comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e tecigerit de summitate eiꝰ panẽ ac pulm̃tum.
aut unum. aut oleũ. aut omnẽ cibun: nunqͥd
sc̃ificabit᷑: Respondentes autẽ sacerdotes: dixẽ¬
runt. Non. Et dixit aggtus. Si tetigerit pollut᷑
in anima cx om̃uib his. nunquid contaminabit᷑:
Et respondunt sacerdotes: & dixerunt. Conta¬
minabitur. & respondit aggeus: & dixit. Sic
popło iste & sic gensista ante faciẽ meã dicit Añs
&e sic omnc opus manuum eoꝵ &e omĩa quȩ obtu¬
lerint tibi. contaminata erunt. Et nc̃ ponite cor¬
da ur̃a a dic hac & supra. ante qͣm poneret᷑ lapis
suꝑ lapidẽ in templo dñi: cũ accederetis ad acer¬
uum iugiti modioꝵ & fierent decẽ. intraretis
ad torcular ut exprimeretis quinquaginta lage¬
nas. & fiebant uiginti. ꝑ cussi uosuento
urente. &e aurugiñs & grandine omĩa oꝑa manu¬
um urarum: ce non fuit in uob qui reuerteretir
admedicit cdñs. Ponite corda ur̃a ex die ista: & in

Expanded text:
um, aut vinum, aut oleum, aut omnem cibum: numquid sanctificabitur? Respondentes autem sacerdotes, dixerunt: Non. Et dixit Aggaeus: Si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his, numquid contaminabitur? Et responderunt sacerdotes, et dixerunt: Contaminabitur. Et respondit Aggaeus, et dixit: Sic populus iste, et sic gens ista ante faciem meam, dicit Dominus, et sic omne opus manuum eorum: Et omnia quae obtulerint ibi, contaminata erunt. Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum et fierent decem intraretis ad torcular ut exprimeretis quinquaginta lagoenas et fiebant viginti percussi vos vento urente et aurugine et grandine omnia opera manuum vestrarum et non fuit in vobis qui reverteretur ad me dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
consolatoria. Et dixat ad me angłs: qui loque¬
batur inmc. Clama dicens. Hȩc dicit dñs exeii¬
tuũ. Telatus sum ierłm & sẏon: zelo magno. Et
ira magna ego irascor contra gentes opulentas.
quia ego irãtus sum parũ ipii u adiuuerunt in
dũis exertituum: & ꝑpendiculum extendet᷑ super
ierłm. Adhuc clama. dicens. Hȩc dicit dñs excici¬
tuum. Adhuc affluent ciuitates mes bonis: & con¬
solabit᷑ dñs adhiic syon. & eliget adhuc ierłm. Et
leuaui ocłos meos & uidi: & ccce quatiior cornua.

Expanded text:
s, qui loquebatur in me: Clama, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Zelatus sum Jerusalem et Sion zelo magno, Et ira magna ego irascor super gentes opulentas: Quia ego iratus sum parum, ipsi vero adjuverunt in Dominus exercituum: et perpendiculum extendetur super Jerusalem. Adhuc clama, dicens: Haec dicit Dominus exercituum: Adhuc affluent civitates meae bonis: et consolabitur Dominus adhuc Sion, et eliget adhuc Jerusalem. Et levavi oculos
Abbreviated transcription (Latin):
sorcnidis  lapiae ocloꝵ septe candelabtĩ. aureũ
cum totidẽ lucernis quot oculis. duas quoq oliuas
a si nistris lampalis cernit & a dextris: ut post ciͦp
im & eqnum de ierłm. pauꝑẽ regẽ uaticinetur ce
p̃dicet sccicntẽ suꝑ pullum filium asinȩ subuigalis.

Expanded text:
et lapidem oculorum septem, candelabrumque aureum cum totidem lucernis quot oculis, duas quoque olivas a sinistris lampadis cernit et a dextris: ut post equosim, et equum de Jerusalem, pauperem regem vaticinetur et praedicet, sedentem super pullum, filium asinae subjuga
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑiter quo uenerat a meridie in bechel. usq
ad locum ubi pͥus fixerat tabernaculũ int̃ be¬
thel &e hai. in loco altaris qͦd fecerat pͥus. de
inuocauit ibi nom̃ dñi. S & loth qui erat cũ
abram fuerunt greges ouium & armenta.
& tabernacła: nec pot trat eos caꝑe t̾ra ut
habitarent simul. Erat quippe substantia eo
rum multa. & ñ quibant habitare commu¬
nit̃. Unde &e facta ẽ rixa int̾̃ pastores gregum
abram &e loth. Co autẽ tempore chananeus
& pherez eus babitabant in illa terra. Dixit
ergo abram ad loch. Ne queso sit uirgium in¬
ter me &e te. & int̾pastores meos & pastores tu¬
os. frs enim sumꝰ. Ecce uniuersa terra corã te
ẽ : recede a me. obsecro. Si tu ad sinistrã ieris:

Expanded text:
iter, quo venerat, a meridie in Bethel, usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai, in loco altaris quod fecerat prius, et invocavit ibi nomen Domini. Sed et Lot qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe surum multa, et nequibant habitare communiter. Unde facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth. Eo autem tempore Chananaeus et Pherezaeus habitabant in illa terra. Dixit ergo Abram ad Loth: Ne quaeso sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos: fratres enim sumus. Ecce universa terra coram te est: r
Abbreviated transcription (Latin):
arefacta ẽ terra. Locutus ẽ autẽ ds̃ ad noe:
dicens. Egredere de archa tu & filii tui. uxor
tua: & uxores filioꝵ tuoꝵ tecum cuncta ani¬
mantia que sunt apud te. ex omĩ carne tã
in uolatilib quã in bestiis. & uniuersis rep¬
tilib quȩ reptant suꝑ terrã educ tecum: &
in gredimini suꝑ terrã. Crescite &r multiplica

Expanded text:
tus est autem Deus ad Noe dicens: Egredere de arca, tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum tecum. Cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram, educ tecum, et ingredimini super terram: crescite, et multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
modat. & saleph. & asarmoch. iare. & aduram.
& uzal. decla. & ebal. & abimahel. sabam. &
ophir. & euila. & iobab. Om̃s isti filii iectan.
Et facta ẽ habitatio eoꝵ de messa ꝑgentib
usq sephar. montẽ orientalẽ. Isti filii sem.
scđm cognationes &e linguas. &e regiones in
gentibui suis.
ex̧ familiȩ noe uixta popłos & nationes

Expanded text:
modad et Saleph et Asarmoth Iare et Aduram modad et Saleph et Asarmoth Iare et Aduram et Uzal Decla et Ebal et Abimahel Saba et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis e familiae Noe iuxta populos
Abbreviated transcription (Latin):
mesrahim genuit ludim. & ananim & laa¬
quib egressi sunt philistum & capturim. Cha¬
naan autẽ genuit sidonẽ pͥmogenitũ suum:
hetheum. & iebuseum. & amorrcum. gergeseũ¬
& eueum. & aracheũ. sineum. & aradium. sa¬
marithen. & amatheũ. Et ꝑ hosdisseminati
sunt popłi chananeoꝵ. factiq sunt termini
chanaan. uenientib a sydone geraram usq
gazã: donec ingrediaris sodomã & gomorrã.
& adamam. & seboim usq lesa. Hii filii cham.
in cognationib & linguis. & generationib.
terrisq &e gentib siuis. De sem quoq natist̃
patres omĩum filioꝵ heber. frẽ iafech maiore.
filii sem: elam. & assur. & arfaxad. & lud. &
aram. filii arã. ⁊ huᷤᷤ ⁊ hul. & gether. & mes. at
uero arfaxad genuit sala: de quo ortus est
heber. Natiq sunt heber filii duo. Nom̃ uui
faleg. eo qđ in dieb eius diuisa sit terra: & no¬
men fr̃is eius iectan. Qui iectan genuit hel¬

Expanded text:
Mesraim genuit Ludim et Anamim et LaaMesraim genuit Ludim et Anamim et Laaquibus egressi sunt Philisthiim et Chaphturim. Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum, Ethaeum, et Jebusaeum, et Amorrhaeum, Gergesaeum, Evaeum, et Aracaeumariten et Amatheum et post haec disseminati sunt populi Chananeorum factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorram et Adama et Seboim usque Lesa hii filii Ham in cognationibus et linguis et generationibus terrisque et gentibus suis de Sem quoque nati sunt patre omnium filiorum Eber fratre Iafeth maiore filii Sem Aelam et Assur et Arfaxad et Lud et Aram filii Aram Us et Hul et Gether et Mes at vero Arfaxad genuit Sala de quo ortus est Eber natique sunt Eber filii duo nomen uni Faleg eo quod in diebus eius divisa sit terra et nomen fratris eius Iectan qui Iectan genuit Hel
Abbreviated transcription (Latin):
ginta annoꝵ. & mortuus ẽ. Heȩ generatio¬
nes noe. Sem. cham. & iafech. Natiq sunt eis
filii post diluium. filii iafech: gomer. & ma¬
gog. & madai. iauan. & thubal. & mosoch.
&e thiras. Porro filii gomer: aschenez. & ri-¬
phat. & togorma. filii autẽ iauan: elisa. &
tharsis. chechim. & dodanim. Ab his diuisȩ
sunt insulȩ gentium in regionib suis: unꝰ¬
quisq scd̾m linguã & familias in natiõib
suis. filii autẽ cham: chus. & mesrahim. oe
futh. & chanaan. filii autẽ chus: saba. &
filii regnia: saba. & dadan. Porro chus genuit
nemroth. Ipse cepit potens ẽẽ in terra: ce erat ro¬
bustus uenator corã dño. Ab hoc exuut ꝓuer¬
bium: quasi nemroth robustus uenator corã
dño. fuit autẽ principium regni eiꝰ babilon. &
arath. & archath. ⁊ calanne in terra sennaar.
De terra illa egressus ẽ assur: & edificauit nini¬
uen & plateas ciuitatis. & chale. resen quoq int̃
niniuen &e chale: hȩc ẽ ciuitas magna. At uͦ

Expanded text:
ta annorum et mortuus est hae generationes filiorum Noe Sem Ham Iafeth natique sunt eis filii post diluvium filii Iafeth Gomer Magog et Madai Iavan et Thubal et Mosoch et Thiras porro filii Gomer Aschenez et Rifath et Thogorma filii autem Iavan Elisa et Tharsis Cetthim et Dodanim ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis unusquisque secundum linguam et familias in nationibus suis filii autem Ham Chus et Mesraim et Fut et Chanaan filii Chus Saba et nuit Nemrod ipse coepit esse potens in terra et erat robustus venator coram Domino ab hoc exivit proverbium quasi Nemrod robustus venator coram Domino fuit autem principium regni eius Babylon et Arach et Archad et Chalanne in terra Sennaar de terra illa egressus est Assur et aedificavit Nineven et plateas civitatis et Chale Resen quoque inter Nineven et Chale haec est civitas magna at vero
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis pecorib &e uolucrib mundis: obtulit
holocausta suꝑ altare. Odoratusq ẽ dñs odo¬
rẽ suauitatis: & ait ad eũ. Nequaquã ultra
maledicam terre ꝓpt̃ homines. Sensus enĩ
& cogitatio humani cordis: in malum ꝓna
sunt ab adolescentia sua. Non igit᷑ ultra ꝑ¬
cutiam omnẽ animantẽ sic̃ feci. Cunctiᷤ die¬
bus terre. Sementis & messis. frigus &e estus
estas &e hiemps. nox & dies. ñ requiescent:¬

Expanded text:
btulit holocausta super altare. Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terrae propter homines: sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua; non igitur ultra percutiam omnem animam viventem, sicut feci. Cunctis diebus terrae, sementis et messis, frigus et aestus, aestas et hyems, nox et dies non requiescent
Abbreviated transcription (Latin):
iuit cũ eo loch. Septuaginta quinq annoꝵ
erat abrã: cũ egrederet᷑ dc haran. Tulitq sarai
uxoiẽ suã ce loth filium frĩs sui. uniuersãq
substantiã quã possederant. & animas quas
terrã usq ad locum sichem. & usq ad
conuallẽ illustrẽ. Chanancus autẽ tunc erat

Expanded text:
ivit cum eo Lot. Septuaginta quinque annorum ivit cum eo Lot. Septuaginta quinque annorum erat Abram cum egrederetur de Haran. Tulitque Sarai uxorem suam, et Lot filium fratris sui, universamque substantiam quam possederant, et animas quas terram usque ad locum Sichem, usque ad convallem illustrem: Chananaeus autem tunc erat
Abbreviated transcription (Latin):
ante thare patrẽ suum in terra natiuitatis suȩ.
in urbe chaldeoꝵ. Duxerunt autẽ abram &e
nachor uxores. Nlom̃ uxoris abram sarai: oe
nom̃ uxoris nachor melcha filia aran patris mel¬
che oe patris iesche. Erat autẽ sarai sterilis: nec
habebat liberos. Talit itaq thare abrã filium
suum. & loch filiũ aran filiũ filii sui ⁊ sarai nu¬
rum suã uxorẽ abram filii sui. & eduxit cosde
ur chaldeoꝵ. ut irẽt in terrã chanaan. Uene.¬
runtq usq haran: & habitauerunt ibi. Et
facti sunt dies thare ducentoꝵ quinq annoꝵ:
ixit autẽ dñs ad abram. E gredere de ¶A
domo patristu. & ueni in terrã quã monstra¬
bo tibi. faciãq te ingentẽ magnã: Benedi¬
cens benedicam tibi: & magnificabo nomen
tuum: erisq benedictus. Benedicã benedicen¬
tib tibi: &r maledicã maledicentib tͥ: atq in
te benedicentur uniuersȩ cognationes t̾rȩ.
Egressus ẽ itaq abram sicut p̃ceꝑat ei dñs: &

Expanded text:
patrem suum in terra nativitatis suae in Ur Chaldeorum duxerunt autem Abram et Nahor uxores nomen autem uxoris Abram Sarai et nomen uxoris Nahor Melcha filia Aran patris Melchae et patris Ieschae erat autem Shabebat liberos. Tulit itaque Thare Abram filium suum, et Loth filium Aram, filium filii sui, et Sarai nurum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut irent in terram Chanaan: veneruntque usque Aram, et habitaverunt ibi. Et facti sunt omnes dies Thare ducentorum et quinque annorum, ixit autem Dominus ad Abram: Egulg. add. et veni in terram quam monstrabo tibi. Faciamque te in gentem magnam, et benedicam tibi, et magnificabo nomen tuum, erisque benedictus. Benedicam benedicentibus tibi, et maledicam maledicentibus tibi, atque in te benedicentm sicut praeceperat ei Dominus: et
Abbreviated transcription (Latin):
dam uero cognouit euã uxorẽ suam: quȩ
concepit & peꝑit caindicens. Possedi homi¬
nemꝑ dm̃. Rursumq peꝑit fic̃m euis abel. fuit
autẽ abel pastor ouium: & cai agricola. factũ
ẽ autẽ post multos dies ut offerret cam doftu¬
ctib terre munera domino: abel quoq obtulit
de pͥmogenitis gregis sui. & de acdipib eorum.
Et respexit dñs ad abel & ad munera enis. ad
cam autẽ ce ad munerailliꝰ ñ respexit. Irat̾q ẽ
cam uehem̃ter: &e concidit uultus eiꝰ. Dixitq

Expanded text:
dam vero cognovit Evam uxorem suam, quae concepit et peperit Cain, dicens: Possedi hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino. Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum, et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus. Ad Cain vero, et ad munera illius non respexit: iratusque est Cain veh
Abbreviated transcription (Latin):
contra eos aciẽ in ualle siluestri scilicet aduer¬
sum codorlaomor regẽ elamitarum. & thaldad
regẽ gentium. & amrafel regẽ sennaar. c&e ari¬
och regẽ ponti. quatuor reges aduersũ qͥnq.
Uallis autẽ siluestris: habebut puteos multos

Expanded text:
contra eos aciem in valle Silvestri scilicet advercontra eos aciem in valle Silvestri scilicet adversum Chodorlahomor regem Aelamitarum et Thadal regem Gentium et Amrafel regem Sennaar et Arioch regem Ponti quattuor reges adversus quinque vallis autem Silvestris habebat
Abbreviated transcription (Latin):
omor rex elamitarum. & tharadal rexgentiũ
mirent bellum contra basa regẽ sodomorum.
& contra bersa regẽ gomorrȩ. & contra senna¬
ab regẽ adame. &ẽ contra sebemer regẽ seboim.
contraq regẽ balȩ. ipsa ẽ segor. Om̃s hii con¬
uenerunt in uallẽ siluestrẽ. quȩ nc̃ ẽ mare salis.
Duodecim enĩ annis seruicrunt codorlaomor.
& t̃tio decimo anno recesserunt ab eo. Igitur
anno quartodecimo uenit codorlaomor & re¬
ges qui erant cũ eo: ꝑcusseruntq raphami in
astaroth. carnaim. &e zuzim cũ eis. &e emimin
sabȩ cariathaim. & chorreos in montib seir.
usq ad campestria pharan. quȩ ẽ in solitudi¬
ne. Reuersiq sunt & uenerunt ad fontẽ mes¬
phat: ipsa ẽ cades. Et ꝑcusserunt omnẽ regio¬
nẽ amalechitarum: &e amorreũ qui habitabat
in asasonthamar. Et egressi sunt rex sodomo¬
rũ. & rex gomorrȩ. rexq adamȩ. & rex sebo¬
im. necnon & rex balȩ. quȩ ẽ segor: &e direxeit

Expanded text:
omor rex Aelamitarum, et Thadal rex gentium, omor rex Aelamitarum, et Thadal rex gentium, inirent bellum contra Bara regem Sodomorum, et contra Bersa regem Gomorrae, et contra Senaab regem Adamae, et contra Senneber regem Seboim, contraque regem Bale, ipsa est Sego. Omnes hi convenerunt in vallem silvestrem, quae nunc est mare Salis. Duodecim enim annis servierant Chodorlahomor, et tertio decimo anno recesserunt ab eo. Igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo: percusseruntque Raphaim in Astaroth Carnaim, et Zuzim cum eis, et Emim in Save Cariathaim, et Horrhaeos in montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quae est in solitudine. Reversique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalechitarum et Amorreum qui habitabat in Asasonthamar et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrae rexque Adamae et rex Seboim necnon et rex Balae quae est Segor et direxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
lothregionẽ cura iordanẽ: oe recessit abori¬
ente. Duisiq sunt alterutrũ a frẽ suo. Abrã
habitauit in terra chanaan: loth moratus
ẽ in oppidis. quȩ erant circa iordanẽa: oe ha¬
bitauit in sodomis. Homines autẽ sodomi.¬
te pessimi erant: &e peccatores corã dño nimis
diuisus ẽ lothabeo. leua ocłos tuos: & iude a
loco in quo nunc es. ad aquilonẽ. & ad meridiẽ.
ad orientẽ. & ad occidentẽ. Omnẽ terrã quã con¬
spicis tibi dabo. & semini tuo usq in sempiter¬
num: faciãq scm̃ tuum sicut puluerẽ terre:
Si quis potest hominum numerare puluerẽ.
sem̃ quoq tuum numerare poterit. Surge &
ꝑambula terrã in longitudine. & in latĩtudi¬
ne sua: quia tibi claturus sum eã. Mouensigit᷑
abram tabernaculũ suũ: uenit &e habitauit
iuxta conuallẽ mambrȩ qđ ẽ in hebron: edifi¬
cauitq ibi altare domino. xxxii.
¶Eactum ẽ autẽ in illo tempore. ut amraphel
rex sennaar. &e arioch rexponti. &e codorla h¬

Expanded text:
a Jordanem, et recessit ab oriente; divisique sunt alterutrum a fratre suo. Abram vero habitavit in terra Chanaan. Loth moratus est in oppidis quae erant juxta Jordanem, et habitavit in Sodomis. Homines autem Sodomitae pessimi erant coram Domino nimisdivisus est Loth ab eo leva oculos tuos et vide a loco in quo nunc es ad aquilonem et ad meridiem ad orientem et ad occidentem omnem terram quam conspicis tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum faciamque semen tuum sicut pulverem terrae si quis potest hominum numerare pulverem semen quoque tuum numerare poterit surge et perambula terram in longitudine et in latitudine sua quia tibi daturus sum eam movens igitur Abram tabernaculum suum venit et habitavit iuxta convallem Mambre quod est in Hebron aedificavitque ibi altare Dactum est illo tempore, ut Amraphel rex Sennaar, et Arioch rex Ponti, et Chodorlah
Abbreviated transcription (Latin):
luetat enim fames in terra. Cumiq ꝓpe cẽt ut
ingrederet᷑ egẏptũ: dixit sarai uxori suȩ. Noui
qđ pulchra sis mulier: &e qđ cum uiderint egs¬
ptii dicturi sunt uxor ipsiꝰ ẽ: &e int̾ficient me.
& te reseruabunt. Dic gͦ obsecro te qđ soror
mea sis: ut bene sit michi ꝓpt̃ te. & uiuat ani¬

Expanded text:
evaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis mulier, et quod cum viderint te Aegyptii, dicturi sunt: Uxor ipsius est, et interficient me, et te reservabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis, ut bene sit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
taractȩ celi. & ꝓhibitȩ sunt pliuuȩ de cȩlo. Re¬
uerseq sunt aquȩ de terra. euntes &e redeun-¬
tes: & ceꝑunt minuipostcentũ quinquagin¬
ta dies. Requieuitq archa mense septimo.
uicesima septima dic m̃sis: suꝑ monces arme¬
niȩ. At uero aquȩ ibant & decrescebant: usq

Expanded text:
taractae coeli: et prohibitae sunt pluviae de coelo. Retaractae coeli: et prohibitae sunt pluviae de coelo. Reversaeque sunt aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant
Abbreviated transcription (Latin):
mundauerunt: & omia repleuerunt in suꝑ¬
ficie terrȩ. Porro archa ferebatur suꝑ aquas:
&e aquȩ p̃ualuerunt nimis suꝑ terrã. oꝑtiq
sunt om̃s montes excelsi. sub uniuerso celo
Quindecim cubitis altior fuit aqua. super
montes quos oꝑuerat. Consumptaq ẽ om̃is
caro quȩ mouebat᷑ suꝑ terrã. uolucrũ. ani¬
mantium. bestiarũ: omĩumq rep tilium.
quȩ reptant suꝑ terrã. Uniuersi homines.
&e cuncta in quib spiraculum uite ẽ. in t̾ra:
mortua sunt. Et deleuit omnẽ substantiã quȩ
erat suꝑ terrã ab homine usq ad pecus. tam rep¬
tile quã uolucreᷤ celi: & deleta sunt de terra. Re¬
mansit autẽ solus noc & qui cum eo erant in ar¬
cha. obtinueruntq aquȩ terras. centum. quin¬
quaginta dieb.
ccordatus autẽ dñi noc. cunctoꝵq animan¬
tium. & omĩum ium̃toꝵ quȩ erant cum
eon archa. adduxit sp̃m suꝑ terrã. & imminu
tȩ sunt aquȩ: & clausi sunt fontes abissi & ca¬

Expanded text:
ndaverunt: et omnia repleverunt in superficie terrae: porro arca ferebatur super aquas. Et aquae praevaluerunt nimis super terram: opertique sunt omnes montes excelsi sub universo coelo. Quindecim cubitis altior fuit aqua super montes, quos operuerat. Consumptaque est omnis caro quae movebatur super terram, volucrum, animantium, bestiarum, omniumque reptilium, quae reptant super terram universi homines et cuncta in quibus spiraculum vitae est in terra mortua sunt et delevit omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque aquae terras centum quinquaginta diebus recordatus autem Deus Noe cunctarumque animantium et omnium iumentorum quae erant cum eo in arca adduxit spiritum super terrausi sunt fontes abyssi, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
re. habitaretq ibi tursum fodit alios pũteos
quos foderant serui patris sui abrahã: & quos
ullo mortuo olim obstruxerant philistum.
Appellauitq eos hisdẽ nominib quib ante
pater uocauerat. foderunt in torrente: & rep¬
pererunt aquã uiuã. S &e ibi uirgiũ pastoꝵ¬
fuit gerare. adũsus pastores ysaac dicentiũ.

Expanded text:
rae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, rae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversus pastores
Abbreviated transcription (Latin):
re sua. Et accersito ait. ꝑspicuum ẽ. qđ uxor
tua sit. Cur m̃titus es sororẽ tuã eẽ: Respon¬
dit. Timui. ne morerer ꝓpt̃ eam. Dixitq abi¬
melech. Quare imposiusti nobis: Potuit coi¬
re quispiã de popło cum uxore tua: & induxe¬
ras suꝑ nos grande peccatum. Precepitq om̃i
popło dicens. Qui tetigerit hominis huiꝰ uxorẽ:
morte moriet᷑. Seminauit autẽ ysaac in terra
illa: & inuenit in ipso anno centuplũ. Benedi¬
xitq ei dominus: & locupletatus ẽ homo: et
ibat ꝓficiens atq succrescens.: donec magnus
uehem̃ter effectus ẽ. Habuit quoq possessio¬
nẽ ouium & arm̃toꝵ: & familiȩ plurimum
Ob hȩc inuidentes ei palestini: om̃s puteos
quos foderant serui patris illiꝰ abrahã illo tẽ¬
pore obstruxerunt. implentes humo: in tan¬
tum ut ipse ab imelech diceret ad ssaac. Rece¬
de a nobis. qm̃potentior nr̃i factus es ualde:
Et ille discedens ut ueniret ad torrentẽ gera¬

Expanded text:
re sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor re sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones oviumOb hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gera
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Apparuitq ei dominus: & ait. Ne descen¬
das in ȩgyptum: s quiesce in terra quã dixe¬
ro tibi: &e ꝑegrinare in ea. eroq tecũ. & bene¬
dicam tibi. Tibi enim oe semini tuo dabo uni¬
uersas regiones has complens iuram̃tum. qd̃
spopondi abraham patri tuo: & multiplica¬
bo semen tuum sicut stellas cęli: daboq posteris
tuis unuiersas regiones has & benedicent᷑ in
semine tuo om̃s gentes cerrȩ: eo qđ obȩdierit
abraham uoci mẽȩ: & custodierit p̃cepta & man
datamea. & cerimonias legesq seruauerit.:
Mansit itaq ysa ac in geraris. Qui cum inter¬
rogaretur a uiris loci illius suꝑ uxore sua: res¬
pondit. Soror mea ẽ. Timuerat enim confite¬
ri qđ sibi sociata eẽt conuigio: reputans ne
forte int̾ficerent eum ꝓpt̃ illiꝰ pulchritudinẽ:¬
Cumq ꝑtransissent dies plurimi. & ibidẽ mo¬
raretur: ꝓspiciens abimelech palestinoꝵ rex ꝑ
fenestrã. uidit eum iocantẽ cum rebecca uxo¬

Expanded text:
r: Apparuitque ei Dominus, et ait: Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra quam dixero tibi, et peregrinare in ea; eroque tecum et benedicam tibi; tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum meum quod spopondi Abraham patri tuo: et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham vocdata mea, et caerimonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est: timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudineCumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca, uxo
Abbreviated transcription (Latin):
qui locutus ẽ mͥ & iurauit dicens. semini
tuo dabo terrã hanc. ipse mittet angłm su¬
um corã te: & accipies inde uxorẽ filio meo:
Sin autẽ noluerit mulier scqui te: non te¬
neberis uiram̃to. filium tantum meũ ne redu¬
cas illiic. Posuit ergo seruus manũ sub femore
abrabam dñi sur & iurauit illi suꝑ sermone
hoc. Tulitq decẽ camelos de grege dñi suroe
abiit. ex om̃ib bonis eus portans secũ. Profe¬
ctusq ꝑrexit mesopotamiã: ad urbẽ nachor
Cumq camelos fecisset accumbere extra op¬
pidum uixta puteum aquȩ uesꝑe. eo tẽpore
quo solent mulieres egredi ad hauriendam

Expanded text:
qui locutus est mihi et iuravit dicens semini qui locutus est mihi et iuravit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantum meum ne reducas illuc posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam
Abbreviated transcription (Latin):
ham sarã uxorẽ suã in spelunca agri dupli¬
ci. quȩ respiciebat mambrȩ hȩc ẽ hebron:
in terrãchanaan. & confirmatus ẽ agerae
antrum. qđ erat in eo abrahȩ in possessionẽ
monumenti a filiis hech. .xliiii.¬
rat autẽ abrahã senex. dierũq multoꝵ
&e dominus in cunctis benedixerat ei:
Dixitq ad seruum seniorẽ domus suȩ: qui
pieerat om̃ib quȩ habebat. Pone manũ tuã
subter femur meũ⁊ut adiurẽ te ꝑ dñm dm̃
celi &e terrȩ. ut ñ accipias uxorẽ. filio meo de
filiab chananeoꝵ. int̾ quos habito: s ad ter¬
ram &x cognationẽ meam ꝓficiscaris. & inde
accipias uxorẽ filio meo ẏsaac. Respondit
seruus. Si noluerit mulier mecum uenire in
terrã hanc. num reducere debeo filiũ tuum
ad locum de quo egressuuᷤes: Dixit abrabã
Caue ne quando reducas filium meũ illuc:
Dominus ds̃ cęli &e teriȩ qui tulit mede do¬
mo patris mei &e de terra naciuitatis meȩ.:

Expanded text:
ham Sarram uxorem suam in spelunca agri dupliham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum ut adiurem te per Dominum Deum caeli et terrae ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananeoinde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium ad locum, de quo tu egressus es? Dixit Abraham: Cave ne quando reducas filium meum illuc. Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi &e speluncã quȩ in eo ẽ. p̃sentib filiis po¬
puli mei: sepeli mortuum tuum. Adorauit
abraham corã popło terrȩ: & locutus est ad
ephron circunstante plebe. Queso ut audias
me. Dabo pecuniã ꝓ agro: suscipe eã: & sic se¬
peliam mortuum meum in eo. Responditephro:
Domine mi audi. Terra quã postulas. quadrin¬
gentõ argenti sicloᷤᷤ ualet istud ẽ p̃cium inter
me &e te. Sed quantum ẽ hoc: Sepeli mortu¬
um tuum. Qđ cum audisset abraham: appen-¬
dit pecuniã quã ephron postulauerat audi¬
entib filiis hech qua dringentos siclos argenti
et ꝓbatemonetȩ publicȩ. Confirmatusq est
ager quondam ephronis in quo erat spelun¬
ca duplex respiciens mambrȩ. tã ipse quam
spelunca. & om̃s arbores enis in cunctis ter¬
minis ꝑcucuitum. ab rahȩ in possessionẽ. iu¬
dentib filuis heth. & cuictis qui intrabant
portam ciuitatis uliꝰ. Atq ita sepeliuit abra¬

Expanded text:
tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis potibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentis argenti siclis valet istud est pretium inter me et te sed quantum est hoc sepeli mortuum tuum quod cum audisset Abraham adpendit pecuniam quam Ephron postulaverat audientibus filiis Heth quadringentos siclos argenti et probati monetae publicae confirmatusque est ager quondam Ephronis in quo erat spelunca duplex respiciens Mambre tam ipse quam spelunca et omnes arbores eius in cunctis terper circuitum Abrahae in possessionem videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius atque ita sepelivit Abra
Abbreviated transcription (Latin):
mortua ẽ ĩ ciuitate arbee. ꝗ̃ ẽ hebron ĩtra cha¬
naan Uenitꝙ abrahã ut plang̾et &e fleret eã. sũq
surrexisset ab officio fimeris: locutus ẽ adfi¬
lios heth dicens. Aduena sum & ꝑegrinꝰ apd̾
uos. date michi uis sepulchri uobcum ut se¬
peliã mortuũ meũ. Responderuntq filii
hech. Audi nos dñe. Princeps dĩ es apud nos.
in electis sepulchris nr̃is sepeli mortuũ tuũ:
nullusq ꝓhibere te poterit. quin in monu¬
mento eius sepelias mortuũ tuũ. Surrexit
abraham. & adorauit popłm terrȩ: filiosui¬
delicet hech. Dixitq ad eos. Si placet amme
uiẽ ut sepeliã mortuũ meum: audite me. &e
irtcedite ꝓ me apud ephron filium soor:
ut det mithi speluncã duplicẽ quã habet
in extrema parte agri sui. Pecuna digna
tradat mͥ eam corã uobis: in possessionẽ se¬
pulchri. Habitabat autẽ ephron: in medio
filioꝵ hech. Responditq ephron ad abralũ.
cunctis audientib qui ingrediebantur portam

Expanded text:
 civitate Arbee quae est Hebron in terra Chanaan venitque Abraham ut plangeret et fleret eam cumque surrexisset ab officio funeris locutus est ad filios Heth dicens advena sum et peregrinus apud vos date mihi ius sepulchri vobiscum ut sepeliam mortuum meum responderuntque filii Heth audi nos domine princeps Dei es apud nos in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum nullusque prohibere te poterit quin in monumento eius sepelias mortuum tuum surrexit Abraham et adoravit populum terrae filios videlicet Heth dixitque ad eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulchri habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth responditque ad Abraham cunctis audientibus qui ingre
Abbreviated transcription (Latin):
euis reꝑti sunt. Qui pͥmus egressus ẽ rufus erat:
& totus in morẽ pellis hispidus. Uocatũq ẽ nom̃
eius esai. Protinus alter egrediens plantã frĩs
tenebat manu: &e ic curo appellauit eũ iacob
Sexagenarius erat ysa ac: quando nati sunt par¬
uuli. Quib adultis: faccus ẽ es au uir gnarus
uenandi: &e homo agricola. Iacob autẽ uir sim¬
plex: habitabat in tabernaculis. Isaac amabat
es.aii. eo qđ de uenationib illius uesceret᷑: & re
tum. Ad quẽ cum uenisset esau de agro lassus.
ait. Da michi de coctione hac rufa: quia oppi¬
do lassus sum. Quã ob causam uocatũ ẽ nom̃
eus edom. Cui dixit iacob Uende mͥ primoge¬
nita tua. Ille respondit. En morior: quid mi¬
chi ꝓcderunt primogenita: Ait iacob. Iura g mͥ
Iurauit ei esau. & uendidit primogenita sua

Expanded text:
i primus egressus est rufus erat et totus in morem pellis hispidus vocatumque est nomen eius Esau protinus alter egrediens plantam fratris tenebat manu et idcirco appellavit eum Iacob sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli quibus adultis factus est Esau vir gnarus venandi et homo agricola Iacob auteplex habitabat in tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur; et Rebeccatum, ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En morior, quid mihi proderunt primogenita? Ait Jacob: Jura ergo mihi. Juravit Esau, et vendidit primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
acd eũ. In pinguedine terrȩ & inrore cȩli de¬
suꝑ: erit benẽdictio tua. Uiues gladio: &
fr̃i tuo seruies tempꝰq ueniet cum excutias
soluas uigum eiꝰ deceruicib tuis
Oderat qͦ semꝑ esauiacob ꝓ benedictione
Dixitq in corde suo. Uenient dies luctus¬

Expanded text:
ne terrae et in rore caeli desuper erit benedictio tua vives gladio et fratri tuo servies tempusque veniet cum excutias et solvas iugum eius de cervicibus tuis oderat ergo semper Esau Iacob pro benedictione dixitque in corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
tauit nos dominus: & fecit crescere suꝑ terram.
Ascendit autẽ ex illo loco in bersabee: ubi appa¬
ruit ei dominus in ipsa nocte dicens. Ego sum
ds̃ abraham patris tui: noli metuere quia tecũ
sum & benedicã tibi & multiplicabo sem̃ tu¬
um ꝓpt̾ seruum meũ abrahã. Itaq edificauit
ibi altare: & inuocato nomine dñi. extendit

Expanded text:
Dominus et fecit crescere super terram ascendit autem ex illo loco in Bersabee ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens ego sum Deus Abraham patris tui noli metuere quia tecum sum benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham itaque aedificavit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mes eo qđł si eẽt pastor: & factȩ sunt in deuora¬
tionẽ omĩum bestiarum agri. & disꝑsȩ sunt:
Errauerunt greges mei in cunctis montib: &
in umuerso colle excelso. Et suꝑ omnẽ faciẽ ter¬
ie disꝑsi sunt greges mei: & ñ erat qui reqͥreret.
non erat inquam qui requireret. Piopt̾ea pa¬
stores audite u̾bum dñi. Uuio eg̃o dicit dñs ds̃:
quia ꝓ eo qł facti sunt greges mei in rapinã. &

Expanded text:
et pastor: et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri, et dispersae sunt; et erraverunt greges mei in cunctis montibus, et in universo colle excelso; et super omnem faciem terrae dispersi sunt greges mei. Et non erat qui requireret: non erat, inquam, qui requireret. Propterea, pastores, audite verbum Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus, quia pro eo quod facti sunt gre
Abbreviated transcription (Latin):
obeth. hic ẽpat̾ ysai paiͥs dd̾. .x. He sunt ge¬
nerationes phares. Phares. geniuit esrom. Esrom
genuit aran. Aran. genuit aminadab: Amina¬
dab. genuit naasson. Naasson. genuit salmon:
Salmon. genuit booz. Booz. genuit obech:
Obeth. genuit isai. Isai. genuit dauid.
isinti duas eẽ litteras apud hebreos
syroꝵ quoq lingua & chaldeoꝵ te¬
statur: que hebreȩ magna ex parte
confinis ẽ. Nam &e ipsi uigiti duo
elem̃ta habent: codõ sono. s diuersis caracteribꝰ:
Samaritani etiam pentatheucum moysi totidẽ
litteris scriptitant: figuris tantum & apicib dis¬
crepantes. Certumq ẽ esorã scribã legisq docto¬
rẽ. post captam hicrosolimã & instaurationem
templi sub zorobabel alias litteras repꝑisse. qͥb
nunc utim᷑: cum ad illud usq tempͦ. idẽ sama¬
ritanoꝵ & hebreoꝵ caracteres fuerint. In libro
quoq numeroꝵ hec eadẽ supputatio sub leuita¬
rum ac sacerdotum censu mistice ostendit᷑. & no¬

Expanded text:
generationes Phares: Phares genuit Esron, Esron genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon, Salmon genuit Booz, Booz genuit Obed, Obed genuit Isai, Isai genuit David. i et duas literas esse apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa habent, eodem sono, sed diversis charaSamaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et no
Abbreviated transcription (Latin):
uocab̾is ultra derelicta & terra tua ñ uocabitur
ampliꝰ desolata: s uocabis uoluntas mea in ea:
& terra tua in habitabit᷑. Quia complacuit do¬
mino in te: & terra tua inhabitabitur. Habita
bit enĩ iuueniᷤ cum uirgine: et habitabunt in te
filii tui. Et gaudebit sponsus suꝑ sponsam: et
taceatis: et ne detis silentium ei: donec stabili¬
at &e donec ponat ierłm laudẽ in t̾ra. Iurauit
dñs in dextera sua: et in brachio fortitudinis sue.
Si dedero triticũ tium ultra cibum inimicis tu.¬
is: & si bibint filii alien unũ tuũ in quo tu la¬
borasti: quia qui congregauerunt illud come¬
dent. & laudabunt dnm̃: & qui comportant
illud bibent in atriis sc̃is meis. Transite transite

Expanded text:
vocaberis ultra derelicta, & terra tua non vocabitur amplius desolata; sed vocaberis voluntas mea in ea, & terra tua inhabitata, quia complacuit Domino in te: & terra tua inhabitabitur &c. bit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsam, et : et ne detis silentium ei, donec stabiliat, et donec ponat Jerusalem laudem in terra. Juravit Dominus in dextera sua, et in brachio fortitudinis suae: Si dedero triticum tuum ultra cibum inimicis tuis. et si biberint filii alieni vinum tuum, in quo laborasti. Quia qui congregant illud, comedent, et laudabunt Dominum: et qui comportant illud, bibent in atriis sanctis meis.
Abbreviated transcription (Latin):
et mamilla regum lactab̃is. Et scies quia ego
dominus saluans te: & redemptor tuus fortis
iacob. Ero ere afferã aurum. et ꝓ ferro afferam
argentum: et ꝓ lignis es: et ꝓ lapidib ferrum
Et ponã usitationẽ tuam pacẽ: & p̃positos tu¬
osiusticiã. Nõ audist᷑ ultra iniquitas in
terra tua: uastitas et contritio ñ erit in t̾̃mi¬
nis tuis. Et occupabit salus muros tuos: et por¬
tas tuas laudatio. Non erit tibi ampliꝰ sol ad
lucendum ꝑ diẽ: nec splendor lunȩ illumina¬
bit te: s erit tibidominus in lucẽ sempit̃nam:
&e ds̃ tuus in głam tuam. Non occidat ultra sol
tuus: et luna tua non minuet᷑. quia dñs erit in
lucẽ sempit̃nam: & complebuntur dies luctus
tui. Popłs autẽ tius om̃s iuisti. in ꝑpetuum he¬
manꝰ meȩ ad glorificandum. Mimꝰ erit in mil¬
le: & paruulus in gentẽ fortissimã: ego dñs in tẽ¬
pore eius subito faciã istud. Sp̃s dñi suꝑ me eo¬

Expanded text:
et mamillas regum lactaberis. Et scies quia ego Dominus salvans te: redemtor tuus fortis Jacob. Pro ere afferam aurum et pro ferro afferam argentum et pro lignis hes: et pro lapidibus ferrum. Et ponam visitationem tuam pacem: et prepositos tuos iustitiam. non audietur ultra iniquitas in terra tua, uastitas et contritio in terminis tuis, etoccupabit salus muros tuos, et portas tuas laudatio. non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae inluminabit teet Deus tuus in gloriam tuam. Non occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur: quia Dominus erit tibi in lucem sempiternam, et complebuntur dies luctus tui. Populus autem tuus omnes justi, in perpetuum haemanus mee ad glorificandum. Minimus erit in mille et parvulus in gentem fortissimam. Ego Dominus, in tempore eius subito faciam istud. Spiritus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
& mittã ex eis qui saluati fuerint ad gentes in
mari. in africa. et in liclia tenentes sagittã: in ita¬
liam et greciã. ad insulas longe. ad cos qui non
audierunt de me et ñ uidunt głam meã: &e an¬
nuntiabunt głam meã gentib. Et adducent
om̃s frs urõs de cunctis gentib donum dño. in
equis. & in quadrigis et in lecticis. & in mulis.
& in carrucis ad montẽ sc̃m meum ierłm dicit
dñs: quomodo si inferant filii isrł manꝰ in uase
mundo in domum dñi: & assumã ex cis in sacer¬
dotes et in leuitasdic̃ dñs. Quia sicut cęli noui
et terra noua quȩ ego facio stare corã medicit
dñs. sic stabit sem̃ ur̃m et nom̃ ur̃m & crit m̃sis
ex mense: & sabbatum ex sabbato. ueniet omĩs

Expanded text:
et mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mari, in Africa, in Lydia tendentes sagittam, in Italiam et Graeciam, ad insulas longe, ad eos qui non audierunt de me et non viderunt gloriam meam. Et annuntiabunt gloriam meam gentibus, et adducent omnes fratres vestros de cunctis gentibus donum Domino, in equis et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis, ad montem sanctum meum Jerusalem, dicit Dominus, quomodo si inferant filii Israel munus in vase mundo in domum Domini, et assumam ex eis in sacerdotes et in levitas, dicit Dominus: Quia sicut coeli novi, et terra nova quae ego facio stare coram me, dicit Dominus, sic stabit semen vestrum et nomen vestrum. Et erit mensis ex me
Abbreviated transcription (Latin):
cit. & facta sunt unuiersa ista dicit dñs. Ad quẽ
autẽ respiciã. nisi ad pauꝑculum & contritum
spũioe trementẽ sermones meos: Qui immolat
bouẽ: quasi qui int̾ficiat uirum. Qui mactat
pecus: quasi qui excerebret canẽ. Qui offert
oblationẽ quasi qui sanguinẽ suillum offerat:
Qui recordatur turis: quasi qui benedicat idolo
Hȩc omĩa elegerunt in uiis suis: oe in
abhominationib suis anima eoꝵ delectata ẽ:
Inde et ego eligã illusiones eoꝵ. & quȩ timebant
adducã eis: quia uocaui et non erat qui respon¬
deret. locutus sũ et ñ audierunt. feceruntq
malum in ocłis meis: &e quȩ nolui elegerunt:
Audite u̾bum dñi qui tremetis ad u̾bum eius:
Bixerunt fr̃s ur̃i odientes uos. & abicientes.
ꝓpt̃ nom̃ meum. Glorificet᷑ dns: et uidebimꝰ

