comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Consurgã & circuibo ciuitatẽ in fo¬
ro: & in plateis erus: donec inueniã
quẽ dilexit anima mea. Habitabur
igit᷑. uł sedebunt senes. & anus de qͥb̃
scriptũ ẽ. si cui tam̃ placet librũ reci¬
pere: senectus honorabilis ñ multi
temporis. nec numero annoꝵ estima¬
bilis. Cani aut̃ sunt hominũ pru¬
dentia: & senectus uita immaculata
de quib & dñs loquitur ad moysen.
Constitue tecũ septuaginta senes qͥs
ipse nosti: qm̃ senes sunt. Quã obrem
& ante abraham nullus appellatus ẽ
senex: de quo scriptũ legimus. Desi¬
ciens abrabam mortuus ẽ nutritus
in senectute bona: senex & plenus di¬
Hi tenebunt p̃ dierũ multitudine
uirgas & baculos in manib suis: &
dicent ad discipłos. Quid uultis: in
uirga ueniã ad uos. an in sp̃u lenita¬
tis & mansuetudinis: Qui enĩ de la¬
biis suis ꝓfert sapientiam: uirga ꝑ¬
cutit uirũ ex corde: & econtrario qui
parcit baculo suo. odit filrũ suũ. Qui

Expanded text:
Consurgam et circuibo civitatem in foConsurgam et circuibo civitatem in foro, et in plateis ejus, donec inveniam eum quem dilexit anima mea . Habitabunt igitur, vel sedebunt, senes et anus, de quibus scriptum est si cui tamen placet librum recipere: Senectus honorabilis, non multi temporis, nec numero annorum aestimabilis . Cani autem sunt hominum prudentia, et senectus vita immaculata: de quibus et Dominus loquitur ad Moysen: Constitue tecum septuaginta senes, quos ipse nosti quoniam senes sunt ; quamobrem et ante Abraham nullus appellatus est senex, de quo scriptum legimus: Deficiens Abraham mortuus est: nutritus in senectute bona, senex et plenus diHi tenebunt prae dierum multitudine virgas et baculos in manibus suis, et dicent ad discipulos: Quid vultis? in virga veniam ad vos, an in spiritu lenitatis et mansuetudinis ? Qui enim de labiis suis profert sapientiam, virga percutit virum excordem. Et e contrario: Qui parcit baculo suo, odit filium suum: qui
Abbreviated transcription (Latin):
in manu retinens p̃ multitudine
dierũ: & platee ciuitatis replebun¬
tur pueris: & puellis ludentibus
in plateis. Tanta inquit erit reu̾so
me in syon. & habitante in medio
lorũ quies. atq tranquillitas: ut
nullo hoste remanente usq ad ul¬
timã ȩtatem in utroq sexu senilis
etas ꝑueniat: & trementes artus
baculo regentes: sustentent. Pateȩ
quoq ciuitatis impleantur pueris.¬
& puellis ludentibꝰ. Hoc aut̃ fieri
solet. quando securitas & ꝓfunda
lebret. Qd si referimus ad ȩccłiam
de qua dicit᷑: głosa dicta sunt de te
ciuitas dĩ: & fluminis impetus le¬
tificat ciuitatem dei: scĩficauit ta¬
bernaculũ suũ altissimus: deus in
medio eius ñ commouebit᷑: quis
poterit ambigere plateas ȩcclesiȩ
eẽ uirtutes in quib sapientia agit
fiducialit̃. & in muroꝵ sũmitatibus
p̃dicatur: Vnde & ad dñm psalmista
conclamat: latũ mandatũ tuũ nimiᷤ.
In his plateis dñm saluatorẽ sponsa
ꝑquirens loquit᷑ in cantico canticoꝵ.

Expanded text:
m retinens, prae multitudine dierum: et plateae civitatis replebuntur pueris et puellis, ludentibus in plateis ejus. Tanta, inquit, erit, reverso me in Sion, et habitante in medio lorum quies atque tranquillitas, ut nullo hoste remanente, usque ad ultimam aetatem in utroque sexu senilis aetas perveniat, et trementes artus baculo regente sustentent. Plateae quoque civitatis impleantur pueris puellisque ludentibus. Hoc autem fieri solet, quando securitas et profunda lebret. Quod si referimus ad Ecclesiam, de qua dicitur: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei: sanctificavit tabernaculum suum altissimus: Deus in medio ejus non commovebitur , quis poterit ambigere plateas Ecclesiae, esse virtutes, in quibus sapientia agit fiducialiter et in murorum summitatibus praedicatur? Unde et ad Dominum Psalmista conclamat: Latum mandatum tuum vehementer . In his plateis Dominum Salvatorem sponsa perquirens, loquitur in Cantico canticorum:
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ popłm conduxit ex denario:
& misit ad uineã. Alioquin scđm
diuersitatẽ nominũ: diuersus sen¬
sus efficitur. Alius erit pastor: alius
aries: alius agnus: alius luna: alius
lapis offensionis: & petra scandali. Iste
igitur qui nr̃is uircutib coronatusẽ.
orietur. & appellabitur oriens: ad quẽ
loquutus ẽ paterꝰ filius meus estu :
ego hodie genui te. Et subt̃ eũ orit᷑
multitudo credentiũ: & edificabit
domũ dñi ȩccłiam. & ipse accipiet uir¬

Expanded text:
gentium populum conduxit ex denario, gentium populum conduxit ex denario, et misit ad vineam . Alioquin si secundum diversitatem nominum diversus efficitur, alius erit pastor, alius aries, alius agnus, alius janua, alius lapis offensionis, et petra scandali. Iste igitur qui nostris virtutibus coronatus est, orietur et appellabitur Oriens. Ad quem locutus est Pater: Filius meus es tu: ego hodie genui te : Et subter eum orietur multitudo credentium, et aedificabit domum Domini, Ecclesiam, et ipse accipiet vir
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i nom̃ accepit. Iosedech enĩ int̾pre¬
tatur dñs rusticiȩ. eo qđ reddet uni¬
cuiq scđm oꝑa sua. De hac corona
& iacobus in epła sua loquitur. Be¬
atus qui sustinet temptationẽ: qui
cũ ꝓbatus fuerit accipiet coronam
uite: quã reꝓmisit deus diligentibꝰ¬
xp̃i. Iubetur autẽ ꝓpħe. ut postquã
coronam imposuerit uł coronas
suꝑ caput eius filii iosedech sacer-¬
dotis magni: loquatur ad eũ & di¬
cat. Hec dicit dñs. Ecce uir oriens no¬
men eius: & subt̃ eum orietur. & re¬
liqͣ. Non iħm diuidimus. nec duas
ꝑsonas. in unam possumus facere
ꝑsonam: sed ipse qui iħs appellatur
eoqđ saluauerit mundũ. Et oriens
dicit᷑: quia in dieb eius orta ẽ iusti¬
cia: & cantatur in psalmo: ueritas
de t̾ra orta ẽ: eo qđ de utero uirgina¬
li in scłoꝵ consũmatione generatus
dixerit: ego sũ ueritas: & extrema
hora uenerit. iuxta ioħis epłam di¬
centis: filioli mei nunc extrema ho¬
ra ẽ. In qua stantẽ & nichil agentem:

Expanded text:
 nomen accepit. Josedec enim interpretatur Dominus justitiae, eo quod reddat unicuique secundum opera sua. De hac corona et Jacobus in Epistola sua loquitur: Beatus vir qui sustinet tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligenti. Jubetur autem prophetae ut postquam coronam imposuerit, vel coronas, super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni, loquatur ad eum, et dicat: Haec dicit Dominus: Ecce vir, Oriens nomen ejus: et subter eum orietur, et reliqua. Non Jesum dividimus, nec duas personas in unam 830 possumus facere personam; sed ipse qui Jesus appellatur, eo quod salvaverit mundum, et Oriens dicitur, quia in diebus ejus orta est justitia. Et canitur in Psalmo: Veritas de terra orta est , eo quod de utero virginali in saeculorum consummatione generatus dixerit: Ego sum veritas , et extrema hora venerit, juxta Joannis Epistolam dicentis : Filioli, nunc extrema hora est, in qua stantem, et nihil agentem
Abbreviated transcription (Latin):
syon. In salicibus: in medio eiꝰ suspen¬
dimus organa nr̃a. Postquã reuersi
fuerint in ierłm: accipiant psalmũ.
& timpanũ: & canant in ȩccłia dñi.
Et qui ꝑ maiora peccata longe fue¬
rant ab iudea. & confessione uerissi¬
ma: ueniant: & ꝑ singulos ꝓfectus
suos: edificent domũ dñi: & tunc
un iuersi pari mente cognoscant:
eos. fient aut̃ omnia quȩ ꝓmissa st̃.
si dñm audire uoluerint: & acta pe¬
nitentia: in bonis oꝑib manserint.
Et factũ ẽ in anno quarco darii
regis. factũ ẽ uerbũ dñi ad rachariã
in quarto mensis nom qui ẽ chasleu:

Expanded text:
Sion: in salicibus in medio ejus suspenSion: in salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra, postquam reversi fuerint in Jerusalem, accipiant Psalmum et tympanum, et canant in Ecclesia Domini, et qui per majora 831 peccata longe fuerant ab Judaea, et confessione verissima, veniant, et per singulos profectus suos aedificent domum Domini, et tunc universi pari mente cognoscant, eos. Fient autem omnia quae promissa sunt, si Dominum audire voluerint, et acta poenitentia, in bonis operibus manserint. Et factum est in anno quarto Darii regis: factum est verbum Domini ad Zachariam, in quarta mensis noni, qui est C
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos a dextris eius. Siue iuxta he¬
braicũ suꝑ thronũ suũ: quia ipse &
rex. & pontifex ẽ: & sedebit tã in rega¬
li. quã in sacerdotali throno. Et consi¬
liũ pacificũ erit int̾ utrũq: ut nec
regale fastigium sacerdotalẽ deprimat
dignitatẽ: nec sacerdotii dignitas re¬
gale fastigium: s in unius głam dñi
iħu utrũq consentiat. Legi in cuiꝰdã
libro hoc qđ dicit᷑. & consiliũ pacifi-¬
cũ erit int̃ duos: ad patrẽ referri &
filiũ: quia ñ suã s patris uenerit fa-¬
cere uoluntatẽ: & pater in filio sit.
& filius in patre. Corona aut̃. idest
insigne uictorie: cũ xp̃s fuerit coro¬
natus his quoq repromittit᷑. qui ex-¬
pectant eum: & intelligunt utilita¬
tem quondã captiuitatis suȩ: & no-¬
uerint dĩ uniuersa misteria: ut
sit in grãm filii sophonie. hoc ẽ
uisitationis dñi: & qui in babilone
dicebant: suꝑ flumina babilonis ibi
sedimus. & fleuimus: cũ recordarem᷑

Expanded text:
dextris ejus , sive juxta Hebraicum, super thronum suum; quia ipse et rex et Pontifex est: et sedebit tam in regali, quam in sacerdotali throno, et consilium pacificum erit inter utrumque, ut nec regale fastigium sacerdotalem deprimat dignitatem, nec sacerdotii dignitas regale fastigium, sed in unius gloria Domini Jesu utrumque consentiat. Legi in cujusdam libro hoc quod dicitur : Et consilium pacificum erit inter duos, ad Patrem referri et ad Filium: quia non suam, sed Patris venerit facere voluntatem, et Pater in Filio sit, et Filius in Patre . Corona autem, id est, insigne victoriae, cum Christus fuerit coronatus, his quoque repromittitur, qui exspectant eum, et intelligunt utilitatem quondam captivitatis suae, et noverunt Dei universa mysteria, ut sint in gratiam filii Sophoniae, hoc est visitationis Domini. Et qui in Babylone dicebant : Super flumina Babylonis ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur
Abbreviated transcription (Latin):
tici fidei sunt. iuxta parabolã euan-¬
gelii quȩ ꝓximũ. ñ consanguineũ:
s om̃s homines uult intelligi. Qđ
anteflebeat ira finiri quã sol occũ¬
bere: & omniũ maloꝵ quȩ ab aliis
passi sumus deleri memoria: & in
multis locis legimus: & maxime
in hieremia qui ex ꝑsona dñi loqui¬
tur: & malicie ꝓximi sui unꝰquisq
in cordib ur̃is ne memineritis. Cũ
gͦ ista p̃ceperim. illi attendere nolu¬
erunt: & auerterunt scapulã rece.¬
dentem: siue dorsũ contẽpnens: ex
habitu corporis mea respuentes im
peria.Solemus enĩ quando rugata
fronte. & nare contracta contẽpni¬
mus ammonentes dorsũ uertere :
ruxta illud qđ scriptũ ẽ. Uerterunt
ad me dorsa: or ñ facies suas. Et aures
inquit suas ad grauauerunt ne audi¬

Expanded text:
tici fidei sunt, juxta parabolam Evantici fidei sunt, juxta parabolam Evangelii, quae proximum non consanguineum, sed omnes homines vult intelligi. Quod autem ante debeat ira finiri, quam sol occumbat, et omnium malorum quae ab aliis passi sumus, deleri memoria, et in multis locis legimus, et maxime in Jeremia, qui ex persona Dei loquitur: Et malitiae proximi sui unusquisque in cordibus vestris ne memineritis. Cum ego ista praeceperim, illi attendere noluerunt, et verterunt scapulam recedentem, sive dorsum contemnens, ex habitu corporis mea imperia respuentes. Solemus enim quando rugata fronte, et nare contracta contemnimus admonentes, dorsum vertere, juxta illud quod scriptum est: Verterunt ad me dorsa, et non facies suas . Et aures, inquit, suas aggravaverunt ne audi
Abbreviated transcription (Latin):
uob quoq loquatur isaias. Qui
iustificant impiũ ꝓpt̃̾ munera :
& quod iustũ ẽ iusti: auferunt
ab eo. Et ꝓpt̃ uos abacuch ex ꝑsona
eoꝵ qui opprimunt᷑: deo faciat
inuidiam: contra me factũ ẽ iu-¬
dauerat. Sic magnũ iudicabis ut
tur in cunctos clementia. & maxi¬
me in frẽs: quos uł eiusdẽ sangui¬
nis. uł unius nobiscũ fidei ẽẽ per¬
spicimus. Uiduã quoq & pupillũ
de quib nobis p̃ceptũ ẽ. esto pupil¬
lis pat̾: & ꝓ uiro matri eoꝵ. iudicais
yupillũ & iustificans. Uiduã & ad
uenã. & pauꝑem nolite calũpniari:
quia alterũ peregrinatio: alterum
egestas humilẽ facit: & malũ uir
frĩ suo non cogitet in corde suo. Si¬
ue ut a septuaginta dicit᷑: & mali-¬
ciȩ unusquisq fr̃is sui ne memine¬
ritis in cordib ur̃is. Frẽm aut̃ & ꝓ
ximũ. uł omne hominũ genus de¬
benus acciꝑe: quia ex uno sumus
parente generati: uł eos qui domes¬

Expanded text:
vobis quoque loquatur Isaias: Qui vobis quoque loquatur Isaias: Qui justificant impium propter munera: et quod justum est justo auferunt : et propter vos 835 Abacuc ex persona eorum qui opprimuntur, Deo faciat invidiam: Contra me factum est judaverat: Sic magnum judicabis ut tur in cunctos clementia, et maxime in fratres, quos vel ejusdem sanguinis, vel unius nobiscum fidei esse perspicimus. Viduam quoque et pupillum, de quibus nobis praeceptum est: Esto pupillis pater, et pro viro matri eorum; judicans pupillum, et justificans viduam . Et advenam et pauperem nolite calumniari, quia alterum peregrinatio, alterum egestas humilem facit. Et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo, sive ut a Septuaginta dicitur: Et malitiae unusquisque fratris sui non meminerit in cordibus suis . Fratrem autem et proximum, vel omne hominum genus debemus accipere; quia ex uno sumus parente generati, vel eos qui domes
Abbreviated transcription (Latin):
dñs om̃ps dicens. Iudiciũ iustum
iudicate: & miscđiam & miserati¬
onem faciat unusquisq ad frẽm
ñ opprimatis: & maliciȩ unusquisq
fr̃ĩs sui nolite meminisse in cordib
ur̃is: & noluerunt ad tendere. Et
dederunt dorsũ contẽpnens. & aurẽ
suas ad grauauerunt ut ñ audirers:
& cor suũ posuerunt in obȩdiens.
ut non audirent legem meã. & uer
suo: in manib ꝓpħarũ priorum.
Et facta ẽ ira magna: a dño omni¬
potente. Et erit sicut dixit: & non
audierunt eũ. Sic clamabunt et
ciam eos in om̃s gentes quas ignora¬
uerunt: & t̾ra desolata ẽ post eos a
ꝑ ambulante & reuertente. & posue¬
runt electam in solitudinẽ. Hec
magis uolui: ista quesiui: quȩ ñ
facientes in captiuitatẽ traditi estiͦ.
& ñ desolationi ac morti. Quinti
mensis septimiq ieiunrũ: istum
iudiciũ iudicate: ne audietis in
psalmis. Usquequo iudicatis in iqͥ¬
tatem: & ꝑsonas peccatoꝵ sumitis:
humilẽ & pauꝑem iustificate. ne

Expanded text:
ens, dicens: Judicium justum judicate, et misericordiam et miserationem faciat unusquisque ad fratrauperem non opprimatis: et malitiae unusquisque fratris sui nolite meminisse in cordibus vestris. Et noluerunt attendere, et dederunt dorsum contemnens: et aures suas aggravaverunt, ut non audirent: et cor suum posuerunt inobediens, ut non audirent legem meam, et versuo, in manibus prophetarum priorum. Et facta est ira magna a Domino omnipotente, et erit sicut dixi, et non audierunt eum. Sic clamabunt, etotens: et ejiciam eos in omnes gentes quas ignoraverunt: et terra desolata est post eos a perambulante et revertente, et posuerunt terram electam in solitudinem. Haec magis volui, ista quaesivi, quae non facientes, captivitati estis traditi; et non desolationis ac mortis quinti mensis septimique jejunium. Justum judicium judicate, ne audiatis in Psalmis: Usquequo judicatis iniquitatem, et personas peccatorum sumitis? humilem et pauperem justificate , ne
Abbreviated transcription (Latin):
unt ex eo. id ẽ auro. & argento. in do¬
mo iosie qui int̾pretatur saluatus.
& ẽ filius uisitationis dñi. id ẽ Ñnyi¬
ΚΩΠHC RΥΡΥIC. Uisitatur enim
a dño: qui prius male egrotauerat.
Et recte dicitur iosias saluatus: qui
& ipse reuersus ẽ de babilone. Im¬
ponunt᷑ aut̃ coronȩ. uł corona iħu
filio iosedech sacerdoti magno: quia
nobis ꝓficientib & reuersis ad mel¬
ora ꝑ singulas uirtutes nr̃as dñs co¬
ronatur in nobis ꝑ uirtutes potentiȩ
coronatis. saluator in singulis coronã
accepit: iuxta illud qđ & paulus lo¬
quitur: de cetero reposita ẽ mͥ coro-¬
na rusticiȩ: quã reꝓmisit mͥ iustus¬

Expanded text:
in domo Josiae, qui interpretatur salvatus, et est filius visitationis Domini, id est, ἐπισκοπῆς Κυρίου. Visitatur enim a Domino qui prius male aegrotaverat. Et recte dicitur Josias, salvatus, quia et ipse reversus est de Babylone. Imponuntur autem coronae, vel corona, Jesu filio Josedec sacerdoti magno, quia nobis proficientibus et reversis ad meliora, per singulas virtutes nostras Dominus coronatur: immo nobis virtute poenitentiae coronatis, salvator in singulis coronam accipit, juxta illud quod et Paulus loquitur: De caetero reposita est mihi corona justiti
Abbreviated transcription (Latin):
ad me dicens.
Sume a trans.¬
migratione ab
holdai. & a tho-¬
bia. & ab idaia:
& uenies tu in
die illa: & intrabis in domũ iosiȩ
filii sophoniȩ. qui uenerunt de ba¬
bilone: & sumes argentũ. & aurũ.
& facies coronas. & pones in capite

Expanded text:
ad me dicens: Sume a transmigratione ab Holdai et a Tobia, et ab Idaia, et venies in die illa, et intrabis in domum Josiae filii Sophoniae, qui venerunt de Babylone, et sumes argentum et aurum, et facies coronas,
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu: ut cui
instinctu scriptr̃
sunt. illius reue
tum legimus librũ: quẽ scribę. & phariser
qui legis licteras nosse se iactabant. ñ
possunt legere: quia signatus ẽ. nullus¬
q inueniri potuit nisi leo de tribu ui¬
da. quẽ signauit ds̃ pat̾: qui cis possit̃
reserare mysteria: quanto magis in ex¬
planatione osce ꝓpħȩ orandus ẽ dñs
& cũ petro dicendũ: edissere nobis pa¬
rabolã istã: presert̃ cum obscuritacem̃
uoluminis in fine testet᷑ ipse qͥscribit᷑
Qͥs sapiens & intelleget ista: & intelle¬
gens & custodiet ea: Quod ñ ꝓ impos

Expanded text:
adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius reveltum legimus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impo
Abbreviated transcription (Latin):
strat: s ꝑgit ad lupanar. & scortũ du.¬
Sat ad lectulũ: & ñ mutat illã pudici¬
tiȩ matronali s se luxuriosũ ac nepot̾e
probat. Qͥ enĩ adheret merctrici: unũ
cũ ea corpꝰ efficit᷑. hȩc igit᷑ audientes.
qͥd possumus respondere: nisi illud pro¬
ꝓhecicũ : qͥs sapiens & intelleget ista
intellegens & cognoscet ea Unde et
nobis dicendũ ẽ cũ dauid. Reuela o¬
culos meos. & considerabo mirabilia
de lege tua: ut introducat nos rex in
cubiculũ suum : & uelamen q̃d ante
moysi oculos positũ erat. in lectione
ucteris testam̃ti: tollat a nobis. Stat̃i
enĩ ut locutus ẽ dñs. pat̾ in manꝰ tuas
cõmendo sp̃m meũ: & hȩc dicens expi¬
rauit: uelũ tẽpli scissum ẽ. & omnia
uidȩoꝵ secreta patuerunt: & fons qui
aquas steriles atq mortiferas. sapien.¬
tiȩ suş condiuit sale & fecit ẽẽ pota¬
biles. maraq legis quȩ interp̃tatur

Expanded text:
strat; sed pergit ad lupanar, et scortum dustrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea? Unde et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui aquas steriles atque mortiferas sapientiae suae condivit sale, et fecit esse vitales : Maraque Legis, quae interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud çugłii. Quis putas est fidẽ¬
lis seruus & prudens. quẽ constituit do¬
minus suꝑ familiam suam: qͥs enĩ ñ
statim in fronte libri scandali ⁊ecur
& dicat: osee pͥmus om̃ium ꝓpħarũ
meretricẽ accipere iubet᷑ uxorẽ. & ñ
contradicit: non saltẽ nolle se simu¬
lat : ut rẽ turpẽ facere uideatur inus¬
tus : sed exequitur lȩtus imperiũ. qua¬
si optauerit: quasi multo tẽpore eũ
pudicitis uacasse peniteat: cum hẽ¬
iestiora et absq peccato scos uros ren¬
uusse dño iubente legimus: Moyses
nittit᷑ ad pharaonẽ. & dux israhelicici
Sopłi constituitur : & tam̃ non in becil¬
litate. s humilitate respondit. Proui¬
Ede aliũ. quẽ mittas. Hieremias puerũ
se ẽẽ dicit: ne peccantẽ arguat hie¬
rusalẽ. Nicrechiel iubet᷑ de om̃i ge¬
nere leguminis. ac sementis unũ subci¬
nericium panẽ facere : & coquere illũ
Saccipe uxorẽ fornicariã: ñ frontẽ ru¬
cundiã. mutato genarũ rubore demon¬

Expanded text:
ii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere videatur invitus; sed exsequitur laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renuisse, Domino jubente, legerimus. Moyses mittitur ad Pharaonem, et dux Israeliticconstituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum Accipe uxorem fornicariam , non frontem rucundia mutato genarum rubore, demon
Abbreviated transcription (Latin):
stabit mors: & coluber antiquus . xl.
diebus temptabit eũ in solitudine.
ante faciem eius ibit uerbũ. & egredi¬
etur in campos: hoc significat qđ̵ ser¬
mo dĩ ante uisitationẽ eius. quȩ nẽ
& in equalia sternat in planũ: & audi¬
coris anima quasi confectus ager sem̃¬
tem possit reciꝑe spiritalẽ. Stetit et¬

Expanded text:
stabit mors, ut coluber antiquus, quadraginta stabit mors, ut coluber antiquus, quadraginta diebus tentabit eum in solitudine. Ante faciem ejus ibit Verbum et egredietur in campos, » hoc significat quod sermo Dei ante visitationem ejus, quae nunc tum et inaequalia sternat in planum, et auditoris anima quasi confectus ager sementem possit recipere spiritalem; ante
Abbreviated transcription (Latin):
&aquila ita int̾pretatus ẽ. ante fa
dem ibit pestis. sim machus ante
aciem eius p̃cedit mors: quinta
iditio ante faciem eiꝰ ambulabit mors.
nẽ pro morte interp̃tati sunt. Hec¬
non in consequenti uersiculo ubi
liximus egredietur diabolus ante
pedes eius: & septuaginta aliter
transtulerunt: iuxta quos postea
disputabimus: aquila ꝓ diabolo tran-¬
stulit uolatile. simmacus aut̃. theo¬
dotio. & sexta editio. uolucrẽ: quod
hebraice dr resepħ. demonis ẽẽ no-
men: qui principatũ teneat inter
alios: & ꝓpt̾ nimiã uelocitatẽ. atq
indiuersa discursũ. & uolatile non¬
cupetur: ipsũq ẽẽ qui in paradiso
sub figura serpentis mulieri sit lo¬
quutus. & ex maledictione.qua a dõ
condempnatus ẽ accepisse nom̃: siqͥdẽ
reseph. reptans uentre int̃pretatur.
& ad columbȩ descensum. uox patri
intonuerit. hic ẽ filius m̃s dilectus.
in quo mͥ cõplacui: exeunti de aquis
occurrit diabolus: & ante pedes illiꝰ

Expanded text:
et Aquila ita interpretatus est, Ante faciem et Aquila ita interpretatus est, Ante faciem ejus ibit pestis; Symmachus, Ante faciem ejus praecedet mors; quinta editio, Ante faciem ejus ambulabit mors; nem pro morte interpretati sunt. Necnon in consequenti versiculo, ubi diximus: Egredietur diabolus ante pedes ejus, et LXX aliter transtulerunt, juxta quos postea disputabimus: Aquila pro diabolo transtulit, volatile; Symmachus autem et Theodotio, et quinta editio, volucrem, quod Hebraimen, qui principatum teneat inter alios, et propter nimiam velocitatem atque in diversa discursum avis et volatile nuncupetur, ipsumque esse, qui in paradiso sub figura serpentis mulieri sit locutus, et ex maledictione, qua a Deo condemnatus est, accepisse nomen: siquidem Reseph reptans ventre interpretatur. et ad columbae descensum vox patris intonuerit: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , » exeunti de aquis occurret diabolus, et ante pedes illius
Abbreviated transcription (Latin):
iuaginta legimus. & posuit dilectio¬
nẽ fortẽ uirtutis sue. etiã in hoc de
oyuit cȩlos uirtute sua: & terrã re¬
ꝯleuerit laude: & splendorem suũ
iecerit ẽẽ ut lumen: & regnũ po¬
suerit in manu filii sui: ut faceret
dilectũ suũ abhominibus diligi:
ligi: & diligi ñ leuiter. s uehem̃ter
&fortiter: ut qui eum fortit̃ dile-¬
xissent. & hererent in dilectionẽ eiꝰ.
nemo tolleret eos de manu illiꝰ. Econ¬
trario diabolus facit nos amare
mundũ: & ꝓ dilectione uirtutis di¬
ligere uitia. & non leuit̃ s fortit᷑:
ita ut de nobis possit dici: & posuit
diabolus dilectionem fortẽ diuitia¬
ĩ suarũ. Ante faciem eius ibit
mns: & egredietur diabolus ante
ides eius. Pro eo qđ nos transtuli¬
nus mortẽ. in hebreo tres littere po¬
itȩ sunt daleth. beth. res. absq ul¬
a uocali: quȩ si legantur. dabir:
uerbũ significant: si deber. partẽ:
grece dicitur ACΥAΩC Deniq

Expanded text:
LXX legimus: et posuit dilectioLXX legimus: et posuit dilectionem fortis virtutis suae, etiam hoc de os virtute sua, et terram repleverit laude, et splendorem suum fecerit esse ut lumen, et regnum posuerit in manu Filii sui, ut faceret dilectum suum ab hominibus diligi, et diligi non leviter, sed vehementer et fortiter, ut qui eum fortiter dilexissent, et haererent in dilectione ejus, nemo tolleret eos de manu illius. Econtrario diabolus facit amare nos mundum, et pro dilectione virtutis diligere vitia, et non leviter, sed fortiter, ita ut de nobis possit dici: Et posuit diabolus dilectionem fortem vitiorum suorum. Ante faciem ejus ibit mors: et egredietur diabolus ante pedes ejus. mus mortem, in Hebraeo tres litterae positae sunt, DALETH, BETH, RES, absque ulla vocali, quae si legantur DABAR  , verbum significant; si DEBER, pestem, quae Graece dicitur λοιμός. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
nificat: ut in danihele decẽ cornua.
decem regna demonstrant.Sic aut̃
nunc dicitur. cornua in manib elꝰ.
quomͦ & alibi scriptũ legimus: cor
regis in manu dĩ: ꝓ eo qđ ẽ mens. &
principale cordis uͥri scĩ. qui ꝑgit ad
regna cȩlorũ: qui adhuc positus inter
regna corporis. atq peccati: ñ uacat
extrinsecus: s in dei tutela situs est.
Quia uero & in hebreo. & in ceteris
editionibus non habet scriptũ cornu¬
a in manibus eiꝰ: s in manu eiꝰ quod
dicitur ĩado: manũ dĩ fortem. atq
robustam. intelligamus filium eius.
& in hac manu omnia regna cȩloꝵ
eoꝵq qui ad cȩlos nituntur ascende¬
re posita eẽ dicamus: quod & ysaias
sonat dicens. Uinea facta ẽ dilecto
in cornu. in loco uberi: ꝓ eo quodẽ
in regno. Ob hanc puto causã nullã
comutũ animal. int̾ inmunda po¬
ni in leuitico: & id ipsũ significare
unicornẽ in psalmis. siue rinocero
tlabimus cornu. Qđ aut̃ iuxta sep¬

Expanded text:
nificat. Et in Daniele, decem cornua nificat. Et in Daniele, decem cornua decem regna demonstrant . Sic autem nunc dicitur: Cornua in manibus ejus, quomodo et alibi scriptum legimus: Cor regis in manu Dei : pro eo quod est, mens et principale cordis viri sancti qui pergit ad regna coelorum, qui adhuc positus in terra, regnat corpori absque peccatis non vagatur extrinsecus; sed in Dei tutela situs est. Quia vero et in Hebraeo, et in caeteris editionibus non habet scriptum: Cornua in manibus ejus, sed in manu ejus, quod dicitur JADO  , manum Dei fortem atque robustam intelligamus Filium ejus. Et in hac manu omnia regna coelorum, eorumque qui ad coelos nituntur ascendere, posita esse dicamus: quod et Isaias sonat, dicens: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi , pro eo quod est, in regno. Ob hanc puto causam nullum cornutum animal inter immunda poni in Levitico, et idipsum significare unicornem in Psalmis XLIX et XCI, tilabimus cornu . Quod autem juxta
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore: atq in hunc munͣdum
& de t̾ra intelligimus. qđ qui pri¬
mũ ꝓpt̾ imaginẽ t̾reni t̾ra uocaban¬
tur. & dicebatur ad eos: terra es & in
t̃ram ibis: in aduentu saluatoris lau¬
de dñi repleantur. Cũ aut̃ & cęli
uirtute dĩ oꝑti fuerint. ꝓtecti uide¬
licet & om̃i parte uestiti: & uniuer¬
sa t̾ra repleta laude dĩ: tunc splen¬
dor eius ut lux erit.Imaginẽ autẽ
torem apłs non tacet: qui postquam
nobis apparuit splendor głiȩ dĩ: re
ẽ in ipso uita erat: & uita ẽ lux homi¬
nũ. Qd & manifestius in euangłio.
saluator ostendens ait: pat̾ glorifica
me głia. quã habui apud te priusꝗͣ
mundus fieret: ut post ascensionem
ad cęlos sit splendor qđ lux ẽ: id ẽ in¬
cipiat filius ẽẽ quod pater ẽ. Quod
aut̃ sequitur cornua in manibus
eius: moris ẽ scripturarũ: ut semꝑ
cornua ꝓ regnis ponant. Nam ec il¬
lud quod anna loquitur in primo
regnoꝵ libro: exaltauit cornu xp̃i sui
magnificentiã regni saluatoris sig¬

Expanded text:
n hunc modum et de terra intelligimus, quod qui primum propter imaginem terreni terra vocabantur, et dicebatur ad eos: Terra es, et in terram ibis , in adventu Salvatoris laude Domini repleantur. Cum autem et coeli virtute Dei operti fuerint protecti videlicet et ex omni parte vestiti, et universa terra repleta laude Dei, tunc splendor ejus ut lux erit. Imaginem autem torem, apostolus non tacet: Qui postquam nobis apparuit splendor gloriae Dei, rest, in ipso vita erat, et vita erat lux hominum . Quod et manifestius in Evangelio Salvator ostendens ait: Pater, glorifica me gloria, quam habui apud te, priusquam mundus fieret ; ut post ascensionem ad coelos, sit splendor quod lux, hoc est, id incipiat Filius esse quod Pater est. Quod autem sequitur: Cornua in manibus ejus, moris est Scripturarum, ut semper cornua pro regnis ponant. Nam et illud quod Anna loquitur in primo Regnorum libro: 640 Exaltavit cornu Christi sui , magnificentiam regni Salvatoris sig
Abbreviated transcription (Latin):
cribulationis. puto consũmationẽ eẽ
mundi: de quo & ysaias ait. Dies dñi
insanabilis furoris & irȩ. ponere orbẽ
tre uniuersũ in desertũ. & peccatores
ex eo ꝑdere. Ficus enĩ non florebit. et
non erit germen in uineis. Mentiet᷑
opus oliue: & arua ñ afferent cibum.
Abscidet᷑ de ouili peccus. & non erit
armentũ in p̃sepibꝰ. lxx. Quia ficus ñ
afferet fructũ. & non erunt germina
pi non facient ȩscas. Defecerunt co ꝗđd¬
ñ comederent oues: & ñ sunt boues in
ỹsepibus. Iuxta hebraicũ in quo supra
diximus ingrediatur putredo in ossib
meis & subt mne scateat. ut requiescam
indie tribulationis: ut ascendam ad
popłm accinctũ nr̃m. Ita quę p̃cesse¬
runt: copulabunt᷑ sequentib. Id eo tri¬
ulationẽ ad p̃sens uolui sustinere: &
stea ad popłm fortem ascendere: qr¬
iueniet dies tribulationis & neces¬
ats: ceteris in angustia constituti.¬
M aut̃ in tua maiestate letabor. N¬

Expanded text:
tribulationis puto consummationem esse tribulationis puto consummationem esse mundi, de quo et Isaias ait: Dies Domini insanabilis, furoris et irae, ponere orbem terrae universum in desertum, et peccatores perdere . Ficus enim non florebit, et non erit germen in vineis: mentietur opus olivae, et arva non afferent cibum: abscindetur de ovili pecus, et non erit armentum in praesepibus. LXX: Quia ficus non afferet fructum, et non erunt germina pi non facient escas: defecerunt, eo quod comederent oves, et non sunt boves in praesepibus. Juxta Hebraicum in quo supra diximus: Ingrediatur putredo in ossibus meis et subter me scateat, ut requiescam in die tribulationis: ut ascendam adpopulum accinctum meum, ita quae praecesserunt, copulabuntur sequentibus, ideo tribulationem ad praesens volui sustinere, et postea ad populum fortem ascendere, quia veniet dies tribulationis et necessitatis: et caeteris in angustia constitutis, ego in tua majestate laetabor:
Abbreviated transcription (Latin):
pago solidatur. Hec a me breuiter
dicta sint. Siquis aut̃ his sagatiora.
& ueriora reppererit: illius magis
explanationi p̃beto consensũ.lxxRe¬
quiescã in die tribulationis meȩ: ut
ascendã ad popłm peregrinationis
mee. Quia omni custodia seruaui
cor meũ: & excimuit uent̾ m̃s a uo¬
ce orationis labioꝵ meoꝵ: & ingres¬
sus ẽ tremor in ossa mea: & subt̾ me
conturbata fortitudo. tił habitudo
mea. & ꝓpt̃ tantã custodiã a peccatiꝰ
alienus effectus sũ: id circo nunc con¬
fidenter dico: requiescã in die tribu¬
lationis. ut ascendã ad popłm pere¬
grinationis mee: id ẽ qui ȩque ut
ego in hoc mundo peregrinatꝰ est.
Ascendã aut̃ deorsum positus. &
quasi de uade ad sublimiora nitens.
tota auiditate contendam: ut tẽpo¬
re quo ceteri in tribulatione & angi
stia sunt. michi cura sit de ascensu
quomͦ cũ popło peregrinationis meş
requiescã in altiorib locis. Diem aut̃

Expanded text:
pago solidatur. Haec a me breviter pago solidatur. Haec a me breviter dicta sunt. Si quis autem his sagaciora et veriora repererit, illius magis explanationi praebete consensum. LXX: Requiescam in die tribulationis meae: ut ascendam ad populum peregrinationis meae. Quia omni custodia servavi cor meum, et extimuit venter meus a voce orationis labiorum meorum, et ingressus est tremor in ossa mea, et subter me conturbata est fortitudo vel habitudo mea, et propter tantam custodiam a peccatis alienus effectus sum: idcirco nunc confidenter dico: Requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum peregrinationis meae, id est, qui aeque ut ego in 664 hoc mundo peregrinatus est. Ascendam autem deorsum positus, et quasi de valle ad sublimiora nitens tota aviditate contendam, ut tempore quo caeteri in tribulatione sunt et angustia, mihi cura sit de ascensu, quomodo cum populo peregrinationis meae requiescam in altioribus locis. Diem autem
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ: & suscitasti uincula usq ad
collũ: & diuisisti in stupore capita po¬
tentiũ: & induxisti in mari equos
tuos. conturbantes aquas multas : ꝓp¬
terea ego om̃i custodia seruaui cor
meũ: & contremuer̃ uiscera mea. &
tota mea. uł fortitudo. uel habitudo
turbata ẽ: ne similia sustinerẽ. Potest
quoq & quasi suũ habere principrũ:
narrante ꝓpħa timorẽ suũ: & quomͦ
tremor in ossa eius: & sub excelsa ma¬
Qđ aut̃ ait. ingressus ẽ tremor in
accipiendũ: ut uideamꝰ magnitudi¬
nẽ timoris dĩ penstrantis uniuersita¬
tẽ anime. & totũ hominẽ cõmouentiᷤᷤ.
nequãꝗͣ faceret. qđ displiceret dõ. Et
quia allegoricȩ iuxta membra corpo¬
ris. animȩ quoq mẽbra scriptura
cõmemorat: uentrẽ pauentẽ. eam uir¬
tutem accipiamus anime quȩ spiri¬
tales cibos recipit: & labia quib secũ
mens loquitur: & ossa robusta. & so¬
lida doginata. quib: tota animȩ cõ¬

Expanded text:
mortem, et suscitasti vincula usque ad mortem, et suscitasti vincula usque ad collum, et divisisti in stupore capita potentium, et induxisti in mare equos tuos conturbantes aquas multas: propterea ego omni custodia servavi cor meum, et contremuerunt viscera mea, et tota mea, vel fortitudo, vel habitudo turbata est, ne similia sustinerem. Potest quoque et quasi suum habere principium, narrante propheta timorem suum, et quomodo tremor in ossa ejus: et sub excelsa maQuod autem ait: Ingressus est tremor in accipiendum, ut videamus magnitudinem timoris Dei penetrantis universitatem animae, et totum hominem commoventis, ne quidquam faceret quod displiceret Deo. Et quia allegorice juxta membra corporis, animae quoque membra Scriptura commemorat, ventrem paventem, eam virtutem accipiamus animae, quae spirituales cibos recipiat, et labia, quibus secum mens loquitur, et ossa robusta et solida dogmata, quibus tota animae com
Abbreviated transcription (Latin):
ita dominarent᷑ in mari: s turbati
cederent: & equitis p̃liandis uulne¬
ra formidarent. Atq utinã & in me
ascendat uerbũ dĩ: & ꝑ lanceã oris
mei int̾ficiat eũ qui regnat in aqͥs
multis: & ad regis interitũ. aque qͤ
illi subiecte fuerant conturbate.
p̃beant colla equiti meo: & redacti in
unã quadrigã: efficiam᷑ dñi cheru¬
bin: qđ interp̃tatur scientiȩ multi¬
tudo. Nũquã enĩ auriga sic compo¬
situs. & sic fertur ornatus: ut in his
qui scientie multitudine. & habenis
int̾ se sapientiȩ copulantur. lxx. Cus¬
todiui & extimuit uent̃ meus a uoce
orationis labioꝵ meoꝵ: & in gressus
tremor in ossa mea: & subt̃ me contͣ¬
bata ẽ fortitudo mea: siue ut alibi
scriptũ repperimus nezYCΑCΩC:
quod nos possumus dicere habitu¬
do mea: diuersa quippe exẽplaria
repperiunt᷑. Possunt aut̃ hec et ex ꝑ¬
sona ꝓpħȩ dici: suꝑiorib coherentia.
Quia misisti õ dñe in capita iniqͦrũ

Expanded text:
ita dominarentur in mari; sed turbatae ita dominarentur in mari; sed turbatae cederent, et equitis praeliantis vulnera formidarent. Atque utinam et in me ascendat verbum Dei, et per lanceam oris mei interficiat eum qui regnat in aquis multis, ut ad regis interitum, aquae quae illis subjectae fuerant conturbatae, praebeant colla equiti meo, et redacti in unam quadrigam, efficiamur Domini Cherubim, quod interpretatur scientiae multitudo. Numquam enim auriga, sic compositus, et sic fertur ornatus, ut in his qui scientiae multitudine et habenis inter se sapientiae copulantur. LXX: Custodivi, et extimuit venter meus a voce orationis labiorum meorum: et ingressus est tremor in ossa mea, et 663 subter me conturbata est fortitudo mea. Sive ut alibi scriptum reperimus ἡ ἕξις μου, quod nos possumus dicere, habitudo mea: diversa quippe exemplaria reperiuntur. Possunt autem haec et ex persona prophetae dici superioribus cohaerentia: Quia misisti, o Domine, in capita iniquorum
Abbreviated transcription (Latin):
gius eques. & auriga p̃cipuus equõ
suos: angłos uidelicet sublimesq uir¬
tutes. suꝑ mare huiꝰ scłi. ut turbent
aquas multas: demonia. & contrari¬
as potestates. Quod si uoluerimus de
aduentu xp̃i int̾pretari iuxta illud
quod in apocalipsi scribitur : quod
sermo dei sedeat in ȩquo albo. & om¬
nis exercitus in equis albis sequat᷑
eũ: uidebimus quomͦ xp̃s ascende¬
rit in aplis suis dicens eis: ecce ego
uobiscũ sum om̃ib dieb usq ad
om̃s gentes. & reliqͣ. & postea con¬
scenderit in uno equo candido.
cũ ierat. Ascendit aut̃ sermo dĩ in
equis suis: ut turbarentur aque mul¬
tȩ: hoc ẽ uł popłi multi qui ante in
mari erant: & a dracone tenebantur
obnoxii: lata enĩ & spaciosa uia est
que ducit ad mortẽ: & turbarentur
primũ errorẽ pristinũ deserentes:
deinde conturbati. uenientẽ equitẽ
susciperent: uł certe de quib supra
diximus demonũ. caterue nequaꝗͣ

Expanded text:
gius eques et auriga praecipuus, equos gius eques et auriga praecipuus, equos suos, angelos videlicet, sublimesque virtutes super mare hujus saeculi, ut turbent aquas multas, daemonia et contrarias potestates. Quod si voluerimus de adventu Christi interpretari, juxta illud quod in Apocalypsi scribitur, quod sermo Dei sedeat in equo albo et omnis exercitus in equis albis sequatur eum, videbimus quomodo Christus ascenderit in apostolis suis, dicens eis: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad omnes gentes, et reliqua . Et postea conscenderit in uno equo candido, cuierit. Ascendit autem sermo Dei in equis suis, ut turbarentur aquae multae, hoc est, vel populi multi, qui ante in mari erant, et draconi tenebantur obnoxii  Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem , et turbarentur, primum errorem pristinum deserentes: deinde conturbati venientem equitem susciperent. Vel certe de quibus supra diximus, daemonum catervae nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
lixerit. suꝑ sydera cęli ascendã in ex¬
alsũ nidũ meũ: & uniu̾sum orbem
quasi oua continebo in manu mea
am detrahentur de sublimihꝰ: et
pen̾dentia suppellectilẽ pristinam
onnẽq substantiã domus suȩ: uix
quasi pauꝑes clam comedere. & mor¬
sere temptabunt. Scio inultũ hebra¬
lum abhis quȩ dicta sunt discrepa
ES facere quid possũ: cui semel
sostum est id ipsũ hebraicũ. et
ulilgatas in toto orbe scripturas int̾¬
pretari: lxx. Et suꝑduxisti in mari
equos tuos: conturbantes aquas mul¬
tas. Postꝗͣ miserat dĩ in capita inimi¬
coꝵ mortẽ: & concidat capita poten¬
tium in stupore: & confregerat ea¬
pibus int̾fectis. siue confractis & uic¬
to forte: uenitur ad domũ eius: o u¬
niuersa illius uasa diripiunt᷑. Ua¬
sa aut̃ & domũ fortis. & suppeliectilẽ
principis. quid aliud possumꝰ inter¬
p̃tari. nisi mare huiꝰ scłi. in quo ha¬
bitat draco : Suꝑ inducit gͦ d̃ egre¬

Expanded text:
dixerit, Super sidera coeli ascendam, ponam in exdixerit, Super sidera coeli ascendam, ponam in excelsum nidum meum, et universum orbem quasi ova continebo in manu mea, tamen detrahentur de sublimibus, et perdentia supellectilem pristinam, omnemque substantiam domus suae, vix quasi pauperes clam comedere et mordere tentabunt. Scio multum Hebraicum ab his quae dicta sunt, discrepare; sed facere quid possum, cui semel propositum est et ipsum Hebraicum, et vulgatas in toto orbe scripturas interpretari? LXX: Et superduxisti in mari equos tuos conturbantes aquas multas. Postquam 662 miserat Deus in capita iniquorum mortem, et conciderat capita potentium in stupore, et confregerat epibus interfectis, sive confractis, et victo forti venitur ad domum ejus, et universa illius vasa diripiuntur . Vasa autem et domum fortis et supellectilem principis, quid aliud possumus interpretari, nisi mare hujus saeculi, in quo habitat draco? Superinducit ergo Deus, egre
Abbreviated transcription (Latin):
borũ aliquã habundantiã. s escas
modicas. quib uescentes abscondite.
nullũ uelint uidere quod faciant.
Potest & alit̾ intelligi. Capita cũ diui¬
safueruit instupore quasi a cetero
corpore decollata aꝑient os suũ: qđ
quasi camo condẽpnationis fuerat
infrenatũ: & in similitudinẽ uescen¬
tum. inlisis in se dentib concrepa¬
bunt: uolentia rursũ comedere
suim deuorandi non habentia.
Iintellige quomͦ post aduentũ xp̃i
capita demonũ a nationibꝰ que si¬
bi prius subiecte fuerant. separata :
uelint rursũ antiꝗͣ exercere poten¬
tam: s quia amputata sunt a cor¬
poribus: plenã uescendi ñ habeant
libertatẽ. Comedunt quasi paupes.
escondito. Pauꝑes sunt: quia pristi¬
is diuitias ꝑdiderunt. Comedunt
bscondite: quia semꝑ in insidiis se
dent: ut in occultis int̾ficiant in no¬
entem. Hec capita eosdẽ habent den¬
is quos & sagittas. Et quãuis ante

Expanded text:
borum aliquam abundantiam, sed escas borum aliquam abundantiam, sed escas modicas, quibus vescentes abscondite nullum vellent videre quod faciunt. Potest et aliter interpretari: Capita cum divisa fuerint in stupore, quasi a caetero corpore decollata, aperient os suum, quod quasi chamo condemnationis fuerat infrenatum, et in similitudinem vescentium illisis in se dentibus concrepabunt, volentia rursum comedere, sed vim devorandi non habentia. Intellige quomodo post adventum Christi capita daemonum a nationibus, quae sibi prius subjectae fuerant separata, velint rursum antiquam exercere potentiam. Sed quia amputata sunt a corporibus, plenam vescendi non habeant libertatem: comedunt quasi pauperesuperes in abscondito. Pauperes sunt, quia pristinas divitias perdiderunt: comedunt abscondite, quia semper sedent in insidiis, ut in occultis interficiant innocentem. Haec capita eosdem habent dentes quos et sagittas. Et quamvis ante
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ suã ferre potuit. Hoc ille
ludens dixerit. Ceterũ eccłia xp̃i cũ
exultatione cantauit: diuisisti in
stupore capita potentiũ. Loquar et
ego aliquid huic simile. Diuide dñe
in stupore omniũ achab. & gezabel.
Non quidẽ ego helias. sed tam̃ o illi
achab. & gezabel int̾fecerunt nabu¬
than. & tulerunt uineã eius: & or¬
tum suȩ fecere luxuriȩ. Inueniat᷑
aliquis seruus tuus abdias. qui pas¬
cat pauꝑem tuũ. atq mendicum.
fornicarie sanguis debetur canib:
achab impius. & auarus. iaculo dñi
trucidetur. Lxx. Commouebunt᷑
in ea: aperient frenos suos: sicut
suis: & diuisa ñ aliter nisi in stupo¬
re. qd grece dicitur exstasi: unde
hoc est in eam aꝑient etiã frenos lu¬
os. siue eoꝵ: utrũq enĩ intelligi po¬
test: ut illud imperiũ. quo priꝰ do¬
minabatur in subiectis sibi corpor¬
bus relaxantes: dent locũ meliorl
equiti. & meliori aurige: & hoc fa¬

Expanded text:
nationem suam differre potuit. » Hoc ille nationem suam differre potuit. » Hoc ille ludens dixerit. Caeterum Ecclesia Christi cum exsultatione cantavit: Divisisti in stupore capita potentium. Loquar et ego aliquid huic simile: Divide, Domine, in stupore omnium, Achab, et Jezabel . Non quidem ego Elias; sed tamen illi Achab et Jezabel interfecerunt Naboth, et tulerunt vineam ejus, et hortum suae fecerunt luxuriae . Inveniatur aliquis servus tuus Abdias, qui pascat pauperem tuum atque mendicum, 661 fornicariae sanguis detur canibus; Achab impius et avarus jaculo Domini trucidetur. LXX: Commovebuntur in ea suis, et divisa non aliter nisi in stupore, quod Graece dicitur ἐν ἐκστάσει: unde hoc est, in ea, aperient etiam frenos suos, sive eorum utrumque enim intelligi potest ut illud imperium quo prius dominabantur in subjectis sibi corporibus, relaxantes dent locum meliori equiti, et meliori aurigae. Et hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemiȩ aduersum eccłam latͣnt.¬
si diuiderent᷑ in partes: adẽptis cor¬
porib separata. unoͣ capiti locum fa¬
cerent. Possumus hoc uersiculo uti.
siquando reges & duces eorum xp̃i¬
anũ uiderimus sanguinẽ fundere.
& postea ultionẽ dñi consequutã: qđ
dudũ in iuliano: & ante eũ in maxi¬
miano. & supra in ualeriano. decio.
domitiano.nerone. ꝑspeximus: & di¬
cere ad dñm cũ exultatione. & ora¬
tione in cantico: diuisisti in stupo¬
re capita potentiũ. hoc ẽ in stupore
credentiũ. uł in stupore cunctarũ
nationũ: quȩ eos non putabant tam
cito posse concidere. Dũ adhuc essẽ
puer. & in grãmatici ludo exercerer.
om̃sq urbes uictim arũ sanguine
polluerent᷑. ac subito in ipso ꝑsecu¬
tionis ardore iuliani nunciatꝰ eẽt
interitus: elegant̾ unus de echnicis.
quomͦ inquit xp̃iani dicunt deũ
iracundius. nichil hoc furore p̃sen¬
tius: ne modico quidẽ spacio indig¬

Expanded text:
blasphemiae adversum Ecclesiam latrantblasphemiae adversum Ecclesiam latrant, dividerentur in partes, et a deceptis corporibus separata, bono capiti locum facerent. Possumus hoc versiculo uti, si quando reges et duces eorum Christianum viderimus sanguinem fundere, et postea ultionem Domini consecutam. Quod dudum in Juliano, et ante eum in Maximiano, et supra in Valeriano, Decio, Domitiano, Nerone perspeximus; et dicere ad Dominum cum exsultatione et oratione in Cantico: Divisisti in stupore capita potentium, hoc est, in stupore credentium, vel in stupore cunctarum nationum, quae eos non putabant tam cito posse concidere. Dum adhuc essem puer, et in grammaticae ludo exercerer, omnesque urbes victimarum sanguine polluerentur, ac subito in ipso persecutionis ardore Juliani nuntiatus esset interitus, eleganter unus de ethnicis: « Quomodo, inquit, Christiani dicunt, Deum iracundius, nihil hoc furore praesentius: ne modico quidem spatio indig
Abbreviated transcription (Latin):
pessimũ fuerat: ibi caput optimũ
reponat᷑. Ponamus exemplũ: ut qđ
diximus manifestius fiat. Siqͣndo¬
imagines quoq eius deponuntur.
& statuȩ: & uultu tantũ mͦ cõmuta¬
to ablatoq capite. eius qui uincerit
facies suꝑponitur: ut manente cor¬
pore capitibq p̃cisis: caput aliud cõ¬
a cetero popło separatis.: in loco eorũ
caput ẽẽ xp̃s incipiat. Simulq con¬
sidera scripture scẽ significantiam.
qđ non dixerit p̾cidisti. uł succidisti
capita pontentiũ: s diuisisti. Qđ
enĩ diuiditur. non tam amputat᷑.
& p̃ciditur. quã separatur in partes.
Ut quomͦ in fabricatione turris
lingua quȩ male unita fuerat. sepa¬
rata ẽ. & pessimũ fedus. utili diuisi¬
one concisũ: sic & capita hec. quȩ cũ
corporib siue int̾se uidebant᷑ habe¬
re consensũ: plura enĩ hereticoꝵ ca¬
pita sunt. quȩ cũ diu̾sos octos habe¬
ant: tam̃ in una ut ita dicã lingua

Expanded text:
pessimum fuerat, ibi caput optimum pessimum fuerat, ibi caput optimum reponatur. Ponamus exemplum, ut quod dicimus manifestius fiat: si quandoimagines quoque ejus deponuntur, et statuae; et vultu tantummodo commutato, ablatoque capite, ejus qui vicerit, facies superponitur, ut manente corpore, capitibusquepraecisis, caput aliud coma caeteris populis separatis, in loco eorum caput esse Christus incipiat. Simulque considera Scripturae sanctae significantiam, 660 quod non dixerit, praecidisti, vel succidisti capita potentium, sed divisisti: quod enim dividitur, non tam amputatur et perditur, quam separatur in partes. Ut quomodo in fabricatione turris , lingua quae male unita fuerat, separata est, et pessimum foedus utili divisione conscissum: sic et capita haec quae cum corporibus suis inter se videbantur habere consensum plura enim haereticorum capita sunt, quae cum diversos oculos habeant, tamen in una, ut ita dicam, lingua