comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos inmalis actb astui tos uide¬
mus: ꝓpħa quoq attestante. qui
alt. Sapientes sunt. ut faciant
mala: bene autem facere nescie
runt. Hi itaq. sensu torpent: s
inhis quȩ appetunt auariqȩ
stimulis excitantur. & quia ad
bona uidenda ceci sunt: excitan¬
tibus premiis. adꝑagenda mala
uigilantes fiunt. Unde. rectȩ de
hac eadem auaricia dr̃. Hec est
oculus eoꝵ:. muniuersa terra. Et
ecce. talentum plumbi portabat᷑.
Quid ẽ talentũ plumbi: nͥ exeadẽ
auaricia. pondus peccat: Et ecce
mulier una:sedens inmedio am¬
phore. Quã mulierẽ ne fortasse
quȩ esset dubitare possemus: ilico¬
tur: qͥa nimirũ in auaricia. semꝑ
impietas tenetur. & misit massã
plumbi: inos eius. Massa plumbi.
in os mulieris mittitur: quia sci¬
licet impietas auariciȩ peccati
sui pondere grauatur. Si enm
ea quȩ deorsũ sunt. ñ ambiret:
erga dm & ꝓximũ. impia nequa¬
meos. & uidi: &ecce duȩ mulieres

Expanded text:
eos in malis actibus astutos videeos in malis actibus astutos videmus; propheta quoque attestante, qui ait: Sapientes sunt ut faciant mala, bene aute. Hi itaque sensu torpent; sed in his quae appetunt, avaritiae stimulis excitantur. Et quia ad bona videnda caeci sunt, excitantibus praemiis ad peragenda mala vigilantes fiunt. Unde recte de hac eadem avaritia dicitur: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur . Quid est talentum plumbi, nisi ex eadem avaritia pondus peccati? Et ecce mulier una sedens in medio amphorae : quam mulierem ne fortasse quae esset dubitaremus; motur, quia nimirum in avaritia semper impietas tenetur. Et misit massam plumbi in os ejus. Massa plumbi in os mulieris mittitur, quia scilicet impietas avaritiae peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequameos, et vidi; et ecce duae mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
phorȩ. & dixit. hȩc ẽ. impietas.
Et ꝓiecit eam inmedio amphore:
& misit massã plumbeã in os exꝰ
¶ui. de hac uisione amphorȩ et mu¬
lieris. et plumbi. ut latius quid co¬
gnouisset. ostendet: adhuc secut᷑.
adiunrit. Et leuaui ocłos meoᷤ &uidi:
⁊ecce duȩ mulieres egredientes: &
sp̃s inalis earum: et habebant
alas. quasi alas milui: & leuauert̃
amphoram inter terram & cȩlũ.
Et dixi adangłm: qui loquebatur
mme. Quo iste deferunt ampho¬
ram: Et dixit adme. Ut edificetur
ei domus: interra sennaar: Quod
ꝓphȩ testimoniũ inutiliter ꝓdo¬
cumento plumbi ꝓtulimus: si ñ
etiã repetentes exponamus. Ait
enĩ. Leua ocłos tuos: & uide qͥd ẽ.
hoc qđ egreditur. Et dixi Qd nãẽ:
& ait hȩc ẽ. amphora egrediens. uo¬
lens ds ꝓphȩ ostendere. humanũ
genus exqua abeo marime culpa
delabat᷑: pimaginẽ amphore. qͣsi
patens os auariciȩ designauit.
Allaricia quippe uelut amphora
sus homines cernimꝰ: & tamen

Expanded text:
t: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus . Qui de hac visione amphorae, et mulieris, et plumbi, ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit: Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi et levaverunt amphoram inter terram et caelum et dixi ad angelum qui loquebatur in me quo istae deferunt amphoram et dixit ad me ut aedificetur ei domus in terprophetae testimonium inutiliter pro documento plumbi protulimus, si non etiam repetentes exponamus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora sus homines cernimus, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dum incarnatum dñm conspice¬
rent: consiliis suis multos ab eius
fide cdiuiserunt: qͣmuis priꝰ ad cre¬
dendũ incarnationis eius my¬
sterium. ꝑ ꝓpħarum uerba multos
docuisse uiderentur. & quia ille a
pud deum magis mam ore ẽ qui
adeius amorem plurimos trahit:
adhuc deeodem legis doctorum
atq phariseorum ordine subdit᷑
Et quem maxime diligebam: auer¬
satus ẽ. ame. Ipse enim ordo. suc¬
cedente ꝑfidia. afide uentatis a¬
uersus ẽ: qui prius in labore pre¬
dicatonis seruiens. maxime di¬
ligebatur. Quem. ñ solum adnon
credendum. sedusq ad ꝑsequen¬
seuitiȩ facib accensa. In qua ui¬
delicet passione: discipulorum
corda turbata sunt. Unde. nunc

