comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundiori corde celestiũ archana con¬
siderant. auctis ad hȩc cotidie ardo¬
rib anhelant: ibi iam plene satiari
desiderant. unde adhuc parũ aliqͥd
ore contemplationis degustañ. Perfe¬
cte cupiunt carnis stumulũ subdere:
nil in cogitatione illicitũ de eius iã
corruptione tolerare: s qͥa scriptum ẽ.
corpus qͦd corrumpit᷑ aggrauat ani¬
mã. & deprimit t̃rena inhabitatio sen¬
sum multa cogitantẽ: intentione iam
quidem ultra sem& ipsos eminent: s
tam̃ adhuc infirmitatis suȩ incertis
motib subditi. corruptionis se carce¬
re clausos dolent.Ait gͦ. N ũqͥd ma-¬
re sum ego aut cȩtus. quia circũdedi¬
sti me carcere:Acsi aꝑte diceret..
Mare. uel cętus. iniqui uidelic&. eoꝵq
auctor malignus sp̃c. qͥa effrenari ad
solam ꝑpetrandȩ iniquitatis licentiã
appetunt. recte penȩ suȩ carcere con-¬
stringunt᷑: ego aut̃ qui iã ȩt̾nitatiᷤᷤ tuȩ

Expanded text:
mundiori corde coelestium arcana conmundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. Sed quia scriptum est: « Corpus, quod corrumpitur, aggramam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc infirmitatis suae incertis motibus subditi, corruptionis se carcere clausos dolent. Ait ergo: Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte diceret: Mare vel cetus, iniqui videlicet, eorumque auctor malignus spiritus, quia effrenari ad solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte poenae suae carcere constsringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
tumida insanaq desideria. ad ꝑagen¬
da mala quȩ appetunt. impossibili¬
tatis suȩ angustia grauant᷑. Sepe
enim dominari meliorib concupisc̃t̃.
s tam̃ eis diuino iudicio cuncta mi¬
rabilit̃ disponente substrati st̃. Noce¬
re bonis elati desiderant: & tam̃ sub¬
iecti ab eis solacia sperant. Pro explen¬
dis uoluptatib carnis longeuitatẽ
uitȩ p̃sentis cupiunt: s tam̃ ab ea sub
celeritate rapiunt᷑ De quib bene ꝑ
psalmistam dr̃. Statuit aquas qͣsi
in utre. Aquȩ quippe in utre st̃: cũ
lubrica eoꝵ desideria. qͥa oꝑis effectũ
ñ inueniunt. sub carnali corde depri¬
munt᷑. Cȩtus gͦ ac mare circũdati¬
one p̃mitur carceris: qͥa uel malignꝰ
sp̃c. uel sequaces illius in quoꝵ se m̃tib
colligit. atq in eis undas tum̃tiũ co-¬
gitationũ uoluit. ut implere mala
quȩ appetunt nequeant. suꝑna eos¬
districtio angustat. Scĩ aut̃ uiri qͦ

Expanded text:
tumida insanaque desideria ad peragentumida insanaque desideria ad peragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt; sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabiliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamen subjecti ab eis solatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate rapiuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Statuit aquas quasi in utre . Aquae quippe in utre sunt cum lubrica eorum desideria, quia operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumdatione premitur carceris, quia vel malignus spiritus, vel sequaces illius, in quorum se mentibus colligit, atque in eis undas tumentium cogitationum volvit, ut implere mala quae appetunt nequeant, sudistrictio angustat Sancti autem viri, quo
Abbreviated transcription (Latin):
me carcere: Carcere homo circũdat᷑
quia plerũq & uirtutũ ꝓuectib ad
alta exsurgere nitit᷑. & tam̃ carnis
suȩ corruptione p̃peditur. Qua bene
exuii psalmista dep̃cat᷑ dicens. E duc
de carcere animã meã ad confitendũ
nomini tuo. Quid uͦ appellatione ma-¬
ris nisi corda carnaliũ tumidis cogi¬
tationib fluctuosa: Qd autem cȩti
nomine. nisi antiquus hostis exprimi¬
tur: qui dũ m̃tes scłariũ possidendo
penetrat. quasi in eoꝵ lubricas cogita¬
tiones natat: Sed cȩtus carcere strin¬
git᷑: qͥa malignus sp̃c in inferiorib
deiectus. ne ad cęlestia euolare p̃uale¬
at. penȩ suȩ pondere coartat᷑. petro at¬
testante qui ait. ds̃ angłis peccantib
ñ peꝑcit. s rucentib inferni detrac¬
tos. in tartarũ tradidit. in iudicium
cruciandos reseruari. Cȩtus carcere
astringitur: quia tẽptare bonos qͦn¬
tum desiderat ꝓhibet᷑. Carcere qͦq
mare circũdat᷑ qͥa carnaliũ m̃tiũ

Expanded text:
 valent. --Carcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista deprecatur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus hostis exprimitur? Qui dum mentes saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubrica cogitatione natat. Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus, in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarctatur, Petro attestante, qui ait: Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari . Cetus carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium
Abbreviated transcription (Latin):
ñnulli iustoꝵ. qui sic cȩlestia appe¬
tunt. ut tam̃ a t̾renoꝵ spe minime
frangantur: largita diuinitꝰ patri¬
monia ad necessitatis subsidiũ pos¬
sident: honores sibi temporalit᷑ im¬
pensos tenent: aliena ñ ambuiN.
suis licite utunt᷑ qui tam̃ ab eisdẽ
rebus quas habent alieni st̃: quia
ad hȩc ipsa quȩ possident. ex desi¬
derio ñ tenent᷑. Et sunt ñ nulli
iustoꝵ qui ad comp̃hendendũ cul¬
men ꝑfectionis accincti. dũ altiora
interius appetunt. exterius cuncta
derelinquunt: qui reb se habitis nu¬
dant: gła honoris exspoliant: qui
int̃noꝵ desiderio ꝑ assiduitatẽ se
amici meroris afficiunt: habere de
exteriorib consolatiõnẽ nolunt: qͥ
int̾nis gaudiis dum m̃te apꝓpiañ.
uitam in se funditus corporeȩ de¬
lectationis necant. Talib nãq per
paulũ dr̃. Mortui enim estis: & ui¬
ta ur̃a abscondita.ẽ. cũ xp̃o in dõ.

Expanded text:
nnulli justorum, qui sic coelestia appetunt, ut tamen a terrenorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent, aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent, alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident, ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum, qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant. Qui internorum desiderio per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui in aeternis gaudiis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo .
Abbreviated transcription (Latin):
tem dies suos nichil ẽẽ considerat: qͥa
ut paulo suꝑius sepe iam diximꝰ. sci
iuiri quo uerius sũma cognosẽt: eo
sublimius t̾rena despiciunt: & idcir¬
cop̃sentis uitȩ dies nichil ẽẽ conspi¬
ciunt: quia illuminatȩ m̃tis oculos
in consideratione et̃nitatis figunt.
De qua dũ ad se redeunt: quid se ẽẽ
nisi puluerẽ agnosct̃: Et infirmi¬
tatis suȩ conscũ. districte iudicari
metuunt: cũq uim tanti uigoris
aspiciunt. trepidant examinari qͦd st̃.
Unde adhuc apte subiungit. Quid est¬

Expanded text:
tem dies suos nihil esse considerat, quia, ut paulo superius saepe jam diximus, sancti viri quo verius summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ adhuc ossa in sem& ipso insinuat
uehem̃tius extincta: cũ subdit ꝓpt̃
quem om̃ia detrim̃tũ feci: & arbi¬
tror ut stercora. Mortuis uͦ ossib
quͥd exanimis pendeat. ostendit: qͥ¬
ilico subiungit dicens: ut xp̃m lu¬
crifaciam: & inueniar in illo. ñ ha¬
bens meam iusticiam quȩ ex lege. ẽ.

Expanded text:
in semetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdidit: « Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat, ostendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitia
Abbreviated transcription (Latin):
magnificat: quia largitate rationis
ditat: infusione gr̃ȩ uisitat: honore
collatȩ uirtutis exaltat. Cumq ꝑ
sem& ipsũ nichil sit: ẽẽ tam̃ eũ cog¬
nitionis suȩ participẽ benignitatis
munere concedit. Sed erga eũdem
magnificatũ hominẽ cor suũ dñs ap¬
ponit: quia post dona. iudiciũ exe¬
rit: merita subtilit̾ pensat: uitae
pondera uehem̃t examinat: & tan-¬
to ab eo post districtius penas exi¬
git: qͣnto hc̃ impenso munere largiꝰ
maiestatis aspiciat: atq ad infirmi¬
tatem ꝓpriam. considerationis ocłm
reducat. Uideat qͥa caro caꝑe ñ ua-¬
let hoc qͦd de sem& ipsa ueritas sp̃m
docet: uideat quia etiã subleuatꝰ ho¬
minis sp̃c iudiciũ tolerare ñ sufficit.
qͦd ds̃ sub examine districtȩ retri¬
butionis intendit. & dicat. Quid. ẽ.
homo qͥa magnificas eũ: aut quia
ponis erga eũ cor tuum: Acsi aꝑte
exclam& dicens. Magnificat᷑ homo
spũali munere. s tam̃ caro. ẽ: & uiaᷤ
eius post munera districte conside¬

Expanded text:
magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer examinat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso munere largius majestatis aspiciat, atque ad infirmitatem propriam considerationis oculum reducat. Videat quia caro capere non valet hoc quod de semetipsa Veritas per spiritum docet. Videat quia etiam sublevatus hominis spiritus judicium tolerare non sufficit quod Deus sub examine districtae retributionis intendit, et dicat: Quid est homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Ac si aperte exclamet, dicens: Magnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte conside
Abbreviated transcription (Latin):
eius statim. Pulcritudini qͥppe stul¬
ti maledicere. ẽ: eius głam ex conside¬
ratione dãpnationis iudicare: qͥa eo
atrocius in torm̃tis obruit᷑. quo altius
in peccatis eleuat᷑: quia transit qͦd ex¬
tollitur: ꝑman& qͦd punit᷑: qͥa honora¬
tur in uia: in ꝑuentione dampnabit᷑.
& quasi ꝑ amȩna prata ad carceremꝑ
uenit: qui ꝑ p̾sentis uitȩ ꝓsꝑa ad inte-¬
ritum tendit. Notandũ uͦ qͦd cũ stul-¬
ti pulchritudinẽ maledixisse se dicer&.¬

Expanded text:
ejus statim. Pulchritudini quippe stulejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se dicer
Abbreviated transcription (Latin):
terra figit᷑: quia totis desideriis in t̾re¬
no amore solidatur. Unde & primus
cayn ciuitatẽ construxisse describit᷑
ut aꝑte monstraret᷑. quia ipse in tr̃a
fundam̃tũ posuit: qui a soliditate cȩ¬
lestis patriȩ alienus fuit. Quasi fir¬
ma radice stultus attollit᷑: qͣndo hic
temporali ꝓsꝑitate fulcitur: ut om̃e
quod appetit assequat᷑: ut aduersa
nulla sustineat: contra infirmos sine
repugnatione p̃ualeat: bene agentib
iora cõmoda ex peiori semꝑ actione
pidant: & apud sem& ipsos peccantiũ
ꝓspitate turbati. intus ingressib m̃tis
nutant: quoꝵ ꝓfecto speciẽ sumpsit
psalmysta cũ dicer&. Mei autẽ pene
moti sunt pedes. pene effusi st̃ gressꝰ
mei: qͥa zelaui in peccatorib pacem
fortes aspiciunt: ꝓtinus quȩ post głam
pena sequat᷑ attendunt: & alta intus
cogitatione despiciunt hoc qͦd suꝑbi
foras fastu uacuȩ inflationis intume¬
scunt. Bene gͦ dr̃. ego uidi stultũ fir¬
ma radice: & maledixi pulchritudini

Expanded text:
tringit. Quia totis desideriis in terreno amore solidatur, unde primus Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus iora commoda ex peiori semper actione pidant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; zelavi in peccatorfortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini
Abbreviated transcription (Latin):
nonne carnales estis: Quib paulo
post subiecit dicens. Nonne homines
estis: In hac itaq uita homo ad labo¬
rem nascit᷑: quia carnalis qͥsq cũ tran¬
seuntia appetit. desiderioꝵ suorũ se
pondere affligit. Grauis qͥppe labor
.ẽ hanc ipsam p̃sentis uitȩ głam quȩ¬
rere: quesitam qͣndoq ꝑciꝑe: & ꝑcep
tã circũspectione custodire: grauis
labor. ẽ hoc cũ magna fatigatione ap¬
prehendere: qͦd is qui app̃hendit no¬
uerit diu stare ñ posse. Scĩ aut̃ uiri
quia transeuntia ñ amant. ñ solũ nul¬
la temporaliũ desiderioꝵ ponderato¬
lerant. sed & si qua aduersa consurgt.
in ipsis suis p̃ssuris & langorib ñ labo¬
rant. Quid enĩ flagellis durius: Et
tam̃ de flagellatis apłis scriptum est.
Ibant gaudentes a conspectu concilii:
qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine iħu

Expanded text:
nonne carnales estis? Quibus paulo nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percip circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rib pondere doloris afficim᷑. spe ad
suꝑna tendamus: qͣtinꝰ eo mens ad
alta ꝑueniat: quo nos ext̃ior pena
castigat. Unde & apte subiungitur.¬
latũ. Ad laborẽ quippe homo nasci¬
tur: quia nimirũ is qui accepta. ẽ.
p̃ditus ratione. considerat qͦd ualde
sibi sit impossibile. ut hȩc pegrinati¬
onis suȩ tempora sine gemitu euadat.
Unde bene paulus cũ tribulationes su-¬
as discipłis enumerar&. adiunxit. Ip¬
si enim scitis qͦd in hoc positi sumus.
Sed in eo qͦd caro flagellis afficit᷑. mens
ad appetenda altiora subleuat᷑: pau¬
lo rursus attestante qui ait. Et lic&
is qui foris . ẽ. nr̃ homo corrũpat᷑: tam̃
is qui intꝰ. ẽ. renouat᷑ de die in diem.
Homo gͦ ad laborẽ nascit᷑. & auis ad uo¬
latum: qͥa inde mens ad sũma euolat.
unde caro in infimis duriꝰ laborat.¬
Potest qͦq appellatione hominis. carna¬
lium uita signari: unde paulus ait.
Cum enĩ sit int̾ uos zelus & contentio:

Expanded text:
ribus pondere doloris afficimur, spe ad ribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subjungiturlandum. - Ad laborem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui sui accepta est ratione praeditus, considerat quod valde sibi sit impossibile, ut haec peregrinationis nostrae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestantis qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in infimis duriPotest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde PauCum enim sit inter vos zelus et contentio,
Abbreviated transcription (Latin):
sus aer in ardescente sole siccat᷑: mare
ꝓcellis tumescentib seuit: & alios ad
transmeandũ susceptos int̾cipit: aliis
desideratũ iter. erecta in cumulo un-¬
da contradicit: t̃ra ñ solũ germina
fecunditatis imminuit: s etiã semi¬
na accepta consumit. In qͥb nimirũ
cunctis: patent̃ aspicit᷑ hoc. qͦd qͥdam
sapiens de dño testat᷑ dicens: & pug¬
nabit cũ eo orbis cũ eo orbis terrarũ
contra insensatos. Orbis qͥppe trarũ
cũ dño contra insensatos pugnat: qͣn¬
do in pena delinquentiũ & elem̃toꝵ
aduersitas militat. Sed tam̃ de hu-¬
mo dolor ñ egredit᷑: qͥa res quȩ lib&
insensibilis ad afflictionẽ nr̃am sti¬
mulo nr̃e actionis excitat᷑. De hu¬
mo dolor ñ egredit᷑: quia nequa qͣm
pena de ea nascit᷑ creatura quȩ ꝑcu¬
tit: s de ea ꝓculdubio quȩ peccando
uim ꝑcussionis extorsit.  S curan¬
dũ magnoꝑe. ẽ. ut cũ in reb exterio¬

Expanded text:
sus aer inardescente sole siccatur; mare sus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterio
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Idcirco enim sepe & desidiosus in-¬
geniũ accipit. ut de negligentia iustiꝰ
puniat᷑: qͥa qͦd sine labore asseqͥ potu¬
it. scire contempnit: & idcirco ññqͣm
studiosus tarditate intelligentiȩ pre-¬
mit᷑: ut eo maiora p̃mia retributio¬
nis inueniat. qͦ magis in studio inuen¬
tionis elaborat. Nichil gͦ ẽ. in t̃ra sine
causa: quando & studioso tarditas
genda aut̃ quȩ recta sunt. aliqͣndo
laboris studio. aliqͣndo uͦ dolore ꝑcus¬
sionis erudimur: unde cũ dictũ sit
nichil in t̾ra sine causa: apte ꝓtinꝰ
Dolor nãq qͦsi de humo egredit᷑: cum
homo ad dĩ imaginẽ conditꝰ de reb
insensibilib flagellat᷑: s qͥa ꝑ occulta¬
m̃tiũ merita aꝑta ꝓdeunt flagella
penarum: de humo dolor ñ egredit᷑.
qm̃ sensus nr̃i malicia exigit. ut a reb
insensibilib feriat᷑. Ecce enĩ cernimꝰ
qͦd ad correptionẽ nr̃am exspectatꝰ
imber arente tra suspendit᷑. & caligo¬

Expanded text:
sa . Idcirco enim saepe et desidiosus insa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas genda autem quae recta sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus - Dolor namque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occultamentium merita, aperta prodeunt flagella oenarum, et de humo dolor non egreditur, quoniam sensus nostri malitia exigit ut a rebus insensibilibus feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caligino
Abbreviated transcription (Latin):
lexerint. uel minima nulla contẽp¬
nunt: & dũ sensũ manib adiuuant.
sese ultra altitudinẽ ingeniosoꝵ le¬
uant.Unde bene ꝑ salomonẽ dr̃.
Stelio manib nititur: & moratur in
edib regis. Plerũq enim aues quas¬
ad uolatũ penna subleuat. in uepri¬
b resident: & stelio qui ad uolatũ
pennas non hab&. nitens manib regni
edificiũ tenet: quia nimirũ sepe inge¬
niosi quiq dũ ꝑ negligentiã torpent.
in prauis actib remanent: & simpli¬
ces qͦs ingenii pena ñ adiuuat. ad obti¬
nenda ęt̃ni regni mȩnia uirtꝰ oꝑatio¬
nis leuat. Stelio gͦ dũ manib nitit᷑.
in regis edib morat᷑: qͥa illo simplex
ꝑ intentionẽ recti oꝑis ꝑuenit. quo
ingeniosus minime ascendit. .iiii.¬
ed his auditis questio nr̃o cordi
suborit᷑: cur uel negligenti intel¬
ligentiȩ donũ tribuatur: uel studi¬
osus quisq sensus sui tarditate p̃pe
diatur: ad quã citius respondet᷑. dũ

Expanded text:
lexerunt, vel minima nulla contemlexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibad volandum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sditur. Ad quam citius respondetur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere studendo p̃ualeat: s ab
om̃i doctrinȩ studio fastidiosꝰ cessat.
Diuitiȩ quoq m̃tis sunt. uerba sacrȩ
locutionis: s has diuitias stultus ocłis
aspicit. & in ornam̃ti sui usũ minime
assumit: quia uerba legis audiens. mag¬
na quidẽ ẽẽ considerat: s ad cõp̃hen¬
denda hȩc. nullo studio amoris ela-¬
borat. At contra alius sitim hab&: in¬
geniũ ñ hab&: amor ad meditandum
ꝑtrahit: sensus ebitudo contradicit: &
sepe hoc in diuine legis eruditione qͣn¬
doq studendo intelligit: qͦd ꝑ negligen¬
tiam ingeniosus nescit. Huiꝰ gͦ stulti
diuicias sitientes bibunt: dũ p̃cepta
dĩ quȩ ingeniosi fastidiantes nesci-¬
unt. hebetes amantes assequunt᷑. In
his nimirũ tenebris ebitudinis illus¬
tratur ocłs amoris: nã hoc tardiorib
sitis aꝑit. qͦd uelociorib fastidium
claudit: qui idcirco ad intelligentiȩ
alta ꝑueniunt. quia agere quȩ intel¬

Expanded text:
intelligere studendo praevaleat, sed ab intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intel
Abbreviated transcription (Latin):
le uiuendo minime contingunt. Urãm
gͦ famem messis ista reficiat: qͥa uob̃
hanc ꝑ fatuitatis suȩ fastidiũ seruañ.
Bene autem subdit᷑: & ipsũ rapi& arma¬
tus. Antiquus nãq hostis qͣsi inermis
uincitur: cum mala aꝑta suggerens
humanȩ m̃ti. bona omĩa simul destru¬
ere conat᷑. s armatꝰ uenit: qͣndo bona
alia intacta deserens. latent̃ alia cor¬
rumpit. Nam sepe qͦs dã in intellectu
non temptat: eisq in sacri eloquii me¬
ditatione ñ obuiat: s tam̃ eoꝵ uitam
in oꝑatione subplantat. Qui dum de
scientiȩ uirtute laudant᷑: neqͦqͣm suoꝵ
operũ dampna respiciunt: cũq in fa¬
uoris delectatione animꝰ ducit᷑: uitȩ
hostis rapuit: quẽ fraude tect᷑ in alia
deserens. ex alia parte suꝑauit. Se gr̃¬
tus hab& int̾ni liquoris fontẽ. s ñ bibit:
quia ingeniũ quidẽ intelligentiȩ acci¬
pit: s tam̃ ueritatis sententias cogno¬
scere legendo contempnit. Seit quia

Expanded text:
le vivendo minime contingunt. Vestram le vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: CAPUT IX. tam. --Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. Setus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ nunc renuit p̃mi: tẽ ñ uals eri¬
pi: quia iniqui eum quẽ ꝑ disciplinã
habere negligunt patrẽ. afflictionis
suȩ tempore ꝑ adiutoriũ ñ inueni¬
famelicus comeds. Habs etiã stultus
messem: quando iniquus qͥsq donum
rectȩ intelligentiȩ accipit: scripture
do exaggerat: uiuendo calcat. Quia
gͦ stultus iste recta & intelligit & dicit:
s tam̃ hȩc oꝑando ñ amat: messem ha¬
bendo ieiunat. Quam nimirũ fame-¬
licus comedeͣ: quia is qui ad dm̃ scĩs
desideriis anhelat. discit qͦd audit: agit
qͦd didicerit: & dũ doctoris praui rec¬
ta p̃dicatione reficit᷑: quid aliud quã
stulti fruge saciat᷑. An ñ famelicos
suos ueritas ut stulti messẽ come de¬
rent ammonebat: cũ ꝑ desideria scã
flagrantib. de phariseis p̃ciꝑ&. dicens.
quȩ dicunt facite. uixta oꝑa uͦ eorũ
nolite facere: Acsi aꝑte dicer&. Uerbi
messem loquendo excolunt: s hanc ma-¬

Expanded text:
Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eriQui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non invenialii comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae do exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc ma
Abbreviated transcription (Latin):
sedebitis & uos suꝑ sedes duodecĩ: iudi¬
cantes duodecĩ tribus isrł. Qͦd ysaiaᷤᷤ
quoq longe ante p̃nuntians ait. Dñs
ad iudiciũ ueni& cũ seniorib populi
sui. De his portis salomon iterũ dicit.
Date ei de fructu manuũ suarũ: & lau¬
dent eã in portis oꝑa eius. Tunc qͥppe
scã ęccła de fructu manuũ suarũ ac¬
cipit: cum eam ad ꝑcipienda cȩlestia
laboris sui retributio attollit: tc̃ eã
sua oꝑa in portis laudant: qͥndo eius
m̃bris in ipso regni aditu dr̃. esuriui
& dedistis mͥ manducare: sitiui & de¬
distis mͥ bibere: hospes erã & collegi¬
stis me: nudus. & cooꝑiustis me: & cȩ¬
tera. Filii gͥ huius stulti ante portam
elati sunt. s in porta conterent᷑: qͥa ama¬
tores huiꝰ scłi in p̃senti uita suꝑbiuił.
s in ipso regni aditu ȩt̾̃na animaduer¬
erit qui eripiat. Illos quippe ueritas
ab ȩterna aduersitate eripit: quos in
temporalib ꝓsꝑis ꝑ disciplinã p̃mit.

Expanded text:
ebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, qtores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadvererit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit.
Abbreviated transcription (Latin):
la suꝑnȩ ꝑcussionis accipiunt. piae
confessionis sonitũ emittunt: s qͥa
humilitatis uoces ex corde ñ ꝓferuis.
ad statũ salutis reducti. nesciunt qͦd
ꝓmisert̃. Illi gͦ more lapidũ ꝑcussi.
nec uoces habent: isti autẽ in nullo
ęris imitationẽ fugiunt: qui in ꝑcus¬
sione positi. bona quȩ ñ sentiunt lo-¬
cuntur. Illi & uenerationẽ ferientis.
& uerba denegant: isti pollicentes qͦd
ñ impleant. sine uita clamant. Uir

Expanded text:
la supernae percussionis accipiunt, piae la supernae percussionis accipiunt, piae confessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti, nesciunt quod promiserunt. Illi ergo, more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui, in percussione positi, bona quae non sentiunt loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant; isti, pollicentes quod non impleant, sine vita clamant. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
tione pascuntur: recte mox eandẽ
reꝓboꝵ fortitudinẽ subdit dicens.
N ec fortitudo lapidũ fortitudo mea:
ȩre. ac lapidib. nisi insensibiliũ ho¬
minũ corda signant᷑: Qui sepe &
suꝑnos ictus accipiunt: & tam̃ nulla
discipline ꝑcussione mollescuni. Qͦd
contra electis ꝑ ꝓpħam pollicente
Sdño dr̃. Tollam uobis cor lapideum:
Sait. Si linguis hominũ loqͣr& angłoꝵ¬
Scaritatẽ aut̃ ñ habeam: factus sum
uelus aes sonans. aut cimbalũ tin¬
niens. Scimꝰ aut̃ quod ꝑcussi lapi¬
des clarum sonũ reddere nequeuñ
es uͦ cum ꝑcutitur. canorus ualde
sonitus ex eius ꝑcussione foratur:
quod quia ut lapis uita car&: sensũ
in sonitu ñ hab&. Et sunt ñnulli
qui lapidib similes. ita ad pieta¬
tis p̃cepta duruerunt: ut cũ eos
ꝑcussio suꝑnȩ animaduersionis exa¬
minat: nequaqͣm sonitũ humilis
confessionis reddant: qͥdã uͦ metallo
eris in nullo discrepantes. cũ flagel¬

Expanded text:
tione pascuntur; recte mox eamdem tione pascuntur; recte mox eamdem reproborum fortitudinem subdit, dicens: « Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, aere ac lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signantur, qui saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Quo conur: « Tollam vobis cor lapideum, ait: « Si linguis hominum loquar et angaritatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Scimus autem quoniam percussi lapides clarum sonum reddere nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia, ut lapides, vita caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli qui, lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt, ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam vero a metallo eris in nullo discrepantes, cum flagel
Abbreviated transcription (Latin):
Inebriauit me absinthio. Ebrius
quippe qͦd patit᷑ nescit. Absinthio
gͦ. ẽ. ebrius. qui ꝓ amore p̃sentis scłi
a sensu rationis alienus. dũ quicqͥd
ꝓ mundo sustinet. leue deputat:
laboris amaritudinẽ quam tolerat.
ignorat: qͥa nimirũ delectabiliter
ad cuncta ducit᷑. in quib penalit̃
fatigat᷑. At contra uir iustus ad mũ¬
di ꝑicula ꝓ mundo toleranda ẽẽ
debilis stud&: finẽ suũ conspicit: ui¬
ta p̾sens quam sit transitoria atten-¬
dit: & ꝓ ea exterius labores ꝑpeti
renuit: euius intrinsecus delecta
E dicat ex om̃iũ uoce iustoꝵ. Quȩ est
Senim fortitudo mea ut sustineam:
aut quis finis m̃s ut patient̾ agã¬
Acsi aꝑte in sinuet dicens. Mala mũ¬
di ꝓ mundo tolerare nequeo: qͥa iã
in eius desiderio fortis ñ sũ. Dum
enim p̃sentis uitȩ finẽ conspicio: cur
petitum calco: Et quia iniusti quiq
ut diximus tanto fortius labores il¬
lius ꝑferunt. qͣnto auidiꝰ eiꝰ delecta-¬

Expanded text:
Inebriavit me absinthio . Ebrius Inebriavit me absinthio . Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo est ebrius, qui, prae amore praesentis saeculi a sensu rationis alienus, dum quidquid pro mundo sustinet, leve deputat, laboris amaritudinem quam tolerat ignorat, quia nimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectat dicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis mAc si aperte insinuet, dicens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur petitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delecta
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate desiderii int̾nã requiẽ con-¬
templantur: en lectulũ salomonis
sexaginta fortes ambiunt ex fortis¬
simis isrł: hinc psalmista contra
reꝓbos in passione positi uocẽ redẽp¬
toris insinuans ait. ecce occupauer̃
animam meam: irruert̃ in me for¬
des. Quam bene utrãq fortitudinẽ.
ẏ saias complexus. ẽ. dicens. Qui confi¬
dunt in dño: mutabunt fortitudi¬
nem. Qui enĩ neqͣquã sumunt. sed
mutabunt dixit: ꝓfecto patent̃ in¬
notuit. aliam ẽẽ quȩ ponit᷑. & aliam
quȩ inchoatur. An non etiã reprobi
fortes sunt. qui ad p̃sentis uitȩ concu¬
piscentiam tot laborib currt̃: ꝑicu¬
lis se audent̃ obiciunt: ꝓ lucris con¬
tumelias libent̃ ferunt: ab appeti-¬
tus sui libidine nulla uicti contra-¬
rietate resiliunt: ꝑcussionib dure¬
scunt: & mala mundi tolerant pro
mundo: eiusq ut ita dixerĩ gaudia
quȩrentes ꝑdunt: nec tam̃ hec per-¬
dendo fatigant᷑. Unde bene ex hu¬
mani generis uoce ꝑ iheremiam dr̃.

Expanded text:
bilitate desiderii internam requiem contemplantur: En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel . Hinc Psalmista contra reprobos in passione positi voce Redemptoris insinuans, ait: Ecce occupaverunt animam meam, irruerunt in me fortes . Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus est, dicens: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Quia enim nequaquam sument, sed mutabunt dixit, notuit, aliam esse, quae ponitur, et aliam quae inchoatur. An non etiam fortes sunt, qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audenter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine 222 nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec perdendo fatigantur? Unde bene ex humani generis voce per Jeremiam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ipsa a suis qͣlitatib etiã tormenta
discordent: quatinus qͦ se impugnent
cruciatus augeant: & cũ uarie ꝓdeuñt.
multiplicit̃ sentiant᷑. Quȩ tam̃ sup¬
plicia in se dimersos & ultra uirescru¬
ciant. & in eis uitȩ subsidiũ extinguen¬
tes seruant: ut sic uitã t̃minꝰ puniat.
quatinꝰ semꝑ sine t̾̃mino cruciatꝰ ui-
defectꝰ sine defectu: quia & mors uiuit.
& finis semꝑ incipit: & deficere defe
ctus nescit. Qͥa gͥ & mors perimit. &
ñ extinguit: dolor cruciat. s nullate¬
nus pauorẽ fugat: flãma comburit.
ordinẽ ñ habent. quȩ ñ suã ꝑ ordinem
qualitatẽ tenent: quamuis illic ignis
& ad consolationẽ ñ lucet: & tam̃ ut
Imagis torqueat. ad aliqͥd lucet. Nam

Expanded text:
tu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta tu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnent cruciatus augeant, et cum varie prodeant, multipliciter sentiantur: quia inferni supplicia in se demersos et ultra vires cruciant et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat, quatenus semper sine termino cruciatus vivdefunctus sine defunctu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficerctus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
metꝰ cruciat. cũ pati iam cȩꝑit qͦd me¬
tuebat: infernũ uͦ & umbra mortis ob¬
scurat. & sempit̃nꝰ horror inhabitat:
quia eius ignib traditi. & in supplici¬
is dolorẽ sentiunt: & in doloris angu¬
stia pulsati. seͤ semꝑ pauore feriunt᷑.
ut & qͦd timent tolerent: & rursꝰ qͦd
tolerant. sine cessatione ꝑtimescant..
De his & enim scriptũ. ẽ. Uermis eorũ
ñ moriet᷑ & ignis eoꝵ ñ extinguetur.
Hic flãma quȩ sucendit illuminat: illic
ut suꝑius uerbis psalmystȩ docuimus.
ignis qui cruciat obscurat. Hic metus
amittit᷑. cũ tolerari iam cȩꝑit qͦd time¬
batur: illic & dolor dilaniat. & pauor
angustat. Horrendo igit᷑ modo erit
tẽ reꝓbis dolor cũ formidine: flãma cũ
obscuritate. Siesic uidelic& a dampna¬
tis sentiri pondus summȩ ȩquitatis
deb&: ut quia a uoluntate condito¬
ris nequaquã sunt ueriti discrepare
dũ uiuerent: in eoꝵ quandoq interi¬

Expanded text:
metus cruciat, cum pati jam coeperit quod memetus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat, illic ut superius verbis Psalmistae docuimus ignis qui cruciat, obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coepit, quod timebatur. Illic et dolor dilaniat et pavor angustat. tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate, si sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut quia a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interi
Abbreviated transcription (Latin):
uir postqͣm umbrã mortis intulit. qͣn¬
ta sit confusio in dampnatoꝵ m̃te sub¬
iungit: quia ipsa qͦq supplicia quȩ or¬
dinata ꝑ iusticiã ueniunt. ordinata
ꝓcul dubio in corde morientiũ ñ suns.
Ut enim paulo suꝑiꝰ diximꝰ. dũ dãpna¬
tus qͥsq foras flãma succendit᷑. intꝰ ceci¬
tatis igne deuorat᷑: atq in dolore posi¬
tus. exterius interiꝰq confundit᷑. ut sua
deteriꝰ confusione eruciet᷑. Repulsis gͦ
ordo in supplicio ñ erit: qͥa in eorum
morte atrociꝰ ipsa confusio m̃tis seuit.¬
quã tam̃ mira potentia iudicantis ȩqͥ¬
tas ordinat: ut pęna animũ qͣsi in or¬
dinata confundat. Uel certe abesse or¬
do suppliciis dr̃: quia qͥblib& reb in
pęnam surgentib. ꝓpria qͦlitas ñ ser¬
uat᷑. Vnde & ꝓtinꝰ subinfert᷑. Et sem¬
pit̃̾nus horror inhabitans. In huius
uitȩ torm̃tis. timor dolorẽ hab&: dolor
timorẽ ñ hab&: quia neqͦqͣm mentem

Expanded text:
ir postquam umbram mortis intulit, quanta sit confusio in damnatorum mente subjungit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt, ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur: atque in dolore positus exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrociQuam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria qualitas non servatur. Unde et protinus subinfertur: piternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se temptando ñ ualuit: sta cius
carnem ꝑ suos satellites ad triduũ
ꝑmissus extinxit: & dispensationi
suꝑnȩ pietatis nesciens ex hac ipsa
ꝑmissione seruiuit: Trib & enĩ redẽp¬
torẽ nr̃m temptationib pulsans cor
dei temerare ñ ualuit: s cũ uidȩ m̃¬
tem ad mortem carnis eiꝰ excitauit:
cũq ei cohortem a pontificib & phari¬
seis ministros tradidit: nimirũ iste
impiis manus ad t̾rã tetendit. Huiꝰ
terrȩ udices. sacerdotes & principes. pi¬
latus atq illusores milites fuert̃. Iste
itaq impius uultũ iudicũ eiꝰ oꝑuit.
quia corda ꝑsequentiũ ne auctorẽ suũ
cognoscerent. maliciȩ nubilo uelauit.

Expanded text:
per se tentando non valuit , sed ejus per se tentando non valuit , sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit , et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa rmissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit. Sed cum Judae mentem ad mortem carnis ejus excitavit , cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum iste impius manus ad terram tetendit. Hujus terrae judices, sacerdotes et principes, Pilatus atque illusores milites fuerunt. Iste itaque impius vultum judicum ejus operuit, quia corda persequentium, ne auctorem suum cogn
Abbreviated transcription (Latin):
affligit. Qui nimirũ sollẽpnitatis
dies. usq ad altaris cornu tendi p̃ci¬
pitur: quia tam diu necesse . ẽ. ut qͥsq
se afficiat. quousq ad suꝑni sacrificii
gat. Iustus gͥ uir quia impleri desi¬
derium suũ appetit ñ differri: hu¬
milit̾ dicit. ñ de penis innocentum
rideat: acsi diceras. Uota nr̃a libent̃
accipiens. ultra ñ differat: s ostenden¬
do exibeat eum. qui nos in sua expe¬
ctatione castigat. Quia uͦ eũ speci¬
alit̃ beatus iob occidi semel petiit
qui carnis solius mortẽ in mundifi
ipsũ qͦq ordinẽ eius passionis adiun¬
git dicens. Terra data. ẽ in manus
impii: uultũ iudicũ eiꝰ oꝑit. Quid
enim terrȩ nomine: nisi caro expri¬
mitur: Quis appellatione impii.
nisi diabolus designat᷑: Huiꝰ impii
manus fuert̃ hii qui in redempto¬
ris nr̃i morte grassati sunt. Terra itaq
data. ẽ. in manus impii: qͥa antiquus
hostis redemptoris m̃tẽ corrũpere

Expanded text:
affligit. Qui nimirum solemnitatis affligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque ad altaris cornu tendi praecipitur, quia tandiu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii gat. Justus igitur vir, quia impleri desiderium suum appetit, non differri, humiliter dicit: Non de poenis innocentum rideat. Ac si diceret: Vota nostra libenter accipiens, ultra non differat, sed ostendendo exhibeat eum qui nos in sua exspectatione castigat. Quia vero eum specialiter beatus Job occidi semel petivit qui carnis solius mortem in mundi ipsum quoque ordinem ejus passionis adjungit, diceimpii, vultum judicum ejus operit . Quid enim terrae nomine, nisi caro exprimitur? Quis appellatione impii, nisi diabolus appellatur? Hujus impii manus fuerunt hi, qui in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Terra itaque data est in manus impii, quia antiquus hostis Redemptoris mentem corrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris dona considerans. s uotorũ
suoꝵ dilationẽ grauit̃ tolerans. dicat.
si flagellat. occidat semel. & ñ de pę¬
nis innocentũ rideat: ac si aꝑte exo¬
ret dicens. Quod uita nr̃a cotidie
flagello uindictȩ ꝓ culpa atterit᷑. ille
iam ueniat. qui ꝓ nobis semel sine
culpa moriatur: ut de innocentũ pę-¬
nis ds̃ ultra ñ rideat: si ipse carne pas¬
sibilis appar&. in cuius se desideriis
mens nr̃a castigat. Uel certe si risũ¬
dĩ eius leticiam appellat. de innocen¬
tum pęnis ridere dñs dr̃: quia quo a
nobis ardentius quęritur. eo de nobis
suauius lȩtatur. Quasi qͦddã quippe
ei ex nr̃a pęna gaudiũ facimꝰ: cũ ꝑ scã
de sideria ꝓ eius nos amore castigamꝰ.
Hinc psalmysta ait. Consticuite diem
Psollempnẽ in confrequentationib: usq¬
E ad cornu altaris. Sollempnẽ nãq diẽ
dño in confrequentatione constituit.
quisquis se assidue in eius desiderio

Expanded text:
demptoris dona considerans, et votorum demptoris dona considerans, et votorum suorum dilationem graviter tolerans, dicat: Si flagellat, occidat semel, et non de poenis innocentum rideat. Ac si aperte exoret, dicens: Quia vita nostra quotidie flagello vindictae pro culpa atteritur, ille jam veniat qui pro nobis semel sine culpa moriatur, ut de innocentum poenis Deus ultra non rideat, si ipse carne passibilis apparet in cujus se desideriis mens nostra castigat. Dei ejus laetitiam appellat, de innocentum poenis ridere Dominus dicitur, quia quo a nobis ardentius quaeritur, eo de nobis suavius laetatur. Quasi quoddam quippe ei ex poena gaudium facimus, cum per sancta desideria pro ejus nos amore castigamus. Hinc Psalmista ait: Constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris . Solemnem namque diem Domino in confrequentatione constituit, quisquis se assidue in ejus desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
humilitati renitit᷑ qͦd ꝓtinꝰ sub infer¬
tur: & ñ de pęnis innocentũ rideat.
Quod tam̃ ualde humillimũ sine dif¬
ficultate cognoscimꝰ: si humili hoc m̃te
pensamus. Cunctis &enim liqu&e qͦd
om̃e desideriũ pęna .ẽ. cũ differt᷑. salo¬
mone quoq attestante qui ait. spes
quȩ differtur. affligit animã. Ridere
aut̃ dĩ ẽ. humanȩ nolle afflictioni mi-¬
sereri: unde ꝑ salomonẽ rursũ dñs
reꝓbis in culpa durantib dicit. ego
quoq in interitu ur̃o ridebo: id est
afflictioni ur̃ȩ nulla pietate cõpatiar.
Ante redemptoris igitur aduentũ pęnã
suam electi om̃s habuerunt: qͥa ęstuan¬
te desiderio incarnationis eius myste¬
riũ uidere cupierunt: ipso qͦq atte¬
stante qui ait. multi dico uobis iusti
non uiderunt. Penȩ itaq innocentũ
sunt. desideria iustoꝵ. Quo usq gͦ
electoꝵ suoꝵ uota dñs ñ compatiens
distulit: quid aliud quã pęnas inno¬
centum risit: Itaq uir sẽs uenturi re.¬

Expanded text:
humilitati renititur, quod protinus subinfertur: Et non de poenis innocentum rideat. Quod tamen valde humillimum sine difficultate cognoscimus, si humili hoc mente pensamus. Cunctis etenim liquet quod omne desiderium poena est cum differtur, Salomone quoque attestante, qui ait: Spes quae differtur affligit animam . Ridere autem Dei est humanae nolle afflictioni misereri. Unde per Salomonem rursum Dominus reprobis in culpa durantibus dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo ; id est, afflictioni vestrae nulla pietate compatiar. Ante Redemptoris igitur adventum poenam suam electi omnes habuerunt, quia, aestuante desiderio, incarnationis ejus mysterium videre cupierunt, ipso attestante, qui ait: Multi, dico vobis, justi non viderunt . Poenae itaque innocentum sunt desideria justorum. Quousque ergo electorum suorum vota Dominus non compatiens distulit, quid aliud quam poenas innocentum risit? Itaque vir sanctus, venturi Re