comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinae. om̃s saluos fieri uelle debemꝰ:
om̃ib ne ꝑeant. uł ne alios ꝑdant.
adhibenda. ẽ. a nob̾ medicinalit̃ seue¬
ra corrreptio. Dĩ. ẽ. autẽ illis eam
facere utilẽ: quos ipse p̃sciuit & pre¬
destinauit conformes fieri imaguus
filii sui. Si enĩ aliquando timore ñ
corripimus. ne aliquis inde ꝑeat. cur
ñ etiam timore corripimus. ne aliquis
inde plus ꝑeat. Neq eni dilectio¬
nis inscera maiora gestamus: quã beatꝰ
apłs qui dicit. Corripite inquietos.
consolamini pusillamim pusillanimes:
suscipite infirmos: patientes estote
ad om̃s. Uidete. ne quis malum ꝓma¬
lo. alicui reddat. Ubi intelligenoũ ẽ.
tunc potius malũ ꝓ malo reddi. si cor¬
ripiendus ñ corripitur: s praua dissimu¬
latione negligitur. Quatido uidet¬
homo aliquẽ male uiuentem. & fute
aliquid ȩccłe p̃stanitẽ. & ñ cum corripit.
animo fugit. Iuid. ẽ. animo fugere:
imere. limor. ẽ. fuga interior. Quare
tumet. Quia mercennariꝰ. ẽ. ne forte

Expanded text:
hoc omnes salvos fieri velle debemus; omnibus, ne pereant, vel ne alios perdant, adhibenda est a nobis medicinaliter severa correptio: Dei est autem illis eam facere utilem, quos ipse praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii sui. Si enim aliquando timore non corripimus, ne aliquis inde pereat; cur non etiam timore corripimus, ne aliquis inde plus pereat? Neque enim dilectionis viscera majora gestamus quam beatus Apostolus, qui dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. uidete, ne quis pro malo malum alicui reddat. ubi intellegendum est tunc potius malum pro malo reddi, si corripiendus non corripitur, sed praua dissimulatione neglegatur. dicit homo aliquem male viventem, et forte aliquid Ecclesiae praestantem, et non eum corripit, animo fugit. Quid est, animo fugere? Timere. Timor est fuga interior. Quare timet? Quia mercenarius est. Ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
lucis estis o filii diei. Idõ dñs cũ dic̃ae
timendã. eẽ. horam. sicut furẽ: innoc¬
.ẽ. noli. eẽ. innocte.ꝰ Filii lucis estis &
filii diei : non sumus noctis neq tene¬
brarum. Iui sunt filii noctis & tene¬
brarum. Iniqui. impii. infideles. S
oe dicat illis apłs. fiustis aliquanoo
tenebre : nunc autem lix in dño.¬

Expanded text:
lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, nocest, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, infideles. 4. et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Do
Abbreviated transcription (Latin):
enguntur. aduersus humiles: & in¬
silbtant scĩs intelligentib angustam
mam quȩ ducit ad uitam: talib enĩ
uenice illa hora subito: qr tales erant
& in dieb noe. quoꝵ dierum cõme¬
morationẽ aitoistis factam in eugłio.
Srerit aduentus filii hominis inquit:
quomͦ indieb noe. Martoucabant.
bibebant. nubebant. uxores duceban.
nouellabant. ȩdificabant : donec in¬
toũt noȩ in archam & uenit diluui
ũ & ꝑdidit om̃s. Quid gͦ. Om̃s
ꝑibunt qui ista faciunt: quȩ nubunt.
qui itxores ducunt: qui nouellant.
qui ȩdificant: Non: s qui de his p̃¬
ꝓpt̃ hȩc offendere dm̃ cito parati sunt.
utuntur tanquã ñutentes: plus p̃su¬
m̃tes de illo qui dedit. quã de his quȩ
data sunt: & intelligentes in his eius
consolationẽ ⁊ miscdiã. & ñ occupa¬
tiones ne a donatore ruerent: qui tales
sunt: ñ illos inuenice imparatos hora
illa sicut fur. Talib diaeit apłs. Uos aũ
fur uos cõp̃hendat. Om̃s eñi uos filii

Expanded text:
iles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his prpropter haec offendere Deum cito parati sunt. utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus: «Vofur comprehendat; omnes enim vos filii
Abbreviated transcription (Latin):
en gallicantu anmane: ne cũ uenerit
repente inueniat uos dormientes. Qs̾
aũ uobis dico: om̃ib dico uigilate. Quib
eñi om̃ib dicit. nisi electis & dilectis sius.
ad corpus eius ꝑtinentib quod.ẽ. ȩccła:
on solumgͦ illis dixit quib tunc auoien¬
tib loquebatur: s etiam illis qui fueruinT
post illos ante nos. & ad nos ipsos. & qui
erunt post nos. usq ad eiꝰ nouissimũ ad¬
uentum. Nunquid autẽ inuenturus. ẽ.¬
talis huic exeat. qualis uidicandus . ẽ.
illo die. Ac ꝑ hoc uigilare debae om̃is
xp̃ianus: ne imparatũ eum inueniat
dñi aduentus. Imparatũ eñĩ inueniet
dies ille: quẽ imparatũ inuenerit suus
.ẽ. & expectandus dñi sicut soę exhor¬
taris aduentus. magnã dicens. ẽẽ. beati¬
tudinẽ diligentib eius aduentum : &
adhibes apłi testimonium. cuiꝰ uerba sic
ponis. De cȩtero reposita. ẽ. mͥ corona
iusticiȩ: quã redd& ih dñs iustus uidex
in illo die. Non solum autẽ mͥ: s ce his qui

Expanded text:
alli cantu an mane, ne, cum uenerit repente, inueniat uos dormientes. quod autem nobis dico, omnibus dico: Vigilate. quibus enim omnibus dicit, nisi electis et dilectis suis ad corpus eius pertinentibus, quod est ecclesia? non solum ergo illis dixit, quibus tunc audientibus loquebatur, sed etiam illis, qui fuerunt post illos ante nos, et ad nos ipsos et qui erunt post nos usque ad eius nouissimum aduentum. numquid autem omnes inuenturus etalis hinc exeat, qualis. iudicandus est illo die. ac per hoc uigilare debet omnistianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem illum inveniet dies ille, quem imparatum inveniet suus est et exspectandus domini, sicut sancte hortaris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum aut
Abbreviated transcription (Latin):
effugient. S confieri nos inquis
pena nr̃a cõpellit ad. ẽẽ.iam finem :
dum impletur qd̾ iam p̃dictum. ẽ.
Arescentib hominib p̃timore ce ex¬
pectatione : quȩ suꝑuenient imni¬
uerso orb. Nullã inquis prtriam.

