comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inflaminati. filios aut subiecto ᷤᷤ
qͦs nut᷑re lacte debuerant doctͥ¬
narũ. adustione pͣuȩ afflctio¬
nis consumunt. Sic itaq tro¬
pologice uirtutes hipochritaꝵ con¬
ceptus suos in animo faciunt. dũ
more uel fauoris gr̃a in tenera ad¬
huc conceptione uirtutes ꝑimunt
et decoquunt in cibos suos: dum
ñ futurȩ s p̃sentis uitȩ lucia q̃rt̃.
Et dum suarũ uirtutũ pascunt᷑
laudib: qͣsi ꝓpͥos et decoctos fauo¬
ris adustione natos comedunt.
Quȩ bñ mulieres fuisse. taliaq
gessisse ꝑhibentur: qͥa nͥ mulie¬
bria simulatȩ uirtutis in animo
sectarent᷑. ñ utiq conceptus animi
bñ formatos ad uitam. in morte¬
humanȩ laudis addicerent. Uñ
sequitur:
caph.

Expanded text:
inflammati, filios aut subjectos inflammati, filios aut subjectos quos nutrire lacte debuerant doctrinarum, adustione pravae afflictionis consumunt. Sic itaque tropologice virtutes hypocritarum conceptus suos in animo faciunt, dum more vel favoris gratia, in tenera sua adhuc conceptione, virtutes perimunt; et decoquunt in cibos suos: dum non futura, sed praesentis vitae lucra quaerunt, et dum suarum virtutum pascuntur laudibus, quasi proprios et decoctos favoris adustione natos comedunt. Quae bene mulieres fuisse, taliaque gessisse perhibentur; quia si non muliebria simulatae virtutis animo sectarentur, non utique conceptus animi bene formatos ad vitam, in mortem vanae laudis adducerent. Unde sequitur: CAPH.
Abbreviated transcription (Latin):
anus mulierũ miscdĩum
coxerunt filios stios: facti
sunt᷑ cib earum in contritione
filiȩ populi mei. Principium¬
namq desolationis iudeis tunc
imininebat: qñ mulieres eoꝵ
natos suos qͦs uidebant fame
sitiq consumi. qͣsi ꝑ miscdiã
in cibo coxere. Nulli dubium
ẽẽ pocerit qͥcũq historias leget
eds hoc fecisse: maxime in illa
obsidione deste iosepho quȩ sub
tẏto uel uespasiano accidisse le¬
gitur. Ceterum in hac xp̃i ecclia
illi qͣsi ꝑ misedĩam filios deco¬
quunt suos qͥ culmine reguni¬
nis sublimati. zeli uel inuidiȩ
flamma urunt animas natoꝵ.
dũ nimis iusti ipsi uideri cupi¬
unt. Et dum ꝑturannicam
potestatem eos excruciant: qͣsi
ꝑ misediam eos ⁊eli fiamma de¬
coquunt. Habent quidẽ ⁊ip̃i
iusticia adurunt: uerũetiam
cũ infirmã et carnalẽ eoꝵ uitam
dentib rodunt. Hec nãq omĩa
destate. certe aut officio seculari
animas tẏrannica ueratione ex¬
urunt: dum concupiscenciis sui

Expanded text:
anus mulierum misericordium coxerunt filios suos, facti sunt cibus eorum in contritione filiae populi mei. namque desolationis Judaeis tunc imminebat, quando mulieres eorum, natos suos quos videbant fame sitique consumi, quasi per misericordiam in cibos coxere. Nulli dubium esse poterit, quicunque historias legerit, eos hoc fecisse: maxime in illa obsidione, teste Josepho, quae sub Tito et Vespasiano accidisse legitur. Caeterum in hac Christi Ecclesia illi quasi per misericordiam filios decoquunt suos, qui culmine regiminis sublimati, zeli et invidiae flamma urunt animas natorum, dum minis justi ipsi videri cupiunt, et dum per tyrannicam potestatem eos excruciant, quasi per misericordiam eos zeli flamma 1504 decoquunt. Habent quidem et ipsjustitia adurunt, verum etiam cum infirmam et carnalem eorum vitam dentibus rodunt. Haec namque omnia testate certe, aut officio saeculari animas tyrannica vexatione exurunt, dum concupiscentiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
expanderet manus: & consolantẽ
inuenire non posset. Hinc signan¬
der ait ꝓpħa in contritione fiuiȩ
populi mei: quia & siante aduen¬
tum domini captiuitatem iude¬
orꝑ illatam eẽ a chaldcis deflere
uideat᷑ : tamen ꝓphetico sp̃u ma
gis istam captiuitatem p̾uidens
minans longinquȩ affecit dom¬
nationis extuo. Quȩ ꝓfecto mise¬
rabili deplorat dolore. Niula enĩ
patria uerior omnium in hac
ꝑegrinatione quam fides. Quȩ
nimirum eos qui longe erant

Expanded text:
expanderet manus, et consolantem expanderet manus, et consolantem invenire non posset. Hinc signanter ait Propheta: In contritione filiae populi mei, quia etsi ante advenmias captiuitatem Iudaeorum inlatam eis a Babyloniis deflere uideatur, tamen prophetico spiritu istam magis captiuitatem praeuidens, minans, longinquae affecit 1460 dominationis exsilio. Quae profecto miserabili deplorat dolore. Nulla enim patria verior omnium in hac peregrinatione, quam fides. Quae nimirum eos qui longe erant
Abbreviated transcription (Latin):
cta ẽ omnis ꝓpħartim uaticina¬
tio. non ut ex ea corrigerent᷑ ꝓpt̃
duriciam cordis corum. s ne con¬
tingerent de uo quȩ legebant᷑.
Quaꝓpt̾ passio & contritio humi¬
litatis xp̃i: facta ẽ eis laquetis om¬
nib ñ credentib in ruinam. Uñ
ꝓpħa quasi ex ipsius utterȩ sono.
quia os aperui & attraxi sp̃m. di¬
uisiones aquarum deduxit ocłs
mñs: quasi dicat illud ex ȩuangłio.
nisi loquutus eis essem & p̃dicerẽ¬
alioqum peccatum ñ haberent.
Nunc autem in excusabiles facit.
laqueus facta ẽ cis uaticinatio eo
qd̃ non crediderint. in quib os
aperui ut inexcusabiles essent.
ꝓ pt̃ea & sub hac littera longe supͣ
lacrimabilior series ostenditur.
Expandit syon manus suas: et
non ẽ qui consolecur eam. Ac si
patent̾ dicat. Dignam remune¬
iationem erroris recipit: quȩ ex¬
pandentem manus in cruce audire
neglexit. & sub alis eius succedere
restigit. Dignum gͥ ut ipsa pꝰea

Expanded text:
cta est omnis prophetarum vaticinacta est omnis prophetarum vaticinatio: non ut ex ea corrigerentur propter duritiam cordis eorum, sed ne contingerent de illo quae legebantur. Quapropter passio et contritio humilitatis Christi facta est eis laqueus omnibus non credentibus in ruinam. Unde Propheta quasi ex ipsius litterae sono: Quia os aperui, et attraxi spiritum . Divisiones aquarum deduxit oculus meus; quasi dicat illud ex Evangelio: Nisi locutus eis essem et praedicarem, peccatum non haberent . Nunc autem inexcusabiles facti, laqueus facta est eis vaticinatio, eo quod non crediderint in quibus os aperui , ut inexcusabiles essent. Propterea et sub hac littera, longe supra lacrymabiliter series ostenditur: Expandit Sion manus suas, et non est qui consoletur eam, ac si patenter dicat: Dignam remunerationem erroris recipit, quae expandentem manus in cruce audire neglexit, et sub alis ejus succedere refugit. Dignum igitur ut ipsa postea
Abbreviated transcription (Latin):
didit suis uerbis quid eisdẽ acci¬
derat. Qm̃ ꝓpt̾ incredulitatẽ eoꝵ
uaticinium ꝓpħarum & contri¬
cio cordis eorum laqueus erat illis
&& ruina: ita ut ꝑierent cos ne
in nomme dĩ loquerent᷑ ad eos.
Quod cernens ꝓpħa. diuisiones a¬
quarum inquit deduxit oculus
m̃s̃: in contritione filię popłi mai.
Uerumtam̃ alia contritio ꝓpħaꝵ
ex deuotione diuinȩ inspiratioĩs:
alia uͦ eorum qui ꝓ peccatis omni
contritione afflicti. spũ uexabant᷑
erroris. Anoquin ds̃ contritum et
humiliatum non sꝑueret: insi
& ipsi uaticinium et contritionẽ
eorum qui ꝓ ipsis gemitib fatiga¬
bantur pͥtis spreuissent: & ĩmu¬
tauerunt formidinem quȩ nulla
erat nisi dm̃ repellerent. Iccirco et
uatieinatio facta ẽ eis laqueus: qd̃
in passione domini accidisse nul¬
li dubium. Suꝑ quem. ac si ex
ꝑsona omnium dicat᷑ menbioꝵ.
Aperuerunt suꝑ nos omnes ini¬
mici os suum: quib formido fa¬

Expanded text:
didit suis verbis quid eisdem accididit suis verbis quid eisdem acciderat: quoniam propter incredulitatem eorum, vaticinium prophetarum, et contritio cordis eorum, laqueus erat illis et ruina, ita ut perimerent eos, ne in nomine Dei loquerentur ad eos. Quod cernens Propheta: Divisiones aquarum inquit deduxit oculus meus, in contritione filiae populi mei. Verumtamen alia contritio prophetarum ex devotione divinae inspirationis, alia vero eorum qui, pro peccatis omni contritione afflicti, spiritu vexabantur erroris. Alioquin Deus contritum et humiliatum non sperneret, nisi et ipsi vaticinium et contritionem eorum, qui pro ipsis gentibus fatigabantur prius sprevissent, et immutaverunt formidinem quae nulla erat nisi Deum repellerent. Idcirco et vaticinatio facta est eis laqueus. Quod in passione Domini accidisse nulli dubium, super quem, ac si haec persona omnium dicatur membrorum: Aperuerunt super nos omnes inimici nostri os suum. Quibus formido fa
Abbreviated transcription (Latin):
peruerunt inquit suꝑ me
os suum: om̃s inimici. Sic
equidem inplurimis lamentatio¬
nib litceris alludere inuenies:
ut & lutere sensus uerboꝵ ape¬
riant.&. uerba consona uoce.
sensum luteiarum expleant. Uñ
uersiculi sequentis insinuat. cũ
ait. Formido & laqueus. factaẽ
nob̾ uaticinatio et contritio. Ex
quo ꝓfecto liquet qd̃ erroris sĩt
sensus: qm̃ uaticinatio ꝓpħarũ
& contritio cordis eoꝵ. corrationẽ
et satiffactionem pentcentiȩ ma¬
gis ꝑsuadebant quam errorem
in populo. Unde econtrario qͥa
ex ꝓphȩ uaticino formido in sa¬
nabilis peccantib accideiat: et
laqueus facta ẽ contritio ꝓphecȩ
gementis: iccuto suib hac litera
significanter insinuat erraui.
Non qd̾ ꝓph̃a motus sit gressibꝰ
fidĩ suȩ ut erraret: s quia populuᷤ
obcriauciat intantum ut eius con¬
tritio & uaticinium laqueus rui¬
nȩ et formido corectionis ect̃. Uñ
ex ꝑsona pleb̃ oberiantis. ut elem̃¬
tum exponeret eorum infantiȩ: in¬

Expanded text:
peruerunt, inquit, super nos os suum omnes inimici nostri. Sic quidem in plurimis lamentationum litteris alludere invenies, ut et litterae sensus verborum aperiant, et verba consona voce sensum litterarum expleant. Unde uod textus versiculi sequentis insinuat, cum ait: Formido et laqueus facta est nobis vaticinatio et contritio. Ex quo profecto liquet, quod erroris sit sensus, quoniam vaticinatio prophetarum, et contritio cordis eorum, correctionem et satisfactionem poenitentiae magis persuadebant, quam errorem in populo. Unde e contrario quia ex prophetae vaticinio formido insanabilis peccantibus acciderat, et laqueus facta est contritio prophetae gementis, idcirco sub hac littera significanter insinuat, erravi, non quod propheta motus sit gressibus fidei suae ut erraret, sed quia populus oberraverat intantum, ut ejus contritio et vaticinium, laqueus ruinae, et formido 1459 correctionis esset. Unde ex persona plebis oberrantis, ut elementum exponeret eorum infamiae, in
Abbreviated transcription (Latin):
ab his omnib scilicet a solo pa¬
triȩ:. adeo. et fide. & lege. et a de¬
stamento scõ contritione ꝑditioĩs¬
dispsi erant: recce ait. Diuisiones
aquarum deduxit oculus m̃s.
Optabat enim cum paulo apłõ¬
suis. Ex quo patet qd̃ magna
sit possessio caritatis. & ortus de¬
liciarum p̃cipuus: in quo om¬
nia uirtutum genera nutriunt᷑.
Ex quo quasi de paradiso uolup¬
tatis fons ascendit: qui irrigat
omnia uirtutum genera. Drimũ
se attollens in quatuor uitutũ
capita. ac sic demum ꝑ omnes
duusiones aquarum: ut omĩa
inebrient᷑ fidei & moꝵ germi¬
na. Orandit̾ enim affectum ge-¬
rentis penitentiam expressit
aut numium dilectionis amorẽ
defignauit: scdm illud quod
in canticis scͥptum ẽ. Fons ortoꝵ.
puteus aquarum uiuentiũ:
cum impetu descendens a liba¬
no. Iste gͥ ditsiones aquarũ
ñ mninus abluunt peccata.
cum etiam ꝑ om̃s deliciarum
areolas fluunt: ut omia¬
aromatum irrigent genera. Quas
diuisiones xp̃i ȩccłia cum impetu

Expanded text:
 scilicet a solo patriae, a Deo, et fide, et lege, et testamento sancto, contritione dispersi erant, recte ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus. Optabat enim se cum Paulo apostolatribus suis . Ex quo patet, quod magna sit possessio charitatis, et hortus deliciarum praecipuus, in quo omnium virtutum genera nutriuntur, ex quo quasi de paradiso voluptatis fons ascendit, qui irrigat omnia virtutum genera. Primum se attollens in quatuor virtutum capita, ac si demum per omnes divisiones aquarum, ut omnia inebrient fidei et morum germina. Granditer enim affectum gerentis poenitentiam expressit, aut nimirum dilectionis amorem designavit, secundum illud quod in Canticis scriptum est: Fons hortorum, puteus aquarum viventium, cum impetu descendens a Libano . Istae igitur divisiones aquarum, non minus abluunt peccata, cum etiam per omnes deliciarum areolas fluunt, ut omaromatum irrigent genera. Quas divisiones Christi Ecclesia, cum impetu
Abbreviated transcription (Latin):
sionib afflicta. deinceps acceptior
fiat. Hinc ẽ quod dicit. recordare
pauꝑtatis et transgressioiis meȩ.
absirthii et fellis: non qđ a domi¬
no transgressionis suȩ recordari ue¬
lit. s labor ac certaminum quȩ
ꝓ his toleiat. idẽ. absinthii et felliᷤ.
Memoria memor ero inquit: & ta¬
bescet in me anima mea. Quȩ ni¬
mirum uox. piȩ recordationis est
et eternȩ uitȩ: quia cum memo¬
ria ut est recce memoratur. mox
tabescit anima in se ad eam suspi¬
rantis. Hinc dauid aiebat. Defe
& in uerbum tuum suꝑ sꝑaui.
Hoc recolens incorde meo sꝑabo:
quia cum ꝓfecto corpus xp̃i ad eiꝰ
uite contemplationem totum sedi¬
rigit. utiq in se tabesceus gemit.
Idq recolens: ideoq inquit sꝑabo.
Nam qd̃ ait. memoria memor
ero. idioma scͥpturarum ẽ. ut est
uita iuuere. ꝙ gaudio gaudere.
uel morte mori. ceteraq huiꝰmodi.
in scͥpturis scĩs inueniuntur: ñ

Expanded text:
sionibus afflicta deinceps acceptior sionibus afflicta deinceps acceptior fiat. Hinc est quod dicit, Recordare paupertatis et transgressionis meae, absynthii et fellis; non quod a Domino transgressionis suae recordari velit, sed laborum ac certaminum quae pro his tolerat, id est absynthii et fellis. Memoria memor ero, inquit, et tabescet in me anima mea. Quae nimirum vox pia recordationis est et aeternae vitae: quia cum memoria, id est recte memoratur, mox tabescit anima in se ad eam suspirantis. Hinc David aiebat, Defect in verbum tuum supersperavHoc recolens in corde meo, ideo sperabo. Quia cum profecto corpus Christi ad ejus vitae contemplationem totum se dirigit, utique in se tabescens gemit, idque recolens, ideo, inquit, sperabo. Nam quod ait: Memoria memor ero, idioma Scripturarum est: ut est, vita vivere, et gaudio gaudere, vel morte mori, et caetera quae homini in Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
rit. tians gressio ꝓ nob̃ factus ẽ. Hinc
sane et apłs. Qui peccatum ñ fecit.
nec inuentus ẽ dolus in ore eius. ꝓ
nob̃ peccatum factus ẽ et maledictũ:
quia maledictus ex lege omnis qui
deleret transgressiones. Magnum
ẽ gͥ rogare dm̃ patrem recordari pau
ut nos sua ditaret pauꝑtate: ꝙ uin¬
git corpꝰ cum capite. quatinus ꝑ de¬
p̃cationem capitis corpus purgetur.
Corpus autem quia sine transgressi¬
one p̾sentem ñ pot̾ ducere uitam:
ideo repletur inp̃sentiarum mul¬
tis amaritudinib & erumpnis.
absinthii et fellis. Non enim dixit
simplicit̃ rocordare pauꝑtatis et
transgressionis meȩ: s addidit ab¬
sinthii et fellis. Qm̃ et pauꝑtas
eccłiarum et transgressio. in absin¬
thio uersat᷑ et felle: dum multis
sponsa coangustat᷑ iaborib. & do¬
lorib fatigatur. si quomͦ camino
pauꝑtatis decocta. ab his quȩ pro
transgressione sua patient̾ dolciat.
intus purgetur. & sponso suo pas¬

Expanded text:
rit: trangressio pro nobis factus est. Hinc rit: trangressio pro nobis factus est. Hinc sane et Apostolus: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Pro nobis peccatum factus est et maledictum : quia maledictus ex lege omnis qui deleret transgressiones, magnum est igitur rogare Deum Patrem recordari paupctus est, ut nos sua ditaret paupertate ; et jungit corpus cum capite, quatenus deprecatione capitis corpus purgetur. Corpus autem, quia sine transgressione 1434 praesentem non potest ducere vitam, ideo repletur impraesentiarum multis amaritudinibus, et aerumnis absynthii et fellis. Non enim dixit simpliciter, Recordare paupertatis et transgressionis meae: sed addidit, absynthii et fellis, quoniam et paupertas ecclesiarum et transgressio in absynthio versatur et felle, cum multis sponsa coangustatur laboribus, et doloribus fatigatur, si quo modo camino paupertatis decocta ab his quae pro transgressione sua patienter tolerat, intus purgetur, et sponso suo pas
Abbreviated transcription (Latin):
re ista interp̃tari debere: ꝓfecto cũ
in hac miserȩ lamentationis uoce iunga
cum principio finem. Ut is qui
dicit. ego uir uidens pauꝑtatem
meam: dicat et in fine. recordare
pauꝑtatis & transgressionis meȩ.
Hauc gͥ pauꝑtatem magni aliqͥd
ẽẽ putat. et ideo quasi. ꝓ se agens
enis recordari togat. Unde & eccle¬
sia tantȩ pauꝑtati comparticipari
gaudet: qm̃ fide credit qd̃ dictun
ẽ a domino. Beati pauꝑes spiritu:
qm̃ ipsors ẽ regnum celors. ꝓpt̾ea
etiam et ipsa dicit cum capite. re¬
cordare pauꝑtatis & transgressio¬
nis meȩ. S querendum cur tians¬
gressionis eius recordari petat. cum
nec xp̃c transgressionem ad miscrit
peccati. nec recte transgressionẽ suam
aliquis affert iudici qua puniat᷑.
immo rogat cum dauit. Auerte
faciem tuam a peccatis meis: et om̃s
iniquitates meas dele. S hoc ẽ qd̃
dari: quia cum transgressionem le¬
gis et p̾ceptorum d̃i nullã admise¬

Expanded text:
re ista interpretari debere: profecto cum re ista interpretari debere: profecto cum in hac miserae lamentationis voce, jungat cum principio finem, ut is qui dicit: Ego vir videns paupertatem meam, dicat et in fine, Recordare paupertatis et transgressionis meae. Hanc igitur paupertatem magni aliquid esse putat, et ideo quasi pro se agens, ejus recordari rogat. Unde et Ecclesia tantae paupertari comparticipari gaudet: quoniam fide credit quod dictum est a Domino: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Propterea etiam et ipsa dicit cum capite: Recordare paupertatis et transgressionis meae. Sed quaerendum cur transgressionis ejus recordari petat, cum nec Christus transgressionem admiserit peccati, nec recte transgressionem suam aliquis offert judici qua puniatur, imo rogat cum David: Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele? Sed est, quod dari: quia cum transgressionem legis, tamen praeceptorum Dei, nulla admise
Abbreviated transcription (Latin):
mo recreatur. conuerstis ad dm
p̃ces mittit: & inire nouitatiꝰ
giã ꝓmitcit se deinceps meli¬
ora sꝑare. ac si oblitus p̾teritoꝵ
delictor. Unde animaduer¬
dit prudens lector qd̃ hec elem̃¬
ta nͣ sine magno misterio in
diuinis litteris p̃notata inue
niunt᷑: neq sine intelligentiȩ sacͣ¬
mentis uoluit ꝓpħa ab his uersi¬
b quasi metro ludens inchoare.
Deniq nec existimari congruit.
quasi ego huiꝰcemodi interp̾tati¬
ones singulis uersib confixerim:
p̾sertim cum & summos doctores
eccliȩ xp̃i inuenias ita cos inter¬
p̃tatos ẽẽ. uel etiam alibi licet in
alio oꝑe eascdem intelligentias siuis
uersibꝰ reddidisse. qm̃ sermo dĩ ocu¬
losus ẽ. huic inde & misterus adum¬
bratur. Quib reseratis. patet sen¬
modi curauerit p̃uidere: scilicet
ut et fastidium detergeret legenti¬
um.& animas etiam int̾ lacrima ᷤ
recrearet pii oꝑis ad exercitium. Nec
dubium quin de xp̃o et eius corpo¬

Expanded text:
mo recreatus, conversus ad Deum, mo recreatus, conversus ad Deum, preces mittit, et mirae novitatis gratia promittit se deinceps meliora sperare, ac si oblitus praeteritorum delictorum. Unde animadvertat prudens lector quod haec elementa non sine magno mysterio in diniuntur, neque sine intelligentiae sacramentis, voluit propheta ab his versibus, quasi metro lugens inchoari. Denique nec existimare congruit, quasi ego hujuscemodi interpretationes singulis versibus confinxerim, praesertim cum et summos doctores Ecclesiae Christi invenias ita eas interpretatas esse: vel etiam alibi, licet in alio opere, eas intelligentias suis versibus reddidisse: quoniam sermo Dei oculosus est, hinc inde et mysteriis adumbratur. Quibus reseratus patet senmodi curaverit praevidere, scilicet ut et fastidium detergeret legentium, et animos etiam inter lacrymas recrearet pii operis exercitium. Nec dubium quin de Christo et ejus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ai quippe duc te iuxta qͦsłã.
aut huc sonare uidetur: qd̃
satis aꝑte insinuat quid uelit. Acsi
patent̃ dicat ex ꝑsona dĩ: aut exꝑ
sona cloccons. Duc te iam huc lon¬
ge retͦ multis conuoluta malis.
U ne indifferent̃ quasi errans
nesciens quo eat: dupplex interp̾¬
tatio demonstrat. quasi dicat. Duc
de ab his quib aduersaris. Et il¬
la itterroget quo ire debcat. ille
uͦ huc inquit: et sequere depre¬
canti uiam quam insunuat. Et
quid est quod rogare debeat: mox
infert. Recordare pauꝑtatis & tͣnͣs¬
gressionis mee: ab surchii et fellis.
Memoria memor ero: &. tabescet
in me anima mea. Hec recolens
in corde meo: ideo sꝑabo. Ab ini
ones xp̃i et eccliȩ tribulationes.
ad eo ꝓ his omnib sicut ostensũ
ẽ. ut plangat qd̃ ꝑierat finis
eius. et spes eius adomino: qͣsi
ex desꝑatione ex miseriarum op¬
p̃ssione. S ex eodem elemento
quasi diuinitus ut audiuit
ꝓph̃a commonitus duc te: mox
ac si noue spei genere tactꝰ ani¬

Expanded text:
ain quippe duc te, juxta quosdam, aut huc, sonare videtur, quod satis aperte insinuat quid velit, ac si patenter dicat ex persona Dei, aut ex persona doctoris: Duc te jam hinc longe retro multis convoluta malis. Et ne indifferenter quasi errans, nesciens quo eat, duplex interpretatio demonstrat, quasi dicat: Duc te ab his quibus adversaris: et illa interroget quo ire debeat: ille vero huc inquit, et sequere, deprecandi viam quam insinuat. Et quid est quod rogare debeat, mox infert: ZAIN. Recordare paupertatis et transgressionis meae, absynthii, et fellis. Memoria memor ero, et tabescet in me anima mea. Haec recolens in corde meo, ideo sperabo. ones Christi, et Ecclesiae tribulationes, adeo pro his omnibus, ut ostensum est, plangit, quod perierat finis ejus, et spes ejus a Domino, quasi ob desperationem ex miseriarum oppressione. Sed ex eodem elemento quasi divinitus, ut audivit, Propheta commonitus, duc te, mox ac si novae spei genere tactus, ani
Abbreviated transcription (Latin):
uel iuxta alios pauor interpretatur:
quatinus pꝰ amaritudines quertmo¬
miarum lacrimarum. primũ pauo¬
rem idẽ di timorem concipiat. sicut
scriptum ẽ. Inctium sapientiȩ timor
domini: ꝙ tunc deinũ gustat nichil¬
ominus bonum di. ac dicit uoce

Expanded text:
vel, juxta alios, pavor interpretatur: vel, juxta alios, pavor interpretatur: quatenus post amaras querimoniarum lacrymas, primum pavorem, id est Dei timorem concipiat, sicut scriptum est: Initium sapientiae timor Domini : et tunc demum gustet nihilominus bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑant. Unde petrus. In uerbo
autem tuo laxabo ute: & conclu¬
serunt inquit multitudinẽ pis¬
cium. Sic nimirum sic et sponsa.
xp̃i. retro multis querelarũ uocib
afflicta et fictib mox ut ꝑcepit uer¬
bi uocem duc te. conualuit contra
spem. et ad spem rediit. memori¬
aq illiuis sempiterne uitȩ recrea¬
ta. ꝓpt̾ea inquit sꝑabo. Animȩ
qͦ post dira flagitioꝵ crimina.
& sui reatus supplicia uox ẽ pau¬
ptatis: s mox in uerbo rrnascit᷑
et uiuificatur cum audient duc de.
ut ille ex cuangłio suige. Unde conti¬
nuo sub hac littera ad dm̃ uocem sup¬
plicantis emtitens. recordare inquit
pauꝑtatis et transgressionis mee. qm̃
in adam quasi in pͥmo flore dans¬
gressa ẽ. & pauꝑtate nuditatis confe¬
cta. Uerumtam̃ licet occulte dum
sub hac litcera se adducere iubetur:
mox memora memorari dicit᷑: ut
et filia abrahe ꝑ repmissionem con¬
tra spem ad spem redit. & uenit ad
hech. litteram quę uita ut diximus.

Expanded text:
ceperunt. Unde Petrus: In verbo ceperunt. Unde Petrus: In verbo autem tuo laxabo rete, et concluserunt multitudinem piscium . Sic nimirum et sponsa Christi retro multis querelarum vocibus afflicta et fletibus, mox ut percepit verbi vocem, duc te, convaluit contra spem, et ad spem rediit, memoriaque illius sempiternae vitae recreata, propterea, inquit, sperabo. Animae quoque post dira flagitiorum crimina, et sui reatus supplicia, vox est paupertatis, sed mox in verbo renascitur et vivificatur, cum audierit, duc te, ut ille ex Evangelio, surge. Unde continuo sub hac littera ad Deum vocem supplicationis emittens, Recordare, inquit, paupertatis et transgressionis meae, quoniam in Adam quasi in primo flore transgressa est, et paupertate nuditatis confecta, verumtamen, licet occulte, dum sub hac littera se abducere jubetur, mox memoria memorari dicitur, et ut filia Abrahae per repromissionem contra spem ad spem rediit, et venit ad Heth litteram, quae vita, ut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate plene significationis. Qm̃
aliud ẽ simplicit̃ uiuere uł gau¬
dere. &. auiud uita iuiuere. nł gau¬
dio gaudere. Itaq et memona
memorari longe aluid significan¬
tius insinuat quam simplicit̃ me¬
morari. quia memoria memorari
ẽ ex illa memoria eternȩ uitȩ quȩ
inspirata. affectus mentis nr̃ȩ me¬
morando introrsus uiuificare: ut
addiscant xp̃i menbra nichil ali¬
ud memorari. aut cogitare. aut
diligere. quam ex illa memoria
omnia in nob̃ uetusta in nouita¬
dem reformare. Hic rogo uideat
prudens lector. quantum ꝓfecerit
fidelis sponsa xp̃i intam subito
sub hac littera. pꝰ quam diuinitus
audit ducte. Nam retro inter la¬
menta usq ad desꝑationem uenit:
nunc uͦ in uoce quam audunt.
quasi in uerbo dĩ. celestia in se ta¬
bescens memorando concupunt.
Ac deinde ca recolens quȩ uetͦ ppes¬
sa ẽ. longe iam in uerbo qd̃ aucli¬
uit ab his abducta: ideo sꝑabo in¬
quit. Sic itaq et illi ex ȩuangłio
ꝑ noctem totam laborantes nichil

Expanded text:
e plenae significationis, quoniam aliud est simpliciter vivere vel gaudere, et aliud est vita vivere et gaudio gaudere. Itaque et memoria memorari, longe aliud significantius insinuat quam simpliciter memorari: quia illa memoria memorari, est ex illa memoria aeternae vitae, quae inspirata est affectus mentis nostrae, memorando introrsus vivificare, ut addiscant Christi membra nihil aliud memorari, aut cogitare, aut diligere, quam ex illa memoria, omnia in nobis de vetustate in novitatem reformare. Hinc rogo, videat prudens lector quantum profecerit fidelis sponsa Christi, in tam subito sub hac littera, postquam divinitus audivit: duc te. Nam retro inter lamenta usque ad desperationem venit, nunc vero in voce quam audivit, quasi in verbo Dei coelestia in se tabescens meditando concupivit, ac deinde ea recolens quae retro perpessa est, longe jam in 1435 verbo quod audivit ab his adducta, ideo sperabo, inquit. Sic itaque et illi ex Evangelio per totam noctem laborantes, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
udierunt quia ingemisco ego:
& non ẽ qui consolet᷑ me. Om̃s
munici mei audierunt malũ meũ:
letati sunt qm̃ tu fecisti. Nulli dubi¬
um qd omnes inmici uideoꝵ ysaia
teste letati sunt in eoꝵ. uastatione :
maxime qđ̃ uidebant eos d̃i auxi¬
lio et consolatione destitutos de quo
pͥus głabant᷑. Quia ꝓfecto iherłm
sic sita crat int̾ hostes. quasi nauis
int̃ medios maris fluctib. a quib
quam sepe ꝓpellebant᷑: tam̃ ñquam
nisi cum dm̃ offenderent ledi poterãt.
Quod et ipsa recognoscens edocta
diuinis instititis ñ suis attribuit
inimitis. neq illoꝵ deputat uiribꝰ.
s cłi iudicio qd̃ ꝓtestatur. Unde et
letati sunt inquit qm̃ tu fecisti. Ae
si dicat. Licet illi letent᷑ quasi ex euen
tu: tamen decreuisti iuste qd̾ patior

Expanded text:
ia ingemisco ego, et non est qui consoletur me. Omnes inimici mei audierunt malum meum, laetati sunt, quoniam tu fecisti. Nulli dubium, quod omnes inimici Judaeorum, Isaia teste, laetati sunt in eorum 1355 vastatione, maxime quod videbant eos Dei auxilio et consolatione destitutos, de quoriabantur. Quia profecto Jerusalem sic sita erat inter hostes, quasi navis inter medios maris fluctus. A quibus quam saepe propellebantur, tamen nunquam, nisi cum Deum offenderent, laedi poterant. Quod et ipsa cognoscens, divinis edocta institutis, non suis attribuit inimicis, neque illorum deputat viribus, sed Dei judicio, quod protestatur: Unde et laetati sunt, inquit, quoniam tu fecisti, ac si dicat: Licet illi laetentur quasi ex eventu, tu tamen decrevisti justo judicio quo
Abbreviated transcription (Latin):
do bono bonum fatctur sustinere.
et spare in salutare clĩ. Et huic
bono semꝑ inhereat. bonum eẽ
fatetur iuro: cum portatierit iu
gum ab adolescentia sua Ioch.

Expanded text:
o bono, fatetur sustinere et sperare in salutare Dei: et ut huic bono semper inhaereat. Bonum esse fatetur viro, cum portaverit grave jugum adolescentiae suae.
Abbreviated transcription (Latin):
uetustatis suȩ uitam qͣsi ceci ob¬
errantes. Tenent inuicem lacini¬
as suas sacerdotes xp̃i. uetistam
iudelicet & contaminatã uitam:
ut comꝓbetur illud ex euangłio
qͥa si cecus ceco ducatum p̃beat.
ambo in foueam cadunt. Et
hoc ẽ qd̾ deplorat ꝓpħa. ĩmo ele¬
ctoꝵ omniũ chorus. maxime nẽ
in tempore. qñ sic om̃s cecati la¬
tam & spatiosam uiã ambulãt

Expanded text:
vetustatis suae vitam, quasi caeci obvetustatis suae vitam, quasi caeci oberrantes. Tenent invicem lacinias suas sacerdotes Christi, vetustam videlicet et contaminatam vitam, ut comprobetur illud ex Evangelio: Quia si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Et hoc est quod deplorat propheta, imo electorum omnium chorus, maxime nunc in tempore, quando sic omnes caecati latam et spatiosam viam ambulant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa sacerdotes suos & doctores.
qͥ in medio eccłiarum dĩ effundt̃
sanguinem iustoꝵ: qui utiq iu¬
sti esse possent nͥ ex negligentia
eoꝵ deperissent. Unde dñs ꝑ ere¬
chielem. Quod si non annuntia
nu sacerdotis requirit᷑: nͥ quia
ipsiꝰ culpa sanguis eiꝰ peccatum
scilicet usq ad mort̾e funditur:
Etiam & ñnũquam qͥ uidebant᷑
uisti. eoꝵ exemplis et doctͥna pra¬
uitatis ad t̾ram usq uenuint:
peccati ꝓfusius sanguine pol¬
luti ꝑimunt᷑. Qui ꝓfecto sacer¬
dotes et ꝓphȩ ceci errauerunt in
plateis: dum latam & spatiosam
p̃sentis scłi uitam app̃nendentes.
angustam ex ȩuangłio noluer̃t
ingredi uiam quȩ ducit ad dem¬
plum celestis patͥȩ. ĩmo polluti
suoꝵ inquinam̃tis delictorum.
nec ipsi introierunt. nec alios ꝑ¬
exemplis. eos ad peccandu ꝓcliuiꝰ
iniitant. et scelestius effundunt.
Qui cum ad illud uen dĩ tẽpłu
ingredi iam suis polluti conta¬
gus nequeunt: tenent lacimas
suas. idẽ. discissam & dilaceratam

Expanded text:
a sacerdotes suos et doctores, qui in medio Ecclesiarum Dei effundunt sanguinem justorum, qui utique justi esse possent, nisi ex negligentia eorum deperissent. Unde Dominus per Ezechielem: Quod si non annuntiavnu sacerdotis exquiritur, nisi quia ipsius culpa sanguis ejus, peccatum scilicet, usque ad mortem funditur? Etiam et nonnunquam qui videbantur justi, eorum exemplis et doctrina pravitatis, ad terram usque veniunt, et peccati profusius sanguine polluti perimentur. Qui profecto sacerdotes et prophetae caeci erraverunt in plateis, dum latam et spatiosam praesentis saeculi viam apprehendentes, angustam ex Evangelio noluerunt ingredi viam, quae ducit ad templum coelestis patriae, ita polluti suorum inquinamentis delictorum, nec ipsi introierunt, nec alios i vitae exemplis, eos ad peccandum proclivius invitant, et scelestius effundunt. Qui cum ad illud veri Dei templum ingredi jam suis polluti contagiis nequeunt, tenent lacinias suas, id est discissam et dilaceratam
Abbreviated transcription (Latin):
di ñ possent inquit: tenuerunt
lacinias suas. Patet sensus qd̃ scͥbe
& pharisci ceci crrauerint in plate¬
is siuis: & qñ sanguine cruentaban¬
E humane effusionis. fortassis pu¬
dore p̾ssi abstinebant se ab ingres¬
su templi. Et qui effuderunt᷑ in
medio iherłm sanguin̾e iustorum:
poiluti ꝑ plateam incedentes absti¬
nebant se a templo. ñ sua iugentes
peccata s applaudentes dͥ ꝑ plateã
lasciuentes ibant. Errabant autẽ
ut ceci. estimantes qđ eos talis pur¬
garet temꝑis dilatio. solummodo
si a demplo cohiberent: de se iac¬
tantes qͣsi fortia queq gestoꝵ oꝑa
haberent: & ut humilitas mon¬
stiaret᷑. Cumq ingredi ñ possent:
tenuerunt lacinias suas. Laciniȩ
enĩ sunt panni uestimentorum.
denebant. ut alter eoꝵ. alteri iun¬
geret᷑: quatinus sub hac falsa hu¬
militate sacerdotes qui effudeiãt
populo satisfacerent. Unde nĩa¬

Expanded text:
unt lacinias suas. Patet sensus, quod Scribae et Pharisaei caeci erraverunt in plateis suis, et quando sanguine cruentabantur humanae effusionis, fortassis pudore pressi, abstinebant se ab ingressu templi. Et quia effuderunt in medio Jerusalem sanguinem justorum, polluti per plateam incedentes, abstinebant se a templo non sua lugentes peccata, sed adblandientes sibi, per plateas lascivientes ibant. Errabant autem ut caeci, aestimantes quod eos tales purgabat temporis dilatio solummodo, si a templo se cohiberent, de se jactantes quasi fortia quaeque gestorum opera haberent, et humilitas monstraretur, cumque ingredi non possent, tenuerunt lacinias suas. Laciniae enim sunt panni vestimentorum vtenebant, ut alter eorum alteri jungeretur, quatenus sub hac falsa humilitate sacerdotes, qui effuderant populo satisfacerent. MEM.
Abbreviated transcription (Latin):
onem p̾cellentes uident᷑ tunc̾e:
nazarei xp̃i eccłiarum merito
nariant᷑ saphuo pulchuores.
S utinam qd̃ ad decorem xp̃i
& laudem sponse predicatur. fa¬
uor uanȩ laudis. et deceptio pͣuȩ
simulationis ꝓhdolor ñ obfusca¬
ret: quia plerumq dum uircu¬
tum copia etiam plusquam ex¬
pedit ꝓsꝑatur. in quadam sui fi¬
dutia mens adducttur. & male
decepta ꝓpͥa p̾sumptione. certe aut
uanȩ laudis repente peccato sur¬
ripiente fuscatur. Et quod uide¬
batur uirtutib lacte nitidiuis
resplendere: diaboli fraudib de¬
pranatur. Unde recte subiungit᷑
sub hech littera: Hech.

Expanded text:
onem praecellentes videntur vincere onem praecellentes videntur vincere Nazaraei Christi, ecclesiarum meritorum narrantur sapphiro pulchriores. Sed utinam quod ad decorem Christi et laudem sponsae praedicatur, favor vanae laudis, et deceptio pravae simulationis pro dolore non obfuscaret; quia plerumque dum virtutum copia etiam plusquam expedit prosperatur, in quadam sui fiducia mens adducitur; et male decepta propria praesumptione certae aut vanae laudis, repente peccato subripiente fuscatur; et quod diu videbatur virtutibus nitidius resplendere, diaboli fraudibus depravatur: Unde recte subjungitur sub Heth littera: HETH.
Abbreviated transcription (Latin):
stiatur: Ita ut xp̃i eccłia suos
habeat nararros. qͥ etiam ꝑ con¬
templationem uitam celestem du¬
cant. et ꝑ accualis uitȩ lispensa¬
dionem lacte candidius ad laud̃e
sui ciratoris reniteant: intantum
plerumq ut et continentes uiri
tam mira uirtutum oꝑa faciant.
quatinus ab eis qui celestem tutã
denueiant. multi qui terrena bñ
referuntur. Qui ꝓfecto etiam qͥa
tam uident᷑: recte adiungitur.
Rubicundiores ebore antiquo.
Dum enim ruboris puicͥtudo lau¬
datur: flamina scĩ desiderii ex¬
primit᷑. Ebur namq os eẽ ȩle¬
fantis non ignoratur. S quia
ebore antiquo rubicundiores si¬
gnant᷑ laudant᷑: patet ꝓfecto seu¬
sus. quia ñnulli scõꝵ. sepe ante hu
De quib ut cotum simul pan¬
dat᷑: ad iungitur. saphiro pulcͥ¬
ores. Saphirus itaq etherei. co¬
loris ẽ. E quia p̾cedentes mul¬
tos ñ minus ꝑ acciuam uit̾a ad
suꝑna dendentes. quã etiam ꝑ in¬
spectuiam celestis uitȩ conuersati¬

Expanded text:
stratur? Ita ut Christi Ecclesia suos stratur? Ita ut Christi Ecclesia suos habeat Nazaraeos, qui etiam per contemplationem vitam coelestem ducant; et per actualis vitae dispensationem, lacte candidius ad laudem sui Creatoris reniteant, in tantum plerumque, 1499 ut continentes viri tam mira virtutum opera faciant, quatenus ab eis qui coelestem vitam tenuerant multi, qui terrena benerique. Qui profecto etiam quiatam videntur, recte adjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris pulchritudo laudatur, flamma sancti desiderii exprimitur. Ebur namque, os esse elephantis non ignoratur. Sed quia ebore antiquo rubicundiores signanter laudantur, patet profecto sensus, quia nonnulli sanctorum saepe ante humDe quibus ut totum simul pandatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores; sapphirus itaque aetherei coloris est. Et quia precedentes multos non minus per actualem vitam ad superna tendentes, quam etiam per inspectivam coelestis vitae conversati
Abbreviated transcription (Latin):
andidiores nazarei eiꝰ nue.
nitidiores lacte. rubicundi¬
des ebore antiquo: saphiro pulc̾¬
ores. Pulchritudo nazareoꝵ. scdm
litteram recte describitur: quando
candor abstinentiȩ & uenusta ᷤ iuil¬
tus eorum nitiduis lacte candebat.
olum in populo. & iocunditas ru¬
boris resplendebat in facie. S in
deflendo amplius laudat᷑: ut fe¬
ditas corum maior apparrat ꝓpt̃
penuriam famis. quoꝵ facies suꝑ
carbones denigiata plangit᷑. ita
ut agnosci non possint in piateis
p̃ afflictione famis. Ceterum sc̃a dĩ
eccłia ht̃ nazareos suos candidiores
niue. & lacte nitidiores: ꝑ qͦs nimi¬
rum abstinentium ꝙ continentiũ
uita signatur. quȩ nue uel lacte
nitidior merito in electis di predi¬
catur. Nir & enim ex aqua que
de suꝑnis uenire cernit᷑ congelatur:
lac uͦ de carne emulgetur: quȩ in
inferiorib nutritur. Quid gͦ ꝑn
uem ÷ nisi candor uitȩ celestis:
Quid ꝑ lac. nisi temporał dispen¬
sationis amministratio demon¬

Expanded text:
andidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores. Pulchritudo Nazarenorum secundum litteram recte describitur, quando candor abstinentiae et venustas vultus eorum, nitidius lacte candebat olim in populo et jucunditas ruboris resplendebat in facie. Sed in deflendo amplius laudatur, ut foeditas eorum major appareat, propter penuriam famis; quorum facies super carbones denigrata plangitur, ita ut agnosci non possint in plateis prae afflictione famis. Caeterum sancta Dei Ecclesia habet Nazaraeos suos candidiores nive et lacte nitidiores; per quos nimirum abstinentium et continentium vita signatur: quae nive vel lacte nitidior, merito in electis Christi praedicatur. Nix enim ex aqua, quae de supernis venire cernitur, congelatur; lac vero de carne mulgetur, quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demon
Abbreviated transcription (Latin):
& misereat᷑. ꝓptea in suꝑiorib
idem ꝓpħa sub hac licceta osten¬
dens gemitus pleb̃ et humilita¬
dem. ait. Omnis populuseius
ingemiscens & quetens panem.
Dederunt desiderabilia sua in
gescam: ut reficiant animam.
Uide domine & aspice: quia
factus sum uilis. uel sine hono¬
re. Ergo qui animȩ suȩ querit
refectionem iure humilitate
curuat᷑. quo possit cicius ꝑue¬
nire ad domini miscdiam: ac
sentire in bonitate quia si ab¬
iecit & miscrebit᷑. Ideoq tanꝗͣ
curuatus. multo ampluis ami¬
ma & mente qua corpoie se¬
dotum flectat ad multitudiu̾ẽ
misericordiarum di. sciens qd̃
ñ abicit neq humiliauit ex
corde suo filios hominirm ut
Iꝑimat ad supplicium. s ut
emendet &e. releuet ad salutẽ
Cuius ꝓfecco sensus consequen¬
tiam sub lameth littera ꝓsequit᷑.¬

Expanded text:
et misereatur. Propterea in superioribus et misereatur. Propterea in superioribus idem propheta sub hac littera ostendens gemitus plebis et humilitatem, ait: Omnis populus ejus ingemiscentes quaerentes panem: dederunt desiderabilia sua in escam, ut reficiant animam. Vide, Domine, et aspice: quia facta sum vilis vel sine honore. Ergo qui animae suae quaerit refectionem, jure humilitate curvatur, quo possit citius pervenire ad Domini misericordiam, ac sentire in bonitate: Quia si abjecit et miserebitur. Ideoque tanquam curvatus multo amplius anima et mente quam corpore totum se flectat ad multitudinem misericordiarum Dei, sciens quod non abjecit, neque humiliavit ex corde suo filios hominum ut perimat ad supplicium, sed ut emendet et relevet ad salutem. Cujus profecto sensus consequentiam sub Lamech littera prosequi
Abbreviated transcription (Latin):
ferens inclinabit᷑ ad fiagella. ad
penitentiam. ad contumelias. ad
opprobria: quasi curuari uidet᷑
ad humilitatem suam. Undeꝙ
ꝓpħ̃a dauid sub hac littera inqtͣ.
paulominus consummauerunt
me in derra. abiectum se sentiens
& expositum ad certamina: uñ
ceruicem mentis flecut ad dnm.
De qua ꝓfecto ceriuce dicitur.
ñ sic flectas ut circulum collum
tuum. Qui enim cor suum ñ
fleccit ad humilitatem & mise¬
ricordiam: frustia ceruicẽ suam
curuat exterius ad supplican¬
dum. Ppt̃ quod autem saciatꝰ
opprobrtis. singularit̃ in spe
subiectus: fident̃ ait. Quia si
abiecit & miserebit᷑ scdm inuis¬
titudinem miserationũ suarũ
Ad hoc quippe affugit dñs et̃
corripit: ut misereat᷑. Quod bñ
intelligens uir uidens pauꝑtat̾e
suam: fidutialit̾ aiens de d̾o. Non
enim inquit humiliauit ex cor¬
de suo ds̃ ut satietur penis nr̃is:
neq abcecit fiuos hominum.
Mauult gͦ ut humiliemur et
curuemur coram eo: quatimis

Expanded text:
ferens, inclinatur ad flagella, ad ferens, inclinatur ad flagella, ad poenitentiam, ad contumelias, ad opprobria, quasi curvari videtur ad humilitatem. Unde et propheta David sub hac littera inquit: Paulo minus consummarunt me in terra , abjectum se sentiens et expositum ad certamina. Unde cervicem mentis flectit ad Dominum, de qua profecto cervice dicitur: Non sic flectas ut circulum collum tuum. Qui enim cor suum non flectit ad humilitatem et misericordiam, frustra cervicem suam curvat exterius ad supplicandum. Propter quod jam hic satiatus opprobriis singulariter in spe subvectus fidenter ait: Quia si abjecit, et miserebitur secundum multitudinem misericordiarum suarum. Ad hoc quippe affligit Dominus et corripit, ut misereatur. Quod bene intelligens, vir videns paupertatem suam, fiducialiter agens de Deo: Non enim, inquit, humiliavit ex corde suo. Deus ut satietur poenis nostris, neque abjecit filios hominum; mavult ergo ut humiliemur et curvemur coram eo, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
qui sicut ꝓpħa dicit quasi oius ad
occisionem ductus ẽ: & quasi agnus
coram dondente se. sic non aperuit
os suum. Uideat prudens lector tur
iste uidens pauptatem suampost
flagella. post contricionem. pꝰ an¬
uoces. moralit̾ quantum ꝓfecerit:
& sic deinceps ad caph luteram e¬
doctus ueniat.
aph quippe manus. uel &̃
curuant᷑. Manus autẽ domini
suꝑ manus ẽ. ut aut puniat. aut
certe corrigat. E ideo uir tantus
humiliatus p̾ssuris. et correctus
disciplinis. ceruicem sub manu
domini curuair gaudet. dum
humiliat᷑ ad penitentiam: ⁊ scdm
interiorem hominem ceruicem
cordis ac mentis flectit ad dnm̃.
spem habens quod non repellit in
sempiternum dominus. Quia si
abiecit: ꝙ miserebit᷑ scłm mul¬
titudinem miserationum fuarũ.
Non enim inquit humiliauit ex
corde suo: et abiecit filios homi¬
ri sub potenti manu dĩ. patien¬
der scilicet omnia sustinere: co
quod non repellit in sempitnum
dñs. Quotienscumq uuir iugũ

Expanded text:
qui sicut propheta ait: Quasi ovis ad qui sicut propheta ait: Quasi ovis ad occisionem ductus, et quasi agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Videat prudens lector, vir iste videns paupertatem suam post flagella, post contritionem, post anvoces, moraliter quantum profecerit, et sic deinceps ad Caph litteram edoctus veniat. Caph quippe manus, vel eticurvantur. Manus autem super omnes est, ut aut puniat, aut certe corrigat. Et ideo ut tantis humiliatus pressuris, et correctus disciplinis, cervicem sub manu Domini curvare gaudet, dum humiliatur ad poenitentiam, et secundum interiorem hominem, cervicem cordis ac mentis flectit ad Dominum, ph.  Quia non repellet in sempiternum Dominus. Quia si abjecit, et miserebitur secundum multitudinem misericordiarum suarum. Non enim humiliavit ex corde suo, et abjecit filios homitienter scilicet 1445 omnia sustinere eo quod non repellit in sempiternum Dominus. Quotiescunque vir jugum
Abbreviated transcription (Latin):
fessione p̃uenit. & ꝓpt̃ea correctio¬
ne deposuit. Non enim dicetur
huic. quȩ in iuuentute ñ congre¬
gasti. quomͦ inuenies in senęctu¬
de: Simplicit̾ autem pot̃ intel
rit uigum uerbi. hoc ẽ. a iuuen¬
tute ñ se miscuerit cũ uuenib:
is̃ autem sedebit seorsum. donec
piena se ꝑfectione uirtutis erudiat.
&e magnam animi induat pati¬
entiam. ita demũ ut ꝑcutienti se
possit p̃bere maxiliam. ita ut cedis

Expanded text:
fessione pervenit, et propera correctiofessione pervenit, et propera correctione deposuit. Non enim dicetur huic: Quae in juventute non congregasti quomodo invenies in senectute? Simpliciter autem potest et rit jugum verbi, hoc est, a juventute non se miscuerit cum juvenibus, is autem sedebit seorsum donec plena se perfectione virtutis erudiat, et magnam animi inducat patientiam: ita demum, ut percutienti se, possit praebere maxillam, ita ut caedis
Abbreviated transcription (Latin):
graue. et sita sit. Porro iugñ sua¬
ue dixit. & onus leue: nec tamen
uigum leue dicere uoluit. ꝓpt̾ea
pot̾ iugum uerbi giaue eẽ. s fuaue.
Graue ad olescentib quoꝵ etas est
florulentior: noluntq uigo uerbi
steritatemq correctionis. pondus
abstinentiȩ restrictionem lascuuȩ.
Siquidẽ hec omnia oꝑatur xp̃c
in suo corpore: quatintis stiaue sit
onus ferendifruct̾um gr̃ȩ. spe re-¬
munerationis eterne: suauitate
purioris conscientiȩ. Namq uigũ
uerdi suaue cdixit. & ontis obedien¬
tiȩ leue: qm̃ qui uigum uerbi pati¬
enti ceruice susceꝑit. disciplinȩ onuᷤ
graue eẽ non poterit. Eigo quitu¬
lerit in iuuentute iugum graue
ꝓpt̃ iuuentutis suȩ estus. sedebitq
singulartt̃ cum deo et suuerit.
reuelata sibi gaudens ditĩne re¬
munerationis eterna mysteria:
nire p̾stolabitur salutare cdĩ. Cer¬
de aut silebit ñ habens opus excu¬
satione peccati. cum matitta con¬

Expanded text:
grave. Etsi ita sit, porro jugum suagrave. Etsi ita sit, porro jugum suave dixit, et onus leve, nec tamen jugum leve dicere voluit. Propterea potest jugum verbi grave esse, sed suave: grave adolescentibus, quorum aetas est florulentior, noluntque jugo verbi steritatemque correctionis, pondus abstinentiae, restrictionem lasciviae. Siquidem haec omnia operatur Christus in suo corpore, quatenus suave sit onus ferendi fructu gratiae, spe remunerationis aeternae, suavitate purioris conscientiae. Namque jugum verbi suave dixit et onus obedientiae leve: quoniam qui jugum verbi patienti cervice susceperit, disciplinae onus grave ferre non poterit. Ergo qui tulerit in juventute jugum grave, propter juventutis suae aestus, sederitque singulariter cum Deo et siluerit, revelata sibi gaudens divinae remunerationis aeterna mysteria, sub jugo praestolabitur salutare Dei. Certe aut silebit, cum opus habens excusatione 1442 peccati, cum matura con
Abbreviated transcription (Latin):
ecdebit singularit̾ solitaruis:
& tacebit. Hec gͦ boͬna ex¬
cliisio ẽ: ut sedeat secum solus cũ
deo. quicumq se seutit portare
uigum graue in uiuentute sua.
Sedebit inquit singularit et
silebit: quia tulit uigum graue.
S quia hec institutio dantũ mo¬
ralit̾ addiscitur. quetendum de
quo iugo dicatur: quia ẽ et iu¬
gum graue suꝑ fiios adam adie
ortꝰ eoꝵ. ẽ & iugum infidelitatis.
est autem et iugum domini le¬
ue qd̃ suarum uirtutum spe
remuneiationis solatur. Et hoc
fortassis iugũ gͣue .i. iugum em̃¬
cdationis uire dicitur. iuxta iud.
Uenide ad me omnes qui onera¬
ti estis: & tollite iugũ meũ suꝑuoᷤ.
Siquis autem antequã giraui o¬
neretur sarcina peccatoꝵ. tulerit
iugum: singulariter sedebit.
Non cum plurunis ẽ conferendꝰ.
s cum illo qui cum deo singu¬
lant̾ in spe ẽ collocatus. Uertim¬
tam̃ querendum quomͦ uigum
graue sit. cum dominus uigũ
suum suaue ẽẽ dicat. & grecus
iuigum tm̃ posuit: nec addidit

Expanded text:
edebit singulariter solitarius et tacebit. Haec ergo bona exclusio est, ut sedeat secum solus cum Deo. Quicunque se sentit portare jugum grave in juventute sua, sedebit, inquit, singulariter et silebit, quia tulit jugum grave. Sed quia haec institutio tantum moraliter addiscitur, quaerendum de quo jugo dicatur: quia est et jugum grave super filios Adam a die ortus eorum: est et jugum infidelitatis: est autem et jugum Domini leve, quod suarum virtutum onus spe remunerationis solatur. Et hoc fortassis jugum grave, id est jugum emendationis jure dicitur, juxta illud: Venite ad me, omnes qui onerati estis, et tollite jugum meum super vos . Si quis autem antequam gravi oneretur sarcina peccatorum tulerit jugum, singulariter sedebit, non cum plurimis est conferendus, sed cum illo qui cum Deo singulariter in spe est collocatus . Verumtamen quaerendum quomodo jugum grave sit, cum Dominus jugum suum suave esse dicat: et Graecus tantum jugum posuit, nec addidit,