comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uernantia rosarum. S neq ad ea
recte corda sine manib leuantur.
neq manus sine puritate cordis:
ut et integritas fidei nos commen¬
det deo. et oꝑatio fidĩ quȩ ꝑdilecti¬
onem oꝑatur ñ minus nos quam
et nr̃a referat in celo. Sicq iecolen¬
tes pauꝑtatem nram. dicamus dõ.
nos iniq egius. Et ut omnis
integritas confessionis declaretur:
uimus. Quia ꝓfecto aliudẽ quod
iniq egimus: & longe aliud quod
hactenus male agendo pium uidi¬
cem ad uacundiam ꝓuocamus.
Iccirco inquit tu inexorabilises. Hec
namq trium uersuum intelligen¬
tia: omnem scͥpturarum reddit do¬
ctrinam. Serutemur uias nr̃as ui
delicet acciones: & queramus et re¬
uertamur ad dominim ꝑ lamenta
a quo male discessimus ꝑ flagidia.
Magnum gͥ ẽ unumquemq seipsũ
nosse. iccuro ubemur ut scrutem᷑¬
uulas nrãs scilicet actiones nrãs. a¬
ctiones ficdi nr̃e: ut nosmet cognos¬
cere possimus. Unde & moyses in

Expanded text:
vernantia rosarum. Sed neque ad ea vernantia rosarum. Sed neque ad ea recte corda sine manibus levantur, neque manus sine puritate cordis: ut et integritas fidei nos commendet Deo, et operatio fidei, quae per dilectionem operatur , non minus nos, quam et nostra referat in coelo, sicque recolentes paupertatem nostram, dicamus Deo: Nos inique egimus, ut et omnis integritas confessionis declaretur, vimus: Quia profecto aliud est, quod inique egimus: et longe aliud quod hactenus male agendo, pium judicem ad iracundiam provocamus. NUN. Idcirco, inquit, tu inexorabilis es. Haec namque trium versuum intelligentia, omnem Scripturarum reddit doctrinam, ut scrutemur vias nostras, scilicet actiones, et quaeramus, et revertamur ad Dominum per lamenta, a quo male discessimus 1451 per flagitia. Magnum igitur est unumquemque seipsum nosse: idcirco jubemur ut scrutemur vias, scilicet actiones nostras, actiones fidei nostrae, ut nosmet cognoscere possimus. Unde Moyses in
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾misi et principtum interp̃tat᷑.
Hinc unicus patͥs filius ait. Ego
principium qui et loquor uobis.
Ex quo patet litterarum interp̾ta¬
tio sensus. quod ab infantia paruu¬
los elementa hebreoꝵ quib ȩtas pu¬
erilis assueuit usq ad maturitatẽ
turtutis excrescere. nos informant
ad duuinas latent̃ et misticas indel¬
ligentias intendere. Unde & eadem
Nun. litrera unicus unterp̾tari dr:
qui uerum principium ẽẽ credit᷑.
et pascua eorum qui reueitunt᷑ ad
ipsum. Bona quidẽ pascua sunt
& scͥpturarum studia celestium in
quib cotidiana lectione pascimur.
reciramur grã. reficimur discipliniᷤ:
dum ea quę scͥpta sunt degustamꝰ.
aut ꝑcepta frequentius ruminamꝰ.
Bona gͥ pascua xp̃i: quib grex dm̃
saginatur. Bona etiam in quib u¬
nicus patͥs principium uitȩ pascit
int̾ lilia. in splendore scõrum. Uñ
monet egregie. leuemus corda nr̃a
bona sunt pascua lilia conuaniuũ

Expanded text:
ut praemisi, et principium interpretatur. ut praemisi, et principium interpretatur. Hinc unicus Patris et Filius ait: Ego principium qui et loquor vobis . Ex quo liquet litterarum interpretatio sensus, quod ab infantia parvulos elementa Hebraeorum, quibus aetas puerilis assuevit, usque ad maturitatem virtutis excrescere, non informant ad divinas latenter et mysticas intelligentias intendere. Unde et eadem Nun littera unicus interpretari dicitur, qui verum principium esse creditur, et pascua eorum qui revertuntur ad ipsum. Bona quidem pascua sunt et Scripturarum studia coelestium, in quibus quotidiana lectione pascimur, recreamur gratia, reficimur disciplinis, dum ea quae scripta sunt degustamus, aut percepta frequentius ruminamus. Bona igitur pascua Christi, quibus grex Domini saginatur. Bona etiam, in quibus unicus patris principium vitae pascitur inter lilia splendore sanctorum. Unde monet egregie: Levemus corda nostrbona sunt pascua, lilia convallium,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi scdm ebraycam ueritatẽ
sempiternum interp̾tatio sonat.
Et si alius interp̃s unicus dixerit
aut certe pascua eor. illud signi
dicens. In loco pascue ibi me col¬
locauit. Ipse enim nos reficit et
pascit bonis pascuȩ suȩ: sacram̃¬
tis scilicet diuinis ex ub̃tate agri¬
pleni quem benedixit dominus.
Cuius odor emanat odor suaui¬
tatis quasi de nouo flore sc̃e resur¬
rectionis. De cuius iumirtim ple¬
nitudine ub̃tatis in ꝑsona patris
& plenitudo inquit agri mecũ ẽ.
Ex quo ꝓfecco liltum nascitur con¬
uallium ob candorem ȩc̃nitatis:
necñ et rosa ꝓpt̾ sanguinẽ dñice
passionis. Quȩ sane pascua sunt
scͥpturarum mystica sacramenta:
in quib monemur admodum
unguem iurta philosophos tuas
nr̃as. et queramus cerce quid fa¬
cti sumus. aut quid fiumus.
uel quid eẽ debumus. Ꝙ cum
inuentum fuerit qd ad non eẽ
detenduntis. necessitate compul¬
si reuertam᷑ ad dominum. ubi
principium litterȩ nos inuitat. qm̃

Expanded text:
ut dixi, secundum Hebraicam veritatem, ut dixi, secundum Hebraicam veritatem, sempiternum interpretatio sonat: et si alius interpres, unicus, dixerit: aut certe pascua eorum illud signidicens: In loco pascuae ibi me collocavit . Ipse enim nos reficit et pascit bonis pascuae suae, sacramentis scilicet divinis, ex ubertate agri cui benedixit Dominus, cujus odor emanat odor suavitatis, quasi de novo flore sanctae resurrectionis. De cujus nimirum plenitudine ubertatis in persona Patris, et plenitudo, inquit, agri mecum est. Ex quo profecto lilium nascitur convallium, ob candorem aeternitatis, necnon et rosa propter sanguinem 1450 Dominicae passionis, quae sane pascua sunt Scripturarum mystica sacramenta, in quibus monemur admodum,unguem, juxta philosophos, vias nostras; et quaeramus certe quid facti sumus, aut quid fuimus, aut quid esse debuimus, et cum inventum fuerit, quod ad non esse tetendimus, necessitate compulsi, revertamur ad Dominum. Ubi principium litterae nos invitat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ eorum ex natura. altud
uͦ contingens ex gr̃a: ut neq qui
ex ꝓpagine originis pͥmȩ naturȩ
flagellatur: neq uir qui iam ex
gr̃a discernitur. uterq tam̃ licet
uiuens fide dum ꝓ peccatis affligi¬
t non ht̃ quid testa contͣ figulũ
respondeat. uel quid dicat cur me
fecisti sic: uel quare ita facis. Quod
bñ intelligens iob. licet multis ex¬
cruciatus supplicuis. in omnibus
iure bñ laudat᷑ quod ñ peccauit
labiis sius: neq stultum qͥd contͣ
dm̃ loquutus ẽ. Unde cum aliqͥs
fide uiuens ut augeat᷑ meutis. naq
iur iam gr̃a discretus a sexii infir¬
mitatis ut a suis purgetur deli¬
ctis. tam̃ pie a domino corrigit᷑.
ñ ht̃ quid obiciat deo. qnͣtomagis
is qui iure in massa ꝑditionis.
comnumeratus dampnatur:
Quors omnium nec mala nec
bona nisi iusto d̃i iudicio ꝓue¬
mre recte creduntur: Nu̾m̃.¬
unc ad ñuñ. litteram mo¬
ralis quod sempiternum
sonat sensus uenire gaudet: cuiꝰ

