comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et ait. Turbata in solita
salutatione qrͣ familia¬
rius notã necat cxnõie.
ne timeat iubet. ⁊ qua
gratia plenã uocauetit
plenius erplicat..¬

Expanded text:
a. Turbatam insolita salutatione quasi familiarius notam vocat ex nomine. Ne timeat jubet, et quare gratia plenam vocaverit, plenius explicat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sine uoce corporalos act
indicare moliens nec er pͥ¬
mens uoluntatem cui si¬
milis ppls uicdeoꝵ actuũ
suoꝵ ĩpotens redde rõnem¬

Expanded text:
Sine voce corporales actus indicare moliens, nec exprimens voluntatem. Cui similis populus Judaeorum, actuum suorum impotens reddere
Abbreviated transcription (Latin):
conueniebant mĩ le ꝯcubi¬
tu coniugali. in enim ea
que semilcm ñ crubesceret
coitum crubesc̾et partum.
qñ signantur ex ip̃o nomĩe
quid ministraturi ueniat
ostendatur. Eab̾el fortitu¬
do dei qui illum nunciat
qui ad bellandum diato
mortem intilit. contra
muuer ab angło edocta
saluttm edidit.

Expanded text:
conueniebant inter se concubitu coniugali; neque enim ea quae senilem non erubesceret coitum erubesceret partum; quando signantur, ut ex ipso nomine quid ministraturi veniant, demonstretur. Gabriel fortitudo Dei, quia illum nuntiat qui ad debellandum diabolmortem intulit: contra mulier ab angelo edocta salutem edidit.
Abbreviated transcription (Latin):
ait neclor nesccni haretũt
ptb̃. proptermmiam im¬
portunitatem cius.
Alii euageliste acluntma¬
nib confricasse: unde et
petro dr̃. macta ⁊ manduca.¬

Expanded text:
a, nec locum vescendi habebant pro turbis: propter nimiam importunitatem eorum. Alii Evangelistae addunt: manibus confricasse . Unde et Petro dicitur: Macta et manduca
Abbreviated transcription (Latin):
quod oꝑ ando crerceat. mittit s
uus unus ⁊att̃. cum lex. ps̾ ꝓpbe¬
tia legitur. quoꝵ monitu bene
oꝑetur. s. missus cedit. eicitur
est blasphematur. ħedem q̃ tũ

Expanded text:
quia operando exerceat. Mittitur servus unus et alter, cum lex, pstia legitur, quorum monitu bene operetur. Sed missus caeditur est, blasphem
Abbreviated transcription (Latin):
uentior ceteris appareat: uñ subditur.
nature flamma sue t nunitatis im¬
om̃s possint intueri qui incomo.i. in
ectłia sint. uł inmundo. Uñ sb̾dit.
Sic laceat lux. ⁊ c̃¬

Expanded text:
llentior caeteris appareat. Unde dicitur :naturae flamma suae divinitatis imomnes possint intueri, qui in domo, id est, Ecclesia sunt vel mundo. Unde subdit: Sic luceat, etc. C
Abbreviated transcription (Latin):
iimpleantur q̃ deme scripta sunt.
S int̾ moras uͥboꝵ in t̾rogantium
⁊ respõdentis petrus auiditate defen¬
sionis maiore commotione ꝓ dño ꝑ
cussit. s ñ potuerunt simul dici que¬

Expanded text:
et impleantur quae de me scripta sunt. Sed inter moras verborum interrogantium et respondentis, Petrus, aviditate defensionis majore commotus, pro Domino percussit. Sed non potuerunt simul dici, qu
Abbreviated transcription (Latin):
fortat ⁊ dubios ad fidem conuecat.
tate inqua minor angłis ĩqͥ głã ⁊ hori
cendꝰ est auditor. de mñ ficdĩ sacͣm̃tis
imbuendꝰ. tunc ad fuandata mã¬
data instituendꝰ. qr nͥ priꝰ aĩa fidẽ
recipiat ñ est dandus baptismꝰ. ne:
ualet bapt̃o mundari si non pot
insistat oꝑib bonis.¬

Expanded text:
nfortat, et dubios ad fidem vocat tate, in qua minor angelis, in qua etiam cendus est auditor. Deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instruendus. Quia nisi prius anima fidem recipiat, non est dandus baptismus, nec valet mundari, si post non insistat bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Suscitaturus mortuã
ad fidem faciendam pͥꝰ
curat emorroidam. Sic
helisabeth sterius paritu¬
ra indicatur ut conceptr¬
ra uirgo maria credat᷑.¬
consulences bominibus
ꝑ deo se coli erigũt ꝯmb
incarnationis misteria ꝑ¬
fecte amat. ⁊ crecdit. do¬
nec ad maiora capien¬
da perueniat.
Si considemus qͣnta sit
fides nr̃a ⁊ intelligamꝰ
quantus sit filius dei i
demus quia compatioẽ
cuis fimbriam tantum¬
mocĩo tanginus superi¬
orem uestimenti cuis pã¬
tem nequimꝰ attingere.

Expanded text:
Suscitaturus mortuam rediit ad fidem faciendam, prius curat hemorroidam. Sic Elisabeth sterilis paritura indicatur ut conceptura virgo credatconsulentes hominibus, pro Deo se coli exigunt, quiIncarnationis mysteria perfecte amat et credit, donec ad majora capienda perveniat. Si consideremus quanta sit fides nostra, et intelligamus quantus sit Filius Dei, demus quia conparatione eius fimbriam tantummodo tangimus, superiorem uero uestimenti eius partem nequimus adtingere.
Abbreviated transcription (Latin):
ut noc inp̾senti nͨ infuturo
desit aliq̃ gratia ficlelib qui¬
b si hoc subtrahuntur ad
ꝓbatoem est si dantur ad ac¬
cooꝑantur in bonum bõis.

Expanded text:
ut nec in praesenti nec in futuro desit aliqua gratia fidelibus, quibus si haec subtrahuntur, ad probationem est, si dantur ad grcooperantur in bonum bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
Piter del sepius nommatur ylay s bi¬
nomins fuit. ħͥ antem iõ dr resse ut sci¬
tos eum uenisse dequo ysayas. Egͦdiẽt
ẽflos quem oclorat ysaac dicens. Ecce
odor filum̃ sicut eclor agͥ pleni. qr spi¬
ntus e. habundantissims repleuit.

