comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec moyses dixit tũ lex dei adhut nulla
scripta eẽt nͥ qr lex dei sempit̾na ẽ qͣm cõ¬
sulunt om̃ts pie mentes ut qd̃ in ea ĩue¬
uerint uł faciant uł iubeant uł uecent
scd̃m ex illa momutabili u̾itate p̃ceꝑit.
b tante multitudinis que illũ in uidi¬

Expanded text:
ista Moyses dixerit, cum lex Dei adhuc nulla conscripta esset: nisi quia lex Dei sempiterna est, quam consulunt omnes piae mentes, ut quod in ea invenerint, vel faciant, vel jubeant, vel vetent, secundum quod illa incommutabili veritate praeceperit. ibus tantae multitudinis, quae illum in hoc judi
Abbreviated transcription (Latin):
tuit septimã requiem sg̃cat ad qͣm pt᷑ hãc
uitam qui deo ꝑ seueranter adherit sñ di¬
latione iransfertur.
roboranus enoch deditatis. matussasemor¬
tis emissio. lamech humiliatꝰ. noe reqͥes.
ꝓcedens gͦ hõ ex t̾ra. resurgens a petcis erti
homo inuocans dm̃ ⁊ deflens pecc̃a pris
tis deo subrectus requiem possidet sempi¬
terna qͣm sgc̃at noe qui requies int̾pr. ⁊ de
timo loco numeratut q ꝑ impletionem
mandatoꝵ possidetur regͥnum celoꝵ.¬

Expanded text:
cuit, septimam requiem significat, ad quam post hanc vitam, qui Deo perseveranter adhaeret, sine dilatione transfertur. roboratus; Enoch, dedicatio; Mathusalam, mortis emissio; Lamech, humiliatus; Noe, requies. Procedens ergo homo de terra, resurgens a peccatis, erit homo invocans Deum et deflens peccata pristis Deo subjectus, requiem possidet sempiternam, quam significat Noe qui requies interpretatur, et decimo loco numeratur, quia per impletionem mandatorum possidetur regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
ebia mius ad moysen. loquere filiis isrł ppłs dne. cẽt¬
iuuis est. semel ascenda in medio
tui ⁊ delebo te. iam nũc depone
ornatũ tuum ut sciam qͥd fatiã
t. Deposuerũt gͥ filii isrł ornatum
suum a monte oreb. Moyses q tol¬
lens tabernatulũ tetendit extͣ castra
ꝓcul. uocauitq nom̃ eius taberna¬
culũ federis. ⁊ omis ppłs qui hẽbat

Expanded text:
e Dominus ad Mosen loquere filiis Israhel populus durae cervicis es semel ascendam in medio tui et delebo te iam nunc depone ornatum tuum ut sciam quid faciam tibi deposuerunt ergo filii Israhel ornatum suum a monte Horeb Moses quoque tollens tabernaculum tetendit extra castra procul vocavitque nomen eius tabernaculum foederis et omnis populus qui habebat
Abbreviated transcription (Latin):
nificat insi forte ĩo sẽ
ñ eẽ cum eis qui dure
cẽ aute dm̃i cum dure¬
ceruitis hoĩb nthil ẽ
altud qͣm uinditando

Expanded text:
nificat, nisi forte ideo se non esse cum eis qui dura Esse autem Deum cum durcervicis hominibus, nihil est aliud, quam vindicando
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃m precipiebat deus impletũ est S ins¬
sit illũ ⁊ filios ablu ⁊ sic ordinan sũt in
sacerdotio. ita nouit ille tui parcat usq ad
ꝯmutationẽ in meliꝰ ⁊ tͥ parcat ad tp̃c qͣm¬
Dens irarus uidetur ditere tu ⁊ ppłs tuus
que eduxisti. Alioqͥn dixisset tu. ⁊ ppłs m̃s
tuti sũt. Moyses hic hõ qui eduxit nos de

Expanded text:
deus praecipiebat, inpletum est. sed iussit et ipsum et filios ablui; et sic ordinati sunt in sacerdotio. ita nouit ille, cui parcat usque ad commutationem in melius et cui parcat ad tempus, quaDeus iratus dicere videtur, tu et populus tuus, quem eduxisti; alioquin dixisset, tu et populus cuti sunt, Moyses enim hic homo qui eduxit nos de
Abbreviated transcription (Latin):
tum secunt᷑. s in ip̃is
ficiuĩt iam desuis papi¬
lionib qͣi exeũt ⁊ in
hostiis stant qr hĩtacu¬
la tarnis relinquere ⁊
ad illa et̾ne uite gaudi¬
.X

Expanded text:
tum sequuntur, sed in ipsis ficiunt, jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere, et ad illa aeternae vitae gaudi.
Abbreviated transcription (Latin):
Crescite ⁊ mł hõ in terrorẽ cet̾is aĩa¬
lib p̃poratur in solatiũ transacte m̃di
⁊ ne pauti hoĩes aplutib bestiis oppͥma¬
nir ⁊ sciant se irrõnabilib s ñ rõnabilib

Expanded text:
camini. » Homo in terrorem caeteris animalibus praeponitur, in solatium transactae vindictae, et ne pauci homines a pluribus bestiis opprimantur, et sciant se irrationabilibus, sed non rationabilib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angłm lata ad grãm re¬
deat ⁊ se subitiat.
sunt duo testam̃ta agar
uetus qd̾ in synagoga it¬
daicũ ppłin seruttuti uui¬
triebat obnoxtũ. saca no

Expanded text:
 angelum lata in gratiam redeat et se subjiciat. sunt duo Testamenta: Agar, Vetus, quod in Synagoga Judaicum populum servituti nutriebat obnoxium; Sara, No
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua emulis ⁊ om̃ib
bonis cc̃tius maxime cũ¬
uidia stimulante ꝑse¬
quitur. ⁊ longe latesz
disꝑsus nagando ⁊ ne¬
gociando omnib ẽ ho
rusticus scd̾m auos. In
hebreo hetur phara qd̾¬

Expanded text:
tate sua aemulus, et omnibus bonis contrarius, et maxime cuvidia stimulante persequitur, et longe lateque dispersus, vagando et negotiando omnibus est rusticus, secundum alios. In Hebraeo habetur phara q
Abbreviated transcription (Latin):
fatiem meã ⁊ uiuet. Illã
.Ni. manifestationẽ sapĩe
dei nemo potest uid̾e et
iunere.Ipsa est sp̃es ad
qͣm suspitat qui dm̃ cdi¬
uigit toto corde tota aĩa
tota m̃te. ad qͣm ꝯtẽplan¬

Expanded text:
faciem meam et vivet . » Illam enim manifestationem sapientiae Dei nemo potest videre et vivere. Ipsa est species ad quam suspirat qui Deum diligit toto corde, tota anima, tota mente: ad quam contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ uxoris ⁊ genus sn¬
um multiplicandum
it in comi libidinosa
pia taritas. Uxor qͦ ħ
uoluit ⁊ coegit q̃ filio

