comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
babunt᷑. siue ut significantiꝰ m hebreo
dicit᷑ mouebunt᷑: ut que pͥus immo¬
biles crant ueniant ad salutem. sumq
mirabilia fecerit et ostendit signa m
euangłio que qͦndam ostendit in egyi¬
to et insolitudine. confitentur se głam
aduentiis eiꝰ ferre ñ posse. sicq qd̾ titinl
app̃bendit montes. Pulchreq nia
hebraicũ ꝗaasi exauditi eẽnt qͥlipsu
erant dep̃cati: utinã difrumꝑel edoᷤ
et descenderes. a facie tua montes della¬
erent. pea inferunt. Descendisti. ibi¬
caro factus es et habitastim nob. uer
ẽmanuel. qͥd int̾pretat᷑ nob̾cum deus
etideo a facie tua oms montes dellu¬
runt: de quib fup̃diximꝰ. Hebrei hẽ
locum ita disserunt. Sic comburet ig¬
nis iniquos. qͦmodo aque feruent ig¬
nis ardore. amasim. enĩ non consump¬
tionẽ et tabem ut cet̾i int̾pretati sunt.
s iniquos intelligiuolunt. Aseculo
ñ audierunt: neq aurib ꝑceper. Ocu¬
lus ñ uidit ds̃ absq te: que p̃parasti¬

Expanded text:
cantius in Hebraico dicitur, movebuntur: ut quae prius immobiles erant, veniant ad salutem. Cumque mirabilia fecerit, et ostenderit signa in Evangelio, quae quondam ostendit in Aegypto et in solitudine, confitebuntur se gloriam adventus ejus ferre non posse, sive quod tremor apprehenderit montes. Pulchreque juxta Hebraicum, quasi exauditi essent qui supra fuerant deprecati: Utinam disrumperes coelos et descenderes, a facie tua montes defluerentcaro factum es, et habitasti in nobis, vere Emmanuel, quod interpretatur nobiscum Deus. Et ideo a facie tua omnes montes defluxerunt, de quibus supra diximus. Hebraei hunc locum ita edisserunt: Sic comburet ignis iniquos, quomodo aquae fervent ignis ardore; AMASIM   enim non consumptionem et tabem, ut caeteri interpretati sunt, sed iniquos intelligi volunt. A saeculo non audierunt: neque auribus perceperunt: oculus non vidit, Deus, absque te quae praeparasti
Abbreviated transcription (Latin):
salem laudem in t̾ra. Lxx.  suꝑ muros
tuos ierłm constitui custodes: totadie
xerit: et faciet ierłm gaudiũ suꝑ t̾ram.
ꝓpħa dixerat ꝓpt̾ syon ñ tacebo et ꝓpter
ierłm ñ qͥescam et cetera usq ad cũ locũ
ubi nc̃ capitulum t̾minatum ẽ. gaide¬
bit sponsus suꝑ sponsa gaudebit suꝑt
deus tuus: seq ꝓmiserat dieb ac nocaib
rogaturum ut saluator et iustus qui
ꝓmissus fuerat. adueniret. et iustar lan¬
pachis cocum illustiaret orbem postg nis
ducitur. ꝑsona dei loquentis adierlan¬

Expanded text:
salem laudem in terra. LXX: Et super muros salem laudem in terra. LXX: Et super muros tuos, Jerusalem, constitui custodes, tota die  correxerit, et faciet Jerusalem gaudium super terram. Propheta dixerat: Propter Sion non tacebo, et propter Jerusalem non quiescam, et caetera usque ad eum locum, ubi nunc capitulum terminatum est: Gaudebit sponsus super sponsa: gaudebit super te Deus tuus. Seque promiserat diebus ac noctibus rogaturum, ut Salvator et Justus qui promissus fuerat, adveniret, et instar lampadis totum illustraret orbem. Post quae introducitur persona Dei loquentis ad Jer
Abbreviated transcription (Latin):
sue. et er̃t duo in carne una: intulit sa
quod in arto ẽ. sic debent uiri habere
uxores suas quasi ñ habeant. quanto ma¬
gis int̾ sponsũ et sponsam erit scã comun¬
ctio. Iste ẽ. sponsus de quo in duo de uce¬
simo psalmo cantat᷑. E ipse quasi sponeꝰ
ꝓcedens de thalamo suo. Et ista sponsa
que crebriꝰ in cantico scribit᷑ canticorũ.
Que ñ habet rugam nec maculam. quã
paulus desidat offerre uni uiro uirginẽ
castam: ut sit scã corꝑe et spũ. De qua
et sub nomine km: quadragesimus
quartꝰ psalmꝰ canit. Astitit regina adex¬
tris tuis in uestitu deaurato: circũdata
uarietate. Sic̃ igit᷑ sponsus gaudet suꝑ
sponsa iuuenisq cum uirgine: in qͥb
exemplis scã comunctio ẽ: sic dominꝰ
letabitur in ea cuiꝰ nomina fuerint
immutata. Suꝑ muros tuos ierłm
constitui cristodes. totadie et tota no¬
cte ꝑpetuo ñ tacebunt. Qui reminisci¬
mini dñi ne taceatis. et ne detis filentiũ
ei: donec stabiliat et donec ponat ieru¬

Expanded text:
na, intulit, Saquod in arcto est, sic debent viri habere uxores suas, quasi non habeant: quanto magis inter sponsum et sponsam erit sancta conjunctio? Iste est sponsus de quo in duodevicesimo psalmo canitur: Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo . Et ista sponsa quae crebrius in Cantico scribitur Canticorum, quae non habet rugam nec maculam . Quam Paulus desiderat offerre uni viro virginem castam, ut sit sancta corpore et spiritu . De qua et sub nomine charissimi, quadragesimus quartus psalmus canit: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Sicut igitur sponsus gaudet in sponsa, juvenisque cum virgine, in quibus exemplis sancta conjunctio est: sic Dominus laetabitur in ea, cujus nomina fuerint immutata. Super muros tuos, Jerusalem, constitui custodes: tota die et tota nocte perpetuo non tacebunt: qui reminiscimt donec ponat Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se bone eẽnt. s ne demonib offerrent᷑.
ita et gulosis iudeis nichil aliud que¬
rentib nisi corꝑis uoluptates. iste dñs pol¬
licetur: ut saltim pro carnalib desideri¬
is et opus habuncdantia filium dĩ susci¬
ꝑent. Quem quia ñ susceꝑunt: reꝑmis¬
siones quoq irritas fieri. Demq cananee
ꝓfilia dep̃canti: non ueni uiquit nͥ ad¬

Expanded text:
per se bonae essent, sed ne daemonibus offerrentur: per se bonae essent, sed ne daemonibus offerrentur: ita et gulosis Judaeis, nihilque aliud quaerentibus nisi corporum voluptates, ista Dominus pollicetur, ut saltem pro carnalibus desideriis, et opum abundantia Filium Dei susciperent, quem quia non susceperunt, repromissiones quoque irritas fieri. Denique Chananaeae pro filia deprecanti: Non veni, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
as comecdat. Tantamq abundantiam
rerum omnium fore. ut pro ere aurũ
habeant. ꝓferro argentum. ꝓlignis es
ꝓ lapidib ferrum. Principes quoq il¬
lius et̾ua pace fruituros et ep̃os p̃futu¬
ros populis iniusticia. s et portas futu¬
ras anaglypha. et quod bis mauis c̃. pro
sole et luna ipsum dñm eterna luce
fulsurum: ec ꝓ uno homine habiturã
eam mille fortissimos uiros. et propar¬
uulis gentes robustissimas posseffurã.
Hec illi dicunt qui t̾rena desiderant
uolupcates. et uxorum quer̃ pulchri¬
tudinem ac numerum liberorũ: quoꝵ
deus uent̾ ÷ et gloria in confusione eorũ:
quorum qui sequitur errorem sub no¬
mine xp̃iano. iudeorum se similem con¬
ficetur. Alii aut̃ asserunt hec omĩa ni¬
deis carnalit̾ reꝓmissa: si recepissent eũ
qui dic̃ in euangłio. Ego sum lux mun¬
di que illuminat omẽm hominem ue¬
mentem in mundum: ut quomodo ui¬
ctime concesse funt populo ifrł. ñ quo

Expanded text:
as comedat, tantamque abundantiam as comedat, tantamque abundantiam rerum omnium fore, ut pro aere, aurum habeant, pro ferro argentum, pro lignis, aes, pro lapidibus, ferrum. Principes quoque illius aeterna pace fruituros, et episcopos praefuturos populis in justitia, sed et portas futuras anaglyphas. Et quod his majus est, pro sole et luna, ipsum Dominum aeterna luce fulsurum: et pro uno homine habituram eam mille fortissimos viros, et pro parvulis, gentes robustissimas possessuram. Haec illi dicunt, qui terrenas desiderant voluptates, et uxorum quaerunt pulchritudinem, ac numerum liberorum, quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum , quorum qui sequitur errorem, sub nomine Christiano Judaeorum se similem confitetur. Alii autem asserunt haec omnia Judaeis carnaliter repromissa, si recepissent eum, qui dicit in Evangelio: Ego sum lux mundi , quae illuminat omnem hominem venientem in mundum, ut quomodo victimae concessae sunt populo Israel, non quo
Abbreviated transcription (Latin):
tu: que omĩa habitatam possessamq
significant. Hoc aut̃ hebraice consuie¬
tucdinis: ut ex rebus uocabula semꝑ
imponant. Sicut abram qui pͥus dice¬
batur pat̾ excelsus quando audiuit
reꝓmisfionem. et in semine tuo bene¬
dicentur om̃s gentes. appellatus ẽ pat̾
multarũ gentium. id: abraham. &
dño saluatoris supra nom̃ imponitur
cito spolia detrahere. uelocit̾ predare:
filii quoq rebedei quorũ unus uocem
tonitrui emittere pot̾at. In principio
erat u̾bum et uerbum erat apud deum:
et ds̃ erat u̾bum. Appellati sunt sans¬
Rehem. quod int̾pretatur filii tomtrui.

Expanded text:
 quae omnia, habitatam, possessamque significant. Hoc est autem Hebraicae consuetudinis, ut ex eventu rebus vocabula semper imponant: sicut Abram, qui prius dicebatur, pater excelsus: quando audivit repromissionem: Et in semine tuo benedicentur omnes gentes appellatus est pater multarum gentium, id est, Abraham. Et Domino Salvatori supra nomen imponitur: Cito spolia detrahe, velociter praedare . Filii quoque Zebedaei, quorum unus vocem tonitrui emittere poterat : In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , appellati sunt BANERE
Abbreviated transcription (Latin):
S uocaberis uoluntas mea in ea: et t̾ra
tua inhabitabitur. Quia complacuit
dommo inte: et terra tua inhabita¬
bitur.lxx. & nequaquã tiltra uocabis
derelicta: et terra tua non uocabitur
adhuc deserta. Nocab̾is enim uoluntas
mea: et t̾ra tua habitata. Pro syon et
ierłm uocaberis eccła et domini: cum
ꝓ nideis appellabuntur xp̃ian. Non
hoc erit uocabulorum fine contenta:
s. que priꝰ uocabaris relicta: quod he¬
braice dicitur. crusa uocaberis ephs¬
ba. quod int̾pretatur uoluntas. mea
in ea. Et t̾ra tua que pͥus uocabatur se¬
Mecuu. id÷ desolata siue deserta: pꝰea
uocabitur bula quod aquila int̾pre¬
tatus ẽ. ecxiimsmi. syminachus et che

Expanded text:
caberis voluntas mea in ea, et terra tua habitata, quia complacuit Domino in te: et terra tua inhabitabitur. LXX: Et nequaquam ultra vocaberis derelicta, et terra tua non vocabitur adhuc deserta. Vocaberis enim voluntas mea, et terra tua habitata. Pro Sion et Jerusalem vocaberis Ecclesia, et Dominicum: pro Judaeis appellabuntur Christiani. Nec hoc eris vocabulorum fine contenta; sed quae prius vocabaris relicta, quod Hebraice dicitur AZUBA , vocaberis EPESI-BA , quod interpretatur voluntas mea in ea; et terra tua quae prius vocabatur SEMEMA , desolata sive deserta, postea vocabitur BULA , quod Aquila interpretatus est ἐσχημένη; Symmachus et The
Abbreviated transcription (Latin):
ignis consumit᷑. Et ierechieli aꝑti surł
celi : et uidit uisionẽ magnã. S et mo¬
yses in deut̾onomii benedictionib im¬
precat᷑. Aꝑiat tͥ dñs thesaurũ suũ. bo¬
nũ suũ : ut det tͥ benedictionẽ. Q in
euangłio ioħs baptista uidisse nar-

Expanded text:
ignis consumitur. Et Ezechieli aperti sunt ignis consumitur. Et Ezechieli aperti sunt coeli, et vidit visionem magnam . Sed et Moyses in Deuteronomii benedictionibus imprecatur: Aperiat tibi Dominus thesaurum suum bonum, coelum, ut det tibi benedictionem . Et in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
ut notum fieret nom̃ tuũ inmicis tuis
a facie tua gentes turbarent᷑. Cum fec̃is
mirabilia ñ sustinebimꝰ. descendisti
et a facie tua montes defluxerunt.Lxx.
Si aꝑueris celum tremor app̃hendit:
exte montes liquescent. sic̃ cera a facie
ignis liquefit: et comburet ignis adu̾sa¬
rios. & manifestum erit nom̃ tuum
in adũsariis: a facietua gentes turba¬
buntur. Cum feceris głosa tremor ap
tur nom̃ tuũ suꝑ nos: ꝓpt̾ea dep̃cam᷑
et dicimus. utinã difrumꝑes celos &e
descenderes. et qui semꝑ ꝓmitt̃is tu
aliquando ꝓmissa compleres. Hoc aũ
eo tempore dicebatur qͣndo necdum
saluator aduenerat nec de utero uirgi¬
nali nacure nr̃e atq substantie assump¬
serat hominẽ quẽ saluaret: ut qui por¬
tauimꝰ imaginem t̾ren. portaremꝰ ima¬
ginem fiꝑcelestis. Quod si faceres in¬
quiunt et aꝑientur celi siue celum ad
aduentum maiestatis tue. montes de¬
fluerent uel tremor app̃henderet mon¬
tes et consumerent᷑.Sicut cera a facie

Expanded text:
ret nomen tuum inimicis tuis: a facie tua gentes turbarentur. Cum feceris mirabilia, non sustinebimus: descendisti, et a facie tua montes defluxerunt. LXX: Si aperueris coelum, tremor apprehendet ex te montes: et liquescent sicut cera a facie ignis liquescit, et comburet ignis adversarios: et manifestum erit nomen tuum in adversariis: a facie tua gentes turbabuntur. Cum feceris gloriosa, tremor aptur nomen tuum super nos: propterea deprecamur et dicimus: Utinam disrumperes coelos, et descenderes; et qui semper promitteris, tu aliquando promissa compleres. Hoc autem eo tempore dicebatur, quando necdum Salvator advenerat, nec de utero virginali naturae nostrae atque substantiae assumpserat hominem quem salvaret: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus imaginem supercoelestis . Quod si faceres, inquiunt, et aperirentur coeli, sive coelum, ad adventum majestatis tuae montes defluerent, vel tremor apprehenderet montes, et consumerentur, sicut cera a facie
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ⁊ una fuit uxore contentus. Isti
igit᷑ qui p̃cantur de peiorib commu¬
tationẽ in meliorẽ statum: eorũ assu¬
munt similitudinẽ. quib leta pꝰ trista
successerunt. Hoc aũ ẽ. om̃e quod po¬
stulant. Ut quia pat̾ eorum ẽ. et hoc eos
dignatus ẽ. nomine: ñ obliuscatur fili¬
orum suorũ ne ꝑ ipsos nom̃ dĩ blasphe¬
metur ingentib.uare errarenos
fecisti dñe de uiis tuis. indurasti corno
strum ne timeremꝰ te: Conũcere ꝓpt̃ ser¬
uos tuos: tribus hereditatis tue. Quasi
nichilum possederunt popłm scm̃ ti¬
um hostes nr̃i conculcauerunt sc̃ifia¬
tionem tuam: facti sumꝰ quasim pͥn¬
cipio cũ ñ dñares nr̃i. neq iuocaretur
nom̃ tuũ fuꝑ nos. lxxQuarȩ seduri¬
stinos domine de uia tua scã. Indura¬
sti corda nr̃a. ut ñ timeremꝰ te: Conũte
ꝓpt̾ seruos tuos ꝓpt̾ tribus hereditatis
tue: ut modicum possideamꝰ montes

Expanded text:
tatem, una fuit uxore contentus. Isti tatem, una fuit uxore contentus. Isti igitur qui precantur de peccatoribus commutationem in meliorem statum, eorum assumunt similitudinem, quibus laeta post tristia successerunt. Hoc autem est omne quod postulant, ut quia pater eorum est, et hoc eos dignatus est nomine, non obliviscatur filiorum suorum; ne per ipsos nomen Dei blasphemetur in gentibus. Quare errare nos fecisti. Domine, in viis tuis: industrum ne timeremus te convertere propter servos tuos tribus hereditatis tuae quasi nihilum possederunt populum sanctum tuum: hostes nostri conculcaverunt sanctificationem tuam. Facti sumus quasi in principio: cum non dominareris nostri, neque invocaretur nomen tuum super nos. LXX: Quare seduxisti nos, Domine, de via tua sancta: indurasti corda nostra, ut non timeremus te? convertere propter servos tuos, propter tribus haereditatis tuae, ut modicum possideamus montis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i confirmatum ẽ. in uobis. ut in
mllo incligeatis in nulla grã. forti¬
tudo aute gentium tumphul ẽ mie¬
tyrum et nos meorum gła suꝑbi sumꝰ.
Non ea suꝑbia que muitio ẽ. cui deus
resistit ut humilib det gr̃am: s ea que
ꝓpotentia et gła accipitur. Unde et
moysi corita facies erat: qui dicere po¬
terat inte cormi inmicos nr̃os uenti¬

Expanded text:
firmatum est in vobis, ut in nullo indigeatis in ulla gratia . Fortitudo autem gentium triumphus est Martyrum: et nos in eorum gloria superbi sumus, non ea superbia quae in vitio est, cui Deus resistit, ut humilibus det gratiam; sed ea quae pro potentia et gloria accipitur . Unde et Moysi cornuta facies erat , qui dicere poterat: In te inimicos nost
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem tuam: et possessionem tuam
t̃minos t̾re. Hoc autem prestitit dñs:
qui diligit nidicii u̾itatem et odio ha¬
te: quasi aliqua sit rapina que ñ exini¬
quitate consistat. Ergo quod dicit hoc :
Magis deus nistorum diligit pauꝑtatem
quam diuitum munera que de rapinis
sunt et miquitate. ¶t dabo opus eorũ
inueritate: et fedꝰ ppẽtuum feriam eis.
men eorum in medio popłorum. Onmes
qui uiderint eos cognoscent eos: quia
isti sunt semen cui benedixit dominus.
lxx. Et dabo laborem eorũ iustis: et te
in medio populorum. Omnis qui uidit
eos cognoscet illos: quia nstisunt semen
benedictum adeo. Os qui diligit iusti¬
ciam atq nidicium. et decestatur holo¬
causta uiolenta quicquid enĩ de rapinis
ẽ quasi mercedem scorti reputat: et p̃ci
um canis ipse eorum. qui scdo possed̾int
t̾ram. et quos duplici leticia coronarit.
laborem dabit iustis. siue ut melius ha¬
betur in hebraico in ueritate: ut neqͣꝗͣ

Expanded text:
ditatem tuam, et possessionem tuam ditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Hoc autem praestitit qui diligit judicii veritatem, et odio hate: quasi aliqua sit rapina quae non ex iniquitate consistat. Ergo quod dicit, hoc est: Magis Deus justorum diligit paupertatem, quam divitum munera, quae de rapinis sunt et iniquitate. Et dabo opus eorum in veritate, et foedus perpetuum feriam eis. men eorum in medio populorum. Omnes qui viderint eos, cognoscent eos, quia isti sunt semen, cui benedixit Dominus. LXX: Et dabo laborem eorum justis, et tesin medio populorum. Omnis qui viderit eos, cognoscet illos, quia isti sunt semen benedictum a Deo. Deus qui diligit justitiam atque judicium, et detestatur holocausta violenta quidquid enim de rapinis est, quasi mercedem scorti reputat, et pretium canis,  Al. carnis ipse eorum qui secundo possederint terram, et quos duplici laetitia coronarit, laborem dabit justis, sive ut melius habetur in Hebraico, in veritate: ut nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
aquila. id÷ purpura uestiemini: ut in¬
signe regis decoris ostenderet. Quodq se¬
quit᷑ pro confusione duplici et ꝓrubore
laudabunt partem fuam quod in .lxx.
non habetur: sic mͥ explanandum ui¬
detur. Pro eo quod duplicem habebant
confusionẽ tam suꝑ popło iudeorum
qui adõ recesserat quã suꝑ nationib qͤ
Idolis seriiebant: uidebitis eos conũisos
ad timorem dei laucdare partẽ suam haut
dubium quin dmñ de quo loquebatur
et sẽs. pars mea dominus. Hoc autem
nemo pot̾at dicere.nisi qui aliam par¬
tem ñ habet. Quia igitur uos suꝑ eis du¬
plicem habuistis confufionem et rubo¬
rem peccati eorum suꝑ quo ipsi ñ eberu¬
bescebant: ꝓpt̾ea in terra sua. id ẽ. in t̾ra
mitrum atq uuentium duplicia possi¬
debunt: cum et p̃sentib crediderint et
futuris. Et habebunt leticiam sempi
sederant t̾ram in iudee angustissimis
finib postea uniũsum orbem posside¬
ant. De qua t̾ra pat̾ loquit᷑ saluatori.
Postula ame et dabo tibi gentes here¬

Expanded text:
id est, purpura vestiemini; ut insigne regii decoris ostenderet. Quodque sequitur: Pro confusione duplici, et pro rubore laudabunt partem suam, quod in Septuaginta non habetur, sic mihi explanandum videtur. Pro eo quod duplicem habebatis confusionem, tam super populo Judaeorum, qui a Deo recesserat, quam super nationibus, quae idolis serviebant, videbitis eos conversos ad timorem Dei, laudare partem suam. Haud dubium quin Dominum, de quo loquebatur et sanctus: Pars mea Dominus . Hoc autem nemo potest dicere, nisi qui aliam partem non habet. Quia igitur vos super eis duplicem habuistis confusionem et ruborem peccati eorum, super quo ipsi non erubescebant, propterea in terra sua, id est, in terra mitium atque viventium, duplicia possidebunt: cum et praesentibus crediderint, et futuris. Et habebunt laetitiam sempisederant terram in Judaeae angustissimis finibus, postea universum orbem possideant. De qua terra Pater loquitur Salvatori: Postula a me, et dabo tibi gentes haere
Abbreviated transcription (Latin):
de quib scriptura diẽ. filii aut̃ dand̃
erant sacerdotes dĩ. Isti fortitudinem
gentium comedent: et indiuitiis ci¬
rum admirabiles erunt. Corona em̃
patrũ gloria lib̾orũ: et ꝓfectꝰ popull
epule sacerdotum. De istiꝰmodi diui¬
tus: paulus scribebat ad chorinthios.

Expanded text:
De quibus Scriptura dicit: Filii autem David De quibus Scriptura dicit: Filii autem David erant sacerdotes Dei . Isti fortitudinem gentium comedent, et in divitiis earum admirabiles erunt. Corona enim patrum gloria liberorum, et profectus populi, epulae sacerdotum . De istiusmodi divitiis Paulus scribebat ad Corinthios:
Abbreviated transcription (Latin):
habens rapinam in holocaustum. I
Uos autem sacerdotes dñi uocabim¬
m: ministri dei nr̃i. fortitudinem n¬
tium comedetis: et in diuitias carum
eritis admirabiles. Sic t̾ram secundo
possidebunt: et gaudũ sempit̾num
erit suꝑ caput eorum. Ego enĩ sum
dominus qui diligo iusticiam: et
rapinas de iiquitate. Edificatore
urbium desertarum et pastores gri
qui ipsi sunt aratores et umitores he
est filii ꝑ egrinorũ. ipsi quoq funcła¬
cerdotes dei: ad quos ꝓpħa nc̃ dici.
Uos autem uocabimim sacerdotes do¬
mini: et ministri dĩ nr̃i. Dicetur uo¬
bis. Haut dubium quin eccłarũ prmn¬
cipes significet uł certe de apłis incel¬
ligendum ẽ. ut fit ordo. Cũ cem̃tarii
pastores aratores et uinitores de gen¬
tib fuerint eccłiis p̃pofiti. uos deqͥb
dictum ẽ. reliquie salue fient. et isi
dommꝰ sabbaoth reliquisset nobis sem̃
quasi sodoma eẽmus. et similes gomor¬
re fuissemꝰ: uocabimini sacerdotes et
ministri dei. Quales erant et filii dauid:

Expanded text:
m in haulocausto. LXX: Vos autem sacerdotes Domini vocabimini, ministri Dei nostri. Fortitudinem gentium comedetis, et in divitias earum eritis admirabiles. Sic terram secundo possidebunt, et gaudium sempiternum erit super caput eorum. Ego enim sum Dominus, qui diligo justitiam: et odi rapinas ex iniquitate. Aedificatores urbium desertarum et pastores gregum, qui ipsi sunt aratores et vinitores, hoc est, filii peregrinorum, ipsi quoque sunt sacerdotes Dei, ad quos Propheta nunc dicit: Vos autem vocabimini sacerdotes Domini, et ministri Dei nostri, dicetur vobis: haud dubium quin Ecclesiarum principes significet. Vel certe de Apostolis intelligendum est, ut sit ordo: Cum caementarii, pastores, aratores et vinitores de gentibus fuerint Ecclesiis praepositi, vos de quibus dictum est: Reliquiae salvae fient . Et: Nisi Dominus sabaothquasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus , vocabimini sacerdotes, et ministri Dei quales erant et filii David.
Abbreviated transcription (Latin):
non p̃t̃ ibunt. Et tunc sciet̃ in gentib
sem̃ apłicum et om̃s future generatio¬
nes. fuscipient sem̃tem doctrine dei.
Nequaquã illud dicentes: in quo po¬
pulus pͥus circumcisionis errabat diceis.
Quid eñ aliud nisi sem̃ querit deus:
Omnis qui uiłit eos pͥma fronte cognos¬
cet: qͥa sem̃ fit cui benedixit dominus.
Quid enĩ ex ordine uite mansuetudine
continentia hospitalitate cunctisq uir¬
tutib ñ intelligat populum dei. Et
quis non econtrario decestet᷑ cruentas
ifrłis manus. aduersum quos imp̃ca¬
tur ꝓpħa dicens. imple dñc facies coꝵ
ignominia: Gaudens gaudebo in dño:

Expanded text:
 in gentibus semen Apostolicum, et omnes futurae generationes suscipient sementem doctrinae Dei: nequaquam illud dicentes, in quo populus prius circumcisionis errabat dicens: Quid enim aliud, nisi semen quaerit Deus? Omnis qui viderit eos, prima fronte cognoscet, quia semen sit cui benedixerit Dominus. Quis enim ex ordine vitae, mansuetudine, continentia, hospitalitate, cunctisque virtutibus non intelligat populum Dei? Et quis non e contrario detestetur cruentas Israelis manus, adversum quos imprecatur Propheta, dicens: Imple, Domine, facies eorum ignominia . Gaudens gaudebo in Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib misit me. p̃dicare captiuis remil¬
honem et cecis iusini: dimncte fracto
in lib̾tatem. p̃dicare annũ dñi acceptũ.
Quando conuolutum librum reddidit
ministro et sedit: et ominũ oculi qui
erat insynagoga attendebant eum. ce¬
pitq ad eos dicere. hodie completa ẽ. scͥp¬
tura hec in aurib urĩs. Et omnes testi¬
montum p̃bebant ei: et mirabant᷑ suꝑ
sermonib gr̃e qui egrediebantur de ore
enus. Si gͦ illo completa ẽ. temꝑe ꝓpħa.
tempora que dicuntur: Nisi forte poffi¬
mus hoc dicere quod t̾c exparte comple¬
tum sit. s plenius ẽẽ complendum qͣndo

Expanded text:
remissionem, et caecis visum: dimittere fractos in libertatem, praedicare annum Domini acceptum. Quando convolutum librum reddidit ministro, et sedit; et omnium oculi qui erant in synagoga, attendebant eum, coepitque ad eos dicere: Hodie completa est Scriptura haec in auribus vestris, et omnes testimonium prabebant ei, et mirabantur super sermonibus gratiae, qui egrediebantur de ore ejus. Si ergo illo completa est tempore proptempora quae dicuntur: nisi forte possumus hoc dicere, quod tunc ex parte completum sit, pl
Abbreviated transcription (Latin):
die bibitur ab ioseph cum fracrib su¬
is: et complebitur pleniꝰ quando in¬
ebriabitur t̾ra benedictionib dm̃i.
Triticum quoq de quo panis celestis
efficitur. illud ẽ de quo loquitur dñs.
Caro mea uere ẽ cibus. Rursumq de ui¬
no: et sangius meus uere ẽ. potus ran¬
site transite ꝑportas. p̃parate uiam po¬
pulo. planum facite iter et eligite lapi¬
des: eleuate signum ad populos. Ecce
dominus auditũ fecit in extremis t̾re.
Dicite filic syon. Ecce saluator tuus ue¬
nit. Ecce merces eius cũ eo: et opus etus

Expanded text:
die bibitur a Joseph cum fratribus sudie bibitur a Joseph cum fratribus suis . Et complebitur plenius, quando inebriabitur terra benedictionibus Domini. Triticum quoque de quo panis coelestis efficitur, illud est, de quo loquitur Dominus: Caro mea vere est cibus. Rursumque de vino: Et sanguis meus vere est potus . Transite, transite per portas, praeparate viam populo, planum facite iter, et eligite lapides, elevate signum ad populos. Ecce Dominus auditum fecit in extremis terrae: dicite filiae Sion, Ecce Salvator tuus venit: ecce merces eju
Abbreviated transcription (Latin):
tuum immicis tuis et uinũ tuũ alie¬
ingene nonbibent in quo laborasti:
ostendit laborem ante udeorũ et oĩa
oꝑa eorum a demonib fuisse possessa
quando int̾ dm̃ et idola fluctuabant.
quando ei dicebat helyas. Isquequo
claudicatis utroq pede : si dominus
ẽ. deus. sequimini eum. & iuxta tẏpi¬
cam hẏstoriam que ñ in tudicum li¬
bro narratur. Uemebant madianite
et usq ad garam fructꝰ illius deuasta¬
bant: ita ut cibus hominũ in escas bru¬
torũ animantiũ uerceretur. Hoc ẽ aut̃
triticum et hoc ẽ. uinum. qͦd ñ come¬
dunt nisi laudantes dñm. et non bi¬
bent nisi in acriis scĩs eiꝰ. de quo dñs
in passione dicebat. Am̃ am̃ dico uob̾
non bibam de genimime uitis hunis:
donec illud bibam nouũ in regno pa¬
tris mei. Que ex parte complentur i
eccła: quando dicit dominus discipu¬
lis sius. Bibite amici mei: et mebria¬
mini fr̃s. Quod itinum letificat cor
hominis. et in plena luce atq meri¬

Expanded text:
tuum inimicis tuis: et vinum tuum alietuum inimicis tuis: et vinum tuum alienigenae non bibent, in quo laborasti, ostendit laborem antea Judaeorum, et omnia opera eorum a daemonibus fuisse possessa, quando inter Deum et idola fluctuabant, quando eis dicebat Elias: Usquequo claudicatis utroque pede? si Dominus est Deus, sequimini illum . Et juxta typicam historiam, quae in Judicum libro narratur, veniebant Madianitae, et usque ad Gazam fructus ejus devastabant, ita ut cibus hominum in escas brutorum animantium verteretur . Hoc est autem triticum, et hoc vinum, quod non comedent nisi laudantes Dominum, et non bibent, nisi in atriis sanctis ejus, de quo Dominus in passione dicebat: Amen amen dico vobis, non bibam de genimine vitis hujus, donec illud bibam novum in regno Patris mei . Quae ex parte complentur in Ecclesia, quando dicit Dominus discipulis suis: Bibite, amici mei, et inebriamini, fratres, quod vinum laetificat cor hominis . Et in plena luce atque meri
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃s ds̃ qui dixerat ad eccłam super
mitros tuos constitui custodes qui ꝑpe¬
tuo ñ tacebunt. quibꝰq p̃cipiam ut ñꝗ
orarc desistant. nisi impetrau̾int quod
p̃cantur: nunc uirat ꝑ dext̾am suam
et brachium fortitudinis sue de quo
crebrius diximus quod sit dñs nr̃ atq
saluator. qui iuxta apłm dĩ uirtus est
dĩq sapientia. Iurat aut̃ quod triticum
et uinum ierłm nequaquã cedat in ho¬
stiũ cibis: nec alienigene labore illius
rint in gaucdio metant: et qui messu¬
erint abiectisq paleis purũ frumentũ
in horrea congregau̾int. ipsi comedant
labores manuũ suarũ et dnm̃ et̾na
laude substollant. et bibant uinum
in atriis sanctis enis: quod uł multas
apud patrem intelligimꝰ mansiones
sic defutura in regno celorũ accipimus
beatitudine: uł certe eccłas in toto orbe
diuisas. in quib plantati pꝰea in domo
domini florebimus. Quando autem
dicit. nequaquam ultra dabo triticum

Expanded text:
Omnipotens Deus, qui dixerat ad Ecclesiam, Super Omnipotens Deus, qui dixerat ad Ecclesiam, Super muros tuos constitui custodes, qui perpetuo non tacebunt, quibusque praecipiam, ut numquam orare desistant, nisi impetraverint quod precantur, nunc jurat per dexteram suam et brachium fortitudinis suae. De quo crebro diximus, quod sit Dominus noster atque Salvator, qui juxta Apostolum, Dei virtus est Deique sapientia . Jurat autem quod triticum et vinum Jerusalem nequaquam cedat in hostium cibos, nec alienigenae labore illius rint, in gaudio metant, et qui messuerint, abjectisque paleis, purum frumentum in horrea congregaverint, ipsi comedant labores manuum suarum, et Dominum aeterna laude sustollant, et bibant vinum in atriis sanctis ejus. Quod vel multas apud Patrem intelligimus mansiones, si de futura in regno coelorum accipimus beatitudine, vel certe Ecclesias in toto orbe divisas, in quibus plantati, postea in domo Domini florebimus. Quando autem dicit: Nequaquam ultra dabo triticum
Abbreviated transcription (Latin):
lus fuit: erit in milia aucdiens a dño.
Esto habens potestatem suꝑ quinq
uł decem ciuitates: ita ut appelletur
cbiliarchus. Et qui cum apło dixerat.
michi ininimo om̃ium scõrum data ẽ.
grã. Hic pͥnceps erit magne gentis in
celestib quando tempore constituco
iiserit dñs angelos suos et congrega¬
de ifrł s et degentiũ populo. Quem sig¬
nicando loquebatur. Et alias oues ha¬
bes que non sunt de grege isto: et illas
oportet me congregate. ut fiat unus
grex et unus pastor. Hoc autem subito
faciet: ut quando omĩa fuerint desꝑa¬
ta: tunc in gentem fortissimam congre-¬
gentur. Que licet ex parte in eccła coti-¬
die uideamꝰ expleri: tam̃ in mundi
confummatione pleniꝰ complebuntur.
et in secundo saluatoris aduentu Sp̃s

Expanded text:
lus fuit, erit in millia, audiens a Domino: lus fuit, erit in millia, audiens a Domino: Esto habens potestatem super quinque vel decem civitates ; ita ut appelletur χιλίαρχος Et qui cum Apostolo dixerat: Mihi minimo omnium sanctorum data est gratia haec , princeps erit magnae gentis in coelestibus, quando tempore constituto miserit Dominus Angelos suos, et congregade Israel, sed et de gentium populo, quem significans loquebatur: Et alias oves habeo quae non sunt de grege isto, et illas oportet me congregare, ut fiat unus grex, et unus pastor . Hoc autem subito faciet, ut quando omnia fuerint desperata, tunc in gentem fortissimam congregentur. Quae licet ex parte in Ecclesia quotidie videamus expleri, tamen in mundi consummatione plenius complebuntur, et in secundo Salvatoris adventu. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
syon erit omnis iustus: non ad breue
t̾ram mitium possidebunt. Nec miran
dum si ad recipienda ꝓmissionis bona
t̾ram mansuctorum teneat atq uiuen¬
tium. quam ꝓpħa suspirat dicens. Cre¬
do uidere bona domim int̾ra unuenti¬
um: cum g̃men plantationis domini
sit. et opꝰ maniũ enis ad glorificandũ
dm̃. Omnis eñ in quit plantatio quã
non plantauit pat̾ meus celestis eradi¬
cabitur. Siue nista .lxx. populus cu
stodiens plantationem dĩ et opera
manuũ suarũ in gła seruabitur cre¬
atoris. De bona plantatione ꝑ ieremi¬
am loquitur ds̃. Ego plantaui uieã
bonam: totam ueram. Que misaia
appellatur umea sorech. Et quia pau¬
tus conscientia uirtutum loquentis
inse xp̃i dicere pot̾at. Imitatores mei
estote sicut et ego xp̃i: ideo ad corichi¬
os loquebatur. Ego plantaui. apollo
to̾gauit: ds̃ autem incrementũ dedit.
Plantati enim in domo domini: in
atriis eiꝰ efflorescent. Tunc qui paruu¬

Expanded text:
Sion erit omnis justus, non ad breve Sion erit omnis justus, non ad breve terram mitium possidebit. Nedum si ad recipienda promissionis bona, terram mansuetorum teneat atque viventium, quam Propheta suspirat, dicens: Credo videre bona Domini in terra viventium , cum germen plantationis Domini sit, et opus manuum ejus ad glorificandum Deum. Omnis enim, inquit, plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur . Sive stodiens plantationem Dei, et opera manuum Domini, in gloria servabitur Creatoris. De bona plantatione per Jeremiam loquitur Deus: Ego plantavi te vineam bonam, totam veram, quae in Isaia appellatur vinea Sorec . Et quia Paulus conscientia virtutum loquentis in se Christi, dicere poterat: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi , ideo ad Corinthios loquebatur: Ego plantavi, Apollo rigavit, Dominus autem incrementum dedit . Plantati enim in domo Domini, in atriis ejus efflorescent . Tunc qui parvu
Abbreviated transcription (Latin):
petuam. et dies luctꝰ nr̃i complebuntur
nequaquam plangentib in subũsione
ierłm.s letantib in extruccione ecclesie.
Beati quippe lugentes: qm̃ ipsi conso
labuntur. Beati flentes: ipsi ridebunt.
Beati qui esuriunt et sitiunt iusticiam:
qm̃ ipsi saturabuntur. Ut postquam
domini fuerint carne saturati. eruetent
sermonem domini. et dicant oꝑa fua
regi Populus aut̃ tuus om̃s iusti inꝑ
petisum om̃s hereditabunt t̾ram. Ger¬
men plantationis mee opꝰ manus mee
ad glorificandum. Minimꝰ erit in mil¬
le: et paruulus in gentem fortissimam.
Ego dominus in temꝑe eiꝰ subito faciã
istud. Lxx. Populus tuus om̃s iusti.
semꝑ posfidebunt t̾ram: custodiens
plantationem oꝑa manitum suarum
in gloriam. Qui paruus ẽ. inmilibus:
et qui minimꝰ ẽ. in gentẽ magnã. Ego
dominus in temꝑe congregabo eos. fi¬
nitis dieb luctus atq completis qͣndo
tristicia uertetur in gaudium. Populs

Expanded text:
petuam, et dies luctus nostri complebuntur, petuam, et dies luctus nostri complebuntur, nequaquam plangentibus in subversione Jerusalem, sed laetantibus ex instructione Ecclesiae. Beati quippe labuntur. Beati flentes, quoniam ipsi ridebunt. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Ut postquam 730 Domini fuerint carne saturati, eructent sermonem Domini, et dicant opera sua regi . Populus autem tuus omnes justi, in perpetuum haereditabunt terram, germen plantationis meae: opus manus meae ad glorificandum. Minimus erit in mille, et parvulus in gentem fortissimam. Ego Dominus in tempore ejus subito faciam istud. LXX: Populus tuus omnes justi semper possidebunt terram: custodiens plantationem, opera manuum suarum in gloriam. Qui parvus est, erit in millibus, et qui minimus, in gentem magnam. Ego Dominus in tempore congregabo eos. Finitis diebus luctus atque completis, quando tristitia vertetur in gaudium, populus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minuetur: quia dominus erit in lu¬
cem sempit̾nam. et complebunt᷑ dies
luctus tui.Lxx. Et non erit tibi ultra¬
lux et̾na. et deus gloria tua. Non enĩ
occidet sol tibi: et luna tͥ non deficiet.
eritq dominus lux sempit̾ua: et com¬
plebuntur dies luctus tui. Ex hoc ca¬
pitulo cogimur omiia que dicta sunt &¬
dicenda ad ultimum referre tempꝰ. qͣn
bit officium. Erit dominus ipse lumen
ꝑpetuum. Ut que iuidei carnalit̾ asseruit
eẽ complenda: nos spiritalit̾ futura cre¬
damus. In qualitate ꝓmisfionum: non
intempore discrepantes. Quib breuit̾ res¬
pondendum ẽ. Quod si pseudo ꝓphetis &r
peccatoribus sol occidit meridie. et econ¬
trario timentib dũm semꝑ oritur sol u¬
sticie: quare ñ semꝑ scĩs ille qui dicit. ego
sum lux mundi. qui lucet in tenebris
et tenebre eum ñ comp̃henderunt: ꝑ
diem quippe sol ñ uret nos. neq luna ꝑ
noctem: quia habemus dnm̃ lucem ꝑ¬

