comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narum rerũ habentes. ꝓximum hoc ẽ hoĩem
qͥ ad imaginem di conditꝰ ẽ. neglexerunt. Ido
docet ut mag̃ diligat ꝓximũ: qm pecuniȩ theᷤᷤ¬
aurum. Radix enim oĩũ malors: ẽ cupiditas.
Quamqͥdam appetentes errauert̃ a fide: & inser¬
uierunt se doloribꝰ multis. Et m̾ito: qͥa dilectio¬

Expanded text:
narum rerum habentes proximum, hoc est, hominem, narum rerum habentes proximum, hoc est, hominem, qui ad imaginem Dei conditus est, neglexerunt. Ideo docet ut magis diligat proximum quam pecuniae thesaurum. « Radix enim omnium malorum est cupiditas, quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se dolorib
Abbreviated transcription (Latin):
Humilia ualde sp̃m tuum: qm̃ uindicta car¬
nis impii. ignis ⁊ u̾mes. Sic̃ omĩs peccĩ mitiũ
ẽ suꝑbia: ita initium sapĩȩ humilitas. ⁊ timor
catoꝵ q̃ luxuria asfluebat in mundo. simul cõ
aĩa penis artabit᷑ in fut᷑o: iigne cruciabit᷑ ge¬
henne. Uermem aut̃ ⁊ ignem in gehenna esse:
ipse dñs cõmemorat in eugłio dicens. Et siscan¬
dalizau̾it te manꝰ tua: abscide illam. Bonum
est tͥ debilem int̾ire inuitam: qmͣ duas manus
habentem. ire ingehennã. in ignem in extingui¬
bilem. Ubi u̾mis eoꝵ ñ morit᷑: & ignis ñ extingui¬
tur. In u̾me putredinem gehenne: siẽ inigne
ardorem designat. Sitie ũinem dic̃ seram sce¬
lerum penitudinẽ. q̃ nunqm in dormentis con¬
scientiam afflictorũ mor dere cessabit: ut ig¬
nissit pena extͥnsecꝰ seuiens: ũmis dolor int̾ius
accusans. Noli p̃uarieare in amicũ pęcunia
deferenti: neq frẽm karissimũ auro sp̃ueris.
Multiꝑierunt ꝓpt̾ auariciã:⁊ cupiditatẽ t̾re¬

Expanded text:
Humilia valde spiritum tuum: quoniam vindicta carnis impii ignis et vermis. » Sicut omnis peccati initium est superbia, ita initium sapientiae humilitas et timor catorum, quae luxuria affluebat in mundo, simul cum anima poenis additur in futuro, et igne cruciabitur gehennae. Vermem autem et ignem in gehenna esse ipse Dominus commemorat in Evangelio, dicens: « Et si scandalizaverit te manus tua, abscinde illam: bonum est tibi debilem introire in vitam, quam duas manus habentem ire in gehennam, in ignem inexstinguibilem, ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur . » In verme putredinem gehennae, sicut in igne ardorem designat; sive vermem dicit seram scelerum poenitudinem, quae nunquam in tormentis conscientiam afflictorum mordere cessabit, ut ignis sit poena extrinsecus saeviens, vermis dolor interius accusans. « Noli praevaricari in amicum pecuniam differentem, neque fratrem charissimum auro spreveris. » Multi perierunt p
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ in pecc̃m. Seruus sensat᷑ sit tͥ dilectꝰ qͣsi aĩa tua.
N defratides illum libtate: neq inopem derelin¬
telligens ⁊ beniuol. dilectione dñisuiñ careat:
nec pͥuet᷑ potestate congrua bnoꝑandi. neq uio¬
lentia seruitutis opp̃ssꝰ ad inopiam ꝑducat᷑. sed
ut condigna ꝓuisione in oĩbꝰ ei ꝓcuret᷑: & ut fr̃
tractit᷑. Qͥa licet ꝑ conditionẽ inferior sit serui¬
lem: tñ eqͣlis ẽ scdmnat᷑e ꝓpͥetatẽ. Qͦd & paulus

Expanded text:
 suam. seruus sensatus dilectus quasi anima tua: non defraudes illum libertate, neque inopem relintelligens et benevolus dilectione domini sui non careat, nec privetur potestate congrua bene operandi, neque violentia servitutis oppressus ad inopiam perducatur. Sed ut condigna provisione in omnibus ei procuretur, et ut frater tractetur. Quia licet per conditionem inferior sit servilem, t
Abbreviated transcription (Latin):
losum est: qͥa talib certa reseruabit᷑ uindicta.
Qm ire nomine nuncupat: siñse ad meliorem
uitam correxerint. Unde & in ꝓu̾bus scͥptum ẽ.
Parata sunt derisorib iudicia: & mallei ꝑcuti¬
entes stultors corda. Sic̃ rugitꝰ leonis ita t̾ror re

Expanded text:
losum est, quia talibus certa reservabitur vindicta, losum est, quia talibus certa reservabitur vindicta, quam irae nomine nuncupat, si non se ad meliorem vitam correxerint. Unde in Proverbiis scriptum est: « Parata sunt derisoribus judicia, et mallei percutientes stultorum corda. Sicut r
Abbreviated transcription (Latin):
ociositas inimica ẽ animȩ. Unde & paulꝰ thes¬
salonicensibꝰ scͥpsit. ut cum silentio oꝑantes suũ
panem manducent: hoc addens. siqͥs ñ uelle
oꝑari. Nec manducaret: suũ exemplũ eis ꝓpo¬
nens. qm̃ ñ inqͥetꝰ fuit int̾ eos. neq panẽ gratis
ab aliqͦ manducauit: s ĩ labore ⁊ fatigatione.
noct̾e ⁊ die oꝑans. ne qmqm̃ eoꝵ gͣuaret. Qͦd
aut̃ rusticationẽ dic̃ ab alties imo cͥatam: sig¬
nificat peccanti hõi hanc sententiam datam
ut labore manuum sͥ uictum q̃reret: ut est
ulud genes eos. In sudore uultꝰ tui inquit ues¬
ceris pane: donec reu̾taris in t̾ram. de qͣ sums¬
tus es: quia puluis es. ⁊ in puluerem reuters.
Non te reputes in mulaitudine indisciplina¬
nators: mem̃to ire. qm̃ ñ tardabit. Indisciplina¬
tos uocat inqͥetos ⁊inobedientes: qͥ p̃ceptis d̃i obe¬
dire nolunt. In quorum societate comisari ꝑicy¬

Expanded text:
otiositas inimica est animae. Unde et Paulus Thesotiositas inimica est animae. Unde et Paulus Thessalonicensibus scripsit, ut cum silentio operantes suum panem manducent, hoc addens, si quis non vellet operari, nec manducaret, suum exemplum eis proponens, quoniam non inquietus fuit inter eos, neque panem gratis ab aliquo manducavit, sed in labore et fatigatione, nocte et die operans, ne quemquam eorum gravaret . Quod autem rusticationem dicit ab Altissimo creatam, significat peccanti homini hanc sententiam datam, ut labore manuum sibi victum quaereret: ut est illud Geneseos: « In sudore, inquit, vultus tui vesceris pane, donec revertaris in terram de qua sumptus es: quia pulvis es, et in pulverem reverteris . » « Non te reputes in multitudine indisciplinatorum; memento irae, quoniam non tardabit. » Indisciplinatos vocat inquietos et inobedientes, qui praeceptis Dei obedire nolunt: in quorum societate conversari pericu
Abbreviated transcription (Latin):
indoctna religionis. Ad qͦd m̃dacium nulla
conditione qͥsqm debet adduci: qͥa ꝑ hoc cera¬
simtum ẽ hominẽ ado separari. Qͥsqͥs autem
aliqͦd genꝰ m̃dacii qͦd peccmñ sit putauerit:
decipiet seipsũ tͣpit᷑: cum honestum se decepto¬
rem arbitrat᷑ alioꝵ. Nolitibosꝰ ẽẽ in multita¬
dine p̾sbit̾oꝵs: ⁊ ñ it̾es u̾bũ in tua oratione.
Qͥa suꝑiꝰ diximꝰ capitale ẽẽ m̃dacium in doct¬
na religionis: qͥsqͥs hanc sententiã seruauerit.
hoc ẽ qͥ doctnam senioꝵ mag̃ deuote audire.
qmͣ sciã impudent̾ ꝓftrre delegerit: ab hoc ꝑiclo
longiꝰ crit. Tutiꝰ enim ẽ audire. qm loqͥ. Unde ia¬
cobꝰ in epla sua. admonet dicens. Sit aut̃ om̃s
hõ uelox ad audiendum. tard autem add loqñ¬
dum: & tardꝰ ad iram. Non oderis laboriosa opa.
& rusticationẽ ab altissimo ereatam. Utili labon
insistere. ⁊ otiositatem ftigere laudabile est: qͥa

Expanded text:
in doctrina religionis: ad quod mendacium nulla in doctrina religionis: ad quod mendacium nulla conditione quisquam debet adduci, quia per hoc certissimum est hominem a Deo separari. Quisquis autem aliquod genus mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipiet seipsum turpiter, cum honestum se deceptorem arbitratur aliorum. « Noli verbosus esse in multitudine presbyterorum, et non iteres verbum in tua oratione. » Quia superius diximus, capitale esse mendacium in doctrina religionis. Quisquis hanc sententiam servaverit, hoc est, qui doctrinam seniorum magis devote audire, quam suam impudenter proferre delegerit, ab hoc periculo longius erit. Tutius enim est audire quam loqui. Unde Jacobus in Epistola sua admonet, dicens: « Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, et tardus ad iram . » « Non oderis laboriosa opera, et rusticationem ab Altissimo creatam. » Utili labori insistere, et otiositatem fugere, laudabile est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mendacio non proferendo contra amicum.uii.¬
pli amare m̃dacium adusꝰ frẽm tuum: neq
in amicum similit facias. Si nullũ m̃daciũ
laudabile ẽ. ⁊ cuiqmͣ scandalum inferre ꝑntio¬
sum ẽ. qͣntomag̃ contͣ amicũ aliqͥd ꝑ fraudem
moliri intuꝑabile ẽ. ⁊ ñ leuis noxe falsum crim̃
fr̃i imponere: Qm testis m̃dax ꝑibit. Unde ĩ
ꝓu̾biis sapĩa dic̃. Sic̃ noxiꝰ ẽ. qͥmittit lanceas ⁊
sagittas in mortem: sic uir qͥ fraudulent̾ nocet
amicosuo:⁊ cum fu̾it dep̃hensꝰ dic̃. ludens feci.
lt alibi. De moliaris inqͥt amico tuo malum:
cumille habeat inte fiduciam. Holi uelle m̃tin
omne m̃dacium. assiduitas enimilliꝰ: non est
bona. Omne m̃dacium noxiũ ẽ: qr pecc̃m est.
Os enĩ qͦd m̃tit᷑. occidit aĩam. Et q̃nto qͥs illudusi¬
tat: tanto gͣuiorem sarcinam pecc̃oꝵ accumu¬
lat. S licet du̾sa gn̾a sint m̃dacioꝵ: tñ pͥmum
ac capitale ẽ m̃dacium longeq fugiendũ. qͦd ste

Expanded text:
mendacio non proferendo contra amicum. « Noli amare mendacium adversus tratrem tuum, neque in amicum similiter facias. » Si nullum mendacium laudabile est, et cuiquam scandalum in ferre perniciosum, quanto magis contra amicum aliquid per fraudem moliri vituperabile est? Et non levis noxae, falsum crimen fratri imponere, quoniam testis mendax peribit. Unde in Proverbiis Sapientia dicit: « Sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas in mortem, sic vir qui fraudulenter nocet amico suo; et cum fuerit deprehensus, dicit: Ludens feci . » Et alibi: « Ne moliaris, inquit, amico tuo malum, cum ille habeat in te fiduciam . » « Noli velle mentiri omne mendacium: assiduitas enim illius non est bona. » Omne mendacium noxium est, quia peccatum est. Os enim quod mentitur, occidit animam; et quanto quis illud usitat, tanto graviorem sarcinam peccatorum accumulat. Sed licet diversa genera sint mendaciorum, tamen primum ac capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit
Abbreviated transcription (Latin):
sacrario st̃ edunt: Qi altario deseruiunt: cum
altario participant᷑: Ita ⁊ dñs ordinauit his qͥ
eugłm annunciant: de eugłio uiuere. Purgat
se cum brachiis. qͥde labore manuũ suarum
elemosinam tͥbuit egenis:⁊ de fruct̾ibꝰsuis deci¬
mas atq pͥmitias ñ differt conferre eccłiȩ mini¬
stris. De qͦ &e sequit᷑. Da illi partem si c̃ manda¬
tum ẽ tͥ pͥmitiarum ⁊ purgationis: ⁊ de negligen
tia purga te cum paucis. Primitiarum ⁊ deci¬
marum atq oblationũ diu̾sars oblationes. que
dñs in lege iussit offerri. ad sac̾dotum ⁊ leuitaꝵ
usum ꝑtinebant: dicente dño ad aaron ⁊ ad
filios eiꝰ. Om̃s pͥmitias scũarii qͣs offert̃ dño fiu¬
isrł. tͥ dedi ⁊ filiis ⁊ filiabꝰ tuis iure ꝑpetuo. Pac¬
tum saluti ẽ sempitͥnum corã dño: tͥ ac filiis tu¬
is. Dix̃q dñs ad aaron. In t̾ra eoꝵ nicħ possidebi¬
tis. nec habebitis partem int̾ eos: egopars ⁊ here

Expanded text:
i deserviunt, cum altari participant? Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere . » Purgat se cum brachiis, qui de labore manuum suarum eleemosynam tribuit egenis, et de fructibus suis decimas atque primitias non differt conferre Ecclesiae ministris. De quo et sequitur: « Da illis partem sicut mandatum est tibi primitiarum et purgationis, et de negligentia tua purga te cum paucis. » Primitiarum et decimarum atque oblationum diversarum oblationes, quae Dominus in lege jussit offerri, ad sacerdotum et levitarum usum pertinebant. Dicente Domino ad Aaron et ad filios ejus: « Omnes primitias sanctuarii, qi dedi et filiis ac filiabus tuis jure perpetuo. Pactum salis est sempiternum coram Domino tibi ac filiis tuis. Dixitque Dominus ad Aaron: In terra eorum nihil possidebitis, nec habebitis partem inter eos. Ego pars et haere
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ: qm ĩ typo rͥ ꝓpt̃ assumptionem corꝑis ex semi¬
ne dd̾ etm p̃cessisse demonstramꝰ. Huic gͦ dicunt᷑ q̃
infine uentura st̃. qͦd tnseat figura huiꝰ mundi. &
fiat celum nouũ ⁊ t̾ranoua: icõmotieat dñs cȩlum
ce t̾ram:⁊ destruat omnem pͥncipatum ⁊ yotestatẽ
& uͥtutem:⁊ dissipet sedes regum. Post destructionẽ
enimsolioꝵ ⁊ fortitudinis regnantium ⁊ qͣdrigaꝵ
& equorum ⁊ eqͥtum in die illa dic̃ dñs om̃ps. as

Expanded text:
ionem corporis ex semine David, eum praecessisse demonstravimus. Huic ergo dicuntur quae in fine ventura sunt, quod transeat figura hujus mundi, et fiat coelum novum et terra nova, et commoveat Dominus coelum et terram, et destruat omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dissipet sedes regum, post destructionem enim soliorum et fortitudinis regnantium, et quadrigarum, et equorum, et equitum. « In die illa, dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem resolutam demoniacȩ dñationis. illi resi¬
rant. iuxta utd dñicum. Si autem eccl̃iam ñ audi¬
erit: sit tͥ sic̃ echnicꝰ ⁊ publicanꝰ. Post .lxx. annos.
ac domum d̃ ⁊ ciuitatem scãm reedificant: qͥa ñ¬
nunqͣm hi qͥ ꝑscia pecc̃a a ꝯmunione ac societate
sc̃ẽ eccłie separati. infidelium societati ac numero
copulabanẽ. Aut sum ꝑ donum sc̃i sp̃i studiose
actum bone oꝑationis ex̾cent. ac ꝑboc ꝯsortium fide
mino ĩgłam sempit̾nam: qͥa ñ templum matiale qͦd

Expanded text:
vitatem resolutam daemoniacae dominationis, illi qui resirant, juxta illud Dominicum: « Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . » Post ac domum Dei et civitatem sanctam reaedificant, quia nonnunquam hi qui per sua peccata a communione ac societate sanctae Ecclesiae separati infidelium societati ac numero copulabantur, rursum per donum sancti Spiritus studiose actum bonae operationis exercent, ac per hoc, consortium fidelmino in gloriam sempiternam, quia non templum materiale quod
Abbreviated transcription (Latin):
t .xii. ꝓpħars ossa pullulant de loco
suo. Nam corroborauert̃ iacob: ⁊ redemerc̃ se
infide uirtutis. Duodecim ꝓpħas illos infallor
nuncupat. qͦs nosminores dicimꝰ: quor libelli si¬
mul eetant ꝯscͥpti: quoꝵs tẽ pͥmꝰ in cathalogo ẽ osee.
ultimꝰ uͦ malachias: quẽ esdrã scͥbam legisq doc̃¬
torem hebrei ẽẽ autumant. Hore gͦ ossa de loco
suo pullulant: qr dignam memoriam bonorũ
exemploꝵs posteris suis reliquerant: qͥ corrobora¬
uert̃ ia cob p̃dicationib suis. ⁊ redemer̃t se ĩfide
u̾tutis: qñ annunciantes popło ũbtudi. se iminu¬
nes fecer̃t a cͥmine noxie tacit᷑mtatis: iuxta illam
sententiã dm̃i. q̃ ad erechielem ꝓpħam ait. fili hoĩs.
specłatorem dedite domurisrł. Audiens gͦ ex ore
meo sermonẽ: anunciab eis ex me. dime dicente

Expanded text:
tarum ossa pullulant de loco suo. Nam corroboraverunt Jacob, et redemerunt se in fide virtutis. » Duodecim prophetas illos, ni fallor, nuncupat, quos nos minores dicimus, quorum libelli simul exstant conscripti, quorum etiam primus in catalogo est Osee, ultimus vero Malachias; quem Esdram scribam, legisque doctorem Hebraei esse autumant. Horum ergo ossa de loco suo pullulant, quia dignam memoriam bonorum exemplorum posteris suis reliquerant, qui corroboraverunt Jacob praedicationibus suis, et redemerunt se in fide virtutis, quando annuntiantes populo verbum Dei se immunes fecerunt a crimine noxiae taciturnitatis; juxta illam sententiam Domini qua ad Ezechielem prophetam ait: « Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem, annuntiabis eis ex me. Si me dice
Abbreviated transcription (Latin):
in dext̃a mant̾usrł ⁊ iħm filium iosedechs. qͥ in die¬
bussuis edificatiert domum: ⁊ exaltauerunt tem¬
plum sc̃m dño. paratum ĩ głam sempiternam.
Lorobabel iste dux fuit popłiisrł. qui cũ iħu
pontifice filio sosedech. ⁊ ect̃s isrlitis rediens
de babslone restaurauit templum dñi in irłm: sic̃
ĩ manudert᷑ isrł: aggeꝰ ꝓpħ̃a ĩ fine uibri sui demon¬

Expanded text:
t Jesum filium Josedech? qui in diebus suis aedificaverunt domum et exaltaverunt templum sanctum Domino, paratum in gloriam sempiternam. » Zorobabel iste dux fuit populi Israel, qui cum Jesu pontifice filio Josedech, et caeteris Israelitis rediens de Babylone restauravit templum Domini in Jerusalemin manu dextra Israel, Aggeus propheta in fine libri sui demon
Abbreviated transcription (Latin):
tue dñe inuia tua:. idirige me ĩsemita rect̾a ꝓpt̃ ini¬
micos incos. Mistice aut̃ erechiel qͥ roborat᷑ a do int̃¬
p̃tatur. ⁊ ĩ babilone ꝯu̾sans. plebi peecatei p̃dixit cap¬
tiuitatem uenturam. ⁊ ꝯu̾sis atq penitentibꝰ promi¬
sit peccõꝵs ueniam: sig̃cat dñm saluatorem qui ẽ
natur. nos in captiuitatem istiꝰ scłi positos uisitas

Expanded text:
recta propter inimicos meos . » Mystice autem Ezechiel, qui roboratus a Deo interpretatur, et in Babylone conversans plebi peccatrici praedixit captivitatem venturam, et conversis atque poenitentibus promisit peccatorum veniam, significat Dominum Salvatorem, qui est n
Abbreviated transcription (Latin):
duo leta succed ant. N eq pot̾ant edificari bona
nͥ destructa ẽẽnt mala: nec plantari optima nis
eradi carent᷑ pessima. Omnis enimplantatio qmñ
plantauit celestis pat̃: eradicabit᷑. Iedificatio que
suꝑ petram ñ ht fundam̃tum. s in arena exstruet᷑a¬
est: sermone dĩ suffodit᷑ atq destruit᷑. Iilam autẽ
quam consumet iħs sp̃u oris sui. ⁊ destruet ad¬
uentu p̃sentiȩ sue. omnemscilicet saclegamꝑu̾sã¬
q doctͥnam: disꝑdet in ꝑpetuum. Porro ea q̃ eleuã¬
tur contͣ scientiam d̃. ⁊ ĩ sua ꝯfidunt sapĩa quȩ
apd̃ dm̃ stulticia ẽ: dissipabit atq deponet: ut edi¬
ficent᷑ ꝓ his humilia.⁊ in locum suꝑioꝵs que de¬
structa st̃ ⁊ euulsa. extruant᷑ atq plantent᷑ que
eccłlastice ꝯueniunt u̾itati: ⁊impleat᷑ illtd qͦd
dic̃ apł̃s. Dei edificatio: di agͥcultura estis. Multi
hc̃ locum suꝑ ꝑsona xp̃i intelligt̃. Iheremias eñ
int̾ytat᷑ excelsꝰ dñi: qͥ destrux̃ regna diaboliq̃s

Expanded text:
duo laeta succedant. Neque enim poterant aedificari bona, nisi destructa essent mala, nec plantari optima, nisi eradicarentur pessima. Omnis enim plantatio quam non plantavit coelestis Pater eradicabitur, et aedificatio quae super petram non habet fundamentum, sest, sermone Dei suffoditur atque destruitur . Illam autem quam consumet Jesus spiritu oris sui, et destruet adventu praesentiae suae, omnem scilicet sacrilegam perversamque doctrinam, disperdet in perpetuum. Porro ea quae elevantur contra scientiam Dei; et in sua confidunt sapientia, quae apud Deum stultitia est, dissipabit atque deponet: ut aedificentur pro his humilia, et in locum superiorum quae destructa sunt et evulsa, exstruantur atque plantentur quae ecclesiasticae conveniunt  « Dei aedificatio, Dei agricultura estis . » Multi hunc locum super persona Christi intelligunt. Jeremias enim interpretatur excelsus Domini, qui destruxit regna diaboli, quae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dam ad uos ĩ iudicio. ⁊ ero testis uelox maleficis &
adultis:⁊ ꝑiuris. ⁊ qͥ calumniant᷑ mercedem mer¬
cennarii.⁊ humiliant uiduas ⁊ pupillos.⁊ oppri¬
munt ꝑegͥnum: nec timuert̃ me dic̃ dñs ex̾cituũ.
legem altissimi Insinuat hos tres reges marime do
placuisse ob deuotionẽ cordis: ⁊ cultum pietatis
quem habuer̃t in obseqͥo di. Qi lcet in aliqͦ crum¬
ne captisint. ⁊ repͥhensibiles inuenti: tñꝑ ꝯdignã
penitentiam deleuerunt qͦd imq gessert: unde &
ꝑfectam indulgentiã meruert̃. fuert̃ ⁊̃ & alii reges
ĩ iuda quoꝵ pietatis oꝑa cõmemorant᷑. s ñita ꝓfe¬
ct̾a. sic̃ hors trium. Maxima autem pars regũ iu¬
da. sic ⁊ reges isrł declinauerat ad oꝑa impietati.
& scelera peccatoꝵs:. unde ⁊ meritam uindict̾am
ꝑceꝑunt. sic̃ ꝯsequent̃ ostendit᷑. De iheremia .xxii.

Expanded text:
iudicio, et ero testis uelox maleficis et adulteris et periuris, et qui calumniantur mercedem mercenarii, et humiliant uiduas et pupillos, et opprimunt peregrinum, nec timuerunt me, dicit Dominus exercituum. legem Altissimi reges Juda. » Insinuat hos tres reges maxime Deo placuisse ob devotionem cordis et cultum pietatis quem habuerunt in obsequio Dei. Quilibet in aliquo crimine capti sint et reprehensibiles inventi, tamen per condignam poenitentiam deleverunt quod inique gesserunt, unde et perfectam indulgentiam meruerunt. Fuerunt etiam et alii reges in Juda, quorum pietatis opera commemorantur, sed non ita perfecta sicut horum trium. Maxima autem pars regum Juda, sicut et reges Israel, declinaverat ad opera impietatis et scelera peccatorum. Unde et meritam vindictam perceperunt, sicut consequenter ostenditur. CAPUT XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
infestantib bello assyrus t̾ram iude oꝵ ⁊ contra
irłm pugnantibꝰ iussit fontes obturare ac riuum
qͥ fluebat in medio t̾rȩ. ne uenientes reges assyri¬
orum. inuenirent aqͣrum abundantiã: sig̃cat qͦd
cont᷑ paganos atq hereticos repugnantes acblas¬
phemantes diligentia atq cautela adhibenda ẽ.
⁊ diuinoꝵ sacram̃tors corã eis st̃ uelanda mistia:
nec impudent̃ ubũ di blasphemis ingerendum.
qͥnesciunt doctͥnam scãm pus moribꝰ honorare. s
mag̃ student ore uenenato lacerare. Qͦd aut̃ dr
sennacheribrex assyriors misisse manũ ualidam
ad ir łm ꝑ rapsacenblasphemum ut eu̾teret eam.
oranteq ezechia atq ysaia cum cȩt̾o popło dñs li¬
berauerit ciuitatẽ simul ⁊ plebem. extinct̾is hostibꝰ
suis: ostendt̃ tiba dierũ. uͥita legit᷑. Orauer̃t gͥ¬

Expanded text:
infestantibus bello Assyriis terram Judaeorum et contra infestantibus bello Assyriis terram Judaeorum et contra Hierusalem pugnantibus jussit fontes obturare ac rivum qui fluebat in medio terrae, ne venientes reges Assyriorum invenirent aquarum abundantiam, significat quod contra paganos atque haereticos repugnantes ac blasphemantes diligentia atque cautela adhibenda est, et divinorum sacramentorum coram eis sunt velanda mysteria. Nec impudenter verbum Dei blasphemis ingerendum, qui nesciunt doctrinam sanctam piis moribus honorare, sed magis student ore venenato lacerare. Quod autem dicitur Sennacherib rex Assyriorum misisse manum validam ad Hierusalem per Rapsacen blasphemum, ut everteret eam, oranteque Ezechia atque Isaia cum caetero populo, Dominus liberaverit et civitatem simul plebem exstinctis hostibus suis, ostendunt Verba Dierum, ubi ita legitur. « Oraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas di. Ille ꝯdit ⁊ munit: de qͦloquit᷑ pat̃.Iste
edificauit ciuitatem meam̾. ⁊ ipse omnẽ murum
sane fidei ac uere religionis. qͥ fuerat malicia paga¬
norum sitie hereticoꝵ in aliqͥb dissipatꝰ restaurat. de
extruxit turres uͥtutum. Ponit ⁊ forinsecꝰ alt̾m mu¬
rum. hoc ẽ antemurale. qͦd in edificatione castroꝵ
solent luricłas appellare: cum bonors oꝑm tene
docet efficatiam. ĩ enim sufficit murũ habe fidr.
nͥ ipsa fides bonis oꝑibꝰ ꝯfirmet᷑. Hic intirꝰ ⁊ hoc
antemurale de uiuis lapidib extruit᷑: qui urxta ꝓ¬
phetamuoluunt᷑ suꝑ tr̃am. Idem rex fec̃ uniuersi
giis armaturam ⁊ clipeos: cũ scais scͥptararũ di¬
uers a ꝯdit testimonia. ⁊ doctͥnã euͣngłicam ad
munim̃tũ eccłiȩ sue ꝯponit. ordinatq doctores.
qͥ pͥncipes sp̃italiũ bellators sint. ⁊ unitisam miltci¬
amrecte ac rationabilit̃ agant. castraq eccł̃ie cc̃
hostes uniu̾sos oportune defendant. Qͦd erechias

Expanded text:
loquitur, Pater: Iste aedificavit civitatem meam, et ipse omnem murum sanae fidei ac verae religionis, qui fuerat malitia paganorum sive haereticorum in aliquibus dissipatus, restaurat, et exstruit turres virtutum, ponit et forinsecus alterum murum, hoc est, antemurale quod in aedificatione castrorum solent loricas appellare, cum bonorum operum tenere docet effectum. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et hoc antemurale de vivis lapidibus exstruitur, qui juxta prophetam volvuntur super terram. Idem rex fecit universi generis armaturam et clypeos, cum sanctarum Scripturarum diversa condit testimonia, et doctrinam evangelicam ad munimentum Ecclesiae suae componit, ordinatque doctores qui principes spiritalium bellatorum sint, et universam militiam recte ac rationabiliter agant, castraque Ecclesiae contra hostes universos opportune defendant. Quod Ezechias
Abbreviated transcription (Latin):
uitas modestie: ⁊ studium qͦd habebat in restatran¬
do cultum di omnẽ odorẽ pigm̃tors. ⁊ dulcedinẽ
melł. necñ ⁊ cantilenam musice artis suꝑat: quia
bncum dd̃ dicere pot̾at. Quam dulcia fatcibus
meis eloqͥa tua dñe. suꝑ mel ⁊ fautũori meo. Ideo
dilexi mandata tua suꝑ aurum ⁊ topazion: ꝓpt̃ea
ad omnia mandata tua dirigebar:. omnẽ uiam
iniqm odio habui. De qͦ scͥptura narrat. qͦd cũ ad

Expanded text:
vitas modestiae, et studium quod habebat in restauranvitas modestiae, et studium quod habebat in restaurando cultum Dei, omnem odorem pigmentorum, et dulcedinem mellis, nec non et cantilenam musicae artis superat; qui bene cum David dicere poterat: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo. Ideo dilexi mandata tua, super aurum et topazion. Propterea ad omnia mandata tua dirigebar, omnem viam iniquam odio
Abbreviated transcription (Latin):
sua sanatꝰ sit. illoq petente signum. solis cursus
ꝓhoc mutat᷑ sit. ita ut.xͨ. lineis retͦ rediret. librq
regum ⁊ paralipomenon. necñ ⁊ ysaiȩ uolumen
satis declarant. Hic gͦ ysaias sp̃u ꝓphie futura ⁊
abscondita mistia de aduentu xp̃i⁊ ⁊ de redemptio¬
ne gñis humani. de eccłiȩ qͦ statu. ⁊ de iudicio d̃i
fut᷑o copiosissime ĩ libro suo disseruit. De qͦ aliqͥd
hic exempli gr̃a ponere suꝑflutm ẽ: cum pene
totꝰ lib qͣntum ad spitalem sensum ꝑtinet in his
pigiñtarii. In om̃iore. qͣsi mel induleabit᷑ eiꝰ
memoria: ⁊ ut musica ĩ ꝯuituiouigi. Ipse ẽ directus
diuinitꝰ inpenitentia gentis. ⁊ tulit abhominatio¬
nes impietatis.: ⁊ gubnauit ad dñm cor ipsiꝰ. ⁊ ĩ die¬
bus peccoꝵs corroborauit pietatem. Bñ comparat
memoriã iosie regis odori oꝑis pigm̃tarii. ⁊ mellis
dulcedini.⁊ organomusice: qr fama uͥtutis ei ⁊ sua¬

Expanded text:
sua sanatus sit, illoque petente signum, solis cursus sua sanatus sit, illoque petente signum, solis cursus pro hoc mutatus sit, ita ut decem lineis retro rediret, libri Regum et Paralipomenon, nec non et Isaiae volumen satis declarant. Hic ergo Isaias spiritu prophetico futura et abscondita mysteria de adventu Christi, et de redemptione generis humani, de Ecclesiae quoque statu, et de judicio Dei futuro copiosissime in libro suo disseruit. De quo aliquid hic exempli gratia ponere superfluum est, cum pene totus liber, quantum ad spiritalem sensum pertinet, in hispigmentarii. In omni ore quasi mel indulcabitur memoria, et ut musica in convivio vini. Ipse est directus divinitus in poenitentia gentis, et tulit ab hominibus impietates. Et gubernavit ad Dominum cor ipsius, et in diebus peccatorum corroboravit pietatem. » Bene comparat memoriam Josiae regis odori operis pigmentarii, et mellis dulcedini, et organo musicae, quia fama virtutis ejus, et sua
Abbreviated transcription (Latin):
milia fortissimoꝵ uiroꝵ ab uno angło una noet̾e
cedunt᷑: ⁊ absq uuln̾ib occisoꝵ mors seua dis¬
currit: excludens corporibꝰ aĩas dñi uoluntate. So¬
lusq rex eo tp̃r iccirco reseruatꝰ ẽ. ut sciret poten¬
tiam di. ⁊ blasphemantia ora cõpͥmeret: ficretq
testis illiꝰ maiestatis qͣm paulo ante ꝯtempserat.
simꝰ ꝑeat: qͦd ⁊ iste passurꝰ ẽ. Cum enim reu̾sꝰ eẽt in
niniuen urbem pͥmam regnisui:⁊ adoraret ĩ tem¬
plo nesrach dm̃suum. qͣsi tuctoriã de hostib reporta¬
ret.⁊ delubrum idoli sui tͥumphans ⁊ gͣculabundꝰ
incedet: ꝯtemptor ueri d̃i. in phanofalsinuminis
trucidat᷑. Mec angłi ꝑit gladio. qͦd erat cõmune
⁊ fortit iuit inuia patͥssui dd: qmmanda¬
uit illi ysaias ꝓpħa. magnꝰ ⁊ fidelis ĩ ꝯspectu dei. In
gno uidit ultima: ⁊ ꝯsolatꝰ ẽ lugentes syon usqĩ
sempit̃num. Iostendit fut᷑a. ⁊ abscondita: anteq̃m
euenirent. Qualit̃ autem ezechias ꝑbona oꝑa

Expanded text:
millia fortissimorum virorum ab uno angelo una nocte caeduntur, et absque vulneribus occisorum mors saeva discurrit, excludens corporibus animas Domini voluntate, solusque rex eo tempore idcirco reservatus est, ut sciret potentiam Dei, et blasphemantia ora comprimeret, fieretque testis illius majestatis quam paulo ante contempserat. simus pereat, quod et iste passurus est. Cum enim reversus esset in Ninivem urbem primam regni sui, et adoraret in templo Nesroch deum suum quasi victoriam de hostibus reportaret, et delubrum idoli sui triumphans et gratulabundus incederet, contemptor veri Dei, in fano falsi numinis trucidatur; nec angeli perit gladio, quod erat commune t fortiter ivit in via patris sui David, quam mandavit illi Isaias propheta magnus gno vidit ultima, et consolatus est lugentes in Sion usque in sempiternum et ostendit futura et abscondita antequam venirent. » Qualiter autem Ezechias per bona o
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝑ ꝓpħam dix̃. Telꝰ domꝰ ttȩ comedit me. De quo
⁊ iob̃s dic̃. Ctuꝰ uentilabrum in manustia. ⁊ pur¬
gabit aream suam. De qͦ ⁊ malachias dic̃. Ecce ue¬
nit dic̃ dñs excituum. Qͥs pot̾it cogitare diem ad¬
uentꝰ eiꝰ: Q qͥs stabit ad uidendum eũ: Ipse enim

Expanded text:
am dixit: « Zelus domus tuae comedit me . » De quo et Joannes dicit: « Cujus ventilabrum in manu sua, et purgabit aream suam . » De quo et Malachias dicit: « Ecce venit, dicit Dominus exercituum; quis poterit cogitare diem adventus ejus, et quis stabit ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contriuit illos angłs dm̃. Mystoria ezechie in
libris regum ⁊ paralipome non plemit̃ exp̃ssa est:
uͥnarrat᷑ qͦd edificauit agens indust̾e. omnẽ murũ
qͥfuerat dissipatꝰ. ⁊ extrurerit turres desuꝑ. ⁊ form¬
secus alt̾m murum. instatirau̾itq mello in ciuitate
dd̾. ⁊ fecerit uniu̾si gñis armaturã. ⁊ clippeos. con¬
stitueritq pͥncipes bellatoꝵ. U̾ ⁊̃ ñsilentio p̃t̾itur.

Expanded text:
et contrivit illos angelus Domini. » Historia Ezechiae in libris Regum et Paralipomenon pleniter expressa est, ubi narratur quod aedificaverit agens industrie omnem murum, qui fuerat dissipatus, et exstruxerit turres desuper, et forinsecus alterum murum, instauraveritque Mello in civitate David et fecerit universi generis armaturam et clypeos, constitueritque p
Abbreviated transcription (Latin):
heliseum. Siuideris me qntollar a te. erit qͦd pe¬
tisti. Si autem ñ uideris. ñ erit. Qͥa nͥ qͥs rect̾t fidi
ocłos in illum ponat. ⁊ credat fidelit̾. passionem.
resurrect̾ionẽ. ⁊ ascensionẽ eiꝰ ad patrem. petici¬
onis suȩ fruct̾um ñ capiet. Mortuus ẽ gͦ heliseus:
⁊ sepeliert̃ eum. Latrunculi qͦ de moab uenert̃
in t̾ram isrł ipso anno. Qͥdam acitem sepelientes hõiẽ.
uidentes latruncłos: ꝓiecer̃t cadauer in sepulchro
helisei. Qͦd ambulauit: ⁊ tetigit ossa helysei. Ireuix̃
homo: istetit suꝑ pedesscios. Qͥd sig̾cat hȩc resus ci¬
tatiocadau̾is mortui ꝑ contaet̾um osstũ helyses: nͥ
uitã fideliũ q̃ ini morte xͥ ueracit᷑ constat: Quic̃q
gͦ firma fide tangit mortẽ xp̃i. ⁊ spemsuã ueracit̃
inpso collocat: sine dubio particeps erit resur¬
rect̾ionis eiꝰ. Dicit em̃ ipsau̾itas. Ego sum refurre¬

Expanded text:
ideris me quando tollar a te, erit quod petisti: si autem non videris, non erit ; » quia nisi quis rectae fidei oculos in illum ponat, et credat fideliter passionem, resurrectionem, et ascensionem ejus ad Patrem, petitionis suae fructum non capiet. « Mortuus est ergo Elisaeus, et sepelierunt eum; latrunculi quoque de Moab venerunt in terram ipso anno: quidam autem sepelientes hominem videntes latrunculos, projecerunt cadaver in sepulcro Elisaei, quod ambulavit, et tetigit ossa Elisaei, et revixit homo, tatio cadaveris mortui per contactum ossium Elisaei, nisi vitam fidelium, quae in morte Christi veraciter constat? Quicunque ergo firma fide tangit mortem Christi, et spem suam veraciter in ipso collocat, sine dubio particeps erit resurrectionis ejus. Dicit enim ipsa Veritas: « Ego sum resurre
Abbreviated transcription (Latin):
hoc locosig̃cat helyas. nͥ caput nr̃m. dñm scilicet re¬
demptorem: ⁊ quem helyseꝰ. nͥ corpꝰ eiꝰ qͦd est eccłia:
tis. ut gaudium ur̃in sit plenum. Hac gͦ fiducia
fecit. nec dolꝰ inuentꝰ est in ore eiꝰ. remissione pec¬
catoꝵs ñ eguit. qͥ pecc̃m nullum habuit. Opera
aut̃ uͥtutum ĩ sp̃ scõfecit:. sic̃ ipse in eunͣgłio dic̃ iui¬
deis. Si ego ĩ digito di eicio demonia: ꝓfect̾o ꝑuenit

Expanded text:
icat Elias, nisi caput nostrum, Dominum scilicet Redemptorem; et quem Elisaeus, nisi corpus ejus quod est Ecclesia? tis, ut gaudium vestrum sit plenum . » Hac ergo fiducia fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, remissione peccatorum non eguit, qui peccatum nullum habuit, opera autem virtutum in Spiritu sancto fecit, sicut ipse in Evangelio dicit Judaeis: « Si ego in digito Dei ejicio
Abbreviated transcription (Latin):
suamꝰ: ⁊ induxit ĩ mediũ ipsiꝰ aq̃m: ⁊ fodit
ferrorupem.:⁊ edificatut ad aqͣmputeum. In diebꝰ
ipsiꝰ ascendit sennacherib. ⁊ misit rapsacen: ⁊ sustui¬
lit martum suã cont illos. Iextulit manum suam
ĩ syon. isuꝑbꝰ factꝰ ẽ potentia sua. Tc̃ mota st̃ eorda. ⁊

Expanded text:
suam et induxit in medium ipsius aquam et fodit ferro rupem et aedificavit ad aquam puteum in diebus ipsius ascendit Sennacherim et misit Rapsacen et sustulit manum suam contra illos et extulit manum suam in Sion et superbus factus est potentia sua t
Abbreviated transcription (Latin):
achat.⁊ manasses. ioahim: ⁊ sedechias: alii aut̃ ad¬
heserunt deosuo. sic̃ fec̃ iosaphat. ezechias. ⁊ io¬
sias. Similit̾ autem ⁊ hoꝵs subditi diu̾se sentiebãt.
Alii aut̃ eoꝵ recta incedebant uia:. alii autem
errore elaudicabant. Unde fc̃m ẽ nouissime:
ut multis iam a u̾itate deuiantibꝰ. ultio capti¬
uitatis iminitteret᷑. ut qͥ simulachra coluerunt
ĩ t̾rasua: ipsi ⁊̃ idola eolerent in t̾ra aliena. Qe¬
rit᷑ autem qͦmͦ helyseꝰ cum suus magist helyas
locum postulandi ei offerret. duplicem sp̃m he
he postulauit. cum dñs dieat in euinglio. ñẽ
discipls fuꝑ magistrum: ꝑfectꝰ atitem omnis erit. si¬

Expanded text:
Achaz et Manasses, Joachim et Sedechias; alii autem adhaeserunt Deo suo, sicut fecit Josaphat, Ezechias et Josias. Similiter autem et horum subditi diverse sentiebant; alii autem eorum recta incedebant via, alii autem errore claudicabant. Unde factum est novissime, ut multis jam a veritate deviantibus, ultio captivitatis immitteretur, ut qui simulacra coluerunt in terra sua, ipsi etiam idola colerent in terra aliena. Quaeritur autem quomodo Elisaeus, cum suus magister Elias locum postulandi ei offerret, duplicem spiritum Eliae postulaverit, cum Dominus dicat in Evangelio, « Non est discipulus super magistrum : » perfectus autem omn
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt a peccatis suis: usq dum eiectift̃ de terra
sua. ⁊ deducti incaptiuitatem. Qͦd autem diẽ.
relicta ẽ gens ꝑpauca.⁊ pͥnceps ĩ domo dd̃. qͥd am
ipsors fecert̃ qͦd placet dõ. alii autem multa com¬

Expanded text:
cesserunt a peccatis suis, usque dum ejecti sunt de terra cesserunt a peccatis suis, usque dum ejecti sunt de terra sua, et deducti in captivitatem . Quod autem dicit, « Relicta est gens perpauca, et princeps in domo David; quidam ipsorum fecerunt q
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum ꝓpħauit corpꝰ eiꝰ. Inuita fua fec̃ mon¬
stra: et in morte mirabilia oꝑa eius. In om̃ibꝰ¬
istis ñ penituit popłs: ⁊ ñ recessert̃ a peccatis sus:.
usq dum eiecti sunt de t̾ra sua. ⁊ disꝑsisunt ĩ omnẽ
t̾ram. Irelict̾a est gens ꝑpauea:⁊ pͥnceps indomodð.
Qͥ dam ipsorum fecerunt qͦd ylaceret deo: alii au¬
tem multa commniserunt peccata. Cum autẽ he¬
lyas dei uoluntate de t̾ra ad celũ subleuandꝰ ẽit:
helyseꝰ discipłs eiꝰrogauit eũ. ut dupler sp̃s eius
fieret in eo. Qd ⁊̃ deo donante ꝓmeruit. Unde in
potentia ⁊ uirtute hostib insuꝑabilis fuit: qͥ in
uita fua ⁊ ĩ morte monstra signoꝵs ⁊ mirabilia
oꝑa fec̃. Qͦd autẽ dic̃ mortuum corpꝰ eiꝰ ꝓpħasse:
ostendit. qͦd mysticum opꝰ fuit resuscitatio ea¬
daueris. qͦd ꝓiectum fuit in sepulchro helysei
ut regum hystoria narrat. S popłs isrł taliuir¬
tute signoꝵ ñ fuit cõmotꝰ ad pęnitentiam: nec re¬

Expanded text:
et mortuum prophetavit corpus ejus. In vita sua fecit monstra: et in morte mirabilia opera ejus. R\. Am non recesserunt a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt peccata EzechDei voluntate de terra ad coelum sublevandus esset, Elisaeus discipulus ejus rogavit eum, ut duplex spiritus ejus fieret in eo, quod etiam Deo donante promeruit. Unde in potentia et virtute hostibus insuperabilis fuit, qui in vita sua et in morte monstra signorum et mirabilia opera fecit. Quod autem dicit mortuum corpus ejus prophetasse, ostendit quod mysticum opus fuit resuscitatio cadaveris, quod projectum fuit in sepulcro Elisaei, ut Regum historia narrat; sed populus Israel tali virtute signorum non fuit commotus ad poenitentiam, nec re
Abbreviated transcription (Latin):
disti nos. Nec mirum cũ ipse qͦ difiliꝰ ex par¬
te humanitatis dicat pat̾. Tu uͦ reppulisti c
despexisti: distulisti xp̃m tuum. Et ponã eos
dicantis: Petrum uidelicet & paulum. & re¬
liquos scõs. quoꝵ nomina cum gła magni
fiet. cum adducet ce suscipiet filios afflictȩ:
ros. Tunc cernent captiuitatem eoꝵ reduci in
gere inconfusionem eternam. Explicit

Expanded text:
disti nos. Nec mirum, cum ipse quoque Dei Filius ex pardisti nos. Nec mirum, cum ipse quoque Dei Filius ex parte humanitatis dicat Patri: Tu vero repulisti et despexisti, distulisti Christum tuum. « Et ponam eos dicantis: Petrum videlicet, Paulum, et reliquos sanctos, quorum nomina cum gloria mag Hoc autem fiet, cum ad ducet et suscipiet filios afflictae, ros. Tunc cernent captivitatem eorum reduci igere in confusionem aeternam. I
Abbreviated transcription (Latin):
tio ad eccłiam gn̾alit̾. uł specialit̾ ad unã qͣmq
fidelẽ aĩam ꝓmittitur. Multi enimst̾ qui uel
rum sem̃ que mundist sꝑnere. Icȩlestia appe¬
tere. solent dicere. Insanꝰ ẽ ñ sic uiuit ut nos:
conuentꝰ hoĩum fugit: delicias mundi sꝑnit.
&e cȩt̾a huiꝰmodi. Qui uͦ infidelessunt. expro¬
brant illi crucem xp̃i. & sim aliq̃ eumuidint
temptatione: diet̃ qͦd & thobie scõ ꝓpinqui
dicebant. uͥ st̃ iusticie & elemosine qͣs faciebas:
Pollicet᷑ gͦ dñs de talib se facere umndictam.
Ecce inqͥens int̾ficiam õsqͥ afflixer̃t te in tp̃r
illo. & saluabo claudicantem siue afflietam
eccłiam uł fidelem animã. qͦ in p̃senti utta.¬
ambulet. Hanc gͦ claudicantẽ & afflictam sal¬
uabit: ⁊ abiectam congregabit. Abieeta qͥppe
est eccłia. & abiecta oĩs fidelis anima apud
scl̃ amatores: ut sepissime in psalmis scĩ que¬
runt᷑ & diet̃. Nunc autem reppulisti &e confu¬

Expanded text:
tio ad Ecclesiam generaliter, vel specialiter ad unam quamque tio ad Ecclesiam generaliter, vel specialiter ad unam quamque fidelem animam. Multi enim sunt qui vel rum sanctum quae mundi sunt spernere et coelestia appetere. Solent enim dicere: Insanus est, non sic vivit ut nos, conventus hominum fugit, delicias mundi spernit, et caetera hujusmodi. Qui vero infideles sunt, exprobrant illi crucem Christi, et si in aliqua eum viderint tentatione, dicitur quod et Tobiae sancto propinqui dicebant: « Ubi sunt justitiae et eleemosynae quas faciebas? » Pollicetur ergo Dominus de talibus se facturum vindictam: « Ecce, inquiens, interficiam omnes qui afflixerunt te in tempore illo, et salvabo claudicantem, » sive afflictam Ecclesiamambulet. Hanc ergo claudicantem et afflictam salvabit, et abjectam congregabit. Abjecta quippe est Ecclesia, abjecta omnis fidelis anima apud saeculi amatores, ut saepissime in psalmis sancti queruntur et dicunt: Nunc autem repulisti et confu
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑ ad irłm libam scoꝵ matrem. uel ab
angłis. uł a sp̃u scõ: noli timere. Dicet᷑ & ad
syon. idẽ ipsam eccłiam. dm̃ felicit specu¬
tanta securitas:. ostendit subdens. Dñs deus
tuus inmedio tui fortis: ipse saluabit te.
Gaudebit suꝑ de in leticia. & silebit ñ repti¬
tans tͥ peccata tua in dilectione tua. id ẽ in
caritate. qͣ de gͣtis dilexit: &e exultabit suꝑ
Nugas qͥ alege recesserant cong̾gabo: hoc ẽ
inutiles ce leues. qͥ legem p̃uaricando a sinti
tuorecesserant cong̃gabo. qͥa ex te erant. Q¬
scđm apłm. ñ reppulit ds plebem suam.
qͣm p̃seunt. Hos gͦ cong̾gabo ce reducam
ad te. lib̾ans eos de potestate demonum: ut
ñ ampliꝰ de eorum ꝑditione sustineas obꝓ¬
brium. dciendum nugas hebreum ẽẽ u̾bum
apd latinos usitatum: unde scire possumꝰ he¬
bream linguã matrem ẽẽ omniũ linguarũ.
Rece ego int̾ficiam õs qͥ afflixert̾ de in tp̃r illo:

Expanded text:
ierusalem liberam sanctorum matrem, vel ab angelis vel a Spiritu sancto, » Noli timere. » Dicetur et ad « Sion, » id est ipsam Ecclesiam, Deum feliciter specutanta securitas, ostendit subdens: « Dominus Deus tuus in medio tui, fortis ipse salvabit » te. « Gaudebit super te in laetitia, » et « silebit » non reputans tibi peccata tua. « In dilectione tua, » id est, in charitate, qua te gratis dilexit. « Et exsultabit super Nugas qui a lege recesserant congregabo, » hoc est, inutiles et leves, qui legem praevaricando a sinu tuo recesserant, congregabo. « Quia ex te erant, m non repulit Deus plebem suam quam praescivit. Hos ergo congregabo et reducam ad te, liberans eos de potestate daemonum, ut non amplius de eorum perditione sustineas opprobrium. Sciendum nugas Hebraeum esse verbum, apud Latinos usitatum. Unde scire possumus Hebraeam linguam matrem esse omnium linguarum. « Ecce ego interficiam omnes qui afflixerunt te
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ que sursum ẽ irłm. que est mat̾ nr̃a.
Monet gͦ eamut exultet. ñ qualicumq ex¬
ultatione. s in omni corde: &e causa subdit᷑.
quare letari debeat ce erultare. Abstulit
redemit p̾cioso sanguine suo. Plenius uero
ablaturꝰ est in scħ consummatione iudici¬
um eiꝰ. cum eam redimet de int̾itu. & corona¬
bit eam in miscdia. Autet qͦq inmicos Idẽ
om̃s ꝑsecutores. siue etiam turbas demo¬
num: & omnia pacietnȩ &e qͥeti contraria.
Dñsinmedio tui:ñ timeb̃ malum ultra.
Ipse enim dixit. Inhabitabo in illis. & int̾ il¬
los ambulabo. Et ipse fuiꝰ ꝓmitat dicens.
ueniemꝰ & mansionem apd̃ eum faciemꝰ.
Iulogͦ nob̃cum. ⁊ inmedio nr̃m habitante.¬

Expanded text:
 quae sursum est Hierusalem, quae est mater nostra. Monet ergo eam ut exsultet, non qualicunque exsultatione, sed in omni corde. Et causa subditur quare laetari debeat et exsultare: « Abstuliredemit pretioso sanguine suo. Plenius vero ablaturus est in saeculi consummatione judicium ejus, cum eam redimet de interitu, et corroborabit in misericordia. Avertet quoque inimicos, id est omnes persecutores, sive etiam turbas daemonum, omniaque paci aeternae quietis contraria. « Dominus in medio tui, non timebis malum ultra. » Ipse enim dixit. « Inhabitabo in illis, et inter illos ambulabo. » Et ipse Filius promittit, dicens: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Illo ergo nobiscum et in medio n
Abbreviated transcription (Latin):
siue sacdotes magna cont᷑ dm̃ loquentes:
& non adicies exaltari amplius in monte sc̃o
meo: idẽ in eccłia fidelium. iactando te de
gnis nobilitate & electione patrum. Hoc au¬
tem factum est. q̃n post resurrectionẽ dñi p̃¬
dicantib apłis. una die crediderunt tͥa milia:

Expanded text:
sive sacerdotes, magna contra Dominum loquentes. « sive sacerdotes, magna contra Dominum loquentes. « Et non adjicies exaltari amplius in monte sancto meo, » id est in Ecclesia fidelium, jactando te de generis nobilitate et electione patrum. Hoc autem factum est quando post resurrectionem Domini praedicantibus apostolis una die crediderunt tria millia,
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ deferent munꝰ mͥ. Ordo u̾borum est.
Ofilia disꝑsoꝵs meoꝵ ultra flumina ethio¬
piȩ deferent munꝰ. fiuam disꝑsorum uocat
synagogam. qͦndam filiam: qm iam pene
in toto orbe disꝑserat. Est autem sensꝰ. Oisrł
osynagoga. qͦndam filia. nc̃ disꝑsa & cap¬
tiuata. licet emulatione crucieris. & inui¬
deas saluti gentium: tñ te nolente de ethi¬
opia hoc ẽ de gentilitate peccatis nigra. ⁊
infidelitate tenebrosa deferẽt mͥmunera.
Et ñc regina saba. id ẽ gentium eccłla ue¬
niet audire sapientiam ueri salomonis.
Hinc &e psalmista. Ethiopia p̃ueniet manꝰeiꝰ
deo. flumina ethiopiȩ iuxta litt̾am nilum
dic̃: qͥ in .uii. flumina deducit᷑. Sp̃italiter
flumina ethiopiȩ popłm gentium. qͥ do¬
& sacͥficia fidei ac deuoti pect̾oris detule¬
eligendo barrabã. & dei filium crucifigen¬
do. Qͥa t̃c̃ auferam de medio tui magnilo¬
quossuꝑbiȩ tuȩ. id est pharis eos & scribas

Expanded text:
meorum deferent munus mihi. » Ordo verborum est: meorum deferent munus mihi. » Ordo verborum est: O filia dispersorum meorum, ultra flumina Aethiopiae deferent munus. Filiam dispersorum vocat Synagogam, quondam filiam, quam jam pene in toto orbe disperserat. Est autem sensus: O Israel, o Synagoga quondam filia, nunc dispersa et captivata, licet aemulatione crucieris, et invideas saluti gentium, tamen te nolente de Aethiopia hoc est, de gentilitate peccatis nigra et infidelitate tenebrosa deferent mihi munera. Et nunc regina Saba, id est gentium Ecclesia, veniet audire sapientiam veri Salomonis. Hinc et Psalmista: « Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. » Flumina Aethiopiae juxta litteram Nilum dicit, qui in septem flumina deducitur. Spiritualiter flumina Aethiopiae populi sunt gentium, qui Doet sacrificia fidei ac devoti pectoris detule» eligendo Barabbam, et Dei Filium crucifigendo: « Quia tunc auferam de medio tui magniloquos superbiae tuae, » id est Pharisaeos et scribas,
Abbreviated transcription (Latin):
peccauert̾. effundit᷑ indignatio dñi: qͥ desig¬
nantur ꝑgentes. Qui uͦ sunt potentes in mun
do. & heresiarche: suꝑ eos effundit᷑ oĩs ira fu¬
roris dñi. Inigne enim zeli mei deuorabit᷑
oĩs t̾ra:. id ẽ quicqͥd t̾renum ẽ.⁊ad carnis o¬
pera ꝑtinet. oͦ qͦd suꝑiꝰ minat᷑ est. non ẽ cru¬
delitatis s miscdiȩ: cum ad hoc indignatio
& furor effundit᷑. ut t̾ra id ẽ pecc̃oꝵ rubigo
exurat᷑. Qa tẽ reddam poplis labium elec¬
tum ut inuocent om̃s in nomine dñi. ⁊ ser¬
uiant ei humero uno. Iunc inquit id ẽ cũ
deposuerint errores suos. reddamillis labi¬
um electum. idẽ antiquum confessionis
meȩ eloqͥum. hoc autemerit. cum sedm
apłm. in noie ihu omne genu flectet᷑. cȩle¬
stium. t̾restrium. ⁊ tnfernoꝵ: & oĩs lingua
Hoc ẽ enim seruiant ei humero uno. id est
pari deuotione iugum dñationis eiꝰ suaue
c&x onꝰ eiꝰ leue suscipientes. Ultra flumina
ethiopie. inde supplices mei. filii dis ꝑsoꝵ

Expanded text:
unditur indignatio Domini, qui designantur per gentes. Qui vero potentes sunt in malo et haeresiarchae, super eos effunditur omnis ira furoris Domini. « In igne enim zeli mei devorabitur omnis terra, » id est quidquid terrenum est, et ad carnis opera pertinet. Ergo quod superius minatus est, non est crudelitatis, sed misericordiae, cum ad hoc indignatio et furor effunditur, ut terra, id est peccatorum rubigo exuratur. « Quia tunc reddam populis labium electum, ut vocent omnes in nomine Domini, et serviant ei humero uno. » Tum, inquit, id est cum deposuerint errores suos, reddam illis labium electum, id est antiquum confessionis meae eloquium. Hoc autem erit, cum secundum Apostolum in nomine Jesu omne genu flectetur coelestium, terhoc est enim: « Serviant ei humero uno, » id est pari devotione jugum dominationis ejus suave, et onus ejus leve suscipientes. « Ultra flumina Aethiopiae inde supplices mei, filii dispersorum
Abbreviated transcription (Latin):
hos gͦ in meridie. id ẽ apta &e clara luce. es¬
cient in tenebͣs ext̾iores: qñ scĩ plenam recipiẽt
claritatem. Accaron. qͦ dr sterilitas. uł eradi¬
catio. eos typice designat. qui nullos boni oꝑ
ab amore dei. hi qͦ eradicabunt᷑ de t̾ra uiuen¬
tium. ue qͥ habitatis funicłm maris. gens ꝑ¬
ditors. Quatuor magnis urbib palestine noĩa

Expanded text:
Hos ergo in meridie, id est aperta et clara luce ejHos ergo in meridie, id est aperta et clara luce ejicient in tenebras exteriores, quando sancti plenam recipient claritatem. Acaron, quae dicitur sterilitas vel eradicatio, eos typice designat qui nullos boni opeab amore Dei. Hi quoque eradicabuntur de terra viventium. « Vae qui habitatis funiculum maris, gens perditorum. » Quatuor magnis
Abbreviated transcription (Latin):
dedit pat̾. Iubet᷑ gͦ mansuetis. ut querant
mansuetum: ut qͦd minꝰ est in illis. ab illo qͥ
ẽ uirtutum õium finis ꝑficiat᷑. S &e hoc sci¬
endum. qͥa si iustis ⁊ mans uetis loquens. qͣ¬
si dubitaue diẽ. si forte abscondamini in die
furoris dñi: qͦd fiet de peccatorib: Qa gaza
destructa erit. & ascalon in desertum: azotũ
inmeridie eicient. ⁊ accharon eradicabitur.
Tanta inqͥt erit fortitudo chaldaie exertus:
ut eciam potentiss imas urbes phylistinoꝵ
uitas app̃hendat. Mistice gaza qͤ int̾ptatur
fortitudo eiꝰ: eos designat qͥ in robore corꝑis
confidt̃. ⁊ in scłari potentia. Hi gͦ destruent᷑.
& ad nichilum redigent᷑. Ascalon int᷑̾ptat᷑
pondata. uł ignis homicida: peccatores in¬
sinuans. qͥ iuxta m̃suram criminũ iudica¬
bunt᷑: & eadem m̃sura qͣm̃si st̃ remetietur
eis.Et qͥ arsert̾ desidio effundendi sangͥnẽ.
&e studioscandalizand & necandi animas:
eos designat. qͥ libidinis incendio ardent.

Expanded text:
dedit Pater. Jubetur ergo mansuetis ut quaerant mansuetum, ut quod minus est in illis, ab illo qui est virtutum omnium finis, perficiatur. Sed et hoc dicendum, quod justis et mansuetis loquens, quasi dubitative dicit: Si forte abscondamini in die furoris Domini, quid fiet de peccatoribus? « Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Acaron eradicabitur. » Tanta, inquit, erit fortitudo Chaldaici exercitus, ut etiam potentissimas urbes Philistinoruvitas apprehendat. Mystice Gaza, quae interpretatur fortitudo ejus, eos designat qui in robore corporis confidunt, et in saeculari potentia. Hi ergo destruentur et ad nihilum redigentur. Ascalon interpretatur ponderata, vel ignis homicida, peccatores insinuat, qui juxta mensuram criminum judicabuntur, et eadem mensura qua mensi sunt remetietur eis, et qui arserunt desiderio effundendi sanguinis, et studio scandalizandi et necandi animas. eos designat qui libero in his incendio ardent.