Expanded text:
Pater David saepius nominatur Isai, sed binomius fuit. Hic autem ideo dicitur Jesse: ut sciret eum venisse; de quo Isaia: Egredietur est flos quem odorat Isaac, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni , quia Spiritus eum abundantissime replevit.
Abbreviated transcription (Latin):
BIlle solus reete loqui¬
tur uel crãm confitendo ł¬
alus predicando cunus au¬
ditum ut celestib possit as¬
cuius linguam dominus ta¬
dum instruit. bic tał dic̾e pͭ¬

Expanded text:
Ille solus recte loquitur vel Dominum confitendo,is praedicando, cujus auditum ut coelestibus possit ausjus linguam Dominus tadum instruit. Hic talis dicere p
Abbreviated transcription (Latin):
uaria peste assumptus in ꝑto¬
plausto cecat᷑ dũ iid surd fit
dum audit. dum oclorat᷑ emũ¬
gitur. obmutescit dum loquĩt᷑
mãcꝰ fit dũ manꝰ erig̃. inc̾uatũ
dum erigitur. rdropicus fit dũ
demõe impellit᷑ dum cduinit.¬

Expanded text:
aria peste assumptus in protoplasto caecatur, dum videt; surdus fit, dum audit; dum odorat, emungitur; obmutescit, dum loquitur; mancus fit, dum manum erigit; incurvatur, dum erigitur; hydropicus fit, dumdaemone impletur, dum divinit
Abbreviated transcription (Latin):
B: ut dominenir p̃lica¬
cio u̾itatis subsit seruitus
corporis. ꝑ quam tñ excelsi¬
or appareat doctrina. tãq̃
per candelabrum lncerna

Expanded text:
r? Ut dominetur praedicatio veritatis, subsit servitus corporis, per quam tamen excelsior appareat doctrina tanquam per candelabrum lucerna.
Abbreviated transcription (Latin):
uos. f .i.s. Ut uicissitudo sit cu¬
muiatio c̃ uotis actus equatur
Et ñ tantum adiã amicos opera
caritatis extendite s ⁊̃ ad ñduor¬
amicos ut iam amici eẽ incipi¬
ant ⁊ pͥus affectum dilectionis

Expanded text:
s illis, ut vicissitudo sit cumulatior, cum votis actus aequatur. Et non tantum jam ad amicos opera charitatis extendite, sed etiam ad inimicos, ut amici esse incipiant, et prius affectum dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
a filuis egrotantib ł freneticis
si salus uloꝵ iderigat mita paci¬
antur donec infirmitas transeat
ꝗd tam mir̃ qm ꝑcutienti marilla
ꝓbere: ñne om̃is indignantis fn̾¬
ile iuitatur ad penitentiam

Expanded text:
a filiis aegrotantibus et phreneticis, si salus illorum hoc exigat, multa patiantur, donec infirmitas transeat. Quid tam mirum quam percutienti maxillam praebere? Imo omnis indignantis imille invitatur ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dñt. Ecce mundus totus post eum
qͣm ñ moriens pat̃ reliquit. s ip̃e
morte sua emptam resurgendo
possedit hanc iudei p̾ripere uolt.
dum ficdem q̃ per eum ẽ extinge̾
conantur. iustitie dei nõ subieeti
s suam constituere uolentem

Expanded text:
Ecce mundus totus post eum quam non moriens Pater reliquit, sed ipse sua morte emptam resurgendo possedit, hanc Judaei eripere volunt, dum fidem, quae per eum est, exstinguere conantur, justitiae Dei non subjecti, sed suam
Abbreviated transcription (Latin):
scrta mnona sunt conclucti ꝑegre fuit qͥ
ubiq presens est cum inuitatorib lib¬
um oꝑandi arbitrium dexeliquit:
gis quam dederat acultorib requi¬
rebat. s cesum dimittunt ĩ anem qr
irritauũt morsen in cast̾s.⁊ aaron

Expanded text:
sexta, nona, sunt conducti. Peregre fuit qui ubique praesens est, cum vinitoribus liberum arbitrium dereliquit. gis, quam dederat a cultoribus inquirebat. Sed caesum dimittunt inanem, quia irrataverunt Moysem in castris, et Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
Mrst̃ gentil ppłs cuiꝰ figurã gestat
m̃ ⁊ si sub tecto inuitare nõ audet
quia ꝓpe timentes cũ saluitãt ip̃iꝰ¬
⁊ qui nat᷑ali lege recte utitur qͦ
bona que nouit oꝑatur. eo illi
qͥ uere bonꝰ est appiat. at uls qͦs
crrore gñtuitatis c̾mina uinxe¬

Expanded text:
 Gentilis populus cujus figuram gestat tametsi sub tecto invitare non audet, quia, prope timentes eum salutare ipsius. Qui naturali lege recte utitur, ut bona quae novit operatur, eo illi qui vere bonus est appropiat. At illis quos errore gentilitatis crimina vinxe
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ep̃i granum .s. qtł accipiens io¬
seꝑt morto sepeliuit. ꝙ pꝰea in res urr̃o¬
ne ⁊ ascensione creuit. ex pandit ramos
paicatores ꝑ totum mundum mittẽs
in quoꝵ dictis ⁊ consolationibus fĩ¬
deles a fatigatione mundi respirant

Expanded text:
Christi granum sinapis, quod accipiens Joseph in horto sepelivit, quod postea in resurrectione et ascensione crevit. Expandit ramos, praedicatores per totum mundum mittens, in quorum dictis et consolationibus fideles a fatigatione mundi respirant
Abbreviated transcription (Latin):
tere. s us. ad archana intesligẽtla pe¬
netre. ł doctor si illos qͦs u̾bo heclifict
cxemplo scandalizat nec ip̃e regñ dei
mirat ⁊ illos qui int̾re pot̾ant cxcludͭ¬
Quam uera ꝑfictie simulatõis ⁊ ĩpit¬
tatis sue cͥmina audierit ip̃i testant᷑.
qͥ tantointonãte turbine ñ respiciũt

Expanded text:
terae sed usque ad arcana intelligenda penetrare. Vel doctor si illos quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat et illos qui intrare poterant excludQuam vera perfidiae simulationis et impietatis suae crimina audierint, ipsi testantur qui tanto intonante turbine non resipiscunt
Abbreviated transcription (Latin):
ditor aiãꝵ ip̃e qui crucifir̾at
in ip̃o passionis scantulo ꝯfi¬
tetur dei filiũ. quem indei p̃
tot miracula credere renũut
n ꝑ centurionẽ fides occlę
signatur. q̃ uelo mist̾ioꝵ ce¬
lestium per mortem domi¬
ni reserato mox iustum ⁊ di¬
filium tacente si nagega cõ¬
firmat.¬

Expanded text:
ditor animarum, ipse qui crucifixerat in ipso passionis scandalo, confitetur Dei Filium, quem Judaei post tot miracula credere renuerunt. Unde per centurionem fides Ecclesiae designatur, quae, velo mystelestium per mortem Domini reserato, mox justum Filium tacente Synagoga confirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham ⁊ magnũ fatentur fili¬
um dei tacent. uel qr nõdũ
ꝑfecte creclunt uł ⁊ si credani
timent tradi inmanib iude
⁊ maxime dolent cũ sñ culpa
occisum quẽ ĩnccẽtẽ nouerãt¬
¶Herito dicunt ĩtuisse cos qui¬
b de non inuento corpore plꝰ
mesticiam adcliderunt qm
de nuntiata resurrectioneg¬
Audium quo retreatentur
monum̃tum. ⁊ modo dicat cleopbas
petrum solum p̾mo ꝯmemorauit. qͥa
pͥmitus illi maria nunciauit
Hic gemina nos humibiandi nc̃cita
incum bit qui nec inscripturis q̃ tũ o¬
portet eclecti: nec ad implendo q̃ noui¬
mus ꝗͣtum decet sumꝰ incenti. Sã si
morses ⁊ ppłe dexpo loquti s̃: eũ ꝑ pas
sic̃em in glam intraturũ preclixunt¬
qͣmͦ gl̾atur se ẽẽ xͥanum qui nec ĩ scͥpt̾is¬
qͣlr̃ ad ep̃m ꝑtinẽt inuestigat. n ad gła̾

