comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis lectionibus intellectu capere poterat: mox ad
effectum scĩ oꝑis instantissime transferebat. Itaq
indefesso studio purissima scripturarum fluenta
frequentans. interioris hominis faciem quasi ad hi¬
bito quodam splendissimo spetulo componebat:
sclusq reputabat ꝑmaximum: si uł quibam pa¬
rum legeret. quod non euestigio efficaciter adimple¬
tet: illud secum et frequencius &¬

Expanded text:
nis lectionibus intellectu capere poterat, mox ad nis lectionibus intellectu capere poterat, mox ad effectum sancti operis instantissime transferebat. Itaque indefesso studio purissima Scripturarum fluenta frequentans, interioris hominis faciem, quasi adhibito quodam splendidissimo speculo componebat; scelusque reputabat permaximum, si vel parum quiddam legeret, quod non e vestigio efficaciter adimpleret; illud secum et frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
cors clopoueo uasoberti filio. itemq clocha¬
iio iuniore eiusdem clorouei filio: hic ipse sa-¬
ceroos preciosus. & abbas eximius deprehenditur
floruisse: cum apud prefatam urbem trecassium
ragnesisilus pontifex uitem apłicam ministratet.
Fuit autem idem ragnesisilus natione aquitanꝰ
septimus docimus iam dicte ciuitatis ep̃s. Dequo
ftrtua int̾ cȩtera. quod basilicam beatȩ sauinȩ uir¬
ginis in fundo sui iuris construxerit: eccł̃iam sui
presidebat heredem instituens: in qua et honorif¬
ce sepultꝰ iacet. Uixit autem beatus frodos ertus
sub quinq suȩ ciuitatis ep̃is: usq ad abbonem.
qui uicelimus pͥmus eiusdem urbis pontifex cog
confestim ut etas ꝑtulit. predicti pontificis ra̾negi¬
sili scolis parentum studio mancipat᷑. Ibi scis stucdis
enutritus. quĩ fidei. quid ꝓbitatis.iam insemet ip¬
lo pretulerit: explicari ñ potest. Deniq amorc oe¬
lestis patriȩ impense flagrans: quicquid in diui¬

Expanded text:
corum Chlodoveo, Dagoberti filio, itemque Chlothacorum Chlodoveo, Dagoberti filio, itemque Chlothario iuniore, eiusdem Chlodovei filio, hic ipse sacerdos pretiosus et abbas eximius deprehenditur floruisse, cum apud praefatam urbem Trecassium Ragnegisilus pontifex vicem apostolicam ministraret. Fuit autem idem Ragnegisilus natione Aquitanus, septimus decimus iam dictae civitatis episcopus; de quo fertur inter cetera, quod basilicam beatae Savinae virginis in fundo sui iuris construxerit, ęcclesiam cui praesidebat heredem instituens, in qua et honorifice sepultus iacet. Vixit antem beatus Frodobertus sub quinque suae civitatis episcopis usque ad Abbonem, qui vicesimus primus eiusdem urbis pontifex exticonfestim ut aetas pertulit, praedicti pontificis Rasili scholis parentum studio mancipatur. Ibi sanctis studiis enutritus, quid fidei, quid probitatis jam in semetipso praetulerit, explicari non potest. Denique amore coelestis patriae impense flagrans, quidquid in divi
Abbreviated transcription (Latin):
Pagina quȩ silurt. nec lib iste canit. Nla pra facia ll
ziquis cõprencie libris. Uellet: in exaustꝰ uince̾t ora dł:
lauca fidem faciant: breuibus qui incredulus istis
Et desbitator erit: nec pociora capit: Iam tͥ ꝑpctuȩ ma¬
Neant in scła laudes. O frodebertẽ: tuo & miscĩ qbͥ
Te retinet tegnum i egam ꝑ gaudia longa sutpul.
Tandem fac tetum nos retinete polum:
ciosȩ memoric frouosertus: quem
singłari fide uł probitate scissimũ:
ciue felicissimo diuinitus cumula¬
ta. trecascensis oppido tellus effudit
Parentib quidcm modiocrib: sed incomparabił
mentis nitore clarissimum. Quippe qui int̾̃ ipsa
iam tencre ȩcatis primordia. uas electionis ma¬
niftstissime designatꝰ: in infantis pectore spũalẽ
ac ꝑfeccissimum agebat uirum: annoꝵ exigui¬
tate. scĩtatis et gratie dote compensans. Diligen¬
cius sane temporum seriȩ reuoluta: sub rege fran¬

Expanded text:
Pagina quae siluit nec liber iste canit. Nam pia facta sacris Pagina quae siluit nec liber iste canit. Nam pia facta sacris si quis comprehendere libris Vellet, inexaustus vinceret ora dies. Pauca fidem faciant: brevibus qui incredulus istis Et dubitator erit, nec potiora capit. Iam tibi perpetuae maneant in saecula laudes, O Frodoberte, tuo et miserere gregi! Te retinet regnum per gaudia longa supernum: Tandem fac tecum nos retinere polum. tiosae memoriae Frodobertus, quem singulari fide vel probitate sanctissimum cive felicissimo divinitus cumulata Trecassensis oppidi tellus effudit, parentibus quidem mediocribus ortum, sed incomparabili mentis nitore clarissimum, quippe qui inter ipsa iam tenerae aetatis primordia vas electionis manifestissime designatus, in infantis pectore spiritualem ac perfectissimum agebat virum, annorum exiguitatem sanctitatis et gratiae dote compensans. Diligentius sane temporum serie revoluta, sub rege Fran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtua nunc frodebertꝰ ouans consulta beatus.
Continet ecclesiȩ culmina celsa suȩ
Hoc opus egregium quod cernimꝰ undiqy saxis
Collatis fundas: altaq tecta leuas.
In quibus ȩterna stabiles sub laude cohor tes
Stant. monachile decus. quod regit altithronus:
Stant et millenę numerosa in premia palmȩ:
Quas hec aula. suis conferet emeritis
Nic itdeunt tristi uementia lumina fronti:
Morborumq greges. hic cecidere graue:
Cl audus in itꝰ gressum. nodis cõpage solutis.
Sicq dedit faciles. terra negata uia
Demonis et solitas furor. hic collapsus in auras:
Desunt inmentem membra redire suam:
Quos angusta premunt surgentũ dãpna maloꝵ.
Hic refluunt cause. corporis atq ammȩ
Si quemꝗͣ scclerum depressit culpa nocentum.
Si petit hic ueniã. hinc retulit salubrem
In numerabilium retinet liber iste bonorum.
Premia. uixtutes. miraq oesta dapee
Quas sibi recitart uelis millena super sunt

Expanded text:
Per tua nunc Frodobertus ovans consulta beatus Per tua nunc Frodobertus ovans consulta beatus Continet ęcclesiae culmina celsa suae. Hoc opus egregium, quod cernimus, undique saxis Collatis fundas altaque tecta levas, In quibus aeterna stabiles sub laude cohortes Stant, monachile decus, quod regit altithronus; Stant et millenae numerosa in praemia palmae, Quas haec aula suis conferet emeritis. Hic redeunt tristi venientia lumina fronti Morborumque greges hic cecidere graves. Claudus init gressum, nodis compage solutis, Sicque dedit faciles terra negata vias. Daemonis et solitas furor hic collapsus in auras Desinit, in mentem membra redire suam. Quos angusta premunt surgentum dampna malorum, Hic refluunt causae corporis atque animae. Si quemquam scelerum depressit culpa nocentum, Si petit hic veniam, hinc retulit salubrem. Innumerabilium retinet liber iste bonorum Praemia, virtutes miraque gesta, dapes. Quas si quis recitare velit, millena supersunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in paucis ꝑpendert gͣndia uerbis:
En potis es paruo. cernere magna
libro: Si placet antiquos studio ꝑ¬
currere fastos:
His placeat rebus. hoc nouitatis opus
Forcia magnorum cȩlebrantur gesta uirorum.
Nos celebramus opes. hic frodebertȩ tuas
Qui puer a primo doctrinȩ deditus ȩuo:
Imbueras teneros. rone madente animos.
Indeque luxouii iitȩ. subiectus honeste.
Rligionis opem. sumis amando fidem.
Mox trecassinam repetens cȩlestibuts urbem.
M untribus plenus. et boniate probue.
Lucida diuinȩ diffundens dognata normȩ:
Ut prosis multis. utilitate uR
Clia dehinc placuit stricꝰtis habitacio septis:
IN qua concluso fida fuit stacio.¬
Oquam multiplices dedit hec clausura labores.
Solus in astrafero dum tenet ora polo
D mage mens artata suos babitura tumphos.
Quod stricte uixit. lacior inde fuit
Tunc artus paries tenuit par ussimus antai:
Nunc retinet magni sp̃s ampla poli
Cuius opus sornie sacer te preside cicuit:
Antistes meritis mag nificande tui:

Expanded text:
in paucis perpendere grandia verbis En potis es parvo cernere magna libro. Si placet antiquos studio percurrere fastus, His placeat rebus hoc novitatis opus. Fortia magnorum celebrantur gesta virorum; Nos celebramus opes hic, Frodoberte, tuas. Qui puer a primo doctrinae deditus aevo, Imbueras teneros rore madente animos; Indeque Luxovii vitae subjectus honestae, Relligionis opem sumis amando fidem. Mox Trecassinam repetens coelestibus urbem Muneribus plenus et bonitate probus: Lucida divinae diffundens dogmata normae, Ut prosis multis utilitate viris. Cella dehinc placuit, strictis habitatio septis; In qua concluso fida fuit staO quam multiplices dedit haec clausura labores, Solus in astrifero dum tenet ora polo! Sed mage mens artata suos habitura triumphos Quo stricte vixit, latior in de fuit. Tunc artus paries tenuit parvissimus antri: Nunc retinet magni spiritus ampla poli. Cuius opus, Bobine sacer, te praeside crevit, Antistes meritis magnificande tuis;
Abbreviated transcription (Latin):
siũ urbis. congͣgatis messorib ut ꝓpͥam messẽ mete¬
cum turbine ĩminebant. Confestimq oenouefa ing̾sla
temptoriũ. qd̃ sine int̾missione factre consueuerat. so¬
lo adhercns. cũ fletu orait cep̃. Admirabilt̃ cunctis m̃¬
tib xp̃c ostendit uirtutẽ: cũ incutuitu omĩũ segeteᷤ
pluiia rigaret: porro nec messẽ nec messores oenoue¬
fȩ. saltem uullꝰ guttarũ humor contingeret. Factuo
ẽ deinceps cũ ꝑ annẽ sequanx nauali ꝓficisceret᷑ itine
re: ut solet fieri celi decepta sercna fraude orta tt̃pes
tate. nauicda ciꝰ uento collisa pene stuctib opiebat᷑.
Ptinꝰ oenoucsa sufpiciens ingelum manib expansis au¬
aciliũ a dño p̃cabat᷑. talisq continuo factat̃ t̃nquilli
ꝑalle crederent. Egros iugit̃ oleo benedicto deli¬
hutos. sospites reddebat. factumẽ aut̃ cũ quendã a
demonio ueratũ olto uellet ꝑungere. & ci scłm p̃cep¬

Expanded text:
sium urbis, congregatis messoribus, cum propria messe metecum turbine inminebat. Confestimque Genovefa ingressa tentorium, quod sine intermisione facere consueverat, solo adherens, cum fletu orare coepit. Admirabilem cunctis tus ostendit virtutem, cum in circuitu omnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum umor contingeret. 51. Factum est deinceps, cum per amne Sequana navali proficisceretur itinere, ita ut solet fieri, caeli decetatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium a Domino precabatur. Talis continuo facta est tranquillitperasse crederent. 52. Egros iugiter oleo benedicto dilibutos sospites reddebat. Factum est, ut quendam a demonio vexatum oleo vellet perungere. Cui cum se
Abbreviated transcription (Latin):
ti intcet uigiliis. in angło basilicȩ orans ac bñdicens
& laudans dm̃. & in media incoginta stant catuta: unꝰ
ea psallintib arreptus a demonio: lanans ꝓpͥos ait̃.
quos mñte captus. a sc cẽ alicnos etcdebat: ab absidda
st ꝓgredi minaret᷑. impante oenouefa fęda relinq̃no
uestigia fluxu uentris eiectus ẽ. Nec mora dicto ciciꝰ¬

Expanded text:
ni interesset vigilia, et in angulo basilice orans ac benedicens et laudans Dominum, in media incognita staret caterva, unus ex psallentibus areptus a demone, lanians proprius artus, quos mente captus esse progredi minaretur, imperante Genuvefa, foeda relinquens vestigia, fluxu ventris eiectus est. Nec mora, dicto citi
Abbreviated transcription (Latin):
Puella quedã die dñico dum cap̃suũ cõponeret pectine
app̃henso. credo obimuriã diciscĩ inmanib ciꝰ adhelit:
ua ut affixi dentes tam̃ indigitis q̃ in palmis. magnũ ci¬
colorẽ instrient. Quȩ cum balilicas scõrum flens atq ob¬
beati grgorii antistis meiꝰ uirtute conisa ꝓsteriit᷑. Ciũs
diitussumş pni contesloris p̃sicdiũ flagitasset: directa manꝰ
ciꝰ ac opus pͥstinũ pectinȩ decident reducit᷑. S iner
sepe pingant᷑. Nlam plerumq uidimꝰ pꝰ cius transitũ.¬

Expanded text:
Puella quaedam die dominico dum capud suum conponeret, pectine adprehenso, credo ob iniuriam diei sancti, in manibus eius adhaesit, ita ut adfixi dentes tam in digitis qdolorem inferrent. Quae cum basilicas sanctorum flens atque obbeati Gregorii antistitis, in ejus virtute confisa prosternitur: cumque diutissime beati Confessoris praesidium flagitasset directa manus ejus ad opus pristinum pectine decidente reducitur. Sed saepe purgantur. N
Abbreviated transcription (Latin):
antistes apud diuionense castrũ moraret᷑. assidue: ee do¬
mus eius baptisterio adhererte. in quo multoꝵ scoꝵ
reliquiȩ habebant᷑: nocte de stratu suo nullo sciente
consurgens. ad orationẽ deo teste tantum ꝑgebat. Os¬
tio diuinitꝰ reserato. aitente psallebat in baptisterio.
S cum boc multi temporis spacio ageret: tantum ab
uno diacono res cognita atq manifestata ẽ. Is cũ cog¬
nouiss. bec agi. longe ne cum uir bratꝰ seutire posset
psequebat᷑. & quid ageret expectabat. Aiebat cnĩ cda¬
conts qđ ucniens sc̃s cĩ acd ostium baptisterii pulsats
manu ꝓpria ostiũ: nemine cõparente aprebat᷑. Ino¬
q ingrediente diutissime silentuĩ erat: pꝰ ca psaslen¬
tiũ tanqͣ multarum uocũ ꝑ triũ horarum. & fere
ampliꝰ spatiũ audicbatur. Credo ego qđ dñoꝵ scõrs
reuelantes. psallentiũ do laudes in cõmune reaaebãt:
Nam implito cursu reuertens ail leccilũ. ita se cante su
ꝑstratũ deponebat: ut ꝓͤsus nemosentitet. Ouscrua¬

Expanded text:
am cum apud Divionensim castrum moraretur assiduae, et domus eius baptisterio adhaereret, in quo multorum sanctorum reliquiae tenebantur, nocte de stratu suo, nullo sentiente, consurgens, ad orationem, Deo tantum teste, pergebat, ostio divinitus reserato, adtente psallebat in baptisterio. Sed cum hoc multi temporis spatio ageret, tandem ab uno diacono res cognita atque manifestata est. Idem cum cognovisset haec agi, a longe, ne eum vir beatus sentire possit, prosequebatur diaconus, quod veniens Sanctus Dei ad ostium baptisterii, pulsans manu propria, ostium nemine comparente aperiebatur, illoque ingrediente diutissime silentium erat: postea psallentium tanquam multarum vocum per trium horarum et fere amplius spatium audiebatur. Credo ego quod cum magnorurevelantes psallentium Domino in commune reddebant. Nam, impleto cursu, revertens ad lectulum, ita se cante super stratum deponebat, ut prorsus nemo sentiret: observa
Abbreviated transcription (Latin):
pareliat rtubta: teliquũ uͦ corpus tamq̃ candens li¬
liũ refulgebat. ut estimares cum iã tẽ ac fit̾ȩ resurree¬
uoins głam s̃paratum. Qd defereates ad castrũ dimi¬
ns. in cãpania illa q̃ apartib aquilonis habet. haut
ꝓcula castio aggraurati gestatores ñ sustiiere nalentes
feretrũ solo deposuert̃. Ibiq parumꝑresum̃tes uncs.
am detulcit. Aduenientib aut quinta die ep̃is abca¬

Expanded text:
parebat rubea, reliquum vero corpus tanquam candens lilium refulgebat, ut aestimares eum jam tunc ad futurae resurrectionis gloriam praeparatum. Quod deferentes ad castrum Diviri, in campania illa quae a parte Aquilonis habetur haud procul a castro aggravat, gestatores non sustinentes feretrum solo deposuerunt, ibique parumper resumentes vires, am detulerunt. Aduenientibus uero quinta die episc
Abbreviated transcription (Latin):
sResie scĩtatis uiri. qͦs palma ꝑftete
beatiuidinis e t̃ris editos. euexit ad cȩ¬
los: hnst quos ñ ficte karitatis uin¬
cłm ligat: aut elemosinarũ fructus
ditat. aut flos castitatis ad ornat. aut
andũ ꝑfectȩ iusticiȩ opꝰ. illud fuit studiũ: ur in pͥmis
corpꝰ sint macła p̃paratum habitacłm spĩu scõ p̃berent:
&e sic ad reliquarũ uirtutũ exccelsa contenłent. atq ipsi
mr̃es ꝓbati. pacto cursu agonis legitimi tͥumpharent.
Quod mulꝰ sine dĩ ope ualebit esficere: & msi dm̃ci adiu¬

Expanded text:
gregiae sanctitatis viri, quos palma perfectae beatitudinis e terris editos evexit ad coelos, hi sunt quos aut non fictae charitatis vinculum ligat, aut eleemosynarum fructus ditat, aut flos castitatis adornat, aut mandum perfectae justitiae opus illud fuit studium, ut in primis corpus sine macula praeparatum habitaculum Spiritui sancto praeberent, et sic ad reliquarum virtutum excelsa contenderent; atque ipsi nquam martyres probati, peracto cursu agonis legitimi triumpharent. Quod nullus sine Dei ope valebit efficere, nisi dominici adju
Abbreviated transcription (Latin):
cissimũ. ante cuiꝰ iaNuam sc̃s martinꝰ in tẽpcsa
nocte ꝓunctis rogaturꝰ aduenisse legit᷑. quẽ etiã s¬
laphitatũ ab angło lectio tradit: ita ut ante fores
multa discrimina ligeris fluuii ꝑpessa c̃. Distant
uero ab aurelianorum urbe usq tuionorum ciuitatẽ.
quȩ etiam t̾cia lugduntnsis nuncupatur: quali sta¬
dia sexcenia. Et cum ad pottum turonicȩ urbis uenis¬
sit: occurrit ci de basilita sc̃i martini inerguminorum
multitudo: clamantes se nequissimi sp̃s int̃ scm̃ marti

Expanded text:
uam sanctus Martinus intempesta nocte pro vinctus rogaturus advenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores multa discrimina Ligeris fluvii perpessa est. Distant vero ab Aurilianorum urbe usque ad Toronorum civitatem, que tercia Lugdunensis noncupatur, quasi stadia sexcenta. Et cum ad portum Toronice urbis pervenisset, occurrit ei de basilica sancti Martyni inerguminorum multitudo, clamantes nequissimi spiritus, se i
Abbreviated transcription (Latin):
tante rexti. Et ita seuerus & districtꝰ fuit in malesas.¬
de genere senatorio habens arm̃tamã nomine. quã ad ꝓ¬
pagandã generationẽ tantũmͦ dicit᷑ cognouisse: de qua
et filios año largiente susccp̃. Aliã tͦi mulierẽ ut uiuenilis
feruo assoiet in ardescere ñ contigit. Post mortẽ autẽ uro¬
ep̃c ordinat᷑. Cu magna fuit abstinentia.S ne iattancia
putart᷑: occulte sub triticeis panib alios tenues ercordio
subponcbat Q̃ riticcũ siangens. alis crogabat: ⁊pse u̾clã
ordeaceũ nemine incelligente p̃sumens. Similit̃ o de
tuno fatiens. cũ aquã ei puicerna porrigtret. ad dissimo¬
iandũ desiꝑ uinũ effundi iubebat: tale uitrũ eligens.
qd̃ claritate aquȩ obtegeret. Iam in iciumis. elemosins.
orationib atq igilis. tã efficax. tamq deuotꝰ crat: ut
in medio mundi posit᷑. nouus esfulgcto ueremita.llã¬

Expanded text:
Al., rexit: et tam severus atque districtus fuit in malefacde genere senatorio habens, Armentariam nomine, quam ad propagandam generationem tantum dicitur cognovisse, de qua et filios, Domino largiente, suscepit: aliam vero mulierem, ut juvenilis assolet fervor, inardescere non contigit. II. Post mortem autem uxoepiscopus ordinatur. Cui magna fuit abstinentia; sed ne jactantia putaretur, occulte sub triticeos panes alios tenues ex hordeo supponebat: triticeum frangens aliis erogabat, ipse vero clam hordeum, nemine intelligente, praesumens. Similiter de vino faciens, dum aquam ei pincerna porrigeret, ad dissimulandum aquam desuper effundi jubebat, tale vitrum eligens quod claritatem aquae obtegeret. Jam in jejuniis, eleemosynis, orationibus atque vigiliis tam efficax tamque devotus erat, ut in medio mundi positus novus effulgeret eremita. Na
Abbreviated transcription (Latin):
batu. qͥd nã ageret csitabat. Nã pontitex quiolcũ be¬
nedicerti deerat. Intr̃a solo recubans opitulationẽ ÷
de celo ad absoluendũ infirmũ conferte p̃tabat᷑: mox¬
q ut ab orationc surrȩx̃: in manib eiꝰ ampulla olco ĩ¬
pacta ẽ. Ꝙ ita demũ ocmine in una hora uirtutes xͦ