Expanded text:
ere! Sed confiteri nos, inquis, poena nostra compellit adesse iam finem, dum impletur, quod praenuntiatum est: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniu
Abbreviated transcription (Latin):
&e uaria sonorũ genera atq ludorũ:
oceine. ẽ. arescere p̃timore. an po
titis madescere p̃libidine ꝰ S hȩc
filii tenebrarũ abundantiꝰ habebt̃¬
& exercebunt : cũ dixerint. pax &
securitas. Iuto ipsi filii lucis & filis
dies: qui ñ sunt intenebris. ut eos
tanquã fur dies ille cõp̃hendatꝰ. ñne
ad huc utuntur hoc mimndo nenqͥ
ñ utentes : Quia & si ad multos tẽ¬
porib apłoꝵ dictũ. ẽ: pra tam̃ solli¬
citicoine cogitant qd̾ dietũ. ẽ. tempꝰ
breue. E. Nonne a maxima parte
eorum nouellatur ȩdificatur. emit᷑.
possidet᷑ : gerunt᷑ ad huc honores.
ducuntur uxores De his loquar
qui expectantes dñm suũ quanoo
ueniat a nuptũs. ñ tam̃ abstinent
a carnalib ntiptiĩs. s obȩdientiss
air hoc mundo. arant: nauigant: cõ¬
init generantꝰ militant. administͣntꝰ
uto qb ñ erunt sic : quando erunt quȩ
i euangłio p̃dicta sunt signa in sole

Expanded text:
et uaria genera sonorum atque ludorum. et uaria genera sonorum atque ludorum. hocine est arescere ptius madescere prae libidine? Sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt, et exercebunt, cum dixerint, Pax et securitas. 38. Quid ipsi filii lucis et filii diei, qui non sunt in tenebris, ut eos tanquam fur dies ille comprehendat? nonne adhuc utuntur hoc mundo tanquam non utentes? Quia etsi ante multos poribus dictum est, pia tamen sollicitudine cogitant, quod dictum est: Tempus breue est? nonne a maxima parte eorum nouellatur, aedificatur, emitur, possidetur, geruntur adhuc honores, ducuntur uxores ? de his loquor, qui expectantes dominum suum, quando ueniat a nuptiis, non se tamen abstinent a carnalibus nuptiis, sed oboedientissiur hoc mundo? arant, nauigant, comparant, generant, militant, administrant. puto, quod non erunt sic, quando erunt, quae in euangelio praedicta sunt, signa in sole
Abbreviated transcription (Latin):
filium. hominis uenientẽ. cũ potesta¬
te magna et inaiestate. Uto eamꝰ
itaq ne farte meliꝰ intelligatur. ñ
ea modo impleri quȩ p̃dicta sunt
in illis. s tunc potius. ẽẽ. uentura.
quando sie erit tribrlatio iuuerso
orb: ut ad eccłam ꝑtineat quȩ
uniuerso orbe tribulabitur: ñ ad
eos qui iribulant eã. Ipsi eñĩ dicturi
sunt pax et securitas. ut repẽtinus
alis suꝑueniat interitus. & eos adue¬
tus dñi sicut fur in nocte cõphendat.
quando econtrario gaudebunt ee
excultabunt. qui diligunt manife
tur: utriq genti. & utriq regno.
c̃ xp̃ scilicae et diabol uid̾emus. eẽ.
cõmunia. Parit̃ quippe his ce boni
affliguntus ce mali: nec. ẽ. qui diat
pax ⁊ securitas. ubicũq comingui.
uel metuitucontingant. lnt̃
quȩ tanta mala ad huc usq quaq
frequentant᷑ luxuria conubia: fer¬
ua ebriositas. auaricia grassatur . ꝑ¬
strepunt lascuuȩ cantus. organa.
tybiȩꝰ lux. cithare: thessere: muba

Expanded text:
hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate. Videamus itaque, ne forte melius intellegatur non ea modo impleri, quae praedicta sunt illis uerbis, sed tunc potius esse uentura, quando sic erit tribulatio uniuerso orbi. ut ad ecclesiam pertineat, quae uniuerso orbe tribulabitur. non ad eos, qui tribulabunt eam. ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ut repentinus illis superueniat interitus et eos aduentus domini sicut fur in nocte comprehendat, quando e contrario gaudebunt et exultabunt, qui diligunt manifestur, utrique genti et utrique regno et Christi scilicet et diaboli uidemus esse communia; pariter quippe his et boni affliguntur et mali nec est, qui dicat: Pax et securitas. ubicumque contingunt uel metuitur, ne contingant. inter quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa
Abbreviated transcription (Latin):
ecessisti abeo quẽ diligere debuisti:
recede ab eo quod dilexisti. Quis
enim uult mor. rsꝰ nemo: & ita
nemo. ut beato petro dicereturꝰ. Alt̃
te cingae: et fer& quo tu ñ uis. Si
gͦ nulla. ẽẽt martis amarituto: ñ. eẽt
magna martirum fortitudo Dixit

Expanded text:
Recessisti ab eo quem diligere debuisti, Recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori? Prorsus nemo: et ita nemo, ut beato Petro diceretur, Alter te cinget, et feret quo tu non vis . Si ergo nulla esset mortis amaritudo, non esset magna mart
Abbreviated transcription (Latin):
rat contristatio: ubi tanta. ẽ. con¬
slatio. Detergatur luctus eox animo:
sides expellat dolorem. In tanta spe.
at bonus consolator: ibi qui ñ fallit
ꝓmissor. Iuid mortuũ du planigimꝰ:
n mors amara. ẽ. ꝑ illã transiuit &¬
dñs. Consolem᷑ nos gͦ inuicem : &e in
his sermonib nr̃is. Potest ñ dolere
ior humanum. defuncto lm̃oꝰ Meliꝰ
tam̃ cum doloe sanatur cor humanũ.
qiã ñ dolendo fit inhumanum. Ma¬
dlebat. S quid miraris. quia maria
dolbat: tunc cum ipse dñs flebat:
diere autẽ quẽuis potest: quomͦ fle¬
lit mortuum. se continuo iubente
lcarum. Non mortuũ flebat quẽ
sse suscitauit: s mortẽ quã sibi homo
seccando comꝑauit. Si eñi peccatiun
ĩp̃cessissoe: sine dubio mors secuta ñ
fisae. Secuta gͦ. ẽ. etiã mors corparis:
quã p̃cessit mors atuumȩ. Mors ani¬
mȩ p̃cessit deserendo dm̃: & mors
corporis secuta. ẽ. deserente anima:
ac deseruit uolens: hac cacta. e. de¬
serere nolens. Tanquã illi diceret.