Expanded text:
non minuetur, quia Dominus erit in lunon minuetur, quia Dominus erit in lucem sempiternam, et complebuntur dies luctus tui. LXX: Et non erit tibi sol ultraminus lux aeterna, et Deus gloria tua. Non enim occidet sol tibi, et luna tibi non deficiet. Eritque Dominus lux sempiterna, et complebuntur dies luctus tui. Ex hoc capitulo cogimur omnia quae dicta sunt et dicenda, ad ultimum referre tempus: quabit officium. Et erit Dominus ipse lumen perpetuum, ut quae χιλιασταὶ carnaliter asserunt esse complenda, nos spiritualiter futura esse credamus, in qualitate promissionum, non in tempore discrepantes. Quibus breviter respondendum est, quod si pseudoprophetis et peccatoribus sol occidit meridie, et e contrario timentibus Dominum oritur sol justitiae: quare non semper Sanctis, ille qui dicit: Ego sum lux mundi , qui lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehenderunt ? Per diem quippe sol non uret nos, neque luna per noctem . Quia habemus Dominum lucem per
Abbreviated transcription (Latin):
turos eccłe ep̃os nominauit. Quorum
omĩs uisitatio in pace ẽ. et uocabulũ
dignitatis in nisticia. ut nequaquam
accipiant ꝑsonam in iudicio. nec audi¬
atur quippiam iniquum in t̾a eccle.
neq contritio et infelicitas in t̾mimi eꝰ.
Ubicumq enim iniquitas ẽ. et nasticia
non reseruatur. et pax ꝑditur: hec om¬
ma consequentur.s pro his ait om̃ĩb
occupauit salus muros tuos. siue sal¬
uator: qui in hebraico legicur iħs qd̾
ꝓprie nomen domini sonat: iple est¬
enim fortitudo murorũ eccłe. Que ha¬
bet portas in laude domini: ut qui mn¬
grediuntur eam pͥmum discant lauda¬
re dñm et nomen illius confit̾i. Quod
autem .lxx. pro laude int̾pretati sunt
taxaaai. id÷ scalpturam: hoc possumtis
dicere quod porte eccłe cunctis debeant
ad eam. Non erit tibi amplius sol ad lu¬
cendum ꝑdiem. nec splendor lune illu¬
mmabit te: s erit tͥ dominus in lucem
sempit̾nam. et ds̃ tuus in głam tuam.
Non occidet ultra sol tuus et luna tua

Expanded text:
scopos nominavit, quorum omnis visitatio in pace est, et vocabulum dignitatis in justitia: ut nequaquam accipiant personam in judicio, nec audiatur quidpiam iniquum in terra Ecclesiae, neque contritio et infelicitas in terminis ejus. Ubicumque enim iniquitas est, et justitia non servatur, et pax perditur, haec omnia consequentur. Sed pro his, ait, omnibus occupabit salus muros tuos, sive salvator, qui in Hebraico legitur JESUS, quod proprie nomen Domini sonat. Ipse enim fortitudo murorum Ecclesiae, quae habet portas in laude Domini: ut qui ingrediuntur eam, primum discant laudare Dominum, et nomen illius confiteri. Quod autem Septuaginta pro laude interpretati sunt γλύμμα, id est, sculpturam, hoc possumus dicere, quod portae Ecclesiae cunctis debeant ad eam. Non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te: sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam. Non occidet ultra sol tuus, et luna tua
Abbreviated transcription (Latin):
tate alteri genus. alteri species ẽ. Etne
artib rechorice ac dialectice dicere quip¬
piam uidear: ponam exempla commu¬
nia. que possint simplicem lectorem in¬
struere. filius meus qui ad mespeciesẽ
et me habet genus: filio suo genus ẽ di¬
cam et aliud. quod alteri maius alteri
minstaurationem spiritalis ierłm lig¬
na u̾tentur in es. et lapides mutabun¬
tur inferrum: id ÷ bruti qͦndam et in¬
sensibiles homines in eas mat̾ias mu¬
tabuntur. que utilitatem aliquam
tatis sp̃ẽm s p̃cium quoq habeant ac
decorem.De auro et argento quid sig¬
nificent: in scripturis scĩs sepius dixi¬
mus. Donam inquit pͥncipes cuos in
pacem. et ep̃os tuos in iusticiam: pro
quo in hebraico scriptum. ẽ. Ponam
uifitationem tuam pacem: et p̃posicos

Expanded text:
tate, alteri genus, alteri species. Et ne de tate, alteri genus, alteri species. Et ne de artibus, rhetorica ac dialectica dicere quidpiam videar, ponam exempla communia, quae possint simplicem lectorem instruere. Filius meus, qui ad me species est, et me habet genus, filio suo genus est. Dicam et aliud, quod alteri majus, alteri in instauratione spiritualis Jerusalem, ligna vertentur in aes, et lapides mutabuntur in ferrum, id est, bruti quondam et insensibiles homines, in eas materias mutabuntur, quae utilitatem aliquam tatis speciem, sed pretium quoque habeant ac decorem. De auro et argento, quid significent in Scripturis sanctis, saepius diximus. Ponam, inquit, principes tuos in pacem, et episcopos tuos in justitiam. Pro quo in Hebraico scriptum est: Ponam visitationem tuam pacem, et praepos
Abbreviated transcription (Latin):
supra pleniꝰ exposuimus. edisserentes
illum uersiculum. filii tui delonge
des. Que diuitie scđm hebraicam ueri¬
tatem. ubera sunt regum atq docto¬
rum: quib nascentium in xp̃o eru¬
ditur et nutritur infantia. Que cũ
fuxeris et ꝑueneris ad solidum cibũ
ut diuitias quoq huiꝰcemodi regum
comedas: tunc scies quod ego fum
saluator tuus qui redemi te sanguine
ram aurum. ꝓferro affẽram argentũ
et ꝓlignis es: ꝓ lapidib ferrum. Et po¬
nam uisitationem tuam pacem: et p̃po¬
sitos tuos iusticiam. Non aucdietur
salus muros tuos: et portas tuas lau
datio. Lxx. Pro ere afferam tͥ aurum &
ꝓferro dabo tͥ argentum. et ꝓ lignis
tribuam tibi es: et ꝓ lapidib ferrum.
Et dabo pͥncipes tuos in pace : et ep̃os tu¬
os in iusticia. Et ñ audietur ultra im¬
quitas in t̾ra tua: neq contritio et
miseria in finib tiuis: s uocabuntur¬
salutare muri tui. et porte tue seap¬
tura. Eadem res pro locorum quali¬

Expanded text:
super plenius exposuimus, disserentes super plenius exposuimus, disserentes illum versiculum, Filii tui de longedes. Quae divitiae secundum Hebraicam veritatem, ubera sunt regum atque doctorum, quibus nascentium in Christo eruditur et nutritur infantia. Quae cum suxeris et perveneris ad solidum cibum, ut divitias quoque hujuscemodi regum comedas: tunc scies quod ego sum Salvator tuus, qui redemi te sanguine ram aurum et pro ferro adferam argentum et pro ligno es et pro lapidibus ferrum, et ponam visitationem tuam pacem et prepositos tuos iustitiam. Non audietur salus muros tuos, et portas tuadatio. LXX: Pro aere afferam tibi aurum, et pro ferro dabo tibi argentum, et pro lignis tribuam tibi aes, et pro lapidibus ferrum. Et dabo principes tuos in pace, et episcopos tuos in justitia, et non audietur ultra iniquitas in terra tua, neque contritio et miseria in finibus tuis: sed vocabuntusalutare muri tui, et portae tuae sculptura. Eadem res pro locorum quali
Abbreviated transcription (Latin):
quod fusti derelicta et odio habita et
non erat qui ꝑtransiret. ponam te insu¬
ꝑbiam scło. gaudium in generatione
et generatione et suges lac gentium &
mamilla regum lactaberis: et scies
quia dominus ego saluans te et redẽp¬
tur: ponam te exultationem ẽt̾nam.¬
et gaudium generationum in gene-¬
rationes. et fuges lac gentium et di-¬
uitias regum comedes: et scies quia
ego dñs qui saluũ ce feci: et qui eruice
ds̃ iacob. Que pͥus fueras derelicta &
odio habita fraccis in te ramis quia
fructum s̃i attulerant. qui ieceo fracti
sunt quia nullus erat qui ꝑ te tͦnsiret
et tibi preberet auxilium. de quib
in psalmo dicitur. Et non dixerunt qui
siue in exultationem et gaudium duarũ
generationum. Pro pristinis ramis aliis
insertis de oleastro nationum : qui con¬
tra naturam exempli afferant fructus
non pͥoris amaritudinis. s dulcedinis
quam de radice sumpser̃. Suges quoq
lac gentium: et mamilla regum lacta¬
beris: Qui locus quem sensum habeat

