comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N fact̾ ẽ. sermo dnĩ ad me scdo dicens. Tol¬
lelumbare qu possedisti qd̾ est circa lũ¬
bos tuos: & surgens uade ad eufraten. & ab¬
sconde illud ibi in foramine petrȩ. & abii ꝙ
abscondi illud in eufraten: sicut precȩpat mͥ
dñs. & faccum . ẽ. post dies plurimos: dixit
dñs ad me. Surge & uade ad eufraten: & tol¬
le inde lumbare qd̃ p̃cepi tͥ ut absconderes
illud ibi. & abii ad eufraten: & fodi. & tuli
lumbare de loco ub abscondam illud.
łfaccum. ẽ. uerbum dnĩ ad me dicens. hȩc
dicit dñs. Sic putrescere faciam suꝑbiam
iuda & suꝑbiam ierłm multam: ppłm istũ
pessimũ qui nolunt audire uerba mea &
ambulant in prauitate cordis sui÷ abierunt¬
q post deos alienos ut seruirent eis & adõren
eos: & erunt sic̃ lumbare istud qd̃ nulli usui
aptum est. Sicut enim adheret lumbare ad
lumbos uiri: sic agglutinaui mͥ omnẽ do¬
mum isrł. & omnẽ domum uda dicit dñs
ut esset mͥ in ppłm & in nom̃ & in laudem &

Expanded text:
 factus est sermo Domini ad me secundo dicens tolle lumbare quod possedisti quod est circa lumbos tuos et surgens vade ad Eufraten et absconde illud ibi in foramine petrae et abii et abscondi illud in Eufraten sicut praeceperat mihi Dominus et factum est post dies plurimos dixit Dominus ad me surge vade ad Eufraten et tolle inde lumbare quod praecepi tibi ut absconderes illud ibi et abii ad Eufraten et fodi et tuli lumbare de loco ubi abscoEt factum est verbum Domini ad me, dicens: Haec dicit Dominus: Sic putrescere faciam superbiamIuda et superbiam Hierusalem multam populum istum pessimum qui nolunt audire verba mea et ambulant in pravitate cordis sui abieruntque post deos alienos ut servirent eis et adorarent eos et erunt sicut lumbare istud quod nullo usui aptum est sicut enim adheret lumbare ad lumbos viri sic adglutinavi mihi omnem domum Israhel et omnem domum Iuda dicit Dominus ut esset mihi in populum et in nomen et in laudem et
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos tuos & uide: om̃s isti congregati sunt
uenert̃ tͥ. Uiuo ego dicit dñs: quia omĩbꝰ his
uelut ornam̃to uestieris. Et cutumdabis tͥ:
eos quasi sponsa: qͣuia descrta tua & solitu¬
dines tuȩ & terra ruine tuę. nc̃ angustẽ ert̃
pre habitatoribus : & longe fugabunt᷑ qui

Expanded text:
 vide omnes isti congregati sunt venerunt tibi vivo ego dicit Dominus quia omnibus his velut ornamento vestieris et circumdabis tibi eos quasi sponsa quia deserta tua et solitudines tuae et terra ruinae tuae nunc angusta erunt prae habitatoribus et longe f
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Sic̃ indiebꝰ noe istud mͥ.ẽ: cui uiraui ne
inducerẽ aquas ultra suꝑ terrã : sic uiraui
ut ñ irascar tͥ & ñ increpem te. Montes enĩ
comino uebunt᷑ & colles contremiscent. miseri¬
cordia aut mea ñ recedet: & fedus pacis meę
non mouebit᷑. dix̃ miscrator tuus dñs. Pau

Expanded text:
ebus Noe istud mihi est, cui juravi, ne inducerem aquas Noe ultra super terram: sic juravi, ut non irascar tibi, et non increpem te. Montes enim commovebuntur, et colles contremiscent: misericordia autem mea non recedet a te, et foedus pacis meae non movebitur, dixit miserator tuus Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
in lapides sculptos: & om̃s terminos tuos in
lapides defidabiles: uniuersos filios tuos doc¬
tos a dño: & multitudinem pacis filiis tuis.
& i iusticia fundabis. Recede ꝓcul a calum¬
piia quia non timebis: & apauore. quiagͣ
appropinquabit tͥ. Ecce accola uemiet qui ñ
erat mecum: aduena quondam tuus adiunge¬
turcͥ. Ccce eod ereaui fabrum sufflantẽ in igne
prunas. & ꝓferentem uas inopus suum: & ego¬
creaui int̾fectorem ad disꝑdendum. Omne.
uas qđ fictum.ẽ. contra te ñ diriget᷑: & omnẽ
linguam resistentem tͥ in iudicio iudicabis.
Hec hereditas seruoꝵ dni: & iustiuia eorum
apud me dicit dominus. Lxxx uiii.¬
Am̃s sitientes uenite ad aquas: & qui ñ ha¬
Ibetis argentum ꝓꝑate. emite. & comedi

Expanded text:
lptos et omnes terminos tuos in lapides desiderabiles universos filios tuos doctos a Domino et multitudinem pacis filiis tuis et in iustitia fundaberis recede procul a calumnia quia non timebis et a pavore quia non adpropinquabit tibi ecce accola veniet qui non erat mecum advena quondam tuus adiungetur tibi ecce ego creavi fabrum sufflantem in igne prunas creaui interfectorem ad disperdendum omne as quod fictum est contra te non dirigetur et omnem linguam resistentem tibi in iudicio iudicabis haec hereditas servorum Domini et iustitia eorum apud me dicit Dominus o omnes sitientes venite ad aquas et qui non habetis argentum properate emi
Abbreviated transcription (Latin):
ciert̃ saturitatẽ. Ipsi pastores ignorauert̃ intel¬
ugentiam. Om̃s inuiã suam declinauert: unꝰ¬
quisq ad auariciã suam a summo usq ad
nouissimũ. Uenite sumamꝰ uinum: & imple¬
amur ebrietatȩ: & erit sic̃ hodie sic & cras.

Expanded text:
em: ipsi Pastores ignoraverunt intelligentiam: omnes in viam suam declinaverunt, unusquisque ad avaritiam suam, a summo usque ad novissimum. v.12. Venite, sumamus vinum, & impleamur ebrietate: & erit sicut hodie, sic & cras,
Abbreviated transcription (Latin):
sticia. Expectauimꝰ lucẽ & ecce tenebre: splen¬
dorẽ. & intenebris ambulauimꝰ. Palpauimꝰ
sic̃ ceci parietẽ: & quasi absq oculis attrecta
caligosis quasi mortui. Rugiemꝰ quasi ursi
om̃s. & qͣsi columbe meditantes gememꝰ. Ex¬
pectauimꝰ iudicium & ñ .ẽ: salutẽ. & elonga-

Expanded text:
 ecce tenebrae: splendorem, et in tenebris ambulavimus. Palpavimus sicut caeci parietem, et quasi absque oculis attrectavn caliginosis  Al. caligosis quasi mortui. Rugiemus quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus. Exspectavimus judicium, et non est  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
dignabor: Suꝑ montẽ excelsũ & sublimẽ po¬
suisti cubile tuum & illuc ascendisti ut ĩmo¬
lares hostias: & post ostium & retoo postem
posuisti memoriale tuũ: quia iuxta me disco¬
opuisti & suscȩpisti adulterum. Dilatasti cu¬
buetuũ: & pepigisti cum eis. Dilexisti stratum
coꝵ manu apta. & ornasti te regio unguento.
& multiplicastĩ tͥ pigñita tua. Misisti legatos

Expanded text:
um et sublimem posuisti cubile tuum et illuc ascendisti ut immolares hostias et post ostium et retro postem posuisti memoriale tuum quia iuxta me discoperuisti et suscepisti adulterum dilatasti cubile tuum et pepigisti cum eis dilexisti stratum eorum manu aperta et ornasti te regi unguento et multiplicasti pigmenta tua misisti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ es recordata: neq cogitasti in corde tuo qͥa
eto tacens & quasi ñ uidens: & mei oblita eꝰ.
Ego annuntiabo iusticiã tuam: & oꝑa tua
ñ pͥdert t̃ Cũ clamaueris lib̾ent te congre¬
gati tui: & om̃s eos auferet uentus. tollet aura.
Qui aut̃ fiduciam habet mei. hereditabit
terrã. & possidebit montem scm̃ meũrõe dicã
uiã facite: prebete it̃: declinate de semita.
auferte offendicła de uia ppłi mei. Quia hȩc

Expanded text:
es recordata neque cogitasti in corde tuo quia ego tacens et quasi non videns et mei oblita es ego adnuntiabo iustitiam tuam et opera tua non proderunt tibi cum clamaveris liberent te congregati tui et omnes eos auferet ventus tollet aura qui autem fiduciam habet mei hereditabit terram et possidebit montem sanctum meum et dicam viam facite praebete iter declinate de semita auferte offendicula de via populi m
Abbreviated transcription (Latin):
longeuum: & uoluntas dni in manu eiꝰ diri¬
get᷑. Peo qđ laborauit anima eiꝰ. uidebit &
saturabit᷑. In scientia sua iustificabit ipse
iustus seruus meus multos: & iniquitates
eoꝵ ipse portabit. Ideo disꝑtiam ei plurimo.
& fortium diuidet spolia. ꝓ eo qd̾ tradidit
in mortem animã suam: & cum sceleratis
reputatꝰ ẽ: & ipse peccata multoꝵ tulit. &

Expanded text:
ni in manu eius dirigetur pro eo quod laboravit anima eius videbit et saturabitur in scientia sua iustificabit ipse iustus servus meus multos et iniquitates eorum ipse portabit ideo dispertiam ei plurimos t fortium dividet spolia pro eo quod tradidit in morte animam suam et cum sceleratis reputa
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. Attendite ad petram unde excisi estis :
& ad cauernam iaci de qua p̃cisi estis. Atcen¬
dite ad abraham patrem ur̃m. & ad saram
quȩ peꝑit uos: quia unum uocaui cum : &
benedixi. & multiplitaui eum. Consolabit᷑
gͦ dñs syon: & consolabit᷑ om̃s ruinas eiꝰ. &
yonet desertum eiꝰ quasi delicias. & solitudi¬
nem eiꝰ qͣsi ortum dnĩ. Gaudium & lȩticia¬

Expanded text:
: et ad cavernam laci de qua precisi estis. Attendite ad Abraham patrem vestrum: et ad Sarram que peperit vos: quia unum vocavi eum: et benedixi eum: et multiplicavi eum. Consolabitur ergo Dominus Syon: consolabitur omnes ruinas ejus. Et ponet desertum ejus quasi delicias: et solitudinem ejus quasi ortum D
Abbreviated transcription (Latin):
ent in syon laudantes : & lȩticia sempiterna
suꝑ captea eoꝵ: gaudium & lȩticiã obtinebt̃:
fugiet dolor & gemitꝰ. Ego ego ipse consola¬
bor uos. Quis tu ut timeres ab homine mor
cȩlos & fundauit terrã: & formidasti iugicer
tota die a facie furoris eiꝰ qui te tribulabat &
parauerat ad ꝑdendum: Ubi nunc ẽ. furor
tribulantis: Cito ueniet gradiens ad apiendũ.
& ñ intficiet usq ad internitionẽ nec deficiet
panis eiꝰ. Ego autẽ sum dñs ds tuus qͥ contur¬

Expanded text:
ntes, et laetitia sempiterna super capita eorum, gaudium et laetitiam tenebunt, fugiet dolor et gemitus. Ego, ego ipse consolabor vos: Quis tu ut timeres  Al. timueriscoelos, et fundavit terram: Et formidasti jugiter tota die a facie furoris ejus qui te tribulabat, et paraverat ad perdendum: Ubi nunc est furor tribulantis? Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem. nec deficiet panis ejus. Ego autem sum Dominus Deus tuus, q
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabunt. Me insule expectabus: & brach¬
um meu sustinebunt. Leuate in eelũ ocłos
ur̃os: & udece sub tra deorsum: quia cęli
sic̃ fumꝰ liquescent: & t̾ra sic̃ uestimentum
atterctur. & habitatores eiꝰ sic̃ hȩc interibunt:
alus aute mea in sempit̾num Locxcxi.¬
Serit: & iusticia mea ñ deficiet. Auidite me

Expanded text:
. Me insule expectabunt: et brachium meum sustinebunt. Levate in celum oculos vestros; et videte sub terra deorsum. Quia celi sicut fumus liquescent: et terra sicut vestimentum atteretur: et habitatores ejus sicut hec interibunt. Salus autem mea in sempiternum erit: et justici
Abbreviated transcription (Latin):
ata ce paruula facta.ẽ. manus mea ut ñ pos¬
sim redunere: aut ñ est in me uirt̾ adliban¬
dum: Eece in increpatione mea desertum fa¬
ciam mare: ponam flumina in siccum: com¬
putrescent pisces sine aqua & morient᷑ in sici.
Induam cȩlos tenebris: & saccum ponam
oꝑimentum eoꝵ. Dñs dedit mͥ linguam cru¬
ditam: ut sciam fustentare eum qui lapsus
ẽ. uerbo. Erigit mane: mane erigit mͥ aurẽ:
ut audiam quasi magistrum. Laeca¬
ñs cis aperuit mͥ aurem: ego autẽ non
contradico retrorsum ñ abiĩ. Corpus meũ

Expanded text:
ata et parvula facta est manus mea, ut non possem redimere? aut non est in me virtus ad liberandum? Ecce in increpatione mea desertum faciam mare, ponam flumina in siccum: computrescent pisces sine aqua, et morientur in siti. Induam coelos tenebris, et saccum ponam operimentum eorum. Dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lapsus est verbo: erigit mane, mane erigit mihi aurem, ut audiam quasi magistrum, Dominus Deus aperuit mihi aurem, ego autem non contradico: retrorsum non abii. Corpus meu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis genuit mͥ istos: Ego sterilis & ñ paricas.
transmigrata & captiua: & istos quiꝰ enutriut:
Ego destituta & desolata. & isti ubi hic erant.
Sec dic̃ dñs as. Ecce leuo ad gentes laxuii¬
manum meã: & ad ppłos exaitabo signum
meum: & afferent filios tuos in ulnis: & filiaᷤ
tuas suꝑ humeros poitabunt. Et crunt reges
nutricũ tui: & reginę nutrices tue. Uultũ
interram demisso ad orabunt te: & puluerẽ
pedum tuoꝵ lingent. & scies quia ego dñs.
suꝑ qͦ non confundent᷑ qui expectant eum.
Nunqͥd tollet̾ a fort̾e prȩda : aut qd̾ captũ

Expanded text:
o sterilis et non pariens transmigrata et captiva et istos quis enutrivit ego destituta et sola et isti ubi hic erant haec dicit Dominus Deus ecce levo ad gentes manum meam et ad populos exaltabo signum meum et adferent filios tuos in ulnis et filias tuas super umeros portabunt et erunt reges nutricii in terram demisso, adorabunt te, et pulvere pedum tuorum lingent. Et scies quia ego Dominus, super quo non confundentur qui exspectant eum. quid tolle
Abbreviated transcription (Latin):
In inemecipso iuraui. egredict᷑ de ore meo iusti¬
ciȩ uerbum & non reuercet᷑:
uia mͥ curuabunt omnia gẽnua: & ura¬
bit omis lingua. Ergo in dño dicet: meę
sunt iusticie & imꝑium. Ad eum uenient: &
confundent᷑ om̃s qui repugnant ei. In dnõ
iustificabit᷑ & laudabit᷑ ome sem̃ isrł. Conflatꝰ ul

Expanded text:
In memetipsum iurabi et egredietur de ore meo iustiIn memetipsum iurabi et egredietur de ore meo iustitie verbum et non revertetur: quia mici curbabunt omnia genu et iurabit omnis lingua. Ergo in Domino dicent mee sunt iustitie, et imperium ad eum veniet: et confundantur omnes qui repugnant ei. In domino iustificabitur: et laud
Abbreviated transcription (Latin):
Tantum in te. ẽ. đs: & non ẽ. absq te cds. Uere
tu es ds abscondit᷑. ds̃ isił saluator. Confusi ft̃
et erubuert̃ om̃s simul: abierunt in confu¬
sionẽ fabricatores erroꝵ ĩsrł saluat᷑ ẽ. in dño
salute ȩterna. Non confundemini. & non
erubescetis usq in scłm scłi:x
Qua hec dic̃ dñs creans cęlos. ipse ds for¬
mans t̾ram & faciens eam.ipse plastes
eiꝰ. Non inuanum creauit eam: ut habitaret᷑
formauit eam. Ego dñs & ñ ẽ. alius: ñ in ab¬
scondito locutꝰ sum. in loco terrȩ tenebroso.
Non dixi semini iacob frustra querite mȩ
ẽgo dñs loquens iusticiam. annuntians ret¬
ta. Congregamini & uenite & accedite si¬
mul: qui saluati estis ex gentibꝰ. Nescieit̃ qͥ
leuant signum sculpture suȩ: & rogant
đm ñ saluantem. Annuntiate & uenite & con¬
siliamini simul: quis auditum fecit hoc ab
initio: Ex tunc p̃dixi illud. Nunquid ñ ego
eritis om̃s fines t̾rȩ: quia ego ds & ñ est alius.

Expanded text:
Tantum in te est Deus et non est absque te Deus: vere tu es Deus absconditus Deus Srahel salvator. Confusi sunt et erubuerunt simul omnes habierunt in confusione fabricatores errorum: Srahel salvatus in Domino salute eterna. Non confundemini: et non erubescetis usque in seculum seculi. Quia hec dicit Dominus creans celos ipse Deus formans terram, et faciens eam, ipse plastes ejus: non in vanum creavit eam: ut habitaretur, formavit eam: ego Dominus, et non est alius. Non in abscondito locutus sum in loco terrae tenebroso: non dixi semini Jacob: Frustra quaerite me: ego Dominus loquens justitiam, annuntians recta. Congregamini, et venite, et accedite simul qui salvati estis ex Gentibus: nesciebant qui levaDeum non salvantem. Adnunciate et venite et consiliamini simul: quis auditum fecit hoc ab initio ex tunc predixit illut. Numquid non ego st alius.
Abbreviated transcription (Latin):
feci ea. Repente oꝑatꝰ sum: & uenerunt. Sciuĩ
enĩ quia durus estu: & neruus ferreus ceruix
tuar& frons tua erea. Prediri tͥ extunc: anteqꝗͣ
uenirent indicaui tͥ: ne forte diceres idola mea
fecerunt hȩc: & sculptilia mea. & conflatilia
mandauert̃ ista. Quȩ audisti: uide omĩa.
Uos autẽ ñ annuntiastis. Audita feci tͥ noua
extunc: & conseruata que nescis. Nunc creata
funt & ñ ex tunc: & ante diem. & ũ audisti ea
ne forte dicas ecce ego noui ea : neq audisti
neq cognouisti.: neq ex tunc aꝑta ẽ. auris tua.
Scio enim quia preuaricans preuaricabis: &
transgressorẽ de uentre uocaui te. ꝓpt̾ nom̃
meũ longe faciam furorem meum: & laude

Expanded text:
venerunt. Scivi enim quia durus es tu, et nervus ferreus cervix tua, et frons tua aenea. Praedixi tibi ex tunc: antequam venirent, indicavi tibi, ne forte diceres: idola mea fecerunt haec, et sculptilia mea, conflatilia mandaverunt ista. Quae audisti, vide omnia: vos autem non annex tunc, et conservata sunt quae nescis: Nunc creata sunt, et non ex tunc: et ante diem, et non audisti ea. ne forte dicas: Ecce ego cognovi ea. Neque audisti, neque cognovisti, neque ex tunc aperta est auris tua: Scio enim quia praevaricans praevaricaberis, et transgressorem ex utero vocavi te. Propter nomen meum longe faciam
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ sc̃s̃ isrł. Sede. tace. & intra intrnebras filia
culdeoꝵ: quia ñ uocab̾is ultra dña regnoꝵ
catus sum suꝑ ppłm meum ⁊ contaminaui
herecditatem meam: & dedi eos in manu tua:
ñ posuisti eis miscdias. Suꝑ sem̃ aggrauasti u¬
gum tuum ualde. & dixisti. In sempit̃num
ero dña. Non posuisti hȩc suꝑ cor tuum: neq
recordata es nouissimi tui. & nunc audi hȩc
delicata & habitans confident̃: quȩ dicis in
corde tuo. ẽgo sum. & ñ est preterme ampliꝰ.

Expanded text:
 Sede tacens, et intra in tenebras, filia Chaldaeorum: quia non vocaberis ultra domina regnorum. Iratus sum super populum meum, Contaminavi haereditatem meam, et dedi eos in manu tua: non posuisti eis misericordias: Super senem aggravasti jugum unum valde, et dixisti: In sempiternum ero, domina: Non posuisti haec super cor tuum, neque recordata es novissimi tui. Et nunc audi haec delicata, et habitans confidenter, Quae dicis in cord
Abbreviated transcription (Latin):
estis a iusticia. ꝓpe feci iusticiam meã. ñ elon¬
gabit᷑: & salus mea ñ morabit᷑. Dabo in syon
salutẽ ce in ierłm głam meam. Descende. sede
in puluere uirgo filia babilonis: sede in terra.
ñ est solium filiȩ chaldeoꝵ: quia ultra non
uocabis mollis & tenera.Tolle molam & mo¬
le farinam: denuda tu. pitudinẽ tuam: dis¬
cooꝑi humerũ: reuela crura: transi flumina
Reuelabit᷑ ignominia tua: & uidebit᷑ obꝓbi

Expanded text:
pe feci iustitiam meam non elongabitur et salus mea non morabitur dabo in Sion salutem et Israheli gloriam meam descende sede in pulverem virgo filia Babylon sede in terra non est solium filiae Chaldeorum quia ultra non vocaberis mollis et tenera tolle molam et mole farinam denuda turpitudinem tuam discoperi umerum revela crus transi flumina revelabitur ignominia tua et vid
Abbreviated transcription (Latin):
stirps uteri tui ut lapilli eiꝰ: non interisset
& ñ fuisset atcritum nom̃ eiꝰ a facie mea: E¬
gredimimi de babilone: fugite a chaldeis.
In uoce exuitationis annuntiate : auditum
facite hoc: & ferte illud usq ad extrema terrȩ.
Dicite. Redemit dñs seruum suum iacob.
Non siticrunt in descito: cum educeret eos.¬
Aquam de pecra ꝓduxit eis: & scidit petrã

Expanded text:
stirps uteri tui ut lapilli ejus: Non interisset, stirps uteri tui ut lapilli ejus: Non interisset, et non fuisset attritum nomen ejus a facie mea. Egredimini de Babylone, fugite a Chaldaeis, in voce exsultationis annuntiate audite, facite hoc, et efferte illud usque ad extrema terrae. Dicite: Redemit Dominus servum suum Jacob. Non sitierunt in desaquam de petra produxit eis, & scidit petram,
Abbreviated transcription (Latin):
sed non qͥsi argentum: clegi te in camino pau¬
ꝑtatis. ꝓpt̃ me ꝓpt̾ me faciam ut ñ blasphe¬
mer: & głam meam alteri ñ dabo. Audi me
iacob: & isit quem ego uoco. Ego ipse. ego pͥmꝰ.:
&e ego nouissimus. Manus quoq mea funda¬
uit t̾c̃am: & dextera mea mensa ẽ. cęlos: ẽgo
om̃s uos : & audite. Quis de eis annuntiauit
hec : Dñs dilexit eum ⁊ faciet uoluntatem
suam in babilone: & brachium suum in chal¬
deis. Ego ego locutꝰ sum & uocaui eum: ad¬
duxi eum & ciirecta.ẽ. uia eiꝰ. Accedite ad
me: &e audite hoc. Non a pͥncipio in abscon¬
dito locutꝰ sum: ex tempore anteꝗͣ fierent
ibi eram. Et nc̃ dñs ds̃ misit me: & sp̃c eius.¬
Iec dicit adns as redemptor tuustxx uii¬
sc̃s isrł. Ego dñs ds tuus docens te utilia: gu¬
bernans te in uia qua ambulas. Utinam at¬
tendisses mandata mea: facta fuisset sicut
flumen pax tua : & iusticia tua sic̃ gurgites
maris: & fuisset quasi arena sem̃ tuum: &

Expanded text:
gentum, elegi te in camino paupertatis. Propter me, propter me faciam, ut non blasphemer: et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel, quem ego voco: Ego ipse, ego primus, et ego novissimus. Manus quoque mea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos: Ego omnes vos, et audite, Quis de eis annuntiabit haec? Dominus dilexit eum, faciet voluntatem suam in Babylone, et brachium suum in Chaldaeis. Ego, ego locutus sum et vocavi eum, adduxi eum et directa est via ejus. Accedite ad me, et audite hoc; non a principio in abscondito locutus sum, ex tempore, antequam fierent, ibi eram; et nunc Dominus Deus misit me, et Spirituss redemptor tuus sanctus Israel. Ego Dominus Deus tuus docens te utilia, gubernans te in via, qua ambulas. Utinam attendis es mandata mea: facta fuisset sicut flumen pax tua, et justitia tua sicut gurgites maris. Et fuisset quasi arena semen tuum, et
Abbreviated transcription (Latin):
habuisti in malicia tua: & dixisti. Non .ẽ. qui
uideat me. Sapientia tua & scientia tua hȩc
decepit tt. Et dixisti in corde tuo. Ego sum:
& p̾ter me ñ ẽ. altera. Ueniet suꝑ te malum:
& nescies ortum ciꝰ: & irruet suꝑ te calamitas
quam ñ poteris expiare. Ueniet suꝑ te repen¬
te miseria: quam nescies. Sta cum incantato¬
ribꝰ tius. & cum multitudine maleficioꝵ tuoꝵ
in quibꝰ laborasti ab adglescentia tua: si for¬
te quid ꝓsit tͥ: aut si possis fieri fortior. De¬
fecisti in multitudine consiliorum tuorum:
Stent & saluent te augures cęli qui contem¬
plabant᷑ sidera. & supputab ant menses ut
ex eis annuntiarent uentura tͥ. Ccce ficti sc̃
quasi stipula: ignis conbussit eos. Non li¬
berabunt animã suam de manu flãmȩ: nͣ
sunt prunȩ quibꝰ calefiant: nec focus ut
sedeant ad cum. Sic facta sunt tͥ. in quibꝰ¬
cumq laboraueras. Negotiatores tui ab ad¬
olescentia tua unusqͥsq in uia sua errauer̃:
non est qui saluet te.

Expanded text:
habuisti in malitia tua, et dixisti: Non est qui videat me: sapientia tua et scientia tua haec deceperunt te, et dixisti in corde tuo: ego sum, et praeter me non est alte nescies ortum ejus: et irruet super te calamitas, quam non poteris expiare: Veniet super te repente miseria, quam nescies. Sta cum incantatoribus tuis, et cum multitudine maleficiorum tuorum, in quibus laborasti ab adolescentia tua, si forte quid prosit tibi, aut si possis fieri fortior. Defecisti in multitudine consiliorum tuorum: stent, et salvent te augures coeli, qui contemplabantur sidera, et supputabant menses, ut ex eis annuntiarent ventura tibi. Ecce facti sunt quasi stipula, ignis combussit eos: Non liberabunt animam suam de manu flammae: non sunt prunae, quibus calefiant; nec focus, ut sedeant ad eum. Sic facta sunt tibi in quibuscumque laboraveras: negotiatores tui ab adolescentia tua, unusquisque in via sua erraverunt: non est qui salvet te.
Abbreviated transcription (Latin):
iustum: aꝑiat᷑ t̃ra & germinet saluatorẽ:
& iusticia oriat᷑ simul: ego dñs creaui eum.
Uȩ qͥ contra dic̃ fi ctori suo: testa de samiis
terrȩ.Nunqͥd dic̃ lutum figulo suo qͥd faciꝰ.
& opus tuũ absq manib ẽ: Uȩ qͥ dic̃ patri
mearum mandastis mͥ. Ego feci tram: & ho¬
minẽ suꝑ eam creaui ego. Manus meȩ teten¬
đunt cęlos: & omĩ militiȩ eoꝵ mandaua.
Ego suscitaui eum adiusticiam: & om̃s uias
eiꝰ dirigam. Ipse ȩdificabit ciuitatem meã
& captiuitatem meã dimitcet: non in p̃cio
neq in muneribꝰ dic̃ dñs d̾s exercituum. Lxuiii¬

Expanded text:
et salvatorem: et iustitia oriatur simul ego Dominus creabi ea. Ve qui contradicit finctori suo: testa de samiis terre. Numquid dicit lutum figulo suo quid facis: et opus tuum absque manibus est? Ve qui dicit patri pus manuum mearum mandate mici. Ego feci terram: et hominem super eam creabi ego. Manus mee tetenderunt celos: et omni militie eorum mandabi. Ego suscitabo eum ad iustitiam: et omnes vias eius dirigam. Ipse edificabit civitatem meam: et captivitatem meam dimittet. Non in pretio neque in muneribus: dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dico ierłm habitab̾is: & ciuitatibꝰ iudȩ edi¬
ficabimini: & deserta eiꝰ suscitabo. Qui dico ꝓfun¬
do desolare: & flumina tua arefaciam. Qui di¬
co cẏro. pastor meus es: & omnẽ uoluntatẽ. meã
complebis. Qui dico ierłm edi ficabis: & templo¬

Expanded text:
tibus Juda: Aedificabimini, et deserta ejus suscitabo: Qui dico profundo: Desolare, et flumina tua arefaciam. Qui dico Cyro: Pastor meus es, et omnem voluntatem meam complebis. Qui dico Jerusalem: Aedificaberis: et Templ
Abbreviated transcription (Latin):
manus suȩ ꝓtexit me: & posuit me sic̃ sagit¬
tam electam. In pharetra sua abscondit me:
& dixit m. Seruus meus estu isrł: quia inte
gloriabor. Et eoo dixi. In uacuum laboraui.
sine causa & uane fortitudinem meam con¬
sumpsi. Ergo iudicium meum cum dño:
& opus ineum cum deo meo. Lxx IIi¬
U nunc dicit dñs formans me ex utero
scruum sibi: ut reducam iacob ad eum:
A isrł ñ congregabit᷑: & głi ficatꝰ sum in ocłis
dni: & ds ms̃ factus est fortitudo mea . & dixit.
Parum ẽ. ut sis mͥ seruus adsuscitandas tribus
iacob. & feces isrł conuertendas. Dedi te in lu¬
cem gentium: ut sis salus mea usq ad extre¬
Dec dic̃ dñs redemptor isrł sc̃s eꝰ: ad contem.

Expanded text:
sicut sagittam electam: in pharetra sua abscondit me. Et dixit mihi: Servus meus es tu, Israel, quia in te gloriabor. Et ego dixi: In vacuum laboravi; sine causa, et vane fortitudinem meam consumpsi: Ergo judicium meum cum Domino, et opus meum cum Deo meo. Et nunc dicit Dominus, formans me ex utero servum sibi, ut reducam Jacob ad eum, et Israhel non congregabitur et glorificatus sum in oculis Domini et Deus meus factus est fortitudo mea et dixit parum est ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Iacob et feces Israhel convertendas dedi te in lucem gentium ut sis salus mea usque ad extreaec dicit Dominus redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
habitantẽ in domo. Succidit cedros tulit ilicẽ
&e quercũ quȩ̃ stecerat int̾ ligna saltꝰ: plantauit
pinum quã pluuia nutriuit : & facta. ẽ. ho¬
minibꝰ in focum. sumpsit ex eis & calefact᷑. ẽ.:¬
& succendit & coxit panes: dereliqͦ autẽ oꝑatꝰ¬
ẽ. đm & ad orauit: fecit sculptile & curuat᷑ ẽ.
ante illud. Medium eiꝰ combussit igni: & de
medio eiꝰ carnes comedit: c̃oxit pulmentum:
& saturatꝰ ẽ. & calefactus ẽ. &dixit. Ua. calefactꝰ
sum: uidi focum. Reliquũ autẽ eiꝰ dm fecit:¬
& sculptile sibi. Curuat᷑ ante illud & adorat
illud. & obsecrat dicens: libera me: quia d̃s ms̃
estu. Nescierunt neq intellexert̃. obliti enĩ funt
neq sentiunt ut dicant: medietatẽ eiꝰ com¬
bussi igne. & coxi suꝑ carbones eN pa¬
nes: coxi carnes & comecĩi: & de reliqͦ eiꝰ ido¬
lum faciã: ante truncũ ligni ꝓcidam: pars¬
eiꝰ cinis ẽ. Cor insipiens ad orauit illud: & ñ lib̾a¬
uit animã suam neq dicet: forte m̃datium

Expanded text:
habitantem in domo. Succidit cedros, tulit ilicem, et quercum, quae steterat inter ligna saltus. Plantavit pinum, quam pluvia nutrivit: et facta est hominibus in focum: sumpsit ex eis, et calefactus est: succendit, et coxit panes. De reliquo autem oest deum et adoravit fecit sculptile et curvatus est ante illud medium eius conbusit igni et de medio eius carnes comedit coxit pulmentum et saturatus est et calefactus est et dixit va calefactus sum vidi focum reliquum autem eius deum fecit sculptile sibi curvatur ante illud et adorat illud et obsecrat dicens libera me quia deus meus es tu nescierunt neque intellexerneque sentiunt, ut dicant: Medietatem ejus combussi igne, et coxi super carbones ejus panes, coxi carnes et comedi, et de reliquo ejus idolum faciam, ante truncum ligni eius cinis est cor insipiens adoravit illud et non liberabit animam suam neque dicet forte mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
ad canos ego portabo. Ego feci & ego feram: ego
portabo & saluabo. Cui assimi lastis me & ad¬
ȩquastis & comparastis me & fecistis similem:
Qui confertis aurum de sacculo & argentum
statera ponderati. conducentes aurificem ut
faciat đm: & ꝓcidunt & ad orant: portant
illum in humeris gestantes & ponentes in-
loco suo: & stabit: ac deloco suo ñ mouebit᷑.
Sed & cum clamauerint ad eum non audiet:
de tribulatione ñ saluabit eos. Alem̃tote
istud & fundamini. Redite p̃uaricatores ad
cor: recordamini pͥoris scłi: qm̃ ego sum ds̃.
& ñ est ultra ds̃. nec. ẽ. similis mei. annuncians
ab exordio nouissimum: & ab initio quȩ necdũ
facta sunt. dicens: consilium meum stabit: &

Expanded text:
s ego portabo: Ego feci, et ego feram: ego portabo, et salvabo. Cui assimilastis me, et adaequastis, et comparastis me, et fecistis similem? Qui confertis aurum de sacculo, et argentum statera ponderatis: Conducentes aurificem, ut faciat deum; et procidunt, et adorant. Portant illum in humeris gestantes, et ponentes in loco suo: Et stabit, ac de loco suo non movebitur. Sed et cum clamaverint ad eum, non audiet: de tribulatione non salvabit eos. Mementote istud, et confundamini: redite, praevaricatores, ad ca. Recordamini prioris seculi, quoniam ego sum Deus, & non est vltra Deus: nec est similis mei annuncians ab exordio nouissima, & ab initio quæ necdum facta sunt, dicens. Consilium meum stabit, &
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs iacob: & rectissime quẽ elegi. Effundã enim
aqͣs suꝑ sitientẽ: & fluenta suꝑ aridam. Effun¬
dam spm̃ meũ suꝑ sem̃ tuũ: & benedictionẽ
meam super stirpem tuam. Lx III.¬
Tgerminabt int̾ herbas: quasi salices iuxta
p̃terfluentes aqͥs. Iste dicet. diũ ego sum. &
ille uocabit in nomine iacob. & hic scribet ina¬
nu sua dño: & in nomine isrł assimilabit᷑. Hec

Expanded text:
 enim aquas super sitientem et fluenta super aridam effundam spiritum meum super semen tuum et benedictionem meam super stirpem tuam et germinabunt inter herbas quasi salices iuxta praeterfluentes aquas iste dicet Domini ego sum et ille vocabit in nomine Iacob et hic scribet manu sua Domino et in nomine Israhel adsimilabitur haec
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego facio noua: & nc̃ orient᷑: utiq cognoᷤ¬
cetis ea. Ponã in deserto uiã: & ĩ inuio flumina.
Głificabit me bestia agri: dracones & strutioneᷤᷤ.
quia dedi in deserco aquas: flumma ĩ inuiout
darẽ potum ppło meo. electo meo. Ppłm istum
formaui mͥ:laudem meã narrabit. Non me in
uocasti iacob: nec laborastim me isrł. Non ob¬
tulisti mͥ arietem holocausti tui: ce uictimiꝰ tius
ñ głificasti me. Non te seruite feci in oblatione:
nec laborẽ tͥ p̃bui inthure. Non emisti mͥ argen¬
to calamũ: & adipe uictimarũ tuarum ñ ine¬
briasti mẽ Ueruntam̃ seruire me fecisti in pecca

Expanded text:
cce ego faciam nova: et nunc orientur: utique cognoscetis ea. Ponam in deserto viam: et in invio flumina. Glorificavit me bestia agri: dracones: et structiones: quia dedi in deserto aquas: flumina in invio: ut darem potum populo meo electo meo. Populum istum formavi mihi: laudem meab: nec laborasti in me, Israel. Non obtulisti mihi arietem holocausti tui, et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione, nec laborem tibi praebui in thure. Non emisti mihi argento calamum, et adipe victimarum tuarum non inebriasti me. Verumtamen servire me fecist
Abbreviated transcription (Latin):
holocaustũ. Om̃s gentes quasi ñ siq̃ sic st̃ co¬
rã eo: & quasi nichilũ & in ane reputate sun
ei. Cui gͦ similẽ fecistis dm: aut quam imagi¬
nem ponetisei: Nun qͥd sculptile conflauit
faber: aut aurifex auro figurauit illud &
laminis argenteis argentarius: forte lignũ
& imputribile eligit arcifex sapiens: & que¬
ret qͦmͦ statuat simulachrum qđ ñ moueat᷑.
Nunqͥd ñ scietis: Nunqͥd ñ audistis: Nunqͥd

Expanded text:
uasi non sint sic sunt coram eo et quasi nihilum et inane reputatae sunt ei cui ergo similem fecistis Deum aut quam imaginem ponetis ei numquid sculptile conflavit faber aut aurifex auro figuravit illud et lamminis argenteis argentarius forte lignum et inputribile elegit artifex sapiens quaerit quomodo statuat simulacrum quod non moveatur numq
Abbreviated transcription (Latin):
uides multa. ñne custodies: Qui aꝑtas habe ᷤᷤ
aures: ñne audies: Et dñs uoluit ut scĩfica¬
ret eũ & magnificaret legem & extolleret.
Ipse aut ppłs direptꝰ & uastatus: laqueus iu¬
uenum õmĩs: & indomibꝰ carcerũ absconditi
sunt. facti st̃ in rapinã. nec. ẽ. qui eruat: in
direptionẽ: & ñ ẽ. qui dicat redde. Qius. ẽ.
in uob̾ qui audiat hoc. attendat & auscultet
futura: Quis dedit in direptionẽ iacob. &
isrł uastantib⁊ ñne dñs ipse cui peccauimꝰ:
Et noluert̃ in uiis eiꝰ ambulare : & ñ audie¬
runt legem eiꝰ. Et effudit suꝑ eum indigna¬
tionẽ furoris sui: & forte bellum. Et combus¬
sit eũ in circuitu: & non cognouit: & suc

Expanded text:
qui apertas habes aures nonne audies et Dominus voluit ut sanctificaret eum et magnificaret legem et extolleret ipse autem populus direptus et vastatus laqueus iuvenum omnes et in domibus carcerum absconditi sunt facti sunt in rapinam nec est qui eruat in direptionem et non est qui dicat redde quis est in vobis qui audiat hoc adtendat et auscultet futura quis dedit in direptionem Iacob et Israhel vastantibus nonne Dominus ipse cui peccavimus et noluerunt in viis eius ambulare et non audierunt legem eius et effudit super eum indignationem furoris sui et forte bellum et conbusit eum in ci
Abbreviated transcription (Latin):
de domo carceris sedentes intenebris. Ego
dñs hoc ẽ. nomen meum: głam meã alteri
ñ dabo: & laudem meã sculptilibꝰ. Quȩ pͥ¬
ma fuerãnt ecce uenerunt: noua qͦq ego
annuntio÷ anteꝗͣ oriant᷑ audita uob̾ faciã
Cantate dño canticum nouum: laus eiꝰ ab
extremis t̾rȩ. Qui descenditis in mare & ple
nitudo eiꝰ: insulȩ & habitatores earum. Suble
deuertice montium clamabt̾. Ponent dño
głam: & laudẽ eiꝰ m insulis nuntiabunt.
Ũs sic̃ fortis egrediet᷑: & sic̃ uir Ha¬

Expanded text:
tenebris ego Dominus hoc est nomen meum gloriam meam alteri non dabo et laudem meam sculptilibus quae prima fuerant ecce venerunt nova quoque ego adnuntio antequam oriantur audita vobis faciam cantate Domino canticum novum laus eius ab extremis terrae qui descendnitudo ejus; insulae, et habitatores earum. Sublevde vertice montium clamabunt. Ponent Domino gloriam, et laudem ejus in insulis nuntiabunt. Dominus sicut fortis egredietur, sicut vir
Abbreviated transcription (Latin):
plaustrũ triturans nouũ: habens rostra serran¬
tia. Iriturabis montes & cõminues: & colles
quasi puluerẽ pones. Uentilabis eos: & uentꝰ
tollet: & turbo disꝑget eos. Et tu exultabis
in dño: & in scõ isrł lȩtab̾is. Egeni & pauꝑes
querunt aquas & ñ sunt: lingua eoꝵ siti
aruit. Ego dñs exaudiã eos: ds̃ isrł ñ dere
linquã eos. Aꝑiam in supinis collibꝰ flumi¬
na: & in medio camporũ fontes. Ponam
desertũ in stagna aquarum: & terrã inuiã
in riuos aquarum.Dabo in solitudine cedrũ:
& pͥmum & mirtũ & lignum oliuȩ. Ponam
in deserto abietẽ ulmũ & buxum simulut
uideant & sciant & recogitent & intelligas
pariter: qͥa manꝰ dnĩ fec̃ ħoc: & sc̃s isrł creauit

Expanded text:
plaustrum triturans novum habens rostra serranplaustrum triturans novum habens rostra serrantia triturabis montes et comminues et colles quasi pulverem pones ventilabis eos et ventus tollet et turbo disperget eos et tu exultabis in Domino in Sancto Israhel laetaberis egeni et pauperes quaerunt aquas et non sunt lingua eorum siti aruilinquam eos. Aperiam in supinis collibus flumina, et in medio camporum fontes: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in solitudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus Israel creavit
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. Confortare. Confortabit faber erarius
ꝑcutiens eum malleo qui cudebat tc̃ tẽporis
dicens: glutino bonum ẽ: & confortabit eum
in clauis ut non moueatur.
łtu isrł serue m̃s iacob quẽ elegi. semen¬
⁊ abraham amici mei. in qͦ apprehendi te
ab extremis terrȩ & alonginqͥs eiꝰ uocaui te:
Et dixi tͥ. Seruus ms estu. Elegi te & ñ abiecite.
Ne timeas quia tecum sum ego: ne declines qͥa
ego ds tuus. Confortaui te & auxiliat᷑ sum
tui: & suscepit te dextera iusti mei. Eece con¬
fundent᷑ & erubescent om̃s qui pugnant ad¬
uersum te: ẽrunt quasi nõ sint. & ꝑibunt
uiri qui contra dicunt tͥ. Queres eos: & nõ
inuenies uiros rebelles tuos. Erunt quasist
sint. & ueluti consũptio hominis bellantis
aduersũ te: quia ego dñs ds tuus apprehen¬
dens manum tuã ÷ dicenq: tͥ ne timeas: ego
adiuui te. Noli timere uermis iacob: qui mor¬
tui estis ex isrł. Ego auxiliatꝰ sum tui dic̃ dñs:
& redemptor tuus sc̃s isrł. Ego posui te quasi

Expanded text:
dicit confortare confortabit faber aerarius percutiens malleo eum qui cudebat tunc temporis dicens glutino bonum est et confortavit eum in clavis ut non moveatur et tu Israhel serve meus Iacob quem elegi semen Abraham amici mei in quo adprehendi te ab extremis terrae et a longinquis eius vocavi te et dixi tibi servus meus es tu elegi te et non abieci te nliatus sum tui et suscepi te dextera iusti mei ecce confundentur et erubescent omnes qui pugnant adversum te erunt quasi non sint et peribunt viri qui contradicunt tibi quaeres eos et non invenies viros rebelles tuos erunt quasi non sint et veluti consumptio homines bellantes adversum te quia ego Dominus Deus tuus adprehendenIacob qui mortui estis ex Israhel ego auxiliatus sum tui dicit Dominus et redemptor tuus Sanctus Israhel ego posui te quasi
Abbreviated transcription (Latin):
annuntians neq predicens: neq audiens
sermones urõs. Primus ad syon dicet ecce
assum: & ierłm euangłistam dabo. Et uidi
& ñ erat: neq existis quisꝗͥ qui iniret consi¬
lium: & int̾rogatꝰ responderet uerbum. Ecce
om̃s iniusti & uana oꝑa eoꝵ: uelut uentꝰ
& mane simulachra eoꝵ.Luii.
Sece seruus meus suscipiã eum: electꝰ ms̃

Expanded text:
ntians neque praedicens neque audiens sermones vestros primus ad Sion dicet ecce adsunt et Hierusalem evangelistam dabo et vidi et non erat neque ex istis quisquam qui iniret consilium et interrogatus responderet verbum ecce omnes iniusti et vana opera eorum ventus et inane simulacra eorum ecce servus meus suscipiam eum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ sperant in dnõ mutabunt forcitudi¬
nem: assument pennas sic̃ aquilȩ:current
& ñ laborabunt : ambulabunt & ñ deficient.
Taceant ad me insulȩ: & gentes niutent for¬
titudinẽ. Acced ant & tunc loquant᷑: simul
ad iudicium ꝓpinquemꝰ. Quis suscitauit ab
oriente iustum: uocauit eum ut sequeret᷑ se:
Dabit in conspectu eiꝰ gentes: & reges obtine¬
bit. Dabit quasi puluerẽ gladio eiꝰ: sic̃ stipu¬
lam uento raptã arcui cius. Psequet᷑ eos: tran¬
sibit in pace: semita in pedib eiꝰ ñ apparebit᷑.

Expanded text:
o mutabunt fortitudinem adsument pinnas sicut aquilae current et non laborabunt ambulabunt et non deficient taceant ad me insulae et gentes mutent fortitudinem accedant et tunc loquantur simul ad iudicium propinquemus quis suscitavit ab oriente iustum vocavit eum ut sequeretur se dabit in conspectu eius gentes et reges obtinebit dabit quasi pulverem gladio eius sicut stipulam vento raptam arcui eius persequetur eos transibit in pace
Abbreviated transcription (Latin):
mane fecit. Equidẽ neq plantatꝰ. neq sat.
neq radicat᷑ in t̾ra truncꝰ eoꝵ: repente flauit
in eos ce a ruert̃: & tͣbo quasi stipulam auferec
eos & cui assimi. lastis me. & adęquastis dic̃
sc̃s: Leuate in excelsum oculos ur̃os & uidece:
quis creauit hȩc: Qui educit in numero mi-¬
litiam eoꝵ : & om̃s ex nomine uocat pre mul-¬
titudine fortitudiniᷤ & roboris uirtutisq eiꝰ.¬

Expanded text:
 neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: Repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me, et adaequastis? dicit sanctus. Levate in excelsum oculos vestros, et videte qui creavit haec: Qui educit in numero militiam eorum, et omnes ex nomine vocat: Prae multitudine fortitudinis et roboris, virtutisque
Abbreviated transcription (Latin):
terra longinqua uenerunt ad me: de babi¬
lone. Ꝙ dixit. Quid uidunt in domo tua.
& dixit etechias. Omĩa quȩ in domo mea st̃
uidunt. Non fuit res quã ñ ostendim eis in
thesauris meis. Et dixit isaias ad etechiam.
Audi uerbũ dñĩ exercituum. Ecce dies ueni¬
ent: & auferent᷑ omĩa quȩ in domo tua sun
& quȩ thesauritauerunt patres tui.usq ad di
hanc in babilonẽ. Non relinquet᷑ ex eis qͥcꝗͥ
dicit dñs. & de filiis tuis qui exibunt de
te quos genueris tollent: & erunt eunu¬
chi inpalatio regis babilonis. Et dix̃ crechi¬
as adisaiam. Bonum uerbũ dni qđ locutꝰ
ẽ. Et ꝗͥixit. fiat tantũ pax & ueritas in dieb̾
meis. Consolamini consolamini ppłs ms.
dic̃ dñs d̾s ur̃. Loquimini ad corierłm & uo¬

Expanded text:
e de Babylone et dixit quid viderunt in domo tua et dixit Ezechias omnia quae in domo mea sunt viderunt non fuit res quam non ostenderim eis in thesauris meis et dixit Isaias ad Ezechiam audi verbum Domini exercituum ecce dies venient et auferentur omnia quae in domo tua sunt et quae thesaurizaverunt patres tui usque ad diem hanc in Babylonem non relinquetur quicquam dicit Dominus et de filiis tuis qui exibunt de te quos genueris tollent et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis et dixit Ezechias ad Isaiam bonum verbum Domini quod locutus est et dixit fiat tantum pax et veritas in diebus meis consolamini consolamini populus meus dicit Deus vester loquimini ad cor Hierusalem et avo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̾e. Affer filios meos de longinqͦ. & tilias & lau
meas ab extremis terrȩ: &ͣ omnem qͥ inuocat
nom̃ meum in głam meã. Creaui eum: for¬
maui cum: & feci eum. Educ foras ppłm cecũ:
& ocłos habentem: surdum & au res ei st̃
Om̃s gentes congregate sunt simtil: & cͥllec¬
tȩ st̃ tribꝰ. Quis in uob̾ annuntiet istud: &

Expanded text:
as meas ab extremis terrae et omnem qui invocat nomen meum in gloriam meam creavi eum et formavi eum et feci eum educ foras populum caecum et oculos habentem surdum et aures ei sunt omnes gentes congregatae sunt simul et collectae sunt tribus quis in vobis adnun
Abbreviated transcription (Latin):
in menbranis purpureis. auro argentoq descri¬
ptos: uł uncialib ut uulgo aiunt litteris. onca
magis exarata quã codices: dum mͦ mͥ meisq pss¬
mittant pauꝑes habere scedulas: & ñ tam puli¬
chros codices. quam emendatos. Uttaq sane eli
& septuaginta iuxta grecos. & mea iuxta hebto.
in latinum meo labore translata ẽ. Eligat unil¬
quisꝙ qđ uult. & studiosum se magis quam ma¬

Expanded text:
in membranis purpureis auro argentoque descriin membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam ma
Abbreviated transcription (Latin):
aut obscura st̃. aut omissa. aut cerde uitio scripto¬
rum deprauata. manifestiora nr̃a int̾pretatione
fierent: qui & hebreum sermonẽ ex parte didici¬
mus: & in latino pene ab ipsis cunabulis int̾ grã¬
maticos & rethores. & philosophos detriti sumus
Qđ si apud grecos post septuaginta editionem.
iam xp̃i eugłio cͥoruscante. iudeus aquila. & sẏm¬
macus. ac theodotion iudauantes heretici st̃ recep¬
ti: qui multa misteria saluatoris subdola int̾oit¬
tatione cęlart̃. & tamen in ETIA EIOCTIS. habcit̃
apud eccłas. & explanant᷑ ab ȩccłasticis uiris. quas¬
tomagis ego xp̃ianus de paientib xp̃ianis natus.
& uexillum crucis in fronte mea portans: cuiꝰ stu¬
dium fuit omissa repetere. & deprauata corrigelt.
& sacram̃ta ȩccłȩ puro ac fideli aꝑire sermone:
uł a fastidiosis uel a malignis lectorib ñ debco
rȩꝓbari: Habeant qui uolunt ueteres librosul

Expanded text:
aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptoaut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmachus ac Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris, subdola interpretatione celaapud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianus, de parentibus Christianis natus, et vexillum crucis in mea fronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. iccirco ipse me reprehendo & ago penitentiam in
fauilla & cinere: exametri uersus st̃ dactilo spondtos
currentes: & ꝓpt̾ litigue idioma crebro recipientes &
alios pedes. ñ carumdem sillabarum. sed eorum dẽ
tempoꝵ. Interdum quoq richinus ipse dulcis &
tinnulus fert᷑ numeri lege resolutus: qđ metrici
inagis quã simplex lector intelligunt. Asup̃di¬
cto aut̃ uersu usq ad finẽ libri: paruum comia
qđ remanet. prosa oratione conterit᷑. Qđ si cui uide¬
tur incredulum. metro scilicet esse apud hebreos &
in morem nr̃i flacci. greciq pindari & alchei & sa¬
phon uł psalterium. uł lamentationes ieremiȩ.
uł omnia ferme scripturarum cantica comp̃hendi
legat phylonem. iosephum. origenem. & eusebiũ¬
cesariensem: & eorum testimonio me uerum di¬
cere comꝓbabit. Audiant quaꝓpt̃ canes meiaccir¬
co me in hoc uolumine laborasse. ñ ut int̾pretatio¬
nem antiquã rep̃hendem : sed ut ea que in illa

Expanded text:
 ago poenitentiam in favilla et cinere: hexametri versus sunt, dactylo spondaeoque currentes: et propter linguae idioma, crebro recipientes et alios pedes, non earumdem syllabarum, sed eorumdem temporum. Interdum quoque rhythmus ipse dulcis et tinnulus fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa
Abbreviated transcription (Latin):
ceps tua. & uxor federis tui. No nne unus fecit.
& residuum sp̃s eius est: Et quio unus querit
bueris dimitte dicit dñs deus ifrł: oꝑiet aut̃¬
iniquitas uestimentum eius. dicit dñs exerci
Laborarc fecistis dum in sermonib ur̃is. Et di¬
xistis. In qͦ eum fecimus laborare: In eõ cum
diceretis. omĩs qui facit malum bonus est in
conspectu dñi: & tales ei placent. Aut ceite
ubi est deus iudicii: Eccͥe ego mitto angłm. I.
meũ. & preparabit uiam tuam ante faciem meã.
& statim ueniet ad templum suum domina¬
tor quem uos querttis: & angłs testam̃ti quẽ
uos uultis. Ecceuenit dicit dñs exercituum.¬

Expanded text:
ceps tua et uxor foederis tui nonne unus fecit ceps tua et uxor foederis tui nonne unus fecit et residuum spiritus eius est et quid unus quaerit bueris dimitte dicit Dominus Deus Israhel operiet autiniquitas vestimentum eius dicit Dominus exercitlaborare fecistis Dominum in sermonibus vestris et dixistis in quo eum fecimus laborare in eo cum diceretis omnis qui facit malum bonus est in conspectu Domini et tales ei placent aut certe ubi est Deus iudicii ecce ego mittam angelum meum et praeparabit viam ante faciem meam et statim veniet ad templum suum dominator quem vos quaeritis et angelus testamenti quem vos vultis ecce venit dicit Dominus exercituum