comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uniificetur orat: sciens ꝓprium di¬
uine equitatis. eẽ munus. ut uiuificet
eũ. qui np̃cepta dĩ desidauerit: cui
circumeisa opprobrii suspicione. ioc̃da
iuditia suit: n ui timore dĩ constitu¬
antur eloquia:¬
seađm apłm sunt: qui sapientiã scłi seqͥn¬
tes. sapientiam dĩ reꝓbauert̃. Ob qͦd stul¬
tam fecit d̃s scłi sapientiã. Quid enĩ in¬
fi delibus stultius ẽ. qui ꝓpter illũ com¬
munem irreligiosorum errorem. etiã
hoc adiciunt piacnli. ut diuina scrip¬
turarũ eloquia putent. ꝑfectȩ doctrinȩ
carere ratione: & quia ꝓimpietate inge¬
nii sui diuinorũ dictorum capaces esse
ñ possunt: ad contumeliã cȩlestiũ uer¬
borum ꝓexeusatione hebitudinis suȩ.¬
ꝓrumpunt dicentes. nicħ in his rationabi¬
le: nichil. ẽẽ. ꝑfectum: uolentes ea quȩ a
se ducantur sola. eẽ. erudita: ⁊doctrine
uere prudentia expoliata: stulti deo ne
gantes quȩ assumere ipsi sibi audent.

Expanded text:
Dei vivificetur orat; sciens Dei vivificetur orat; sciens uinae aequitatis esse munus, ut uiuificet eum, qui et praecepta dei desiderauerit, cui et circumcisa obprobrii suspicione iucunda iudicia sint et in dei timore dei constituantur eloquiasecundum Apostolum sunt qui sapientiam saeculi sequentes, sapientiam Dei reprobaverunt : ob quod stultam fecit Deus saeculi sapientiam. Quid enim infidelibus stultius est, qui praeter illum communem irreligiosorum errorem etiam hoc adjiciunt piaculi, ut divina Scripturarum eloquia putent perfectae doctrinae carere ratione? Et quia pro impietate ingenii sui divinorum dictorum capaces esse non possunt, ad contumeliam coelestium verborum pro excusatione hebetudinis suae prorumpunt, dicentes, nihil in his rationabile, nihil esse perfectum: volentes ea quae a se dicantur, sola esse erudita, et doctrinis verae prgantes, quae assumere ipsi sibi audent.
Abbreviated transcription (Latin):
est in ore eius. Ergo cũ circũcidi a se
obꝓbrium deprecatur. peccata circũ¬
cidi orat. qr peccatũ sequat᷑ obꝓbriũ.
S cũ circũeidi a se orat. ñ tanquã de
admisso ꝑpetratoq confessus ẽ: s quia
idꝑinfirmitatẽ carnis suȩ in se suspicat᷑
habitare. Non enĩ ait. cireũcide opprobri
firmitatis ostendens. In iudicio enĩ multi
adopprobrium resurgent. Quȩ quia his
ioctunda sint. in quib peceati ñ mauebit
opprobriũ: ipsam illã quȩ ii se ẽ suspi-¬
tiouem. a se cireumeidi orat opprobrii:
ut sibi dĩ sint iocunda iuditia. Ac ne
de admissa peccati conscientia precatus
ẽẽ existimaretur. orationẽ omnem quã
sub singulis octonis uersib defert. hac
Suꝑus orauit: ut indĩ timore. dĩ in se
statuerentur eloquia. de hine ut a se sus¬
pitio euxũcideretur opprobrii. Nẽ con¬
eupiscentiã ac desiđium suũ erga dei
precepta demonstrat: nut in equitate

Expanded text:
est in ore ejus. Ergo cum circumcidi a se est in ore ejus. Ergo cum circumcidi a se opprobrium deprecatur, peccata circumcidi orat; quia peccatum sequatur opprobrium. Sed cum circumcidi a se orat, non tamquam de admisso perpetratoque confessus est; sed quia id per infirmitatem carnis suae in se suspicatur habitare. Non enim ait, Circumcide opprobriufirmitatis ostendens. In judiciis enim multi ad opprobrium resurgent. Quae quia his jucunda sint, in quibus peccati non manebit opprobrium; ipsam illam quae in se est suspicionem a se circumcidi orat oput sibi dei sint iucunda iudicia. Ac ne de admissi peccati conscientia precatus esse existimaretur, orationem omnem, quam sub singulis octonis uersibus defert, hac  orauit, ut in dei timore dei in se statuerentur eloquia; dehinpicio circumcideretur opprobrii: nunc concupiscentiam ac desiderium suum erga Dei praecepta demonstrat, et ut in aequitate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i potius gła quam intindi huiꝰ mania
nuana cernantur. In uia enĩ dĩ refe¬
ieutes oculos auanitate. iuiuemus.
Ie hinc sequitur. Statue in seruo tuo
eloquia tua. in timore tuo. Nouit aplu¬
rimis ꝓpħa. eloquia dĩ sine metu susei¬
pi. Piures enĩ auditas cȩlestis eloqui
scripturas. tanquã fabulam rerũ inaniũ
negligunt: ⁊ dĩ uerba quȩ preteriri celo
ꝯteria pretereunte ñ possunt. magno cũ
piculo irreligiose temeritatis irrident.
Nouit inicium sapientiȩ ẽẽ timorem¬
dñi. Nouit in illa septiformis sp̃c gr̃a
timorem. inpostremo tanquã firma¬
mentũ eorũ quȩ sciꝑius st̃ dicta nu¬
merari. Constitui gͦ in se dĩ eloquia
intimore dĩ deprecatur: quia scit ea
dĩ timebunt᷑ utilia. De hinc adicit.
sircumeide obprobriũ meũ. qđ sus¬
picatus sũ. qr iudicia tua iocunda.
Propħa in corꝑe possitꝰ n loquitur. &
neminem uiuentium scit sine pec¬
cato ẽẽ posse. Unum memint esse
qui peccatũ ñ fecit: neq dolus inuentus

Expanded text:
i potius gloria, quam mundi huius inania et uana cernantur. in uia enim dei referentes oculos a uanitate uiuemus. Dehinc sequitur: statue seruo tuo eloquium tuum in timore tuo. nouit a plurimis propheta eloquia dei sine metu suscipi. plures enim auditas caelestis eloquii scripturas tamquam fabulam rerum inanium neglegunt et dei uerba, praeterire cselo et terra praetereunte non possunt, magno cum periculo temeritatis inridunt. nouit initium esse dei timorem. nouit in illa septiformis spiritus gratia timorem in postremo tamquam firmamentum eorum, quse superius sunt dicta, nominari. constitui ergo in se dei eloquia in timore dei deprecatur; quia scit nobis ea dei timebuntur, utilia. dehinc adiecit: circumcide obprobrium meum, quod suspicatus sum: nam tua iucunda. propheta in corpore posneminem viventium scit sine peccato esse posse. 313 Unum meminit esse qui peccatum non fecit, neque dolus inventus
Abbreviated transcription (Latin):
auserat᷑ orat: ũsꝰ istiꝰ ꝯseq̃ntia docent. ñ
ẽ. ut sͥ u̾itatis u̾bũ ex coidu̾et᷑ auferri.
Ait enĩ. Qͥa in iudiciis tuis sꝑatti. Sꝑas
gͦ in iudiciis dei uerbum
ueritatis de corde sibi ñ metuit auferri.
ꝯcit aut̃ quędã. eẽ. pecc̃a quȩ exore uer¬
hum aufferant u̾itatis. Peccatori autẽ
urit deus. Quare tu enarras iustitias

