comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: qui satiat in bonis desiclerium
tuũ. qui coronat te in miseratione.
& miscłia: renouabitur sicut aquilȩ
iuuentus tua Q idõ necesse est fr̃c
km̃i ut qui ad huius pulcherrimȩ
renouationis. quasi sũmȩ circũcisionis
desideramus prȩmia ꝑtingere: curemꝰ
inderim primitiuȩ circũcisionis et
renouationis. quȩ cotidiano uirtu¬
tũ exercitio fit. subire remedia
Deponamus sccđm pristinã conuer¬
sationẽ ueterẽ hominẽ qui corrũ¬
pitur : scđm desideria erroris: Re-¬
nouemur spũ mentis nr̃ȩ : & indua
mus nouũ hominẽ qui scđm lm̃
creatus ẽ. in iusticia & scĩtate ueri¬
tatis: Neq audientes circũcisionẽ.
in uno corporis nr̃i membro nos casti¬
gare sufficere credamus: sed sicut
ilem alibi monet apłs. Mundemus
nos ab om̃i labe. & iquinamento
carnis: & sp̃e. perficientes scĩficatio¬
nẽ in timore dĩ: Relegamus acta
apłorũ : uideamus beatissimum

Expanded text:
tuam, qui satiat in bonis desiderium tuam, qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia, renovabitur sicut aquilae juventus tmi, ut qui ad hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemmus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei ; relegamus Acta apostolorum, videamus beatissimum
Abbreviated transcription (Latin):
clebratur inlicat. Sex &enĩ sunt
huius scłi ȩtates: notissimis tẽporum
distinctȩ articulis: in quibꝰ pro dõ
laboribꝰ insistere. & pro adipiscenda
requie sempiterna ad tẽpus oꝑari
necesse est: Septuma est ȩtas: non
in hac sed in alia uita quiescentiũ.
usq ad tempus resurrectionis
animarũ: Octaua autẽ ȩtas. ipsa
est dies resurrectionis. sine ullo
temporis fine beata: quando uera
omnino circũcisionis gła chorus¬
cante. non ultra corpus quod cor-¬
rũpitur aggrauat auimã: non
terrena inhabitatio cdeprimit sensũ
multa cogitantẽ. ⁊ sed corpus iam
incorruptibile lȩtificat animam:
& subleuat cęlestis inhabitatio to¬
tum hominẽ uisioni sui conditoris
inherentem: Cuius ȩterni diei
beatitudinẽ: propħa in illo ciius
supra meminimus psalmo consequen¬
ter exponit: animã suã ipse & om̃es
interioris sui hominuis affectus ad
benedicendũ dñm srecordandãsq
om̃s eius retributiones.
qui redemit de interitu inquit uitã

Expanded text:
lebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum. Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis sine ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus supra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui redimit de interitu, inquit, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
insipientiũ uisa sunt penarũ squalore
fedari: sic potius fuso pro apõ sangui-¬
ne. ab omĩbus mundauere contagiis.
Insuper & beata immortalitatis lu-¬
ce digna reddidere: quod est lotas
etiam dealbasse stolas in sanguine
agni Idõ sunt inquit ante thronũ
dei: & seruiunt ei die ac nocte in
templo eiꝰ: Non est laboriosa. sed
amabilis & optanda seruitus: in
dĩ laudibus perpetuo assistere:
Dies quippe. & nox non uicissitu-¬
dinem temporis proprie sed perpe-¬
tuitatem tropice signaficant: Nox
enĩ non erit illic sed dies. una me¬
lior in atriis xp̃i super milia: in
qua ñ plorat rachel filios suos. sed
absterget ds̃ omnẽ lacrimã ab ocłis

Expanded text:
insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas etiam dealbasse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus, in Dei laudibus perpetuo assistere: dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic, sed dies una melior in atriis Christi super millia, in qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis
Abbreviated transcription (Latin):
scãm uenerandamq pre¬
sentis festi memoriã. paucis
quidem uerbis euangłista
comprehendit: sed non pauca cȩ-¬
lestis mysterii uirtute grauidam
reliquit: Exposita namq natiuita¬
te dominica. cuius gaudia max
angeli dignis laudibus extule¬
runt. pastores deuota uisitatione
cȩlebrarunt:om̃s qui tunc audiere
mirati sunt. nos quoq pro modulo
largiente congrius missarũ hym¬
norũq sollẽpniis exegimus: sub¬
iunxit atq ait Et postquã consũ¬
mati sunt dies octo. ut circũcidẽt᷑
puer. uocatũ est nomen eius iħc:
quod uocatũ est ab angło priusquã
in utero conciperetur: Hȩc sunt
festiuitatis hodiernȩ gaudia uene¬
randa: hȩc sacrȩ sollẽpnitas diei.
hec illa suꝑnȩ pietatis munera
sacroscã: quȩ fideliũ cordibus cõ¬
mendans apłs aitꝰ quia ubi uenit
plenitu do tẽporis: misit ds̃ filiũ

Expanded text:
am venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Fil
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationũ impugnantiũ suꝑasse
certamina: Dicit iterũ. eorũ &e pre¬
teritos agones: & coronas describers
perpetuas: Hi sunt qui uenerunt¬
ex magna tribulatione. & laueruns
stolas suas: & dealbauerunt eas
in sanguine agni: Stolas quippe
martyres in sanguine agni laue¬
runt: dũ membra sua quȩ oculis

Expanded text:
tribulationum impugnantium superasse tribulationum impugnantium superasse certamina. Dicit iterum eorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni . Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis
Abbreviated transcription (Latin):
leticiȩ in inistris excepit. atq in gau¬
diũ dñi sui perpetuo coronandos
introduxt Unde dicit ioħes: Stabaq̃
ante thronũ in conspectu agni amic¬
ti stolis albis. & palmȩ in manibus
eorũ: Stant enĩ modo aute thronum
dei coronati: qui quondã ante thro¬
nos iudicũ terrenorũ iacebant pęnis
attriti Stant in conspectu agni.
nulla ratione illic a contẽplanda
eius gła separatidi : a cuiꝰ hic amore
nec per supplicia poterant separari:
Stolis fulgent albis. & palmas in
manibus habent: quia premia in
operibus habent. dũ corpora quȩ pro
flagris absumi. per precipicia dis¬
solui. ungulis abradi. omnimodo
penarũ genere passi sunt dissipari.
per resurrectionẽ glorificata recipi¬
unt: & clamabunt in quit uoce
magna dicentes: salus dõ nr̃o qͥ
sedet super thronũ. & agno
Magna uoce salutẽ dõ decantant:
qui magna gr̃arũ actione recolun.
non sua uirtute. sed ipso auxiliante.

Expanded text:
laetitiae ministris excepit, atque in gaulaetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum, et in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum. Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronum judicum terrenorum jacebant poenis astricti. Stant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis, et palmas in manibus habent; quia praemia in operibus habent, dum corpora quae pro flagris absumi, per praecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno. Magqui magna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute sed ipso auxiliante
Abbreviated transcription (Latin):
quo dñs transfertur partẽ gentis
eiusclem qua & nunc corporis per¬
fidem ap̃i est susceptura designat:
Unde bene galileȩ perpetrata trans-¬
migratio: natareth flos aut uir¬
gultũ eius interpretat᷑: quia nimi-¬
rũ sca eccłia quo ardentiore desi¬
derio. ab his quȩ in terris uidet.
ad cęlestia promerenda transmi¬
grat: eo maiore spũaliũ habundat
flore. ac germine uirtutũ: Unde¬
martyrũ hodierna festiuitate ue-¬
neramur. de ȩterna quȩ in celis ẽ.
martyrũ festiuitate sedule cogite¬
mus. eorũq uestigia in quantum
pofsumus sequendo. & ipsi eiusdem
festiuitatis supernȩ participes exsiste¬
re curemus: destante apło. quia si
socii passionũ fuerimꝰ: simul et
consolationis erimus: nec tã de mor-¬
te eorũ lugeamus: quã de iusta
palmȩ perceptione letemur: Siquidẽ
singulos eorũ. cũ per tormenta
pellerentur ex hac uita: rachel
est. sed iam hinc expulsos. suꝑna
mox in aliam uitam obuiis

Expanded text:
quo Dominus transfertur, partem gentis quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia quo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum. martyrum hodierna festivitate venecamur, de aeterna quae in coelis est martyrum festivitate sedule cogitemus, eorumque vestigia, in quantum possumus, sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis superbae participes existere curemus, testante Apostolo, quia si socii passionum fuerimus, simul et consolationis erimus : nec tam de morte eorum lugeamus, quam de justa palmae perceptione lsingulos eorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel est: sed jam hinc expulsos supernamox in aliam vitam obviis
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ inuidiȩ flãma fidẽ ueritatis
accipient Et bene cũ iudȩam
deserit fugere & hoc in nocte
dicitur. cũ uero reuertitur in illã.
mentio: quia nimirũ quos ob pec¬
catorũ denebras olim persecutores
reliquit. ipsos ob lucẽ fidei tandẽ
se querentes reuisit: Quod dãpnato
licet herode ioseph timore archelai
filii eius in uidȩam. ubi metropo¬
lim habet ire formidans. monente
angło in nazareth galileȩ secedit:
ultima presentis ȩccłiȩ tempora
designat: quando pro ea quȩ nunc
est uniuersali. gentis illiꝰ cecitate
qua xp̃ianos in quantũ ualet per-¬
sequi non desistit. acrior in quibꝰcdã
antixp̃i persecutio consurget. Qͣ quidẽ
plurimis ad predicationẽ enoch. &
heliȩ. a perfidia conuersis. s cȩteris
ad instinctum antrp̃i tota intenti¬
one contra fidẽ dimicantibus Pars
igitur uidȩae in qua regnabat ar-¬
che laus. perfidos antixp̃i sequaces
ostendit: Porro natareth galileȩ.

Expanded text:
nae invidiae flamma, fidem veritatis nae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertitur in illam mentio: quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae,
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ. in uidȩa specialiter accipere:
quando inualescente inuidia. prę-¬
dicatores sunt uerbi pene omnes
expulsi de prouintia : & in gentibus
prȩdicaturi sunt longe lateq dis-¬
persi: sicq factũ est. ut gentilitas
quȩ ꝑ egyptũ figuratur. peccatis
ante tenebrosa. lunen uerbi ꝑcipe¬
ret. hoc est enĩ puerũ iħm & matrẽ
eius per ioseph in ȩgyptũ transferri.
fidem scilicet dñicȩ incarnationis.
& ȩccłie societatem. per doctores
scõs gentibus cõmitti. quod erant
in egyptum usq ad obitũ herodis
indicat figurate fidem xp̃i in
gentibus mensurã donec plenitu¬
do earũ introeat : & sic omĩs isrł
saluus fiat: Obitus quippe hero¬
dis terminũ intentionis maliciosȩ
qua nunc contra ȩccłiam iudȩa
seuit insinuat: occiso paruulorũ
mort̾ẽ humiliũ sp̃u quos fugato
a se ap̃o iudȩi peremere designat:
Quod autẽ defuncto herode redit
dicantibus. iudȩi sopita mocder¬

Expanded text:
factae in Judaea, specialiter accipere, factae in Judaea, specialiter accipere, quando invalescente invidia praedicatores verbi sunt pene omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Herode redit dicantibus Judaei, sopita moder
Abbreviated transcription (Latin):
est a parentibus in egyptũ: signi¬
ficat electos sepius malorũ un¬
probitate suis effugandos sedibꝰ.
simul exemplũ datur fidelibus.
ne dubitent rabiem persequentiũ
ubi oportunũ fuerit declinare fugi¬
endo. cũ hoc dm̃ ac dñm suũ fecisse
meminerint: Siquidẽ ipse qui
secuti fuerint in ciitate ista.
fugite in aliam : prius fecit quod
precepit fugiendo hominẽ quasi
homo in terra. quẽ magis paulo
ante inonstrauit stella de cęlo:¬
Quod occisis pro dño pueris herodes
non longe post obiit. & ioseph mo¬
nende angelo dñm cũ matre ad
terram isrł reduxit: significat
om̃s persecutiones quȩ contra ȩccle-¬
siam erant mouendȩ. ipsorũ perse-¬
cutorũ morte uindicandas. eisde̾q
mutatis persecutoribus. pacem ȩccłiȩ
denuo reddendã: &e scõs qui latue.¬
rant. ad sua loca fuisse reuersuros:
Possumus quoq odium herodis qͦ
perdere iħm uoluit. suꝑ persecuti.¬
onibus quȩ apłorũ sunt tempore¬

Expanded text:
est a parentibus in Aegyptum, signiest a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos  Al. adsimul exemplum datur fine dubitent rabiem persequentium ubi opportunum fuerit declinare, fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Siquidem ipse qui secuti fuerint in una civitate, fugite in aliam , prius fecit quod praeceperat, fugiendo homine, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coeloo occisis pro Domino pueris, Herodes non longe post obiit, et Joseph, monente angelo, Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat omnes persecutiones, quae contra Ecclesiam erant movendae, ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque multatis persecutoribus, pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerunt ad sua loca esse reversuros. Possumus quoque odium Herodis quo perdere Jesum voluit, super persecutionibus, quae apostolorum tempor
Abbreviated transcription (Latin):
abit quęrere in terra: inuentãq
tauit ad gregẽ: Querit᷑ autẽ unta
litterã quomodo rachel plorasse
dicatur filios suos: cũ trybꝰ uda
quȩ bethleem tenebat non de
rachel. sed de sorore eius lya fu¬
erat orta: Ubi tamen facilis patet
responsio: quia non tantũ in bech¬
leem. uerũ etiam in omĩbꝰ finibus
eius pueri sunt trucidati: Trybus
autẽ beniamin quȩ de rachel
orta est: proxima fuit trybui uidȩ:
Unde merito credi debet. quod
plaga crucdelissimȩ necis. ñ paucos
etiã beniaminȩ stẏrpis pueros in¬
uoluerit: quos progenies rachel
elata in excelsũ uoce plorauerit:
Potest & aliter intelligi. quia ra¬
chel iuxta bethleem sepulta est.
sicut titulus monumenti eius
manens usq hodie testat᷑. Ad oc¬
cidentẽ ciuitatis ultra uiam quȩ
ducit hebron: quod ea quȩ in loco
eodem agebantur. ipsa egisse pro¬
phetico locutionis modo recte dicatꝰ
cius corpore. & nomine. locus ipse
fuerat in signis: Quod dñs ipse ne
occideretur ab herode sublatus

Expanded text:
terra, inventamque tavit ad gregem. Quaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus
Abbreviated transcription (Latin):
unt in uacuũ cȩdere: sed usq
Et sicut prothomartyris abel.
ita etiã sanguinẽ cȩterorũ marty¬
rũ de terra clamare ad dm̃. iuxta
illud sapientis ĩuriꝰ non despiciet
preces popłi : nec uiduã si effundat
loquelam gemitus: Monne lacrimȩ
uiduȩ ad maxillã descendunt. ⁊¬
& exclamatio eiꝰ suꝑ cducentẽ eas:
Amaxilla eñ ascendunt usq
ad cȩlũ: & dñs exauditor. non de-¬
lectabitur in illis: Quod rachel
plorasse dicitur filios suosꝰ nec
uoluisse consolari quia non suÑ.
sigraficat ȩccłiam. plorare quidẽ
sc̃orũ de hoc scło ablationẽ: sed
non ita uelle consolari. ut qui
scłm morte iucerunt: rursus ad
scłi certamina secũ toleranda
redeant: quia nimirũ non sunt
ultra reuocancli in mundũ. de
cuiꝰ erũnis semel euaserunt co¬
ronandi ad xp̃m: Rachel namq ⁊
quȩ oius. aut uidens dm̃ dicit᷑.
ȩccłiam figurate demonstrat.
cuius tota intentio ut uicdere

Expanded text:
unt in vacuum cedere, sed usque et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gedescendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ab oculis eorũ Notate uerba:
signate nysteria: Conuescens
eleuatus ẽ: Comedit & ascen¬
dit. ut uidelicet per effectũ
comestionis. ueritas patescera
carnis: Marcus uero prius quã
cordis atq in fidelitatis duri¬
tia increpasse discipłos memo¬
rat: Qua in re quid conside¬
randũ est. nisi quod iccirco
dñs tunc discipłos increpauit
cũ corporaliter reliquit: ut

Expanded text:
b oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero priusquam 1cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens quod se iã non hic
esse. illos autẽ hic esse dixit.
cũ & ipse hic: & illi adhuc
essent Sic enĩ est locutus ho¬
mo congruens hominibus: ut
mos loquendise.se habet hu¬
manus: An non cotidie dicunꝰ
iã ñ ẽ hic de aliquo quanto¬
tius abituro ᷤ & maximo hoc
cle morituris solet dici: quã¬
quã & ipse dñs tanquã prę¬
uidens quid lecturos mouere
posset: adiecit Ego ad te ue¬
nio sic exponens quodã modo
cur dixerit iã non sum in

Expanded text:
ostendens, quod se jam non hic ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic, et illi hic, adhuc essent. Sic enim est locutus homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus: Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum in
Abbreviated transcription (Latin):
Dicendo enĩ esse iã factum:
ostendit iam fuisse predesti¬
natũ : Et certũ haberi uolu¬
it: quod esset futurũ: Q iam
inquit non sũ in mundo: et
hi in mundo sunt: Si horam
prorsus illam qua loquebat᷑
attendas: utriq adhuc in
mundo erant. et ipse scilicet
& illi de quibus dicebat:
Non erã sccłm prouectum
cordis & uitȩ. id accipere pos¬
sumus uel debemus: ut illi
propterea esse alhuc licant᷑
in mundo: quod mundana
adhuc sapiant : Ille autẽ iã
non esse in munclo sapiendo
diuina: positũ ẽ. hic enĩ unũ
uerbũ quod nos ita intellige¬
re omĩno non sinat: quia ñ
ram non . eẽ: Nuinquid ergo
fas est. ut eũ credamus aliqͣn¬
clo mundana sapuisse. & ab hoc
errore liberatũ iã illa ñ sapere:
quis tã impio sensu se iduerit:
Restat igitur ut scđm id.
quod etiã ipse in munclo pri¬
us erat. in mundo se dixerit
etiã non esse : profecto p̃sen¬
aa corporale a mundo scilicoe
alstttã suã cito futuram.
illorũ autẽ tardius. per hoc¬

Expanded text:
Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia nonjam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod etiam ipse in mundo prius erat, in mundo se dixerit jam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilicet, absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius: per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
delicet docetur. propter quẽ
in terra cuncta creata sunt.
& a quo omĩa per quaradam
similicudinẽ aliena non sunt:
Potest etiã omis creaturȩ nomi¬
ne: omĩs natio gentiũ desig¬
nari: Ante &enĩ dictũ fuerat.
in uiam gentiũ ne abieritis:
nunc autẽ dicitur. prȩdicate
omni creaturȩ: ut scilicet
prus a iuiclȩa apłorũ repulsa
predicatio tunc nobis in ad¬
iutoriũ fieret : cũ hane illa
ad cdãpnationis suȩ̨ testimo

Expanded text:
delicet docetur, propter quem delicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat prȩdicandũ ut de eo
discipłis dicatur: prȩdicate
om̃i creature: Sed omĩs crea-¬
turȩ nomine : signatur homo
Sunt namq lapides sed nec
uiiunt nec sentiunt: Sunt
herbȩ & arbusta: uiuunt qui¬
dem sed non sentiunt: Uiuunt
dico non per animã sed per
uiriditatem: quia & paulus
dicit: In sipiens tu quod semi¬
nas non uiuificatur: nisi priꝰ
moriatur: Uuut ergo quod
moritur : ut uiuificetur Lapi¬
des itaq sunt: sed non uiuun:
Arbusta autẽ sunt: uiuunt
sed non sentiunt: Bruta uero
animalia sunt: uiuunt: sen¬
tiunt: sed non discernunt:
Angłi & enĩ sunt: uiuunt:
sentiunt: & discernunt. Omĩs
autẽ creaturȩ: aliquid habet
homo: Habet namq cõmune
esse cũ lapidibus .: uiuere cũ
arboribꝰ.⁊ sentire cũ animalibꝰ.
intelligere cũ angłis Si igit᷑
cõmune habet aliquid cum
omni creatura homo: ixta
aliquid omĩs creatura homo
Omni ergo creaturȩ prȩdica-¬
tur euangłium cum soli ho-¬
mini prȩdicatur: quia ille ui¬

Expanded text:
edicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille vi
Abbreviated transcription (Latin):
uod resurrectionem
cdominicã discipuli
darde credi¬
derunt: non tam illorum
infirinitas quã nr̃a ut ita
clicam futura firmitas fuit:
Ipsa namq resurrectio illius.
dubitantib per multa argu¬
menta. monstrata ẽ Quȩ dũ
nos legendes agnoscimus:
quid aliud quã de illorũ dubi¬
tatione so liclamur: Minus enĩ
michi maria magdalenȩ pre¬
sticit que citius credidit: quã
thomas qui diu dubitauit: Ille
deñ dubitando uulnerũ cica¬
trices tetigit: & de nr̃o pectore¬

Expanded text:
uod resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra ut ita dicam futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est. Quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit quam Thomas qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de no
Abbreviated transcription (Latin):
primi sequerentur: ut & mys¬
tice designarent. om̃s qͥ illũ
perfecte sequerentur: gemi¬
na dilectionẽ deuotos esse
lebere: hoc ẽ. & eiusclem sui
redẽptoris. & fr̃m simul
amore flagrantes: Conuer¬
sus autẽ iħe. & uidens eos se¬
quentes se : dicit eis Quid
queritis: Non pocuit ignora¬
re dñs. quid sequentes se
discipłi iohannis quererent.
sed in eo quod ad illos se
sequentes conuertitur: quod
ipse prior quid quȩrerent
interrogat. quoddatt illis
gandi: manifeste in notuit
quantũ bonis nr̃is studiis
delectetur: quãlibent̃ iter
ueritatis in choantibꝰ. ipse
auxiliũ laturus occurrat:
Qui dixerunt ei Rabbi. Qd
dicitur interp̃tatũ magister:
Ubi habitas: Nolebant transi¬
torie magisterio ueritatis
perfrui: sed mansionẽ potius
in qua habrtaret quȩrebant.
quatinus &e tunc liberius in
secreto uerbis illius imbu i.
&̾ ex inde sepius eũ possent
uisitare plenius instruendi:
Unde & ipse quia illosbene
pedentes. quȩrentes. pulsantes

Expanded text:
primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent interrogat, quod dat eis figandi, manifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes
Abbreviated transcription (Latin):
oectio sc̃i ȩuangłii
quam modo fr̃s audistis.
tanto intentius cogitanda.
ac sine obliuione ẽ. iugit
retinenda: quanto constat
quia magnã nobis fidei
perfectionẽ cõmendat
magnũ eiusdẽ perfectȩ fi-¬
dei contra omĩa tẽptam̃ta
robur ȩque demonstrat:
Si enim scire uolumus.
quo modo in xp̃m credi
oporteat: quid lucidius
eo qđ ait acl eũ petrus.
tu es xp̃c filius dei uiui:
Rursus si audire delectat.
quantũ hȩc fides ualeat.
quid apertius eo quod ait
dũs de ȩccłia que super
eũ edificanda erat. & por¬
tȩ inferi. non p̃ualebunt
aduersus eam: Sed hȩc
suis in locis plenius expo¬
nentur: Nunc. autẽ reuer¬
tentes ad explananclam
ex ordine lectionẽ dñicam
primo uideamus de loco
in quo habita memorat᷑:
Uenit inquit iħc in par¬
tes cȩsareȩ phylupi: Phy¬
lippiis ut lucas testatur:
erat thetrarcha ituriȩ. et

Expanded text:
o sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, tanto intentius cogitanda, ac sine oblivione est jugiter retinenda, quanto constat quia magnam nobis fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid ludicius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi. Rursus, si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarc
Abbreviated transcription (Latin):
die: coram discipłis eleuatus
in cęlũ: corporalis presentiȩ
modũ fecit: mansurus in pa-¬
tris dextera. donec tẽpora
multiplicandis eccłiȩ filiis.
diuinitus prȩstituta peragun-¬
tur: & ad iudicanlos uiuos ac
mortuos in eadem carne in
qua ascendit adueniet: Quod
itaq redẽptoris nr̃i conspicu¬
um fuit: ur sacramenta trans¬
iuit: E ut ficdes excellentior
ẽẽt ac firmior: uisioni doc¬
trina successit. cuiꝰ auctori.¬
tatẽ supernis illuminata
radiis credentiũ corda se
non exquisita persequentium
crudelitatibus supplicia ter¬
ruerunt: Pro hac fide ꝑ uni¬
uersũ mundũ non solum
uiri. led etiã feminȩ : nec
tantũ impubes pueri. sed etiã
tẽnerȩ uirguies: usq ad effu¬
sionen sui sanguinis decerta¬
uerunt: Hec fides demoruia
ciecitiͥ egritudines defulit:

Expanded text:
urrectionem die coram discipulis elevatus urrectionem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda seqnec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit
Abbreviated transcription (Latin):
ultra cunctarũ altitudinẽ po¬
testatũ. ad dei patris ẽ. ꝓuecta
consessum quo orcline operum
diuinorũ nos funclati. nos ȩdi¬
ficati sumus ut mirabilior fier&
gr̃a dei. cũ remotis a conspectu
hominũ quȩ merito reueren-¬
tiam sui sentiebant᷑ in dicere:
fides non difficleret. spes non
fluctuaret. caritas non teperae:
Magnarũ enĩ hic iugor men¬
tiũ & ualde ficleliũ est hoc
lumen animarũ: incunctant᷑
credere quȩ corporeo ñ uident᷑
intuitu: & ibi figere desideri¬
um. quo nẽ queas in ferre con¬
spectum: Hȩc autẽ pictas unde
in nr̃is corclibꝰ nasceretur: aut
quomodo quisquã iustificare¬
tur per fidẽ.⁊ si in his tantum
salus nr̃a consisteret. quȩ ob¬
tutibꝰ subiacerent. Unde et
illi uiro qui de resurrectione
xp̃i uicdebatur ambigere. nisi
in ipsius carne uestigia passio¬
ces esse possimꝰ expletis om̃ibꝰ
quȩ̨ euangłice prȩdicationi &
noui testamenti mysteriis con

Expanded text:
ultra omnium altitudinem poultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passioces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis cong
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ dilectis¬
simi salutis nr̃ȩ. quã
pretio sanguinis sui
uni uersitatis conditor esti¬
mauit : a die corporalis or¬
tus usq ad exitũ passionis:
per dispensationẽ humilitatis
impletũ est & licet multa etiã
in forma serui. diuinitatis
signa radiauerint: proprie
tamen illius tẽporis actio
ad demonstrandã suscepti
homins ꝑtinuit ueritatem
Post passionẽ uero ruptis uin-¬
morcis
culis. quȩ uim suã in eum
qui peccatierat nescius ince
dendo perdiderat: infirmitas
in uirtutẽ. mortalitas in ȩteriu¬
tatẽ: & contumelia transiuit
pectui: donec triumphum
uictorie quẽ reportarat a
mortuis. inferret & in cęlos:
Sicut ergo in sollẽpnitate
paschali resurrectio nobis
dñi fuit causa lȩtancli: ita
ascensio eius in cęlũ presen¬
tium nobis est mrinimen
gaucliorũ recolentibꝰ illũ
diem & rite uenerantibus quo
natura nr̃ȩ humilitatis in xp̃o
supra omnẽ cȩ̨li militiã. supra
omnes ordines angelorũ. et

Expanded text:
Sacramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui pedendo perdiderat, infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit pectui, victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Aęta dr̃a ce saluatoris
cordis auditu percipere debe-¬
mus: sedulaq intentione
persistere: quatinus ad hec
contingere mereamur: Quid
est enĩ quod merito letius
audiatur: quã ꝑueniri posse
ad gaudiũ quod nũquam
possit auferri : Notandũ autẽ
qđ tota lectionis huiꝰ eu̾głicȩ
series illis conuenit: qui eã
prȩsentes audierunt a dño:
Pars autẽ illius etiam nobis
qui post passionẽ & resurrec¬
tionẽ diũcam. ad fidem
uenimus: ap dissime con¬
gruit: Quod ergo ait modi¬

Expanded text:
aeta Domini et Salvatoris imi, laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait: Modi
Abbreviated transcription (Latin):
ones oportet nos intrare in
regnũ dei Quod autẽ ait. iterũ
uidebo uos & gaudebit cor ur̃m:
uidebo uos dixit. eripiam uos
ab aduersariis: coronabo uos
uictores. me uos decertantes
semꝑ uidisse probabo: Quando
enim non uicderet suos maxime
pressuris circũuentos. cũ quibꝰ
se ipse om̃ibꝰ. diebꝰ scłi manere
promisitͦ Sed morientibꝰ inter
tormenta fidelibus. arbitraban¬
tur eos tortores diuino carere
prȩsidio dicendesꝰ ubi est ds̃
eorũ: Unde quidã ex his circũ¬
septus erumnis arebat Uide̾
dñe afflictionẽ meam: quoniã

Expanded text:
s oportet nos intrare in regnum Dei . Quod autem ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Videbo vos, dixit: eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, me vos decertantes semper vidisse probabo. Quando enim non videret suos maxime pressuris circumventos, cum quibus se ipse omnibus diebus saeculi manere promisit? Sed morientibus inter tormenta fidelibus, arbitrabantur eos tortores divino carere praesidio, dicentes: Ubi est Deus eorum ? Unde quidam ex his circumseptus aerumnis aiebat: Vide, Domine, afflictionem meam, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
donec formetur xp̃c in uobis
Ad huiꝰ se membra pertinere
testantur : qui cȩlestibꝰ deside¬
riis accensi: in conditoris sui
laude proclamant: Atimore
tuo dñe concepimus. & partu¬
riuimus. & peperimus sp̃m:
hec mulier cũ parit tristiciã
habet: quia uenit hora eius:

Expanded text:
donec formetur Christus in vobis donec formetur Christus in vobis . Ad hujus se membra pertinere testantur, qui coelestibus desideriis accensi, in Conditoris sui laude proclamabant: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus, et peperimus spiritum . Haec mulier cum parit, tristitiam habet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ecce serui mei exultabunt
in lȩticia: uos autẽ clamabi¬
tis pre dolore cordis uestri.
et pre contritione sp̃s ulu¬
labitis Sequitur: Mulier
cũ parit tristiciam habet:
quia uenit hora eiꝰ: Mulie¬
rem dicit sc̃am eccłiam ui¬
delicet. propter fecũditatẽ
bonorũ operũ & quia sp̃ua¬
les dõ filios gignere nũquam
desinit: De qua & alibi dicit:
Simile ẽ. regnũ cȩlorũ fer¬
mendo quod acceptd̃ mulier
abscondit in farinȩ satatria.
donec fermentaretur totum:
Mulier quippe fermentum
accepit: cũ ȩccłia uim suꝑnȩ
dilectionis & fidei. dño lar¬
giente consecuta est: Abscon¬
dit hoc in farinae satatria.
donec fermentaretur totum:
cũ asye. europe. & affricę
partibus. uerbũ uite ministra¬
uit : donec om̃s derrarum
termini. regna cȩ̨lestis amore
Flagrarent: Ad huiꝰ mulieris
membra se pertinere signabat.
qui redentibꝰ qui busclam
a castitate fidei. tristis aiebat.
Filioli mei quos iterũ parturio.

Expanded text:
cce servi mei exsultabunt cce servi mei exsultabunt in laetitia, vos autem clamabitis prae dolore cordis vestri, et prae contritione spiritus ululabitis . Sequitur: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Mulierem dicit sanctam Ecclesiam, videlicet, propter fecunditatem bonorum operum, et quia spirituales Deo filios gignere nunquam desinit. De qua et alibi dicitur: Simile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum . Mulier quippe fermentum accepit, cum Ecclesia vim supernae dilectionis et fidei, Domino largiente, consecuta est. Abscondit hoc in farinae sata tria, donec fermentaretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pertinere signabat, qui, recedentibus quibusdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia quamdu sunt ui cor-¬
pore.peregrinari se a sua
patria et cognoscunt. quia
per labores & certamina ad
coronã sibi perueniendũ esse
non dubitant Quorũ tristi-¬
cia uertetur in gaudiũ: cũ
finito agone uite huiꝰ braui¬
um uitȩ perhennis accipient.
de quo dicitur in psalmo
Qui seminant in lacrimis:
in gaudio metent: Flentibꝰ
autem & contristatis fidelibꝰ
mundus gaudet : quia iure
in pręsentibꝰ qualecũq gau¬
dium habent. qui alterius
uitȩ uel nulla esse gaudia
sperant: uel se ad hȩc ꝑtinge-¬
re posse desperant: Quod ta¬
men specialiter de ꝑsecutori¬
bus fider christiane potest
intelligi: qui cruciatis occisis¬
q martẏribꝰ. ad tempus se p̃¬
ualuisse gaudebant: Sed ñ
post multũ illis in occulto
coronatis. ipsi pęnas ꝑfidiȩ
suȩ simul & homicidii subiban
ȩternas : quibꝰ duuna increpa¬
tione recte dicitur ꝑ propħam
Ecce serui mei lȩtabuntur:
uos autẽ confundemini Et¬

Expanded text:
Quia quandiu sunt in corQuia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mundus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qui alterius vitae, vel nulla esse gaudia sperant, vel se ad haec pertingere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina increpatiEcce servi mei laetabuntur, vos autem confundemini. E
Abbreviated transcription (Latin):
mundus autẽ gaudebit : uos
autẽ contristabimni : sed
tristicia ur̃a uercetur in
gaudiũ: & ipsorũ & dotius
ęccłiȩ statui congruit: Plora¬
bant quippe & flebant ama¬
tores ap̃i : cũ illũ cõprehendi
ab hostibus ligari. aed conci¬
liũ duci. dampnari. flagella¬
ri. derisui haberi. ad ultimũ
crucifigi. lanceari & sepeliri
uiclerant: Gauclebant mun¬
di amatores: quos ob infimas
cogitationes mundũ uocat
dñs cũ morte turpissima
condẽp narent illũ. qͥ grauis
erat eis etiam ad uiclendum
Contristabantur discipłi posi¬
to in morde dño: sed agnita
eius resurrectione. tristicia il¬
lorũ uersa est in gaudium:
Uisa᷑ ascensionis potentia. iam
maiore gaudio subleuati lau¬
clabant et benedicebant dnm̃.
ut lucas euangelista testatur:
Sed & cunctis fidelibꝰ hic dñi
mas pressurasq presentes.
ad gaudia ȩterna ꝑuenire
contendunt: Qui merito in
presenti plorant. Flent. et
tristes sunt : quia necdun
ualent uidere quẽ diliguni:

Expanded text:
debit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino; sed agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium; visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebat Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic sermo mas pressurasque praesentes ad gaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tili popło uenimus dñs as¬
pexerat: cũ se adducere &
alias oues dicebat: Hoc co-¬
tidie fieri fr̃s aspicitis: hoc
reconciliatis gentibꝰ factũ
hodie uidetis Quasi ex lu¬
obus gregibꝰ unũ ouile ef¬
ficit: quia iudaicũ & gen¬
tilẽ popłm in sua fide con¬
iungit. paulo attestante qui
ait: ipse ẽ. pax nr̃a qui fecit
utraq unũ Dũ enuim ad
ȩternã uitã ex utraq natio¬
ne simplices eligit. ⁊ ad oui¬
le propriũ oues deducit:
de quibꝰ profecto oribus.
rursũ dixit÷ oues meȩ uocẽ
meã audiunt: et ego cognosco
eas: & secuntur me̾ & egd

Expanded text:
tili populo venimus Dominus astili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me
Abbreviated transcription (Latin):
periculũ ur̃m: Uidete si oues
eius estis: uidete si eũ cog¬
noscitis: uidete si lumen
ueritatis scitis Scitis autem
dico: non per fidẽ. sed per
amorẽ: Scitis dico non ex
credulitate: sed ex oꝑatione:
Nam isdẽ ipse qui hȩc loquit᷑
ioħes euangelista: testatur di-¬
cens: qui dicit se nosse deũm
et manclata eiꝰ ñ custodit :
mendax est: Unde et hoc in
boco dñs protinus subdit:
Sicut nouit me pater & ego
agnoscopatrẽ: et animã meã
pono pro ouibꝰ meis: Acsi aꝑte
dicat In hoc constat quiã
et cognosco patrẽ. & cognoscor
a patre: quia animã meã
pono pro ouibus meis id ẽ.
ea caritate qua pro ouibus
morior: quantũ patrẽ diligã
ostendo Quia uero ñ solũ
iudȩam sed etiã gentili¬
tadem redimere uenerat .
acdiungit: & alias oues
habeo quȩ non sunt ex hoc
ouili: & illas oportet me
adducere: & uocẽ meam
audient: Et fiet unum
ouile. & unus pastor: Re¬
dẽptionẽ nr̃am qui ex gen¬

Expanded text:
periculum vestrum. Videte si oves periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et iladducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gen