comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legis ignorat. S querendũ prius
ẽ. quid sit quod dicitur. Uidens
ciuitatem fleuit suꝑ illã dicens.
Quia si cognouisses et tu. Fleuit
et enĩ pius redemptor ruinã ꝑfi¬
de cuutatis: qͣm ipsa sibi cuitas
non cognoscebat eẽ uenturã: Cui
aflente dño rectȩ dicitur. quia si
cognouisses et tu subaudis fleue¬
ras: quȩ mͦ qͥa nescis qͦd iminet ex¬
ultas. Unde et subditur.
Et quidẽ in hac die tua quȩ ad pa¬
cem: Cum enim carnis uolupta¬
tib daret. uentura mala non ꝓ¬
spiceret. Indie sua que ad pacẽ ei¬
esse poterant. habebat. Cur uͦ bona
p̃sentia ad pacem habuerit: mani¬
festatur. cum subditur:. Nunc au
dem abscondita sunt ab ocłis tuis.
Si enĩ cordis eius ocłis mala quȩ
eminerent abscondita ñ essent. le¬
ta inpresentib ꝓsperis ñ fuisset.
Cuius mox etiã pena quȩ dero¬
manis sicut predixi pͥncipibꝰ un¬
Ouia uenient dies inte. et circũ¬
dabunt te inimici tui uallo. et cir¬
cumdabunt de. et coangustabunt

Expanded text:
quaerendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imQuia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Et circumdabunt te, et coangustabunt
Abbreviated transcription (Latin):
interpretantur. qͣrũ uel uteri uel
manus filioꝵ sarcina p̃grauate.
fugȩ necessitatem ñ minimum
impediunt. Lege regũ hystoriã.
ubi uxor ionathȩ malum captiuita¬
tis preꝓpera fuga uitando. lapsum
sinu filiũ ꝑpetuo elãdum recepit.
Erit enĩ pressura magna suꝑ der¬
ram. & ira populo huic. Hee p̃ssura
& ira populo illi usq hodie ꝑom̃s
gentes disꝑso indiuidua comes ad¬
heret. ñ tamen meternum adhesura
credenda ẽ: Nam postquã ordinẽ eius¬
depressure uł irȩ: dñs ostendit. dicẽs.
Etcadent inore gladii. & captiui du¬

Expanded text:
interpretantur. Quarum vel uteri, vel interpretantur. Quarum vel uteri, vel manus, filiorum sarcina praegravatae, fugae necessitatem non minimum impediunt. Lege et Regum historiam, ubi uxor Jonathae malum captivitatis praepropera fuga vitando, lapsum sinu filium perpetuo claudum recepit. Erit enim pressura magna supra terram, et ira populo huic. Haec pressura, et ira populo illi, usque hodie per omnes gentes disperso individua comes adhaeret, non tamen in aeternum adhaesura credenda est. Nam postquam ordinem ejusdem pressurae vel irae, Dominus ostendit, dicens: Et cadent in ore gladii
Abbreviated transcription (Latin):
transiordanen inciuitate q̃d am
pella nomine donec desolatio iu¬
deȩ compleretur habitasse.
t qui in medio eius. discedant. &
qui in regionib. non intrent in
eam. quia dies ultionis hi sunt.
ut impleantur omnia q̃ scͥpta s.
Uidetur quidẽ ad congruã ꝑtin̾e
admonitionem. ut qui extra sũt.
non ineam intrent. Qui autẽ in
medio sunt. quomͦ discedent ab
exercituum ciuitate cireumdata.
nͥforte quod ẽmisit tunc id÷ tũc
qui iniuidea sunt. fugiant. ñ ad
ipsum tempus obsidionis. s ad
ꝓximum ante obsidionem tempꝰ
cum se pͥmo miles romanus ꝑ ga¬
llee uel samariȩ fines cepisset dif¬
fundere ꝑtin ere dicimus: ut tunc
fugere quisq cũ fuge ad huc tempꝰ
esset acceleraret: Dĩes autem ulti¬
onis hi sunt. dñici uidelicet san¬
giunis ultionem petentes.
e autem pregnantib & nutrien¬
tibus millis dieb. Ue p̃sente cap¬
tiuitate pregnantib & nutrien¬
tibus. siue mammantib ut qͥdã

Expanded text:
trans Jordanem in civitate quadam trans Jordanem in civitate quadam Pella nomine, donec desolatio Judaeae compleretur, habitasse. Et qui in medio ejus, discedant. Et qui in regionibus, non intrent in eam. Quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia quae scripta sunt. Videtur quidem ad congruam pertinere admonitionem, ut qui extra sunt non in eam intrent, qui autem in medio sunt, quomodo discedent ab exercitu jam civitate circumdata? Nisi forte quod praemisit tunc, id est, tunc qui in Judaea sunt fugiant, non ad ipsum tempus obsidionis, sed ad proximum ante obsidionem tempus, cum se primo miles Romanus per Galilaeae vel Samariae fines coepisset diffundere, pertinere dicimus, ut tunc fugere quisque, cum fugae adhuc tempus esset, acceleraret. Dies autem ultionis hi sunt, dominici videlicet sanguinis ultionem petentes. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Vae, praesente captivitate, praegnantibus et nutrientibus, sive mammantibus, ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
pus. Ius uero animȩ aeorꝑis pos¬
sessione repellitur. Si non prius
anima aratione possidetur. Cu¬
stodem igitur conditionis nr̃ȩ pa¬
tientiam dominus ẽẽ monstrauit
Qui inipsa nos possidere nosmet¬
ipsos docuit. Pacientia aut̃ uera
ẽ aliena mala equanimiter ꝑpe¬
ti. contra eum qͦ qͥ mala irrogat.
nullo dolore moueri. Nam qͥ sic
ꝓrimi mala portat: ut tam̃ taci¬
tus doleat. et tempus digne retri¬
butionis querat. patienciam ñ
exhibet. sed ostendit.
um autem uideritis circũda¬
ri ab exercitu iherus alem. tunc
scitote. quia apꝓpinquabit deso¬
latio eius: Hactenus ea que ꝑ qua¬
draginta annos nec dum fine ad¬
ueniente futura erant: hinc ipse
finis desolationis. q̃a romano
exercitu facta est. dñi uerbis ex¬
ponitur. Tunc qui inuidea sũt
fugiant inmontes Eccłiastica
narrat historia cunctos qui in
iudea erant. xp̃ianos imminen¬
te iherosolimoꝵ exeidio eom¬
monitos adño loco discessisse. &

Expanded text:
pus; jus vero animae a corporis pospus; jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis vestrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera est, aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat, nullo dolore moveri. Nam qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Cum autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote quia appropinquavit desolatio ejus. Hactenus ea quae per quadraginta annos necdum fine adveniente futura erant; hinc ipse finis desolationis, quae a Romano exercitu facta est, Dominis verbis exponitur. Tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes. Ecclesiastica narrat historia cunctos qui in Judaea erant Christianos, imminente Jerosolymorum excidio, commonitos a Domino loco decessisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
stret. E reliquiȩ inquit cogitõnũ
diem festum agent tͥ. Unde etiam
narareni in lege tempore consecra¬
tionis comam nutrire iubentur.
& nouacula super caput samuel
non ascen disse ꝑhibetur.
Atcontra mulier captiua
ut uiro isrłite nubere queat. mũ¬
datus alepra ut eccłie commu¬
nicare mereamur: om̃s sui cor¬
poris pilos precipiuntur eradere
Quia iudelicet omnis sapientiũ
cogitacio que bona. placens:
apud dñm ẽ merces eius. Stul¬
torum ueto prauoꝵ.q qͣsi dĩ
aspectib indigna radix oꝑum co
gitacio penitendo debet excidi.
Et inpatientia ur̃a possidebitis
animas ur̃as. Id circo possessio
animȩ iniurtute patientie po¬
nitur. qͥa radix omniũ custosq
urtutũ patientia ẽ. Per patien¬
ciã uͦ possidemus animas nrãs
Quia dum nobis ipsis dñari dis¬
cimus. hoc ipsum incipimus poᷤ¬
sidere qͦd sumus: Sic enim condi¬
a mirabiliter sumꝰ. ut ratio a¬
nimam. & anima possideat cor¬

Expanded text:
stret. Et reliquiae, inquit, cogitationum, stret. Et reliquiae, inquit, cogitationum, diem festum agent tibi . Unde etiam Nazareni in lege, tempore consecrationis, comam nutrire jubentur, et novacula super caput Samuel non ascendisse perhibetur. At contra mulier captiva ut viro Israelitae nubere queat, mundatus a lepra ut Ecclesiae communicare mereatur, omnes sui corporis pilos praecipiuntur eradere, quia videlicet omnis sapientium cogitatio, quae bona, placens et apud Dominum est merces ejus. Stultorum vero pravorumque, quasi Dei aspgitatio poenitendo debet excidi . Et in patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat cor
Abbreviated transcription (Latin):
Minorem quippe dolorem mala
ingerunt. que abextraneis in fe¬
runtur. Plus uero innobis ea dor¬
menta seuint. quȩ abillis pati¬
mur. dequoꝵ mentib p̾sumeba¬
mus. quia cum dampno corꝑis.
S quia dura sunt quȩ p̃dicunt᷑
de afflictione mortis. ꝓtinus conso¬
latio subditur degaudio resurrec¬
tionis. cum dicitur. Et capillus
decapite. ur̃o non peribit. Scimꝰ¬
fis qͥa caro incisa dolet. capillus ñ
dolet incisus. Ait gͦ martẏrib suis.
capillus de capite ur̃o non ꝑibit.
yidelicet aꝑte dicens Curtimetis.
ne pereat quod incisum dolet. qñ
& illud inuob̃ perire ñ potest. qͦd
incisum non dolet: Alit̃. eapillus
Quia non solum fortia queq gesta
yel dicta scõꝵs dequib dicitur. Do¬
minus custodit omnia ossa eoꝵ
sed et uolatilis ut ita dieam ac te¬
nuissima cogitacionũ fideliũ suꝑ¬
ficies quȩ deoccultõ cordis radice
quasi decerebro cesaries exit apd̃
iuistum udicem conseruata digna
mercede dominabitur. Unde recte ꝓ

Expanded text:
minorem tamen dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur: plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Et capillus de capite vestro non peribit. Scimus quia caro incisa dolet, capillus non dolet incisus. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis, ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Aliter: Capillus quia non solum fortia quaeque gesta vel dicta sanctorum, de quibus dicitur: Dominus custodit omnia ossa eorum , sed et volatilis ut ita dicam ac tenuissima cogitationum fidelium superficies, quae de occulta cordis radice, quasi de cerebro caesaries exit, apud justum judicem conservata digna mercede donabitur. Unde recte Pr
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ adꝓpinquat redemptio ur̃a.
Cum plage inquit mundi crebre¬
scunt. cum terror iudicii uirtuti¬
bus commotis ostenditur. Leua¬
te uos capita. idr exhilarate cor¬
da: quia dum finitur mundus eui
amici non estis. ꝓpe fit redemptio
quã quesistis. Inscriptura et enĩ
sac sepe caput ꝓmente ponit᷑. qͥa si¬
cut capite menbra reguntur men¬
bra: ita cogitaciones mente dispo¬
nuntur. Leuare itaq ẽ capita:
mentes nr̃as ad gaudia patrie
cȩlestis erigere. Quod autem cal¬
cari mundus ac despici debeat.
ꝓuida dñs comparatione mani¬
festat. Nam sequit᷑. Et dixit illis
similitudinẽ. Uidete ficulneam.:⁊

Expanded text:
m appropinquat redemptio vestra. m appropinquat redemptio vestra. Cum plagae, inquit, mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate vos capita, id est, exhilarate corda: quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur: quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita, est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, provida Dominus comparatione manifestat. Nam sequitur: Et dixit illis similitudinem: Videte ficul
Abbreviated transcription (Latin):
pectacione districti ex aminis int¬
d qͥ ihoc mundo florere uide¬
bantur: cum se sine fructu conspexe¬
rint. arescent: Tunc fides que sine
operib uiruerat. ꝓbante se iusti ui¬
diciꝰ igne marcescet. Nec mirũ homi¬
nes hoc ẽ uel natura uel sensu ter¬
restres adeius uidiciũ turbari. cu¬
uis aspectum & ipsȩ cęloꝵ iurtu¬
tes. hoc ẽ angłice trement potesta¬
tes. Beato qͦ iob adtestante. qui
ait. Columpne celi contremũert̃
faciunt tabulȩ. qñ trement colũp¬
ne: Quid uirgula deserti patitur.
cum cedrus paradisi concutitur:
Et tunc uidebunt filiũ hominis
uenientẽ uinubib cum potestate
magna. & maiestate. In potesta¬
te & maiestate uisuri sunt. quẽ
inhumilitate positum audire
noluerunt. Ut uirtutem eius tan
to districtius sentiant. quanto nẽ
dicta sunt. mox adelectoꝵ conso¬
lationem uerba uertuntur: Nã sub¬
ditur. His autem fieri incipien¬
tib respicite. et leuate capita ur̃a.¬

Expanded text:
spectatione districti examinis, multspectatione districti examinis, multi qui in hoc mundo florere videbantur, cum se in fine sine fructu conspexerint, arescent. Tunc fides quae sine operibus viruerat, probante se justi judicis igne marcescet. Nec mirum homines, hoc est, vel natura vel sensu terrestres, ad ejus judicium turbari, cujus aspectum et ipsae coelorum virtutes, hoc est, angelicae trement potestates, beato quoque Job attestante, qui ait: Columnae coeli contremiscunt, faciunt tabulae, quando tremunt columnae? Quid virgula deserti patitur, cum cedrus paradisi concutitur? Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna et majestate. In potestate et majestate visuri sunt, quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nuncdicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate capita
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Erit enim tunc tͥbulatio mag¬
na. qͣlis nonfuit abinitio mundi. uq
modo: neq fiet. Quod autem lucas
subiungit p̃confusione sonitus ma¬
ris & fluctuum. p̃co ẽ ulius. qͦdint̃
cȩtera mutabilia scłi iohannes ma¬
re habiturum conspexerit.
Irescentib hominib p̃timore. & ex¬
spectatione. que suꝑuenient uniũ¬
so orbi. Nam uirtutes cęloꝵs moue¬
buntur. Credo ipsũ uidicis aduen¬
tum hac sentencia designari. qͣn¬
do uixta alterius loci parabolam
om̃s hoc ẽ et prudentes et fatue
uirgines insolito clamore susci¬
tate. Lampades ornand id⁊ sua
secum opera numerant. ꝓ quib
maximo cum tumore iã iamq in¬
stantẽ et̾̃mi discriminis expectant
euentum. Nã eatenus absq ullo ti¬
more iuidicis uniũsus pene orbis
acturus ẽ: apło adtestante qui ait.
Cum enim dixerint pax & securi¬
tas tunc repentinus eis suꝑueni¬
et interitus. Tunc itaq suꝑue¬
nente uniuerso orbi timore. & ex¬

Expanded text:
dicit: Erit enim tunc tribulatio magdicit: Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Quod autem Lucas subjungit prae confusione sonitus maris et fluctuum, praeco est illius quod inter caetera mutabilia saeculi, Joannes mare habiturum conspexit . Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione, quae supervenient universo orbi, nam virtutes coelorum movebuntur. Credo ipsum judicis adventum hac sententia designari, quando juxta alterius loci parabolam omnes, hoc est, et prudentes et fatuae virgines insolito clamore suscitatae lampades ornant, id est, sua secum opera numerant, pro quibus maximo cum timore jam jamque instantem aeterni discriminis exspectant eventum. Nam eatenus absque ullo timore judicis universus pene orbis acturus est, Apostolo attestante, qui ait: Cum enim dixerint Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Tunc itaque superveniente universo orbi timore et ex
Abbreviated transcription (Latin):
mus.mare non erit: Merito eodem
incumbente iudicio sonitus maris
& fluctuum confunditur. Terrarũ
orbis prementib se inuicem coloni
inficitur: maxima cęli luminaria
ꝑcussis horrore nouo radus turba¬
tam faciem uelant: Et qͦmͦ inpulse
adcasum arbores fragoris motus¬
q sui p̃mittere solent indicia. Sic
t̃mino appropiante qͣsi pauentia
nutant actrement elementa: frgo
qͦd ait math̃s. sol obscurabitur. & lu¬
na non dabit lum̃ suum. & stelle ca¬
dent decȩlo: ipsã iudicii p̃sentiam
significat. qͣndo ãparente uere gła
lucis. omĩa mundi lumina denebͥs
umbrisq comparantur: Quod uͦ di¬
cit lucas. Erunt signa insole: ⁊ luna
& stellis. p̃cursores uicini eiusdem
iudicii qͣsi nuncios indieat. Equib¬
bras. & luna insanguinẽ ante qͣm
ueniat dies dñi magnus & manife¬
stus: Item qͦdlucas ait. et int̾ris p̃s¬
sura gentium. ipsum ẽẽ reor. qͦd an¬
tixp̃i tempora describens. Maths

Expanded text:
mus, mare jam non erit, merito eodem mus, mare jam non erit, merito eodem incumbente judicio sonitus maris et fluctuum confunditur, terrarum orbis prementibus se invicem colonis inficitur, maxima coeli luminaria percussis horrore novo radiis turbatam faciem velant, et quomodo impulsae ad casum arbores fragores motusque sui praemittere solent indicia, sic termino appropiante quasi paventia nutant ac trement elementa. Ergo quod ait Matthaeus, Sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo , ipsam judicii praesentiam significat, quando, apparente verae gloria lucis, omnia mundi lumina tenebris umbrisque comparantur. Quod vero dicit Lucas: Erunt signa in sole, et luna et stellis, praecursores vicini ejusdem judicii quasi nuntios indicat. E quibbras, et luna in sanguinem, antequam veniet dies Domini magnus et manifestus . Item quod Lucas ait: Et in terris pressura gentium , ipsum esse reor quod Antichristi tempora describens Matthaeus
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nationũ illa sunt: que com¬
memorat apostolus dicens. Quia ce¬
citas exparte facꝰta ẽ inisrł: donec
plenitudo gentium introiret et sic
omĩs isrł saluus fieret. Qͥ cũ ꝓmissa
salute fuerit potitus. patriũ qͦ redi¬
turus adsolum. & metropolis qͦn¬
dã suȩ possessionĩ atq inhabita¬
cione gauisurus ẽẽ forsitan nonte¬
mere speratur. qͥa ñ inꝑpetuum sed
donec tempora nationum implean¬
tur: ira p̃mendus ẽẽ narratur. Quid
autẽ impletis nationum demporib
& sic om̃i isrł saluato sequatur
diis exordine manifestat: Nam &
hoc sedm̃ matheum discipul in¬
terrogabant. ñ solum templi eũten¬
di tempus: sed et signum aduentus
cius. & consummationis scłi q̃rẽdo.
Et erunt signa uisole. & luna. &
stellis. interris pressura gentium.
p̃confusione sonitus maris et flue¬
tuum. Quia gͦ sicut dñs in sequen
tibus intimẽt: aparente uniuersali
uidicio. cęlum & terra tͣnsibunt:
& sicut iniohannis apocalipsi legi¬

Expanded text:
quae commemorat Apostolus, dicens: Quia caecitas ex parte facta est in Israel, donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui cum promissa salute fuerit potitus, patrium quoque rediturus ad solum, et metropolis quondam suae possessione atque inhabitatione gavisurus esse, forsitan non temere speratur, quia non in perpetuum, sed donec tempora nationum impleantur, ita premendus esse narratur. Quid autem, impletis nationum temporibus, et sic omni Israel salvato, sequatur, Dominus ex ordine manifestat. Nam et hoc secundum Matthaeum discipuli interrogabant, non solum templi evertendi tempus, sed et signum adventus ejus, et consummationis saeculi quaerendo Et erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuutibus intimat apparente universali judicio coelum et terra transibunt, et sicut in Joannis Apocalypsi legi
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotum: magistratus templi. &
semores qͥ adse uenerant alloqui
dicatur. qui apud alios euuange¬
listas ñ ipsi uenisse. uerũ inatrio ca¬
iphȩ expectantes: ministros misis¬
se ꝑhibentur: S quia pontifices et
pharisei. et semores ita de dñi nece
agebant. ut uelut ipsi asanguine
tradatur ꝑnos. sed ꝑdiscipulũ su¬
um. non comprehendantur a nob̃.
sed atribuno. turbisqͥ non a nob
pillo barrabas. sedeligatur appłis:
adextremum ñanobis. sed apreside
dampnetur: neq nr̃a sed romane
miliciȩ manu cruci adfigatur
uolens euuangłista eos maxime
quoꝵ cuncta consilio gerebantur
sanguinis eius ostendere reos. di¬
dicit. principes sacerdotum etma¬
gistratus dempli et seniores ad com¬
prehendendũ uenisse saluatorẽ. ut
hinc eonici daretur quia sicut illi
ad comp̃hendendũ xp̃m. qͥd aliud
qͣm ipsi insuȩ uissionis potestate
uenerunt: sic om̃s qͥ crucifigendũs¬
eum impiis uocib clamauerunt:

Expanded text:
cerdotum, magistratus templi, et seniores qui ad se venerint alloqui dicatur, qui apud alios evangelistas non ipsi venisse, verum in atrio Caiphae exspectantes, ministros misisse perhibentur. Sed quia pontifices, Pharisaei et seniores ita de Domini nece agebant, ut velut ipsi a sanguine tradatur per nos, sed per discipulum suum, non comprehendatur a nobis, sed a tribuno turbisque; non a nobis pro illo Barabbas, sed eligatur a populis; ad extremum non a nobis, sed a praeside damnetur, neque nostra, sed Romanae militiae manu cruci affigatur: volens evangelista eos maxime quorum cuncta consilio gerebantur sanguinis ejus ostendere reos, dicit principes sacerdotum et magistratus templi et seniores ad comprehendendum venisse Salvatorem, ut hinc conjici daretur quia sicut illi ad comprehendendum Jesum, quid aliud quam ipsi in suae jussionis potestate venerunt? sic omnes qui crucifigendum Christum impiis vocibus clamaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽt palam carmine declarat di¬
cens. Exiunea sodomorum ui¬
nea eoꝵ. et ꝓpago eorum. exgomur¬
ra. Qua eorum uua fellis. botrus
amaritudinis ipsis. Furor dracoñ
uinum eoꝵ: et furor aspidum in¬
sanabilis. Et addidit alterum
seruum mittere. Illi autẽ hunc qͦ
cedentes. et afficientes contumelia.
dimiserunt in anem. Seruuis al¬
ter. dauid ꝓpħam regemq signifi¬
cat. qui post moy sen missus ẽ. ut
colonos uineȩ post edicta legalia
psalmodiȩ: modulatione: et dul¬
cedine cythare ad exercicium boni
operis excitaret. Nam et ipse da¬
uid quo cor populi adsuꝑna su¬
spenderet. int̃ ritus carnalium ue¬
timarum. laudes dñi continuas
suaui melodia decantare consti¬
tuit S ethunc affec̾tum contu¬
melia.: dimiserunt inanem: Dicen¬
tes enĩ que nobis pars indauid. aut
quȩ hereditas infilio ysai: regnum
simul dauio ignobili stirpe. etre¬
ugonr̃ impietate mutarunt:. At¬
tamen ile ꝓhac uinea que deegyp¬

Expanded text:
tiat, palam carmine declarat ditiat, palam carmine declarat dicens: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha. Uva eorum uva fellis, botrus amaritudinis ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis . Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes et afficientes contumelia, dimiserunt inanem. Servus alter David prophetam regemque significat. Qui post Moysen missus est, ut colonos vineae post edicta legalia psalmodiae modulatione, et dulcedine citharae, ad exercitium boni operis excitaret. Nam et ipse David quo cor populi ad superna suspenderet, inter ritus carnalium victimarum, laudes Domini continuas suavi melodia decantari constituit. Sed et hunc affectum contumelia, dimiserunt inanem. Dicentes enim: Quae nobis pars in David, aut quae haereditas in filio Isai ? Regnum simul David ignobili stirpe et religionem impietate mutarunt. Attamen ille pro hac vinea, quae, de
Abbreviated transcription (Latin):
cione. Nam ds̃ unde abeẽ potest. qui
loquitur cęlum et t̾ram ego i¬
pleo: & alibi: Ego ds̃ ad ꝓpinquans.
et non delinginquo. dic̃ dñs s abire
dicitur aiunea: ut ĩmitatorib liberũ
operandi arbitrium derelinquat:
Cui simile ẽ qͦd locata colonis uinea
res seruum. ut defructu uinee darẽt
illi: Qui cęsum dimiserunt eũ inanem
Bene tempus fructuũ posuit. non ꝓ¬
uentum Nullus enim fructus exsti¬
tit uideoꝵ. Nullus huius uineȩ ꝓ¬
uentuᷤᷤ tam et si crebro aͣc sollicitȩ quȩ¬
reretur. inuentus ẽ: Seruus gͦ qͥ pͥmo
missus ẽ ipse legifer moyses intel¬
ligitur. qui quadragunta annos
continuos fructum aliquẽ legis
quam dederat: acultorib inqui¬
rebat: sed cesum eũ dimiserunt
inanem. Irritauerunt eũ moysen
incastris. et aaron scm dñi. Etue¬
xatus ẽ moyses ꝓpter eos. qͥa exa¬
cerbauerunt sp̃m eius. Qui et ip¬
se seruus qui defructu uineȩ sen¬

