comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat: qui ideo ꝓ omnib mortuuis est.
ut qua iiuunt iam non sibi uiuãt.
led et qui pro illis mortuus est. ui¬
uere autem illi. non aliud est. qͣm
euis precepta seruare: que nob ille
quasi certum quodlam dilectio¬
nas sue pignus sernanda manida¬
uit: si diligitis inquit me:man
ligit me. Ac rursus. Si quis dili¬
git mes sermonem meum seruabit̾.
et pater meus diligec eum: et ad eum
uentemus. et mansionem aptid eũ
faciemus. Qui non diligit mer ser¬
mones meos non seruat.Grandẽ
iuma obtinet uera dilectio: et qui per¬
feste amatur. totam sibi amanti⁊
uendicat uoluntatem: nichilq est
imꝑiosius karitate. Nos si uere xp̃m
diligimus. si tius redemptos sangui¬
ne recordamurꝰ. nichil magis uelle.
nichil omuino debemus agere: qͣra
quod illum uelle cognoscimus.
Duo autem sunt genera mandatoꝵ:
in quib clauditur tota iusticia ꝑ¬
hibendi unum est: iubendi alte¬
rum. ut enim mala ꝓhibent᷑. ita

Expanded text:
tat, qui ideo pro omnibus mortuus est, tat, qui ideo pro omnibus mortuus est, ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro illis m o rtuus est. uiuere autem illi non aliud est quam eius praecepta seruare, quae nobis ille quasi certum quoddam dilectionis suae pignus seruanda mandauit. si diligitis, inquit, me, maligit m e, ac rursus: si quis diligit m e, sermonem meum seruabit et pater meus diliget eum et ad eum ueniemus et mansionem apud eum faciemus. qui non diligit m e, sermones meos non seruat. grandem uim obtinet uera dilectio et, qui perfecte amatur, totam sibi amantis uindicat uoluntatem nihilque est imperiosius caritate. nos, si uere Christum diligimus, si eius nos redemptos sanguine recordamur, nihil magis uelle, nihil omnino debemus agere, quam quod illum uelle cognoscimus. Duo autem sunt genera mandatorum, in quibus clauditur tota iustitia: prohibendi unum est, iubendi alterum. ut enim mala prohibentur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
uocanus: cutsq imꝑia suꝑbissi¬
me contempnendo. in tante maies¬
tatis unus iniuria: Quid enum
uinqͣm tam suꝑbũ. quid ue tam
ingratum uuideri potest. qͣm aduer¬
sus enus inuere uoluntatem. a qͦ
iꝑsum uiuere acceꝑis: qͣm illitis p̃¬
cepta despicere. qui ideo aliquid im¬
ꝑat. uc causas habeat remunerandi.
Heq enim obsequii nr̃i deus indi¬
get: sed nos illiuis indigemus imꝑ¬
ii. Mandata enim eius descdabili¬
a suꝑ aurum ec laꝑtdem pretiosũ
nimis: et dulciora suꝑ mel et faiũ.
qt̃r in custodiendis illis recribita¬
omulta. Et ideo nobis irascitur: id¬
circo magis illa inmensitas. illa
dei bonitas offenditur: quia eum eti
nimus : nec solum imꝑia. sed etiam
ꝑmissa illius ꝓnichilo ducimus.
Unde sepe imrno semꝑ: illa nobis
dñi est reuoluenda senteritia. Si inis
ad tutam uerare: serua mandata.
Hoc enim tota nobiscum lege agit᷑ :
bis et uox xp̃i et sanguis efflagi¬

Expanded text:
rouocamus eiusque imperia superbissirouocamus eiusque imperia superbissime contemnendo in tantae maiestatis imus iniuriam? quid enim umquam tam superbum, quid uero tam ingratum uideri potest quam aduersus eius uiuere uoluntatem, a quo ipsum uiuere acceperis, quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? neque enim obsequii nostri deus indiget, sed nos illius indigemus imperio. mandata eius desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum nimis et dulciora super mel et fauum, quoniam in custodiendis illis retributio mu 1 ta. et ideo nobis irascitur, idcirco magis illa inmensitas, illa dei bonitas offenditur, quia eum per nimus nec solum imperia sed etiam promissa illius pro nihilo ducimus. unde saepe, immo semper illa nobis domini est reuoluenda sententia: si uis ad uitam uenire, serua mandata. hoc enim tota nobiscum lege agitur, bis et uoxChristi et sanguis efflagi
Abbreviated transcription (Latin):
celoriu: sed qui facit uoluntatem
batris mer qui in celis est. ipse init¬
bit in rognum celorum. auo ma¬
nifeste illud ostenditur. nos non
sola dĩ confessione tanti p̃mii mag¬
ntaidinem ꝑmereri: nisi fider iusti¬
cie oꝑa conuincta sint. Qualis enĩ
est illa confessio. que sic deum cre¬
dit. ut eius pro nichilo ducat im¬
ꝑium. aut exanimo. aut uere di¬
confitemur. p̃cepta contempnimus:
hic labus me honorat: cor autem
eorum longe est a me. Et rursũ
loquitur ꝑ ꝓpħam. filius honorifi¬
cat pacrem: et seruus dñm suum
timebit. Et si pater sum ogo. tibi c̃
honorari abcis dñm nec timeri: qui
cius precepea non faciunt. Unde ex
tum ãmiserat: et pronichilo duxi¬
ti deum. Et ad heli sermo fit dñi.
Qui honorificat me: honorifica¬
bo cum. Qui aittem pronichilo
me habcrit: ad nichilum redigen¬
tur. Et nos sccuro et bono animo
suimus. qui per singula queq pec¬
cata inhonorantes deum. demen¬
rissimum dñm ad iractndiam ꝑ¬

Expanded text:
 sed qui facit uoluntatem patris mei, qui in caelis est, ipse intrabit in regnum caelorum. quo manifeste illud ostenditur nos non sola dei confessione tanti praemii magnitudinem promereri, nisi fidei iustitiae opera coniuncta sint. Qualis est enim illa confessio, quae sic deum credit, ut eius pro nihilo ducat imperium? aut ex animo aut uere diconfitemur, praecepta contemnimus ?hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. et rursum loquitur per prophetam: filius honorificat patrem et seruus dominum suum timebit, et, si pater sum e g o, ubi eshonorari ab eis dominum nec timeri, qui eius praecepta non faciunt. unde ad tum admiserat: et pro nihilo duxisti deum et ad Heli sermo fit domini: qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur. Et nos securo ac bono animo sumus, qui per singula quaeque peccata inhonorantes deum clementissimum dominum ad iracundiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulas currere. lufficit pͥ scã
marcella: que respondens gen̾i
suo. aliquid nob̾ de eungłio re¬
tulit. Anna septem annis a uir¬
ginitate sua iuixerat cum mari¬
to: ista septem mensib. Illa xp̃i
exspectabat aduentum: ista tenet.
quem illa exceꝑat. Illa uagientẽ
canebat: ista predicat triumphã¬
ten. Illa loquebatur de eo. omni¬
bus qui exspectabant redempitionẽ
isrł hec cum redemptis gentib
claraitat. Frater non redunit: re¬
dimet homo. Et de alio psalmo.
Homo natus est in ea: et ipse fun¬
dauit eam altissimus. Dcto me an¬
te hoc ferme bienniũ . edidisse li
bros contra iouinianũ: quibus ue¬
mentes econtrario questiones. ubi
apłs concedit scda matrimonia.
lcripturaꝵ auctoritate contriui:
et non necesse est eadem ex integro
scribere: cum possis ude que scͥp¬
ta funt mutuari. Hoc tantum
ne modum egrediar eplẽ: ad mo¬
nitam uolo. Cogita te chotidie es¬
se morituram: et numqͣm de scdĩs

Expanded text:
per singulas currere, sufficit tibi sancta per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo, aliquid nobis de Evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus. Illa Christi exspectabat adventum: ista tenet, quem illa susceperat. Illa vagientem canebat : ista praedicat triumphantem. Illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Israel : haec cum redemptis gentibus clamitat: « Frater non redimit, redimet homo » . et de alio Psalmo, « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam altissimus » . Scio me ante hoc ferme biennium, bros contra Iouinianum, quibus uenientes e contrario quaestiones, ubi apostolus concedit secunda matrimonia, scripturarum auctoritate contriui. et non necesse est eadem ex integro scribere, cum possis inde, quae scripta sunt, mutuari. hoc tantum, ne modum egrediar epistulae, admonitam uolo: cogita te cottidie esse morituram, et numquam de secundis
Abbreviated transcription (Latin):
dema denuit et dulces ambrosie
sticos. ꝓphali ore coraponens. Noe¬
mi que nobiscum sonat parake¬
klemen. qͣm int̃pretari possumus
consolatam: marito et liberis pere¬
gre mortuis. pudiciciam reporta¬
uit in ꝑatriam: et hoo sustertata
iuatico: nurum moabitidem te¬
nut: ut illud ysare uaticinũ
compleretur. Emitte agnum dñe
dñatorem terre: de petra deserti. ad¬
iuditam de euangłio: uiduam paui¬
ꝑculara. omni isrłitico ppło diti¬
orem. que accipiens granũ syna¬
pis. et mittens fermentum in fa¬
rine satis tribus. patris et filis cõ¬
fessionem sp̃c sc̃i gr̃a temꝑauit:¬
ec duo mitta intulte i gazo¬
philatium. Qrucquid habere po¬
terat in substantia sua. uruuer¬
sasq diuttias: in utroq fidei
sue obtulit testamento. Hec sũt
duo seraph ẏn. ter głificaritia tͥ¬
nitatem: et in thesauro ecche con
petam. et iurtites feminariunde
libris ꝑferam: cum possis multa
uiuis. quaꝵ imitari exemplura
debeas: et ne uidear adulatione

Expanded text:
e perfusa et dulces ambrosiae sucos prophetali ore conponens. JNoomin, quae nobiscum sonat παρακκλημένη, quam interpretari possumus \'consolatam1, marito et liberis peregre mortuis pudicitiam reportauit in patriam et hoc sustentata uiatico nurum Moabitidem tenuit, ut illud Esaiae uaticinium conpleretur: emitte agnum, domine, dominatorem terrae, de petra deserti. iduam de euangelio, uiduam pauperculam, omni Israhelitico populo ditiorem, quae accipiens granum sinapis et mittens fermentum in farinae satis tribus patris et filii confessionem spiritus sancti gratia tet duo minuta misit in Gazophylacium. Quidquid habere poterat in substantia sua, universasque divitias in utroque fidei suae obtulit Testamento. Haec sunt duo Seraphim ter glorificantia Trinitatem, et in thesauros Ecclesiae condpetam, et virtutes feminarum de libris proferam, cum possis multasvivis, quarum imitari exemplum debeas? Et ne videar adulatione
Abbreviated transcription (Latin):
glĩo ad olescenti. quid faceret ut ui¬
tam mercretur et̃nam. diuina cor¬
tinuo mandata proponit: ostendens
nob eius uoluntatem esse faciendã.
a quo sꝑamus ec p̃mia. Propt̃ quoo.
alio testatur loco. Non omnis qui di

