comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut litterature studiũ pene iam tũc
in anglia sepultũ sua suscitaret in dust̾a
Itẽ sextomense monast̾iũ qd̾ sc̃imonia¬
lib impleuit. ubi ⁊ abbatissam ꝯstituit
filiam suã elsguiam hẽbat autẽ exscõ¬
denzi. asseriorem quẽdam nobilit erudi¬
tũ quẽ scireburne fecit epm̃ hic sensũ li

Expanded text:
fuit, ut litteraturae studium pene jam tunc fuit, ut litteraturae studium pene jam tunc in Anglia sepultum sua suscitaret industria. Item Sustoniense monasterium, quod sanctimonialibus implevit; ubi, et abbatissam constituit filiam suam Effiginam. Habebat autem ex Scondeuvi Asserionem quemdam nobiliter eruditum, quem Sciburnae feci
Abbreviated transcription (Latin):
lfredus antẽ de quo supradictũ est.
fuit uir litteratissimus semper
ualitudinis adu̾se. ⁊ semꝑ aut fico ant
aliquo int̾aneoꝵ morbo agitatus quẽ
eũ a dño p̾tib exigisseanunt. ut nuu
illecebras ampletteret mũdanas. Cẽ¬
turias ⁊ decimas instatuit ⁊ tantã pa¬
cem prĩe infudit. ut ⁊̃ ꝑ publicos ag¬
g̾es. ubi semite ꝑ quadriuuũ fundũ¬
tur armillas aureas iuberet fuspendi
q̃ uiatoꝵ auiditatẽ riderent dum nõ es¬
seut qui raꝑent. Romã ⁊ ad scm̃ t̾ixmã
n nidia. multa munera misit. legat
⁊ plurima aromata in de retulit ⁊ ꝑtem
ligni donunici missã regi a pp̃ martino
monastium unũ ꝯstruxit. madeliugia
uͥ olim captuis. Ibiq io xi abb̃em in¬
stituit ex antiqua saxoma oriumdũ. Alte¬
rum ĩ u intonia qd̾ dr nonũ monaste¬
riũ. ubi gribaldum abbe̾m ꝯstituit. Qͥ
se uocante ⁊ archiepo mittente cognitus
qd̃ sepuerũ olim utferunt romã eide
bengno ꝯfouerat hospicio cã enotacõis

Expanded text:
 de quo supra dictum est, fuit litteratissimus, et semper valetudinis adversae, et semper aut fico aut aliquo interraneorum morbo agitatus; quod eum a Domino precibus exegisse aiunt, ut minus illecebras amplecteretur mundanas. Centurias et decimas instituit, et tantam pacem patriae infundit, ut etiam per publicos aggeres, ubi semitae per quadrivium finduntur, armillas aureas juberet suspendi, quae viatorum ariditatem riderent, dum non essent, qui raperent. Romam, et ad S. Thomam in India multa munera misit; legatuet plurima aromata inde retulit; et partem ligni Dominici missam regi a papa Marino. Monasterium unum construxit in Adelingia, ubi olim captstituit ex antiqua Saxonia oriundum: alterum in Wintonia, quod dicitur Novum monasterium, ubi Gribaldum abbatem constituit: qui se vocante et archiepiscopo mittente, cognitus, quod se puerum olim, ut ferunt, transeuntem benigno confoverat hospitio. Causa evocationis
Abbreviated transcription (Latin):
gis filie. Ut tanto ꝑitulo se ꝯmitteret
Edzardus regnanit annis .xxiii. et de¬
dit filian edithani karolo Regi frantoꝵ
silio ludonici balbi filias suas infirtuit
pinuo lrĩs erudira. Mox colo ⁊ fuio. ⁊a
tu. exceri. filios quoq suos pͥmo litteris
fecit ibiu. demde regni gub̾natula ad¬
erpuguare nõ ualentes burginidiam
aggrediunt᷑ ⁊ senonis urbem oppug¬
nant. s nõ expugnãt. Deinde a seno¬
nis ꝑisis repetimt. in de repulsi ꝓ
mattonã flniuũ trechas urbem inten¬

Expanded text:
gis filiae, ut tanto periculo se committeret. Eduardus regnavit annis 23, et dedit filiam suam Editham Carolo regi Francorum filio Ludovici Balbi. Filias suas instituit primo litteris erudiri, et mox colo et fuso et acu exerceri: filios quoque suos primo litteris fecit imbui, deinde regni gubernacula adexpugnare non valentes, Burgundiam aggrediuntur et Senonis urbem oppugnant sed non expugnant. Normanni a Senonis Parisius repetunt et inde repulsi per Matronam fluvium Trecas urbem incen
Abbreviated transcription (Latin):
piis qr postea temptatꝰ: ualde co¬
gitabat ad sclm̃ redire.⁊ hac co¬
gitacõem ꝯfessus ẽ abbĩ. Qui cepͭ
placens deo ne ꝑdas gloriam tibi pa¬
tam. Ego emim spondeo tibi. ⁊ fidei¬
si tu remanseris scõ ꝵ angłoꝵ eteru᷑
socuis eris. ad hec u̾ba ꝯfortatus ille
ĩ dño ꝑstitit. ⁊ optime postea ꝯu̾sat᷑

Expanded text:
Qui postea tentatus valde cogitabat ad saeculum redire, et hanc cogitationem confessus est abbati. Qui coepit placens Deo, et non perdas gloriam tibi paratam. Ego enim spondeo tibi, et fidejsi tu remanseris, sanctorum angelorum aeternus socius eris. » Ad haec verba confortatus ille in Domino perstitit, et optime postea conversatus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ loco eius ꝯstitutꝰ. Cumq post hoc faũ
scũs hugo discede̾t. quidam garrulus
familians cepit ei detrahere. ⁊ publice
ticiani eum deposuerat. Q ͦ audito sc̃
hugo manib extensis in celũ. roga¬
uit deũ ut maifestaret. se pura ⁊ rec¬
ta uiten cione hoe fecisse. Et mox ille
garrulus insamens cepit discurrere
ꝑ totã currẽ ab batie. ⁊ comede̾ stc̾ora
porcoꝵ q̃ ibi erat. Qͦ iuiso misertus
eius uir sc̃s orauit pro eo. ⁊ sanatus
quidã monachus feruens. qui cum
esset debilis corpore. semꝑ tñ tenebat
ꝯuentũ. Tamdẽ incidit inꝑalisim
⁊ di langint in infruntorio. Ibi e¬
fr̃ benedicte audis q̃ ego audio. Cui
ueniut pro aĩa nrĩ ꝑalitici. ⁊ ego
cras eñ sequar. s festina pnsare ta

Expanded text:
in loco ejus substitutus. Cumque post hoc factum sanctus Hugo discederet, quidam garrulus familiaris depositi coepit ei detrahere, et publice titiam eum deposuerat. Quo audito, sanctus Hugo, manibus extensis in coelum, rogavit Deum ut manifestaret se pura et recta intentione hoc fecisse: et mox ille garrulus insaniens coepit discurrere per totam curtem abbatiae, et comedere stercora pecorum, quae ibi erant. Quo viso miseroravit pro eo, et sanatus quidam monachus fervens, qui cum esset debilis corpore, semper tamen tenebat conventum. Tandem incidit in paralysin, et diu languit in infirmitorio. Ibi eer Benedicte, audis quae ego audio? » Cui veniunt pro anima nostri paralytici: et ego cras cum sequar. Festina pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
mĩaꝵ ⁊ deus totuis ꝯsolacionis misit
ad ꝯsoland̾ te. sic̃ ego intali insirmi¬
tate patiens fui. sic ⁊ tu. Et ideo me¬
cũ floreb̾ ingłia mea. ⁊ craseris me¬
Non multo post apparuit abb̃i fuo.
ĩgloria magna reddens ei gr̃as. ꝙ ꝑ¬
enis admoincionẽ ĩ ordine ꝑstisterat
ubeodẽ uiro scõ fã sũt nouicii. cle¬
ritus unus ⁊ miles unus ꝑfidus ⁊ do¬
losus. qui in eodẽ anno duo castella
tradiderat ⁊ destrux̾at. Hinc militi
dormenti uidebatur in uisu noctis
ꝙ inputeũ cade̾t tã profundũ. ut
tres dies ꝯsumeret incadendo donec
ad profrindũ ueniret. Qd̾ cũ abbĩ
suo retuliss. Ille interp̾tatus ẽ pu¬
teũ abyssi infernał. In quẽ casurꝰ
erat si ordinẽ relinqueret. ⁊ iõ mo¬
nebat illũ ut remaneret. at ille
ab ininucis suis tc̃ia die interfect
est. Cl̾i̾cus aut̃ simłr uictus ꝯfesi¬

Expanded text:
m et Deus totius consolationis misit ad consolandum te. Sicut ego in tali infirmitate patiens fui, sic et tu: et ideo mecum florebis in gloria mea, et cras eris metum est. Non multo post apparuit abbati suo in gloria magna, reddens ei graonem in ordine perstiterat. Sub eodem viro sancto facti sunt novitii clericus unus, et miles unus perfidus et dolosus; qui in eodem anno castella duo tradiderat et destruxerat. Huic militi dormienti videbatur in visu noctis, quod in puteum caderet tam profundum, ut tres dies consumeret in cadendo, donec in fundum perveniret. Quod cum abbati sancto retulisset, ille interpretatus est puteum abyssi infernalis, in quem casurus erat, si ordinem relinqueret; et ideo monebat eum, ut remaneret. At ille ab inimicis suis interfectus est. Clericus
Abbreviated transcription (Latin):
Nã nuicia cõne be mane cũidem ab¬
uas excitaret frẽs inchero ad uigilias¬
gilias uidit dyabolũ in medio cho¬
ro stantẽ in forma horribili. Ita ip̃e
abbas p̾ timore caderet. Qui leuatus
a fratrib signauit se. ⁊ rediit ad sedẽ
suã. In crastino uariaut abbas in ca¬
pitulo qui uiderat. ⁊ dixit aliquẽ de
fratrib esse incriminali. pp̃ quẽ dy¬
abolus uenerat. Qͦ audito om̃s ti¬
uuier̃t. s quireus erat celauit ꝯscien¬
ciã suã. In alto crastino it̾m dixͭ ab¬
bas adhuc dẏalolũ esse int̾ illos. Et

Expanded text:
nnuntiatione beatae Mariae cum idem abbas excitaret fratres in choro ad vigiliasvidit diabolum in medio choro stantem in forma horribili, ita ut ipse abbas prae timore caderet. Qui levatus a fratribus signavit se, et rediit ad sedem suam. In crastino narravit abbas in capitulo, quid viderat, et dixit aliquem de fratribus esse in criminali, propter quem diabolus venerat. Quo audito omnes timuerunt; sed qui reus erat celavit conscientiam suam. In altero crastino iterum dixit abbas adhuc diabolum esse inter illos: et
Abbreviated transcription (Latin):
talib temptacõib nõ esse pulsan¬
dũ. Lost hec cepit nimiis absti¬
nentus se affligere. ita ut pene sen¬
sum. ⁊ memoriã ꝑ dere uideret᷑. In¬
t̾rea sc̃s̃ b̾nardꝰ qui tũc adhũc ui¬
uebat uenit ad eũ ꝑ dei ꝓroindentiã
⁊ iussit eũ mitti in infirmitoriũ
⁊ ut ei sĩgulis noctib uigilie canta¬
rentur. priusqm cetĩs infirmis

Expanded text:
talibus tentationibus non pulsandum. » Post haec coepit nimiis abstinentiis se affligere, ita ut pene sensum et memoriam perdere videretur. Interea sanctus Bernardus, qui tunc adhuc vivebat, venit ad eum per Dei providentiam, et jussit eum mitti in infirmitorium, et ut ei singulis noctibus vigiliae cantarentur, priusquam caeteris infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
sip̾cedumis erunt ip̃i insorte qua su¬
nus. ⁊ pena ren̾sura est in caput ista
uit tũ fũb ad laborem. Dim ergo
monachi pausarent in silentio. ui¬
dit abbas ties mulieres pulch̃ iuas
uementes inter frẽs. quaꝵ una cete¬
ris mirabilit̾ p̾cellebat. õmuc abbaf
uit obmam illis. ⁊ ait. Certe mul¬
tũ audaces estis q̃ sic uenistis inter
est maria magd̾. ⁊ ista ẽ maria egyp¬
ciaca. Quo audito abbas cecidit᷑ ad
pedes eius . Quos cũ uellz amplec¬
ti: illa eua nuit. Eo mortuo qui¬
daui frat̾: unũ dedentib euis pro
reliquus: extrahere cogitauit. pu¬
tans hoc÷ se facile facturã qr mortũ
os aꝑtũ hẽbat. Cumq sead hoc fa¬
ciendũ p̾ꝑaret. os ita elansũ ⁊ obstru¬
tũ reꝑit. ut ꝓpositũ implere nõ posl¬

Expanded text:
cedamus, erunt ipsi in sorte qua sumus, et pena reversura est in caput ista erat cum fratribus ad laborem. Dum ergo monachi pausarent in silentio, vidit abbas tres mulieres pulcherrimas venientes inter fratres, quarum una caeteris mirabiliter praecellebat. Tunc abbas ivit obviam illis, et ait: « Certe multum audaces estis, quae sic venitis inter est Maria Magdalena, et ista est Maria Aegyptiaca. » Quo audito cecidit abbas ad pedes ejus; quos cum vellet amplecti, evanuit. Eo mortuo, quidam frater unum de dentibus ejus pro reliquiis extrahere cogitavit: putans hoc se facile facturum, quia mortuus os apertum habebat. Cumque se ad hoc faciendum praepararet, os ita clausum et obstructum reperit, ut propositum implere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
tiam de manu eius suscepit. Et ⁊̃ ha
hitũ ꝙ stexciensis ordinis suscepisset
.siuir dei ꝑ misiss: s sũptus uccĩos de¬
dit ei ad faciendam illuis ordims ab¬
batiam. In quadã eccĩa gallicana
orta ẽ dissencio int̾ clĩcos de electione¬
pontificis. Et pleus crat cardiualis
romanus. Compromisert̃ in eũ clici
qd̃ eduob quos illi noĩauerãt ilłũ
elig̾ent quẽ noĩaret. cardinales ui¬
rũ scm̃ ꝯsuluit. quis de duob illi me
lior uideretur. Qui respondit in duo¬
b fłis denariis melior inueniri. ñ p
bas. ex uiolentia morbi capitis alt̾
e duob oculis enis totus liq̃fcũs ef¬
fluixit. ⁊ fc̃s ẽ monoculus. Qui pos¬

Expanded text:
ejus suscepit; et etiam habitum Cisterciensis ordinis suscepisset, si vir Dei permisisset; sed sumptus necessarios dedit ei ad faciendam unam illius ordinis abbatiam. In quadam Ecclesia Gallicana orta est dissensio inter clericos de electionepontificis. Praesens erat cardinalis Romanus. Compromiserunt in eum clerici, quod de duobus, quos illi nominaverant, illum eligerent, quem ille nominaret. Cardinalis virum sanctum consuluit, quis de duobus melior illi videretur, qui respondit: « In duobus falsis denariis melior inveniri non pobas, ex violentia morbi capitis alter a duobus oculis ejus totus liquefactus effluxit, et factus est monoculus. Qui pos
Abbreviated transcription (Latin):
uellet tactu probare utrũ incorpore
ess an in sp̃u mortuns euanuit.
In crastino abbas quesiut a ꝯfesso¬
re panꝑum. si mortinis illi tale cri¬
men ꝯfessus fuiss. Qui Rñdit. etiã
Et qũo illud nostis: ab ore. inquit ei
andini. Quidam niuienis monachꝰ
in eadẽ domo nuꝑ decesserat. Cmus
mr̃ postea uiso abb̾e: cepit anxie fle¬
re de filio suo. Qmͣ ille ꝯsolans ait
Noli flere. c̾ta esto: qd̾ filius tuus in
magna gli̾a ẽ. Ego scio qualit̾ uix

Expanded text:
vellet tactu probare, utrum in corpore vellet tactu probare, utrum in corpore esset, an in spiritu, mortuus evanuit. In crastino abbas quaesivit a confessore pauperum, si mortuus illi tale crimen confessus fuisset; cui respondit: « Etiam. Et quomodo illud nostis? » -- « Ab ore, inquit, ejus audivi. » Quidam juvenis monachus in eadem domo nuper decesserat: cujus mater postea, viso abbate, coepit anxie flere de filio suo. Quam ille consolans ait: « Noli flere; certa esto quod filius tuus in magna gloria est. Ego scio, qualiter vix
Abbreviated transcription (Latin):
ergo pulsare tabulã. ⁊ anteqmͣ fres
oms essent ꝯg̾gati migranit ille ꝑa¬
liticus. In crastino iohannes. Q in¬
dam famulꝰ celserarii bonenallis
infirmatus ẽ usq ad mortẽ. ⁊ ꝯfess
est pccã sua ionacho ꝯfessori panpe¬
rũ. Et dixit ille quodã pcc̃m quod
monachus ille timuit recipe ⁊ iniũx¬
it illi in firmo. ut ħ ꝯfiteretur abbati
mulus ille mortus ẽ. Abbas autẽ
cũ rediss de uia post ꝯpletoriũ. ⁊ sede¬
ret in lecto. uolens se discalciare. uidit
illũ mortuũ ascendentẽ gradꝰ dormi¬
torii. Qui ueniens ante illũ cecidit
ad pedes ens uemiã petẽs rogans hũi¬
liter ut suã ꝯfessionẽ audiret. dicẽs
se missũ ad enm pp̃ loc. Et ꝯfessus ẽ
cũ tanta lacrimaꝵ habundantia. ꝙ
⁊̃ abbas motus ẽ ad lacrimas. Et plo¬
rauert̃ anibo in tr̃ ut manica cucul¬
le abbĩs ualde humectaretur. Post
ab solucionẽ mortinis rogat hũilit̾
abb̃em. ut rogaret pro sẽ qr ĩ mag¬
nis tormentis erat. Et dum abbas

Expanded text:
 pulsare tabulam; et antequam fratres omnes essent congregati, migravit ille paralyticus: in crastino Joannes. Quidam famulus cellerarii Bonaevallis infirmatus est usque ad mortem, et confessus est peccata sua monacho confessori pauperum: et dixit ille quoddam peccatum, quod monachus timuit recipere, et injunxit infirmo, ut hoc confiteretur abbati: mulus ille mortuus est. Abbas autem cum rediisset de via post completorium, et sederet in lecto suo, volens se discalceare, vidit illum mortuum ascendentem gradus dormitorii: qui veniens ante illum cecidit ad pedes ejus, veniam petens: rogans humiliter, ut suam confessionem audiret, dicens se missum ad eum propter hoc. Et confessus est cum tanta lacrymarum abundantia, quod etiam abbas motus est ad lacrymas, et ploraverunt ambo intantum, ut manica cucullae abbatis valde humectaretur. Post absolutionem mortuus rogat humiliter abbatem, ut oraret pro se, quia in magnis tormentis erat. Et dum abbas
Abbreviated transcription (Latin):
regnia mũdi pro aĩa eius ueniret
ẽ. Nam pridie ꝙͣ moreret᷑. apparuit
ei dña nr̃a dicens. se ueniire ppͥ eum.
⁊ qd̾ in die ciastina futurꝰ ess ĩ reqͥe
eterna. ⁊ ita contigit . xxxiiii. Itẽ¬

Expanded text:
a ejus veniret, est. Nam pridie quam moreretur, apparuit ei Domina nostra, dicens se venire propter eum, et quod in die crastina futurus esset in requie aeterna; et ita contigit. In
Abbreviated transcription (Latin):
cestriam honorifice suscepit lau¬
dimen les cum teretro. Robertus arhi¬
dyatomis qui dii laudimi manserat
pro audienda lectione magr̃i anselim
ibi .xui. infirmi curati sunt. Ibi aũt
curari nõ potuit. donec feretrũ uenit
runt ad abbatiam scimonialiũ. Q ͤͦ
dr u iltonia. ubi ostensa est eis sepul¬
tura uenerabilis bede p̾sor̃i. Iuxta
quẽ sepulta erat młr illa u̾sificatrix
inclita. Ibi iacebat quidã iam lon
go tempore febricitans ad sepultrũ
uenerabilis bede p̾sbr̃. quia plures
ibidem ꝯsueuerant sauari. Ip̃a u̾o
nocte in tius crastinũ feretrimi lau¬
duuense illuc aduenit. mulier ilła
u̾sificatrix apparnit infirmo dicens
Non potes hic modo ꝑ bedan sana¬
ri.qm̃ beata deigemtrix ad nos descẽ¬
dit. Quod cum laudimensib in
ẽ. n de uenerunt prouinciã dana¬
nerie. u bi ostenderunt ens indigene
cathedram ⁊ furnũ famosi ilłius

Expanded text:
cestriam honorifice suscepit Laudunenses cum feretro Robertus archidiaconus, qui diu Lauduni manserat pro audienda lectione magistri Anselmi. Ibi 16 infirmi curati sunt. Ibi autemcurari non potuit, donec venit feretrum runt ad abbatiam sanctimonialium, quae dicitur Wiltonia: ubi ostensa est eis sepultura Venerabilis Bedae presbyteri; juxta quem sepulta est mulier illa versificatrix inclyta. Ibi jacebat quidam longo jam tempore febricitans ad sepulcrum Venerabilis Bedae presbyteri; quia plures ibi consueverant sanari. Ipsa vero nocte, in cujus crastinum feretrum Laudunense illuc advenit, mulier illa Versificatrix apparuit infirmo, dicens: « Non potes hic modo per Bedam sanari, quoniam beata Dei Genitrix ad nos descendit. » Quod cum Laudunensibus in est. Inde venerunt in provinciam Danavexeriae: ubi ostenderunt eis indigenae cathedram et furnum famosi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pegrinus. s cuus esse debuerat. Nõne
nauuis est curẽ meũ esse qmͣ tuñ pegrinũ
Apłs aut̃ iacob ꝑsistens in supplicacione
ne deleas uquit domine piissime ne dele¬
as eũ obsecro. Ego tibi pro eo fidemibeo.
nissori suo cũ uberrima latrimax effu¬
sione grãs egit dicens. faciam prorsus
apłe scẽ. faciam ꝙ pro me tam misericor¬
diter pollicitꝰ es. Non multo post post fie¬
tum magnũ iterũ obdormuuit. Iteꝵ

Expanded text:
non peregrinus, sed civis esse debuerat. Nonne non peregrinus, sed civis esse debuerat. Nonne majus est civem meum esss autem Jacobus persistens in supplicatione: « Ne deleas, inquit, Domine piissime, ne deleas eum, obsecro. Ego tibi pro eo fidejubeo, jussori suo cum uberrima lacrymarum effusione gratias agit dicens: « Faciam prorsus, apostole sancte, faciam quod tam misericorditer pro me pollicitus es. » Non multo post fletum magnum iter
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ĩ mõ se cõllegio sociandũ. Q nod
ꝓpositũ post pancos dies subemite alia
cogitatõne mutanit. ⁊ pro quadã recõ¬
pensatione talis ꝓpositi ꝑ egrmnacõem
sã iacobiagg̾ssis est. Q na denote cõ¬
plcta rediens a domestitis gramilabim¬
de susceptus est. ⁊ fatigatus exitiere
intubitulũ se recepit. Q. mescenti q
moxaftut. in uisu d̾s ⁊ dñs nr̃ iħc xp̃
cã duob beatis apłis petro ⁊ iacobo.
Q noꝵ petrus librũ maui tenebat que
quẽ p̾cepit dominus aꝑiri. Erat enĩ scpͥ¬
tiis aureis lit̾ĩs ꝯtinens noĩa p̃destinatoꝵ
Iussus ergo apłs cepit legere. ⁊ cũ ibi lege¬
ret nomen ioh̾is illuis. tolle ait dũs tol¬
le. dele enm dele. qr meũ se futurũ pro¬
miserat. ⁊ resiliit a promisso. Accedens
antẽ ꝓprus b̾s iacob  ⁊ obsecrans dicebat
Dñe meus est ꝑegrims. Non deloas ob¬
secro nomẽ enis. Cui dñs. Mens inquit

Expanded text:
suit, in eorum se collegio sociandum. Quid suit, in eorum se collegio sociandum. Quid propositum post paucos dies, subeunte alia cogitatione, mutavit, et pro quadam recompensatione talis propositi peregrinationem Sancti Jacobi aggressus est. Qua devote completa rediens, a domesticis gratulabunde susceptus est, et fatigatus ex itinere in cubiculum se recepit. Quiescentique moxPetro et Jacobo. Quorum Petrus librum manu tenebat, quem praecepit Dominus aperiri. Erat autem scriptus aureis litteris, continens nomina praedestinatorum. Jussus ergo apostolus coepit legere; et cum ibi legeret nomen Joannis illius: « Tolle, ait Dominus, tolle, dele eum, dele, quia meum se futurum promiserat, et resiliit a promisso. » Accedens autem propius beatus Jacobus, et obsecrans, dicebat: « Domine, meus est peregrinus, ne deleas, obsecro, nomen ejus. » Cui Dominus: « Meus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
crant ab aliis suꝑuenientib infentem
proximo deportate sunt ut ignis calorẽ
euaderent. ⁊ iuxeuaserũt. Atẽ har¬
diumis enisdẽ uilłe niles eodenidie
planstrũ snũ cũ mampulis tritici to¬
ta die duxit. s ultio dina loñ oculo¬
sero excecant. a¶nter gothos prouin¬
cia montis pessullam uissu ciuusdam
militis mutoriensis. rustica q̃dam apd̾̃
uissam sci damiani die sci iatobi panẽ
subtineritiũ fecit ⁊ coxit. Qͦ allato ad
mensã atq confracto toram tuctis
sem ordinẽ primus interritorio
mennensi. plantant ĩ monastĩo bone¬
nalł cmiꝰ tenobii prmins abbas fint io¬
hannes ligdinensis postea pontifex
ualentinus cuiꝰ dignitatis ficture p̃sa¬
gnĩ fint letissimiũ. pulcherrima que¬
dam uisio. qm̃ idem iohes ante ꝯn̾sio
sim. Cuni prima nri ordinis cyster¬
ciensis iacerent᷑ finidamenta erat mec¬
cłia lugdinensi quidã dĩcus honestus
⁊ honõrabił ioh̾es. qui rumore celebri¬
nũ ordinis ꝯpinictus. tatitus secũ ꝓpo¬

Expanded text:
rant, ab aliis supervenientibus in fonte proximo deportatae sunt, ut ignis calorem evaderent, et vix evaserunt. Item Harduinus, ejusdem villae miles, eodem die plaustrum suum cum manipulis tritici tota die duxit; sed ultio divina boum oculos excaecavit. Inter Gothos provinciae Montispessulani jussu cujusdam militis Mircoriensis rustica quaedam apud villam Sancti Damiani, die sancti Jacobi, panem subcinericium fecit et coxit; quo allato ad mensam atque confracto coram cunctissem ordinem primus in territorio Viennensi plantavit, in monasterio Bonaevallis; cujus coenobii primus abbas fuit Joannes Lugdunensis, postea pontifex Valentinus. Cujus dignitatis futurae praesagium fuit laetissimum pulcherrima quaedam visio, quam idesin. Cum prima nostri ordinis Cisterciensis jacerentur fundamenta, erat in Ecclesia Lugdunensi clericus honestus et honorabilis Joannes, qui rumore nostri ordinis compunctus, tacitus secum propo
Abbreviated transcription (Latin):
neccĩa bĩ martim. q̃ sita ẽ in suburbio
landuni quẽdam de siuis d̾onũ. uidelis
galt̾um abb̾em pͥmũ consetrari fecit.
Emnus industria deo coopante eadem ec¬
cłia tam intemporalib qmͣ in spũ alib¬

Expanded text:
eati Martini, quae sita est in suburbio Lauduni, quendam de suis, domnum videlicet Gualterum, abbatam primum consecrari fecit; cujus industria, Deo cooperante, eadem aecclesia tam in temporalibus quam in spiritualib
Abbreviated transcription (Latin):
prtur. Qua de re mente excedentes
undiq u̾sũ enocati. ad .lx. milia cõ¬
glomerantur. ut xp̃ianos afimbus
sius exf̾miuẽt. ⁊ apud ascolon impedi
Dies pugne in dicitur. ꝓcedũt xp̃ian
cũ nulitib ⁊ peditib uix ad tria mili¬
a estimati. principes gradinũt᷑ in frõ
te .s. prĩarcha pro uexillo offerens tru¬
tem xp̃i. Abbas olim clinginacensis
pontius proferẽs lanceã tranffixam in
mn orbem cirtũcingunt xp̃ianos neqͥs
poss euadere. Dimi ita in promptu
hrẽnt. xp̃ĩam uident deo sibi auspi¬
ce splendorẽ scisso aere suꝑ paganos
subito cetidisse nõ prospum. s satis
nocinũ. qmͣnis hũc ip̃i sarracem nõ
uiderint. Ilico enĩ oñi uirĩ robore
enu̾ati passim fugientes ceduntur

Expanded text:
pitur. Qua de re mente excedentes, undiqueversum evocati ad sexaginta milia conglomerantur, ut christianos a finibus suis exterminent; et apud Ascalon impedimDies pugnae indicitur. Procedunt christiani, cum militibus et peditibus vix ad tria milia estimati. Principes gradiuntur in fronte, scilicet patriarcha, pro vexillo ferens crucem Christi; abbas olim Cluniacensis Pontius, proferens lanceam transfixam in in orbem circumcingunt christianos, ne quis possit evadere. Dum ita in procinctu herent christiani, vident Deo sibi auspice splendorem scisso acre super paganos subito cecidisse, sed non prosperum, sed satis nocivum; quamvis hunc ipsi Saraceni non viderint. Ilico enim omnium virium robore enervati, passim fugientes, ceduntur
Abbreviated transcription (Latin):
uorb̾tus archiep̃c .uir potens in ope et
sermone multoꝵ monastioꝵ fundato
⁊ scẽ religionis exumnꝰ ꝓpagator inno¬
cencii ꝓpe catholici equislmurs fanctor
petri r̾o scismatici instissimiis exetrator
cũ imꝑatore liuchero ab expedicione u¬
talica regressus in tiuitatẽ suã. nõ mł¬
to post infirmitate comrpitur. ⁊ m ea
tu sapienter ac fideliter minstrato
ꝑato rem delata ẽ. ⁊ ex eins p̾cepto ĩ
ectĩa  scẽ marie. cũ filiis acfratrib
quos in xp̃o genuerat. ⁊ ip̃o eduta¬
uerat. sepustus est. Cnius extitit

Expanded text:
orbertus archiepiscopus, vir potens in opere et sermone, multorum monasteriorum fundator, et sanctae religionis eximius propagator, Innocentii papae catholici equissimus fautor, Petri vero scismatici justissimus execrator, cum imperatore Liuthero ab expeditione Italica regressus in civitatem suam, non multo post infirmitate corripitur, et in ea tu sapienter ac fideliter ministrato peratorem delata est, et ex ejus praecepto in aecclesia sanctae Mariae cum filiis ac fratribus, quos in Christo genuerat et Christo educaverat, sepultus est. Cujus extitit
Abbreviated transcription (Latin):
Iussit q librũ aꝑiri. in quo andiuit idẽ
ioh̾es. bm̃ petrum legentẽ. murenũlas
aureas faciemus tibi. u̾mitulatas aigeu¬
to. Mox iohes singens. ⁊ p̾fixum diem
p̾ueniens ad implent rotũ. hic fuit pri¬
nus abbas cenobii boneualł ⁊ post eccĩe
ualentine antistes. tiꝰ uita ⁊ inors ml¬
improꝑatur quod inegyptũ corde redi
resiliebat. nissus est deleri delibrꝯ uite. si
qui tam amicabiłr spondent pro nobis
⁊ tam efficatiter intertedit. xlm. qͣli¬

Expanded text:
ue iterum librum aperiri, in quo audivit idem Joannes beatum Petrum legentem: Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes surgens et praefixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii Bonaevallis, et post Ecclesiae Valentinae antistes, cujus vita et mors mulimproperatur, quod corde redieresiliebat, jussus est deleri de libro vitae. Squi tam amicabiliter spondent pro nobis, et tam efficaciter intercedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qm intellig̾e debenuis ꝑ dyuã. Ecce
de carnalib omitto cũ spñalib tm̃ inte
pesses. nõ erubescere. Cogita gͦ si tm̃ cõ¬
finideris: qñ inmũda cõgitatione in
mente sordidaris. Curte iactes ampliꝰ
dynam genuisse. ⁊ ordinatã uerecim¬
diam h̃re. Si minus erubestis ꝑnden¬
da cordis qmͣ corporis. si magis uereris
uultũ hom̃ qm̃ conspectũ angeloꝵ
Sictine magis est erubescendũ. quod
deus fecit bene. qmͣ ꝙ tu male fecisti

Expanded text:
quam intelligere debemus per Dinam. de carnalibus omitto, cum spiritualibus tantum interposses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, quam quod tu male fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
dentins diligit tanto in seip̃m acriuis
senit. ex quo sibi parti uehentius cu¬
pit. Tanto minus ipse sibi parcit. qr
quo amplius suam ꝯfusionẽ formi¬
ãmunerat᷑: cur ꝑ femineũ. ⁊ nõ potius
ꝑ uirilem sexum exprimit᷑: s quis ues
ciat uereciudia. qͣuilib honesta. cordis
roluir qnͣtũ emolliat. ⁊ qmͣ sepe fortia
oꝑa p̃pediat. Dum aminus homiuis
ultra modũ ꝯfimidi deuitat. Est itaq
dyna. nõ uir s femma. nõ filiꝰ. s filia
ht̃ enĩ ut ex p̾dictis apparet zabulon mi¬
petus uastes. ⁊ ingentes gerit aiõs blã
ri. ualde ergo oportumũ. uidetur qd̾ po¬
st zabulon dyna nascitur. ut ex soro¬
ris leuitate frĩs ferocitas tempetur.
multũ eiuĩ ꝑ omnẽ modũ zeluctis aĩ
impetũ temꝑat cũ in seipõ iuiuenit
quid unde erubescat. s qr dyna nlui

Expanded text:
dentius diligit, tanto in seipsum acrius saevit; et quo parci sibi vehementius cupit, tanto minus ipse sibi parcit; quia quo amplius suam confusionem formiannumeratur, cur per femineum, et non potius per virilem sexum exprimitur? Sed scimusciat verecundia quantumlibet honesta cordis robur quantum emolliat, et quam saepe fortia opera praepediat, dum animus hominis ultra modum confundi devitat? Est itaque Dina non vir sed femina, non filius sed filiat enim, ut ex praedictis apparet, Zabulon impetus vastos, et ingentes gerit animos. Sedri. Valde ergo opportunum videtur quod post Zabulon Dina nascitur, ut ex sororis lenitate fratris ferocitas temperetur. Multum enim per omnem modum zelantis animi impetum temperat, cum in seipso invenit quis unde erubes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ homĩes ꝑu̾si u̾ccundiam. s uttnã bonã
utinã ordinatã. Nam utiq si bonã ha¬
berent ꝓ̾uersi forsitan nõ essent. ꝓecca¬
tũ eteñi si ꝑfecte erubescerent. nõ tñ fa¬
tile ꝯmitterent. Q ualis putas ꝓudorẽ
erubescere pauꝑtatem ⁊ erubescere hũi¬
litatem. Ilud nõ pudet eos erubescere
ad quod docendũ nõ puduit celestẽ ma¬
gistrũ de celo descendere. Ditite a me ĩ¬
quit. quia mitis sũ ⁊ himulis corde
At illi eoͣ magis abhyminantes qm̃ sec¬
tantes humilitatẽ. multo amplius erii¬
bescũt hre sordidam uestẽ qmͣ sordidã
mentẽ. Qmͣ nuilti hodie sunt quos
magis puderet in or̃one fecesse barba¬
ris ꝯtra regulam prisciam qm̃ protu¬

Expanded text:
m homines perversi verecundiam, sed utinam bonam, utinam ordinatam! Nam utique si bonam haberent, perversi forsitan non essent. Peccatum etenim si perfecte erubescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non puduit coelestem magistrum de coelo descendere: Discite a me, inquit, quia mitis sum, et humilis corde . At isti econtra magis abominantes quam sectantes humilitatem, multo amplius erubescunt habere sordidam vestem quam sordidam mentem. Quam multi hodie sunt, quos magis puderet in oratione fecisse barbarismum contra regulam Prisciani, quam protu
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m. Si ad d̾m fu̾it ꝯu̾sa : recuꝑat tito
pro modo timoris ⁊ amoris ꝙ̃ habet ad
sui. Mox reflorescens ca̾ro ex uoluta¬
te sua incipit ꝯformari reformato spi¬
ritu. Nam ⁊ ꝯtra sensũ suũ incipit
cam delectare quicquid delectat sp̃m. In
multiplicit siciens ad d̾m nõ nũquiͣ
⁊̃ ꝯtendit p̾cedere rectorẽ sim̃. Delectaci¬
mũ quippe ⁊ delectabile ess. aduinc¬
Eodem modo ⁊ de labore. Rusticus duros
ht̃ ñuos. fortes lacertos. Excitatio hoc
fenit. sine eũ torpore mollescit uoluntas

Expanded text:
si ad Deum fuerit conversa, recuperat cito pro modo timoris et amoris quem habet ad sui, mox etiam reflorescens caro ex voluntate sua incipit conformari reformato spiritui. Nam et contra sensum suum incipit eam delectare quidquid delectat spiritum multipliciter sitiens ad Deum, nonnunquam etiam contendit praecedere rectorem suum. Delectamum quippe et delectabile esset adjuncEodem modo et de labore. Rusticus duros habet nervos, fortes lacertos: exercitatio 211 hoc facit. Sine eum torpere; mollescit. Voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
occupationes none lectiones. diu̾se nõ
ad edificandũ aunimũ. s ad fallendũ
tardanti diei tediũ. ut cũ dampnau̾it
solitarius omĩa uetera ac solita ⁊ defe¬
ceruit noua. nõ restet uisi odiũ celłe. ⁊
fuga matura. pp̃ quod pia simplicitas
⁊ in professione religionis nouus hõ. qͥ¬

Expanded text:
tiones diversae, non ad aedificandum animum, sed ad fallendum tardantis diei taedium: ut cum damnaverit solitarius omnia vetera, omnia solita, et defecerint nova, non restet nisi odium cellae, et fuga matura. 17. Propter quod pia simplicitas, et in professione religionis et so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes pͥmũ quid̃ extra cotidianũ
oronuĩ sacrificiũ. uł leccõnis studĩ co¬
tidiane conscĩe. discussioni emenda
at in quo temptatur ad horam aĩniᷤ
nõ relaxetur. uñ se facile animꝰ mox
ut sibi ad se ip̃m redemudũ insũ fu̾it¬

Expanded text:
pes? Primum extra quotidianum orationum sacrificium, vel lectionis studium, quotidianae conscientiae discussioni, emendaat; in quo remittatur ad horam animus, non resolvatur: unde se facile mox, ut sibi ad seipsum redeundum esse vi
Abbreviated transcription (Latin):
nardus nuems egregnisscienti
scienci¬
a morib ⁊ genere cdarus. uir pꝰ mod̃
magne uirtutis exemplar futurlis
castellione castro burgundie orumdꝰ
cũ g̾manis fratrib ⁊ aliis comitib
multis ꝙystertii hĩtu religionis in du¬
itur. ⁊ nuro religiositatis fernore con¬

Expanded text:
nardus, juvenis egregius, scientia, moribus et genere clarus, vir postmodum magnae virtutis exemplar futurus, Castellione castro Burgundiae oriundus, cum germanis fratribus et aliis comitibus multis Cistercii habitu religionis induitur, et miro religiositatis fervore con
Abbreviated transcription (Latin):
go masticonensis qui pontimacense
cenobiũ edificanit. qui postra fc̃s est
antisio dorensis ep̃c. Water scĩ u̾nar¬
di dictus ẽ tesceluuis dñs oppidi fon¬
tanoꝵ. Mater eiꝰ dicta ẽ aele ex castͦ
monte uarri. hec .uii. lib̾os hñit .ui
mares futuros monachos ⁊ unã femi¬
nã futurã scĩmonialẽ quos aliens
uberib nutriendos uolebat ꝯmittere.
infiuidẽs eis naturã bom materm cũ
lacte materno. Non paciebatur eos
delicaciores assuescere cibos. Hec ciu

Expanded text:
ensis, qui Pontiniacense coenobium aedificavit, qui postea factus est Antissiodorensis episcopus. Pater sancti Bernardi dictus est Tescelinus, dominus oppidi Fontanorum: mater ejus dicta est Alez ex castro Montebarri. Haec septem liberos habuit, sex mares futuros monachos, et unam feminam futuram sanctimonialem: quos alienis uberibus nutriendos nolebat committere, infundens eis naturam boni materni cum lacte materno. Non patiebatur eos delicatioribus assuescere cibis. Haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiã ꝑuirio ant multipliciori ad¬
nlt̾io cumulantib. Ad ħ hac oportu¬
nitate laicis insurgentib contra sacros
ordines.⁊ se ab omĩ eccl̃iastica subiecti¬
one excucientib laici sacra mistera
temerant ⁊ de hiis disputant. infautes
baptizant sordido humore aurium
pro sacro oleo ⁊ crismate utentes. In

Expanded text:
ntinentiam perjurio aut multipliciori adntinentiam perjurio aut multipliciori adulterio cumulantibus; ad hoc hac oportunitate laicis insurgentibus contra sacros ordines, et se ab omni aecclesiastica subjectione excutientibus. Laici sacra misteria temerant et de his disputant; infantes baptizant, sordido humore aurium pro sacro oleo et crismate utentes; in
Abbreviated transcription (Latin):
symomiacos auathatizauit. uxoratos
sacerdotes a diunio officio remouit. ⁊ lai¬
tis missas eoꝵ audire interdixit. nouo ex¬
emplo ⁊ ut nultis nisũ ẽ ĩ ꝯsid̾ato p̾m¬
scripserunt qd̾ sacramenta q̃ in eccĩa
fiuĩt baptisius .s. crisma. corpus et
te eoꝵdem sacramentoꝵ effectũ seu ꝑ
bonos seu ꝑ malos intra dei eccĩam dĩs¬
inficat nec honoꝵ m̃itis dispensatoꝵ
amplificantur nec peccatis maloꝵ¬
attenuantur. unde hic ẽ qui baptizat
Et quare tam graue oritur scandalũ
ut nulłus heresis tempore scã ecclĩa gͣ¬
mori stismate scissa sit. hiis pro insticia
illis ꝯͣ iusticiam agentib aliis a symo¬
nia nõ declinantib. aliis notam aua¬
ricie honesto noĩe p̾texentib. Dumi ħ
ꝙ se gratis dare iactant. sub carctatis
noĩe uendunt. ⁊ ut de montanis dicit
ensebuis sb̃ noĩe obłonis artificiosius
nimina accipiũt. Porro ꝯtinentiam
pantis tenentib aliquib eã cã quest᷑
ac iactantie simulantib multis in ꝯ¬

Expanded text:
symoniacos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et laicis missam eorum audire interdixit, novo exemplo, et ut multis visum est inconsiderato prescripserunt, quod sacramenta quae in aecclesia fiunt, baptismus scilicet, crisma, corpus et te eorundem sacramentorum effectum, seu per bonos, seu per malos intra Dei aecclesiam disvificat, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum peccatis attenuantur. Unde est: Hic est qui baptizat. Ex qua re tam grave oritur scandalum, ut nullius heresis tempore sancta aecclesia graviori scismate discisa sit, his pro justitia, illis contra justitiam agentibus; aliis a symonia non declinantibus, aliis notam avaritiae honesto nomine pretexentibus dum hoc quod se gratis dare jactant, sub caritatis nomine vendunt, et ut de Montanis dicit Eusebius, sub nomine oblationum artificiosius munera accipiunt; porro continentiam paucis tenentiac jactantiae simulantibus, multis inco
Abbreviated transcription (Latin):
peccuma posse opinatur. Coram uobis
ergo qui iudicio sp̃c scĩ congregati sumꝰ
pud me nõ esse symoniacũ. Accepit ille
libens hanc ꝯdicõem nithil minus rap¬
tus qm hoc dicere. Certegłia pri ⁊ filio
strepitu. uł tũc. uel deinceps tota inta
sua sp̃m scm̃ noĩare potuit. hunc deiec¬
tũ ab ep̃atu abbas p̾dictus pro testimo¬
no miraculi sepe serũ duxit. hic autẽ¬
.ppͣ. g̾g̃. excõicanit om̃s electos qui ĩues¬
tituraꝵ ecciãꝵ de manu laici acciꝑent.

Expanded text:
pecunia opinatur. Coram nobis ergo qui judicio Spiritus sancti congregati sumus, pud me, non esse illum Simoniacum. » Accepit ille libens hanc conditionem, nihil minus ratus, quam hoc dicere. Et certe Gloria Patri et Filio vel tunc vel deinceps tota vita sua Spiritum sanctum nominare potuit. Hunc dejectum ab episcopatu abbas praedictus pro testimonio miraculi saepe secum duxit. Hic Gregorius excommunicavit omnes electos, qui investituram Ecclesiarum de manu laici acciperent.
Abbreviated transcription (Latin):
peste ꝑ intinas edes grassante. Mox as¬
censis mulis diffugerunt. Idẽ archidy¬
acomis in gallia ꝯsederat in concilio ince
testib argni. nullis argumẽtis poterat
confutari. Ita dicendi arte pallebat.
Tunc arͬdyaconus cess hũanũ eloquiũ
producat᷑ oraculũ diuinũ. Certũ ẽ qd̾

Expanded text:
peste per vicinas aedes grassante, mox aspeste per vicinas aedes grassante, mox ascensis mulis diffugerunt. Idem archidiaconus in Gallia consederat in concilio vice testibus argui, nullis argumentis poterat confutari, ita dicendi arte callebat. Tunc archidiaconus: « Cesset humanum eloquium, producatur oraculum divinum. Certum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
quit tuo quasi ꝑ fistulas ad aures me¬
as deductus ẽ. Item ecclĩam aliqͣnͣdo
simul ingressi. ab bas ⁊ archidya co¬
it archidyaconus abb̃em turbulento
rictu infrendens. abbas foras egressus
cãm ꝯmocõnis inquisunt. Em ille
si me amare nis. Caue ne ult̾ius hac
iħc speciosus ille p̾ filiis hom̃i postula¬
cõnib meis uisibiliter astabat inten¬
dens dictis ⁊ serems fanens oculis. set
prõis tue.addictus uiolencia me deseru¬
it. ad te ꝯñsus puto esse iniurie amico
eriꝑe actorem salutis sue. p̾terea nom̾s
mortalitatẽ hõm ⁊ huic loco ĩminere
extidiũ. uidi enĩ angelum dei stantem
suꝑ altare enaginato gladio. ⁊ iã ꝓniu¬
ciam istam spissus. ⁊ nebulosus aer tir¬
cumuolat. fugianus ergo qmͣ totiuus. his
dictis introemites in diuersoriũ ad cu¬
ram corporis ascendere. continnoq da¬
pib appositis exortus ẽ in domo luctus
plurib ex familia subito extinctis. Qͥ

Expanded text:
quit, tuo quasi per fistulas ad aures mequit, tuo quasi per fistulas ad aures meas productus est. » Item Ecclesiam aliquando simul ingressi abbas et archidiacoit archidiaconus abbatem turbulento rictu infrendens. Abbas foras egressus causam commotionis inquisivit. Cui ille: « Si me amare vis, cave ne ulterius hac eus Jesus, speciosus ille prae filiis hominum postulationibus meis visibiliter astabat, intendens dictis, et serenis favens oculis. Sed orationis tuae addictus violentia, me deseruit, ad te conversus. Puto esse genus injuriae, amico eripere auctorem salutis suae. Praeterea noveris mortalitatem hominum, et huic loco imminere excidium. Vidi enim angelum Dei stantem super altare evaginato gladio, et jam provinciam istam spissus et nebulosus aer circumvolat. Fugiamus ergo quantocius. » His dictis, introientes diversorium, ad curam corpori assedere, continuoque dapibus appositis exortus est in domo luctus, pluribus ex familia subito exstinctis. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
sidet gisselimus. hic hyldebranus ut
audiiit a quodain qui hoc audierat
referre abb̃em cluginacensẽ hugonẽ
cogitationes alioꝵ ꝓpħico mentis in tu¬
itu nũciabat. Quem ideo papa alex¬
officii inturtu hyldebramiꝰ tanqmͣ
tantellarius artiubat promntias. ut
ꝓperam acta corrig̾et. Die cũ equitaret
cũ multa turba obseqñtiũ abbas hugo
cũ suis monachis prosequebatur. uiso¬
q eminus tanto niri honore. cepit co¬
gitare in aĩo suo unde ess tantus ho¬
nor homuncõi exilis stature despicabi¬
lis ꝑentele. proculdubio ħ ei ex suꝑbia
accidere quod tot obambulatores hrẽt
uix hec mente uersarat cũ archidyaco¬
nus reflexo equo ⁊ caltarib incitato a
longe clamans ⁊ abb̃em aduotans.
du inquit male cogitasti. Non eĩ mͥ
hanc gloriam. si gloria dici põt que ti¬
to transit. uł imputo uł ab aliis im¬
putari uolo. s beatis apłis quoꝵ pri¬
uilegio mͥ exhibetur. E rubescens ab¬
bas ħ solum respondit. Queso domi¬

Expanded text:
s 3. GUILLELMUS. Hic Hildebrandus, ut audivi a quodam, qui hoc audierat referre abbatem Cluniaci Hugonem, cogitationes aliorum prophetico mentis intuitu nuntiabat, quem ideo papa Alexofficii intuitu Hildebrandus tanquam cancellarius circuibat provincias, ut perperam acta corrigeret. Die quadam cum equitaret cum multa turba obsequentium, abbas Hugo  suis monachis prosequebantur. Visoque eminus tanto viri honore, coepit cogitare in animo suo, unde esset tantus honor homuncioni exsilis staturae, despicabilis parentelae; procul dubio hoc ex superbia ei accidere, quod tot obambulatores haberet. Vix hoc mente versarat, cum archidiaconus, reflexo equo, et calcaribus concitato, a longe clamans, et abbatem advocans: « Tutu, inquit, male cogitasti. Non enim mihi hanc gloriam, si gloria dici potest, quae cito transit, vel imputo, vel imputari volo, sed beatis apostolis, quorum privilegio mihi exhibetur. » Erubescens abbas, hoc solum respondit: « Quaeso, domi
Abbreviated transcription (Latin):
qui in comitatu eius ꝑgebant actũ sit
adhuc nestitur. hinc frantis. huic scotis
angliam intursantib angli fame con¬
suuũctur. Multi eoꝵ humanis carnib
ꝯfessoris incripta subt̾ranca mue¬
itur corpus enisdẽ sũ panlini qd̾ olim
a frigia ubi exulauerat reportatũ ibi a
felice ep̃o cathenis ferreis fuerat suspen¬
sum ⁊ ixta eñ multa corpora scõꝵ. Ad dex¬
tram .s. eius palmatius ꝯsul ⁊ patritus
hen eroꝵ ad siistram tyrsus ums de
pͥncipib thebee legionis cũ multis the¬
beoꝵ in hac urbe arictionaro martyri¬
zatur. Ad caput .uii. senatores urbis
⁊ tres frẽs. leander. alexander. sother.
Ad pedes hormsda. papiruis. ꝯstans
romanus. ⁊ cũ alii mutti ibniacerent
hoꝵ tm̃ modo noĩa ⁊ tempus ⁊ dies pas

Expanded text:
qui in comitatu ejus pergebant, advenerit, qui in comitatu ejus pergebant, advenerit, adhuc nescitur. Hinc Francis, hinc Scotis Angliam incursantibus Angli fame consumuntur, multi eorum humanis carnibus confessoris in cripta subterranea invenitur corpus sancti Paulini, quod olim a Frigia, ubi exulaverat, reportatum ibi a Felice episcopo, catenis ferreis fuerat suspensum, et juxta eum multa corpora sanctorum; ad dexteram scilicet ejus, Palmatius consul et patricius Trevirorum; ad sinistram Tyrsus, unus de principibus Thebeae legionis, cum multis Thebeorum in hac urbe a Rictiovaro martyrizatus; ad caput septem senatores urbis, et tres fratres Leander, Alexander, Sother; ad pedes Ormisda, Papirius, Constans, Jovianus. Et cum multi alii ibi jacerent, horum tantummodo nomina et tempu
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Cõno qui ⁊ conradus pͥmicerius colo¬
mensis ab imꝑatore henrico ad suscipiẽ¬
dũ archiep̾atũ treneroꝵ missus capitur
adhuc illesus gladio transũb̾at᷑. Corpͤ¬
Inde a deoderito uirdimensiũ ep̃o trans¬
portatũ ad collegiũ monast̾iũ. multis st¬
tim miratulis a deo glorificatur. hiis tẽ¬
porib belnatensi tinitate suo destituta.
sio remensi metropolctano consecratur
Qui grauiter ferens tarere se p̾sentia q̃n¬
tun marlyris in honore ⁊ memoria edi¬
ficauit ecc̃iam. hant longe a menib bel
uace urbis. Rome duob de ppͣtu ꝯtendẽ¬
tib: mantue synodus colligitur ⁊ me¬
diante anuone colomense archiepõ alex¬
auder se nreuirando de symomna expur¬
gans in sedeapłica subrogatur cadelo ut
symoniatus repndiatur Emio . xiiͦ
deoderitus comes treneroꝵ de martyriza¬
to cenone apd̾ dm̃ ⁊ homĩes reus exiliat᷑
ab imꝑatore. Sub suscepta ꝑegrmatio¬
ne eundi ierł̾imã quid de eo ⁊ de om̃ib

Expanded text:
t. Cono, qui et Conradus, primicerius Coloniensis ab imperatore Henrico ad suscipiendum archiepiscopatum Treverensem missus, capitur adhuc illaesus gladio transverberatur. CorpInde a Deoderico Virdunensi episcopo transportatum ad Tolegium monasterium, multis statim miraculis a Deo glorificatur. His temporibus Belvacensis civitas suo destituta sio Remensi metropolitano consecratur. Qui graviter ferens carere se praesentia Quintini martyris, in ejus honore et memoria aedificavit ecclesiam haud lonatur. Romae duobus de papatu contendentibus, Mantuae synodus colligitur; et mediante Annone Coloniense archiepiscopo, Alexander se jurejurando de symonia expurgans, in sede apostolica subrogatur, Cadelo vero ut symoniacus repudiatur. 1068. 12. 8. 2. Deoderito Conone apud Deum et homines reus, exsiliatur ab imperatore, et suscepta peregrinatione eundi Hierosolymam, quid de eo, et de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tras ⁊ ꝯsuetudines eccĩe cantuanẽ¬
sis. Cumq ad esset dies placiti lan¬
frantus sollicite nuocauit scm̃i dũ¬
stanũ. Ea nocte astitit ei sc̃s ĩ insu
dicens. lanfrance ne turberis. ego
tibi ad ero. ⁊ si illos nõ niceris scias
me nõ esse qui tecũ loquoꝵ. sic fcm̃
ẽ. laufranco in crastinũ omĩa que si¬
bi obiciebantur cunctis stupenti¬

Expanded text:
terras et consuetudines Ecclesiae Cantuarienterras et consuetudines Ecclesiae Cantuariensis. Cumque adesset dies placiti, Lanfrancus sollicite invocavit sanctum Dunstanum. Ea nocte astitit ei sanctus in visu, dicens: « Lanfrance, ne tristeris, ego tibi adero, et si illos non viceris, scias me non esse, qui tecum loquor. » Sic factum est. Lanfranco in crastinum omnia quae objiciebantur, cunctis stupenti
Abbreviated transcription (Latin):
nissent. ⁊ quomodo tam subito loti
essent ⁊ societatẽ suã amisissent.
Post hec cũ positus ess in medio scã¬
rum teliquiaꝵ exiliens cũ lecto inqͤ
iacebat nolebat fugere scõs. Cum¬
q illic retineretur. Demon ꝑ ueu¬
trem eius tanqmͣ catus ꝑunlus cͦ¬
rebat. nĩc u̾sus os. nũc inferiora q̃¬
rens eritũ. Cumq frẽs reficerent
fr̃ qui relictus erat ad custodiendũ
eum. multum deuotus erga scm dũ¬
stanuĩ ꝯfisus de dei adnitorio. Accepit
crucẽ qmͣ sc̃s diuistanus solebat fa¬
cere portari ante se more archiep̃i. ⁊
posuit eam suꝑ demo macũ clamãs
cũ lacrimis. sancte dunstane succ¬
re. Mox demon eriit. Tunc eger le¬
uatis oculis in celum. ⁊ ꝑfusus lacri¬
nus ait. Grãs tibi ago sancte pr̃ dñ¬
stane. ⁊ tibi fr̃ dilectilsime. quia tu
hoste. Post hoc baio censis ep̃c. qui
erat comes cancie moint quasdã ca¬
lum pinas adñsus lanfrantũ suꝑ

Expanded text:
nissent, et quomodo tam subito loti nissent, et quomodo tam subito loti essent, et suam societatem amisissent. Post haec cum positus esset in medio sanctarum reliquiarum, exsiliens cum lecto in quo jacebat, volebat fugere sanctos: cumque illic retineretur, daemon per ventrem ejus tanquam catus parvulus currebat, nunc versus os, nunc versus inferiora, quaerens exitum. Cumque fratres reficerent, frater qui relictus erat ad custodiendum eum, multum devotus erga sanctum Dunstanum, confisus de Dei adjutorio accepit crucem, quam sanctus Dunstanus solebat facere portari ante se more archiepiscopi, et posuit eam super daemoniacum, clamans cum lacrymis: Sancte Dunstane, succurre. Mox daemon exiit. Tunc aeger levatis oculis in coelum, et perfusus lacrymis, ait: « Gratias tibi ago, sancte Pater Dunstane, et tibi, frater dilectissime, quia tuihoste. » Post haec Bajocasensis episcopus, qui erat comes Cantiae, movit quasdam calumnias adversus Lanfrancum super