Expanded text:
siquidem eorum ex natura: aliud siquidem eorum ex natura: aliud vero contingens ex gratia, ut neque qui ex propagine originis primae naturae flagellatur, neque vir qui jam ex gratia discernitur. Uterque tamen, licet vivens fide, dum pro peccatis affligitur, non habet testa quid contra figulum respondeat, vel quid dicat, Cur me fecisti sic, vel quare ita facis? Quod bene intelligens Job, licet multis excruciatus suppliciis, in omnibus jure pene laudatur, quod non peccavit labiis suis, neque stultum quid contra Deum locutus est . Unde cum aliquis fide vivens, ut augeatur meritis: neque vir jam gratia discretus a sexu infirmitatis, ut a suis purgetur delictis, tamen pie a domino corrigitur, non habet quid objiciat Deo; quanto magis is qui jure in massa perditionis connumeratus, damnatur? Quorum omnium nec mala nec bona, nisi justo Dei judicio provenire recte creduntur. Nunc ad Nun litteram moralis quod sempiternum sonat sensus venire gaudet, cujus,
Abbreviated transcription (Latin):
ignis caritatis dĩ. bonus ex intimis ius¬
cerib affectus amorisbonus ex ipsis
timor ꝑseuerans oꝑationis: quo
corpus omne eccl̃iȩ in mutuam ad¬
olescit grãm. Bonus quidẽ duecti¬
onis ignis: quo unusqͥsq sc̃s ad re¬
uerentiam sui actoris accenditur.
S qui dm̃ diligit igne caritatis ac¬
census. non ꝑfunctoriȩ diligit. s et
ex intimis diligit legem eius. & ex
ipsis p̾cepta eius custodit. et ab ipsis
iustificat cor suum: ñ auditu dictoꝵ.
s studio adimpletionis atq imita¬
tionis factoꝵ. Uerumtam̃ in his om¬
nib non ht̃ uiuens homo quid
murmuret ꝓ peccatis sius. Instus
autem inquit sp̃c diuintis meuᷤ:
ex fide uiuit. Quod si nomotiuẽs
iuistificat᷑ ex fide. uistisq oꝑib fi¬
dei uiuificatus non ht̃ quid dicat.
quancomagis impuis &e peccator:
Unde signant̾ ait. iuir ꝓpeccatis
sius. Uir namq sexus ẽ nomen: ho¬
mo uͦ comnune ẽ omnib. Unu̾

Expanded text:
ignis charitatis Dei, bonus ex intimis visignis charitatis Dei, bonus ex intimis visceribus affectus amoris, bonus ex ipsis timor perseverans, operationis quoque corpus omne Ecclesiae in 1449 mutuam adolescit gratiam. Bonus quidem dilectionis ignis, quo unusquisque sanctus ad reverentiam sui auctoris accenditur: sed qui Deum diligit igne charitatis accensus, non perfunctorie diligit, sed ex intimis diligit legem ejus, et ex ipsis praecepta ejus custodit, et ex ipsis justificat cor suum: non auditu dictorum, sed studio adimpletionis, atque imitationis factorum. Verumtamen ab his omnibus non habet vivens homo quid murmuret pro peccatis suis. Justus autem, inquit Spiritus divinus, meus ex fide vivit . Quod si homo vivens non justificatur ex fide, justisque operibus fidei justificatus non habet quid dicat, quanto magis impius et peccator? Unde signanter ait: Vir pro peccatis suis. Vir namque sexus est nomen: homo vero commune est omnibus. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ dicere uas figuli. scilicet testa de
samiis terrȩ. quare me fecisti sie: Ati¬
oquin in omnibꝰ quid murmurabit
homo uiuens. aut quid dicturus ẽ
iur ꝓ peccatis suis. ctum omnia con¬
cluserit dõ sub peccato. ut omne os
obstruatur. ꝙ fiat omnis mundus
subditus deo: ᷤ Ceterum desides aut
uecordes fingant de cordib suis dm̃
ut clixi non curare mortaua: ab ip̃o
sunt uti anima confitetur discipu¬
nis ertidita xp̃i. mala uel bona. Iccir¬
co oppilata ẽ omnis iniquitas. nec
ht̃ quid respondeat homo compo¬
situs deo. et si fiat uas in contirme¬
liam. dum cotidie meliorant᷑ uiasa
auixa flagellis dĩ et argentea in ho¬
norem. Hoc quippe ht̃ ex intimis.
hoc & ignis ex uitimis. hoc ex ipsis:
ut omnis sapientium sensus. om̃is
sermo prudentium. omnis flagran¬
tium temptatio passionum. om̃is
conatris actionis calore recoctus amo¬
ris clĩ. incipiat eẽ p̾tiosior. Donus gͥ

Expanded text:
potest dicere vas figuli, scilicet testa de potest dicere vas figuli, scilicet testa de samiis terrae, Quare me sic fecisti? Alioqui in omnibus quid murmuravit homo vivens, aut certe quid dicturus est vir pro peccatis suis, cum omnia concluserit Deus sub peccato, ut omne os obstruatur, et fiat omnis mundus subditus Deo . Caeterum desides aut vecordes, fingant de cordibus suis Deum, ut dixi, non curare mortalia: ab ipso sunt, ut anima confitetur disciplinis Christi erudita mala vel bona. Idcirco oppilata est omnis iniquitas, nec habet quid respondeat homo compositus Deo, et si fiat vas in contumeliam, dum quotidie meliorantur vasa aurea flagellis Dei, et argentea in honorem. Hoc quippe habet ex intimis: hoc et ignis ex ultimis, hoc ex ipsis, ut omnis sapientium sensus, omnis sermo prudentium, omnis flagrantium tentatio passionum, omnis conatus actionis calore recoctus amoris Dei, incipiat esse pretiosior. Bonus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ophas cor suum dicebat ardere: cum
xp̃c eis aꝑiret scͥpturas in uia. ꝓfun¬
da gͥ in uerb̃ dĩ uidemus mysteria.
iccirto ex intimis uel etiam ut aliuᷤ
interp̃s ait. ex ipsis debet ignis ac¬
cendi quasi exultimis uiscerum
ossib. uit exurat in nob̃ fenũ. stipu¬
lam tiel plumbum iniquitatis. uił
quicqͥd scł̃aris ẽ uitȩ: quatinus li¬
quefiat igne diuino ferreus quid̃ã
peccati rigor. & suꝑno mollescat in¬
cendio. intantum ut etiam contra
insolentiam reꝓborum ipsi ꝓ fide
decertare iudeamur ac dicere. Quis
ẽ iste qui dixit. ex ore attissimi ñ egre¬
dientur nec bona nec mala. p̾sectun
cum et mala non nͥustosuio iudici¬
o ab ipso sunt. Nec bona non nisi
eius miscdia p̾stantur. ñ dico bonis
et scĩs: ucrum etiam qmsepe reꝓbis
& dampnatis. Unde ꝓfessiont uoce
de utrisq quid murmurauit inqͥt
homo iuuens. uir ꝓ peccatis suis:
Qd̃ et paulus. O homo inquit tu
quis es qui respondeas deo:ͦ Numqͥs

Expanded text:
ophas cor suum dicebat ardere, cum ophas cor suum dicebat ardere, cum Christus eis aperiret Scripturas in via . Profunda igitur in verbis Dei videmus mysteria, idcirco ex intimis, vel etiam, ut alius interpres ait, ex ipsis debet ignis accendi, quasi ex ultimis viscerum ossibus exurat in nobis fenum, stipulam, vel plumbum iniquitatis, vel quidquid saecularis est vitae, quatenus liquefiat igne divino ferreus quidem peccati rigor, et superno mollescat incendio, intantum, ut etiam contra insolentiam reproborum, ipsi pro fide certare videamur ac dicere: Quis est iste qui dixit, ex ore Altissimi non egredientur nec mala nec bona? praesertim cum et mala non nisi justo suo judicio ab ipso sunt, nec bona nisi ejus misericordia praestantur: non dico bonis et sanctis, verum etiam quam saepe reprobis et damnatis. Unde professionis voce de utrisque: Quid murmuraverit, inquit, homo vivens, vir pro peccatis suis? Quod et Paulus: O homo, inquit, tu quis es qui respondeas Deo: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens lictera ex intimis uidetur.
tulit ex intimis uiscerib fluxit.
& ignis caritatis di ex uitimis
precordior manauit medullis:
ut quodam nexu caloris d̃ĩ intꝰ
concremaret᷑ ossib. Sic demiq
longe supra in eiscdem threnis
eiuscde textus litere hoc contin̾e
uidetur. Ex alto inquit misit
ignem in ossib meis. Bontis ergo
cłs qui nob̾ hunc mittit ignem.
Unde diligentes eum gram et głam
meticor. in conspectu eus inue¬
nire possimus: & quem in nob̃
mittat ignem ipse nos doceat.
Ait enim. Ignem ueni mittere ĩ
terram. & quid uolo nisi ut ardeat:
Bonus gͥ ignis quẽ uult omniũ
saluator magis magisq accendi:
p̾sertim cum et ipse sit ignis uorx
qͥ nr̃a peccata consumat. intimisq
pectorib suȩ diuinȩ cupiditatem
cognitionis infundat. quatinus
recleat in nob̃ cornrm. ut capiat
diuinarum seriem scͥpturarum. et
hauriat fontem aquȩ salientis in
tutam ȩtnam. Hoc namq ignecle¬

Expanded text:
praesens littera ex intimis sonare vipraesens littera ex intimis sonare vitulit, ex intimis visceribus fluxit, et ignis charitatis Dei ex ultimis praecordiorum manavit medullis, ut quodam nexu caloris Dei, intus concremaretur ossibus. Sic denique longe supra in eisdem threnis, ejusdem textus litterae hoc continere videtur, Ex alto, inquit, misit ignem in ossibus meis . Bonus ergo Deus, qui nobis hunc immittit ignem, unde diligentes eum, gratiam et gloriam meritorum in conspectu ejus invenire possimus, et quem in nobis mittat ignem, ipse nos doceat. Ait enim, 1448 Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? Bonus igitur ignis, quem vult omnium Salvator magis magisque accendi, praesertim cum et ipse sit ignis vorax, qui nostra peccata consumet, intimisque pectoribus divinae cupiditatem cognitionis infundat, quatenus redeat in nobis cor nostrum, ut capiat divinarum seriem Scripturarum, et hauriat fontem aquae salientis in vitam aeternam . Hoc namque igne Cle
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixit ut fieret dño
ndn iubent̾e:  Ex ore aitissimi
ñ egredient᷑ nec mala nec bona:
Quid murmurauit homo
uiuens: uir ꝓ peccatis suis:ᷤ
Hec ut dixi sub. mẽm. littera
planguntur. Mem quippe ex
intimis uel ex ipsis interp̾tat᷑.
&& ut alii dicunt ignis ex ul¬
timis. S utrumq ñ discor¬
dat a textu huius lamenti.
quia magni ex ardore amoris ÷ qͦd
tam non ꝓ se contͣ imꝓbos. quam ꝓ
deo fide decertare uidetur. Arbita¬
t᷑ enim obsequium se p̃stare deo.
si contͣ obloquentes quasi de celso
uertice subsannando dicat quis
inflatus sp̃ũ. qui audeat de im¬
menso & incircum scripto deo. sua
sorus disputare uerbis. & subsan¬
nare nos qui flagellamͣ ac si filii
adoptionis ne cum hoc mundo
dampnemur: Quib ꝓfecto uer¬
bis patet. qd̾ nichil non uibente
iusto et uero dĩ iudicio fit in nob̃.
de ꝓpt̾ea quieqͥd suꝑius contra
dm lacrimando ꝓtulit: magis
ex fonte pietatis uenit. quam ex
querimomartm p̾udicio. Unde

Expanded text:
qui dixit ut fieret, Domino non jubente: ex ore Altissimi non egredientur nec mala nec bona? Quid murmuravit homo vivens, vir pro peccatis suis? Haec, ut dixi, sub Mem littera planguntur. Mem quippe ex intimis vel ex ipsis interpretatur; et ut alii dicunt: ignis ex ultimis, sed utrumque non discordat a textu hujus lamenti; quia magni ex ardore amoris est, quod jam non pro se contra improbos, quam pro Deo fide certare videtur. Arbitratur enim obsequium se praestare Deo, si contra obloquentes, quasi de celso vertice subsannando dicat, Quisinflatus spiritu, qui audeat de immenso et incircumscripto Deo, suae sortis disputare verbis, et subsannare nos qui flagellamur, ac si filii adoptionis necdum hoc mundo damnemur? Quibus profecto verbis patet, quod nihil non jubente justo vero Dei judicio fit in nobis, ac propterea quidquid superius contra Deum lacrymando protulit, magis ex fonte pietatis venit, quam ex querimoniarum praejudicio. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
decernendum transmitto: quia
nulli. magis nr̃a congruere pu¬
taui ad quoscumq oculos di¬
rexi ÷ quam tibi qui ꝙ senec̃tu¬
te coequaris. & cotidianis pre¬
cum fletib antecellis:¬