Expanded text:
gelio adolescenti, quid faceret, ut uigelio adolescenti, quid faceret, ut uitam mereretur aeternam, diuina continuo mandata proponit ostendens nobis eius uoluntatem esse faciendam, a quo speramus et praemia. propter quod alio testatur loco: non omnis, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
re repittans: tempus dacendi. et tẽ¬
pus loquendi. Et iterum. Ne re¬
tineas uerbum: in tempore salu¬
ns. Et illud beati petri. Parati sem¬
ꝑ ad satisfationem: omni poscerti
uos rationem. Petis namq et sollici¬
te ac iuolenter petis. ut tͥ certam ex
scripturis sc̃is p̃fimamꝰ regulam. ad
quam tu ordines cursum uite tue.
ut cognita dñi uoluntate. inter ho¬
norem scli et diuitiarum illecebras.
moꝵ magis diligas supellestilem:
atq ut possis in coniugio constitu¬
ta. non solum conuigi placere: sed
etiam et qui ipsum conuigium in¬
dulsit. Cui tam sc̃e petitioni. tamq
pio desiderio nõ i. satisfacere: quid
altud est qͣm ꝑfectum alterius non
amare: Parebo gͥ p̃cib tuis: teq pa¬
ratam ad implendam dei uolunta¬
tem. ipsuis nitar incitare sententi¬
is. Idem enim uerus omniũ dñs ac
magister. qui nos et placere sibi ut¬
bet. et docet quomodo ei placere pos¬
simus. ipse toaq te informet. ipse
de doceat. qui int̾rogariti in euan¬

Expanded text:
e reputans: tempus tacendi et tempus loquendi et iterum: ne retineas uerbum in tempore salutis et illud beati Petri: parati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicite ac uigilanter petis, ut tibi certam ex scripturis sanctis praefiniamus regulam, ad quam tu ordines cursum uitae tuae et cognita domini uoluntate inter honorem saeculi et diuitiarum illecebras morum magis diligas suppellectilem atque ut possis in coniugio constituta non solum coniugi placere sed etiam ei, qui ipsum coniugium indulsit. cui tam sanctae petitioni tamque pio desiderio non satisfacere quid aliud est quam profectum alterius non amare? parebo igitur precibus tuis teque paratam ad implendam dei uoluntatem ipsius nitar incitare sententiis. idem enim uerus omnium dominus ac magister, qui nos et placere sibi iubet et docet, quomodo ei placere possimus. ipse itaque te informet, ipse te doceat, qui interroganti in euan
Abbreviated transcription (Latin):
na: ec tante ducam immundicte. qͣ¬
ad habitationem scõꝵ locorum. hos¬
tium per affricam compulit seua
tempestas: noctibus eo secreto con
sciis tarnum uirginibus dei. que
in matris et aute comitatu erarto.
numqͣm eam linteamine num qͣni
plumaꝵ uisa mollicie: sed cyliuo¬
lum in nuda humo habuisse pro
strato: iugibus faciem rigasse la¬
crimis: saluatoris mente genibus
aduolutam. ut suum reciperet ꝑ¬
positum: ut suum implerec deside¬
rium: ut aiue animum matrisq
molliret. Quid ultra differo: Cum
iam nuꝑtiarum appropinquaret
dies. et futuro matrimonio thala¬
mus pararecur. secrete eo absq ar¬
ditris noctemq habens pro solatio:
ualibus fertur se armasse consilis.
Quid agil demecrias: Cur pudi¬
cittam tanto pauore defendis:. Li¬
bertate opus est. et audatia. Que sit
in pace metuis: quid faceres in
raatyrto ꝑpetrando: Que tuorum

Expanded text:
na et tantae ducam immunditiae, vena et tantae ducam immunditiae, vead habitationem sanctorum Locorum, hostium per Africam compulit saeva tempestas, noctibus et secrsciis tantum uirginibus dei, quae in matris et auiae comitatu erant, numquam eam linteamine, numquam plumarum usam mollitie, sed ciliciolum in nuda humo habuisse pro stratu, iugibus faciem rigasse lacrimis saluatoris mente genibus aduolutam, ut suum reciperet propositum, ut inpleret desiderium, ut auiae animum matrisque molliret. Quid ultra differo? cum iam nuptiarum adpropinquaret dies et futuro matrimonio thalamus pararetur, secrete et absque arbitris noctemque habens pro solacio talibus fertur se armasse consiliis: \'quid agis, Demetrias? cur pudicitiam tanto pauore defendis ? libertate opus est et audacia. quae sic in pace metuis, quid faceres in martyrio perpetrando? quae tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
libus uestiuntur in domibus regũ
sunt. Dtupebat ad conuersionẽ
bos suos: alter uenisse narratur in
spu eo uirtute helye precursor do¬
mini. in ittero ꝓpħans parentis: et
aute diem iudicis. uidicis uoce lau¬
datur. Anne filie phanuelis mira¬
batur ardorera. que orationibus
atq ieunus usq ad utamam senu̾¬
tutem. in templo dñi scruiebat.
Quatuor uirginum filiaꝵ phylip¬
pi desiderabat chorum. et unam se
illarum esse cupiebat: que pudici¬
cia uirginali ꝓpħie grãm consequu¬
te sunt. His et huius cemodi cogi
tationib pascebat anirum: nichil
ita metuens qͣm atuam matremq
offendere. Quarum cum incitare¬
tur exemplis. uoluttate et studiis
terrebatur: non quo displiceret eis
scm̃a ꝓpositum: sed quod pro rei mag¬
nitudine. optare id et appetere nõ
auderent. Estuabat xp̃i tyruncula.
odetat ornatum fuum: et cum hesd̾
loqueba tur ad dñm Tti nosti quod
oclerim insigne captas mei: hoc est
hadema quo utebatur quasi regi¬

Expanded text:
libus uestiuntur, in domibus regum libus uestiuntur, in domibus regum sunt. stupebat ad conuersationebos suos, alter uenisse narratur in spiritu et uirtute Heliae praecursor domini, in utero prophetans parentis et ante diem iudicii iudicis uoce laudatus. Annae, filiae Fanuelis, mirabatur ardorem, quae orationibus atque ieiuniis usque ad ultimam senectutem in templo domino seruiebat. quattuor uirginum filiarum Philippi desiderabat chorum et unam se illarum esse cupiebat, quae pudicitia uirginali prophetiae gratiam consecuttationibus pascebat animum, nihil ita metuens, quam aviam matremque offendere. Quarum cum incitaretur exemplo, voluntate et studiis terrebatur: non quo displiceret eis sanctum propositum, sed quod pro rei magnitudine, optare id et appetere non auderent. Aestuabat Christi tyruncula. Oderat ornatum suum; et cum Esther loquebatur ad Dominum: Tu nosti quod oderim insigne capitis mei hoc est diadema, quo utebatur quasi regi
Abbreviated transcription (Latin):
pater: quem in matura morte sub¬
tractum. roma congemutti uereor
plura dicere. ne sc̃e matris uulnus
exaᷤperem: ec uircutum recordatio.
fiat doloris instauratio. Pitts filtꝰ.
uir amabilis s clemens dñs: ciuis
affabilis. Conlul quidem in pueri
morte lua. qui non uidit patriam
corruentem: immo felicior sobole: qͥ
demecriadis pro aiuie nobilitatera.
insigniorera reddidit demetriadis
filie perpetua castitate. uerum
quid ago oblitus proposia: Dum
admiror iuenem. laridaui aliqͥd
bonoꝵ sclarum: cum in eo mͥ uir¬
hec uniuierla contempserto: quõd
non se nobilem. non diuitiis p̃pol¬
lentem. sed hominem cogitauerit.
Incredibilis arami fortitudo: inter
geminas et sericum. inter eunucho¬
ruma et puellarum cateruas. et ad¬
ulationem ac mynisteria familie
ꝑ strepentis. inter exquisitas epu¬
las quas ample domus prebebat
habundantia. appetisse eam ieu¬
noꝵ laborem: asꝑitatem uestium.
uictus continentiam. Legerat enĩ

Expanded text:
pater, quem inmatura morte subpater, quem inmatura morte subtractum Roma congemuit. uereor plura dicere, ne sanctae matris uulnus exasperem et uirtutum eius recordatio fiat doloris instauratio. pius filius, uir amabilis, clemens dominus, ciuis affabilis, consul quidem in pueritmorte sua, qui non uidit patriam corruentem, immo felicior sobole, qui Demetriadis proauiae nobilitatem insigniorem reddidit Demetriadis filiae perpetua castitate. Uerum quid ago ? oblitus propositi, dum admiror iuuenem, laudaui aliquid bonorum saecularium, cum in eo mihi uirhaec uniuersa contempserit, quod non se nobilem, non diuitiis praepotentem, sed hominem cogitarit. incredibilis animi fortitudo inter gemmas et sericum, inter eunuchorum et puellarum cateruas et adulationem ac ministeria familiae perstrepentis et exquisitas epulas, quas amplae domus praebebat abundantia, appetisse eam ieiuniorum laborem, asperitatem uestium, uictus continentiam. legerat enim
Abbreviated transcription (Latin):
uestis polimita. et multaꝵ uirtutũ
diuersitate contexta. indius fuit
et ioseph: et regum quondam utte¬
bartur filie. Unde et ipsa sponsa
lecatur ac dicit. Introduxit me rex
in cubiculum suum. Dodaliumq
respondet chorus. Omnis gla. filie
regis intrinsecus. Sod et nostra ora¬
tio: dabtt aliquid emolumenti. Eqͦ¬
rum cursus: fauore ꝑntuor fit. sti¬
bus: paratas ad prelium acies. strit¬
tosq mucrones. sermo imꝑatori⁊
acteridit. Igitur et in oꝑe presenti.
auia quidem materq plantauerũt.
sed et nos rigabimus: et dñs incre¬
mentum dabit. Rethorum discipli¬
na est. ab auis et atauuis. et retro
omni nobilitate. ornare quem lau¬
des. ut ramoꝵ sterilitatem. radix
fecunda compenset. et quod in fruc¬
tu non teneas. mireris in trunco.
cdara repetenda sunt nomina. et il¬
lustre aniciz genus sanguinis: in
quo aut nullus aut rarus est. qͥ
non meruerit consulatum: aut p̃¬
ferendus olibruis uirginis nostre

Expanded text:
veste polymita, et multarum virtutum veste polymita, et multarum virtutum 977 diversitate contexta, indutus fuit et Joseph, et regum quondam utebantur filiae. Unde et ipsa sponsa laetatur ac dicit: Introduxit me rex in cubiculum suum . Sodaliumque respondet chorus: Omnis gloria filiae regis intrinsecus . Sed et nostra oratio dabit aliquid emolumenti. Equorum cursus favore pernicior fit. Putur: paratas ad praelium acies, strictosque mucrones, sermo Imperatoris accendit. Igitur et in opere praesenti, avia quidem materque plantaverunt; sed et nos rigabimus, et Dominus incrementum dabit. 3. Rhetorum disciplina est, ab avis et atavis, et omni retro nobilitate, ornare quem laudes, ut ramorum sterilitatem, radix foecunda compenset, et quod in fructu non teneas, mireris in trunco. clara repetenda sunt nomina: et illustre Anicii sanguinis genus, in quo aut nullunon meruerit consulatum, aut proferendus Olybrius, uirginis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
uidia. nullum in ambitione sto¬
crimen Ignoti ad ignotam scribi¬
mus: dum taxat uixta corporalẽ¬
faciem. Alioquin interior homo
pulchre sibi cognitus est: illa no
tosq crederitium nouerat. quos an¬
te non uiderat. Quanitum sit a¬
pud me meritum. immo miracu¬
lum uirginis nr̃e hinc potest esti¬
mari: quod occupatus in explanati¬
one templi iezechielis. quod opus
in omnib scripturis scĩs uel difficil¬
limum est. et in ea parte delubri. in
qua sc̃a scoꝵ. et rymĩatis altare descͥ¬
bitur: maluui parumꝑ hoc itti diũ¬
ticulo. ut de altari tͣnsirem ad alta¬
re: et hostiam uiuam placentem dõ.
ac sine ulla macula eterne pudici¬
cie consecrarem. Scio quod ad imp̃¬
cationem pontificis. flammeũ ur¬
ginale scm oꝑuerit caput: et illud
apłice uocis insigne celebratum sit.
uolo autem uos omnes uirginem
castam exhibere xp̃o: quando asti¬
tto regina a dextris euis. in uestitu de¬
aurato: circũamifta uarietate. Qͣ

Expanded text:
uidia, nullum in ambitione suidia, nullum in ambitione scrimen. ignoti ad ignotam scribimus: dumtaxat iuxta faciem corporalem; alioquin interior homo pulchre sibi cognitus est illa notitosque credentium nouerat, quos ante non uiderat. quantum sit apud me meritum, immo miraculum uirginis nostrae, hinc potest aestimari, quod occupatus in explanatione templi Hiezechielis — quod opus in omnibus scripturis sanctis uel difficillimum est — et in ea parte delubri, in qua sancta sanctorum et thymiamatis altare describitur, malui parumper hoc uti deuerticulo, ut de altari tre, et hostiam vivam, placentem Deo, ac sine ulla macula, aeternae pudicitiae consecrarem. Scio quod ad imprecationem pontificis, flammeum virginalem sanctum operuerit caput; et illud apostolicae vocis insigne, celebratum sit: Volo autem vos omnes virginem castam exhibere Christo. Quando astitit regina a dextris ejus, in vestitu deaurato, circumdata varietate. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Niter omres matherias quas ab
adolescentia usq ad hanc etatem.
uel mea uel notariorum scripsi ma¬
nu: nichil presenti opere difficilius.
Ocripturus enim ad derecriadem
uirginem xp̃i: que et nobilitatte et
diuitiis prima est in urbe roma:
dixero. adulari putabor: si quedam
scibthraxero. ne incredibilia esse ui¬
deantur: dampnum euis laudibus
mea faciet uerecundia. Quid igit᷑
faciam: Quod implere non possũ.
negare non audeo: tanta est alue
eius et matris insignium fenunaꝵ
in iubendo auctoritas. in petendo
fides: in excorquendo perseuerantia.
Neq enim ut nouũ quiddam et
precipuum a me flagitant. cuius
ingenium in huius cemodi mathe¬
riis sepe decritum est: sed ne uoci mee
pro uirdi parte cesit testimonium.
in eius iurtutibus explicandis : cuiꝰ
ut indit oratoris utar sententia.
spes magis laudanda qͣm res est:
qmqͣm puellares anuos fidei ardore
suꝑarit: et inde ceperit. ubi alias
desisse. ꝑfeste consummateq iurtutiᷤᷤ
est. Procul obtrectatio: facessat in¬

Expanded text:
nter omnes materias, quas ab adulescentia usque aa hanc aetatem uel mea uel notariorum scripsi manu, nihil praesenti opere difficilius. scripturus enim ad Demetriadem, uirginem Christi, quae et nobilitate et diuitiis prima est in orbe Romano, dixero; adulari putabor, si quaedam subtraxero, ne incredibilia uideantur, damnum laudibus eius mea faciet uerecundia. quid igitur faciam ? quod inplere non possum, negare non audeo: tanta est auiae eius et matris, insignium feminarum, in iubendo auctoritas, in petendo fides, in extorquendo perseuerantia. neque enim ut nouum quiddam et praecipuum a me flagitant, cuius ingenium.in huiusce modi materiis saepe detritum est, sed ne uocis meae pro uirili parte desit testimonium in eius uirtutibus explicandis, cuius — ut incliti oratoris utar sententia — spes magis laudanda quam res est, quamquam puellares annos fidei ardore superarit et inde coeperit, unde alias desisse perfectae consummataeque uirtutis est. Procul obtrectatio, facessat in
Abbreviated transcription (Latin):
plures ecclias lacerant: que iuxta
apochalypsim ioħis. synagoge magis
diaboli appellande sunt. qͣm xp̃i con¬
ciliabula. Legimus in carminur
lebro. Sexaguita sunt regine. et octo¬
guita concubine. et adolescentule qua¬
rum non est numerus: una est colũ¬
ba mea. ꝑfc̃a mea. tina est matri sue.
electa genttͥt suie: ad quam scribit
idem iohes epłam. Senior electe dñe
et filiis etus. Sed et marcham quam
pecrus apłs sub ⁊ypo int̃pretat᷑ eccł̃ie
noe cum tribus filiis singłas non
inmundis animantibus. bina
introducuntur masculus et femi¬
nai tit non in bestiis quidem. sertẽ¬
tib cortodrillis. ac latertis. diganna
habeat locum. Quod si de mundis
septena ponuntur. il est in paria: et
in hoc uirginaitatis ac pudicieie pal¬
ma monstratur. Egressuts namq
de archa noe deo uiflimas immolatit:
non itiq de pari sed de impari nu¬
mero: quia alterura fecibus atq c̃¬
iugio: alterum sacrifitio prepara¬

Expanded text:
plures ecclesias lacerant, quae iuxta plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. ad quam scribit idem Iohannes epistulam: senior electae dominae et filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praepara
Abbreviated transcription (Latin):
to labortosius est non frui eo quod
labeas: qͣm desiderare quod amiseris.
unde et uirginttas in eo felicior est.
quod carnis incertiua non nouit:
et iuduitas in illo sollicitior. quod
preceri cas animo recolit uolupta¬
tes: maxime si se uirum putet ꝑdi¬
disse. non p̃misisse: quorum alte¬
rum doloris. altertm gaudis est.
Prunt hominis creatura: nos doce¬
at plures nuptias refutare. Units
adam ⁊ una eua: inimo una ex
co costa separatur in feminam: rur¬
sumq quod diuisum fuerat. nup¬
tiis copulatur: dicente scriptura.
Erunt duo in carne una: non in
deias nec in tres. spterquod relin¬
quet homo patrem et matrem. E
adherebit uxort sue: certe non tix¬
oribus. Quod testimontum paui¬
lus edisserens. ad xp̃m refert et ec
destam: ut et pͥmus adam in carne:
eo scds in sp̃u monogamus sit. Una
mater eua cunctoꝵ uiuentium: et
una eccl̃ia parens omniũ xp̃ianorun
Sicut illam lamech maledictus in du¬
as diuisit uxores. sł hanc heretici in

Expanded text:
to laboriosius est non frui eo, quod to laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in
Abbreviated transcription (Latin):
uenttur: sed illa potius let̾tites. quibris
pudicrcia coronatur. Sufficit ribi.
qd ꝑdidisti primum uirginitatis
gradum: et ꝑ tercium uenisti ad
secundũ: id est ꝑ officium coniuga¬
le. ad uduitatis contincutiam. Ex¬
trema abiesta immo ne cogites. nec
aliena et longe postta exempla requi¬
ras. Habes auiam. matrem ami¬
tam. quarum tͥ habundaus imita¬
tio atq doctrina. precepta uiuen¬
di norma uirattum est. Si enum
multe in comugio iuuentib adhurc
iuris intelligunt illud apłi. omnia
licent. sed non omnia expediunt:
et castrant se propter regna celoret̃.
uel a scda natiuitate post laua¬
crum ex consensu. uel post nuptiaᷤᷤ
ex ardore fidei: cur iudua que iudi¬
cio dñi uirum habere desiuit. nĩ
illud lecabunda congeminet. dñs
dedit. dñs abstultt: et oblatam occa¬
sionem arripiat libertatis. tit siti cor¬
poris habeat potestatem. ne rursrĩ
ancilla fiat hominis: Et cerce mul¬

Expanded text:
uenitur, sed illa potius lectites, quibus uenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitdoctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe mul
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑet: si unt st ꝓsatitta non plurib.
Rem dicturus incredibilem: multoꝵ
testimonizs approbabo. Ante annos
plurimos. cum in carcis eccliasticis
uiuarem damasum romane urbis
ep̃m: et orientis atq occidentis sy¬
nodicis consultationib responderem:
uidi duo inter se paria uilissimoꝵ
e plebe hominum comparata. Unũ
qui uigita sepelisset uxoresͥ alter¬
am. que uicesimũ scđra habuisset
martium: excremo sibi ut ipsi ptita¬
bant matͥmonio copulatos. Sũma
omnium exspestatio. uirorum pari¬
der ⁊ feminarum: post tantos rudes.
quis quem primus efferrec. uicte
marttus:. ⁊t totius urbis pplo confler¬
erite coronatues. et palmam tenens.
debat. Quid dicius tali mulicri
Nemye illud qd dñs samaritane.
Uiginti duos habiusti maritos: et
iste a quo nunc sepeliris non est
tuis. Itaq oblecro te religiosa in xͦ
filia. ut testimonia ista non noĩtes.
quib incontinentib ⁊ miseris sub¬

Expanded text:
superet, si uni sit prostituta, non pluribus. superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens adebat. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris sub
Abbreviated transcription (Latin):
Dampnamus scd̃a matrimonia : egi¬
nime: sed pͥma laudamus. Abicimus
de eccl̃ia digamos: absit: sed monoga¬
mos ad continentiam ꝓuotamu.
In archa noe. non solum munda sed
inmunda fuerunt aramalia. Habri¬
it et homines: habuto ⁊ serpentes.
In domo quoq magna. itasa diuersa
surit: alia in honorem. alia uero in cõ¬
tumeliam. Est ⁊ crater ad bibendũ.
est et matula ad secretiora nature.
Nam cum in semerte terre bone cen¬
tesimum et sexagesimũ et tͥcesimum
fructum eiingłia doctant: et centena¬
rius pro urginitatis corona. pͥmũ
gradum teneat sexagenarius ꝓ labo¬
re uditarum in sodo sic numero:
tricenarius federa nuptiartum ipsa
digitorum contunttione testetur :
digamia in quo erit numero. Immo
extra numerum. Certe in bona t̾ra
non oriur: sed in uepribrts et in
spinets uulpium que herodi mpi¬
issimo comꝑant᷑ : ut in eo se pricet
landabilem esse. li scortis melior sto:
si publicarum lybidenum uctimas

Expanded text:
damnamus secunda matrimonia ? midamnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas
Abbreviated transcription (Latin):
didone tradendas didicissent: pͥ¬
mum consulem. deprecate sunt.
ut templo cereris ac ueneris iri
seruitium tretderentur. Quod cũ
non impecrarent: submouente
eas lictore. cesis paruulis liberis:
mane moreue sunt reꝑte: suf¬
focatis laqueo faucibus ÷ ec mu¬
tius complexib se tenentes. go
igitur barbare castitati non potut¬
it uiferre captiuitas. Hoc matro¬
na nobilis facito: et exꝑietur alte¬
rum iuirum. que priorem aut
bonum ꝑdidit. aut malum exꝑ¬
ta est. ut rursum contra iudici¬
um dei facere nitatur: Quod si
statim scđm ꝑdiderit : sortietur ⁊ ter¬
cium: Et si ille dormierit: i quar¬
tum quintumq procedet: ut uitiũ
a meretricibus differat. Omni rati¬
one uidue ꝓuidendum est: ne casti¬
tatis primos excedeit limites. Quos
si excesserit. ⁊ uerecusidiam ruꝑit ma¬
tronalem: in omnem debachabitur
luxuriam: ita ut ꝓphecam mereat᷑
audire dicentem. Fãcies merearicns fc̃a
est tibi: impudorata es tu. Quid gͥ.

Expanded text:
dicione tradendas esse didicissent, prdicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ?
Abbreviated transcription (Latin):
mariti uxor eligitur. ad tauria¬
egypa sacra: semel maritus al¬
sumitur: Ut omittam uirgines
tate marcescunt: stringam bre¬
uiter reginam carthaginis. que
magis arclere uoluit. qͣm iarbe
regi nubere ÷ et asdcubalis uxorẽ.
que apprehensis utraq manu li¬
beris. in subiectum se p̾cipitattt
incendium. ne pudicicie damp¬
na sentiret: et lucretiam que amissa
gła castitatis. noluto pollute consci¬
eritie suꝑuiuere. Ao ne multa lon¬
go sermone otexam. que potes de
pͥmo contͣ iorinianum uolumi¬
ne in edificationem tuam sum̃e.
unum tantum quod in patria tua
gestum est repetam: ut scias pu¬
diciciam etiam feris ac barbaris
et sanguinariis gentibus esseue¬
nerabilem Geris teutonum. ex ul¬
rimis occeani. atq germarae pro¬
fecta littoribus. omnera galliam
inundauit: sepuisq cesis roma¬
nis exercitibus. apud aquas sex¬
uas mario pugnante suꝑata est.
Quoꝵ cum drecente matrone.
cum aliis se uiris captiuitaus cõ¬

Expanded text:
mariti uxor eligitur, ad tauri Amariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines tate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis con
Abbreviated transcription (Latin):
quod magis uult. et quod per se
bonum est: an quod mali com¬
paratione sit leuius ͤ et quõdam
modo nec bonũ est. quia p̃fertur¬
malo: Ergo qui eligimus quod
apls non uult. sed uelle compelli¬
tur : immo acqui escit detertora
cuprentibus: non apłi sed nr̃am
facimus uoluntatem. Legimus
ui uet̾i testamento. pontifices se¬
mel maritos: et filias sacerdotũ
si iuidue fuerint. uesci debere de
sacerdotalib cybis: mortusq si¬
cut patri et matri. sic exhiben¬
dum inferiarum officiũ. Sini
autem alios uiros acceꝑuit:. ali¬
enas et a patre et a sacrificiis fi¬
eri: et inter externas uebere re¬
putari. Quod quidem obser¬
uat et gentilitas. in odempnati¬
onem nr̃i: si hoo non erhibeat
ueritas xp̃o: quod tribuit mẽ¬
dacium diabolo: qui et castitatẽ
reꝑit ꝑditricem. Ierophanta a¬
pud athenas eiurat iurum: et
eterna debilitate fit castus. flamẽ
unius uxoris ad sacrificium ad¬
mitutur: flaminica quoq uniꝰ

Expanded text:
quod magis uult et quod per se quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia prmalo? ergo, qui eligimus, quod apostolus non uult, sed uelle conpellitur, immo adquiescit deteriora cupientibus, non apostoli sed nostram facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius
Abbreviated transcription (Latin):
tenctur maudato: ꝑ quod ad sacer¬
dotium ꝑuenit. Alueo est quõd
uute apłs: aliud quod cogit᷑
uelle. ut concedat sc̃a mat̾moni
se ipsum: et ea cogitare que dĩ ft̃:
et solutos neqͣqͣm ultra alligari.¬
Sed si laberites ꝑ uicontineritiam
ad baratrum stupri uiderit ꝑue¬
uire : diganie porrigit manum.
ut cum una magis ꝙͣ cum pluri¬
bus uolutentur. Quod neqͣqͣu
amare dectum. et contͣ apłi regulã:
scds nuptiator exaudiat. Duc
cuun sunt apłi uoluntates: una
qua precipit. dico autem ĩnuptis
et iudius. bonum est illis si sic
ꝑmanserint sicut ego÷ altera qua
indulget. si autera non se coutinẽt
nubant: melius est enun nude
qͣni uri. Prium quid uelit:
deinde quid cogatur uelle demon¬
strat. Uult nos ꝑmanere post nup¬
nas sicut se ipsum: et ꝓpostte bea¬
etudinis apłi ꝑponit exemplum.
Sin autem nos uiderit nolle qd
ipse uult: incontinentie nostre
tribuit indulgentiam. Quant
e duabus eligimus uoluntatẽ:

Expanded text:
tenetur mandato, per quod ad sacertenetur mandato, per quod ad sacerdotium pervenitur. 7. Aliud est quod vult Apostolus: aliud quod cogitur velle. Ut concedat secunda matrimseipsum, et ea cogitare quae Dei sunt, et solutos neqsed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ?
Abbreviated transcription (Latin):
fili quod sacerdotes scribeq consu¬
mererit. Si ergo apls pauꝑes ui¬
duas. eas tamen que adolescentule
sunt et nulla debilitate frangun¬
tur cogto suis manibus laborare
ne grauetur ecclia. et possit anus
uduas sustentare: qua excus atio¬
ne utetur. que opib mundi af¬
luit. que potest etiam aliis myniᷤ¬
trare: et de iniquo mammona fa¬
cere sibi amicos. qui possint eam
Siulq consedera: quod iidua
non eligatur: nisi unuis uiri uxor.
Et nos putabamus. sacerdotũ hoc
tantum esse pͥuilegium: ut non
admtitatur ad alcare. nisi quiuinã
habuerit uxorem. Non solume
nim ab officio sacerdotii digamꝰ.
excluditur: sed et ab Helemos ina
eccł̃ie: dum indigna putat᷑ sdy¬
pe. que ad scda ꝯiugia deuolutta
est: qͣmqͣm in lege sacerdotali tene¬
auur et laicus: qui ualem se pre
bere debet. ut possit eligi in sa¬
cerdotiũ. Non enim eligitur: si
digamus fuerit. Porro eligunt᷑
ex laicis sacerdotes. Ergo et laicus

Expanded text:
filii, quod sacerdotes scribaeque consufilii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non nim ab officio Sacerdotii digamus excluditur; sed et ab eleemosyna Ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda conjugia devoluta est. Quanquam lege Sacerdotali teneatur, et laicus, qui talem praebere se debet, ut possit eligi in Sacerdotium. Non enim eligitur, si digamus fuerit. Porro eliguntur ex laicis sacerdotes. Ergo et laicus
Abbreviated transcription (Latin):
las uduas. exceptis his quas exeu¬
sat infirmitas: uel suo labori. uł
liberoꝵ ac ꝓpinquoꝵ mynisterto
delegari. Honor autem in presen¬
tiaꝵ uel pro helemosina uel ꝓ
naunere accipit᷑: ut est illua. Pres¬
bit̾i dupplici honore habeantur:¬
maxime qui laborant in uerbo
et in doctrina. Et in cuͣnglio dñs
disserit. mandatum legis in quo
dicitur. Honora patrem tuum et
matrera tuam. non in uerborũ
sono qui inopiam parentum cas¬
sa potest adulatione frustrari: s
inuictus necessariis mynistrandis.
debere intelligi. Iubente enam do¬
mino ut filis alerent parentes
pauꝑes. et redderent beneficta
senibus que paruuli acceꝑant:
scribe et pharisei econtrario doce¬
bant filios. ut parentab respon¬
derent. corban. hoc est donũ quod
altari pollicitus sum. et in templi
dona ꝓmisi. si du a me acceꝑis cy¬
bos. uertetur in tuum refrige¬
riumi atq ita fiebat ut egentib
patre aut matre. Cacrificiũ offrent

Expanded text:
las uiduas exceptis his, quas exculas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore maxime qui laborant in verbo, et doctrina . Et in Evangelio Dominus disserit mandatum Legis, in quo dicitur: Honora patrem tuum, et matrem tuam ; non in verborum sono, qui inopiam parentum, cassa potest adulatione frustrari, sed in victus necessariis ministrandis debere intelligi. Jubente enim Domino, ut filii alerent parentes pauperes, et redderent beneficia senibus, quae parvuli acceperant, Scribae, et Pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: Corban, hoc est, donum, quod altari pollicitus sum, et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, vertetur in tuum refrigerium. Atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent
Abbreviated transcription (Latin):
magis dicit esse consiliz. Quodne
contempnatur ut hominis. spiri¬
tus sc̃i auctoritate confirmat: ut
non indulgens homo fragilita
sibi in eo annorum puellarium de¬
bet uidua blandiri: quod non mi¬
nus sexagenariam electionem
p̃cipit. Neq enam innuptas uel
uiuenculas cogit ut nubant: qui
de nuptis quoq loquirtur. Tempus
breue est: suꝑest ut et qui habent ut¬
ores. sic suit quasi non habentes. Si
de his uduil dispitat. que suorum
nittͥuntur alimentis: que filioꝵ de
ne potum ceruuicib imponuntur:
quibus imꝑat ut discant domũ
suam colere. et remunerare parẽ¬
res: er sufficienter eis tribuere. ut
non grauetur ecclia: et possit ceruiᷤ
iudius inynistiure. de quibus
scriptum est. Honora iuduas.
que uere uidue sunt: hoc est q̃
orarii suoꝵ auxilio destitute sũt.
que manib suis laborare non
possunt: quas paupertas. debili¬
tas. etasq conficit: quibus deus
spes est: et omne opus oratio. Ex
quo intelligi datur: adolescentu¬

Expanded text:
magis dicit esse consilii. quod, ne magis dicit esse consilii. quod, ne contemnatur ut hominis, spiritus sancti auctoritate confirmat, ut non indulgens homo fragilitatsibi in eo annorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de his uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat aetasque conficit, quibus deus spes est et omne opus oratio. ex quo intellegi datur adulescentu
Abbreviated transcription (Latin):
quod et ego sp̃m dei habeam. Et in¬
hoc idem sensus: quia idem et sp̃c.
Uiuente uiro. mulier alligata
est: et mortuo soluta. Ergo matͥmo¬
raum uncrilum est: et iuduitas
soluto. Uxor alligata est iurõ. et
uir alligatus est uxori: in tantũ
utt sui corporis non habeant potes¬
tatem. et alterutrum debitum red¬
dant : nec possint habere pudici¬
cie libertatem: qui seruiunt dñatus
nuptiarum. Quodq addidit. tã¬
tum in dño. amputat echnitorũ
conuigia: de quibus et in alio loco
dixerat. Nolite ugum ducere cũ
infidelib. Que enim partici patio
iusticic cum iniquitate : Aut que so¬
cietas luct ad tenebras. Que cõuen¬
tio xp̃e ad belẏal: aut que pars fide¬
li cum infidele: Qui consensus
templo dei cum ydolis: Ne scilicet
aremus in boue et asino: ne tur¬
ca nuptialis uarto sit texta sub¬
tegmine: extimploq tollto quod
concesserat: et quasi peniteat eum
sententie sue rechrait. Beatior
erit si sic ꝑmanserit: suiq hoc

Expanded text:
quod et ego spquod et ego sphoc idem sensus, quia idem et spirituiuente uiro mulier alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris? quae conuentio Christi ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit, si sic permanserit, suique hoc