comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dus quas occulte tendunt diabolus et sui. ideo educes me. qm̃ cues ꝓ¬
tector meus. Et uere quia tu dñe deus ueritatis. redemisti me in xp̃o cla¬
mante. In manus cuas cõmendo sp̃m meum. Neinde sequitur. ex
quidem obseruantes uanitates. id est falsam beatitudinem seculi. quę
quis agit appetendo uanitate. et tamen eandem uitam ꝑdit. Ego¬
in honore. et sublimitate aliqua humaue potestatis. siue in aliquo
homine potente: obseruas uanitatem. In his euim om̃ib cempora¬
lib cum sꝑas. aut tu exspiras. et ea hic dimitis: aut etiã eũ iius
ominia ꝑeunt. et inspe tua deficis. Unde ysaias. Omnis caro fe¬
num: et om̃is gła eius quasi flos feni. Aruit fenum et flos eius de¬
cidit: uerbum autem dñ manet in et̃num. Ideo ait. sꝑaiu in dño qui
spexisti humilitatem meam: qua me uanitati in spe subiecisti. Et accip̃

Expanded text:
diis quas occulte tendunt mihi diabolus et sui. Ideo educes, quoniam tu es pdiis quas occulte tendunt mihi diabolus et sui. Ideo educes, quoniam tu es protector meus, Et vere, quia tu, domine Deus veritatis redemisti me, in Christo clamante: In manus tuas commendo spiritum meum . Deinde sequitur ex quidem observantes vanitates, id est falsam beatitudinem saeculi, quae quis agit appetendo vanitatem, et tamen eamdem vitam perdit. in honore et sublimitate aliqua humanae potestatis, sive in aliquo homine potente, observas vanitatem. In his enim omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut cum vivis omnia pereunt, et in spe tua deficis. Unde Isaias: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos terrae. Aruit fenum, et flos ejus decidit; verbum autem Domini manet in aeternum . Ideo ait, speravi in Domino, qui spexisti humilitatem meam, qua me vanitati in spe subjecisti. Et accipit
Abbreviated transcription (Latin):
de idoneus infans non est. ꝑ carnem trahicit. et lac infundit paruulo
hoc idem accipienti. quod accepturus erat ad mensam. Sic dñs sapien¬
tiam suam qua pascuntur angeli. ut lac nobis faceret. sarne indutus
uenit ad nos. itt grandi cibo angłorum in lac conuerso alamur par¬
uuili. ut tandem eodem reficiamur ualidi. Et attende quod hic affir¬
mat liberationem. de qua etiam subdit: educes me de laqueo. La
queum uocat uisidias. et tẽptationem diaboli: qui ꝑduas portas tẽp¬
tat. scilicet cupiditatis et timoris. Per cupiditatis portam tẽptauio
primo xp̃m trib modis: scilicet de gula. auaricia. et uana gła. Quam
portam eum inuenisset clausam. postea temptauit eundem. ꝑ timorẽ
passionis: et ita ꝑ easdem portas temptat om̃s scõs. Unde totiun cor¬
pus xp̃i dicat. Educes mede laqueo quem absconderunt michi. uel¬
de inuscipula quã occultauerunt in laqueum michi: ia est de insi¬

Expanded text:
dae infans idoneus non est, per carnem trajicit, et lac infundit parvulo, dae infans idoneus non est, per carnem trajicit, et lac infundit parvulo, hoc idem accipienti, quod accepturus erat ad mensam, sic Dominus sapientiam suam qua pascuntur angeli, ut lac nobis faceret carne indutus venit ad nos, Alcuin. ut grandi cibo angelorum in lac converso, alamur parvuli, ut tandem eodem reficiamur validi. Et attende quod hic affirmat liberationem, de qua etiam subdit, educes me de laqueo. Aug. Laqueum vocat insidias et tentationem diaboli, qui per duas portas tentat, scilicet cupiditatis et timoris. Per cupiditatis portam tentavit primo Christum tribus modis, scilicet gula, avaritia et vana gloria. Quam portam cum invenisset clausam, postea tentavit eumdem, per timorem passionis, et ita per easdem portas tentat omnes sanctos. Unde totum corpus Christi dicat, educes me de laqueo quem absconderunt mihi; vel muscipula, quam occultaverunt mihi, id est de insi
Abbreviated transcription (Latin):
te dm̃ meũ: et esto nuichi in domũ refugii. quia refugio ad ce cum ꝑicli¬
tor. Sunt alii qui fugiunt a te. cum tamen te latere non possuit. sed
a spu tuo. et quo a facietua fugiam: Nichil ergo restat. nisi ad te fu¬
gere. non a te: cuius oculis omĩa nuda sunt. Attende ordinem ora
ꝓtege: hic dicit. esto domus refugii. Nomus ergo refugii est ȩccłia
in qua sunt saliui homines: ut in archa noe salui fuerunt. Et ẽ. Esto
michi in domum restigii. id est esto michi refugium. in domo ȩccłiȩ:
ita ut saluum me facias. Ideo te non alium quero. qm̃ tu non alius
ut tu głificeris: deduces me. uel dux eris michi. ne aberrem ate: et
enutries me. ut ualidus sim ad capiendam escam qua pascis angelos
hic enimi lacte nos nitruiit. qui nobis celestem cibum ꝓmisit. etusus
est materna misciłia. Dater enim lactans paruulum. escam cui manden¬

Expanded text:
te Deum meum, et, esto mihi in domum refugii, quia refugio ad te cum periclite Deum meum, et, esto mihi in domum refugii, quia refugio ad te cum periclitor. Sunt alii qui fugiunt a te, cum tamen latere te non possunt, sedu tuo, et quo a facie tua fugiam? Nihil ergo restat, nisi ad te fugere, non a te cujus oculis omnia nuda sunt. Attende ordinem oratprotege. Hic dicit: Esto domus refugii. Cassiod. Domus refugii est Ecclesia, in qua sunt salvi homines, ut in arca Noe salvi fuerunt. Et est: Esto mihi in domum refugii, id est esto mihi refugium in domo Ecclesiae, ita ut salvum me facias. Ideo te non alium quaero, quoniam tu, non alius ut tu glorificeris, deduces me, vel, dux mihi eris, ne aberrem a te, et, enutries me, ut validus sim ad capiendam escam, qua pascis angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, qui nobis coelestem cibum promisit, et usus est materna misericordia. Mater enim lactans parvulum, escam cui manden
Abbreviated transcription (Latin):
ret: quem liberaret: Nullum. Om̃s enim peccatores inuenit: solus si¬
ne peccato in mundum ueniens. Gr̃a ergo dei ꝑ ihm xp̃m liberat. Qua¬
re gr̃a: Q uia gratis cdatur. Quare datur: Quia merita tua non prȩces¬
serunt. S beneficia dei p̃uenerunt. Ideo ait. in iustitia tua libera me.
id est ideo me liberet. quia me iustificat: id est ex impio facit pium. et
iniquo iustum. de ceco uidentem. Sequitur. Nlina ad me aurem
tuam: ia est misccłiam tuam. hocfecit deus: quando misit filiũ suum.
Quȩ enim maiormiscia: quam ut unicum filium daret ꝓ nobis: Ecce
hic oratio: sicut inpͥncipio psalmi p̃missa est spes. Sequitur. Accelera
ut eruas me: a malis. accelera dicit. ut notet quod non est dii. illua qd̾
finitur: et quod tibi tardum est et longũ. in oculis deibreue est. Ad¬
huc orando dicit. esto michi in deum ꝓtectorem. id est ꝓtege me ut decet

Expanded text:
ret, quem liberaret? nullum. Omnes enim peccatores invenit solus siret, quem liberaret? nullum. Omnes enim peccatores invenit solus sine peccato in mundum veniens. Gratia ergo Dei per Jesum Christum liberat. Quare gratia? quia gratis datur. Quare gratis datur? quia merita tua non praecesserunt, sed beneficia Dei praevenerunt. Ideo ait in justitia tua libera me, id est ideo me liberet, quia me justificat, id est ex impio facit pium, ex iniquo justum, de caeco videntem. Inclina ad me aurem tuam, id est misericordiam tuam. Hoc fecit Deus, quando Filium misit. Quae enim major misericordia, quam ut unicum Filium daret pro nobis? Ecce hic oratio, sicut in principio psalmi, praemissa est spes: Accelera ut eruas me, id est a malis. Accelera dicit, ut notet quod non est diu illud quod finitur, et quod tibi tardum est et longum, in oculis Dei breve est. Adhuc orando dicit: Esto mihi in Deum protectorem, id est protege me, ut decet
Abbreviated transcription (Latin):
letus. dicit gr̃as agens: redemisti me dũe deus ueritatis. non fallens in
ꝓmissione. quia facis quod ꝓmisisti. P ossunt etiam p̃cedentia accipi
er ꝑsona eiusdem popłi. a est ȩccłiȩ. quȩ inextasi pauens. a spe tamen
Pst enim quedam confufio tẽporalis. quȩ est ad horam. quȩ quidem ꝓdest:
scilicet ꝑturbatio animi respicientis peccata sua. ex respectione horrentis
et horroe erubescentis: et rubore corrigentis. Dali enim confusione
uult iste confundi sed non ȩt̾̃na: ã qua liberari p̃catur subdens. IN
meam non inuenis. nisi suꝑbam et falsam. Unde dicitur. Iguo
rautes dei ustitiam. et suam uolentes constituere: iustitiȩ deiñ sunt
subiecti Si ergo attendas ad iustitiam meam. dampuas me. homins
iustitia est. qua suis uirib putat se uistificari: nou quetens gratis salua¬
ri. Duis est qui saluatur gratis: In quo noninuenit saluator quid co

Expanded text:
etus, dicit gratias agens; Redemisti me, domine Deus veritatis, non fallens in etus, dicit gratias agens; Redemisti me, domine Deus veritatis, non fallens in promissione, quia facis quod promisisti. Possunt etiam praecedentia accipi ex persona ejusdem populi, id est Ecclesiae, quae in exstasi pavens, a spe tamen Est enim quaedam confusio temporalis, quae est ad horam, quae quidem prodest, scilicet perturbatio animi, respicientis peccata sua, et respectione horrentis, et horrore erubescentis, et rubore corrigentis. Tali enim confusione vult iste confundi, sed non aeterna: a qua liberari precatur, subdens: in meam non invenis nisi superbam et falsam. Unde dicitur: Ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Aug. Si ergo attendas ad justitiam meam, damnas me. Hominis justitia est, qua suis viribus putat se justificari, non quaerens gratis salvari. Quis est qui salvatur gratis? In quo non invenit Salvator quid cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtector: quantum decet ẽẽ dm̃. Et in domum refugui ut saluũ me facias:
id est esto michi quasi domus: ad quam tesugiens saluus fiam. Ideo te et
non aliũquero. m̃ tues fortitudo mea. ad colerandos ꝑsecutores: et tu¬
ꝑ mortem. Et ꝓpter nomen tuum. id est ut ꝑ me innotescas omnib gentib.
eiluces me. uel duxeris michi. Alia littera. id est ꝑ om̃ia sequar uoluntatẽ
tuam. Et enutries me: ia est paulatim agregando michi scõs. ad implebiᷤ
suꝑna. ut frustrata sint udeorum consilia. Educes dico. qm̃ tu es ꝑtector
m̃s. contra quem nulla potest aduersitas. Unde iam in passione. In¬
manus tuas cõmendo sp̃m meum. id est potestati tue cõmendo. cito eũ re¬
cepturus. Nota tũ hic loqͥ: qͥ in passione eadem uerba ꝓtulit. Ex his enĩ
uerbis quȩ incruce xp̃c dixit. amonet se in hoc psalmo locutum cẽ. De¬
indde popłs fidelis. passione xp̃i redemptus. et deresurrectione capitiꝰᷤ ip̃i¬

Expanded text:
protector, quantum decet esse Deum, et in domum refugii, ut salvum me facias, Aug. id est, esto mihi quasi domus ad quam refugiens salvus fiam. Ideo te, et non alium quaero. VERper mortem, et propter nomen tuum, Aug. id est ut per me innotescas omnibus gentibus; deduces me, vel dux mihi eris, Alia littera, id est per omnia sequar voluntatem tuam et enutries me, id est paulatin aggregando mihi sanctos, adimplebis superna, ut frustra sint Judaeorum consilia: educes dico quonium tu es protector meus contra quem nulla potest adversitas. Unde jam in passione tum meum, Aug. id est potestati tuae commendo cito recepturus. Nota eum hic loqui qui in passione eadem verba protulit. Ex his enim verbis quae in cruce Christus dixit, admonet se in hoc psalmo locutum esse; deinde populus fidelis passione Christi redemptus, et de resurrectione capitis la
Abbreviated transcription (Latin):
nali. Crudelitas mnimicoꝵ hic notatur. quia carnes lacerant animaᷤ
ledere non ualentes: ido non sunt timendi scđm illud. Nolitexi
sunt auferre spem. possunt tollere quod dat om̃i potens: Si aufer¬
ri potest datum: uinettur dator. S sicut non uincitur qui dat. sic
ñ aufertur quod donat. Non ergo timeamus nisi dñm. Qͥequid
alius fremat. quicquid alius suꝑbiat contra nos: non timeamus. Et¬
qͥa dũ mali appropiant. ipsi ifirmati sunt: et ceciderunt. Ergo accep¬
ta tanta fiducia deincepssi consistant aduersum me castra. id ẽ con
restituta non cimebit. ut ad eos transfugiam. Et etiam si preliũ. id est¬

Expanded text:
nali. Crudelitas inimicorum hic notatur, qui carnes lacerant, animas nali. Crudelitas inimicorum hic notatur, qui carnes lacerant, animas laedere non valentes. Ideo non sunt timendi, secundum illud: nolite tisunt auferre spem? possunt tollere quod dat omnipotens? Aug. Si auferri potest datum, vincitur dator. Sed sicut non vincitur qui dat, sic non aufertur quod donat. Non ergo timeamus nisi Dominum. Quidquid alius fremat, quidquid alius superbiat contra nos, non timeamus. Et, dum mali appropiant, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt. Ergo accepta tanta fiducia. VERS. 5.-- « Si consistant adversum me castra; non restituta, non timebit ut ad eos transfugiam. Et etiam VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
uere quia iam hoc facit. quod nocentes cadunt. et hoc est quod ait.
Dum appropiant. et cetera. Ordo uerborum talis. Nocentes uoto suo
ant. Bene hoc dicit. quia iam in seipso tos sentit. Appropiant dico super
ut scilicet maledico dente. non me sicut uolebant. s carnalia desideria
consumant. Unde subdit. Ut edant catnes meas. Et est hic ut effecci¬
uum uel consecutiuũ. non affectiuũ: quia non ipsi hoc affectu appropi¬
ant. S de illis consilio dei efficitur. ut non animani ledant. s carnes
ed aut: id est carnales concupiscentias ꝑimant. Sequitur. Qui¬
tribulant me. Quasi. non solum qui uidentur amici blandis uolenteᷤ
decipe cadunt. s etiam manifesti inimici mei qui ex odio aꝑto tͥbulant
in his quȩ prius defendebant: et post ceciderunt. id est colla sua fidĩ
subdiderunt: et accipitur in bono. Uel in malo potest accipi. ipsi
infirmati sunt. id est debilitati paulacim: et ceciderunt. id est aid

Expanded text:
ere, quia jam hoc facit, quod, nocentes cadunt. Et hoc est quod ait, dum appropiant, etc. Ordo verborum talis; nocentes, voto suo iant. Gl. int. Bene hoc dicit, quia jam in se ipso eos sentit. Appropiant dico, super ut scilicet maledico dente, non me sicut volebant, sed carnalia desideria consumant. Unde subdit, ut edant carnes meas. Et est hic ut effectivum vel consecutivum, non affectivum, quia non ipsi hoc affectu appropiant, sed de illis consilio Dei efficitur, ut non animam laedant, sed carnes edant, id est carnales concupiscentias perimant. VERS. uasi dicat non solum qui videntur amici blandis volentes decipere cadunt, sed etiam manifesti inimici mei, qui ex odio aperto tribulant in his quae prius defendebant. Et post, ceciderunt, id est colla sua fidei subdiderunt. Et accipitur in bono. Vel in malo potest accipi: ipsi infirmati sunt, id est debilitati, paulatim, et ceciderunt, Alcuin. i
Abbreviated transcription (Latin):
met iratum. nȩ tollat ea: iste non putat iratum nisi cum auercit ds¬
uultũ suum ab eo. etiam siquid in eo uindicet. Nil diuinius pote¬
rat dicere. Uel de prȩsenti potest accipi: ne declines. Quasi. orone
aduertas faciem tuam in futuro: ꝓpter quod intetim ne declnes in
ira a seruo tuo. Non simpliciter dicit. ne declines: S addit in ira.
A quibrisdam enĩ declinat in ira: a quibusdam non in ira. Non m
ira declinat quando a pect̃is faciẽ au̾tit ut ea deleat. ñ ab ip̃o peccante
ut eum ꝑdat. In ira declinat quando peccanti ñ indulget. Uel in ira
ia est ne me labi sinas in ira. id estita qd̾ et̃nalit̾ punias. s ut nr̃a ĩfir¬

Expanded text:
met iratum, ne tollat ea; iste non putat iram nisi si avertit met iratum, ne tollat ea; iste non putat iram nisi si avertit vultum suum Deus ab eo. Etiam si quid in eo vindicet, nil divinius poterat dicere. Vel de praesenti potest hoc accipi ne declines, quasi dicat: Oro ne avertas faciem in futuro: propter quod interim, ne declines in ira a servo tuo. Non simpliciter dixit, ne declines, sed addit, in ira, a quibusdam enim declinat in ira, a quibusdam non in ira. Non in ira declinat, quando a peccatis faciem avertit, ut ea deleat, non ab ipso peccante, ut eum perdat: in ira declinat, quando peccanti non indulget. Alcuin. ines, ut me labi sinas in ira, id est, quod punias; sed ut nostra infir
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum merito miscłia tua sit. qua in illa una sim: et exaudi me.
De illa una preces inculcat cum ait. exaudi miserere mei: quia q̃n¬
to plus accepit. tanto ardentius appecit: desid̾io enĩ ñ est sinis et sa¬
id est desiderium cordis quod deo loquitur. uel ratioate docta tibi
confabulatur. de illa una. non aliua quam doces ꝑtractat. uel de¬
sidat n ec me ostentauit hoĩb s in corde: ubi cu solus audis dixi. Qͥd̾
Hec scilicet exquisiui te. non aliquid extra te: facies mea. idẽ p̃sentia
mea faciemtuam exquistuit: Uel pulchritudo mea quasum no¬
tabilis exqͥsiuut tuam. quȩ est una: de qua supra ut contem pler
inueniam quod quero. t dñe. Ne aduertas infuturo faciem tuam¬
a me. quia non est in manu mea optinere quod peto: et ne declines in
futuro in ira a seruo tuo. nete quereus. in alium incurram. Tu es enĩ
una quam peto. nil aliud uolo habere: uel tim eo ꝑderenisi unam.
ilatis scilicet gaudet: hic non nisi unam. Alius habens hȩc bona. ti¬

Expanded text:
ut cum merito meo misericordia tua sit, qua in illa una sim, et exaudi me. Cassiod. De illa una preces inculcat, cum ait, exaudi, miserere mei, quia quanto plus accepit, tanto ardentius appetit: desiderio enim non est finis et said est desiderium cordis quod Deo loquitur. Vel ratio a te docta tibi confabulatur de illa una, non aliud quam doces, pertractat. Aug. Vel desiderat, nec me ostentavi hominibus, sed in corde ubi tu solus audis, dixi, quid? hoc, scilicet, exquisivit te, non aliquid extra te, facies mea, id est praesentia mea tuam exquisivit. Alcuin. Vel pulchritudo mea qua sum notabilis exquisivit tuam, quae est una, de qua supra, ut contempler inveniam quod quaero, tu Dominea me, quia non est in manu mea obtinere quod peto, et ne declines in futuro in ira a servo tuo, Aug. ne te quaerens in malum incurram. Tu es enim una quam peto, nil aliud volo habere nec timeo perdere nisi unam.datis gaudet; hic non nisi una. Alius habens haec bona ti
Abbreviated transcription (Latin):
et non dm̃. Gratis eigo inuoca dm̃ auare: ut teimpleat ipse deus. Nun¬
quid sine auro et argento. non uis illum ad te uenite: Quid ergo de
his quȩ facit tibi faat deus sufficit: cui deus ipse non sufficit: Merito
ergo hic rogat. non confundar. qm̃ inuocaui te Inuoca ergo dm̃. siuis
non confundi. Sequitur. Erubescant. Quasi. Precor ut non confun¬

Expanded text:
, non Deum. Gratis ergo Deum invoca avare, ut te impleat ipse Deus. Nun, non Deum. Gratis ergo Deum invoca avare, ut te impleat ipse Deus. Nunquid sine auro et argento non vis illum venire ad te? Quid ergo de his quae facit tibi Deus sufficit, cui Deus ipse non sufficit? Merito ergo hic rogat, non confundar quoniam invocavi te. Invoca ergo Deum si vis non confundi. VERS. 21.-- « Erubescant impii, et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iammolunt bene uiuere. Per hos enim oiprobrium habit ecelia
et abhis inimicitias sustinet quando corripiuntur. quando ma¬
le iuuere non ꝑmactuntur: inter quos iste gemens att lo¬
taut me negligi. quod facies tua suꝑ me intendat t quodl egot¬
uienus. eñ onsusio st ũ ymtie malis ca bomis. c si diceiet
Appareat qui ad te ꝑtinet: cum modo sit confusio Unde in alio psal¬
ritis: S in miscłia tua. Non quia ego dignus sim Sed quia tium¬
sericors es. noli me audire scđm iudiciariam seueritatẽ: sed scdm mise
ricordissimam bonitatẽ. Sequitur. Et non confundar. id est non eru¬
bescam. insultantib michi malis: ex eo. qm̃. id est. quod inuocaui te ñ
aliud. Uel causa est: quare non confundatur. Quasi. ideo non con
do inte uocas dm̃. quando eum indomũ tordis tui iuitas: quod pͥ¬
us necesse est mundariab uniu̾siᷤ sordib. et fraudib. Aliter enim. non
uere inuocas. Si enim inuocas dm̃. ut det tibi lucrum: lucrum inuocas¬

Expanded text:
i, nolunt bene vivere. Per hos enim opprobrium habet Ecclesia, et ab his inimicitias sustinet, quando corripiuntur, quando male vivere non permittuntur. Inter quos iste gemens aittant me negligi, quod facies tua super me intendat, et quod egoum confusio sit modo permistis malis cum bonis, ac si diceret: Appareat quid ad te pertinet, cum modo sit confusio. Unde in alio psalis, sed in misericordia tua. Non quia ego dignus sim, sed quia tu misericors es, noli me audire, secundum judiciariam severitatem, Aug. sed secundum misericordissimam bonitatem. Et, non confundar, id est non erubescam insultantibus mihi malis, ex eo quoniam, id est quod invocavi te non aliud. Vel causa est, quare non confundar, quasi dicat: Ideo non condo in te vocas Deum, quando eum in domum cordis tui invitas, quod prius necesse est mundari ab universis sordibus et fraudibus, aliter enim non vere invocas. Si enim invocas Deum, ut det tibi lucrum, lucrum invocas
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta sua. S nunquid sic erit ierłm celestis: Non. Non enim quomͦ
nunc reciꝑis cum malis intra parietes istiu eccłiȩ. ita recipieris tc̃ cũ ma¬
lis mnierłm cȩlestem: id est in sinũ abrahe. Iste ideo dicit lauabo manus
id est oꝑa. quib lotis. cucundabo altare tuum dñe. id est amplȩxabor mͦ
desiderio et spe. et infuturo etiam re. sublimia tua: scilicet altare cȩleste.

Expanded text:
sacramenta sua, sed nunquid sic erit Jerusalem coelestis? Non, non enim quomodo sacramenta sua, sed nunquid sic erit Jerusalem coelestis? Non, non enim quomodo nunc reciperis cum malis intra parietes istos Ecclesiae, ita recipieris cum malis in Jerusalem coelestem, id est in sinum Abrahae. Ideo dicit iste, lavabo manus, id est opera, quibus lotis, circumdabo altare tuum Domine, id est amplexabor meo desiderio et spe, et in futuro etiam re Hier. Cassiod.. Sublimia tua, scilicet altare coeleste,
Abbreviated transcription (Latin):
et si de uobis funt corpore non mente. numero non merito: nomine non
bus. et transitorus laborant. Impii sunt: heretici qui scrituraᷤ sacraᷤᷤ
ꝑuertunt. Illi suꝑflua quęrunt. hii uenenosa: ut quasi diuersis teliᷤ¬
inter innocentes. mente semper corpore sepe. Et o dñe altare tuum. id¬
est mentẽ meam. uel fidem. ubi deo uota offeruntur. quia non est locus
ueri sacrificii extra catholicam eccłiam. id est extra fidem catholice eccłe.
ut audiam ego ab eisuocem laudis tuȩ: i est discam qua uoce sis lau¬
dandus. scilicet quomodo te laudem. non me: ut scilicet non ex ipso
bono de me p̃sumam. s dete qui dedisti. Ille ergo intelligit qualiter
cũ didicero enarrem. id est exponam aliis uniuersa mirabilia tua.
non mea. Uel ita ut ꝑ altare celestis ierłm accipiatur: quod altare ñ¬
amplectitur nisi qui lauat manus. inter innocentes. Nam multi alta¬
re hoc uisibile tangunt indigni: et tolerat deus pati iniuriam ad cẽpus

Expanded text:
Et si de nobis sunt corpore non mente, numero, non merito, nomine non bus et transitoriis laborant. Impii sunt haeretici, qui Scripturas sacras pervertunt. Illi superflua quaerunt, hi venenosa, ut quasi diversis inter innocentes mente semper, et corpore saepe, et o Domine, altare tuum, est mentem meam, vel fidem, ubi Deo vota offeruntur, Hier. quia non est locus veri sacrificii extra Catholicam Ecclesiam, id est extra fidem catholicae Eccles audiam ab eis vocem laudis, id est discam qua voce sis laudandus, scilicet quomodo te laudem, non me, ut scilicet, non ex ipso bono de me praesumam, sed de te, qui dedisti. Rem. Ille ergo intelligit qualiter cum didicero enarrem, id est exponam aliis universa mirabilia tua, non mea. Vel ita, ut per altare, coelestis Jerusalem accipiatur, quod altare namplectitur, nisi qui lavat manus inter innocentes. Nam multi hoc altare visibile tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc seculo s post moruintur sine fine. E contra pauꝑes in ꝑpetuũ
et unuerse fami lie gentium: et ipsi ita laudabint quod reminiscen¬
tui. et cetera. uel ita iunge litteram. Supra dixit xp̃c senarraturum
nomen dei frĩb id est apłis. et ꝑ eos se lauslaturũ adm̃iinmedio celie
hic addit. quod ꝑ eosdem. multi conuertentur. et hoc est ꝑillos lauda¬
bo te. et post ꝑ istos lauilatores uniuersi fines terre. ia est eccłia de to¬
do orbe reminiscentur dm̃. quia eis as exciderat: et conuertentur
de om̃ib finib aliqui adorabunt inconspectu eius. id est inconscien¬
tus suis. ubi adoratores ueri adorant patrem: non inconspectui hominũ.
uel adorabunt inconspectu eius. id est inmente. uel fide adorabunt. ꝑ
quam am̃ conspiciunt: quia conspettu dei non est insiꝑ fidem seqͥt᷑.

Expanded text:
in hoc saeculo, sed post moriuntur sine fine. Contin hoc saeculo, sed post moriuntur sine fine. Contet universae familiae gentium. Et ipsi ita laudabunt, quod reminiscentur, etc. Vel ita junge litteram. Supra dixit Christus, se narraturum nomen Dei fratribus, id est apostolis, et per eos se laudaturum Deum, in medio Ecclesiae: hic addit quod per eosdem multi convertentur. Aug. Et hoc est per illos laudabo te, et post per istos laudatores, Universi fines terrae, id est Ecclesiam de toto orbe. Reminiscentur Deum, quia eis Deus exciderat et convertenturde omnibus finibus aliqui adorabunt in conspectu ejus, Aug. id est in conscientiis suis, ubi adoratores veri adorant Patrem, non in conspectu hominum. Vel, adorabunt in conspectu ejus, id est in intellectu fide adorabunt, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
enim nescit timere. Dein de subdit causam quare debeant głificare: sc
licet qm̃ licet ẽẽt altus. non spreuit. neq despexit dep̃cationẽ humilẽ
bomine non p̃sumei. Uelita unge. Dico exaudiuitt: et ideo apud ce
est laus mea id est laud abo te: et hoc in eccłia magna. id est in totoor¬
be non modo in affrica. ut donatiste aiunt. Quom̾ erit laus: scce
Uota mea. id est sacrificium coporis mei et sanguinis. quod rp̃e obtulit¬
deo. quod noruit fideles. et edent. reddam in comspectu aimentiũ eum: ut
intelligant uerum corpus cẽ. et ꝑillud se saluati. Et hec sacrificia corpo¬
esuri unt cenam et passionem dñi. Saturabiitur uero. qui imitant
patendo: et eruetant laudando. Ita enim nec copiam hiuusseculi
concupiscent: nec timebunt inopiam. De quib subdit. Et laudabt̃
uiuent eorda eorũ. In hoc diuites sunt: alii ertra. Ideo dicit corda:
qiulia cibi ille cordis est. Uiuent dico in seculũ seculi. Niuites uiuunt

Expanded text:
enim nescit timere. Gl. int. Deinde subdit causam, quare debeant glorificare, id est quoniam, licet esset altus, non sprevit neque despexit Aug., scilicet humilem homine non praesumi. Vel ita junge, dico, exaudivit, Et ideo, apud te est laus mea, id est laudabo te. Et hoc in ecclesia magna, id est in toto orbe, non modo in Africa, ut Donatistae aiunt. Quomodo erit laus? ecce vota mea, id est sacrificium corporis et sanguinis mei, quod Chri quod norunt fideles reddam in conspectu timentium eum, ut intelligant et verum esse corpus, et per illud se salvari. Et haec sacrificia corpoesuriunt coenam et passionem Domini. Saturantur vero, qui imitantur patiendo, et eructant laudando. Ita enim pauperes, nec copiam hujus saeculi concupiscunt, nec timent inopiam: de quibus subdit, et laudabunt vivent corda eorum, in hoc divites sunt alii extra. Ideo dicit corda, quia cibus ille cordis est. Vivent dico in saeculum saeculi. Divites vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores in innocentia mea. non angłorum:s qualis est hominu
licet sim innocens et iustus: non tamen sic in me. ẜ in deo sꝑabo. Et in dño
sꝑans non infirmabor: id est non titubabo inter peccatores. Aliter scili¬

Expanded text:
peccatores innocentia mea Alcuin. non angelorum. Sed qualis est hominupeccatores innocentia mea Alcuin. non angelorum. Sed qualis est hominulicet sim innocens et justus, non tamen sic in me, sed in Deo sperabo. Et in Domino sperans non infirmabor, id est non titubabo inter peccatores Aug., Gl
Abbreviated transcription (Latin):
dicit se non habere hic partem cum iniquis: et petit discerni ab eis in
futuro. Sed̾o petit: ne malis in iudicio misceatur. Ibi. Dñe dilexi. Et
nota uifferentiam. inter pͥmam et scdam partem. In prima euim pa¬
rum de udicio et multum de innocentia sua agit: in scđa deutro¬
qr pene pariter tangit. Et inprima prius deiudicio. post de innocen¬
tia sua agit: in scđa econuerso. Uidens ergo uiriste sc̃s. nuuc bonos
cum malis. grana cum paleis. ita ut pauca uel nulla uideantun
grana. sicut helias se solum relictum putauit. orat infuturo localt̃
titudo miscđiȩ dei: quod ibi ostendit ubi ait. in dño sꝑans. deinde
subdit. Et ñ infirmabor. Sicut et apłs non exarrogantia. sed exspei
confidentia ait. reposita est michicorona iustitiȩ. quam reddet michi
scłiam quã michi p̃rogasti. habeo innocentiȩ meȩ meritũ cuius uiã

Expanded text:
 vir justus se dicit non habere hic partem cum iniquis, et petit discerni ab eis in  vir justus se dicit non habere hic partem cum iniquis, et petit discerni ab eis in futuro. Secundo petit ne malis in judicio misceatur, ibi, Domine dilexi. Et nota differentiam inter primam et secundam partem. In prima enim parum de judicio, et multum de innocentia sua agit; in secunda de utroque; pene pariter tangit, et in prima, prius de judicio, post de innocentia sua agit; in secunda econverso. Aug. Videns ergo vir iste sanctus nunc bonos cum malis, grana cum paleis, ita ut pauca vel nulla videantur grana, sicut Elias, se solum relictum putavit , orat in futuro localiter titudo misericordiae Dei, quod ibi ostendit, ubi ait, in Domino sperans. Deinde subdit: Non infirmabor, sicut et Apostolus, non ex arrogantia, sed ex spei confidentia ait: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi sericordiam quam mihi praerogasti, habeo innocentiae meae meritum, cujus viam
Abbreviated transcription (Latin):
ammã meam seruando in his bonis. quȩ habet. nedeclinet adimitati¬
ouem eoru. Et erue me aꝑpleritate qua michi misentur. Crue dico:¬
et fac ut non trbescam. si forte insurgunt contra me. Et deb es. qm̃¬
id est ne cedat michi erubescentie. qͦd sꝑaui in te. Et etiam ido erue:
runt michi: id est non solum corporis p̃sentia miscentur. s consentione
cordis. Mali quidem tolerati sunt. et non adheserunt mente. s recti cor¬
de michi adheserunt. Et hoc ideo quia noudefeci a bono sequens illos. s susti¬
nui re expectans uentilationem ultimȩ messistuȩ: id est uidicium. Et tu
nem p̃parasti. Libera dico. ex om̃ib tribulatib suis. que foris uł intꝰ sunt
ꝑfectus qui petit in futuro seꝑ arari a malis loco: aquib se in p̃senti
id est ꝑfecto uiro qui hic loquitur. Intentio hȩc est. Psalmtis ste mo¬
net uitari consortia miquorum. et uingi ustis: quia ex conuictu

Expanded text:
decliner ad imitatidecliner ad imitationem eorum Aug. et erue me a perplexitate qua mihi miscentur. Erue dico,et fac, ut non erubescam, si forte insurgunt contra me. Et debes qid est ne cedat mihi erubescentiae, quod speravi in te. Et ideo erue, runt mihi, id est non solum corporis praesentia miscentur, sed etiam consensione cordis. Aug., Cassiod. Mali quidem tolerati sunt, et non adhaeserunt mente, sed recti corde mihi adhaeserunt. Aug. Et hoc ideo, quia non defeci a bono, sequens illos. Sed, quia sustinui te, exspectans ventilationem ultimae messis tuae, id est judicium. Et tu,ad tuam visionem praeparasti. Libera, dico, ex omnibus tribulationibus suis quae foris, vel intus suntvir perfectus, Gl. int. qui petit in futuro separari a malis, loco, a quibus in praesentiid est perfecto viro qui hic loquitur. Intentio haec est. Psalmus iste monet vitari consortia iniquorum, et jungi justis, quia ex convictu
Abbreviated transcription (Latin):
uersis: quȩ necessaria sunt om̃ib qui pie in xp̃o uiuere uolunt. Idoq
congrue hȩc uocat necessitates: quia hȩc necesse est ei toletare usq in fi¬
nem. ut saluus fiat. Et. Uide. idest gratam habe. himilitat̃e meã.
quia iaccantia iustitiȩ. non me abunitate abrumpo Et laborem me
ui: quo indisciplinatos michi ammirtos suffero. Et his sacrificus pla¬
catiis dimitte unuersa delicta mea: non ea tantum que feci ante fidem.
s etiam que post fidem. ꝑ infirmitate. uelcutȩ huius caliginem admit¬
to. Ueinde ꝓ inimicis orat dicens. Et etiam respice. ia est ininicos meos
conuerte: Uel quia nescimiis quid oremus. sicut oportet pocest ẽe talis sen¬
sus. Respice inunicos meos. id est fac de tis sicut scis: quia multiplicati sũt
non solum foris infideles. s etiam intus. in eccłia non desunt falsi fres. et
tot hominũ ꝑdtuo. sine dolore eẽ non potest. Et ideo ꝓeis orat. de quib
subdit. Et odio iniquo oderunt me. diligentẽ se. S abeis custodi

Expanded text:
versis, quae necessaria sunt omnibus qui pie in Christo vivere volunt. Aug. Ideoque congrue haec vocat necessitates, quia haec necesse est ei tolerare usque in finem, ut salvus fiat. Et, VERS. quia jactantia justitiae non me ab unitate abrumpo, et laborem meum, Aug. quo indisciplinatos mihi admistos suffero. Et his sacrificiis placatus dimitte universa delicta mea, non ea tantum quae feci ante fidem, Aug. sed etiam quae post fidem per infirmitatem, vel vitae hujus caliginem, admitto. Deinde pro inimicis orat, dicens: Et etiam VERS. 20.-- « Res, vel quia nescimus quid oremus, sicut oportet. Potest esse talis sensus; respice iniquitatem meam, Gl. int. id est fac de eis sicut scis, quoniam multiplicati sunt, Aug. non solum foris infideles, sed etiam intus in Ecclesia non desunt falsi fratres. Cassiod. Et tot hominum perditio sine dolore esse non potest. Et ideo pro eis orat, de quibus subdit, Aug. et odio iniquo oderunt me, diligentem se. Sed ab ei
Abbreviated transcription (Latin):
bi miscdem cognoscit. Sequitur. Et complacui michi intus ubi uides: ñ
timebo si displiceam ubi homines uident. Complacui dico inueritate
tua: id est delectant me bona tua. et placent. Et dicit hoc assimili. ita
enim sibi intus cõplacet. quasi quis sepulchrũ in speculo uideat
Et attende quod non ait placui: S complacui. Cui enim displicet men
ui. quod est uitare mala. et lauabo manus meas. quod est agere recta:¬
et hoc ẽ. Non sedi cũ cõcilio uanitatis. id est cornon appostu. uel ñ consensi
et si intraui corpore. Sedere est: consentire cum his. qui ibi sedent. Quod
si presens es. et hoc non seceris: nonibi sedisti.Si absens feceris. sedisti ibi
corde: quãus non corpore. Ideo ait. non sedi cum concilio. uel confilio
uauitatis. id est cor meum non apposui illis. qui ꝓuident beati fieri
intransitoriis. quȩ causa est om̃ium iniquorũ. idest iniquitatũ. Ac si
diccret. Tractatũ iniquorum uitaui: facta etiam non incepi: Unde sub¬

Expanded text:
scit Aug., Gl. int.. Et complacui mihi intus ubi vides: non timeo si displiceam, ubi homines vident. Complacui, dico, in veritate tua, id est delectant me bona tua, et placent. Et dicit hoc a simili. Ita enim sibi intus complacet, quasi quis sepulcrum in speculo videat. Et attende quod non ait placui, sed complacui. Cui enim divi, quod est vitare mala. Et lavaboEt hoc est, non sedi cum consilio vanitatis, Aug. id est cor non apposui, non consensi, etsi intravi corpore. Sedere est consentire cum his qui ibi sedent. Quod si praesens es, et hoc non feceris, non ibi sedisti. Si absens feceris, sedisti ibi corde, quamvis non corpore. Ideo ait, non sedi cum consilio vel concilio vanitatis, id est cor meum non apposui illis qui provident beati fieri in transitoriis, quae causa est omnium iniquorum, id est iniquitatum. Ac si diceret: Tractatum iniquorum vitavi, facta etiam nec incoepi. Unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo. id est a patre. scilicet ab equalitate patris. est egressio eius. non tẽ¬
poralis s eterna. qua de patre natus est: qui sub audi in tempore
factus est homo. Et eius facti hominis occursus est usq ad sũmũ eiꝰ¬

Expanded text:
coelo, id est a Patre, scilicet ab aequalitate Patris est; egressio ejus, non temcoelo, id est a Patre, scilicet ab aequalitate Patris est; egressio ejus, non temporalis, sed aeterna, qua de Patre natus est, qui, subaudi, in tempore, factus est homo. VE
Abbreviated transcription (Latin):
lens. aduersus regna tẽporalium erroꝵ. posuit tabernaculũ suum.
et urit: et uarietatem tempoꝵ facit. Pͥosuit ergo tabnacłin suũ in sole
id est in tempore: quia carnem assumpsit tẽporalib uicissitudinibus
totiens ꝓmissus. ꝓcedens de thalamo. id est de uirginali utero: ubi
na et conueniens similitudo sacram̃ti. id et signi. et signati. Ideo enim
de iuirgine natus est: ut significaret᷑ qd̾ eccłiam sibi ugniẽ copularet
Erultauit et cetera. Quasi diceret. Processit de thalamo. et proce¬
dens exultauit: quia non inuitus suscepit laborem ad currendam
uiam non habitandam: quia non stecit in uia mundi. exultaũ dico
reuocabilis: humanam naturã potentia diuinitatis suꝑans. Sequit᷑¬
A summo celo. Quasi diceret. Quam uiam cuturrit: ẽ cce ipse qui ecer¬
naliter a patre exiuit. uenit in munduni factus homo. et itęrum re¬
linquens mundum ascendit ad patrem: et hoc est quod ait. A suinino

Expanded text:
gerare volens adversus regna temporalium errorum posuit tabernaculum, quasi gerare volens adversus regna temporalium errorum posuit tabernaculum, quasi  urit, et varietatem temporum facit. Posuit ergo tabernaculum in sole, Aug. in tempore, quia carnem assumpsit temporalibus vicissitudinibus toties promissus processit de thalamo, id est de virginali utero, ubi na et conveniens similitudo sacramenti, id est signi et signati. Aug. Ideo enim de Virgine natus est, ut significaretur quod Ecclesiam sibi virginem copularet. etc. Gl. int. quasi dicat: Processit de thala mo; et procedens, exsultavit, quia non invitus suscepit laborem, ad currendam viam non habitandam, quia non stetit in via mundi. Aug. Exsultavit dico revocabilis humanam naturam potentia superans, a summo coelo, quasi dicat: Quam viam cucurrit? Aug. ecce ipse qui aeternaliter a Patre exivit, venit in mundum, factus homo; et iterum relinquens mundum, ascendit ad Patrem. Et hoc est quod ait, a summo
Abbreviated transcription (Latin):
uoces apłorum. Om̃ib enim linguis pͥmos doctores loqui facit sp̃e
sc̃s. qui om̃s gentes in unum erat congregaturus. Et sicut unus
suasiones. quȩ fiunt ad multitudinẽ: sermones cõmunes ĩparatio¬
nes. quȩ cotidie cuiq siunt. Sequitur. In om̃em terram. hic os¬
tendit᷑ quã late p̃dicauerint. Quasi. T am mirifice p̃dicarũt et eti¬
am tam late. quod in omẽm terram. id est in om̃i parte ambitus t̃re
in fines orbis terre. id est etiam in angulis t̾re erierunt uerba eoꝵ
eadem q̃ dcxerunt. Seq̃r In sole posuit. Quod alios fecisse laudat¬
ꝓpħa ipse facit: p̃dicat enim incarnationem. Et quasi quis querat
a ꝓpħa. quomodo hec facta sunt: respondet. In sole. Uel possunt hec
c̃ẽ uerba ipsorum apłorum: quibr aꝑitur. quid p̃dicent. Quasi. Prie¬
runt infmnes terrȩ uerba eorum. ita dicentium. Dñs belligerare uo

Expanded text:
voces apostolorum. Omnibus enim linguis primos doctores loqui fecit Spiritus voces apostolorum. Omnibus enim linguis primos doctores loqui fecit Spiritus sanctus, qui omnes gentes in unum erat congregaturus. Et sicut unus ersuasiones, quae fiunt ad multitudinem; sermones, communes narrationes, quae quotidie et cuique fiunt. VERS. 4.-- « In omnem terram tendit quam late praedicaverunt. Quasi dicat: Tam mirifice praedicaverunt, et etiam tam late, quod in omnem terram, id est in omni parte ambitus terrain fines orbis terrae, id est etiam in angulis terrae exierunt verba eorum, eadem quae dixerunt. VERS. 5.-- « In sole posuit Propheta, ipse facit. Praedicat enim Incarnationem. Et quasi quis quaerat a Propheta, quomodo haec facta sunt. Respondet, in sole. Gl. int. Vel possunt haec esse verba ipsorum apostolorum, quibus aperitur quid praedicent. Quasi dicat: Exierunt in fines terrae verba eorum, ita dicentium: Aug. Dominus belli
Abbreviated transcription (Latin):
ciores prudentes in dispensatione uerbi dei. Rarus enim doctor est. qͥ
extirpatores: quia celanda in reuerenter quib non oportet detegunt.
et studiose querenda sine mensura ꝓfundunt incauti: uinoq de¬
briant. quos opus est ali lacte: plus curantes ingenium ostentare.
quã ꝓximis ꝓdesse. Unde in tabernaculo dñi in mensa erant accep¬
lis larga p̃dicatio. in cyathis minima et tenuis signatur: qui a
in doctrina sacri eloquii. non solum sunt exhibenda magna et
archana quȩ debriant: s etiam parua et tenua quȩ quasi per
gustum notitiam prestent. Aliter enim instruendi sunt sapientes.
aliter insipientes: aliter senes. aliter iuuenes: aliter celibes. aliter con¬
ram. quia hȩc doctrina dieb ac noccib continuatur usq ad poste¬
ros: et hoc tam mirifice. quod omnib linguis locuti sunt. st hoc
mile. mediocre. altum. Quo sermonum. id estꝑ quos sermones

Expanded text:
ciores prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, quiciores prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, quiexstirpatores, quia celanda irreverenter, quibus non oportet detegunt, et studiose quaerenda sine mensura perfundunt incauti, vinoque debriant quos opus est ali lacte, plus curantes ingenium ostentare quam proximis prodesse. Unde in tabernaculo Domini in mensa erant acelis larga praedicatio; in cyathis, minima et tenuis signatur quia in doctrina sacri eloquii non solum sunt exhibenda magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et tenuia, quae quasi per gustum notitiam praestent. Aliter enim instruendi sunt sapientes, aliter insipientes, aliter senes, aliter juvenes, aliter coelibes, aliter conin. quia haec doctrina diebus ac noctibus continuatur usque ad posteros. Et hoc tam mirifice, quod omnibus linguis locuti sunt. Et hoc mile, mediocre, altum. quorum sermonum, id est per quos sermones,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ: quod est uerbum inpͥncipio apud dm̃. Et nox. scilicet mortalitas
carnis. i d est ipsi tidem. mortalitati et infirmitati carnis condescen¬
dentes. et quasi nox. id est quasi carnales facti: nocti. id est tenebrosis¬
et carnalib quasi longe positis. indicat ut simplicibus. non uer¬
bum patris. S scientiam quȩ est de humanis: id est de humanitate
xp̃i. Uel indicat scientiam. id est fidem humanitatis insinuando
annuntiat futurã scientiam: scilicet quod ꝑ illa minora ꝑueniet ad
maiora. Hanc discretionem se habuisse in p̃dicatione docet apłs:
cum ait. Nichil iudicaui me inter uos scire. nisi ihm̃ xp̃m. et hunc
crucifixum: sapientiam autẽ loquimur inter ꝑfectos. Et alibi. Siue
excedimꝰ uob̾. siue sobrii sumus ado est Excedunt cum mente ascendt̃
usq ad uerbum patris: quod semel locutus est ds. Sobrii sunt: cum

Expanded text:
tiae, quod est Verbum in principio apud Patrem Deum; et nox, scilicet mortalitas tiae, quod est Verbum in principio apud Patrem Deum; et nox, scilicet mortalitas carnis, id est ipsi eidem mortalitati et infirmitati carnis condescendentes, et quasi nox, id est quasi carnales facti nocti, Reet carnalibus, quasi longe positis, indicat, ut simplicibus, non Verbum Patris, sed scientiam quae est de humanis, id est de humanitate Christi. Vel, indicat scientiam, id est fidem humanitatis insinuando, annuntiat futuram scientiam, scilicet quod per illa minora perveniet ad majora. Rem. Hanc discretionem se habuisse in praedicatione docet Apostolus, cum ait: Nihil me judicavi scire inter vos, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum Sapientiam autem loquimur inter perfectos . Et alibi: Sive excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Excedunt, dum mente ascendunt, usque ad Verbum Patris, quod semel locutus est Deus; sobrii sunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i in qua equalis est patri: et quod deus est. et quod peccata gratis
dimittit. Uel głam der: id est głam qua ipse filius patrem glorifica¬
uit suꝑ t̃ram. Et sirmamentũ. id est ipsi idem apłi. firmati sp̃u sancto
et celum facti. qui prius terra fuerant. ꝑ timorem annuntiat opera
licet natiuitatẽ. passionem. mortem. et huius modi. Dene ergo in pri¬
mo dicuntur cȩli. id est alti: quia altum nuntiant. In isto scilicet xp̃o¬
sunt firmamentũ. id est firmati: quia ꝓ eo opus est pati. Non enĩ
id̾o passi sunt. quia p̃dicauerunt uerbum in pͥncipio apud patrem:
mortuum. Unde apłs. Non enim erubesco euangłium. Et alibi. Pre¬
dicamus ihm xp̃m trucifirum. uideis quidem scaudalũ. gentib uero¬
głam dei. et oꝑa manuũ eius annuntiat firmamentũ: quia cęli stellã
miserunt nouam. ortum sũmi regis nuntiantẽ: que magos ad p̃sepe

Expanded text:
est aequalis Patri, et quod Deus est, et quod peccata gratis est aequalis Patri, et quod Deus est, et quod peccata gratis dimittit. Vel, gloriam Dei, id est gloriam qua ipse Filius Patrem glorificavit super terram; et firmamentum, id est ipsi iidem apostoli firmati Spiritu sancto, et coelum facti, qui prius et terra fuerant per timorem, annuntiat opera licet nativitatem, passionem, mortem, et hujusmodi. Alcuin., Aug. Bene ergo in primo dicuntur coeli, id est alti, quia altum nuntiant. In isto sunt firmamentum, id est firmati, et quia pro eo opus est pati. Non enim ideo passi sunt, quia praedicaverunt Verbum in principio apud Patremortuum. Unde Apostolus: Non enim erubesco Evangelium . Et alibi: Praedicamus Jesum Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus vmortuum. Unde Apostolus: Non enim erubesco Evangelium . Et alibi: Praem ejus annuntiat firmamentum, Aug. quia coeli stellam miserunt novam, ortum summi Regis nuntiantem, quae Magos ad praesepe
Abbreviated transcription (Latin):
eli enarrant. Titulus. Infineui p̃s dauid.
quem tẏrannus diabolus cadit: et homo a pec¬
cato et a morte absoluitur. ꝑ fidem uero accipitur
xp̃c. uel plenitudinis tempus. de quo. ecce nunc t̃ẽ
qui est finis consũmationis: uel in tempus plenitudinis. hic enim ꝓpħa
respicit in finem. id est in xp̃m: uel in ultima tẽpora. quib acta sunt quȩ
hic tractantur. Intentione monet: ut relicta uetustate. ad nouum homi¬
nem. et nouam legem acceilamus. Modus. Griꝑtitus est psalmus.
Primo ꝓpħa loquens de xp̃i incarnatione: cõmendat predicationẽ no¬
ue legis. Scd̾o laudat precepta et noui et ueteris testamenti. Ibi. Lex
dñi. Tertio petit purgari a uitus. ut sit dignus tanta sacram̃ta
referre. Ibi. Delicta quis. E ommendans ergo predicationẽ noue le¬
gis. qui predicent. et quid. et quam discrete. et quam mirifice. et
quã late: in prima parte ostendit. ita dicens. Eeli id est apłi in qͥb¬

Expanded text:
eli enarrant. Titulus: In finem psalmus Davquem tyrannus diabolus cadit, et homo a peccato et a morte absolvitur. Per finem vero accipitur Christus, vel plenitudinis tempus. De quo: Ecce nunc tempuqui est finis omnis consummationis, vel in tempus plenitudinis. Hic enim Propheta respicit in finem, id est in Christum, vel in ultima tempora, quibus acta sunt quae hic tractantur. Intentio. Monet ut relicta vetustate ad novum hominem, vel ad novam legem accedamus. Modus. Tripartitus est psalmus, Primo Propheta loquens de . Secundo laudat praecepta et Novi et Veteris Testamenti, ibi, lex Domini. Tertio petit purgari a vitiis, ut sit dignus tanta sacramenta referre, ibi, delicta quis. Commendans ergo praedicationem novae legis, qui praedicent, et quid et qui discrete, et quam mirifice, et quam late, in prima parte ostendit, ita dicens: VERS. 1.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
Proba. Quasi. Niri quod innocens et iustus sum. s quia delicta nullus
iutelligit. nequid occultorũ meorum lateat me: proba ine dñe. et tẽpta
om̃ia nosti s michi et omnibus nequid delicti maneat. Ideo dicit cẽpta:
tẽptat homo. temptat diabolus: S aliter deus. aliter homo. aliter di¬
abolus. Temptat enĩ deus ut erudiat. tẽptat homo ut discat qd̾¬
ttibulationes: nequis decis murmuret. Unde iubdit. et ute igne
dicinale tribulationis. delectationib meis. nequud mali deleccet mne: et
cogitationib. nequid mali cogitem. Cor nanq ꝓ cogitationib.: renes ꝓ
tame. id est prius uires meas inspice. et tunc ut ferre ualeo temptari ꝑmitte.
It urerenes meos. id est meas delectationes. igne uerbi tui. de qͦ dñs ait
mando: malos absumendo. Et ure cormeum. id est cogitationes bonas
tuam toto corde intueor: quȩ non sinit cẽptari sup̃ uites. uelita iunge.

Expanded text:
Proba quasi dicat: Dixi quod innocens et justus sum; sed quia delicta nullus inteomnia nosti, sed mihi et hominibus, ne quid delicti remaneat. Ideo, dicit, tenta me; tentat homo, tentat diabolus; sed aliter Deus, aliter homo, et aliter diabolus. Tentat Deus ut erudiat; tetribulationes, ne quis de eis murmuret. Unde subdit, et ure igne dicinale tribulationis delectationibus meis, ne quid mali delectet me, et cogitationibus, ne quid mali cogitem. Cor namque pro cogitationibus, renes, pro ta me, id est prius vires meas inspice, et tunc ut ferre valeo tentari permitte, et, Ure renes meos, id est meas delectationes, igne verbi tui, de quo Dominus aitmando, malas absumendo. Et ure cor meum, id est cogitationes bonas tuam toto corde intueor, quae non sinit tentari supra vires. Vel ita junge,