Expanded text:
bata, quidnam ageret, aesitabat; nam pontifex, qui oleum benediceret, deerat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ad absolvendum infirmum conferri precabatur. Mox ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, et ita demum gemine in una ora virtutis,
Abbreviated transcription (Latin):
et idem tempꝰ stans in acditu domꝰ suȩ iudit quan¬
dã puelã p̾itreunte: ãpullamq in manu gestantẽ.
uã cũ ad se uocasset: introgat quid fetiet. At ulla inqͥs
Ampullã apii liquam̃: qđ m̃ paululũ antta a ncgo¬
ciatorib uenundatum c̃. Porto senoucta conspicata
oencris humant aduersariũ in ampullȩ ore sodentẽ.
cõminans iusufflauit inea. Statimꝙ pars ueorc ip¬
si ampullȩ freg̃. ac cȩcidit: &e tunc demũ signata cica¬
tuia. abire puellã iussit. Hec uidentes ualoe nnnctist¬

Expanded text:
er idem tempus stans in adito domos suae, vidit quendam pretereuntem, ampullam in manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Apuliquam, quod mihi paulo ante a negotiatoribus venundatum est'. Porro Genuvefa conspicata generis humani adversarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de ore ipsius ampulle fregit ac cecidit. Tunc enim demum, signata creatura, abire hominem iussit. Haec videntes, valde mirati
Abbreviated transcription (Latin):
llta nos qe. ⁊t mieiere nti. e e alia eis claolantest
aggrauatũ ẽ corpꝰ: ita ut eũ penitꝰ sustineie ñ possent:
Tunc dcponentes feretrũ suꝑ t̾ram: uirtutẽ beati an¬
tistitis p̃stolabant᷑. Nis gͦ ex pectantantib subitorese¬
ratis ostiis carceris. trabes illaquȩ iuinctorum ped̾
coartabat repussis obicib scinditur media: & ad uir¬

Expanded text:
 et miserere nostri'. Haec et alia illis clamantibus, adgravatum est corpus ita, ut eum penitus sustenere non possent. Tunc ponentes feretrum super terram, virtutem beati antistitis praestolabant. His ergo expectantibus, subito reseratis carceris ostiis, trabis illa qua vinctorum pedes coartabantur, repulsis obicibus, scinditur media,
Abbreviated transcription (Latin):
plures ab obselsis demonib oratione &e signacło crucis
cmunbauri. Uerum illi a quib imnundi sp̃s ecibant.
fatebantur inbora exitus siti qđ digiti maniũ scno¬
uete: singullatim uelud cȩxci diuinitꝰ celesti igne flagra¬
irnt. & cirta se ardere fetidisime debacantes clamabars.
Audicntis autẽ hec tres uiri. quorũ matronȩ in domib
coꝵs clam a demonib uexabant᷑: obsetraner t̃ ut iusta¬
tione sua comuges coꝵ ab obsidentib se nequissim ĩ foi¬
ritib enundant. At illa ut erat benignissima situta

Expanded text:
ures ab obsessis demonibus oratione et signaculo crucis emundavit. Verum ille, a quibus inmundi spiritus recedebant, fatebantur in ora cruciatus sui, quod digiti manuum Genuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent, et idcirco se ardere fedissime debachantes clamarent. Audierunt eam tres viri, quorum matrone in domibus eorum clam a demonibus vexabantur, obsecrantes, ut visitatione coniuges eorum ab obsedentibus se nequissimis spiriti
Abbreviated transcription (Latin):
to. quod cũ ipso positũ fuit. aliqͥd ostensum ẽ diminu¬
tũ. Unde ñ in merito apparuit głos pꝰ tͣnsitũ. cuiꝰ caro¬
n fuit corrupta lucdibrio. Magna ẽ corporis &e cordion¬
tegritas: quȩ in p̃senti scło prestat grãm: &e infuturo

Expanded text:
ento, quod cum eo positum fuit, aliquid ostensam est diminuento, quod cum eo positum fuit, aliquid ostensam est diminutum. Unde non inmerito apparuit gloriosas post transitum, cuius caro non fuit corrupta ludibrio. Magna est enim corporis et cordis integritas, quae et in praesenti saeculo praestat gratiam et in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cum beaiꝰ pontifex in angulo basilice fussci scpuitꝰ. et
paruus ẽt̃t locus ille. nec illuc popli possent acccccre
ut dcuotio postulabi̾t: sc̃s tetricꝰ filius et successor ciꝰ
hec cernens. & urtutes ibidẽ assiduc oꝑari ꝑspiciens
cit. er ectamq absidam nuuo oͦpdoine construit &ͥ rͣtuol¬
uit. Qua tͣnsuoluta. diruptoq pariete: arcũ cdificat.
dio abside loculum fodit. Niu corpꝰ beati pats tniftrre
uolens: conuocat prbros & abbates adistud officiũ.
U ui iugilantes orabant: ut sebcatꝰ confessor ad hanc p̃pa¬
ratã habitationc̃ tͣnsferri ꝑmititia Mane aut facto cũ
choris plassentiũ app̃hensũ sarchofagũ ante ante alta
re in absidam quã bratꝰ cpc̃ ȩdificautrat tͣnstulctunt.
Qđ sepulchrũ cum diligent cõpont: subito & ut erctt
ab dĩ iussũ oꝑ toriũ sarchofagi. motum c̃ in una parte.
Et ecce apparuit beata facies eius integia &e iuesa: ut pu¬
tares cũ ñ mortuũ s dormientẽ. S nec de iplo uestim¬

Expanded text:
 Cum beatus Pontifex in angulo basilicae fuisset sepultus, et parvus esset locus ille, nec ibi populi sic possent accedere ut devotio postulabat, sanctus Tetricus filius et successor ejus haec cernens, et virtutes ibidem assidue operari prospiciens, cit, erectaque absida, miro opere construxit et transvolvit: qua transvoluta, disruptoque pariete, arcum aedificavit. dio absidae loculum fodit: quo corpus beati patris transferre volens, convocat presbyteros et abbates ad illud officium, qui vigilantes orabant, ut se beatus Confessor ad hanc praeparatam habitationem transferri permitteret. Mane autem facto, cum choris psallentium, apprehensum sarcoat, transtulerunt. Quod sepulchrum dum diligenter conponunt, subito et, ut credo, a Dei iussu operturium sarcofagi motum est in una parte. Et ecce apparuit beata facies eius ita integra et inlaesa, ut putares, eum non mortuum esse, sed dormientem; sed nec de ipso vestim
Abbreviated transcription (Latin):
mo flatu ꝑcussi st̃. Quiiꝰ deinceps in codem loco. naui
finsse inglsa beata oenouefa: occurrit ei quidã tͥbunꝰ
nomine pasciuus. & dep̃cabatur eã uxorẽ suã longo
oratione. roborataq muliere signaculo erucis: de lectulo¬
eã consurgere uissit. Confestimꝙi mulier quȩ it asscre¬
bat anms fere quattuor neqͣqͣ uebi ꝓpͥis uirib p̾egͥ

Expanded text:
mo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco nauframo flatu perculsi sunt. Nullus deinceps in eodem loco naufrafuisset ingressa, occurrit ei quidam tribunus nomine Passivus, depraecabatur eam, ut uxorem suam, longo oratione roborataque muliere signaculo crucis, de lectulo consurgere iussit. Confestim mulier, quae, ut adsereba
Abbreviated transcription (Latin):
la incellula teclusa: soli deo orationib et iugiliis uacabat.
Aducnitns aut̃ quedã ieligiola stimina. curiositate potiqͣ
fide ꝑ mota: qͥd nã ocnoucta incellula sua agerte. clam
cognolecic uoluit. Quȩ ut adfores cĩ ꝑuenit. mox lum̃
ocłoꝵ amistt. nelcio qͥd ꝓculdubio dolose cogitantẽ uttio
diuina dampnauit. Cui oculos consũmata quadrage
ꝑbis quinos ut aiunt annos a francis ꝑpessa c̃: paguo
ciusdẽ urb ita inedia affuxerat: ut ñ nulli fame int̾ris¬
it noscant̃. Factumẽ aut̃ ut otnoucti in arciacensc op¬
pueniset ad locum ubi erat mamnȩ seq̃ns arbor quȩ
naues inergebat. paululũ senouefa nauigantes ad ri¬
pã appropinq̃te p̃ccpit. Et oratione facta: arborẽ inci¬
di uissit. Quã cum ictib seturiũ nauales ciusdẽ socii
cepissent incidere. ultro orante senouefa ruit auuisa.
Ptinus duo monst᷑ ftrunt uano colore ab eodem loco eg̃s¬
sa. de quoꝵ nidore duab ftit boris nauigantes fçcidissi¬

Expanded text:
la in cellola reclausa, soli Deo orationibus ac vigiliis vacabat. Adveniens quedam relegiosa femina, curiositate potius quam fide permota, quidnam Genovefa in caellola sua ageret, clam cognuscere voluit. Que ut ad foris eius pervenit, mox lumen oculorum amisit: nescio quid eam procul dubio dolose cogitantem ultio divina damnavit. Cuius oculus post consummationem Parisius bis quinos, ut aiunt, annos a Francis perpessa est, pagum eiusdem urbis ita inaedia adflixerat, ut nonnulli fame interisse nuscantur. Factumpervenisset ad locum, ubi erat in amne Sęquana arbor, qui naves mergebat, paulolum Genovefa navigantibus ad ripam adpropinquarae precoepit et, oratione facta, arborem incidi iussit. Quam cum hictibus securium navales eiusdem socii cepissent incidere, ultro, orante Genovefa, ruit avulsa. Protinus duo monstra feruntur vario colore ab eodem loco egressa, de corum nidore duabus fere oris navigantes foededissi
Abbreviated transcription (Latin):
aurelianensi urbe quid miraculi ꝑ eam gestũ lit. orbo
lcctiomis exposcit edicere. Dum fr̃nȩ mat̾s familiţ quȩ
suꝑfiliã suã claudiã nomint intransitu positã deflcłim.
aduent᷑ eiꝰ delatus fuiss: ꝓ filia rogatura. continuo ad
senouetam ꝓꝑans direx̃. Quã cũ in basilicã sc̃i amam
antistitis orantẽ reppisset: cadens ad pedes eiꝰ ululans
hoc tantũ dep̃casse fctt᷑. Redde mͥ dña scnoueta filiã
incã. Genoueta aut̃ ut uidit fidem eiꝰ: respondisse dr̃.
Desine ab iniutia ac molestia mea: quia filiȩ tuş iã ẽ irl¬
integrata incolumitas. Post hoc responlũ fr̃na leta sur¬

Expanded text:
 ordo lectionis exposcit. Cuius cum Fraterne matrisfamiliae, que super filiam suam Claudiam in transitu positam deflebat, adventus delatus fuisset, pro filia rogatura, continuo ad Genovefa properans direxit. Quam cum in basilica sancti Anniani antestitis orantem repperisset, cadens ad pedes eius, ululans, hoc tantum deprecasse fertur: 'Redde mihi, domina Genovefa, filiam meam', Genovefa ut vidit fidem eius, respondisse dicetur: 'Desine ab iniuria hac molestia mea; filiae tuae redintegrata est incolomitas'. Post hunc responsum Fra
Abbreviated transcription (Latin):
tta extimplo sanatã: ut sospes ocnouefȩ in aduitoriũ
domꝰ occurrerce. Magnificauit gͥ uiuersa curba do¬
minũ: ꝓ repentina incolumitate meritis ocnoucte ro
ꝓfamulo culpabili supplicaroe. Qui cũ suꝑbia & cala¬
mitate obduraiꝰ. neq̃ꝗͣ famulo ignoscere. s nec cani¬
Si tu me supplicantẽ despectui habes: ñ me despicitt do
minꝰ ms̃ ĩs xp̃c. qui clemens & piꝰ ẽ adignoscendũ.¬
uenisset: mor ita febrȩ actensus c̃. ut nocte tota anhe¬
lans & estuans requiescere nequiuerit. facto aut̃ ma¬

Expanded text:
t, ut sospes Genovefae in adito domus occurrerit. Et magnificavit universa turba Deum pro repentina incolomitate meritis Genovefae Cl pro famulo culpabile subplicaret. Cumque ille superbia et calliditate obduratus nequaquam famulo ignosceret, his 'Si tu me supplicantem dispectclemens est ad ignoscendurediit, mox ita febre accensus est, ut noctem totam anhellans et estuans requiescere nequiverit. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
sessis demonib ꝑ eã mundati. Regredienit uͦ ea arcia¬
cum. ubi ctiã ꝑdies aliqͦt cõmorata c̃. et inde redeunte
ad suã ciuitatẽ: uxor tͥbuni quȩ ꝑ eam fuerat sanitatẽ
consecuta: quousq nauẽ ascenderet eã ꝓsecuta ẽ. Naua
li gͥ euectione remeantib. contigit ut naues coꝵ uen¬
to flante. ita int̃ scopulos uł arbores ꝑiclitarcnt᷑. ut ca¬
stellatĩ naues in quib frugẽ ferebant. in latcie uersȩ eciã¬
aqͣ implerent᷑. llico senoucfa ad celũ manib expansis o¬
putulationẽ a apõ flagitauit: confestimq naues unde¬
re calor ossa reliquerat: leticia itpletꝰ clara uoce cecunt di¬
cens. Adiutor & ꝓtretor factus ẽ nob dñs in salutẽ. parit̃¬
q om̃s cũ co incelũ clamore sublato: canticũ exodi in mo¬
dũ celeume concincates: magnificauert̃ dm̃: ꝑ quc̃ fue
etiã quib urtꝰ p̃inopia deerat. panes intgerrimos: ad
co ut sepe puelle quȩ inobsequio eiꝰ erant. recurrenteᷤ

Expanded text:
iaca, ubi dies aliquod commorata est, et inde rediens ad suam civitatem, uxor tribuni, que per eam fuerat sanitatem consecuta, quousque navem ascenderet, eam prosecuta est. Navale igitur effectione remeantibus, contigit, ut naves eorum, vento flaute, ita inter scupolus vel arbores periclitarentur, ut castellaqua inplerentur. Ilico Genovefa, ad caelum manibus expansis, opitolationem a Christo flagitavit, confestimque nare calor ossa reliquerat, leticia repletus, clara voce cecinit, dicens: 'Adiutor et protector factus est nobis Dominus in salutem'. Pariterque omnes cum eo, in caelo clamore sublato, canticum Exodi in modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem etiam, quibus virtus pre inopia deerat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui pauꝑili erogat deo fenerat᷑. Patria cnĩ illa inqͣ
feneratores egentiũ requirt̃ thesaurũ suũ. illi olim ꝑ re¬
ulationẽ sp̃s sci fuerat ostensa. & iccirco sine intmissio¬
ne orans flere consuenerat: qm̃quidẽ sciebat le in corpo¬
be nomine frunimiꝰ annis nͦnͬ claudꝰ. noc habens meatꝰ
auruĩ. parisius ocnouctã expecut: obsecrans s̃ tactu
maniũ suarũ auditũ restitui. Cuiꝰ aures cũ manu¬

Expanded text:
am qui pauperibus errogat Deo venerat. Cui etiam patria illa, in qua veneratores egentium requirunt thesaurum suum, olim per revelationem Spiritus fuerat ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueverat, quoniam quidem sciebat, se in corpobe nomine Frunimius annis quatuor clausus habens aureum meatus, Parisius Genovefa expetiit, obsecrans, sibi tactum manu
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilem in scĩs suis. Cumq: ad cuntatẽ trecassium
ꝑuenisset: occurrit ei multitudo popłi offerentis infir¬
mos. Quos illa signans & benedicens: incolumes redde¬
norum fere duodecim similit̃ cȩca. Quoꝵ illa oculos fac¬
to crucis signo inuocataq sc̃a et indiuidua tͥnitate illi¬
minauit. Qudã subdiaconꝰ ut uidit tanta mirabi¬
lia ꝑeam fieri: obtulit ei filiũ suũ quẽ bis quinis m̃sib
frigora uehem̃ter afflixerant. Mox Genouefa: aquã sibi
exibcq ussit. Quã ut accepit. inuocato nomine dñi uex¬

Expanded text:
anctis suis. 37. Cumque ad civitatem Trecassium pervenisset, occurrit ei multitudo populi offerentes infirmus, quos illa signans et benedicens incolomis reddenorum fere XII similiter ceca. Quorum illa oculos, facto crucis signaculo, invocata individua Trinitate, inluminavit. 38. Quidam subdiaconus, ut vidit tanta mirabilia per eam fieri, obtullit ei filium suum, quem bis quinis mensibus frigura vehementer adflixerant. Mox Genovefa aquam sibi exhibere iussit. Quam ut accepit, invocato nomen Domi
Abbreviated transcription (Latin):
pulebrũ genouete sanitat̃ s̃ tedidi tota noce iplo¬
rasset: n crastinũ ab oratorio supsepulchrũ dr ligno con¬
teatum. recepta manuũ suarũ sanitate: incolumis
uire trem̃dus. crebio ꝓ duection sui inergastulũ retro¬
sis incdulgentiã t̾buit. et ꝓ criminib uanis adimadũ¬

Expanded text:
ulcrum Genuvefe sanitatem sibi reddi nocte tota inplorasset, in crastinum ab oraturio super sepulcrum de ligno contextum, recepta manuum suarum sanitatem, incolomisiure tremendus crebro pro dilectione sui in ergastulo retrusis indulgentiam tribuit et pro criminum animadver
Abbreviated transcription (Latin):
exorabat. Genoucta uͦ ut erat benignissima. manu sã
ab humo subridens leuauit: & signans ocłos ciꝰ pͥstim̃
lum̃ restituit. In lauduntnsi oppido. qͥd miraculi pcã
dñs fec̃: edicere ser ies lectionis expostulat. Ad uemiente
Genouifa. haud ꝓcul abipso oppido. maxima pars
popłi in occursũ eiꝰ uenit. int̃ quõs e parentes cuĩbã
puelle. quȩ noue annis ita erat paralisi egritudine
afflicta. ut noquiuerit cuiusꝗã uiuari cõpage m̃bri
Supplicantib gͦ parentib puellę. uł semorib popłi: ad

Expanded text:
exorabat. Genuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam exorabat. Genuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans oculos eius, pristinum visum restituit. 25. In Lugduninsi oppido quid miraculi per eam Dominus fecit, edicere series lecciones expostulat. Adveniente Genuvefa aut procul ab ipso oppido, maxima pars populi in occursionem convenit, inter quos et parentes cuiusdam puelle, que novem annis ita erat paralisi egretudinem adflicta, ut nequiverit cuiusquam iudicare conpage menbrorum. Supplicantibus ergo parentibus p
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i uionisu ꝑgeret. contigit ut certus quiante eam de¬
fcrebat᷑ extingueret᷑. Turbatisq uirginib quȩ cum
ca crant. ab ortore terrȩ noctis. & anmo oȩno uł ym¬
bre. qui ab ȩchere fundebat᷑: senoucsa cereum extin¬
ctum sibi dari peciit. Quẽ cummanu cepisset. conti¬
nuo illuminatꝰ ẽ. cumq in manu gestãs ad balilicã usq
lo retubans oratione cõpleta. a paumm̃to surrexisset:
cereus nec dum ab igne contactꝰ diuino nutu succens
in manu eiꝰ uluminatꝰ ẽ. Item incellula sua auint ce¬
reũ inmanu cius sine succensione ignis illuminatũ.
Dc quo etiã cerco plures infirmi. fide instigante paulu¬
lum cũ reuerentia auferentes: pͥstinã recepunt sani-¬
tatem. Quedã femina furam abstulit eiꝰ calciam̃ta.
Quȩ ut ad domũ suã ꝑuenti: continuo lum̃ ocloꝵ a¬
msit. gͦ ut cognouit furuncła cęlitꝰ inse ulcisci imu

Expanded text:
sancti Dionisi pergeret. Contigit, ut cereos qui ante eam desancti Dionisi pergeret. Contigit, ut cereos qui ante eam deferebatur extingueret, turbateque sunt virginis qui cum ea erant ab horrore tetre noctis et a nimio cyiio vel imbre, qui ab ethere fundebatur. Ilico Genovefa cereum extinctum sibi dare petiit. Quem cum in manu accepisset, continuo inluminatus est, eumque in manu gestans, ad basilicam usque lo recubans, oratione conplaeta, a pavemento surrexit, cereos necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatem. 24. Quedam femina furto abstullit eius calciamenta, que ut ad domum suam pervenit, continuo oculorum lumen amisit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniu
Abbreviated transcription (Latin):
dolartnt. alii inplaustra conueherent: contigit ut po¬
tus aeficeret: s scnouest quod potꝰ decẽt erat incogni
tumq uelocit̃ exiberet. His auditis Genouefa: uas in qͦ
potũ dclatum fucrat qd̾ cupã nuncupamꝰ sibi pccut
monstrari. Quȩ cum fuisset ostenla: expostulauit ad se
om̃s scorsum discedere. Et illa genibi: incellute fixis la¬
crimas fundens: ubi sc sensit obtnuisse quȩ p̃calur:
surgens oratione completa. signum crucis sup uas po¬
culi fec. Mirabile dictu. statim cuppa usq ad sumum
poculo impleta ẽ: & ex eo qui ad oꝑandum acciti fue¬
rant quã diu omne opus basilicȩ consumatum ẽ ub¬
time potantes. maximas deo grãs retulerunt: fuit il¬
li deuocio: ut noctem sabbati quȩ lucescit in pͥma
sabbati: iuxta tradicionẽ dñi. quẽ admodum seruus
mũ diem dominicã. gallorum plausu. uł cantu indicã¬
te: cum egredetur de receptaculo suo. ut ad bafilicam

Expanded text:
dolarent, alii in plaustra conveherent, contigit, ut podolarent, alii in plaustra conveherent, contigit, ut potum deficeret, sed Genovefe, quod potum deesset, erat incognittumque velociter exhiberet. His auditis, Genuvefa vas, in quo potum dilatum fuerat, quod cupam noncupamus, sibi petiit monstrari. Que cum fuisset ostensa, expostulavit, a se omnes seorsum discedere. Et illa genibus in terra fixis, lacrimas fundens, ubi sensit se obtenuisse, que praecabatur, surgens, oratione conpleta, signum crucis super vas poculi fecit. Mirabile dictum! Statim cupa usque ad summum poculo iinpleta est, et ex eo, qui ad operandum accersiti fuerant, quam diu omne opus basilice consummatum est, uberrime potantes, maximas Deo gratias retullerunt. 22. Fuit illi devotio, ut noctem sabbati, que lucescit in prima sabbati, iuxta tradicionem Domini quemadmodum servus mum diem dominicum gallorum cantu vel plausu indicante, egreditur de receptaculo suo, ut ad basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣndo ec̃ sublatũ. Hec audientes psbiteri. porretus
ad echera uultib ocułq incelum p̃ gaudio fixis. dr¬
um benedixert̃: qui tantã grãm famulȩ suȩ ocrio¬
est̃ dignatus ẽ conferre. Compientts gͣ loca in qͥb
siti erant fu ni calcis. de quib custodes porcoꝵ conti
obsetrans sibi a dño opitulationt̃. aiq auxiliũ conferri:
quẽadmodum posset in bonore sũmi antistitis ac mr̃is
scĩ dionisii basilicam construcre. Quȩ luce pͥma uigilus
quatinus basilicã in supͣscpti mr̃is honore construcicnt:
ꝓtinus in tertã adorauit. ac reꝓmisit dic nocit q se
obnixe quȩ iusserat implcturũ. Uniuersis deniq ciui¬
b Genouefa implorante auxiliũ ferentib: inhonore se¬
pedicti mr̃is ad fastigiũ usq basilica constructa ẽ. Oꝑc¬
p̃tium ẽ ętiam ulud indicare: quid miracłi tẽ ꝑ eam
dñs fit̃. Cũ collectis carpentariis quȩ ad crebre dictũ
edificiũ de lignis opꝰ erant insaltu alii inciderent ac

Expanded text:
isse sublatum'. 19. Haec audientes presbiteri, porrectis ad ethera vultos oculisque in caelo prae gaudio fixis, Deum benedixerunt, qui tantam graciam famulae suae Genuvefe dignatus est conferre. Conperientes ergo loca, in quibus siti erant furni calces, de quibus custodes porcorum contioobsecrans, sibi a Domino opitulationem adque auxilium conferri, quemadmodum possit in honorem summi antestites ac martires sancti Dionisi quatenus basilicam in suprascripti martires honorem construerent, pronus in terra adoravit hac repromissit, dies noctisque se obnixe que iusserat impleturum. Universis denique civibus, Genuvefa inplorante, auxilium ferentibus, in honorem sepe dicti martires ad fastigium usque basilica constructa est. ium etiam illud indicare, quid miraculi tunc per eam Dominus fecit. Cum, collectis carpentariis, que ad crebro dictum aedificium de ligno opus erant, in salto alii inciderint ac
Abbreviated transcription (Latin):
ccrt. ꝓficiscentib itaq ad britãniã scĩs ac uencrabilib
uitis stamano et lupo pontificib ad pelagia nã he¬
resim quȩ in illis finib ĩminebat supandã. quȩ hece¬
sis rirania suꝑ tritit̃ seminans. asserebat natos ex bu¬
ob baptiratis sine baptismo posse saluari: cũ oĩo
p̃dicatio diuina tͣdat. nullũ posse habe uitã ȩc̃nam
nͥ renatꝰ fuerit exaqua et sp̃i scõ: nec renatꝰ scd̃m xͣ

Expanded text:
roficiscentibus itaque in Brittania sanctis ac venerabilibus viris Germanum et Lupum pontifices ad Pelagianam heresem, quae tunc in illis finibus iminebat, superandam, – quae heresis zizania super triticum seminans, adserebat, natus ex duobus baptizatis sine baptismo posse salvari, cum omnino praedicatio divina tradat, nullum posse habere vitam aeternam, nisi renatus fuerit ex aqua et
Abbreviated transcription (Latin):
ampulla qđ inoratione eiꝰ crtucrat. uidi uertam̃
de excessu uitȩ ciꝰ et hore funcris breuitatẽ secutꝰ sile¬
re studui: quȩ inscncctute bona ãpli quã dccies octo¬
nos annos in corꝑe ẽ a dño ꝑegrinata in scło. Huma¬
taq ẽ in pace: teitio nonas ianuatias. Quidam
puer nomine prudens. qualit̃ remediũ ac medelã
suꝑ sepulchrũ eiꝰ adeptus sit: ñ absurdũ estimo fide¬
lib ignotelcere. ꝓipsiꝰ loci teuerentia. Quẽ cũ ab infir¬
mitate cauculi nimũ ꝓflicato. gemtores sui uiuct
desparent: &e ad stumulũ oenouese cũ fletu & gcim¬
tu. medelã egͥtiadinis implorassent: ipsa dic lapis ab
eadẽ infirmitate generatꝰ. ab cods̃ egłłꝰ ẽ ułitriq eũ¬

Expanded text:
lla, qui oratione eius creverat, vidi. Verumtamen de excessu vitae eius et honore funeris, brevitatem secutus, silere studui. Que in senectute bona amplius quam decies octonus annos in corpore est a Domino peregrinata in saeculo, humataque est in pace die III. Non. Ian. 54. Quidam puer nomine Prudens, qualiter remedium ac medillam super sepulchrum eius adeptus est, non absurdum fidelibus innotiscere  genitores sui vivere disperarent et ad tumulum Genuvefe cum fletu et gemitu medillam suae egritudines inplorassent, ipsa die lapes ab eadem infirmitate generatos ab eodem egressus e
Abbreviated transcription (Latin):
ucritate: quiq uoluntatem tim̃ciũ sefacit. & dep̃ta¬
tione itstoꝵ eraudit: ut saluent᷑ abeo. Fleuancir: st¬
os nouefa aboratione &e siguans unũ quemq core singla¬
nit. om̃s continuo ab obsessis spiritib ĩ nundis curau.
nidelicet ut cuncti crederent animas a ucgatione de¬
monii eniunatas. Et magnificauit omis cȩcꝰ dm̃in

Expanded text:
 voluntate timentium se faciet et depraecationem iustorum exaudiet, hac salvantur ab eo. Elevansque Genovefa ab oratione et signans unumquemque singulariter, omnes continuo ab obsessis spiritibus inmundis curati issimus adtegit, videlicet ut cuncti crederent animas a vexatione demonum emundatas. Et magnificavit omnes coetus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
metuensq illud domini dictũ quo ait. qui uos audit
me audit. et qui uos sꝑnit me spnit. piscẽ et lac cũ pant
ordeaceo ȩdere cepit. Quociens cȩlũ conspexit. tociens
lacrimata ẽ. Et cum cẽt mundo corde: quẽ ad modum
lucas euangłista descripsit de beato stepħo. ita et hec
credebat᷑ celos aptos uidere. & dñm nr̃m iħm apm̃
quo ait. Beati ꝑfundo corde. qm̃ ipsi dm̃ iudebunt. Bu¬
odecim enim uirgines sunt sp̃ales. quas hermes descͥp¬
sit. qui et pastor nuncupatꝰ c̃. quȩ nequaq̃ ab cã disces¬
serunt. & sine quib siue uirgo siue penittas. in ibcrłm
quȩ ecdificat᷑ ut ciuitas. coaptari ñ potest. quȩ etiã no

Expanded text:
ni dictum, quo ait: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit, piscem et lac cum pane ordiatio edere cepit. 16. Quoeiens caelum conspexit, tociens lacrimata est. Et cum esset mundo corde, quemadmodum Lucas euangelista discripsit de beatissimo Stephano, ita et haec credebatur caelos apertos videre et dominum nostrum quo ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Duodecim autem virgines spiritales, quas Herinas discripsit, qui et Pastor nuncupator, nequaquam ab ea discesserunt, sine quibus sive virgo sive penitens in Hiermalem, que acd
Abbreviated transcription (Latin):
ari pcepit: et ita a lecto surgtus. ad excłiam cũ popło
incolumis prexit. Quod miracłm cum uidissent t̃be
tpso oppido: psallentes et exultantes popli eam dedirxe
ratione qua eam dilexit effari nequco. adco ut uice q̃¬
dam ne uinctos aͦis intetimere cogitabat Genouefa ał¬
riperet. egrediens ur bem parisioꝵ: portã claudi p̃cipte.
At ubi ad ocnonefã ꝑfidum int̾nunciũ regis delib̾atioꝵ
uenit: confestĩ ad libandas animas ꝓpere direx̃. Non¬

Expanded text:
iare precepit. Et ita a lecto suo surgens, ad ecclesiam cum populo incolomis perrexit. Quod miraculo cum vidissent turbe,ipso oppido psallentes et exultantes populi deduxerunt., veneratione qua eam dilexit effari nequeo, adeo ut vice quadam, ne vinctus, quos interemere cogitabat, Genuvefa abreperet, egrediens urbem Parisiorum, portam claudi precepit. Adubi ad Genovefa per fidus internuntius regis deliberatio pervenit, convesti
Abbreviated transcription (Latin):
licias tribeo. Compientes gͦ paraisioꝵ ciues oe¬
nouesa testimonio sci sermam dĩ eẽ fidclissimã fai¬
mila. et ȩtiã uidentes eulogias quȩ illi destrente
archidiacoto fuctant allate metuentes dm̃ & hoc
quȩ abarchidiacono dicebant᷑ mirantes: dissipato
puo consilio. insidiandi finc̃ stcert̃. Impletumẽ q
dic ulla dictum apli. quo ait. Non cnĩ omium ẽ fi̾
idelis autẽ ds̃ qui conser uabit uos: es custodict a
malo. Dũmi antistites martinus et amianꝰ ꝓ urs
tatum suatũ ãmiratione laudati sunt ualde. co¬
d un apud. wangionũ ciuitatẽ pꝰ pͥche inbei¬
lo mermis offerend̾. utriusq exercitꝰ icuicia sedata
feallis optinuit: alt uͦ aurelianoꝵ airbẽ. ab exetti¬
ti hunoꝵ cu c̃septam auxiliantib s̃othis. incri¬
tis orationũ suar̾ ne piret ꝓmeruit. Pormo ocnore¬
tani. ñne dignumẽ honorati: quȩ orationib sur
pdictum entrcitũ. ne parisius cirtundanet ꝓcul.ao¬
egiti. Aquinto detimo nãq uiꝙ ad quinqͣgelims̃

Expanded text:
ientes ergo Parisiorum cives, Genovefa testimonium sancti Germani Dei esse fidelissima famula, ac videntes eulogias, que illi, deferente arcediacono, fuerant allate, metuentes Deum et his qui ab arcediacono dicebantur mirantes, dissipato pravo consilio, insidiandi finem fecerunt. Inpletum est in die illa dictum apostoli, quo ait: Non enim omnium est fides; fidelis autem Dem qui conservavit vos et custodiet a malo. 14. Summi antestites Martinus et Annianus pro virtutum suarum admiratione valde laudati sunt, eo quod unus aput Vangionum civitatem post pridie in bello inhermis offerendus, utriusque exercitus sevitia sedata, foedus obtenuit, alter vero Aurilianorum urbem ab exercito Chunorum circumseptam, auxiliantibus Gotis, meritis orationum suarum, ne periret, promeruit. Porro Genuvefa nonne dignum est konorari, quae idem orationibus suis predictum exercitum, ne Parisius circumdaret, procul abegit? 15. A quinto decimo namque usque ad quinquagensimo
Abbreviated transcription (Latin):
omsn tp̃i et mnr̃is basilicã constructet.s uirtus eciat.
Cui cum solito prb̃ti occutrissent: ait ad cos. Uencrabilẽ
in ap̃o sc̃i patres ac scmnores mei. obsccro uos ut faciat
unusquisq nrm coslationẽ. ut cclificet᷑ insc̃ĩ mionisis
ipsum nulli habctur ambignũ. At illi respondunt:
Decrunt forsitan paruitati uis̃: uires edificandi. Nlam
coquendȩ calcis copia dec̃. Quibi senoucfa sp̃u sco reple¬
ta: claro uultu. m̃it p̃clariore: uaticinans maniftstũ
dedit doquiũ: dix̃q ad cos. E grediat᷑ queso scĩtas ur̃a.:
et deambulantes ꝑ pontẽ ciuitatis. quȩ audieritis ie¬
nunciate mͥ. Qui cum egͥssi fuissent in plateã: stupo¬
re repleti. stabant attoniti. Et ęcce duo custodes parco¬
rum non longe abcis stantes cum intse sermocinaits¬
tur.: ait unꝰ ad alitrũ. Dum suis uestigiũ ob pastũ ua¬
gantis legerẽ: mueni furnũ calcis. mic magnitudi¬

Expanded text:
episcopi et martiris basilicam construeret, sed virtus deerat. Cui cum solito presbiteri occurrissent, ait ad eos:. 'Venerabiles in Christo sancti patres ac seniores mei, obsecro vos, ut faciat unusquisque vestrum consolationem , et edificetur in sancti Dionisi m ipsum, nulli habetur ambicuum'. Ad illi responderunt: 'Erant forsitam parvitate nostre vires aedificandi? Nam quoquende calces copia deest'. Quibus Genovefa, Spiritu sancto repleta, claro vultu, mente preclariore vaticinans manifestum dedit eloquium dixitque ad eos: 'Egrediatur, queso, sanctitas vestra, et deambulantes per pontem civitates, que audieritis renuntiate mihi'. Qui cum egressi fuissent in platea, stupore repleti, stabant attoniti, et ecce! duo custodes porcorum non longe ab eis stantes, cum inter se sermocinarentur, ait unus ad alterum: 'Dum suis vestigio ob partum vagantes legerem