comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tigationis defectionem huimodi iudicem᷑. Neq
enim hoc solum dixit. defecit anima mea: s de.¬
fecit in salutare tuum. Itaq ut de usu capiamꝰ
exemplum: si u̾bi gr̃a dicamꝰ defecit ille in illã:
uidetur expͥmi hoc uerbo. qd̃ totus in mulieris
desid̾ium. cupiditate tͣnsierit. & qͥcqͥd est qd̃ ue.¬
hement̾ expetimus : nisi eius maturiorem habea.¬
mus effectum: id nos uidetur longa qͣdam inten-¬
tione lassare. Amor impatiens die noctuq mere.¬
tͥcias fores pulsans. si diutius potiendi desid̾ia dif¬
ferantur: ipsa deficit expectatione dum sꝑat: ĩqͦ
utiq non finis amoris. s incrementum est. & qͥo¬
quid est desid̾abile. si non contingat desid̾anti:
deficit in illud÷ & qͣsi ipsam deponit anmam.
qui desid̾at. Si tamen spes ꝓpria assurgat: dat
uires spes ꝓxima. Si autem absentia sit dilicti:
eo ipso qd̃ absentem desid̾at. quȩ concupiuit
animȩ suȩ patitur defectionem. Itaq quanto

Expanded text:
tigationis defectionem huiusmodi iudicemus. neque tigationis defectionem huiusmodi iudicemus. neque enim hoc solum dixit: defecit anima mea, sed: defecit in salutare tuum. itaque ut de usu capiamus exemplum, si uerbi gratia dicamus: \'defecit ille m illam\', uidetur exprimi hoc uerbo, quod totus in mulieris desiderium cupiditate transierit. et quicquid est quod uehementer expetimus, nisi eius maturiorem habeamus effectum, id nos uidetur longa quadam intentione lassare. amor inpatiens die noctuque meretricias fores pulsans, si diutius potiendi desideria differantur, ipsa deficit expectatione, dum sperat; in quo utique non finis amoris, sed incrementum est. et quicquid est desiderabile, sinon contingat desideranti, deficit in illud et quasi ipsam deponit animam qui desiderat. si tamen spes propior adsurgat, dat uires spes proxima, si autem absentia sit dilecti, eo ipso quod absentem desiderat qui concupiuit animae suae patitur defectionem. itaque quanto
Abbreviated transcription (Latin):
mias ꝓpħa: humilitatem hac int̾pretatione si.¬
gnari. Ait enim sub hac litt̾a in threms. qͥa non
repellit met̾num dominus: qͥa cũ humiliau̾it
miserebitur scđm multitudinẽ miscđiȩ suȩ: qͥa
non humiliauit toto corde suo. neq reppulit fi.¬
lios hominum. Bonũ gͦ curuari. ut humiliemͣ
domino: & dominꝰ misereatur. Deniq & insu¬
ꝑiorib sub hac litt̾a idem iheremias ꝓpħa. osten¬
dens gemit᷑ & humilitatem plebis: ait. Om̃is po¬
pulus eius ingemiscentes querentes panẽ. deder̃
desid̾ia sua in escam: ut reficiant animã. uide
domine & aspice: quia facta est sine honore.
Gͦ qui ammȩ suȩ querit refectionem. humilitate
curuetur: quo possit citius ad dominĩꝑuenire
miscdiam. Idoq tanqͣm curuatꝰ multo amplius
anuia ac mente qͣm corpore: exorsus est dđ̃ dices
efecit in salutare tuum anima mea: ꝙ
in u̾bum tuum speraui. Non usitatus ser.¬
mo nos capiat: ut tanqͣm corporeȩ fa¬

Expanded text:
mias propheta humilitatem hac interpretatione simias propheta humilitatem hac interpretatione signari; ait enim sub hac littera in Threnis: quia non repellet in aeternum dominus, quia cum humiliauerit miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae, quia non humiliauit toto corde suo neque reppulit filios hominum. bonum ergo curuari, ut humiliemur domino et dominus misereatur. denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta ostendens gemitus et humilitatem plebis ait: omnis populus eius ingemescentes, quaerentes panem, dederunt desideria sua in escam, ut reficiant animam. uide, domine, et aspice, quia factaest sine honore. ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curuetur, quo possit citius ad domini peruenire misericordiam. Ideoque, tamquam curuatus multo amplius anima ac mente quam corpore, exorsus est Dauid dicens: defecit in salutare tuum anima mea, et i n uerbum tuum spero. non usitatus sermo nos capiat, ut tamquam corporeae fa
Abbreviated transcription (Latin):
qui głatur. in domino głetur: qui sc̃is suis cor mun.¬
dum creare dignatus est: & immacłatum fac̾e
iustificationib suis. Quȩ sint iustificationes: au-¬
disti dicentem. Dic inquitates tuas: ut iustifice.¬
ris. 6ͤ. qui imqͥtates suas dicit: iustificatur. Qui
autem iustificatur. non confunditur: quia pudo.¬
rem peccatoꝵ matura confessione preuẽnit.
tatione significat. curuati sunt. Sonus int̾preta.¬
tionis: ipse nos docet. qͥd sit curuari. Qui enim
inclinatur in t̾ram: curuari uidetur. Unde ait
ꝓpħa: sub hac littera. paulõminus consũmaue.¬
runt me int̾ra. Curuatur autẽ qui agit pemi.¬
tentiam: eo qd̾ ceruicem suam curuet. dũ hu.¬
miliatur ad dominum: & int̾iorem magis ceriu.¬
cem. id÷ ceruicem mentis & cordis. Nam de hac
ceruice dictum est. Nec sic flectas. ut circulum co¬
lum tuum. Qui enim cor suum non flectit. fru¬
stra ceruicem suam flexerit. Docet etiam hiere¬

Expanded text:
qui gloriatur in domino glorietur, qui sanctis suis cor munqui gloriatur in domino glorietur, qui sanctis suis cor mundum creare dignatus est et inmaculatum facere iustificationibus suis. quae sint iustificationes, audisti dicentem: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. ergo qui iniquitates dicit iustificatur, qui autem iustificatur non confunditur, quia pudorem peccatorum matura confessione praeuenit. tatione significat \'curuati sunt\'. sonus interpretationis ipse nos docet quid sit curuari; qui enim inclinatur in terram, curuari uidetur. unde ait propheta sub hac littera: paulo minus consummauerunt me i n terra. curuatur autem qui agit paenitentiam, eo quod ceruicem suam curuat, dum humiliatur ad dominum, et interiorem magis ceruicem, id est ceruicem mentis et cordis. nam de hac ceruice dictum est: nec si flectas u t circulum collum tuum; qui enim cor suum non flectit, frustra ceruicem suam flexerit. Docet etiam Hiere
Abbreviated transcription (Latin):
hunc fontem iustificatio legitima: hoc est con¬
fessio peccatoꝵ. Denq publicanus ille qui pecc̃a
ꝓpͥa fatebatur. iustificat᷑ magis de templo qͣm
phariseus exunt: quia ieiunia sua & mun̾a pha¬
riseus atq innocentiam p̾ferebat. Aunda gͦ aqͣm
tuam : illam aqͣm de qua dictum ẽ. Aqua alta:
consiliũ in corde uiri. Bonãtͥ aquã nat᷑a dedit: nͥ eam
ceno tuo polluas. Ipsa te diluit: si pura. si simplex.
si etiam nat᷑alis sit: si nichil habeat sordidum. at¬
q t̾renum. Ed mali est. si ea polluat aqua quȩ
mundare debebat:S non est aqua tua: quȩ
te polluit. Ista aqua: aliena est. Deniq dictum
est tibi. Ab aqua aliena: abstine te. Aliena aqua
m̃titur & fallit: & contͣrium nature tue ꝓfluit
Ideo ait. filiĩ aliem m̃titi sunt mͥ. Nam si aliem ñ
fuissent: utiq ñ fefellissent. Nemo gͦ głetur castũ
se habere cor : qͤmadmodum salomon dixit. S

