comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ornelius salustio crispo suo salurem. Cum multa
athenis studiose agerem. inueni historiam daretis fu¬
gu ip̃us mami scciptani ut titulus indicat: qui de
grecis & trolans memorie mandatur. Quam ego sũ¬
Dõ amore complexus: continuo transtuli. Cui nichil adiciẽdũ
uel diminuendũ rei formande causa putani: alioquia in ea
scripta sic eom ad uerbum in latiuitatem transuerterem. ut le¬
gentes cognosce̾ possint quoruꝰ hee res geste essent: utrl̃t me¬
utrum magis uerum eẽ existiment que dares frigius me¬
morie commendauit. qui ꝑ idem tempus uixit x militauit
dum graũ troianos oppugnarent : an homero credendum
qui post multos annos natus est: quam bellum hos gestũ
fuisset: De qua re athenis iudicium fuit. cum pro insano ho¬
merus haberetut: qd̾ deos cum hominib bellig̾asse descrr¬
beret. Sed hactemus ista: nunc ad pollicitum reuertamur¬
eleus rex in pelopensio: esonem fratrem habuit.
Esonis filius erat iason. uirtute prestans: ̾ qus

Expanded text:
Nepos Sallustio Crispo suo salutem. Cum multa ago Athenis curiose, inveni historiam Daretis Phrygii ipsius manu scriptam, ut titulus indicat, quam de Graecis et Troianis memoriae mandavit. Quam ego summo amore conplexus continuo transtuli. Cui nihil adiciendum vel diminuendum rei reformandae causa putavi, alioquin mea scripta, sic eam ad verbum in latinitatem transvertere, ut legentes cognoscere possent, quomodo res gestae essent: utrum verum magis esse existiment, quod Dares Phrygius memoriae commendavit, qui per id ipsum tempus vixit et militavit, cum Graeci Troianos obpugnarent, anne Homero credendum, qui post multos annos natus est, quam bellum hoc gestum est. De qua re Athenis iudicium fuit, cum pro insano haberetur, quod deos cum hominibus belligerasse scripserit. Sed hactenus ista: nunc ad pollicitum revertamurelias rex in Peloponneso Aesonem fratrem habuit. Aesonis filius erat Iason virtute praestans, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
quando uis ⁊ quomͦ uis. Cepi gͦ ieuinare: et ficcas escaᷤᷤ
ducere: usq ad aliuid parasceuem. Et it̾um ipẽ domiꝰ
gamaliel. ipã similitudine: eodem q scemate appa¬
ruit mͥ sic̃ in primo uisu: dicens mͥ. Qluare negle¬
xisti ire: et dic̾e sancto ep̃o iobanni: et ego respon¬
diei. Timui dñe mox ad primam iussionem hec nun¬
ciare: ne uiderer secductor ẽẽ. deprecatus enĩ fum ut
si a dõ missus fuisses ad me: denuo ac tercio appare¬
res michi. d yc̃ aũ ad me. Ad quiesce: aoquiesce: acqͥesce.¬

Expanded text:
unare, et siccas escas ducere usque ad aliam Parasceven. Et iterum domnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, dicens: Quare neglexisti ire, et dicere sancto episcopo Joanni? Et ego respondi: Timui, domine, mox ad primam visionem haec nuntiare, ne viderer seductor esse. Deprecatus sum autem, ut si a Domino missus fuisses ad me, denuo ac tertio appareres mihi. Dixit autem ad me Gamaliel: Acquiesce, acquiesce
Abbreviated transcription (Latin):
ni erant rosis: duo albas rosas: et t̾cius rubicundas
habens. quasi sanguinis. Quartus uero calathus argñ¬
teus: plemis erat croco bene olenti. Et posuit eos añ
me. Et ego chyci el uisunt isti clñe: et dycit mͥ. Lipsa¬
qui adextris positus est ad orientem: ab introrsum
monumenti. Et secundus calathus. donnnius nichode¬
ius: qui ẽ positus contra hostium. Unus u calathꝰ
iteratus in lege: qui ĩmaculatꝰ ex uto matris sue
excessit e mundo: propt̾ea in similitudinẽ argen¬
ti minidissimi apparuit. Stimquid non uides crocũ
qui in ip̃o ẽ suauissum ẽe odoris: et ip̃e conunãtus
est meo calatho in excesso loco: ubi ambo positi sumꝰ
qͣi gemini. Et̃ cum hec yxisset: denuo ex oculis me¬
seuanuit. Cũmq exꝑgefactus fuissem: grãs egi omi

Expanded text:
ni erant rosis: duo habebant albas rosas, et tertius rubicundas coloris sanguinei: quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsaephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus iteratus in lege, immaculatus ex utero matris suae excessit e mundo, propterea in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse conjunctus est meo calatho in excelso loco, ubi ambo positi sumus quasi gemini. Et cum haec dixisset, denuo ex oculis meis evanuit. 5. Cumque expergefactus fuissem, gratias egi Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tum fieri dieb quadraginta: et p̃cepieum ĩ meo monum̃
toponi. inorientasi theca: et p̃cepi meis ut quecumq
necessaria erant proeius planctu: ex meo darent. Ip̃e eñi
donnus nichodemus in alia theca positus ẽ. qui uenit
ad saluatorem ihm̃ nocte. et eunͣgelizatus ẽ ab eo: audi
cipulis. Et̃ cognoscentes iudei amouerunt eum a princi¬
patu fuo: et anathematirauerunt eum: et decitade
exulauerunt. Et hunc ego gamaliel. qͣi ꝑsecutionẽm
uieum. usq ad finem eius: ⁊ honorifice sepesius iupcta

Expanded text:
tum fieri diebus quadtum fieri diebus quadto poni in orientali theca, et praecepi eis quaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnus Nicodemus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatorem Jesum nocte, et evangelizatus est ab eo, audiecipulis. Et cognoscentes Judaei amoverunt eum a principatu suo, et anathematizaverunt eum, et de civitate exsiliaverunt. Et hunc ego Gamaliel quasi persecutionem vi eum usque ad finem vi
Abbreviated transcription (Latin):
drͦ helẏa. que ẽ ierłmi et dic sancto iohanni quiẽ ĩ ea
epẽ. e uam ddiũ clausi suimis ⁊ ñ aperis nobis: et mane
quia temporib tui sacdocii oportet nos reuelari: Aperins¬
sanctus ostium clemencie sue: in hoc mundo. Pericsitat᷑
et̃ non tm̃ sollicitus sum pro me: quantum ꝑtinet m¬
rłm. hic mecum in orientali parte monumenti iacens ip̃e
ẽ donius meus stephamis: qui lapidatus ẽ a iudeis ⁊ pͥn
ẽad aquilonem. que tlucit ad cedar: ubi cłie ac nocte ia¬
sinitate nontetigit eum una ex his: nonfera. ñ auis.
non canis. Egoganaliel cõpaciens xp̃i ministro: et festi¬
siꝑ noctem quantos noua̾m uiros religiosos. et ur xp̃o ihũ
eredentes: habitantes i herłm in metlio iudeorum: horta¬
tus sum eos. et necessaria sustancie ministraui: ac ꝑsu¬
asi ne ocrułte. et portare eius corpus meo uehiculo ĩ ius¬
ia mea. hoc est incaphargama lai qd̃ int̾pretat᷑ iulla ga

Expanded text:
dicitur Helia, quae est Jerusalem, et dic sancto Joanni qui est in ea dicitur Helia, quae est Jerusalem, et dic sancto Joanni qui est in ea episcopus: Quandiu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi noiritus sanctus ostium clementiae suae in hoc mundo. PericlitaturEt non tantum sollicitus sum pro me, quantum prusalem. Hic mecum in Orientali parte monumenti jacet; ipse est dominus meus Stephanus, qui lapidatus est a Judaeis et pest ad Aquilonem, quae ducit ad Cedar; ubi die ac nocte jaluntate non tetigit eum unus ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministerio, et festiper noctem quantos noveram religiosos, et in Christo Jesu credentes, habitantes in Jerusalem in medio Judaeorum: et hortatus sum eos, et necessaria substantiae ministravi, ac persuasi illis occulte ire, ut portarent ejus corpus meo vehiculo in villam meam, hoc est, in Caphar Gamalan quod interpretatur, villa Gam
Abbreviated transcription (Latin):
care it̃ẽ clisectiomi: impsoratus. ac magis iussus a scõ
et di cultore auito presdr̃o ⁊ ut scclm̃ fidem consũa¬
tam int̾roganti qi filius patri obandieus: sic̃ cogno
sceue. hoc ẽ sexta feria que ẽ t̾cio nonas decembris. om¬
sulatu honoris decies et theodosii sexaes augustorum.
adueniente nocte dormiente me in cubili meo. in loco
sancti baptisterii. in quo consuetudo erat. mͥ dormire. ⁊
custodire eccłiastica que erant. ĩ minitio ł hora t̾cia nor¬
tis. q̃ est prima custotia uigiliarum. qͣi inectasi effectus.
semiuigilans: uidi urum senem. longum. teroprepem.
hoc ẽ tlignum sacdotem ⁊ canum: barbam prolixam haben¬
tem. palliatum: alba stola inditum: cui merant gem¬
mule auree. hñtes intrinsecus sancte crucis signum: et
uirgam auream ĩ maini tenens. Et uenit. et stetit ad
dextãm meam: ⁊ aurea uirga pulsauit me: ter uo¬
cans me nomine meo et clicens. luciane. luoiane. suci¬
ane. Et dixit mͥ greco sermone. Uade inciuitatem que

Expanded text:
ac magis jussus a sancto et Dei cultore patre Avito presbytero, ut secundum fidem consummatam interroganti quasi filius patri obaudiens, sicut cognosceve, hoc est sexta feria, quae est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu habentem. Et veniens stetit ad dexteram meam, et aurea virga pulsavit me, ter vocans nomine meo, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Et dixit mihi graeco sermone, Vade in civitatem quae
Abbreviated transcription (Latin):
meum. ip̃a die qua me infirutas cepit. in maiu dertera ue¬
nebat. Eacusum habebat pro lancea: sacculum pro arins.
et confestim qi fuoris melignatione uemens adie. elens¬
to bachio nisus ẽ ꝑoute demones. qui me teruic rant qu
potunis fugerunt territi: quos ille isecutu. ꝑ anou¬
buaii dontus exire coegit. Et ecce di e bĩ iacobi grt̃a li da¬
tus ab uns qui me uexando premebant: loqua ua beynas
mons maticũ tribuat: cuitus in hac urta mauenola fĩ
hab̾es potestatem. Qui cum misissent. dim ile moras ue¬
mencli fac̾et. unum de socus fuis publice ammonuit edist
nis ꝑruris mala morte: de quo ita contigisse rei u̾asae
Clarauit. Sostqͣm enĩ ꝑegrinus ille bono ille bono fuie qu¬
euit. et sepulture traclitus est: reu̾sis sociiser narran¬
uuis que gesta funt.: p̃dictus girimuis cognomento ealius
qui dnies homo fuerat eorum relationem pro somno d̃¬
xit. nec se a prauitate sua quicqͣm emendarit. Unde

Expanded text:
meum, ipsa qua infirmitas me cepit in manu dextra temeum, ipsa qua infirmitas me cepit in manu dextra tenebat; baculum enim habebat pro lancea sacculum pro palma: et confestim quasi furoris indignatione veniens ad me, elevato baculo visus est percutere daemones qui me tenuerant, qui protinus fugerunt territi; quos ille insecutus per angulum illum hinc exire coegit: et ecce Dei et B. Jacobi gratia liberatus ab illis qui me nionis viaticum tribuat; diutius enim in hac vita manendi non habeo licentiam. » Qui cum misissent, dum ille moram veniendi faceret, unum de sociis suis publice admonuit, dicens: « iturus. » De quo ita contigisse rei veritas declaravit. Postquam enim peregrinus illo bono fine quievit, et sepulturae traditus est, reversis sociis et narrantibus quae gesta sunt, praedictus Girinus, cognomento Calvus, qui dives homo fuerat, eorum relationem pro somno duxit, nec se a pravitate sua quidquam emendavit; unde
Abbreviated transcription (Latin):
Quod qui aderant querentes quid signifienũt: ego ĩquit
ex quo sensi me langore grauari. tatitus mec̃ cogitare ce¬
pi. qd̃ uellem peccata mea confiteri. sacra uictione lrui¬
ri. et dominici corꝑis ꝑceptione muniri. S dum hec m
siencio trastarem. subito uerat ad me turba detrorũ
spt̃ium. que me in tm̃ oppressit. ut neq u̾bo neꝙ signo
ex ila hora munire potuerim: quod ad meam salutem ꝑ¬
siuerit. Eã que dicebaitis bene intelligebam: s mulla ta¬
tione respondere pot̾am. Nam demones qui ad me conflu¬
xerant. alii mͥ lingani stringebant. alii oculos meos clau¬
debant. non nulliquoq caput et corpus meũ ad libitũ
sium. hue illucq me nolente u̾tebant. S mͦ paulo ante¬
qm̃i loqui cepissem. intrauit huc sanc̃tus racobus ferens
sinistra manu musiercule saccłm quem ĩ uia tuseram.
baculum u menclici quẽ portaui cdum equitaret equum

Expanded text:
» Quod qui aderant quaerentes quid significaverit: « Ego, inquit, » Quod qui aderant quaerentes quid significaverit: « Ego, inquit, ex quo sensi me languore gravari, mecum tacitus coepi cogitare quod ego vellem peccata mea confiteri, sacra unctione liniri, et Domini corporis perceptione muniri. Sed dum haec in silentio tractarem, subito venit turba tetrorum spirituum, quae me in tantum oppressit, ut neque verbo neque signo ex illa hora innuere potuerim quod ad meam salutem pertinuerit. Et quae dicebatis bene intelligebam, sed nulla ratione respondere poteram: nam daemones qui ad me confluxerant, alii mihi linguam stringebant, alii oculos meos claudebant, nonnulli quoque caput et corpus meum ad libitum suum huc et illuc me nolente vertebant; sed modo paulo antequam loqui coepissem, intravit huc S. Jacobus, ferens sinistra manu mulierculae sacculum quem in via tuleram, baculum vero mendici quem portavi dum idem equitaret equum
Abbreviated transcription (Latin):
senfit. perpendens q in multis sepe multũ offendit. mĩ¬
moditatem suam apłi amore usq ad eius limina pedibis
eiido eqͣnimit̾ tolerauit. ubi apło deprecato. et hospus
recepid ÷ ex eadem molestia. quam in iua ceꝑat lectulol¬
cubuit: et aliquot diebus ingrauescente langore iaa¬
it. Quod ali milites quieius socii fuerant uidentes ad
eum uementes monent ut sua pectata confiteat᷑. et ea
quȩ xp̃ianum refert pet̾e querat: suumq exitum ma
tucesus muniat. Hoc ille audiens. faciem auertit: et resp̃o¬
dece non ualuit. Sicq ꝑ triduum sine u̾bi prolatione ia¬
aut. Sñ socii uehementi merore afflicti funt: tũ qͥa
de euis salute desperauerant. tum. mꝓxime q sue salutẽ
anime procurare non pot̾at. Quadam aũ die qñ eum ci
tum eius prestolantib grauit̾ suspitans locutus ẽ. Gr̃ateꝰs
inquit ago dõ. et sancto iacobo dño meo: quia lib̾atus sũ.

Expanded text:
sensit, perpendens quia in multis saepe multum offenderit, incsensit, perpendens quia in multis saepe multum offenderit, incommoditatem suam apostoli amore usque ad ejus limina pedibus eunte . . . . toleravit: ubi apostolo deprecato, et hospitio recepto, et eadem molestia quam in via ceperat, lecto decubuit, et aliquot diebus ingravescente langore jacuit. Quod alii milites qui ejus socii fuerant videntes, ad eum accedentes monent ut peccata sua confiteatur, et ea quae Christianum refert petere quaerat, suumque maturius exitum muniat. Hoc ille audiens faciem avertit, et respondere non potuit, sieque per triduum sine verbi prolatione jacuit. Inde vehementer moerore afflicti sunt, tum quia de ejus salute desperaverant, tum maxime quia suae salutem animae procurare non poterat. Quadam autem die quando eutum illius praestolantibus graviter suspirans locutus est. « Grates, inquit, ago Deo, et S. Jacobo domino meo, quia liberatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
es milites dẏoceseos lugdunensis ecelie. de opido
limierei sibi conchcerunt ut orancli causa scm̃ ia¬
cobum apłm horis galecie adirent: et profecti sunt. Quicũ
essent ini uia eiusdem ꝑrgriationis. mmiliercilam ĩuenert.
que res sibi necessarias in saculo quaddans de ferebal. sum au
q tanti itineris laborem alleuiarent. Euorum umus pere¬
qrine peticiom annuens: eius manticari ⁊ porcanse. tom̃
ueniente. uefpera mulier insetuta milites. de sua sat tun
dietis ab urbe bĩ iacobi clistarent: paugema infuanatĩ. a
quitandum accõmodaret: quatinis ad scĩm iacobũi ⁊ ueu
pe ualerert alioquin moreret᷑ in uia: quura ampliuis amoi¬
lare ñ potat. Consensit miles: Descentłit. unposuitꝙ m̃e¬
cum sr̃ equm suũ. eiusq bacłm in manu accepit: fereus
otiam proprio colło ⁊ sarcinulam mulercule. quam sust¬
perat. s cum itͥ age̾t nimio solis feruore. ac longi iu¬
ris longitucline constrictus: infirmari cepit. Eu g̃ ubi

Expanded text:
es milites dioeceseos Ludunensis Ecclesiae de oppido Dumezai sibi condixerunt ut orandi causa Jacobum apostolum oris Galetiae adirent, et profecti sunt. Qui cum essent in via peregrinationis ejusdem, mulierculam invenerunt. quae res sibi necessarias in sacculo quodam deferebat. Cum autem que tanti labore itineris allevarent: quorum unus peregrinae petioni aveniente vespera mulier insecuta milites, de sua sarcinuldietis ab urbe B. Jacobi distarent, pauperem infirmatum inquitandum accommodaret, quatenus ad sanctum pervenire posset; alioquin moreretur in via, quia amplius ambulare non poterat. Consensit miles, descendit, imposuitque mendicum super equum suum, ejusque baculum in manu sua accepit, ferens etiam proprio collo et sarcinulam mulierculae quam susceperat. Sed cum ita pergeret, nimio solis fervore ac longi itineris solitudine constrictus infirmari coepit. Quod ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tus euis et preces exaudiens: nocte quadam ñ eieigila tis
custodib adħuc. illi in care apparint. et iꝑani ei ut sur¬
geret. ad sim̃ttatem turris illum ꝑclyxit. Que se tautũ
iclinauit: qd̃ uisa est cacum̃ fuũ in t̾ra depon̾e.: A qua sũ
sattu et sesione discedens: solutus uinculis abiit. Cust ode
Nꝰ illum insequentes iuxta eum uenerunt: et minume ĩu¬
mentes excecati retro abierumt. Cathenas uero quib. ip̃d

Expanded text:
te quadam, vigilantibus adhuc custodibus ei in carcere apparuit, et imperans ut surgeret, usque ad summitatem turris eum perduxit. Quae se in tantum inclinavit quod visa est cacumen suum in terram deponere: a qua sine saltu et laesione descendens, solutus a vinculis abiit. Custodes vero illum insequentes juxta eum venerunt. Et non invenientes excaecati retro abierunt. Anno Domini 1110
Abbreviated transcription (Latin):
ranti.: quidam alius socuis .s. ip̃ius. de naii clipeum suum
subfidium inuocas: auxiliet᷑ tͥ. At ip̃e clypeo accepto bõ
demq noctib natins. nauis uestigia secutus. ad optimũ
portum c̃aliis incolumis uenit: et quẽ admodum bs̃ iaco¬
bus ab hora qua illum inuocanit. ante illum ꝑ capitis itti¬
cem iugit᷑ manu tenens ꝑrexerat: ciuictis enarrauit.¬

Expanded text:
 clypeum suum auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato et noctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit ante illum per capitis verticem jugiter manu tenens praecesserat, cunctis enarra
Abbreviated transcription (Latin):
lobils antiqua. decurrens prole parentum.
Nobihor gestis: nunc suꝑ astea manet.¬
Morib excellens: culmine primuis erat:¬
Templorm cultor. recreans modalannne ciues.
Nulntrib patrie. fida medela fu̾it.

Expanded text:
Nobilis antiqua decurrens prole parentum, Nobilior gestis nunc super astra manet.Moribus excellens culmine primus eratTemplorum cultor recreans modulamine cives, Vulneribus patriae fida medela fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
iugiter erat occupatus. ut quotiens cumq temp¬
tator acceder&. quotiens hostis callidus aditum
quaerer&. clausum semper aduersũ sepectoris
ostium inuenir& Orabat frequenter secundũ
apostolum proom̃ibus hominib pro regibus.
& his qui insublimitate sunt: ut qui&am & tran¬
quillam uitam. agant in om̃i pi&ate & castitate
Sciens secundũ eundem a postolum hoc bonum
esse & acceptũ coram saluatore nr̃o dõ. qui omnes
homines uult saluos fieri. & ad agnitionẽ uerita

Expanded text:
jugiter erat occupatus, ut quotiescunque tenjugiter erat occupatus, ut quotiescunque tentator accederet, quoties hostis callidus aditum quaereret, clausum semper adversum se pectoris ostium inveniret. Orabat frequenter secundum Apostolum pro hominibus omnibus, pro regibus et his qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam vitam agant, in omni pietate et charitate; sciens secundum eumdem apostolum hoc bonum esse et acceptum coram Salvatore nostro Deo, qui omnes homines vult salvos fieri, et ad imaginem ve
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sub imagine martyrii. ueluti catenarigentis
ferri sicdura lege constrictus: sem& ipsum sibi
diligens illũ desiderans. illũ ingenti auiditate
sitiens qui amore hominis homo factus. ut nos
ad celum traher& desinu patris interrãdescen¬
dit: eiq omnẽ suũ laborẽ omnẽq dilectionem
infundens: bonã terram sui cordis iugicultu¬
& indesinentib exertiis excolebat. Et uelutiquis
esuriens acsitiens: sic ille auiditatẽ quandam
sustinens illud crebrius psal mistedictũ uocefle¬
bili conqui rebatur Quis dabit michi pennas sicut
ueniam & parabo ante faciẽdĩ : & illud salomonis:
Post te inodorem ungentorũ tuorũ currimus.
Porrosectabatur in omnib mansu&udinẽ & fidẽ
nec non & caritatẽ perfectam. quae spitalis
aedificationis est uinculum Studebat seuasscĩ¬
ficatũ exibere: ut habitatorem dm̃ in mentissuae
hospitio possic recipere Salutarib quoq actibus

Expanded text:
qui sub imagine martyrii veluti catena rigentis qui sub imagine martyrii veluti catena rigentis ferri, sic dura lege constrictus semetipsum sibi posset, illum desiderans, illum ingenti aviditate sitiens, qui pro amore hominis homo factus est, et ut nos ad coelum traheret, de sinu Patris in terram descendit, eique omnem sui laborem, omnemque dilectionem infundens, bonam terram sui cordis jugi cultu indesinentibus exercitiis excolebat. Et veluti quis esuriens ac sitiens, sic ille aviditatem quamdam sustinens, illud crebrius Psalmistae dictum voce flebili conquerebatur: Quis dabit mihi pennas sicut veniam et apparebo ante faciem Dei ? Et illud Salomonis: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus . Porro sectabatur in omnibus mansuetudinem et fidem, necnon et charitatem perfectam, quae spiritualis aedificationis est vinculum; studebat se vas sanctificatum exhibere, ut habitatorem Deum in mentis suae hospitio posset recipere, salutaribus quoque actibus
Abbreviated transcription (Latin):
tasque carnis in lecebras Intali itaq proposito
per seuerans. praebuit se infuturo uas electio¬
nis. & utiledõ adomne opus bonũ paratum.
xXXUIIII Nam cum se cotũ dĩ seruitio manci¬
pass& optima principum iussa magnifice
ad implebat: Contraria uero: magnificentius
contem nebat: eratq liber ad eos arguendum
humilis adoboediendũ. regi pariter subiect
& xpodeuotus Ru tilabat quidem specie
robustus erat in uirtute mentis utique
argute purae & probalis uitae Sic enim se
exercebat quasi semꝑ inciper&. sic sep̃para¬
bat quasi cotidie moriturum. Idcirco repug
nantem carnem in aedia subiugabat &¬
ultricis gehenne saeuator menta p̃ueni¬
ens ipse sibi & per secutor existebat &tortor
Namsi contuliss& sors temporis. cupierat
martyrfieri pronomine conditor is: Sed
dianũ sibi libens ipse martyrium indixit.
Fuitq ei fames progula. sitis proflamma.
mundi calamitas probestus. abstinentia ꝓcraticula

Expanded text:
tasque carnis illecebras  sic . In tali itaque proposito tasque carnis illecebras  sic . In tali itaque proposito perseverans, praebuit se in futurum vas electionis et utile Deo ad omne opus bonum paratum.it. Nam cum se totum Dei servitio mancipasset, optima principum jussa magnifice adimplebat, contraria vero magnificentius contemnebat, eratque liber ad eos arguendum, humilis ad obediendum, regi pariter subjectus, et Christo devotus; rutilabat quidem specie, robustus erat in virtute, mentis utique argutae, purae et probabilis vitae; sic enim se exercebat quasi semper inciperet, sic se praeparabat quasi quotidie mnantem carnem inedia subjugabat, et ultricis gehennae saeva tormenta praeveniens, ipse sibi persecutor existebat et tortor. Nam si contulisset sors temporis, cupiebat martyr fieri pro nomine Conditoris. Sed qdianum sibi libens ipse martyrium indixit. Fuitque ei fames pro ungula, sitis pro flamma, mundi calamitas pro bestiis, abstinentia pro craticula:
Abbreviated transcription (Latin):
ribus erogabat Si infirmũ uidissa: clementer
consolabatur. Si indĩ quẽ piam amoreferuentẽ
aeger deuenissa ita eius fouebatur ministerio
ut nec delicias urbium. nec matris desiderar&
affeccũ. Tantum itaq ad obsequia debilium
se ex deuotione di fuderat: ut multi pauperum
sani. languentibus inuiderent: atq: ita obxp̃i
amorem eorũ assidue curam gerebat: ut om̃s
pauperes eum quasi patrem se habere propriũ
lacarentur Sciebat enĩ quid in lata ro aliquan¬
do diues purpuratus non fecerit: qualique
superba mens reributione dam nata sit: Idcir¬
comagis ac magis erga om̃s se misericordem
oscendens. clementer miseris lugiter succur¬
rebat Quo enim dolente non doluit. uel quo
pereunte non gemuit: Quem nudum uel cle¬
ricum non eius uestimenta texerunt: Aut
quod cenobium non eius largitate sustentatũ
est : uel quas pro spe a&ernitatis non pertulit
angustias : famem scilic& sitim uigilias. cunc¬

Expanded text:
ribus erogabat. Si infirmum vidisset, clementer ribus erogabat. Si infirmum vidisset, clementer consolabatur; si in Dei quempiam amore ferventemaeger devenisset, ita ejus fovebatur ministerio, ut nec delicias urbium, nec matris desideraret affectum. Tantum itaque ad obsequia debilium se ex devotione diffuderat, ut multi pauperum sani languentibus inviderent: atque ita ob Christi amorem eorum assidue curam gerebat, ut omnes pauperes eum quasi patrem se habere proprium laetarentur: sciebat enim quid in Lazaro aliquando dives purpuratus non fecerit, qualique superba mens retributione damnata sit; idcirco magis ac magis erga omnes se misericordem ostendens, clementer miseris jugiter succurrebat; quo enim dolente non doluit? vel quo pereunte non gemuit? quem nudum vel clericum non ejus vestimenta texerunt? aut quod coenobium non ejus largitate sustentatum est? vel quas pro spe aeternitatis non pertulit angustias? famem scilicet, sitim, vigilias, cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ed & ali um nihil ominus apostatam cum
comperiss& elegius euertere plebem pafisius.
grandi afficiens de honestate. exterminauit ab
urbe Si militer & alium qui epm sesimulans cir¬
cubat uillas & plateas decipiendo populũ. diu
carcere maceratũ. eiecit afinibus regnifran¬
chorum Nec non & alios atq alios diuersis artib
populum sub uertentes. grandi semper auctoritate
per secutus est Ual de enim oderat omnia hereti¬
corum uel scis maticorũ cunctorum. praeter
catholica doctrina figmenta: & iugi instantia
corũ in sec tabatur uesaniam Erat enĩ ipse afflu¬
entissimus quidem in eloquentia: in studio autẽ
scripturarum subtilissimus et cũ ipse sufficient̃
essa instructus. populũ ubicũque perger& euan¬
gelicis cohortationibus edocebat infide xp̃i in¬
reuocabiliter persistere. atq abhereticorum
contagiis sese sollerti cura obseruare xxxuiii¬
pupillis consolator existebat uiduaenimirũ
sareptensis imitator ipse plerumq esuriens¬

Expanded text:
ed et alium nihilominus apostatam cum comperisset Eligius evertere plebem Parisius  F. Parisiorum, grandi afficiens dehonestate, exterminavit ab urbe: similiter et alium, qui episcopum se simulans circuibat villas et plateas decipiendo populum, diu carcere maceratum ejecit a finibus regni Francorum: necnon alios atque alios diversis artibus populum subvertentes grandi semper auctoritate est persecutus; valde enim oderat omnia haereticorum, vel schismaticorum, cunctorumque praeter catholicam doctrinam figmenta, et jugi instantia eorum insectabatur vesaniam; erat enim ipse affluentissimus quidem in eloquentia, in studio autem Scripturarum subtilissimus, et cum ipse sufficienter esset instructus, populum, ubicunque pergeret, evangelicis cohortationibus edocebat in Christi fide irrevocabiliter persistere, atque ab haereticorum contagiis sese solerti cura observare. CAPUpupillis consolator existebat, viduae nimirum Sareptensis imitator, ipse plerumque esuriens
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ contraire uidentur. traditieis ad tempus
quos diligunt senciant p̃ceptores suos quorũ cultui
in seruiunt Vos autẽ si p̃ceptis xp̃i libenter obtem¬
perciueritis: nihil paueatis quic in noxii ab his la¬
trunculis semꝑ eritis Multis praeterea rogantibus
prouexatis: noluit sttitimoracionem pro eis assumere
sed ait Sinite huc usque sinite senciant. senciant
debentꝰ scire quos demum ꝑ or rescant: & quib ac ten
obtemperantes oboedierunt Sic ittiq anno illo trans¬
acto cumanniuer sariarur sus prueftita festiuittis
adueniss& : Iussit om̃s uexatos illos tuncadesse palam
& itti orcicione p̃missa exorci ⁊ auit a quam & dedit
tis promedela confestimque liberauit eos ab obsidio
dicibolicai Erat autẽ numerus eorum: amplius quã
quinquagintti Sic ergouici eis scilutis ad nunciata:
plurimumq cor rectos eos & castigatos dimi sit

Expanded text:
voluntati contraire videntur, traditi eis ad tempus voluntati contraire videntur, traditi eis ad tempus quos diligunt, sentiant praeceptores suos, quorum cultui inserviunt; vos autem, si praeceptis Christi libenter obtemperaveritis, nihil paveatis, quia innoxii ab his latrunculis semper eritis'. Multis praeterea rogantibus pro vexatis, noluit statim orationem pro eis adsumere, sed ait: 'Sinite hucusque, sinite, sentiant, sentiant; debent scire, quos demum perhorrescant et quibus actenus obtemperantes oboedierunt'. Sic itaque, anno illo transacto, cum anniversaria rursus praefata festivitas advenisset, iussit omnes vexatos illos palamnt, oratione praemissa, exorcizavit aquam, et dedit eis pro medela, confestimque liberavit eos ab obsidione diabolica. Erat autem numerus eorum amplius quam quinquaginta. Sic ergo eis via salutis annuntiata, plurimumque correctos eos et castigatos dimisit
Abbreviated transcription (Latin):
diuinam dem̃ ciam tuam: ut hi quicumtantti audacia
atq suꝑbia tuis scĩs monitis contra dicere audent. &
igis demonum seduccionib quã tuis p̃ceptis obtẽperant.
tuo ꝑmisso psorumnunc ferocitti te ad exem plũ terror ẽq
multorum impleantur. quo cognoscere possint quorũ
opera oxercent. ut ab omnibus inte credentibus enixius
qlorific&eur nom̃ tuum Postcuius uerba: ilicoplur imi
hi pruecipue quierant ex stimilia erchenoaldi. quiq
diuina mandatti dispicientes manus in eum parabant
diuersis de bacchabant Omnis autẽ multitudo ex¬
ceptis his quiaderant ingenti pcuore ꝑ territt : uesti¬
gia homonis dĩ lambebat. uerens nesimilici paterde
pollicentes singuli cunctti que mandar& sine aliqua
icimsimulacione se a secuturos Ad quos uirbeatus
dixit Nolite timere uos. sed magis iustum iudicium¬
dĩ glorificar᷑ e : qm̃ reuera dignumest ut huqui eius

Expanded text:
lementiam tuam, ut hi qui cum tanta audatia lementiam tuam, ut hi qui cum tanta audatia atque superbia tuis sanctis monitis contradicere audent et magis daemonum seductionibus quam tuis praeceptis obtemperant, tuo permisso ipsorum nunc ferocitatem ad exemplum terroremque multorum impleantur, quo cognoscere possint, quorum opera exercent, ut ab hominibus in te credentibus enixius glorificetur nomen sanctum tuum'. Post cuius verba subito plurimi, hi praecipue qui erant ex parte Herchenoaldi, quique divina mandata despicientes manus in eum parabant odis diversis debaccare. Omnis autem multitudo, exceptis his qui aderant, ingenti pavore perterriti, vestigia hominis Dei lambebant, verentes, ne similia paterentur, pollicentes singuli, cuncta quae mandaret sine aliqua iam simulatione sese adsecuturos. Ad quos vir beatus dixit: 'Nolite timere vos, sed magis iustum Dei iudicium glorificate, quoniam re vera dignum est, ut hi qui eius
Abbreviated transcription (Latin):
de praecepit suis omnib ut nullus cum p̃ter duos dericos
atq unumdiaconem sequer&ur Vent ergo ꝑ medicis
populorum turbas: & ftans in quodameminentilo co
ante basilicam. coepit instancius p̃dicare uehement̃
ob iurgans popłm. eo quod monitis salutarib terga
parcintes diabolicis filac teriis tantopere essent in¬
tenti Ad cuius exhos lticionẽ uehem̃ter turba cõmotti
ꝓbra ei uerba cumingenti ꝓter uia respondebant. interitũ
timinantes atq dicentes : Num quam turomane quã¬
uis haec frequenter taxes. consu& udines nr̃a s euelle¬
re poteris: sed sollempnia nr̃a sicut hac tenus fecimus¬
ꝑ p&cuo semꝑ frequentebimus Nec ullus hominum
erit : qui pricos atq gratis sit nobis umquam ꝓhibere:
ludos: Tunc elegius cumnihil se ꝓficere cerner &: magisq
ludos coalescere uider&: Indignacione cõmotus dñm
iħ̃m eximo pectore interpelłciuit dicens Quuesod nẽ¬

Expanded text:
et praecepit suis omnibus, ut nullus eum, praeter duos clericos et praecepit suis omnibus, ut nullus eum, praeter duos clericos atque unum diaconum, sequeretur. Venit ergo per medias populorum turbas, et stans in quodam eminenti loco ante basilicam, coepit instantius praedicare vehementer objurgans populum eo quod monitis salutaribus terga parantes, diabolicis phylacteriis tantopere essent intenti. Ad cujus exhortationem vehementer turba commota, probrosa ei verba cum ingenti protervia respondebant, interitum ei minitantes atque dicentes: Nunquam tu, Romane, quamvis haec frequenter taxes, consuetudines nostras evellere poteris, sed solemnia nostra sicut hacperpetuo semperque frequentabimus, nec ullus hominum erit, qui priscos atque gratissimos possit nobis umquam prohibere ludos'. Tunc ille cum nihil se proficere cerneret magisque ludos coalescere videret, indignatione commotus, dominum Iesum ex imo pectore interpellavit, dicens: 'Quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uerbis eius putetis comittitam illiuir tutẽ: audite
quid & alibi gesserit:xde
gitur quodam tempore natalicius dies sollempnis
beatissimipderi a postoli indiocesiquan dam
aut ꝓcul anouio mense oppidocelebrar&ur: adiens
elegius uicum. cumingenti constuncia p̃ dicabat sicut
semꝑ consueuerat dĩ uerbum Abiciendos dumttixat
at q: ab hominandos ẽẽ cunc tos demonum ludos: & ne¬
ftndais salutt ciones. omnesq in anes prorsus relin¬
quendas suꝑsticiones uameius p̃dicacionem
presitinciores quiquae loci illius ualde acgre ferebant :
scilic& quod ferias eorum euerter & aclegi tima sut pu¬
ibant consududines exinanir&. Tunc prauiquique
ineuntes consilium. & p̃cipue exftimilia er cheno aldi
quiercit eo tempore pruepositus pcilacu& emulabatͥ
clegium: sed non adbonum decreuerunt simul: ut siul¬
tirius huius modinugis eorum contra ir&e: clegius ilico
irruentes inter ficerent. cum Quodcum elegius cognouissae
ingenti maitiri desider iostimulatus. sur rexit concite

Expanded text:
hanc verbis eius putetis comitasse virtutem, audite, quid et alibi gesserit. 20. Igitur quodam tempore, cum dies natalicius beatissimi Petri apostoli in diocesim quandam haud procul a Noviomense oppido celebraretur, adiens Eligius vicum, cum iugenti constantia praedicabat, sicut semper consueverat, Dei verbum, abiciendos dumtaxat atque abhominandos esse cunctos daemonum ludos et nefandas saltationes omnesque inanes prorsus relinquendas superstitiones. Quam eius praedicationem praestantiores quique loci illius valde aegre ferebant, scilictabant, consuetudines exinaniret. Tunc pravi quique inientes consilium et praecipue ex familia Herchenoaldi, qui erat eo tempore praepositus palatii aemulabatur Eligium, sed non ad bonum decreverunt simul, ut si ulterius hujusmodi nugis eorum contrairet Eligius, illico irruentes interficerent eum. Quod cum Eligius cognovisset, ingenti martyrii desiderio stimulatus surrexit concite,
Abbreviated transcription (Latin):
runter nicione male fore mortuum: Cuicũ causã huius um¬
mutticionis ꝑ contarentur: a ꝑcius ilico p̃nuncians ait :
hecideo dixi: quiciur ille uerus di cultor mor tuus ad temp
uid&ur : sedicimsine fine feliciter uiuit: Flauadus ueror
qui prolixatem pora uiuere pututur: in frahos decen
dies male ut dignus est morietur. Itu ergo factum est.
sicut ipse praedixit Nam septemdieb transactis. for¬
turtu flaucidus ꝑcus sus iuxtti sentenciams uiri dĩ miserabilit̃
est de functus.

Expanded text:
ri internitione male fore mortuum.' Qui cum causam huius inri internitione male fore mortuum.' Qui cum causam huius inmutationis percunctarentur, apertius ilico praenuntians, ait: 'Haec ideo dixi, quia vir ille verus Dei cultor mortuus ad tempus videtur, sed iam sine fine feliciter vivit; Flavadus vero, qui per prolixa tempora vivere putatur, infra hos decem dies male, ut dignus est, morietur'. Ita ergo factum est, sicut ipse praedixit. Nam septem diebus transactis, fortuitu Flavadus percussus, iuxta sententiam viri Dei miserabiliter est defunctus.
Abbreviated transcription (Latin):
in comptos: pauperib iam sine di lacione ꝓrefrigerio
suue anime tribuer&: Hoc eisolum as truens prodesse:
illaiuero que inthescuiris relinquebat ꝓculdubio ani¬
mue suae obesse: Sedille sicut semꝑ rapidus itti& te¬
nax auarus : dum moras dilationis longius innectit:
repente miser sp̃mexalauit : Cuius corpus elegius secum pro
miscđia referens scpulturae tradidit. acsic uerba eius
cunctis manifoste impletti oftendit: X xuiii¬
imiliter dudum demorte quoque flauaducrudelis simi
rannus uuillabodum xp̃ianis simum uirumbur gundiae
patricium in noxiue inter feciss& atq eius mors elegionun¬
ciata fuissa : ille adhaec econtrario istt narrantibus res¬
pondit. dicens: Uos quidẽ as seueratis guillabadũ mor tuũ
flcuai dumuerouiuum : Ego autẽ illum quemuos dicias in¬
ter fectum. noui ꝓeximiis eius meritis melius nunc uiuere
in caelo: Illũ uero quẽ uos ad plauditis uiuum: scitote cele¬

Expanded text:
incomptos, pauperibus iam sine dilatione pro refrigerio incomptos, pauperibus iam sine dilatione pro refrigerio suae animae tribueret: hoc ei solum adstruens prodesse, illa vero quae in thesauris relinquebat procul dubio animae suae obesse. Sed ille sicut semper rapidus, ita tenax et avarus, dum mora dilationis longius innectit, repente miser spiritum exalavit. Cuius corpus Eligius secum pro misericordia referens, sepulturae tradidit ac sic verba sua cunctis manifeste completa ostendit. 28. Similiter dudum de morte quoque Flavadi crudelissimi rannus Willibadum christianissimum virum, Burgundiae patricium, innoxie interfecisset atque eius mors Eligio nuntiata fuisset, ille ad haec e contrario ista narrantibus respondit, dicens: 'Vos quidem adseveratis Willibadum mortuum, Flavadum vero vivum. Ego autem illum quem vos dicitis interfectum novi pro eximiis meritis melius nunc vivere in caelum ; illum vero quem vos adplauditis vivum scitote cele
Abbreviated transcription (Latin):
post paucos dies: completur sermocius & cumuix co¬
actus simul ad destqͥ natum p̃dium ꝑuenissent. ibi quue
aliquod dies cõmorarentur: ittiut dudumelegius prue¬
dixerat contigit: Deniq quad am nocte cum alto sopore
om̃s quiescerent : for tuitu elegius egressus tabnaculũ
dum foris ante uestibulũ de ambulcr& ac depscil mis
ne scio quid secum uol uer&: uidit subito colũ namignis
aecuelo descendere cubilumq hercheno aldi. uehem̃ ter
pen&erarue Et tticite secum euentum reiconsideranis.¬
interitum bestiue illius diaconosuo qui forte solus
cumeo tunc inuentus erat indicauit Confestimuero
her chenohaldus ulcione diuina ꝑcussus: cum subito in
internis uastocremar&ur incendio lussit ꝓtinus ad se
uocarielegium. Qui cum uocatus ad fuiss&: & uideret
eumue hementer angeri : cepit eum suadere ut quia
quod non fecerat sponte uiuus Scilic& ut & sacculos
copioso mettllo auri refertos quos secũ aequiue hebant

Expanded text:
post paucos dies completur sermo eius, et cum vix post paucos dies completur sermo eius, et cum vix acturi simul ad destinatum praedium pervenissent ibique aliquod dies commorarentur, ita ut dudum praedixerat contigit. Denique quadam nocte, cum alto sopore omnes quiescerent, fortuitu Eligius egressus tabernaculum, dum foris ante vestibulum deambularet ac de psalmis nescio quid secum volveret, vidit subito columnam ignis e caelo descendere cubiculumque Herchenoaldi vehementer penetrare. Et tacite secum eventum rei considerans,interitum bestiae illius diacono suo, qui forte solus cum eo tunc inventus erat, indicat. Confestim vero Herchenoaldus ultione divina percussus, cum subito in internis visceribus vasto cremaretur incendio, iussit protinus ad se vocari Eligium; qui cum vocatus adfuisset et videret eum vehementer angeri, coepit ei suadere, ut quiaquod non fecerat sponte vivus, scilicet ut sacculos copiosos metallo auri refertos, quos secum equi vehebant
Abbreviated transcription (Latin):
prescius. longe p̃nunciar& : Ad quod declarandum : ne¬
cessarium reor uel pauca demultis ennarrare:xxuii
uodcimittique tempore. rogabatur obnixȩ ab her¬
che nohaldo palaci prueposito: quandam obecui¬
sam ꝓcul ab oppido secum ꝑgere comitutu: A tille multti
sccum reputtins: rennuebat pruedictumiter eo tẽpore
cum ipso arripere : Cogebatur uero a seniorib: & abbaaib
ciuittitis suue: ut quo quo modo satisticer& uoluntati
eius: ne ꝓ excusacione itineris offendiculũ uł inimiciciam
tum prestantis simi incurrerde uiri Tandẽ autẽ ab eis
in propaitulo respondere conpulsus : ait Quid necesse
est fr̃ s. ut quid nobis tantamuexationem conaminiinge¬
rere : Ego ꝓcul dubio noui quod uos omninonescitis.
qm̃ si il luc ꝓ perciuerimus. magnam in iuri amibidem
pcis suri sumus Hic enimhomo ꝑ gens uadit illuc: sedui¬
uus ex inde non reuertetur : Illicenim: mori&cur : Forro

Expanded text:
praescius longe ante praenuntiaret, ad quod declarandum nepraescius longe ante praenuntiaret, ad quod declarandum necessarium reor vel pauca de plurimis enarrare. 27. Quodam itaque tempore rogabatur obnixae ab Herchenoaldo palati praeposito quandam ob causam procul ab oppido secum pergere in comitatu. At ille multa secum reputans, renuebat praedictum itiner eo tempore cum ipso arripere; cogebatur vero a senioribus et abbatibus civitatis suae, ut quo modo satisfaceret voluntati eius, ne pro excusatione itineris offendiculum vel inimicitiam tam praestantissimi incurreret viri. Tandem autem ab eis in propatulo respondere conpulsus, ait: 'Quid necesse est, fratres, quod nobis tantam vexationem conatis ingerere? Ego procul dubio novi, quod vos omnino nescitis, quoniam si illuc properaverimus, magnam ibidem iniuriam passuri sumus; hinc enim homo pergens vadit illuc, sed vivus exinde non revertetur, illic etenim morietur'. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
pamuindicare: Atille asticie eius egressus ꝓnihilo ducens
mincis diessuos inneglegencia consumeb̾at : Transactis
autem paucis diebus: ex comindnicacionem hominis dĩ
ueluti iciminu&era ttm neglegenter obliterans: quad cim
die altare sacri ficium oblaturus ad greditur: Cumquue
primam altaris partem in trepidus a dir&: sttitim diui¬
nitus ꝑcussus acue hementer interram prostratus ee pireuit:
Ex quo fticto coepit indignacio elegueunctis terribilis uider
senmoq eius icim apud omnes or aculum cuelitus computari:
Ipse uero cum comperiss& internicionẽ tam execrabilem
illius misercindi : uehem̃ter eumluxit . & multis demum
meile uiuentib ⁊clexemplum corrigendcie uittie eundẽ
in argumentum ꝓposuit: Preter eaelegius in tantum
mentis sincerittite ꝓficerat. seduledõ in hrmnis et
onicionib seruiens: atq nticunctis animis uirtutibus
sublimatus florebat. ut nonnumquameaque futuraerant

Expanded text:
pam vindicare. At ille a facie ejus egressus, pro nihilo ducens pam vindicare. At ille a facie ejus egressus, pro nihilo ducens minas ipsius, dies suos in negligentia consummabat: transactis autem paucis diebus, excommunicationem hominis Dei veluti jam inveteratam negligenter oblitterans, quadam die altare, sacrificium oblaturus, aggreditur; cumque primam altaris partem intrepidus adiret, statim divinitus percussus, ac vehementer in terram prostratus, ex spiravit. Ex quo facto coepit indignatio Eligii cunctis terribilis videri, sermoque ejus jam apud omnes oraculum coelitus computari. Ipse vero cum comperisset internecionem tam exsecrabilem illius miserandi, vehementer eum luxit, et multis demum male viventibus ad exemplum corrigendae vitae eumdem in argumentis proposuit. Praeterea Eligius in tantum mentis sinceritate profecerat, sedule Deo in hymnis et orationibus serviens, atque ita cunctis animi virtutibus sublimatus florebat, ut nonnunquam ea quae futura erant
Abbreviated transcription (Latin):
bebat tubidus: Cuicum elegius incinuscã latus & membite
contree t tiss&c : ftti timq abscedente itibo omniq mox
malo depulso. sanciuit corpus alurido illo morbo:
cuiplurimi uicinorum in honestum ual de ferebant
testimonium : Quemelegius frequenter uerbis corripiens:
ne quibat cum a pristino reuocare conttigio: Cumq ltcius
ultra tanta ne ftinda audire de illo: die qua dam
accersitum ad seccuiscimuulgati criminis ꝑ contatus.
hor tans eum modeste ad emendationẽ. Inuittins leniter
ad confessionem: E tille a se longe taile quid factum
ab negtins: audaacter cul pam de fendere nitebatur: Plus
uidelic& ꝑ time scens hominem: quam diuinam m&euens
ultionem: Tunc elegius cum nulla eum racione flectere
poss& ad confessionem: ex communicuit eum ut incerim
quod ꝓamisso scelere publice peniter&. nullo modo alture
atq pollicens quod si ultric hec usur par&. sese nullatenus
posse latere. sedilico sepalam adesse & seuerius in cocul¬

Expanded text:
bebat tabidus; cui cum Eligius manu sancta latus et membra contrectasset, statim abscedente tabo, omnique mox malo depulso, sanavit corpus a lurido illo morbo. cui plurimi vicinorum inhonestum valde ferebant testimonium, quem Eligius frequenter verbis corripiens, nequibat eum a pristino revocare contagio; cumque latius Eligius tanta nefanda audire de illo, die quadam accersitum ad se causam vulgati criminis percunctatur, hortans eum modeste ad emendationem, invitans leniter ad confessionem: at ille longe a se tale quid factum abnegans, audaciter culpam defendere nitebatur, plus videlicet pertimescens hominem quam divinam metuens ultionem. Tunc Eligius cum nulla eum ratione flectere posset ad confessionem, excommunicavit eum, ut interim qui pro admisso scelere publice poeniteret, nullo modo altare atque pollicens, quod si id ultra usurparet, sese nullatenus posset latere, sed illico se palam adesse, et severius in eo cul
Abbreviated transcription (Latin):
tu benedic & magnã habebis gratiam si non
ledas a quo laesus es Nullum despicias. non
egenũ. non seruũ : quia forsitan melior est
apud dm̃ quã tu Et quia omnes secundum
apostolum unũ sumus in xp̃oiħu & quia non¬

Expanded text:
, benedic tu, et magnam habebis gratiam, si non , benedic tu, et magnam habebis gratiam, si non laedas a quo laesus es. Nullum despicias, non egenum, non servum, quia forsitan melior est apud Deum quam tu; et quia Omnes, secundum apostolum, unum sumus in Christo Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quic quid boni p̃uales: prouita aderna¬
age Aperi pauperib manũ tuam. ut xp̃s
tibi aperiat ianuam suam. & intres ingaudia
paradisi Noli te tradere in perditionẽ: quia
xp̃s prote effudit sanguinẽ: satis te carum
habuit. quẽ tam caro precio cõparauit
re a prauis operibus Omni hora mortẽ ad
ut tibi qđ scriptũ est possit aptari Beatus
homo : qui semꝑ ẽpauidus Quod male fecis¬
ti dũ potes emenda: dum ẽ licentia poente.
Ueniam non desperassi ad meliora conuer¬
teris: quia desperatio peior est om̃i peccaco:
Nullatenus ergo dedĩ misericordia desperes.
nec postcentũ peccata. nec post millecrimi¬
na: quia nulla ẽ tam grauis culpa que poe¬
nitendo non habeat ueniam Quãuis ergo
quaisq te irrita. quãuis conuitietur. quam¬
uis in iuriam faciat: tutace. patiens esto.
nec rependas contumeliam. & melius tacen¬
do uincis iniuriam Cũ maledicitur tibi¬

Expanded text:
et quidquid boni praevales, age pro vita aeternet quidquid boni praevales, age pro vita aeterna. Aperi pauperibus manum tuam, ut Christus tibi aperiat januam suam, et intres in gaudia paradisi: noli ipse te tradere in perditionem, quia Christus pro te effudit sanguinem, satis te charum habuit quem tam charo pretio comparavit. re a pravis operibus. Omni hora mortem adeut tibi quod scriptum est possit aptari: Beatus homo qui semper est pavidus . Quod male fecisti, dum potes emenda, dum est licentia poenitentiae; veniam non desperes si ad meliora converteris, quia desperatio pejor est omni peccato; nullatenus ergo de Dei misericordia desperes, nec post centum peccata, nec post mille crimina, quia nulla est tam gravis culpa, quae poenitendo non habeat veniam. Quamvis ergo quisque te irritet, quamvis conviciet, quamvis injuriam tibi faciat, tu tace, patiens esto, nec rependas contumeliam, et melius tacendo vinces injuriam: cum maledicitur tibi