comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timoris dñi. Ideo suꝑ rꝑm tanta dona sp̃c p̃dican¬
tiur: qui meo ñ adiñsuram sp̃s sc̃s habitat sic̃
in nob̾: sedtota inẽ plenitudo diuinitatis et gr̃a¬
rum. Qui qm̃ de celis adnos descendit: descendñ¬
do potius istos gradus ꝓpħa suꝑ eumn numerat
idẽ sapientiã intellectum. consilium. fortitudi¬
nẽ. scientiam. pietatem timorẽ. Nam ciun scͥp¬
tum sit initiũ sapientie timor dñi: constat qͥa
atimore adsapientiã a scendit᷑. ñ asapientia ad
timorẽ reditua: qͥa ꝑfectam habet sapientia
magis asapientia et descendit ad timorẽ. Sednos
qui a t̾renis ad celestia tendimus : ascendendo nu¬
timor dm̃i. scłs pietas. t̾cius scientia. qͣrtus for¬
titudo. qͥntus consiliũ. sextꝰ. intellectus. septimꝰ
sapientia. Est eñĩ timnor dĩ in m̃te. Sed qualis
iste timor ẽ. si cum eo pietas ñ est: Qui enĩ mise¬
reri ꝓrimo nescit. qui compati eiꝰ tribulationi
dissimulat: huiꝰ timor ante dĩ ocłos nullus ẽ. qͥ¬

Expanded text:
ini. » Ideo super Christum tanta dona Spiritus praedicantur, quia in eo non ad mensuram Spiritus sanctus habitat sicut in nobis, sed tota inest plenitudo divinitatis, et gratiarum. Qui quoniam de coelis ad nos descendit, descendendo potius istos gradus propheta super eum numerat, id est sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, timorem. Nam cum scriptum sit: « Initium sapientiae timor Domini , » constat, quod a timore ad sapientiam ascenditur, non a sapientia ad timorem reditur, quia perfectam habet sapientia magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, quia a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo nutimor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est enim timor Domini in mente. Sed qualis iste timor est, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hu
Abbreviated transcription (Latin):
enta ior damis. Hactenus historie sacre uͥ¬
lia possiumus. Sed quid ꝓdest u̾ba posu¬
isse. nisi et misticam eoꝵ intelligentiam
saltem breuit̾ attingamus: Gedeongͥ ad
p̃lium ueniens. redemptoris nr̃i signat ad¬
uentum÷ dequo scptum ẽ. Tollite portas

Expanded text:
enta Jordanis . » Hactenus Historiae sacrae veenta Jordanis . » Hactenus Historiae sacrae verba posuimus. Sed quid prodest verba posuisse, nisi et mysticam eorum intelligentiam saltem breviter attingamus. Gedeon igitur, ad proelium veniens, Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: « Tollite portas,
Abbreviated transcription (Latin):
dextris sonantes tubas. Clama uert̃q gladiꝰ
dñi et gedeomis. stantes singłi in loco suo ꝑcircuitũ
castroꝵ hostiliũ. Omĩa itaq castra tͣbata fr̃¬
& uociferantes ululantesq fugert̃. ⁊ nichilo¬
minꝰ instabant trecenti uiriꝰbucinis ꝑsonan¬
tes. Immisitq dñs gladium momĩb cast̾s.
et mutua se cede truncabant: fugientes
usq bethseta. et crepidinẽ abelmeola nita¬
bath. Conclamantes autẽ uiri isrł denepta¬
lim et aser. et omĩ manasse ꝑseq̃bãt᷑ macdian.
Misitq gedeon nuntios inomẽm montẽ
effrai. dicens. Descendite in occursum
madian: & occuipate aquas usq bethbera
atq iordanẽ. Clamauitq omĩs effraim.
et p̃occupauit aquas usq bethbera. App̃¬
hensosq duos uiros madian. oreb. et zeb
int̾fecit. Oreb. inpetra oreb: zeb uͦ intorcu¬
lari ⁊eb. Et ꝑsequuti st̃ madian: capita
oreb et zeb portantes adgedeori. transflu¬

Expanded text:
dextris sonantes tubas clamaveruntque gladius dextris sonantes tubas clamaveruntque gladius Domini et Gedeonis stantes singuli in loco suo per circuitum castroet vociferantes, ululantesque fugerunt. Et nihilominus instabant trecenti viri buccinis personantes. Immisitque Dominus gladium in omnibus castris, et mutua se caede truncabant, fugientes usque ad Beth-Seta, et crepidinem Abel-Meula in Tebbath. Conclamantes autem viri Israel de Nephthali, et Aser, et omni Manasse, persequebantur Madian. Misitque Gedeon nuntios in omnem montem Ephraim, dicens; Descendite in occursum Madian, et occupate aquas usque Beth-Bara atque Jordanem. Clamavitque omnis Ephraim, et praeoccupavit aquas usqehensosque duos viros Madian Oreb, et Zeb interfecit, Oreb in Petra Oreb, Zeb vero in torculari Zeb, et persecuti sunt Madian, capita Oreb et Zeb portantes ad Gedeon transflu
Abbreviated transcription (Latin):
gladius gedeonis filii ioas. uiri isrłite. Tra¬
didit ads in manus eiꝰ madian. & oĩa castra eiꝰ
Cumq auidisset gedeon somniũ et int̾preta¬
tionem eiꝰ⁊ adorauit. et reu̾sus ẽ ad castra isrł:
et ait. Surgite. Tradidit em̃ dñs inmnanꝰ uĩaᷤᷤ
castra madian. Duusit q trecentos iuros intͤs
partes: & dedit tubas inmanib eoꝵ. lagenas¬
q uacuas ac lampadas in medio lagenaꝵ: &
dixit ad eos. Q ł me fac̾e uiditis. hoc facite: In¬
grediar partem castroꝵ : & qđ fecero sectamini
Qsuando ꝑsonuerit tuba inmanu mea: uos
quoq ꝑ castroꝵ curcuitũ clangite. et conclama¬
te dño et gedeoni. Ing̾ssusq gedeon et trecen
ti uiri. qui erant cum eo inpartẽ castroꝵ ĩcipien¬
tibꝰ tugłiiꝰ noctiᷤᷤ medie & custodibus suscita¬
tis cȩꝑunt buccims clange. et complodere
int̾se lagenas. Cumq ꝑgirum castroꝵ in
tͥbus ꝑsonarent locis. et ydrias confregissent:
tenuerunt sinstris manib lampadas. et

Expanded text:
us Gedeonis, filii Joas, viri Israelitae. Tradidit Deus in manu ejus Madian, et omnia castra ejus. « Cumque audisset Gedeon somnium, et interpretationem ejus, adoravit et reversus est ad castra Israel, et ait: Surgite, tradidit enim Deus in manus vestras Madian, divisitque trecentos viros in tres partes, et dedit tubas in manibus eorum, lagenasque vacuas ac lampadas in medio lagenarum. Et dixit ad eos: Quod me facere videritis, hoc facite: ingrediar partem castrorum, et quod fecero sectamini. Quando personuerit tuba in manu mea, vos quoque per castrorum circuitum clangite et conclamate, Dti viri qui erant cum eo, in partem castrorum, incipientibus vigiliis noctis mediae, et custodibus suscitatis, coeperunt buccinis conclamare, complodere et inter se lagenas. Cumque per gyrum castrorum in tribus personarent locis et hydrias confregissent tenuerunt sinistris manibus lampadas et
Abbreviated transcription (Latin):
flãmaꝵ: instar febricitãtis qui & si inlectis e
burneis et in locis ponatur apͥcis. fertiorem
tam̃ uł frigus insiti sui languoris euitare ñ
potest. Sic gͦ demones et si intemplis colant᷑
auratis. & siꝑ arra discurrant : igne semꝑ ardent
gehennali. Et exipsa sua pena cõmoniti. decep¬
tis quoq hominib fomitẽ uitioꝵ unde & ipsi
detur et deuorabitur spina eiꝰ et uepres indie
cens. Et erit lux isrł inigne. Qͦ addidit. Itaq
nis et lucis ẽ ꝓpͥum. et inspecie ignis expͥmi¬
uł uideri diuine ẽ consuetudins. Ds̃ enm
ẽ ignis consumens sic̃ moyses dix̃. Fuit gͦ lu¬

Expanded text:
rmenta flammarum, instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis et in locis ponatur apricis, fervorem tamen vel frigus insiti sui languoris evitare non potest. Sic ergo daemones, etsi in templis colantur auratis et per aera discurrant, igne semper ardent gehennali, et ex ipsa poena sua sunt commoniti: deceptis quoque hominibus fomitem vitiorum, unde et ipsi detur, et devorabitur spina et vepres in die m esse, dicens: Et erit lux Israel in igne. » Et addidit: « Itaque nis et lucis est pvel videri divinae 514 est consuetudinis: Deus enim est ignis consumens, sicut Moyses dicit .
Abbreviated transcription (Latin):
eo uenit ad fontẽ qui uocatur arrad. Erant
autẽ castra madian inualle. ad septemtͥonalem
plagam collis excelsi. Dixitq dñs ad gedeoꝵ¬
U ułtus tecum ẽ ppłs. nec tradet᷑ madian inma¬
mis enis: ne gletur contra me isrł. et dicat meiᷤ
uirib lib̾atus sum . L.oquere ad ppłm: et eun¬
ctis audientib p̃dica. Qui formidolosus et timi¬
dus ẽ: reuertat᷑. Hecessert̃q demonte gala ad.
et reuersa sũt exppło .xx. & duo milia uiroꝵ: &
tantũ decem milia remansert̃. Dixitq dñs
ad gedeon. Ndhuc ppłs multus ẽ. Duc eos ad aqͥs:

Expanded text:
eo venit ad fontem qui vocatur Arrath. Erant eo venit ad fontem qui vocatur Arrath. Erant autem castra Madian in valle ad septentrionalem plagam collis excelsi. Dixitque Dominus ad Gedeon: Multus tecum est populus, nec tradetur Madian in manus ejus, ne glorietur contra me Israel, et dicat: Meis viribus liberatus sum. Loquere ad populum, et cunctis audientibus praedica: Qui formidolosus et timidus est, revertatur. Recesseruntque de monte Galaad, et reversa sunt de populo viginti duo millia virorum, et tantum decem millia remanserunt. Dixitque Dominus ad Ged
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ in libro iudicũ. Omĩs madian & amalech
et orientales popłi cong̾gati st̃ simul & tͣnseun
tesiordanẽ. castra metati sũt inualle ierrahel.
Sp̃s autẽ dñi. induit gedeon. Qui clangens
et neptalum: qui occurrert̃ ei. Dixitq gede¬
on addñm. Si saluũ faci s ꝑmanũ mneã ifrł.
sic̃ locutus es: ponam uellus hoc lane marea
Si ros insolo uellere fuerit. et momĩ t̾ra sic¬
citas⁊ sciam qđ ꝑmanũ meã sic̃ locutus es li¬
b̾abis isrł. f actumq ẽ ita. Qͦ de nocte consur¬
gens. ex p̃sso uellere concam rore compleuit.
Pixitq rursus ad dnm̃. Neirascatur furor
tuus contra me: si adhuc semel temptauero
sigm̃ querens inuellere. Oro ut solum uel¬
lus siccum sit: & omĩs t̾ra rore madens. Fec̃q
dñs nocte illa ut postulauerat: & fuit siccitas
in solo uellere. et ros momĩ t̾ra Igit᷑ ierobaalqͥ
& gedeon. de nocte consurgens & omĩs ppłs cũ

Expanded text:
est enim in libro Judicum: « Omnis Madian, et Amalec, est enim in libro Judicum: « Omnis Madian, et Amalec, et orientales populi congregati tes Iordanem castrametati sunt in valle Iezrahel spiritus autem Domini induit Gedeon qui clangens et Nepthalim qui occurrerunt ei dixitque Gedeon ad Dominum si salvum facis per manum meam Israhel sicsi ros in solo vellere fuerit, et in omni terra siccitas, sciam quod per manum meam, sicut locutus es, liberabis Israel. Factumque est ita, ut de nocte consurgens, expresso vellere, concham rore complevit. Dixitque rursus ad Deum: Ne irascatur furor tuus contra me, si adhuc semel tentavero, signum quaerens in vellere. Oro, ut solum vellus siccum sit, et omnis terra rore madens. Fecitque Deus nocte illa ut postulaverat, et fuit siccitas in solo vellere, et ros in omni teret Gedeon, de nocte consurgens, et omnis populus cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia tc̃ ꝑfecte uictus erit diabolꝰ et homines
diuident᷑ indextͦs et insinists. Sed cur isti uic¬
tores indiuisione spolioꝵ exultauerint. demon¬
stratur ÷ cum de gentili ppło subiungit᷑. Iugum¬
ex actoris eius suꝑasti: sic̃ indie inadian. Oripi¬
ẽs quippe gentilitatẽ dñs suꝑauit ugum on̾is
eius: cum eam aduentu suo ab illa demonice¬
tyrrannidis seruitute lib̾auit. Suꝑauit uir¬
gam humeri eiꝰ cum ꝑsccutionẽ illius qua ex
ꝑ uerso oꝑe grauit̾ depͥmebat᷑. ab hiunano ge¬
nere redempto compescust. Suꝑauit scep-¬
trum exactoris eiꝰ ÷ cum regnũ diaboli qui
pestifera ꝑpetͣtione uitioꝵ ex igere consueue¬
rat debita penaꝵ. defideliũ corde destruxit.
Sed quomͦ hȩc acta fint. audiamus. Sic̃ indie
madian. Idẽ sic̃ sc̃s gedeon intrecentis uiris in
hoc loco dig̾ssionem facẽ ÷ & quare tͥumphus
xp̃i uictorie gedeonis assimilet᷑. ostendẽ Scͥptũ

Expanded text:
quia tunc perfecte victus erit diabolus, et homines quia tunc perfecte victus erit diabolus, et homines dividentur in dextros et in sinistros. Sed cur isti victores in divisione spoliorum exsultaverint demonstratur, cum de gentili populo subjungitupastoris ejus superasti, sicut in die Madian. Eripiens quippe gentilitatem Dominus superavit jugum oneris ejus, cum eam adtyrannidis servitute liberavit. Superavit virgam humeri ejus, cum persecutionem illius, qua ex perverso opere graviter deprimebat, ab humano genere Redemptor compescuit. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum diaboli, qui pestifera perpetratione vitiorum exigere consuevit debita poenarum, de fidelium corde destruxit. Sed quomodo haec acta sint audiamus. Sicut in die Madian, id est sicut sanctus Gedeon in trecentis viris innhoc loco digressionem facere et quare triumphus Christi victoriae Gedeonis assimiletur ostendere. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ introistis. In hac itaq messe letati st̃ corã
dũo scĩ p̃dicatores: dũ de conu̾sione gentiũ
gaudent. Qͥ ⁊ accepto destiꝑ spũ scõ antiquũ
hostem et uniu̾sam eius militiam suꝑantes:
omẽ enĩ qd natum ẽ ex do uinẽ mundũ sic̃ ui¬
ctoreᷤᷤ exultaueit̃. Et̃ exultantes spolia diuise¬
serunt: qm̃ eloquia sacra cunctis ꝑ orbem nati¬
onib distribuerunt. Nam spolioꝵ nomine di¬
uina eloquia signantur. sic̃ scriptum ẽ. Leta¬
bor ego suꝑ eloquia tua. fic̃ qui inuenit spolia
multa. U ł multiplicasti gentem fideliũ oxp̃e :
qͥa eccl̃iã tuã toto orbe dilatasti S ed non mag¬
nificasti leticiam: quia deꝑfidia iudeoꝵ reli¬
quisti nob̃ tͥsticiã. Sed cum uen̾is. et xp̃ianoꝵ
gens tota simul fuerit cong̾gata. tuc̃ letabunt᷑
apłi coram te sicut messores: quia fructꝰ huma¬
nx messis cong̾gatus erit in uitam ȩt̾nam. Et
sic̃ exultant uictores qui captã diuidunt p̃dã.

Expanded text:
In hac itaque messe laetati sunt coram Domino sancti praedicatores, dum de conversione gentium gauderent. Qui et accepto desuper Spiritu sancto antiquum hostem et universam ejus militiam superantes « omne enim, quod natum est ex Deo vincit mundum , » sicut victores exsultaverunt. Et exsultantes spolia diviserunt; quoniam eloquia sacra cunctis per orbem nationibus distribuerunt. Nam spoliorum nomine divina eloquia signantur, sicut scriptum est: « Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . » Vel multiplicasti gentem fidelium, o Christe, qui Ecclesiam tuam toto orbe dedicasti; sed non magnificasti laetitiam; quia de perfidia Judaeorum reliquisti nobis tristitiam. Sed cum veneris, et Christianorum gens tota simul fuerit congregata, tunc laetabuntur apostoli coram te sicut messores; quia fructus humanae messis congregatus erit in vitam aeternam; et sicut exsultant victores, qui captam dividunt praedam;
Abbreviated transcription (Latin):
alius seraphinduab alis uelat eiꝰ faciẽ. Eod̃ẽ mͦ
dum ipsa duotestam̃ta inlege et ꝓpħis atq in
eugłio et apłis. occultat ea que fut᷑a st̃ post scłi t̾¬
minũ ut̾q seraphin geminis alis pedes eiꝰ uelat.
abinitio scłi usq infinẽ nob̃ pandunt᷑. Sicq sex
ale um st̃. et sex ale alt̾i. S eqͣr. Et clamabant
alt̾ ad alt̾m. Pulchrȩ positũ ẽ. alter adalt̾m. Qe
uo reꝑimus. et qͦd innouo fu̾it lectitatũ. hoc

Expanded text:
alius seraphim, duabus alis velat ejus faciem. Eodem modo alius seraphim, duabus alis velat ejus faciem. Eodem modo dum ipsa duo Testamenta in lege et prophetis atque in Evangelio et apostolis occultant ea quae futura sunt post saeculi terminum, uterque seraphim, geminis alis pedes ejus velat; ab initio saeculi usque in finem, nobis panduntur. Sicque sex alae uni sunt, et sex alae alteri. Sequitur: « Et clamabant alelio reperimus: et quod in Evangelio fuerit lectitatum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. inrerũ fuerit et̾nitate qͣndotͦlinos ac dñatio
ues et angłos. totiumnq minist̾ium cęleste condidit:
eiꝰ scire quis potest : quid post consũmationẽ scłi
sit fut᷑um. qͥd postqm genus humanũ fuerit iu¬
dicatum. quȩ sequat᷑ uita. an rursus alia futa sit
t̾ra. & post tͣnsitionẽ alia rursus elem̃ta. uł alius
mundus. solq condendꝰ sit: Iud̾o etiã maxime¬
qui nec pͥncipũ nec finẽ habet. omĩs abhac cogni¬
tione pͥncipium eiꝰ et finis excludit᷑ usus. Neque¬
ras pͥncipium eius uł finis archana que ñ sc̃. habe ᷤᷤ¬
p̃sens ee̾ eius ⁊ s laudato. ñ discute. Et duab in qͥt
luuiũ. qͣndo lex data sit. qualit̾ exuno homine
uniu̾sa spatia t̾raꝵ completa sint. et extͤmo tꝑ̃e
dĩ filius carnẽ sumpserit. Cetã uͦ quȩ diximus.
isti duo seraphin infacie pedib q texert̃. Nam
qͥa testam̃tũ uetꝰ in lege et ꝓpħis occul¬
tat ea quȩ fuert̃ ante mundi pͥnei¬

Expanded text:
dum, in rerum I fuerit aeternitate, quando thronos, dominatioes, \' angelos totumque ministerium caeleste condideritextrema quippe eius scire quis potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priora qui nec principium, nec finem habet, omnis ab hac cognitione principii ejus et finis excluditur visus. Ne quaeras principium ejus, vel finis ejus arcana, quae non sunt. Habes praesens esse ejus; sed laudato, non discute. « Et duabus, inquit, luvium, quando data lex sit, qualiter ex uno homine universa spatia terrarum completa sint, et extremo tempore Dei Filius carnem sumpserit. Caetera vero, quae diximus, isti duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Nam quia Testamentum Vetus in lege et in prophetis occultat ea, quae fuerunt ante mundi princi
Abbreviated transcription (Latin):
auersi obdormiunt. p̃sens ẽ illis lum̃ & ñ pos¬
sunt uidere quia dorminnt: sic̃ & qui corꝑe
dormit. int̾ dum ortus ẽ sol. atq dies iam ca¬
let. et ille tanquã in nocte ẽ. quia ñ iugilat
ut uideat iam ortum diem. Sic et isti quia
sominus ammȩ grauit̃ eos opp̾sserat solem
iusticiȩ p̃sentem nesciebant. Quib conseq̃n¬
sit. Unde ei ꝑpsalmistam dr̃. Posuisti tenebras
et facta ẽ nox. Tenebras quippe dñs posuit
quia peccatis iudicia rep endens. lum̃ sue
intelligentiȩ subtraxit uideis. Et factaẽ
nox: quia mens eoꝵ ignorantiȩ suȩ errori¬
b cecata ẽ. Nam p̃cedentia mala faciunt. ut
ad peccandum tenebris subsequentib in uol¬
uantur : ut eo iam lunĩ iusticiȩ uł recte intel¬
peccantium ac suꝑboꝵ obscura corda mise¬
ricordit̾ non illustrat. ut hoc ipsum dño sit
ocłos eorum clausisse uł oꝑuisse cęcitatis tenebriᷤᷤ

Expanded text:
aversi obdormiunt, praesens est illis lumen, et non posaversi obdormiunt, praesens est illis lumen, et non possunt videre, quia dormiunt. Sicut et qui corpore dormit, interdum ortus est sol, atque dies jam calet, et ille tanquam in nocte est, quia non vigilat, ut videat jam ortum diem; sic et isti quia somnus animae graviter eos oppresserat, solem justitiae praesentem nesciebant, quibus consequensit. Unde et per Psalmistam dicitur: « Posuisti tenebras, et facta est nox . » Tenebras quippe Dominus posuit, quia peccatis judicia rependens lumen intelligentiae suae subtraxit Judaeis. Et facta est nox, quia mens eorum ignorantiae suae erroribus caecata est. Nam praecedentia peccata faciunt, ut ad peccandum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae, vel rectae intelpeccantium et superborum obscura corda misericorditer non illustrat ut hoc ipsum Domino sit oculos eorum clausisse, vel operuisse, a caecitatis tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe mortis uł refurrectionis eingilabunt.
et anima eoꝵ erit uacua: quia omĩs ipsoꝵ
uoluptas transacta tẽ erit. & pena manebit
Uacua erit anima ipsoꝵ : quia nullus anmã
cib saciare potest ut ñ esuriat. nisi ille qui ait.
cillate. Obstupescite et ad miramni oꝑfidi
iudei: uidentes miracula saluatoris. et doc¬
trinã eius audientes fluctuate animo: et
uacillate dicentes. Q uousq animã nr̃am
tollis: Si tues xp̃s dic nob̾ palam. Quia uͦ
tẽ responsumẽ uideis. loquor uob̃ et non cre¬
ditis. & post modũ sustulere laꝑides ut lapi¬
darent eum: congrue subdit᷑. In ebriamini
et non auino : mouemin et ñ ab ebrietate.
Non eñ uino tẽ sed qđ penis ẽ. incredulitate
erant. et ipse nẽ eos sua cognitione iusto iudi¬
qui p̃sentem eum ñ agnoseebant. Ipse em̃ ui¬
gilare facit animas quas illum inat. Si autẽ
lum̃ suũ detrahat obdormiunt. Aut siabillo

Expanded text:
tempore mortis vel resurrectionis evigilabunt, tempore mortis vel resurrectionis evigilabunt, et anima eorum erit vacua, quia omnis voluptas eorum transacta tunc erit, et poena manebit. Vacua erit anima ipsorum, quia nullus animam cibus satiare potest, ut non esuriat, nisi ille qui ait: cillate. » Obstupescite et admiramini, o perfidi Judaei, videntes miracula Salvatoris; et doctrinam ejus audientes fluctuate animo, et vacillate dicentes: « Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . » Quia vero tunc responsum est Judaeis. « Loquor vobis, et non creditis , » et postmodum sustulere lapides, ut lapidarent eum, congrue subditur: « Inebriamini et non a vino: movemini, et non in ebrietate. » Non enim vino tunc, sed, quod pejus est, incredulitate erant, et ipse nunc eos sua cognitione justo judiqui praesentem eum non agnoscebant. Ipse enim vigilare facit animas, quas illuminat. Si autem lumen suum detrahat, obdormiunt; aut si ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
certa ẽ. Quare tͥsticia iustoꝵ quasi ht̃: Csa
sic̃ insominis transit. Siquis somuiũ indi¬
cat addit quasi: qͣsi sedebam. qͣsi loquebar
qͣsi prandebam qͣsi equitabam. quasi dispu¬
tabam. Cotum quasi: quiã eugilau̾it ñ inue¬
nit qͦd uidebat. Quasthesaurum inuene¬
ram dic̃ mendicus. Si quasi ñ e̾e̾t mendicꝰ
ñ ẽẽt. Sed quia qͣsi erat ÷ m̃dicꝰ ẽ. Itaq qui
minc ad lȩticias scłares ocłos aꝑiunt. & corda clau¬
diuit: transit quasi eoꝵ. et uenit uerũ ip¬
soꝵ. Quasi ipsoꝵ. felicitas ẽ scłi: uerũ ipso¬
rum: pena ẽ. Drm̃ autem qͣsi tͥsticia ẽ: gaudi¬
um non ẽ qͣsi. Non eñi ait apłs quasi gaudenteᷤ.
sed ait qͣsi tristes. semꝑ autẽ gaudentes. Bene
itaq p̃sentium uoluptatum dilectores ei com¬
ꝑant᷑: qui insominis comedit & bibit. In som¬
iis qͥppe agunt dum in hac uita st̃. Comedt̃
et bibunt dum suas uoluptates satiant. Sed

Expanded text:
certa est. Quare tristitia justorum quasi habet? Quia certa est. Quare tristitia justorum quasi habet? Quia sicut in somnio transit. Si quis somnium judicat, addit quasi, quasi sedebam, quasi loquebar, quasi prandebam, quasi equitabam, quasi disputabam, totum quasi, quia, cum evigilaverit, non invenit quod videbat. Quasi thesaurum inveneram, dicit mendicus. Si quasi non esset, mendicus non esset. Sed quia quasi erat, mendicus est. Itaque qui nunc ad laetitias saeculares oculos aperiunt, et corda claudunt, transit quasi eorum, et venit verum ipsorum, Quasi ipsorum felicitas est saeculi: verum ipsorum poena est. Nostrum autem quasi tristitia est, gaudium non est quasi; non enim ait Apostolus: Quasi gaudentes, sed ait: « Quasi tristes, semper autem gaudentes. » Bene itaque praesentium voluptatum dilectores ei comparantur, qui in somnis comedit, et bibit. In somnis quippe agunt, dum in hac vita sunt. Comedunt et bibunt, dum suas voluptates satiant. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic̃ soniniat efuriens et comedit. cum aũ
fuerit exꝑrectus uacua ẽ anima eiꝰ. et sicut
sõniat sitiens et bibit. & postqͣm fui̾t exꝑgefa¬
ctus lassus adhuc sitit et anima eiꝰ uacua ẽ.
sic erit multitudo omĩum gentrũ que dinica¬
uł linguis. uł prauis morib pugnauerũt
aduersus eccłie religionẽ. Qui eñi in hoc scło
delectantur reb scdis ÷ ita st̃ sicut qui in som¬
nis manctucat et bibit. Uidetur sibi cibo aut
potu dum dormit repleri: sed cũ euigila¬
uerit plus incipit esurire. Tunc intellig̃
quã manis ille cib et potus fu̾it somniantis
pis. putat alicuiꝰ mom̃ti ẽẽ hane scłarem po¬
tentiam qͣsi in somnis eam uidens. Ubi eu¬
gilau̾t dep̃hendit qͣm manis huiꝰ scłi uo¬
luptas sit. Hinc ẽ qd electis laborantib hic
et afflictis. econtra dic̃ apłs. Quasi tristes: sẽ¬
ꝑ autem gaudentes. Tristicia enim iustorũ qͣ¬
si ht̃ ⁊ sed gaudium eoꝵ qͣsi ñ habet. quiaspes

Expanded text:
et sicuti somniat esuriens et comedit cum autem fuerit expertus vacua est anima eius et sicut somniat sitiens et bibit et postquam fuerit expergefactus lassus adhuc sitit et anima eius vacua est sic erit multitudo omnium gentium quae dimicavel linguis vel pravis moribus pugnaverunt adversus Ecclesiae religionem. Qui enim in hoc saeculo delectantur rebus secundis, ita sunt, sicut qui in somnis manducat, et bibit. Videtur sibi cibo aut potu, dum dormit, repleri, sed cum evigilaverit, plus incipit esurire; et tunc intelligit, quam inanis ille cibus et potus fuerit somniantis. poris, putat alicujus momenti esse hanc saecularem potentiam quasi in somnis eam videns. Ubi evigilaverit, deprehendit, quam inanis hujus saeculi voluptas sit. Hinc est, quod de electis laborantibus hic et afflictis econtra dicit Apostolus: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Tristitia enim justorum quasi habet; sed gaudium eorum quasi non habet, quia spes
Abbreviated transcription (Latin):
miscuit in medio eius spm̃ u̾tiginis. idest
erroris: quia iusto iudicio lum̃ suȩ cogniti¬
onis abscondens spm̃ erroris in eam ꝑmisit
ingredi. Et errare fecert̃ egiptum in omĩ
oꝑe suo p̃dicti pͥncipes. idẽ magistri ꝑuen¬
sorum dogiatũ. sic̃ errat ebrius et uom̃s:
quia rationẽ ei tollentes. y dolatrie mancipa¬
uert eam. Qui enĩ ebrius ẽ & uomit. sic ra¬
tionis sensu pͥuatus ẽ. & mente confusus aut
alienatus: ut ea quȩ facit aut patitͣ nesciat.

Expanded text:
miscuit in medio ejus spiritum vertiginis, » id est miscuit in medio ejus spiritum vertiginis, » id est erroris, quia justo judicio lumen cognitionis suae abscondens, spiritum erroris in eam permisit ingredi. Et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo praedicti principes, id est magistri perversorum dogmatum. Sicut errat ebrius et vomens, quia rationem ei tollentes idololatriae mancipaverunt eam. Qui enim ebrius est, et vomit, sic rationis sensu privatus est, et mente confusus aut alienatus, ut ea, quae facit, aut patitur nesciat.
Abbreviated transcription (Latin):
pellant᷑ reges philosophoꝵ. et habemꝰ scientiã
script᷑aꝵ uinctam sapientiȩ scłari. Quẽ regẽ
nebant ȩgcłiasticam simplicitatẽ. Seq̃. Stul
pes menpheos. Deceꝑunt egiptum angulũ
sapientiam huiꝰ mundi: stulti facti st̃ et pͥnci¬
pes taneos. idẽ eiusde mundane sapientiȩ. qͦ ẽ
mandans humilia & trena. Et emareuert̃ pͥn¬
cipes menpheos. idẽ doctores uaniloquioꝵ
Nenphis em̃ int̾pretat᷑ abore. Deceꝑunt eg¬
ꝑtum idẽ scłm. angul ũ ppłorum. idẽ dolosa¬
rum impuraꝵq m̃tium dupplicitate plenũ.
Qͥd enĩ ꝑangulũ. dupplices quippe semꝑ ft̃
mangulis parietes. nisi impura corda signã¬
tur: Quȩ dum u̾itatis simpłcitatẽ fuguiñ:
adsemet ipsa qͦd dammͦ dupplicitatis ꝑu̾si¬
ficate corda dupplices animo. Bene gͦ mun¬
dum uł gentilitatem uocat angulũ ppłoꝵ:
quia inomĩb ppłis et nationib erat ista
dupplicitas et iste dolositatis angulus. Dñs

Expanded text:
pellantur reges philosophorum, et habemus scientiam pellantur reges philosophorum, et habemus scientiam Scripturarum junctam sapientiae saeculari. Quos nunc nebant ecclesiasticam simplicitatem. Sequitur: Vpes Mempheos, deceperunt Aegyptum angulum sapientiam hujus mundi, stulti facti sunt et principes Taneos, id est ejusdem mundanae sapientiae, quae est mandans humilia et terrena: et emarcuerunt principes Mempheos, id est doctores vaniloquiorum. Memphis enim interpretatur ab ore. Deceperunt Aegyptum, id est saeculum, angulum populorum, id est dolosarum impurarumque mentium duplicitate plenum. Quid enim per angulum duplices quippe semper sunt in angulo parietes nisi impura corda signantur quae, dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis ficate corda duplices animo? » Bene ergo mundum vel gentilitatem vocat angulum populorum, quia in omnibus populis et nationibus erat ista duplicitas, et iste dolositatis angulus. « Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
errorũ dogmata inuenert̃ quȩ uos ad u̾sus
eugłii p̃dicatores defende ñ ualetis: Ubi ft̃
nẽ o pharao sapientes tui: Annuntient tͥ
si possunt quid cogitauerit dñs suꝑ egiptĩ
idẽ suꝑ gentilem ppłm: scilicet errores uniu̾¬
sos ubiq destruere. et lum̃ ueritatis omib
notum face. cunctosq mortales lib̾are. U łita.
Stulti erunt pͥncipes taneos. quȩ dr̃ manda¬
tuni humile. Om̃s enĩ heretici contͣriam altitu¬
dinẽ humilitati docent. & detrahunt. ad in¬
feros: et sunt pͥncipes humilis deiectiq mai¬
dati. Consiliarii qͦq pharaonis qui rex egi¬
ꝑti ẽ. & recte dispͥensator et diuisus et inparteᷤ
uarias seꝑat expͥmitur. insipiens arguent᷑
dedisse consilium: qͣndo disꝑdet dñs sapienti¬
reꝓbabit. Solent autẽ herȩtici huic regi suo.
idẽ tumido sensui dic̾ẽ. Filii sumꝰ sapientiũ
qui abinitit doctrinã nob̃ apłicam tradi¬
dunt : filii sumus regum antiquoꝵ. qui ap¬

Expanded text:
errorum dogmata invenerunt, quae vos adversus Evangelii praedicatores defendere non valetis? Ubi sunt nunc, o Pharao, sapientes tui? Annuntient tibi, si possunt quid cogitaverit Dominus super Aegyptum, id est super gentilem populum, scilicet errores universos destruere, et lumen veritatis omnibus notum facere, cunctosque mortales liberare. Vel ita: stulti erunt principes Taneos quae dicitur mandatum humile. Omnes enim haeretici contrariam altitudinem humiliati docent, et detrahunt ad inferos, et sunt principes humilis dejectique mandati. Consiliarii quoque Pharaonis, qui rex Aegypti est, et recte dissipator, et divisus, et in partes varias separat, insipiens arguentur dedisse consilium, quando disperdet Dominus sapientirobabit. Solent autem haeretici huic regi suo, id est tumido sensui dicere: Filii sumus sapientium, qui ab initio doctrinam nobis Apostolicam tradiderunt: filii sumus regum antiquorum, qui ap
Abbreviated transcription (Latin):
dei aũt int̾ierunt inspeluncas petraꝵ. et ĩ
uoragineᷤ tre a facie formidinis dni. qͣndo
surrex̃ ꝑ romanos ꝑcut̾ẽ t̾ram eoꝵ ⁊ qͥa cap¬
tis urbib abscondebant᷑ qͥ pot̾ant in antͥs
et subt̾raneis: ut et ipse iosephus cum sociis
sins. Et qͥa tẽ gentilis qͥsq cognita i̾tate
conu̾sus ẽ ad penitentiã: recte sub iunctũ
ẽ. Indie illa ꝓiciet homo ydola argenti sui
et simulachra auri sui. quȩ fecerat sͥ. ut ad¬
oraret talpas et uesꝑtiliones: et ing̾diet᷑ fis¬
suras petraꝵ et cau̾nas saxoꝵ. a facie formi¬

Expanded text:
s petrarum, et in voragines terrae a facie formidinis Domini, quando surrexit per Romanos percutere terram eorum; quia, captis urbibus, abscondebantur in antris et subterraneis, ut et ipse Josephus cum sociis suis. Et quia tunc gentilis quisque, cognita veritate, conversus est ad poenitentiam, recte subjunctum . In die illa projiciet homo idola argenti sui, et simulacra auri sui, quae fecerat sibi, ut adoraret talpas et vespertitiones. Et ingredietur scissuras petrarum, et cavernas saxorum, a facie formi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ quo cetos inebͥare posset. mixtũ ẽ aqua:
qͥa sp̃alem sensũ scͥpture sacrȩ suo sensu e¬
mollit ut delectet potius audientes quam
corrigat: nec eos igne caritatis inflãmet. s
in fue insensibilitatis frigore torpentes rema¬
ñe sinat. U ł potiꝰ huic plebi. dr̃. qm̃ argentũ
tuũ ũsum ẽ inscoriã. et uinũ tuũ mixtũ ẽ

Expanded text:
ejus, quo caeteros inebriare posset, mistum est aqua; ejus, quo caeteros inebriare posset, mistum est aqua; quia spiritalem sensum Scripturae sacrae suo sensu emollit, ut delectet potius audientes quam corrigat, nec eos igne charitatis inflammet, sed in suae sensualitatis frigore torpentes remanere sinat. Vel potius plebi dicitur: Argentum tuum versum est in scoriam, vinum
Abbreviated transcription (Latin):
micidis. qui alios uł gladio feriunt uł o¬
aio nabent. s am et ouñs qui odit frem siũ.
hoiicicia ẽ. St omĩs homicida sine cari¬
tatore. Iiebs gͦ quȩ iusticiã ase ex pulit &
homicidis plena ẽ. merito dr̃ ẽẽ facta me¬
retni qͥa caritatẽ sponsi qui xp̃e ẽ deseru¬
re et adultĩs qͥ ft̃ ddȩmones ardenter ad¬
nesit. Sedet ñ nulli sac̾dotes qͥ eiꝰ mores
corrig̾e deb̾ent iam simili ꝑu̾sitate st̃ de¬
pͦuati: ut et ipsi uitia subiectoꝵ nutͥant.
Unsequit᷑. Argentũ tuũ u̾sum ẽ inscoriã
tor qͥ docẽ audet qł negligit ag̾e cũ desiertt
bona loqui quȩ oꝑari contempsit. docẽ sub
amori intendit᷑. de t̾renis reb semꝑ loqua¬
tͣret locum regiminis qͣsi ad fructũ uolup¬
tatis teneat ñ adusum laboris. Argentum
gͦ p̃dicationis huiꝰ u̾sum ẽ inscoriã sordide
locitionis: quia ꝓcęlestib t̾rena. ꝓspãlib¬
carnalia. ꝓbonis mala loquit᷑. Uinũ qͦq

Expanded text:
alios vel gladio feriunt, vel odio habent. Nam « et omnis qui odit fratrem suum, homicida est , » et omnis homicida sine charitate est. Plebs ergo, quae justitiam a se expulit, et homicidis plena est, merito dicitur esse facta meretrix; quia charitatem sponsi, qui Christus est, deseruit, et adulteris, qui sunt daemones, ardenter adhaesit. Sed et nonnulli sacerdotes, qui ejus mores corrigere deberent, jam simili perversitate sunt depravati, ut et ipsi vitia subjectorum nutriant. Unde sequitur: « Argentum tuum versum est in scoriam, tor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subamori intenditur, de terrenis rebus semper loquatur, et locum regiminis quasi ad fructum voluptatis teneat, non ad usum laboris. Argentum ergo praedicationis hujus versum est in scoriam sordidae locutionis; quia pro coelestibus terrena, loquitur. Vinum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
huinanũ genus grauiter flagellabant. & ei
mortiferas peccati plagas inferebant. Atq
subiciebat in furore gentes÷ quia suȩ tiranni¬
di uiolent̾ eas affligendo subdebat: & peccĩs
seruire cogebat. & ꝑsequebat᷑ eas crudelit̾
intus & fors: ñ solum aĩas ipsaꝵ ledendo.
sed etiam corꝑa uexando miserabilit̾. as occi¬
dendõł ossunt hec et define scłuntelligi. Ierit in¬
qͥt cũ requiem dedit tibi dñs d̾s. et cẽt̾a. ħ eqͥem
enĩ a labore tuo dabit tibi tẽ ds : sic̃ scͥptum ẽ.
Beati mortui qui in dño moriunt᷑. amͦ iamdiẽ¬

Expanded text:
humanum genus graviter flagellabant, et ei humanum genus graviter flagellabant, et ei mortiferas peccati plagas inferebant, atque subjiciebant in furore gentes, quia suae tyrannidi violenter eas affligendo subdebant, et peccatis servire cogebant, et persequebantur eas crudeliter intus et foris, non solum animas ipsarum laedendo, sed etiam corpora vexando miserabiliter ac occidendo. Possunt haec et de fine saeculi intelligi. « Et erit, inquit, cum requiem dederit tibi Deus. » Requiem enim a labore tuo dabit tunc tibi Deus, sicut scriptum est: « Beati mortui, qui in Domino moriuntur. Amodo jam di
Abbreviated transcription (Latin):
enim inhac uita laboriosiꝰ. quam t̾renis desidiis
estuare: Aut quid hic quietius qͣm huiꝰ scłi nicħ appe¬
tere᷑  requiem tͥ ded̾it a concussione tua÷ ut iam
ũ sis paruulus fluctuans et circumferaris om̃i
atus ẽ. huiꝰ et seruus ẽ. Sed ab hac seruitute
dominꝰ liberat qui dic̃. Si uos filius lib̾au̾it:
paradiso pecuniam peccati cõmendauit: sed
iniquitate crescente. hanc multiplicato fenore
cotidie exigit. Tributum quoq ẽ. qđ unꝰqͥsq
actor et quieuit tͥbutum: quia sic̃ ioħes ait.
omĩs qui natus ẽ ex do ñ peccat. sed gen̾atio dĩ
conseruat eum. & malignus ñ tangit eum. Uñ
et additir. Contͥuit dñs bacłm impioꝵ: uir¬
gam dnantium. Impii nan q dñatores erant
maligni sp̃s in hoc mundo. B acłs et uirga eo¬
rum. potestas ledendi qͣm habebant pot intel¬
ligi. Sed hunc bacłm et uirgam xp̃c iam con¬
triuit. Cedebat em̃ hec uirga ppłoᷤ mindig¬
natione plaga insanabili: quia demones

Expanded text:
enim in hac vita laboriosius, quam terrenis desideriis aestuare? aut quid hic securius, quam hujus saeculi nihil appetere? « Et requiem tibi dederit a concussione tua, » ut jam non sis parvulus fluctuans, et circumferaris omni eratus est, hujus et servus est . » Sed ab hac servitute Dominus liberat, qui dicit: « Si vos filius liberaverit, no generi pecuniam peccati commodavit, sed crescente iniquitate hanc multiplicato fenore quotidie exigit. Tributum quoque est, quod unusquisque actor, et quievit tributum, » quia, sicut Joannes ait: « Omnis, qui natus est ex Deo, non peccat, sed generatio Dei conseet additur: « Contrivit Dominus baculum impiorum, virgam dominantium. » Impii namque dominatores erant maligni spiritus in hoc mundo. Baculus et virga eorum potestas laedendi, quam habebant, potest intelligi. Sed hunc baculum et virgam Christus jam contrivit. Caedebat enim haec virga populos in indignatione plaga insanabili, quia daemones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cussus infronte ẽ: ita ut extra ciuitatẽ eiectꝰ ĩt
sus ẽ scũariũ ⁊ m̾ito iam dum ille uiueret. ar¬
chanũ diuine uisionis ñ ꝑatuit. G randis enĩ
offensio male reserantis scũariũ fuit: et id̾cir¬
co dignũ erat. ut diuine hiabitationis palatiũ
indieb eiꝰ clausum ꝑman̾et. Co itaq mortuo.
timoꝵ ꝑfectissima et omĩmoda possessio & uera
et immutabilis firmitas. Q̾ ic cireo solus ille
sũmus imꝑator.iure uocat᷑ dñs. Solium eiꝰ.
speciał ordo sp̃uũ ẽ angłicorũ: qui ꝓͥpe thronꝰ

Expanded text:
perfusus in fronte est, ita ut extra civitatem vadens inter sus est sanctuarium, merito jam, dum ille viveret, arcanum divinae visionis non patuit. Grandis enim offensio male reserantis sanctuarium fuit. Et idcirco dignum fuit, ut divinae habitationis palatium in diebus ejus clausum permaneret. Eo itaque mortuo timorum perfectissima et omnimoda possessio, et vera et immutabilis firmitas. Et idcirco solus ille summus imperator jure vocatur Dominus. Solium ejus specialis ordo s
Abbreviated transcription (Latin):
planctꝰ audit᷑. scĩ p̃dicatores ft̃: qui millã eos
qͥ adfidẽ ueniunt intͦduẽt. & eos lugent qui
ꝑeunt. S ed tẽ muros enis occupabit salus. &¬
portas eiꝰ laudatio: cum iam nullꝰ impugna¬
tor erit. Nullꝰq denumero iustoꝵ ꝑire pot̾it:
sed de sua salute grãs et laudes. conditori si ne
lucendũ ꝑdiem. nec splendor lune illumi¬
nabit te: sederit tibi dñs inlucẽ sempit̾nam:
et ds̃ titus ingłam tuã. Non occidet ultra sol
tius & luna tua non minuet᷑: quia dñserit

Expanded text:
planctus auditur, sancti praedicatores sunt, qui in illam eos, qui ad fidem veniunt, introducunt, et eos lugent, qui pereunt. Sed tunc muros ejus salus occupabit, et portas laudatio, cum jam nullus impugnator erit, nullusque de numero justorum perire poterit, sed de sua salute gratias et laudes Conditori sine lucendum per diem, nec splendor lunae inluminabit te: sed erit tibi dominus in lucem sempiternam, et deus tuus in gloriam tuam. non occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur: sed erit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ferrũ migne fit ignis. qͣnoo ueheñtter in¬
flamat᷑. Sed tẽ ueruis er̃t iusticia p̃positi eiꝰ:
qͣndo ipsũ iusticiȩ fontẽ cernentes fient ei si¬
nules: quia iã nullas inse reliquias in iusticiȩ
uł mm imas habebunt. Unde et subdrtr.¬
Non audiet᷑ ultra mniquitas int̾ra tua ⁊ uasti¬
tas et contͥcio int̾minis tus. In illa eñ t̾ra ui¬
uentium uͥ tẽ habitabit eccl̃ia nun qͣm audi¬
etur miquitas: quia nullus iã ex filiis eius
peccabit. Nec audiet᷑ uastitas & contͥcio int̾im¬
nis eiꝰ: quia incursus hostium nullꝰ ad erit.
qui felicẽ illam regionẽ abulla parte uastet
et contetat. Seqͣñ. Et occupabit salus mu¬
ros tuos. & portas tuas laudatio. ¶urieccłiȩ

Expanded text:
o vehementer inflammatur. Sed tunc verius erunt justitia praepositi ejus, quando ipsum justitiae fontem cernentes fient ei similes, quia jam nullas in se reliquias injustitiae vel minimas habebunt. Unde et subdittra iniquitas in terra tua, vastitas et contritio in terminis tuis. » In illa enim terra viventium, ubi tunc habitabit Ecclesia, nunquam audietur iniquitas, quia nullus jam e filiis ejus peccabit. Nec audietur vastitas ei contritio in terminis ejus, quia incursus hostium nullus aderit, qui felicem illam regionem ab ulla parte vastet et conterat. Sequitur: « Et occupabit salus muros tuos, et po
Abbreviated transcription (Latin):
qͣudo iusti fulgebunt sicut sol. et abeuntib p̃¬
et ħ ĩ munere retribitionis accipient. ut nun¬
quani ult̾ius peccare posfint: qui mͦ qͣntumcũ¬
q possunt peccata fugiunt. Deinde electos
suos contra mundanas adu̾sitates cor roborat
bria hominum⁊ et blasphemias eorũ neme¬
tuatis. Hȩcenim illis dñs loquitur. quib &

Expanded text:
quando justi fulgebunt sicut sol, et abeuntibus prquando justi fulgebunt sicut sol, et abeuntibus pret hoc in munere retributionis accipient, ut nunquam ulterius peccare possint, qui modo, quantumcunque possunt, peccata fugiunt. Deinde electos suos contra mundanas adversitates corroborat, robria hominum, et blasphemias eorum ne metuatis. » Haec enim Dominus illis loquitur, quibus et
Abbreviated transcription (Latin):
cia mea non deficiet. Leuate inquit incȩlũ ocu
los ur̃os. idẽ. suspicite hoc cęlum: quia cęli
sicut fumus liquescent. indie nouissimo.
Tunc enĩ sic̃ ait petrus. cęli ardentes soluent᷑.
et elementa iguis ardore tabescent. Celi uͦ ñ
etherei. sed aerii. Nam ignis ille tantũ occupa
et eosdem cȩlos concremabit: quos aquatẽ
quȩ uł qualis sit nat᷑a cȩloꝵ÷ uidelicet simił
nature mibiim. leius autẽ ñ solida aut dura.
Et uidete inquit. idẽ. cogitate ea quȩ sunt
sub t̾ra de orsum udelicet gehennales penas qm̃
t̃ra quam nẽ diligunt imꝑbi. sicut uestimentũ
atteret᷑. asꝑitate ignis illius. et complanabitur
ut in meliorem sp̃ẽm cõmutetur: & habitatore ᷤ
ant cum diabolo. Uel sicut atteret᷑ t̾r̃a ut inme¬
lus cõmutetur⁊ sic et habitatores ens int̾ibunt
non inꝑdicionẽ sui. sed inabelitionẽ mali. ui¬
litatis antiquȩ et innouationem future głe:

Expanded text:
cia mea nocia mea nolos vestros, id est suspicite hoc coelum, quia coeli sicut fumus liquescent in die novissimo. Tunc enim sicut ait Petrus: « Coeli ardentes solventur, et elementa ignis ardore tabescent ; » coeli vero non aetherei, sed acrei. Nam ignis ille tantum occupabet eosdem coelos concremabit, quos aqua tunc quae vel qualis sit natura coelorum videlicet similis naturae nubium levis aut non solida, aut dura. Et videte, inquit, id est cogitate ea, quae sunt sub terra deorsum, videlicet gehennales poenas, quoniam terra, quam nunc diligunt improbi, sicut vestimentum atteretur asperitate illius ignis, complanabitur, ut in meliorem speciem commutetur, et habitatores ant cum diabolo. Vel: sicut atteretur terra, ut in melius commutetur, sic et habitatores ejus interibunt non in perditionem sui, sed in abolitionem mali vilitatis antiquae, et innovationem futurae gloriae,
Abbreviated transcription (Latin):
qd diceret: brachium eius u̾bum eius eẽt.
Sic uigenitus filius non ẽ pat̾ni corꝑis m̃¬
brum: sed quia ꝑiꝑsum pat̾ omĩa oꝑat᷑. bra¬
chium patris ẽ. qui et u̾bum patͥs. Tale em̃
brachium nec porrectum extenditu. nec col
p̾mum gentes salutem conseqiuitas ait. Me
insule expectabunt: et brachium meũ sus¬
tinebunt. Qd si hoc dedie iudicii dr̃. insu¬
le expectabunt. quia et illi qui sunt minfu¬
lis om̃s reꝓbi. tunceum infilio uenientẽ for¬
midabunt: et pondus brachii eus sustine¬
bunt. cum eos insanabili plaga ꝑcusserit
dicens. ite maledicti mignem ȩt̾mim. Nam
quia sententia hȩc. iuxta hunc senfum ma¬
gis iutelligenda sit: sequentia u̾ba demons¬
ocłos ur̃os. et uidete subt̾ra deorfum: quia
cȩli sicut fumꝰ liquescent. et t̾ra sicnt uestim̃¬
tum atteret᷑ et habitatores eius sic̃ hȩc ĩtibt̃.
Salus autẽ mea insempit̃uum erit: et iusti¬

Expanded text:
quod diceret, brachium ejus, verbum ejus esset. quod diceret, brachium ejus, verbum ejus esset. Sic unigenitus Filius non est paterni corporis membrum, sed quia per ipsum Pater omnia operatur, brachium Patris est, qui et verbum Patris. Tale enim brachium nec porrectum extenditur, nec collprimum gentes salutem consecuturas ait: « Me insulae exspectabunt, et brachium meum sustinebunt. » Quod si hoc de die judicii dicitur: Insulae exspectabunt, quia et illi, qui sunt in insulis, omnes reprobi tunc eum in Filio venientem formidabunt, et pondus brachii ejus sustinebunt, cum eos insanabili plaga percusserit, dicens: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Nam quia sententia haec juxta hunc sensum magis intelligenda sit, sequentia verba demonsoculos vestros; et videte sub terra deorsum. Quia celi sicut fumus liquescent: et terra sicut vestimentum atteretur: et habitatores ejus sicut hec interibunt. Salus autem mea in sempiternum erit: et justi
Abbreviated transcription (Latin):
Me insule expectabunt: et brachium ieũ
sustinebunt. Non solum inquit regiones qͣ
sunt mampla inundi latitudine. sed et in¬
sule maris explectabunt me: et sustinebunt
brachium meũ. idest p̾stolabunt᷑ filiũ meũ
quia ipse erit expectatio gentium. Possunt
et he insule utelligi animȩ scõꝵ quȩ inꝑse¬
eutione mundi istius. firma indm̃ solidate
st̃ fide÷ uł eccłiaꝵ multitudo exgentib. Pat̃
ac deinde filius idẽ brachium patͥs. quia
filius expatreest. non pat̾ exfilio. B rachiũ
enim dĩ filius eius ẽ: non qđ ds pat̾ figura
det̾minetur carnis humane. eiq filius tan¬
quam menbrum corꝑis hereat: sed quia
omĩa ꝑipsum facta ft̃. idõ brachium dñidi
ctus ẽ. Sieut eñ tuũ brachium ꝑ qđ oꝑa¬
ris. ita dĩ brachium dr̃ euis n̾bum. quia ꝑu̾
bum oꝑatus ẽ mundũ. Cur enim homo bra¬
chium ut oꝑetur aliquid extendit: nisi quia nõ
p̃ualeret ut sine ullo corꝑis sui motu fieret

Expanded text:
Me insulae exspectabunt, et brachium meum sustinebunt. » Non solum, inquit, regiones, quae sunt in ampla mundi latitudine, sed insulae maris exspectabunt me, sustinebunt brachium meum, id est praestolabuntur Filium meum, quia « ipse erit exspectatio gentium . » Possunt et hae insulae intelligi animae sanctorum, quae in persecutione mundi istius firma in Deum solidatae sunt fide, vel ecclesiarum multitudo ex gentibus. Pater ac deinde Filius, id est, brachium Patris, quia Filius ex Patre est, non Pater ex Filio. Brachium enim Dei Filius ejus est, non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat, sed quia « omnia per ipsum facta sunt , » ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuum brachium, per quod operaris, ita Dei brachium dicitur ejus Verbum, quia per Verbum operatus est mundum. Cur enim homo brachium, ut operetur aliquid, extendit, nisi quia non tate praevaleret, ut sine ullo corporis sui motu fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
Et manus eius diuisit eam illis inm̃surat
ut iuxta modũ culpȩ sit et modus uindic¬
te: quatinꝰ homicide c̃ homicidiᷤᷤ fornicatoreᷤᷤ c̃ for¬
nicatorib. fallaces cum fallacib. auaricum
auaris. et quiq similes cum sui similib ꝑu¬
miant᷑. Usq in ȩt̃num possidebunt eã damp̃¬
nationis sortem: ut sine fine ardeant. qui fi¬
nem furis iniquitatib dum hic iuuerent ñ
posuert̃. Et int̾im ante diem quoq iudicii
ab exitu suo de corporib habitabunt in ea¬
dem sorte penaꝵ. uł ardente t̾ra. In tẽꝑe
gen̾ationis synagoge & gen̾ationis eccłiȩ.
escͥpta itaq repborum moderna conu̾¬
satione. & fut᷑a ipsoꝵ dampnatione sub sỹe
immundaꝵ auium et bestiaꝵ atq regiõis
in solitudinẽ ec̃nam et combustionẽ uerse:
nune adelectionis partem ꝓpħa se confert.
eoꝵq conu̾sationem et uitam atq głificati¬
nem subtipo solitudinis in omẽm amenita¬

Expanded text:
Et manus ejus divisit eam illis in mensura, Et manus ejus divisit eam illis in mensura, ut juxta modum culpae sit et modus vindictae, quatenus homicidae cum homicidis, fornicatores cum fornicatoribus, fallaces cum fallacibus, avari cum avaris, et quique similes cum suis similibus puniantur. Usque in aeternum possidebunt eam damnationis sortem, ut sine fine ardeant, qui finem suis iniquitatibus, dum hic viverent, non posuerunt. Et interim ante diem quoque judicii ab exitu suo de corporibus habitabunt in eadem sorte poenarum, vel ardente terra in tempore generationis Synagogae et generationis Ecclesiae. Descripta itaque reproborum moderna conversatione et futura ipsorum damnatione sub specie immundarum avium et bestiarum, atque regionis in solitudinem aeternam et combustionem versae, nunc ad electorum partem propheta se confert, eorumque conversationem et vitam atque glorificationem sub typo solitudinis in omnem amoenita
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt. Tanta quippe iniquoꝵ abun¬
dantia ẽ: ut ñ necẽe sit ut alter alt̾m q̃rat.
Q ut nos ista diligent̾ in uestigare ñ ꝑige¬
at. nequa qͣm hȩc asemet ipso ꝓpħa locu¬
tus ẽ: sed qd ex eius ore ꝓcessit dñs p̃cepit
ut loqueretur. et sp̃s eius incorde ꝓpħantiᷤ
cong̾gauit hec omĩa. Vel certe librum dm̃
quirere diligenter ista iubemur & legere: qm̃
unũ ex his non defuit: quia uigilant̃ indaga¬
ri debeinus hȩc apud noticiã sapientiȩ dei.
et pensare qualit̾ ibi habeant᷑ ista. que fub
metaphora uolucrum ĩmundaꝵ atq besti¬
aꝵ nob̃ describunt᷑. et t̾re in ꝑpetuas solitu
tem: et manus enus diuisit eam illis inm̃¬
sura. Usq inȩt̾num possidebunt eam: inge¬
natione & gen̾ationẽ habitabunt inea. Qui
dignos fecit inpartem sortis scõꝵ inlumine :
ipse misit peccatorib sortem reꝓbationis.
ut om̃s in una sorte damp̃nationis ten̾ent᷑.

Expanded text:
venerunt. Tanta quippe iniquorum abunvenerunt. Tanta quippe iniquorum abundantia est, ut non necesse sit, ut alter alterum quaerat. Et ut nos ista diligenter investigare non pigeat, nequaquam haec a semetipso propheta locutus est, sed quod ex ejus ore processerit, Dominus praecepit, ut loqueretur, et spiritus ejus in corde prophetantis congregavit haec omnia. Vel certe librum Domiquirere diligenter ista jubemur et legere, quoniam unum ex his non defuit, quia vigilanter indagare debemus haec apud notitiam sapientiae Dei, et pensare qualiter ibi habeantur ista, quae sub metaphora volucrum immundarum atque bestiarum nobis describuntur, et terrae in perpetuas solitudtem, et manus ejus divisit eam illis in mensura: usque in aeternum possidebunt eam, in generatione et generationem habitabunt in ea. » Qui « dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine , » ipse misit peccatoribus sortem reprobationis, ut omnes in una sorte damnationis tenerentur.