comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni corpis latentem. uidere dm̃ noluit.
quasi indiuinitate nudũ considerare c̃¬
tẽpsit. S ed nudus de utero matris exiit.
qr a synagogȩ carne ꝓdiens: conspicuus
ad gentes uenit. Qd̃ bene ioseph relicto
pallio fugiente signatum ẽ. Dũ enim
mulier ad ultera male illo uti uoluisset:
relicto pallio fugit foras: quia dum sy¬
nago ga dñm. purũ hominem credeis:
quasi adult̾ino complexu constringe
uoluit: ipse degm̃ litterȩ. eiꝰ oculis. reli¬
qͥt÷ & ad cognoscendam diuinitatis suȩ
potentiam conspicuum se gentib p̃bu¬
it. Unde & paulus dicit. Usq hodie dũ
legitur moyses: uelam̃ ẽ suꝑ cor eorum.
Quia uidelicet ad ultera mulier apud
semet ipsam pallium recinuit: & quẽ
male tenebat nudum amisit. Quia gͦ
a synagoga ueniens fidei gentiũ conspi¬
cuus apparuit: exutero matris nudus
exiuit. Sed nũquid hanc omimͦ deserit:
& ubi est qͦd ꝑ ꝓpħam dicitur: si fuerit
numerus filiorũ isrł quasi arena maris.

Expanded text:
ni corporis latentem videre Deum noluit, ni corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dicit: Usque hodie dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum . Quae videlicet adultsemetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris,
Abbreviated transcription (Latin):
tori gͦ in terrã quasi corruisse est: nullis
signis p̃currentib in opinate ad gentes
uenisse. Bene autẽ dicitur. qͦd corruers
Sadorauit: ꝙ dũ ipse humilitatẽ carnis
suscȩpit: inse credentib uota humilita¬
cis infudit. Fecit enim: ꝙ fieri docuit:
Asicut & de eius spũ dicitur. Ipse sp̃s postu¬
lat ꝓ nobis: gemitib inenarrabilib Neq
enim petit qui ȩqualis est. sed postula¬
re dicitur: quia nimirum qͦs repleuerit::
postulantes facit. Quamuis hoc & inse¬
met ipso redẽptor nͣr ostendit: qui
patrem & iã dũ passioni ꝓpinquaret
exorauit. Quid enĩ mirum si informa
manus peccantium usq ad mortis extre¬
tar illũc. Redẽptoris mater iuxta car¬
nem sy nagoga extitit: ex qua ad nos ꝑ
corpus uisibilis ꝓcessit. Sed hunc intra
se tegmine literȩ ad optum tenuit: dũ
ad sp̃italem eiꝰ intelligentiã m̃tis oculos
apire neglexit. Hunc qr incarne huma¬

Expanded text:
tori ergo in terram quasi corruisse est, nullis tori ergo in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurrentibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuit; sicut et de ejus Spiritu dicitur: Ipse Spiritus postulat 62 pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Neque enim petit, qui aequalis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim mirum, si in forma manus peccantium usque ad mortis extresurus. --Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne huma
Abbreviated transcription (Latin):
deant: & qui uident cȩci fiant. Hine.
& colũpna nubis quȩ inheremũ ppłm
p̃ibat: splendore ignis ñ indie. sed in
nocte radiabat: qr uidelicet redemp¬
tor nr̃ suȩ conuersationis exemplo du¬
catum sequentib p̃stans: de iusticia
sua confidentibus nulla luce claruit:
peccatorũ uero suorũ tenebras agno¬
scentib.igne sui amoris infulsit. Nec qͦd
corruere iob dicitur: in dignũ mens
hoc significationi redemptoris arbitret᷑.
Scriptum namq est. Uerbũ misit dñs
in iacob: & cecidit in isrł. lacob qͥppe sup¬
plantator: isrł uero uidens dm̃ dicitur.
nͥ gentił ppłs designatur: qr quẽ iacob
ꝑ carnis mortem supplantare studuit:
hunc nimirũ ꝑ ocłos fidei gencilitas
cecidit: qr eum quẽ ad se uenientẽ u¬
daicus respuit: hunc repente confiters
tura sacra cadere dicitur: ut inopinatꝰ
eiꝰ aduentus expͥmatur. Quod enĩ ruit
uł cadit: ad ima repente uenit. Media¬

Expanded text:
deant, et qui vident caeci fiant . Hinc deant, et qui vident caeci fiant . Hinc et columna nubis, quae in eremo populum praeibat , splendore ignis non in die, sed in nocte radiabat, quia videlicet redemptor noster, suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel . Jacob quippe supplantator, Israël vero videns Deum dicitur. i gentilis populus designatur? Quia quem Jacob per carnis mortem supplantare studuit, hunc nimirum per oculos fidei gentilitas cecidit, quia eum quem ad se venientem Judaicus respuit, hunc repente confitens tura cadere dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Media
Abbreviated transcription (Latin):
heliticũ deserens: decorem uirtutis eius
amputauit. Quid uero hoc loco ꝑ terrã:
nisi homo peccator expͥmiture primo qͥp¬
pe peccanti homini dictum est.Terra es
& interram ibis. Terrȩ gͦ nomine: pec¬
catrix gentilitas designatur. Nam cũ
iustam iudȩa se crederet. ⁊ constat qͣm
reproba de gentilitate sentiret: pau¬
lo attestante qui ait. Nos natura iudei:
& ñ exgentib peccatores. Mediator igit᷑¬
ñr. quasi tonso capite in terrã corruit.
qr uidȩam deserens. dum sacram̃ta sua
ab eius sacerdotio abstulit: ad noticiã
gentium uenit. Capillos enĩ acapite ra:¬
sit: qr sacram̃ta legis ab illo pͥmo suo¬
sacerdotio sustulit. Ꝙ int̾ram corruit.:
qr saluandis se peccatorib dedit. Dũq
eos qui sibi iusti uidebantur deseruit:
hos qui se in iustos & nouerant. & fa¬
tebantur assũpsit. hinc & ipse me
uangłio dicit. Ego iniudiciũ ueni in
hunc mundum: ut qui ñ uident ui¬