Expanded text:
unius uxoris: et genus suum multiplicandum it in coitu libidinosa pia charitas: uxor quoque hoc voluit et coegit, quae filios
Abbreviated transcription (Latin):
et ad scruitum ieuocate restots .s. mundi
⁊ spũales neqͥttas quib añ setuisti. s tu
destentis in acͣm ⁊ euadis intolumis. ⁊
nouus ascendis pecc̃oꝵ sordib ablittus
paratus ad cantandũ nouũ cantitũ egrp¬
cute et tu obluttantes undas uirga mõ¬
nter tͥ disputando ꝑ aduetsatios pande⁊
cedent uude uictori. Mirantibq ⁊ stupo¬
re defrris qui añ ẽcdicebant legritis dis

Expanded text:
 mundi, et spirituales nequitias, quibus ante servisti. Sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis et novus ascendis peccatorum sordibus ablutus, paratus ad cantandum novum canticum. Aegypentium fluctus, percute et tu obluctantes undas virgaiter tibi disputando per adversarios pande, et cedent undae victori, mirantibusque et stupore defixis qui ante contradicebant, legitimis dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc nõie suspicantut meptias tũ ⁊ utre¬
braicam debet hr̃e tõnem. Hebreũ. R est Nͥe
mo .ni. altera lingna quelib uocans ethi¬
pͥmuni uocata est ꝑ syn. res. ioth Sublata
gͦ ioth addita ẽ e. littera q̃ ꝑ. a. legit᷑ ⁊ uoca¬
ceps om̃ium s. gentiũ princeps futura. Qͥ¬

Expanded text:
 hoc nomine suspicantur ineptias, cum et utcubraicam debet habere rationem. Hebraeum est enim. Nemo enim altera lingua quemlibet vocans, etyprimum vocata est   per scin, res, iod. Sublata ergo iod addita est he littera, quae pro a legitur, et vocanceps, omnium scilicet gentium princeps futura. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bi edificata domo ⁊ fixis tentoriis appella¬
ubrieo scapiims uit nomen loci illius socoth .i. tabernacła.
Tnsiuitq in salem urbem sichi

Expanded text:
bi aedificata domo et fixis tentoriis, appellavitque nomen loci illius, Socoth, id est, tabernacula. Transivitque in Salem urbem Sichi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pr̃iatche et om̃es maiores natu.¬
ron ñ moyses legitur fltim̃ uirga ꝑtiissis¬
se. Moyses .ii. eadem uirga mare diifit
ñ flumen. Quid gͦ sibi uult accipe uͥgã
in qua ꝑcussisti flum̃ an forte mare ap
cet alron ⁊ in hoc aut¬
toritas in illo minist̾i¬

Expanded text:
riarchae et omnes majores natunon Moyses, legitur flumen virga percussisse. Moyses enim eadem virga mare divisit, non flumen. Quid ergo sibi vult: Accipe virgam in qua percussisti flumen? An forte mare appret Aaron, et in hoc auctoritas, in illo minist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuersatio tua ñ sit in tetris s in celis. ele¬
ua ⁊ tu manus incelũ ad dm̃ imple ma¬
datũ apłi. Sñ int̾missione orare. ⁊ tũc fi¬
et qd̃ scriptũ est. qr situt ablingit uirus
in tampis herb̃a uirentẽ. ita ablinget
cttur qr ppłs dei ñ tam manu ⁊ atmnis qͣm
uote. ⁊ lingua pugnabat. ⁊ or̃one mimi¬
cos ꝓstetnebat eleua gͦactus insta or̃o¬

Expanded text:
versatio tua non sit in terris, sed in coelis. Eleva et tu manus in coelum ad Deum, imple mandatum Apostoli: Sine intermissione orate ; et tunc fiet quod scriptum est, quia sicut ablingit vitulus in campis herbam virentem, ita ablingetcitur quia populus Dei non tam manum et armis quam voce et lingua pugnabat, et oratione inimicos prosternebat. Eleva ergo actus, insta or
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ regio trti ⁊ sẏdoni
qͣm illos tñsisse ñ legi¬
tur qͣmuis scriptura
fortasse potuerit tet
iam ẽẽ ceperant pt᷑ he

Expanded text:
r regio Tyri et Sidonis, qua illos transisse non legitur. quamquam scriptura fortasse potuerit terriam esse coeperant post here
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est teneamꝰ. Qui aũ hodie ppłis p̃sũt
ñ dito si iam eis aliqua a deo reuelata sũt
s si in sc̃ia legis aliquid meriri hñt ꝯsiliũ
declignantur inferioris ⁊ sacerdotis ne dũ
laiti nedũ gentilis S moyses qui erat mã¬
suetus suꝑ om̃es hoĩes accepit ꝯsiliũ in
uis ⁊ signaret ymaginẽ futuri sactam̃ti.
sciebat qñq futurum ut gentiles bonũ
cõsiliũ ꝓfercent aꝑut moysen bonũ ⁊ spi
.N. potest faccrelex sunt uidei dicũt. qr in¬
firmatur iex in carue .i. in lict᷑a ⁊ nichil po¬
cdluxit lex. scd̃m hoc añ consiliũ qd̃ nos af¬
ferimꝰ ad legem possunt omĩa spũalit̾ fier
⁊ sacrificia offerri que mͦ carnalit̾ ñ possũt

Expanded text:
num est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata sunt: sed si in scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferioris, etiam sacerdotis, nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium inis, et signaret imaginem futuri sacramenti. Sciebat quandoque futurum ut gentiles bonum consilium proferrent, apud Moysen bonum et spienim potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne, id duxit lex . Secundum hoc autem consilium quod nos afferimus ad legem, possunt omnia spiritualiter fieri, et sacrificia offerri, quae modo carnaliter non possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃putiũ ⁊ omĩa mẽbra carns. De crtutisi
quid turpe uł malum uł ociosum loqua¬
mur. Circunitidit carnẽ p̃ptici qui sola
causa posteritatis cectis ⁊ legittimis tem¬
ꝑib ꝯiugio utit᷑. Qui aliter agit ñ circum
ta ñ solum se ab illicitis tempat s ⁊̃ a cõ¬
cessis ⁊ tamq̃m uitgo sponsa xp̃i pudiciᷤ
ciuiũ sitꝑnoꝵ. chatur s fidei puritatem
tutrant. Uisus ne illicita ⁊euꝑiseat Gustꝰ
ut ad głam dei mrandrcet ⁊ bibat. Odorat̃
officiis deo seriuant circumcisa st̃. Si ult
p̃scriptã legem luxtitiant inciresĩtisa.

Expanded text:
putium et omnia membra carnis. De circumcisioquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumcidit carnem praeputii, qui sola causa posteritatis, certis et legitimis temporibus, conjugio utitur: qui aliter agit, non circumcta, non solum se ab illicitis temperat, sed etiam a concessis, et tanquam virgo sponsa Christi pudicis nibus, moechatur, sed fidei puritatem currant: visus, ne illicita concupiscat; gustus, ut ad gloriam Dei manducet et bibat; odoratusofficiis Deo serviant, circumcisa sunt. Si ultra praescriptam legem luxurient, incircumcisa.
Abbreviated transcription (Latin):
in inferiorib semel ca¬
merata erat aithia. In
scd̃a suꝑ inferiorẽhita¬
tione uicamerata. In tͥ¬
tia uõ suꝑ scd̾am trica¬
merata.

Expanded text:
in inferioribus semel camerata erat arca, in secunda super inferiorem habitationem bicamerata. In tertia vero super secundam tricamerata.
Abbreviated transcription (Latin):
Atl. Congrue archa i
simo uelut recto qͥdam
tens nec ipulsii uen¬
toꝵ nec impeni aluctu¬
um nte inquietudine
aĩalium que int̾ crant
mclinari poss
ant mergi.

Expanded text:
tus. Congrue arca in summo, velut tecto quodam tens, nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium quae intus erant inclinari posset aut m
Abbreviated transcription (Latin):
isti filii sobal aluan ⁊ maneech
⁊ hebal sephi ⁊ onam. ⁊ hii fi¬
liz sebeon. achaya ⁊ ana. Iste est

Expanded text:
isti filii Sobal: Alvan et Manahath et Hebal, et Sepho et Onam. Et hi filii Sebeon: Aja et Ana. Iste est
Abbreviated transcription (Latin):
phath filii esan que peꝑit ei amalech. hii st̾ filii ada uxoris esau
filii aũ rahuel naath ⁊ zara semma ⁊ meza. hii filii bascinath ux¬
oris esau Isti q erant filii oolibama filic ane filii sebeon uxoris esau
quos gemut ei hieus ⁊ hielon. ⁊ thore. et hii cduces filioꝵ esau filii
eli phath pͥmogeni esau. dux theman. dux omar. cux sephua dux
ceneth dux chore dux gathan. dux amaiechhii sũt fibii eliphath in
terra edom ⁊ hii filii ada.hii quoq filii rahuel filii esan. dux naath
dux ⁊ara. dux senna. dux meza. hii atĩ duces rahuel in terra edom.
isti filiz basemath uxoris esan. hii aũ filii colibama uxoris esau dux
hicus. dux hielon. dux chore. hii duces oolibama filie ane uxoris e¬
san. Isti sũt filii esar ⁊ hii tluces eoꝵ. ip̃e est edom. Fan scyr horre i liberi¬

Expanded text:
phaz filii Esau quae peperit ei Amalech hii sunt filii Adae uxoris Esau filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit ei Hieus et Hielom et Core hii duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti EsaCenez, dux Core, dux Gatham, dux Amalech. Hi duces Eliphaz in terra Edom, et hi filii Adae. Hi quoque filii Rahuel filii Esau, dux Nahath, dux Zara, dux Semma, dux Miza. Hi autem duces Rahuel in Terra Edom: isti filii Basemath uxoris Esau. Hi autem filii Oolibama uxoris Esau: dux Jeus, dux Jalam, dux Core. Hi duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau. Isti filii Esau, et hi duces eorum: ipse est Edom. Isti sunt fili
Abbreviated transcription (Latin):
pretib ⁊ laudib diiunis
nõ debemus irti in adulatio¬
nib humanis. Soli ii. deo
ita seruiendum est unde su¬
pra prohibetur ne caro hõĩs¬

Expanded text:
precibus et laudibus divinis non debemus uti in adulationibus humanis. Soli enim Deo ita serviendum est, unde supra prohibetur, ne caro homi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ab. Et requieunt ds ⁊cͥ. Non laborauit
dcus in oꝑando qui solo uerbo fecit di¬
a qua cura ꝑfectis teb quieuisse dr̃. s
sse ut illut .s. desiderio feramur quo re¬
quiescamus .i. nichil amplius requi¬
ramus sicut .ii. facere dr qͥd ipso mnno¬
bis oꝑante facimus et cognostere cũ
cognoscimus sic requiescere tũ eiꝰ mu

Expanded text:
 Et requievit Deus, » etc. Non laboravit us in operando qui solo verbo fecit, diA qua cura, perfectis rebus, quievisse dicitur. sse; ut illuc scilicet desiderio feramur, quo requiescamus, id est nihil amplius requiramus. Sicut enim facere dicitur, quod ipso in nobis operante facimus, et cognoscere cum cognoscimus, sic requiescere, cum ejus mu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est nom̃ hebteũ qr uix aput alios in¬
uenitur hoc lignum.
gule tabule denos tubiros hẽbant ĩ
longitudine. in latmidine cubitũ at semis¬
sem. longitudo uͦ altitudo est que x cubitoᷤ¬

Expanded text:
tum est nomen Hebraeum, quia vix apud alios invenitur hoc lignum. .-- Singulae denos cubitos habent in longitudine, in latitudine cubitum ac semissem. Longitudo tabularum altitudo est quae decem cubito
Abbreviated transcription (Latin):
puli tumentis ⁊ sediciosi cũcis qui cutis se¬
sennaat regẽ adame .i. tettenoꝵ cũ cos qui tͥ¬
tena tm̃ sapuint in luxutia ꝑmanere hor¬
rex seboym .i. tinguli metoris cum ꝑ iracun¬
diam ⁊ inuidiam incautos decipiũt .uii.
Stltũ int̾ficit rratundia ⁊ ꝑuulũ oeci¬

Expanded text:
puli tumentis et seditiosi, cum eos qui curis sSennaab regem Adamae, id est terrenae, cum eos qui terrena tantum sapiunt in luxuria permanere horrex Seboim, id est cinguli maeroris, cum per iracundiam et invidiam incautos decipiunt; ltum interficit iracundia, parvulum o
Abbreviated transcription (Latin):
gestoꝵ suoꝵ tenebras uidet. ⁊ erroꝵ
caligniẽ ⁊ tũt merebit᷑ ut extingnã¬
tur in ea p̾mogenita egipti. Omĩs .N.
anima cum ad supplem̃tum etati ᷤ ue¬
uerit. ⁊ uelut naturalis lex ceperit
ex contupiscentie fomttẽ ius¬

Expanded text:
nebras videt et errorum caliginem, et tunc merebitur ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti. Omnis enim anima cum ad supplementum aetatis venerit, et velut naturalis lex coeperitex concupiscentiae vel i
Abbreviated transcription (Latin):
s si seorsum hĩta¬
bant tudei in terta
gessen ubi nec plage
proxima. acirũ ar¬
gentũ. uestem. preser¬
tim. qr ubi pͥmtĩ hoc
mandat᷑ ꝑ moysen.
sic positum ẽ. ⁊ młr¬

Expanded text:
o, si seorsum habitabant Hebraei in terra Gessem, ubi nec plagaeproxima aurum, argentum et uestem, praesertim quia ubi primum hoc mandatur per Moysen, sic positum est: et mul
Abbreviated transcription (Latin):
illa diuina bñfitia ꝑuenire. ut eos dili¬
fuisse ab inuiriis et contritionib quas
ppłs dei ꝑtulit. ut nec isto dampno ferirer¬
OR̾ Aloꝵ. Anima dũ in hec mũdo
tit .i. fluidam et lubritam iuẽtitis
uita ⁊uerrit. ad sangiise ueteris uł¬
ꝓuidentam. ranaꝵ querele similem
purgat ⁊̃ malignas tegitationes eiꝰ ⁊
scinphaꝵ mordatitati silẽs. cafudita¬
tis aculeos discunt. libidinũ qͦ mor¬
sus tinomie spiculis similes depellii
stultictamq. ⁊ inteslectũ pecudibuts
simuem ꝑ qͣm hõ cũ in honore esset
ñ intellexit s cõꝑatus ẽ um̃tis in¬
sipientib ⁊c̾. Argnit ulcera pec̃oꝵ.
trũ ardens .e. in .ni. Nec ñ locustaꝵ ab
ea subducit exempla. quib depascã
cere. ubi u̾o sufficient̾ fu̾it castigata
ꝓ morib cum atictorẽ uerberũ sense

Expanded text:
rum etiam illa diuina beneficia peruenire, ut hifuisse ab iniuriis et contritionibus, quas dei populus pertulit, ut nec isto damno ferireoraliter. Anima, dum in hoc mundo tit, id est fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris providentiam, ranarum querelae similem. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyiae spiculis similes depellit: stultitiamque et intellectum pecudibus similem per quam homo, cum in honore esset, non intellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus, etc. Arguit ulcera peccatortrum ardens erat in nobis ? Nec non locustarum ab ea subducit exempla, quibus depascancere. Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus, cum auctorem verberum sens
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit de ancilla filiũ suscipere. aut cur cũ
mt̃e nũc iubet expelli. Qd̾ ñ facit ⁊ elo accensa
sp̃italem ⁊ lib̾m qua libertate xp̃c nos libe¬
rauit. sigcabanit ergo hoc misterio pͥorem
ppłm in seruiturem
generatũ ñ manete. ¶NG. Dite hoc aca ꝓ.¬

Expanded text:
voluit de ancilla filium suscipere, aut cur cum matre eum nunc jubet expelli? Quod non facit zelo accensa,spiritualem et liberum, qua libertate Christus nos liberavit. Significabatur ergo hoc mysterio, priorem populum in servitute generatum non mane
Abbreviated transcription (Latin):
multiformis est Signaculũ est .ni. se¬
cundũ apłm iusticie fidei abhe ⁊ se¬
mini eius ⁊ iudiciũ castigandi cos qͥ
nos in p̃senti ꝑ bap̃m ab om̃i pec̃co
insidaret ⁊ in futuro post resuronem
ab om̃i mortis cortuptõe liberatet Oc

Expanded text:
Signaculum enim est secundum Apostolum justitiae fidei, Abrahae et semini ejus, et judicium castigandi eos qui nos in praesenti per baptismum ab omni peccato mundaret, et in futuro post resurrectionem ab omni mort
Abbreviated transcription (Latin):
dcm est iatrones insultasse dño tum
unrũ hoc fetisse scripitira testet᷑. s ño
solus fuerat latro qumn ⁊̃ tumt ista lo¬
turio fit ꝑ ꝓpria noĩa qualit̾ eam in¬
quidã clpxetũt cum fu̾it una phedra ⁊ una
medea & phedras ⁊ medeas appeslauerunt
certo mͦ certis q regulis iste locutẽes intet¬
ponunt᷑¬

Expanded text:
dictum est latrones insultasse Domino , cum hoc unum fecisse Scriptura testetur , sed non solus fuerat latro. Quin etiam cum ista locutio fit per nomina propria, qualiter eam inquidam dixerunt, cum fuerit una Phaedra et una Medea; sed Phaedras et Medeas appellauerunt certo modo certisque regulis istae locutiponunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ergo possit het aqua bibi ostendit d̃s
lignũ qd mittit᷑ in eam ut qui bibetit ñ moriat᷑ ñ sentiat ama¬
rituclinẽ. siqius g̃ sine ligno utte ⁊ sine mist̾io crutis sine fide
xp̃i. sine intelligentia sp̃uali biberit a maritudine moriet᷑ uñ.
litta occidit .i. aqua amara si bibat ñ mutata ⁊ ĩ dulcedinẽ u̾sa

Expanded text:
Ut ergo possit haec aqua bibi, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occidit, id est, aqua Mara, si bibatur non mutata et in dulcedinem versa
Abbreviated transcription (Latin):
ei lignũ quo dultis fc̃a est aqua. ⁊ ibi po¬
suit deus illi iusticias ⁊ iudiciũ. ubi .s.
mor ⁊ aptior. preterea qd̾ dixit ostendit
illi lignum ds̃ ⁊ misit sud̃ in aqͣm ⁊ fc̃a
est dulcis qͣi ñ poss sine ligno aquĩa fac̾e̾¬

Expanded text:
ei lignum, quo dulcis facta est aqua, et ibi posuit Deus illi justitias et judicium; ubi scilicet or et aptior. Praeterea quod dicit, ostendit illi lignum Deus, et misit illud in aquam, et facta est dulcis, quasi non posset sine ligno aquam face
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a mata. Quid .ii. tam amarũ qͣm ut
puct octauo die tirtumcisionis nulnꝰ at¬
cipiat et rigorẽ ferri teneta patiat᷑ infan
⁊ in mati s qui in sp̃n et aqua nõ possit
bibere ⁊ gustare nec hostiaꝵ ferre amari¬
tudinẽ nec sabbi obseruantram.S si de¬
us ostendat ligirũ qd mutat᷑ in hanc a
tabilis. Sap̃ia lignũ iite est om̃ib am¬
plectemtib eam si gͦ lignũ sapĩe xp̃i
nem intssigentie sp̃ualis ut ppłs bibete
possit. qui ydola reliquit ⁊ ad dm̃ ꝯfugit.

Expanded text:
it ! Quid enim tam amarum, quam ut puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantet in nube, sed qui in spiritu et aqua bapbibere et gustare, nec hostiarum ferre amaritudinem, nec sabbati observantiam. Sed si Deus ostendat lignum quod mittatur in hanc aII: Sapientia lignum vitae est in omnibus amplectentibus eam. Si ergo lignum sapientiae Christi nem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola reliquit et ad Deum confugit.
Abbreviated transcription (Latin):
in sũmo hñs fistulã ꝑ qͣm uocẽ redlit sono¬
tã. chorus scd̃m eiundẽ pellis simplex cũ
duab ticutis. ꝑ alt̾am inspirat᷑. ꝑ alt̾am
sonũ rectlit ꝑ urtũq gͦ angusta intelligẽ¬
tia ueccris legis sigcatut. Qm̃ .Ni. breue sit
et minimũ ostenditut qr manu mulietiᷤ¬

Expanded text:
ipulam vel fistulam; per quam vocem reddit sonoram. Chorus, secundum eumdem, pellis simplex cum duabus cicutis; per alteram inspiratur, per alteram sonum reddit: per utrumque ergo angusta intelligentia veteris legis designatur. Quam enim breve sit et minimum inde ostenditur, quia manu mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. lapides p̃ciosos. tri
stipulã. Isti gͦ ternistͣ
toros st̃ angeli neqͣm
qui in hus iis obser¬
uãt ut aliquẽ agant
⁊ ignitis fluctib tra¬
det in dic iudicii ⁊ pe¬
naꝵ pela

Expanded text:
rum, lapides pretiosos, tripin petrosis. Econtrario terra atores sunt angeli nequam, qui in his viis observant, ut quemlibet agant  ignitis fluctibus tradet in die judicii, et poenarum pela
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tustodes scpultri cdicentes. Pere hit filtus dei erat Agnit᷑ est in hat
ne gła etus tusa est. Cñ uenissent alie mulieres prima salbati ualde
mane intienetũt angłos cum ngenti clatitate sedentes ad scpulcrũ
⁊ ditentes ñ esthit .s surrexit a mortius. uenite ⁊ iudeceideum. ⁊ c̾.
Uisa est gͦ maiestas cius mane. qr ⁊ ꝑ angłos resutrectio nũctata ẽ.

Expanded text:
 custodes sepulcri dicentes: Vere hic Filius Dei erat. Agnitus est in hane gloria ejus visa est. Cum venissent aliae mulieres prima sabbati valde mane, invenerunt angelos cum ingenti claritate sedentes ad sepulcrum, et dicentes: Non est hic, sed surrexit a mortuis. Venite et videte locum, etc. Visa est ergo m
Abbreviated transcription (Latin):
fusione ut sol diem lu¬
na nocte illuminet. hoc
.N. fc̃is syderib ad aug¬
mentũ p̾marie lucis
accessit ut ⁊̃ nox ꝓdiret
iuminosa lune ide stel

Expanded text:
sione, ut sol diem, luna noctem illuminet. Hoc enim factis sideribus ad augmentum primariae lucis accessit, ut etiam nox prodiret luminosa, lunae vel stel
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sollempitatẽ qͦ in exitu an¬
tum fructib ad finem iute. ⁊
introitũ regra celestis. ꝑuenire
ꝯtendimus. in tabernaculis. Ui
agnostuitus. net reqnient hie. s
infutumo requirimꝰ seclulo cu¬
rantes nem conspectu dei uaciu

Expanded text:
 solemnitatem quoque in exitu antum fructibus, ad finem vitae et introitum regni coelestis pervenire contendimus; in tabernaculis septagnoscimus, nec requiem hic, sed in futuro requirimus, sedulo curantes ne in conspectu Dei vacu
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ph̾aoni ꝯsiliũ ⁊ crnctis munristris
eiꝰ. locut᷑q c̃ ad eos. Nũ innenire potetimꝰ talẽ uirũ
qͥ spũ dei plenus sit. Dixit g̃ ad ioscph. Quia ostẽ¬
dit tͥ d̾s omĩa q̃ locutꝰ es nũqͥd sapientiorẽ ⁊ osi¬
miłẽ tui inuenire potero: Tuetis suꝑ cdomũ meã
⁊ ad rui oris imꝑiũ cunctus ppłs obeliet uno tm̃
regni solio te p̃cedam. Dixit gͥ rursũ ad ioseph scce

Expanded text:
ilium et cunctis ministris ejus: locutusque est ad eos: Num invenire poterimus talem virum, qui spiritu Dei plenus sit? Dixit ergo ad Joseph: Quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es, numquid sapientiorem et similem tui invenire potero? Tu eris super domum meam, et ad tui oris imperium cunctus populus obediet: uno tantum regni solio te praecedam. Dix
Abbreviated transcription (Latin):
moyse uolente ingͥdi
tabernatulũ oppone¬
bat se nubes an ⁊ phi
qd̃ illo ingresso loque¬
bat᷑ nibes añ hostiũ
anteqͣm intraret in ta¬
bernatulũ opponebat
se mibes. hoc gͦ loco sigͣc¬
eos qui minus st̃ ꝑfec¬
intima scripturaꝵ pt¬
netrare. Alibi aũ qͣndo¬
mediũ nebule ngͥssus¬
est ꝑfectoꝵ figurã temi

Expanded text:
Moysi volenti ingredi tabernaculum, oppoat se nubes ante et pitur, quod illo ingresso loquebatur nubes ante ostium antequam intraret in tabernaculum, opponebat se nubes: hoc ergo loco sigeos qui minus sunt perfecintima scripturarum penetrare. Alibi audium nebulae ingressuserfectorum figu
Abbreviated transcription (Latin):
S. Moyses tenet fign¬
ram legis. Moysi gͣ ter
lege uoluit intellig̾e¬
s supecf itiem tm̃ lit¬
tere. ides eius faties ab

Expanded text:
. Moyses tenet figram legis. Moysi ergo telege voluit intelliged superficiem tantum litterae. Ideo ejus facies ab
Abbreviated transcription (Latin):
tiam bñficientie d̃s amare pitta¬
retur. Comode p. puns insintatur aliquid incho¬
atũ cui suꝑferretttñ loco s omĩa suꝑante potẽtia.

Expanded text:
tiam beneficentiae Deus amare putaretur. Commode enim prius insinuatur aliquid inchoatum, cui superferretur: non loco, sed omnia superante potentia.
Abbreviated transcription (Latin):
tum quos in pͥncipio
tũ celo ⁊ t̾ra conditos
dem anglos et filios dei
uocat. de celo.ii. in quo
posita sunt luminatra¬

Expanded text:
tum est, quos in principio cum coelo et terra conditos dem angelos et filios Dei vocat. De coelo enim in quo posita sunt luminar
Abbreviated transcription (Latin):
Alor GR̃. Apparuites ei ⁊ c̾. Moyses ad¬
mretus egiptiis qͣi iugilabat mũdo ro
uocẽ dñi ñ ancliebat s extincto egiptio
annis degit a retrenis tumultib obdor¬
penetrat ueratiꝰ. Aur̃e quippe cordis tͣba
terrenaꝵ cogitationũ ꝑstrepens claudit.
non .Ni. ꝑfecte hõ sufficit ad itraq dim¬
sus q si exterius auditũ aꝑit unteru
ꝑit uterius

Expanded text:
admistus Aegyptiis quasi vigilabat mundo, ideo vocem Domini non audiebat: sed exstincto Aegyptio, draginta annis degit, a terrenis tumultibus obdorpenetrat veracius. Aurem quippe cordis turba terrenarum cogitationum perstrepens claudit. Non enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, quia si exterius auditum aperit, interius
Abbreviated transcription (Latin):
rũ per familias suas. filii ruiben pͥmoge¬
niti isrłis enoch ⁊ phallu. ephron ⁊ char¬
mi. hec cognationes ruben. firii symeon
iamuel ⁊ iamin et aod. lachim ⁊ soer ⁊ sa¬
ul fuiꝰ chamntidis. hec ꝓgenies symeon
⁊ hec nõia filioꝵ leui ꝑ cognatões suas ger¬
son ⁊ charth et merari. Anni aũ uite leu

Expanded text:
s suas filii Ruben primogeniti Israhelis Enoch et Phallu Aesrom et Charmi hae cognationes Ruben filii Symeon Iamuhel et Iamin et Aod Iachin et Soer et Saul filius Chananitidis hae progenies Symeon et haec nomina filiorum Levi per cognationes suas Gerson et Caath et Merari anni autem vitae Levi
Abbreviated transcription (Latin):
S. Accepit aũ a .ii. ⁊c̾. hec
de tribu uida fuit soror
naason qui fint pͥnceps
tribus uide in deserto.
hõdũ .N. p̃ceptũ erat ut
quisq de tribu sua uxo

Expanded text:
. Accepit autem, etc. Haec de tribu Juda fuit, soror Naason, qui fuit princeps tribus Judae in deserto: nondum enim praeceptum erat ut quisque, de tribu sua uxo
Abbreviated transcription (Latin):
timus pouit᷑ qr hic manente ciuita¬
te ñ querũt s expectatione usq in fi¬
nẽ temꝑis extendũt qd̃ septenaria
reuꝯlinone t̾nunatur cum et̾nitas
octaua successerit. Un iste enoch qͥ po¬
nit septimus ⁊ t̾uslatus ecqr deo pla

Expanded text:
mus ponitur, quia hic manentem civitatem non quaerunt, sed exspectationem usque in finem temporis extendunt, quod septenaria revolutione terminatur, cum aeternitas octava successerit. Unde iste Enoch qui ponitur septimus, et translatus est quia Deo pla
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ excurrit annoꝵ genuisse quis dr̃. In he
se uxgẽe ñ isltra cogniturũ nec filiũ gr̾a¬
turũ s deo iubente fregit udtũ utdei fili
de eo uascerenut ⁊ hõ redimert. de stirpe
N. chaym nasciñ debuit. uñ aũ sechuul¬
si legnur genuisse. Post eunt uͦ dr̃ oꝑ gemi¬
it filios ⁊ filtas.
¶ Hec ꝯputatio gentalogiaꝵ q̃i ramos spar¬
git historiaꝵ de quib sus locis colligim¬
dur fructus mmisterioꝵ. ⁊ notandũ qr inge¬
ntratione seth nulla femina ponitur no¬
nmatm sicut in gnatione chaym iusto¬
tũ est .ii. om̃ia urisit̃ agere inithil femine¬
um nichil fragilensurpare. ꝓcedit .ii. hec
gentratid ꝑ denatiũ usꝙ ad noe ii quo
nariunt in generatione chaym tñsgressio.
In gn̾atione impioꝵ p̾mus enoch ponit᷑
cessibilis hereditas arescũt de quib¬

Expanded text:
d excurrit annorum genuisse quis dicitur, inse uxorem non ultra cogniturum nec filium generaturum. Sed Deo jubente fregit votum, ut Dei Filius de eo nasceretur, et homo redimeretur; stirpe enim Cain nasci non debuit. Unde ante Seth nullum legitur genuisse, post eum vero diciit filios et filias. » Haec computatio genealogiarum, quasi ramos spargit historiarum, de quibus suis locis colliguntur fructus mysteriorum. Et notandum quia in generatione Seth nulla femina ponitur nominatim, sicut in generatione Cain: justorum enim est omnia viriliter agere, nihil femineum, nihil fragile usurpare. Procedit etiam haec generatio per denarium usque ad Noe, in quonarium in generatione Cain transgressio. In generatione injustorum primus Enoch poniturcescibilis haereditatis arescunt. De quib
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mogenita sꝑ escã fri
inmori uendidit ⁊ pt᷑¬
ea pat̾na benedictione
sibi ꝓmissa pͥtiatus ẽ
qui in exodo pͥmogenit
tus sui honorẽ amisit
s ⁊ telestis regni p̃mi¬

Expanded text:
 escam fratri minori vendidit, et postea paterna benedictione sibi promissa privatus est, qui in Exodo primogenittus sui honorem amisit, sed et coelestis regni pr
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ ꝯpunctõis cle¬
uata nouã sp̃em et¬
ne refectionis obstu
ditas tumpit᷑ uetus¬
te utte usus muta

Expanded text:
ocem compunctionis elevata novam speciem aeternae refectionis obstupditas rumpitur, vetustae vitae usus muta
Abbreviated transcription (Latin):
indicat eẽ eum qui
festinat ad dm̃. s nec
in hoc stanctũ est cox¬
uenda sunt ⁊̃ castra
socoth. que scd̾a st̃ castͣ
tertia st̃: in quib sig¬
erat tricluũ ad qd̾ fes
tum ꝑ uenire filios
iscł ut possent terci
deus post biduũ ⁊ in
dic teccia resurgemꝰ et
iuenius in conspectu
cius pruna dies nobis

Expanded text:
indicat esse eum qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc standum est: movenda sunt etiam castra Socoth, quae secunda sunt castra. Tertia sunt in quibuserat triduum ad quod festirum pervenire filios Israel, ut possent tertiiDeus post biduum, et in die tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus. Prima dies nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lu luxuric aut cogitatione ꝑpetratut aut o¬
pere. hostis i. tũ ab effictuoꝑis expellitur
secreta cogitationis polluete moutur. uen¬
tre repit dum lubritus ꝑ intubra hũana
sͥ subdita luxuriã exercet in opere Serpit
a cordis aditu exirrpare. Qui cñ ab mitio
deprchenditut percitere calcanco molit.
qr que pͥma temptatione ñ ꝑcunt demꝑs¬
m fine terdit. Si an cor in temptatione
corrumpitur seq̃ntis actionis metlictas
⁊ t̾minris ab hoste possidetur qr tot̾a sibi
arborem fructus fecte ꝯspirit q̃m uencru¬
a litt̃ dente in radice uicianit.

Expanded text:
lum luxuriae aut cogitatione perpetratur aut opere. Hostis enim cum ab effectu operis expellitur, secreta cogitationis polluere molitur. Ventre repit, dum lubricus per membra humana sibi subdita, luxuriam exercet in opere. Serpit a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneo molitur, quia quem prima tentatione non pe fine tendit. Si autem cor in tentatione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam sibi arborem fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tali ppło tribuat᷑ iud̾e
nocem clñ sic hoc acci¬
prendũ est intelligere
cum sibi loqui dm̃ ti
meãt ne moriant᷑
illi cohibendi erãt a pͦ¬
catis timendo .s. ne pe¬
nas sensibiles pareren¬
tur qui ũclum pote

Expanded text:
tali populo tribuatur videre vocem Dei, si hoc accipiendum est intelligere, cum sibi loqui Deum timeant ne morianturilli cohibendi erant a peccatis, timendo scilicet ne poenas sensibiles paterentur; quia nondum pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo saul de flumo rabooth. Cũq ⁊ hic obiss successit in regnũ
balaana filius achobor. Isto qͦ mortuo regnauit ꝑ eo adad. nom̃¬
q urbis eius phou ⁊ appellabat᷑ uxor illiꝰ meezabel filia mathret
filie mitaab. hec gͦ nõia ducũ esau in cognationib ⁊ locis ⁊ uoca¬
bulis suis. Dux thanna lux alua. dux ihethet. siux oolibama. dux
hela. dux phynon. dux cenech. dux theman. dux mabsar. dux ma

Expanded text:
hic obisset successit in regnum Baalanam filius Achobor isto quoque mortuo regnavit pro eo Adad nomenque urbis eius Phau et appellabatur uxor illius Meezabel filia Matred filiae Mizaab haec ergo nomina Esau in cognationibus et locis et vocabulis suis dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Ela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsa
Abbreviated transcription (Latin):
qui hatene ⁊ꝑantur qi aridi ⁊ aboris oꝑi¬
b insecundi ali q̃i stelle fulgentes.¬
R. Duplex sig̾catio ꝓmissi seminis datur.
ostensis stellis dr̃ ei. Sic faciam sem̃ tuum
in fide Sit faciam resurronis lumine cho¬

Expanded text:
i arenae comparantur, quia aridi, et a bonis operibus infecundi; alii quasi stellae fulgentes. Duplex significatio promissi seminis datur. Ostensis stellis dicitur ei: « Sic faciam semen tuumin fide, scilicet resurrectionis lumine co
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non morieris crro sit
de te sepruplũ q uiues¬
in crutiatu usꝙ ad sep¬
Alamech occideris ergo
om̃is qui occidit sub¬
audit liberabit te ab¬
illo cruciatu maleꝯsc̃ie.
hic sensus eindentius

Expanded text:
 non morieris cito sicude te septuplum, quiin cruciatu usque ad sepa Lamech occideris; ergo omnis qui occidaudi, liberabit te abillo cruciatu malae conscientiae. Hic sensus evidentius
Abbreviated transcription (Latin):
sui.ee au sunt generationes esau. tp̃e est edom. eseptr n
sebeon euehi. Bethsamath qͦ filia ysmael sorore nabaioth. seꝑit aũ

Expanded text:
sunt autem generationes Esau, ipse est Edom. Esau acceSebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Nabaioth. Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
egiptii uolent᷑ seinet ip̃os. nec dispensato¬
tis culpa est ubi digna tepensant᷑ ꝓ metitis
lũ dicat durius egisse qui hoĩem de ecc̃a e¬
iecit ut expulsus disceret ñ blasphemare.
hõis .ii. noluntas iniqua est tũ añas terre¬
na despiter celestia. ⁊ ꝑp auariciam se sb̃itit

Expanded text:
Aegyptii semetipsos, nec dispensatoris culpa est, ubi digna repensantur pro meritis. cat Paulum durius egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare: hominis enim voluntas est iniqua, cum amans terrena despicit coelestia, et propter avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
aũ nͥ insciens credide¬
rit aliqͥd hõi scd̃ uitia
corꝑali posse accidere
qd deus nolit. s eum
iuste totũ uelle nemo

Expanded text:
autem nisi insciens crediderit aliquid homini secundum vitia corporalia posse accidere d deus nolit? sed eum iuste totum uelle nemo
Abbreviated transcription (Latin):
tercianũ diem nec
ex quo cepisti loqui
famulo tuo urtlłr tre¬
dere posse ficti de uo¬
luntate subito eloquẽ
ex quo cũ illo dñs loqͥ¬

Expanded text:
tertianum diem, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo, intelligitur credere posse fieri Dei voluntate subito eloquentex quo cum illo Dominus loq
Abbreviated transcription (Latin):
an q̃m enrit abraham cũ agro ab ephr̃o
etheo in possõne scpulchri Ibi sepelierũt eñ
⁊ saram uxore ciꝰ Ibi sepult᷑ ẽ ysare tũ rebet¬
dnsans ca ꝯiuge ibi ⁊ hya ꝯcdita iacet. finitisq mandatis qͥb

Expanded text:
an quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius ibi sepultus est Isaac cum Rebecca coniuge ibi et Lia condita iacet finitisque mandatis q
Abbreviated transcription (Latin):
hunui qd̃ ds̃ est. ¶ audiendi qui rephendendo ditũt
dm̃ prius creasse tenebras qͣm lutem qr nłłas in aqͥ̃ uel¬
aere fecit tenebs. s distincto ordine ꝓuidentit pͥus aquas
cũ celo creauit ⁊ t̾ra has cum uoluit lutis gr̃a uenusta¬
uit ⁊ notandũ qd̃ cum celoduo elem̃ta mundi treata¬
tegebant ut ad illos usq locos ꝑtingerent ubi nũt us¬
ꝙ suꝑ firmamentũ ꝑtim resident. Ip̃a ã terra ⁊ aqua
informis dũr mat̾ia. qr oĩa q̃ uidemus uł ex istis sump¬
ser̃t exordiũ uł ex nichilo ⁊ pͥus

Expanded text:
sunt audiendi qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aquaere fecit tenebras; sed distincto ordine providentiae prius aquas cum coelo creavit, et terra, et has cum voluit lucis gratia venustavit. Et notandum qtegebant, ut ad illos usque locos pertingerent, ubi nunc usque super firmamentum partim resident. Ipsa autem terra et aqua informis dicuntur materia, quia omnia quae videmus, vel ex istis sumpexordium, vel ex nihilo: et prius
Abbreviated transcription (Latin):
Em omnes diuinos libros
legimus in tanta multitudi¬
ne ueroꝵ intellectuum qui
de pancis uerbis eruuntur
et sanitate catholice fidei
muniunt᷑ potissimũ id cli¬
ligamus qd̃ certũ apparuerit eum sensisse
quem legimus. Si autẽ hoclatet id terte qd̾
cirtum stantia scriptureñ impedit et cũ
id solũ qd̃ fides exigit sana uł prescribit. Ali¬
ud ẽ .n. quid potissimũ scriptor senserit ñ di¬
noscere aliud a pietatis regula errate. Si u¬
trũq uitet ꝑfectese ht̃ fructus legentis. Si uͦ
utrumq uitari ñ potest ⁊̃ si uoluntas scrip

Expanded text:
Et cum divinos Libros legimus in tanta multitudine verorum intellectuum, qui de paucis verbis eruuntur, et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum apparuerit eum sensisse quem legimus; si autem circumstantia scripturae non impedit, et cumid solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum scriptor senserit, non dignoscere, aliud a regula pietatis errare. Si utrumque vitetur, perfecte se habet fructus legentis. Si vero utrumque vitari non potest, etsi voluntas script
Abbreviated transcription (Latin):
tegebant ut ad illos usq locos ꝑtingerent ubinũt us¬
ꝙ suꝑfirmamentũ ꝑtim resident. Ip̃a ã terra ⁊ aqua
ser̃t exordiũ uł ex nichilo ⁊ pͥus¬
qͣ inlute uenirẽt ñ erant un for

Expanded text:
tegebant, ut ad illos usque locos pertingerent, ubi nunc usque super firmamentum partim resident. Ipsa autem terra et aqua serunt exordium, vel ex nihilo: et priusquam in lucem venirent, non erat unde for
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nt̃a redempnd. De telo datut mantia ⁊ a¬
qua de petra. hic ẽ panis qui deceld descen¬
dit ⁊ doctrina xp̃i In monte dantut pre¬
cepta atq udicia ppło dei ut supnis sub¬
itiamur disciplinis. Tabetnaculũ ⁊
uasa eius ꝯstiuitur cultus ⁊ satri¬
ficia imꝑaniut. quib etc̃e ornatꝰ ⁊

Expanded text:
et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Tabernaculum, et vasa ejus construuntur, cultus et sacrificia imperantur, quibus Ecclesiae ornatus et
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ cãm intͣndi egiptũ Iacob in iose¬
phhiũt totũ ip̃c quo in egipto urxit
ioseph ingressio erat iatob in egiptũ
ꝑ suam ꝓgeniem que illo muo ꝓpaga¬
batur ꝑ quẽ ft̃m ut ingrederenur.

Expanded text:
sam intrandi in Aegyptum Iacob in Ioseph habuit, totum tempus quo in Aegypto uixit Ioseph ingressio erat Iacob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur, per quem factum est ut ingrederetur.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uł quale celũ in pͥn¬
tipio cum t̾ra fcm̃ ẽ ostẽ¬
ddit hoc n de terra subd̾.
qd̾ decelo intelligi uolu¬
it. hoc n. suꝑuis celum
qd̾ a uolubilitate mũdi
secretum ẽ moxut trea¬
tũ ẽ scĩs angłis ẽ imple¬
tum quos in pͥncipio
cũ celo ⁊ t̾ra conlitos
dei. Astra maturina eos¬
dem angłos et filios dei
uocat de celo .i. in quo
posita sunt luminatia

Expanded text:
d vel quale coelum in principio cum terra factum est, ostendit. Hoc enim de terra subdit, quod de coelo intelligi noluit. Hoc enim superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis est impletum: quos in principio cum coelo et terra conditos Dei? » Astra matutina eosdem angelos et filios Dei vocat. De coelo enim in quo posita sunt luminaria
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Qui uiuit inet̾num creauit om¬
nia simul Scdm origenẽ tñ informiᷤᷤ
mat̾ies antecedit formatã spẽm. Ita¬
q mundũ et angłos et ar̃am de n̾i¬
chilofecit ds. hoĩem ⁊ cereras trea¬
turas de aliquo.
Scriptura ait. Qui fecisti mũdum
de materta informi. Materia fr̃a est
Celum treatura sp̃ualis ab exordi
o ꝑfecta ⁊ beata terra corꝑea uł ma¬
teries adhuc imꝑfecta.
ad treatorem in quo formatur. t̾rͣa
corꝑalem sinȩ om̃i qualitateque ap¬
paret in mat̾ia formata.
lis s. infructuosa ⁊ intomposita.
Om̃ia .i. elem̃ta ꝯ mixta et confusa.
⁊ tomũ hoc aeris spaciũ aquis ple¬
nũ ñ quales nt̃ sunt s sicut nebu¬
le tenues erãt qͣles adhut suꝑ celes¬
tes sũt.

Expanded text:
cat: « Qui vivit in « aeternum, creavit omnia simul , secundum originem tamen informis materies antecedit formatam speciem. Itaque mundum, et angelos, et animam de nihilo fecit Deus: hominem et creaturas caeteras de aliquo. Scriptura ait: « Qui fecisti mundum de materia informi . » Materia facta est Coelum, creatura spiritualis, ab exordio perfecta et beata. Terra, corporalis materies adhuc imperfecta. ad Creatorem in quo formatur. Terram, corporalem, sine omni qualitate quae apparet in materia formata.  et infructuosa, et incomposita. Omnia enim elementa commixta, confusa, et totum hoc aeris spatium aquis plenum; non quales nunc sunt, sed sicut nebulae tenues erant, quales adhuc supercoelestes sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis si qua inscripturis ⁊̃ diuinis legi¬
mus que possũt salua fide aliis parere sen¬
tentiis in nlłam eoꝵ nos p̃cipiti affirmati¬
oneita ꝓitiamus it si forte diligentiꝰ exqui¬
sita ueritas eam labefactau̾it corruamꝰ ñ ꝓ¬

Expanded text:
tissimis, si qua inde scripta etiam divina legimus, quae possint salva fide aliis atque aliis parere sententiis; in nullam earum nos praecipiti affirmatione ita projiciamus, ut si forte diligentius discussa veritas eam labefactaverit, corruamu
Abbreviated transcription (Latin):
uere castra contͣ faciẽ ude. q̃ mandauit ei
edificare cedronẽ. & obstruere portas ciuita¬
cendebeũ ducẽ maricimũ. quẽ antiochus ad
debellandũ iud eos mitcit. nisi potentatus
istiꝰ mundi. & ꝑsecutores religionis xp̃iane
designant᷑: Quos antiochiis misticꝰ antixp̃c
uidelicet mittit in ext̃miniũ populi xͥani c̃

Expanded text:
vere castra contra faciem Iudaeae et mandavit ei vere castra contra faciem Iudaeae et mandavit ei aedificare Caedronem et obstruere portas civitaCendebaeum ducem maritimum, quem Antiochus ad debellandum Judaeos mittit, nisi potentatus istius mundi, et persecutores religionis Christianae designatur? Quos Antiochus, mysticus Antichristus videlicet, in exterminium populi
Abbreviated transcription (Latin):
introducunt᷑ filii israhelis: filii sẽ fuerant
qͦndã in orbis diuisiõe sortiti. Quas deinceps¬
ꝑ ium atq potenciã. post̾itas chã ꝑ uasionis
iniqͥtate possedit. In quo & łi uidiciũ rectis¬
simũ cõꝑbaturꝰ. qui & illos de locis alienis
quȩ male occupaũant expulit: ꝙ istis scĩs¬
tanqͣm patrũ possessionẽ. quȩ ꝓsapiȩ eoꝵ
in diuisione orbis fuerat deputata restitu¬
it. Que figura innobis qͦꝙ stare certissima
racione cognoscit᷑. Nam uoluntas dñi posses¬
sionẽ cordis nr̃i non uicis s uͥtutib natura¬
lit̃ deputauit: quȩ pꝰ p̾uaricationẽ ade ĩso
lescentib uicuis. idest populis chananeis. a
ꝓpͥa religione depidse.cũ eis rursũ ꝑ dei gͣ¬
ciam diligentia tir̃a ac labore fuerint resti¬
tute: non tã alienas occupasse terras. qͣm pro¬
pͥas credende st̃ recepisse. Et constituit
rex cendebeũ ducẽ maritimũ. & exercitũ eqͥ¬
tum & peditũ dedit uli. & mandauit illi mo¬

Expanded text:
introducuntur filii Israhelis, filii Sem fuerant quondam. in orbis diuisioper vim atque potentiam posteritas Cham persuasionis iniquitate possedit, in quo et Dei judicium rectissimum comprobatur. Qui et illos de locis alienis quae male occupaverant expulit, et istis antiquam patrum possessionem quae prosapiae eorum in divisione orbis fuerat deputata restituit. Quae figura in nobis quoque stare, certissima ratione cognoscitur. Nam voluntas Domini possessionem cordis nostri non vitiis, sed virtutibus naturallescentibus vitiis, id est populis Chananaeis a propria regione depulsis, cum eis sursum per Dei gratiam diligentia nostra ac labore fuerint restitutae, non tamen alienas occupasse terras quam proprias credendae sunt recepisse. Et constituit rex Cendebeum ducem maritimum et exercitum equitum et peditum dedit illi et mandavit illi mo
Abbreviated transcription (Latin):
homines & seductores ꝓficient in ꝑeius
errantes: ꝙ in errorem mittentes. Hinc &
princeps apostolorũ dicit. indoctos & in¬
stabiles scripturas sacras deprauare. ad
suam ipsorum ꝑdicionẽ. Desinentib eigo
ergo gentiliũ ꝑsecutionib foruisecus. hacte¬
nus herecici atq scismatici. moliuntur bo¬
nis catholicis bella intrinsecꝰ. quia telique¬
runt legem dñi: & uiam ueritatis obserua¬
re noluerunt. Iocirco enim dicitur bechsura
eis ad refugium fieri: quia quicqͥd sensu ne¬
qͣm excogitauerint. aut prauo eloquio pro¬
tuleruit. totum testimoniis scͥpture sacre
non recte intellectis confirmare satagunt.
t audiuit alexander rex ꝓmissa quȩ
ꝓmisit demetrius ionathe. & narraue

Expanded text:
homines et seductores proficiunt in pejus homines et seductores proficiunt in pejus errantes et in errorem mittentes. Hinc et princeps apostolorum dicit indoctos et instabiles Scripturas sacras depravare ad suam ipsorum perditionem . Desinentibus ergo gentilium persecutionibus forinsecus hactenus haeretici atque schismatici moliuntur bonis catholicis bella intrinsecus, quia reliquerunt legem Domini et viam veritatis observare noluerunt. Idcirco dicitur Bethsura eis ad refugium fieri, quia quidquid sensu nequam excogitaverunt, aut pravo eloquio protulerunt, totum testimoniis Scripturae sacrae non recte intellectis confirmare satagunt. Et audivit Alexander rex promissa quae romisit Demetrius Jonathae