Expanded text:
reat contristatio, ubi tanta est consolatio; detergatur luctus ex animo; fides expellat dolorem: in tanta spe, at bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Scio ut mortuum diu plangamus, quoniam mors amara est. Per illam transivit dat. Consolemur ergo nos invicem, et in his sermonibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen cum dolet sanatur cor humanum quam non dolendo fit inhumanum. Madolebat. Sed quid miraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse Dominus flebat? Movere autem quemvis potest, quomodo flebat mortuum, se continuo jubente victurum ? Non mortuum flebat, quem ipse suscitavit; sed mortem, quam sibi homo peccando comparavit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secuta non fuisset. Secuta est ergo mors etiam corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit deserendo Deum, et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit volens, hac coacta est deserere nolens. Tanquam illi diceretur:
Abbreviated transcription (Latin):
facere. ꝓhiberis: ne noceas ꝓxuno.
Quomͦ eñi ñ uis acced ad tuam: sic ñ
debes accedere ad alienam uxorem.
Di autẽ tua intẽꝑant̃ usus fueris: nun¬
quid uideris nocere alicui. quia tua¬
uterisꝰ S eo ipso concesso immode¬
ratiꝰ utendo: corrũpis inte tẽplum
dĩ. Nemo te accusat extraneus.
S qđ responiũ dabit conscientia tua
tes quȩ ionorant dm̃  Quis autẽ
habens urxorẽ. qui eo mͦ utatur uxore:
ut ñexcedat legẽ. lib̾os ꝓcreandi
Ad hoc eñi data. ẽ. Conuincunt te
tabulȩ: quȩ scribuntur in matrimo¬
nio. Pactus es quẽadmodũ duceres.
Resonat tibi scriptura pactionis: libe
excesseris: contra illas tabulas facieᷤ
& contra pactũ. Nonne manifestũ
.ẽ.ꝰ Eris mendax & pacti uiolator:
&e querit in te dĩ integritatẽ tẽpl
sui & nĩ inuenit: ñ quia tua ususes.
s qr unmod̾atiꝰ usus es. H ã & uinũ
de apotheca bibis. & tam̃ sisic bi¬
bis ut in ebrieris: ñ qr re tua usꝰ es

Expanded text:
facere prohiberis, ne noceas proximo. Quomodo enim non vis accedi ad tuam, sic non debes accedere ad alienam uxorem. Si autem tua intemperantius usus fueris, numquid videris nocere alicui, quia uteris tua? Sed eo ipso concesso immoderatius utendo, corrumpis in te templum Dei. Nemo te accusat extraneus: sed quod responsum dabit conscientia tua tes quae ignorant Deum ? Quis est autem habens uxorem, qui eo modo utatur uxore, ut non excedat legem liberos procreandi? Ad hoc enim data est: convincunt te tabulae quae scribuntur in matrimonio. Pactus es quemadmodum duceres: sonat tibi scriptura pactionis, Liberexcesseris, contra illas tabulas facies et contra pactum. Nonne manifestum est? Eris mendax, et pacti violator: et quaerit in te Deus integritatem templi sui et non invenit; non quia tua usus es, sed quia immoderate usus es. Nam et vinum de apotheca tua bibis, et tamen si sic bibis, ut inebrieris, non quia re tua usus es,
Abbreviated transcription (Latin):
fñs. ita ut dignũ. ẽ: qm̃ suꝑ crescit fides
ur̃a & habundat caritas unius ciuꝰq
ur̃m initiuicem.Hoc dixit.
ne forte de tanto bono quod ex dõ ha¬
bebant. tatquã ex se ipsis id habentes
ex tollerentur. Qd̃ autẽ suꝑ crescit
fides ur̃a inquit. & habundat caritas

Expanded text:
sicut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem . Hoc dixit, ne forte de tanto bono quod ex Deo habebant, tanquam ex se ipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquit, et abundat charitas
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ. eẽ. iusti uidicii dĩ. Quȩ senten¬
tia latus ab apło petro manifẽstatuꝵ:
a domo diu. Et si inicium inquit a nob̾:
qualis finis erit eis qui ñ credunt dĩ eugłio:
Esi iustus uix saluabitur:ͥ peccator &
quom̃ ñ parcaturꝰ unpus tanquã sarm̃ts¬
pei sis ad combustionẽ: quando iustisi
parcitur. ꝓpter ꝑficiendã purgationem.

Expanded text:
exemplum esse iusti iudicii dei. quae sententia latius ab apostolo Petro manifestatur, sa domo domini. et si initium, inquit, a nobis, qualis finis erit eis, qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et quomodo non parcatur impiis, tanquam sarmeisis ad combustionem; quando justis non parcitur propter perficiendam purgationem.
Abbreviated transcription (Latin):
suos statis in dño. Dicit apłs. Htuic
uiuimus: si uos statis ui dño. Quicũq
usuunt. nisi ꝓpier alios. Nam uita
orum in hoc scło: eis iam ñ ẽẽt ne¬
essaria. S quia dispensatio eorum
alis necessarta. ẽ: sit in eis quod ait
idẽ apłs. concupiscentiã habens dis¬

Expanded text:
unc vivimus, si vos statis in Domino . Quicumque vivunt nisi propter alios; nam vita eorum in hoc saeculo, eis jam non est necessaria. Sed quia dispensatio eorum aliis necessaria est, fit in eis quod ait idem Apostolus: Concupiscentiam habens dis
Abbreviated transcription (Latin):
medio ur̃m: tanquã si nutrix foueat
filios suos. Uidennus eni &e nutrices
et matres aescetdere ad paruulos:
⁊ si norunt latina uerba dicere. decut¬
tant illa .&. quassant quodãmͦ linguã
suam. ut possint de lingua diserta.
dicant. ⁊̃ audit infaus. nec ꝓficit . in¬
fans. Et disertus aligurs pͥat sist
tanis orator. ut lingua illsꝰ fora concre¬
pe ⁊i tribunalia cõncutiantur: si habe¬
qt paruulũ filiũ. cũ ad domũ redierit.
sponit foretisẽ eloquentiam quo ascen¬
aerat. & luigua puerili descenoit ad

Expanded text:
medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
utrbũ dĩ: qui oꝑatur in uob qui credi¬
citis. Quio. ẽ. quod hinc dõ grãs
itꝰ Nempe uacuũ. ẽ. atq inane:
icugrãs rogit. hoc ipse ñ fecit. Seb
qua hoc uacuũ inane ñ. ẽ: ꝓfecto
s cui de hoc oꝑe grãs agit. ipse fe-¬
a. ut cũ ꝑcepissent ab apło uerbum
iditus dĩ. exciꝑent illud ñ ut ner¬
hm hominumꝰ: s sicut. ẽ. uere uer¬

Expanded text:
in vobis, cui credidistis ? Quid est quod hinc Deo gratias agit? Nempe vanum est atque inane, si cui gratias agit, hoc ipse non fecit. Sed quia hoc vanum et inane non est, profecto Deus cui de hoc opere gratias agit, ipse fecit, ut cum percepissent ab Apostolo verbum auditus Dei, exciperent illud non ut verbum hominum, sed sicut est vere, ver
Abbreviated transcription (Latin):
nemus carniate ut̃am. ⁊ uos exhorta¬
mif in dño p̃sertia contẽpnatis fĩs
mĩ. quȩ ñ uob cum moriendo portatis:
caueatis peccata: caueatis iniquitates:
caueatis scłares cupiditates: Tunc enĩẽ
fructꝰ nr̃ in uob̾ integer: et mͥces nr̃a ap̃
dñm plenagaudioꝵ Nã ⁊ si dicimꝰ qͦd di¬
et soluimꝰ nos ap̃ dñm in conspectu dñi:
quia ñ taciuinus qd̃ timemus. ñ tacui¬
mus qd amamus. ut suꝑ qũe uenerit
nrãm securã. ẽẽ. uob̾̃ ꝑditis. s uobis
inuentis. Ham &e apłs paulus securꝰ
erat de mercede sua: & tam̃ ait. Nunc¬

Expanded text:
nemus Charitatem vestram, et vos exhortamur in Domino, praesentia contemnatis, fratres mei, quae non vobiscum moriendo portatis: caveatis peccata, caveatis iniquitates, caveatis saeculares cupiditates. Tunc enim est fructus noster in nobis integer, et merces nostra apud Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod diet solvimus nos apud Dominum in conspectu Domini, quia non tacuimus quod timemus, non tacuimus quod amamus, ut super quem venerit nostram securam esse vobis perditis, sed vobis inventis. Nam et apostolus Paulus securus erat de mercede sua, et tamen qu
Abbreviated transcription (Latin):
aliĩs. Quas uires nocendi habeat hu¬
manȩ głȩ amor. ñ sentit. nisi qui ei
bellum indixerit: qr ⁊ si cuiquã faci¬
le.ẽ. laudem ñ cuꝑe dum negatur.:
S facti sumus paruuli inmedio ur̃m:
tanquã si nutrix foueat filios suos.
Ton nutrix nutriens filios alienos: s
nutrix fouens filios suos. Sunt eñi
matres quȩ cũ peꝑint. dant nutricib
llȩ quȩ peꝑerunt ñ fouent filios
suos quia nutriendos dederunt:
ille quȩ dutẽ fouent. ñ suos fouent.
s alienos. Iste uͦ ipse peperat. ipse
foucȩ: nulli nutrici quos peꝑerat
quidã quasi doctores sp̃ales: qui pau¬
lo detrahebant. Epłȩ quidẽ auint
graues & fortes sunt. p̃sentia autẽ cor¬
poris infirma. & sermo contẽptibit̾.
icit ipse in epła sua quostam detrac¬
tores suos ita dixisse. Sedebant. &
suȩ ponebant scandalũ: merito
fecerunt ipsi matri ut iterũ partu¬
minus amantes filios suos. cum pepe¬
rint tradunt aliis muitriendos. Rur¬
sum si solũ dixisset tanquã metrix fo¬

Expanded text:
aliis. Quas vires nocendi habeat humanae gloriae amor, non sentit, nisi qui ei bellum indixerit. Quia, etsi cuiquam facile est laudem non cupere dum negatur,  Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepereraquidam quasi docti et spirituales qui Paulo detraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sedebant, etm matris suae ponebant scandalum. Merito fecerunt ipsi matri ut iterum partuminus amantes filios suos, cum pepererint tradunt aliis nutriendos. Rursum si solum dixisset, Tanquam nutrix fo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ semine suo. Et mat̾ paruullum
amat nutrire: s eũ ñ amat paruulũ
remanere. In sinu tenae: manibus fo¬
u&: blandicũs consolat᷑. lacte nitant
Om̃ia paruulo facit: s optat ut cres.¬
cat. ne semꝑ talia faciat. Uidete apł̃m
Melius eñi ipsũ intuemur: qui se etiam
matrem ĩ dedignatus .ẽ. dicere. ubi
ait. Factus sum paruulus in medio
ur̃m: tanquã nutriax fouens suos. St̃¬
enĩ nutrices. fouentes quioẽ. s ñ filios
suos. Itẽ sunt matres. nutricib dantes.
ñ fouentes filios suos. Apłs uͦ germa¬

Expanded text:
nales. Quia et mater parvulum amat nutrire, sed eum non amat parvulum remanere. In sinu tenet, manibus fovet, blanditiis consolatur, lacte nutrit: omnia parvulo facit; sed optat ut crescat, ne semper talia faciat. Videte Apostolum: melius enim ipsum intuemur, qui se etiam matrem non dedignatus est dicere, ubi ait, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios senim nutrices foventes quidem, sed non filios suos: item sunt matres nutricibus dantes, non foventes filios suos. Idem er
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodum it in cuierẽ quod fit
cinis: it inuetustatẽ qd fit uetus: it
i intestam qd̾ ex luto fit testa: ce
alia sexcenta sic loquim᷑. Iuomͦ autẽ
sit futurũ quoo nunc ꝓ nr̃ȩ ratiuncu¬
l uirib ut cunq comcimus: tunc
erit potius ut nosse possimus. De

Expanded text:
quem ad modum it in cinerem, quod fit quem ad modum it in cinerem, quod fit cinis; it in uetustatem, quod fit uetus; it in testam, quod ex luto fit testa: et alia sescenta sic loquimur. Quo modo autem sit futurum. quod nunc pro nostrae ratiunculae uiribus utcumque conicimus, tunc erit potius, ut nosse possimus. Re
Abbreviated transcription (Latin):
ne uetura tanta fecilitate tãq in¬
estimabil uelocitate rediturũ anti¬
qusimorum cadauerũ puluerem.ꝰ
e ab illa sententia qua homini dictũ
ẽ. terra es ⁊ in terrã ibis. futuros illis
scõs arbitreinur immunes. si corum
norientium in terra ñ recident corpo¬
ra. s sicut in ipso raptu moriuntur.
i & resurgunt dum feruntur in aera
nterram quippe ibis. hoc. ẽ. in hoc
ibis amissa uita qd̾ eras antequam su¬
meres uitam: id .ẽ. hoc eris ex animatꝰ.
qd eras antequã eẽs animatus. Terre
quippe insufflauit dĩ infaciẽ flatum
uitȩ: cum factus.ẽ. homo in animam
uuã. Tanquã diceretur. Terra es
animata quod ñ eras: terra eris exani¬
mis sicut eras. Iuod sunt et anteqͣm
putrescant om̃ia corpora mortuorũ: qd̾
erunt & illa simorientur. ubicutiq
moriantur. cũ uita carebunt. quã conti¬
nuio receptura sunt. Sic ibunt gͦ in
terrã. qr ex uiuis hominib terra er̃t:

Expanded text:
fine uictura tanta facilitate tamque infine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed, sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum ferentur in aera. In terram quippe ibis est \'in hoc ibis amissa uita, quod eras antequam sumeres uitam\': id est, hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus terrae quippe insufflauit Deus in faciem flatum uitae. cum factus est homo in animam uiuam; tamquam diceretur: <Terra es animata, quod non eras: terra eris exanimis, sicut eras\'; quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa. si morientur. ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo receptura sunt. Sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatem in illo uusicabuntur.
si non &e morrantur: cum uideamus
ꝓpter hoc. ẽẽ. dictum. tu qd̾ seminas
ñ uuificatur. nisi prius moriatur.¬
Si g scõs qui repꝑientur xp̃o ueniente
uiuentes eiq in obuiam rapientur.
credimus in eodem raptu de mortali¬
b corporib exituros. & ad eadẽ mox
immortalia redituros. nullas ui uerbꝰ
apłi patiemur angustias. siue ubi
dicit. tu qd̾ seminas ñ uuuficatur nͥ
prius moriatur. siue ubi dicit. om̃s
nec ul ꝑ immortalitatẽ uiuificabut¬
tur. nisi qualibae pacilulum ante
moriantur: ac ꝑ hoc & a resurrecti¬
one ñ erunt alien: quã dormitione
p̃cedunt. qũauis breuissima ñ tam̃
nulla. Cur autẽ nob̾ incredibile
nsbeatur. illam multitudinem corporꝑ
naere quodãmͦ seminari. atq ibi ꝓti¬
ius immortalit̾ atq incorruptibilit̃
reiiuscere: cũ credamus qd̾ idem
sse apłs aꝑtissime dicit. iuictu ocħ
mram resurrectionẽ. &e in m̃bra si

Expanded text:
mortalitatem in illo uiuificabuntur, mortalitatem in illo uiuificabuntur, etsi non moriantur, cum uideamus propter hoc esse dictum: tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatursanctos, qui reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia rApostoli patiemur angustias, sive ubi dicit: Tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur; sive ubi dicit: Omnes nec illi per immortalitatem vivificabuntur, nisi qualibet morte paululum moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cur autem nobis incredibile uideatur illam multitudinem corporum in aere quodam modo seminari atque ibi protinus immortaliter atque incorruptibiliter reuiipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine
Abbreviated transcription (Latin):
innubib obuiam xp̃o in aera. ad im
eq enĩ dicendũ. ẽ. fieri ñ posse.: ut dũ
ꝑaera insublime portantur. in illo
spacio & moriantur et reuiuscant:
Q uod enun ait. &x ita semꝑ cum dũo emͥ
ñ sic accipiendũ. ẽ. tanquã in aere
nos dixerit semꝑ cum dño. eẽ. man¬
suros: quia nec ipse utiq ib mane¬
bit: qr ueniens transiturus. ẽ. Uemer¬
ti quippe ibitur obuiam. ñ manenti.
S ita cum dño erimus. id⁊ sicerimus
habentes corpora sempiterna. ubicun¬
q cũ illo fuerimus. Ad hunc autem
sensũ. quo existimemus eciam illos
quos hic uiuos inuenturus. ẽ. dñs
in ipso paruo spatio & passuros mar¬
tem. et accepturos unmortalitatem.
ipse apłs nos uidetur urgere. ubi dic̃
in xp̃o om̃s uiuificabimur: cũ aliolo¬
co de ipsa loquens resurrectione cqr¬
porum dicit. tu qd̾ seminas ñ uiuisi¬
catur nisi priꝰ moriatur: Iuom̃gͥ
quos uiuentes hic xp̃s inuenio. ꝓ im¬

Expanded text:
in nubibus in obviam Christo in aera, ad immin nubibus in obviam Christo in aera, ad immNeque enim dicendum est, fieri non posse, ut dum per aera in sublime portantur, in illo spatio et moriantur, et reviviscant. Quod enim ait, Et ita semper cum Domino erimus: non sic accipiendum est, tanquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros; quia nec ipse utique ibi manebit, quia veniens transiturus est. Venienti quippe ibitur obviam, non manenti: sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus. Ad hunc autem sensum, quo existimemus etiam illos quos hic uiuos inuenturus est dominus in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, ipse apostolus nos uidetur urguere ubi dicit: in Christo omnes uiuificabuntur, cum alio loco de ipsa loquens resurrectione corporum dicat: tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur. quomodo igitur quos uiuentes hic Christus inueniet per im
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ inhis uerbis apł nullus alius
sensus poterit reppiri. & hoc eum in¬
telligi uoluisse claruerit. quod uiden¬
tur uerba ipsa clamare: id qd̾ futuri
sint infine scłi & aduentu dñi. qu
ñ expolientur corpore. s suꝑ induau¬
tur immortalitate. ut absorbeatur
mortale a uita: hiuic sententie ꝓcul
dubio conueniet qd̾ in regła fidei cor¬
uiuos & mortuos: ut ñ hic intelligamꝰ
uiuos iustos. mortuos autẽ iniustos.
exisse de corporib aduentus eiꝰ inue¬
niet. Iue si ita ẽẽ constiterit: ila
uerba excutienda erunt. quomͦ sic
accipiamus. tu quod seminas ñ uui¬
ficatur nisismoriatur. et om̃s resur¬
gemus siue om̃s dormiemus: ut non
aduersentur huic sententiȩ. qua qui¬
dam creduntur eciam cum suis corpo¬
rib ineternum ñ gustata morte uic¬
turi. Queri solet utrum ill quos¬
inse atq illos qui tunc secum iuiue¬
bant. trans figurabat apłs. nunquã
om̃ino morituri sunt: anipso tẽporis
puncto quo cũ resurgentib rapientur

