comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prudentũ re¬
danam ⁊ prudentiam
i illam abicere oportuit.
Et nota qd̾ primo ponit gemis. dein de subdit.
qui ⁊̃ de morib ⁊ artib p̾cepta dat. Conquisitor
est qui secreta nature rimatur. ẽales non recip̃
deus inter p̾dicatores sedstultos fecit. unde subs.
uitib. Sit enĩ script̃:.¬

Expanded text:
prudentium redanam, et prudentiam llam abjicere oportuit. Et nota quod primum ponit genus; deinde subdit qui etiam de moribus et artibus praecepta dat. Conquisitor est qui secreta naturae rimatur. Tales enim recipit Deus inter praedicatores, sed stultos fecit. Unde subdit: untibus; sic enim Script
Abbreviated transcription (Latin):
decepti sumus. dei sap̃ia libamur. ⁊ sicut illa
sap̃ia uocabatur. erat aut̃ stultitia. sic ist a
que uocatur stulticia sap̃ia est. Ecce atraria. si¬
milia usunt qd̾ per fenmam deceptos ꝑ femi¬
nesupbitent. ⁊ ut fides ⁊ salus cegnoscatur ẽẽ
ex deo non ex sap̃ia humana. Qm̃ ⁊ idei sig.¬

Expanded text:
decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ista, quae vocatur stultitia sapientia est. Ecce contraria. Similia vero sunt, quod per feminam deceptos per femine superbirent, et ut fides et salus cognoscatur esse ex Deo, non ex sapientia humana, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ho.Sine dubio celestia irineunt t̾rena. ⁊ ideo
infirmum dei ñ uere est infiriũ seduidetur.
qr ĩfirmitas xp̃i magna uictoria est. Cũ enĩ

Expanded text:
Sine dubio coelestia vincunt terrestria, et ideo infirmum Dei non vere est infirmum, sed videtur, quia infirmitas Christi magna victoria est; cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
dici filium sap̃iam dei tanꝙ̃. ipse solus sit m¬
enim ibi solus filius intelligit ⁊ sibi ⁊ patri ⁊
ter ñ sit sapiens de se ipso. sed de filio. nec sap̃ia
ipsi s filus intelligt patri. profecto filius pa
ẽa illi sentia est que sapientia. nõ filius a pat̾
qd̾ uẽrum est sed afilio potius pater ht essen¬
tiam qd̾ falsissimũ est. Est gͥ pat̾̃ deus saꝑ¬
ens ea que ipse est sua sap̃ia ⁊ filius sap̃iapa¬
tris est sapiens de sap̃ia que est pater de quo÷
genctus filius. Sic ⁊ pater est intelligens ea
que ipse est sua intęlligentia. filiꝰ autem in¬
telligentia patrifest intelligens de intelligẽ

Expanded text:
Filium dici sapientiam Dei tanquam ipse solus sit ienim ibi solus Filius intelligitur sapiens, et sibter, nec sit sapiens de seipso, sed de Filio; nec sapientsibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Paea illi essentia quae sapientia, non Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam quod falsissimum est. Est ergo Deus Pater sapiens, ea quae ipse est sua sapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est intelligens ea quae ipse est sua intelligentia, Filius autem intelligentia Patris, est intelligens de intelligent
Abbreviated transcription (Latin):
uera sapienti a ⁊uera
prdentia perditura
ricant lingua menda¬
cu. ⁊ deficiunt scrutã¬
tesscrutima.⁊ prudẽ¬
tiam prudentĩ iepr̃o¬

Expanded text:
vera sapientia, et dentia perditur arizant lingua mendacii, et deficiunt scrutantes scrutinia. Et prudentiam prudentium reprobabo
Abbreviated transcription (Latin):
si nil ĩpossibile deo credunt. tñ qrm lege ñ ad¬
coapte hñit. diffidunt dei filium ẽe mortuũ
ipossibile iudicat. qd in naturis rerũ ñ uid
hanc aut̃ deus stultam fecit. possibile fore de¬
clarando. atq faciendo. qd̃ ipsa ĩpossibile ni
stultam fecit deus. qr perstultitiã saluat ere¬
dentes. ⁊ hoc platuit ei fatere. ⁊ hec est qd̃ ait.
Nam placuit deo. ex beneplacito enĩ eius
est saluos facere cred̾. ⁊ hoc per ftultitiã prẽ.¬

Expanded text:
si nil impossibile Deo credunt, tamen, quia in lege non adeo aperte habent, diffidunt Dei Filium esse mortuumimpossibile judicat quae in naturis rerum non videt. Hanc autem Deus stultam fecit, possibile fore declarando atque faciendo quod ipsa impossibile judstultam fecit Deus, quia per stultitiam salvat credentes; et hoc placuit ei facere, et hoc est quod ait: Nam placuit Deo, ex beneplacito enim ejus est, salvos facere credentes, et hoc, per stultitiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc non ualeo loqui sap̃iam qui adhuc
iacte potant᷑ non solido cibo pascut᷑. s illis di¬
eoquiiam udentur cẽ ꝑfecti. qui manducãt
solidum cibum. qr intelligunt eqͣlitatẽ u̾bi
cum patre s ñ sic uident adhuc qͦ modo uidẽd̾
nisi post hanc uitam cum inderimus fatie ad
faciem. hoc gͦ sapiamus ut noiums tutiorẽ
turi. sic ĩueniamus tanq̃. q̃situri de credendis
nulla ĩfidelitate dubitemus. de intelligẽdis
nulla tem̾itate affirmemus. In illis auctori¬
tas est dexenda. in huis ueritas exquirenda. Et
sciend̾ qd̾ iusticia qua iustus ex fide nunt nũc
iustis ꝓ ħuite capacitate ꝑfecta dicatur par
uatñ est ad illam magnã qmͣ cepit equali¬
tas angeloꝵ. qm qui nondum habebat. ⁊ p̃pil
hoc sentiamrꝰ. qd̾ non dũ ꝑfecti sumꝰ. ut illic ꝑ¬
fiti amͣ quo ꝑfecte. adhuc currimus. ut cumue
non ex parte sit s ex doto. qr fidei ⁊ spei res ipsa q̃¬

Expanded text:
uibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo videndum nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorturi, et sic inveniamus tanquam quaesituri. De credendis, nulla infidelitate dubitemus; de intelligendis, nulla temeritate affirmemus. In illis auctoritas tenenda est, in his veritas exsquirenda. Et sciendum quod justitia qua justus ea fide vivit, nuncus vitae capacitate perfecta dicatur, parva tamen est ad illam magnam quam capit aequalitas angelorum: quam qui nondum habebat, et propter hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum ue id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
desi deras nondumindes. s desiderando capax
efficieris. ut cumuenerit qd̾ inideas implearis.
Sicut enĩ si uelles implere aliquẽ suiũ ⁊ nos¬
um. desiderando extendit amimũ. extendendo fac̃
capacem. Qẽsideremus gͤ qr implendi sumus. hec
est uitanra ut desiderando creree amͥ tm̃ aut̃ nos

Expanded text:
desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficiaris, ut cum venerit quod desideras, implearis. Sicut enim si velles implere aliquem sinum, et nosum; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus. Haec est vita nostra ut desidera
Abbreviated transcription (Latin):
rum fide ⁊ deuo.d̃e se gaudere testaturut ho¬
mines inflatõe extoliantur. s laborent addere
ut ipse facit qui tantus esti si enĩ ipse quirã¬
ta preditus ÷ dignitate adhuc deesse sibi ad ꝑ¬
fectionẽ ꝯfitetu: qnͣtomag̃ hii elaborandũ¬
ĩnita at ꝑfectionis metam adipiscantur.
Nemog fidelium ⁊ simultum ꝓfecerit. dicat.
Sufficit michi. Q enim hec dixit hesit ĩuia
ante finem. quem curtens intuebatur apłc.

Expanded text:
rum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, qui tantus est. Si enim ipse qui tanta praeditus est dignitate adhuc deesse sibi ad perfectionem confitetur, quanto magis hi elaboranduita et perfectionis metam adipiscantur. Nemo ergo fidelium, etsi profecerit, dicat: Sufficit mihi. Qui enim hoc dixit, haesit in via ante finem, quem currens intuebatur Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
hic diftingue non cõ¬
de me uobis assero. qd̃¬
⁊ ego obliuiscens ea quid̾ que retro
sequor ñ utiq triał duos unũ sũmũ bonũ
Qd̾uere est. unum in quo sunt õĩabona. hec
est illudunum de quo phiylipp᷑act. Dñe ostẽ¬
de nob̾padrem ⁊ sufficit nob̾. ꝑsequor dico qͣlit̃¬
retro st̃ .i. terrena quẽ reliqui. ad eauͦ quest̃
exten. me ip. tota intentione. ⁊ desid̾io ñ dum
habite rei. Ex tendebat enĩse ad celestia scd̃m ĩ¬
tentionẽ. non scd̾m ꝑuentionẽ. non scd̃m app̃¬
hensionẽ. Sic ⁊ nos non relabamur temporali¬
um.amore unde iam tnͣsiluumus. nec remane¬
amus inillis inque iamuenimꝰ. curranus. ĩ¬
tendamus. in uaenĩsumꝰ. ñ retrorespiciamͦ¬

Expanded text:
Hic distingue, non coautem de me vobis assero, quod ego obliviscens ea quidem quae retrsequor, non utique tria vel duo, sed unum, summum bonum: quod vere est unum, in quo sunt omnia bona. Hoc est illud unum de quo Philippus ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Persequor, dico, qualitretro sunt, id est terrena quae reliqui, ad ea vero quaeextendens me, tota intentione et desiderio nondum habitae rei. Extendebat enim se ad coelestia secundum intentionem, non secundum perventionem, non secundum apprehensionem. Sic et nos non relabamur unde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus; curramus, intendamus. In via enim sumus, non respiciamu
Abbreviated transcription (Latin):
est. non auferetur. s angebitur.⁊ implebitur.
in qua plenitudine illud p̃ceptũ caritatis mi¬
.t. ⁊ẽ. Nam cum adhuc ÷ aliquid carn alis cõcu
aĩa ꝯcupiscit. tunc crit iustus sine õi peccato:
qr nullalex erit inmẽbris repugnans legi m̃¬
tis. tunc ꝓrsus doto corde.do.a. tota m̃te diliga
deum. qd̾ est sũmũ proceptũ. Cur gͥ non p̾ciꝑe
si qͥd mͦ alit̾ sapitis qm sapiend̾̃ sit in futuro:
qr modo ꝑspetulum uidetis ⁊ hoc iruc. uo.d. qi

Expanded text:
s non auferetur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis im. . Nam cum est adhuc aliquid carnalis concupianima concupiscit. Tunc vero erit intus sine omni peccato, quia nulla lex erit in membris repugnans legi mentis. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget Deum, quod est summum prsi quid modo aliter sapitis quam sapiendum sit, in futuro, quia modo per speculum videti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa bona. Preterita enim mala post tergũ
p̾senti delcctari debemus. reuocandꝰ est ani¬
mus a recordandis cumquadã delectatõe p̃¬
teritis malis. ⁊ cum quadam ꝯcupiscentia fr¬
uendi ne rede amus corde in egyptum. uitã
g p̃teritam malam obliuiscere. si te delecta

Expanded text:
extendens, id est ad promissa bona. Praeterita enim mala post tergum praesenti delectari debemus: revocandus est animus a recordandis cum quadam delectatione praeteritis malis, et cum quadam concupiscentia fruendi ne redeamus corde in Aegyptum. Vitam igitur praeteritam malam obliviscere, si te delectav
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qr hoc uerum ñ est qd̾ deus sit iniquus ⁊ qd̾
iniquitas deum cõmendet. addit apostolꝰ. Scd
seuerat. nec pot̾ ñ amare que fecit. Non enm
mlt nos peccare. ⁊ qr iustus est. idco infert irã
peceati. Cum gͦ peccatori iustapena redditur.
non est iniquitafs insticia ap̃dcũ. Quiodi
met ipsis locum ĩiusticie dederunt. Nong ĩ
iustus uidebitur deus. qui est ipsa iusticia. cũ
irascitur adũsus iniufticiam cinon decet ẽẽ¬
dicabit deus hũc. m̃e¬

Expanded text:
quia hoc verum non est quod Deus sit iniquus, vel quod nostra iniquitas Deum commendet, addit Apostolus: Secseverat, non potest non amare quod fecit. Non enim vult nos peccare, et quia justus est, ideo infert iram peccanti. Cum ergo peccatori justa poena redditur, non est iniquitas, sed justitia apud Deum. Quo modo metipsis locum injustitiae dederint. Non ergo injustus videbitur Deus, qui est justitia, cum irascitur adversus injustitiam, cui eum nec decet esdicabit Deus hunc m
Abbreviated transcription (Latin):
sus quiex uerbis dd̃ ꝓ
phete quib ipse dixit¬
petcami ut iustificer̃
iniuste trahebatu
nr̃a peccata fore ĩtel¬
ligentib. Erãt enĩ qͥ¬
dam qui dicebãt. d̾m
uelle nos peccare. ido.
et. Dicebant ⁊̃ cũ uel¬

Expanded text:
sus qui ex verbis David prophetae, quibus ipse dixiPeccavi ut justificeris, injuste trahebaturnostra peccata fore intelligentibus. Erant enim qdam qui dicebant Deum velle nos peccare, ideo,et. Dicebant etiam e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uncas .a. suꝑes om̃s in iusticia cum uidicati .¬
perat enim deus in iudicio homini comꝑatus.
agnosceret quid deberet agere ⁊ cauere. hnis
fuisse hus que adeodata sunt sibi. Merito gͥ
dr̃ talcm inuidicio deus iuncere ⁊ iustifica

Expanded text:
tu solus justificeris, id est justus appareas in omniperat enim Deus in judicio homini comparatus. agnosceret quid deberet agere vel cavere. Hisfuisse his quae a Deo data sunt sibi. Merito ergo dicitur talem in judicio Deus vincere, et justifica
Abbreviated transcription (Latin):
minum ⁊ actus mali. dei iustificatiom ꝓfi¬
ciant. ⁊ p̃pmala nr̃a iustus appareat. ⁊ mĩ¬
titia nr̃a iustũ illum oftendat. Dixit en ĩ
m̃dabilior eiꝰ gr̃a ⁊ iusticia. Unde carnalis.
dicens deum uti malis q̃i ĩstrum̃to adglo¬
riam suam cotem deducit: ut dicat deum
iniquũ qui peccatapunit. q̃ sibĩprosunt.
Sienuim iniusticia nr̃a e ꝓficit. sine dubio

Expanded text:
mali Dei justificationi proficiant, et per mala nostra justus appareat, et injustitia nostra justum illum ostendat. Dixit enim smendabilior ejus gratia et justitia. Unde carnalis dicens Deum uti malis quasi instrumento ad gloriam suam, eo rem deducit, ut dicat Deum iniquum qui peccata punit quae sibi prosunt. Si enim injustitia nostra ei proficit, sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex sola iusticia ñ ex meritis complesse. comꝑ¬
beris ⁊ unicas implendo prontissa cum iudica
enĩ postꝙ̃ factus est adult̾ ⁊ homicida uxorem
urie accipiendo. ⁊ illũ gladio filioꝵ amon oc¬
cidendo dicebant mutti. incua efficiet᷑ ꝓmiᷤ¬

Expanded text:
et ex sola justitia non ex meis meritis complesse comvincas, implendo promissa, cum judicarenim postquam factus est adulter, et homicida uxorem Uriae accipiendo, et illum gladio filiorum Amon occidendo, dicebant multi: Vacua efficietur promi
Abbreviated transcription (Latin):
motione iniquita¬
tis dei .i. interposita¬
demonstratione qya
ostenditur qd̾ deusũ¬
⁊ iniquus. unde appa
enĩ eo quo dictum est
sensu accipienda. re¬
dit apłs ad ꝓrationen¬

Expanded text:
itatis Dei, id est interpositdemonstratione qua ostenditur quod Deus niniquus, unde apparet non eo quo dictum est sensu accipienda, redit Apostolus ad probatione
Abbreviated transcription (Latin):
nasciturus sit. qr non nascetur xp̃e de homi¬
cida ⁊ adult̾o sed falsũ erit qd̾ sibi pollicitũ
dicatur. qr dat qd̾ daturus negatur. Cũ q
dens se ueracem. illũ añ mendacẽ qui nõ cre¬
ł causatinũ uel ita ut sit ꝯsecutiuũ. ⁊ respi¬
cit ad ullud qd̾ dd̾ predixerat. A peccato m̃o
ticnĩ. Quacũ q hora peccator ingemũit oĩ¬
uminiqͥtatum esꝰ non recordabor amplius

Expanded text:
nasciturus sit, quia non nascetur Christus de homicida et adultero. Sed falsum erit quod sibi pollicitum dicatur, quia dabit, quod daturus negatur: cum enidens se veracem, illum autem mendacem, qui non crevel causativum. Vel ita ut sit, ut causativum et respicit ad illud quod David praedixerat. A peccato meo ti enim: Quacunque hora peccator ingemuerit, omnium iniquitatum ejus non recordabor ampliu
Abbreviated transcription (Latin):
missio peccatoꝵ. Attendunt᷑ oꝑa tua. ⁊ ĩuemi¬
untur omnia mala. Malis operib qͥd debetur
nͥ dampnatio. Ronis quidẽ debetur merces .s.
quioꝑatur illa carnalia legis oꝑa ⁊ aliq̃bona.
ut gratia fidei ⁊ iustificationis mereatur. si.¬
eũ qui iuff.im .i. illi qui ñ facit ħ carnaliale¬
gis oꝑa s tm̃ credit in xp̃m ut gentilis facit ł

Expanded text:
missio peccatorum. Attenduntur opera tua, et inveniuntur omnia mala. Malis operibus quid debetur, nisi damnatio? bonis quid debetur? merces sciqui operatur illa carnalia legis opera, vel aliqua bona ut gratiam fidei et justificationis mereatur, s impium, id est, illi qui non facit haec carnalia legis opera, sed tantum credit in Christum, ut gentilis facit;
Abbreviated transcription (Latin):
inde ipsa fides incipiat ꝑ dilectionem oꝑari.
ca qͥppe sola bona oꝑa dicenda st̃ que fuunt per
dilectionem dei. hec autẽ necẽe ÷ autecedat fi
lus oꝑatur bene nͥ prius credat in deum. Non
g dicit apłc mercedem reddi scd̾meritũ opcris
tanqm oꝑa quedeus remunerat ex nob̾sint.
ĩmo ex gratia dei sunt. Nam deus ꝑ gratiã de¬
dit pcccatorib fidem ꝑ quam iustiticarentur.
ut ꝑfidem iuste inuerent .i. bene oꝑarent᷑. Qd̃¬
buend̾ est qui ꝑ gr̃am nos iustificauit. Nãside¬
bitam ante gr̃am mercedem uellet redoere : pe¬
nam redderet peccatorib debitã. Non gͦ t̾ blã¬
diaris de meritis. cum tͥ reddi mercedem scd̾ de¬
bitum operis audis. tanꝙͣ. non sit ĩ oꝑe gr̃a re¬
tribuentis. sicut in fide ÷ gr̃a iustificantis.
toremunerationẽ dei ceposc̃e. cum ⁊̃ hoc ipsũ
qd̾ agere aliquid possumꝰ ⁊ cogitare ⁊ ꝓloqui
ipsius dono ⁊ largitione faciamus. Sequit᷑.¬

Expanded text:
inde ipsa fides incipiat per dilectionem operari. Ea quippe sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est ut antecedat filus operatur bene, nisi prius credat in Deum. Non ergo dicit Apostolus mercedem reddi secundum meritum operis tanquam opera quae Deus remunerat ex nobis sint, imo ex gratia Dei sunt. Nam Deus per gratiam dedit peccatoribus fidem per quam justificarentur, ut per fidem juste viverent, id est buendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam ante gratiam mercedem vellet reddere, poenam redderet peccatoribus debitam. Non ergo tibi blandiaris de meritis, cum tibi reddi mercedem secundum debitum operis audis, tanquam non sit in opere gratia retribuentis, sicut in fide est gratia justificantis.to remunerationem Dei deposcere, cum etiam hoc ipsum quod agere aliquid possumus, vel cogitare, vel proloqui, ipsius dono et largitione faciamus. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
omnia fac̾e. uelu ci
sit a nob gła. itaq ob¬
secro.ii.e. paulus ui¬
nctus cui compatiẽ
no inmelius ꝓficiẽ¬

Expanded text:
omnia facere, vel ut ei sit a vobis gloria, itaque obsecro vos ego Paulus vinctus, cui compatiendno in melius proficien
Abbreviated transcription (Latin):
tõis oꝑa. que tñ fieri ⁊ nõfieri licet. ne ĩ firmi
sitis unũ corpus. subuemendo ꝓximo. ⁊ unꝰ
efficunur p̃p societatẽ qm̃ facit spe sc̃e ñ sine¬
pus hõis multis ꝯstat membris ⁊ uegetat oĩa
membra una aĩa faciens in oculo ut uideat. ĩ
aure ut audiat. ⁊ sic in cẽt̾is. ita sp̃c sc̃s mẽbra
corporis xp̃i quod ẽ eccła rtinet ⁊ uegetat. ⁊ sic̃¬
hum ani corporis membrũ precisum. formam
q. a p̃dicte pacis unitate diuisus est. sacram̃¬
tum quidem tanꝗ̃ formam retinet. s sp̃i p̃¬
ter unitatem non uiuit. frustra g foris de
forma głatur. nisi intus sp̃u uegetetur. p̃p
hanc societatem illi in quos primitus uenit

Expanded text:
onis opera quae cum fieri et non fieri licet, ne infirmi sitis unum corpus, subveniendo proximo, et unus efficimur propter societatem quam facit Spiritus sanpus hominis multis constat membris, et vegetat omnia membra una anima faciens in oculo ut videat, in aure ut audiat, et sic in caeteris, ita Spiritus sanctus membra corporis Christi, quod est Ecchumani corporis membrum praecisum formam qque a praedictae pacis unitate divisus est, sacramentum quidem tanquam formam retinet, sed spiritu praeter unitatem non vivit. Frustra ergo foris de forma gloriatur, nisi intus spiritu vegetatur. Propter hanc societatem illi in quos primitus venit
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Hec aũ pax ẽ. si¬
bona nr̃a inuicem
diligamus. si pec̃ca.¬
titi. aut cum sꝑe sa-¬
lutis corrigendoꝵ e¬
radicariñ possũt. us

Expanded text:
tis. Haec autem pax ebona nostra invicem diligamus, si pecici, aut cum spe salutis corrigendradicari non possunt, us
Abbreviated transcription (Latin):
tasñ nisiunus deus. Hanc trinitatem apłs cre¬
ditur insinuasse cumdixit. Ex ip̃o ⁊ ꝑ ip̃m ⁊
in ip̃o sũt oĩa. Eiim auduumꝰ oĩa cẽ ex deo. õs
utiq naturas intesligere debensꝰ ⁊ oĩa q̃ nat᷑ ali¬
sũt. Neq enim ex ĩpo sunt pecẽa quenaturã
ñ seruant seduiciant. que peccata ex uolu̾ta¬
te peccantium nascuntur. Et cum in deo sĩt.
oĩa que ꝯdidit. ñ tñ inquinant eũ qui pectãt
am. ⁊ nich inquinatum incomcurrit. t̾tẽ¬

Expanded text:
tas, non nisi unus Deus. Hanc Trinitatem Apoditur insinuasse, cum dicit, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Cum audimus omnia esse ex Deo, omnes utique naturas intesunt. Neque enim ex ipso sunt peccata quae naturam non servant, sed vitiant, quae peccata de voluntate peccantium nascuntur, et cum in Deo sint omnia quae condidit, non tamen inquinant eum qui peccant.am, et nil inquinatum in eam incurrit. Atte
Abbreviated transcription (Latin):
hor dicit qr multa scit ⁊ ꝓfunda sap̃ie que est
um enĩdiuinarũ humanat̃q rer̃ sublimis et
profimda cognitio est ap̃ deum. qui solus sicũ
sunt oĩa intuetur. ad cuĩ noticiã omnis senc᷑
nr̃ tetunditur. Qm incomp̾hensibilia. ⁊ ĩ. csi

Expanded text:
hoc dicit quia multa scit, et profunda sapientiae, Haium enim divinarum humanarumque rerum sublimis et profunda cognitio est apud Deum, qui solus sicut sunt omnia intuetur, ad cujus notitiam omnis sensus noster retunditur. Quam incomprehensibilia, etc. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ram sũmi boni simplicem ẽẽ dicimus. qr est pa¬
ter m ea solus. aut filiꝰ in ea solus aut sp̃e sc̃s
ĩ ea solus .i. qr sola est ista nominũ trinitas
sñ subsistentia ł sub̾a ꝑsonarũ. Sic̃ sabellian
deus quiutta est sub¬
siftit. neq qui uirt᷑
est ex infirinis ꝯtine¬
tur. neq: qui lux est
ex obscuris ccoꝑatur
ex compositis deus est
ut ineo aliud sit qd̃
ab eo habetur. ⁊ aliud

Expanded text:
ram summi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut Filius in ea solus, aut Spiritus sanctus in ea solus, quia sola est ista nominum Trinitas, sive substantia personarum sicut Sabelliani Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptaturex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃msc̃m. unum s. dñm eẽ solum cui seruitus il¬
la debetur. que latria greto uocabulo nuncupa¬
tim. Patri enĩ ⁊ filio ⁊ sp̃ui scõlatria debetur. pa¬
ter ñ ht̃ patrẽ de quosit. filius aut̃ est̾ de pͥatrẽ
ut sit atq illi cocternus sit. ymago enĩ si ꝑfec¬
te implet illud ciuĩ ẏmago est ipsa coequat᷑ ei

Expanded text:
scilicet Dominum esse solum, cui servitus illa debetur, quae latria Graeco vocabulo nuncupatur. Patri, enim et Filio et Spiritui sancto latria debetur. Pater non habet Patrem, de quo sit; Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei
Abbreviated transcription (Latin):
qd suꝑbis resistit ⁊ humilib dit gratiã. illd̾
si obscurum est. quare quibdã dignis dat. qͥb¬
dam negat. Alĩquid g est inabdito ⁊̃ ꝑfundo:
iudicioꝵ dcisimilit᷑ nec illud ꝓspicuũ est qua¬
re hoc modos aluauerit uideos ⁊ gentes. ut pri¬
uis ꝑmitteret eos ꝯcludi in ĩfidelitate. Si qͥsg q̃¬
rat quare sicsaluantur. cum multi alii modi
saluationuum sint. hoc senescire ꝑ admiratio¬
⁊ iudeos ad tempus ut omnium misereatur.
⁊ qͣre sic factum sit. non putes posse comp̾hen¬

Expanded text:
 superbis, et humilibus dat gratiam. Illud vero obscurum est, quare quibusdam indignis dat, quibusdam negat. Aliquid est in abdito et profundo judiciorum Dei. Similiter nec illud perspicuum est, quare hoc modo salvaverit Judaeos et gentes, ut prius permitteret eos concludi in infidelitate. Si quis ergo quaerat, quare sic salvantur, cum multi alii modi salavationum sint, hoc se nescire per animi ratioet Judaeos ad tempus, ut omnium misereatur. Quare sic factum sit, putes posse comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ ne putetĩ uoͤ
posse discutere.⁊ qd̃¬
sit illud misteriũꝙ
ñ uult eos ignorare
ꝯtigit dico doñ ple.

Expanded text:
sterium, ne putetis vos posse discutere. sit illud mysterium quod non vult eos ignorare Contigit dico, donec
Abbreviated transcription (Latin):
patrib factas. qr dilectio dei in liiis exsuscita¬
tur. memoriabono ꝑ patrũ. quoꝵ p̃rogatiua.
nium illoꝵ. alii tñsunt inimici dei. ⁊ alii km̃i¬
⁊ dilecti. Sine penit̃.¬
tia enĩ sũt do¬

Expanded text:
patribus factas, quia dilectio Dei in his exuscitatur memoria bonorum patrum, quorum praerogativa nium illorum; alii tamen sunt inimici Dei, alii chart dilecti. Sine poenitentia enim. Quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a trinitas dicipot singula hoꝵ trium refecri
ad singulos uoluit subdens. ex ipso Religet s nõ
religio uni onmpotenti deo.qr int̾ mentẽ nos¬
nulla exparte dissim̾ilem in ip̃o ⁊ cũm ip̃o pr̃e
ueneremur. que torma est omniũ que ab uno
facta sunt ⁊ adunum referuntur. que tñ omĩa
noq fierẽt a patre ꝑfiliũ. neq siis finib salua
c̃ent nisi deussũme bonus eẽt. qui ⁊ nulli natut¬
qñtum ueslent alia qñtum possent ut mane¬
rẽt dedit. auare ipsum donum dei cum pactre⁊
filio eque ĩ cõmutabils colere ⁊ ten̾ere nosuctut¬

Expanded text:
ipsa Trinitas dici potest, singula horum trium referri ad singulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo religio uni omnipotenti Deo: quia inter mentem nosnulla ex parte dissimilem; in ipso, et cum ipso Patre veneremur: quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli natuntum vellent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos c
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ potestate s dei ꝑmitcentis. Ex se g posst̃
inunitari. qd̾ ꝓficit euangelio. deo utente aa¬
lis adbonũ. ut cum taciant ꝯtra uoliuitatẽ .i.
p̃ceptum dei. impleatur tñ de illis. ⁊ si ñ ab il¬
lis. uoluntas dei sapient̃ oĩa disponẽs. scquit᷑¬

Expanded text:
 potestate, sed Dei permittentis. Ex se ergo possent inimicari, quod proficit Evangelio Deo utente malis ad bonum, ut cum faciant contra voluntatem, id est praeceptum Dei, impleatur tamen de illis, et sinit ab illis voluntas Dei sapienter omnia disponentis. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝑ suꝑbiã ut ille
ꝑ incredulitatẽ. s ti¬
mittas tante gr̃e bñ¬
ficium. ẽimor cñ ca¬
stus est. cum cauet a¬
nma ne deus illam
desertus deserãt. ⁊ ti
ꝑbiam ĩtumueritis. deinde diiobi p̾missts do¬

Expanded text:
ris per superbiam ut ille per incredulitatem, sed timittas tantae graficium, 53 timor enim castus est, cum cavet ama, ne Deus illam desertus deserar. Et timperbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, d
Abbreviated transcription (Latin):
uos ogentes aliq̃n¬
.i. longo temporep¬
lus quam isti nõ cre¬
didistis deo qd ualuit
ad hoc ut mͦ humiles
tis postea. conuer¬
si. nũc aut̃ .i. nuper
ꝯsecuti estis mĩam.¬
ricordiam. ut¬
Probato qd̃ deficit n¬
testis. ꝯsecuti estis di

Expanded text:
vos, o gentiles, aliqest longo tempore plus quam isti, non distis Deo, quod valuit ad hoc, ut humiles tis postea conver. Nunc autem, id est nuper consecuti estis misericordiam, probato quod deficit ntestis. Consecuti estis d
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. ⁊ hoc a mino¬
ri ꝓbat loq̃ns ad gen¬
Namsi tu ogentilis
excisus es ex oleastro .⁊
ritib gentiliũ sterili¬

Expanded text:
rentur, et hoc a minori probat loquens ad genNam tu, o gentilis, excisus es ex oleastro, id est ritibus gentilium sterili
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio
cio. manifectũ eet eiĩ
qr nemo accipit reai¬
nerationẽ apud deum eiꝰ tei quã
ĩuitus facit. Si aut̃ uõluntanus.
facti. dignus est m̃cede. qr ꝯsentit deo. Et ꝙ
uoluntate fit melsꝰ fit. Q aut̃ ĩ deuot᷑ ali
qr facit ĩuitus qd̾ sibi p̾ceptum est. uelita ab
inme. si ideo eu angelirauo ut ad illa ꝑueni¬
am. ⁊ finem euangelii in cibo ⁊ potu ⁊ uestitu
si ita euangelirauero: Qa tim̃c ẽẽt ꝓneces¬
sitate. ⁊ boc ÷. qr necesltas sustentande hucte

Expanded text:
dispenso cio. Manifestum est enim quia nemo accipit remunerationem apud Deum ejus rei quam invitus facit. Si autem voluntarius facit, dignus est mercede, quia consentit Deo, et quod voluntate fit, melius fit. Qui autem indevotus alia facit invitus quod sibi praeceptum est. Vel ita, ab in me, id est si ideo evangelizavero ut ad illa perveniam, et finem Evangelii in cibo, et potu, et vestitu si ita evangelizavero? Quia tunc esset pro necessitate. Et hoc est, quia necessitas sustentandae h
Abbreviated transcription (Latin):
tate. non est mͥ gla.
ap̃ deum. ⁊ uere de hoc
solo ñ est gła. qr ne¬
cesse est hoc pronũt¬
tõe. qd̾ ita ait. Neces¬
sitas enĩ precepti m ĩ¬

Expanded text:
tate, non est mihi gloria apud Deum. Et vere de hoc solo non est gloria, quia necesse est hoc pro injunctione; quod ita ait: Necessitas enim praecepti mi
Abbreviated transcription (Latin):
ciperet. qr tunc ñ lib̾e¬
argueret. nec infirmiᷤᷤ
tiꝰpatiar penuriam q̃. abutar potestate. Qd̾ iti¬
q: facerem si sumptuosum credentib euange¬
lium ẽẽ ĩportune exigendo uł ĩdis crete accip¬
iendo monstrarem. Unde forde hoc ꝯting̾et qd̾
alia feci. unde seq̃r.¬

Expanded text:
ciperet, quia tunc non libargueret, nec infirmis ctius patiar penuriam, quam abutar potestate: qque facerem, si sumptuosum credentibus Evangelium esse importune exigendo, vel indiscrete accipiendo monstrarem. Unde forte hoc contingeret, alia feci. Unde sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽgͦ ut acquiram temporalẽ fructũ de p̃dica¬
tione et̾noꝵ. Sit enĩ necessitas est in euange¬
lizando. ⁊ non uoluntas. Si aut̃ uolens .i. sine
ulla necessi tate husꝰ utte. hoc agomercedẽ hẽo
sempit̾nã. Si aut̃ mnuttins hoc ago ut qui ne¬
cessitate hꝰ uite cogatur. dispensatiomͥ cre. est.
tus inopia earũrer̃ que temporali uite sunt ne¬
cessarie p̾dico euangeliũ. aluper me habebunt
m̃cedem. ego ait̃t̃ non. qr ñ ipsũ euangeliũ
nftret quisq euangeliũ s tanquã scriiis

Expanded text:
el ut acquiram temporalem fructum de praedicatione aeternorum. Sic enim necessitas est in evangelizando, non voluntas. Si autem volens, id est sine ulla necessitate hujus vitae, hoc ago, mercedem habeo, sempiternam; si autem invitus hoc ago, ut qui necessitate hujus vitae cogar, dispensatio est tus inopia earum rerum quae temporali vitae sunt necessariae, praedico Evangelium, alii per me habebunt mercedem, ego autem non, quia ipsum Evangelium tret quisque Evangelium, sed tanquam ser
Abbreviated transcription (Latin):
nitur p̾teritum ꝓfuturo. ut sit sensus. magni¬
ficauit .i. magnificabit et̾na remuneratõe.
ũt simi les deo sint. hoc aut̃ futur est s dr̃ pre
uiant. ut inde cautiores sint. ⁊ in se ñ fidentes
ħ̾oc gͦ de p̃scitis accipitur ⁊ ñ de aliis. ⁊̃ sienĩ ad
tempus quidam credant ⁊ boniuideant᷑: tñqr¬
tio. iustificatio. magnificatio. unũ est in door
triam nobis. Predestinatio enĩ nr̃a. ñ innob̾ est
s in occulto apd̾ ipsum in eius pscĩa. triauero
uid gͦ dicemus ad hec ĩ. ⁊tra hec: i ł qͥd dicem᷑
ad hec beneficia dei as¬
picientes. hoc utiq qd¬
¶s nob̾ nocere. Si enĩ d̾s

Expanded text:
nitur praeteritum pro futuro, ut sit sensus: Magnificavit, id est magnificabit aeterna remuneratione, ut similes Deo sint. Hoc autem futurum est, sed dicitur ilicet ut inde cautiores sint, et in se non fidentes. Hoc ergo de praescitis intelligitur, et non de aliis; etsi enim ad tempus quidam credant, et boni videantur, tametio, justificatio, magnificatio. Unum est in Deo, et tria in nobis. Praedestinatio enim nostra non in nobis est, sed in occulto apud ipsum in ejus praescientia. Tria verouid ergo dicemus ad haec, id est contra haec, vel quid dicemus ad haec, beneficia Dei aspicientes, 43 hoc utique qust nobis nocere? Si enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
a caritate dei. qua eumdiligim᷑. qr õĩb meli¬
ordeusest. Sig nulla res ab eiꝰ caritate nos se¬
ñ diligeredeum. qd̃nich̾ est aliud qͣm ei qͥcquã
indiligendo p̾ponere. Caritas gͦ dei hic dicta ẽ u̾¬
tus que aĩ nr̃irettissima affectio est. que ꝯuing

Expanded text:
a charitate Dei, qua eum diligimus, quia omnibus melior est. Si ergo nulla res ab ejus charitate nos senon diligere Deum, quod nihil aliud est quam ei quidquam in diligendo praeponere. Charitas igitur Dei hic dicta est virtus quae
Abbreviated transcription (Latin):
neq prosꝑa neq adu̾sa. uñ salomonait. Bi¬
uicias ⁊ pauꝑtates ne ded̾ismͥ. ne repletͦ m en
remediũ de xp̃o. qui neq elatus fuit potestate
qui equalis erat patri. neq turbatus deiectiõe
mortis qd̃ est signum in altor in ꝓfundo. ne
ille ł regia potestate extolłetur iet crumpna
turbaretur sicut tunc erat ꝓ̃ bello assyriorũ.
fiat ut fecit. iamnes ⁊ mãbres qui fuerũt ma¬
gipharaonis. nicħ mnꝗͣ. istoꝵ pot̾it nos seꝑare¬

Expanded text:
neque prospera, neque adversa. Unde Salomon ait: Divitias et paupertates ne dederis mihi, ne repletus menda, remedium de Christo qui neque elatus fuit de potestate qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in alto, et in profundo, ne ille, vel regia potestate extolleretur, vel aerumna turbaretur, sicut tunc erat pro bello Assyriorum. fiat ut fecit Jamnes et Mambres, qui fuerant magi Pharaonis. Nil inquam istorum, poterit nos separ
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a sũt equalia ad
uniend̾. utangeli. qͥ¬
b equabim̃ in fito.
modo uͦ inferiores su¬
mus. nr̃a st̃ inferio¬
ra ad dominand̾ ⁊ st̃
celestia dei ministeria. que modo

Expanded text:
ra sunt aequalia ad convivendum, ut angeli, quibus aequabimur in futuro, modo vero inferiores sumus; nostra sunt inferiora ad dominandum, et scoelestia Dei ministeria, quae modo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ se ipsũ. iudas quid fecit: Pat̾ tradendo filiũre
nob p̃stitum est de passione xͥ in alicie uide depu
accusatio sit adu̾sus electos dei ita ut noceat electis
dei quos p̃scunt. auitã. utiq nullius accusatio:
uult qr ipse est qui iustificat. Nũquid g̾ uult
accusare suos: Non. Et cumnullus accuset. quis
est qͥ ꝯdempnet .i. qui possit ĩferte mortẽ: Nułr
poterit ĩ fecre qui uelit. Solus en ĩ xp̃c posset sed ñ
nore quo deus pater est. Uel ad dexterã dei patris

Expanded text:
idit; Judas quid fecit? Pater tradendo Filium adnobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae depuaccusatio sit adversus electos Dei, id est ut noceat electis Dei quos praescivit ad vitam? utique nullius accusatio ivult, quia ipse est qui justificat. Nunquid ergo vult accusare suos? non. Et cum nullus accuset, quis est qui condemnet, id est qui possit inferre mortem? nullus poterit inferre qui velit. Solus enim Christus posset, sed non nore quo Deus Pater est, vel ad dexteram Patris
Abbreviated transcription (Latin):
qr neq mors q̃m mi¬
nantir. neq uita ꝓ¬
inissa separabit me
a doo. neq angeli mi¬
nor ordo. neq pͥncipa¬
tus .s. mediocris ordo.

Expanded text:
 neque mors, quam minantur; neque vita promissa separabit me a Deo, neque angeli, minor ordo, neque principatus, scilicet mediocris ordo;
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parauit ad lucnda supplicia. nec tn pparauit
ad tacienda peccata. preparauit cnĩ deus ꝙ di¬
uina equitas redderet non qd humanami¬
quitas admitt̾et. Non enĩ sic p̃parauit sanc¬
tos ad iusticiam ꝑcipiendam sicit p̾parauit¬
mune tenenda:. peciatores in peccatis p̾scitos
ẽe non p̃patatos. penam aut̃ ee p̾paratã scd̃¬

Expanded text:
praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas amitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic pracusse tenenda est peccatores in peccatis prescitos esse non preparatos, penam autem esse preparata
Abbreviated transcription (Latin):
sciat audire. ⁊ hec uocatõ
ut diximus est eleccoꝵ tm̃. hac
uocatione impletur p̃destina¬
tio. Est ⁊ alia uocatio que fit ꝑp̾dicatores de q̃
dictum est. Multi uocati pauci ũ eł. Seqͣ. Et q̃s

Expanded text:
sciat audire, et haec vocatio, ut diximus, est electorum tantum. Hac vocatione impletur praedestinatio. Est et alia vocatio quae fit per praedicatores, de qua dictum est: Multi vocati, pauci vero
Abbreviated transcription (Latin):
facit in suis. cuiꝰ douo tambomst̃. ut eos mesti¬
ficent mali. ⁊ hii maxime quos bonos fuisse
ł nouer̾t uel credidert̃. Hoc locutio nismodo deuᷤᷤ¬
dicitur scire. qñ nos scire facit ⁊ reqͥescere ab oꝑi¬
nita sua proficere utilitatib nr̃is gaudet g̾
.i. habitator manet in nob̾ si deo ꝓficimꝰ. alit̾
tristatur .i. deserit nos. Non enim sic tristat᷑.
ꝓpria domo expellitur qͣm sibi edificauit. ita

Expanded text:
facit in suis, cujus dono tam boni sunt ut eos moestificent mali, et hi maxime quos bonos fuisse vel noverunt, vel crediderunt. Hoc locutionis modo dicitur Deus scire, quando nos scire facit, et quiescere ab onita sua proficere utilitatibus nostris. Gaudet ergo, id est habitator manet in nobis, si de eo proficimus. Aliter tristatur, id est deserit nos. Non enim sic tristatur ropria domo expellitur quam sibi aedificavit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
natõe domuini ⁊ siu of¬
ficui debito monent
ut ex cantate hono¬
rent p̾spit̃os necessa¬
na cie m̃mistrando.¬
emin ꝓdest honorem
sine fiuctu habere.Si
tiam pariunt salu

Expanded text:
natione Domini, et sui officii debito monent ut ex charitate honorent presbyteros necessaria eis ministrandoenim prodest honorem sine fructu habere? tiam pariunt salu
Abbreviated transcription (Latin):
fico. preuarica¬
uidetur forte ex hiis ũb
similit̃ posse obici. qr si
Ilo. fidem xͥ qmͣ añ oppugnabat ñc edifi
ñ destruxit. qr cestru ñ pot̃. hancaũ suꝑbiã ue¬
re destruxerat ⁊ destruebat. ⁊ ideo si rcedificaret p̃¬
xerit rem falsam que destrui pot̃ eam rursũ ree¬
dificat. Ille si ñ ÷ qui remueram conaretur destͣ¬
ere. ⁊ postea uerã ee. aic destriu ñ posse. cognosceret.¬

Expanded text:
is, praevaricaVidetur forte ex his verbis similiter posse objici quia, si fidem Christi quam ante oppugnabat nunc aedifin destruxit, quia destrui non potest. Hanc autem superbiam vere destruxerat, et destruebat, et ideo, si reaedificaret, prxerit rem falsam quae destrui potest, eam rursum aedificat. Ille vero non est, qui rem veram cum conaretur destruere, et postea veram esse ac destrui non posse cognosceret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓscͥ .i. exheredatus. ⁊ hoc ĩ uob̾. in aliis ñ deb̾e¬
tis pati. ut regnũ ⁊ hcreditatẽ suã amitteret.
pondere ꝓnunciatõis indiget cũm dolore. qͥd̾ ad¬
didit. ut hunc maxĩe moueret eos cum sidarẽt
qͣp̾cio em̃t possessionẽ qͣm in eis amittebat. Uel
pylatus ꝓscribendo eũ. Et dum ĩ sufficientẽ cre¬
q̃ntitate non differtis. Hoc solum. ⁊ c̃. postqͣ¬
galathas increpande
cõmouit cõmotis eis

Expanded text:
 est, exhaeredatus: et hoc in vobis, in aliis non deberetis pati ut regnum et haereditatem suam amitteret, ndere pronuntiationis indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel proscribendo eum, et dum insufficientem crbus, peccati quantitate non differtis. Hoc solum volo. PostqGalatas increpando commovit, commotis eis
Abbreviated transcription (Latin):
cramentis partim imorib accipiunt᷑. Ad sac̃¬
siñ intelligantur seruitus sola est. qualiꝰerat
si tempori ꝯgruant. Sieut a moyse ⁊ ꝓͥpħis obser¬
uata sunt. ⁊ ꝯgruentia oĩ ppło. cui adhuc talis
seruitus utilis erat. at sub timore custodiret᷑. s¬
chil enĩ tam pie terret animam. qͣm sacram̃tũ
ñ intellectum. intellectum uͦ pisĩ gaudiũ parit.
cũ suauitate sp̃ali t̃m legitur ⁊ tractatur. Om¬
ne aũsacram̃tum cum intelligitur. ł ad ꝯtem¬
plationẽ ueritatis ⁊ ad bonos mores refertur.
contemplatio u̾itatis in soluis d̾i dilectione
⁊ cognitione fundata est. Rom mores in dilee¬
tionedei ⁊ ꝓximi. Inqͥb dnob totalex pen¬

Expanded text:
cramentis, partim in moribus accipiuntur. Ad sacrsi non intelligantur, servitus sola est, qualis erat si tempori congruant: sicut a Moyse et prophetis observata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudium parit, cum suavitate spiritali tamen legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus tota lex pen
Abbreviated transcription (Latin):
fixus ÷ ut purus hõ sñ¬
moyli que uersa in serpentẽ deuoraiit seipen¬
tes magoꝵ. Hic est summ̃ sacerdos in lege ĩ cut
ierant absoluebantur. ⁊ securi fiebant a metu.
Ita morte x dampnato suꝑbo salus nr̃a ꝓcura¬
ta est. Qd̃ insinuabat ineffabilenom̃ dñ scͥp¬
tũ in lamina aurea sũmipontificis. qd erat te
tur. Ille cuiꝰ iste legalis sacerdos gerit ꝑsonã : no¬
bis ꝑpassionẽ auctor ⁊ reparator uite ꝑadã amnis¬
le.uni. Q ascendit sr̃ oc casũ. dñs nom̃ issi. Occa¬

Expanded text:
fixus est, ut purus hoMoysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujlerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, quod erat tettur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit super occasum D
Abbreviated transcription (Latin):
de dico filii dei. cꝰ fides ualere pot̾: cum sit dei ti¬
me ⁊ ꝑ hoc fides ht efficatiã. ⁊ ꝑ dilectionẽ tra
ip̃m solũ quitantus est. Attende qd̾ filius se t̃¬
didit ut hic dr̃. ⁊ pat̃ eum tradidit ut alibia
lius tradidit se ipsum. indas quid fecit: facta :
traditio ⁊patre. factas traditio a filio. facta÷ tra
tem magr̃m: qr hoc fecit pat̾ ⁊ filus in caritate.
uidas aut̃ fecit in ꝑditione. uides qr ñ qͥd faci

Expanded text:
de dico, Filii Dei, cujus fides valere potest cum sit Dei Fime, et per hoc fides habet efficaciam, et per dilectionem traipsum, solum, qui tantus est. Attende quod Filius se tradidit ut hic dicitur, et per eum tradidit ut alibi alius tradidit seipsum, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est tem Magistrum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; Judas autem fecit in proditione. Videtis quia non quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ ex operib legis. ab. ppło enĩ p̃dicata ẽ eis fi¬
des. in qua p̃dicatione aduentũ ⁊ presentiã sp̃c¬
onis ad fidẽ ⁊̃ sensibilib miraculis p̃sentia sã
sp̃c apparebat. sicut in accib apłoꝵ legitur. ħ
aut̃ factũ erat apgalathas anqmisti ad eos ꝑ¬

Expanded text:
que, non ex operibus legis. Ab apostolo enim praedicata est eis fides, in qua praedicatione adventum et praesentiam Sponis ad fidem etiam sensibilibus miraculis praesentia sancti Spiritus apparebat, sicut in Actibus Apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cius mandata nosscruare ñ posse. ⁊ id nos
posse atq agere tanto miñ quanto illũ ꝑci¬
pimus minus. tanto aut̃ ampliꝰ qñto illũ
quidẽ ut habeatur. hñti aut̃ ut amplĩ ħat᷑
Nam si ab aliominus ab alio amplĩ nõ ha¬
uite duplo sit in me. tp̃o aut̃ qui est dei filt᷑
ñ adm̃suram datus est sp̃c. qr in illo habitat
oĩs plcuitudo diuinitatis. neq ciĩ sũ gr̃a sp̃c sci¬

Expanded text:
 et mandata ejus servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum quidem ut habeatur; habenti autem ut amplius habeatur. Nam si ab alio minus, ab alio non plus haui est in te duplo sit in me . Christo autem, qui est Dei Filius, non ad mensuram datus est spiritus, quia in illo habitat omnis plenitudo divinitatis. Neque enim sine gratia Spi
Abbreviated transcription (Latin):
sint inxp̃o. hoc enĩ in sacram̃to
altaris fidelib noto demonstrat᷑ eccłe que ĩ
ea re qͣm offert significatur. Sicut enĩ panis
ex multis granis ꝯficitur. ita ex multis fideli¬
um membris sc̃a ꝯstat eccła. qͥ creatoris sui ꝑa¬
rticipatõe congaudẽt. cuiꝰ munere scĩ sunt. et¬
sisapiant ad sobrietatem. Qd̃ hic precip̃. Se¬
quitur.t unicuiq. Sicut monuit ne de
prior statu suꝑbiãt

Expanded text:
sint in Christo. Hoc enim in Sacramento altaris fidelibus voto demonstratur Ecclesiae, quae in ea re quam offert, significatur. Sicut enim panis ex multis granis conficitur, ita ex multis fidelium membris sancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congaudent; cujus munere sancti sunt esi sapiant ad sobrietatem quod hic praecipit. Et unicuique. Sicut monuit ne de priori statu superbiant,
Abbreviated transcription (Latin):
qua deus dedit iuncuiq di¬
uisi dona mensurata que fides meretur. qd̃ ĩo
qd̾ iusticic t̃mmos ñ egrediatur. ut ñ nob soliᷤ
utile sit s ⁊ nulli obsit. uel ita. Et unicuiq p̾
quam deus mensutate diuidit. Nam ⁊ fidem¬
oꝑans ꝑ dilectionẽ. sinc qua nulla cuiꝰꝙ̃. opera
bona cristimanda sunt. ex qua õis iusticia su¬
unt incium. que ñ est tribuenda libo atbcte
necullis p̾cedentib martis. qr inde incipiunt
bona quetumq sunt m̃ita. Oꝑa qͥppe bona fi

Expanded text:
qua Deus dedit unicuique divisim dona mensurata, quae fides meretur. Quod idequod justitiae terminos non egrediatur, ut non nobis solis utile sit, sed et nulli obsit. Vel, ita: Et unicuique prquam Deus mensurate dividit. Aans per dilectionem sine qua nulla cujusque bona opera existimanda sunt; ex qua omnis justitia sumit initium; quae non est tribuenda libero arbitrio, nec illis praecedentibus meritis, quia inde incipiunt omnia bona quaecunque merita. Opera quippe bona fi
Abbreviated transcription (Latin):
umi amoris accensa¬
formam ꝯcupiscẽtie
scłatis amittit. ⁊ deo¬
se referens ei tanquã
ĩcomutabili forme:¬
subdita reformatur.

Expanded text:
i amoris accensaformam concupiscentiae saecularis amittit, ese referens ei tanquam incommutabili formsubdita reformatur.
Abbreviated transcription (Latin):
la decoram. eccłam
.i. aliqd̃ criminale
peccatũ. neq rugã.
.i. peccatum morta.¬
le nitus latens si cut

Expanded text:
la decoram. Ecclesiest aliquod criminale peccatum, neque rugam, id est peccatum mortale intus latens sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam. et
tradidit semt¬
ipsum proea
ut illam sc̃i¬
ficaret mun¬
dans eam la¬
nacro aque
in uerbo inte
ut exhiberet

Expanded text:
ecclesiam et tradidit semetipsum pro ea ut illam sanctificaret mundans eam lauacro aque in uerbo uite, ut exhiberet
Abbreviated transcription (Latin):
bonam munda est a
qͣm iux dealbata eff
no crucis extensionẽ¬
extensa est aruga. ⁊
desid̾io ad celestia. Se¬
otionẽ. Sicut g xp̃e fudit sanguinẽ ut laua¬
ret maculam eccłe. ⁊ extendit se in cruce ut
tolleret rugam. sic ⁊ iri si opꝰ est debent ax¬
ripro saluandis uxorib. ⁊ ñbouite eas inftru¬
ere ut exhibeant eas deo. Itẽ. ita ⁊̃ debent uit¬
a caro sunt. ⁊ mulier portio corporis uiri est ⁊
bene diri ut diligant uxores siciit corpora su

Expanded text:
bonam munda est a x dealbata effuisti in ligno crucis extensioneextensa est a ruga, et desiderio ad coelestia. otionem. Sicut ergo Christus fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, ita etiam debent via caro sunt, et mulier portio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
quiblibet. ułna la
spũalit̾ negocrum
scculare appellat. ait
tũ. ut gͥ sit bonꝰ mi¬
los ñ implicet se se
cum indigeret tyo¬
theus. ⁊ nollet uictr¬

Expanded text:
quibuslibet. Vel specialiter negotium saeculare appellat, ut qtis: ut ergo sit bonus miles non implicet se saecum indigeret Timotheus, et nollet vict
Abbreviated transcription (Latin):
auersi ⁊ exemplum
habes illius honesi
dei ⁊ sap̃ie in te scruã¬
da. ⁊ aliis annũciãda
quedata est in xp̃o¬

Expanded text:
aversi, et exemplum habes illius Onesipdei et sapientiae in te servanda, et aliis annuntianda, quae data est in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ideo celestis .i. sp̃ualis in re
aut̃ terrenus pat̃ fuit .i. aũ
los exaĩali. mortales ex mor¬
tau. ⁊ qualis : celestis p̃rid:
les et minortales crunt.
mus ymaginẽ celestis. S si¬
ñ portauerim̃non erim̃ celes
dediti iuciis que de carne ⁊ sa¬

Expanded text:
 ideo coelestis, id est spiritualis in resautem terrenus, pater fuit, id est les ex animali, mortales ex mortalestes, quia tales erunt mus imaginem coelestis; sed sin portaverimus, non erimus coelesdediti vitiis quae de carne et san
Abbreviated transcription (Latin):
set de carne. subdit de corporib. qr õĩs quid̾ caro
est corpus s ñe ꝯuersont lignum uel celestia cor¬
iam carodicantur. Ex adamuͦ qr terrestris ÷ t̾res¬
Sed alĩa qͥdẽ
sint unuiꝰ generis dissi¬
milis tñ głe er̃t in re¬
surdõe. ut claritatiso¬
lis. illoꝵ dignitas exeqͣ¬
tur. qui centesim̃ nu

Expanded text:
set de carne, subdit de corporibus, quia omnis quidem caro est corpus, sed non e diverso, ut lignum. Vel coelestia corjam caro dicantur. Ex Adam vero quia terrestris esSed alia. Quasi sint ejusdem generis, dissimilis tamen gloriae erunt in reectione, ut claritati solis illorum dignitas exaeqtur, qui centesimum nu