Expanded text:
eliticum deliticum damputavit. Quid vero hoc loco per terram, nisi peccator exprimitur? Primo quippe peccanti homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis. » Terrae ergo nomine peccatrix gentilitas designatur? Nam cum justam Judaea se crederet, constat quam reproba de gentilitate sentiret. Paulo attestante, qui ait: « Nos natura Judaei et non ex gentibus peccatores . » Mediator noster quasi detonso capite in terram corruit: quia Judaeam deserens dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio abstulit, ad notitiam gentilium venit; capillos enim a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo psacerdotio sustulit; et in terram corruit, quia salvandis se peccatoribus dedit; dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant, et fatebantur, assumpsit. Hinc et ipse in Evangelio dicit: Ego in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident vi
Abbreviated transcription (Latin):
tus uenit: ueniens noua docuit: docens
mira exercuit: mira faciens.praua tole¬
rauit: uestem qua indutꝰ fuerat scidit.
dum iniudȩa alios ab infidelitate sustu¬
lit: alios in infidelitate dereliqͥt. Quidẽ.
igit᷑ uestis scissa: nisi iudȩa incontrari¬
is sententiis diuisa: si enĩ uestis eiꝰ scissa
ñ eẽt: euangelista ñdiceret. qͦd p̃dicante
dño contentio ouebat᷑ inpopło: ut alii
dicerent bonꝰ ẽ: alii autem ñ. sed seducit
turbas. Quasi scissa uestis illiꝰ fuit: quȩ
diuisa ꝑ sententias. unitatẽ concordiȩ
ꝑdidit. Sequitur. & tonso capite corru¬
ens int̾rã: adorauit Quid ꝑde cisos capil¬
los: nͥ sacram̃torum subtilitas : quid ꝑ
caput. nͥ summa sacerdotti designat᷑ : Unde ad
sume tibi gladiũ acutũ radentem pilos:
& assumes eum. & duces suꝑ caput tuũ
cium redẽptoris ex pͥmatur: qui in car¬
ne apparens caput rasit: ꝙ aiudaico sacer¬
dotio p̃ceptorum suorum sacramenta ab¬
stulit. Barbam rasit: quia regnum isra¬

Expanded text:
tus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios ab infidelitate sustulit, alios in infidelitate dereliquit. Quid est igitur vestis scissa, nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim vestis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio oriebatur in populo, Ut alii dicerent, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Quasi scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit. Sequitur: ens in terra adoravit . » Quid per decisos capillos, nisi sacramentorum subtilitas? Quid per caput nisi summa sacerdotii designatur? Unde et sume tibi gladium acutum radentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum cium Redemptoris exprimitur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit. Barbam rasit, quia regnum Isra
Abbreviated transcription (Latin):
creuit int̾ra. Ac si aꝑte dicat. Cur lau¬
das: quem ꝓtegendo roboras: D especto
enim me dignus tuis laudibus homo
eẽt: si suis contra me uirib staret. Unde
mox & malitiose de homine expetit:
quod tamen ꝓtector hominis. benigne
concedit. Nã subditur. Sed extende pau¬

Expanded text:
tat. --Ac si aperte dicat: Cur laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
luditis gͦ aduersis surgere ẽ: exꝑtis tẽp¬
tationib m̃tẽ ad certamina robustiꝰ pa¬
rare. Quib nimirũ temptationib & iã
discrecio ꝓficit: ꝙ ut uirtutes a uiciis
subtiliꝰ distinguat agnoscit. Unde & be

Expanded text:
Auditis ergo adversis surgere, est expertis tenAuditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius dist
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a culpe ñ numqͣm pulsatione feriat᷑.
Nã ẽẽ se magnarũ uiriũ homo crederet:
si nullũ umqͣm earundẽ uiriũ defectũ.
intra m̃itis archana sentiret. Sed dum
tẽptatione irruente quatitur: & qͣsi ul¬
tra qͣm sufficit fatigatur: ei contra hostis
sui insidias munimen humilitatis ostendi¬
tur. & unde se ꝑtimescit eneruiter cadere:
inde accipit fortiter stare. Tẽptatꝰ autem
ñ solũ uires a qͦ accipiat discit: sed qͣnta
eas uigilantia seruet intelligit. Sepe enĩ
quẽ tẽptationis certam̃ suꝑare ñ ualuit.
sua deteriꝰ securitas strauit. Nam dum
lassum se qͥsq in otio remittit: dissolutã
mentem corruptori ꝓstituit. At si eum
ex dispensatione suꝑnȩ pietatis tẽptatio
ñ repente uehem̃t irruens. sed temꝑato
accessu erudiens pulsat: nimirũ ad insi¬
dias ꝓuidendas euigilat: ut contra ho¬
stem se incertamine cautiꝰ accingat. Un¬
Sedere emm qͥescentis ẽ: assurgere decertantis.

Expanded text:
nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum, tentatione irruente, quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur; ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit etiam enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem non solum vires a quo accipiat, discit; sed quanta eas vigilantia servet, intelligit. Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit; at si eum ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias providendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat. UnSedere enim, quiescentis est; assurgere, decertantis.
Abbreviated transcription (Latin):
la turbatur caritas: ꝑ formidinẽ concuti¬
qͣ spes: ꝑ questiones pulsatur fides. Sepe.
enim quasi a conditoris amore corpesci¬
mꝰ: dũ ultra qͣm nobis congruere credi¬
mꝰ. flagello fatigam᷑. Sepe dum plusqͣm¬
necesse est. mens formidat: fiduciam si¬
bimet spei debilitat. Sepe dum inm̃sis
qͣstionib animꝰ tenditur: ꝑ turbata fi¬
des. quasi defectura fatigatur. Sẽd tam̃
uiuunt filiȩ quȩ domo concussa mori¬
untur: qr & si intra conscientiã spẽ. fidẽ.
caritatemq pene occumbere ꝑturbatio
ipsa renuntiat: has tam̃ ante dei ocłos
uiuas. ꝑseuerantia recte intentionis ser¬
uat. Unde & puer qͥ hȩc nuntiet solus
euadit: qr mentis discretio. & iã inter
temptamenta incolumis ꝑmanet. A¬
git namq puer: ut iob filios flendo re¬
cipiat: dũ discretione nuntiante. dolers
animꝰ uires quas quasi amittere cȩꝑat
pęnitendo conseruat. Mira autem hoc
nob̾ cũ dispensatione agitur: ut mens

Expanded text:
la turbatur charitas, per formidinem concutila turbatur charitas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Saepe enim quasi a conditoris amore torpescimus, dum ultra quam nobis congruere credimus, flagello fatigamur. Snecesse est, mens formidat, fiduciam sibimet spei debilitat. Saepe, dum immensis quaestionibus animus tunditur, perturbata fides, quasi defectura, fatigatur. Sed tamen vivunt filiae quae domo concussa moriuntur, quia et si intra conscientiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere perturbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter tentamenta incolumis permanet. Agitque puer, ut Job filios flendo recipiat, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poenitendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens
Abbreviated transcription (Latin):
iduritia irruente ꝑcutim᷑ͣ: s quasi obdurati
cognoscimꝰ. cui pietatis habitȩ bona tri¬
buamus. & pietas ueriꝰ uelut extincta re¬
cipitur: dũ quasi a missa ampliꝰ amatur.
Aliquando dũ subiectũ se diuine formi¬
dini animꝰ gaudet. repente suꝑbia tẽp¬
tante rigescit: sed tam̃ ualde mox timers.:
qr ñtimet adhumilitatẽ se iterũ festinus
inflectit: & tantõ hanc solidiꝰ recipit ⁊ qͣn¬
cõ eiꝰ uirtutis pondꝰ quasi amittendo pen
turbata ĩtemptatione conscientia: ad
humilitatem ꝓpriȩ cognitionis raptim. &
in momento temporis obriuntur genitȩ
uiuunt: dum exteriꝰ carne moriuntur:
q uidelicet uirtutes nr̃e tẽptationis cẽ¬
pore & si in momento turbatȩ abstatꝰ sui
incolumitate deficiunt: ꝑ intentionis ta¬
men pseuerantiam integre. inmñtis radi¬
ce subsistunt Cum quib &e iã tres sorores
occumbunt: ꝙ in corde ñ nũqͣm ꝑflagel¬

Expanded text:
duritia irruente percutimur. Sed quasi obdurati duritia irruente percutimur. Sed quasi obdurati cognoscimus, cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta recipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente superbia tentante rigescit. Sed tamen valde mox timens quia non timet, ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus quasi amittendo pensturbata in tentatione conscientia, ad utilitatem propriae cognitionis raptim et in momento temporis obruuntur genitae vivunt, dum exterius carne moriuntur, quia videlicet virtutes nostrae tentationis tempore etsi in momento turbatae ab status sui incolumitate deficiunt, per intentionis tamen perseverantiam integrae in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores occumbunt, quia in corde nonnunquam per flagel
Abbreviated transcription (Latin):
credidimꝰ : repente intima c̾fusione uasta¬
mͣ. Sẽd tam̃ eiꝰdem confusionis eruditio¬
ne discimꝰ: ne nr̃is uirib consilia nr̃atri¬
buamus: & tantõ maturiꝰ ad grauitatem
restringimur: qͣntõ ad hanc quasi amis¬
sam redimꝰ. Aliqͣndo dum mens fortit᷑
aduersa contẽpnit: sub ortis aduersitatis
euentib. hanc metus uehemens ꝑcutit:
s ꝑhunc concussa discit. cui tribuat. qͦd
in quib. dã fortiter stetit. & tantõ post
ualidius fortitudinem retinet: qntõ hãc
repente irruente formidine. sibi iã qͣsi
elapsam uidet. Aliqͣndo dũ magna nos
scire gaudemꝰ: repentinȩ ignorantie cȩ¬
citate torpescimꝰ. Sed quo ignorantia m̃tis
oculus admom̃tũ clauditur: eõ post ad
scientiam uerius aꝑitur: ut nimirũ fla¬
gello sue cȩcitatis eruditꝰ: & scire ipsum
aqͦ habeat sciat. Aliqͣndo dũ religiose
cuncta disponimꝰ: dum pietatis uiscera
plene nos habere gratulam᷑: quadã m̃tis

Expanded text:
credimus, repente intima confusione vastacredimus, repente intima confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditione discimus ne nostris viribus consilia nostra tribuamus; et tanto maturius ad gravitatem restringimur, quando ad hanc quasi ad amissam redimus. Aliquando dum mens fortiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus hinc metus vehemens percutit, sed per hunc concussa discit cui tribuat, quod in quibusdam fortiter stetit: et tanto post validius fortitudinrepente irruente formidine sibi jam quasi elapsam videt. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum a quo habeat sciat. Aliquando dum religiose cuncta disponimus, dum pietatis viscera plene nos habere gratulamur, quadam mentis
Abbreviated transcription (Latin):
magisterium: fit plerũq ut irruente tẽp¬
tationis articulo. tanta stultitia sapienti¬
am nr̃am feriat: ut conturbata mens qua¬
liter malis imminentib obui&: uł contra
temptationẽ qͦmͦ se p̃paret ignoret. Sedhac
ipsa stultitia cor prudent̃ erudit᷑: qr unde
ad momentũ desipit. eõ post ueriꝰ qͦ & hu¬
milius sapit. E sapientia unde quasi amit¬
titur: in de certiꝰ possidetur. Aliqͣndo dum
sublimia intelligendo in elatione se animꝰ
erigit: in reb imis & uilib graui ebitudi¬
ne pigrescit: ut repente sibi & iã ima clau¬
sa uideat: qͥ ꝑ nix sũma penetrabat. Sed
hȩc ipsa ebitudo intellectũ nobis dũ subtͣ¬
hit seruat.i ꝙ dũ ad momentũ cor humi¬
liat: ueriꝰ ad sublimia intelligenda c̃firmat.
Aliquando dũ cuncta nos agere consilii gra¬
uitate gaudemus: pulsante causȩ emer¬
gentis articulo. p̃cipitatione subita rapi¬
mur & qui nos semꝑ disposite uixisse

Expanded text:
magisterium, fit plerumque, ut irruente tenmagisterium, fit plerumque, ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum decipitur inde post verius, quo et humilius sapit; et sapientia, unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando, dum sublimia intelligendo, in elatione se animus erigit; in rebus imis, et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam ima clausa videat, qui pernix summa penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intellectum nobis, dum subtrahit, servat; quia, dum ad momentum cor humiliat, verius ad sublimia intelligenda cor firmat. Aliquando, dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos semper disposite vixisse
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. temꝑantiã. fortitudinem. iustitiã for¬
mat: candem mentem ut contra singula
quȩq temptamenta erudiat: inseptẽ mox
uirtutib tẽꝑat: ut contra stultitiã. sapi¬
entiam: contra ebitudinẽ intellectũ: c̃tra
p̃cipitationem consiliũ: c̃tra timorẽ for¬
titudinem: c̃tra ignorantiã scientiã: c̃tra
duritiã pietatẽ: contra suꝑbiã det timo¬
rem. Sed ñ numqͣm dũ mens nr̃a tantimu¬
neris plenitudine atq ubertate fulcitur.
si continua inhis securitate ꝑfruitur: aqͦ
sibi hȩc sint obliuiscitur: seq a se hab̾e
putat. quod nũqͣm sibi ab ẽẽ considerat.
Unde fit ut aliqͣndo se hec eadẽ grã utilit̃
subtrahat: & p̃sumenti qͣntum inse infir¬
metur ostendat. Tunc enim uere cognosci¬
mus bona nr̃a unde sunt: qͣndo hȩc qͣsi a¬
mittendo sentimꝰ. ꝙr a nobis seruari ñ pos¬
sunt. Ad hoc itaq intimandȩ humilitatis

Expanded text:
tiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam fortiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tentamenta erudiat, in septem mox virtutibus temperat, ut contra stultitiam, sapientiam; contra hebetudinem, intellectum; contra praecipitationem, consilium; contra timorem, fortduritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur, seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec ab eadem gratia utiliter subtrahat, et praesumenti quantum in se infirmetur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sint, quando haec quasi amittendo sentimus, quia a nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
minus ab illicitis tempamꝰ. Non nũqͣm se
timor cordi insinuat: & uires nr̃ȩ forti¬
tudinis turbat. eõ minores contra ad¬
uersa existimus: quõ quȩdã ꝑdere inmo¬
deratius dilecta formidamꝰ. Non nũqͣm
uero amor suus se m̃ti ingerit: eãq laten¬
ti motu a rectitudine iustitiȩ diuertit.
Et quõ se totã auctori reddere negligit.:¬
eõ in se iustitiȩ iuri c̃tra dicit. Uentꝰ gͦue¬
hemens quatuor angulos domꝰ concutit:
dũ fortis temptatio occultis motib qͣt tuor
uirtutes quatit. A quasi quassatis angu¬
lis. domꝰ eruit᷑ : dũ pulsatis uirtutib c̃¬
scientia curbatur. Intra hos autẽ quat tuor
domꝰ angulos. filii conuiuantur: qi intra
archana m̃tis quȩ pͥncipaliter his qͥt tuor
uirtutib. ad sũmȩ rectitudinis culmen
erigitur: urtutes cȩterȩ qͦsi qͣdã cordis so¬
boles se inuicem pascunt. Donum qͥppe sp̃s
quod insubiecta mente ante alia. pruden¬

Expanded text:
minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se mti motu a rectitudine justitiae divertit, et quo se totam actori reddere negligit, in se justitiae juri contradicit. Ventus ergo vehemens quatuor angulos domus concutit, dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit. Et quassatis angulis, domus ruit, dum, pulsatis virtutibus, conscientia turbatur. Intra hos autem quatuor domus angulos filii convivantur, quia intra arcana mentis, quae principaliter his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam cordis soboles se invicem pascunt. Donum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia pruden
Abbreviated transcription (Latin):
& effugi ego solus ut nuntiarem tͥ. Sic̃
supra iam diximꝰ: regio deserti ẽ immun¬
dorum sp̃uum multitudo derelicta: qͦ
dum conditoris suibeatitudinem dese-¬
ruit: quasi manum cultoris a misitAqͣ
uentus uehemens uenit: & domũ sub¬
ruit: ꝙ ab inmundis spiritib fortis tẽpta¬
tio subripit: & atranqͥllitatis suȩ statu
lidum mentis nr̃ȩ ȩdificiũ. prudentia. tẽ¬
perantia. fortitudo. iusticia sustinet. In
quattuor angulis ista domꝰ subsistit: qr
inhis quatuor uirtutib tota boni oꝑis
structura consurgit Unde & quattuor pa¬
radisi flumina terram irrigant: ꝙ dũ his
quattuor uirtutib cor infunditur: ab om̃i
desideriorum carnalium estu temꝑatur.
Sed ñ nuinqͦm dũ m̃ti ignauia subripit:
prudentia frigescit. Nã cũ fessa torpet: uen
tura ñ p̃uidet. Non numqͣm dũ ñ nulla
m̃ti delectatio subripit: temperantia
nr̃a marcescit. Inqͣntũ enim ad delectati¬
onum p̾sentiũ gaudia ducim᷑: intantũ

Expanded text:
 effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Gregorius: Regio deserti est immundorum spirituum multitudo derelicta: quae dum Conditoris sui beatitudinem deseruit, quasi manum cultoris amisit. A qua ventus vehemens venit, et domum subruit; quia ab immundis spiritibus fortis tentatio subripit, et a tranquillitatis suae statu lidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis din his quatuor virtutibus tota boni operis structura consurgit. Unde et quatuor flumina terram irrigant; quia, dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subrepit, prudentia frigescit. Nam cum tura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tingimꝰ. cum sic ext̾iora uicia uincimꝰ.
ut ceiã cogitationes supfluas amente¬
resecemuse Quasnimirum sacrificiĩ ig¬
ne concremare est:flãma eas diuini a¬
moris incendere ⁊ ut totũ cor indei amo¬
re ardeat: & cogitationes suꝑfluas con¬
cremans. quasi nazarẽi capillos. deuoti¬
onis ꝑfectione consumat. Ꝙ notandũ.:¬

Expanded text:
ertingimus, cum sic exteriorem vitam vincimus, ertingimus, cum sic exteriorem vitam vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a menteresecemus: quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectio consumat. Et armu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũptio tumultusq c̃qͥescit. Mens enĩ¬
nidẽ erũpit. Habet autẽ tyrannidis suę
satellites fauentes sibim&: cogitationes
suas. Sed sisuꝑ tyrannũ hostis irruat. fauo
mox satellitũ cessat. Intrante nãq adu̾¬
saric satellites fugiunt: eũq t̾riti de¬
cliuant: quẽ inpace positi callida adu¬
latione laudabant. Subductis uͦ satellitib
ante hostem solus remanet: qr receden¬
tib elatis cogitationib ꝑturbatꝰ animꝰ
se solũmͦ. & temptationẽ uidet. Auditis
gͣ aduersis caput tondet᷑: cũ tẽprationi¬
b uehem̃ter irruentib. ap̃sũptionis suȩ
cogitationibus mens nudat᷑. Quid est enĩ
quod nazarẽi capillos nutriunt: nͥ qd̾ ꝑ
uitã magnę continentiȩ p̾suptionum
cogitationes crescunt: Sed quid ẽ. qͦd de¬
uotione cõpleta. capud natarẽus radere.
capillosq in igne sacrificii ponere ube
tur: nͥ quod tunc ad ꝑfectionis sũmã ꝑ¬

Expanded text:
praesumptio tumultusque conquiescit. 84. Menpraesumptio tumultusque conquiescit. 84. Mennidem erumpit. Habet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remanet, quia recedentibus elatis cogitationibus, perturbatus animus se solummodo et tentationem videt. Auditis ergo adversis caput detondetur, cum tentationibus vehementer irruentibus, a praesumptionis suae cogitationibus mens nudatur. Quid est enim quod Nazaraei capillos nutriunt , nisi quod per vitam magnae continentiae praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione completa, caput Nazaraeus radere capillosque in igne sacritur, nisi quod tunc ad perfectionis summam p
Abbreviated transcription (Latin):
noscit. Difficile nãq ẽ magna agere:
& apud semet ipsũ quẽ piã de magnis
actib cogitationũ fiduciã ñ habere.
Eo ipso enĩ qͦ contra uitia fortit᷑ uiuit᷑.
cogitationũ p̃sũptio incorde generat᷑.
Ꝙ cum mens foias culpas ualent᷑ c̃terit:
plerũq apud semet ipsam latent̾ ĩ tume¬
scit. Iamq se esse magni alicũiꝰ meriti est¬
mat: nec se peccare incogitatione suȩ
estimationis putat. Ante districti autẽ
iudicis oculos tantõ deteriꝰ delinquitur.
qͣnto culpa qͦ occultiꝰ. eõ pęne incorri¬
gibiliter ꝑpetratur. Ꝙ cantõ ad uoran¬
dũ latiꝰ pacet fouea: qͦntõ de semetipsa
elatiꝰ głat᷑ uita. Unde ut sepe iam diximꝰ
pia conditoris dispensatione agit᷑: ut de
se confidens anima dispensatoria tẽpta¬
tione pulset᷑: quati nꝰ infirmata qͥd sit
inueniat: & presũptionis ꝓpriȩ fastũ
deponat. Mox enim ut temptatio m̃tẽ
pulsauerit: omnis cogitationũ nr̃ãrũ

Expanded text:
Difficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria tentatione pulsetur quatenus infirmata, quid sit inveniat, et praesumptionis propriae fastum deponat. Mox enim ut tentatio mentem pulsaverit, omnis cogitationum nostrarum
Abbreviated transcription (Latin):
& ȩloqͥũ tuũ dulcẽ. Uitta qͥppe: crines
capitis astringit. Labia gͦ sponsȩ sic̃ uit¬
ta sunt: qr exhortatione scẽ eccłȩ. cun¬
ctȩ in auditorũ intib diffusȩ cogitati¬
ones ligantur: ne remissȩ diffluant:
ne se se ꝑillicita spargant: ne sparsȩ
cordis oculos depͥmant: sed ad unã se
intentionẽ colligant: dũ uitta eas scẽ
predicationis ligat. Quã recte & cocci¬
neam asserir: qͥr sc̃orũ p̃dicatio. solo
caritatis ardore flãmascit. Quid uero
ꝑ caput: ñ ea quȩ pͥncipale uniꝰ cuiꝰq
actionis ẽ. mens ipsa signatur: Unde
& alias dicit᷑. Ꝙ oleum de capite tuo ñ
deficiat. Oleũ qͥppe incapite est: cari¬
tas inĩnte. & acapite oleũ deficit: cũ
caritas am̃te discedit. Caput gͦ tondẽre
est: cogitationes suꝑfluas am̃te reseca¬
re. & tonso capite int̾rã corruit: qͥrep̃s¬
sis p̃sũptionis suȩ cogitationib: quã

Expanded text:
et eloquium tuum dulce . Vitta quippe crines et eloquium tuum dulce . Vitta quippe crines capitis astringit. Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur; ne remissae defluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis oculos deprimant; sed quasi ad unam se intentionem colligant, dum vitta eas sanctae praedicationis ligat. Quam recte et coccineam asserit; quia sanctorum praedicatio solo charitatis ardore flammescit. Quid vero per caput, nisi ea, quae principale uniuscujusque actionis est, mens ipsa signatur? Unde et alias dicitur: Et oleum de capite tuo non deficiat . Oleum quippe in capite, est charitas in mente; et a capite deficit oleum, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et detonso capite in terram corruit, qui repres
Abbreviated transcription (Latin):
stim̃ta scindimus: cũ discernendo nr̃a
oꝑa retractamꝰ. Sienĩ apud dm̃ nr̃a nos¬
oꝑa quasi uestim̃ta ñtegerent: neqͦqͣm
uoce angłica diceretur. Beatꝰ qͥuigilat.
&e custodit uestim̃ta sua : ne nudus am¬
bulet: & uideant turpitudinẽ eiꝰ. Tur¬
pitudo enĩ nr̃a tunc cernit᷑: cũ uita re-¬
p̃hensibilis ante iustorũ oculos in iu¬
dicio. nequaqͣm subseqͤntis boni oꝑis
tegmine uelat᷑. Sed q cũ culpa tẽptam̃
adlamenta accendim᷑: atq ipsis lam̃tis
excitati. ad ꝑspiciendã lucẽ iustitiȩ sub¬
tiliꝰ oculos m̃tis aꝑimꝰ: quasi in dolore
uestim̃ta scindimꝰ: ꝙ exfietu discretiõe
crescente cuncta quȩ agimus. distric¬
tiꝰ irata manũ iudicamꝰ. Tunc om̃is nr̃a
elatio corruit: tc̃ cuncta ab animo co¬
gitationũ suꝑfluitas cadit. Unde & be¬
pillos: nͥ diffluentes animi cogitatiões
accipimus: Vnde & alias ȩccłȩ dicit᷑.
Dicut uitta coccinea labia tua sponsa:

Expanded text:
stimenta scindimus, cum discernendo nostra opera retractamus. Si enim apud Deum nos opera nostra quasi vestimenta non tegerent, nequaquam voce angelica diceretur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et videant turpitudinem ejus . Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio, nequaquam subsequentis boni operis tegmine velatur. Sed quia cum culpa tentamur, ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit. Unde epillos, nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Unde et alias Ecclesiae dicitur: Sicut vitta coccinea labia tua, sponsa,
Abbreviated transcription (Latin):
lerit pensat. Aliis gͦ ꝑeuntib unꝰ ad domũ
redit: dum curbatis intemptatione motib
discretio ad conscientiam recurrit: ut quod
repentinis incursib p̃occupata mens ꝑdi¬
disse se pensat: hoc cõpunctionis studio
afflicta recipiat. Cũq adhuc ille loque

Expanded text:
lerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum lerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat. CAPUT XLVII. VE
Abbreviated transcription (Latin):
serit: ut quo magis res quȩq diligitur
eo ꝑ eam facilius patientia curbetur Ꝙ qͥ¬
dem electorum corda ad se semꝑ sollicite
redeunt: & semetipsa grauit uel ꝓleui
motu excessionis affligunt. Et dũ mota
discunt. quomodo stare debuerint: aliqͦn¬
do meliꝰ concussa solidant᷑. Sed antiquus
hostis dũ tolerantiȩ cogitationes uł ad
momentum turbat: quasi abstulisse se
ab agro cordis asinas exultat. In his autẽ
quȩ agere disponimꝰ: rationabili custo¬
dia quid quib reb congruat. sollicite
pensamus. Sed plerumq hostis dum su-¬
bita ad nos ꝑturbatione tẽptationis irruit:
circũspectiones cordis inopinate p̃ue¬
niens: quasi ipsos custodes puerosgla-¬
dio occidit. Sẽd tam̃ unꝰ fugit: qͥ alia ꝑis¬
se renuntiet: ꝙr in eo quodmens abho¬
ste patitur. rationis discretio sẽꝑ ad ani-¬
mũ redit: & quasi solã se euasisse indicat:
quȩ apud semet ipsam fortiter qͥcqͥd ꝑtu¬

Expanded text:
serit, ut quo magis res quaeque diligitur, serit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ arantes boues cogitationes caritatis ac¬
cipi: quib ꝓdẽe aliis conam᷑: cũ frat̾ni
cordis duritiam p̃dicando scindere eupi¬
mus. Potest ꝑ asinas. quȩ nimirũ se se
onerantib nulla ferocitatis insania re¬
sistunt: patientiȩ mansuetudo signari.
Q̾ sepe antiquus hostis cum uelle ꝓdeẽ nos
loquendo aliis conspicit: in quodã torpo¬
re otii mentem mergit: ut aliis ꝓdẽe ñ
libeat. &iã cum aꝓpriis uacat. Arantes
gͥ boues subtrahit: cũ cogitationes m̃tis.
frat᷑nȩ utilitatis fructib deditas. ꝑ sũmis-¬
sum negligentiȩ corporem frangit. O qͣm¬
uis electorum corda intra archana suȩ co-¬
gitationisimugilant. & qͥd a tẽptatore susti¬
neant suꝑances pensant: eo tamen ipso
malignus inimicus aliquid rapuisse se
gaudet: qͦ cogitationib bonorũ. uel ad mo
rantiã mentẽ uidet: quid ab ea maxime di¬
ligatur exqͥrit: & ibi scandali laqueos in¬

Expanded text:
per arantes boves, cogitationes charitatis acper arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam per asinas, quae nimirum sese onerantibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad morantiam videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos in
Abbreviated transcription (Latin):
pascunt᷑:. Hostis nr̃ arantes boues et pascen¬
tes asinas subtrahit:  pue¬
ros gladio occidit. Quid arantes boues.
nͥ grauiores nr̃as cogitationes accipimꝰ.
quȩ dũ corstudiosa exercitatione confi¬
ciunt. uberes ꝓuectuum fructus reddt̃e
qͥd ꝑpascentes intelligimus asinas. nisi
simplices motus cordis. quos dum studio¬
se aduplicitatis errore cõpescimꝰ. quasi in
campo liberȩ puritatis nutrimus: Dedple¬
rumq hostis callidus cum graues cogita¬
tiones in corde conspicit: sub introducta¬
eas uoluptatis delectatione corrũpit. &
dum motus cordis simplices uidet. subtilia
inuentionũ aeumina ostendit: ut dũ laus
de subtilitate queritur: puritatis simpli-¬
citas amittatur. Ꝙ si usq ad opus prauũ
ꝑtrahere ñualet tẽptandoͬ tam̃ bonorũ
cogitationib subripiens nocet: ut cũ tur¬
bare bona m̃tis agnoscitur: ea quasi fun¬
ditus abstulisse uideatur. Dossunt & iã

Expanded text:
pascuntur, hostis noster arantes boves et pascenpascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas subtrahit, et pueros gladio occidit. Quid arantes boves, nisi graviores nostras cogitationes accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus abstulisse videatur. Possunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdonum sp̃s. quasi pͥmogenita ꝓlesꝓ
fertur. Quȩ ꝓfecto sapientia nr̃a fides
ẽ: ꝓpħa attestante quiait. Nisi credide¬
ritis: ñ intelligetis. Tunc enĩ uere ad in¬
delligendũ sapimus: cum cunctis quȩ
conditor dicit. credulitatis nr̃e fidem
p̃bemꝰ. In domo ergo frĩs pͥmogeniti fi¬
lantur infide. Quȩ si non pͥma incorde
nr̃o gignitur: reliqua quȩq ẽẽ bona ñ
possunt: & iã sibona uideant᷑. Indomo
frĩs pͥmogeniti filii conuiuantur: dum
uirtutes nr̃ȩ in habitaculo fidei. sacri ȩlo¬
quii cibo saciantur. Scriptũ qͥppe est.
Sine fide impossibile ẽ. placere dõ. Tunc
gͦ uirtutes nr̃ȩ ueras uitȩ epulas sumus
cum nutriri fidei satram̃tis incipiunt.
Indomo fr̃ĩs pͥmogeniti conuiuant᷑ filii:
qr nͥ uirtutes reliquȩ sapientiȩ epulis
repletȩ. ea quȩ appetunt prudent̾ agatꝰ
uirtutes ẽẽ nequaqͣm possunt. Sed ecce¬
dũbona quȩ agimꝰ. sapientiȩ epuł fideiq

Expanded text:
donum Spiritus quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti colantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogeniti convivantur filii, quia nisi virtutes reliquae sapientiae epulis repletae, ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequaquam possunt. 72. dum bona quae agimus, sapientiae epulis fideique
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. Quid ꝑoues: nͥ cogitationũ innocentia :
Quid ꝑoues: nbonorum cordium mundi¬
tia designatur: Cȩlũ uͦ aereũ dici paulo
ante iam diximꝰ: unde & aues cęli nomi¬
namus. Ꝙ scimꝰ quod in mundi sp̃s qͥe cȩ¬
lo ethereo lapsisunt: in hoc cęli t̾rȩq me¬
dio uagantur. Qui tanto magis corda
hominũ ascendere adcȩlestia inuident:
quantõ se acȩlestibus ꝑ elationis suȩ in¬
munditiã piectos uident. Quia gͦ ab aeipis
potestatib contra cogitationũ nr̃arum
mundiciã flãma liuoris irruit: de cęlo ig¬
nis adouesuenit. Sepe enim mundas m̃¬
tis nr̃ȩ cogitationes ardore libidinis accen¬
dunt: & quasi igne oues concremant: dũ
castos motꝰ animi. luxuriȩ tẽptatione pt᷑.¬
bant. Qui ignis dei dicitur: ꝙ & siñfacien¬
te dõ. tam̃ ꝑmittente generatur. E qr im¬
pulsu subito ipsas ñ nũqͣm circumspec¬
tiones mentis obruunt: quasi custodes
gladio pueros occidunt. Sed tam̃ unus
incolumis fugit: dũ omẽ quod mens pa¬

Expanded text:
t. --Quid per oves, nisi cogitationum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo aethereo lapsi sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur: qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immunditiam projectos vident. Quia ergo ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepe enim mundas mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. Qui ignis Dei dicitur, quia etsi non faciente Deo, tamen permittente, generatur. Et quia impulsu subito ipsas nonnunquam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tamen unus incolumis fugit, dum omne quod mens pa
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq enim dum uirtutum fructus
fecunde reddimus: dũ continua ꝓspitate
pollemus: aliquantulũ mens erigitur.
ut a semet ipsa sibi existere bona quȩ
habet arbitretur. Quȩ nimirum bona.
antiquus hostis malitiose attrectare
appetit: sed hȩc tẽptari ds̃ ñ nisi benig¬
ne ꝑmittit: ut dũ mens tẽptatione
pulsante inbonis de quibus gaudebat
concutitur ⁊ inbecillitatis suȩ debilitate
cognita: in spe diuini adiutorii robustiꝰ
solidet᷑. fĩtq mira dispeusatione pie¬
tatis: ut unde malignꝰ hostis cor tẽptat
ut interimat: inde misericors condicor
hoc erudiat. ut uiuat. Unde & bene sub¬

Expanded text:
Plerumque enim, dum virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
ti unius cuiꝰq bona. sic tͥ tẽptanda ext̾iꝰ
tribuo: ut tamen ipse noueris. qr ꝑseue¬
rantem mͥ illum in mentis radice conser¬
uo. U̾bi & bene subditur: egressusq est
satãn a facie dñi: qr ꝑhoc quod usq ad¬
defectũ cordis p̾ualere nequaqͦm per¬
mittitur: exclusus ab intimis. exterius
uagatur. Qui etiã si uirtutes mentis ple¬
rũq curbat: eõ ipso foris est: quo resisten¬
te cdõ usq ad interitũ bonorũ corda non
uulnerat. Iantum qͥppe contra illa se¬
uire ꝑmittitur: in qͣntũ necẽe est ut
temptationib erudita solidentur: ne
ea quȩ agunt bona suis uirib tribuant:
ne insecuritatis torpore se deserãt: & a
formidinis accinctione dissoluant: sed
ad ꝓuectus sui custodiam tantõ sollertiꝰ
inuigilent: quantõ se contra aduersari-¬
um stare semꝑ in acie tẽptationũ ui¬

Expanded text:
ti uniuscujusque bona sic tentanda exterius tribuo, ut tamen ipse noveris quia perseveranter mihi illum in mentis radice conservo. Sequitur: Egressusque est Satan a facie Domini. defectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis, exterius vagatur. Qui etiam si virtutes mentis plerumque turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, usque ad interitum bonorum corda non vulnerat. Tantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus erudita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentationum vi
Abbreviated transcription (Latin):
let: ut cumulata ꝑficiat: & ꝑfectos inini¬
quitatib ad pęnam socios ad qͥrat.E no¬
tandum. quod ñ transuolasse. s ꝑ ambu¬
lasse se asserit: ꝙ nimirum nequaqͣm
quẽ tẽptat uelociter deserit: sed ubi mol¬
le cor inuenit ibi pedem miserȩ ꝑsuasionis
figit: ut immorando. actionis prauȩ ue¬
stigia impͥmat: & ex suȩ iniquitatis simi¬
litudine quos ualet reꝓbos reddat. Sed
contra hunc beatꝰ iob laudatur & dicit᷑.¬

Expanded text:
let, ut cumulata perficiat, ut perfectos in inilet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam socios acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job laudatur, et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tando replicemus ⁊ ut quod actũ foris
narratur in oꝑe: sciamus ⁊uomͦ intusłm
agatur inm̃te. Nam cũ filii dei assisturi
coiam dño: inder eos qͦq assistit & sa¬
tan: ꝙ plerumq bonis nr̃is cogitatiõib
quȩ incorde nr̃o aduentu scĩ sp̃s oꝑante
seminantur: antiquus ille callide se in¬
terserit. & subiungit immicus: ut bene
cogitata ꝑturbet: maleꝑturbata dila-¬
niet. Sed nequaqͣm nos intẽptatione
deserit: qͥ creauit. Nam hostem nr̃m
qͥ se contra nos in insidiis contegit: il¬
lustratione suiluminis nob̃ dep̃hensi-¬
bilẽ reddit. Propter quod ei moxdic̃.
quirere ẽ. eius nobis insidias declara¬
re: ut quo eum sub intrareꝰ cͦor cerni-¬
mus: forti contra illum circũ spectioe
circuire est. carnalia corda pscrutari:
& unde occasionein accusationis inuenire
possit ex quirere. Terram circuit: q huma¬
na corda circumuenit ut bona tollat: ut
mala mentib inserat: ut inserta cumu¬

Expanded text:
tanda replicemus, ut quod actum foris tanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumque bonis nostris cogitationibus, quae in corde seminantur, antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicitquirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumu