comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex libro numeroꝵ. Anima nr̃a arida ẽ.
rat autem man. qͣi semen corrandri oo¬
loris bdellii. Circumibatꝙ: ppłs ⁊ colligẽs
illud frangebat mola. siue terebat in
mortario eoquens in olla. et faciens ex
eo tortulas saporis qͣi panis oleati. Cũ¬
que descenderet nocte super castra
ros: descendebat pariter et man.
Um uulgus ꝓmiscuum qd ascen¬
derat cum filiis isrł flagraret
desid̾io carnium sedens et flens iunctis sͥ¬
pariter filiis isrł dicebat. Quis nob̃ dabit
aduescend̾ carnes: Recordamur piscium
quos comedebamus inegypto gratis. In
mentem nob̃ ueniunt cucumeres et pe¬
pones. porriq et cepe. et allia. Anima nr̃a
ti murmurantib. bonos indicant qͥ ex
punt mores bonos colloquia mala.
Multi de conu̾satione sclari quasi de
egypto egressi et iter melioris uite ag¬
gressi. in memoriam reuocant cibos egip¬
cios. et eoꝵ condim̃ta. et irritamenta.
uicra scił p̾sce conu̾sationis. et eoꝵ ob¬

Expanded text:
Ex libro numerorum. Anima nostra arida est, Ex libro numerorum. Anima nostra arida est, rat autem man quasi semen coriandri, coloris bdellii. Circumibatque populus, et colligens illud, frangebat mola, sive terebat in mortario, coquens in olla, et faciens ex eo tortulas saporis quasi panis oleati. Cumque descenderet nocte super castra ros, descendebat pariter et man.Cum vulgus promiscuum, quod ascenderat cum filiis Israel, flagraret desiderio carnium, sedens et flens junctis pariter sibi filiis Israel, dicebat: « Quis nobis dabit ad vescendum carnes? Recordamur piscium quos comedebamus in Aegypto gratis. In mentem nobis veniunt cucumeres, et pepones, porique, et cepe, et allia. Anima nostrti murmurantibus, bonos indicant, qui epunt mores bonos colloquia mala . » Multi de conversatione saeculari, quasi de Aegypto egressi, et iter melioris vitae aggressi, in memoriam revocant cibos Aegyptios, et eorum condimenta et irritamenta, vitia scilicet priscae conversationis, et eorum ob
Abbreviated transcription (Latin):
genti facienti fructum eiꝰ. Et it̾um.
Multi uenient aboriente et occiden
te et recumbent cum abraham. ysa¬
ac. et ia cob in reg. ce. filii autem reg¬
nni eicientur intenebras ext̾iores.
Gomor aũ decima pars est ephi.
er mensuram ephi que decẽ
partib absoluitur: intelligi
potest mensura donationis xp̃i. qua
toti rationali creature .i. nouem an¬
geloꝵ ordinib et humane creat᷑e
distribuit sicut uult. et quantum
uult. Et qm̃ homo in ordine raciona¬
lis creature que sola iusticie et beati¬
participare pͣ decimum locũ tenet:
recte ei competit decima pars ephi. ꝑ
ephi it recte intelligitur plenitudo gre
que sufficit uniu̾sis. ꝑ gomor uͦ parti¬
cio gr̃e que inuenitur insingulis.
Que particio gr̃e et si in equał sit:
tñ ꝑ communonẽ caritatis reducit᷑
ad unitatem equalitatis. cum id effi¬
ciat caritas ut cõmunia sint omi¬
um que propͥa sunt singulorum.

Expanded text:
genti facienti fructum ejus . » Et iterum: « genti facienti fructum ejus . » Et iterum: « Multi venient ab oriente ett recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob, in regno coelorum; filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores . » Gomor autem decima pars est ephi . Per mensuram ephi, quae decem partibus absolvitur, intelligi potest mensura donationis Christi; qua toti rationali creaturae, id est novem angelorum ordinibus, et humanae creaturae, distribuit, sicut vult et quantum vult. Et quoniam homo in ordine rationalis creaturae, quae sola justitiae et beatiparticipare sola potest, decimum locum tenet: recte ei competit decima pars ephi. Per ephi enim recte intelligitur plenitudo gratiae, quae sufficit universis. Per gomor vero partitio gratiae, quae invenitur in singulis. Quae partitio gratiae, etsi inaequalis sit, tamen per communionem charitatis reducitur ad unitatem aequalitatis, cum id efficiat charitas, ut communia sint omnium, quae propria sint singulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uite nr̃e hoc num̾o figurat᷑.
Hoc cibo aliti sunt usquequo tan¬
gerent fines terre chanaan.
mes t̾re chanaan tangemus
cum de hac uita exeuntes ter¬
ram uiuentium ingredi incipiemꝰ
in ea. qm̃ dominus saluam faciet sy¬
naan: t̾ra ꝓmissionis ẽ. de qua dic¬
rõ in ꝓmptu ẽ. cum possessa sit a semi¬
ne chanaan qui maledictus ẽ a noe.
et seruituti subiectus. Terra uͦ uiuen¬
tium que significata ẽ ꝑ t̾ram ꝓmis¬
sionis. quomͦ sp̃ualiter sit t̾ra chana¬
an tres cause occurrunt. Piectis enĩ
malignis spiritib scđ̾m illud. uide¬
bam sathanã sicut fulgur de celo ca¬
de t̾ra ꝓmissionis. s cõmutati in fili¬
os isrł. et bene commoti. chanaan
N commota uel commotio interp̃¬
tatur: obtinebimus eam. Item cha
ꝑu̾sa et infideles filii fcĩ sunt semẽ
chanaan et non uida quib t̾ra rep¬
missa ẽ. s eis ꝓpter infidelitatem ab
he reputati sumus data ẽ scdđm illud.
Aufetur a uob̃ regnum dei et dabitur

Expanded text:
s vitae nostrae hoc numero figuratur. Hoc cibo aliti sunt, usquequo tangerent fines terrae Chanaam . Fines terrae Chanaan tangemus, cum de hac vita exeuntes, terram viventium ingredi incipiemusin ea; quoniam « Dominus salvam faciet Sinaan terra promissionis est, de qua dicio in promptu est, cum possessa sit a semine Chanaan, qui maledictus est a Noe, et servituti subjectus. Terra vero viventium, quae significata est per terram promissionis, quomodo spiritualiter sit terra Chanaan, tres causae occurrunt. Ejectis enim malignis spiritibus secundum illud: « Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cade terra promissionis; sed commutati in filios Israel, et bene commoti Chanaan enim commota vel commotio interpretatur, obtinebimus eam. Item Chantione perversa et infideles filii facti sunt, semen Chanaan et non Juda: quibus terra repromissa est, sed eis propter infidelitatem ablhae reputati sumus, data est, secundum illud: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
deo eis p̾parabatur. uel qi nullo precio
comꝑabatur. uel qr p̾nimia habundan¬
tia minus illis sapiebat. ideoq contẽp¬
nebatur. Sic et uerbum dei ñnunqͣm ex
gendi et audiendi. et ex desid̾io ciboꝵ
egypti fastidiosis animiis uilescit et
intentłum uercitur. nec sufficit eis panis
uite et intellectus. et aqua sapientie
salutaris. quin musitantes dicant de:
panis.nonsunt aque. Indeutonomii.
Dedit tibi cibum quem ignorabas
tu et patres tui. ut ostenderet tibi qd̵
non in solo pane uiuit homo set in

