comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ox penitentis agnoscitur in u̾¬
bis quibus psallenti respondi¬
mus: auerte faciem tuam a pecca¬
tis meis. et omnes iniquitates meas dele.
Unde cũ sermonẽ ad ur̃am caritatẽ p̃para¬
remꝰ hinc nobis eẽ tractandum dño im¬
perante cognouimus. Uolebamus enim
hodierna die uos inruminatione ꝑmitte¬
re: scientes quam abundantes epulas ceꝑi¬
tis. S quia salubriter quod apponitur
accipitis: cotidie multum esuritis. Prestet
gͦ dñs ipse ds̃ nr̃. & nobis uirium suffici¬
entiam: et uobis utilem audientiam. Ne¬
q enim ignoramus eẽ seruiendum. bonȩ
ur̃ẽ et utili uoluntati. Ad iuuemur gͦ a
uobis. et uoto et studio. Uoto ad dm̃. stu¬
dio ad uerbunt. Ut ea dicamus quȩ uob
ẽẽ utilia ipse iudicat. qui uos pascit ꝑnos.
Uox gͦ in his uerbis pęnitentis agnoscit᷑.
auerte faciem tuam apeccatis meis. et
omnia facinora mea dele. Proinde aliqͥd
de pęnitentia dicere diuinitus iubemur.
Neq enim nos istum psalmum cantandũ

Expanded text:
ox poenitentis agnoscitur in verbis quibus psallenti respondimus: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele . Unde cum sermonem ad vestram Charitatem non praepararemus, hinc nobis esse tractandum Domino imperanto cognovimus. Volebamus enim hodierna die vos in ruminatione permittere, scientes quam abundantes epulas ceperitis. Sed quia salubriter quod apponitur accipitis, quotidie multum esuritis. Praestet ergo Dominus ipse Deus noster, et nobis virium sufficientiam, et vobis utilem audientiam. Neque enim ignoramus, esse serviendum bonae vestrae et utili voluntati. Adjuvemur ergo a vobis et voto et studio; voto ad Deum, studio ad verbum; ut ea dicamus quae vobis esse utilia ipse judicat, qui vos pascit per nos. Vox igitur in his verbis poenitentis agnoscitur: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnia facinora mea dele. Proinde aliquid de poenitentia dicere divinitus jubemur. Neque enim nos istum psalmum cantandum
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: quando insidiaris alienȩ pudiciciȩ:
quando fraude contristas proximũ tuum: qñ
cõmendata negas: quando falsum ꝓminimo
iuras: Quando exhibes tibi prandiũ. idõ pu¬
tas quiabonum diem ducis: Unde potest fi¬
eri. ut dies bonus sit. cum malussit homo:
Malos dies uis addere dieb malis: Rogo ali¬
quantulum inquit dimittat᷑ mͥ. Quare: Qa¬

Expanded text:
tuum? quando insidiaris alienae pudicitiae? tuum? quando insidiaris alienae pudicitiae? quando fraude contristas proximum tuum? quando commendata negas? quando falsum pro nummo juras? quando exhibes tibi bonum prandium, ideo putas quia bonum diem ducis? Unde fieri potest, ut dies bonus sit, cum malus sit homo? malos dies addere vis malis diebus? rogo aliquantum, inquit, dimittatur mihi; quare? q
Abbreviated transcription (Latin):
uideo qͥd michi respondeat᷑. Uerum ẽ. Nec
despero. ut desperando ꝑ eam: nec spero male.
ut sperando ꝑ eam. Non michi dico iniquitas
mea suꝑ me ẽ: iamnullam spem habeo.Nec
illud michi dico. bonus ẽ ds̃: nemini reddit
uiuam. quomͦ uolo. Isti sunt qui nos fatigat̃.
plurimisunt. molesti sunt. Adhuc modicum
tempus uiuam. quomͦ uolo. Postea qñme cor¬
rexero. utiq uerum ẽ. qͦd dixit ꝓpħa: nolo
mortem impii. tantũ conuertatur auia sua
pessima et uiuat. Quando fuero conuersus:
delebit omnia mala mea. Quare non addo
aliquid uoluptatibus meis. et uiuo quantũ
uolo. quomodo uolo:postea me conuersurꝰ
ad dñm: Quare hoc dicis fr̃: Quare: Quia
ꝓmisit ds̃ indulgentiam. si me mutauero. Ui¬
addere dies malos dieb malis: Sufficiat di¬
ei malicia sua. Malus dies hesternus: malus
et hodiernus: malus et crastinus. An putas¬
ẽẽ bonos dies. quando satisfacis uoluptati¬
bus tuis: quando inlururiis enutris cor

Expanded text:
Video quid mihi respondeatur: verum est, nec Video quid mihi respondeatur: verum est, nec despero ut desperando peream, nec male spero, ut sperando paream; non mihi dico: Iniquitas mea super me est, jam nullam spem habeo; nec illud mihi dico: Bonus est Deus, nemini reddet vivam quomodo volo. Isti sunt qui nos fatigant; plurimi sunt, molesti sunt. Adhuc modicum tempus vivam quomodo volo, postea, quando me correxero; utique verum est quod dixit Propheta; Nolo mortem impii, quantum revertatur impius a via pessima, et vivat: quando conversus fuero, delebit omnia mala mea, quare non addo aliquid voluptatibus meis, et vivo quantum volo, quomodo volo, postea me conversurus ad Deum? Quare hoc dicis, frater? quare? Quia promisit Deus indulgentiam, si me mutavero. Vied quid vis addere dies malos diebus malis? sufficiat diei malitia sua: malus dies hesternus, malus et hodiernus, malus et crastinus. An putas bonos dies esse, quando facis satis voluptatibus tuis? quando in luxuriis enutris cor
Abbreviated transcription (Latin):
exigas quando uis. Tempus dandi nondũ
ẽ. Sustinuit te. sustine illum. Quid ẽ qͦd
dixi. sustinuit te. sustine illum: Si iam
iuste uiuis: si iam ad illum conuersus es:
si displicent tibi facta tua preterita: si iã
placuit eligere uitam bonam nouam:
noli festinare exigere. Sustinuit de. ut
mutares uitam malam: sustine illũ ut co¬
ronet uitam bonam. Nam et si et ille ñ
sustineret: non eẽt cui daret. Sustine gͦ
corrigi. oquisquis hic es qui ad huc non
uis corrigi. quasi unus sit. magis dice¬
re debui quicunq hic estis: tu tamen qui hic es.
perando ꝑis. ansꝑando: Quisquis desperando
ꝑis: dicis in anima tua. Iniquitas mea suꝑme
ẽ: in peccatis meis contabescebo. Quȩ mͥ spes
Bonus ẽ ds̃: misericors ds̃: ignoscit omnia:
non reddit mala ꝓmalis. Audi apłm dicentẽ.¬
Ignoras quia pacientia dei ad penitentiã te
adducit: Quid gͦ restat: Quasi obtiniuimꝰ¬
apud te aliquid. Si intrauit in corqͦd dixi:

Expanded text:
exigas, quando vis. Tempus dandi nondum exigas, quando vis. Tempus dandi nondum est: sustinuit te, sustine illum. Quid est quod dixi, Sustinuit te, sustine illum? Si jam juste vivis, si jam ad illum conversus es, si tibi displicent facta tua praeterita, si jam placuit tibi eligere vitam bonam novam; noli festinare exigere. Sustinuit te, ut mutares vitam malam: sustine illum, ut coronet vitam bonam. Nam si et ille non sustineret, non esset cui daret. Sustine ergo, corrigi, o quisquis hic es qui adhuc non vis corrigi; quasi unus sit: magis dicere debui, Quicumque hic estis. Tu tamen qui hic es, perando peris, an sperando? Quisquis desperando peris, hoc dicis in animo tuo: Iniquitas mea super me est, in peccatis meis contabesco; quae mihi spes Bonus est Deus, misericors est Deus, ignoscit omnia, non reddit mala Ignoras quoniam patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Quid ergo restat? Quasi fecisti aliquid, si intravit in cor quod dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
occulte transeat. in magnitudine apparet.
Quam multi enim ofr̃s mei. quam multi in
ista conflictatione rerum. in huiꝰ mundi ma¬
licia. in ista maloꝵ abundandia. subtraxert̃
se. et conuersi sunt ad dñm. et ualefecerunt
mundo: et ceperunt pauꝑib subito dona¬
re ressuas. qui paulo ante rapiebant resa¬
lienas. S multi raptores. inuasores. spoli¬
atores. publice apparent. Amurca illa ẽ ꝑ
plateam currens. Illi autem unushinc. u¬
nus inde. corde coniuncti mala facientes. ma
liꝑmanere erubescentes.dei monita cogitan¬
tes. spẽ scłi irridentes. spem cęlestem exspectan¬
tes. inutantes amores et mores. oleũ intorcła
domo magna. Aurum sunt infornace ignis:
granum sunt in horrea. Ibi ẽ decor domꝰ di.
Requenter fr̃s Rmĩ cum psalmi¬
sta cantauimus. sustine dñm. ui¬
riliter age et confortetur cor tu¬
Iumet sustine dñm. Quid ẽ sustine dñm:
Ut tunc accipias quando dabit: ñ tunc

Expanded text:
occulte transeat, in magnitudine apparet. occulte transeat, in magnitudine apparet. Quam multi enim, o fratres mei, quam multi in ista conflictatione rerum, in hujus mundi malitia, in ista malorum abundantia subtraxerunt se, et conversi sunt ad Deum, et vale fecerunt mundo, et coeperunt pauperibus subito donare res suas, qui paulo ante rapiebant alienas! Sed multi raptores, invasores, spoliatores publice apparent; amurca illa est per plateas currens: illi autem, unus hinc, unus inde, corde conjuncto malus faciens mala permanere erubescens, Dei monita cogitans; spem saeculi irridens, spem coelestem exspectans, mutans amores et mores: oleum sanctitatdomo magna, aurum est in fornace, granum est in horreo. Ibi est decor domus Dei. requenter, fratres, cum Psalmista cantavimus, Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Quid est, Sustine Dominum? Ut tunc accipias, quando dabit; non tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nimulti eẽnt. Non attendis quia si pauci eẽnt.
multis non nocerent: Utiq considera uir
prudens: quia si multi boni eẽnt. et pauci
malieẽnt: paucimali multis bonis ñ aude¬
rent.Si non auderent: non exercerent. Nẽ
los: et cum laborat᷑ sudatur. et cum sudat᷑.
aurũ purgat᷑. Esto gͦ in decorem domꝰ dei.
Iam tecum in corde tuo litigauit infirmitas:
inuoca ut uincas: assit tibi ds̃. Adiuuet
qui iubet. Iam factus es uictor infirinita¬
tis tue. iam suscepisti animo. et fructũ oran¬
di ꝓ inimico tuo. Uide quid bonisit. Com¬
para illum tͥ. Ille meditat᷑ temptationes: tu
fundis orationes. Ille si nocet. palam nocet:
cu quod ꝓ illo oras. ds̃ nouit. Ille non cre¬
dit: quia cor cuum non discutit. Cum gͦ
ille palamnocet: tu occulte oras.Inisto
qui palam nocet. amurca ẽ. currens ꝑ publicũ.
Amurca ꝑ publicum currit: oleum aut̃ ad
sedem suam occultos transitus habet. Ut

Expanded text:
ni multi essent. Non attendis quia si pauci essent, ni multi essent. Non attendis quia si pauci essent, multis non nocerent? Utique considera, vir prudens, quia si multi boni essent et pauci mali essent, pauci mali multis bonis nocere non auderent. Si non auderent, non exercerent. Nunclos: et cum laboratur, sudatur; et cum sudatur, aurum purgatur. Esto ergo in decorem domus Dei. Jam tecum in corde tuo litigavit infirmitas; invoca, ut vincas: adsit tibi Deus, adjuvet qui jubet. Jam factus es victor infirmitatis tuae, jam suscepisti animum et fructum orandi pro inimico tuo: vide quid boni sit; compara illum tibi. Ille meditatur tentationes, tu fundis orationes: ille si nocet, palam nocet; tu quod pro illo oras, Deus novit: ille non credit, quia cor tuum non discutit. Cum ergo ille palam nocet, tu occulte oras: in istqui palam nocet, amurca currens est per publicum. Amurca per publicum currit, oleum autem ad sedem suam occultos transitus habet. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓmisit. Oratȩꝓ ꝑsequentibus uos: ut
sitis filii patris uri. qui incelisẽ. Si tibi dice¬
ret orapinimico tuo. ut sisfilius patristui
ne exhereditate pellaris. quia hoc tibi re¬
licturus ẽ. quod hinc non es abaturus:
cimeres et faceres. Promittit᷑ tib ꝓhis du¬
ris: ut sis filius altissimi. Cogita patrẽ: et
agnosce hereditatem. Dicgͦ. incipe orare
ꝓinimico tuo illo magno. qui tibi multa
mala fecit: qui inte multa dura conges¬
sit. Incipe ꝑ illo orare: et uide cor tuũ tec̃
litigare. Quod gͦ tibiuis. quod placet tibi.
rum es. Quod uero cum orare cȩperis. inci¬
pit cecum carnalis infirimnitas litigare:
ipse sunt sordes. aquibus te ds̃ uult infor¬
bone siquis es bonus. Non detuobone. quia
fuisti malus: sed de illius quinunqͣm ẽ ma¬
lus. Erercere in mediis malis. Nec mͥ uolo
dicas. Saltem si necesse eẽt ꝓpt̃ exercitationẽ
nr̃am ut eẽit mali: pauci eẽnt mali. et bo¬

Expanded text:
quae promisit. Orate pro persequentibus vos, ut quae promisit. Orate pro persequentibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . Si tibi diceret, Ora pro inimico tuo, ut sis filius patris tui, ne exhaeredet te pater carnalis, qui hoc tibi relicturus est, quod hinc non est ablaturus; timeres, et faceres: promittitur tibi pro his duris, ut sis filius Altissimi; cogita Patrem, et agnosce haereditatem. Dic ergo, incipe orare pro inimico tuo illo magno, qui tibi multa mala fecit, qui in te multa dura congessit: incipe pro illo orare, et vide cor tuum tecum litigare. Quod ergo vis, quod placet tibi, rum est: quod vero, cum orare coeperis, incipit tecum carnalis infirmitas litigare, ipsae sunt sordes, a quibus te Deus vult in forbone, si quis es bonus: non de tuo bone, quia fuisti malus, sed de illius qui nunquam est malus: exercere in mediis malis. Nec mihi volo dicas: Saltem si necesse esset propter exercitationem nostram ut essent mali, pauci essent mali, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
micis ur̃is. Ergo boni orate ꝓmalis. Redi
ad cortuum. otu qui in ista fornace purga¬
ris: si potuit ẽẽ uox tua. ꝓbame dnẽ. et tẽp¬
tame. Ecce redi ad cor tuum. Sub dõ es. ora
tionem fusurus es: occurrit tibi qui te lesit:
occurrit tibi qui te p̃ssit: occurrit tibi qui
te spoliauit: occurrit tibi qui te incarcerẽ
misit. Eia. attende cor tuũ: respice dñm tu¬
um. Ecce malus inimicus tuus: ecce bonꝰ
dñs tuus. Nocet tibi inimicus cuus mabꝰ.
ora pro inimico tuo. dicit tibi dñs bonus.
Int̃ iminicũ tuũ malũ. et dñm bonũ. qͥd
facturus es: Contra illum oraturus: aut hu¬
ic obtemꝑaturus: Dñs iussit. Dura iussit.
mimicos urõs. bene facite eis qui oderunt uos.
et orate ꝑꝑsequentib uos. Dura sunt. Sed
ꝓpt̃ uerba labiorum tuoꝵ ego custodiui ui¬
as duras. Unde tibi uirib tuis custodire
duras: nisi quia miscdia tua ante oculos
meos ẽ ẜecce dura iussit. amara iussit. Uide

Expanded text:
micis vestris. Ergo boni orate pro malis. Redi micis vestris. Ergo boni orate pro malis. Redi ad cor tuum. O tu qui in ista fornace purgaris, si potuit esse vox tua, Proba me Domine, et tenta me; tionem fusurus es; occurrit tibi qui te laesit, occurrit tibi qui te pressit, occurrit tibi qui te spoliavit, occurrit tibi qui in te carcerem misit: eia attende cor tuum, respice Dominum tuum. Ecce malus inimicus tuus, ecce bonus Dominus tuus: nocet tibi inimicus tuus malus, ora pro inimico tuo, dicit tibi Dominus tuus bonus. Inter inimicum tuum malum et Dominum bonum, quid tu facturus es? Contra illum oraturus, aut huic obtemperaturus? CAPUT VIII. 8. Dura jussa, inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus vos. Dura sunt: sed propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Unde tibi viribus tuis custodire vias duras, nisi quia misericordia tua ante oculos meos est? Ecce dura jussit, amara jussit; vide
Abbreviated transcription (Latin):
bus. S noli deficere. Q uod ille querit.
tuesto. Estobonus. xp̃ianus: ut conuincas ca
nis. Dicit falsa. ꝑierunq illi credit᷑. Quid
facit aurume Undiq palea ẽ. Ignis sordes u¬
rit . non fidem. Esto mundior. ip̃sa exercita¬
tone esto mundior: ualeat tibi ille. qui au¬
ferat quo sordidior es. non qui oppͥmat qͦd
aurum es. Et enim si defeceris: ꝑis inpalea.
Et siperis in palea. aurũ non eras: s aurũ te
eẽ fingebas. Nouit dñs quisunt eiꝰ. Illi autẽ
qui sunt mali de quibus erubescis. quando
es int̾malos qui sunt foris: memento qͦd ñ
sint in domomnagna ubi es uas inhonorẽ. sed
in contumeliam. Instruxit te apłs.: regat te
ds̃. Simali non eẽnt ꝓquibus oraremus.
quando Nobis dicitur orate ꝓ inimicis nris:
Inforte uellemus bonos habere inimicos: Un¬
de fieri potest: Non habebis bonum inimicũ:
nisi fueris malus. Si autem fueris bonꝰ. ini¬
micus cuus non erit nisi malus. Orate ꝓini¬

Expanded text:
ibus. Sed noli deficere; quod ille quaerit, ibus. Sed noli deficere; quod ille quaerit, tu esto. Esto bonus christianus, ut convincas calnis dicit falsa, plerumque illi creditur. Quid facit aurum? Undique palea est, ignis. Sordes pone, non fidem: esto mundior, ipsa exercitatione esto mundior; valeat tibi ille qui auferat quo sordidior es, non qui opprimat quod aurum es. Etenim si defeceris, peris in palea: et si peris in palea, aurum non eras, sed aurum te esse fingebas. Novit Dominus qui sunt ejus . Illi autem qui sunt mali, de quibus erubescis quando es inter malos qui sunt foris, memento quod non sint in domo magna ubi es, vas in honorem, sed in contumeliam. Instruxit te Apostolus, regat te Deus. Si mali non essent pro quibus oraremus, quando nobis diceretur, Orate pro inimicis vestris? An forte vellemus bonos habere inimicos? Unde fieri potest? Non habebis bonum inimicum, nisi fueris malus: si autem fueris bonus, inimicus tuus non erit, nisi malus. Orate pro ini
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã bonus. Esto gͦ bonus intus: ma¬
lum tolera intus et foris. Fõris tolerahere¬
Multos intus malos stomacharis. indigna¬
ris: quasi iam uenerit tempus uentilati¬
onis. Intritura positus es: intritura es ad¬
huc. Aurea triturat᷑ adhuc: adhue gra¬
na & manipuli cum gentes credunt. ad areã
colliguntur. Putas esse posse te inarea triti¬
cum solum: Erras.Geme marea. ut gaude¬
as inhorreo.fiunt multa mala. axp̃ianis
malis. Illi quiforis sunt et nolunt ẽẽ xp̃i¬
ani:inueniunt occasiones ad excusationes.
Hortor ut credat. Iste respondet. Uis me eẽ
quod ẽ ille et ille: Ꝙ nominat illũ et illũ.
Aliquando et uerum dicit. Cum autẽ et ue¬
rum non potest inueniri:quid magnũ
est calumniari: Cum ille non trepidat ca¬
lumniari facit alium qͦd ñ uidet suspicari.
Tu cum audieris hominẽ ista dicentẽ. for¬
te quia nosti fr̃s tuos malos. dicis apud te
ipsum. Uerum dicit. Perieuilis in falsis fr̃ĩ¬

Expanded text:
nusquam bonus. Esto ergo bonus intus, manusquam bonus. Esto ergo bonus intus, malum tolera et foris et intus. Foris tolera haere Patiens molestos multos intus malos stomacharis, indignaris, quasi jam venerit tempus ventilationis. In tritura positus es, in tritura es adhuc, area trituratur adhuc; adhuc grana et manipuli, cum Gentes credunt, ad aream colliguntur. Putas esse te posse in area triticum solum? Erras. Geme in area, ut gaudeas in horreo. Fiunt multa mala a christianis malis: illi qui foris sunt, et nolunt esse christiani, inveniunt occasiones ad excusationes. Hortatori suo ut credat, ista respondet: Vis me esse quod est ille et ille? Et nominat illum et illum: aliquando et verum dicit. Cum autem verum non potest inveniri, quid magnum est calumniari? Cum ille non trepidat calumniari, facit alium quod non videt suspicari. Tu cum audieris hominem ista dicentem, forte quia nosti fratres tuos malos, dicis apud te ipsum, Verum dicit: Periculis in falsis fratr
Abbreviated transcription (Latin):
possit: ꝑdere non possit. Uide aurũ beatũ
apłm in ista fornace mundi huiꝰ queadmo¬
dum ꝑiculis ꝓbatur:ut ueniamꝰ ad uasa in
riculis inmari. ꝑiculis in deserto. ꝑicuł
ex genere. ꝑiculis exgentibus. Ista omĩa
foris sunt. Intus attende. Periculis in fal¬
sis fr̃ibus. Aloquor gͦ aurum dei: allo qͦr
uasa facta in honorem: alloquor grana intri¬
tura aree inter paleam laborantia. Tibi dico
quisquis audis non me. sed dñm ꝑ me: estobo¬
nus. toleramalum. Nolodicas. Quis est bo¬
nus: Immo et hoc uolo dicas. Qm̃ quantũ¬
cunq fueris bonus: non erissine aliqͦ malo.
Unde rectissime dicit᷑. Nemobonus. nisi
unus ds̃. S bonus ille qui fecit bona.
ds̃ ẽ. Si gͦ bonus ds̃ qui facit bona. et solꝰ
ille bonus effector bonoꝵ: quomodo ẽ effector
bonorum. sinullus hominum ẽ bonus: Se¬
cundum modulum gͦ ꝑximum ẽ et homo
bonus. Quisi nonec̃t: dñs ipse non diceret.

Expanded text:
possit, perdere non possit. Vide aurum beatum possit, perdere non possit. Vide aurum beatum Apostolum in ista fornace mundi hujus quemadmodum periculis probatur: ut veniamus ad vasa inhriculis in mari, periculis in deserto, periculis ex genere, periculis ex gentibus. Ista omnia foris sunt. Intus attende: Periculis in falsis fratribus . Alloquor ergo aurum Dei, alloquor vasa facta in honorem, alloquor grana in tritura areae inter paleam laborantia. Tibi dico, quisquis audis, non me, sed per me: Esto bonus, tolera malum. Nolo dicas, Quis est bonus? Imo et hoc volo dicas: quoniam quantumcumque fueris bonus, non eris sine aliquo malo. Unde rectissime dicitur, Nemo bonus, nisi unus Deus . Sed bonus ille qui facit bona, Deus est. Si ergo bonus Deus qui facit bona, et solus ille bonus effector bonorum; quomodo est effector bonorum, si nullus hominum est bonus? Secundum modulum ergo proximum est et homo bonus. Qui si non esset, Dominus ipse non diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
sum uirib meis ignem sustinere tempta¬
tionis: sed quia miscdia tua ante ocłos me¬
osest. Qui michi inquit donasti ut aurũ
ꝓbatum eẽm. infornace ꝑtre ꝑmittis:. Pr¬
sus mittis purgandum: eicis purgatum.
Custodiat dñs introitum tuum. et exitũ
tuum. Uide ipsum exitum: uide ingressũ
infornacem. Omne gaudium existimate
tum. facile enim est intiare:exire magnũ ẽ.
S noli timere: fidelis ds̃. Nempe quia
ingressus fueras: de exitu cogitabas. Fide¬
lis as̃ qui non ꝑmittit uos temptari. suꝑ id
quod potestis: sed faciet cum temptatione
etiam exitum. Quid ẽ exitum Ut possitis
sustinere. Intrasti incidisti: sustinusti. exi
abundantia maloꝵ. Nam in multitudine
maloꝵ quamuis ꝑmirti lateant boni: no¬
uit dñs qui sunt eiꝰ. Sub manu tantiarti¬
ficis. aurimica in magna palea ꝑire ñ pot̃.
Quanta ibi palea: quam modicũ aurũ.S
nolitimere. Tantus ẽ artifex. ut pugnare

Expanded text:
sum viribus meis ignem sustinere tentasum viribus meis ignem sustinere tentationis, sed quia misericordia tua ante oculos meos est. Qui mihi, inquit, donasti ut aurum probatum essem, in fornace me perire permittis? Prorsus mittis purgandum, ejicis purgatum. Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum . Vide ipsum exitum, vide ingressum in fornacem. Omne gaudium existimate,tum. Facile enim est intrare: exire magnum est. Sed noli timere: Fidelis Deus. Nempe quia ingressus fueras, de exitu cogitabas. Fidelis Deus, qui non vos permittit tentari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum. Quid est exitum? Ut possitis sustinere . Intrasti, incidisti; sustinuisti, exiabundantia malorum. Nam in multitudine malorum quamvis permixti lateant boni, novit Dominus qui sunt ejus. Sub manu tanti artificis, auri mica in magna palea perire non potest. Quanta ibi palea, quam modicum aurum? Sed noli timere; tantus est artifex, ut purgare
Abbreviated transcription (Latin):
clamatio: quia nulla penetratio. Ipsi autẽ
in scła scłoꝵ amen. Alios coronat alios dam¬
mundo homines mali: Respondenneba.
Infornace aurificis palea quid facit: Puto
non sine causa ibi ẽẽ paleam:ubi aurũ pur¬
gatur. Uideamus que ibi sunt omnia. For¬
nax est. palea ẽ. aurum ẽ. ignis ẽ. aurifex
est. Sed illa tria. aurum. palea. ignis. infor¬
nace. Artifex ad fornacem. Attende etiam
istum mundũ. Mundus fornax est. Palea.
homines mali. Aurum. homines boni. Ignis
tribulatio. Frtifex deus. Attende et uide.
furum non purgat᷑ sipalea non uratur.
Uide aurum. in hoc ipso psalmo: ubi dili¬
gimus decorem domus dei.et locũ tab¬
naculi claritatis eius. Uide ibi aurũ: ui¬
de uocem auri. Purgaricupit. Proba me
Proba me. et tempta me:ure renes meos et
cor meũ. Non tunes ne inignem deficias:
Non inquit. Quare:Quia miscđia tua an¬
te oculos meos ẽ. Ecce inquit quare securus
dico ꝓba medomine. et tempta me: ure
renes meos et cor meũ. Non quia idoneus

Expanded text:
clamatio: quia nulla penetratio. Ipsi autem in saecula saeculorum. Alios coronat, alios dammundo homines mali? Responde mihi, in fornace aurificis palea quid facit? Puto non ibi esse sine causa paleam, ubi aurum purgatur. Videamus quae ibi sint omnia: fornax est, palea est, aurum est, ignis est, artifex est: sed illa tria, aurum, palea, ignis, in fornace; artifex, ad fornacem. Attende etiam istum mundum: mundus fornax est; palea, homines mali; aurum, homines boni; ignis, tribulatio; artifex, Deus. Attende et vide: aurum non purgatur, si palea non uratur. Vide aurum in hoc ipso psalmo, ubi diligimus decorem domus Dei; et locum tabernaculi claritatis ejus. Vide ibi aurum, vide vocem auri; purgari cupit: Proba me, Proba me, et tenta me; ure renes meos et cor meum. Non times ne in igne deficias? Non, inquit. Quare? Quia misericordia tua ante oculos meos est . Ecce, inquit, quare securus dico, Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum: non quia idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates eoꝵ: sicut dicitur in libro sapi¬
entiȩ. Quid nobis ꝓfuit suꝑbia : et diuicia¬
rum iactantia quid contulit nobis: Tran¬
sierunt omnia tanquam umbra. Uidetis.
quia penitebit eos.S ista penitentia. cru¬
ciabilis. ñ sanabilis. Uis habere utilem
pęnitentiam: Modo habe.Sienim mͦ ha¬
bueris:corrigeris.Cum correctus fueris.
fundetur ille thesaurus tuus. ubi collige¬
bantur mala oꝑatua: et implebit᷑ alius
thesaurus cuus. ubi bona omnia oꝑa tua
colligantur. S forte conuersus ad dm̃sta¬
tm morieris. Oꝑa tua nulla forte inueni¬
entur in illo thesauro. Plane inuenies ibi¬
oꝑa tua: quia scriptum ẽ. Pax int̾ra homi¬
nib bonȩ uoluntatis. Ds̃ non adnotat fa¬
cultatem: s coronat uoluntatẽ. Scit quia
uoluisti et non potiusti: sic te adnotat qua¬
si feccris. quod uoluisti. Ergo opus ẽ. ut
conuertaris. ne differendo subito moriaris:
et omnino nichil inueniat᷑ quod inp̃senti ha¬

Expanded text:
iniquitates eorum, sicut dicitur in libro Sapiiniquitates eorum, sicut dicitur in libro Sapientiae: Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia sicut umbra . Videtis quia poenitebit eos: sed ista poenitentia cruciabilis, non sanabilis. Vis habere utilem poenitentiam? Modo habe. Si enim modo habueris, corrigeris: cum correctus fueris, fundetur ille thesaurus tuus, ubi colligebantur mala opera tua, et implebitur alius thesaurus tuus, ubi bona opera tua colligantur. Sed forte conversus ad Deum, statim morieris, opera tua nulla forte invenientur in illo thesauro? Plane ibi invenies opera tua, quia scriptum est, Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Deus non annotat facultatem, sed coronat voluntatem. Scit quia voluisti, et non potuisti; sic te annotat, quasi feceris quod voluisti. Ergo opus est ut convertaris, ne differendo subito moriaris, et omnino nihil inveniatur quod in praesenti ha
Abbreviated transcription (Latin):
rientem: Et ille. Quando uni ex minimis
meis non fecistis: nec michi fecistis.Mini¬
mos meos egentes posueram uobis intra. Ego
tanquam caput dicet incȩlo sedebam. ad
dexteram patris.S membra mea int̃ra la¬
borabant: m̃bramea int̾ra egebant. Mem¬
bris meis daretis. et ad caput ꝑueniret qͦd
daretis: et sciretis quia minimos meos egen¬
tes quando uob̃ int̾ra posui. laturarios uo¬
bis institui. qui oꝑa ur̃a inthesaurũ meũ
portarent. Nichil in eoꝵ manib posuistis:
non silebit. Modo autem dicit illud lector
de codice: et condemnit᷑. Dicit illud de ore
tractator. aut disputator ep̃c̃: et irridetur.
Nunquid sic irrideri habet: quando ab ip¬
so iudice potentissimo dicetur: Unusqͥsq
recipiet quod fecit: siuebonum. siue malũ.
Lunc dicturi sunt homines. sera et infru¬
ctuosa pęnitentia. O sipossemus iterũ ui¬
uiuere: et qͦd contempsimus audire et face̾.
Tunc dicent illi quos ex aduerso constituent.

Expanded text:
rientem? Et ille: Quando uni ex minimis rientem? Et ille: Quando uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis. Minimos meos egentes posueram vobis in terra: ego tanquam caput, dicet, in coelo sedebam ad dexteram Patris, sed membra mea in terra laborabant, membra mea in terra egebant; membris meis daretis, et ad caput perveniret quod daretis. Et sciretis quia minimos meos egentes quando vobis in terra posui, laturarios vobis institui, qui opera vestra in thesaurum meum portarent: nihil in eorum manibus posuistis, Non silebit. Modo autem dicit illud Lector de codice, et contemnitur: dicit illud de ore suo tractator aut disputator episcopus, et irridetur. Numquid sic irrideri habet, quando ab ipso judice potentissimo dicetur? Unusquisque recipiet quod fecit, bonum sive malum . Tunc dicturi sunt homines sera et infructuosa poenitentia: O si possemus iterum vivere; et quod contempsimus, audire et facere! Tunc dicent illi, quos ex adverso constituunt
Abbreviated transcription (Latin):
minimis meis fecistis: mͥ fecistis. Quia gͦ qñ
uni ex minimis meis fecistis mͥ fecistis: ꝑcipi¬
te qͦd misistis: possidete qͦd emistis. Michi
enim seruatori: idõ credidistis. Deinde con¬
uertet se ad illos. quierunt asinistris: et
ostendet illis thesauros suos. inanes oꝑis
boni. Ite inquiet in ignem et̃num: qui pa¬
ratus ẽ diabolo et angłis eius. Esuriui: et
non dedistis michi manducare. Aut si ali¬
quid inuenitis inthesauro isto. aut aliqͥd
misistis: cogitate. et reddetur uobis. S
nunquam te inquient uidimus ipsi esuri¬
entem. & ille. Quando uni ex minimis me¬
is non fecistis: nec mͥfecistis. Forte enim
ideo michi non faciebatis: quia in terra¬
me ambulare non uidebatis. Tam mali
estis: ut si uideretis. sicut iudei crucifige¬
retis. Hodie enĩ mali homines qui conant᷑
p̃cepta dei. nonne et ipsi xp̃m occiderent.
siin t̾ra uiuentem inuenirent:S audebt̃
dicere. quasi illi quinesciat cogitationes
hominũ. Domine quando te uidimꝰ esu¬

Expanded text:
inimis meis fecistis, mihi fecistis. Quia ergo quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis, percipite quod misistis, possidete quod emistis. Mihi enim Servatori ideo credidistis. Deinde convertet se ad illos qui sunt a sinistris, et ostendet illis thesauros suos inanes operis boni: Ite, inquit, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Aut si aliquid invenistis in thesauro isto, aut aliquid misistis, cogitate, et reddetur vobis. Sed nunquam te, inquiunt ipsi, vidimus esurientem. Et ille: Quando uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis . Forte enim ideo mihi non faciebatis, quia me in terra ambulare non videbatis? Tam mali estis, ut si videretis, sicut Judaei crucifigeretis. Hodie enim mali homines, qui conantur, praecepta Dei, nonne et ipsum Christum occiderent, si in terra viventem invenirent? Sed audebunt dicere, quasi illi qui nesciat cogitationes hominum: Domine, quando te vidimus esu
Abbreviated transcription (Latin):
lucet: et tenebre eam non comp̃hendert̃.
Aahuc ds̃ ẽ. Adhuc illud dicit᷑: quod in cõ¬
mutabile semꝑ manet. Adhuc illud dicit᷑.
cui uidendo corda mundanda sunt.Un¬
de autem mundent᷑. nondũ dicit. Lux
inquit lucet. intenebris: et tenebrȩ eam
non comp̃henderunt.S ut non sint
tenebre. possintq eam comp̃hendere:
tenebre enĩ peccatores. tenebrȩ infideles:
ut gͦ non sint tenebre. possintq comp̃hen
dere: uerbum caro factum ẽ: et habitauit
innobis. Uidete uerbum: uidete uerbũ
carnem: uerbum ante carnem. Inpͥnci
guis: Ecce iam auctor tuus: s nondũ ẽ
p̾cium tuum. Unde gͦ redemptus: Qͥa
uerbum caro factum est: et habitauit in
lucet intenebris: et tenebre eam ñ com¬
p̃henderunt. Quia gͦ tenebre lucem ñ
comp̃henderunt: opus erat hominib
humano testimonio. Diem uidere ñ po¬
terant: lucernam forte poterant tolera¬
re. Quia gͦ ad uidendum diem minus
idonei erant: lucernam tamen ut cũq
tolerabant: fuit homo missus a deo.eui

Expanded text:
cet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Adhuc Deus est: adhuc illud dicitur, quod incommutabile semper manet; adhuc illud dicitur, cui videndo corda mundanda sunt: unde autem mundentur, nondum dicit. Lux, inquit, lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt. Sed ut non sint tenebrae, possintque eam comprehendere; tenebrae enim peccatores, tenebrae infideles: ut ergo non sint tedere, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Videte Verbum, videte Verbum carnem, Verbum ante carnem. In princguis? Ecce jam auctor tuus, sed nondum est pretium tuum. Unde ergo redemptus? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt. Quia ergo tenebrae lumen non comprehenderunt, opus erat hominibus humano testimonio. Diem videre non poterant, lucernam forte poterant tolerare. Quia ergo ad videndum diem minus idonei erant, lucernam tamen utcumque tolerabant; Fuit homo missus a Deo, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ant et conuertant᷑. Non enĩamat ds̃ damna¬
re s saluare. W idõ paciens ẽ in malos: ut de
malis faciat bonos. Sic dicit apłs. Quiare¬
uelabitur ira dei suꝑ omnẽ impietatẽ: et red¬
det ds̃ unicuiq scđm oꝑa sua. Ammonet
autẽ et corripit hominẽ contemnentẽ: et
dicit. An diuitias bonitatis. et longanimi¬
tatis eius contemnis: Quiabonus ẽ inte
quia longanimis ẽ. quia paciens ẽ inte.
quia differt te. et non aufert te contem¬
nis: et omnino nullum iudiciũ dei putas.
Ignoras qm̃ pacientia dei adpenitentiã te
adducit: Tu autem scđ̃m duriciam cordis

Expanded text:
ant et convertantur. Non enim amat Deus damnaant et convertantur. Non enim amat Deus damnare, sed salvare: et ideo patiens est in malos, ut de malis faciat bonos. Sed dicit Apostolus, quia revelabitur ira Dei super omnem impietatem , et reddet Deus unicuique secundum opera sua. Admonet autem et corripit hominem contemnentem; et dicit, An divitias bonitatis et longanimitatis ejus contemnis? Quia bonus est in te, quia longanimis est in te, quia patiens est in te, quia differt te et non aufert te, contemnis, et omnino nullum judicium Dei putas: ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secund
Abbreviated transcription (Latin):
dunt p̃sentia. et noncredunt futura: qm̃
ista bona et mala p̃sentis scłi. ꝓmiscue ha¬
bent᷑ abonis et malis. Si diuitias optant:
uident habere diuitias. et pessimos ho¬
mines. et bonoshomines:Uident etiam
si exhorrent pauꝑtatẽ et miserias huiꝰ scłi.
laborare mhismiserus non solum bonos.
s etiam malos. Et dicunt in corde suo. qͥa
res humanas ds̃ nec respicit. nec regit:s
omnino in intimo quodã fundo mundihu
ius. dimisit nos casib uolui: nec aliquam
ꝓuidentiam exhibet nob̃. Ac ꝑhoc fit in
illis contemptus p̃cepti: quia non uident
etiam mͦ debet quisq attendere.quia quando
uult ds̃ respicit et iudicat. et horã non dif¬
fert. Quando autem uult differt. Et unde
hoc: quia si nunquam inp̃senti iudicaret
non ẽẽ ds̃ crederet᷑. si omnia inp̃senti uindi¬
caret. nichil iudicio reseruaret. Ad hoc enĩ
multa seruantur iniudicio. et quedam inp̃¬
sentia iudicantur: ut illi qui differunt᷑ cime¬

Expanded text:
dunt praesentia et non credunt futura, quoniam dunt praesentia et non credunt futura, quoniam ista bona et mala praesentis saeculi promiscue habent boni et mali. Si divitias optant, vident habere divitias et pessimos homines et bonos homines; vident etiam, si exhorrent paupertatem et miserias hujus saeculi, laborare in his miseriis non solum bonos, sed etiam malos: et dicunt in corde suo, quia res humanas Deus nec respicit, nec regit, sed omnino in intimo quodam mundi hujus fundo dimisit nos casibus volvi, nec aliquam providentiam exhibet nobis. Ac per hoc fit in illis contemptus praecepti, quia non vident etiam modo debet quisque attendere, quia quando vult Deus, respicit et judicat, et ad horam non differt: quando autem vult, differt. Et unde hoc? Quia si nunquam in praesenti judicaret, non esse Deus crederetur: si omnia in praesenti judicaret, nihil judicio reservaret. Ad hoc enim multa servantur judicio, et quaedam in praesentia judicantur, ut illi qui differuntur, time
Abbreviated transcription (Latin):
D ex hortandas mentes caritatis
ur̃ẽ. pauca dep̃senti psalmo ꝗͦ
donat dñs gratanter accipite.
isto psalmo: ubi audiuimus et cantauimꝰ.
Ds manifestus ueniet: ds̃ nr̃ et non sile¬
cultus: non innotuit nisi seruis suis. Quan¬
do ueniet manifestus: innotescet bonis
et malis. Quando uenit occultus: uenit
iudicandus.Quando ueniet manifestus:
ueniet iudicaturus. Deniq tunc ut iu¬
dicaret᷑ siluit: et de silentio eiꝰ ꝓpħa p̃dixe
iudicandus erat: ita silebit quando iud¬
caturus erit. Et nunc non silet: sisit qui
audiat. S dictum ẽ. tunc non silebit:
quando uocem eiꝰ agnoscent. & qͥ modo
contemnunt. Modo enim quando dicun¬
tur p̃cepta dei: quibusdam inrisum ue¬
niunt. Et qm̃ qͦd ꝓmisit ds̃. modo ñ osten¬
ditur: et quod minat᷑ modo non uidet᷑:
quod precepit irridet᷑. Modo enĩ felicita¬
tem quȩ dicit᷑ mundi huiꝰ. habẽt et ma¬
li.Infelicitatem quȩ dicit᷑ mundihuiꝰ: ha¬
bent et boni. Atdendunt homines qui cre¬

Expanded text:
d exhortandas mentes Charitatis vestrae, pauca de praesenti psalmo, quae donat Dominus, gratanter accipite. tum est in isto psalmo, ubi audivimus et cantavimus, Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silecultus, non innotuit nisi servis suis: quando veniet manifestus, innotescet bonis et malis. Quando venit occultus, venit judicandus: quando veniet manifestus, veniet judicaturus. Denique tunc cum judicaretur, siluit, et de silentio ejus propheta prjudicandus erat, ita silebit, quando judicaturus erit. Et nunc non silet, si sit qui audiat: sed dictum est, Tunc non silebit, quando vocem ejus agnoscent et qui modo contemnunt. Modo enim quando dicuntur praecepta Dei, quibusdam in risum veniunt: et quoniam quod promisit Deus modo non ostendiquod praecipit irridetur. Modo enim felicitatem quae dicitur mundi hujus, habent et mali; infelicitatem quae dicitur mundi hujus, habent et boni. Attendunt homines qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
tenti domino et solliciti sunt: Houerunt gͦ
quia quicquid reponunt totum ibi saluũi
est. Quifidelessunt. potentiȩ dñi sui fidem
iungunt: credunt ei quia seruat: et inue¬
niunt quod seruat. Nam et homines qui
pecuniam colligunt.nunquiduident ar¬
cham ipsam:uł in archa pecunia semꝑ: Colli¬
gunt et mittunt. aut infodiunt et seruant:
nonuident. Et tamen quasi conscientia eoꝵ
scit: quia ibi ẽ in loco illo ubi posuerunt.
Et forte iam fur tulit:et uanius gaudet. qui
maniter rescruauit. Inthesauro autẽ celesti
siquid posuerimus:et de domini custodia
securi sumus: et omnino furem nullũ pati¬
mur. nec damnũ aliquod sustinemus.Ma¬
li uero et ipsi mittunt inthesauro. omnia
mala oꝑa sua. Seruat illis ds̃. Hoc ẽ qͦd
dixit apłs. Thesaurizas tibi iram indie ire:¬

Expanded text:
tenti Domino, et solliciti sunt? Noverunt ergo tenti Domino, et solliciti sunt? Noverunt ergo quia quidquid reponunt, totum ibi salvum est: qui fideles sunt, potentiae Domini sui fidem jungunt. Credunt enim quia servat, et inveniunt quod servat. Nam et homines qui pecuniam colligunt, numquid vident arcam ipsam, aut in arcam pecuniam semper colligunt et mittunt, aut infodiunt et servant? Non vident; et tamen quasi conscientia eorum scit quia ibi est in loco illo ubi posuerunt. Et forte jam fur tulit, et vanus gaudet qui inaniter reservavit. In thesauro autem coelesti si quid posuerimus, et de Domini custodia securi sumus, et omnino furem nullum patiamur, nec damnum aliquod sustinemus. Mali vero et ipsi mittunt in thesaurum omnia mala opera sua, et servat illis Deus. Hoc est quod dixit Apostolus, Thesaurizas tibi iram in die ira
Abbreviated transcription (Latin):
in thesaurũ mittit: s nescit qͦd colligit.
Quomodo diuites qui in thesaurũ t̾rȩ mitunt.
quasi sciunt quid colligunt: s nesciunt eui col¬
ligunt. Quis enim possideat diuitias eoꝵ post
mortem ipsoꝵ. prorsus ignorant. Et aliqͣndo
diuitiȩ eoꝵ ad inimicos eoꝵ ꝑueniunt. E idõ
sequisq fraudat nolens manducare. ut di¬
tescat: ut alius de laborib eiꝰ fluat. et luxu¬
quidem scientes. s cui colligant nesciunt:
sic contra inthesaurum celestemboni quid
colligant sciunt. mali quid colligant nesci¬
quib subuenit. Et scit qm̃ fidelis ẽ custos qͥ
illi seruat omnia quȩ reponit: et non ea ui¬
det.S de thesauro suo certus ẽ. quia neq
aliquid a fure subripitur. neq ab hoste inua¬
ditur. neq ab inimico et improbo et potenti
quasi euicto tollitur. s semꝑ manebit: quia
a domino potentissimo custodit᷑. Si enim ho¬
mines pecumas fideli seruocõmendant. et
securi sunt. miscđias suas commendant po¬

Expanded text:
in thesaurum mittit, sed nescit quid colligat: quomodo divites, qui in thesaurum terrae mittunt, quasi sciunt quid colligunt, sed nesciunt cui colligunt. Quis enim possideat divitias eorum post mortem ipsorum, prorsus ignorant: et aliquando divitiae eorum ad inimicos eorum perveniunt. Et ideo se quisque fraudat nolens manducare , ut ditescat, ut alius de laboribus ejus fluat et luxuquidem scientes, sed cui colligant, nesciunt: sic contra in thesaurum coelestem boni quid colligant sciunt, mali quid colligant, nesciquibus subvenit; et scit quoniam fidelis est custos, qui illi servat omnia quae reponit. Et non ea videt, sed de thesauro suo certus est, quia neque aliquid a fure subripitur, neque ab hoste invaditur, neque ab inimico et improbo et potente quasi e victo tollitur; sed semper manebit, quia a Domino potentissimo custoditur. Si enim pecunias homines fideli servo commendant, et securi sunt; misericordias suas commendant po
Abbreviated transcription (Latin):
rabit. quosdam ponens ad dexteram. quosdã
ad sinistram. Et incipiet iam tractare thes¬
auros utroꝵq: quid quisq posuit ut inue¬
niat. Uenite inquiet benedicti patris mei.
ad eos quisunt ad dexteram: ꝑcipite regnũ
quod uobis paratum ẽ ab initio mundi.
Regnum cȩlorum. regnum sempiternum.
societatem cũ angłis. ȩternam uitam. ubi
nullus orit᷑ neq morit᷑. hoc ꝑcipite. Quan¬
do enim oꝑa ur̃a in thesaurũ mittebatis: re¬
gnum cęloꝵ amabatis. ꝑcipite regnum: qͦd
uobis paratum ẽ ab initio mundi. & iam
ostendet illis thesauros suos. Esuriui: et
dedistis michi manducare. Sitiui: et dedi¬
stis michi potũ. Nudus fui: et uestistis me.
Hospes fui: et adduxistis me. In carcere fui:
et uenistis ad me. Eger fui: et uisitastis me.
W respondebunt illi. Domine quandote ui

Expanded text:
rabit, quosdam ponens ad dexteram, quosdam ad sinistram: et incipiet jam tractare thesauros utrorumque, quid quisque posuit ut inveniat. Venite, inquit, benedicti Patris mei, ad eos qui sunt ad dexteram, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Regnum coelorum, regnum sempiternum, societatem cum Angelis, aeternam vitam, ubi nullus oritur, neque moritur, hoc percipite. Quando enim opera vestra in thesaurum mittebatis, regnum coelorum emebatis. Percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Etiam ostendit illis thesauros suos: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; nudus fui, et vestistis me; hospes fui, et adduxistis me; in carcere fui, et venistis ad me; aeger fui, et visitastis me. Et respondent illi: Domine, quando te
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahitur: euiꝰ et̃na lege in distributio¬
ne ddandi atq: reddendi.et meritis p̃mioꝵ
atq pęnarum. et iustissima ordinatione
ereature cuncta cohercent᷑. Ds̃ enĩ suꝑbis
resistit: humilib autẽ dat gr̃am. Quia
intrauit equitatuspharaonis cũ curri¬
bus et ascensoribus inmare: et adduxit
suꝑ eos dñs aquas maris. Filii autem isrł
ambulauerunt ꝑsiccum ꝑmediũ mare:
ꝓpħissa & filii isrł cum ea: hoc et nos modo
siue uiri et feminȩ. siue sp̃s et caro nr̃a. Q
enim iħu xp̃i sunt ait apłs: carnem suam
crucifixerunt cum passionib et concupis¬
centiis. Hoc significare congruenter in¬
telligitur timpanum qđ assumpsit ma¬
Ria: ut huic cantico consonaret.In ligno
enĩ caro extenditur ut timpanũ fiat: et
ex cruce discunt suauem sonum gr̃e con¬
fiteri. Humiles gͦ ꝑbaptismũ facti gr̃e
pietate. et extincta ibi nr̃a suꝑbia. ꝑ quã
suꝑbus inimicus nobis dominabat᷑

Expanded text:
subtrahitur, cujus aeterna lege in distributiosubtrahitur, cujus aeterna lege in distributione dandi atque reddendi et meritis praemiorum atque poenarum, et justissima ordinatione creaturae cunctae coercentur. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Quia intravit equitatus Pharaonis cum curribus et adscensoribus in mare; et adduxit super eos Dominus aquas maris. Filii autem Israel ambulaverunt per siccum, per medium mare. prophetissa et filiae Israel cum ea, hoc et nos modo, sive viri et feminae, sive spiritus et caro nostra. Qui enim Jesu Christi sunt, ait Apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis . Hoc significare congruenter intelligitur tympanum, quod assumpsit Maria, ut huic cantico consonaret. In ligno enim caro extenditur, ut tympanum fiat: et ex cruce discunt suavem sonum gratiae confiteri. Humiles ergo per Baptismum facti gratiae pietate, et exstincta ibi nostra superbia, per quam superbus inimicus nobis dominabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
et impleuit uniuersam t̾ram: hȩc p̃parata ẽ
ab ipso ẽ. Templũ enim dei sc̃m est ait apłs:
qd estis uos. Et ne quisquam respiceret
ad t̾renam ierłm. ubi templum illud figu¬
ram quandam temporaliter gessit sicut opor¬
tuit: significauit de regno ȩterno se dicere.
qđ ẽ eterna hereditas dei. ȩc̃na ierłm. Se¬
cutus enim ait. Quem p̃parauerunt ma¬
nus tue domine:qui regnas semꝑ et in
sempiternum. Et adhuc. Est ne aliquid
ultra quã sempiternũ: Quis hoc dixerit:
Cur gͦ addidit et adhuc: forte quia solet
sempiternum. et pro longo nimis tempo¬
re intelligi. ad hoc additum ẽ. et adhue
ut uerũ sempiternũ quod sine fine ẽ intell¬
ex transgressione p̃cepti. postea conuersis
peccata dimisit. et eos ad quisiuit ex tem¬
pore. eisq beatitudinem sine fine dona¬
uit: regnat et adhuc in eos quos sub po¬
puli sui pedib. insuppliciis iustissimis or¬
dinauit: Neq enim quicquã eiꝰ regno

Expanded text:
et implevit universam terram . Haec praeparata est et implevit universam terram . Haec praeparata est ab ipso est. Templum enim Dei sanctum est, ait Apostolus, quod estis vos . Et ne quisquam respiceret ad terrenam Jerusalem, ubi templum istud figuram quamdam temporaliter gessit, sicut oportuit, significavit de regno aeterno se dicere, quod est aeterna haereditas Dei, aeterna Jerusalem. Secutus enim ait: Quae praeparaverunt manus tuae, Domine, qui regnas semper, et in sempiternum, et adhuc. Estne quid ultra quam in sempiternum? Quis hoc dixerit? Cur ergo addidit, et adhuc? Forte quia solet sempiternum et pro longo nimis tempore intelligi, ad hoc additum est, et adhuc, ut verum sempiternum, quod sine fine est, intelliex transgressione praecepti postea conversis peccata dimisit, et eos acquisivit ex tempore, eisque beatitudinem sine fine donavit; regnat et adhuc in eos, quos sub populi sui pedibus in suppliciis justissimis ordinavit? Neque enim quisquam ejus regno
Abbreviated transcription (Latin):
cantico. ubi cõmemorant᷑ ea quȩ tunc infi¬
gura contingebant in illis.seruatus ẽ ordo
ire doloris et timoris gentium. Audierunt
inquit gentes et iratȩ sunt: dolores comp̃¬
henderunt habitatores philistum. Tunc
festinauerunt. id ẽ conturbati sunt duces e¬
dom et principes moabitarũ: app̃hendit
eos tremor:tabuerunt omnes inhabitantes cha¬
naan. Incumbat in eos tremor et timor ma¬
gnitudinis brachiitui.fiant tanquã lapi¬
des donec transeat popłs tuus dne: donec
transeat popłs tuus hic quem ad quisisti.
Sic factum ẽ. Sic fit. Ad miratione stupen¬
testanquam lapides fiunt inimici ȩccłiȩ. do¬
nec transeamus ad patriam.S et qui resiste¬
re temptauerint: sicut tunc amalech in ex¬
tentis manib moysi. ita nunc insigno cru¬
cis dñicȩ suꝑantur. Atq ita introducimur
atq plantam᷑ in monte hereditatis dñi: qͥ
ex paruo lapide quem uidit daniel creuit.

Expanded text:
cantico, ubi commemorantur ea, quae tunc in ficantico, ubi commemorantur ea, quae tunc in figura contingebant in illis, servatus est ordo irae, doloris, et timoris gentium. Audierunt, inquit, gentes, et iratae sunt; dolores comprehenderunt habitatores Philistiim. Tunc festinaverunt, id est conturbati sunt, duces Edom, et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor: tabuerunt omnes inhabitantes Chanaan. Incumbat in eos tremor, et timor magnitudinis brachii tui. Fiant tanquam lapides, donec transeat populus tuus, Domine, donec transeat populus tuus hic, quem acquisisti. Sic factum est, sic fit. Admiratione stupentes tanquam lapides fiunt inimici Ecclesiae, donec transeamus ad patriam. Sed et qui resistere tentaverint, sicut tunc Amalech extentis manibus Moysi , ita nunc in signo crucis dominicae superantur. Atque ita introducimur, atque plantamur in monte haereditatis Domini, qui ex parvo lapide, quem vidit Daniel, crevit