comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicinus finis urget aspicitis. quod
ri dei cultores a cõmissis uobis la¬
pides ad orari conspicitis.⁊ tacetis.
Quid queso in tremendo iudicio dic¬
turi estis. quando hostes dei ce sub
potestate ur̃a suscepistis: & tam̃ eos
do subdere. atq ad eum reuocare
contempnitis: unde debitũ salu¬
tationis alloquiũ soluens. peto ut
indicare festinet. Quod uͦ uos agere
ex aliqua occasiõe forsitan minime
ualetis: pdicto fr̃i & coep̃o nr̃o fe¬
lici. uł filio meo eyriaco iniungi¬
te. eiq ad opus dei solatiũ p̾bete:
ut remunerationis uite tanto pos¬
sitis ẽẽ participes. quanto nc̃ bo¬
no oꝑi solatium p̾betis. Gregoriꝰ¬

Expanded text:
vicinus finis urget aspicitis; quod vicinus finis urget aspicitis; quod vos veri Dei cultores a commissis vobis lapides adorari conspicitis, et tacetis? Quid, quaeso, in tremendo judicio dicturi estis, quando hostes Dei et sub potestate vestra suscepistis, et tamen eos Deo subdere atque ad eum revocare contemnitis? Unde debitum salutationis alloquium solvens, peto ut indicare festinet. Quod ergo vos agere ex aliqua occasione forsitan minime valetis, praedicto fratri et coepiscopo nostro Felici vel filio meo Cyriaco injungite, eisque ad opus Dei solatium praebete, ut in remuneratione vitae tanto possitis esse participes, quanto nunc bono operi solatium praebetis.
Abbreviated transcription (Latin):
consistentibus
Iratris et coep̃i mei felicis uł
filii mei ciriaci serui dei re¬
latione cognoui: pene om̃s
uos rusticos in urĩs possessionib
ydolatrie deditos habere. & ual¬
de hac de re contristatus sum: qr
scio quod subiectoꝵ culpa p̃posi¬
toꝵ deprimit uitam. & cum in
subiecto peccatũ non corrigitur:
in eos qui p̾sunt sententia retor-¬
quetur. Unde magnifici filii ex¬
hortor. ut omni cura omniq sol¬
licitudine animarũ ur̃aꝵ zelum
habere debeatis: & quas rationes
om̃ipĩ deo de subiectis urĩs reddi¬
turi estis aspiciatis. Ad hoc quippe
illi uob̃ comissi sunt: quatinus
& ipsi ur̃e utilitati ualeant ad
uidentiam eoꝵ animab ea que
sunt eterna ꝓspicere. Si gͥ impen¬
dunt illi quod debent. uos eis cur
non soluitis qd̃ debetis. id: ut as¬
sidue illos magnitudo ur̃a cõmo¬
neat. ab idolatrie errore cõpescat:
quatinus eis ad fidem ductis om¬
nipotentem dm̃ ergã se placabilẽ
faciat: Ecce enĩ mundũ hunc ꝙͣ

Expanded text:
consistentibus. Fratris et coepiscopi mei Felicis vel filii mei Cyriaci servi Dei relatione cognovi pene omnes vos rusticos in vestris possessionibus idololatriae deditos habere. Et valde hac de re contristatus sum, quia scio quod subjectorum culpa praepositorum deprimit vitam, et cum in subjecto peccatum non corrigitur, in eos qui praesunt sententia retorquetur. Unde, magnifici filii, exhortor ut omni cura omnique sollicitudine animarum vestrarum 703 zelum habere debeatis, et quas rationes omnipotenti Deo de subjectis vestris reddituri estis aspiciatis. Ad hoc quippe vobis illi commissi sunt, quatenus et ipsi vestrae utilitati valeant ad am providentiam eorum animabus ea quae sunt aeterna prospicere. Si igitur impendunt illi quod debent, vos eis cur non solvitis quod debetis? id est, ut assidue illos magnitudo vestra commoneat, ab idololatriae errore compescat, quatenus eis ad fidem ductis, omnipotentem Dominum erga se placabilem faciat. Ecce enim mundum hunc quam
Abbreviated transcription (Latin):
It legum ratio & equitas
admonet naturalis. ut
quisquis hereditatẽ. aut
renuit aut parentũ successione
se abstinet. hereditaria ñ debeat
onera sustinere. Qͥa gͥ sincerꝰ lator
p̾sentiũ hilarũ socerũ suũ omĩo
inopem defunctũ innotuit ⁊ uxo¬
rẽ suã filiã ipsiꝰ in qualibet re eiꝰ
se substantie minime miscuisse
& ad ꝑsoluendũ paternũ debitũ
eam ab eius querit᷑ creditoribus
ꝑurgeri: iccirco fr̃nitas ur̃a dili¬
genter inquirat. & si ea que ait
ueritate subsistunt. sac̾dotalem
illis studeat tuitionẽ ĩpendẽ. nec
eos contra rationis ordinẽ uexari.
aut dampnũ ꝑmittat aliqd̃ su¬
stinere. Nam ualde durũ ẽ ut un¬
de nullũ sensit cõmodũ. sustineat
iniuste dispendiũ. Supradictus
autẽ portitor si huc cũ uxore sua
uenire uoluerit. qr illic se dicit nͣ
lic aduersitas ꝓsua tantũ uolun¬
tate retineat. aut eis irrationa¬
biliter molestꝰ existat. s liberam.
habeat quo uoluerit eundi licen¬

Expanded text:
t legum ratio, et aequitas admonet naturalis, ut quisquis haereditatem aut renuit, aut parentum successione se abstinet, haereditaria non 821 debeat onera sustinere. Quia ergo Sincerus, lator praesentium, Hilarum socerum suum omnino inopem defunctum innotuit, et uxorem suam, filiam ipsius, in qualibet re ejus se substantiae minime miscuisse, et ad persolvendum paternum debitum eam ab ejus creditoribus urgeri, idcirco fraternitas vestra diligenter inquirat. Et si ea quae ait veritate subsistunt, sacerdotalem illis studeat tuitionem impendere, nec eos contra rationis ordinem vexari, aut damnum permittat aliquod sustinere. Nam valde durum est ut unde nullum sensit commodum, sustineat injuste dispendium. Supradictus autem portitor, si huc cum uxore sua venire voluerit, quia illic se dicit nonlic adversitas pro sua tantum voluntate retineat, aut eis irrationabiliter molestus existat, sed liberam habeant quo voluerint eundi licen
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. in qua et in nobismetipsis
mat. timor & tremor uenerunt
suꝑ me & contexerunt me te¬
nebre: Nam &e scriptũ ẽ. Sa¬
piens ut sol ꝑmanet. fatuus
ut luna mutabit᷑. Non ad ela¬
ritatis fulgorem s ad ꝑseueran¬
tiam boni oꝑis comꝑatio est
solis deducta. Bonum uͦ ordina¬
tionis eiꝰ initium nec dum a
uob̾ potuit de ꝑseuerantia lau¬
dari. Quod autẽ hec dies quã
fecit dñs clamasse uos dicitis.
de quo hoc dictum sit pensare
debuistis. Premissum quippe
est lapidem quẽ reꝓbauerunt
edificantes hic factus est in caput
anguli a dño factum ẽ & est mira¬

