comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbꝰ. parit̾ & dño autisiodorensi uentila¬
ta res ess atq discussa. qui & tunc me¬
diatores fiumus. &. si qͥd em̾geret con¬
trou̾sie. debuimus eẽ reconciliatores.
At id mͦ om̃imodis comes flagitat. s rex
abnuit. Deniq esto qđ oĩno male me¬
ruit comes. s eccłia cłĩ qͥd meruit:
Q d inqͣm meruit non iã sola bituricensis
eccłia. s ꝙ catalaunũ. etiã & remensis.
etiã ꝙ parisiensis: Habeat rex adu̾sus
comitem ius. s de qͦ uire obsecto. de qͦ
iure p̃sumit. ut eccłiarũ possessiones
.& t̾ras deuastet. ut xͥ ouibꝰ pastores p̃fici
non ꝑmittat. ut his quid electorum
ꝓmotionem ꝓhibeat. aliis uͦ qd hactenꝰ
inauditum ẽ dilationem electionis in¬
dicat. donec uniu̾sa ꝯsũpserit. donec
diripuerit pauꝑum facultates. donec
penitꝰ desolet᷑ t̾ra: Anuos ei ꝯsulitis
fiunt hec. mirũ mag̾ & malũ. si ur̃o ꝯsi¬
lio fiunt. Et enim ꝯsulere talia manifes¬

Expanded text:
tribus pariter, et domino Autissiodorensi, ventilatribus pariter, et domino Autissiodorensi, ventilata res esset atque discussa, qui et tunc mediatores fuimus: et si quid emergeret controversiae, debuimus esse reconciliatores. At id modo omnimodis Comes flagitat: sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino male meruit Comes: sed Ecclesia Dei quid meruit? Quid, inquam, meruit, non jam sola Bituricensis Ecclesia, sed et Catalaunensis, etiam et Remensis, etiam et Parisiensis? Habeat Rex adversus Comitem jus: sed de quo jure, obsecro, de quo jure praesumit ut Ecclesiarum possessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum promotionem prohibeat, aliis vero, quod hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, donec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis fiunt haec: 207 mirum magis et malum, si vestro consilio fiunt. Etenim consulere talia, manifes
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum sͥ adtraxit comitem radulsum ꝯ¬
tra dĩ p̃cepta. ꝯtra sentñtiam sũmi pon¬
tificis. ad ult̾o & excõmunicato cõmuni¬
cans. Ait qͦq rex. Pene habuimus du¬
os gͣuissimos oppugnatores: & ꝓpħa sub¬
samians respondet. Ibi trepidauerunt
timore. uͥ non erat timor. Ecce inqͥt op
pugnam᷑ qui ñ oppugnauimꝰ. ꝑsequnti¬
onem patim: qui non ꝑsecuti fuimus.
Quis oppugnat obsecͦ. qͥs oppaignat. qͥs¬
ue ꝑsequit᷑ : Nonne comes obsecrat &
humiliat᷑. honorare paratꝰ ut regem. ser¬
uire & obsequi tanqm dño suo obnixe
ꝓ pace supplicans. & bonam regis qͦd in
se ẽ sͥ ꝯciliare satagens uoluntatem:¬
Esto qđ non sit ita. s mag̃ comes regi
mala oñia moliat᷑. nonne adid qd sta¬
tutum fuisse scitis fuerat recurrendũ
Sic enĩ int̾ se pepigerunt. ut si qua de
ꝯuentionibꝰ illis ꝯtrou̾sia aut dissen¬
sio nasc̾et᷑. nichil mali sͥ inuicem fa¬
c̾ent. aut quererent: donec corã nobis

Expanded text:
ipsum sibi attraxit comitem Radulfum, cipsum sibi attraxit comitem Radulfum, contra Dei praecepta, contra sententiam summi Pontificis adultero et excommunicato communicans. 4. Ait quoque Rex: « Pene habuimus duos gravissimos oppugnatores. » Et propheta subsannans respondet: Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . « Ecce, » inquit, « oppugnamur, qui non oppugnavimus: persecutionem patimur, qui non persecuti fuimus. » Quis oppugnat, obsecro? quis oppugnat, quisve persequitur? Nonne comes obsecrat et humiliatur, honorare paratus ut regem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatemEsto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de conventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut quaererent, donec coram nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥagͦ contͣ regis fidelitatem fac̃ eiꝰ homo.
& fidelis ipsiꝰ. si aliis eiꝰ amicis suoꝵ
matmoniis copulat᷑ : Nonne si qͥs sim
na pax regni. magnumq robur. & mag¬
na posset putari securitas: Illd̃ autẽ
miror. qͦmͦ rex dic̾e non timu̾it. cognos¬
cere se. qͥa nou̾im ego comitẽ theobaldũ.
in partem suam contͣ regem. comitem
radulfum traħe attemptasse. Nam &
uua uoce nuncio nr̃o plꝰ dixit. qͣm scͥp¬
serit. que mandauerim sepiꝰ dicto ra¬
dulfiͦ maximã partẽ pecc̃oꝵ eiꝰ me susci¬
ꝑe. si uellet comiti theobaldo adherere.
niat & arguat me palam. si scͥpsi litt̾as:
ꝓferant᷑ in medium. Uidit ipse cuicre¬
didit. certꝰ ego sum qͥa nũqͣm nouerum.
qͦd imponit. Idem arbit᷑r & de comite
theobaldo. qͥa & ipse om̃imodis diffitet᷑.
Uideat ꝓiũ ds & iudicet. qđ nunc de sus¬
pitione comes theobaldus arguit᷑ ab
eo. qui manifeste contͣ pactiones suas

Expanded text:
Quid ergo contra Regis fidelitatem facit ejus homo, Quid ergo contra Regis fidelitatem facit ejus homo, et fidelis ipsius, si aliis ejus amicis, suorum matrimoniis copulatur? Nonne si quis simna potius pax regni, magnumque robur, et magna posset putari securitas? 3. Illud autem miror, quomodo Rex dicere non timuerit, cognoscere se quia noverim ego, comitem Theobaldum in partem suam, contra Regem, comitem Radulfum trahere attentasse. Nam et viva voce nuntio nostro plus dixit quam scripserit, quod mandaverim saepius dicto Radulfo maximam partem peccatorum ejus me suscipere, si vellet comiti Theobaldo adhaerere. verim, veniat et arguat me palam: si scripsi litteras, proferantur in medium. Viderit ipse cui crediderit: certus ego sum quia nunquam noverim quod imponit. Idem arbitror et de comite Theobaldo, quia et ipse omnimodis diffitetur. Videat proinde Deus et judicet, quod nunc de suspicione comes Theobaldus arguitur ab eo qui manifeste contra pactiones suas
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝓpt̾ hoc decuit incandesc̾e iram regis.
contͣ dm̃ & eccłiam eiꝰ contͣ se ipsum.
a regnum suum: Ita ne ꝓpt̾ hoc debuit
obluusci honoris sui. ut ad debellandũ
hominẽ suũ. quẽ non dico diffidailat.
s nec summonuerat. uł posuerat ad ra¬
tionem. mittet frẽm suum. idq ꝑ ca¬
calaunum. de qua potissimũ ciuitate
scitis qͥd rex cum comite theobaldo pepi¬
gͥit: S rex adhuc aliud addit. qͦd ma¬
tͥmoniis sͥ moliat᷑ ꝯuing̾e contͣ eiꝰ fide¬
litatem. conium flandrensem: & sues¬
sionensem. Et de fidelitate quide sus¬
pitio ẽ: non c̾citudo. Porro manes sus¬
pitiones certis pactionibꝰ p̃uidicare.
quale sit: uos uicłitis. Qmqͣm id oĩ¬
no credendum ñ fu̾it: de tali uiro. Nũ qͥd
enĩ hostes sunt regis quibꝰ alligat᷑ co¬
mes. & non mag̃ hoĩes eiꝰ. & eiꝰ amici:
Nonne ꝯsanguineꝰ regis. & sic̃ ipse fatet᷑
baculus regni comes flandrensis est:

Expanded text:
An propter hoc decuit incandescere iram Regis An propter hoc decuit incandescere iram Regis contra Deum et Ecclesiam ejus, contra se ipsum et regnum suum? Itane propter hoc debuit oblivisci honoris sui, ut, ad debellandum hominem suum, quem non dico diffidaverat, sed nec submonuerat vel posuerat ad rationem, mitteret fratrem suum, idque per Catalaunum 206, de qua potissimum civitate scitis quid Rex cum comite Theobaldo pepigerit? 2. Sed Rex adhuc aliud addit, quod matrimoniis sibi moliatur conjungere, contra ejus fidelitatem, comitem Flandrensem et Suessionensem. Et de fidelitate quidem suspicio est, non certitudo. Porro inanes suspiciones certis pactionibus praejudicare quale sit, vos videritis. Quanquam id omnino credendum non fuerit de tali viro. Numquid enim hostes sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non magis homines ejus et ejus amici? Nonne consanguineus Regis, et, sicut fatetur, baculus regni comes Flandrensis est?
Abbreviated transcription (Latin):
uite regis ȩxemplo. penitñtia .. hu¬
militate p̃uenire possitis. Dure lo¬
quor qͥa duriora uob̃ formido. s me¬
m̃tote a sapiente dictum. melicra cĩ
uerb̾a amici. qm fraudulenta oscła
lio eiꝰ estis insinuandum. Miror enĩ
si ita credit ut loquit᷑. & si ñ credit qͦmͦ
ꝯscio mͥ utiq om̃iũ sic̃ scitis que ad pa¬
cem reformandam fuerunt: ista ꝑsia¬
de conat᷑. Ait enĩ sic̃ potestis uic̾e in
littis eiꝰ. cum male seruata ex parct o¬
mitis pacta conaret᷑ ostñdẽ. Adhuc
ꝑtineat: aut hoc ipse aliqꝰ mͦ pepigit se
facturum. Illusus ẽ ait comes radulf᷑ꝰ
s itm religatus ẽ. Et hoc quid ad comi¬
cim theobaldum: Nonne qͥcqͥd de hac
it ꝓmisit. fidelit̾ elaborauit. & effica¬
cit adimpleuit : Ille uͦ dep̾hñsus ẽ in a¬
stutia sua: & cecidit in foueam qͣm fec̃.
ẜ nẽ hoc totum. cur irrita fac̾et rex pac¬
ta sua. que distirerunt labia ur̃a :

Expanded text:
vitae regis exemplo, poenitentia et huvitae regis exemplo, poenitentia et humilitate praevenire possitis. Dure loquor, quia duriora vobis formido: sed mementote a Sapiente dictum, Meliora esse verbera amici, quam fraudulenta oscula lio ejus estis, insinuandum. Miror enim si ita credit ut loquitur, et, si non credit, quomodo conscio mihi utique omnium sicut scitis quae ad pacem reformandam facta fuerunt, ista persuadere conatur. Ait enim, sicut potestis videre in litteris ejus, cum male servata in parte Comitis pacta conaretur ostendere: « Adhuc pertineat, aut hoc ipse aliquo modo pepigerit se facturum. « Illusus est, » ait, « comes Radulfus, et iterum relegatus est. » Et hoc quid ad comitem Theobaldum? Nonne quidquid de hac re promisit, fideliter elaboravit, et efficaciter adimplevit? Ille vero deprehensus est in astutia sua, et cecidit in foveam quam fecit. En est hoc totum cur irrita faceret Rex pacta sua, quae distinxerunt labia vestra?
Abbreviated transcription (Latin):
deero u̾itati. Non tacebo qd cum exc̃o¬
municatis it̾ato fedus & societatem
mire satagitis. qͦd in necẽ hominũ. cõ¬
bustionẽ domoꝵ. destructionẽ eccłiaꝵ.
disꝑsionẽ pauꝑum. raptoribꝰ ꝙ p̃donibꝰ
debas furem currebas cum eo: & cum
adultis portionem tuam ponebas. Qua¬
si non satis ꝑuos: mala fac̾e ualeatis.
Non silebo qͦd illicitum illd̾ maledictum¬
q iuram̃tum. in consultissime usurpa¬
tum a uob̾. contͣ bit̾icensem eccłiam. ꝓ
quo heu tot q tanta mala iã t̾ntoꝓ¬
uenerunt. nunc ita tandẽ coerigitis
ut xͥ ouibꝰ ap̃ catalaunũ pastorẽ p̃fic
p̾ales contͣ ius & fas inhabitandas.s
res eccłie in huiꝰ modi nefarios usus
ꝓfligandos. audacꝰter nimtũ exponato
Dico uob̾ non erit dui multum: si ħ ia
facͥe ꝑgitis. & icło dñe mirex amica¬
bilit̾ moneo uos. & fidelit̾ ꝯsulo uob̃
ut citiꝰ abhac malicia desistatis. si fe¬
te iam ferire parantis manũ. nini¬

Expanded text:
deero veritati. 4. Non tacebo quod cum excomdeero veritati. 4. Non tacebo quod cum excommunicatis iterato foedus et societatem inire satagitis: quod in necem hominum, combustionem domorum, destructionem ecclesiarum, dispersionem pauperum, raptoribus et praedonibus, debas furem, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas ; quasi non satis per vos mala facere valeatis. Non silebo quod illicitum illud maledictumque juramentum inconsultissime usurpatum a vobis contra Bituricensem Ecclesiam pro quo, heu! tot et tanta mala jam nenerunt non ita tandem corrigitis, ut Christi ovibus apud Catalaunum pastorem praefici piscopales contra jus et fas habitandas, et res Ecclesiae in hujusmodi nefarios usus profligandas audacter nimium exponatis. Dico vobis: non erit diu inultum, si haec ita facere pergitis. Et ideo, domine mi rex, amicabiliter moneo vos et fideliter consulo vobis ut citius ab hac malitia desistatis, si forte jam ferire parantis manum, Nini
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝯculcationem omĩo dissimulare ñ
possumus. que illi p̃t̾ illa que in eam
iam p̾cessisse miserabilit̾ plangimus.
itͥm de nouo partim inferri: partim imn¬
min̾e sentimꝰ. Pfecto stabimus. ꝙ. pug¬
nabimꝰ usq ad mortem si ita oportuerit.
ꝓ matre nr̃a armis quib licet. ñ scutis
& gladiis. s p̃cibꝰ fletibꝰq addm̃. Ete¬
go quidẽ qui me memini p̃t cotidianas
p̃ces. quas ꝓ pace & salute ur̃a atq reg¬
no coram dño supplex ipso teste funde¬
bam. etiã ap̃ sedem apłicam litt̾is et
nuntiis causam ur̃am egisse. fateor us¬
q pene ad ꝓpͥe conscientie lesionem.
ꝙ ipsiꝰ sũmi pontificis iꝰtam qͦd diffit̾i
non debeo contͣ me indignationem. ego
inqͣm assiduis ur̃is que innouare cotidie
ñ cessatis excessibꝰ ꝓuocatꝰ. dico uob̾ inci¬
pio penitere suꝑ insipientia mea pͥori.
qua plus tꝰto ur̃e adolescentie hucusq
faui. & de cet̾o ꝓmea exiguitate non

Expanded text:
et conculcationem omnino dissimulare non et conculcationem omnino dissimulare non possumus, quae illi, praeter illa quae in eam jam praecessisse miserabiliter plangimus, iterum de novo partim inferri, partim imminere sentimus. Profecto stabimus et pugnabimus usque ad mortem, si ita oportuerit, pro matre nostra, armis quibus licet, non scutis et gladiis, sed precibus fletibusque ad Deum. Et ego quidem, qui me memini, praeter quotidianas preces quas pro pace et salute vestra atque regno coram 205 Domino supplex ipso teste fundebam, etiam apud Sedem apostolicam litteris et nuntiis causam vestram egisse, fateor, usque pene ad propriae conscientiae laesionem, et ipsius summi Pontificis justam quod diffiteri non debeo contra me indignationem; ego, inquam, assiduis vestris, quos innovare quotidie non cessatis, excessibus provocatus, dico vobis, incipio poenitere super insipientia mea priori, qua plus justo vestrae adolescentiae hucusque favi; et de caetero pro mea exiguitate non
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& qui mediatores int̾ uos extiterunł.
ꝑ om̃ia. satis fac̾e uelit. ut si p̃uaricatio¬
nis forte abipsis argui pot̾it. qͦd ñ exis¬
timat: ꝯtinuo adhonorem ur̃m corrig̾e
noncunctet᷑. Serũ uos nec u̾ba pacis re¬
cipitis. nec pacta ur̃a tenetis. nec sanis
ꝯsiliis acquiescitis. s nescio quo dłi uidi¬
cio. om̃ia uob̃ ita uertitis inꝑu̾sum. uti
ꝓbra honorem. honorem ꝓbra ducatis.
tuta tueatis. timenda ꝯtẽpnatis. &.
qͦd olim scõ & głoso regi dd ioab legit᷑ ex¬
ꝓbrasse. diligitis eos qui uos ođunt: & o
maliciam adu̾sus ñ m̾entẽ. querunt in
hoc honorem urͣm. s suum cõmodum.
Immo nec suum cõmodum. s diaboli uo¬
luntatem. ut regis qͦd absit potnͣtiam
concepti furoris habeant effectricem. quẽ
suis se posse adimplere uiribꝰ ñ confiduił.
inimici corone ur̃e. regni manifestissimi
turbatores. At qͥcqͥd uob̃ de regno ur̃o.
de anima & corona ur̃a fac̾e placeat. nos¬
eccłie filii. matͥs iniurias. ꝯtẽptum

Expanded text:
scilicet qui mediatores inter vos exstiterunt, per omnia satisfacere velit, ut, si praevaricationis forte ab ipsis argui poterit quod non existimat continuo, ad honorem vestrum corrigere non cunctetur. 2. Verum vos nec verba pacis recipitis, nec pacta vestra tenetis, nec sanis consiliis acquiescitis: sed nescio quo Dei judicio, omnia vobis ita vertitis in perversum, ut probra honorem, honorem probra ducatis, tuta timeatis, timenda contemnatis: et, quod olim sancto et glorioso regi David Joab legitur exprobrasse, diligitis eos qui vos oderunt, et odio malitiam adversus non merentem, quaerunt in hoc honorem vestrum, sed suum commodum, imo nec suum commodum, sed diaboli voluntatem; ut Regis quod absit! potentiam concepti furoris habeant effectricem, quem suis se posse adimplere viribus non confidunt, inimici coronae vestrae, regni manifestissimi turbatores. 3. At quidquid vobis de regno vestro, de anima et corona vestra facere placeat, nosEcclesiae filii, matris injurias, contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c. quem ur̃m animum salubrit̾ suꝑ
malis p̾t̾itis concussisse ꝑsensimus. ad¬
huc stamꝰ. & expectamꝰ ut redeatis ad
cor. & qͦd prudent̾ cepistis: efficacit̾ cõ¬
pleatis. Huiꝰ rei gr̃a misimꝰ fr̃em carissi¬
mum nob̃ andream de baldemento. qui
uob̾ ista pleniꝰ uiua uoce insinuet. & qͥc¬
qͥd ad hec responde placuerit. fidelit̾ re¬
nuntiet nob̃. Si aũ ꝑsistitis qͦd absit
non acquiescere sanis consiliis. mundi
nos sumus a sanguine ur̃o. ds non ꝑ¬
mittet eccłiam suam. suie auob̃. siue
aur̃is diutiꝰ conculcari. Ad ep̃m¬

Expanded text:
Spiritus, quem vestrum animum salubriter super Spiritus, quem vestrum animum salubriter super malis praeteritis concussisse persensimus, adhuc stamus et exspectamus ut redeatis ad cor, et quod prudenter coepistis, efficaciter compleatis. Hujus rei gratia misimus fratrem charissimum nobis Andream de Baldemento, qui vobis ista plenius viva voce insinuet, et quidquid ad haec respondere placuerit, fideliter renuntiet nobis. Si autem persistitis, quod absit! non acquiescere sanis consiliis, mundi nos sumus a sanguine vestro: Deus non permittet Ecclesiam suam sive a vobis sive a vestris diutius conculcari. EP
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe om̃ino consiliis samoribꝰ a laqueois¬
to rethere pedem. Cet̾m ab hac spe pe¬
ne deiecit nos colloquium illud. habitũ
nuꝑ int̾ nos ap̃ corbolium. Scitis enĩ
qͦmͦ & qͣm irrõnabilit̾ ut pace ur̃a dixe¬
rimus: a nob̾ tunc recessistis. Sñ fac¬
tum ẽ. qđ sermonis illiꝰ qui uob̾ in dic¬
to nr̃o displicuit. redd̾e ad liquidum tõ¬
nem ꝓ ur̃a nob̃ turbatione non licuit.
Qͣm si expectare placido corde dignaremi¬
ni. forsitan cognouissetis & uos. qđ nil
uob̾ indecens aut inportabile dictum
fuisset. scłm qͦd iam res ur̃a ꝓcessit. Nc̃
autẽ sine causa turbatus. turbatos noᷤ
& confusos. & qͥd faciamus dubios an¬
xiosq tenetis. homines qui bona uob̃
cupunt ꝙ querunt. Qd non ẽ aliud.
nͥ qͥa fraus iniquorum & rumuscłĩ pa¬
rum scientium hominum. dicentium
malum bonum. & bonum malum: con¬
turbant uos. Uerum nos & si contur¬
bati. ñ tam̃ om̃ino desꝑati de auxilio

Expanded text:
pere omnino consiliis sanioribus a laqueo ispere omnino consiliis sanioribus a laqueo isto retrahere pedem. 2. Caeterum ab hac spe pene dejecit nos colloquium illud habitum nuper inter nos apud Corbolium. Scitis enim quomodo et quam irrationabiliter ut pace vestra dixerimus a nobis tunc recessitis. Unde factum est quod sermonis illius, qui vobis in dicto nostro displicuit, reddere ad liquidum rationem pro vestra nobis turbatione non licuit: quam si exspectare placito corde dignaremini, forsitan cognovissetis et vos quod nil vobis indecens aut importabile dictum fuisset, secundum quod jam res vestra processit. Nunc autem sine causa turbatus, turbatos nos et confusos, et quid faciamus dubios anxiosque tenetis, homines qui vobis bona cupiunt et quaerunt. Quod non est aliud, nisi quia fraus iniquorum, et rumusculi parum scientium hominum, dicentium malum bonum, et bonum malum, conturbant vos. Verum nos, etsi conturbati, non tamen omnino desperati de auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
de domib nr̃is. expositis ꝓpͥis utilitati¬
bꝰ. ꝓpace ur̃a & regni fidelit̾ sic̃ nobis
ds testis.ẽ. laboramus. Tristamur aũ:
qd aut nullum aut exiguum nr̃i la¬
boris fructum adhuc tenemus. Adhuc
pauꝑes clamant pꝰ uos: adhuc t̾ra ua¬
dit cotidie in desolationem. Queritis
que terra: Sr̃a: non alia. Intra reg¬
num enĩ & contͣ regnum ur̃m: ista om¬
nia mala ꝑpetrantur. Nam siue ami¬
ei siue inunici ur̃i sint qui de guerra
ista pauꝑant᷑. captuant᷑. conterunt᷑ m̃
aliunde qm de regno ur̃o sunt. In quo
manifeste imminere iãiãq uidet᷑ ser¬
mosaluatoris dicentis. om̃e regnum
inseipsum diuisum desolabit᷑. Huc ac¬
cedit qͦd ipsi diuisores & desolatores uoᷤ
constituerunt sͥ huiꝰ nequitie caput ꝙ
pͥncipem: quem p̃cipue debuerant me¬
tuere defensorem. & sentire ultorem. Nos
tam̃ credebamus uos tactum ado & il¬
luminatum. tantam illoꝵs nequitiam¬
adu̾tisse. & errorem ur̃m agnouisse. & cu¬

Expanded text:
de domibus nostris, expositis propriis utilitatibus pro pace vestra et regni, fideliter, sicut nobis Deus est testis, laboramus. Tristamur autem quod aut nullum aut exiguum nostri laboris fructum adhuc tenemus. Adhuc pauperes clamant post nos, adhuc terra vadit quotidie in desolationem. Quaeritis quae terra? Vestra, non alia. Intra regnum enim, et contra regnum vestrum ista omnia mala perpetrantur. Nam sive amici, sive inimici vestri sint qui de guerra ista pauperantur, captivantur, conteruntur; non aliunde quam de regno vestro sunt. In quo manifeste imminere jamjamque videtur sermo Salvatoris dicentis: Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur . Huc accedit quod ipsi divisores et desolatores vos constituerunt sibi hujus nequitiae caput et principem, quem praecipue debuerant metuere defensorem, et sentire ultorem. Nos autem credebamus vos tactum a Deo et illuminatum tantam illorum nequitiamadvertisse, et errorem vestrum agnovisse; et cu
Abbreviated transcription (Latin):
non possint hab̾e refugium. qͥcũq
audebunt contͣdic̾e scisinati qͦd mi¬
nant᷑. Huc usq zelus m̃s. Non pos
sum ego em̃dare. qͦd potui redargu¬
ere: potui & cõmonere eum qui pos¬
sit. Telus dñi mei faciet hoc. Ipsũ
duxi necessariũ in magno eccłie labo¬
re atq ꝑicło cõpellandũ. & ꝑ nullum
digniꝰ qͣm ꝑ uos. qui eius lat̾i &. sp̃ui
adħetis. Apud quen queso habete me
excusatum. qđ rege mutato mutaue¬
rim stilum. qui ad ipsum dm. d̃ĩ ꝓpħã
dixisse scitis. Cum uiro innocente in
s de ꝓfectu adhuc questio ẽ. Semina¬
uimus multum: & intulimus parum.
Fatemur nos eguisse ur̃a oꝑa & p̾sentia
Nerum qͦd eam non requisiuimus intã¬
ta necessitate: ꝑ amicum cõmunem sc̃i
dronisii abbatem docebumini. Nunc i¬
taq ne de cet̾o dissimuletis. s scdm
sapientiam uob̃ a do datam. studea¬
tis que ad pacem sunt. motiemus
scãm sollicitudinem ur̃am. Nam rogandꝰ

Expanded text:
non possint habere refugium quicunque non possint habere refugium quicunque audebunt contradicere schismati quod minantur. Hucusque zelus meus. Non possum enim ego emendare quod potui redarguere: potui et commonere eum qui possit. Zelus domini mei faciet hoc. Ipsum duxi necessarium in magno Ecclesiae labore atque periculo compellandum; et per nullum dignius quam per vos, qui ejus lateri et spiritui adhaeretis. Apud quem, quaeso, habete me excusatum, quod Rege mutato mutaverim stylum, qui ad ipsum Deum Dei prophetam dixisse scitis: Cum viro innocente inde profectu adhuc quaestio est. Seminavimus multum, sed intulimus parum. Fatemur nos eguisse vestra opera et praesentia. Verum quod eam non requisivimus in tanta necessitate, per amicum communem sancti Dionysii abbatem docebimini. Nunc itaque ne de caetero dissimuletis, sed secundum sapientiam vobis a Deo datam studeatis quae ad pacem sunt, monemus sanctam sollicitudinem vestram. Nam rogandus
Abbreviated transcription (Latin):
exercenda maiori malicia. aliis mults
neqͣm eque excõmunicatis. ꝑuiris. in¬
cend̾ariis. homicidis. rex & aduocatus
ep̃os ad maledicendum bñdicendis.
& it̾m bñdicendum maledicendis.
cͥcuit mare & aridam ut inueniat iu¬
tatores. quoꝵs ꝑuiriis qͦs fortassis ds
ꝯiungit. ꝑ homines separent᷑. Qua
fronte obsecro tantoꝑe aliis p̃scribe
de consanguinitate laborat. homo cũ
sua qͦd palamẽ. t̾cio ferme ꝯsangum¬
tatis gͣdu ꝑmanens consobriua:. Et
quidẽ int̾ filium comitis theobaldi ẜ
comitis flandrensis filiam. & ittm iitͥ
comitem suessionensem. & filiam conl¬
tis theobaldi. si consanguinitas sit
nescio. scient̾ enim illicita matͥmonia
nec laudaui unqͣm. nec laudo. s scia¬
tis uos. ꝙ sciat dñs m̃s. ꝓhib̾e hoꝵs
mare eccłiam. ẽ. & multam illi subtͣ¬
here fortitudinem. Nec aliam puto
adu̾santium ipsis nuptiis intentio¬
nem. nͥ ut in t̾ris p̃fatorum pͥncipũ

Expanded text:
pro exercenda majori malitia, aliis multis pro exercenda majori malitia, aliis multis nequam aeque excommunicatis, perjuris, incendiariis, homicidis, Rex et advocatusepiscopos ad maledicendum benedicendis, et iterum benedicendum maledicendis: circuit mare et aridam, ut inveniat juratores, quorum perjuriis, quos fortassis Deus conjungit, per homines separentur. Qua fronte, obsecro, tantopere aliis praescribere de consanguinitate laborat, homo cum sua quod palam est tertio ferme consanguinitatis gradu permanens consobrina? Et quidem inter filium comitis Theobaldi, et comitis Flandrensis filiam; et item inter comitem Suessionensem, et filiam comitis Theobaldi, si consanguinitas sit, nescio: scienter enim illicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, et sciat dominus meus, prohibere horum mare Ecclesiam est, et multam illi subtrahere fortitudinem. Nec aliam puto adversantium ipsis nuptiis intentionem, nisi ut in terris praefatorum principum
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat. firme ut putauimus amici¬
cie fedus inierat. q ecce occasiones q̃rit
qͣm recedat ab amico. Atq hoc gͣnde
cͥmen qͦd inpingit᷑ comiti. q̃a cũ ba¬
ronib regis de lib̃is suis contrahit
matͥmonia. Suspecta ẽ illi dilatatio
caritatis. nec se putat regen: si se a¬
mauerint pͥncipes. Comciat prudñ¬
tia ur̃a. qͥd animi gͥ subditos gerat.
qui de odio atq discordia si fu̾it intͥ
suos. se estunat fortiorem. Uideat a
ꝑpendat. si ẽ hic homo acło. qnim si¬
orum magͣ mutua simultate qͣm ca¬
ritate confidit. cum caritas sit ds.
Qa minume fac̾et. si sapientiam illeꝰ ha¬
bet. aui. ait. Fortis ẽ ut mors dilectio
dura sic̃ inferus emulatio. ꝓpt̾ea gͦ pus¬
cis ꝯuentiones. ꝙ ꝯstitutiones mani¬
feste tñsgredit᷑. nec tenet pact᷑a sua.
que distinxerunt labia sua. Demq re¬
uocauit indomum suam. & ad ꝯfilium
suum uirum adult̾um & ex cõmunica¬
tum. quẽ ex constituto eiecerat. aꝓ

Expanded text:
fecerat; firmae, ut putavimus, amicifecerat; firmae, ut putavimus, amicitiae foedus inierat; et ecce occasiones quaerit quomodo recedat ab amico. Atque hoc grande crimen quod impingitur Comiti, quia cum baronibus Regis de liberis suis contrahit matrimonia. 209 Suspecta est illi dilatatio charitatis, nec se putat regem, si se amaverint principes. Conjiciat prudentia vestra quid animi erga subditos gerat, qui de odio atque discordia, si fuerit inter suos, se aestimat fortiorem. Videat et perpendat si est hic homo a Deo, qui in suorum magis mutua simultate quam charitate confidit, cum charitas sit Deus : quod minime faceret, si sapientiam illius haberet qui ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Propterea ergo pacis conventiones et constitutiones manifeste transgreditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum adulterum et excommunicatum, quem ex constituto ejecerat; et
Abbreviated transcription (Latin):
saclega: totiꝰ insuꝑ anni ex eis sͥ redditꝰ
uendicando. Sr̃a cathalaunensis fec̃
quidẽ electionem. s qui electus ẽ. ecce
iam diebꝰ multis debito honore frust᷑¬
tur.q. scitis qͣm non absq gͣui gregiᷤ
dñici detͥmento. Cõmisit rex germa¬
no suo rotb̃to uices ep̃i. & ille incunc
ce sua ubiq haud segnit̾ agens. infert
celis cotidianas hostias. non plaue pa¬
cificas. clamores pauꝑum. lacͥmas
iuduarum. planctus orphanorum.
gemitꝰ cõpeditorum. sanguinem int̾¬
non monachis. non sc̃imonialibꝰ par¬
cens. Deniq sc̃e marie. scĩ remigii. scĩ
nichasii. scĩ theodĩci. t̾ras fructiferas.
& ullas popłosas.ita inore gladii deuas̃¬
stauit. ut pene in solitudinem redeg̾it
uniu̾sas. Frequens in om̃iũ auribꝰ
uox: ħeditate possideamus sc̾uarium
cdĩ. Sic rex emendat. qͦd in eccłiambi¬
turicensem herodiano iuram̃to cõmi¬
sit. Pret̾ea rex nob̃ quidẽ non parũ la¬
borantibꝰ pacem cum comite theobaldo

Expanded text:
 totius insuper anni ex eis sibi reditus vindicando. Vestra Catalaunensis fecit quidem electionem; sed qui electus est, ecce jam diebus multis debito honore frustratur, et scitis quam non absque gravi gregis dominici detrimento. Commisit Rex germano suo Roberto vices episcopi: et ille in cuncce sua ubique haud segniter agens, infert coelis quotidianas hostias, non plane pacificas, clamores pauperum, lacrymas viduarum, planctus orphanorum, gemitus compeditorum, sanguinem intenon monachis, non sanctimonialibus parcens. Denique sanctae Mariae, sancti Remigii, sancti Nicasii, sancti Theoderici terras fructiferas, et villas populosas, ita in ore gladii devastavit, ut pene in solitudinem redegerit universas. Frequens in omnium auribus vox: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Sic Rex emendat quod in Ecclesiam Bituricensem Herodiano juramento commisit. 3. Praeterea Rex, nobis quidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo
Abbreviated transcription (Latin):
nũdum quieuit indignatio ur̃a. qu
forsitan adu̾sus eccłie coneulcat ores sꝰ¬
tiꝰ incanduisset. etiã uob̃ dico. scisma¬
ticos uos aut fomitẽ eẽ scandali. nec
dixi. nec scͥpsi. nec credidi. & dico saeitꝰ
nec uereor qđ me mea pagina arguat
mendatii. Scrutamini eam si placet.
& siita inuen̾itis. reum me fateboi gn¬
dis sacͥlegii. & reuera. sic̃ notatis sp̃u
blasphemie agitatum illa scͥpsisse. Ne
tam̃ humilis satisfact̾io sp̃m uideat᷑
excludẽ lib̃tatis. dolui fateor & dola
caueram siquidẽ & adhuc putarem nͥ
tinerẽ uob̾ in hoc ẽẽ molestus. neqͣqͣm
uffic̾e qđ scismatis ñ estis auctores.
n e eos qui sunt. cuicũq dignitatis
sint. tota lib̾tate ꝓ uiribꝰ coħceatis. ꝙ.
ios ꝯsilium atq ꝯsortium execretis.

Expanded text:
nondum quievit indignatio vestra, quae forsitan adversus Ecclesiae conculcatores justius incanduisset, etiam vobis dico: schismaticos vos aut fomitem esse scandali, nec dixi, nec scripsi, nec credidi, et dico securus; nec vereor quod me mea pagina arguat mendacii. Scrutamini eam, si placet: et si ita inveneritis, reum me fatebor grandis sacrilegii, et revera, sicut notatis, spiritu blasphemiae agitatum illa scripsisse. 2. Ne tamen humilis satisfactio spiritum videatur excludere libertatis, dolui fateor, et doltaveram siquidem et adhuc putarem, nisi timerem vobis in hoc esse molestus nequaquam sufficere quod schismatis non estis auctores, nisi et eos qui sunt, cujuscunque dignitatis sint, tota libertate pro viribus coerceatis, et eorum consilium atque consortium exsecretis.
Abbreviated transcription (Latin):
cit ds qntũ uos ex qͦ noui. dilexi.
4. ur̃m honorem uolui. scitis uos.
qͣnto labore qͣntaq sollicitudine. toto
anno p̃t̾ito querende paci ur̃e intendi.
una cũ aliis fidelib ur̃is. Timeo aũ
ne sine causa laborau̾imꝰ in uob̾. Uos
namq ut manifestum ẽ. abono & sauo
ꝯsilio qͦd acceꝑatis. miniũ cito nimiũq
leuit̾ resilitis. & ad mala pͥora que du¬
dłu ñ inm̾ito ꝑpet᷑sse uos plangebatis.
adhuc recentib illis plagis. rursum ut
audio nescio quo diabolico ꝯsilio festi¬
natis. A quo enĩ nͥ a diabolo ꝓcede ħ
ꝯsilium dix̾im. ꝑ qͦd fit ut incendiis
incendia. homicidiis homicidia ad¬
dant᷑. clamor denuo pauꝑum & gemitꝰ
cõpeditoꝵ. & sanguis int̾fectoꝵ. aurib
ꝑtonent patͥs orphanoꝵ. & iudicis uidu¬
arum: Plane his hostiis hostis ille an¬
tiquus nr̃i gn̾is oblectat᷑: qm̃ ipse homi¬
cida ẽ ab initio. Et nolite frustra occa¬
sionem sum̾e de comite theobaldo ad ex¬

Expanded text:
cit Deus quantum vos, ex quo novi, dilexi, et vestrum honorem volui: scitis vos quanto labore quantaque sollicitudine toto anno praeterito quaerendae paci vestrae intendi una cum aliis fidelibus vestris. Timeo autem ne sine causa laboraverimus in vobis. Vos namque, ut manifestum est, a bono et sano consilio quod acceperatis, nimium cito nimiumque leviter resilitis: et ad mala priora, quae dudum non immerito perpetrasse vos plangebatis, adhuc recentibus illis plagis, rursum, ut audio, nescio quo diabolico consilio, festinatis. A quo enim nisi a diabolo procedere hoc consilium dixerim, per quod fit ut incendiis incendia, homicidiis homicidia addantur, clamor denuo pauperum, et gemitus compeditorum, et sanguis interfectorum auribus personent Patris orphanorum, et Judicis viduarum? Plane his hostiis hostis ille antiquus nostri generis oblectatur, quoniam ipse homicida est ab initio . Et nolite frustra occasionem sumere de comite Theobaldo ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
in manus gladiĩ. &. adhuc alia in hunc
modum eque gͣuia imp̃cat᷑ illis. Qͦd ꝓp¬
t̾ea nunc ap̃ ur̃am reu̾entiam memoran¬
cdum putaui: qm̃ simile mͥ aliqͥd cũ ꝓpħa
uideo accidisse. Sos enĩ scitis qͦmͦ ego
qͦq ꝓ rege stet̾im in couspectu dñ mei
corpore quidẽ absens. s p̃sens sp̃u: ut lo¬
querer ꝓ eo bonum. Bona si quidẽ pol¬
licebat᷑. Nunc autẽ ipso reddente ꝓ bono
malum: cogor contͣria scribe. Pudet
erroris. & false spei quã de eo conceꝑam
& gr̃as ago qđ ꝓ eo simplicit̾ supplicans.
non fuerĩ exauditus. Putabam me de¬
ferre regi pacifico: & ecce iuenior gͣuis¬
simo hosti eccłie assentasse. Conculcant᷑
ap̃ nos sc̃a: eccłia turpit̾ ancillat᷑. Nam
& electiones ep̃ors ꝓhibent᷑ fieri. & sicuͥ¬
id p̃sumptum aclericis fu̾it: electus

Expanded text:
in manus gladii . Et adhuc alia in hunc in manus gladii . Et adhuc alia in hunc modum aeque gravia imprecatur illis. Quod propterea nunc apud vestram Reverentiam memorandum putavi, quoniam simile mihi aliquid cum Propheta video accidisse. Vos enim scitis quomodo ego quoque pro Rege steterim in conspectu domini mei, corpore quidem absens, sed praesens spiritu, ut loquerer pro eo bonum. Bona siquidem pollicebatur. Nunc autem, ipso reddente pro bono malum, cogor contraria scribere. Pudet erroris, et falsae spei quam de eo conceperam: et gratias ago quod pro eo simpliciter supplicans non fuerim exauditus. Putabam me deferre regi pacifico, et ecce invenior gravissimo hosti Ecclesiae assentasse. Conculcantur apud nos sancta Ecclesia, turpiter ancillatur. Nam et electiones episcoporum prohibentur fieri; et sicubi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ immicos tuos tabescebam: Opta¬
tem sane. ut salua ur̃a serenitate id qͦ
doquar. hunc zelum uos exerusse in
ꝯuerum regem. qui ñ tam puerilit̾ ꝙͣ
crudelit̾ sine causa irrita fec̃ & ur̃a sa¬
na ꝯsilia. & sua pacta. sine causa reg¬
num suum cont᷑bat. bella ubiq cȩlis
tͥrisq suscitat. eccłias uastat. sacra
temerat. exaltat iniquos. bonos ꝑse¬
quit᷑. ꝑunit innocentes. Hec inqͣm
uellem uos dolere. his ꝯtͣdicere. & re¬
sistere qd inuob̾ ẽ. S meum ñ ẽ ma¬
ces redarguere. & errantes corrigere de¬
bet. En qͣntum uos timeo. Clausam
habetis epłam: qui de pͥore aꝑta male
suspicatus estis. Nam ego quidẽ nicħ
in hoc aliud cogitaui. nͥ qd ad diu̾sos
scͥbentẽ. neceẽ. ẽ. iuxta ꝯsuetudinem
epłam cera non claudẽ. Iama ꝓ hoc
ꝙ adu̾sariis suis. ita dicens. Recordare
dñe qđ stet̾im in conspectu tuo ut lo¬
tionem tuam abeis. Et infert. ꝓpt̾ea
inqͥt dafilios eoꝵ infamem. & deduc eoᷤᷤ

Expanded text:
imicos tuos tabescebam? Optarem sane ut salva vestra Serenitate id quoque eloquar hunc zelum vos exercuisse in puerum regem, qui, non tam pueriliter quam crudeliter, sine causa irrita fecit et vestra sane consilia, et sua pacta. Sine causa regnum suum conturbat: bella ubique coelis terrisque suscitat: ecclesias vastat, sacra temerat, exaltat iniquos, bonos persequitur, perimit innocentes. Haec, inquam, vellem vos dolere, his contradicere et resistere, quod in vobis est. Sed meum non est mates redarguere et errantes corrigere debet. En 208 quantum vos timeo. Clausam habetis epistolam, qui de priore aperta male suspicatus estis. Nam ego quidem nihil in hoc aliud cogitavi, nisi quod ad diversos scribentem necesse est, juxta consuetudinem, epistolam cera non claudere. Jam et pro hoc o adversariis suis, ita dicens: Recordare, Domine, quod steterim in conspectu tuo, ut lotionem tuam ab eis; et infert: Propterea, inquit, da filios eorum in famem, et deduc eos
Abbreviated transcription (Latin):
nulli arbitror molestiorẽ ẽẽ qͣmͥ.
S puto uos ñ lat̾e uoluntate et
p̾cepto ipstus iam ex longo illum
monachum factum nr̃m et michi
ipfum obedientiã ꝓ misisse. ꝙ me
curam illius suscepisse. Quotiens
extunc uolentem uentre reppuli.
uenientẽ remisi recordari facile
non est. Tandem mͦ ueniens mi
se longius & nullatenꝰ redit᷑um
S nec sic assensum meũ habens
et contra consiliũ meũ intrauit
Aquo utiq introitu salua cõscĩa
eum ꝓhibe̾ ñ potui. nec ꝓiceri
possum. ut pote ut dixi iã olim
in meam receptum curam et de quo
redditurus sum rõnem. Otu fateor ꝑi¬
culum hoc conscientie meȩ dissimula¬
ueram. ꝓpter molestiam boni illuis
hominis et adhuc dissimulassem si
meo iste consilio quoquo modo ac¬
quiescere uoluisset. Quȩ cum ita sĩt.
ur̃m ẽ consolari hominẽ. delintre
tristiciam etus. excusatum me hre
de tam rõnabili causa. Postremo
ipse quoq ut scitis in pendulo est.
et ipse cogitauit relinquere domũ

Expanded text:
nulli arbitror molestiorem esse quam mihi. Sed puto vos non latere, voluntate et praecepto ipsius jam ex longo illum monachum factum nostrum; et mihi ipsum obedientiam promisisse, et me curam illius suscepisse. Quoties ex tunc volentem venire repuli, venientem remisi, recordari facile non est. Tandem modo veniens, me se longius, et nullatenus rediturum. Sed nec sic assensum meum habens, imo et contra consilium meum intravit. A quo utique introitu salva conscientia eum prohibere non potuit, nec projicere possum, utpote, ut dixi, jam olim in meam receptum curam, et de quo redditurus sum rationem. Diu, fateor, periculum hoc conscientiae meae dissimulaveram propter molestiam boni illius hominis: et adhuc dissimulassem, si meo iste consilio quoquo modo acquiescere voluisset. Quae cum ita sint, vestrum est consolari hominem, delinire tristitiam ejus, excusatum me habere de tam rationabili causa. Postremo ipse quoque, ut scitis, in pendulo est, et saepe cogitavit relinquere domum
Abbreviated transcription (Latin):
tera. Oculi quippe loquentis. fidem
faciunt dictis: nec ita potest asfectũ
exprimere digitus quomodo uultus.
Nunc autẽ quia absens ꝑ me non
possum. ꝑ te satisfatio quantũ possũ
Rogo ergo te et iterum rogo. ut de reg¬
no dei quod ẽ uidelicet intra nos.
scandalum aufera dum salubriter
potes: ne si quod absit usq ad angłoᷤ
qui utiq in fine seculi in id ministe¬
rii deputandi sunt ꝑdurauerit ran¬
cor: necesse sit irreuocabiliter. aut
ambos. aut alterum e nob̾. ẽ medio
colli. Unde autẽ ad metii iam dudũ
seripsisti. conquirendo suꝑ tribula¬
tionib urĩs: scitis quia uixta ẽ dns
his qui tribulato sunt corde. De ipso
confidite: quia ipse uincit mundũ.
Ipse scit inter quos habitatis: et in
conspectu eius sunt om̃s qui tribulant
uos. Ipse exaudiet uos in abscondito
tempestatis: qui nunc ꝓbat ad aquaᷤᷤ

Expanded text:
tera. Oculi quippe loquentis fidem tera. Oculi quippe loquentis fidem faciunt dictis; nec ita potest affectum exprimere digitus, quomodo vultus. Nunc autem, quia absens per me non possum, per te satisfacio quantum possum. Rogo ergo te, et iterum rogo, ut de regno Dei, quod est videlicet intra nos, scandalum auferas, dum salubriter potes; ne si quod absit! usque ad angelos, qui utique in fine saeculi in id ministerii deputandi sunt , perduraverit rancor, necesse sit irrevocabiliter aut ambos aut alterum a nobis de medio tolli. Unde autem ad me tu jamdudum scripsisti, conquerendo super tribulationibus vestris, scitis quia juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde. De ipso confidite, quia ipse vicit mundum. Ipse scit inter quos habitatis, et in conspectu ejus sunt omnes qui tribulant vos. Ipse exaudiet vos in abscondito tempestatis, qui nunc probat ad aqua
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam p̃sens ad genua usq ur̃a
descendo: quam frequenter nudus hu¬
meros. uirgasq in manib gestans.
et quasi ad urãm uissionem uapula¬
re paratus. peto ueniam: gram̃ tre¬
mebundus expecto. Hȩc qualiter
uobis pater accepta sint. ur̃o si uoᷤ
non grauat citus scire flagitamus
rescripto: ut si satis. iam securi de in¬
dulgentia consolemur: si quominus.
magis ut dignum ẽ humiliemur:
et amplius aliquid a nob̾ si possimꝰ
exigamus. quo dignius satisfacere
p̃cor. ut p̃sentes litteras don¬
no abbati aquacineti mo¬
nasterii dirigere non graueris. De¬
inde ut ad id quod portant ꝓ absen¬
te amico p̃sens satagas. eum uenerit
locus. Neq enim cuniislibet. nedũ
tanti patris. iustum inͥustum ue
aduersum me debeo scandalum
dissimulare. Quod quã non faciã:
loquens potius quam scribens ei
apire forsitan potuissem. Nã solet
in talib acceptior eẽ sermo uiuus. quã
scriptus. et esficatior lingua. quam lit¬

Expanded text:
tanquam praesens, ad genua usque vestra tanquam praesens, ad genua usque vestra descendo! quam frequenter nudus humeros, virgasque in manibus gestans, et quasi ad vestram jussionem vapulare paratus, peto veniam, gratiam tremebundus exspecto! Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, si vos non gravat, citius scire flagitamus rescripto; ut, si satis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est humiliemur, et ampliusaliquid a nobis si possumus, exigamus, quo dignius satisfacere cor ut praesentes litteras domno abbati Aquiscincti monasterii dirigere non graveris. Deinde ut, ad id quod portant, pro absente amico praesens satagas cum venerit locus. Neque enim cujuslibet, nedum tanti patris, justum injustumve adversum me debeo scandalum dissimulare; quod quam non faciam, loquens potius quam scribens, ei aperire forsitan potuissem. Nam solet in talibus acceptior esse sermo vivus quam scriptus, et efficacior lingua quam lit
Abbreviated transcription (Latin):
do. quo uos desereret. uel ad nos ueni¬
ret: quin potius rogantẽ. pulsantẽ.
supplicantẽ. non pͥus deus seit consen¬
simus reciꝑe: quam remittere ad uos
temptauimus. Non autẽ eo acquies¬
cente: eius nos importunitati uix tan¬
dem acquieuimus. Hominẽ gͦ reli¬
giosum ꝑegrinum. solum. si culpa ẽ
quod suscepimus. et ita suscepimus:
non erit uob̾ indignum semel tantũ
commissam culpam. talemq culpã
dimittere: cui etiam fas non ẽ. ne
usq quidẽ septuagies septies peccan¬
tib in uos ueniam negare. Ut cam̃
noueritis quã ñ leuiter seu negligen¬
cer immo qũã ñ impii ne feramus.
quod unquam reuerentiam uram quo¬
quomͦ osfendimus: sepe. dm̃ testor. qͦd
corpore non possum. mente ad uos
supplici transeo: sepe genib flexis hu¬
militer satisfaciens uob̾ astare me
uideo. Utinam ipse qui id mͥ fortas¬
se inspirat. uob quoq sp̃c sentire fa¬
ciat. quam flebilis. quam miserabilis.

Expanded text:
do, quo vos desereret, vel ad nos venido, quo vos desereret, vel ad nos veniret; quin potius rogantem, pulsantem, supplicantem non prius, Deus scit, consensimus recipere, quam remittere ad vos tentavimus. Non autem eo acquiescente, ejus nos importunitati vix tandem acquievimus. Hominem ergo religiosum, peregrinum, solum, si culpa est quod suscepimus et ita suscepimus, non erit vobis in dignum semel tantum commissam culpam, talemque culpam dimittere; cui etiam fas non est ne usque quidem septuagies septies peccantibus in vos veniam negare . 4. Ut tamen noveritis quam non leviter seu negligenter, imo quam non impune feramus quod unquam Reverentiam vestram quoquo modo offendimus, saepe Deum testor, quod corpore non possum, mente ad vos supplici transeo, saepe genibus flexis humiliter satisfaciens, vobis adstare me video. Utinam ipse qui id mihi fortasse inspirat, vobis quoque Spiritus sentire faciat quam flebilis, quam miserabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ualebit. Itaq ꝓ filio quidem urã uob
affectio satisfecit. S de nob̾ pater quid
erit: Quȩ inquam de nob digna uob̾
satisfactio placebit: quib utiq pro
grandi inuiria imponitis. quod a uob
recedens a nob̾ receptꝰ sit: Quid dicã
Si dixero non recspimus. quod utinam
sine peccato dicere possem: mentior pla¬
ne. Si dixero recspimus quidem sed
iuste: excusare me uelle uideor. S tu¬
cius respondebo: peccauimus. Uerũ¬
tamen quantum: Non ad defensio¬
nem dico. A quo enim ille non reci¬
petur Quis inquam scm̃ illum
aut pulsantẽ repelleret: aut suscep¬
tum expelleret: Quis uero seit si de
urã abundantia nr̃ãm łs uoluerit
supplere inopiam: ut scilicet unum
de multis qui forte apud uos religiosi
tunc erant. ad nos dirigeret: nob̾ qͥdẽ
ad solatium. s nichilominus uob̾ ad
głam: Filius quippe sapiens. gła ẽ
patris. Deniq non eum p̃uemimus
sollicitando. non circũuenimꝰ attrahen¬

Expanded text:
valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis affectio satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique pro grandi injuria imponitis quod, a vobis recedens, a nobis receptus sit? Quid dicam? si dixero: Non recepimus quod utinam sine peccato dicere possem, mentior plane; si dixero, Recepimus quidem, sed juste, excusare me velle videor. Sed tutius respondebo, Peccavimus. Verumtamen quantum? Non ad defensionem dico: a quo enim ille non reciperetur? quis, inquam, sanctum illum aut pulsantem repelleret, aut susceptum expelleret? Quis vero scit si de vestra abundantia nostram Deus voluerit supplere inopiam, ut scilicet unum de multis, qui forte apud vos religiosi tunc erant, ad nos dirigeret, nobis quidem ad solatium, sed nihilominus vobis ad gloriam? Filius quippe sapiens gloria est patris . Denique non eum praevenimus sollicitando, non circumvenimus attrahen
Abbreviated transcription (Latin):
cis: et expectare quod ꝓmissum ẽ. beati
misericordes qm̃ ipsi miscłiam conse¬
quentur. Auoquin. nũ filiꝰ ms̃ erat iste
Quis uero irasci filio potest: Nisi for¬
te tunc tantum filius fuit dum me¬
cum fuit: et non etiam cum me dese¬
ruit. S nunquid quia corpore ad tem¬
pus recessit: etiam animo recedere po¬
tuit: Aut forte uel ipsa mors eum
mͥ poterit auferre: Ita ne localis cor¬
poralis ue necessitas. animoꝵ sese a man¬
tium lib̾tatẽ angustat: Certus sum
quia nec locoꝵ distantia. nec corpoꝵ uel
mors uel absentia disiungere poterit:
quos ums sp̃c uegetat. una caritas li¬
gat. Deniq si iustoꝵ animȩ in manu
di sunt: ꝓfecto et qui iam in ipso dc̃po¬
sita carne quiescunt. et qui ipsi adhuc
in carne ñ scd̾m carnem inilitamus. si¬
mul ꝓculclubio sumus. Meus igit᷑ erat
uiuus: ms̃ erit cdefunctus: meum in pa¬
tria recognoscam. Siquis ẽ qͥ de manu
dei possit eruere: et a me illum separare

Expanded text:
ctare quod promissum est: Beati ctare quod promissum est: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Alioquin num filius meus erat iste? quis vero irasci filio potest? Nisi forte tunc tantum filius fuit, dum mecum fuit, et non etiam cum me deseruit. Sed nunquid quia corpore ad tempus recessit, etiam animo recedere potuit? aut forte vel ipsa mors eum mihi poterit auferre? Itane localis corporalisve necessitas animorum sese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia disjungere poterit quos unus spiritus vegetat, una charitas ligat. Denique, si justorum animae in manu Dei sunt , profecto et qui jam in ipso, deposita carne, quiescunt, et qui ipsi adhuc in carne non secundum carnem militamus, simul procul dubio sumus. Meus ergo erat vivus, meus erit defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare
Abbreviated transcription (Latin):
uitas apparuerunt. Siquidem in relig¬
oso animo ur̃o misedia et ueritas obuui¬
auerunt sibi: et quia ninirum misccdia
suꝑabundauit iudicio: iustitia et pax
osculatȩ sunt. Nam quantum mͥ
uideor coniciendo uidere. quid ani¬
mi tuno habueritis. eum adulciscen¬
dam illam quȩ uob̃ uidebatur facta
inuiria. iustitiȩ zelo aecensa ueritas
sese accingeret.: illa quȩ exemplo ioseph
prudenter antea dissimulabatur.
mi sccłia. ultra iam latere non ferens
ne in hoc quidẽ dissimiliter ab ioseph
ex abdito celatȩ pietatis erupit: seq
ueritati adiungens. rep̃ssit motumꝰ
temꝑauit delum: pacẽ cum iustitia
fecit. Tunc de purissimo placidi pe¬
ctoris fonte. talium credo lympidis¬
simi cogitationum riuuli ebullert.
Quid opus ẽ indignari: Misereri po¬
cius oportet: et non obliuisci quod seri¬
ptum ẽ. Miscdiam uolo et non sacri¬
ficium: et implere quod iussum est.
solliciti seruare unitatẽ łn uinculo pa¬

Expanded text:
nitas apparuerunt. Siquidem in relignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo vestro misericordia et veritas obviaverunt sibi; et quia nimirum misericordia superabundavit judicio, justitia et pax osculatae sunt. Nam quantum mihi videor conjiciendo videre, quid animi tunc habueritis, cum ad ulciscendam illam, quae vobis videbatur facta, injuriam, justitiae zelo accensa veritas se accingeret, illa quae exemplo Joseph prudenter antea dissimulabatur misericordia, ultra jam latere non ferens, ne in hoc quidem dissimiliter ab Joseph , ex abdito celatae pietatis erupit, seque veritati adjungens repressit motum, temperavit zelum, pacem cum justitia fecit. 2. Tunc de purissimo placidi pectoris fonte talium 66 credo limpidissimi cogitationum rivuli ebullierunt: Quid opus est indignari? misereri potius oportet, et non oblivisci quod scriptum est: Misericordiam volo, et non sacrificium ; et implere quod jussum est: Solliciti servare unitatem spiritus