Expanded text:
cit: et facta sunt universa ista dicit Dominus. Ad quem cit: et facta sunt universa ista dicit Dominus. Ad quem autem respiciam nisi ad pauperculum et contritum spiritu: et trementem sermones meos. Qui immolat bovem: quasi qui interficiat virum. Qui mancat pecus: quasi qui excerebret canem. Qui offert oblationem: quasi qui sanguinem qui recordatur turis quasi qui benedicat idolo haec omnia elegerunt in viis suis et in abominationibus suis anima eorum delectata est unde et ego eligam inlusiones eorum et quae timebant adducam eis quia vocavi et non erat qui responderet locutus sum et non audierunt feceruntque malum in oculis meis et quae nolui elegerunt audite verbum Domini qui tremetis ad verbum eius dixerunt fratres vestri odientes vos et abicientes propter nomen meum glorificetur Dominus et vid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exultabitiᷤ usq in sẽpit̾nũ. inhi q̃ ego creo. Qͥa ecce
ego creo ierłm exultationẽ. & popłm ciꝰ gaudiũ:
& exultabo inierłm & gaudebo in popło meo
Et non audietur in eo ultra uox fletus. & uox cla¬
moris: & non erit ibi amplius infans dierum. &
senex qui non impleat dies suos: qm̃ puercentũ
annoꝵ moriet᷑ & pectatorcentũ annoꝵ male¬
dictus erit. Et ȩdificabunt domos & habitabt̃.
& plantabunt uineas. & comedent fructũ¬
ciones earũ. Non edificabunt. & aliꝰ habitabit:
uens ñ plantabunt & aliꝰ comedet. scđm erum
dies ligni dies erunt popłi mei: & oꝑa manuum
eorũ inueterabunt electis meis. Non labora¬
bunt frustra̾ neq generabunt in conturbatio¬
ne. quia sem̃ benedictoꝵ dni ẽ. & nepotes eoꝵ¬
agnus pascentur simul: & leo et boscomedent pa¬
leasꝰ & serpenti puluis panis eiꝰ. ñ nocebunt neq
meoꝵ. Quȩ ẽ ista domꝰ quã edificabitis michi. &
quis iste locus quietis meȩ: Omĩa hȩc manꝰ mea fe

Expanded text:
reo. Quia ecce ego creo Hierusalem exultationem: et populum ejus gaudium. Et exultabo in Hierusalem: et gaudebo in populo meo. Et non audietur in eo ultra vox fletus: et vox clamoris. Non erit ibi amplius infans dierum: et senex qui non impleat dies suos. Nam puer centum annorum morietur: et peccator centum annorum maledictus erit. Et edificabunt domos et habitabunt: et plantabunt vineas et comedent fructum earum. Non edificabunon plantabitur, et alius comedet. Secundum enim dies ligni erunt dies populi mei: et opera manuum eorum inveterabunt electis meis. Non laborabitur frustra, neque generabunt in conturbationem: quia semen benedictorum Domini est, et nepotes eoagnus pascentur simul, leo et bos comedent paleas. et serpenti pulvis panis ejus: Non nocebunt, nequmeorum. Quae est ista domus, quam aedificabitis mihi? et quis est iste locus qu
Abbreviated transcription (Latin):
neq aurib ꝑccꝑunt. ocłs ñ uidit ds̃ absq te:
quȩ p̃parasti expoctantibꝰ te. Occurristi lȩtanti
& facienti iusticiã: in uis tuis recordabuntur
tuii. Ecce tu iratus es & peccauimꝰ: in ipsis fuimꝰ
semꝑ et saluabim᷑ et facti sumꝰ ut immundus.
omñs nos: quasi pannus menstruatȩ uniu̾̃sȩ ui¬
sticiȩ nr̃ȩ. Et cecidimꝰ quasi folium uniu̾si: et
iniquitates nĩȩ quasi uent᷑ absculerunt nos
Non ẽ qui inuocet nom̃ tuum: qui consurgat
& teneat te. Abscondisti faciẽ tuã a nob: & alli¬
sisti nos in manu iniquitatis nr̃e. Et nc̃ dnẽ pa

Expanded text:
absque te, quae praeparasti exspectantibus te. Occurristi laetanti, et facienti justitiam: in viis tuis recordabuntur tui: Ecce tu iratus es, peccavimus: in ipsis fuimus semper, et salvabimur. Et facti sumus ut immundus omnes nos, quasi pannus menstruatae, universae justitiae nostrae: Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos: Non est qui invocet nomen tuum: qui consurgat, et teneat te: Abscondisti faciem tuam a nobis, et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae. Et n
Abbreviated transcription (Latin):
nechabetur. p̃termisimus. ꝓhis omĩb maledi¬
cta ab emulis p̃stolantes: quib me necesse est
ꝑ singula opuscula respondere. Et hoc patior:
mali. rectiꝰ fuerat modum furori eoꝵ silentio meo
ponere: qͣm cotidie nõui aliquid scriptitantẽ.
inuidorum insaniam ꝓuocare.

Expanded text:
ermisimus: pro his omnibus maledicta ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patior, mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum insaniam provocare.
Abbreviated transcription (Latin):
bor uos: & in ierłm consolabimini. Uidebitis
& gaudebit cor ur̃m: & ossa uĩa quasi herba ger¬
minabunt. Et cognoscetur manꝰ dñi serus cus:
& indignabitur mnimicis suis. Quia ecce dñs
in igne ueniet: & quasi turbo quadrige euis:
reddere in indignatione furorẽ suum. & increpa¬
tionẽ suã in flamma ignis: quia in igne dñs di¬
iudicabitur. & ingladio suo ad omnẽ carnem:
Et multiplicabuntur int̾fecti a dño qui scĩfica¬
bant᷑ et mundos se putabant in hortis post unã
intrinsecꝰ. Qui comedebant carnẽ suillã. et abho¬
minationẽ et murẽ. simul consum̃tur dicit dñs

Expanded text:
bor vos et in Hierusalem consolabimini videbitis bor vos et in Hierusalem consolabimini videbitis et gaudebit cor vestrum et ossa vestra quasi herba germinabunt et cognoscetur manus Domini servis eius et indignabitur inimicis suis quia ecce Dominus in igne veniet et quasi turbo quadrigae eius reddere in indignatione furorem suum et increpationem suam in flamma ignis quia in igne Dominus diiudicatur et in gladio suo ad omnem carnem et multiplicabuntur interfecti a Domino qui sanctificabantur et mundos se putabant in hortis post unam intrinsecus qui comedebant carnem suillam et abominationem et murem simul consumentur dicit