Expanded text:
quod fuisti derelicta et odio habita et non erat qui per te transiret ponam te in superbiam saeculorum gaudium in generationem et generationem et suges lac gentium et mamilla regum lactaberis. Et scies, quia ego Dominus salvans te, et redemptur: ponam te exsultationem aeternam, gaudium generationum in generationes. Et suges lac gentium, et divitias regum comedes. Et scies quia ego Dominus qui salvam te feci, et qui erui te, Deus Jacob. Quae prius fuerat derelicta, et odio habita, fractis in te ramis, quia fructum non attulerant: qui idcirco fracti sunt, quia nullus erat qui pertransiret, et ibi praeberet auxilium: de quibus in psalmis dicitur: Et non dixerunt qui sive in exsultationem et gaudium duarum generationum: pro pristinis ramis, aliis insertis de oleastro nationum, qui contra naturam exempli afferent fructus, non prioris amaritudinis, sed dulcedinis, quam de radice sumpserunt. Suges quoque lac gentium, et mamilla regum lactaberis. Qui locus quem sensum habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
lant et sicut columbe cũ pullis: Ad me
insule expectarunt: et naues tharsisin
pͥmis ut adducant filios tuos delonge.
Et argentum suũ et aurũ cum eis ꝓpt̃
nomen domini scm̃ et quia sc̃s ifrł głi¬
ficatus ẽ. Quia ingressus ẽ. egyptum

Expanded text:
lant, et sicut columbae cum pullis ad me? Me lant, et sicut columbae cum pullis ad me? Me insulae exspectarunt, et naves Tharsis in primis, ut adducant filios tuos de longe, et argentum suum et aurum cum eis, propter nomen Domini sanctum: et quia Sanctus Israel glorificatus est. Quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in sacerdotiũ ministri funt saluatoris.
Si quis autem contentiosus ẽ. et carnalit̃
hec ꝓmissa contendit: respondeamꝰ ei. Nos
talem consuetudinem ñ habemꝰ neq
eccła dei: illudq dicamꝰ. quod etiam si
carnalit̾ sunt ꝓmissa iudeis : tam̃ sub
conditione sunt ꝓmissa. Ut fi fuscepis¬
sent lum̃ suũ quod ad eos missum fuerat.
tunc etiam ista sequerent᷑ quo uidelicoe
ꝑdesideriũ auri et opũ habundantiã
rerumq carnaliũ quarũ semꝑ ista gens
capiebatur illecebris: susciꝑent ad se
missum filiũ dĩ. Quẽ quia non susceper̃
uniu̾sa sublata sunt. et suscipientib spi¬
ritalit̾. reddita hereditas Qui sunt isti
qui ut nubes uolant et quasi cõlumbe
ad fenestras suas: Me cm̃ insule expec-¬
tant et naues maris inpͥncipio: ut ad¬
ducam filios tuos delonge. Argentum
eorũ et aurum eorũ cum eis: nomini
dñi dĩ tui et sco ifrł quia glorificauit
te.Lxx. Qui sunt hi qui ut nubes uo¬

Expanded text:
in sacerdotium, ministri sunt Salvatoris. in sacerdotium, ministri sunt Salvatoris. Si quis autem contentiosus est, et carnaliter haec promissa contendit, respondeamus ei: Nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei . Illudque dicamus, quod etiam si carnaliter sunt promissa Judaeis, tamen sub conditione sunt promissa, ut si suscepissent lumen suum, quod ad eos missum fuerat, tunc etiam ista sequerentur, quod videlicet per desiderium auri, et opum abundantiam, rerumque carnalium, quorum semper ista gens capiebatur illecebris, susciperent ad se missum Filium Dei, quem quia non susceperunt, universa sublata sunt, et suscipientibus spiritualiter reddita haereditas. Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? me enim insulae exspectant, et naves maris in principio, ut adducam filios tuos de longe; argentum eorum et aurum eorum cum eis, nomini Domini Dei tui, et Sancto Israel, quia glorificavit te. LXX: Qui sunt hi qui ut nubes vo
Abbreviated transcription (Latin):
de quib: in uicesimo octauo psalmo ca¬
incur. Afferte domino filii dĩ. afferte
domino filios ariecum: ueniant et of¬
ferant᷑ siuc iuxta theodotionẽ offerant
se sacrificium dño. et placabiles hostie
fiant. ut xp̃i glorificetur eccła. Et itm.
in ierechiel plemius. Ecce ego queram
oues meas et uisitabo illas sicut pastor
querit gregẽ suũ. Hec dic̃ dominus. ꝑ¬
ditam queram et errantẽ reducam:
et fractam alligabo: et infirmã confor-¬
tabo.fortemq custodiam: et pascam
eas cum udicio. Et ut nossemus que
ẽẽnt oues: ponit manifestius. Et sci¬
ent quia ego sum dñs deus eorũ: et isti
populus meus domꝰ isrł dicit dñs deus.
Et uos oues mee et oues gregis mei ho¬
ab his qui p̃ualent: ut domꝰ eiꝰ głifi¬
cetur. Quod autẽ in hebreo scriptũ nota¬
uimus arietes nabaioth ministrabunt tͥ.
et offerent suꝑ placcabili altari meo: ꝓpͥe
suꝑhis intelligitur. qui degentib electi

Expanded text:
de quibus in vicesimo octavo psalmo cade quibus in vicesimo octavo psalmo canitur: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum, veniant et offerantur, sive juxta Theodotionem, offerant se sacrificium Domino, et placabiles hostiae fiant, ut Christi glorificetur Ecclesia. ego quaeram oves meas, et visitabo illas: sicut quaerit pastor gregem suum. Haec dicit Dominus: Perditam quaeram, et errantem reducam, et fractam alligabo, et infirmam confortabo, fortemque custodiam, et pascam eas cum judicio . Et ut nossemus quae essent oves, ponit manifestius: Et scient quia ego sum Dominus Deus eorum; et isti populus meus domus Israel, dicit Dominus Deus: et vos o es meae, et oves gregis mei oab his qui praevalent, ut domus ejus glorificetur. Quod autem in Hebraico scriptum notavimus: Arietes Nabajoth ministrabunt tibi, et offerent super placabili altari meo, proprie super his intelligitur, qui de gentibus electi