comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑent᷑. Quod si attente sine ꝑuicatia considerare uoluisses. ꝓtec¬
to in ipsa etiam ui consuetudinis inuenires. quomꝰ concupiscen¬
tia remittatur in reatu. et maneat in actu. Neq enim nichil
in homine agitur. quando concupiscentiarum ĩuarũ etiã quibꝰ
non consentit stimulis inquietat᷑. Sed tam̃ non ꝓpter unĩ consue¬
tudinis appellabat carnem suam corpus mortis apłs. s ꝓpder
quod rectissime intellexit ambrosius. quia om̃s subpeccato nas¬
cimur: et ipse ortus inuitio ẽ. huius uicii reatam iam sibi inbap¬
tismate fuisse dimissum dubitare non poterat: s contra eius in¬
quietudinẽ pugnans. primũ abeo uinci subiugariq metuebat.
Deinde licet in uicte non diu pugnare. s hostem non habere ma¬
lebat. quando dicebat. Miser ego homo. quis me liberabit de cor
gr̃a nos sanari ab isto concupiscentiali motu qui nos ab enus

Expanded text:
superentur. Quod si attente sine pervicacia considerare voluisses, profecsuperentur. Quod si attente sine pervicacia considerare voluisses, profecto in ipsa etiam vi consuetudinis invenires, quomodo concupiscentia remittatur in reatu, et maneat in actu. Neque enim nihil in homine agitur, quando concupiscentiarum suarum, etiam quibus non consentit, stimulis inquietatur. Sed tamen non propter vim consuetudinis appellabat carnem suam corpus mortis Apostolus; sed propter quod rectissime intellexit Ambrosius, quia omnes sub peccato nascimur, et ipse ortus in vitio est. Hujus vitii reatum jam sibi in Baptismate fuisse dimissum dubitare non poterat, sed contra ejus inquietudinem pugnans, primum ab eo vinci subjugarique metuebat; deinde licet invicte, non diu pugnare, sed hostem non habere malebat, quando dicebat, Miser ego homo, quis me liberabit de corpum : sciens ejus gratia nos sanari ab isto concupiscentiali motu, qui nos ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cati. quȩ inmenbris ẽ. corporis mortis huius. et remissa est
regeneratione sp̃ali. et manet in carne mortali. Remissa sci¬
licet. quia reatus solutꝰ ẽ. sac ramento. quo renascunt᷑ fideles.
Manet aut̾ quia oꝑat᷑ desideria contraquȩ. dimicant et fide¬
les. hoc ẽ. omĩno qd fun su bruit heresim ur̃am. qđ usq
ad eo uidetis ⁊ timetis. ut non alit̾ ex his apłicis uocibus
erire conemini. nisi quanta potestis contentione asseueretis.¬
non illic ipsius apłi accipiendam eẽ ꝑsonam. s ad hue sub lege
nondum sub gr̃a positi cuiuspiam iudei. contra quem sus male
conuersationis consuetudo pugnaret. Quasi uis ipsa consuetu¬
dmis deponat᷑ in baptismo. et non adu̾sus eam confligant eti¬
am baptitati. tanto fortius atq uehementius. quanto magis
placere student ocłis eius cuiꝰ gr̃a ad uuant᷑. ne intali certa mine

Expanded text:
cati, quae in membris est corporis mortis hujus, et remissa est cati, quae in membris est corporis mortis hujus, et remissa est regeneratione spirituali, et manet in carne mortali: remissa scilicet, quia reatus ejus solutus est Sacramento, quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant et fideles. Hoc est omnino quod funditus subruit haeresim vestram. Quod usque adeo videtis et timetis, ut non aliter ex his apostolicis vocibus exire conemini, nisi quanta potestis contentione asseveretis,non illic ipsius Apostoli accipiendam esse personam, sed adhuc sub lege, nondum sub gratia positi cujuspiam Judaei, contra quem suae malae conversationis consuetudo pugnaret: quasi vis ipsa consuetudinis deponatur in Baptismo, et non adversus eam confligant etiam baptizati, tanto fortius atque vehementius, quanto magis placere student oculis ejus, cujus gratia adjuvantur, ne in tali certamine
Abbreviated transcription (Latin):
suis uerbis uoluisse intelligi apłm. Ipsius ergo interior homo.
cũ cõdelectaretur legi dei. uidebat aliam legem in menbris su¬
is repugnantem legi mentis suȩ. et ꝓpterea carnem suam cor¬
pus mortis eẽ dicebat. In ipsius ergo carne non habitabat bo¬
num. ꝓpter quod. non quod uolebat faciebat bonum. s malũ
quod oderat hoc agebat. En tota ur̃a causa impulsa. ꝓstrata.
contrita. et sicut p̾uluis quem ꝓicit uentus afacie terre: sic
acordibus eoꝵ quos deciꝑe ceperatis. si hec uoluerint deposito stu¬
o contentionis cogitare. ꝓiecta ẽ. Numquid enĩ paulus apłs non
erat baptizatꝰ. aut aliquid ei uł originalium. uł ꝓprioꝵ. uł ig¬
norantię. uł scientiȩ. remissum non fuerat peccatoꝵ: Unde er¬
go talia loquebatur. nisi quia id quod dixi in libro meo. cui
te respondisse głaris. omnino uerũ est: Lex quippe ista pec¬

Expanded text:
suis verbis voluisse intelligi Apostolum? Ipsius ergo interior homo suis verbis voluisse intelligi Apostolum? Ipsius ergo interior homo cum condelectaretur legi Dei, videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et propterea carnem suam corpus mortis esse dicebat. In ipsius ergo carne non habitabat bonum, propter quod non quod volebat, faciebat bonum; sed malum quod oderat, hoc agebat . En tota vestra causa impulsa, prostrata, contrita, et sicut pulvis quem projicit ventus a facie terrae , sic a cordibus eorum quos decipere coeperatis, si haec voluerint deposito studio contentionis cogitare, projecta est. Numquid enim Paulus apostolus non erat baptizatus? aut aliquid ei vel originalium, vel propriorum, vel ignorantiae, vel scientiae remissum non fuerat peccatorum? Unde ergo talia loquebatur, nisi quia id quod dixi in libro meo, cui te respondisse gloriaris, omnino verum est? Lex quippe ista pec
Abbreviated transcription (Latin):
Quis me liberabit de corpore mortis huius: Xp̃i aũt caro dãp
nauit peccatum. quod nascendo non sensit. qđ moriendo cru¬
cifixit. ut in carne nr̃a eet iustificatio ꝑ gr̃am. ubi erat ande
colluuio ꝑculpam. hic sane omnia simul ur̃a argumenta sub¬
uersa sunt. sienim omnes homines subpeccato nascimur. quoꝵ
ipse ortus inuicio ẽ. cur mͥ ex hoc obicis quod dicam diabolum
hominũ creatorem. cum hoc me dicere uideas quod ille dixit.
qui hominum creadorem diabolum ẽe non dixit: Si qmͣ ho¬
minis ortus in uitio e: ideo dicit dauid. Ecce in iniquitatibus.
le peccatum. cur me dampnadorem dicis eẽ niptiarum. quod
dicere non audebis ambrosiũ : Si qm̃ omnes homines sub
peccato nascimur. et ipse nr̃ ortꝰ inuicio ẽ. Ideo pauli caro cor¬
pus mortis erat. sicut ipse ait. Quis me liberauit de corpore
mortis hinus. Iam tandem ꝑspicis. etiam se ipsum in his

Expanded text:
quis me liberabit de corpore mortis huius? Christi aquis me liberabit de corpore mortis huius? Christi asensit, quod moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justificatio per gratiam, ubi erat ante colluvio per culpam » . Hic sane omnia simul vestra argumenta subversa sunt. Si enim omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est: cur mihi ex hoc objicis, quod dicam diabolum hominum creatorem, cum hoc dicere me videas, quod ille dixit, qui hominum creatorem diabolum esse non dixit? Si quoniam hominis ortus in vitio est, ideo dicit David, Ecce enim in iniquitalile peccatum: cur me damnatorem dicis esse nuptiarum, quod dicere non audebis Ambrosium? Si quoniam omnes homines sub peccato nascimur, et ipse ortus noster in vitio est, ideo Pauli caro corpus mortis erat, sicut ipse ait, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? jam tandem perspicis etiam se ipsum in his
Abbreviated transcription (Latin):
debaptitatoꝵ ꝓpagine loquebat᷑. Porro si sc̃s ambrosius non ex
his erat. qui diabolum faciunt hominum creatorem. uł nupti¬
as dampnant. uł incapacem uirtutis. naturam opinantur
humanã. s ex his potius qui dm̃ summũ. ac summe bonum do¬
tius hominis. idẽ. totius animȩ tociusq corporis agnoscunt
et confitentur auctorem. et honorant in sui gradus bonitate con¬
iugia. nec hominẽ ꝑfecte iustificari posse desꝑant.hȩc interim
tria ur̃a argumenta. tanti illius uiri auctoritate subuersa sunt.
nec ulterius obicienda sunt nobis. qui de originali peccato ea di¬
cimus quȩ dixit ille. qui neq creationes hominis diabolo at
tis ur̃is quȩ ad baptismum ꝑtinent : mox uidebimus qͥd ille
uir senserit. et quomodo uos ingenti mnole auctoritatis obtri¬
uerit. Dicit enim in libro contra nouatianos. omnes homines
subpeccato nascimur. Quoꝵ ipse ortus in uicio ẽ. sicut habes
sum: et cȩt̾a. Ideo pauli caro corpus mortis erat. sicut ipse ait.

Expanded text:
et petulanter objectas. Porro si sanctus Ambrosius non ex his erat, qui diabolum faciunt hominum creatorem, vel nuptias damnant, vel incapacem virtutis naturam opinantur humanam; sed ex his potius, qui Deum summum ac summe bonum totius hominis, id est, totius animae totiusque corporis agnoscunt et confitentur auctorem, et honorant in sui gradus bonitate conjugia, nec hominem perfecte justificari posse desperant: haec interim tria vestra argumenta tanti illius viri auctoritate subversa sunt, nec ulterius objicienda sunt nobis, qui de originali peccato ea dicimus, quae dixit ille, qui neque hominis creationem diabolo attntis vestris, quae ad Baptismum pertinent, mox videbimus quid ille vir senserit, et quomodo vos ingenti mole auctoritatis obtriverit. Dicit enim in libro sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in uitio est, sicut habes t in delictis peperit me mater mea. ideo Pauli caro corpus mortis erat, sicut ipse ait:
Abbreviated transcription (Latin):
nerauerunt. eadẽ sunt regeneratione liberandi. Ex hoc enĩ ma¬
lo rei nati sunt. quo bene utunt᷑ renati. ut nascantur regene¬
randi. Contra quod malum si ñ pugnas: pugnantibꝰ crede.
Si pugnas ad uersariũ confitere. et noli laudando morbũ ha¬
bere amicum. quẽ pugnando exꝑiris inimicum. Ex plicit¬

Expanded text:
neraverunt, eadem sunt regeneratione liberandi. Ex hoc enim maneraverunt, eadem sunt regeneratione liberandi. Ex hoc enim malo rei nati sunt, quo bene utuntur renati, ut nascantur regenerandi. Contra quod malum si non pugnas, pugnantibus crede: si pugnas, adversarium confitere; et noli laudando morbum, habere amicum, quem pugnando experiris inimicum. LI
Abbreviated transcription (Latin):
x isto igit᷑ et cum isto malo qđ a te quoq credimus expugna¬
ri. homo generatur quem negas regeneratione saluari. Isto
enĩ coniugati bene utunt᷑. quo continentes melius non utun¬
t̃. Porro si malum ẽ. quo caro concupiscit aduersus spm̃. cui
malo sic̃ fateris apłoꝵ legio repugnauit. hoc utentes coniuga¬
ti ꝓculdubio. non bono bene utuntur. s malo. Ex hoi igit᷑
et cum hoc filii generati regenerandi sunt ut liberent᷑ ãma¬
lo. hoc enĩ originali malo etiã parentes eorũ rei nati sunt.
et si ab hoc reatu renascendo sunt liberati. Quid aut̃ uellemꝰ
ut gignerent. non unde renati. s unde nati sunt nisi quod
et ipsi nati sunt : Reos ergo quia et ipsi rei nati sunt. et
generantes unde nati sunt. inde non aliud potuerunt ge¬
nerare quam nati sunt. Unde aut̃ renati: inde areatu cum
quo nati sunt liberati. Ac ꝑ hoc et illi quos reatu liberati ge¬

Expanded text:
Ex isto igitur et cum isto malo, quod a te quoque credimus expugnaEx isto igitur et cum isto malo, quod a te quoque credimus expugnari, homo generatur, quem negas regeneratione salvari. Isto enim conjugati bene utuntur, quo continentes melius non utuntur. Porro si malum est, quo caro concupiscit adversus spiritum, cui malo, sicut fateris, Apostolorum legio repugnavit; hoc utentes conjugati, procul dubio non bono bene utuntur, sed malo. Ex hoc igitur et cum hoc filii generati regenerandi sunt, ut liberentur a malo. Hoc enim originali malo etiam parentes illorum rei nati sunt, etsi ab hoc reatu renascendo sunt liberati. Quid autem vellemus ut gignerent, non unde renati, sed unde nati sunt, nisi quod et ipsi nati sunt? Reos ergo: quia et ipsi rei nati sunt, et generantes inde unde nati sunt, non aliud potuerunt generare quam nati sunt. Unde autem renati, inde a reatu cum quo nati sunt liberati. Ac per hoc et illi quos reos liberati ge
Abbreviated transcription (Latin):
Fece ego non dico tantas libidinis uires. ut humana ratio
diuinitus accensa et ad iuta eam regere ac frenare ñ possit.
Sed tu quare negas malum e̾ẽ quod si non frenetur occidit:
Etce ego uoce qua possum quod me negare asseris clamo apłoꝵ
legionem repugnasse libidim utiq repugnanti. Tu qui nos
fecisse apłis calupmaris et uelut indignaris in iuriam. cur
et illoꝵ et tuã exornas laudibus inmicam: Quis eam defen¬
ane hr̃e tecum libido. et amicitiam meretur et bellum. ut abste
expugnetur inte. et defendat᷑ aduersus me : Bellum ur̃m la¬
tet. amicitia patet. Ex hoc quod patet. suspectũ facis ee qđ
latet. Quid enim uis credamus de bello quod geritis in oꝑto
quoꝵ amicitiam cẽrnimus in aꝑto : Quomꝰ uis ut arbitre¬
m aduersus aculeum te dimicare libidinis. cum libros im¬
plearis laude libidinis: uerum ecce uinco suspitionem ieã. ex¬
pugnare te credo quod laudas. s laudare doleo quod ex puguas

Expanded text:
Ecce ego non dico tantas libidinis vires, ut humana ratio Ecce ego non dico tantas libidinis vires, ut humana ratio divinitus accensa et adjuta eam regere ac frenare non possit: sed tu quare negas malum esse, quod si non frenetur occidit? Ecce ego voce qua possum, quod me negare asseris clamo, Apostolorum legionem repugnasse libidini, utique repugnanti: tu qui nos fecisse Apostolis calumniaris et velut indignaris injuriam, cur et illorum et tuam exornas laudibus inimicam? Quis eam defen. Itane habere tecum libido et amicitiam meretur et bellum, ut abs te expugnetur in te, et defendatur adversus me? Bellum vestrum latet, amicitia patet: ex hoc quod patet, suspectum facis esse quod latet. Quid enim vis credamus de bello quod geritis in operto, quorum amicitiam cernimus in aperto? Quomodo vis ut arbitremur adversus aculeum te dimicare libidinis, cum libros impleas laude libidinis? Verum ecce vinco suspicionem meam: expugnare te credo quod laudas; sed laudare te doleo quod expugnas.
Abbreviated transcription (Latin):
cit in quirit. Oaxime quia infinem eius dẽ libri tui dicis
quod non ẽ. alia mei sensus intentio. quam ad inferendum
uirtutibus bellũ inuitioꝵ sacramenta iurare et ad excidium
ciuitatis dei omni aftu. omi furore cõniti. adipiscende casti¬
tatis desꝑatione repugnantes turpitudini t̾ritare. m̃tiri me
tantas obscenȩ libidinis uires. ut eã ratio regere ac frenare
non possit. cui nec apłoꝵ legio repugnauerit. hȩc de me ꝓr¬
sus ipse mentiris. Ego enĩm̃ infero uirtutibus bellum seo
utiis quantũ ad iuuor infero. et inferendũ eẽ ꝓclamo. Quod
si et tufacis. quid ẽ. quod laudas cũ quibus p̾ugnas: Quo¬
mͦ uirtute hostes debellare te credã. quos uerbo lacerare ñ
audes: Si ambo concupiscentiã debellamus. quare non am¬
bo uituꝑamus: Quam te iactas expugnare continentia. que¬
re non uis dampnare sententia: mentiri me dicis tantas
libidinis uires. ut eam ratio regere ac frenare non possit.

Expanded text:
cit inquirit: maxime quia in fine ejusdem libri tui dicis, « cit inquirit: maxime quia in fine ejusdem libri tui dicis, « quod non sit alia mei sensus intentio, quam ad inferendum virtutibus bellum in vitiorum sacramenta jurare, et ad excidium civitatis Dei, omni astu, omni furore conniti, adipiscendae castitatis desperatione repugnantes turpitudini territare, mentiri me tantas obscenae libidinis vires, ut eam ratio regere ac frenare non possit, cui nec Apostolorum legio repugnaverit. » Haec de me prorsus ipse mentiris. Ego enim non infero virtutibus bellum; sed vitiis, quantum adjuvor, infero, et inferendum esse proclamo. Quod si et tu facis, quid est quod laudas, cum quibus pugnas? Quomodo virtute hostes debellare te credam, quos verbo lacerare non audes? Si ambo concupiscentiam debellamus, quare non ambo vituperamus? Quam te jactas expugnare continentia, quare non vis damnare sententia? Mentiri me dicis tantas libidinis vires, ut eam ratio regere ac frenare non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
in eẽ doginatibꝰ. neq id e̾ẽ me negaturũ. qui ideo sicut dicis
in nature inuidiam malȩ conu̾sationis sordes refundo. ut
peccantibus metũ demã: Quoꝵ obscenitates. apłoꝵ et sc̃oru̾
omniũ consolator iniuriis. eo quod uas aureum apłm pau¬
lũ se predixisse commemorem. Non enĩ quod uolo bonũ hoc
ago. s qđ odi malũ illud facio. et cętera huiꝰ modi. Uerunta¬
men uos laudans. nos arguens aduersus concupiscentiȩ
malũ pugnans. et pugnando confiteris. quod loquendo
negas. atq ita uis uideri culmen ascendisse uirtutis. ut in
ipso culmine quo te existimas euasisse cum ꝑsequente concup¬
scentia tamquã in arce confligas. et q iantumlibet ex loco
suꝑiore tamen cum hostȩ interno dimicare non desinas.
Ne etubescis concupiscentiã quȩ te amplius ꝑdet sine dubitatiore
si uicerit. laudarẽ aduersus eum qui te ꝑditum etiã cum uin¬

Expanded text:
inesse dogmatibus: neque id esse me negaturum, qui ideo, » sicut dicis, inesse dogmatibus: neque id esse me negaturum, qui ideo, » sicut dicis, « in naturae invidiam malae conversationis sordes refundo, ut peccantibus metum demam; quorum obscenitates, Apostolorum et sanctorum omnium consolor injuriis, eo quod vas aureum apostolum Paulum saepe dixisse commemorem, Non enim quod volo bonum, hoc ago; sed quod odi malum, illud facio » : et caetera hujusmodi. 65. Verumtamen vos laudans, nos arguens, adversus concupiscentiae malum pugnas, et pugnando confiteris quod loquendo negas. Atque ita vis videri te culmen ascendisse virtutis, ut in ipso culmine, quo te existimas evasisse, cum persequente concupiscentia, tanquam in arce confligas, et quantumlibet ex loco superiore, tamen cum hoste interno dimicare non desinas. Nec erubescis concupiscentiam, quae te amplius perdet sine dubitatione si vicerit, laudare adversus eum, qui te perditum etiam cum vin
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Et tam succenses mͥ. quia dixi. hȩc enĩ quȩ ab impudentibus
impudent laudat᷑. pudenda concupiscentia. et iratus impuden¬
tiꝰ multa dicis uos extollens. tamquã scripturis sciͬs et ratio¬
ni certissime congruentes eo ꝓposito non ẽe in natura malum
defendatis ut ad uirtutũ studia homines incitetis. Inculcantes
nullũ culm̾ ita arduum eẽ uirtutis. ut non ad illud ad iuuan¬
te deo mens queat fidelis euadere. atq obhoc dicatis non eẽ
in carne mali necessitatem. ut erubescat unus quisq laudabi¬
lit̃ conditꝰ deformit᷑ uiuere. ac si pudor turpi occurrat igna¬
uiȩ de commendatione nobilitatis ingenitȩ. et cȩt̾a huiꝰ modi
quȩ satis ȩloquent in ur̃a pͣdicationẽ iactastis. Nos contra
deprimens et dicens quod dubium ñsit euersionem sc̾itatis
contaminationẽ puditiciȩ morũ labem nr̃is conuenire ĩmo

Expanded text:
ret. 64. Et tamen succenses mihi, quia dixi, « Haec enim quae ab impudentibus ret. 64. Et tamen succenses mihi, quia dixi, « Haec enim quae ab impudentibus impudenter laudatur, pudenda concupiscentia » : et iratus impudentius multa dicis, vos extollens, « tanquam Scripturis sanctis et rationi certissimae congruentes, eo proposito non esse in natura malum defendatis, ut ad virtutum studia homines incitetis; inculcantes nullum culmen ita arduum esse virtutis, ut non ad illud adjuvante Deo mens queat fidelis evadere; atque ob hoc dicatis non esse in carne mali necessitatem, ut erubescat unusquisque laudabiliter conditus, deformiter vivere, ac sic pudor turpi occurrat ignaviae de commendatione nobilitatis ingenitae: » et caetera hujusmodi, quae satis eloquenter in vestra praedicatione jactasti, nos contra deprimens, et dicens, « quod dubium non sit eversionem sanctitatis, contaminationem pudicitiae, morum labem nostris convenire, imo
Abbreviated transcription (Latin):
do in hoc certamine laborantium breuit̾ ostendit᷑ ad romanos.
ubi ait. Igit᷑ ipse ego mente seruio legi dei. carne aut̃ legĩ pec¬
cati. Si ergo hecẽ. conditio incorpore mortis huius quȩ utiq
non fuit in paradiso in corpore uitȩ illius. ꝓculdubio satis
euident᷑ apparet unde trahant paruuli obligationẽ peccati cũ
carnalit᷑ nascunt᷑. quȩ non soluit᷑ nisi sp̃italit᷑ renascantur.
lon enĩ hanc trahunt ex oꝑe quo humanã ds̃ naturam facit.
s exuulnerȩ quod naturȩ humanȩ hostis inflixit. non hostis se¬
cundũ manicheos ꝓsiliens ex natura mali. quam non condidit
ds̃. s hostis angłs quondam ex oꝑe dei bonus. ex oꝑe suo factꝰ
malus. Qui se primum uulnerando ꝓstrauit ut elisus elideret
et ꝑmalam suasionem preuaricationis uulnus infligerẽt. un¬
de genus humanũ etiã inhis qui uiam dei ambulant claudica¬

Expanded text:
do in hoc certamine laborantium breuiter ostenditur ad Romanos, do in hoc certamine laborantium breuiter ostenditur ad Romanos, ubi ait: igitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. Si ergo haec est condicio in corpore mortis huius, quae utique non fuit in paradiso in corpore uitae illius, procul dubio satis euidenter apparet, unde trahant paruuli obligationem peccati, cum carnaliter nascuntur; quae non soluitur, nisi cum spiritaliter renascuntur. non enim sed ex vulnere, quod naturae humanae hostis inflixit. Non hostis secundum Manichaeos prosiliens ex natura mali, quam non condidit Deus; sed hostis angelus quondam ex opere Dei bonus, ex opere suo factus malus. Qui se primum vulnerando prostravit, ut elisus elideret, et per malam suasionem praevaricationis vulnus infligeret; unde genus humanum, etiam in his qui viam Dei ambulant, claudica
Abbreviated transcription (Latin):
Perficire aut bonum ẽ. non concupiscere. Quod ergo ẽ. ad gala¬
thas concupiscentias carnis ne ꝑfeceritis: hoc acontrario ẽ. ad
romanos. ꝑficere aut bonum non inuenio. Quia nec ille ꝑficiun¬
tur inmalo. quando eis non accedit nr̃e uoluntatis assensus.
nec nr̃a uoluntas ꝑficit᷑ inbono. quãdiu illarum cui non consen¬
timus ꝑmanet motus. Ipse aut̃ conflictus in quo etiam bapti¬
tati uelut in agone decertant. cum caro concupiscit ad uersus
sp̃m. et sp̃c aduersus carnem. ubi et sp̃c facit bonum opus
non consentiendo concupiscentiȩ malȩ. s non ꝑficit. quia ipsa
mala desideria ñ absumit. et caro facit malum desideriũ. s
nec ipsa ꝑficit quia non sibi consentiente sp̃u. et ipsa ad oꝑa
dampnanda non ꝑuenit. Istȩ ergo conflictus non iudeoꝵ. nec
quorumlibet alioꝵ. s plane xp̃ianoꝵ fidelium. et bene uiuen¬

Expanded text:
perficere autem bonum est non concupiscere. quod ergo est ad Galaperficere autem bonum est non concupiscere. quod ergo est ad Galatas: concupiscentias carnis ne perfeceritis, hoc a contrario est ad Romanos: perficere autem bonum non inuenio, quia nec illae perficiuntur in malo, quando eis non accedit nostrae uoluntatis assensus, nec nostra uoluntas perficitur in bono, quamdiu illarum cui non consentimus permanet motus. ipse autem conflictus, in quo etiam baptizati uelut in agone decertant, cum caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ubi et spiritus facit bonum opus non consentiendo concupiscentiae malae, sed non perficit, quia ipsa mala desideria non absumit, et caro facit malum desiderium, sed nec ipsa perficit, quia non sibi consentiente spiritu et ipsa ad opera damnanda non peruenit — iste ergo conflictus non Iudaeorum nec quorumlibet aliorum, sed plane christianorum fidelium et bene uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
cum caro concupiscit aduersus sp̃m. et sp̃c aduersus carnem
ut non ea quȩ uolumus faciamus nec carnis ꝑficiunt᷑ concupi¬
scentiȩ quam uis fiant nec nr̃a ꝑficiunt᷑ bonã oꝑa quã uis ̃¬
ant. Sicut enim tunc ꝑficitur carnis concupiscentia. cum consentit
ei sp̃c ad oꝑa mala. ut non concupiscat aduersus illam. s cum
illa. sic et bona oꝑa nr̃a tunc ꝑficiunt᷑ quando ita sp̃ui caro
consenserit. ut ad uersus eum etiam non concupiscat. hoc enim
uolumus. cum ꝑfectionem iusticiȩ concupiscimus. Hoc intentiõe
non inter missa uelle debemus. s quia id ꝑficere in ista corrup¬
tibili carne non possumus. Ideo dixit ad romanos. Uelle ad iacet
mͥ. ꝑficere aut bonũ non inuenio. Uel sicut codices habent greci.
uelle adiacet mͥ. ꝑficere aut bonũ. non. id ẽ. non mͥ adiacet ꝑfi¬
cere bonum. quia facere bonum ẽ. post concupiscentias non ire.

Expanded text:
cum caro concupiscit adversus spiritum et spiritus adversus carnem, cum caro concupiscit adversus spiritum et spiritus adversus carnem, ut non ea quae volumus faciamus; nec carnis perficiuntur concupiscentiae, quamvis fiant; nec nostra perficiuntur bona opera, quamvis fiant. Sicut enim tunc perficitur carnis concupiscentia, cum consentit ei spiritus ad opera mala, ut non concupiscat adversus illam, sed cum illa: sic et bona opera nostra tunc perficientur, quando ita spiritui caro consenserit, ut adversus eum etiam ipsa non concupiscat. Hoc enim volumus, cum perfectionem justitiae concupiscimus; hoc intentionenon intermissa uelle debemus. sed quia id perficere in ista corruptibili carne non possumus, ideo dixit ad Romanos: uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio,. uel, sicut habent codices graeci: uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non, id est: non mihi adiacet perficere b
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ ea quȩ uultis faciatis. Uide si non hoc ẽ. ad romanos. Non
enĩ quod uolo facio bonum. s: quod nolo malũ hoc agd. Deinde
ad galathas addit et dicit. Quod si spͣu ducimini. ñ adhue estis
sub lege. Uide si non hocẽ. ad romanos. Iam non ego oꝑor illud et
condelector legi dei scđm interiorem homine̾. et non regnet pec¬
catum in ur̃o mortali corpore ad obediendum desideriis eiꝰ. Siem̃
non obediatur concupiscentiis quas necesseẽ ẽẽ in carne peccati. atq
incorpore mortis huius. nͥ ꝑficietur quod ꝑfici uetat apłs di¬
cens. concupiscentias carnis ne ꝑfeceritis. Ipsa quippe sunt oꝑa
de quibus totũ mire sequit᷑ et dicit. Manifesta aũt oꝑa sunt car
nis. quȩ sunt fornicationes. in mundiciȩ luxuriȩ. idoloꝵ serui¬
tus. et cȩtera. Si ergo non consentiatur concupiscentiis carnis.
quam uis agant᷑ motibus. non tam̃ ꝑficient᷑ oꝑibus. Pro inde

Expanded text:
ut non ea quae uultis faciatis. uide, si non hoc est ad Romanos: non ut non ea quae uultis faciatis. uide, si non hoc est ad Romanos: non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. deinde ad Galatas addit et dicit: quod si spiritu ducimini, non adhuc estis sub lege. uide, si non hoc est ad Romanos: iam non ego operor illud, et: condelector legi dei secundum interiorem hominem, et: non regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius. si enim non oboediatur concupiscentiis, quas necesse est esse in carne peccati atque in corpore mortis huius, non perficietur quod perfici uetat apostolus dicens: concupiscentias carnis ne perfeceritis. ipsa quippe sunt opera, de quibus sequitur et dicit: manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, luxuriae, idolorum seruitus et cetera. si ergo non consquamvis agantur motibus, non tamen perficientur operibus. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
quid iudei : Absit. s sine dubitatione. xp̃iam. Eius ergo uoces sunt
etiã ille suꝑiores. ex quibus hȩc consequenter ex pressa ẽ. Ipse eni
dixit. Gra me liberabit de corpore mortis huius: ꝑ iħm xp̃m¬
tis meȩ. Sed ne forte istam cathecumini existimes uocẽ. lauachrũ
regenerationis ad huc sꝑantis. post quod lauachrũ nullam legẽ
peccati resistentem legi mentis habiturus eẽt in menbris. quã¬
quã tu ipse sicut dete uis credamꝰ aduersus huius concupiscen¬
tiȩ malum ꝑcontinentiȩ bonũ głosa certamina. post lauachrũ
regenerationis exerceas. recole tam̃ quid scribat ad galatas. certe
homines baptizatos. Dico aut̃ inquit. sp̃u ambulate. et concu¬
piscentias carnis ne ꝑfeceritis. Non ait. ne feceritis. quia eas
non habere n poterant. s ne ꝑfeceritis. idẽ. ne oꝑa earum con¬
sensu uoluntatis impleatis. Caro enĩ inquit concupiscit aduer¬
sus sp̃m. et sp̃c aduersus carnem. hȩc enim inuicẽ aduersantur.

Expanded text:
quid Judaei? Absit: sed sine dubitatione Christiani. Ejus ergo voces sunt etiam illae superiores, ex quibus haec consequenter expressa est. Ipse enim dixit, Gratia Dei me liberabit de corpore mortis hujus ptis meae. 62. Sed ne forte istam catechumeni existimes vocem lavacrum regenerationis adhuc sperantis, post quod lavacrum nullam legem peccati resistentem legi mentis, habiturus esset in membris quanquam tu ipse, sicut de te vis credamus, adversus hujus concupiscentiae malum, per continentiae bonum, gloriosa certamina post lavacrum regenerationis exerceas; recole tamen quid scribat ad Galatas, certe homines baptizatos. Dico autem, inquit, spiritu ambulate, et concupiscentias carnis ne perfeceritis. Non ait, Ne feceritis; quia eas non habere non poterant: sed, ne perfeceritis; id est, ne opera earum, consensu voluntatis impleatis. Caro enim, inquit, concupiscit adversus spiritum et spiritus aduersus carnem: haec enim inuicem aduersantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quinatos. Uerum hoc non tibi tribuerim s int̾preti. quamquã in alus
codicibus eandem int̾pretationẽ habentibus. non peccato s peccatis lega¬
tur. Unde miror si non aliquis exnuimero ur̃o singularem maluit
numerũ scribere. ut illud acciꝑetur unũ. unde dicit apłs. Nlam iudi¬
cium quidem ex uno in condẽpnationem. gr̃a aũt ex multis delictis
iniustificationẽ. Ibi quippe unum non nisi delictũ uult intelligiquo
nolenteᷤcredi paruulos inquinatos non eos peccata non habere.quod
ait ioħes. ne intelligerent᷑ ꝓpria. uł peccatis sicut habet in aliis codicibus
eadem int̾pretatio. s peccato non inquinatos. dicere maluistis. ut u¬
num primi hominis peccatum ueniret inmentẽ s suspicionibus
non agamus: et hic uł scriptoris error. uł uarietas putet᷑ int̾pretis.
ego ipsa uerba greca quȩ a scõ ioħe dicta st̃ ponam. Aiat oytͦ Rai¬

Expanded text:
quinatos. Verum hoc non tibi tribuerim, sed interpreti: quanquam in aliis quinatos. Verum hoc non tibi tribuerim, sed interpreti: quanquam in aliis codicibus eamdem interpretationem habentibus, non « peccato, » sed « peccatis » legatur. Unde miror si non aliquis ex numero vestro singularem maluit numerum scribere, ut illud acciperetur unum, unde dicit Apostolus, Nam judicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem . Ibi quippe unum, non nisi delictum vult intelligi; quo nolentes credi parvulos inquinatos, non eos peccata non habere, quod ait Joannes, ne intelligerentur propria; vel peccatis, sicut habet in aliis codicibus eadem interpretatio, sed « peccato non inquinatos » dicere maluistis, ut unum primi hominis peccatum veniret in mentem. Sed suspicionibus non agamus, et hic vel scriptoris error, vel varietas putetur interpretis. Ego ipsa verba graeca quae a Joanne dicta sunt ponam, « Διὰ
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur. ita et in xp̃o omnes uiuificabunt᷑. totũ quod in xp̃m
credimus. auferre molit᷑. omĩno et paruuloꝵ saluator ẽ. xp̃c. Omĩ¬
no nisi ab illo redimantur ꝑibunt. qm̃ sine carnss eius et sangui¬
ne uitam habere non possunt. Hoc sensit. hoc credidit. hoc didicit. hoc
docuit et ioħs. s tu eius uerba in ur̃m dogna comiertis. Peccata di¬
xit paruulos non habere. s ꝓpria. Unde illos innocentes merito nun¬
cupamus. scđm id quod ait apłs. mundum nados nichil egisse boni seu
mali. non scdm id qđ ait. ꝑunius inobedientiam peccatores constituti
sunt multi. Poterat etiam nr̃ cyprianus hoc dicere de paruulis quod
maioribus. quoꝵ ꝓpria peccata dimittuntur inbaptismo. dixit illos
non habere peccata. non sicut uerba ens ipse posuisti. non coinquina¬
tos e̾e peccato. dũ uis utiq intelligi. non eos peccato primi hominis in¬

Expanded text:
moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur ; totum quod in Christum moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur ; totum quod in Christum credimus auferre molitur. Omnino et parvulorum salvator est Christus; omnino, nisi ab illo redimantur, peribunt, quoniam sine carne ejus et sanguine vitam habere non possunt. Hoc sensit, hoc credidit, hoc didicit, hoc docuit et Joannes. Sed tu ejus verba in vestrum dogma convertis. Peccata dixit parvulos non habere, sed propria. Unde illos innocentes merito nuncupamus, secundum id quod ait Apostolus, nondum natos nihil egisse boni sive mali : non secundum id quod ait, Per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi . Poterat etiam noster Cyprianus hoc dicere de parvulis quod majoribus, quorum propria peccata dimittuntur in Baptismo, dixit illos « non habere peccata; » non sicut verba ejus ipse posuisti, « non coinquinatos esse peccato, » dum vis utique intelligi, non eos peccato primi hominis in
Abbreviated transcription (Latin):
sint co inquinati peccato. ut eis detur scĩtas. iusticia. ad optio. he¬
epͣi. audes tanquã econtrario tot taliũq sententiis collegarũ eius op
ponere. eũq ab illoꝵ concordissima societate se uingere. et eis aduer¬
sarium constituere: Absit. absit. hoc malum detanto ui ro credere.
tis coẽpis suis. maximeq romano innocentio. carthaginiensi cypria¬
no. capadoci basilio. gregorio nazanzeno. gallo hilario. mediolanen¬
si resistat ambrosio. Alia sunt in quibus inter se aliquando etiam do¬
ctissimi acq optimi regulȩ catholicȩ defensores. salua fidei compage
non consonant. et alius alio de unare melius aliquid dicit et uerius.
hoc aut̃ unde nunc agimus. ad ipsa fidei ꝑtinet fundamenta. Quis¬
quis in xp̃iana fidei uult labe factare quod scriptum ẽ ꝑ hominẽ
mors. et ꝑhominẽ resurrectio mortuoꝵ. sicut enĩ in adam omnes

Expanded text:
sint coinquinati peccato, ut eis addatur sanctitas, justitia, adoptio, haesint coinquinati peccato, ut eis addatur sanctitas, justitia, adoptio, haeeponere, cumque ab illorum concordissima societate sejungere, et eis adversarium constituere? Absit, absit hoc malum de tanto viro credere tis coepiscopis suis, maximeque Romano Innocentio, Carthaginensi Cypriano, Cappadoci Basilio, Nazianzeno Gregorio, Gallo Hilario, Mediolanensi resistat Ambrosio. Alia sunt, in quibus inter se aliquando etiam doctissimi atque optimi regulae catholicae defensores, salva fidei compage non consonant, et alius alio de una re melius aliquid dicit et verius. Hoc autem unde nunc agimus, ad ipsa fidei pertinet fundamenta. Quisquis in christiana fide vult labefactare quod scriptum est, Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
agimus. idẽ. inquarti libri parte nouissima &e sanctus inquis
inea quipe omelia quam de baptizatis habuit. Benedictꝰ inquid deus.
qui fecit mirabilia solus. qui fecit unu̾sa. qui conuertit uniuersa.
Ecce libertatis serenitate ꝑfruuntur: qui tenebant᷑ paulo ante capti¬
ui. et ciues eccłȩ sunt qui fuerunt in ꝑegrinationes errore. et iusticiȩ
insorte uersantur: qui fuerunt in confusione peccati. Non enim tan¬
tũ sunt liberi. s et sci. non tantũ scĩ. s et iusti. non solum iusti. s et
filii. non solum filii s heredes. non solum heredes: s et fratres xp̃i. Hec
menbra tantum. s et templum: non tantũ templum. s et organa sp̃c.
Uides quot sunt baptisinatis largitates: Et non nulli deputant cȩlestẽ
gr̾̃am. in peccatoꝵ tantum remissione consistere. nos aũt honores cõ¬
putauimus decem. Hac de causa etiam infantes baptizamus. cu non

Expanded text:
agimus, id est, in quarti libri parte novissima, « Sanctus Joannesagimus, id est, in quarti libri parte novissima, « Sanctus JoannesIn ea quippe homilia, quam de baptizatis habuit: Benedictus, inquit, Deus qui fecit mirabilia solus, qui fecit universa, et convertit universa. Ecce libertatis serenitate perfruuntur qui tenebantur paulo ante captivi, et cives Ecclesiae sunt qui fuerunt in peregrinationis errore, et justitiae in sorte versantur qui fuerunt in confusione peccati. Non enim tantum sunt liberi, sed et sancti: non tantum sancti, sed et justi: non solum justi, sed et filii: non solum filii, sed et haeredes: non solum haeredes, sed et fratres Christi: nec tantum membra, sed et templum: non tantum templum, sed et organa Spiritus. Vides quot sunt Baptismatis largitates: et nonnulli deputant coelestem gratiam in peccatorum tantum remissione consistere: nos autem honores computavimus decem. Hac de causa etiam infantes baptizamus: cum non
Abbreviated transcription (Latin):
quam nisi sp̃alis natiuitas soluit. Quod credunt credo. qđ tenent
teneo. quod docent doceo. quod p̾dicant p̃dico. Istis cede et michi
cedes. ad quiesce istis. et quiesceᷤ ame. Postremo sim ꝑ eos amicus
mꝰ non efficieris si in isto errore ꝑmanseris: quanto ergo melius. ut
his accedas ab illo recedis: Tantum ne apudte possunt. pelagius
et celestius. ut asolis ortu usq: ad occasum. tot ac tantos catholicȩ
fidei doctores et defensores antiquos. et nr̃ȩ ȩtati contiguos. dormi¬
entes. et manentes. non solum deserere.uerum etiam manicheos
audeas appellare: Miror si hoc aliquando ex tuo poterit ore ꝓce¬
dere. quod te tam clamare prauitas tui compellit erroris. s mi¬
rũ si infacię hominis tantũ int̾uallum ẽ. int̾ frontem et liaguã
ut in hac causa frons non comprimat linguã. s quid musites.
noui. Dic iam dic. audiamus. in extremo tui oꝑis de quo minc

Expanded text:
quam nisi spiritualis nativitas solvit, quod credunt credo, quod tenent quam nisi spiritualis nativitas solvit, quod credunt credo, quod tenent teneo, quod docent doceo, qnod praedicant praedico. Istis cede, et non me caedes: acquiesce istis, et quiesces a me. Postremo, si mihi per eos modo non efficieris, si in isto errore permanseris? Quanto ergo melius, ut his accedas, ab illo recedes. Tantumno apud te possunt Pelagius et Coelestius, ut a solis ortu usque ad occasum tot ac tantos catholicae fidei doctores et defensores, antiquos et nostrae aetati contiguos, dormientes et manentes, non solum deserere, verum etiam Manichaeos audeas appellare? Miror si hoc aliquando ex tuo poterit ore procedere, quod te tamen clamare pravitas tui compellit erroris. Sed mirum si in facie hominis tantum intervallum est inter frontem et linguam, ut in hac causa frons non comprimat linguam. CAPUT VI. 21. Sed quid mussites, novi. Dic jam, dic, audiamus. In extremo tui operis de quo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
contrabitur. cur manichei dicuntur qui hoc sentiunt. aquibus
pelagius dampnatus fuisset. nisi hoc se sentire finxisset: tu inte¬
run habes in conspectu non solum occidentis. uerum etiam o¬
rientis ep̃os. Nam qui nobis de eẽ uidebant᷑ plures orientis in¬
ussumus: om̃s uno eodemq mͦ credunt. ꝑ unum hominẽ pec¬
catũ intrasse inmundũ. et ꝑ peccatũ mortẽ. et ita in omnes homi¬
nes ꝑtransisse: in quo omnes peccauerunt. Qui modus hic ẽ. ut
peccato illiꝰumiꝰ hominiꝰprimi omnes nasci credant᷑ obnoxii. si
hoc quidicit manicheus abste dicit᷑. Istos aspice. istis erubesce
istis parce. uł tibi potius. ne rector et habitator illoꝵ tibi forte non
parcat. Si aut̃ istos in anicheos ẽe non dicis. nec me poteris in ueni¬
re cur dicas neq enimine ob aliud ẽe dicis. nisi quia de peccato pri¬
mi hominis. cui omnss carnalis natiuitas obligauit. nec inde quen-¬

Expanded text:
contrahitur, cur Manichaei dicuntur, qui hoc sentiunt, a quibus contrahitur, cur Manichaei dicuntur, qui hoc sentiunt, a quibus Pelagius damnatus fuisset, nisi hoc se sentire finxisset? 20. Tu interim babes in conspectu, non solum Occidentis, verum etiam Orientis episcopos. Nam qui nobis deesse videbantur, plures Orientis invenimus. Omnes uno eodemque modo credunt, per unum hominem peccatum intrasse in mundum, et per peccatum mortem, et ita in omnes homines pertransisse, in quo omnes peccaverunt : qui modus hic est, ut peccato illius unius hominis primi omnes nasci credantur obnoxii. Si hoc qui dicit, Manichaeus abs te dicitur: istos aspice, istis erubesce, istis parce, vel tibi potius, ne rector et habitator illorum tibi forte non parcat. Si autem istos Manichaeos esse non dicis, nec me poteris invenire cur dicas. Neque enim me ob aliud hoc esse dicis, nisi quia de peccato primi hominis, cui omnes carnalis nativitas obligavit, nec inde quem
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. ꝓfecto dãpnandus. quia id quod negaint ore. corde seruauit
Nam quod u̾bis eiꝰ anathematizatur. in eiꝰ litteris inuenit᷑. s nunc
cum illo non ago. tu quid dicis. cum quo mͥ nunc res est. Ecce as¬
sunt tot iudices orientales. leguntur gesta eecłastica. quȩ apud eos
sunt habita legitur obiectum e̾e pelagio. quod dicat infandes etiã
non baptizatos habere uitam ȩt̃nam. Legitur pelagius eos dãpna¬
sȩ qui hoc dicunt. neq enĩ illos uidices alit̾ potuisset euadere
Nunc ipse quid dicis: Habebunt uitã et̾nam paruuli. etiam si ñ
baptizati ex hac uita emigrauerint. an non habebunt: Si dixe¬
ris habebunt: pelagii tui te uerba dãpnabunt. et illi omnes
aquibus timuit ipse dampnari. Siaut dixeris. non habebunt.
quero. qua causa innocens imago dĩ et̃ne uite pͥuatiõe pumet᷑. Si
nullum peccatum ex humana ꝓpagatione contrahitur si uero

Expanded text:
navit profecto damnandus, quia id quod negavit ore, corde servavit. navit profecto damnandus, quia id quod negavit ore, corde servavit. Nam quod verbis ejus anathematur, in litteris ejus invenitur. Sed nunc cum illo non ago: tu quid dicis, cum quo mihi nunc res est? Ecce adsunt tot judices orientales: leguntur gesta ecclesiastica, quae apud eos sunt habita. Legitur objectum esse Pelagio, « quod dicat infantes etiam non baptizatos habere vitam aeternam. » Legitur Pelagius eos damnasse, qui hoc dicunt: neque enim illos judices aliter potuisset evadere. Nunc ipse quid dicis? Habebunt vitam aeternam parvuli, etiamsi non baptizati ex hac vita emigraverint, an non habebunt? Si dixeris, Habebunt: Pelagii tui te verba damnabunt, et illi omnes a quibus timuit ipse damnari. Si autem dixeris, Non habebunt: quaero qua causa innocens imago Dei vitae privatione punietur, si nullum peccatum ex humana propagatione contrahitur. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpagatione. s imitatione lesisse genus humanũ. et infantes nu¬
ꝑ natos non in eo statu ẽe in quo fuit adam ante peccatũ. qđ ille
precepti capax fuerit. isti ad huc nonsint. His nebulis illud iudi¬
ciũ se putat illusisse pelagius. uosq ad hoc nefas toto capite an¬
nuistis. et tot ab illo ep̃os irrisos eẽ ridetis s nunquid in fantes
etiam si non baptizent᷑ habere uitam ęt̃nam. ulla calliditate in ali¬
ud de torquere. uł ullis foliis ficulneis oꝑire potuistis: Eos enim
qui hoc dicunt. non potuit apud catholicos iudices nisi dãpnare
pelagius. et quod sentiebat dãpnauit coram hominibus. dãpnari
metuens ab hominibus. Nam si hoc non sentitis. nobis utiq con¬
senticis. Sed quia nobis non consentitis. illud sane dubitatione
sentitis. ac ꝑ hoc orientales uos uidices dap̾nant aquibus pelagius
dapnari timens. eos qui sentiunt ista dapnauit. cum eis quos dãp¬

Expanded text:
propagatione, sed imitatione laesisse genus humanum; et infantes nupropagatione, sed imitatione laesisse genus humanum; et infantes nuper natos non in eo statu esse, in quo fuit Adam ante peccatum, quod ille praecepti capax fuerit, isti adhuc non sint. » His nebulis illud judicium se putat illusisse Pelagius, vosque ad hoc nefas toto capite annuitis, et tot ab illo episcopos irrisos esse ridetis. Sed numquid, « infantes etiamsi non baptizentur, habere vitam aeternam, » ulla calliditate in aliud detorquere, vel ullis foliis ficulneis operire potuistis? Eos enim qui hoc dicunt, non potuit apud catholicos judices nisi damnare Pelagius: et quod sentiebat, damnavit coram hominibus, damnari metuens ab hominibus. Nam si hoc non sentitis, nobis utique consentitis. Sed quia nobis non consentitis, illud sine dubitatione sentitis. Ac per hoc orientales vos judices damnant, a quibus Pelagius damnari timens, eos qui sentiunt ista damnavit, cum eis quos dam
Abbreviated transcription (Latin):
presederunt. eũq ut homines nullo ex altera parte urgente aduer¬
sario putantes catholicũ. tanquã catholicũ ꝓ nuntiarunt. Nisi enĩ
in eoꝵ conspectu audituq dampnasset eos. qui dicunt. qđ peccatũ
ade ipsũ solũ leserit. et non gnus humanũ. et qđ infantes nuꝑ na¬
ti in eo statu sint. in quo adam fuit ande peccatum. et infantes etiam¬
si non baptizentur habere uitam ȩtnam. nullomͦ inde nisi dãpnatus
exisset. Quid enim uobis ꝓdest. quod nescio quas ansas atq uncos. ar¬
te nescio cuiꝰ ꝑplexitatis inseritis. ne simplicia pateant et clara luce¬
ant: Quis enĩ non uideat. quomͦ ista illi iudices acciꝑe potuerunt:
scilicet scđm catholicam fidem. quȩ ubiq paruulos erorcitando et
ex sufflando de podestate eruit tenebrarũ. non sicut exponunt᷑. uł
potius componunt᷑ auobis: et tam̃ dicere potuistis adȩ peccatũ non

Expanded text:
praesederunt, cumque ut homines, nullo ex altera parte urgente adverpraesederunt, cumque ut homines, nullo ex altera parte urgente adversario putantes catholicum, tanquam catholicum pronuntiarunt. Nisi enim in eorum conspectu audituque damnasset eos qui dicunt, « quod peccatum Adae ipsum solum laeserit, et non genus humanum; et quod infantes nuper nati in eo statu sint, in quo Adam fuit ante peccatum; et infantes etiamsi non baptizentur, habere vitam aeternam; » nullo modo inde nisi damnatus exisset. Quid enim vobis prodest, quod nescio quas ansas atque uncos, arte nescio cujus perplexitatis inseritis, ne simplicia pateant, et clara luceant? Quis enim non videat, quomodo ista illi judices accipere potuerunt, scilicet secundum catholicam fidem, quae ubique parvulos exorcizando et exsufflando de potestate eruit tenebrarum; non sicut exponuntur, vel potius componuntur a vobis? Et tamen dicere potuistis, « Adae peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
mus. peccato illoꝵ hominũ ꝑ didisse: Audis sententiã quȩ ꝓlata est
inprimũ hominem peccatorẽ spinasce tͥbuloᷤ t̾ra pariet tͥ ad nos
etiã ꝑtinere. et negas ob norios ee peccato. quos eidem cernis obno¬
xios e̾e sententiȩ : Audis ad paradysum nos unde decidimꝰ redire
debere. et negas ad nos eoꝵ peccatũ qui soli tunc homines inpara¬
dyso fuerant. inquibus et nos fuimus. ꝑtinere: Quid hinc plura:
Uide iam utrum fufficiant tibi ex orientis partibus hio isti tam in¬
signes uiri. et tam clara prediti scitate. et sicut fertur etiã carne
germani. s dic non sufficere. Habemus alios orientales ȩpos quatu¬
ordecim. eulogium. iohannẽ. ammonianũ. porphirium. eudonium.
porphirium. fidũ. zonium. zoboennium. nimphidiũ. chromatium.
iouinũ. eleutheriũ. clematium. quos uno loco simul inuentos. in is¬
tũ consensũ introducere ualeamus. Illos ipsos qui pelagio iudices

Expanded text:
mus, peccato illorum hominum perdidisse? Audis sententiam, quae prolata est mus, peccato illorum hominum perdidisse? Audis sententiam, quae prolata est in primum hominem peccatorem, Spinas et tribulos terra pariet tibi, ad nos etiam pertinere; et negas obnoxios esse peccato, quos eidem cernis obnoxios esse sententiae? Audis ad paradisum nos, unde decidimus, redire debere; et negas ad nos eorum peccatum, qui soli tunc homines in paradiso fuerant, in quibus et nos fuimus, pertinere? 19. Quid hinc plura? Vide jam utrum sufficiant tibi ex Orientis partibus duo isti tam insignes viri, et tam clara praediti sanctitate, et, sicut fertur, etiam carne germani. Sed dic non sufficere. Habemus alios orientales episcopos quatuordecim, Eulogium, Joannem, Ammonianum, Porphyrium, Eutonium, Porphyrium, Fidum, Zoninum, Zoboennum, Nymphidium, Chromatium, Jovinum, Eleutherium, Clematium, quos uno loco simul inventos in istum consessum introducere valeamus; illos ipsos qui Pelagio judices
Abbreviated transcription (Latin):
habent ualentes medico: s: male habentes. Egrotauimus ꝑ peccatum:
sanemur ꝑpenitentiã. Penitentia uero sine ieiunio uacua ẽ. Maledi¬
cta terra spinas et tribulos pariet: contristari ordinatꝰ es. numquid
deliciari : Et paulo post in eodem sermone idem ipse. Quia non ie¬
uinauimus in quit. decidimus deparadyso. Ieiunemus ergo. ut ad
eũ redeamus. Hȩc atq huius cemodi alia sc̃i basilii si legisses. uł si
lecta fidelit̾ considerare uoluisses. num quã ꝓfecto de litteris eius
ad effundendas nebulas ignorantibus. ea quȩ nichil ad questionẽ
quȩ int̾ nos uertit᷑ ꝑtinent. in his tuis libris nescio qua mente po¬
suisses. Audis quod isto non indigeremus ieiumio. si homo ierunii
legem non fuisset inparadysi felicitate transgressus. et negas pec¬
cato illoꝵ hominum obnorios cȩteros nasci: Audis ad iunctum. ñ
enĩ sani indigent medico. et negas nos sanitatẽ inqua creati su¬

Expanded text:
habent valentes medico, sed male habentes . Aegrotavimus per peccatum, habent valentes medico, sed male habentes . Aegrotavimus per peccatum, sanemur per poenitentiam. Poenitentia vero sine jejunio vacua est. Maledicta terra spinas et tribulos pariet . Contristari ordinatus es, numquid deliciari? » Et paulo post in eodem sermone, idem ipse: « Quia non jejunavimus, » inquit, « decidimus de paradiso. Jejunemus ergo, ut ad eum redeamus » . Haec atque hujusmodi alia sancti Basilii si legisses, vel si lecta fideliter considerare voluisses, nunquam profecto de litteris ejus ad offundendas nebulas ignorantibus, ea quae nihil ad quaestionem quae inter nos vertitur pertinent, in his tuis libris nescio qua mente posuisses. Audis quod isto non indigeremus jejunio, si homo jejunii legem non fuisset in paradisi felicitate transgressus; et negas peccato illorum hominum obnoxios caeteros nasci. Audis adjunctum, « Non enim sani indigent medico; » et negas nos sanitatem, in qua creati su