comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. in quacũq die peccauerit: ⁊ impi¬
etas impietas impii ñ nocebit ei. in
quacũq die conu̾sus fuerit ab unpi¬
etate sua. Ista c̃ scala iacob. ꝑ qͣm angłi
ascendunt atq descendunt: cui dñs
innitit᷑. lapsis porrigens manũ: & fes¬
sos ascendentiũ gressus. sui contẽplati¬
one sustentans. S sicut ñ uult mortẽ
peccatoris. tantũ ut conu̾tat᷑ ⁊ uiuat.
ita tepidos odit: ⁊ cito ei nauseã faciũt.
Cui plus dimittit᷑: plus diligit. Mere¬
trix illa incugłio. baptirata lacrimis suis:
& crine quo multos ante deceperat. pe¬
des dñi tergens: saluata ẽ. Non habuit
crispantes mitras. nec stridentes cal¬
ceolos: nec stibio orbes fuliginatos. qͣn¬
to fedior: tanto pulcrior. Quid facit in
facie. xp̃ianȩ purpurissus ⁊ cerussa. qͦꝵ
alterũ. ruborẽ genarũ labioꝵ.q m̃cit᷑
alterũ candorẽ oris ⁊ colli: ignis iuue¬
nũ. fomenta libidinũ. impudice m̃tis
indicia: Quomͦ flere potest ꝓ peccatis

Expanded text:
 die peccauerit, et inpietas jnpii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab inpietate sua. ista est scala Iacob, per quam angeli conscendunt atque descendunt, cui dominus innititur lassis porrigens manum et fessos ascendentium gressus sui contemplatione sustentans. sed, sicut non uult mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat, ita tepidos odit et cito ei nausiam faciunt. cui plus dimittitur,. plus diligit. Meretrix illa in euangelio baptizata lacrimis suis et crine, quo multos ante deceperat, pedes dcrispantes mitras, nec stridentes calceolos, nec orbes stibio fuliginatos. Quanto foedior, tanto pulchrior. Quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? quorum alterum ruborem genarum labiorumque mentitur: alterum candorem oris et colli: ignis juvenum, fomenta libidinum, inpudicae mentis indicia. Quomodo flere potest pro peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
tione cestant᷑. atq ut apłs ait: dm̃ con¬
ficent᷑ se nosse: factis autẽ negant. Incer
xp̃ianũ enĩ atq gentilẽ. cũ fidescũ de¬
bet etiã uita distinguere: ⁊ diu̾sã religi¬

Expanded text:
tione testantur atque, ut apostolus ait, deum contione testantur atque, ut apostolus ait, deum confitentur se nosse, factis autem negant. inter Christianum enim atque gentilem cum fides tum debet etiam uita distinguere et diu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ad peccati rationẽ ꝑtinet: nocuit ꝙ
qui nocere disposuit. Multi nr̃oꝵ. illũ
absoluce atq incegre diffiniunt inno¬
centẽ: qui ne in eo quidẽ nulli noceat.
quod ꝓdesse desistat. Quod si uerũ ẽ. tũ
demũ letare de innocentie conscientia:
sicũ potes adiuuare ñ desinas. Si uͦ diui¬
sa int̾ se ista atq distincta st̃: aliudq ẽ ñ
nocere qđ semꝑ poces. aliud ꝓdesse cũ
possis: aliud malũ ñ facere. aliud oꝑari
bonũ: illud tͥ rursus occurrat: ñ suffi¬
cere xp̃iano. si unã iusticiȩ partẽ inple¬
at: cui utͣq p̃cipit᷑. Neq enĩ debemꝰ ad
multitudinis exẽpla respicere: quȩ nullã
hoꝵ disciplinã sequens. nullũ uiuendi
tenens ordinẽ: ñ tã ratione ducit᷑. qͣm qͦ¬
dã impetu fert᷑. Hec imitandi nob̾ illi
st̃. qͥ sub xp̃iano nomine gencilẽ uitam
agunt: ⁊ aliud ꝓfessione. aliud conu̾sa¬

Expanded text:
enim ad peccati rationem pertinet, nocuit et enim ad peccati rationem pertinet, nocuit et qui nocere disposuit. multi nostrorum illud absolute atque integre definiunt innocentem, qui ne in eo quidem nulli noceat, quod prodesse desistat. quod si uerum est, tum demum laetare de innocentiae conscientia, si, cum potes adiuuare, non desinas; sin uero diuisa inter se ista atque distincta sunt aliudque est non nocere, quod semper potes, aliud prodesse, cum possis, aliud malum non facere, aliud operari bonum, illud tibi rursus occurrat non sufficere Christiano, si unam iustitiae partem impleat, cui utraque praecipitur. Neque enim debemus ad multitudinis exempla respicere, quae nullam morum disciplinam sequens, nullum uiuendi tenens ordinem non tam ratione ducitur, quam quodam impetu fertur. nec imitandi nobis illi sunt, qui sub Christiano nomine gentilem uitam agunt et aliud professione, aliud conuersa
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Edificanti itaq tͥ spũalẽ domũ.
ñ suꝑ leuitatẽ harenȩ. ẜ supͣ soliditate¬
petre innocenciȩ in pͥmis fundam̃ta
ponãt᷑: supͣ quȩ faciliꝰ possis arduũ cul¬
men iusticie erigere. M aximã enĩ par¬
tẽ equitatis inpleuit. qͥ nulli nocuit:
beatꝰq ẽ qui potest cũ scõ iob dicere
Nulli nocui hominũ: iuste uixi cũ omĩbus.
Unde audent̃ ac simplicit̾ loquebat᷑ ad
dñm. Quis ẽ qͥ uidicet᷑ mecũ: Idẽ qͥs tu¬
ũ aduersũ me pocest implorare iudiciũ
ut se lesũ a me conuincat: Purissime
contientie ẽ. secure canere cũ ꝓpħa: ꝑã¬
bulabã in innocentia cordis mei. in me¬
dio domꝰtuȩ: Unde idẽ alibi dicit. Pon
fraudabit s bonis: eos qui ambulant
in innocentia. Itaq mnaliciã. odiũ atq
inuidiã. quȩ uł maxima uł sola semi¬
na st̃ nocendi. xp̃iana a se anima ꝓpellat:
neq manu tantũ aut lingua. s corde

Expanded text:
tatem. 7. Aedificanti itaque tibi spiritualem domum, tatem. 7. Aedificanti itaque tibi spiritualem domum, non super levitatem arenae, sed super soliditatepetrae innocentiae inprimis fundamenta ponantur, supra quae facilius possis arduum culmen iustitiae erigere. maximam enim partem aequitatis impleuit, qui nulli nocuit, beatusque est, qui potest cum sancto Iob dicere: nulli nocui hominum; iuste uixi cum omnib u s. unde audenter ac simpliciter loquebatur ad dominum: quis est, qui iudicetur mecum? idest: quis tuum aduersum me poteut se laesum a me conuincat? purissimae conscientiae est secure canere cum propheta: perambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae, unde idem alibi dicit: non fraudabit deus bonis eos, qui ambulant in innocentia. itaque malitiam, odium atque inuidiam, quae uel maxima uel sola semina sunt nocendi, Christiana a se anima propellat neque manu tantum aut lingua sed corde
Abbreviated transcription (Latin):
gut quȩ potissimũ dĩ mandata cõtẽpnãt.
quȩ ue parua ac qͣsi uilia despiciant. nec
metuunt ne scđm diuinã sentenciam¬
dnĩ minima concẽpnendo paulatĩ de¬
cidant. Stoichoꝵ quidẽ ẽ. peccatoꝵ
tollere differentiã. ⁊ delicta omĩa paria
uendicare: nec ullũ int̾ scelus ⁊ erratũ
discrim̃ facere. Dos uͦ ⁊ si multũ inter
peccata distare credimꝰ. qͥa ⁊ legimꝰ: tam̃
satis ꝓdesse ad captionẽ dicimꝰ : etiã mi¬
tuma timere ꝓ maximis. Tanto enĩ
faciliꝰ abstinemꝰ a quocũq delicto: qͣnco
illud magis metiumꝰ. Nec cito ad ma¬
iora ꝓgredit᷑: qͥ etiã parua formidat.
Q sane. nescio an possimꝰ leue aliqd̃ pec¬
catũ dicere. qđ in dĩ contẽptũ admitit᷑.
estq ille prudentissimꝰ. qͥ ñ tã considerat¬
qͥd ussũ sit. qͣm illũ qͥ uisserit: nec qͣn¬
titatẽ imꝑii. s imꝑantis cogitat digni¬

Expanded text:
gunt, quae potissimum dei mandata contemnant gunt, quae potissimum dei mandata contemnant quaeue quasi uilia ac parua despiciant, nec metuunt. ne secundum diuinam sententiam minima contemnendo paulatim decidant. Stoicorum quidem est peccatorum tollere differentiam et delicta omnia paria uindicare nec ullum inter scelus et erratum discrimen facere. nos uero, etsi multum inter peccata distare credimus, quia et legimus, tamen satis prodesse ad cautionem dicimus etiam minima timere pro maximis. tanto enim facilius abstinemus a quocumque delicto, quanto illud magis metuimus, nec cito ad maiora progreditur, qui etiam parua formidat. et sane nescio, an possimus leue aliquod peccatum dicere, quod in dei contemptum admittitur. estque ille prudentissimus, qui non taquod jussum sit, quam illum qui jusserit; nec quantitatem imperii, sed imperantis cogitat digni
Abbreviated transcription (Latin):
record am᷑ nichil magis uelle. nicha
om̃ino debemꝰ agere: qͣm qͦa illũ uelle
cognoscimꝰ. Duo aut̃ st̃ genera mãdatoꝵ:
in qͥb claudit᷑ tota iꝰticia. ꝓhibendi unũ
c̃ uibendi alterũ. Ut enĩ mala ꝓhibent᷑:
ita p̾cipiunt᷑ bona. Ibi ociũ oꝑat᷑ hic
studiũ. Ibi cohercet᷑ animꝰ: hic incitatur.
Hic fȩcisse. hic ñ fecisse culpabile ẽ. Inde
ꝓpħa dic̃. Quis ẽ homo qui uult uita:
cupit uidere dies bonos: ꝓmbe lingͣm
tuã a malo:⁊ labia tua ne loqͣnt᷑ dolum.
Dectina a malo: ⁊ fac bonũ. E beatꝰ apłs.
Odiences malũ: adherences bono: Hoc
itaq duplex diu̾sũq p̾ceptũ: ꝓhiben¬
di scilicet . ⁊ imꝑadi: eqͦ omĩb uire manda¬
tũ ẽ. Don uirgo. ñ uidua. ñ nupta. ab
hoc imꝑio libera ẽ. In quo uis ꝓposito.
in quoius gͣdu. ȩquale peccatũ ẽ: uł ꝓhi¬
bita admutert: uł iussa ñ facere. Neq uͦ
eoꝵ te seducat error. qͥ ex arbitrio suo cli¬

Expanded text:
recordamur, nihil magis uelle, nihil recordamur, nihil magis uelle, nihil omnino debemus agere quam quod illum uelle cognoscimus. Duo autem sunt genera mandatorum, in quibus clauditur tota iustitia: prohibendi unum est, iubendi alterum. ut enim mala prohibentur, ita praecipiuntur bona. ibi otium imperatur, hic studium; ibi cohercetur animus, hic incitatur; hic fecisse, hic non fecisse culpabile est. unde propheta dicit: quis est homo, qui uult uitam et cupit uidere dies bonos? prohibe linguam tuam a maDeclina a malo, et fac bonum. Et beatus Apostolus: Odientes malum, adhaerentes bono. Hoc itaque duplex diversumque praeceptum, prohibendi scilicet et imperandi, aequo omnibus jure mandatum est. Non virgo, non vidua, non nupta ab hoc imperio libera est. In quovis proposito, in quovis gradu, aequale peccatum est vel prohibita admittere, vel jussa non facere. Neque vero eorum te seducat error qui ex arbitrio suo eli
Abbreviated transcription (Latin):
ido nobis irascit᷑: iccirco magis illa ĩmen¬
sitas. illa di bonitas offendit᷑: qͥa eũ etiã
solũ imꝑia. s. ctiã ꝓmissa illiꝰ ꝓ nichilo
ducuus. Unde sepe umo semꝑ: illã
nob̾ dñi ẽ. reuoluenda sentencia. Si uis
ad uitã uenire: serua mandata. Hoc enĩ
guis efflagitat: qͥ ido ꝓ om̃ib mortuus
ẽ ut qui uiuunt. iã ñ sibi uiuant: s ei
qͥꝓ illis mortuus ẽ. Nuiere aut̃ illi. non
aliud c̃. qͣm eius p̃cepta seruare: quȩ nob̾
ille quasi certũ quodda dilectionis suȩ
pignꝰ. seruanda mandauit. Si diligitis
git me: sermonẽ meũ seruabit: ⁊ pat᷑
meus diliget eũ: ⁊ ad eũ ueniemꝰ ⁊ mã¬
sionẽ aput eũ faciemꝰ. Qui ñ diligit
me: sermones meos ñ seruat. Grandẽ
iũ obtinet uera dilectio: ⁊ qͥ ꝑfecte amat᷑
totã sibi amantis uendicat uoluntatẽ.:
nichilq ẽ. inꝑiosiꝰ caritate. Nos si uere
xp̃m diligimꝰ. si ciꝰ redemptos sanguine

Expanded text:
ideo nobis irascitur, idcirco magis illa inmenideo nobis irascitur, idcirco magis illa inmensitas, illa dei bonitas offenditur, quia eum per solum imperia sed etiam promissa illius pro nihilo ducimus. unde saepe, immo semper illa nobis domini est reuoluenda sententia: si uis ad uitam uenire, serua mandata. hoc enim guis efflagitat, qui ideo pro omnibus mortuus est, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant sed ei, qui pro illis mortuus est. uiuere autem illi non aliud est quam eius praecepta seruare, quae nobis ille quasi certum quoddam dilectionis suae pignus seruanda mandauit. si diligitis, git me, sermonem meum seruabit; et pater meus diliget eum, et ad eum ueniemus et mansionem apud eum faciemus. qui non diligit me, sermones meos non seruat. grandem uim obtinet uera dilectio. et qui perfecte amatur, totam sibi amantis uindicat uoluntatem, nihilque est imperiosius caritate. nos si uere Christum diligimus, si eius nos redemptos sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
apparet nec honorari ab eis dũm nec timeri
qui eiꝰ p̃cepta ñ faciunt. Uude exp̃ssuis
ad dauid dr̃. qͥ peccatũ admiserat: ⁊ ꝓ
nichilo dux isti dm̃ E ad heli sermo fit
dñi. Qui honorificat me: honorifica¬
bo eũ. Qui autẽ ꝓ nichilo me habent:
ad nichilũ redigent᷑. Ꝙ nos securo ⁊i bons
animo sumꝰ. qͥ ꝑ singula queq peccata
inhonorantes dm̃. clementissimũ dnm̃ ad
iracundiã ꝓuocamꝰ: eiꝰq imꝑia suꝑbissi¬
me concẽpnendo. in tantȩ maiestatis imꝰ
iniuria: Quid enĩ unqͣm tã suꝑbũ qͥdue
tã ingratũ uideri potest. qͣm aduersus
eiꝰ uiuere uoluntatẽ. a quo ipsũ uiuere
acceperis: qͣm illiꝰ p̾cepta despicere. qͥ ido
aliquid imꝑat. ut causas habeat remu¬
nerandi : Neq ciũ obsequii nr̃i d̾s indigi.
s nos illiꝰ indigemꝰ imꝑii. Mandata enĩ¬
eiꝰ desiderabilia suꝑ aurũ ⁊ lapidẽ p̃ciosũ¬
nimis: ⁊ dulciora suꝑ mel ⁊ fauũ: qm̃
incustodiendis illis retͥbutio multa. Et

Expanded text:
apparet nec honorari ab eis dominum nec timeri, qui eius praecepta non faciunt. unde expressius ad Dauid dicitur, qui peccatum admiserat: et pro nihilo duxisti dominum, et ad Heli sermo fit domini: qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur. Et nos securo ac bono animo sumus, qui per singula quaeque peccata inhonorantes deum clementissimum dominum ad iracundiam prouocamus eiusque imperia superbissimo contemnendo in tantae maiestatis imus iniuriam? quid enim umquam tam superbum, quid uero tam ingratum uideri potest quam aduersus eius uiuere uoluntatem, a quo ipsum uiuere acceperis? quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? neque enim obsequii nostri deus indiget, sed nos illius indigemus imperii. mandata eius desiderabilia sunimis et dulciora super mel et fauum, quoniam in custodiendis illis retributio mu 1 ta. et
Abbreviated transcription (Latin):
neris comites reperire: qͥn eciã multi
hac ire se simulant: ⁊ ꝑdiu̾sa erroꝵ di¬
uerticula. ad uiã multitudinis reu̾tun¬
tur. Adeo timendũ ẽ duces ne quos rec¬
ti huiꝰ itineris habere nos credimꝰ: eos
comites habeamꝰ erroris. Si gͥ inuenuint᷑
exẽpla quȩ nos ꝑ hanc ducant ad uitã.
& rectũ eiigłii tͣmitẽ teneant: sequenda
sunt. Si uͦ ca uł deficiunt uł defficere pu¬
tantur. apłoꝵ forma uniu̾sis ꝓposita ẽ. Cla¬
mat uas electionis: nosq quasi ad angus¬
tũ hoc iter conuocans dicit. Imitatores mei
estote: sicut ⁊ ego xp̃i. Certe qd ẽ amplius.
om̃ib ipsiꝰ dñi reluscescit exemplũ: qͥ in
eugłio ait. Uenite ad me om̃s qͥ laboratis
⁊ onerati estis: ⁊ ego uos requiescere faciã.
Tollite iugũ meũ suꝑ uos: ⁊ discite a me
quia mitis sũ ⁊ humilis corde. Si ꝑiculo¬
sũ ẽ imitari illos. de quib dubitas ani¬
mitandi sint: hunc certe imitari tutissi¬

Expanded text:
neris I comites reperire. quin etiam multi neris I comites reperire. quin etiam multi hac ire se simulant et per diuersa errorum diuerticula ad uiam multitudinis reuertuntur. adeo timendum est, ne, quos duces recti huius itineris habere nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur inueniuntur exempla, quae nos per hanc ducant ad uitam et rectum euangelii tramitem teneant, sequenda sunt; sin uero ea uel deficiunt uel deficere putantur, apostolorum forma uniuersis proposita est. clamat uas electionis nosque quasi ad angustum hoc iter conuocans dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. certe — quod est amplius omnibus — ipsius domini relucescit exemplum, qui in euangelio ait: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos requiescere faciam. tollite iugum meum super uoquia mitis sum et humilis corde. si periculosum est imitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint, hunc certe imitari tutissi
Abbreviated transcription (Latin):
ta aut de angusta uia ẽ. Si cũ paucis
sicupiditati ⁊ auariciȩ cedimꝰ. si p̾sentia
cõmoda futuris p̃ferimꝰ: ꝑ spaciosã iuã
incedimꝰ. Habemꝰ enĩ ad hec comitẽ mul¬
titudinẽ: ⁊ late similiũ stipam᷑ agminib.
Si iracundiȩ libidinẽ explere uolumꝰ: si
iniuriã uindicare: si maledicimꝰ male¬
dicenti. ⁊ adu̾sũ inimicũ inimico animo
sumꝰ: ȩque cũ plurimis ferim᷑. Si uͦ uł ad¬
ulamͣ ipsi. uł adulantẽ libent᷑ audimus:
sigr̃am inpendimꝰ. ⁊ magis offendere ti¬
memꝰ animos hominũ: qͣm ũ ex animo
loqui: de mulcoꝵ. itẽ uia sumꝰ: tot nr̃i
sociĩ qͦt extͣnei ueritatis. At econtͣrio si ab
his uiciis extͣnei sumꝰ: si purũ ac liberum
p̃sentamꝰ animũ: ⁊ om̃i cupiditate calcata.
solis studemꝰ diuites ẽẽ iurtutib ꝑ angus¬
tã uiã nitim᷑. Cou̾satio enĩ ista paucoꝵ.
est: ẽq ꝑ rarũ atq difficile. idoneos iti¬

Expanded text:
ta aut de angusta uia est. si cum paucis ta aut de angusta uia est. si cum paucis si cupiditati et auaritiae cedimus, si praesentia commoda futuris praeferimus, per spatiosam uiam incedimus; habemus enim ad haec comitem multitudinem et late similium stipamur agminibus. si iracundiae libidinem explere uolumus, si iniuriam uindicare, si maledicenti maledicimus et aduersum inimicum inimico animo sumus, aeque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem libenter audimus, impendimus et magis offendere timemus animos hominum quam non ex animo loqui, de multorum item uia sumus. tot nostri socii, quot extranei ueritatis. at e contrario, si ab his omnibus uitiis extranei sumus, si purum ac liberum praesentamus animum et omni cupiditate calcata solis studemus diuites esse uirtutibus, per angustam uiam nitimur. conuersatio enim ista paucorum est estque perrarum atque difficile idoneos iti
Abbreviated transcription (Latin):
arta uia quę ducit ad uitã: ⁊ pauci st̃
qͥ inueniunt eã. Ui de qͣnta int̾ has
uias seꝑatio sit: quantũq discrim̃. Iua
ad uicã: hec tendit ad mortẽ. lila cele¬
brat᷑ ⁊ terit᷑ a multis: hec uix inuenitur
a paucis. Illa enĩ uiciis ꝑconsuetudinẽ
quasi decliuior ac mollior. ⁊ uelud qͥb¬
dã amena florib uoluptatũ facile ad
se rapit cõmeantẽ multitudinẽ: hec
uero insueto calle uirtutũ tͥstioi atq
horridior. ab his tantũ eligit᷑ quib ñ tã
delectacio itineris cordi ẽ qͣm utilitas
mansionis. Asꝑ.am enĩ nobis ⁊ insu¬
auẽ uirtutu uiã. nunia effecit consue¬
tudo uicioꝵ: quȩ si in partẽ alterã tͣns¬
ferat᷑: inueniet sicut scriptura dicit.
semitas iusticiȩ leues. Ponamꝰ gͦ iã rati¬
onẽ uitȩ nr̃ȩ: ⁊ ꝑ qͣm potissimũ gͣdiam
uiã. conscientia teste discamꝰ. Omne e¬
nĩ qͦd agimꝰ. om̃c qđ loquim᷑: aut de la¬

Expanded text:
arta uia quae ducit ad uitam, et pauci sunt arta uia quae ducit ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. uide quanta inter has uias separatio sit quantumque discrimen. illa ad uitam, haec tendit ad mortem; illa celebratur et teritur a multis, haec uix inuenitur a paucis; illa enim uitiis per consuetudinem quasi decliuior ac mollior et uelut quibusdam amoena floribus uoluptatum facile ad se rapit commeantem multitudinem; haec uero insueto calle uirtutum tristior atque horridior ab his tantum eligitur, quibus non tam delectatio itineris cordi est quam utilitas mansionis. asperam enim nobis et insuauem uirtutum uiam nimia effecit consuetudo uitiorum, quae si in partem alteram transferatur, inueniet, sicut scriptura dicit, semitas iustitiae leues. ponamus ergo iam rationem uitae nostrae et per quam potissimum gradiamur uiam conscientia teste discamus. omne enim quod agimus, omne quod loquimur aut de la
Abbreviated transcription (Latin):
cũ infidele: Qui aut̃ consensus templo
di cũ idolis: Sit gͦ int̾ nos acq illos ma¬
xuma seꝑatio. Distingat᷑ certo discͥmine:
erroi ⁊ ueritas. Illi terrena sapiant: qui
celestia ꝓmissa ñ habent. Illi breui se uitȩ
huic tocos inplicent: qui ęt̃na nesciunt
Iuli peccare ñ metuant: qui peccatoꝵ im¬
punitatẽ putant. Iui seruiant uiciis: qui
ñ sperant p̾mia futura uirtutũ. Nos uͦ
qui purissima fide conficem᷑ omnẽ homi¬
nẽ manifestandũ ẽẽ ante tribunal xp̃i:
ut recipiat unꝰqͥsq ꝓpria corporis ꝓ ut
gessit. siue bonũ siue malũ: ꝓcul c̾e de¬
bemꝰ a uiciis. Qui enĩ st̃ xp̃i: carnẽ suã
crucifixerunt cũ uiciis ⁊ cũcupicentiis.
nec turbã secuntur errantẽ: qͥ se ueritatis
discipłos conficent᷑. Duas certe conu̾satiois
uias. & distincta indiu̾sũ itinera uiuendi:
in eugłio saluator ostendit. Quã inqͥt
spatiosa uia quea ducit ad mortẽ: &
multi st̃ qui intrant ꝑ eã E rursũ. Quã

Expanded text:
lo dei cum idolis? Sit ergo inter nos atque illos maxima separatio. distinguatur\' certo discrimine error et ueritas. illi terrena sapiant, qui caelestia promissa non habent, illi breui huic se uitae totos implicent, qui aeterna nesciunt, illi peccare non metuant, qui peccatorum impunitatem putant, illi seruiant uitiis, qui non sperant praemia futura uirtutum. nos uero, qui purissima confitemur fide omnem hominem manifestandum esse ante tribunal Christi, ut rmalum, procul esse debemus a uitiis; qui enim sunt Christi carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. nec turbam sequantur errantem qui se ueritatis discipulos confitentur. Duas certe conuersationis uias et distincta in diuersum itinera uiuendi in euangelio saluator ostendit: quam, inquit, spatiosa uia quae ducit ad mortem, et multi sunt qui intrant pe
Abbreviated transcription (Latin):
implendã dĩ uoluntatẽ. ipsiꝰ nitar inci¬
tare sententiis. Idẽ enĩ uerꝰ om̃iũ dñs
ac magister qͥ nos ⁊ placere sibi iubet ⁊¬
docet quomͦ ei placere possimꝰ. ipse itaq
te informet. ipse ce doceat: qͥ int̾roganti
in euglio adolescenti. qͥd faceret ut uitã
mereret᷑ et̃nã. diuina contunuo manda¬
ta ꝓponit: ostendens nob̃ eiꝰ uoluntatẽ ẽẽ
faciendã. a quo sꝑamꝰ ⁊ p̃mia. Propt̃ quod.
alio cestat᷑ loco. Non om̃is qͥ dic̃ mͥ dñe dñe

Expanded text:
implendam dei uoluntatem ipsius nitar inciimplendam dei uoluntatem ipsius nitar incitare sententiis. idem enim uerus omnium dominus ac magister, qui nos et placere sibi iubet et docet, quomodo ei placere possimus. ipse itaque te informet, ipse te doceat, qui interroganti in euangelio adolescenti, quid faceret, ut uitam mereretur aeternam, diuina continuo mandata proponit ostendens nobis eius uoluntatem esse faciendam, a quo speramus et praemia. propter quod alio test
Abbreviated transcription (Latin):
resoluendũ: cũ utiq ipsã scribendi cau¬
sã. tã honestã uiderẽ ẽẽ tã scãm. ut pecca
re õm̃ino crederẽ ine si tacerẽ: illud mecũ
scͥpture reputans: tẽpꝰ tacendi ⁊ tẽpus
loquendi. Et iterũ. Ne retineas u̾bũ. in
tẽꝑe salutis. & illud beati petri. Parati
semꝑ adsastifationẽ: om̃i poscenti uos
rationẽ. Petis nãq ⁊ sollicite ac iolenter
petis. ut tͥ certã ex scͥpturis scĩs p̃finiamꝰ
regulã. ad qͣm tu ordines cursũ utȩ tuȩ
ut cognita dñi uoluntate. int̾ honorem
scłi ⁊ diuiciarũ illecebras. moꝵ magis
diligas suppellectiłẽ: atq ut possis in cõui¬
gio constituta. ñ solũ coniuigi placere: s
etiã ei qͥ ipsũ conuigiũ indulsit. Cui tam
sc̃ȩ peticioni. tãq ꝑio desiderio ñ satiffa¬
cere: qͥd aluid c̃ qͣm ꝓfectũ alceriꝰ ñ ama¬
re: Parebo gͥ p̃cib tuis: teq paratã ad

Expanded text:
resoluendum, cum utique ipsam scribendi cauresoluendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam uiderem esse, tam sanctam, ut peccare me omnino crederem, si tacerem, illud mecum scripturae reputans: tempus tacendi et tempus loquendi et iterum: ne retineas uerbum in tempore salutis et illud beati Petri: parati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicite ac uigilanter petis, ut tibi certam ex scripturis sanctis praefiniamus regulam, ad quam tu ordines cursum uitae tuae et cognita domini uoluntate inter honorem saeculi et diuitiarum illecebras morum magis diligas suppellectilem atque ut possis in coniugio constituta non solum coniugi placere sed etiam ei, qui ipsum coniugium indulsit. cui tam sanctae petitioni tamque pio desiderio non satisfacere quid aliud est quam profectum alterius non amare? parebo igitur precibus tuis teque paratam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tacio forma uirtutis est . xIIII. Epła beati
ieronimi ad celantiam
etus scͥpturȩ celebrata sententia ẽ
eẽ rursus pudorẽ. qͥ solet parere
peccatũ. Cuiꝰ dicti ueritas qͣnqͣm sa¬
tis ad om̃iũ intelligentiã ipsa sui luceat cla¬
ricate: mͥ tam̃ nescio quomͦ in p̃senti causa
ꝓpus innotuit. Puocatꝰ enĩ adscribendum
literis tuis quȩ miris hoc a me obsecrationib
flagitabant: dui faceor de responsione du¬
bitaui: silentiũ mͥ inꝑante uerecundia. sus
tam̃ fortissime resistebat. ⁊ ũ faciebat. p̃cũ
tuarũ fidelis ambicio: pugnabatq acͥcer
cũ hesitatione mea humilitas obsecrantis:
⁊ magna qͣda fidei uiolentia. oris claustra
pulsabat. Cũq sic animũ in utͦq nutan¬
tẽ cogitatio diuersa libraret. pene pudor ex¬
clusit officiũ: s me illa qͣm supͣ posui sa¬
pientis sententia armauit. ad depellendã
inutilẽ uerecundiã. ⁊ dãpnosũ silentiũ

Expanded text:
itatio forma uirtutis est. CXXXI. AUGUSTIitatio forma uirtutis est. CXXXI. AUGUSTIII. AD CELANTIAM. Uetus scripturae celebrata sententia est esse rursus pudorem, qui solet parere peccatum. cuius dicti ueritas quamquam satis ad omnium intelligentiam ipsa sui luceat claritate, mihi tamen nescio quomodo in praesenti causa propius innotuit. prouocatus enim ad scribendum litteris tuis, quae miris hoc a me obsecrationibus flagitabant, diu, fateor, de responsione dubitaui silentium mihi imperante uerecundia. cui tamen fortissime resistebat et uim faciebat precum tuarum fidelis ambitio pugnabatque acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrantis et magna quadam fidei uiolentia oris claustra pulsabat. cumque sic animum in utroque nutantem cogitatio diuersa libraret, paene pudor exclusit officium. sed me illa, quam supra posui, sapientis sententia armauit ad depellendam inutilem uerecundiam et damnosum silentium
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. cetereq uirtutes. nullꝰ aliꝰ u̾satur
amor: nec ad recordationẽ hoĩs aliqͣndo
suspirat: nec uidere desiderat. que cũ ui¬
aꝑte dicendũ ẽ ut aut nubant si se ũ pos¬
sunt concinere: aut contineant si nolunt
nubere. Digna res risu. inimo planctu: in¬
cedentib dĩis ancilla uirgo ꝓcedit ornatior:
ut ꝓuinuna consuetudine. qͣm incõptã
uideris. dominã suspiceris. Non nullȩ se¬
ꝑata ⁊ absq arbitͥs quer̃ hospicia. ut uir¬
uant licentiꝰ  utant᷑ balneis. faciãtq qđ
uolunt: ⁊ deuitent cõscientias plurunarũ.
Hec uidemꝰ ⁊ pacim᷑: ⁊ si aureus nũmꝰ fui¬
serit. int̾ bona oꝑa deputamꝰ. finẽ ungo
pͥncipio: nec semel monuisse cõtẽptus sum
Ama scͥpturas scãs: ⁊ amabit sapientia: te.
Dilige eã ⁊ seruabit te: honora illã ⁊ ãple¬
xabit᷑ te. Hec monilia. in pectore ⁊ in aurib
tius hȩreant: Nichil aliud nouit lingua nͥ xp̃m:

Expanded text:
iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur amor nec ad recordationem hominis aliquando suspirat nec uidere desiderat, quem, cum uiaperte dicendum est, ut aut nubant, si se non possunt continere, aut contineant, si nolunt nubere. digna res risu, immo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetudine, quam incomptam uideris, dominam suspiceris. nonnullae separata et absque arbitris quaerunt hospitia, ut uiuant licentius, utantur balneis faciantque, quod uolunt, et deuitent conscientias plurimarum. haec uidemus et patimur et, si aureus nummus adfulserit, inter bona opera deputamus. Finem iungo principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant. nihil aliud nouerit lingua nisi Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
ginitate edidit: ⁊ multi alii tã latino ser¬
mone qͣm g̃co: õĩũq gentiũ licteris atq
lingiuis. p̃cipui in ȩccła agminis uita lau¬
data ẽ. S hoc ad eas ꝑtineat quȩ necdũ
eleger̃ uirginitatẽ. ⁊ exhortatioͬe indi¬
gent: ut sciant quale sit. qđ eligere de¬
beant. Nob̃ electa seruanda st̃: ⁊ qͣsi it᷑
scorpiones ⁊ colubros incedendũ: ut ac¬
cintis lũbis calciatisq pedib. ⁊ app̃hen¬
sis manu baculis. iter ꝑ insidias huiꝰ scłi.
& inter uenena faciamꝰ: possimꝰq ad dulces
iordanis ꝑuenire aquas: & t̾rã reꝓmisfionis
int᷑re. ⁊ ad domũ dĩ ascendere. ⁊ dicere cũ
ꝓpłia. Dñẽ dilexi decorẽ domꝰ tuȩ: ⁊ locũ
habitacionis głe tuç. & illud. Unã petii a
dño hac̃ reqͥrã: ut inhabitẽ in domo dñi
omĩb dieb uitȩ mcȩ. Felix illa conscientia
ibeata uirginitas: in cuiꝰ corde p̃cer amo¬
rẽ xp̃i qͥ ẽ sapientia. castitas. pacientia atq

Expanded text:
i tam Latino sermone quam Graeco omniumque gentium litteris atque linguis, praecipue in ecclesiis, ἁγνὴ uita laudata est. sed hoc ad eas pertineat, quae necdum elegerunt uirginitatem et exhortatione indigent, ut sciant, quale sit, quod eligere debeant; nobis electa seruanda sunt et quasi inter scorpiones et colubros incedendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possimusque ad dulces Iordanis peruenire aquas et terram repromissionis intrare et ad domum dei ascendere ac dicere cum propheta: domine, dilexi decorem de tuae et illud: unam petii a domino, hanc requiram, ut habitem in domo domini omnibus diebus uitae meae. felix illa conscientia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aut̃ obierint. & sonno scõꝵ reqͥcue¬
rint. scio enĩ ⁊ illas hoc optare ut te
habeant suꝑstitẽ⁊ cũ etas maturior fu¬
erit. ⁊ uoluntas gͣuior. firmiorq senten¬
cia. facies qđ tͥ uisũ fucrit ĩmo qd dñs
ĩꝑauerit: scitura te nichil habiturã. nͥ
qđ in bonis oꝑibꝰ crogaueris. Alii edi¬
ficent ȩccłias: uestiant parietes marmo¬
rũ crustis: collunarũ moles addueaͥnt. e¬
arũq deaurent capita. p̃ciosũ ornatũ
ñ senciente ȩbore: aurgentoq ualuas.
& gẽmis aurea uł aurata distingant al¬
taria. Non rep̾bendo: ñ abnuo. Uñqͥss¬
uisitare ĩ languentibꝰ: pascere in esurien¬
tib: susciꝑe ĩ his qͥ tecto idigent. &
maxime domesticis fidei: uirginũ alcit
monasteria: seruoꝵ. di ⁊ pauꝑm sp̃u ha¬
bere curã: qͥ dieb ⁊ noctib seruiunt
gauddent diuiciis: qͥ plus habere nolũt:

Expanded text:
Sin autem obierint, et somno Sanctorum requieveSin autem obierint, et somno Sanctorum requieverint scio enim, et hoc illas optare, ut te habeant superstitem, cum aetas maturior fuerit, et voluntas gravior, firmiorque sententia, 991 facies quod tibi visum fuerit; imo quod Dominus imperarit , scitura nihil te habituram, nisi quod in bonis operibus erogaveris. Alii aedificent Ecclesias, vestiant parietes marmorum crustis, columnarum moles aduehant earumque deaurent capita pretiosum ornatum non sentientia, ebore argentoque ualuas et gemmis aurea uel aurata distinguant altaria — non reprehendo, non abnuo; unusquisuisitare in languentibus, pascere in esurientibus, suscipere in his, qui tecto indigent — et maxime in domesticis fidei —, uirginum alere monasteria, seruorum dei et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus seruiunt diuitiis, qui plus habere
Abbreviated transcription (Latin):
le sacerdos. siue cognatꝰ sit ⁊ affinis: ni¬
chil in eo consideres. nͥ pauꝑtatẽ Lau¬
dent te esurientiũ uisceia: ñ ructaian¬
ciũ. opulenta conuiuia. In actib apłoꝵ.
feruebat recens in credentib fides⁊ uen
rent pecunias ee̾ calcandas : dabat᷑q
singłis ꝓ ut opꝰ erat: Ananias. ⁊ saphira
dispensatores timidi. ĩmo corde duplici
& ido condẽpnati: qͥa pꝰ uotũ obtuler
qͣsi sua. ⁊ ñ eiꝰ cui semel ea uoucrant
partẽq sͥ iã aliene substantiȩ reserua¬
uerunt. metuentes fam̃ qͣm uera fides
ñ tuet. p̃sentẽ meruere uindictã: non
crudelitate sententie: s correctionis aĩ¬
cat᷑ mortẽ. ut stultꝰ philosophus calũp
niat᷑: s dĩ iudiciũ ꝓpħico spiritu annunt¬
at: ut pena duoꝵ. hominũ. sit doctrira
multoꝵ. Ex eo tẽꝑc qͦ uirginitati ꝑpetu¬
ȩ consecrata es. tua ñ tua st̃. ĩmo uere ti¬
matre. ipsarũ arbitrio dispensanda st̃

Expanded text:
lle sacerdos siue cognatus sit et adfinis, nille sacerdos siue cognatus sit et adfinis, nihil in illo aliud consideres nisi paupertatem. laudent te esurientium uiscera, non ructantium opulenta conuiuia. in Actibus apostoferuebat recens in credentibus fides, uendrent pecunias esse calcandas; dabaturque singulis, prout opus erat. Ananias et Saphira, dispensatores timidi, immo corde duplici et ideo condemnati, quia post uotum obtulerunt quasi sua et non eius, cui semel ea uouerant, partemque sibi iam alienae substantiae reseruarunt metuentes famem, quam uera fides non timet, praesentem meruere uindictam non crudelitate sententiae sed correptio-. nis execatniatur; sed Dei judicium prophetico spiritu annuntiat, ut poena duorum hominum sit doctrina multorum. Ex eo tempore, quo virginitati perpetuae consecrata es, tua, non tua sunt, imo vere tumatre, ipsarum arbitrio dispensanda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ta dicit. Irascimini: ⁊ nolite peccare.
Qd apłs edisserens sol inqͥt nĩ occidat
suꝑ iracundiã ur̃am: qͥa & rrasci. homi¬
nis ẽ: ⁊ finẽ ire ponere. xp̃iani. Suꝑflu¬
ũ reor. te monere contͣ auariciã: cũ ge¬
neris tui sit. ⁊ habere ⁊ calcare diuicias.
qͥd faciens uitã ȩt̃nã possidebo: siuis
ẽẽ ꝑfectꝰ uade uende om̃ia que habes.
& da pauꝑib ⁊ habebis thesaurũ ĩ cę¬
lo: ⁊ ueni: sequere me. Apłici fastigii ẽ
t diligens credita ẽ dispensatio qͣnqͣm
in hoc om̃i ȩtati. omi ꝑsonȩ libertas
eris in agone atq certamine coronari.
& cõsideremꝰ qͣm sapient̃ sapientia sit
locuta: Uende quȩ habes. Cui ista p̾ci¬
piunt᷑ : Nẽpe illi cui dictũ ẽ si ius ẽe
ꝑfectꝰ. Non partẽ bonoꝵ tuoꝵ uende:
s omĩa. Cũq uendideris qͥd sequit᷑:
Et da pauꝑib. Don diuitib ñ ꝓpinqͥs.
ñ ad luxuriã: s ad necessitatẽ. Siue a¬

Expanded text:
ta dicit: iras cimini nolite peccare, ta dicit: iras cimini nolite peccare, quod apostolus disserens: s o 1, inquit, non occidat super iracundiam uestram, quia et irasci hominis est et finem irae ponere Christiani. Superfluum reor te monere contra auaritiam, cum generis tui sit et habere et calcare diuitias equid boni faciens itam aeternam possidebo? si uis esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et habebis thesaurum in caelis et ueni, sequere me. apostolici fastigii est tibi diligens credita est dispensatio, quamquam in hoc omni aetati omnique personae libertas eris in agone atque certamine coronari\'. et consideremus, quam sapienter sapientia sit locuta: uende, quae habes. cui ista praecipiuntur? nempe illi, cui dictum est: s i uis esse perfectus. non partem bonorum tuorum uende, sed omnia. cumque uendideris, quid sequitur? et d a pauperibus. non diuitibus, non propinquis, non ad luxuriam sed ad necessitatem. siue i
Abbreviated transcription (Latin):
Eunuchoru qͦq n puellarũ ⁊ seruoꝵ. mo¬
res mag̃eligant᷑: qm uultuũ elegantia:
qͥa in om̃i sexu ⁊ etate. ⁊ truncatoꝵ corpoꝵ
uolenta pudicicia. anii consideran¬
di st̃: qͥ amputari nͥ xp̃i timore ñ pos¬
funt Scurrilitas atq lascuua: te p̾sen¬
te ñ habeat locũ. Nunqͣm u̾bũ inho¬
nestũ audias: aut si audieris ñ irasca
mone. tẽptant claustra pudicicie. Ride¬
re ⁊ rideri: scłarib derelinque. Grauitas.
tuã ꝑsonã decet. Cathonẽ quoq illũ
dico censoriũ. ⁊ ur̃ȩ quondã urbis pͥn¬
cipẽ. qͥ ui extrema etatȩ. g̾gas literas ñ
erubuit censor. nec desꝑauit senex dis¬
cere⁊ ⁊ martũ crassũ: semel in uita scͥpsit
luciliꝰ. fuerit illa affectata scueritas: & gla
querens aurãq popłarẽ. Nos affectus ꝙ
ꝑturbationes. qͣndui in tabernaculo hu
ius corꝑis habitamꝰ. ⁊ fragilitatis carne
circundam᷑. moderari ⁊ regere possumꝰ.
amputare ñ possumꝰ. Unde ⁊ psalmis¬

Expanded text:
servulorum mores magis eligantur quam vultuum elegantia, quia in omni sexu et aetate, et truncatorum corporum violenta pudicitia, animi considerandi sunt, qui amputari, nisi Christi timore non possunt. Scurrilitas atque Iascivia, te praesente, non habeant locum. Nunquam verbum inhonestum audias: aut si audieris, non inescmone, tentant claustra pudicitiae. Ridere, et rideri, saecularibus derelinque. Gravitas tuam personam decet. Catonem quoque illum dico Censorium et vestrae quondam urbis principem, qui extrema aetate graecas litteras, nec erubuit censor, nec desperavit senex discere: et M. Crassum semel in vita scribit Lucilius. Fuerit illa affectata severitas, et gloriam quarens auramque popularem: nos affectus et perturbationes, quamdiu in tabernacultamus et fragili carne circumdamur, moderari et regere possumus, amputare non possumus. unde et psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
trio relinquat᷑. cito ad delabit᷑ dẽteriora:
Noui ego in utroq sexu ꝑ nimiã abstinẽ¬
ciã cerebri sanitatẽ in qͥbda fuisse uexat᷑a:
p̃cipueq in his qͥ in humectis ⁊ frigidis
habitauere cellulis: ita ut nescirent qͥd
agerent: quo se uerterent: qͥd loqͥ qͥd ta¬
cere deberent. Certe si rudes scłariũ licte¬
rarũ de cͣttatib hominũ disertoꝵ. qͥppiã
legerint: u̾bositatẽ tantũ discunt absq
sciencia scͥpturarũ: ⁊ upta uetꝰ elogiũ.
cũ loqͥ nesciant tacere ñ possunt. Docent
scͥpturas qͣs ñ incelligunt: & cũ aliis ꝑsu¬

Expanded text:
trio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! trio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui ego in utroque sexu per nimiam abstinentiam cerebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam praecipueque in his, qui in humectis et in frigidis habitauere cellulis, ita ut nescirent, quid agerent quoue se uerterent, quid loqui, quid facere deberent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt absque notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, tacere non possunt docentque scripturas, quas non intellegunt, et, cum aliis persu
Abbreviated transcription (Latin):
respondere. Ceterũ om̃s fraudulentias eoꝵ.
⁊ cuniculos qͥb nitunt᷑ subu̾tere ueritatẽ.
in alio oꝑe dõ adiuuante subu̾timꝰ. Qd̃ si uo¬
lueris.: ꝓmit libent̾q mittemꝰ. Ultneas em̃
aiunt putere merces: ⁊ precia facilitate
decrescere: quȩ semꝑ in raritate maio.¬
ra st̃. Solet int̾ plerosq cẽ certam̃: utrum
solitaria. an cũ multis uita sit melior
Quarũ pͥor. p̃fert᷑ qͥdẽ scd̾ȩ: s in uiris qͦq¬
dẽ ꝑiculosa ẽ: ne abstrati ab hominũ fre¬
quentia. sordidis ⁊ ĩpiis cogitationib pa¬
teant: & pleni arrogantiȩ ⁊ suꝑcilii cun¬
ctos despiciant: armentq linguas suas.
uł clericis uł aliis monachis detrahẽdis:¬
de qͥb reccissime dr̃. filii hominũ dentes
eoꝵ. arma ⁊ sagitȩ: ⁊ linguia eoꝵ. gladiꝰ
acutꝰ. Quantomagis in feminis: qͣtũ mu¬
tabilis fluctuansq sentencia. si suo arbi¬

Expanded text:
respondere. ceterum omnes fraudulentias eorum respondere. ceterum omnes fraudulentias eorum et cuniculos, quibus nituntur subuertere ueritatem, in alio opere deo adiuuante subuertimus, quod, si uolueris, prompte libenterque mittemus. ultroneas enim aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper in raritate maiora sunt. Solet inter plerosque esse certamen, utrum solitaria an cum multis uita sit melior. quarum prior praefertur quidem secundae, sed, in uiris si quidem periculosa est, ne abstracti ab hominum frequentia sordidis et inpiis cogitationibus pateant et pleni adrogantiae ac supercilii cunctos despiciant armentque linguas suas uel clericis uel aliis monachis detrahendide quibus rectissime dicitur: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus-, quanto magis in feminis, quarum mutabilis fluctuansque sententia, si suo arbi
Abbreviated transcription (Latin):
uera inqͥunt. iustificata in semet ipsa
⁊ nichil apud dm̃ iniustũ ẽ: ipsa racio¬
ne cõpellim᷑ ut credamꝰ auimas fuisse
dãpnatas in corꝑib humanis. ⁊ ut ita
loquam᷑ sepultas: nosq in ualle lacͥma¬
rũ penas lucre ueterũ peccatoꝵ. Unde
⁊ ꝓpħa dicit. Priꝰqͣm humiliartr ego pec¬
caui: ⁊ educ de carcere animã meã: et
iste peccauit ut cecus ex utero nasceretur.
an parentes eiꝰ: & cetera his sumilia. Hec ĩ¬
pia ⁊ scelerata doctͥna olim in egypto. &
in orientis partib uersabat᷑ .⁊ ⁊ nc̃ abscon¬
ditt qͣsi in foueis iuꝑarũ. apud plerosq
u̾sat᷑ illarũq parciũ polluit puritatẽ.
& qͣsi hereditario malo serpit in paucis.
ut ꝑueniat ad plurimos. Quã certꝰ sũ.
qd si audieris ñ recipias. Habes enĩ apud
dm̃ magistras: qͣrũ fides. norma doctͥnȩ
ẽ. Incelligis quȩ loquor: dabit enĩ tͥ dñs
intellectũ. Nec statĩ adu̾sũ seiussimã he¬
resim. ⁊ mulco his neqͥora qͣm dixi res¬

Expanded text:
 iustificata in semet ipsis et nihil apud deum iniustum est, ipsa ratione conpellimur, ut credamus animas fuisse damnatas in corporibus humanis et, ut ita loquamur, sepultas nosque in ualle lacrimarum poenas luere peccatorum. unde et propheta dicit: priusquam humiliarer, ego peccaui et: educ de carcere animam meam et: iste peccauit, ut caecus ex utero nasceretur, an parentes eius?et cetera his similia\'. haec inpia et scelerata doctrina olim in Aegypto et in orientis partibus uersabatur et nunc abscondite quasi in foueis uiperarum apud plerosque uersatur illarumque partium polluit puritatem et quasi hereditario malo serpit in paucis, ut perueniat ad plurimos, quam certus sum quod, si audieris, non recipias. habes enim apud deum magistras, quarum fides norma doctrinae est. intellegis, quid loquar — dabit enim tibi deusintellectum — nec statim aduersum saeuissimam heresim et multo his nequiora, quam dixi, res
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlor. Quo manifeste illud ostendit᷑. nos ñ
sola dĩ confessione tanti p̃mii magnicudi¬
nẽ ꝓmereri: nͥ fidei. iusticie oꝑa cõiuncta
sint. Qualis cnĩ ẽ. illa cõfessio. quȩ sic dmñ
credit. ut eiꝰ ꝓ nichilo ducat imꝑiũ. aut

Expanded text:
stenditur nos non sola dei confessione tanti praemii magnitudinem promereri, nisi fidei iustitiae opera coniuncta sint. Qualis est enim illa confessio, quae sic deum credit, ut eius pro nihilo ducat imperium? aut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃monendã puto: ut scĩ innocentii qui
aplicȩ cathedix ⁊ supͣdicti uiri suctesor
⁊ filiꝰ ẽ. teneas fidẽ: nec ꝑegrinã qͣmiuis t̾
prudñs. callidaq indeat᷑ doctrinã recipias.
Solent enĩ huiꝰcemodi ꝑ angulos musi¬
tare: ⁊ qͣsi iusticiã dĩ querere. Cur illa
anima. ĩ illa nata c̃ ꝓuincia : Quid cau¬
se extitit ut aliqͥ de xp̃ianis nascant᷑ pa¬
rentib: alii int̾ feras ⁊ seuissimas natio¬
nes. uͥ nulla di noticia ẽꝰ Cũq hoc qͣs
scorpionis ictu simplices quosq ꝑcusse¬
rint: ⁊ fitulato uianere locũ sibi fece¬
rint: uenena diffundut̃. Putasne fru¬
stra infanis paruulꝰ ⁊ qͥs uix matrc̃ risu
⁊ uultuᷤᷤ hẏlaritate cognoscat. qͥ nec bon
aliqͥd fecit nec mali. demone corripit᷑. ⁊
morbo oppͥmit᷑ regio.⁊ ⁊ ea sustinet qͣ
uidemꝰ inpios hoĩes ñ sustinere. ⁊ susti¬

Expanded text:
praemonendam puto, ut sancti Innocentii, qui praemonendam puto, ut sancti Innocentii, qui apostolicae cathedrae et supra dicti uiri successor et filius est, teneas fidem nec peregrinam, quamuis tibi prudens callidaque uideatur, doctrinam recipias. solent enim huiusce modi per angulos musitare et quasi iustitiam dei quaerere: \'cur illa anima in illa est nata prouincia? quid causae extitit, ut alii de Christianis nascantur parentibus, alii inter feras et saeuissimas nationes, ubi nulla dei notitia est?\' cumque hoc quasi scorpionis ictu simplices quosque percusserint et fistulato uulnere locum sibi fecerint, uenena diffundunt: \'putasne, frustra infans paruulus et qui uix matrem risu et uultus hilaritate cognoscat, qui nec boni aliquid fecit nec mali, daemone corripitur, morbo opprimitur regio et ea sustinet, quae uidemus inpios homines non sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occasionẽ oꝑis. nichil aliud cogites:
nͥ qd ad dñi ꝑtinet seruitutẽ Simplicit̃
loquar: qͣmuis omnẽ censũ tuũ in paupe¬
res distribuas. nichil apud xp̃m erit p̃¬
ciosius. nͥ qđ manib tuis ipsa confecero:
uł in usus tuos. uł in cxẽplũ uirginũ ce¬
terarũ: uł qd̃ auiȩ matͥq offeras: maiora
ab eis in refectionẽ pauꝑũ receptura p̃cia.
Pene p̃terii. qđ uł p̃cipuũ ẽ. Dũ esses par¬
uula. ⁊ scẽ ac beate memoriȩ anastasiꝰ ep̃c
romanã regeret eccłam: de orientis partib
bereticoꝵ seua tẽpestas. simplicitatẽ fidei qͤ
apłi uoce laudata ẽ. polluere ⁊ labefacta¬
re conata ẽ: s uir ditissimȩ pauꝑtatis. &
apłice sollicttudinis statĩ noxiũ ꝑculit
caput: ⁊ sibilancia hidrȩ ora cõpescuit
Et qͥa uereor ĩmo rumore cognoui. in qͥb¬
dã adhuc uiuere ⁊ pullulare uenenata
plantaria: illud te pio caritatis affectu

Expanded text:
per occasionem operis nihil aliud cogites, per occasionem operis nihil aliud cogites, nisi quod ad domini pertinet seruitutem. simpliciter loquar: quamuis omnem censum tuum in pauperes distribuas, nihil apud Christum erit pretiosius, nisi quod manibus tuis ipsa confeceris uel in usus proprios uel in exemplum uirginum ceterarum uel, quod auiae matrique offeras maiora ab eis in refectionem pauperum pretia receptura. Paene praeterii, quod uel praecipuum est. dum esses paruula et sanctae ac beatae memoriae Anastasius episcopus Romanam regeret ecclesiam, de orientis partibus hereticorum saeua tempestas simplicitatem fidei, quae apostoli uoce laudata est, polluere et labefactare conata est. sed uir ditissimae paupertatis et apostolicae sollicitudinis statim noxium perculit caput et sibilantia hydrae ora conpescuit. et quia uereor, immo rumore cognoui in quibusdam adhuc uiuere et pullulare uenenata plantaria, illud te pio caritatis affectu
Abbreviated transcription (Latin):
scripturã ediscere debtas: qͣnto tẽꝑe le¬
gere: ñ ad laborẽ s ad delectationẽ ⁊ in¬
structionẽ animȩ. Cũq hec finieris spa¬
cia. ⁊ frequent᷑ te ad figenda genua solli¬
citudo animi incitauerit: habeto semꝑ
ĩ manib lanã: uł staminis pollice fila
deducito: uel ad torquenda subtemina
ĩ aͥueoł fusa u̾tant᷑. aliarũq neta. aut in
globũ collige: aut texenda cõpone: que
texta st̃ conspice: que errata rep̾hende:
quȩ facienda cõpone. Si tantis oꝑũ uari
longi erunt: s qͣmuis estiis tendãt᷑ so¬
lib. breues uidebunt᷑: ui qͥb aliqͥd opt¬
ris p̃termissũ ẽ. Hec obseruans. ⁊ de ipsã
seruabis ⁊ alias⁊ & eris magistra sc̃ẽ cõ¬
uersationis: multarũq castitatẽ lucrũ
tuũ facies: scriptura dicente. In desideri¬
is ẽ: om̃is anima otiosi. Nec iccuto tͥ ab
oꝑe cessandũ ẽ. qͥa dõ ꝓpicio nulla re in¬
diges: s ido cũ om̃ĩb laborandũ ẽ: ut

Expanded text:
cere debeas, quanto tempore legere non ad laborem, sed ad delectationem et instructionem animae. cumque haec finieris spatia et frequenter te ad figenda genua sollicitudo animi suscitauerit, habeto lanam semper in manibus uel staminis pollice fila deducito uel ad torquenda subtemina in alueolis fusa uertantur aliarumque neta aut in globum collige aut tegenda conpone. quae texta sunt, perspice; quae errata, reprehende; quae facienda, constitue. si tantis operum uarlongi erunt, sed, quamuis aestiuis tendantur solibus, breues uidebuntur, in quibus aliquid operis praetermissum est. haec obseruans et te ipsam saluabis et alias et eris magistra sanctae conuersationis multarumque castitatem lucrum tuum facies scriptura dicente: in desideriis est omnis anima otiosi. nec idcirco tibi ab opere cessandum est, quia deo propitio nulla re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃dia: tanta nobilitate uendente.
Uix barbaroꝵ. effugerat manꝰ. ⁊ auul¬
sas de cõplexu suo uirgines fleuerat:
tissimi filii orbitate ꝑcutit᷑: ⁊ qͦsi fut᷑a
uirginis xp̃i auia. spe futuroꝵ mortife¬
rũ uulnꝰ excepit: ꝓbans in se uerũ eẽ qͦd
in lirico carmine sriꝑ uiri iusti p̾conio
dr̃. si fractꝰ illabat᷑ orbis. ĩpauidũ feri¬
unt runȩ. Legimꝰ in iob. Adhuc illo¬

Expanded text:
re praedia tanta nobilitate uendente. re praedia tanta nobilitate uendente. uix barbarorum effugerat manus et auulsas de conplexu suo uirgines fleuerat, tissimi filii orbitate percutitur et quasi futura uirginis Christi auia spe futurorum mortiferum uulnus excepit probans in se uerum esse, quod in lyrico carmine super iusti praeconio dicitur: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. legimus in uo
Abbreviated transcription (Latin):
plũ: qđ qͣnto crebriꝰ ẽ tãto iste felici¬
ores: qͥ ne płimarũ qͥdẽ exẽpla secute
st̃. fert. ⁊ om̃iũ xp̃ianoꝵ laude celebra
ne sponso fieret iniuria: ĩmo ut dota¬
ta pͥstinis opib uenir& ad sponsum:
& qͦd ĩ reb mundi ꝑiturum erat: do¬
mesticoꝵ dĩ inopiã sustaentar&. Qs hoc
credat. ꝓbã illã. om̃iũ dignitatũ. & cũc¬
tȩ nobilitatis in orbe romano nom̃ illus¬
triꝰ: cuiꝰ scĩtas. ⁊ in uniu̾sos effusa boni¬
tas. etiã apud barbaros uenerabilis fu¬
it: qͣm tͥum liberoꝵ. ꝓbini ⁊ olibrii ⁊ ꝓ¬
bi ñ fatigauer̃ ordinarii consulatꝰ : &
cũ incensis direptisq om̃ib ĩ urbe cap¬
tiuitas : Nc̃ habitas dr̃ uenundare pos¬
sessiones. ⁊ facere s amicos. de iniqͦ mãmo¬
na. qͥ se recipiant in ȩt̃na tab̾nacła: ut
crubescant in qͥbdã ecclastici minist̾i i
gͣdus. ⁊ cassa nomina monachoꝵ. eme-¬

Expanded text:
tanto istae felicitanto istae feliciores, quae ne plurimarum quidem exempla sectatae sunt! Fertur et omnium Christianorum laude celebratne sponso fieret iniuria, immo ut dotata pristinis opibus ueniret ad sponsum et, quod in rebus mundi periturum erat, domesticorum dei inopiam sustentaret. quis hoc credat? Proba illa, omnium dignitatum et cunctae nobilitatis in orbe Romano nomen inlustrius, cuius sanctitas et in uniuersos effusa bonitas etiam apud barbaros uenerabilis fuit, quam trium liberorum, Probini, Olybrii et Probi, non fatigarunt ordinarii consulatus et cum incensis direptisque domibus in urbe captiuitas, nunc auitas uenundare dicitur possessiones et facere sibi amicos de iniquo mammona, qui se recipiant in aeterna tabernacula, ut erubescat omnis ecclesiastici ministerii gradus et cassa nomina monachorum eme