Expanded text:
Deo eis praeparabatur, vel quia nullo pretio Deo eis praeparabatur, vel quia nullo pretio comparabatur, vel quia prae nimia abundantia minus illis sapiebat, ideoque contemnebatur. Sic et verbum Dei nonnunquam ex gendi, et ex desiderio ciborum Aegypti fastidiosis animis vilescit, et in taedium vertitur. Nec sufficit eis panis vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris, quin mussitantes, dicant: « Deest panis, non sunt aquae. » In DeuteronomDedit tibi cibum manna, quod ignorabas tu et patres tui, ut ostenderet tibi quod non in solo pane vivit homo, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti diuinis mancipati obsequiis
et artiorem uitam ꝓfessi. tandẽ
laboriose discipline ꝑtensi que non nisi
fine uite fimenda ẽ: contra moysen. hoc
est contra ipsum dm̃ legis latorem uel
ipsius legen contra qͣi supra modum in¬
suauem murmurant. et insolitudine
non hñtes panem absconditum qui sua¬
uior est. et aquas furtiuas que dulciores
sunt: dicunt. de est panis. non sunt aque.
Et manna celeste supra modum fastidi¬
entes adiciunt dicentes. Anima nr̃a iam
nausiat suꝑ cibo isto seuissimo. Isti qͥppe
post nouicium feruorem inchoate con¬
uersionis tepidi fc̃i deceriores sunt qͣm
frigidi. quos et dñs ex ore suo euomit.
qi prius sͥ quasi in corꝑatos post ad uo¬
mitum suum occulto iudicio suo redire
ꝑmittit. Unde et dicit. Utinam eẽs calidꝰ
uel frigidus. nunc autem qr tepidus es:
incipiam te euomere ex ore meo. Cibum
autem illum leuissimum dicebant fa¬
stidiosi uel qr sine aliquo suo labore a

Expanded text:
Multi divinis mancipati obsequiis, et arctiorem vitam professi, tandem laboriosae disciplinae pertaesi, quae nonnisi fine vitae finienda est, contra Moysen, hoc est contra ipsum Deum legislatorem, vel contra ipsius legem, quasi supra modum insuavem murmurant, et in solitudine non habentes panem absconditum, qui suavior est, et aquas furtivas, quae dulciores sunt, dicunt: « Deest panis, non sunt aquae. » Manna coeleste supra modum fastidientes adjiciunt, dicentes: « Anima nostra jam nauseat super cibo isto levissimo. » Isti quippe post novitium fervorem inchoatae conversionis tepidi facti, deteriores sunt quam frigidi; quos et Dominus ex ore suo evomit, quia prius sibi quasi incorporatos, post ad vomitum suum justo judicio suo redire permittit; unde et dicit: « Utinam esses calidus vel frigidus, nunc autem quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo . » Cibum autem illum levissimum dicebant fastidiosi, vel quia sine aliquo suo labore a
Abbreviated transcription (Latin):
Milii isrł exeuntes de deserto ⁊ ascen¬
dentes de iordane decimo die pri¬
mi mensis castra metati sunt ingalgał
ibiq seda circumcisione purgati fece
derunt de frugib t̾re die alt̾o azimoᷤ
panes. et pollentam eiꝰdem anni. et
tunc defecit manna. Manna u̾bum
dei est insege et euangelio. Manna au¬
tem diuini uerbi scdm figuralia legis
ꝑm cum discipłis suis uer̃ pascha ce¬
lebrauit. et fructum t̾ce ꝓmissionis
commedend̃ dedit. ꝑ fruges enim t̾re
significari potest ipse xp̃c de quo scrip¬
tum est. Terra nr̃a dabit fructum suũ.
uel fruges iusticie et ꝑfectionis euan¬
gelice.qua incipiente:cessauit man¬
na scdm iusticiam que erat ex oꝑib
legis. Recte gͦ phase et usus frugum t̾¬
re manna finiunt. qr mors xp̃i et lex e¬
uangelii figuralib legis t̾minum po¬
nunt. Ex libro sapientie. Angloꝵ esca
nutriri iussisti ppłm tuum. et ꝑatum

Expanded text:
ilii Israel exeuntes de deserto et ascendentes de Jordane, decimo die primi mensis castrametati sunt in Gaigal, ibique secunda circumcisione purgati fecerderunt de frugibus terrae die altero azymos panes et polentam ejusdem anni; et tunc defecit manna. Manna verbum Dei est in lege et in Evangelio. Manna autem divini verbi secundum figuralia legis m cum discipulis suis verum pascha celebravit, et fructum terrae promissionis comedendum dedit. Per fruges enim terrae significari potest ipse Christus, de quo scriptum est: « Terra nostra dabit fructum suum , » vel fruges justitiae et perfectionis evangelicae: qua incipiente, cessavit manna secundum justitiam quae erat ex operibus legis. Recte ergo phase et esus frugum terrae manna finivit; quia mors Christi et lex Evangelii figuralibus legis terminum ponunt. Ex libro Sapientiae: Angelorum esca nutriri jussisti populum tuum, etc. .
Abbreviated transcription (Latin):
lis fugientib et nomen eius tacen
b altare abluit᷑ sig̃cant sanguinẽ
redemptionis nr̃e et aquam regene¬
abluitirr: qr corpus xͥ uerum altare
sanguine et aqua in cruce asꝑsum
fuisse credit᷑. Rami asꝑsi quib al¬
tare fricat᷑. sig̃cant spineam coronã
et uibices ic̃tuum et graues dolores.
quos in morte sustinuit. Et sunt
rami hispidi. sic̃ rami sauine. qͥb
paiimentum mundatur. qr nos

Expanded text:
lis fugientibus, et nomen ejus tacentbus altare lavatur significant sanguinem redemptionis nostrae et aquam regeneabluitur, quia corpus Christi verum altare, sanguine et aqua in cruce aspersum fuisse creditur. Rami autem asperi quibus altare fricatur, significant spineam coronam,et ictuum vibices, et graves dolores quos in morte sustinuit. Sunt ideo rami hispidi sicut rami taxi, quibus pavimentum mundatur, quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilit̃ conspicua. Stuporis
magnitudo ⁊ uebem̃tia admira¬
tionis. cum sũ aliqua fide ẽẽ ñ
possint: ipãmi fidem sic ꝑmouẽt
ut parit hoc nuretut a do fieri
⁊ ab homine credi. Utrumiq enĩ
mirabile ẽ. Sicut enum ad̾o mi¬
rabiliter efficitur. sic ab homine
inirabilit creditur. Uñ qui nõ
credunt hoc fieri: plus mirant᷑
hoc credi. Utriusq autem tei ui¬
delic facti qd̃ creditur. ⁊ fidei qͣ
creditut unus est auctor d̾s utͦbiq
mirabilis ⁊ in uirtute facti.⁊ ĩ
gr̃a fid̾i. Nouitas autem tam mi¬
randa tamq stupenda. quia sr̃
tione poss credi. si alius tante
nouitatis auctor p̃dicaretur ꝙͣ is
qui facit intrabilia magna solus.
Quid aũ ñ pot̃: qui om̃ia porest:
ip̃iuis uoluntati subiectos. qui
conu̾tit mare in aridam. qui ꝑ¬
cutiens egiptios conu̾tit in san¬
guinem flumina eoꝵ. qui con¬
uertit cor eoꝵ ut olirent ppłm

Expanded text:
mirabiliter conspicua. Stuporis mirabiliter conspicua. Stuporis magnitudo et vehementia admirationis cum sine aliqua fide esse non possint, ipsam fidem sic permovent, ut pariter hoc miretur a Deo fieri, et ab homine credi. Utrumque enim mirabile est. Sicut enim a Deo mirabiliter efficitur sic ab hoc mirabiliter creditur. Unde qui non credunt hoc fieri, plus admirantur hoc credi. Utriusque autem rei, videlicet facti quod creditur, et fidei qua creditur, unus est auctor Deus, utrobique mirabilis, et in virtute facti, et in gratia fidei. Novitas autem tam miranda, tamque stupenda, quia super tione posset credi, si alius tantae novitatis auctor praedicaretur, quam is qui facit mirabilia magna solus; quid autem non potest, qui omnia potest? ipsius voluntati subjectos. Qui convertit mare in aridam ; qui percutiens Aegyptios convertit in sanguinem flumina eorum ; qui convertit cor eorum, ut odirent populum
Abbreviated transcription (Latin):
qui tante nutatõis minister est
ꝯsecrationis nullatenꝰ ualet adĩ¬
pleri. sicut baptisini sacram̃tũ
sñ sollempni forma u̾boꝵ nullo
iͦ potest ministrari. Attende ꝙͣla
sit uis diuine benedictionis. at¬
tende qͣm mirabilit̃ efficax sit
uirtꝰ eius. Ualuit benedictio dei
pͥus parentib ad multiplicand
genꝰ humanum in fecunditate
serus ilł collata. Ualuit bñdic¬
tio dei laban ad eiuus boua mul¬
tiplicanda. Hirtute benedictionis
di quinq paues iise mirabiliter
multiplicati sunt. Herum ħ be¬
nedictio de qͣ uuuc agit᷑ ñ pauẽ
in suo geu̾e multiplicauit. ñ in
numero ł qͣntitate auxͥ. s maiori
admiratione ñ inutata forma su¬
bstantiam nutauit in aliã sub¬
stãtiam ñ q̃ tunc ẽẽ inciꝑet. s q̃
⁊ antea extitiss. Adomino fẽmẽ
istud ⁊ ẽ mirabile in ocłis nr̃is.
S in ocłis cordis ũ in ccłis carnis.
Nam ab ocłis carnis abscõditast̃
ħ. Ocłis quoq humane rationis
sunt clausa. s soluis ficłi oculis

Expanded text:
tantae mutationis minister est, consecrationis nullatenus valet adimpleri; sicut baptismi sacramentum sine solemni forma verborum nullo modo valet administrari. Attende, quanta sit vis divinae benedictionis; attende, quantum mirabiliter efficax sit virtus ejus. Valuit benedictio Dei primis parentibus, ad multiplicandum genus humanum in fecunditate sexus illis collata . Valuit benedictio Dei Laban ad ejus bona multiplicanda. Virtute benedictionis Dei quinque panes in se mirabiliter multiplicati sunt . Verum haec benedictio, de qua nunc agitur, non panem in suo genere multiplicavit, non in numero vel quantitate auxit, sed majori admiratione non mutata forma substantiam mutavit in aliam substantiam: non quae tunc esse inciperet, sed quae et antea extitisset. « A Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris ; » sed in oculis cordis, non in oculis carnis. Nam ab oculis carnis abscondita sunt haec; oculis quoque humanae rationis sunt clausa; sed solius fidei oculis
Abbreviated transcription (Latin):
panem benedixit ⁊ dixit. hoc ẽ¬
corpus merun. Non relinquitur
nobis locꝰ ambigendi ł de u̾tute
facientis. ł de fide facti. ł de i̾¬
tate cdicti. Potens ẽ enim oꝑe et
seruione qui fecit ⁊ dixit .ꝙ. freg̃.

Expanded text:
panem benedixit, et dixit: « Hoc ecorpus meum . Non relinquitur nobis locus ambigendi, vel de virtute facientis, vel de fide facti, vel de veritate dicti. Potens est enim opere et sermone, qui fecit, et dixit. Et freg
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dictum sit de uno mͦ m̾aducãdi
quo xp̃c fidetetiꝰ a iustis maducatur.
ꝓ qͦ uno tres moͦi distingui possunt.
sodđm fidem unitatis. unionis. ⁊ cõ¬
munionis. Aliud ẽ enun credere de
onis qͣ uos uoluit sua carne cibati.
Ueriuntũ płes modi ad uuũ modũ
gn̾alem colliguntur. quia una est
fides catholica misti̾a continens diuini¬
tatis xp̃i . ⁊ incarnationis ⁊ sacre cõ¬
inunioius. De quo tnͦ beatꝰ augꝰtuꝰ

Expanded text:
ucandi, quo Christus fidetenus a justis manducatur; pro quo uno tres modi distingui possunt, secundum fidem unitatis, unionis et communionis. Aliud est enim credere de ionis, qua nos voluit sua carne cibari. Verumtamen plures modi ad unum modum generalem colliguntur; quia una est fides catholica mysteria continens divinitatis Christi et Incarnationis, et sacrae communionis. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
esse nͥ unum dm̃. Mist̾ium eium
unitatis in triuitate continet mis¬
terium tͥuitatis in uuitate. O siue
fide triuitatis fides unuis dei plena
ũ est. quia triuitas uuꝰ d̾ ẽ fide
unionis credimus qđ unngenitus
filius dei humanĩa nat᷑am u utu¬
tate ꝑsone ꝑ mustium incartiatõis
sibi ht̃ unitam. huic fidei adiũcia
ẽ fidos unitatis. qͣ credimus ẽẽ ꝑͦm¬
uria in duab naturis. Nõ eium ple¬
uam fidem ht̃ huius unionis qui
remissioem pecc̃oꝵ dõ mnirabiliter
dispensãte. qui hoc ip̃m uoluit. ano¬
bis in alimoniam sumi. qd̃ a se uo¬
luit ꝓ nob̾ ⁊ de nob̃ assumi. Huic
fidi adiuncta est fides passionis. que
iu oblarione sacre cominunionis re¬
p̃sentatut. uͥ ⁊ mors dñi ãuuntiat᷑.
Sumnma aũ fidei nr̃e ħ est. cognosc̾e̾
altaris participatione. Omĩa autẽ
fidei inisteria ad hanc sũmam colligũ¬
tur. ⁊ q̃cumq scripta sunt in lege et
spaliis. ⁊ ꝓpħis ad bũc finẽ dirigũ¬

Expanded text:
. Mysterium enim unitatis in Trinitate continet mysterium Trinitatis in unitate. Et sine fide Trinitatis fides unius Dei plena non est; quia Trinitas unus Deus est. Fide unionis credimus, quod unigenitus Filius Dei humanam naturam in unitate personae per mysterium Incarnationis sibi habet unitam. Huic fidei adjuncta est fides unitatis, qua credimus,  in duabus naturis. Non enim plenam fidem habet hujus unionis, quiremissionem peccatorum, Deo mirabiliter dispensante; qui hoc ipsum a nobis voluit in alimoniam sumi, quod a se voluit pro nobis, et de nobis assumi. Huic fidei adjuncta est fides passionis, quae in oblatione sacrae communionis repraesentatur, ubi et mors Domini annuntiatur. Summa autem fidei nostrae haec est, cognoscere altaris participatione. Omnia autem fidei mysteria ad hanc summam colliguntur, et quaecunque scripta sunt in lege et psalmis et prophetis, ad hunc finem dirigun
Abbreviated transcription (Latin):
sacte cominumonis in corde nr̃o susci¬
pitur. ł susceptꝰ habetur. s esu iusu
⁊ ꝑceptione ip̃ius corꝑis ⁊ sanguuus
poris quo redempti sumus: sicut ip̃e
repmisit ⁊ dicit. Ecce ego uob̾cũ sũ¬
onem scłi. Dicit itaq. Qui mãdu

Expanded text:
suscipitur, vel susceptus habetur; sed esu et usu et perceptione ipsius corporis et sanguinis poris, quo redempti sumus, sicut ipse repromisit, et dixit: « Ecce ego vobiscum suonem s
Abbreviated transcription (Latin):
gonitũ qui est in sinu patris de ce¬
lo ad uoz missum. ⁊ ꝓpter nos incar¬
natum: pauem uiuum qui de celo
descend̃ manducamꝰ. Cognoscentes
ꝑ fidem carne̾ ꝓ nobis acceptã: nob̃
in cibum datam carnẽ xͥ mãducamꝰ
Est gͦ fides uuitatis. ⁊ fides uiuonis.
⁊ fides cominunionis. Fide unitatiᷤᷤ
credimꝰ filium unum eẽ eũ patre
sicut ipse dicit. Ego ⁊ pat̾ unum
sumꝰ. huic fidĩ adiuncta ẽ fides
tuitans. Nõ eium fidẽs uiitatis ĩ

Expanded text:
genitum, qui est in sinu Patris, de coelo ad nos missum, et propter nos incarnatum, panem vivum, qui de coelo descendit, manducamus. Cognoscentes per fidem carnem pro nobis acceptam, nobis in cibum datam, carnem Christi manducamus. Est ergo fides unitatis, et fides unionis, et fides communionis. Fide unitatis credimus Filium unum esse cum Patre, sicut ipse dicit: « Ego et Pater unum sumus . » Huic fidei adjuncta est fides Trinitatis. Non enim fidem unitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
ic accepit benedictõem nedicrẽe
adomiuo. ⁊ bñlictõem dedit
ip̃e sibi homini d̃s. Eledit autẽ no
solum ut benedictꝰ sit: s ut beue¬
clicere possit om̃s qui beuedix̾int
ei. quia benedicẽtes ei ħeditabũt
t̃ram. Benelictionẽ enim om̃iũ
gentium dedit illi d̾s. ⁊ testam̃tũ

Expanded text:
ic accepit benedictionem a Domino; et benedictionem dedit ipse sibi homini Deus. Dedit autem non solum, ut benedictus sit, sed ut benedicere possit omnes, qui benedixerint ei, quia benedicentes ei haereditabunt terram. Benedictionem enim omnium gentium dedit illi Deus, et testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno. Ab hominib gͦ maledictꝰ
est ⁊ ꝑ hominib. s ado benedictꝰ.
Sic enim scͥptum ẽ. Maledioẽt
⁊ tu benedices. Testam̃tum qd̾
disposuitᷤ ãd abrabam confiriatũ ẽ
in isto. In semine tuo benedicentur
õs gentes. Ut om̃s gentes in illo be¬
ẽ in om̃i plenitudine gr̃e. ⁊ de ꝑle¬
nitudine eiꝰ nos om̃s accepimus. un¬
guentum etũ in capite descendit in
barbam darbam aaron. descendit et
mandauit domuiꝰ benedictõem.

Expanded text:
 Ab hominibus ergo maledictus est, et pro hominibus, sed a Deo benedictus. Sic enim scriptum est: « Maledicent et tu benedices . » Testamentum quod disposuit Deus ad Abraham, confirmatum est in isto: « In semine tuo benedicentur omnes gentes , » ut in illo beest in omni plenitudine gratiae: et de plenitudine ejus nos omnes accepimus. Unguentum enim in capite descendit in barbam, barbam Aaron: descendit et mandavit Dominus benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
oscło penitus abnegauit et abiurauit.
Archiep̃c post pacem factam
in angliam rediens plures armatos
occurrentes inuenit.
Que circa ꝑsonam archi epĩ die mar¬
tis quater euen̾int: inuenietur.
Gillelmus senonensis archiep̃e: dño
pape litt̾as direxit.
Ab epĩs concurrentib eccłia can¬
tuariensis reconciliata fuit.
Lhomas archiepiscopus canoni¬
Zatus ẽ a domino papa.

Expanded text:
osculo penitus abnegavit et abjuravit. osculo penitus abnegavit et abjuravit. Archiepiscopus post pacem factam in Angliam rediens, plures armatos occurrentes invenit. Quae circa personam archiepiscopi die Martis qualiter evenerint invenietur. Willelmus Senonensis archiepiscopus, domino papae litteras dixerit. Ab episcopis concurrentibus Ecclesia Cantuariensis reconciliata fuit. Thomas archiepiscopus canonizatus est a domino papa
Abbreviated transcription (Latin):
archiepiscopus Regis resigna¬
uit sigillum.
Archiep̃c ad postulationem regis:
distulit archidiaconatum cantuarien¬
sem transferre.
Clarembaldus sine ꝓfessione quere.¬
bat benedictionem accipere Regem
habens fautorem.
Comes de clara nogerus hominagi¬
um facere noluit archiepiscopo rege
consentiente.
Uillelmus de ros regem non archie¬
piscopum agnouit ut dnm.
Sillelmus emefordie dñs: laurenti¬
um expulit ab eccłia. Quem excom¬
municauit archiepiscopus. Rege
non certiorato.
Nuncii regis consuetudines quas
auitas appellant: a dño papa robora¬
ri non impetrauerunt.
regni consuetudines.
P hilippus de broe canonicus bede¬
fordie propter maleficͥum est expul¬
sus a regno.
Iohannes marescallus archiẽp̃o
ꝓmanerio quodam adu̾sarius institu¬
tus est: incuria regis.
Archiep̃c tractus in causam ante le¬
gatos Willelmũ papiensem ⁊ ioħem
neopolitanũ: ablatoꝵ peciit restituti¬
onem: s ñ impetrauit.¬
Nex archiep̃o dare signum pacis in

Expanded text:
archiepiscopus regis resignavit sigillum. Archiepiscopus ad postulationem regis distulit archidiaconatum Cantuariensem transferre. Clarenbaldus sine professione quaerebat benedictionem accipere, regem habens fautorem. Comes de Clara Rogerus homagium facere noluit archiepiscopo, rege consentiente. Willelmus de Ros regem non archiepiscopum agnovit ut dominum. Willelmus Einesfordiae dominus Laurentium expulit ab ecclesia, quem excommunicavit archiepiscopus, rege non certiorato. Nuntii regis consuetudines, quas avitas vocant, a domino papa roborari non impetraverunt. regni consuetudines. Philippus de Broc canonicus Bedfordiae, propter maleficium est expulsus a regno. Joannes Mareschaldus archiepiscopo pro manerio quodam adversarius instructus est in curia regis. Archiepiscopus tractus in causam ante legatos Willelmum Papiensem et Joannem Neapolitanum, ablatorum petiit restitutionem, sed non impetravitRex archiepiscopo dare signum pacis in
Abbreviated transcription (Latin):
Que septifaria ẽ. Pma ẽ iacobi alpħ̃i
Tres sequentes: ioħis eugłiste. Qͥnca
Ab ascensione dñi usq ad pentec̃ le¬
guntur actus apłorũ. Primum qͥdẽ
et c̃. historia ẽ. dignus es dne. ad oĩa
p̃missa. Ab oct̾ epipħie usq ad lxxͫ.¬

Expanded text:
sunt septem. Prima est Jacobi Alphaei, tres sequentes Joannis evangelistae, quinta Ab Ascensione Domini usque ad Pentecosten leguntur Actus apostolorum: Primum quidem, etc. Historia est, Dignus est, Domine, ad omnia praemissa. Ab octava Epiphaniae, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
kł augͦti legitur samuel et mala¬
chrm idest lidͥ regum. et paraliponie¬
in oct᷑. Pentec̃. cantari solet et legi.
de trinitate. qͣmius alexander ppͣ in¬
terrogatus utrum fieri debeat. ait
se nescire diem spãlem de tͥnicate sic̃¬
nͨ de unitate. Officium tñ creditur

Expanded text:
Kalendas Augusti legitur Samuel, Malachim, id est Liber Regum et Paralipomein octava Pentecostes cantari et legi de Trinitate, quantumvis Alexander papa interrogatus an etiam fieri debeat, dixerit se nescire diem peculiarem de Trinitate, nec de unitate. Sed officium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
precipue ẽ abstinendum. Sollemni¬
tates namꝙ institute sunt. ut libe
ueniunt ut uacent potationi. In
om̃ib talib cautum oportet esse
gilitatem in continentie poscat debi¬
tum ab uxore uł illa a uiro. Exigen¬

Expanded text:
praecipue continendum est. Solemnitates namque institutae sunt, ut liberveniunt, ut vacent potationi. Sed in omnibus his cautum oportet esse gilitatem incontinentiae poscat debitum ab uxore, vel illa a viro. Ill
Abbreviated transcription (Latin):
nia u̾nalia pͥmo instituta sint. in
pͥma septimana ueris. estiualia in
scd̃a ieiunii. autũnalia. in .iii. septeb̾.
tas confusiones que inde accidebant
abrogatum est. et regłarit̃ diffinitũ.

Expanded text:
nia vernalia primo instituta sint in prima septimana veris, aestivalia in secunda Junii, autumnalia in tertia Septembris, tas confusiones, quae inde nascebantur abrogatum esse et regulariter definitum
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt te dm̃ laudamus. cet̾is dua¬
b laudib tacitis. qr ħ cantico sole¬
mus uti ad intronizandos in sedes
pecrus in cachedra antiochena. Itẽ¬
sollemni cene si ep̃c presens sit et ce

Expanded text:
dicunt Te Deum laudamus, caeteris ro laudibus tacitis, quia hoc cantico solemus uti ad inthronizandos aliquos in Petrus in cathedra Antiochena solemni Coenae si episcopus praesens sit, et cel
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti. nr̃o egent auxilio et bͥnficio.
tp̃re potest celebrati missa ꝓdefunctis
enim non debet corpus tumulaoi.
nec missa cantari ꝓ eo. s crastina die
scił sabbo potest missa ꝓ eo cantari.

Expanded text:
et beneficio, tempore potest celebrari missa pro defunctis enim non debet corpus Christi immolari, nec missa cantari, sed die crastino, id est Sabbato poterit missa pro eo cani,
Abbreviated transcription (Latin):
id est sacrificando. et manducando.
et bibendo. et imitando. Itaq quic̃q
et .s. dñi. Reus utriusq accepti in¬
digne. idest reus ex hoc quod indig¬
ne accepit. reus quoq corꝑis ꝓ se
crucifixi: et sanguinis ꝓ se fusi. hoc
est reus mortis xp̃i. Quamius enim
non eg̾it ut xp̃c mortuus sit: id tñ
agit quantum in ipso est ut gratis
mortuus sit.Nam salutem suam
impedit. et sanguinem testamenti
pollutum ducit. filium dei concul¬
cat. et uirtutem mortis eiꝰ inse ma¬
le uiuendo euaeuat. ꝓpterea qui
eiusmodi sunt. rei mortis xp̃i sunt.
de sua uita pariter et de morte xp̃i
rationem reddituri. Probet autẽ
seip̃m homo ⁊ sic de pane illo edat

Expanded text:
id est sacrificando, et manducando, id est sacrificando, et manducando, et bibendo, et imitando. « Itaque quicunque  Domini. » Reus utriusque accepti indigne, id est reus ex hoc quod indigne accepit: reusque corporis pro se crucifixi, et sanguinis pro se fusi: hoc est reus mortis Christi. Quamvis enim non egerit, ut Christus mortuus sit; id tamen agit, quantum in ipso est, ut gratis mortuus sit. Nam salutem suam impedit, et sanguinem testamenti pollutum ducit, Filium Dei conculcat, et virtutem mortis ejus in se male vivendo evacuat. Propterea qui ejusmodi sunt, rei mortis Christi sunt, de sua vita, pariter et de morte Christi rationem reddituri. Probet autem se ipsum homo, et sic de pane, et
Abbreviated transcription (Latin):
deret de hoc sacramento a dño acce¬
pit. sicut et euangelium quod ab eo
euangelizatum est. Unde ad galathaᷤᷤ
scribit. Notum uob̾ facio fr̃s eun¬
gelium quod euͣngeliratum est a me.
quia non est scdm hominem. neq
enim ab homine accepi illud. neqꝙ
didici. s ꝑ reuelationem iħu xp̃i. In
qua nocte tradebatur imminente
passione accepit panem et gr̃as agens
fregit et dixit. Accipite et commedi¬
te. hoc est corpus meum. quod ꝓ uob
cit in qua nocte tradebatur accepit
panem: ad uesꝑam referend̾ est. quia
quartadecima luna ad uesꝑam im¬
molabatur agnus. Quocienscumq
enim manducabitis pa.h. ⁊ ca. bi . in.¬
facite in meam cõmemorationem:
exponit apłs que sit cõmemoratio.
hec est scilicet annuntiatio mortis
xp̃i iugiter in presenti eccłia freq̃n¬
tanda. et usq inaduentum xp̃i nõ
cessatura. Hec autem cominemora¬
tio uel annunciatio mortis xp̃i sit
credendo. confitendo. representando.

Expanded text:
deret de hoc sacramento a Domino accederet de hoc sacramento a Domino accepit, sicut et Evangelium, quod ab eo evengelizatum est. Unde ad Galatas scribit: « Notum vobis facio, fratres, Evangelium quod evangelizatum est a me; quia non est secundum hominem; neque enim ab homine accepi illud, neque didici, sed per revelationem Jesu Christi. In qua nocte tradebatur . » Imminente passione, « accepit panem et gratias agens fregit, et dixit: Accipite et comedite, hoc est corpus mcit: « In qua nocte tradebatur accepit panem, » ad vesperam referendum est, quia quarta decima luna ad vesperam immolabatur agnus: « Quotiescunque enim manducabitis panem hunc, et facite in meam commemorationem, » exponit Apostolus quae sit commemoratio. Haec est scilicet annuntiatio mortis Christo jugiter in praesenti Ecclesia frequentanda, et usque in adventum Christi non cessatura. Haec autem commemoratio vel annuntiatio mortis Christi fit credendo, confitendo, repraesentando,
Abbreviated transcription (Latin):
tem ordine post sumeretur apłis ser¬
uauit docendum. Cãm autem quã
diximus de oblationib uendicandis:
apłs manifeste non ponit. s p̾sũptio¬
nem cene patenter expͥmit. Opter
quam cãm forte dixit. audio scissu¬
ras eẽ. et int̾ponens quod oportet ⁊
hereses ẽẽ. addit. Conuenientib uob̃
entib nichil darent. et quod ebrii e¬
rant: cum sobrii ẽẽ deberent. et qd
domos habentes indomib agenda
in eccłia faciebant. id est manducabãt
et bibebant. et eccliam dei que est do¬
mus orationis contempnebant. et
non habentes confundebant.coram
eis manducantes et bibentes: et ni¬
chil eis dantes. Propter quod dicit.
Quid dicam uob̃: Ut partius dicã.
laudo uos. in hoc non laudo. Ideo non
laudo. quia corpus dñi est: quod ir¬
reuerenter accipitis. et in eius cõ¬
memoratione sumere debetis. qd̃
ab eo didici. Ego enim accepi a dño
quod et tradidi uob̃. Quod eccłiis tra¬

Expanded text:
tem ordine post sumeretur, apostolis sertem ordine post sumeretur, apostolis servavit docendum. Causam autem quam diximus de oblationibus vindicandis, Apostolus manifeste non ponit; sed praesumptionem coenae patenter exprimit. Propter quam causam forte dixit: « Audio scissuras esse, » et interponens quod oportet et haereses esse, addit: « Convenientibus vobis entibus nihil darent, et quod ebrii erant, cum sobrii esse deberent; et quod domos habentes, in domibus agenda in Ecclesia faciebant, id est manducabant et bibebant, et Ecclesiam Dei, quae est domus orationis, contemnebant: et non habentes confundebant coram eis manducantes et bibentes, et nihil eis dantes. Propter quod dicit: « Quod dicam vobis? » ut parcius dicam: « Laudo vos, in hoc non laudo . » Ideo non laudo, quia corpus Domini est, quod irreverenter accipitis, et in ejus commemoratione sumere debetis, quod ab eo didici: « Ego enim accepi a Domino quod et tradidi vobis . » Quod Ecclesiis tra
Abbreviated transcription (Latin):
cã unita tis conuenitur. suas ob¬
blatio nes sibi uendicabant
et cet̾i non sumentes ꝑtem con¬
fundebantur. Hec autem sola cã et si
alie desint sufficere poterat ut dñi¬
cam cenam manducare non deberent.
Propterea dicit. Conuenientib gͦ uob̃
inunum:iam non est dnĩcam cenã
manducare. Ac si diceret. Ex hoc
solo non licet manducare. quod scis¬
sure sunt inter uos. Uel aliter. Iam
nunc inp̾senti hoc uob̃ dampnsimẽ
quod non licet dñicam cenamman.¬
ducare. in futuro si non p̾cauetis e¬
rit uob̃ peius. Aliam cãm annec¬
tit quod unusquisq cenam suã
corꝑalem scilicet refectionem ante
dominicam cenam p̾sumit ad man-¬
ducandum. non aderogandũ pau-¬
ꝑib. Dnĩcam cenam dicit acceptio¬
nem eucharistie quam non debent
pransi s inhonorem tanti sacram̃ti
ieium sumere. Licet xp̃c post cenam
discipłis dedit quo uehementius cõ¬
mendaret. uolens hoc ultimum infi¬
gere cordib et memorie eoꝵ. Quo au¬

Expanded text:
causa unitati convenitur, suas ocausa unitati convenitur, suas oblationes sibi vindicabant, et caeteri non sumentes partem confundebantur. Haec autem sola causa, etsi aliae desint, sufficere poterat, ut Dominicam coenam manducare non deberent. Propterea dicit: « Convenientibus ergo vobis in unum, jam non est coenam Dominicam manducare; » ac si diceret: Ex hoc solo non licet manducare, quod scissurae sunt inter vos. Vel aliter: Jam nunc in praesenti hoc vobis damnum est, quod non licet coenam Dominicam manducare. In futuro si non praecaveritis, erit vobis pejus. Aliam causam innectit, quod unusqusique coenam suam, corporalem scilicet refectionem, ante coenam Dominicam praesumit ad manducandum, non ad erogandum pauperibus. Dominicam coenam dicit acceptionem Eucharistiae, quam non debent pransi, sed in honorem tanti sacramenti jejuni sumere. Licet Christus post coenam discipulis dedit, quo vehementius commendaret, volens hoc ultimum infigere cordibus et memoriae eorum. Quo au
Abbreviated transcription (Latin):
płs eccłiam dei que erat corin¬
thi multis modis ad ueram
religionem instituens. inter cet̾a
salutifere eruditionis docum̃ ta
de dñica cena id est sacramento
dñici corꝑis et sanguinis quod
ad omnem eccłiarum edificatio¬
nem ꝓdesse possit. qd̾ a dño accepit¬
hoc et tradidit. ostendens quomodo
et quo ordine hec cena instituta sit.
et quid sit. quid possit. quid ꝓsit. uel
quib obsit. Erant audem incorurthi¬
is quidam rep̾hensione digni cirea
huius sacramenti ꝑceptionem. cui
minus dignam reuerentiam exhi¬
bebant tanquam dignitatem tante
gr̃e aut ignorarent. aut minus dig¬
ne estimarent.Hac occasione quam
magnifice estimanda sit huius sa¬
cramenti dignitas prescribit. et
rep̾hensione dignos abirreuerenti
p̾sumptione modesta redargutione
compescit. Arguens gͦ dissensionis
malum dicit. Conuenientib uob
in eccł̃ia audio scissuras ẽẽ. et ex ꝑte
credo. Quedam autem cã dissensio¬
nis hoc putatur quod in eccłia ubi

Expanded text:
s Ecclesiam Dei, quae erat Corinthi, multis modis ad veram religionem instituens, inter caetera salutiferae eruditionis documenta, de Dominica coena, id est sacramento Dominici corporis et sanguinis, quod ad omnem Ecclesiarum aedificationem prodesse possit, quod a Domino accepithoc tradidit: ostendens, quomodo, et quo ordine haec coena instituta sit: et quid sit, quid possit, quid prosit vel quibus obsit. Erant autem in Corinthiis quidam reprehensione digni circa hujus sacramenti perceptionem, cui minus dignam reverentiam exhibebant, tanquam dignitatem tantae gratiae aut ignorarent, aut minus digne aestimarent. Hac occasione quam magnifice aestimanda sit hujus sacramenti dignitas, praescribit, et reprehensione dignos ab irreverenti praesumptione modesta redargutione compescit. Arguens ergo dissensionis malum, dicit: « Convenientibus vobis in Ecclesiam, audio scissuras esse, et ex parte credo. » Quaedam autem causa dissensionis haec putatur, quod in Ecclesia, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiam. Egredietur uͥga de radice ieᷤ.
Et ieremias. Uirgam uigilantem
ego uideo. ꝓ quo septuaginta trans¬
tulerunt bacłm nuceum. Non soli
autem pastores alioꝵ qͥb credita ẽ
dispensatio eccłiastici regiminis ba¬
cłos in manib gestare hñt: s qͥcũq
ad esum ueri agni admittuntur ba¬
cłos in manib sp̃ualit̾ ten̾e debent.
ut in omnib oꝑib suis siqͥd indisci¬
plinatum uel inordinatum offen¬
derint: censura districtionis ⁊ rigore
discipline qͣi bacło ꝑcellant. Unusqͥs¬
q enim curam sui hr̃e debet: ut u¬
ce xp̃i sese delinq̃ntem coherceat:⁊
ꝓpͥos excessus corripiat. Qui modꝰ
ꝓpͥe castigationis insinuatur: ubi dr̃
Uniuscuiꝰq ensis suꝑ femur suum
Om̃s tenentes gladios ⁊ ad bella doc¬
tissimi. Et commedetis festinanter.
ui in xp̃o pie uiuunt: cibum
qui xp̃c est semꝑ comedunt.
qr semꝑ ut in ipso uiuant ab ipso
accipiunt. Omnib autẽ necessariꝰ

Expanded text:
iam: « Egredietur virga de radice Jesse . » Et Jeremias: « Virgam vigilantem ego video . » Pro quo Septuaginta transtulerunt, « baculum nuceum. » Non soli autem pastores aliorum, quibus credita est dispensatio ecclesiastici regiminis baculos in manibus gestare habent; sed quicunque ad esum veri Agni admittuntur, baculos in manibus spiritualiter tenere debent, ut in omnibus operibus suis, si quid indisciplinatum vel inordinatum offenderint, censura districtionis et rigore disciplinae quasi baculo percellant. Unusquisque enim curam sui habere debet, ut vice Christi se delinquentem coerceat, et proprios excessus corrigat. Qui modus propriae castigationis insinuatur, ubi dicitur: « Uniuscujusque ensis super femur suum. Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . » Et comedetis festinanter . Qui in Christo pie vivunt, cibum, qui Christus est, semper comedunt; quia semper, ut in ipso vivant, ab ipso accipiunt. Omnibus autem necessarius
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere.⁊ ita xp̃m incibum hr̃e sͥ. Et qui iã
in xp̃o uiuunt nicħomunꝰ satagant festi¬
nant̾ commed̾e. hoc ẽ auide ad meliora ꝓfi
festinant̾ comedi debet. ñ qd̾ sollempnia mis¬
se festinant̾ ⁊ qͣi p̾cipitant̾ sine gͣuitate et
reu̾entia ꝑagi deb̾eant. s cũ uentũ fu̾it ad
ip̃am ꝑceptionis horam festinant̾ sumend̾
ẽ qd̾ toto desid̾io comedend̾ ẽ. Sic i sum̃dꝰ ẽ
iste cibꝰ sic̃ qui toto desid̾io desid̾at᷑. tota a¬
uiditate concupiscit᷑. Sic sum̾e debet qͥsqͥs

Expanded text:
ivere, et ita Christum in cibum habere. Et qui jam in Christo vivunt, nihilominus satagant festinanter comedere, hoc est avide ad meliora proffestinanter comedi debet; non quod solemnia missae festinanter et quasi praecipitanter, sine gravitate et reverentia peragi debeant, sed, cum ventum fuerit ad ipsam perceptionis horam, festinanter sumendum est, quae tanto desiderio comedendum est. Sic enim sumendus est iste cibus, sicut qui toto desiderio desideratur, tota aviditate concupiscitur. Sic sumere debet quis
Abbreviated transcription (Latin):
Uirga qͦ sustentationis p̾latis per¬
missa est. quia intꝑalib asubditis
sustentari licet. et insp̃ualib et sifiꝰ
potest int̾ꝑalib subditos sustenta¬
re debent. Quod autem scłm marcũ
urga ferenda non est: eo ꝑtinet qd
ꝑfectis xp̃i discipłis potestas ꝓpͥe defen¬
sionis concessa non est. Scłm quod
ipsa u̾itas dicit. Siquis ꝑcusserit te
in unam maxillam: p̾be ei et alt̾am.
et cet̾a que seqͣntur. Hinc et apls. Nõ
rari potuit distr ictio legis.que non
potuit mortuum suscitare. Xp̃c au
tem siue potestas siue iusticia eiꝰ m
plerisq scripture locis ꝑuirgam

Expanded text:
Virga quoque sustentationis praelatis perVirga quoque sustentationis praelatis permissa est, quia in temporalibus a subditis sustentari licet, et in spiritualibus; et si fieri potest, in temporalibus subditos sustentare debent. Quod autem secundum Marcum virga ferenda non est , eo pertinet quod perfectis Christi discipulis potestas propriae defensionis concessa non est, secundum quod ipsa Veritas dicit: « Si quis percusserit te in unam maxillam, praebe ei et alteram, » , et caetera quae sequuntur. Hinc et Apostolus:rari potuit districtio legis, quae non potuit mortuum suscitare . Christus autem, sive potestas, sive justitia ejus, in plerisque Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
uite huius uarietates suꝑ duo ligna
crucis spe innixi tanto fortius suster¬
tantur: quanto firmius innituntur.
Quod contra de pharaone sub figura
diaboli dictum est. Eece confidis sr̃
bacłm harundineũ confractũ istum
suꝑ egyptum. cui si innisꝰ fuerit hõ:
intrabit in manum eiꝰ et ꝑforabit
eam. Sic pharao rex egypti omnib
qui confidunt in eo. Est ut p̾diximꝰ
et bacłs cohertionis. Baculus quippe
sine uirga insigne est potestatis. Hĩc
qui aliis in eccłia p̾sunt bacłm siue
uirgam pastoralem gestare cernun¬
tur infigura xp̃i. cuius potestate et
auctoritate subditos hñt reg̾e. et ali¬
os quidem delinquentes corrigere.
alios autem cum bene ceꝑint ad
meliora dirig̾e. Hinc scd̾m lucam
apłi uirgam fre iubentur. uirgam
scilicet directionis siue iusticie uel
discipline. De qͣ apłs dicit. Quid
uultis: In uirga ueniam ad uos. an
in caritate et spũ mansuetudinis.

Expanded text:
vitae hujus varietates super duo ligna vitae hujus varietates super duo ligna crucis spe innixi, tanto fortius sustentantur, quanto firmius innituntur. Quo contra de Pharaone sub figura diaboli dictum est: « Ecce confidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum; cui si innixus fuerit homo, intrabit in manum ejus et perforabit eam. Sic Pharao rex Aegypti, omnibus qui confidunt in eo . » Est, ut praediximus, et baculus coercitionis. Baculus quippe sive virga, insigne est potestatis. Hinc qui aliis in Ecclesia praesunt, baculum sive virgam pastoralem gestare cernuntur, in figura Christi, cujus potestate et auctoritate subditos habent regere, et alios quidem delinquentes corrigere, alios autem, cum bene coeperint, ad meliora dirigere. Hinc secundum Lucam apostoli virgam ferre jubentur , virgam scilicet directionis, sive justitiae, vel disciplinae. De qua Apostolus dicit: « Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate, et spiritu mansuetudinis? »
Abbreviated transcription (Latin):
st baculus sustentationis. est et
baculus cohertionis. Baculo debi¬
lia membra aut p̾labore uie delassata
sustentantur. Unde et minor thobias
parentib debilib et qͣi iam labore uiuen¬
di lassis. baculus senectutis eoꝵ dictꝰ
est. Nob̃ autem bacłs sustentationis
hic eẽ debet. de quo ꝑ ꝓpħam ad dñm dr̃.¬
quinos in labore huiꝰ ꝑegrinationis
sua fortitudine confortat et sustentat.
Unde et de sponsa scribitur. Que est ista
que ascendit de deserto deliciis affluens.
innixa suꝑ dilectum suum. Hic bacls
semꝑ inmanib tenendus est. quia
in omnib oꝑib nris sola spe gr̃e ip̃iꝰ
innitend̾ est ut non moueantur ues¬
tigia nr̃a. Quod autem baculos dix̃
quasi plures si hoc aliqͣm differenti¬
am facit. ad hoc ꝑtinere potest. qd̃ ꝗͣ¬
uis unus sit xp̃c. non uniformiter
tñ gr̃am partitur. s unumquemq
sustentat sedm modum sͥ congruentẽ.
sicut quemq uult sustentari. Uel ba¬
culos inmanib tenent: qui int̾ om̃s

Expanded text:
st baculus sustentationis; est et baculus coercitionis. Baculo debilia membra, aut prae labore viae delassata sustentantur. Unde et minor Tobias parentibus debilibus, et quasi jam labore vivendi lassis, baculus senectutis eorum dictus est. Nobis autem baculus sustentationis hic esse debet, de quo per Prophetam ad Domqui nos in labore hujus peregrinationis sua fortitudine confortat et sustentat. Unde et de Sponsa scribitur: « Quae est ista, quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? » Hic baculus semper in manibus tenendus est; quia in omnibus operibus nostris sola spe gratiae ipsius innitendum est, ut non moveantur vestigia nostra. Quod autem baculos dixit, quasi plures, si hoc aliquam differentiam facit, ad hoc pertinere potest, quod quamvis unus sit Christus, non uniformiter tamen gratiam partitur; sed unumquemque sustentat, secundum modum sibi congruentem, sicut quemque vult sustentari. Vel baculos in manibus tenent, qui inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo maria sełin consuetudinẽ
legis ut purificaretur. ñ qd̃ inmũ¬
da extitiss s ꝓpt̃ partum more aliar̃
mulierum. Non enim erat obnoxia
tudo rome. ut circa ħ tempꝰ in pͥnci¬
pio februarii lustrarent urbem am¬
biendo eã cum ꝓcessionib. deportan¬
des singli cereos ardentes uel cande¬

Expanded text:
virgo Maria secundum consuetudinem legis, ut purificaretur. Non quod immunda esset, sed propter partum, more aliarum mulierum. Non enim erat obnoxia tudo, ut circa hoc tempus in principio Februarii urbem lustrarent, eam ambiendo cum suis processionibus gestantes singuli candelas ardentes, et vo
Abbreviated transcription (Latin):
uite. S qm̃ ad ꝯsuminatõem bãte
iuite rectissime ꝑuenit᷑ ꝑ ꝯsũma¬
ꝯsummatio bone uite ꝑ ꝯu̾sionẽ
uini in sanguinẽ nob̾ suggerit᷑.
⁊ si a̾u̾tere delectat salubut᷑ ĩtimat᷑.
Qd̃ ut mag̃ eluceat ad uã intelli

Expanded text:
m ad consummationem beatae vitae rectissime pervenitur per consummaconsummatio bonae vitae per conversionem vini in sanguinem nobis suggeritur: et si advertere delectat, salubriter intimatur. Quod ut magis eluceat, ad viam intelli
Abbreviated transcription (Latin):
bum mutauit. panẽ uite ĩpanĩe
uite. s panem uite transitorie ui
panẽ uite et̃ne. ut ex mutatõe cibi
incibum credat᷑ ⁊ intelligat᷑. sꝑet᷑
n expectet᷑. iutatio mortał uite ĩ
ĩmortalẽ uitã. ut dum mutabili¬
tate tempoꝵ ad mortẽ trahim᷑. ip̃a
morte in meluis mutãdi mortẽ
tate plena ẽ. homini quippe ĩfir¬
mo ⁊ de infirmitate ꝑfecte curãdo
cibum mutari oportuit. ut uita¬
li cibo uetiti ⁊ letifeti cibi malicia
curaret᷑ : cibi concessi ĩꝑfectio instau¬
ratetur. Cib uetitꝰ ñ potuit nͥ ĩfer¬
re mortẽ. cib concessus nõpotuit nͥ
differre mortẽ. uͥ celesti beuedictõe
u̾tatur in cibum qui pot̃ aufre
mortẽ. Substantiał mutatio ueri

Expanded text:
bum mutavit, panem vitae in panem vitae, sed panem vitae transitoriae in panem vitae aeternae, ut et mutatione cibi in cibum credatur et intelligatur, speretur, et exspectetur mutatio mortalis vitae in immortalem vitam, ut dum mutabilitate temporum ad mortem trahimur, ipsa morte in melius mutandi mortem tate plena est. Homini quippe infirmo, et de infirmitate perfecte curando, cibum mutari oportuit, ut vitali cibo vetiti et lethiferi cibi malitia curaretur, cibi concessi imperfectio instauraretur. Cibus vetitus non potuit nisi inferre mortem, cibus concessus non potuit nisi differre mortem, nisi Christi benedictione vertatur in cibum, qui potest auferre mortem. Substantialis mutatio panis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi speculãtes in eandẽ ymaginẽ
trausformabuuͦ: a claritate inclati¬
tatem: tauqͣm a diũ sp̃u cũ filii
resurtectõis ⁊ eq̃les augłis d̾i. ita nqͥ¬
bis dissimiles erimuis ut pene ni¬
chil inuiꝰ existimari possiimꝰ qͣm¬

Expanded text:
ni speculantes, in eamdem imaginem transformabimur a claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu? Filii resurrectionis et aequales angelis Dei ita nobis dissimiles erimus, ut pene nihil minus existimari possimus q
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ ineffabilit̾ ⁊ incõprehen¬
sibilit̾. Indubitant̃ credimus
quia ita est quomͦ autem hoc sit
adhuc sunpłr ignoramus nodũ
de mͦ scimus. sciemꝰ autem pꝰtea
cum uirtꝰ huiuis mist̾i in nob̾
fuerit cõsummata Cõsumma¬
tionem uidicat ip̃a conu̾sio pa¬
nis incorpꝰ xͥ. Mistica eium ẽ signi¬
ficans grãm ip̃am qͣm oꝑatur ĩ
nobis. De mistica significatõe¬
tc̃ẽ mutationiᷤ panis.
Damꝰ itaq quid sit panis
añ conu̾sionem. quid sit autẽ
cotidiana docet exꝑientia. Sustẽ¬
tatio eium uite ẽ s transitorie. nͨ
uian ip̃ẽ nec uita qͣm sustẽtat.
Ille usu suo deficit. ⁊ uita deficiẽ¬
do pret̾it. Non ualet uitam et̃nam
p̃stare. uix ualet uitã temꝑalem
ad modicum tempꝰ sustentate.
Propt̾ea opus est cotidiana refec¬
tione. Ouirna uita diurne tefec¬
toni debetur. Qui cotidie indi¬
gemus uix ⁊ egre usq ad diem t̾ciũ
sustinemꝰ. Corpꝰ nr̃m infirmum ⁊
fragile mltisq corruptõib ⁊ infir¬

Expanded text:
liter, et ineffabiliter, et incomprehensibiliter. Indubitanter credimus, quod ita est: quomodo autem hoc sit, adhuc simpliciter ignoramus. Nondum de modo scimus; sciemus autem postea, cum virtus hujus mysterii in nobis fuerit consummata. Consummationem indicat ipsa conversio panis in corpus Christi. Mystica enim est; significans gratiam ipsam, quam operatur in nobis. De mystica significatione mutationis panis. Attendamus itaque, quid sit panis ante conversionem. Quid sit autem, quotidiana docet experientia. Sustentatio enim vitae est, sed transitoriae: nec manet ipse, nec vita quam sustentat. Ille usu suo deficit, et vita deficiendo praeterit. Non valet vitam aeternam praestare, vix valet vitam temporalem ad modicum tempus sustentare. Propterea opus est quotidiana refectione; diurna vita divinae refectioni debetur. Qui quotidie indigemus, vix et aegre usque ad diem tertium sustinemus. Corpus nostrum infirmum et fragile multisque corruptionibus