comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ luctꝰ. neq̃ clamor. s nec ullꝰ dolor. quia pͥora
abicr̃: Et dix̃ sedens inthrono. Ecce noua faciodiã
sũ dñs. faciens te Et de celo quidem ab inicio sui
descendit. ex l qͦ ꝑ huiꝰ scliͣ tempꝰ grã dĩ desuꝑ
ueniente ꝑ lauacrũ regenerationis in spũscõ misso
de celo. sub inde ciueseiꝰ ad crescunt S ꝑ iudi¬
cium dĩ quod erit in nouissimũ ꝑ eiꝰ filium in᷑m
xpmͣ tanta eiꝰ & tãnoua de dĩ munere claritas ap¬
parebit. ut nullartinancant uestigia uetustatis
quando quidem & corpora ad in corruptionẽ atq
inmortalitatẽ nouã ex ueteri corruptione ac mor¬
talitate transibunt:. Nam hoc de isto tempore
accipcre quo regnat cum rege suo mille annis in¬
pudentie nimic̨ michi uidetur. cum aꝑtissime
dicat. A bsterg& omẽm lacrimã ab oculis eoꝵ
& mors iã ñ erit. neq luctꝰ. neq clamor. s. neo do¬
lor ullꝰ. Quisuͦ tam sit ab surdꝰ & obstinatissima
contentione uesanꝰ. qͥ audeat ad firmare in huiꝰ

Expanded text:
lamor. sed nec dolor ullus, quia priora abierunt. Et dixit sedens in throno: Ecce noua facio omnia. sum Dominus faciens te. Et de caelo quidem ab initio sui descendit, ex quo per huius saeculi tempus gratia Dei desuper ueniente per lauacrum regenerationis increscunt. Sed per iudicium Dei, quod erit nouissimum per eius filium Iesum Christum, tanta eius et tam noua de Dei munere claritas apparebit, ut nulla remaneant uestigia uetustatis; quando quidem et corpora ad incorruptionem adque inmortalitatem nouam ex uetere corruptione ac mortalitate transibunt. Nam hoc de isto tempore accipere, quo regnat cum rege suo mille annis, inpudentiae nimiae mihi uidetur, cum apertissime dicat: Absterget omnem lacrimam ab oculis eorum; et mors iam non erit neque luctus neque clamor, sed nec dolor ullus. Quis uero tam sit absurdus et obstinatissima contentione uesanus, qui audeat adfirmare in huius
Abbreviated transcription (Latin):
reca pitulando eum adid redisse quod int̾ miscrat.
Nunc aut̃ ordinc̃ tenuit. atq̃ ut ox plicaret᷑ ipse
erdo cõmodiꝰ. etiam deiudicatis mortuis quodiã
dixerit suo repetunt loco. Cum cnun dixissa. &
exibuit mortuos mare qui in co crant. & mors & in
fernꝰ reddider̃ mortuos qͦs in sc habebant. mox id¬
didit. quod paulo ante posuerit: Et iudicati sunt
fingili scdm̃ facta sua. Hocẽ enĩ. quod supͥ dixctait
As euibuit m are qͥ ineo crant. neq enĩ qui in mari
moriuntur ñ sunt in inferno. aut corpora coꝵ ser¬
uantur inmari. aut quod ÷ ab surdꝰ mart t abrbat bo¬
nos mortuos & in fernꝰ malos: Quos hoc putauerit :
S. ꝓfecto c̃uenient᷑ quidã hocloco mare ꝓisto selõ
positũ accipiunt. Cun gͦ & quoshic inuoni& xp̃c
i corpore c̃stitutos. simul significar& cum eis qui re¬
surrecturi sunt iudicandos. etiam ipsos mortuos appd¬
lauit. & bonos quib dr̃ inortui enim estis. & uitaurã

Expanded text:
recapitulando eum ad id redisse quod intermiserat. recapitulando eum ad id redisse quod intermiserat. Nunc autem ordinem tenuit, adque ut explicaretur ipse ordo, commodius etiam de iudicatis mortuis, quod iam dixerat, suo repetiuit loco. Cum enim dixisset: Et ex hibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt, quos in se habebant: mox addidit quod paulo ante dixerat, Et iudicati sunt singuli secundum facta sua. Hoc est enim quod supra dixerat: os exhibuit mare, qui in eo erant? Neque enim qui in mari moriuntur, non sunt in inferno, aut corpora eorum seruantur in mari, aut, quod est absurdius, mare habebat bonos mortuos et infernus malos. Quis hoc putauerit? Sed profecto conuenienter quidam hoc loco mare pro isto saeculo positum accipiunt. Cum ergo et quos hic inueniet Christus in corpore constitutos simul significaret cum eis, qui resurrecturi sunt, iudicandos, etiam ipsos mortuos appellauit, et bonos, quibus dicitur: Mortui enim estis, et uita uestra
Abbreviated transcription (Latin):
diat recitari: N ongͦ iinꝰ liberꝰ crit om̃ium. s. singu¬
li singuloꝵ. Scriptura uͦ ista unũ uolens intellegi
& alius inquit liber aꝑtuis est: Quedã gͥ uis ẽ intd¬
legenda diuma. qua fi&. ut cuiq oꝑa sua. ut bona
uł mala cuncta in memoriã reuocentur. & mentis
in tuitu mira celeritatt cernantur. ut accus& uł ex¬
cusa scientii c̃scientiã. atq ita simul & om̃s & sin¬
guli uidicentur: Quȩ nimirũ uis diuina. libri no¬
ñ accep̃. In ea quippe quodã modo legit᷑: quicquid
ea faciente recolit᷑. Ut aũ ostendat qui mortui uidi¬
candi sint: pusilli & magni. recapitulando dicit tã¬
quã adid rediens quod p̃ttricrat potius uł distule¬
rat: Et exibuit mortuos mare qͥ in cocrint. & mors
& inftinꝰ red dider̃ mortuos. quos inse habebant:
Hoc ꝓcul dubio prius factũ ẽ. qͥ cẽnt mortui iu¬
diciti & tam̃ illud pͥus dictũ ẽ. Hocc̃ gͦ quod dir

Expanded text:
diet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singudiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singuli singulorum. Scriptura uero ista unum uolens intellegi: Et alius, inquit, liber apertus est. Quaedam igitur uis est intellegenda diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. Quae nimirum uis diuina libri nomen accepit. In ea quippe quodam modo legitur, quidquid ea faciente recolitur. Ut autem ostendat, qui mortui iudicandi sint, pusilli et magni, recapitulando dicit tamquam ad id rediens, quod praeterierat potiusue distulerat: Et exhibuit mortuos mare, qui in eo erant, et mors et infernus reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Hoc procul dubio prius factum est, quam essent mortui iudicati; et tamen illud prius dictum est. Hoc est ergo quod dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
Mutatione nãꝙ rerũ ñ om̃i modo ininteritd
transibit hic mundꝰ Unde & apłs dic̃. Predera qi
figuei huiꝰ mundi: uolo uos simne solictudiac ẽs
Figura gͦ p̃itriit. ñ naturi. Cũ gͦ se ioħs uidissedi fe¬
& uditinquit mortuos mnagnos & pusillos. &. aꝑtist̃
facta sui libros dix̃ eẽ aꝑtos & librũ .s librũ cuiꝰ
modi ñ tacuit: Quiẽ inquit uite uiniꝰ cuiusq. Er¬
go illi libri quos pͥoit illo loco posuit. intelligen¬
dist̃ scĩ & ueteres & noui. ut in illis ostenderctur qͦ
ds̃ fieri suamandita iussisset. miil ꝙ loaut̃ qui ẽ uite
uniꝰ cuiusꝙ quid hoꝵ quisq: ñ fccissa. siuc fecissa:
Qui liber si carnalit̾ cogitetur. quiseiꝰ magnitudinẽ aut
longitudinẽ ualeat estimare: Aut quanto tempore
legi poterit lib. in quo scripte st̃ uniũsc uitȩ uniũ¬
soꝵ : Antantus anglõꝵ numqrꝰ aderit quant᷑ ho¬
minũ erit. & uitã suã qͥsq ab anglõ sibi adhibito au¬

Expanded text:
Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde apostolus ait: Praeterit figura huius mundi, volo vos sine sollicitudine esse. Figura ergo prEt uidi, inquit, mortuos magnos et pusillos, et aperti sunt facta sua. Libros dixit esse apertos et librum; sed librum cuius modi non tacuit: Qui est, inquit, uitae uniuscuiusque. Ergo illi libri, quos priore loco posuit, intellegendi sunt sancti, et ueteres et noui, ut in illis ostenderetur, quae Deus fieri sua mandata iussisset; in illo autem, qui est uitae uniuscuiusque, quid horum quisque non fecisset sine fecisset. Qui liber si carnaliter cogitetur, quis eius magnitudinem aut longitudinem ualeat aestimare? Aut quanto tempore legi poterit liber, in quo scriptae sunt uniuersae uitae uniuersorum ? An tantus angelorum numerus aderit, quantus hominum erit, et uitam suam quisque ab angelo sibi adhibito au
Abbreviated transcription (Latin):
renouatus c̃. : Aut uͦ ñ eiꝰ filii sunt qͥ ingeniscun
guati in qͦ nolunt spoliari. s suꝑ uestiri. ut ab¬
sorbeatur mortale hoc auita: Nonne ipsisi
qui pͥmitias habentes spc̃ insemet ipsis in genes¬
cunt ad optionẽ expectantes redemptionẽ aupo¬

Expanded text:
renovatus est? Aut vero non ejus filii sunt qui ingemiscunt gravati, in quo nolunt spoliari sed supervestiri, ut absorbeatur mortale hoc a vita? Nonne ipsi sunt qui primitias habentes Spiritus in semetipsis ingemiscunt, adoptione exspectantes redemptionem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
gendast̃. Et qͥ sunt qui ñ ad orant bestiam nec
imaginẽ ciꝰ. nisi qui faciunt quod ait apłs
ne sitis uigum ducentes cũ infidelib : Non
adorant enĩ id ÷ ñ consentiunt. ñ subiciuntur.
neq accipiunt in scriptionẽ. notã salic& cri¬
minis in fronte ꝓpter ꝓfessionẽ. in manui ꝓp¬
t̃ oꝑationẽ Ab his gͥ malis alieni siue ad huc
in ista mortali carne uiuentes. siue de functi.
regnant cum xp̃o iam nc̃ modo qͦdã huic
tenꝑi congruo ꝑ totũ hoc int̾uallũ quod
numero mille significatur annoꝵ Reliqui
didit. donec finiant᷑ mille anni. inꝰ telli¬
gendũ ẽ quod eo cempere ñ uixer. quo uiuere de¬
buer̃ ad uitam scilic& de morte transcundo Et ideo
cum dies uenerit quo fiata corpor resurrectio. ñ
ad uitam de monum̃tis ꝓced eNt. sed ad iudiciũ¬
ad dampnationẽ scilic& quę sedã mois dr̃. Donec
finiantur eiũ mille anni qͥcumq ñ uixerit. id ÷

Expanded text:
genda sunt. Et qui sunt qui non adorant bestiam nec genda sunt. Et qui sunt qui non adorant bestiam nec imaginem eius, nisi qui faciunt quod ait apostolus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus? Non adorant\' enim est non consentiunt, non subiciuntur; 4neque accipiunt inscriptionem>, notam scilicet criminis, in fronte\' propter professionem, in manu\' propter operationem. Ab his igitur malis alieni, siue adhuc in ista mortali carne uiuentes siue defuncti, regnant cum Christo iam nunc modo quodam huic tempori congruo per totum hoc interuallum, quod numero mille significatur annorum. Reliqudidit: Donec finiantur mille anni, intellegendum est, quod eo tempore non uixerunt, quo uiuere debuerunt, ad uitam scilicet de morte transeundo. Et ideo cum dies uenerit, quo fiat et corporum resurrectio, non ad uitam de monumentis ad damnationem scilicet, quae secunda mors dicitur. Donec finiantur enim mille anni, quicunque non vixerunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mas cõmemorauit. quia ipsi p̃cipue regnant
mortui. quiusq ad mortẽ ꝓueritate certar̃
Sed a parte totũ etiam ceteros mortuos intel¬
ligimꝰ ꝑtinenits ad ecclãm. quod ẽ regnũ xp̃i
Qa uͦ sequitur. & si qui ñ ad orauerint bestiã¬
nec imaginc̃ ciꝰ. neq acceꝑit in scriptionẽ in fron¬
te aut inmanu sua. simul de uiuis & mortu¬
is debemꝰ accipe. Que sit porro ista bestia. ꝗͣ¬
uis sit diligentius requirendũ. ñ tam̃ ab hor¬
ra a fide recta. ut ipsa impia ciuitas intel¬
ligat᷑ & populus infideliũ cont̾rius poplõfido¬
li & ciuitati dĩ. Imagouͦ eiꝰ. simulatio ciꝰ mi¬
se eẽ quod non sunt: uocanturq ñ ueraci effigie
s fallaci imagine xp̃iani Ad eandem nãq
bestiã ꝑtinent ñ solũ aꝑte inimici nominis
xp̃ĩ. & eiꝰ gloriosissimȩ ciuitatis.s etiã ura¬
nia qͣ de regno eiꝰ quod ẽ ȩcclã infinc sclĩ colli¬

Expanded text:
mas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mas commemorauit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro ueritate certarunt. Sed a parte totum etiam ceteros mortuos intellegimus pertinentes ad ecclesiam, quod est regnum Chriur: Et si qui non adorauerunt bestiamnecimaginemeius, nequeacceperunt inscriptionem in fronte aut in manu sua, simul de uiuis et mortuis debemus accipere. Quae sit porro ista bestia, quamuis sit diligentius requirendum, non tamen abhorret a fide recta. ut ipsa inpia ciuitas intellegatur et populus infidelium contrarius populo fideli et ciuitati Dei. Imago uero eius simulatio eius mise esse quod non sunt, uocanturque non ueraci effigie, sed fallaci imagine Christiani. Ad eandem namque bestiam pertinent non solum aperte inimici nominis Christi et eius gloriosissimae ciuitatis, sed etiam zizania, quae de regno eius, quod est ecclesia, in fine saeculi colli
Abbreviated transcription (Latin):
me scilic& martirũ nondũ sibi corporib suis red¬
ditis. N eꝙ enĩ pioꝵ anime mortuoꝵ separant᷑
ab ecclã. qͦ nc̃ etiam ẽ regnũ xp̃i. Alioquin nec
ad altare dĩ ficr& eoꝵ memoria i cõmunica¬
tione corporis xp̃i. nec aliquid ꝓdess& ad cꝰ bup¬
tismũ in ꝑiculis currere. ne sine illo finiat᷑ hec
uita. nec ad reconciliationẽ si forte ꝑpeniten¬
tiã. malãue c̃scientiã quisq ab eodem corpore
sepatus ẽ: Cur oũ funt ista. nͥ quia fideles
etiam defuncti menbra sunt ciꝰ : Quamuis gͦ cũ sius
corporib non dũ sint: iam tam̃ eoꝵ animȩ regnant
cum illo. dum isti agni mille decurrunt. Unde
in hoc eodem libro. & alibi legitur: Beati mortui
qui in dño moriunt᷑. Amodo iam dic̃ speͦ: ut
requiescant alaborib suis Nam oꝑa eoꝵ secun¬
tur eos. Regnat itaq cũ xpo nc̃ pͥmũ ȩcdã.
minetur: Sed ideo tantũ modo martirũ ani¬

Expanded text:
mae scilicet martyrum nondum sibi corporibus suis redmae scilicet martyrum nondum sibi corporibus suis redditis. Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab Ecclesia, quae nunc etiam est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est. Quur enim fiunt ista, nisi quia fideles etiam defuncti membra sunt eius? Quamuis ergo cum suis corporibus nondum, iam tamen eorum animae regnant cum illo, dum isti anni mille decurrunt. Unde in hoc eodem libro et alibi legitur: Beati mortui, qui in Domino moriuntur. Amodo etiam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis; nam opera eorum sequuntminetur. Sed ideo tantummodo martyrum ani
Abbreviated transcription (Latin):
& aliquantt repugnat᷑ pugnantib uicus aliquan¬
do cedentib imꝑatur. donet uenut᷑ ad illud pa¬
catissimũ regnum. ubi sinc hostt ragrabitur. &
de hac pͥma resurrectione quȩ nc̃ ẽ. lib iste sic loqͥ¬
tur. Cumenĩ dixissa alligari diabolũ mille annis
& postea solui breui tempc̃ : tũ recapitulando quid
in illis mille annis agat ecclã uł agatur in ea.
& uidi inquit sedes & sed onits suꝑ eas. & iudiciũ
datũ ẽ. Non hoc putandũ c̃ de ultimo iudicio
dici s. sedes p̃positor & ipsi p̃positi intelligendi
sunt. ꝑ quos nc̃ ȩcclã gubnatur: Iudiciũ autt̃
ditũ. nullũ ieliꝰ accipiendũ uidtur. quã id qͦd
de Apłs. Quid enĩ mͥẽ inquit dehis qui foris st̃
iudicare : Nonne dehis qui intꝰ sunt uos uidi¬
catis : Et animc inqͥt occisoꝵ ꝓpter testimoniũ
ihũ. & ꝓpt̃ uerbũ dĩ. sub auditur quod posta
dicturus ẽ. regnauer̃ cũ ihũ mille annis. ani¬

Expanded text:
et aliquando repugnatur pugnantibus uitiis, aliquanet aliquando repugnatur pugnantibus uitiis, aliquando cedentibus imperatur, donec ueniatur ad illud pacatissimum regnum, ubi sine hoste regnabitur, et de hac prima resurrectione, quae nunc est, liber iste sic loquitur. Cum enim dixisset adligari diabolum mille annis, et postea solui breui tempore, tum recapitulando quid in istis mille annis agat ecclesia uel agatur in ea: Et uidi, inquit, sedes et sedentes super eas, et iudicium datum est Non hoc putandum est de ultimo iudicio dici; sed sedes praepositorum et ipsi praepositi intellegendi sunt, per quos nunc ecclesia gubernatur. Iudicium autem datum nullum melius accipiendum uidetur, qus : Quid enim mihi est, inquit, de his qui foris sunt judicare? nonne de his qui intus sunt vos judicatis? Et animae, inquit, occisorum propter testimonium Jesu, et propter verbum Dei: subauditur quod postea dicturus est, regnaverunt cum Jesu mille annis , ani
Abbreviated transcription (Latin):
dlauerit iusticia urã. id ÷ ut uos ñ soliatis s fa¬
ciatis potiꝰ quod docetis: ñ intrabitis inquit in
regnũ celoꝵ. Alio mͦ gͥ intellegendũ ẽ regnũ
cȩloꝵ. ubi ambo sunt & ille scilica qui soluit
ille qui fict Aeꝑ hoc ubi utrũ ꝙͥ genꝰ ẽ ecclã ẽ. quał¬
nc̃ ẽ. ubi aut̃ illud solũ erit. ecclã ẽ: qualis tc̃erit
amnc̃ sci eiꝰ. alit̃ quidem quĩ tc̃ regnabunt: Neo
tam cum illo regrant tirania. quamiis in ȩccłã cũ
tritico erescant: Regrint enĩ cũ illo. qui faciunt
quod ait apłs. Si resurrexistiscũ ap̃o. qͦ sur sum
st̃ sapite. ubi xpꝰc ẽ in dextãm dĩ sedens. qͥ sursũ
st̃ querutt. ñ que suꝑ ttrram: De qualib item dic̃
quod eoꝵ c̃uersitio sit in odis. Postiemo regnantcũ
illo. qͥ eomꝰ sunt in regnociꝰ. ut sint eti ĩ ipsi regnũciꝰ¬
Quomͦ aũ s̃ regnũ xp̃i qui ut alia taceã. quãuiss ibi
sint donet colligantur in fine sclĩ de regno eiꝰ om̃a

Expanded text:
dauerit iustitia uestra, id est, ut uos non soluatis, sed faciatis potius quod docetis, non intrabitis, inquit, in regnum caelorum. Alio modo igitur intellegendum est regnum caelorum, ubi ambo sunt, et ille scilicet qui soluit ille qui facit. Ac per hoc ubi utrumque genus est, ecclesia est, quanc est: ubi autem illud solum erit, ecclesia est, qualis tunc erit, am nunc sancti eius, aliter quidem, quam tunc regnabunt; nec tamen cum illo regnant zizania, quamuis in ecclesia cum tritico crescant. Regnant enim cum illo, qui faciunt quod ait apostolus: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubiChristus estin dexteraDeisedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram; de qualibus item dicit, quod eorum conuersatio sit in caelis. Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno eius, ut sint\' etiam ipsi regnum sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamuis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eiꝰ nam pluralit̾ dicti st̃. Anglica misteria ñ in con¬
uenient accipimꝰ: Qͦd aut̃ ait omc̃m terrã. & omẽm
carnẽ. in eus igne & gladio iudicari. non etiam hic

Expanded text:
uero eius nam pluraliter dicti sunt angelica ministeria non inconuero eius nam pluraliter dicti sunt angelica ministeria non inconuenienter accipimus. Quod autem ait omnem terram et omnem carne
Abbreviated transcription (Latin):
rientur. ut resurrectionẽ carnis quidem s tam̃ bonoꝵ
senc̃ cõmemorare monstrar&. ad iunx̃. Et cognosce¬
tur manꝰ dñi colentib cum: Et quid ÷ hoc nͥ manꝰ
distinguentis cultores a contẽptorib suis : De qui¬
b sequentia c̃texens. & cõminabit᷑ inquit c̃tuma¬
cib. siue ut ait alius interpres. in eredulis. necͭ com¬
ininabit᷑. s quę nc̃ dicuntur minacit̃ tc̃ efficaciter
implebuntur: Fece enĩ dñs inquit ut ignis ueni&.
& ut tempestas currꝰ ciꝰ: reddere in indignatione
iundictam. & uastationẽ in flãmã ignis In igne enĩ
Tedi dñi iudicabitur omis terra: & in gladio ciꝰ omĩs
caro. Multi uultcrati er̃ adnõ Siue igne. siue tẽ¬
pestate. siue gladio. poenã uidicii significat. quan¬
doquidem ipsũ dnm̃ quasi ignẽ dic̃ eẽ uenturum
eis ꝓfecto quib penalis erit eiꝰ aduentꝰ. Currus

Expanded text:
rientur, ut resurrectionem carnis quidem, sed tamen bonorum rientur, ut resurrectionem carnis quidem, sed tamen bonorum se nunc commemorare monstraret, adiunxit: Et cognoscetur manus Domini colentibus eum. Quid est hoc nisi manus distinguentis cultores suos a contemtoribus suis? De quibus sequentia contexens: Et comminabitur, inquit. contumacibus, siue, ut ait alius interpres, incredulis. Nec tunc comminabitur, sed quae nunc dicuntur minaciter, tunc efficaciter inplebuntur. Ecce enim Dominus, inquit, ut ignis ueniet et ut tempestas currus eius, reddere in indignatione uindictam et uastationem in flamma ignis. In igne enim Domini iudicabitur omnis terra et in gladio eius omnis caro; multi uulnerati erunt a Domino. Siue igne, siue tempestate, siue gladio poenam iudicii significat: quando quidem ipsum Dominum quasi ignem dicit esse uenturum, eis profecto quibus poenalis erit eius aduentus. Currus
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ ꝑtinere. & ossa inquit urã ut herba exorient᷑:
Ubi resurrectionẽ corpoꝵ strix̃. uelut qͦd ñ dixe¬
rat reddens. neq ciĩ cũ uiderimꝰ fi&. s cũ fuerit
facta uidebimꝰ. Nam & de cdo nouo ac terra no¬
noua. & ñ erunt memores pͥoꝵ. noc ascend& in cor ipsoꝵ.
s letitiam & exultationẽ inuonent in ea. Ecce ego faciam
ierlmñ exultationẽ. & poplm meũ lȩticiam. & exultabo in
iherlm. & letabor inpoplõ meo. & ult̾ ñ audietur in il¬
referre conant᷑: Loquutiones eni tropice ꝓpͥis ꝓphĩ¬
co more miscentur. & ad intellectũ sp̃alem intentio so¬
bria cũ quodã utili ac salubri labore ꝑueniat: Pigritia
uͦ carnalis uł in eruditȩ atq in exercitatę tarditas mñ¬
tis c̃tenta littere suꝑficie. nichil putat interiꝰ requi¬
rendũ Hȩc de ꝓpħĩcis uerbis que ante istũ locum
scripta st̃: satis dixerimꝰ: In hoc aut̃ loco unde ad illa
digressi sumꝰ. cum dixiss&. & ossa urã ut herba exo¬

Expanded text:
pertinere: Et ossa, inquit, uestra ut herba exorientur; ubi resurrectionem corporum strinxit, uelut quod non dixerat reddens; neque enim cum uiderimus fiet. sed cum fuerit facta uidebimus. Nam et de caelo nouo ac terra nonoua, et non erunt memores priorum nec ascendet in cor ipsorum, sed laetitiam et exsultationem inuenient in ea. ecce ego faciam Hierusalem exsultationem et populum meum laetitiam; et exsultabo in Hierusalem et laetabor in populo meo, et ultra non audietur in ilreferre conantur. Locutiones enim tropicae propriis prophetico more miscentur, ut ad intellectum spiritalem intentio sobria cum quodam utili ac salubri labore perueniat; pigritia uero carnalis uel ineruditae adque inexercitatae tarditas mentis contenta litterae superficie nihil putat interius requirendum. Haec de propheticis uerbis, quae ante istum locum scripta sunt, satis dixerim. In hoc autem loco, unde ad illa digressi sumus, cum dixisset: Et ossa uestra ut herba exo
Abbreviated transcription (Latin):
cruciabuntur ardentissimo ⁊do qm̃ ñ poter¬
rit ignis qͥ comed& cos: Et hoc adõ quia dĩ
munit in suꝑabiles fiunt sc̃i unde ex crucant᷑
inimici Sic̃ enĩ in bono positũ c̃. ⁊ elꝰ domꝰ tuę
comedit me: ita e contrario. ⁊elꝰ occupauit ple¬
bc̃ incruditã & nc̃ ignis contrarios comed&
Et nc̃ utiq. excepto scilic& ultimi illiꝰ igne uidi¬
cii. autsi eam plagã qua ꝑcutiendi sunt etdõ¬
ꝑscquutores uenicnte iam xp̃o. qͦs uiuentts inue¬
oris sui. ignc̃ appellant descendenit̃ de celo
eosq comedentẽ. neq hoc ultimũ suppliciũ erit
imnpior sed illud quod facta corpoꝵ resurrectio¬

Expanded text:
cruciabuntur ardentissimo zelo, quoniam non potercruciabuntur ardentissimo zelo, quoniam non poterrit ignis, qui comedet eos, et hoc a Deo, quia Dei munere insuperabiles fiunt sancti, unde excruciantur inimici. Sicut enim in bono positum est: Zelus domus tuae comedit me: ita e contrario: Zelus occupauit plebem ineruditam, et nunc ignis contrarios comedet. Et nunc utique, excepto scilicet ultimi illius igne iudicii. Aut si eam plagam, qua percutiendi sunt epersecutores ueniente iam Christo, quos uiuentes inueoris sui, ignem appellauit descendentem de caelo eosque comedentem: neque hoc ultimum supplicium erit impior
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utq ad unũ locum uenisse uł uenturi eẽ sigai¬
ficati sunt. quasununo aliqͦ loco futura sint castra
rit qͦ in om̃ib gentib erit. quod significatũ ẽ nomii¬
ne latitudinis t̾re. ibi er̃ cast scõꝵ. ibi erit diles¬
ta dõ ciuitas ciꝰ. ibi ab omib iumicis siuis. quia
& ipsi in om̃ib cum illa gentib er̃. ꝑsequutionis
illiꝰ immanitate cingetur. hoc c̃ in angustiastri¬
bulationis artabitur. urgebit᷑. c̃dudetur. nec
miliciã suam desera& qͣ uocabulo ẽ appellata cas¬
troꝵ. Qͦd uͦ ait & descendit ignis de cȩlo & come¬
dit eos. ñ extremũ putandũ est. id et̃ suppliaiũ
quod crit cum dicetur discedite a me maledicti
m ignẽ eĩnũ. Ic̃ quippe in ignẽ mittent᷑ ipsi. ñ
ignis de cedo uenia suꝑ ipsos. Hic aut̃ benc in¬
telligitur ignis de celo de ipsa firmitate sc̃oꝵ
qͥñ cessuri sunt seuientib ut coꝵ faciant uolun¬
tatẽ. Firmamitũ ẽ enĩ clũ Cuiꝰ firmitait illi

Expanded text:
non utique ad unum locum venisse vel venturae esse significatae sunt, quasi uno aliquo loco futura sint castra rit, quae in omnibus gentibus erit, quod significatum est nomine latitudinis terrae, ibi erunt castra sanctorum, ibi erit dilecta deo ciuitas eius, ibi ab omnibus inimicis suis, quia et ipsi in omnibus cum illa gentibus erunt, persecutionis illius immanitate cingetur, hoc est in angustias tribulationis artabitur, urguebitur, concludetur nec militiam suam deseret, quae uocabulo est appellata castrorum. Quod uero ait: et descendit ignis de caelo et comedit eos, non extremum putandum est id esse supplicium, quod erit, cum dicetur: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. tunc quippe in ignem mittentur ipsi, non ignis de caelo ueniet in ipsos. hic autem bene intellegitur ignis\'de caelo de ipsa firmitate sanctorum, qua non cessuri sunt saeuientibus, ut eorum faciant uoluntatem. firmamentum est enim caelum, cuius firmitate illi
Abbreviated transcription (Latin):
stabit quod dictũ ẽ: quis intrat indomũ fortis &
uasa ciꝰ eripiat. nͥ pͥus alligauerit fortẽ. si etiã solu¬
to eripiuntur: Acꝑhoc ad hoc cogere uidetur
ista sententia. ut credamꝰ illo lic& exiguo temꝑe
neminẽ accessurũ ẽẽ pplo̾ xp̃iano .s. cum eisquiiã
xpĩani reꝑtifuerint diabolũ pugnaturũ. ex quib
etiã si aliqui uicti secuti eum fuerint ñ eos ad pͣdes¬
tinatũ filioꝵ dĩ numerũ ꝑtinere Neꝙ̃ enim

Expanded text:
stabit quod dictum est, Quis intrat in domum fortis, ut stabit quod dictum est, Quis intrat in domum fortis, ut uasa eius eripiat, nisi prius adligauerit fortem, si etiam soluto eripiuntur? Ac per hoc ad hoc cogere uidetur ista sententia, ut credamus illo licet exiguo tempore neminem accessurum esse populo Christiano, sed cum eis, qui iam Christiani, reperti fuerint, diabolum pugnaturum; ex quibus etiamsi aliqui uicti secuti eum fuerint, non eos ad praedestinatum filiorum Dei numerum pertinere. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc aut̃ alligatio diaboli. ñ solum factaẽ ex qͦ
coepit ȩcclã p̃ter uideam t̾ram. in nationes ali¬
as atq alias dilatari: s etiam nc̃ fit: & fi&
usq ad terminũ sclĩ quo soluendꝰ ẽ: qr & nc̃
homines ab infidelitate inqua eos ipse posside¬
bat conũtuntur ad fidem. & usꝙ in illũ finem
sine dubio conũtent᷑: Et utiq unicuiꝙ iste
fortis ic̃ alligat᷑: quando ab illo tamquã uas
eiꝰ eripitur Et abissꝰ ubi inclusus ẽ : ñ in eis¬
consumpta e. quando sunt mortus qui tunc
erant. quando ee cepit inclus: s successer̃ eis
alii nascendo atq succedunt donec finiatur
hoc sdm̃ qͥ oderint xpĩanos. in quoꝵ cotidie
ulut in abisso cecis &: ꝓfundis cordib inludat᷑
Utrũ aũ etim illis ultimis trib annis &mensib sex
quando solutis uirib seuiturꝰ ẽ. aliquis in qͥñ fucrit
sit accessurꝰ ad fidem. ñ nulla questio ẽ Quomͦ enĩ

Expanded text:
Haec autem adligatio diaboli non solum facta est, ex quo Haec autem adligatio diaboli non solum facta est, ex quo coepit ecclesia praeter Iudaeam terram in nationes alias adque alias dilatari; sed etiam nunc fit et fiet usque ad terminum saeculi, quo soluendus est. quia et nunc homines ab infidelitate, in qua eos ipse possidebat, conuertuntur ad fidem et usque in illum finem sine dubio conuertentur; et utique unicuique iste fortis tunc adligatur, quando ab illo tamquam uas eius eripitur; et abyssconsumpta est, quando sunt mortui, qui tunc erant quando esse coepit inclusus; sed successerunt eis alii nascendo, atque succedunt, donec finiatur hoc saeculum, qui oderint Christianos, in quorum quotidie, velut in abysso, caecis et profundis cordibus includatur. Utrum autem etiam illis ultimis tribus annis et mensibus sex, quando solutus totis viribus saeviturus est, aliquis in qua non fuerat, sit accessurus ad fidem, nonnulla quaestio est. Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
s interior renouatur Ubi in dm̃ creditur foras
missum. ut inciꝰ foruisetꝰ impugnatione ꝓfice¬
r&. & incis qui sunt ex parte ipsiꝰ alligauit. ne
quantã posset effundendo & exercendo malicia
innumtrabiles unfirmos. ex qͥb ȩcclãm multipli¬
cari & impleri oportebat. alios creditufos. ali¬
os iam credentes a fide pictatis hos deterrera
hos frangerx & solucr& in finẽ. ut quã fortẽ
aducrsariũ dĩ ciuitas suꝑ auerit cũ ingenti
glã sui redemptoris. aduitoris. libũtoris. aspici¬
at: In eoꝵ sane qui tunc futuri sunt ͤ ͤ atq fideli
illos ꝓbandos tantus soluctur inimicꝰ. cum quo
nos ligato tantis ꝑiculis dimicam̃: Quamuis &
hoc temp̃is int̃uallo quosdã milites xp̃i tã pri¬
dentes & foites fuisse atq eẽ ñ dubiũ ẽ: ut eti¬
am sitã in ista mortalitate uiuerent quando il¬
le soluetur. om̃s insidias eiꝰ atq impetꝰ & caue¬
rent prudentissime & patientissim e sustinerens:

Expanded text:
 interioribus hominibus, ubi in Deum creditur, foras missum, ut eius forinsecus obpugnatione proficerent; et in eis, qui sunt ex parte ipsius, adligauit, ne quantam posset effundendo et exercendo malitiam innumerabiles infirmos, ex quibus ecclesiam multiplicari et inpleri oportebat, alios credituros, alios iam credentes, a fide pietatis hos deterreret, hos frangeret: et soluet in fine, ut, quam fortem aduersarium Dei ciuitas superauerit, cum ingenti gloria sui redemtoris adiutoris libat. In eorum sane, qui tunc futuri sunt, sanctorum atqueillos probandos tantus solvetur inimicus, cum quo nos ligato tantis periculis dimicamus. Quamvis et hoc temporis intervallo quosdam milites Christi tam prudentes et fortes fuisse atque esse, non dubium est, ut etiam si tunc in ista mortalitate viverent, quando ille solvetur, omnes insidias ejus atque impetus et caverent sapientissime et patientissime sustinerent.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes dĩ & xp̃i regnabt̾ cũ eo mille annis. & cum
finiti fueriit mille anñi soluetur sathanas de custodia
sua. ut ñ regni Nuiꝰ scõꝵ intellegamꝰ annos mille fiuiri
s uinculi diaboli atꝙ custodiȩ. ut annos mille.
id ÷ annos ons suos queq̃ pars habeat diuersis ac
ꝓpͥis ꝓlixitatib finiendos ampliore sc̃oꝵ regnobre¬
uiore diaboli unculo: aut cerit qm̃ triũ annoꝵ &
sex mensiũ breuissimũ spaciũ ẽ computari noliusse cre¬
datur. siue quod minꝰ sathane uinculũ. siue quod
ampliꝰ uidctur regnũ habert scoꝵ. sicut de quadrin¬
gentis annis in sextodetimo huiꝰ oꝑis uolumine dis¬
putaui. qm̃ plus aliquid erant. & tam̃ quadringen¬
ti sunt nuncupati. & talia sepe repꝑiunt᷑ in littis
totũ. quod ultimo iã uidicio diaboli & cũ suo ui
dice & cir suo pͥncipe ciuitas inimica passura est:
Dic̃ onĩ : Et diabolus qui seducebit eos missus est

Expanded text:
Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum illo mille annis, et cum Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum illo mille annis, et cum finiti fuerint mille anni, soluetur satanas de custodia sua, aut non regni huius sanctorum intellegamus annos mille finiri, sed uinculi diaboli adque custodiae, ut annos mille, id est annos omnes suos, quaeque pars habeat diuersis ac propriis prolixitatibus finiendos, ampliore sanctorum regno, breuiore diaboli uinculo; aut certe, quoniam trium annorum et sex mensum breuissimum spatium est, conputari noluisse credatur, siue quod minus satanae uinculum, siue quod amplius uidetur regnum habere sanctorum, sicut de quadringentis annis in sexto decimo huius operis uolumine disputaui; quoniam plus aliquid erant, et tamen quadringenti sunt nuncupati; et talia saepe reperiuntur in litteris totum, quod ultimo jam judicio diabolus, et cum suo principe civitas inimica passura est. Dicit enim: Et diabolus qui seducebat eos, missus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ uerbum dĩ. ñ regnabant cũ xp̃o quando pa¬
tiebatur ꝑ sequutionẽ & ipsi regnũ xp̃i ñ erant:
quos xp̃c excellentiꝰ possidebat᷑. Absurdissimũ
id quidem ẽ & om̃imodo auersandũ. S certe ani¬
me uictrices glorio sissimoꝵ martirũ. om̃ib dolo¬
rib ac laborib suꝑatis atꝙ̃ finitis. quã mortalia
menbra posuer̃. cum xp̃o utiq regnaur̃ & reg¬
nant. donec finiantur mille anni. ut postea re¬
ceptis etiã corporib. iã in mortalib regnent:
ꝑ inde trib illis anius atꝙ dimidio animȩ oc¬
e qͥ antea de corporib xier̃.
mortale sdm̃. & ad illud regnũ ubi mors ñ erit tran¬
seatur: Quo circa cum xp̃o regnantiũ scoꝵ plures
anni er̃. quã uinculqͥ diaboli atq custodię. qrllicũ
suo rege dĩ filio iã diaboloñ ligato. etiã ꝑtres illos
annos ac scinis regnabunt: Reman& gͥ ut cũ audimus

Expanded text:
propter verbum Dei, non regnabant cum Christo quando papropter verbum Dei, non regnabant cum Christo quando patiebantur persecutionem; et ipsi regnum Christi non erant, quos Christus excellentius possidebat. Absurdissimum id quidem et omni modo aversandum. Sed certe animae victrices gloriosissimorum martyrum, omnibus doloribus ac laboribus superatis atque finitis, posteaquam mortalia membra posuerunt, cum Christo utique regnaverunt et regnant, donec finiantur mille anni, ut postea receptis etiam corporibus jam immortalibus regnent. Proinde tribus illis annis atque dimidio, animae oce antea de corporibus exierumortale saeculum, et ad illud regnum, ubi mors non erit, transeatur. Quocirca cum Christo regnantium sanctorum plures anni erunt, quam vinculi diaboli et custodiae: quia illi cum suo rege Dei Filio, jam diabolo non ligato etiam per tres illos annos ac semissem, regnabunt. Remanet igitur, ut cum audimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ finiti fucrint mille anni soluet̾ sathanas decus¬
todia sua isto enĩ inodo. & regnũ scoꝵ & uinculũ
diaboli simul cessatura ec̃ significat. ut deinde ꝑ¬
sequutionis illiꝰ tempꝰ nec ad scõꝵ regnũ. nec ad
custodiam sathanę: quoꝵ utrũ q mille annus
credat̾. cogem̃ fateri scõs in illa ꝑsequutione reg¬
naturos ñ ec̃ cũ xp̃o. Sed quis audeat dicere.
tt̃ cum illo ñ regnatura menbra sua. quando e
maximc atq fortissime coherebunt. & qͦ tẽpr̃e q̃to
erit acrior impetꝰ belli. tanto maior glã ñ ceden¬
ti. tanto densior corona martiris : Aut si ꝓpt̃
tribulationes quas passuri s̃ ñ dicendi st̃ regnaturi
ẽ sequons erit ut etiũ suꝑiorib dieb in asdem mil¬
le annis quicumq tribulabantur scoꝵ eo ipsotẽ
Acꝑhoc & illi quoꝵ animas auctor libri huiꝰ ui¬
disse se scribit. occisoꝵ ꝓpt̾ testimoniũ ihũ &

Expanded text:
cum finiti fuerint mille anni, soluetur satanas de cuscum finiti fuerint mille anni, soluetur satanas de custodia sua; isto enim modo et regnum sanctorum et uinculum diaboli simul cessatura esse significat, ut deinde persecutionis illius tempus nec ad sanctorum regnum nec ad custodiam satanae, quorum utrumque in mille annis credatnaturos non esse cum Christo. Sed quis audeat dicere, tunc cum illo non regnatura sua membra, quando ei maxime atque fortissime cohaerebunt, et quo tempore quanto erit acrior impetus belli, tanto major gloria non cedendi, tanto densior corona martyrii? Aut si propter tribulationes, quas passuri sunt, non dicendi sunt regnaturi; consequens erit, ut etiam superioribus diebus in eisdem mille annis quicumque tribulabantur sanctorum, eo ipac per hoc et illi, quorum animas auctor libri hujus vidisse se scribit occisorum propter testimonium Jesu et
Abbreviated transcription (Latin):
exiguum utrũ ad mille annosꝑtineat. quib
& diabolũ ligatũ dic̃ & sc̃os regnare cũ ap̃o
an eisdẽ annis hoc paruũ temꝑis spaciũt suꝑ¬
addatur. atq: et̃ sit : incrito aimbigitur.
Quiasi dixerimꝰ ad cosdẽ annos hoc ꝑtincre: ñ tan¬
etur ex tindi. quã diabolꝰ alligari. ꝓ fecto enĩscĩ
cũ suo rege etiam in ipsa p̃cipue ꝑsecutione reg¬
nabunt mala tanta uincentts. quando iã diabolꝰ
ñ erit alligatꝰ ut eos ꝑsequi omĩb uirib possit:
Quomͦ gͦ ista scriptura eisdem mille annis utrũ q
det̃minat. diaboli scilic& alligationẽ regnũq
scõꝵ. cũ triũ annoꝵ & sex mensiũ interuallo priꝰ
desinat alligatio diaboli. quã regnũ scõꝵ in his
annis mille cũ xpõ: Si aũ dixerimꝰ paruum
ꝓsequutionis huiꝰ hoc spaciũ ñ computandi in
in ille annis. s eis impletis potiꝰ adiciendũ. ut ꝓ¬
pͥe possit intelligi quod cum dixiss& sacerdotes di
& xp̃i regnabt̃ cum eo mille annis. adiccit. &

Expanded text:
iguum, utrum ad mille annos pertineat, quibus et diabolum ligatum dicit, et sanctos regnare cum Christo, an in eisdem annis hoc parvum spatium superaddatur, atque extra sit, merito ambigitur: quia si dixerimus ad eosdem annos pertinere, non tanetur extendi, quam diabolus alligari. Profecto enim sancti cum suo Rege etiam in ipsa praecipue persecutione regnabunt mala tanta vincentes, quando jam diabolus non erit alligatus, ut eos persequi omnibus viribus possit. Quomodo ergo ista Scriptura eisdem mille annis utrumque determinat, diaboli scilicet adligationem regnumque sanctorum, cum trium annorum et sex mensum interuallo prius desinat adligatio diaboli quam regnum sanctorum in his annis mille cum Christo? Si autem dixerimus paruum persecutionis huius hoc spatium non conputandum in mille annis, sed eis inpletis potius adiciendum, ut proprie possit intellegi, quod, cum dixisset: Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum eo mille annis, adiecit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aũ ait. tra uͦ impioꝵ cad&. benc intelle¬
gitur dictũ. corpora uͦ impioꝵ ruina dãpna¬
tionis excipi&: Iã porro si de bonoꝵ resurra¬
tione quod dictũ ẽ diligentiꝰ & distinctiꝰ uelimꝰ
intueri. ad pͥmã restrendũ ẽ: quod dictũ ẽ
resurgent mortui. ad scdam uͦ quod seqͥt᷑.
& resurgent qͥ erant in sepulchris. Iam si &
illos inquiramꝰ sc õs. quos hic uiuos inuentu
rus ẽ dñs. eis c̃grue deputabit᷑ quod adiunx̃
Et letabunt᷑ om̃s qͥ sunt int̾ra: Rosenĩ qui
absteẽ. sanitas illis ẽ.: Sanitatẽ loco isto inmor¬
talitatt̃ rectissime accipimnꝰ: Fanaq̃ est plenis¬
suma sanitas. gͦ n ficitur alimentis. tãquam
quottidianis medicamentis :¬
tem de iudicii dic spem priusdaus bonis. dcmde
terreus malos: idem ꝓphã sic loqͥtur. Hȩc dic̃ dñs.
E coe ego declino in cos ut flum̃ pacis. & ut toritns
inundans glẽ gentiũ: filueoꝵ suꝑ hunneros porta¬
buntur & suꝑ genua c̃solabuntur. Quem admodõ

Expanded text:
ra uero inpiorum cadet, bene intellegitur dictum: \'Corpora uero inpiorum ruina damnationis excipiet.\' Iam porro si de bonorum resurrectione quod dictum est diligentius et distinctius uelimus intueri, ad primam referendum est quod dictum est: Resurgent mortui; ad secundam uero quod sequitur: Et resurgent qui erant in sepulcris. Iam si et illos inquiramus sanctos, quos h quod adiunxit: Et laetabuntur omnes qui sunt in terra; ros enim, qui abs te est, sanitas illis est. Sanitatem loco isto inmortalitatem rectissime accipimus; ea namque est plenissima sanitas, quae non reficitur alimentis tamquam cottidianis medicamentis. Item de iudicii die spem prius dans bonis, deinde terrens malos idem propheta sic loquitur: Haec dicit Dominus: Ecce ego declino in eos ut flumen pacis et ut torrens inundans gloriam gentium. Filii eorum super umeros portabuntur et super genua consolabuntur. Quem ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
go illa idẽ figientũ illud. de qͦ ibi loquuti sumꝰ¬
ł ost hec ipsum nouissimũ iudiciũ quod erit in sedi
resurrectione mortuoꝵ quę corpoꝵ ẽ. recapitu¬
lando narrans. quomͦ sibi fuerit reulatum. aiu¬
di inqͥt thronũ magnũ & candidũ. & sedont̃
suꝑ eũ. cuiꝰ a facie fugit celũ & terra. & locus cor

Expanded text:
go illa, id est figmentum, de quo ibi locati sumus. Post haec ipsum nouissimum iudicium, quod erit in secunda resurrectione mortuorum, quae corporum est, recapitulando narrans quo modo sibi fuerit reuelatum: Et uidi. inquit, thronum magnum et candidum et sedentem super eum, cuius a facie fugit caelum et ter
Abbreviated transcription (Latin):
magog dececto. tamꝗ̃ domꝰ & ipse qui ꝓcedit
de domo Eentes gͦ sunt in quib diabolũ ue¬
lut in abisso suꝑiꝰ intelligebamꝰ inclusũ. & ipse
de illis quodã modo sese esferenis & ꝓcedens ut a¬
le sit tectũ ipse de tecto. Si aut̃ utrũq reftra¬
mꝰ adgentes ñ unũ hoꝵ ad illos. alterũ addia¬
bolũ & tectũ ipse sunt: quia ineisnc̃ in dudi

Expanded text:
cedit de domo. gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipse de illis. quodam modo sese efferens et procedens, ut illae sint tectum, ipse de tecto. si autem utrumque referamus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
eã resurrectionẽ appellat Nam sedm̃ inttriort̃
ñ scdm̃ exteriorẽ hominc̃ utiq resurrexerant
quib ait Si resurrexistis cũ xpõ. quȩ sursũ s̃sa
pite. Quẽ sensum uerbis alis alibi posuit: did
Vt quem ad modũ xp̃c resurrex amortus ꝑgio¬
riã patris ita & nos in nouitatt uitȩ ambulamꝰ¬

Expanded text:
eam resurrectionem appellat? Nam secundum interiorem, eam resurrectionem appellat? Nam secundum interiorem, non secundum exteriorem hominem utique rosurrexerant, quibus ait: Si resurrexistis cum Christo. quae sursum sunt sapite. Quem sensum uerbis aliis alibi posuit dicens: Ut, quem ad modum Christus resurrexit a mortuis per gloriam Patris, sic et nos in nouitate uitae ambulem
Abbreviated transcription (Latin):
in hac pͥma resurractione partẽ: id ÷ particeps
eiest. Ipse aũ particeps eiꝰ. qui ñ solũ a morte qͦ
in peccatis ẽ reuiuescit. uerũ etiã in eo quod re¬
uixerit ꝑ manebit: In istis inquit. sedã mors non
hab& potestatẽ Hab& gͦ in reliquis. de qͥb su¬
piꝰ ait: Rliqͥ eoꝵ ñ uixer̃. donec finiant̾ mille
anni: Qmñ isto toto tẽporis int̾u allo quod mille
annos uocat. quantũ cumq in eo quisq eoꝵ uix̃
in corpore. ñ reuix amorte. in qͥ eum tenebarin¬
pietas : ut sic reuiuescendo pͥmę resurrectionis par¬
ticeps fier&. atq in eo potestatẽ sedã mois ñ ha¬
nͥ corpoꝵ. ideoq istã quoq pͥmã in corporib fu¬
turã eẽ contendunt Quoꝵ enĩ ẽ inquit cadere
eoꝵ ẽ & resurgero Cadunt aũ corpora: morien¬
do: Nam & a cadendo. cadauera nuncupant᷑:
Non gͦ animaꝵ inquiunt resurrectio potest et̃
s copoꝵ: Sed quid : Cont᷑ aplm̃ dicunt. qui

Expanded text:
one partem, id est particeps eius est. ipse est autem particeps eius, qui non solum a morte, quae in peccatis est, reuiuescit uerum etiam in eo quod reuixerit permanebit. in istis, inquit, secunda mors non habet potestatem. habet ergo in reliquis, de quibus superius ait: Reliqui eorum non uixerunt, donec finiantur mille anni; quoniam toto isto temporis interuallo, quod mille annos uocat, quantumcumque in eo quisque eorum uixit in corpore, non reuixit a morte, in qua eum tenebat inpietas, ut sic reuiuescendo primae resurrectionis particeps fieret adque in eo potestatem secunda mors non ha in corporibus futuram esse contendunt. Quorum enim est, inquiunt, cadere, eorum est resurgere. Cadunt autem corpora moriendo; nam et a cadendo cadauera nuncupantur. Non ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest esse, sed corporum. Sed quid contra apostolum dicunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ id ꝑpeti ñ uult. & fideles deicer& & ne qr¬
derent impedir& Qͦa ne facer&. alligatꝰ ẽ.
Tc̃ aut̃ soluctur. quando & breue tempꝰ erit.
Nam trib amis & sex mensib legit᷑ totis su¬
is suoꝵ ꝙ uirib scuiturꝰ. & tales crunt cũ qͥ¬
b ei belligerandũ ẽ: ut uinci tanto eiꝰ impe¬
tu insidusq non possint. Si aũ nũqͣ solue¬
atur: minꝰ apparen& eius maligia potentia. minꝰ
sẽ ciuitatis fidelissima patientia ꝓbaretur: Minꝰ
deniq̃ ꝑspiceret᷑ quã magno eiꝰ malo tã bene fu¬
ert usus om̃ipc̃. qui eũ nec omĩno abstulit a temp

Expanded text:
Deus id perpeti non vult, fideles deiceret et, ne crDeus id perpeti non vult, fideles deiceret et, ne crederent inpediret; quod ne faceret, adligatus est. Tunc autem soluetur, quando et breue tempus erit. Nam tribus annis et sex mensibus legitur totis suis suorumque uiribus saeuiturus et tales erunt, cum quibus ei belligerandum est, ut uinci tanto eius inpetu insidiisque non possint. Si autem numquam solueretur, minus appareret eius maligna potentia. minus sanctae ciuitatis fidelissima patientia probaretur, minus denique perspiceretur, quam magno eius malo tam bene fuerit usus Omnipotens, qui eum nec omnino abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
siniũ. quod nc̃ ꝓptã cõmemorandũ
putaui. nequis existim& eo ipso par¬
uõ tempẽ. quo soluct᷑ diabolꝰ in t̾ra hac ȩcclãm
ñ futurã illo hic eam uł ñ inuenientt cũ fue¬
rit solutus. uł ab sumente cũ fuerit modis oĩ
b ꝑsequutꝰ: Non itaq ꝑ totum hoc tempꝰ
quod liber iste cõplectitur. a pͥmo scilic& ad¬
tꝰ. ita diabolus alligatur. ut hec eiꝰ ipsa sit
alligatio. ꝑ hoc interuallũ qͦd mille annoꝵ
numero appellat non seducere ȩeclãm. quando¬
quidem illam nec solutꝰ utiq seducturꝰ est
Nã ꝓfecto si alligari ẽ: ñ posse seducere
siuc non ꝑmuti. quid cxit solui. nisi posse
seducere siuc ꝑmitti: Qͦd absit: ut fiat:
Sed alligatio diaboli ẽ. ñ ꝑmitti exerere to¬
tam temptationẽ quam potest. uł ui. uł do¬
lo. ad seducendos homines in parte suã cogen
do uiolent̃. fraudulenterue falendo: Qasi
ꝑ mitterctur. in tam longo temꝑe. & tanta
infirmitate multoꝵ: plurimos tales quales

Expanded text:
inet, quod nunc propterea commemorandum putaui, ne quis existimet eo ipso paruo tempore, quo soluetur diabolus, in hac terra ecclesiam non futuram, illo hic eam uel non inueniente, cum fuerit solutus, uel absumente, cum fibus persecutus. Non itaque per totum hoc tempus, quod liber iste complectitur, a primo scilicet adtus, ita diabolus alligatur, ut ejus haec ipsa sit alligatio, per hoc intervallum, quod mille annorum numero appellat, non seducere Ecclesiam; quandoquidem illam nec solutus utique seducturus est. Nam profecto si ei alligari est, non posse seducere, sive non permitti; quid erit solvi, nisi posse seducere, sive permitti? Quod absit ut fiat: sed alligatio diaboli, est non permitti exercere totam tentationem, quam potest vel vi vel dolo ad seducendos homdo violenter fraudulenterve fallendo. Quod si permitteretur in tam longo tempore ac tanta infirmitate multorum, plurimos tales, quales
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt om̃a satis ostendit ubi ait. uelut pecꝰ factus sũ
apud te: & ego scmꝑ tecũ. Uelut pecꝰ dixit utiq non
intelligens Ea quippe ate desidcrare debui. que
dare cernerẽ: putaui mẽ in cassũ tibi seruisse. quando¬
& hec illi haberentꝰ. qͥ tibi serire noluissent: Tam̃
ego semꝑ tecũ. quia etiã in taliũ rtrũ desiderio. deos
alios non quesiui Ac ꝑhoc seqͥt᷑. Tenuistimanũ dex¬
terc mec. in uoluntate tua deduxisti me & cũ glã
assumpsist me Eaꝗ̃ ad sinistrã cuncta illa ꝑt̾inc

Expanded text:
te sunt omnia, satis ostendit ute sunt omnia, satis ostendit uapud te, et ego semper tecum. Velut pecus dixit, utique non intelligens. Ea quippe a te desiderare debui, quaedare cernerem, putavi me incassum tibi servisse, quando et illi haec haberent, qui tibi servire noluissent. Tamen ego semper tecum, qui etiam in talium rerum desiderio deos alios non quaesivi. Ac per hoc sequitur: Tenuisti manum dexterae meae, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assump
Abbreviated transcription (Latin):
nales enĩ terrenasq ꝓmissiones cum᷑ sipiis ha¬
bundare ꝑspicer&. dicit pedes suos pene fuisse
cõmotos. & effusos in lapsum ꝓpe modũ gressus
suos. tamꝗͣ frustra dõ ipse seruir&. cũ ea felicita¬
te quã de illo expectabat. contemptores eiꝰ florere
conspicera&: seq in rei huiꝰ inqͥsitione laborasse uo¬
lentẽ. cur ita esset app̃hendere. donce intrar& in scũ ariũ
dĩ. & intelliger& in nouissima ẽoꝵ. qͥfdices uidehantur
erranti: Ie eos intellex in eo qͦd se extuler᷑. sicut dicit fu¬
isse dciectos. & defecisse ac perisse ꝓpt̾ iniqͥtates suas:
Totumq illud culmen temporalis felicitatis. tamꝗͣ sõnũ¬
sommabat fallacibꝰ gaudus destitutũ. Et qm̃ in hac
terra uel in ciuitate terrena magni sibi uidebantur.
rediges Quid huic tamen utile fuerit: etiã ipsa ter¬
rena non nisi ab uno uero dõ querere. in cuiꝰ potesta¬

Expanded text:
nales enim terrenasque promissiones, cum eas inpiis anales enim terrenasque promissiones, cum eas inpiis abundare perspiceret, dicit pedes suos paene fuisse commotos et effusos in lapsum propemodum gressus suos, tamquam frustra Deo ipse seruisset, cum ea felicitate, quam de illo expectabat, contemtores eius florere perspiceret; seque in rei huius inquisitione laborasse, uolentem quur ita esset adprehendere, donec intraret in sanctuarium Dei et intellegeret in nouissima eorum, qui felices uidebantur erranti. Tunc eos intellexit in eo, quod se extulerunt, sicut dicit, fuisse deiectos et defecisse ac perisse propter iniquitates suas; totumque illud culmen temporalis felicitsomniabat fallacibus gaudiis destitutum. Et quoniam in hac terra uel in ciuitate terrena magni sibi uidebantur: ilum rediges. Quod huic tamen utile fuerit etiam ipsa terrena non nisi ab uno uero Deo quaerere, in cuius potesta