comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ait nisi insp̃u scõ. Quia
ergo scientes blasphemant: recte
sunt sine uenia:Siue apatribus
scientiam habent. & appellant̃
ꝓpter hoc ciues. siue mͦ eam didicert̃.
et ꝓpterea sunt ꝑegrim. Cum nomi¬
nant gͦ nomen domini recte mori¬
entur. id÷ cum nominant etblas¬
phemant. uides enim quia et ille is¬
raheliticȩ mulieris. quia nomina¬
uit nomen etblasphemauit. penã
sibi suꝑindurit: Sed et inhac sanci¬
one. hoc quod uidet᷑ dubium. aquila
planius edidit. Ait enim. uir qͣndo
blasphemauerit dm̃ suum. et acceꝑ¬
it iniquitatem sibi. et denominans
nomen domini. morte moriatur.
Non dirit nominans: sed denominã.
ut hc̃ de quo nunc sermo ẽ. simul
blasphemare et nominare ostendet
rgo eum qͥblasphemat et nominat
cidi legis lator precipit. Est autem
is qui sciendo blasphemat. sic̃ semel
dirimus. Qui ꝑcusserit et occiderit
hominem. morte moriatur. Qui ꝑ¬
cusserit animal reddat uicarium.

Expanded text:
Paulus ait, nisi in Spiritu sancto . Quia Paulus ait, nisi in Spiritu sancto . Quia ergo scientes blasphemant, recte sunt sine venia, sive a patribus scientiam habent, et appellantur opter hoc cives, sive modo eam didicerunt, et propterea sunt peregrini. Cum nominant ergo nomen Domini, recte morientur, id est, cum nominant et blasphemant. Vides enim quia et ille Israeliticae mulieris filius, quia nominavit nomen et blasphemavit, poenam sibi superinduxit? Sed et in hac sanctione hoc quod videtur dubium, Aquila planius edidit; ait enim: Vir quando blasphemaverit Deum suum, et acceperit iniquitatem sibi, et denominans nomen Domini, morte moriatur. Non dixit nominans, sed denominans, ut hunc de quo nunc sermo est, simul blasphemare et nominare ostenderet. Ergo eum qui blasphemat et nominat cidi legislator praecepit: est autem is qui sciendo blasphemat, sicut semel iatur. qui percusserit et occiderit hominem, morte moriatur. qui percusserit animal, reddat uicarium,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum et blasphemia dimittet᷑
hominib. qui autẽ dixerit contͣ sp̃m
scm̃. non dimittet᷑ ei. neq in hoc scło.
neq infuturo. Blasphemiã sp̃s. eã q̃
inscientia di committit᷑ Blasphemi¬
am.appellans: quia scientia donũ
ĩ specialiter sp̃s. ita ut paulus di
dbrem et nunc intelligis. maledic̃e
quidem dm̃. qui nonsciendo blasphe¬
mat. Unde nec blasphemare eum sy¬
machus sicut filium mulieris is¬
rahelitidis scripsit: sed detrahere.
Dixit enim. homo qui detrarerit dõ
suo. et ꝑhoc marime ostenditur.
ꝑnimiam ignorantiam ea de dõ
quȩ dehominibus inquib locũ
habet detractio. dic̃ẽ. Ueruntamen.
et si  peccatũ accipit. quia dum de¬
beret scientiam habere. ñ habet. Ho¬
minare autẽ nomen dñi in male¬
dicendo. ait.eum qui inscientia blaᷤ¬
phemat. hi autem ꝓprie dñm no¬
minant. qui eius scientiã conqui¬
sierunt ꝑspm. Nemo enim potest
dic̾e dominus iħs.quem admodũ

Expanded text:
peccatum et blasphemia dimittetur peccatum et blasphemia dimittetur hominibus, qui autem dixerit contra Spiritum sanctum non dimittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro . Blasphemiam Spiritus eam quae in scientia Dei committitur blasphemiam appellans, quia scientia donum est specialiter Spiritus, ita ut Paulus dic . Quamobrem et nunc intelligis maledicere quidem Deum qui non sciendo blasphemat. Unde nec blasphemare eum Symmachus, sicut filium mulieris Israelitidis, scripsit, sed detrahere; dixit enim, homo qui detraxerit Deo suo. Et per hoc maxime ostenditur quia per nimiam ignorantiam ea de Deo quae de homine habet, in quibus locum habet detractio, dicere; verumtamen et sic peccatum accipit, quia dum deberet scientiam habere, non habet. Nominare autem nomen Domini in maledicendo ait eum qui in scientia blasphemat; hi autem proprie Dominum nominant qui ejus scientiam conquisierunt per Spiritum: Nemo enim potest dicere, Dominus Jesus, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur. qͥ nominat nomen dñiꝰ
nuenies enim ysaiam exultantẽ
inhoc. et dicentem Dñe extra te
alium nescimus. nomen tuũ no¬
minamus. Eͦd ergo nom̃ dñi quis
nominans. submaledicto et subpe¬
na mortis efficitur. Si qͥdẽ aliquod
latens nom̃. et qͦd nos ignoramus.
legis lator nunc dicit. qͦd in scriptã
sacra non ẽ manifestatũ. Quomodo
quispiam hoc nominet.qͦd not
didicit. nec admedium ꝓferre po¬
test. Hide autem. quid nobis ds̃ ꝑ
moy sen manifestauerit. Cumq
descendisset dñs ꝑnubem. stetit cũ
eo moyses. inuocans nomen dñu
Quo transeunte corã eo. ait. Domi¬
nator dñe ds̃. misericors et clemẽs.
Non autẽ hoc nobis manifestaret.
si nos hoc ñnominare uoluissetz
sed aliud nunc ꝑp̃sentia legis la¬
tor demonstrat. Illam enim blas¬
phemiam qͣm sciendo qͥs commit.¬
tit. hanc subpenã maximam esse
a nonuenialem uult: et hoc dic̃ aꝑ¬
te. quod in euuangłus dñs ait. Om̃e

Expanded text:
mittitur, qui nominat nomen Domini? mittitur, qui nominat nomen Domini? Invenies enim Isaiam exsultantem in hoc et dicentem: Domine, extra te alium nescimus, nomen tuum nominamus. Quod ergo nomen Domini quis nominans, sub maledicto et sub poena mortis efficitur? Siquidem aliquod latens nomen, et quod nos ignoramus legislator nunc dicit, quod in Scriptura sacra non est manifestatum, quomodo quispiam hoc nominet quod non didicit, nec ad medium proferre potest? Vide autem quid nobis Deus per Moysen manifestaverit: Cumque descendisset Dominus per nubem, stetit cum eo Moyses invocans nomen Domini, quo transeunte coram eo ait, Dominator Domine Deus misericors et clemens . Non autem hoc nobis manifestaret si nos hoc non nominare voluisset. Sed aliud nunc per praesentia legislator demonstrat: illam enim blasphemiam quam sciendo quis committit, hanc sub poenam maximam esse et non venialem vult; et hoc dicit aperte quod in Evangeliis Dominus ait: Omne
Abbreviated transcription (Latin):
gelium. et ꝓpterea eum adiudicium
credit infilium iã iudicatus ẽ & rur¬
sus: si non credideritis quia ego sum:
moriemini inpeccatis ur̃is. Multaq
alia talia. ineuuangłicis preceptis dic
maledirerit dõ suo. portabit peccatum
suum. & qui blasphemauerit nomen
domini. morte moriatur Lapidibus
opprimet eum omnis multitudo: si¬
ue ille ciuuis. siue peregrinus fuerit qͥ
blasphemauerit nomen dñi. morte
moriatur Nouum hic et quod con¬
cumq maledirerit dõ. peccatum ac¬
cipiet. Qui autẽ nomen dñi nominat.
morte moriatur &  blasphemando
deum: nominare nomen dñi grauiꝰ
ẽ. Nam ille quidem peccatum acci¬
pit solummͦ. ille autẽ et penã susti
net mortis. Quȩ enim differentia ẽ.
inter deum et dominum: Nonne
diliges dñm dm̃ tuũ. extoto corde
tuo: Quomͦ gͦ quidem qͥmaledicit
dõ peccatum accipit. qͥ autem no¬
minau̾it nomen dñi. morte moriẽr
A ut cuius rei gr̃a omnino. pene sun¬

Expanded text:
gelium; et propterea eum ad judiciumgelium; et propterea eum ad judiciumcredit in Filium, jam judicatus est . Et rursus: Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris ; multaque alia talia in evangelicis praeceptis dictmaleaixerit Deo suo, portabit peccatum suum; et qui blasphemaverit nomen Domini, morte moriatur. Lapidibus opprimet eum omnis multitudo, sive ille civis, sive peregrinus fuerit. Qui blasphemaverit nomen Domini morte moriatur. Novum hic et quod concunque maledixerit Deo, peccatum accipiet: qui autem nominat nomen Domini, morte moriatur. Et blasphemando Deum nominare nomen Domini gravius est, nam ille quidem peccatum accipit solummodo, ille autem et poenam mortis sustinet. Quae enim differentia est inter Dominum et Deum? non Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo? Quomodo ergo qui quidem maledicit Deo peccatum accipit, qui autem nominaverit nomen Domini morte morietur? Aut cujus rei gratia omnino poenae sub
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ is qui insapientia confidit et in¬
tendit exteriori. quȩ dicit. Paruum.
magnum. et maximum. et gradus
quod impossibile ẽ exquint indiui¬
nitate. blasphemauerit nomen xp̃i.
blasphemat enim filium. qui eum
pat᷑ dicit minorẽ. extra castra neces¬
sarie expellitur. & ab expecta culo¬
eccłiȩ educitur: qͥ autẽ audierunt.
ponent manus suas suꝑ caput eius.
ostendentes ꝑcaput. quia caput uri
filium blasphemauit. et patrem in
iio blasphemauit: Et lapidabit eũ
populus uniuersus. qui occidunt
et disꝑdunt eum qui blasphemauit.
Sed et hec uerba huuis sancionis o¬
portune nota. quomͦ addurerunt eũ
admoysen. Ipse autem non exauctori¬
tate agit nec ꝓfert contra eum senten¬
tiam. sed misit eum incarcerẽ. ut di¬
uidicaret ꝑpreceptum domini. Nam
mosaica ler odio quidẽ habet etiã ipsa
filium blasphemantes. quod manifestũ
ẽ exeo quod frequenter trinitatis insi¬
nuat mẏsterium: non quidẽ aꝑte. nec
sic plane de ea loquitur sicut euuan¬

Expanded text:
go is qui in sapientia confidit et intendit exteriori, quae dicit parvum magnum et maximum et gradus, quod impossibile est, exquirit in Divinitate, blasphemaverit nomen Christi blasphemat autem Filium qui eum patri dicit minorem, extra castra necessario expellitur, et ab Ecclesia educitur. Qui autem audierunt ponent manus suas super caput ejus, ostendentes per caput quia caput viri Filium blasphemavit, et Patrem in illo blasphemavit. Et lapidabit eum populus universus, qui occidunt, et disperdunt eum qui blasphemavit: sed et haec verba hujus sanctionis oportune nota, quomodo adduxerunt eum ad Moysen. Ipse autem non ex auctoritate agit, nec profert contra eum sententiam, sed misit eum in carcerem ut dijudicaret per praeceptum Domini; nam Mosaica lex odio quidem habet etiam ipsa filium blasphemantis, quod manifestum est ex eo quod frequenter Trinitatis insinuat mysterium, non quidem aperte, nec sic plane de ea loquitur sicut Evan
Abbreviated transcription (Latin):
dor. ait. Cumq blasphemaaet nom̃.
quod qͥdem tacet. nec dum enim q̃ñ
sanciebatur erat notum. quia nec¬
dum natus erat is qͥ ex uirgine ⁊ spũ
scõ incarnatus ẽ. de quo dirit gabri¬
el. et uocabunt nomen euis iħm. ipse
enim saluum faciet populum suum
apeccatis eorum. Paulus autẽ. qͣntũ¬

Expanded text:
tor ait: Cumque blasphemasset nomen; tor ait: Cumque blasphemasset nomen; quod autem tacet, necdum enim quando hoc sanciebatur erat notum, quia necdum natus erat is qui ex Virgine et Spiritu sancto incarnatus est, de quo dixit Gabriel: Et vocabis nomen ejus Jesum, ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum Luc. I; Paulus autem q
Abbreviated transcription (Latin):
timori diuino. Non oportet ergo is¬
rahelitẽ mulierem. et sapientiam spi¬
ntalis scripture. exteriori sapientie
coire. ita ut subiciatur. et eum qui ex
eis nascitur. uidelicet eum qͥ exutraq
docetur: ñ solum filium ifrahelitidiᷤ
sed et filium egẏptu eẽ. Cum sapiat
indelicet que egypti sunt. et ext̃iori
sapientie se coniungat. et ea que illic
sunt doginata optinere uelit: si aut̃
aliquando hoc fiet. et quispiã talis
fuent inter filios intelligibiles fide¬
lis isrł. et incastris quod ẽ eccłia. qͣm
magnus ẽ et mundus. et qui se sapi¬
entiȩ dĩ totum dedit. et qui dicit si¬
cut paulus. Sapientiã loquiminter
ꝑfectos. Sapientiam autẽ non huiꝰ
mundi. nec principum scłi huius
qͥdestruuntur. Rirentur autẽ deuer¬
bis aut dogniatib contendentes.⁊
blasphemauerit filius mnulieris is¬
rahelitidis nomẽn. fit enim hoc qͣndo
is qui sapientia exteriori lesus ẽ men¬
tionem facit xp̃i. Uide enim quia
nimis subtilitatem sequens legis la¬

Expanded text:
tineri videtur. Non oportet ergo Israelitae mulierem, et sapientiam spiritalis Scripturae, exteriori sapientiae coire, ita ut et subjiciatur, et eum qui ex eis nascitur, videlicet eum qui ex utraque docetur, non solum filium Israelitidis, sed et filium Aegypti esse, cum sapiat videlicet quae Aegyptii sunt, et exteriori sapientiae se conjungat, et ea quae illinc sunt dogmata obtinere velit. Si autem aliquando hoc fiet, et quispiam talis fuerit inter filios intelligibilis fidelis Israel et in castris, quod est Ecclesia ; magnus est et mundus, et qui se sapientiae Dei totum dedit et qui dicit sicut Paulus: Sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam autem non hujus mundi, nec principum saeculi hujus qui destruentur ; rixentur autem de verbis aut dogmatibus contendentes, et blasphemaverit filius mulieris Israelitidis nomen fit enim hoc quando is qui sapientia exteriori laesus est, mentionem facit Christi; vide enim quia nimis subtilitatem sequens legisla
Abbreviated transcription (Latin):
delabrum autem. quia ipse ẽ lum̃
uerum. qͦd illuminat omnẽ homi¬
nem uenientem in hunc mundũ.
Suꝑ hoc incendĩ luc̃na: spiritus sanctꝰ:
igneus enim ẽ. substantia etoꝑ¬
atione. Unde inspecie ignearum
linguarum suꝑ disciplos descen¬
dit huic purissimum oleũ offer-¬
re. id÷ uitã mundam debemꝰ. sci¬
entes quia non omnium ẽ incen¬
dere illum sed solius intelligibi¬
lis aaron et filiorum eius xp̃s e¬
nim ipse plenus erat spũ dicens.
tere suꝑ terram. et uolo ut accen¬
datur cum huius lucerne ignem
significaret dicebat. Nam et ipse
filus suis tradidit. quando insuf¬
cenditur. nisi ꝑuitam mundam.:⁊
ꝑconu̾sationẽ lucidissimam siue
claram. Qui autẽ talis non est:
sp̃s ineo extinguetur Neq enĩ
sine causa paulus contestabatur.
Sp̃m nolite extinguere. in nobis eẽ.
incendere eius operationẽ et extin¬
guere. aut studentes ea quib incen¬
datur: aut negligentes. euidenter

Expanded text:
delabrum autem, quia ipse est lux delabrum autem, quia ipse est lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Super hoc incenditur lucerna Spiritus sanctus: igneus enim est substantia et operatione, unde in specie ignearum linguarum super discipulos descendit. Huic purissimum oleum offerre, id est, vitam mundam, debemus, scientes quod non omnium est incendere illum, sed solius intelligibilis Aaron et filiorum ejus: Christus enim ipse plenus erat Spiritu dicentere super terram, et volo ut accendatur . Cum hujus lucernae ignem significaret, dicebat, nam et ipse filiis suis tradidit, quando insufcenditur nisi per vitam mundam et per conversationem lucidissimam sive claram, qui autem talis non est, spiritus in eo exstinguetur: neque enim sine causa Paulus contestabatur: Spiritum nolite exstinguere , in nobis esse incendere ejus operationem, et exstinguere, aut studentes ea quibus incendatur, aut negligentes evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
mosina tua sit inabscondito. ⁊ pat
tuus qui uidet inabscondito reddet
tibi. hanc legẽ habeamus cultu
rtuq ꝑ petuo ingenerationi¬
bus urĩs. suꝑ candelabro mundis¬
simo. id⁊ euuangłica conuersa¬
dione. scđm qͦd iam diximus. ab
omni enim hec yronia & hypocri¬
si munda ẽ. ut pote lucernas elemo¬
sine ante dñin et non ante homi¬
nes incendentes: usq mane autem
incendamus. inp̃senti uidelicet se¬
culo. Quando enim mane uluxe¬
rit futuri scłi. iam non ẽ suꝑ tempꝰ
operationis elemosine quod aꝑte
significãs salomon. ait. Ne dicas
amico tuo uade et reuertere. & cra¬
stino dabo tͥ. statun cũ possis da¬
ne forte deducaris in locis in quib
operari dempus non habes. sed ra¬
tiones illic necesse sit redoi. dehis
quȩ hic operati fuerimꝰ. Proterea
nobis saluare dempus ẽ legis latoris
intellectum candelabrũ. mundũ
quioẽ quia peccatum ñ habuit.
nec inuentus ẽ dolus inore eiꝰ. Can¬

Expanded text:
emosyna tua sit in abscondito, et pater emosyna tua sit in abscondito, et pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi . Hanc legem habeamus cultu, rituque perpetuo, in generationibus nostris. Super candelabro mundissimo, id est, Evangelicam conversationem, secundum quod jam diximus. Ab omni enim haec ironia et hypocrisi munda est, ut pote lucernas eleemosynae ante Dominum, et non ante homines incendens. Usque mane autem incendamus, in praesenti videlicet saeculo, quando enim mane illuxerit futuri saeculi, jam non est tempus orationis, et eleemosynae, quod aperte significans Salomon ait: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, et crastino dabo tibi, cum statim possis dane forte deducaris ad loca in quibus operari tempus non habes, sed rationes illic necesse sit reddi, de his quae hic operati fuerimus. Praeterea nobis solvere tempus est legislatoris intellectum: candelabrum mundum quidem, quia peccatum non habuit, nec dolus inventus est in ore ejus, can
Abbreviated transcription (Latin):
lum uidelicet corꝑis. xp̃i hoc enĩ
esse intelligibile uelum. ꝑmulta
p̃cedentia demonstratum ẽ Intab¬
re deum manifestum ẽ Utrumq
gͦ. alegis latore dictum ẽ. Sienim
quecumq facimus pauꝑib. hȩc
tamen sibi facta his qui ꝓpt̾ nos
factus ẽ pauꝑ imputat. recte ante
corpus dominicum lucerua ele¬
mosinȩ inceuditur. s tamen & in
celo. Ibi enim. suos chesauros mise¬
ncordes p̃mittunt: ꝓpter qͦd. succen¬
euis. Xp̃c enim qui ẽ uerus sac̃¬
dos. pauꝑum compassionẽ cepit
mitantur autẽ eum. quicũq eiꝰ
lucrari adoptionẽ uolunt: Ponetq
eas aaron et filii euis. auesꝑe usq
mane. id ÷ sine cessatione. quia &
salomon dicebat. Oleum decapi¬
ti tuo non deficiat. ut oporteret
demosinȩ lucernã incendere conti¬
nue ostendens. et hoc ipsum corã
domino. sic̃ ipse dñs dix̃. Te autẽ
faciente elemosinã. nesciat sinistra
tua quid faciat dextera tua. ut ele¬

Expanded text:
lum videlicet corporis Christi, hoc enim lum videlicet corporis Christi, hoc enim esse intelligibile velum per multa praecedentia demonstratum est: In taberre Deum manifestum est, Utrumque ergo a legislatore dictum est: si enim quaecunque facimus pauperibus, haec tanquam sibi facta is, qui propter nos factus est pauper, imputat, recte ante corpus Dominicum lucernae eleemosynae incenduntur; sed tamen et in coelo, ibi enim suos thesauros, misericordes praemittunt. Propter quod succenus enim qui est verus sacerdos, pauperum compassionem cepit, imitantur autem eum, quicunque ejus lucrari adoptionem volunt. Ponetqueeas Aaron et filii ejus a vespere usque mane, id est, sine cessatione, quia et Salomon dicebat: Oleum de capite tuo non deficiat , ut oporteret eleemosynae lucernam incendere continue ostendens. Et hoc ipsum coram Domino, sicut ipse Dominus dixit: Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut ele
Abbreviated transcription (Latin):
Candelabrum gͦ dicimus eẽ euuan¬
głicam conũsationem.inqua xp̃s
lucernȩ mͦ explend̾e uirtutes p̃cip̃.
Nemo enim inquit accendens lucer¬
nam. ponit eam submodium. sed
suꝑ candelabrum. ut luceat om̃ĩb
qui indomo sunt: his luceriis oleũ.
ele mosina ẽ. quia &ieuiniũ. et uirgi¬
nitas. et oratio. et iusticia. et omnis
actio bona. ꝑmisericordiã dilectio¬
nis pauꝑum irrigãtur. & custodũt̃
in extinguibiles. quod manifestãt
lampades quinq fatuarum uirgi¬
numiꝗ̃ quia dilectionis pauꝑum
minus habuerunt oleum. abspon¬
so excluse sunt: sed oportet oleumẽ
oliuarum.purissimũ. ut non exi
iusticia neq exrapacitate diletio¬
ni pauꝑum seruiamus. neq ad
ostentationem: de oliuis autẽ est.
si exbonis laborib. & exiusticie pe¬
cunus uel possessione ꝑficiatur
ec enim. oliue umbrose et fructue¬
se recte appellantur: lucidissimũ
autem: ut ñ ꝓgła humana elemosi¬
nam faciamus. Oportet gͦ lucer¬
nam hanc semꝑ accendi. extra ue¬

Expanded text:
labrum dicimus esse Evangelicam conversationem in qua Christus lucernae modo splendere virtutes fecit. Nemo enim, inquit, accendens lucernam ponet eam sub modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . His lucernis oleum additur eleemosyna, quia et jejunium et virginitas et oratio et justitia et omnis actio bona, per misericordiam dilectionis pauperum irrigantur, et custodiuntur inexstinguibiles: quod manifestant lampades quinque fatuarum virginum, quae quia dilectionis pauperum minus habuerunt oleum, a sponso exclusae sunt . Sed oportet oleum esse olivarum purissimum, ut non ex injustitia neque ex rapacitate dilectioni pauperum serviamus, neque ad ostentationem; de olivis autem est, si ex bonis laboribus et ex justitiae pecuniis vel possessione perficiatur, hae enim olivae umbrosae et fructuosae recte appellantur: lucidissimum autem, ut non pro gloria humana eleemosynam faciamus. Oportet ergo lucernam hanc semper accendi extra ve
Abbreviated transcription (Latin):
conitituente. Ecce autẽ egressꝰ filius
mulieris isrłite. quem peperat de
iuiro egyptio inter filios isrł. urga
ledixisset ei. adductus ẽ admoysen.
Uocabatur autem mat̾ eius salamrh
filia dabri detribu dan. miseruntꝙ
eum incarcerem. donec nossent qͥ
iuberet dñs. Qui locutus ẽ admoy¬
sen dicens. Educ blasphemũ extra
castra. et ponant om̃s qui audiert
manus suas suꝑ caput eius. etlapi¬
det eum populus uniuersus. Am¬

Expanded text:
I. Ecce autem egressus filius mulieris Israelitidis, quem pepererat de viro Aegyptio inter filios Israel, jurDei, nec, ei , adductus est ad Mosen vocabatur autem mater ejus Solomith, filia Dibri de tribu Dan. Miseruntque eum in carcerem, donec nossent quid juberet Dominus. Qui locutus est ad Mosen, dicens: Educ blasphemum extra castra, et ponant omnes, qui audierunt, manus suas super caput ejus, et lapidet eum populus universus:
Abbreviated transcription (Latin):
dam ei dixerit aut egerit. macłam
peccati irrogauit. scđm hoc & penã
sustinebit. Ait enim. Qui irroga¬
uerit maculã cuilibet ciuium su¬
orum. sic̃ fec̃. fiat ei. Fracturã ꝓfrac¬
tura. siue ut septuaginta. contrictio
tem ꝓdente. restituet. Siue .ni. untutem
qͣm habuit cuus siue ꝓximꝰ. Ille
mala docens. aut suadens. aut scau¬
dalitans. aut detrahens et calump¬
nians. contriuit. suie ocłm erꝰ ui¬
delicet scientiam. unũ quodlibet
p̃dictorum agens. cecauit Autden¬
puerbis scriptura acciꝑe solet. qͦd
oitendit dauid dicens. filu homi
benedictionib dicebat. Pulchriortᷤ
sunt ocłi eius uino. et dentes laudi
candidiores. Clari eñ et aꝑti euuã¬
gelici. xp̃i sermones sunt suꝑ lac le¬
gale. Necessarie ergo eoꝵ quȩ dicta
aliquid nocens. similem et ipse su¬
stinet maculã. iniudicio iudelicet
futuro. Si enim alterius uirtuti
nocuit. aut conteruit. ipsius contere¬
tur. Si scientiam obscurauit. eiꝰ sci¬

Expanded text:
dam ea dixerit aut egerit, et maculam dam ea dixerit aut egerit, et maculam peccati irrogavit, secundum hoc et poenam sustinebit. Ait enim: « Qui irrogaverit maculam cuilibet civium suorum, sicut fecit, ei fiat. Fracturam pro fractura: sive, ut Septuagtem pro dente. » Sive enim virtutem quam habuit, cujus sive proximus ille mala docens aut suadens, aut scandalizans, aut detrahens aut calumnians contrivit, sive oculum ejus videlicet scientiarum, unum quodlibet praedictorum agens caecavit; aut denpro verbis Scriptura accipere solet, quod ostendit David dicens: « Filii hobenedictionibus dicebat: « Pulchriores sunt oculi ejus vino, et dentes lacte candidiores . » Clari enim et aperti evangelici Christi sermones sunt, super lac legales. Necessarie ergo eorum quae dicta sunt aliquid nocens, similem et ipse sustinet maculam, in judicio videlicet futuro. Si enim alterius virtuti nocuit aut contrivit, ipsius conteretur. Scientiam obscuravit, ejus sci
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑcusserit et occiderit hominem.
suie scđm lxx. qͥ ꝑcusserit animam
hominis. morte moriatur. &e quis
hominis ꝑcutit animam. nisi qͥ
eum illicitat adimpictatem. qui
eũ adblasphemos tradit sermones.
inqͥb meretur pessimã peccati mor¬
tẽ. quȩ uera ẽ mors anime: ꝓpter
qͦo morte mori hunc qui talis ẽ. pre¬
cipitz hic damen animam dicens ho¬
minis. anunalem maxime hominẽ
dicit id÷ qui non potest intelligere
quȩ sunt sp̃s. De quo ait paulus.
serit. morte moritur. S et si ꝑcusse¬
rit anunal. uidelicet eum qͥ pe¬
coris modo uiuit. de quo ait dauid.
homo cum inhonore esset non utellerte.
comparatus ẽ iumentis in sipientib
& similis factus ẽ eis. Reddet uica¬
rium. id÷ animam ꝓanima. Nec
enim quia peccatorem aut popu¬
larem. & non habentem discretio¬
nem subtilem de dõ. errare fecit ue¬
nia omnino dignus ẽ. Si autẽ non¬
etatẽ ꝑduceret. & extoto eum ent¬
re faceret adõ. omnino autem que¬

Expanded text:
Qui percusserit et occiderit hominem, sive secundum LXX, qui percusserit animam hominis morte moriatur. Et quis hominis percutit animam, nisi qui eum illicitat ad impietatem, qui eum ad blasphemos trahit sermones, in quibus meretur pessimam peccati mortem, quae vera est mors animae? Propter quod morte mori, hunc qui talis est praecepit. Hic tamen animam dicens hominis, animalem maxime hominem dicit, id est, eum qui non potest intelligere quae sunt Spiritus. De quo ait Paulus: serit, morte moriatur. Sed et si percusserit animal, videlicet eum qui pecoris modo vivit, de quo ait David: Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . » Reddet vicarium, id est, animam pro anima. Nec enim quia peccatorem aut popularem, et non habentem discretionem subtilem de Deo, errare fecit, quasi venia omnino dignus est. Si autem permpietatem deduceret, et ex toto eum errare faceret a Deo, omnino autem quae
Abbreviated transcription (Latin):
mentum ȩternum. solumq aaroN
& filos eiꝰ huius cibi ẽẽ participes. p̃¬
cipit comedẽ. non ubiq sed in loco scõ.
Sit autẽ nobis sc̃s locus. prius quidẽ
aule dĩ. deinde nr̃a corpora quando
sunt apollutionib munda. ita ut
et nobis conueniant hec pauli u̾ba.
Templum enĩ di scm ẽ quod estis uos.
In suꝑ eleuans eius głam. et mysterii
dignitatem efferens in sublime. addit.
Scm̃ scõrum ẽ. de sacrificio dñr iure
ꝑpetuo. Ergo scã ẽ quidẽ oratio scã
diuinȩ scripture lectio. & interpre

Expanded text:
e debeamus. Solumque Aaron et filios ejus hujus cibi esse participes praecepit, comedere non ubique, sed in loco sancto; sit autem nobis locus sanctus, prius quidem aula Dei, deinde nostra corpora, quando sunt a pollutionibus munda, ita ut et nobis conveniant haec Pauli verba, templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Insuper elevans ejus gloriam et mysterii dignitatem efferens in sublime, addidit: Sanctum sanctorum est, de sacrificio Domini jure perpetuo. Ergo sancta est quidem oratio, sancta divinae Script
Abbreviated transcription (Latin):
parauerimꝰ. accipies qͦ similam.
et coques erea duodecun panes qͥ
singuli habebunt duas decimas.
quoꝵ senos altrinsecus suꝑ men¬
sam purissimã corã dño statues.
et pones suꝑ eos thus lucidissimũ
ut sit panis inmonumentũ obla¬
tionis dñi ꝑsingła sabbata mu¬
tabuntur coram domino. suscepti
a filus isrł federe sempitemo. Eñ
aaron & filioꝵ eiꝰ. ut comedant es
in loco scõ. quia scm̃ scm̃ꝵ ẽ desa

Expanded text:
ysen. Accipies quoque similam, et coques ex ea duodecim panes, qui singuli habebunt duas decimas. Quorum senos altrinsecus super mensam purissimam coram Domino statues, et pones super eos thus lucidissimum: ut sit panis in monumentum oblationis Domini. Per singula Sabbata mutabuntur coram Domino, suscepti a filiis Israel foedere sempiterno; eruntque Aaron, et filiorum ejus, ut comedant eos in loco sancto . Sic
Abbreviated transcription (Latin):
bus urĩs: mense septimo festa cele¬
brabitis. et habitabitis inumbra¬
culis septem dieb. ut doto p̃senti
seculo. quem adiodum tab nacło
utamin: Sic enim illud etechias
appellauit. dicens. Quieuit genera¬
ratio mea. ablata ẽ et conuoluta
ẽ ame. quasi tabernacłum pasto¬
rum. Non ergo transitum uelde¬
cursum eius ignoremus. diuiti¬
as congregantes. uel oomos mag¬
nas ȩdificantes. seꝰ quẽ admodum
paulus ait. Intendamus quiatẽ¬
pus breue ẽ. ut ementes sicut non
ementes simus. et possidentes qͣsi
non possidentes. & utentes mun¬
do hoc. ut non utentes. Preterit
enim figura mundi huius. Omĩs
qui ergenere ẽ ifrł. manebit inta¬
bernaculis. ut discant posteri ur̃i

Expanded text:
is. Mense septimo festa celebrabitis, et habitabitis in umbraculis septem diebus, ut toto praesenti saeculo, quemadmodum tabernaculo utamur. Sic enim id Ezechias appelavit dicens: Quievit generatio mea, ablata et convoluta est a me, quasi tabernaculum pastorum. Non enim transitum vel decursum ejus ignoramus, divitias congregantes vel domos magnas aedificantes. Sed quemadmodum Paulus ait intendamus: Quia tempus breve est, ut ementes sicut non ementes simus, et possidentes quasi non possidentes, et utentes mundo hoc ut non utentes, praeterit enim figura hujus mundi. Omnis qui ex genere est Israel, manebit in tabernaculis, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
lini adiacentes nobis. Neq enim
dixerunt inquilinos. sed inquilino
adiacenti adte quotquot in uita ista
ꝑphilosophiam qͣsi inquilini sunt
nontamen exteriorib adiacent. sed no¬
bis qui inbonam terram ingressi su¬
mus. et possidemꝰ eam. et que ad eã
ꝑtinent. Sed et si quẽ idiotam siuie
popularem uuanimus. hi enĩ sunt
iumenta. insuꝑ et si quem infideliũ
uel impiorum. qͥ recte pecora. uel sicut
lxx. bestie nominantur. mansuete fa¬
cientes relinquere siluas. et adterrã
uenire nrãm fecerimus. etbestias as¬

Expanded text:
lini, adjacentes nobis, neque enim lini, adjacentes nobis, neque enim dixerunt inquilinos, sed inquilino adjacenti ad te, quotquot in vita ista per philosophiam quasi inquilini sunt, non tamen exterioribus adjacent, sed nobis, qui in terram bonam ingressi sumus, et possidemus eam, et quae ad eam pertinent. Sed et si quem idiotam sive popularem juvabimus, hi enim sunt jumenta. Insuper et si quem infidelium vel impiorum, qui recte pecora, vel sicut LXX, bestiae nominantur mansuetae, facientes relinquere silvas, et ad terram venire nostram fecerimus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et quinq fatuȩ uirgines. qͥa
Sed erunt uobis incibum. tibi
& seruo tuo. ancillȩ et mercennario
tuo. et aduenȩ qui peregrinatur apud
de. Iumentis et pecorib tuis. Queq
horum ibi fructum ꝑcipimus. et il¬
lud psalmi nobis aptabit᷑. Beati
om̃s qͥ timent dñm. labores fructu¬
um tuoꝵ manducabis. beatus es.
et bene tibi erit. Beatitudinẽ enim
describit futuri sȩculi. inqua beatũ
atus enim ait. qͥ comederit panẽ
inregno cȩlorum. Multo magis au¬
dem beatius ẽ. et seruos habere etan¬
cilleis. et mercennarios et aduenas.
iumenta et pecora. suie scđm lex
et bestias: Species enim hec discipu¬
latum p̃bentium nobis inscã dezc̃¬
uersatione. sunt diuersȩ. Serui qͥdẽ
et ancillȩ. quotquot nobis addisci¬
pulatum semetipsos subdiderint:
uł a nobis empti fuerint deext̾iori
seruicio. Mercennarii autem nr̃i.
qͥ anobis inuitati sunt. non tam̃ tan¬
tum subiecti. ut et serui et ancillȩ no¬
minenturz aduenȩ siue ut lxx. inqui¬

Expanded text:
a sed erunt vobis in cibum, tibi et servo tuo, ancillae tuae et mercenario tuo, et advenae qui peregrinantur apud te: jumentis tuis et pecoribus, omnia horum ibi fructum percipimus, et illud psalmi nobis aptabitur: Beati omnes qui timent Dominum: labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit . Beatitudinem enim describit futuri saeculi, in qua beatum atus enim, ille ait, qui comederit panem in regno coelorum . Multo magis autem beatum est, et servos habere, et ancillas et mercenarios, et advenas, jumenta et pecora, sive secundum Septuaginta, et bestias. Species enim haec discipulatum praebentium nobis in sancta Dei conversatione sunt diversae, servi quidem et ancillae quotquot nobis ad discipulatum semetipsos subdiderint, vel a nobis empti fuerint de exteriori servitio; mercenarii autem nostri, qui a nobis invitati sunt, non tamen tantum subjecti ut et servi et ancillae nominentur: advenae, sive ut LXX, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
t locutus ẽ dñs admoysen
dicens. Precipe filiis israhel
ut offerant ⁊ oleum deoli¬
ius purissimum aclucidũ. ad con¬
Icinnandas lucernas iugiter extra
uelum destimonii intabernaculũ
federis ponetq aaron uesꝑe usq
inmane coram domino cultu ri¬
tuq ꝑpetuo ingenerationib ur̃is.
suꝑ candelabro mundissimo po¬
nentur semꝑ inconspectu domini.

Expanded text:
 Locutus est Dominus ad Moysen dicens: Praecipe filiis Israel, ut offerant tibi oleum de olivis purissimum ac lucidum ad concinnandas lucernas jugiter extra velum testimonii in tabernaculum foederis, ponetque eas Aaron vespere usque in mane coram Domino, cultu rituque perpetuo, in generationibus vestris: Super candelabro mundissimo ponentur semper in conspectu Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ lxx. egressus ẽ. quia hinc eritus
illic habitacio ẽ: Sic̃ ait paulꝰ.
Cupio dissolui: et esse cum. xp̃o.
O m̃e opus seruile non faciemus:
quia sicut angłi dei tempore ilo
erimꝰ. Sed et hoc nota. quomͦ eadẽ
depͥmo & octauo dic̃. quia uniꝰ
quodãmͦ uterq uirtutis sunt. Re-¬
surrectionis quippe dies. que ẽ sub¬
stantia futuri seculi anitiumq eiꝰ
&basis. Primus quidẽ. sic̃ pͥncipiũ
inxp̃o conu̾sationis. & exordium
fiturorum. ẽ. Octauus autem. ut
qui p̃senti succedit scło. quem
septimꝰ numerus figurare dicitur.

Expanded text:
inta, egressus est, quia hinc exitus, illic habitatio est, sicut Paulus ait: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Omne opus servile non faciemus, quia sicut angeli Dei tempore illo erimus. Sed et hoc nota quomodo eadem de primo et octavo dicit, quia unum quodammodo utraeque virtutes sunt: resurrectionis quippe dies, quae est substantia futuri saeculi, initiumque ejus et basis. Primus quidem sicut principium in Christo conversationis et exordium futurorum est, octavus autem, ut qui praesenti succedit saeculo, quem septimus numerus figurare dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
autem addunt. annus remissio
pectate. et sc̃a deeo cogitate. Sed &
scĩmoniam ineo corrigite. remini¬
scentes illum qͥdix̃. Pacem sequi¬
mini cum omnib & scĩmoniam
sine qua nullus uidebit dm. S
et omnib qui sunt interra remis

Expanded text:
autem addunt, annus remissionpectate, et sancta de eo cogitate, sed et sanctimoniam in eo corrigite, reminiscentes illum qui dixit, Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nullus videbit Deum. Sed et o
Abbreviated transcription (Latin):
patris nr̃i inomnib quȩ p̃cep̃ nob̃.
ita ut non biberimus uinum cun¬
ctis dieb nr̃is. Nos et mulieres nr̃ȩ.
filii et filiȩ nr̃ȩ. et non ȩdificaremus
domos adhabitandum. & uineam.
et agrum. et sementem. non habu¬
imus. sed habitanimus intaberna¬
culis. et obedientes. fecimus uixta
omnia que precepit nobis iona¬

Expanded text:
patris nostri in omnibus, quae praecepit nobis, patris nostri in omnibus, quae praecepit nobis, ita ut non biberimus vinum cunctis diebus nostris, nos et mulieres nostrae, filii et filiae nostrae, et non aedificaremus domos ad habitandum et vineam et agrum et sementem non habuimus, sed habitavimus in tabernaculis et obomnia quae praecepit nobis Iona
Abbreviated transcription (Latin):
re iussi sunt. ut ñ obliuiscerentur
lberationis egyptie: sed hoc qͥdem
scundum litterã. spiritaliter aut̃.
ut reminiscamur. qͥa de intelli¬
gibili egypto liberati sumꝰ. id ÷
ab intelligibilis pharaonis serui¬
dute. que ẽ scđ̾m corruptionem
laterũ presentis scłi. qͣsi qͥs plene
carere uult. intab̃nacłis habitet.
dm̃ suum imitans dicentẽ. Uul¬
pes foueas habent. & uolueres ce¬
li nidum. filius autẽ hominis.
ñ habet ubi caput suũ reclinet.
Manebit autem omnis qͥ exgenere
id ÷ uere nobilis. uerus isrłita. a¬
brahȩ heres. qui patriã et genus
et domos paternas reliquit in
tab̾nacłis cum ysaac et lacob
coheredib ꝓmissionis habitet
quia autẽ non septẽ tantum di¬
ebus habitare intab̃nacłis uerũ
isrłitam legis lator uult. s. ꝑ hc̃
numerũ omnem uitã signifi¬
cat. filii hoc ionadab filii rechab. ⁊
ea que deeis scripta sunt ꝑiheremiȩ
ꝓpħiã. docent habet enim sic: et obe¬
diuimus uoci ionadab filu rechab

Expanded text:
ut non obliviscerentur liberationis Aegyptiae, sed hoc quidem secundum litteram. Spiritaliter autem, ut reminiscamur, quia de intelligibili Aegypto liberati sumus, id est, ab intelligibilis Pharaonis servitute, quae est secundum corruptionem laterum praesentis saeculi, qua si quis plene carere vult, in tabernaculis habitet, Deum suum imitans dicentem: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidum: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Manebit autem omnis qui ex generid est, vere nobilis, verus Israelita, Abrahae haeres, qui patriam et genus et domos paternas reliquit, et in tabernaculis cum Isaac Jacob cohaeredibus promissionis habitat. Quia autem non septem tantum diebus habitare in tabernaculis verum Israelitam legislator vult, sed per hunc numerum omnem vitam significat, filii Jonadab, filii Rechab, et ea quae de eis scripta sunt per Jeremiae prophetiam docent. Habet enim sic: Et obedivimus voci Jonadab filii Rechab
Abbreviated transcription (Latin):
ni quarta pars hin. panem et polen¬
tam. quia dubium futurũ erat
celebratur habes. Ecce intelligibilis
melchisedech oblationemq̃ inpane &
uino ꝑficitur. inqua quarta pars hin
inlibis uini offertur. ut ꝑquartam.
euuangłicam tradicionem que in
libris qͣtuor ẽ. ꝑlibationem uero. dñi¬
cum sermonẽ significaret. cum ait.
Hic ẽ m̃s sanguis. qui ꝓuobis fundet᷑:
sine immutacione enim. signi ficare
legis latori uisum ẽ xp̃i my sterium.
P ropter qͦd & subdidit et polenta &
pultes noncomedetis exsegete. usq
addiem quo offeratis exea dõ ur̃o.
Preceptum ẽ sempiternum ingenerati¬
onib cunctisq habitacłis ur̃is. siue

Expanded text:
ni quarta pars hin, panem et polenni quarta pars hin, panem et polentam; quia dubium futurum erat erius diximus celebratur. Habes ecce intelligibilis Melchisedech oblationem, quae in pane et vino perficitur, in qua quarta pars hin, in libris vini offertur; ut per quartam evangelicam traditionem, quae in libris quatuor est, per libationem vero, Dominicum sermonem significaret, cum ait: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur , sine imminutione enim significare, legislatori visum est, Christi mysterium, propter quod et subdidit: Et polentam pultes non comedetis ex segete usque ad diem qua offeratis ex ea Deo vestro praeceptum est sempiternum in generationibus cunctisque habitaculis ve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ oblatio mampuli. sed cedere agnũ
inmaculatum anniculum in holo¬
caustũ dño. intelligibilẽ agnũ dñi
traditione immolantes mystice &
offerentes. Ipsius autem. ut sacrifi¬
ciũ cedentis. memoriam fecit. Neq
enim aliter sed ꝑeius meditatio¬
nem & uirtutẽ. asensibili ad intel¬
ligibilia transferuntur ea quȩ in il¬
lo sacrificio ꝑaguntur: et qͦd hoc sa
crificium: duedecimȩ similȩ. con¬
sperse oleo. Oportet enim scire ꝑfectã
humanitatem et ꝑfectã diuinitatẽ
contemperari. id÷ inunũ conueni¬
re. ioleo. idest ꝑeam qͣm curca nos
habet compassionẽ. Sic enĩ sacrifi¬
cium odor suauitatis dño inuenit᷑.
sapientib nobis deeo quȩ dignas̃.
nquib autem sacrificiũ. et ꝑquos
agitur: quomͦ celebratur intelligibi¬
lis agni oblatio. qͦd sequitur ostend̃.
eq enim insanguine. nec pirrationa¬
bilia animalia. sacrificium anobis
d̃s suscipit. scđm quod sequentia de¬
monstrant. Ait enuim: liba quoq ui¬

Expanded text:
 oblatio manipuli: sed caedere agnum immaculatum anniculum in holocaustum Domino, intelligibilem agnum Domini traditionem immolantes mystice et offerentes. Ipsius autem ut sacrificium caedentis memoriam fecit, neque enim aliter, sed per ejus mediationem et virtutem a sensibili ad intelligibilia transferuntur, ea quae in illo sacrificio peragunt. Et quod hoc est sacrificium: Duae decimae similae conspersae oleo. Oportet enim scire perfectam humanitatem et perfectam divinitatem contemplari, id est, in unum convenire, in oleo, id est, per eam, quam circa nos habet, compassionem: sed enim sacrificium odor suavitatis Domino invenitur, sapientibus nobis de eo quod digna sunt. In quibus autem sacrificium et per quos agitur, quomodo celebratur intelligibilis agni oblatio, quod sequitur, ostendit: neque enim in sanguine, nec per irrationabilia animalia, sacrificium a nobis Deus suscipit, secundum quod sequentia demonstrant. Ait enim: Liba quoque vi
Abbreviated transcription (Latin):
tum mandans hic autem legis¬
lator cum festiuitatẽ p̃dicasset
septẽ dierum. primum eiusdem
diem. requiem appellauit. Lacet
autem sequentes dies. ut ꝑhoc si¬
gnificet oportere uirtutib ope¬
ram dare. Deinde adoctauum
diem transfert requiem.ostend ẽs.
quia fidelis. et seruientis legi dĩ.
uera requies secili futuri ẽ. Quid
ergo nos intota uita operari. &
unde inchoare oꝑationẽ oportet
uitam uirtutib operam dare. qͣs
infructib et ramis p̃dictoꝵ lignoꝵ
significauit. ipse numerus sep¬
tem dierum absq ulla dubitate
confirmat. Quia uero exipsa in¬
choare debemus uocatione.exq̃
predicta ẽ. xp̃i intelligibilis requies
que prima ẽ festiuitatis dies. Mani¬
festum:. quẽ diem quidẽ suꝑus ap¬
pellauit requier. nunc autem ineo
fructus arboris pulcherrimȩ su¬
mere precipit. illos uidelicet qͦs inpͥ¬
mo psalmo dauid cantauit. O
erit sicut lignum qͦd plantatum

Expanded text:
tismatis. Hic autem legislator cum festivitatem praedicasset, septem dierum, primum ejus diem requiem appellavit. Tacet autem sequentes dies, ut per hoc significet oportere virtutibus operam dare. Deinde ad octavum diem transferat requiem, ostendens quia fidelis et servientis legi Dei vera requies futuri saeculi est: quid ergo nos in tota vita operari, et unde inchoare operationem oportvitam virtutibus operam dare, quas in fructibus et ramis praedictorum lignorum significavit, ipse numerus septem dierum absque ulla dubietate confirmat. Quia vero ex ipsa inchoare debemus vocatione, ex qua praedicta est Christi intelligibilis requies, quae prima est festivitatis dies, manifestum est, quem diem quidem superius appellavit requiei: nunc autem in eo, fructus arboris pulcherrimae sumere praecepit, illos videlicet quos in primo psalmo David cantavit: Et erit si
Abbreviated transcription (Latin):
ec autem legis lator dicens. et resur¬
rectionis describens scdm modum
quẽ oportebat gram. ad pentecos¬
ten qͣm nos celebramus sermonem
conuertit dicens. Numerabitis gͦ
ab altero die sabbati in qͦ obtulistis
manipulum primitiarũ septem
ebdomadas plenas. usq ad alteram¬

Expanded text:
ec autem legislator dicens, et resurrectionis describens secundum modum quem oportebat gratiam, de Pentecoste quam nos celebramus sermonem connectit dicens: Numerabitis ergo ab altero die sabbati, in quo obtulistis manipulum primitiarum, septem hebdomadas plenas, usq
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s patres nr̃i. Aquinto decimo gͦ
die mensis septimi: esse mensem
aptimum completionem siue ple¬
ntudinẽ demporum. diximꝰ. Quin¬
tus decimus autem. ut pote exsep¬
tem et octo constans euuangłicã
predicationem quȩ expresenti ui¬
ta et futura consistit. significat.
hanc componens. ulam preparans:
qͣndo cong̾gauerimus om̃s fructꝰꝰ
derre. ab operib uidelicet derrenis
cessantes. festa celebremus septẽ
die requies: non iam septimo. cum
numero septem dierum festiuita¬
tem agi ꝓposuisset. sed octauo.
rimum quidẽ. quia his qui scd̃m
litteram legemtenent. festiuitatẽ
celebrare nonlicet. Nouo enĩ segre¬
gatus ẽ populo. qui scit legem se¬
cundum sp̃m accipe. & octauũ
honorare. quẽ diximꝰ significare mor¬
tuorum resurrectionem. scđo. quia¬
unã uirtutem habent et pͥmꝰ &
octauus. Quia enĩ octauus ipse &
primus ẽ quia ipse ẽ principiũ fu¬
turi sȩculi: Deinde primus dies. qͥ
ẽ initium factȩ predicationis infi¬

Expanded text:
os Israel. A quintodecimo ergo die mensis septimi. Esse mensem septimum completionem sive plenitudinem temporum diximus: quintusdecimus autem ut pote ex septem et octo constans, evangelicam praedicationem quae ex praesenti vita et futura consistit significat, hanc componens, illam praeparans, quando congregaverimus omnes fructus terrae, ab operibus videlicet terrenis cessantes, festa celebremus septem die requies, non jam septimo, cum numero septem dierum festivitatem agi proposuisset, sed octavo. Primum quidem, quia his qui secundum litteram legem tenent, festivitatem celebrare non licet. A novo enim segregatus est populo qui scit legem secundum spiritum accipere, et octavum honorare, quem diximus significare mortuorum resurrectionem. CAPUtutem habent et primus et octavus, qui enim octavus ipse et primus, quia ipse est principium futuri saeculi, deinde primus dies, qui est initium factae praedicationis in fi
Abbreviated transcription (Latin):
año. cedentq ineius usum. idẽ sa¬
cerdotiꝰ offerentis ea. uidelicet. xp̃u
pse enim nr̃ sacerdos. ipse nr̃ etiam
añs ẽ ipsius sicut panes primitiaꝵ
sic et agni mandatorum p̃dicatoꝵ
sunt. Ipse enim erat qui inpaulo
loquebat᷑ ipse omnia quȩ dicta sũt
obtulit. Pacem enim de qua paulꝰ
mandat. primus dominus disci
Nam ipse erat. de quo gabriel uirgi¬
ni dixit. ꝓpterea et quod nascetur
exte sc̃m uocabitur filius dĩ. Ue¬
runtamen si ius diei de qͦ sermo ẽ
comprehendere excellentiam.con¬
firmationem eorum quȩ e̾o dictas
respice: et uocabitis hunc diem ce¬
leberrimum atq scissimum. om̃e¬

Expanded text:
no; cedentque in usus ejus, id est, sacerdoti offerenti ea, videlicet Christo. Ipse enim noster sacerdos, ipse noster etiam Dominus est, ipsius sicut panes primitiarum, sic et agni mandatorum praedictorum sunt. Ipse enim erat qui in Paulo loquebatur: ipse omnia quae dicta sunt obtulit; pacem enim de qua Paulus mandat, primus Dominus discipNam ipse erat de quo Gabriel Virgini dixit: Propterea et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Verumtamen, si vis diei de quo sermo est comprehendere excellentiam, confirmationem eorum quae de eo dicta sunt respice: Et vocabitis hunc diem celeberrimum atque s
Abbreviated transcription (Latin):
idr initium & principium. ascĩfi¬
catione uocationis incipit. ꝓpt̾ea
et nimis consequent̃ ait. Omne
opꝰ seruile non facietis ineo. quia
nulli inseculo seruiunt. qͥ tanqͣm
tabnaculum et transitoria ea qui
ineo sunt intendunt: S et septem
dieb holocausta offerri precepit.
ostendens oportere ꝑomne tempꝰ
ꝑfectam conu̾sationem sequi. Qñ
ergo presentem sic uitã ꝑcurreri¬
inus. tunc celeberrimũ atq scĩs¬
simum octauum diẽ. sȩculum
uidelicet futurũ habemꝰ. Uocan¬
de nos inp̃parata scĩs bona. eo qui
nos et in hac conu̾satione uocauit

Expanded text:
id est, initium et principium a sanctifiid est, initium et principium a sanctificatione vocationis incipit. Propterea et nimis consequenter ait: Omne opus servile non facietis, quia nulli in saeculo serviunt qui tanquam tabernaculum et transitoria ea quae in eo sunt intendunt. Sed et septem diebus holocausta offerri praecepit, ostendens oportere per omne tempus perfectam conversationem sequi; quando ergo sic praesentem vitam percurrimus, tunc celeberrimum atque sanctissimum octavum diem, saeculum videlicet futurum habemus, vocante nos in praeparata sanctis bona eo qui nos et in hac conversatione vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑtab̃nacła. sine aliqua dubitatio¬
ne inuenies figuratum. Quinta de¬
cima siquidẽ die. in cohari festiuita¬
dem precipit exseptem et octo hic
est numerus compositus. quorũ
unus quidem p̃sens sȩculum. alt̾
autem figurat futurum. Unde &
festiuitatem septem dieb consũ¬
mari precipiens. alios rursus dies
celeberrimos atq scĩssimos com¬
memorauit. &nec dinumerauit
eam cum septẽ sed posuit sequen¬
tem. & semotã abalus. sicut
futurum sȩculum. sequit᷑
quidem p̃sens. aliud autem qͣm
tab̾na culorum. appellauit. Qui¬
cumq enim ut tabnaculo p̃sen¬
de mundo utitur hic festiuitatẽ
in eo habere etletari ꝓpter futuri
expectationem potesti & quicũq
sat quia si t̾rena domus habita¬
tionis huius dissoluatur. edifica¬
do ñ manufacta eum incelis su¬
scipit. Primam autẽ septẽ dierũ.
celeberrimam atq scĩssimam ap¬
pellauit Qui enim scit p̃sentibus
tamqͣm tabnacło uti. prima dies

Expanded text:
et per tabernacula, sine aliqua dubitatioet per tabernacula, sine aliqua dubitatione, invenies figuratum. Quintadecima siquidem die inchoari festivitatem praecepit. Ex septem autem et octo hic est numerus compositus, quorum unus quidem praesens saeculum, alter autem figurat futurum. Unde et festivitatem septem diebus consummari praecipiens, alios rursus dies celeberrimos atque sanctissimos commemoravit, et nec denumeravit eam cum septem; sed posuit sequentem et semotam ab aliis, sicut futurum saeculum sequitur quidem praesens, aliud autem quamtem tabernaculorum appellavit: quicunque enim, ut tabernaculo, praesente mundo utitur, hic festivitatem in eo habere et laetari propter futuri exspectationem potest. Et quicunque scit, quia si terrena domus habitationis hujus dissolvatur, aedificatio non manu facta eum in coelis suscipit. Primam autem septem dierum celeberrimam atque sanctissimam appellavit: qui enim scit praesentibus tanquam tabernaculo uti, prima dies,