Expanded text:
pe et magnum fatentur, sed Filium Dei tacent, vel quia id nondum perfecte credunt, vel et si credant, timent tradi in manus Judae maxime dolebant eum sine culpa occisum, quem innocentem noveranterito dicuntur teruisse eos quibus de non invento corpore plus moestitiam addiderunt, quam de nuntiata resurrectione gaudium quo recrearentur,monumentum, et modo dicat Cleophas:Petrum solum primo commemoravit, quia primitus illi nuntiaviHic gemina nos humiliandi necessitas incumbit, qui nec in Scripturis quantum oportet edocti, nec adimplenda quae novimus, quantum decet sumus intenti. Nam si Moyses et prophetae de Christo locutHic gemina nos humiliandi necessitas incumbit, qui nec in Scripturis quantum oportet edocti, nec adimplenda quae novimus, quantum decet sumus intenti. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
p m̃idiem inclinata iã luce fi
re caritatis. Deambłans ã an
diebatur qr ab hoĩe peccante
etatis orgo poscebat. ũ eod tꝑ̃iᷤᷤ
reseraret paradisi. ⁊ qua hõa
hora secundus adam mor¬

Expanded text:
mque, inclinata luce fidre charitatis: Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante tur ordo poscebat ut eodem temporis reseraret paradisi, et qua horahora secundus Adam mor
Abbreviated transcription (Latin):
tis frequentat¬
m̃tionem cum cornu salutis erigẽ¬
dum. sauitem er inimicis fut̃am
scientiam salutis plebi dandã com¬
memorat. ⁊ ne temporalem salutẽ¬
minatoris nr̃i gr̃e cõcordent donet
ad mansionẽ ꝑpetue pacis intrem᷑.¬

Expanded text:
 frequentat, cum cornu salutis erigendum, salutem ex inimicis futuram, scientiam salutis plebi dandam commemorat. Sed ne temporalem carnalminatoris nostri gratiae concordent, donec ad mansionem perpetuae pacis intrem
Abbreviated transcription (Latin):
mur putantes ibi cẽ muisibilẽ sapi¬
eritiam ubi iusibile est miracuino
Londe acliungit multi dicent.
Qam mundo ergo ⁊ simplici ccu¬
lo opus est ut inuematur ua sa¬
pientie inter tot deceptiones..¬

Expanded text:
mur: putantes ibi esse invisibilem sapientiam, ubi est visibile miraculum; unde adjungit: Multi dicent. Quam mundo ergo et simplici oculo opus est, ut inveniatur via sapientiae inter tot deceptiones.
Abbreviated transcription (Latin):
t miraculum cum t̾be uellent euo
faccre regem oimissa t̃ba fug̃ ⁊ ascẽ¬
dit inmontem souis orare.⁊ añꝗ̃ disci¬
puli ascend̾ent innaniculam adorãt
c̃ ip̃o. ip̃e aũ solus orat patrẽ. possunt
omnib excelsiorem intueti. ⁊ conu̾¬
satioẽm cius incarne passib bũili¬
tatis stibscim. s incomphẽsibilia
paterne dispõis archana solꝰ pencrrat
t solus qd̾ orandum nouit orat. Cirm
discipulis aut̃ ñ tepꝑiur orasse si so

Expanded text:
ulum cum turbae vellent eum facere regem, dimissa turba, fugit et ascendit in montem solus orare, et antequam discipuli ascenderent in naviculam, aderant cum ipso. Ipse autem solus orat Patrem. Possunt hominibus excellentiorem intueri, et conversationem ejus in carne passibus humilitatis subsequi, sed incomprehensibilia paternae positionis arcana solus penetrat, et solus quod orandum novit, orat. Cum discipulis autem non reperitur or
Abbreviated transcription (Latin):
bñficia. Iam uero solos illos sec̃ retin⁊
ut eum famin arius audiãt. soli ilł
occuitiora exponit mistĩ.a. ⁊ fic demũ
iutum suaꝵ ostensione qiͣ alar̃ ꝑ¬
tectioe firmatisdat ip̃is pt̃atem cu¬
randi ⁊ mutit p̾clicare regnum dĩ.
dmemorat celeb̾ eam uocabulo mag¬
dalenam uocat ubi eand̃ pectattẽ de¬
scͥbit. reũentur eã gnͣali nomine muli¬
crem dic̃ ne nom̃ tante fame ꝙ hodie
ucñamur pͥsci erroris nota fuscaret.

Expanded text:
neficia, jam vero solos ipsos secum retinet, ut eum familiarius audiant solis illis occultiora exponit mysteria, et sic demum virtutum suarum ostensione quasi alarum protectione firmatis, dat ipsis potestatem curandi, et mittit praedicare regnum Dei.commemoratur, celebri eam vocabulo Magdalenam vocat: ubi eamdem peccatricem describit, reverenter eam generali nomine mulierem dicit, ne nomen tantae famae quod hodie veneramur, prisci erroris nota fuscaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hũiuitas. Serta hora uiͣ etas.
qͣuenit. Puteus ꝓfunditas buiꝰ
scłi. Samaritana eccła uen̾ ñ iã
iusta. s iustificanda. Aqͣ putei
extrabitur submissis ⁊ inclinati
adcam hominibꝰ premissa cupi¬
ditate quasi idria.

Expanded text:
 humilitas. Sexta hora, sexta aetas qua venit, puteus profunditas hujus saeculi. Samaritana Ecclesia venit non jam justa, sed justificanda. Aqua puteie profundo extrahitur submissis et inclinatis ad eam hominibus, praemissa cupiditate quasi hydria.
Abbreviated transcription (Latin):
deus ad homines descẽdit. bacas a¬
scendendo referẽs forͣ sacm̃ti aꝑit
abaptõ eĩ incipiens us ad deũ ascẽ¬
dit ostendens baptizatos ascendẽe
ad hoc ut sint fuii dei.

Expanded text:
Deus ad homines descendit. Lucas ascendendo referens formam sacramenti aperit. A baptismo enim incipiens usque ad Deum ascendit, ostendens baptizatos ascendere ad hoc, ut sint filii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ in pͥncipio mulier auctor culpe
uiro fuit. uir crequtor fuit errorisita
uidit. ⁊ ne ꝑpetiu reatus obpbrium
tiam p̾dicandi ñ ħt inferior serͦ ⁊ ad

Expanded text:
Sicut in principio mulier auctor culpae viro fuit, vir exsecutor fuit erroris, ita vidit, et ne perpetui reatus opprobriumtiam praedicandi non habet inferior sexus ad
Abbreviated transcription (Latin):
eyͥshortat᷑ ad fidẽ s credñti q̃ aud¬
ierat ãpliora replicat miracula. uͥ
q̃ deu uͥgo crat parit᷑a p̃cursorẽ qͦ
d̾ anu sfili nasciturum cognosc̾et.
xorem de tribu iuida. elis abeth so¬
mus ꝙ iorada pontifex uxorẽ bũit
de tͥbu regali iosabeth filiam iorã¬

Expanded text:
elus ad fidem, sed credenti quae audierat ampliora replicat miracula, ut quae Deum virgo erat paritura, praecursorem quoque de anu sterili nasciturum cognosceret. xorem accepit de tribu Juda Elisabeth sot Joiada pontifex uxorem habuit de tribu regali Josabeth filiam Jora
Abbreviated transcription (Latin):
palantẽ q̃m sic̾ unic̃ d̾flet
mat᷑ occlia q̃ licet emultis
collecta ꝑsonis una ẽ tamẽ
uͥgo mat̾ occła. singuli at̃
filii. Porta q̃ effertur aliqs
ẽ de sensib que aliꝗs ĩ pcc̃t
corrint ut qui uidet ad co¬
cupiscendum. qui aurẽ oci¬
osis ł t᷑pib audiendis. qui
unguam cõmodat litigns¬

Expanded text:
unicum deflet mater Ecclesia, quae licet ex multis collecta personis, una est tamen virgo mater Ecclesia, singuli autem filii. Porta qua effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit. Ut qui videt ad concupiscendum, qui autem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam commodat litig
Abbreviated transcription (Latin):
urge. Eui infirmi¬
tatem suam cognoscens
bumiliter ante deum
iacuit diuina consola¬
tione surgere ad fortia
opera ure crescendo iesq
uenturum dicit ũ incu¬
teret om̃ib t̾rorẽ ĩminti
udicii. ne sc̃citatẽ affer¬
ret dilatioĩs me inclerẽt

Expanded text:
urge. Qui infirmitatem suam agnoscens humiliter ante Deum jacuit, divina consolatione surgere ad fortiora opera, et ire crescendo usque venturum dixit, ut incuteret omnibus terrorem imminentis judicii, nec securitatem afferret dilationis. Desideret
Abbreviated transcription (Latin):
curo ꝓsꝑitas men emollit. aduersitas
ñ trangit. si sola uiius memoria delectat
aquo salus sꝑatur et̾na illius diuinita¬
te letor cuius temporan conceptione
mea caro feratur. qr r.b. Ecce quã in¬

Expanded text:
curo, prosperitas non emollit me, adversitas non frangit, sed sola illius memoria delectat, a quo salus speratur aeterna, illius divinitate laetor cujus temporali conceptione mea caro fetatur. VERS. 48.-- Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Secusuam sommantur.quia nlla
fide nulo intellectu. milla saitera⁊
temptante utilitatis occasione per¬
cipere clignantur. porro suꝑ perram
⁊ inspinis seminantur. qui audiũt
quidem ⁊ utuitatem uerbi ꝓbant
⁊ lesioium gustant. si ne ꝑueniant

Expanded text:
Secus viam seminantur, qui nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentante utilitatis occasione, percipere dignantur. Porro super petram et in spinis seminantur, qui audiunt quidem et utilitatem verbi probant et desiderium gustant, sed ne perveniant
Abbreviated transcription (Latin):
Preponiturunũ młtis. ñ eĩ
Aũ multis unũ. s multa
ab urio. ⁊ tamen multa s̃
nctͣia tendentib al unũ¬
Post estoriam soroꝵ que d

Expanded text:
Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno, et tamen multa sunt necessaria tendentibus ad unuPost historiam sororum qua
Abbreviated transcription (Latin):
Nota multo minus co sui
potestate necere hominib
qui nec pecorib possunt.
Nisi quis more porci uire¬
nit. di abolus ineum p̾atẽ
non accipit nisi forte ad

Expanded text:
Nota multo minus eos sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus possunt. Nisi quis more porci vixerit, diabolus in eum potestatem non accipit, nisi forte ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuis ⁊ hec exmagna pã¬
te sit menarrabilis .s.
est quia et si dicitur¬
filius aparre genitus¬
tamen qualiter nec
apostolus nec propħa¬
nouit nec angelus.

Expanded text:
is et haec ex magna pae sit inenarrabilis. est, quia etsi dicituFilius a Patre genitustamen qualiter, nec postolus nec propnovit, nec angelus.
Abbreviated transcription (Latin):
unde pꝰt elationis inundatio¬
nẽ. ruinȩ meruit lapsũ. Oraco
cet̾is serpentib maior ẽẽ dicit᷑:
qͥa caput suꝑbiȩ etiã cȩlũ tetigiᷤ¬
se memorat᷑. Ante fontẽ gͥ dra¬
conis tͣnsit: qͥ ruinas angłi. &.
lapsũ hominis ad memoriã
reducit. Et ad portam stercoris. Por¬
ta stercoris. ẽ uirtus confessionis.
Siẽ enĩ ꝑ portã fimꝰ extͣ ciuitatẽ
uehit᷑: sic ꝑ confessionẽ peccati.

Expanded text:
Unde post elationis inundatioUnde post elationis inundationem, ruinae meruit lapsum. Draco caeteris serpentibus major esse dicitur, quia caput superbiae etiam coelum tetigisse memoratur, Ante fontem igitur draconis transit, quia ruinam angeli, et lapsum hominis ad memoriam reducit. Et ad portam stercoris. Porta stercoris, est virtus confessionis. Sicut enim per portam fimus extra civitatem vehitur, si per confessionem, peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tam stercoris: et consid̾abam
murũ dissipatũ: et portas eiuᷤ
combustas igni. Et transiui ad
portã pontis. et ad aquȩ ductũ
regis: & ñ erat locus ium̃to cui
sedebam ut tnͣsiret: et ascendi ꝑ
torrentẽ nocte. & considabã mu¬
rum. Et reu̾sus. ueni ad portam
uallis et redii. Porta uallis: est
uirtus humilitatis. ꝑportam
uallis. hierłm ing̾ditur. cũ aliqͥs
corde humilis ad pacẽ rediens.
m̃te d̾o reconciliat᷑. ꝑportam
uallis egͥditur. ut destructionem
ciuitatis uideat: qui ruinaᷤ eccłiȩ
uł lapsus animȩ humilit̃ reꝑa¬
re festinat. Et ante fontẽ dracoĩs
fonsẽ origo fluminis: et diabo¬
lus inicium angłicȩ & humanȩ
defluxionis. ꝑfontẽ diabolus
intelligitur: unde & diabolus
deorsum fluens interp̃tatur.
Deorsum fluit:qui ado corde
& oꝑe recedit. Est autẽ diaboluᷤ
fons draconis: idẽ. inicium e¬
lationis. Ab ipso enĩ diabolo.
culpa suꝑbiȩ sũpsit exordium:

Expanded text:
tam stercoris: et considerabam tam stercoris: et considerabam murum dissipatum, et portas ejus combustas igni. Et transivi ad portam pontis, et aquaeductum regis, et non erat locus jumento, cui sedebam, ut transiret: et ascendi per torrentem Cedron, et considerabam murum, et reversus veni ad portam vallis, et redii . Porta vallis, est virtus humilitatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae humiliter reparare festinat. Et ante fontem draconis. Fons est origo fluminis, et diabolus initium angelicae et humanae defluxionis. Per fontem diabolus intelligitur. Unde diabolus deorsum fluens interpretatur. Deorsum fluit, qui a Deo corde et opere recedit. Est autem diabolus fons draconis, id est, initium elationis. Ab ipso enim diabolo culpa superbiae sumpsit exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
amore t̾renarũ rerũ p̃lati ȩccl̃ȩ
delectant᷑. Erectȩ st̃: qͦtiens cȩle¬
stia querunt. Unde ꝑ erechielẽ
ꝓph̃am dicit᷑. Porta inquit quȩ
respiciebat uiam aquilonis:
Uia aquilonis: est uita pectatori.
Niam aquilonis porta respicit:
quando quilibet doctor sp̾itali.
consid̾at et rep̃hendit uitã pec¬
catoris. Porta enĩ doctor ẽẽ. d̾r:
quia ꝑ ipsũ ad ęt̃nam uitam
rcto tramite ꝑuenit᷑. S et per
portas animȩ: designare possumꝰ
diu̾sos corꝑis sensus. Portȩ enim
sunt: qͥa ꝑ eas intrant et exeuis
qui ciuitatẽ subuertunt. Exeunt
et intͣnt: quiciues eiusdẽ enu¬
tatis qnͣdoq muniunt et con¬
seruant. Hȩe siquidem portȩ tẽ
in t̾ra defixȩ iacent: qnͣdo sen¬
sus corꝑis trenis desidiis penit᷑
inherent. In uectib erectȩ pen¬
diuinȩ contemplationi patent.
huic oꝑi ad edificationẽ clau¬
straliũ inserere uolo. Eqͥssus sũ
inqͥt ꝑ portã uallis nocte. et
ante fontẽ draconis. & ad por¬

Expanded text:
lati Ecclesiae delectantur. Et erectae sunt, quoties coelestia quaerunt. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Porta, inquit, respiciebat viam aquilonis . Via aquilonis est vita peccatoris. Viam aquilonis porta respicit, quando quilibet doctor spiritualis considerat, et reprehendit vitam peccatoris. Porta enim doctor esse dicitur, quia per ipsum ad aeternam vitam recto tramite pervenitur. Sed et per portas animae designare possumus diversos corporis sensus. Portae enim sunt, quia per eas intrant, et exeunt, qui civitatem subvertunt. Exeunt et intrant, qui cives ejusdem civitatis quandoque muniunt et conservant. Hae siquidem portae tunc in terra defixae jacent, quando sensus corporis terrenis desideriis penitus inhaerent. In vectibus vero erectae pendivinae contemplationi patent. huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante fontem draconis, et por
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & scissuras m̃tis diligent̃
attendit. Consid̾at portas igne
exustas. sensus uidelicet corꝑis
igne luxuriȩ. et flammis iraꝰ¬
diȩ consũptas. Et tnͣsiui ad por¬
tam pontis. Pons ibi constitu¬
itur: ubi de uno ad aliud tͣnsi¬
tur. Pontẽ facimꝰ: cũ peniten¬
tiã agimꝰ. In ponte ligna poni¬
mꝰ: dũ tnͣseunti animȩ carnẽ
subicimꝰ. Pontẽ tͣnͣsim: qnͣdo
de uiciis ad uirtutes tͣnsinigͣ¬
mus. Si uͦ porta fontis legit᷑. sic̃
in quibdam codicib scͥptum
reꝑitur. ñ ẽ mirũ. si porta st̾coriᷤ
sequat᷑ porta fontis: ut fecor eͥ¬
minis. mundetur lacrimis.
Et ad aquȩductũ regis. Aquȩ¬
ductus. ẽ desidium contẽplan¬
di dm̃. Aqua. gr̃a. Qui ductus

Expanded text:
carnis, et scissuras mentis diligenter attendit. Considerat portas igni exustas sensus videlicet corporis igne luxuriae et flammis iracundiae consumptos. Et transivi ad portam pontis. Pons ibi construitur, ubi de uno loco ad alterum transitur. Pontem facimus, cum poenitentiam agimus. In ponte ligna ponimus, dum transeunti animae carnem subjicimus. Pontem transimus, quando de vitiis ad virtutes transmigramus. Si vero porta fontis legitur, sicut in quibusdam codicibus scriptum reperitur, non est mirum si portam stercoris sequitur porta fontis, ut fetor criminis mundetur lacrymis. Et ad aquaeductum regis. Aquaeductus, est desiderium contemplandi Deum. Aqua, gratia. Aquaeductus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis arceat : qd̾ autẽ decet. ꝑ
clauẽ disc̾tionis intͣre ꝑmittat.
S qnͣdoq serȩ inueniunt᷑ obse¬
ratȩ: ut si dilectus aduen̾it. neqͣ¬
qͣm intͣre possit. & si ratio quȩ
clauẽ gerit accedat: intͣre ñ ua¬
leat. Hoc autẽ fit: quotiens ani¬
mus modũ disc̾tionis excedit. S
tamdiu ratio foris expectat: do¬
nec si fieri possit. pessulũ tẽptã¬
do retrahat. Clauẽ disc̾tionis ap¬
ponit: mouendo uercit: nec
tam̃ animũ conu̾tit. Cũ autẽ
intͣre ñ ualeat qͥ clauẽ portat:
necesse ẽ ut pessulũ obstinatiõĩs.
disciplinȩ securis frangat: ut
qd̃ monitionib fieri ñ poterat.
uirib disciplinȩ postmodum
fiat. Contingit etiã qnͣdoq ut qͥ
clauẽ poͬtare debuit: clauẽ ꝑd̾e
sepiꝰ consueuit. Oportet gͥ ut hiͨ
qͥ clauẽ disetionis sepiꝰ amitturs.
quia curã sui gerere nesciunt.
aliquis discretus ꝓuideat: qui
de secretis eoꝵ cũ tẽpus adue

Expanded text:
arceat, quod autem decet, per clavem discretionis intrare permittat. Sed quandoque serae inveniuntur obseratae, ut si dilectus advenerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem fit, quoties animus discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Clavem discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitionibus fieri non poterat, viribus disciplinae post modum fiat. Contingit etiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eorum, cum tempus adve
Abbreviated transcription (Latin):
toritas euangłĩi factũ fuisse de¬
monstrat. Habent etiã serȩ por¬
tarũ: clauẽ & pessulũ. Qui clauẽ
custodiunt: hii st̃ qui eccliȩ cu¬
ram gerunt. Clauis ẽ potestas
regentis: ꝑ pessulũ acciꝑe pos¬
sumꝰ obedientiȩ p̃ceptũ. Clauis
pessulũ impellit &. retrabit: qͥa
potestas p̾latoꝵ quosdã intrare
clausos ne exeant ꝓhibet. exclu¬
sos ne intrent ab ing̾ssu potent̃
arcet. Moralit̾ autẽ anima ĩ por¬
tis seras habet: qͥa sensus corꝑis
ne pateant hostib id ẽ uiciis.
clausos tenet. Aꝑit. quotiens
uenienti dilecto. cordis secretũ
pandit. Unde in canticiᷤᷤ d̾r. Pes-¬
sulũ ostii mei: aꝑui dilecto meo.
Habet hoc ostiũ: clauẽ & pes¬

Expanded text:
toritas Evangelii factum fuisse demonstrat. Habent autem serae portarum clavem et pessulum. Qui clavem custodiunt, ii sunt qui Ecclesiae curam gerunt. Clavis est potestas regentis. Per pessulum accipere possumus obedientiae praeceptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, quia potestressos ne exeant prohibet; exclusos ne intrent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Habet ostium hoc clavem, et pes
Abbreviated transcription (Latin):
bam. ut tnͣsiret. Cũ ad aquȩ¬
duccũ regis ꝑueniret: ñ erat
ium̃to locꝰ. ut tnsire posset.
Ium̃tũ. ẽ hebitudo mentissi¬
ue sensualitas carnis: Si gͥ a
que ductꝰ regis. ẽ amor contem¬
tͣnseat ad gr̃am contẽplationis.
torrentẽ forsitan cedron. Cedron
int̃pretatur tristis uł meror:
Anima gͥ de captiuitate reduc¬
ta. id ẽ nouit̃ ad dm̃ conu̾sa: in
inicio conu̾sionis. merens & tͥs¬
tis ascendit ꝑ torrentẽ copunc¬
tionis. Hic ẽ enĩ ordo conueni¬
ens. ut pͥus defleat qd male
gesserat: et pͦt ad gaudiũ diui¬
nȩ contemplationis ascendat.
Et considãbam murũ. Iterum
consid̾at murũ. Murũ destͥc¬
tum it̾m consid̾at: qui lapsus
corꝑis. & animȩ ruinas. in m̃¬
tem ꝑ recordationẽ sepiꝰ retrac¬
tat. Et̃ reu̾sus ueni ad portam
uallis. et redii. Ad portã uallis
ꝑ qͣm exierat. reu̾titur. ꝑ hoc e¬
nm innuit᷑: ut qͥcqͥd agitur. hu¬
militatis beneficio condiatur.
toritates uidelicet scͥpturȩ firma̾:

Expanded text:
siret. Cum ad aquaeductum regis perveniret, non erat jumento locus, ut transire posset. Jumentum est hebetudo mentis, sive sensualitas carnis. Si igitur aquaeductus regis est amor contemtranseat ad gratiam contemplationis. torrentem Cedron. Cedron interpretatus tristis vel moeror. Anima de captivitate reducta, id est, noviter ad Deum conversa, in initio conversionis moerens et tristis, ascendit per torrentem compunctionis. Hic est enim ordo conveniens, ut prius defleat quod male gesserat et post ad gaudium divinae contemplationis ascendat. Et considerabam murum. Iterum considerat murum. Murum destructum iterum considerat, qui lapsus corporis, et animae ruinas in mente per recordationem saepius retractat. Et reversus veni ad portam vallis, et redii. Ad portam vallis, per quam exierat, revertitur. Per hoc enim innuitur, ut quidquid agitur, humilitatis beneficio condiatur. toritates videlicet Scripturae firmas,
Abbreviated transcription (Latin):
abet etiam hierłm portaᷤ.
ex hortationes uidelicet
scõꝵs patrũ discretas: ꝑ quas
ingredim᷑ in eccłiam. et egre¬
dimur ad ȩt̃nam uitã. Attollite
li doctores. Maloꝵ portȩ. suis
ꝑu̾sȩ suggestiones: bonoꝵ ueto.
sc̃ẽ exhortationes. ꝑ istas itur ad
cȩlũ: ꝑ illas descendit᷑ ad infernũ.
Iste grauant: ille eleuant. Istȩ
selicitatis ducunt. Illȩ st̃ portȩ
it ortis: quia ꝑducunt ad ab¬
yssum ꝑpetuȩ damnationis.
P istas introibit rex głȩ: ꝑ illaᷤ
d labolus rex suꝑbie. Defixe st̃¬

Expanded text:
abet etiam Hierusalem portas, exhortationes videlicet sanctorum Patrum discretas, per quas ingredimur in Ecclesiam et egredimur ad aeternam vitam. Attollite,li doctores. Malorum portae sunt perversae suggestiones; bonorum vero sanctae exhortationes. Per istas itur in coelum, per illas descenditur ad infernum. Istae gravantur, illae elevantur. Istae felicitatis ducunt; illae sunt portae mortis, quia perducunt ad abyssum perpetuae damnationis. Per istas introibit rex gloriae, per illas diabolus rex superbiae. Defixae su
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid criminale fec̾int. in hu¬
Tales indigent consolatione: ne¬
uł molestia corꝑis. uł int̾ioris ho¬
minis afflictione deficiant. Audi¬
ant isti qͥd dicat angłs petro: pre¬
cingere inqͥt et calcia te caligas
dimissa frigus noctis utcũq tem¬
ꝑaret: exemplũ p̾bens infirmis.
cũ molestia corꝑali uł iniuria tẽ¬
ptamur humana. lic̾e nob̃ aliqͥd
de nr̃i ꝓpositi rigore relaxare. Utã¬
tur gͥ sapientiũ consilio ne defici¬
ant: scͥpta enĩ sunt ad nr̃am doc¬
trinã. Hȩc sunt que de infirmi¬
tatis diu̾sitatib uteũq diximus:
nc̃ quomͦ sit infirmis larga reli¬
gio. breuit ostendam᷑. Ait beatus
benedictus. Suꝑ om̃ia et ante
omĩa agenda ẽ. eura infirmoꝵ.
lociꝰ qͣm alicui de om̃ib fr̃ĩb de¬
bet infirmo fr̃i parari qd postulat.
qͣm cet̾is: ut si dentur aliis neces¬
saria. infirmis plura & delicati¬
ora querant᷑. Plura. ut ex młtis
aliqͥd placeat: delicatiora. ut cũ

Expanded text:
aliquid criminale fecerint, in hualiquid criminale fecerint, in huTales indigent consolatione, ne molestia corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. Audiant isti quid dicat angelus Petro: Praecingere, et calcea te caligas pedes, frigus noctis utcunque temperaret, » exemplum praebens infirmis, quod cum molestia corporali vel injuria tentamur humana, liceat nobis aliquid de nostri propositi rigore relaxare. Utantur igitur sapientium consilio, ne deficiant, scripta enim sunt ad nostram doctrinam. Haec sunt quae de infirmitatis diversitatibus, utcunque diximus; nunc quomodo infirmis sit larga religio, breviter ostendamus. Ait beatus Benedictus: « Super omnia et ante omnia, agenda est cura infirmorumlocius quam alicui de omnibus fratribus, debet infirmo fratri parari quod postulat. quam caeteris, ut si dentur aliis necessaria, infirmis plura et delicatiora quaerantur; plura, ut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ contristant᷑. De cibo autem
qͥdam querimoniam faciunt
dolent eo qd̵ delicata cõmedar
uiat. et ipsi nulli seruiant. De
ordine autẽ qͥdam conquerun¬
infirmitatis suȩ causã: et sic
qd̾ bene egerunt male ꝑdus.
St̃ autẽ alii qui id̾o conq̃run¬
tur de ordine. qr a conuentu
frm̃ seꝑati delicatiꝰ tͣecentur.
si autẽ a lectulo frm̃ inchoro ps¬
allentium uoces audierint. tẽ
psalmos ruminant. orantes in
cubiculo cordis clausis hostiis. &
licet totam noctem ꝑuigilem
dux̾int dolorib suis agitati. ta¬
m̃ illos beatos iudicant. qͥ ꝑ par-¬
tem noctis d̾o seruientes labo¬
rant. Spondã lecti ñ egrediunt᷑
benigne fert̃. felices ẽẽ putant:
nicħ de ordine implere se fatẽ¬
tur. s nͥ fallor. implent totum.
Infirmitatis claustro coartant᷑.
disciplinant᷑ anxietatũ uirgis.
spinis doloꝵ. iezunant. uigilãt.
laborant: qr cibũ somnũ et qͥ¬
etem infirmitas negat. et t̾n
gantur sine caligis dormire. qͣsi

Expanded text:
 contristantur. De cibo autem quidam querimoniam faciunt,dolent eo quod delicata comedant viat et ipsi nulli serviant. De ordine autem quidam conqueruninfirmitatis suae causam, et sic quod bene egerant, male perdunt. Sunt autem alii qui ideo conqueruntur de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectulo, fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminant, orantes in cubiculo cordis clausis ostiis: et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborabant. Spondam lectuli non egrediuntur: benigne ferunt, felices esse putant, nihil de ordine implere se fatentur; sed, nisi fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant; quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat: et tamen gantur sine caligis dormire, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nem et ursum⁊ in exercitu isrł
goliam int̾fecit: dũ uͦ seruiret
et egrediens ad imꝑium regis. co¬
gitabat tam̃ saul eum int̾ficere:
porro dauid obtinuerat grãm io¬
nathȩ. qui nuntiabat ei regis
animũ. Cũ uͦ mortuo saule dauiꝰ
regnũ susciꝑet: impugnatus
a filio suo absalon cũ semoribus
popłi fugiendo ꝑicłm uitauit:
nec exorauit filii mortem⁊ s et
cũ eẽt. in domo patris sui: uicit
leonem & ursũ. Hoc autẽ fit
suꝑbiam ac luxuriã in se destru¬
it ÷ post hȩc in exetcitu isrł ueni¬
ens. goliam int̾ficit: id ẽ congre¬
gationi fidelium fr̃m adiunctꝰ.
diabolum suꝑat. Obediens esfi¬
citur p̃latis licet ꝑu̾sis: et hocẽ
inqͥdi et egredi ad imꝑiũ saul.
Inquietat᷑ a saule dauid. s iona¬
the grãm obtinet qui consolat᷑
pulo sublimat᷑ ad regnũ: quia

Expanded text:
nem et ursum. In exercitu Israel nem et ursum. In exercitu Israel Goliam interfecit . Dum vero serviret  egrediens ad imperium regis, cogitabat tamen Saul interficere eum. Porro David obtinuerat gratiam Jonathae, qui nuntiabat ei regis animum . Cum vero mortuo Saule David regnum susciperet impugnatus a filio suo Absalon, cum senioribus populi fugiendo periculum vitavit, nec exoptavit filii mortem, sed etcum puer esset in domo patris sui, vicit leonem et ursum: hoc autem fit , superbiam ac luxuriam in se destruit. Post haec in exercitum Israel veniens Goliam interfecit, id est, congregationi fidelium fratrum adjunctus, diabolum superat. Obediens fit praelatis licet perversis, et hoc est ingredi et egredi ad imperium Saulis. Inquietatur a Saule David, sed Jonathae gratiam obtinet qui consolaturpulo sublimatur in regnum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inquit qui laboratis: laboratis di¬
co in luto & lat̾e. Lutũ egypti te¬
nax. fetidũ. mixtũ sanguine: la¬
t̾es eiꝰ indissolubiles. igne cupidita¬
tis & flãma libidinis cocti. In his
laborant diuites ⁊ labor diuitum
gndis: uigilant insidiantes pau¬
ꝑr÷ huic frigus. huic tenues pan¬
m: hic loricȩ pondꝰ sustinet: ille
graditur inermis int̃ tela. Leui¬
or est labor claustri: et tam̃ timet᷑.
ẽ. abbatis obedientia. qͣm regis
iussio: hȩc int̃ gladios mittit⁊ il¬
la ꝑicłm uitat. Laborant młti:
s ñ ꝓdest eis. Laborauit saul et
agab rex amalech. s labor eorum
cassus ÷ laborauit dauid et salom¬
on: hic pugnando. ille edifican¬
do. Utilis labor utͥusq: pugna¬
uit dauid ut uinc̾et ⁊ edificauit
salomon. ut ibi requiesc̾et. Pug¬
neiꝰ cũ dauid ñ ꝯtͣ dauid in iu¬
dea: ut habitemꝰ in ierłm cũ eo.
Multa passus ẽ dauid. Cũ ad huc
eẽt in domo patͥs sui. uicit leo¬

Expanded text:
inquit, qui laboratis, laboratis diinquit, qui laboratis, laboratis dico in luto et latere . Lutum Aegypti tenax, fetidum, mistum sanguine, lateres ejus indissolubiles, igne cupiditatis et flamma libidinis cocti. In his laborant divites. Labor divitum grandis, vigilant insidiantes pauperi. Hinc frigus, hinc tenues panni. Hic loricae pondus sustinet, ille graditur inermis inter tela. Levior est labor claustri, et tamen timeturrum. Tutior abbatis obedientia, quam regis jussio. Haec inter gladios mittit, illa periculum vitat. Laborant multi, sed non prodest eis. Laboravit Saul et Agag rex Amalech, sed labor eorum cassus. Laboravit David et Salomon, hic pugnando, ille aedificando, utilis labor utriusque . Pugnavit David ut vinceret, aedificavit Salomon ut requiesceret. Pugnemus cum David, non contra David in Judaea, ut habitemus in Hierusalem cum eo. Multa passus est David. Cum adhuc esset in domo patris sui, vicit leo
Abbreviated transcription (Latin):
candi ⁊ onus qd̃ portat᷑. pena pecẽi.
Sub hoc iugo tenent᷑ duo: caro ui¬
delicet & sp̃c. Hoc uigo p̾muntur
diuites ⁊ multa enĩ patitur diuitũ
suꝑbia: uincła. carc̾es. frigͦꝰ. famem.
qͣndoq tolerant. Nouimꝰ fr̃s diui¬
tum m̃sas: nouer̃t et aliqui ur̃m.
ꝓteruitas adquirit ibidem sͥ locũ
ñ simplicitas. quib datur ibi cibus
sine potur: et e conu̾so. multi uͦ ie¬
iuni surgunt a m̃sa: et tam̃ leti
urbanitate qͣdam. famem suam
consolant᷑. Iam ceꝑunt pͣndia di¬
uitũ ñ p̃cede̾ cenam: cena enĩ di¬
uitũ aut tenuis ẽ. aut nulla. Mẽ¬
sa uͦ religionis ordinata. sufficiens.
ñ suꝑflua: nullus amittit ibi locũ
cũ rubore: quia omĩa disponit hu¬
militas. Ieuinant milites ut aliena
et nolunt ieiunare ut audiant. ue¬
nite ad me om̃s qͥ laboratis et on̾ati
estis: et ego reficiã uos. Dic̃ xp̃s
reficiã: et dic̃ homo deficiam. Cui
credam: Credo quia qͥ potuit ho¬
minẽ fac̾e: possit et refic̃e. Uenite

Expanded text:
us quod portatur, poena peccati. Sub hoc jugo tenentur duo, caro scilicet et spiritus. Hoc jugo premuntur divites: multa enim patitur divitum superbia, vincula, carceres, frigus, famem quandoque tolerant. Novimus, fratres, divitum mensas, noverunt et aliqui vestrum. Protervitas acquirit ibidem sibi locum, non simplicitas, quibusdam datur ibi cibus absque potu, et e converso. Multi vero jejuni surgunt a mensa, et tamen laeti urbanitate quadam, famem suam consolantur. Jam coeperunt prandia divitum non praecedere coenam: coena enim divitum aut tenuis aut nulla. Mensa vero religionis ordinata, sufficiens, non superflua, nullus amittit locum ibi cum rubore, quia omnia disponit humilitas. Jejunant etiam milites ut aliena bona et nolunt jejunare ut audiant: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Dicit Christus, reficiam; dicit homo, deficiam: cui credam? Credo quia qui potuit hominem facere, possit et reficere. Venite,
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ ad ultimũ neget᷑ qd̾ pos¬
tulant: tẽ audires qͣlit̃ erig̃t
ceruicem contͣ eos ad qͦs foris
acced̾e ñ audebant ⁊ tc̃ uid̾es
qͣlit̾ illic diuites humiliant᷑:
& pauꝑes illic inflant᷑. Respõ¬
dent abbati suo fronte libera:
um iustos appellant. Od plura s
Tandem fracco ꝓpositi sui uoto
discedunt ⁊ honorari gaudent:
abiectionis pͥstinȩ obliuiscuntur:
genꝰ suũ erubescunt ⁊ ꝓpͥo nõine
nolunt appellari: amant noĩna
dignitatũ. Si uocent᷑ abbates. si
rescit facies ⁊ apparent in uultu
signa conscientiȩ: & sic nuntiat a
ad ȩccłam uenert̃: quib si dentur
necessaria ex humilitate putant
arbitntur uiciũ ⁊ nulli ȩquales ẽẽ.
ex debito cunctis seruire estimass:
aliqͣndo bonas erubesẽt uestes ha¬
bere: & nisi condiret humilitatẽ
discretio. ut licitis. licitũ ẽẽ. du¬
bitarent. Gales sequunt᷑ xp̃m pau¬
ꝑem. itin̾e recto: qr pauꝑes pau¬

Expanded text:
Si vero ad ultimum negetur quod posSi vero ad ultimum negetur quod postulant, tunc audires qualiter erigunt cervices contra eos, ad quos foris accedere non audebant. Tunc videres qualiter illic divites humiliantur, et pauperes illic inflantur. Respondentes abbati suo fronte libera, um justos appellant. Quid plura? Tandem fracto propositi sui voto discedunt, honorari gaudent, abjectionis pristinae obliviscuntur, genus suum erubescunt, proprio nomine nolunt appellari, amant nomina dignitatum. Si vocentur abbates, si rescit facies, apparent in vultu signa conscientiae et sic nuntiat anad Ecclesiam venerunt, quibus si dentur necessaria, ex humilitate putant arbitrantur vitium, nulli se aequales esse, ex debito cunctis servire existimant, aliquantulum bonas erubescunt vestes habere, et nisi condiret humilitatem discretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tales sequuntur Christum pauperem itinere recto, quia pauperes pau
Abbreviated transcription (Latin):
do foris erant. qd nec ipsa neces¬
cellario ñ hereditas ñ patͥmoni¬
um. s manuũ labor annonam
p̃bebat : & sicessaret manus. de¬
nichil pene tribuit: uestes qualeᷤᷤ¬
cunq ministrabat. Tales qͣndo
ȩcclas int̾nt. quȩ largis habun¬
dant possessionib. ut in ȩccłia
possint honorari: qui in sua do
mo ñ nisi contemptibiles ẽẽ po¬
tuerunt. Qui forte si ȩccłam in
qua pauꝑtas amatur intͣuerĩt:
ilico de discessu cogitant ⁊ causaᷤᷤ
fingunt ÷ intolerabilem dicuis
loci illius consuetudinẽ ⁊ nimiã
p̃latoꝵs seu̾itatem p̾tundunt:
aliquẽ de fr̃ib opponunt sibi.
quẽ cũ nolint pati. dicunt qd̾
ñ possint: & hoc totũ callide ma¬
chinantes. ut competentiꝰ ad
ditiorem ualeant tͣnsire ȩccłã.
Quasi humilit̃ rogant a uin¬
culo ꝓfessionis absolui. miscen¬
tes blandis asꝑa÷: minant᷑ enĩ
scandalũ si male discesserint:
& iurant in alia ȩccłã se quiete
mentis posse eẽ. in sua nũqͣm.

Expanded text:
ant, quod nec ipsa invecellario non haereditas, non patrimonium, sed manuum labor annonam praebebat, et si cessaret manus, panihil pene tribuit, vestes qualescunque ministrabat. Tales quandoque Ecclesias intrant quae largis abundant possessionibus, ut in Ecclesia possint honorari, qui in sua domo nonnisi contemptibiles esse potuerunt. Qui si forte ecclesiam in qua paupertas amatur, intraverint, illico de discessu cogitant, causas fingunt, intolerabilem dicunt illius loci consuetudinem, nimiam praelatorum severitatem praetendunt, aliqua de fratribus opponunt sibi, quae cum nolint pati, dicunt quod non possunt, et hoc totum callide machinantes, ut competentius ad ditiorem valeant transire Ecclesiam, quasi humiliter rogant a vinculo professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esse posse, in sua vero nunquam.
Abbreviated transcription (Latin):
bria pati. nicħ possid̾e. afflig̾e
corpꝰ: mori ꝓ ꝓximo. S cui ẽ hoc
onus leue: Audiant eui. Cupio
cau̾im. ipse reꝓbus efficiar. Mira
res. Hoc abhorrent cotidie scłares:
lucro cotidie moriunt᷑. Nonne leue
mun̾is. laborem on̾is imminuit.
ta portat. nec du portat. Germinꝰ
enĩ mortis ꝓpe ẽ. et caret pondere
diuitiaꝵ religio: ñ adquirit cum
cupiditate. ñ possidet cũ amore:
ñ dolet cũ amiserit. Iugũ uͦ xp̃i
suaue ẽ: doctͥna enĩ eiꝰ qͣsi iugũ. qr
subiugare solet colla suꝑborũ ⁊ uin¬
bi. Diligite inimicos ur̃os: bñfaci¬

Expanded text:
bria pati, nihil possidere, affligere corpus, mori pro proximo. Sed cui est hoc onus leve? Audiant cui: Cupio,caverim, ipse reprobus efficiar . Mira res. Haec abhorrent quotidie saeculares, lucro quotidie moriuntur. Nonne est muneris laborem imminuit. ta portat, nec diu portat. Terminus enim mortis prope est, et caret pondere divitiarum religio, non acquirit cum cupiditate, non possidet cum amore, non dolet si amiserit. Jugum vero Christi suave est . Doctrina enim ejus quasi jugum, quia subjugare solet colla superborum: vinbi: Diligite inimicos vestros, benefaci
Abbreviated transcription (Latin):
sanabor. Soli portant infirmita¬
tem suã. quia ñ inquietant ali¬
quẽ querimoniis: ñ sunt queru¬
losi. sic̃ illi de quib locutisumus
Quatuor st̃ unde conquerunt᷑
infirmi: scilicet de infirmitate.
de medicina. de cibo. de ordine.
De infirmitate ido conq̃runt᷑.
qd̾ labori fr̃m int̾ẽe. nequeant.
De medicina uͦ qd̾ ñ subueniat᷑
eis ut ipsi dicunt frat̃na caritate.¬

Expanded text:
sanabor : soli portant infirmitatem suam, quia non inquietant aliquem querimoniis, non sunt querulosi, sicut illi de quibus locuti sumus. Quatuor sunt unde conqueruntur infirmi, scilicet de infirmitate, de medicina, de cibo, de ordine. De infirmitate ideo  labori interesse nequeant. De medicina vero quod non subveniatur eis, ut ipsi dicunt, charitate