Expanded text:
tione; nam Deus unde abesse potest, qui tione; nam Deus unde abesse potest, qui loquitur: Coelum et terram ego implebo? Et alibi: Ego Deus appropinquans, et non de longinquo, dicit Dominus. Sed abire dicitur a vinea, ut vinitoribus liberum operandi arbitrium derelinquat. Cui simile est, quod locata colonis vinea res servum, ut de fructu vineae darent illi. Qui caesum dimiserunt eum inanem. Bene tempus fructuum posuit, non proventuum. Nullus enim fructus exstitit Judaeorum, nullus hujus vineae proventus, tametsi crebro ac sollicite quaereretur, inventus est. Servus ergo, qui primo missus est, ipse legifer Moyses intelligitur, qui quadraginta annos continuos, fructum aliquem quam dederat a cultoribus inquirebat; sed caesum eum dimiserunt inanem. Irritaverunt enim Moysen in castris, et Aaron sanctum Domini. Et vexatus est Moyses propter eos, quia exacerbaverunt spiritum ejus. Qui et ipse servus quid de fructu vineae sen
Abbreviated transcription (Latin):
tatis margaritas uras ante porcoᷤᷤ.
Cepit autem dicere adplebẽ para¬
bolam hanc. Homo plantauit ui¬
neam. et locauit eã colonis. ⁊ipse
peregre fuit multis temporibus:
Docente dño populũ. et euuange¬
lizante: conuenerunt principes
sac̃dotum. et scribȩ cũ senioribꝰ
int̾rogauerunt temptantes inqua
potestate signa facẽt: quib sua arte
suꝑatis. dñs quȩ ceꝑat exsequit᷑. Si qͥ¬
dem et illis audientib. plebem mag̃
qͦd u̾ba sua libentius audiat. allo¬
quitur. Parabolam scilicet inferens.
qua et illos impietãs arguat: Et ad
gentes regnũ dĩ doceat transferendũ
Homo gͦ qui plantauit uineam. ipse
ẽ. qͥ uixta alia parabolã condurit
oꝑarios iniuneam suam. Uinea enĩ
dñi sabaoht: domus isrł ẽ. Colomi¬
ꝑari idem sunt aduersarii. qui ad exco¬
lendam uineam hora pͥma. tercia.
sexta. & nona dicunt᷑ eẽ conducꝰt
pse autẽ peregre fuit. ñ loci muta¬

Expanded text:
tatis margaritas vestras ante porcos . tatis margaritas vestras ante porcos . Coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: Homo plantavit vineam, et locavit eam colonis, et ipse peregre fuit multis temporibus. Docente Domino populum et evangelizante, convenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus, et interrogaverunt tentantes in qua potestate signa faceret. Quibus sua arte superatis, Dominus quae coeperat exsequitur. Siquidem et illis audientibus, plebem magis quod verba sua libentius audiat alloquitur. Parabolam scilicet inferens qua et illos impietatis arguat, et ad gentes regnum Dei doceat transferendum. Homo ergo qui plantavit vineam, ipse est qui, juxta aliam parabolam, conduxit operarios in vineam suam . Vineam enim Domini Sabaoth, domus Israe, iidem sunt operarii, qui ad excolendam vineam hora prima, tertia, sexta et nona, dicuntur esse conducti. Ipse autem peregre fuit, non loci muta
Abbreviated transcription (Latin):
stimonium ꝑhibuit. et abillo au¬
distis. in qua ego istam faciam po¬
testate. Si autem dixerimus ex
hominib plebs uniu̾sa lapidabit
nos: Certi sunt enim iohannẽ ꝓ¬
pħam esse. Uiderunt gͦ qͦdlibet
horum respondissent. in laqueũ
se casuros. timentes lapidantes.¬
sed magis timentes ueritatis con
Neque ego dieo uob. in qua pote.¬
state hȩc facia̾m Non uobis dico
quod scio: quia non uultis fateri qͦd
scitis. Iustissimȩ repulsi. utiq con¬
duam confusione. Hotandũ aut̃.
quia duas obeausas maximȩ sci¬
entia ueritatis ẽ occultanda quȩ¬
rentib. Cum uidelicet is qͥ querit.
aut minus capar ẽ. adintelligendũ
qͦd querit: aut odio aut contemp¬
tu ipsius ueritatis indignus est.
cui debeat aperire qͦd querit. Quo¬
rum ꝓpter unum dñs ait. Adhuc
multa habeo uobis dicere sed
non potestis illa portare modo:
ꝓpter aliud uero discipulis p̃cepit
Nolite dare scm̃ canib: neq mit¬

Expanded text:
stimonium perhibuit, et ab illo austimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ergo ista faciam potestate. Si autem dixerimus: ex hominibus: plebs universa lapidabit nos. Certi sunt enim Joannem prophetam esse. Viderunthorum respondissent, in laqueum se casuros, timentes lapidationesed magis timentes veritatis confNeque ego dico vobis in qua potestate haec faciam. Non vobis dico quod scio, quia non vuscitis. Justissime repulsi utique conduam confusione . Notandum autem quia duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum videlicet is qui quaerit aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debeat aperiri quod quaerit. Quorum propter unum Dominus ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite dare sanctum canibus neque mit
Abbreviated transcription (Latin):
cipes sacerdotũ. et scribe. cũ senio¬
ribus et auint dicentes ad illium.
Dic nobis. inqua potestate ħ facis.
Diuersis modis eandẽ quã supra
calumpniã struunt. qͣndo dixerunt.
inbeelrebub principe demonioꝵ
eicit hic demonia. Quando enĩ
dicunt. inqua potestate hec facis.
de dĩ dubitant potestate. et subin¬
telligi uolunt. diaboli eẽ qͦd faciat.
addentes quoq. Aut quis ẽ qui
dedit tͥ hanc potestatem. Mani¬
festissime dĩ filium negant. quẽ
putant non suis s. alienis uiribus
signa facere. Respondens autẽ
dixit adillos: Interrogabo uos
& ego unum uerbum. Responde¬
te michi: Baptisimum iohannis
decelo erat. an exhominibus:
Poterat diis aperta responsione
temptatoꝵ calumpniam eonfu¬
tare. sed prudent interrogat. ut
suo uel silentio uel sentencia con¬
dempnent᷑. At iui cogitabant
inter se dicentes. quia si dixerimꝰ.
Decęlo. dicet: quare ergo non cre¬
didistis ei: Quẽ confitemini de
celo habuisse ꝓpheciam. michi te¬

Expanded text:
 et scribae cum senioribus, et aiunt dicentes ad illum: Dic nobis in qua potestate haec facis? Diversis modis eamdem quam supra calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebut principe daemoniorum, ejicit daemonia . Quando enim dicunt: In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quod faciat. Addentes quoque: Aut quis est qui dedit tibi hanc potestatem? Manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Respondens autem dixit ad illos: Interrogabo vos et ego unum verbum. Respondete mihi. Baptismum Joannis de coelo erat, an ex hominibus? Poterat Dominus aperta responsione tentatorum calumniam confutare, sed prudenter interrogat ut suo vel silentio vel sententia condemnentur. At illi cogitabant inter se dicentes: Quia si dixerimus, de coelo, dicet: Quare ergo non credidistis ei? Quem confitemini de coelo habuisse prophetiam mihi te
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adułterat u̾bũ dĩ. s sic̃ exdõ corã
dõ in xp̃o iħu. loquitur. Quicquid
enim inp̃senti ꝑcipimus donoꝵ.
incomparatione futurorũ ꝑ pau¬
cum ẽ & modicum. Quia exparte
cognoscunus. et exparte ꝓpħamus.
Cũ aut̃ uen̾it qͦd ꝑfectũ ẽ. euacuabit᷑
qͦd exparte ẽ. Ciuitates aut̃ decẽ ft̃
amime ꝑlegis u̾bũ ad grãm euãgłii
uenientes. Quib tc̃ iure głificandus
ille p̃ponitur. qͥ eius pecuniã uerbi
digne dõ cõmodauerit. Unde qͥdã ne¬
gociator eg̾gius ciuitates qͥb pre¬
erat. hoc ẽ animas qͣs regendas ac¬
ceperat alloquens. quȩ ẽ ait nr̃a spe

Expanded text:
non adulterat verbum Dei, sed sicut ex Deo coram non adulterat verbum Dei, sed sicut ex Deo coram Deo in Christo loquitur . Quidquid enim in praesenti percipimus donorum, in comparatione futurorum perpaucum est et modicum, quia ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit, quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Cianimae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes, quibus jure tunc glorificandus ille praeponitur qui eis pecuniam verbi digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, spe
Abbreviated transcription (Latin):
quo eum qͥdlateat. cui uerissime dic¬
tum ẽ. Dñe tu omĩa scis. s sciret di¬
cit. om̃s scire faceret. Tunc enĩ om
mo sane arbitretur. eos solũmꝰ quib
gr̃a p̃dicandi data ẽ. Non aut̃ ut eos
qͥb p̃dicatũ ẽ adiudicium tunc ẽẽ
uocandos. Ipsi sunt enim pecuna.
qͣm boni serui acquisiere merean¬
do. Quin etiã sciat eos qͦ quib nũ¬
quam ẽ predicatũ. ibidẽ eẽ damp-¬
nandos. Dequib infra dicemus.
Uenit autem pͥmꝰ dicens. Dñe mna
tua decem mnas acquisiuit. Pmꝰ
seruus. ordo doctoꝵ ẽ incircumci¬
sionẽ missoꝵ. Q unam mnam ne-¬
gociaturus accepit Quia unũ dm̃.
unã fidem: unũ baptisma. unum
dm̃ p̃dicari uissus ẽ. S hec eadẽ ina
decem mnas acquisiuit. qͥa ppłm
sublege constitutũ sibimet docendo
sociauit. Et ait illi. Fuge bone
serue. qͥa inmodico fidelis fuisti. e¬
ris potestatẽ habens supͣ decẽ ciui
tates Inmodico seruus ẽ fidelis. qͥ

Expanded text:
quod cum quid lateat, cui verissime dicquod cum quid lateat, cui verissime dictum est: Domine, tu omnia scis. Sed sciret, dicit, scire omnes faceret. Tunc enim omnmo sane arbitretur eos solummodo quibus gratia praedicandi data est, non autem et eos quibus praedicatum est, ad judicium tunc esse vocandos. Ipsi sunt enim pecunia, quam boni servi acquisiere mercando. Quinetiam sciat eos quoque, quibus nunquam est praedicatum, ibidem adesse damnandos, de quibus infra dicemus. Venit autem primus, dicens: Domine, mina tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo doctorum est in circumcisionem missorum, qui unam minam negotiaturus accepit, quia unum Dominum, unam fidem, unum baptisma, unum Deum praedicare jussus est. Sed haec eadem mina, decem minas acquisivit, quia populum sub lege constitutum, sibimet docendo sociavit. Et ait illi: Euge, bone serve, quia in modico fidelis fuisti, eris potestatem habens supo servus est fidelis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cione ꝑcipite & deuotionẽ oꝑis in
carnis castigatione sełate:. Tẏmpa¬
num qͥppe ẽ pellis in ligno extenta:
Pellis uͦ in ligno extenta. earo ẽ nr̃a.
adȩremplum dñicȩ crucis afflicta
Ciues autẽ eius oderant illũ. ⁊ mi¬
serunt legationẽ post illũ dicentes.
Nolumus hunc regnare suꝑ nos. Ci¬
ues impios udeos dicit. De qͥb ali¬
bi ꝓtestatur. Nunc autẽ et iuderũt
& oderunt. et me et patrẽ meũ. Qi
ñsolum p̃sentẽ usq ad mortẽ crucis
oderant. sed etiã post resurrectionẽ
euis miserunt ꝑsecutionẽ apłis. et p̃¬
dicationem regni cęlestis spreuerunt.
Et factum ẽ. ut rediret accepto regno:
Significat tempꝰ qͣndo ui manifestis¬
sima et eminentissima claritate uen¬
turus ẽ. qͥ eis humilis apparuit cũ
dicẽt. Regnũ meũ ñ ẽ dehoc mũdo.
Et uissit uocare seruos. qͥb dedit
pecumã: ut scirec qͣntũ quisq ne¬
gotiatus eẽt. Ut sciret inquit non

