comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si destruentib non resistat. Malachias ꝓpła. mimopet
malachiã ꝓphã dñs int̾rogauit sac̾dotes legem. intã¬
tum sacdotis officium est interrogatum respondere de
lege. et inde utõnonno leguis. Int̾roga pairẽ tuũ¬
⁊ aimunciabit tibi ⁊ seniores tuos. ⁊ dicent tͥ. In pso¬

Expanded text:
si contradicentibus non resistit. Malachias propheta, immo per Malachiam dominus: interroga, ait, sacerdotes legem; in tantum sacerdotis officium est interrogatum respondere de lege. et in Deuteronomio legimus: interroga patrem tuumetadnuntiabittibi, presbyterostuosetdicent tibi. in ps
Abbreviated transcription (Latin):
assitios. parthos. syros. phenices. arabes. palestinos
reuersus ad aleradͥ a ꝑrexit ethiopiam. ut gninoso¬
phistas. ⁊ famofissimam solis mensam uideret in sa¬
bulo. inuenit ille uir ubiq quod disceret t semꝑ
pficiens. ⁊ semper se melior fieret. Scripsit super hoc
plenissime. ot o uolumiuibus philostratus. ꝗd loqͣr¬
tur ce soculi hominibus. cum apłs paulus uasełetõis
⁊ magister gentium. qui de conscĩa tanti hospitis lo¬
quelatur. An exꝑimentum queritis eins qui m me
loquitur xp̃s. post damascum arabiam ꝙ lustratam.
ascendit hierosolimam. ut uideret petrum:: man¬
sit apud eum diebus quindecim. hoc enim misti̾o
ebdosfadis. ⁊ ogdradis futurus gentium p̾clicator ĩ¬
struenduserat᷑. & sum q post annos .xiiii. assiur

Expanded text:
Phoenices, Arabas Palaestinam reuersus Alexandriam perrexit, Aethiopiam adiuit, ut gymnosophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hominibus, cum apostolus Paulus, uas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti hospitis loquitur: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus?, postDamascum Arabiamque lustratam ascenderit Hierosolymam, ut uideret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim — hoc enim magisterio ebdomadis et ogdoadis futurus gentium praedicator instruendus erat — rursumque post anno
Abbreviated transcription (Latin):
nmscripturaꝵ stuoia conailiat̃
leganis inuet̾ibiis hestoriis ꝙͦ¬
dam lustrasse ꝓunicias. nouos
a disse poyulos. maria transisses
ut eos quos ex libris noueret
coram quoq uiderait. sĩc̃ pictago¬
ras. memphiticos uates. sic pla¬
to egiptum ⁊ architarentum. eã¬
demꝙ horã ỹtalie que quonda
magna g̾cia d icebeair laboriosis

Expanded text:
Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae, quae quondam magna Gra
Abbreviated transcription (Latin):
intunt inlege domini: oliuitas eius. et in lege euis
meclitabitur oie ac nocte. Damel in fine sacratis¬
sime insionis iuistos ait fulgere quasi stellas. et ĩtel¬
ligentes .i. doctos quasi firmamentil. Uides quantum
int̾ se castant uistarusticitas. ⁊ docta nisticia. Ahist¬
ellis alii celo comꝑantur. quamquã nixta hebraicã
u̾itatem utrumq deerucditis possĩt intelligi. ita enĩ
apud eos legninis. Qui autem docti fuer it fulgebũt
quasi splendor firmamenti. et qui ao iusticiam eruoi¬
unt multos quasi stelle in ꝑpetuas et̾nitates. Curdicit᷑
paulus apłs uas electionis. nempe quia uas legis. et
domini dectrma. et mirantur in petro: iob̾e. quomodo
legem sciant. ⁊litteras non didiscerint. Quicqrns eĩ¬
in lege aliis ex̾citatio ⁊ cotidiana in lege . nei itatiotͥ
buere solet ilł. sp̃s scuĩs suggerelat. S erant uixt a
ri. annos. saluator impleuerat. et intemplo sedẽs
de qõuibus legis int̾irgans. magis decet dimi pruden¬

Expanded text:
intulit: In lege Domini voluntas ejus: et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Daniel in fine sacratissimae Visionis justos, ait, fulgere sicut stellas; et intelligentes, hoc est doctos, quasi firmamentum. Vides quantum inter se distent, justa rusticitas, et docta justitia? Alii stellis, alii coelo comparantur. Quanquam juxta Hebraicam Veritatem, utrumque de eruditis possit intelligi: ita enim apud eos legimus: « Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates » . Cur dicitur Paulus Apostolus vas electionis? Nempe quia legis et doctrinam Domini; et mirantur in Petro et Joanne quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. Quidquid enim aliis exercitatio et quotidiana in Lege meditaerebat; et erant, iuxta cim annos saluator inpleuerat et in templo senes de quaestionibus legis interrogans magis docet, dum pruden
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles legumis. ⁊ quos ad contemplauonẽ sus Ro¬
ma nontraxerat. uis bomuris febna ꝑduxit. ha¬
bint illa etas mauditum omnb scłis. celebrandum¬
q ninnculum ut urbem tantam ingressi. aliud ext̾
urbem queretent. Apollonius siue ille magusut uul¬
gus loquitur. siue philosophus ut pigtagorici tradt̃

Expanded text:
nobiles legimus; et quos ad contemplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem quaererent. Apollonius sive ille Magus, ut vulgus loquitur, sive P
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte iuacnum curreret aut cucurruset. hab
nescio quid latentis euergie imie uores affectus in
aured iscipuli de auetoris uoce tumsfusa. forciis so¬
nã̾t. Unde et eschinis cum rodi etularet.: Legere¬
tur ala demostemt orõ. quam adu̾sus eum rabut¬
rast̃. mirantib sumnetis atq laud antibus sr spnã

Expanded text:
te in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde et Eschynes, cum Rhodi exularet; et legeretur illa Demosthenis Oratio, quam adversus eum habuerat, mirantibu
Abbreviated transcription (Latin):
bit ab infantia sacuis litteris eruditum. ⁊ hortatur ac¬
studumi lectionis. ne negligat gram̾ quedata est
ei per impositionem manus presbiteru tito p̾cipit ut
iit̾ cet̾as uirtutes ep̃i quem breui sermone depurit
sciãm quoq in eo esigat scripturaꝵ. obtinentem in
quit eum quiscłm doctrmam est fidelem ẜmquẽ. ut

Expanded text:
it ab infantia sacris litteris eruditum et hortatur studium lectionis, ne neglegat gratiam, quae data est ei per inpositionem manus presbyterii. Tito praecipit, ut inter ceteras uirtutes episcopi, quem breui sermone depinxit, scientiam quoque in eo eligat scripturarum: continentem eum. qui secundum doctrinam est, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑegrinaretur in regione moabithide cuo
uscore sua ac duob lib̾is ip̃e uocabatur elime¬
lech. uxor aut̃ eius noemi. et duob filiis alter
malon et alter helion ephratei de bethleem iu¬
da. ingressiq regionem moabitidẽ morabant᷑
ibi. et mortuus est elmnelech maritus noemi.
Remãsit ip̃acum filiis suis qui acceꝑunt uxo¬
res moabicidas. auarũ una uocabatur oͦpha. alt¬
t ruth. manseruntq ibrx. annis et ambo mx¬
tin sunt. malon ui delicet et helion. remansit¬
q mulier orbata duob lib̃is ac marito et sur¬
rexit ut in patriam pergeret. cum utraq nur¬
u sua de regione moabitide. audierat enĩ quat
respexit dominus ppłm suũ et ded̾at eis escas. e¬
g̾ssa est itaq de loco ꝑegrinationis sue cũ ut᷑q¬

Expanded text:
rinaretur in regione moabitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas egressa est itaque de loco peregrinationis suae cum utr
Abbreviated transcription (Latin):
ne: dixit eĩ sp̃c. Ecce tres uiri q̃riuł̃
te. Causam tñcur eũ quere̾nt: ei
ge inqͥt ⁊ descende. ⁊ uade cum eis.
nicħ dubitans. qͥa ego misi illos. Des¬
ce ego sũ quẽ q̃ritis. Que causa est
ꝓpt̾̃ quã uenistis: Ad quẽ illi. Cor¬
nelius centurio. uir reliosus. ac
timens dm̃. ⁊ testimoniũ habens
ab uniu̾sa gente uideoꝵ: respon¬
sum accepit asp̃usc̃o: ut accersi¬
ret te in domũi suã ⁊ audiret u̾ba
a te ꝙ introduxit eos in hospiti

Expanded text:
ne, dixit ei Spiritus: Ecce tres viri quaerunt ne, dixit ei Spiritus: Ecce tres viri quaerunt te. » Causam tamen cur eum quaererent, ei ge, inquit, et descende, et vade cum eis nil haesitans, quia ego misi illos. Desce ego sum quem quaeritis, quae causa est pro qua venistis? Ad quem illi: Cornelius centurio, vir religiosus, ac timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judaeorum responsum accepit a Spiritu sancto, ut accersiret te in domum suam, et audiret verba a te. Et introduxit eos in hospiti
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝙ maxime timebat rep̾hensionẽ
nideoꝵ: si utepetur cibis gentiliĩ.
ꝙ id̾o cũ ita abhorrereti facta est
uox scd̾o ad eum dicens. Q̾ d̾s puri¬
ficauit. ꝯmune ñ dix̾is. qd constat
ei specialit̾ dictũ fuisse de gentib.
iam in dĩ p̃scĩa ꝑ fidem purifica¬
tis. De quaꝵ purific̾one instruxe¬
rat petrũ uox pͥma. facta: ad eum
dicens. Occide ⁊ manduca. Nam cũ
ostensa fuissent ei serpentia terrȩ:
constat ea ñ fuisse adeo purificata.
Nec alicui siue iudeo. siue gentili:
ad comedendũ munda. Hoo autem
pulis. in pectore. In baptismo quo¬
q fit tͥna ĩmersio Post tͥnam ua¬
sis ostensionẽ: receptũ ẽ uas in oe¬
lum. & dũ int̾ se cogitaret petrus
qͥd sibi uellet ħ uisio: scce tres uiri
rentes domũ symonis coriarii: ste¬
terunt ad ianuã. q̃rentes: si symon
qͥ cognominatꝰ ẽ petrus: illic hr̃et
hospitiũ ꝙ cogitante petro de uisio¬

Expanded text:
tis, et maxime timebat reprehensionem tis, et maxime timebat reprehensionem Judaeorum, si uteretur cibis gentilium. Et ideo cum ita cuncta abhorreret, facta est vox secundo ad eum, dicens: « Quod Deus purificavit, commune ne dixeris. » Quod constat ei spiritualiter dictum fuisse de gentibus, jam in Dei praescientia per fidem purificatis. De quarum purificatione instruxerat Petrum vox prima facta ad eum, dicens: « Occide, et manduca. » Cum autem ostensa fuissent ei serpentia terrae, constat ea non fuisse a Deo purificata, nec alicui, sive Judaeo, sive gentili, ad comedendum munda. « Hoc autepulis, in pectore; in baptismo quoque fit trina immersio. Post trinam vasis ostensionem, « receptum est vas in coelum. Et dum intra se cogitaret Petrus, quid sibi vellet haec visio. Ecce tres viri, rentes domum Simonis coriarii, steterunt ad januam, quaerentes si Simon, qui agnominatur Petrus, illic haberet hospitium. Et cogitante Petro de visio
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram.iiͦiͦi. lineis. uł litiis. uł initi¬
is quȩ litt̾a uerior ẽ. dicunt᷑ aut̃ in¬
itiȩ: funicłi molles. quib cͥcũligan¬
tur pueri in cunabłis. facti de stu¬
pea mat̾ia. uł de serico: ad opꝰ nobi¬
liũ. Uidebat᷑ gͦ ei uas illud qͣi linthe¬
um.iiiͦi. miciis quatuor cornib al¬
ligatis: in aere apensum. ⁊ ita dimit¬
ti in t̃ram. ꝙ in eo eẽ omĩa gen̾a aĩali¬
um. qͦdrupedia. serpentia t̃re ħ cũ
esuriret: facta ẽ uox ad eũ dicens.
Surge petre. macta ⁊ manduca. ac
si diceret᷑ ei in sp̃u. ⁊̃ransi ad gentis.
⁊ occide in eis uicta ⁊ sic: eccłiã incor¬
pora absit inqͥt dñe. qͥa nũqm mã¬
oma hebreoꝵ. reputantiũ cibos im¬
mundos: quib ꝯmunit̃ utebarit᷑
gentes. unde uocabant ꝯmunes: qs̃i
imundos: Abhorriit gͦ petrus. qd̾
dictũ ẽ ei manduca. quia ostensa fu
erant ei q̃ drupedia. ⁊ serpenitia.
scd̃m legem ĩmunda. Quia graue
uidebatur uti cibis in lege ꝓhibi¬

Expanded text:
is, vel litiis, vel « initiis, » quae littera verior est. Dicuntur autem initiae, funiculi melles, quibus circumligantur pueri in cunabulis, facti de stupea materia, vel de serico ad opus nobilium. Videbatur ergo ei vas illud quasi linteum, quatuor initiis, quatuor cornibus alligatis, in aere appensum, et ita « demitti in terram, et in eo esse omnia genera animalium, quadrupedia, serpentia terrae. Et cum esuriret, facta est vox ad eum, dicens: Surge, Petre, macta, et manduca. » Ac si diceretur ei in spiritu: Transi ad gentes, et occide in eis vitia, et sic Ecclesiae incorpora. « Absit! inquit, Domine, quia nunquam manidioma Hebraeorum, reputantium cibos immundos, quibus communiter utebantur gentes. Unde vocabant communes, quasi immundos. Abhorruit ergo Petrus, quod dictum est ei « manduca, » quia ostensa ei fuerant quadrupedia et serpentia, secundum legem immunda, quia grave videbatur ei uti cibis in lege prohibi
Abbreviated transcription (Latin):
iter facientib illis: ⁊ aꝓpinqͣn¬
tib ciuitati iope: uł apparentib scdm
aliã litt̾am. ut iã possent uideride
hospitio petri .s. de domo himonis
coriarii: ascendit petrus in suꝑiꝰ ce¬
nacłm hospitii sui cͥca horam sextã:
ut in sec̃to oraret. ⁊ post oronem
comedet. qͥa tp̃s erat comedendi.⁊
ip̃e patiebat᷑ esuriẽ. ꝙ parantib
prandiũ ministris: cũ ip̃e esset
in orõne: cecidit suꝑ eum extasis.
qͥa d̾o oꝑante passus est alienatio¬
nem t̃tis. ita: ut ñ ut̾etur sensi¬
bus humanis. In huiꝰ mõi extasi:

Expanded text:
facientibus illis, et appropinquantibus civitati Joppe , » vel apparentibus, secundum aliam litteram, ut jam possent videri de hospitio Petri, scilicet de domo Simonis coriarii sui, « ascendit Petrus in superius coenaculum hospitii sui, circa horam sextam, ut in secreto oraret, et post orationem comederet, » quia tempus erat comedendi; et ipse patiebatur esuriem. « Et parantibus prandium ministris, cum ipse esset in oratione, cecidit super eum exstasis, » qua Domino operante, passus est alienationem mentis, ita ut non uteretur sensibus humanis. Et in hujusmodi exstasi «
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣs abyssi effusas. exploratã t̾ram
ꝓmissionis. moysi legẽ a do datã
filios isrł in heremo tot annis pa¬
ne angłoꝵ uixisse. Cũ uͦ sensit do¬
minũ esurire: qd̾ ñ legit᷑ de moy¬
se uł helya: accessit ut tẽptaret
si posset eũ deicere in peccatũ.⁊
ut exploraret: an eẽt dei filiꝰ. qͥ a
audierat uocẽ hanc. hic ẽ filiꝰ m̃s.
ad iudiciũ uenturũ ñ expectabat.
Tẽptauit aũt in eisdẽ tͥb: quib
Saln deiecerat. s ñ ordine eodẽ
primo: ingula. ut esuriens: panẽ
uidens: immod̾ato cibi appetitu
accenderetur. Scd̃o: de auaricia.
uͥ suꝑ montẽ ostendit e om̃ia re¬
gna mundi .i. exposuit ei głam
mund.Tercio: de suꝑbia. ut iac¬
tant̃ se ostendet filium d̾. T unc
abiecit eũ dñs. & consummata
om̃i tẽptatione ad qͣm uenerat
Tẽpore passionis rediit.timore
mortis putans eũ deic̾e. Tc̃ aũt
om̃ino uictꝰ religatꝰ ẽ in infer
in qͣ dñm cͥcũducere ⁊ colloq̾ pos¬

Expanded text:
aquas diluvii effusas, exploratam terram promissionis per Moysen, legem a Deo datam, filios Israel in eremo tot annis pane angelorum vixisse. Cum vero sensit Dominum esurire, quod non legitur de Moyse, vel Elia, accessit, ut tentaret, si posset eum dejicere in peccatum, et ut exploraret an esset Dei Filius, quia audierat vocem hanc, « Hic est Filius cium futurum non exspectabat. Tentavit autem eum in eisdem tribus, quibus Adam dejecerat, sed non ordine eodem: Primo in gula, ut esuriens, panem videns, immoderato cibi appetitu accenderetur; secundo de avaritia, ubi super montem ostendit ei omnia regna mundi, id est exposuit ei gloriam mundi; tertio de superbia, ut jactanter se ostenderet Filium Dei. Tunc abjecit eum Dominus, et consummata omni tentatione ad quam venerat, Tempore passionis rediit, timore mortis putans eum dejicere. Tunc autem omnino devictus, religatus est in infernin qua Dominum circumducere, et colloqui pos
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nautȩ apparere sibi aliquã re¬
gionẽ. ꝙ submittentes pondus
plũbi quo maris ꝓfunditas explo
loca incid̾ent: de puppi mitren¬
tes anchoras . iiiͦ i. optabant diẽ

Expanded text:
ur nautae, apparere sibi aliquam regionem, et submittentes pondus plumbi, quo maris profunditas explorloca inciderent, de puppi mittentes anchoras quatuor optabant die
Abbreviated transcription (Latin):
acçedere: custodib quiescentibus.
& pͥncipes sacerdotum dixerunt.
quia discipłi eiꝰ nocte uenerunt.
Sciunt: que noctib obseruant.
hesciunt: que recesser̃t. Una ma¬
ria magdalene: scdm iohannẽ:
nescit. Alt̾a maria magdalene
scdm matħm: scit. nam eadem:
antea scire.⁊ postea nescire. ñ po¬
tuit. Deniq: altãm ẽe cognosoe.
illa: admit̾ut᷑ ten̾e pedes dñi.¬
Ista: ꝓhibetur. illa: angłm inid̾e
meruit. hec pͥmo cũ uenit. nemi

Expanded text:
nt accedere, custodibus quiescentibus. Et principes sacerdotum dixerunt, quia discipuli ejus in nocte venerunt. Sciunt qui noctibus observant, nesciunt quae recesserunt. Una Maria Magdalene, secundum Joannem, nescit; altera Maria Magdalene, secundum Matthaeum, scit. Nam eadem ante scire, et postea nescire non potuit, denique alteram esse cognosce. Illa admittitur tenere pedes Domini, haec prohibetur; illa angelum videre meruit, haec primo cum venit, nemi
Abbreviated transcription (Latin):
factus erat dño resurgente. ⁊ sepul¬
dam enĩ monacbo sc̃i laurentii
extra muros anno ab incarnat¬
gulo suo qͦ cinctꝰ erat insoluto:
⁊ ꝓiecto ante eũ: uox in aere fa¬
cta ẽ. Sic potuit clauso xp̃c ꝓdire
lapidem. ut egressum iam factũ
e hora quidem resurrectionis
tur auctores. Iexꝰ. in libro.xii. qõ¬

Expanded text:
erat, Domino resurgente, et clausdam autem monacho Sancti Laurentii Romae extra muros anno ab Incarnatgulo suo, quo cinctus erat, insoluto et projecto ante eum, vox in aere facta est: Sic potuit clauso prodire Chrtulit lapidem, ut egressum jam factum De hora quidem resurrectionis tur auctores. Hieronymus, in libro
Abbreviated transcription (Latin):
isse in corde t̾rȩ: trib dieb ⁊ trib
noctib. accipiendo ꝑ extremã par¬
dem parasceues: totum diem cum
tionem factã in parasceue. ut nox
quintȩ ferie: fuerit etiã pasceues.

Expanded text:
isse in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus, accipiendo per extremam partem parasceves, totum diem cum tionem factam in parasceve, ut nox quintae feriae fuerit etiam parasceves
Abbreviated transcription (Latin):
des: tͥb annis ⁊ dimidio. filios aũt
nis: partẽ electoꝵ insuꝑabilẽ reddeñ¬
numerꝰ filioꝵ isrł sic̃ harena mariᷤ.
ciet. sic̃ in apocalipsi dr. & cũ fini¬
erit inqͥt testimoniũ suũ bestia
q̃ ascñdet de abysso: faciet adu̾suᷤ
los Postqͣm istiduo int̾fect fui̾nt.
dem̃ cetõs fideles ꝑsequens aut
martyres glosos facietaut aposta¬
tas reddet. ut qͥcũq in eũ credicłi:

Expanded text:
tes tribus annis, et dimidio. Filios autem nis in parte electorum inseparabiles reddennumerus filiorum Israel sicut arena maris, ciet, sicut in Apocalypsi dicitur: Et cum finierint, inquit, testimonium suum, bestia descendet de abysso, et faciet adversus los . Postquam ergo isti duo interfecti fuerint, inde caeteros fideles persequens, aut martyres gloriosos faciet, aut apostatas reddet. Et quicumque in eum crediderint,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit suꝑ t̾rã: ex tẽpore qͦ gentes
qͥ inagro erit: fugiet ad montes.
Q suꝑ tectũ. ñ descendet in domũ¬
menti. Interibit. siin fide ꝑman
serint. Hec aũt tã t̾ribilis. ÷ tam¬
mira tͥbulatio: trib annis mane

Expanded text:
gentes qui in agro sunt fugient ad montes; et qui supra tectum, non descendet in dommenti serit. Haec autem tam terribilis et timenda tribulatio tribus annis et
Abbreviated transcription (Latin):
bus ip̃e aq̃ ab ortu usq ad occasum.
Sexta die. õs ħbe ⁊õs arbores sangui
motꝰ qͣl ñ fuit ab inicio mundi. Deci¬
madie. õs monteᷤᷤ ⁊ ualles in planicie
ꝯu̾tent᷑. ient eqͣlita ᷤ t̃re Undecua die:
hõies exibt̃ de cau̾nis siuis ⁊ current
ctoꝵ. ⁊ exsurgent usꝙ ad sepulcͣ eoꝵ
ent᷑. ut simł resurgañ cũ mortius Qͥnta¬

Expanded text:
bunt ipsae aquae ab ortu suo usque ad occasum. Sexta die omnes herbae, et arbores sanguinmotus, qualis non fuit ab initio mundi. Decima die omnes colles et valles in planitieUndecima die homines exibunt de cavernis suis, et current ctorum, et exsurgent usque ad sepulcrum. entur, ut simul resurgant cum mortu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia regna a romano ĩꝑio. q̃ pri¬
ei subdita erant. Hoc aut tempꝰ
ñdũ uenit. qͥa licet uideamꝰ ro¬
manũ imꝑiũ ex magna parte de
suis stabit. Qͥdã uͦ doctores nr̃i dic̃t.
qd̃ unꝰ ex regib francoꝵ. imꝑium
romanoꝵ ex integro tenebit.qui
in nouissimo erit ⁊ ip̃e maximꝰ
erit. ⁊ ultimꝰ om̃iũ regũ. qͥ postqͣm

Expanded text:
omnia regna a Romano imperio, quo prius subdita erant. Hoc autem tempus nondum venit, quia, licet videamus Romanum imperium ex maxima parte dessuis stabit. Quidam vero doctores nostri dicunt quod unus ex regibus Francorum Romanum imperium ex integro tenebit, qui in novissimo tempore erit maximus et ultimus omnium regum. Qui postquam
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sum orbem nuncios int̾tiet
predicatores. Predicatio aũt ei
⁊ potestas:tenebit amari usq
ad mare. ab oriente: usq ad occi
faciec enim de celo terribiliter
ignẽ uenire. arbores subito flo
rere. ⁊ arescere. mare turbani ⁊su¬
bito tranquillari. naturas: in
diu̾sas figuras mutan.Aquas:¬
⁊ stupenda. mortuos in conspe¬
ctu hominũ suscitari. ita etiam
te aliena. qͥa ꝑ magicam artẽ:⁊
fantasiã: deludet homines. sic̃ ⁊
symon mag̾ delusit illũ: qͥ putas
eum occide. arietẽ decollauit ꝓ eo¬

Expanded text:
universum orbem nuntios mittet, et praedicatores suos. Praedicatio autem ejus et potestas pertinget a mari usque ad mare, ab oriente usque ad occFaciet ignes de coelo terribiliter descendere, arbores rere et arescere, mare turbari et subito tranquillari, naturas in diversas figuras mutari, agiet stupenda, mortuos scilicet in conspectu hominum resuscitari, ita ut in te aliena, quia per magicam artem et phantasiam deludet homines, sicut et Simon magus delusit illum qui, putans eum occidere, arietem decollavit pro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃ nasceret᷑ diuinũ ẽẽt ⁊ scm̃: ita
quoq diabolus in matre antixp̃i
descendet ⁊ totã eam replebit.⁊ to
totũ malũ ꝑditũ. Uñ ⁊ ille hõ: fihiꝰ
ꝑditionis appellat᷑. qͥa in qͣntũ po¬
⁊ ip̃e in nouissimo ꝑdetur. Ecce au¬
distis qualit nascetur. audite ⁊
locum uͥ nasci debeat. Nã sic̃ dñs
⁊ redemptor nr̃ bethleem sͥ p̃ui¬

Expanded text:
et quod nasceretur divinum esset et sanctum: ita quoque diabolus in matrem Antichristi descendet, et totam eam replebit, totatotum perditum. Unde et ille homo, filius perditionis appellatur ; quia in quantum poet ipse in novissimo perdetur. Ecce audistis qualiter nascatur: audite jam locum ubi nasci debeat. Nam sicut Dominus ac Redemptor noster Bethlehem s
Abbreviated transcription (Latin):
erigere. peccatores iustificare. Ille
contra:humiles deiciet. pecc̃ores
iustificabit. impios exaltabit. sẽꝑ
docebit. legem euglicam dissipa¬
bit. demonũ culturã in mundo
reuocabit. głam ꝓp̾am queret.⁊
om̃ipotentem d̾m se nominabit.
multi in mundo p̃cessert̃. quał
nus. Nunc quoq nr̃o dempore an
tixp̃m nouimꝰ. Quicũq enĩ laicꝰ.
siue canonicꝰ: siue monachus: otͣ
iusticiam iuit: ⁊ ordinis sui re¬
gulam impugnat.⁊ qd̾ bonum ẽ
genter relegendo: hec om̃ia scͥpta
debit. ⁊ in semita erit. ut eos qͥ ꝑ
semitã iusticiȩ ambulanł: feriat
⁊ ueneno sue malicie occidat. Ma¬
cato concipietur. in pec̃co gñabit᷑

Expanded text:
erigere, peccatores justificare: ille contra humiles dejiciet, peccatores magnificabit, impios exaltabit, sempedocebit, legem evangelicam dissipabit, daemonum culturam in mundo revocabit, gloriam vanam quaerens omnipotentem Deum se nominabit. multi in mundo jam praecesserunt, qualis nus: nunc quoque nostro tempore an novimus. Quicumque enim sive laicus, sive canonicus, sive monachus contra justitiam vivit, et ordinis sui regulam impugnat, et quod bonum est genter relegendo haec omnia scriptadebit, et in semita erit, ut eos qui per semitam justitiae ambulant feriat, et veneno suae malitiae occidat. Nacato concipietur, in peccato generabi
Abbreviated transcription (Latin):
huiͦ cyliadis: fllii chaim abuteban¬
tur uxorib frũm suoꝵ. numiis for
adam:seth separauit cognatio¬
nem suã a cognatione chaum.¬
gn̾atio eiꝰ habitauit in campo u̾
fr̃ẽm occid̾at. Qͥngentesimo anno
scd̃e cyliadis: exarsert̃ homines
in alt̾utrũ coeuntes. septingen

Expanded text:
hiliadem, filii Cain abutebantur uxoribus fratrum suorum nimiis fornAdam, Seth separavit cognationem suam a cognatione Can habitavit in campo, ubi fratrem occiderat. Quingentesimo anno secundae chiliadis exarserunt homines in alterutrum coeuntes. Septingent
Abbreviated transcription (Latin):
nali apud eos. ⁊ loquebat᷑ ad eos he¬
rodes. blandiens eis. Popłs aut̃ accla¬
mabat dei uoces ⁊ non hominis .i.
exhibebat ei laudes. deo debitas. ⁊ ñ
homini. Ꝙ dũ adulatoriis fauorib
demulceret᷑. ⁊ oblatos sibi diuinos
honores ñ respueret: respiciens
sup̃ se: uidit ĩminentem.⁊ insis¬
funicło angłm .i. bubonẽ mortis
eiꝰ ꝓximȩ nuntiũ. Ꝙ tunc ut tͣdit
iosephus inclinauit se ad eos qui
sibi applaudebant.⁊ dixit eis. En
ego deus ũr morior. Sciebat enĩ
iuxta quod dix̾at ei augur cũ tra

Expanded text:
nali apud eos, et concionabatur ad eonali apud eos, et concionabatur ad eos, blandiens eis. Populus autem acclamabat dei voces, et non hominis, » id est exhibebant ei laudes Deo debitas, et non homini. Et dum adulatoriis favoribus demulceretur, et oblatos sibi divinos honores non respueret, respiciens supra se, vidit imminentem et insisfuniculo angelum, id est bubonem, mortis ejus proximae nuntium, et tunc, ut tradit Josephus, inclinavit se ad eos, qui sibi applaudebant, et dixit eis: En ego deus vester morior. Sciebat enim juxta quod dixerat ei augur, cum tra
Abbreviated transcription (Latin):
rastina aut̃ die post eductio¬
nem petri de carcẽ: erat non
parua ꝑturbatio int̾ milites ⁊ cu¬
stodes: quidnam fem̃ eẽt de petro.
Uñ apparet: quia clausũ reliq̃rat
carcerẽ. Alioqͥn ñ ẽẽt ambiguum
eũ euasisse Herodes aut̃ cũ requisis¬
set eum. ⁊ ñ inuenisset: diligent̃ in¬
quirens de custodib utrũ nossent
quidnam factũ eẽt de eo: iussit eos
adduci ad se: ut uindicaret in eos.
ñ tam̃ uindicauit: dño ꝓcurante.
ut solutio petri: nulli noce̾t. Im¬
des a iudea: incesaream palestins ꝓ¬
pinq̃ns tyro ⁊ sydoni: ut noc̾et tyriᷤᷤ
⁊ sẏdonis quib iratus erats Qd̾ audi¬
entes tyrii ⁊ sydonii: uenert̃ ad ba¬
stum. qui erat cubicłariꝰ herodis.
⁊ custos thesauroꝵ eiꝰ. quia erat a¬
micus eoꝵ ⁊ patronꝰ. ꝙ e int̃prete:
reconciliati sunt herodi. Non enĩ po¬
tirant sustine̾ inimicitias registam
uicini: Seq̃nti aut̃ die herodes ue¬
stitus ueste regali sedebat ꝓ tribu¬

Expanded text:
rastina autem die post eductionem Petri de carcere, « erat non parva perturbatio inter milites, et custodes quidnam esset factum de Petro . » Unde apparet, quia clausum reliquerat carcerem, alioquin non esse ambiguum, eum evasisse. « Herodes autem cum requisisset eum, et non invenisset, » diligenter inquirens de custodibus utrum nossent quidnam factum esset de eo, « jussit eos adduci ad se, » ut vindicaret in eos; non tamen vindicavit, Domino procurante, ut solutio Petri nulli noceret. Imdit a Judaea in Caesaream Palestinae propinquam Tyro, et Sidoni, ut noceret Tyriis, et Sidoniis, quibus iratus erat. Quod audientes Tyrii et Sidonii, venerunt ad Blastum, qui erat cubicularius Herodis, et custos thesaurorum ejus, quia erat amicus eorum et patronus, et eo interprete reconciliati sunt Herodi. Non enim poterant sustinere inimicitias regis tam vicini. « Sequenti autem die Herodes vestitus veste regali, sedebat pro tribu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inde uenit in carram. que adhuc e¬
rat in mesopotamia: Tunc exiit de
t̾ra caldeoꝵ ⁊ de mesopotamia q̃ntũ¬
ad hoc qͥd intelligit᷑ bis dictũ. & uenit po¬
stea in carram.⁊ inde similit̾ de carram:
postq̃m mottuus ẽ pat̃ eiꝰ. transtulit eũ
dñs inrt̾ram istam: in qua uos habitatis.

Expanded text:
 inde venit in Charan, quae adhuc erat Mesopotamia. Tunc exiit de terra Chaldaeorum, et de Mesopotamia quantuad hoc, quod videtur bis dictum, et venit postea in Charan. Et inde similiter de Charan, « postquam mortuus est pater ejus, transtulit eum Dominus in terram ist
Abbreviated transcription (Latin):
trat de caldea: utiq S adhuc ibi tent¬
batur spe: ⁊ desidio redemndi p̃ceptum
ist gͦ ei ut exiret minte. quia iam exierat
corꝑe. uł pot̃ dici qd̾ mesopotamia ⁊ cał¬
ram: in caldea sunt. ꝙ ita eg̾ssus de cal¬
dea .i. de quadã parte caldee: uenit in me

Expanded text:
erat de Chaldaea? utique: Sed adhuc ibi tenebatur spe, et desiderio redeundi. Praeceptum est ergo ei, ut exiret mente, qui jam exierat corpore. Vel potest dici, quod Mesopotamia, et Charan in Chaldaea sunt. Et ita egressus de Chaldaea, id est de quadam
Abbreviated transcription (Latin):
queri: qͣnto tp̃r sedit petrus
in sede antiochena. Constat eñ qd̾ se¬
uerunt: usq ad eius ꝓmotionẽ in se¬
dem romanã. Post septẽ aut̃ annos
quib sedit in sede antiochena: consi¬
lio dñi de ierłm ascendit romã. S
in ascensu transiit ꝑ antiochiã: ut
ꝯfirmaret subditos suos in fide. ut
habet᷑ in cronicis. ibi substituit e¬
noch: in sede antiochena sẜ in hoc
transitu ꝑ antiochiã: redargutꝰ ẽ
a paulo. Quia comedens cũ quibdã
frib de iudea: timens eos molestare:
discernebat cibos. ꝙ ita cogebat gen

Expanded text:
quo tempore sederit Petrus in sede Antiochena. Constat enim, quod sexerunt, usque ad ejus promotionem in sedem Romanam. Post septem autem annos, quibus sedit in sede Antiochena, consilio Domini de Jerusalem ascendit Romam, sed in ascensu transiit per Antiochiam, ut confirmaret subditos suos in fide. Et ut habetur in Chronicis, substituit Eudochium in sede Antiochena. Et in hoc transitu per Antiochiam redargutus est a Paulo, quia comedens cum quibusdam fratribus de Judaea, timens eos molestare, discernebat cibos, et ita cogebat gen
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uolebat manũ micere. qͥa pu¬
tito lumine aministris introgͥs¬
sus ẽ custos carc̾is. ⁊ tremefactus
tũ ꝓhis que facta fu̾ant in t̃remo¬
tu : tũ: qͥa intellex̾at paulus qd̾ se
uolebat int̾ficere: peidit paulo ⁊
syle ad pedes. ꝙ educens eos de carc̾e:
ait. Quid me dñi oport& facere ut
saluus fiam: Ad quẽ illi. C rede in
dm̃ iħm. ⁊ saluus eris tu: ⁊ domꝰ tua
qui erant in domo eiꝰ ꝙ tollens eos

Expanded text:
sibi manum injicere, quia putito lumine a ministris introgressus est custos carceris, et tremefactus, » tum pro his quae facta fuerant in terrae motu, tum quia intellexerat Paulus, quod se vellet interficere « procidit Paulo et Silae ad pedes, et educens eos de carcere, ait: Quid me, domini, oportet facere, ut salvus fiam? Ad quem illi: Crede in Dominum Jesum, et salvus eris tu, et domus tua qui erant in domo
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ enĩ: bibentes calicem secũ:
dix̃ bibituros in regno patͥs. ad
qd̾ iudas indignus erat. Etiam

Expanded text:
tunc enim bibentes calicem, secum dixit Jesus bibituros in regno Patris ad quod Judas indignus erat. Etiam
Abbreviated transcription (Latin):
imponere ugũ suꝑ ceruices disci¬
tare potuimꝰ: & statim ceꝑunt
paulus ⁊ barnabas narrare q̃n¬
tib ꝑeos. & tacebat multitudo

Expanded text:
gum super cervices discitare potuimus. » Et statim coeperunt Paulus et Barnabas narrare, « quantibus per eos, » et tacebat multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
quocum argueret eum iohannes.
suggestione herodiadis misit eũ
in cãrce̾m. Qd̾ cũ uidisset iħe: ue

Expanded text:
er quo cum argueret eum Joannes, suggestione Herodiadis, misit eum in carcerem. Quod cum audisset Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ phaselũ ierosolimis sub
se ꝓcuratorẽ statuit. & herodẽ. ga¬
lilee p̃fecit. Qui cũ natura strenu
des pat̾ galilee cantaret᷑. Phaselus
qͦq indolem fr̃is bona emulatioe
suꝑare certabat. Ob hoc: &s pat̾ eoꝵ
obsequiis regalib a gente colebat᷑
nec ꝓpt̃ hoc tñ: minꝰ fidelis fuerat
hyrcano. Uerũ fieri ñ potest: ut li¬
uorẽ in bñ gestis qͥsqͣm effugiat. Erã
gͦ qui dic̾e̾nt hyrcano: qd antipat᷑
& filiis eiꝰ reb traditis: ip̃e uacuo re¬
gis noĩe sederet. his accensus pau¬
latim hyrcanꝰ: causam dicturũ be¬
rodẽ iubet accersiri. Qͥ munita priꝰ
galilea: ad regẽ ꝓꝑabat. ferens secũ
sexti epłam. p̃cipientis hẏrcano: ut
herodem ab om̃i crimine & pena li¬
beraret. Nec multo post: factꝰ ẽ he¬
rodes pͥnceps milicie sexti. E tẽ: in¬
iuriã predictȩ uocationis herode ᷤᷤ
uindicasset in hyrcanũ: nͥ pater eiꝰ

Expanded text:
majorem Phasaelum Jerosolymis sub se procuratorem statuit, et Herodem Galilaeae praefecit: qui cum natura strenuudes pater Galilaeae cantaretur. Phasaelus quoque indolem fratris, bona aemulatione superare certabat. Ob hoc etiam pater eorum obsequiis regalibus a gente colebatur, nec propter hoc tamen minus fidelis hic fuerat Hircano. Verum fieri non potest, ut livorem in bene gestis quisque effugiat. Erant ergo qui dicerent Hircano, quod, Antipatro et filiis ejus rebus traditis, ipse vacuo regis nomine sederet. His accensus paulatim Hircanus, causam dicturum Herodem jubet accersiri. Qui munita prius Galilaea ad regem properabat, ferens secum Sexti epistolam praecipientis Hircano, ut Herodem ab omni crimine, et poena liberaret. Nec multo post factus est Herodes princeps militiae Sexti, et tunc injuriam praedictae vocationis Herodes vindicasset in Hircanum, nisi pater e
Abbreviated transcription (Latin):
duxit in templũ. ⁊ ꝯtami nauert̃ locũ
ẽ ꝯtentio popłi. s app̃bendentes pau¬
lum: traxerunt extra templũ. ⁊ clau¬
serunt ianuas ne fug̾et intemplũ.
d q̃ rentib eũ occidere: nuntiatũ ẽ
sũptis militib ⁊ centurionib oc¬
currisset. uidentes eũ desierunt
ꝑcutere paulũ. ꝙ app̃hendit p̃ses¬
paulũ. ⁊ iussit eũ ligari cathenis
duab donec de causa eiꝰ cognouisset
d ciĩ non posset audire p̃tumultu:
uussit eũ duci in castra. scił in tur¬
rim regiã. Et cũ uenisset ad gͣdum.
forte ad g̃dum templi. uł ad gdum
domꝰ ꝓpͥe: portabat᷑ paulus amili¬
tib ꝓpt̃ impetũ ppłi. Sequebat᷑ enĩ¬
eum omĩs ppłe. clamans. tolle eum
ad mortẽ. scił. ꝙ eũ induceret᷑ pau¬
lus in castra: ait t̾ͥbuno. Licet michi
loqui aliqͥd ad te: ad quẽ tͥbums.
Nosti g̾cam linguã ait. houi. Locutꝰ
ẽ enĩ tͥbunꝰ g̾ce ne iudei intellige¬
rent. ⁊ ait. Numqͥd tues egẏptuis

Expanded text:
taminaverunt locum est dissensio populi. Et apprehendentes Paulum, traxerunt extra templum, et clauserunt januas, ne fugeret in templum, et quaerentibus eum occidere, nuntiatum estsumptis militibus et centurionibus occurrisset, videntes eum desierunt percutere Paulum. Et apprehendit Paulum, et jussit eum ligari catenis duabus, donec de causa ejus cognovisset. Et cum non posset audire prae tumultu, jussit eum duci in castra, scilicet in turrim regiam. Et cum venisset ad gradum, forte ad gradum templi, vel ad gradum domus propriae, portabatur Paulus a militibus propter impetum populi, sequebatur enim omnis populus clamans: « Tolle eum, » ad mortem scilicet. Et cum induceretur Paulus in castra, ait tribuno: « Licet mihi loqui aliquid ad te. Ad quem tribunus: Nosti Graecam linguam? Ait: Novi. » Locutus est enim tribunus Graece, ne Judaei intelligerent.
Abbreviated transcription (Latin):
lt̃a die purificatꝰ paulus cũ
qͣtuor uiris: intrauit in tem¬
plum cũ eis. ⁊ obtulit obłonem suã
siclit alii. Consũmatis aut̃ sept̾e di¬
ebus: iudei qui uen̾ant de asya ꝑ¬
seq̃ntes paulũ: cũ uidissent eum
in templo: quia uiderant trophiũ
ephesium deambłantem cũ eo ꝑ ciui¬
tatem: putauert̃ qd introduxisset

Expanded text:
a die purificatus Paulus cum quatuor viris , intravit templum cum eis, et obtulit oblationem suam, sicut alii. Consummatis autem septem diebus, Judaei, qui venerant de Asia persequentes Paulum, cum vidissent eum in templo, qui viderant Trophimum Ephesium deambulantem cum eo per civitatem, putaverunt quod introduxisset
Abbreviated transcription (Latin):
er: ut mitt̾et eis aggͥppam. ⁊ fac̃et eum
tanq̃m regenri dñm. Ip̃e tam̃ ad huc
distulit. Postea uͦ qͣndo uisum est ei:
misit eũ in uideam. non tñ reddidit
ei totã t̾ram patris. qui totũ regnũ
auitum obtinuerat. s dedit ei gala¬
ditidem regionẽ. scił. ultra iordanem
t̾ram duaꝵ tͥbuũ.⁊ dimidiȩ tͥbus. ꝙ¬

Expanded text:
ei, ut mitteret eis Agrippam, et faceret eum ei, ut mitteret eis Agrippam, et faceret eum tanquam regem et dominum, ipse tamen adhuc distulit. Postea vero quando visum est ei, misit eum in Judaeam, non tamen reddidit ei totam terram patris, qui totum regnum integre obtinuit, sed dedit ei Galaditidem regionem, scilicet ultra Jordanem, terram duarum tribuum, et dimidiae tribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit petrus de antiochia
romam: paulo ⁊ barnaba antiochi¬
am remanentib: erat quidã pro¬
curator in iudea. qui ꝑ uiolentiã
uolebat sibi usurpare potestatem
ꝯstituendi sũmũ pontificem: ⁊ mu¬
tandi: ꝓ arbito suo. ꝙ ut posset sũ¬
inũ sacerdotẽ unũ uł duos ꝯstitu¬
ere in eodẽ anno Et uidentes iudi
qd̾ ñ possent ei resistere: petieruũ
ab eo licentiã ꝯsulendi gaiũ imꝑa¬
torem romanoꝵ. ut eiꝰ uoluntate
hanc potestatẽ obtineret. alioqͥn.
desisteret. ꝙ ꝯcessit eis. Et cũ misis¬
sent nuntios romã: erat ibi aggͥp¬
pa filiꝰ herodis aggͥppe. quẽ pater
discedens in manu gai dimiserat:
Gaius aut̃ differebat eũ mittere in
ageret᷑: int̾cessit ꝓeis. ꝙ obtinuit.
Etꝰ rescͥpsit gauis ꝓcuratori ut ab
huiꝰ mõi exactione desist̾et. ꝙ destitit.
Et rescͥpsit iudeis ut suꝑ hoc gr̃as
ag̾ent aggͥpps. ad cuiꝰ int̾cessionẽ hoc
obtinuerant. & nidei sig̃cauerunt

Expanded text:
scendit Petrus de Antiochia Romam, Paulo et Barnaba Antiochiae remanentibus, erat quidam procurator in Judaea, qui per violentiam sibi voluit usurpare potestatem constituendi summum pontificem, et mutandi pro arbitrio suo, et ut posset summum sacerdotem unum vel duos constituere eodem anno. Et videntes Judaei, quod non possent ei resistere, petierunt ab eo licentiam consulendi Claudium imperatorem Romanorum, ut ejus voluntate hanc potestatem obtineret, alioquin desisteret, et concessit eis. Et cum misissent nuntios Romam, erat ibi Agrippa, filius Herodis Agrippae, quem pater decedens in manu Claudii dimiserat. Claudius autem differebat eum mittere in ageretur, intercessit pro eis et obtinuit. Et rescripsit Claudius procuratori, ut ab hujusmodi exactione desisteret, et destitit. Et rescripsit Judaeis, ut super hoc gratias agerent Agrippae ad cujus intercessionem hoc obtinuerant, et Judaei significaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
hoc u̾bo: ⁊ hic ꝓuidet nobis.⁊ in fu¬
turo. a .d. uobis reseruate de reb
ur̃s: ad solatiũ uitȩ. De suꝑfluo:
facite uob̃ amicos. Qd enĩ ultra
necessaria uitȩ retinetur: nec ꝓxi¬
mi necessitatib erogatur: pecu¬
nia ẽ iniquitatis .i. contͣ eqͥtatem.
gere tenem᷑. s̃ nota. qͥ a ñ omnes
angłis. Bonũ ẽ tñ: eligere bonos
pauꝑes cũ possumꝰ. & addidit do¬

Expanded text:
hoc verbo, et hic providet nobis, et in fuhoc verbo, et hic providet nobis, et in futuro, quasi dicat: Vobis reservate de rebus vestris ad solatium vitae. De superfluo facite vobis amicos. Quod enim ultra necessaria vitae retinetur, nec proximi necessitatibus erogatur, pecunia est iniquitatis, id est contra aequitatem. gere tenemur. Et nota quod non omnes angelis; bonum est tamen eligere bonos pauperes, cum possumus. Et adjecit Do
Abbreviated transcription (Latin):
d discipłos aũt ꝓposuit iħc pa¬
rabolam de uillico iniquitatis.
E est uillicꝰ ꝓpͥe: uille custos. s hic
accipit᷑ ꝓ economo. Hic timens
amoueri ⁊ egere: clanculo fecit mi¬
scdiam cũ debitorib dñi sui. ut cũ
eiceret᷑: memores bñficii reciꝑent
eum in domos suas. & laudauit
dñs uillicũ iniqͥtatis. ñ: qͥa inique
s qͥa prudent̃ egisset. Est enĩ pru¬
dentia: quedam s̃ in posterũ ꝓui¬
dentia. & ex hoc: qͣi a minori: intu
.q.d. qͣnto laudandi magis eritis
si ꝓuideritis uob̃ sñ dolo Mãmo¬
na: lingua syra: diuitiȩ ⁊ m̃amon.
sathanas: qui opib seducit. que
dnͣr iniqͥtatis: quia de iniqͥtate col¬
ligi solent. Uñ uulgata sententia
dicitur. om̃is diues: aut iniquus:
aut heres iniqͥ. Hoc qͥdã male
intelligentes: rapiunt. ut bene
dispensent. S qͥ offert sacͥficium
de substantia pauꝑis: idẽ ẽ acsi
uictimet filiũ in conspectu patͥs.
uł potest sic exponi. quia dñs in

Expanded text:
posuit Jesus parabolam de villico iniquitatis . Et est villicus propriae villae custos, sed hic accipitur pro oeconomo. Hic timens amoveri et egere, clanculo fecit misericordiam cum debitoribus domini sui, ut, cum ejiceretur, memores beneficiorum, reciperent eum in domus suas. Et laudavit Dominus villicum iniquitatis, non quia inique, sed quia prudenter egisset. Est enim prudentia, quaedam sibi in posterum providentia, et ex hoc quasi a minori intuliQuanto laudandi magis eritis, si provideritis vobis sine dolo. Mammona lingua Syra divitiae, et mammos Satanas, qui opibus seducit. Quae dicuntur iniquitatis, quia de iniquitate colligi solent. Unde vulgata sententia dicitur: Omnis dives, aut iniquus, aut haeres iniqui. Hoc quidam male intelligentes, rapiunt, ut bene dispensent. Sed qui offert sacrificium de substantia pauperis, idem facit, ac si victimet filium in conspectu patris. Vel potest sic exponi, quia Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
Cixꝑiar qͦq tͥ beneface: ut ñ queraᷤᷤ
antoniũ. sũ aũt ꝓparet augustꝰ
in egyptũ: ñ solũ in preliis uirtus
herodis emicuit: uerũ etiã in deser¬
to eunti & redeunti exercitui ita
paraurt necessaria: ut nec aquaꝵ¬
copia deesset. nec quicqͣm utensi¬
liũ. ita: ut miraret᷑ cesar. Mortuis
uͦ cleopat & antonio: modicũ esse
regnũ herodis romani conclama¬
bant. Ob hoc: augustꝰ cũ restituisset¬
ream.totãꝙ maritimã usq ad pir

Expanded text:
tibi benefacere, ut non quaeras tibi benefacere, ut non quaeras Antonium. » Cum autem properaret Augustus in Aegyptum, non solum in praeliis virtus Herodis enituit, verum etiam in deserto eunti et redeunti exercitui, ita paravit necessaria, ut nec aquarum deesset copia, nec quidquam utensilium, ita ut miraretur Caesar. Mortuis vero Cleopatra et Antonio, modicum esse regnum Herodis et Romani conclamabant; ob hoc Augustus, cum restituissetr
Abbreviated transcription (Latin):
preliũ ap̃ acciũ int̃ augustũ
& antomiũ. Cui ñ int̃fuit herodes
missus ab antonio contͣ regẽ ara¬
bũ. ad petitionẽ cleopatre. ut qͦli¬
bet eoꝵ uicto. ip̃a regnũ illiꝰ obti¬
neret. Mortẽ enim regũ orientaliũ
iã tc̃ moliebat᷑. ut ꝓ eis ip̃a reg¬
naret. Cũq herodẽ offensũ anto¬
nio redd̾e moliret᷑. nec effic̾e ua¬
leret: tñ: iericontinã terrã pal¬
maꝵ & balsami feracẽ. in sui dñi¬
um iã tͣnstulerat. uicto gͦ anto¬
nio: cũ augustꝰ rhodũ uenisset.
suꝑẽet herodes: deposito habitu
regio: in cultu pͥuato stetit ante
cesarẽ. & ait. fateor me utilẽ fuisse
antonio. & fidelẽ. Qd̾ ex ꝑtꝰ fuisses¬
sub accio: si affuissem. Uerũ nec
om̃ino defui. auxilia & frum̃ta
aũt ueni. spem salutis de uirtute
p̾sumens. ad ħ cesar. Immo saluus
esto. & nc̃ regnato certꝰ. Meritꝰ es ut
plurimos regas: cũ amiciciã tan¬
ta fide tuearis. Recte fecit antoniͦ.
qui magis cleoꝑatre paruit qͣm tͥ

Expanded text:
elium apud Actium inter Augustum et Antonium, cui non interfuit Herodes, missus ab Antonio contra regem Arabum ad petitionem Cleopatrae, ut, quolibet eorum victo, ipsa regnum illius obtineret. Mortem enim regum Orientalium jam tunc moliebatur, ut pro eis ipsa regnaret. Cumque Herodem offensum Antonio reddere moliretur, nec efficere valeret, tamen Jerichontinam terram palmarum et balsami feracem in sui dominium jam transtulerat. Victo ergo Antonio, cum Augustus Rhodum venisset, s Herodes, deposito habitu regio in cultu privato stetit ante Caesarem, et ait: « Fateor me utilem fuisse Antonio, et fidelem, quod expertus fuisses Actio, si affuissem. Verum nec omnino defui, auxilia, et frumenta autem veni, spem salutis de virtute praesumens. » Ad haec Caesar: « Imo salvus esto, et nunc regnato certius: meritus es, ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Recte fecit Antonius, qui magis Cleopatrae paruit quam tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ: igit᷑ qui disꝑsi erant ꝑtran¬
sibant euangłirantes u̾bum dei: qi
incidens fuit. ꝓ sequit᷑ gͦ in hunc
modũ. Et illi qui disꝑsi erant ãtri¬
bułone quȩ inceꝑat a morte stepħi:
ciam syriȩ occidentalem. ⁊ ꝙyprum.
nemini loq̃ntes u̾bum: nͥ solis iude¬
is. Erant aut̃ quidã de cypro. ⁊ cyre
nẽ: cũ eis. Qui cũ introissent anti¬
ochiam: loq̃bant᷑ ad grecos. adnunti¬
antes dñm iħm. ꝙ erat manus dñ
cũ eis ⁊ multus numerus cralentiũ
beda. quia post reuelationẽ syndonis:
cepit ȩccłia cresc̾e. Uñ conicit᷑ quad̾
sp̃em sẏndonis uł linthei uidit pe¬
trus in uisione. cum alibi dicat᷑ uas
fuisse. alibi discus. Delatum est ad
aures eccłiȩ quȩ erat ierosolimis de
ꝯu̾sione antiochenoꝵ. ⁊ uolentes
plene certificari: miserunt bar¬
nabam in antiochiã. Qui cũ uenis¬
set ⁊ uid̾et grãm dnĩ gauisus ẽ. et
exhortatus ẽ om̃s: ut in ꝓposito cor

Expanded text:
transibant evangelizantes verbum Dei, quasi incidens fuit. Prosequitur ergo in hunc modum: « Et illi qui dispersi erant a tribulatione, quae inceperat a morte Stephani, ciam Syriae occidentalem, « et Cyprum nemini loquentes verbum, nisi solis Judaeis. Erant autem quidam cum eis de Cypro, et Cyrene. Qui cum introissent Antiochiam loquebantur ad Graecos, annuntiantes Dominum Jesum, et erat manus Domini cum eis. Et multus numerus credentium Beda, quia post revelationem sindonis coepit Ecclesia crescere. Unde conjicitur quod speciem sindonis, vel lintei, vidit Petrus in visione, cum alibi dicatur vas fuisse, alibi discus. Delatum est autem « ad aures Ecclesiae, quae erat Hierosolymis » de conversione Antiochenorum, et volentes plene certificari, « miserunt Barnabam in Antiochiam. Qui cum venisset et videret gratiam Domini, gavisus est et exhortatus est omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
saulũ. ⁊ inuentũ: ꝑduxit antio¬
⁊ docuerunt turbã multã:⁊ tũc
pͥmo sequaces xp̃ĩanȩ religionis
qui pͥus dicebant᷑ discipłi. ꝙ fuit
institutio gentaltũ satis elegans.
uisum ẽ enĩ incongruũ ⁊ indecens
gentilib ad fidẽ ꝯuersis. sequaces
xp̃iane religionis: ꝯmuni noĩe
censeri. s potĩ denõĩandos ẽẽ a
noie magistri. sicut in sectis phi¬
losophoꝵ sequaces denoiabant᷑
anominib magistroꝵ. ut abe¬
N his aut̃ dieb suꝑ uenerunt ꝓ¬
phetȩ a ierosolimis. antiochiam.
ꝙ surgens unꝰ ex eis noĩe agabus
uniu̾so orbe t̾raꝵ ⁊ maxime in ui¬
discipłi fac̾e collectam. ut daret
unꝰ quisq ꝓ modulo suȩ facułta¬
tis. ⁊ mitterent aliqͥd pauꝑib qͥ
erant in ierłm. Qui uenditis omo¬
nib: posuert p̾̃cia ad ꝓedes apłoꝵ.¬

Expanded text:
ulum, et inventum perduxit Antioet docuerunt turbam multam. » Et tunc primo sequaces Christianae religionis, qui prius dicebantur discipuli, et fuit institutio gentilium satis elegans. Visum est enim incongruum, et indecens gentilibus ad fidem conversis, sequaces Christianae religionis communi nomine censeri. Sed potius denominandos esse a nomine Magistri, sicut in sectis philosophorum sequaces denominabantur a nominibus magistrorum, ut ab Ehis autem diebus supervenerunt prophetae ab Hierosolymis Antiochiam. Et surgens ex eis unus, nomine Agabusuniverso orbe terrarum, » et maxime in Judiscipuli, facere collectam , ut daret unusquisque pro modulo suae facultatis, et mitterent aliquid pauperibus, qui erant in Hierusalem, qui venditis omnibus posuerant pretia ad pedes apo
Abbreviated transcription (Latin):
mis. plenꝰ spũ scõ. ⁊ fide sẜ dicit suꝑ
hunc locũ rabanꝰ: barnabã ido mul¬
tiplicit̾ cõmendatũ: ne putet᷑ ꝓ in¬
dignitate sua amisisse apłatũ. ꝙ e¬
rat rabanꝰ in ea opinione scd̾m quã
dicit᷑ barnabas ille. suꝑ quẽ ꝓiecta
ẽ sors cũ mathia. Postea tñ cũ pau¬
lo in apłatũ electiis ẽ. Nos aliã seqͥ¬
mur uiã uidens aut̃ barnabas qd̾ ñ
suffic̾e̾t ad erudiendã tantã multi¬

Expanded text:
ide. » Et dicit super hunc locum Rabanus, Barnabam ideo multipliciter commendatum, ne putetur pro indignatione sua amisisse apostolatum. Et erat Rabanus in ea opinione, secundum quam dicitur Barnabas, ille super quem projecta est sors cum Matthia, postea tamen cum Paulo in apostolatum electus est. Nos aliam sequimur opinionem. Videns autem Barnabas, quod non suffic
Abbreviated transcription (Latin):
dam in sene: qͥ canos tingebat.
ut uideret᷑ adolescens. His motꝰ
herodes: missis spiculatoribus
iussit filios occidi. ⁊ asportari in

Expanded text:
dam in senem, qui canos tingebat, ut videretur adolescens. His motus Herodes, missis spiculatoribus, jussit filios occidi, et asportari in