comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rantis. Unde paulus cũ dicers. nichil
mͥ conseuis sũ: ꝓtinꝰ adiunxit. s ñ in
hoc iustificatꝰ sũ. Qui causam mox
cur ñ sit iustificatꝰ insinuans ait. qui
aut̃ uidicat me dñs. ẽ: acsi diceret.
ideirco in eo quo mͥ nichil sũ conscius
iustificatũ me abnego qͥa ab eo qͥ me
iudicat. examinari me subtilius scio.
declinanda quȩ quasi necessaria in uol¬
uunt: & tam̃ in his om̃ib adhuc di¬
stricti examinis flagella metuenda:
quia & ipsa nr̃a ꝑfectio culpa ñ car&
nisi hanc seuerus uidex in subtili lan¬
ce examinis misericordit̃ penset Bene
autem subdit᷑: & uenit suꝑ me indig¬
natio. Magna qͥppe arte doctrinȩ
dicturus uerbera p̃tulit recte facta:
ut hinc unus quisq consider& quae
peccantes post modũ supplicia mane¬
ant: si sic etiam iustos tã ualida hic
flagella castigant. Hinc enĩ. ẽ qͦd petrꝰ
ait̾. Tempꝰ ẽ. ut iudiciũ incipiat de do¬

Expanded text:
rantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil rantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset.  Reautem subditur: Et venit super me indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de do
Abbreviated transcription (Latin):
ne silui: Nonne quieur Ut enĩ supra
diximus scĩ uiri cũ eis transitoria ꝓsꝑitas
arrid&. fauorem mundi qͣsi nescientes dis¬
sunulant: & fortigressu interius. hoc un¬
de exterius subleuant᷑ caleant. Silent
auteni. quia nullis prauȩ actionis clamo¬
rib ꝑstrepunt. Om̃is nãq iniquitas ha¬
be apud secreta dĩ iudicia uoces suas.
Unde scriptũ.ẽ. Clamor sodomioꝵ & gomor¬
reoꝵ multiplicatꝰ ẽ. Quiescunt uͦ cũ ñ
solum nullo cupiditatũ temporalium
turbulento appetitu rapiunt᷑: uerum
etiã curis p̃sentis uitȩ necessariis ĩmo¬
agentes pat̃na adhuc flagella sentiuñs
ut tanto ꝑfectiores ad hereditatẽ ue¬
niant: qͣnto eos pie feriens disciplina
cotidie etiã de minimis purgat. lusta
itaq indesinent̃ faciunt: s assidue du¬
ra patiunt᷑: qͥa sepe ipsa nr̃a iusticia
ad exam̃ diuinȩ iusticiȩ deducta in¬
iusticia ẽ: & sord& in districtione u
dicis. quod in ęstimatione fulg&. ope¬

Expanded text:
upra diximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur calcant. Silent autem, quia nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Unde scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quiescunt vero, cum non solum nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis immoagentes, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget ope
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͥd ñ haber&s p̃dã. Mymicoleon qͥp¬
pe paruũ ualde.ẽ. animal. formicis
aduersum: qͦd se sub puluere abscon¬
dit & formicas frum̃ta gestantes in¬
t̃ficit: int̾fectasq consumit. Myr¬
micoleon autẽ latine dr̃. uel formica¬
rum leo: uel certe exp̃ssius. formica pa¬
rit̃ & leo. Recte aut̃ leo & formica no-
minat᷑: quia siue uolatilib. seu quib¬
lib& aliis minutis animalib formica
est: ipsiᷤᷤ aut̃ formicis leo. Has autem
quasi leo deuorat. s ab aliis qͣsi formi¬
ca deuorat᷑. Cum gͥ elyphar dicit.
myrmicoleon periit: quid in beato
iob sub myrmicoleuntis nomine nisi
pauorẽ & audaciã rep̃hendit: Ac si
aꝑte dicat. Non iniuste ꝑcussus es:
quia contra erectos timidus. contra
subditos audax fuisti: acsi aꝑte dicat.
Contra astutos te formido p̃ssit: contra
simplices temeritas inflauit. S p̃dã
iam mẏrmicoleon ñ hab&: qͥa timida
tua elatio dũ uerberib p̃mit᷑. ab ali¬
ena lesione ꝓhibet᷑. Sed qͥa amicos

Expanded text:
eo quod non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia amicos
Abbreviated transcription (Latin):
gridis quasi uicio uarietatis notars:
ꝑ leonis rugitũ eiusdẽ terrorẽ uiri:¬
ꝑ leenȩ uocẽ. loqͦcitatẽ coniugis: per
dissipatos uͦ dentes catuloꝵ leonum
destructã filioꝵ edacitatẽ signans.
U nde & bene amicoꝵ sensũ qͥ in tumi¬
da correptione se extulit: sententia
diuina rep̃hendit dicens. Non estis
locuti coram me rectũ sicut seruus
lus illoꝵ sententiis tanta auetorita¬
te utitur: si hȩ eoꝵ sententiȩ domi¬
nica rep̃hensione cassant᷑. Eliphar¬
quippe uerba sunt quȩ corithiis in¬
tulit dicens. sicut scriptũ. ẽ. cõp̃ben¬
dam sapientes in astucia eoꝵ. Quomͦ
gͦ quasi praua respuimꝰ: quȩ paulus
ex auctoritate astruit: Aut qͦmͦ at¬
testatione pauli recta putabimꝰ: quȩ
ꝑ sems ipsum dñs ñ recta definiui s e¬
S utraq hȩc citius quã ñ sint diuersa
cognoscimus: si eiusdẽ dnĩce sententiȩ
subtilius uerba pensamꝰ: quȩ ninurũ
cum dicer&. ñ estis locuti eoram me

Expanded text:
si vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicelocuti coram me rectum, sicut servus lus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae ipsorum sententiae Dominica repquippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius quam non sint diversa cognoscisubtilius verba pensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc eadẽ eius ossa tremuerant: ilico
Cadiunxit. s ñ in hoc iustificatꝰ sũ. Qui¬
S aut̃ iudicat me dñs . ẽ. Ac si diceret.¬
Et recta egisse me recolo. & tam̃ de me¬
ritis ñ p̃sumo: quia ad eius exam̃ ui-¬
ta nr̃a ducit᷑. sub qͦ nr̃e fortitudinis &
superans ꝑ speculationis uĩ de liberta.¬
te aliquid intimȩ securitatis rimat᷑:
stare diu suꝑ sem&ipsam ñ potest: qͥa
& si hanc sp̃c ad sũma euehit: caro ta¬
meri ipso adhuc corruptionis suae
pondere deorsũ premit. Unde & subdi

Expanded text:
nt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis et superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et subdi
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ contriti sunt. Quia nat᷑a uniꝰ¬
cuiusq rei ex diuersitate cõponit᷑:
in sacro eloquio ꝑ rẽ quãlib&. licite
diuersa figurant᷑. Hab& quippe leo
uirtutẽ: habs & seuiciã. Uirtute gͦ
dñm: seuicia diabolũ signat. Hinc
enim de dño dr̃. uicit leo de tribu
iuida: radix dauid: hinc de diabolo

Expanded text:
Quia natura uniuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, radix David . Hinc de diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
tollit. E iyphar itaq qui beatũ iob
incolumitatis suȩ temporae laudanda
egisse cognouit: ꝑcussione subsequen¬
te hec illũ tenuisse ꝑ ypochrisin cre¬
didit dicens tygris ꝑiit. eo qͦd ñ habe¬
re p̃dam: acsi aꝑte dicat. Uarietas
tuȩ simulationis extincta ẽ: qͥa & adu-¬
latione laudis ablata. etiã tua lypo-¬
chrisis p̃dam ñ hab&: qͥa ꝑcussa diui-¬
nitus humanis fauorib car&. Trans¬

Expanded text:
tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicat: Varietas tuae simulationis exstincta est, quia et adulatio laudis ablata est; et jam tua hypocrisis praedam non habet, quia percussa divinitus, humanis favoribus caret
Abbreviated transcription (Latin):
nigredine int̾rũpente uariat᷑. Sepe
enĩ dũ de castitatis mundicia extollit᷑
sorde auaritiȩ fedat᷑: sepe dũ de uirtu¬
te largitatis speciosus ostendit᷑. luxu¬
riȩ maculis inquinat᷑: sepe dũ castita¬
tis atq largitatis decore uestit᷑. uel ut
ex telo iusticiȩ. crudelitatis atrocitate
fuscat᷑: sepe largitate. castitate. pietate
ex pulchra uisione induit᷑. s int̃ fusa
obscuritate suꝑbiȩ notat᷑. sicq fit ut
int̾mixtis uiciis dum mundã in se
speciem ypochrita ñ ostendit. qͣsi unũ
colorẽ tygris habere neqͦquã possit.
Quȩ uidelic& tygris rapit p̃dã. qͥa hu-¬
mani sibi fauoris usurpat głam. Qui
enim rapta laude extollit᷑. qͦͣsi preda
saciat᷑. Bene aut̃ hypochritarũ laus
p̃cla dr̃. Preda quippe. ẽ. cũ aliena uio¬
lent̃ auferunt᷑: om̃is autẽ hypochrita
quia uitã iusticiȩ simulans. iustoꝵ si¬
bi laudẽ arripit: alienũ . ẽ. ꝓfecto qͦd

Expanded text:
nigredine interrumpente variatur. Saepenigredine interrumpente variatur. Saepeenim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans, justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rugitũ leonis appellat: nisi ut pau¬
lo ante p̃misimꝰ seueritatẽ uiri: Qͥd
uocem leenȩ: nisi loqͤcitatẽ coniugis:
Quid dentes catuloꝵ leonũ: nisi edacita¬
tem ꝓlis: Quia enĩ filii conuiuantes ex¬
tincti sunt: dentiũ exp̃ssione signant᷑.
Quȩ cuncta dum contrita. elyphar rigi¬
dus exultat: quasi iure dampnata de¬
nuntiat. Cuius adhuc duriciã incre¬
pationis ingeminat: cũ subiungit. Ti¬
ne tẏgridis nisi beatũ iob nota uarie-¬
tatis signat: uel asꝑsum maculis si¬
mulationis: Om̃ĩs nãq simulator in
eo qͦd uideri rectus appetit. mundũ
se ꝑ omĩa ñ ostendit: qͥa dum uirtutes
quasdã ꝑ ypochrisin assumit: & occul¬
te sem& ipsũ uiciis subicit: quȩdã laten¬
tia uicia repente in faciem erũpunt:
& suꝑductȩ simulationis qͣsi uisionis
coriũ ex admixtione sua uariũ osten¬
dunt: ut plerũq mirũ sit cur homo
qui tantis uirtutib pollere cernit᷑. eti
mundus de simulatione ducit᷑: uicioꝵ

Expanded text:
enim rugitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subjungit: ne tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque qui tantis virtutibus pollere cernitur, etimundus color de simulatione ducitur, vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
unde hanc paulo ante specietenꝰ de¬
fendebant. Sepe aut̃ eoꝵ bona quȩ
prius habita despiciunt. hȩc postmo¬
dũ quasi ꝑdita mirant᷑: unde & eh¬
phar scĩ uiri uirtutes. qͥa amissas asse¬
rit: enumerando subiungit dicens.¬

Expanded text:
unde hanc paulo ante specie tenus deunde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ uitam impetunt: quia aut
praua eos dicere asserunt. aut recta
ñ seruare quȩ dicunt. Unde & beatꝰ
iob inferuis ab amicis suis de locuti¬
one rep̃hendit᷑: nc̃ aut̃ recta dixisse¬
s hȩc ñ seruasse lacerat᷑. Ab iniqͥs gͦ
modo bonoꝵ locutio. modo actio re¬
ꝓbat᷑: quatinꝰ aut rep̃hensa lingua
taceat: aut eiusdem linguȩ suo adiu¬
dicata testimonio in crimine uita suc¬
cumbat. Et notandũ qͦd priꝰ laudes
linguȩ inferunt: & post modũ de ui¬
te infirmitate conquerunt᷑. Iniqui
s enĩ ne publice praui uideant᷑. locun¬
tur aliqͥndo bona de iustis quȩ ẽẽ iã
cognita & aliis nouert̃: s sicut p̃dixi¬
mus. hȩc ipsa ꝓtinus ad cumulũ reatꝰ
ꝑtrahunt: & credendũ sibi in contra¬
riis ex eo qͦd & ꝓsꝑa loquebant᷑ osten¬
dunt: tantoq mala quasi uerius
insinuant. quanto & bona qͦsi deuote
laudabant. Ad usũ gͦ intorquent
criminis. uoces fauoris: dũ iustorũ
uitam inde post grauius uulnerant.

Expanded text:
ia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixissesed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius vulnerant,
Abbreviated transcription (Latin):
laceratione uicioꝵ uirtutũ p̃conia
ꝓferunt᷑. Nũquã qͥppe. ẽ tã robustũ
uitȩ testimoniũ: quã cũ ille laudan¬
da loquit᷑. qui ingerere crim̃ conat᷑
Pensemus aut̃ cuiꝰ celsitudinis iste uir
fuerit: qui in doctos docens. lapsos
roborans. uacillantesq confirmans.
unt̃ curas domus. int̾ multiplicium
rerũ custodiã. int̾ affectus pignerũ.
int̃ studia tot laboꝵ. erudiendis se
ceteris impendit: & illa qͥdẽ occupa¬
tus exercuit: s tam̃ liber magisterio
doctrinȩ militauit. Temporalia se¬
regendo disposuit: ȩtña p̃dicando
nuntiauit. Uitȩ rectitudinẽ & agen¬
do uidentib ostendit: & loquendo
inflectunt. Inde nãq elyphar contra
beatũ iob occasionẽ obiurgationis col¬
ligit: unde laudanda narrauit. Nã

Expanded text:
ione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cordiȩ origo ꝓpinat᷑. Praui igit᷑ sicut
in sensu leues sunt. ita in locutione p̃ci¬
pites: & reticere ꝑtractando negliguts.
quȩ loquant᷑: s qͦd leuis conscientia con¬
cipit. leuior ꝓtinꝰ lingua ꝓdit. Vnde
nunc elyphar ex suo exꝑim̃to colligit.
qͦd desꝑate de om̃ib sentit dicens. S¬

Expanded text:
cordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut cordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate refrenant᷑: & st̃ alii qui cũ
praua concipiunt. magno se silentii ui¬
gore restringunt: & sunt ñnulli qui
uirtutũ usu roborati. usq ad eam celsi¬
tudinem ꝓuehunt᷑. ut ad loquendum
ne in corde quidẽ ꝑuersa concipiant.
quȩ silendo cõpescant. Elyphar itaq
ex quo sit ordine ostendit᷑. qͥ conceptũ
sermonẽ tenere se ñ posse testat᷑: qua
in re & illud innotuit. qͦd se loquendo
offensurũ nouit. Neq enim retinere
uerba quȩ ñ potest uell&: nisi se ꝑ hec
uulnera inferre p̃noscer&. Boni enim
uiri freno consilii retinent p̃cipitati¬
onem uerbi: & caute considerant. ne
relaxantes linguȩ lascuuã. auditorũ
conscientiam incauta locutione trans¬
figant. Unde bene ꝑsalomonẽ dicit᷑.
Qui dimittit aquã: caput.ẽ uirgiorũ.
A qua quippe dimittit᷑: cũ linguȩ fluxͦ
effrenat᷑: s dimissor aquȩ uigioꝵ caput
efficit᷑: quia ꝑ linguȩ incontinentiã dis¬

Expanded text:
gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, dis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius dicta sunt quȩ his uocabulorũ
int̃p̃tationib exprimant᷑. Qa gͦ festi¬
ne ad indiscussa tendimꝰ: plata repli¬
care deuita mus. Hoc itaq ẽ. sollerter
intuendũ: qͦd hii qui hereticoꝵ spẽm te¬
nent. loqui mollit̃ inchoant. dicentes.
si ceꝑimꝰ loqui tͥ: forsitan moleste acci-¬
pies. Exasperare qͥppe heretici audi¬
tores suos in exordio locutionis metu¬
unt. ne uigilant̃ audiant᷑: eoꝵq ualde
tristiciam declinant. ut negligentiam
capiant: & pene semꝑ blanda ft̃. quȩ
ꝓponunt: s asꝑa que ꝓsequendo subin¬
ferunt. Vnde & nc̃ amici iob a reueren¬
tia mansuetȩ locutionis incipiunt: sed
usq ad iacula asꝑrimȩ inuectionis e¬
rumpunt: quia & radices spinarũ mol¬
les sunt: s tam̃ ex ipsa sua mollicie ꝓfe¬
runt unde pungunt. Sed̾r. S concep
ctis a se qualitatib dissidunt. St̃ nãq
alii qui & ad loquendũ praua concipi¬
unt: & a locutione sua nulla silentii

Expanded text:
superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPctis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ esau. nisi eoꝵ uita figurat᷑ qͥ in exte¬
riorib uoluptatib fusi carnẽ sequunt᷑:
Qui etiã agricola eẽ describit᷑: qͥa amato¬
res huius scłi tantomagis exteriora inco-¬
lunt. qͦntomagis interiora sua inculta de¬
relinquunt. Iacob uͦ uir simplex in taber¬
naculis uel in domo habitare ꝑhibetur:
quia nimirũ om̃s qui in curis exteriorib
spargi refugiunt. simplices in cogitatio¬
ne atq in conscientiȩ suȩ habitatione con¬
sistunt. In tabernaculis enĩ aut in domo
habitare. ẽ se intra m̃tis secreta restrin-¬
gere: & neqͦ qͣm exteriꝰ ꝑ desideria dissi¬
pare: ne dũ ad multa foras inhiant. a
sem& ipsis alienatis cogitationib rece¬

Expanded text:
figuratur, qui interioribus voluptatibus fisi, carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi, tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua in culpa derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnis qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione, atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis cogitationibus, rece
Abbreviated transcription (Latin):
ctoꝵ corpore quasi pisces transeunt: qui
in eo quod imis deseruiunt. aliquando
suꝑna conscendere m̃tis saltib sciunt:
ne semꝑ in ꝓfundis curarũ lateant. &¬
nulla eos amoris summi quasi liberi
aeris aura contingat. Qui gͦ reb tẽpo¬
ralib occupant᷑. tc̃ bene exteriora dis¬
ponunt: cum sollicite ad interiora re
sugiunt: cũ neqͦqͣm foras ꝑturbationũ
strepitus diligunt: s apud sems. ipsos
intus in tranqͥllitatis sinu requiescuñs.
tus intra sem& ipsas uersare ñ cessant:
etiam cum uacant. In cogitatione enĩ
seruant depicta quȩ amant: & qͣmuis
nil exterius faciant. apud sem& ipsas
tam̃ sub pondere inqͥetȩ quietis elabo¬
rant. Quib si earũdẽ rerũ ammini¬
stratio p̃beat᷑: sem& ipsas fundit᷑ dese¬
runt: & fugitiua ac temporalia ꝑ inten¬
tionis cursũ continuis cogitationum
passib sequunt᷑. Pie aut̃ m̃tes hȩc &
cum desunt ñ quȩrt̃: & grauit̃ etiam cũ

Expanded text:
ctorum corpore quasi cibus transeunt, qui ctorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollfugiunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Ptus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne quieui: Potest aut̃ silere & quies¬
cere adhuc subtilius ꝑscrutari. Silere
nãq. ẽ. m̃tẽ a terrenoꝵ desiderioꝵ uo¬
ce restringere. Uis enun magni clamo¬
ris. ẽ. tumultus cordis. Quiescunt qͦ¬
q qui bene in potestate sunt: cũ terre¬
narũ actionũ strepitus ꝓ diuino amo¬
re int̾mittendo postponunt: ne dũ ima
indesinent̃ occupant. corde funditꝰ a sũ¬
mis cadant. Sciunt enĩ qͥa neqͥqͣm mens
ad suꝑna attollit᷑: si curarũ tumultib
continue in infimis occupat᷑. Qͥd enim
de dõ occupata obtineat: quȩ de illo ap¬
p̃hendere aliqͥd etiam uacans laborat:
Bene aut̃ ꝑ psalmystã dr̃ uacate & uide¬
te qm̃ ego sũ ds̃: quia qui uacare deo
negligit: suo sibi iudicio lum̃ eiꝰ uisionis
abscondit. Hinc etiam ꝑ moysen dicit᷑
ut pisces qui pennulas ñ habent. non
edant᷑. Pisces nãq qui habent pennulas:
saltus dare suꝑ aqͥs solent. Soli gͦ in ele¬

Expanded text:
Nonne quievi? Potest autem silere et quiesNonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordis. 19. Qui oque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in ele
Abbreviated transcription (Latin):
restringit: qua uidelic& constrictio¬
ne religatũ bene se paulus insinuat
dicens. om̃ia mͥ licent. s ñ om̃ĩa expe¬
diunt: atq ut ex ipsa religatione osten¬
der& in quanta se m̃tis libertate dila¬
tar&. ilico adiunxit. Om̃ia mͥ licent:
s ego sub nulliꝰ redigar potestate. Cũ
enim mens concepta desideria sequit᷑:
seruire reb conuincit᷑. qͥrũ amore su¬
ꝑat᷑. S paulus cui cunctalicent sub
nullius potestate se redegit: qͥa sems¬
ipsũ etiã a licitis restringendo. ea quȩ
delectata premerent despecta trans-
qualis in potestate fuit innotescat di¬
cens. Nonne dissimulaui: Potestas
namq cũ habetur. & cogitanda . ẽ. aduti¬
litatẽ: & dissimulanda ꝓpt̃ tumorem.
quatinꝰis qui ea utit᷑ .s. ut ꝓdesse debe¬
at posse se sciat: & ut extolli ñ debeat
posse se nesciat. Qualis uͦ in ore fue¬
rit. adiungat dicens. Nonne silui:
Qualis erga illicita oꝑa. adhuc subiciat.

Expanded text:
restringit. Qua videlicet constrictiorestringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcequalis in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat:
Abbreviated transcription (Latin):
antur: ne eadem bona actio agentis
cor subleu&: & subleuando plus auc-¬
torem de elatione deiciat: qͣm ipsos
enĩ qͦd rex babyloniȩ dũ elara m̃te
apud se tacitus uoluer&: dicens. ñ ne
hȩc ẽ babilon. quam ego ȩdificaui.
in irrationabile anual ꝓtinꝰ uersꝰ
est. Quod enĩ factus fuerat ꝑdidit:
qͥa humilit̃ noluit dissimulare qͦd
fecit: & qͥa elatione cogitationis se
suꝑ homines extulit: ipsũ quẽ com¬
munẽ cũ hominib habuit sensum
hominis amisit. Sepe uͦ hii qui in
potestate sunt ad subiectoꝵ passim
contumelias erumpunt: & hoc qͦd
inuigilantes regimini seruiunt ꝑ
linguȩ ꝓcaritatẽ ꝑdunt: minori
scilic& formidine iudicis uerba pen¬
santes: qui sine causa fr̃i fatuũ dixe¬
rit: gehennȩ se ignib addicit. Sepe hii
qui in potestate sunt. dũ sese & a licitis
retinere nesciunt: ad illicita oꝑa & in¬
quieta dilabunt᷑. Solus in illicitis ñ
cadit: qui se aliqͣndo & a licitis caute

Expanded text:
antur, ne eadem bona actio agentis antur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute
Abbreviated transcription (Latin):
qͦlib& in loco positi cogitando. loquen¬
do. agendo peccemus. tc̃ tam̃ ꝑ tria
hȩc animus effrenatiꝰ rapit᷑. cũ mun¬
di huiꝰ ꝓsꝑitate subleuat᷑. Nam cum
p̃ire se potestate cȩteros conspicit: al¬
ta de se elate cogitans sentit: & cum
auctoritati uocis a nullo resistitur:
lingua licentius ꝑ abrupta diffrenat᷑:
cumq facere qͦd lib& licet: iuste sibi
om̃e estimat licere qͦd lib&. S scĩ ui¬
ri cum mundi huiꝰ potestate fulciun.¬
tur: tanto sublimiori m̃tis disciplinȩ
se redigunt: qͣnto sibi ꝑ impatientiã
potestatis suaderi illicita qͣsi licentius
sciunt. Cor namq a consideranda
sua gła reprimunt: linguam ab
immoderata locutione restringunt:
opus ab inquietudinis uagatione cu
sunt ea quȩ recte faciunt. qͥa elate co¬
gitant amittunt: dũq se ad cuncta
utiles estunant: etiã impensȩ utilita¬
tis sibi meritũ dampnañ. Ut enim
cuius lib& facta digniora sint. necẽe
.ẽ. ut ei apud se semꝑ indigna uide¬

Expanded text:
quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione cussunt, ea quae recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna vide
Abbreviated transcription (Latin):
altius erubescunt: & sẽꝑ uirtutes ad
suꝑna subleuant: s ñnũquã quidã
dum tumorẽ de uirtute concipiuis:
ꝑ ipsũ tramitẽ ascensionis cadunt.
Quia gͦ potestas diuinȩ irȩ cognoscit᷑.
in cunctis necesse. ẽ ut sine cessatio

Expanded text:
altius erubescunt. Et semper virtutes ad altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis nece
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ deflent & pauent: & magnis se la¬
m̃tis cruciant: quia deseri formidats.
& quãuis de correptione sua gaude¬
ant eoꝵ tam̃ trepidã m̃tẽ correctio
ipsa ꝑturbat: ne malũ qͦd tolerant
non pia ꝑcussio disciplinȩ sit: s ani¬
maduersio iusta uindictȩ. Qđ bene
psalmista considerans ait. Qͥs nouit
potestatẽ irȩ tuȩ: Potestas qͥppe diui¬
nȩ ux̧ nr̃a ñ potest m̃te cõp̃hendi.: qͥa
eius dispensatio obscuris suꝑ nos dis¬
positionib sepe unde estimnat᷑ desere¬
re inde nos recipit: & unde nos reci¬
pere creditur. inde derelinqͥt: ut ple¬
aliquando ira sit. qͦd gr̃a putat᷑. Non¬
nullos enim flagella corrigunt: non.¬
nullos ad impatientiae uesaniã ꝑdu-¬
cunt: S alios ꝓsꝑa qͥa demulcent. ab
insania mitigant: alios qͥa eleuant.
funditꝰ ab om̃i spe conuersionis era-¬
dicant. Cunctos aut̃ uicia ad ima
ꝑtrahunt: s tam̃ quidã eo ab his fa¬
cilius redeunt. quo se in eis corruisse

Expanded text:
 deflent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut ple hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse
Abbreviated transcription (Latin):
putat᷑ ẽẽ uirtutis: sepe unde placari
iudex credit᷑. inde ad irascendũ placi¬
dus instigat᷑. salomone attestante qui
ait. Est uia quȩ uidet᷑ hominib re¬
cta: nouissima aut̃ eiꝰ ducunt ad mor¬
tem. Unde scĩ uiri cũ mala superanł.
sua etiã bene gesta formidant: ne cum
bona agere appetunt. de actionis ima¬
gine fallant᷑ ne pestifera tabes putre¬
dinis. sub boni specie lateat coloris.
Seiunt enim qͥa corruptionis adhucpon¬
dere grauati duudicare bona subtili¬
t̃ nescuint: & cũ ante oculos extremi
examinis regulam deducunt. hec ipsa
in se ññquam & quȩ apꝓbant metuuns.
& tota quidẽ m̃te int̾na desiderant: s
tam̃ de incertitudine operũ trepidi.
quo gradiunt᷑ ignorant. Unde bene
postquam dictũ. ẽ. quare data ẽ. mise
ro lux. adiungit᷑ uiro cuiꝰ abscondita. ẽ
uia: acsi dicat᷑. Cur huiꝰ uitȩ succes

Expanded text:
putatur esse virtutis. Saepe unde placari putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad irascendum placidus instigatur; Salomone attestante, qui ait. Est quae videtur homini recta; novissima autem ejus ducunt ad mortem . Unde sancti viri cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unde bene postquam dictum est: Quare data est misero 144 lux? adjungitur: Viro, cujus abscondita est via. Ac si dicatur: C
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ in contemplationis uirtute suble¬
uat᷑. S cum reqͥrens dicĩt. qͣre data
ẽ misero lux: cur hoc ipsũ requirere
p̃sumat. insinuiat dicens. Uiro ciius¬
tenebris. Uia enĩ sua uiro abscondita
est: quia & si iam in qua sit uitȩ quali¬
tate considerat: adhuc tam̃ ad quẽ finẽ
tendat ignorat: & si iã suꝑna appetit.¬
& si plenis hȩc desideriis quęrit: adhuc
si in eisdem desideriis ꝑmaneat nescit.
Peccata quippe deserentes ad iusticiam
tendimus: & unde uenimꝰ. nouimꝰ: s qͦ
ꝑueniamus. ignoramꝰ. Quid hesterna
die fuimꝰ scimꝰ: s quid contingat crasti¬
na nos eẽ nescimus. Uia gͦ sua uiro ab¬
scondita . ẽ: quia sic pedem ponit oꝑis:
ut tam̃ p̃uidere nequeat exitũ consũ¬
sconsio: quia ññquã ea ipsa quȩ rectae
nos agere credimꝰ. an in districti iudi¬
cis examine recta sint ignoramꝰ. Sepe
enim sicut & longe suꝑiꝰ diximꝰ opus
nr̃m causa dampnationis. ẽ. & ꝓfectꝰ

Expanded text:
storum in contemplationis virtute sublestorum in contemplationis virtute sublevatur. Sed cum requirens dicat: Quare data est misero lux? cur hoc ipsum requirere praesumat, insinuat dicens: CAPUt. --Via enim sua viro abscondita est, quia etsi jam in qua sit vitae qualitate considerat, adhuc tamen ad quem finem tendat, ignorat. Etsi jam superna appetit, etsi plenis haec desideriis quaerit, adhuc tamen si in eisdem desideriis permaneat, nescit. Peccata quippe deserentes, ad justitiam tendimus; et unde venimus, novimus; sed quo perveniamus, ignoramus. Quid hesterna die fuimus, scimus; sed quid contingat crastina nos esse, nescimus. Via ergo sua viro abscondita est, quia sic pedem ponit operis, ut tamen praevidere nequeat exitum consumsconsio; quia nonnunquam ea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine recta sint, ignoramus. Saepe enim, sicut et longe superius diximus, opus nostrum causa damnationis est, et provectus
Abbreviated transcription (Latin):
chro absconditos discipłos uiderat: qͥb
dicebat. Mortui enim estis: & uita ur̃a
abscondita.ẽ. cũ xp̃o in dõ. Qui ergo
mortem quęrit. gaud& dũ sepulchrũ
inuenit: qͥa qui mortificare se appetit.
ualde ad inuentã requiẽ contẽplatio¬
nis hilarescit: ut extinctꝰ mundo la¬
teat: & cunctis exterioꝵ rerũ ꝑtur ba¬
tionib intra sinũ se intimi amoris ab
effodi dr̃. etiam sepulchri inuentio
subinfert᷑: hoc necesse  ut intentio nr̃a
conspiciat qͦd antiqui mortuos cũ di¬
uiciis obruebant. Qui gͥ thesaurum
querit. gaudet cũ sepulchrũ inuene¬
rit: quia sapientiã ꝑ quirentes. cum
sacrȩ scripturȩ paginas uoluimꝰ cũ
exempla p̃cedentiũ ꝑserutam᷑: quasi
ex sepulchro gaudiũ sumimꝰ: qͥa m̃tis
diuicias apud mortuos inuenimꝰ qui
qͥa hiuc mundo ꝑfecte extincti st̃. in
occulto cũ diuiciis requiescunt. Sepul¬
chro gͦ diues efficit᷑: qui ꝑ exempla iu-¬

Expanded text:
cro absconditos discipulos viderat, quibus cro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Qui ergo mortem quaerit, gaudet dum sepulcrum invenit, quia qui mortificare se appetit, valde ad inventam requiem contemplationis hilarescit; ut exstinctus mundo lateat, et a cunctis exteriorum rerum perturbationibus intra sinum se intimi amoris abseffodi dicitur, etiam sepulcri inventio subinfertur, hoc necesse est ut intentio nostra conspiciat, quod antiqui mortuos cum divitiis obruebant. Qui igitur thesaurum quaerit, gaudet cum sepulcrum invenerit, quia sapientiam perquirentes, cum sacrae Scripturae paginas volvimus, cum exempla praecedentium perscrutamur, quasi ex sepulcro gaudium sumimus, quia mentis divitias apud mortuos invenimus: qui quia huic mundo perfecte exstincti sunt, in occulto cum divitiis requiescunt. Sepulcro ergo dives efficitur, qui per exempla ju
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim sepulchrũ locus. ẽ. quo ab¬
sconditur corpus. ita diuina contẽpla¬
tio qͦdam sepulchrũ m̃tis. ẽ. qͦ abs¬
condit᷑ animus. Quasi enĩ huic ad¬
huc mundo uiuimꝰ: cũ m̃te in eũ fo¬
ris uagamur: s mortui in sepulchro
abscondimur: cũ mortificati exteriꝰ
in secreto int̾nȩ contẽplationis celam᷑.
Scĩ gͥ uiri ab importunitate desideri¬
orũ temporaliũ a tumultu inutiliũ
curarũ. a clamore ꝑstrepentiũ ꝑtur¬
bationũ. sem& ipsos sacri uerbi gla¬
dio mortificare ñ desinunt: atq se¬
dunt. Unde recte ꝑ psalmistã dicit᷑
Abscondes eos in abscondito uultus tui:
a conturbatione hominũ. Qͦa qͣuis¬
ꝑfecte postmodũ fiat: etiã nc̃ ex mag¬
na parte agit᷑. cũ a temporaliũ deside¬
riorũ tumultib delectatione in inte¬
riora rapiunt᷑: ut mens eoꝵ dum in
amore dĩ tota tendit᷑. nulla inutili
ꝑturbatione laceret᷑. Hinc. ẽ. qͦd paulꝰ
ꝑ contẽplationẽ mortuos & qͣsi in sepul¬

Expanded text:
Sicut enim sepulcrum locus est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, a tumultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri verbi gladio mortificare ndunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominum. Quod quamrfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur; 143 ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione laceretur. Hinc est quod Paulus per contemplationem mortuos et quasi in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ suã appetunt. thesaurũ effo¬
dientib comparant᷑. Mundo enĩ ꝑ in¬
uisibilem sapientiã morimur: de qͣ ꝑsa
am: & sicut thesauros effoderis eam.
Sapientia quippe in rerũ suꝑficie non
iacet. quia in inuisibilib lats: & tunc
mortificationẽ nr̃am sapientiã con-¬
tingentes app̃hendimꝰ: si relictis uisi¬
bilib in iniusibilib abscondam᷑: si hanc
cor effodientes quęrimꝰ: ut om̃e quod
terrenũ mens cogitat a sems ipsa ma¬
nu sc̃ȩ discretionis eiciat: & thesaurũ
uirtutis qui in se latebat agnoscat.
Facile enim in se thesaurũ quęsitũ inue¬
nit: si eam quȩ se male p̃sserat molẽ
a se terrenȩ cogitationis repellit.Qͥa
autẽ quȩ sitã mortẽ sicut thesaurum
dicit: recte subiungit. Gaudentq¬

Expanded text:
cationem suam appetunt, thesaurum effocationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua peram, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrentib dicit. Non deserentes col¬
lectionẽ nr̃am sicut. ẽ. consuetudinis
quibdã. s consolantes: & tantomagis
qͣnto uideritis apꝓpinqͣntẽ diẽ. Labo¬
rantẽ quippe consolari. ẽ. parit in la¬
bore ꝑsistere: quia subleuatio laboris
est. uisio conlaborantis: sicut cũ in iti¬
nere comes iungit᷑. uia qͥdẽ ñ adtrahit᷑
s tam̃ de societate comitis labor itine¬
ris leuigat᷑. Dum itaq paulus conso¬
lantes se in labore quȩrer&. adiunxit
dicens. tantomagis qͣnto uideritis ap¬
ꝓpinqͥntẽ diẽ: ac si dicer&. eo labor
crescat. quo ipsa iam p̃mia laboris ap¬
propinqͣnt: uelut si aꝑte dicat. thesau¬
rum queritis: s eo fodere ardentiꝰ de¬
betis. quo iã uxta quęsitũ aurũ fodi¬
tes thesaurũ. intelligi & alit̃ potest.
Quia enĩ ꝑfecte mundo mori ñ possumꝰ.
nisi intra m̃tis nr̃e inuisibilia a uisibi¬
lib abscondamur: recte bii qͥ mortifi¬

Expanded text:
quaerentibus dicit: Non deserentes colquaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodites thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
cum quęritur: ut ñ inuentus arden¬
tius quęrat᷑: & differt᷑ quȩrens spon¬
sa ne inueniat: ut tarditate sua ca
pacior reddita multipliciꝰ quandoq
inueniat qͦd quęrebat. sVnde beatꝰ
iob cum dicer&. exspectant mortẽ
& ũ uenit: ut hoc ipsũ quȩrentiũ
desideriũ subtilius expler&. ilico ad
rũ. Om̃s nãq qui effodientes the¬
saurũ quęrt̃. cũ fodere altiꝰ cȩꝑint.
ad laborẽ instantiꝰ mardescunt: qͥa
quo se thesauro abscondito iãiãq apꝓ¬
pinquare estimant: eo in effodiendo
enixius laborant. Qui gͥ plene morti¬
ficationem suam appetunt. qͣsi effodi¬
entes thesaurũ quęrunt: qͥa quanto
fiunt uiciniores ad finẽ: tanto se exi
bent ardentiores in oꝑe. Laborando
gͦ ñ deficiunt: s magis ad usũ laboriᷤᷤ
crescunt: quia quo iam p̃mia ꝓpinqui¬
ora considerant. eo in oꝑe delectabiliꝰ
exsudant. Unde bene paulus quib dã
absconditũ ȩternȩ patriȩ thesaurum

Expanded text:
cum quaeritur, ut non inventus ardencum quaeritur, ut non inventus ardentius quaeratur; et differtur quaerens sponsa ne inveniat, ut tarditpacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius expleret, illico aduior. --Omnes namque qui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt vibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis adversum labores crescunt, qui cum jam praemia propinquiora consexsudant. Unde bene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum