comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Figura petra iacens: figura uirga ꝑcutiens:
figura aquã fluens:figura et moy ses dubi¬
tans. Et ibi dubitauit: ubi ꝑcussit. Hinc facta
est dubitatio moysi: quandolignũ accessit
ad petram. Iam ueloces p̃uolent: immo tar¬
di patienter expectent. Dubitauit moyses:
quando lignũ accessit ad petrã. Dubitauert
discipuli: quando uiderunt dñm crucifixũ.
Horũ figuram gerebat moyses. figura erat
petri illius:ter negantis.Quare petrus du¬
bitauit: Quia lignum petrȩ ꝓpinquauit.
Cum mortis sue genus id est crucem ipsam
p̃nuntiaret iħe: ipse petrus expauit. Ab¬
sit ate domine: nonerit hoc.Dubitas: qͥa
petrȩ imminere uirgam uides.Adeo spem
suam quam ge̾bant de dño discipłi tunc ꝑ¬
diderunt: quodammꝰ intercepta ẽ quando
crucifixum uiderunt: quando planxert̃
occisum. Inuenit eos post resurrectionem
loquentes int̃se de hac re tristi colloquio:
et tenens oculos eoꝵ. ne ab eis agnosceret᷑.

Expanded text:
Figura petra jacens, figura virga percutiens, Figura petra jacens, figura virga percutiens, figura aqua fluens, figura et Moyses dubitans. Et ibi dubitavit, ubi percussit. Hinc facta est dubitatio Moysi, quando lignum accessit ad petram. Jam veloces praevolant, imo tardos patienter exspectent. Dubitavit Moyses quando lignum accessit ad petram: dubitaverunt discipuli quando viderunt Dominum crucifixum. Horum figuram gerebat Moyses. Figura erat Petri illius ter negantis. Quare Petrus dubitavit? Quia lignum petrae propinquavit. Cum mortis suae genus, id est, crucem ipsam praenuntiaret Dominus, ipse Petrus expavit: Absit a te, Domine, non erit hoc . Dubitas, quia petrae imminere virgam vides. Ideo spem suam, quam gerebant de Domino discipuli, tunc perdiderunt: quodam modo intercepta est, quando crucifixum viderunt, quando planxerunt occisum. Invenit eos post resurrectionem loquentes inter se de hac re, tristi colloquio; et tenens oculos eorum ne ab eis agnosceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
S figuris temporalib ꝓmictebant᷑. et p̃¬
nuntiabantur et̃na. Sicut gͦ ille ñ uerus
iħs. nec illa t̾ra ꝓmissionis uera. s figura
guratus: ita pecre nonuere cibus celestis
considerationẽ dubitatio moy si ne forte
aliqua et ibi figura expressasit. et innuerit ali¬
quid intelligenti. et ad inquirendum cõmoue¬
rit. et ꝓuocauerit animum: Uideo enim et
post illam dubitationẽ. et post iram dei. et
post minas mortis. et post remotionẽ ab intͦ¬
ductione popłi intram ꝓmissionis. multa
dm̃ sic dicere admoysen tanquã ad amicum.
quomͦ et antea loquebat᷑. usq adeo. ut et ip¬
si iħunaue obedientiȩ exemplum de moyse
ꝓponat᷑: et hoc eum moneat ds̃. ut sic ei ser¬
uiat quomͦ seruiuit moyses: et sic se pollicet᷑.¬
et cumeo futur um. quomͦ cũ moyse. Eui¬
denter km̃i constringit nos ds̃. ñ passim re¬
p̃hendere: s intelligere dubitationẽ moysi.

Expanded text:
Sed figuris temporalibus promittebantur et prSed figuris temporalibus promittebantur et praenuntiabantur aeterna. Sicut ergo ille non verus Jesus, nec illa terra promissionis gurata: ita manna non cibus vere coelestis, considerationem dubitatio Moysi? Ne forte et ibi aliqua figura expressa sit, et innuerit intelligenti, et ad inquirendum commoverit et provocaverit animum. Video enim et post illam dubitationem, et post iram Dei, et post minas mortis, et post remotionem ab introductione populi in terram promissionis, multa Deum sic dicere ad Moysen, tanquam ad amicum, quomodo et antea loquebatur: usque adeo ut ipsi Jesu Nave obedientiae exemplum de Moyse proponatur, et hoc eum moneat Deus, ut sic ei serviat, quomodo servivit Moyses; et sic se pollicetur cum eo futurum, quomodo cum Moyse. Evidenter, charissimi, constringit nos ipse Deus, non passim reprehendere, sed intelligere dubitationem Moysi.
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. Irascit᷑ ds̃: dicit eum non introducturũ
popłm int̃ram ꝓmissionis: iubet ut ascen¬
dat in montẽ et moriat᷑. et tamen multa in¬
iungit agenda eidem moysi. Iubet qͥd agat.
quomodo popłm disponat: quomͦ ñ relin¬
quat passim. et negligenter. Nunquam ista.
damnato iniungere dignaret᷑. Aliud accr¬
pite mirabilius. Qm̃ dictum ẽ moysi. hoc
enĩ placuit dõ certi mysteru dispensationis¬
q grã. qͦd ipse in t̾ram ꝓmissionis ñ introdu¬
ceret ppłm: eligit᷑ alius iħenaue. Et iste
homo: non hoc uocabatur. Uocabatur enim¬
auses. Et cum ei introducendum popłm cõ
mendaret moyses. uocauit eũ et mutauit
ei nomen. et appellauit eum iħm: ut ñ ꝑ
ꝑ gr̃am. popłs dei in t̾ram ꝓmissionis intͣ¬
ret.Sicut autem iħe ille ñ uerus. s figu¬
ratus: ita etiam t̃raꝓmissionis illa. ñ uera.
s figurata. Illa enim popło pͥmo tempo¬
ralis fuit: nobis quȩ ꝓmissa est eterna erit:

Expanded text:
rium. Irascitur Deus, dicit eum non introducturum rium. Irascitur Deus, dicit eum non introducturum populum in terram promissionis; jubet ut ascendat in montem et moriatur. Et tamen multa injungit agenda eidem Moysi: jubet quid agat, quomodo populum disponat, quomodo non relinquat passim et negligenter. Nunquam ista damnato injungere dignaretur. Aliud accipite mirabilius. Quoniam dictum est Moysi hoc enim placuit Deo certi mysterii dispensationisque gratia quod ipse in terram promissionis non introduceret populum, eligitur alius Jesus Nave; et iste homo non hoc nomine vocabatur, vocabatur Auses . Et cum ei introducendum populum Moyses commendaret, vocavit eum, et mutavit ei nomen, et appellavit eum Jesum: ut nonper gratiam populus Dei in terram promissionis intraret. Sicut autem Jesus ille non verus, sed figuratus; ita etiam terra promissionis illa non vera, sed figurata. Illa enim populo primo temporalis fuit: nobis quae promissa est, aeterna erit.
Abbreviated transcription (Latin):
am ista sc̃õrum.Dubitauit ad aquã mos¬
ses: quando petram uirga ꝑcussit. Ut a¬
qua flueret. dubitauit. Dubitationem
geret:quia nec querere auderet.Dño au¬
tem dõ dubitatio illa displicuit: et eam
notauit non solumarguendo. sed etiam
uindicando. Nam ꝓpt̾ hanc dubitatio¬
nem dieit᷑ mos si: non introduces cu po¬
pulum int̾ram ꝓmissionis: ascende inmontẽ
et morere. Ds̃ hic utiq apparet iratꝰ. Quid gͦ
de moyse fr̃s mei: Omnis ille labor eius. om¬
nis ꝓppło estus eiꝰ. et illa caritas dicens. si di¬
mittis illis peccatum dimitte. sin autẽ dele
me de libro tuo.hac subita et repentina dubi¬
tatione damnata ẽ: Ꝙ quid ẽ quo conclusit
lector cum apłm legeret. caritas nunquã ca¬
dit: Cum quedam soluenda ꝓponerem: stu¬
dium urm̃ me fecit et aliud ꝓponere. qd for¬
te non quereretis. Tideamus gͦ. et adhuc
quantũ possumus conem᷑ penetrare myste¬

Expanded text:
am ista sanctorum. Dubitavit ad aquam Moyam ista sanctorum. Dubitavit ad aquam Moyses; quando petram virga percussit ut aqua flueret, dubitavit. Dubitationem nec intelligeret, quia nec quaerere auderet. Domino autem Deo dubitatio illa displicuit, et eam notavit, non solum arguendo, sed etiam vindicando. Nam propter hanc dubitationem dicitur Moysi, Non introduces tu populum in terram promissionis . Ascende in montem, et morere . Deus hic utique apparet iratus. Quid ergo de Moyse, fratres mei? Omnis ille labor ejus, omnis pro populo aestus ejus, et illa charitas, dicens, Si dimittis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo , hac subita et repentina dubitatione damnata est? Et quid est quod conclusit lector cum Apostolum legeret, Charitas nunquam cadit ? Cum quaedam solvenda proponerem, studium vestrum me fecit et aliud proponere, quod forte non quaereretis. Videamus ergo, et adhuc quantum possumus conemur penetrare myste
Abbreviated transcription (Latin):
Eundem gͦ potũ quẽ nos. s spi¬
ritalem: idẽ qui fide capiebatur. non qui
corpore hauriebatur. Audistis eundẽ po¬
sibi posuit ad caput iacob: alter agnus oc¬
cisus ut manducaretur pascha: alter ari¬
es herens inueprib immolandus.quando
lapis. et alter lapis:idem tamen xp̃c. Idõ
eundemcibum: ideo eundem potũ. Deni¬
q ꝑcussa ẽ. ipsa petra ligno: ut aqua de¬
flueret. Uirga enim ꝑcussa ẽ. Quare ligno
non ferro:nisi quia crux ad xp̃m accessit.
ut nobis gr̃ãm ꝓpinaret : Eundem gͦ ci¬
bum. eundem potum: s credentib et in¬
telligentib. Non intelligentib autẽ illud
solum manna. illa sola aqua. Ille cibus esu¬
rienti. potus iste sicienti: nec ille nec iste¬
non credenti. Credenti autem: idẽ qui nr̃.
Tunc enim xp̃c uenturus: modo xp̃c ue
nit. Uenturus et uenit. diuersa uerba st̃:
in medium. de dubitatione famuli dei mo¬
ysi. uolo dicere.figura enim erat ueterũ eti¬

Expanded text:
Eumdem ergo potum quem nos, sed spiEumdem ergo potum quem nos, sed spiritualem; id est, qui fide capiebatur, non qui corpore hauriebatur. Audistis eumdem posibi posuit ad caput Jacob ; alter agnus occisus ut manducaretur Pascha , alter aries haerens in vepribus immolandus, quandolapis et alter lapis, idem tamen Christus; ideo eumdem cibum, ideo eumdem potum. Denique percussa est ipsa petra ligno, ut aqua deflueret: virga enim percussa est . Quare ligno, non ferro, nisi quia crux ad Christum accessit, ut nobis gratiam propinaret? Eumdem ergo cibum, eumdem potum, sed intelligentibus et credentibus. Non intelligentibus autem, illud solum manna, illa sola aqua; ille cibus esurienti, potus iste sitienti; nec ille, nec iste credenti: credenti autem idem qui nunc. Tunc enim Christus venturus, modo Christus venit. Venturus et venit, diversa verba sunt, in medium, de dubitatione famuli Dei Moysi volo dicere. Figura enim erat veterum eti
Abbreviated transcription (Latin):
non intelligentes. cibum non nisi corpo¬
ralem acceperunt: sic et apls dicit patres
nrõs. non patres infideliũ. non patres
impioꝵ. manducantes et morientes.s pa¬
tres nros. patres fidelium. spiritalem cibũ
manducasse et ideo eundẽ. Patres nr̃i in¬
quit eundem cibum spiritalem mandu¬
cauerunt: eundem potũ spiritalem bibe¬
runt. Erant ibi enĩ qui qͦd manducabant
intelligebant: erant ibi quibus plus. xp̃c
in corde. quã manna inore sapiebat. Quid
de aliis loquam᷑: Inde erat pͥmitus ipse
moy ses famulus dei. fidelis in tota domo
eius. sciens quid dispensaret: & quia illo
tempore ita dispensari deberent clausa
p̃sentium aꝑta futuroꝵ. Breuiter gͦ dixe¬
rim. Quicunq in magna xp̃m intellexe¬
runt: eundem quẽ nos eybum spiritalem
manducauerunt. Quicunq autẽ de mãna
solam saturitatem quesierunt: patres in¬
fidelium manducauerunt. et mortui sunt.
Sic etiam eundẽ potum: petra enim xp̃e.

Expanded text:
non intelligentes, cibum nonnisi corponon intelligentes, cibum nonnisi corporalem acceperunt: sic et Apostolus dicit, patres nostros, non patres infidelium, non patres impiorum, manducantes et morientes; sed patres nostros, patres fidelium, spiritualem cibum manducasse, et ideo eumdem. Patres nostri, inquit, eumdem cibum spiritualem manducaverunt, et eumdem potum spiritualem biberunt. Erant enim ibi qui quod manducabant, intelligebant: erant ibi quibus plus Christus in corde, quam manna in ore sapiebat. Quid de aliis loquamur? Inde erat primitus ipse Moyses famulus Dei, fidelis in tota domo ejus , sciens quid dispensaret, et quia illo tempore ita dispensari deberent clausa praesentium, aperta futurorum. Breviter ergo dixerim: quicumque in manna Christum intellexerunt, eumdem quem nos cibum spiritualem manducaverunt; quicumque autem de manna solam saturitatem quaesierunt, patres infidelium manducaverunt, et mortui sunt. Sic etiam eumdem potum: Petra enim Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam infidelib dicit dñs. Patres ur̃i
manducauerunt inheremo: et mortuift̃.
Quid ẽ enim patres ur̃i. nisi quos infidelita¬
te imitamini: quoꝵ uias. ñ credendo. ⁊ dõ
resi stendo sectamini: Scd̾m
quem intellectum quib dam dicit᷑. Uos
a patre diabolo estis. Neq enim diabolus
aliquem hominẽ uł potentia creauit. aut
generando procreauit: et tamen dicit᷑ pat̃
impioꝵ. non ꝓpt̃ generationẽ. s ꝓpter
imitationẽ. Sicut contra de bonis dicit᷑.
b quȩ stirpem carnis ex abrahȩ genere
non ducebant. filii enim erant. ñ nascen¬
do.s imitando. Abrogatur autem et alie¬
natur aꝑfidis pater abraham:quando eis
dñs dicit. si filii abrahȩ essetis. facta abra¬
hȩ faceretis. & ut male arbores de abrahȩ
paternitate głantes eradicarentur: filii abra¬
hȩ de lapidibus ꝓmittunt᷑. Sicut gͦ hoc
loco dicit. patres ur̃i manducauerunt man¬
na inheremo et mortui sunt. non enĩ in¬
tellexerunt qd manducauerunt.itaq

Expanded text:
 infidelibus dicit Dominus, Patres vestri manducaverunt manna in eremo, et mortui sunt. Quid est enim, Patres vestri; nisi, quos infidelitate imitamini, quorum vias non credendo et Deo resistendo sectamini? Secundum quem intellectum quibusdam dicit, Vos a patre diabolo estis . Neque enim diabolus aliquem hominem vel potentia creavit, vel generando procreavit: et tamen dicitur pater impiorum, non propter generationem, sed propter imitationem. Sicut e contra de bonis dicitur,bus, quae stirpem carnis ex Abrahae genere non ducebant. Filii enim erant, non nascendo, sed imitando. Abrogatur autem et alienatur a perfidis pater Abraham, quando eis Dominus dicit, Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae faceretis . Et ut malae arbores de Abrahae paternitate gloriantes eradicarentur, filii Abrahae de lapidibus promittuntur . Sicut ergo hoc loco dicit, Patres vestri manducaverunt manna in eremo, et mortui sunt: non enim intellexerunt quod manducaverunt; itaque
Abbreviated transcription (Latin):
quod infronte gestamus. signum qͦ salui
sumus: signum irrisũ ut honoraret᷑ con¬
temptum ut głificaret᷑. Ds̃ enĩ in corpo¬
rat᷑ ut homo dep̃cetur: ⁊ ds̃ latet ut homo
moriat᷑. Si enim cognouissent: nunquã
dñm głe crucifixissent. Hoc gͦ sacrifici¬
um ubi sacerdos ẽ. uictima: redemit nos
fuso sanguine creatoris. Non tam̃ nos cre¬
auit cũ sanguine: s redemit sanguine.
Creauit enĩ nos inpͥncipio qͦd erat u̾bum:

Expanded text:
quod in fronte gestamus, signum quo salvi quod in fronte gestamus, signum quo salvi sumus. Signum irrisum, ut honoraretur; contemptum, ut glorificaretur. Deus comparet, ut homo deprecetur; et Deus latet, ut homo moriatur. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hoc ergo sacrificium, ubi sacerdos est victima, redemit nos fuso sanguine Creatoris. Non tamen creavit nos cum sanguine, sed redemit sanguine. Creavit enim nos in principio quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
seret᷑ ad uiuificandum. In uno homine fa¬
cit hoc. Non quasi alios mortificans. alios
uiuificans: s in eisdem ipsis. et irascitur
et mitis ẽ. Irascitur errorib: mitescit cor¬
rectis morib. Ego ꝑcutiam: et ego sanabo.
Ego occidam: et uiuere faciam. Unum sau¬
lum. postea paulum. et ꝓstrauit et ere¬
xit. Prostrauit infidelem: erexit fidelẽ.
Prostrauit ꝑsecutorem: erexit p̾dicatorẽ.
Sinon irascit᷑: unde herculi barba rasa est:
fecit enim hoc ꝑfideles suos. ꝑ xp̃ianos suos:
ꝑpotestates ase ordinatas. &: xp̃i iugo iam
subditas. Itaq fr̃s hȩc libenti animo accipi¬
te: et indomini adiutorio cȩtera ꝓsꝑius
dendus ẽ. Orauimus enĩ can¬
tando. et orando cantauimus:
dirigat᷑ oratio mea sicut incen¬
sum inconspectu tuo: eleuatio manuũ mea¬
rum sacrificium uesꝑtinũ. In oratione
aduertimꝰ hominẽ: in extensione manu¬
um agnoscimus crucem. Est gͦ hoc signũ

Expanded text:
seretur ad vivificandum. In uno homine faseretur ad vivificandum. In uno homine facit haec. Non quasi alios mortificans, alios vivificans: sed in eisdem ipsis et irascitur, et mitis est. Irascitur erroribus, mitescit correctis moribus. Ego percutiam, et ego sanabo: ego occidam, et ego vivere faciam . Unum Saulum, postea Paulum, et prostravit, et erexit: prostravit infidelem, erexit fidelem; prostravit persecutorem, erexit praedicatorem. Si non irascitur, unde Herculi barba rasa est? Fecit enim hoc per fideles suos, per Christianos suos, per potestates a se ordinatas et Christi jugo jam subditas. Itaque, fratres, hoc libenti animo accipite; et in Domini adjutorio caetera prosperius dendus est. Oravimus enim cantando, et orando cantavimus, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . In oratione advertimus hominem, in extensione manuum agnoscimus crucem. Est ergo hoc signum
Abbreviated transcription (Latin):
lapis: Illegͦ nichil uoluit. nichil potuit.
s qui deaurari eum uoluerunt. deraso
erubuerunt. Suggestio itaq nescio qͦ
nouo iudici ob repsit: quid egit: Non
egit utiq ut a xp̃iano lapis honoraret᷑.
s ut xp̃ianus ille suꝑstitioniad radendũ
irasceret᷑. Non inelinauit ad obsequendũ
s mouit ad undicandum. fr̃s. puto igno¬
miniosius fuisse herculi barbam radi: qũa
caput p̃dici. Quod gͦ positũ ẽ cumerrore
illoꝵ: ablatum ẽ cum dedecore illoꝵ. Ds̃ for¬
titudinis. solet dici hercules. Tota uirtꝰ eiꝰ.
inbarba. Malo suo refulsit: quod ñ fulge¬
fideles. et dicant. Ds̃ quissimilistͥ: Ne sile¬
as. neq mitescas ds̃. Hoc susceperam. Quo¬
modo non mitescas: Non euertendo homi¬
nes. s errores. Non mitescit. Ergo irascitur.
Smitis ẽ. Ergo et miseret᷑. Irascitur et mise¬
retur. Irascitur. ad ꝑcutiendum: miseret᷑ ad
sanandum. Irascitur ad mortificandũ: mi¬

Expanded text:
lapis? Ille ergo nihil voluit, nihil potuit. lapis? Ille ergo nihil voluit, nihil potuit. Sed qui deaurari eum voluerunt, de raso erubuerunt. Suggestio itaque nescio quae novo judici obrepsit. Quid egit? Non egit utique ut a christiano lapis honoraretur; sed ut christianus illi superstitioni ad radendum misceretur: non inclinavit ad obsequendum; sed movit ad vindicandum. Fratres, puto ignominiosius fuisse Herculi barbam radi, quam caput praecidi. Quod ergo positum est cum errore illorum, ablatum est cum dedecore illorum. Deus fortitudinis solet dici Hercules: tota virtus ejus in barba. Malo suo refulsit; quod non fulgefideles et dicant, Deus, quis similis tibi? Ne sileas, nec mitescas, Deus. Hoc susceperam, quomodo non mitescat, non evertendo homines, sed errores. Non mitescit, ergo irascitur: si mitis est, ergo et miseretur. Irascitur et miseretur: irascitur ad percutiendum, miseretur ad sanandum; irascitur ad mortificandum, mi
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. Ergo isti dii uocant᷑ romani. Et
quando xp̃iam cogebantur fremente impe¬
tu paganorum. ut eos adorarent. et recusan¬
tes eoꝵ seuiciam usq ad effusionem sangui¬
nis sustinebant: ea uidebat᷑ tota culpa
martyrum.quorum fundebat᷑ sanguis. qͥa
dõs romanos adorare nolebant:quia ceri
monias romanas respuebant: quia roma¬
nis diis non supplicabant: et totus impetꝰ.
tota inuidia non fiebat. nisi de nomine de¬
oꝵ romanoꝵ. Si gͦ dii romani rome defe¬
cerunt: hic quare remanserunt: Hoc gͦ
fr̃s. hoc attendite. hoc dixi. hoc inbibite:
romani romȩ defecerunt: Hic quare re¬
manserunt: Si ambulare possent:di¬
cerent. quia huc inde fugerunt. S non fu¬
gerunt. Remanserunt ibi romȩ. Qui ali¬
quando dictus ẽ. ds̃ hercules: romȩ iam ñ
est. Hic autẽ etiam barba inaurata esse uo¬
aurata barba ẽẽ uoluit. Erraui plane. qͥa
dixiẽẽ uoluit. Quid enim uult insensatꝰ

Expanded text:
vocantur. Ergo isti dii vocantur Romani. Et vocantur. Ergo isti dii vocantur Romani. Et quando Christiani cogebantur, fremente impetu Paganorum, ut eos adorarent, et recusantes, eorum caevitiam usque ad effusionem sanguinis sustinebant; ea videbatur tota culpa martyrum, quorum fundebatur sanguis, quia deos Romanos adorare nolebant, quia ceremonias erga deos Romanos respuebant, quia Romanis diis non supplicabant; et totus impetus, tota invidia non fiebat, nisi de nomine deorum Romanorum. Si ergo dii Romani Romae defecerunt, hic quare remanserunt? Haec ergo, fratres, haec attendite, haec dixi, haec inhibete. Romani Romae defecerunt, hic quare remanserunt? Si ambulare possent, dicerent quia huc inde fugerunt. Sed non fugerunt: remanserunt ibi, Romae. Qui aliquando dictus est deus Hercules, Romae jam non est. Hic autem etiam barba deaurata esse voaurata esse voluit. Erravi plane, quia dixi, Esse voluit. Quid enim vult insensatus
Abbreviated transcription (Latin):
paganoꝵ et gentilium suꝑstitio deleat᷑:
ds̃ uult. Ds̃ iussit: ds̃ predixit: ds̃ imple¬
re iam cȩpit: et multis iam terrarũ locis.
etiam ex magna parte compleuit. Siuo¬
luntas ur̃ã abhac ciuitate inciꝑet. ut hic
pͥmitus aboleri suꝑstitiones demonum
quȩreretis: fortassis aliquis arduus labor
eẽt: non tamen desperandus. Nunc ue¬
ro si facta sunt ista efficacit. ubi fieri cȩ¬
perunt. ubi exempla non p̃cesserant: qͣnto
efficatius in nomine domini. inadiutorio dex¬
tere ipsius. id quoq effici posse credimus.
quando iam p̃cedentia ꝓnuntiant᷑ exemplas
Utiq hoc clamastis: quomͦ roma. sic et car¬
thago. S uncapite gentium resp̃cessit: m̃¬
bra non sunt secutura: Cogitate fr̃s. aduerti¬
te in libris ipsis gentium: audite ab eis in q̾¬
bus ipsius felicitatis reliquiȩ remanserunt.
uł audiendo. uł legendo: cognoscite litte¬
ras eoꝵ. et uidete quia illi ipsi dii. roman

Expanded text:
Paganorum et Gentilium superstitio deleatur, Paganorum et Gentilium superstitio deleatur, Deus vult, Deus jussit, Deus praedixit, Deus jam implere coepit, et multis jam terrarum locis etiam ex magna parte complevit. Si voluntas nostra ab hac civitate inciperet, ut hic primitus aboleri superstitiones daemonum quaereretis; fortasse aliquis arduus labor esset, non tamen desperandus: nunc vero si facta sunt ista efficaciter ubi fieri coeperunt, et exempla non praecesserant; quanto efficacius in nomine Domini, in adjutorio dexterae ipsius hic quoque effici posse credimus, quando jam praecedentia pronuntiantur exempla? Utique hic clamastis: Quomodo Roma, sic et Carthago. Si in capite Gentium res praecessit, membra non sunt secutura? Cogitate, fratres, advertite in libris ipsis Gentium, audite ab eis, in quibus ipsius infelicitatis reliquiae remanserunt; vel audiendo, vel legendo, cognoscite litteras eorum: et videte quia illi et isti dii Romani
Abbreviated transcription (Latin):
discordent: impleant omnia quȩ in illiꝰ cor¬
pore sunt officia sua. faciat oculus in sub¬
limi locatus quod ad oculum ꝑtinet: auris
qͦd ad pedem:ut non sint scissure incorpo¬
re. sed idem ipsum: ut ꝓinuicem sollicita sint
membra. Gratulamur itaq et congratula¬
ne locutus ẽ. Hoc sequimini: ab ista uia ñ
recedatis necadatis. Ualde enim adiuuat
ds̃ quod uultis: si qͦd iusserit feceritis. Qͥd
enim ut dicere cȩperam omnis homo. aut
quȩ ẽ uita hominũ. quȩ : Sicut scriptũ
ẽ: uapor ad modicum apparens. Cogita¬
te gͦ fr̃s fragilitatem nrãm. humilitatẽ
niãm.conditionem carnis. huiꝰ scłi uolati¬
licos transitus: et uidete. quia tunc no¬
bis bene erit: si tota spes nr̃a in illo sit. in
quo solo potest firmiter collocari. Quo¬
modo autẽ ibi erit spes nr̃a: nisi obediamus
quod uultis: Immo etiam grãs agimus:
id uos uelle qͦd ds̃ uult. Ut enim omnis

Expanded text:
discordent, impleant omnia quae in illius cordiscordent, impleant omnia quae in illius corpore sunt, officia sua: faciat oculus in sublimi locatus quod ad oculum pertinet; auris,quod ad pedem; ut non sint scissurae in corpore, sed idem ipsum ut pro se invicem sollicita sint membra . Gratulamur itaque et congratulane locutus est. Hoc sequimini, ab ista via non recedatis, ne cadatis. Valde enim adjuvat Deus quod vultis, si quod jusserit feceritis. Quid enim, ut dicere coeperam, omnis homo? aut quae est vita hominum, quam, sicut scriptum est, vapor ad modicum apparens ? Cogitate ergo, fratres, fragilitatem vestram, humilitatem vestram, conditionem carnis, hujus saeculi volaticos transitus; et videte quia tunc vobis bene erit, si tota spes vestra in illo sit, in quo solo potest firmiter collocari. Quomodo autem ibi erit spes nostra, nisi obediamus quod vultis? Imo etiam gratias agimus id vos velle quod Deus vult. Ut enim omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos gub̾namini studium. circa istam
uoluntatem ur̃am. Uos enim fr̃s dei popłs
estis. sicut ipse dixit: et oues pascue eius.
Habetis in nomine dei pastores. seruos
pastoris et membra. pastores multitudi¬
nis. Animus ur̃ et uoluntas ad quãq
rem faciendam. istis uocib poterit appa¬
rere.Paucorum autem cura ꝓuobis. non
uocib s rebus debet ostendi. Itaq fr̃s
acclamando: sinite ut ꝓbet᷑ uobis. utrũ
& quod ad nos ꝑtinet impleamus agen¬
do. Probauimus uos. ꝓbate nos: si post
istas uoces testes cordis et studii ur̃i nos
inagendis quȩ agioportet segnes fuerimꝰ.
Absit anobis. ut uos inueniamini ꝓbi: et
nos reprobi.S qm̃ uoluntas agendi de his¬
de quib acclamastis. una ẽ et nr̃a et ur̃a: mo¬
dus uero agendi. par eẽ non potest: putamꝰ
Rm̃ĩ ideo oportere. ut uoluntas accipiatur
a uobis: consilium implendȩ uoluntatis
ur̃e expectetur a nobis. Ut membra xp̃i ñ

Expanded text:
per quos gubernamini, studium circa istam per quos gubernamini, studium circa istam voluntatem vestram. Vos enim, fratres, populus Dei estis, sicut ipse dixit, et oves pascuae ejus . Habetis in nomine Dei pastores, servos pastoris et membra pastoris. Multitudinis animus et voluntas ad quamque rem faciendam istis vocibus poterit apparere: paucorum autem cura pro vobis, non vocibus, sed rebus debet ostendi. Itaque, fraacclamando; sinite ut probetur vobis, utrum et quod ad nos pertinet, impleamus agendo. Probavimus vos; probate nos, si post istas voces testes cordis et studii vestri, nos in agendis quae agi oportet, segnes fuerimus. Absit a nobis ut vos inveniamini probi, et nos reprobi. Sed quoniam voluntas agendi de iis quibus acclamastis, una est et vestra et nostra; modus vero agendi par esse non potest: putamus, charissimi, ideo oportere, ut voluntas accipiatur a vobis; consilium implendae voluntatis vestrae exspectetur a nobis. Ut membra Christi non
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Quomodo imitabunt᷑. quomͦ audient:
si ipsa diuina eloquia pacem inter se habe¬
re non possunt: Intendite. uidete quasi
resonantiam contrarioꝵ.Uenite ad me:ẽt
et discite ame. Quid: Primo quis uocat.
quẽ uocat. ad quid uocat: Audi quis uocat
abscondisti hec asapientibus et prudenti¬
bus. et reuelasti ea paruulis. Ita pater: qm̃
sic placitum ẽ coram te.Omnia michi tradi¬
ta sunt. apatre meo. Ecce quis uocat. Om¬
nia michitradita sunt apatre meo. Et ne¬
mo cognoscit filium nisi pater: et nemo co¬
gnoscit patrem nisi filius. et cui uoluerit
filius releuare. Ingens magnitudo. et inef¬
fabilis altitudo. Omnia tradita sunt mͥ in¬
quit apatre meo. Solus agnosco: a sola
agnoscor. Quid nos: Remansimꝰ non agno¬
grantia caritatis. et abundantia scĩ zeli do¬
mus dei. apparuit inuocib urĩs: quas sa¬
tis claras ur̃i cordis testes habuistis. Sin¬
te ut appareat. et paucorum fideliũ dĩ

Expanded text:
ni. Quomodo imitabuntur? quomodo audient, ni. Quomodo imitabuntur? quomodo audient, si ipsa divina eloquia pacem inter se habere non possunt? Intendite, videte quasi resonantiam contrariorum. Venite ad me; et, Discite a me. Quid? primo quis vocat? quem vocat? ad quid vocat? Audi quis vocat. abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, Pater, quoniam sic placitum est coram te. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Ecce quis vocat. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Quia nemo cognoscit Filium, nisi Pater; et nemo cognoscit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Ingens magnitudo, et ineffabilis altitudo. Omnia tradita sunt mihi, inquit, a Patre meo. Solus agnosco, a solo agnoscor. Quid, nos remansimus? non agnograntia charitatis, et abundantia zeli domus Dei, apparuit in vocibus vestris, quas satis claras vestri cordis testes habuistis. Sinite ut appareat et paucorum fidelium Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
enim dixit domine quis similis tibi. ei con¬
sequenter ad iunxit: ne taceas neq mites¬
casds̃. Qͥd gͦ in isto cantico fr̃s mei dm̃ ad
iracundiam ꝓuocauimus: Cui diximus.
ne sileas neq mitescas ds̃: Nempe aut illi
qui misit. aut illi ipsi quiuenit . &. ait.
Discite ame quia mitissum. et humilis cor¬
de. Ditis et humilis corde: filius dei xp̃c.
Quid gͦ ille dicit: Discite ame: qm̃ mitis
sum et humilis corde. Et nos ei diximus:
ne taceas neq mitescas ds̃. S responde¬
at nob̃. O homo. parum ẽ quia non tu ame
discis ut sis mitis: et me uis docere ne sim
pia intentione. casta oratione. adiuuate¬
angustiis. Litigare uident᷑ diuina eloqͥa :
contrarium putantur sonare: nisi assit in¬
tellectus: et suscipiamus ab illo ipso cui di¬
ximus. ds quis similis tibi. qͦd et ipse di¬
xit. intellectum tibi dabo. suscipiamus: no¬
uerimus hoc. Pacem meam do uob̃ dicit
dicit xp̃c :ut inter se pacemhabeant xp̃ia¬

Expanded text:
enim dixit, Domine, quis similis tibi, ei conenim dixit, Domine, quis similis tibi, ei consequenter adjunxit, Ne taceas, neque mitescas, Deus. Quid vero? In isto cantico, fratres mei, ad iracundiam Deum provocavimus, cui diximus, Ne sileas, neque mitescas, Deus? Nempe aut ille qui misit, aut ille ipse qui venit, et ait, Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Mitis et humilis corde Filius Dei Christus. Quid ergo? Ille dixit, Discite a me quia mitis sum et humilis corde: et nos ei diximus, Ne taceas, neque mitescas, Deus? Sed respondeat nobis: O homo, parum est quia tu non a me discis ut sis mitis, et me vis docere ne sim pia intentione, casta oratioangustiis. Litigare videntur divina eloquia: contrarium putantur sonare, nisi adsit intellectus, et suscipiamus ab illo ipso, cui diximus, Deus, quis similis tibi? quod et ipse dixit, Intellectum tibi dabo , suscipiamus. Novimus hoc: Pacem meam do vobis . Dicit Christus, ut inter se pacem habeant Christia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ds̃ quis similis tibi. addidit enĩ me¬
mento quia puluis sumus. si longe ẽ a si¬
militudine dei. homo factus ad similitudi¬
nem dei: si ipsa similitudo sic distat. ut eã
comparari non deceat. si tamen cor hominis. cor
xp̃iani. qui non potest dicere homini dõ. liben¬
culi dõ. Titulus non loquit᷑. s uel legit᷑. her¬
culi dõ. De quo dictum ẽ: Ipse dicat. de quo
dictum ẽ. Utrunq mutũ. utrunq insensatũ.
Supra mendatium. infra figmentũ. Titulus
accusans conscriptorem. confundens ad ora¬
torem. Titulus non cõmendans lapidem dm̃:
s indicans hominem stultum. Titulus no¬
men dei imponens figmento: et nom̃ culto¬
ris delens de libro uiuentiũ. Quam particu¬
lapidib istis excitare filios abraham. Atten¬
dat ibi quod fecit in homine. ipse ds̃ cui
diximus: ds̃ quissimilis tͥ. Attendat in ho¬
mine ipso quod fecit. Deleat qͦd ab ipsoho¬
mine factum ẽ contra cum qui hominẽ fec̃:
ꝑcutiat et sanet. occidat et ininficet. Cui

Expanded text:
Deus, quis similis tibi? Addidit enim, Memento quia pulvis sumus . Sic longe es a similitudine Dei. Homo factus ad similitudinem Dei: sed ipsa similitudo sic distat, ut eam comparari non deceat. Et tamen cor hominis, cor christiani, qui non potest dicere, Homini deo; libeno. Titulus non loquitur, sed vel legitur, Herculi deo. De quo dictum est? Ipse dicat de quo dictum. Utrumque mutum, utrumque insensatum: supra mendacium, infra figmentum. Titulus accusans scriptorem, confundens adoratorem. Titulus non commendans lapidem deum, sed indicans hominem stultum. Titulus nomen dei imponens figmento, et nomen cultoris delens de libro viventium. Quam particulapidibus istis excitare filios Abraham, attendat ibi quod fecit in homine. Ipse Deus, cui diximus, Deus, quis similis tibi? attendat in homine ipso quod fecit, deleat quod ab ipso homine factum est contra eum, qui hominem fecit. Percutiat et sanet, occidat et vivificet. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionem et uitam ȩternam in ipso ho¬
mine accepit: in uerbo autem non accepit:
quia in commutabiliter manet ab ȩterno
inȩternum. Quia gͦ accepit resurrectionẽ.
et uitam ȩt̃nam. caro illa quȩ resurrexit.
et uiuificata ascendit in cęlum: hoc nob
ꝓmissum ẽ: ipsam hereditatem expectamꝰ.
uitam ȩt̃nam. Adhuc enim non totũ corpꝰ
accepit: quia caput in cȩlo ẽ. membra ad¬
huc int̾ra sunt. Nec caput solum acceptu¬
rum est hereditatemret corpus relinquetur.
Totus xp̃c accepturus ẽ hereditatem. totus
scđm hominẽ: id est caput et corpus. Men¬
bra gͦ xp̃i sumus: speremus hereditatem:
quia cum ista omnia transierint. Hoc accep¬
turi sumus quod non transibit: et hoc ma¬
lum euasuri. qͦd non transibit. E terna st̃
enim utraq. Non enim aliquid ȩternum
ꝓmisit suis: et aliquid temporale minatꝰ
est impiis. Quomͦ uitam. beatitudinem
regnum. hereditatem sempit᷑nam. sine

Expanded text:
surrectionem et vitam aeternam, in ipso hosurrectionem et vitam aeternam, in ipso homine accepit: in Verbo autem non accepit; quia incommutabiliter manet ab aeterno in aeternum. Quia ergo accepit resurrectionem et vitam aeternam caro illa, quae resurrexit et vivificata ascendit in coelum, hoc nobis promissum est. Ipsam haereditatem exspectamus, vitam aeternam. Adhuc enim non totum corpus accepit; quia caput in coelo est, membra adhuc in terra sunt: nec caput solum accepturum est haereditatem, et corpus relinquetur: totus Christus accepturus est haereditatem; totus secundum hominem, id est caput et corpus. Membra ergo Christi sumus, speremus haereditatem: quia cum omnia ista transierint, hoc bonum accepturi sumus quod non transibit, et hoc malum evasuri quod non transibit; aeterna sunt enim utraque. Non enim aliquid aeternum promisit suis, et aliquid temporale minatus est impiis. Quomodo vitam, beatitudinem, regnum, haereditatem sempiternam sine
Abbreviated transcription (Latin):
reditatem ȩt̃nam ꝓperantes. Non leso pa¬
tre. non lesa matre.datur unicuiq here
ad mortem: duo parentes nos genuerunt
ad uitam. Parentes qui nos genuerunt ad
mortem. adam est. & eua: parentes qͥ nos
genuerunt ad uitam. xp̃c est. et ȩccłia. Et pa¬
ꝓgeniem carnis ex munere quidem dei:
quia et istud munus non ẽ alteriꝰ s dei. Et
tamen fr̃s quomodo natisumus: Certe ut
moriamur. Precessores genuerunt sibi suc¬
cessores. Nunquid genuerunt sibi cũ qͥb
hic semꝑuiuant: S tanquam decessuri.
qui illis succederent genuerunt sibi. Ds̃
autẽ pater. et mater ȩccłia. non ad hoc ge¬
nerant. Generant autem ad uitam ȩter¬
nam. quia et ipsi ȩterm sunt: et habemus
hereditatem ꝓmissam a xp̃o. uitam ȩt̃nam.
Scđd̾m quod uerbum caro factum ẽ. et habi¬
tauit in nob̾. nutritus creuit. passus. mor¬
tuus. et resuscitatus. Accepit hereditatẽ
regnum cȩloꝵ: in ipso homine accepit: re¬

Expanded text:
reditatem aeternam properantes, non laeso pareditatem aeternam properantes, non laeso patre, non laesa matre, datur unicuique haerad mortem, duo parentes nos genuerunt ad vitam. Parentes qui nos genuerunt ad mortem, Adam est et Eva; parentes qui nos genuerunt ad vitam, Christus est et Ecclesia. Et paprogeniem carnis, ex munere quidem Dei; quia et istud munus non est alterius, sed Dei: et tamen, fratres, quomodo nati sumus? Certe ut moriamur. Praecessores genuerunt sibi successores: numquid genuerunt sibi cum quibus hic semper vivant? Sed tanquam decessuri, qui illis succederent, genuerunt sibi. Deus autem pater et mater Ecclesia, non ad hoc generant: generant autem ad vitam aeternam, quia et ipsi aeterni sunt. Et habemus haereditatem promissam a Christo vitam aeternam. Secundum quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , nutritus crevit, passus, mortuus et resuscitatus accepit haereditatem regnum coelorum. In ipso homine accepit re
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Si peccata nr̃a suꝑant nos: p̃cium su¬
um non contemint ds̃. Precium magnũ
dedit. Nec nobis tamen de ipsius miscdia¬
tantumblandiamur. si non fuerimꝰ cona¬
ti aduersus peccata nr̃a: nec si aliqua ma¬
xime capitalia fecerimus. speremus ita
futurum ẽẽ misericordem. ut ei coniungat᷑
iniquitas. Nunquid enim et eos. qui ni¬
chil egerunt quẽad modum correcti uiue¬
rent. s in ꝑtinacia et duricia animi ꝑman¬
serunt. accusauerunt etiam dm̃ defenden¬
do peccata sua. ibi constituturus ẽ. ubi
constituit scõs martyres: ubi constituit
suos. bene de se meritos. sibi seruientes.am¬
bulantes in castitate. modestia. humilita¬
te. elemosinas facientes. ignoscentes quod
aquoquam ꝑpessisunt: Talis ẽ enĩ uia
iustoꝵ. talis est uia scoꝵ. tenentiũ dm̃ pa¬
trem. tenentium ȩccłiam matrẽ: nec illũ
parentem nec istam offendentes. s in
amore utriusq parentis uiuentes. et ad he¬

Expanded text:
cet. Si peccata nostra superant nos, pretium sucet. Si peccata nostra superant nos, pretium suum non contemnit Deus. Pretium magnum dedit. Nec tamen nobis tantum de ipsius misericordia blandiamur, si non fuerimus conati adversus peccata nostra; nec si aliqua maxime capitalia fecerimus, speremus ita futuram esse misericordiam, ut ei conjungatur iniquitas. Numquid enim et eos qui nihil egerunt, quemadmodum correcti viverent, sed in pertinacia et duritia animi permanserunt, accusaverunt etiam Deum defendendo peccata sua, ibi constituturus est, ubi constituit sanctos martyres, ubi constituit suos bene de se meritos, sibi servientes, ambulantes in castitate, modestia, humilitate, eleemosynas facientes, ignoscentes quod a quoquam perpessi sunt? Talis est enim via justorum, talis est via sanctorum tenentium Deum Patrem, tenentium Ecclesiam matrem, nec illum parentem, nec istam offendentes, sed in amore utriusque parentis viventes, et ad hae
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiȩ ipsius: ut te conande omnia ꝑime̾
et qͣntum adiuuerit ꝑimente. de reliquiis qͤ
tibi restant initmere inuento. & inconatu
comp̃henso. facile ignoscat. Tantum ꝓficere
affecta. non deficere. Si nonte inuenit dies
ultimus uictorem. inueniat uł pugnantẽ:
dei abundantissima. et larga eius beniuo¬
lentia: qui nos sanguine filii sui redemit.
cum ꝓpter peccata nrã nichil eẽmus. Nam
ipse aliquid magnũ fecit: cũ hominẽ ad ima¬
ginẽ et similitudinẽ suam creauit. S qr
nos nichil fieri uoluimus peccando. et tra¬
ducem mortalitatis de parentib duximꝰ.
et massa peccati: massa ire facti sumus: pla¬
cuit tamen illi ꝑ miscđiam suam redime¬
re nos tanto p̃cio. Dedit ꝓnob̾ sanguinẽ
unici sui innocenter nati. innocenter ui¬
uentis. innocent̃ mortui. Qui nos tanto p̃¬
cio redemit: non uult perire. quosemit.
Non emit quos ꝑdat. s emit quos uiuifi¬

Expanded text:
ricordiae ipsius, ut te conante omnia perimere, ricordiae ipsius, ut te conante omnia perimere, et quantum adjuverit perimente, de reliquis quae tibi restant in itinere invento et in conatu comprehenso, facile ignoscat: tantum proficere affecta, non deficere. Si non te invenit dies ultimus victorem, inveniat vel pugnantem, Dei abundantissima, et larga ejus benevolentia, qui nos sanguine Filii sui redemit, cum propter peccata nostra nihil essemus. Nam ipse aliquid magnum fecit, cum hominem ad imaginem et similitudinem suam creavit. Sed quia nos nihil fieri voluimus peccando, et traducem mortalitatis de parentibus duximus, et massa peccati, massa irae facti sumus: placuit tamen illi per misericordiam suam redimere nos tanto pretio; dedit pro nobis sanguinem Unici sui innocenter nati, innocenter viventis, innocenter mortui. Qui nos tanto pretio redemit, non vult perire quos emit. Non emit quos perdat: sed emit quos vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
cit et disꝑit. Rursus considerate qͦd dixi.
Solidior est fumus igni proximus. et trȩ
ꝓrimus. Nondum sic euanuit: nondũ sic
est disꝑsus inuentos. Quando aut̃ attenu¬
atur et euanescit. et disꝑit: Quando se mul¬
tum extulerit. Quia gͦ suꝑbus sic se erigit
contra dm̃ quomͦ fumus contra cȩlum. re¬
stat ut ita deficiat. et tanquam inuentos
suȩ uanitatis elatione dissipatus intereat:
quẽ admodũ disꝑgit fumus. elatus tumide
non solida magnitudine inflatus. Sic ẽ
enim fumus. Uides magnã molem. Habes
quasi quod uideas: et ñ habes qͦd teneas. Ta¬
lem gͦ penam fr̃s ante omnia detestamini:
ne defendatis peccata urã. Et si ad huc faci¬
tis nolite defendere: subdite uos deo: et sic
tundite pectora ur̃a. ut et ipsa quȩ reman¬
serunt nonfiant. Conamini non facere:
et si fieri potest nulla facite. Si autẽ fieri
non potest. ut nulla faciatis.maneat tan
tum pia confessio: erit enĩ respectus mise¬

Expanded text:
cit et disperit. Rursus considerate quod dixi. cit et disperit. Rursus considerate quod dixi. Solidior est fumus igni proximus, et terrae proximus; nondum sic evanuit, nondum sic est dispersus in ventos: tanto autem attenuatur, evanescit, et disperit, quanto se multum extulerit. Quia ergo superbus sic se erigit contra Deum, quomodo fumus contra coelum; restat ut ita deficiat, et tanquam in ventos suae vanitatis elatione dissipatus intereat; quemadmodum disperit fumus elatus, tumida, non solida magnitudine inflatus. Sic est enim fumus: vides magnam molem; habes quasi quod videas, et non habes quod teneas. Talem ergo poenam, fratres, ante omnia detestamini, nec defendatis peccata vestra: et si adhuc facitis, nolite defendere. Subdite vos Deo, et sic tundite pectora vestra, ut et ipsa quae remanserunt, non fiant. Conamini non facere, et si fieri potest, nulla facite: si autem fieri non potest ut nulla faciatis, maneat tamen illa pia confessio. Erit enim respectus mise
Abbreviated transcription (Latin):
re eius. Sp̃s autem scĩ ẽẽ calorem. dicit apłs.
Sp̃u feruentes. Ergo ꝑfacie deitibi pone
interim scripturam dei. Liquesce ab illa.
Peniteat te cum audis hec depeceatis tuis.
Cum autem te penitet. et cum te ipsum ex¬
crucias sub calore uerbi. cum etiam lacri¬
mȩ currunt: nonne cere tabescenti. et tan¬
quam in lacrimas currenti similis inue¬
niris: Modo gͦ fac qͦd inposterũ cunes.
et non habebis qd inposterum timeas. tantũ
non sicut fumus deficias. Nam utrunq ibi
etiam distantia peccatorum. In ipso uno u̾bo
utrunq posuit psalmus. sicut deficit fumꝰ
deficiant: et sicut fluit cera a facie ignis. sic
pereant peccatores a facie dei. Qui sunt qui
sicut fumus deficiunt. qui sunt nisi suꝑbii
non confitentes peccata sua. s defendentes:
Quare fumo comparatisunt: Quia fumus
erigit se. et extollit se. tanquam in cȩlum.
S quanto fit suꝑior: tanto facilius euanes¬

Expanded text:
re ejus. Spiritum autem sanctum esse calorem dicit Apostolus, re ejus. Spiritum autem sanctum esse calorem dicit Apostolus, Spiritu ferventes . Ergo pro facie Dei, tibi pone interim Scripturam Dei: liquesce ab illa; poeniteat te, cum audis haec de peccatis tuis. Cum autem te poenitet, et cum te ipsum excrucias sub calore verbi, cum etiam lacrymae currunt, nonne cerae tabescenti, et tanquam in lacrymas currenti similis inveniris? Modo ergo fac quod in posterum times, et non habebis quod in posterum timeas: tantum non sicut fumus deficias. CAPUT VIII. 8. Setiam distantia peccatorum. In ipso uno verbo utrumque posuit Psalmus: Sicut deficit fumus, deficiant; et sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei. Qui sunt, qui sicut fumus deficiunt? Qui sunt, nisi superbi, non confitentes peccata sua, sed defendentes? Quare fumo comparati sunt? Quia fumus erigit se, extollit se tanquam in coelum: sed quanto fit superior, tanto facilius evanes
Abbreviated transcription (Latin):
nocentẽ iudicare. Donat potius peccata
conuerso. Omnes enim reisunt: qui peccatis
suis inuoluti sunt. Nemose optet absolui.
Om̃s ueniam dep̃cemur:uenta uero datur
mutato. et erimus securi cum audimus: si¬
cut fluit cera a facie ignis. sic pereant pecca¬
tores a facie dei.Certe fr̃s modo pereant pec¬
reunt peccatores. Si incipiant iuste tuue¬
re ꝑibunt utiq peccatores: s non ꝑibunt
homines. Homo peccator. duo nomina ft̃.
Homo unum nomen est: et peccator unũ
nomen ẽ. In his duob nominib intelligi¬
mus quia unũ hoꝵ ds̃ fecit: alt̾m hoꝵ hõ
fecit. Hominẽ enim ds̃ fecit: peccatũ homo
fecit. Quid gͦ contremiscis qñ tibi diẽ ds̃
pereant peccatores a facie mea: Hoc tibi
dicit ds̃. Pereat inte quod tu fecisti. et ser¬
uo quod ego feci. Et modo ardet ignis.
Incalore uerbires est. inferuore spe sc̃ĩ. sicut
diximus iam dudum: quia scriptum ẽ in
alio psalmo.nec est qui se abscondat a calo¬

Expanded text:
nocentem judicare: donat potius peccata nocentem judicare: donat potius peccata converso. Omnes enim sunt rei, qui peccatis suis involuti sunt. Nemo se optet absolvi: omnes veniam deprecemur. Venia vero datur mutato: et erimus securi, cum audierimus, Sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei. reunt peccatores. Si incipiant juste vivere, peribunt utique peccatores, sed non peribunt homines. Homo peccator, duo nomina sunt: homo unum nomen est, et peccator unum nomen est. In his duobus nominibus intelligimus quia unum horum Deus fecit, alterum horum homo ffecit. Quid ergo contremiscis, quando tibi dicit Deus, Pereant peccatores a facie mea? Hoc tibi dicit Deus: Pereat in te quod tu fecisti, et servo quod ego feci. Et modo ardet ignis in calore verbi, res est in fervore Spiritus sancti, sicut diximus jamdudum, quia scriptum est in alio psalmo, Nec est qui se abscondat a calo
Abbreviated transcription (Latin):
sua: et modo illa emendet cũ tempus ẽ.
Sit fructuosus dolor: non sit sterilis pe¬
nitudo. Tanquam hoc dicit ds̃. Ecce iu¬
dicaui sententiam: s nondũ ꝓtuli. Etre¬
diri. non fixi. Quid tmes. quia dixiꝰ Si
mutaris. mutatur. Nam scriptũ ẽ qd̾ pe¬
niteat dm̃. Nunqͥd quomodo hominẽ.
sic pęnitet dm̃: Nam dictum ẽ. Si peni¬
tuerit uos de peccatis ur̃ĩs: penitebit
et me de omnib malis quȩ facturus erã
uobis. Nunquid quasi errantẽ penitet
dm̃i: S pęnitentia dicit᷑ in dõ. mutatio
Mutatus ẽ reus: mutauit iudex sententiã.
No li terreri. Sententia mutata ẽ. ñ iusticia.
Iusticia integra manet: quia mutatio debe
parcere. qui iustus ẽ. Quomodo ꝑtina ci
non parcit: sic mutato parcit. Ipse rex est
indulgentiarum: qui dator est legis. Mi¬
sit legem: uenit cum indulgentia. Reum
te fecerat lex.Absoluit te quidedit legẽ:
immo non ab soluit. Nam ab soluere ẽ: in¬

Expanded text:
sua, et modo illa emendet, cum tempus est. sua, et modo illa emendet, cum tempus est. Sit fructuosus dolor, non sit sterilis poenitudo. Tanquam hoc dicit Deus: Ecce indicavi sententiam, sed nondum protuli; praedixi, non fixi. Quid times, quia dixi, Si mutaris, mutatur? Nam scriptum est quod poeniteat Deum . Numquid quomodo hominem, sic poenitet Deum? Nam dictum est, Si poenituerit vos de peccatis vestris, poenitebit et me de omnibus malis quae facturus eram vobis . Numquid quasi errantem poenitet Deum? Sed poenitentia dicitur in Deo mutatio Mutatus est reus, mutavit judex sententiam. Noli terreri. Sententia mutata est, non justitia. Justitia integra manet: quia mutato debet parcere qui justus est. Quomodo pertinaci non parcit, sic mutato parcit. Ipse rex est indulgentiae, qui dator est legis. Misit legem, venit cum indulgentia. Reum te fecerat lex, absolvit te qui dedit legem. Imo non absolvit: nam absolvere est in
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem me audite. Nolo tecum compu¬
tare p̃terita: abhodierno die te muta:cras
te alterum inueniat. Nos autẽ ꝑuersitate
nrã sic uolumus dm̃ misericordem: ut ñ
sit iustus. Alii rursus quasi p̃fidentes deui¬
sticia sua. sic uolunt iustum. ut nollent
misericordem. Utrunq se exhibet ds̃: u¬
trunq p̾̃stat. Nec miscdia eius p̃scribit u¬
sticiȩ: nec iusticia aufert miscd̃iam. Miseri¬
cors est. et iustus ẽ. Unde misericordem
ꝓbamus: Parcit modo peccatorib: dat
ueniam confitentib Und e ꝓbamus qͥa
iustus ẽ: Quia uenturus ẽ dies iudicu qͦ.
modo differt. non auferc. Et cũ uenerit :
redditurus ẽ ꝓmeritis. An hoc uultis ut
reddat auersis. qͦd reddetur conuersis: frs
ubi positus ẽ petrus: Et ipse ibi poneret᷑.
si se corrigeret. Sz de uenia desperans. po¬
tius sibi colla ligauit: quam regis elem̃
peram. non ẽ unde rep̃hendamus dm̃: qͥd
contra illum dicamus non erit. cũ uene¬
rit iudicare. Cogitet unusquisq peccata

Expanded text:
dicentem me audite. Nolo tecum computare praeterita: ab hodierno die te muta, cras te alterum inveniat. Nos autem perversitate nostra sic volumus Deum misericordem, ut non sit justus. Alii rursus quasi praefidentes de justitia sua, sic volunt justum, ut nolint misericordem. Utrumque se exhibet Deus, utrumque praestat; nec misericordia ejus praescribit justitiae, nec justitia ejus aufert misericordiam. Misericors et justus est. Unde misericordem probamus? Parcit modo peccatoribus, dat veniam confitentibus. Unde probamus quod justus est? Quia venturus est dies judicii, quem modo differt, non aufert; et cum venerit, redditurus est pro meritis. An hoc vultis ut reddatur aversis, quod reddetur conversis? Fratubi positus est Petrus? Et ipse ibi poneretur, si se correxisset. Sed de venia desperans, potius sibi collum ligavit, quam Regis clemenperam, non est unde reprehendamus Deum. Quid contra illum dicamus, non erit, cum venerit judicare. Cogitet unusquisque peccata