Expanded text:
auferatur, orat, uersus istius consequentia docent. non  ut sibi ueritatis uerbum ex corde uereretur auferri; ait enim: quia in iudiciis tuis speraui, sperans ergo in iudiciis dei uerbum ueritatis de sibi non metuit auferri scit autem quaedam esse peccata, ex ore uerbum auferant ueritatis. peccatori enim dixit deus
Abbreviated transcription (Latin):
translationis expressa ẽ. Nam id qͦd
nr̃i ita dixerunt. deduc me in semita:
sibus semita intelligitur. Nob̾eũ aut̃
snita dici pot̾ ⁊ eẽ semita: ⁊ ẽẽ ñ trita.
figo quia gr̃eitas utrumq nuncupati¬
ine eadem complexa. c̃. nos quoq ita

Expanded text:
translationis expressa 308 est. Nam id quod translationis expressa 308 est. Nam id quod nostri ita dixere, Deduc me in semita, sibus semita intelligitur: nobiscum autem semita dici potest, et esse semita, et esse non trita. Ergo quia graecitas utrumque eadem nuncupatione
Abbreviated transcription (Latin):
post multã oꝑationem terra reqͥescit.¬
bestiis terrȩ quo ⁊debita uniuersa he¬
breis omnib remittuntur. Quinqua¬
gesimi quoq anni leges scire concu¬
piscit. Serutari uult quȩ sit in pͥmo
mense decumi diei usq in quartam
decimã: ⁊deinde. usq in uigesimam
pͥmam religio. Illam quoq septum m̃sis
cogitat sollempnitatẽ. cuius memori¬
ale in tubis ẽ. Decimi quoq diei in qͦ
placationem: et post quintã decimã
in tab̾na culis dierũ octo letitiã. Quomͦ
ex his nsc̃a prima. noctaua sit sc̃a. Scit¬
desiderat. letari pasca concupiscit.
de quo in agni ipsuis immolatione
scriptũ ẽ. Hoc est pascha dñi. Cerrã
⁊ mel. seit ũdum uere a ppło qͥ scđo
ẽ circũcisus obtentam. Ob hoc gͥ intel¬
lectũ orat. Hoc intelligens seruta¬
turum se pollicetur: hoc scrutatus
seruaturum se ꝓfessus ẽ. hoc seruats
in doto corde custodiet. Post sequit᷑.
sermonis uirtus ñ ꝓprie ꝑconditionẽ

Expanded text:
post multam operationem terra reqpost multam operationem terra reqbestiis terrae, quo et debita uniuersa Hebraeis omnibus remittuntur. quinquagesimi quoque anni leges concupiscit scrutari; uult, sit in primo mense decimi diei usque in quartam decimam et deinde usque in uicesimam primam religio. illam quoque septimi mensis cogitat sollemnitatem, cuius memoriale in tubis est, decimi quoque diei in eo placationem et post quintam decimam in tabernaculis dierum octo laetitiam, quomodo ex his et sancta prima et octaua sit sdesiderat, litare pascha concupiscit, de quo in agni ipsius immolatione scriptum est, Hoc est pascha Domini Exodiet mel scit nondum vere a populo, qui secundo est circumcisus, obtentam. Ob haec igitur intellectum orat; haec intelligens, scrutaturum se pollicetur; haec scrutatus, servaturum se professus est; haec servans in toto corde custodiet. 7. Post quae ssermonis virtus non proprie per conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
legis orat. Damichi intellectum ꝯscru¬
tabor legem tuã n seruabo eã in toto
corde meo. Nondũ gͦ seruat. ñdum
serutatus ẽ. nondũ intelligit. Nongͦ
pͥmam partem ẽẽ prudentie. ut quis
qdᷤ intelligit. sapienter interroget.
n que ignorat intelligat. id circo
intellectũ ut accipiat rogat. Sciers
uͦ adepto sp̃u uitelligendi. studio opꝰ
uabo eam. Intelligens uͦ ꝑfectam cu¬
stodiȩ diligentiam in toto. eẽ. cordis
officio: consummauit omnem ser¬
monis sui ordinem dicens. Da mͥ in¬
tellectum nscrutabor legem tuam.
nseruabo eam in toto corde meo.
S quid tandem istud ẽ quod intel¬
uaturũ toto corde ꝓmittit: Memi¬
nit namq ñ ociosos dies. moysi libro
in mundi huiꝰ oꝑationem monstra
ri. Scit non suꝑfluam. eẽ. diei septimi
requiem. Recordatur in mensis noui
religionem sacramentũ festiuitatis cȩ¬
lestis: tanquã in speculo figurari. Ho¬
uit annũ septimum quo post sexan¬
norum seruitutem lib̾ hebreus ẽ. quo

Expanded text:
legis orat, Da mihi intellectum et scrutabor legem tuam, et servabo eam in toto corde meo. Nondum ergo servat, nondum scrutatus est, nondum intelligit. Non ergo primam partem esse prudentiae, ut quis quod non intelligit, sapientes interroget; et quod ignorat, intelligat: idcirco intellectum ut accipiat rogat. Sciens vero adepto spiritu intelligendi, studio opus t, Et servabo eam. Intelligens vero perfectam custodiae diligentiam in toto eofficio consummauit omnem sermonis sui ordinem dicens: da mihi intellectum et scrutabo legem tuam et seruabo eam in toto corde meo. Sed quid tandem istud est, quod inteluaturum toto corde promittit? meminit namque non otiosos dies sex Moysi libro in mundi huius operatione mri . Scit non superfluam esse diei septimi requiem . Recordatur in mensis novi religione sacramentum festivitatis coelestis tamquam in speculo figurari . Novit annum illum, quo post sex annorum servitutem liber Hebraeus est , quo
Abbreviated transcription (Latin):
tuangelicarũ passionũ semitam triũ.
S apłi docent. ille pͥor docuit. Consti¬
tuit enĩ sapientia amicos dĩ ⁊ ꝓpħas.
Si iuste nẽ aliquid geritur a nobis:
priueepsiusticie nr̃e est. E st eñ ipse
iustitia. Si ob fidem ad terrorem flagel¬
lamur. flagellis ille dorsum suũ p̃buit.
Si alapis adiniuriam cedim᷑: has ille¬
suscepit. Si in contumeliam conspium᷑:
faciem suã ille ñ auertit a spittis. Dux
in omubus ille ẽ. S dux ẽ diligentibus
legem. quã suꝑius se toto in corde eu
ad semitam mandatoꝵ referri potest.
qr ingreco ubi feminino gene̾ semita
scripta ẽ. id quod uellet masculino
genere ꝓnuntiat dicens. oONCN co¬

Expanded text:
evangelicarum passionum semitam trivit. evangelicarum passionum semitam trivit. Si Apostoli docent, prior ille docuit; constituit enim Sapientia amicos Dei et prophetas . Si juste nunc aliquid geritur a nobis, princeps justitiae nostrae est; est enim ipse justitia . Si ob fidem ad terrorem flagellamur, flagellis ille dorsum suum praebuit. Si alapis ad injuriam suscepit. si in contumeliam , faciem suam ille non auertit a sputis. Dux in omnibus ille est: sed dux est diligentibus legem, quam superius se toto in corde cusad semitam mandatorum referri potest; quia in graeco, ubi feminino genere semita scripta est, id, quod uelle se ait, masculino genere pronuntiat dicens: fie
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ legis. s maudatorũ semitã. eẽ. dicat.
llia enĩ legis moysi gradienda ẽ. post
dei iam a scłi institutione ꝑ rectũ sit.
In hac enĩ semita nabel eucurrit. ⁊ sech
institit: et enoch placuit: n noe reser¬
uari meruit: ⁊⁊ melchisedech ⁊ benedi¬
cere potuit. ⁊ decimas accepit: ⁊abraã.
amnicus dĩ est. nisaac heres ẽ. ⁊ iacob
isrł ẽ. ⁊ exiuda expectatio gentium
ẽ: nosue intestimoniũ positus ẽ: iob
alege liber. de hoste legis triumphat:
nhebreum moyses uindicat: nih̃c se¬
cundo isrł circũcidit. et samuhel dignꝰ
uiungendo regem dirigitur. & nẽ in
hac orat se hic n uuctus. ⁊ rex. ⁊ ꝓpħa
deduci. Scit eiũ in becillam sibi. ẽẽ. na¬
turam: neq se posse hauc semitã sine
luce aggredi. Dux enĩ ẽ cũ dicit᷑. Retͦ
post eum ambulabis. q̃m ip̃e te dedu¬
cet. Deducit aut̃ cũ ait. Qui ñ tulerit
rucem suã ⁊ secutus me fuerit: ñ ẽ
me dignus. Deducit ȩtiã. cũ pͥor omnẽ

Expanded text:
non legis, sed mandatorum semitam esse dicat. Via enim legis a Moysi gradientes, postquaDei jam a saeculi institutione perrectum sit. In hac enim semita et Abel cucurrit, et Seth institit, et Enoc placuit, et Noe reservari meruit, et Melchisedech et benedicere potuit et decimas accepit, et Abraham amicus Dei est, et Isaac haeres est, et Jacob Israel est, et ex Juda expectatio gentium est, et Joseph in testimonium positus est, Job a Lege liber de hoste legis triumphat, et Hebraeum Moyses vindicat, et Jesus secundo Israel circumcidit, et Samuel dignus in unguendo rege deligitur. 9. hac orat se hic et unctus et rex et propheta deduci. Scit enim imbecillam sibi esse naturam, neque se posse hanc semitam sine duce aggredi. Dux enim est omnibus hac post eum ambula, quoniam ipse te deducet . Deducit autem, cum ait, Qui non tulerit crucem suam, et secutus me fuerit, non est me dignus . Deducit etiam, cum prior omnem
Abbreviated transcription (Latin):
statuit. Et si diligent̃ stationes eas
mansionẽq castroꝵ.⁊ conditiones lo¬
corum. quȩ exodo continent᷑ retracte
mus: in ipsis cęlestis intineris mira¬
bilia cernimus. Ob quod. frequenter
ꝓpħa orauit dicens. Considerabo mi¬
rabilia de lege tua. S ñ iam istis se¬
uie legibus contineri ꝓpħa orat. Non
eñ uiȩ legem. s uię iustificationũ
poposcit. Scit. eẽ. uiam testimonioꝵ
cũ diẽ. In uia testimoniorũ tuoꝵ de¬
lectatus sũ. Scit. ẽẽ. uiã preceptoꝵ. cũ
ait. Niam p̃ceptoꝵ tuoꝵ eucurri. No¬

Expanded text:
statuit. et si diligenter stationes eas statuit. et si diligenter stationes eas mansionesque castrorum et condiciones locorum, quae Exodo continentur, retractemus, magna in ipsis caelestis itineris mirabilia cernemus. ob quod frequenter propheta orauit dicens: considerabo mirabilia de lege tua. sed iam non istis se legibus contineri propheta orat; non enim legem, sed uiae iustificationum poscit. Scit esse uiam testimoniorum, cum dicit: in uia testimoniorum tuorum delectatus sum. scit esse praeceptorum, cum ait: i
Abbreviated transcription (Latin):
tiam latinitas explicare non potuit.
ꝓpħa gͦ orat ut uiȩ iustificationũ
suarũ legem sibi dñs constituat.
idẽ. ut qua lege uiam iustificationĩ
dei adeat intelligat. ⁊ sciat. Non enĩ¬
postulat legem. Et quȩ tanddẽ iusl¬
seationũ uiȩ lex erit: Nam in cõmu¬
ubus. ⁊ terrenis uiis. legem memim¬
nus. ẽẽ. inspatiis mensuras: cũ passu¬
un mille interuallo quędã legis uiȩ
fectionis uiantium congrua rursũ
mansionũ interualla dimensa sint.
S iiam tunc cũ exegipto populus
prubrũ mare pedes transiit. legem
quãdã fuisse uiȩ meminimꝰ ei. ñ
humam arbitris iuditio. s diuini
constitutã: in columna ignis. ⁊ nub̃.
Nam cũ oporteret popło iter agere.
columna ignis uocturno tempore
aute ibat. de die uͦ columna nubis.
At cũ placitũ dõ fuisset diu inhisdẽ
castris popłm contineri: colũna neq
ignis noctu ꝓuehebatur: neq nubes
de die ante ibat. Legem itaq hanc uiȩ¬

Expanded text:
tiam latinitas explicare non potuit. tiam latinitas explicare non potuit. propheta ergo orat, ut uiae iustificationum suarum legem sibi dominus constituat, id est, ut qua lege uiam iustificationum dei , intellegat et sciat. non enpostulat legem. Et quae tandem iustificationum lex erit? nam in communibus et in terrenis uiis legem meminimus esse in spatii mensuris, cum passuum mille interuallo qusedam legis uiae fectioni uiantium congrua rursum mansionum interualla dimensa sunt. sed etiam tum, cum ex Aegypto populus per rubrum mare pedes transiit, legem quandam fuisse meminimus ei non humani arbitrii iudicio, sed diuini constitutam in columna ignis et nubis. nam cum oporteret populum iter agere, columna ignis nocturno tempore anteibat, de die uero columna nubis. at cum placitum deo fuisset diu in iisdem castris populum contineri, columna neque ignis noctu prouehebatur neque nubis de die anteibat. legem itaque hanc
Abbreviated transcription (Latin):
cupauit. S plateas latitudiues. ẽẽ gͥ¬
co sermone designatas. et nos puto¬
mus has. ẽẽ urbium uias. Ergosa
quã nob̾ ex multis egressus ẽ canit᷑
In latitudinib aut̃ eũ libertate
agit. in quib ñ solum habitare. s
etiã ambulaturã se. ẽẽ. ꝓmisit. En
uiã dñi ꝓpħa libere currit. postea¬
quã dilatato corde. ẽẽ. cepit. Non em̃
ante potuit uiam dei currere. quã
ipse ille digna n ampla dõ efficeret᷑
habitatio
uam deprecationem ꝓpħe in prumuo
quarte littere uersu inuenimus.
Ita enĩ cepit. Legem statue mͥ dñe
uiȩ iustificationũ tuarũ. S rationẽ
consequi uersus huius ex latina in¬
terpretatione difficile ẽ. ꝑ conditio¬
nem enĩ cominunis sermonis nũ.
ñ ita absolutę potuit uirtus uerbi
hebraici ⁊ greci explicari. Greci nãq
hoc uersu. ut sibi lex statuatur
iustificationũ. Et quod greci no mos¬
et ñ dr̃ adeiusdem sensus intelligen¬

Expanded text:
cupauit. sed plateas latitudines esse grcupauit. sed plateas latitudines esse graecus sermo designat, et nos putamus has esse urbium uias. ergo saquam nobis ex multis egressus est, canitur; in latitudinibus autem cum libertate agit, in quibus non solum habitare, sed etiam deambulaturam se esse promisit. ergo uiam domini propheta libere currit, posteaquam dilatato corde esse coepit. non enim ante potuit uiam dei currere, quam ipse ille digna et ampla dei efficeretur habitatio. uam deprecationem prophetae in primo quintae litterae uersu inuenimus. ita enim coepit: legem , domine, uiam iustificationum tuarum; sed rationem consequi uersus huius ex latina interpretatione difficile est. per condicionem enim communis sermonis nostri non ita absolute potuit uirtus uerbi et hebraici et graeci explicari. Graeci namquhoc uersu, ut sibi lex statuatur iustificationum; et quod graece est , ad eiusdem sensus intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
diendũ ẽ. Cribulata. quia ꝑmultas¬
lex tribulationes ⁊ passiones aditur.
Et insolens ꝓpħa existimabitur
qui se hanc uiam currere głietur.
Memunit aut̃ int̃ innocentię studiũ
⁊⁊ humilitatis confessionem sermo¬
uum suoꝵ. moderandã ẽẽ uirtutẽ.
Idcirco postea quã dixerat in uia man¬
datorũ tuorũ eucurri. hoc addidit.
Cũ dilatasti cor meũ. Uilatatũ ẽ cor
qd ꝑfidem capax doctrinȩ dĩ pandit᷑.
Et hoc decredentib dictũ ẽ. ⁊ uihabi¬
tatur. in quo sacramentũ patris  fi¬
lii residet: in quo capaci habitatioe.
mon dicens. Sapientia inexitibus
canitur. inplateis cũ lib̾tate agit.
Nerbi utriusq huius latinitas nr̃a
uel obscuritatẽ nob̾ affert. uł alt̾ius
intelligentie opinionem prebet.
Nam qđ uos inexitib dicimꝰ. greci¬
Et exodũ ꝓprie ẽ. ubi exmultis an¬
gustis uiis. in unam patentẽ uiam
coitur. Quod nos uͦ plateas nuncu¬
pamus. eodem nominȩ grecitas nun¬

Expanded text:
ediendum est; tribulata. quia per multasediendum est; tribulata. quia per multas tribulationes et passiones aditur. et insolens propheta existimabitur, qui se hanc uiam currere glorietur ? Meminit autem inter studium et humilitatis confessionem sermonum suorum moderandam esse uirtutem. idcirco, posteaquam dixerat: in uia mandatorum tuorum cucurri, hoc addidit: cum dilatasti cor meum. tatum est cor, quod per fidem capax doctrinae dei panditur. et hoc de credentibus dictum est: et inhabitatur, in quo sacramentum patris et filii residet, in quo capaci habitatione mcanitur, in plateis cum libertate agit . Verbi utriusque hujus latinitas nostra vel obscuritatem nobis affert, vel alterius intelligentiae opinionem praebet. Nam quod nos in exitibus dicimus, graeciEt exodus proprie est, ubi ex multis angustis viis in unam patentem coitur. quod uero nos plateas nuncupamus, eodem nomine grsecitas nun
Abbreviated transcription (Latin):
dere: qr ueterũ ⁊ ant̾iorum pecẽoꝵ
ueniam. destimoniis dũi adheren¬
do sit meritus. Seit enĩ uerb̃ dĩ di¬
ctum. eẽ. Eece deleam ut nubẽ iniqͥ¬
tates tuas. ⁊ tanquã nebulam pecc̃a
tua. Dñs potens ẽ. omĩa eaquȩ nob̾
pudori ⁊ confusiomi sunt amouere:
si ⁊ nos dicere cũ lib̾tate possimus.¬
Adhesi testimoniis tuis. his enĩ ad¬
herentes a confusione pudendorũ
nanterioꝵ eriminũ liberamur. S
concludunt᷑ omĩa suo ordine. suis
amoue ame. Deinde subiecit. Niam ue¬
ritatis dilexi. Tercium id sequit᷑. Adhe¬
si testimoniis tuis. Nunc deinde ita fi¬
uit. In uia preceptorũ tuorũ eucurri.
cũ dilatasti cormeũ. ꝑgradus ad id
uentũ ẽ. uie iniquitatis amote. uie
ueritatis dilectȩ. testimonioꝵ in di¬
uisibili societate: ut in uia manda¬
torum dĩ curreretur. S uia quȩ ad¬
uitam ducit. ⁊ angusta ntribulata ẽ.
Angusta: quia diligent̃ n cautȩ ingͤ¬

Expanded text:
dere: quia veterum et anteriorum peccatorum dere: quia veterum et anteriorum peccatorum veniam testimoniis Domini adhaerendo sit meritus. Scit enim verbis Dei dictum esse: Ecce deleam ut nubem injusas tuas et tamquam nebulam peccata tua. dominus potens est omnia ea. in nobis pudoris et confusionis sunt, amouere, si et nos dicere cum libertate possimus: testimoniis tuis. his enim adhaerentes a confusione pudendorum et anteriorum criminum liberamur. Sed concluduntur omnia suo ordine. suis amoue a me, deinde subiecit: uiam ueritatis dilexi, tertium id sequitur: testimoniis tuis. nunc deinde ita finit: in uia praeceptorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum. pergradus ad id uentum est. iniquitatis , uiae ueritatis dilectae testimoniorum indiuisibili societate, ut in uia mandatorum dei curreretur. sed uia, quae ducit ad uitam, et angusta et tribulata est; angusta, quia diligenter et caute in ea ingr
Abbreviated transcription (Latin):
extoto corde tuo. ⁊ ex tota anima tua.
ncustodias p̃cepta dñi dĩ tui. ⁊ iusti¬
ficationes eius quas ego precipio tͥ
hodie. ut bene sit tibi: Ergo cũ lex
doceat in uiis dĩ ambulandũ. ut
ambulanti in his bene inposterum
ex lege. idorat qͦd lege conclusum ẽ. ut
III iIIIs dĩ ambulans in beaditudine
tis dilexi. ⁊iufficia tua ñ sũ oblitus.
Niam multi diligunt. s ñ om̃s dili¬
gunt ueritatis. Et quaͥẽq aut uolup¬
tatum. aut diuitiarũ. aut honorũ
uiam ineunt. s nqui hereticorum
doctrinis uagi. nincerti. ⁊ impii de¬
feruntur: in uia quidem sunt. s ñ
sunt in uia ueritatis. S ꝓpħa exspu
dicturus postea erat. Ego sũ uiaͫ
iuditiũ ẽ. ut qui eredit in me habe¬
at uitã eternã. merito ꝓpħa ait.
Niam ueritatis dilexi: ⁊ iuditia
tua ñ sũ oblitus. Nob̾ eñi hȩc ad cog¬
nitionem posterius dicta st̃. s ꝓpħa
in his et uiuit. ⁊ loquit᷑. Coheret aut̃
sibi doctrine. ⁊ confessionis ꝓpħice¬

Expanded text:
ima tua, et custodias praecepta Domini Dei tui et justificationes ejus, quae ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi ? Ergo cum lex doceat in viis Dei ambulandum, ut ambulanti in his bene in posterumex lege: id orat quod lege conclusum est, ut in viis Dei ambulans in beatitudine tis dilexi, et judicia tua non sum oblitus. Viam multi diligunt, sed non omnes diligunt viam veritatis. Et quicumque aut voluptatum aut divitiarum aut honorum viam ineunt, sed et qui haereticorum doctrinis uagi et incerti et impii differuntur, in uia quidem sunt, sed non sunt in uia ueritatis. sed propheta edicturus postea erat: ego sum uia, iudicium est, ut, qui credit in me, habeat uitam aeternam, merito propheta ait: uiam ueritatis dilexi et iudicia tua non sum oblitus. nobis enim haec ad cognitionem posterius dicta sunt; sed propheta in his et uiuit et loquitur. Cohaeret autem sibi doctrinae et confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
fuis legis: apłm audiamus. finis enĩ
quib statuta lex fuerit: finem legis
optat exquirere. Neq solũ exquir̾e:
s semꝑ exquirere. Ita enĩ ait. nex qͥ
ram semꝑ. Officium exquirendi. ñ
suffecerat ꝑuoluntatẽ: nisi ȩtiã inde¬
fessa ab eo temꝑis continuatione ge¬
de meo. In ꝓuerbiis salomonis scrip¬
tum meminimus. Intelligendo sa¬
pientiã sapienter inter roganti sapi¬
entia. deputat᷑. Quo sensu id ostendi
itidetur: quod qui ñ intelligat.⁊
sapienter interroget. sapere credat᷑.
hoc itaq eo ꝓficit: quia ꝓpħa in lege
is. octauo die circũcisus. nseđm genꝰ
ex tribu iuda: et scđm gr̃am corꝑeȩ
unctionis. ⁊ rex electus ⁊xp̃e. ⁊ sacra¬

Expanded text:
finis legis? Apostolum audiamus: Finis enim finis legis? Apostolum audiamus: Finis enim onum vias, quibus statuta lex fuerit, finem legis optat exquirere: neque solum exquirere, sed semper exquirere. Ita enim ait: Et exquiram eam semper. Officium exquirendi non suffecerat per voluntatem, nisi etiam indefessa ab eo temporis continuatione gede meo. In Proverbiis Salomonis scriptum meminimus, Inintelligendo sapientiam interroganti sapientia deputatur . Quo sensu id ostendi videtur, quod qui non intelligat, et sapienter interroget, sapere credatur. Hoc itaque eo proficit, quia Propheta in lege octauo die circumcisus et secundum genus ex tribu Iuda et secundum gratiam corporeae unctionis et rex electus et Chr
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłiis: seit esse uiã in apłis:
de quibus sepe testatus ẽ. uult gͦ ꝑ legem
tam tendere. P lures enĩ sunt hereticoꝵ.
qui uiã legis imꝓbant: plures qui ꝓpħa¬
rum: multi qui euangłiorum. multi
lns uiis esse contentos. S scriba doctꝰ
nouit diuitis patris familie se exem¬
plo de thesauris ꝓferre uetera ⁊ noua.
Hane gͥ iustificationũ uiȩ legem ꝓpłia
desiderat. Lex enĩ iustificationũ qui¬
busdã religiosi cordis disciplinis con¬
tinetur. & intra sines nos constitutionis
suȩ quib se uteremur artauit: ne ex¬
cedentes eos. adopiniones hereticȩ in¬
telligentie euagarem᷑. Non uult gͥ
ab ea lege excedere: quã constitu si
orat institui: scilicet ut exquirat eã.
Lex erat iustificationũ ꝑ moisen scͥp¬
ta: ⁊ hane ꝓpħa oꝑib exerrebat. Non
gͦ hanc statu sibi orat. quȩ iam statuta
erat. ⁊ab eo religiose agebatur: s eam
quã optat inquirere. Quid gͦ optat in¬
quirere: finem scilicet legis. Et qͥs erit

Expanded text:
iam in Apostolis, de quibus saepe testatus est. Vult ergo per legem am tendere. Plures enim sunt haereticorum, qui viam legis probant, plures qui prophetarum, multi qui Evangeliorum, multi his viis esse contentos. Sed scriba doctus novit divitis patrisfamilias exemplo de thesauris proferre vetera et nova . Hanc igitur justificationum viae legem Propheta desiderat. Lex enim justificationum quibusdam religiosi cordis disciplinis continetur, et intra fines nos constitutionis suae quibus se uteremur arctavit: ne excedentes eos, ad opiniones haereticae 306 intelligentiae evagaremur. Non vult igitur ab ea lege excedere, quam constitui siborat institui? Scilicet ut exquirat eam. Lex erat justificationum per Moysen scripta: et hanc Propheta operibus exercebat. Non ergo hanc statui sibi orat, quae jam statuta erat, et ab eo religiose agebatur; sed eam quam optat inquirere. Quid ergo optat inquirere? Finem scilicet legis. Et quis erit
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã pretedio mortalis habita¬
culi dormitare conquestus sit. quę
ñ dũ iustificationũ uiã intelligat.
atq obid in uiis dĩ confirmandum
sese orat. quia pre tedio dormitet.
re se ñ dormire dicat:qr qui dormit
in ipso somni oꝑe ẽ: qui aut̃ dormi¬
tat. dormitat aride qͣm dormiat. Que
in alio loco ratio seruata ẽ cum dicit.
Eece ñ dormit. neq dormitabit. qui
custodit isrł. S n illic ubi meminit.
Si dedero sompnũ oculis meis pll¬
pebris meis dormitationẽ. Pormita¬
tionem palpebrarũ: somnũ uͦ eẽ dixit
oculorũ. quia palpebrarũ officium ẽ.
it somnum exdormitatione concili
init. Atq obid ne dormitans obdormi¬
a subiecit. confirma me in uerbis
tuis. idẽ. ut ꝑomniũ iustificationum
quas suꝑius memorauit uitelligentiã
confirmatus ñ modo ũ dormiat. s iã
sine aliqua dormitatione ꝑuigilet.

Expanded text:
am suam prae taedio mortalis habitaculi dormitare conquestus sit, quae nondum iustificationum uiam intellegat, atque ob id in uiis dei confirmandum sese orat, quia prae taedio dormitet. re se, non dormire dicat: quia qui dormit, in ipso somni opere est; qui autem dormitat, dormitat antequam dormiat. Quae et in alio loco ratio servata est, cum dicit, Ecce non dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel . Sed et illic, ubi meminit, Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem ; dormitationem palpebrarum, somnum vero esse dixit oculorum, quia palpebrarum officium est, ut somnum ex dormitatione conciliemit: atque ob id ne dormitans obdormiat, subjecit, Confirma me in verbis tuis: id est ut per omnium justificationum, quas superius memoravit, intelligentiam confirmatus, non modo non dormiat, sed etiam sine aliqua dormitatione pervigilet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uerecundiã non derelinquat: eẽ
quidẽ in natura sua confessꝰ est ar¬
guitionis. ⁊ opprobrii causam quã ase
dep̃catur auferri: s ꝑdeuotionẽ exqͥ¬
sitorum testimoniorum eã sperat
auferri. Exquirit aut̃ destimonia
rerum scdarum: s exquirit multis
aduersum se residentib. multis ad¬
uersus se colloquentib dicens. Et¬

Expanded text:
ut uerecundiam non derelinquat: esse ut uerecundiam non derelinquat: esse quidem in natura sua confessus arguitionis et obprobrii causam, quam a se deprecatur auferri, sed per deuotionem exquisitorum testimoniorum eam sperat auferri. rerum secundarum, sed exquirit multis adversus se residentibus, multis adversus se colloquentibus, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
neq minã euangłicam ꝑagenti. id qͦd¬
in psalmo continetur. Quȩ utilitas in
sanguine meo dũ descendo in cerruptionẽ :
exprobrat enĩ suꝑbis atq maledictis.
cur nichil insacramento sanguinis sui.
atq mortis utilitatis ẽẽ existimauerĩt.
cũ ille nr̃i causa ⁊ natus n passus et¬
renda a nob̾ sunt. Scit dm̃ tali pecc̃oꝵ
ñroꝵ confessione orandũ: ut ⁊si dig¬
ni arguitione habeam᷑. ñ tam̃ argua¬
mur. Confitendũ enĩ crim̃ ẽ. ut obti¬
neatur nuenia. Scit deinde post argui¬
tionem iucontemptũ idẽ. in nichilũ
gentes existimari: qr scriptũ sit. Om̃s
gentes nicħ st̃. ⁊omĩa quȩ amalitia
n contemptũ hac spe n hac fidutia de¬
precari nos oportet. ut addamus. id
quod dr̃. aufer ame olprobriũ ⁊ con¬
temptũ: n id qͦd sequitur : qr testimo¬
nia tua exquisiui. Et testimonia dĩ
exquirit ut argui ñ debeat: naufer¬
ri a se obprobriũ contemptũq p̃cat᷑.

Expanded text:
neque in uiam euangelicam pergenti id, quneque in uiam euangelicam pergenti id, quod psalmo continetur: quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? exprobrat enim superbis atque maledictis, cur nihil in sacramento sanguinis. sui atque mortis utilitatis esse existimauerint, cum ille nostri causa et natus et passus etrenda a nobis sint. Scit Deum tali peccatorum nostrorum confessione orandum, ut etsi digna arguitione 297 habeamus, non tamen arguamur: confitendum enim crimen est, ut obtineatur et venia. Scit deinde post arguitionem in contemptum, id est, in nihilum gentes aestimari; quia scriptum sit: Omnes gentes nihil sunt, et omnia quae a malitia et contemptum hac spe ac fiducia deprecari nos oportet: ut addamus ad id quod dicitur: aufers a me obprobrium et contemptum, id, quod sequitur: quia testimonia tua exquisiui. et testimonia dei exquirit, ut argui non debeat, et auferri a se obprobrium contemptumque precatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nde plurimis mandatis insuꝑiore uer¬
su cõpetentia diximus. Maledicti aut̃
sunt qui ꝑhane ꝓphetiȩ doctrinã eru¬
diti. a mandatis dĩ declinant: id ẽ ꝑus
quo ẽ deuiat: ⁊exalia parte in aliam
decducttu⁊ de fluxi quodã. de itin̾e
decidit. uel leuiter gͦ declinantẽ aman¬
datis dĩ maledictionis sententia eom¬
p̃hendit: ut uttelligeremꝰ quanti pe¬
riculi. res eẽt. ea omnino ignorare
uos aquib declinare maledictũ est.¬
Aufer ame oꝓprobriũ ⁊ contemptũ
qr testimonia tua exquisiu. Peceata
obprobrio sunt digna. Ideirco pecẽores
exurgent in obprobriũ ȩternũ. Qd̃
aut̃ pecc̃a omĩa opprobrio sint digna.
in euangeliis discamꝰ. tunc eũ dñs exꝓ¬
brare ciuitatib illis cepit in quibus
plures uirtutes eius effectȩ ẽẽnt. nec
Quod abillis coeptũ necesse ẽ ut ĩ om̃s
eiusdem criminis pares fiat. ⁊tẽ hu¬
mano generi exprobet ñ pęnitenti.

Expanded text:
et de plurimis mandatis in superiore veret de plurimis mandatis in superiore versu competentia diximus. Maledicti autem sunt, qui per hanc prophetiae doctrinam eruditi, a mandatis Dei declinant, id est, pequo est, deuitat et ex alia parte in aliam deducitur et deflexu quodam de itinere decedit. uel leuiter ergo declinantem a mandatis dei maledictionis sententia conprehendit, ut intellegeremus, quanti periculi res esset, ea omnino ignorare nos, a quibus declinare maledictum est. obprobrium et contemptum, quia testimonia tua exquisiui. peccata obprobrio sunt digna; et idcirco peccatores exsurgent in obprobrium aeternum. quod autem peccata omnia obprobrio sint digna, in euangeliis discamus, tum cum dominus exprobrare ciuitatibus illis , in quibus plures uirtutes eius effectae essent nec quod ab illis , necesse est ut in omnes eiusdem criminis pares fiat, et tunc humano generi exprobret non psenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
iłim xp̃m aduersus quẽ diabolus om̃i
iurtutis suȩ arte luctatus ẽ: angłm sa¬
thane qui se colafiraret accepit. ut ꝑ
passionũ omniũ indefessas molestias
nulla suꝑbiendi occasio ꝑ otrũ tẽꝑis
posset irrepere. Ipse quoq eligendi
n constituendi sacerdotis quandam
legem ferens. cũ iam eũ in quibꝰ ep̃m¬
ẽẽ dignũ ẽ. uirtutib collocasset: ne¬
ofitum eligi uetuit. ne suꝑbiret dicens.
honne ofitum. ne inflatus incidat in
iuditiũ diaboli: idẽ ne ꝑrecens adep¬
tã regenerationis gr̃am insolescat. ui
illũ multo passionũ bello ante temp¬
dari: uult multis humilitatis. ⁊ fidei
stipendiis ꝓuehi. Cor enĩ humiliatũ
deus ñ sꝑnit. ⁊ sacrificiũ obtimũ cor
contribulatũ. quia qui se exaltat humi¬
liabitur. ⁊ qui se humiliat exaltabitur.¬
despicunus. ⁊ diuina. negligimꝰ. S uir¬
tus uerbi hic collocati uon negligent̃
ẽ audienda. Proptũ eñ fuerat dicere maleditt
qui ñ obtemꝑant mandatis tuiꝰ. De uno

Expanded text:
m , adversus quem diabolus omni virtutis suae arte luctatus est, angelum Satanae qui se colaphizaret accepit : ut per passionum omnium indefessas molestias, nulla superbiendi occasio per otium temporis posset irrepere. Ipse quoque eligendi et constituendi sacerdotis quamdam legem ferens, cum jam eum in his quibus episcopum dignum est virtutibus collocasset, neophytum eligi vetuit, ne superbiret, dicens: 296 Non neophytum, ne inflatus incidat in judicium diaboli : id est, ne per recens adeptam regenerationis gratiam insolescat, vult illum multo passionum bello ante tentari, vult multis humilitatis et fidei stipendiis provehi. Cor enim humiliatum Deus non spernit, et sacrificium optimum cor contribulatum , quia qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabiturdespicimus, et divina negligimus. Sed virtus verbi hic collocati non negligenter est audienda. Promptum enim fuerat dicere, Maledicti qui non obtemperant mandatis tuis. De uno
Abbreviated transcription (Latin):
ueame. ⁊ lege tua miserere mͥ. Proptũ
fuerat dicere. inquitatẽ amoue ame.
S licet infirmitatis suȩ conseiuis eum
meminit in corpore suo uiam in esse
tũ ꝑgere ꝓmptum ẽ. amoueri a se
deprecatur. id ẽ. omnia corꝑalium uo¬
luptatũ desideria auferri: nec tempta¬
tionem aliquã concupiscentiȩ aut ig¬
norantiȩ qua tanquã ꝑuiã ad peccatũ
itur ingruere. Nec solũ id orat dm̃:
hetiã ut ꝑlegem suã misereatur eiꝰ.
Per legem aut̃ hoc mͦ miscdiam con¬
sequitur. quia ut suꝑius ostendi ita
in lege sit seriptũ. Et nc̃ isrł qͥd dñs

Expanded text:
tua miserere mei. Promptum fuerat dicere, iniquitatem amove a me: sed licet infirmitatis suae conscius, cum meminit in corpore suo viam inesse tum pergere promptum est, amoveri a se deprecatur, id est, omnia corporalium voluptatum desideria auferri, nec tentationem aliquam concupiscentiae aut ignorantiae, qua tamquam per viam ad peccatum itur, ingruere. Nec solum id orat Deum, sed etiam ut per legem suam misereatur ejus. Per legem autem hoc modo misericordiam consequitur: quia ut superius ostendi, ita in lege sit scriptum: Et nunc Israel quid Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ qđ in lege pͥmum ẽ. qđ dñm
ex tota anima. ex tota uirtute amare
tionis efficimur. Et sic̃ de gła ingłam
transibunꝰ. sic n inlumine uidebimus
lum̃: sic nꝑspeculũ faciem ipsam ali¬
quando cernemus. ꝑ hoc enĩ nc̃ corꝑalis
uite maudatũ sacram̃to baptismi. ⁊ p̃¬
cepto dĩ illuminam᷑: n lumine utim᷑.
⁊uigła manenius. ꝑ hoc rursũ exmati¬
dato mandata cernimus. ꝑ hoc ex lumi¬
ne lum̃ uidebims. ꝑ hoc exgła ingłam

Expanded text:
mandatum, quod in lege primum est, quo deum mandatum, quod in lege primum est, quo deum ex tota anima et ex tota uirtute amare tionis efficimur. et sicut de gloria in gloriam transibimus, sic et in lumine uidebimus lumen, sic et per speculum faciem ipsam aliquando cernemus. per hoc enim nunc corporalis uitae mandatum sacramento baptismi et praecepto det in gloria manemus. Per hoc rursum ex mandato mandata cernemus, per hoc ex lumine lumen videbimus, per hoc ex gloria in gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
celestiũ conuersationũ fide ceruens.
licet corpis incolat. tam̃ rem ñ suã incolit.
oculis incelũ mentis erectis. Seit in cȩlothes¬
auros collocandos: q uͥ thesaurus sit. illie n
cor futurũ sit. Non erat ille sensu suo t̾rȩ
accola. qui in euangłica comꝑatione hor¬
rea extruit capatia ingentiũ fructuum:
nanimã suã ꝑpresentiũ copiã addelitias
adhortatur. stultus anima ipsa eadẽ no
fitens. orat ne mandata dĩ a se occulant᷑.
Nemo enĩ uisi ꝑegrinus corꝑis sui. cog¬
nitione mandatoꝵ dĩ dignus ẽ. Qđ man¬
datum dei cũ lucidũ sit milluminans
oculos absurde ñ uidebit᷑ dixisse. ne sibi
mandata dĩ occulant᷑. quȩ hoc nat᷑e in se
habent ut n lucida sint nilluminent.
S negligentia auriũ affert sensus dif
ficultatem. Illic enĩ mandatũ lucidũ
⁊ illumuians ẽ hic mandata absconsa
sunt. Lucidũ mandatũ ẽ. ꝑ qđ ad contu¬
endũ lum̃ mandatoꝵ illuminamur ꝑ

Expanded text:
coelestium conversationum fide cernens, coelestium conversationum fide cernens, licet corpus incolat, tamen rem non suam incolit, oculis mentis in coelum erectis. Scit in coelo thesauros collocandos; quia ubi thesaurus sit, illic et cor futurum sit . Non erat illo sensu suae terrae accola, qui in evangelica comparatione horrea extruit capacia ingentium fructuum, et animam suam per praesentium copiam ad delicias adhortatur; stultus anima ipsa eadem nocfitens, orat ne mandata Dnemo enim, nisi peregrinus corporis sui, cognitione mandatorum dei dignus est. quod mandatum dei cum lucidum sit et inluminans oculos, absurde nunc uidebitur dixisse, ne sibi mandata dei occulantur, quae hoc naturae in se habent, ut et lucida sint et inluminent. sed neglegentia aurium ficultatem. Illic enim mandatum lucidum et illuminans est, hic mandata absconsa sunt. Lucidum mandatum est, per quod ad contuendum lumen mandatorum inluminamur. per
Abbreviated transcription (Latin):
anni legem explet. s pentecostes re¬
missionem: ac renouationẽ obtinere
festinat. Scit exp̃cepto dĩ scđm celestȩ
exemplar: altariũ a moyse institutũ
naaron sac̾dotali habitu ornatuq
riis ꝓperat. Induci quoq interrã sc̃am
terram fluentẽ lactȩ n melle. tanqͦ doeiꝰ
huius orb̃ peregrinus orat. uniuersa
quidẽ ista iudei corꝑalit̾ gert̃. s ħ pau¬
lus alit̃ intelligit dioens. Scimus enĩ
quia lex sꝑtialis ẽ. hȩc gͥ legis mirabilia
quȩ uelatis oculis adumbrant᷑ ꝓpħa
orat ut cernat: scilicet ut caduco atq
ifirmo corꝑe absolutus.: hec quȩ cor¬
poralem obseruantiã legis magna et
ame mandata tua. Accola ñ iuris sui
terrã incolit. s alienã: neq peregrinus
fructũ exea temꝑarie oꝑationis expe¬
ctat. Nouit incolatus huiꝰ apłs ordinẽ.
dicens ꝑegrinandũ a corꝑe. ⁊ cũ xꝑoma¬
nendũ. ẽẽ. ꝓpħa itaq quasdã unagines

Expanded text:
anni legem explet: sed pentecostes reanni legem explet: sed pentecostes remissionem ac renovationem 292 obtinere festinat. Scit ex praecepto Dei secundum coeleste exemplar et altarium a Moyse institutum, et Aaron sacerdotali habitu ornatuqueriis properat. Induci quoque in terram sanctam, terram fluentem lacte et melle, tamquam totius hujus orbis peregrinus orat. Universa quidem ista Judaei corporaliter gerunt: sed haec Paulus aliter intelligit, dicens: Scimus enim quia lex spiritalis est . Haec igitur legis mirabilia, quae velatis oculis adumbrantur, Propheta orat ut cernat: scilicet ut caduco atque infirmo corpore absolutus, haec quae per corporalem observantiam legis magna et a me mandata tua. Accola terram incolit, sed aduena atque peregrinus fructum ex ea temporariae operationis nouit incolatus huius apostolus ordinem dicens, peregrinandum a corpore et cumnendum esse . Propheta itaque quasdam imagines
Abbreviated transcription (Latin):
datorum. eẽ. custodiã. Taceo de naturs
corꝑum. quȩ nos int̾im aut ꝑinfirmita¬
tem. aut ꝑuicentiua uitioꝵ imꝑfectos
ẽẽ compellunt. At uͦ morte uicta uacu¬
leo eius obtuso. ut eũ facie ad faciem
andiamus atq cernamus. tẽ uere ⁊ ui¬
uemus. ⁊ dĩ mancdata seruabimꝰ. Ordo
Hic idem inconsequenti ẽ. Ait enĩ Re¬
uela ocnlos meos: ⁊ considerabo murab¬
lia de lege tua. Scit mortalib oculis.
atq corꝑeis nubem obscuritatis obsll¬
re. Scit ea quȩ corꝑalit̃ in lege p̃cepafs̃
umbram. eẽ. ⁊ speculũ futurorũ. Legem qͥde
logit. s obtat legis mirabilia contueri. Me
miit sc̃a. ẽẽ. sabbata: s in eternoꝵ sabba¬
toium requie ẽẽ desiderat. Utitur qͥdẽ
arimis panib. s formentũ eicerȩ nat᷑e
ueteris festinat. Immolat pasche ouẽ.
s assistere ei qui ꝑ ioħem reuelat᷑ agno
concupiscit. Septimi anni legi satisfa¬
ciat. s ipse exactis septem milib scłi.

Expanded text:
datorum esse custodiam. taceo de naturis datorum esse custodiam. taceo de naturis corporum, quse nos interim aut per aut per incentiua uitiorum inperfectos esse conpellunt. at uero morte uicta et aculeo eius obtuso et cum facie ad faciem audiamus atque cernamus, tunc uere et uiuemus et dei mandata seruabimus. Ordo hic idem in consequentibus est. ait enim: oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. scit mortalibus oculis atque corporeis nubem obscuritatis obsistere. scit ea, quae corporaliter in lege praecepta sunt, umbram esse et speculum futurorum. legem quidem legiminit sancta esse sabbata: sed in aeternorum sabbatorum requie esse desiderat. Utitur quidem azymis panibus: sed fermentum ejicere naturae veteris festinat. Immolat paschae ovem: sed assistere ei qui per Joannem revelatur Agno concupiscit . Septimi anni legi satisfacit: sed ipse exactis septem millibus, sae
Abbreviated transcription (Latin):
in sacramento baptismi ꝑfectã illã inno¬
centiȩ ⁊celesti uita dignam redditã pu¬
ritatem. ioħm baptistã dixisse recolat.
Ego quidem baptiro uos maqua pem
ipse uos baptirat in sp̃u sc̃o nigni. Ip¬
sum aut̃ dũm baptiratũ a ioħe cũ acdhic
ẽẽt in corꝑe meminerit locutũ. Adhue
habeo alio baptismo baptizari. Est gͦ
quantũ licet existinare. ꝑfecte illiꝰ enum¬
datio puritatis ȩtiã post baptismi aquas
quȩ iidicii igne nos decoquet. quȩ ꝑmor¬
tis iniuriam a labe morticine. nsocietate
purgabit. quȩ martirii passione deuoti
ac fidelis sanguine abluet. Et idcirco
sc̃s ꝓpħa uicturũ se dicit. eẽ. cũ uiuat.
ꝑ hanc scilicet umbrã uitȩ aduerã illam
regionem uiuentium transferendum.
Seđm qd exemplum. ut dixit uiuam:
ita ncustodiam sermones tuos. Custodi¬
iuitur int̾im sccłm apłm paulũ ꝓparte
⁊ ꝑspeculum. Sunt enĩ multa scłi scan¬
dala. quȩ ꝓhibent ꝑfectam in nob man¬

Expanded text:
in Sacramento baptismi perfectam illam innocentiae, et coelesti vita dignam redditam puritatem; Joannem Baptistam dixisse recolat, Ego quidem baptizo vos in aqua poipse vos baptizabit Spiritu sancto, et igni: ipsum autem Dominum baptizatum a Johanne cum adhuc esset in corpore meminerit 291 locutum, Adhuc habeo alio baptismo bquantum licet existimare, perfectae emundatio puritatis etiam post baptismi aquas quae iudicii igni nos decoquet, quae per mortis iniuriam a labe morticinae et societate purgabit, martyrii passione deuoto ac fideli sanguine abluet. Et idcirco sanctus propheta uicturum se dicit esse, cum uiuat, per hanc scilicet umbram ad ueram illam regionem uiuentium transferendum. secundum quod exemplum, ut dixit: uiuam. ita et: custodiam sermones tuos. custodiuntur interim apostolum Paulum pro parte et per speculum. sunt enim multa saeculi scandala, prohibent perfectam in nobis man
Abbreviated transcription (Latin):
uiolata lex eẽt. ipso dicente. Non ue¬
ni legem soluere set adimꝑlere. S q
lex umbra ẽ. futuroꝵ bonoꝵ. Iccirco ꝑ
hanc p̃formatã significantiã docuit
nos in hoc terreni ꝯmorticni corporis
habitaculo mundos. eẽ. ñ posse. nisi ꝑ
ablutionẽ cȩlestis misedie emundationẽ
consequamur: ꝑ demutationẽ resurre

Expanded text:
violata lex esset, ipso dicente: Non veviolata lex esset, ipso dicente: Non veni legem solvere, sed adimplere . Sed quia lex umbra est futurorum bonorum, idcirco per hanc significantiam docuit nos in hoc terreni et morticini corporis habitaculo mundos esse non posse, nisi per ablutionem caelestis emundationem consequamur, post demutationem resurr
Abbreviated transcription (Latin):
uerȩ in nob̾ ñ potest. ẽẽ. natura. Audia¬
mus eũ qui se meminit in corꝑe mor¬
tis habire dicentẽ: qr uita nr̃a absconsa ẽ
nr̃a. tẽ nnos apparebimus cũ xp̃o ingła.
hanc gͦ retributionẽ sibi ꝓpħa orat ut
uiuat. future huiꝰ uitȩ tempus in loco
altero docens. quo ait. Et placebo dño
in regione uiuentiũ. Seit hanc mundi
istius sedem regionem ñ ẽẽ uiuentiũ.
Scit nos adhuc scđ̾m p̃figurationẽ legis
emundandos. ẽẽ. Nc̃ enĩ admiscem᷑ mor¬
ticine. Et in lege quisqͥs mortuũ contre¬
horum in lege corꝑalit iutelligat᷑. tãqͣm
ꝑ contrectationẽ mortu. quisq fiat un¬
mundus. Ioseph ossa egrediens egyptũ.
moyses ipse lator legis euexit. heliseus.
mortuo ut eũ uuificaret in cubuit.
Dñs ipse mortuũ manu apprehensum
inuitam retraxit. & contrectatio mor¬
tui si immundũ effoctura fuisset. ne¬
quaquã neq atantis uiris. neq adeo

Expanded text:
verae in nobis non potest esse natura. Audiaverae in nobis non potest esse natura. Audiamus eum, 290 qui se meminit in corpore mortis habitare dicentem: Quia vita nostra absconsa est et vos apparebitis cum ipso in gloria. Hanc ergo retributionem sibi Propheta orat, ut vivat: futurae hujus vitae tempus in loco altero docens, quo ait: Et placebo Domino in regione viventium . Scit hanc mundi istius sedem regionem non esse viventium. Scit nos adhuc secundum praefigurationem legis emundandos esse. Nunc enim admiscemur morticinae: et in lege quisquis mortuum contrehorum in lege corporaliter intelligatur, tamquam per contrectationem mortui quisquam fiat immundus. Joseph ossa egrediens Aegyptum Moyses ipse lator legis abstulit , Eliseus mortuo ut eum vivificaret incubuit : Dominus ipse mortuos manu apprehensos in vitam retraxit : et contrectatio mortui si immundum effectura fuisset, nequaquam a tantis viris, neque a Domino