Expanded text:
dum incarnatum Dominum conspicedum incarnatum Dominum conspicerent, consifide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Quos etiam pud Deum magis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore praedicationis serviens, maxime diligebatur; quem credendum, sed usque ad persequensaevitiae facibus accensa. In qua videlicet passione discipulorum corda turbata sunt. Unde et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
amiraculis quiescenti. prebere fi¬
dem nolebant. Sed quid mirũ.
ꝑpeti ista aplebib: cum ipsi qͦ
qui legis doctores eẽ uidebantur.
qui eum uerbis ꝓpħicis in car¬
nandum esse ꝑhibebant. et in car¬
natum uidebant. & abeo tamen
ꝑfidiȩ interruptione uisi sunt:
et quẽ maxime diligebam. auer¬
consiliariis non eget.: qui ipsis qͦs
consiliis hominũ. sapientiȩ consi¬
lium prebet. De quo etiã scriptum
ẽ. Quis cognouit sensum dñi: aut
quis consiliarius eius fuit: Sed
quemadmodum cum panis uel
uestimentum egenti tribiitur.
se hoc dñs accepisse testatur: ita.
cum nescienti cuilibet rectũ con¬
silium datur: hoc ipse accipit:
cuius ille menbrum ẽ qui erudit᷑
Om̃s et enim fideles. menbra nr̃
redemptoris sumus: & sicut ipse
pascitur: ita ipse in nobis ꝑdoc¬
trinȩ consilium iuuatur. Scribȩ
itaq. et legis doctores. qui erudire
populum aduitam consueuerant:
quid aliud quam uenturi redem¬
ptoris consiliarii fuerant: Qui tam̃.

Expanded text:
miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum 457 verbis propheticis incarnandum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, et ab eo tamen perfidiae interruptione divisi sunt? et quem maxime diligebam averconsiliariis non eget, qui ipsis quoque consiliariis hominum sapientiae consilium praebet. De quo etiam scriptum est: Quis cognovit sensum Domini, aut quis ejus consiliarius fuit . Sed quemadmodum cum panis vel vestimentum egenti tribuitur, hoc se Dominus accepisse testatur , ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accipit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sibi ꝑlocutionem arripit: ad
qđ. ꝑingenium ñ assurgit. Nam pͥ¬
ma laudanda ẽ quȩ utroq ualen¬
ter pollet: scdã miserenda: quȩ utro¬
q humiliter caret: quarta. adiuuan¬
da: quȩ explere qđ sentit ñ ualet:
tercia uͦ despicienda atq reprimen¬
da:quȩ dum sermone se erigitꝰ sen¬
su iacet: quȩ menbris infladione tu¬
mentib similis: ad aures audientiũ.
uasta sed uacua. ꝓcedit. Quod nunc bal¬
dath. adbeati iob crimen intorquet.
ni oris tribuit ꝓfecto eordis inopiã
reprehendit. Ac si aꝑtȩ dicat Abun¬
dantia sp̃s. insermone oris attollens:
ne ipsi quȩ iusta sunt. nescire uide¬
antur: nota omnib bona. quȩ au¬
diendo didicerunt: qͣsi incognita
ꝓferunt. Unde. & baldath ꝓtinus ad

Expanded text:
hoc sibi per locutionem arripit, ad hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nunc Baldad ad beati Job crimen intorquet, nis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nib cernimus: qđ in reb sepe in¬
sensibilib uidemus. Nã plerumq
& abundans aqua abintimis du¬
citur: & largis insuꝑficiem meati¬
bus diuatur. Plerumq angusta
mintimis latent: & ꝓgrediendi ri¬
mas difficulter iueniens:foras
angustior exsudat. Plerumq mi¬
nima inabsconditis oritur: cũnq
patenter qua exeat. inuenit: exlar¬
go foramine. tenuis ꝓcedit: ma¬
gniq inse meatus dilatant: sed ñ
ẽ qđ fundant. Plerumq uͦ ampla
iabsconditis surgit: sed angustis
pressa meatib. tenuissima ꝓflu¬
ii. Sic itaq inaliis. os patens e¬
manat: qđ largus ingenii fons
ministrat. In aliis. intellec̾tum. nec
sensus porrigit: nec lingua fundit
naliis os equidem addicendũ pa¬
dt: sed adreddendũ paiata.asen¬
su lingua nil accipit.In aliis uero.
laigus sentiendi fons acorde eru¬
beiat sedhunc. qͣsi meatus tenuis
mpar lingua coangustat Inquib
mmiũ quatuor dicendi qͣlitatib¬
sola crimini tercia subiacet: quȩ

Expanded text:
nibus cernimus, quod in rebus saepe insensibilibus videmus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibsola crimini tertia subjacet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
loquens negauerat: nec reticens. ig¬
norabas. S ꝓcaces quiq ut diri¬
mus. etiã nota iactanter ꝓftrunt.
ut loquendo. aocti uideantur. Con¬
tempnunt moderate eonticescere

Expanded text:
loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere
Abbreviated transcription (Latin):
angulis surgit carectum: & manu
ñ carpitur: quia exasꝑatis parrogan¬
tiam sensib deprauitate suahypo¬
erita compi dedignatur. Inflore suo
manum carpentis incidit: quia m
laude hypocrita positus. si hunc
quisqͣ corripere audeat aspitade
sua ꝓtinus uitã eorripientis secdio
Sẽs nanq ñ esse appetit: sed uocari
Etcum fortasse corripitur: qual mo
piionis gła detruncatur. Dep̃hen¬
sum se inprauitate iraicitur: loqui
sibi redarguentẽ ꝓhibet: q̃a uelu
imocculto uulnere tactus. doletꝰ ua¬
lis se impentis innotuit talis uull
ab omnib estimari: & paratior est¬
mori quam corripi. Redargutione
decerior redc̃itur: quia quasi due
ꝓcussionis estimat iaculum. purs¬
ratis uerbũ. Unde exaspatus ꝓtii
in contumelias surgit & quȩ mala
exaggeret contia uitã eorreptorin
quint Demonstrare longe incompa¬
rabiliter reum reprehensorẽ sum
desideratꝰ ut innocentem se ñ lus
actib sed alienis criminib osten¬

Expanded text:
angulis surgens carectum manu angulis surgens carectum manu non carpitur, quia, exasperatis per arrogantiam sensibus, de pravitate sua hypocrita corripi dedignatur. In flore suo manum carpentis incidit, quia in laude hypocrita positus, ne hunc quisquam corripere audeat, asperitate sua protinus vitam corripientis secat. Sanctus namque non esse appetit, sed vocari; et cum fortasse corripitur, quasi in opinionis gloria detruncatur. Deprehensum se in pravitate irascitur, loqui sibi redarguentem prohibet, quia velut in occulto vulnere tactus dolet. Qualis imperitis innotuit, talis vult ab omnibus aestimari; et, paratior mori quam corripi, redargutione deterior redditur, quia quasi dirae percussionis aestimat jaculum puritatis verbum. Unde exasperatus protinus in contumelias surgit, et quae mala exaggeret contra vitam correptoris inquirit. Demonstrare longe incomparabiliter reum reprehensorem suum desiderat, ut innocentem se non suis actibus, sed alienis criminibus osten
Abbreviated transcription (Latin):
eleuant: ipsis munerib. eontra lar¬
gitorem pugnant Inde quippe con¬
tra dantem suꝑbiunt: unde ei am¬
plius humiles esse debuerunt. S
eo eos postmodum districtior sen¬
tentia ꝑcutit: quo nunc supna
bonitas & ingiatos largius infun¬
dio fitq eis amplitudo munere.
merementum dampnationis: qa
iigati fructum ñ ferunt: sed sub
uirditatis colore uacui. inaltũ cre¬
scunt. Quos bene ꝑeuuanglium
ueritas exprimit dicens. Dñe dñe.¬
& innomine tuo iuitutes multas
fecimus: Et tunc confitebor ilis
quia nunquam noui uos: discedi¬
te ame om̃s qui oꝑamini iniqui¬
tatem. Scirpus gͥ uel carectum si¬
ne aqua ñiuut: quia nimirumhy¬
pocritȩ. non nͥ exsuꝑno munere ui¬
nditatem bonȩ oꝑationis accipi¬
unt. S quia hanc. inusum ꝓpri̧
laudis arripiunt: inaqua quidẽ
uirides: sedtamen manes crescurs.
Bene auti subditur: cũ adhuc si
inflore nec car patur manu ante
om̃s herbas arescit. Scupus inflore:
est hypocrita inlaude. Acutis ueo

Expanded text:
elevant, ipsis muneribus contra largitorem pugnant. Inde quippe contra dantem superbiunt, unde ei amplius humiles esse debuerunt. Sed eo eos postmodum districtior sententia percutit, quo nunc superna bonitas et ingratos largius infundit. Fitque eis amplitudo muneris 274 incrementum damnationis, quia irrigati fructum non ferunt, sed sub viriditatis colore vacui in altum crescunt. Quos bene per Evangelium Veritas exprimit, dicens: Multi diceet in nomine tuo virtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos, discedite a me qui operamini iniquitatem . Scirpus igitur vel carectum sine aqua non vivit, quia nimirum hypocritae non nisi ex superno munere viriditatem bonae operationis accipiunt; sed quia hanc in usum propriae laudis arripiunt, in aqua quidem virides, sed tamen inanes crescunt.Bene autem subditur: Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante s herbas arescit. Scirpus in flore est hypocrita in laude. Acutis vero
Abbreviated transcription (Latin):
stultorum memoria.cineri compa¬
ratur: quia illic ponitur: ubi aura
rapiatur. Quantũlibet et enĩ quisq
ret: memoriã suã qͣsi cinerẽ posu¬
n: qͥa hanc citius uentus mortali¬
tatis rapit. Quo contra: de iusto sen¬
ptũ ẽ. Inmemoria ȩc̃na erit iustus.
Eo ipso enĩ quo facta sua solidius
dei oculis imprimit: nomen sue
memoriȩ. inȩcernitatem figit. Seq̃ꝵ¬

Expanded text:
stultorum memoria cineri compastultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibet etenim quisque ret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
contia ꝑuersi. tunc iam feriri pti¬
mescunt. cũ feriunt᷑: eosq tunc t̃¬
ror eius asompno sui torporis ex¬
suscitatꝰ cum. uindicta ꝑturbat.
Cum enim dep̃ceptis di contẽptis
atq despectis uerberari ꝑuindic¬
tam ceꝑint: tunc intelligunt qđ
audienint. & ꝑ psalmistã ait. Cum
occideret eos: tc̃ in quirebant eum.
Bene itaq dr: statim ut se commo¬
uerit. turbabit uos. & terror eius
irruet suꝑ uos: quia ręꝓbis cordi¬
mantur: ꝑ omne qđ agunt. huc
mundo relinquere sui memoriã
conantur. Ali belloꝵ titulis alis
altis edificioꝵ męnib : alii. disertis
doctrinarum scłarium libris instan¬
ter elaborant: sibiq memoriȩ no¬
men edificant. S cũ ipsa adfinẽ
celenus uita ꝑcurrat: qͥd inea fix¬
um stabit. quando & ipsa celerit̃
mobilis ꝑtransit: Aura etenim ci¬
nerem rapit: sic̃ scriptum ẽ N sic
impii. non sic: s canqͣm puluis. Eͦ
ꝓicit uentus a facie terrȩ. Rectȩ gͦ

Expanded text:
contra perversi, tunc jam feriri perticontra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc inquirebant eum . Bene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos, quia reproborum cordimantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nonnulli. qui qͣndo admentem re¬
deunt. di iusticiã & rectitudinem
contemplantur: et orando. ac flen¬
do contremiscunt: sed postquã
contemplationis hora transierit̃
sic audaces adiniquitates redeiũ.
ac si post dorsum eiꝰ positi aiusti¬
cie eius lumine minimȩ uideant᷑
Hi itaq apud se inabscondito. qͣss
corporaliter uidentem accipiunt
faciem cu: quia ei &cũ p̃sentes fi¬
unt. blandiuntur fletib: et cum
qͣs a conspect̾u illius recedunt mo¬
rib detrahunt. Qui tanto ampliꝰ
de malis sius fenendi sunt. qͣnto
& mocculto cogitationis. recta dĩ
ditur. Statim ut se commouerit.
curbabit uos: & terror eius irruet
supuos. Cum sit nature incom¬
mutabilis omp̃s ds̃. inua iudicii
pturbabilis non ẽ sed humano
uerbo. motus c̃ chcitur. ipsa recti¬
tuchinis eius districto: qua. huma¬
na prauitas feritur. Iusti autem ui¬
ni. ante dm̃ metuunt. qͣm eius ꝯt̃
eos ira moueatur: & ne commotũ
sentiant: tranquillum timent. At

Expanded text:
nonnulli qui quando ad mentem renonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando et flendo contremiscunt: sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei ditur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejusuper vos. - Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At
Abbreviated transcription (Latin):
pe hereticus. omĩpotenti do ini¬
micus & defensor ẽ: quia unde
hunc qͣsi defendere nigtur: inde.
ueritati illius aduersatur. Qui a
autem latere dm̃ nil potest: hoc
meis iudicat. qđ intus sentiunt. ñ
qd famulari foris uidentur.Quia
gͥ eorum fraudulentiis ds ut ho¬
mo ñ fallitur: rectȩ subiungitur.
pse uos arguet: qm̃ in abscondi¬
to faciem enus accipitis. Statim
ut se commouerit. turbabit uos:
et terror eius inuet suꝑ uos. Hoc
qd in abscondito accipi asserit fa¬
ciem d̃i duob mochs ualet intel¬
ligi. Sunt nanq nonnulli. qui et
ueritatẽ incorde sentunt: & tam̃
quȩ falsa sunt de deo foris locunt
Ne enim iunci uideantur: et cogno¬
scunt ueritatem interius: ettam̃
hanc exterius impugnant. Unde.
bene nunc cdicitur. Ipse uos argu¬
et: qm in abscondito faciẽ eius ac¬
cipitis. Ac si aptȩ diceretur. Canto
magis dde falsitate apud eum estis
rephensibiles: qͣnto & apud uos.¬
metipsos qđ uenĩ ẽ. uidetis.  sunt

Expanded text:
pe haereticus omnipotenti Deo inipe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foras loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde bene nunc dicitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; ac si aperte diceretur: Tanto magis de freprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est, videtis. Et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
solius ẽ. peccata hominũ. sine
compassione discutere: qui exna¬
turȩ suȩ om̃ipotentia ignorat
peccare. Quia gͥ amici beat iob.
ia eius facta rep̃henderant. ac si¬
inse ipsi rep̃hensibile nichil habe¬
rent: recte nunc d̃r. Hunquid faci¬
em eius accipitis: & ꝓdõ iudica¬
renitmini: faciẽ quippe eius ac¬
cipe ẽ: auctoritatem illius in iu¬
dicio sumere. & qͣsi ꝓdeo iudica¬
re nititur: qui cũ infirma queq
in altero rep̃hendit: apud se in¬
drorsus ꝑcompassionem ñinfir¬
matur. Sequitur. Aut placebit¬
ei. quem celare nil potest: aut de¬
cipietur ut homo. uñs fraudulen¬
tiis: fraudem deo heretici exhi¬
bent: quia ea astruunt. quȩ ne¬
quaqͣm ipsi ꝓ quo loquuntur pla¬
cent: eumq dũ qͣsi defendere ni¬
tuntur. offendunt. dũ maduersi¬
tate eius corruunt: cui uidentur
exp̃dicatione famulan. Unde &
ꝑpsalmistam dic̃ Ut destruas in¬
imicum: et defensorem. Omĩs qͥp¬

