &¬
indesiderio boni feruoris la¬
tet: Tenebris homo cireum¬
datur: quia ignorantiȩ suȩ
caligine premitur. An tene¬
bris circumdatus non est. qͥ
plerun q preteritoꝵ ñ memi¬
nit: futura non inuenit: pre¬
sentia uix cognoscit: bene¬
bris se circumdatũ. quidam
sapiens uiderat: cũ dicebat
Quȩ inꝓspectu sunt. uix inue¬
nimus cum labore: & quȩ in
cȩlis sunt. quis inuestigabit:
his se tenebris ꝓpħa cireuinda¬
tum uidit: cum dispositio¬
nis intimȩ penetrare interna
non potuit. dicens. Posiut te¬
nebras. latibulum suũ. Auc¬
tor enum noster.quia nobis
in hoc exilio deiectis. lucem
suȩ uisionis abstulit: se se nr̃is
oculis. quasi intenebrarũ lati-¬
bulo. abscondit. Quas nimirũ
cecitatis nr̃ȩ tenebras. cũ studi¬
ose conspicimus:mentem. ad
lamenta ꝓuocamus. flet enĩ¬
cecitatem. quã foris patitur: si
humiliter meminit. quo de in¬

Expanded text:
metuit, ne quid sibi in judicio metuit, ne quid sibi in judicio obviet, quod se de se nunc in desiderio boni fervoris latet. Tenebris homo circumdatur, quia ignorantiae suae caligine premitur. An tenebris circumdatus non est, qui plerumque praeteritorum non meminit, futura non invenit, praesentia vix cognoscit? Tenebris se circumdatum quidam sapiens viderat, cum dicebat: Quae in prospectu sunt, invenimus cum labore; et quae in coelis sunt, quis investigabit ? His se tenebris Propheta circumdatum vidit, cum dispositionis intimae penetrare interna non potuit, dicens: Posuit tenebras latibulum suum . Auctor enim noster, quia noin hoc exilio dejectis, lucem suae visionis abstulit, si se nostris oculis, quasi in tenebrarum latibulo abscondit. Quas nimirum caecitatis nostrae tenebras cum studiose conspicimus, mentem ad lamenta caecitatem quam foris patitur, si humiliter meminit quod in in
Abbreviated transcription (Latin):
admortem. Unde sc̃i uiri cũ mala
suꝑant: sua etiam bene gesta for¬
midant: ne cum bona agere ap¬
petunt: de actionis imagine fal¬
lantur: ne pestifera tabes putre¬
dinis. sub boni specie lateat colo¬
ris. Sciunt enim. quia corrup
tionis adhuc pondere grauati.
chiudicare bona subtiliter nes¬
ciunt: & cũ ante ocłos extremi
examinis regulam. deducunt.
hȩc ipsa inse nonnunquam &
quȩ approbant. metuunt. Et
tota quidem mente. interna de¬
siderant: sedtamen de incerti¬
tudie oꝑum trepidi:quo gra¬
diuntur.ignorant. Unde. bene
postquã dictum ẽ quare data
ẽ. misero lux: adiungitur:uiro.
cuius abscondita ẽ uia. Ac sidi¬
catur. Cur. huius uitȩ succes¬
sus accipit: qui. sub qua sit esti¬
matione iudicis iter sui opis
nescit: Bene autem subditur:
& circumdedit eum ds̃ tene¬
bris.Tenebris namq: homo
circuindatur: quia quamuis
cȩlesti desiderio ferueat: qͥd
desemetipso sit dispositum
intrinsecus ignorat: & ualde

Expanded text:
ad mortem . Unde sancti viri cum mala ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt etionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt, et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt, et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: Cur hujus vitae successus accipit, qui sub qua sit aestimatione judicis iter sui operis nescit? Bene autem subditur: Et circumdedit eum Deus tenebris. Tenebris namque homo circumdatur; quia quamvis coelesti desiderio ferveat, quid de semetipso sit dispositum intrinsecus, ignorat. Et valde
Abbreviated transcription (Latin):
Uia enim sua uiro abscondita ẽ
quia & si iam inqua sit uitȩ qͣ¬
litate considerat: adhuc tam̃.
adquem finem dendat. igno¬
rat. Et si iam suꝑna appetit:¬
& si plenis hec desideriis q̃rit. ad¬
huc si meisdẽ desidiis ꝑmaneat.
nescit. Peccata qͥppe deserentes. ad
iusticiã tendimꝰ: & unde uenimꝰ
nouimꝰ:s: quo ꝑueniamus.igno¬
ramus. Quid hesterna die fuimꝰ.
scimꝰ: s qͥd contingat crastina nos
esse. nescimus. Uia gͦ sua uiro ab¬
scondita ẽ: quia sic pedẽ ponit
opis: ut tamen preuidere ne¬
queat exitum consummatio¬
absconsio: quia non nunquã
ea ipsa quȩ recta nos agere cre¬
dimus: an indistricti iudicis
examine recta sint: ignoramꝰ.
Sepe enim. sicut & longe suꝑiꝰ
diximus. opus nr̃m causa
dam nationis ẽ: & ꝓfectus
putatur esse uirtutis. Sepe unde
placari iudex creditur: inde. ad
irascendum placidus instigatur.
salomone attestante. qui ait Est¬
uia quȩ uidetur hominib recta:
noussima autem eius. dedueun

Expanded text:
ia enim sua viro abscondita est, quia etsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consummatioabsconsio, quia nonnunquam et ad ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnationis est, et provectus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quos bene ineuuangłio: illa
decem leꝑsorum mundatio
designat Inlepra quippe. &
pars cutis infulgorem ducit᷑:
& pars in eolore sano retinet̃
Lepsi itaq hereticos exprimuñ:
quia cdum rect̾is praua ꝑmi¬
scent: colorem sanũ. maculis
aspergunt. Unde. etbene ut
saluentur. clamant: iħu pre¬
ceptor Quia enim ineius uer¬
bis se errasse significant: hunc
saluandi humiliter p̃ceptorẽ
uocant. Cumq ad cognitionẽ
preceptoris redeunt: mox ad
formam salutis recurrunt.S
quia inamicorum dictis p̃fa¬
tionem exposigonis paulo lon¬
gius duximus: ipsa iam eoꝵ
subtliter uerba pensemus. Se¬

Expanded text:
Quos bene in Evangelio illa Quos bene in Evangelio illa decem leprosorum mundatio designat . In lepra quippe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano retinetur. Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur, clamant, Jesu praeceptor. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant; cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Sed quia in amicorum dictis praefationem expositionis paulo longius duximus, ipsa jam eorum verba subtiliter pensemus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
lis bona ꝑmisceant: quatinus
facile sensui audientis illudãt.
Si enim semꝑ praua cheerent: ei¬
tius insua prauitate cogniti. qđ
uellent. minime ꝑsuaderent. Rur¬
sum. si semꝑ recta sentirent: pro¬
fecto heretici non fuissent.Sed
dum fallendi arte adutraq
deseruiunt: & exmalis bona
inficiunt: et exbonis mala. ut
recipiantur abscondunt Sic̃
qui ueneni poculũ porrigit. oia
poculi dulcedine mellis cangit
dumq: hoc qđ dulce ẽ primo
attactu delibatur etiã illud qd̾
ẽ mortiferum. indubitanter ab¬
sorbetur: ita heretici ꝑmiscent
recta ꝑuersis: ut ostendendo
bona auditores sibi attrahant.
et exhibendo mala. latenti eos
peste corrumpant: Aliquando
tamen p̃dicatione sc̃ẽ ȩccłiȩ atq
exhortatione correcti: abhac
sensus sui diuersitate saluan¬
tur. Unde & amici beati iob.
ieconciliationis suȩ sacrificiũ.
eiusdem scĩ uiri manib offe¬
runt: atq adsuꝑni iudicis gra¬
tiam. uel addict reuocantur.

Expanded text:
lis bona permisceant, quatenus lis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt; sicut qui veneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis, ut ostendendo bona, auditores sibi attrahant; et exhibendo mala, latenti eos peste corrumpant. Aliquando tamen praedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur.