comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pera in dño: Illi enĩ sperant ñ in dño:
spes illoꝵ mortalis: spes illoꝵ caduca.
fragilis. uolatica. tͣnsitoria. in anis erit:
Spera indño: Ecce spero: quid ago. Et
fac bonitatẽ: Noli facere maliciam qͣ
respicis inillis male florentib: fac bo¬
nitatem: Et inhabita terrã: ne forte
bonitatẽ extra inhabitationem terrȩ
facias: Terra enim dñi: eccłia eius est.
psam rigat: ipsam colit: ille agricola¬
ille pater: Multi enim quasi exercent
bona oꝑa: s quia non inhabitant ter¬
ram. non ꝑtinent adagricolam: Ergo
sac bonitatem: non extra s in habita
terram: Et quid habebo: Et pasceris in
diuiciis eius. Quȩ sunt diuitiȩ eius: bi¬

Expanded text:
Spera in Dominum. Illi enim sperant non in Dominum: spes illorum mortalis, spes illorum caduca, fragilis, volatica, transitoria, inanis erit. Spera in Dominum. Ecce spero, quid ago? Et fac bonitatem. Noli malitiam, quam respicis in illis male florentibus: fac bonitatem, et inhabita terram. Ne forte bonitatem extra inhabitationem terrae facias. Terra enim Domini, Ecclesia ejus est: ipsam rigat, ipsam colit ille agricola Pater . Multi enim quasi exercent bona opera, sed quia non inhabitant terram, non pertinent ad agricolam. Ergo fac bonitatem, non extra terram, sed inhabita terram. Et quid habebo? Et pasceris in divitiis ejus. Quae sunt divitiae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qtendat caritas ur̃a paululum tex¬
tum. et mysteria psalmi huuis. & cur¬
ramus eum. quia inmultis locis aꝑ¬
tus ẽ: Ubi autem obscuritatis necessitaᷤ
nos ĩ morari coegerit: tolerabitis fructꝰ¬

Expanded text:
tendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fruct
Abbreviated transcription (Latin):
uult agere penitentiã: sic̃ attestatur
ꝓpħa: Iste inops clamauit et dñs ex¬
audiuit eum: Docet te quomͦ exaudi¬
aris Ideo ñ exaudiris: quia diues es
Forte clamaras: et ñ ex audiebaris: Au¬
di quare: Iste inops clamauit et dñs
exaudiuit eum: In ops clamat: et ex¬
audit dñs: & quomodo clamabo in¬
ops: ut et si habes aliquid. non inde
presumas de uirib tuis: ut intelligaᷤᷤ¬
de indigentẽ: ut intelligas tam diu te¬
ẽẽ pauꝑem. quamdui ñ habes illũ qͥ
fecit et diuitem Quomͦ autẽ dñs ex¬
auduit eum: Et exomnib inquit
tͥbulationib eius saluũ fecit eum: &
quomͦ saluos facit abomnib tribulati¬
onib: Immittit angłs dñi incireuitu
timentium eum: eteripiet eos: Sic
scͥptum ẽ. fr̃s: non quomꝰ habent aliqͥ
mendosi codices. immitcet angłm do¬

Expanded text:
vult agere poenitentiam? Sicut attestatur vult agere poenitentiam? Sicut attestatur propheta: Iste inops clamavit, Et Dominus exaudivit eum. Docet te quomodo exaudiaris. Ideo non exaudiris, quia dives es. Ne forte clamabas, et non exaudiebaris, audi quare: Iste inops clamavit, et Dominus exaudivit eum. Inops clama, et exaudit Dominus. Et quomodo clamabo inops? Ut etsi habes aliquid, non inde praesumas de viribus tuis: ut intelligate indigentem, ut intelligas te tamdiu esse pauperem, quamdiu non habes illum qui facit te divitem. Quomodo autem Dominus exaudivit eum? Et ex omnibus, inquit, tribulationibus ejus salvum fecit eum. Et quomodo salvos facit ab omnibus tribulationibus? Immittet Angelus Domini in circuitu timentium eum, et eruet eos. Sic scriptum est, fratres; non quomodo habent aliqui mendosi codices, Immittet Angelum Do
Abbreviated transcription (Latin):
tiebant caput: quando spinis corona¬
bant: quando tunica ignominiosa cir¬
cundabant: quã fuꝑiores erant. & il¬
le uidebat᷑ inferior quia ꝓcidebat ad
ostia portȩ: s ille non erubescebat: Lu¬
men enim erat uerũ. qͦd ulluminat om¬
nem hominẽ uenientẽ in hc̃mundum
Sicut enim lum̃ ñ potest confundi: sic
et illuminatum confundi ñsuit Ac¬
cedite gͦ ad eũ & illuminamini: & uultꝰ
adeum ñ accedo: Tantis malis. tantis
peccatis oneratus sũ. tanta scelera cla¬
mant deconscientia mea: quomͦ au¬
deo accedere adeum: Quom: Si hu¬
miliaueris te ꝑpenitentiam: S erube¬
sco ais. pęnitentiã agere Accede ergo
adeũ et ulluminaberis: et uultꝰ tuus
ñ erubescet: Si enim timor erubescen¬
di reuocat te apęnitentia. pęnitentia
autẽ facit te accedere ad deumꝰ ñ ui¬
des quia penam gestas inuultu. qͥa
ideo erubescit uultus tuus qm̃ non ac¬
cessit ad dnm: Ideo ñ accessit qͥa non

Expanded text:
tiebant caput, quando spinis coronatiebant caput, quando spinis coronabant, quando tunica ignominiosa circumdabant! Quam superiores erant! Et ille videbatur inferior, quia procidebat ad ostia portae: sed ille non erubescebat. Lumen enim erat verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sicut ergo lumen non potest confundi, sic et illuminatum confundi non sinit. Accedite ergo ad eum, et illumiad eum accedo? Tantis malis, tantis peccatis oneratus sum, tanta scelera clamant de conscientia mea, quomodo audeo accedere ad Deum? Quomodo? Si humiliaveris te per poenitentiam. Sed erubesco, ais, poenitentiam agere. Accede ergo ad eum, et illuminaberis, et vultus tuus non erubescet. Si enim timor erubescendi revocat te a poenitentia, poenitentia autem facit te accedere ad Deum: non vides quia poenam gestas in vultu, quia ideo erubuit vultus tuus, quoniam non accessit ad Deum: ideo non accessit, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
Duos pedes habeto: noli esse claudus Qui
sunt duo pedes: Duo precepta dilec̾tio¬
nis dĩ et proximi: Istis pedib curre addm̃
Accedĩs adillum: quia ut curreres ipse
hortatus ẽ: et ipse suum lum̃ aspersit.
sic ut magnificȩ et diuinȩ se sequi pos¬
sitis. Et uultus ur̃i ñ erubescent: Ac¬
cedite inquit adeum et illuminami¬
ni: et uultus ur̃i non erubescent: Non
erubescit uultus: nisi suꝑbi Quare:
Qiuia elatus uult esse & quando fuerit
passus contumeliam aut ignominiam.
aut casum scdm scłm. aut aliquam af¬
flctionem: erubescit: S noli timere:
Aecede adeum: et non erubesces: Quidqͥd¬
t fecerit mnimicus. uidetur te suꝑior
esse apud homines: s tu apud dm̃ suꝑi¬
or ilo es Ego cȩpiꝰ ego ligaui: ego int̃¬
feci Quam suꝑiores sibi uidentur qͥ
ista dicunt: quã suꝑiores sibi uidebant᷑
iudȩi. quando dñm colafirabant: qͣndo
spuebant in faciẽ eius. et de canna ꝑcu¬

Expanded text:
Duos pedes habeto, noli esse claudus. Qui Duos pedes habeto, noli esse claudus. Qui sunt duo pedes? Duo praecepta dilectionis, Dei et proximi. Istis pedibus curre ad Deum, accede ad illum: quia et ut curreres ipse hortatus est, et ipse suum lumen aspersit sic, ut magnifice et divine se sequi possitis. Et vultus vestri non erubescent. Accedite, inquit, ad eum, et illuminamini: et vultus vestri non erubescent. Non erubescet vultus nisi superbi. Quare? Quia elatus vult esse, et quando fuerit passus contumeliam, aut ignominiam, aut casum secundum saeculum, aut aliquam afflictionem, erubescit. Sed noli timere, accede ad eum, et non erubesces. Quidquid fecerit tibi inimicus, videtur te superior esse apud homines: sed tu apud Deum superior illo es. Ego cepi, ego ligavi, ego interfeci. Quam superiores sibi videntur qui ista dicunt! Quam superiores videbantur sibi Judaei quando Dominum colaphizabant, quando spuebant in faciem ejus, et de canna percu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Accedite ad eum et illum in aminii:
Dicit enim qͦd ipse ꝓbauit spiritalis qͥdam
incorpore. xp̃i: uel etiã ipse dñs ds̃ nr iħs¬
xp̃c scđm carnem caput exhortans men¬
bra cȩtera Quid dicit: Accedite adeũ
et illuminamini: Aut potius xp̃ianus
aliquis spiritalis. adipsum dũm nr̃m.
cedamus adeũ et illuminemur: non qͦmͦ
adeum accesserunt iudei ut tenebraren¬
tui: Accesserunt enĩ illi ad eum ut cruci¬
figerent: nos adeum accedamus ut corpꝰ
et sanguinẽ eius accipiamus Illi de cru¬
cifixo tenebrati sunt: nos manducan¬
do crucifixum. et bibendo illuminam᷑:
Accedite adeum et illuminamini: ecce
gentib dicitur Crucifixus ẽ. xp̃c int̃
iudȩos erat seuientes et uidentes. Gentes
absentes erant: Eece illi accesserunt qui
intenebris erant: et qui ñuiderunt illu¬
minati sunt: Unde accedunt gentes:
fide sectando: corde inhiando: caritate
currendo: Pedes tui: caritas tua est:

Expanded text:
dicit: Accedite ad eum, et illuminamini. dicit: Accedite ad eum, et illuminamini. Dicit enim quod ipse probavit. Spiritualis enim quidam in corpore Chricundum carnem, caput exhortans membra caetera, quid dicit? Accedite ad eum, et illuminamini. Aut potius christianus aliquis spiritualis ad ipsum Dominum noscedamus ad eum, et illuminemur; non quomodo ad eum accesserunt Judaei, ut tenebrarentur. Accesserunt enim ad illum, ut crucifigerent: nos ad eum accedamus, ut corpus et sanguinem ejus accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt: nos manducando crucifixum et bibendo illuminamur. Accedite ad eum, et illuminamini, ecce Gentibus dicitur. Crucifixus Christus inter Judaeos erat saevientes et videntes, Gentes absentes erant: ecce illi accesserunt qui in tenebris erant, et qui non viderunt illuminati sunt. Unde accedunt Gentes? Fide sectando, corde inhiando, charitate currendo. Pedes tui, charitas tua est.
Abbreviated transcription (Latin):
rere Inquisuii in quit dñm: et exaudi¬
uit me: Tu autem quando oras et di¬
cis. occide illum inimicum meũ: non
dñm inquiris. s quasi facis te iud̃icem
suꝑ inimicum tuũ: et facis questiona¬
rium dm tuum: Unde scis ne melior sit
cuius mortẽ queris: eo ipso forte quia
iue ñquerit tuã: Prgo noli aliqtud adño
extra illum querere s ipsum dnm̃ quere
et exaudiet te: et adhuc te loquente dicct
ecce adsum: Quid ẽ ecce adsum: Eoce pre¬
sens sum: Quid uis: Quid ame queris:
quicquid tͥ dedero: iulius ẽ quam ego:
Meipsum habe: me fruere: me amplec¬
tere: Nondum potes totus. Exfide con¬
Cȩtera onera tua ego ate deponam ut totꝰ
mͥ hereas. cum hoc mortale tuũ adimmor¬
talitatem conuertero: ut sis equalis an¬
gelis meis. et semꝑ uideas faciẽ meam:
gaudeas etgaudium tuũ nemo auferat
ate: quia inquifisti dñm. et exaudiuit
qui non solus uult amplecti qͦd amat: &¬

Expanded text:
rere. Inquisivi, inquit, Dominum, et exaudirere. Inquisivi, inquit, Dominum, et exaudivit me. Tu autem quando oras, et dicis, Occide illum inimicum meum; non Dominum inquiris, sed quasi facis te judicem super inimicum tuum, et facis quaestionarium Deum tuum. Unde scis ne melior te sit cujus mortem quaeris? Eo ipso forte, quia ille non quaerit tuam. Ergo noli aliquid a Domino extra quaerere, sed ipsum Dominum quaere, et exaudiet te, et adhuc te loquente dicet, Ecce adsum . Quid est, Ecce adsum? Ecce praesens sum, quid vis, quid a me quaeris? Quidquid tibi dedero, vilius est quam ego: meipsum habe, me fruere, me amplectere: nondum potes totus; ex fide conicit, et caetera onera tua ego a te deponam, ut totus mihi inhaereas, cum hoc mortale tuum ad immortalitatem convertero ; ut sis aequalis Angelis meis , et semper videas faciem meam, et gaudeas, et gaudium tuum nemo auferet a te ; quia inquisisti Dominum, et exaudivit qui non solus vult amplecti quod amat, et
Abbreviated transcription (Latin):
cia:÷ quare ñ offendit te inmundicia
cordis tui : Intra: munda omnia: leua
ocłos addeum: ⁊ stat̃ te exaudiet Cla¬
ma et dic. Inquisiui dñm et exaudiuit
me: & exomnib tribulationib meis
eripuit mez Quare: Quia cum fuens
illuminatus. cum ceꝑis hic habere bonã
conscientiam. restant tribulationes: qͥa
restat aliquid infirmũ: donec absorbeat᷑¬
mors inuictoria. et mortale hoc induat
immortalitatẽ. necesse ẽ ut in hoc scło
flagelleris. necesse ẽ ut aliquas tempta¬
tiones suggestionesq patiaris: Munda¬
bit ds̃ omĩa: eruet te abomĩ tribula¬
tione: Ipsum quere: Et inquisiui dnm.
et exaudiuit me: Qui gͦ ñ exaudiuntur.
ũ dm̃ querunt: Intendat scĩtas ur̃a Non
dixit. inquisiui aurum adño et exaudi¬
uit me: inquisiui adño senectutem. &
exaudiuit me: inquisiui adnõ hoc aut
illud. et ex audiuit me Aliud ẽ. aliqͥd
inquirere adño: aliud ipsum dnm inqͥ¬

Expanded text:
tia, quare te non offendit immunditia tia, quare te non offendit immunditia cordis tui? Intra, munda omnia, leva oculos tuos ad Deum, et statim te exaudiet. Clama, et dic: Inquisivi Dominum, et exaudivit me; et ex omnibus tribulationibus meis eruit me. Quare? Quia cum fueris illuminatus, cum coeperis hic habere bonam conscientiam, restant tribulationes, quia restat aliquid infirmum, donec mors absorbeatur in victoriam, et mortale hoc induat immortalitatem : necesse est ut in hoc saeculo flagelleris; necesse est ut aliquas tentationes suggestionesque patiaris. Mundabit Deus omnia, eruet te ab omni tribulatione, ipsum quaere. 9. Inquisivi Dominum, et exaudivit me. Qui ergo non exaudiuntur, non Dominum quaerunt. Intendat Sanctitas Vestra: non dixit, Inquisivi aurum a Domino, et exaudivit me; inquisivi a Domino senectutem, et exaudivit me; inquisivi a Domino hoc aut illud, et exaudivit me. Aliud est aliquid inquirere a Domino, aliud ipsum Dominum inqui
Abbreviated transcription (Latin):
posita. uͥ int iurum et uxorem nulla
pax ẽ: et meluis ẽ. illis foris circiure : Si
gͦ miseri sunt. qͥ cũ redeunt ad parietes
suos timent ne aliquib suoꝵ ꝑturbatio¬
nib euertantur: quã funt miseriores
qͥ ad conscientiam suã redire nolunt.
ne ibi litib peccatoꝵ suoꝵ euertantur:
Ergo ut possis libens redire adcortuum:
munda illud Beati enim mundo cor¬
de: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Aufer inde
cupiditatũ sordes: aufer labem auari¬
ciȩ: aufer tabem suꝑstitionũ: aufer
sacrilegia et malas cogitationes: odia.
ñ dico aduersus amicum: s etiam ad¬
uersus inimicum: Aufer ista omĩa:
intra cor tuũ: et gaudebis ibi Cũ ibi
ceꝑis gaudere: ipsa mundicia cordis
tui delectabit te et faciet orare: Quomͦ
si uenias adaliquem locum. silentium
ẽ. ibi:÷ forte dicat qui ẽ ibi. mundus ẽ
locus. oremus hic: et delectet te compo¬
sitio loci. et credis qͦd ibi exaudiat te ds̃.
Si ergo loci usibilis te delectat mundi¬

Expanded text:
 inter virum et uxorem pax nulla est; et melius illi est foris circumire. Si ergo miseri sunt, qui cum redeunt ad parietes suos, timent ne aliquibus suorum perturbationibus evertantur; quanto sunt miseriores, qui ad conscientiam suam redire nolunt, ne ibi litibus peccatorum evertantur! Ergo ut possis libens redire ad cor tuum, munda illud: beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Aufer inde cupiditatum sordes, aufer labem avaritiae, aufer tabem superstitionum, aufer sacrilegia et malas cogitationes; odia, non dico adversus amicum, sed etiam adversus inimicum: aufer ista omnia; intra in cor tuum, et gaudebis ibi. Cum ibi coeperis gaudere, ipsa munditia cordis tui delectabit te, et faciet orare: quomodo si venias ad aliquem locum, silentium est ibi, forte quies est ibi, mundus est locus; Oremus hic, dicis: et delectat te compositio loci, et credis quod ibi te exaudiat Deus. Si ergo loci visibilis te delectat mundi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant: ñ quia non possunt. s quia
uolunt: Alud ẽ. enim quando qͥsq
conat᷑ aliquid intelligere. et ꝑinfirmi¬
tatem carnis non potest: sicut dicit loco
quodam scriptura. quia corpus qͦd cor¬
rumpitur aggrauat animã. et depͥmit
terrena inhabitatio sensũ multa co¬
gitantẽ: aliud autẽ quando ꝑniciosiꝰ

Expanded text:
possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim quando quisque conatur aliquid intelligere, et per infirmitatem carnis non potest, sicut dicit quodam loco Scriptura: Quia corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : ali
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt: ideo faciunt tanta illa ma¬
la: Quasi aliquis ꝓponit questionem:
Si ds̃ hoc facit. ut faciant quȩ non con¬
ueniunt: quid ipsi fecerunt: Occultũ
ẽ qͦd audisti Dedit illos ds̃ inconcupi¬
scentias cordis eorum: Ergo fuit con¬
cupiscentia quam iuncere noluerunt.
ñcui traderentur iudicio di: s qua di¬
gni haberentur qui traderentur in
illis suꝑius dixit: Qui cum cognouis¬
sent deum. non ui dm glificauerunt.

Expanded text:
veniunt, ideo faciunt tanta illa maveniunt, ideo faciunt tanta illa mala? Quasi aliquis proponat quaestionem: Si Deus hoc facit, ut faciant quae non conveniunt, quid ipsi fecerunt? Occultum est quod audisti: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia, quam vincere noluerunt, cui traderentur judicio Dei. Sed ut digni haberentur qui traderentur. illis superius dixit: Qui cum cognovissent Deum, non
Abbreviated transcription (Latin):
et auxilium mͥ Sed ne iterum spes tua
figatur inmontib et non sit indeo: au¬
di: Ego plantaui:apollo rigauit: sed
ds̃ incrementũ dedit. & neq qͥ plan¬
tat est aliquid. neq qui rigat: s qui
incrementum dat ds̃ Iam ergo dixisti
leuaui ocłos meos inmontes:unde ue¬
niet auxilium mͥ: Sed quia neq qui
plantat ẽ aliquid. neq qui rigat: dic
auxilium meũ adño: qui fecit cȩlum
et terram: Et iusticia tua sic̃ montes
di: id ÷ montes implent᷑ iusticiam tuã.
ludicia tua sicut abyssus multa Abyᷤᷤ¬
sum dicit ꝓfunditatem peccatoꝵ qͦ
quisq ꝑuenit contempnendo deum:
sicut quodã loco dicit᷑. Dedit illos ds̃
incontupiscentias cordis eoꝵ: facere quȩ
ñ conueniunt: Intendat caritas ur̃a:
magna res ẽ: magna res agitur: Qd
ẽ hõc. dedit illos ds̃ inconcupiscet¬
tias cordis eorum. facere quȩ non conue¬
miunt: Ergo si ds̃ dedit illos inconcu¬
piscentias cordis eoꝵ facere que ñ con¬

Expanded text:
ei . Sed ne iterum spes tua figatur in montibus et non sit in Deo, audi: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit; et: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Jam ergo dixisti: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: sed quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; dic: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: et, Justitia tua sicut montes Dei, id est, montes implentur justitia tua. 10. Judicia tua sicut multa abyssus. Abyssum dicit profunditatem peccatorum, quo quisque pervenit contemnendo Deum; sicut quodam loco dicit: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Intendat Charitas Vestra. Magna res est, magna res agitur. Quid est hoc? Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Ergo si Deus illos dedit in concupiscentias cordis eorum, facere quae non con
Abbreviated transcription (Latin):
amantur: Nemo ergo dicat ꝑsecutionẽ
patior: ñuentilet penã: s ꝓbet causam:
Sicausam ñ ꝓbauerit. numeretur cũ iniqͥs.
uigilant̃. quã optime hic cõmendauit:
Dñe intende iudicio meo ñpenis meis:

Expanded text:
amantur. Nemo ergo dicat, Persecutionem amantur. Nemo ergo dicat, Persecutionem patior: non ventilet poenam, sed probet causam; ne si causam non probaverit, numeretur cum iniquis. vigilanter, quam optime hic commendavit, Domine, intende judicio meo, non poenis meis:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionem: Si enim ꝑsecutio ñposset
fieri bene: ñdiccretur inpsalmo. Detra¬
hentem ꝓximo suo occulte: hunc ꝑse¬
quebar: Deinde fr̃s : pat̃ bonus et iustꝰ.
nonne ꝑsequit᷑ filium luxuriosum: ꝑ¬
sequitur uicia eius. ñ ipsum: ñ qͦd genii.¬
it s quod ille addidit. MIedicꝰ nempe
qui adsalutem adhibetur. nonne ferro
plerumq armat᷑: s contra uulnus: non
contra hominẽ: Secatut sanet: et tamen
cũ secat egrotum. dolet ille: clamat. resistit:
Et si forte febre mentem ꝑdidit: etiã medi¬
cum cedit: Nec tamen ille desistit asalu¬
te egrotantis: qͦd nouit facit: illum ma¬
ledicentẽ conuiciantem curat. Nonne ex¬
citantur cuncti letargiciꝰ ne somno gra¬
ui p̃mantur inmortem: Et hoc pati¬
untur afiliis suis: qͦs carissimos genue¬
runt Et non ẽ. carus filius: nͥ fuerit dor¬
mienti patri molestus: Letargici exagi¬
tantur: frenetici ligantur: s tam̃ utriq

Expanded text:
persecutionem. Si enim persecutio non posset persecutionem. Si enim persecutio non posset fieri bene, non diceretur in psalmo: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar . Deinde, fratres, pater bonus et justus nonne persequitur filium luxuriosum? Persequitur vitia ejus, non ipsum; non quod genuit, sed quod ille addidit. Medicus nempe qui ad salutem adhibetur, nonne ferro plerumque armatur? Sed contra vulnus, non contra hominem. Secat, ut sanet: et tamen cum secat aegrotum, dolet ille, clamat, resistit, et si forte febre mentem perdiderit, etiam medicum caedit; nec tamen ille desistit a salute aegrotantis, quod novit facit, illum maledicentem, conviciantem non curat. Nonne excitantur cuncti lethargici, ne sommo gravi premantur in mortem? Et hoc patiuntur a filiis suis quos carissimos genuerunt; et non est carus filius, nisi fuerit dormienti patri molestus. Lethargici excitantur, phrenetici ligantur: sed tamen utrique
Abbreviated transcription (Latin):
quia necesse ẽ. ut iudices Dñe ne disce¬
daᷤ ame. Donec ueniat iudicũ ne discedas
rib et dolorib cruciatus es: Nonne ista
etiam multi mali patiuntur: Cui iudi¬
cio: Ideo iustus: quia i̾ta pateris: Non:
S quid: Iudicio meo Quomͦ: Sequitur:
Iistende iudicio meo. ds̃ m̃s. et dñs m̃s
incausam meam. Ninpenam meam. s
incausam meã: ñ in id qͦd mecũ habet
latro cõmune: s m illud quo beati qui
ꝑsecutionẽ patiuntur ꝓpt̃ iusticiam:
Hȩc enim causa discreta est: nam pęna
similis ẽ. bonis et malis: Itaq martyrẽ
ñ fac̃ pena: s causa: Nam si pena mar¬
tyres faceret: omĩa metalla martyrib
pleua essent: om̃s cathene martyres tra¬
herent : om̃s qui gladio feriuntur coro¬
narentur: Ergo discernatur causa: Nemo
dicat. quia patior iustus sum: quia ip̃se
tur ꝓpt̃ iusticiam Nam multi haben¬
tes bonam causam.faciunt ꝑsecutionẽ.
et habentes malam causam. patiuntur

Expanded text:
quia necesse est ut judices. Domine, ne discequia necesse est ut judices. Domine, ne discedas a me. Donec veniat judicium ne discedas ribus et doloribus cruciatus es? Nonne ista etiam multi mali patiuntur? Cui judicio? Ideo justus, quia ista pateris? Non: sed quid? Judicio meo. Quomodo sequitur? Intende judicio meo, Deus meus et Dominus meus, in causam meam. Non in poenam meam, sed in causam meam: non in id quod mecum habet latro commune, sed in illud quod beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Haec enim causa discreta est. Nam poena similis est bonis et malis. Itaque martyres non facit poena, sed causa. Nam si poena martyres faceret, omnia metalla martyribus plena essent, omnes catenae martyres traherent, omnes qui gladio feriuntur coronarentur. Ergo discernatur causa. Nemo dicat: Quia patior justus sum. Quia ipse tur propter justitiam. Nam multi habentes bonam causam faciunt persecutionem; et habentes malam causam patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
runt ocłi nr̃i: hoc ẽ. totum qͦd se iac¬
tabat: qͦd filium dei se dicebat: Dñs au¬
tem patiens herebat incruce. Non po¬
tentiam ꝑdiderat: s patientiã demon¬
strabat: Quid enim illi erat magnũ
deciuce descendere: qui potuit postea
de sepulchro resurgere: S: cesisse uide¬
retur insultantib. Et oportebat ut re¬
surgens suis se ostenderet & ñulis. in
magno sacramento: quia resurrectio
ipsius uitam nouã significabat Uita
autem noua amicis nota ẽ: non inimi
cis Uidisti dñe nesileas Quid ẽ. ne
sileas: Iudica. De iudicio ⁊ enim dicitur
quodam loco Tacui: Nunquid semꝑ
tacebo: & dedilatione iudicii dicitur
peccator: hȩc fecisti & tacui: suspi¬
catus es iniquitatem qͦd ero tͥ similis:
Quomꝰ tacet qui loquitur ꝑ ꝓpħas: qui
loquitur ore suo ineuuangłio: qui lo¬
quitur ꝑ euuangłistas: qui loquitur ꝑ
nos Quando uerum dicimus. quis lo¬
quitur: Quid ergo: Silet aiudicio: non
ap̃cepto. ñ adoctrina: Hoc autẽ iudiciũ

Expanded text:
runt oculi nostri. Hoc est totum quod se jactabat, quod se Filium Dei dicebat . Dominus autem patiens haerebat in cruce: non potentiam perdiderat, sed sapientiam demonstrabat. Quid enim illi erat magnum de cruce descendere, qui potuit postea de sepulcro resurgere? Sed cessisse videretur insultantibus: et hoc oportebat, ut resurgens suis se ostenderet, et non illis, in magno sacramento; quia resurrectio ipsius vitam novam significabat, vita autem nova amicis nota est, non inimi Vidisti, Domine, ne sileas. Quid est, ne sileas? Judica. De judicio etenim dicitur quodam loco: Tacui, numquid semper tacebo ? Et de dilatione judicii dicitur peccatori: Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis . Quomodo tacet qui loquitur per Prophetas, qui loquitur ore suo in Evangelio, qui loquitur per Evangelistas, qui loquitur per nos quando verum dicimus? Quid ergo? Silet a judicio, non a praecepto, non a doctrina. Hoc autem judicium
Abbreviated transcription (Latin):
quam ipsum qui fecit omĩa: Ipsum pe¬
te qui fecit: et in illo habebis omnia q̃
fecit: Omnia cara sunt: quia omnia
pulchra sunt S qͥd illo pulchrius:
Fortia sunt: Sed quid ulo fortius: &
nichil magis uult dare: quam se: Si
aliquid inueneris melius: pete Si ali¬
ud petieris. in uiriam facies illi. et dã¬
pnum tͥ. preponendo illi qͦd fecit: cũ
amore dirit illi anima quedam: &¬
pars mea: Fligant sibi qͣui uolunt qͦd
possideant: faciant sibi partes derebꝰ¬
humanis: pars mea tu es: te mͥ elegi.
& iterum: Dñs pars hereditatis mẽȩ
Possideat te: ut possideas illum Eris p̃¬
dium ipsius: eris domus ipsius. Possidet
ut ꝓsit: possidetur ut ꝓsit Nunquid ut
aliquid ei tu ꝓsis: Nam dixi dño ds̃ m̃s
autẽ mea exultabit indño: delectabitur
suꝑ salutare eus Salutare di . xp̃c est:¬

Expanded text:
quam ipsum qui fecit omnia. Ipsum pequam ipsum qui fecit omnia. Ipsum pete qui fecit, et in illo et ab illo habebis omnia quae fecit. Omnia cara sunt, quia omnia pulchra sunt: sed quid illo pulchrius? Fortia sunt: sed quid illo fortius? Et nihil magis vult dare quam se. Si aliquid inveneris melius, pete. Si aliud petieris, injuriam facies illi, et damnum tibi, praeponendo illi quod fecit, cum amore dixit illi anima quaedam: Npars mea. Eligant sibi qui volunt quid possideant, faciant sibi partes de rebus: Pars mea tu es, te mihi elegi. Et iterum: Dominus pars haereditatis meae. Possideat te, ut possideas illum: eris praedium ipsius, eris domus ipsius. Possidet ut prosit, possidetur ut prosit. Numquid ut aliquid ei tu prosis? Nam dixi Domino: Deus autem mea exsultabit in Domino. Delectabitur super salutare ejus. Salutare Dei Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tetur: Quid enim meliuis dõ dabitur
mͥ: Amat ds̃ me: Amat te ds̃: Ecce
ꝓposuit: Pete qđ ius Si tibi imꝑator
diceret pete qͦd uis: qͦs tribunatus. quos¬
res: et accipienda. etaliis largienda Deo
tͥ dicente pete qͦd uis. quid petiturus es:
Excute mentem tuam: exerce auariciam
tuam: ꝓtende quantũ potes: et dilata
cupiditatem tuã: Non quicunq sed om¬
nipotens dixit. Pete qͦd uis Si possessio¬
num es amator. desideraturus es totã
terram: ut om̃s qui nascuntur. coloni
tui. aut serui tui sint & quid cũ totã
terrã possederis: Mare petiturus es: Inqͦ
uiuere tamen ñ poteris: Inhac auaricia
te pisces suꝑabunt:S: forte insulas pos¬
sidebis: Transcende et hec: Pete aerem qͣm¬
uis uolare non possis: porrige cupidita¬
tem tuam usq adcelum Dic tuum eẽ
solẽ. lunam. stellas: quia ille qui fecit
omĩa. dicit. Pete qͦd uis Tamen nicħ
inuenies melius. nicħ inuenies carius:

Expanded text:
tetur. Quid enim melius Deo dabitur tetur. Quid enim melius Deo dabitur mihi? Amat me Deus: amat te Deus. Ecce proposuit, pete quod vis . Si tibi Imperator diceret, Pete quod vis, quos tribunatus cores et accipienda et aliis largienda! Deo tibi dicente, Pete quod vis, quid petiturus es? Excute mentem tuam, exsere avaritiam tuam, protende quantum potes, et dilata cupiditatem tuam: non quicumque, sed omnipotens Deus dixit, Pete quod vis. Si possessionum es amator, desideraturus es totam terram, ut omnes qui nascuntur, coloni tui aut servi tui sint. Et quid cum totam terram possederis? Mare petiturus es, in quo vivere tamen non poteris. In hac avaritia te pisces superabunt. Sed forte insulas possidebis. Transcende et haec, pete et aerem quamvis volare non possis: porrige cupiditatem tuam usque ad coelum, dic tuum esse solem, lunam, stellas, quia ille qui fecit omnia dixit, Pete quod vis: tamen nihil invenies carius, nihil invenies melius,
Abbreviated transcription (Latin):
dicenti. salus tua ego sum: forinsecꝰ op¬
pugnas interiorem hominẽ. ñ expugnas
Malicia autem tua abinteriore tuo ꝓ¬
cedit: te prius inanem reddit Tu putris
es intus⁊ unde iste uermis ꝓcessit intꝰ
nichil integrum dereliquit: St captio
quam occultauerunt comprehendat eos.
et minuscipula incidant in ipsa Non
quod putabas forte paulo ante cũ audi¬
res. ueniat illis muscipula quã ignorãt:
id eẽ quasi aliquid aliud exocculto in¬
euitabile. In qua ergo: Inpsa inquã
quam inͥ absconderunt: Nonne hoc
factum ẽ. iudeis: Dñs eoꝵ iniquitatẽ
uicit: illi iniquitate sua uicti sunt: Iule
quid: Anima autẽ mea exultabit in
dño: tanquã ineo a quo audierit salus
tua ego sum: tanquã non querens alias
extrinsecus diuitias: tanquã ñ querẽs
curcum fluere uoluptatib bonisq ter¬
renis: s conugẽ uerũ gratis amans:
ñ abilo uolens acciꝑe quod delectet. s
ipsum solum sibi ꝓponens. aquo delec¬

Expanded text:
dicenti, Salus tua ego sum, forinsecus opdicenti, Salus tua ego sum, forinsecus oppugnas, interiorem hominem non expugnas: malitia tamen tua ab interiore tuo procedit, te prius inanem reddit. Tu putris es intus, unde iste vermis processit; intus nihil integrum dereliquit. Et captio quam occultaverunt, comprehendat eos: et in muscipula incidant in ipsa. Non quod putabas forte paulo ante cum audires, Veniat illis muscipula, quam ignorant, id est, quasi aliquid aliud ex occulto inevitabile. In qua ergo? In ipsa iniquitate, quam mihi absconderunt. Nonne hoc factum est Judaeis? Dominus eorum iniquitatem vicit, illi iniquitate sua victi sunt. Ille quid? 9. Anima mea exultabit in Domino. Tamquam in eo, a quo audivit, Salus tua ego sum: tamquam non quaerens alias extrinsecus divitias. Tamquam non quaerens circumfluere voluptatibus bonisque terrenis: verum gratis amans. Non ab illo volens accipere quod delectet, sed ipsum solum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uobis excellentior prudentiȩ ratio. uide¬
te atq ꝑspicite: nemo malus ñ sibi priꝰ
nocet: Sic enim eẽ putate maliciam:
quomͦ ignem: Incendere ius aliquid: illd̾
qđ admoues prius ardet Nisi ardeat:
ñ incendit: facula ẽ: hanc faculam ap¬
ponis. ut aliquid incendãt: Nunquid
non ipsa facula quam apponis prius ardet:
ut aliquid possit incendere: Malicia gͦ
ꝓcedit exte. et quẽ prius uastat nisi te:
Quo ꝓfundit ramum ledit: ubi radicem
habet ñ ledit: Equidẽ dico qͦd malicia
tua ut alteri ñnoceat fieri potest:ut au¬
cuit sc̃o uiro iob. de quo p̃locuti sumus:
quomͦ in alio psalmo dictum ẽ. sicut no¬
uacula acuta fecisti dolum: Quid fac̃
acuta nouacula: Capilli. res suꝑflue de¬
ciduntur: Quid enim facis ei quẽ uis
nocere:Si nequaquã tͥ admalum con¬
sentiat cui ius nocere: ñ malicia tua ei no¬
citura ẽ. s sua: Si autẽ intus ipse malicia
careat. et cor mundum subdat illi uoci

Expanded text:
vobis excellentior prudentiae ratio, videvobis excellentior prudentiae ratio, videte atque perspicite: Nemo malus non sibi prius nocet. Sic enim esse putate malitiam, quomodo ignem. Incendere vis aliquid: illud quod admoves, prius ardet, nisi ardeat, non incendit. Facula est, hanc faculam apponis ut aliquid incendat: numquid non ipsa facula quam apponis, prior ardet, ut aliquid possit incendere? Malitia ergo procedit ex te, et quem prius vastat nisi te? Quo profunditur ramum laedit, ubi radicem habet non laedit? Et quidem dico, quod malitia tua ut alteri non noceat fieri potest: ut aucto viro Job, de quo praelocuti sumus? Quomodo in alio psalmo dicitur, Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quid fit de acuta novacula? Capilli, res superfluae deciduntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? Si nequam tibi ad malum consentiat cui vis nocere, non malitia tua ei nocitura est, sed sua: si autem intus ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci
Abbreviated transcription (Latin):
mali feci: quib nichil nocui Uano exp¬
brauerunt anmam meã Quidẽ ua¬
no: Falsum dicentes: nicħ ꝓbantes:
eniat illis muscipula quam ignorant:
Magnifica retributio: nicħ iustius Illi ab¬
sconderunt muscipulam ut ego igno¬
rarem: illis ueniat muscipula quã igno¬
rant: Nam ego scio muscipulã ipsorum:
Que autem illis muscipula uentura ẽ:
Illa qͣm ignorant: Audiamus ne forte
dicat: illa ueniat illis muscipula qͣm
ignorant: Forte aliã illi absconderunt:
alia illis uentura ẽz Non: s quid: Eri¬
niculis peccatoꝵ suoꝵ unusquisq con¬
cere conati sunt. Sequitur enim: Et
captio qͣm occultauerunt cõprehendal
eos: tanquam si quisquã ueneni calicc̃
preparet alicui et oblitus bibat: et tan¬
quam si foueã fodiat quisquam inquã
quisq inimicus eius intenebris incidat:
et ille oblitus qđ foderat ambulans ca
uia.prior iluc cadat: Prorsus fr̃s mei
ita credite: ita certi estote: ita si est in

Expanded text:
mali feci, quibus nihil nocui. Vane expmali feci, quibus nihil nocui. Vane exprobraverunt animam meam. Quid est, vane? Falsa dicentes, nihil probantes. Veniat illis muscipula, quam ignorant. Magnifica retributio, nihil justius. Illi absconderunt muscipulam, ut ego ignorarem: illis veniat muscipula, quam ignorant. Nam ego scio muscipulam ipsorum. Quae autem muscipula illis ventura est? Illa quam ignorant. Audiamus ne forte dicat illam: Veniat illis muscipula, quam ignorant. Forte aliam illi absconderunt, alia illis ventura est? Non: sed quid? Criniculis peccatorum suorum unusquisque concere conati sunt. Sequitur enim: Et captio quam occultaverunt, comprehendat illos. Tanquam si quisquam veneni calicem praeparet alicui, et oblitus ebibat: et tanquam si foveam fodiat quisquam, in quam quisque inimicus ejus in tenebris incidat; et ille oblitus quod foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Prorsus, fratres mei, ita credite, ita certi estote: ita si est in
Abbreviated transcription (Latin):
sarium: Illius malo:. magnum bonum
oꝑatus ẽ: Et tamen inter duodecim
electus ẽ: lt nec ipse duodecimus tam
exiguus numerus eẽt electus sine malo:
Hoc ad exemplum nr̃e patientiȩ: qm̃
necesse erat ut int̃ malos uiueremus:
necesse erat ut malos siue scientes siue
nescientes tolertraremus: Exemplũ pa¬
tientiȩ p̃buit: ne deficias cum cȩperis
int̃ malos uiuere Et quia illa scola.xͥ
induodecim ñ defecit: quantomagis
nos firmi eẽ debemus. cũ implentur
in ȩccłia magna. quȩ de maloꝵ commixti¬
one predicta sunt: Neq enĩ ñ uidebat
ipsa scola redditum semini abrahȩ qͦd erat
ꝓmissum: et ipsã aream unde inassa quȩ
implebit horreũ ꝓcessura ẽ: Quare ergo¬
ñ cum trituratur inea digne palca tole¬
ratur: donec ultima uentilatione pur¬
getur: Hoc enĩ futurũ ẽ. malis qđ au¬
distis: s tamen quid faciendum est:
Gratis absconderunt mͥ corruptionem mu¬
scipulȩ sue: Quid ẽ. gratis: Quib nich

Expanded text:
sarium. Illius malo magnum bonum sarium. Illius malo magnum bonum operatus est: et tamen inter duodecim electus est, ne ipse duodenarius tam exiguus numerus esset sine malo. Hoc ad exemplum nostrae patientiae, quoniam necesse erat ut inter malos viveremus; necesse erat ut malos, sive scientes, sive nescientes, toleraremus: exemplum patientiae praebuit ne deficias, cum coeperis inter malos vivere. Et quia illa schola Christi in duodecim non defecit, quanto magis nos firmi esse debemus, cum implentur in Ecclesia magna, quae de malorum permixtione praedicta sunt? Neque enim videbat ipsa schola redditum semini Abrahae quod erat promissum, et ipsam aream unde massa quae implebit horreum, processura est. Quare igitur non, cum trituratur, in ea digne palea toleratur, donec ultima ventilatione purgetur? Hoc enim futurum est malis quod audistis. 11. Sed tamen quid faciendum est? Gratis absconderunt mihi corruptionem muscipulae suae. Quid est, gratis? Quibus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
rit labitur. et lux. illi ante pedes non est.
uel hoc forte facit. ut expectet donec lu¬
ceat Sed ibi ẽ. angls dñi ꝑsequens eos:
Hec eis futura predixit: ñ quasi ut eueni
spũ dĩ sic ea dicat quomodo illa ds̃ fac̃.
certo iudicio. bono. iusto. scõ. tranquillo:
ñꝑturbata ira. ñ amaro ⁊elo. ñ animo
inimiciciarum exercendarum: s iusticia
Quo merito: Audi quo merito Qũm
gratis absconderunt mͥ muscipulam cor¬
ruptionis suȩ Inipso capite nr̃o adten¬
dite: Hoc fecerunt iudei: absconderuñ
muscipule suȩ corruptionem: Cui ab¬
sconderunt muscipulam: Qui uidebat
corda abscondentium: S tam̃ erat in¬
ter illos ignoranti similis qͣsi falleret᷑.
cũ illi deciperentur eo ipso qͦ eum falli
arbitrarentur: Ideo enim ille tanquam
fallebatur int illos uiuens: quia nos
iit̃ tales sic uicturi eramus. ut sine du¬
bio falleremur: Ille uidebat traditorẽ
suũ: et elegit eum magis adopus neces¬

Expanded text:
rit, labitur, et lux illi ante pedes non est; rit, labitur, et lux illi ante pedes non est; vel hoc forte facit, ut exspectet donec luceat: sed ibi est angelus Domini persequens eos. Haec eis futura praedixit, non quasi ut evenir in spiritu Dei sic ea dicat, quomodo illa Deus facit, certo judicio, bono, justo, sancto, tranquillo, non perturbatus ira, non amaro zelo, non animo inimicitiarum exercendarum, sed justitia Quo merito? Audi, quo merito: Quoniam gratis absconderunt mihi muscipulae suae corruptionem. In ipso capite nostro attendite, hoc fecerunt Judaei, absconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconderunt muscipulam? Qui videbat corda abscondentium. Sed tamen erat inter illos ignoranti similis quasi falleretur, cum illi in eo deciperentur, in quo cum falli arbitrabantur. Ideo enim ille tanquam fallebatur inter illos vivens, quia nos inter tales sic victuri eramus, ut sine dubio falleremur. Ille videbat traditorem suum, et elegit illum magis ad opus neces
Abbreviated transcription (Latin):
Precedere uolebat: ut dñs sequeretur. & ille
inquit: Uade retro sathanas: Precedendo¬
sathanas es: sequendo discipulus eris:
ñcogitabunt mala: s desiderabunt bo
tinatia remanent: multi sp̃m prece¬
dendi seruant incorde: et si ñexerunt.
tam̃ parturiunt: et ubi locum inuene¬
rint pariunt. Detalib quid sequitur:
Fiant tanquam puluis ante faciẽ uen¬
ti: Non sic impii non sic: s tanquam
Quando uenerit temptatio tollitur pul¬
uis: nec stat. nec resistit Eiant tanꝗͣ
puluis ante faciem uenti: et angłs dñi
tribulans eos: Fiat uia illoꝵ tenebrȩ
et lubricum: Horrenda uia.Tenebras so¬
lum qͥs ñhorreat: Lubricum solum.
quis ñ caueat : Intenebris et lubrico
uadis: ubi pedem figis: Sunt ista duo
mala: magnȩ pene hominum: Nam te¬
nebrȩ ignorantia: lubricũ ẽ luxuria
Eiat uia illoꝵ tenebre et lubricum. et an¬
gelus dñi ꝑsequens eos: ut ñ possint
stare: Nam unusquisq intenebris &
lubrico cũ uiderit quia si pedem moue¬

Expanded text:
equeretur. Et ille quid? Redi retro, satanas . Praecedendsatanas es, sequendo discipulus eris. abunt mala, sed desiderabunt bonpertinacia remanent, multi spiritus praecedendi servant in corde; et si non exserunt, tamen parturiunt, et ubi locum invenerint, pariunt. De talibus quid sequitur? Fiant tanquam pulvis ante faciem venti. Non sic impii, non sic, sed tanquam do venerit tentatio, tollitur pulvis; nec stat, nec resistit. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti: et angelus Domini tribulans eos. Fiat via eorum tenebrae et lubricum. Horrenda via. Tenebras solas quis non horreat? Lubricum solum quis non caveat? In tenebris et lubrico qua is? ubi pedem figis? Sunt ista duo mala magnae poenae hominum: tenebrae, ignorantia; lubricum, luxuria. Fiat via eorum tenebrae et lubricum: et angelus Domini persequens eos: ut non possint stare. Nam unusquisque in tenebris et lubrico cum viderit quia si pedem move
Abbreviated transcription (Latin):
nescire faciat: Quid ẽ. autẽ nescire faciat:
Occultat ut nesciatur: qͦd nob̃ ꝓdi non
ꝓdest hoc ẽ qͦd dixi magistrum bonũ
nosse qͥd ꝓdat: nosse qͥd tegat: sic̃ que¬
dam cum legimus distulisse: Unde in¬
telligimus ñ omĩa ꝓmenda eẽ: quȩ caꝑe
non possunt hi quib ꝓmuntur: Dicit
enim alibi: Multa habeo uob dicere:
s non potestis illa portare mͦ Dic̃ & apłs:¬

Expanded text:
nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? Occultet, ut nesciatur quod nobis prodi non prodest. Hoc est quod dixi, magistrum bonum nosse quid prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus non omnia promenda esse, quae capere non possunt hi quibus promuntur. Dicit enim alibi: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Dicit et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
quia quem ad modũ nescuut unde da¬
turus erat nondum natum: sic credid̃
posse reparare immolatum: Dixit gͦ
ds̃. Nunc cognoui. qͦd intelligimus
nunc cognoscere te feci: scd̾m locutioneᷤ
qͣs commendauimus. pigrum frigus
qͦd pigros faci̾t et lȩtum diem qͦd lȩtos
faciat: sic cognoscens qͦd cognoscentes
faciat: Inde ẽ ulud T̃emptat uos dñs¬
ds̃ ur̃: ut sciat si diligitis eũ: Dabis enĩ
ꝓfecto dño do nr̃o. do summo. deo uero.
magnam ut ignorantiã: qđ utiq sa¬
crilegum esse intelligaᷤᷤ: si sic acceꝑis
temptat uos dñs ut sciat tanquã ipse
de nr̃a temptatione concipiat scientiã
inquo erat ante ignorantia: S quidẽ.
temptat uos ut sciat: Temptat uos: ut
scire uos faciat Accipite ergo acontͣrio
regulam intelligentie: ut quem aã mo¬
dum cum dm audistis dicere. cognoui.
intellexistis cognoscere uos feci: sic &
cum audistis de filio hominis id÷ de xͦ

Expanded text:
quia quemadmodum nescivit unde daquia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus. Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones quas commendavimus, Pigrum frigus, quod pigros faciat; et laetum diem, quod laetos faciat: sic cognoscens, quod cognoscentes faciat. Inde est illud: Tentat vos Digitis eum . Dabis enim profecto Domino Deo nostro. Deo summo, Deo vero magnam ignorantiam, quod utique sacrilegum esse intelliges, si sic acceperis, Tentat vos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de
Abbreviated transcription (Latin):
tur a dño. nc̃ cognoui. Dictum ẽ abrahe:
nunc cognoui qm̃ times dm: hoc ds̃ no¬
uerat. & ante illam ꝓbationem: Nam illa
ꝓbatio id̾eo fact̾a ẽ. ut nossemus qͦd ds̃
lam nouerat: et ꝓpt̃ nos docendos con¬
scriberetur qͦd ante documentũ ille no¬
uerat: et fortasse & ipse abraham non¬
dum nouerat quas uires haberet fides
eius Unusquisq enim se temptatione
tanꝗͣ interrogatus agnoscit: sicut petrꝰ
quas iures haberet fides eius utiq ne¬
sciebat quando dirit dño. tecum sum
usq ad mortem: Dñs autem qͥ nouerat
eum. predixit uͥ deficeret: renuncians
illi infirmitatem eius. tanquam tacta ue¬
na cordis eius: Proinde petrus qui ante
temptationẽ presumpsit de se: intẽp̃ta¬
tione didicit se: Sic ergo ñ absurde sen¬
timus & patrẽ nr̃m abraham cogno¬
uisse iures fidei suȩ ubi iussus imnmola¬
re unicum filium suũ ñ dubitauit: nec
trepidauit ei offerre qui dederat:

Expanded text:
tur a Domino: Nunc cognovi. Dictum est Abrahae: tur a Domino: Nunc cognovi. Dictum est Abrahae: Nunc cognovi quod timeas tu Deum . Hoc Deus noverat et ante illam probationem. Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante documentum ille noverat: et fortasse et ipse Abraham nondum noverat quas vires haberet fides ejus: unusquisque enim se tentatione tanquam interrogatus agnoscit: sicut Petrus quas vires haberet fides ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus . Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de se, in tentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat;
Abbreviated transcription (Latin):
seruare: Debetur autem uob̃ etiam cra¬
stinus sermo: orate ꝓ nob̃ ut ualeamus
exhibere: & afferte fauces esurientes.
& corda deuotanib
ouissimus dies terribiliter
uenturus audit᷑ ab eis qui se¬
curi esse bene uiuendo no¬
lunt: et male uiuere dui uo¬
lunt: Utiliter autem deus
ꝓlatere uoluit illum diem: ut semꝑ sit pa¬
ratum cor ad expectandum qͦd ẽẽ uentu¬
rum scit. & quando uenturum sit nescit.
sus ẽ: etiã filium hominis dixit nescurr
illum diem: quia inmagisti̾o eiꝰ ñerat
ut peum sciretur anob̾. Neq: enĩ aliqͥd
scit pat̃ qͦd filius nescit: cum ipsa scien¬
tia pat̾s ula sit quȩ sapientia ẽ eius:
Est autem sapientia ei. filius euis: uerbũ
Tanꝗͣ magist̾.n. sciebat ⁊docere qͦd proderat:
et ñ docere qͦd oberat: Sic autem quodã
genere locutionis: nesciu re filius¬
quia tristes nos facitꝰ et frigus pigrum.
quia pigros nos facit: quomͦ contra dici¬

Expanded text:
servare. Debetur enim vobis etiam craservare. Debetur enim vobis etiam crastinus sermo: orate pro nobis ut valeamus exhibere, et afferte fauces esurientes et corda devota. IN imus dies terribiliter venturus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scit, et quando venturum sit nescit: sus est, etiam Filium hominis dixit nescire illum diem , quia in magisterio ejus non erat ut per eum sciretur a nobis. Neque enim aliquid scit Pater quod Filius nescit: cum ipsa scientia Patris illa sit, quae sapientia ejus est: est autem sapientia ejus Filius ejus, Verbum enim magister sciebat et docere quod proderat, et non docere quod oberat. Sic autem quodam genere locutionis nescire Filiuquia tristes nos facit; et frigus pigrum, quia pigros nos facit. Quomodo contra dici
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: insuꝑbia ceciderunt: Ideo cũ cau¬
tam faceret dñs eccłiam: ait: Illa tuũ
inquit obseruabit caput:et tu erꝰ cal¬
caneum: Serpens obseruat quando ⁊
ueniat pes suꝑbiȩ: qͣndo labaris. it
deiciat. Tu autẽ caput euis obserua Initi¬
ũ n omĩs peccati suꝑbia: Ibi ceciderũt
qui oꝑantur iniquitatẽ.: expulsi sunt
nec potuerunt stare: Prior ille. qui in
ueritate ñstecit: deinde ꝑeũ illi qͦs di¬
misit ds̃ de paradyso: Unde ille humit
qui non se dicit dignũ soluere corrigiã
calciamenti. non est expulsus: s stat &
suꝑbie. expellatur ne possit stare: Et si
cũ labore aliquibus ur̃m tedio fuimus.
finiumus psalmum: Transiuit tediũ
et gratulamur: quia psalmus totus ex¬
positus ẽ: In medio autem iã timens.
ne onerarem uos: dimissurꝰ erã. Sed eo¬
gitaui quia intentio nra p̃cioerctur:
et non sic crederetur ad dimidiũ. qͦmͦ
si excurr̾emus totũ: et malui uobis gra¬
uis esse. quam re imꝑfecta reliquias

Expanded text:
sunt, in superbia ceciderunt. Ideo cum cautam faceret Dominus Ecclesiam, ait: Illa tuum, inquit, observabit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens observat quando tibi veniat pes superbiae, quando labaris, ut dejiciat; tu autem caput ejus observa: initium omnis peccati superbia . Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare: prior ille qui in veritate non stetit, deinde per eum illi quos dimisit Deus de paradiso. Unde ille humilis qui non se dicit dignum solvere corrigiam calceamenti, non est expulsus, sed stat esuperbiae, et expellatur, nec possit stare. 19. Et si cum labore aliquibus vestrum taedio fuerimus, finivimus Psalmum, transivit taedium, et gratulabimur, quia Psalmus totus expositus est. In medio jam timens ne onerarem vos, dimissurus eram: sed cogitavi quia intentio nostra praecideretur, et non sic rediretur ad dimidium, quomodo si excurreremus totum; et malui vobis gravis esse, quam re imperfecta reliquias