Expanded text:
tione percipite, et devotionem operis in tione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione adhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta; pellis vero in ligno extenta caro est nostra, ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant eum, et miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Cives, impios Judaeos dicit. De quibus alibi protestatur: Nunc autem et viderunt, et oderunt, et me, et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus miserunt persecutionem apostolis, et praedicationem regni coelestis spreverunt. Et factum est ut rediret accepto regno. Significat tempus, quando in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit, cum diceret: Regnum meum non est de hoc mundo . Et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset. Ut sciret, inquit, non
Abbreviated transcription (Latin):
erant longe: facti sunt ꝓpe insan¬
guine xp̃i Coeatis autẽ decẽ ser¬
uis suis. dedit illis decẽ mnas. De¬
narius numerus adlegẽ ꝑtinet. ꝓp¬
ter decalogũ: Uocat itaq pat̾ fa¬
milias decẽ seruos. qͥa elegit discipu¬
los ꝑlitteram legis imbutos: Dat
illis decẽ mnas. qͥa legis dicta spiri¬
taliter intelligenda reuelat. Post
passionẽ qͥppe resurrectionẽq suã
apperuit illis sensũ: ut intellige¬
rent scͥpturas Mna namq quam
greci mnam uocant centũ drag¬
mis appenditur: Et om̃is scͥpture
sermo qͥa uitȩ cęlestis ꝑfectionem
suggerit: qͣsi numeri centenarii
ponde fulgescit Et ait ulis. Nego¬
ciamini dum uenio. Uerba inqͥt
legis ac ꝓpħarũ mystica interp̃taci¬
one discussa ppłis offerte. atq ab eiᷤ
fidei confessionem morũq ꝓbitatem
recipite. Iuxta qͦd ps almista suis
auditorib p̃cipit dicens. Sumite
psalmum et date tẏmpanum. hoc
ẽ laudem p̃dicationis iicordis inten¬

Expanded text:
facti sunt prope in sanguine Christi. Vocatis autem decem servis suis dedit illis decem minas, etc. Denarius numerus ad legem pertinet propter Decalogum, vocat itaque paterfamilias decem servos, quia elegit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritualiter intelligenda revelat. Post passionem quippe, resurrectionemque suam aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Mina namque, quam Graeci mnan vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem, morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum , hoc est, laudem praedicationis in cordis inten
Abbreviated transcription (Latin):
ihericho adꝓpinquare iħc dicitur cecꝰ
illuminatur. Ihericho quippe inter¬
pretatur luna. luna aut̃ insacro elo¬
quio ꝓdefec̾tu ponitur carnis. qͥa dũ
menstruis momentis decrescit defec-¬
tum nr̃e mortalitatis designat Dum
gͥ conditor nr̃ adꝓpinquat ihericho.
cecus adlum̃ redit. quia dũ diuinita s
defectum nr̃ȩ carnis suscipit huma¬
num genus lum̃ quod amiserat re¬
cipit: Qui uidelicet cȩcus recte et ui¬
xta uiam sedere. et mendicans esse
describitur: Ipsa enim u̾itas dic̾it.
Ego sum uia. Cigo qͥ et̃ne lucis clari¬
tatem nescit: cȩcus ẽ. S si iam inredẽp¬
torẽ credit. uirta uiã sedet. Si autẽ
iam credit. sedut ȩt̃nam lucẽ recipi¬
at. rogare dissimulat. atq p̃cib ces¬
sat.cęcus quidẽ uixta uiã sedet sed
minine mendicat: Si uͦ et credidit &
exorat. et uixta uiam sedet cęcus. &
mendicat: Etelamnuit dicens.
ħy fili dauid. miserere mei. Et qui

Expanded text:
Jericho appropinquare Jesus dicitur, caecus Jericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe interpretatur Luna. Luna autem in sacro elopro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen quod amiserat recepit, qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere, et mendicans esse describitur. Ipsa enim Veritas dixit: Ego sum via. Ergo, qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est. Sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet, si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vere credit, et exorat, et juxta viam, sedet caecus, et mendicat. Et clamavit dicens: Jesu, fili David
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sepe loquentẽ audire consueuerãt.
quotiens aliquid de sua passione di¬
cebat. hoc non ita ut sonabat intelli¬
gendum. s amore dictante adaliud
qͥd allegoricȩ referendũ esse credebat:
iudei uero quia ineus necẽ conspi¬
rauerant. qͥcqͥd de sua passione uel
cruce loquebatur. intelligebant. hoc
enim loquebatur qͦd ipsi sũmoꝑe &
fieri optabant. et ꝑficere sategebant.
Sicq miro et inusitato mͦ idẽ subeundȩ
crucis sacram̃tum qͦd fidelib amor ab¬
scondit. infidelib inuidia pandit
actum ẽ autẽ cum ad ꝓpinquaret ie¬
richo. cecus quidã sedebat secus uiam
medicans & cum audiret turbã prete¬
iruntem: interrogabat qͥd hoc esset. Dire¬
runt autem ei. quod iħs natenus tran¬
siret. Cecus iste ꝑallegoriã genus hu¬
manum significabat. qͦd in parente pͥ¬
mo aparadisi gaudus expulsum. cla¬
ritatem suꝑnę lucis ignorans. dam pna
tionis suȩ tenebras patitur: S cum

Expanded text:
eum saepe loquentem audire consueverant, eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita, ut sonabat intelligendum, sed amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum esse credebant. Judaei vero, quia in ejus necem conspiraverant, quidquid de sua passione vel cruce loquebatur, intelligebant. Hoc enim loquebatur, quod ipsi summopere, et fieri optabant, et perficere satagebant, sicque miro et inusitato modo idem subeundae crucis sacramentum, quod fidelibus amor abscondit, infidelibus invidia pandit. Factum est autem, cum appropinquaret Jericho, caecus quidam sedebat secus viam mendicans; et cum audiret turbam praetereuntem, interrogabat quid hoc esset. Dixerunt autem ei, quod Jesus Nazarenus transiret. Caecus iste per allegoriam genus humanum significat, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis itionis suae tenebras patitur, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
dit. et locũ qͣsi mortis intrepidꝰ. adut.
Et ipsi nichil horum intellecerunt.
derat ũbum istud absconditũ abeis.¬
& non intelligebant quȩ dicebantur
Legimus ineuuangłio scđm ioħem. di¬
cente dño. si exaltatus fuero at̾ra om¬
nia traham adme ipsum. Respondisse
turbã. atq dixisse. nos audiuimꝰ ex
quomͦ tu dicis oportet exaltari filiũ
hominis: Quidẽ gͦ. qͦd discipuli toci¬
ens sͥ replicatum dnĩcȩ passionis ar¬
chanum intellige nequeunt. et ud̃i
adunum u̾bum et tã obscurȩ positũ
ut hoc expositione dignũ euuange¬
lista ducat. hoc autẽ dicebat inquit
significans qua morte esset moritu¬
nis mox quia crucis exaltacio signi¬
ficetur intelligunt᷑ nͥ qͥa discipłi cuiꝰ
uitam maximȩ uidere desiderabant.
euis mortẽ audire ñ poterant: quẽ ñ
solum hominẽ innocentẽ. s et dm̃ ue¬
rum sciebant. hunc nullatenus mori
uelposse putabant: E qͥa ꝑparabola ᷤ

Expanded text:
dit, et locum quasi mortis intrepidus adiit. dit, et locum quasi mortis intrepidus adiit. Et ipsi nihil horum intellexerunt. Et erat verbum istud abscondituet non intelligebant quae dicebantur. Legimus in Evangelio secundum Joannem, dicente Domino: Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum , respondisse turbam, atque dixisse: Nos audivimus ex quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quid est ergo quod discipuli toties sibi replicatum dominicae passionis arcanum intelligere nequeunt, et Judaei ad unum verbum et tam obscure positum, ut hoc expositione dignum evangelista ducat. Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte esset moriturus; mox quia crucis exaltatio significetur, intelligunt, nisi quia discipuli, cujus vitam maxime videre desiderabant, ejus morsolum hominem innocentem, sed et Deum verum sciebant, hunc nullatenus mori vel posse putabant, et quia per parabolas
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. Tradetur enĩ gentibus.
et illudetur. et flagellabit. et cor¬
spuetur. & postquã flagellauint
occident eum. et die tercia resur¬
get Preuidens saluator expassio¬
ne sua discipuloꝵ animos ꝑtur¬
bandos: eis longe ante et eiusdẽ
passionis pęnam. et resurrec̾tioĩs
sue głam p̃dicit. ut cũ morientẽ
sic̃ predict̾um esset cernerent. etiã
resurrecturũ ñ dubitarent. preui¬
dens etiã qͦsdam hereticos inȩccłia
futuros. qͥ. xp̃m dicerent legi ꝓpħis¬
qe docuisse contraria. aliũ q
uet̾is testam̃ti atq alium noui de¬
um ẽẽ credendum: ostendit ꝓpħarũ
p̃sagia ñ alio magis ꝗͣ adsuȩ dispensatio¬
nis qͣm ꝓnobis temporarie suscepit.
intendisse mysterium: adõ ut con¬
summatio sit ꝓpħiȩ. sue passionis.
& posterioris głe celebrata ꝑfectio.
hec non et saganoꝵ dementiã quẽ
eius crucem derident. aꝑtissimȩ con¬
futat: q̃ndo ꝓrime sue passionis &
tempus qͣsi futuroꝵ prescus osten¬

Expanded text:
us, et illudetur, et flagellabitur, et conspuetur. Et postquam flagellaverint, occident eum, et die tertia resurget. Praevidens Salvator ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut eum morientem, sicut praedictum esset, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Praevidens etiam quosdam haereticos in Ecclesia futuros, qui Christum dicerent legi prophetisque docuisse contraria, aliumque Veteris Testamenti, atque alium Novi, Deum esse credendum, ostendit prophetarum praesagia non alio magis quam ad suae dispensationis, quam pro nobis temporarie suscepit, intendisse mysterium, adeo ut consummatio sit prophetiae, suae passionis et posterioris gloriae celebrata perfectio. Nec non et paganorum dementiam qua ejus crucem derident, apertissime confutat, quando proximae suae passionis et tempus, quasi futurorum praescius osten
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑe ẽ inore ueritatis de suꝑbo diuite ⁊
dehumili pauꝑe qͣntus sit ordonar¬
nationis. Fece enim dicitur Homo
quidã erat diues. oeꝑtinꝰ subiungit᷑
terat quidam mendicus nomine
nomina diuitũ qͣm pauꝑum sciri.
bum faciens. nom̃ pauꝑis dicit. ⁊ no¬
men diuitis non diõ: Hisi qͦd ds hu¬
miles nouit atq adꝓbat. et suꝑbos
ignorat: Unde et quibusdam de
miracłoꝵ uirtute suꝑbientib uifine
dicturus ẽ Nescio uos unde sitis. Dis¬
cedite ame õs oꝑarii iniqͥtatis. At
contra moysi dicitur. Noui te exno¬
mine tuo. Ait gͦ deduute: homo qͥ¬
dam: ait depauꝑe: Egenus nomine
latarus: Ac si aꝑte dicat Pauꝑem
humilẽ scio. suꝑbũ diuitẽ nescio. Illũ
cognitũ ꝑ appbationẽ habeo hc̃ ꝑuidici

Expanded text:
nopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et nopere est, in ore Veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nominnomina divitum, quam pauperum sciri. bum faciens, nomen pauperis dicit, nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat et superbos ignorat. Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine tuo . Ait ergo de divite: Homo quidam; ait de paupere: Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio; illum cognitum per approbationem
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum inꝓuida consideratione
fallunt᷑. In illo eni nondenacia sed
rapina multatur. Ibi res iniuste
sublata: restitutione quadrupli pu¬
nitur. Hic aut̃ diues iste ñ abstulisse
aliena rep̃henditur. s ꝓpria ñdedis¬
se. Nec dicitur. quia uiquẽpiam
oppressit: s quia inacceptis reb se
diripit. seͥd inferni dap̃natione ꝑcu¬
titur. qui ꝓpria ñlargitur. Et sunt
ñnulli qui cultum subtilium p̃cio¬
sarumq uestium ñputant esse pec¬
catũ. qͦd si uidelicet culpa non esset.
nequaqͣm sermo di tã uigilanter ex¬
pͥmeret. qͦd diues qui torquetur ap̃
inferos. bysso & purpura indutus
fuisset. Nemo quippe uestimenta
p̃cipia nͥ adinanem głam querit¬
Ui delicet ut honorabilior cet̾is eẽ
iudeatur Quã cuspã possumꝰ me¬
lius etiam exdiu̾so collig̾e quia si
abiectio uilis indumenti uirtus non
esset Cuuangłista uigilanter de io¬
hanne non diceret erat indutus pilis
camelors. S notandũ nob̃ mag¬

Expanded text:
nimirum improvida consideratione nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur, ibi res injuste sublata restitutione quadrupli punitur, hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse; nec dicitur quod ut quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se diripit, si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium, non putant esse peccatum; quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua, nisi ad inanem gloriam quaeritvidelicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis mag