Expanded text:
Si autem in his uerbis apostoli nullus alius sensus potuerit reperiri et hoc eum intellegi uoluisse claruerit. quod uidentur uerba ipsa clamare, id est quod futuri sint in fine saeculi et in aduentu domini, qui non expolientur corpore, sed superinduantur inmortalitate, ut absorbeatur mortale a uita. huic sententiae procul dubio conueniet, quod in regula fidei conuiuos et mortuos. ut non hic intellegamus uiuos iustos, mortuos autem iniustos, exisse de corporibus aduentus eius inueniet. quae si ita esse constiterit, illa uerba excutienda erunt, quo modo sic accipiemus \'tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur\\ et \'omnes resurgemus siue \'omnes dormiemus,\' ut non aduersentur huic sententiae, qua quidam creduntur etiam cum suis corporibus in aeternum non degustata morte uicturi. Sed in se atque illos qui tunc secum vivebant, transfigurabat Apostolus, nunquam omnino morituri sunt; an ipso temporis puncto, quo cum resurgentibus rapientur
Abbreviated transcription (Latin):
& sibi ñ miscdiam thesaurizantes.
s iram. Non gͦ mortius noua merita
comꝑantur. cum ꝓ eis boni aliquto
sequentia ista redduntur. Non enim
actũ. ẽ: nisi cum hic uiuere destitis¬
sent. Q rõo istam fimens quisq
uitam: nisi quod meruerit in ipsa.
ñ poterit hab̾e post ipsam. ꝑmit.¬
tantur itaq pia corda carorum de¬
suerum mortib contristari. dolore
sanabiliꝰ & consolabiles lacrimas
fundant. conditione mortali: quis
tam̃ reprimat fidei gaudium. qua
creduntur fideles quatido maruen¬

Expanded text:
isericordiam thesaurizantes, isericordiam thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid meritis consequentia ista redduntur. Non enim actum est, nisi cum vivere hic destitissent: et ideo istam finiens quisque vitam, nisi quod meruerit in ipsa, non poterit habere post ipsam. Permittantur itaque pia corda de suorum charorum mortibus contristari dolore sanabili, et consolabiles lacrymas fundant conditione mortali, quas tamen reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles quando moriun
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qualiacunq solacia. ñ aduitoria
dum mortuos aouiuars ut cum eis mi¬
scđius agatur a dño. quã eorum pec¬
cata meruerunt. Noc em̃ a patrib
traditũ uniuersa obseruat eccła. ut
ꝓ eis qui in corporis & sanguinis xp̃i
cominunone de functi sunt. cũ ad
ipsum sacrificium loco suo cõmemorani¬
tur oretur. ac ꝓ illis quoq id offerri
cõmemoretur.. Cum uͦ corum cõm̃¬
dandorum causa oꝑa miscđiȩ çelebran¬
tur: quis eis dubitae suffragari. ꝓ qui¬
b orationes dõ ñ maniter elegant᷑
Non om̃ino ambigenoũ. ẽ. ista ꝓd. ẽẽ
defuncus: s talib qui ita uixerunt
ante mortem: ut possint eis hȩc uri¬
lia. eẽ. post mortem. Nam qui sine
fide quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. eiusq
sacram̃tis de corporis exierunt. fru¬
sta illis a suis huius modi pietatis of¬
ficia impenduntur: cuius dum hic
ẽẽnt pignore caruerunt. uel ñ sus¬
cipientes. uel inuacuum suscipientes

Expanded text:
sunt qualiacunque solatia, non adjutoria sunt qualiacunque solatia, non adjutoria dum mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a patribus traditum universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est ista prodesse defunctis. sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide, quae per dilectionem operatur, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujuscemodi pietatis impenduntur officia: cujus dum hic essent pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes
Abbreviated transcription (Latin):
creata sunt. ut suo quoq tẽpore mor¬
antur. mortẽ fugiuit. diligunt uitã:
quanto magis homo qui sic fuerat cre¬
atus. ut si uiuere sine peccato uoluiss
sine termino uiueret Hmnc itaq ne¬
cesse. ẽ. ut tristes simus. quandonos
morientes deserunt quos amamus.
quia &e si nouimus cos ñ in eternum
relinquere nos mansuros. s aliquan¬
tum p̃cedere secuturos tam̃ mors ipsa
quam natura refugit. cum occupat di¬
lectũ. contristat innobis ipsius dilec¬
tionis affectum. Idõ ñ admonuit apłs
ut contristemur: s ñ sicut cęteri qui
spẽ ñ habent. Contristam᷑ gͦ nos in
nr̃oꝵ mortib. necessitate amit cendi : s
cum spe recipiendi. Inde anguur. huic
consolamur. Inde infirmitas afficit: huic
fides reficit. Iude dolet humana cotidi¬
tio: hinc sanat diuina ꝓmissio. ꝓ inde
pompa funeris. agminia exequiarum.
sũptuosa diligentia sepulture. monu¬
mentoꝵ opulenta constructio: iuuorũ

Expanded text:
creata sunt ut suo quoque tempore morcreata sunt ut suo quoque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam, quanto magis homo, qui sic fuerat creatus ut, si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret. Hinc itaque necesse est ut tristes simus quando nos moriendo deserunt quos amamus. Quia et si novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere secuturos, tamen mors ipsa, quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis dilectionis affectum. Ideo non admonuit Apostolus ut non contristemur, sed non sicut caeteri qui spem non habent. Contristamur ergo nos in nostrorum mortibus, necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi: inde angimur, hinc consolamur; inde infifides reficit. Inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Proinde pompa funeris, agmina exsequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio, vivorum
Abbreviated transcription (Latin):
hum moritur. Priores acceperunt
pariarchȩ : uidete ex quo requie sc̃t:
posteriores ꝓpħȩ : recentiꝰ apłi: multo
deles: & alii intra requiẽ iam dusunt.
ili non iam diu: alii annis pauciorib.
ali in recenti tempore. Cumuͦ de
hc somno eiugilabunt: simul om̃s
S pmissum. ẽ. accepturi sutit.
lonon&e nos beatus apłs. ut de dor¬
mientib hoc. ẽ. mortius carissimis nr̃is.
ñ contristem᷑. sicut & cęteri quispẽ ñ
habent: sp̃e scilicoe resurrectionis &
incorruptionis ȩternȩ. Nam idõ &
dormientes eos appellat scripturȩ ue¬
racissima consuetudo: ut cũ dormientes
audimus. eiugilaturos minune desꝑe¬
mus. Unde etiam cantatur in psalmo.
Nunquid qui dormit. ñ adiciet ut resur¬
gat. Est gͦ de mortus eis qui dili¬
guntur quedam tristicia: quodẽmͦ na-¬
turalis. Mortẽ quippe horret ñ opi¬
nio s natura: nec mors homini acci¬
deret. uisi ex pęna quã precesserat
culpa. Iua ꝓpt̃ si anunaba quȩ ita

