comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nãq: totũ incensũ dicitur
&holocaustũ se ipse dño
facit: qui spretis omnibꝰ.
terrenis: solo suꝑne beati¬
tudinis desiderio estuare:
solam hanc per luctũ ac
lacrimas querere dulce
habet: Contẽplatur ẽgenĩ
mens qui sint illi angłorũ
chori : quȩ ipsa societas bea
torũ sp̃uum: quȩ maiestas
ȩternȩ uisionis derꝰ et
amplius plangit. quia bonis
perhennibꝰ deest: quã flebat
cũ mala ȩterna metuebat:
Utramq autẽ nr̃e cõpun¬
ctionis hostiam. gratanter
accipere dignetur: qui et
pro peccato lugentibꝰ atq
afflictis clementer errata
dimittit: & pro ingressu ui-¬
te cȩlestis tota mentis inten-¬
tione feruentes ȩterne suȩ
uisionis luce reficit: iħs

Expanded text:
namque totum incensum dicitur. namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa socitorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter accipere dignetur Christus, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes, aeterna suae visionis luce reficit Jes
Abbreviated transcription (Latin):
intueri diligentius: quia
non frustra duo turtures.
aut duo pulli colũbe: et
inus ex his ꝓ peccato. alter
in holocaustũ offerri debe
p̃cipit᷑: Duo sunt nãq gene¬
ra cõpunctionis: quibus se¬
met ipsos dño fideles in ara
corcdis immolant: Quia ni¬
mirũ sicut ex patrũ dictis
accepimꝰ: dm̃ sitiens anima.
prius timore cõpungitur:
postea amore Prius enĩ sese
in lacrimis afficit : quia dũ
bialorũ suorũ recolit: pro
his perpeti supplicia ȩterna
pertimescit.⁊ quod est unũ
turturẽ. siue pullũ colũbȩ
pro peccato offerre: At clum
longa meroris anxietate
fuerit formido consũpta:
quedã iã de p̃sũptione ue¬
niȩ securitas nascitur : et
in amorẽ cȩlestiũ gaudiorũ
animus inflãmatur:  qui
prius flebat ne duceretur
ad suppliciũ: postmodum
flere amarissime incipit
quia differtur a regno:
qđ ẽ. de altero turture.
siue pullo colũbino holo¬
caustũ facere: Holocaustũ

Expanded text:
intueri diligentius: quia intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amorem coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
dño apparente reuelantur
ex multis cordibꝰ. cogitatio¬
nes: cũ lecto uel prȩdicato
uerbo salutis:: alii auelenti¬
um libenter auscultant.
gaudentes perficere actu
quȩ auditu didicerint: alii
fasticlientes quȩ audiunt:
non hȩc agendo patrare.
sed his potius insultando ni¬
tuntur contraire: Uncle
oportet fr̃s. ut quotiens
uerbũ doctrinȩ cȩlestis
aliquid contrarium a nr̃is
umtemur tristiciã cordis
eorũ. qui passũ in carne dĩ
uerbum: digno dolore cõ.¬
passionis tenebant: Quotier
uero idem uerbũ in audi¬
torũ fideliũ mendẽ ꝑ dile¬
ctionẽ resurgere: atq ad
głam conditoris nr̃i ꝑ bona
opera proficere uiclerimus:
gaudeamus cũ eis qui xp̃m
resurrȩxisse a mortuis. atq
ad cęlos ascendere uotis
aspecere felicibus: Sane
quoniã castas. simplices.
& gemebunclas aues. dño
offerri consueuisse cogno-¬
uimus: quibꝰ nr̃a sobrietas.
simplicitas. & cõpunctio
corlis auctori nr̃o semper

Expanded text:
Domino apparente revelantur Domino apparente revelantur ex multis cordibus cogitationes, cum lecto vel praedicato verbo salutis, alii audientium libenter auscultant, gaudentes perficere actu quae auditu didicerint; alii, fastidientes quae audiunt, non haec agendo patrare, sed his potius insultando nituntur contraire. Unde oportet, fratres, ut quoties verbum doctrinae coelestis aliquid contrarium a duris imitemur tristitiam cordis eorum qui passim in carne Dei verbum digno dolore compassionis tenebant: quoties vero idem verbum in auditorum fidelium mente per dilectionem resurgere, atque ad gloriam conditoris nostri per bona opera proficere viderimus, gaudeamus cum eis qui Christum resurrexisse a mortuis atque ad coelos ascendere votis aspexere felicibus. Sane quoniam castas, simplices et gemebundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis auctori nostro semper
Abbreviated transcription (Latin):
procreatũ mori pauida do-¬
lebat: Ut reuelentur ex
multis cordibꝰ cogitationes:
Ante incarnationẽ dnĩcã.
uelate erant cogitationes
multorũ : nec late patebat
quis ȩternorũ amore. Fla¬
graret: quis cȩlestibꝰ bonis
tẽporalia mente preferret:
Sed nato cȩli rege in derra:
confestim pius quisq gaude¬
bat. Herodes autẽ turbatꝰ
est : & omĩs hierosolyma cũ
illo: Predicante᷑ & miracula
faciente : om̃s turbȩ et i¬
mebant. & glorificabant
&e scribȩ dicta ac facta eiꝰ
salutaria: rabido ore car¬
pebant: Passo in cruce: un¬
pii leticia stulta: pii tristi¬
cia iusta replebantur: Sed
resurgente a mortuis. et
ascendente in cęlũ: horũ
lȩticia merore: illorũ est
mesticia gauclio mutata
perhenni: Sicq iuxta
propħiam beati sẏmeonis
apparente in carne dño:
reuelate sunt ex multis
cordib cogitationes Non
hȩc autẽ dispariũ reuelatio
cogitationũ: tunc solum
est actitari: Q nunc enĩ

Expanded text:
procreatum mori pavida doprocreatum mori pavida dolebat. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Ante incarnationem Dominicam velatae erant cogitationes multorum, nec late patebat quis aeternorum amore flagraret, quis coelestibus bonis temporalia mente praeferret: sed nato coeli rege in terra confestim pius quisque gaudebat, Herodes autem turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo. Praedicante et miracula faciente, omnes turbae et timebant, et glorificabant et Scribae dicta ac facta ejus salutaria rabido ore carpebant. Passo in cruce impii laetitia stulta, pii tristitia justa replebantur; sed resurgente a mortuis, et ascendente in coelum horum laetitia moerore, illorum est moestitia gaudio mutata perenni: sicque juxta prophetiam beati Simeonis apparente in carne Domino, revelatae sunt ex multis cordibus cogitationes. Non haec autem disparium revelatio cogitationum tunc solum est actitari. Et nunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
uita: qui credit in me etiam
si mortuus fuerit uiuet: et
oñĩs qui uiuit & credit in me:
non morietur in ȩternũ Sed
non minus terribiliter sonat
quod p̃mitatur: ecce positus
est hic in ruinam In felix nãq
satis est qui agraita resurrecti¬
onis gła deterius cadit: qui
uisa luce ueritatis. grauioribꝰ
peccatorũ nebulis obcecatur:
Unde curandũ nob̾ sũmopere
est: ut recta quȩ cognouimus
operanclo semꝑ ȩxercere memi¬
nerimus: Ne de nob dicatur
illud apłi petri: quia melius
erat eis uiam ueritatis non
cognoscere: quã post agnitio¬
nem retrorsũ ire ab eo quod
Signũ dñicȩ crucis multi
sepe iudȩorũ exterius. multi
contradixere gentiliũ: multi
dicentes se nosse dm̃: factis
autẽ negantes & tuam
ipsius animã pertransibit
gladius: Gladliũ appellat
animã pertransiuit: qui a
non sine acerbo do lore.
potuit crucifixũ morientẽ¬
q uiclere: Quem licet
resurrecturũ a morte quali
dm̃ nullatenus ambigebat:

Expanded text:
n me, etiam si mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Sed non minus terribiliter sonat quod praemittitur, Ecce positus est hic in ruinam. Infelix namque satis est, qui agnita resurrectionis gloria deterius cadit, qui visa luce veritatis gravioribus peccatorum nebulis obcaecatur. Unde curandum nobis summopere est ut recta quae cognovimus, operando semper exercere meminerimus, ne de nobis dicatur illud apostoli Petri: Quia melius erat eis viam veritatis non agnoscere, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod Signo Dominicae crucis multi saepe Judaeorum exterius, multi contradixere gentilium; multi, dicentes se nosse Deum, factis autem negantes. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Gladium appellat animam pertransivit: quia non sine acerbo dolore potuit crucifixum morientemque videre, quem licet resurrecturum a morte quasi Deum nullatenus ambigebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimo dñice natiui¬
tatis diẽ debitis ueneram᷑
lofficiis: maxine eiꝰdem dñi
saluatoris nr̃i. simul et
intemeratȩ genitricis eius.
humilitati delicatã. sacra
euangłii lectio designãti.
exponens eos qui legi nichil
debeant implendis se lega¬
libus per omĩa subdidisse de¬
cretis: Sicut enĩ modo cũ le

Expanded text:
dragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatum sacra Evangelii lectio designat, exponens eos qui legi nihil debuerant, implendis se legalibus per omnia subdidisse decretis. Sicut enim modo cum E
Abbreviated transcription (Latin):
etiã de quibusdã ꝑfectioribꝰ
scĩs. & ante tempus resurrecti¬
onis fieri dubrum ñ est. illis
iuclelicet qui fiducia bonorũ
cupio dissolui & cũ xp̃o esse:¬
mori lucrũ: Hȩc quidẽ onũa
dr̃s quasi apłis specialiter
dicere uidetur. sed ne puta¬
remus eũ illis solũmodo &
non etiã nobis. si illorum
exempla sequeremur. beati¬
tudinẽ liuinȩ cognitionis
polliceri: generalem post hec
sententiam sub intulit. et
omĩbus se diligentibus eadẽ
sue uisionis & cognitionis
prȩinia premittit licens
qui habet mandata mea et
seruat ea: ille ẽ. qui diligit

Expanded text:
etiam de quibusdam perfectioribus etiam de quibusdam perfectioribus sanctis, et ante tempus resurrectionis fieri dubium non est, illis videlicet, qui fiducia bonorum Cupio dissolvi, et essemori lucrum . Haec quidem omnia Dominus quasi apostolis specialiter dicere videtur, sed ne putaremus eum illis solummodo, et non etiam nobis, si illorum exempla sequeremur, beatitudinem divinae cognitionis polliceri, generalem post haec sententiam subintulit, et omnibus se diligentibus eadem suae visionis et cognitionis praemia promittit, dicens: Qui habet mandata mea, et servat
Abbreviated transcription (Latin):
post hec uidere ualetis quia
& ego uiuo resuscitatus a
mortuis. & uos digni estis meȩ
resurrectionis exemplo confor
uitã. & beate resurrectionis
estis gaudia uenturi In illo
die uos cognoscetis. quia ego
in patre meo. & uos in me
et ego in uobis Nouerant
patre. per unitatẽ indiuiduȩ
diuinitatis. nouerant se esse
in xp̃o per susceptionẽ fidei.
& sacramentorũ eiꝰ. nouerant
in se esse xp̃m per dilectionẽ
& obseruantiã in andatorũ eiꝰ.
Dixit enĩ eis ipse: Si quis di¬
ligit me: sermonẽ meum
seruabit. & pater meus di¬
ligit eũ & ad eũ uenemus.
&̾ mansionẽ apud eũ faciemꝰ
Hȩc utiq & tunc imbrti a
apłicis imbuta litteris nouit
omĩs eccłia xp̃i Sed in illo
nimirũ die quo ueraciter
uiuere incipiunt. longe me¬
lius ea iusti cognoscunt.
hoc est in die resurrectionis
quando eo perfectius cuncta
que scienda sunt sciunt. quo
ipsum scientiȩ fontẽ uicinius
sine fine conspiciunt: Quod

Expanded text:
post haec videre valetis, quia post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis exemplo confortvitam, et beatae resurrectionis estis gaudia venturi. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Noverant Patre per unitatem individuae divinitatis, noverant se esse in Christo per susceptionem fidei et sacramentorum ejus, noverant in se esse Christum per dilectionem et observantiam mandatorum ejus. Dixit enim eis ipse: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Haec utique et tunc imbuti a apostolicis imbuta litteris, novit omnis Ecclesia Christi. Sed in illo nimirum die quo veraciter vivere incipiunt, longe melius ea justi cognoscunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cuncta quae scienda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
morte exultabant. nequaquã
ipsi uisa eiꝰ resurrectione le¬
tari. sed audita conturbari.
ac dolere prout decebat ha¬
bebant: Uos autẽ uidetis
me inquit: quia ego uiuo
& uos iuuetis Ego iuuo presen¬
tis tẽporis uerbo posuit: et
uos uiuetis futuri. quia ni¬
mirũ in proximo adesse cer¬
nebat: Idõq quasi p̃sentem
nominabat horã. in qua
ipse morte destructa in ȩter¬
nam resurge uitam: Illorũ
uero uitam in futurũ noue¬
rat esse differendã: quos &e
usq ad prȩ finitũ mortis suȩ
tempus singulos pro ingressu
uite peremnis agonizari. &
oportebat: ait ergo: Atlhuc
modicũ. & mundus me iam
non uidet: Uos autẽ iuicletis
me. quia ego iuiuo & uos uiue¬
tis: Acsi aperte dicat Ad huc
modicũ & mundi amatores
me mortalẽ ultra uiclere
desistunt: Resurgentẽ uero
a mortuis cernere nequeunt:
quia illã nesciunt uitam.
cuius soli amatores głam
meȩ resurrections merent᷑
intueri Uos autẽ icleo me

Expanded text:
morte ejus exsultabant, nequaquam morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed audita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos autem videtis me, inquit, quia ego vivo, et vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis verbo posuit, et vos vivetis futuri, quia nimirum in proximo esse cernebat: ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam: illorum vero vitam in futurum noverat esse differendam, quos et usque ad praefinitum mortis suae tempus singulos pro ingressu vitae perennis agonizari, ettare oportebat. Ait ergo: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me
Abbreviated transcription (Latin):
electis mnuisibi liter utiq eis
Non relinquã uos orphanos.
ueniã ad uos uidebatur in-¬
fidelibus. quia moriens in cru¬
ce. dñs discipłos relinquerst
orphanos. sed non reliquit
orphanos: quibus & prebuit
se ipsũ uinũ post passionem
suam in multis argumentis per
decẽ assũptionis suȩ hoc est
hodierna die sp̃s sci illos de
cęlo carismate donauit: ubi
ipsũ xp̃m ad eos uenisse nullus
ambigit. qui inseparabi lẽ sc̃e
trinitatis naturam. uirtutem.
&̾ operationẽ esse cognouit:
Quod ipsũ latius exsequens
quantũ causa illorũ de gente
non sc̃a sit cliscreta clenuntiat:
Adhuc modicũ. & mundus me
iam non uidet: Uos autem ui¬
debitis me quia ego uiuo &
uos uiuetis: Nam quia hȩc
ad passionẽ iturus loqueba¬
tur: inodicũ erat usq ad
tempus explete passionis.
ex quo illũ reprobi iuidere
numquã ualebant: Soli et¬
enĩ iusti qui morte illius
erant contristati. gaudiũ
resurrectionis eius uidere
meruerunt: At qui uisa eiꝰ¬

Expanded text:
 eis Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. » Videbatur infidelibus quia moriens in cruce Dominus, discipulos relinqueret orphanos; sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per decem assumptionis suae, hoc est hodierna die, Spiritus sancti illos de coelo charismate donavit. Ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantum causa illorum de gente non sancta sit discreta denuntiat. Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Nam quia haec ad passionem iturus loquebatur, modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum reprobi nunquam videre valebant. Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: nec scit eũ Uoł autẽ cog¬
noscetis eũ: quia apued uos
manebit. & in uobis erit:
Dñm namq saluatorẽ & in¬
fideles ante passionẽ in carne
uiderunt. sed quia dĩ filius
esset. quia parachtus a deo
missus in mundũ. non nisi
fideles scire potuerunt: Sp̃m au-
tem scm̃ neq oculis uicdere.
in fideles. neq animo ualebans
cognoscere. quia non inclutus
humanitatẽ discipłis apparuit.
sed ita ad eos uenire. ita apud
eos maluit manere. ut in ipsis
eorũ cordibus gratissimã sibi
sedem consecraret: Hoc ẽ. enĩ
quod ait uos autẽ cognoscetis
eũ : quia apud uos manebit
& in uobis erit: Qui autẽ uisi

Expanded text:
eum, nec scit eum. Vos autem cogeum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Dominum namque Salvatorem, et infideles ante passionem in carne viderunt, sed quia Dei Filius esset, quia Paracletus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt. Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere, quia nohumanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret; hoc est enim, quod ait: Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem i
Abbreviated transcription (Latin):
neat uobiscũ in ȩdernũ: Et
addit sp̃m ueritatis. quem
mundus non potest accipere:
Mundũ autẽ appellat homines.
muncli huiꝰ amori deditos. sicut
econtra scĩ qui cęlestiũ deside¬
rio flagrant. cęli recte uocan¬
tur: Dicente plalmista: & ad¬
nuntiabunt cęli iusticiã eius.
popło qui nascetur Quod est¬
aperte dicere: aclnuntiabunt
excelsi mende uoce actione
doctores iusticiã eiꝰ. popło: qui
ad fidem ueniendo nuper in
illo nasci desiderat: Quisquis
igitur consolationẽ foris in
muncdi rebus in quirit. hic di¬
uinȩ consolationis munere
intus reformarqͥ non ualet
Quisquis infimis delectatio¬
nibus inhiat: non podest sp̃m¬
accipere ueritatis fugit enim
sp̃s ueritatis cor quod uanitati
subditũ ceriut. solosq eos
quos mandata ueritatis per di¬
lectionẽ operari conspicit ad¬
uentus sui luce reficit: Unde
bene tum diceret. quẽ mun¬
dus non potest accipere: mox
addidit dicens: quia ñ uida

Expanded text:
neat vobiscum in aeternum. Et neat vobiscum in aeternum. Et addidit: Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori deditos, sicut e contra sancti qui coelesti desiderio flagrant coeli recte vocantur, dicente Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectationibus inhiat, non potest accipere Spiritum veritatis. Fugit enim Spiritus veritatis cor quod vanitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilectionem operari conspicit, adventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens: Quia non vidit
Abbreviated transcription (Latin):
nunc post passiorẽ roget cũ
dicat de illo apłs. qui ẽ. ad
dexterã dei: qui ȩtiã inder-¬
pellat pro nobis: Habemus
autẽ & nos parachtũ diũm
corporaliter uidere nequimꝰ
ea tamen quȩ in corpore ges¬
sit & docuit in euangeliis
scripta denemus & si his aucli-¬
endis.: legendis inuicẽ con-¬
ferendis.⁊ corde & opere con¬
seruandis. ⁊ curã impendimꝰ.
constat nimirũ quod erũnas
scłi facillime quasi dño no-¬
biscũ perpetuo cõmorante:
ac nos consolante: uincamꝰ:
Si ergo hi̾nc paraclytũ dili¬
gimus: eiusq mandata ser-¬
uamꝰ: Rogabit patrẽ. & aliũ
paraclytũ dabit nobis. id est
sp̃s sui gr̃am nr̃is cordibus cle-¬
menter infundet: quȩ nds int̃
aduersa presentis exilii patrie
cȩlestis expectatione lȩtificet.
ita ut cũ propħa possimus
dicere: icdm multitudinẽ
dolorũ meorũ in corde meo
Parachsis. id ẽ. consolationes
tuȩ dñe lȩtificauerunt ani¬
niam meam: Aliũ ergo in qͥt
parachtũ dabit uobis: ut ma¬

Expanded text:
nunc post ascensionem roget, cum dicat de illo Apostolus: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Habemus autem et nos Paracletum, Domcorporaliter videre nequimus, ea tamen quae in corpore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his audiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod aerumnas saeculi facillime, quasi Domino nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum dabit nobis, id est, Spiritus sui gratiam nostris cordibus clementer infundet, quae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae coelestis exspectatione laetificet, ita ut cum Propheta possimus dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo paracleses id est consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam . Alium ergo, inquit, Paracletum dabit vobis, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
patre missio celebretur
nouũ in ea sacrificiũ dño
ipsi quoq apłi mox accepto
dono sp̃s obtulerunt: cũ
euangłizantes his qui conue¬
nerant. plurimos conuerte¬
runt ad fidem. Et hos scõ¬
fonte baptismatis renatos
mitias. ad cõmunionẽ dñici
altaris obtulerunt. Bene
autẽ duo primitiarũ panes¬
de nouis frugibus iugeban¬
tur offerri : quia nim̾irum
eccłia de utroq popło iudę¬
orũ scilicet & gentiũ col¬
legit: quos in nouã suo
redẽptori familiã consecr&
Inter hȩc uero sollerter in¬
tuendũ est. quod non sine
magno mysterio quinquage¬
narius numerus in datione
est: Nam quinquagesima die
paschȩ. & illa in monte
popło data : & hec discipłis in
cenaculo missa ẽ Sed hoc ni¬
mirũ numero perpetuitas fu¬
turȩ quĩetis ostendit᷑: in quo
recte uel legis decalogus man¬

Expanded text:
Patre missio celebretur. Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis renatos,mitias ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus in datione est. Nam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte vel legis decalogus man
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtus omniũ nationũ lingius
dei magnalia loquebantur:
Certe utiq discretionis gr̃a.
quia legis obseruatio uni
tantũ genti iuideȩ data sit.
uerbũ uero euangłii cunctis
per orbẽ gentibꝰ predicandũ.
cunc torũ linguis ꝓopłorum
ap̃iane fidei essent prȩconia
dicencla: lmpleta prophetia
quȩ dicit. Asolis ortu usq
ad occasũ lauclate nomen
dr̃i : excelsus suꝑ om̃s gentes
dñs Sed & hoc quod uiuene¬
rationẽ acceptȩ legis. omnibus
annis sacrificiũ nouũ dño die
pentecostes offerri iussũ est.
in nr̃a quoq festiuitate
spũaliter agi excepte gr̃e
tẽpore nũquam desiit No¬
uum quippe in ea sacrifici¬
um offert eccłia. cũ sab̃bo
incipientis sc̃ȩ pentecostes.
norũ adoptionis populum
per baptisma dño consecrat.
ritu uere de centesimo sic̃
& supra monuimus. ut ñ
solũ popłis xp̃ianis ueteris
facti memoria in nouetur
Sed & in nouã renatorũ
sobolem. noua paraclyti a

Expanded text:
coetus omnium nationum linguis coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis veteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a
Abbreviated transcription (Latin):
& caligigne. diuina maiestas
prefulgebat ascendit: Quia
nimirũ altiora & intima legis
archana. perfectiores solum
capere. & seruare nouerunt.
Iopłs uero carnalis luterę suꝑ¬
ficie condentus. quasi exteruis
& infra positus uerbi celestis
aclstabat auclitui: At nunc
& implencla perfectus scĩ
euangelii dicta: ficdeliũ corda
subleuantur. Ibi inter flãmas
ignium. & micantia fulgdra.
fragor quoq tonitruorũ. et
clangor sonabat bucinȩ:. Hic
cũ ignearũ uisione linguarũ.
sonitus pariter de cęlo tanquã
sp̃s uehementis acluenit:
Sed cũ in utraq clatione.
& legis uidelicet & gr̃e foris
audiretur sonitus: hrc ampli-¬
ore miraculo cũ aucditu so¬
nitus. d̃ fuit uirtus doni
cȩlestis. quȩ intus sonitu
discipłorũ corda doceret:
Ibi auclitis legalibus edictis.
respondit omĩs popłs una uoce
clicens. Omĩa uerba quȩ lo¬
quutus ẽ. dñs & aucliemus.
& faciemus. Hic accepta illu¬
stratione sp̃s. nascelitis eccłiȩ

Expanded text:
et caligine divina majestas et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimirum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc et implenda perfectius sancti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flammas ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen ampliori miraculo cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis exemplo. nobis spem
uitȩ. & perpetue libertatis
ostenlit. Quin quagesima uero
die post occisionẽ agni data
est lex. clescendente dño super
montẽ in igne quinquagesi¬
ma ȩque die post resurrectio¬
nẽ nr̃i redemptoris quȩ hodie
apparente foris igne uisibili.
inuisibi liter eorũ pectora luce
scientiȩ irradiauit. & in ex¬
tinguibili caridatis ardore
succendit & hic autẽ alti.¬
tuclo cȩnaculi. & ibi cacumen
montis. sublimitatẽ precep¬
torũ & donorũ indicat cȩlesti¬
um. & quia nemo ainfimis
adhuc desideriis inherens.
uel diuinis obtẽperare man-¬
datis. uel supernis possit dig¬
nus existere donis: sed hic
in maioris signũ perfectionis.
om̃s qui accipiebant sp̃m in
cȩnaculo erant positi: illic ad
de signancla infirmorũ corda
auclitorũ. opłs quidẽ omĩs
infra montẽ stabat. ac pauci
senuorũ montis partẽ conscen-¬
derant: Solus autẽ moyses in
ipsum eiꝰ uerticẽ. ubi in igne

Expanded text:
rectionis exemplo nobis spem rectionis exemplo nobis spem vitae et perpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo vero die post occisionem agni data est lex, descendente Domino super montem in igne, et quinquagesima aeque die post resurrectionem nostri Redemptoris, quae est hodie,apparente foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, ac inexstinguibili charitatis ardore succendit. Et hic autem altitudo coenaculi, et ibi cacumen montis, sublimitatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; et quia nemo infimis adhuc desideriis inhaerens, vel divinis obtemperare mandatis, vel supernis possit dignus existere donis, sed hic in majoris signum perfectionis omnes qui accipiebant Spiritum, in coenaculo erant positi; illic ad designanda infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ celebratur aduentus. At¬
tenclat ergo caritas ur̃a fr̃s
mei. qualiter huic nr̃e festi¬
uitati legalis festi tẏpus.
& figura concinat liberati
de ȩgyptia seruitute filii isrł
per immolationem agni pascha¬
lis exierunt in desertũ. ut ue¬
nirent ad terrã reꝓmissionis.
preueneruntq ad montẽ synai.
Et descendens dñs in igne
super montẽ comitante sonitu
bucine donitruis ac fulgoribꝰ.
quinquagesimo die peracti
paschȩ legis decalogũ eis aꝑta
uoce disposuit. atq in memoriã
clate legis. statuit eo die per
annos singulos sacrificiũ sibi
nouũ de frugibꝰ eiusdẽ anni.
panes uidelicet primitiarum
duos ad altare deftͤrri que
autẽ sit agra paschalis immo¬
latio. quȩ egyptiȩ seruitutis
absolutio. cunctis legentibus
liquet. quia uidelicet pascha
nr̃m immolatus est ap̃c Et
ipse uerus ẽ. agnus. qui abstu¬
lit peccata mundi: qui sui
sangui nis precioa peccatorũ
seruitute redemit. suȩ resur¬

Expanded text:
sancti celebretur adventus. Atsancti celebretur adventus. Attendat ergo charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festivitati legalis festi typus et figura concinat. Liberati de Aegyptiaca servitute filii Israel, per immolationem agni paschalis exierunt in desertum, ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad montem Sinai; et descendens Dominus in igne supermontem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulgoribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit, atque in memoriam datae legis statuit, eodem die per annos singulos sacrificium sibi novum de frugibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos ad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legentibus liquet, quia videlicet Pascha nostrum immolatus est Christus, et ipse verus est agnus, qui abstulit peccata mundi, qui sui sanguinis pretio nos a peccatorum servitute redemit, suae resur
Abbreviated transcription (Latin):
ignis apparens. scientiã illis
om̃ium linguarũ traclidit.
facta autẽ hac uoce conuenere
uiri religiosi. qui diuersis na-¬
tionibus hierosolymã pascha-¬
lis festiitatis gr̃a confluxe-¬
rant. stupebant q dicentes
mirantes: qm̃ audiebat unus-¬
quisq lingua sua illos loquen¬
des magnalia dei Exponenti¬
bus autẽ discipłis quia sp̃s
sc̃s esset gr̃a quã cerne bant
olim quiclẽ uoce propħarum
promissa Func audem xp̃sͥ
munere miss&:crediclerunt
ex eis tria milia iurorũ. et
baptizati acceperunt etiam
diei huiꝰ annua tęlebritas.
hȩec gr̃e cȩlestis semꝑ grata
festiuitas ob huiꝰ memoriam
fideliũ cordibus artius impri¬
mencdã. pulcherrimus scȩ̃
eccłiȩ mos moleuit. ut annis
singłis in ea baptismatis my¬
steria celebrentur: Ablutis¬
q fonte salutari credentibꝰ
uenerabile pardtur. ac ꝑ hoc
non solũ ueteris facti recorda-¬
tio. uerũ ent in nouos adop¬
tionis filios. norius in ea sp̃s

Expanded text:
ignis apparens, scientiam illis ignis apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit . Facta autem hac voce, convenere viri religiosi qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem discipulis quia Spiritus sancti esset gratia, quam cernebant, olim quidem voce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis tria millia virorum, et baptizati acceperunt etiam diei hujus annua celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius imprimendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, venerabile paretur. Ac per hoc non solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ut perueniant ad uisionẽ ue¬
ritatis. quã per fidẽ gustaue.¬
rant. & pro qua ad mortẽ usq
certauerant: Non autẽ frustra
cũ acllitamento ait: & ma¬
nifestabo ei me ipsũ Se enĩ
cunctis hominibus. se ipsũ
uero solis manifestabit elec¬
tis. Nam & reprobi in iudicio
ap̃m uidebunt. Sed sicut
scriptũ est. uidebunt in quẽ
transfixerunt: Soli autem
regem in decore suo uide¬
bunt oculi iustorũ : Beati
enĩ mundo corde: qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt: hec de lecti¬
one euanglica fr̃nitati ur̃ȩ
Km̃i prout dñs delit ex¬
ponendo diximus Uidetur
autẽ oportunũ de sollẽpni¬
tate adhuc hodierna. breui
mis autem sciendũ est.
quod hȩc sollẽpnitas. non
euangłicis tantũ consecrata
carismatibus. uerũ etiam
legalibus iã olim ẽ. p̃signa¬
ta mysteriis : sac dño iubente
per omnes annos sacris ob¬
seruatee cȩ̨rimoniis hocdier.¬
na & enĩ die ut nouimus.
positis in cęnaculo cliscipłis :

Expanded text:
ut perveniant ad visionem veut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Haec de lectiomi, prout Dominus dedit, exponendo diximus. Videtur autem opportunum de solemnitate adhuc hodierna  Al., mis autem sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum legalibus jam olim est praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo discipulis, f
Abbreviated transcription (Latin):
gam eũ & manifestabo ei me¬
ipsũ Ubi omiu intentione
considerandũ. quia xp̃m uere
diligere ẽ: non ipsam dilecti.¬
onem labiis profiteri. sed man-¬
cdata xp̃i quȩ discendo habe¬
mus operando seruare: Unde
&e̾ iohes ammonens ait fili¬
oli mei non diligamꝰ uerbo
nec lingua: sed opere et ue¬
ritate: Omũ gaudio amplec
maior Nulla poterit. nos
scilicet a patre & filio diligi
nobis contẽplandã perpetuo
filii dei głam reuelari: Non
autem dubitandũ quia quibꝰ
gła filii reue labitur. eisdem
quoq patris & sp̃s scĩ liceat
adesse conspectui: quia quorũ
una ẽ. diuinitas. una utiq
& in separabilis uisio ẽ Hinc
et enĩ dicit. Qui me uidit: ui¬
dit & patrẽ: Q notandũ quia
cũ prȩsentis temporis uerbo
diceret qui autẽ diligit me.:
adiecit de futuro. diligetur
a patre meo. & ego cliligã eũ:
& manifestabo ei me ipsũ Dili¬
git namq etiam ninc dilecto¬
res suos cũ patre filius: sed ñc
diligit ad hoc ut recte uiuant

Expanded text:
gam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere diligere est non ipsam dilectionem labiis profiteri, sed mandata Christi, quae discendo habemus, operando servare. Unde et Joannes admonens, ait: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, sed opere et veritate . Omni gaudio amplectmajor nulla poterit, nos scilicet a Patre et Filio diligi, nobis contemplandam perpetuo Filii Dei gloriam revelari. Non autem dubitandum quia quibus gloria Filii revelabitur, eisdem quoque Patris et Spiritus sancti liceat adesse conspectui, quia quorum una est divinitas, una utique et inseparabilis visio est. Hinc etenim dicit: Qui me videt, videt et Patrem . Et notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret: Qui autem diligit me: adjecit de futuro, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte vivant
Abbreviated transcription (Latin):
diligentibus se: Cuiꝰ prȩmii
cogrutionẽ. quia in cor homi¬
nis id est humana adhuc
sapientis ascendere ñ posse
destatur: aperit subsequenter
unde hȩc diligentibꝰ deum
possit ostendi: Nobis autem
quia dũ ipse corda que un¬
plet appet̾itu inuisibi lium
inflamat Eadem bona in¬
uisi bilia quã sint p̃clara.
quã terrenis omĩbꝰ p̃ferenda.
manifestat Uncle bene
eiusdẽ sp̃s gr̃a septiformis a
propħa describitur. quia ni¬
mirũ & per eiꝰ inspirationẽ
ad requiẽ peruenit᷑ & in
eius plena perceptione. ac¬
Porro ipse dies uel anius
quinquagesimus. qui septẽ
illa requies qua nunc amiinȩ
fruuntur. electorũ corporũ¬

Expanded text:
diligentibus se . Cujus praemii diligentibus se . Cujus praemii cognitionem quia in cor hominis, id est, humana adhuc sapientis, ascendere non posse testatur, aperit subsequenter unde hoc diligentibus Deum possit ostendi: Nobis autem,quia dum ipse corda quae implet appetitu invisibilium inflammat, eadem bona invisibilia quam sint praeclara, quam terrenis omnibus praeferenda, manifestat. Unde bene ejusdem Spiritus gratia septiformis a propheta describitur, quia nimirum et per ejus inspad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione Porro ipse dies vel annus quinquagesimus, qui septem illa requies, qua nunc animae fruuntur, electorum corporu
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ legẽ decalogiꝰ & eiusdẽ sp̃s
gr̃am. in eo dierũ numero
qui requiẽ designaret: clari
decebat: Neq hoc pretereũdũ.
quod idõ numerus quinqua¬
genarius significationi inter¬
ne quietis aptatur : quia ex
septẽ septimanis & monade
perficitur Sex quippe diebꝰ
in lege popłs operari. septima
quiescere. Sex aniis arare
& metere. septimo iussus est
quiescere: Qui a & dñs sex diebꝰ
mundi ornatũ perfecerit.
septimo ab opere suo cessaue-¬
rit: Quibus omĩbꝰ mystice
am monemur. quod hi qui in
hoc scło qđ sex ȩtatibꝰ constat:
bonis operibꝰ pro dño instant:
In sabbatũ in futuro. id ẽ. in
requiẽ a dũo inlucuntur
ȩternã Quod autẽ septẽ dies
uel anni septies ducuntur.
multiplicẽ eiusclẽ requiei ha¬
bunclantiã designant. in qua
premiũ illud sublime clatur
electis De quo apłs ait. Quod
oculus non tudit. nec auris
aucliuit nec in cor hominis
ascendit : quȩ preparauit ds̃

Expanded text:
et legem decalogi, et ejusdem Spiritus et legem decalogi, et ejusdem Spiritus gratiam in eo dierum numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis operibus pro Domino instant, in Sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designant, in qua praemium illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ad uerã ꝓfecto roquiẽ tenduns:
Quia enĩ quinquagesimꝰ annus
in lege iubileus. id ẽ. dimit¬
tens suie mutatus appellari
uissus ẽ: in quo popłs ab omni
operatione requiesceret. onũuo
debita relaxarentur. serui
liberi redirent. annus ipse
maioribꝰ sollẽpniis ac lauclibꝰ
diuinis eminentior cęteris
existeret: Merito per hunc
numerũ illa sũmȩ pacis tran¬
quillitas indicatur. quando
sicut apls ait cauende no¬
ussima tuba mortui resur¬
gent: & nos immuta bunur
in głam Ubi cessantibꝰ huiꝰ
scłiꝰ laboribꝰ & erumpnis de̾¬
missis omĩum culparũ debitis
in sola diuine uisionis con¬
demplatione. cunctus electorũ
popłs in ȩternũ gaudebit:
Impleto illo desiderabili diũ
ac saluatoris nr̃i mandato::
uacate & uirdete. qm̃ ego sũ
ds̃. Ad quã ꝓfecto uacationẽ:
& uisionẽ in cõmutabilis ueri¬
tatis: quia non nisi ꝑ obseruan¬
tiam p̃ceptorũ cȩlestiũ. & sp̃s
sc̃i donũ pertingitur. Recte

Expanded text:
ad veram profecto requiem tendunt. Quia enim quinquagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mutatus appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quieceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret, merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gloriam ; ubi cessantibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo desiderabili Domini ac Salvatoris nostri mandato, Vacate et videte quoniam ego sum Deus. Ad quam profecto vacatincommutabilis Veritatis, quia non nisi per observantiam praeceptorum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
gine fruuntur. dũ a contur¬
batione hominũ scłariũ tota
mente secreti: uultũ sui condi¬
toris semꝑ reminisci gauclent:
atq ad pcͦi fectã eiꝰ contẽplatio¬
nem ꝑtingere sitiunt. dicendeᷤ
sibi cũ apło ioħȩ.⁊ scimus quia
cũ apparuerit limiles ei erunus.
uidebimꝰ enĩ eũ sicuti ẽ Ad

Expanded text:
gine fruuntur, dum a conturgine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
quoq receptorũ gła cumulabit᷑
Ubi sollicitius intimandum
est fr̃s mei ÷ quia sp̃s sc̃s non
solum in futuro perfectam:
sed et in presenti maximã
iustis quietẽ tribuit. cũ eorũ
mentes cȩlestis igne caritatis
accendit: Dicit nãq apłs:
est uera immo hec est sola
in hac uita requies anima¬
rum: diuina di lectione re-¬
pleri: spe suꝑne retributionis
prospera mundi simul & ad.¬
uersa contẽpnere: terrena
a se desideria funditus extyr¬
pare: concupiscentiis renun¬
contumeliis & persecutionibꝰ¬
rerũ delectationibꝰ & opulen-¬
tia se requiescere posse con¬
fidit: Fallitur. & enĩ et cre¬
berrimis eiusdẽ mundi per-¬
turbationibꝰ. & ipso fine con.¬
uincitur: quia spebarenã
funcdamentũ suȩ quietis
posuerit: At quicũq sancto
afflati spu suauissimum
illud elñicę dilectionis
iugũ suꝑ se leuauerint: atq ex¬
emplo illius mites c̾e & humi¬
les corde didicerint: nulla uo¬
iii prȩsenti futurȩ quietis inia¬

Expanded text:
quoque receptorum gloria cumulabitur. Ubi sollicitius induendum est, fratres mei, quia Spiritus sanctus non solum in futuro perfectam, sed et in praesenti maximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namque Apostest vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuncontumeliis et persecutionibrum delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis ima
Abbreviated transcription (Latin):
uisu comptehendere ualeamꝰ:
Hȩc &̃enĩ sola ac uera ẽ. beato¬
rũ non solũ hominũ sed ange-¬
lorũ uita : faciem perpetuo
sui cernere creatoris: quã desi¬
derabat ardenter psalmista
qui dicebat: sitiuit anima mea
ad dm̃ uiuũ quando ueniam
&e apparebo ande faciem dez:
Cuius soluis uisione non autẽ
ulla terrenarũ rerũ affluentia

Expanded text:
visu comprehendere valeamus. visu comprehendere valeamus. Haec etenim sola ac vera est beatorum non solum hominum, sed et angelorum vita, faciem perpetuo sui cernere Creatoris, quam desiderabat ardenter Psalmista, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Cujus solius visione non autem ulla terrenarum rerum affluentia
Abbreviated transcription (Latin):
mei non passibus pedum: sed
bonorũ profectibus operũ uide¬
re eamdem glorificatã humani¬
tatem. cũ eisdem ministris. digna
seruitutis suȩ mercede remunera¬
tis: Pestinemus uidere illum:
in cliuina patris. ac sua maiesta¬
te fulgentem: Festinemus inquã:
Nam tanta beatitudo non cum
desidia. ac torpore quȩrenda: sed
alacriter sunt xp̃i sequenda
uestigia: Nam ipse cursũ nr̃m
data manu uiuare desiderat :
delectatur ã nobis audire: trahe
me post te. curremus in odore
unguentorũ tuorũ: Citius ergo
uirtutũ gressibus sequamur: ut
mereamur consequi: Nemo tard&e
conuerti ad dũm: nemo differat
de die in diem. ipsum per omĩa
& ante omĩa precantes ut gressus
nr̃os dirigat. scđm eloquiũ suũ:
& non clominetur nr̃i omnis in¬
iusticia: Uidentes autẽ: cognoue¬
runt de uerbo quod dictũ illis
erat de puero hoc: Q nos fr̃s dilecꝰ¬
tissimi quȩ dicta sunt nobis de
festinemus complecti: ut hȩc in
futuro perfectȩ cognitionis

Expanded text:
mei, non passibus pedum, sed mei, non passibus pedum, sed bonorum profectibus operum videre eamdem glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; festinemus videre illum in divina Patris ac sua majestate fulgentem. Festinemus, inquam, nam non est tanta beatitudo cum desidia ac torpore quaerenda, sed alacriter sunt Christi sequenda vestigia. Nam ipse cursum nostrum data manu juvare desiderat, delectaturque audire a nobis: Trahe nos post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Citius ergo virtutum gressibus sequamur, ut mereamur consequi. Nemo tardet converti ad Dominum, nemo differat de die in diem, ipsum per omnia et ante omnia precantes, ut gressus nostros dirigat secundum eloquium suum, et non dominetur nostri omnis injustitia. Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Et nos, fratres dilectisimi, quae dicta sunt nobis de festinemus amplecti, ut haec in futuro perfectae cognitionis
Abbreviated transcription (Latin):
corclis ac corporis castigatione
procuremus: ut quẽ illi in prese-¬
pio uidere uagiendẽ: nos in pa-¬
tris solio mereamur uidere
regnantẽ: Quideamus inquit
hoc uerbũ quod factũ est:
Quam recta & pura fidei sc̃ȩ
confessio. in principio erat
uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃:
& ds̃ erat uerbũ: Hoc uerbum
natũ ex patre non factũ est: quia
creatura ds̃ non est In qua cliui
nitate uideri ab hominubus non
potuit : sed ut uicleri possit. uer¬
bũ caro factũ est: &e habitauit
in nobis: Uideamus ergo inqui¬
unt hoc uerbũ quod factũ est:
quia ante quã factũ esset : hoc
uidere nequiuimus: Quod fecit
dñs : & ostendit nobis: Quod in¬
carnari fecit dñs: & per hoc ui¬
sibile nobis exhibuit: & uene¬
runt festinantes: & inuenerunt
mariam. & ioseph. & infantem
positũ in presepio Uenerunt
pastores festinantis et ir¬
uenerunt dm̃ hominẽ natum:
simul &e eiusclẽ natiuitatis mi¬
nistros: Festinemus &e nos fr̃s

Expanded text:
cordis et corporis castigatione cordis et corporis castigatione procuremus, ut quem illi in praesepio videre vagientem, nos in Patris solio mereamur videre regnantem. Et videamus, inquiunt, hoc verbum quod factum est. Quam recta et pura fidei sanctae confessio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum! Hoc verbum natum ex Patre, non factum est, quia creatura Deus non est. In qua nativitate divina videri ab hominibus non potuit; sed ut videri posset, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Videamus ergo, inquiunt, hoc Verbum quod factum est, quia antequam factum esset, hoc videre nequivimus. Quod fecit Dominus et ostendit nobis, quod incarnari fecit Dominus, et per hoc visibile nobis exhibuit. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Venerunt pastores festinantes, et invenerunt Deum hominem natum, simul et ejusdem nativitatis ministros. Festinemus et nos, fratres