comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quaq diffundunt᷑. Funiculi eius p̃cepta
ipsius sunt: qui fiunt longi. dum usq inbar¬
baras ꝓcul nationes porrigunt᷑. Claui illiꝰ
u̾ba eius sunt. Qui solidant᷑: dum p̾dicatio
eius auctoritate robusta firmat᷑. uł asserti¬
one ueritatis constans efficit᷑. Uel hoc dicendũ.
quia infiliis noȩ ds om̃s gentes uocauerit:
sed deinde abraham elegerit. & multitudi-¬
nẽ dimiserit gentuun. Sentilitas gͦ quȩ diu
uiduata ꝑmansit. et confusionẽ portauit qd̾
alegitimo uiro deserta fuerit. p̃dicantib apłis
redueit᷑ ad uirum p̃stinum: & tanquã głam
consequit᷑. ut omẽm pͥorem confusionẽ obli¬
uioni tradat. & opꝓbrii uduitatis suȩ ñ re¬
cordetur: quia dnãtionem excusfit dȩmonũ:
et creatori pium ex hibet famulatum. Seqͣr
et semen tuũ gentes hereditabit: et ciuitateᷤ
desertas inhabitabit. Iutrante gentiũ mul¬
titudine. ad dextãm et ad leuam penetrat

Expanded text:
quaque diffunduntur. Funiculi ejus, praecepta quaque diffunduntur. Funiculi ejus, praecepta ejus sunt, qui fiunt longi dum usque in barbaras procul nationes porriguntur. Clavi illius verba ejus sunt, qui solidantur, dum praedicatio ejus auctoritate robusta firmatur, vel assertione veritatis constans efficitur. Vel hoc dicendum, quia in filiis Noe Deus omnes gentes vocaverit sed deinde Abraham elegerit, et multitudinem dimiserit gentium. Gentilitas ergo, quae diu viduata permansit, et confusionem portavit, quod a legitimo viro deserta fuerit, praedicantibus apostolis reducitur ad virum pristinum, et tantam gratiam consequitur, ut omnem priorem confusionem oblivioni tradat, et opprobrii viduitatis suae non recordetur, quia dominationem excussit daemonum, et Creatori pium exhibet famulatum. Sequitet semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit. » Intrante gentium multitudine ad dexteram et ad laevam penetrat
Abbreviated transcription (Latin):
Letetur gͦ eccłia diffusa ꝑgentes qͦndamste
Longos fac fumcłos tuos: & clauos tuos coz¬
solida. Sic enĩ dilatat eccłia locum dentorii
sui onĩs nationes et linguas occupãs: uͥ lõgiꝰ
quã romani imꝑii iura tendunt᷑ usq in ꝑ¬
sas et indos. aliasꝙ barbaras gentes funicdos
porrrigat. Tentorium autem ȩccłiȩ potest ac¬
cipi p̃sens ȩccłia mitin̾e huiꝰ uitȩ: tab̾nacła
eius. plures eccłiȩ quȩ simul unã catholicã
faciunt. N am qui intab̾naculo ẽ firmã atq
ꝑpetuam ñ possidet mansionẽ: sed semꝑ mmu-¬
tat loca et adult̾iora festinat p̃tĩtoꝵ obliuis¬
cens. donec ꝑueniat ad brauium suꝑnȩ uo-¬
cationis. Emis eñi tab̃naculoꝵ et̃nȩ domus
possessio ẽ: pelles tab̾naculoꝵ scĩ. qui seipsos
inȩccłiis mortificant uitiis. Quȩ scilicet pel¬
les non parce extendunt᷑ : dum electi ad p̃di¬
candũ intotam mundi latitudinẽ circun¬

Expanded text:
Laetatur ergo Ecclesia diffusa per gentes quondam steLaetatur ergo Ecclesia diffusa per gentes quondam stelongos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida. » Si enim dilatat Ecclesia locum tentorii sui omnes nationes et linguas occupans, ut longius quam Romani imperii jura tendantur, usque in Persas et Indos aliasque barbaras gentes funiculos porrigat. Tentorium autem Ecclesiae potest accipi praesens Ecclesia in itinere hujus vitae; tabernacula ejus plures Ecclesiae, quae simul unam Catholicam faciunt. Nam qui in tabernaculo est, firmam atque perpetuam non possidet mansionem, sed semper mutat loca, et ad altera festinat praeteritorum obliviscens, donec perveniat ad bravium supernae vocationis. Finis enim tabernaculorum aeternae domus possessio est: pelles tabernaculorum sancti, qui se ipsos in Ecclesiis mortificant vitiis, Quae scilicet pelles non parce extenduntur, dum electi ad praedicandum in totam mundi latitudinem circum
Abbreviated transcription (Latin):
dem.et hy nni quȩ ñ pariebas: quia multi
fili deserte magis quam eius quȩ habet
uirum dic̃ dñs. Post quã decapite locutus
ẽ: corpus alloquit᷑. Hucusq enim de humi¬
litate ac passione dñi ꝓtulit oracułm: et
nẽ qnͣta multitudo fidelium ex uno ꝓomĩ¬
b mortuo. in tota mundi latitudine erat sur¬
rectura. demonstrat. Letare inquit o eccłia
sterilis quȩ ñ paris. de canta laudem. idẽ. p̃¬
dica. hy nni. idẽ iubila quȩ ñ pariebas: quia
ñc multo plures erunt filii eccłiȩ quondam
deserte.quam sinagoge quȩ erat iuro conũ¬
cta. ꝑmultos enim eccłia quȩ futura erat in
omib gentib infiliis suis. idẽ inscĩs suis nos
apparuit : sed plures filii fut᷑ dicunt᷑ deserte
quam eiꝰ quȩ habet uirum. Nomine urci fi¬
gnificatur lex uł rex qm accepit pͥmus ppłs
isrł. Neq acceꝑant gentes legem eo temꝑe qͦ
apparuerat. Ex quib tam̃ gentib longe fer¬
tilior et numerosior scõꝵ multitudo ꝑueñ.

Expanded text:
ni, quae non pariebas, quia multi filii desertae magis quam ejus, quae habebat virum, dicit Dominus. » Postquam de capite locutus est, corpus alloquitur. Hucusque enim de humilitate ac passione Domini protulit oraculum; et nunc quando multitudo fidelium ex uno pro omnibus mortuo in tota mundi latitudine erat surrectura, demonstrat. Laetare, inquit, o Ecclesia sterilis, quae non paris, decanta laudem, id est praedica, hinni, id est jubila, quae non pariebas, quia nunc multo plures erunt filii, Ecclesiae quondam desertae quam Synagogae, quae erat viro conjuncta. Per multos enim annos Ecclesia, quae futura erat in omnibus gentibus, in filiis suis, id est in sanctis suis non apparuit. Sed nunc plures filii dicuntur futuri desertae quam ejus, quae habebat virum. Nomine viri significatur lex vel rex, quam accepit primus populus Israel. Neque acceperant gentes legem eo tempore, apparuerat, ex quibus tamen gentibus longe fertilior, et numerosior sanctorum multitudo provenit.
Abbreviated transcription (Latin):
eus. Sequit᷑. Quia ut mulierem derelictã
et merentẽ spũ uocauit te dñs÷ et uxorẽ ab
adolescentia abiectam dixit d̃s tuus. Quasi
nuntiauerat dicens. N unquid posft̃ filii spor¬
si ieninare. quan dui cum illis ẽ sponsus; Ue¬

Expanded text:
essio est. Quia ut mulierem derelictam et moerentem spiritu vocavit te Dominus: et uxorem ab adolescentia abjectam, dixit Deus tuus. Ad aenuntiaverat, dicens: « Nunquid possunt filii sponsi jejunare quandiu cum illis e
Abbreviated transcription (Latin):
ens. Oui suos ad głam resurrectionis p̃ce¬
dens intellexit. id ẽ. intellig̾e fecit. et intelli¬
gentiam dedit: quia tẽ aꝑuit illis sensum
ut intelligerent scͥpturas. Quod tempus
intellexit. non ut u̾bum dĩ sed ut seruus:
quia ꝓficiebat ȩtate et sapientia: et loqui¬
tur inpsalmo. B enedicam dnm̃ qui tͥbu¬
it michi intellectum. Qui deinde exaltatꝰ
dines angłorum. et sublimis ẽ ualde: qͥa
considet indextera sedis magnitudiniᷤᷤin
excelsis. Nam d̾s illum suscitauit amor¬
tius⁊ et constituit ad dexteram incęlestib
supͣ omẽm pͥncipatum et potestatem et

Expanded text:
 Qui suos ad gloriam resurrectionis praecedens intellexit, id est intelligere fecit et intelligentiam dedit, quia tunc « aperuit illis sensus, ut intelligerent Scripturas . » Quod tempus intellexit non ut Verbum Dei, sed ut servus, quia « proficiebat aetate et sapientia . » Et loquitur in psalmo: « Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum . » Qui deinde exaltatusdines angelorum, et sublimis est valde, quia considet in dextera sedis magnitudinis in excelsis. Nam « Deus suscitavit illum a mortuis, et constituit ad dexteram in excelsis supra omnem principatum, et po
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ dñari⁊ et solus conditor eius dñat᷑
illius. S eqͣr. Et redemptor tius sc̃s isrł.
ds omĩs t̾re uocabitur. Bedemptor ȩccłiȩ qͥ
qͦndam uocabatur sẽs isrł. quia tantũ in iidea
notus erat et colebatur : nunc uocat᷑ ds omĩs

Expanded text:
solus conditor ejus dominatur illius. Sequitur: « Et Redemptor tuus sanctus Israel, Deus omnis terrae vocabitur. » Redemptor Ecclesiae, qui quondam vocabatur sanctus Israel, qui tantum in Judaea notus erat et colebatur, nunc vocatur Deus omnis
Abbreviated transcription (Latin):
la mens eam sicut ẽ excogitare queat: qͥs
eam narrabit: Uel de partu uirginis acci¬
pienda hec ẽ sententia. quia difficulter pos¬
sit exponi: cuiꝰ rationẽ. marie que̾nti ab
uitatis eius &acram̃tũ dicatur. Cunꝰ narra¬
tor rarissimus ẽ: nesi apłib dice̾tur: dia¬
bolus illam intelligeret: et eum crucifigi
non face̾t. Nunc autem quia imꝓb hos¬
tis inculpatam gen̾ationem eiꝰ nesciurt:
penam mortis abeo cecus expeciit. Nam
abscisus ẽ de terra uiuentium. idẽ ꝑpassio¬
nem mortis ablatus de hoc mundo inquo
mortalem uitã ducimꝰ: ut immortalit̾ ui¬
uat incęlo. Cuiꝰ passionis causam pat̾ aꝑit
sub iungens.oPpter scelus ppłi mei ꝑcussi
eum. Hoc enim manifestum ẽ. SeqͣrEt da¬
bit impios ꝓsepultura. & diuitem ꝓ morte
sua: eo qd iniquitatem ñ fecerit neq dolꝰ
fuerit more eius. Imꝑios uideos qui eum
crucifreerunt dabit ꝓsepultura sua: quia

Expanded text:
la mens eam, sicut est, excogitare queat, quis la mens eam, sicut est, excogitare queat, quis eam enarrabit? Vel de partu Virginis accipienda est haec sententia, quia difficulter possit exponi, cujus rationem Mariae quaerenti ab vitatis ejus sacramentum dicatur, cujus narrator rarissimus est, ne, si a pluribus diceretur, diabolus illam intelligeret, et eum crucifigi non faceret. Nunc autem quia improbus hostis inculpatam ejus generationem nescivit, poenam ab eo mortis caecus expetiit. Nam abscissus est de terra viventium, id est per passionem mortis ablatus est de hoc mundo, in quo mortalem vitam ducimus, ut immortaliter vivat in coelo. Cujus passionis causam Pater aperit subjungens: « Propter scelus populi mei percussi eum. » Hoc enim manifestum est. Sequitpultura, et divitem pro morte sua, eo quod iniquitatem non fecerit, neque dolus fuerit in ore ejus. » Impios Judaeos, qui eum crucifixerunt, dabit pro sepultura sua, quia
Abbreviated transcription (Latin):
genuerat: et ds ante scła de patre natus ẽ.
Nam genationem eius quis enarrabit: Ini¬
possibile enim ẽ. diuine eius natiuitatis
nosse misteria de qua pat̾ loquit᷑ anteluci¬
ferum genuite. Ipse enĩ meo quod uirtꝰ
& sapientia dĩ est de patre ante temꝑa na¬
tuse. U el potius quia nec cȩptt uasci nec
sit: dicamus uerius semꝑ natꝰ
Non autem possimus dice̾ semꝑ nasettur: ne
imꝑfectus ee̾ uideatur. At uͦ ut ȩt̾nus de¬
signari ualeat et ꝑfectus. et semꝑ dicamus¬
&natus : quatinus et natus ad ꝑfectionem
ꝑtineat. et semꝑ adȩt̃nitatem: ut quocũq
modo illa c̾e̾ntia sine temꝑe ualeat temꝑa¬
li uerbo designari. Nam neq natum p̃ces¬
sit genitor⁊ neq genitorem subsecutus est
natus. Dicimus enim et patrẽ sempit̾nȩ ge
huiꝰ gen̾ationis considatione palpitat in¬
firmus aspectus: et in effabilem candorem
lucis ȩt̾nȩ non potest intueri. Et eum nul¬

Expanded text:
genuerat, et Deus ante saecula de Patre natus est. genuerat, et Deus ante saecula de Patre natus est. Nam generationem ejus quis enarrabit? Impossibile enim est divinae ejus nativitatis nosse mysteria, de qua Pater loquitur: « Ante luciferum genui te . » Ipse enimet sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semper nascitur', ne imperfectus esse uideatur. At uero ut aeternus designari ualeat et et natus, quatinus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa eli verbo designari. Nam neque natum praecessit genitor, neque genitorem subsecutus est genitus. Dicimus enim et Patrem sempiterne hujus generationis consideratione palpitat infirmus aspectus, et ineffabilem candorem lucis aeternae non potest intueri. Et cum nul
Abbreviated transcription (Latin):
atus ẽ: ut nos uestiret. &. carne exutus ẽ:
ut indum̃to iusticiȩ et stola immortalita¬
tis nos circu daret. Non solum eñ suo nos
sangume redemit. sed et lanis oꝑuit: ut al¬
gentes infidelitate. sua ueste calefaceret: &
iste sic spoliaretur: obmutuit. & non aꝑuit
ossiuim. Unde & euangłista scͥbit. Cum ac¬
cusaretur apͥncipib sacerdotum et semori¬
b: nichil respondit. Tunc dicit illi pylatus
Non audis qͣnta aduersum te dicunt testi
monia: Et non respondit ei adullum uer¬
buumn÷ ita ut muaretur p̃ses uehem̃ter. &
semꝑ inpassione silentio studuit: ne aꝑsecu¬
torib cognosc̾e̾tur. Si enim cognouissent nun¬
quam dñm głe crucifirissent. Qui & ideo
dr̃ taciusse ut agnus: ne uideretur tacius¬
Quia abscisus ẽ det̾ra uiuentiũ. De angus¬
tia mortis et miquo iudicio sublatus est.
ꝑiurtutem resurrectionis. & quare:. Quia
sine culpa fuit: quem in effabiliter uirgo

Expanded text:
atus est, ut nos vestiret, et carne exutus est, atus est, ut nos vestiret, et carne exutus est, ut indumento justitiae et stola immortalitatis nos circumdaret. Non solum enim suo nos sanguine redemit, sed et latus aperuit, ut algentes infidelitate sua veste calefaceriste sic spoliaretur, obmutuit, et non aperuit os. Unde et evangelista scribit: « Cum accusaretur a principibus sacerdotum, et a senioribus, nihil respondit. Tunc dicit illi Pilatus: Non audis, qmonia? Et non respondit ei ad ullum verbum, ita ut miraretur praeses vehementer . » Et semper in passione silentio studuit, ne a persecutoribus cognosceretur. « Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . » Qui et ideo dicitur tacuisse ut agnus, videretur tacuisa viventium. » De angustia mortis, et iniquo judicio sublatus est per virtutem resurrectionis. Et quare? quia sine culpa fuit, quem ineffabiliter Virgo
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝓposuit ds̃ ꝓpitiacionẽ ꝑfidem in
sanguine ipsius. Similit᷑ et hic additur. qͥa
dñs posuit in eo iniquitatẽ omĩum nr̃m:
ut scilicet ipse solus portaret eam. atq de¬
di. & oblatus ẽ non inuitus sed sponte: qͥa
ipse uoluit. Ait eñi. o Ppterea me pater
diligit. quia ego pono animã meã & ttm
sumã eam. Nemo tollit eam ame: sed ego po¬
no eam ameipso. Etñ aꝑuit ossuũ: qͥa
pylato et pontificib pauca. herodi autẽ
nulla respondit. hȩc quasi transacta ꝓpħi¬
cus sermo narrauit. Sed rursus hec ppsa con¬
sidans ñ dum ẽẽ facta tunc. sed et adhue faci¬
enda:. subiecit. Sicut oiuis ad occisionẽ duce¬
tur ÷ et quasi agnus coram tondente se ob¬
inutescet. & non aꝑiet ossuũ. Sicut ouis cũ
ad uictimã ducitur non repugnat: sic ille
cum ad passionem duceret᷑. ñ ẽ renisus. sed
quicqͥd ad u̾sariis placuit. absq reluctatiõe
patient᷑ ꝑtulit. Et sicut agnus dum tonde¬
tur spoliatur ut alios uestiat. sic ille spoli¬

Expanded text:
quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius . » Similiter et hic additur, quia Dominus posuit in eo iniquitatem omnium nostrum, ut scilicet ipse solus portaret eam atque dedi. Et oblatus est non invitus, sed sponte, quia ipse voluit. Ait enim: « Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, et iterum sumo eam. Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me ipso. Et non aperuit os suum ; » quia Pilato et pontificibus pauca, Herodi autem nulla respondit. Haec quasi transacta propheticus sermo narravit. Sed rursus haec ipsa considerans nondum esse facta tunc, sed adhuc facienda, subjecit: « Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum. » Sicut ovis, cum ad victimam ducitur, non repugnat: sic ille cum ad passionem duceretur, non est renisus, sed quidquid adversariis placuit, absque reluctatione patienter pertulit. Et sicut agnus, dum tondetur, spoliatur, ut alios vestiat: sic ille spoli
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Hoc autem dixit despũ quem accep¬
turi erant credentes meum. Cumg dicit
om̃s sicientes uenite ad aquas: credentes ad
sp̃alia carismata ꝯ uocat. &. qui ñhñt argẽ¬
tum ꝓpare iubentur ad eas: quia difficile
qui pecumas habent regnũ dĩ possunt intͣ¬
uerit omĩb quȩ possidet: non põt m̃s eẽ dis
cipłs. Seqͣr. Uenite emite absq argento. et ab¬
sq ulla comutatione uinũ et lac. Quid ꝑ
uinũ isiscͥpture diuine sensus sp̃alis sig¬
nat᷑ ÷ m̃tes fidelium letificans. et debriando
immuitans. Unde in ꝓu̾biis dr̃. Date siceram
m̃entib ÷ et unũ his qui amaro ft̃ corde.
Bibant et obliuiscantur egestatis sue: et
doloris non recordentur ampliꝰ. Quid uͦ lactois
appellatione. insi dulces et aꝑte sententiȩ fi¬
gurant᷑ quib simplices et paruuli nittͥm¬
tur. Unde ꝑpetrũ eis dr. Sicut mͦ geniti mn¬

Expanded text:
ungit: « Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . » Cum ergo dicit: Omnes sitientes venite ad aquas, credentes ad spiritalia charismata vocat. Et qui non habent argentum, properare jubentur ad eas, quia difficile, qui pecunias habent, regnum Dei possunt intravit omnibus, quae possidet, non potest meus esse dise absque argento, et absque ulla commutatione vinum et lac. » Quid per vinum nisi Scripturae divinae sensus spiritalis signatur mentes fidelium laetificans et debriando immutans? Unde in Proverbiis dicitur: « Date siceram moerentibus, et vinum his, qui amaro sunt corde; bibant, et obliviscantur egestatis suae, et doloris non recordentur amplius . » Quid vero lactis appellatione nisi dulces et apertae sententiae designantur, quibus simplices et parvuli nutriuntur? Unde et per Petrum eis dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ qui diuitiis scͥpturaꝵ affluebat. da¬
bit inuitam ꝓsepultura. & morte sua:
quia ꝓsalute utriusq ppłi passus ẽ. Uel
impios demones dabit ꝓsepultura sua :
ut ipsi sepeliantur. & recludant᷑ inunifer¬
no ꝑpetualiter mortui quia hunc ꝑsecuti
sũt usq ad sepulturam. Et diuitem dabit
ꝓ morte sua: quia pͥnceps hunis mundi qͥ
eum occidi fecit iudicatus ẽ. & et̾nȩ ꝑditioni
datus. Et cur suos interfectores dabit ꝓse
pult᷑a & morte sua:. Quia iniuste ꝑemptꝰ
ẽ ab eis. Nam miquitatem ñ fecit sed int̾pec¬
catores sine peccato iuxit: neq dolussimula¬
tioniᷤᷤ fuit inore eius. sed semꝑ simplex & pu¬

Expanded text:
 qui divitiis Scripturarum affluebant, dabit in vitam pro sepultura et morte sua, quia pro salute utriusque populi passus est. Vel impios daemones dabit pro sepultura sua, ut ipsi sepeliantur et recludantur in inferno perpetualiter mortui, quia hunc persecuti sunt usque ad sepulturam. Et divitem dabit pro morte sua, quia princeps hujus mundi, qui eum occidi fecit, judicatus est aeternae perditioni datus. Et cur suos interfectores dabit pro sepultura, et morte sua? Quia injuste peremptus est ab eis. Nam iniquitatem non fecit, sed inter peccatores sine peccato vixit, neque dolus simulationis fuit in ore ejus, sed semper simplex et pu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dr̃ qm̃ disciplina pacis nr̃e suꝑeum. et
liuore eius sanati sumus: quia ꝑflagella
quȩ ꝓ nob̃ ꝑtulit. dimissa st̃ peccata nr̃a
et reconciliati sumus do. atq inamicies¬
am recepti: & ꝑliuorem uerberũ quȩ
passus ẽ. et̾na sanitas nob̾ data ẽ. Quode¬
nim nos ꝓnr̃is scelerib sustin̾e debeba¬
mus ille ꝓnobis passus ẽ. pacificans ꝑsal¬
giunem crucis suȩ suie quȩ int̾ra. siue
que incelis sunt. Ubi suȩ pietatis formã
nob̾ p̃buit: quia cum posset nob̃ etiam
non moriendo concurrere. subuenire ta¬
men moriendo hominib maluit. Nam
minus nos amasset: nisi et uuln̾a nr̃a sus¬
ciꝑet. Nec uim nob̃ sue dilectionis osten¬
deret: nisi hoc quod a nob̃ tolleret. ad tẽ¬
pus ipse sustineret. Passibiles quippe ⁊ mor¬
tales nos repꝑit: et qui nos ex istere fecit
exnichilo. reuocare uidelicet etiam sine
sua morte potuit apassione. Sed ut qͣnta
ẽẽt uirtus compassionis ostenderet. fieri

Expanded text:
quoniam disciplina pacis nostrae super eum, et livore ejus sanati sumus, quia per flagella, quae pro nobis pertulit, dimissa sunt peccata nostra, et reconciliati sumus Deo, atque in amicitiam recepti, et per livorem verberum, quae passus est, aeterna sanitas nobis data est. Quod enim nos pro nostris sceleribus sustinere debebamus, ille pro nobis passus est « pacificans per sanguinem crucis suae, sive quae in terra sive quae in coelis sunt . » Ubi suae pietatis formam nobis praebuit, quia cum posset nobis etiam non moriendo concurrere, subvenire tamen moriendo hominibus maluit. Nam minus non amasset, nisi et vulnera nostra susciperet, nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret, ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe et mortales nos reperit et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed, ut quanta esset virtus compasssionis, ostenderet, fieri
Abbreviated transcription (Latin):
pe demomoꝵ eicit dȩmonia. & estima¬
uimus eum inprssione ꝑcussum ado et
humiliatum: qndo insultabamus dicen¬
tes. Alios faluos fecit: seipsum saluũ face̾
non põt: Si rex isrł ẽ: descendat decruce
& credimus ei. Confidit indo: lib̾et eum
siuult. Dixit enim quia filius dĩsum.
Hȩc inquiunt dicentes. putauimus eum
quasi ꝓ culpis sins ado ꝑcussum. Ipse au¬
tem clauis et lancea uuln̾atus ẽ ꝓpter mi¬
quitates nr̃as: et flagellis est attritus ꝓpt̾
scelera nr̃a. Unde et subditͣ. O isciplina pa¬
cis nr̃e suꝑeũ: ec liuore eius sanati sumus
Disciplina nan q uocari solet: qͣndoquis
uirgis cedit᷑ aut flagellis. Et quasi ꝑ disci¬
plinam pylatus uolens eum emendare:
app̃hendit et flagellauit. Sed hȩc discipli¬
na fuit pacis nr̃ȩ quia cum dõ ꝑhane. pacẽ
asseciti fumus. In qua uideticet flagellatiõe
dorsum eius ẽ affectum liuore. Sed et dum
iudei cedent eum colaphis. ac palmas infa¬

Expanded text:
pe daemoniorum, ejicit daemonia . » Et aestimavimus eum in passione percussum a Deo, et humiliatum, quando insultabamus, dicentes: « Alios salvos fecit, se ipsum salvum facere non potest? Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei: confidit in Deo, liberet eum nunc, si vult. Dixit enim: Quia Filius Dei sum . » Haec, inquiunt, dicentes putavimus eum pro culpis suis a Deo percussum. Ipse autem clavis et lancea vulneratus est propter iniquitates nostras, et flagellis est attritus propter scelera nostra. Unde et subditur: « Disciplina pacis nostrae super eum, et livore ejus sanati sumus. » Disciplina namque vocari solet, quando quis virgis caeditur aut flagellis. Et quasi per disciplinam Pilatus eum volens emendare , » apprehendit et flagellavit. Sed haec disciplina fuit pacis nostrae, quia cum Deo per hanc pacem consecuti sumus. In qua videlicet flagellatione dorsum ejus est affectum livore. Sed et dum Judaei caederent eum colaphis, ac palmas in fa
Abbreviated transcription (Latin):
eo imquitatem omũum nr̃m Ante quã
iste bonus pastor ueniret errauimus siẽ
oues absq pastore ꝑdesertum huiꝰ scłi ple¬
num seuis bestiis. idest demonib omnes
nos id ẽ om̃s homines: et unusquisq nr̃m
declinauit arecto itinere inuiam suã: idẽ
inactionem ꝓpͥi negotii dum uoluntatẽ cor¬
dis sui praui sequeretur. Uude & apłs.¬

Expanded text:
iquitatem omnium nostrum. » Antequam bonus iste pastor veniret, erravimus sicut oves absque pastore per desertum hujus saeculi plenum saevis bestiis, id est daemonibus: omnes nos, id est omnes homines, et unusquisque nostrum declinavit a recto itinere in viam suam, id est in actionem proprii negotii, dum voluntatem cordis sui pravi sequeretur. Unde Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ corꝑalit̾ secum conu̾sari gaudebant.
Sed ex quo xpe abiit ĩcelum. ceꝑunt scĩ ieni¬
nare & flerez et inhac afflictione ꝑsistunt
donec ipse redeat. H oc ẽ gͦ qđ ȩccłiam ut
mulierẽ derelictam et mẽntem spu uocauit.
Quȩ & uxori abadolescentia abiecte comꝑa¬
tur : quia rꝑo qui sponsus et uir eius ẽ cȩ¬
los ascendente. ipsa inter miserias scłi apͥmis
temꝑib suiᷤ remãsit. Uel gentilitatẽ ꝑapłos
uocauit ad se dis ut mulierẽ derelictam
et uxorem ab adolentia abiectam ÷ qui a qͣm
temporib abrahe reliquerat. hanc sibi nẽ
cong̾gabo te In puncto. stilus mox ut ponit᷑
leuatur⁊ nec mora agitur. ut ꝑex pͥmendã
lineam trahatur. Tribulatio gͥ electoꝵ ẽ ad pun¬
cti similitudinẽ. qͥa apparet ad mom̾ĩtum: sed
disparet imꝑpetuũ. Et sicut stilus iuꝑunc¬
to dum ponit᷑ leuatur. sic p̃sentis uitȩ affli¬
ctionem electus quisq dum tangit amit¬
tit. Omĩs enim longitudo temꝑis uitȩ p̃¬

Expanded text:
oraliter secum conversare gaudebant. Sed ex quo Christus abiit in coelum, coeperunt sancti jejunare et flere, et in hac afflictione persistunt, donec ipse redeat. Hoc ergo est quod Ecclesiam ut mulierem derelictam et moerentem spiritu vocavit. Quae et uxori ab adolescentia abjecta comparatur, quia Christo, qui Sponsus et vir ejus est, coelos ascendente, ipsa inter miserias saeculi a primis temporibus suis remansit. Vel gentilitatem per apostolos vocavit ad se Dominus ut mulierem derelictam, et uxorem ab adolescentia abjectam, quia quam temporibus Abrahae reliquerat, hanc sibi nunccongregabo te. » In puncto mox, ut stylus ponitur, levatur, nec mora agitur, ut per exprimendam lineam trahatur. Tribulatio igitur electorum est ad puncti similitudinem, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum. Et sicut stylus in puncto, dum ponitur, levatur: sic praesentis vitae afflictionem electus quisque, dum tangit, amittit. Omnis enim longitudo temporis vitae prae
Abbreviated transcription (Latin):
desenis pulchros suꝑ montes. Qui & dice¬
bat. sẏon regnabit ds tuus: qͣndo p̃dica¬
re cȩpit & dicẽ. Penitentiam agite : appro
pinquabit enim regnum cȩloꝵ Dicebat
o syon regnabit ds tiuus: quotiens fideli¬
b loquebat᷑ de regno dĩ: quotiens regnũ
diaboli euertendum annuntiauit. et re¬
guum dĩ uent᷑um. Qui & apłos idẽ regnũ
p̃dicare misit. Unde et ad ipsum u̾sa locu
hi quos ipse p̃posuit eccłiis qui inculmine
suꝑioris gradus constituti. bona et mala
uentura p̃uident: & spĩalib inimicis ue¬
nientib subiectos ppłos adbellum tuba p̃¬
dicationis excitant. hoꝵ gͦ speculatorũ. idẽ

Expanded text:
des ejus pulchros super montes. Qui et dicedes ejus pulchros super montes. Qui et dicebat Sion: Regnabit Deus tuus, quando praedicare coepit et dicere: « Poenitentiam agiteebat: O Sion regnabit Deus tuus, quoties fidelibus loquebatur de regno Dei, quoties regnum diaboli evertendum annuntiavit, et regnum Dei venturum. Qui et apostolos, id est regnum praedicare misit. Unde et ad ipsum versa locuhi, quos ipse praeposuit ecclesiis, qui in culmine superioris gradus constituti bona et mala ventura praevident, et spiritalibus inimicis venientibus subjectos populos ad bellum tuba praedicationis excitant. Horum ergo speculatorum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mat. indie illa. quasine argento redime¬
mini idẽ. tempe refurrectionis meȩ qͣn¬
do p̃dicabitur hoc eunngłin regni inum¬
uerso orbe. intestimoniũ omĩb gentib
Nam ego ipse qui ꝑ ꝓpħas hȩc uob̃ loque¬
bar ecce assum incarne p̃sens ut uos fic̃
loquutus sum redimã. Deinde ꝓpħa redẽ¬
ptoris huius conu̾sationẽ int̾ homines
pedes annutiantis & p̃dicantis pacem:
annuntiantis bonũ. p̃dicantis salutem:
dicentis syon regnabit d̃s tuus. Quam
pulchri inquit hoc ẽ admirabiliter pulch
suꝑ montes. id est suꝑ excellentissimos
tiantis pacem. idẽ. g̾ssus actionum xꝑi:
lestis pollicendo annuntiaret. salutẽq ꝑ¬
petuam ꝓmittendo p̾dicaret ⁊ ado p̃cla¬
ra sunt et ad miranda ut omĩa scõrũ sic
transcendant cacumina ut hi qui multũ
indo̾ ꝓficiunt: oꝑum eius uestigia tux
tangere queant. aomirantes exuertice
cogitationes. B ene gͦ admiratur ꝓpħa pe¬

Expanded text:
mat, in die illa, qua sine argento redimemat, in die illa, qua sine argento redimemini, id est tempore resurrectionis meae, quando praedicabitur hoc evangelium regni in universo orbe in testimonium omnibus gentibus. Nam ego ipse, qui per prophetas haec vobis loquebar, ecce adsum in carne praesens, ut vos, sicut locutus sum, redimam. Deinde propheta Redemptoris hujus conversationem inter homines es annuntiantis et praedicantis pacem, annuntiantis bonum, praedicantis salutem, dicentis Sion: Regnabit Deus tuus? » Quam pulchri, inquit, hoc est admirabiliter pulchri super montes, id est super excellentissimos tiantis pacem, id est gressus actionum Chrislestis pollicendo annuntiaret, salutemque perpetuam promittendo praedicaret, adeo praeclara sunt et admiranda, ut omnia sanctorum sic transcendant cacumina, ut hi, qui multum in Deo proficiunt, operum ejus vestigia vix tangere queant admirantes ex vertice cogitationis. Bene ergo admiratur propheta pe
Abbreviated transcription (Latin):
cet sine causa calumpniatus ẽ imꝓbus iste
calumpniator ita ut ad infernum ꝓpt̾
hanc calumpniam descendẽ cogerentur.
ubi in locis quietis detiñentur. donee ꝑ
redemptoris grãm finita ꝓrsus calump¬
nia liberi transirent ad regna cęloꝵ. Secͣr
beo ÷ qͣndo quidẽ ppłs m̃s ablatus ẽ michi
gratis. idẽ non ꝓpter suam. sed alt̾ius cul¬
pam. uidelicet obpeccatum pͥmi homĩs.
dñs⁊ & iugiter tota die nom̃ meũ blasphe¬
niatur. Oũãtores eius idẽ demones unqͤ
agunt uindicando sibi dñationem suꝑ
eim: & iugiter muniu̾so mundo blasphe¬
mat᷑ nom̃ meũ tota die. id ẽ toto tempore
cum ubiq idola p̃dicantur. Seqͣr. Prop¬
ter hoc sciet ppłs m̃s nom̃ meũ indie illa ÷
quia ego ipse qui loquebat ecce assum. Qa
inique agunt dñatores ppłimei et nom̃ ieũ
ngiter blasphemari faciunt: ꝓpter hoc po¬
płs m̃s quem ad uitam p̃destinaui. sciet
nom̃ meũ. qđ adlruc ignorando blasphe-¬

Expanded text:
cet sine causa, calumniatus est improbus iste cet sine causa, calumniatus est improbus iste calumniator, ita ut ad infernum propter hanc calumniam descendere cogerentur, ubi in locis quietis detinerentur, donec per redemptionis gratiam finita prorsus calumnia liberi transirent ad regna coelorum. Sequbeo, quandoquidem populus meus ablatus est mihi gratis, id est non propter suam, sed alterius culpam, videlicet ob peccatum primi hominis. inus et jugiter tota die nomen meum blasphematur. » Dominatores ejus, id est daemones, inique agunt vindicando sibi dominationem super eum, et jugiter in universo mundo blasphematur nomen meum tota die, id est toto tempore, dum ubique idola praedicantur. Sequiturter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa, quia ego ipse, qui loquebar, ecce adsum. » Quia inique agunt dominatores populi mei, et nomen meum jugiter blasphemari faciunt, propter hoc populus meus, quem ad vitam praedestinavi, sciet nomen meum, quod adhuc ignorando blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
et assur absq ulla causa calumpniatus est
eum. Inȩgiptum descendit inpͥncipio ppls
dĩ ut colomseẽt ibi: quia genus humanũ
aparadiso deiectum. intenebras scłi huiꝰ de¬
uenit: ut hic ꝑegͥnaretur donec incolatus
sui temꝑe funto. licentiam reu̾tendi ad
patriam suã acciꝑet. Et assur. idẽ antiquꝰ
hostis absq ulla causa calumpniatus ẽ eũ
quasi suũ ẽẽ: quia iustos usnidicare sibi
intebatur obreatum pͥmi parentis. Et iusta
causa non erat ut qui ꝓpͥe iniquitatis me
bit iniquitatem patͥs. Qd tam̃ de illis so¬
lummꝰ dicimus. qui computant᷑ in ppłodĩ:
ũ de ab ortuus & cet̾is talib qui sunt ex mł¬
titudine ꝑditorum. licet nichil egeriit. S
om̃s qui iusticiam sectantes miquitatem
fugiebant hos sine causa ꝓpter ade peccatõ¬
tum calumpniatusẽ. assur: quia ut lex
diuina censuit. non occident᷑ pat᷑s ꝑfiliis
neq filii ꝓ patrib. sedimusquisq insua
iniquitate moriet᷑. Et electos itaq dĩ li¬

Expanded text:
et Assur absque ulla causa calumniatus est eum. » In Aegyptum descendit in principio populus Dei, ut colonus esset ibi, quia genus humanum a paradiso dejectum in tenebras saeculi hujus devenit, ut hic peregrinaretur, donec incolatus sui tempore finito licentiam revertendi ad patriam suam acciperet. Et Assur, id est antiquus hostis, absque ulla causa calumniatus est eum, quasi suus esset, quia et justos vindicare sibi nitebatur ob reatum primi parentis. Et justa causa non erat, ut qui propriae iniquitatis merbit iniquitatem patris . » Quod tamen de illis solummodo dicimus, qui computantur in populo Dei, non de abortivis et caeteris talibus, qui sunt ex multitudine perditorum, licet nihil egerint. Sed omnes, qui justitiam sectantes iniquitatem fugiebant, hos sine causa propter Adae peccatum calumniatus est Assur, quia, ut lex divina censuit. « Non occidentur patres pro filiis, neque filii pro patribus, sed unusquisque in sua iniquitate morietur . » Et electos itaque Dei, li
Abbreviated transcription (Latin):
dati estis: et sine argento redimemini. Ex
ẽ cor tuum aliqͣnto subleua ab infimis cogi¬
tationib. et mala que ꝑ petrasti defle. &
enm imniquitatib urĩs sathanȩ uenditi
estis et sine argento redimemin. quia se¬
piet. sed sanguine meo redimemini. Seqr¬

Expanded text:
dati estis, et sine argento redimemini. » Eest cor tuum aliquando subleva ab infimis cogitationibus, et mala, quae perpetrasti, defle etenim in iniquitatibus vestris Satanae venditi estis, et sine argento redimemini, quia sepiet, sed sanguine meo redimemini. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
uirgultum coram eo᷑ et sic̃ radix det̾ra sici¬
enti. Brachium dñi sic̃ uirgultum ascẽ¬
dit coram eo: quia tanqͣm frutex t̾re ial¬
uo uirginis germinauit: et mat̾nis uis¬
cerib splendor noue lucis emissus ascen
ẽ ei ex semine daiud scdm carnem. et dig¬
nus apparirit ut eum dñs amico itultu

Expanded text:
virgultum coram eo, et sicut radix de terra sitienti. » Brachium Domini sicut virgultum ascendit coram eo, quia tanquam frutex terrae in alvo Virginis germinavit, et maternis visceribus splendor novae lucis emissus ascendest ei ex semine David secundum carnem , » et dignus apparuit, ut eum Dominus amico vultu
Abbreviated transcription (Latin):
ei. et coronã despinis posuert̃ suꝑ caput
enus. et harundinẽ indextera eius: et ge¬
nu flexo. ante illum illudebant dicentes.
multas. In lege dictum ẽ ut mundus homo
aqua expiationis asꝑgeret eos. qui mundan¬
di erant: quatinꝰ mundari possent. Non ali¬
ter mundabant᷑. Sed et sanguine hostiaꝵ
asꝑgebantur quȩ scĩficanda erant. Iste gͦ
qui solus ẽ abomĩ sorde peccati immunis.
iste summus sac̾dos emundat᷑us gentes as-¬
ꝑgit eas: uł aqua expiationis idẽ ablutio¬
ne baptisim. seu grã sp̃s sui de qua ꝓmiserat.
quia effundam fuꝑ uos aquã mundã. et
mundabimin abomĩb inquinau̾tis ur̃is:¬

Expanded text:
ei, et coronam de spinis posuerunt super caput ei, et coronam de spinis posuerunt super caput ejus, et arundinem in dextera ejus, et genu flexo ante illum illudebant, dicentes:multas. » In lege dictum est , ut mundus homo aqua expiationis aspergeret eos, qui immundi erant, ut mundari possent. Non aliter mundabantur Sed et sanguine hostiarum aspergebantur, quae sanctificanda erant. Iste ergo, qui solus est ab omni sorde peccatorum immunis, iste summus sacerdos emundaturus gentes aspergit eas vel aqua expiationis, id est ablutione baptismi, seu gratia Spiritus sui, de qua promiserat, quia « effundam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus inquinamentis ves
Abbreviated transcription (Latin):
sermo: quȩ dum olim magnis calamita¬
tib aliquotiens p̃meret᷑. multi qui eam
tempore felicitatis admirabant᷑. obstupue¬
runt suꝑ eam uidentes magnitudinẽ affli¬
ctionum eius. Sedhaꝵ afflictionum ppłi
sui. uoluit redemptor pia conu̾sationẽ fie¬
ri particeps: ut et suꝑ eum qui passiones
uiderent obstupescerent. Ait itaq. Sic̃
tuentes miseriam tuã et afflictionẽ ÷ sic
in glorius erit inter iuros aspectuseuis.
et forma eius int̾ filios hominũ: qui eũ
passibilem et humilẽ cernentes contemp¬
nent. Ueladipsum potest dici. quia ob̃¬
stupuert suꝑte multi. cum tua signa ui¬
dent. Sed hinc maius miracułm fuit: qͦd
is qui tot uirtutib głam suã declaraue¬
rat. temꝑe passionis uisus ẽ inglorius. In¬
glorius enim fuit int̾ uiros aspectus eius:
qͣndo spreuit eum herodes cum exercitu
suo et illusit. Et forma eius głam ñ habe¬
bat. inter filios hominũ : qͣndo pylati mi¬
lites clamide coccineam circun ded̾unt

Expanded text:
ur, quae dum olim magnis calamitatibus aliquoties premeretur, multi, qui eam tempore felicitatis admirabantur, obstupuerunt super eam videntes magnitudinem afflictionum ejus. Sed harum afflictionum populi sui voluit Redemptor pia conversatione fieri princeps, ut et super eum, qui passiones viderent, obstupescerent. Ait itaque: « Situentes miseriam tuam et afflictionem: « sic inglorius erit inter viros aspectus ejus, et forma ejus inter filios hominum, » qui eum passibilem et humilem cernentes contemnent. Vel ad ipsum potest dici, quia obstupuerunt super te multi, cum tua signa viderent. Sed hinc majus miraculum fuit, quod his qui tot virtutibus gloriam suam declaraverat, tempore passionis visus est inglorius. Inglorius enim fuit inter viros aspectus ejus, quando « sprevit eum Herodes cum exercitu suo, et illusit ; » et forma ejus gloriam non habebat inter filios hominum, quando Pilati milites chlamidem coccineam circumdederunt
Abbreviated transcription (Latin):
lores nr̃e mortalitatis miscłiter porta¬
uit insua carne temꝑaliter: ut ȩt̾nam
nob̃ animaꝵ et corꝑoꝵ sanitatem confer-¬
ret. Et portauit eos non ficte uł fantasti-¬
ce. sed uere: ut pote homo ueracit̾ infirmꝰ
et dolens. Quem ita infirmatum iudȩi cer¬
Et nos putauimꝰ eum quasi leꝓsum et ꝑ¬
cusfum ado. et humiliatum. Qui tam̃ iam
cognoscentes eum. aduingunt ꝓtinus. Ip¬

Expanded text:
nostrae mortalitatis misericorditer portavit in sua carne temporaliter, ut aeternam nobis animarum et corporum sanitatem conferret. Et portavit eos non ficte vel phantastice, sed vere, utpote homo veraciter infirmus et dolens. Quem ita infirmatum Judaei cer« Et nos putavimus eum quasi leprosum, et percussum a Deo et humiliatum. » Qui tamen jam cognoscentes eum, adjungunt protinus:
Abbreviated transcription (Latin):
hunc immunditia polluãt. qui hoc suscepit
officũt uin alienis quoq cordib pollittioĩs
maculas tergat: quia necesse ẽ. ut ẽẽ munda
studeat manus quȩ diluere sordes alioꝵ
curat: nec tacta quȩq detius inquinet si
sordida insequens lutum tenet. Hinc nãq
animas ad intͣna sacraria ꝑducendas. in
sue conu̾sationis fide suscipiunt. Apudse¬
metipsos gͦ qnͣtum debeant mundari con¬
spiciant: qui adet̾nitatis templũ uasa ui¬
uentia insinu ppͥe actionis portant. Decr.¬
Qm̃ ñ intumultu exibitis: nec infuga ꝓpa¬
bitis. Precedet enim dñs: et cong̾agabit uos
ds ifrł. Non intumultu exibitis auet̾i conu̾¬
satione. sed infilentio latenter⁊ quia et exeun¬
tium pedes erunt cordis affectus. Incipietis e
inde exire pͥus corde. ꝑ confessionẽ iniquita¬
tis et amorẽ iusticie: deinde postea infine
scłi etiam corpr̃ ab hisqui in malitia ꝑma¬
nent separemini. Nec infuga ꝓꝑabits.

Expanded text:
hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officium, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat, quia necesse est, ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si corda insequens lutum tenet. Hinc namqueanimas ad interna sacraria perducencendas in suae conversatione fidei suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari, conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae actionis portant. tumultu exibitis, nec in fuga properabitis. Praecedet enim vos Dominus, et congregabit vos Deus Israel. » Non in tumultu exibitis a veteri conversatione, sed in silentio latenter, quia et exeuntium pedes erunt cordis affectus. Incipietis enim inde exire prius corde per confessionem iniquitatis et amorem justitiae, deinde post ea in fine saeculi etiam corpore ab his, qui in malitia permanent, separabimini. Nec in fuga properabitis,
Abbreviated transcription (Latin):
corripite: ne et uos si tacueritis in uoluami¬
ni peccatis eorũ. Pollutum uitiis nolite tan¬
gere: idẽ. nolite ei ur̃m assensum p̃bere:
ne participes sitis delictoꝵ eius. Quid em̃
ẽ recedere inde: nisi corsuũ amalo seꝑare:
Quid ẽ exir einde: nisi fac̾e quod ꝑtinet ad cor¬
rentionẽ maloꝵ quantũ ꝓuniꝰ euiꝰq gradu
atq ꝑsona salua pace fieri potest:Quid ẽ.
pollutum non tange: nisi peccĩs alicuiꝰ noi
consentire: Relinquendo enim peccatum. re¬
cessisti inde: obiurgando autẽ incȩt̾is. existi
inde:. liber incorde. et inconspectu dĩ continen¬
do te deinceps a consensu. non tetigisti pollu¬
tum. el apłis et p̃dicatorib atq credentib u¬
betur ut recedant ab iherłm: et intotomun
nalis carnalis obseruantie legis attingant.
¶uod autẽ sequit᷑ mundamim qui fertis ua¬
sa dñi: sic expofuit gregorus. Rector inquit
semꝑ cogitatione sit mundus: quatinꝰ nulla

Expanded text:
corripite, ne et vos, si tacueritis, involvamicorripite, ne et vos, si tacueritis, involvamini peccatis eorum. Pollutum vitiis nolite tangere, id est, nolite ei vestrum assensum praebere, ne participes sitis delictorum eorum. Quid enim est recedere inde, nisi cor suum a malo separare? Quid est exire inde, nisi facere, quod pertinet ad correptionem malorum, quantum uniuscujusque gradu aut persona salva pace fieri potest? Quid est pollutum non tangere nisi peccatis alicujus non consentire? Relinquendo enim peccatum recessisti inde; objurgando autem in caeteris existi liber inde in corde, et in conspectu Dei: continendo te deinceps a consensu non tetigisti pollutum. Vel apostolis et praedicatoribus atque credentibus jubetur, ut recedant a Jerusalem, et in toto muas carnalis observantiae legis attingant. Quod autem sequitur: « Mundamini, qui fertis vasa Domini, » sic exposuit Gregorius : « Rector, inquit, semper cogitatione sit mundus, quatenus nulla
Abbreviated transcription (Latin):
est esse in mala conu̾satione et aluid ẽẽ inmedio
eius. Potest quippe fieri ut aliquis inea sit: sed
cum in extremis eius finib moretur quodã¬
modo extra eam ẽẽ uideatur. Qui uͦ in medio
eius moratur ÷ ita ẽ malo circum septus. ut
exomĩ parte equale sit ei spatium eius. Un¬
de nc̃ de medio eius quasi de corde ens: pecca¬
tores exire iubentur. Qui enim ualde mui
ciis demersus ẽ. hic in medio uet̾is conu̾satio¬
nis habitat. Qui uͦ paulatim relinquens
malũ. et sese ad meliora conu̾tens non tam
ceꝑit uirtutes possidere quam cuꝑe. iste li¬
cet ex medio uitȩ uet̾is discesserit nec dum
tam̾ ab ea exiit. Hoc quoq nobis inȩccłia
manentib ad huc p̃cipitur. quod illis fide¬
lib qui inter gentes ceꝑunt credẽ dictumẽ.
Recedite recedite. exite inde: pollutum noli¬
te tang̾e̾. R ecedite ñ corꝑaliter sedsp̃ualiter:
non loco. sedanimo. E.xite inde idẽ malos

Expanded text:
est esse in mala conversatione, et aliud esse in medio est esse in mala conversatione, et aliud esse in medio ejus. Potest quippe fieri ut aliquis in ea sit, sed cum in extremis finibus ejus moretur, quodammodo extra eam esse videatur. Qui vero in medio ejus moratur, ita est malo circumseptus, ut ex omni parte aequale sit ei spatium ejus. Unde nunc de medio ejus quasi de corde ejus peccatores exire jubentur. Qui enim in vitiis valde demersus est, hic in medio veteris conversationis habitat; qui vero paulatim relinquens malum, et sese ad meliora convertens non tam coeperit virtutes possidere quam cupere, iste, licet ex medio vitae veteris discesserit, necdum tamen ab ea exivit. Hoc quoque nobis in Ecclesia manentibus adhuc praecipitur, quod illis fidelibus, qui inter gentes coeperunt credere, dictum est: « Recedite, recedite, exite inde, pollutum nolite tangere. » Recedite non corporaliter, sed spiritaliter, non loco sed animo. Exite inde, id est malos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. ds pater brachium hoc ẽ umgenitũ
suũ parauit omĩb mintiorib ocłis omiũ
gentium. ut eum obtitib fidĩ conspiciant:
et non solum gentes quȩ sunt in latitudine
mundi. sed et eas quȩ sunt in marginib eiꝰ
faciet uidere et agnosce̾ salutare suũ. idest
teradmonet a contagio uite infidelium rece¬
dere cum subiungit. Recedite recedite. extre
inde: polluti nolite tang̾e. Exite deme¬
dio eius. mundamini qui fertis uasa dñi.¬
Recedite magis corde et oꝑe quam loco ab
inquinatione conu̾sationis infidelium: ut
discedat abiniquitate omĩs qui nomi nat
nom̃ dñĩ. R ecedite gͦ plus actionis quã loci
mutatione. Exite inde. idẽ apͥstina conu̾¬
satione. Pollutum nolite tang̾e: idẽ eiuus¬
quam peccatis consentire. Quid ẽ enĩ tan¬
gere pollutum. isi consentire̾ peccatis. Exi¬
te de medio eius: idest demedio mali. de
medio pollittionis de medio pͥstine conu̾sa¬
tionis. demedio scłarium illecebiaꝵ. Aliud

Expanded text:
hoc est: Deus Pater brachium, id est Unigenitum suum paravit omnibus in interioribus oculis omnium gentium, ut eum obtutibus fidei conspiciant. Et non solum gentes, quae sunt in latitudine mundi, sed et eas, quae sunt in marginibus ejus, faciet videre et agnoscere salutare suum, id est ropheta admonet a contagio vitae infidelium recedere, cum subjungiinde, pollutum nolite tangere: exite de medio ejus, mundamini qui fertis vasa D» Recedite magis corde et opere quam loco ab inquinatione conversationis infidelium, et discedat ab iniquitate omnis, qui nominat nomen Domini. Recedite ergo plus actionis quam loci mutatione. Exite inde, id est a pristina conversatione. Pollutum nolite tangere, id est: cujusquam peccatis consentire. Quid est enim tangere pollutum nisi consentire pectis? Exite de medio ejus, id est de medio mali, de medio pollutionis, de medio pristinae conversationis, de medio saecularium illecebrarum. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ humam gen̾is: & sat᷑abitur qͥa omĩs
ut optauerat saluauit. Laborauit amma eꝰ¬
multo tempore. requiem ñ inueniens inui¬
deis sed nẽ uidebit ȩccłias in toto orbe con¬
surg̾e & earum fide saturabit᷑. Uel faciem
patris uidebit illa beata anima. et satura¬
bitur sic̃ ait. Adimplebis me leticia cum
uultu tuo. Non enĩ ĩmanu facta scã intro¬
iuit exemplaria ueroꝵ ⁊ sed impsũ cȩlum
ut appareat nunc uultri dĩ ꝓ nobis. S equit᷑.
Inscientia sua iustificabit ipse iustuᷤ seruos
meos multos ⁊ et iniquitates eoꝵ ipse porta¬
bit. Ipse solus int̾peccatores iustus. iustifica¬
bit multos inscientia sua: idẽ magnitione
nominis sui et fide et indoctrina sua. Unde
tis ꝓpter sermonẽ quem locutus sum uobis
Hos enim insua scientia iustificauerat. Et
credenti in eum qui iustificat impium. re¬
putatur fides eius ad iusticiam. Ut autẽ pec¬
catores iustificaret ipse iniquitates eoꝵ qͣs
illi portare non pot̾ant. et quaꝵ. poncde op¬

Expanded text:
em humani generis, et saturabitur, quia omnes, ut optaverat, salvabit. Laboravit anima emulto tempore, requiem non inveniens in Judaeis. Sed nunc videbit Ecclesias in toto orbe consurgere, et earum fide saturabitur. Vel faciem Patris videbit illa beata anima, et saturabitur, sicut ait: « Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . » Non enim in manufacta sancta introivit, exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Sequitur: « In scientia sua justificabit ipse justus servos meos multos, et iniquitates eorum ipse portabit. » Ipse solus inter peccatores justus justificabit multos in scientia sua, id est in agnitione nominis sui et fide et in doctrina. Unde tis propter sermonem, quem locutus sum vobis . » Hos enim in sua scientia justificaverat. Et « credenti in eum, qui justificat impium, reputabitur fides ejus ad justitiam . » Ut autem peccatores justifificaret, ipse iniquitates eorum, quas illi portare non poterant, et quarum pondere op
Abbreviated transcription (Latin):
.xp̃s dñs relinquens uob̃ exemplum ut se¬
quamini uestigia eiusi et cong̾gabit uos
Imeccłia suã. Uł abhac uita non exibitis in
tumultu: quia iobitu ur̃o non audietis
effrenatos clamores antiqui hostis. quib
temp̃re mortis animas peccantium calũ¬
niatur. Nȩc infuga ꝓꝑabitis : quia xp̃o du¬
ce non timebitis diabolum. et quas uobis
molietur adu̾sitates. N am sicut scͥptumẽ

Expanded text:
 relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigia ejus, et congregabit vos in Ecclesia sua. Vel ab hac vita non exibitis in tumultu, quia in obitu vestro non audietis effrenatos clamores antiqui hostis, quibus tempore mortis animas peccantium calumniatur. Neque in fuga properabitis, quia, Christo duce, non timebitis diabolum, qui mol
Abbreviated transcription (Latin):
rit corꝑe. illuc coadunabunt᷑ scõrumn anime
Uel deapłis hec sententia potest accipi: qͥ¬
nequaquam uicti de iherłm. sed ut uictores
recesserunt: ut qui cotidiȩ p̃dicantes i
templo ȩuangłi.im dĩ. milia udeoꝵ xꝑi fi
dei fubieterant: etiam mundũ ipsiꝰ euangłio
subiugarent. Prȩuium enim habebant do¬
minũ. qui cong̾garet eos: idẽ. de orbe t̾ra¬
rum unũ gregem faceret᷑. De quo et sub

Expanded text:
animae. Vel de Apostolis haec sententia potest accipi, qnequaquam victi de Jerusalem, sed ut victores recesserunt, ut, qui quotidie praedicantes in templo Evangelium Dei millia Judaeorum Christi fidei subjecerant, etiam mundum ipsius Evangelio subjugarent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, id est de orbe terrarum unum gregem faceret, de quo et sub
Abbreviated transcription (Latin):
rłm qtua consolatus ẽ dñs ppłm suũ. rede¬
mit iherłm. Laudantib speculatorib uoᷤ
quoq gaudete et laudate simul o deserta
iherłm: idẽ homines qui destituti abono
eratis in plebe uideoꝵ. sed tam̃ aduitã p̃or¬
dinati: quia dñs iħs insitatione sua conso¬
latus est ppłm suũ isrłiticum. et sangui¬
nis sui p̃cio redemit iherłm. idẽ hebraieã
plebem. uł ecclłiam. Deinde euugłiũ om̃i
creature inuniu̾so mundo p̃dicatum ẽ.¬

Expanded text:
a consolatus est Dominus populum suum, redemit Jerusalem. » Laudantibus speculatoribus vos quoque laudate et gaudete simul, o deserta Jerusalem, id est homines, qui destituti a bono eratis in plebe Judaeorum sed tamen ad vitam praeordinati, quia Dominus Jesus visitatione sua consolatus est populum suum Israeliticum, et sanguinis sui pretio redemit Jerusalem, id est Hebraicam plebem vel Ecclesiam. Deinde Evangelium omni creatur