Expanded text:
nostris ; in qua et in nobismetipsis nostris ; in qua et in nobismetipsis mat: Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae ? Nam et scriptum est: Sapiens ut sol permanet, fatuus ut luna mutatur ; non ad claritatis fulgorem, sed ad perseverantiam boni operis comparatio est solis deducta. Bonum vero ordinationis ejus initium necdum a vobis potuit de perseverantia laudari. Quod autem Haec dies quam fecit Dominus clamasse vos dicitis, de quo hoc dictum sit pensare debuistis. Praemissum quippe est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. A Domino factum est i
Abbreviated transcription (Latin):
uiri scĩssimi cyriaci frĩs
& consacerdotis mei cum magna
uos leticia suscepisse uehem̾ter
exulto. Et quia paulo apło p̾di¬
cente didicimꝰ si gaudet unũ mͦ¬
brũ congaudent cet̾a m̾bra:
pensare uos necesse ẽ quanta
uobis in hac re exultatione con¬
gaudeo. in qua non unũ m̃brũ
s multa. xp̃i m̃bra gauisa sunt.
Sic̃ tam̃ scͥpta frat̾nitatis ur̃e po¬
mei laudem uos rapuit. Nam h̃e
sic̃ solem in eccłia apparuisse di¬
citis. ita ut cuncti clamaretis. hec
dies qu̾a fecit dñs. exultemꝰ ⁊ le-¬
tem᷑ in ea. Et certe sequentis uite
ꝓmissio est qua dicit᷑ iusti fulge
bunt sic̃ sol. Nam in hac adhuc
uita quisq positꝰ quantalibet
uirtute polleat. quomͦ sic̃ sol ful¬
get. in qua corpꝰ quod corrũpit᷑ ag¬
grauat animã. & depͥmit terrena
inhabitatio sensum multa cogitan¬
tẽ. in qua uidemꝰ aliam legen in
menbris nr̃is repugnantẽ legi
mentis nr̃e. & captiuos nos ducen¬
tem in lege peccati q̃ ẽ in membͥs

Expanded text:
iri sanctissimi Cyriaci fratris et consacerdotis mei cum magna vos laetitia suscepisse vehementer exsulto. Et quia Paulo apostolo praedicante didicimus: Si gaudet unum membrum, congaudent caetera pensare vos necesse est quanta vobis hac in re exsultatione congaudeo, in qua non unum membrum, sed multa Christi membra gavisa sunt. Sicut tamen scripta fraternitatis vestrae pomei laudem vos rapuit. Nam hunc sicut solem in Ecclesia apparuisse dicitis, ita ut cuncti clamaretis: Haec dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea. Et certe sequentis vitae promissio est, quia dicitur: Fulgebunt justi sicut sol. Nam in hac vita adhuc quisque positus quantalibet virtute polleat, quomodo sicut sol fulget, in qua corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivos nos ducentem in lege peccati, quae est in membris
Abbreviated transcription (Latin):
peccantis uitium ex ipsoꝵ am¬
maduersione corripuit. ex quoꝵ
causa peccauit. S quia ipse sua
scilicet uoluntate suꝑbiens acul¬
ꝑa alienus non fuit: uindictã
culpe etiam ipse suscepit. Nam
ira seuiens que corporałr popłm
ꝑculit. rectorem quoq ppłi inti¬
mo cordis dolore ꝓstrauit. Hec ita¬
q considerate inuicem. & sic̃ is
qui uob̃ plebibꝰq p̾latus est int̾¬
cedere ꝓ om̃ib. ita ꝓ eiꝰ conuersa¬
tione & morib orare omnes de¬
betis. ut apud om̃ipotentẽ dm̃ &
uos illiuis ualeatis imitatione ꝓfi¬
cere: & ille meritis ur̃is adiuuet᷑.
Cuncti autem concord̾r ꝓ serenis¬
simis. dñis eoꝵ eũ pia sobole cum
magnis in quantũ possumus
assidue fletib oremus. ut eoꝵ¬

Expanded text:
peccantis vitium ex ipsorum anpeccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse sua scilicet voluntate superbiens a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Haec itaque considerate invicem, et sicut is qui vobis plebibusque praelatus est, intercedere pro omnibus, ita pro ejus conversatione et moribus orare omnes debetis, ut apud omnipotentem Deum, et vos illius valeatis imitatione proficere, et ille meritis vestris adjuvetur. Cuncti autem concorditer pro serenissimis dominis eorumque pia sobole cum magnis in quantum possumus assidue fletibus oremus, ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a p̾cibꝰ debet. ut omp̃s ds in
p̃dicto fr̃e & consacerdote nr̃o
bene cepta custodiat. & semꝑ ad
meliora ꝑducat. hoc scĩssimis
uobis. hoc subiecto ei popło sem¬
ꝑ orandum est. Nam ita sibi re¬
gentium merita conectunt᷑ et
plebium. ut sepe ex culpa p̾ce¬
dentiũ deterior fiat uita subdi¬
toꝵ: &e sepe ex merito plebium
delinquat uita pastoꝵ. Quia
enim mala actio p̾sidentis ualde
noceat subditis: testantur pha¬
pharisei de quibꝰ scriptum est. Clau¬
ditis regnum celoꝵ ante homines.
Uos enim non intratis. nec introe¬
untes sinitis introire. Q qͥa culpa
plebium multum noceat uite pa¬
stoꝵ. in dauid facto cognoscitis.
Ille enim deo attestante laudatꝰ.
ille suꝑnoꝵ mist̾ioꝵ consciꝰ tumo¬
re repentine elationis inflatꝰ. po¬
pulum numerando peccauit. et
tam̃ uindictam popłs dd̃ peccante
suscepit. Cur hoc: Quia uidełe
scdm m̾itũ plebiũ disponunt᷑.
corda regentium. Iustus uͦ uidex

Expanded text:
in in praedicto fratre et consacerdote nostro bene coepta custodiat, et semper ad meliora perducat. Hoc sanctissimis vobis, hoc subjecto ei populo semper orandum est. Nam ita sibi regentium merita connectuntur et plebium, ut saepe ex culpa praesidentium deterior fiat vita subjectorum, et saepe ex merito plebium delinquat vita pastorum. Quia enim mala actio praesidentis valde noceat subditis, testantur Phasaei, de quibus scriptum est: Clauditis regnum coelorum ante homines. Vos enim non intratis, nec introeuntes sinitis introire . Et quia culpa plebium multum noceat vitae pastorum, in David facto cognoscimus . Ille enim Deo attestante laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius, tumore repentinae elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda regentium. Justus vero judex
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia incarnatus. In quo exul¬
tare et letari p̾cipitur. qr erroris
nr̃i tenebras sue in nob̾ uirtutis
luce suꝑauit. In ereature itaq
laudem illa uex dari non debuit.
que soli conuenit creatori. S cur
ista rep̃hendo. qui quantũ gau-¬
dia mentem rapiant scio: Ca¬
ritas etenim ura magnã uobis
leticiam genuit. quam uidelicet
mentis leticiam in fauore lingua
secuta est. Quod cum ita sit: lauᷤ
ista culpa iam dici ñ potest.
quam caritas inuenit. Michi uͦ
de scĩssimo frẽ meo dici breuit̾
debuit. quod sufficient̃ acciꝑẽ.
quia scirem quis ẽẽt. qui hanc
mͥ p̾cipue dudũ sue magnitu¬
dinis ꝓbationem dedit. quod
in tam multis dispensationis
eccłiastice causis occupatus. tran¬
quillum eor inter turbas tur¬
bulentas frequentius tenuit. seq
ipsum semꝑ sub mansuetudi-¬
ne restrinxit. Que uidelicet ñ¬
non parua laus magni & in¬
concussi est animi. ĩter causaꝵ.
turbas non fuisse turbatum.
Preterea assiduis insistere fr̃nitaᷤᷤ¬

Expanded text:
est quia incarnatus est. In quo exsultare, et laetari praecipimur, quia erroris nostri tenebras suae in nobis virtutis luce superavit. In creaturae itaque laudem vox illa dari non debuit, quae soli convenit Creatori. Sed cur ista reprehendo, qui quantum gaudia mentem rapiant scio? Charitas etenim vestra magnam vobis laetitiam genuit, quam videlicet mentis laetitiam in favore lingua secuta est. Quod cum ita sit, laus ista culpa jam dici non potest, quam charitas invenit. Mihi vero de sanctissimo fratre meo dici breviter debuit quod sufficienter acciperem, quia scirem quis esset qui hanc mihi praecipue dudum suae magnitudinis probationem dedit; quod, in tam multis dispensationis ecclesiasticae causis occupatus, tranquillum cor inter turbulentas frequentias tenuit, seque ipsum semper sub mansuetudine restrinxit. Quod videlicet non parva laus magni et inconcussi est animi, inter causarum turbas non fuisse turbatum. Praeterea assiduis insistere fra
Abbreviated transcription (Latin):
mora non erit: & ardente celo.
ardente terra. choruscantibus
elementis. cũ angelis & archan¬
gelis. eum thronis ce dominatio¬
nibus. eum principatib & pote¬
statibus tremendus uidex appa¬
rebit. Si omnia peccata dimise¬
rit. & solum hane legem contra
se dixerit prolatamt: que rogo
erit excusatio: Unde ꝑ eundem
tremendum iudicem dep̾cor. ne
ille tante lacrime. tante oratioẽs.
tanta ieunia. tanteq elemosine.
dñi mei ex qualibet occasione
apud omĩpotentis dei ocłos fus¬
centur: s aut interp̾tando pie¬
tas ur̃a aut immutando uigo¬
rem eiusdem legis inflectat. qr:
tunc magis dñoꝵ exercitus ꝯtͣ
hostes crescit. quando dei exercitꝰ
ad orationem creuerit. Ego qͥdẽ
iussioni subiectus. eandem legẽ
ꝑ diu̾sas terrarũ partes feci tran¬
mitti:. & quia lex ipsa omnipo¬
tenti deo minime concordet. ec¬
ce ꝑ suggestionis mee paginam
serenissimis dñis nuntiaui. Utͦ¬
biq gͦ que debui exsolui. qui

Expanded text:
mora non erit, et ardente coelo, mora non erit, et ardente coelo, ardente terra, coruscantibus elementis, cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus tremendus judex apparebit. Si omnia peccata dimiserit, et solum hanc legem contra se dixerit esse prolatam, quae, rogo, erit excusatio? Unde per eumdem tremendum judicem deprecor, ne illae tantae lacrymae, tantae orationes, tanta jejunia, tantaeque eleemosynae domini mei, ex qualibet occasione apud omnipotentis Dei oculos fuscentur; sed aut interpretando pietas vestra, aut immutando vigorem ejusdem legis inflectat, quia tunc magis dominorum exercitus contra hostes crescit, quando Dei exercitus ad orationem creverit. Ego quidem jussioni subjectus, eamdem legem per diversas terrarum partes transmitti feci; et quia lex ipsa omnipotenti Deo minime concordat, ecce per suggestionis meae paginam serenissimis dominis nuntiavi. Utrobique ergo quae debui exsolvi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
erit. nisi aut expleta milicia.
aut ꝓ debilitate corporis repul
Ego te de notario comitẽ excubi¬
toꝵ. de comite excubitoꝵ. cesarẽ.
de cesare imꝑatorem: non solũ
hoc s &e̾ patrem imꝑatoꝵ feci.
Sacerdotes meos tue maniu
cõmisi: & tu ameo seruitio mi¬
lites tuos subtrahis: Respon¬
de rogo prissime dñe seruo
tuo: quid uenienti & hec dicen¬
ti responsurus es in iudicio dño
tuo. S fortasse credit᷑ qr nullꝰ
eoꝵ. puro animo conuertatur.
Ego indignus famulus ur̃ scio
quanti diebus meis in mona-¬
st̾io milites conu̾si miracula fe¬
cerunt. signa &e uͥtutes oꝑati stͣ:
s ꝑ hanc legem iam ne quisqmͣ
taliũ conuerti ualeat ꝓhibet᷑
Requirat rogo dñs m̃s quis
prior imꝑator talem legem
dederit: & subtilius estimet
si debuit dari. Et quidem con¬
siderandum ualde est qͥa eo
iam tempore ꝓhibentur quiq
relinquere scłm: quo ad ꝓpinqͣ¬
uit finis ipse scłoꝵ. Ecce enim

Expanded text:
erit, nisi aut expleta militia, erit, nisi aut expleta militia, aut pro debilitate corporis repulsEgo te de notario comitem excubitorum, de comite excubitorum Caesarem, de Caesare imperatorem; nec solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti responsurus es in judicio Domino tuo? Sed fortasse creditur quia nullus eorum puro animo convertatur. Ego indignus famulus vester scio quanti his diebus meis in monasterio milites conversi miracula fecerunt, signa et virtutes operati sunt. Sed per hanc legem jam ne quisquam talium converti debeat prohibetur. Requirat, rogo, dominus meus, quis prior imperator 677 talem legem dederit, et subtilius aestimet si debuit dari. Et quidem considerandum valde est quia eo jam tempore prohibentur quique relinquere saeculum, quo appropinquavit finis ipse saeculorum. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
debita suscipiantur. Nam ce si
quisquã deuota mente conu̾ti
uoluisset: priꝰ res male ablatas
reddet. & de sua anima tanto
uerius quanto expeditior cogi¬
taret. In qua lege subiunctum
est. ut nulli qui in manu sig¬
natus est conuerti liceat. Quam
constitutionẽ ego fateor dnĩs
meis uehementer expaui: quia
ꝑ eam celoꝵ uia multis claudẽ.
&e qd̃ nc̃ usq licuit. ne liceat ꝓ¬
hibet᷑. multi enĩ sunt qui pos¬
sunt religiosam uitam &̾ cum
scłari habitu ducere: & pleriq
sunt qui nͥ omĩa reliquerint
saluari apd̃ dm̃ nullatenus po᷑¬
sunt. Ego uero hec dnis meis
loquens. quid sum nisi pulus
& uermis: S tam̃ qr contra
auc̃torẽ om̃iũ dm̃ hanc iuten¬
dere constitutionem sentio. dĩs
tacere non possum. Ad hoc enĩ
ut qui bona appetunt adiu¬
uentur. ut celoꝵ. uia largis pa¬
teat. ut terrestre regnum cele¬
sti regno famuletur. Et ecce
aꝑta uoce dr: ut ei qui semel
in terrena milicia signatus fu¬

Expanded text:
debita suscipiantur. Nam etsi debita suscipiantur. Nam etsi quisquam devota mente converti voluisset, prius res male ablatas redderet, et de sua anima tanto verius quanto expeditior cogitaret. In qua lege subjunctum est ut nulli qui in manu signatus est 676 converti liceat. Quam constitutionem ego, fateor dominis meis, vehementer expavi, quia per eam coelorum via multis clauditur, et quod nunc usque licuit, ne liceat prohibetur. Multi enim sunt qui possunt religiosam vitam etiam cum saeculari habitu ducere. Et plerique sunt, qui nisi omnia reliquerint, salvari apud Deum nullatenus possunt. Ego vero haec dominis meis loquens quid sum nisi pulvis et vermis? Sed tamen quia contra auctorem omnium Deum hanc intendere constitutionem sentio, dominis tacere nout qui bona appetunt adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur ut ei qui semel in terrena militia signatus fu
Abbreviated transcription (Latin):
innipotenti deo reus est:
qui serenissimis dnĩs in
omne qd̃ agit & loquitur.
purus non est. Ego autem indignꝰ
pietatis ur̃e famulus in hac sug¬
gestione neq ut ep̃s neq ut ser¬
uus iure rei publice. s iure pͥuato
loquor:. quia serenissime dũe ce illo
iam tempore dñs m̃s fuisti. qnͣ ad¬
huc dñs om̃iũ ñ eras. Longino uͦi¬
ro clarissimo stratore ueniente.
dñoꝵ legem suscepi. ad quã fati¬
gatus tunc egritudine corporis
respondere nil ualui: in qua dñoꝵ
pietas sanxit ut quisquis plibli¬
cis administrationibus fuerit im¬
plicatus. ei ad eccłiasticũ officiũ
uenire nͨ liceat. quod ualde lau¬
daui. euidentissime sciens quia
qui scłarem habitũ deserens ad
eccłiastica officia uenire festinat.
nutare uult scłm non relinqu̾e.
Quod uero in eadem lege dicit᷑
ut ei in monast̾io conuerti ñ li¬
ceat. omĩo miratus sum: dum
& rationes eius possunt ꝑ mona¬
st̾iũ fieri & agi potest ut ab eo
loco in quo suscipitur eiꝰ quoq

Expanded text:
nipotenti Deo reus est, qui serenissimis dominis in omne quod agit et loquitur purus non est. Ego autem indignus pietatis vestrae famulus in hac suggestione neque ut episcopus, neque ut servus jure reipublicae, sed jure privato loquor, quia, serenissime domine, ex illo jam tempore dominus meus fuisti, quando adhuc dominus omnium non eras. Longino viro clarissimo stratore veniente, dominorum legem suscepi; ad quam, fatigatus tunc aegritudine corporis, respondere nil valui. In qua dominorum pietas sanxit ut quisquis publicis administrationibus fuerit implicatus, ei ad ecclesiasticum officium venire non liceat. Quod valde laudavit, evidentissime sciens quia qui, saecularem habitum deserens, ad ecclesiastica officia venire festinat, mutare vult saeculum, non relinquere. Quod vero in eadem lege dicitur, ut ei in monasterium converti non liceat, omnino miratus sum, dum et rationes ejus possunt per monasterium fieri, et agi potest ut ab eo loco in quo suscipitur ejus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam eccłie carinen¬
si defuncto eiꝰ antistite ali¬
um ordinari nec loci de¬
serti. nec sinit imminutio ꝑso¬
narum. maiori eura constringim᷑
ne consistentes ibidem si pastoris
moderamine fuerint destituti ꝑ
inuia fidei hostis callidi rapiant᷑
insidiis. Hoc gͦ nr̃o sedit cordi con¬
silium. tue eam sollicitudini de¬
bere cõmitti. Quod facere ꝑp̾sen¬
tia scripta ꝑspeximꝰ. cuiꝰ curã gu¬
bernationẽq ut studiosiꝰ habere
gerereq festines tue eam eccłie ag¬
gregari uniriq censemꝰ. quatinus
utrarũq eccłaꝵ. sacerdos recte. xp̃o
adiutore possis existere. ⁊ queq
tͥ de eiꝰ patrimonio uł eleri ordina¬
tione uigilanti ac canonica uisa fu¬
erint cura dispon̾e. quippe ut sa-¬
cerdos ꝓpriꝰ liberam habebis ex
niscens salubriter mandatoꝵ ita
in cõmisse plebis regimine lucͣnͣ¬
disq animab inuigila. ut ante
tribunal eterui iudicis constitutꝰ.
fructũ bone oꝑatioĩs qd̃ ad m̾ce¬
dem tuam ꝑtineat redemptori

Expanded text:
ostquam Ecclesiae Carinensi, defuncto ejus antistite, alium ordinari nec loci desertio, 799 nec sinit imminutio personarum, majori cura constringimur ne consistentes ibidem, si pastoris fuerint moderamine destituti, per invia fidei hostis callidi rapiantur insidiis. Hoc ergo nostro sedit cordi consilium, tuae eam sollicitudini debere committi, quod facere per praesentia scripta perspeximus. Cujus ut curam gubernationemque studiosius habere gerereque festines, tuae eam Ecclesiae aggregari unirique censemus, quatenus utrarumque Ecclesiarum sacerdos recte, Christo adjutore, possis existere, et quaeque tibi de ejus patrimonio, vel cleri ordinatione vigilanti ac canonica visa fuerint cura disponere, quippe ut sacerdos proprius liberam habebis ex niscens salubriter mandatorum, ita in commissae plebis regimine, lucrandisque animabus invigila, ut, ante tribunal aeterni judicis constitutus, fructum bonae operationis, qui ad mercedem tuam pertineat, Redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
uendus. ut in ea quã elegit dõ
adiuuante delectet᷑ modis oĩb
conuersatione ꝑsistere. Quia gͥ
agatho lator p̾sentiũ in mona¬
sterio dilectionis tue conuerti
desiderat. hortamͦ ut cũ om̃i
eũ dulcedine deuotioneq susci-¬
pias: atq ad eternã uitam eius
desiderium assidua adhortatio¬
ne succendas. & circa anime ip¬
suis salutem diligent̃ studeas
esse sollicitus: quatmꝰ dũ in
dei nr̃i seruitio te ad mouente
deuota mente ꝑstiterit. ⁊ illi ꝓ¬
sit scłm reliquisse: & tibi eiꝰ con¬
uersio ꝓficiat ad mercedem. Qũe
tam̃ ita suscipiendũ ẽẽ cogno̾ce.
si & uxor ipsuis similit̾ conuer-¬
ti uoluerit. Nam dum unũ utͦꝵ.¬
q corpus coniugii copulatiõe
sit factũ. incongruum est par-¬
tem conuerti. & partem in scł̃o
remanere.

Expanded text:
it, Deo adjuvante, delectetur modis omnibus conversatione persistere. Quia igitur Agatho praesentium lator in monasterio dilectionis tuae converti desiderat, hortamur ut cum omni eum dulcedine dilectioneque suscipias, atque ad aeternam vitam ejus desirium assidua adhortatione succendas, et circa animae ipsius salutem diligenter studeas esse sollicitus, quatenus dum in Dei nostri servitio, te admonente, devota mente perstiterit, et illi prosit saeculum reliquisse, et tibi ejus conversio proficiat ad mercedem. Quem tamen ita suscipiendum esse cognosce, si et uxor ipsius similiter converti voluerit. Nam dum unum utrorumque corpus conjugii copulatione sit factum, incongruum est partem converti, et partem in saeculo remanere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprios diligimus. propterea hec
que uob̾ ꝓdesse non ambigimus
natione dirigite. ne euiquã impe¬
diendi eum aliqua excusatione
detur occasio: ut ueritatẽ pleniꝰ
agnoscentes. qualit̾ tanti facino¬
ris ultio debeat ꝓuenire. deo ad¬
uiuante rationabili possimus
tractatu disponere

Expanded text:
proprios diligimus, propterea haec proprios diligimus, propterea haec quae vobis prodesse non ambigimus natione dirigite, ne cuiquam impediendi eum aliqua excusatione detur occasio; ut veritatem plenius agnoscentes, qualiter tanti facinoris ultio debeat provenire, Deo adjuvante, rationabili possimus tractatu disponere
Abbreviated transcription (Latin):
quatur instantiꝰ excellen¬
die ur̃e ñ habet᷑ incognitũ. hi
gͦ quos & fidei nr̃e integritas :
legũ dãpnat districtio munda¬
narũ: ñ leue peccatũ est si ur̃is
inueniant temporib licentiã
reserpendi. In illis gͥ partibꝰ
quantũ didicimꝰ. ita donastista¬
rũ creuit audacia. ut ñ solũ
de suis eccłiis auctoritate pesti¬
fera eiciant catholice fidei sa¬
cerdotes. s ⁊ hos quos uera con¬
fessiõe aqua regeneratioĩs ab¬
luerat. rebaptizare non metuãt.
ualdeq miram᷑. si tam̃ ita est.
ut uobis illic positis huiꝰcemo¬
di liceat hominib prauis exce¬
dere. Primũ siqd̃e quale de uo¬
attendite. si hi qui alioꝵ tẽporibꝰ
iusta ratione cõpressi sunt. uob̾
ad ministrantibꝰ uiam sui exces¬
sus inueniant. Deinde ꝑditorũ
animas dnm nr̃m de manu
ur̃a scitote requirere. si tantum
nefas in quantũ possibilitas exi¬
git emendare negligitis. hoc eñi
excellentia ur̃a non amare sus¬
cipiat. Nam quia uos ut filios

Expanded text:
ur instantius, excellentiae vestrae non habetur incognitum. Hi igitur quos et fidei nostrae integritas et legum damnat districtio mundanarum, non leve peccatum est si vestris inveniant temporibus licentiam reserpendi. In illis igitur partibus, quantum didicimus, ita Donatistarum crevit audacia, ut non solum de suis Ecclesiis auctoritate pestifera ejiciant catholicae fidei sacerdotes, sed hos et quos vera 715 confessione aqua regenerationis abluerat, rebaptizare non metuant. Valdeque miramur, si tamen ita est, ut vobis illic positis, hujuscemodi liceat hominibus pravis excedere. Primum siquidem quale de voattendite, si hi qui aliorum temporibus justa ratione compressi sunt vobis administrantibus viam sui excessus inveniant. Deinde perditorum animas Deum nostrum de manu vestra scitote requirere, si tantum nefas, in quantum possibilitas exigit, emendare negligitis. Haec enim excellentia vestra non amare suscipiat. Nam quia vos ut filios
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a deuotione fundasse. quod
in honore beati petri apłoꝵ pͥnci
si nullum corpus ibidem constat
humatũ. data primitꝰ a fr̾nita¬
te tua donatione legitima. id:
calicẽ argenteũ hñtẽ uncias sex.
patenã argenteam habentẽ libͣs
duas. sindones duas. cooꝑtoriũ
suꝑ altare unũ. lecta strata nu¬
mero decem. in eramentis capi¬
tella uiginti. in ferram̃tis capi¬
tella xxͣx. in cespice fundum fa¬
borianũ & lũbricata in integro
constitutũ terricorio lunensi mi¬
liario ab urbe eadem scdo iuxta
oratorium absq missis pliblicis so¬
lempnit̾ consecrabis & cet̾a scd̾m
morem

Expanded text:
vestra devotione fundasse, quod vestra devotione fundasse, quod in honore beati Petri apostolorum si nullum corpus ibidem constat humatum, data primitus a fraternitate tua donatione legitima, id est calicem argenteum unum habentem uncias sex, patenam argenteam habentem libras duas, syndones duas, coopertorium 898 super altare unum, lecta strata numero decem, in aeramentis capita viginti, in ferramentis capita triginta, in caespite fundum Faborianum, et Lumbricata in integro constitutum in territorio Lunensi milliario ab urbe eadem plus minus oratorium absque missis publicis solemniter consecrabis, et caetera secundum morem
Abbreviated transcription (Latin):
inducat. ne si quod non credimꝰ
diuine ultionis iracundia scelera¬
toꝵ fuerit actione cõmota. belli
pestis interimat quos delinquen¬
tes ad rectitudinis uiam dei p̾cep¬
ta non reuocant. Necesse est enun
ut om̃i studio & oratione assidua
Ad redemptoris nr̃i conuerti mi¬
scdiam festinemꝰ. ubi tutus om̃ib
locus est & magna securitas. Nam
illic quemquam solide ꝑsistentẽ.
nec ꝑicłm conterit. nec metus
exagitat. Codicem uͦ sicut scrip¬
sistis p̃dic̾to dilectissimo filio nr̃o
candido prb̃ro uobis offerendum
transmittimus: quia boui ur̃i
studii ẽẽ participes festinamus.
Omp̃s ds sua uos ꝓtectione cu¬
stodiat. atq a ꝑfidis gentibus reg¬
num ur̃m sui brachii extensione
defendat: uosq post longa aunoꝵ
curricula ad gaudia eterna ꝑducat.
GReGoriꝰ uenantio ep̃o lunensi
insinuatione didicimꝰ que
Ihabentur in subditis intͣ
cuutatem lunensem in domo ꝓͥa
monasterium ancillarũ dei pro

Expanded text:
inducat; ne si, quod non credimus, inducat; ne si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecepta non revocant. Necesse est ergo ut omni studio et oratione assidua ad Redemptoris nostri converti misericordiam festinemus, ubi tutus omnibus locus est et magna securitas. Nam illic quemquam solide persistentem nec periculum conterit, nec metus exagitat. Codicem vero, sicut scripsistis, praedicto dilectissimo filio nostro Candido presbytero vobis offerendum transmittimus, quia boni vestri studii esse participes festinamus. Omnipotens Deus sua vos protectione custodiat, atque a perfidis gentibus regnum vestrum sui brachii extensione defendat, vosque post longa annorum curricula ad gaudia aeterna perducat.Gregorius Venantio episcopo Lunensi. insinuatione didicimus, quae habetur in subditis, intra civitatem Lunensem in domo te propria monasterium ancillarum Dei pro
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersali eccłie seꝑatꝰ exist̾et.
se ignorare ꝓfessus est. S neq
quid diceret neq quid audiret.:
ualuit scire. hoc quoq pariter
hortam᷑. ut et ceteros subiectos
ur̃os sub discipline debeatis mo¬
deratione restringere. ut idolis ñ
immolent. cultores arboꝵ non ex¬
istant: de animalium capitib
sacrificia sacrilega non exhibeãt.
Quia ꝑuenit ad nos quod mul
& quod dici nefas est a cult᷑is de¬
monũ non abscedant. Qm̃ uͦ om¬
nino deo nr̃o hec displicent. et
diuisas mentes non possidet:
ꝓuidete ut ab his debeant salu¬
briter illicitis coherceri. ne quod
absit non eis ad ereptionem s
ad penam sacri fiat baptismatiᷤ
sacramentũ. Si quos gͥ uiolen¬
tos. si quos adulteros. si quos fures.
uel aliis prauis actib stude cog¬
noscitis. dm̃ de eoꝵ correctione pla¬
care festinate: ut suꝑ uos flagel¬
lum ꝑfidarum gentium quod
quantum uidemꝰ ad multarũ na¬
tionum uindictam excitatũ ẽ ñ

Expanded text:
ab universali Ecclesia separatus existeret, ab universali Ecclesia separatus existeret, se ignorare professus sit. Sed neque quid diceret, neque quid aliud audiret, valuit scire. Hoc quoque pariter hortamur ut et caeteros subjectos vestros sub disciplinae debeatis moderatione restringere, ut idolis non immolent, caltores arborum non existant, de animalium capitibus sacrificia sacrilega non exhibeant, quia pervenit ad nos quod multet quod dici nefas est, a culturis daemonum non abscedant. Quoniam vero omnino Deo nostro haec displicent, et divisas mentes non possidet, providete ut ab his debeant illicitis salubriter coerceri; ne, quod absit, non eis ad ereptionem, sed ad poenam sacri fiat baptismatis sacramentum. Si quos igitur violentos, si quos adulteros, si quos fures vel aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut super vos flagellum perfidarum gentium, quod, quantum videmus, ad multarum nationum vindictam excitatum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo gr̃as referentes diuine po¬
tentie miscdiam dep̃cam. ut ce
hic uos sua ꝓtectione custodiat:
& sicut inter homines ita quoq
& post multoꝵ annoꝵ tempora
in et̾na faciat uita regnare. Pre¬
terea hos quos ab unitate eccłie
scismaticoꝵ error tlissotiat: ad
unitatẽ ꝓ ur̃a mercede studete
aliud ignorantie sue actenꝰ ceci¬
tate uoluuntur. nͥ ut eccłiasticam
fugiant disciplinã. & ꝑuerse ha-¬
beant ut uoluerint uiuendi li¬
centiam: quia nec quid defendãt
nec quid sequant᷑ intelligunt.
Nos autem calcedonensem syno¬
dum de qua illi sibi pestifere ne¬
bulas excusationis assumunt ꝑ
omĩa ueneram᷑ & sequim᷑. Et si
quis de fide eiꝰ minuere aut ad¬
dere quid p̾sumpserit: anathe¬
matizamus. Sed ita illos erroris
labes imbibit. ut ignorantie sue
credentes uniuersam eccłiam atq
om̃s quatuor patriarchas non
ratione s maliciosa tantum mͦ¬
mente refugiant. ita ut is qui
ad nos a ur̃a excellentia missus
est cum quereret᷑ a nobis eur

Expanded text:
 quo gratias referentes, divinae potentiae misericordiam deprecamur ut et hic vos sua protectione custodiat, et sicut inter homines, ita quoque et post multorum annorum tempora in aeterna faciat vita regnare. Praeterea hos quos ab unitate Ecclesiae schismaticorum error dissociat, ad unitatem pro vestra mercede studete aliud in ignorantiae suae hactenus caecitate volvuntur, nisi ut ecclesiasticam fugiant disciplinam, et perverse habeant, ut voluerint, vivendi licentiam, quia nec quid defendant, nec quid sequantur intelligunt. Nos autem Chalcedonensem synodum, de qua illi sibi pestiferae nebulas excusationis assumunt, per omnia veneramur et sequimur; et si quis de fide ejus minuere aut addere aliquid praesumpserit, anathematizamus. Sed ita illos erroris labes imbibit, ut ignorantiae suae credentes, universam Ecclesiam atque omnes quatuor patriarchas non ratione sed malitiosa mente tantummodo refugiant; ita ut is qui ad nos a vestra excellentia missus est, cum quaereretur a nobis cur
Abbreviated transcription (Latin):
ator diaconus. alioꝵ. quoq qui
in sacrato sunt ordine constituti
relationem ad nos deferentes con¬
questi sunt hoc contra antiquã
consuetudinẽ in suo grauamine
p̃uidicialr. statutum: quippe qr
de eadem quarta semꝑ se duas
partes. & terciam clerum ꝑhibẽt
consequutum. & petiuerunt ne
hec diffinitio in suo p̃iuditio ꝑ¬
maneat: s nos hoc frat̾nitatis tue
dispositioni oportere p̾uidimus
cominittendum. Uolumus gͦ ut¬
quiequid eccłie tue ex reditu uel
quolibet alio titulo fortassis acces¬
serit. quartam exinde portionem
sine diminutione aliqua debeas
segregare. atq eam scđm d̃i tuno¬
rem prb̃ris. diaconibus acclero
ut tibi uisum fuerit discrete di¬
udere. ita sane ut unicuiq sicut
meritum laboris exegerit. libera
tibi sit uixta quod p̾uideris lar¬
giendi licentia: quatinus & hi qͥ
merentur etiam temporali se sen¬
tiant cõmodo consolari. & alii ad¬
iuuante dño ad melius conten¬

Expanded text:
ator diaconi, aliorum quoque qui ator diaconi, aliorum quoque qui in sacrato sunt ordine constituti relationem ad nos deferentes, conquesti sunt hoc contra antiquam consuetudinem in suo gravamine praejudicialiter statutum; quippe quia de eadem quarta semper se duas partes et tertiam clerum perhibent consecutum, et petiverunt ne haec definitio in suo praejudicio permaneat; nos hoc fraternitatis tuae dispositioni oportere praevidimus committendum. Volumus quidquid Ecclesiae tuae ex reditu vel quolibet alio titulo fortassis accesserit, quartam exinde portionem sine diminutione aliqua debeas segregare, atque eam secundum Dei timorem presbyteris, diaconis, ac clero, ut tibi visum fuerit, discrete dividere; ita sane ut unicuique, sicut meritum laboris exegerit, libera tibi sit, juxta quod praevideris, largiendi licentia, quatenus et hi qui merentur etiam temporali se sentiant hoc commodo consolari, et alii adjuvante Domino eorum ad melius conten
Abbreviated transcription (Latin):
uicino mortis insistente ꝑicło.
Gi Leoni ep̃o cathensium.
d hoc locoꝵ gradus uii.¬
rationis ordo distuxit. &
iudicia ẽẽ constituit. ut
nec p̃positi in opprimendos se fru¬
stra ualeant occupare subiectos.
neᷤ subiectis iterũ contra suos p̾¬
positos effrenata sit resultandi
licentia. Et ideo quia ꝑ qͥntãde
eccłiȩ tue acoliti dato contra te
capitulari quedam conquesti
sunt. ne aut in tue fr̾nitatis in¬
uidia remanerent. aut illos in
suis uiderem᷑ peticionib non
audire: dilectissimo filio nr̃o
cypriano diacono ea subtilit̾
inquirenda mandauimꝰ. Qui in¬
iuncta cognoscens. quid de capło
unoquoq decreuerit: inquisiti¬
oni nr̃e est subtilius patefactũ.
et quia inter alia de quarta por¬
tione clerus hoc tenendum sta¬
tuit. ut unam portionẽ hi qui
in sacro loco sunt positi. & reli¬
quas duas clerus accipiat. & la¬
tores p̾sentium donatus prb̃r
nec non & theodosianus atq ui¬

Expanded text:
vicino mortis insistente periculo.vicino mortis insistente periculo. Leoni episcopo Catanensium. Ad hoc locorum gradus rationis ordo distinxit, et judicia esse constituit, ut nec praepositi in opprimendos se frustra valeant occupare subjectos, nec subjectis iterum contra suos praepositos effrenata sit resultandi licentia. Et ideo quia per decimamecclesiae tuae acolythi, dato contra te capitulari, 900 quaedam conquesti sunt, ne aut in tuae fraternitatis invidia remanerent, aut illos in suis videremur petitionibus non audire, dilectissimo filio nostro Cypriano diacono ea subtiliter inquirenda mandavimus. Qui injuncta cognoscens, quid de capitulo unoquoque decreverit, inquisitioni nostrae est subtilius patefactum. Et quia inter alia de quarta portione clerus hoc tenendum statuit, ut unam portionem hi qui in sacro loco sunt positi, et reliquas duas clerus accipiat, et latores praesentium Donatus presbyter, necnon et Theodosianus atque Vi
Abbreviated transcription (Latin):
urãm confidamꝰ canonum
statuta &e uigorem dilig̾e
discipline. ne clerici nr̃i uob̾ ad de¬
bilitandam districtionẽ eccłiastici
ordinis falsitas subripe ualeat. eiꝰ
culpã sc̃ĩtati ur̃e indicare ꝓspexi¬
mus. ut sollicitudine ur̃a disci¬
pline possit submtti quã refu¬
git. Comꝑimꝰ autẽ qd̃ petrꝰ acolitꝰ
quẽ dilectissimo filio nr̃o sabina¬
no diacono responsa eccłiastica
facienti obseruare in urbe regia
feceramus fugiens ad urãm eccłiã
uenerit. Quod si uerũ est: in tuto
eum facere fr̃nitas ur̃a. & inuenta
huc studeat occasione remittere.
Aut si forte hoc metuens a urã
discessit eccłia. & ꝑ diuersa loca
ne cõp̃hendi ualeat latitat: in
om̃ib parroechiis urĩs ut diligen¬
ter requirat᷑ iniungite. & inuen¬
tum ad nos sicut p̾fati sumꝰ tnͣs¬
mittite. Quẽ etiã uolumus ꝑ uos
quia sit cõmunione priuatus
agnoscere. nec dñici corꝑis ac san¬
guinis quousq ad nos redeat
audeat mysteria sumere. nisi forte

Expanded text:
ram confidamus canonum statuta et vigorem diligere disciplinae, ne clerici nostri vobis ad evitandam districtionem ecclesiastici ordinis falsitas surripere valeat, ejus culpam sanctitati vestrae indicare prospeximus, ut sollicitudine vestra disciplinae possit submitti quam refugit. Comperimus autem quod Petrus acolythus, quem dilectissimo filio nostro Sabiniano diacono responsa ecclesiastica facienti observare in urbe regia feceramus, fugiens ad vestram Ecclesiam venerit. Quod si verum est, in tuto eum facere fraternitas vestra et inventa huc studeat occasione remittere. Aut si forte hoc metuens a vestra discesserit Ecclesia; et per diversa loca, ne comprehendi valeat, latitet, in omnibus parochiis vestris, ut diligenter requiratur, injungite, et inventum ad nos, sicut praefati sumus, transmittite; quem etiam volumus per vos quia sit communione privatus agnoscere; nec dominici corporis ac sanguinis quousque ad nos redeat audeat mysteria sumere, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
ex merito. s ex fauore quod absit
aut uenalitate ꝓuehitur. hec aũ
si fieri eognoscis ñ taceas. s instãt¬
obsiste: qm̃ si hec aut inuestigare
fortasse neglexeris aut intellecta
celaueris. non solum illos qui hec
agunt peccati uincłm illigabit
s cẽ te huius rei ñ leuis ante dm̃
culpa respiciet. Oportet gͦ cano¬
nica ultione si quid tale cominit¬
titur coherceri: ne tantũ facinus
cum alioꝵ peccato uires ex dissi¬
mulatione ꝑcipiat. Presentiũ gͥ
portitorem uictorinũ fraternita¬
tis tue diaconem quem tuũ reor
imitatorem existere &e cum carita¬
te suscepi. & ad remeandum eitiꝰ
relaxaui. Per qũe etiã claues be¬
ati petri in quibus de cathenis
ipsius inclusum est: tibunet ꝓ
benedic̾tione transmisi :

Expanded text:
ex merito, sed ex favore, quod absit, ex merito, sed ex favore, quod absit, aut ex venalitate provehitur. Haec autem si fieri cognoscis, non taceas; sed instantobsiste: quoniam si haec aut investigare fortasse neglexeris, aut intellecta celaveris, non solum illos qui haec agunt, peccati vinculum illigabit; sed et te hujus rei non levis ante Deum culpa respiciet. Oportet ergo canonica ultione si quid tale committitur, coerceri: ne tantum facinus cum aliorum peccato vires ex dissimulatione percipiat. Praesentium igitur portitorem Victorinum fraternitatis tuae diaconum, quem tuum reor imitatorem existere, et cum charitate suscepi, et ad remeandum citius relaxavi, per quem etiam claves beati Petri, in quibus de catenis ipsius inclusum est, tibimet pro benedictione transmisi.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est sp̃s m̃s. ut &e uidere te cu¬
piam. & tam̃ absentem corde sẽꝑ
adtendam. Hec gͥ ita ẽẽ ex te bene
consideras. Nam ꝓfecto plus in
caritate animos unitas: quam
corporalis potest uenerari p̾sen¬
tia. Preterea tota te mente. toto
corde. dotaq anima apłice sedi
in herere ac ẽẽ deuotũ: & nc̃ scio
&e priꝰquã epła tua hoc testimo¬
nium ꝑhib̾et manifeste cogno¬
ui. Premisso siquidem deuota
caritate salutationis alloquio.
hortor ut eoꝵ que beato petro
apłoꝵ principi ꝓmisisti memor
ẽẽ non desistas. Itaq erga pͥmatẽ
synodi tui esto sollicitus. ut pue¬
ri ad sacros ordines nullatenus
amittant᷑: ne tanto ꝑicłosius ca¬
dant quanto citius conscendere
altiora festinant. Nulla sit in or¬
dinatione uenalitas: potentia uł
supplicatio ꝑsonarũ nichil ad¬
uersus hec que ꝓhibemꝰ optine¬
at. Nam ꝓculdubio d̾s offendit᷑.
si ad sacros ordines quisqua non

Expanded text:
tus est meus spiritus, ut et videre te cutus est meus spiritus, ut et videre te cupiam, et tamen absentem corde semper attendam. Haec igitur ita esse ex te bene consideras. Nam profecto plus in charitate animorum unitas quam corporalis potest unire praesentia. Praeterea tota te mente, toto corde, totaque anima apostolicae sedi inhaerere ac esse devotum et nunc scioc testimonium perhiberet, manifeste cognovi. Praemisso itaque debita ex charitate salutationis alloquio, adhortor ut eorum quae beato Petro apostolorum principi promisisti memor esse non desinas. Itaque erga primatem synodi tuae esto sollicitus. ut pueri ad sacros ordines nullatenus admittantur, ne tanto periculosius cadant, quanto citius conscendere ad altiora festinant. Nulla sit in ordinatione venalitas; potentia vel supplicatio personarum nihil adversus haec quae prohibemus obtineat. Nam proculdubio Deus offenditur, si ad sacros ordines quisquam non
Abbreviated transcription (Latin):
discordant: ut uob̾eũ sentire po᷑¬
sint ab antonino subdiacono
nr̃o fecimus ad moneri. Cui etĩa
de ꝑsona malchi frĩs & eoep̾i
nr̃i. quod oporteat fieri iam pri¬
dem iniu̾ximꝰ. S qm̃ & ipsi scrip¬
simꝰ: credimus eum ab inquietu¬
dine ur̃a sine mora quiescere. Qi
si fortasse obedire quocũq modo
neglexerit: contumacia eiꝰ cano¬
Gregorius Columbo ep̃o xl.
It antequã frat̾nitatis tue
Iscripta susciꝑem. bonum
te dei famulũ ẽẽ nunti¬
ante ueridica opinione cognoui:
&e postquam suscepi certũ fuisse
hoc quod fama dudum asꝑserat
plenius intellexi. meritisq tuis
ualde congaudeo. quod testes ui¬
te laudabilis mores tuos & actus
sentio maiestate collata gratu-¬
lor. & dm̃ creatorẽ nr̃m utiq
benedico: qui seruis humilibus
misccłie sue dona ñ denegat. Qua
de re uerũ fateor quia sic me frat̾¬
nitas tria ad amorem suũ flam-¬
ma caritatis accendit: sicq tͥ uni¬

Expanded text:
discordant, ut vobiscum sentire posdiscordant, ut vobiscum sentire possint, ab Antonino subdiacono nostro fecimus admoneri. Cui etiam de persona Malchi fratris et coepiri quid oporteat fieri, jam pridem injunximus. Sed quoniam et ipsi scripsimus, credimus eum ab inquietudine vestra sine mora quiescere. Qui si fortasse obedire quocunque modo neglexerit, contumacia Gregorius Columbo episcopo. Et antequam fraternitatis tuae scripta susciperem, bonum te Dei famulum esse, nuntiante veridica opinione, cognovi. Et postquam suscepi, certum fuisse hoc quod fama dudum asperserat, plenius intellexi; meritisque tuis valde congaudeo, quod testes vitae laudabilis mores tuos et actus sentio majestate collata, gratulor; et Deum Creatorem nostrum utique benedico, qui servis humilibus misericordiae suae dona non denegat. Qua de re verum fateor quia sic me fraternitas tua ad amorem suum flamma charitatis accendit, sicque tibi uni
Abbreviated transcription (Latin):
ncta curet addiscere: & ita ea ra-¬
tionabili modo emendare atq
disponere. ut nulla eis ꝓ hac re
huc remeandi de cetero necessi-¬
tas imponatur.
Clero eccłie salonit̾. axxix.
ilectionis ur̃e scripta rele¬
gentes. electionem uos in
honoratum archidiacone
urm fecisse didicimꝰ: & omnino
nobis gratum fuisse cognoscite.
qd̾ olim exꝑtũ uirũ & grauem
morib ad episcopatus ordinem
elegistis. Cuiꝰ cẽ ce nos ꝑsonam.
quia dudũ nobis est bene cog-¬
nita comꝓbamus: erimq uobis
iuxta desideriũ ur̃m & nos ordi-¬
nari uolumꝰ sacerdotem. ꝓqua
re hortam᷑ uos in eiꝰ electione si¬
ne aliqua ambiguitate ꝑsistere:
nec quedam uos res ab eiꝰ debet
ꝑsona deflectere: quia sicut ista
laudabilis nunc ꝓbatur electio.
ita si quod absit dilectionem ue¬
stram ab eo quisquã deuiare se¬
duxerit. & anime ur̃e grauam̃.
& oppinioni maculam infideli¬
tatis imponet. Eos uero qui ab
electionis ur̃e unitate desid̾ate

Expanded text:
ncta curet addiscere, et ita ea rancta curet addiscere, et ita ea rationabili modo emendare atque disponere, ut nulla eis pro hac re huc remeandi de caetero necessitas imponatur. Clero ecclesiae Salonitanae. Dilectionis vestrae scripta relegentes, electionem vos in Honoratum archidiaconum vestrum fecisse didicimus, et omnino nobis gratum fuisse 658 cognoscite quod olim expertum virum et gravem moribus ad episcopatus ordinem elegistis. Cujus etiam et nos personam, quia dudum est nobis bene cognita, comprobamus, eumque vobis juxta desiderium vestrum et nos ordinari voluimus sacerdotem. Pro qua re hortamur vos in ejus electione sine aliqua ambiguitate persistere. Nec quaedam vos res ab ejus debet persona deflectere, quia sicut ista laudabilis nunc probatur electio, ita si, quod absit, dilectionem vestram ab eo quisquam deviare seduxerit, et animae vestrae gravamen, et opinioni maculam infidelitatis imponet. Eos vero qui ab electionis vestrae unitate desideratae