comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ. nec actus corrumpit: nec affectus inficit: nec intel¬
lectus ĩmpedit. Actus imquitate: affect᷑ uanitate: in tel¬
lectus acelestiũ claritate. Hulla gͥẽ in ed macula in qͣ
nec maligni preualet suggestio: mundi sordent mine.
i ꝓmissio: carnis iacet titillatio: mentis suffocatur ela¬
tio. hec gͥ st̃ dilectionis oña: quib felix p̃mitur aĩa. hoc
mens mea p̃matur oñe. ħ anima moriatur depressa pon¬
dere. Oña gͥ generalia ꝯstat ẽẽ quadrifaria. Alia nãq st̃
dĩ. alia aĩ: alia mundi. alia mundi inferm. Istor qͦ sin¬
gula suꝑĩ in alus sub diuisimus: ñc cet̾a uideam INinue
in presenti potest quadrifarie accipi. hẏstorialit̾: illa
metropolis inclita regni assirii. Allegorice. in designa¬
tione mrundi: mi stice in tẏpo eecłie: moralit̾ in ꝑsona
aiẽ. De enuitate uero suꝑs hystorialt̃ aliqua licet pau¬
ca diximꝰ. Restat gͦ ut ad alia exponenda transȩamus. ac

Expanded text:
quam nec actus corrumpit, nec affectus inficit, nec intelquam nec actus corrumpit, nec affectus inficit, nec intellectus impedit: actus iniquitate, affectus vanitate, intellectus a coelestium claritate. Nulla est igitur in ea macula, in qua nec maligni praevalet suggestio, mundi sordent minae vel promissio, carnis jacet sigillatio, mentis suffocatur elatio. Haec igitur sunt dilectionis onera, quibus felix premitur anima. Hoc mens mea prematur onere, hoc anima moriatur depressa pondere. Onera igitur generalia constat esse quadrifaria. Alia namque sunt Dei, alia animi, alia mundi, alia inferni. Istorum quoque singula superius in aliis subdivisimus. Nunc caetera videamus. 15. Ninive in praesenti potest quadrifarie accipi. Historialiter, est illa metropolis inclyta Assyrii regni; allegorice, in designatione mundi; mystice, in typo Ecclesiae; moraliter, in persona animae. De civitate vero superius historialiter aliqua, licet pauca, diximus. Restat ergo ut ad alia exponenda transeamus. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatam: in canticis multa laude ꝓsequit᷑ dicens. Pult
es amica mea. suauis ⁊ decora. terribił ut castror actes or¬
dinata. Pulchra mundo: suauis ꝑrimo: decora celo. Uł
pulchra actii: suauis affectu. decora intellectu. Uł pulẽ
honestate fame: suains utilitate ooctͥne: decora uite
sublimis necessitate. Ws pulebra exemplo. suauis ũbo. de¬
cora consilio. Sł pulebra oꝑib: suauis morib: decora ñttis
excessib. Uł pulchra ꝑtimo: suauis angło: decora sponso.
Merito gͦ terribilis hostib d̾r: in qua nec mundi abitis nec
ꝓtimi lesio nec sui presuptio. nec angłi offensio. uee diui¬
ne uoluntatis ad uersio. ł ⁊̃ admodicũ inuenit᷑. Itẽ de eodẽ
ꝑ eundẽ in codẽ. Tota pulchra es amiea mea. ⁊ macula
uon ẽ inte. Were quidẽ tota pulebra. que nec hoste uin¬
citur. nec mundo corrumpit᷑: nec prorimo seducit᷑. nec
carne cliditur. nec mente erigitur. Cota quidẽ pulchͣ.

Expanded text:
ordinatam in Canticis multa laude prosequitur dicens: Pulchra ordinatam in Canticis multa laude prosequitur dicens: Pulchra es, amica mea, suavis et decora, terribilis ut castrorum acies ordinata . Pulchra mundo, suavis proximo, decora coelo. Vel pulchra actu, suavis ahonestate famae, suavis utilitate doctrinae, decora vitae sublimis necessitate. Pulchra exemplo, suavis verbo, decora consilio. Pulchra operibus, suavis moribus, decora mentis excessibus. Pulchra proximo, suavis angelo, decora sponso. Merito ergo terribilis hostibus dicitur, in qua nec mundi ambitio, nec proximi laesio, nec sui praesumptio, nec angeli offensio, nec divinae voluntatis aversio vel etiam ad modicum invenitur. Item de eodem per eumdem in eumdem: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Vere quidem pulchra, quae nec hoste vincitur, nec mundo corrumpitur, nec proximo seducitur, nec carne eliditur, nec mente erigitur. Tota quidem pulchra,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrimi compassionẽ: immaculatã eustodiã ad carius
mortificatificationẽ ⁊iãĩ deuotionẽ. Qd̾ ⁊̃ saluator in
euglio euidenter docuit: uͥ de religione disserens. de
elemosina. oõne. ieiumo faciendo discipulos mo¬
nuit. Ieiunuui referens ad camis mortificationẽ:
elemosinã ad ꝓximi compassionẽ: orationẽ ñ ad
lingue strepitũ .s. animi deuotionẽ. Uł pͥmũ. ẽ abs
tiuentia mali: scd̃m. fraglantia boni: tertiũ purifi¬
cati leticia aĩ. Dilectionis uͦ tͥa sunt onera. Si quidẽ
adeo. Proximus namq a nob̾ pietatem:. angłs puri¬
humanitatis obsequiã angłs sincertiatis desidia. ds. studia
omi iurtute fraglantia. omniũ suauitate manantia. Prorimꝰ
mii exigit exigit intellectũ. Exhibenda ẽ gͥ ꝑximo actionuis
pietas: angło mor sincctitas: deo om̃is conatus .iĩ. ⁊ ꝑfecta
caritas. Sponsus em̃ sponsã suam sic ornatam: ita qͥd̃

Expanded text:
mmaculatam custodiam, ad carnis mmaculatam custodiam, ad carnis mortificationem et animi devotionem. Quod etiam Salvator in Evangelio evidenter docuit, ubi de religione disserens, de eleemosyna, oratione, jejunio faciendo discipulos monuit: jejunium referens ad carnis mortificationem; eleemosynam, ad proximi compassionem; orationem, non ad linguae strepitum, sed ad animi tinentia mali, secundum fragrantia boni, tertium purificati laetitia animi. Dilectionis vero tria sunt onera. Siquidem aa Deo. Proximus namque a nobis pietatem, angelus purihumanitatis obsequia; angelus, sinceritatis desideria; Deus, studia omni virtute flagrantia, omni suavitate manantia. Proximus eus purissimum exigit intellectum. Exhibenda est igitur proximo actionis pietas, angelo morum sinceritas, Deo omnis conatus animi, et perfecta charitas. 14. Spiritus enim sponsam suam sic ornatam, ita quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mor incõmoda caritate se uulnerant. Dispensatio uͦ tͥa
subse continet onera. Primũ. occupationẽ exterioꝵ scd̾m.
sollicitudinẽ moꝵ: tertiũ. tołantiã in commodor. Primo.
subditoꝵ militat necessitati. Sedo: mor ꝓuidet castitati.
T̃ertio. ꝓut ꝯͣuenit occumt ł supplicat aduersitati. Uł¬
primũ. negotiũ mundi: scdm cͥcuspectiosin: tereuũ sol¬
licitudo ꝓximi. Necessarius ẽ in pͥmo: honestus in scdo:
utilis in tercio. Necessarius. ne immod̾ate suꝑflua appe¬
tat: honest̾. ue effeminate uiuendo alioꝵ mores corrũ¬
pat: utił. quatmꝰ ad ueniã. ad grã. edgłã subditos p̃cedat.
Necessaruis gͥ uita: honestus fama. utił doctrinã.
Religio qͦ in tͥb constat. In carnis .s. mortificatione:
in animi deuociõe: in ꝑrimi cõpassione. Hine ꝑtacobũ
apłm. Religio inquit munda & immaculata hec ẽ.
Uisitare pupillos ⁊ uiduas int̾ͥbulatiõt eoꝵ: ⁊ imma¬
culatũ se custodite abhoc scło. Uisitationẽ referens ad¬

Expanded text:
morum charitate se vulnerant. Dispensatio tria sub se continet onera: Primum occupationem exteriorum, secundum sollicitudinem motum, tertium. intolerantiam incommodorum. Primo subditorum militat necessitati, secundo morum providet castitati, tertio prout expedit supplicat adversitati. primum, negotium mundi; secundum, circumspectio sui; tertium sollicitudo proximi. Necessarius est in primo; honestus in secundo; utilis in tertio. Necessarius, ne immoderate superflua appetat; honestus, ne effeminate vivendo aliorum mores corrumpat; utilis, quatenus ad veniam, ad gratiam, ad gloriam subditosNecessarius igitur vita, honestus fama, utilis doctrina. Religio quoque in tribus constat, in carnis scilicet mortificatiin animi devotione, in proximi compassione. Hinc per Jacobum apostolum: Religio, inquit, munda et immaculata haec est: Visitare pupillos et viduas in tribulatione eorum, et immaculatum se custodi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis contemplatio. He. salutis desꝑatio. lam̃¬
tationes. oelictor compunctio: earmm. ꝑfecta dilee¬
tio. De t̾cio uͦ libro multa possent diei subtilia: s nos
ꝓliritatis uitandę gra festinare cogimur ad alia.
Primus g liber historiẽ. seds moras. tei anagogie̾.
Primꝰ e bibloteca negonoꝵ: seds canon ł regula mor
alia in corpoꝵ sanitate: alia in mor concordia: alia in
contẽplatiois leticia. Prima ꝓpellit mundi miserias:
seda carnis angustias. tertia ãi molestias: quarta.
contemplationis exeludit tenebras. Ptima ẽ consola¬
tio carnis: scd̃a aĩal: tercia spualis: quarta in tellec¬
tiialis. Prima pacificat actũ: seda tnquillat sensum:
tereia sedat animũ: quarta inllustrat intellectũ.
Prima inuitat ad misericordie oꝑa: sed̾a ad religiõis
etercitia: t̾cia ad formam ꝑfecte dilectionis. qͣrta
ad leticiã contemplationis. Prima seriui. seda m̃cẽnariũ

Expanded text:
io. Vae, salutis desperatio; lameio. Vae, salutis desperatio; lamentationes, delictorum compunctio; carmen, perfecta dilectio. 43. De tertio vero libro multa possent dici subtilia; sed nos, prolixitatis vitandae gratia, festinare cogimur ad alia. Primus igitur liber historicus; secundus moralis; tertius anagogicus. Primus est bibliotheca negotiorum; secundus, canon vel regula morum; alia in corporum sanitate, alia in morum concordia, alia in contemplationis laetitia. Prima propellit mundi miserias; secunda, carnis angustias; tertia, animi molestias; quarta contemplationis excludit tenebras. Prima consolatio est carnalis, secunda animalis, tertia spiritalis, quarta intellectualis. Prima pacificat actum, secunda tranquillat sensum, tertia sedat animum, quarta illustrat intellectum. Prima invitat ad misericordiae opera, secunda ad religionum exercitia, tertia ad formam perfectae dilectionis, quarta ad laetitiam contemplationis. Prima, servum; secunda, mercenarium;
Abbreviated transcription (Latin):
ne conditionis: scd̾s humane rationis: terti. diuine
predestinationis: ꝑ quoꝵ sengła noscuntur dĩ inuisibi¬
lia: ⁊ mundi desolatio. ⁊ eiusdẽ ꝑ ip̃m reparatio: istatꝰ
eccłiȩ. ⁊ redemptio aĩe. ⁊ felicitas patȩ. P rimilibri
anni sunt quasi quaterniones: folia. menses. pagine
litura fulget: dũ mutat uultũ. oratio patitur defec¬
tum. Liber iste scͥptus ẽ intꝰ nforis. Foris. aꝑtis nego¬
tns: intus. occultis causis. In eo qͦ scͥptȩ sunt lam̃¬
tationes: carm̃. iuc. Ue ethicoꝵ. lamentatioes
nocentia. De scd̾o qͦ libro possumꝰ dicere similia:
huiꝰ namq quasi quat̃niones st̃ animi dispositi¬
ones: folia dispensationes: paginȩ affectiones:
orõnes. cordis intentiones: littere color dĩ ⁊ ꝑximi
foris factis. foris opando: intus diligendo. & ineo
sunt septe lamentationes. carmen ⁊ue. Se mentis
excecatio. lam̃tationes: peccatoꝵ confessio. carm:

Expanded text:
s, humanae rationis; tertius, divinae s, humanae rationis; tertius, divinae praedestinationis: per quorum singula noscuntur Dei invisibilia, et mundi desolatio, et ejusdem per Christum reparatio, et status Ecclesiae, et redemptio animae, et felicitas patriae. Primi libri singuli anni sunt quasi quaterniones; folia, menses; paginae, litura fulget; dum mutat vultum, oratio patitur defectum. Liber iste scriptus est intus et foris. Foris, apertis negotiis; intus, occultis causis. In eo quoque scriptae sunt lamentationes, carmen, et vae. Vae ethnicorum, lamentationes secundo quoque libro possumus dicere similia. Hujus namque quasi quaterniones sunt animi dispositiones; folia, dispensationes; paginae, affectiones; orationes, cordis intentiones; litterae color, Dei et proximi tus, desideriis; foris, factis: foris operando, intus diligendo. Et in eo sunt scriptae lamentationes, carmen, et vae. Vae, mentis excaecatio; lamentationes, peccatorum confe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ẽ. Dñs autẽ infelicẽ anima alloquens. & eam more re¬
thoris ex attͥbutis ꝑsonȩ mnegotio conuincens: nei. ante
rem.i cũ re. ⁊ pꝰrem adherentia pretendens. ante re quã
sordida. quam deformis. ⁊ quã uilis. eũ re. qͣm sincera.
quam decora. quã amabilis. post rem. quã fetida. uene¬
fica. quantu ab hominabilis fuit intimat. Post hec sp̃tꝰ.
⁊ abiectus. ⁊ confusus eã piꝰ insequit᷑ ⁊ clem̃t̃ reuoeat:
ꝓmittendo retͣhit. ietra bendo ꝑficit: consũmando felici¬
tat. Remuͦ. grãm electionis nuncupo. Attributa ꝑsonȩ
fortuna. habitꝰ affectio. studia. consilia. fact̾a. casus. insti¬
tuno. Ex att̾butis autẽ negotio confundr: qñ preparatioe
ꝑ petratione. exitu. tp̃ie. occasione. loco. facultate modo con¬
uincitut. Suꝑ quib siquis ẽtificari studeat: lectionis

Expanded text:
ore rhetoris ex attributis personae et negotio convincens, et ei ante rem, cum re, et post rem, adhaerentia praetendens, ante rem, quam sordida, quam deformis, et quam vilis; cum re, quam sincera, quam decora, quam amabilis; post rem, quam fetida, venefica, quantum abominabilis fuerit, intimat. Post haec spretus, et abjectus, et confusus, eam pius insequitur, et clementer revocat: promittendo retrahit, retrahendo perficit, consummando felicitat. Rem vero gratiam electionis nuncupo. Attributa personae, fortuna, habitus, affectio, studia, consilia, facta, captus, institutio. Ex attributis autem negotio confunditur, quando praeparatione, perpetratione, exitu, tempore, occasione, loco, facultate, modo, convincitur. 27. Super quibus si quis certificari studeat, lectionis
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiã. Nigͦ ꝑ humilitatẽ. for mosa ꝑ caritatẽ Nigͣ tẽptatio¬
nũ pugna: formosa uͥtutũ ꝯstantia. igͣ minist̾io: formosa desi¬
dio. Nigͣ ex̃citio religioĩs. formosa sinceritate ꝯtẽ platioĩs.
Migra ẽ ȩccłia in carnalib: formosa in sp̃alib. Digͣ
in actiuis: for mosa in contemplatiuis. Ihȩc ẽ regina
et̾iopiȩ. quę uenit afinib terre: audire sapientiam
salomonis. Nigraẽ qͥa ethiopica: formosa quia estu¬
ans sapientia. Nigra. quia uenit afinib ultimis:
formosa. qr affluendelicuis. Hec aũ de ea in libro
regũ sc̃pta st̃. Regina saba audita sapia salomonis.¬

Expanded text:
obedientiam; nigra per humilitatem, formosa per charitatem; nigra, tentationum pugna; formosa, virtutum constantia; nigra, ministerio; formosa, desiderio; nigra, exercitio religionis; formosa, sinceritate contemplationis; nigra est Ecclesia in carnalibus, formosa in spiritualibus; nigra in activis, formosa in contemplativis. Haec est regina Aethiopiae, quae venit a finibus terrae sapientiam Salomonis aans sapientia. Nigra, quia venit a finibus ultimis; formosa quia affluens deliciis. 25. Haec autem de ea in libro Regum scripta sunt: Regina Saba, audita fama sapi
Abbreviated transcription (Latin):
.e.t. Sir insipiens non cognoscet: &e stultus intelliget hec.
& hec quidẽ demundo dicta sufficiant. ñe aliqua de ȩcclie
decore inmediũ ꝑdcant.  Eccłia namq sponsa xp̃i. tẽplũ
altissimi. ciuitas regis magni: tanta uiget potentia. deco¬
re sapĩa: quod nec hoste uinei nec mundo infici: nec pro¬
rimo seduei. nec adu̾sitate suꝑati: nec ꝓsꝑitate inclinati:
nec aura sinistra ullatenꝰ ualet fuscari. Unde saluator
de ea in eugłio. Senert̃ flumina. flauert̃ uenti. nec po¬
tierunt eam mouere: fundata enĩ erat sup̃ firmã petrã.¬

Expanded text:
e. Vir insipiens non cognoscet, et stultus non intelliget haec . Et haec quidem de mundo dicta sufficiant. Nunc aliqua de Ecclesiae decore in medium prodeant. 18. Ecclesia namque sponsa Christi, templum Altissimi, civitas Regis magni, tanta viget potentia, decore, sapientia, quod nec hoste vinci, nec mundo nec proximo seduci, nec adversitate superari, nec prosperitate inclinari, nec aura sinistra ullatenus valet fuscari. Unde Salvator de ea in Evangelio: Venerunt flumina, flaverunt venti, nec potuerunt eam movere, fundata enim erat super firma
Abbreviated transcription (Latin):
do illicita: legit᷑ iniquitas. oꝑando nefaria: comedit᷑ fruetꝰ
ciꝰ. sustinendo supplicia. S hoc deuanitate dicendũ ẽ. qd¬
carnales: sedi sp̃ales. tertu intellectuales. Prum sensuum
curiositati: scõi humanȩ necessitati tereu contẽplande
student ueritati. In pͥmo ordine: sensus sordidatur ⁊ cogita¬
tio. In sed̾̃o: ornatur affectus ⁊ honestatur actio. Intercio.
sublimat᷑ intellectus. ⁊ uegetat᷑ tatio. Primi. se mundo
sponte subitiut. Sedi: uolentes nolentes mundo seruiunt.
predicant: ⁊ defendunt. Tres gͥpͥnetpales iniquitas ht
sp̃es. Nefas. scelus. malitiam. Mefas quantũ addin:
scelus ad seipsĩ: malicia ad ꝓrimũ. Necęsfarii sunt.
mandata contẽpnendo: scelesti. scipsos in uitia p̾ci¬
pitando: maliciosi. ꝓximos corrumpendo. Primꝰ ordo
quasi scuta fusilia. Primꝰ: eoꝵ qui ꝓiecerunt in terra intima

Expanded text:
do illicita; legitur iniquitas, operando nefaria; comeditur fructus do illicita; legitur iniquitas, operando nefaria; comeditur fructus ejus, sustinendo supplicia. 5. Sed hoc de vanitate dicendum est, qcarnales, secundi spiritales, tertii intellectuales. Primi, sensuum curiositati; secundi, humanae necessitati; tertii contemplandae student veritati. In primo ordine sensus sordidatur et cogitatio; in secundo, ornatur affectus, et honestatur actio; in tertio, sublimatur intellectus, et vegetatur ratio. Primi se mundo sponte subjiciunt, secundi nolentes mundo serviunt, et defendunt. Tres igitur principales iniquitas habet species: nefas, scelus, malitiam. Nefas quantum ad Deum; scelus ad seipsum; malitia ad proximum. Nefarii sunt, mandata contemnendo; scelesti, seipsos in vitia praecipitando; malitiosi, proximos corrumpendo. Primus ordoquasi scuta fusilia . Primus eorum qui projecerunt in terra intima
Abbreviated transcription (Latin):
tas eruciat. Sanitas mundi. celestiũ aufeit contemplatio¬
nem: iniquitas aĩ dei ⁊ ꝑrimi dilectionẽ: calamitas tarta¬
ri. affectũ bom. ⁊ aĩ deuotionẽ. Sanitas mundi facit uicio¬
sum: iniquitas ãĩ reddit odiosũ: calamitas orei suppliciosũ
Uanitas facit incestũ: in iquitas reodit infestũ: calamitas ꝑpe¬
tuo mestũ. Wanitas depͥmit: inquitas curuat: calamitas
qr .s. aliud portatur in capite. aliud in bracbiis. aliud in
liumenis. Onus incapite: uanitas in m̃te. Onꝰ in brachi¬
is: iniqͥtas inoꝑe. Oñ in humeris: calamitas gehennȩ.
Prioa. fedat affectũ. Seda: in honestat actũ. Terciarnor¬
tatẽ: messiustis iniquitate: comedistis fructũ mendacii. Im¬
pietas siqͥd̾ aratur: qñ quis ex studio mundi. uanitatẽ me¬
ditatur. Iniquitatẽ metit: qñ ex illicita cogitatioe. prauũ
opus colligit. M endacii fructus comedit: qñ ꝓut gessit in
corpore. apud inferos recipit. Arat᷑ itaq impietas. cogitan¬

Expanded text:
cruciat. Vanitas mundi coelestium aufert contemplationem; iniquitas animi, Dei et proximi dilectionem; calamitas tartari, affectum boni et animi devotionem. Vanitas mundi facit vitiosum; iniquitas animi reddit odiosum; calamitas orci, suppliciosum. Vanitas facit incestum; iniquitas reddit infestum; calamitas, perpetuo moestum. Vanitas deprimit, iniquitas curvat, calamitas s, quia scilicet aliud portatur in capite, aliud in brachiis, aliud in humeris. Onus in capite, vanitas in mente; onus in brachiis, iniquitas in opere; onus in humeris, calamitas gehennae. Prima foedat affectum, secunda inhonestat actum, tertia mortatem, messuistis iniquitatem, comedistis fructum mendacii . Impietas siquidem aratur, quando quis ex studio mundi vanitatem meditatur; iniquitatem metit, quando ex illicita cogitatione pravum opus colligit; mendacii fructus comedit, quando prout gessit in corpore, apud inferos recipit. Aratur itaque, cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
me aggrauat: quã saluator inysaia torcular nuncupat
dicens. Corcular caleaui solus. De pͥma leg̾t in eccliaste.
Uanitas uanitatũ: ⁊ oĩa uanitas. De sed̾a in zacharia.
Suꝑ talentũ plumbi sedet iniquitas. De t̾cia in psalmis.
ipsam: quando deuanitate ad iniquitatem. demiquitate
transeunt ad calamitatẽ. St̃ qͦ alia onera p̾fatis longe
dissimilia. Est enĩ pͥmũ dispensationis: scdm religiõis:
terciũ dilectionis. Pmũ oñ portant p̃lati: scd̃m. huic mun¬
do mortificati: t̾tiũ incubito consuminati. Primi statum
ecclie roborant: sedi faciem illiꝰ ornant: t̾en. eiusdẽ uirtu¬
tem cõmendant. Primꝰ ordo dic̃. Sollicitudo om̃iũ eccła
instantia mea cotidiana. Seds. elegit suspediũ aĩam.⁊
mortem ossa mea. Terciꝰ. siue paulus. liuc cephas. siue .i.¬

Expanded text:
me aggravat, quam Salvator in Isaia torcular nuncupat me aggravat, quam Salvator in Isaia torcular nuncupat dicens: Torcular calcavi solus . De prima legitur in Ecclesiaste: Vanitas vanitatum et omnia vanitas ; de secunda in Zacharia: Super talentum plumbi sedet iniquitas ; de tertia in psalmo: ipsam , quando de vanitate ad iniquitatem, de iniquitate transeunt ad calamitatem. Sunt quoque alia onera praefatis longe dissimilia 10. Etenim primum dispensationis, secundum religionis, tertium dilectionis. Primum onus portant praelati; secundum, huic mundo mortificati; tertium, in cubito consummati. Primi statum Ecclesiae roborant; secundi faciem illius ornant; tertii ejusdem virtutem commendant. Primus ordo dicit: Sollicitudo omnium Ecclesiarum, instantia mea quotidiana ; secundus: Elegit suspendium anima mea et mortem ossa mea ; tertius: Sive Paulus, sive Cephas, sive
Abbreviated transcription (Latin):
tantia diuitiarũ ⁊ elatio: inum̃toꝵ austri. religionis
potentia: sedm. ethinca scientia. t̾eiũ canina facundia:
quartu. claritas sanguinis: quintũ uenustas corporis:
sextũ honestas coniugis: septimũ exemplar sobolis:
oetauũ. fides amicoꝵ: nonũ. humilis obseq̃la subditoꝵ:
decimũ. honoꝵ tẽporaliũ affluentia: undecimũ om̃iũ p̃¬
fator possassio quieta. Dehis uͦ latius disserere in p̃senti:
ñ fuit consilii. Hoe enĩ tractate: altersꝰ ẽ ocii. Esse autẽ
oneta ostendere: his telinq̾ qui premunt᷑ onere. Uanitas
rennȩ supplicus. Sñ quia dicunt᷑ ⁊ sunt onera. ista non
immerito oñu nucupantur oña. Quod uanitas suo
multos dep̾mat onere: testat᷑ apłs dicens. anitati i¬
quit ereat᷑a subiecta ẽ nolens. In psalmo uͦ leg̃r demi¬
quitatis onere. Iniquitates inquit suꝑ gresse sunt cap̃¬
meu: is .o.g. g. st̃.s. mc. Calamitas qͦ gehenne miserri¬

Expanded text:
tantia vitiorum, et elatio; in jumentorum Austri, religionis tantia vitiorum, et elatio; in jumentorum Austri, religionis potentia; secundum, ethnica scientia; tertium, canina facundia; quartum, claritas sanguinis; quintum, venustas corporis; sextum, honestas conjugis; septimum, exemplar sobolis; octavum, fides amicorum; nonum, humilis obsequela subditorum; decimum, temporalium affluentia; undecimum, omnium praefatorum possessio quieta. De his vero latius disserere in praesenti, non fuit consilii; hoc enim tractare, alterius erat negotii. Esse autem onera, ostendere his relinquo qui premuntur onere. Vaninde quia illa dicuntur et sunt onera, ista non immerito onerum nuncupantur onera. Quod vanitas suo multos deprimat onere, testatur Apostolus dicens: Vanitati, inquit, creatura subjecta est, non volens . In psalmo vero legitur de iniquitatis onere. Iniquitates, inquit, supergressae sunt capae sunt super me . Calamitas quoque gehennae miserri
Abbreviated transcription (Latin):
Calamitas q inferni. tres ht spes. Prima ẽ amantudo con¬
scientię: scd̃a odiũ iusticiȩ: t̾eia. desꝑatio ueniȩ. Primo mi¬
seri. quia remordet conscientia: scdo miseriores. quia dis¬
plicet iusticia: t̃ cio misertimi. qr uenię nulla restat clem̃tia.
Qa gͦ uanitate mundi. iniquitatẽ ai. calamitate tartari su¬
ꝑius onerũ oña eẽ diximꝰ: restat nob̾ querere alia quoꝵ ista
dicuntur oña. ysaie uͦ suꝑtꝰ undecĩ oña posuimꝰ quȩ uici¬
oꝵ undecĩ significant gn̾a: ⁊ undeci nigotioꝵ expͥmũt
oña. Ac pͥmũ deuituis: dcinde disseramꝰ denegotus. In
enere babilonis precipue notatur suꝑbia: in moab in¬
dignatio maxime ⁊ arrogantia: in philistum sigillatĩ
sensuũ praua curiositas: in damasci expresse rapaci¬
tas: inegipti om̃ino erapula ⁊ ebrietas: in deserti mans.
singulatitatis p̃sũptio: in idumea. suꝑsticio: in arabiȩ.
ficta dilectio: in uals uisionis. aĩ excecatio: in tiri iac¬

Expanded text:
habet tres species. Prima est amaritudo conscientiae, secunda odium justitiae, tertia desperatio veniae. Primo miseri, quia remordet conscientia; secundo miseriores, quia displicet justitia; tertio, quia veniae nulla restat clementia. Quia ergo vanitatem mundi, iniquitatem animi, calamitatem tartari superius onera diximus, restosuimus, quae vitiorum undecim significant genera, et undecim negotiorum exprimunt onera. Ac primum de vitiis, deinde disseramus de negotiis. 8. In onere Babylonis praecipue notatur superbia. In Moab, indignatio maxime et arrogantia; in Philistiim, sigillatim sensuum prava curiositas; in Damasci, expressa rapacitas; in Aegypti, omnino crapula et ebrietas; in deserti maris, singularitatis praesumptio; in Duma, superstitio; in Arabiae, ficta dilectio; in vallis visionis, animi excaecatio; in Tyri, jac
Abbreviated transcription (Latin):
eternitate. ⁊ sabbatũ simplieit᷑. ⁊ sabb̾m sabbator ꝑ sec̃tissims
quietis felicitate: ⁊ oꝑa simplicia. ⁊ oꝑa oꝑũ ꝑeoꝵ ueneranda
ac mystica dignitate: ita posst̃ dici simplieit̾ onera. singula
cͥmina: ł singła tribulationũ geneta. Onera uͭ onerũ. eulparu
uel tribulationũ imm̃sitas nummia. Eria g̾ sunt oñũ oña.

Expanded text:
eternitate; et sabbatum simpliciter, et sabbatum sabbatorum pro secretissimae quietis felicitate; et opera simplicia, et opera operum pro veneranda ac mystica dignitate: ita possunt dici simpliciter onera singula crimina, vel singula tribulationum genera; onera vero onerum, culparum vel tribulationum immensitas nimia
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisse assertt᷑. Sic̃ eni post incensã legẽ a caldeis. ⁊ abeo
reparata. nouis inuentis litteris singules psalmor p̃firit ti¬
tulos: ita doetrine gra singulis fere ꝓpẜarũ p̃posuit ꝓlogos. Uł
si propħa eũ preposuisse dr̃: humilitatis grã dese quasi dealio
moy sen dicens. p̃cipe filiis isrł tẽ. Sicysaias. Uisio ꝗͣ uidit ysaias
filiꝰ amos. Sic ieremias. Sba inqͥt ierenie qͥfuit in sac̃dotib de

Expanded text:
invenisse, asseritur. Sicut enim post incensam legem a Chaldaeis, et ab eo reparatam novis inventis litteris, singulis psalmorum praefixit titulos, ita doctrinae gratia singulis fere prophetarum praeposuit prologos. Vel si eum propheta praeposuisse dicitur, humilitatis gratia de se, quasi de alio Moysen, dicens: Praecipe filiis Israel, etc. . Sic Isaias: Visio quam vidit Isaias filius Amos . S
Abbreviated transcription (Latin):
hoec̃ uirtute diuina eteatus. & singłȩ creature quasi fige
quedam sunt ñ humano placito inuentę: s diuino ar¬
bitrio institute. ad manifestanda & quasi quodam modo
significanda dĩ inuisibilia. Quẽ ad modũ autẽ si illittat
qͥs aptu librũ uideat: figuras aspicit. littas ñ eognoseit¬
ita ftultꝰ ⁊ aĩał homo. qui ñ ꝑcipit ea que dĩ sunt. inuisibi¬
lib istis creat᷑is foris uidet spẽm.s. ñ intelligit rationẽ.
eniranda sit potentia ereatoris: quã ueneranda sapien¬
tia artificis: quam diligenda benignitas p̃sidentis.
X ideo nemoe cui oꝑa dĩ mitabilia ñ sint dũ in eis insi¬
piens solam miratur sp̃em sapiens autẽ ꝑid qd̃ foris ui¬
det. profundam rimatur diuinȩ sapĩe rõnẽ: uelut in¬

Expanded text:
te divina creatus, et singulae creaturae quasi figurae quaedam sunt, non humanae placito inventae, sed divino arbitrio institutae ad manifestanda, et quasi quodammodo significanda Dei invisibilia. Quemadmodum autem si illitteratus quis apertum librum videat, figuras aspicit, litteras autem nois homo, qui non percipit ea quae Dei sunt ; in visibilibus istis creaturis foris videt speciem, sed non intelligit rationem.  conspicit quam miranda sit potentia creatoris, quam veneranda sapientia artificis, quam diligenda benignitas praesidentis. Et ideo nemo est cui opera Dei mirabilia non sunt, dum in eis insipiens solam miratur speciem. Sapiens autem per id quod foris videt, profundam rimatur divinae sapientiae rationem: velut
Abbreviated transcription (Latin):
lib uisionis. scõꝵ resurtectio: consolatoris eꝙ glificatio.
Onus maiue. reprobatoꝵ damnatio liber uisiõis. beatoꝵ
electio: consolatoris. in scła scłor laudatio. Oñ. qñ dicet᷑.
Ite maledicti in ignẽ ęternũ. Sisio. quando dicctur. Senite
benedicti patris mei. Consolator: qñ omĩa existens in
om̃ib tradet regnũ deo ⁊ patri. Sł oñ. infidelitas gen¬
tiũ: libet uisionis conu̾sio fideliũ. consolatoris. consu

Expanded text:
liber visionis, sanctorum resurrectio; consolatoris, eorum glorificatio. liber visionis, sanctorum resurrectio; consolatoris, eorum glorificatio. Onus Ninive, reproborum damnatio; liber visionis, beatorum electio; consolatoris, in saecula saeculorum laudatio. Onus, quando dicitur: Ite, maledicti, in ignem aeternum ; visio, quando dicetur: Venite, benedicti Patris mei ; consolator, quando omnia existens in omnibus tradet regnum Deo, et Patri . Vel onus, infidelitas gentium; liber visionis, conversio fidelium; co
Abbreviated transcription (Latin):
sextũ sardana pallũ qui ⁊ ultimꝰ ⁊ ab arbaee signifero suo uiet̃
scmetipsũ incendio ciemauit. m.c.l.xiiii. Premitat u̾ propha
propħa plogũ inquo more orationis rechorice auditorẽ red¬
dit attentũ. docilẽ. ⁊ beniuolũ. Prolog̾autẽ hic ẽ. Onus in¬
niue: liber uisionis naum elebesei. T̃ria quidẽ pofuit ꝑ quę
auditorẽ ad ueniã. ad grãm. ad głam moueni uoluit. Si¬
quidẽ in onere miseria: in uisione gr̃a. in consolatiõe nnulla
significat᷑ gła. Assirio ꝑsequenti. pond̾ miserie ĩsrłi sustinenti. res¬
pectas grẽ. ⁊eide redeunti instar euicũq attribuit̃ głe. Lector
gͥ audito onere. reddit᷑ attent̾: uisione docilis: naũ .i. consola¬
tore beniuolus. Onus nimue. qr acaldeis ẽ subu̾sa: lib̾ uisio¬
nis. qͥa escre neemiȩ ⁊ alus indulgentia data: nau elchesei.
cũq reparata. hȩc autẽ hi storialit̃ diximꝰ: ne ca mystice. uel
moralit̃ succincte disseramꝰ. Onus niniue: mundi conflag̾tio.

Expanded text:
sextum Sardanapalum, qui et ultimus, et ab Arsace signifero suo victus, semetipsum incendio cremavit, 1164. Praemittit vero propheta prologum, in quo more orationis rhetoricae auditorem reddit attentum, docilem et benevolum. Prologus autem hic est: Onus Ninive, liber visionis Nahum Elchesei. Tria quidem posuit, per quae auditorem ad veniam, ad gratiam, ad gloriam moveri voluit. Siquidem in onere miseria, in visione gratia, in consolatione nonnulla videtur gloria. Assyrio persequenti pondus miseriae, Israeli sustinenti respectus gratiae, et eidem redeunti instar cujuscunque attribuitur gloriae. Lector igitur audito onere, redditur attentus; visione, docilis; Nahum, id est, consolatore, benevolus. Onus Ninive, quia a Chaldaeis est subversa; liber visionis, quia Esdrae, Nehemiae, et aliis indulgentia data; Nahum Elchesei, cunque reparata. Haec autem historialiter diximus. Nunc ea mystice, vel moraliter succincte disseramus. Onus Ninive, mundi conflagratio;
Abbreviated transcription (Latin):
angustia: lib̾ tulionis. cũ electis ꝑseuerans grã: consolatio
diuinitus de boste concessa uictoria. Onus ẽ pond̾ miseriȩ
⁊ttibulatio: uisio fauor diuini munetis ⁊ mentia innouatio.
consolatio. in conflictu constantia. ⁊ de triũpho adepta leti¬
tia. In his uͦ omib. lector ieddit᷑ attent᷑. docił ⁊ beniuolus.
Beniuolentia. ut in retorieis a tullio dr̃. ex .iiii. locis com¬

Expanded text:
angustia; liber visionis, cum electis perseverans gratia, consolatio, divinitus de hoste concepta victoria. Onus est pondus miseriae, et tribulatio; visio, favor divini muneris, et mentis invocatio; consolatio, in conflictu constantia, et de triumpho adepta laetitia. In his vero omnibus lector redditur attentus, docilis et benevolus. Benevolentia in rhetoricis a Tullio
Abbreviated transcription (Latin):
habitas in ortis. quia sponsus mͦ eccłis dixerat. uinca mea. eorã me ⁊ecta
talia. ne ȩcclia putaret statĩ assumi eccłia ad nuptias. premonet eam
ut interĩ dũ ꝰ assumit. laboret ioꝑet᷑. ut bene parata nuptiis copulet᷑.
⁊hoc dic̃. Tu sponsa. quȩ ñduduceris in thalamu.ẜ. adhuc habitas in
ortis. unusqͥsq eñ fideliũ habitat in ortis .i. in eccła. fac me audire .i.
dignã te effice auditui meo. ⁊ sies ꝑ quos ꝑferas m tam orationes.
quã oꝑa ut michi placẽt amicos meos ⁊hoc quod dicit amici ali
ari tͥ in thalamo. sit sic̃ uis.i. sustineo mͥ ab eẽ psentiã corporis tui.
s autẽ rogo ut ꝯ descendas nob̾. ⁊ cognitionẽ tuã. ñ solũ ꝑfectis. s. ꝑ
scł descende in colles ut uidearis abͣumilib. Tu dico nabitans sup
montes.i. in ilł altiorib qui st̃ eminentes inuirtutib. Montes dico
aromatũ.i. de quib profeit᷑ deo odor uirtutũ. ac bonȩ oꝑatiõis. Expleii¬

Expanded text:
habitas in hortis. Quia sponsus modo Ecclesiae dixerat: Vinea mea coram me, et caetera talia, ne Ecclesia putaret statim assumi ad nuptias, praemonet eam ut iterum, dum non assumitur, laboret et operetur, ut bene parata nuptiis copuletur et hoc dicit: Tu sponsa quae nondum duceris in thalamum, sed adhuc habitas in hortis; unusquisque enim fidelium habitat in hortis, id est in Ecclesia, fac me audire, id est dignam te effice auditui meo, et habes per quos perferas mihi tam orationes quam opera, ut mihi placent, amicos meos, et hoc est quod dicit, amici auscari tibi in thalamo sic sicut vis, id est sustineo mihi abesse praesentiam corporis tui. Hoc autem rogo ut condescendas nobis et cognitionem tuam non solum perfectis, sed per cervorum, scilicet descende in colles ut videaris ab humilibus. Tu dico habitans super montes, id est villis altioribus qui sunt eminentes in virtutibus. Montes dico aromatum, id est de quibus profertur Deo odor virtutum ac bonae operationis.
Abbreviated transcription (Latin):
fastũ luxune: usq ad dei populũ effrenate laxauit habe¬
nas seuitie. Cuĩ partẽ pͥmo sargon. dem̃ phul. dehinc teglee¬
phassar. deinceps salmanassat. captiuauit: ad ultimũ subosee
totus isrł expugnat᷑ a sennachetib inassirios transimgriuit.
Uñ naum ad popłi transmigrati consolationẽ. id scõr ꝓbandor¬

Expanded text:
fastum luxuriae, usque ad Dei populum effrenate laxavit habefastum luxuriae, usque ad Dei populum effrenate laxavit habenas saevitiae. Cujus partem primo Sargon, deinde Phul, dehinc Tegla-Phalassar, deinceps Salmanassar captivavit: ad ultimum sub Osea totus Israel expugnatus a Sennacherib in Assyrios transmigravit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
aum propħa in regnũ assirioꝵ in uehit: hystoria¬
liter deniniue quȩ metropoł eiꝰ fuit destructiõe
loquitur allegoriee de desolatiõe mundi. mitty¬
ce de reparatione ꝑ xp̃m generis humani: moralit̾
derestitutione inprima dignitate ł maiori gła. peccatoris
Uin scelerib lapsi. Niniue autẽ ninꝰ assinor rex sed̃s ꝯdidit.
Ieiq de nominatũ a noĩe suo uocabulũ ut quidã asseit. ł pociꝰ
ut alii aninia filio suo huiꝰmodi indidit. Niñ u̾ depatre¬
I belo ⁊ matre semiramide natus. fraude matris ccũ uentꝰ. erea
furtiue libidinis ignatus nimã genuit. &̾ compto. pꝰꝙͣ partu
mat̃ ex honerauit uisctra: muros eĩ eruentauit sanguine. ma¬
terna detestat᷑ scelera. hec euuitas.⁊a forma. ⁊ asitu. quanti¬
tate ⁊ ornatu. iuxta tempꝰ clarissime nobilis: ⁊ a rege.⁊ alege
ia plebe. potentia. ꝯstantia. astutia. sublime commenda¬
bił: dũ rgni sui cͥcũ quaq dilatare studet pompã atq

Expanded text:
um Assyriorum invenitur: historialiter de Ninive, quae metropolis ejus fuit, destructione loquitur; allegorice, de desolatione mundi; mystice, de reparatione per Christum generis humani; moraliter, de restitutione in pristina dignitate, vel majore gloria peccatoris in sceleribus lapsi. Ninive autem Ninus Assyriorum rex secundus condidit, eique denominatum a nomine suo vocabulum, ut quidam asserunt, vel potius, ut alii, a Ninia filio suo, hujusmodi indidit. Ninus vero de patre Belo et matre Semiramide natus, fraude matris circumventus, ex ea furtivae libidinis ignarus Niniam genuit: quo comperto postquam partu mater exoneravit vicera, muros ejus cruentavit sanguine, materna detestatus scelera. Haec civitas et a forma et a situ, quantitate et ornatu juxta tempus clarissime notabilis, et a rege, et a lege, et a plebe, potentia, astutia, constantia, sublime commendabilis, dum regni sui circumquaque dilatare studet pompam atque
Abbreviated transcription (Latin):
cientia: damnator p̃dr rtdẽptio. spes lapsoꝵ innu̾it̃ ⁊ sublima¬
tio: omniũ in commnune fideliũ hgnor incorruptio. Propłauit
tuitur. roma condit᷑: irgnũ lacedemonior defecit. macedonũ
uͦ incepit. esiodꝰ pocta claruit. Fiunt quide simul anni regni¬
dreͣ assitioꝵ apͥmo nini qui scd̃s i eo regͥoauit uisq ad tricesimũ¬

Expanded text:
ientia, damnatorum praedicitur redemptio, spes lapsorum innuitur et sublimatio, omnium in commune fidelium honor et incorruptio. Prophetavituitur, Roma conditur, regnum Lacedaemoniorum defecit, Macedonum vero incepit, Hesiodus poeta claruit. Fiunt quidem simul anni regni Assyriorum a primo Nini, qui secundus in eo regnavit, usque ad trigesimu
Abbreviated transcription (Latin):
deĩ insultando ignauiã pͥncipũ .⁊ populi ingeminat: populu
effeminatũ nuncupat: frustra eos niti enuntiat: ad ultunum
inerciã pastor increꝑat: &e sic ꝓphiam suam terininat.
Erplicit p̃facio. Incipit expositio.
nus niniue: lib̾ uisionis naũ elchesei. Aiogñ istũ ꝓpħie¬

Expanded text:
Deinde insultando, ignaviam principum et populi ingeminat, populum Deinde insultando, ignaviam principum et populi ingeminat, populum effeminatum nuncupat, frustra eos nisi evidenter enuntiat: ad ultimum inertiam pastorum increpat, et sic prophetiam suam terminat. Explicit praefatio. INCIPIT EXPOSITIO. 1. Onus Ninive, liber visionis Nahum Helchesei. Prologum istu
Abbreviated transcription (Latin):
stra. atehanor elauigera: passim discurrit ꝑom̃ia. formas. modos
causas. nodos soluens ligans subtilitate nimia: artis ex cel¬
lentia argumentor copia. Presens uero ꝓpħia quia partum
agit de cęlestib. partim tractat demorib: ñ nulla pars eius
ad theoricam respic̃. qued am uͦ respicit ad p̃cticam. Modꝰ qͦ tͣctandi
ine ẽ. Prius enĩ comminatur hostib: debinc blanditur obseq̃n¬
tib Post bȩc quasi incidenter introduc̃ aduentũ saluatoris:
deinde terrbilem inducit presentiã uastatoris: armat babilo¬
nios: ruunt inassitios: nimue expugnatur. capit᷑ destiuit᷑. tẽplu
a fundamentis euertit᷑: om̃is ętas serus conditio eorrupit᷑. elidit᷑.
seruituti addieitur: demceps in cã insultando inuehit᷑. rapinas
formeatioes. maleficia exꝓbrat: ciuitatẽ sanguinũ exꝓbrando
ñcup.t: alexandrie quoq ferenti auxiliũ. minat̾ excidium:

Expanded text:
stra, arcanorum clavigera, passim discurrit per omnia, formas, modos, stra, arcanorum clavigera, passim discurrit per omnia, formas, modos, causas, nodos solvens, ligans subtilitate nimia, artis excellentia, argumentorum copia. Praesens vero prophetia, quia partim agit de coelestibus, partim tractat de moribus, nonnulla pars ejus ad theoricam, quaedam vero respicit ad practicam. Modus quoque tractandi hic est. Prius autem comminatur hostibus; dehinc blanditur obsequentitibus. Post haec quasi incidenter introducit adventum Salvatoris. Deinde terribilem inducit praesentiam vastatoris; armat Babylonios; ruunt in Assyrios; Ninive expugnatur, capitur, destruitur; templum a fundamentis evertitur; omnis aetas, sexus, conditio corrumpitur, eliditur, servituti addicitur. Deinceps insultando in eam invehitur, rapinas, fornicationes, maleficia exprobrat; civitatem sanguinum exprobrando nuncupat. Alexandriae quoque ferenti auxilium minatur excidium.
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ statuat gn̾a. honestũ. ammirabile. humile. anceps.
obscurũ: ⁊ scd̃m ei diu̾sa suggerat pͥncipia: nos ho
ditur bonitas: in amico gra. in hoste iust.cia: in seruo uidi¬
eu ueritas. in mercennario p̃nin ęquitas in filio regni he¬
reditas. in sponsa spũał gaudn identitas. his ita de materia &
intentione succinete p̃libatis: ñ ne dicatur erii parti pbilo¬
sp̃es sub quib om̃iũ liberaliũ areiũ ⁊ totius diuimi eloqun eon¬
serta alterutrum ⁊ conera ad inuice sepissime uident᷑ ut ui ab
in uic̃e discerni ualeantꝰ sic qñq sequestrata. ut ase alienata pis
inueniantur: ut eomungi ullatenꝰ nequeant. Quippe mathe¬
matica de uisibilib uisibiliũ siguris: praetiea de inuisibilib
uisibilium formis. Phisica. de inuisibilib causis. Cheologia.
de inuisibilib substantiis. Logica uͦ ut omiũ prouidi artiũ magi¬

Expanded text:
sarum genera statuat: honestum, admirabile, humile, anceps, sarum genera statuat: honestum, admirabile, humile, anceps, obscurum, et secundum ea diversa suggerat principia, nos honendatur bonitas. In amico, gratia; in hoste, justitia; in servo, judicii veritas; in mercenario, praemii aequitas; in filio, regni haereditas; in sponsa, spiritualis gaudii identitas. His ita de materia et intentione succincte praelibatis, etiam nunc dicatur cui parti philospecies, sub quibus omnium liberalium artium et totius divini eloquii conserta alterutrum, et connexa adinvicem saepissime videntur, ut vix ab invicem discerni valeant; sic quandoque sequestrata, et a se alienata prorsus inveniuntur ut conjungi ullatenus nequeant. Quippe mathematica de visibilibus visibilium figuris; practica de invisibilibus visibilium formis; physica de invisibilibus causis; theologia de invisibilibus substantiis; logica vero ut omnium provida, artium magi
Abbreviated transcription (Latin):
stigmate ad amorẽ infiamat. In pͥmo excludif ignorantia :
in scdo indigentia: in tercio negligentia: in quarto uite
torpor. ⁊ aĩ ignauia. In p̾mo suscipit lur̃ scientię: in scdo
largitatẽ gr̃ȩ: in tercio. conicit regni felicitatẽ: in quarto
suspirat ad xp̃i caritatẽ. ꝑuite Racula illuminat᷑ cecꝰ: ꝑ mi¬
racula reduertur ꝓfugus: ꝑ beneficia reddit᷑ deuot̾: ꝑ pas¬
sionis stigmata efficit᷑ consummatus. Docił qͦ reodit᷑ du in
⁊ instruit᷑ qd timeat: qͦ doleat. ĩ qͦ sꝑet. qͥddiligat: seł cauere uitia. te¬
nere uitȩ consilia: timere gehenne suppli cia.¬
eu dolere huiꝰ scłi misena: in celis figere spei suȩ ancho¬
ram: ardenter diligere cȩlestẽpata. Attentꝰ etia reddif᷑
⁊ ex magnitudine supplicii. dũ onꝰ p̃mittitur: & ex qͣ¬
litate gaudii dũ uisio subsequit᷑. ⁊ exfelicitate p̃mii
dũ consolator subiungit᷑.Cum gͥ tullius quinq eau¬

Expanded text:
stigmate ad amorem inflammatur. In primo excluditur ignorantia, stigmate ad amorem inflammatur. In primo excluditur ignorantia, in secundo indigentia, in tertio negligentia, in quarto vitae torpor et animi ignavia. In primo suscepit lumen scientiae, in secundo largitatem gratiae, in tertio conjicit regni felicitatem, in quarto suspirat ad Christi charitatem. Per vitae oracula illuminatur caecus; per miracula reducitur profugus; per beneficia redditur devotus; per passionis stigmata efficitur consummatus. Docilis quoque redditur instruitur quid timeat, quo doleat, in quo speret, quid diligat: scilicet cavere vitia, tenere vitae consilia, timere gehennae supplicia, dolere hujus exsilii miseriam, in coelis figere spei suae anchoram, ardenter diligere coelestem patriam. Attentus etiam redditur, et ex magnitudine supplicii, dum onus praemittitur; et ex qualitate gaudii, dum visio subsequitur; et ex fidelitate praemii, dum consolator subjungitur. Cum igitur Tullius quinque cau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ huiꝰ uite in colatũ. ⁊ inuincibilẽ infirmitatẽ: in quarto. ꝑ in¬
uidiã adũsarii. ⁊ipsius crudelitatẽ. In pͥmo: iudicis ꝓuo¬
catur elem̃tia. In scdo: ꝓpͥa exponitur indigentia. In tercio:
huĩ uite pretendit᷑ temptatio. In quarto: ad u̾satii uigis ⁊ inui¬
dia obictt̃ impugnatio. łmo: quia udicis ẽ sententia. Nolo
mortẽ peccatoris. s. ut conũtat᷑ ⁊ uiat. Sedo loquit᷑ indigen¬
tia. Si incluserit: nemoc qui aꝑiat. Tercio. huiꝰ uitȩ miseria.
Memiento mei qͥa uentus ẽ uito mea. In quarto: ab aquilone sr̃
faciem orb tertȩ ex ardescunt mala. Alit̃. Saluatoris oꝑa le¬
gunus fuuisse quadrifaria. Miracula namq fecit: beneficia
ꝯtulit: amara ꝓ nob̾ oꝑtulit: uitȩ monita ꝓtuut. Inhis aũt
ttib auditor redditur beniuolus: dũ ⁊ eiꝰ doct̾na illuminat᷑.
⁊ beneficiis sustentat᷑. ⁊ miraculis confirmatur: ⁊ passioñ

Expanded text:
per hujus vitae incolatum, et invincibilem infirmitatem; in quarto, per inper hujus vitae incolatum, et invincibilem infirmitatem; in quarto, per invidiam adversarii, et ipsius crudelitatem. In primo, judicis provocatur clementia; in secundo, propria exponitur indigentia; in tertio, hujus vitae praetenditur tentatio; In quarto, adversarii invidia objicitur, et impugnatio. Primo, quia judicis est sententia: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat ; secundo loquitur indigentia: Si incluserit, nemo est qui aperiat ; tertio, hujus vitae miseria: Memento mei, quia ventus est vita mea ; in quarto: Ab aquilone super faciem orbis terrae exardescunt mala . Aliter. Salvatoris opera legimus fuisse quadrifaria. Miracula namque fecit; beneficia contulit; amara pro nobis pertulit; vitae monita protulit. In iis autem quatuor auditor redditur benevolus, dum et ejus doctrina illuminatur, et beneficiis sustentatur, miraculis confirmatur, et passionum
Abbreviated transcription (Latin):
tis. a forma salutis. a ratiõedati: alapsu reparati. Summꝰ qͥdedit
eternũ quod ĩbuit. gratis prestitit. miseris contulit. In primo
considerit potentie immensitas: in sedõ. miscd̾ie largitas: in t̾cio
gr̃e libertas: in quarto natute benignitas. Siquide sũmus misc¬
ns maxima contulit gͥas. In pͥmo gͥ eomꝑbat᷑ dantis omipoten¬
tia. In scdo: enis munificenti.a. Int̾cio. ipsius sufficientia. In qͣrto
ciꝰd̾ beniuolentia. Alit̾: beniuolentiã captat a iuidicis ꝑsona. a pꝰ¬
sui fortuno. a causa ⁊ qualitate negotii. ab iminanitate ⁊ nat᷑ad
parte uͦ sui. qr cittudat᷑ infinnitate ⁊ignorantia: a nat᷑a adiisa¬
rii. tũ exnat̾s subtilitate. nĩ exuite diutͣintate. tũ ex nego¬
tii assiduitate: ex imanitate qͦ. ꝙ gratis infestant nos noc ad
mom̃ttũ desistunt. nec in minimo parcunt. In pͥmo gͦ captat᷑
ꝑiudicis pietatem: in scd̃o ꝑ confessionis buimlitatẽ: int̾cio.

Expanded text:
toris, a forma salutis, a ratione dati, a lapsu reparati. Summus qui dedit, aeternum quod tribuit, gratis praestitit miseris. In primo consideratur potentiae immensitas; in secundo, misericordiae largitas; in tertio, gratiae liberalitas; in quarto, naturae benignitas: siquidem summus miseris maxima contulit gratis. In primo igitur comprobatur dantis omnipotentia; in secundo, ejus munificentia; in tertio, ejus sufficientia; in quarto, ejusdem benevolentia. Aliter. Benevolentiam captat a judicis persona, a sui fortuna, a causa et qualitate negotii; ab immanitate et natura parte vero sui, quia circumdatur infirmitate et ignorantia; a natura adversarii, tum ex naturae subtilitate, tum ex vitae diuturnitate, tum ex negotii assiduitate; ex immanitate quoque, quia gratis infestant, nec ad momentum desistant, nec in minimo pareant. In primo igitur captat per judicis pietatem; in secundo, per confessionis humilitatem; in tertio,
Abbreviated transcription (French):
auseultant fae me audire uo¬
cem tuam. fuge dilecte imi.
& assimilare capree hinuloq
ceruoꝵ super montes a roma¬
tum. Explicit.

Expanded text:
auscultant: fac me audire vocem tuam. Fuge, dilecte mi, et assimilare capreae hinnuloque cervorum super montes aromatum. Explicit
Abbreviated transcription (Latin):
lectio dĩ saluationẽ. Emulatio .i. effectus dilections .s. efficere ea quȩ
dilectio exigit. sunt dura ⁊importabilia carm. Sic̃ infernus .i. insa¬
ciabilis ẽ illa emulatio. Hulli enĩ in quo abundat dilectio uidet᷑ satis
sua dare ł cet̾a facere quȩ exigit dilectio. ĩmo semꝑ uellet plus facere.

Expanded text:
lectio Dei salvationem. Aemulatio, id est affectus dilectionis, scilicet efficere ea quae lectio Dei salvationem. Aemulatio, id est affectus dilectionis, scilicet efficere ea quae dilectio, exigit sunt cura et importabilia carni; sicut infernus, id est insatiabilis est illa aemulatio. Nulli enim in quo abundat dilectio, videtur satis sua dare vel caetera facere quae exigit dilectio, imo semper vellet plus facere.
Abbreviated transcription (Latin):
quã intuleit̃ tytus eis ⁊ uespasianꝰ. Cũ dic̃ uiolatã. notat et̾nã dãpnaci¬
onẽ quã expecc̃o illo habuert̃. om̃s qui ñ resipueit̃. Continuat᷑ ⁊ alit̃ u̾s
iste sic. Diẽ eccłia medilectũ suu. ⁊ merito debes me diligere. qr ego libe¬
rauite apecc̃o pͥmi parentis.Quia fortis ẽ uidelicet ideo debes me po¬
nere suꝑ cortuũ. qr dilectio mea fortis ẽ sic̃ mors. Sic̃ enĩ mors ñ pot̾ un¬
pediri quinueniat: dilectiodĩ itͥa ñ pot̾ aliq̃ ꝑsecutione impediri quin
saluationẽ faciat. ł sic̃ mors destruit corporeos sensus: ita dilectio d̾i
Q ens dileRo di bene occupat̾ ẽ. iã ñ trahit exuisu aliquã delectationẽ
carnis. nec excet̾is sensib ł sic̃ mors .i. ĩ pͣłe diabolus qui ẽ causa tocłꝰ
mortis Sicut enĩ diabolus. suis inuincibilit̾ dãnationẽ confert ita di¬

Expanded text:
quam intulerunt eis Titus et Vespasianus. Cum dicit violatam, notat aeternam damnatiquam intulerunt eis Titus et Vespasianus. Cum dicit violatam, notat aeternam damnationem quam ex peccato illo habuerunt omnes qui non resipuerunt. Continuatur et aliter versus iste sic: Dixit Ecclesia me dilectum suum, et merito debes me diligere, quia ego liberavi te a peccato primi parentis. Quia fortis est. Videlicet ideo debes me ponere super cor tuum, quia dilectio mea fortis est sicut mors. Sicut enim mors non potest impediri quin veniat, ita dilectio Dei non potest aliqua persecutione impediri quin salvationem faciat, ut deducit Paulus . Vel sicut mors destruit corporeos sensus, ita dilectio Dei. Qui enim dilectione Dei bene occupatus est, jam non trahit ex visu aliquam delectationem carnis, nec ex caeteris sensibus. Vel sicut mors, id est, ipse diabolus qui est causa totius mortis. Sicut enim diabolus suis inimicibiliter damnationem confert, ita di