Expanded text:
decernendum transmitto: quia nulli magis nostra congruere putavi, ad quoscunque oculos direxi, quam tibi, qui et senectute coaequaris, et quotidianis precum fletibus antecellis
Abbreviated transcription (Latin):
dhesit lingua lactentis Dalech.¬
ad palatum eius in siti. Par¬
uuli petierunt panem: & ñ erat qͥ
frangeret eis. Manifesta lamenti
narratio de iudeis extinctis matͥb
quod lingua lactentis pre siti ad
palatum adheserit. & paruuli gͣn¬
diores panem cum peterent sine
uirib nec erat qui frangeret eis:
p̃sertim cum & ipsi cib eoñt matͥ¬
b. Unde minusculi sine lacte con¬
sumpti: grandiores uͦ sine cibo pe¬
riere fame ꝑempti. Porro scdm al¬
legorcos sensus. lactentis lingua ad
palatum adheret in siti sine lacco
loctrmȩ : qñ cura doctoꝵ crudelis
quasi strutio sine sollicitudine pro
gregib aliud eligens corpuerit. nec
cum apło lacce cdoctrinarum clei
paruulos laccentes pastor aluerit.
uob̃ potum dedi ñ escam: qͥa nec¬
dum poteratis. s neq adhuc pote¬
stis. Sunt enim in ęccłia xp̃i laccen¬
des paruuli suggentes ub̃a p̾ccp¬
dors dĩ: sunt &e maiores qͥ iam
queunt solidum caꝑe cibiun. sci¬
licet ꝓfundiora misterioꝵs di in¬

Expanded text:
dhaesit lingua lactentis ad palatum ejus in siti. Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis. Manifesta lamenti narratio de Judaeis, exstinctis matribus, quod lingua lactentis prae siti ad palatum adhaeserit, et parvuli grandiores panem cum peterent sine viribus, nec erat qui frangeret eis, praesertim cum et ipsi cibus essent matribus. Unde minusculi siti consumpti, grandiores vero sine cibo periere fame perempti. Porro secundum allegoricos sensus, lingua lactentis ad palatum adhaeret in siti sine lacte doctrinae, quando cura doctorum crudelis quasi struthio sine sollicitudine pro gregibus aliud 1490 diligens, torpuerit, nec cum Apostolo lacte doctrinarum Dei parvulos lactentes pastor aluerit .vobis potum dedi, non escam, quia necdum poteratis, sed neque adhuc potestis. Sunt enim in Ecclesia Christi lactentes parvuli, sugentes ubera praeceptorum Dei, sunt et majores, qui jam queunt solidum capere cibum, scilicet profundiora mysteriorum Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
asionib doctrinarum & fide xp̃i
intꝰ lactant. Hec agere nesciunt.
qui omni custodia munire meu¬
tem norunt: & lacte doccrinarũ
affectiones et suggestiones pias
in xp̃o nutrire intelligunt. Quoꝵ
itaq lingua qͥd aliud nisi adherec
palato carnis. dum tenera uirtu¬
tum spiramina uanis suffocant᷑
curis. & piauis confessionẽ fidi
antequam ꝓferatur illigant nexi¬
b: UInde recte sequitur. Paruuli
petierunt panem: nec erat qui
frangeret eis. Scilicet parui cogi¬
tatus dum de xp̃o et sempitna
iuta concipiuntur: mox reqͥrtint
panem illum qui de celo descend̃.
S mens male suo dep̃ssa torpore
atq ignauia. uanisq dedita curi.
nescit utis petentib frangcre pan̾e.
intelligendo. noq comminuere
ruminando. neq distribuere acci¬
piendo. Iccirco recte plangitur. nec
erat qui frangeret panem eis: qͥa
& si diuinitus inspirata uirtus ad
tempus uitȩ esuriȩ intus ammat᷑.
foris tamen exinanita. concapiscen

Expanded text:
asibus doctrinarum et fide Christi asibus doctrinarum et fide Christi intus lactant. Haec agere nesciunt, nisi qui omni custodia munire mentem norunt; et lacte doctrinarum, affectiones et suggestiones pias in Christo nutrire intelligunt. Horum igitur lingua quid aliud nisi adhaeret palato carnis, dum interna virtutum spiramina vanis suffocantur curis, et pravis confessionem fidei, antequam proferatur, illigant nexibus. Unde recte sequitur: Parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis. Scilicet parvi cogitatus, cum de Christo et sempiterna vita concipiuntur, mox requirunt panem illum qui de coelo descendit; sed mens male suo depressa torpore atque ignavia, vanisque dedita curis, nescit illis petentibus frangere panem intelligendo, neque comminuere ruminando, neque distribuere accipiendo. Idcirco recte plangitur, Nec erat qui frangeret eis. Quia etsi divinitus inspirata virtus, ad tempus vitae esurie intus animatur, foris tamen exinanita concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
beat fiios. Qui bene designant᷑
cum dicitur. qd̃ iob septem ha¬
buerit filios. & tres fiuas. Et
ibant inquit scriptura sacra fi¬
lii eius et faciebant conuinum
ꝑ domos unusquisq in die suo.
filii ꝑ domos conunuiũ faciunt:
dum uirtutes singulȩ ꝑ septẽ
dona sc̃i sp̃c ditatȩ. irixta modũ
Unusquisq in die suo. Dies
enim uniuscuiusq filii ẽ: illu¬
minatio uniꝰcuiꝰq uirtitis. Sin¬
gula enĩ dona singids nñt dies
suos: quia non hoc ẽ saꝑe quod in
delligere. quia muiti quicde ȩcerna
sapuint. s hec intelligere neqͣquã
possunt. Sapientia ergo in die suo
coniuuium facit. qͥa mentẽ de ecer¬
norum spe & certitudine reficit.
sc̃i doctoris uerba gregorii. exinte¬
gro p̃libata ponamus. Intellectus
inquit in die suo conuiuium ꝑat:
s hec agere nesciunt. nisi hi qui co¬
gitationes antequam ad opus ꝓde¬
ant internos suos motus sollicite
cirtumspicientes frenant. acq ꝑsu¬

Expanded text:
beat filios. Qui bene designantur beat filios. Qui bene designantur cum dicitur quod Job septem habuerit filios et tres filias: Et ibant, inquit Scriptura, filii ejus, et faciebant convivium per domos, unusquisque in die suo . Filii per domos convivium faciunt, dum virtutes singulae per septem dona sancti Spiritus deitate, juxta modum unusquisque in die suo. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Singula enim dona singulos habent dies suos, quia non est hoc sapere quod 1493 intelligere: quia multi quidem aeterna sapiunt, sed intelligere nequaquam possunt. Sapientia ergo in die suo convivium facit, quia mentem de aeternorum spe et certitudine reficit. sancti doctoris verba Gregorii, ex integro praelibata, ponamus. Intellectus, inquit, in die suo convivium parat; sed haec agere nesciunt; nisi qui cogitationes antequam ad opus prodeant, internos suos motus sollicite circumspicientes frenant, atque persu
Abbreviated transcription (Latin):
dominus alibi comininatur.
Mittam in eis non famem panis
neq sitim aquȩ: s audiendiuer¬
bum dĩ. Quia cum predicatio
& intelligentia uerbi subtiahit᷑
auditus qͦ cessat : ꝙ fames atq
inedia simul cum morte giassat᷑.
Iam quid moralit̾ iugeat audia¬
mus. Quando pariuili cogita¬
tus nr̃i atq affectiones intinȩ
mentis sine lacte sunt blande
ꝑsuasionis. & roie sancti sp̃c:
p̃ siti cito arescunt. Quoꝵ lin¬
gua ꝓlationis palato carnis ad¬
nesa. obinutescere facit tetrenȩ
mentis infantiam: ꝙ suffocat
gladio infidelitatis cordis nr̃i
uitȩ conceptus ne ad lucem que¬
ant contingere. Unde iecte dicit᷑.
Corde creditur ad iusticiam: ore
autem confessio fit ad salutem.
Aloquin quicqͥd ẽ bom quod
bene concipitur. nisi lacte nutri¬
atur doctrinȩ & gr̃a sc̃i spiritus
etto arescit: et lingua heret pala¬
do ne possit ꝓferre confessionem
salictis. Gr̃a sc̃i spiritus in sept̃e¬
se diuidit donis: quasi tot ha¬

Expanded text:
Dominus alibi comminatur: Dominus alibi comminatur: Mittam in eos non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Quia cum praedicatio et intelligentia verbi subtrahitur, auditus quoque cessat, et fames atque inedia simul horum morte grassantur. Jam quid moraliter lugeat videamus. Quando parvuli cogitatus nostri, atque affectiones intimae mentis sine lacte blandae persuasionis, et rore sancti Spiritus prae siti cito arescunt, quorum lingua prolationis palato carnis adhaesa, obtumescere facit tenerae mentis infantiam, et suffocat gladio infidelitatis cordis nostri, vitae conceptus, ne ad lucem queant contingere. Unde recte dicitur: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Alioquin quidquid est boni quod mente concipitur, nisi lacte nutriatur doctrinae et gratia sancti Spiritus, cito arescit; et lingua adhaeret palato, ne possit proferre confessionem salutis, gratiam sancti Spiritus in septem dividit donis, qua tot ha
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco autem arsit: qͥa flammnis
uitior se tradidit. Unde lamen¬
tis et fletib agendum ẽ. ne lingua
nr̃a p̃siti adhereat palato. neq
paruuli petentes p̃anem clĩ ixꝑ¬
bati iudicio. egestate & fame uer¬
bi consumpti ꝑeamus: neq terra
de qua panis ouebatur igne sub¬
uersa deꝑeat. immo precib & la¬
crimis pulsemus ad ostium pii¬
pat̾s. tros illos ex euangłio petenteᷤ
panes: ut ipse nob̃ eos tͥbuat qui
pulsare ac querere rogat & petere.
Ad hoc gͥ ut tribuat. rogemus q̃
ut ille magister uerus et auctor
qui eos fregit in heremo: nobis
qͦ simul tͥouat et frangat. Quib
refecti ne ullus nr̃m in uia lasses¬
cat. qm̃ ꝓpt̃ pessimã uitam sa¬
cerdotum & crudelitatem morũ
lactentium p̾ siti ariditas plan¬
gitur: & paruuloꝵ quia non ẽ
qui cis frangat panem interitus
depioratur. Pulsandum gͥ est¬
& petendum qđ nulli negatur
querenti in ueritate: neculpis ex¬
igentib nob̃ subtrahatur sicuti

Expanded text:
Idcirco arsit, quia flammis Idcirco arsit, quia flammis vitiorum se tradidit. Unde lamentis et fletibus agendum est, 1492 ne lingua nostra prae siti adhaereat palato, neque parvuli petentes panem, Dei reprobati judicio, egestate et fame verbi consumpti pereamus, neque terra de qua panis oriebatur igne submersa depereat, imo precibus et lacrymis pulsemus ad ostium patris, tres illos ex Evangelio petentes panes; ut et ipse eos nobis tribuat, qui pulsare ac quaerere rogat et petere . Ad hoc igitur ut tribuat rogemus etiam ut ille magister verus et auctor, qui eos fregit in eremo, nobis quoque simul tribuat et frangat; quibus refecti, ne ullus nostrum in via lassescat, quoniam propter pessimam vitam sacerdotum et crudelitatem morum, lactentium prae siti ariditas plangitur; et parvulorum, quia non est qui eis frangeret panem, interitus deploratur. Pulsandum igitur est et petendum, quod nulli negatur quaerenti in veritate, ne, culpis exigentibus, nobis subtrahatur, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
prec̃e uidentur. dum dotos se ex¬
teriorib tradunt curis. & intelli¬
gentiȩ uanȩ discipiiis. quid le
intimis discutiendum mandant
ũ inuenunt. Quib ab interno
intellectu cadentib: paruulorũ
intelligentia etiam & inȩiteriori¬
b exsiccãtur. Unde recte illic ad¬
ungitur. Muititudo eius siti ex¬
aruit. Ac si aꝑte diceret. Dũ uul¬
gus uitȩ suȩ studia deserit. iam
nec fluenta histouȩ requirit: qͥa
scdm iob. terra de qua ouebatur
panis in loco suo igne subuer¬
sa ẽ. Quia ꝓfecto pͥastoꝵ atq
doccorum corda de quib panis
uite orri consueuerat. atq elo¬
quioꝵ d̃i uerba affiuere. cum ter¬
renis curis & uiciis ceꝑint repieti:
rate plangitur qd terra de qua
oriebatur panis qui de celo descen¬
dit. aut ouri debuerat. in loco
suo igne subuersa ẽ. In loco aut̾ẽ
suo igne subuertitur: q̃ñ mens
in fidelium saciamenta dĩ concul¬
cans uicioꝵ facib concrematur.

Expanded text:
praeesse videntur, dum totos se expraeesse videntur, dum totos se exterioribus tradunt curis, et intelligentiae vanae disciplinis, quid de intimis discutiendum mandent, non inveniunt. Quibus ab interno intellectu cadentibus, parvorum intelligentia etiam in exterioribus exsiccantur. Unde recte illic adjungitur. Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: Dum vulgus vitae suae studia deserit, jam nec fluenta historiae requirit, quia, secundum Job, terra de qua oriebatur panis in loco suo, igne subversa est , quia profecto pastorum atque doctorum corda, de quibus panis vitae oriri consueverat, atque eloquiorum verba affluere, cum terrenis curis et vitiis coeperint repleri, recte plangitur, quod terra de qua oriebatur panis, qui de coelo descendit, aut hauriri debuerat in loco suo, igne subversa est. In loco autem suo igne subvertitur, quando mens infidelium, sacramenta conculcans, vitiorum facibus concrematur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Omnes sitientes uenite ad
aquas: & qui ñ habetis argentũ
ꝓpate emite & comedite. Uenite¬
la commutatione uinũ et lac.
Ex quo liquido patet cũ dicit
uenite ad aquas: quia scuiptura
scã uerus ẽ potus. Cum dicit co¬
medite: uerus ẽ cib. Cum autẽ
dicit uinum & lac. nitrimentũ
infantiȩ et ebrietas sp̃c sc̃i desig¬
natur : ut ꝑ lac teneritudo m̃a
nutriatur. ꝑ uinum uͦ corda in¬
ebrientur. Quod si omnino aꝑta
mandata dĩ in scͥpturis scĩs potꝰ¬
non ceñt: ꝑ semet ipsam ueritaᷤ
ñ clamaret. Siquis sitit: ueni¬
at ad me et bibat. Ipse namq
ẽ nob̃ potus. ipse cib: ipse uͦ ui¬
num & lac. Quȩ simul idẽ ꝓpħa
in hoc eode oꝑe uidit uidee de¬
fiusse: cum diccret. Nobiles eius
interierunt fame: & multitrido
eius siti aruit. Paucoꝵ quippe
est fortia & occulta cognoscere:
multoꝵ. uͦ historiȩ aꝑta sentire:
E iccirco iudee nobues ñ siti s
fame interisse asserit: quia hi qͥ

Expanded text:
dicit: Omnes sitientes, venite ad dicit: Omnes sitientes, venite ad aquas, et qui non habetis argentum, properate, emite et comeditla commutatione vinum et lac . Ex quo liquido patet, cum dicit, venite ad aquas, quia Scriptura sancta verus est potus: cum dicit, comedite, verus est cibus. Cum autem dicit vinum et lac, nutrimentum infantiae, et ebrietas Spiritus sancti designatur, ut per lac teneritudo nostra nutriatur: per vinum vero corda inebrientur. Quod si omnino aperta mandata Dei Scripturis sanctis non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Ipse namque est nobis potus, ipse cibus: ipse vero vinum et lac. Quae simul idem propheta in hoc eodem opere vidit Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus interierunt fame: et multitudo ejus siti exaruit. Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere: multorum vero historiae aperta sentire. Et idcirco Judaeae nobiles, non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ uͦ potus lactis. Cib ẽ in lo¬
cis obscuriorib: q̃n quasi exponen¬
do a doccore frangitur. & man¬
dendo ab auditorib glitit᷑. Potus
ẽ autem lactis in locis aꝑtioub: qͥ
ita sumitur aut sugitur ab ube¬
rib scripturarum ꝓlatis & decectis.
sicuti inuenit᷑. Ergo ꝓpħa uire do¬
let in sp̃u. qñ filios eccliȩ laccentes
& paruulos uidet fame ac siti
tabescere: ꝓfecto cum & ipsi par¬
uuli iam didicerint panem expos¬
cere. & non ẽ qui frangat eis. Grãs¬
tamen deo. qui ꝑse quinq iam et
septem fregit panes. ueteris scilicet
siti sunt duodecim cophini frag¬
mentoꝵ. Int̾ quȩ minirum eloqui¬
oꝵ dĩ mistica sacramenta necessa¬
riĩ sunt doctores: ut infirmi qͥq
cum petierint ualentiores scͥptu¬
re sacre sententias exponendo cõ¬
minui. ualeant aꝑire. & singłis
necessaria apponere. S luget ꝓ¬
ph̃a: qn qui exponere debeat ñ¬
ra sca potus lactis: de quo ꝓpña

Expanded text:
aliquando potus lactis. Cibus est in loaliquando potus lactis. Cibus est in locis obscurioribus, quando quasi exponendo a doctore frangitur, et mandendo ab auditoribus glutitur. Potus est autem lactis in locis apertioribus, quia ita scribitur aut sugitur ab uberibus Scripturarum prolatis et detectis, sicuti invenitur. Ergo propheta jure docet in Spiritu, quando filios Ecclesiae lactentes et parvulos videt fame et siti tabescere. Profecto cum et ipsi parvuli jam didicerint panem exposcere, et non est qui frangat eis, gratamen Deo, qui per se quinque jam et septem fregit panes, Veteris scilicet siti sunt duodecim cophini fragmentorum . Inter quae nimirum eloquiorum Dei mystica sacramenta, necessarii sunt doctores, ut infirmi quique cum petierint valentiores Scripturae sacrae sententias exponendas comminui, valeant aperire: et in singulis necessaria apponere. Sed luget propheta, quando qui exponere debet, invra sancta potus lactis, de quo propheta
Abbreviated transcription (Latin):
& istoꝵ plangit crudelitatis mortẽ:
eo qd̃ mutti doctoies impiecate sua
illecti crudeliores iuire lamiis cense¬
antur. & negligentiores strutiomi¬
b. qm̃ et si ĩam̾ie crudeliores suis
fetib uideantur: nucdant camen
mammã. & quodammꝰ lactant ca¬
tulos. In quarum ꝓfecto compara¬
tione pastores qui sua sectantur
et cerrena querunt:atrotiores mo¬
rito planguntur. Ex quoꝵ negli¬
gentia quam sepe lingua lactenti¬
um ad palatum tabo consumpta
adheret in siti. Necnon & strutio
& si oua sua sine cura et ullius pi¬
etatis affectu ponere iuidetur: tam̃
phisici dicunt qd ea in sabulo uͥ
nunius solis feruor cotidie candes¬
cit ponit. uͥ calore solis &e confotu
sabuli usq ad concirtionem pulloꝵ
temperant̃ confouentur. Quib
isti sine cura & sollicitudine pa¬
storali aliud meditantes recte ne¬
gligentiores deplorantur. qͥ etiam
paruulis cum petierint panem
saltem frangere fugiunt. Script᷑a
enim sacra aliquando nob̃ cib est.

Expanded text:
et istorum plangit crudelitatis mortem, eo quod multi doctores impietate sua pellecti, crudeliores jure lamiis censeantur, et negligentiores struthionibus: quoniam etsi lamiae crudeliores suis foetibus videantur, nudant tamen mammam, et quodammodo lactant catulos. In quorum profecto comparatione, quia sectantur et terrena quaerunt, atrociores merito planguntur, ex quorum negligentia quam saepe lingua lactentium ad palatum tabo consumpta, adhaeret in siti. Necnon et struthio, et si ova sua sine cura et ullius pietatis affectu ponere videtur, tamen physici dicunt, quod ea in sabulo ubi nimius solis fervor quotidie candescit, exponunt: ubi calore solis et confotu sabuli, usque ad concretionem pullorum temperanter confoventur. Quibus isti sine cura ac sollicitudine pastorali aliud meditantes, recte negligentiores deplorantur: qui etiam parvulis cum petierint panem, saltem frangere fugiunt. Scriptura enim sacra aliquando cibus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerum medicinã. Medicamen¬
tum gͥ suꝑ uulnus ẽ. qͥa medicus
ipse dominus ib̃c ut uulnera cura¬
ret nr̃a infudit uinum & oleum
suꝑ eum qui semiuiuus iacebat
relictꝰ. ⁊ alligans uulnera eiꝰ commni¬
sit stabulario qui curam illius age¬
ret. Caueat unusquisq ne ab ihe¬
rłm peccando descendat: immo
meritis ascendat ad illam. Quod
si contigerit peccasse: custo dẽ habe¬
mus oris nr̃i. custodẽ legis & gr̃ȩ.
qui uulnerib nr̃is adhibeat me¬
dicinam. qui alligatiuram uerboꝵ.
celestium suꝑ uulnus imponit di
cens. Penitentiam agite: appro¬
pinquabit enim regnum celorum
Bona gͥ alligatura: quȩ uulnera¬
ta cuiat. confiacta conicit. Et ideo
eos ꝓpħa sub his uersib infatiga¬
bilit plangit. qui omni arte. om¬
niq ingenio contͣ xp̃m contraq
eius ȩccłiam incessabilit̾ deseiuut
exꝓbrando. meditando. docendo.
insurgendo: ita ut nichil sit eis
nisi deridere & subsannare eos

Expanded text:
vulnerum medicinam. Medicamenvulnerum medicinam. Medicamentum igitur super vulnus est, quia medicus ipse Dominus Jesus, ut vulnera curaret nostra, infudit vinum et oleum super eum, qui semivivus in via jacebat relictus, et alligans vulnera ejus, commisit stabulario qui curam illius ageret. Caveat ergo unusquisque, ne ab Jerusalem in peccando descendat, imo meritis ascendat ad illam. Quod si contigerit peccasse, custodem habemus oris nostri, custodem legis et gratiae, qui vulneribus nostris adhibeat medicinam, qui alligaturam verborum coelestium super vulnus imponat 1473, dicens: Poenitentiam agite, approquabit enim regnum coelorum . Bona igitur alligatura, quae vulnerata curat, confracta connectit. Et ideo eos propheta sub his versibus infatigabiliter plangit, qui omni arte omnique ingenio, contra Christum, contraque ejus Ecclesiam incessabiliter desaeviunt exprobrando, meditando, docendo, insurgendo, ita ut nihil sit eis nisi deridere et subsannare eos,
Abbreviated transcription (Latin):
quedam corruptio dotius corporis
tabe consumit᷑. Ibi iam non ẽ ma¬
lagina imponere. neq oleum. neq
alligaturam. s suꝑ uulnus. quia
impenitudine consumit᷑: plaga
mortis apponitur. Hinc gͥ com¬
modius ẽ uulnus habere qd̃ foue¬
as atq constringas suꝑ qđ medica¬
mentum adhibeas: qua sine uul¬
nere in toto serpat uiterius. E st
namq ñsolum corporis uulnꝰ. uerũ
etiam m̃tis: qd̾ oleo scĩ spiritꝰ mede¬
tͣ qd̾ molliorib eloquus. &. pacifi¬
ci sermonis suauitate curatur.
Sunt enim fomenta uerboꝵ. sũt
et medicamenta celestium p̃ceptoꝵ
quib omue nequitiarum uirus
pellitur: &e abolent᷑ maculȩ. Sũt
legis uincula quib magis alliga¬
ti soluunt᷑: quib colusa quedam
xp̃i menbra solidant᷑. Q hoc est
qd̃ p̃sens littera sonare iudetur.
S sub his tͥb uersib irieuocabi¬
lis reꝑborum contͣ xpͣm et eius
menbia insania plangit᷑: eo qd̃
medicũ repellentes omnẽ reiecerũt

Expanded text:
quadam corruptio totius corporis quadam corruptio totius corporis tabe consumitur. Ibi non est jam malagma imponere, neque oleum, neque alligaturam, sed super vulnus, quia impoenitudine consumitur, plaga mortis apponitur. Hinc igitur commodius est vulnus habere quod foveas atque constringas, super quod medicamentum adhibeas, quam sine vulnere mors in toto serpat interius. Est namque non solum corporis vulnus, verum etiam mentis, quod oleo sancti Spiritus medetur, quod mollioribus eloquiis et pacifici sermonis suavitate curatur. Sunt enim fomenta verborum, sunt et medicamenta coelestium praeceptorum, quibus omne nequitiarum virus pellitur, et abolentur maculae. Sunt legis vincula, quibus magis alligati solvuntur, quibus collisa quaedam Christi membra solidantur, et hoc est quod praesens littera sonare videtur. Sed sub his tribus versibus irrevocabilis reproborum contra Christum et ejus membra insania plangitur , eo quod medicum repellentes, omnium rejecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ & reuelationis iusti uidicii
dĩ. In quib ꝓfecto uersib deũ
ubiq p̃sentem insinuat᷑: cui et
cogitationes & meditationes cor¬
dis eoꝵ p̃sto sunt. Audisti inqͥt
opprobria & omnes cogitationes
eoꝵs: quia hoc ẽ illi audire. quod
& uidere: uidere uͦ qd̃ et scire.
quem nulla latere queunt.nul¬
la subt̃fugere. S reꝓbi ex patien¬
tia cdĩ quasi suꝑ uulmis peccati:
in penitentiam sͥ thesaurirant
in diȩ ire. Uude sequit᷑. Sessio¬
nem eorum & resurrectionẽ uide.
Ego sum psalmus eor. Qm̃ in¬
sultando & subsannando reꝓbi
ñ minus contͣ caput quã etiam
et contͣ corpus seuiunt: quasi
pͣui iudices & doctores in cathe¬
dia residentes pestilentiȩ. quore¬
iam uulnis nullo fouet᷑ medica¬
mine. ubi spes nulla ẽ refunden¬
de salutis. Quia omne ibi caput
lauguidum et om̃e cor merens: A
uertice capitis usq ad plantam
pedis non ẽ in eo sanitas. Ubi non
portio s uniuersitas ꝑiclitatur: et

Expanded text:
irae et revelationis justi judicii irae et revelationis justi judicii Dei. In quibus profecto versibus, Deum ubique praesentem insinuat , cui et cogitationes 1472 et meditationes cordis eorum profectae sunt. Audisti, inquit, opprobria et omnes cogitationes eorum. Quia hoc est illi audire quod et videre, videre vero quod et scire, quem nulla latere queunt, nulla subterfugere. Sed reprobi, ex patientia Dei, quasi super vulnus peccati in poenitentia sibi thesaurizant in die irae. Unde sequitur: Sessionem eorum et resurrectionem eorum vide, ego sum Psalmus eorum. Quoniam insultando et subsannando reprobe non minus contra caput, quam et contra corpus saeviunt, quasi pravi judices et doctores in cathedra residentes pestilentiae, quorum jam nullus fovetur medicamine, ubi spes nulla est refundendae salutis, quia ubi omne caput languidum et omne cor moerens, a vertice capitis usque ad plantam pedis, nulla est in eo sanitas, ubi non portio, sed universitas periclitatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
menti: qm̃ ex medicina diua
curant᷑ uulnera. Hi uͦ suꝑ ad¬
diderunt qui & mala ꝓbonis
reddiderunt: et ꝑfidiam ex fide
uaticinantium messuerunt.
atq ꝑfidiȩ suȩ homicidia sub¬
unxerunt. Quȩ nimirũ ma¬
lã consummata: iustus arbiter
quasi consummato iudicio dõ
patͥ punienda offeit. Incredu¬
litas namq eorum uulnꝰ fuit.
Suꝑ uulmis aute: ꝑfidia et ꝑ¬
emptio domini. Porro super
uulnus quid recte nisi medica¬
mentum apponit᷑. quo uuliu̾s
acerbitas mitigetur: ꝰ Suꝑ uulnꝰ
gͦ oleum infunditur: utͣ om̃ĩs
uulneris molliatur asꝑitas. Duꝑ
uulnus malagina uel fibula.
suꝑ uulnus alligatura: quib
omne uulnus foueatur. E hi
de teciꝓcatione reiecto medicam̃¬
do: suꝑ uulnus infidelitatis ꝑ¬
fidiam sͥ et mortẽ addiderunt.
siciti & omnes reꝓbi ex patien¬
tia dĩ. Nam bonitas xp̃i ce pa¬
cientia om̃s ad penitentiam in¬
uitat: ipsi uͦ scd̃m duriciam cor¬
dis eorum thesauriant sͥ in die

Expanded text:
menti: quoniam ex medicina dura menti: quoniam ex medicina dura curantur vulnera. Hi vero superaddiderunt, qui et mala pro bonis reddiderunt, et perfidiam ex fide vaticinantium messuerunt, atque perfidiae suae homicidia subjunxerunt. Quae nimirum mala consummata justus arbiter, quasi consummato judicio, Deo Patri puniendo offert. Incredulitas namque eorum vulnus fuit, super vulnus autem perfidia et peremptio Domini. Porro super vulnus, quid recte nisi medicamentum apponitur, quo vulneris acerbitas mitigetur? Super vulnus igitur oleum infunditur, ut omnis vulneris molliatur asperitas. Super vulnus malagma, vel fibula, super vulnus alligatura, quibus omne vulnus foveatur. Sed hi de reciprocatione, rejecto medicamento, super vulnus infidelitatis, perfidiam sibi et mortem addiderunt, sicuti et omnes reprobi ex patientia Dei . Nam bonitas Christi et patientia, omnes ad poenitentiam invitat, ipsi vero secundum duritiam cordis eorum, thesaurizant sibi iram in die
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miᷤsum ẽ dentium interp̾tat᷑:
ꝙ ut alii dicunt fuꝑ uulnus.
Dentium quippe aduerẜꝰ xp̃m
opprobria planguntur. Unde¬
& psalmista. Dentes eoꝵ arma
et sagutȩ : ꝙ lingua eoꝵ. gladiꝰ
acutus. Quorum labia insur¬
gentium contͣ ueritatem: acsi
labia dolosa in corde & corde lo¬
quuti sunt. ꝓptea igit᷑ et dauid
sub hac litcera. principes inquit
ꝑ sequuti sunt me gratis. ut osten¬
deret fietum huius liteiȩ quȩ
suꝑ uulnus dicitur. Nam et
alibi uaticinando cum eiꝰ qͣsi¬
ex euangłio describeret passionẽ:
int̃ cecera dicit ac si ad patrem.
ti sunt: & suꝑ dolorem uulne¬
rũ meor addiderunt. Super
dolorem namq uulneris addi¬
disse ẽ: de mediciua mortẽ sum¬
psisse. Unde apposita ẽ iniqui¬
tas iudeor suꝑ iniquitatem ip¬
sorum obduriciam cordis eorũ:
ne intrarent iniusticiam d̃i. et
cetera quȩ dicuntur. Et hoc est¬
ex sono huius litterȩ quȩ suꝑ
uulnus interp̃tatur. textus la¬

Expanded text:
praemissum est, dentium interpretatur: praemissum est, dentium interpretatur: et ut alii dicunt, super vulnus. Dentium quippe adversus Christum opprobria planguntur. Et Psalmista: Dentes eorum arma, et sagittae et lingua eorum gladius acutus . Quorum labia insurgentium contra veritatem, ac si labia dolosa in corde et corde locuti sunt. Propterea igitur et David sub hac littera: Principes, inquit, persecuti sunt me gratis , ut ostenderet fletum hujus litterae quod super vulnus dicitur. Nam et alibi vaticinando, cum ejus, quasi Evangelio describeret passionem, inter caetera dicit, ac si ad Patrem: ti sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt . Super dolorem namque vulneris addidisse, est de medicina mortem sumpsisse. Unde apposita est iniquitas Judaeorum super iniquitatem ipsorum, ob duritiam cordis ipsorum, ne intrarent in justitiam Dei, et caetera quae dicuntur. Et hoc ex sono hujus litterae, quae super vulnus interpretatur textus la
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo omne corpus ꝑ compagina¬
dionem et colligationem submi¬
nistratum. cirscit copulatum sc̃m
augicntum scm in domino. Et
ysaias. Auferam inquit a uid sa
caput & caudam: scilicet initiũ
et finem. Hoc sane captit iudea
et principium eligitur. qui est
pͥmogenitus ex mortius. in quo
quia ipse ẽ pͥmus & nouissimus:
ipse ẽ finis legis ad iusticiam oĩ
credenti. ꝑ quẽ omnis iniquitaᷤ
cont᷑ nos erecta deuineitur: iudi¬
cium nr̃m erigit᷑ furor aduer¬
santium condempnatur. et ꝑ
cogitationes eoꝵ quasi a radice
oꝑa inspecta imꝓbant᷑. ut et nr̃
pͥmatus capite glorificetur: atq
eor philargina condempnet᷑.
Iam deuiceps su. literam contͣ
eos qui aderant: pari lamento
introspiciamus:
udisti domine inquit op¬
probria eorum: om̃s cogi¬
tationes eors aduersum me. La¬
bia insurgentium mͥ: & medita¬
diones eorum aduersum me tota
die. Sessionem corum & resur¬
rectionem eoꝵ uide. Ego sum
psalmus eorum. Nam syn. ut

Expanded text:
ex quo omne corpus per compaginaex quo omne corpus per compaginationem et colligationem subministratum crescit copulatum in augmentum sanctum in Domino. Et Isaias: Aufert, inquit, a Judaea caput et caudam , scilicet initium et finem. Hoc sane caput Judaea et principium eligitur, qui est primogenitus ex mortuis, in quo quia ipse est primus et novissimus: ipse est finis legis ad justitiam omni credenti: per quem omnis iniquitas contra nos erecta dejicitur, judicium nostrum erigitur, furor adversantium condemnatur, et per cogitationes eorum quasi a radice opera inspecta reprobantur, ut et noster primatus cum capite glorificetur, atque eorum philargyria condemnetur. Jam deinceps Sin littera contra nos quid afferat pari lamento, introspiciamus. SIN. 1471 Audisti, Domine, inquit, opprobria eorum omnes cogitationes eorum, adversum me. Labia insurgentium mihi, et meditationes eorum adversum me tota die. Sessionem eorum, et resurrectionem vide: ego sum psalmus eorum. Nam Sin ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ caput corporis eccłiȩ. Hoc
quippe qui amiserit: uiuendi
usum & fructum non habebit.
cata offerunt᷑. Deinde uͦ omns
iniquitas et furor aduersantium
cogitationesq reꝓborum condem¬
nantur. Et mira totius corporis
xp̃i unitas declarat᷑: cum sub iu¬
go omnium quasi in ꝑsona ca¬
pitis deo pat̾ offcrt᷑. Redemptor
inquit uitȩ meȩ. Ubi alia iiter¬
p̃tatio ht̃ defensor. Ex quo liqͥdo
ostendit᷑ ut diri. qd̃ redemptio m̃¬
bris congruit. defensio uͦ equȩ
menbris ꝙ capiti: quatinus re¬
demptio ac defensio. totiꝰ summȩ
offeratur. ut ꝑ simplicem eiꝰ mortẽ.
nr̃e dupplex mortis redemptio ex¬
hibeatur. Iccuco restat ut ꝑ capͣ
pͥmatus seruet᷑ eccłie: et ꝑ pruna¬
tum capitis integra salus custodi¬
atur Alioquin nullus pͥmatum
dii: atq oꝑis nr̃i summa negocii
summa spei. summa uirtutum.
Omnis autẽ summa studii nri ẽ
ut simus in unitate corꝑis xp̃i.
& compaginati in unitate capitiᷤ.

Expanded text:
ipse est caput corporis Ecclesiae. Hoc ipse est caput corporis Ecclesiae. Hoc quippe quia miseria vivendi usum et fructum non habebit. cata offeruntur. Deinde vero omnis iniquitas et furor adversantium, cogitationesque reproborum condemnantur, et mira totius corporis Christi unitas declaratur, cum sub jugo omnium quasi in persona capitis Deo Patri aufertur? Redemptor, inquit, vitae meae, ubi alia interpretatio habet defensor. Ex quo liquido ostenditur, ut dixi, quod redemptio membris congruit, defensio vero aeque membris et capiti: quatenus redemptio ac defensio totius summae offeratur, ut per simplicem ejus mortem, nostrae duplae mortis redemptio exhibeatur. Idcirco restat ut capiti primatus servetur Ecclesiae, et per primatum capitis integra salus custodiatur. Alioquin nullus primatumdii atque operis nostri, summa negotii, summa spei, summa virtutum. Omnis autem summa studii nostri est, ut simus in unitate corporis Christi, et compaginati in unitate capitis,