comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e petro insr̃ ad nos ꝑuenisse
degnoscite qr solidos dederit
ad usuras ꝙ nos oportet cũ om̃i
sb̃tilitate ꝑ quirere ⁊ si ita ꝯstiterit
mora suspendite. Nam nos ama-¬
tõib usuraꝵ nulla rõne manꝰ im¬
ponimꝰ Si u̾o subtilihĩta inquisi¬
eius nob̃ ignota est. ⁊ utrũ ita sit
ignoramꝰ cũ decreto a uobis fcõ ad
nos eñ uenire necc̃e est. ut uitam
moresq ip̃ius sollicicius requirẽ¬
tes: sensũ quo ꝑit̾ agnoscamus
ut si huic indicio aptus extit̾it: ue¬
stra in eũ adiuuante dño desid̾ia
placiit degradari ⁊ abstinerẽ. ¶tẽ¬
p̃õ. Nec implica¬
ri errore nec cupiditate sacerdotem

Expanded text:
e eo insuper ad nos pervenisse cognoscite quod solidos dederit ad usuras, quod vos oportet cum omni subtilitate requirere; et si ita constiterit,mora suspendite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus. Si vero subtili habita inquisiejus nobis ignota est, 1087 et utrum ita sit ad nos cum venire necesse est, ut vitam moresque illius sollicitius inquirentes sensum quoque pariter agnoscamus, ut, si huic judicio aptus exstiterit, vestra in eo adjuvante Domino desideria placuit degradari et abstinere. . Nec implicari errore, nec cupiditate violari sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
rere excusatones suas litr̃atone sub-¬
scribant. Nisi aũt ronem impedimẽti
sui ap̃ primatẽ suũ redcliderint. ecc̃e sue

Expanded text:
rere, excusationes suas literatorie conscribant; nisi autem rationem impedimenti sui apud primatem suum reddiderint, eccles
Abbreviated transcription (Latin):
um ordinẽ reuertendi licen¬
cia ⁊cedr̃. uigor canonice proculdu¬
bio frangitur discipline. d̃ pro re-¬
uersionis spe: praue actõnis deside¬
ria quis ꝯciꝑe non formidat ⁊ post
pauca. Illud̾ aũt pre omnibz cau̾e
studete ut lapsos in sacro ordine
nulla uobis supplicato aliquo mͦ
reuocare studeat. ne huiusmodi ñ
statuta s tpr̃alit̾ dilata credat᷑¬
Qui post suam ordi¬
nationem labr depositus ꝑmane

Expanded text:
um ordinem revertendi licentia concedatur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe gravae actionis desideria quisque concipere non formidat. Et post pauca: § 1. Illud igitur prae omnibus studete, ut lapsos in sacrum ordinem nullius vobis supplicatio aliquo modo revocare studeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credatst suam ordinationem labitur, depos
Abbreviated transcription (Latin):
cł̾icus iudicio ep̃orum ꝓ quecumq
cuimine fu̾it dampnatꝰ: ñ riceat eum siue
ab ecẽiis quib prefuit: siue a quolz hõie
defensari. interposita pena dampni p̾cuũie
atq honoris quonec etatem nec sexum ex

Expanded text:
clericus iudicio episcoporum quocumque crimine fuerit damnatus, non liceat eum, sive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari; interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum ex
Abbreviated transcription (Latin):
sanai. nec mou̾e nos debent con¬
uitia ꝑditoꝵ quo minus a uiã re-¬
ita et a certa regula ñ recedamus
minib placerẽ xp̃i seruus ñ eẽm¬
¶Prohibentur ⁊̃ neophiti ĩ ep̃o
ordinari. ut qui heri erat cathecu¬
minus. hodie nõ fiat episcopus
Qui heri erat intheatro: hodie ñ
sedeat ecc̃a. Qui nespere erat ĩ cͥco
hodie nõ mĩstret altario. Qui du¬
dum fũat fauctor ystrionũ hodie
ñ sit ꝯsecrator uirginũ. C ausa ã
hꝰ prohibitõnis est scd̃m apłm.
ne elatus in suꝑbiam tanqͣm re-¬
ligio xp̃iana. plurimũ eg̾et inci-¬
dat in ruinam dỹaboli. Momen¬
taneꝰ namq sacerdos nescit ꝑ hu¬

Expanded text:
sanari. Nec movere nos debent convicia perditorum, quominus a via recta et a certa regula non recedamus,minibus placerem, Christi servus non eProhibentur etiam neophyti in episcopos ordinari, ut qui heri erat catechumenus, hodie non fiat episcopus, qui heri erat in theatro, hodie non sedeat in ecclesia, qui vespere erat in circo, hodie non ministret altario, qui dudum fuerat fautor histrionum, hodie non sit conservator virginum. Causa autem hujus prohibitionis est secundum Apostolum, ne elatus in superbiam, tanquam religio Christiana plurimum eo egeret, incidat in ruinam diaboli. Momentaneus namque sacerdos nescit habere hu
Abbreviated transcription (Latin):
ac res ñ inuadat alienas ñ agrũ
pauꝑis tollat. non uineam. ñ sibi
subuectoriũ aliqd̃. ñ famulos. nõ
fructum: qͣntomagis qui ecc̃e dei p̃¬
at. aliena nĩ tangat. equalẽ se ce¬
tis faciat ⁊ sicut sine hiis ĩmũst̾io
ñ uiuit. ita inlispensatõne ñ ui
uat. Certe ut ipse nosti: qui insibi¬
lit̾ in hoc mundo ius inuadit alie¬
deratio enĩ dei ac pietas solũ nr̃m
reditum requirit ac nos cupit
non euertimur: si duri colli sumꝰ
si in pecc̃s us ad mortem illicite
ꝑduramus: assidue peccancium¬

Expanded text:
ac res non invadat alienas, non agrum pauperi tollat, non vineam, non subvectorum aliquod, non famulos, non fructus; quanto magis qui ecclesiae Dei praeat, aliena non contingat, aequalem se ceteris faciat, et sicut sine his in ministerio non vivit, ita in dispensatione non vivat? § 8. Certe, ut ipse nosti, qui visibiliter in hoc mundo jus invadit aliederatio enim Dei ac pietas solum nostrum reditum quaerit, ac nos cupit non convertimur, si duri corde sumus, si in peccatis usque ad mortem illicite perduramus, assidue peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
honore u̾itate. ⁊ sic tribuimus honorẽ
debitũ. ut ñ ꝑdat equitas meritũ. It
⁊ paulus licet gradu differentes.

Expanded text:
n veritate, et sic tribuimus honorem debitum, ut non perdat aequalitas meritum. C. itis, licet gradu differentes
Abbreviated transcription (Latin):
ullus ep̃c in ecc̃a sua nisi dy¬
aconus sit: archidyaconũ
instituere nec archipbr̃m aut de¬
canũ insi pbri sint ordinare pre¬
sumat. Qd̃ ut diftrictius tenea¬

Expanded text:
ullus episcopus in ecclesia sua, nisi diaconus sit, archidiaconum instituere, nec archipresbyterum aut decanum, nisi presbyteri sint, ordinare praesumat. Quod, ut districtius tenea
Abbreviated transcription (Latin):
ciclunt corpꝰ. ne forte ꝑpter tĩorẽ
mortis non libe clicatis: quod au.¬
clistis. nec ficluciałr p̾clicetis õĩb.
qd̃ in aure soli auclistis. sicut ergo
ex hiis u̾bis oftencdit᷑. nõ solũ ille ꝓ¬
clitor ẽ u̾itatis qui tnͣsgrecliẽs u̾rta¬

Expanded text:
cidunt corpus, ne forte propter timorem mortis non libere dicatis quod audistis, nec fiducialiter praedicetis omnibus quod in aure soli audistis. Sic ergo ex his verbis ostenditur, quod non solum ille proditor est veritatis, qui transgredie
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ib nouimꝰ scriptum qd̃ diuideba¬
tur singlis prout cuiqz opus erat.
atq ꝓuidendum ẽ ⁊ sub ecc̃asticare¬
gula tenendi st̃. ut bonis morib ui¬
uant. ⁊ candis psalnus muigilent
⁊ ab om̃ib illicitis ⁊ cor ⁊ linguam

Expanded text:
 novimus scriptum, « quod dividebatur singulis, prout cuique opus erat ,atque providendum est, et sub ecclesiastica regula tenendum, ut bonis moribus vivant, et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
mine accessent ñ suo uicio. s qd̃ e¬
um aut ppłs uetet. aut pp̃ aliam
cãm. ñ tn eius uicio ꝑpetratam. hic
⁊ honoris sit ⁊ ministii particeps
dum mͦ reb ecc̃e ubi ministrare
cognoscitur. in nullo molestus e
A sua prochia si re¬
cepti: aliis molestiam ñ inferãt

Expanded text:
nime accesserit, non suo vitio, sed quod eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam, hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo rebus ecclesiae, ubi ministrare cognoscitur, in nullo molestus exA sua parochia non recepti aliis molestiam non inferant
Abbreviated transcription (Latin):
sicut qui mõast̾ia eleg̾unt a mõaffi¬
is egredi nõ ꝑmittũtur. ita hii qui
inuiti iñ iuste offersionis c̃a sunt intro¬
missi. ñ nisi uolentes teneantur. qr qd̃
non petunt ñ obsuant. Id̾eq tales oside¬
rancli sunt magis pͥcata ꝯmitte ꝙͣ plã

Expanded text:
Sicut qui monasteria elegerunt a monasteriis egredi non permittuntur, ita hi, qui inviti sine justae offensionis causa sunt intromissi, nisi volentes non teneantur, quia quod non petunt non observant. Ideoque tales considerandi sunt magis pec
Abbreviated transcription (Latin):
si inminori etate filii in moast̾io oblati
fu̾int ⁊ sacram tonsuram uł uelamĩa
susceꝑint dignum quidem ducimus¬
ut quintodecimo anno a prelatis mo¬
nitis uerbisq inquirant᷑ utrum in
cum minime amplecti possunt. Si aũ
lo modo denegetur. qr satis inutile est
ut coacta seriucia dño prestentur ¶ ue

Expanded text:
si in minori aetate filii monasterio oblati fuerint, vel sacram tonsuram, vel velamina susceperint: dignum quidem duximus, ut XV. anno a praelatis moniti verbis inquir antur, utrum in cum minime amplecti possint. Si verolo modo denegetur: quia satis inutile est, ut coactaservitia Domino praestentur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Si qͥs relictam frĩs. si quis neptem
aut nouertam. aut nurum aut consobri¬
nam aut filram auunculi auteius re¬
listam. aut pruuinam polluerit. cos dis¬
uingi. ⁊ ulteruls umqm in coniugio co¬
pulari precipimus. It. Soroiem uxoris¬

Expanded text:
filio, si quis relictam fratris, si quis neptem aut novercam aut nurum aut consobrinam aut filiam avunculi aut eius relictam aut privignam polluerit, eos disiungi et ulterius numquam coniugio copulari precipimus. Item qui dor
Abbreviated transcription (Latin):
custocliens aut ꝯtinenciestu¬
tens uelut horrescens nuptias ñ
quis docens sacerdotẽ uxorẽ suam cõ¬
tempn̾e ñ uxorẽ qͣmm sacerdotio ac¬
in minorib orcdinib ꝯstitutus sibi
copłauit. cum qua etinenciã ꝓfess᷑
est cum ad sacros ordines ꝯscendet
qͣm nullus deb ⁊tempn̾e. hoc ẽ ab

Expanded text:
custodiens aut continentiae studens, velut horrescens nuptias, nequis docet sacerdotem uxorem suam contemnere, non quam uxorem in sacerdotio acin minoribus ordinibus constitutus, sibi copulavit, cum qua continentiam professus est, quum ad sacros ordines ascenderet, quam nullus debet contemnere, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce in celotestis meus. Si gͦ ẽno-¬
bis testis in celo. testis in corde. cli¬
mͣtamꝰ stultos foris lequi qd uolm̃
nisi qd̃ in pulu̾em sufflant. ⁊ ĩ ocu¬
los suos fram excitant. ut un plꝰ
detractoĩs ꝑflant. inmag̾ nichil

Expanded text:
Ecce in coelo testis meus. Si ergo est nobis testis in coelo, testis in corde, dimittamus stultos foris loqui quod volunisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant, ut unde plus detractionis perflant, inde magis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uece homĩs loquentis cormpit᷑. nec
tñ a ꝓposito praui itin̾is retardat᷑.
Quib ⁊̃ aꝑtissime nom̃ ⁊gruit
cinitatis dẽ qua balcam uenisse per¬
hibetur. Sosor namq carneus siu
in tribulatẽe positus interpretat᷑.
Neq enĩ alia mag̾ cã luxuriosis
existit. uerbũ u̾itatis amore pecu-¬
nie uł desiderioꝵ rer tpr̃aliũ adul¬
terare qͣm q carnis se ꝯcupiscẽcuis

Expanded text:
loquentis corripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civitatis, de qua Balaam venisse perhibetur. Bosor namque carneus sive in tribulatione interpretatur. Neque enim alia major causa luxuriosis exsistit, verbum veritatis amore pecuniae vel desiderio rerum temporalium adulterare, quam quod carnis se concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
a danele pũo iudicant᷑. sal infa¬
tuatũ a porcis ⁊culcatur. Et qui di¬
cit pax nobist̾ płmq ñ columba
si cornus reputatur. patet ꝙ non
mo contͣ pranos est agend̾ cum
om̃is ꝑsona criminalit peccans
altetur. ⁊ ut ita dicam. capite nui
nor legib censeatur. Qui enĩ facit
petc̃m seruus est pett̃i. tam ĩ pena
qͣm in culpã. Uñ augꝰ. ait. Qui sus

Expanded text:
a Daniele puero judicantur, sal infatuatum a porcis conculcatur, et qui dicit: Pax vobiscum, plerumque non columba, sed corvus reputatur: patet, quod mo contra pravos est agendum, quum omnis persona criminaliter peccans alteretur, et ut ita dicam legibus capite minor censeatur. Qui enim facit peccatum servus est peccati tam in poena quam in culpa. Unde Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
uoceloquens prohibuit ꝓphẽ insi¬
pienciam. Płm heretici tam stul-¬
ta dogmata tam execranda profert̃
am. illoꝵ distorta ⁊ d̾o ⁊traria itine-¬
ra sanius sapiendo redarguant.
tholicoꝵ intm̃ mercedẽ amant iniqͥta¬
tis ut ⁊̃ docti ab indoctis. clici alaici
m̾ito redarguant᷑ qui iure ⁊pantur

Expanded text:
oce loquens prohibuit prophetae insipientiam. Plerumque haeretici tam stulta dogmata, tam exsecranda proferuntam, et illorum distorta et Deo contraria itinera sanius sapiendo redarguat. Etholicorum in tantum mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis clerici merito redarguantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sius: quis paseit gregem. ⁊ de lacteeius
non comecdit. Nos muitamꝰ. ⁊ uos sti¬
pendia nr̃e milicie nob̾ q̃ritis. Noꝰ u̾o¬
gregem pascimꝰ ⁊ uos lac eiꝰ ⁊ lanam ac-¬
ciꝑe nobis uultis. Saꝑe est de alieno la¬
bore uictum q̃rere: si saꝑe cst uelle qd̃ nõ
possis. Item dñs clix̃ discipłis sius. In
nete. edentes ⁊ bibentes q̃ apud illos st̃.
Cum aũ intrau̾itis domum primũ di¬
cite. paxhuic comui. Nos domũ hanc ĩ¬
qͣsi ociosi: alieno cibo pasci gaudetis ui¬
dete ne uobis u̾tatur illud. uidecequid
Sumite psalmũ ⁊ date tympañ. Isti
a nobis sumũt psalmũ: ⁊ uos ab eis q̃¬
ritis tymꝑañ h. Item leo .iiiiꝰ. de decinus

Expanded text:
gem, et de lacte ejus non edit? Nos militamus: et vos stipendia nostrae militiae vobis quaeritis? Nos gregem pascimus: et vos lac ejus et lanam accipere vobis vultis? Sapere est de alieno labore victum quaerere, si sapere est velle quod non possis. § 5. Item Dominus dixit discipulis suis: In nete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Quum autem intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Nos domum hanc inquasi otiosi alieno cibo pasci gaudetis? Videte, ne in vos vertatur illud: Vide quid Sumite psalmum et date tympanum. Isti a nobis sumunt psalmum: et vos ab eis quaeritis tympanum? § 7. Item Leo IV: De decimis
Abbreviated transcription (Latin):
gis ⁊nos: Item quis plantat uineam
⁊ de fructu eius nõ edit. Nos plantaui
tat falcemin alienam messẽ. ¶ mes-¬
mitte ¶ Item Nõ alligab̾ os bouis tri¬
turantis Nos sumus boues triturãtes.
nos q̃ritis alligare os nr̃m ⁊ de nr̃a tri-¬
tura uictum uobis q̃ritis. It apłs. Qui
altari s̾uuint: de altariq uiuant. Sed
numquid de eo cuiñ s̾uiunt: It quiĩ
sacrario oꝑantur: cum sacrario ꝑticipãt
S ñ quid cum illo ĩ quo ñ oꝑantur:
Nos s̾iimꝰ altario. uos ei participare
uultis. nos nõ uacuos ⁊ mnanes climit¬
tere q̃ritis Item apłs. Laborantẽ agrico¬

Expanded text:
 potius nos? Item: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Nos plantavimtat falcem in alienam messem. Haec mesmittere? Item: Non alligabis os bovi trituranti. Nos sumus boves triturantes: vos vultis, alligare os nostrum et de nostra tritura victum vobis quaeritis? Item Apostolus: Qui altario serviunt de altario vivant. Sed numquid de eo, cui non serviunt? Item: Qui in sacrario operantur cum sacrario participant. Sed numquid cum illo, in quo non operantur? Nos servimus altario, vos ei participare vultis, nos vero vacuos et inanes dimittere quaeritis? Item: Apostolus: Laborantem agrico
Abbreviated transcription (Latin):
tres menses indulgeant: Si u̾o er
etinentib prouincus sex m̃ses cus¬
tocliri iusticia est In transmarina ã
dilatõe .ix. m̃seᷤ computari oportebit
Iudicantes aũt hac rõne ñ sibi ⁊ces¬
sum intelligant. dande dilcõnis ai¬
bitriũ s eandẽ dilatõnẽ si rr̃ urgẽ¬
tissima rõ flagitau̾it ⁊ necessitas
desiderate instructoĩs exeg̾it. ñ faci¬
le ampliꝰ qͣm semel nec ulla ꝯtra-¬
hencli arte sciant ẽẽ tribuendam
Ei aũt dilatõ penitus ẽ deneganda
qui rescriptũ adextra ordinariũ iu¬
dicẽ reportauit. Illi u̾o qui ĩ iudiciũ
uocatur danda ẽ ad probanda precũ
mendacia ł prefenda aliqua instru¬
menta ł testes. q̃m instrustus ẽt nõ po-¬
tuit qui p̾ter spẽadalienũ iudiciũ thi¬
toẽm a prĩcipe rescriptũ fu̾it: siue sit
cebit. E ad̾ rõne qua nec ĩiudiciis cog¬
nitõnũ imꝑialiũ dilatõ tribui sol.¬

Expanded text:
tres menses indulgeantur. Si vero ex continentibus provinciis, sex menses custodiri justitiae est. In transmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Judicantes autem hac ratione non sibi concessum intelligant dandae dilationis arbitrium, sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non facile amplius quam semel, nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penitus est deneganda, qui rescriptum ad extraordinarium juda est. Illi autem, qui in judicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, qui praeter spem ad alienum judicem trahitationemve a principe rescriptum fuerit, sive sit cebit eadem ratione, qua ne in judiciis quidem cognitionum imperialium dilatio tribui sol
Abbreviated transcription (Latin):
laicalem ꝓcurationem adinistrandã
eleg̾it. aut si testimonio yconomi gu¬
torcanonum ⁊ fraudator ecͣcsticarũ

Expanded text:
laicalem procurationem administrandam elegerit, aut sine testimonio oeconomi gutor canonum et fraudator ecclesiasticarum
Abbreviated transcription (Latin):
li̾cus quilib uerbo dei exudi
Qui u̾o ñ pro emendo aliquid in
nundinis uł in foro deambulant.
ab officõ suo degradentur. Int̾ em¬
ptores aũt ab offic̃o declinantes
uł negligentius agentes ab offõ
se xtempsint scd̃m arbitriũ
ep̃i. ecc̃asticam suscipiant discipli
nerint: corde mag̾ qm noce do decã¬
tanclũ menuiu̾int. I nde ierx in

Expanded text:
icus quantumlibet verbo Dei eruditQui vero non pro emendo aliquid in nundinis vel in foro deambulant, ab officio suo degradentur. Interemtores autem ab officio declinantes vel negligentius agentes ab officise contemserint, secundum arbitrium episcopi ecclesiasticam suscipiant disciplinnerint, corde magis quam voce Deo cantandum meminerint. Unde Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
sertiocilio ep̃os dyoceses suas ita
rege. ut nichil ex earum uire p̾sumãt
b f̾ciam ꝯseqͣnt᷑. Qd̃ si ampliꝰ quip¬
piam ab eis presumptum extiterit ꝑ
ecilium restauret᷑. appellantib ip̃is ꝯ¬

Expanded text:
episcopos dioeceses suas ita regere, ut nihil ex earum jure praesumanbus tertiam consequantur. Quod si amplius quippiam ab eis praesumptum exstiterit, per concilium restauretur, appellantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ubdyaconib tius hoc qd̃ de sĩ¬
guus statiumus det̾nimus
obseruari nec illã diffinitonem
nr̃am ciũqͣm ꝯtumatia sinas aut
tenitate corrumpi. ¶tẽ urbanꝰ. uiꝰ.

Expanded text:
ubdiaconibus tuis, hoc quod de singulis statuimus, decrevimus observari, nec illam diffinitionem nostram cujusquam contumacia sinas, aut temeritate corrumpi. CAP. C.
Abbreviated transcription (Latin):
miscet᷑. ⁊ adunatõe ꝯfusa sͥinucẽ copulã¬
tur. tũt sacm̃tum sp̃uale. ⁊ celeste efficitur.
Sic u̾o lm̃ calix ñ est aqͣ sola ⁊ uinũ solum
⁊ copulatũ. ⁊ panis unius opage solidatũ¬
cũq calicẽ ĩ ꝯmemoratõe cl̃ ⁊ passio¬
nis eius offimꝰ id qd̃ ꝯstat dñm fecisse faci-

Expanded text:
miscetur et adunatione confusa sibi inuicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et caeieste perficitur sic uero calix Domini non est aqua sola aut uinum solum et copulatum et panis unius conpage solidatucumque calicem in commemorationem Domini et passionis eius offerimus, id quod constat Dominum fecisse faciam
Abbreviated transcription (Latin):
bant uentrem suũ impłe cupiebat
¶Hinc ⁊̃ origenes. cymphes ⁊ ra¬
nas quib egyptiist ꝑcussi nanã
dyaleticoꝵ garrulitatem ⁊ sophi¬
stica argumenta intelligit ex qͥb

Expanded text:
bant, ventrem suum replere cupiebat. § 1. Hinc etiam Origenes cyniphes et ranas, quibus Aegyptii sunt percussi, vanam dialecticorum garrulitatem et sophistica argumenta intelligit. Ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
is isrł ut expoliarent egỹpnos aĩ
gento ⁊ auro. Morałr instruens
ut sine anr̃ sapĩe siue argentũ e¬
loq̃ncie a pd̃ poetas inuen̾imus
ĩusũ salutifere eruclitõnis u̾ca¬
mus In leuitico ⁊̃ primitias mel¬
lis .i. dulcedinẽ hnmane eloquẽ¬
ñ nullitres ꝑtes phylosophie no¬
etas decore promintõis a diuinr
scripturis sumpsit exordiũ
rene creature in eo est qui est cap̃

Expanded text:
is Israhel, ut spoliarent Egipcios auro et argento moraliter instruens, ut sive aurum sapiencie sive argentum eloquencie apud poetas invenerimus, in usum salutifere erudicionis vertamus. In Levitico eciam primicias mellis, id est dulcedinem humane eloquenn quibus nonnulli tres partes philosophie etas decore pronunciacionis a divinis scripturis sumpsit exordium.rene creature in eo est, qui est cap
Abbreviated transcription (Latin):
testificandi denegetur licentia. Qd̃
si p̾sumpsit: placet ut stante cõ¬
mutatone: in s̾uitutem proprie
num in ius uocare non ꝑmittitur.
Unĩ in sccło libro digestoꝵ titulo
de inius uocando.¬

Expanded text:
testificandi denegetur licentia. Quod si praesumserit, placet, ut stante commutatione in servitutem propriae onum in jus vocare non permittitur. Unde in lib. 2 Digestorum, tit. De in jus vocando
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ut rei i̾itas ht miam acer¬
ħ. Reprebuñduntur ep̃i qui filios
suos secularib l̾ris erudiunt.

Expanded text:
git, ut rei veritas habet, uvam acerV. Reprehenduntur episcopi, qui filios suos saecularibus crudiunt
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatũ ex pecc̃oꝵ tuoꝵ recor¬
datõne ⁊ t̾rore ualde pauefcm̃ anxie que¬
sisse monachũ fieri ⁊ atua uxore minis
⁊ t̾rorib eam occidendi ad hoc licenciam
extorsisse ⁊ sic te monachicã uestẽ sñ abbẽ
sumpsisse ⁊ monast̾iũ petiisse postea uͦ
cũ sanus fc̃s eẽs tue uxoris reclamatõib¬
eiusq ululatib ⁊ plantib tueq fami-¬
lie disꝑsionib deiuictus ut pote pñitens¬
deuistus domũ remeasse ⁊ post ml̾tos di
a uxore uti liceat nr̃m requiris ⁊siliũ.
Si ita deniq est ut tuus nuntius nar
leges minacit̾ ⁊ uiolent̾ a tua uxore ꝑ¬
tim t̾rore mortis. ꝑtum tue infirmitatis
dolorib exinanitͤ deuia secutus nulla

Expanded text:
infirmatum, et peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum anxie quaesiisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad hoc licentiam extorsisse, et sic te monasticam vestem sine abbate sumsisse, et monasterium petiisse, postea vero, quum sanus factus esses, tuae uxoris reclamationibus, ejulationibus et planctibus, tuaeque familiae dispersionibus devictus, utpote poenitens, domum remeasse, et post multos diea uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est, ut tuus nuntius narr tu contra leges minaciter et violenter a tua uxore partim terrore mortis, partim tuae infirmitatis doloribus exinanitus, devia secutu
Abbreviated transcription (Latin):
fĩ deb n uir mõast̾ium elig̾e. aut pro¬
fessa continencia hĩtũ cũ festinatõne
dium. Uit potest abnuere uota ⁊tinẽ

Expanded text:
 neque vir monasterium eligere, aut professa continentia habitum cum festinatione III. Vir potest abnuere vota contine
Abbreviated transcription (Latin):
alienam. illi eui res direpta ẽ in ĩde¬
cuplum que sublata sunt: sͥ restitu¬
at. Et inlege cliuina legitur. Malecli

Expanded text:
alienam, illi cujus res direpta est, in decuplum, quae sublata sunt, restituat. Et in lege divina legitur. Maledi
Abbreviated transcription (Latin):
gnoranciamat᷑ cunctoꝵ erroꝵ
maxime insacerdotib dei iutã¬
da est qui docendi offm̃ in ppło dei
susceꝑunt. Sacerdotes enĩ sacras
scripturas leg̾e ãmonent᷑ paulo a¬
pło dicente ad tymoth̃m. Attende
lcõni ⁊ exhortatõni ⁊ doctrine ⁊ sem
ꝑ ꝑmane ĩ huis. Sciant gͦ sacerdo¬
tes sacras scripturas ⁊ canones ⁊

Expanded text:
gnorantia mater cunctorum errorum, maxime in sacerdotibus Dei vitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt. Sacerdotes enim legere sancta Scriptura admonet, Paulo apostolo dicente ad Timotheum: Intende lectioni, exhortationi. Doctores semper se permanere in his sciant. Igitur sacerdotes Sc
Abbreviated transcription (Latin):
i quis insamiẽs aliquẽ occicłit
si ad sanam intem ꝑuer̾it. le¬
iuorẽ ci pñia imponẽca. ¶S hoc forte
de eo intlłigit᷑. quẽ ꝓpria culpa ad fu¬
uorẽ ꝑclux. Item obicitur: sunt q̃dam
q̃ ⁊ si ñ imputent᷑ ad penam. tñ im¬
pecliunt sacͣmẽtis ignaculũ. ambitõ
namq pentum filioñ imputat᷑ ad
penam. cui tñ obest ad ecc̃e munꝰ acci¬
pienclũ. Sic q̃ m̃te alienata fiunt.
⁊ sin imputent᷑ ad penam: tñ sacri
mun̾is excutõnem impediũt. Tn

Expanded text:
i quis insaniens aliquem occiderit, si ad sanam mentem pervenerit, levior ei penitentia imponenda est. Sed hoc forte de eo intelligitur, quem propria culpa ad furorem perduxit. Item obiicitur: Sunt quedam que etsi non imputentur ad penam, tamen impediunt sacramenti signaculum. Ambitio namque parentum filio non imputatur ad penam, cui tamen obest ad ecclesie munus accipiendum. Sic que mente alienata fiunt, etsi non imputantur ad penam, tamen sacri muneris execu
Abbreviated transcription (Latin):
am om̃s ep̃i qui uoluint uel
quib necc̃e fu̾it qͣi ad cap̃ suũ ⁊ fu¬
gere. camq appellare debent. ut inde
acctpiant tuitonẽ atq ⁊secrat̃õnẽ
Qd om̃ib minime ⁊uenit denega¬
ri ep̃is s absz ulla custodia aut ex¬
cõicat̃õne ł dãpnatõe. aut expoliatõ¬
ne libere ire ꝯcedatur. Item uictor
ri putau̾it. maiorẽ sedem appellet.

Expanded text:
am omnes episcopi, qui voluerint vel quibus necesse fuerit, quasi ad caput suffugere, eamque appellare debent, ut inde accipiant tuitionem atque consecrationem. Quod omnibus minime convenit denegare episcopis; sed absque ulla custodia, aut excommunicatione, vel damnatione, vel exspoliatione libere ire concedatur. C. VII. Qui vari putaverit, majorem sedem appellet.
Abbreviated transcription (Latin):
aulianiste. in noĩe prĩs ⁊ filii
et sp̃c sc̃i. minime baptizabãt.
tate potestatis diuine. hoc est prĩs ⁊ filii
⁊ sp̃c scĩ. quest̾o aliqñ cõmota est. ⁊c̃.
¶Alii formã ecc̃e in baptizando seruãt.
¶S dum ab eis baptizantꝰ qui in
heresi uel scismate eis ⁊municant: sa¬
cramentũ quidẽ baptisii ab eis acci¬
piunt. u̾tutem u̾o ñ secunt᷑. qͣm sine
fide nullus consequi pot̾. uñ de dño dr̃

Expanded text:
aulianistae in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti minime baptizabant, tate potestatis divinae, hoc est Patris, Filii sancti, quaestio aliquando mota est. Gratian. Alii formam ecclesiae in baptizando servant. Sed dum ab eis baptizantur, qui in haeresi vel schismate eis communicant, sacramentum quidem baptismi ab eis accipiunt, virtutem vero non consequuntur, quam sine fide nullus consequi potest. Unde de D
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccł̃iam catholicam de pauli-¬
anistis ⁊ cathafrigis statutũ est rebap¬
tizari eum omnimodo debere. Si qui uo-
clici erũt apd̃ eos siquidẽ inculpati fu¬
hensi: deponi eos oportet. Similit̾ aũt¬
⁊ circa dyacones ⁊de omnibz qui i eo¬
dem clero inueniunt᷑ eadem forma s̃¬

Expanded text:
ad Ecclesiam catholicam de Paulianistis et Cataphrygis, statutum sit rebaptizari eos omnimodo debere. Si qui vero clerici erant apud eos, siquidem inculpati fuhensi, deponi eos oportet: similiter autem circa diacones, et de omnibus qui in eodem clero inveniuntur eadem forma s
Abbreviated transcription (Latin):
on hoc corpus quod uidecis manclu¬
caturi estis ⁊ bibituri estis illũ san-¬
guinẽ quem effusuri sunt illiqui me cru¬
tifigent. Ip̃m quidem: ⁊ nomp̃m. Ip̃m ĩ¬
iusibilit̾. nõ ip̃m uisibuiter. unde et sub¬

Expanded text:
on hoc corpus, quod videtis, manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt illi, qui me crucifigent; ipsum quidem, et non ipsum, ipsum invisibiliter, et non ipsum visibiliter. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
impõne a ꝑuula etate tonsu-
ep̃o manus impõne percepta super
ambonẽ irregulanit incollecta legẽ¬
tes. p̾cipimus a mͦ id minime fieri
idip̃m quor obsernandũ est ⁊̃ int̾
moãchos lectoris aũt manus impõ¬
ne licencia est uniciq abbi in ꝓpri¬
o monastio solumm faciendi. si dũ¬
tarat eidẽ alb̃i manus impositio
fc̃a noscatur ab ep̃o scłm morem p̃¬
ficiendoꝵ abbatũ dũ estet illũ ẽẽ
pbr̃m. simili modo scãm antiqͣm ꝯ¬

Expanded text:
impositione a parvula aetate tonsuradum ab episcopo manus impositione percepta super ambonem irregulariter in collecta legentes, praecipimus, amodo id minime fieri: idipsum quoque conservandum est etiam inter monachos. Lectoris autem manus impositionem licentia est unicuique abbati in proprio monasterio solummodo faciendi, si duntaxat abbati manus impositio facta noscatur ab episcopo secundum morem praeficiendorum abbatum, dum constet illum esse presbyterum. Simili modo secundum antiquam
Abbreviated transcription (Latin):
tiare: tñ dñationẽ sr̃ eos exercere
⁊ censum ab eis exig̾e prohibent᷑.
Unde incabillonensi concił leg̃r
nem non exerceant. am ar

Expanded text:
tamen dominationem super eos exercere, et censum ab eis exigere prohibetur. Unde in Cabilonensi Concilio, c. nem non exerceant.
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutõ primi hen lum.¬
rici ⁊ primi othonis cum ro¬
maius pontificib ut nullus
deat om̃ino prohibemus. Item
ĩ elestõne romanoꝵ pontificum
n lib̾ neq seruus ad hoc nenire
p̃sumat. ut illis romarus quos
ad hñc elestõnẽ ꝑ constitutõnem
sc̃oꝵ pr̃m̃ antiqua acdiisit ꝯsue¬
tudo aliqd̃ faciat impedimentũ.

Expanded text:
onstitutio primi Henrici et primi Othonis cum Romanis Pontificibus. Ut nullus deat, omnino prohibemus. Item: § 1. In electione Romanorum Pontificum neque liber, neque servus ad hoc venire praesumat, ut illis Romanis, quos ad hanc electionem per constitutionem sanctorum Patrum antiqua admisit consuetudo, faciat
Abbreviated transcription (Latin):
cio est. qua se uilius nobis in re
iuliana sui iuiris fundasse ꝑbiret ec¬
cdesiam qͣm inionore sc̃ĩ uti ꝯfesso¬
ris eius nomine cupit consecrari
ptinere non ambigis exmore osu¬
euit declicari collatã primitus dona¬
tione sollempni. qͣm ministuis ec̾ce
destinasse se prefatimun̾is testatur
oblator. sciturus sine clubio preter
pcessiomis aditum qui om̃i xp̃iano
debetur nichil ibidem se ꝓprii uiris
de eoͣdeu. or

Expanded text:
tio est, qua se Julius nobis in re Juliana sui juris fundasse perhibetur ecclesiam, quam in honorem S. Viti confessoris ejus nomine cupit consecrari.pertinere non ambigis, ex more convenit dedicari, collata primitus donatione solemni, quam ministris ecclesiae destinasse se praefati muneris testatur oblator, sciturus sine dubio praeter processionis aditum, qui omni Christiano debetur, nihil ibidem se proprii juris De eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualiter intellẽm iuiuficabit uos. caro aũ
nõ pdest quicꝙͣ: s quomodo illi intellexeĩt
sic respõdeu̾it Carnẽ quippe sic intellex̾ũt¬
quomodo in cadau̾e uenclit᷑ aut in matel¬
lo tlilaniatur. Sciens aũ ihc ait. hec uos
scandalizat qr dixi do uob̾ camẽ meã mã¬
clucare ⁊sanguinẽ meum bibere. Si ergo
uideritis filiũ hominis ascendetẽ ubi erat
prius. qͥd est hic. hinc soluit quod illos
mouerat. hincaꝑut unde fuant scanda¬
lizati hinc plene sic intellig̾ent. Illi aũt
putabant eñ erogaturũ corpus suũ ille
clixit se ascensurũ in celũ. utiq integrũ
Cum uuderitis filium hominis ascẽdentẽ
ubi prĩ erat. terte uel tunc uidebitis qr

Expanded text:
ualiter intellectum vivificat vos. Caro autem non prodest quidquam , sed quomodo illi intellexerunt sic responderunt; carnem quippe sic intellexerunt, sicut in cadavere venditur, aut in macello dilaniatur. Sciens autem Jesus ait: Hoc vos scandalizat, quod dixi: Do vobis carnem meam manducare, et sanguinem meum bibere? Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius . Quid est hoc? Hinc solvit quod illos moverat, hinc aperuit unde fuerant scandalizati. Hi plane si intelligerent; illi autem putabant erogaturum corpus suum. Ille dixit se ascensurum in coelum utique integrum. Cum videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius, certe vel tu
Abbreviated transcription (Latin):
potest manclucare tlicentes qr durus ẽ.
hic s̾mo: sepan̾unt se ab illo ⁊ remãsit cũ
xii. cliscipuł cliscedentib ilł instruxit eos.
qui remanserant. S p̃c n est inquid qui ui¬
raficat caro nichil ꝑdest. uerba q̃ locutus sum
ad nos sp̃s ⁊ inta sunt. Intellexiftis sp̃nalit̾

Expanded text:
potest eum audire? Dicentes, durus est hic sermo, separaverunt se ab illo et remansit cum duodecim. Discedentibus illis instruxit illos qui remanserant. Spiritus est, inquit, qui vivificat, caro nihil prodest. Verba quae locutus sum ad vos, spiritus et vita sunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
soror ue uxoris tue cognati tuidnͣr
sequiuocatõis iure. fit ⁊ nccitate uulga¬
uis appld̾onis pocius qͣm ulla cã cogna
eandẽ ianuã tenentes. uł ꝑ eandẽ ianu-¬
am intrãtes uiri soror glos applłatur
Sororis aũ uir ñ ỹt spcciale nom̃ nec
uxoris ft̃. It ysidorꝰ. nõia graduũ sr̃o

Expanded text:
tuae cognati tui dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius quam ulla causa cognateandem januam terentes, vel per eandem januam intrantes. Viri soror glos appellatur. Sororis autem vir non habet speciale nomen, nec uxoris frater. C. VI. Nomina graduum s
Abbreviated transcription (Latin):
ec aliqua putet se posse hac excu¬
satione defencli: qd inspici. ⁊ pro¬
baripossit: an uirgo sit. cum ⁊̃ manus
obstetricũ ⁊ cculus sepe fallatur. ⁊ sun
corrupta inuenta fsut uirgo ea parte qͣ
mułr pot c̃e: poterit t̾n ex ana corporis
parte peccasse qua corrumpi põt. ⁊ tñ
inspiciñ pot̾. Certe ip̃e concuritꝰ ip̃e
complexus. ip̃a confabuiatio ⁊ oscula¬
fitentur. si suꝑueniẽs maritꝰ sponsam
suam iacentẽ cum alt̾o uiłit. ñneĩ¬
clignatur ⁊ fremit.⁊per zeli dolorem
portat gladium in manu sua ⁊ qi xͦ¬
catam ⁊ sanctitati sue destinatã cum
alt̾o iac̾ecerint. ꝙͣ inclignat᷑ ⁊ irascit᷑.
ꝯminat᷑. Cuius ut gladium sp̃ualem
⁊ uenturũ iudicii diẽ unꝰqͥsq fĩm possit
euadere: om̃i consilio ꝓuid̾e ⁊ elaborare
tus sui eg̾unt ⁊ a seiiuicẽ recesserunt¬
⁊ inspiciantur it̾m uirgines ab obfte¬
tricib cliligent̾ ⁊ si uirgines ĩuente

Expanded text:
ec aliqua putet se posse hac excusatione defendi quod inspici et probari possit an uirgo sit, cum et manus obstetricum et oculus saepe fallatur, ut et si incorrupta inuenta fuerit uirgo ea parte qua mulier potest esse, potuerit tamen et ex alia corporis parte peccasse quae corrumpi potest et tamen inspici non potest. certe ipse concubitus, ipse complexus, ipsa confabulatio et osculaonfitetur? si superueniens maritus sponsam suam iacentem cum altero uideat, nonne indignatur et fremit et per zeli dolorem fortassis et gladium in manus sumium altero cernit, quam indignatur et irascitur comminatur, cuius ut gladium spiritalem et uenturum iudicii diem unusquisque fratrum possit euadere omni consilio prouidere et elaborare tus sui egerunt, et a se invicem recesserunt, inspiciantur interim virgines ab obstetricibus diligenter, et si virgines inventae
Abbreviated transcription (Latin):
tam excellens ẽ electo ut hec-
que in alus membris ecc̃e nacant
a culpa in illis tñ h̃eant᷑ illicita.
nuptiaꝵ societati ⁊ procreatõni fi-¬
lioꝵ scus̾e fit liber̃ ad exhibendam

Expanded text:
tam excellens est electio, ut haec, quae in aliis membris ecclesiae vacant a culpa, in illis tamen habeantur illicita. nuptiarum societati et procreationi filiorum studere sit liberum, ad exhibendam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯceditur ut ⁊̃ qui hñt sint tanquã
ñ hñtes ⁊ qui nõ hñt ꝑmaneant si-¬
ne qui qͣrtus extat a capite dignũ
est custodiri. qͣntomagis ĩ primo ł¬
ĩ scdo uł rercio seruandũ est. ne aut
leuitico aut pbr̃ali honore aut ep̃a¬
li excellencia quisqͣm ydoneus existi¬
metur qui se a uoluptate luxurie nͨ¬
dũ refrenasse detegitur. Item og̃¬

Expanded text:
conceditur: ut qui habent sint tanquam non habentes; et qui non habent permaneant sinne, qui quartus est a capite, dignum est custodiri, quanto magis a primo, vel secundo, tertiove servandum est, ne aut levitico, aut presbyterali honore, aut episcopali excellentia quisquam idoneus existimetur, qui se a voluptate uxoria necdum frenasse detegitur?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcilio ꝯstitutũ est. irrefragabłiter ꝯ¬
seruari precipimus. ut iudelic dece¬
dentium bona eporum. a nullo oĩo
hominũ diripiant᷑ s ad opus ecc̃e ⁊
successoris sui. in lib̾a yconomi ⁊ cłi¬

Expanded text:
cilio constitutum est, irrefragabiliter obseruari precipimus, quod uidelicet decedentium bona episcoporum a nullo omnino hominum diripiantur, sed ad opus ecclesie et successoris sui in libera yconomi
Abbreviated transcription (Latin):
icut sacerdotes et reliqui cl̾icr a
sclariũ laicoꝵ excludunt᷑ accusa-¬
tione ita ⁊ illi ab istoꝵ st̃ excludendi ⁊
tio ab eoꝵ ⁊uersatõne. ita ⁊ litigatio.
qr seruũ der. ñ oportet litigare s mitẽ¬
esse ad om̃s. Item clemens. Laici
acerdotes ⁊reliqui sacre ecc̾e mi¬
De eo dem.

Expanded text:
icut sacerdotes vel reliqui clerici a saecularium laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et tio ab eorum conversatione, ita litigatio, quia servum Domini non oportet litigare. C. VIClemens ad Sacerdotes et reliqui ecclesiae miDe eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
bendimꝰ eos qui talia musitate repeti¬
Istisiuiam iute mutau̾unt. aut excel¬
lentioris ꝯscencłint sc̃itatis gͣdum. fa¬
cilius ea q̃ hocmodo acquisiert tamqͣm
sua pauꝑibꝰ largiunt᷑. qͣmͣ eis a quib
nis. calumpniis. oppͥssionib. inuasioi¬
b aliqua abstułint. reddenda pocius ꝙͣ
donanda censemus ⁊ achei publicani ex
aliena res reddatur. testat᷑ augͦ. in epł̃a
ad macedonium.¬

Expanded text:
endimus, qui talia inusitate repetiisti si uiam uitae mutaulentioris conscenderint sanctitatis gradum, facilius ea, quae hoc modo acquisierunt, tanquam sua pauperibus largiuntur, quam eis, a quibus nis, calumniis, oppressionibus, invasionibus abstulerit, reddenda potius quam donanda censemus Zachaei publicani evares aliena reddatur, testatur Au ustinus ad Macedonium
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis nr̃e quib satis ꝑpendit᷑
qͣntostudio hui sc̃e secli reuentiã
exhibitis nõ moclice gauisisumus
eis tracdite ꝑ saccotes ab eis orclina¬
tos ⁊ mueftitos debeant institui ad¬
diclit q fr̃nitas tua litem ⁊ seditõem
int̾ cłicos inõachos q ex hac cã non
modicã ẽe ortam. Qd̾ instigatõe uer¬
suti hostis nemofĩ ambigat. Ht n

Expanded text:
ritatis vestrae, quibus satis perpenditur, quanto studio huic sanctae sedi reverentiam exhibetis, non modice gavisi sumus.eis traditae per sacerdotes ab eis ordinatos et investitos debeant institui. Addidit quoque fraternitas tua, litem et seditionem inter clericos monachosque ex hac causa non modicam esse ortam; quod instigatione versuti h
Abbreviated transcription (Latin):
chis traclite ꝑ suos sacerdotes ĩstitu¬
antur. duuine .n. leges hñt ⁊ scla¬
res. ut cuius est passio eius fiain¬
stitutio. Et sundando quodinani:
est facilis fu̾it caritas sit facilior
incõcegendo qd̃ minus est sc̃ã largi
datur. ⁊ cum uolu̾int auftur. Hu¬
mani moris est illum u̾eri. cuiuis
iudicio ⁊ uoluntate nuncerigit᷑
nunc depͥmit᷑. uñ fit utin ꝑtem ep̃i
ad s̾iuend sacerdos pclunor fiat ⁊

Expanded text:
suos sacerdotes instituantur. Divinae enim leges habent et saeculares, ut cujus est possessio ejus fiat institutio, et si in dando quod majus est facilis fuit caritas, sit facilior in concedendo quod minus est sancta largitadatur, et, quum voluerit, aufertur? Humani moris est illum vereri, cujus judicio et voluntate nunc erigitur, nunc deprimitur. Unde fit, ut in partem episcopi ad serviendum sacerdos proclivior fiat, et
Abbreviated transcription (Latin):
q priuatur m̾cece qͣmꝯsecutus fu̾¬
at. tũ qr ficta caritate: auft̃ qd̃ ded̾at
tum qr prauorum sac̃dotum cliscor¬
dias ⁊ scissuras amantiũ ũb̾ nimiꝰ
moliebatur lucrari: post detecta fray¬
de conatur quadam usurpatione
excotoaufre. quoꝵ au̾tentes calli¬
clitates ⁊ hostis u̾suti suasiones mo
mus suarum ecc̃arum inuestiore
fieri. ita tñ. ut iudicio synodi. si ꝯ
sacercotĩ ag̾e presumpsint młc¬
tentur ⁊ felici mucrone ep̃i sacerdo
arũ ecc̃arũ. s uidetur ꝯͣire irbanꝰ ppͣ

Expanded text:
secuturus fuerat, tum quia ficta caritate aufert quod dederat, tum quia pravorum sacerdotum discordias, et scissuras amantium, lites et moliebatur lucrari post detecta fraude conatur quadam usurpatione ex toto auferre. Quorum avertentes calliditates et hostis versuti suasiones, demus suarum ecclesiarum investitores fieri, ita tamen, ut judicio synodi, si contra sacerdotium agere praesumserint, mulctentur, et felici mucrone episcopi sacerdotarum ecclesiarum. Sed videtur contraire Urbanus
Abbreviated transcription (Latin):
empus qd̾int̾ homuns mortẽ ⁊
ultimam resurrectoẽm int̾po¬
stume᷑ animas abclitis receptacuł
cõtinet sicut queq digna uł requie
uł crumpna ꝓ eo qd sortita ẽ in carie

Expanded text:
empus quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est animas in abditis receptaculis continet, sicut queque digna est vel requie, vel erumpna, pro eo quod sortita est in carne
Abbreviated transcription (Latin):
satio. Si aũt ꝑturbatõni humane tribu-¬
itur. ⁊ menti tanto malo ꝑmonte nullo
modo imitanda est. ¶ Consuetudinis

Expanded text:
haec compensatio. Si autem perturbationi humanae tribuitur, et menti tanto malo permotae, nullo modo imitanda est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait sodomitis loth. st̃ mͥ due fi¬
ue q̃ nũdũ nouert uiros. producã
sillas ad uos. utimini illis sicut placu̾̃it
uobis. tm̃ iuiros istos ne faciatis ini¬
quũ. q̃m prostitu̾e uolebat filias suas
hac cõpensatoẽ. ut uiri hospites eius. ni¬
chilasodomitis tale pat̾ent᷑ utrũ admͭ¬
tenda sit compensatõ flagiti oꝵ uł quoꝵ¬
cumq pecc̃oꝵ. ut nos faciamus mali
aliquid ne alius grauius malũ faci-¬

Expanded text:
uod ait Sodomitis Lot: sunt mihi duae filiae quae nondum nouerunt uiros; producam illas ad uos, utimini illis quomodo placuerit uobis; tantum in uiros istos ne faciatis iniquum. quoniam prostituere uolebat filias suas hac conpensatione, ut uiri hospites eius nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit conpensatio flagitiorum uel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius grauius malum faci
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ut si qͥs pb̃r inuentus fu̾it asicui
licoul laicomun̾a dare uel declisse aut
aliã pecĩiam tribu̾e. ut alf̾ius pb̃ri ec¬
clesiãuacantẽ p̃cioredimat. ꝓ hac cu¬
pilitate seu rapina. seu presumptõe
turpis lucri gracia deiciat᷑. acło. ⁊ ali¬
dͦ q ibi nomme alt̾ius consetͣuit. ⁊ileratum hũit hic

Expanded text:
tum, ut si quis presbyter inventus fuerit alicui clerico vel laico munera dare aut dedisse, aut aliam pecuniam tribuere, aut alterius presbyteri ecclesiam vacantem pretio redimat, pro hac cupiditate, seu rapina, seu praesumptione turpis lucri gratia dejiciatur a clero, et alid
Abbreviated transcription (Latin):
qd dici gͣue est: uelud in ꝓprietate posside¬
ant. quib nõmodicũ ꝯdolentes p̾deces¬
sori ur̃o lrãs misimus. ut ħ emẽçare de¬
buisset. S q̃m uite ẽ t̾mino ciciꝰ occupa
fr̃nitatuire eadem nos scͥpsisse recolimꝰ.
Et qr ut ꝯꝑimus in huiꝰ rei hactenꝰ corre¬

Expanded text:
d dici grave est, velud in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, predecessori vestro litteras misimus ut hoc emendare debuisset. Set quoniam vite est termino citius occupatraternitati vestre eadem nos scripsisse recolimus. Et quia, ut comperimus, in huius rei hactenus corre
Abbreviated transcription (Latin):
Ndolouirat qui ałr fcũrus est ꝙͣ pro¬
mttit. cum ꝑiurium sit nequit̾ deci¬
.i .ii. quos debeat nr̃e comites iusuirã

Expanded text:
dolo jurat qui aliter facturus est quam promittit, quum perjurium sit nequiter deci. II. Quos debeat habere comites jusjura
Abbreviated transcription (Latin):
re. pnĩam dare. debita misis relaxare de
cimarũ. primitiarũ. obłonum iuuoꝵ
⁊ mortuoꝵ portione iusta ꝑfrui debere:
cosequiũ lĩnce plebis panem ⁊ innũ
ĩmacłata bñdictõe tranforment ĩcor¬

Expanded text:
entiam dare, debita miseris laxare, et decimarum, primitiarum, oblationum vivorum et mortuorum portione justa perfrui debere, obsequium dominicae plebis panem et vinum immaculata benedictione transforment in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ecca xp̃c. ac perhec quasi dyabolo tͣ¬
ditur qui ab eccłiastica omĩnone
remouet᷑. unde illos quos tc̃ apłs
sathane ẽẽ traclitoᷤ prelicat excõica

Expanded text:
Christus, ac per hoc quasi diabolo traditur qui ab ecclesiastica communione removetur. Unde illos, quos tunc Apostolus satanae esse traditos praedicat, excommunicat
Abbreviated transcription (Latin):
sicio tñ romane eccẽ cui in om̃ibꝰ caĩs
reuentia ⁊ austoritas debetur relictis hiiͨ
sacerdotib qui in eadẽ ꝓuincia dei ecc̃as
nutu diinogubernant. ad alias ꝯuo
idicia expetere uel pati. Cid̃ si quis pre¬

Expanded text:
icio tamen Romanae ecclesiae, cui in omnibus causis reverentia et auctoritas debetur, relictis his sacerdotibus, qui in eadem provincia Dei ecclesias nutu divino gubernant, ad alias convm episcoporum judicia expetere vel pati. Quod si quis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ciales ⁊ a se electos d hr̃e inlices. statim
subiungit. nisi fu̾it appellatum. ¶tem¬
Absiꝑ aplice sedis decreto exͣ

Expanded text:
ciales et a se electos debent habere judices, statim subjungit: nisi fuerit appellatum. C. Xostolicae sedis decreto ex
Abbreviated transcription (Latin):
lectores: om̃s subditi sint dy-¬
mecc̃a representantes ei honorem.
ta exorciste lector lectori: hostiarꝰ
in om̃i loco representet obsequi¬
um. siue in publico sũi ingremi¬

Expanded text:
lectores omnes subditi sint dilesia repraesentantes ei honorem. ta, exorcistae lector, lectori ostiarius, in omni loco repraesentet obsequium, sive in publico, sive in grem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s subiaceamus. congruit ut sa¬
cerdos promortius catholicis menx¬
riam faciat: ⁊ intercedat. Non tñꝑ
impiis. qͣmius xp̃iani fu̾uint. daie
quid agere licebit. ¶dem gͥg̃. Qu¬

Expanded text:
peccatis subiaceamus, congruit, ut sacerdos pro mortuis catholicis memoriam faciat et intercedat. Non tamen pro impiis, quamvis christiani fuerint, tale quid agere licebit. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
bi nam legistis imꝑatores an-¬
cecessores nr̃os synodalib con¬
uentib interfuisse. nisi forsitan ĩ
quib de fide tractatũ est: que uni-¬
uersalis est. que omũm coĩs est q̃¬

Expanded text:
binam legistis, imperatores antecessores vestros synodalibus conventibus interfuisse, nisi forsitan in quibus de fide tractatum est, quae universalis est, quae omnium communis
Abbreviated transcription (Latin):
illius pruulegii decimas sͥ ex integro cł̾ici
uenclicare ñualeant. hinc ꝓtatur qi decĩe
uix̃ decreta sc̃orum prm q̃driꝑtito dinicłũ¬
bricis restaurãctis. qͣrta u̾opauꝑibꝰ ẽ assig¬
nata. Decreta u̾o sc̃orum canoriũ neminẽ
magͥ qͣm apłicum s̃uare oportet. Uñ ge¬
lasius ppͥait

Expanded text:
illius privilegii decimas sibi ex integro clerici vendicare non valeant, hinc probatur, quia decimae juxta decreta sanctorum Patrum quadripertito dividunbricis restaurandis, quarta vero pauperibus est assignata. Decreta vero sanctorum canonum neminem magis quam Apostolicum servare oportet. Unde Gelasius Papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
ens. Item quodeam icast̾ium. simir mu¬
nut pͥuulegiis ꝓpriis. decerriẽs ut ex ꝓpriiꝰ
p̾liis nulli decimas ꝑsolu̾et accitłit itaq
ut infra dyocesim pmunite bapał este pre-¬
fatum incãft̾ium. alia exemptõe. alia do¬
natd̃e p̾clia s̃ inueniret. Orituritaq ꝯtẽtõ
inter mc̃achos ⁊ cłicos de decimis. Sũcpͥ¬

Expanded text:
ens. Item quoddam monasterium similvilegiis propriis, decernens, ut ex propriis proediis nulli decimas persolveret. Accidit itaque, ut intra dioecesim praemunitae baptfatum monasterium alia emtione, alia donatione praedia sibit inveniret. Oritur itaque contentio inter monachos et clericos de decimis. Hic pr
Abbreviated transcription (Latin):
dotes ex leui cã: iurare non debent.
Manus enĩ ꝑ quã corpus ⁊ sangͥs
xp̃i ⁊ ficitur iuramento polluetur

Expanded text:
dotes ex levi causa jurare non debent. Manus enim per quam corpus et sanguis Christi conficitur, juramento polluetur
Abbreviated transcription (Latin):
nem ĩ cuuli negocio hñdam
iudex int̾locutus sit. uł incrimĩa¬
li si etra leges hoc faciat. P aulus
ł singłaiũ regłaꝵ. Intra triduũ

Expanded text:
nem in civili negotio habendam iudex interlocutus sit, vel in criminali, si contra leges hoc faciat. Paulus libro singulari regularum Intra triduu
Abbreviated transcription (Latin):
ma armis. s fugam ꝑsequẽtibꝰ decuit op
a nabugodonosor deuastata est.qr filiis
lus arunclineus rexegypti. suꝑ quẽ si a¬
liqͥs inuisus fu̾it ꝯfrĩgetur ⁊ ꝑforabͣ ma¬
num innitẽtis. Ip̃i .n. uidei captuu du¬
cti st̃. qr spẽ sue lib̾atõis. ñ insolodos ĩ ho¬
mine posu̾nt. S̾ ⁊ de primis credentibꝰ leg̃t

Expanded text:
ma armis, sed fugam persequentibus docuit oppa Nabuchodonosor devastata est, quia fililus arundineus rex Aegypti, super quem si aliquis innixus fuerit, confringetur, et perforabit manum innitentis. Ipsi etiam Judaei captivi ducti sunt, quia spem suae liberationis non in solo Deo, sed in homine posuerunt.