Expanded text:
cum moritur. Priores acceperunt cum moritur. Priores acceperunt patriarchae: videte ex quo requiescunt, posteriores prophetae, recentius apostoli, multo deles. Et alii in ista requie tam diu sunt, alii non tam diu, alii annis paucioribus, alii nec recenti tempore. Cum vero ab hoc somno evigilabunt simul omnes, quod promissum est accepturi sunt onet nos beatus Apostolus, ut de dormientibus, hoc est, mortuis charissimis nostris, non contristemur, sicut et caeteri qui spem non habent, spem scilicet resurrectionis et incorruptionis aeternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormieaudimus evigilaturos, minime desperemus. Unde etiam cantatur in psalmo: Nunquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Est ergo de mortuis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis, mortem quippe horret non opinio, sed natura; nec mors homini accederet nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia, quae ita
Abbreviated transcription (Latin):
cosus mortiuis: & bonus ⁊ malus. Si
uomodo int̃. ẽ. in ipsis qui cotidie dor¬
sunt e excurgunt. quid quisq uide¬
t insoinis: alii sentiunt lȩca somnia.
ii torquentia. ita ut euigilans dor¬
ase timeat. ne ad ipsa iterum redeat.:
⁊ mmus quisq hominum cũ causa sua
iumit. cũ causa sua surgit: & int̃est
qali custodia quisq recipiatur. ad
ndicẽ postea ꝓducendus. Habent
om̃s animȩ. ut ex hac occasione
nsruam caritatẽ urãm: liabent
iñs animȩ cũ de scło exieruit. di¬
isas receptiones suas. Habent
guidium bonȩ: malȩ tormenta.
cm facta fuerit resurrectio : & bo¬
irum gauoium ampliꝰ erit: & malaͣ
orm̃ta grauiora. quando cũ corpore
oquebuntur. Recepti sunt in pace
boni sideles: om̃s tam̃ aohuc infine
icepturi sunt qd̃. ꝓmisit dĩ. Pmissa
ẽ : etam resurrectio carnis: mortis
consũptio. uita ęterna cum angłis.
hoc om̃s simul accepturi sumus. Nam
requiem quȩ continuo post mortem
datuir: si ea dignus. ẽ. tunc acceͥpit qͥs

Expanded text:
omnis mortuus, et bonus et malus. Sed quomodo interest in ipsis qui quotidie dormiunt et exsurgunt, quid quisque videat in somnis: alii sentiunt laeta omnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat. Sic unusquisque hominum cum causa sua dormit, cum causa sua surgit: et interest quali custodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam etomnes animae, ut ex hac occasione instruam charitatem vestram, habent omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones suas. Habent gaudium bonae, malae tormenta: sed ut facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius, erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Recepti sunt in pacem in finem accepturi sunt quod promisit Deus. Promissa est enim resurrectio etiam carnis, mortis consumptio, vita aeterna cum angelis. Hoc omnes simul accepturi sumus. Nam requiem quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque
Abbreviated transcription (Latin):
utiq quandã fabricam spiritalẽ. sic̃
ea cernebat utrũq & unde gaud̾&.
⁊ unde satagerae. E audebat exeo
qd̾ iam ȩdificatũ uioebat: satagebat
ex eo. qd usq ad culm̃ ꝑfectionis adhu:
edificandũ. eẽ sentiebat. U os autẽ¬

Expanded text:
utique quamdam fabricam spiritalem, sicut ea cernebat utrumque, et unde gauderet, et unde satageret. Gaudebat ex eo quod jam aedificium videbat, satagebat ex eo quod usque ad culmen perfectionis adhuc aedificandum esse sentiebat. Ecce qu
Abbreviated transcription (Latin):
siro. Rogaui ꝑ te: ne. deficiat fides
na. Quid eñĩ ei rogauit: nisi ꝑse¬
urantiam usq in finẽ.ꝰ uȩ ꝓfec¬
osi ab homine homini. ẽẽt: a deo
as mali: ꝓculdubio ꝑ seuerantiã eis
oat ad dm̃. N eq eñi nichil mali fac̃
qui bonum deserit: & aquo declina¬
n debet inclinatur in malum: ñ isi¬
iscueranis in bono. Illo ẽnĩ loco ub
dicit. grãs ago dõ meo in om̃i me-¬
noria ur̃a. sẽꝑ in om̃i p̃ce mea pro
om̃ib uob̾. cum gaudio dep̃cationẽ
ficiens suꝑ om̃i cõmunicatione itr̃a
i eugłio a prima die usq nunc. con¬
sidens hoc ipsũ qm̃ qui cęꝑit inuob̾
opus bonum ꝑficiet usq in diẽ xp̃i¬

Expanded text:
gavi pro te, ne deficiat fides tua . » Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem? Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo tis mali ; procul dubio perseverantiam eis orat ad Deum. Neque enim nihil mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non perseverans in bono. Illo etiam loco ubi dicit, Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri, semper in omni prece mea pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens, super communione vestra in Evangelio a prima die usque nunc; confidens hoc ipsum, quoniam qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dñ: ne scłm aliã creaturam fieri putet᷑.
aõ autem scłm imaginẽ dr̃ ut in ea re
intelligatur fieri hec renouatio. ubi. ẽ.
mago cli.id. ẽ. inmente. Non itaq sic
ntelligamus sodm imaginem eiꝰ qui cre¬
ut cum. quasi sit alia imago scđm quã
mouatur: non ipsa quȩ renouatur.

Expanded text:
Deum, ne secundum aliam creaturam fieri putetur. Ideo autem secundum imaginem Dei, ut in ea re intelligatur fieri haec renovatio, ubi est imago Dei, id est, in mente. Non itaque sic intelligamus secundum imaginem ejus qui creavit eum; quasi alia est imago secundum quam renovatur, non i
Abbreviated transcription (Latin):
unũ homtẽ peccatum intrauit in
mundumꝰ & ꝑ peccatũ mors : et ita
i omnes homines ꝑtrausuut: in quo
om̃s peccauerunt. Ergo totus ille
homo. id. ẽ. & interiore et exteriore
sui parte inueterauit ꝓpt̾ peccatum:
& pene mortalitatis ad dictus .ẽ. R.ẜ.¬
nouatur autem scđm interiorẽ homi¬
nem: ubi scđ̾m sui creatoris umaginiẽ re¬
formatur. exuens se iniusticiam. hoc ẽ
uecerẽ hominẽ. & induens usticiã ha
.ẽ. nouũ hominẽ. Tunc autẽ cũresur¬
gde corpus spiritale. quod seminat᷑ am

Expanded text:
ccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. ergo totus ille homo, id est et interiore et exteriore sui parte, inueterauit propter peccatum et poenae mortalitatis addictus est; renouatur autem nunc secundum interiorem hominem, ubi secundum sui creatoris imaginem reformatur, exuens se iniustitiam, hoc est ueterem hominem, et induens iustitiam, hoc est nouum hominem. tunc autem, cum resurget co
Abbreviated transcription (Latin):
tum nouũ. ñ scđm testam̃tũ qd̾ factũ
.ẽ. ad ppłm quando eductus. ẽ. de
exepto. Cũ gͥ in alo ueteri testañto
hcpa sint ista quȩ nos ad nouũ ꝑtinen.¬
es ddseruare ñ cogumnur: cur ñ uide se
dedus nuecustate suꝑuãnea remansis.
rogioscunt. quã noua nob̾ ꝓmissa te¬
nentib quod uetera ñ obseruemus obi¬
cuntꝰ m̃ gͦ sicut scriptũ. ẽ. incanti¬
ocanicoꝵ aspirauit dies: remoueant᷑
cobȩ. Spiritalis significatio iam lu¬
esa carnalis significatio iam quiescat
i sabbatum soluebat: s ñ idõ reus.
io .ẽ. quod dixi sabbatum soluebat:
ix ipse uenerat: umbras remouebat.
aat. quando lex illa diabatur.
bipso xp̃o p̃ceptum. E: s in umbra
situri. Hemo gͦ uos iudicet incibo.

Expanded text:
ntum novum, non secundum testamentum quod factum ntum novum, non secundum testamentum quod factum est ad populum, quando eductus est de Aegypto. Cum ergo in illo veteri testamento praecepta sint ista, quae nos ad novum pertinentes observare non cogimur, cur non Judaei se potius in vetustate supervacanea remansisse cognoscunt, quam nobis nova promissa tenentibus; quod vetera non observemus, ob ergo, sicut scriptum est in Cantico canticorum, Aspiravit dies, removeantur umbrae ; spiritualis significatio jam lucescat, carnalis celebratio jam quiescat sabbatum solvebat: sed non ideo reus. Quid est quod dixi, Sabbatum solvebat? Lux ipse venerat, umbras removebat. erat, quando Lex illa dabatur: ab ipso praeceptum est, sed in umbra futuri. Nemo ergo vos judicet in cibo,
Abbreviated transcription (Latin):
uere s implere.P inde illa uetera sig¬
na rerum ñ euacuauit arguendo. ss
implendo mutauit: ut alia eẽnt que
nuntiarent uenisse iam xp̃m. quã fi¬
erant illa quȩ p̃nitiabant. eẽ. uent¬
rũ. Iuid sibi autẽ uult quod sic p̃notan¬
tur quidam psalmi quos & ipsi leguit.¬
⁊ habent in litterarum auctoritate
scãrum. ut in eoꝵ titulis scriptũ sit. ꝓ
his quȩ immutabrntur. textus uͦ eaꝵ.¬
dẽ psalinorũ p̃dicat. xp̃m. nisi qua
illorum mutatio ꝑ illum futura p̃die¬
ta. ẽ. ꝑ quẽ apparet impleca. ut ppłs
cogat᷑ obseruare quȩ ꝓpħicis tempaui
bantur. Non quia dãpirata s qua
mutata sunt: ñ ut res ipsȩ quȩ sig¬
nificabant᷑ ꝑirent: s ut rerũ signa
suis quoq tẽporib conuenirent. Ista
certe dicta mutatio ñ psalmoꝵ ticulo
intelligentib paucis significatur.s
manifestato p̃conio ꝓpħicȩ uocis ex.¬
primitur. Aꝑte ꝓmissũ. ẽ. testam̃¬

Expanded text:
vere, sed implere. Proinde illa vetera sigvere, sed implere. Proinde illa vetera signa rerum non evacuavit arguendo, sed implendo mutavit, ut alia essent quae nuntiarent venisse jam Christum, quam fuerant illa quae praenuntiabant esse venturum. Quid sibi autem vult, quod sic praenotantur quidam psalmi, quos et ipsi legunt et habent in Litterarum auctoritate sanctarum, ut in eorum titulis scriptum sit, Pro iis quae immutabuntur; textus vero eorumdem psalmorum praedicat Christum: nisi quia eorum mutatio per illum futura praedicta est, per quem apparet impleta? ut populus cogatur observare quae propheticis temporibantur: non quia damnata, sed quia mutata sunt; non ut res ipsae quae significabantur perirent, sed ut rerum signa suis quaeque temporibus convenirent. CAcerte praedicta mutatio, non per Psalmorum titulos intelligentibus paucis significatur, sed manifesto praeconio propheticae vocis exprimitur. Aperte promissum est testame
Abbreviated transcription (Latin):
De quib singillatĩ nimis longũ. ẽ.
disputare: quẽ ad modũ excuendo ue¬
terem hominẽ circuncidim᷑ in expo¬
liatione corꝑis curnis : et quos cibos
uitant in pecorib uitamus in morib:
& exhibemus corpora nr̃a hostiã ui¬
uã. scãm. dõ placentẽ: cui & atuimas
nr̃as indesidus scũs ꝓ sanguine in¬
telligenter effuiidimus. & xp̃i ue
lut agni immaculati sanguine ab
om̃i iniquitate mundamur:: qui ꝓpt̃
similitudinẽ carnis peccati etiam ca¬
prino pecone in uerib sacrisicuis figu¬
ratur.: nec tum negat in erucis corm¬
b taurum: qui in illo cognoscit max¬
mã uictimam. In ilo requiẽ cũ inum¬
mus. uere sabbatiz amus. Et line ii¬
uȩ obseruatio: uitȩ noue. ẽ. sc̃ificatio.
quib nunc immorari ñ opus ẽ quȩ
illis ueterib ad umbrata sunt signis.
in usto habent finẽ. cuiꝰ regni n ent
finis. In illo quippe om̃ia oparebat
impleri: qui uenit legẽ &e ꝓpħas ñ sol¬

Expanded text:
De quibus singillatim nimis longum est De quibus singillatim nimis longum est disputare quemadmodum exuendo veterem hominem circumcidimur, non in exspoliatione corporis carnis; et quos cibos vitant in pecoribus, vitamus in moribus; et exhibemus corpora nostra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, cui et animas nostras in desideriis sanctis pro sanguine intellut Agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur, qui propter similitudinem carnis peccati etiam caprino pecore in veteribus sacrificiis figuratur, nec eum negat in crucis carnibus taurum, qui in illo cognoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus, et lunae novae observatio vitae novae est sanctificatio, quibus nunc immorari non opus est, quae illis veteribus adumbrata sunt signis, in isto habent finem, cujus regni non erit finis. In illo quippe omnia oportebat impleri, qui venit legem et prophetas non sol