comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& pellib absconditur: suȩ uitȩ integra
pulchritudo seruat᷑. Ut enĩ in interiora ta¬
bernaculi bẏssus fulgeat: coccus choruscoe
iacinctꝰ ceruleo colore resplendeat: desup
pelles & cilicia.ymbres. uentos. & puluerẽ
portant. Qui igit᷑ magnuis uirtutib insc̃ȩ
eccłȩ sinu ꝑficiunt: p̃positorũ suorũ uitã
despicere ñdebent. cũ uacare eos reb ex¬
t̾iorib uident: qr hoc quod ipsi securi inti¬
ma penetrant: ex illorui ad ium̃to ẽ. qui con¬
tra ꝓcellas huiꝰ scłi exteriꝰ laborant. Quam
enĩ candoris sui grãm retineret: sibyssũ
pluuia tangeret: Aut quid fulgoris atq
claritatis coccus uel iacinctus ostenderet:
sihȩc susceptꝰ puluis fedaret: Dit gͦ desuꝑ
textura cilicii fortis ad puluerẽ: sit inferiꝰ
color iacinctinꝰ aptꝰ ad decorẽ Ornent ȩc¬
cłam qui solis reb spĩtalib uacant: tegars
eccłam quos & labor rerũ corporaliũ graus¬

Expanded text:
et pellibus absconditur, sua ei integra et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore respelles et cilicia, imbres, ventos et pulverem ferant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
rigit: a qͦ subtiles filios suspendit. Et in¬
de filii sine uexatione decori sunt: unde
serui inpuluere fȩdant᷑. Qd̾ quã recte
in eccła diuinitꝰ agit᷑: ipsa tab naculi
constructione signat᷑. Ad moysen qͥppe
diuina uoce p̃cipit᷑: ut adtegenda in¬
teriꝰ scã scõrũ. ex bysso cocco atq iacincto
uela texant᷑. lussũq. ẽ. ut ad ꝓtegendũ
tab̾naculũ uela cilicina & pelles exten¬
deret: quȩ nimirũ uel pluuias. uł uentos
uel puluerẽ tolerarent. Quid gͦ ꝑpellesa
cilicia quib tabernaculũ tegit᷑. nisi gros¬
sas hominũ m̃tes accipimꝰ: quȩ aliqñ inꝙ
cła occulto iudicio dei quãuis durȩ sint
p̃ferunt᷑: Quȩ quia seruire curis tempora¬
lib ñtiment: oportet ut temptationum
uentos & pluuias de huiꝰ mundi contrari¬
etatib portent. Quid uͦ ꝑ iacinctũ. coccũ
bissũq signat᷑: nͥ scõrũ uita tenera sed cla¬
ra: Quȩ dũ caute intabnaculo subcilicis

Expanded text:
rigit, a quo subtiles filios suspendit; et inrigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis
Abbreviated transcription (Latin):
strant᷑. S hinimirũ dũ tẽꝑare se a rectoꝵ
suorũ reprehensione negligunt: culpe
exigentib suȩ meritis usq ad rep̃hensio¬
nẽ conditoris excedunt. Cuius ꝓfecto di¬
spensatio inde ab humilib rectior agno¬
scitur: unde ab elatis ñ recta iudicatur.
Quia enĩ potestas regiminis ministrari
ñ potest. sine studio curȩ temporalis:
aliquando omp̃c ds̃ mira dispensatio¬
ne pietatis. ut cenere spĩtaliũ mentes
a t̾rena cura disiunctȩ sint. onꝰ regimi¬
nis duris ac laboriosis cordib in iungit:
ut tanto illi ab hoc mundo securiꝰ late¬
ant. quanto hȩc int̾renis sollicitudinib
libenter elaborant. In exhibitione qͥppe
suscepti oneris: ꝓ ipsis quoq utilitatibus
subditorũ. durȩ uiȩ sunt mundanȩ ser¬
quo suos tenere diligit: eo sollicite ab
ext̃nis actionib abscondit. Nam & ple¬
rũq pat̾ familias ad eũ laborẽ seruos di¬

Expanded text:
strantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum strantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae serquo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos di
Abbreviated transcription (Latin):
lis & enĩ uia tenenda ẽ. rectitudinis &
humilitatis: ut sic rep̃hensibilia magi¬
strorũ facta displiceant: quatinꝰ subdi¬
torũ mens a seruanda magisterii reue-¬
rentia ñ recedat. Quod bene noe debriato
expͥmit᷑. cuius nudata uerecundiora bo¬
ni filii auersi ueniendo texer̃. Auersari
quippe dicim᷑. quod reꝓbamꝰ. Quid. ẽ. gͦ
quod filii uerecundiam patris suꝑiecto
dorsis pallio. auersi uenientes oꝑiunt:
nisi quodbonis subditis. sic p̃positorũ suoꝵ
mala displicent. ut tam̃ hȩc ab aliis oc¬
cultent: Oꝑim̃tũ auersi deferunt: quia
iudicantes factũ & uenerantes magisteriũ
nolunt uidere quod tegunt. Sunt uͦ non¬
nulli qui siparũ quid de sp̃itali conuersati¬
one inchoant:cũ rectores suos tẽporalia
agere & t̾rena considerant. mox ordinẽ
suꝑnȩ dispositionis accusant: quod
nequaquã bene adregendũ p̾lati sunt.
ꝑ quos conuersationis infimȩ exẽplamon¬

Expanded text:
lis etenim via tenenda est rectitudinis, et lis etenim via tenenda est rectitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant; quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod tegunt. Rec. nulli qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla mon
Abbreviated transcription (Latin):
trant᷑. Rursũ qͥ subiecti st̃. rectorũ suorũ
actiones iudicant: & supsos regiminis
curã gerere contigerit. se potusse age¬
re melius putant. Unde plerũq fit. ut &¬
rectores minꝰ prudent̃ ea quȩ agenda st̃
uideant: qr eorũ ocłos ipsa nebula ȩlatio¬
nis obscurat: & ñ nũquã is qui subiectꝰ. ẽ.
hoc cũ p̃latꝰ fuerit faciat. quod dudũfi¬
eri subiectus arguebat: & ꝓ eo quod illa
quȩ iudicauerat ꝑpetrat: saltim qͥa iu¬
dicauit erubescat. Igit᷑ sic̃ p̃latis ꝓcuran¬
dũ ẽ. ne eorũ corda ȩstimatione singula¬
ris sapientiȩ locus suꝑior extollat: ita
subiectis ꝓuidendũ ẽ. ne sibi rectorũ fa¬
cta displiceant. Si autẽ magistrorũ ui¬
ta iure rep̃hendit᷑: oporta ut eos sub¬
diti etiã cũ displicent sufferant. S hoc
est sollert̃ intuendum. ut quẽ uenerari
necesse ẽ unitari appetas: aut quẽ imi¬
tari despicis uenerari contempnas. Subti¬

Expanded text:
trantur. Et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum trantur. Et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actione tenere contigeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit, ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonunquam is qui subjectus est, hoc cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eo, quod illa, quae judicaverat, perpetrat, saltim quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singulari sapientiae locus superius extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi Rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum displicent venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas: subti
Abbreviated transcription (Latin):
salua fide res agitur. uirtutis ẽ. meritũ.
siqͥcqͥd poris .ẽ. tolerat᷑. Deb& tam̃ humi¬
lit suggeri: si fortasse ualeat quod dis¬
plicet em̃dari. S curandũ sũmoꝑe. ẽ. ne
insuꝑbiã. transeat. iusticiȩ in ordinata
defensio: ne dũ rectitudo incaute diligi¬
t᷑. ipsa magistra rectitudinis humilitas
amittat᷑: ne eũ sibi p̃eẽ qͥsq despiciat:
quẽ fortasse contingit. ut in aliqua acti¬
one reprȩhendat. Contra hc̃ tumorẽ suꝑ¬
biȩ. subditorũ mens ad custo diã humili¬
iatis edomat᷑. si infirmitas ꝓpria incessan¬
t̃ attendit᷑. Nã uires nr̃as ueracit᷑ ex ami
mꝰ iccirco eos qͥ nob̾ p̃lati sunt districte
iudicamꝰ: & quo nosmae ipsos minꝰ agnos¬
cimus: eo illos quos reprehendere nitimͣ.
plus uidemꝰ. Cõmunia mala sunt quȩ sepe
a subditis inp̃latos. sepe a p̃latis insubdi¬
tos cõmittunt᷑: qr & om̃s subditos. hi qui
presunt minꝰ quã ipsi st̃ sapientes arbi¬

Expanded text:
salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur; debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio, ne dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; ne eum sibi praesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinmus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos quos reprehendere nitimur plus videmus. Singula haec mala sunt quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, qui et omnes subditos hi qui praesunt minus quam ipsi sunt sapientes arbi
Abbreviated transcription (Latin):
quos corrigimꝰ. tacita nobis cogitatio¬
ne preferamꝰ. Illorũ nanq ꝑ nos ui¬
cia disciplinȩ uigore feriunt᷑: in his
uero quȩ ipsi cõmittimꝰ. ne uerbiqͥ¬
dem ab aliquo inuectione laceram᷑.
Tanto gͦ apud dm̃ obligatiores sumꝰ:
quanto apud homines inulte pecca
to diuino iudicio liberiores reddit:
qͣnto hic eorũ culpã sine uindicta ñ¬
deserit. Seruanda iraq ẽ. & incorde hu¬
militas: & inoꝑe disciplina. Atq int̃

Expanded text:
quos corrigimus tacita nobis cogitatioquos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines inulte peccamto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta ndeserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ilico adiunxit. Fide enĩstatis. Ne
sidicer&. Ideo ñ dominam᷑ fidei ur̃ȩ:
q fide statis. Ẽ quales enĩ uobis sumus:
ubi uos stare cognoscimꝰ. Quasi prelatũ
se fr̃ib ẽẽ nesciebat: cũ dicer&. Facti
sumus paruuli inmedio ur̃m: & nos
cum culpam quȩ corrigi debiusset in¬
uenit: ilico magistrũ se eẽ recoluit di¬
cens. Quid uultis: in uirga ueniã ad uos:¬
Sumus itaq locus bene regitur: cũ is
qui pre est. uiciis pociꝰ quam fr̃ib dñat᷑.
Cunctosqͥppe natura ȩquales genuit.
Ut autẽ alii adregendũ aliis cõmittant᷑:
non eos natura sed culpa post ponit.
Niciis gͦ se debent rectores erigere: quo¬
rũ & causa preferuntur. Et cũ delin¬
quentes corrigunt. sallicite atten¬
dant: ut ꝑ disciplinã culpas quidẽ
iure potestatis feriant: sed ꝑhumi¬
litatis custodiã ȩquales se ipsis frĩb
qui corriguntur agnoscant. Quãuis
plerunq etiã dignũ est: ut eosdem

Expanded text:
Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si diceret: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis. Aequales enim vobis sumus, ubi vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli icum culpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens: Quid vultis? in virga veniam ad vosSummus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
igitur deus suꝑ ium̃ta t̾rȩ & uolucresce
quia dũ hoc quod sumꝰ agnoscimꝰ. nec cas¬
ius nos infirmitas deicit. nec suꝑbia sp̃c as
uat: nec defluendo inimis subicimur.
nec suꝑbiendo de sullimib inflamͣ. Quid
labit᷑ carne: ium̃torũ appetitu ꝓsternitu
Iui uͦ extollit᷑ m̃te: more uolucrũ quast
intenditur. ut & m̃tis humilitas & carna
castimonia teneat᷑: cito cognoscit᷑ quu
alterũ custodit᷑ ex altero. Nã multis sȩpe
suꝑbia luxuriȩ seminariũ fuit: quia dũ
cos sp̃c quasi in altũ erexit. caro ir. in fit
mersit. Hi enĩ secreto priꝰ eleuant᷑. s post¬
modũ publice corruunt: quia dũ occul¬
tis intumescunt motib cordis: aꝑtis ca¬
dunt lapsib corꝑis. Sic sic elati iusta fu¬
erant retributione feriendi: ut qͥa suꝑei¬
endo se hominib p̃ferunt: luxuriando
usq adium̃torũ similicudinẽ de uoluat
homo qͥppe cũ inhonore ẽẽt ñ intellext:
cõparatus. ẽ. ium̃tis insipientib & simiꝰ¬

Expanded text:
olucres coeli. Quia dum hoc quod sumus, agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus levat, nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui enim labitur carne, jumentorum appetitu prosternitur, qui vero extollitur mente more volucintenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Pponunt gͦ ante ocłos cordis: qr districtũ
dei iudiciũ. tanto ueriꝰ cc̃ suꝑ eos mitigab
Et temporalẽ irã suꝑ se lucrũ cõputant:
ꝑ quã se ȩt̃nã posse euadere ñ ignorant. he¬
liũ gͦ typũ cunctorũ arrogantiũ tenens
& magis eligens ȩt̾na inuectione ꝑcutiqͣn
temporalit̾ increpari: dicat. Nunquid
ate d̾sext᷑ petit eã q displicuit tͥ: Quia
ĩ eẽ culpabiliores solent hi qͥ loqͥ inconten¬
cione inchoant. quã qui respondent: sub¬

Expanded text:
Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabiet temporalem iram super se lucrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contentione inchoant, quam qui respondent, sub
Abbreviated transcription (Latin):
placere cupiunt: eiꝰ soliꝰ testimoniũ reqͥtĩ
Peruersi quoq qr iustorũ uitã desert̃. sed
ñ nũquã eloqͥa secunt᷑ ⁊ cũ de suis male
gestis increpant᷑.hoc assumunt in arguũ¬
tũ defensionis: quod iusti ꝓfert̾ cũ testimo¬
nio puritatis. Unde eis & consuetudo iam
facta ẽ: ut si quis eos de factis suis arguat
dei mag̃ iudiciũ quã hominũ quęrant.
Adõ enĩ &e cũ se damnandos nouerint. iu¬
dicari ñ metuunt: & iudicari ab homi¬
nib erubescunt. Proponunt gͦ mag̃ qđ
ñ metuunt: ut hoc minꝰ declinare ualeas
quod erubescunt. Scriptũ qͥppe.ẽ. Unꝰ qͥsq¬
nr̃m ꝓse rationẽ reddet dõ. Quia gͦ tt̃ dãp¬
natio uniꝰ cuiꝰq manifesta.ẽ: ex inde mͦ in¬
iqui colligunt. ut etiã ꝑuersa uniꝰ cuiꝰq ac¬
tio sit secura: ne mͦ eã qͥlib& iustꝰ argueu¬
do discutiat: a qua c̃stat quod iniudicio
alienꝰ existat. At contra piorũ conscientiȩ
grande sibi conferri p̃miũ credt̃: cũ de

Expanded text:
testimonium requirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia sequuntur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumentum defensionis, quod justi proferunt in testimonium puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusqro se rationem reddet Deo . Quia ergo tunc damnatio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
piciunt: & subse labi qͥcqͥd suꝑbit. quicqͥs
p̃terit contemplant᷑: & quasi in quodã re¬
rũ uertice constituti. tanto sibi oĩa subse¬
ẽẽ conspiciunt. quanto sema ipsos ueriꝰ
auctori omiũ subdunt: atq inde cuncta
transcendt̃. unde creatori cunctorũ seue
ra humilitate substernunt. Dicat gͦ. Qui
docet nos suꝑ ium̃ta t̾rȩ : & suꝑ uolucres
celi erudit nos. Acsi dicer&. Infirmꝰ pus¬
illanimitate uictus ista ñdixit: & iccuco
eũ aduersitatis tẽptatio ꝑculit: q tran¬
quillitatis tempore hȩc cuncta transeun¬
tia. nulla ꝑfectione suꝑauit. Huiꝰ enĩ uite
aduersa ñ ꝑhorrescera: si ꝑfectionis merito
etiã scda calcass&. Seq̃r. lbi clamabunt

Expanded text:
ub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã uocati exire negligimꝰ: pressuris sal¬
tim seiuentib impellam᷑. Atq hȩc ȩgiptꝰ
uidelic& uita p̃sens. quȩ nosopp̾ssit blan-¬
diens. ad iuu& p̃mens: & quȩ dũ fouit
seruitutis iugo contͥuit: libtatis uiam
dũ cruciat. ostendat. Hȩc itaq causa .ẽ.
quod ab iniustis iusti sinuntur affligi᷑ ut
scilic& dũ futura audiunt bona quȩ cupi¬
ant. patiant᷑ etiã mala p̾sentia quȩ ꝑ hor¬
rescant: atq ad faciliorẽ exitũ dũ amor
ꝓuocat. cruciatꝰ impellat. Unde heliu
eosdem labores electorũ suboppressioni¬
b reꝓborũ exequens: ait. Propt̃ mul¬

Expanded text:
terram vocati exire negligimus, pressuris salterram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovit, servitutis jugo contrivit, libertatis viam dum cruciat ostendat. Haec utique causa est quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. Unde Eliu eosdem labores electorum sub oppressionibus reproborum exsequens, ait: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
infimis. quo obscuratur a sũmis: & tan¬
to securiꝰ mala temporalia penetrat:
quanto duriꝰ bona ȩt̃na desꝑat. Sed
ista reꝓborũ neqͥcia triturȩ more. elec¬
torũ uitã. quasi grana a paleis separars:
p̃mit & purgat. Mali enĩ bonos ma¬
gis ab huiꝰ mundi desideriis expediuis.
dũ affligunt: quia dũ multa eis hic ui¬
olenta ingerunt: festinare illos ad suꝑna
compellunt. Quod bene isrłitico ppło
moyse uocante: & pharao rege seuiente
signatũ. ẽ. Tunc nanq moyses aduocan¬
dũ missus est. cũ iã pharao duris oꝑib
ad oppͥmendũ fuerat excitatꝰ: ut isrłita¬
rũ mentesȩgipto deformit̃ inherentes
alius dũuocar& quasi traher&. aliꝰ qͣsi
impeller& dũ seuir&: & plebs inserui¬
cio turpit̾ fixa. uel ꝓuocatabonis. uel
mał impulsa moueret᷑. hoc cotidie agit᷑.
dũ p̃dicatis cęlestib p̃miis. sȩuire in ȩlec¬
tis reꝓbi ꝑmittunt᷑ : ut si ad reꝓmissioĩs.

Expanded text:
infimis, quo obscurantur a summis, et taninfimis, quo obscurantur a summis, et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia, triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans, premit ut purget. Mali enim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt, quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad superna compellunt. Quod bene de Israelitico populo Moyse vocante, et Pharaone rege saeviente signatum est . Tunc namque Moyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis, saevire in electos reprobi permittuntur, ut si ad repromissionis
Abbreviated transcription (Latin):
a cuiꝰ potentia etiã illȩ potestates hu
mili atȩ contremiscunt. quȩ te inm̃sa
sullimitate transcendunt. Et quanto
ipse sũmo inferior es. qui inferiorẽ te
eẽ etiã inferiorib dep̃hendis: Ostendendo
uͦ sũma reducit ad ȩqualia: atq ait.
Ct quẽ ꝑuertendo inquinat: et
tursũ eũ adiuuat nr̃a iusticia. quẽ ã
prauis actionib mutat. Nocere enĩuł
iuuare nesciunt ea quȩ uel a bono cor¬
rũꝑe.uł a malo ꝑmutare ñ posst̃.
dupne igit᷑ potestates eo ledi uł iuua¬
ri nequeunt: quo esse iam incõmuta¬
biles accȩpert̃. S considerare hȩc ne¬
queunt: qͥ terrenis desideriis impli¬
cantur. Sparsis enĩ foris m̃tib ad se¬
m&& ipsas redire difficile.ẽ: ꝙr praua
itinera semel captos. tanto delectabilit̃
tenent: quanto in eis omẽ quod libue
rit lic&&. Nullus qͥppe disciplinȩ murꝰ
obuiat qui constringat: nulla retri¬
butionis. ꝓspicit᷑ pęna quȩ t̾reat: s
clausis ocuł cordis. ed aĩa p̃cipitat᷑ in

Expanded text:
us potentia etiam potestates illae humilitate contremiscunt quae te immensa sublimitate transcendunt, et quanto ipse summo inferior es, qui inferiorem te esse etiam inferioribus deprehendis. Ostendendo vero summa, reducit ad aequalia, atque ait: cet, quem pervertendo inquinat. Et rursus eum adjuvat nostra justitia quem a pravis actionibus immutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea quae vel a bono corrumpere vel a malo permutare non possunt. Supernae igitur potestates eo laedi vel juvari nequeunt, quo esse jam incommutabiles acceperunt. Sed considerare haec nequeunt, qui terrenis desideriis implicantur. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omrit, licet. Nullus quippe disciplinae murus obviat qui constringat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis, eo anima praecipitatur in
Abbreviated transcription (Latin):
ȩrudit nos. lumenta terrȩ sunt: qui
usu uitȩ carnał ima appetunt. Uolucreᷤᷤ
uero cęlisunt: qui suꝑbiȩ curiositatis
studio. sullimia ꝑscrutant᷑. Illi uiuen¬
do se deponunt infra quã sunt: istumn¬
quirendo se eleuant ultra quã posst̃.
luos in infimis uoluptas deicit carnis :
istis quasi insuꝑiorib erigit libido cu¬
riositatis. lilis ꝑsacra ȩloquia dr̃. nolite
feri sic̃ equus & mulus inquib ñ est
intellectꝰ istorũ suꝑb labor increpat᷑
dũ dr̃. Altiora te ne quesieris: & fortio¬
ra te ne scrutatꝰ fueris. Illis dr̃. mortifi¬
cate m̃bra ur̃a quȩ sunt suꝑ t̾rã: forni¬
cationem. inmundiciã. libidinẽ. concups

Expanded text:
ere.---Jumenta terrae sunt, qui usu vitae carnalis ima appetunt; volucres vero coeli sunt, qui superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam sunt, isti inquirendo se elevant ultra quam possunt. Illos in infimis voluptas dejicit carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; istorum superbus labor increpatur, dum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Illis dicitur: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concup
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ circa ipsa sunt nocent: sicut tẽpo¬
ralis potentia. uel copula coniugalis.
Bonũ nanq est conuigiũ: sed mala st̃
quȩ circa illud ex huius mundi cura
succrescunt. Unde paulus ait. Qui autẽ
cũ uxore. ẽ: cogitat quȩ sunt mundiqͦ¬
mͦ placeat uxori. Unde & quibdã melio¬
ra ꝑsuadens eos a coniugio reuocat dic̃s.
hoc autẽ dico. ñut laqueũ uobis iniciã.:
s ad id quod honestũ ẽ. & quod facultatẽ¬

Expanded text:
quae circa ipsa sunt nocent, sicut tempoquae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum e
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc est excusabilis quȩ incorde latenti
oboritur. Considerandũ quoq qualis
intrinsecus regnat: quȩ eo usq seruata
est. ut ꝙ̃ foras erũꝑe ñ erubescat. Heliu
gͦ quia magna sensit: sem& ipsũ humi¬
lit̃ temꝑare nesciuit. Scientiȩ celsitu¬
dinẽ tenuit: humilitatis grãm recusa¬
uit. Et dum sequit᷑ bonũ quod benedi-¬
cere appetit: bonũ quod bene uiuere
potuisset amisit. Scientia quippe in¬
flat: caritas uero ȩdificat. S iam nunc
rectũ dicat: quod tam̃ recte dicere ig¬
norat. Nam postquã inflatas animico-¬
gitationes ꝑ uerba ȩlationis exaliuit:
fortem sententiã subdidit dicens. Deus¬
potentes ñ abicit: cũ & ipse sit potens.
In usu uitȩ mortalis. quȩdã ex sema ip¬
sis sunt noxia: quȩdam uero ex his quȩ
circa ipsa uersant᷑. Ex sem&e ipsis ꝗͤ¬
dam sunt noxia: sicut peccata atq fla¬
gitia. Quȩdã uͦ non nunquã nob̃ ex his

Expanded text:
haec est excusabilis quae in corde latenter haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat, quae eo usque servata est, ut etiam foras erumpere non erubescat. Eliu ergo quia magna sensit, semetipsum humiliter temperare nescivit, scientiae celsitudinem tenuit, humilitatis gratiam recusavit; et dum sequitur bonum quo bene dicere appetiit, bonum quo bene vivere potuisset amisit. Scientia quippe instat, charitas vero aedificat . Sed jam nunc rectum dicat, quod tamen recte dicere ignorat. Nam postquam inflatas animi cogitationes per verba elationis exhalavit, fortem sententiam subdidit, dicens: potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. - In usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia. Quaedam vero nonnunquam nobis ex his
Abbreviated transcription (Latin):
ris erumpunt. Si enĩ non inueniunt uo¬
ces hominũ quas inhiant̃ expectant:¬
ipsi scientiam suam laudantes p̃dicanͭ.
Unde helu subdidit dicens. Et ꝑfecta
magna dicturũ: sed tumenti corde
hoc quod desem& ipso sullimit᷑ ȩstima¬
uit tacere ñ potuit: & iccirco qd̾ rectũ
sensit. laudando precucurrit. Quia iã
quidem diuino iudicio reus esset: si mag¬
na de se saltim silendo sensiss&. Ante
subtile enim ueritatis exam̃ securi omĩ¬
no ñ sumꝰ: etiã si humano iudicio quod
in nob̾ reprehendi debeat ñ habemus.
Nã plerunq negligentiꝰ cogitantes ela¬
tione pulsam᷑: quã tam̃ tacentes p̃mimꝰ.
Sed nisi retractatione concita tumor
occultus inipso cubili cordis in quo orit᷑
suffocetur: corã districto iudice om̃e
meritũ nr̃ȩ actionis extinguetur. Hinc
gͦ pensandũ est. illa cordis ȩlatio qͦnta
animaduersione dampnabitur. quȩ
usq ad audaciã uocis nutrit᷑: sineq

Expanded text:
ris erumpunt. Si enim non inveniunt voris erumpunt. Si enim non inveniunt voces hominum, quas inhianter exspectant,ipsi scientiam suam laudantes praedicant. Unde et Eliu subdit dicens: CAmagna dicturum, sed tumenti corde hoc quod de semetipso sublimiter aestimavit tacere non potuit: et idcirco quod rectum sensit laudando praecucurrit: quia jam quidem divino judicio reus esset, si magna de se saltem silendo sensisset. Ante subtile enim veritatis examen securi omnino non sumus, etiam si humano 832 judicio quod in nobis reprehendi debeat non habemus. Nam plerumque negligentius cogitantes elatione pulsamur, quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis, in quo oritur, suffocetur, coram districto judice omne meritum nostrae actionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum est illa cordis elatio quanta animadversione damnabitur, quae usque ad audaciam vocis nutritur, si neque
Abbreviated transcription (Latin):
uocis ignorant. Uident quod iusti ꝓfer̃.
sed nesciunt quid requirunt. Cũ enĩ scĩ
doctores laudẽ p̃dicationis ex altant: qͦ¬
si manu uocis ab imis cogitationib cor¬
da audientiũ leuant. ut excussa uelocit᷑
dictis sequentib uelut initinere occur¬
rant: & tanto ea intelligentiȩ amplexu
constringant: quanto illa & priusquã
cernerent in uoce laudantis amauerans.
Sed hȩc ut dixi arrogantes nesciunt.
Quia enĩ foris est. quod appetunt: quid
sit intꝰ desiderabile sentire ñ possunt.
De electorũ qͥppe ȩccła scriptũ ẽ. Omĩs
gła eius filiȩ regum ab intus. Et sapien¬
tes uirgines inuasa oleũ portare referuñ.
Unde & scorũuoce dicit᷑. Gloria nr̃a hȩc
est testimoniũ conscientiȩ nr̃ȩ. Arrogan
tes autẽ ꝙr corã dõ conscientiȩ testimo¬
nium ñhabent. querunt corã hominib
cestimoniũ uocis alienȩ: quãcũ tarde
reꝑiunt. ipsi etiã impudentia sui fauo¬

Expanded text:
vocis ignorant. Vident quod justi proferunt, vocis ignorant. Vident quod justi proferunt, sed nesciunt quod requirunt. Cum enim sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent in voce laudantis amaverant. Sed haec, ut dixi, arrogantes nesciunt. Quia enim foris est quod appetunt, quid sit intus desiderabile sentire non possunt. De electorum quippe Ecclesia scriptum est: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Et sapientes virgines in vasis oleum portare referuntur . Unde et sanctorum voce dicitur: Gloria nostra haec est, tesscientiae suae testimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae; quam cum tarde reperiunt, ipsi etiam in impudentiam sui favo
Abbreviated transcription (Latin):
uoce claruerat: arrogans aꝑte cognoscut.
si ñcitius aliquo uelamine pallietur. Un¬
de mox in occultatione suȩ arrogantiȩ
dni iusticiam sub inferens. ait. & oꝑatoiẽ¬
meũ ꝓbabo iustũ: ut dũ quasi ꝓ dei iusti¬
cia loquit᷑: apud humana iudicia quicqͥ
infirmis auditorib se intelligi ñ posse c̃¬
piciunt. solent plerunq etiã iusti lauda¬
re bona quȩ dicunt: ñ quo ipsi suis laudi-¬
bus inhient sed quo auditores suos ad au¬
diendi sollicitudinẽ accendant: ut dum
eorũ uoce ꝓferunt᷑. ab illorũ cordib ar¬
dentiore affectu rapiant᷑. Unde paulus
cum mira corinthiis & multa dixisset:
adiunxit. Os nr̃m patet ad uos õ corinthii:
cor nr̃m dilatatũ ẽ. S arrogantes dum
corbonorũ nesciunt. & solas aliquando
uoces imitantur. efferunt laudando quȩ
dicunt: non quod eis torpor audientiũ
displicet: sed qͦd sibi inhiant̾ placent.
iustorũ uocẽ imitantes simulant: sediũ

Expanded text:
voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, voce claruerat; arrogans aperte cognoscitur, si non citius aliquo velamine pallietur. Unde mox in occultatione suae arrogantiae Domini justitiam subinferens, ait: Imeum probato justum. - Ut, dum quasi pro Dei justitia loquitur, apud humana judicia quidquid infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quod ipsi suis laudibus inhiant, sed quod auditores subaudiendi sollicitudine accendant, ut dum eorum voce praeferuntur, ab illorum cordibus ardentiore affectu rapiantur. Unde Paulus, cum mira Corinthiis et multa dixisset, adjunxit: « Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . » Sed arrogantes, dum cor bonorum nesciunt, et solas aliquando voces imitantur, efferunt laudando quae dicunt, non quod eis torpor audientium displicet, sed quod sibi inhianter placent. Justorum vocem imitantes simulant, sed vim
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. & sustinere adhuc paululũ ĩꝑat:
qr uidelicet arrogantes graue se dãpnũ
ꝑpeti iudicant. si scientiã suã loquendibre¬
uitate constringãt. Tanto enĩsem& ipsos
credt̃ doctiores ostendere: quanto se po¬
tuerint multiplicitate loquacitatis aꝑi¬
re. Sed qr sepe sibi sentiunt silentu reue¬
rentiam non deferri. dnĩ ñ nunquã poten¬
tiã de quo quasi locunt᷑ insinuant. ac sub
p̃textu illiꝰ sibi silentium exigunt. qđ mi¬
nime merentur. Et dũ specietenus dm̃
ꝓferunt: auditũ sibi exreuerentia eiꝰ exi¬
genteᷤ sestudent ostendere: quã illius fac
uero ñ nunquã doctores scĩ crebro repetus
siqua obscuriꝰ dicunt. ut quȩ occulta predi¬
cant. auditorũ cordib uoce hȩc iterationis
infundant: plerunq hoc appetunt etiã ar¬
rogantes imitari: & insolent̾ eaquȩ dixernꝰ
replicant. ñ quo auditorũ cordib insinuare
res appetunt: sed quo eorũ iudicio uideri
Sed qr nominata scientia. tumor cordis in

Expanded text:
dixerat, et sustineri adhuc paululum sperat, quia videlicet arrogantes grave se damnum perpeti judicant, si scientiam suam loquendi brevitate constringant. Tanto enim semetipsos credunt doctiores ostendere, quanto se potuerint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus Deum proferunt, auditum sibi ex reverentia ejus exigentes, se stvero nonnunquam doctores sancti crebro repetunt, si qua obscurius dicunt, ut quae occulta praedicant auditorum cordibus voce haec iterationis infundant, plerumque hoc appetunt etiam arrogantes imitari, et insolenter ea quae dixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio videri Sed quia nominata scientia, tumor cordis in
Abbreviated transcription (Latin):
Heliu itaq ut ium considerationis adn¬
ueret.atq corporeis reb ostenderet. qt
sit homine excelsior dĩ. bene intulit.
Suspice cęlũ & intuere: contẽplare ȩde¬
ra quod altior te sit. Ipsis enĩ reb creatis
atq corporeis agnoscimꝰ quantũ acre¬
toris nr̃i sullimitate distamꝰ: qr ꝑ omẽ
quod cernimꝰ ẽẽ humiles ad monem᷑: u
quasi quȩdã sit lectio m̃tis nr̃ȩ. specid
considerata creaturȩ. Dicat gͦ. Suspice
cilũ & intuere: contemplare ȩthera qđ

Expanded text:
Eliu itaque, ut vim considerationis admEliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Suscipe coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et contemplare aethera q
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ sunt: oꝑa considerata creature. Qu
dũ facta cernimꝰ potentiã factoris miran
in istis uiis a sapientia omĩ nob ꝓuidentu
occurrit᷑ qr factoris nob uirtus inqͥrii¬
da ꝓponit᷑. in om̃e quod mirabilit̾ facti
uidet᷑. Et quacunq se uerterit anima.
siuigilant intendit. inhisdẽ ipsis dm̃
inuenit ꝑ quȩ reliqͥt. Eiꝰq potentiã ex
eorũ rursũ consideratione cognoscit. qͦ
ꝑ hȩc conuersa reuocatur. Ubi enĩ lapsisi¬
mꝰ: ibi incũbimꝰ ut surgamꝰ. Et quasuli
surgendo manũ considerationis figimꝰ.
ubi pede amoris lubrici corruentes nedis¬
gendo iacebamꝰ. Quia enĩ ab inuisibilib
ꝑ uisibilia cecidimꝰ. ⁊ dignũẽ. ut adinu¬
sibilia ipsis rursũ uisibilib innitam᷑. it
quo casu anima uenit ad infima. eoga¬
du reuertat᷑ ad sũma : atq eisdẽ quib
corruit passib surgat: dũ sic̃ dictũ est
illa nos ad dñmbene considerata reuo¬
cent. quȩ nos abea male electa diuisẽ

Expanded text:
atorem sunt opera considerata creaturae. Quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a sapientia omni nobis providentia occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit, per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus conper haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
huc uidere ñ possumꝰ : s iã ad eiꝰ uisionẽ
tendimꝰ. si eũ inhis quȩ fecit miram. Fiꝰ
gͦ uestigia creaturã dicimꝰ: qi ꝑhȩc quȩ
ab ipso sunt. sequendo imꝰ adipsũ. Unde
paulus ait. Inuisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ facta
sunt intellecta conspiciuntur: sempit̃

Expanded text:
huc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem huc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt, sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempi
Abbreviated transcription (Latin):
quid facies contraeũ: Porro si iuste ege¬
tis: quid donabis ei. aut quid de manu
cua accipi&: Acsidicer&. Ex ipsis crea¬
turis intellige. quas altiores te ẽẽ corpo¬
calit̾ uides. quantũ adiuine potentiȩ
sullimitate disiungeris: atq exhac tua
consideratione collige. quia dnm nec be¬
ne uiuendo adiuues. nec rursus mał ac¬
lo uł ȩthere suꝑnas potestates accipimꝰ:
uerbis istis heliu considerare ad mon&
ut q ipsi angłici sp̃c creatoris nr̃i poten¬
tiã plene contẽplari ñ posst̃. de quib
tam̃ certũ est quia nob̃ eo altiores st̃.
quo lapsi ininfimis ñ sunt : uidelic&
colligamꝰ quanto dõ inferiores existimꝰ:
qui etiã creaturis sullimib s longe illis

Expanded text:
acies contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? Ac si diceret: Ex ipsis creaturis intellige quas altiores te esse corporaliter vides, quantum a divinae potentiae sublimitate disjungeris; atque ex hac tua consideratione collige quia Deum nec bene vivendo adjuves, nec rursus malis aclo vel aethere supernas potestates accipimus, verbis istis 820 Eliu considerare nos admonet, ut quia ipsi angelici spiritus creatoris nostri potentiam plene contemplari non possunt, de quibus tamen certum est quia nobis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non sunt, videlicet colligamus quanto Deo inferiores existimus, qui etiam creaturis sublimibus sed lon
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sui & faciens digna. plagis uapulabit
paucis: & seruus sciens uoluntatẽ dñi sui
& ñ faciens iuxta eã uapulabit multis:
impunitatẽ peccandi. ex istimant remedi-¬
ũ nesciendi. Qui nimirũ sola suꝑbiȩ cali-¬
gine tenebr escunt: atq ideo ñ discernt
qr aliud. ẽ. nescire. aliud ẽ scirenoluisse.
Nescire enĩ ignorantia ẽ: scire noluisse
suꝑbia. Et tanto mag̃ excusationẽ ñ pos¬
sunt habere q nesciunt: quanto mag̃
eis etiã nolentib opponit᷑ quod cognos

Expanded text:
s digna plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. 804 Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod co
Abbreviated transcription (Latin):
gella pęnarũ.: etiã ꝑuerba arrogantiũ
crescat. Eece enĩ tantomagis a suꝑbiȩ
min istro despicitur: quanto a ueritate
refouetur. Nã heliu postquã tot fortia
se dixisse cognouit. quid elationis gesta¬
ret apperuit: atq beatũ iob alta de se
sentiendo despex̃.dicens. Ergo iobfrustͣ¬

Expanded text:
gella poenarum etiam per verba arrogantium gella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto magis a superbiae ministro despicitur quanto a magistra veritate refovetur. Nam Eliu postquam tot fortia se dixisse cognovit, quid elationis gestaret aperuit, atque beatum Job alta de se sentiendo despexit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
qr & si quedã longanimit̾ tolerat. quȩ¬
dã tam̃ in hac etiã uita flagellat: & hic
ñ nunquã fe rire inchoat. quod ȩt̃nadãp¬
natione consũmat. Ergo & ñnulla ꝑcutit
& ñ nulla inulta derelinquit: q si nulla
resecaret: quis dm̃ de rebus humaniscu-¬
rare credidiss&: Et rursũ si hic cuncta
ꝑcuterte: extremũ iudiciũ unde restar&:
Quedam gͥ feriuntur ut rectoris nr̃i suꝑ
nos sollicitudinẽ formidemꝰ: quedã uͦ
in ulta seruant᷑. ut ad huc iudiciũ resta¬
re sentiamus. Bene gͦ dr̃. nec ulciscitur
ualde scelus: qr dumexiguum quoddã
de iniquitate ꝑcutitur. inconuersis m̃ti¬
bus ȩt̃ni iam iudicii sententia ꝓpinatur.
Totũ itaq hoc abheliũ rectũ dicit᷑: si re¬
cte diceret᷑. Scit enĩ quod loqui debeat.
sed ciuloquatur ignorat. Uera sunt nã¬
q quȩ dixit. sed abeati iob increpatio¬
nib aliena: qr tanto hac correptione ñ
eguit. quanto nec aliqua pusillanimita
iudicio cumbeato iob agit᷑. ut post fla¬

Expanded text:
 etsi quaedam longanimiter tolerat, quaedam tamen etiam in hac vita flagellat et hic nonnunquam ferire inchoat, quod aeterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus. Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia dum exiguum quiddam de iniquitatepercutitur, inconversis mentibus aeterni jam judicii sententia pTotum itaque hoc ab Eliu rectum dicitur, si recte diceretur. Scit enim quid loqui debeat, sed cui loquatur ignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitatborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post fla
Abbreviated transcription (Latin):
libro sapientiȩ scriptũ ẽ. Per magnitudi¬
nẽ enĩ creaturȩ & speciẽ: potest intel¬
ligibilit̾ creator uideri. Menti enĩ nr̃e
peccato suo exteriꝰ sparsȩ: nec dũ dĩ sic̃
ẽ. interius in notescit. S dũ facturȩ suȩ
decus foras ꝓponit: quasi quibdã nob̃
nutib innuit & quȩ intus sequamͣ ostea¬
dit: ac miro modo ipsis formis exterionb
nos ad interiora ꝑducit. Innuit in m̃saa¬
miratione quod ẽ: mira hȩc ext̾iꝰ oste¬

Expanded text:
apientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem, potest intelligibiliter Creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit, sed dum facturae suae decus foras proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, at miro modo istis formis exterioribus nos ad interiora perducit. Innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius oste
Abbreviated transcription (Latin):
tutib crescentib plerunq bella tẽptatioĩs
augent᷑: rec̾te adhuc addit᷑. Et cõportab̃
aggerẽ: & dab̾ contͣ eã castra: & pones
arietes ingẏro. Aggerẽ nanq comportat:
q̃n p̃dicator quisq molẽ crescentis temp¬
tationis indicat. Et contra ierłm castra
erigit: q̃n rect Eintentioni audientiũ ho¬
stis callidi circunspectas. & quasi incom¬
prehensibiles insidias p̃dicit. Atq in
gyro arietes ponit. q̃n temptationũ acu¬
leos. in hac uita nos undiq circundantes
& uirtutum mutũ ꝑforantes innotescit.

Expanded text:
tutibus crescentibus plerumque bella tentationis tutibus crescentibus plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit.
Abbreviated transcription (Latin):
aibi sartaginẽ ferreã: & pones eã murũfer¬
reũ int̾ te &e int̾ ciuitatẽ. Cuiꝰ enũezechiel
insi magistrorũ speciẽ tenet: cui dr̃. sume
tibi laterẽ & pones eũ corãte. & describes
in eo ciuitatẽ ierłm: Doctores qͥppe scĩ sibi
laterẽ sumunt: quando t̾renũ cor auditorũ
ut doceant apprȩhendunt. Quẽ laterẽ co¬
ram se ponunt: quia tota illud sollicitu¬
dinis intentione custodiunt. In quo & ci
sit suꝑnȩ pacis uisio demonstrare. Cui
bene etiã dr̃. Et ordinabis aduersus eã ob
p̃dicatores obsidionẽ circalaterẽ. in quo
nȩ menti. sed iã suꝑnã patriã requirenti
quanta eã in huiꝰ uitȩ tẽpore uiciorum
impugnet aduersitas demonstrant. Cũ
etur ostenditur: quasi obsidio cirta ciui
tatẽ ierłm uoce p̃dicatoris ordinat᷑. Sed
qr ñ solũ insinuant quomͦ m̃tẽ insidiantia
uicia expugnent. s etiã quomͦ custoditȩ
uirtutes roborent. recte subiungit᷑. Et ȩdi¬
ficabis munitiones. Munitiones qͥppe sc̃s

Expanded text:
eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et cisit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dpraedicatores obsidionem circa laterem in quo nae menti sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum etur ostendisalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed etiam quomodo custoditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanc