comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animam posse siuis uirib ad tantã iustitiã ꝑueni¬
re : ut neq illi hoc sit dicere necessariũ. dimitte
nob̃ debita nr̃a. Iuud uͦ qđ sequit᷑. ne nos inferas
in tẽptationẽ. ñ sic accipiunt tamqͣm d̃s orandꝰ
sit. quo nos ad suꝑandas temptationes adiuuet
peccatoꝵs. s ne quisqͣm irruens corporaltt̾ nos hu¬
manus casus affligat: qm̃ peccatoꝵ temptatiões
uincere ita sit iam in nr̃a potestate positũ. pos¬
sibilitate nature. ut hoc mnanit̾ impetrandum
orantib arbitrem̃. Non possumꝰ una epłabreui
omnia uł płima tante. impietatis argum̃ta collig̾e.
p̃sertim quia cumista scrib̾em. ꝑlatores nauigatut
me immorari diutiꝰ ñ sinebant. Puto autẽ onerosũ

Expanded text:
animam, posse suis uiribus ad tantam iustitiam peruenianimam, posse suis uiribus ad tantam iustitiam peruenire, ut neque illi hoc sit dicere necessarium: Dimitte nobis debita nostra. illud uero, quod sequitur: Ne nos inferas in temptationem, non sic accipiunt. tamquam deus orandus sit, quo nos ad superandas temptationes adiuuet peccatorum, sed ne quisquam inruens corporaliter nos humanus casus affligat. quoniam peccatorum temptationes uincere ita sit iam in nostra positum potestate possibilitate naturae, ut hoc inaniter impetrandum orantibus arbitremur. non possumus una epistula breui omnia uel plurima tantae impietatis argumenta colligere, praesertim quia, cum ista scriberem, perlatores nauigaturi me inmorari diutius non sinebant. puto autem onerosu
Abbreviated transcription (Latin):
nis traxeri nt. Qm sint hec inimica digr̃e quȩ ꝑ
quc̃admodũ totius fidi xp̃iane fundam̃ta eu̾tere
moliant᷑: ꝑuidet nob̾cum uenerabilitas ur̃a. Neq
apud uos tacere debuimꝰ: ut eiꝰ modi homines. qͦs
quidẽ sanari ineccła. qͣm ex illa resecari magis uo¬
luimꝰ et optamꝰ: cura pastorili caueatis. Iamenim
cum ista scͥberemꝰ cognoueramꝰ in eccła carthaginen¬
s adu̾sus eos ep̃alis concilii conditũ fuisse decrecũ.
et nos de concilio numidis ad eandem apłicã sedem
iam similit̾ scͥpseramꝰ. Om̃s enĩ qui spem habemꝰ in
.xp̃o. huic pestifere impietati resistere. eãq concor¬
diter dampnare. et anathematitare debemꝰ: quȩ
contradicit etiã orationib nr̃is. concedens qͥdẽ ut
dicamꝰ. dimitte nob̃ debita nr̃a sicut et nos dimitti¬
mus debitorib nr̃is. et hoc ita concedens. ut asserat
hominem in hoc qđ corruptibilicorpore qd aggͣuat

Expanded text:
nis traxerint. Quam sint haec inimica dei gratiae. qnis traxerint. Quam sint haec inimica dei gratiae. qquem ad modum totius fidei Christianae fundamenta euertere moliantur, peruidet nobiscum uenerabilitas uestra. neque apud uos tacere debuimus, ut eius modi homines, quos quidem sanari in ecclesia quam ex illa resecari magis uolumus et optamus. cura pastorali caueatis. iam enim cum ista scriberemus, cognoueramus in ecclesia Carthaginensi aduersus eos episcopalis concilii conditum fuisse decretum pet nos de concilio Numidiae ad eandem apostolicam sedem iam similiter scripseramus. Omnes enim, qui spem habemus in Christo, huic pestiferae impietati resistere eamque concorditer damnare et anathematizare debemus. quae contradicit etiam orationibus nostris concedens quidem, ut dicamus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. et hoc ita concedens, ut adserat hominem in hoc corruptibili corpore, quod adgrauat
Abbreviated transcription (Latin):
resis inimicagr̃e xp̃i. contͣ ecclam xp̃i conat᷑ exurg̃e.
s ũdum euident̾ abeccła separata ẽ: hõium scilicet
qui tm audent infirmitat humanȩ tͥbuere pote¬
statis. ut hoc solum ad di gr̃am ꝑtinere contendañ.
qđ cum lib̾o arbitrio et ñ pacandi possibilitate
creati sumꝰ et di mandata q̃ a nob̃ implerent᷑ accepi¬
mꝰ: cet̾m ad eadẽ mandata seruanda ⁊ ĩplenda nullo
diuino adiutorio nos egere. Necessariã uͦ uob̃ ẽẽ remis¬
sionẽ peccõꝵ. qͥa ea q̃ a nob̃ in p̃t̾itũ malefact̾a ft̾. in¬
fect̾a face ñ ualemꝰ: catiendiᷤᷤ aut̃ futis uncendisq
peccĩs. oĩbꝰq temptationibꝰ uirtute suꝑandis. sine
ullo deinceps adiutorio gr̃e d̃ nat᷑ali possibilitate hu¬
inanã fufficere uoluntatẽ: nec paruulos indigere
gratia saluatoris. q̃ ꝑ eiꝰ baptismũ a perditione
libent᷑. co qđ nullum ex adam contagiũ dãpnatio¬

Expanded text:
resis inimica gratiae Christi contra ecclesiam Christi conatur exsurgere, resis inimica gratiae Christi contra ecclesiam Christi conatur exsurgere, sed nondum euidenter ab ecclesia separata est, hominum scilicet, qui tantum audent infirmitati humanae tribuere potestatis, ut hoc solum ad dei gratiam pertinere contendant, quod cum libero arbitrio et non peccandi possibilitcreati sumus, et Dei mandata quae a nobis implerentur accepimus; caeterum ad eadem mandata servanda et implenda nullo divino adjutorio nos egere. Necessariam vero nobis esse remissionem peccatorum, quia ea quae a nobis in praeteritum malefacta sunt, infecta facere non valemus. Cavendis autem futuris vincendisque peccatis omnibusque temptationibus uirtute superandis sine ullo deinceps adiutorio gratiae dei naturali possibilitate humanam sufficere uoluntatem. nec paruulos indigere gratia saluatoris, qua per eius baptismum a perditione liberentur, eo, quod nullum ex Adam contagium damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
quem mitte qui cuncta tͥ descͥbat. Me aut̃ ꝑmitte
hisuacare querendis. atq dictandis. quȩ q̃m mul¬
tis sunt necessaria. p̃ponenda ẽẽ arbitror ualde
ad paucos ꝑtinentib inquisitionib tuis. Epł̃a s̃¬
Ño beatissimo et in xp̃i ueritate uen̾ando
fr̃i et consacerdoti hylario: augustinꝰ in
dño salutem. Honorabilis filius nr̃
palladiꝰ cum de nr̃o littore naiugaret. bñfiezium
poscendo magis dedit. ut ñ solum eũ benignitat.
tuȩ. uerum etiam me ipsum tius orationib comiñ¬
darem: dñe beatissime et in xp̃i caritate uen̾ande fr̃.
Qđ cum facio: ꝓfecto et scitas faciet tita. qd de te ãbo
p̃sumimꝰ. Quȩ autẽ circa nos sint q̃m scio dilectionẽ
ur̃am ꝓ nob̃is. sicut et nr̃am ꝓuobis eẽ sollicitã: a me¬
morato ꝑlatore audiet sc̃itas tua. Ueruntam̃ qd̾ ma¬
xime necessarium ẽ. breuit̾ dicam. Nouaquedã be¬

Expanded text:
quem mitte, qui tibi cuncta describat. me autem permitte quem mitte, qui tibi cuncta describat. me autem permitte his uacare quaerendis atque dictandis, quae quoniam multis sunt necessaria, praeponenda esse arbitror ualde ad paucos pertinentibus inquisitionibus tuis. CLXX. DOMINO BEATISSIMO ET IN CHRISTI VERITATE VENERANDO FRATRI ET CONSACERDOTI HILARIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Honorabilis filius noster Palladius cum de nostro litore nauigaret, beneficium poscendo magis dedit, ut non solum eum benignitati tuae uerum etiam me ipsum tuis orationibus commendarem, domine beatissimequod cum facio, profecto et sanctitas tua faciet, quod de te ambo praesumimus. quae autem circa nos sint, quoniam scio dilectionem uestram pro nobis sicut et nostram pro uobis esse sollicitam, a memorato perlatore audiet sanctitas tua. uerum tamen, quod maxime necessarium est, breuiter dicam. noua quaedam hae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i lib̾ent᷑. qđ ꝑ suum sacram̃tum etiã in paruul
oꝑatur. in condempnationẽ trahunt᷑. Scͥpsi ⁊ aliũ
uerit. offendat autẽ in uno: factus ẽ om̃ium reus.
Sed in hoc dixi etiam qͥd mͥ uideat᷑. In illo autem
de anime origine t̃m quid ei uideat᷑: consultato¬
ria quadã disputatione quesiui. Occasionẽ qͥppe
cuiͦdam sc̃issim et studiosissum uuenis prb̾ci oro¬
sii. qui ad nos ab hyspania ultima id ẽ ab occeani
littoꝵ. solo sc̃arum scripturarũ ardore inflãmat᷑
aduenit. amittere nolui: cui ut ad illumqͦ ꝑge
ret ꝑsuasi. Huic etiam ipsi orosio. ad quedã int̾ro
quibꝰdam opinionib quas ñ recipit eccła ꝑmoue.¬
bant: uno libro ñ grandi qͣnta potui breuitate.
et ꝑspicuitate respondi. Scͥpsi etiam librũ gͣndem
quedam adu̾sus pelagii heresim. cogentib ñnul¬
lis fr̃ibꝰ. quib contra gr̃am xp̃i opinionẽ ꝑniciosã
ille ꝑsuaserat. Hec omnia si habere uolueris: ali¬

Expanded text:
 liberentur, quod per suum sacramentum etiam in paruulis operatur, in condemnationem trahuntur. scripsi et alium uerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. sed in hoc dixi etiam, quid mihi uideatur, in illo autem de animae origine tantum, quid ei uideatur, consultatoria quadam disputatione quaesiui. occasionem quippe cuiusdam sanctissimi et studiosissimi iuuenis, presbyteri Orosii, qui ad nos ab ultima Hispania, id est ab Oceani litore solo sanctarum scripturarum ardore flammatus aduenit, amittere nolui. cui, ut ad illum quoque pergeret, persuasi. huic etiam ipsi Orosio ad quaedam interroquibusdam opinionibus. quas non recipit ecclesia, permouebant, uno libro non grandi quanta potui breuitate et perspicuitate respondi. scripsi etiam grandem quendam librum aduersus Pelagii haeresim cogentibus nonnullis fratribus, quibus contra gratiam Christi opinionem perniciosam ille persuaserat. haec omnia si habere uolueris, ali
Abbreviated transcription (Latin):
coep̃o ꝑegͥno: alypius et augustinꝰ in
dño salutẽ. Ad honorabilẽ frẽm nr̃m
maximũ litt̾as dedimꝰ. credentes eũ gratanter
eas suscepturũ. Utrum t̾n aliqͥd ꝓfecerimꝰ ꝓ
rima occasione quã reꝑire potueris dignare
rescrib̃e. Sciat sane ꝑ ꝓlixas epłas ad famili¬
arissimos nr̃os ñ solum laicos uerũetiã ep̃os
sic quomͦ ista scͥpta ẽ ad eos scͥbere ñ solere. ut
et cito scͥbant᷑.: i certa teneant᷑ cõmodiꝰ cum le¬
gunt᷑. ne forte istũ morẽ nr̃m nesciens. factam

Expanded text:
PIUS ET AUGUSTINUS 1N DOMINO SALUTEM. Ad honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus credentes eum gratanter eas sumpturum. utrum tamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. sciat sane prolixas epistulas ad familiarissimos nostros non solum laicos uerum etiam episcopos sic, quo modo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur et charta teneatur commodius, cum leguntur, ne forte istum morem nostrum nesciens factam
Abbreviated transcription (Latin):
totum amorẽ nr̃m consuefaciamꝰ in eũ currere.
in qͦ nulla damna timeamꝰ. Ipse. te hortat᷑ ꝑ
minist̾ium nr̃m uirilit̾ cogites de fidelem eẽ
xp̃ianum. et eiꝰ redẽptum ẽẽ sanguine. qui ñ
solum ȩt̾na sapientia. s etiã ꝑ mala p̃sentia
et fortit̾ adu̾sa tolerare. eiꝰ felicitatis merredẽ
pollicens. qmͣ nemo nob̃ possit auferre. Scͥpsi
sane. etiã ad uirum laudabilẽ comitẽ: quam
epłam in tuo erit arbitͥo. utrũ dari uelis. Nã
ꝑ quem detur ñ dubito adeẽ adiuuante dño.¬

Expanded text:
totum amorem nostrum consuefaciamus in eum currere, totum amorem nostrum consuefaciamus in eum currere, in quo nulla damna timeamus. ipse te hortatur per ministerium nostrum, uiriliter cogites te fidelem esse Christianum et eius redemptum esse sanguine, qui non solum aeterna sapientia sed etiam humana praesentia et fortiter aduersa tolerare eius felicitatis mercedem pollicens, quam nemo nobis possit auferre. scripsi sane etiam ad uirum laudabilem comitem, quam epistulam in tuo erit arbitrio utrum dari uelis; nam per quem detur, non dubito deesse no
Abbreviated transcription (Latin):
N̾o uere ac merito km̃o et p̃dicando fr̃a
crisimo. augustinꝰ in dño salutem.
Numor ad me detulit. ds faciat ut
ñ sit. sic te animo ꝑturbatũ. ut multũ mi¬
rer prudentiã tuã et xp̃ianũ animũ parum
cogitare t̾renarũ rerũ conditionẽ nullo modo
collocanda ẽ. Uir cordate nunqͥd aut. totum
bonum tuum in his reb erat. qͣs nc̃ uideris
amittere. aut tam magnũ bonũ illic depu¬
tabas. ut eo. subtracto sic tenebrescat mens
audierim qd̃ tͥ etiã manꝰ uelles inferre. Quod
meliꝰ ñ credo. aut ascendisse in cortuũ. aut
exisse de Me tuo. S tñ qͥa ita ꝑturbat᷑ es. ut
hoc de te dici potuerit. grauit̾ de te contͥstat᷑.
hoc litt̾arum allo quio pitaui consolandã
caritatem tuam: qͣmquã ñ dubitem dñm
dm̃ nr̃m in corde tuo loqui meliooa. Noui
nos quã sint hec fragilia et incerta. q̃ nimis
diligunt homines. ut soluat a nob̃ uincłm
cupiditatis. ꝑ qd̾ implicatos nos trahunt et

Expanded text:
NO VERE AC MERITO CARISSIMO ET PRAEDICANDO FRATRI CRISIMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Rumor ad me detulit — deus faciat, ut non sit! — sic te animo perturbatum, ut multum mirer prudentiam tuam et Christianum animum parum cogitare terrenarum rerum condicionem nullo modo collocanda est. Vir cordate, numquid aut totum bonum tuum in his rebus erat, quas nunc videris amittere; aut tam magnum bonum illic deputabas, ut eo subtracto sic tenebrescat mens audierim quod tibi manus etiam velles inferre; quod melius non credo aut ascenexisse de ore tuo. sed tamen, quia ita perturbatus es. ut hoc de te dici potuerit, grauiter de te contristatus hoc litterarum alloquio putaui consolandam caritatem tuam, quamquam non dubitem dominum deum nostrum in corde tuo loqui meliora; noui nos, quam sint haec fragilia et incerta. quae nimis diligunt homines, ut soluant ab eis uinculum cupiditatis, per quod implicatos nos trahunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Orate ergo ꝓnobis ut iusti simus. quod qͥdẽ
homo non potest nisi norit & uelit: & erit cõ¬
tinuo qui plenȩ uoluerit. s hoc ipsum in eo
non crit. nisi grã sp̃c sanetur & adiuuetur ut

Expanded text:
orate ergo pro nobis, ut iusti simus, quod quidem homo non potest, nisi norit et uelit, et erit continuo, qui plene uoluerit; sed hoc ipsum in eo non erit, nisi gratia spiritus sanetur et adiuuetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
saldem uicino te in dño ꝑfrui ad crebrum ⁊ duice colloqͥũ
S quia id nẽdatum: peto ut hoc ipsum qđ in xp̃o qͣ pos¬
sumus sumulsumus conseruari studeas & augeri ac ꝑfici:
ac scͥpta quãuis rara ñ spernere. Saluta obsequio meo scm̃

Expanded text:
saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici; et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisse in manus tuas litt̃as meas:
s quod ahue rescͥpta non merur ne¬
quaquã imputauerim dilectioni tuȩ. Iuquid ꝓcuidu¬
bio impedimenti fuit. Unde agnosco ame dñm potius
dep̃candum: ut tuȩ uoluntati det facultatẽ mittendi.
q rescͥpseris. Nam rescbendi iam dedit: quia cũ uolueris.
facillime poteris. Etiam hoc quod ad me sane ꝑlatumẽ:
utrum quidẽ credem. dubitaui. Sz hinc quoq t aliqͥd
utrum seriberem: dubitare ñdebui. Hoc aut̃ breue est.
falsum ẽe noueris: dñm nr̃m testor hoc me ñ fecisse. Sed
si forte aliqua in aliquib scͥptis meis reꝑiunt᷑ in quib
aliquid alit̃ quã tu sensisse reꝑiar: ñ contra de dictum. s
qd mn uidebat᷑ ame scͥptum eẽ. puto de debere cognoscere:
aut si cognosci ñ potest. credere ita. Sane hoc dix̃imꝰ. ñut
ego tantum ꝑatissimus sim. siquid te in meis seͥptis mou&
de ipsa tui beniuolentia gauisurus: uerum eciã hoc ate
postuiem ac fiagitem. O si lieuissa: & si ñ cohabitantes.

Expanded text:
peruenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio impedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: falsum esse noueris; deum nostrum testor hoc me non fecisse. sed si fortaliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur, a me scriptum esse, puto te debere cognoscere: aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis movede ipsa tua benevolentia gavisurus; verum etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. « O si licuisset, et si non cohabitante,
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Cum enim falsum quid a maledico fingit:
aut om̃ino ñ eredit᷑: aut certe urtȩ integra salute. sola
sama uexatur. Cum aut̃e malum ꝑpetratur. hostis
ẽ intimus: etiam si nullius intimi loquacitate aut
lite uulgetur. Quappt̃ quis prudentiũ ñ uideat: ⁊
tu qͣm tolerabilit̃ feras amicissimi quondã ⁊ fami¬
uarissimi incredibiles ñe inimicicias consu̾lante ꝯ
scientia : & quẽ idmodũ uł qd iactitat. uł qd̾ aqͥbꝰdã
forsitan credit᷑. in sinistris armis deputes. quib ñ
minus qͣm dextris contͣ diabolum dimicat᷑: Uerũ
tam̃ illum maluerim aliquo mͦ mitiorẽ: quam de
isto modo armatiorẽ Hoc magnum ⁊ triste mira¬
culum ẽ: ex amiciciis talib ad tales mnimicicias ꝑ¬
uenisse. Lȩtum erit. ⁊ muito maius: ex inimicicus

Expanded text:
tant. cum enim falsum quid a maledico fingitur, tant. cum enim falsum quid a maledico fingitur, aut omnino non creditur aut certe integra salute sola fama uexatur. quod autem malum perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loquacitate aut lite uulgetur. quapropter quis prudentium non uideat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi inconscientia et quem ad modum, uel quod iactitat uel quod a quibusdam forsitan creditur, in sinistris armis deputes, quibus non minus quam dextris contra diabolum dimicatur ? uerum tamen illum maluerim aliquo modo mitiorem quam te isto modo armatiorem. hoc magnum et triste miraculum est ex amicitiis talibus ad has inimicitias peruenisse. laetum erit et multo maius ex inimici
Abbreviated transcription (Latin):
securus requiesco: nec in hac mea securitate crastinũ
illud humanç fragilitatis incertum de quo suꝑiꝰ in
gemui om̃ino formido. Cum enim hominẽ xp̃ia¬
na caritate flagrantem.eaq michi fidelem amicũ
factum ẽẽ sentio: quicqͥd ei consiliorũ meorum co¬
gitationumq committo. ñ homini committo. s
illi in quo manet ut talis sit. Ds̃ enim caritas ẽ:
⁊ qui manet in caritate in do man& ⁊ d̾s meo. Qm
si deseruerit: tantum faciat necesse ẽ dolorem.
quantum manens fecerat gaudium. Ueruintñ
ex amico intimo factus inimicus. querat sͥ potiꝰ
qd fingat astutus: non inueniat quod prodat
iratus. Hoc autẽ unusquisq facile assequitur.
ñ occultando quod fecerit: s ñ faciendo quod oc¬
cultari uelit. Quod miscd̃ia dĩ bonis piisq con¬
cedit: ut int̾ inmicos quos lib& futuros liberi
sccuriq u̾sentur. aliena peccata sͥ commissa non
prodant. que prodi timeant. ipsi nulla comiit¬

Expanded text:
securus requiesco. nec in hac mea securitate crastinum securus requiesco. nec in hac mea securitate crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius gemui, omnino formido. cum enim hominem Christiana caritate flagrantem eaque mihi fidelem amicum factum esse sentio, quicquid ei consiliorum meorum cogitationumque committo, non homini committo sed illi, in quo manet, ut talis sit; deus enim caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet. quem si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. uerum tamen ex amico intimo factus inimicus quaerat sibi potius, quod fingat astutus, non M inueniat, quod prodat iratus. hoc autem unusquisque facile adsequitur non occultando, quod fecerit, sed non faciendo, quod occultari uelit. quod misericordia dei bonis piisque concedit, ut inter inimicos quoslibet futuros liberi securique uersentur, aliena peccata sibi commissa non prodant, quae prodi timeant, ipsi nulla commit
Abbreviated transcription (Latin):
non offendit: hic ꝑfectus ẽ uir. S plane in dĩ miscdĩa
puto me posse facile abste petere ueniam: siquid offen¬
dt̃ Quod michi aꝑire debes: ut cum te audiero lu¬
creris frẽm duum. Neq enim quia hoc propt̃ longin¬
quitatem t̃rarum facere ñ potes int̃ me ⁊ te: propt̾ea
debes me sinere errare. Prorsus quod ad ipsas res
quas nosse uolumus attin&e siquid ueri me denere uł
scio uel credo uelputo: in quotu alit̃ sentis. qͣntum
dat dñs sine tua inuria conabor asscrere. Quod autẽ
ꝑtin& ad offensionẽ tuam: cum de indignatũ sensero.
nichil aliud quam ueniam dep̃cabor: nec omnino ar¬
bitror de succensere potusse. nsi aut hoc dic̃em qđ
ñ debui. aut non sic dic̃em ut debuiꝰ. quia nec miror
minus nos scire inuicem quam scimur a comunctis
dalis scłi: ⁊ in ea sine ulia sollcitudine requiesco:. Dm̃
quippe illic ẽẽ sentio. in quẽ me securus ꝓicioͥ ⁊ in qͦ

Expanded text:
non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei misericordia non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei misericordia puto me posse facile abs te petere ueniam, si quid offendi. quod mihi aperire debes, ut, cum te audiero, lucreris fratrem tuum. neque enim, quia hoc propter longinquitatem terrarum non potes facere inter me et te, propterea debes sinere errare me. prorsus quod ad ipsas res, quas nosse uolumus, adtinet, si quid ueri me tenere uel scio uel credo uel puto, in quo tu aliter sentis, quantum dat dominus, sine tua iniuria conabor adserere. quod autem pertinet ad offensionem tuam, cum te indignatum sensero, nihil aliud quam ueniam deprecabor. Nec omnino arbitror te suscensere potuisse, nisi aut hoc dicerem, quod non debui, aut non sic dicerem, ut debui, quia nec miror minus nos scire inuicem, quam scimur a coniunctisdalis saeculi et in ea.sine ulla sollicitudine requiesco. deum quippe illic esse sentio, in quem me securus proicio et in quo
Abbreviated transcription (Latin):
nichil me magis quam hoc exemplum trmuisse.¬
cum quedã ad me in epła tua leg̃m tuȩ indignatioĩs
indicia. ñ tam illa que de enteuo ⁊ de boue lasso. ubi
michi hẏlarit̃ iocari. quam iracunde minari uisus
es. quam illud quod serio te scripsisse satis apparet:
ũn supra locutus sum. plus fortasse quam debui. s
non plusquam timui: ubi aisti. ne forte lesus. iuste
expostulares. Rogo te si fieri potest. ut int nos quera¬
mus ⁊ disseramus aliquid quo sine amaritudine dis¬
cordiȩ corda nr̃a pascantur: fiat. Si autẽ non possum
dicere quid mͥ emendandum uideatur in serptis tuis.
nec tu in meis. nisi cum suspicione inuidiȩ. aut iesioe
amiciciȩ: quiescamus abhis: ⁊ nr̃ȩ uitȩ salutiq par¬
camus. M inus certe assequat ur illa que inflat: dũ
non offendatur illa que edificat. Ego me longe ẽẽ sen¬
tio ab illa ꝑfectione: de qua scͥptum ẽ. Siquis in u̾bo

Expanded text:
nihil me magis quam hoc exemplum tremuisse,nihil me magis quam hoc exemplum tremuisse,cum quaedam ad me in epistula tua legerem tuae indignationis indicia, non tam illa de Entello et de boue lasso, ubi mihi hilariter iocari quam iracunde minari uisus es. quam illud, quod serio te scripsisse satis apparet, unde supra locutus sum plus fortasse, quam debui, sed non plus, quam timui, ubi aisti: Ne forte laesus iuste expostulares. rogo te, si fieri potest, ut inter nos quaeramus et disseramus aliquid, quo sine amaritudine discordiae corda nostra pascantur fiat. si autem non possum dicere, quid mihi emendandum uideatur in scriptis tuis nec tu in meis nisi cum suspicione inuidiae aut laesione amicitiae, quiescamus ab his et nostrae uitae salutique parcamus. minus certe adsequatur illa, quae inflat, dum non offendatur illa, quae aedificat. ego me longe esse sentio ab illa perfectione, de qua scriptum est: Si quis in uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
stimulis fodior: dum cogito int̾ uos quib ds̃ hoc
ipsum quod ut̃q nr̃m optauit. largum ꝓlixumq
concesserat. ut coniunctissimi ⁊ familiarissimi mella
scͥpturarũ sc̃arum parit̃ lamberetis tantȩ amaritudi¬
nis irrepsisse ꝑniciem. quando ñ. ubi ñ. cui ñ homini
formidandam: cum eo tp̃r quo iam abiectis sarcinis
scłaribus. iam expediti dñm sequebamim. ⁊ in ea terra
uiuebatis simul in qua dñs humanis pedib abulans.
pacem mẽa inquit do uob̃. pacem relinquo uob̃. uiris
Forte ut moueor. ut doleo. ut dieo. ꝓcidem ad pedes
ur̃os: flerem qͣntum ualerem: rogarem qͣntũ amarem.
nunc unũquenq ur̃m ꝓseipso. nunc utrumq ꝓ alte¬
magno sui ꝑiculo spectant: ne de uobis ea consẽben¬
do spargatis. que quandoq qm̃ concordantes delere
non pot̾itis concordare nolitis: aut qͥ concordeᷤ leg̾e
timeatis. ne iterum litigetis. Uerum dico caritati tuȩ:

Expanded text:
stimulis fodior, dum cogito inter uos, quibus deus hoc stimulis fodior, dum cogito inter uos, quibus deus hoc ipsum, quod uterque nostrum optauit, largum prolixumque concesserat, ut coniunctissimi et familiarissimi mella scripturarum sanctarum pariter lamberetis, tantae amaritudinis inrepsisse perniciem quando non, ubi non, cui non homini formidandam, cum eo tempore, quo abiectis iam sarcinis saecularibus iam expediti dominum sequebamini et in ea terra uiuebatis simul, in qua dominus humanis pedibus ambulans: pacem meam, inquit, d o uobis, pacem meam relinquo uobis, uiris forte, ut moueor, ut doleo, ut timeo, prociderem ad pedes uestros, flerem, quantum ualerem, rogarem, quantum amarem, nunc unumquemque uestrum pro se ipso, nunc utrumque pro altemagno sui periculo spectant, ne de uobis ea conscribendo spargatis, quae quoniam concordantes deleie non poteritis, concordare nolitis aut quae concordes legere timeatis, ne iterum litigetis. Uerum dico caritati tuae
Abbreviated transcription (Latin):
quando cum adhuc bonus angls eẽt sciens futuram
umquitatẽ suam. ⁊ ȩt̾̃num supplicium: om̃ino ñ uideo.
De qua re si tam̃ eam nosse opus ẽ:uellem audire quid
sentias. Uide quid faciunt terrȩ ⁊ maria: que nos corꝑa¬
liter diuidunt. Si hȩc epła mea quam legis ego ẽẽm:
iam michi diceres quod quesiui.Nunc uero quando
Et tam̃ utinam q̃ncunq fiat: quod tam cito fieri ñ
posse quã uolumus. quanta possumus tolerantia su¬
stinemus. Uñ recurro ad illa u̾ba epsȩ tuȩ dulcissima.
scĩqr desidĩi plenissima: ⁊ ea facio uicissim mea. Utinã
mereiemur complexus tuos: & collatione mutua uł
doceremus aliqua uł disc̃emus: si tam̃ ullomͦ ẽẽ pos¬
sar quod ego te docerem. In his autẽ u̾bis ñ iam tuis tm̃
s etiam meis: ubi deiector ⁊ reficior. ⁊m ipso quamiuis
pendente ⁊non attingente utriusq nr̃m desiderio ñ
parua ex parte consolor. ibi rursus acerrimis dolorũ

Expanded text:
quando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram quando, cum adhuc angelus bonus esset, sciens futuram iniquitatem suam et sempiternum supplicium, omnino non uideo. ae qua re, si tamen eam nosse opus est, uellem audire, quid sentias. uide, quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaliter dirimunt. si haec epistula mea, quam legis, ego essem, iam mihi diceres, quod quaesiui; nunc uero quando et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse, quam uolumus, quanta possumus, tolerantia sustinemus! unde recurro ad illa uerba epistulae tuae dulcissima sanctique desiderii plenissima et ea facio uicissim mea: utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus, si tamen esse ullo modo posset, quod ego te docerem ! In his autem uerbis non iam tuis tantum, sed etiam meis ubi delector et reficior et ipso quamuis pendente et non adtingente utriusque nostrum desiderio non parua ex parte consolor, ibi rursus acerrimis doloris
Abbreviated transcription (Latin):
in te ille scripsit. si in manus meas forte uenissent: Ue
mundo ab scandalis. Ecce fit. ecce ꝓrsimpletur qͦd ue¬
ntas ait: quoniã abundabit iniquitas. refrigescet ca¬
ntas multorũ. Que sͥ enim iam fida tota pectora re¬
fundantur: In cuius sensus tota se ꝓiciat secura di¬
lectio: quis deniq amicus ñ formidetur quasi futͣus
inimicus: si poduit int̾ ieronimum ⁊ rufinum hoc
quod plangimus exoriri : O misera ⁊ miseranda condi
tio. infida in uoluntatib amicoꝵ scientia p̃sentium:
ubi nula ẽ prescientia futurorũ. S quid hoc art̃i de
altero gemendum putem: quando nec ipse quidem
homo s est notus in posterum: Nouit enim utcũq
uix forte nunc qualis sit: qualis autẽ postea futurus¬
sit ignorat. Hȩc porro ñ tantum scientia qualis qͥsq
sit. uerum etiam prescientia qualis futurus sit. si est
in scĩs ⁊ beatis angłis: quomͦ fu̾it diabolus beatus ali¬

Expanded text:
in te scripsit, si in manus meas forte uenissent? uae in te scripsit, si in manus meas forte uenissent? uae mundo ab scandalis! ecce fit, ecce prorsus inpletur, quod ueritas ait: quoniam abundabit iniquitas, refrigescet caritas multorum. quae sibi enim iam fida pectora tuto refundantur? in cuius sensus tota se proiciat secura dilectio? quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Rufinum V hoc, quod plangimus, exoriri? o misera et miseranda condicio, 1 o infida in uoluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla I est praescientia futurorum! sed quid hoc alteri de altero gemendum W putem, quando ne ipse quidem sibi homo est notus in posterum? nouit enim utcumque — uix forte —, nunc qualis sit; qualis autem postea sit futurus, ignorat. Haec porro non tantum scientia, qualis quisque sit, uerum etiam praescientia, qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis angelis, quomodo fuerit diabolus beatus ali
Abbreviated transcription (Latin):
apparent res: ut nchil studiorum meoꝵ mallem. ꝗͣ
aliquẽ nr̃oꝵ in dño filiorum crudiendum nob̃ ad de
mittere cogito: si etiam de hac re tua rescripta me¬
ruero.Nam neq in me tantum scientiȩ scͥpturarũ
diuinarum ẽ. aut ẽe iam poterit: quantũ in ẽẽ tibi
uideo. Et siquid in hac re habeo facultatis: utcũq
impendo populo dĩ. Tacare aute studio diligentiꝰ¬
cupationes om̃ino ñ possum. Nescio que scripta ma¬
maiedictis. Quo ꝑlecto: fadeor multum dolui int̾
tam caras familiaresq ꝑsonas cunctis pene ȩccłus
notissimo amiciciȩ uinculo copulatas. tantũ malũ
exditisse discordiȩ. Et tu quidem quantum tͥ modc¬
ris. quantumq deneas aculeos indignationis tuȩ. ne
reddas maledictum ꝓ maledicto: satis in tuis litc̃is e¬
min&. Ueruntam̃. si eas ipsas cum legissem contabui
doiore. ⁊ obrigui dmore: quid de me illa facerent. q̃

Expanded text:
apparent litterae, ut nihil studiorum meorum mallem, sapparent litterae, ut nihil studiorum meorum mallem, saliquem nostrorum in domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito; si etiam de hac re tua rescripta meruero. nam neque in me tantum scientiae scripturarum diuinarum est aut esse iam poterit, quantum inesse tibi uideo, et, si quid in hac re habeo facultatis, utcumque inpendo populo dei. uacare autem studiosis diligenticupationes omnino non possum. Nescio qua scripta mamaledictis. quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam caras familiaresque personas cunctis paene ecclesiis notissimo amicitiae uinculo copulatas tantum malum extitisse discordiae. et tu quidem quantum tibi modereris quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eminet. uerum tamen, si, eas ipsas cum legissem, contabui dolore et obrigui timore, quid de me illa facerent, quae
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem. dum amiciciȩ timent exaspare dulcedinem. Q
propt̃. ⁊ sibos ut tibi uideris lassus. senectute forte cor¬
poris non uigore animi. tam̃ in area dominica fructuo¬
so labore desudans: ecce sum: siquid ꝑꝑam dixi. fortius
fige pedem. Non michi deboe ẽẽ molestum pondus e¬
tatis tuȩ: dum mͦ conteratur palea culpe meȩ. Prom̃
illud quod in extremo epłȩ tuȩ posuisti: cum magni de¬
siderii suspirio uel lego uel recolo. Utinam inquis mere¬
remur complexus tuos: ⁊colatione mutua uł docemus
aliqua uł disc̾emus. Ego aut̃ẽ dico. Utinam saltem
ꝓpinquis trarum locis habitaremus: ut si ñ possunt
misceri nr̃a colloquia. litt̾ȩ possent ẽẽ crebriores. Nunc
uero tanto locorũ interuallo absumus a sensib nr̃is:
ut dde illis ũbis apłi ad galathas iuuenem me ad tuã
scitatem scͥpsisse meminerim. ⁊ ecce iam senex ñdum re¬
in utt̃is tuis quȩ in manus nr̃as uenire potuerunt

Expanded text:
libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. 1 libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. 1 quapropter etsi bos, ut tibi uideris, lassus senectute forte corporis, non uigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans, ecce sum: si quid perperam dixi, fortius fige pedem. non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dum conteratur palea culpae meae. Proinde illud, quod in extremo epistulae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio uel lego uel recolo. utinam, inquis, mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! ego autem dico: utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus, ut, si non possunt misceri nostra conloquia, litterae possent esse crebriores! nunc uero tanto locorum mterualio absumus a sensibus nostris, ut de illis uerbis apostoli ad Galatas iuuenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim et ecce iam senex nondum rein litteris tuis, quae in manus nostras uenire potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
micissimam rep̃hensionem tuam libentissime accipiã.
etiam si reprehendi ñ meruit quod iecte defendi potest᷑.
aut agnoscam simul ⁊ beniuolentiã tuam ⁊ culpam
meam: ⁊ quantum dominus donat in alio gratus. in
auo emendatus inuemar. Quid ergo: fortasse dura: s
certe salubria uerba tua tanquam cestus entelli perti¬
mescam. Cedebatur iue noncurabatur. ⁊ id̃o uincebat̃
non sanabat᷑. Ego autẽ si medicinalẽ correptionem
tuam tranquillus acceꝑo: nondolebo. Si uͦ infirmitas¬
uel humana uł mea etiam cum ueracider arguitur. ñ
potest nͥ aliquantulum contristari: melius dumor capi¬
tis dol& dum curatur. q̃ dũ ei parcitur. iñ curatur:
Hẽ enimqͦd acute uidit qui dix̃. utilores ẽẽ plerunq ini¬
micos urgantes: quam amicos obiurgare metuentes.
Iuli enim dum rixantur dicunt aliq̃n uera que corriga¬
mus: isti autẽ minorem quam oport&: exhibent iusticiȩ

Expanded text:
micissimam reprehensionem tuam gratissime accipiam, micissimam reprehensionem tuam gratissime accipiam, etiamsi reprehendi aut agnoscam simul et benevolentiam tuam et culpam meam, et quantum Dominus donat, in alio gratus, in alio emendatus inveniar. Quid ergo, fortasse dura, sed certe salubria verba tua, tanquam caestus Entelli, pertimescam? Caedebatur ille, non curabatur: et ideo vincebatur, non sanabatur. Ego autem, si medicinalem correptionem tuam tranquillus acceuel humana uel mea, etiam cum ueraciter arguor, non potest nisi aliquantulum contristari, melius tumor capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obiurgare metuentes. illi enim, dum rixantur, dicunt aliquando 20 uera, quae corrigamus; isti autem minorem, quam oportet, exhibent iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑest ut agnoscam peccatum meũ: quo prior te illis lit¬
teris ieserim. quas meas ẽẽ negare ñ possum. Cur itaq co¬
nor contra fluminis tractum: ac non potius ueniam
peto: Obsecro gͦ te ꝑmansuetudinẽ xp̃i. ut si lȩsi de di¬
mittas michi: nec me uicissim ledendo. malum ꝓ malo
reddas. Lȩdes autẽ me simͥ tacueris errorem meum:
quem forte inueneris infactis uel dictis meis. Nam
si ea in me rep̃henderis que reprehendenda non sunt:
te lȩdis magis quam me. quod absit amoribus & scõ
pidposito tuo ut hoc facias uoluntate lȩdendi: culpans
in me aliquid ddende maledico. quod mente ueridica scis
non ẽe culpandum. Ac ꝑhoc. aut beniuoio corde argu¬
as etiam si carte delicto quod arguendum putas: aut pa¬
terno affectu muiceas quod abici nequeat. Potest enim
ficri. ut tibi aliquid uideatur quam ueritas hab&: dum
tam̃ abste aliud ñ fiat quam caritas hab&. Et ego a

Expanded text:
superest, ut agnoscam peccatum meum, quod prior te illis litsuperest, ut agnoscam peccatum meum, quod prior te illis litteris laeserim, quas meas esse negare non possum. cur itaque conor contra fluminis tractum ac non potius ueniam peto? obsecro ergo te per mansuetudinem Christi, ut, si laesi te, dimittas mihi nec me uicissim laedendo malum pro malo reddas. laedes autem me; si mihi tacueris errorem I meum, quem forte inueneris in factis uel dictis meis. nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te laedis magis quam me — quod absit a moribus et sancto proposito tuo, ut hoc facias uoluntate laedendi culpans in me aliquid dente maledico. quod mente ueridica scis non esse culpandum — ac per hoc aut beniuolo corde argues, etiam si caret delicto, quod arguendum putas, aut paterno affectu mulceas, quem abicere nequeas. potest enim fieri, ut tibi aliud uideatur, quam ueritas habet, dum tamen abs te aliud
Abbreviated transcription (Latin):
fuero: quod non de arbitrans lesum. sic tam̃ rescribis ut
ledas. Aut si te non sic rescribente. ego piopt̃ miniam
stuldiciam meã ledi posse putatus sum: hoc ipso lesisti
plane. quod de me ita sensisti. S nullomͦ tu me quẽ nũqͣ
talem exꝑtus es temere talem credẽs: qui litterarũ mearũ
exemplarib. etiam cum stilum meũ nosses: temere ered̃e
noluisti. Si enim ñ immcrito uidisti me iuste expostula¬
turuo fuisse. si demere crederes ẽe litt̃as meas que ñ essent
meȩ: quanto iustius expostularẽ mneipsum temere pu¬
tatum talem qualem me exꝑtus ñ esset qui putauissee:
Nequaquã gͦ ita ꝓlab̾eris: ut te ñ rescribente quo lederer
me tam̃ existimares nimis insipientẽ etiam tuo tali re¬
scripto ledi potuisse. Restat gͥ. ut ledere me rescͥbendo
disponeres. si certo documento meas ẽẽ illas lict̃as nosses:
atq ita quia ñ credo quod iniuste me ledendum putares.

Expanded text:
fuero, quod non te arbitrans laesum sic tamen rescribis, ut fuero, quod non te arbitrans laesum sic tamen rescribis, ut laedas. aut si te non sic rescribente ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. sed nullo modo tu me, quem numquam talem expertus es, temere talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam, cum stilum meum nosses, temere credere noluisti. si enim non inmerito uidisti me iuste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae, quanto iustius expostularem me ipsum temere putatum talem, qualem me non nosset, qui putauisset! nequaquam ergo ita prolabereris, ut te non rescribente, quo laederer, me tamen existimares nimis insipientem etiam tali tuo rescripto laedi potuisse. Restat igitur, ut laedere me rescribendo disponeres, si cerato documento meas esse illas litteras nosses. atque ita, quia non credo, quod iniuste me laedendum putares,
Abbreviated transcription (Latin):
ora: ut absq ullo rancore stomachi in scͥpturarum
disputatione ũsemur. Quo enim pacto possumus¬
paras: quomͦ ego te ñledente abste lesus. iuste expostula¬
rem quod ꝓbare ante debuisses meum ẽẽ sermonẽ.:⁊ sic
rescbere. hoc ẽ ⁊ sic ledere: Nisi enim rescͥbendo lesisses: e¬
go iuste expostulare ñpossem. Pinde cũ ita rescͥbis ut
ledas: quis nob̃ locus relinquit᷑ in disputatione scͥpt᷑arũ
sine ullo rancore u̾sandi:. Ego quidem absit ut ledaR.
si michi certa ratione uotueris ⁊potueris demonstrare
illud exepła apłi. uel quid aliud scͥpturarũ sc̃arum de
uerius intellexisse quã me: immo uͦ adsit ut ñ cũ gr̃arũ
actione lucris meis deputem si fuero de docente instru¬
ctus. aut emendante correctus. Ueruntam̃ tu mi frateR
km̃e nisi te putares lesum scriptis meis: ñ me putares
lȩdi posse rescͥptis tuis. Nuuo enim mͦ id de de opinatus

Expanded text:
ora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum ora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur. quo pacto paras, quomodo ego, te non laedente, abs te laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, hoc est et sic laedere? nisi enim rescribendo laesisses, ego iuste expostulare non possem. proinde, cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione scripturarum sine ullo rancore uersandi? ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione uolueris et potueris demonstrare illud ex epistula apostoli uel quid aliud scripturarum sanctarum te uerius intellexisse quam me; immo uero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructas aut emendante correctus. Uerum tamen tu, mi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis. nullo enim modo id de te opinatus
Abbreviated transcription (Latin):
mem ante quã istas sumeres uenisse
inmanus tuas litt̾as meas. quasꝑddi seruum filiũ nr̃m
&y prianum diaconum misi. quib certissime agnosce¬
res incam c̃ẽ epsam. cuius exemplaria illuc ꝑuenisse cõ¬
memorasti. unde iam me arbitror rescͥptis tuis uelut
entellinis grandib atq acribus cestibus tanquam
audacem daretam cepisse pulsari. atq adu̾sari:. nunc
tam̃ eis ipsis respondeo litt̃is tuis. quas mͥ ꝑscm̃ filiũ
comꝑi tuȩ beniuolentissime caritatis: & rursus quedã
ñnuluiꝰ ame tuȩ offensionis indicia. Itaq ubi mulcebar
legens. ibi continuo fenebar: hoc sane uel maxime ad¬
mirans. qd cum te dicas exemplarib litt̾arum mearũ
idõ temere ñ putasse credendum. ne forte te responden¬
te lesus. iuste expostular̃ẽ. quod ꝓbare ante debuisses
ncũ ẽẽ sermonem. ⁊ sic rescribere: postea iubeas si mea
ẽ epła aꝑte me scribere. aut mittere exemplaria ueri¬

Expanded text:
mem, antequam istas sumeres, uenisse mem, antequam istas sumeres, uenisse in manus tuas litteras meas, quas per dei seruum, filium nostrum 4 Cyprianum diaconum misi quibus certissime agnosceres meam esse epistulam, cuius exemplaria illuc peruenisse commemorasti — unde iam me arbitror rescriptis tuis uelut Entellinis grandibus atque acribus caestibus tamquam audacem Dareta coepisse pulsari atque uersari —, nunc tamen eis ipsis respondeo litteris tuis, quas mihi per sanctumcomperi tuae beniuolentissimae caritatis et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar hoc sane uel maxime admirans, quod, cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus iuste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea iubeas, si mea est epistula, aperte me scribere aut mittere exemplaria ueri
Abbreviated transcription (Latin):
mulq ut cum uenia ⁊ honore tuo dix̃im: ne solus mͥ¬
aliquid de poctis proposuisse uidearis. memento da¬
ictis ⁊ entelli. ⁊uulgaris ꝓuerbii quodbos lassus for¬
tius figat pedem. Tristes hȩc dictauimus. Utinam me¬
ieremur complexus tuos: ⁊collatione mutua uel doce¬
remus aliqua uel disceremus. Misit mͥ demeritate so¬
lita maiedicta sua calpurnius cognom̃to lanarius.q̃
ad affricam quoq studio eius didici ꝑuenisse: ad quẽ
bicuit exparte respondi. & libelli eius uob̃ misi exem¬
plaria: latius opu cũoportunum fu̾it. pͥmo missurꝰ
tmpore. In qtio ilud caui. ne in quoquã existimationẽ
ac uenerabilis papa. Uide quantum de diligam: ut nec
ꝓuocatus quidem uoluerim iespondere: nec credam
tuum eẽ. qđ in alio forde reprehenderem. Fr̃ commu¬
nis simpliciter te salutat: Iheronimo conprb̃ro
fr̃i ⁊ compresoitro ieronimo: augusti¬
nus in dño saluttm. Quamins existi¬

Expanded text:
mulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mmulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus; utinam mereremur conplexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! Misit mihi temeritate solita maledicta sua Calpurnius cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio eius didici peruenisse. ad quae breuiter ex parte respondi et libelli eius uobis misi exemplaria latius opus, cum oportunum fuerit, primo missurus tempore; in quo illud caui, ne in quoquam existimationem ac uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prouocatus quidem uoluerim respondere nec credam tuum esse, quod in altero forte reprehenderem. frater Communis suppliciter te salutat. LXIX. DOMINO MERITO fratri et conpresbytero Hieronymo Augustinus in domino salutem. Quamuis existi
Abbreviated transcription (Latin):
machi in scͥpturarum disputatione u̾semur: ⁊uel nr̃m
emendemus errorem. uel altum frusta rep̃hendisse doce¬
amur. Absit autẽ ame ut quicquã de libris beaditudi¬
nis tuȩ attingere audeam. Sufficit enim michi ꝓbare
mea: & aliena ñ carꝑe. Cet̾m optime nouit prudentia
tua. unumqueuq in suo sensu abundare. ⁊puerilis eẽ
iactantiȩ qđ olim adolescentuli facere consueuerant:
accusando illustres unos suo nommi famam querere.
Nec tam stultus sum. ut diu̾sitate explanationũ tuarũ
me ledi putem: quia nec tu lederis si nos contraria sen¬
serimus. S illa ẽ uera int̾ amicos rep̃hensio: si nr̃a oꝑa
ñ uidentes. aliorũ iuxta ꝑsium manticã considemus
Suꝑẽ ut diligas diligentẽ. ⁊in scͥpturarum campo iu¬
uenis senem non ꝓuoces. hos nr̃a habuimus tp̃ra:
⁊ cucurrimus quantũ potuimus. Nunc de currente ⁊
ionga spacia transmeante: nob̃ debetur ocium. Si¬

Expanded text:
machi in scripturarum disputatione uersemur et uel nostrum machi in scripturarum disputatione uersemur et uel nostrum emendemus errorem uel alium frustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quidquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquemque in suo sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium si
Abbreviated transcription (Latin):
rii ippodiacom beatitudinis tue ad me
litc̃e suꝑuenerunt: quib satisfacis de contͣ
paruitatẽ meam tibrum iomam ñ mnisisse. Hoc nec ego
factum audieram: s epłȩ cuiusdam quasi ad me scriptȩ.
in qua hortaris me ut palmodian suꝑ quodam apli
capitulo canam: & imiter stesicorum int̾ utuꝑadionẽ
⁊ laudes helene fluctuantẽ: ut qui detrahendo oculos
ꝑdiderat. laudando reciꝑet. Ego simplicit̃ fateor di
nontam̃ demere exemplarib litt̃arum ciedendum pu¬
taui: ne forte me respondente lesus. iustȩ expostulares.
qd probare ante debuissem. tuumẽẽ sermonem. ⁊ sic res¬
cribere. Accessit ad moram sc̃e ⁊ uenerabilis paule lon¬
ga infirmitas: Dum enum languenti multo tempore as¬
sidemus: pene epłe tuȩ uel eius qui sub tuo nomine scͥp¬
serat obliti sumus: memores illius u̾siculi. Musica in
luctu: importuna narratio. Itaq si tua ẽ epła aꝑte scͥbe.
uel mitte exemplaria ueriora: ut absq rancore ullo sto¬

Expanded text:
titudinis tuae ad me litterae peruenerunt, quibus satis facis te contra paruitatem meam librum Romam non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptae pin qua hortaris me, ut zzakivoidiav super quodam apostoli capitulo canam et imiter Stesichorum inter uituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut, qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. ego simpliciter fateor digtur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem et sic rescribere. accessit ad moram sanctae et uenerarabilis Paulae longa infirmitas. dum enim languenti multo tempore adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: musica in luctu inportuna narratio. itaque, si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore sto