comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Concedo enim ut sim peccator. Certe st̃ pei¬
ores qui letantur: & ego tribulor. Quia gͦ
hoc iniquum ẽ. ut etiam peiores me lȩtent᷑. &
ego tribuler. quia aut iustꝰ. aut minꝰ peccator ꝗͣ
ille sum. & certum ẽ apud me hoc ẽẽ iniustum.
& certũ ẽ apud me quia ds̃ non faci& iniustum:
ds̃ non gubernat res humanas. nec cura ẽ illi
de nobis. Ergo praui corde. id ẽ distorti corde:
tres habent sententias. Aut non ẽ ds̃. dixit
erũ stultus in corde suo. non ẽ ds̃. & fuit dictũ
de diluiuo illo. ñ defuit talis doetrina philo¬
sophorum. non defuerunt qui dicerent ñ eẽ
tes ista : gͦ aut non ẽ ds̃ dirit impius. cui
displic& quicquid illi accidit p̃t̃ uoluntatem.
& alti non accidit cui se p̃ponit: aut iniustꝰ
ds̃ ẽ cui ista placent. & quia hȩc facit: aut
non gubernat ds̃ res humanas. nec cura ẽ
illi de hominibꝰ. In istis tribꝰ sententiis. mag¬

Expanded text:
concedo enim ut sim peccator, certe sunt pejconcedo enim ut sim peccator, certe sunt pejores qui laetantur, et ego tribulor: quia ergo hoc iniquum est, ut etiam pejores me laetentur, et ego tribuler, qui aut justus, aut minus peccator quam illi sum, et certum est apud me hoc esse injustum, et certum est apud me quia Deus non facit injustum; Deus non gubernat res humanas, nec cura est illi de nobis. Ergo pravi corde, id est distorti corde, tres habent sententias. Aut, Non est Deus: dixit enim stultus in corde suo, Non est Deus . Et fuit dictum de diluvio illo: non defuit talis doctrina philosophorum, non defuerunt qui dicerent non esstes ista. Ergo aut, Non est Deus: hoc dicit impius, cui displicet quidquid illi accidit praeter voluntatem, et alteri non accidit cui se praeponit: aut, Injustus Deus est, cui ista placent, et qui haec facit: aut, Non gubernat Deus res humanas, nec cura est illi de omnibus. In istis tribus sententiis mag
Abbreviated transcription (Latin):
usti. Unde iusti: Nlon meritis ur̃is: sed grã
illiꝰ. Unde iusti: Quia iustificati. Et głami¬
ni om̃s recti corde. Quid ẽ recti corde: Non
resistentes dõ. Intendat gͦ caritas ur̃a. & in¬
telligite rectũ cor. Breuit̃ dico. sed tam̃ ma¬
xune comm̃dandũ: dõ aut̃ grãs qͦd in fine ẽ
inhereat sensibꝰ ur̃is. Int̾ rectum cor. & pra¬
uum cor hoc int̃ ẽ. Quis quis homo quicqͥd
patit᷑ p̃t̃ uoluntatẽ. afflictiones. merores. la¬
bores. humiliationes. ñ tribuit nͥ uoluntati
dĩ iustę. ñ illi dans insipientiã qͦd qͣsi nesciat
quid agat. quia talem flagellat. & talibꝰ par¬
cit: ipse ẽ rectus corde. Peru̾si aut̃ corde sunt
& praui & distorti: qui omĩa quę patiunt᷑ mala
inique se pati dicunt: dantes illi iniquitatẽ
ꝑ euiꝰ uoluntatẽ patiunt᷑. ut quia ñ audeñ¬
ei dare iniquitatẽ: auferunt ei gub̃nationẽ
iua ipse inquit ñ potest facere iniquum.
niquum ẽ aut̃ ut ego patiar: & ille ñ patiat᷑.

Expanded text:
itis vestris, sed gratia illius. Unde justi? Quia justificati. 25. Et gloriamini omnes recti corde. Quid est, recti corde? Non resistentes Deo. Intendat Charitas Vestra, et intelligite rectum cor. Breviter dico, sed tamen maxime commendandum: Deo autem gratias, quod in fine est, inhaereat sensibus vestris. Inter rectum cor, et pravum cor hoc interest: quisquis homo quidquid patitur praeter voluntatem, afflictiones, moerores, labores, humiliationes, non tribuit nisi voluntati Dei justae, non illi dans insipientiam, quod quasi nesciat quid agat, quia talem flagellat, et talibus parcit; ipse est rectus corde: perversi autem corde sunt, et pravi et distorti, qui omnia quae patiuntur mala, inique se pati dicunt, dantes illi iniquitatem, per cujus voluntatem patiuntur; aut quia non ei audent dare iniquitatem, auferunt ei gubernationem. Quia ipse, inquit, non potest facere iniquum, iniquum autem est ut ego patiar, et ille non patiatur;
Abbreviated transcription (Latin):
poris sui: cũ apꝓpinquar& passioni.
mine quem gerebat contristatꝰ ẽ. ut ał
tificar& : contristatꝰ ẽ ut te consolaretur
Potuit enim utiq sine tristicia ẽẽ dñs: tall
ad passionem. Si potuit miles: ñ potut
imꝑator: Quomͦ potuit miles: Attends
paulũ exultantẽ: ꝓpinqͣntẽ passioni. C
aut̃ inquit iam immolor: & tempꝰ resoliul¬
onis meş instat. Bonum certam̃ certaur. as

Expanded text:
rporis sui, cum appropinquaret passioni, ex rporis sui, cum appropinquaret passioni, ex homine quem gerebat contristatus est, ut te laetificaret; contristatus est, ut te consolaretur. Potuit enim utique sine tristitia esse Dominus, iturus ad passionem. Si potuit miles, non potuit imperator? Quomodo potuit miles? Attende Paulum exsultantem, propinquantem passioni: Ego autem jam, inquit, immolor, et tempus resolutionis meae i
Abbreviated transcription (Latin):
qui datus ẽ nobis. Sic ẽ gͦ rectum cor fr̃s.
Quicumq aliquia accidit᷑. dicat. Dñs dedit.
dñs abstulit. Ecce rectum cor: sicut dño pla
Quando abstulit: Sit nom̃ dñi benedictie
& non dix̃ dñs dedit. diabolus abstrilit.
tendat gͦ caritas ur̃a: ne forte dicatis hȩe nͥ
diabolus fecit. Prorsus ad dm̃ tuum refer
flagellum tuum: quia nec diabolus tͥ aliqͥd
facit. nͥ ille ꝑmitat qui desuꝑ hab& potestat̃.
aut ad pęnam. aut ad disciplinam: ad pe¬
nam impiis. ad disciplinam filiis. Flagella
autem omnẽ filium quẽ recipit. Nec te sine
Flagello futurum sꝑes. nͥ forte cogites exhe¬
redari: flagellat omnem filium quẽ recipt
Itane omnem: Ubi te uolebas absconderi
Omnem: & nullus exceptꝰ. nullꝰ sine flagli
erit. Qiud ad omnẽ uis audire: Quẽ om̃i
Etiam unicus sine peccato: ñ tam̃ sine fli¬
gello. Unde ipse unicus portans infirita¬
tem tuam. & p̃figurans in se ꝑsonam tuan.
tamqͣm caput gestans in se ꝑsonam etia ae¬

Expanded text:
qui datus est nobis . 26. Sic est ergo rectum cor, fratres. Cuicumque aliquid accidit, dicat: Dominus dedit, Dominus abstulit. Ecce rectum cor: Sicut Domino plquando abstulit? Sit nomen Domini benedictum. Et non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit. Intendat ergo Charitas Vestra, ne forte dicatis: Haec mihi diabolus fecit. Prorsus ad Deum tuum refer flagellum tuum, quia nec diabolus tibi aliquid facit, nisi ille permittat qui desuper habet potestatem, aut ad poenam, aut ad disciplinam: ad poenam impii, ad disciplinam filii. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Nec te sine flagello speres futurum, nisi forte cogitas exhaeredari. Flagellat omnem filium quem recipit. Itane omnem? Ubi te volebas abscondere? Omnem: et nullus exceptus, nullus sine flagello erit. Quid? ad omnem? Vis audire quam omnem? Etiam Unicus sine peccato, non tamen sine flagello. Unde ipse Unicus portans infirmitatem tuam, et praefigurans in se personam tuam, tanquam caput gestans personam etiam co
Abbreviated transcription (Latin):
& mansuetus portans bene dominum. asellus
ẽ: & tendit in ierłm. Dirig& enim mites in
iudicio: sicut dicit alius p̾salmus. Docebit
mansuetos uias suas. Quos mansuetos: Non
erigentes ceruices adu̾sus dominatorem suũ.
Patientes flagella & frenum: postea sic domiti.
ut sine flagello ambulent. & sine freno & cha¬
mo uiam teneant. Si carueris isto sessore: tu
cades. non ille. Quia multa sunt flagella pec¬
catoris: sꝑantes autem in dño miseđia eircũ¬
dabit. Quomͦ ẽ refugium a p̾ssura: Quia pͥmo
cireumdat p̃ssura: pꝰea circumdat miscđia.
in flagellis: miscđiam in consolationibꝰ. Sꝑan¬
tem aut̃ in dño. miscłia circuindabit. Ergo qͦ¬

Expanded text:
et mansuetus portans bene Dominum, asellus est, et tendit in Jerusalem. Diriget enim mites in judicio, sicut dicit alius psalmus, docebit mansuetos vias suas . Quos mansuetos? Non erigentes cervicem adversus domitorem suum, patientes flagella et frenum; postea sic domiti, ut sine flagello ambulent, et sine freno et camo viam teneant. Si carueris isto sessore, tu cades, non ille. Multa flagella peccatoris: sperantem autem in Domino misericodia circumdabit. Quomodo est refugium a pressura? Quem primo circumdat pressura, postea circumdat misericorin flagellis, misericordiam in consolationibus. Sperantem autem in Domino misericordia circumdabit. 24.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ spes. Qđ enim uid& quis. quid sꝑat: Si
aut̃ qͦd ñ uidemus sꝑamus: ꝑ patientiã expa¬
tamus. Si sꝑas. gaudes. Si ꝑ patientiã expertis
stia ẽ. Ergo si ꝑ patientiam expectamꝰ. adhucd¬
cimus: redime me a p̃ssura quȩ cireũdedi n
Quia uͦ spe salui facti sumus. simul utrũq dͥio
erultatio mea redime me. Respondet᷑. Intelae

Expanded text:
 spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Si speras, gaudes; si per patientiam exspectas, stia est. Ergo si per patientiam exspectamus, adhuc dicimus, Redime me a pressura quae circumdedit me: quia vero spe salvi facti sumus, simul utrumque dicimus, Exsultatio mea, redime me. 21. vers. 8. Re
Abbreviated transcription (Latin):
dictio tua. Non dix̃ domini ẽ salus. & suꝑ ppłm
eiꝰ benedictio eiꝰ : aut dñe tua ẽ salus. & suꝑ
populũ tuum benedictio tua: sed eũ inciꝑ&
diũ ẽ salus. ñ ad illum sed de illo dicens. ibi con¬
u̾sus ẽ ad illum. & ait. Et suꝑ populum tuũ bene¬
dictio tua. Sic & hic cũ audis pͥmo ad te. deinde
ad eum: ne putes alium eẽ. Pro hac orabit ad
te omis sc̃s: in tempore oportuno. Uerumtam̃
in di luuio aquarũ multarũ ad eũ ñ apꝓpinqͥbt̃.

Expanded text:
it, Domini est salus, et super populum ejus benedictio ejus: aut, Domine, tua est salus, et super populum tuum benedictio tua: sed cum inciperet, Domini est salus, non ad illum, sed de illo dicens; ibi conversus est ad illum, et ait, Et super populum tuum benedictio tua. Sic et hic cum audis primo ad te, deinde ad eum, ne putes alium esse; Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non app
Abbreviated transcription (Latin):
quid ã heretici. qͥ attendentes. & putantes qͣa
lapsum totũ mundum. om̃s enim heretia
in paueis & in partes sunt. iactarent seqͥ
in ipsis remanserit. qͦd de toto mundo ꝑierat
ibi statim ubi ait dñs. putas ueniens filus
hominis inueni& fidem in t̾ra: subiecit
eugłista & ait. Dixit aut̃ & ad qͦsdã qui
sibi iusti uidebantur. & sꝑnebant cȩ̨teros
similitudinẽ hanc. Quidã phariseꝰ. & pull¬
canꝰ. uener̃ in templum orare: & cęt̾a qll
nostis. Pn ariseꝰ gͦ ille dicebat: grãs tͥ as
Sed unde suꝑbus: Quia sꝑnebat cęten
eui ds̃ confitenti ꝓpinquabat. Publicanẽ
inqͥt de longinqͦ stabat. fed ds̃ ad illũ deli¬
ginqͦ ñ stabat. Quare ds̃ ab illo de longiis

Expanded text:
quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi lapsum totum mundum, omnes enim haeretici in paucis et in parte sunt, jactarent se, quod in ipsis remansit quod de toto mundo perierit; ibi statim ubi ait Dominus, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Quidam Pharisaeus et Publicanus venerunt in templum orare, et caetera quae nostis. Pharisaeus ergo ille dicebat, Gratias tibi ago. Sed unde superbus? Quia spernebat caeteros. cui Deus confitenti propinquabat. Publicanus, inquit, de longinquo stabat: sed Deus ad illum de longinquo non stabat? Quare Deus ab illo de longinquo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur. Unde alio loco
ipse. Quando infirmor: tẽ fortis sum. Ergo
qͥ uult fortis eẽ. uelut p̃sumens de se. & ia¬
ctans merita sua. qualiacũq sint: erit
similis phariseo illi. qͥ a dõ se dicebat acce¬
pisse. suꝑbe tam iactabat. Ur̃as inqͥt tͥ ago
quale genus suꝑbiȩ comm̃d& ds̃. Uere qͣle
potest  subintrare. iusto homini: quale potest
subriꝑe etiã bone spei. Uere gr̃as tͥ dicebat.
Ergo. eum dicebat gr̃as. fatebatur se ab illo
accepisse. qͦd habebat. Quid enĩ habes qͦd
non accepisti. Ergo grãs tͥ ago dixit. quia
ũ sum sicut cęteri homines: raptores: in¬
iusti: adulteri : sicut & publicanꝰ iste. Uib
gͦ suꝑbꝰ: Non quia de bonis sius dõ gratu
agebat: sed quia suꝑ alt̾m se de ipsis bonis
extollebat. Attendite fr̃s: nam unde cepit
dicere similitudinẽ ipsam dñs. eugłista pͥmit
Cum enĩ . xp̃c dixiss&. putas ueniens filix
hominis inueniat fidem in t̾ra: ne ex isterc

Expanded text:
virtus in infirmitate perficitur. Unde alio loco ipse ait: Quando infirmor, tunc fortis sum . Ergo qui vult fortis esse, velut praesumens de se, et jactans merita sua, qualiacumque illa sint, erit similis Pharisaeo illi, qui quod a Deo se dicebat accepisse, superbe tamen jactabat: Gratias, quale genus superbiae commendet Deus: vere quale potest subintrare justo homini, quale potest subrepere etiam bonae spei viro. Gratias tibi, dicebat. Ergo cum dicebat, Gratias tibi, fatebatur ab illo se accepisse quod habebat. Quid enim habes quod non accepisti ? Ergo, Gratias tibi ago, dixit; Gra sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, sicut et Publicanus iste. Unde ergo superbus? Non quia de bonis suis Deo gratias agebat, sed quia super alterum se de ipsis bonis extollebat. 11. Attendite, fratres: nam unde coeperit dicere similitudinem ipsam Dominus, evangelista praemisit. Cum enim Christus dixisset, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? et ne existerent
Abbreviated transcription (Latin):
oportuno. Ergo dicebam de tempore oportuno.
cum uenit plenitudo temporis. misit ds̃ filium
suum. Item dicit apłs. Tempore acceptabili pla¬
cito eraudiui te: & in die salutis adiuuite. Et
quia de omnibꝰ xp̃ianis p̃dictum erat a ꝓpħa:¬

Expanded text:
portuno. Ergo dicebam de tempore opportuno: Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum. Item dicit Apostolus: Tempore acceptabili et placito exaudivi te, et in die salutis adjuvi te. Et quia hoc de omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ad peccandũ de miscłia dĩ. Ab utroꝙ ie
uoeat p̃ceptum diuinum: & ab illa altul¬
dine. & ab ista ꝓfunditate. Illuc si asecnus
p̃cipitab̾is: hac si lapsus fueris. demengtet.
Ne inquit declines in dext̾am. aut siruilis
Iterũ dico qͦd breuit̃ fixo animo teneat be
Nle p̃sumas ad regnum de iusticia duas bo
p̃sumas ad peccandũ de miscd̾ia dĩ Eespõ¬
aebia. Quid gͥ faciam: Psalmꝰ iste docat ude
iam ambulemus. uł quam tenere debeamus.
I. nus quisq ꝓ modulo suo audiat: & siẽ sibi
consciꝰ fuerit. ita uł doleat corrigendus. uł
gaudeat apꝓbandus. Si se deiuiasse inuene¬
rit: redeat ut in uiam ambul&. Si se in uia
inuenerit: ambul& ut ꝑueniat. Nemo sit suꝑ¬
bꝰ extͣ uiam: nemo piger in uia. Hunc autem
psalmum ad eam grãm ꝑtinere qua xp̃iani
sumus: testatꝰ ẽ apłs paulus. Unde ipsam
lectionẽ uobis legi uoliumus. Hoc dixit
apłs cum comm̃dar& iusticiam quȩ ex fide

Expanded text:
eccandum de misericordia Dei. Ab utroque te revocat praeceptum divinum; et ab illa altitudine, et ab ista profunditate. Illuc si ascenderis, praecipitaberis; hac si lapsus fueris, demergeris. Ne, inquit, declines in dexteram aut sinistram. Iterum dico quod breviter fixum omnes animo teneatis: Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Respondebis: Quid ergo faciam? Psalmus iste docet nos: m vel ubi jam ambulemus, vel quam tenere debeamus. Unusquisque pro modulo suo audiat; et sicut sibi conscius fuerit, ita vel doleat corrigendus, vel gaudeat approbandus. Si se deviasse invenerit, redeat ut in via ambulet: si se in via invenerit, ambulet ut perveniat. Nemo sit superbus extra viam, nemo piger in via. 2. Hunc autem psalmum ad eam gratiam pertinere, qua christiani sumus, testatus est apostolus Paulus: unde ipsam lectionem vobis legi voluimus. Hoc dixit Apostolus, cum commendaret justitiam quae ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ille phariseus: qͥa omĩs qui se exałtat hunu¬
liabitur. & qͥ se humiliat eraltabitur. Aitendit
se inqͥt: & nolui ego atende. audiui dicentẽ:
ieuni egto agnoseo: Itaq frs mei. erat᷑ pharisẽ
lle pecator. Non enim quia dieebat non sum
seii est̃i homines iniusti. raptores. adulteri
mes quaid teuinabat bis in sabbato. neds qa deci¬
mas dͥabit: ⁊ĩ erit peccator d qeit nalles

Expanded text:
quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiquam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Attendit se, inquit, et nolui ego attendere: audivi dicentem, meam ego agnosco ? Itaque, fratres mei, erat et Pharisaeus ille peccator. Non enim quia dicebat, Non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri; neque quia jejunabat bis in sabbato; neque quia decimas dabat, non erat peccator. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sum sicut cętĩ homines: iniusti. raptores. ad¬
ult̃i. Leiuno bis in sabbato: decimas do omniũ
lum leuare. Attendit conscientiã suã: longe stat.
& iustificatꝰ ẽ magis qͣm ille phariseus. Quare :
Rogo te dñe. expone nob iusticiam tuã: expone
nob̃ ȩquitatem uris tui. Exponit regulam
legis suȩ. Uultis audire quare : Quia omnis
qͥ se exaltat humiliabit᷑: & qͥ se humiliat eral¬
tabitur. Intendat gͦ caritas ur̃a. Diximꝰ ñ
ausum fuisse oculos ad cȩlum leuare publi¬
canum. Quare cęlum ñ attendebat: Quia se
artendebat. Se attendebat ut pͥmo sibi displice¬
r&: & sic dõ placer&. Tu autem iactas te: erecta
ceruice es. Ait dñs suꝑbo. Non uis ad te arten¬
ad celum leuare. quia se ipsum intuebatur:
conscientiã suam priniebat. Ipse sibi uider
erat: ut ille int̾ceder&. Ipse puniebat: ut ille
lib̾ar&e. Ipse accusabat: ut ille defender&.
A dõ defensus ẽ: quia dix̃ ꝓ ipso sententiani.
Descendit iustificatꝰ publicanꝰ ile. magis

Expanded text:
cut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri: jejuno bis in sabbato, decimas do omnium  oculos suos, attendit conscientiam suam, longe stat, et justificatus est magis quam ille Pharisaeus. Quare? Rogo te, Domine, expone nobis hanc justitiam tuam, expone nobis aequitatem juris tui. Exponit Deus regulam legis suae. Vultis audire quare? Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . 12. Intendat ergo Charitas Vestra. Diximus non ausum fuisse oculos ad coelum levare Publicanum. Quare coelum non attendebat? Quia se attendebat. Se attendebat, ut primo sibi displiceret, et sic Deo placeret. Tu autem jactas te, erecta cervice es. Ait Dominus superbo, Non vis ad te attens ad coelum levare; quia seipsum intuebatur, conscientiam suam puniebat: ipse sibi judex erat, ut ille intercederet; ipse puniebat, ut ille liberaret; ipse accusabat, ut ille defenderet. Adeo defendit cum, quia dixit pro ipso sententiam. Descendit justificatus Publicanus ille magis
Abbreviated transcription (Latin):
lis mores humanos. Cum libero arbitrio me
ereauit ds̃. peccaui. ego peccaui: ut ñ solũ
ꝓuuntiem iniquitatẽ meam dño. sed adu̾sum
me. non adu̾sus eum. Ego dixi dñe miserere
mei. Clamat eger ad medicum. Ego dixi. Quare
quia nec ipse cogit. Sed ego ꝑsuadenti consensi.
Ego dixi domine miserere mei: sana animan
meam quia peccaui tͥ. Sic & hic statuit & ꝓposu¬
it. Diri ꝓnuntiabo adu̾sum me iniquitatẽ meã

Expanded text:
lis mores humanos. Cum libero arbitrio me lis mores humanos. Cum libero arbitrio me creavit Deus: si peccavi, ego peccavi: ut non solum pronuntiem iniquitatem meam Domino, sed adversum me, non adversus eum. Ego dixi, Domine, miserere mei: clamat aeger ad medicum, Ego dixi. Quare, quia nec ipse coegit, sed ego persuadenti consensi: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Sic et hic statuit, et proposuit, Dixi: Pronuntiab
Abbreviated transcription (Latin):
sunt stellȩ: Certe istę quas in cęlo consi¬
cimꝰ. Et qͥs eas fecit: Ds̃. Quis eas oram¬
uit: Ds̃. Ergo uides quid uoliusti dis
Ds̃ fecit ut peccarem. Ita ille iniust
tu ustus. Quia nͥ ille feciss&: tu no
casses. Tolle istas excusationes in pecat
Mem̃to illiꝰ psalmi. ne declines cor mai
in u̾ba maligna. ad excusandas exeusa¬
ones in peccatis: cum hominibꝰ oꝑantil
iniquitatẽ. Ad hȩc enĩ magni uiri suis
qͥ p̃ten dt̾ peocata sua: mag̾ni sunt & q
numerant syđa. & qͥ computant stellab
& tempora. & dicunt. qͥs. qͣndo uł pecdẽ
uł bene uiuiat: & qͣndo mars faciat hosl¬
cidiũ. & uenꝰ adult̾ium. Magni. docti
psalmo: Ne declines cor meũ in uͦba
mala eũ hominibꝰ oꝑantibꝰ ini quitatias
& non communicabo cum electis eorum.
Dicant illi electos & doctos numeratores syde¬
rum: dicant illi sapientes eos qui qͣsi diger̃
in dictis facta humana. & describunt de stel¬

Expanded text:
sunt stellae? Certe istae quas in coelo conspisunt stellae? Certe istae quas in coelo conspicimus. Et quis eas fecit? Deus. Quis eas ordinavit? Deus. Ergo vides quod voluisti dicere, Deus fecit ut peccarem. Ita ille injustus, tu justus: quia nisi ille fecisset, tu non peccasses. Tolle istas excusationes in peccatis: memento illius psalmi: Ne declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, cum hominibus operantibus iniquitatem. At enim magni viri sunt, qui defenduat peccata sua; magni sunt et qui numerant sidera, et qui computant stellas et tempora, et dicunt quis quando vel peccet vel bene vivat, et quando Mars faciat homicidam, et Venus adulteram: magni, docti Sed quid ait in psalmo? Ne declines cor meum in verba mala, cum hominibus operantibus iniquitatem, et non communicabo cum electis corum . Dicant illi electos et doctos numeratores siderum, dicant illi sapientes eos qui quasi digerunt in digitis fata humana, et describunt de stel
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Quia dixit ꝓnuntiabo & non suffecerat:
dirit ꝓnuntiabo adu̾sum me iniusticiã meã
domino. Non sine causa dixit ꝓnuntiabo ad¬
u̾sum me: & hoc ut̾ ẽ. Multi enuim ꝓnunti¬
ant iniquitatẽ suam: sed adu̾sus ipsũ dnm̃
dm̃. Ouando inueniuntur in iniquitatilꝰ¬
sus dicunt: ds hoc uoluit. Si erum homol
cat ñ feci. aut hoc factum qͦd arguis ñ ẽ pe¬
catum: ñ ꝓnuntiat nec adu̾sum se. nec ad¬
u̾sus dñi. Si dicat. ꝓrsus feci & peccatũ ẽ
sed ds̃ hoc uoluit qͦd ego feci : hoc ẽ ꝓnin¬
tiare adu̾sus dm̃. Fotte dicatis. nemo he
dicit. Quis ẽ qui dicat. ds̃ hoc uoluit:
Multi & hoc dicunt. Sed & qui hoc dit¬
fatum mͥ fecit. stellȩ me fecerunt ita: ũ
ꝑ circuitum ad dm̃ uolunt ꝑuenire. Per
circuitum uolunt ꝑuenire ad dm̃ accusan¬
dum: qui nolunt de compendio uenire ad
dm̃ placandum. Et dicurit. Fatum mͥfitt
Quid ẽ fatum: S tellȩ me fecer̃. Quid

Expanded text:
mei; quia dixi, Pronuntiabo. 16. Sed non suffecerat: mei; quia dixi, Pronuntiabo. 16. Sed non suffecerat: non dixit, Pronuntiabo injustitiam meam Domino: non sine causa dixit, Pronuntiabo adversum me: et hoc interest. Multi enim pronuntiant iniquitatem suam, sed adversus ipsum Dominum Deum: quando inveniuntur in peccatis dicunt, Deus hoc voluit. Si enim homo dicat, Non feci; aut, Hoc factum quod arguis non est peccatum: non pronuntiat nec adversum se, nec adversus Deum. Si dicat, Prorsus feci, et peccatum est, sed Deus hoc voluit, quid ego feci? Hoc est pronuntiare adversus Deum. Forte dicatis, Nemo hoc dicit: quis est qui dicat, Deus hoc voluit? Multi et hoc dicunt: sed et qui hoc Fatum mihi fecit, stellae meae fecerunt? Ita jam per circuitum ad Deum volunt pervenire. Per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, qui nolunt de compendio venire ad Deum placandum, et dicunt, Fatum mihi fecit. Quid est fatum? Stellae meae fecerunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui. Ergo iam cognoscit. Si ille cognos¬
cit: & ille ignoscit. Audite quid sequit᷑: in¬
dete si non ipse dicit. peccatũ meũ cognoui:
& inusticiam meam non oꝑui. Hoc iam
dudũ dicebam. Noli oꝑire tu: & oꝑit ds̃. Be¬
ati quorum remissȩ sunt iniquitates: &
quorum tecta sunt peccata. Qui tegunt
peccata. nud antur. Iste aut̃ nudauit: ut co¬
oꝑiretur. Iniquitatẽ meã ñ oꝑui. Quid ẽ
ñ oꝑui : Lam dudum tacueram: mͦ qͥd dixi:
Quiddam contrariũ illi taciturnitati dixi.
Quid dixisti: Pronuntiabo adu̾sum me
iniusticias meas dño: & tu remisisti impi¬
etatem cordis mei. Dixi. Quid dixisti: Non
iam ꝓnuntiat : sed ꝓmutit se ꝓnuntiaturũ
& ille iam dimitit. Attendite fr̃s. Magna
abo. ostendit quia ñdum ꝓnunti auerat.
uenerat. Dixeram enim. ꝓnuntiabo adu̾sũ
me: uerũtam̃ ds̃ audiuit uocem cordis mei.
Uox mea in ore nondum erat: sed auris dĩũ
in corde erat. Tu remisisti impietatẽ cordis

Expanded text:
cognovi. Ergo jam cognoscit. Si ille cognoscognovi. Ergo jam cognoscit. Si ille cognoscit, ille ignoscit. Audite quid sequitur: videte si non ipse dicit, Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui. Hoc jam dudum dicebam: Noli operire tu, et operit Deus. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Qui tegunt peccata, nudantur: iste autem nudavit, ut cooperiretur. Iniquitatem meam non operui. Quid est, non operui? Jam dudum tacueram: modo quid? Dixi. Quiddam contrarium illi taciturnitati. Dixi. Quid dixisti? Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino; et tu dimisisti impietatem cordis mei. Dixi. Quid dixisti? Non jam pronuntiat, promittit se pronuntiaturum; et ille jam dimittit. Attendite, fratres; magna abo, ostendit quia nondum ore pronuntiaverat, venerat; dixeram enim, Pronuntiabo adversum me: verumtamen Deus audivit vocem cordis mei. Vox mea in ore nondum erat, sed auris Dei jam in corde erat. Tu dimisisti impietatem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Auos. phariscũ & publicanũ. Da dictũ e ae
phariseo Om̃ humiliatur. Quid dicit adẽ
publicano: Om̃ exaltatur. Quare ille hu¬
miliatur: Quia exaltauit se. Quare iste exal¬
tatus ẽ Quia humiliauit se. Ergo ut exaltan¬
tem se humili& dominꝰ: grauat suꝑ illum manũ¬
suam. Noluit humili ari confessione inquitatis
suȩ: humiliatꝰ ẽ ponde manus dĩ. Quando ille
ꝑferr& manum grauem humiliantis: Quã
leuis fuit manus subleuantis: & in illo fortis.
& in illo fortis. Fortis ad illum p̾m̃dum: fortis
aggrauatione manꝰ tuȩ. ex ipsa humiliatione
conu̾sus sum in erumpna. factꝰ sum miser:
confixa ẽ mͥ spina. puncta ẽ conscientra mea.
Quid factũ ẽ cum configeretur spina: Datꝰ ẽ ei
sensus doloris: inuenit infirmitatẽ suã. Et
ille qui tacuerat confessionẽ peccati sui. ut
clamando in defensione peccati sui inuet̾asce¬
r& uirtꝰ eiꝰ. id ẽ ossa eiꝰ conu̾terent᷑ in uetu¬
state : mͦ qͥd fecit confixa spina: Peccatũm eũ

Expanded text:
s, Pharisaeum et Publicanum. Quid dictum est de Pharisaeo? Quoniam humiliatur. Quid dictum est de Publicano? Quoniam exaltatur. Quare ille humiliatur? Quia exaltavit se. Quare iste exaltatur? Quia humiliavit se. Ergo ut exaltantem se humiliet Deus, gravat super illum manum. Noluit humiliari confessione iniquitatis suae, humiliatus est pondere manus Dei. Quando ille perferret manum gravem humiliantis? Quam levis fuit manus sublevantis! Et in illo fortis, et in illo fortis: fortis ad illum premendum, fortis aggravatione manus tuae, ex ipsa humiliatione conversus sum in aerumna mea, factus sum miser, confixa est mihi spina, compuncta est conscientia mea. Quid factum est cum configeretur spina? Datus est ei sensus doloris, invenit infirmitatem suam. Et ille qui tacuerat confessionem peccati sui, ut clamando in defensione peccati sui inveterasceret virtus ejus, id est, ossa ejus converterentur in vetustatem, modo quid fecit confixa spina? Peccatum meum
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͦd punire peccata: quid ei dr̃: Au̾te fa¬
ciem tuam a peccatis meis. Peccata gͦ tua ñ
uideat: ut te uideat. Quomꝰ te iudeat: Qmͦ
nathanaelem. Cum eẽs sub arbore fici uidi
te .I. mbra fici ñ impediuit oculos miseđiȩ
confiteri peccata. laborant sine causa. in de¬
fensione peccatorum suorum. Et quanto la¬
borant in defensione peccatorũ suorũ. iactan¬
tes mertta sua. ñ uidentes iniqͥtates suas: tan¬
to plꝰ labor eoꝵs & fortitu ᷤ ͦ deficit. Ille enĩ fortis
ẽ: qui ñ in se sed in dõ fortis ẽ. Propt̃ illud.
ter dnm̃ rogaui ut auferr& eũ ame: & dix̃¬

Expanded text:
ta, quod punire peccata, quid ei dicitur? Averte fata, quod punire peccata, quid ei dicitur? Averte faciem tuam a peccatis meis . Peccata ergo tua non videat, ut te videat. Quomodo te videat? Quomodo Nathanaelem, Cum esses sub arbore fici, vidi te. Umbra fici non impedivit oculos misericorro qui nolunt confiteri peccata, laborant sine causa in defensione peccatorum suorum. Et quanto laborant in defensione peccatorum suorum jactantes merita sua, non videntes iniquitates suas, tanto plus robur eorum et fortitudo deficit. Ille enim fortis est, qui non in se, sed in Deo fortis est. Propter illud, Ter Dominum rogavi ut auferret eum a me
Abbreviated transcription (Latin):
Arbor enu arida: nec folia potest habere.
Sic gͦ erant uidei. Pharisei arbor illa erant.
u̾ba habebant. facta non habebant. Ex senten¬
tia domini. ariditatẽ meruerunt. Uideat gͦ noͣ
xp̃c sub arbore fici. uideat in carne nr̃a etiã
fructum boni oꝑis: ne eiꝰ maledictione arescamꝰ.
Et quia totũ gr̃e eiꝰ imputat᷑. non meritis nr̃is:
beati quorum remissȩ sunt iniquitates. & quorũ
tecta sunt peccata. Nlon in quibꝰ ñ sunt inuen¬
ta peccata: sed quorum tecta sunt peccata.
ooꝑta sunt peccata. & tecta sunt: abolita st̃.
Si texit peccata ds̃: noluit adu̾tere. Si nolu¬
nire: noluit agnoscere: maluit ignoseere. Be¬
ati quorum remissę sunt iniquitates: & quoꝵ
tecta sunt peccata. Nec sic intelligatis qͦd dix
peccata cooꝑta sunt: qͣsi ibi sint & uiuant.
Tecta gͦ peccata quare dixit: Ut non uiderent᷑.
Quid enũ erat dĩ uidere peccata: nͥ punire pec¬
cata: Ut noueris quia hoc ẽ dĩ uidere pecca¬

Expanded text:
Arbor arida enim nec folia potest habere. Arbor arida enim nec folia potest habere. Sic ergo erant Judaei, Pharisaei arbor illa erant: verba habebant, facta non habebant: ex sententia Domini ariditatem meruerunt. Videat ergo nos Christus sub arbore fici: videat in carne nostra etiam fructum boni operis, ne ejus maledictione arescamus. Et quia totum gratiae ejus imputatur, non meritis nostris, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: non in quibus non sunt inventa peccata, sed quorum tecta sunt peccata. Cooperta sunt peccata, tecta sunt, abolita sunt. Si texit peccata Deus, noluit advertere; si nolunire, noluit agnoscere, maluit ignoscere. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Nec sic intelligatis quod dixit, peccata cooperta sunt, quasi ibi sint et vivant. Tecta ergo peccata quare dixit? Ut non viderentur. Quid enim erat Dei videre peccata, nisi punire peccata? Ut noveris quia hoc est Dei videre pecca
Abbreviated transcription (Latin):
isrłita. in qͦ dolus ñ c̃. Unde aut̃ ir illo
nathanaele dolus non erat: Cum eẽs in qͥt
sub arbore fici. uidite. Sub arbore fici erat:
sub conditione carras erat. Si sub conditione
carnis erat: quia impietate ꝓpaginis tene¬
bat᷑. sub illa arbore fici erat in qͦ gemit¬
dauid in alio psalmo. Ecce enim in iniqͥtate
conceptꝰ sum. Sed uidit eum ille qͥ uenit
cũ gr̃a. Quid ẽ uidit eum: Disertus ẽ eiꝰ.
Ergo hominẽ sine dolo comm̃dat sic: ut
grãm suam in illo comm̃d&. Cum eẽs sub
arbore fici. uidi te. Quid magnũ ẽ uidere
ista ficii genꝰ humanũ xp̃c. aut aresceremꝰ
omino. aut quomͦ pharisei in quibꝰ dolꝰ erat.
id ẽ iustificabant se u̾bis. factis aut̃ mali
Plam talem arborem fici qͣndo uidit xpc
maledyxit & aruit. U ideo inqͥt sola folia:
id ẽ sola u̾ba absq fructu. Ares cat inqͥt.
ut nec folia habeat. Quid: Et u̾ba tollit.

Expanded text:
Israelita in quo dolus non est? Unde autem in illo Israelita in quo dolus non est? Unde autem in illo Nathanaele dolus non erat? Cum esses, inquit, sub arbore fici, vidi te . Sub arbore fici erat, sub conditione carnis erat. Si sub conditione carnis erat, quia impietate propaginis tenebatur; sub illa arbore fici erat, in qua gemitur in alio psalmo: Ecce enim in iniquitate conceptus sum . Sed vidit eum ille qui venit cum gratia. Quid est, Vidit eum? Misertus est ejus. Ergo hominem sine dolo sic commendat, ut gratiam suam in illo commendet. Cum esses sub arbore fici, vidi te. Vidi te, quid magnum est, nisi ista ficu genus humanum Christus, aut aresceremus omnino, aut, quomodo Pharisaei, in quibus dolus erat, id est, justificabant se verbis, factis autem mali us. Nam talem arborem fici quando vidit Christus, maledixit, et aruit. Video, inquit, sola folia, id est sola verba, absque fructu: Arescat , inquit, ut nec folia habeat. Utquid et verba tollit?
Abbreviated transcription (Latin):
tates : & quorum tecta st̃ pecca¬
ta. Beatus uir cui ñ imputaũ
dñs peccatum: neq ẽ in ore eiꝰ
dolus. Lam psalmus incipit:
& incipit intellectus. Intellectꝰ gͦ uł intelli¬
gentia ipsa ẽ. ut noueris nec iactare te
debere de meritis tuis: nec p̃sumere de im¬
punitate peccati. Psalmi enim titulus ita ẽ.
uic dauid intellectus. Intelligentia uocat᷑
psalmus iste. Prima gͦ intelligentia ut te
noueris peccatorem: consequens intelligen
tia ẽ. ut cũ ex fide ꝑ dilectionẽ bene ce¬
ꝑis oꝑari. ne hoc uiribꝰ tuis. sed gr̃ȩ dĩ de¬
putaueris. Ita non erit dolus in cordetuo.
hoc ẽ in ore tuo uttͣiore: nec aliud in labiis
habebis. aliud in cogitatione. Non eris de
illis phariseis de quibꝰ dictum ẽ: similes estis
monum̃tis dealbatis. A foris quidem appa¬
retis hominibꝰ iusti: intus aut̃ pleni estis
dolo & iniquitate. Qui gͦ cum sit iniquus.
iustum se p̾tendit: nonne dolosus ẽ: Non¬
ẽ ille nathanahel: de qͦ dñs dicit. Lece uere

Expanded text:
quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in ore ejus dolus. Jam Psalmus incipit, et incipit intellectus. Intellectus ergo vel intelligentia ipsa est, ut noveris nec jactare te debere de meritis tuis, nec praesumere de impunitate peccati. Psalmi enim titulus ita est: Huic David intellectus. Intelligentiae vocatur psalmus iste. Prima ergo intelligentia, ut te noveris tia est, ut cum ex fide per dilectionem bene coeperis operari, ne hoc viribus tuis, sed gratiae Dei deputaveris. Ita non erit dolus in corde tuo, hoc est in ore interiore tuo; nec aliud in labiis habebis, aliud in cogitatione. Non eris de illis Pharisaeis, de quibus dictum est: Similes estis monumentis dealbatis; a foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis dolo et iniquitate . Qui ergo cum sit iniquus justum se praetendit, nonne dolosus est? Non ille Nathanael est, de quo Dominus dicit: Ecce vere
Abbreviated transcription (Latin):
maxillas eorum constringe. Ergo fac illis
dõ. qͦd fit equo & mulo: ut penis eos cogas
peccata sua. sc ipsum sibi rectorem ẽẽ uult.¬
n domino miscđdia circumdabit. Qui aut̃
sꝑat in domino. & ei se subdit regendum.
& exultate usti. Lȩ tamini & exultate iusti:
non in uobis sed in dño. Et gloriamini os
reaer eorde. Et in eo gloriamint om̃s quii¬
telixistis rectum eẽ. illi subdi. ut ceteris

Expanded text:
maxillas eorum constringe. Ergo fac illis maxillas eorum constringe. Ergo fac illis Deus, quod fit equo et mulo, ut poenis eos cogas peccata sua, seipsum sibi rectorem esse vult.n Domino misericordia circumdabit: qui autem sperat inet exsultate, justi: laetamini, et exsultate, justi, non in vobis, sed in Domino. Et gloriamini, omnes recti corde: et in eo gloriamini omnes, qui intellexistis rectum esse illi subdi, ut caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
me in iusticiã meã dnõ. Et tu remisi¬
sti impietatẽ cordis meĩ. Diapsalma¬
ludiens uocem confessionis in corde: ante
pietate cordis ad te orabit omnis sẽs. Non
enim meritis suis eͬrunt: sed in oportuntta¬
te temporis. hoc ẽ in aduentu eiꝰ qui nos
a peccatis redemit. Ueruntam̃ in diluuio
aquarum multarum. ad eum ñ ꝓpin¬
quabunt. Ueruntam̃ nemo arbitretur cum
repente finis uenerit. sicut in diebꝰ noe
rem anere confessionis locum: ꝑ quam ꝓpin-
ra peccatorum : quę circundedit eor meum.
Exultatio mea redime me a eircum dantibꝰ
me. In te mͥ ẽ gaudium redime me ab ea tri¬
sticia : quam michi peccata mea faciunt.
iapsalma Responsio dĩ. Intellectũ dabo
tͥ: & statuam te in uia hac qua ingredieris.
Intellectũ dabo tͥ pꝰ confessionẽ. ut ñ rece¬
das a uia qua ingredieris: ne tuę potestatis
ẽẽ uelis. O ffirmabo suꝑ te oculos meos. lta
suꝑ te faciam firmam dilectionem ineam.
ETUOX EROEHETE. In freno & chamo

Expanded text:
injustitiam meam Domino. Et tu remisisti impietatem cordis mei: audiens vocem confessionis in corde, anteqpietate cordis ad te orabit omnis sanctus. Non enim meritis suis sancti erunt, sed opportunitate temporis, hoc est in adventu ejus qui nos a peccatis redemit. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt: verumtamen nemo arbitretur, cum repente finis venerit, sicut in diebus Noe, remanere confessionis locum, per quam propra peccatorum, quae circumdedit cor meum. Exsultatio mea, redime me a circumdantibus me: in te mihi est gaudium, redime me ab ea tristitia, quam mihi peccata mea faciunt. 8. vers. 8. Responsio Dei: Intellectum dabo tibi, et statuam te in via hac qua gradieris. Intellectum dabo tibi post confessionem, ut non recedas a via qua ingredieris, ne tuae potestatis esse velis. Obfirmabo super te oculos meos: ita super te faciam firmam dilectionem meam. 9Et vox Prophetae: In freno et camo
Abbreviated transcription (Latin):
xultate iusti in dño. tric
Exultate iusti ñ in uob̃. ñ enĩ hoc
iustum ẽ: sed in domino. Rectos de¬
cet collaudatio. Ipsi laudant dnm̃: qui se sub¬
dunt domino. Alit̃ enim distorti & prauist̃.
uiuam. In psalt̾io decacordo psallite ei. Ser
fidei. Bene cantate ei in iubilatione. Bene
ꝑ uos sieri ñ potestis. Et onĩia oꝑa eiꝰ in fide.
u qusquam se meritis oꝑum ꝑuerisse ad
qiuen purte. eum in ipsa fide sinit om̃ia opa

Expanded text:
ultate justi in Domino: exsultate justi, non in vobis, non enim hoc tutum est; sed in Domino. Rectos decet laudatio: ipsi laudant Dominum, qui se subdunt Domino; aliter enim distorti et pravi sunvivam . In psalterio decachordo psallite ei: servfidei. Bene cantate ei in jubilatione: bene per vos fieri non potestis. Et omnia opera ejus in fide: ne quisquam se meritis operum pervenisse ad fidem putet, cum in ipsa fide sint omnia opera
Abbreviated transcription (Latin):
quam bona oꝑa ñ p̃cesser̃: sed quam bona oꝑa
consecunt᷑. Intendite gͦ uos: alioquin male
intelligendo. ꝓicitis nos in illã uoraginẽ.
impine peccandi. Et ego liber sum: sicut
ipse apłs ab om̃ibꝰ male intelligentibꝰ liber
fuit. Libent᷑ eñĩ male intellexer̃: ne bona
oꝑa sequerentur. Nolite eẽ de numero taliũ
fr̃s. Dicitur in qͦdam psalmo de qͦdam ho¬
mine tali : id ẽ de tali genere. qͣsi de uno.
Noluit inquit intelligere. ut bene ager&.
Non dictum ẽ non potuit intelligere. Uos
gͦ oport& ut uelitis intelligere: ut bene
agatis. Intellectus enim uobis ñ deerit
manifestꝰ. Quis ẽ manifestus uttellectus:
Nemo iact& bona oꝑa sua ante fidem:
nemo sit piger in bonis oꝑibꝰ. accepta fide.
Dat ds̃ gͦ indulgentiam omnibus impis:
& eos iustificat᷑ ex fide.

Expanded text:
quam bona opera non praecesserunt, sed quam bona opera consequuntur. 8. Intendite ergo vos: alioquin male intelligendo projicitis vos in illam voraginem impune peccandi: et ego liber sum, sicut ipse Apostolus ab omnibus male intelligentibus liber fuit. Libenter enim male intellexerunt, ne bona opera sequerentur. Nolite esse de numero talium, fratres. Dicitur in quodam psalmo, de quodam homine tali, id est de tali genere, quasi de uno: Noluit, inquit, intelligere ut bene ageret . Non dictum est, Non potuit intelligere. Vos ergo oportet ut velitis intelligere, ut bene agatis. Intellectus enim vobis non deerit manifestus. Quis est manifestus intellectus? Nemo jactet bona opera sua ante fidem, nemo sit piger in bonis operibus accepta fide. Dat Deus ergo indulgentiam omnibus impiis, et eos justificat ex fide.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm gr̃am: sed scđm debitum. Si uis eẽ alienꝰ
a grã : iacta merita tua. Ille aut̃ uid& quid
sit᷑ in te: & nouit quid cui debeat. Ei uͦ qͥ
non oꝑatur. quid: Ex eo enim quia ñ oꝑat᷑
bene : impius ẽ. Et si bona uideatur facere.
tam̃ quia sine fide: nec bona uocanda st̃.
Credidit aut̃ in eũ qui iustificat impium:
deputat᷑ fides eiꝰ ad iusticiã: sicut & dauid

Expanded text:
secundum gratiam, sed secundum debitum. Si vis esse alienus secundum gratiam, sed secundum debitum. Si vis esse alienus a gratia, jacta merita tua. Ille autem videt quid sit in te, et novit quid cui debeat. Ei vero qui non operatur, quid? Ebene, impius est: etsi bona videatur facere, tamen, quia sine fide, nec bona vocanda sunt. Credenti autem in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. grã uocatur: Si grã ẽ: gratis datur. Qd
ẽ gratis datur: Eratis constat. Nichil boni
fecisti: & datur tͥ remissio peccatorum. Atten¬
dintur oꝑa tua: & inueniuitur omnia mala.
Si qͦa debetur istis oꝑibus ds̃ redderie: utiq
dampnar&. Stipendiũ peccati mors. Malis
opibus quid debetur: insi dampnatio: Bonis
quia debetur: Regnũ cȩlorum. Tu aut̃ in
malis oꝑibꝰ inuentꝰ es. Si reddat᷑ tͥ qͦd debet᷑.
puniendus es. Quid gͦ fit: Non tͥ reddit¬
as debitam penam : sed donat in debitam
grãm. Debebat uindictã: dat indulgentiam.
Incipis gͦ eẽ in fide ꝑ indulgentiã. Lam fides
illa assumpta spe & dilectione: incipit bene
oꝑari. Sed nec tunc głeris. & extollas te. Ne¬
m̃to a qͦ in uia positus sis: mem̃to quia & sa¬
nis pedibus & uelocibꝰ errabas. Mem̃to qͥa &¬
si languebas. & in uia semiuiuus iacebas: le¬
uatꝰ es in uim̃tum. & ꝑductꝰ ad stabulũ. Ei
aut̃ inquit qui oꝑatur. merces ñ imputatur

Expanded text:
 est, gratis datur. Quid est, gratis datur? Gratis constat. Nihil boni fecisti, et datur tibi remissio peccatorum. Attenduntur opera tua, et inveniuntur omnia mala. Si quod debetur illis operibus, Deus redderet, utique damnaret: Stipendium enim peccati mors . Malis operibus quid debetur, nisi damnatio? Bonis quid debetur? Regnum coelorum. Tu autem in malis operibus inventus es: si reddatur tibi quod debetur, puniendus es. Quid ergo fit? Non tibi Deus reddit debitam poenam, sed donat indebitam gratiam. Debebat vindictam, dat indulgentiam. Incipis ergo esse in fide per indulgentiam; jam fides illa assumpta spe et dilectione incipit bene operari: sed nec tunc glorieris, et extollas te: memento a quo in via positus sis; memento quia et sanis pedibus et velocibus errabas; memento quia etsi languebas, et in via semivivus jacebas, levatus es in jumentum, et perductus in stabulum . Ei autem, inquit, qui operatur, merces non imputatur
Abbreviated transcription (Latin):
mori m̃titur. & moritur antequam moriat᷑.
qui ideo m̃tiebatur ut uiuer&. Mentiri uis
ne moriaris: & m̃tieris & morieris. Et cum
uitas unam mortem. quã differre poteris.
auferre ñ poteris. incides ui duas: ut prius¬
Unde hoc: n obseruando uanitatẽ: Qu̾a
dulcis ẽ tͥ transiens dies. quia duleia st̃ t̾¬

Expanded text:
mori mentitur, et moritur antequam moriatur, mori mentitur, et moritur antequam moriatur, qui ideo mentiebatur ut viveret. Mentiri vis, ne moriaris: et mentiris, et moreris; et cum vitas unam mortem quam differre poteris, auferre non poteris, incidis in duas, ut priuUnde hoc, nisi observando vanitatem? Quia dulcis e
Abbreviated transcription (Latin):
añi. quã dix in cruce. In manꝰ tuas comil¬
do sẏm meũ. Certe cũ u̾ba eiꝰ in eugłio de is
psalmo cognoscimꝰ: ipsum hic locutũ auses
n dubitem. Habes hoc in eugłio. Dix inne¬
tuał comm̃do spm ineũ: ee anclinato capis
readidit sp̃m̃. Nlon sine causa uoluit ũl
huiꝰ psalmi. sua ẽẽ : nͥ ut te ammoner&e se lo¬
cutum cẽ ui hoc psalmo. I psum hic quere.
cogita qͦmͦi in ulo psalmo se queri uoluit: ꝓ sus¬
ceptione matutina. Foderunt manꝰ meas &
pedes meos: dinumerauer̃ omnia ossa mea.
lpsi uͦ considerauer̃ & conspexer̃ me. diuiser̃
sibi uestim̃ta mea: & suꝑ uestẽ meã miser̃ sor¬
tem. Ut te ammoner& in se. hoc eẽ completum:
in uoce sua posuit caput ipsiꝰ psalmi. Ds̃ ds̃ m̃s
ut quid me dereliquisti: Et tam̃ uocẽ corporis
in se ensfigurauit. Non enim unicũ suũ pat̃
aliquando ddereliqͥt. Redemisti me dñe ds̃
ueritatis. Faciens qd ꝓmisisti: ñ fallens in pol
tatem: Qui tim̃do mori. m̃titur. Tum̃do enim

Expanded text:
ni, quam dixit in cruce: In manus tuas commendo spiritum meum. Certe cum verba ejus in Evangelio de isto psalmo cognoscimus, ipsum hic locutum fuisse non dubitemus. Habes hoc in Evangelio, dixituas commendo spiritum meum : et inclinato capite tradidit spiritum . Non sine causa voluit verba hujus psalmi sua esse, nisi ut te admoneret se locutum esse in hoc psalmo. Ipsum hic quaere; cogita quomodo in illo psalmo se quaeri voluit pro susceptione matutina: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea; ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem : ut te admoneret in se hoc esse completum, in voce sua posuit caput ipsius psalmi, Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Et tamen vocem corporis in se transfiguravit; non enim Unicum suum Pater aliquando dereliquit. Redemisti me, Domine, Deus veritatis: faciens quod promisisti, non fallens in polltatem? Qui timendo mori moritur: timendo enim
Abbreviated transcription (Latin):
test transeat a me calix iste. Loce ostendit
nunc unam uoluntatem : sed uide rectũ cor.
Ueruntam̃ non qͦd ego uolo: sed qͦd tu uspat̃.
Hoc gͦ fac. gaudens in his quȩ tͥ accidunt.
& si euenerit dies ille ultimus gaude. Aut
si subripit humana eiuꝰdam uoluntatis fra¬
gilitas. eito dirigatur in dm̃: ut sis in eis
qͣuibus dr̃. gloriamini om̃s recti corde

Expanded text:
t humanam voluntatem. Sed vide rectum cor: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Hoc ergo fac, gaudens in his quae tibi accidunt: et si venerit dies ille ultimus, gaude. Aut si subrepit humanae cujusdam voluntatis fragilitas, cito dirigatur in Deum; ut sis in eis quibus dicitur, Gloriamini omnes recti corde
Abbreviated transcription (Latin):
nichil alicu aufero. non uxorem alienam con¬
cupisco. non quẽquam occido: nulli fraudem
facio. depositũ apud me nullo teste rep̃sento.
Hȩc omĩa dicat. Ouero utrum pius sit. an impiꝰ.
Et qͦmͦ sum impius in quit ista faciens: Quomͦ
illi de quibꝰ dictũ ẽ: & seruier̃ creaturȩ potiꝰ¬
qͣm creatori. qui ẽ benedictus in scła. Quomͦ

Expanded text:
nihil alicui aufero, non uxorem alienam concupisco, non quemquam occido, nulli fraudem facio, depositum apud me nullo teste repraesento; haec omnia dicat: quaero utrum pius sit, an impius. Et quomodo sum impius, inquit, ista faciens? Quomodo illi, de quibus dictum est: Et servierunt creaturae potiusquam Creatori, qui est benedictus in saecula . Quo
Abbreviated transcription (Latin):
labatur. nusqͣm deficiat. nusqͣm titub&
nusqͣm calig&. sibiq hoc tribuat. & poten¬
tatui uoluntatis suȩ: etiam si forte imple¬
uerit omnia quȩ iusta uidentur coram oels
hominum. ita ut nichil inueniatur in
uita eiꝰ qͦa possit rep̃hendi ab hominibus.
de iusticia sua p̃sumpserit. Cadit. Si cogitas
& consid̾ans infirmitatẽ suã. & p̃sumens dͥe
mi sccłia di neglexerit uitã suã mundare a pe¬
catis suis. & se omni gurgite flagitiorũ dens¬
serit: & ipse cadit. E̾ resumptio de iuistici
qͣsi dext̾a ẽ: cogitatio impunitatis peccata
qͣsi sinstra ẽ. Audiamꝰ uocẽ dĩ dicentẽ noe
ne declines in dext̾am aut sinistrã. Ne pls

Expanded text:
labatur, nusquam deficiat, nusquam titubet, labatur, nusquam deficiat, nusquam titubet, nusquam caliget, sibique hoc tribuat, et potentatui voluntatis suae: etiam si forte impleverit omnia quae justa videntur coram oculis hominum, ita ut nihil inveniatur in vita ejus, quod possit reprehendi ab hominibus, de justitia sua praesumpserit? Cadit. Si considerans et cogitans infirmitatem suam et praesumens de misericordia Dei, neglexerit vitam suam mundare a peccatis suis, et se omni gurgite flagitiorum demerserit; et ipse cadit. Praesumptio de justitia, quasi dextera est: cogitatio impunitatis peccatorum, quasi sinistra est. Audiamus vocem Dei dicentem nobis: Ne declines in dexteram aut sinistram . N