Expanded text:
hunc fontem iustificatio legitima, hoc est conhunc fontem iustificatio legitima, hoc est confessio peccatorum. denique publicanus ille, qui peccata propria fatebatur, iustificatus magis de templo quam Pharisaeus exiuit, quia ieiunia sua et munera Pharisaeus atque innocentiam praeferebat. munda ergo aquam tuam, illam aquam de qua dictum est: aqua alta consilium in corde uiri. bonam tibi aquam natura dedit, nisi eam caeno tuo polluas; ipsa te diluit, si pura, si simplex, si etiam naturalis sit, si nihil habeat sordidum atque terrenum. quid mali est, si ea polluat aqua quae mundare debeat! sed non est aqua tua quae te polluit, ista aqua aliena est. denique dictum est tibi: ab aqua aliena abstine te. aliena aqua mentitur et fallit et contrarium naturae profluit. ideo ait: filii alieni mentiti sunt mihi; nam si alieni non fuissent, utique non fefellissent. nemo ergo glorietur castum se habere cor, quemadmodum Salomon dixit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sis. & pilatus manus lauit: s cor suum lauare ñ
potuit. Mansit scelere pollutus: qͣmuis manus
suas aquȩ infusione lauisset. Audi. quia &e cogi.¬
tatio comquinat. Hon qd̵ intrat in os comqͥnãt
hominem: s qd̾ exit de ore. De corde enim exeurs
cogitationes malȩ: homicidia: adult̾ia ⁊ fornica.¬
tiones. furta. falsa testimoma: blasphemiȩ. Hȩc
sunt quȩ comquinant hominem. Si gͦ intus com.¬
qͥnaris: munda prius qd̃ int᷑ est. Si qd̾ intͦ est
mundau̾is: & ext̾iora mundasti. Ut si aqua tur.¬
bidum fluat: frustra lacum putes mundandũ.
Si fons fluat cenulentꝰ: receptacula t̾sisse nichil
ꝓderit: cum in fonte sit uicium. Ipse tͥ ante pur.¬
gandus es : ut fluat om̃e qd̃ purum est. Cortuũ:
cogitationum tuarum est scaturigo. In illo fon-¬
te uel turbida aquã impuritatis euomitur: uel
sincera pietatis unda ꝓrumpit. Didicisti cor ẽẽ mũ.¬
dandum : disce qͦmadmodũ mundes. Mundat

Expanded text:
sis. et Pilatus manus lauit, sed cor suum lauare non sis. et Pilatus manus lauit, sed cor suum lauare non potuit; mansit scelere pollutus, quamuis manus suas aquae infusione lauisset. audi, quia et cogitatio inqmnat: non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore. de corde enim exeunt cogitationes maiae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. haec sunt quae coinquinant hominem. si ergo intus coinquinaris, munda prius quod intus est. si quod intus est rnundaueris, et exteriora mundasti, ut si aqua turum fluat frustra lacum putes esse mundandum, si fons profluat caenulentus; receptacula enim tersisse nihil proderit, cum in fonte sit uitium. ipse tibi ante purgandus es, ut fluat omne quod purum est. cor tuum cogitationum tuarum est scaturrigo. in illo fonte uel turbida aqua inpuritatis euomitur uel sincera pietatis unda prorumpit. Didicisti cor esse mundandum; disce quemadmodum mundes. mundat
Abbreviated transcription (Latin):
scit. Supͣ postulauit : cor mundum crea in me deus.
Non dixit fac. s crea: ut de integro cor eius instau.
ret & mundet. Maior quidam in hoc sermone
ambitus est. Grande enim cor est a domino crea-¬
tum: qd̃ recipiat u̾bum de celestib uirtutib ac
potestatib. Grande cor: qd̃ recipiat ipsum dominũ
dicentem. In habitabo in illis: & deambulabo in.
ipsis. Ut hec gͥ recipiat: creatorem sibi cordis sui ñ
angłm fieri. s ipsum dominum dep̾catur. qui cęlũ
creauit & t̾ram. & bene ait iimaculatum : qͥa cor
hominis ueluti qͣdam indecentium cogitationum
colluione maculatur. Si cogitatio ipsa polluit:
qͣntõ etiam facta ipsa contaminant: Noli extͣor.¬
dinariis cogitationib aduersa naturȩ contami-¬
nare penetralia: ne id inqͥnamento graui pol.¬
luas. qd̃ putas habere te mundum. Manus lauas.
quasi possis crimen diluere: cum mentem tuam
uel nudis cogitationib inqͥnatam. lauare non poᷤ.¬

Expanded text:
scit. supra postulauit: cor mundum crea in me, deus. scit. supra postulauit: cor mundum crea in me, deus. non dixit \'fac\', sed \'crea\', ut de integro cor eius instauret et mundet. maior quidam in hoc sermone ambitus est; grande enim cor est a domino creatum, quod recipiat uerbum de caelestibus uirtutibus ac potestatibus, grande cor, quod recipiat ipsum dominum dicentem: inhabitabo in illis et deambulabo in ipsis. ut haec igitur recipiat, creatorem sibi cordis sui non angelum fieri, sed ipsum dominum deprecatur, qui caelum creauit et terram. Et bene ait \'inmaculatum\', quia cor hominis ueluti indecentium cogitationum conluuione maculatur. si cogitatio ipsa polluit, quanto etiam facta ipsa contaminant! noli extraordinariis cogitationibus aduersa naturae contaminare penetralia, ne id inquinamento graui polluas quod putas habere te mundum. manus lauas. quasi possis crimen eluere, cum mentem tuam inmundis cogitationibus inquinatam lauare non pos
Abbreviated transcription (Latin):
plicia delictoꝵ. Conu̾tantur autẽ ad dei seruulũ
ꝓpħicamq doctnam: ut dediscant pudenda cõ-¬
mittere ÷ & tanti em̃datione doctoris exuant mo.¬
res suos: delictoꝵq labe detersa. uirtutum indu-¬
ant disciplinam. Si autem ita legimus conu̾tant᷑
erranti conu̾tantur inqͥt. qui timentes te ꝓpͥis re¬
nuntiauere peccatis: ut consortio iustoꝵ ꝓpħa ad
ub̃ius ꝓuehatur: & ipse de ea gr̃a quȩ in ipso est
plurimum conferat audientib. Conu̾tantur gͥ
iam non peccante me: iusti ad iustum. De testi.¬
moniis autẽ puto iam non opꝰ eẽ repetere: cum
ante iam dictum sit. Sequitur u̾sus .uiii. Fiat
cor meum immaculatum in iustificationib tuis:
ut non confundar. Quanto excelsior est ꝓpħa. uł
munere ꝓpħiȩ. uel regni gr̃a: tantõ magis sequi.¬
tͣ humilitatem. & docet quid nos debeamus imitari:
eo qd̃ ꝓpħa tantus immacłatum cor sibi fieri depo-¬

Expanded text:
plicia delictorum, conuertantur autem ad dei seruulum plicia delictorum, conuertantur autem ad dei seruulum propheticamque doctrinam, ut dediscant pudenda committere et tanti emendatione doctoris exuant mores suos delictorumque labe detersa uirtutum induant disciplinam. si autem ita legimus: conuertanterranti. conuertantur, inquit, qui timentes te propriis renuntiauere peccatis, ut consortio iustorum propheta ad uberius prouehatur et ipse de ea gratia, quae in ipso est, plurimum conferat audientibus. conuertantur igitur iam non peccante me iusti ad iustum. de testimoniis autem puto iam non opus esse repetere, cum ante iam dictum sit. Sequitur uersus octauus: f iat cor meum in maculatum in iustificationibus tuis, ut non confundar . quanto excelsior est propheta uel munere prophetiae uel regni gratia, tanto magis sequitur humilitatem et docet quid nos debeamus imitari, eo quod propheta tantus inmaculatum cor fieri sibi depo
Abbreviated transcription (Latin):
iuste sobrius. Ideo apłs admonet: ut sit in nob̾
iusta sobrietas. Demq addidit. & nolite peccare.
Qui enim peccat: & si sobrius sit. non potest tam̃
tanqͣm iuste sobͥus p̾dicari. Nolite inqͥt seduci:
hoc est. ne aliem errors ebͥetas uos faciat demu.¬
lentos. Corrumpunt mores bonos colloquia ma.¬
la: eo qd ore & labiis infidelium. tanqͣm ebͥetas
quedam morib audientis infundit᷑. Meritoq ad¬
dit. Sobriĩ estote iuste: & nolite peccare. Igno.¬
rantiam enim dei quidam habent: ut sobrius
ille sit. qui non habet ignorantiam dei. nec titu.¬
bat ebͥetate ꝑfidiȩ: iuste autẽ sobrius. in quo
oꝑum gratia cum fidei sobͥetate resplendet.
Sequitur u̾sus.uii. Conu̾tantur ad me qͥ
timent te: & qui sciunt testimonia tua. Alius
habet maxime iuxta grecum: conu̾tantur mͥ.
Si ad me legimus: conu̾tantur qui timent dm̃.
ne cõmissis ꝓpͥis erubescant: uel certe luant sup-¬

Expanded text:
iuste sobrius. ideo apostolus admonet, ut sit in nobis iuste sobrius. ideo apostolus admonet, ut sit in nobis iusta sobrietas. denique addidit: et nolite peccare. qui enim peccat, etsi sobrius sit, non potest tamen tamquam iuste sobrius praedicari. nolite, inquit, seduci — hoc est: ne alieni erroris ebrietas uos faciat temulentos —; corrumpunt bonos mores conloquia mala, eo quod ore et labiis infidelium tamquam ebrietas quaedam moribus audientis infunditur. meritoque addidit: sobrii estote iuste et nolite peccare. ignorantiam enim dei quidam habent, ut sobrius ille sit, qui non habet ignorantiam dei nec titubat ebrietate perfidiae; iuste autem sobrius, in quo operum gratia cum fidei sobrietate resplendet. Sequitur uersus septimus: conuertant u r ad me qua timent t e et qui sciunt testimonia tua. alius habet maxime iuxta Graecum: conuertantur mihi. si \'ad me\' legimus, conuertantur qui timent deum, de commissis propriis erubescant uel certe luant sup
Abbreviated transcription (Latin):
ge didicisti hoc ÷ sibos adu̾sariĩ ceciderit uel iu.¬
mentum: ut non deserendum existimes. s potiꝰ
eleuandum. Qd̃ ãit aut̃em. iniuste inqͥtatem
gesserunt: in qͦm hoc dicatur consid̾a: nisi in¬
eum qui forte iuste iniqͥtatem gerat. Id÷. si lesus
ꝑ legem se cupiat uindicare : iuxta p̾cepta moy¬
si uiste uidetur facere iniquitatem: s non sccłm
euangłiĩ p̾cepta. & id̃o ait. non uem uocare iu-¬
stos. s peccatores: quia iudei ad uindicandũ se.
auctoritate legis utuntur. Habes & in apł̃o. Iuste
sobrios ẽẽ debere: docuit euidenter. Potest autẽ¬
aliqus & sobͥus eẽ. & non iuste sobͥus: ut sobͥus
sit a uino: non sit sobͥus eqͥtate atq iusticia. Est
enim crapula mniqͥtatis. Potest & aliquis & ebri-¬
etati & luxuriȩ semꝑ indulgens. dum aliena
tamen diriꝑe conatur. ⁊ eo occupat᷑ studio. sobͥ:
c̃e ã uino: & non sobrius a rapinis. Nec iste gͦ¬

Expanded text:
ge didicisti ? hoc est, si bos adversarii 1101 ceciderit, vel juge didicisti ? hoc est, si bos adversarii 1101 ceciderit, vel jumentum; ut non deserendum existimes, sed potius elevandum. Quod autem ait: Injuste iniquitatem gesserunt; in quem hoc dicatur consideum, qui forte iuste iniquitatem gerat, id est: si laesus per legem se cupiat uindicare iuxta praecepta Moysi, iuste uidetur facere iniquitatem, sed non secundum euangelii praecepta. et ideo ait: non ueni uocare iustos, sed peccatores, quia Iudaei ad uindicandum se auctoritate legis utuntur. Habes hoc et in apostolosobrios esse debere docuit euidenter. potest aliquis et sobrius esse et non iuste sobrius, ut sobrius sit a uino et non sit sobrius aequitate atque iustitia — est enim crapula iniquitatis —, potest et aliquis ebrietati et luxuriae semper indulgens, dum aliena tamen diripere conatur, eo occupatus studio sobrius esse a uino et non sobrius a rapinis; nec iste
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ꝓpħa: s quasi bonus medicus uult illos cog.¬
noscere. & scire quid fecerint: ut cum in suam
conscientiam receꝑint. qͣnta suoꝵ sit colluuies
delictoꝵ. incipiant erubescere÷ erubescentes aut̃.
possint priorib renuntiare peccatis. Consideremꝰ
nunc aliquos forncantes. innque uiduis ac pupil.¬
lis aliena rapientes: & in his non solum ñ erube.¬
scere. s etiam głari solere: tanqͣm uł pulcͥdudi.¬
nis uel potentiȩ suȩ titulos deferentes. De quib be.
eo detestabiliores ipsis criminib suis. qd cum tan-¬
ta committant non confundant᷑. Uerum eoꝵ siqͥs
pͦea ueniat in eccłam÷ credat in dominũ iñm:
audiat cuangłium: cõpungatur corde: tunc de-¬
mũ incipiet qͣm atrocia & grauia quȩ deliqͦ¬
rit agnosc̾e ÷ & in his quȩ agnouerit erubescere.
Quid sit autem exerceri inp̾ceptis domini: qͥa di-
xit ego autẽ exercebor in preceptis tuisꝰ In le-¬

Expanded text:
cit propheta, sed quasi bonus medicus uult illos cogcit propheta, sed quasi bonus medicus uult illos cognoscere quid fecerint, ut, cum in suam conscientiam receperint quanta suorum sit con- luuies delictorum, incipiant erubescere, erubescentes autem possint prioribus renuntiare peccatis. considera mihi nunc aliquos fornicantes, inequitantes uiduis ac pupillis, aliena rapientes et in his non solum non erubescere, sed etiam gloriari solere, tamquam uel pulchritudinis uel potentiae suae titulos deferentes, de quibus beneso- r u m, eo detestabiliores ipsis criminibus suis, quod, cum tanta committant, non confundantur. uerum eorum si quis postea ueniat in ecclesiam, credat in dominum Iesum, audiat euangelium, conpungatur corde, tunc demum incipiet quam atrocia et grauia deliquerit agnoscere et in his quae agnouerit erubescere. Quixit: Ego autem exercebor in praeceptis tuis, in Le
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ grãm non hab̾e: s illam ueram uitam fo.¬
re.cinus bona unusqͥsq scõꝵ credit se uidere
in terra uiuentiũ. Qd̃ credimus nos uisuros: ñ
p̾sens utiq s futurum est. Sequit᷑ u̾sus .u. C
in me: ego autem exercebor in p̾ceptis tuis. Suꝑi.¬
us autẽ ait idem ꝓpħa. Si reddidi retͥbuentib
michi mala. Nunquid ille maledicit his qui in
se mala gesserunt: Non utiq. hidebar enim
caritatem etiam immicis suis deferendam: cum
uenisset euangłii p̾dicator. Unde arbitror. quia
quasi medicus uelit eos ipsos sanare. qui lescrĩt:
ut iniqͥtatis suȩ contemplatione conuenti. de
ꝓpͥis flagitiis erubescant. In quo non solum ꝓpbi.¬
cam incipiunt ꝓbare patientiam: uerũetiam
emendare insolentiam suam. Pudor enim: ple-¬
rũq correctio est nostri. & dum incipit nos pu.¬
dere cõmissi: ne diutius pudeat. deserere quȩ
erubescenda sunt ammonemur. Non gͦ maledi.¬

Expanded text:
uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fouitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bona unusquisque sanctorum credit se uidere in terra uiuentium. quod credimus nos uisuros, non praesens utique, sed futurum est. Sequitur uersus sextin m e; ego autem exercebor in praeceptis tuis. superius ait idem propheta: si reddidi retribuentibus mihi mala. numquid ille maledicit his qui in se iniqua gesserunt? non utique; uidebat enim caritatem etiam inimicissimis deferendam, cum uenisset euangelii praedicator. unde arbitror quia quasi medicus uelit eos ipsos sanare qui laeserint, ut iniquitatis suae contemplatione conuenti de propriis flagitiis erubescant, in quo non solum propheticam incipiunt probare patientiam, uerum etiam emendare insolentiam suam. pudor enim plerumque correctio est nostra et, dum incipit nos pudere commissi, ne diutius pudeat, deserere quae erubescenda sunt admonemur. non ergo maledi
Abbreviated transcription (Latin):
lege meditari: & non auocemur sccłarib illece.¬
bris. non occupem᷑ impedimentis: s semꝑ acd legẽ
dei simus intenti. Scriptum est enim. Os iusti me¬
ditabitur sapientiam: & lingua eiꝰ loquet᷑ iudici.¬
um. hoc in uet̾i testam̃to: cet̾um audi dicentem
& in nouo. ꝓpe est u̾bum more tuo: & in corde
tuo. & maxime hanc meditationẽ sac̃dotib ne¬
cessariam ostendit : ad tytum scribens. quia de.¬
bet episcopꝰ amplecti eum qui scdm doctͥnam est
fidelem sermonẽ: ut potens sit exhortari in doc.¬
tͥna sana. & eos qui contͣdicunt arguere. Qdꝰ utiq
sollicite atq intentȩ meditationis est: ñ ꝑfunc¬
toriȩ lectionis. & ad thimotheũ scrͥbens: ait. At.¬
tende lectioni : & exhortatiom. doctͥnȩ. Lectio
enim frequens. nec int̾missione aliqua destituta.
doctͥnȩ munus oꝑatur. Qd̃ autẽ poscit frequen¬
ter. ut uiuat: ostendit huius corporis uitam uere

Expanded text:
Lege meditari, non avocemur saecularibus illeceLege meditari, non avocemur saecularibus illecebris, non occupemur impedimentis: sed semper ad legem Dei simus attenti. Scriptum est enim: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium . Hoc in veteri Testamento: audi dicentem et in novo: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Et maxime hanc meditationem sacerdotibus necessariam ostendit ad Titum scribens, quia debet episcopus amplecti eum, Qui secundum doctrinam est fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicusollicitae atque intentae meditationis est, non perfunctoriae lectionis. Et ad Timotheum scribens, ait: Attendite lectioni, exhortationi, doctrinae . Lectio enim frequens, nec intermissione adoctrinae munus operatur. Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim uob̃ in illa hora: qͥd loqͦmini. Non enim
uos estis qui loqͥmini: s pater meus qui loqͥtur
in uob. Ergo ne impares simus certamini: dun-¬
nũ semꝑ oremus auxilium. ut nob̃ tribuat ad¬
hortationem. Si enim habeamꝰ eum qui nos exhor.¬
tetur: non facile cedimus. Pleriq autẽ habent qͥ
consolẽtur eos: ne abhorret a uero. Instigantis enĩ
aliqͥm blanda quedam est exhortatio: quȩ certan.¬
tem studio laudis accendat. & uelut qͣdam conso.¬
dei meditatio mea est. hinic presto sunt miscđię:
ut uiuat inet̾num. Quomͦ enim beatus qͥs potest
ẽẽ. sine miseratione diuinaꝵ Beatus autem: qͥ¬
in lege domini die ac uocte meditatur. S qui me-¬
ditatur in lege : eruditur in lege. & qͦm lex eruci¬
erit: dominus erudiuit. qui locut᷑ est. legem. Ide¬
oq scriptum est. Beat᷑ quem tu erudieris domine
& de lege tua docueris eum. Discamͦ gͦ & nos in

Expanded text:
tur nobis intur nobis invos estis qui loquimini, sed Pater meus qui loquitur in vobis . Ergo ne impares simus certamini, divinum semper oremus auxilium, ut nobis tribuat adhortationem. Si enim habeamus eum qui nos exhortetur, non facile cedimus. 38. Plerique autem habent: Qui consoletur nos, nec abhorret a vero. Instigantis enim aliquem blanda quaedam est exhortatio, quae certantem studio laudis accendat, et velut quadam consoDei meditatio est, huic praesto sunt misericordiae, ut vivat in aeternum. Quomodo enim beatus quis potest esse sine miseratione divina? Beatus . i lege die ac nocte meditatur . Sed qui meditatur in Lege, eruditur in Lege: et quem Lex 1100 erudierit, Dominus erudivit, qui locutus est Legem. Ideoque scriptum est: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . Discamus ergo, et nos in
Abbreviated transcription (Latin):
& pater domini nr̃i it̃u xp̃i. pater miscdiarum
& deus omnis consolationis. qui nos exhortat᷑ in
omni angustia: ut possimus & ipsi consolari eos
qui sunt in om̃i tͥbulatione. ꝑ exhortationẽ qua
solatio nostra. Tanta ui apłicȩ peticionis rogat.
ut consolationem accipiat ã domino in om̃i tͥbu.¬
latione ÷ quo non solum ipse induat tolerantiã.
uerũetiam alios consoletur: ut & ipsi possint ꝓͥe
m̃tis angustias sustinere. Si gͥ ipse in om̃i tͥbula.¬
tione idoneus fueris appbatus : tunc demũ dignꝰ
eris ut consolationem accipias in om̃i tͥbulatione.
& tam̃ non om̃is passio digna consolatione est:
s quȩ passio ꝑ xp̃m est. hec consolationem xp̃i
meretur. Pulcre autem addidit: scđm u̾bum tu.¬
um seruo tuo. Ipse enim dominus ꝓ suo noĩe p̾li¬
antib auxilium pollicet᷑ : dicens. Cum gͦ tradent
uos: nolite cogitare. qͦmͦ aut quid loqͣmini. Dabi.¬

Expanded text:
et pater domini nostri Iesu Christi, pater misericor diarum et pater domini nostri Iesu Christi, pater misericor diarum et deus omnis consolationis, qui nos exhortatur in omni angustia, ut possimus et ipsi consolari eos qui sunt in omni tribulatione per exhortationem qua solatio nostra. tanta ui apostolicae petitionis rogat, ut consolationem accipiat a domino in omni tribulatione, quo non solum ipse induat tolerantiam, uerum etiam alios consoletur, ut et ipsi possint propriae mentis angustias sustinere. si igitur ipse in omni tribulatione idoneus fueris adprobatus, tunc demum dignus eris qui consolationem accipias in omni tribulatione. et tamen non omnis passio digna consolatione est, sed quae passio per Christum est, haec consolationem Christi meretur. Pulchre autem addidit: see u n dum uerbum tuum seruo tuo. ipse enim dominus pro suo nomine proeliantibus auxilium pollicetur dicens: cum ergo tradent uos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uult obdurat. hunc miseratꝰ hortatur: illũ
ñ reuocans execratur. & uere miscłia est dei no.¬
strarum milicia passionum: ꝑ qͣm nob̃ peccata
minuunt᷑. Deniq lararus pauꝑ qui in hac uita
tolerauit mala cõplurima: in grenio habrahe
reqͥem consolationis inuenit. Ille autẽ diues qui
consolationem habuit in seculo: pͦ curricula
uitȩ huius. fructum quietis amisit. Quem si mi.¬
seratus e̾e̾t deus. castigasset potius in hoc seculo:
ut postea non flagellaretur. Demq iob licet gra.¬
uit̾ flagellatus. & quid̃ẽ flãgellis plurimis mopiȩ :
amissione filioꝵ. dolorib corporis opprobriis amicor:
consolatione tñ ñc fruatur eterna. Ergo qͣnto
maiores tͥbulationes fuerint: tanto ub̃ior conso.¬
latio reseruatur. & tam̃ ne cadas atq succũbas:
qͣnto maiores temptationes uideris. tantomagis
roga. ut u̾bum dei ad hortationem tibi afferat:
sicut rogauit paulus qui ait. Benedictus deus.

Expanded text:
quem uult obdurat. hunc miseratus hortatur, illum quem uult obdurat. hunc miseratus hortatur, illum non reuocat exsecratus. et uere misericordia est dei nostrarum militia passionum, per quam nobis peccata minuuntur. denique i-azarus pauper, quia in hac uita tolerauit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis inuenit, ille autem diues, qui consolationem habuit in saeculo, post curricula uitae huius fructum quietis amisit; quem si miseratus esset deus, castigasset potius in hoc saeculo, ut postea non flagellaretur. denique Iob, licet grauiter flagellatus et quidem flagellis plurimis inopiae, amissionis filiorum, doloribus corporis, obprobriis amicorum, consolatione tamen fruitur aeterna. Ergo quanto maiores tribulationes fuerint, tanto uberior consolatio reseruatur. et tamen, ne cadas atque succumbas, quanto maiores temptationes uideris, tanto magis roga uerbum dei, ut adhortationem tibi adferat, sicut rogauit et Paulus, qui ait: be nedictus deus
Abbreviated transcription (Latin):
desin̾e qͦd fatigationẽ ei laboris afferret exposcit: s
magis ĩ tẽꝑe laboris sui adu̾s tẽptationũ ꝓcellas dari
sibi uerbũ consolatiõis exposcit. ut possit forti¬
ti quȩ ingruunt mente tolerare ÷ ne aliqua me.¬
euiddens testimoniũ docet. Moysi enim dicit deus.
Miserebor cui misertus ero: & misccłiam p̾stabo.
cui miscdiam urestitero. Igitur non est uolentis
neq currentis: s miserentis dei. forte dicas. Ergo
ñ debemus uelle uel curre: Atqui negligentes ds
deserere consueuit. Non gͤͦ hoc dixit: s quid dicat
considemus. Non uolentis neq currentis hominiᷤ:
ꝑseu̾antia est. Non est enim in hominis potestate:
s miserentis dei est: ut possis complere quȩ ceꝑrͤ.
Deniq it̾um moysi dicit. Quia in hoc ipsum te
suscitaui: ut ostend̾em in te uͥtutem meam. Col-¬
ligitur gͦ : ad hortationẽ diuinȩ miscdiȩ deputan-¬
dam Unde sequitur. Ergo cui uult miseret᷑: &

Expanded text:
desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maeeuidens testimonium docet. Moysi enim dicit deus: misere b or cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. igitur non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei. forte dicas: ergo non debemus uelle, currere? atqui neglegentes deus deserere consueuit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat consideremus. non uolentis neque currentis hominis perseuerantia est; non est in hominis potestate, sed miserentis dei est, ut possis complere quae coeperis. denique iterum Moysi dicit: quia in hoc ipsum te suscitaui, ut ostendam in te uirtutem meam. colligitur ergo adhortationem diuinae misericordiae deputandam. unde sequitur: ergo cui uult miseretur et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm confitentur : quȩ uidentes rationem
iudicioꝵ tuoꝵ semꝑ exultant: Qui enim non
ex aliquo scđoꝵ ꝓuentu. s ex cognitione rationiᷤ
induit leticiam: non nͥ in exultatione ꝑpetua
seruo tuo. Aliqui habent in hoc loco: consoletur
exhortationis calcaria : ne suscepti certaminis
passiones in belli formidine derelinquãt. Non enĩ
miscdiam qͣsi is qui uictꝰ cedat. aut ueniȩ p̾cator
implorat: s ut dei miseratione succinctꝰ. maio.¬
ra uirib tanto mun̾e fultꝰ expediat. E gregiã et
singłarẽ ꝓpħȩ spectato uirtutẽ. Aliꝰ enĩ humiliatꝰ
erũpnis posceret. ut cͥca eum tẽptam̃ta desinerẽt:¬
⁊ sedare adu̾sa dñs dignaret᷑: ne tͥbulationũ ꝓcella
in eũ seuiret. Iste aut̾e tanꝗͣ. athleta fortis ⁊ paciens.
qͥex̾ceri ⁊ cingiaĩam suã tͥbulationibꝰ nosset: ñ tͥsticiã
dimouere. ñ ĩpugnantiã declinare desid̾at. Ñ illud om̃e

Expanded text:
minum confitentur, quae uidentes rationem minum confitentur, quae uidentes rationem iudiciorum tuorum semper exultant? qui enim non ex aliquo secundorum prouentu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam, non nisi in exultatione perpetua s eruo t u o. aliqui habent in hoc loco: consoletur r exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones inbelli formidine derelinquant. non ergo misericordiam, quasi is qui uictus cedat, aut ut ueniam peccator implorat, sed ut dei miseratione succinctus maiora uiribus tanto munere fultus expediat. egregiam et singularem prophetae spectato uirtutem. alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum temptamenta desinerent et sedare aduersa dominus dignaretur, ne tribulationum procella in eum saeuiret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, non inpugnantia declinare desiderat, non illud omne
Abbreviated transcription (Latin):
successus. tẽptationis causa solere suppetere: ut
is qui his utitur. rerũ ꝓsꝑitate temptetur. In eo gͥ
laudandꝰ ꝓpħa dauid. quia cũ ista agnosc̾et. hu-¬
miliabatur : ut humilitate sua uł ꝓsꝑoꝵ exclu-¬
deret temptam̃ta: uel adu̾soꝵ subiret constantiam¬
eqͣmmitatẽ. tolerantiam. Non gͦ magnoꝑe lau.¬
dabilis e̾ẽt ꝓpħa. si laudaret iudicia dei: usus
affiuentia secundoꝵ. Ed enim magnũ facimus.
si qͣndo in scdis sumus laudamꝰ deum ÷ qͣndo in
diuitiis sumus. qͣndo nullis uexamur iniuriis:
Illud est magnificum. si subiectꝰ contumeliis. iii. Fol¬
dicium dei laudes: si uexat᷑ egritudine. iudicia
dei p̾dices: si te mopia non reuocet. qͦ minus
laudes iusticiam dei. Gͦ semꝑ laudanda sunt
iudicia dei : sicut scriptum est. Exultauerunt
filiȩ iudȩ: ꝓpter iudicia tua. Quȩ sunt filiȩ ii.¬
dȩ. nisi ammȩ religiosȩ. animȩ ȩccl̃ȩ. quȩ ũm

Expanded text:
successus temptationis causa solere suppetere, ut successus temptationis causa solere suppetere, ut is qui his utitur rerum prosperitate temptetur. in eo igitur laudandus propheta Dauid, quia, cum ista agnosceret, humiliabatur, ut humilitate sua uel prosperum excluderet temptamenta uel aduersorum subiret constanti aequanimitate tolerantiam. Non ergo magnopere laudabilis esset propheta, si laudaret iudicia dei usus affluentia secundorum. quid enim magnum facimus, si, quando in secundis sumus, laudamus deum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si te inopia non reuocet, quominus laudes iustitiam dei. ergo semper laudanda sunt iudicia dei, sicut scriptum est. exultauerunt filiae Iudae propter Iudicia t u a. quae sunt filiae Iudae nisi animae religiosae, animae ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscetis u̾itatem: & u̾tas lib̃abit uos. Si man.¬
seritis inqͥt : cognoscetis. Uides quia non ãpͥncipio
potuit cognoscere: quicũq timens dm̃. u̾bum eiꝰ
audiuit. N solum autẽ non idem est timor & cog.¬
ntio: uerũetiam non idem est fides & cognitio.
Siqͥdem etiam apłs docuit: diu̾sa ẽẽ mun̾a gr̃a.¬
des in uno sp̃u.Si gͦ aliĩ fides datur. alii cognitio:
uides quia ubi fides. non statim cognitio. Ubi aũ
cognitio. & fides est & prudentia: nec ab eo dili.¬
gentiam possum separare. Habuit gͦ cognitionẽ
sanctus dauid. ut pote ꝓpħa ꝑfectus: qͣndo qͥdem
ita ꝑfecte cognouit. ut humiliaret᷑ in ipsa u̾ita.¬
te.Siue gͦ in adu̾sis positꝰ agnouit ꝓbationis gra-¬
tiam. ea quȩ laborosa & adu̾sa sunt. sustinen-¬
do÷ iustum autem dei ẽẽ iudicium. & ideo bene
certantes nunqͣm deseri uł derelinqui. & coronã
situs. cognouit etiam diuitias rerum diuersosq

Expanded text:
cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si mancognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si manseritis, inquit, cognoscetis. Vides quia non a principio potuit cognoscere quicumque Deum timens verbum ejus audivit. Non solum autem non idem est timor et cognitio; verum etiam non idem est fides et cognitio. Siquidem etiam Apostolus docuit diversa esse munera gratiasi ergo alii fides datur, alii cognitio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et prudentia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agnouit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium et ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam situs cognouit etiam diuitias rerum diuersosque
Abbreviated transcription (Latin):
hominum: ita legitime certantib xp̃ianis. diuii.¬
no iudicio palma decernit᷑. Uincenti inqͥt dabo
sed̾e mecum in sede mea. Hita gͦ nr̃a examinat᷑
igne sicut splendor argenti: ut uirtꝰ certaminibꝰ
apꝓbetur. Transiuimꝰ inqͥt ꝑ ignẽ & aqͣm : & in.¬
duxisti nos in refrigerium. ꝑ hec gͥ: uera iudicia
tua ẽẽ cognoui. humiliatꝰ sum ut hȩc uidem: qͥa
hi qui exaltati sunt corde. oculos ad u̾itatem aꝑire
non possunt. Cum autẽ humiliam᷑. peccata nostra
cognoscimus: & ipsa humilitate delicta nr̃a pur-¬
gamus. humiliatus sum inqͥt: & saluum me fecit.
In u̾itate gͦ humiliatur. qui humiliatus est ad
salutem: nec uane ꝑtulit passionem. qui salu.¬
tem u̾itatis secutus est. Distat gͥ int̾ cognosc̃e
& timere: ut eõ reu̾tamur. Demq euangłii lectio
docere nos debet. Ait enim dominus ad eos. qui cre¬
debant ei ex iudeis. Si manseritis in uerbo meo.

Expanded text:
hominum, ita legitime certantibus christianis diuihominum, ita legitime certantibus christianis diuino iudicio palma decernitur. uincenti, inquit, dabo sedere mecum in sede mea. uita ergo nostra examinatur igne sicut splendor argenti, ut uirtus certaminibus adprobetur. transiuimus, inquit, perignem et a qua m, et induxisti nos in refrigerium. per haec igitur uera iudicia tua esse cognoui. humiliatus enim sum, ut haec uiderem, quia hi, qui exaltati sunt corde, oculos ad ueritatem aperire non possunt; cum autem humiliamur, peccata nostra cognoscimus et ipsa humilitate delicta nostra purgamus. humiliatus sum, inquit, et saluum me fecit. in ueritate ergo humiliatus qui humiliatus est ad salutem, nec uane pertulit passionem, qui salutem ueritatis secutus est. Distat igitur inter cognoscere et timere, ut eo reuertamur. denique euangelii lectio docere nos debet; ait enim dominus ad eos, qui credebant ei ex Iud
Abbreviated transcription (Latin):
homines: hoc autem dicebat temptans eos. Scie.¬
bat enim qͥd ẽẽt facturus. Qui gͦ iustus est: exa¬
mine iusticiȩ suȩ credit. quia dei iudicia iusta st̃.
Uel scđm grecum: quia dei iudicia sunt. ipsa iusti.¬
cia. S hoc ut agnosceret. fecit p̾missa precatio:
qm̃ intellectum dari sibi poposcit. ut mandãta
dei disceret. Accepta gͦ intellectꝰ & cognitionis gr̃a:
agnouit iusta dei ẽẽ iudicia. Agnoscere autẽ ꝑ.¬
fecti est. Deniq aliud est cred̾e: aliud agnoscere.
fides timentis est: agnitio. sapientis. Qui enim ti.¬
met: rationem non querit. Sapiens autẽ & ag¬
nitionẽ eoꝵ inuestigat: quȩcunq ꝑciꝑe desid̾at.
Credidi inqͥt: ꝓpt̾ qd̃ locutus sum. Cognouit aũ:
intelligens qd̃ locutus est. In quo gͦ iusticã iudi.¬
cia dei sunt: Quia ꝑ labores. & tͥbulationes & af.¬
flictiones. ad cȩleste p̾mium ꝑuenit᷑. Sicut enim
certantib athletis corona defertur. iusto iudicio

Expanded text:
homines? hoc autem dicebat temptans eos; sciehomines? hoc autem dicebat temptans eos; sciebat enim quid facturus esset. qui ergo iustus est, examine iustitiae suae credit, quia dei iusta iudicia sunt, uel secundum Graecum, quia iudicia dei sunt ipsa iustitia. Sed hoc ut agnosceret, fecit praemissa precatio, quoniam intellectum dari sibi poposcit, ut mandata dei disceret. accepta est ergo intellectus et cognitionis gratia, agnouit iusta dei esse iudicia. agnoscere autem perfecti est. denique aliud est credere, aliud agnoscere: fides timentis, agnitio sapientis. qui enim timet, rationem non quaerit, sapiens autem et agnitionem eorum inuestigat quaecumque percipere desiderat. credidi, inquit, propter quod Locutus sum; cognouit autem intellegens quod locutus est. In quo ergo iusta iudicia dei sunt ? quia per labores et tribulationes et adflictiones ad caeleste praemium peruenitur. sicut enim certantibus athletis corona defertur iusto iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
enim est: p̾ter scientiam dei. Exemplum queri.¬
mus: non est absconditum. Siqͥdem iob nunqͣm
amississet ꝓpͥas facultates: nͥ c̾ẽt tͣditus ad u̾sariȩ
potestati. Dedit enim dominus potestatem dia.¬
bolo in facultates eiꝰ: ut temptaret᷑. qualem ami¬
so patͥmomo haberet affectum. Dedit in filios:
dedit in corpꝰ eius: ut ꝓbaret᷑ qd̾ non dolore li.¬
b̾oꝵ defunctoꝵ. aut cruciatu corꝑis. ã constancia
mentis ammȩq deficeret. & dominus qͥdem nouc¬
rat fortem: s in illo docere atq examinare nos
uoluit: utrum imitatores eiꝰ ẽẽ possimus. Demq
& abraham temptauit: qͣndo filium senis unicũ
sibi petiit immolari. Sciebat utiq m̃tem abrahȩ
S sciens temptat dominus sicut legisti in euangłio.
qͥa cum int̾rogasset dominus discipulos qͦt panes
hab̾ent: & illi respondissent. qͥa qͥnq tantum ha.¬
bent panes: ipse ait. Qd faciemus inqͥt int̾ tantos

Expanded text:
enim est praeter dei scientiam. exemplum quaerienim est praeter dei scientiam. exemplum quaerimus? non est absconditum, siquidem Iob numquam amisisset proprias facultates, nisi esset traditus aduersariae potestati. dedit enim dominus potestatem diabolo in facultates eius, ut temptaretur, qualem amisso patrimonio haberet affectum; dedit in filios, dedit in corpus eius, ut probaretur, quod non dolore liberorum defunctorum aut cruciatu corporis a constantia mentis anima defetisceret. dominus quidem nouerat fortem, sed in illo docere atque examinare nos uoluit, utrum imitatores eius esse possemus. denique et Abraham temptauit, quando filium senis unicum sibi petiuit immolari. sciebat utique mentem Abrahae, sed sciens temptat dominus, sicut legisti in euangelio, quia, cum interrogasset dominus Iesus discipulos, quot panes haberent, et illi respondissent quia quinque tantum haberent panes, ipse ait: quid faciemus, inquit, inter tantos
Abbreviated transcription (Latin):
minis contumeliosi fuisse uideamur. Qua ratiõe
autem dixerit. qui timent te uidebunt me & le.¬
tabunt᷑ : ipse exposuit dicens. Quia in u̾ba tua
suꝑsperaui. Hoc est dicere. Intͦ me uiderunt: in.¬
tus me tetigerunt: intͦ me aspexerunt. ubi spem
assumpsi de tuis uerbis: ubi tua uerba ꝑcepi.
Beati gͦ qui uident iustum & letant᷑: quia sꝑañ
in dei uerba. Qm multi autem sunt. qui od̾unt
iustos: quia ꝑscrutantur dei uerba qui iusti st̃.
& cum aliquos doctos audiunt impiĩ: eos ꝓpt̾
doctͥnam uitare consuerunt. Sequitur uersus
tua: & in u̾itate tua humiliasti me. Qui potest
intelligere quȩ sunt diuinȩ ꝓuidentiȩ ÷ utitur
eo sermone quo usus ꝓpħa est sc̃s dauid: quia
omnia iudicio dei fiunt. Ut egrum corpꝰ aliqͥs
habeat. ut salubre. ut diues. ut pauꝑ sit. ut mo.¬
riatur iuuenis uel senex: si quis intendat scrip.¬
turis diuinis. intelligit hȩc ficri iudicio dei. Nicħ

Expanded text:
nimis contumeliosi fuisse uideamur. Qua ratione nimis contumeliosi fuisse uideamur. Qua ratione autem dixerit: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, ipse exposuit dicens: quia in uerba tua supersperaui. hoc est dicere: intus me uiderunt, intus me tetigerunt, intus me aspexerunt, ubi spem adsumpsi de tuis uerbis, ubi tua uerba percepi. beati ergo et qui uident iustum et laetantur, quia sperant in dei uerba. quam multi autem sunt qui oderunt iustos, quia perscrutantur dei uerba qui iusti sunt, et cum aliquos doctos audiunt impii eos propter doctrinam uitare consuerunt! Sequitur uersus t u a, et in ueritate t u a h humil ias ti m e. qui potest intellegere quae sunt diuinae prouidentiae, utitur eo sermone quo usus propheta est sanctus Dauid, quia omnia iudicio dei fiunt, ut aegrum corpus aliquis habeat, ut salubre, ut diues, ut pauper sit, ut moriatur iuuenis uel senex. si quis intendat scripturis diuinis, intellegit haec fieri iudicio dei; nihil
Abbreviated transcription (Latin):
re uideamur: qͣm unicuiq xp̃c imposuit. Caue.¬
amͦ ne aliqͥd detrahamꝰ his. quib debemus adiun.¬
gere.S qd̃ peiꝰ est. non solum ñ honestamꝰ pauꝑes:
sed etiã dehonestamus: destrumꝰ: ꝑsequimur::
& ignoram qd̃ ꝑ has ymagines dei congregamus
iniurias: cum factos ad dei ymaginem putamꝰ ẽẽ
ledendos: Qui enim irridet pauꝑem : exacerbat
eum qui fecit illum. S aderit ille qui dicet. Esu.¬
riui: & non dedistis mͥ manducare. Sitiui : & ñ
dedistis mͥ bibere. Eger eram: & non uisitastis
me. & qͣnto ista leuiora sunt: qͣm si dicat. Iniuri.¬
as mͥ fecistis: nudastis me: u̾berastis me. Quem
si quis int̾rogauerit. qͣndo tͥ iniurias fecimus: qͣn.¬
do spoliauimus: qͣndo etiam uerb̃auimꝰ: dicit.
Qndiu uni hoꝵ minimoꝵ fecistis: mͥ fecistis. ꝓp.¬
terea caueamus diligentiꝰ. ne cui uel minimo con.¬
tumelias irrogemus: ne ipsi domino in illis mi.¬

Expanded text:
re uideamur, quam unicuique Christus inposuit. cauere uideamur, quam unicuique Christus inposuit. caueamus, ne aliquid detrahamus his quibus debemus adiungere. sed, quod peius est, non solum non honestamus pauperes, sed etiam dehonestamus destruimus persequimur, et ignoramus, quod has in imaginem dei congregamus iniurias, cum factos ad dei imaginem putamus esse laedendos; qui enim inridet pauperem exacerbat eum qui fecit i II u m. sed aderit ille, qui dicat: esuriui et non dedistis illum manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, aeger eram et non uisitastis me. et quanto ista leuiora sunt, quam si dicat: \'iniurias mihi fecistis, nudastis me, uerberastis me\'! quem si quis interrogauerit: \'quando tibi iniurias fecimus, quando spoliauimus, quando etiam uerberauimus ?\', dicet: quamdiu uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis. propterea caueamus diligentius, ne cui uel minimo contumeliam inrogemus, ne ipsi domino in illis mi
Abbreviated transcription (Latin):
re figuratam ẽẽ quis dubitetꝰ Sicubi gͦ iustus se.¬
deat : sicubi accumbat: festinemus uid̾e eum. Pre.¬
ciosum est uid̾e uirum iustum: ut uideas eum.¬
scđm ymaginem dei. Qd̃ foris est. nichil ꝓdest:
qd̃ intus est sanat. Sane & in eo qui foris est: illũ
qui intꝰ est frequent̾ aspicimus. Ut si uid̾imus pau.¬
ꝑem ÷ illum ad cuius similitudinẽ factus est ho.¬
noremus in pauꝑe: de quo ait. Dedistis mͥ man-¬
ducare : quia qd̃ uni eoꝵ dedistis. michi dedistis.
Qͥ enim coronat ymaginem imꝑatoris: utiq
illũ honorat. cuius ymaginẽ coronauit. & qui
statuam contempserit imꝑatoris: imꝑatori
utiq cuus statuam contempserit fecisse uidet᷑
inuriam. Gentiles lignum adorant: qͥa dei yma.¬
ginem putant.S inuisibilis dei ymago.non in
eo est qd̃ uidetur: s in eo utiq qd non uidetur.
Uides gͦ: quia int̾ multas xp̃i ymagines ambu.¬
lamus. Caueamus ne coronam ymagim detͣhe¬

Expanded text:
re figuratam esse quis dubitet? sicubi ergo iustus sere figuratam esse quis dubitet? sicubi ergo iustus sedeat, sicubi accumbat, festinemus uidere eum. pretiosum est uidere uirum iustum, ut uideas secundum imaginem dei. quod foris est nihil prodest, quod intus est sanat. sane et in eo qui foris est illum qui intus est frequenter aspicimus, ut, si uiderimus pauperem, illum ad cuius similitudinem factus est honoremus in paupere, de quo ait: dedistis mihi manducare, quia quod uni eorum dedistis mihi dedistis. qui enim coronat imaginem imperatoris, utique illum honorat cuius imaginem coronauit, et qui statuam contempserit imperatoris, imperatori utique cuius statuam consputauerit fecisse uidetur iniuriam. gentiles lignum adorant, quia dei imaginem putant; sed inuisibilis dei imago non in eo est quod uidetur, sed in eo utique quod non uidetur. Uides ergo quia inter multas Christi imagines ambulamus. caueamus, ne coronam imagini detrahe
Abbreviated transcription (Latin):
ã serpente huiusmodi p̾uideri. Ipse qͦ serpens mo.¬
ri dicitur: si fuerit hominis p̾uentus aspectu. Er.¬
go si tanta uirtus in oculis serpentis. uel ioculis
est hominis. ut si alt̾um alt̾ prior uid̾it. possit oc.¬
cid̾e ÷ non est uirt᷑ in oculis uiri iusti. qui repletus
uirtutis est gra: cum p̾sertim tantũ oꝑetur fides.
ut & illa quȩ fimbriam domim tetigit. sanaret᷑ ⁊¬
& ille cui intendit dominus r̃c. statim ex eius o.¬
cuilis grãm sanitatis hauriret: S qui uidet iu¬
stum : debet scire qͥd uideat. Non illum uidet in
corpore : non in uestimento: non in patͥmonio : ñ
in uultu: s intͦ uidet. Non inqͣm illum uidet. nͥ
eiꝰ uid̾it mentẽ : insi eius sermonem intend̾it: nͥ
sensus illius potuerit cõp̾hendere: sapientiam
de tͣctatu eius assumere. Tunc gͥ letabitur cum
ista ꝑspexerit: cum ista cognou̾it. Ita gͦ & nos
sicubi audiuimus iustum. festinemus uid̾e: sicut

Expanded text:
a serpente huiusmodi praeuideri. ipse quoque serpens moa serpente huiusmodi praeuideri. ipse quoque serpens mori dicitur, si fuerit hominis praeuentus aspectu. ergo si tanta uirtus uel in oculis serpentis uel in oculis est hominis, ut, si alterum alter prior uiderit, possit occidere, non est uirtus in oculis iusti qui repletus uirtutis est gratia, cum praesertim tantum operetur fides, ut et illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur et ille cui intendit dominus Iesus statim ex eius oculis gratiam sanitatis hauriret? Sed qui uidet iustum debet scire quod uideat. non illum uidet in corpore, non in uestimento, non in patrimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit mentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus illius potuerit conprehendere, sapientiam de tractatu eius adsumere. tunc igitur laetabitur, cum ista perspexerit, cum ista cognouerit. ita ergo et nos, sicubi audimus iustum, festinemus uidere, sicut