comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cur. siomĩs et competentes accõnes
hitiusmͦi narratõne contini credan¬
tu. an uͦ qi silentio cca eos hĩto tp̃ie
expirare. nlło ex incerta bbelli con¬
fectione aminicło ei acqͥsito .o. scmi
ita nlłam inuidrciis inpostum locũ
hr̃e talem confusionem. d qͥ obnoxi¬
um suũ iniuditium clamauint. ⁊¬
libellum conuentõis ei tnͣsmiserĩt
licet gn̾ałr nlłtus cãe menͣtõnemba¬

Expanded text:
ei competentes actiones huiusmodo narratione contineri credantur, an vero quasi silentio circa eas habito tempore expirare, nullo ex incerta libelli confectione adminiculo eis adquisito. Sancimus itaque nullam in iudiciis in posterum locum habere talem confusionem, sed qui obnoxium suum in iudicium clamaverit et libellum conventionis ei transmiserit, licet generaliter nullius causae mentionem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥreuera inducit᷑ amipnõ hoc red¬
datur. ⁊ ñ ex qiibdam machinatõib
tͥcabiles redigatur ne dum ininfrutt̃
computatio reductt᷑ ꝓsua imposibĩlitate
cadatcum scimꝰ eẽ nature congruũ eastm̃¬
modo penas exii q̃ cum competenti mo¬
deramine ꝓferut᷑ ⁊ aiẽgib certo fineꝯ

Expanded text:
 re vera inducitur damnum, hoc reddatur et non ex quibusdam machinationibus tricabiles redigatur, ne, dum in infinitum computatio reducitur, pro sua impossibilitate cadat, cum scimus esse naturae congruum eas tantummodo poenas exigi, quae cum competenti moderatione proferuntur vel a legibus certo
Abbreviated transcription (Latin):
Los inuidicium uorantes ⁊ iudiciariis
certamĩbr uentilatis ñ ad certũ finem
tium ł suammbecillitatem. ł auos qͦs¬
cumq cãuscum sortis hum̃ane mul¬
tasunt q̃ n dici nͨ enũari possunt demde
iure suo lapsi ẽẽ uidebant᷑ ec qd̃ post
cognitõnem nouissimam. xex annoꝵ
spatium efflux̃it ⁊ huiusmõi excepci

Expanded text:
n iudicium vocantes et iudiciariis certaminibus ventilatis non ad certum finem tium vel suam imbecillitatem vel alios quoscumque casus  cum sortis humanae multa sunt, quae nec dici nec enumerari possint, deinde iure suo lapsi esse videbantur eo, quod post cognitionem novissimam triginta annorum spatium effluxerit, et huiusmodi excepti
Abbreviated transcription (Latin):
abmitio tacuit eiqui ⁊ postulonem de¬
posuit ⁊ iniudiciu uerat ⁊ subiit cer¬
tamma utemaũt impłe ꝑ quosdam
cãus ppeditus ẽ. s licet ip̃e actor defece¬
rit su̾e põssitati hꝰmͦi cãe cursum eũ¬

Expanded text:
itio tacuit, ei, qui et postulationem deposuit et in iudicium venit et subiit certamina, litem autem implere per quosdam casus praepeditus est. Sed licet ipse actor defecerit, suae posteritati huiusmodi causae cursum eu
Abbreviated transcription (Latin):
d.  um qui a pupillo sñ tutoris auc¬
coritate distrahente comꝑauit nsłmtẽ¬
poris spatrum defend̾it. s si locitplecior
emptoris pecunia fc̃s pꝰ pub̾tatem ccc̃o¬
nem uiris ad iniquũ trahat compendi¬
um doli mali submouebit᷑. De usucapiõ¬

Expanded text:
sine tutoris auctoritate distrahente comparavit, nullum temporis spatium defendit. Sed si locupletior factus emptoris pecunia post pubertatem occasionem iuris ad iniquum trahat compendium, doli mali submovebitur exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶um solitum ẽ inseñtentiis uidi¬
cum sic int̾locutõnem ꝓferti ut ñ li¬
appellõnis ł recusatõns uenire auxi¬
lium quidam putabant ñ lic̃e añ cõ
cestatam litem nec iudicem recusare
quemad̃m nec ab co appẽliare. Cũ enĩ
simulitrũq uocabilũ ponit᷑ tam
appelłonis qmĩ recusatõnis ꝓuocatio
aut añ litẽ contestatam ñ põt portgi
putabant ꝙͣ nec recusare qͥ iudicem
cuidam concedat᷑ añ litem contestatã
q mimime uetiͣtũ ẽ Caueant itaq in¬
dices huius mõi sermonem simul ⁊
sñ cẽita distinctione ꝓferre. De senten¬
mp̃r. ¶umiu̾didẽ qͣ ad pecinia cõdẽp¬
natõnis soluta fuiss pẽdendis usuris
legemdixine ꝓfitearisã cẽ iures for¬
mam sententiam datam paiam est.

Expanded text:
. Cum solitum est in sententiis iudicum sic interlocutionem proferri, ut non liappellationis vel recusationis venire auxilium, quidam putabant non licere ante litem contestatam nec iudicem recusare, quemadmodum nec ab eo appella vocabulum ponitur tam appellationis quam recusationis, provocatio autem ante litem contestatam non potest porrigi, putabant, quod nec recusare quidem iudicem cuidam conceditur ante litem contestatam. Quod minime vetitum est. Caveant itaque iudices huiusmodi sermonem simul et sine certa distinctione profer IUSTinus . Cum iudicem, quoad pecunia condemnationis soluta fuisset, pendendis usuris legem dixisse profitearis, non contra iuris formam sententiam datam palam est.
Abbreviated transcription (Latin):
tu semꝑmañe aitas iure emphiteoti¬
co res oporteat ł conductori seuꝓcurato¬
ii rerumalienaꝵ dicendi ex qͦcumq
temꝑali curritulo ñ debere se dño uolẽ¬
ti pꝰ complcta conduccõns temꝑa pos¬
sessionem rectꝑe eã redõe.

Expanded text:
tu semper manere datas iure emphyteutico res oporteat, vel conductori seu procuratori rerum alienarum dicendi ex quocumque temporum curriculo non debere se domino volenti post completa conductionis tempora possessionem re
Abbreviated transcription (Latin):
dii onfferri sol pꝰ conuigũ oisõionem
earũdẽ curricula p̃scͥptonũ ꝑsonalib
itidem accõnib ł ꝓpothecariis oponẽ
ꝑhant detentõnem int̾rupto fit p̃ti¬
ti tempons siminus efflucit.xx̃x. ⁊ xł¬

Expanded text:
fferri adsolet, post coniugii dissolutionem earundem curricula praescriptionum personalibus itidem actionibus vel hypothecariis opponenper hanc detentionem interruptio fit praeteriti temporis, si minus effluxit
Abbreviated transcription (Latin):
d. Drescͥptõnem qͥdragnita amioꝵ ab
hisquiad curialem conditõnem uocant᷑
nr̃e piecatis lex de aliis loguit᷑ ꝯditõibꝰ
nͨ ant̾iorib constitutõnib ꝑ eanidem
nouellam legem derogat᷑ q maĩfestis¬
sime curtales ⁊ lib̾or eoꝵ explosis tẽpa¬

Expanded text:
. Praescriptionem quadraginta annorum ab his, qui ad curialem condicionem vocanturnostrae pietatis lex de aliis loquitur condicionibus nec anterioribus constitutionibus per eandem novellam legem derogatur, quae manifestissime curiales et liberos eorum explosis temp
Abbreviated transcription (Latin):
sautõnem ꝑtinet q̃s. innou̾ata ꝑman¬
fit tam in ꝑsonalib qm in hypotheca¬
riis ac̃conib. slamq impbũẽ debitorẽ
hunc cͣcͣdr̃e qui ne sub accatõne more¬
debitoris fiat scdam in eum st̃ eodebi¬
to cautõnem exposuit. In his ⁊̃ ꝓuuᷤᷤ¬

Expanded text:
ata permansit, tam in personalibus quam in hypothecariis actionibus. Namque improbum est debitorem contradicere, qui, ne sub accusatione creditoris fiat, secundam in eum super eo debito cautionem exposuit In his
Abbreviated transcription (Latin):
tĩonem ad uendioandam eamdẽ rẽha¬
bere sc̃ĩmus. ħ ⁊ enĩ u̾et̃es ieges siqͥs
eas recte inspex̾it sanccielunt᷑. ¶ si
qͣiꝰ camrem desterit posside ciũ dñs uł
isqui suppõitam eam hẽbat. exceptio

Expanded text:
actionem ad vindicandam eandem rem habere sancimus. Hoc enim et veteres leges, si quis eas recte inspexerit, sanciebant Quod si quis eam rem desierit possidere, cuius dominus vel is qui suppositam eam habebat exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
cãm p̃scͥptõnis examinabit ⁊ si domicie
patͦnum qui ut qiuis romanꝰ indiem
mortis uixit añ qͥnq annos qmͣ us bo¬
noꝵ mulieris inchoaret᷑ uita cecessisse
consiit̾it ub̃te status ex ꝑtona man̾iu¬
miloris non retͣctabitur

Expanded text:
inabit et, si domitiae patronum, qui civis Romanus in diem mortis vixit, ante quinque annos, quam lis bonorum mulieris inchoaretur, vita decessisse constiterit, libertae status ex persona manumissoris non retractabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sibrcontu̾̃sus uentilabat᷑ an creoitor ant̾i¬
ora iura p̃tendens põt posf̾iorem creditorẽ
ly pothecam tenentẽ ⁊ ultͣ .xxx. annos ĩ¬
quietare ut pote nnagnieni debitoris op cõi¬
tinentem eiq possidentem nectm duximꝰ

Expanded text:
s controversiis ventilabatur, an creditor anteriora iura praetendens potest posteriorem creditorem hypothecam tenentem et ultra triginta annos inquietare utpote imaginem debitoris obtinentem eique possidentem, necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
sue posiõm qmͣ pꝰ mortẽ debitoris hũit
⁊̃ tempꝰ qͥ uiuente debitore ł ip̃e creditor
bitor creditorem repelse potuerat ħ se pꝰ¬
sedisse ostendat eodem uire ꝓtp̃ꝵ compu¬
tatõne obseruando ⁊ si possior creditor
ant̾iori creditori offerre ꝑatus ẽ ⁊ iscre:¬

Expanded text:
sessioni quam post mortem debitoris habuit, etiam tempus, quo vivente debitore vel ipse creditor bitor creditorem repellere potuerat hoc se possedisse ostendat Eodem iure pro temporum computatione observando et si posterior creditor anteriori creditori offere debi
Abbreviated transcription (Latin):
nb̾tate sua fraudari ⁊ qͥ ab hostiũ fri̾cita¬
te cc naturalem lib̾tatem intͦductũ ẽ hoc
ad ubidinem neqͥssimoꝵ hominũ inf̾ri
claudranũ senat᷑ꝯsultũ ⁊ omnemeuᷤ
obseruatõnem cͥca demntiatõnes ⁊ iudi¬
cum seutentias conquiesce inpost̾um
uolumus ne ea q̃ liba constituta ẽ ł se¬
mel decepta ł infelici cupidĩe capͥta uł
tatem deducat᷑ inserurtutẽ ⁊ sit pessim̃
dedecus cognatõnis sue fulgori ut forsi¬
tan q̃ decoratos dignitatib bãt cogna¬
ꝑtimescat forsitan cognatis suis inferi
decus inseruitutẽ reduci religio tp̃ꝵme
orum ulło patit᷑ modo. s ne serui utł¬

Expanded text:
tate sua fraudari et, quod ab hostium ferocitate contra naturalem libertatem inductum est, hoc a libidine nequissimorum hominum inferri, claudianum senatus consultum et omnem eius observationem circa denuntiationes et iudicium sententias conquiescere in posterum volumus, ne, quae libera constituta est, vel semel decepta vel infelici cupidine capta vel m ingenuitatem deducatur in servitutem et sit pessimum dedecus cognationis suae fulgori, ut, quae forsitan decoratos dignitatibus habeat cognaminum pertimescat forsitan cognatis suis inferiodecus in servitutem reduci religio temporum meorum nullo patitur modo. Sed ne servi
Abbreviated transcription (Latin):
pcrunt uiuendi ułt̾uis ũ hãnt facͥuttatẽ.
nͨ suffit̾iat p̃cib oblatit sp̃ale qͣddam iccet
ꝑ ain̾otatõnem ꝓmerusse responsum.
fu̾it subsocuta ꝑerecutorẽ conuentioũ
sexꝰ fragilitate ñ absentia ñ m̾ilicia con¬
tra hanc legem defendenda s pupillari
etate dñ taxat qmͣuis sub tutoris defẽsio¬
nc constit̾t huic eximenda scõm. slam
cũ ad eos annos ꝑuen̾int qui ad sotuci¬
ut aliis annoꝵ tͥgnita int̾ualla seruan¬

Expanded text:
. Nec sufficiat precibus oblatis speciale quoddam, licet per adnotationem, meruisse responsum vel fuerit subsecuta per exsecutorem conventio 1a . Non sexus fragilitate, non absentia, non militia contra hanc legem defendenda, sed pupillari aetate dumtaxat, quamvis sub tutoris defensione consistit, huic eximenda sanctioni nam cum ad eos annos pervenerit, qui ad solliciut aliis annorum triginta intervalla servan
Abbreviated transcription (Latin):
titulo possõnis aut̾̃ioris iusta drtũcio
qm iure habuit ñ int̾rumpat᷑ ex posti¬
ore forsitan aliene rei sc̃ia. licet ex tirulo
lucratito ea accepta ẽ. Ita ⁊ enim ampli¬
atur quidem longi tp̃ris mat̾ta qͣ ei sub¬
didaẽ. Mnuit᷑ aũt usucapionũ compen
antiquũ ẽ ⁊ m̃ito antiquari oportet¬
⁊ sit reb ⁊ locis onũb simił ordo mutili¬
Db ambiguitatib ⁊ differentiis sublatiᷤ¬

Expanded text:
titulo possessionis antecessoris iusta detentio, quam in re habuit, non interrumpatur ex posteriore forsitan alienae rei scientia, licet ex titulo lucrativo ea coepta est. Ita etenim ampliatur quidem longi temporis materia, quae ei subdita est, minuitur autem usucapionum compendantiquum est et merito antiquari oportet, sit et rebus et locis omnibus similis ordo, inutilibus ambiguitatibus et differentiis sublati
Abbreviated transcription (Latin):
imposuẽrant oꝑam dedisse ut anno¬
narie colłon̾is p̃textu iuli p̃cio ab offi¬
cio p̾sidali p̃dia tua distrah̾ent᷑. si legiti¬
mi temporis spatium ex uenditõnis die
fluxit qui ꝓuintiam regit int̾ uos cog¬
noscet ⁊ q publito uiri ꝓscͥptũ ẽ sratuet
Sinaũ ñ dum exdie publice uenditõis
limum tp̃s tnͣsmissum sit uidex exami¬
natis allegõnib tuis  rei qualitas dic¬
tau̾it sequet᷑ ñ egnatꝰ simiustam ẽẽ ẽp¬
cionem ꝓspex̾it pcium ꝙꝓ ꝓuiciosocon¬

Expanded text:
imposuerant, operam dedisse, ut annonariae collationis praetextu vili pretio ab officio praesidali praedia tua distraherentur, si legitimi temporis spatium ex venditionis die fluxit, qui provinciam regit inter vos cognoscet et, quod publico iure praescriptum est, statuet. Si autem nondum ex die publicae venditionis legitimum tempus transmissum sit, iudex examinatis adlegationibus tuis quod rei qualitas dictaverit sequetur, non ignarus, si iniustam esse emptionem perspexerit
Abbreviated transcription (Latin):
suas accõnes suꝑ hisdem reb mou̾e sci¬
turis qͤ ꝓ̃fato q̃driemnno finito neq ad¬
Citͣmenĩ multa pͥulegia ang̾ta fortuna
meruit ⁊ indonatõnib sine insinuati¬
reb quas ꝓtempore serenissimꝰ pͥnceps
diume ang̾te constante inr̃imoĩo cona¬
ñt ł ip̃e a screnissima anguta ꝑdona¬
fõnis titulũ conseqͣt᷑ ut maneat ilieo

Expanded text:
suas actiones super isdem rebus movere, scituris, quod praefato quadriennio finito neque adCum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in donationibus sine insinuatirebus, quas pro tempore serenissimus princeps divinae Augustae Constante matrimonio donaverit vel ipse a serenissima Augusta per donationis ti
Abbreviated transcription (Latin):
dite ł uuo alio pacto alienate sut ab
nlid longi tem̾poris p̃scͥptõne officiẽ¬
te uibemus restitin itaut ni p̃ciũ qͥd̃
nuquis comꝑatorib reposc̾e ut̾eat
ꝑtinentia cuilib tem̃itas cecũpanit. scdm
uen̾s tensus fidem in sua uira ret̾bantur.
rescͥptagͥobreptõnib impetrata cũ p̃scͥp¬
trone longitemporis ⁊ nouicensus puidi¬
cto submouebit auctoritas tuaatq ita
omĩa suo corporiq̃ sunt auulsa restituet.

Expanded text:
dite vel ullo alio pacto alienate sunt, anulla longi temporis prescriptione officiente iubemus restitui, ita ut ne pretium quidem iniquis comparatoribus reposcere liceatertinentia cuiuslibet temeritas occupavit, secundum veteris census fidem in sua iura retrahentur. Rescribta igitur obreptionibus inpetrata cum praescribtione longi temporis et novi census praeiudicio submovebit auctoritas tua atque ita omnia suo corpori quae sunt avulsa restituet.
Abbreviated transcription (Latin):
tum auxilium ñ indiccrete s cũ mo¬
derata dĩone ei pr̃ari censemꝰ ut siqͥdẽ
bona fide abmitio eam rem retint
siłi possit utti p̃sidio. Sinu̾mala fide eã
adeptiu ẽ indignus eo iudeat᷑ it̾a tũ it
nouus possessor sequidem tp̃e rer dñs ab
initio fuit ł suppõttam eam habebut᷑

Expanded text:
tum auxilium non indiscrete, sed cum moderata divisione ei praestare censemus, ut, si quidem bona fide ab initio eam rem tenuit, simili possit uti praesidio, sin vero mala fide eam adeptus est, indignus eo videatur, ita tamen, ut novus possessor, si quidem ipse rei dominus ab initio fuit
Abbreviated transcription (Latin):
nõiafip̃senti sanct̃ioni ñ sint compre¬
hense mou̾eri data uolentib licentia
intͣ qͣdriemuum ccͣ sacratissimum era¬
rium si quas sͥ compet̾e accõnes estimãt
cr̃cere itatũ ut p̃ elapsum qͣdrienniũ
nec sactissimum fiscum licere sͥm ꝗbꝰ
ħ fiscalium rerũ emptorib cum it̃e iu
petens scͥnlm gesti int̾ueniẽntib diᷤ¬
tractaꝵ rrũ p̃cia sese deposu̾it suscepis¬
se minime post huiꝰmi solute pecunie
depõnem emptores qi ñ num̃atis pccu¬
nus molestar ł necc̃itatẽ hisdẽ empto¬
rib imponi licet non sollempnem
consecuti fu̾it secͣitatem soluta fu¬
isse p̃cia ꝓbare. s cum sit marbtło p̃¬
cia suscipientis minime depon̾e sese
quidem non acceꝑit suscepisse ita cõ¬
uenit nec emptores pienissimam ex

Expanded text:
i sanctione non sint comprehensae, moveri: data volentibus licentia intra quadriennium contra sacratissimum aerarium, si quas sibi competere actiones existimant, exercere, ita tamen, ut post elapsum quadriennium nec sacratissimum fiscum lice re sibimet c fiscalium rerum emptoribus cum ratione iupetens scrinium gestis intervenientibus distractarum rerum pretia sese deposuerit suscepisse, minime post huiusmodi solutae pecuniae depositionem emptores quasi non numeratis pecuniis molestari vel necessitatem isdem emptoribus imponi, licet non sollemnem consecuti fuerint securitatem, soluta fuisse pretia probare. Sed cum sit in arbitrio pretia suscipientis minime deponere sese quod non accepit suscepisse, ita convenit nec emptores plenissimam ex
Abbreviated transcription (Latin):
labonb ꝓ toto orbe terraꝵ oie noctuq
laborãt qrͣe ñ hãnt dignam sua p̃roga¬
honore ⁊ cautela res accipientiũ nr̃asta¬
tuit et̾nitas. ħtã subluitas tuaꝙͣ ce¬
t̾iom̃s uidices nr̃i obseruare festinent
ex eotp̃r ualitura ex quo nutidumo

Expanded text:
laboribus pro toto orbe terrarum die noctuque laborant, quare non habeant dignam sua praerogahonore et cautela res accipientium nostra statuit aeternitas, haec tam sublimitas tua quam ceteri omnes iudices nostri observare festinent, ex eo tempore valitura, ex quo nutu divino
Abbreviated transcription (Latin):
cõr. ¶Um ꝑ absentiam tuam eos de qͥb
sitis his quos cã contingit int̾ uos cog¬
noscet. Non necͣco aũ pẽtis ex longi tp̃ris
duitͣnĩtate p̃scͥptõnem tͥ si oponi qñ iuste
absentie rõ ⁊ necc̃itatis publice obseqͥũ¬

Expanded text:
. Cum per absentiam tuam eos, de quibus citis his quos causa contingit inter vos cognoscet. Non necessario autem petis ex longi temporis diurnitate praescriptionem tibi non opponi, quando iustae absentiae ratio et necessitatis publicae obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
acfõnem constituit p̃terqm si debitores
uł qui iuira coꝵ successetunt opuigate
rei possõm incum̃bant. ubi aũt credito¬
ria possõre longi temporis pscͥptio obi¬
citur ꝑ sonał accio adutsus debitorẽ sai¬
uaei competit.¬
mp̃r. Si debitori heres aextitisli s ius¬
ta .xxͦ. annor possõne conata inte dõatõ
roborata ẽ n ꝑsonali accõne qr debito¬
rinon successisti ꝯueniri te uiris rõꝑ
mittit nͨ data pignori p̾dia pꝰ int̾ualliũ
longrt᷑p̃ris t̾ auferenda sunt. qñ ⁊̃ p̃ien

Expanded text:
actionem constituit, praeterquam si debitores vel qui in iura eorum successerunt obligatae rei possessioni incumbant. Ubi autem creditori a possessore longi temporis praescriptio obicitur, personalis actio adversus debitorem salva ei competit extitisti, sed iusta viginti annorum possessione collata in te donatio roborata est, neque personali actione, quia debitori non successisti, conveniri te iuris ratio permittit nec data pignori praedia post intervallum longi temporis tibi auferenda sunt, quando etiam
Abbreviated transcription (Latin):
oportuerat tͥbitoꝵ nõie solutũ ẽ ñ pos¬
se requiri seu ꝑfligari contñd̾e c̃ huꝰ¬
sui conamen manifestissime sen fui
ꝓpõito q nr̃e legis obiuare noscat᷑. sõo:
iubemꝰ eos qui itm aliꝙͣ ꝑ continuũ an¬
moueri. functõnes aũt seu cuulem
canonem ł aliam qmdam publitam
collatõnem int̾põitam eisdependẽ cs̾¬
cõnem oppõitam admitti.

