comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne mecuis istam pͥmam: Et te inuito ue¬
niet: et te recusante aderit. Redimis te
forte abarbaris. ne occidaris: redimiste ma¬
gno. non parcis omnino rebus tuis. et filios
tuos spolias: et redemptus crastino morie¬
ris. Adiabolo te redimi oportet. quite secũ
ad scđam mortem trahit. Ubi audient impii
morte oportet. ut redimaris. Respondebis.
Unde: Noli querere hyrcos et tauros. noli
postremo arcam tuam discutere. et dicere
in animo tuo. Ut me redimerem a barbaris:
habebampecuniam. Ut te redimas a scða
morte: habeto iusticiam. Pecuniam posset
tibi ipse barbarus ante tollere. et te captiuũ¬
postea ducere.ut non eẽt unde te redimeres:
eo tua omnia possidente. qui possedit et te.
Iusticiam non amittis. inuitus. Inthesauro
cordis intimo manet. Ipsam tene: ipsam pos¬
side: inde redimeris a scđa morte que si nolis.
idõ non erit: quia illud undete ab ista morte
redimes. si uolueriserit. Iusticiam uoluntas

Expanded text:
ne, metuis istam primam? Et te invito vene, metuis istam primam? Et te invito veniet, et te recusante aderit. Redimis te forte a barbaris, ne occidaris: redimis te magno, non parcis omnino rebus tuis, et filios tuos spolias; et redemptus crastino morieris. A diabolo te redimi oportet, qui te secum ad secundam mortem trahit, ubi audient impii morte oportet ut redimaris. Respondebis, Unde? Noli quaerere hircos et tauros: noli postremo arcam tuam discutere, et dicere in animo tuo, Ut me redimerem a barbaris, habebam pecuniam: ut te redimas a secunda morte, habeto justitiam. Pecuniam posset tibi ipso barbarus ante tollere, et postea te captivum ducere, ut non esset unde te redimeres, eo tua omnia possidente qui possedit et te: justitiam non amittis invitus; in thesauro cordis intimo manet; ipsam tene, ipsam posside, inde redimeris a secunda morte. Quae si nolis, ideo non erit, quia illud, unde te ab ista morte redimes, si volueris, erit. Justitiam voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
ne. interim reponenda. et suo tempore re¬
cipienda: hoc uelis nol is. Non enim qͥa
uis resurges.aut si noles non resurges:aut
si resurrectionem non credis. ꝓpterea ñ
resurges. Opus est ut potius agas: ut qͥ
resurrecturus es uelis. nolis. sic resur¬
gas. ut habeas quod uelis. Dominus qͥp¬
pe ipse iħc dicit. Uenit hora quando
om̃s qui inmonumentis sunt audient
uocem eius: et procedent. Siue bonisint.
siue malisint. om̃s qui in monumentis
sunt audient uocem eius et ꝓcedent
emittentur ex abditis. Nulla creatura
mortuum tenebit. sub uoce uiui creado¬
ris.Om̃s inquit qui inmonumentis
sunt audient uocem eius: et ꝓcedent.
Hic ubi ait om̃s. fecit quasi confusio¬
nem. et ꝑmixtionem.S audi discretio¬
nem: audi separationem. Qui bona in qͥt
fecerunt. in resurrectionem uitȩ: qͥ ma¬
la egerunt. in resurrectionẽ uidicu. Hoc
iudicium ad qͦd subeundum resurgent
impii: mors scð̾a appellat᷑. Quid gͦ xp̃ia¬

Expanded text:
ne, interim seponenda, et suo tempore rene, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc velis, nolis. Non enim quia vis, resurges; aut si nolis, non resurges; aut si resurrectionem non credis, propterea non resurges. Opus est ut potius agas, ut qui resurrecturus es, velis nolis, sic resurgas ut habeas quod velis. Dominus quippe ipse Jesus dixit: Venit hora, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent, sive boni sint, sive mali sint; omnes qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent, et emittentur ex abditis. Nulla creatura mortuum tenebit sub voce vivi Creatoris. Omnes, inquit, qui in monumentis sunt, audient vocem ejus, et procedent. Hoc ut ait, Omnes, fecit quasi confusionem et permixtionem. Sed audi discretionem, audi et separationem: qui bona, inquit, fecerunt, in resurrectionem vitae; qui mala egerunt, in resurrectionem judicii . Hoc judicium, ad quod subeundum resurgent impii, mors secunda appellatur. Quid ergo, christia
Abbreviated transcription (Latin):
re amas: non uismori. Et de hac uita in
aliam uitam sic transire uelles. ut ñ mor¬
tuus resurgeres:s uiuus inmelius mu¬
tareris.Hoc uelles:hoc habet humanus
affectus: hoc ipsa anima nescio quomo¬
do habet in uoluntate et cupiditate. qm̃
diligendo uitam. odit mortem. Et qm̃ car¬
nem suam non odit: nec ipsi uult acceðe
quod odit. Nemo enim unquã carnẽ suã
odio habuit. Hunc affectum ostendit a¬
postolus: ubi ait. Fabitationẽ habemꝰ
ex dõ. domum non manu factam. ȩt̃nã
incȩlis. Et enim in hoc ingemiscimus. Ha¬
bitaculum nr̃m quod decȩlo ẽ. suꝑ indui
cupientes. In quo nolumus inquit expo¬
liari. s suꝑuestiri: ut absorbeat᷑ mortale
auita. Non iusspoliari:S spoliandus es.
Hoc tamen agas oportet: ut spoliatus ꝑ
mortem carnea tunica. inueniaris indu¬
tus fidei lorica. Hoc enim secutus adiun¬
git. Si tamen et induti non nudi inueni¬
amur.Nam pͥma mors spoliatura ẽ te car¬

Expanded text:
re amas, mori non vis; et de hac vita in re amas, mori non vis; et de hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgeres, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem: et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Hunc affectum ostendit Apostolus, ubi ait: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de coelo est superindui cupientes. In quo nolumus, inquit, exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita. Non vis spoliari: sed spoliandus es. Hoc tamen agas oportet, ut spoliatus per mortem carnea tunica, inveniaris indutus lorica fidei. Hoc enim secutus adjungit: Si tamen et induti, non nudi inveniamur . Nam prima mors spoliatura est te car
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Ueniet te nolente quodtimes:ade¬
rit te recusante quod differs. Mortem qͥp¬
pe satagis ut differas: nunqͥd ut aufere¬
ras: Si gͦ inamatoribus huiꝰ uitȩ tantũ
de differenda morte satagit᷑. quantũ de au¬
ferenda laborandum ẽ: Moricerte ñ uis.
Muta amorem: et ostendit᷑ cͥ mors. ñ quȩ
te nolente aderit. sed quȩ. si nolueris ñ
amor euigilauit: si scintilla de cinere cai¬
nis emicuit: si aliquid roboris intuo cor
de comp̃hendit. quod uento temptati¬
onis non solum non extinguat᷑. sed etiã
uehementius accendat᷑. si non ardes ut
stuppa. quȩ uno leui flatu extinguaris:
sed ardes ut robur.ardes ut carbo. ut fla¬
tu potius exciteris: uide duas mortes. u
nam. et eandem scdam. Prima mors. omĩ¬
bus p̃parata ẽ. Secunda. solis malis. im¬
piis. infidelibus. blasphemis.et quicqͥd
aliud sanȩ doctrine aduersatur. Indende.
Propone tibi istas mortes duas.Si fieri
potest: ambas nonuis pati.Scio uiue¬

Expanded text:
tem. Veniet, te nolente, quod times; adetem. Veniet, te nolente, quod times; aderit, te recusante, quod differs. Mortem quippe satagis ut differas; numquid ut auferas? Si ergo in amatoribus hujus vitae tantum de differenda morte satagitur, quantum de auferenda laborandum est? Mori certe non vis. Muta amorem, et ostenditur tibi mors, non quae te nolente aderit, sed quae, si volueris, non amor evigilavit, si scintilla de cinere carnis emicuit, si aliquid roboris in corde tuo comprehendit, quod vento tentationis non solum non exstinguatur, sed etiam vehementius accendatur: si non ardes ut stupa, quae uno levi flatu exstinguaris; sed ardes ut robur, ardes ut carbo, ut flatu potius exciteris: vide duas mortes, unnam, et eamdem secundam. Prima mors omnibus praeparata est: secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanae doctrinae adversatur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, ambas non vis pati. Scio, vive
Abbreviated transcription (Latin):
in illo app̃henderes fortia. uoluntatem
ostendit qua temptari posses: et continuo
docuit quam uoluntatẽ cui uoluntati
p̃ferre deberes. Pater inquit si fieri potest.
transeat calix iste.Hec uoluntas.huma¬
na ẽ. Hominem gero. exforma serui lo¬
quor:pater si fieri potest.transeat hic ca¬
lix. Uox carnis ẽ. non sp̃c. Uox infirmita¬
tis: non diuinitatis. Si fieri potest: transe¬
at calix iste. Illa ẽ uoluntas. de qua et pe¬
tro dicitur. Cum autem senueris. alter
te tollet: et feret quo tu nonuis. Unde et¬
gͦ et martyres uicerunt: Quia uolunta¬
ti carnis. uoluntatẽ sp̃s p̃posuerunt.
Amabant hanc uitam. et depondera¬
bant. In de considerabant quantũ aman¬
da eẽt ȩterna: si sic amat᷑ ista ꝑitura. Mo¬
riturus mori non uult. et tamen erit
necessario morimoriens.quamiuis con¬
tinuo mori nolens.Nil agis cum mori ñ
uis: nil efficis. nil extorques. Nullam ha¬
bes potestatem: tollendi mortis necessita¬

Expanded text:
in illo apprehenderes fortia. Voluntatem in illo apprehenderes fortia. Voluntatem ostendit, qua tentari posses: et continuo docuit quam voluntatem, cui voluntati praeferre deberes. Pater, inquit, si fieri potest, transeat a me calix iste. Haec voluntas humana est; hominem gero, ex forma servi loquor. Pater, si fieri potest, transeat hic calix. Vox carnis est, non spiritus; vox infirmitatis, non divinitatis. Si fieri potest, transeat calix iste. Illa est voluntas, de qua et Petro dicitur, Cum autem senueris, alter te cinget, et tollet, et feret quo tu non vis . Unde ergo et martyres vicerunt? Quia voluntati carnis voluntatem spiritus praeposuerunt. Amabant hanc vitam, et deponderabant. Inde considerabant quantum amanda esset aeterna, si sic amatur ista peritura. Moriturus mori non vult; et tamen erit necessario moriens, quamvis continue mori nolens. Nil agis quod mori non vis, nil efficis, nil extorques: nullam habes potestatem tollendi mortis necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. ut moriaris. Sed non efficiant. Il¬
lic tibi ueniat in mentẽ. qui amat padrẽ.
aut matrem. aut uxorem. aut filios. su¬
ꝑ me: non ẽ me dignus.S blandimentis
suoꝵ. flectitur carnalis affectus: et quodã
modo labitur humana mollicies. Restrin¬
ge sinus fluentis uestis:uirtute accingere.
Cruciat te amor carnis.tolle crucem tuam
et sequere dominum. Et ipse tibi saluator
tuus quamuis incarne ds̃. quamuis cũ
carne ds̃: Humanũ tam̃ demonstrauit
affec̃tum. ubi ait. Pater si fieri potest: tͣn¬
seat hic calix. Nouerat quod calix iste tran¬
sire non poterat. Ad eum bibendum uene¬
rat. uoluntate non necessitate.Bibendus
ille calix. Omp̃s erat. siuellet utiq ipse
transiret: quia ds̃ cumpatre. et ipse et ds̃
pater unus ds̃: s ex forma serui ex eo qͦd
suscepit abste. ꝓte uocem hominis. uocẽ
carnis emisit. Te inse dignatus ẽ cransfi¬
gurare. ut de illoloquereris infirma. ut

Expanded text:
ciunt ut moriaris. Si non efficiant, ilciunt ut moriaris. Si non efficiant, illic tibi veniet in mentem, Qui amat patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios super me, non est me dignusuorum flectitur carnalis affectus, et quodam modo labitur humana mollities. Restringe sinus fluentis vestis, virtute accingere. Cruciat te amor carnis? Tolle crucem tuam, et sequere Dominum. Et ipse tibi Salvator tuus, quamvis in carne Deus, quamvis cum carne Deus, humanum tamen demonstravit affectum, ubi ait: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste . Noverat quod calix iste transire non poterat, ad eum bibendum venerat. Voluntate, non necessitate, bibendus ille calix. Omnipotens erat: si vellet, utique transiret, quia Deus cum Patre, et ipse et Deus Pater unus Deus. Sed ex forma servi, ex eo quod suscepit abs te pro te, vocem hominis, vocem carnis emisit. Te in se dignatus est transfigurare, ut de illo loquereris infirma, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipso possideas patre. nec eũ decessorẽ qua¬
si successor exspectes: s inhereas semꝑ mansu¬
ro. semꝑ millo mansurus. Amagͦ patrem. s
noli suꝑ dm̃tuũ. Ama matrẽ tuam. s noli
supͣ eccłiam:quȩ te genuit ad uitam ȩt̾nã.
Deniq exipsorum parentũ amore: ꝑpende
quantum diligere debeas dm̃ et ȩccłiam.
Si enim tantum diligendi sunt qui genu¬
erunt moriturũ: quanta caritate diligendi
sunt qui genueruntad ȩt̾nitatem uenturũ.
inȩternitate mansurũ: Ama uxorem. a¬
ma filios sedm dm̃. ut consulas eis ad
dm̃ colendumtecũ. Cui iunctus cum fueris
separationẽ nullam timebis. Idõ non de¬
bes illos plus dõ diligere. Quos omĩno ma¬
le diligis. si neglexeris tecum ad dm̃ duce¬
re.Teniet fortasse hora martyrii. Tu uis¬
xp̃m confiteri. Confessus: excipies fortas¬
se temporis penam: excipies temporalẽ
mortem. Pater aut uxor.aut filius. blan¬
diuntur ne moriaris: et blandiendo effi¬

Expanded text:
ipso possideas patre, nec eum decessorem quaipso possideas patre, nec eum decessorem quasi successor exspectes, sed inhaereas semper mansuro, semper in illo mansurus. Ama ergo patrem, sed noli super Deum tuum. Ama matrem tuam, sed noli super Ecclesiam, quae te genuit ad vitam aeternam. Denique ex ipsorum parentum amore perpende quantum diligere debeas Deum et Ecclesiam. Si enim tantum diligendi sunt qui genuerunt moriturum, quanta charitate diligendi sunt qui genuerunt ad aeternitatem venturum, in aeternitatem mansurum? Ama uxorem, ama filios secundum Deum, ut consulas eis ad Deum colendum tecum: cui junctus cum fueris, separationem nullam timebis. Ideo non debes illos plus Deo diligere, quos omnino male diligis, si neglexeris tecum ad Deum ducere. Veniet fortasse hora martyrii. Tu vis confiteri Christum. Confessus excipies fortasse temporis poenam, excipies temporalem mortem. Pater, aut uxor, aut filius blandiuntur ne moriaris, et blandiendo effi
Abbreviated transcription (Latin):
tyres.fenum quidem carnis. robore mentis
arserunt: ipsi autem integri in spũ ad eũ
quo accensi sunt ꝑuenerunt. Prestabit᷑
tamen ipsi contempte carni honor debitꝰ
in resurrectione mortuoꝵ. Idõ enĩ semina¬
ta ẽ. in contumelia: ut resurgat in gła.
dant᷑ hȩc dicit. Qui amat patrem aut ma¬
qui non tulerit crucem suam et secutus
fuerit me non ẽ medignꝰ. Amorem parentũ.
uxoris. filiorum. non abstulit: s ordina¬
uit. Non dixit. qui amat: s qui amat su
ꝑme.Hoc est quod eccłia loquit᷑ in canti¬
cis canticorum. Ordinate in me caritatẽ. Ama
s noli suꝑ creatorem. Pater genuit: s ñ ipse
formauit. Nam quis aut qualis sibi nasci¬
turus cẽt cum seminaret ignorauit. Pater
nutriuit: sed ñ de suo. Pater panem esurien¬
tuit. Postremo quicqͥd tͥ pater reseruat
interra: recedit ut succedas. Uite tuȩ. lo¬
cum faciet morte sua. Pater autem ds̃ qͦd tͥ
seruat. secum seruat. ut hereditatem di cũ

Expanded text:
tyres, fenum quidem carnis robore mentis tyres, fenum quidem carnis robore mentis arserunt; ipsi autem integri in spiritu ad eum, quo accensi sunt, pervenerunt. Praestabitur tamen ipsa contemnenti carni honor debitus in resurrectione mortuorum. Ideo enim seminata est in contumelia, ut resurgat in gloridantur hoc dicit: Qui amat patrem aut maqui non tulerit crucem suam et secutus fuerit me, non est me dignus . Amorem parentum, uxoris, filiorum, non abstulit, sed ordinavit: non dixit, Qui amat; sed, qui amat super me. Hoc est quod Ecclesia loquitur in Canticis canticorum: Ordinavit in me charitatem . Ama sed noli super Creatorem. Pater genuit, sed non ipse formavit: nam quis, aut qualis sibi nasciturus esset, cum seminaret, ignoravit. Pater nutrivit, sed non de suo pater panem esurienremo quidquid tibi pater reservat in terra, decedit ut succedas, vitae tuae locum faciet morte sua. Pater autem Deus quod tibi servat, secum servat; ut haereditatem cum
Abbreviated transcription (Latin):
Speremus hoc et decarne nr̃a. resuscita¬
tionem. commutationẽ. incorruptionẽ.
immortalitatẽ. iȩt̃num mansionẽ: et a¬
gamus ut ꝑueniamus. Hec erit floren¬
mores duomhacuita secum in om¬
nntemptatione luctant᷑. amor
scłi. & amor dei. Et horũ duoꝵ
qui uicerit: illuc amantẽ tanquã pon¬
dere trahit.Non enim pennis aut pedi¬
bus: s affectibus uenimus ad dm̃. Et
rursum non corporeris nodis et uineulis.
sed contraruis affectibus t̃rȩ inheremus.
Uenit xp̃c mutare amorem: et de t̾reno fa¬
cere uitȩ cęlestis amatorem. Homo ꝓpt̃
nos factus.qui nos homines fecit:Et ho
cta cum carne. hȩc lucta cum diabolo:
hec lucta cum seculo. S fidamus qm̃
ille qui hoc certamen indixit.non sine ad¬
uitorio suo nos spectat: nec de uirib no¬
stris ut p̃sumamꝰ hortat᷑. Qui enim de
uirib suis p̃sumit: utiꝙ quia homo ẽ
omnis. qui spem suam ponit in homine.
Huiꝰ piĩ scĩ amoris flamma ardentes mar¬

Expanded text:
Speremus hoc et de carne nostra, resuscitaSperemus hoc et de carne nostra, resuscitationem, commutationem, incorruptionem, immortalitatem, aeternam mansionem: et agamus ut perveniamus. Haec erit FlorenAmores duo in hac vita secum in omni tentatione luctantur, amor saeculi, et amor Dei; et horum duorum qui vicerit, illuc amantem tanquam pondere trahit. Non enim pennis aut pedibus, sed affectibus venimus ad Deum. Et rursum non corporeis nodis et vinculis, sed contrariis affectibus terrae inhaeremus. Venit Christus mutare amorem, et de terreno facere vitae coelestis amatorem: homo propter nos factus, qui nos homines fecit; et ascta cum carne, haec lucta cum diabolo, haec lucta cum saeculo. Sed fidamus, quoniam ille qui hoc certamen indixit, non sine adjutorio suo spectat, nec de viribus nostris ut praesumamus hortatur. Qui enim de viribus suis praesumit, utique quia homo est, omnis qui spem suam ponit in homine . Hujus pii et sancti amoris flamma ardentes mar
Abbreviated transcription (Latin):
immortalis ẽ: et innobis quod inse im¬
pleuit ostendit. Propter nos enim car¬
nem habuit. Nam ꝓpter se inpͥncipio
erat uerbum: et ũbum erat apud dm̃. et
ds̃ erat uerbum. Quere carnem et san¬
guinem. Ubi in uerbo. Quia uͦ nob̾cũ¬
pati uoluit. et nos redimere. induit se for¬
ma seruili: et descendit qui hic erat. ut ap¬
pareret qui non aberat: et uoluit fieriho¬
mo qui fecit hominẽ: creari de matre.qui
creauit matrem. Ascendit usq in crucẽ. mor¬
tuus ẽ: et ostendit nob quod noueramꝰ. na¬
sci et mori. Impleuit in se humilia et uete¬
ra nr̃a. usitata et nota. Nasci et mori noue¬
ramus: resurgere et in ȩternum uiuere ñ
noueramus. Duo gͦ nr̃a uetera humilis
assumpsit: duomagna et noua excelsus
impleuit.Resuscitauit carnem:leuauit
in celũ carnem:sedet addexteram patris.
Caput nr̃m eẽ uoluit:caput ꝓmembris
clamauit: qui et cumhic ẽẽt dixit. Pater
uolo ut ubi egosum. ibi sint et isti mecũ.

Expanded text:
immortalis est, et nobis quod in se imimmortalis est, et nobis quod in se implevit, ostendit. Propter nos enim carnem habuit. Nam propter se, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quaere carnem et sanguinem: ubi in Verbo? Quia vere nobis compati voluit, et nos redimere, induit se forma servi, et descendit qui hic erat, ut appareret qui non aberat; et voluit fieri homo qui fecit hominem, creari de matre, qui creavit matrem. Ascendit usque in crucem, mortuus est, et ostendit nobis quod noveramus, nasci et mori. Implevit in se humilis haec vetera nostra usitata et nota. Nasci et mori noveramus: resurgere et in aeternum vivere non noveramus. Duo ergo nostra vetera humilis assumpsit: duo alia magna et nova excelsus implevit. Resuscitavit carnem, levavit in coelum carnem, sedet ad dexteram Patris. Caput nostrum esse voluit, caput pro membris clamavit: quia et cum hic esset, dixit, Pater, volo ut ubi ego sum, ibi sint et isti mecum .
Abbreviated transcription (Latin):
et apłs paulus securus erat de mercede
sua: et tam̃ quid ait ppło: Nunc uiuimꝰ:
dõ nr̃o. Certe innomine dei facta ẽ uob̃
hȩc ȩccłia ꝑoꝑa ipsius: ꝑfidelium fr̃m col¬
lationes beneficas. misericordes. deuotas.
facta ẽ uobis hȩc ȩccłia:S uosmagis estis
cccłia. facta uobis quo corpora ur̃a intrent:
s mentes urẽ debent eẽ quo ds̃ intret. Ho¬
norastis epm̃ ur̃m. ut hancbasilicam flo¬
rentiam uocare uelletis:s florentia eius
uos estis. Nam sic dicit apłs.Gaudium¬
meũ et corona mea. uos estis in dño. Quic¬
quid ẽ in seculo. uanescit. transit. Uita
ista quid.ẽ. nisi quod psalmus dixit. ma¬
ne sicut herba transiet. mane floruit et p̃¬
teriet. uesꝑe decidit. durescit. et arescit:
Hoc est omniscaro. Idõ xp̃c. idõ noua uita.
idõ speset̃na. idõ consolatio immortali¬
tatis ꝓmissa: et indei carne iam reddita
Anobis enim assumpta ẽ illa caro que iã

Expanded text:
et apostolus Paulus securus erat de mercede et apostolus Paulus securus erat de mercede sua, et tamen quid ait populo? Nunc vivimus, Deo nostro. Certe in nomine Dei facta est vobis haec ecclesia opera ipsius, per fidelium fratrum collationes beneficas, misericordes, devotas. Facta est vobis haec ecclesia: sed vos magis estis Ecclesia. Facta est vobis, quo corpora vestra intrent: sed mentes vestrae debent esse, quo Deus intret. Honorastis episcopum vestrum, ut hanc basilicam Florentiam vocare velletis; sed Florentia ejus vos estis. Nam sic dicit Apostolus: Gaudium et corona mea vos estis in Domino . Quidquid est in saeculo, vanescit, transit. Vita ista quid est, nisi quod Psalmus dixit: Mane sicut herba transiet, mane floriet et praeteriet: vespere decidet, durescit et arescit ? Hoc est omnis caro. Ideo Christus, ideo nova vita, ideo spes aeterna, ideo consolatio immortalitatis promissa, et in Domini carne jam reddita. A nobis enim assumpta est illa caro, quae jam
Abbreviated transcription (Latin):
camen ꝓximus.quia homo ẽ:si amas et
ipsum. accessisti et adaliam dilectionẽ alio
dono: et sic sunt inte duo. concordia fr̃m et
amor proximoꝵ. Exhis omnib. concordiã
tenentibus cum fr̃ibus. et amantib ꝓximũ.
constat eccłia deuota xp̃o et subdita uiro:
ut fiat tercium. uir et mulier sibi consen¬
tientes. Unde ammoneamꝰ caritatem ue¬
stram et uos exortamur in dñi p̃sentia. con¬
temnatis fr̃s inei quȩ non uob̾cũ morien¬
do portatis: caueatis peccata caueatis im¬
quitates. caueatis scłares cupiditates. Tunc
apud dñm plena gaudioꝵ. Nam et si dici¬
mus qͦd dicendum ẽ. et si p̃dicamus qͦd
p̃dicandũ ẽ. et soluimus apud dñm in ꝯ¬
spectu domini quia non tacuimus qͦd ti¬
memus. non tacuimus qͦd amamꝰ. ut su¬
ꝑ quem uenerit gladius uindictȩ dñicȩ.
quid speculatori imputet non inueniat
tamen nolumus mercedem nr̃am securã
esse uobis ꝑditis. sed uobis inuentis. Nã

Expanded text:
tamen proximus, quia homo est: si amas et tamen proximus, quia homo est: si amas et ipsum, accessisti et ad aliam dilectionem alio dono, et sic sunt in te duo, Concordia fratrum, et amor proximorum. Ex his omnibus concordiam tenentibus cum fratribus et amantibus proximum, constat Ecclesia devota Christo, et subdita viro, ut fiat tertium, Vir et mulier sibi consentientes . Unde admonemus Charitatem vestram, et vos exhortamur in Domino, praesentia contemnatis, fratres mei, quae non vobiscum moriendo portatis: caveatis peccata, caveatis iniquitates, caveatis saeculares cupiditates. Tunc apud Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod dicendum est, etsi praedicamus quod praedicandum est, et solvimus nos apud Dominum in conspectu Domini, quia non tacuimus quod timemus, non tacuimus quod amamus, ut super quem venerit gladius vindictae dominicae, quid speculatori imputet non inveniat: tamen nolumus mercedem nostram securam esse vobis perditis, sed vobis inventis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
neticisunt: molesti sunt. Nam et si moriturꝰ
ẽ. letargicus: uł seruienti sibi non ẽ molestꝰ.
frenetici molesti sunt. qui mentẽ ꝑdidert̃:
et insani atq furiosi armati uagant᷑. Hac
atq illac querentes quos occidant. quos ex¬
cecent. Noua enim nob nunciata sunt. Cui¬
dam prb̃o nr̃o. linguam secuerunt. Isti
frenetici sunt: exercenda ẽ caritas amanti.
Ex ipsismulti correcti fleuerunt. multi cor¬
rectinos nouimus ad nosuenerunt. de nu¬
satiantur lacrimis p̃terita sua: attenden¬
tes eorum furorem. qui non digesta ebrietate
uanitatis adhuc seuiunt. Ergo quid facimꝰ:
Talibus seruire caritas cogitat. Quasi mole¬
stisumus utriq generi. Et letargico eum
excitando. et frenetico litigando. Ambos
s uidete ubi. In xp̃o. xp̃ianorum. Et amor
proximoꝵ. Quid si adhuc nondum ẽ frat̃
in xp̃o: Quia homo proximus ẽ.ames
et ipsum: ut lucreris et ipsum. Sigͦ con¬
cordes cum fr̃e. xp̃iano. ames autem proxi

Expanded text:
netici sunt, molesti sunt. Nam etsi moriturus netici sunt, molesti sunt. Nam etsi moriturus est lethargicus, vel servienti sibi non est molestus. Phrenetici molesti sunt, qui mentem perdiderunt, et insani atque furiosi armati vagantur hac atque illac, quaerentes quos occidant, quos excaecent. Nova enim nobis nuntiata sunt, cuidam presbytero nostro linguam exsecuerunt. Isti phrenetici sunt. Excercenda est charitas, amandi et ipsi. Multi correcti fleverunt, multi correcti: nos novimus, ad nos venerunt de nusatiantur lacrymis attendentes eorum furorem, qui non digesta ebrietate vanitatis adhuc saeviunt. Ergo quid facimus? Talibus servire charitas cogit. Et quamvis molesti sumus utrique generi, et lethargicum excitando, et phreneticum ligando, ambos sed videte ubi: in Christo, Christianorum. Et amor proximorum. Quid, si adhuc nondum est frater in Christo? Quia homo, proximus est; ames et ipsum, ut lucreris et ipsum. Si ergo concordes cum fratre christiano, ames autem proxim
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem molesti sunt. Inuenis autẽ ho
mines aliquando pigros dicentes. Uerũ ẽ
domine: uerum ẽ. non ẽ qͦd dicere. Quid gͦ:
Ueni. age. Pater ms̃ ibi ẽ mortuus: mater̃
mea ibi sepulta. Mortuum nominasti et
sepultum. Uiuis adhuc: ẽ cũ quo loqui.
Parentes tui xp̃iani fuerunt in parte dona¬
ti: parentes eorum forte et si xp̃iani: Aui aut
ꝓaui. certe pagani. Qui gͦ pͥmo facti sunt
xp̃iani. cum extulissent parentes suos paga¬
nos. nunquid contra ueritatẽ frigidi fuert̃:
Nunqͥd auctoritatem mortuoꝵ parentum
secuti sunt. et non potius mortuis parenti¬
bus uiuum xp̃m p̾tulerunt: Si gͦ hic ue¬
ra unitas ẽ. extra quam necesse in et̃num
moriaris: quare mortuos parentes tuos
sequi uis. mortuos tibi et dõ: Quid dicis:
Responde. Uerum dicis. non ẽ qͦd dicere. Qd
uis faciam: Consuetudo nescio quȩ tenet ibi.
Hominestales letargicisunt. contrario morbo
laborant. dormiendo moriturisunt. Alii fre¬

Expanded text:
ad salutem molesti sunt. 8. Obstinatoad salutem molesti sunt. 8. Obstinatomines aliquando pigros dicentes, Verum est, domine, verum est; non est quid dicere. Quid ergo? Veni, age. Pater meus ibi est mortuus, mater mea ibi sepulta. Mortuum nominasti et sepultum. Vivis, adhuc est cum quo loqui. Parentes tui christiani fuerunt in parte Donati: parentes eorum forte et ipsi christiani, avi aut proavi certe pagani. Qui ergo primi facti sunt christiani, cum extulissent parentes suos paganos, numquid contra veritatem frigidi fuerunt? numquid auctoritatem mortuorum parentum secuti sunt, et non potius mortuis parentibus vivum Christum praetulerunt? Si ergo hic vera unitas est, extra quam necesse est in aeternum moriaris, quare mortuos parentes tuos sequi vis, mortuos tibi et Deo? Quid dicis? responde. Verum dicis, non est quid dicere. Quid vis faciam? Consuetudo nescio quae tenet sibi homines tales. Lethargici sunt, contrario morbo laborant, dormiendo morituri sunt. Alii phre
Abbreviated transcription (Latin):
Multi illoꝵ fructuose uicti sunt: quia nec
uicti sunt. Error humanꝰ uictus ẽ: homo
saluatus ẽ. Nam medicus contendit cum
egroto. E si egrotus facit cum medico: unci¬
tur febris. et sanatur egrotus. Nam hoc in¬
tendit medicus uincere: hoc intendit et fe¬
bris. uincere. Positus ẽ. quasi in medio egro¬
tus. Si uicerit medicus. saluus erit egrotꝰ.
si uicerit febris. morietur egrotus. In conten¬
tione gͦ nr̃a contendebat medicus ꝓsalute.
ꝓfebre contendebat egrotus. Qui animad¬
uerterunt medici consilium.uicerunt: fe¬
brem suꝑauerunt. Habemus eos sanos: et
gaudentes nob̾cum in eccłia. Blasphemabañ
nos antea: quia fr̃s nos non agnoscebant.
fẽbris mentem turbauerat. Nos tamen illos
et detestantes nos et seuientes in nos amaba¬
mus: et seuientib egris seruiebamꝰ. Resi¬
stebamus. contendebamus. et quasi liti¬
gabamus: et tam̃ amabamꝰ. Molesti enĩ ft̃
omnes qui talib languentib seruiunt. sed

Expanded text:
Multi eorum fructuose victi sunt, quia nec Multi eorum fructuose victi sunt, quia nec victi sunt. Error humanus victus est, homo salvatus est. Nam medicus non contendit cum aegroto; et si aegrotus facit cum medico, vincitur febris, et sanatur aegrotus. Nam hoc intendit medicus, vincere: hoc intendit et febris, vincere. Positus est quasi in medio aegrotus. Si vicerit medicus, salvus est aegrotus: si vicerit febris, morietur aegrotus. In contentione ergo nostra contendebat medicus pro salute, pro febre contendebat aegrotus. Qui animadverterunt medici consilium, vicerunt, febrem superaverunt. Habemus eos sanos et gaudentes nobiscum in Ecclesia. Blasphemabant nos antea, quia fratres nos non agnoscebant: febris enim mentem turbaverat. Nos tamen illos et detestantes nos, et saevientes in nos amamus, et saevientibus aegrotis serviebamus. Resistebamus, contendebamus, et quasi litigabamus; et tamen amabamus. Molesti enim sunt omnes qui talibus languentibus serviunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
cta ẽ optinemus. Inuentus sit prorsus
reus. Hominẽ anathemo: xp̃i ȩccłiam
non desero.Hoc fecimus.diximus.Dein¬
ceps eum ad altare inder epõs quos fide¬
les et innocentes credimus non recitamꝰ.
Hoc solum fecimus. Nunqͥd ꝓpt̃ cecili¬
anum rebaptizaturi estis orbem t̾rarũ:
Hac securitate constituta et firmata: ce¬
pit discuti causa ceciliani. Inuentus est
innocens.inuentus ẽ a calumniantib
appetitus. semel absens damnatus.p̃¬
sens ter absolutus. Damnatus a facti¬
one: absolutus ab eccłiastica ueritate.
Lecta sunt hȩc ꝓbata sunt hȩc. Quesitũ
utrum haberent quod contradicerent:
consumptis omnib tergiuersationibus
calumniarũ suarũ. Atubi nichil ꝓferre¬
contra euidentissima documenta. nec
contra ipsius innocentiam ceciliani po¬
tuerunt: plata sententia ẽ. aduersꝰ eos.
Et cam̃ ipsi dicunt. Uicimus. Alincant sed
se: ut possideat eos xp̃c Uincat eos: qui re¬
demit eos. Et tamen de multis gaudemus.

Expanded text:
cta est, obtinemus. Inventus sit prorsus cta est, obtinemus. Inventus sit prorsus reus, hominem anathemo, Christi Ecclesiam non desero. Hoc fecimus, diximus: deinceps eum ad altare inter episcopos, quos fideles et innocentes credimus, non recitabimus. Hoc solum fecimus. Numquid propter Caecilianum rebaptizaturi estis orbem terrarum? Hac securitate constituta et firmata, coepit discuti causa Caeciliani. Inventus est innocens, inventus est a calumniantibus appetitus. Semel absens damnatus, praesens ter absolutus: damnatus a factione, absolutus ab ecclesiastica veritate. Lecta sunt haec, probata sunt haec. Quaesitum utrum haberent quod contra dicerent. Consumptis omnibus tergiversationibus calumniarum suarum, aut ubi nihil contra evidentissima proferre documenta, nec contra ipsius innocentiam Caeciliani potuerunt, prolata sententia est adversus eos. Et tamen ipsi dicunt, Vicimus. Vincant, sed se, ut possideat eos Christus; vincat eos qui redemit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
petrȩ quod portȩ inferoꝵ non uincant. hac
gͦ salua uenimus et ad causam ceciliani.
iam securi qͥcquid ille inueniret᷑ ad misis¬
se. Forte enim sicut homo. inueniret᷑ in ali¬
qua culpa. Nos litigaturi eramus. ut ꝓpt̃
culpam unius hominis. damnandi aut
rebaptirandi iudicaremur: Et diximꝰ.
Salua causa ȩccłiȩ. cui nicħ p̾iudicat pec¬
catum ceciliani. nec iusticia ceciliani co¬
ronat ȩccłiam. nec culpa ceciliani dam¬
nat ȩccłiam: uideamus et ipsiꝰ causam.
qualis sit. Suscepimus eam discutiendã:
s tanquam fr̃is. non tanquã patris. aut
matris. Pater nobis ds̃ ẽ: mater nob̃ eccłia
ẽ. Cecilianus fr̃ fuit: aut fr̃ ẽ.Si bonus:
bonus fr̃. Simalus: malus fr̃. Tamen fr̃.
Si inuenerimus eum innocentẽ. iam uos
ubi eritis: qui et in ipsa humana calũnia
defecistis: Si autem inuentus fuerit no¬
cens. si inuentus fuerit reus. nec sic ui¬
cti sumus: quia unitatẽ ȩccłȩ quȩ inui¬

Expanded text:
petrae, quam portae inferorum non vincant: hac petrae, quam portae inferorum non vincant: hac ergo salva, venimus et ad causam Caeciliani, jam securi quidquid ille inveniretur admisisse. Forte enim, si ut homo inveniretur in aliqua culpa, nos litigaturi eramus, ut propter culpam unius hominis damnandi aut rebaptizandi judicaremur? Et diximus, Salva causa Ecclesiae, cui nihil praejudicat peccatum Caeciliani; nec justitia Caeciliani coronat Ecclesiam; nec culpa Caeciliani damnat Ecclesiam; videamus et ipsius causam qualis sit. Suscepimus eam discutiendam, sed tanquam fratris, non tanquam patris, aut matris. Pater nobis Deus est, mater nobis Ecclesia est: Caecilianus frater fuit, aut frater est; si bonus, bonus frater; si malus, malus frater, tamen frater. Si invenerimus eum innocentem, jam vos ubi eritis, qui et in ipsa humana calumnia defecistis? Si autem inventus fuerit nocens, si inventus fuerit reus, nec sic victi sumus, quia unitatem Ecclesiae, quae invi
Abbreviated transcription (Latin):
dra. ille ut peregrinus. Ille in cathedra xͥa¬
na. ille in herecica quasi collega iuxta sedeat.
Rursus ille incongregatione fr̃na p̃sideat:
uicissim ille insua. Penitentiam p̃dicatam
esse in remissionem peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes.
ab apłis incipientib ab icrłm diximus.
causam cecilianus. Unus homo malam
causam habens. duohomines.quinq: de¬
cem. p̃iudicant milib fidelium toto or¬
be t̾rarum multiplici fecunditate diffu¬
sorum: Diximus ista.Credidit abraham.
et ꝓmisse sunt ei oms̃ gentes. Peccauit ce¬
cilianus. et ꝑierunt om̃s gentes: ut plus
ualeat quod iniquitas cõmisit. quã qͦd ue¬
ritas ꝓmisit: Dicta sunt hȩc legunt᷑. Omĩ¬
no contra exempla diuina. contra desti¬
monia quȩ asserunt eccłiam toto orbe
trarum orbe diffundi. cuius eccłiȩ innoĩe
domini tenemus unitatem. nichil illi re
clesiȩ. confirmata et in commutabiliter
fixa ac stabilita tanquã supͣ fundamentũ

Expanded text:
dra, ille ut peregrinus; ille in cathedra christiadra, ille ut peregrinus; ille in cathedra christiana, ille in haeretica quasi collega juxta sedeat: rursus ille in congregatione sua praesideat, vicissim ille in sua. Poenitentiam praedicatam esse in remissionem peccatorum per omnes gentes ab Apostolis incipientibus ab Jerusalem, diximus. causam Caecilianus. Unus homo malam causam habens, duo homines, quinque, decem, praejudicabunt tot millibus fidelium toto orbe terrarum multiplici fecunditate diffusorum? Diximus ista. Credidit Abraham, et promissae sunt ei omnes gentes: peccavit Caecilianus, et perierunt omnes gentes, ut plus valeat quod iniquitas commisit, quam quod veritas promisit? Dicta sunt haec: leguntur. Omnino contra exempla divina, contra testimonia, quae asserunt Ecclesiam toto orbe terrarum diffundi, cujus Ecclesiae in nomine Domini tenemus unitatem, nihil illi reclesiae, confirmata, et incommutabiliter fixa ac stabilita, tanquam supra fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et non dicimus: dnẽ dic fr̃i meo diui¬
dat mecum hereditatem: s dic fr̃i meo te
Quomodo hoc uoluerimus: indices sunt
non tantum sermones s etiam litderȩ nr̃e.
date ad illos. Episcopatum amatis nobc̃
habete. Nos in uobis nicħ odimus. nichil dete¬
stamur. nichil execramur: nichil anathema¬
mus. nisi humanũ errorem. Humanũ dixi¬
mus detestamur errorem. ñ diuinã uerita¬
tem. Siquid deihabetis agnoscimus: qͦd ue¬
strum imꝓbum habetis corrigimus. Si¬
gnum domini mei. signum imꝑatoris mei.
caracterem regis mei. indesertore agnosco:
quero. inuenio. Accedo. moneo. app̃hendo.
duco. corrigo desertorem: non uiolo cara¬
cterem. Siquis aduertat. siquis attendat.
hoc non ẽ litigare:s: amarẽ. Diximus pos¬
se in una eccłia pacis causa eẽ fr̃s concordes.
Speciosa enim res ẽ. concordia fr̃m. Non pos¬
se cnim duos eẽ epõs diximus: ut alternise¬
deant in huiꝰ simplici basilica. Ille incathe¬

Expanded text:
tem: et non dicimus, Domine, dic fratri meo, ut divitem: et non dicimus, Domine, dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem; sed, Dic fratri meo, ut quoniam hoc voluerimus, indices sunt non tantum sermones, sed litterae nostrae datae ad illos. Episcopatum amatis? Nobiscum habete. In vobis nihil odimus, nihil detestamur, nihil exsecramur, nihil anathemamus, nisi humanum errorem. Humanum, diximus, detestamur errorem, non divinam veritatem: sed quod Dei habetis, agnoscimus; quod vestrum improbum habetis, corrigimus. Signum Domini mei, signum Imperatoris mei, characterem Regis mei in desertore agnosco; quaero, invenio, admoveo, accedo, apprehendo, duco, corrigo desertorem, non violo characterem. Si quis advertat, si quis attendat, hoc non est litigare, sed amare. Diximus posse in una Ecclesia, pacis causa, esse fratres concordes: speciosa enim res est concordia fratrum. Non posse enim duos esse episcopos. Diximus, ut ambo sedeant in una simplici basilica; ille in cathe
Abbreviated transcription (Latin):
litigare. Et putant᷑ litigare: cum uolunt
frĩb consulere. Uidete quam consors sit eoꝵ
litigatio: quam pacifica. quam benigna.
quam iusta. quam fidelis. Nlam et nos litiga¬
re uidemur cum donatistis. s non litigamꝰ.
Ille enimlitigat: qui aduersario suo male
uult. Ille litigat. qui uult aduersariũ suũ
detrimentum pati. se augmentũ. Illi ali¬
quid decedere. sibi accedere. Nonsic sumꝰ
nos. Scitis et uos. scitis. qui ex unitate litiga¬
stis. scitis et uos qui ex diuisione acquisiti
estis. scitis quia ista lis. non ẽ talis lis: qͥa
non ẽ maliuola.quia non tendit indetrim̃¬
tum aduersarii. s magis in lucrum. Uoleba¬
mus enim eos cum quib litigare uidebamur.
uel adhuc uidemur. acquirere nobcum. ñ
ꝑdere.ut nos acquiramus. Deniq alia uox
nr̃a ẽ. quam fuit fr̃is illius: qui interpella¬
uit xp̃m int̾ra ambulantem. Nam et nos in¬
terpellamus eum inhac causa in cęlo seden¬

Expanded text:
litigare, aut putantur litigare, cum volunt litigare, aut putantur litigare, cum volunt fratribus consulere. Videte quam consors sit eorum litigatio, quam pacifica, quam benigna, quam justa, quam fidelis. Nam nos litigare videmur cum Donatistis: sed non litigamus. Ille enim litigat, qui adversario suo male vult; litigat ille qui adversarium suum vult detrimentum pati, se augmentum; illi aliquid decedere, sibi accedere. Non sic sumus nos. Scitis et vos, scitis qui extra unitatem litigatis; scitis et vos, qui ex divisione acquisiti estis: scitis quia ista lis non est talis lis, quia non est malevola, quia non tendit in detrimentum adversarii, sed magis in lucrum. Volebamus enim eos, cum quibus litigare videbamur, vel adhuc videmur, acquirere nobiscum; non perdere, ut nos acquiramur. Denique alia vox nostra est, quam fuit fratris illius, qui interpellavit Christum in terra ambulantem. Nam et nos interpellamus eum in hac causa in coelo seden
Abbreviated transcription (Latin):
concordes eẽnt: ut carerent cupiditate: et
continuo implerent᷑ ueritate. Inueniamus
gͦ talem hereditatem. Quam diu loquim᷑
de concordia trenoꝵ fr̃m quȩ rara ẽ. quȩ sus¬
pecta ẽ. quȩ difficilis ẽ: Loquamur de illa
fr̃m concordia: que uera eẽ debet et potest.
fr̃s sint xp̃iani om̃s. fr̃s sint fideles om̃s.
tenendam non diuidendam. Fereditas eoꝵ ds̃
ipse ẽ. Cuius sunt et ipsi hereditas. ipse ẽ uicis¬
sim eorum hereditas. Quomodo st̃ ipsi eius
hereditas: Postula ame et dabo tibi gentes
hereditatem tuam. Quomodo et ille. ẽ. ipso¬
rum hereditas. Dñs pars hereditatis meȩ.
et calicis mei. In hachereditate concordia cu¬
stoditur: ꝓhereditate non litigatur. Alia he¬
reditas litigando acquiritur. ista litigando
amittit᷑. Nolentes homines hanc heredita¬
tem ꝑdere uitant litigare. et quando forte
uidentur litigare: non litigant s uidentur

Expanded text:
concordes essent, ut carerent cupiditate, et concordes essent, ut carerent cupiditate, et continuo implerentur veritate. Inveniamus ergo talem haereditatem. Quamdiu loquimur de concordia terrenorum fratrum, quae rara est, quae suspecta est, quae difficilis est? Loquamur de illa fratrum concordia, quae vera esse debet, et potest. Fratres sint Christiani omnes, fratres sint fideles omnes, dandam, et non dividendam. Haereditas eorum Deus ipse est. Cujus sunt ipsi haereditas, ipse est vicissim eorum haereditas. Quomodo sunt ipsi ejus haereditas? Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Quomodo est ille ipsorum haereditas? Dominus pars haereditatis meae, et calicis mei . In hac haereditate concordia custoditur: pro hac haereditate non litigatur. Alia haereditas litigando acquiritur: ista litigando amittitur. Nolentes homines hanc haereditatem perdere, vitant litigare. Et quando forte videntur litigare, non litigant. Sed forte videntur
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. cauete ab omni cupiditate: Et dico
quare. Forte enim dimidium hereditatis ad
hoc petis. ut ditescas. Audi. Hominis cuiꝰdã
diuitis. successit regio. successus magnos
habuit. id ẽ multis fructibus fecundata ẽ:
et cogitauit apud se dicens. Quid faciam.
quo congregẽ fructus meos: Et diligent̃
cogitans: inueni inquit quid faciam. De¬
struam ueteres apothecas faciam nouas.
implebo eas.Maiores enim faciam quam
erant ueteres: et dicam anime meȩ.Habes
multa bona satiare. iocundare. Ait illi ds̃.
Stulte quia ualde uideris ẽẽ cordatus. no¬
sti enim destruere uetera et edificare noua:
et tu in uetustate ruinę remansisti. qui uete¬
ra inde ipso destruere debiuisti. ut iam t̃rena
non saꝑes:. stulte quid dixisti. cui dixisti:
Animȩ tuȩ dixisti. Iocundare. habesmultabo¬
na. Hac nocte repetet᷑ anima tua: cui talia
promisisti. Quȩ ꝓmisisti. cuius erunt: Noli
ꝗͦ timere cumdiues factus fuerit homo: qr
non cũ morietur accipiet ea. Ecce quale con

Expanded text:
quid? Cavete ab omni cupiditate. Et dico quare. Forte enim dimidium haereditatis ad hoc petis, ut ditescas. Audi: Hominis cujusdam divitis successit regio; successus magnos habuit, id est, multis fructibus fecundata est. Et cogitavit apud se dicens: Quid faciam, quo congregem fructus meos? Et diligenter cogitans, Inveni, inquit, quid faciam. Destruam veteres apothecas, faciam novas, implebo eas. Majores enim faciam, quam erant veteres. Et dicam animae meae: Habes multa bona; satiare, jucundare. Ait illi Deus: Stulte, qui valde tibi videris esse cordatus: nosti enim destruere vetera, et aedificare nova, et tu in vetustate ruinae remansisti, qui vetera in te ipso destruere debuisti, ut jam terrena non saperes: Stulte, quid dixisti? cui dixisti? Animae tuae dixisti, Jucundare, habes multa bona. Hac nocte repetetur anima tua, cui talia promisisti. Quae promisisti, cujus erunt ? Noli ergo timere, cum dives factus fuerit homo; quia non, cum morietur, accipiet ea.
Abbreviated transcription (Latin):
gio manus urãs. Melius ẽ autem in manꝰ
urãs incidere: quam dõ ꝑire. Quid ẽ aũt
melius ẽ in manus ur̃as in cidere. qũa
dõ ꝑire: uos dõꝑistis: qui talia queritis.
Ergo hanc regulam tenete:date quando pe
Diuisionẽ hereditatis. Dedit dñs. Quid:
ꝑemptionẽ cupiditatis. Quid petebat: quid
accepit: Dic frĩ meo. diuidat mecũ heredi¬
tatem: Dic homo. quis me constituit. diui¬
sorem hereditatis int̾ uos: Ego autẽ dico
uobis. Quid: Cauete ab omni cupiditate.

Expanded text:
gio manus vestras: melius autem est in manus gio manus vestras: melius autem est in manus vestras incidere, quam Deo perire . Quid est autem, Melius est in manus vestras incidere, quam Deo perire? Vos Deo peristis, qui talia quaeritis. Ergo hanc regulam tenete. Date quando petDivisionem haereditatis. Dedit Dominus, quid? Peremptionem cupiditatis. Quid petebat? quid accepit? Dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem. Dic, homo, quis me constituit divisorem haereditatis inter vos? Ego autem dico vobis, quid? Cavete ab omni cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
tentib non demus: nec contra istam senten¬
tiam faciemus. Dictum ẽ enim omni peten¬
tite da. Non ẽ. dictum omne petentida. Om¬
ni petentida. Prorsus da. Et si non qͦd petit:
tu tamen aliquid da. Malum petit.tu bonũ
da. fecit hoc ioseph. Non dedit quod pete¬
bat mulier impudica: et dedit tamen qͦd
audire deberet. ne ẽẽt impudica exemplo
suo. Et ipse non incidit infoueam libidinis:
et dedit consilium castitatis: hoc enim res¬
pondit. Absit ame ne hoc faciam dno meo:
ne polluam thorum eiꝰ: qui mͥ omnia cre
didit indomo sua. Si seruus heri emptus
hanc fidem seruauit dño: qualem debet
coniunx seruare marito: Hoc erat ammo¬
nere. Ego seruus non hoc facio dnõ meo:
tu coniunx debes hoc facere marito tuo:
Dedit et susanna. nec dimisit eos inanes:
si impleri uellent consilio pudiciciȩ. Non
enim solum ñ consensit: sed et non tacuit.
Quare non consensit: Si consentio inquit
uobis: ꝑeo dõ. Si nonconsentio: non effu¬

Expanded text:
tentibus non demus, nec contra istam sentententibus non demus, nec contra istam sententiam faciemus. Dictum est enim, Omni petenti te, da. Non est dictum, Omnia petenti te da. Omni petenti te, da: prorsus da; etsi non quod petit, tu tamen aliquid da: malum petit, tu bona da. Fecit hoc Joseph. Non dedit quod petebat mulier impudica; et dedit tamen quod audire deberet, ne impudica esset exemplo suo: et ipse non incidit in foveam libidinis, et dedit consilium castitatis. Hoc enim respondit: Absit a me, ne hoc faciam domino meo, ne polluam torum ejus qui credidit mihi omnia in domo sua . Si servus aere emptus hanc fidem servavit domino, qualem debet conjux servare marito? Hoc erat admonere. Ego servus hoc non faciam domino meo: tu conjux debes hoc facere marito tuo? Dedit et Susanna, nec dimisit eos inanes, si impleri vellent consilio pudicitiae. Non solum enim non consensit; sed et non tacuit quare non consensit. Si consentio, inquit, vobis, pereo Deo; si non consentio, non effu
Abbreviated transcription (Latin):
pulit dñs: non dedit quod petebat᷑: non
concessit gratuitũ beneficium. Quid ma¬
gnum erat. quid inde ꝑdebat. quid in eo
beneficio saltem laborabat: Non dedit.
Ubi ẽ. omni petentite da: Non hoc egit. ille
qui nobis uiuendi p̃buit exemplũ. Qͦmͦ:
nos id fact᷑i sumꝰ. aut qͦmͦ dabimꝰ qd̾ impendimꝰ
siñ damꝰ bñficiũ. uͥ nicħ impendimus. ubini¬
chil erogamus. uͥ nicħ amittimꝰ: Non dedit
dñs hoc: nec tñ nichil dedit. Minꝰ negauit:
s qͦd plus ẽ donauit. Dixit manifeste: dixit
omni petenti te da. Quid si aliquis petat ate.
non dico quod inutile ẽ dare: s qͦd turpe ẽ.
dare: Quid sipetit mulier aliqua. qͦd petuit
mulier ioseph: Quid si pecit uir aliquis.
qͦd falsi seniores asusanna petierunt: Etiã
hic sequenda ẽ illatanquam generalis
sententia. omni petenti te da: Absit. Facie¬
mus gͦ hic contra p̃ceptum domini. immo
faciamus scđm p̃ceptum domini: et mala pe¬

Expanded text:
pulit Dominus, non dedit quod petebatur, non pulit Dominus, non dedit quod petebatur, non concessit gratuitum beneficium. Quid magnum erat? Quid inde perdebat? quid in eo beneficio saltem laborabat? Non dedit. Ubi est, Omni petenti te, da ? Non hoc egit ille, qui nobis vivendi praebuit exemplum. Quomodo nos id facturi sumus? Aut quomodo dabimus quod impendimus, si non damus beneficium ubi nihil impendimus, ubi nihil erogamus, ubi nihil amittimus? Non dedit Dominus hoc, nec tamen nihil dedit. Minus negavit, sed quod plus est donavit. Dixit manifeste, dixit, Omni petenti te, da. Quid, si aliquis petat a te, non dico quod inutile est dare, sed quod turpe est dare? Quid, si petat mulier aliqua, quod petiit mulier a Joseph? Quid, si petat vir aliquis, quod falsi seniores a Susanna petierunt? Etiam hic sequenda est illa tanquam generalis sententia, Omni petenti te, da? Absit. Faciemus ergo hic contra praeceptum Domini? Imo faciamus secundum praeceptum Domini, et mala pe
Abbreviated transcription (Latin):
nob: morietur uiuentib nobis. quando ei
dicetur. Ubi est mors contentio tua: Talis
frẽm. Inter quos non erat concordia ꝓpt̃ ter¬
ram. Et ait illi. Domine. dic fr̃i meo. diui
debat mecũ hereditatem. Lotam tulit mͥ:
partem incam non uult dare. Cotemnit
me: audiat uel te. Quid ꝑtinebat ad do¬
minum: Sicut cogitamus nos humiles
humilia. reptantes int̾ra. constituti in hac
uita. et neminem uolentes contristari. et
plerunq: inde grauius contristandes: qͥd
diceremus: Ueni fr̃. redde fr̃i tuo partem
suam. Non hoc dixit dñs. Et quid illo iustiꝰ:
Quis talem iudicem inueniat: quem inter¬
pellet contra auariciam frĩs surꝰ Nonne gau¬
debat ille homo tandem se inuenisse magnũ
solacium: Magnum quoq adiutoriũ sine
dubitatione sperabat. dicens tanto iudici.
Domine: dic fr̃i meo. diuidat mecũ heredi¬
tatem. At ille quid dicit: Ohomo. qͥs me
ꝯstituit diuisorem hereditatis int̾ uos: Rep¬

Expanded text:
nobis mors, morietur viventibus nobis, quando ei nobis mors, morietur viventibus nobis, quando ei dicetur, Ubi est mors, contentio tua ? 3. fratrem, inter quos non erat concordia propter terram, et ait illi: Domine, dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem. Totam tulit, mihi partem meam non vult dare, contemnit me, audiat vel te. Quid pertinebat ad Dominum? Sicut cogitamus nos humiles humilia, reptantes in terra, constituti in hac vita, et neminem volentes contristari, et plerumque inde gravius contristantes, quid diceremus? Veni, frater, redde fratri tuo partem suam. Non hoc dixit Dominus. Et quid illo justius? Quis talem judicem inveniat, quem interpellet contra avaritiam fratris sui? Nonne gaudebat ille homo tandem se invenisse magnum solatium? Magnum quoque adjutorium sine dubitatione sperabat, dicens tanto judici, Domine, dic fratri meo, ut dividat mecum haereditatem. At ille quid dixit? O homo, quis me constituit divisorem haereditatis inter vos? Re