comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceri. & sic̃ hic publicanꝰ. Ieuino bis in
abbo: decimas do omĩũ quȩ possideo.
ꝓ hoc enĩ ipso qđ diem dnĩ desid̾ant.
& ñ ꝑtimescunt. digni supplicio iu¬
dicant᷑ ÷ quia nullus hominũ absq
peccato : & astra ĩmunda sunt corã
de dei iudicare iudicio. & de ocioso
hostias. nequid forte ꝑuersum contra
dñm cogitarent: quȩ temeritas est
biscum regnaremꝰ : ceterũ etiã si eos¬
ꝓpria conscientia ñ morderet. debu¬
erant imitari paulũ dicentẽ: quis
scandalizat᷑ & ego ñ uror: & ꝓ om̃ib
eẽ solliciti: ne quasi amatores sui ut¬
& ipsi regnent alioꝵ tormenta desi
suam urbẽq subuerti: ut solus ui¬
angustiis &e in tribulatio¬
nib dicere. utinam mͥ liceat exire
de corpore. & a scłi huiꝰ miseriis
libari: nescientes qđ quã diu in
hac carne uersam᷑ habemꝰ locum
penitentiȩ. Si aũt recesserimꝰ audie¬
mus illud ꝓpħȩ. In inferno aũt qͥs
conficebit᷑ ⁊ͥ: Ista ẽ scłi tristicia quȩ

Expanded text:
uno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo. Ex hoc enim ipso quod diem Domini desiderant, et non pertimescunt, digni supplicio judicantur, quia nullus hominum absque peccato est, et astra immunda sunt coram de Dei judicare judicio, et de otioso hostias, ne quid forte perversum contra Dominum cogitarent , quae temeritas est biscum regnaremus . Certe si eos etiam propria conscientia non remorderet, debuerant imitari Paulum dicentem: Quis scandalizatur, et ego non uror ? et pro omnibus esse solliciti, ne, quasi amatores sui, ut ipsi regnent, aliorum tormenta desidsuam urbemque subverti, ut solus amiin angustiis et tribulationibus dicere: utinam mihi liceat exire de corpore, et saeculi hujus miseriis liberari, nescientes quia quamdiu in hac carne versamur, habemus locum poenitentiae: si autem recesserimus, audiemus illud Prophetae: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ista est saeculi tristitia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
summationẽ scłi. Uȩ desidantib diẽ
dni. Ut quid eam uobis: dies dm̃ ista.
tenebre & ñ lux. Qͦmͦ si fugiat uir
a facie leonis &e occurrat ei ursus:
ce ingrediat᷑ domũ & innitat᷑ ma¬
nu sua suꝑ parietẽ: & mordeat eum
coluber. Nunquid ñ tenebre dies dñi
or ñ lux. & caligo & ñ splendor in ea :
Lxx. Ue desidantib diẽ dnĩ. Ut quid
hanc uobis diẽ dnĩ: ecce ẽ tenebre
&e ñ lux. Qmͦ si fugiat homo a faciȩ
leonis. & incidat in eum ursus: &e
introeat in domũ & innitat᷑ in ma¬
nib suis suꝑ parietẽ: & mordeat eũ
coluber. Nonne tenebrȩ dies dnĩ & ñ
lux. & caligo ñ hñs splendorẽ: Ne de
ad decem tantũ tribus conferre ser¬
monẽ: ad utrũq regnũ hoc ẽ iudã
eo qđ sequit᷑. ue qui opulenti estis in
sẏon. e confiditis in monte samarie:
intelligi pocest. Uȩ igit᷑ uidȩ israeli

Expanded text:
e desiderantibus diem Domini, ut quid eam vobis? Dies Domini ista, tenebrae et non lux. Quomodo si fugiat vir a facie leonis, et occurrat ei rursus: et ingrediatur domum, et innitatur manu sua super parietem, et mordeat eum coluber. Nunquid non tenebrae dies Domini, et non lux: et caligo, et non splLXX: Vae desiderantibus diem Domini, ut quid hanc vobis diem Domini? Et ea est tenebrae, et non lux. Quomodo si fugiat homo a facie leonis, et incidat in eum ursus, et introeat in domum et innitatur manibus suis super parietem, et mordeat eum coluber. Nonne tenebrae dies Domini, et non lux? et caligo, et non habet splendorem. Ne de ad decem tantum tribus conferre sermonem, ad utrumque regnum; hoc est, Judam eo quod sequitur: Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, intelligi potest: Vae i
Abbreviated transcription (Latin):
corpore meo porco. & rursũ. Uiuo
aũt iam ñ ego: sed uiuit in me xp̃c.
h ac morte uiuificare nos ualt̃ dñs
ut morientes peccato uiuamꝰ dõ.
Morimur aũt peccato: quando morti¬
ficamꝰ menbra nr̃a suꝑ t̾ram. forni¬
cationẽ. inmundiciã. luxuriã. ido¬
latriam. ⁊ rełq̃. Legimꝰ in ysaia dũ
in hebraico alit̾ continet᷑. Misi mor¬
tẽ in iacob & uenit suꝑ isrł. Ia cob
uocabulũ nascentis ẽ corporis: isrł.
nomen benedictionis. Quia enim
toca nocte luctauit. & uicit incer¬
camine. & oriente lucifero dicere
potuit cũ apło. nox p̃cessit dies aũ¬
dentis dm̃ sortitꝰ ẽ nom̃. Mittit᷑ gͦ¬

Expanded text:
meo porto . Et rursum: Vivo autem jam non ego, sed vivit in me Christus . Hac morte vivificare nos vult Dominus, ut morientes peccato, vivamus Deo. Morimur autem peccato, quando mortificamus membra nostra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam et reliqua. Lein Hebraico aliter continetur: Misi mortem in Jacob, et venit super Israel . Jacob, vocabulum est nascentis corporis; Israel, nomen benedictionis. Quia enim tota nocte luctavit et vicit in certamine , et oriente lucifero 276 dicere potuit cum Apostolo: Nox praecessit, dies apidentis Deum, sortit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: & uerbum scm̃ ab hominati sunc
His suꝑ quos añs subridet uastitatẽ &
ifert in eos depopulationẽ. qui in
do tobusti sunt. & ad opprimendũ
podsices. ocdio habuer̃ in porta. idest
nudio corripientẽ. uł me uł alios
aorus qui ad eos missi sunt. Et loq̃n
ꝑsecce siue uerbum ĩmaculatũ. ut

Expanded text:
nati sunt. Hi super quos Deus subridet vastitatem, et affert in eos populationem, qui in malo robusti sunt, et ad opprimendum potentes, odio habuerunt in porta, id est, in judicio corripientem: vel me, vel alios prophetas, qui ad eos missi sunt, et loquentem perfecte, sive verbum immaculatum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã resurgat domus isrł.
Non ẽ enĩ eadẽ gła eiꝰ qui semꝑ se¬
cutꝰ ẽ dñm. & eiꝰ qui ab errauerit
a grege: & postea boni pastoris hu
habet rugam. neq maculã: s morti
& inferis comparata fit melior. Hȩc
dicimꝰ ñ qđ iuxta nouatum tolla¬
mus spem penitentiȩ. s quo timi-¬
diores faciamꝰ eos & idcirco sollici¬
tos: qui aꝑta ianua penitentię dũ
sꝑant futura. ꝑdunt p̾sencia: & qͥ
absq uulnere poterant ꝑ manere.
in cauti uulnus accipia̾nt: ut post¬
ea dolore crucient᷑: Multe mansi¬
ones apud patrẽ. Et stella ab stella

Expanded text:
nequaquam resurgat Dominus Israel. nequaquam resurgat Dominus Israel. Non est enim eadem gloria ejus qui semper secutus est Dominum, et ejus qui aberraverit a grege, et postea boni pastoris rephabet rugam neque maculam, sed morti et inferis comparata fit melior. Haec dicimus, non quo juxta Novatum tollamus spem poenitentiae, sed quo timidiores faciamus eos, et idcirco sollicitos, qui aperta janua poenitentiae, dum sperant futura, perdunt praesentia, et qui absque vulnere poterant permanere, incauti vulnus accipiunt, ut postea dolore crucientur. Multae mansiones sunt apud Patrem meum , et stella
Abbreviated transcription (Latin):
taq ce iuxta litteram & iuxta tro¬
pologiam in om̃ib ꝓpħarũ libris
scriptꝰ ẽ planctus: suꝑ eos qui pꝰ pec¬
cata agunt penitentiã: carm̃ suꝑ
illos qui nulla peccatoꝵ sorde ma-¬
culati: cantico & laude sunt digni.
U ȩ suꝑ eos qui ñ agunt penitentiã:
s iuxta duriciã cordis sui thesau¬
rizant sibi iram in die irȩ. Sin
aũt ut diximꝰ planctus ẽ suꝑ eos
qui agunt penitentiã. & peniten¬
tia reddit uulneri sanitatẽ: qͦmͦ¬
iuxca lxx dr̃. domꝰ isrł cecidit
ampliꝰ ñ resurget: uirgo isrł er¬
rauit in t̾ra sua ñ ẽ qui suscicet
eã : qđ sic solui potest. Postquã do¬
mus isrł sua uoluntate corruerit:
ne quaꝗͣ pristinã recipiet dignita¬
tem. Postquã uirgo isrł errauit
in t̾ra sua: ultra inuenire ñ poce¬
rit suscitantẽ. Et considera uer¬
meratur in turba: cadere đr. Qui
aũt de numero uirginum si erra
sed nequaꝗͣ suscitet᷑ uirgo isrł: &

Expanded text:
Itaque et juxta litteram, et juxta troItaque et juxta litteram, et juxta tropologiam, in omnibus prophetarum libris scriptus est planctus super eos qui post peccata agunt poenitentiam: Carmen super illos qui nulla peccatorum sorde maculati, cantico et laude sunt digni: Vae super eos qui non agunt poenitentiam; sed juxta duritiam cordis sui thesaurizant sibi iram in die irae. Si autem, ut diximus, planctus est super eos qui agunt poenitentiam; et poenitentia reddit vulneris sanitatem: qicitur, Domus Israel cecidit, amplius non resurget. Virgo Israel erravit in terra sua, non est qui suscitet eam? Quod sic solvi potest: Postquam domus Israel sua voluntate corruerit, nequaquam pristinam recipiet dignitatem: postquam virgo Israel erraverit in terra sua, ultra invenire non poterit suscitantem. Et considera vermeratur in turba, cadere dicitur. Qui autem de numero virginum, si errased nequaquam suscitetur virgo Israel, et
Abbreviated transcription (Latin):
uos planctũ domus isrł. Cecidit
ñ addet ampliꝰ ut resurgat uir¬
go isrł. ꝓiecta ẽ suꝑ t̾ram suam
ñ ẽ qui suscitet eam. Quantũ ad
ordinẽ littere ꝑtinet. & ceptam
hẏstorie ueritatẽ: decẽ crib quȩ
appellabãt᷑ israel ducte in cap-¬
postea sunt reuerse. Uirgo aũt ap¬
pellatur popłs isrł. ñ quia in uir¬
ginicatis ꝑmanserit puritate :s
quia quondã instar uirginis sit
dño copulatꝰ. Unde & planctum
nequaquam in antiquũ restitu¬
at᷑ gradũ. Quantũ uero ad incel¬
ugentiã spĩtalẽ. planctũ suꝑ om¬
nẽ isrł qui dm̃ mente tͥnebat. &
ut deuoret librũ. in quo intus &
foras scͥptum erat. Lamentacio.
& carm̃ ce ue. Intꝰ intellige salo¬
monis canticũ sequens qui ait.
Introduxit me incubiculũ suũ:
Et quadragesimũ quartũ psalmũ
in quo scͥptũ ẽ. Omĩs gła eiꝰ filie
regum incrinsecus. Foris autẽ est
quicqͥd in littera legit᷑. & uidet᷑ in
cortice : & in medulla sp̃c ñ tenet᷑.

Expanded text:
Domus Israel cecidit, non adjiciet amplius ut resurgat. Virgo Israel projecta est super terram suam, non est qui suscitet eam. Quantum ad ordinem litterae pertinet et coeptam historiae veritatem, decem tribus, quae appellantur Israel, ductae in cappostea sunt reversae. Virgo autem appellatur populus Israel: non quia in virginitatis permanserit puritate, sed quia quondam instar virginis sit Domino copulatus. Unde et planctum nequaquam in antiquum restituatur gradum. Quantum vero ad intelligentiam spiritualem: planctum super omnem Israel, qui Deumut devoret librum, in quo et intus et foris scriptum erat lamentatio, et carmen, et vae. Intus intellige Salomonis canticum sequens, qui ait: Introduxit me rex in cubiculum suum . Et quadragesimum quartum psalmum, in quo scriptum est: Omnis gloria filiae regis intrinsecus. Foris autem est quidquid in littera legitur, et videtur in cortice, et in medulla spiritus non tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ semꝑ aduersis leta
subiungere: & postquã ds̃ tristia
fuerit comminatꝰ. ad penitentiam
eos quos t̾ruit ꝓuocat: iuxta illud
qđ in isaya legimꝰ. Uȩ gens pecca¬
trix. popłs plenus delictis. sem̃ pes¬
simum: filii miqui. Cumq dixis¬
set t̾ra ur̃a deserta. ciuitates ur̃ȩ igne

Expanded text:
Scripturarum semper adversis laeta subjungere, et postquam tristia Deus fuerit comminatus, ad poenitentiam eos quos terruit, provocat, juxta illud quod in Isaia legimus: Vae, gens peccatrix, populus plenus delictis, semen pessimum, filii iniqui . Cumque dixisset, terra vestra deserta, civitates vestrae igne
Abbreviated transcription (Latin):
&e uocate uoluntarias oblaciones:
& adnuntiate. Sic enim uoluistis
filii isrł dicit dñs ds̃. Unde & ego
dedi uobis stuporẽ dentiũ in cun¬
ctis urbib ur̃is & indigentiã pa-¬
nũ in omib locis ur̃isice ñ estis re¬
uersi ad me dicit dñs .Lxx. Intro¬
istis in bethel. & iniq egistis. in
galgala multiplicastis impie age¬
re: & intulistis mane hostias ur̃as.
In die t̾cio decimas ur̃as. Et legert̃
fortes legem: & inuocauerunt con¬
fessiones. Ad nunciate qr hec dilere¬
runt filii isrł: dic̃ dñs ds̃. Et ego

Expanded text:
et vocate voluntarias oblationes, et annuntiate: sic enim voluistis, filii Israel, dicit Dominus Deus. Unde et ego dedi vobis stuporem dentium in cunctis urbibus vestris, et indigentiam panum in omnibus locis vestris: et non estis reversi ad me, dicit Dominus. LXX: Introistis in Bethel, et inique egistis, in Galgala multiplicastis impie agere: et intulistis mane hostias vestras, in die tertio decimas vestras. Et legerunt foris legem, et invocaverunt confessiones. Annuntiate quia haec dilexerunt filii Israel, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
morrã. & facti estis quasi torris
raptus de incendio: & ñ redistis
ad me dicit dñs. Idcirco hoc faciam
tͥ o isrł. ut qui p̃terita contẽpsisti:
saltim ad ea quȩ inlaturus sũ cor-¬
rigaris. Cumq dixerit hec faciam
tͥ quid facturꝰ sit tacet. ut dum ad
singła penarũ genera isrł pendic
incertus. quȩ ideo t̾ribiliora sunt.
quia omĩa suspicant᷑. agat peni¬
tentiã ÷ ne ds̃ inferat quȩ minatur.
P ostquã aũt ait fecero tibi quȩ me
facturũ eẽ contestor: p̃parare ad
inuocandum dĩm dm̃ tuũ. Omĩs
enim qui inuocauerit nom̃ dñi:
saluus erit. Siue p̃para te in occur¬
sum dĩ turtit uenientẽ ad te dm̃n¬
dm̃ tuum tota auiditate suscipi¬
as. Iste est qui firmat tomtruum.
siue montes. atq confirmat: ad cuiꝰ
uocem celoꝵ cardines. & t̾rȩ funda¬
menta quatiunt᷑. Isteͤ qui creat sp̃m.
quȩ st̃ in homine. nisi sp̃c qui est
in eo. Et ipse sp̃c intpellat ꝓ nob̾
gemitib mn enarrabilib d el certe

Expanded text:
i torris raptus de incendio, et non redistis ad me, dicit Dominus. Idcirco haec faciam tibi, o Israel, ut qui praeterita contempsisti, saltem ad ea quae illaturus sum, corrigaris. Cumque dixerit, haec faciam tibi, quid facturus sit tacet, ut dum ad singula poenarum genera Israel pendet incertus quae 279 ideo terribiliora sunt, quia omnia suspicantur, agat poenitentiam: ne Deus inferat quae minatur. Postquam autem fecero tibi quae me facturum esse contestor, praeparare ad invocandum Dominum Deum tuum. Omnis enim qui invocaverit nomen Domini, salvus erit . Sive praeparare in occursum Dei tui, ut venientem ad te Dominum, tota aviditate suscipias. Iste est qui firmat tonitruum, sive montes confirmat, ad cujus vocem coelorum cardines et terrae fundamenta quatiuntur . Iste qui creat spiritquae sunt in homine, nisi spiritus qui est in eo; et ipse spiritus interpellat pro nobis gemitibus ineffabilibus . Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
mendo sp̃m meũ. Et hec dicens
expirauit. Cũq creau̾it sp̃m. an¬
nunciat in hominib eloquium
suũ: siue annuntiat homini eloqͥ¬
um eiꝰ Qui cogitationũ secreca
cognoscit: & quid latens animus tacito
sensu tractet intelligit. Iuxta illud qd̾
in iheremia scđ̾m hebͣricũ legimꝰ.

Expanded text:
eum, et hoc dicens exspiravit . Cumque creaverit spiritum, annuntiat hominibus eloquium suum, sive annuntiat homini eloquium ejus, qui cogitationum secreta cognoscit, et quid latens animus tacito sermone tractet, intelligit, juxta illud quod in Jeremia secundum Hebraicum legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ accipiet. Si cuiꝰ aũt opꝰ arserit.¬
detrimentum patiet᷑. Ipse aũt sal-¬
uus erit: sio tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Qui
Sͦ saluat᷑ ꝑ ignẽ: quasi torris de in¬
cendio rapitur & astimodi homi¬
nes quos in euangłio saluator a¬
arguens loquebat᷑. Si filii essetis
abraham. oꝑa abrahȩ faceretis:
ioħs baptista dicit. Progenies uiꝑa-¬
rũ quis demonstrauit uobis fuge-¬
re afutura ira : facite gͦ fructũ di

Expanded text:
dededetrimentum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Qui ergo salvatur per ignem, quasi torris de incendio rapitur. Et ad istiusmodi homines, quos in Evangelio Salvator arguens loquebatur: Si filii essetis Abraham, opera Abraham faceretis , 277 Joannes Baptista dicit: Progenies viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira ? facite ergo fructum di
Abbreviated transcription (Latin):
dio: & ñ redistis ad me dicit dñs.
Lxx. Subuerti uos sic̃ subuertit ds̃
sodomã & gomorrã. & facti estis si¬
cut torris erutͦ de igne: ce nec sic
quidẽ conuersi estis ad me dicit
dñs. Extrema medicina ẽ & decem
tribuum & hereticoꝵ & omĩum
peccatoꝵ. ut postquã mortẽ mise¬
rit in uia egẏpti. & ꝑcusserit iu¬
uenes eoꝵ gladio. equosq consũp¬
serit. & ascendere fecerit putre¬
dinẽ castroꝵ in nares eoꝵ. & nec
sic quidẽ ad eum reuersi fuerint.
subuertat eos sic̃ subuertit ds̃ so¬
domã ce gomorrã: & cũ subuersi
fuerint obsimilitudinẽ criminũ
sodome &e gomorre. pessime q
in eis edificata diuinꝰ ignis exusse¬
rit: ipsi liberent᷑ quasi torris raptꝰ
de incendio. Et quomͦ loch sodoma
pereunte seruatꝰ ẽ amittens substan-¬
tiã &⁊ partẽ corporis sui quã in¬
um om̃s sodomoꝵ diuicias amit¬
tentes euadant nudi. Iuxta illud
qđ in apło legimus. Si cuiꝰ opus
manserit qđ suꝑ edificauit. merce¬

Expanded text:
edistis ad me, dicit Dominus. LXX: Subverti vos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham, et facti estis sicut torris erutus de igne, et ne sic quidem conversi estis ad me, dicit Dominus. Extrema medicina est, et decem tribuum, et haereticorum, et omnium peccatorum, ut postquam mortem miserit in via Aegypti, et percusserit juvenes eorum gladio, equosque consumpserit, et ascendere fecerit putredinem castrorum in nares eorum, et nec sic quidem ad eum reversi fuerint, subvertat eos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: et cum subversi fuerint, ob similitudinem criminum Sodomae et Gomorrhae, pessimaque in eis aedificia divinus ignis exusserit, ipsi liberentur quasi torris raptus de incendio. Et quomodo Lot, Sodoma pereunte, servatus est, amittens substantiam et partem corporis sui, quam ines isti Sodomorum divitias amittentes evadant nudi, juxta illud quod in Apostolo legimus: Si cujus opus manserit quod superaedificavit, merce
Abbreviated transcription (Latin):
ud in psalmis. singłarit̾ sũ donee
transeam. Querite bonũ & ñ malũ
ut uiuatis: & erit dñs ds̃ exercicuũ
uobiscum. sicut dixistis. O dice ma
lum & diligice bonũ. & constituite
in portis iudicium: si forte miserea¬
tur dñs ds̃ exercituum reliquiis io¬

Expanded text:
lud in Psalmis: Singularis sum ego donec lud in Psalmis: Singularis sum ego donec transeam . 296 Quaerite bonum, et non malum, ut vivatis, et erit Dominus Deus exercituum vobilum, et diligite bonum, et constituite in porta judicium, si forte misereatur Dominus Deus exercituum reliquiis Jo
Abbreviated transcription (Latin):
mportis declinauer̃. siue ut sỹmacꝰ
int̾ptatꝰ est oppsser̃: ut contra iudi¬
cĩ uericatẽ precio sententiã uende¬
rent: in currences iillud qđ scͥptũ
ẽ. Munera excecant ocłos etiã sa-¬
pientiũ: quȩ accipiunt heretici.
ut austeritatẽ scͥpturarũ quȩ pec¬
catorib tormenta denunciant uer¬
tant in beatitudinẽ: & cum diuici¬
aput pauꝑes truculenti st̃ & se¬
ueri. Quando gͦ uir eccłiasticꝰ &
prudens atq intelligens multas
impietates in ea quȩ uocat᷑ domꝰ
dei ẽẽ cognouerit. & ñ solũ multas
sed & fortes. & quȩ opprimere pos-¬
sint iusticiã. & in tantũ doctoꝵ ra¬
biẽ ꝓcessisse. ut accipient p̾ciũ in
iudicio & omia ꝓ munerib faciant:
pauꝑes quoq deuitent in portis. &
audire contempnant. taceat in il¬
lo tempore. ne det scm̃ canib. &
mittat margaricas ante porcos. qͥ
conuersi conculcent eas: & imitetur
iheremiam dicentẽ. solus sedebam
quia amaritudine repletꝰ sũ. & il¬

Expanded text:
linaverunt: sive ut Symmachus interpretatus est, oppresserunt, ut contra judicii veritatem pretio sententiam venderent, incurrentes in illud quod scriptum est: Munera excaecant oculos etiam sapientium . Quae accipiunt haeretici, ut austeritatem Scripturarum, quae peccatoribus tormenta denuntiant, vertant in beatitudinem: et cum divitiapud pauperes truculenti sunt et severi. Quando igitur vir ecclesiasticus et prudens atque intelligens multas impietates in ea, quae vocatur domus Dei, esse cognoverit, et non solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et intantum doctorum rabiem processisse, ut accipiant pretium in judicio, et omnia pro muneribus faciant, pauperes quoque devitent in portis, et audire contemnant: taceat in illo tempore, ne det sanctum canibus, et mittat margaritas ante porcos , qui conversi conculcent eas, et imitetur Jeremiam dicentem: Solus sedebam: quia amaritudine repletus sum . Et il
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dei sed hereticoꝵ ea ẽẽ monstra
ca populata ẽ excremũ penarũ õiuĩ
quȩ ñ aduolat ut locusta hucus
q discurrens seme sa dimittit. sed
ꝑmanet ꝑituris frugib: & tardo
lapsu. pigrisq morsib. uniuersa
consumit. Cumq hec passi sint. nec
sic quidẽ ad dm̃n redire uoluert̃.
Misi in uos mortẽ in uia egẏpti: ꝑcͦs
in gladio iuuenes ur̃os: usq cap

Expanded text:
non Dei, sed haereticorum ea esse monstrarnon Dei, sed haereticorum ea esse monstrarca populata est, extremum poenarum omnium: quae non avolat ut locusta, et huc illuc discurrens semesa dimittit; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Cumque haec passi sunt, nec sic quidem ad Dominum redire voluerunt. Misi in vos mortem in via Aegypti, percussi in gladio juvenes vestros u
Abbreviated transcription (Latin):
nantẽ: s appellent᷑ mara. id ẽ ama¬
ritudo. Isti multiplicauer̃ sibi hor¬
tos: in quos ne sua uinea mutaret᷑
nabutha occumbere uoluit. Qui
enĩ infirmꝰ ẽ olera manducet. Et̃
quia seꝑ heretici tumentes suꝑbia.
& incidentes in iudicium diaboli.
sibi magna ꝓmictunt. & bonorũ
fingunt imagines ut melli uene¬
na cõmisceant: etiam uineas & oli¬
ueta. &. ficeta habere se iactant. s
uinea eoꝵ innea sodomoꝵ ẽ. Oliue¬
ta eoꝵ ñ sunt de bonis oliuis. sed¬
de oleastris: quos apłs radicib bo¬
narũ oliuarum p̃cipit inseren¬
dos. Ficeta quoq talia hñt quȩ
calathum pessimarũ impleant
ficoꝵ: quas iheremias p̃ amaritu¬
dine comedi ñ posse testat᷑: ad quaᷤᷤ
cũ dñs uenerit. ȩtn̾a eis ariditate
ctus. ne uirore folioꝵ decipiant
transeuntes. Et ut intelligamꝰ hor¬
tos bereticoꝵ. & umeas &e oliueta
& ficeta ad malam parcẽ referri:
singulis sermonib addit ur̃a. ut

Expanded text:
nantem: sed appellentur Mara, id est, amanantem: sed appellentur Mara, id est, amaritudo. Isti multiplicaverunt sibi hortos, in quos ne sua vinea mutaretur, Naboth  Al. Nabutha occumbere voluit . Qui enim infirmus est, olera manducet . Et quia semper haeretici tumentes superbia, et incidentes in judicium diaboli magna sibi promittunt, et bonorum fingunt imagines, ut melli venena commisceant: etiam vineas et oliveta et ficeta habere se jactant; sed vinea eorum vinea Sodomorum est; oliveta eorum non sunt de bonis olivis, sed oleastris, quos Apostolus radicibus bonarum olivarum praecipit inserendos . Ficeta quoque talia habent, quae calathum pessimarum impleant ficorum, quas Jeremias prae amaritudine comedi non posse testatur . Ad quae cum Dominus venerit, aeterna eis ariditate rant, ne virore foliorum decipiant transeuntes. Et ut intelligamus hortos haereticorum et vineas et oliveta et ficeta ad malam partem referri, singulis sermonibus addidit, vestra: ut
Abbreviated transcription (Latin):
nos combustionẽ possumꝰ dicere.
Auruginẽ aũt om̃s yrtesoti. simili¬
ter transtuler̃. absq theodotione:
qui solus c̃xeyacỹñ. que pallorẽ
significat int̃pretatꝰ ẽ. Cumq ad¬
uersum iram dĩ multiplicarent
hortos. & uineas. & ficeta. & oliue¬
ta omia erugo comsumpsit. De
plagis quidẽ ac maloꝵ pondere
ad dñm uenire noluer̃. Quo dicto
confundant᷑ heretici: qui discipli¬
nã creatoris. & ut ita dicã medi¬
cinã crudelitatẽ int̾pretant᷑. Per¬
cutit aũt sp̃italit̾ hereticos dñs
exustione ea de qua ait paulus
tationem uobis accidit. & aurugi¬
ne quȩ felle diffuso. ruborẽ sangui¬
nis in pallore commutat: ce nichil
in corpore sani ẽẽ ꝑmutit: ut tantũ
ut etiã mella dulcissima amara ui¬
deant᷑. Et quidudũ audiebant in
eccłia gustate & uidetȩ quã suauis
ẽ dñs. ipsiq dicebant. quã dulcia
gutturi meo eloquia tua. suꝑ mel
dulcedinẽ: nec sint de reꝓmissionis
t̾ra. quã legimus melle & lacte ma¬

Expanded text:
nos combustionem possumus dicere. Auruginem autem omnes ἴκτερον similiter transtulerunt, absque Theodotione, qui solus ὠχρίασιν, quae pallorem significat, interpretatus est. Cumque adversum iram Domini multiplicarent hortos et vineas et ficeta et oliveta, omnia eruca consumpsit, de plagis quidem ac malorum pondere ad Deum venire voluerunt. Quo dicto, confundantur haeretici, qui disciplinam Creatoris, et, ut ita dicam, medicinam, crudelitatem interpretantur. Percutit autem spiritualiter haereticos Dominus exustione ea de qua Paulus apostationem vobis accidit : et aurugine quae, felle diffuso, ruborem sanguinis in pallorem  Al. pallore commutat, et nihil in corpore sani esse permittit, intantum ut etiam mella dulcissima amara videantur. Et qui dudum audiebant in Ecclesia: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: ipsique dicebant: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua super meldulcedinem: nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte et melle ma
Abbreviated transcription (Latin):
tati sumꝰ post quã. & in hebreo scͥp¬
tum ẽ. ẽces. & aquila in t̾pretatꝰ
men: in hebraico sic legi potest.
Quaꝓpt̾ hec faciam tͥ isrł. Postea id.
multo post tempore. & in nouis-¬
simis scłis: ut rursum ab alio pͥn

Expanded text:
tati sumus, postquam, in Hebraico scriptum est ECEB  , et Aquila interpretatus verumtamen; in Hebraico sic legi potest: Quapropter haec faciam tibi, Israel, postea, id est, multo post tempore, et in novissimis saeculis, ut rursus a
Abbreviated transcription (Latin):
i ea. Deniq &e sapientia in portas
ciuitatis considens dic̃. Quanto tẽpo¬
re innocences obtinuerint iusticiã. ñ
confundent᷑. Ego portas ciuitatis ħ
ẽ animȩ credentis in xp̃m puco eẽ
uirtuces: ꝑ quas ad credences xp̃e in
nis an in malis: nos ad utrũq re
cestationi habetur ab eis: aut cerce
ipse ꝓpħa stat in portis miciisq uir¬
tutum. & odio habetur ab his quos
corripit. Nec sufficit peccatoribꝰ odis¬
se in portis arguentẽ siue corripien¬
de cius ore ꝓfertur. Qui enim ñ re¬
cipic ꝓpħam: ñ recipit eum qui mi¬
ꝑfecte loquebat᷑ ab hominati sunt.¬

Expanded text:
portis civitatis confidens dixit: Quanto tempore innocentes obtinuerint justitiam, non confundentur . Ego portas civitatis, hoc est, animae credentis in Christum, puto esse virtutes, per quas ad credentes Christuslis, an in bonis, nos ad utrumque reco detestationi habetur ab eis. Aut certe ipse propheta stat in portis initiisque virtutum, et odio habetur ab his, quos corripit, nec sufficit peccatoribus odisse in portis arguentem, sive corripiende ejus ore profertur. Qui enim non recipit prophetam, non recipit eum qui miel qui perfecte loquebatur, abominati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
post ea : & cum hec fecero tͥ. p̃pa¬
rare aduersanti deo tuo isrł. sic
incelligendũ ẽ feci ut te corrige¬
rem: quȩ p̃teritus sermo describit.
Et quia noluisti reuerti ad me. faci¬
am tͥ quȩ meo continent᷑ archano.
Occidisti seruos quos ad te mise¬
ram: mitam nouissime filium
tuã qua semꝑ uoluntatiꝰ ret i¬
tisti p̃para te ut contradicas & ad¬
uerseris deo tuo: iuxta illud qđ scͥp¬
tum ẽ. Ecce positus ẽ hic in ruinã.
& resurrectionẽ multoꝵ: & in sig¬
num cui contradicet᷑. Et hoc dic̃.
ñ quo p̃cipiat quid facere debe¬
at: sed ante p̃dicit quid sponte
facturus sit. quasi increpans & ar¬
guens: ut saltim correptus ñ faci¬
at qđ p̃dicatum ẽ. Audite uerbũ

Expanded text:
postea, et cum haec fecero tibi, praepara te adversari Deo tuo, sic intelligendum est: Feci ut te corrigerem, quae praeteritus sermo descripsit, et quia noluisti reverti ad me, faciam tibi, quae meo continentur arcano. Occidisti servos, quos ad te miseram: mittam novissime Filium tuam, qua semper voluntati Domini restitisti, praepara te ut contradicas et adverseris Deo tuo: juxta illud quod scriptum est: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum, et in signum cui contradicetur . Et hoc dicit, non quo praecipiat quid facere debeat; sed ante praedicit quid sponte facturus sit, quasi increpans et arguens, ut saltem correptus non faciat quod praedictum est. . Audite verbum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs . Lxx. Misi in uos mortẽ in uia
egypti. & occidi in gladio iuue¬
nes ur̃os cum captiuitate equoꝵ
menta erudit᷑ isrł. Unde &e eo tẽpo¬
re quo ab egyptiis auxilia postu¬
labant. mittit᷑ in eos mors & ꝑcu¬
ciunt᷑ in gladio iuuenes eoꝵ: & eqͦs
quos sibi contra dĩ p̃ceptũ multi¬
plicauer̃ captiuitas seua conclu¬
dit. ut putredo castroꝵ. & fetor
morientis exercitꝰ. uiuentium na¬
res impleat. Cumq & hec fecerit
ut corriꝑet delinquentes. & emen¬
daret errantes: nec sic quidẽ redi¬
erunt ad eum dicit dñs . Qui ñ sõ¬
iũ illo tempore s cotidie mittit mor¬
tẽ in uia egẏpti: ut qui egẏptiam
triuerit semitã. audiat moriens do¬
centẽ apłm. Qđ enĩ mortuus sum.
mortuus sũ peccato: qđ aũt uiuo
uiuo deo. Et in alio loco. Si morcui

Expanded text:
si Al. Misi in vos mortem in via Aegypti, et occidi in gladio juvenes vestros cum captivitate equorumenta eruditur Israel: unde et eo tempore quo ab Aegyptiis auxilia postulabant, mittitur in eos mors, et percutiuntur in gladio juvenes eorum, et equos quos sibi contra Dei praeceptum multiplicaverant, captivitas saeva concludit, ut putredo castrorum et foetor morientis exercitus, viventium nares impleat. Cumque et haec fecerit, ut corriperet delinquentes, et emendaret errantes, nec sic quidem redierunt ad eum, dicit Dominus. Qui non solum illo tempore, sed quotidie mittit mortem in via Aegypti, ut qui Aegyptiam triverit semitam, audiat moriens docentem Apostolum: Quod enim mortuus sum, mortuus sum peccato; quod autem vivo, vivo Deo . Et in alio loco: Si mortui
Abbreviated transcription (Latin):
maris. & effundit eas suꝑ faciẽ t̾rȩ:
dñs nom̃ eiꝰ : qui subridet uasticatẽ
suꝑ robustum: & depopulationẽ
suꝑ potentẽ affert .Lxx. Qui facit
in excelso iudiciũ. & iusticiã in t̾ra
posuit: qui facit omĩa & transfor¬
mat. & conuercit in mane umbrã
ab hebraica ueritate edicio uulgata
discordat: sicut absq cõmonitione
nr̃a ex his quȩ ꝓposuimꝰ prudens
statim lector intelligit. Itaq expo¬
namꝰ primũ uxta hebreos: & post¬
ea quid nobis uideat᷑ in translati¬
pandente dicamꝰ. Domꝰ ioseph idest
domꝰ ephraĩ ac ꝑ hoc regia. & bechel
siue ut lxx transtuler̃ domꝰ isrł. io

Expanded text:
 faciem terrae: Dominus nomen ejus. Qui subridet vastitatem super robustum, et depopulationem super potentem affert. LXX: Qui facit in excelso judicium et justitiam in terra posuit: qui facit omnia, et transformat et convertit in mane umbram ab Hebraica veritate editio Vulgata discordat, sicut absque commonitione nostra ex his quae proposuimus, prudens statim lector intelligit. Itaque exponamus primum juxta Hebraeos, et postea quid nobis videatur in translatipandente, dicamus domus Joseph, id est, domus Ephraim, ac per hoc regia, et Bethel, sive sicut LXX transtulerunt, domus Israel, id
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. ut omĩ iniquitate suꝑata nos
de t̾renis cȩlestes faceret. Ego puto
ex hoc loco etiam gentilẽ poetã fuis
se furatũ. qui de rusticoꝵ simplicita¬
te ce beatitudine disserens. intulit.
ris uestigia fecit. Qđ̃ aũt dicunt faci¬
ens omĩa atq transformans uno uer¬
bo arccurũ & oriona cõp̃bendunt.¬
ce negligentes ꝓprietatẽ nominum
in grecũ transferre sermonẽ. Trans¬
format aũt ds̃ omĩa quando de c̾re
donac similitudinẽ: quando luna
solis fulgore rutilabit: & sol lumen
habebit septuplũ: quando animal &
infirmũae corruptibilis homo trans¬
format᷑ in spĩtalẽ: & robustũ & in
corruptum: mutans głam ñ nacu¬
ram: quando intelligentes splendebĩ
sic splendor firmam̃ti: & implebitur
qđ scriptũ ẽ: alia gloria solis. alia

Expanded text:
terram, ut, omni iniquitate superata, nos terram, ut, omni iniquitate superata, nos de terrenis coelestes faceret. Ego puto ex hoc loco etiam gentilem poetam furatum 290 fuisse, qui de rusticorum simplicitate et beatitudine edisserens, intulit: ris, vestigia fecit. Quod autem dicunt, faciens omnia atque transformans, uno verbo Arcturum et Oriona comprehendunt, negligentes proprietatem nominum in Graecum transferre sermonem. Transformat autem Deus omnia, quando facit de donat similitudine: quando luna solis fulgore rutilabit, et sol habebit lumen septuplum, quando animalis, et infirmus et corruptibilis homo transformatur in spiritualem et robustum et in incorruptum, mutans gloriam, non naturam: quando intelligentes fulgebunt sicut splendor firmamenti, et implebitur quod scriptum est: Alia gloria solis, a
Abbreviated transcription (Latin):
mas ethereo calore suspensas excolat.
&e eliquat:. indulcat pluiuarũ saporẽ
instar medicinalis cucurbitę: quȩ ca¬
lore suꝑioris gẏri humorẽ. & sangui¬
ne sursũ trabit: ex quo discimꝰ ũ de
sint pluiue. Qđꝙ sequit᷑. qui subri¬
det uasticatẽ suꝑ robustos: & ad p̃sens
tempꝰ reuertit᷑. Et ẽ ordo. Qui creacor¬
c̃ ommũ cõminac᷑ &iam captiuitatẽ
suꝑ samariã . &e. depopulationẽ suꝑ
pocencẽ affert: qm̃ conuertit in absin¬
thium iudiciũ. & iusticiã reliquit
in trã. Uui nos diximꝰ qui subridet aqͥ
sumꝰ appellare: quando quis irascit᷑.
&r aptis paululũ labiis sub ridere se
simulat: ut ire ostendat magnitudi¬
nẽ. Dicamꝰ & iuxta lxx. Ds in excel¬
so facit iudiciũ quando iudicat ue¬
ricacẽ: &e reddit unicuiq scđm opus
suum. Et om̃is qui iuitator et filiꝰei
so iudiciũ: & ñ imitat᷑ eum iudicẽ
qui dm̃ ñ timebat &e hominẽ ñ uere¬

Expanded text:
mas aethereo calore suspensas excolat, mas aethereo calore suspensas excolat, et eliquat in dulcem pluviarum saporem, instar medicinalis cucurbitae, quae calore superioris gyri, humorem et sanguinem sursum trahit: ex quo discimus unde sint pluviae. Quodque sequitur: Qui subridet vastitatem super robustum, ad praesens tempus re omnium, comminatur etiam captivitatem super Samariam, et depopulationem super potentem adfert: quoniam convertit in absinthium judicium, et justitiam relinquit in terra. Ubi nos diximus, qui subridet, Aqusumus appellare, quando quis irascitur, et apertis paululum labiis subridere se simulat, ut irae ostendat magnitudinem. Dicamus et juxta LXX. Deus in excelso facit judicium, quando judicat veritatem, et reddit unicuique secundum opus suum: et omnis qui imitator et filius eso judicium, et non imitatur eum judicem, qui Deum non timebat, et hominem non vere
Abbreviated transcription (Latin):
stellas : theodocio in t̃pretatꝰ ẽ uesꝑ¬
um. Hebreus aũt qui nos inscrip¬
turis scĩs erudiuit. chasil. int̃pre¬
tari putat id est splendorẽ: &e sig¬
nificare generalit̃ astra fulgentia
Quando auit audiuimus arcturũ &
oriona ñ debemꝰ sequi fabulas poe¬
tarũ. & ridicula ac portentosa m̃¬
datia. quib &iam celum infama¬
re conant᷑. & mercedẽ stupri int
sydera collocare dicentes. arcturũ
pluuiasq iadas geminosq trio¬
nes: & armatũq auro circũspicit
oriona Sed hebrea nomina quę
apuo eos alicer appellant̾ uocabulis
ebularũ gentilium in linguam nr̃a
regum uolumine raphaim hebraicũ
ꝗ eci ticanas transtuler̃: quȩ apud
ah nicos celeberrima fabula ẽ. ex qua
in laudes deoꝵ scribunt s̃ ytanto¬
cũ encenado ethnã moncẽ. ad cuius
motũ trmacria contremiseat. Iste aũ¬
as ereator omĩum qui facit arcturũ
&e oriona. noccẽ in diẽ. & diẽ in nocce
cominucat. & aquas maris amarissi¬

Expanded text:
stellas, Theodotio interpretatus est vesperum: Hebraeus autem, qui nos in Scripturis sanctis erudivit, CHASIL interpretari putat splendorem, et significare generaliter astra fulgentia. Quando autem audimus Arcturum et Oriona, non debemus sequi fabulas poetarum, et ridicula ac portentosa mendacia, quibus etiam coelum infamare conantur, et mercedem stupri inter sidera collocare, dicentes : Arcturum, pluviasque Hyadas, geminosque Triones: Armatumque auro circumspicit Oriona: Sed scire Hebraea nomina, quae apud eos aliter appellantur, vocabulis fabularum 289 gentilium in linguam nostram Regum volumine RAPHAIM   Hebraeum, Graeci titanas transtulerunt: quae apud ethnicos celeberrima fabula est, ex qua in laudes deorum scribunt γιγαντομtum Encelado Aetnam montem, de cujus motu Deus creator omnium, qui facit Arcturum et Orionem, noctem in diem et diem in noctem commutat, et aquas maris amarissi
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ isrł &e cunct heretici qr habe¬
bant oꝑa sodomȩ &e gomorrȩ sub-¬
uertunt᷑. ut sodoma & gomorra:
ut quasi torris raptus de incen¬
dio liberent᷑. Et hoc ẽ qđ in ꝓpħa
legimꝰ. Restituet᷑ sodoma in anti-¬
quum : ut qui suo uicio sodomites
ẽ. pꝰ quã in eo sodome oꝑa arserint.
fecero tibi: p̃parare in occursũ dei
tui isrł. Quia ecce formans montes
&e creans uentũ. & annuncians ho-¬
mini eloquiũ suũ. faciens matui¬
nã nebulã: & gradiens suꝑ excelsa

Expanded text:
et Israel et cuncti haeretici, quia habebant opera Sodomae et Gomorrhae, subvertuntur ut Sodoma et Gomorrha: ut quasi torris raptus de incendio liberentur. Et hoc est quod in propheta legimus: Restituetur Sodoma in antiquum : ut qui suo vitio Sodomites est, postquam in eo Sodomae opera arserint, fecero tibi, praeparare in occursum Dei tui, Israel, quia ecce formans montes, et creans ventum, et annuntians homini eloquium suum, faciens matutinam nebulam, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
mus qui irrigat torrentẽ spinarũ.
Iste ẽ aũt fons qui dicit ꝑ iheremi¬
am: me dereliquerunt fontẽ aquȩ
uiuȩ. & foderunt sibi laccus con¬
tritos: qui aquas continere ñ pos¬
sunt. Hic fons de uno fonte ꝓce¬
dens. triplici unione decurrit.
Quos fonteᷤpatris & filii & sp̃e scĩ in
cerui sitientis modum: psalmista
suspirat dicens. Sic̃ ceruus deside¬
rat ad fontes aquarũ: ita deside¬
rat anima mea ad te ds̃. Cũq du¬
ȩ & tres ciuitates ad unã ꝑrexerint
ciuitatẽ. in qua aquȩ sunt abun¬
dances spei. fidei. caricatis. ñ sacla¬
bunt᷑: quia ad diumã grãm requi-¬
rendam ñ uoluncate sed necessitate
uener̃. fcussi uos in uento urente:
et in aurugine multitudinẽ horto¬
ta ur̃a & ficeta ur̃a comedit eruca:
& ñ redistis ad me dicit dñs. Lxx.
ꝑcussi uos in ardorem & i auru-¬
gine. multiplicastis hortos ur̃of
Uineas uras &e ficus ur̃as⁊ & oliueta
ur̃a comedit eruca: & nec sic qͥdẽ

Expanded text:
mus, qui irrigat torrentem spinarum. mus, qui irrigat torrentem spinarum. Iste autem est fons qui dicit per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi lacus contritos, qui aquas continere non possunt . Hic fons de uno fonte procedens, triplici unione decurrit: quos fontes Patris et Filii et Spiritus sancti in cervi sitientis modum Psalmista suspirat, dicens: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum: ita desiderat anima mea ad te, Deus . Cumque duae et tres civitates ad unam perrexerint civitatem, in qua aquae sunt abundantes, spei, fidei, charitatis, non satiabuntur, quia ad divinam gratiam requirendam, non voluntate, sed necessitate venerunt. Percussi vos in vento urente, et in aurugine. Multitudinem hortota vestra et ficeta vestra comedit eruca, et non redistis ad me, dicit Dominus. LXX: Percussi vos in ardore et in aurugine. Multiplicastis hortos vestros, vineas vestras, et ficus vestras, et oliveta vestra comedit eruca, et ne sic quidem
Abbreviated transcription (Latin):
me redditis dicit dñs. Prohibet qͦq
siue reprimit dñs ab hereticis plu
uias sp̃itales. & omnẽ rorẽ diuinę
sapientiȩ: & mandat nubib suis
ne pluant suꝑ eos ymbrẽ ante tres
menses messis siue uindemiȩ: ut
ad fructum mysterii trinitatis ꝑue¬
nire ñ possint. Et qͦmͦ sol iste qũe
cernimus ñ annuũ cursũ donee
ad pristinã metã redeat.xͦii. ex¬
det mensib qui singuli tricenis uol
men dedit. & solis illustrat᷑ radiis
ab ea parte quȩ ei uicina ẽ. uł plus
uł minꝰ ꝓ uariecate tempoꝵ lum̃
accipiens: sic &e ȩccłia ueri solis splẽ¬
dore decorata. duodecim implet
appellant᷑ trib. & in testimonium
ecñe de uor danis alueo .xii. lapi¬
unã ciuitatẽ uere confessionis ȩccłiã:
& suꝑ alterã ñ pluit. quȩ in here¬
ticoꝵ conciliabulis ẽ. Cumq illa
imbrẽ recipiat sempit̾nũ. ista iugi
aridicate siccat᷑: ut qui siciunt co¬
acti penuria. ueniant ad dnĩ ciui¬
tatẽ. de qua egredit᷑ fons largissi¬

Expanded text:
ohibet quoque sive reprimit ab haereticis Dominus pluvias spirituales, et omnem rorem divinae sapientiae; et mandat nubibus suis, ne pluant super eos imbrem ante tres menses messis, sive vindemiae, ut ad fructus mysterii Trinitatis pervenire non possint. Et quomodo sol iste, quem cernimus, annuum cursum, donec ad pristinam metam redeat, duodecim explet mensibus, qui singuli tricenis volvmen dedit, et solis illustratur radiis ab ea parte qua ei vicina est, vel plus vel minus pro varietate temporum lumen accipiens: sic et Ecclesia, veri Solis splendore decorata, duodecim implet appellantur tribus, et in testimoniume, de Jordanis 273 alveo duodecim lapiunam civitatem verae confessionis Ecclesiam, et super alteram non pluit, quae in haereticorum conciliabulis est. Cumque illa imbrem recipiat sempiternum, ista jugi ariditate siccatur: ut qui sitiunt, coacti penuria, veniant ad Domini civitatem, de qua egreditur fons largissi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi lxx transtuler̃. p̃parare ut in-¬
uoces dm̃ tuũ. & nos iuxta theo¬
dotionẽ posuimꝰ p̃parare in occur¬
sum dei tui: symmnacꝰ & quinta
edicio transtuler̃ p̃parare ut ad¬
uers eris deo tuo : qđ hebraice dr̃
hechyn. lacerath. eloach. Fro mon¬
tib quoq qui hebraice dicuntur
ice uocat᷑ rũħa. causa manifesta ẽ:
quia hoc uerbo ce uentꝰ & sp̃c ap¬
pellat᷑. Qd sequit᷑. annuncians ho¬
mini eloquium suũ cunctis ita¬

Expanded text:
 transtulerunt, praeparare ut invoces Deum tuum, et nos juxta Theodotionem posuimus, praeparare in occursum Dei tui, Symmachus et Quinta Editio transtulerunt, praeparare ut adverseris Deo tuo: quod Hebraice dicitur, HECHIN LACERATH ELOICA  . Pro montibus quoque qui Hebraice dicuntur ice vocatur RUA  , causa manifesta est, 278 quia hoc verbo et ventus et spiritus appellatur. Quodque sequitur, annuntians homini eloquium suu
Abbreviated transcription (Latin):
seruis suis. Qui aũt annuntiat cogi¬
tationes homine̾s. & eloquiũ ei siue
suum: ipse ẽ qui facit aurorã ce di
tur. Annuntians in homines xp̃m
suum. Sub qua occasione. heretici
sp̃m sanctũ creatũ uolunt ordine¬
ẽẽ sequente. Creans spm̃ & annun¬
cians in homines xp̃m suũ. ut ille
creatꝰ sic. hic annunciet᷑ in popłis.
Quib respondebimꝰ iuxta sensũ eoꝵ:
&e uulgatã edicionẽ: qui creator est

Expanded text:
I, 7. Qui autem annuntiat cogitationes hominis, et eloquium ejus, sive suum, ipse est qui facit auroram et 280 tur: Annuntians in homines Christum suum: sub qua occasione haeretici, Spiritum sanctum creatum volunt ordine sequente: creans spiritum, et annuntians in homines Christum suum: ut ille creatus sit, hic annuntietur in populis. Quibus respondebimus juxta sensum eorum, et Vulgatam editionem: Qui c
Abbreviated transcription (Latin):
entis regiones. & insolitum &e impos¬
sibile ẽ. Num quã enĩ in fine m̃sis
iunii. siue in mense iulio. his ꝓ¬
uinciis maximeq in iudea pluui¬
as uidimꝰ. Deniq in regũ libris ꝓ si¬
gno magno atq portento dieb esta¬
tis & messis. orante samuhele plu¬
uiȩ concitate sunc: & suꝑfluũ erac
nunc cõminari m̃sis iulii siccita¬
temrin quo nũquã pluuias decdat
ł hibuit aũt ẏmbrẽ: ut ñ solũ indi¬
gentiam panum. sed & sitis ardo¬
rem. & bibendi penuriã sustin̾ent.
In his enĩ locis in quib nunc degi¬
mus p̃ter paruos fontes om̃s cister¬
narũ aquȩ sunt: & si ymbres diui¬
na ira suspenderit. maiꝰ sitis his¬

Expanded text:
nes et insolitum et impossibile est. Numquam enim in fine mensis Junii, sive in mense Julio, in his provinciis, maximeque in Judaea, pluvias vidimus. Denique in Regum libris pro signo magno atque portento diebus aestatis et messis, orante Samuele, pluviae concitatae sunt . Et superfluum erat nunc comminari mensis Julii siccitatem, in quo numquam pluvias dederat. Prohibuit autem imbrem, ut non solum indigentiam panum, sed et sitis ardorem et bibendi penuriam sustinerent. In his enim locis in quibus nunc degimus, praeter parvos fontes, omnes cisternarum aquae sunt, et si imbres divina ira suspenderit, majus sitis
Abbreviated transcription (Latin):
ignominiã suã & ꝓicient᷑ super
montẽ reminan qui int̾pretat᷑
sublimitas: ut insua suꝑbia con
terant᷑. Quidã reminan uisionẽ
tant᷑. Non enim omĩa uidẽ pote¬
se scire credebant. Possumꝰ iuxta
utteram quando uenerint dies
captiuitatis suꝑ uaccas samariȩ
intelligere. qđ suꝑent eas inp̃lio.
& opprimant armis suis. & in
congressione suꝑatas cõpellant ad
urbes munitas. quȩ cõparent᷑ ollis
feruentib: ut qͦmͦ iherłm habens
clausos popłos. & obsessos assimila-¬
tur olle feruenti. & plene carniũ:
sic & urbes samariȩ ollis feruen¬
tib comꝑ ent᷑: Quȩ famȩ & pesti¬
lentid clausos popłos exire com¬
pellant. & ire in captiuitatẽ mu¬
tuose uidentes⁊ & tranfferri in
armon montes armeniȩ: qui me¬
dis persisq confines sunt.
enite ad bethel. & impie agite. ad
galgalã. & multiplicate p̃uarica¬
tionẽ÷ & afferte mane uictimas

Expanded text:
ignominiam suam, et projicientur super ignominiam suam, et projicientur super montem Remman, qui interpretatur sublimitas, udam Remman, visionem tantur. Non enim omnia videre potese scire credebant. Possumus juxta litteram, quando venerint dies captivitatis super vaccas Samariae, intelligere quod superent eas in praelio, et opprimant armis suis, et in congressione superatas compellant ad urbes munitas, quae comparentur ollis ferventibus: ut quomodo Jerusalem habens clausos populos et obsessos, assimilatur ollae ferventi et plenae carnium; sic et urbes Samariae ollis ferventibus comparentur, quae fame et pestilentia clausos populos exire compellant, et ire in captivitatem mutuo se videntes, et transferri in Armon montes Armeniae, qui Medis Persisque confines sunt. Venite ad Bethel, et impie agite: ad Galgalam, et multiplicate praevaricationem,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs suis qđ ueniãt dies suꝑ eas
dies iudicii atq penarũ: & por¬
tant eas in armis suis: & eos qui
cum illis sunt mittant in lebe¬
ces siue portent. Et uł ipse uac¬
ce sunt negotiatores pestilentes.
uł illi qui uenunt ut portent
eas. Et eicient᷑ nude inuicẽ se
uidentes: ꝓiciant᷑q suꝑ monitẽ
reminan dic̃ dñs ds̃. Debemꝰ emĩ
& iurta lxx dicere. ne frustra cos
ꝓposuisse uideam᷑. Quando uene¬
rit contra hereticos dies iudicii
atq uindicte. tunc auferent᷑ in
armis. hoc ẽ cum armis suis. de¬
quib aduersus ȩccłiam dimicaue¬
rant: uł uicti armatura dĩ. & ab
illiꝰ pugnatorib suꝑati mutent᷑
in lebetes. ut ex urant᷑ & ex coquan¬
tur: qui fuer̃ priꝰ negotiatores
tur: ut morti traderent quos de¬
ceperant. Isti sunc de quib dr̃. filii
heli filii pestilentiȩ: qui in cathe
cocti fuerint & exusti. egredient᷑
nudi nichil eoꝵ habentes quȩ
sibi antea p̃sumebant: & uidebt̃

Expanded text:
sanctis suis, quod venient dies super eas, sanctis suis, quod venient dies super eas, dies judicii atque poenarum, ut portent eas in armis suis, et eos qui cum ipsis sunt, mittant in lebetes, sive portent: et vel ipsae vaccae sint negotiatores pestilentes, vel ipsi qui veniunt ut portent eas, et ejiciantur nudae invicem se videntes: projicianturque super montem Remman, dicit Dominus Deus. Debemus enim et juxta LXX dicere, ne frustra eos proposuisse videamur. Quando venerit contra haereticos dies judicii atque vindictae, tunc auferentur in armis, hoc est, cum 268 armis suis, quibus adversus Ecclesiam dimicaverant: vel victi armatura Dei, et ab illius pugnatoribus superati, mittentur in lebetes, ut exurantur et excoquantur qui fuerunt prius negotiatores tur, ut morti traderent quos deceperant. Isti sunt de quibus dicitur: Filii Heli, filii pestilentiae , qui in cathedcocti fuerint et exusti, egredientur nudi, nihil eorum habentes, quae sibi antea praesumebant. Et videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. uł principes ꝑuersoꝵ dogiatũ
possumꝰ appellare. ut ualentinũ &
mnarcionẽ. & arrium. & eumonium:
aut eos qui multiplices libros ab¬
ab aliis male inuenta corroborant.
sti dicunt uaceȩ basamtides afferce
nobis & bibemus. Nisi enim illi de¬
derint. isti qđ deuorent ñ habeb̾o:
ĩmo qđ bibant ut in ebrient᷑. Ut aũt
sciamꝰ aquas &e pocula significare
doctrinã: dñs loquit᷑ ad samaricanã.
qui de samaritanȩ id est herecico¬
rum aquis biberit semꝑ siciet. &
ardorẽ siccarũ fauciũ refrigerare
clamante sicut somniat qui siit
quasi bibat. & cum surrexerit ad¬
huc sitit. anima aũt frustra sꝑauit:
s ic erunt om̃s gences quȩ pugnant
contra iherłm. Uere enim qui de
hereticoꝵ aquis biberit & pugna-¬
uerit contra iherłm eccł̃iam dei. in
somnis bibit: & anima eiꝰ uanis ima-¬
ginib illudit᷑. Cumq se estimaue¬
rit saciatũ: tunc siciendi habebit
er de puteoꝵ fontib: aquȩ tuȩ
dapib seruientes. siue uirat in

Expanded text:
rum vel principes perversorum dogmatum possumus appellare, Valentinum, et Marcionem, et Arium, et Eunomium: aut eos qui per multiplices libros ab aliis male inventa corroborant. Istis dicunt vaccae Basanitidis: Afferte nobis, et bibemus. Nisi enim illi dederint, isti quod devorent non habent, immo quod bibant ut inebrientur. Ut autem sciamus aquas et pocula significare doctrinam, Dominus loquitur ad Samaritanam: qui de Samaritanae, id est, haereticorum aquis biberint, semper sitient et ardorem faucium siccarum refrigerare clamante: Sicut somniat qui sitit quasi bibat, et cum surrexerit, adhuc sitit, anima autem ejus frustra speravit: sic erunt omnes gentes quae pugnant contra Jerusalem . Vere enim qui de haereticorum aquis biberit, et pugnaverit contra Jerusalem Ecclesiam Dei, in somnis bibit, et anima ejus vanis imaginibus illuditur. Cumque aestimaverit se satiatum, tunc sitiendi habebit et de puteorum fontibus aquas tuas, et dapibus servientes, sive jurat in