Expanded text:
solius est peccata hominum sine solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta repin se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. Sequitur: CAPUT ei, quem celare nihil potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quip
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem prius tumor stulti de¬
pumatur: nequaq̃m pintelligen¬
diam audicium iusti cognoscitur.¬
Sequitur. N unquid ds̃ indiget
ur̃o mendacio: ut ꝓillo loquami¬
ni dolos: Ds̃. mendacio ñindige
quia ueritas fulciri ñ querit aurs¬
lo falsitatis. Heretici autem. quia
ea quȩ prauȩ de do intelligunt et
uerttate tueri non possunt: quah
ad appbandũ radium luminis.
umbras falsitatis reqͥrunt: &peo
colos loqiuintu: dum infirmas
mentes. inintellectu illius stulta
seductone decipiunt. Sequitur.
Nunquid faciẽ eius accipitis: et ꝓ
deo iudicare ntimini: Stulti cũ
prudentũ facta conspiciunt. Hec
eis esse rep̃hensibilia uidentur:
sueq imꝑitiȩ atq infirmitatis ob¬
liti.tanto intengus de alienis iu¬
dicant: qͣnto sua ꝓfundius igno¬
rant. At contra iusti. & cũ pͣuoꝵ
facta redarguunt: semꝑ suȩ infir¬
mitatis conscii. eos & si exterius
seuiendo.tamen interius compa¬
tiendo.rep̃hendunt: quia illius

Expanded text:
reptionem prius tumor stulti dereptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognosciturens: Nunquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. Item: 8. Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? - Stulti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. Qua mnre hoc qͦ opor¬
tet intenci: qđ mendaces. fabnca¬
tores dicuntur. Sicut enĩ edifici¬
um. lapidib: ita mendaqium ser¬
monib fabricat᷑. Ubi enuim ñ do¬
iosa locutio. s sensus uentatis est:
quasi munita moles. ñ exfabnca.
s exnatura consurgit. Sequitur.
sa ianua indomo. quȩ intus men¬
bra lateant ignoratur: sic plerũq
stultus si tacuerit. utrũ sapiens an¬
sit stultus. absconditur: si tamen
nulla alia oꝑa ꝓdeunt. quȩ sensũ
amicos suos aspiciens uelle appa¬
rere qđ ñerant: eos adtacendũ ad¬
monuit: ne possent apparere quod
erant. Unde & ꝑsalomonem dicit
Stultus si tacuerit sapiens putabit᷑
S quia stultus cũ loquit᷑. ꝑhoc qđ
sua infert sapientiũ uerba pensare
ñ sufficit: rectȩ adhuc. postquam
silentium indirit: adiungit. Nu¬
cdite gͦ correctiones meas: & iucdiei¬
um labioꝵ meoꝵ attendite. Bene
autẽ pnus correctionẽ & postmo¬
dum iudiciũ intulit: quia ñ ꝑcor¬

Expanded text:
o. Qua in re hoc quoque oportet intendi, quod / mendaces fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura csa janua in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc, postquam silentium indixit, adjungit: dite ergo correptiones meas, et judicium labiorum meorum attendite . Bene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per cor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: S qͥa qͣmiuis diu hic stare desi¬
deret: ipso tamen cursu mortalis ui¬
de impellitur ut egredatur. uir sc̃s
ꝑmanet. Quasi flos enim egredit᷑:
qͥa nitet incarne: s conterit᷑: quia
redigitur inputredinem. Quid enĩ
sunt nati homines inmundo: ni
si quidã flores incampo: Tendam᷑
ocłos cordis. in hac latitudine mun¬
di p̃sentis: et ecce qͣsi tot florib qͦt
hominib plenus ẽ. Uita itaq in
carne: flos infeno ẽ. Unde. bene
ꝑpsalmistã dr. Homo. sic̃ fenum
dies eius: et sic̃ flos agri: ita flore¬
bit. Ysayas quoq ait. Omĩs caro
fenũ: et omĩs gła eius. sic̃ flos agͥ.
Homo etenim. more floris ꝓcedit
exocculto: & subito apparet iN
publico: qui statim expublico. ꝑ
mortem retrahitur adoccultum.
Carnis nos uricditas ostendit: s
ariditas pulueris. ab aspectib re¬
trahit. Quasi flos appariumus. qͥ
ñ eramꝰ: qͣsi flos arescimus. qui
temporalit̃ apparebamꝰ. & quia

Expanded text:
est? Sed quamvis diu hic stare desiest? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur ut egrediatur. + permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati hominsi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hac latitudine mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus, quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo sicut fenum dies ejus: et sicut flos agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ estũ. frigora requuant᷑. Quod
multa cautela custoditur salus cor¬
poris: qđ etiã custodita amittit᷑: a¬
missa cũ gͣu labore reꝑat᷑  tam̃ re¬
parata. semꝑ indubio ẽ. quid hoc
aliud. qm mortalis uitȩ miseria est:
Qd amamus amicos. suspecti ne of¬
fendi ualeant: formidamus mimi¬
cos. atq securi de cis ñsumꝰ utiq qͦs
formidam: qđ plerumq mimicis
sic fidenter qͣsi amicis loquimur:
& nonnunquã pura uerba ꝓximoꝵ.
et multum nos fortasse diligentiũ.
qͣsi uerba suscipimus inimicoꝵ: &
qͥ falli nunqͣm uel fallere uolumus.
excautela nr̃a grauius erramꝰ: qͥd
itaq: hoc. nͥ humane uitȩ miseria
ẽ Qđ amissa celesti patria. repulsꝰ
homo delectatur exilio: grauatur
cuns: et tamen cogitare dissimu¬
lat qͣm graue sit. quia multa cogi¬
iantur: qđ pruatus ẽ. interno lu¬
mine. ettamen inhac uita du u¬
ult ꝑpeti cecitatem suã: quid hoc
alud qͣm depena nr̃a. nata misena¬

Expanded text:
contra aestum frigora requirantur. contra aestum frigora requirantur. multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est. Quid hoc aliud quam mortalis vitae miseria est? quod amamus amicos suspecti, ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus, quod plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium quasi verba suscipimus inimicorum; et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus. Quid itaque hoc, nisi humanae vitae miseria est? quod amissa coelesti patria repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit, quia multa cogitantur, quod privatus est interno lumine: et tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam. Quid hoc aliud, quam de poena nostra nata miser
Abbreviated transcription (Latin):
Discretus uͦ quisq etiã exeo qd male
se egisse intelligit ad districtionis re¬
gulã artius redit: & inde altius
adiusticiam ꝓficit: unde. ad tempus
aiusticia cecidisse uidebatur. Qua in
ie rectȩ dicitur: melior ẽ. enim iniqͥ¬
tas uiri. qͣm bene faciens mulier:qi
nonnunqͣm etiã culpa fortiũ. occa¬
sio uitutis fit: & uirtus infirmoꝵ.
occasio peccat. Hoc gͥ loco. mulienᷤᷤ
nomine. quid nͥ infirmitas designa¬
tur cum dr̃. homo natus de mulie¬
re: Ac si aptius dicat᷑. Quid inse ha
bec fortitudinis: qui natus ẽ. exin¬
furmitate: Breui uiuens tempore:
repletur multis miseriis. Ecce sc̃i
uin uocib. pena hominis breuũ
ẽ expressa: qͥa & angustat᷑ aduitam:
& dilatatur admiseriã. Si enĩ subt¬
liter consideretur om̃e qđ hic agt
pena &miseria ẽ. Ipsi &enĩ corrupti¬
om carnis seruire adnecessaria atq
concessa. miseria ẽ: ut contͣ frigus.
uestimenta: cont᷑ famem alimenta:

Expanded text:
discretus vero quisque etiam ex eo quod male discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dibebit fortitudinis, qui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur omne quod hic agitur, poena et miseria est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa miseria est, ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta,
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ: ut mens ipsa ñ sentiat: niss
quã temptationũ nĩarũ uulnus ñ
cognoscimus: nͥ postqͣm abeis con¬
fossi inmente fuerimus. Quã uide¬
licet infirmitatẽ nr̃am bene adhuc
sc̃s uir considerans: adiungit Ho¬
tempore: repletur multis miscriis.
Insacro eloquio. mulier aut ꝓseru
ponitur: aut ꝓ infirmitatẽ. Pro sexu
quippe: sic̃ scriptũ ẽ. Misit ds filiũ
suum. factum exmuliere: factũ sub
lege P roifirmitate uͦ: sic̃ ꝑquendã
sapientẽ dr. Melior est iniquitas
uiri: quam benetaciens mulier. Uir¬
et enĩ. quilibet fortis et discretus uoca¬
tus: mulier uͦ. mens infirma uł in¬
discreta accipit᷑. Et̃ sepe contingit.
ut etiam discietus quisq. subito labat᷑
inculpam: atq indiscretus alius & in¬
fumus.bonã exhibeat oꝑationẽ Sed
is qui indiscretus atq infirmus ẽ. ñ
nunquã de eo qdđ bene egerit. amplr
eleuatur: atq grauius inculpã cadit.

Expanded text:
mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi quam tentationum nostrarum vulnera non cognoscimus, nisi postquam ab eis confossi in mente fuerimus. Quam videlicet infirmitatem nostram bene adhuc sanctus vir considerans, adjungittempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: « Melior iniquitas viri, quam benefaciens mulier enim fortis quilibet et discretus vocatur; mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is, qui indnnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit;
Abbreviated transcription (Latin):
mo.qui carnis sue infirmitate con¬
stringitur. contra cuncta ualet sub¬
tiliter assurgere: atq inconcussa
cogitatione rectituchinem tenere:
Unde aptȩ subditur. Qui qͣsi putre¬
do consumendus sũ: & qͣsi uestim̃¬
tum. qđ comedit᷑ atinea. Sicut enĩ
uestimentũ. de se exorta dinea come¬
ditur: ita homo insemetipso habet¬
putredinem. de qua consumatur.
Atq hoc ẽ: qđ est. unde consumitur
si exuoce temptat hominis dicat᷑.
Qui qͣsi putredo consumendus sum:
&e q̃si uestimentũ qđ comedit atinea.
Homo eum qͣsi putredo consumit:
dũ carnis suȩ corruptione conterit
Cui. qͥa immunda temptatio ñ aliun¬
de s asemetipso nascit᷑: more tineȩ.
cainem temptatio. qͣsi uestẽ de qua
exit consumit. Insemetipso quippe
habet homo: unde temptet᷑. Quasi
gͦ tinea. uestem consumit: quȩ. exue¬
ste eadem ꝓcessit. Sciendũ qͦ qd ti¬
nea sine sonitu ꝑforet uestimentũ.
& plerumq cogitatio ita transfigit

Expanded text:
mo, qui carnis suae infirmitate conmo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subditur: CAPUTdo consumendus sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. - Sicut enim vestimentum de se exorta tinea comeditur, ita homo in semetipso putredinem habet de qua consumatur, atque hoc est unde consumitur, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit
Abbreviated transcription (Latin):
autem uias. actiones: ñ immerito se¬
mitas. ipsas actionũ cogitationes
accipimus. Ds̃ itaq. om̃s semitas
obseruat: quia insingłis quibq nr̃is
actionib. etiã cogitationes pensat.
Et uestigia pedũ considerat: quia
intentiones nr̃oꝵ oꝑum. qͣm rectȩ
ponant᷑. examinat: ne & hoc quod
bonũ agitur. ñ recto desidio agat᷑
Possunt quoq ppedum uestigia:
quȩdam maleacta signari. Nam ꝑ
Et plerumq. dũ quȩdã prauȩ agimꝰ:
intuentib hoc fr̃ĩb. exemplũ malũ
prebemus: & qͣsi inflexo extra uiã
pede. sequentib uestigia distrorta
relinquimus: dũ. ꝑnr̃a oꝑa. ad scan¬
dalum aliena corda ꝓuocamus.
Ualde autẽ laboriosum ẽ. custodire.
ne mala homo facere audeat: ne in
bonis actib pintentionẽ titubet: &¬
inter recta oꝑa. sinistra eũ cogitatio
illudat. Quȩ tamen cuncta. om̃ps
d̾s subtiliter examinat: atq iniudi¬
cio singula repensat.S quando ho¬

Expanded text:
autem vias actiones, non immerito seautem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando ho
Abbreviated transcription (Latin):
diximus: & iusti uiri. cũ inmagna
mentis maturitate ꝓficiunt. non¬
nunquam admemoriã actionũ
suarum initium reducunt᷑ seꝙ
tantum de suis primordiis repii¬
hendunt. quantũ & grauitati
mentis altius ꝓfecerunt: quado
indiscretos se fuisse inueniunt. quo
discretionis arcem postmodũ pleniꝰ
consequuntur: rectȩ nunc ꝑscĩ ui¬
ri uocem. adolescentiȩ peccata for¬
midantur. Qđ̃ si adipsam litteram
ẽ tenendũ: hinc consid̾andũ ẽ. qͣntũ
sint grauia peccata iuuenũ & senũ:
si et illud sic iusti metuunt. qđ m in
fuma ȩtate deliquerunt. Sequitur.¬
Posuisti inneruo pedẽ meũ: & obser¬
uasti om̃s semitas meas: et uestigia
pedũ meoꝵ considerasti. Inneruo.
ds pedem hominis posuit: quia pͣ¬
uitatem illius. forti districtioniᷤ suȩ
sententia ligauit. Cauus om̃s semi¬
tas obseruat: quia subtiliter singła
euis quȩq diiuidicat. Semita etenĩ
angustior solet esse: qͣm uia. Quia

Expanded text:
novimus; et justi viri, cum in magna novimus; et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt; seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerint, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discrconsequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliquerunt. SequiturPosuisti in nervo pedem meum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedum meorum considerasti. - In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius sorti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia suejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
mortem: Q đ bene rursũ psalmi¬
sta intuens: ait. Iu t̾ribilis es. & qͥs
resistet tibi abira tua: Quia uide¬
licet peccanti inparadẏso homini
iratus semel demortalitate carniᷤ
nĩȩ sententiã firit: quȩ. et nunc¬
et usq adultimum mutari nul¬
lomodo ualebit. Dicat ergo. Sen¬
bis contra me amaritudines. Ubi
adhuc subditur. Et consumere
me uis. peccatis adolescentiȩ mex
Ecce uir iustus. quia iniuuentite
sua se peccasse ñ inuenit: adolẽcen¬
tiȩ facta ꝑtimescit. S sciendũ ẽ:
quia sicut incorpore: ita etiã sũt
incrementa ȩtatis inmente. Prima
quippe hominis ȩtas. infantia
ẽ: cum & si innocenter uiuitꝰ ne¬
scit tamen fari innocentiã. quam
habet. Ac deinde puericia sequĩ.
inquam iam ualet dicere qđ iult.
Cui succedit adolescentia: quȩ ui¬
delicet prima ẽ. ȩtas in opations.
Quã. iuuentus sequit᷑ scilicet apta
fortitudini: ac postmodũ senecdꝰ
etiam ꝑtempus iã congrua ma¬
aptã bonis actib adolescentiam

Expanded text:
bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nuncet usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adhuc subditume vis peccatis adolescentiae meae. - Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Vel certe quia sicut in corpore, ita etiam sunt incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur. in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione: quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maaptam bonis actibus adolescentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ĩs. ꝑhoc qđ eniginata nominat.:
figuratas se habere locutiones de¬
monstrat. Unde quoq aptȩ uoce
sidelis populi subditur. Si fuero¬
ar. Qd abeiusdẽ etiã beati iob ꝑso¬
na non discrepat: quando hoc ip¬
se foris desemetipso loquitur: qd̃.
de illo ueritas hosti eius interius
dixerat. Nidisti seruum meũ iob.
qđ non sit ei similis suꝑ terrã: Et qui¬
dem idem uir ualde ẽ. inferius. qd
de se memorat: quam qd de illo do¬
minus dirit. Aliud ẽ. enim. iustũ
esse: aliud est. ei similem non esse.
Humiliter gͥ de semetipso sensit:
qui dũ iustus sine comꝑatione
exstitit:. non se prȩcetis iustum: s
iustum tantummꝰ inueniri posse

Expanded text:
r hoc quod aenigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fidelis populi subditur: CAPU--Quod ab ejusdem etiam beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de se ipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse
Abbreviated transcription (Latin):
dissipatȩ chcerentur: quia cum pec¬
catrix anima relinquitur: priꝰ abea
untutum dona. quȩ admanifestati¬
onem sp̃s data sunt: & postmodũ
spei. fidei. atq caritatis fundamen¬
ta destruuntur. Quȩ cuncta. dñs a
ꝑfidis ablata gentilitati tribuit:
atq exhis quȩ infidelib abstulit:
lia aiudeis abstulit: domui cordis
gentiliũ. quã ꝑfidem inhabitare
dignatus ẽ spẽm donoꝵ dedit & d̃
uidelicet gestum ẽ: cum uerba dei.
& iudeoꝵs populus. adsolam litte¬
ram quȩ occidit. acciꝑet: & con¬
uersa gentilitas psp̃m qui uiuifi¬
cat oeneciaret. Inde mor subdiẽ¬

Expanded text:
dissipatae dicerentur, quia cum pecdissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei atque charitatis fundamenta destruuntur. Quae cuncta Dominus a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his quae infidelibus abstulit mlia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, speciem donorum dedit. Quod videlicet gestum est, cum verba Dei, et Judaeorum populus ad solam litteram quae occidit acciperet, et conversa gentilitas per spiritum qui vivificat penetraret. Unde mox subdi
Abbreviated transcription (Latin):
oppressi inculpa ꝑfidiȩ fuerant. in
uerȩ fidei lib̾tatem leuati sunt. Hc̃
uͦ isrłitarum casũ. longe ante ihere¬
midͤintuens: ait. factus ẽ dñs uelut
inimicus: p̾cipitauit isrł: precipi¬
tauit menia eius: dissipauit mu¬
nitiones eius. Menia eius audem
murbib.ornamento sunt: muni¬
ornant. Propħia quippe. doctrina.
genera linguarũ. curationũ uirt̃.
quasi quȩdam menia mentis sunt:
quȩ & si quisq non habeat: stare
munitus ꝑfidem & iusticiã potest:
quamuis ornatus uirditum alti¬
tudine minimȩ esse uideatur. Speᷤ
s munitiones sunt: quȩ si habere
negligimus: hostilib insidiis pa¬
temus. De iudea gͦ. quia ꝓpħiam
atq doctrinam. uel miraculorum
signa abstulit: menia p̃cipitauit:
quia uero spem.fidem. atq carita¬
tem. ꝓpter eius duriciã auferri ꝑ¬
misit: munitiones eius dissipare
studuit. Rectus uͦ ordo seruatus ẽ
ut prius. mȩnia: & post. munitiones

Expanded text:
oppressi in culpa perfidiae fuerant in oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamento sunt, muniornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea ergo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones
Abbreviated transcription (Latin):
pint filis qđ p̃dicauerunt patresd
uͭ senes. eosdem qͦ uideos accipimꝰ.
qui suadente ꝑfiha uentatis uerbo
contraire conati sunt: doctiina se¬
num ablata ẽ. postquã hanc ȩcclia
ergentib iudelicet uiuencula ace¬
pit quȩ. ꝓpsalmistã dicit. Sup seno¬
res intelleri. Quã. quia opando te¬
nuit: qualiter suꝑ senores intele¬
crerit ostendit: dum ꝓtinus suaboti
dicens. Qaua mandała tua exq̃sus
Quia enim studuit oꝑando implere
qd didicit. accepit intelligere. qd
fundit despectionem suꝑ principeᷤ.
et eos qui oppressi fuerant. releuat.
Cum enĩ iudeoꝵ populus inlegiᷤᷤ man¬
data ꝑmaneret: & cuncta gentilitaᷤ.
nulla i precepta cognosceret: & illi.
ꝑfidem principari uidebant᷑: et isti.
inꝓfundo pressi iacuerunt ꝑ infide¬
litatem.S cum incarnationis do¬
minicȩ mysterium iudea negauit:
gentilitas credidit: & principes
in despectionem ceciderunt: & hi qͥ

Expanded text:
rint filii quod praedicaverunt patres. Sin rint filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quepit. Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod fundens despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. - Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerant per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui