comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctatione atq inflatione propͥa. inherere dõ. atq ab
illo incommutabili refici & reformari intitur. a quo
cẽ iam capit ñ solum omnem spetiem rerum om̃i¬
um. siue quȩ sensu corꝑis. siue quȩ intelligentia m̃¬
tie attinguntur. s etiã ipsam capacita rẽ formationis.
ante formationẽ cum uł informe aliqͥd dr̃ qd for¬
maripotest. Itaq tanto minus se ẽẽ stabilem sen¬
tit. quantominus heret dõ qui summe ẽ. & illum
idõ summe eẽ. quia nulla mutabilitate ꝓficit seu
deficit. Sibi autem illam commutationẽ expedire
qua ꝓficit: ut ꝑfecte illi cohȩreat. E am uͦ commu¬
tationem quȩ in defectu ẽ: eẽ uiciosam. Omnẽ aut̃
defectum. ad int̾itum uergere. Quo utrum aliqua
res ꝑueniat. tam & si ñ apparet: tam̃ apparere om̃ibꝰ
eo ducere int̾tum ut ñ sic quod erat. Ynde colligit᷑
ñ ob aliud res deficere uł posse deficere. nͥ qd̾ ex mchi¬

Expanded text:
ctatione atque inflatione propria inhaerere deo atque ab ctatione atque inflatione propria inhaerere deo atque ab illo incommutabili refici et reformari nititur, a quo esse iam capit non solum omnem speciem rerum omnium, siue quae sensu corporis siue quae intellegentia mentis adtinguntur, sed etiam ipsam capacitatem formationis ante formationem, cum uel informe aliquid dicitur, quod formari potest. itaque tanto minus se esse stabilem sentit, quanto minus haeret deo, qui summe est, et illum ideo summe esse, quia nulla mutabilitate proficit seu deficit; sibi autem illam commutationem expedire, qua proficit, ut perfecte illi cohaereat, eam uero commutationem, quae in defectu est, esse uitiosam; omnem autem defectum ad interitum uergere, quo utrum aliqua res perueniat, tametsi non apparet, tamen apparere omnibus eo ducere interitum, ut non sit, quod erat. unde colligit non ob aliud res deficere uel posse deficere, nisi quod ex nihi
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ. ñbitudo qͥfruentis ⁊ ĩtelligenti ẽ ꝓpͥa. s pleni¬
tudo sanitatis id ẽ ĩcorruptioĩs uigor. Qͦd qͥñuidẽt
ut dixi. bellant inqͥetis alt̾catiõĩbꝰtiarie ꝓsuoqͥsq
captu in corꝑe constituenteᷤᷤ sũmũ hoĩs bonũ. ⁊ car¬
naliũ sediciosoꝵ t᷑bas concitant: ĩt̃ qͦs epicurei apd
ĩdoctã multitudinẽ excellentiore auctoritate ui¬
tum ẽẽ cumbeatus ẽ. alioquin nũquã eẽt miseꝵ.
⁊ recederet᷑ aquerendo. utrum in animo sit sũmũ
illud atq ut ita dixerim beatificum bonum. uel
aliqͣ pars eius. Nam cum seipso sͥ quasi suo bono
animus gaud&: suꝑb ẽ. Cum uͦ ꝑspicit se ẽẽ muta¬
bilem. uł hoc uno saitem quo de stulto sapiens effi¬
citur. sapientiamq ẽẽ incõmutabilem cernit. simł
oportet cernat eẽ illam supͣ suam naturam. eiꝰ par¬
ticipatione atq illustratione se uberiꝰ ⁊ cercius gau¬
derc quam scipso. Ita cessans atq detumescens a ia¬

Expanded text:
o, quae fruentis et intellegentis est propria, sed plenitudo sanitatis, id est incorruptionis uigor —, quod qui non uident, ut dixi, bellant inquietis altercationibus uarie pro suo quisque captu in corpore constituentes summum hominis bonum et carnalium seditiosorum turbas concitant; inter quos Epicurei apud indoctam multitudinem excellentiore auctoritate uitum esse, cum beatus est, alioquin numquam esset miser, et recedetur a quaerendo, utrum in animo sit summum illud atque, ut ita dixerim, beatificum bonum uel aliqua pars eius. nam cum se ipso sibi quasi suo bono animus gaudet, superbus est. cum uero perspicit se esse mutabilem uel hoc uno saltem, quod de stulto sapiens efficitur, sapientiamque esse incommutabilem cernit, simul oportet cernat esse illam supra suam naturam eiusque participatione atque inlustratione se uberius et certius gaudere quam se ipso. ita cessans atque detumescens a ia
Abbreviated transcription (Latin):
mali sunt. nisi forte quis dicat. alia bonorũ.
alia maloꝵ ẽẽ peccata. qd non usq quaq ĩ¬
ꝓbabiliter dicitur. Ueruntam̃ dominus iħc
sine ulla ambiguitate malos appellauit eos¬
dem ipsos quorũ patrem dicebat dm̃. Nam in
eodem sermone ubi illam docebat orationem
alio loco exhortans ad p̃candum dm̃. ait. Peci¬
te & accipictis. querite & mucmetis: pulsade
& aꝑietur uob̃. Om̃is enim qui pecit accipit

Expanded text:
mali sunt. Nisi forte quis dicat alia bonorum mali sunt. Nisi forte quis dicat alia bonorum alia malorum esse peccata, quod non usque quaque inprobabiliter dicitur. uerum tamen dominus Iesus sine ulla ambiguitate malos appellauit eosdem ipsos, quorum patrem dicebat deum. nam in eodem sermone, ubi illam docet orationem, alio loco exhortans ad precandum deum ait: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis eni
Abbreviated transcription (Latin):
etiam adoptio nominatur: ut distinguatur ab
illa generatione dĩ de deo. coȩt̃ni de eset̃no. unde
scͥptum ẽ. Generationẽ eiꝰ quis enarrabit: Cum
gͦ bonos ẽẽ monstrauerit quos uoluit deo ue¬
raciter dicere. pater nr̃ qui es ineelis. p̃cepit
tam̃ ut meadem oratione inter cet̾a dicerent.
dimitte nob̃ debita nr̃a sic̃ & nos dimittimus
debitorib nr̃is. Que debita ẽẽ peccata quãuis
manifestum sit. postea tam̃ manifestius decla¬
rauit dicens. Si enim dimiseritis peccata hõibꝰ.
dimitt& uob̃ & pat̾ ur̃ peccata ur̃a. Hanc ora¬
tionem baptizati orant. Nec ẽ prorsus p̃te¬
ritorum aliquid peccatoꝵ quod ñ baptira¬
tis in scã ȩccła dimittatur. sed postea uiuen¬
do in hac fragilitate mortali. nisi contraherẽt
quod dimittendum cẽt. non ueraciter dicerenł
dimitte nob̃ debita nr̃a. Bom gͦ in quantum
filii dei sunt. In qͣntum autem peccant quod
sua non mendaci confessione destantur. utiq

Expanded text:
etiam adoptio nominatur, ut distinguatur ab etiam adoptio nominatur, ut distinguatur ab illa generatione dei de deo. coaeterni de aeterno, unde scriptum est: Generationem eius quis enarrabit? cum ergo bonos esse monstrauerit, quos uoluit deo ueraciter dicere: Pater noster, qui es in caelis, praecepit tamen, ut in eadem oratione inter cetera dicerent: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae debita esse peccata quamuis manifestum sit, postea tamen manifestius declarauit dicens: Si enim dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis et pater uester peccata uestra. hanc orationem baptizati orant nec est prorsus praeteritorum aliquid peccatorum, quod non baptizatis in sancta ecclesia dimittatur. sed postea uiuendo in hac fragilitate mortali nisi contraherent, quod dimittendum esset, non ueraciter dicerent: Dimitte nobis debita nostra. boni ergo, in quantum filii dei sunt, in quantum autem peccat, quod sua non mendaci confessione testantur, utique
Abbreviated transcription (Latin):
quod dat. qui de suo bonus ẽ. quo quisqz negle¬
cto de suo malus ẽ. Proinde inquantũ homo
recte agit. idest scienter & amander & pie bo¬
num oꝑatur. in tantum bonus ẽ. In quantũ
autẽ peccat. id aucritate & caritate. & pietate
deuiat. in tantum malus ẽ. Quis autem ẽ in
hac uita sine aliquo peccato: Sed eum dicimꝰ
bonum: cuiꝰ p̃ualent bona. Eumq optimum:
qui peccat minimũ. Iccirco ipse dominus qͦs
dicit bonos propt̃ participationẽ gr̃e diuinȩ
cosdem etiã malos dicit propt̃ intia infirmita¬
tis humane. donec totum quo constamus abõi
uiciositate sanatum. transeat in eam uitam uͥ
nichil omnino peccabitur. Nam utiq bonos
docebat orare ñ malos: quib p̃cepit ut dicent.
Pater nr̃ qui es in cȩlis. Ex hoc enim bom exquo
filii dĩ ñ natura geniti sed gr̃a sunt facti: tanꝗͣ
hi quibs recipientib eum. dedit potestatẽ filios
dĩ fieri. Que generatio sꝑitalis more scͥpt᷑arum

Expanded text:
quod dat, qui de suo bonus est, quo quisque neglequod dat, qui de suo bonus est, quo quisque neglecto de suo malus est. proinde in quantum homo recte agit, id est scienter et amanter et pie bonum operatur, in tantum bonus est; in quantum autem peccat, id est a ueritate et caritate et pietate deuiat, in tantum malus est. quis autem est in hac uita sine aliquo peccato? sed eum dicimus bonum, cuius praeualent bona, eumque optimum, qui peccat minimum. Idcirco ipse dominus quos dicit bonos propter participationem gratiae diuinae, eosdem etiam malos dicit propter uitia infirmitatis humanae, donec totum, quo constamus, ab omni uitiositate sanatum transeat in eam uitam, ubi nihil omnino peccabitur. nam utique bonos docebat orare, non malos, quibus praecepit, ut dicerent: Pater noster, qui es in caelis; ex hoc enim boni, quo filii dei non natura geniti sed gratia facti tamquam hi, quibus recipientibus eum dedit potestatem filios dei fieri. quae generatio spiritalis more scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
parce uir bone: quanto esmelior. tanto esto mi¬
tior. Quanto fis celsior potestate: tanto humili¬
or fias pietate. Ego qͥdem intuens mores tuos
appellaui de uirum bonum: s tu intuens u̾ba xͥ
dic tibi ipsi. nemo bonus nisi unus ds̃. Quod cũ¬
sit uerum. hoc enim ueritas dix̃. nec ego tamen
illud existimari debeo fallaci assentatione dixis¬
se. & dñicis u̾bis quasi contrarius extitisse: ut ẽ
ille dicat nemo bonus nisi unus ds. ego te appel¬
lauerim uirum bonum. Non enim & ipse dñs
contraria sͥ locutus ẽ: ubi ait. Bonus homo de
bono cordis sui thesauro ꝓfert bona. Ds̃ gͦ sin¬
gulariter bonus ẽ: & hoc amittere non potest.
Nullius enim boni participatione bonus ẽ: qm̃
bonum quo bonus ẽ. ipse sibi ẽ. Homo autem
cum bonus ẽ. ab illo bonus est. quod a seipso ẽẽ
ñ potest. Iuius enim sp̃u boni fiunt. cuiꝰ capar
net ergo ad nos ut boni simus. acciꝑe & habere

Expanded text:
parce, uir bone; quanto melior, tanto esto miparce, uir bone; quanto melior, tanto esto mitior; quanto fis celsior potestate, tanto humilior fiere pietate. Ego quidem intuens mores tuos appellaui te uirum bonum. sed tu intuens uerba Christi dic tibi ipse: Nemo bonus nisi unus deus. quod cum uerum sit — hoc enim ueritas dixit —, nec ego tamen illud existimari debeo fallaci assentatione dixisse et dominicis uerbis quasi contrarius extitisse, ut, cum ille dicat: Nemo bonus nisi unus deus, ego te appellauerim uirum bonum; non enim et ipse dominus contraria sibi locutus est, ubi ait: Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona. deus ergo singulariter bonus est et hoc amittere non potest; nullius enim boni participatione bonus est, quoniam bonum, quo bonus est. ipse sibi est, homo autem, cum bonus est, ab illo bonus est, quod a se ipso esse non potest. illius enim spiritu boni fiunt, quicumque fnet ergo ad nos, ut boni simus, accipere et habere,
Abbreviated transcription (Latin):
intercessores audiebamus. Sigͦ uob̃ fas ẽ ȩccłas¬
ticam correctionẽ intercedendo mitigare: quomͦ
ratur. ut inquẽ exeritur bene uiuat iste ne uiuat:
Postremo ipse dñs apud homines intercessit ne la¬
pidaretur adult̾a: & eo modo nob̃ int̾cessionis
cõmendauit officium. nisi quia ille t̾rendo fecit
qd̃ nos petendo. Ille enim dñs: nos serui sumus.
Ceruntam̃ ille sic t̾ruit: ut oms aimere debeamus.
Quis enim ẽ nr̃m sine peccato: quod cum illis
dirisse a quib ei offerebatur pumienda pecca¬
trix. ut qui seiroe se ẽẽ sine peccato pͥor i illam
lapidem mitteret:cecidit seuicia. tremente con¬
scientia. Tunc enim iam ex illa congregatione
dilari. solam miscđi miseram reliquerunt. Ce¬
dat huiᷤ sententiȩ pietas xp̃ianoꝵ: cui cessit im¬
pietas iudeoꝵ. Ced at humilitas obsequentium :
cui cessit suꝑbia ꝑsequentium. Ced at confessio
fidelis. cui cessit simulatio temptatoris. Malis

Expanded text:
intercessores audiebamus. si ergo uobis fas est ecclesiasintercessores audiebamus. si ergo uobis fas est ecclesiasticam correptionem intercedendo mitigare, quo moratur, ut, in quem exeritur, bene uiuat, iste, ne uiuat! Postremo ipse dominus apud homines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis intercessionis commendauit officium, nisi quia ille terrendo fecit, quod nos petendo. ille enim dominus, nos serui sumus. uerum tamen ille sic terruit, ut omnes timere debeamus. quis enim est nostrum sine peccato? quod cum illis dixisset, a quibus ei offerebatur punienda peccatrix, ut, qui sciret se esse sine peccato, prior in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente conscientia; tunc enim iam ex illa congregatione dilapsi solam misericordi miseram reliquerunt. cedat huic sententiae pietas Christianorum, cui cessit impietas Iudaeorum; cedat humilitas obsequentium. cui cessit superbia persequentium; cedat confessio fidelis. cui cessit simulatio temptatoris. malis
Abbreviated transcription (Latin):
gerit. N oc sunt apud dm̃ ꝓpeccatorib iusti. hoc
ꝓse ipsi peccantes inincem ut faciant ammonent᷑.
Nam scͥptum ẽ. Confitemini inuicem peccata ur̃a:
& orate ꝓ uob̃. Has sibi partes humanitatis ubi
potest omnis homo apud hominẽ uendicat. Nã
qd̃ quisq domui suȩ puniret admissũ. in alteriꝰ
domo uult impunitum. Siue enim adhibeatur
apud amicum. siue ille cuiquã in quẽ potestas
ulciscendi ẽ. se p̃sente succenseat. siue irascenti
fortuido suꝑueniat. ñ iustiͤsimus. s inhumanis¬
simus iudicatur si ñ interueniat. Scio ego te ip¬
sum cũ aliis amicis tuis in eecła carthaginensi
intercessisse ꝓclerico. cui merito succensebat̃ ep̃c:
& utiq nullum ibi discrim̃ sangumis sub ineru¬
enta disciplina timebatur. Nec cum id qd &̃ uob̃
displicebat multum ẽẽ uelletis. tanqͣm delic ti
aꝓꝓbatores uos iudicabamꝰ. s tanꝗͣ humanissimõ

Expanded text:
gerit. Hoc sunt apud Deum pro peccatoribus justi; hoc gerit. Hoc sunt apud Deum pro peccatoribus justi; hoc pro se ipsi peccantes invicem ut faciant admonentur: nam scriptum est, Confitemini invicem peccata vestra, et orate pro vobis . Has sibi partes humanitatis, ubi potest, omnis homo apud hominem vindicat. Nam quod ipse quisque domi suae puniret admissum, in alterius domo vult impunitum. Sive enim adhibeatur apud amicum, sive ille cuiquam in quem potestas ulciscendi est se praesente succenseat, sive irascenti fortuito superveniat; non justissimus, sed inhumanissimus judicatur, si non interveniat. Scio ego te ipsum cum aliis amicis tuis in ecclesia Carthaginensi intercessisse pro clerico, cui merito succensebat episcopus; et utique nullum ibi discrimen sanguinis sub incruenta discdisplicebat, inultum esse uelletis, tamquam delicti approbatores uos iudicabamus, sed tamquam humanissimos
Abbreviated transcription (Latin):
prognantẽ. cui se nouerat ñ ẽẽ cõmixtum. & ob
hoc nicħ aliud quam adult̾am credidissee. pu¬
niri eam tam̃ noluit. nec aꝑꝓbator flagicii fu¬
it. Nam hec uoluntas eiꝰ. etiam iusticie deputa¬
tur. Ita quippe de illo scͥptum ẽ. Et cum esset
homo iustus & nollet eam diuulgare: statuit
eam occulte dimittere. Hec eo cogitante. appa¬
ruit illi angłs qui docer& ẽẽ numinis. qđ̃ ille
putauerat criminis. Si gͦ cogitata infirmitate
cõmum. & accusatoriꝰ dolor. & iudicatoriꝰ rigor
frangitur. quod tandem censes ꝓ reis ẽẽ debere
uos uiriboni qui nune iudices estis. & in foro
aliqñ uersati causas hominum suscepistis scitis
quã libentiꝰ defendere quã accusare soletis : Et
tam̃ defensor ab intercessore plurimum distat:
Nam ille diluendis uł obtegendis criminibꝰ. oꝑã¬
maxime impendit: intercessor autẽ cẽ cũ de cul¬
pa constat ꝓ pena remouenda ut temꝑanda cura

Expanded text:
praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et ob praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidisset, puniri eam tamen noluit nec approbator flagitii fuit. nam haec uoluntas eius etiam iustitiae deputatur; ita quippe de illo scriptum est: Et cum esset homo iustus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi angelus, qui doceret esse numinis, quod ille putauerat criminis. Si ergo cogitata infirmitate communi et accusatorius dolor et iudiciarius rigor frangitur, quod tandem censes pro reis esse debere uos uiri boni, qui nunc iudices estis et in foro aliquando uersati causas hominum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare soleretis? et tamen defensor ab intercessore plurimum distat; nam ille diluendis umaxime impendit; intercessor autem etiam cum de culpa constat, pro poena removenda vel temperanda curam
Abbreviated transcription (Latin):
q haberent legitimam potestatẽ. Nã cũ ad dñm
xp̃m iudei adduxissent mulierem in adulterio
comp̃hensam. eumq temptantes dicerent. quod
iuissa ẽẽt lege lapidari. ac deinde quererent quid
de illa ipse p̃ciꝑet. respondit eis. Qui sine pecc̃o
ẽ ur̃m. prior in eam lapidem iaciat. Ita nec legẽ
impbauit que huiꝰmodi reas iussit occidi: & illos
t̃rendo ad miscdiam reuocauit. quoꝵ iudicio hec
posser occidi. Puto qđ hac sententia dnm̃i audita.
si p̃sens fuerit etiam maritus ipse qui uiolatam
sui thori fidem uindicari postulabat. exterritus
animũ ad uoluntatẽ parcendi. ab ulciscendi eu¬
piditate deflexerit. Nam quomͦ ẽ ammonitus
accusator ne suas ꝑsequeretur iniurias. qn ipsi
iudices ita s̃ auindicando ꝓhibiti qui in adult̾a
punienda ñ pͥuato dolori compellebant᷑ seruire
sed iegi: Ande ioseph cui uirgo maria domini
mater fuerat desponsata. cum cam cõperisset ẽẽ

Expanded text:
que haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum que haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terrendo ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria, domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse
Abbreviated transcription (Latin):
morib em̃datis ñ damnentur in ȩt̃num. qui
mo ẽ illo beatior. nemo podentior. nemo iustior:
quales nos ẽẽ oportet hommes eiga homines. qͥ
hanc uitam nr̃am quantacunq laude cumule¬
mus. eam sine peccato ẽẽ ñ dicimus: Q d̃ si dixe¬
rimus. nos ipsos sicut scͥptum ẽ decipimꝰ. & ueri¬
tas in nob̃ ñ ẽ. Proinde licet accusatoris alia ꝑso¬
na sit. alia defensoris. alia int̃cessoris. alia iudicis.
de quoꝵ propͥis officus nimis longum ẽ. & ñ neces¬
sarium hoc sermone disserere: sic tam̃ etiã ipsos
criminum ultores. atq in hoc officio ñ ira ꝓpria
concitatos. s legum ministros. nec suarum s ali¬
cnarum iniuriarum examinatarum uindices. qͣ¬
les iudices ẽẽ debent terruit censura diuina. ut co¬
gitarent sͥ propt̃ sua peccata dĩ miscđiam neces¬
sariam. nec putarent adculpam sui officui ꝑtin̾e.
si quid erga eos miscdit̃ agerent. quoꝵ uite necis¬

Expanded text:
moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui oniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam ipsos criminum ultores atque in hoc officio non ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae necis
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃tius quã pͥus excruciauero. si miserabilius
ingemuero. si fleuero ub̃ius. si uxero meliꝰ. si pau¬
peres sustentauero largiꝰ. si caritate que operit mł¬
titudinem peccatoꝵ flagͣuero ardentiꝰ: qͥs nr̃m
ita desipit ut huic homini dicat nicħ tibi ista ĩ
dem̃tiam. Quãuis gͦ caute salubrit̃q ꝓuisum
sit. ut locus illiꝰ humillime penitentie semel in
eccla concedatur. ne medicina uilis minus utit
ẽet egrotis. q̃ tantomagis salubris ẽ. qͣnto minꝰ
contemptibilis fuerit: quis tam̃ audeat dõ di¬
cere. quare huic homini qui pꝰ pͥmam penidẽ¬
tiam rursus se laqueis inquitatis obstringit.
adhuc iterum parcis: Qͥs audeat dicere erga
istos ñ agi qd̃ apłs ait. ignoras quia patientia
dĩ ad penitentiã te adducitꝰ Aut istis exceptis
ẽẽ definitum qd̃ scͥptum ẽ. beati om̃s qͥ confidt̃
entia. tanta miscdia dĩ ut in hac temꝑali uita

Expanded text:
uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' quis audeat dicere erga istos non agi, quod apostolus ait: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum, quod scriptum est: Beati omnes, qui confidunt entia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã pꝰ actam penitentiã. pꝰ altaris reconciliatio
&̃ suꝑtales oriri solem suũ. nec minus tribuit ꝗͣ
ante tribuebat. largissima munera utȩ ac salutis
& quãuis eis in eccła locus ille penitentie ñ ꝯcedatur:
ds̃ tam̃ suꝑ eos suȩ patientiȩ ñ obliuiscit᷑. ex quoꝵ
numero siquis nob̃ dicat. aut date mͥ eundẽ ⁊terũ
penitendi locum. aut desꝑatum me ꝑmittite ut
faciam qͥcqͥd libuerit. qͣntum meis opib adiuuor
& humanis legib ñ ꝓhibeor. in scortis om̃iq luxu¬
ria damnabili quidẽ apud dñm. s ap̃homines
plerosq ẽ laudabili. aut si me ab hac nequicia
reuocatis. dicite utrum mͥ aliqͥd ꝓsit ad uitam fu¬
turam. si in ista uita illecebrosissime uoluptatis
bladim̃ta contempsero. si libidinum incitam̃ta
frenauero. si ad castigandũ corpus meũ multa
mͥ &ẽ licita & concessa subtrarero. si me penitendo

Expanded text:
ut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationacit etiam super tales oriri solem suum nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera uitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo
Abbreviated transcription (Latin):
uł parcimus uł fauemus. Nam qͦsdam quorum
crimina manifesta s̃ a ur̃a scueritate libatos. aso¬
cietate tam̃ remouemꝰ altaris. ut penitendo pla¬
do contẽpserant. seq ipsos puniendo. Nam nicħ
aliud agit quẽ ueracit᷑ penitet. nisi ut id qđ male
fecerit impunitũ ẽẽ ñ sinat. Eo quippe mͦ sͥ ñ par¬
centi ille parcit. cuiꝰ altum iustumq iudicium
nullus contẽptor euadit. Qd̃ si iniquis & celestis
ille parcendo. eisq uitam saludemq largiendo.
etiã plerisq eoꝵ quos nouit ñ acturos penitentiã
tam̃ exhib& patientiã: qͣntomagis nos in eos qͥ
correctionẽ ꝓmittunt. & utrum faciant qđ ꝓmit¬
tunt mcerti sumus miscricordes ẽẽ debemus. ut
rigorẽ ur̃m ꝓeis int̃cedendo flectam᷑. ꝓquibus &
dñm quem nicħ de morib eoꝵ etiã futuris latet.
ñ tam̃ impudent̃ quia hoc ipse p̃cepit oramus:
In tantum autẽ hominum iniqͥtas aliqñ ꝓgredit᷑.

Expanded text:
uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus altaris, ut paenitendo plado contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando progreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
isti insua nequicia ꝑseuerant idõ ds in sua paci¬
entia ñ ꝑseuerat. ꝑpauca in hoc scło pumens. ne
diuma ꝓuidentia ñ cẽ credat᷑. ⁊ multa mnulta seruais
ultimo eramini. ut futurũ iudicium cõmendet᷑.
Non ut opinor magist̃ ille cęlestis impietatẽ nos di
ciamus eis qui nos oderunt. oremus ꝓeis qui nos
ꝑsecuntur. cũ ꝓculdubio si pie dm̃ colimus inimi¬
cos atq odus adu̾sum nos acerrimis incitatos
ac ꝑsecutores nisi impios habere ñ possumus.
Num gͥ diligendis̃ impii: Nũ impus benefaciendũ
ẽ. Nũ ꝓimpiis etiã orandum ẽ: Ita plane. Qui
enim hoc p̃cipit ds ẽ. nec tam̃ nos hoc pacto so¬
cietati adiungit impioꝵ. quib & ipse pascendo.
& uitam salutemq largiendo. ñ utiq sociatur.
Consilium quippe ciꝰ quantum homini pio nosse
donatum ẽ exponit apłs dicens. Ignoras quia pa¬
tientia dĩ ad penitentiã de adducit. Ad hanc uo¬
lumus adduci ꝓ quib interuenimꝰ. ñ eoꝵ peccatiᷤᷤ

Expanded text:
isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? Non, ut opinor, magister ille caelestis impietatem nos dilciamus eis, qui nos oderunt, oremus pro eis, qui nos persequuntur, cum procul dubio, si pie deum colimus, inimicos atque odiis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩtatis tuȩ & incolumitatẽ dñe merito uen̾abił
& unice colende pat̾. Itaq sine mora. qđ optabat
optinuit. Uerum qm̃ existit occasio. boc ipsũ qͣn¬
tulũcunq ẽ qđ ammonit᷑ indulsi. nolo sine mer¬
cede remanere. Cupio enim acciꝑe ea que mͥ com¬
moda. sine pendentis incõmodo. inmo que mͥ
cõmod& cum gła dependentis. Officium sac̾dotu
ur̃i eẽ dicitis int̾uenire ꝓ reis: & nisi optineatis of¬
fendi. quasi qd̃ erat officii ur̃i minime reportetis:
Hic gͦ uehem̃ter ambigo utrum istud ex religione
descendat. Nam si a dño peccata adeo ꝓhibent᷑.
ut ne penitendi quidẽ copia post pͥmam iͥbuat᷑:
queadmodum nos possumꝰ ex religione conten
dere. ut nob qualecunq illud crimen fuerit di¬
mittatur. qd̃ utiq cum impunitum uolumus
ꝓbamus : Et si constat ñ minus auctorẽ quã
ꝓbatorem teneri in om̃ib que peccantur: certũ

Expanded text:
sanctitatis tuae et incolumitatem, domine merito uenerabilis sanctitatis tuae et incolumitatem, domine merito uenerabilis et unice colende pater. itaque sine mora, quod optabat, obtinuit. uerum quoniam extitit occasio, hoc ipsum, quantulumcumque est, quod admonitus indulsi, nolo sine mercede remanere. cupio enim accipere eam, quae mihi commodet sine pendentis incommodo, immo quae mihi commodet cum gloria dependentis. 2 Officium sacerdotii uestri esse dicitis interuenire pro reis et, nisi obtineatis, offendi, quasi, quod erat officii uestri. minime reportetis. hic ego uehementer ambigo, utrum istud ex religione descendat. nam si a domino peccata adeo prohibentur, ut ne paenitendi quidem copia post primam tribuatur, quem ad modum nos possumus ex religione condere ut nobis qualecumque illud crimen fuerit, dimittatur? quod utique, cum impunitum volumus, probamus. Et si constat non minus auctorem quam probatorem teneri in omnibus quae peccantur, certum
Abbreviated transcription (Latin):
tistis hereticis. ad eos in unitatem xp̃i pacẽq re¬
digendos ꝑ edictum diceres. Pro uob hoc agitur
ꝓuob sacerdotes incorruptȩ fidi. ꝓuob̃ imꝑator
augustus. ꝓuob̃ nos qͦ ens iudices laboramus.
& alia multa q̃ in eodem edicto ita posusti. ut
te appareat in terreni iudicis cingulo ñ parua
ex parte celestem rem publicã cogitare. Quare
si de ueris uirtutib & uerebeata uita uolui di¬
utius loqui tecũ. queso ne onerosus deputer oc¬
cupationib tuis. inmo uͦ me ñ ẽẽ confido. qͣndo
tu adeo magnum animum & mirabilit̾ laudan¬
dum geris. ut nec illas curas deseras. & his liben¬
tius ac familiarius occuperis:. xlu.
omino merito uenerabili & unice
colendo patri augustino:macedo¬
mus. Optatas ad modum sc̃ĩtatis
tuȩ litas accepi ꝑbonifacium ue¬
nerandȩ legis antistitem. quẽ ego magis receptum
dilexi. qd̃ ad me desidatum ꝑtulerat sermonem

Expanded text:
tistis haereticis ad eos in unitatem Christi pacemque retistis haereticis ad eos in unitatem Christi pacemque redigendos per edictum diceres: Pro uobis hoc agitur; pro uobis sacerdotes incorruptae fidei, pro uobis imperator Augustus, pro uobis nos quoque eius iudices laboramus\' et alia multa, quae in eodem edicto ita posuisti, ut te appareat in terreni iudicis cingulo non parua ex parte caelestem rem publicam cogitare. quare si de ueris uirtutibus et uera beata uita uolui diutius loqui tecum, quaeso, ne onerosus deputer occupationibus tuis, immo uero me non esse confido, quando tu adeo magnum animum et mirabiliter laudandum geris, ut nec illas curas deseras et his libentius ac familiarius occuperis. CLVI. OMINO MERITO VENERABILI ET UNICE COLENDO PATRI AUGUSTINO MACEDONIUS. Optatas admodum sanctitatis tuae litteras accepi per Bonifatium, uenerandae legis antistitem, quem ego eo magis receptum dilexi, quod ad me desiderata pertulerat, sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
& bona uita nune agitur. & postea p̃mium eius
q̃ nisi ec̃na eẽ ñ potest beata uita ꝑsoluitur. Hic
enim s̃ cedem uirtutes in actu: ibi in effectu. Hic
in oꝑe: ibi in mercede. Hic in officio: ibi in fine:
Itaq om̃s boni & scĩ etiam in tormentis qͥblibet
diumo fulti adiutorio spe illiꝰ sinis beati uocant᷑.
quo fine beati erunt. Nam si meisdem dorm̃tis
& atrocissimis dolorib semꝑ ẽẽnt cum qͥb lib&
untutib eos ẽẽ miseros nulla sana ratio dubitara.
Pietas gͥ id÷ uerus ueri dĩ cultus ad om̃ia ꝓdest.
& que molestias huiꝰ uitȩ au̾tat aut leniat. & que
ad illam uitam salutemq ꝑducat. ubi nec aliqͥd
iam mali patiamur. & bonosũmo sempit̃noq
ꝑfruamur. Ad hanc de ꝑfectius assequendam:
ꝑseuantissime retinendam exhortor ut meipsũ.
cuiꝰ nisi iam particeps eẽs. tuosq istos honores
temporales ei seruire oportere iudicares. ñ dona¬

Expanded text:
et bona uita nunc agitur et postea praemium eius, et bona uita nunc agitur et postea praemium eius, quae nisi aeterna esse non potest, beata uita persoluitur. hic enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effectu, hic in opere, ibi in mercede, hic in officio. ibi in fine. itaque omnes boni et sancti etiam in tormentis quibuslibet diuino fulti adiutorio spe illius finis beati uocantur, quo fine beati erunt; nam si in eisdem tormentis et atrocissimis doloribus semper essent, cum quibuslibet uirtutibus eos esse miseros nulla sana ratio dubitaret. Pietas igitur, id est uerus ueri dei cultus ad omnia prodest, et quae molestias huius uitae auertat aut leniat et quae ad illam uitam salutemque perducat, ubi nec aliquid iam mali patiamur et bono summo sempiternoque perfruamur. ad hanc te perfectius adsequendam et perseuerantissime retinendam exhortor ut me ipsum. cuius nisi iam particeps esses tuosque istos honores temporales ei seruire oportere iudicares, non Dona
Abbreviated transcription (Latin):
se odisse dicendus ẽ. Fit quippe iniquus. pͥuat᷑q
luce iustitiȩ. quo a potiore acp̃stantiore bono a¬
uersus. atq inde uł ad scipsum conũsus. ad in¬
seriora & egena utiq conũtitur. fitq in ipso
qd̾ ueracissime scͥptum ẽ. Qui autẽ amat ini¬
quitatem: odit animã suam. Quia gͥ nemo
nisi dm̃ diligendo diligit seipsum. ñ opus erãt
ut dato de di dilectione p̃cepto. etiã seipsum
homo dilig̾r iub̾ctur. cũ in eo diligat seipsum. qd̾
latione. uł informatione doctrinȩ. uł disciplinȩ
cohertione adducat ad colendum dm̃. sciens ĩ his
duob p̃ceptis totam legem propħasqz pendere
ħ qͥ sobͥa disc̾tiõe eligis prudens ẽ. Qui nulla hinc af
tibus diuinitus imꝑtitis ꝑ gr̃am mediatoris dĩ
cum patre & nob̾cum hominis xp̃i ihu ꝑ quem
post inimicitias iniquitatis reconciliamur dõ in
sp̃u caritatis. his inquã uirtutib diuinitꝰ ĩꝑtitis.

Expanded text:
se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque luce iustitiae, cum a potiore ac praestantiore bono auersus atque inde uel ad se ipsum conuersus ad inferiora et egena conuertitur fitque in ipso, quod ueracissime scriptum est: Qui autem amat iniquitatem, odit animam suam. quia igitur nemo nisi deum diligendo diligit se ipsum, non opus erat, ut dato de dei dilectione praecepto etiam se ipsum homo diligere iuberetur, cum in eo diligat se ipsum. quolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum, sciens in his duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere. Hoc qui sobria discretione eligit, prudens est; qui nulla hinc afftibus diuinitus impertitis per gratiam mediatoris dei cum patre et nobiscum hominis Christi Iesu, per quem post inimicitias iniquitatis reconciliamur deo in spiritu caritatis, his, inquam, uirtutibus diuinitus impertitis
Abbreviated transcription (Latin):
resplendentia ueritatis cum ab uno sene alteri
sem dictum componere: tantum ne abre tua ẽ
o cii tͥ alicna. ut cures ea q̃ nicħ ad te attinent
Responsum ab alt̾o reddidit homo sum. huma¬
ni nicħ a me alienum puto. Cui sententie fert̃
etiã theatra tota plena stultis indoctisq plau¬
sisse. Ita quippe affectum om̃ium naturaliter
attigit humanoꝵ societas animorumut nullꝰ
ibi hominũ nisi cuiꝰlib& hominis prorimum
se eẽ sentira. Cum gͣ illa dilectione quã diumna
lex imꝑat debeat homo diligẽ dm̃ & scipsum
& ꝓrimum. ñ tam̃ ex hoc tria p̃cepta data sunt.
nec dictum ẽ in his tribus. s inhis duob p̃ceptis
totalex pendet & ꝓphȩ. id÷ in dilectione dĩ exto
to corde. ex tota anima. ex tota mente. & primi
tanꝗͣ sui ipsius. uidelic& ut intelligẽtur nullam
ẽẽ aliam dilectionẽ qͣ quisq diligit seipsum. nͥ
qd̃ diligit dm̃. Qui enim aliter se diligit potius

Expanded text:
resplendentia ueritatis, cum ab uno sene alteri resplendentia ueritatis, cum ab uno sene alteri seni dictum componeret: Tantumne ab re tua est oti tibi, Aliena ut cures ea, quae nihil ad te adtinent? responsum ab altero reddidit: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. cui sententiae ferunt etiam theatra tota plena stultis indoctisque plausisse. ita quippe affectum omnium naturaliter attigit humanorum societas animorum. ut nullus ibi hominum nisi cuiuslibet hominis proximum se esse sentiret. Cum ergo illa dilectione, quam diuina leet proximum; non tamen ex hoc tria praecepta data sunt, nec dictum est, In his tribus, sed, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae, id est in dito corde et ex tota anima et ex tota mente et proximi tamquam sui ipsius, uidelicet ut intellegeretur nullam esse aliam dilectionem, qua quisque diligit se ipsum, nisi quod diligit deum. qui enim aliter se diligit, potius
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi boni. Hoc qͥñ uident cecatist̾ dulcedine car¬
naliũ uoluptatũ. ꝗͣ ex indigentia sanitatiuenire
ñ intuent᷑. Sanitaᷤᷤ aũ ꝑfecta corporis. illa extrema
totiꝰ hoĩs ĩmortalitas erit. Tampotenti enĩ nat᷑a ds̃
feẽ aĩam: ut ex eiꝰplenissima bitudine qͥnfine tẽ¬

Expanded text:
artem aliquam summi boni. hoc qui non uident caecati dulcedine carnalium uoluptatum, quam ei indigentia sanitatis uenire non intuentur — sanitas autem perfecta corporis illa extrema totius hominis inmortalitas erit; tam potenti enim natura deus fecit animam, ut ex eius plenissima beatitudine, quae in fine te
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e samulus xp̃i familiȩq eius. dilecto
filio macedonio in dño salutẽ. Negociosissimũ
in re publica uirum. & ñ suis s aliorũ utilitatibꝰ
attentissimũ qualẽ de ẽẽ & tibi gratulam. & rebꝰ
humanis. nec deserere debemus alloquio. nec oc¬
cupare ꝓemio. Accipe itaq qd̃ ꝑme uł nosse
uoluisti. uł utrum ipse nossem experiri. Quod si
parum aut suꝑfluum iudicares. nullomͦ inter
tã magnas tamq necessarias curas tuas curandũ
ẽẽ censeres. Queris a me cur officium sacerdotii
nr̃i ẽẽ dicamus interuenire ꝓreis. & nͥ optineamꝰ
offendi: quasi qd erat officii nr̃i minime repor¬
temus. Ubi uehem̃ter te dicis ambigere utrum
istud ex religione descendat: deinde adiungis qua
ratione ita moucaris. Nam si adño pecc̃a inquis
adeo phibentur. ut ne pentendi quidẽ copia pꝰ
pͥmam tͥbuatur. quẽ admodum nos possumus ex
religione contende ut nob̃ qualecunq illud crim̃

Expanded text:
PUS FAMULUS CHRISTI FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Negotiosissimum in re publica uirum et non suis sed\' aliorum utilitatibus attentissimum, qualem te esse et tibi gratulamur et rebus humanis, nec deserere debemus alloquio nec occupare prooemio. accipe itaque, quod per me uel nosse uoluisti uel, utrum ipse nossem, experiri. quod si paruum aut superfluum iudicares, nullo modo inter tam magnas tamque necessarias curas tuas curandum esse censeres. quaeris a me, cur officii sacerdotii nostri esse dicamus interuenire pro reis et, nisi obtineamus, offendi, quasi, quod erat officii . nostri, minime reportemus. ubi uehementer te dicis ambigere, utrum istud ex religione descendat. deinde adiungens, qua ratione ita mouearis: nam si a domino peccata\', inquis, adeo prohibentur, ut ne paenitendi quidem copia post primam tribuatur, quem ad modum nos possumus ex religione co
Abbreviated transcription (Latin):
ri. & id propt̃ qd̃ scelus admissum ẽ possidere:
Phis quoq int̾ueniendũ putat sacerdotiũ ur̃m.
de quib adeo futuri spes nulla ẽ. ut ẽ in p̃senti
cadem criminis ratio ꝑseueret: Nam qui tam ꝑ¬
uicaciter tenet propt̃ que crimen admisit. osten¬
dit se ubi licentia fucrit similia peccaturum. Ob
hȩc gͥ consulo prudentiã tuam & me hoᷤ ambiguo
quo laboro absolui desidero. nec ob aliam causã
consultum te putes. Ceterũ mͥ hoc propositũ ẽ.
ut int̃cessorib p̃sertim talis meriti qualis tu es¬
etiam grãs agam. Pleraq enim que sponte face
uideri nolo ne remissio seueritatis alios armo
in crimina. opto bonis int̾cessorib relaxare. ut qd̃
libens concedo salua seueritate iudicii alterius
merito iuideatur indultum. De scuptis sc̃ĩtatis
tuȩ aliqua mͥ ꝓmiseras & ñ accepi. qͤso ut ut nẽ
mittas. & ad hanc meã epłam respondeas. ut qr
scĩtatem tuam inderim uidere ñ datur. saltem
sermonib tuis pascar. Incolumem sc̃itatem tuã

Expanded text:
propter quod scelus admissum est, possidere. pro his quoque interueniendum putat sacerdotium uestrum, de quibus adeo futuri spes nulla est, ut etiam in praesenti eadem criminis ratio perseueret; nam qui tam peruicaciter tenet, propter quae crimen admisit, ostendit se, ubi licentia fuerit, similia peccaturum. Ob haec igitur consulo prudentiam tuam et me hoc ambiguo, quo laboro, absolui desidero; nec ob aliam causam consultum te putes. ceterum mihi hoc propositum est, ut intercessoribus petiam gratiam agam. Pleraque enim quae sponte facere videri nolo, ne remissio severitatis alios armet in crimina, opto bonis intercessoribus relaxare, ut quod libens concedo, salva severitate judicii, alterius merito videatur indultum. De scriptis Sanctitatis tuae aliqua mihi promiseras, et non accepi; quaeso ut vel nunc mittas, et ad hanc meam epistolam respondeas, ut quia Sanctitatem tuam interim videre non datur, saltem sermonibus tuis pascar. Incolumem Sanctitatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
finire supplicium. Noli gͦ dubitare hoc officium
nr̃m ex religione descendẽ. cũ ds apud quẽ nulla
ẽ iniquitas. cuiꝰ summa potestas ẽ. qui ñ tantum
qualis quisq sit uidet. uerum etiã qualis futurus
sit p̃uid&. qui solus potest in iudicando ñ labi. quia
in cognoscendo ñ potest falli. faciat tam̃ sic̃ ȩugłm
loquitur. solem suum oriri facit suꝑ bonos & malos.
& pluit suꝑ iustos & iniustos. cuiꝰ mirabilis bonita¬
tis ut simus imitatores dñs xp̃c exbortans. diligi¬
de inquit inimicos ur̃os. benefacite eis qui uos ode¬
runt. & orate ꝓ eis qui uos ꝑsecuntur. ut sitis filii
indulgentia & lenitate diuina multos abuti ad
ꝑniciem suã quis nesciat: Quos arguens apłs &
grauit increpans. dicit. Existimas autẽ ohomo
om̃is qui iudicas eos qui talia agunt & facis ea.
qm̃ tu effugies iudicium dĩ : An diuitias benig¬
nitatis eiꝰ. & pacientiȩ & longanimitatis cõtẽpnis:

Expanded text:
finire supplicium. Noli ergo dubitare hoc officium finire supplicium. Noli ergo dubitare hoc officium nostrum ex religione descendere, cum deus, apud quem nulla est iniquitas, cuius summa potestas est, qui non tantum, qualis quisque sit, uidet, uerum etiam, qualis futurus sit, praeuidet, qui solus potest in iudicando non labi, quia in cognoscendo non potest falli, faciat tamen, sicut euangelium loquitur, solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. cuius mirabilis bonitatis ut simus imitatores, dominus Christus exhortans: Diligite, inquit, inimicos uestros, benefacite eis, qui uos oderunt, et orate pro eis, qui uos persequuntur, ut sitis filii indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudicium dei? an diuitias benignitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis?
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓꝓbamus. nec qd̃ ꝑperam cõmittitur idõ uolu¬
mus impunitum ẽẽ quia placet: s hominem
miserantes. facinus audẽ seu flagitiũ detestan¬
tes. Quantomagis nob displicet uicium. tanto
minus uolumus inemendatũ int̾ire uiciosum:
Facile ẽ enim atq ꝓcliue malos odisse qr malis̃.
rarum autẽ & pium eosdem ipsos diligere quia
homines s̃. ut in uno simul & culpã improbes.
&e naturã ꝓbes. & propt̾ea culpam iustiꝰ oderis qd
ea fedatur natura quã diligis. Non ẽ gͥ iniqͥtatis
s potius humanitatis societate deuinctus. qui
propt̾ea ẽ criminis ꝑsecutor. ut sit hominis lib̾a¬
tor. Morum certe corngendoꝵ. nullus alius qͣm
in hac uita locus. Nam post hanc quisq id habe¬
bit: qd in hac sibim& conquisierit. Id̃o cõpellim᷑
humani generis caritate int̾uenire pro reis. ne istã
uitam sic fimant ꝑsupplicium. ut ea finita ñ possĩt

Expanded text:
adprobamus nec, quod perperam committitur, ideo uoluadprobamus nec, quod perperam committitur, ideo uolumus inpunitum esse, quia placet; sed hominem miserantes, facinus autem seu flagitium detestantes, quanto magis nobis displicet uitium, tanto minus uolumus inemendatum interire uitiosum. facile est enim atque procliue malos odisse, quia mali sunt, rarum autem et pium eosdem ipsos diligere, quia homines sunt, ut in uno simul et culpam inprobes et naturam probes ac propterea culpam iustius oderis, quod ea foedatur natura, quam diligis. non est igitur iniquitatis sed potius humanitatis societate deuinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit hominis liberator. morum porro corrigendorum nullus alius quam in hac uita locus; nam post hanc quisque id habebit, quod in hac sibimet conquisierit. ideo compellimur humani generis caritate interuenire pro reis, ne istam uitam sic finiant per supplicium, ut ea finita non possint
Abbreviated transcription (Latin):
ciri. quotiens impunitũ eum eẽ uolumꝰ qͥ culpȩ
tenetur obnoxius. His u̾bis quẽ ñ t̾reas. tuȩ leni¬
tatis & humanitatis ignarum: Unde nos qui te
nouimus & hec querendi gr̃a ñ decernendi scͥpsisse
minime dubitamus alus tuis u̾bis ad ista citius
respondemꝰ. Tanquã enim nos hesitare in hac q̃¬
stione nolueris. aut p̃uidisti quid dicturi ẽẽmus.
aut ammonuisti quid dicere debemus. & aisti. Tũ
p̃terea accidit hoc qd̃ grauius ẽ. Nam om̃ia pec¬
correctionẽ ꝓmittit. Ante quã gͦ discutiã quid
sit illud grauiꝰ qd in epła tua sequitur. hoc in¬
terim quod dedisti accipiam. eoq utar ad mo¬
lam banc amouendã. qua nĩȩ int̾cessiones põ¬
se repͥmi uidebantur. Ideo quippe qͣntum facul¬
tas datur ꝓpeccatis omnib int̾cedimus. quia
omnia peccata uidentur ueniabiliora cum is
qui reus ẽ correctionẽ ꝓmittit. Hȩc tua ẽ. hȩc̾ nr̃a
sententia. Nullomͦ gͦ culpas quas corrigi uolumꝰ

Expanded text:
itum esse uolumus, qui culpae tenetur obnoxius. i His uerbis quem non terreas tuae lenitatis et humanitatis ignarum? unde nos, qui te nouimus et haec quaerendi gratia, non decernendi scripsisse minime dubitamus, aliis tuis uerbis ad ista citius respondemus. tamquam enim nos haesitare in hac quaestione nolueris, aut praeuidisti, quid dicturi essemus, aut admonuisti, quid dicere deberemus. et aisti: \'Tum praeterea accedit hoc, quod grauius est. nam omnia peccorrectionem promittit. Antequam ergo discutiam quid sit illud gravius quod in epistola tua sequitur, hoc interim quod dedisti accipiam, eoque utar ad molem hanc amovendam, qua nostrae intercessiones posse reprimi videbantur. Ideo quippe, quantum facultas datur, pro peccatis omnibus intercedimus, quia omnia peccata videntur veniabiliora, cum is qui reus est, correctionem promittit\'. haec tua est, haec et nostra sententia. Nullo modo ergo culpas, quas corrigi uolumus,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa societate sacram̃toꝵ quib imbuimi ad ui¬
tam ȩt̃nam. cum his qͥ od̾unt pacẽ ẽẽ debere pa¬
cificos. donec ingemiscendo nr̃a longinqua ꝑe¬
gͥnatio transeat. atq in uirtute ierłm matris
et̾nȩ securissima pace ꝑfruam᷑:⁊ in turrib eiꝰ
fiat pax. et in singulis hominib qͥ secũ sine.
illo bellum gerunt. et in nullo extrinsecꝰ ob¬
orto scandalo. et oĩb simul: qui qͣmqͣm se in
hac uita diligant et amicicis fide nerib te¬
neant᷑. tam̃ nec p̃sentia corporis. nec consensione
animi sumine ꝑfecteq copulant᷑. Corfortet᷑ cor

Expanded text:
ipsa societate sacramentorum, quibus inbuimur ad uiipsa societate sacramentorum, quibus inbuimur ad uitam aeternam, cum his, qui oderunt pacem, esse debere pacificos, donec ingemescendo nostra longinqua peregrinatio transeat atque in uirtute Hierusalem matris aeternae securissima pace perfruamur et in turribus eius fiat pax et singulis hominibus, qui secum sine illo bellum gerunt et in nullo extrinsecus oborto scandalo, et omnibus simul, qui quamquam se in hac uita diligant et amicitiae fidae nexibus teneantur. tamen nec praesentia corporis nec consensione animi summe perfecteque copulentur. confortetur cor