comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
athan ꝓpħa ex gabaonitis: qui da¬
uid regem legem dei docuit: ⁊ pec¬
catum quod esset in bersabee preua¬
ricaturus manifestauit: hic eciã qd
non edificaret dauid dño templum p̾¬
dixit: hic salomonem unguento ĩ pͥn¬
cipem consetrauit. Obiit autem senex
in terram suam: sepultus q est cum
dignitate liii¬

Expanded text:
athan propheta, ex Gabaonitis, qui David regem legem Dei docuit, et peccatum quod esset in Bethsabee praevaricatus manifestavit. Hic etiam quod non aedificaret David Domino templum praedixit. Hic Salomonem ungens, in principem consecravit. Obiit autem senex in terra sua, sepultusque est cum dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
uitam corrig̾e et bonoꝵ ñ desi¬
uit detractare. pleriq mali simi¬
les qͥ in malum defendunt ⁊ pa¬
trocinio suo pranos contͣ correp¬
cionem bonoꝵ suscipint ne un¬
de displicent emendent᷑ adiciẽtes
in se aliena delictant nõ tãcum
de suis malis s eciam et de alieno¬
rũ facinorib puniant᷑ quoꝵ pec¬
do ꝑ mortificacionẽ ꝓpͥe car¬
nis debet et si ad dispensacionẽ
eccl̾iastici ord̾is ex dei uoluntate
ꝑuen̾it nolens quidem s hũilis
gub̾nanda suscipiat. Multos int̾¬
cipit satanas fraudib eos qui¬
⁊ uite et sensus ucilitate p̾stãtes
p̾esse ⁊ ꝓdesse aliis nolunt ⁊ dũ
eis regĩi animarũ imponitur reoia¬
unt consultius arbitrantes ociosã
uitam degere quã lucris animaꝵ
insiste̾. Quod tñ decepti agunt
ꝑ argum̃cum diabłi fallentes eor
ꝑ spem boni ut dum illos a pasto¬
ri officio retrahit nequaqm ꝓfi¬
ciant qui eoꝵ u̾bis atq exẽplis

Expanded text:
vitam corrigere, et bonorum non desivitam corrigere, et bonorum non desinit detrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniantur, quorum pecdo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis gubernandam suscipiat. 2. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes, praeesse et prodesse aliis nolunt; et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam agere, quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
arrogancia bona fcã sua ꝓmĩci¬
at ꝓcul dubio neqͣqmͣ peccat est
quoꝵdam excusacio ꝑu̾sorũ qui
dum ꝓ suis facinorib arguũt᷑
u̾ba iu̾stoꝵ pro censura declinãdo
abiciut ẜuantes ea diuino indi¬
cio quo puniendi sunt durius
dum temꝑałr ꝯtẽpnũt iudicari
se ab hõib qniquis molesta est u̾¬
tas et amara disciplina iusticie
nec delectantur nͥ placencia ꝓpͥe
ibecillitati iusticie fecundi steri¬
les u̾itati. Ceci ad contuendã lugẽ
et oculati ad tenebraꝵ aspicien¬
dum errorẽ corda reproboꝵ lubͥ¬
Durissima probat salom̃õn. et
iusti emendacionẽ correpti ⁊ ius¬
ti obstinacionẽ admoniti dicẽs
doce iustum et festina luittͣ acci¬
nes qui dum ip̃i mala corrigere
lis solaciũ usurꝑant si uł falso
ꝯpererint. qd̾ ad infamiam bono¬
rũ obiciant sicut est illud salo¬
monis. Bona in malũ ꝯu̾tit ĩ¬
pius et elcĩs imponit macula
ue aut̃ illi qui suam renuit

Expanded text:
arrogantia bona facta sua pronuntiarrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. Corda reproborum lubridurissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et festinabit accines, qui dum ipsi a malo corrigi leris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis imponit maculam . 321 Vae autem illi qui et suam renuit
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles putant nec decliuant
cor ad cõpaciendi miscd̾iam s su¬
ꝑuẽientes decest antur atq blas¬
phemant. Non nũqmͣ accedit ut
int̾ amicos aliqua redargutoĩs
enutͥt a discordia maiorem pos¬
tea caritatem parturiat ut pote
cum corrigunt᷑ ea que displice̾ ĩ
amico uident᷑. et ħ quidem pͥmo ñ
sũ quadam emulacione amonitꝰ
suscipit s correptus postinodu
grãs agit at contͣ multi ꝓ ꝑua
lesione iim caritati rescindunt
et ab amore dilectoĩs sese ꝑhẽ¬
nit̾ retͣhunt pleriq correpcionẽ
suam officiũ caritatis existimãt
pleriq u̾o ħ ipm̃ quod ex carita¬
te corripiũtur ad iniurie ꝯtume¬
liam trahunt unde occurrit et¬
euenit ut ex eo det̾ioris esfician¬
tur ꝓ quo emiẽdare̾ obedien do nõ¬
potuerunt ¶salubrit̾ accipint̃ uis¬
ti quociens de suis excessib ar¬
guũtur. Suꝑflua aut̃ est hũili¬
tas eoꝵ qui se gessisse accusãt
que nõ admiserunt. Qui u̾o sñ

Expanded text:
nabiles putant; nec declinant nabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus suscipit, sed correptus postmodum gratias agit. At contra multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter retrahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum quod ex charitate corripiuntur ad injuriae contumeliam trahunt. Unde evenit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine
Abbreviated transcription (Latin):
mici existunt ꝯcordia dia
maloꝵ contͣriam esse bonoꝵ
et sicut optandum est ut boni
pacem hẽant inuicem sic optan¬
dum ut mali inuicem suit distor¬
des. unanmitatem quippe maloꝵ:
bonoꝵ esse contͣriã paulus apłs
approbat qui malos contͣ se diui¬
dit quos in suam necẽ concordas¬
se conspexit. inde et in lege mare
dens ad beatitudinem nõ impedi¬
acur. Impeditur aut̃ iter bonoꝵ:
si mare hoc est unitas nõ diuidi¬
corriꝑe qui adhuc uiciorum
contagionib ẜuit improbũ est
eñĩ arguere quẽqmͣ in alio quod
adhuc rep̾hendit in semet ipso
Qui u̾aciter frat̾nam corripere¬
uult ac sanare infirmitatẽ talẽ
se p̾stare frat̾ne utilitati studeat ut
eum quẽ corriꝑe cupit humili cor¬
de admoneat. et hoc faciat ex cõ¬
passione quasi ꝯmunis ꝑiculi ne
forte subiciatur temptacioni. sic̃
uiri spiritales alieni poc̃i emĩda¬
cionem expectant ita ꝓpter i de¬
linquentibus deridendo insultãt
et qnͣtum in ipĩs est eos insana¬

Expanded text:
mici existunt. 2. Concordiam malorum contrariam esse bonorum. Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . Inde et in Lege mare dens ad beatitudinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, unitas non dividacorripere, qui adhuc vitiorum contagionibus servit. Improbum est enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insa
Abbreviated transcription (Latin):
re festinant s cim̃tes occultam ĩ¬
spiracionẽ d̾i suscipiant qd̾ fugi¬
ut̃ exercẽt quod uitare noscunt᷑
Incrant enĩ ad cor et ibi ꝯsulũt
quid uelit occulta uoluntas dei
sese que subdicos deb̾e esse sum

Expanded text:
tes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse sum
Abbreviated transcription (Latin):
ster regina filia fratris mardochei de
Istirꝑe beniamin captiua de iherłm
in urbẽ sasin translata atq ab aspec¬
tu forme ⁊ prespicua uirginitatis ex¬
cellencia regi ꝑsarum cõnbiis copu¬
lata ͤ Nec ut ppłm suũ a ꝑiculo libera¬
ret morti se obculit. amicumiq regis
adu̾sus ppłm dei nepharia ꝑsuadence.
cruci tradendum ꝑsuasit: gentemq li¬
beram ab excidio eruit. atq a seruitu¬
te eripuit᷑. iacetꝰ sepulca in susis urbe
mediorumr in qua eciam et regnauit
udith filia merari de tribu ehxrnꝑ¬
simeon: magna nimis ingła uiroꝵ q¬
prestancior hec pro saluce populi mor¬
ti se obtulit: nec trepidauit furorem
regium: nam dormientem necauit
pͥncipem: saluo pudore suis ciuibus
ca uiri sui manasse in bectu in ciuita¬
te que est intribu iuda. rater dothaym

Expanded text:
sther regina, filia fratris Mardochaei, de stirpe Benjamin, captiva de Jerusalem in urbem Susim translata est, atque aspectu formae, et perspicua virginitatis excellentia regi Persarum connubiis copulata. Haec, ut populum suum a periculo liberaret, morti se obtulit, amicumque regis adversus populum Dei nefaria persuadentem, cruci tradendum persuasit, gentemque liberam ab excidio eruit atque a servitute eripuit. Jacet sepulta in Susis, urbe Medorum, in qua etiam regnavitua, filia Merari, de tribu Simeon, magnanimis in gloria, viris praestantior. Haec pro salute populi morti se obtulit, nec trepidavit furorem regium. Nam dormientem necavit principem, salvo pudore suis civibus ca viri sui Manasse in Bethulia civitate, quae est in tribu Juda inter Dothain
Abbreviated transcription (Latin):
acharias et elizabeth añ deum ius¬
ti steriles inuentute. fecundi in se¬
ex tribu leui. in iherłm ortus. ãgło
denũciante conceptus. Preuũcius xͥ.
preco iudicis. ꝓpħa altissimiꝰ uox u̾bi.
amicus sponsi᷑ testis dnĩ. lucerna lu¬
minis: terminus ꝓpħ̾aruni baptisina¬
tis inicium. Qui premĩciantis parẽ¬
tis uocem abstulit. genitus officiũ
lingue resoluit. Qui necdum editꝰ
columba agnouit. in deserto monstra
uit: cuius uestimentum lamigo fu¬
it camelorum. habitatõ heremus.
uictus mellis et locustaru cibus. dũq
herodi ꝓhiberet fraternũ uiolare con¬
iugium. carceralibus tenebris man¬
cipatus cuius caput regis filia ludẽs.
a pacre premium postulauit. ac ille
desectum male poscentis filie ebruis
incer pocula dedit. Sepultus est ĩ se¬
bastia oppido palestine: que olim sa¬
maria uocabatur. Quam herodes rex
iudee antiati patris filius ob hono¬
rem cesaris augusti greco sermone

Expanded text:
acharias et Elisabeth ante Deum justi, steriles in juventute, fecundi in seex tribu Levi, in Jerusalem ortus, angelo denuntiante conceptus, praenuntius Christi, praeco Judicis, propheta Altissimi, vox Verbi, amicus Sponsi, testis Domini, lucerna Luminis, terminus prophetarum, baptismatis initium; qui praenuntiatus parentis vocem abstulit, genitus officium linguae resolvit; qui necdum edituscolumba agnovit, in deserto monsravit. 109. Cujus vestimentum lanugo fuit camelorum, habitatio eremus, victus mellis, et locustarum cibus. Hic, dum Herodi prohiberet fraternum violare connubium, carceralibus tenebris mancipatur. Cujus caput regis filia ludi praemium a patre postulavit; at ille desectum male poscenti filiae ebrius inter pocula dedit. 110. Sepultus est in Sebastia oppido Palaestinae, quae olim Samaria vocabatur; quam Herodes rex Judaeae, Antipatri filius, ob honorem Caesaris Augusti Graeco sermone
Abbreviated transcription (Latin):
celebr̃atur. Lege enĩ moysaica ge¬
na̾lit̾ in uniu̾so ppło est p̾ceptum d̾¬
cimas et p̾micias offerre dño. Itaq
ferre ad dei gram̃ ãmoneamr ĩ sup¬
putacione tam̃ quadragesimi sum¬
ma ista legalium decimaꝵ explet᷑
tis enĩ quadragesimi diebus dnĩ¬
cis quibus ieiunia resoluũ tur hiis
diebus quasi ꝓtotius anni decimas
ad eccłiam ꝯcurrimꝰ actuũq nr̃oꝵ¬
opum deo in hostiam iubilacõnis
offerimus. Cuiꝰ quidem quadrage¬
sim legib sicut ait nr̃ cassianis qͥ¬
que ꝑfecti sunt ñ tenentur nec exi¬
gua huius canonis subiectione cõ¬
tenti sunt quem ꝑ fecto illi qui per
totum anni spacĩum delictis ac ne¬
gociis sclaribus implicatur. Ecdĩ¬
arum pͥncipes stacuerunt ut uel a

Expanded text:
celebrantur. Lege enim Mosaica gecelebrantur. Lege enim Mosaica generaliter universo populo est praeceptum decimas et primitias offerre Domino Deo. Itaque ferre ad Dei gratiam admonemur, in supputatione tamen Quadragesimae summa ista legalium decimarum expletctis enim a Quadragesima diebus Dominicis, quibus jejunia resolvuntur, his diebus, quasi pro totius anni decimis, ad ecclesiam concurrimus, actuumque nolationis offerimus. 5. Cujus quidem Quadragesimae lege, sicut ait noster Cassianus, quique perfecti sunt non tenentur, nec exigui hujus canonis subjectione contenti sunt. Quem profecto illis qui per totum anni spatium deliciis ac negotiis saecularibus implicantur, Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
einioꝵ aut̃ temꝑa scd̃m scͥptas
scãs quatuor sunt in quib per
abainenciam et lamẽtum penitẽ¬
cie dño supplicandum est ⁊ licet
om̃ib diebus orare et abstin̾e con¬
ueniat his tñ temꝑibus amplins
ieiuniis ⁊ penitencie serure oport
pͥmũ enĩ ieiumũ quadragesimoꝵ ⁊

Expanded text:
niorum tempora secundum Scripturas sanctas quatuor sunt, in quibus per abstinentiam et lamentum poenitentiae Domino supplicandum est; et licet omnibus diebus orare et abstinere conveniat, his tamen temporibus amplius jejuniis et poenitentiae servire oportet. Primum enim jejunium Qua
Abbreviated transcription (Latin):
graco animo ⁊ nõ te excruciet de
in aliquo fratrem satis fac illi
si peccaui̾s in eum. age pniam corã
illo si offend̾is cuiqmͣ repropiciare
eum p̃ce perge uelociter ad recon¬
ciliacionem offensioni tue tu cito
ueniam postula non dorunas nͥ
reu̾taris ad pacem: non requiescas
nͥ reconsiliatus fu̾s frat. Reuo da
eum celerrimo dilectionis affcũ
reuoca eum humilitate ad gram
humilitatis illi affcũ prosternere.
supplici animo ueniam dep̃care. pe¬
tenti quoq ueniam tͥlibenter in¬
dulge petenci indulgenciam pla¬
cem statim amplectere redeuntẽ
‸confestim benigna suscipe carita
te. Dimitce ut dimittatur tͥiguos¬
in te non retͥbuas scd̾m culpam
sciens qua ⁊ in te uenturum est
iudicium/ nõ enĩ hẽbis induliggen¬
ciam: nͥ de d̾is ⁊ si ille nõ supplicet
si dimitti nõ postulet. cu dimitte¬
si dep̾candi hũilitatem nõ moueat
si pccm̃ suũ mala consciencia non
aꝙuoscat tu relaxa ex corde tu
dimitte ex animo: tu gratis indulge

Expanded text:
ato animo, et non te excrucia. 35. in aliquo fratrem tuum, satisfac illi. Si peccaveris in eum, age poenitentiam coram illo, si offenderis quemquam, repropitiare eum prece. Perge velociter ad reconciliationem offensionis tuae, cito veniam postula; non dormias, nisi revertaris ad pacem; non requiescas, nisi reconciliatus fueris fratri. Revoca eum celerrimo dilectionis affectu. Revoca eum humilitate ad gratiam; humili te illi affectu prosterne, supplici animo veniam deprecare. Petenti quoque tibi veniam libenter indulge; poscenti indulgentiam plaem statim amplectere. Redeuntem confestim benigna suscipe charitate. 36. Dimitte, ut dimittatur tibi. Ignos506 in te non retribuas secundum culpam, sciens quia et in te venturum est judicium. Non enim habebis indulgentiam, nisi dederis; et si ille non supplicet, si sibi dimitti non postulet, si deprecandi humilitatem non subeat, si peccatum suum mala conscientia non agnoscit, tu relaxa ex corde, tu dimitte ex animo, tu gratis indulge,
Abbreviated transcription (Latin):
tentur qui iiuentes flammnã
cupiditatis sue mĩme extͥn¬
xuinit. Qui desiderio cupiditatis
exestuant flatu diabolice ĩ¬
spiratoĩs urunt᷑. accendit enĩ
mentem eue suꝑbia ut de lig¬
no uetito manduoaret accẽdit
camn mentem inuidia ut frem̃
occide̾t . aocendit salomonem
idola adoraret. accendit ahab.

Expanded text:
tentur, qui viventes flammam tentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. Accendit enim mentem Evae superbia, ut de ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem idola adoraret. Accendit Achab
Abbreviated transcription (Latin):
dicio fi̾ ut durus pareant hii qͦꝵ
cupiditatẽ effcũs statim sequit᷑
actoĩs nũquã saciari nouit cu¬
piditas semꝑ enĩ auarus eget
qnͣtoq magis acquirit tanto
amplius querit. Nec solum de¬
sid̾io augendi excruciat᷑ s etiã
amittendi metu afficitur inopes
nascim᷑ in hanc uitam mopes¬
di ꝑitura credimꝰ cur ꝑitura tã¬
to amore cupimiꝰ plerumq potẽ¬
tes tanca cupiditatis rabie in¬
fłamantur ut de confunis suis
paupes excludant nec hab̾e ꝑ
mittant quib recte ꝑ ꝓpham
dicitur. ue qui ꝯm̃gitis domũ
ad domũ et agrum agͦ copulatis
usq ad t̾minũ loci. Nunquid so¬
li nos habitabitis in medio t̾re
Tales quippe hoĩes infernũ idẽ
diabolum rapere ad ꝑdicionem
idem ꝓpħa sequẽter ad mĩtiat di¬
cens. ꝓpterea dilatauit infermis
anuam suam et aꝑuit os suũ
absq ullo t̾mino et descendent
forces eius et sublimes głosiq
eius ad enm. Nec mirum quod
morientes inferni ignib depu¬

Expanded text:
itur ut durius pereant hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopesus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte per Prophetam dicitur: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci. Nunquid soli vos habitabitis in medio terrae ? Tales quippe homines infernum, id est, diabolum rapere ad perditionem idem propheta sequenter annuntiat, dicens: Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino, et descendent fortes ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Nec mirum, quod morientes inferni ignibus depu
Abbreviated transcription (Latin):
esse libera que desideriis huius̃
mundi et cupiditatib inhiat neꝙ
enĩ alta conspic̾e̾ pot̾it oculus ꝙ̃
pulius claudit om̃i pcc̃o peror est
auaricia et amor pecuniar unde
ꝑ falomonẽ dicit᷑ nicħ est celestiꝰ
qmͣ amare pecinãm hic eĩ ani¬
mã suam uenalem facit qm̃ in
uita sua ꝓiecit incima sua cupi¬
ditas oĩum cͥminũ mat̾ia est uñ
et apłs ait radix õium maloꝵ ẽ
cupiditas qmͣ quidam appetentes
errauerunt a fide si ergo succidi¬
tur radix cͥminũ non pollulant
cet̾e̾ soboles pecratoꝵ. Multi can¬
sa cupiditatis terrene eciam ipã
fidem renũciauerũt cupiditas eĩ
xpm̃ uendidit. Nam ⁊ plerisq tã¬
tum in rebus alienis est desidi¬
um ut eciam hoĩcidiũ ꝑꝑetrare
nõ u̾eantur sicut ahab qui ap¬
petitu cupiditatis sue sangis
expleuit effusionẽ. Sepe iniqui
mala cõcupiscunt et assecuntur
quatinꝰ de effcũ mali desiderii
forcius puniunt᷑. Elcõs ant̃ suos

Expanded text:
sse libera, quae desideriis hujus sse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta conspicere poterit oculus quem pulvis claudit. 3. Omni peccato pejor est avaritia et amor pecuniarum. Unde et per Salomonem dicitur: Nihil est scelestius quam amare pecuniam ; hic enim animam suam venalem facit, quoniam in vita sua projecit intima sua. 4. Cupiditas omnium criminum mater est. Unde et Apostolus ait: Radix omnium malorum cupiditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis explevit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos
Abbreviated transcription (Latin):
głio hab̾e uirgines in uasis oleñ
idest nõ seruare incra ꝯstiencia
boni oꝑis testimoniũ s in facie
głari apud hoĩes. ñ in corde apd̾
deum. Ruina adulterii excipitur
destinata matͥmonio meliusq est
uxorem duce quam ꝑ libidinis
ardorem ꝑire. Quidam ꝯingale
decus nõ ꝓ gignendis filiis delec¬
tantur s hoc pro turbulenta car¬
nis et libidinosa consuetudine
ꝑ ea u̾o que ciroa ea mala existũt
Coniugia enĩ ꝑ id mala sunt per
re est cogitat que sunt mundi
et ꝓpt̾ fornicacionẽ unusquisq
suam uxorem hẽat. Sic ⁊ potesta¬
tes ꝑ elacionẽ ꝑ oppressionem per
iusticie quoq p̃uaricacionẽ ma¬
la existunt. Nocent enĩ nupciẽ
nocent ⁊ potestates s ꝑ hoc id
qd̾ eis iuxta ponitur non ꝑ se exẽ¬
plo itineris recti uiẽ qd̾ spine
nascuntur que surgentes e la¬
t̾e̾ noceant eis qui recto itin̾e̾ gra
bella susciꝑe nͥ pͥus carnis e¬
domuerit cupiditates nõ potest
ad contemplandum deũ mens ẽ¬

Expanded text:
vasis oleum, id est, non servare intra conscientiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apud Deum. 12. Ruina adulterii excipitur destina matrimonii; meliusque est 248 uxorem ducere quam per libidinis ardorem perire. 13. Quosdam conjugale decus non pro gignendis filiis delectat, sed hoc pro turbulenta carnis et libidinosa consuetudine per ea vero quae circa ea sunt, mala existunt. Conjugia enim per id mala sunt, perre est cogitat quae mundi sunt . Et: Propter fornicationem unusquisque suam uxorem habeat . Sic et potestates per elationem, per oppressionem, per justitiae quoque praevaricationem malae existunt. Nocent enim divitiae, nocent et potestates, sed per id, quod eis juxta ponitur, non per se; exemplo itineris recti, juxta quod spinae nascuntur, quae surgentes a latere nocent eis qui recto itinere gradbella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens e
Abbreviated transcription (Latin):
in repromissione unde et insipiẽ¬
tib uirgĩbus saluator in iudiciũ
ueniens ueĩens dicit. Amen dico
uobis nescio nos. ubi enĩ iudicãs
mentem corruꝑcam inueni̾t car¬
nis ꝓcul dubio incorrupcionẽ dap̃¬
nabit nicħ ꝓdest incorrupcio.
carnis ubi non est integͥcas m̃tis
nicħq ualet mundum ẽẽ corꝑe
eum qui pollutus est m̃te. młti
sunt reproboꝵ qui carnalis cor¬
ruptibile contagiũ nestiut᷑ qui
sicut infecundi sunt corꝑe ita stĩ¬
les manent et mente oꝑis boni
fecunditate. Qui recte de u̾g̾ita¬
te gauden̾t si aliis pͣuis oꝑib
non inseruirent qui inse ꝯtinẽ¬
ciã proficetur ⁊ ab aliis terrenis
desideriis nõ subtͣhicur quãuis
luxuria carnis hunc ñ polluat
diu̾sa tam̃ mundane conu̾satoĩs o¬
ꝑacio maculat. uirgines qui de
suis nũtis głantur ypoc̾cis com

Expanded text:
in repromissione. Unde et insipienin repromissione. Unde et insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judicans mentem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. 8. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est mente. 9. Multi sunt reproborum, qui carnalis corruptelae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non inservirent. 10. Quisque continentiam profitetur et ab aliis terrenis desideriis non subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis com
Abbreviated transcription (Latin):
tat gła in quibus fu̾int laborio
deo datur continencia: s peti
excelsa. Gemiuũ est bonum u̾gi¬
nitas quia et hoc mundo sollici
gines feliciores esse in uita eter¬
na ysaia testante hec dicit dñs
eninchis dabo eis in domo mea
et muris meis eis locũ ⁊ nomẽ
melius afiliis et a filiabus nom̃
sempiteruũ dabo eis quod ñ ꝑibit
nec dubiũ quod qui casti ꝑseue¬
rant et uͥgines angłis dei effici¬
antur equales. Amanda est pul¬
cͥtudo castitatis cuiꝰ degustata de¬
lectacio dulcior inuenitur ꝙͣ sar¬
nis. Castitas eĩ fructus suaui¬
taͥs est pulcritudo inuiolata scõꝵ
castitas securitas est m̃cis. sa¬
nitas corꝑis uñ et aliquor gẽ¬
dine frangetur. luxuriosa nãq
uita carnem cito debilitat fracta¬
q cito ducit ad senectutem. om̃e
nullatenus reꝑatur. Nam quã¬
uis penitendo uenie fructum ꝑci¬
piat. in corrupcionem tũ nulla¬
tenus recipit pristinam uirgo car¬
ne non mence nullum p̃miũ hec

Expanded text:
tat gloria, in quibus fuerint laboriosDeo datur continentia; sed petiexcelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitpit. 4. Virgines feliciores sunt in vita aeterna, Isaia testante: Haec dicit Dominus eunuchis: « Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum; et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit » . Nec dubium quod qui casti perseverant, et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales. 5. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, et pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas mentis, sanitas corporis; unde et aliquos gendine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omnullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. 7. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet
Abbreviated transcription (Latin):
bus dicit. abraham. pater noster
ex oꝑib iustificatus. paulus dicit
credidit abraham deo ⁊ reputatũ
est illi ad iusticiam. Quid ergo
ntͥq se destriuit. absit s utriq
nos instruĩt. Nam scd̾m paulũ

Expanded text:
bus dicit: Abraham pater noster ex operibus justificatus est. Paulus dicit: Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam. Quid ergo? Utrique se destruunt? Absit. Sed utribus dicit: Abraham pater noster ex operibus justificatus est. Paulus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
acur ex oꝑa ipã fides ꝑficit᷑ opꝰ
em̃ fide p̃uenitur. fides oꝑibus
consitmatur. Oꝑa aut̃ añ fidẽ
nequaqmͣ ꝓdesse quia nicħ na¬
let a malo declinare ⁊ agere
quod ꝑtinet ad salutẽ auctorẽ¬

Expanded text:
atur, ex opere ipsa fides perficitur. Opus atur, ex opere ipsa fides perficitur. Opus enim fide praeuenitur, fides operibus consummatur. Opera autem ante fidem nequaquam prodesse, quia nihil ualet a malo declinare et agere quod pertinet ad salutem qu
Abbreviated transcription (Latin):
na diffe̾ncia animoꝵ est. Nã qui¬
bus sola cõtemplacio ꝓficit qui¬
busdam u̾o actina sola est conso¬
lacio. In his media ⁊ utͥusq com¬
posita utiliorem magis ad refo¬
uendas mĩtes angustias q so¬
lent ꝑumꝰ incencionẽ nucrire
ut de utriusq ꝑtib melius tẽ¬
pentur. siam ⁊ quod ꝑ idem sal¬
uatoꝵ signis ⁊ miraculis ĩ ur¬
bib coruscabat actiuã uitam
nobis cõmendabat nitam. Q d̾
uorm montẽ oracoĩs studio ꝑ¬
notabat uitam cõtemplatoĩs
⁊ sunifigabat. Idcirco dei ẜuns
inxta muitacionem xp̃i nec ac¬
tualem ni̾tam amittit ⁊ ꝯtem¬
platinã agit aliter eñ incedes
offendit sicut enĩ ꝑ ꝯtempla¬
tionẽ amãdus est deus ita per
actualem nitam diligendus ẽ¬
est ꝓximꝰ. ac ꝑ ħ sic non possumꝰ
sine ntraq esse uita sicut ⁊ sine
utraq dilectione esse neqͣqͣm pos¬
sumus int̾ fidem ⁊ opus hoc
possibilitas nobis oꝑis ĩcho¬

Expanded text:
na differentia animorum est. Nam quina differentia animorum est. Nam quibusdam sola contemplatio proficit, quibusdam uero actiua sola est consolatio. His media et de utrisque conposita utilior est magis ad refouendas mentis angustias, quae solent per unius intentionem nutriri, ut de utriusque partibus melius temperentur. Nam et quod per diem Saluator signis et miraculis in urbibus coruscabat, actiuam nobis commendabat uitam. Quod uero in monte orationis studio pernoctabat, uitam contemplationis significabat. Idcirco Dei seruus iuxta imitationem Christi, nec actualem uitam amittit, et contemplatiuam agit. Aliter enim incedens offendit. Sicut enim per contemplationem amandus est Deus, ita per actualem uitam diligendus est proximus. Ac per hoc sic non possumus sine utraque esse uita, sicut et sine utraque dilectione esse nequaquam possumus. Inter fidem et opus hoc possibilitas boni operis incho
Abbreviated transcription (Latin):
boriosa quidem est in manus quã
alta considan̾s s in eoͣ se erga ꝓ¬
ximi utilitatẽ plux exibet feeg¬
cundioꝵ in oꝑibus quasi in filiis
crescit sic ⁊ marta ⁊ maria ꝙͣ⁊
una uirtutib m̃tem ex̾cebat ĩ
oꝑe alt̾a reqͥescebat defixa in ꝯ¬
templacione hii aut̃ qui ad cõ¬
tẽplacions̃ ociũ uenux ꝯtẽdũt
pͥus se in studio actiue uite ex̾¬
c̾e debent. ut cum oꝑe iustitie
feces pccõꝵ exhauriunt᷑ cor mũ¬
dum exhibeant ad udendum
dm̃. Nam mẽs que aut tẽpalẽ
adhuc głam querit aut or¬
nales concupistencie tempta¬
cionibus cedit a contẽplacio¬
ne ꝓculdubio ꝓhibetur undo
⁊ ppls dum legent acciꝑet a
mante sina idest a sublimi
ꝯtemplacione quasi carnaliũ cu¬
riositas remouetur. Et in euuan¬
głio curatus e legione uult per
cõtemplacionẽ sequi s iubetur
donũ reu̾ti et in actiue uite ora¬
cione u̾sare. In ip̃õ aut̃ ꝯtẽplaci¬
onis uł actionis usu int̾dũ mag¬

Expanded text:
 minusque alta considerans. Sed in eo quod se erga proximi utilitatem plus exhibet, fecundior in operibus quasi in filiis crescit. Sic et Μartha et Maria, quarum una uirtutibus mentem exercebat in opere, altera requiescebat defixa in contemplatione. Hii autem qui ad contemplationis otium uenire contendunt, prius se in studio actiuae uitae exercere debent, ut dum opera iustitiae faeces peccatorurn exauriunt, cor mundum exhibeant ad uidendum Deum. Nam mens quae aut temporalem adhuc gloriam quaerit, aut carnalis concupiscentiae temptationibus cedit, a contemplatione proculdubio prohibetur. Vnde et populus dum legem acciperet a monte, id est a sublimi ntemplatione, quasi carnalium curiositas remouetur. Et in Euangelio curatus a legione uult Dominum per contemplationem sequi, sed iubetur domum reuerti et in actiuae uitae operatione uersari. In ipso autem contemplationis uel actionis usu interdum mag
Abbreviated transcription (Latin):
sib agenda ꝑmissa sunt sic̃ illud
d̾s israhelicaꝵ cupiditatẽ spoliis
egiptioꝵ saciari ꝑmisit. Nam ⁊ ꝓ
eo quod carnalis ppłs modũ egre¬
detur uindicte lex ꝓmittit carnali¬
b nicẽ repend̾e̾ mali quod enuan¬
głia firmiorib uetant. ꝓmde gͭ
pata legis p̾cepta infi̾ora noscũt᷑
añ aduentum em̃ redemptoris nĩ
gentilis ppłs ido̾ nõ obtempauit
legi quia nĩdum intelligebatur
sensu spiritalis lex enĩ grama
atq dura scd̾m lrãm iubebat ideo
gelii temꝑauit legis anst̾itatem

Expanded text:
agenda permissa sunt, sicut illud, ubi Deus Israelitarum cupiditatem spoliis Aegyptiorum satiari permisit. 129. Nam pro eo quod carnalis populus modum egrederetur vindictae, lex permittit carnalibus vicem rependere mali, quod Evangelia firmioribus vetant. Proinde ergo parata, legis praecepta inferiora noscuntur. 105 Ante adventum enim Redemptoris nostri, gentilis populus ideo non obtemperavit legi, quia nondum intelligebatur sensu spirituali. Lex enim gravia atque dura secundum litteram jubebat, ideo ngelii, temperavit legis austeritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ag
moꝑibus iusticie ⁊ ꝓximi uti¬
litate u̾satur cõtemplatiua aut̃
que uacans ab om̃i negõ in sola
dei dilectione defigitur shan und
in oꝑe bono conu̾sacoĩs alt̾a ĩ con¬
templacione inmutabilis u̾itatis
est una que ex fide in hac pegri¬
nacione uiuit altera que bñ ui¬
uentes usq ad regnũ ꝑducit at¬
tiue regnũ em̃ uite magna sut̃
p̃mia s contẽplatine potiora at¬
tiua uita ex bonis incipit. ꝯtem
ue uite oꝑa cum corpe fimuntur
cõtemplatius aut̃ gaudia ĩ fi¬
ne amplius crescunt. Illa enĩ quã¬
uis utilis ⁊ bona tñ cum requies
uenit tnͣsitura ista u̾o̾ bont opis
tͣnͣsitorii m̾cis est ⁊ reqͥes ꝓman¬
sura cõtemplatina uita ꝑ rachel
ostenditur que erat pultra sed
st̾ilis quia ꝯtemplacoĩs ociũ mi¬
mis oꝑun filii gena̾ntur. acti¬

Expanded text:
a peribus iustitiae et proximi utilitate uersatur; contemplatiua autem quae uacans ab omni negotio, in sola Dei dilectione defigitur. Harum una in opere bonae conuersationis, altera in contemplatione inmutabilis ueritatis est. Vna, quae ex fide in hac peregrinatione uiuit, altera quae bene uiuentes usque ad regnum perducit. Actiuae enim uitae magna sunt praemia, sed contemplatiuae potiora. Actiua uita ex bonis operibus incipuae uitae opera cum corpore finiuntur, contemplatiuae autem gaudia in fine amplius crescunt. Illa enim, quamuis utilis et bona, tamen cum requies uenerit, transitura. Ista uero boni operis transituri merces est et requies permansura. Contemplatiua uita per Rachel ostenditur, quae erat pulchra sed sterilis, quia per contemplationis otium minus operum filii generantur. Acti
Abbreviated transcription (Latin):
nobis est restaurata. Di est ergo
uoluntatem. Nam si dei nõ ẽ. cur
illi ꝙrãs aginus. ⁊ si nrm̃ ñ est
cur retͥbutionẽ bonoꝵ oꝑum ex¬
bñ oꝑ̃adum p̃ueĩentẽ gr̃am sequi¬
mur nrm est. Nemo aut̃ d̾oͥ m̾i¬
tis antecedit ut ten̾e eum quasi
debitorẽ possit. S miro modo eqͦs
om̃ibus conditor aliu̾s p̾destinã¬
dum p̃legit aliu̾s u̾o in suis pra
lib̾r arbitrii consequi s solis di¬
uine pietatis uonitate largire
Quidam eñi gͣtissime miscd̾ie
eius p̾uẽientes tono saluantur
effecti uasa miscd̃ie. Quidã u̾o
reprobati ad penam p̾destinati¬
nats̃ dampnãtur effecti uasa ire
quod exemplum de esau ⁊ iacob
necdum natis colligitur qui dũ
eeñt una cõcepcione uł partu
editi pariq nexu poc̃o originali
astricti altu̾m tñ eoꝵ ad se miscd̾ie
diuine p̾ueniens bonitas gͣtuita
tͣxit altum quadam iusticie alco
odio hĩtum inmissa ꝑdicoĩs relic
dilexi esau aut̃ odio habui. unde¬

Expanded text:
nobis est restauratum. Dei est ergo voluntatem. Nam si Dei non est cur illi gratias agimus? et si nostrum non est, cur retributionem bonorum operum exbene operandum praevenientem gratiam sequimur, nostrum est. Nemo autem Deum meritis antecedit, ut tenere eum quasi debitorem possit. Sed miro modo aequus omnibus Conditor, alios praedestinando praeelegit, alios vero in suis prav arbitrii consequi, sed solius diuinae pietatis bonitate largiri. Quidam enim gratissimae misericordiae eius praeuenientis dono saluantur, effecti uasa misericordiae; quidam uero reprobi habiti, ad poenam praedestínati, damnatur, effecti uasa irae. Quod exemplum de Esau et Iacob necdum natis colligitur. Qui dum essent una conceptione uel partu editi, parique nexu peccati originalis adstricti, alterum tamen eorum ad se misericordiae diuinae praeueniens bonitas gratuita traxit, alterum quadam iustitiae seueritate odio habitum in massam perditionis relictdilexi, Esau autem odio habui. Vnde
Abbreviated transcription (Latin):
in õium uicioꝵ multitudinẽ sͥ cõ¬
sencientes p̃cipiat. Concupiscenti¬
a u̾o spc̃ m̃tem lapsam ne deficiat¬
ad spem future głe corroborat ꝓ¬
inde illa quãnis superet nullatenꝰ
despandum est qr reꝑato c̾tamine
possumꝰ de ea ⁊̃ głosius tͥũphare
Ista quãuis uincat de uictoria ñ est¬
secura qr callidus hostis ⁊ si deuit¬
tus interdum tñ uictores ultimꝰ
uincit. Et quos p̾ma congressioẽ
ñ ꝑcurit decipe in finẽ tendit. hinc
est ergo quod ipã concupiscia car¬
nis usq in huiꝰ uite t̾minũ demioa¬
re nõ cessat. S concupiscencia spc̃
usq in finem suꝑet uictorie ꝑace

Expanded text:
in omnium vitiorum multitudinem conin omnium vitiorum multitudinem consentientes sibi praecipitat, concupiscentia vero spiritus mentem lapsam ne deficiat, spe futurae gloriae corroborat. Proinde illa, quamvis superet, nullatenus desperandum est, quia, reparato certamine, possumus de ea etiam gloriosius triumphare. Ista quasecura, quia callidus hostis, etsi deuictus interdum, tamen uictores ultima uincit, et quos prima congressione non percutit, decipere in finem tendit. Hinc est etiam quod ipsa concupiscentia carnis usque in huius uitae terminus dimicare non cessat. Sed si concupiscentia spiritus usque in finem superet, uictoriae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis expłe ꝯtẽdit. ista castitatis ⁊
pudicicie pulcͥtudinem diligit. Illa
anaricie flamina succensa adpetit
lucrum ⁊ fugit dampnũ tempora¬
lium rerũ. Ista cõcep̃nens mũdum
solum sibi uendicat lucrũ. Illa m¬
uidia nullum gͥ suꝑiorem uł eqͣlẽ
de cunctoꝵ ꝓfectoͣ tabesce̾t. Ista de
ciictorum uirtutib gandet et
minorem sͥ ꝑ oaritatem pp̃onit. Illa
ira estuans nicħ equanimit̾ portat
ħ ꝑturbatam m̃tem usq ad uoces
cumultũ exaltat. Ista nulla exas¬
pacione mouetur s ꝑcñquillitatĩ
mansuetudinẽ patient̾ om̃a susti
tans ab int̾iore gaudio nõ mouet᷑
Illa ambicione honorem inficitur
⁊ humanis laudib uł inlecebris
uane głe delinitur ista hũilitatem
amat et soli deo suo qui iuspector
est mentis plac̾e delectet᷑ illa ĩfla¬
ta suꝑbie fasticor misu̾m elenat
ista ne a celsitudine sua corruat
usq ad infima se ipãm hũiliat. S
quid plura: Concupiscencia carnis

Expanded text:
tatis explere contendit; ista castitatis et tatis explere contendit; ista castitatis et pudicitiae pulchritudinem diligit. Illa auaritiae flamma succensa appetit lucrum et fugit damna temporalium rerum; ista contemnes mundum solum sibi uindicat Christum. Illa inuidia nullum sibi superiorem uel aequalem de cunctorum profectu tabescit; ista de cunctorum uirtutibus gaudet, et minores sibi per caritatem praeponit. Illa ira exaestuans, nihil aequanimiter portat, sed perturbatam mentem usque ad uocis tumultum exaltat; ista nulla exasperatione mouetur, sed per tranquillitatis mansuetudinem patienter omnia sustintans, ab interiore gaudio non mouetur. Illa ambitione honorum inficitur et humanis laudibus, uel inlecebris uanae gloriae delinitur; ista humilitatem amat, et soli Deo suο, qui inspector est mentis, placere delectat. Illa inflata superbiae fastu cor miserum eleuat; ista, ne a celsituusque ad infima seipsam humiliat. 113. Sed quid plura? Concupiscentia carnis
Abbreviated transcription (Latin):
lex mentis est de mun̾e redẽp̃toris.
nr̃i ꝓcedens. Hec aut̃ gͥ inuicem
ꝓ affcũ uirtutũ utioꝵ q̃ cotidia¬
na ꝯluctacione tałr adu̾santur.
Concupiscencia nãq carnis pri¬
mũ ullecebras uicioꝵ in cogita¬
tõib gignit. Concupiscencia u̾o
spc̃ econtͣrio cogitatoẽs scãs inde¬
sinent̾ opponit. Illa fabulis uanis
oblectatur ⁊ u̾bis. ista scͥpturarum
medicatõib acq p̃ceptis. Illa gau¬
det spectaculis rerum terrestriũ
ista cõtemplacione celestiũ gaudi¬
orum. Ila terrena gandia querit
ista gemitus ⁊ suspiria trahit. Illa
corpores oĩum ad pigͥciam corpus
relaxat ista uigiliis ⁊ ꝯpetentib
oratõib elaborat. Illa ꝑ ingluui¬
em ullecebris uentͥs ⁊ desid̾io gut¬
turis estuant ista semet iꝑãm ie¬
iumis ⁊ abstinencie cruciatibus
macerat. Illa luxurie subdica tur¬
piũ ꝑꝑetͣcionũ affc̃s̃ quos intẽtio¬
ne cogitatoĩs agit ꝑfectione uolũ¬

Expanded text:
lex mentis est de munere Redemptoris lex mentis est de munere Redemptoris procedens. Haec autem sibi inuicem pro affectu uirtutum uitiorumque quotidiana conluctatione taliter aduersantur. Concupiscentia namque carnis primum inlecebras uitiorum in cogitationibus gignit; concupiscentia uero spiritus e contrario cogitationes sanctas indesinenter opponit. Illa fabulis uanis oblectatur et uerbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerum terrestrium, ista contemplatione caelestium gaudiorum. Illa terrena gaudia quaerit, ista gemitus et suspiria trahit. Illa torpore somni atque pigritia corpus relaxat, ista uigiliis et conpetentibus orationibus elaborat. Illa per ingluuiem inlecebris uentris et desiderio gutturis aestuat, ista semetipsam ieiuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetrationum affectus, quos intentione ο cogitationis agit, perfectione uolup
Abbreviated transcription (Latin):
que nocturne ul lusione fiidun¬
t᷑. Qd̾ om̃is sapiens uidet quã
sit absurdum ⁊ a racione omni¬
modis alienũ. his gͦ ꝓpositõib
de anime origine ꝑtes se inuicẽ
ĩcunt. Quia una q̃q eaꝵ cum
alienã ꝓpositoẽm destruit. ipsi
nõ ualent abstruere quod ꝓpo¬
nũt. Obhoc de hac questione oau¬
tius querendum est maxime qr
scĩs uris nich certius diffinitũ
est. nec sc̃ãꝵ scͥpturarũ auctorita¬
te manifestius ꝓnũciantur. Illd̾¬
nexu poc̃i originaliꝰ eẽ astrictas
q̃ nͨ ꝑcipiant baptismatis sacͣmẽ¬
tum regni celestis ꝑticipes esse
nõ possunt. S cũ carne et ꝯmu¬
ne hẽbunt pocm̃ ⁊ pari iudicio.
fcũ sordide delectatoĩs ꝯcupiscẽtia
u̾o est spc̃ ardens intentõ m̃tis in
desid̾ia scẽ uirtutis. Ista sͥ consenti¬
entes mͣtit ad regnũ. Illa ad suppli¬
cium sempit̾nũ. Illa lex pcc̃i est de
pͥmi hoĩs dap̃nacione discẽdens ista

Expanded text:
quae nocturna inlusione fundunquae nocturna inlusione funduntur? Quod omnis sapiens uidet quam sit absurdum et a ratione omnimodis alienum. His ergo propositionibus de animae origine partes se inuicem uincunt, quia unaquaeque earum cum alienam propositionem destruit, ipsa non ualet adstruere quod proponit. Ob hoc de hac quaestione cautius quaerendum est: maxime quia a sanctis uiris nihil certius definitum est, nec sanctarum Scripturarum auctoritate manifestius nexu peccati originalis esse astrictas, quae nisi percipiant baptismatis sacramentum, regni coelestis participes esse non possunt; sed cum carne commune habebunt peccatum, et pari judicio fectum sordidae delectationis; concupiscentia vero spiritus, ardens intentio mentis in desideria sanctae virtutis. Ista sibi consentientes mittit ad regnum, illa ad supplicium sempiternum. Illa lex peccati est, de primi hominis damnatione descendens, ista
Abbreviated transcription (Latin):
est q contͣriis obiectionib destruit᷑
Nam illi qui nouas aiãs dicunt sĩ¬
głis corꝑibus dari cum illis opponi
ceꝑit cur amina ꝑuuli que ñ ꝓpa¬
gatur ut caro cum carne origina¬
lis pcc̃i teneat consortiũ mĩquid
iniustus d̾s est ut cũ carne mittat
aiãm in ignem et̾nũ que cum car¬
ne nõ ht̃ cõmune pocm̃. Hoc cũ
illis opponitur oĩo deficuut̃. at ꝯtͣ
pagari posse ut quidem ĩ ꝑuulis
iustum dei iudiciũ firmare ut ꝯmu¬
ne hẽant pocm̃ originale sicut cõ¬
munẽ uendicant utͥusq ꝓpaga
cionẽ. S in consideracionem semi¬
mi que nõ concepta pariunt et
ip̃i penitus obmitescunt aiãm
quippe humanã c̾tũ est et̾nitatẽ
ĩ ip̃o condicoĩs sue mun̾e ꝑcepisse
Que necesse est ut corpus ĩ quo
hic qnͣtulumcũq tẽꝑe uixi̾t in
resurrectione recipiat. Quis gͦ
dicat animata semina ꝓfluxisse
siue illa que nõ concipiuntur siue

Expanded text:
est, quia contrariis obiectionibus destruitur. est, quia contrariis obiectionibus destruitur. Nam illi qui nouas animas dicunt singulis corporibus dari, cum illis opponi coeperit cur anima paruuli, quae non propagatur, ut caro, cum carne originalis peccati teneatur consortio "numquid iniustus est Deus, ut cum carne mittat animam in ignem aeternum, quae cum non habent commune peccatum", hoc cum illis opponitur omnino deficiunt.pagari, possunt quidem in parvulis justum Dei judicium firmare, ut commune habeant peccatum originale, sicut communem vindicant utriusque tionem. Sed in cοnsideratione seminum quae non concepta pereunt, et ipsi penitus obmutescunt. Animam quippe humanam certum est aeternitatem in ipso conditionis suae munere percepisse, quae necesse est ut corpus in quo hic quantulumcumque tempus uixerit, in resurrectione recipiat. Quis ergo dicat animata semina profluxisse siue illa quae concipiuntur, siue
Abbreviated transcription (Latin):
esse corporea que ꝓ eo ad dei ia¬
ginẽ fc̃a est ut ⁊ si incõmutabi¬
lis ut ds̃ eẽt tñ in corporea ut¬
d̾s existe̾t. Si em̃ corꝑeam credi¬
mus aiãm ergo et dm̃ credimus
qui eandem ad suam condidit i¬
maginẽ . huiꝰ ant partes ñ ull̾i
ueterum tres esłe dixu̾nt. racio
spicit . Irascibile ꝑ quod impetis
ire sue emundat. ⁊ corripit. Cõ¬
cupiscibile ꝑ qmͣ concupistenciã
carnis spiritali uirtute cõcupis¬
cit. Cuiꝰ domiciliũ quidam ĩpec¬
tore esse uolu̾nt quidam u̾o n
capitis arce eam hĩtare dixunt
tanqmͣ in celo rectorem. alii aut̃
discurr̾e dicunt. De origine at̃¬
eius uarie hñtur opimones ue¬
rũtam̃ sine affirmandi p̃sup̃cio¬
ue. Quid aut̃ inde patrũ dispu¬
tacio senserint referamꝰ. Incer
quos scĩs sumꝰ fulgencius it̾¬
ciũ sic om̃s anime ex adani ue¬
uire credant᷑ an noue fiunt itt
ex parentib m̃ime ꝓpagentur
Que questio in diffiniendo deficił¬

Expanded text:
esse corporea, quae pro id ad Dei imaesse corporea, quae pro id ad Dei imaginem facta est ut etsi non incommutabilis ut Deus esset, tamen incorporea ut existeret. Si enim corpoream credimus animam, ergo et Deum credimus quia eandem ad suam condidit imaginem. Huius autem partes nonnulli ueterum tres esse dixerunt: rationspicit; irascibile, per quod impetus irae suae emendat et corrigit; concupiscibile, per quam concupiscentiam carnis spiritali uirtute conpescit. Cuius domicilium quidam in pectore esse uoluerunt, quidam uero in capitis arce eam habitare dixerunt, tamquam in cdiscurrere dicunt. 105. De origine ejus variae habentur opiniones: verum tamen, sine affirmandi praesumptione, quid autem inde Patrum disputatio senserit, referamus. Inter quos sanctissimus Fulgentius incertium, sic omnes animae ex Adam uenire credantur, an nouae fiant et ex parentibus minime propagentur?" Quae quaestio in definiendo dif
Abbreviated transcription (Latin):
dñs potestatem habeo ponendi a¬
nimam meam qmͣ sñ dubio tunc
posuit qñ incruce inclinato capi¬
te spm tradidit. Omĩs aut̃ aĩa
tñ ñ sunt . Ipãm aut̃ aiãm alii ig
ullam figuram nõ nulli quoq eã¬
dem diuine nature eẽ partẽ im¬
pia tem̾tace crediduit nos aut̃
eandem nõ ignem uł sanguinẽ
s in corpoream ẽẽ dicimꝰ passibi¬
lem atq mucabilem carentẽ pon¬
d̾e figura siue colore. Nec credi¬
mus ꝑtem s creaturam esse dei:
nec substancia dei uł de qualibet
subiacenti elementoꝵ mat̾ia. s
ex nicħo fuisse creatam. Nam ut
at quidam si eam deus de semet¬
ip̃o fecisset nequaqm uiciosa uł
mutabilis uł miserabilis esset
Item si ex elementis esset uisi¬
bilis fcã habe̾t utiq extͣ soli¬
ditatem aut ex qua humorem
aut flatum ex aere: aut ardorẽ
ex igne. S quia his om̃ib caret
apparet eam inde nõ esse. quia
cum illis nicħ ꝓbat᷑ hab̾e̾ cõmu¬
ue. uñ pͣue a quibdam creditur

Expanded text:
Dominus: Potestatem habeo ponendi animam meam, quam sine dubio tunc posuit, quando in cruce, inclinato capite, spiritum tradidit. Omnis autem anima tamen non sunt. Ipsam autem animam alii ignullam figuram. Nonnulli quoque eandem diuinae naturae esse partem impia temeritate crediderunt. Nos autem eandem non ignem uel sanguinem, sed incorpοream dicimus, passibilem atque mutabilem, carentem pondere, figura siue colore. Nec credimus partem sed creaturam esse Dei, nec de substantia Dei uel de qualibet subiacentí elementorum materia, sed ex nihilo fuisse creatam. Nam, ut ait quidam, si eam Deus de semetipso fecisset, nequaquam uitiosa, uel mutabilis, uel misera esset. Item, si ex elementis esset uisibilibus facta, haberet utique ex terra soliditatem, aut ex aqua humorem, aut flatum ex aere, aut calorem ex igne; sed quia his omnibus caret, apparet eam inde non esse, quia cum illis nihil probatur habere commune. Vnde praue a quibusdam creditur
Abbreviated transcription (Latin):
implende legis om̃ibus cõdona¬
uit. Et si deinceps punienda cõmi¬
sit̾ ꝑ eudem adoptoĩs spm̃ indul¬
get. Forma bñ agendi p̾bunit. ⁊
ut possent agi que docuit adiuto¬
rem spm̃ infundit. Nam p̾cepta le¬
tione melioꝵ etiam ñ bona dicum¬
cur quia q̃ p̃cipiut̃ ñ fiint. Gr̃a

Expanded text:
implendae legis omnibus donaimplendae legis omnibus donavit: et si deinceps punienda commiserint, per eumdem adoptionis spiritum indulget. Formam bene agendi praebuit, et ut possint agi quae docuit, adjutorem Spiritum infundit. Nam praecepta lengelii etiam non bona dicuntur, quia quod praecipi