comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicq ergo si iuxta uos infirmi ac scłares ft̃.
in sua semꝑ ꝑsuasione atq adulatione fran¬
gantur: quia inde et̾nas dĩ inimicicias pa¬
riunt: unde ipsi ꝑu̾si amatores uidentur.
ma bora ẽ. scđm quod ueritas predix̃. Pesti¬
lentia ⁊gladius ꝑ mundũ seuit. gentes insur¬
gunt in gentib. t̾rȩ concutitur orbis. cum ha
bitatorib suis trae dehiscentes soluunt᷑. Omĩa
que predicta sunt fiunt. Rex suꝑbie ꝓpe ẽ.
i quod dici nefas ẽ: sac̾dotum ei p̃paratur ex¬
sercitus : quia ceruici militant elationis. qͥ
positi fuerant ut ducatum preberent bumi¬
litatis. S bac in re. etiam si nr̃a lingua non
adt̾satur. hinc enim scͥptum ẽ. Ds̃ suꝑbis
resistit: humilib aut̃ dat grãm. Item. In

Expanded text:
Quicunque ergo juxta vos infirmi ac saeculares sunt, Quicunque ergo juxta vos infirmi ac saeculares sunt, in sua semper suasione atque adulatione frangantur, quia inde aeternas Dei inimicitias pariunt, unde ipsi perversi amatores videntur. ma hora est ; secundum quod Veritas praedixit. Pestilentia et gladius per mundum saevit, gentes insurgbitatoribus suis terra dehiscente sorbetur, omnia enim quae praedicta sunt fiunt. Rex superbiae prope est, et quod dici nefas est, sacerdotum est praeparatus exercitus, quia cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant, ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua minime adversatur. Hinc enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
deberti regis peticionem contempsisse uidea¬
mur: s iam nunc studio maiori res indiget:¬
ꝙ ut cum honor crescit. etiam sollicitudo pro¬
ficiat: & erga ceteroꝵ custodiam uigilantia
excrescat : uitȩ quoq merica. subiectis in ex¬
emplum ueniant: & nũꝗͣ sua ꝑsuscepti ho¬
noris gr̃am.s. lucra cęlestis patrie ur̃a fr̃nitas
acquirat. Nostis enim quid beatꝰ apłs gemens
dicat. Om̃s enim quȩ sua sunt querunt: non
quȩ sunt xͥ iħu. Quibdam namq narrantib
agnoui: quod in galliarum uł germanie parci¬
b. nullus ad sacrum ordinem sine cõmodi da¬
tione ꝑueniat. Quod si ita ẽ: flens dico genĩs

Expanded text:
ldeberti regis petitionem contempsisse videaldeberti regis petitionem contempsisse videamur. Sed jam nunc studio majori res indiget, ut cum honor crescit, etiam sollicitudo proficiat, et erga caeterorum custodiam vigilantia excrescat, vitae quoque merita subjectis in exemplum veniant, et nunquam sua per suscepti honoris gratiam, sed lucra coelestis patriae vestra fraternitas exquirat. Nostis enim quid beatus apostolus gemens dicat: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, non quae sunt Christi Jesu. Quibusdam namque narrantibus, agnovi quod in Galliarum vel Germaniae partibus nullus ad sacrum ordinem sine commodi datione perveniat. Quod si ita est, f
Abbreviated transcription (Latin):
quam bona ẽ. karitas. quȩ absentia per
imaginẽ. p̃sentia sibimet ipsis exhibet
ꝑ amorem: diuisa unit: confusa ordinat.:
in equalia sociat: imꝑfecta consũmat. Quam
recte predicator egregius uincłm ꝑfectionis uo¬
cat: quia uirtutes quidẽ cet̾e ꝑfectionẽ gene¬
rant: s tm̃ eas karitas etiam ligat. ut ab a¬
mantis mente dissolui iam nequeant. hac itaq
mͥ de ce ⁊ hu qui ex gallicanis partib ueniunt.
⁊ epłȩ tuȩ ad me duecte u̾ba testantur. Quod
uero in eis iuxta antiquum morẽ. usũ pallii
ac uices sedis apłicȩ postulasti: absit. ne aut
tñsitorie potestatis culm̃. aut exterioris cultꝰ
ornamentũ. in uicib nr̃is ac pallio quesisse te
suspicer. S: quia cunctis liquet. unde in gal¬
liarum regionib fides scã ꝓdierit. cũ pͥscam
quid aliud qͣm bona soboles ad sinum matris¬
eccłȩ recurrit : Libenti ergo animo postula¬
ta concedimꝰ. ne aut quicqͣm de debito hono¬
re subtrahere. aut precellentissimi filui nrͣi ci¬

Expanded text:
quam bona est charitas, quae absentia per imaginem praesentia sibimetipsis exhibet per amorem, divisa unit, confusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat! quam recte praedicator egregius vinculum perfectionis vocat, quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas charitas etiam ligat, ut ab amantis mente dissolvi jam nequeant. Hac itaquemihi de te, et hi qui ex Gallicanis partibus veniunt, et epistolae tuae ad me directae verba testantur. Quod vero in eis, juxta antiquum morem, usum pallii ac vices sedis apostolicae postulasti, absit ne aut transitoriae potestatis culmen, aut exterioris cultus ornatum in vicibus nostris ac pallio quaesisse te suspicer. Sed quia cunctis liquet unde in Galliarum regionibus fides sancta prodierit, cum priscam quid aliud quam bona soboles ad sinum matris recurrit? Libenti ergo animo postulata concedimus, ne aut vobis quidquam de debito honore subtrahere, aut praecellentissimi filii nostri Chi
Abbreviated transcription (Latin):
ueranc ante: ꝑcipiant. Clematium uero lecto¬
rem. similit̾ benignitatis intuitu. in ordine
loco suo reuocandum eẽ constituo: quib etiã
om̃ib. id ẽ. paulo diacono. eufimio. thome. atq
clematio: cõmota stia sod̾m locum ⁊ ordine̾ in
quo quisq eoꝵ ẽ. sic̃ solitꝰ erat accipere. ap̃senti
t̾eia decima indictione. ur̃a fr̃nitas sine aliqua
studeat imminutione prebere. Quia gͥ suꝑ¬
scͥptus paulus diaconꝰ multa se ꝓutilitate
ꝓuinciȩ ur̃ẽ memorat expendisse: & ut ea
bortamur ut si ita ẽ. omi ei possibilitate ad
recipienda quȩ dedit. debeas concurrere. atq
ur̃is eum auxiliis adiuuare: quia nulla ra¬
tio patitur. ut in bis quȩ ꝓ utilitate generali¬
tatis impendit. aliquod sustineat in iuste dis¬
pendium. Precẽa tres libras auri quas immi
paulum diaconem pro utilitate urȩ dedisse
resticuat: ne quod absit ñ rationabilit̾ s sola

Expanded text:
verant ante, percipiant. Clematium vero lectoverant ante, percipiant. Clematium vero lectorem similiter benignitatis intuitu in ordinem locumque suum revocandum esse constituo. Quibus etiam omnibus, id est Paulo Diacono, Euphemio, Thomae, atque Clematio commoda sua secundum locum et ordinem, in quo quisque eorum est, sicut solitus erat accipere, a praesenti tertia decima indictione vestra fraternitas sine aliqua studeat imminutione praebere. Quia igitur suprascriptus Paulus diaconus multa se pro utilitate Ecclesiae vestrae memorat expendisse, et ut ea siderat adjuvari, hortamur, ut, si ita est, omni ei possibilitate ad recipienda quae dedit debeatis concurrere, atque vestris cum auxiliis adjuvare, quia nulla ratio patitur ut in his quae pro utilitate generalitatis impendit aliquod sustineat injuste dispendium. Praeterea tres libras auri, quas, immiPaulum diaconum pro utilitate vestrae dedisrestituat, ne, quod absit, non rationabiliter, sed sola
Abbreviated transcription (Latin):
desticerit: & cupiditatis studio. silere contra
aminã suam potiꝰ quam ꝓcdere uera consensit:
districtos. hanc ei culpã ignoscimꝰ: atq etm
in ordine locoq fuo recipiendũ ẽẽ censemus.
Nam ei atempore ꝓlate sententiȩ afflictionem
qͣm ꝑtulit credimꝰ ad uindictã huiꝰ posse culpe
sufficẽ. Eufimiũ uero. atq thomã. qui ꝓ dese¬
renda accusatione sacros ordines acceper̾: eis
siti uolumꝰ ꝑman̾e: nec unq̃m eos sub qualibet
excusationis specie. in sacros ordines reuoca¬
re decernimꝰ. Nam nimis indignũ: ⁊ contra
eccłasticȩ regulam discipline ẽ: ut honore
quem non ex meritis s ꝓ sceleris p̃mio ꝑce¬
districte conuenit oꝑam dare iusticie: eos¬
dem eufimiũ atq thomã. in ordine locoq
tantũmꝰ unde ad sacros ordines ꝓmoti fue¬
rant. uolumꝰ reuocari. & cunctis dieb uitȩ
sue. eoꝵdem locoꝵ continentiam sic̃ consue¬

Expanded text:
destiterit, et cupiditatis studio silere contra destiterit, et cupiditatis studio silere contra animam suam potius quam prodere vera consenserit, districtos, hanc ei culpam ignoscimus, atque eum in ordine locoque suo recipiendum esse censemus. Nam ei a tempore prolatae sententiae afflictionem quam pertulit credimus ad vindictam hujus posse culpae sufficere. Euphemium vero atque Thomam, qui pro deserenda accusatione sacros ordines acceperunt, eisiti volumus permanere, nec unquam eos sub qualibet excusationis specie sacros in ordines revocari decernimus. Nam nimis indignum, et contra ecclesiasticae regulam disciplinae est, ut honore, quem non ex meritis sed pro sceleris praemio percedistrictae nos convenit operam dare justitiae, eosdem Euphemium atque Thomam in ordine locoque tantumrant, volumus revocari, et cunctis diebus vitae suae eorumdem locorum continentiam sicut consue
Abbreviated transcription (Latin):
grã relaxabo: nec aliquam uos: uł quosc̃q ali¬
os qui pro hac ad me causa uenire uoluerint.
afflictionem ł molestiam sustinere ꝓmitto.
na compunxerit: siue quod absit. in ea uos
duare dissensione contigerit: ad ꝓpͥa uos reme¬
are quando uolueritis. iuxta ꝓmissionẽ meã
sine lesione uł molestia relaxare curabimus.¬
gnitã. etiã series scͥptorũ ur̃orũ monstrauit. In
quare ualde placuit. Letosq nos reddidit:
quia in causa anastasu quondam ep̃i quam
ei examinandam iniunximꝰ. uigilantiam
suam ⁊diligent̃ exercuit. ⁊ cognita cͥmina.
stentib quibdam accusatorib cognitioni
eius ueritatem. ne tantoꝵ causa facinorũ
latere potuisset: ostendit. Qm̃ uero in eadem
sententia in qua suꝑscͥptum anastasium u¬
ste dampnatum constat atq depositum. sie
nas ẽ. ut m̃d arbitrio reseruaret: iccuro qͥd
presentium. quamuis culpa sua uehementer
confundat atq redarguat.: quod deceptꝰ pro¬

Expanded text:
gratia relaxabo. Nec aliquam vos vel quoscunque aligratia relaxabo. Nec aliquam vos vel quoscunque alios, qui pro hac ad me causa venire voluerint, afflictionem vel molestiam sustinere promitto. na compunxerit, sive, quod absit, in ea vos durare dissensione contigerit, ad propria vos remeare quando volueritis, juxta promissionem meam sine laesione vel molestia relaxare curabimusgnita, etiam series indicata monstravit. In qua re valde placuit, laetosque nos reddidit, quia in causa Anastasii quondam episcopi, quam ei examinandam injunximus, vigilantiam suam et diligenter exercuit, et cognita crimina, stentibus quibusdam accusatoribus, cognitioni ejus veritatem, ne tantorum causa facinorum latere potuisset, ostendit. Quoniam vero in eadem sententia in qua suprascriptum Anastasium juste damnatum constat atque depositum sic nas est, ut nostro arbitrio reservaret, idcirco quid praesentium, quamvis culpa sua vehementer confundat atque redarguat, quod deceptus pro
Abbreviated transcription (Latin):
inuitto. ut ad me ueniendi debeatis laborem
assumere: quatinus parit̾ conferentes quȩ
uera. ⁊ redemptori nr̃o sunt placita :⁊ cõmu¬
uero diuinȩ ꝓtectionis grã suffragante: sa¬
tisface̾ nob̾ de quib dubiecatis paratus sum.
Et confido de omnipotentis dĩ mĩa: quod ita
satisfactio mea interius inherebit: ut nicħ
caritati ur̃ẽ de cet̾o possit ambiguum rema¬
nere. Nam illa quȩ scĩssime quatuor sy nodi
sapuer̾ atq definier̃. sic̃ predecessor nr̃ scĩssimꝰ
leo papa. ita ea ⁊ nos sapimꝰ. sequimꝰ. ac tene¬
nus: nec ab earum fide aliquo mͦ dissentimꝰ.
S quia plus ꝑsona p̃sens. quã epła satisfacit.
hortor dilectissimi fr̃s. ut ad me uenire sic̃
p̃fatus sum. debeatis: dum mͦ ratione ꝑcepta:
ad concordiam scẽ uniu̾salis eccłȩ dissensio
uos nulla dissociet. hoc tam̃ certa sit ur̃a ca¬
ritas. quia uos & cũ affectu q̃ decet suscipio. ⁊ cũ

Expanded text:
invito ut ad me veniendi debeatis laborem invito ut ad me veniendi debeatis laborem assumere: quatenus pariter conferentes, quae vera et Redemptori nostro sunt placita, et commuvero, divinae protectionis gratia suffragante, satisfacere vobis de quibus dubitatis paratus sum; et confido de omnipotentis Dei clementia quod ita vobis satisfactio mea interius inhaerebit, ut nihil charitati vestrae de caetero possit ambignum remanere. Nam illa quae sanctissimae quatuor synodi sapuerunt atque definierunt, sicuti praedecessor noster sanctissimus Leo papa, ita et nos sapimus, sequimur, ac tenemus, nec ab earum fide aliquo modo dissentimus. Sed quia plus persona praesens quam epistola satisfacit, hortor, dilectissimi fratres, ut ad me venire, sicut praefatus sum, debeatis, dummodo ratione percepta a concordia sanctae universalis Ecclesiae dissensio vos nulla dissociet. Hoc tamen certa sit vestra charitas, quia vos et cum affectu quo decet suscipio, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nec conuenit. ꝑuenit itaq ad nos. i monastio
scĩ andree. qd̾ iuxta uulcanum ẽ positũ. mul¬
ta ꝑpetrari facinora: atq ideo auctoritatis
nr̃e preceptione suffultus. ad id te monaste¬
rium ꝓfiscisci necesse ẽ: ⁊ omĩa quȩ dicunt᷑
subtili inuestigatione discutere: ꝙ si ita qd
absit inueneris: sic in illos regularit᷑ uindi¬
cabis: ut digna eos cohercicio. aprauis
ullicitis de cet̾o doceat actib abstinere.
reuelat querentib ueritatẽ. cordibu¬
urĩs dilectissimi fis aꝑiat: quanto uo
desiderio ingremio cupiam sc̃ẽ uniu̾salis
eccłe contineri: & in eius manere unitate
concordes. Quod fore non dubito: si abiecto
contentionis stimulo. satis fieri uob̾ ueraci¬
der de his quib ẽ. dubiecas: intendatis. Re¬
meantis aut̃ castorii notarii mei edoctus
relatione sum: fr̃nitatẽ urãm ad me babe
desidium ueniendi si ꝑmissũ fuerit. quia
nulam molestiam sustinebit. hoc ergo co¬
gnoscens: ⁊ opto ⁊ succensus ardore caritatis

Expanded text:
nec convenit. Pervenit itaque ad nos in monasterio sancti Andreae, quod juxta Vulcanum est positum, multa perpetrari facinora. Atque ideo auctoritatis nostrae praeceptione suffultum ad id te monasterium proficisci necesse est, et omnia quae dicuntur subtili investigatione discutere. Et si ita, quod absit, inveneris, sic in illos regulariter vindicabis, ut digna eos coercitio a pravis et illicitis de caetero doceat actibus abstinere.revelat quaerentibus veritatem, cordi vestro, dilectissimi fratres, aperiat quanto vos desiderio in gremio cupiam sanctae universalis Ecclesiae contineri, et in ejus manere unitate concordes. Quod fore non dubito si, abjecto contentionis stimulo, satisfieri vobis veraciter de his de quibus est dubietas, intendatis. Remeantis autem Castorii notarii mei edoctus relatione sum, fraternitatem vestram ad me habere desiderium veniendi, si promissum fuerit quia nullam molestiam sustinebit. Hoc ego cognoscens, et opto, et, succensus ardore charitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uix aliq̃ndo potuit suaderi: ut eoꝵ preb̾et
peticiomi consensum. Et quia bene nob̾ eiꝰ
uita ẽ. cognita: atq in lucrandis animab
illum nouimꝰ eẽ sollicitum: nullam in ordina¬
tione ipsius moram attulimꝰ. Gła itaq ur̃a eũ
sic̃ decet suscipiat: nouitatiq eius. consolati¬
onis auxilium porrigat. Nam omĩb sicut
nostis: cuilibet officii ualde onerosa ẽ. noui¬
tas. Ego aut̃ magnã confidentiam habeo. qr
⁊ ad interiora illum curanda exacuit. & ad
exteriora gerenda. gr̃ę suę piecate confortat.
S qr pꝰ longa quietis ocia eius ut prediximus
nouitas ꝓcul dubio ꝑturbat᷑. peto ut cũ uen̾it tẽ¬
pestatũ scłarium ꝓcellas fugiens. semꝑ apd̾
urãm m̃tẽ portũ quietis inueniat: & de ur̃ȩ
bono karitatis hilarescat. Quantũ uͦ uobis
cum illo conuenire ualeat. citiꝰ cognoscetis:
quia ad ep̃ãtum uenit inuitus. Gregoriu¬
cheodelinde regine longobardorum. lu¬

Expanded text:
vix aliquando potuit suaderi ut eorum praeberet vix aliquando potuit suaderi ut eorum praeberet petitioni consensum. Et quia bene nobis ejus vita est cognita, atque in lucrandis animabus illum novimus esse sollicitum, nullam in ordinatione ipsius moram attulimus. Gloria itaque vestra eum sicut decet suscipiat, novitatique ejus consolationis auxilium porrigat. Nam omnibus, sicut nostis, cujuslibet officii valde onerosa est novitas. Ego autem magnam confidentiam habeo quiaraeponere, et ad interiora illum curanda exacuet, et ad exteriora gerenda gratiae suae pietate confortabit. Sed quia post longa quietis otia, ejus, ut praediximus, novitas procul dubio perturbatur, peto, ut cum venerit tempestatum saecularium procellas fugiens, semper apud vestram mentem portum quietis inveniat, et de vestrae bono charitatis hilarescat. Quantum vero vobis cum illo convenire valeat, citius cognoscetis, quia ad episcopatum venit invitus. heodelindae reginae Langobardorum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma sy moniaca heresis sit exorta intra scãm¬
eccłam: cur non ꝑpenditur: cur non uidetur:
quia eum quẽ quis cum precio ordinat: pro
nefandissimã prauitatẽ. scã uniu̾sał omnino
dampnat ȩccła: hortam᷑ fr̃nitatẽ urãm: ut
cam decestabile ⁊ immane peccatum. de locis
om̃ib que subse sunt. sollicitudinis suȩ modis
om̃ib cõpescat instantia. Nam si quid tale ali¬
quid deinceps fieri senserimꝰ: iam non u̾b̾. s cano¬
nica hoc ultione corrigimꝰ: & de uob̃ quod non
oportet: aliud incipiemꝰ habere iudicium. No¬
uit aut̃ fr̃nitas ur̃a: quia pͥus pallium nisi
dato cõmodo ñ dabatur. Quod qmͣ in congru¬
um erat: facto concilio ante corpus bĩ petri
onib aliquid accipere: sub distrieta int̾dictiõe
uetuimꝰ. Oportet ergo: neq ꝑ cõmodũ. neq ꝑ
grãm. aut quoꝵdam supplicationẽ. aliquos ad
saeros ordines consentiatis uł ꝑmittatis addu
Nam ⁊ peccatum sic̃ diximꝰ graue ẽ: ⁊ sine

Expanded text:
m symoniaca eresis sit exorta, cur non perpenditur, cur non videtur, quia eum, quem quis cum pretio ordinat, provnefandissimam pravitatem sancta universalis omnino dampnat ecclesia, hortamur fraternitatem vestram, ut tam detestabile et immane peccatum de locis omnibus, quae sub se sunt, sollicitudinis suae modis Omnibus conpescat instantia. Nam si quid tale deinceps fieri senserimus, iam non verbis, sed canonica hoc ultione contingimus, et de vobis, quod non oportet, aliud incipiemus habere iudicium. Novit autem fraternitas vestra, quia prius palleum nisi dato commodo non dabatur, quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante corpus beati Petronibus, aliquivetuimus. Oportet ergo neque per commodum, neque per gratiam, aut per quorumdam supplicationem aliquos ad sacros ordines consentiatis vel permittatis adduci. Nam et peccatum, sicut diximus, grave est, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
tens uulnꝰ quod antiquus hostis intulerat.
ad om̃ium fec̃ ꝑuenire noticiam: ⁊de eccłȩ
suȩ corpore. salutifera illud incisione com¬
Gaudendũ quippe. de correptione facinoris. do¬
lendũ uero. de casu frĩs. S qm̃ plerumq alte¬
rius casus. alterius solet eẽ cautela: hoc qͣqͥs
timet. cadere attendat : aditum ostu ñ p̾beat:
ñ putet latere qd̾ agit᷑. Nam ueritas clamat.
Nichil occultum quod ñ reuelabitur: ⁊ oceul¬

Expanded text:
tens vulnus quod antiquus hostis intulerat ad omnium fecit pervenire notitiam, et de Ecclesiae suae corpore salutifera illud incisione comdolendum Gaudendum quippe de correctione facinoris, dolendum vero de casu fratris. Sed quoniam plerumque alterius casus, alterius solet esse cautela, hoc quisquis cadere timet, attendat, aditum hosti non praebeat, non putet latere quod agitur. Nam Veritas clamat: Nihil occultum quod non revelabitur . Hae
Abbreviated transcription (Latin):
tissime fili iecnro ammoneo: quia anmam
urãm saluari desidõ. Quȩ etiam dudum sc̃¬
bere uolui: si uoluntatẽ meam in numere oc¬
cupationes minime p̃pedissent. At pꝰqͣm con¬
gruum resc̾bendi tempꝰ ingessit: quod face̾
me oportuit. ñ omisi. Salutantes itaq excel¬
lentiam urãm pat̾nę caritatis affectu: petimꝰ
ut cunct̾a q̃ sup̃scͥpto frĩ &e coep̃o nr̃o ficri serua¬

Expanded text:
tissime fili, idcirco admoneo, quia animam tissime fili, idcirco admoneo, quia animam vestram salvari desidero. Quae etiam dudum scriberem, si voluntatem meam innumerae occupationes minime praepedissent. At postquam se congruum rescribendi tempus ingessit, quod facere me oportuit non omisi. Salutantes itaque excellentiam vestram, paternae charitatis affectu petimus ut cuncta quae suprascripto fratri et coep
Abbreviated transcription (Latin):
uob labor er fidẽq ꝓbata c̃stit̾it. nͥ eũ añ acte uite
utꝰ &e sollieitudo aptũ eẽ monst̾uerit. Si uͦ ñ alus nͥ¬
hꝰ modi uiris cõmittit᷑ gub̃nandꝰ exercitꝰ quał dux
esse debeat animarũ ex istius rei consideratio
ne seu comꝑatione bñ colligit᷑. S uerecundum
nob̾ ẽ. ⁊ dice̾ pudet: quia ducatum sͥ saedotes
arripiunt: qui exordium religiose militiȩ ñ
uiderunt. Simul aut̃ ⁊ illud ualde execrandũ
nob̾ ẽ. nuntiatum: qd sacri ordines ꝑ sy mo
niacam heresim. id ẽ. accepto p̃mio confe¬
rantur. Et quia pestiferum nimis ẽ. & scẽ
piam ordinem. non meritis s precio colloca¬
ri: hortamur ut tam decestabile facinus. de
regno suo excellentia ur̃a ꝓhiberi p̃cipiat.
Nam ipse se ad hoc officium ostendit prorsus
indignum: qui donum dĩ pecunia mercari
non metuit: ⁊ cõmodis p̃sumnit appet̾e. quod
habere ꝑ grãm non merecur. Hȩc gͥ precellen¬

Expanded text:
vobis labor ejus fidesque constiterit, nisi eum anteactae vitae vobis labor ejus fidesque constiterit, nisi eum anteactae vitae virtus et sollicitudo aptum emodi viris committitur gubernandus exercitus, qualis dux esse debeat animarum ex istius bene rei comparatione colligitur. Sed verecundum nobis est, et dicere pudet, quia ducatum sibi sacerdotes arripiunt qui exordium religiosae militiae non viderunt. Simul autem et illud valde exsecrandum nobis est nuntiatum, quod sacri ordinesniacam haeresim, id est accepto praemio, conferuntur. Et quia pestiferum nimis est, et sanpiam ordinem non meritis, sed pretio collocari, hortamur ut tam detestabile facinus de regno suo excellentia vestra prohiberi praecipiat. Nam ipse se ad hoc officium ostendit prorsus indignum, qui donum Dei pecunia mercari non metuit, et commodis praesumit appetere quod habere per gratiam non meretur. Haec igitur, praecellen
Abbreviated transcription (Latin):
dande deuotioni ur̃e. res temerarie ae puerse
repugnant: alioꝵ quod absit culpa. aut re¬
gnum ur̃m grauetur. aut anima. ꝑuenit aut̃
ad nos. obeuntib epis. quosclam ex laicis
consorari.atq ad ep̃atum precipiti saltu con¬
scendere: ⁊ qui discipłs non fuit. in considera¬
ta ambitione magist̃ efficitur: &. qm̃ quod
possit docete non didicit: sae̾dotium tantũ¬
modo gerit in nomine: nam laicus in ser
defleuit: Talis ⁊ enim pastor ñ munit gregẽ
s decipit: quia dum contradicente uerec̃dia.
ñ pot̃ aliis hoc quod ipse ñ facit suadere: qͥd
ẽ. aliud. nisi ut plebs dñica predonib popu¬
landa remaneat : ꝙ inde sumat interitum:
unde salutifere protectionis magnũ debuit
habere subsidium: Quod quam pratũi sit
quamue ꝑu̾sum: ex sua quoq ordinatione
exuellentie ur̃e celsitudo ꝑpendat. Cercũ nãq
ẽ. non uos ante exercitui ducem p̃ponere: nͥ

Expanded text:
dandae devotioni vestrae res temerariae ac perversae dandae devotioni vestrae res temerariae ac perversae repugnant, aliorum, quod absit, culpa 786 aut regnum vestrum gravetur, aut anima. Pervenit autem ad nos, obeuntibus episcopis, quosdam ex laicis tonsurari, atque ad episcopatum praecipiti saltu conscendere. Et qui discipulus non fuit, inconsiderata ambitione magister efficitur. Et quoniam quod possit docere non didicit, sacerdotium tantummodo gerit in nomine, nam laicus in sermdeflevit? Talis enim Pastor non munit gregem, sed decipit, quia dum contradicente verecundia non potest aliis hoc quod ipse non facit suadere, quid est aliud nisi ut plebs dominica praedonibus populanda remaneat, et inde sumat interitum, unde salutiferae protectionis magnum debuit habere subsidium? Quod quam pravum sit, quamve perversum, ex sua quoque ordinatione excellentiae vestrae celsitudo perpendat. Certum namque est non vos ante exercitui ducem praeponere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
genda. Gre childeb̾to regi francoꝵ. Lii.¬
etos nos excellentiȩ ur̃e uehement̾ fecit
epła: quod pia uos affectione. de honore et
reuerentia sac̾dotali testant̃ ẽẽ sollicitos. hinc
⁊ enim cunctis ostenditis. fideles dĩ uos esse
cultores: cum sac̾dotes ipsius grata ac debita
ueneratione diligitis: & xͥana deuotione qͥc¬
quid ad eoꝵ augmentũ ꝑtinet: agere festina¬
tis. Unde ⁊gratanter quȩ scͥpsistis accepimus:
i quȩ uoluistis. animo libenti concessimꝰ: atq
ideo fr̃i nr̃o uergilio arelatensis ciuitatis ep̃o.
uices nr̃as uxta antiquum morẽ. excellen¬
tiȩ ur̃e desicłium. dõ fauente cõmisimꝰ: cui
eciam ⁊ pallu usum sic̃ pͥsea habuit consuetu¬
do. concessimꝰ. S quia aliqua ad nos plata st̃.
quȩ ⁊ omnipotentẽ dm̃ nimis offendunt: &
quãplurimũ sac̾dotu bonorem reuerentiamq
confundunt: qs̃ ut pocestatis ur̃e annitence
censura. modis om̃ib emendentur: ne dũ lau¬

Expanded text:
gorius Childeberto regi Francorum. Laetos nos excellentiae vestrae vehementer fecit epistola, quae pia vos affectione de honore et reverentia sacerdotali testatur esse sollicitos. Hinc etenim cunctis ostenditis fideles Dei vos esse cultores, dum sacerdotes ipsius grata ac debita veneratione diligitis, et Christiana devotione quidquid ad eorum augmentum pertinet agere festinatis. Unde et gratanter ea quae scripsistis accepimus, et quae voluistis animo libenti concessimus; atque ideo fratri nostro Virgilio, Arelatensis civitatis episcopo, vices nostras juxta antiquum morem et Excellentiae vestrae desiderium Deo favente commisimus, cui etiam et pallii usum, sicut prisca habuit consuetudo, concessimus. Sed quia aliqua ad nos perlata sunt, quae et omnipotentem Deum nimis offendunt, et quamplurimum sacerdotii honorem reverentiamque confundunt, quaesumus ut potestatis vestrae annitente censura modis omnibus emendentur, ne dum lau
Abbreviated transcription (Latin):
tius cemperas: qm̃ omĩa omib factus es.
In libris regum. sic̃ ꝑfecca ur̃a scĩtas nouit.
quidam describitur: qui utraq manu pro
dext̾a utebat᷑. In qua re de dulcissimao atq
scĩssimo dudũ patrono domno meo anasta¬
sio dubius non sum: quia dum t̾rena oꝑa
ad celestem utilitatem ꝑtrahit. in usu dext̾e
u̾tit sinistram: ut cęlestis intentio opus
suum uidelicet dextra ꝑagat: icura tem¬
poralium dũ ad iusticiȩ utilitatem ducit᷑:
ad fortitudinem dext̾e. sinistra ꝑmucetur.
Et quidẽ hȩc ẽẽ sine graui labore ac tedio ne¬
quaꝗ̃ posst̃. Se recordemꝰ labores p̃cedentiũ:
i dura non erunt quȩ coleramꝰ. ꝑ multas
enim tribulationes. oportet nos introne in
regnum dĩ. Et supra modum grauati sumꝰ.
sũpra uirtutẽ. ita ut cederet nos etiam uiuere:¬

Expanded text:
tius temperas, quoniam omnibus omnia factus es. tius temperas, quoniam omnibus omnia factus es. In libris Regum, sicut perfecta vestra sanctitas novit, quidam describitur qui utraque manu pro dextera utebatur. In qua re ego de dulcissimo atque sanctissimo dudum patrono domno meo 765 Anastasio dubius non sum, quia dum terrena opera ad coelestem utilitatem pertrahit, in usum dextrae vertit sinistram, ut et coelestis intentio opus suum videlicet dextra peragat, et cura temporalium dum ad justitiae utilitatem ducitur, ad fortitudinem dextrae sinistra permutetur. Et quidem haec esse sine gravi labore et taedio nequaquam possunt. Sed recordemur labores praecedentium, et dura non erunt quae toleramus. Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Et supra modum gravati sumus, supra etiam virtutem, ita ut et nos taedere
Abbreviated transcription (Latin):
ritate suscepimꝰ: sinecessicatis causa exigat.
dinem decet orate: ut hoc quod uob̃ loqui
anastasio ep̃o antiocheno
ła in excelsis deo. ⁊ in t̾ra pax hominib bo¬
ne uoluntatis: qr magnus ille fluuius
qui quondam arentia antiochiȩ saxa reli¬
querat: tandem ad ꝓpͥum alueum reu̾sus.
subiectas ⁊ iuxta ualles positas rigat: ut
unum tricesimũ. aliud sexagesimũ. aliud
uero centesimũ fructũ ferat: iam nẽ dubiũ
ñ ẽ. multos in eius uallib animarũ flores
debitam laudem cordis atq oris uocib ex
titudine non uob̾ tantũmͦ. s omib qui uob̃¬
subiacent congaudemꝰ. Suscepi uero epłas
dulcissime mͥ atq suauissime scĩtatis ur̃e:
ipsũ ĩtritadicam ruborem sudantes. Et quidẽ
scio: quod post illa quietis culmina inqͥb
secreta celestia cordis tangebas manu. ual¬
de graue sit exteriora tollerare. S memĩto
quia qui apłicam sedem regis: ⁊ dolorem ei¬

Expanded text:
ritate suscepimus, si necessitatis causa exigat, ritate suscepimus, si necessitatis causa exigat, dinem decet, orate ut hoc quod vobis loqui Anastasio episcopo Antiocheno. Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis ; quia magnus ille fluvius, qui quondam arentia Antiochiae sava reliquerat, tandem ad proprium alveum reversus, et subjectas juxta positas valles rigat, ut et unum tricesimum, et aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum ferat. Jam nunc dubium non est multos in ejus vallibus animarum flores debitam laudem cordis atque oris vocibus ex titudine non vobis tantummodo, sed omt congaudemus. Suscepi vero epistolas dulcissimae mihi atque suavissimae sanctitatis vestrae, ipsum, ut ita dicam, laborem sudantes. Et quidem scio quod post illa quietis culmina, in quibus secreta coelestia cordis tangebas manu, grave valde sit exteriora tolerare. Sed memento quia apostolicam sedem regis, et dolorem ci
Abbreviated transcription (Latin):
ne qua radix amaritudinis sursum geͬmi¬
nans impediat: ⁊ ꝑ illam quoinquinentur
multi. Quod tam̃ si considerare neglegimus.
contra tante elationis tumorẽ. iudicia suꝑ¬
na uigilabunt. Et nos quidẽ in quib talis
tantaq ꝑ ausum nefarium culpa cõmittit᷑.:
seruamꝰ quod precepit ueritas dic̃s. Si pecca¬
uerit in te fr̃ tuus: uade ⁊ corripe eum int̃

Expanded text:
ne qua radix amaritudinis sursum germine qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi. Quod tamen si considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt. Et nos quidem in quos talis tantaque per ausum nefarium culpa committitur, servamus quod Veritas praecepit, dicens: Si peccaverit in te frater tuus, vade, et corripe eum i
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo fr̃ km̃e in illo t̾ribili examine ueni¬
entis iudicii es dicturus: qui non solũ pat̾
s etiam generalis pat̾ in mundo uocari ap
petis: Caueatur gͥ maloꝵ praua sugestio:
fugiatur omĩs instigatio seandali: oportet
quidem ut ueniant scandala: uerumtam̃
hoc nefando elationis uocabulo ȩccła scin¬
ditur: frm̃ omnium corda. ad scandalũ pro¬
uocantur. Nũquid nã mente excedit quod
ueritas dicit : qui scandalizauerit unũ de
pusillis istis qui in me eredunt: expedit
ei ut suspendatur mola asinaria in collo eiꝰ.
⁊ demergatur in profundũ maris: Scͥptũ
uero ẽ. karitas non querit quȩ sua sunt:
ecce ur̃a frͣntas sͥ arrogat ⁊ aliena. Rursũ
scͥptum ẽ. honore inuicem p̃uenientes : i tu
eum conaris om̃ib tollere. quẽ tͥ illicite de¬
sideras singularit usurpare. Ubi ẽ. fr̾ kme
⁊ scimoniam. sine qua nemo uidebit dm̃:
Ubi ẽ. quod scͥptum ẽ. beati pacifici. qm̃ filu
dĩ uocabuntur: Considerare uos conuenit.

Expanded text:
er charissime, in illo terribili examine venienti judici es dicturus, qui non solum Pater, sed etiam generalis Pater in mundo vocapetis? Caveatur ergo malorum prava suggestio, fugiatur omnis instigatio scandali. Oportet quidem ut veniant scandala, verumtamenhoc nefando elationis vocabulo Ecclesia scinditur, fratrum omnium corda ad scandalum provocantur. Nunquidnam mente excidit quod Veritas dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria inet demergatur in profundum maris ? Scriptum vero est: Charitas non quaerit quae sua sunt . Ecce vestra fraternitas sibi arrogat etiam aliena. Rursus scriptum est: Honore invicem praevenientes . Et tu conaris eum omnibus tollere, quem tibi illicite desideras singulariter usurpare. Ubi est, frater et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum ? Ubi est quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ? Considerare vos convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
generi daret głam descendisse: & nos deinfi¬
mis creati. de fr̃m minoratione głam̃: hu¬
miliauit se usq ad nr̃m puluerem ds̃: ꝙ in
cȩlo os suum ponit: ⁊ suꝑ t̾ram lingua ꝑtͣnsit
puluis humanus: & ñ erubescit. ñ metuit ex¬
tolli homo pucitdo: ifilius hominis uermis:
coruscatio: & ante ruinam exaltabitur cor
Ubi e diu̾so subiungitur. Ante głam humilia¬
bitur. Humiliem̃ gͥ in mente. si conamur ad¬
ad solidam uenire celsitudinẽ: nequaqͣm ꝑ
elationis fumũ. ocłi cordis obseurent᷑. Qui
quantomagis excreuerit: tanto celerius eua¬
nescit. Pensemꝰ quid nos precepta ammone¬
ant redemptoris nr̃i. dicentis. Beati pauꝑes
spũ: quia ipsoꝵ ẽ. regnum cȩloꝵ. hinc etiã
ꝑ ꝓpħam dic̃. Suꝑ quem requiescit sp̃c ms.
nisi suꝑ humlẽ ⁊ quietũ: ⁊crem̃tẽ sermones.
in eos: Certe cum dñs ad humilitatis uiam
adhuc infirmantiã discipuloꝵ corda redu

Expanded text:
generi daret gloriam, descendisse, et nos de infigeneri daret gloriam, descendisse, et nos de infimis creati, de fratrum minoratione gloriamur. Humiliavit se usque ad nostrum pulverem Deus, et in coelo os suum ponit, et super terram lingua pertransit pulvis humanus, et non erubescit, non metuit extolli homo 745 putredo, et filius hominis vermis .coruscatio, et ante ruinam exaltabitur cor . Ubi e diverso subjungitur: Ante gloriam humiliabitur. Humiliemur ergo in mente, si ad solidam conamur venire celsitudinem. Nequaquam per elationis fumum oculi cordis obscurentur, qui quanto magis excreverit, tanto celerius evanescit. Pensemus quid nos praecepta admoneant Redemptoris nostri, dicentis: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Hinc etiam am dicit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos ? Certe cum Dominus ad humilitatis viam adhuc infirmantia discipulorum corda reduc
Abbreviated transcription (Latin):
monet demonstrare dic̃s̃. Discite ame quia
mittis sum ⁊ humił corde. Ad boc namq u¬
nigenitus dĩ filius formã infirmitatis nr̃e
suscepit: ad hoc inuisibilis non solum uisi¬
bilis.s. eciam despectus apparuit: ad hoc con¬
tumeliarum ludibria. illusionũ ꝓbra. pas¬
sionum tormenta tolerauit: ut sliꝑbũ ho
minẽ ñ eẽ. doce̾t humilis ds. Quanta ergo
humilitatis uirtus ẽ: ꝓpt̾ quã solam uera¬
cit edocendam. is qui sine estimatione ma
enim originem ꝑdicioni nr̃e se p̾buit suꝑbi¬
a diaboli: instrum̃tũ redemptionis m̃ȩ in¬
uenta est humilitas dĩ. hostis quippe nr̃ in¬
ter omĩa conditus. uidĩ supra omĩa uoluit
elatus. redemptor aut̃ nr̃ magnꝰ manens supͣ
om̃ĩa. fieri int̾ oĩa dignatꝰ ẽ. paruus. Quid ergo
nos ep̃i dicimꝰ. qͥ honoris locũ ex redemptoris
nr̃i humilitate suscepimꝰ: & cam̃ suꝑbiam ho¬
stis ipsius immitam᷑: Ecce nouimꝰ creatorẽ
nrm. de suȩ celsitudinis culmine ut humano

Expanded text:
me, quia mitis sum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is, qui sine aestimatienim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Quid ergo nos episcopi dicimus, qui honoris locum ex Redemptoris nostri humilitate suscepimus, et tamen superbiam hostis ipsius imitamur? Ecce novimus Creatorem nostrum de suae celsitudinis culmine, ut humano
Abbreviated transcription (Latin):
głam quȩ reuelabitur in nob. Quomͦ igit᷑ sñ
oues: in quo grauit̾ sudasse nouimꝰ ⁊arietes:
Quantas uero in hac t̾ra tribulationes de lan¬
gobardorum gladiis. de iniquitatib iudicũ.
de insolentia atq importunitate causarum.
de cura subiectoꝵ. De molestia etiam corpo¬
ris patior: explere nec calamo nec lingua
sufficio. De quib ⁊ si qua br̃ possũ loqui du¬
bito. ne ur̃e scĩssime caritati dum de suis cri¬
bulationib affligitur. etiam meas augeam.
repleat: undignum me aliquando ab his quȩ
scõ ignatio ur̃a beatitudo cognoscat. quia
ñ solum ur̃ ẽ. s etiam nr̃. Sicut enim magi¬
strum eius apłm. eum pͥncipem habemus
cõmunem: ita quoq eiusdem pͥncipis disci¬
mus. bene redolentem: bene sapientem: et
ommpotenti dõ grãs agimꝰ. quia ⁊ odora st̃
isapora que agitis: quȩ dicitis: quȩ datis.
De uita gͥ ur̃a. dicamꝰ parit̃: dicamꝰ om̃s. Gła

Expanded text:
am, quae revelabitur in nobis. Quomodo igitur sine firmae oves, in quo graviter sudasse novimus et arietes? Quantas vero in hac terra tribulationes de Langobardorum gladiis, de iniquitatibus judicum, de insolentia atque importunitate causarum, de cura subjectorum, de molestia etiam corporis patior, explere nec calamo nec lingua sufficio. De quibus et si qua breviter possum loqui, dubito, ne vestrae sanctissimae charitati, dum de suis tribulationibus affligitur, etiam meas augeam. repleat, et indignum me aliquando ab his quae sancto Ignatio vestra beatitudo cognoscat, quia non solum vester est, sed etiam noster. Sicut enim magistrum ejus apostolorum principem habemus communem, ita quoque ejusdem principis discimus, bene redolentem, bene sapientem. Et omnipotenti Deo gratias agimus, quia et odora sunt et sapora quae agitis, quae dicitis, quae datis. De vita
Abbreviated transcription (Latin):
seruit: tanto securius cõmisso sͥ mundo
dominet᷑. Pret̾ea indico quia pussum dm̃
scͥpta suscepi. ut cũ frẽ i consac̾dote meo io¬
hanne debeam ẽẽ pacificus: ⁊ quidẽ sic re¬
ligiosum dñm decuit: ut sac̾dotib ista
preciꝑet. S cum se noua p̾sumtione atq
suꝑbia. isdem fr̃ m̃s uniu̾salem ep̃m appel¬
let : ita ut scẽ memoriȩ decessoris mei tp̃r.
adscribendi se in sy nodo. tali hoc suꝑbo uo¬
cabulo face̾t: quamuis cuncta acta illius
sy nodi sede apłica contradicente. soluta
sint: criste mͥ aliquid serenissimꝰ dñs innu¬
it. qd ñ eum corripuit qui suꝑbit: s me
magis ab intentione mea declinare stu¬
do. Qua in re. a predicto frẽ ⁊ consacͥdote
meo contra eũgłicam sententiã. contͣ be¬
atum quoq petrũ apłm. ⁊ contra omnes
eccłias. contͣq canonũ statuta agitur. S: omp̃s¬

Expanded text:
servit, tanto securius commisso sibi mundo servit, tanto securius commisso sibi mundo dominetur. Praeterea iscripta suscepi, ut cum fratre et consacerdote meo Joanne debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum Dominum decuit, ut sacerdoti ista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem eplet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore ascribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret, quamvis cuncta acta illius synodi sede apostolica contradicente soluta sint: triste mihi aliquid serenissimus Dominus innuit, quod non eum corripuit qui superbit, sed me magis ab intentione mea declinare studo. Qua in re a praedicto fratre et consacerdote meo, contra evangelicam sententiam, contra beatum quoque Petrum apostolum, et contra omnes Ecclesias, contraque canonum statuta agitur. »
Abbreviated transcription (Latin):
dubium ẽ. peccatorũ  uincłis solutis
etͣna uos bona reciꝑe: E quȩ in causis
eius eccłȩ. ipsũ uobis cui potestas ligandi
i⁊ soluendi data ẽ. debitorem fecistis. Unde
adhuc peto: ut nullius preualere contra ue¬
ritatem ypocrisim ꝑmittatis. Quia sunt ꝗ¬
dam qui iuxta egregii predicatoris uocem.
ꝑ dulces sermones ⁊ benedictiones. seduct̾
corda innocentium: qui ueste quidẽ despe
cti sunt: s corde tument: ⁊ quasi in hoc mun¬
do cuncta despiciunt. s tam̃ ea q̃ mundi
sunt cuncta simul adipisci querunt: qui
indignos se omĩb hominib fatentur. sed
pͥuatis uocabulis contempti eẽ ñ possunt:
quia illud appetunt. unde omĩb digniores
eẽ uideantur. Ur̾a itaq pietas. quã omp̃c
ds̃ cum serenissimo dño. uniu̾so mundo
precẽ constituit: illi ꝑ fauorem iusticiȩ fa¬
mulatum suum reddat. a quo nus tantȩ
potestatis accepit: ut quanto uerius in
exequutione ueritatis auctori omnium

Expanded text:
dubium est peccatorum vinculis solutos dubium est peccatorum vinculis solutos aeterna vos bona recipere, qui in causis ejus Ecclesiae ipsum vobis cui potestas ligandi et solvendi data est debitorem fecistis. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis, quia sunt quidam qui juxta egregii praedicatoris vocem per dulces sermones et benedictiones seducunt corda incti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt unde omnibus digniores esse videantur. Vestra itaque pietas, quam omnipotens Deus cum serenissimo domino universo mundo praeesse constituit, illi per favorem justitiae famulatum suum reddat a quo jus tantae potestatis accepit, ut quanto verius in exsecutione veritatis auctori omnium
Abbreviated transcription (Latin):
si parum rei publice attribuitur utilitatib:
ex eo multum respublica adiuuatur. Quam
⁊ si fortasse contingat. ex pensis minoribus
obstaculum inuenire aliquod. Quȩ enim
mentes. qualia uiscera parentum ẽẽ pos¬
sunt ꝑpendite : quando filios suos distra¬
hunt ne torqueantur. Qualit̾ aut̃ miseren¬
dum sit filiis alioꝵ: hoc bene sciunt qui
habent ꝓprios. Unde mͥ hȩc breuit̾ sugges¬
sisse sufficiat: nisi ea quȩ in his partibus
aguntur. pietas ur̃a ñ cognosceret: me a¬
pud districtum iudicem silentii mei culpa
mp̃c ds̃ qui pietatis ur̃ȩ cor. suȩ dext̾a
maiestatis tenet: ⁊ nos ex uob̾ protegit :
munerationis parat. Nam sauiniano di¬
acono responsali meo scͥbente cognoui. in
sticia. ur̃a serenitas impendat: ⁊ in redemp¬
toris nr̃i largitate confido. quia bonũ boc
in serenissimo dño ⁊ piissimis filiis. in cęle¬
stis quoq patriȩ retributionẽ ꝑcipitis: nec

Expanded text:
si parum reipublicae attribuitur utilitatibus, si parum reipublicae attribuitur utilitatibus, ex eo multum respublica adjuvatur. Quam etsi fortasse contingat expensis minoribus obstaculum aliquod invenire. Quae enim mentes, qualia viscera parentum esse possunt, perpendite, quando filios suos distrahunt ne torqueantur. Qualiter autem miserendum sit filiis aliorum, hoc bene sciunt qui habent proprios. Unde mihi haec breviter suggessisse sufficiat, ne si ea quae in his partibus aguntur pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa a majestatis tenet, et nos ex vobis protegit, munerationis parat. Nam Sabiniano diacono responsali meo scribente cognovi in cstitia vestra serenitas impendat. Et in Redemptoris nostri largitate confido, quia bonum hoc in serenissimo Domino et piissimis filiis, in coelesti quoque patria retributionem recipietis. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
acta eius singula quȩ ad me ꝑuener̃ dice̾:
magno uolumine hȩc explere ñ possim. quȩ
omĩa serenissima dña sollert̾ aspiciat: & op¬
pressoꝵ gemitus compescat. hȩc enĩ ego
ad pussimas au ͦ eres ur̃as ꝑuenisse ñ suspicor.
Nam si ꝑuenire potuissent: nunc usq minime
ꝑmansissent: quȩ piissimo dño apto funt tẽ¬
pore stiggerenda: ut ab anima. ab imꝑio. atq
a filiis suis. tale hoc tantumq facinus. pecca¬
tiq pondus amoueat. Qui scio qm̃ dicturꝰ ẽ.
quia nob̾ in italie expensis transmittitur:
quicquid de predictis insulis aggregatur.s
ego suggero. ut ⁊ siminus expense in italia tͥ¬
buantur. a suo tam̃ imꝑio. oppressoꝵ lacͥmas
compescat. Nam ⁊ iccuro fortasse tante ex¬
pense in hac t̾ra minus ad utilitatem ꝓfici¬
unt. quia cum peccati aliqua ãmixtione
colliguntur. Precipiant ergo serenissimi do¬
mini nil cum peccato colligi: & scio quia &¬

Expanded text:
acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, magno volumine haec explere non possim. Quae omnia serenissima domina solerter aspiciat, et oppressorum gemitus compescat. Haec enim ego ad piissimas aures vestras pervenisse non suspicor. Nam si pervenire potuissent, nunc usque minime permansissent. Quae piissimo domino apto sunt tempore suggerenda, ut ab anima sua, ab imperio atque a filiis suis tale hoc tantumque peccati pondus amoveat. Qui scio quoniam dicturus est quia nobis in Italiae expensis transmittitur quidquid de praedictis insulis aggregatur. Sed ego suggero ad hoc ut etsi minus expensae in Italia tribuantur, a suo tamen imperio oppressorum lacrymas compescat. Nam et idcirco fortasse tantae expensae in hac terra minus ad utilitatem proficiunt, quia cum peccati aliqua admistione colliguntur. Praecipiant ergo serenissimi domini nil cum peccato colligi. Et scio quia et
Abbreviated transcription (Latin):
molare idolis deseruissent: Adhuc ab eodẽ
insule iudice. etiam pꝰ baptisinũ. p̃miũ ilid̃
exigitur: quod dare prius pro idoloꝵ immo
increparet : tantum se suffragium ꝓmisis¬
se respondit: ut nisi de causis etiam talib
impleri non possit. Corsica uero insula tan¬
ta nimietate exigentium i grauamine p̃mi¬
turex actionum: ut ipsi qui in illa fc̃. eadem
quȩ exigunt᷑. complere uix filios suos uen¬
dendo sufficiant. Unde fit. ut derelicta pia
re publica. possessores eiusdẽ insule ad ne¬
fandissimã langobardoꝵ gentem cogantur
effugere. Quid enim grauiꝰ. quid crudelius
a barbaris pati possunt: quam ut constricti
atq compressi. suos uendere filios cõpellant᷑:
In sycilia aut̃ insula stephanus quidã marina¬
rum partiũ cartularius tanta p̃iudicia tantas
oppressiones oꝑari dr inuadendo loca singu¬
loꝵ. atq sine dictione causarum ꝑ possessio¬
nes ac domos titulos ponendo: ut si uelim

Expanded text:
molare idolis desivissent, adhuc 110 ab eodem molare idolis desivissent, adhuc 110 ab eodem insulae judice, etiam post baptismum, praemium illud exigitur quod dari prius pro idolorum immiscopus increparet, tantum se suffragium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica vero insula tanta nimietate exigentium, et gravamine premitur exactionum, ut ipsi qui in illa sunt, eadem quae exiguntur complere vix filios suos vendendo suffirepublica, possessores ejusdem insulae ad nefandissimam Langobardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid crudelius a barbaris pati possunt quam ut constricti atque compressi suos vendere filios compellantur? In Sicilia autem insula Stephanus quidam, marinarum partium chartularius, tanta praejudicia tantasque oppressiones operari dicitur, invadendo loca singulorum, atque sine dictione causarum per possessiones ac domos titulos ponendo, ut si velim
Abbreviated transcription (Latin):
emendet. ammonui. Si gͥ me audire uoluerit:
ht̃ deuotum frẽm. Si uero insuꝑbia psistit: iã
quid sequatur aspicio: quia illum ad u̾sariũ¬
sibi inuenit. de quo scͥptum ẽ. Ds̃ suꝑbis resi¬
stit: humilib aut̃ dat grãm. Gr̃ Constanti¬
sciam de cȩlesti patͥa atq animę suȩ uita
cogitare: culpam me cõmitt̾e uehementer
existimo: si ea quȩ pro timore omnipotentis
dñi sunt suggerenda. siluero. Dum insardi¬
ma insula multos ẽẽ gentilium cognouissẽ.
eosq adhuc prauo gentilitatis more. idolo¬
rum sacͥficus deseruire: & eiusdem insule
sacerdotes adp̃dicandũ eugłiũ redẽptorẽ nr̃m
corpentes existerent: unũ illie ex italie ep̃is
misi. qui multos gentilium. ad fidem dño
cooꝑante conũtit. S qͥdã rẽ mͥ sacrilegam nunci¬
auit: quia hi qui in ea idolis immolant. iu¬
dici p̾miũ ꝑsoluunt: ut hoc eis face̾ liceat.
quoꝵ dum quidã baptizati ẽẽnt. etiam im¬

Expanded text:
emendet admonui. Si igitur me audire voluerit, emendet admonui. Si igitur me audire voluerit, habet devotum fratrem. Si vero in superbia persistit, jam quid sequatur aspicio, quia illum sibi adversarium invenit, de quo scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . EPISTsciam de coelesti patria atque animae suae vita cogitare, culpam me committere vehementer existimo, si ea quae pro timore omnipotentis Domini sunt suggerenda siluero. Dum in Sardinia insula multos esse gentilium cognovissem, eosque adhuc prave gentilitatis more idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes existere, unum illuc ex Italiae episcopis misi, qui multos gecooperante, perduxit. Sed quidam rem mihi sacrilegam nuntiavit, quia hi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut hoc eis facere liceat. Quorum dum quidam baptizati essent, et jam im