Expanded text:
oportuerat tributorum nomine solutum est, non posse requiri seu profligari contendere, cum huiusmodo conamen manifestissime sensui propositoque nostrae legis obviare noscatur. Ideoque iubemus eos, qui rem aliquam per continuumoveri; functiones autem, seu civilem canonem, vel aliam quampiam publicam collationem impositam eis dependere comtionem oppositam admitti.
Abbreviated transcription (Latin):
diuno quodam modotu ad actõnes
constitute possint uͥcumq ius suũ
⁊ effectum corꝑalem extend̾e. Sit gͥs.
tes neꝙ int̾ absentes qͥ statnendũ sit
ut bono mitio ⁊ possõne tenentis ⁊ ut

Expanded text:
ad actiones constitutae possint ubicumque ius suum et effectum corporalem extendere. 3b . Sittes neque inter absentes quid statuendum sit, ut bono initio et possessione tenentis et ut
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Am̃ptor bona fide ccͣ p̾sentẽ cecen¬
nii p̃scͥptõne cuiꝰ inmnitio contesta¬
cionem hr̃i sufficit. posdea qm suam
impleu̾it icentõnem petitor. ad hi¬
bita ꝓ bõne iuste possõnis defensusab
solui recte postulat.
gi temporis pscͥptio pꝰ moram litis cõ¬
testate completa ꝓ ficit. cũ pꝰ motam
controu̾siam inpt̾itum estimet᷑¬

Expanded text:
. Emptor bona fide contra praesentem decennii praescriptione, cuius initio contestationem haberi sufficit, posteaquam suam impleverit intentionem petitor, adhibita probatione iustae possessionis defensus absolvi recte postulat. gi temporis praescriptio post moram litis contestatae completa proficit, cum post motam controversiam in praeteritum aestimet
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Eiis cẽ quem suꝑꝑlicas mr̃is tue
qͣndam mancipia qͣi filu̾ut exca tm̃ ao
optõnis defendat. affectio destĩnatẽ i¬
licite adoptõnis adeoꝵ dñium ei q̃rẽ¬
dum sola ñ stsficit. Qua ꝑꝑmancipia
pet̾e ñ ꝓhiberis. nłłam timens tp̃ris p̾¬

Expanded text:
. Si is contra quem supplicas matris tuae quondam mancipia quasi filius ex causa tantum adoptionis defendit, adfectio destinatae illicitae adoptionis ad horum dominium ei quaerendum sola non sufficit. Quapropter mancipia petere non prohiberis nullam timens temporis pr
Abbreviated transcription (Latin):
nes exceptõnes in omĩ loco ualeant.¬
maioris cui continentes ꝓlicitatẽ sati
mutile est usucapionem inytalicis ꝗͣ
soli reb adiniit̃e. inꝓiuntialib autẽ
reseruabat᷑ reg̃slus q̃ ⁊ nescientib dñis¬
si hõ absens ⁊ nesciens tam augusdotẽ¬
pore suis cadebat possõnib ⁊ ideo ꝑ p̃sen¬
formandam cẽ censemꝰ ut tm̃ mõ ex his¬

Expanded text:
nes exceptiones in omni loco valeantmaioris aevi continentes prolixitatem, satis inutile est usucapionem in italicis quidem solis rebus admittere, in provincialibus autem reservabatur regressus. Quae et nescientibus domisi homo absens et nesciens tam angusto tempore suis cadebat possessionibus. Ideo per praesenformandam esse censemus, ut tantummodo et hi
Abbreviated transcription (Latin):
semotis. ¶Cum aũ antiqui ⁊ mreb
mobilibł se mouentib q̃ fuerant a¬
lienate ł quocum q modo bõ fide tñ
detente nsucapionem extendebant ñ
mitalico solo neru s mominem orbẽ
tãrar ⁊ lanc annalitemꝑe ꝯeludebãt
⁊ camduximus cẽ corrigendamut si q̃
ciali bona fide ꝑcontinuũ cermũ deti¬
nĩut is firmo uire eam possideat qi ꝑ
usucapionem ei acositam ħ tm̃ modo
obseruando ut in his om̃ib cãib abmni¬
tio eam bona fide capiat scd̃m qͥ erigit lõ¬

Expanded text:
tiqui et in rebus mobilibus vel se moventibus, quae fuerant alienatae vel quocumque modo, bona fide tamen, detentae, usucapionem extendebant, non in Italico solo nexu, sed in omnem orbem terrarum, et hanc annali tempore concludebant, et eam duximus esse corrigendam, ut, si quis ciali bona fide per continuum triennium detinuerit, is firmo iure eam possideat, quasi per usucapionem ei adquisitam. Hoc tantummodo observando, ut in his omnibus casibus ab initio bona fide eam capiat, secundum quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut locus aꝑtatur altreamdem possõnem
ne ex altena malignitate auenũ dampñ
emergat. S ⁊ si ip̃e lib̾e conditõns est
competentib aoc̃onib subiuget᷑ omni
iactura ab eo restituenda dño rei⁊ eicͥca
camacciꝑe desiora ł doio suꝑsed̾it. tunc ipe

Expanded text:
ut locus aperiatur alii eandem possessionem ne ex aliena malignitate alienum damnum emergat, sed et ipse, si liberae condicionis est, competentibus actionibus subiugetur, omni iactura ab eo restituenda domino rei vel eiam accipere desidia vel dolo supersedi
Abbreviated transcription (Latin):
tra si abeis distracta sunit. qui ius uen¬
dendi ñ habũerunt. uendicare ea potes. Nlec
eut̃ usucapi ab emptorib potuerunt. cum
op̃r. Micc̃ defuncti uoluntatem seruo ᷤ
quos pp̃ ꝑfecte artis ꝑcctam heredib suis
de functus serũari tesło p̾cepit tutores uẽ¬
diderunt usucapi ñ potuerũnt.
iõa fide emptam possid̾e cepisti. ⁊̃ su ip̃a ĩ
cãm fur tritam incidit tñ postea concep
se diũsam ꝑtem si ꝓlaũis rctͣctando con¬
ctͣis ⁊ hac ꝓlutõne cessantte si bõa fide ẽp̃¬
tam ancillam uenditore uõna fide otstra¬
hente tp̃res spatio usuceꝑis intentio ꝓpͥe¬
tarẽ uendicantis teñe nou põt.¬
uenundedit id qͣ qͥ ad ip̃o tenetur om̃i¬
m̃o cũ frͣtib ꝑ cipi põt. portio aũt q̃dis¬
tracta ita demũ recte petct᷑ a possidente
si sciens alienam comꝑauit. ⁊ uona fide
emptor ũ dumcompleuit usucãpionẽ.
uiolent aũt possõne amissa pͣqm indo¬
nni potestatem ꝑueriat usucapro ẽp¬

Expanded text:
tua si ab eis distracta sunt, qui ius vendendi non habuerunt, vindicare ea potes. Nec enim usucapi ab emptoribus potuerunt, cumcontra defuncti voluntatem servos, quos propter perfectae artis peritiam heredibus suis defunctus servari testamento praecepit, tutores vendiderunt, usucapi non potuerunt.bona fide emptam possidere coepisti, etiamsi ipsa in causam furtivam incidit, tamen postea conceptse diversam partem si probaveris, retractando conetur. Sed et hac probatione cessante si bona fide emptam ancillam venditore bona fide distrahente temporis spatio usuceperis, intentio proprietatem vindicantis tenere non potenumdedit, id quidem, quod ab ipso tenetur, omnimodo cum fructibus recipi potest, portio autem, quae distracta est, ita demum recte petitur a possidente, si sciens alienam comparavit vel bona fide emptor nondum complevit usucapionem. Violenter autem possessione amissa, priusquam in domini potestatem perveniat, usucapio emp
Abbreviated transcription (Latin):
cumbat ⁊ qͣdraginta curricut annoꝵ
suꝑ quolib iureqͥ ꝑ memoratũ tp̃s in¬
concussum sine ulla re ip̃a illicita u¬
dittaria conuentõne possedit suꝑq
sia conditõne qͣ ꝑidem tp̃s absq ulla

Expanded text:
cumbat et quadraginta curriculis annorum super quolibet iure, quod per memoratum tempus inconcussum et sine ulla re ipsa illata iudiciaria conventione possedit, superque sua condicione, qua per idem tempus absque ulla
Abbreviated transcription (Latin):
itꝑetitnec ulla p̃scͥp̃tõne ur̃a int̾peliat᷑
petitio. restituere tͥ possõnemcum omni
causa non dubtt̃abit
d. ipba possõ sirmũ titulũ possi¬
dendi nlłm pr̃are põt. unde ing̃dientẽ
iuacuam possõnem aliem fundi ũcon¬
sentientemo. ł actore qui etꝰ rei conce¬
dendi põtatem hũtocãm iustam possõ¬
nis adipisci non potuisse certũ ẽ.¬

Expanded text:
it nec ulla praescriptione vestra interpellatur petitio, restituere te possessioni cum omni causa non dubitabit possidendi nullum praestare potest. Unde ingredientem in vacuam possessionem alieni fundi non consentiente domino vel actore, qui eius rei concedendi potestatem habuit, causam iustam possessionis adipisci non potuisse certum e
Abbreviated transcription (Latin):
etiam p̾ obitim eiis pp̃emolumentũ
succõnis oũrat eamq ap̃ eum qͥ de here¬
ditate ł de singłis reb uidicaturus est
manumissum atq heredem scͥptum ꝓ¬
ponis ut cuiis romanus uixit nec intͦta

Expanded text:
bitum eius propter emolumentum successionis durat eamque apud eum, qui de hereditate vel de singulis rebus iudicaturus est,manumissum atque heredem scriptum proponis, ut civis Romanus vixit nec intra
Abbreviated transcription (Latin):
quietare ñ uceat cum lex coñstianĩa¬
na iubeat ab his possõnis iitium non
reqͥri qui sibi põtius qmatt̾i possedem̃t᷑
eosañt possõres non conuenit appelia¬
ti quutatenent ut obħ ip̃m soutam
debea̾nt prãre m̃cedem. Nẽogͥ qui ad
possõnem conductor accedit orauẽas
res retenendo ius s̃ ꝓpͥetatis usũ epet. ne
coant᷑ dñi aũamitte qͥ iccauerunt aũ

Expanded text:
nquietare non liceat, cum lex constantiniana iubeat ab his possessionis initium non requiri, qui sibi potius quam alteri possederunt, eos autem possessores non convenit appellari, qui ita tenent, ut ob hoc ipsum solitam debeant praestare mercedem. Nemo igitur, qui ad possessionem conductor accedit, diu alienas res tenendo ius sibi proprietatis usurpet, ne cogantur domini aut amittere quod locaverunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
res seruñ cẽ pllam est qñ ⁊̃ diui pii rescͥp¬
tum suꝑ captiuitatem emissum qmͣ ñ
int̾cessise significas ingenuũ fecisse ñ
undeat᷑ si asseneratio consensus tui inge¬
mutatis ius tͥbuere potuit.
¶ib̃tine conditõnis confatutis pͥua¬
tis pattis mutare statũ si uccre uritano
senatus consulto ccͣ collusorem pc̃a sta¬
tuta p̃m̾to ꝙ de tegenti ꝓmisso mani¬

Expanded text:
res, servum esse palam est, quando etiam divi pii rescriptum super captivitate emissum, quam non intercessisse significas, ingenuum fecisse non videatur, nec adseveratio consensus tui ingenuitatis ius tribuere potuit.ibertinae condicionis constitutis privatis pactis mutare statum non licere ninniano senatus consulto contra collusorem poena statuta praemioque detegenti promisso mani
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it celebratum hoc enĩ ẽ coꝵ qͥ si maies¬
tatem imꝑialẽ aguoscunt ⁊ qnͣtũ int̾
pͥuatam fortunam ⁊ regale culmen me¬
dium ẽ ⁊ nr̃os curatores ꝑ quos res diui¬
nax domuũ aguntur auqͥbr iuirus
uł dampnis afficere conant᷑ q̃ om̃ta rese¬
cantes ꝑranc gn̾alem ⁊ inꝑpetim̃ uali
turam legem sc̃imus. om̃t alienatões
de au la ꝓcedentes siue a nr̃a clementta
siue a serenissima angusta ꝯuige nr̃a
sũ ab his qui postea digni fa̾mt nõie ĩ¬
nos met ip̃os siue ꝑ ꝓcuratores ex eptita¬
deat eos qui res accipiunt ꝑquĩcũq
titulum altenatõnis sũmobiles suie
inmobiles seu se mouentes ł uira ĩ¬
corꝑalia ł panes cuu les iudicus affi

Expanded text:
fuerit celebratum? Hoc enim est eorum, qui nec maiestatem imperialem agnoscunt et quantum inter privatam fortunam et regale culmen medium est, et nostros curatores, per quos res divinarum domuum aguntur, aliquibus iniuriis vel damnis adficere conantur. Quae omnia resecant alienationes de aula procedentes, sive a nostra clementia sive a serenissima augusta coniuge nostra sive ab his, qui postea digni fuerint nomine imnosmet ipsos sive procuratores, ex epistadeat eos, qui res accipiunt per quemcumque titulum alienationis sive mobiles sive immobiles seu se moventes vel iura incorporalia
Abbreviated transcription (Latin):
gi temporis pͣscͥptõ. unde cũ confitea¬
tis fuga te abeo cuiꝰ meminist recessis¬
se intelligit ex hoc solo sñ colo malo ĩ
possõne te ub̃tatis nõnẽẽ.¬
restat firmam defensionẽ lib̾ta¬
tiex uisto mͣitio longo tempore obten¬
ta possessio fauorem̃ lib̾tati deditus ⁊
salubris iam pͥdem rõsuasit ut is qͥ bc̃a

Expanded text:
 temporis praescriptio. Unde cum confitearis fuga te ab eo cuius meministi recessisse, intellegis ex hoc solo sine dolo malo in possessione te libertatis non eestat firmam defensionem libertatis ex iusto initio longo tempore obtenta possessio. Favor enim libertatibus debitus et salubris iam pridem ratio suasit, ut his, qui bona
Abbreviated transcription (Latin):
radem ciuitate debeant ce ꝑsone tã pe¬
tentis qͣm possidentis. ⁊ res ꝓquib cer¬
tatitrom̃s ꝑsentis legis amplestim᷑ def¬
suictõne ut nithꝰ eͣ qma eam relinquat᷑
ne tam petentis qm possidentis specta¬
ti domitilium ut tam is quidñti nt

Expanded text:
eadem civitate debent esse personae tam petentis quam possidentis et res, pro quibus certatur: omnes praesentis legis amplectimur definitione, ut nihil citra eam relinquatur. nae tam petentis quam possidentis spectari domicilium, ut tam is qui dominii vel
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶ mr̃anus si motã qõne a seonide
liber fuit ꝓnuntiatus inseruitutem
auicto it̾um ñ recte petitus ẽ. coberes
⁊ t̃ ab arriano datus colludens cũ eo sint
heredib ip̃iut qui status mouerat q̃¬

Expanded text:
. Arrianus si mota quaestione a leonide liber fuit pronuntiatus, in servitutem a victo iterum non recte petitus est. Coheres etiam tibi ab Arriano datus colludens cum eo sive heredibus ipsius, qui status moverat qu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃senti cãu licentiam ẽẽ emptoriadu̾t
suũ auctorem uenire qͣtcnris uł ostedit
uenditor seruũ se uendidiste ia siñ po
passusẽ ⁊ ciꝰ qui p̃cun purticipatꝰ et
slam suꝑiori quidem ñ dẽnegat᷑ ub̾tatis
defensio postiort aũt ⁊ siciute rõmaiꝰ sit
ꝙ in eo distinctonem adhibendm cui fidi¬
ꝯmissarta lib̾tas debet᷑ m̃itissunt uiris
auctores responderunt.

Expanded text:
in praesenti casu licentiam esse emptori adversus suum auctorem venire, quatenus vel ostendat venditor servum se vendidisse vel, si nonpassus est, et eius qui pretium participatus est. Nam superiori quidem non denegatur libertatis defensio, posteriori autem, et si civis romanus sit et in eo distinctionem adhibendam, cui fideicommissaria libertas debetur, meritissimo iuris auctores responderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥhͣiis ies ꝯmiserunt medendũ ẽ gestarũ
uctũ ab codẽ iõ atq om̃e qd̾ debet᷑ reposcat᷑
ut serurticte depͥulsa quiꝓ dũo qͦndam fue¬
rat hãt qd ut seruodĩ iure largitus ẽ ⁊
q̃ ereaꝵ rerũ q̃str ac sructib cong̾gata sĩt
⁊ q̃ de furtans compendiis obscure captal
ac ꝑata sunt cum bbnͣm ẽẽ non oporteat
cid ap̃ seritũ om̃s poculii nõie collocaint.

Expanded text:
is rem commiserunt, medendum est gestarum rerum ab eodem ratio atque omne quod debebitur reposcatur, ut servitute depulsa qui pro domino quondam fuerat habeat, quod ut servo dominii iure largitus est et quae ex earum rerum quaestu ac fructibus conciliata sunt et quae de furtivis compendiis obscure capta ac parata sunt, cum liberum esse non oporteat, quod apud servum dominus peculii nomine collocaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ag̾e ⁊ adu̾sus eũ qͥse dnͣm tuum
tẽcontendit non ꝓhiberis qd si ideo te
ab acc̃atõne elidet qĩ seruũ non ꝓpͥũs
auenum libale qͥdem iudicium cci¬
sat. Cause ã examinatio ap̃ eũ qͥ udi¬
cat ostendet utrũ ne acc̃ateo inducide¬
¶beat p̃õ statũ ꝑsone an euanescat

Expanded text:
m adversus eum, qui se dominum tuum esse contendit, non prohiberis. Quod si ideo te ab accusatione elidet, quasi servum non proprium sed alienum, liberale quidem iudicium cessat, causae autem examinatio apud eum qui iudicat ostendet, utrumne accusatio induci debeat propter statum personae, an evanescat
Abbreviated transcription (Latin):
ex nr̃a lege qmͣ de assercõne couenda po¬
siumus inqmͣdam difficiatutẽ mͥcĩcere
pielitantem compendioso remnedio fiu¬
cieudam ee cerisemꝰ. Cum eñ ꝑ assertoreᷤ
suꝑ libͥtitre iudicium agitabatur. sim
medio assertore litem agãte assẽtͣtus
ablac luce fu̾it subtctus necc̃itas impo¬
nebat᷑ nͥom inus ascertori litẽ implere
ut emptor si uictus erat ⁊ ꝓlib̾tate fue¬
rat ꝓnuntiatũ r̃t reg̾sum adu̾susuẽ¬

Expanded text:
ex nostra lege, quam de adsertione tollenda posuimus, in quandam difficultatem incidere periclitantem, compendioso remedio fulciendam esse censemus. Cum enim per adsertores super libertate iudicium agitabatur, si in medio adsertore litem agente adsertus ab hac luce fuerit subtractus, necessitas imponebatur nihilo minus adsertori litem implere, ut emptor, si victus erat et pro libertate fuerat pronuntiatum, habeat regressum adversu
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑iqͥ rone postulas pͥuisqͣm de conditõne
constaret tua acc̃andi tͥ tribui põtatem
ct eumqui seruunte ẽẽ contendit. cũ
gͥ sicut allegas statutiugenis fretut es:
uixta ius ordinarium p̃sidem pet̾e qͥ cogͥ¬

Expanded text:
atione postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi tribui potestatem contra eum, qui te servum esse contendit? cum igitur, sicut adlegas, statu generis fretus es , iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cog
Abbreviated transcription (Latin):
cet utrũ de possõne fuitutis in lib̾ta¬
tẽ reclamandũ putet. aniͦ ex possõe
ubtatis insuitutem uocatur at sieũ
de obtẽquiis seruilib lib̾tatẽ constãit
flagitare ante decidi status conuenit
cãmatꝙ ita p̾beri dirẽptoꝵ negõꝵ si
res ẽreg̃it audientiam. ꝘꝘ si ei qui ad
seruitutem u̾ocat᷑ qͣcqͣm direptũ eẽ
memoret᷑ uniu̾saq̃ constit̾it ab lata
ita demũ reddi conuenit ei qui seruᷤ
ẽẽ contendit᷑. si mͦ saluam rem fictu¬
ii meumidiem in quo controu̾sia so¬
me hom̃ĩ subministrent᷑ qnͣtum mo¬
derato udicis arbit̾o fu̾it estimatum
Cunaũt nͨ dum lite de statu motareᷤᷤ
ab aliquo direpte sint ⁊ sententia de re¬
stituenda possõne rerũ lata ille ne sẽ
tentie satisfieret de statucont᷑u̾siam
mouit neccitatem habebit ⁊ fñ satis¬
datõne eas dem res reid̾e̾ ⁊ tunc cãmli¬
balem scdm uiris ordĩem ex̃cere. Decostu¬

Expanded text:
cet, utrum de possessione servitutis in libertatem reclamandum putet, an vero ex possetatis in servitutem vocetur. At si eum de obsequiis servilibus libertatem constiterit flagitare, ante decidi status convenit causam, atque ita praeberi direptorum negotiorum si res exegerit audientiam. Quod si ei qui ad servitutem vocatur, quicquam direptum esse memoretur, universa, quae constiterit ablata, ita demum reddi convenit ei qui servus esse contenditur, si modo salvam rem futuin eum diem, in quo controversia sonia homini subministretur, quantum moderato judicis arbitrio fuerit aestimatum. Cum autem necdum lite de statu mota res ab aliquo direptae sint, et sententia de restituenda possessione rerum lata, ille ne huic sententiae satisfieret, de statu controversiam movit, necessitatem habebit et sine satistione easdem res reddere, et tunc causam liberalem secundum juris ordinem excercere. MANDAT
Abbreviated transcription (Latin):
stupro iuolasse oñam suam ⁊ t᷑ regen¬
pis coniunttionis maculam ex coda¬
gͥitande ingenuitatis collusione at
fłe captiutatis uelam̃to ap̃ compe¬
tentem udicem obteg̾e uoluisse ꝓpo¬
nas nec lib̾tatem ei mr̃em tuam dedrĩ
ses insolam ingenuttate cũ nudeuo¬

Expanded text:
stupro violasse dominam suam et turpis coniunctionis maculam excogitandae ingenuitatis collusione ac falsae captivitatis velamento apud competentem iudicem obtegere voluisse proponas nec libertatem ei matrem tuam dedisse, sed in solam ingenuitatem eum nud
Abbreviated transcription (Latin):
uiris admiserit rõ cãm libalem ap̃ p̃¬
uus nonͣ ẽẽ ꝓnuntiatus tunc tͥ iurede¬
bita restitui ubeat cũ ħ incerto utt̃¬
ne tͥ libo constituto andũo tuo si ser¬
nũ te sententia declarau̾it debeatur
ad cosonem debitorẽ tuũ urgͥi ñ oportea
d̾. ¶ires tuas raptas łamotas et̾ di¬
crs ab his qͦs seruos tuos eẽ contendis
hi ꝙ in lib̾tatem ꝓclamauer̃ cã lib̾lis
pꝰ adusus eos ⁊ tuc dampni daet rerũq
amotaꝵ ins ap̃ p̾sidem ꝓnunitie contes¬

Expanded text:
uris admiserit ratio, causam liberalem apud prrvus non esse pronuntiatus, tunc tibi iure debita restitui iubeat, cum hoc incerto, utrumne tibi libero constituto an domino tuo, si servum te sententia declaraverit, debeatur, ad solutionem debitorem tuum urgueri non oportea. Si res tuas raptas vel amotas esse dicis ab his, quos servos tuos esse contendis , hique in libertatem proclamaverunt, causa liberalis prius adversus eos et tunc damni dati rerumque amotarum lis apud p
Abbreviated transcription (Latin):
ladhuc seruiens uibum se ẽẽ oĩit ut ĩ
libtatẽ ꝯmorans ad setutrutẽ uocat᷑ fut
assertoris dissicultat᷑e mut᷑ꝙ cãu cesłare
esse asserit responde. ⁊ si ex possp̃ne uiber¬
tatis ad senututẽducit᷑ ⁊̃ ꝓcuratorem

Expanded text:
adhuc serviens liberum se esse dixerit vel in libertate commorans ad servitutem vocatus fuerit, adsertoris difficultatem in utroque casu cessare ese adserit respondere et, si ex possessione libertatis ad servitutem ducitur
Abbreviated transcription (Latin):
inpost̾um conqͥescentib eũ sit iustum
ciorum uider ad quem res ex ꝓuocatõe
d̾ncit᷑ cam exammabit t̾uꝰ ⁊ ip̃rus udi¬
cium ad scdam exꝯsitõnem mintine
deducet᷑ occõne legii q̃ suꝑ assertorus

Expanded text:
in posterum conquiescentibus, cum sit iustum tiorum iudex, ad quem res ex provocatione ducitur, eam examinabit, cuius et ipsius iudicium ad secundam exquisitionem minime deducetur occ
Abbreviated transcription (Latin):
accõnis ꝑ secutõnem cõpet̾e s cũ pea
betugni uiris int̾p̾tatõne diui pͥncipe
eiqui stipulatus n sit utilemaccio¬
nem uxtadonatoris uoluntatẽ cõ¬
pet̾e adm̃isint actio q̃ sororitue cum
reb humanis ag̾et competebat tͥ accõ

Expanded text:
actionis persecutionem competere. Sed cum postea benigna iuris interpretatione divi principes ei qui stipulatus non sit utilem actionem iuxta donatoris voluntatem competere admiserint, actio, quae sorori tuae, si in rebus humanis ageret, competebat, tibi acco
Abbreviated transcription (Latin):
captiuoꝵ dederit sũ ꝑcantõnem dare
cautõnis posse declinare ut puta gestis
sicut indonatõnib non subsecutis suꝑ
insinuatõne eiusdem qnͣtitatis eoui¬
auctoritate ꝑmissis ħ requirere. s tm̃¬

Expanded text:
cunias dederit sive per cautionem dare xactionem cautionis posse declinare, utpote gestis sicut in donationibus non subsecutis super insinuatione eiusdem quantitatis: eo vauctoritate permissis hoc requirere, sed tan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ neq tales quos ñ hr̃e mag̾ qm̃ hr̃e ꝓ
dest. sec it̾um eos qui omnem fuoꝵ fa¬
miliam conatoris antecellunt s ⁊ ħic
mediocͥtas expectet smaũt oonatorn¬
u̾it fecit eoꝵ conatõnem existimatio¬
Insius aũt non amplius ñ minus
tebꝰ. soldis qnͣtitas ꝓ singulis reddet᷑
gittimam sũmam donatio fiat nllamõ¬
mimenta relinqͣntur. sĩaũ ampliori
sumine tc̃ ad acta publica decurratur
fiuũ euanescat ¶ ⁊ siquisumu̾sitatis

Expanded text:
 neque tales, quos non habere magis quam habere prodest, nec iterum eos, qui omnem servorum familiam donatoris antecellunt: sed et hic mediocritas spectetur. Sin autem donatorvit fecerit eorum donationem, aestimatioin servis autem non amplius nec minus quindecim solidis quantitas pro singulis reddeturgitimam summam donatio fiat, nulla monumenta requirantur: sin autem amplioris summae, tunc ad acta publica decurratur,fluum evanescat. Sed et si quis universitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cxsua sub̾a qm ex spolus hostium suie
locis deg̾e noscuntur.¶ Camdẽ usalita¬
tem nr̃e legis indulgemus ⁊̃ his qͦꝵ
incendio ł ruina domus corrupte st̃
qͥb dam forte pecunias cuiꝰcũq qnͣti¬
tatis p̾sentib ł cautõnem ꝯficientib
ut ip̃i nͨ repetitõnem timeant.Um ⁊̃¬
eractõnem pecuniaꝵ ꝯfessioni tuc̾tari
facere possinit ucer ñ gesta fu̾int subce¬
cuta nulla eis lecentia danda pecunia ᷤ
adalias cãs nͥ ad i̾cftõnem domoꝵ ero¬
gare. Ꝙ sialiq̃ dubitatio orta fu̾it:
utrum tota qhititas an po eĩ medifi¬

Expanded text:
ostium, sive locis degere noscuntur. Eandem liberalitatem nostrae legis indulgemus etiam his, quorum incendio vel ruina domus corruptae sunt, quibusdam forte pecunias cuiuscumque quantitatis praebentibus vel cautionem conficientibus, ut et ipsi nec repetitionem timeant, actionem pecuniarum confessioni insertarum facere possint, licet non gesta fuerint subsecuta: nulla eis licentia danda pecunias ad alias causas nisi ad refectionem domorum erogare. quod si aliqua dubitatio orta fuerit, utrum tota quantitas an pars ei
Abbreviated transcription (Latin):
ħminime donator exp̾sierit siquidẽ
stipulatio conatõnis inserta sit ex eiꝰ auc¬
coritate traditõnem compelli fier¶sĩ¬
si ⁊ ħ pͥt̾missum sit ⁊ usimmfructũ mi¬
nime detinũit nominus ex lege nr̃a
necc̃itatem eumponi ⁊̃ tͣrad̾e̾ hoc ꝙ do¬
nare existimauit ut non ex ħ mutił
sit conatio qd̃ rec ñ tradite sunt. nͨ con¬

Expanded text:
minime donator expresserit, si quidem stipulatio donationi inserta sit, ex eius auctoritate traditionem compelli fierihoc praetermissum sit et usum fructum minime detinuerit, nihilo minus ex lege nostra necessitatem ei imponi etiam tradere hoc quod donare existimavit, ut non ex hoc inutilis sit donatio, quod res non traditae sunt, nec con
Abbreviated transcription (Latin):
corfecta seu celebrata fuit̃ si conce¬
di qmͣqͣm ł apd̃ defenidres seu magis¬
tratus abiaꝵ critatum ł malitsqui¬
b lib locis p̾ter memoratũ iniudint̃
insimiare scientib tñ his qui ad huiꝰ¬
mõi insinuatõnem ꝑuen̾int qͣm hisqͥ
eam suscepute nec non tabellionib qͥ¬
cumq testimounim̃ suũ ñ incompe¬
nitulo cessiones accc̃mu accipienteᷤᷤ
ñ alit̾ eas sius tnͣsinitt̾e heredib pote¬
rant nͥ litem ex his contestatiẽẽnt ⁊ eꝰ
ꝯtestatõnis diumo rescripto m̃uissẽt
slam ficut uenditõnis titulo cessasac¬
tiones ⁊ añt litis contestatõrem ad be¬
redes tnͣsmitti ꝑ matitux filimo ⁊ do¬
natas ad eos thfferri uolimmus ucet
nulla contestatio ł fc̃a ł petita sit. Q
⁊ inꝓcuratore ꝯstituendo ad mouendaᷤ
easdem cessas accõnes simiłr obseruã¬
dũerit ut ininimequis impediatur
ꝓcuratorem cessarũ sibi ꝑdonatõnem
actonũ dire licet ullautis contestacõ

Expanded text:
ia urbe confecta seu celebrata fuerint: nec concedi quemquam vel apud defensores seu magistratus aliarum civitatum vel in aliis quibuslibet locis praeter memoratum iudicium insinuare: scientibus tam his qui ad huiuscemodi insinuationem pervenerint quam his qui eam susceperint nec non tabellionibus, quicumque testimonium suum non in competitulo cessiones actionum accipientes non aliter eas suis transmittere heredibus poterant, nisi litem ex his contestati essent vel ius contestationis divino rescripto meruissent. nam sicut venditionis titulo cessas actiones etiam ante litis contestationem ad heredes transmitti permittitur, simili modo et donatas ad eos transferri volumus, licet nulla contestatio vel facta vel petita sit. Quod et in procuratore constituendo ad movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut minime quis impediatur procuratorem cessarum sibi per donationem actionum dare, licet nulla litis contestatio
Abbreviated transcription (Latin):
te sũme q̃ non excedit legittie donaci¬
onis modum. rariabatur utrũ eã ex
ꝑticulari donatõne multas fecisse dõa¬
ciones estimand ũ ẽ ⁊ eas actis ñ indigere
anextociꝰ stipułonis fundam̃to ⁊ fonteciꝰ
ex q̃ annue donatõnes fiuxerunt ⁊ uña
ẽẽ eamdonatõnem putandam ⁊ ꝓtuldo

Expanded text:
tae summae, quae non excedit legitimum donationis modum, variabatur, utrum eum ex particulari donatione multas fecisse donationes existimandum est et eas actis non indigere, an ex totius stipulationis fundamento et fonte eius, ex quo annuae donationes profluxerunt, et unam esse eam donationem puta
Abbreviated transcription (Latin):
qĩppetua donatõne ex continuatõne etꝰ
magnã ⁊ opulentiorem eam efficiente
⁊ una intelligat᷑ ⁊ qr̃ densiorib donaci¬
onib cumulata ⁊ excede limum mod̃
⁊ om̃i mõ acta repoiee ⁊ ast̾ munune ꝯ¬

Expanded text:
petuata donatione et continuatione eius magnam et opulentiorem eam efficiente, et una intellegatur et quasi densioribus donationibus cumulata excedere legitimum modum et omnimodo acta reposcere et aliter minime
Abbreviated transcription (Latin):
bata ẽ suꝑfluum tm̃ uatuari. Ne aũ
.ꝯmunione inducta donatori ⁊ eiq lib̾¬
alitatẽ suscep̃ ortat᷑ aliqͣ contẽntio elec¬
cionemdamus et qui am̃pliorẽ sum¬
mam mrẽ donatã hũit reliqm extim¬
ationis qnͣtitatem offerre eiqͥmĩno¬
rem cãmhũit ⁊ totũ possidere. ¶ Sin

Expanded text:
bata est, superfluum tantum vacuari. Ne autem communione inducta donatori et qui liberalitatem suscepit aliqua oriatur contentio, electionem damus ei, qui ampliorem summam in re donata habuerit, reliquae aestimationis quantitatem offerre ei, qui minorem causam habuit, et totum possidere. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alt̃oex lege põitis. ubiaũ homo suipr¬
ris constitutus ꝑ arrogatõnem eraugꝰ¬
ta lib̾alitate tete dedit madoptõnem
tunc omna iura pr̃s adoptiut ht̃ in
arregatori ⁊ farlic eius aggregetur
⁊onfaque ad filium ad rogatum ue¬
t̾es regum . atores induxunt intacta
etes ccuitus macoptõnib q̃ rer
tres emancipatões ⁊ duas in anumissi¬
ones infiltos aut ꝑunara etnancipci¬
patõnem inces̾s ubi̾s fieri solebant cor¬
rigentes su collentes scr̃mus lic̃e ꝑen¬
tib qui lidos in sua põtade constititoᷤ¬
obeuatõne emancipatõnum ⁊ manu¬
missionitm ħ ip̃m actis int̾ueru tiiti¬
b ap competutẽ iudicem mam̾ festa¬

Expanded text:
ge positis. Vbi autem homo sui iuris constitutus per adrogationem ex Augusta liberalitate sese dederit in adoptionem, tunc omnia iura patris adoptivi habeat intaadrogatori et familiae eius adgregetur, et omnia, quae ad filium adrogatum veteres legum latores induxerunt, intacta eres circuitus in adoptionibus, quae per tres emancipationes et duas manumissiones in filio aut per unam emancipationem in ceteris liberis fieri solebant, corrigentes sive tollentes censemus licere parenti, qui liberos in potestate sua constitutoonum et manumissionum hoc ipsum actis intervenientibus apud competentem iudicem manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
solidoꝵ sũmam ⁊ sñ monum̃tis eẽ
ualdas censemꝰ his insuꝑañ nupcia ᷤ
donatõnib q̃ madultas uiris sui mĩoriᷤᷤ
ꝯstitutas cuiustũq sũme ꝓcedunt
scd̃m uct̾um legum scita ⁊ nͣactis int̃¬
uenientio corroborate sunt suamre¬
tinentib fumitatẽ / Smaũt ñ inalro

Expanded text:
ne monumentis esse validas censemus. His insuper ante nuptias donationibus, quae in adultas minores sui iuris constitutas cuiuscumque summae procedunt, secundum veterum legum scita, et nisi actis intervenientibus corroboratae sunt, suam retinentibus firmitatem. Sin autem non in auro
Abbreviated transcription (Latin):
aut qd̾cumꝙ aliudmat̾ie tp̃e dabit
łab ip̃o ł ab eo qm sors ministrau̾it ꝑ
scribatur act̃is ⁊ adnectendis q̃ ap̃d
indicem ⁊ magr̃atus ꝯfictenda sũt.
nͥ ⁊ hec leg̾es expostulant.

Expanded text:
aut quodcumque aliud materiae tempus dabit, vel ab ipso vel ab eo, quem sors ministraverit, scribatur: actis etiam adnectendis, quae apud iudicem vel magistratus conficienda sunt, ubi hoc leges expostulant.