comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potasti nos uino compunctionis. Dedisti metuen¬
tib te. significationem: ut sugiant a facie. arcꝰ.
In artu enim quanto longe trahitur corda:
tanto de eo districtior. exit. sagitta. Sic nimi¬
rum. sic extremi uidicii dies. quanto longe dif¬
fertur ut ueniat: tanto cum uenerit. de illo
districtior sententia procedat. Iccuto autem
diuersis nunc cladib ꝑcitimur: ut his corre¬
cti. paratiores tunc inueniri ualeam᷑. Unde
illic premissum ẽ. Ostendisti populo tuo du¬
ra. flagella uidelicet. setuli: quȩ setuturum
grauius iuidicii diem precurrunt. Potasti nos
uino compunctionis: ut terrena gaudia in
lacrimis uerterentur. Dedisti metuentib te
significationem: ut fugiant. a facie artus. Ac
si diceret. Hoc tempꝰ misccłiȩ ẽ: illud tempus
iudicii erit. Pista ergo huiꝰ temꝑis flagella si
gnificas. quomͦ tunc ꝑcussurus es quando ũ
parcens iudicas: qui sic districte modo ꝑcu-¬
cum etiam sacra scriptura signat᷑. Ipsa quip¬

Expanded text:
ti nos vino compunctionis. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . » In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem nunc diversis cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo tuo dura, » flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Pgnificas quomodo tunc percussurus es quando non parcens judicas, qui sic districte modo percucum etiam sacra Scriptura signatur. Ipsa quip
Abbreviated transcription (Latin):
ligi: et aliter pott. Nam uia eiꝰ non inconue.¬
ment̃ accipitur. Ic ipsum quod uenit ad cor:
seseq nobis intriecus infundit. Locus ue.¬
ro eius sit cor: aduod ueniens ꝑmanet. De.
hac quippe. uia illis dicitur. Uox clamantis.
in deserto. Parateiam domino: id est in cor¬
de. ur̃o. uenienti suentiȩ aditum reserate.
Sicut alias diciti. Iter facite. ei: qui ascen¬
dit suꝑ occasum ex facite. fuit ascendere:
ipsam mortem qun ꝑtulerat. resurgendo
suꝑañe. Ait erga i qui ascendit suꝑ occa¬
sum it̃ facite: id epesurgenti domino. in
sordib uiciorum qla audientium mundat:
uenienti sapientiȩ. am preꝑat. habet ergo
uiam ista sapientis habet et locum. Hiam
qua uenit : locunsuo manet. Sicut ipsa ait.
Si quis diligit mermonem meum serua¬
bit: et pater meililiget eum. et ad eum
ueniemus: et maipnem apud eum faciemꝰ

Expanded text:
ligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quippe via illius dicitur: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti Domino in vsordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud
Abbreviated transcription (Latin):
exclusit: Quod enim propt̃ nos natus. et
passus ẽ. qui resurrȩxit. ascendit in celum.
quasi transit iesus: quia hȩc nimirum actio.
temꝑalis ẽ. Sstans eos tetigit. et illumina¬
uit: quia non sicut. illa dispensatio temꝑa¬
lis. ita uerbi et̃nitas transit. quȩ in se ma¬
nens innouat. omnia. Stare enim dei est: in¬
commutabili cogitatione. mut abilia cuncta
disponere. Qui ergo uoces petentium transi¬
ens auduit. stans lumen reddidit: quia et¬
si propt̃ nos temꝑalia ꝑtulit: inde tamen no¬
bis lucem tͥbuit. unde habere mutabilitatis
transitum nescit. Quia igitur quando per
carnẽ appareret hominib incertum fuit:
recte nunc dicitur. Deus intelligit uiam eiꝰ.
et ipse nouit locuillius. Acsi apte diceretur.
Humanȩ cogitatii occulta sunt. uel quan¬
do ꝑcarnem ad hoines sapientia ueniat:
uel quomͦ apud paem inuisibilis. etiam cum
foris apparuerit ꝑstat. Quamius hoc intel¬

Expanded text:
exclusit? Quod enim propter nos natus et exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si aperte diceretur: Humanae cogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis, etiam cum foris apparuerit, persistat. 6. Ejusdem adve
Abbreviated transcription (Latin):
terna deo sapientia: aliter habet. uiam. atq
aliter locum. Locum uero. si quis intelligat: non
localem. Nam teneri corꝑalit̃ non potest. deus:
s sicut. dictum ẽ. locus intelligitur. non localis.
Locus sapientiȩ pat̃ est: locus patris sapien-¬
tia: sicut ipsa sapientia attestante. dicit᷑. Ego
in patre: et pater in me.. Aut̃ ergo sapientia
habet uiam: atq altter locum. Uiam ꝑhumili¬
tatis transitum: locum uero ꝑstatum diuinita
tis. Inde. eium non transit. unde ȩt̃na ẽ: sinde.
transit. unde propt̃ nos apparuit. temꝑalis. Sic
nanq in euuangłio scͥptum ẽ: quia egre-¬
diens ab ierico dominꝰ transiebat. Duo autem
ceci sedentes uixta uiam: clamauerunt. dicen¬
tes. Domine miserere nr̃i: fili dauid. Ad quoꝵ.
uocem sicut illic scͥptum est. stetit iesus: et
lumen redlichit. Quid ẽ autem transeundo
aucdire. stando lumen reddere: nisi id quod ꝑ
humanitatẽ suã nob̃ misert᷑ est. qui ꝑdiuini¬
tatis potentiam. anobis mentis nr̃ȩ tenebras

Expanded text:
terna Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitum, locum veroterna Deo sapientia aliter viam habet, atque I. Inde enim non transit. unde aeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
camur. A qua tamen ueteritate. cotidie si stu¬
dia circunspectionis iniuigilent: orando. legen¬
do. bene uiuendo renouamur. Quia uita nr̃a dũ
lacrimis lauat᷑. bonis oꝑib exercetur: sanctis
meditationib tendit᷑: ad nouitatem suam sine.
cessatione reꝑatur. Beatus igit᷑ iob sic sua nar¬
ret: ut nr̃a significet. Quia sancta ecclia cum
fideles suos conspicit. ad uitȩ ueteris culpas re¬
dire: eos quos nouitatem mentis intuetur ꝑ¬
dere. cogitur plorare. Predicator. quippe egre¬
guis: discipulis dicit. Quȩ est enim nr̃a spes
aut gaudium. aut corona głȩ: nonne uos ante.
deplorat: cum fideles suos aduitam ueterem re¬
dire. considerat. Ait enim. Dicebam. Gła mea
semꝑ innouabitur: quia eos quos in se noue
uitȩ militare credidit. uetustis desideriis ser-¬
uire cognoscit. Arcus autem nomine. in sacro
eloquio: aliquando malorum in sidiȩ. aliquando
dies iulicii. aliquando uero ipsa eadem sacra elo-¬

Expanded text:
camus. A qua tamen vetustate quotidie si stucamus. A qua tamen vetustate quotidie si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria mea semper innovabitur. Quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscit. Aeloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra elo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: s abundantius illis omnib laboraui. Se¬
cebam. Supiori quippe sententiȩ coniungit᷑.
quod locutione continua subinfert᷑: cum ait.
Dicebamq. In nidulo meo moriar: et sicut pal¬
ma multiplicabo dies. Ac deinde subiungit. Ra-¬
dix mea aꝑta est secus aquas: et ros morabitur
in messione mea. Gła mea semꝑ innouabit᷑: et
artus meus in manu mea instaurabit᷑. Cunctiˢ
scientib liquet. quod ad uetustam uitam ui¬
cia ꝑtinent: uirtutes ad nouam. Hinc enim
paulus dicit. Exuentes uos ueterem hominem.
cum actib: suis: et induentes nouum. Hinic rur¬
sus ait. Uetus homo nr̃ ÷ simul crucifixus est.
hinc psalmista tẏpo humani generis loquens.
int̾ malignos sp̃s deprehensus: dicit. Inueteraui:
int̃ omnes inunicos meos. Aferuore. etenim m̃¬
tis. uel it sp̃itales inimicos. uel int̃ carnales
quosq proximos. ipso aliquo modo uiuendi usu
ueterescimus: et assumptȩ nouitatis spetie. fus¬

Expanded text:
fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Sefuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Secebam. Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Cunctis vera scientibus liquet quod ad vetustam vitam vitia pertinent, virtutes ad novam. Hinc enim Paulus dicit: Exuentes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis vel inter spiritales inimicos, vel inter carnales quosque proximos, ipso aliquo modo vivendi usu veterascimus, et assumptae novitatis speciem fus
Abbreviated transcription (Latin):
decursus aquarum ẽ: quia fructum et. protecti¬
onem sui nobis umbraculi proferens. apparuit
creator in carne. ut humanum genus ꝑ resurre.¬
ctionem figeret. quod ꝑdefectum cotidie. ibat
one mea. Subaudis: dicebam. Messio enim sc̃e
ȩccliȩ non inconuenient̃. accipit᷑: cum ꝑfectȩ ani¬
mȩ corꝑib abstractȩ. uelut. mature segetes a
terra detisȩ. ad cȩlestia horrea demigrant. Quod
quia non nr̃a uirtute. s celesti gr̃a largiente
agitur: bene ait. Et ros morabitur in messione.
mea. Ros nanq desuꝑ cadit: messis deorsum col¬
ligitur. Ergo ros moratur in messione: quia
gr̃a desuꝑ ueniens agit. ut digni simus qui de
inferiorib colligamur. Ipsa quippe nos desuꝑ
infundente: fructum bonorum oꝑum ferimꝰ.
Unde recte quoq ꝑpaulum dicit᷑. Gratia deisũ
id quod sum: et gr̃a eius in me uacua non fuit.
sum. id quod sum. Siintueamur messem sub rore.
crescentem: ait. Et gr̃a eius in me uacua non

Expanded text:
decursus aquarum est, quia fructum et protectidecursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat enim sanctae Ecclesiae non inconvenienter accipitur, cum perfectae animae a corporibus abstractae, velut maturae segetes a terra decisae, ad coelestia horrea demigrant; quod quia non nostra virtute, sed coelesti gratia largiente agitur, bene ait: Et ros morabitur in messione mea. Ros namque desuper cadit, messis deorsum colligitur. Ergo ros moratur in messione, quia gratia desuper veniens agit ut digni simus qui de inferioribus colligamur. Ipsa quippe nos desuper infundente, fructum bonorum operum ferimus. Unde recte quoque per Paulum dicitur: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit .ns, ait: Gratia Dei sum id quod sum. Si intueamur messem sub rore crescentem, ait: Et gratia ejus in me vacua non
Abbreviated transcription (Latin):
mentis expandit᷑. Ut enim fuꝑiori libro iam
diximus: solet in sacro eloquio radicis nomi¬
ne. occulta cogitatio designari. Radicem gͥ
nr̃am secus aquas aꝑimus: cum infusioni inti¬
mȩ. cogitationem tãciti cordis intendimus.
radix illius ipsa debet. incarnatio redemptoris intel¬
ligi. Quȩ uuxta aquas aꝑta ẽ÷ dum deus inuisi¬
bilis ꝑ assumptionem humanitatis suȩ patuit.
aspectib uisionis nr̃e. Creator quippe qui indi¬
uinitate uideri non poterat.: assumpsit anobis
unde uideretur a nobis. Radix ergo secus aquas
aꝑitur : quia actor. humani generis ꝑhumani¬
tatem suam hominib demonstrat᷑. Unde recte.
quoq ꝑ psalmistam dicit᷑. Et erit. tanquam li¬
gnum: quod plantatum ẽ. secus decursus aqua¬
rum. Decursus quippe aquarum sunt: cotidi¬
ani transitus deficientium populorum. Et de
semet ipsa: ueritas dicit. Si in ligno uiridi hȩc
faciunt : in arido quid fiet. : Lignum uero secꝰ

Expanded text:
mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis nomine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae cogitationem taciti cordis intendimus. clesiae ducimus, radix illius ipsa debet incarnatio Redemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe qui in divinitate videri 632 non poterat, assumpsit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstratur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Decursus quippe aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus
Abbreviated transcription (Latin):
diorib condescendant. In cunctis uero bona
quȩ accipiunt. quanto aliis libent accommo¬
lant: tanto ipsi incommutabiles in nouita¬
te ꝑdurant. Et quia tenues a radice. inchoa.¬
tionis exeunt: fortes in culminis ꝑfectione
conualescunt. Dicat itaq beatus iob ex ꝑso¬
na sua. dicat ex uoce sancte ȩccł̃iȩ: prohis
quos pacis temꝑe ad se conuersos habuerat.
atq in bonis morib ꝑseueraturos credebat..
Dicebamq. In nidulo meo moriar : et sicut
palma multiplicabo dies. Quasi enim palma
multiplicare se dies credidit: quȩ mentes fi¬
delium ad extremum usq robustiores exur-¬
gere putabat. Cum enim multorum corda
ꝑsecutionis temꝑe ceꝑint. lassata mollescere:
dolet iam in se quasi ad debilitatem tendẽ:
quos miratur fortia proposuisse. Et quia
semꝑ mentem spiritali scientiȩ intendit: re
Iuxta aquaᷤ etenim radix aꝑitur: quando ad
ꝑcipienda ueritatis fluenta. latent̃ cogitatio

Expanded text:
dioribus condescendant. In cunctis vero bona dioribus condescendant. In cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dicat ex voce sanctae Ecclesiae pro his quos pacis tempore ad se conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia proposuisse. Et quia mente semper spiritali scientiae intendit, reJuxta aquas enim radix aperitur, quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
firma consummant. Dumq etatis augmen¬
to ꝓficiunt: quasi flexibiles crescunt. Pal¬
ma uero sicut dictum ẽ. uastioris in summi¬
tate ẽ. quam ẽẽ ceꝑit qualitatis ex radice:
quia sepe electorum conuersio. plus finiendo
ꝑagit. quam proponit inchoando. Et si te¬
pidus prima inchoat: feruentius extrema
consummat. Nidelicet. semꝑ inchoare se esti¬
mat: et iccirco infatigabilis in nouitate ꝑdu¬
rat. Hanc scilicet. ustorum constantiam. pro¬
ph̃a intuens: ait. Qui confilunt. in domino
mutabunt. fortitudinem suam: assumunt.
pennas ut. aquilȩ: current. et non laborabt̃:
ambulabunt et non deficient. Mutant. quip-¬
pe fortitudinem: quia fortes student. esse in
spiritali oꝑe: qui dudum fuerant. fortes in car¬
ne. Assumunt autem pennas ut aquilȩ: quia
contemplando uolant. Currunt et non la¬
borant: quia uocib magna celeritate predi¬
dicant. Ambulant et non deficiunt: quia
intellectus sui uelocitatem retinent. ut tar¬

Expanded text:
firma consummant; dumque aetatis augmenfirma consummant; dumque aetatis augmento proficiunt, quasi flexibiles crescunt. Palma vero, sicut dictum est, vastioris in summitate est quam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saepe electorum conversio plus finiendo peragit quam proponit inchoando; et si tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet semper inchoare se aestimat, et idcirco infatigabilis in novitate perdurat. Hanc scilicet justorum constantiam propheta intuens, ait: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non deficient . Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spiritali opere, qui dudum fuerant fortes in carne. Assumunt autem pennas ut aquilae, quia contemplando volant. Currunt et non laborant, quia velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant et non deficiunt, quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tar
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a seruire iusticiȩ insanctificationem: eorũ
ꝓculdubio infirmitati condescendit᷑. Acsi eis
aꝑtĩ diceret᷑. Sinequaquam amplius potestis.
saltem tales estote in fructu bonorum oꝑum. qͣ¬
les fuistis dudum inactione uiciorum. Nec de-¬
biliores uos habeat sancta libertas aeris: quos
in carne ualidos habuit. usus terrene uolupta
tis.Sunt uero nonnulli. qui cum celestia appe¬
tunt. atq huiꝰ mundi noxia facta derelinquuts:
ab inchoatione sua cotidie inconstantiȩ pusilla¬
nimitate deficiunt. Quib hos nisi arbustis
reliquis. similes dixerim: qui nequaquam ta¬
les suꝑuis furgunt. quales inferuis oriuitur:
hii qͥppe ĩ c̃ũ satione uenientes: non tales qua¬
les ceꝑint ꝑseuerant. Et quasi more arborum¬
in inchoatione uasti sunt. s tenui succrescunt:
quia paulisꝑ ꝑ augmenta temporum. patui¬
tur detͥmenta uirtutum. Sensim quippe in
eis desideria suꝑna languescunt: et qui robu¬
sta ac fortia proposuerant. debilia atq in¬

Expanded text:
stitiae in sanctificationem, eorum procul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptaSunt vero nonnulli qui cum coelestia appetunt, 631 atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus hos nisi arbustis reliquis similes dixerim qui nequaquam tales superius surgunt quales inferius oriuntur? Hi quippe ad conversionem venientes non tales quales coeperunt perseverant, et quasi more arborum inchoatione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim quippe in eis desideria superna languescunt; et qui robusta ac fortia proposuerant, debilia atque in
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit. s in ea gressum recti oꝑis non tetendit.
Si enim gentilis populus. cecus minime. fuis¬
set: propħa non diceret. Populus qui sedebat.
in tenebris: iudit lucem magnam. Rursum
susraheliticus populus a bono oꝑe minime
claudicasset: nequaquam uoce. domini psal¬
mista dixisset. filii alieni mentiti sunt mͥ:
filii alien inueterati sunt. et claudicauert̃
asemitis siuis. Qui nimirum populus. clau¬
dus iccirco nominat᷑: quia sanum gressum
in oꝑatione. non habuit. Quippe. qui utroq
pede. uti noluit: dum unum testamentum
recipit. aliud sꝑnit. Quem cum ad se ueni¬
entem sancta ęccłia suscipit: quia ei iam ue.¬
tus tenenti. etiam nouum testamentũ inse¬
rit. ad dirigendos gressus illius. quasi alte-¬
rum pedem ungit. Qui fidelis sanctȩ. ecclĩe
populus: adhuc recte subiungit. Pat̃ eram
pauꝑum: quia uidelicet humiles qui pau¬
peres sp̃u dicti sunt. ex eiꝰ predicatione gene.¬

Expanded text:
tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alterum pedem jungit. Qui fidelis sanctae Ecclesiae populus adhuc recte subjungit: Pater eram pauperum, 626 quia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione gene
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam illuminatio. et contra infirmita
tem salus uocatur. Hinc etiam de. iniquis di¬
citur. fiant iuȩ eorum tenebrȩ et lubricum.
It scilicet ꝑtenebras quo ire debeant. non ui¬
deant: qui et sirecta uiderint. in eis tamen
ꝑlubricum stare. non possint. Iste itaq ꝑ lubri¬
cum uit̃ bona claudicat: ille ꝑ tenebras quȩ
bona sequantur ignorat. Sancta itaq ȩcclia ex¬
tremis tribulationib deprehensa. antiquorum
reminiscit᷑ temporum. quando et docendo il¬
lumiminare consueuerat. et adiuuando fir-¬
mare: et precedentis membri sui ore loquit᷑
dicens. Oculus fui ceco: et pes claudo. Que
quia in se duos populos colligit⁊ iudaicum
sclicet atas gentilem: recte ẽtiam potest &e¬
co gentilis. claudo autem iudaicus populus
designari. Gentilis quippe. quasi oculos non ha¬
buit: quia non accepta lege non uidit. quo
ire debuisset. At contra iudaicus habens ocu¬
los. claudus fuit: quia legem quidem sciendo

Expanded text:
ignorantiam illuignorantiam illutem salus vocatur. Hinc etiam de iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. Veuos in se populos colligit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo
Abbreviated transcription (Latin):
animus pensari. quam factum: notandũ quod
ceti oculum fuisse se asserit. pedem claudi. Hȩc
ẽtenim dicens: profecto indicat. quia et illi ꝑ
semet ipsum manum prebuerat. et hunc portan¬
do sustinebat. Ex quare colligitur: suꝑ egenos
ac debiles quantum miscłiȩ illus uiscera fun-¬
debantur. Unde et subdit᷑. Pat̃ eram pauꝑum.
Quȩ uidelicet. uerba. si ad uocem sanctȩ eccl̃iȩ.
typica int̃pretatione referamus: ipsa ẽ oculus
uitorium continet. Cecos enim predicando il¬
luminat: claudos uero opitulando sustentat.
Cecus quippe ẽ: qui adhuc quo ꝑgat. non ui¬
det. Ciaudus autem ẽ: qui non potest ire quo
uidet. Crebro nanq peccatum aut ignorantia.
aut. infirmitate ꝑpetratur: ut uel nesciat ho
mo quid uelle debeat. uel non omne quod uo¬
luerit possit. Quo contra: recte ꝑ psalmi
stam dicitur. Dominus illuminatio mea: et
salus mea. Quem timebo: Quia enim et sci¬
entiam dominꝰ. et uirtutem prebet: et contͣ

Expanded text:
animus pensari quam factum, notandum quod animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: Pater eram pauperum.Quae videlicet verba si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculusjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, mo, quid uelle debeat, uel non omne. quod uoluestam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea. Quia enim et scientiam Dominus et virtutem praebet, et contra
Abbreviated transcription (Latin):
uendo sit impius sibimet ipsi: Inde ꝑ quen¬
lam sapientem dicitur. Qui sibi nequam est.
cui bonus erit: Ad exhibendam quippe mise¬
ricorliam. ut. indigentib plene. exterius uale.¬
at impendi: duo sibi necessaria congruunt. so
est homo qui prebeat. et res quȩ prebeatur. S
longe incomꝑabilit̃ melior. ẽ homo: quam res.
Qui itaq indigenti proximo ext̾iorem substan¬
tiam prebet. ẜuitam suam anequitia non cu¬
stodit: rem suam deo tͥbuit. et. se peccato. Hoc
quod minus est obtulit actori: et hoc quod maiꝰ
seruauit iniquitati. Bene itaq ꝑbeatum iob
prius dicitur. iusticia indutus sum et uestiuit
me. sicut uestimentum.: et sicut. diademate.
iudicio meo: ac deinde subiungitur. Oculus
fui ceto: et pes claudo. Quia tunc est apud de.¬
um oblatio uera rectitudinis: cum de radice.
iusticiȩ prodeunt rami pietatis. S quia in ip¬
so miscłiȩ oꝑe. plus solet apud int̾num iudicẽ

Expanded text:
vendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemvendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus solet apud internum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
rib ad spem animum reformat. Dicat ergo bo¬
na quȩ fecit: ut non cogatur int̃ tot mala de.
se desꝑare. quȩ audit. Oculus fui ceco: et pes
claudo. Cum sancti oꝑis exempla pensamus: in
tuendum nobis prius ẽ. quam rectus narrandi
ordo seruetur. ut ante iusticie. et post miscł̃iȩ¬
oꝑa ẽẽ descͥbantur. Ille. quippe bene. agit. quȩ pia
sunt. qui scit prius seruare quȩ iusta: ut collatꝰ
in proximis riuus miscdiȩ. iusticiȩ de. fonte ducat᷑.
Nam multi proximis quasi oꝑa miscłiȩ impenduĩ:
s iniusticiȩ. facta non dẽserunt. Qui si ueraciter
proximis miscłiam facere student: sibi ipsis prus
debuerant. iuste. uiuendo misereri. Unde scͥptum
est. Miserere animȩ tuȩ: placens deo. Qui ergo
misereri uult proximo: a se trahat. necesse est
originem miserendi. Scͥptum nanq ẽ. Diliges
proximum tuum: sicut te ipsum. Quomͦ ergo
alteri miserendo pius est. qui adhuc iniuste. ui¬

Expanded text:
ribus ad spem animum reformat. Dicat ergo boribus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. tuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Vet. XX. Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vi
Abbreviated transcription (Latin):
lingua male predicantium. eiꝰ comꝑatione. iu¬
lesceret. Illos uidelicet commencdaret: si se abs¬
conderet. Cunq se non ostenderet: errori lo¬
cum dedisset. Miro igitur modo et humilita¬
tis exhibet gr̃am. et. utilitatis querit incre.¬
menta: ut et seruum se discipulis predicet:
et aduersariis potiorem demonstret. Osten¬
dit discipulis. quid humilitatis acceperit:
ostendit. aduersariis. quid sublimitatis. In
tur bona narrare quȩ faciunt: non elationi
seruiunt. Sutilitati. Unde. et beatus iob
amicis suis se iniuste increpantib. atq ictir¬
conescientibs. bona sua loquenilo apit: ut
nimirum discerent. non contra eius uitam incre.¬
pantes erigi. s hanc tacentes imitari. Quamuis
ut supra iam diximus: hunc ad memoriam
facta sua reducere. inuecta ab increpantib de¬
speratio compellebat. Nam int̃. tot dolores uul¬
neris. et uerba desꝑationis. cum bona quȩ fe.¬
cit narrat: quasi collapsum uerbis et uerbe.¬

Expanded text:
lingua male praedicantium ejus comparatione vilingua male praedicantium ejus comparatione vilesceret; illos videlicet commenconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sublimitatis. Inntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verbe
Abbreviated transcription (Latin):
neq enim aliquando fuimͦ in sermone. adula¬
tionis sicut scitis. neq in occasione auariciȩ
deus testis ẽ: secutus adiunxit. Nec requiren¬
tes abhominib glam. neq auobis. neq ab aliis
tiis honorem fugiens: dicit. Non enim nosmet¬
men uidens falsorum apłorum ꝑsuasionib a
uerȩ fidei tramite deuiare: eis se summoꝑe.
quantum eẽt uenerandus ostendit. dicens.
In quo quis audet: in insipientia dico. audeo
et ego. Hebrei sunt et ego. Israhelitȩ sunt. et
ego. Semen abrahȩ sunt. et ego. Ministri xp̃i
sunt. et ego. Ut minus sapiens dico: plus e¬
go. Quib etiam subiungit. quod ei quoq
tercii cȩli secreta patuerint: quod raptus
etiam parailisi archana penetrauit. Ec̃ce. ho¬
norem fugiens: seruum se discipulorum pre¬
dicat. Ecce honorem pro utilitate audien¬
tium quexens: falsis apłis uitȩ suȩ merita
suꝑponit. Egit quippe doctor egregus: ut
dum ipse. qualis ẽẽt agnoscitur. et uita. et

Expanded text:
Neque enim aliquando fuimus in sermone adulaNeque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis, neque in occasitestis est ; secutus adjunxit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis, ursus Corinthiis, honorem fugiens, dicit: Non enim nosmetmen videns falsorum apostolorum persuasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet in insipientia dico audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego: ut minus sapiens dico plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerunt, quod raptus etiam arcana paradisi penetravit. Ecce honorem fugiens, servum se discipulorum praedicat: ecce honorem pro utilitate audientium quaerens, falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius, ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et
Abbreviated transcription (Latin):
hominib sua facta narrare. S ad eum finem
omnia referentes: ut non ipsi eisdem oꝑibus
s pater eorum qui in cęlis ẽ. debeat glorifica¬
ri. Dum enim sancta predicant: ipsa predi¬
catio eorum fortasse. despicitur. quorum ui-¬
ta nẽcit᷑. Compellunt᷑ ergo uitam suam dice¬
re: ut. auditorum suorum ualeant. uitam mu¬
tare. Et̾ facta sua referunt. ut ueneratiomi
sint: uenerari appetunt. ut reuerent̃ audi
antur. Scͥptum quippe ẽ. Cum aeleuaren¬
tur animalia de terra: eleuabant᷑ parit̾ ⁊ rote.
Quia uidelicet cum auditorum mentes pre¬
dicantium uitam sucipiunt: necessario utiq
etiam predicationes ammirant᷑. Hinc ẽ. ergo
quod predicatores boni. et honorem propt̃.
elationem fuguint: et honorari tam̃ propt̃
imitationem uolunt. Sic nimirum paulus
apostolus discipulis loquens. et honorem fu¬
git: et tamen quantum esset honorandus
ostendit. Nam cum thessalonicensib diceret:

Expanded text:
hominibus sua facta narrare; sed ad eum finem hominibus sua facta narrare; sed ad eum finem sua facta narrant, ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est, debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, ipsa praedicatio eorum fortasse despicitur, quorum vita noscitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare, et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, ut reverenter aantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabuntur pariter et rotae ; quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suscipiunt, necessario utique etiam vim praedicationis admirantur. Hinc est ergo quod praedicatores boni et honorem propter elationem fugiunt, et tamen honorari propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝑ totam terram illam. S querendum no¬
bis est quid sit hoc quod ipse omp̃s. cui hoc ẽ
uelle quod posse. et taceri uirtutes suas uo¬
luit. et tam̃ abhis qui illuminati sunt: quasi
uruitus indicat᷑. nisi quod seruis suis se seqͤn¬
tib exemplum dedit. ut. ipsi quidem urtu¬
tes suas occultari desidẽnt: et tam̃ ut alii eo¬
rum exemplo proficiant. prodantur inuiti:
Et facta quidem sua occultando. se ipsos custo¬
diant: s dum proitunt᷑ inuiti. bona ad pro¬
ximos suos exempla transmittant. Occulten¬
tur ergo studio: necessitate publicentur. Et
eorum occultatiosit custodia propria: eorũ
publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia
scriptum ẽ. neq accendunt lucernam. et po-¬
nunt cam sub modio. s supra candela¬
brum. ut luceat omnib qui in domo sunt:
sic luceat lux ur̃a coram hominib. ut uide¬
qui in cęlis ẽ. aliquando sancti uiri. et coram
hominib compellunt᷑ bona facere: aut. ẽadẽ

Expanded text:
eum per totam terram illam. Sed quaerendum noeum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Omnipotens, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur, nisi quod servis suis se sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur inviti, et facta quidem sua occultando seipsos custodiant, sed dum produntur inviti, bona ad proximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur; et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia scriptum est: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnm hominibus, ut videqua; aliquando sancti viri et coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem
Abbreviated transcription (Latin):
intimus motus cordis quasi quedam libra est
iudiciariȩ potestatis. Quib ꝑactis. quia retͥ¬
butionem inferuis non requirunt: recte eorũ
iudicia diademati comꝑantur. Diadẽma quip¬
pe : in suꝑiori parte. corꝑis ponitur. Iustorum
ergo iudicium. diadema dicit᷑: quia ꝑhȩc non
in terrenis et insimis. s sursum remunerari con¬
do. Pat̃ eram pauꝑum: et causam quam nesci¬
ebam diligentissime inuestigabam. Iñt hȩc le-¬
ctoris aminus forsitan querat: cur beatus iob
suas tam subtilit uirtutes enumerat. Sc̃orum
quippe uirorum bona quȩ fecerint. est occulta¬
re: ne contingat eos lapsum elationis incurre
re. Unde ꝑsemet. ipsam: ueritas dicit. Atten¬
dite. ne. iusticiam ur̃am faciatis coram homi¬
nibꝰ: ut udeamini ab eis. Hinc est. etiam quod
duos iuxta uiam sedentes illuminans: prece¬
pit dicens. Nidete ne. quis sciat. De quib ilico
scriptum ẽ: quia ili abeuntes diffamauerunt

Expanded text:
intimus motus cordis, quasi quaedam libra est intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari condo, pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligentissime investigabam. - Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumerat. Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis ire. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat . De quibus illico scriptum est quia illi abeuntes diffamaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quia ꝑmagni oꝑis głam. ad retͥbutionis du¬
cuntur coronam. Quȩ nimirum iudicia secum
cotidie introrsus agunt. quid deo. quid proxi¬
mo debeant. sollert̃ aspiciunt : atq ad agenda
bona se uehement accendunt. et de ꝑpetratis
malis. districte. redarguunt. Unde bene. quoq
ꝑ salomonem dicitur. Cogitationes iustorum.
iudicia. Iusti quippe. ab omni strepitu seculari.
ad corda sua redeunt: ibiq ascendunt tribu-¬
nal mentis. atq ante oculos. se et proximum
statuunt. Deducunt ad medium regulam testa¬
mentr: qua dicit᷑. Quȩ uultis ut faciant uobis
homines: et uos eadem facite. illis. Transsert.
in se ꝑsonam proxim: et sollicite attendunt.
quid sibi siita essent fieri uel non fieri. iuste uo¬
luissent. Sicq districto uire atq iudicio: cau¬
sam suam et proximi. uxta tabulas diuine le¬
gis in foro cordis examinant. Bene ergo dicit᷑.
cogitationes iustorum iudicia: quia ipse eorum

Expanded text:
tur, quia per magni operis gloriam ad retributionis dutur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum
Abbreviated transcription (Latin):
prelio elephantem feriens strauit: s subipso
quem extinxit. occubuit. Quos ergo iste. signifi¬
cat quem sua uictoria oppressit. nisi eos qui ui¬
cia suꝑant. s sub ipsa quȩ subigunt. suꝑbiendo
succunbunt: Quasi enim sub hoste quem prost᷑¬
nit moritur: qui de culpa quam suꝑat eleuat᷑.
Pensandum ergo magnoꝑe ẽ. quia bona prodesse.
nequeunt: si mala que surripiunt. non cauentur.
Perit omne quod agitur: sinon sollicite in humi
litate. custoditur. Unde bene quoq: de ipso pa-¬
rente primo dicitur. Posuit eum dominꝰ in para¬
diso uoluptatis: ut oꝑaretur et custodiret. Oꝑa¬
tur quippe: qui agit bonum quod precipit᷑. S
quod oꝑatus fuerit. non custodit: cui hoc surri
pit quod prohibetur. Beatus igitur iob quia
ex omni parte bono se. oꝑe texerat: dicat. Iusti¬
cia indutus sum: et uestuuit me sicut uestimen¬
tum. Ubi et protuꝰ subdit. Et diademate iudicio
meo. Iustorum iudicia recte cdiademati comꝑan¬

Expanded text:
praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne qlitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur, et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non cupit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subdimeo. - Justorum judicia recte diademati comparan
Abbreviated transcription (Latin):
na adhibuit. S uileamus: ubi insicdianti hosti
immunitum foramen reliquit. Quia non sum:
sicut publicanus iste. Ecce citutatem cordis
sui. insidiantib hostibs. ꝑ elationem aꝑuit: qͣm
frustra ꝑieiunium. et elemonas clausit. In cassũ
munitait᷑ cet̾a cum locus unus de quo hosti
pateret aditus. munitꝰ non est. Gr̃as recte.
Ciitatem cordis sui extollendo ꝓrdidit: cum
abstinendo et largiendo seruauit. Uicta est ꝑ
abstinentiam gula: destructa uentris ingluiu¬
es: suꝑata est largitate tenacia. auaritia de¬
pressa. Quib hoc laborib actum credimus:
sed .o. quot labores uno uicio ꝑcussi cetiderunt.
quanta bona culpȩ gladio sunt. ꝑempta. Inde
magnoꝑe oportet. et bona semꝑ agere: et ab ip¬
sis nos bonis oꝑib caute in cogitatione custo¬
dire ⁊ ne si mentem eleuant. bona non sint: quȩ
nicis. s tamen ad edificationem ȩccł̃iȩ editis.
testimonium proferamus. Eleazar nanq in

Expanded text:
na adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti na adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte e. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae nicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in
Abbreviated transcription (Latin):
beris: dixit. non occides. Quod si non mechabe.¬
ris. occidas autem: factus es transgressor le¬
gis. Cordis ergo oculis cirtunquaq porre¬
ctis: undiq nobis adhibenda custodia ẽ. Un¬
de recte. quoq ꝑsalomonem dicit᷑. Omni cu¬
stoclia serua cor tuum: quia ex ipso uita pro¬
cedit. Dicturus enim custodiam: premisit
omnem. Ut uidelicet. unusquisq hincinde
se diligent̃ inspiciat: et quandui in hac uita
est contra spiritales inimicos in acie se positũ
sciat. ne mercedem quam ꝑhas actiones colli¬
git. ꝑ alias amittat: ne. hinc hosti fores obstru¬
at. et aliunde. aditum pandat. Si qua etenĩ
ciuitas. contra insidiantes inimicos. magno
uallet᷑ e aggere. fortib cingatur muris.
in omni muniatur custodia. unum uero in
ea foramen tantummꝰ immunitum. ꝑ negli¬
gentiam relinquatur: inde proculdubio ho¬
stis ingreditur. qui undiq exclusus ẽẽ. iude¬
prtmisit. gr̃as tͥ ago: magna certe munim¬

Expanded text:
beris, dixit, Non occides. Quod si non moechabeberis, dixit, Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis . Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undique nobis adhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero in ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videpraemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ȩt̃nas domini retͥbutiones narrat. qua-¬
Magnam ergo consolationem cor. uiduȩ susci¬
pit: quando fidelis anima. in uerbis ȩccl̃iȩ.
de aduentu illius aliquid cui spiritaliter ẽ.
comunta cognoscit. Sequit᷑. Iusticia indutus¬
mento utiq cum uestimur: ex omni parte.
cutundamur. Ile ergo iusticia sicut. uestim̃¬
to uestitur : qui se undiq bono oꝑe protegit.
et nullam partem actionis sue peccato nudã
relinquit. Nam qui in aliis accionib iustus
est. in aliis iniuistus: quasi hoc latus cooꝑuit
illud nudauit. Nec iam bona sunt oꝑa: quȩ
subortis aliis prauis oꝑib inquinantur. hinc
enim ꝑsalomonem dicit᷑. Qui in uno offende.¬
rit: multa bona ꝑdet. Hinc iacobus dicit.
Qui totam legem seruauerit. offendat. aut̃
inuno: factus ẽ omnium reus. Quam uideli¬
cet. sententiam suam. ipse diligent̃ exposuit:
cũ: subiunxit. Qui enim dixit. non mecha¬

Expanded text:
qui aeternas Domini retributiones narrat, quaqui aeternas Domini retributiones narrat, quaMagnam ergo consolationem cor viduae suscipit, quando fidelis anima in verbis Ecclesiae de adventu illius aliquid, cui spiritaliter est conjuncta, cognoscit. Sequitur: CAPUTmento utique cum vestimur, ex omni parte circumdamur. Ille ergo justitia sicut vestimento vestitur, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus: quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur; Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Quam videlicet sententiam suam ipse diligenter exposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit, Non moecha