comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iocuti func contͣ dñm m̃datia dicen¬
tes de idolis. Isti sunt dii tui isrł qͥ te
eduxer̃ de tra ȩgypti. Et ñ clamauer̃
ad dñm in corde suo. s in idolatriȩ
formcationib uolutant᷑. Siue ꝗtia
demonũ cultũ sequitꝰ libido iluxu¬
ria. q colebant demones: conseq̃nt̃
instar porcoꝵ inceno libidinũ uer-¬
sabantꝰ. Et pulchrȩ cantica idolis ser¬
uitium. ñ carmina in dm̃s ululatũ
appellat. Suꝑ hereticis facilis int̃p̃¬
tatio ẽ. qđ ue habeant sẽpic̾nũ: quia
recesser̃ adeo:⁊ miseri sint qr reliqͣr̾
creatorẽ suũ. qui redenit eos sangui¬
ne suo. Et ipsi loquent᷑ contra eos
m̃datia impia. falsitatis dogmata
cõponentes & ñ clamant in cordi¬
bus suis. sed ululant sẽꝑ inconciliabu¬
us. quȩ pulchrȩ cubilia appellat & fe¬
rarũ lustͣ. Istiꝰmodi ñ possunt dicere.
lauabo ꝑ singłas noctes lectum meũ.
iacrimis meis stratũ meũ rigabo: sed

Expanded text:
locuti sunt contra Dominum mendacia, dicenlocuti sunt contra Dominum mendacia, dicentes de idolis: Hi sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae fornicationibus volutabantur. Sive quia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est, quod vae habeant sempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in cordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchre cubilia appellat, et ferarum lustra. Istiusmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrym
Abbreviated transcription (Latin):
ad me in toco corde suo. s ululabãt
incubiłis suis .Lxx. Ue eis qm̃ reces¬
serunt a me: manifesti sunt. qm̃ ĩpiȩ
egerunt in me. Ego aũt redemi eos.
ipsi uͦ locuti sunt contͣ me m̃datiũ:
& ñ clamauer ad me corda eoꝵ: sed
ululabant incubilib suis. Me exden¬
dente rete meũ ut eos cõphenderem
qͣsi nolucrẽ cęli. de suꝑbia deponerẽ.
& cederẽ in auditu angustię: illi reces¬
serunt ⁊ resiliert ame. Hoc enĩ sig-¬
transtuler̃. ⁊ ꝓpterea uastabunt᷑. quia
p̃uaricati sunt in me. Pro eo qđ nos
diximꝰ uastabunt᷑. imhebreo scͥptũ
ẽ. Sodlahem. id est uastatio eis. sẏm¬
macꝰ interitũ. theodotio miseriã in¬
t̃p̃tati st̃. Porro mnedicione uulgaca
duplicit̾ legimꝰ. Quidã eĩ codices
seri erunt. & sẽꝑ timentes ac formi¬
dantes quia p̃uaricati sunt in dm̃:
adorantes uitulos aureos: irelinq̃n¬
tes eũ qui redemit eos de egyptia serui¬
tute ⁊ eduxit mexcebo brachio. ipsi uͦ

Expanded text:
ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis. LXX: Vae eis, quoniam recesserunt a me: manifesti sunt, quoniam impie egerunt in me: ego vero redemi eos: ipsi vero locuti sunt contra me mendacium, et non clamaverunt ad me corda eorum, sed ululabant in cubilibus suis. Me extendente rete meum, ut eos comprehenderem, et quasi volucrem coeli de superbia deponerem, et caederem in auditu angustiae, illi recesserunt et resilierunt a me, hoc enim sigtranstulerunt: et propterea vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Pro eo quod nos diximus, vastabuntur, et in Hebraeo scriptum est SOD LAEM  , id est, vastatio eis: Symmachus, interitum: 78 Theodotio, miseriam interpretati sunt. Porro in editione Vulgata dupliciter legimus; quidam enim codices seri erunt, et semper timentes ac formidantes, quia praevaricati sunt in Deum, adorantes vitulos aureos, et relinquentes eum qui redemit eos de Aegyptia servitute, et eduxit in excelso brachio. Ipsi vero
Abbreviated transcription (Latin):
cũq pudiciciã amare se simulant.
ut manicheus. & marcion. & arrius
& tatianꝰ. & in stauratores ueteris he¬
reseos: uenenato oremella ꝓmittunt.
Ceterũ urta apłm quȩ secreto agunt:
tͦpe ẽ dicere. Suꝑ triticũ ⁊ umũ ru-¬
minabant recesser ame : iego erudi

Expanded text:
 pudicitiam se simulant, ut Manichaeus, et Marcion, et Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittunt. Caeterum juxta Apostolum, quae secrete agunt, turpe est dicere . Super triticum et vinum ruminabant: r
Abbreviated transcription (Latin):
bethel impii fanatici bethauen. tẽ¬
porib pasche ⁊ pentecosten et sce¬
nophegiȩ quando ꝑsichẽ quȩ ho¬
die neapolis appellat᷑. eundũ erat
iherosolimã ubi solum licebat ui-¬
ciimas immolari: ponebant in iti¬
nere latrones qͥ insidiarent᷑ ꝓgen¬
tib. ut magis uitulos aureos in
dan ⁊in bethauen quã iherosoli-¬
mis ⁊ in tẽplo adorarent dñm. Qđ

Expanded text:
Bethel, immo fanatici Bethaven, temBethel, immo fanatici Bethaven, temporibus Paschae et Pentecostes, et Scenopegiae, quando per Sichem, quae hodie Neapolis appellatur, eundum erat Jerosolymam, ubi solum licebat victimas immolare, ponebant in itinere latrones, qui insidiarentur pergentibus, ut magis vitulos aureos in Dan et in Bethaven, quam in Jerosolymis et in
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa oꝑa illiis uana sunt Cont᷑¬
batq ȩccłȩ aquas. ⁊ de purissimis
fontib cenosos ⁊ sordidos riuos fa¬
cit: qͥ maculent potiꝰꝙͣ. mundent
baptizatos. Omisq fortitudo huiꝰ
urbis qͣsi uiri piratȩ ẽ. dũ imitat᷑
diabolũ. qͥ in huiꝰ scłi mari quo na¬
ues ꝑtranseunt insidiant᷑ hisqui
ad portum ꝑuenire. contendunt.
Demq sỹ machus manifestiꝰ int̾p̃ta¬
tus dicens. Et fauces tuȩ qͣsi uiri
insidiatoris. De istius modi piratis:
in iob legimꝰ. Non ẽ. dilatio pirati.
Quauis enim in p̃senti scło se iactare
udeant᷑. et conturbareaquas. ⁊oꝑa-¬
riuana. & exercere piraticã: tam̃ ñ
est mora penarii. que eos uelociter
conp̃hendent. Particeps sacerdo¬
tũ inuia int̾ficientiũ ꝑgentes de
sichen: quia scelus oꝑatisunt. Lxx.
patio sacerdotũ inuia: occidebant
humeros. Quoꝵ cũ intelligentiã
uxta historiã quereremꝰ abhebre¬
o: ita expositũ ẽ nob̾. Sacerdotes

Expanded text:
omnia opera illius vana sunt, contuomnia opera illius vana sunt, conturbatque Ecclesiae aquas, et de purissimis fontibus coenosos et sordidos rivos facit, qui maculent potius quam mundent baptizatos. Omnisque fortitudo hujus urbis, quasi viri piratae est, dum imitatur diabolum, qui in hujus saeculi mari, in quo naves pertranseunt, insidiatur his qui ad portum pervenire contendunt. Denique Symmachus manifestius interpretatus est, dicens: Et fauces tuae quasi viri insidiatoris. De istiusmodi piratis in Job legimus: Non est dilatio piratis . Quamvis enim in praesenti saeculo se jactare videantur, e conturbare aquas, et operari vana, et exercere piraticam, tamen non est mora poenarum, quae eos velociter comprehendent. Particeps sacerdotum in via interficientium pergentes de Sichem: quia scelus operati sunt. LXX: patio sacerdotum in via occidebant humeros: quorum cum intelligentiam juxta historiam quaereremus ab Hebraeo, ita nobis expositum est: Sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. lbi enĩ condẽpsit me galaad
Sciuitas quȩ oꝑatur uana & contur¬
bat aꝗͣ: ⁊ fortitudo tua uiri pirate.
Legimus in ramoch galaad unctũ esse
in regẽ hieu: qui sanguinẽ sangui¬
in miscuit. ⁊ achab subuertit do¬
mũ :iante solis ortum aceruos capi¬
tum filioꝵ eiꝰ iussit statui. In hac
urbe transiordanẽ in possessionem
trib gad idolũ consecratũ est. quę
habitabat᷑ a sacerdotib. Nã ⁊ ipsa fu¬
gitiuoꝵ ciuitas fuit. Quanto gͥ ce¬
lebrior ⁊ maioris auctoritatis. qr in
partẽ sacerdotũ fuerat delegata:
tanto transiordanẽ habitanti ifrł.
principium idolatriȩ ⁊ maloꝵ õĩũ
fuit: ut qui pͥmi peccauerant. pͥmi
ab assiriis caperentur. Ꝙ qm̃ ip
comparat eos latronib: ut quomͦ
illi uiatorib. sic sacerdotes simpli¬
citati popłi insidiati sint. forro
scđm tropologiã. galaad int̃p̃tat᷑
transinigratio testimomii: ⁊ contẽp¬
nit dm̃ :Dum testimonia scͥptura¬
rũ ad ꝑũsa depͣuat dogmata et

Expanded text:
i contempsit me Galaad, civitas quae operatur vana, et conturbat aquam, et fortitudo tua viri piratae. Legimus in Ramoth Galaad unctum esse in regem Jehu , qui sanguinem sanguini miscuit, et Achab subvertit domum, et ante solis ortum acervos capitum filiorum ejus jussit statui; in hac urbe trans Jordanem in possessione tribus Gad, idolum consecratum est: quae habitabatur a sacerdotibus, nam et ipsa fugitivorum civitas fuit. Quanto igitur celebrior et majoris auctoritatis, quia in partem sacerdotum fuerat delegata, tanto trans Jordanem habitanti Israel principium idololatriae, et malorum omnium fuit, ut qui primi peccaverant, primi ab Assyriis caperentur. Et quoniarociniorum, comparat eos latronibus, ut quomodo illi viatoribus, sic sacerdotes simplicitati populi insidiati sunt. Porro secundum tropologiam, Galaad interpretatur transmigratio testimonii; et contemnit Deum, dum testimonia Scripturarum ad perversa depravat dogmata, et
Abbreviated transcription (Latin):
facia t̾ ephraĩ quid faciã tͥ iuda:. ui¬
sericordia ur̃a qua uob̾ semꝑ misertꝰ
sum qͣsi nubes matutina ꝑtransiit: ⁊
qͣsi ros mane consurgens qͥ orto sole
siccat᷑. lam enĩ captiuitas ꝓpe ẽ: iam
uos cerno duci in assyrios: im babi¬
ionios catenatos: dolaui uos in ꝓpħis.
&e uerbis tribilib cõminatꝰ sũ: scal¬
pellũ ignis ⁊ cauterioͣ ꝓtuli. ut qui
clem̃te contẽpnebatis timeatis offen¬
sũ: ⁊ occidi neglegetis in uerbis oris
mei. ut ande peccatores uerboꝵ tro¬
re punirẽ quã captiuitas ĩmineret.
Et hȩc umuersa feciut iudicii quo
te iudicaturꝰ sũ ueritas appareret:
nullusq dubitaret uos iustȩ quę
patimini fuisse ꝑpessos. Proeo qđ ẽ
cisos a dnõ intelligences: ut qͥ cau¬
sa erroris fuerant ꝓsꝑa ꝓmittentes.
int̾fecti. uerterent᷑ in occasionẽ salu
candi tolleret᷑ occasio. Legimꝰ in re¬

Expanded text:
id faciam tibi, Juda? misericordia vestra, qua vobis semper misertus sum quasi nubes matutina pertransiit, et quasi ros mane consurgens, qui, orto sole, siccatur. Jam enim captivitas prope est, jam vos cerno duci in Assyrios et in Babylonios catenatos: dolavi vos in prophetis, et verbis terribilibus comminatus sum, scalpellum, ignes et cauteria protuli, ut qui clementem contemnebatis, timeatis offensum, et occidi negligentes in verbis oris mei, ut ante peccatores verborum terrore punirem, quam captivitas immineret. Et haec universa feci, ut judicii, quo te judicaturus sum, veritas appareret, nullusque dubitaret vos juste quae patimini fuisse perpessos. Pro eo quod cisos a Domino intelligentes: ut qui causa erroris fuerant, prospera promittentes, interfecti verterentur in occasionem salutcandi tolleretur occasio. Legimus in Re
Abbreviated transcription (Latin):
popłis cõmiscet᷑. & simmlis eoꝵ efficit᷑:
ruxta qđ supra dictum ẽ. erit sic̃ po¬
pł sic sacerdos. Siue ephraĩ poplis
& gentib cominiscet᷑ ut om̃s heretici
nichil differant ab errore gentilium:
e tqui quondã fuit princeps inęccłia.
eactꝰ ẽ. sub emericiꝰ panis: ex omĩ par¬
te ĩmundo cinere. ⁊ ignum ardore cir
robur eiꝰ. Isti enĩ sunt aliem: ⁊ hostes
sarios. Amicos putans :ideuoratores
sui arbitrans ẽẽ conuiuas. Sed & canes

Expanded text:
populis commiscetur, et similis eorum efficitur, populis commiscetur, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore circrobur ejus: isti sunt enim alieni et hostes sarios amicos putans, et devoratores suos arbitrans esse convivas; sed et cani
Abbreviated transcription (Latin):
deuorantib tradidi. Deniq usq ad
senectutẽ. id est usq ad ultimã cap¬
tiuitatẽ incepto errore ꝑmansit. Un¬
de humiliabit᷑ suꝑbia isrł. ñmul¬
to post tempore. s nc̃ ⁊ inp̃senti. ħ
ẽ enĩ qđ dicit in faciem eiꝰ bumilia¬
bit᷑ aũt quia se erexerat & ñ indeo:
sed in multitudine confidebat exer¬
citꝰ. Et quia suꝑbis ds̃ resistit. humi¬
oñ more suo lxx imuriã transtuler̃.
Et quia supͣ dixerat epbrami factꝰ est
fubcinericiꝰ qui ñ reuersat᷑. & indeba¬
tur ambiguũ nec satis sonare qđ di¬
ceret: nunc ponit mamfestiꝰñ sunt
reuersi ad dñm dm̃ suũ & ñ quesicr̃
eũ mom̃ĩb his. Qđ̃ si fuissent reuer¬
si ad dñm: audissent utiq ꝑ ihere
niã loquentẽ dm̃. Reuertimim ad
me: & ego reuertar aduos. Et cum tan¬
ta fecerit: ñ quesier̃ eũ quẽ suo uicio
ꝑdidunt. Cũ aũt uideat ephraĩ ut
ad sensum aliũ transeamꝰ docere popu¬
los :⁊ ad similitudinẽ sui trahere. ipse

Expanded text:
orantibus traditus: denique usque ad senectutem, id est, usque ad ultimam captivitatem, in coepto errore permansit. Unde humiliabitur superbia Israel non multo post tempore, sed nunc et in praesenti: hoc est enim quod dicit, in facie ejus: humiliabitur autem, quia se erexerat et non in Deo, sed in multitudine confidebat exercitus. Et quia superbis Deus resistit, humiinjuriam, transtulerunt. Et quia supra dixerat: Ephraim factus est subcinericius panis qui non reversatur, et videbatur ambiguum, nec satis sonare quid diceret, nunc ponit manifestius: Non sunt reversi ad Dominum Deum suum, et non quaesierunt eum in omnibus his. Quod si fuissent reversi amiam loquentem Deum, Revertimini ad me, et ego revertar 75 ad vos. Et cum tanta fecerint, non quaesierunt eum, quem suo vitio perdiderunt. Cum autem debeat Ephraim, ut ad sensum alium transeamus, docere populos, et ad similitudinem sui trahere, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mi psalmi titulus ẽ ꝓ assumptioẽ
matutinali. Et in hebreo scͥptum:
ꝓ ceruo matutino: eo qđ int̾fecta
morte:⁊ tortuoso antiquoq ser¬
pente.cupiat admontana conc̃en-¬
dereEt ipse tenebris disipatis. orit᷑
nobis sol iusticiȩ : ut nrãm illumi¬
net cecitatẽ. Et pulchrȩ p̃paratꝰ est
inquit egressus eiꝰ. De quo uixta tro¬
pologiam in octauo decimo psal-¬
sponsus cde chalamo suo. Qui ñ so

Expanded text:
mi psalmi titulus est: Pro assumptione mi psalmi titulus est: Pro assumptione matutina: licet in Hebraeo scriptum sit: Pro cervo matutino: eo quod interfecta morte, et tortuoso antiquoque serpente cupiat ad montana conscendere, et ipse, tenebris dissipatis, oritur nobis sol justitiae, ut nostram illuminet caecitatem. Et pulchre, praeparatus est, inquit, egressus ejus. De quo juxta tropologiam in octavo decimo psalsponsu
Abbreviated transcription (Latin):
ab inferis resurrerit. Hebrei diem
scđm in aduentu xp̃i sui int̾p̃tantur
& diẽ t̃ciũ iniudicio: quando saluã¬
di st̃. Qđ ut concedamꝰ respondeant
nobis quȩ sit dies pͥma. hoc est pͥmꝰ
saluatoris aduentꝰ. Et cum respondẽ
ñ pocerint : inferamus pͥmũ diẽ ẽẽ iu¬
xta qđ ipsi uolunt inhumilitate
saluoris. aduentum scđm in gła :
t̃ciũ in habitu iudicantis. Qui aũt
scđm t̃ciumq suscipiunt. pͥmũ se
ꝑdidisse testantur: quia scđs &e t̃ciꝰ
sine pͥmo ñ potest appellari. Quasi
diluculum p̃paratus est egressus eiꝰ:
et ueniet quasi ymber nobis tẽpo¬
raneus ⁊ serotinꝰ trȩ .Lxx. Quasi
mane paratum inueniemꝰ eũ et
ueniet nob̾ quasi pluuia tempora¬
nea et serotina t̾rȩ. Uenite inqͥt
& reuertamur ad dñm qr ipse qui
cepit sanabit nos: ⁊ percuciet et cu¬
rabit nos. ⁊ uiuificabit nos post di¬
es duos: & die t̃cio suscitabit nos:
ipse et ñ alius quasi mane aurora
paratꝰ ẽ nob̾: De quo ⁊ uicesimi pri¬

Expanded text:
ab inferis resurrexit. Hebraei diem secundum in adventu Christi sui interpretantur, et diem tertium in judicio, quando salvandi sunt. Quod ut concedamus, respondeant nobis, quae sit dies prima, hoc est, primus Salvatoris adventus. Et cum respondere non potuerint, inferamus primum diem esse juxta quod ipsi volunt, in humilitate Salvatoris adventum, secundum in gloria, tertium in habitu judicantis. Qui autem secundum tertiumque suscipiunt, primum se perdidisse testantur: quia secundus et tertius sine primo non potest appellari. Quasi diluculum praeparatus est egressus ejus, et veniet quasi imber nobis temporaneus et serotinus terrae. LXX: Quasi mane paratum inveniemus eum, et veniet nobis quasi pluvia temporanea et serotina terrae. Venite, inquit, et revertamur ad Dominum, quia ipse qui cepit, et sanabit nos, percutiet et curabit nos, et vivificabit nos, post dies duos, et die tertio suscitabit nos, ipse et non alius, quasi mane et aurora paratus est nobis. De quo et vicesimi pri
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ transtuler aio ioceti. ꝓpriȩ
aũt motã appellant᷑ linteola quȩ
carnes comedant ⁊extrahant pru¬
rulentias: Artisq medicoꝵ ẽ. gͣn¬
dia uulnera longo sanare tempore:
& ꝑdolorẽ redde sanitatẽ. ł cutit gͦ
dñs et curat nos quia quẽ diligitcor
ripit: ⁊ castigat omnẽ filium quẽ
recipit. Et ñ solum curat: s uiuificat
pꝰ duos dies et die t̾cio resurgens ab
inferis ome hominũ secũ suscitat
genꝰ Cumq ꝑcussos curaueriaet
curatos uinficauerit. iuiuificatos
suscita uerit. tc̃ uiuemꝰ in conspectu
mus dñm: quo t̃cia die resurgente
resurreximꝰ. His sermonib explicat᷑
illud qđ sepe ad monuimꝰ ⁊ israelẽ¬

Expanded text:
similiter transtulerunt, μοτώσει proprie similiter transtulerunt, μοτώσει proprie autem μότα appellantur linteola quae carnes comedant, et extrahant purulentias: artisque medicorum est grandia vulnera longo sanare tempore, et per dolorem reddere sanitatem. Percutit ergo Dominus, et curat nos: quia quem diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit ; et non solum curat, sed vivificat post dies duos et die tertio resurgens ab inferis, omne hominum secum suscitat genus. Cumque percussos curaverit, et curatos vivificaverit, et vivificatos suscitaverit, tunc vivemus in conspectu mus Dominum, quo tertia die resurgente, resurreximus. His sermonibus explicatur illud q
Abbreviated transcription (Latin):
ipse rapuit et sanabit nos. ꝑcutiet
icurabit nos : Sanos nos faciet: pꝰ du¬
os dies int̾cio resurgemꝰ et uiuemꝰ
coram eo: et sciemꝰ ꝑsequamur ut
cognoscamus dñm. Ideo tradidit¬
ds̃ ephraim ⁊ iudã captiuicati. et
nullus ẽ qui de manu ciꝰ possit eri¬
pere.et reuertet᷑ ad locũ suũ donec
deficiant ⁊ querant faciẽ eiꝰ: ut quẽ
ꝓpiciũ p̃sentẽq ñ senserant iratũ
& ab sentẽ requirante t intribula¬
tione sua orto eis lumine pęnicen¬
diȩ. mane consurgant ad eũ ĩ iurca
illud qđ in isaia iegimꝰ. In tribula¬
tione dñi recordatꝰ sum. Et in pͥmo
gͣduum psalmo. Ad dñm contribu¬
lar clamaui ⁊ exaudiuit me. Cum¬
q: ad dñm mane surrexerint: quid
loquentur.e U enete ⁊ reuertamurad
dnm̃. Non sunt ꝓpria salute conten¬
ti: s se mutuo ꝓuocant ut reuertan¬
tur ad dñm que reliquerant. quẽ ꝓ¬
pt̃ peccata deseruerant. a quo fue¬
rant derelicti. Quia ipse cepit et
sanabit nos. Qui supͣ dixerat ego

Expanded text:
erabit, et sanabit nos: percutiet, et curabit nos: sanos nos faciet post dies duos: in tertio resurgemus et 61 vivemus coram eo, et sciemus, et persequemur, ut cognoscamus Dominum. Ideo Deus tradidit Ephraim et Judam captivitati, et nullus est qui de manu ejus possit eripere, et revertetur ad locum suum donec deficiant, et quaerant faciem ejus, ut quem propitium praesentemque non senserant, iratum et absentem requirant, et in tribulatione sua, orto eis lumine poenitentiae, mane consurgant ad cum, juxta illud quod in Isaia legimus: In tribulatione, Domini recordatus sum . Et in primo graduum psalmo: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Cumque ad Dominum mane surrexerint, quid loquentur? Venite et revertamur ad Dominum. Non sunt propria salute contenti, sed se mutuo provocant, ut revertantur ad Dominum quem reliquerant, quem propter peccata deseruerant, a quo fuerant derelicti. Quia ipse cepit, et sanabit nos: qui supra dixerat: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ temporaneũ. quando in nob¬
fidei iacta sunt fundam̃ta: isusce̾¬
pie  eum imbrẽ serocinum. quando
maturis segetib fruges capiemꝰ et̃¬
tas: undominica horrea recondem̾
Ergo iudei qui temporaneas nrece¬

Expanded text:
pimus temporaneum, quando fidei in nobis jacta sunt fundamenta et suscipiemus eum imbrem serotinum, quando maturis segetibus, fruges capiemus aeternas, et in dominica horrea recondemur. Ergo Judaei, qui temporeneas
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ legimꝰ. ut destruas immicũ et
ultorẽ. Et qr ñ uerũ uł auxiliato¬
rẽ uł indicẽ dep̾cati st̃: id circo ꝑ¬
manere eos indolore languoris
et in uiculis delic̾toꝵ. Legi incu¬
iusdam cõm̃tariis regẽ iarib xp̃m
intp̃tari. Et quia sequitur ipse ñ
poterit sanare uos. hoc argum̃to
usus est qđ hereticos uł eccłiasticõ¬
⁊ peccatores xp̃c saluare ñ possit
in diem iudicirubi nulla ẽ. mise
tum ẽ in inferno aũt quis confite¬
bitꝰ t̾ꝰ ⁊ qđ sanare uł lib̾are ñ possit
nequaꝗͣ. sua imbecillitate. s eorũ
merito qui sero auxilium postula
sua facere ñ posse. Q causa cur ñ po¬
tuerit exponitur: quia inquit ñ
credebant in eũ. Hoc ille dixerit:
nos inmalam partẽ regẽ int̃p̃temur
ultorẽ: Ieo qđ nos posuimus iarib id̃
ultorẽ. alii male legunt iarĩ ꝑ in.
litterã qđ tranffert᷑ ĩn siluascunde ⁊
cariathiarim int̃p̃tat᷑ uilla siluarũ.

Expanded text:
imicum et ultorem . Et quia non verum vel auxiliatorem vel judicem deprecati sunt; idcirco permanere eos fecit in dolore languoris et vinculis delictorum. Legi in cujusdam commentariis regem Jarib, Christum interpretari. Et quia sequitur: Ipse non poterit sanare vos, hoc argumento usus est, quod haereticos vel ecclesiasticos peccatores Christus sanare non possit in tempore judicii, ubi nulla est misetum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Et quod sanare vel liberare non possit, nequaquam sua imbecillitate, sed eorum merito, qui sero auxilium postularsua facere non potuisse: et causa cur non potuerit, exponit: quia, inquit, non credebant in eum. Haec ille dixerit: nos in malam partem regem interpretemur ultorem. Pro eo quod nos exposuimus Jarib, id est, ultorem: alii male legunt JARIM per MEM litteram, quod transfertur in sylvas: unde et CARIATH JARIM, interpretatur villa sylvarum.
Abbreviated transcription (Latin):
bit in conciliabulis ꝑuersoꝵᷤ. a d locũ¬
suum de qͦ dicit. ego in patre ⁊ pat̾
in me : ⁊ eos sꝑnat atq despiciat. do¬
nec deficiant in impietate: ⁊ querãt
eum ꝑpemtentiã a qͦ fuerant dere¬
ucti. Alii locũdei cęlũ putant. quo
offensus ds̃ ab his qui int̾ra habitant
reuertat᷑: ⁊ eos faciat dispire. qͥ clem̃¬
tissimũ dñm̃ magnitudine peccatoꝵ

Expanded text:
bit in conciliabulis perversorubit in conciliabulis perversorusuum, de quo dicit: Ego in Patre, et Pater in me et eos spernet atque despiciet, donec deficiant in impietate, et quaerant eum per poenitentiam a quo fuerant derelicti. Alii locum Dei coelum putant; quo offensus Deus ab his qui in terra habitant revertatur, et eos faciet disperire, qui clementissimum Dominum magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tollente et tenente deo. nullus de
manib eius pot̾ eriꝑe. iuxta illud
qđ scͥptum est nemo potest raꝑe de
manu patris mei. qͣmͦ uidas de ma¬
nu dei ꝓdicione sit raptꝰ: Ad quod
breuit̾ respondebimꝰ nullũ posse ra¬
ꝑe de manu dei:posse aut eum qui
tenet᷑ ꝓpͥa uoluntate de manu dei
excide. Quod quidẽ sequit᷑ uadens
reuertar adlocum meũ. locũ dĩma¬
gnificentiam & maiestatẽ eiꝰ debeniꝰ
acciꝑe: ut neqͣꝗͣ. ꝓ dispensatione des¬
cendat ad homines. irascat᷑. misereat᷑.
obliuiscat᷑. fiat qͣsi pant̃. uertat᷑ in
leonẽ. mutet᷑ inbestias. s res sꝑnat
humanas: ⁊ ꝑmitat eos quos ante
ꝓ tegebat hostib subiacere: ut tabes¬
cant ⁊ deficiant ⁊intereant: ⁊ pꝰea
querant faciem dm̃ ⁊dicant. Illumi
neglegenti ds̃ inpanterẽ uertit᷑ . ile¬
onẽ. ⁊ tollet ab his p̃dã quã eccłiȩ
ante rapuerant: ut capti saluentur
qđ liberi ꝑierantꝰ ⁊neqͣꝗͣ habita¬

Expanded text:
et tollente, et tenente Deo, nullus de manibus ejus potest eripere, juxta illud quod scriptum est: Nemo potest rapere de manu Patris mei quomodo Judas de manu Dei proditione sit raptus? Ad quod breviter respondebimus, nullum posse rapere de manu Dei: posse autem eum, qui tenetur, propria voluntate de manu Dei excidere. Quodque sequitur: Vadens revertar ad locum meum, locum Dei, magnificentiam et majestatem ejus debemus accipere: ut nequaquam pro dispensatione descendat ad homines, irascatur, misereatur, obliviscatur, fiat quasi panther, vertatur in leonem, mutetur in bestias: sed res spernat humanas, et permittat eos quos antea protegebat hostibus subjacere, ut tabescant, et deficiant, et intereant, et postea quaerant faciem Domini, et dicant: Illuminnegligenti, Deus in pantherem vertitur et leonem; et tollet ab his praedam quam Ecclesiae ante rapuerunt: ut capti salventur qui liberi perierant; et nequaquam habita
Abbreviated transcription (Latin):
Ifaciẽ meã .Lxx. Quia ego sum qͣsi
Ipãt ephraimi. & quasi leo in domo
Ilam: et ñ erit qͥ eruat. Ibo ⁊ reu̾¬
tar in locum meũ donec disꝑe¬
euntib ad assur. et mittentibus
ad regem uindicẽ uł ultorẽ qui
eos sanare ñ poterit. nec soluere
uncłm colligatũ: ostendã qđ me
adu̾sance om̃e hominũ auxiliũ
uanũ sit. Ego enĩ quasi leena ephͣ¬

Expanded text:
domui Juda. LXX: Quia ego sum quasi panther Ephraim, et quasi leo in domo lam, et non erit qui eruat: ibo et revertar in locum meum donec dispeeuntibus ad Assur, et mittentibus ad regem vindicem, vel ultorem, qui eos sanare non poterit; nec solvere vinculum colligatum, ostendam quod me adversante omne hominum auxilium vanum sit
Abbreviated transcription (Latin):
grece similit̃ dr̃ ⁊ latine. & tã no¬
men bestiȩ quã omis bestia accipi
potest: ut quicquic seuũ inbestiis ÷
hoc in dei in dignatione cognoscas.
N icħ pantere uelotius: nicħ leone for¬
cius. In pantere. uelox ꝑ assyrios re¬
gni samariȩ significat᷑ int̾itꝰ. & leo¬

Expanded text:
Graece similiter dicitur et Latine, et tam nomen bestiae quam omnis bestia accipi potest: ut quidquid saevum in bestiis est, hoc in Dei indignatione cognoscas. Nihil panthere velocius, nihil leone fortius: in panthere velox per Assyrios regni Samariae significatur interitus; et in leo
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim absq popło ad cem̃ta urb
& ligna ⁊ lapides loquebat᷑. Sic ma¬
ter uocat᷑ popłi frequentiȩ. et omnis
turba nationis ebrahȩ ad quã loqͥ¬
tur: filiĩ aũt uel singuli epopło. uł
ꝑ oppida uillasq disꝑsi. In nocte gͦ
ac tenebris captiuitatis ⁊ meroris. et
p̃m̃tis angustiȩ tradit᷑ isrł. & popłs
eiꝰ et̃no silentio conticescit: quia ñ ha¬
buit legis scientiam. nec dĩ p̃cepta ser¬
uauit. recepitq qđ fecerat: Ipsa emin
dĩ reppulit legẽ. & ideo sacerdotiũ ꝑdi¬
dit in et̾num: colens uitulos aureos in

Expanded text:
neque enim absque populo ad caementa urbis et ligna et lapides loquebatur. Sic mater vocatur populi frequentia et omnis turba nationis Hebraeae, ad quam loquitur: filii autem, vel singuli ex populo, vel per oppida villasque dispersi. In nocte ergo ac tenebris captivitatis et moeroris et prementis angustiae traditur Israel, et populus ejus aeterno silentio conticescit; quia non habuit legis scientiam, nec Dei praecepta servavit, recepitque quod fecerat. Ipsa enim Dei repulit legem, et ideo sacerdotium perdidit in aeternum, colens vitulos aureos in
Abbreviated transcription (Latin):
nare uellẽ ifrł reuelata ẽ miqͥtas
Sepbraim. ⁊ malicia samariȩ. qr opati
sunt m̃datiũ. & fur ingressus ẽ. spo¬
lians. latrunculgͥs foris. lxx simili¬
ter multa sepe isrł idolatriȩ acce¬
pit uulnera: & maxime illud qͣndo
inheremo uituli conflauer̃ caput:
atq dixer̃. Isti sunt dii dui isrł:qͥ te
eduxer̃ de t̾ra egipti. Unde ego qͥ
malo penitentiã peccatoris quã
mortẽ. ⁊ postea loquor meuange¬
lio. ñ indigent sani medico. s hi
qͥ male hñt.Uuln̾a popłi mei sana¬
re conat̾ sũ. Et cum hocͦ artactarẽ¬

Expanded text:
tas Ephraim, et malitia Samariae: quia operati sunt mendacium, et fur ingressus est, spolians latrunculus foris. LXX similiter. Multa saepe Israel idololatriae accepit vulnera, et maxime illud, quando in eremo vituli conflaverunt caput, atque dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti . Unde ego qui malo poenitentiam peccatoris, quam mortem , et postea loquor in Evangelio: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent , vulnera populi mei sanare conatus sum. Et cum haec omni ar
Abbreviated transcription (Latin):
suis ⁊ arte dialctica sepe opprimant
ȩccłiasticos: S cum hoc fecerint ñ
munditiam uere fidei. sed sordes se¬
quant᷑ m̃datii: qui traditi diabo
et angłis eiꝰ uident᷑ sibi calumpniã
pati: ⁊ in se fractam ẽẽ iudicii ueri.¬
tatem. Alit̃. Uastat᷑ istł. ⁊ om̃s la-¬
bores eiꝰ assyrio ueniente popłant᷑:
iudicio ẽ. quia secutꝰ est idola. Et ego
Iquasi tinea ephraim ⁊ qͣsi putredo
domui iuda.lxx. Et ego quasi con¬
Iturbatio ephraim: & qͣsi stimulus
alterum uestes alterũ lingna con¬
tumultũ uł conturbationẽ. & sti¬
nulum transtuler̃: ⁊notandũ qđ
tinea referat᷑ ad ephrai. ⁊ putre¬

Expanded text:
suis et arte dialectica saepe opprimant ecclesiasticos: sed cum hoc fecerint, non munditiam verae fidei, sed sordes sequuntur mendacii, qui traditi diabolo et angelis ejus, videntur sibi calumniam pati, et in se fractam esse judicii veritatem. Taliter vastatur Israel; et omnes labores ejus Assyrio vincente populantur: judicio est; quia secutus est idola. Et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda. LXX: Et ego quasi conturbatio Ephraim, et quasi stimulus alterum vestes, alterum ligna contumultum, vel conturbationem, et stimulum transtulerunt. Et notandum quod tinea referatur ad Ephraim, et putre
Abbreviated transcription (Latin):
breo. Et ubi lex posuer̃ iarib: nõ
uxta symmachũ ultorẽ uertimꝰ:
N am aquila ⁊ theodotio: iudicẽ int̃¬
p̃cati sunt. Qđ aũt iarib ultorẽ
significet & iudicẽ: nomen gedeo¬
nis ostendit: Quẽcũ cultores baal
expeterent adsuppliciũ. eo qđ lu¬
csi baal arasq conuertisset: respon¬
dit pat̾. Ulciscat᷑ se baal. aut iudi¬
cet eum baal: Et appellatꝰ ẽ inqͥt
infirmitatẽ suã. nudas uinculũ
suum. qđ cũ decẽ tribub peccato
fuerat conligatꝰ: ñ adeo qui solũe
poterat. s arege assyrioꝵ quesiuit
auxilium. Legimꝰ qđ sub rege ma¬
naen qui decem tribub p̃fuit. isrł
assiriis dona transimiserit: ⁊ iuda
sub rege achaz p̃sidiũ flagitarit
thegliħt phalassar regis assirioꝵ qͥ
eos aduersante deo libare ñ potue¬
runt: nec captiuitatis uinculũ sol¬
uere. Posfumꝰ uincłm ꝓ qͦ in hebreo
scriptũ ẽ. Me ta iR: laquila int̃p̃ta¬
id÷ conligationẽ siue coniurationẽ.
& ad illud tempꝰ referre. quando

Expanded text:
ib, nos juxta Symmachum, ultorem vertimus: nam Aquila et Theodotion, judicem interpretati sunt. Quod autem JARIB   ultorem significet et judicem, nomen Gedeonis ostendit , quem cum cultores Baal expeterent ad supplicium, eo quod lucum Baal arasque evertisset, respondit pater, ulciscatur se Baal, aut judicet eum Baal, et appellatus est, inqinfirmitatem suam, et Judas vinculum suum, quo cum decem tribubus peccato fuerat colligatus, non a Deo qui solvere poterat, sed a rege Assyriorum quaesivit auxilium. Legimus, quod sub rege Manahen, qui decem tribubus praefuit . Israel Assyriis dona transmiserit; et Judas sub rege Achaz, praesidium flagitarit Teglathphalasar regis Assyriorum, qui eos adversante Deo liberare non potuerunt, nec captivitatis vinculum solvere. Possumus vinculum, pro quo in Hebraeo scriptum est MEZUR  , et Aquila interpretaest, colligationem sive conjurationem, et ad illud tempus referre, quando
Abbreviated transcription (Latin):
nitu s ululatu opꝰ ẽ. quia uicina
captiuitas ẽ. Et pulchrȩ dixic: qđ
bethauen post tgũ beniamm sin.
Ubi enim trib finit᷑ beniamin: haud
ꝓcul intribu effraim hȩc urbs con¬
dita ẽ. Idcirco aut̃ dico atq p̃cipio
clangite bucina ingabaa.⁊ tuba
in rama: ⁊ ululate inbethauen: qr
domꝰ regia ephraim siue ipse ephra¬
im hoc est imꝑiũ isrł. iã in desola¬
tione erit: ⁊ instat uicina captiui¬
tas: in die correptionis atq supplicii
decẽ tribuũ isrł. ostendi mea uerba
rem. Quidã ꝓbethauen uixca irr¬

Expanded text:
itu, sed ululatu opus est: quia vicina captivitas est. Et pulchre dixit quod Bethaven post tergum sit Benjamin: ubi enim tribus finitur Benjamin, haud procul in tribu Ephraim, haec urbs condita est. Idcirco autem dico atque praecipio: Clangite buccina in Gabaa, et tuba in Rama, et ululate in 55 Bethaven; quia domus regia Ephraim, sive ipse Ephraim, hoc est imperium Israel, jam in desolatione erit; et instat vicina captivitas. In die correptionis atque supplicii decem tribuum Israel, ostendi mea fidelirem. Quidam Bethaven juxta
Abbreviated transcription (Latin):
multo pꝰ tempore dr̃. quando uxores
alienigenas assũpser̃ creantes exeis
uberos: & postea repudiare compul¬
si sunt. S hic meliꝰ ẽ. alienos filios
acciꝑe qui in idoloꝵ errore generati
sunt: siue quos ducentes ꝑ ignẽ ido¬
lis consecrar̃. Quia gͥ hoc fecerunt.
sĩ multo pꝰ tẽpore ñ annoꝵ spatiis
infinitis. ⁊ut solitꝰ eram priꝰ longe
post futura p̃dicare: s nc et inp̃sen¬
tiarũ adueniet assiriꝰ atq chaldeꝰ.
& deuorabr̃ eos cũ participib siue

Expanded text:
multo post tempore dicitur, quando uxores multo post tempore dicitur, quando uxores alienigenas assumpserunt, creantes ex eis liberos, et postea repudiare compulsi sunt. Sed hic melius est alienos filios accipere, qui in idolorum errore generati sunt, sive quos ducentes per ignem, idolis consecrarunt. Quia igitur hoc fecerunt, non multo post tempore, non annorum spatiis infinitis, et ut solitus eram prius, longe post futura praedicere; sed nunc et in praesentiarum adveniet Assyrius, atque Chaldaeus, et devorabunt eos cum partibus, si
Abbreviated transcription (Latin):
dño p̾uaricati sunt. quia filios ali¬
Senos genuerunt: nunc deuorabit
Seos mensis. cũ participib suis .Lxx.
Cum ouib & uitulis ibunt. et quę¬
Irenc dñm: et ñ inuemient eum. De¬
clinabit ab illis. qm̃ dnm reliquer̃.
qr filios alienos genuer̃ sibi: Nc de¬
Iuorabit eos rubigo & cleros eoꝵ.
Non solum isrł et ephraim ibunt cũ
gregib et arm̃tis ad dñm requi¬
rendum. s etiã uidas de quo supͣ
scͥptum ẽ. ruet etiã iuidas cũ eis: ut¬
quẽ p̃uaricationib offend̾ant. ho¬
stiis placare nitant᷑: ⁊ ñ inuenient
quẽ requir̃. qr a recedentib ⁊ ipse
discessit. p̃seram cũ ⁊ alibi loquat᷑.
Nunquid manducabo carnes tauro¬
rumaut sangiunem huroꝵ bibã :
Et iterum. Nonsuscipiam de domo
tua uitulos: neq de gregib tuis hir
cos. Et in isaia. Holo causta arietũ et
adipẽ agnoꝵ. ⁊ sanguinẽ hircoꝵ
atq tauroꝵ nolo. Preuaricati st̃ enĩ
in dnõ: quia forncantes cum idolis.
putant hoc significari qđ in hezra

Expanded text:
aricati sunt, quia filios alienos genuerunt, nunc devorabit eos mensis cum partibus suis. LXX: Cum ovibus et vitulis ibunt et quaerent Dominum, et non invenient eum, declinavit ab illis, quia Dominum reliquerunt: quia filios alienos genuerunt sibi, nunc devorabit eos rubigo, et cleros eorum. Non solum Israel et Ephraim ibunt cum gregibus et armentis ad Dominum requirendum, sed etiam Judas, de quo supra scriptum est: Ruet etiam Judas cum eis, quem praevaricationibus offenderant, hostiis placare nitantur; et non invenient quem requirunt, quia a recedentibus et ipse discessit. Praesertim cum et alibi loquatur: Numquid manducabo carnes taurorum aut sanguinem hircorum bibam? Et iterum: Non accipiam de domo tuHolocausta arietum, et adipem agnorum, et sanguinem hircorum atque taurorum nolo . Praevaricati sunt enim in Domino; quia fornicantes cum idolis, putant hoc significari quod in Esdra
Abbreviated transcription (Latin):
s potiꝰ timeant ne upsi frangan¬
tur. Et in alio loco. Quis ait scan¬
dalizatur ⁊ ego ñ uror : Auoqͥn
suꝑ tales pͥncipes qui maliorũ
miseriis głiantur. & id cirto stare¬
se putant si alii corruantꝰ. Effun¬
det dñs quasi aquam iram suã. ꝓ

Expanded text:
sed potius timeant ne et ipsi frangansed potius timeant ne et ipsi frangantur . Et in alio loco: Quis, ait, scandalizatur, et ego non uror ? Alioquin super tales principes qui in aliorum miseriis gloriantur, et idcirco se stare putant, si alii corruant, effundet Dominus quasi aquam iram suam. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
tes t̃minos. suꝑ eos effundã qua¬
si aquã impetũ meũ. Ductis isrł
⁊ ephraim in captiuitatẽ ⁊ redac¬
ta t̾ra eoꝵ in solitudinẽ. pͥncipes
uida qui flere debuerant. ⁊ suũ
popłm cohortari ut recedñt ab
idolatria. ne et ipsi similia sustine¬
rent: ceꝑunt gaudẽ atq letare qd̾
pateret sibi t̾ra eoꝵ ad possidendũ
latiꝰ : ⁊ facti funt qͣsi assum̃tes t̃mi¬
nos isrł. transeuntes fines suos.⁊
in locis quondã eoꝵ. regnũ suũ et
possessionẽ dilatare cupientes::
Q uãobrem dicit dñs ⁊ suꝑ ipsos pͥn¬
cipes iuda uemient babilonii: et ita
eos quasi aquȩ impetꝰ occupabt̃.
ñ suis uirib s indignatione mea.
Di̾cit quoq ⁊ad pͥncipes iuda hoc
hereticoꝵ ꝑditionẽ. suã salutẽ esti¬
mare : s potiꝰ plangere qđ illi pe¬
rierint. Unde ⁊ apłs paulus do¬
cet eccłiasticos uiros ne glorient᷑
suꝑ fractionem iudaicoꝵ ramoꝵ:

Expanded text:
tes terminos: super eos effundam sictes terminos: super eos effundam sicut aquam impetum meum. Ductis Ephraim et Israel in captivitatem, et redacta terra eorum in solitudinem, principes Juda qui flere debuerant, et suum populum cohortari ut recederent ab idololatria, ne et ipsi similia sustinerent, coeperunt gaudere atque laetari, quod pateret sibi terra eorum ad possidendum latius: et facti sunt 56 quasi assumentes terminos Israel, transeuntes fines suos; et in locis quondam eorum regnum suum et possessionem dilatare cupientes. Quamobrem dicit Dominus: Et super ipsos principes Juda venient Babylonii; et ita eos quasi aquae impetus occupabunt: non suis viribus, sed indignatione mea. Dicit quoque et ad principes Juda, hoc haereticorum perditionem suam salutem aestimare: sed potius plangere, quod illi perierint. Unde et apostolus Paulus docet ecclesiasticos viros, ne glorientur super fractione Judaicorum ramorum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus idoli. quã aquila int̾p̃tat᷑ est
domũ inutilẽ iuxta tropologũ ad
ȩccłam referri pocest. S hoc dicamꝰ
qđ heretici qui in gabaa ⁊ rama
excelsã sibi scientiã pollicent᷑. iube¬
sint ante faciẽ beniamin qͥ int̾p̃¬
tatur filiꝰ dextere: s post t̃gũ eiꝰ ubi
ocłos ñ habet. Omĩs enim ephraĩ
iactancia quȩ int̃p̃tatur ubtas
breui in desolatione erit: & cum
iudicii inquit dies et cẽpꝰ correpti¬
onis aduenerit. uerba mea ñ ẽẽ ina¬
nia reb ostendamꝰ. Peo qđ tnͣstulimꝰ¬
iacirũ. id÷ m̃tis excessum. Beniamin
uͦ ȩccłastico coaptantes. uñ & in
sexagesimo sexto psalmo dr̃. Ibi ben¬
iamm ad olescentulus in m̃tis exces-¬
su. Et inbenedictionib iacob sub
ꝑsona beniamin. de qua tribu
paulus apłs fuit scriptũ legimus.
& saul qui de tribu beniamin fu¬
quasi assum̃tes t̃minũ: suꝑ eos ef¬
fundam qͣsi aꝗͣ irã meã. Lxx. fa¬
cti sunt pͥncipes iuda qͣsi tnͣfferen¬

Expanded text:
uila interpretatus est, domum inutilem, juxta tropologiam ad Ecclesiam referri potest. Sed hoc dicamus, quod Haeretici qui in Gabaa et Rama, excelsam sibi scientiam pollicentur, jubesint ante faciem Benjamin, qui interpretatur, filius dexterae: sed post tergum ejus, ubi oculos non habet. Omnis enim Ephraim jactantia, quae interpretatur ubertas, brevi in desolatione erit, et cum judicii, inquit, dies et tempus correptionis advenerit, verba mea non esse inania rebus ostendam. Pro eo quod nid est, mentis excessum, Benjamin, viro ecclesiastico coaptantes. Unde et in sexagesimo septimo psalmo dicitur: Ibi Benjamin adolescentulus in mentis excessu. Et in benedictionibus Jacob, sub persona Benjamin, de qua tribu Paulus apostolus fuit, scriptum legimus:  Saul qui de tribu Benjamin fuquasi assumentes terminum; super eos effundam quasi aquam iram meam. LXX: Facti sunt principes Juda quasi transferen
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate sua parit̃ corrunnt siue
infirm̃t᷑ iut qui fortes erant insce¬
lere. infirmi addm̃ redire cogan-¬
tur. Et hoc ñ solum isrł eueniet¬
& ephraim id÷ decẽ tribub:⁊ re¬
gib earum ut ducant᷑ in captiui¬
tatẽ: s etiã iuidas idest duȩ tribus
quȩ regnabant in iherłm sequent᷑
uestigia captiuoꝵ : ut quoꝵ imi¬
tant᷑ scelera. imitentur ⁊ pęnã. He¬
reticimatrem habent iniquitatis
suȩ suꝑbiam. dum semꝑ altiora
scire se iactant: et in eccłȩ contume¬
lam debachant᷑. Sed infirmabit᷑
arrogantia eoꝵ: et popłs ac magi¬
stri parit̃ corruent ludas quoq qͥ
uidet᷑ asse in domo dĩ. et in ęccłia
ñ mente s corpore commoratur.
et eandem ht̃ cum hereticis iner¬
rore sententiã. frustra nom̃ eccle¬
siasticum reꝓmictit: qr et ipse cũ
hereticis pumendus ẽ. Manifesta
transcurimꝰ: ut in obscurioribꝰ ĩmo

Expanded text:
iniquitate sua pariter corruant, sive iniquitate sua pariter corruant, sive infirmentur, ut qui fortes erant in scelere, infirmi ad Dominum redire cogantur. Et hoc non solum eveniet Israeli et Ephraim, id est, decem tribubus et regibus earum, ut ducantur in captivitatem; sed etiam Judas, id est, duae tribus quae regnabant in Jerusalem, sequentur vestigia captivorum, ut quorum imitantur scelera, imitentur et poenam. Haeretici matrem habent iniquitatis suae superbiam, dum semper altiora scire se jactitant, et in Ecclesiae contumeliam debacchantur. Sed infirmabitur arrogantia eorum et populus ac magistri pariter corruent: Judas quoque qui videtur esse in domo Dei, et in Ecclesia, non mente 50 sed corpore commoratur: et eamdem habet cum haereticis in errore sententiam; frustra nomen ecclesiasticum repromittit, quia et ipse cum haereticis puniendus est. Manifesta transcurrimus, ut in obsc
Abbreviated transcription (Latin):
uixta apłm oꝑat᷑ infilus diffiden¬
ciȩ. possidet eoꝵ corda captiua & id¬
circo illo regnante dñm nescier̃. ĩmo
obliti sunt creatoris sui. Unde et pͥn
sint. s quo nicħ eum lateat eoꝵ qͦ
occulte faciunt. quoꝵ alii deceper̃
alii sunt decepti: nec dabunt co¬
gitationes suas ut agant peniten¬
tiam : qui semꝑ inꝑditione ꝓfici¬
unt. Sp̃c enim formcationis quo
forncati sunt inęccłia. ⁊ auero ma¬
trimonio recesser̃. uersat᷑ in medio
eoꝵ ideo dñm ñ cognouer̃. Et respon¬
Idebit arrogantia isrł infaciȩ eiꝰ: et is¬
rael ⁊ ephraim ruent imniquitate
suairuet etiã iudas cum eis .Lxx. Et
Stib suis: infirmabit᷑ etiam uidas
Icum eis. Uerbum gãon lxx ⁊ sim¬
macꝰ int̃p̃tantur in iuriam: aqͥla
⁊ theodotio suꝑbiam. Quicquid gͥ
fecit isrł uel suꝑbe agens contͣ
dm̃. uł in iniuriam creatoris idola
uenerans. respondebit infacie eiꝰ
ut ñ habeat᷑ inpunitꝰ. s humiliet᷑
eiꝰ contumelia. Et popłs et reges in

Expanded text:
um operatur in filiis diffidentiae, possidet eorum corda captiva, et idcirco illo regnante, Dominum nescierunt, immo obliti sunt Creatoris sui . Unde et prisint, sed quia nihil eum lateat eorum quae occulte faciunt, quorum alii deceperunt, alii sunt decepti. Nec dabunt cogitationes suas ut agant poenitentiam, qui semper in perditione proficiunt. Spiritus enim fornicationis quo fornicati sunt in Ecclesia, et a vero matrimonio recesserunt, versatur in medio eorum: ideo Dominum non cognoverunt. Et respondebit arrogantia Israel in facie ejus, et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, ruet etiam Juda cum eis. LXX: Et tibus suis, infirmabitur etiam Judas cum eis. Verbum GAON   Smachus interpretantur injuriam, Aquila et Theodotion superbiam. Quidquid igitur fecit Israel, vel superbe agens contra Dominum, vel in injuriam Creatoris idola venerans, respondebit in facie ejus ut non abeat impunitus, sed humilietur ejus contumelia, et populus et reges in
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat: ignorabit᷑. Et in psalmis le¬
gimus. Nesciert̃ neq intellȩxert̃ in
tenebris ambulant. Omĩa quȩ dicun¬
tur ad decem trib. referre possumꝰ
scientiã dĩ. & repellunt᷑ ad nõ ne sa¬
cerdodo fungant᷑ ei: & filioꝵ quos
genuerint munquã meminerit. quia
fun aliem facti sunt ei. Scdm multai

Expanded text:
ignorat ignorabitur , et in Psalmis legimus: Nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant . Omnia quae dicuntur ad decem tribus, referre possumus scientiam Dei, et repelluntur a Domino ne sacerdotio fungantur ei, et filiorum quos genuerint, numquam meminit, quia filii alieni facti sunt ei. Secundum m
Abbreviated transcription (Latin):
enos filios ñ xp̃o s diabolo ꝓcrear̃:
ldeo om̃i cẽpore maledicta sunt oꝑa
eoꝵ. & cuncta quȩ faciunt. cruen¬
ti coloris rubigo populat᷑: quia
sanguini et int̾fectiomi ꝓrima s̃. Ru¬
bigo aut ꝓprie descendere dr̃ in
rore nocturno. & lactantia inspi¬
cis frum̃ta maculare: colore mi¬
nii ⁊ smopidis Et congrue iuxta.¬
reticoꝵ : de quib dr̃ cleri eoꝵ ñ ꝓde¬
runt eis. Explicit in oseẽ ꝓ

Expanded text:
enos filios non Christo, sed diabolo procrearunt: enos filios non Christo, sed diabolo procrearunt: ideo omni tempore maledicta sunt opera eorum, et cuncta quae faciunt, cruenti coloris rubigo populatur, quia sanguini et interfectioni proxima sunt. Rubigo autem proprie descendere dicitur in rore nocturno, ac lactantia in spicis frumenta maculare colore minii, vel sinopidis, et congrue juxtreticorum, de quibus dicitur: Cleri eorum non proderunt eis . L
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi quoq dixer̃ in ꝓpħa iohel reli¬
quias bruci comedit rubigo id: asis:
Mensis aũt. hodes dicit᷑. Demq aquila
neomemã id ÷ kalendas in t̃pretatꝰ
est. syminacꝰ ⁊ thegootio mensis. E tẽ
sensus. ꝑsingulos menses hostis adue¬
met: & cuncta uastabit. Legamꝰ regũ
& paralipomenon libros. & inuenie¬
mus sub rege phaceȩ qui regnabat¬
in decẽ tribubus. uenisse ceglach pha-¬
lasar regem assẏrioꝵ et magnã.
partẽ popłi samariȩ inassirios tran¬
stulisse qͦ tẽpore apud grecos scds
annus pͥme olimpiadis fuit: & ap̃d
latinos necdum roma condita. albe
uicesimo anno amuliꝰ imꝑabat: quẽ
postea romulus regno pepulit. Here¬
tici suspicant᷑ qđ in sacrificioꝵ mul¬
faciendo elemosinas redime̾nt pec¬
cata in quib ꝑmanent: cum omne
sacrificiũ p̃terita scelera deleat᷑ ñ
p̃sentia. Ideo ñ inueniunt dñm: qr
auferet᷑ a talib ⁊ ꝓcul recedit. Isti
uere p̃uaricati sunt in dñm: re ali¬

Expanded text:
ipsi quoque dixerunt in Propheta Joel: Reliquias bruchi comedet rubigo , id est, HASIL. Mensis autem HODES   dicitur: denique Aquila neomenias, id est, Kalendas interpretatus est: Symmachus et Theodotion mensem; et est sensus, per singulos menses hostis adveniet, et cuncta vastabit. Legamus Regum et Paralipomenon libros, et inveniemus sub rege Phasee, qui regnabat decem tribubus, venisse Teglathphalasar regem Assyriorum, et magnam partem populi Samariae in Assyrios transtulisse, quo tempore apud Graecos secundus annus primae Olympiadis fuit; et apud Latinos nec dum Roma condita Albae vicesimo anno Amulius imperabat, quem postea Romulus regno pepulit. Haeretici suspicantur quod in sacrificiorum 52 mulici, quod faciendo eleemosynas, redimant peccata, in quibus permanent: cum omne sacrificium praeterita scelera deleat, non praesentia; ideo non inveniunt Dominum, qui aufertur a talibus, et procul recedit. Istipraevaricati sunt in Deum, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
e lingues tranfer̃. euangłico calces
solea conteras. et scilleos canes: ac
mortifera carmina sirenarũ surda
aure ꝑtranseas: ut parit̃ audire et
nosse ualeamus. qͥd uaticinet᷑ oseȩ
ꝓpħa. in cuiꝰ explanatione scđm di-
rum pͥmũ & nobilitate et regͥione
habere me gaudeã defensorem: ta¬
m̃ magis optarem illud mͥ contin¬¬
gere. qđ titus liuiꝰ scribit de fato¬
ne. cunis głȩ neq ꝓfint quisquam
laudando. nec uituꝑando nocuit:
cũ utrũq sũmis p̃diti fecerint in¬
geniis. Significat aũt ciceronem
et cesarẽ. quoꝵ alt̃ laudes. alter
uituꝑationes supͣdicti scͥpsit uiri.
Dum enim uiumus. et inuase fra¬
gili continemur. uident᷑ amicoꝵ
ꝓdesse studia: & nocere emuloꝵ ob
ꝓbria. Postquã aut reuersa fuerit
t̾ra in t̾ram suam. ⁊ tã nos qui scri¬
bimꝰ quã eos qui de nobis iudicant
pallida mors sub traxerit: & alia ue¬
nerit generatio. pͥmisq cadentib fo-¬

Expanded text:
elingues transferunt, Evangelico calces elingues transferunt, Evangelico calces solea conteras: et Scylleos canes ac mortifera carmina sirenarum surda aure pertranseas: ut pariter audire et nosse valeamus quid vaticinetur Osee propheta, in cujus explanationem secundum dictrum, primum et nobilitate et religione habere me gaudeam defensorem: tamen magis optarem illud mihi contingere, quod Titus Livius scribit de Catone, cujus gloriae neque profuit quisquam laudando, nec vituperando nocuit: cum utrumque summis praediti fecerint ingeniis. Significat autem M. Ciceronem et C. Caesarem: quorum alter laudes, alter vituperationes supradicti scripsit viri. Dum enim vivimus, et in vase fragili continemur, videntur amicorum prodesse studia, probria. Postquam autem reversa fuerit terra in terram suam et tam nos, qui scribimus, quam eos, qui de nobis iudicant, pallida mors subtraxerit et alia venerit generatio, primisque cadentibus fol