comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad mare magnũ: qđ significat latissimam
solitudinẽ sin. quȩ est uixta ȩdom. & in ma¬
ri rubro t̃minum cucumire. & ꝑ ascensum
scorpionis. & ꝑ sennaeth cades barne. & atͥũ
siue uillam adar & a semona ꝑuenire usꝙ
ad torrentem egẏꝑti qui iuxta urbemrino¬
corurã mari inf̾luit. Hic uero t̾minus pla¬
ge australis incipit a thamar quȩ urbs ui
solitudine est. quam & salomon miris oꝑib
extruxit. & hodie palmira nuncuꝑat᷑. eb̃reo
quoq sermone thamar dicitur: que in sĩgua
nr̃a palinã sonat. usq ad aquas contradidi¬
onis cades. quas in deserto esse non lubiũ
est. & torrens ingrediens mare magnũ hoc
usq egypti palestineq pretendit litorib. Se¬
quitur in libro numeroꝵ. Plaga autem occi¬
dentalis a mari magno incipiet. & ipso fine
claudetur: hoc est a mari usq: ad mare. a tor¬
rente iudelicet tinocorure qui in mare influ¬
it. usq ad eum locum ubi est ȩmath urbs sy¬

Expanded text:
ad mare Magnum, quae significat latissimam ad mare Magnum, quae significat latissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom, et in Mari Rubro terminum circumire, et per ascensum scorpionis, et pesive villam Addar, et Asemona pervenire usque ad torrentem qui juxta urbem Rinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, quae urbis in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruit, et hodie Palmira nuncupatur, Hebraeo quoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra Palmam sonat, usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est, et torrens ingrediens mare magnum hoc quod Aegypti Palaestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: « Plaga autem Occidentalis in mari magno incipiet et ipso fine claudetur , » hoc est, a mari usque ad mare, a torrente videlicet Rinocorurae, qui in mare influit, usque ad eum locum ubi est Emath, urbs Sy
Abbreviated transcription (Latin):
introitu ȩmath usq ad riuũ egyꝑti corã
dño: ꝑ introitũ ȩmath septenitrionalẽ t̾rȩ
signat australẽ. De quib aliqua latius
ex uerbis sancti iheronimi ponere gratũ
puto esse lectori. Scriptum est in libro
numerorũ: in quo omnis terra reꝑmissionis
ꝑ quatuor plagas breui sermonẽ diuiditur.
Pars meridiana incipiet a solitudine sin q̃
est iuxta edom: & habebis t̃minos contͣ oriẽ¬
tem mare salsissimũ. qui cucumit australẽ
plagam ꝑ ascensum scorꝑionis. ita ut transeat
senna& ꝑueniat in meridiem. usq ad cades¬
barne. Unde egrediuntur confinia ad uillam.¬
a dar nomine: & tendunt usq ad semmona.
Ibitꝙ ꝑ gyrum t̾minꝰ ab asemona usq ad tor¬
rentem egẏpti: & maris magni litore finiet᷑.
ꝓquo in ultima uisione prophete ezechielis
ita dicitur. Plaga autem australis meridia¬
na a thamar usq ad aquas mariboth: idest
contradictionis. Cades quoꝙ & torrens usq

Expanded text:
introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino: per introitum Emath, septentrionalem terrae signat australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum , in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitur: Pars meridiana incipiet a solitudine Sin quae est juxta Edom, et habebit terminos contra orientem mare salsissimum, qui circuit australem plagam per ascensum scorpionis, ita ut transeant Senna, et perveniant in Meridiem usque ad Cades-Barne, unde egredientur confinia ad villam nomine Adar, et tendent usque ad Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et maris Magni littore finietur. Pro quo in ultima visione prophetae Ezechielis ita dicitur: Plaga autem Australis Meridiana a Thamar usque ad aquas Mariboth , id est, contradictionis. Cades quoque et torrens usque
Abbreviated transcription (Latin):
ter fiebant: rex nosterꝰ &̾ sacerdos ȩrexit
nouum altare fidi in ecclia catholica. in
quo pinguia holocausta & sacͥficia accep¬
tabilia cotidie spiritalit̾ deo offeruntur.
Hinc est qđ dñs reꝓbans uetus sacͥficium:
ꝓpterea ait. Holocausta & sanguinẽ uicti¬
marũ nolui. Iitem in ꝑpsalmis. Sacͥficium
laudis honorificauit me: & illic it̃ in quo
ostendam illi salutare dei. Pinde suꝑius scͥp¬
tum est. qđ rex salomon & unuiersus ce¬
tus israhel. & om̃s qui fuerant congregati
ante archam. immolarent arietes & boueᷤᷤ
absꝙ ullo nuim̃o: quia quioquid ȩlecti di
qui sunt menbra regis. in bona oꝑatione
ac congrua gub̾natione suimet iꝑsius su¬
orumq agunt. totum deo acceptabile cõ¬
stat esse sacͥficium.
ecit ergo salomon sollempnitatẽ in
tempore illo. yuͭͣ. dieb. & omuis is¬
rahel cum eo eccłia magna ualde: ab intro¬
itu emath usq ad torrentẽ egypti. & cȩt̾a.¬

Expanded text:
ter fiebant, rex noster et sacerdos erexit ter fiebant, rex noster et sacerdos erexit novum altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritualiter Deo offeruntur. Hinc est quod Dominus reprobans vetus sacrificium per prophetam ait: Holocausta et sanguinem victimarum nolui , et item in Psalmis: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic e Dei . Proinde superius scriptum est quod rex Salomon et universus coetus Israel, et omnes qui fuerant congregati, ante arcam immolarent arietes et boves absque ullo numero, quia quidquid electi Dei, qui sunt membra regis in bona operatione ac congrua gubernatione suimetipsius suorumque agunt, totum Deo acceptabile constat esse sacrificium. ecit ergo Salomon sollemnitatem in tempore illo septem diebus et omnis Israhel cum eo ecclesia magna valde ab introitu Emath usque ad torrentem Aegypti fe
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit suũ templũ quasids̃ &ł dñs inhabi¬
tando: tios autẽ digne habitacionieiꝰ cõuersado:
Sequit᷑. Sanctificauit qͦq salomon mediũ
acru añ templũ dm̃. Obculert᷑ enim ibiho¬
locausta & adipes pacificorũ: quia altare
eneum qł fec̃at non pot̾at sustinere holo¬
causta & sacͥficia. & adipes. Quid ergo est
qđ salomon sanctificauit mędiũ atrii. of¬
ferens ibi holocaustũ &̾ sacͥficiũ ꝓpt̾ea qͥa
altare eneum qđ iuxc̾a constitucionẽ legis
ante fores templi positum erat. non poterat
totum capere: nisi qđ xp̃c ea quȩ in lege ꝓꝑ¬
ter infirmitatem eius. ꝑ fici non ꝑot̾ant. nc̃
in ecclesia catholica plene gerit. Ipsa est
enim atriũ domꝰ dñi: quia ꝑ ipsam ingres¬
sus patec in templum dñi iniberłm̃ cȩlestẽ.
Quia ergo holocausta & sacrificia omnia
in altare typico uec̃is testamenti non po¬
tuerunt offerri. eo qđ omnia ibi figurali¬

Expanded text:
ficavit suum templum, quasi Deus et Dominus inhabificavit suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi ejus conversando. Sequitur: Sanctificavit quoque Salomon medium atrii ante templum Domini. Obtulerat enim ibi holocausta et adipes pacificorum; quia altare aeneum quod fecerat non poterat sustinere holocausta et sacrificia et adipes. Quid ergo est quod Salomon sanctificavit medium atrii offerens ibi holocaustum et sacrificium? Propterea quia altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi positum erat non poterat totum capere, nisi quod Christus ea, quae in lege propter infirmitatem ejus perfici non poterant, nunc in Ecclesia catholica pleniter gerit. Ipsa est enim atrium domus Domini, quia per ipsam ingressus patet in templum Domini in Hierusalem coelestem. Quod ergo holocausta et sacrificia omnia in altari typico Veteris Testamenti non potuerunt offerri, eo quod omnia ibi figurali
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: sicut suꝑra ostensum est. Hanc dedi¬
cauit rex xp̃c. quando eam sanguine suo
mundauit. & spiritus sancti gr̃a sanctifi¬
cauit: ac diuersis uirtutum donis multipli¬
cauit. Hanc dedicant & filii israhel secum:
quando unusquisq fideliũ scdm sibi do¬
num conlatũ a deo. uerbo predicationis &
uirtutũ oꝑib praximos suos quoscumꝙ
ualet ad meliora & ꝑfectiora conuert̃e sata
populus caput & menbra non ȩqualtt̃ ꝑ¬
ficiunt: quia de xp̃o iohannes ait. De ple¬
nitudine eius nos om̃s accepimꝰ: & grãm¬
ꝑ gr̃a. Hinc paulus licit. Itaꝙ neq qui plã¬
tat est aliquid. neꝙ qui rigat: s qui incre¬
mentum dat ds̃. S quantum ualeat ho¬
minis dedicatio predictus apłs subsequen¬
ter exponit dicens. Qui plantat autem
& qui rigat: unum sunt. Unusquisꝙ au̾
ꝓpriã mercedẽ accipiet scđm siuim labore
Dei enim sumꝰ adiutores: łi agͥcultura estis
di edificatio estis. & cȩt̾a. Igitur ipse sancdi¬

Expanded text:
Ecclesia, sicut supra ostensum est: hanc dedicavit rex Christus, quando eam sanguine suo mundavit, et Spiritus sancti gratia sanctificavit, ac diversis virtutum donis multiplicavit. Hanc dedicant et filii Israel secum, quando unusquisque fidelium, secundum sibi donum collatum a Deo, verbo praedicationis et virtutum operibus proximos suos quoscunque valet ad meliora et perfectiora convertere, satagpopulus, caput et membra, non aequaliter perficiunt, quia de Christo Joannes ait: « De plenitudine ejus nos omnes accepimus, et gradicit: « Itaque neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus . » Sed quantum valeat hominis dedicatio, praedictus Apostolus subsequenter exponit dicens: « Qui plantat autem, et qui rigat, unum sunt: unusquisque autem propriam mercedem accipiet, secundum suum laborem. Dei enim sumus adjutores. Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis . Igitur ipse sancti
Abbreviated transcription (Latin):
i quidẽ fecerat salomon basem ȩneam
&e posuerat eam in medio basilicȩ ha¬
bentem quinꝙ cubitos longitudinis. & qͥnꝙ
cubitos latitudinis. & .iii. cubitos in altum.
am quam fecerat salomon. nsi soliditas ue¬
re humilitatis designat᷑: Quã saluator
noster precipue docuit uerbo. & ostendit
exemplo. Cuius longitudo & latitudo se¬
cundum quinariũ numȩrum mecitur: euꝰ
sccłm legis dei traditionẽ. longanimitatẽ
pacientiȩ . & latitudinẽ dilectionis haben¬
clam hec nobis cominendat. Cuiꝰ & altitudo
trium est cubitorũ: quia sanctȩ tͥnitatis
confessionẽ. in fide. spe. &̾ caritate nos tene¬
re docet. firmiterq in ea bene oꝑando om¬
ni tempore ꝑsistere. Q dedicauit domũ¬

Expanded text:
iquidem fecerat Salomon basem aeneam et posuerat eam in medio basilicae habentem quinque cubitos longitudinis et quinque cubitos latitudinis et tres cubitos in altum eam, quam fecerat Salomon, nisi soliditas verae humilitatis designatur? quam Salvator noster praecipue docuit verbo, et ostendit exemplo; cujus longitudinem secundum quinarium numerum metitur, cum secundum legis Dei traditionem longanimitatem patientiae, et latitudinem dilectionis habendam nobis commendat. Cujus et altitudo trium est cubitorum: quia sanctae Trinitatis confessionem in fide, spe et charitate nos tenere docet, firmiterque in ea bene operando omni tempore persistere. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tum subiugauit. & abundantes atꝙ uber¬
rimas ingressus ciuitates. fecit quȩ ñ
fecerunt patres eius. & patres patrũ illiꝰ.¬
sicut in danihele de eo scͥptum est. Nuif
enim in regno syriȩ ita uastauit egyptũ.
callidus fuit. ut prudentes cogitaciones
eorum qui duces pueri erant. sua fraude
subuerteret:
t conitit antiochus postqͣm ꝑcussit e¬
gẏptum in centesimo & qͣdragesimo.¬
hierosolimã in multitudine gͣui. Et int̾uit i¬

Expanded text:
tum subjugavit sibi, et abundantes atque ubertum subjugavit sibi, et abundantes atque uberrimas ingressus est civitates. Fecitque quae non fecerunt patres ejus, et patres patrum illisicut in Daniele de eo scriptum est. Nullus enim in regno Syriae ita vastavit Aegyptum,callidus fuit, ut prudentes cogitationes eorum qui duces pueri erant sua fraude subverteret. t convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimorosolymam in multitudine g
Abbreviated transcription (Latin):
Et fecert᷑ sͥ prepucia. & recessert̃ a testam᷑¬
to scõ. & iuncti sunt nationib. & uenunda¬
ti sunt ut facerent malũ & paratum est reg¬
num in conspectu antiochi. & cepit regnare
in terra egypti. ut regnaret suꝑ duo regna
Et intrauit in egẏptum in multitudine gͣ¬
ui. in currib & elefantis. & equitib. & copio¬
sa nauium multitudine. & constituit bellũ
reca ac romana narrat hẏstoria. quod
antiochus epyphanes contͣ tholomeu̾
citius ipse auunculus eint dolos construxe¬
mortẽ cleopatre alainus eunuchus nutͥciꝰ
phẏlomitoris & leneus egyptũ regerent
& repeterent sẏriam. quam anthiocus frau¬
de occupauerat. ortum int̾ auunculũ q
puerum tholomeũ p̃lium. Cumq int̾ pe¬
lusium & montem casium prelium cõmi¬
sissent: uicti sunt duces tholomei. Porro an¬
tiochus parcens ꝑuero. & amicitias simulãs.
ascendit mnemphis. & ibi ex more egẏpti
regnum accipiens. ꝑueriq rebus prouidere¬
se dicens. cum modioo populo omnẽ egyꝑ¬

Expanded text:
t a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bGraeca ac Romana narrat historia quod Antiochus Epiphanes contra Ptolomaeucujus ipse avunculus erat, dolos construxemortem Cleopatrae Eulaius eunuchus nutritius Philometoris, et Leneus Aegyptum regerent, et repeterent Syriam quam Antiochus fraude occupaverat, ortum est inter avunculum et puerum Ptolemaeum praelium. Cumque inter Pelusium et montem Casium praelium commisissent, victi sunt duces Ptolemaei. Porro Antiochus parcens puero, et amicitias simulans, ascendit Memphim, et ibi ex more Aegypti regnum accipiens, puerique rebus se providere dicens, cum modico populo omnem Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
um numerũ & quintum. nͥ illi designã¬
tur. qui quinq sensib corporis carnali¬
bus desideriis impliciti. legi dei quȩ in
duõb testamentis. siue in duob p̾ceptis.
dilectione udelicet dei & ꝑximi constat:
contͣria sapiunt ac faciunt. Uiguiti gͦ
& quinꝙ quinario numero in semet ip̃o
multiplicato conficiuntur. Menitoq h
numerus desertorib legis comparatur.
quia ꝑ unum quemꝙ sensum corꝑis hoc
est ꝑ uisum. auditum. gustum. odoratũ.
&. tactum. preceptis diuinis quȩ inpenta¬
theuco conscͥpta sunt adu̾santur. Et ido
dr̃. qđ sacͥficauerint suꝑ aram quȩ erat
contra altare: quia in altare impietatis
qđ suꝑbia erexerat. contꝰ altare ficdei ca¬
tholice: omnes iniqui actuũ & uerborũ
suorum diabolo infausta immolant sal̃¬
ficia. Et mulieres quȩ circumcidebãt
filios suos. trucidabantur scdm iussũ

Expanded text:
ium numerum et quintum nisi designantur qui, quinque sensibus corporis carnalibus desideriis implicati, legi Dei quae in duobus Testamentis et in duobus praeceptis, dilectione videlicet Dei et proximi, constat, contraria faciunt ac sapiunt. Viginti ergo et quinque quinario numero in semetipso multiplicato conficiuntur, meritoque hic numerus desertoribus legis comparatur, qui per unumquemque sensum corporis, hoc est per visum, auditum, gustum, odoratum et tactum, praeceptis divinis, quae in Pentateucho conscripta sunt, adversantur. Et ideo dicitur quod sacrificaverunt super aram quae erat contra altare, quia in altare impietatis, quod superbia erexerat contra altare fidei catholicae, omnes iniqui actuum ac verborum suorum diabolo infausta immolant sacrificia. Et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur, secundum jussum
Abbreviated transcription (Latin):
quinon sensu. s malicia sunt paruuli. q
humiles spiritu: ꝑ ropt̾ confessionem fidi.
interimere non tardant. Similit᷑ & illos
qui circuncidert᷑ illos trucidabant: qͥa
predicatores scõs. qui cultro pietatis ac ũ¬
bo ȩuuangelice doctrinȩ. subditos suos
cohercentes castigant. maxime ꝑsecutio¬
num molestiis infestant. Et multi de
populo israhel definiert̃ apud se. ut nõ¬
manducarent inmunda. & elegert̃ mag̃
mori: qͣm cibis coinquinari inmundis. Et
noluerunt infringe legem dei scãm: &

Expanded text:
qui non sensu sed malitia sunt parvuli et qui non sensu sed malitia sunt parvuli et humiles spiritu, propter confessionem fidei interimere non tardant. Similiter et illos qui circumciderant eos trucidabant, quia praedicatores sanctos, qui cultro pietatis ac verbo evangelicae doctrinae subditos suos coercentes castigant, maxime persecutionum molestiis infestant. Et multi de populo Israel definiermanducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et
Abbreviated transcription (Latin):
Patet hẏstorie sensus. qui exponit toru¬
ta que ꝑ secutores nefandi & tunc in ue¬
teri testamento. & nunc similit᷑ in nouio
cultorib dei ingert᷑. Nec facile est cunđ
enumerare omnia supplicioꝵ gen̾a: que
tortores iniquissimi martyrib xp̃i infu¬
gebant. S iuxc̾a allegoriam. quia ꝓeus
mulieres quȩ circum cidebant filios sus
nisi honestȩ fidelium ꝑsone monstrant.
quȩ actus suos. sermones atꝙ cogitatus. sũ¬
ma discretione circũspicientes. quicqͥd suꝑ
re festinant: has spiritalis antiochus
trucidare desiderat: qi aut corꝑalit̾ eas
ꝑ tormenta ferire. aut sp̃alit᷑ ꝑ ab negati¬
ouem in anua decertat necare. Int̃preta¬
tur autẽ antiochus: pauꝑtatis silentiũ.
Et merito hoc nomine censetur: qui expers
spiritalis scienciȩ. & inops sacrarũ uirtu¬
tum est. & hoc qđ ipse minime in se habet:
ꝑ inuidentiã i alium ꝑsequitur. Uñ bene
subiungiur. Et suspendebant inquit pue¬
ros a ceruicib ꝑ domos earum: quia illoᷤᷤ

Expanded text:
Patet historiae sensus, qui exponit tormenta quae persecutores nefandi, et tunc in Veteri Testamento, et nunc similiter in Novo cultoribus ingerunt. Nec facile est cuiquam enumerare omnia suppliciorum genera quae tortores nequissimi martyribus Christi infligebant. Sed juxta allegoricum, quid per mulieres quae circumcidebant filios suos, nisi honestae fidelium personae monstrantur, qui actus suos et sermones atque cogitatus summa discretione circumspicientes, quidquid in re festinant: haec spiritalis Antiochus trucidare desiderat, quia aut corporaliter eas per tormenta ferire, aut spiritaliter per abnegationem in anima necare decertat. Interpretatur Antiochus paupertatis silentium, et merito hoc nomine censetur, qui expers spiritalis scientiae et inops sacrarum virtutum, hoc quod ipse minime in se habet, per invidentiam in aliis persequitur; unde bene sequitur. Et suspendebant, inquit, pueros a cervicibus per domos eorum. Quia illos,
Abbreviated transcription (Latin):
s in ueritate ꝑsistentes. nec idolotita man¬
ducabant. neq immundicia peccatorũ co¬
inquinari consentiebant. nec etiã legem
di scãm heretica pͣuitate confring̾e. atꝙ cor¬
rumpere patiebantur. s magis eligebant
ꝓ nomine xͥ mori. qͣm consentire impieta¬
ti. Unde quidam illorum hac confiden¬
tia fretus : ad discipulos scribens ita testa¬
tus est dicens. Certus sum enim. quia neq
mors. neꝙ uita. neꝙ angłs. neq pͥncipatꝰ.
neq instancia. neq futura. neq uirtus.¬

Expanded text:
sed in veritate persistentes, nec idolothyta manducabant, nec immunditia peccatorum coinquinari consentiebant, nec etiam legem Dei sanctam haeretica pravitate infringere atque corrumpere patiebantur, sed magis eligebant pro nomine Christi mori quam consentire impietati. Unde quidam illorum hac confidentia fretus, ad discipulos scribens ita testatus est, dicens: Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, neq
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiis carnis conuersari. Iubent relin¬
quere filios suos incircumcisos. hoc est nul¬
la custodia. nulla continentia. nullaq discre¬
tione. cogitaciones. sermones. atq opera tẽ¬
perare : tta ut obliuiscantur legem diuinam.
& immutent iustificationes dei. in diu̾sorũ
scelerũ facturã. Et hȩc omnia non solum ser¬
inonum suasu: s etiam diu̾sarũ penarum
fieri cogunt tormento: unde ꝙ sequitur. Et
quicumq non fecisset scđm uerbum regis
autiochi: moreretur. Sedm omnia u̾ba hȩc
scripsit omni regno suo: & ꝓposuit princi¬
pes populo. qui bȩc fieri cogerent: &̾ reliqͣ¬
Ncandescit crudelitas. quando feruet im¬
pietas. seuit unmanitas. quando estuat cu¬
ꝑiditas. Omni regno suo antiochus ꝑ scͥptu¬
ras suas indicit tormentũ & mortem inge¬
geña: quatinus xp̃icolas a statu religio¬
nis sanctissime euellat. cont̾at. atꝙ disꝑdat.
Die qͥntadecima m̃sis casleu. quinto & xͦl¬

Expanded text:
cupiscentiis carnis conversari; relincupiscentiis carnis conversari; relinquere filios suos incircumcisos, hoc est nulla custodia, nulla continentia, nullaque discretione cogitationes, sermones atque opera temperare, ita ut obliviscantur legem divinam, et immutent justificationes Dei in diversorum scelerum facturam: et haec omnia non solum sermonum suasu, sed etiam diversarum poenarum fieri cogunt tormento. Unde sequitur: Et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni regno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerent et incandescit crudelitas quando fervet impietas; saevit immanitas quando aestuat cupiditas. Omni regno Antiochus per scripturas indicit tormenta, et mortem ingegenera, quatenus Christicolas a statu religionis sanctissimae evellat, conterat atque disperdat. Die quinta decima mensis Casleu, quinto
Abbreviated transcription (Latin):
ut seqͣntur leges gentium terrȩ. & desinãt
holocausta. & sacrificia. & placationes
facere in templo d̾i. quia maxima cu¬
ra maximumꝙ studium est hereticis
atq paganis. ut in eccłia xp̃i cultũ di¬
uinum seu confundant. siue penitꝰ ext̾in¬
guant. ne sinceritas recte fidei. quȩ per
dilectionem oꝑatur. in ara cordis credentiᷤ
gratum holocaustũ deo offeratur. Nec sa¬
crificia mystica corporis & sanguinis dñi.
cum sacra fideliũ oracione. atq placati¬
one bonorũ actuũ. in uero templo dei
omniũ creatori. & bonorũ omniũ largitor
digne exhibeantur: Phibent celebrari sabba¬
tum: quia negant in cęlesti regno sanctarũ
requiem futuram esse animarũ. Iubent edifi¬
care aras. & templa. ꝙ idola: quiã mentes fide¬
lium. malignorũ sꝑirituũ cuꝑiunt effic̃e ua¬
sa. Iubent immolari carnes suillas. & ꝑeccora
cõmunia: hoc est umundã duc̃e uitam. &
brutorũ animaliũ more. in luxuria. atꝙ con¬

Expanded text:
entur leges gentium, quare et definiant holocausta, et sacrificia et placationes facere in templo Dei: quia maxima cura maximumque studium est haereticis atque paganis ut in ecclesia Christi cultum divinum seu confundant seu penitus exstinguant, ne sinceritas rectae fidei, quae per dilectionem operatur, in ara cordis credentis gratum holocaustum Deo offeratur, nec sacrificia mystica corporis et sanguinis Domini cum sacra fidelium oratione atque placatione bonorum actuum in vero templo Dei omnium creatori et bonorum omnium largitori digne exhibeantur; prohibeantur celebrari sabbatum, quia negant in coelesti regno sanctarum requiem futurum esse animarum. Jubent aedificari aras, et templa, et idola, quia mentes fidelium malignorum spirituum cupiunt efficere vasa; immolari carnes suillas et pecora communia, hoc est immundam ducere vitam, et brutorum animalium more in luxuria atque con
Abbreviated transcription (Latin):
ac mysteria cȩlestia latent. & ubi corona
ꝑpetue mercedis bene laborantib. & ꝑre¬
cepta dei seruantib in regno cȩlesti ac cla¬
ritate ꝑpetua ꝑciꝑienda ꝓmittitur. contͥ¬
tis sentenciis ac sensu deꝑrauato. in alieñ
intellectum conu̾tit: animasꝙ sibi obedi¬
entes hoc mͦ decipit. Nam aurum argentũq
& thesauros occultos. nichil aliud intelligo.
qͣm eloquii uenustatẽ. ac sensus puritatem
apud fideles collocantur. Hȩc omnia diabo¬
lus de regno xp̃i auferre molitur. cum pos¬
sess.ores eorum his bonis spoliatos. in baratrũ
sue ꝑditionis secum tͣhere conatur. Hinc cotidie
planctus & gemitus in ecclesia nascitur. cum
de casu ꝑcimorũ ꝑ compassionẽ cȩtus fideliũ
non mediocriter contristatur. Unde sequitur:
t fecit cędem hominũ. & locutus est suꝑ¬
bia magna : & factus est planctus mag¬
nus in israhel. & in omni loco eorum. Et inge

Expanded text:
ac mysteria coelestia latent, et ubi corona ac mysteria coelestia latent, et ubi corona perpetuae mercedis et bene laborantibus, et praecepta Dei servantibus, in regno coelesti ac claritate perpetua percipienda promittitur, contritis sententiis ac sensu depravato in alienum intellectum convertit, animas sibi obedientes hoc modo decipit. Nam aurum argentumque et thesauros occultos nihil aliud intelligo quam eloquii venustatem ac sensuum puritatem apud fideles collocantur; haec omnia diabolus de regno Christi auferre molitur, cum possessores eorum, his bonis spoliatos, in barathrum suae perditionis secum trahere conatur. Hinc quotidie planctus, gemitus in Ecclesia, nascitur, cum de casu proximorum per compassionem coetus fidelium non mediocriter contristatur. Unde sequitur: Et fecit caedem magnam hominum, et locutus est in superbia magna, et factus est planctus magnus in
Abbreviated transcription (Latin):
multos. Tunc etiam si fieri potest ipsos
scandalizat electos: quia soluitur satha
quando eos qui ꝑfectiores esse uidebantur.
& pro populi st̾atu non mediocrit̃ dñm
exorare. suasu maligno euellit de eccłia. Tol¬
lit & candelabrũ luminis. & uniu̾sa uasa
eius: quando eos qui predicationis officio
fungebantur. & ueluti luminaria ꝑ diu̾¬
sas s̃pecies doginatũ in populo dei lucere
debuerunt. siue ꝑ metum. seu ꝑ cuꝑidita¬
tem terrenam de ordine suo precipitau̾ĩt.
eollit & mensam propositionis ac uasa
eius: quando scͥpturas sacras iniqͣ int̾pre
eos qui tn meditacione legis dei uelut ua¬
sa mense dei ac panes propositionis cõma¬
nere uidebantur. astu nequiciȩ suȩ corrũ¬
pere. atq in errorẽ seducere contendit. Ue¬
lum quoq & coronas. &̾ ornamentũ aure¬
um qđ in facie templi erat. idem antiqꝰ
hostis tollit & comininuit omnia: qͣndo
litterã legis dei in qua sapientia diuina

Expanded text:
multos, tunc etiam, si fieri potest, ipse multos, tunc etiam, si fieri potest, ipse scandalizat electos, quia solvetur Satanaquando eos qui perfectiores esse videbantur, et pro populi statu non mediocriter Dominum exorare, suasu maligno evellit de Ecclesia. Tollit et candelabrum luminis et universa vasa ejus, quando eos qui praedicationis officio fungebantur, et veluti luminaria per diversas species dogmatum in populo Dei lucere debuerunt, sive per metum, sive per cupiditatem terrenam de ordine suo praecipitavit. Tollit ergo mensam propositionis ac vasa ejus quando Scripturas sacras cum ineos qui in meditatione legis Dei, velut vasa mensae Dei ac panes propositionis commanere videbantur, astutia nequitiae suae corrumpere atque in errorem seducere contendit. Velum quoque et coronas, et ornamentum aureum quod in facie templi erat, idem antiquus hostis tollit, et comminuit omnia, quando litteram legis Dei, in qua sapientia divina
Abbreviated transcription (Latin):
creatos. diuersis uitus corrumpendo.
Fuferet uge sacrificium: quando hos¬
tiã laudis xp̃o cłi filio offerre in eccłia
prohibet. Abhominationẽ desolationis in
loco scõ : statuet qͣndo diuinũ cultũ a xͥa¬
nis sibi exhiberi ext̾orquet: ita ut in tem¬
plo dei sedens ostendat se tanqͣm sit ds.
Uñ multi nr̃oꝵ putant ob seuitiȩ & turpi¬
tudinis magnitudinẽ. domitianĩ siue ne¬
ronẽ antixp̃m fore. S licet ipsi antixͥ
fuerint. qͣntum ad eius corpꝰ ꝑtinet men
bra ipsius sunt : tamen ipse om̃iũ iniqͦꝵ
caput iuxc̃a finẽ mundi uenturus est. qͣn¬
do uxta ueritatis sentenciã erit tͥbulatio
talis. qͣlis non fuit ab initio mundi usꝙ
modo. neq fiet postea. Uęrum iuxtͥa io¬
hannis uocẽ antrxp̃i iã multi sunt : qͥa ꝑ
menbra sua idem malignꝰ hostis iam miᷤᷤ¬
terium oꝑatur iniquitatis. ꝑ herecicos ui¬
delicet. sc̃ismaticos. atꝙ paganos. & seduc̃

Expanded text:
creatos diversis vitiis corrumpendo; creatos diversis vitiis corrumpendo; auferet juge sacrificium quando hostiam laudis Christo Dei Filio offerre in Ecclesia prohibebit; abominationem desolationis in loco sancto statuet, quando divinum cultum a Christianis sibi extorquebit exhiberi, ita ut in templo Dei sedens, ostendat se tanquam ipse sit Deus, unde multi nostrorum putant ob saevitiae et turpitudinis magnitudinem Domitianum sive Neronem Antichristum fore: sed licet ipsi Antichristi fuerint, duantum ad ejus corpus pertinet, et membra ipsius sunt, tamen ipse omnium in quorum caput juxta finem mundi venturus est, quando, juxta Veritatis sententiam, erit tribulatiomundi usque modo, nec fiet postea . Verum, juxta Joannis vocem, Antichristi jam multi sunt , per quae membra sua idem malignus hostis jam mysterium operatur iniquitatis, per haereticos videlicet, schismaticos atque paganos, et seducit
Abbreviated transcription (Latin):
tiuos cum uxorib & filiis deduxit: itaut
numerus multitudinis caꝑtiuorũ usq decẽ
milia existere uideret᷑. Mistice autem a¬
uere templum dei sunt. errore suo pollue¬
ie contendit. De quo in danihelis ꝓphetia
sub figura istius antiochi ita scriptum ẽ.
Cor eius aduersum testamentũ sc̃m. & fa¬
ciet. & reuercet᷑. ꝙ indignabitur contͣ testa
testamentũ sc̃uarii: & faciet ac reuercet᷑:
posluent sanctuatiũ fortitudinis. & aufe¬
rent iuge sacͥficiũ. & dabunt dominatio¬
nem in desolationẽ. & impii in testam̃to
simulabunt fraudulenter. Populus au̾
sciens deum suũ. optinebit & faciet. & rel
Dusli dubim est quin hec quȩ suban¬
tiocho epiphane in imnagine ꝑreces¬
serunt: hoc est ut rex sceleratissimꝰ ꝑ secut
indignabitur concta testamentũ d̾i. & co¬
gitabit aduersus illos quos uult legem¬
dei relinquere. posluetꝙ sanctuarium
dei. homines uidelicet ad imagiẽ dei

Expanded text:
tivos cum filiis et uxoribus deduxit, ita ut tivos cum filiis et uxoribus deduxit, ita ut numerus multitudinis captivorum usque ad decem millia existere videretur. Mystice autem Avere templum Dei sunt, errore suo polluere contendit; de quo in Danielis prophetia sub figura istius Antiochi ita scriptum est: Cor ejus adversus testamentum sanctum, et faEt revertetur, et indignabitur contra Testamentum sanctuarii, et faciet ac revertetur,polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem. Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter, populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet, etc. Nulli dubium est quin haec quae sub Antiocho Epiphane in imagine praecesserunt, hoc est ut rex sceleratissimus persecuindignabitur contra testamentum Dei, et cogitabit adversus illos quos vult Dei legem relinquere, polluetque sanctuarium Dei, homines videlicet ad imaginem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
romano: recedendum est. Atꝙ ita statum
mouit exercitũ. His consentanea iosephꝰ
scripsit. qđ reuersus ꝓpt̾ romanorũ timorẽ
pelleon nominant. ceꝑit eam sine conflic¬
tione cuiuspiã. aperientib ei portas. his qͥ
uoluntati eius consentiebant. ingressusq
cuitatẽ hierosolimoꝵ multos interemerit.
sibi contͣtia sapientes: nec non eciã eos qͥ
portam aperientes. ciuitatẽ ei tͣdideit᷑ ppt̃
templi diuicias int̾fec̃it. multasq ab eo
auferens pecunas ad antiochiam reu̾sus
sit. Postqͣm autem expoliauit templum
tta ut uasa dei asportaret. & lucernas
crariũ. neq de uelis abstinuerit. quȩ ex
bysso & cocco erant. exhauriens autem
& thesauros. nichil penitus relinquens.
ad maximũ iudeos luctũ ꝓptꝰ hȩc usꝙ
ꝑduxerit. Nam & cotidianas immolati¬
ones. qͣs cdeo scdm̃ leges offerebant. cele¬
brare ꝓhibuit. Depredans autem totam
ciuitatem. quosdam iterfecit. alios cap¬

Expanded text:
Romano, recedendum est hinc; atque ita statim Romano, recedendum est hinc; atque ita statim movit exercitum. Iis consentanea Josephus conscripsit, quod reversus propter Romanorum timorem pelleon nominant, ceperit eam sine resistentia cujuspiam, aperientibus ei portas iis qui voluntati ejus consentiebant, ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit sibi contraria sapientes, nec non et eos qui portam aperientes civitatem Dei tradiderunt, propter templi divitias interfecerit, multasque auferens ab eo pecunias ad Antiochiam reversus sit. Postquam autem spoliavit templum, ita ut vasa Dei et lucernas crarium, neque de velis abstinuerit, quae ex bysso et cocco erant, et exhauriens aurum et thesauros, nihil penitus derelinquens ad maximum Judaeos luctum propter haec usque perduxerit. Namque et quotidianas immolationes quas Deo secundum leges offerebant celebrare prohibuit; deperdens autem totam civitatem, quosdam interfecit, alios cap
Abbreviated transcription (Latin):
quenter ergo de eodem rege in predictis hỹ¬
torus narratur. qđ postqm reuersus est ex¬
pulsus ab egyptus. uenisse eum in iudeam. ħ
est aduersus testamentũ scm̃. & spoliasse tẽ¬
plum. & auri tulisse qͣmplurimũ. positoq utꝰ
arce presidio macedonũ: reuersum in t̾ram
suã. & post biennũ rursum cont᷑ ꝓtholome¬
um exercitũ congregasse ad austrũ. Cumꝙ
duo fratres ꝑtholomei cleopatre filii. quorũ
gatos uenisse romanos. quorũ unꝰ marcus
publius. lenas. c M eum stantem
inuenisset in littore. ꝙ senatus consultum
ddedisset. quo iubebatur ab amicis populi ro¬
mani recedere. & suo imꝑio contentus esse.
& ille responsionẽ ad amicorũ consiliũ de¬
tulissec: orbem dicitur fecisse in arenis cũ¬
baculo. quem manu tenebat. & circumscͥp¬
sisse regem atq dixisse. Senatus & poyulꝰ
romanus precipiunt ut in isto loco responde¬
as quid consili geras. Quib dictis. ille ꝑ¬
t̃ritus ait. Si hoc placet senatui & populo

Expanded text:
quenter ergo de eodem rege in praedictis historiis narratur quod postquam reversus est expulsus ab Aegyptiis, venisse eum in Judaeam, hoc est, adversus Testamentum sanctum, et spoliasse templum, et auri tulisse quamplurimum, positoque in arce prsuam et post biennium rursum contra Ptolomaeum exercitum congregasse ad austrum. Cumque duo fratres Ptolomaei, Cleopatrae filii, quorum gatos venisse Romanos, quorum unus Marcus Publius Letias, cum eum stantem invenisset in littore, et sanatusconsultum dedisset quo jubebatur ab amicis populi Romani recedere et suo imperio contentus esse, et ille responsum ad amicorum concilium detulisset, orbem dicitur fecisse Marcus in arenis baculo quem tenebat manu, et circumscripsisse regem atque dixisse: Senatus et populus Romanus praecipiunt ut in isto loco respondeas quid consilii geras. Quibus dictis ille perterritus, ait: Si hoc placet senatui et populo
Abbreviated transcription (Latin):
ministri regis nequissimi edificant aras it
circuitu. & ante ianuas domorũ. & in pla¬
teis incendunt thura. & sacͥficant: quia reg
mente. turbatoq ordine. in diũsis locis ua¬
riorũ erroꝵ. & multipliciũ scelerũ demoniiᷤ
fimesta deferrent sacrificia. Et bene dr̃ qd̾
in circuitu edificauerint aras: quia simpli¬
citate ueritatis relicta. erroneas impietatis
secuntur sectas. In circuitu enim ut psalmis¬
ta testatur: omnes impii ambulant. Et añ
ianuas ediculorũ. & in plateis incendunt
thura. & sacͥficant: qui iutroire ad altare
dei. ib idemq incensum ꝑurȩ oracionis
offerre deo non merentur: s inlata & spa¬
ciosa uia quȩ ducit ad mortẽ actus suos
ac uerba. secum hosti deferunt inaligno.
Et libros legis di inquit combussert̃ igni:
scindentes eos. Libros dei scindunt. com¬
buruntq igni: qui ꝑ cupiditatis ignẽ. legiͥ
dei sinceritatẽ. heretica pͣuitate a reclitu¬

Expanded text:
ministri regis nequissimi aedificant aras in ministri regis nequissimi aedificant aras in circuitu, et ante januas domorum et in plateis incendunt thura et sacrificant; quia regnmente turbatoque ordine in diversis locis variorum errorum et multiplicium scelerum daemonibus funesta deferunt sacrificia. Et bene dicitur quod in circuitu aedificaverunt aras, quia, simplicitate veritatis relicta, erroneas impietatis sequuntur sectas. In circuitu enim, ut Psalmista testatur, omnes impii ambulant . Et ante januas aediculorum atque in plateis incendunt thura et sacrificant, qui introire ad altare Dei ibidemque quod incensum purae orationis Deo inferre non merentur, sed in lata ac spatiosa via quae ducit ad mortem , actus suos ac verba secum hosti deferunt maligno. Et libros, inquit, legis Dei combusserunt igni, scindentes eos. Libros Dei scindunt comburuntque igni, qui per cupiditatis ignem legis Dei sinceritatem haeretica pravitate a rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
stantẽ in loco scõ: qui legit intelligat. Qnͣ¬
do ad intelligentiã ꝓuocam᷑: mysticũ mõs¬
trat esse qđ dictum est. Scͥptũ est autem
in danhele hoc modo. Et in medio ebdo¬
madis auferetur sacrificium meũ. & liba¬
mina. & in templo desolationum abhomi¬
natio erit. usꝙ ad consum mationẽ temporis:
hoc & apłs loquitur. quod homo iniqͥtatiᷤᷤ
aduersarius eleuandus sit contͣ omnẽ qui
dicitur deus & culturã: ita ut audeat stare
in templo dei. & oftendere qđ ipse sit ds̃:
Cuiꝰ aduentus sccdm oꝑationẽ sathanȩ des̃¬
truet eos. & ad solitudinẽ rediget: qui se
quam pylatus posuit᷑ in templo. aut de
adriani ȩquestri statua: quȩ in ipso sancto
sanctorũ loco usꝙ in p̃sentẽ diem stecit.
Ab hominatio quoq scłm ueritatẽ scͥptu¬
rarũ: idolum nuncupat᷑. Et iccirco addit᷑
desolatio: qđ in desolato templo atq deser¬
to idolũ positum sit. St̾atuto autem ydolo
reli in templo dei: ꝑ uniũsas ciuitates iude

Expanded text:
stantem in loco sancto, qui legit intelligat . Quando ad intelligentiam provocamur, mysticum monstrat esse quod dictum est. Scriptum est autem in Daniele hoc modo: Et in medio hebdomadis auferetur sacrificium meum et libamina, et erit in templo desolationis abominatio et usque ad consummationem temporis hoc Apostolus loquitur , quod homo iniquitatis adversarius elevandus sit contra omne quod dicitur Deus et colitur, ita ut audeat stare in templo Dei, et ostendere quod ipse Dominus sit. Cujus adventus secundum operationem Satanae destruet eos, et ad solitudinem rediget qui eum quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso Sancto sanctorum loco usque in praesentem diem stetit. Abominatio quoque secundum veritatem Scripturarum idolum nuncupatur, et idcirco additur desolatio, quod in desolato templo atque deserto idolum positum sit; statuto autem idolo zeli in templo Dei per universas civitates, inde
Abbreviated transcription (Latin):
altare dei. Et ꝑ uniuersas ciuitates iudȩ in
cirruitu edificauerunt aras: & aute ianuas
domorũ. & in plateis incendebant thura:
& sacrificabant. Et libros legis dei cõbus¬
serunt igni: scindentes eos. Et apud quẽ¬
cumꝙ inueniebantur libri testamenti do¬
mini & quicumꝙ obseruabant legem dñi:
sedm̃ edictum regis trucidabant eum. In
urtutȩ sua faciebant hec poꝑulo isrł: & re¬
qui apud latinos dicitur december. In hu¬
uis mensis die quinta decima. anno centesi¬
tiochus epyphanes abhominandũ ydolũ
desolationis in templo dei statuit. hoc ẽ
symulacrum iouis olimpi. pͥncipatus autem
sui anno octauo. quo iudelicet anno in sa¬
maria suꝑ uerticẽ montis garizim. iouis pe¬
regrim siue hospitalis delubrum edificaũ.
ipsis samaritanis ut id fac̾et ꝑ eplãm precã¬

Expanded text:
udae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhequi apud Latinos dicitur December. In hujus mensis die decima, anno centesies abominandum idolum desolationis in templo statuit Dei, hoc est simulacrum Jovis Olympii, principatus autem sui anno octavo, quo videlicet anno in Samaria super verticem montis Garizim Jovis Peregrini sive Hospitalis delubrum aedificavit, ipsis Samaritanis, ut idem faceret pe
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis: cum ornamenta ȩccłiȩ tollit. Suc¬
cendit eam igni. cum ꝑsecutione deuastat.
Destruit domos eius & muros in cireuitu:
cum plebes credentium dissiꝑat. ac defen¬
sores eorum. hoc est doctores enecat. Capti¬
uasq ducit mulieres. & natos. & pecora. qͥa
illi qui molliciem animi habent. & ꝑueri
sunt sensib. ac carnalib sensib seriuientes.
more brutorũ animaliũ uiuunt. captiuita¬
ti ac laqueo antiqui hostis maxime pa
tent. Et edificauerunt ciuitatem dauid
muro magno & firmo. & turrib firmis.
& facta est illis in arcem. Et posuerunt
illi c gentem peccatorũ uiros iniquos: &
conualuerlint in ea. Et posuerunt ar¬
ma & escas. & congregauerunt spolia ie¬
rusalẽ. & reposuert᷑ illic. & facti sunt ĩ
laqueum magnũ. Et factũ est hoc ad
insidias sanctificationũ: & in diabolĩt¬

Expanded text:
vitatis, cum ornamenta ecclesiae tollit; sucvitatis, cum ornamenta ecclesiae tollit; succendit eam igne, cum persecutione devastat; destruit domos ejus et muros in circuitu, cum plebes credentium dissipat ac defensores eorum, hoc est doctores, enecat, captivasque ducit mulieres, et natos, et pecora, quod illi qui mollitiem animi habent, et pueri sunt sensibus ac carnalibus desideriis servientes, more brutorum animalium vivunt, captivitati ac laqueo antiqui hostis maxime pant et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabol
Abbreviated transcription (Latin):
dicionis filius. hoc in loco princeps tribu¬
torum accipi potest. Quem pͥnceps huius
mund & rector tenebrarũ harũ diabolus
adhoc incitat: ut in ciuitatib iude hoc est
in ecclesus xp̃i tributũ peccatorum sibi ex¬
soluere exigat. Tamen hoc non ubiꝙ iuma¬
gendo ꝑsecutionum expostulat: s aliqͦndo
tormentis. aliqͣndo blandimentis. aliqͥndo
minis & aperta seuicia. aliquando autem frau¬
de & dolo. Sñ scriptũ est. Locutus est ad
eos uerba pacifica in dolo. s qui credide¬
enim hoc idẽ hostis nefandissimus sua̾suma¬
ligno. & signis ac ꝓdigiis mendacib. itt
eum homines deum esse credant. & diui¬
num cultum illiexhibeant. Qui ergo ⁊̃
credunt. hos in anma spiritalit̾ occidit: qͥ
autẽ resistunt. corporali cruciatu eos affli¬
git. Unde euenit. qđ cum magno dolore
mentis legendum est. ut ꝑdat populũ ex
ifrahel: cum plurimos de xp̃iana religi¬
one in apostasiã conũtit. Accipit spolia ci¬

Expanded text:
ditionis filius hoc in loco princeps tributorum accipi potest, quem princeps hujus mundi et rector tenebrarum harum diabolus ad hoc incitat, ut in civitatibus Judae, hoc est in Ecclesiis Christi, tributum peccatorum sibi solvere exigat; tamen cum hoc non ubique vim agendo persecutionum expostulat, sed aliquando tormentis, aliquando blandimentis, aliquando minis et aperta saevitia, aliquando fraude et dolo. Unde scriptum est: Locutus est ad eos verba pacifica in dolo. Sed qui credideenim hoc idem hostis nefandissimus suasu maligno signis atque prodigiis mendacibus, ut eum homines deum esse credant, et divinum cultum illi exhibeant. Qui ergo sibi credunt, hos in anima spiritualiter occidit; qui autem resistunt corporali cruciatu eos affligit. Unde evenit, quod cum magno dolore mentis legendum est, ut perdat populum multum ex Israel, cum plurimos de Christiana religione in apostasiam convertit: accipit spolia ci
Abbreviated transcription (Latin):
matici xp̃ianoꝵ. qui ueritatẽ legis .Aͥ.
atq statum catholicȩ fidei ꝑ errorẽ sub¬
uertẽ cupiunt. quib dolor est cultus di¬
ui uis. & religio xp̃iana. S quo magi
ꝑ errorẽ student sibi homines adunare.
eo magis faciunt illos ab inuicẽ discor¬
dare. quia nec ipsi inuicẽ inter se concor¬
dant. s uariis sectis dissentientes discre¬
pant. Et ideo minus se obsequentes in
unitate consociare preualent. Int̾ suꝑbos
enim scͥptura teste semꝑ iuigia sc̃. Et uix¬
taueritatis sentenciã. omne regnũ in se
ipso diuisum desolabitur. & domꝰ supͣ

Expanded text:
matici Christianorum, qui veritatem legis Christi atque statutum catholicae fidei subvertere cupiunt, quibus dolor est cultus divinus et religio Christiana: sed quo magis per errorem student sibi homines adunare, eo magis faciunt illos ab invicem discordare, quia nec ipsi inter se invicem concordant, sed variis sectis dissentientes discrepant, et ideo minus se obsequentes et in unitate consociare praevalent. Inter superbos enim, Scriptura teste, semper jurgia sunt, et, juxta Veritatis sententiam, Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur, et domus su
Abbreviated transcription (Latin):
hostis malignus in loco earũ arcem in¬
pietatis erigere. & blasphemos cultores
substiuere molitur: quatinꝰ si possibile sit.
aboli uoluntas in pollutione ydolorũ. &
multiplicitate ꝑeccatorũ expleatur. Inde
sequitur. Et effuderunt sanguinẽ inno¬
centẽ ꝑ circũitũ sanctificationis. & contami¬
nauert᷑ sanctificationẽ. Et fugerunt habi¬
tatores ierłm propt̾ eos. o facta est habitacio
exterorum. Et facta est ext̾era semini suo.
& nati enis reliquert᷑ eam. Sanctificatio
eius desolata est sicut solitudo. dies festi
eius conuersi sunt in luctũ. & sabbata eiꝰ
in obprobriũ. honor eius in nichilũ. Scd̾

Expanded text:
hostis malignus in loco eorum artem impietatis erigere, et blasphemos cultores substituere molitur, quatenus, si possibile sit, aboli voluntas in pollutione idolorum et multiplicitate peccatorum expleatur. Unde sequitur: Et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in
Abbreviated transcription (Latin):
nes : & coinqͥnare sc̃a. & sc̃m populũ isrł.
Et uissit edificare aras. & templa. & ẏdola:
& immolare carnes suillas. & pecora cõ¬
munia. Et relinquere filios suos incir¬
cumcisos. & coinquinari animas eorum
in omnib immundis q abhominationi¬
b. ita ut obluuscerent᷑ legẽ : & iminu¬
tarent om̃s iustificationes dei. Serip

Expanded text:
populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustification
Abbreviated transcription (Latin):
miis dignitas. & omnis etas. atq om̃is
sexus dolet tumultuante ꝑsecutore: qͥa
nulla ꝑsona tramunis est a ꝑsecutione. ge¬
mit quisq tam ꝑ suȩ tranquillitatis detri¬
mento. qͣm ȩtiam de fide cadentiũ dampno
quia sicut paulus ait. sollicita sunt in xp̃i
corpore pro se inuicẽ menbra. & si patitur
unum menbrũ. comꝑatiunt᷑ omnia m̃bra.
Unde & idem apłs scribens contͣ eos qui
uanam gloriam amabant. enumeratis la¬
borib suis quos ipse corporalit̃ sufferebat.
subiunxit dicens. Preter illa quȩ ext̾rinsecꝰ¬

Expanded text:
Omnis dignitas, atque omnis aetas, atque omnis sexus dolet tumultuante persecutore, quia nulla persona immunis est a persecutione, gemitque quisque tam pro tranquillitatis detrimento quam etiam de fide cadentium damno, quia, sicut Paulus ait : Sollicita sunt in Christi corpore pro invicem membra, et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; unde et idem Apostolus scribens contra eos qui vanam gloriam amabant, enumeratis laboribus suis quos ipse corporaliter sufferebat, subjunxit, dicens : Praeter illa quae intrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑseuerant. & liberi a ꝑsecutoꝵ ma¬
nib in celos effugnnt ut remunerentur.
fitꝰq terra sancta habitacio exterorum.
qͣndo menbris xp̃i ꝑ martyriũ coronatis
in toto mundo multiplicat᷑ numerꝰ ꝑse¬
cutoꝵ. Dies festi enis conũtunt᷑ in lũctũ
qͣndo ritus celeberrimꝰ religionis xp̃ane
non ꝑ mictitur hr̃e sui fulgoris ornatuos.
Et sabbata eius in obprobriũ. cum spes
quam habent in futura animarũ reqͥe
minia: quando inimico dñante. glori celes¬
tium sacmentorũ. & honestas diuinorũ
officioꝵ in impiis blasphemantib maxi¬
mum sustinet obꝓbrium. Qd antiochus

Expanded text:
perseverant, et liberi a persecutorum manibus in coelos effugiunt ut remunerentur; fitque terra sancta habitatio exterorum, quando membris Christi per martyrium coronandis, in toto mundo multiplicatur numerus persecutorum: dies festi ejus convertuntur in luctum, quando ritus celeberrimus religionis Christianae non permittitur habere sui fulgoris ornatum; et sabbata ejus in opprobrium, et spes quam habent in futura animarum requieminia, quando inimico dominante gloria coelestium sacramentorum et honestas divinorum officiorum impiis blasphemantibus maximum sustinet opprobrium. Et scrips
Abbreviated transcription (Latin):
tholomeus largi filius: macedonum qđ
phylippus qui q arideus frater alexandri
posseit. syriȩ & babylonis qđ seleucus
nicanor sibi uindicauit. Nsye qđ temitte
antigonus. sicut in uisione dãnib elis ꝓphẽ¬
premonstratum est. qđ fracto uno cornu ma¬
iore in capite hẏrci illius insignis: orta sit
ꝑ eo quatuor cornua minora. Unde sequit᷑.¬

Expanded text:
Ptolomaeus Lagi filius; Macedonum, quod Ptolomaeus Lagi filius; Macedonum, quod Philippus, qui et Arideus, frater Alexandri, possedit; Syriae et Babylonis, quod Seleuchus Nicanor sibi vindicavit; Asiae, quod tenuit Antigonus, sicut in visione Danielis praemonstratum est, quod fracto uno cornu majore in capite hirci illius insignis, orta sunt pro eo quatuor cornua minora pro eo i