comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minare plebẽ de tribu sua plebẽ chaat: qͦ scili¬
c& ext̃minandoᷤᷤse scirent. si forte ad hec mo-¬
prius a sac̾dotib fuisset obtectũ: Nunc gͦ re-¬
deamus ad istud tab̾naculũ ȩccłȩ dei uiuentis:
& uideamus quomͦ hec oporteat singula ob-
uere sacerdos est. cui uasa sacra id est mysteri¬
oꝵ sapientię secreta cõmissa st̃: discat ex his &
obser u&. quomͦ hec oporteat intͣ uelũ conscien¬
tiȩ custodire. nec facile. ꝓferre ad publicũ:
aut si res poscit ꝓferre. & inferiorib id ẽ ĩꝑi¬
tiorib tradere: ne nuda ꝓferat. ne aperta os-¬
tendat. & penitus patentia Alioqͥti homi-¬
cidiũ ꝑpetrat: & ex t̾minat plebem Ex t̾mi¬
natur enĩ om̃is qui secreta & ineffabilia sacͣ¬
menta contigerit: non dũ meritis & scien-¬
tia in sac̾dotii ordinẽ gͣlũq tͣnslatus: So¬
lis enĩ filiis aaron sac̾dotib scilicet. ipsã ar-¬

Expanded text:
rminare de tribu sua plebem Caath. Quos scilirminare de tribu sua plebem Caath. Quos scilicet exterminandos se esse scirent, si forte ad haec manprius a sacerdotibus fuisset obtectum. Nunc ergo redeamus ad istud tabernaculum Ecclesiae Dei viventis, et videamus quomodo haec singula obseisti. Si quis vero sacerdos est, cui vasa sacra, id est, mysteriorum sapientiae secreta commissa sunt, discat ex his et observet quomodo haec oporteat intra velamen conscientiae custodire, nec facile proferre ad publicum; aut si res poscit proferre, et inferioribus, id est, imperitioribus tradere, ne nuda proferat, ne aperta ostendat, et penitus patientia, alioqui homicidium facit, et exterminat plebem. Et exterminatur enim omnis qui secreta et ineffabilia sacramenta contigerit, nondum meritis et scientia in sacerdotii ordinem gradumque translatus. Solis enim filiis Aaron, sacerdotibus scilicet, ipsam ar
Abbreviated transcription (Latin):
& hic dr̃. oĩs qͥ ꝓcedit ad ministeriũ. ut faciat
opera in tab̾naculo testimonii. Post hec dicit᷑
que sint opera filioꝵ chaat. in medio filioꝵ leui.
scłm plebes suas in tab̾naculo testimonii: Intro¬
ib it inqͥt a aron & filii eiꝰ. cũ eleuata fuerint
castra: & deponent uelũ quo contegunt᷑ scã: &
oꝑient ex ipso uelo archã testam̃ti. & post hec
septẽ quedã species enumerant᷑: ꝗ̃ p̾cipiuntur
oꝑiri Frimo in loco. ut om̃iũ p̾ciosior. ipsa ar¬
cha testam̃ti oꝑiat᷑ uelo. quo &̃ priꝰ uelabat᷑.
s && pelle desuꝑ iacinctina tegat᷑.: addit᷑ &
aliud uelam̃ desuꝑ iacincthitiũ Seđo in lo.¬
co mensa oꝑitur: tercio candelabrũ. quarto
altare aureũ: qͥnto uasa ministerii. sexto oꝑi¬
m̃tũ altaris cũ quibusdã uelamentis opponit᷑.
septimo in loco operit᷑ & labrũ: & nichil hoꝵ
omniũ nudũ relitquit᷑ aut reuelatũ Deniq
additur &̃ p̃ceptũ huiꝰ mõi Nolite in qͥt ext̃¬

Expanded text:
 dicitur: Omnis qui procedit ad ministerium, ut faciat opera in tabernaculo testimonii. Post haec dicitur quae sint opera filiorum Caath, in medio filiorum Levi secundum plebes suas in tabernaculo testimonii. Introibit, inquit, Aaron et filii ejus cum elevata fuerint castra, et deponent velum quo teguntur sancta, et operient ex ipso velo arcam testamenti. Et post haec septem quaedam species enumerantur, quae praecipiuntur operiri. Primo in loco, ut omnium pretiosior arca ipsa testamenti operiatur velo quo prius velabatur, sed et pelle desuper hyacinthina tegatur; additur etiam aliud velamen desuper hyacinthinum. Secundo in loco mensa operitur, tertio candelabrum, quarto altare aureum, quinto vasa ministerii, sexto operimentum altaris cum quibusdam velamentis apponitur, septimo loco operitur et labrum, et nihil horum omnium nudum relinquitur aut revelatum. Denique additur etiam praeceptum hujusmodi. Nolite, inquit, exte
Abbreviated transcription (Latin):
sapientusimũ salomonẽ dicentẽ de sapientia:
Ligniu uitȩ ẽ inqͥt. om̃ib qui amplectunt᷑ eã.
Si ergo sapientia lignũ uttę ẽ: sine dubio &
aliud lignũ ẽ prudentię. & aliud iusticiaeᷤ
Neq enĩ consequent᷑ dicetur. ex om̃ib uirtutib
solã sapientiã meruisse quȩ lignũ uitȩ dicat
ceteras autẽ uirtutes nequaquã similis sortis
suscepisse uocabula Ligna gͦ cãpi. dabt̃ frue¬

Expanded text:
sapientissimum Salomonem, dicentem de sapientia: Lignum vitae est, inquit, omnibus qui amplectuntur eam . Si ergo sapientia lignum vitae est, sine dubio et aliud lignum est prudentiae, et aliud justitiae. Neque enim consequenter diceretur ex omnibus virtutibus, solam sapientiam meruisse quae lignum vitae dicatur, caeteras autem virtutes nequaquam similis sortis suscepisse vocabula. Ligna ergo campi dabunt fruc
Abbreviated transcription (Latin):
dare xxpꝰc: Dicit enĩ pacẽ meã do uob̾: pucẽ meã
relinquo uobis Non sic̃ hic mundus dat pacẽ:
& ego do uobis Negat gͦ se pace̾ muridi dare
discipłis sius : quia & alibi dicit. qͥd putatisqr¬
tere sed gladiũ Uis gͦ uidere quã pace̾ dat dr̃

Expanded text:
dare Christus. Dicit enim: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis, non sicut hic mundus dat pacem, et ego do vobis. Negat ergo se pacem mundi dare discipulis suis, quia et alibi dicit: Non er
Abbreviated transcription (Latin):
ecclastici & apłici dogmatis cincta est. s uł in
sermonis uel in moꝵ uicio consistat. hoc ẽ uen¬
didisse domum. quȩ in agro ẽ: uel in uico cui
murus non est. Hȩc gͦ uen̾ditio & huiꝰmodi cul¬
pa semꝑ reparari potest: nec aliqͣndo tͥ int̾dr̃.
de cõmissis huiꝰmodi penitudine̾ gerere In gͣuio¬
rib enĩ cͥminib semel tantũ penitentię concedit᷑
locus: Ista uͦ cõmunia que freqͣnt̾ incurrimꝰ sẽꝑ
penitentiã recipiunt: & sine int̾missione redi¬
muntur: Qđ si sacerdotalis fuerit in qͥt ista
domus uel leuitica: ubicũq fuerit siue in
eiuitate. siue in agro. semꝑ hab& redemptionẽ
n boc loco. sacdotalem sensum. leuiticã intelli¬
gentiã quero Non enĩ inferior esse deb& au-¬
ditor hoꝵ si fieri potest. illo ipso qͥ hec scripsit
& san&̾ Quid ẽ gͦ quod sacerdos et leuita
domus suȩ semꝑ habent redemptionẽ. & ubi¬

Expanded text:
ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sed vel in ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sed vel in sermonis vel in morum vitio consistat, hoc est vendidisse domum quae in agro est, vel in vico cui murus non est; haec ergo venditio, et hujusmodi culpa, semper reparari potest, nec aliquando tibi interdicitur de commissis hujusmodi poenitudinem gerere, in graviori Ista vero communia quae frequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et sine intermissione redimuntur. Quod si sacerdotalis fuerit, inquit, ista domus vel levitica ubicunque fuerit, sive in civitate sive in agro semper habet redemptorem. In hoc loco sacerdotalem sensum et leviticam intelligentiam quaero; non enim inferior esse debet auditor horum si fieri potest, illo ipso qui haec scripsit et sanxit. Quid est ergo quod sacerdos et levita, domus suae semper habent redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
operis inuentũ. Annꝰ autẽ iste intelligi potest.
qu̾e uenit uocare dũs antiu̾ acceptũ. qđ emit¬
tat confractos in remissionẽ: & salutẽ. delicta sua
is esse dr̃ & in ciuitate murata intelligit᷑. Mu.¬
nus ẽ enĩ buiꝰdemodi domib. ipsũ cęli firmam̃tũ
Sialẽ domũ. rari quiq habere possunt: illi fortas.¬
sis qui super terrã ambulantes conuersationem
estis Ceteri autẽ in uicis habent domus. quib ñ
ẽ murus: ẽ tam̃ eis adiacens ager fecundus: illi
fortassis qui sibi habitaculũ p̾parant in tęrra
uiuentiũ: & in illa terra quã mansuetis dñs pro¬
mittit dicens: beati mites. qm̃ ipsi hereditate
possidebunt terrã Istas gͦ domos. si forte aliqͥs
sic̃ supͣ ex posuimus lapsus acciderit: semꝑ ẽ re¬
cuꝑandi facultas Ut uerbi grã dicamꝰ. si nos
aliqua culpã mor̾alis inuenerit. quȩ ñ in cri¬
mine mortali. ñ in blasphemia fidei: q̃ muro

Expanded text:
operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta sua is est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversationemestis . Caeteri autem in vicis habent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis Dominus promittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis invenerit quae non in crimine mortali, non in blasphemia fidei, quae muro
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ. quia edificauerit sibi dom̃u. qͥ ñ habue.¬
rit timorẽ dĩ Quȩ ẽ gͦ ista domꝰ. & quale edifi¬
ciũ : Paulus apłs exponit aꝑtiꝰ cũ dicit Domũ
hubemus ñ manufact am: et̾riã in cęlis Hȩc gͦ
ẽ domꝰ qũa edificare nemo potest.nͥ timeat dm
ha ĩ domus. quã exestruere uel habitare nemo
Acis. nisi in simplicitate mentis. & puritate
uidis .S qm̃ accidere sol&. ut &iã qͥ bene edifi¬
uerit & domũ sibi cxleste̾ bene agendo. & bene
nuendo. ac recte credendo construxerit. o in¬
currat alicuius peccati debitũ. & hanc a crude¬
uisino feneratore uenundare cogat᷑. ac labores
suos tranffundere in aliũ. pietas & clementia le¬
qis latoris occurrit: ut intͣ certũ tempꝰ redi.¬
ni possit: si tam̃ inuenerit inqͥt manꝰ tua p̾ciũ
quod restituas Quale p̾ciũ: Penitentiȩ sine du¬
bio lacͥmis congregatũ: & manib idẽ labore boni

Expanded text:
scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuescriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus apostolus exponit apertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni
Abbreviated transcription (Latin):
lex xp̃i si eam seqͣtrur. nec possessiones in teria.
nec in urbib domos habere ꝑmittit. Et qͥd
dicodomos : Nec plures tunicas: nec multã con¬
cedit possidere pecuniã Habentes etũ in qͥt uic.¬
tũ & uestim̃tũ: his contenti simꝰ: Quomͦ gͦ nos
datas de domib siue intra ciuitatẽ muratã posi¬
tis. siue in uicis quib muri ñ st̃. obseruabimꝰ leges.
Inuenimus in aliis scͥpturȩ locis. qđ sermo dixinꝰ
maiore quodã sacͣm̃to nominet domũ: ut cũ dic̃
de iacob. & quasi plaude illiꝰ ponit: Erat inqͥt
eñ iacob hõ simplex habitans domũ Et iterum
inuenio de obstetricib hebreoꝵ scͥptũ. Et quia
inquit timelunt dm̃ obstetͥces: fecerunt sibi do¬
mus Uidemus gͦ quod obstetricib quidẽ facl.¬
endarũ domoꝵ causa fuerit timor dĩ Iacob uͦ
simplicitas & innocentia causã dederit.: ut habi.¬
taret domũ deniq esau qr malus fuit. ñ ẽ scͥptũ
de eo quia habitauerit domũ: nec de alio aliqͦ

Expanded text:
lex Christi si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invendam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . Et iterum invenio de obstetricibus Hebraeorum scriptum: Et quia, inquit, timebant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum, nec de alio aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos & ligna cãpoꝵ: que fructũ suũ ꝓducunt.
Que sunt ista ligna cãpoꝵ: Dice fortassis audi¬
tor Quid iterum hic uerbiloqurs agit: Qͥd
undecũq uerba conquirit ut ex planationẽ
lectionis effugiat: Quomͦ intra nos esse ligna
docebit & arbores : Si ñ temere obtrectes. ⁊am
nunc audies. qr ñ potest arbor bona malũ fru¬
ctũ facere: neq arbor mala fructũ bonũ facere
Habemus gͦ arbores int᷑ nos. siue bonas siue ma¬
las: & quȩ bone sunt. fructus malos afferre ñ
possunt. sic̃ quȩ malȩ sunt. fructus ñ afferent
bonos Uis tibi & arboꝵ ipsarũ que int᷑ nos
ft̃ uocabula & appellationes expedia᷑ Non
ẽ ficus. nec malũ. nec uttis s una arbor ui¬
sticia uocatur: alia prudentia. alia fortitudo.
alia tempantia uocatur Et si uis maiorem
adhuc arboꝵ multitudinẽ: disce quib fortas.¬
sis dignus putabit᷑ consitus &̃ paradẏsus dei.
Est enim ibi arbor pietatis. Est & alia arbor

Expanded text:
tipsos et ligna camporum, quae fructum suum producunt. Quae sunt ista ligna camporum, dicet fortassis auditor: quid iterum hic seminiverbius ait? Quid undique verba conquirit, ut explanatione lectionis effugiat? Quomodo intra nos ligna esse docebit, et arbores? Si non temere obtrectes, jam nunc audies: Quia non potest arbor bona malum fructum facere, neque arbor mala bonum fructum facere . Habemus ergo arbores intra nos sive bonas sive malas, et quae bonae sunt fructus malos afferre non possunt, sicut quae malae sunt, fructus non afferre bonos. Vis tibi et arborum ipsarum, quae intra nos sunt, vocabula et appellationes expediam? Non est ficus nec malus, nec vitis, sed una arbor justitia vocatur, alia prudentia, alia fortitudo, alia temperantia nominatur. Et si vis majorem adhuc arborum multitudinem, disce quibus fortassis digne putabitur, consitus etiam paradisus Dei est. Ergo alia arbor pietas est, et alia arbor
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ stipulam Uides gͦ qr potes supͣ fundamͣ¬
tũ xp̃i edificare ligna. fenũ. stipulã. hoc ẽ oꝑa
peccati: que qui edificat. sine dubio uendit do.¬
mũ suã. emptori pessimo. rabulo: a qͦ unusqͥsq
peccantiũ. peccati p̾ciũ consequit᷑. satisfactione
desiđii sui: Hoc si forte incurrerit aliquis qđ
absit. cito rediat. ctto repar&. dũ tempꝰ est
reparandi. dũ penitentię locus ẽ: dep̾cantes
in cõmune. ne et̾nę cdomꝰ habitatione fraude¬
m᷑ s digni habea mut recipi in ęt̾na tab̾na.¬

Expanded text:
quia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in aeterna taberna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculpis eoꝵ purgatio & satisfactio a doctorib
adhibetur: ostendentib ex diuinis scͥpturis for¬
mas fuisse hec. & imagines rerũ futurarũ: ñ qͥb
arguerent᷑ delicta scõꝵ. sed quib ostenderetur pec¬
catores & impios in parte̾ scõꝵ societatẽq conscisci
Nunꝗͣ gͦ sacerdotalis possessio. a sacerdote separat᷑:
etiã si ad tempꝰ fuerit ablata: etiã si fuerit dis¬
tracta. semꝑ redimit᷑. semꝑ reparat᷑: uelut si di.¬
cer&. cartias quȩ ꝑfecta ẽ om̃ia patit᷑: omĩa sꝑat:
om̃ĩa tolerat: caritas nũqͣm cadit sic ꝗͦ & posses¬
aufertur: nunꝗͣ ab eoꝵ iure separat᷑ Quomͦ enĩ
separari a sac̾dotib domꝰ potest. quȩ eclificata ẽ
supra fundam̃tũ apłoꝵ & ꝓpħarũ: in qua ẽ ipse
quando domus ista distrahi. hoc ẽ huiꝰmodi ecdli¬
ficatio incidere peccatũ: audi apłm paulũ. qͦmͦ¬
de talib dicit: ut sapiens architectus fundam̃¬

Expanded text:
culpis eorum purgatio et satisfactio a doctoribus adhibetur ostendentibus ex divinis Scripturis, formas fuisse haec et imagines rerum futurarum; non quibus arguerentur delicta sanctorum, sed quibus ostenderetur peccatores impios in partem sanctorum, societatemque conscisci. Nunquam ergo sacerdotalis possessio a sacerdote separatur, etiam si ad tempus fuerit ablata, etiam si fuerit distracta; semper redimitur, semper reparatur; velut si diceret: Charitas quae perfecta est omnia patitur, omnia sperat, omnia tolerat: charitas nunquam excidit . Sic ergo et possesaufertur, nunquam ab eorum jure separatur. Quomodo enim separari a sacerdotibus domus potest, quae aedificata est supra fut aliquando domus ista distrahi, hoc est, hujusmodi aedificatio incidere in peccatum, audi apostolum Paulum, quo modo et alibi dicit: Ut sapiens architectus fundame
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ maledix̃ De quo ego puto. quod nͥ exisset :
ne litigasset aduersũ uirũ isrłitẽ. nec nominanᷤᷤ
maledixisset. Ex iit enĩ a ueritate: exiit ati.¬
more dĩ : a fide. a caritate: sic̃ suꝑiꝰ diximus.
quomͦ ꝑ hec quis exeat de castris ȩccłe. etiã si ꝑ

Expanded text:
en maledixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, en maledixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam, nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei, a fide, a charitate, sicut superius diximus. Quomodo si per haec quis exeat de castris Ecclesiae, etiamsi per
Abbreviated transcription (Latin):
tagunu qđq peccatum ꝑ qualitate us qͣntita¬
ca sui penarum iusta per soluit. Ueruntam qd
ꝯus ẽ fidelib & his qui cognouer̃ deũ. de pena¬
niqualitatib cogitare: Quid opus ẽ ligna. qͥd
tenũ: quid uel ipsã stipulã fundam̃to xp̃i suꝑ.¬
ponere: Tur ñ aurũ magis uł argentũ uł p̃e¬
ꝯor iapides p̾cioso suꝑponimꝰ fundam̃to. ubi cũ
ignis accesserit. nichil inuenit qđ absumat:
¶A n aceserit adstipułã: ex stipula fauillas reddit.¬
& cineres Si uͦ accesserit ad aurũ: aurũ purius
resda: Hec nobis dicta sint: ꝓ his qͥ negligunt
oris maledici consuetudinẽ resecare Qui etiã si
n̾ ex corde maledicant: & iã si ñ uoto & animo
iniquo ꝓferant maledicta: tam inmutdiciã
labioꝵ seđm isaiȩ uerbũ & inqͥnam̃ta oris incur¬
runt Iste tam̃ qͥ licet matre isrłitide. egiptio
tam̃ pgenitus ẽ patre: exitt. & nominans no-¬

Expanded text:
uodque peccatum pro qualitate vel quantitauodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supraponere? Cur non aurum magis vel argentum, vel pretiosos lapides, pretioso supraponimus fundamento, ubi cum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo proferant maledicta, tamen immunditiam labiorum secundum Isaiae verbum et inquinamenta oris incurrunt. Iste tamen, qui licet matre Israelitide, Aegyptio tamen progenitus est patre, exiit, et nominans nom
Abbreviated transcription (Latin):
locus Uerũ tam̃ eo magis si qui in ceteris ꝑfec¬
tus ẽ elaborare &iã in hoc deb&. ne ei subripi¬
ens prauȩ consuetudinis uiciũ cȩloꝵ regna qđ ẽ
om̃iũ beatitudinũ cilm̃ eripiat: quauis dñs di¬
xerit. in domo patris mei mansiones multe st̃.
Possumus adhuc addere etiã illud. quod natura pe¬
cati similis ẽ materiȩ quȩ igni consumit᷑. quam
elificari paulus apłs a peccatorib dic̃. qui supra
fundamentũ xp̃i edificant ligna. fęnũ. stipulã
In quo manifeste ostendit᷑ esse quedã peccata ta
leuia. ut stipulȩ cõparentur: cui utiq ignis illi¬
tus diu ñ potest ĩmorari: alia uͦ feno esse similia.
que &e ipsa non difficult̾ ignis absumat: uerũ ali¬
quanto tardius tam̃ quã in stipulis ĩmoret᷑: alia uͦ
esse que lignis conferant᷑ in quib ꝓ qualitate cs.¬
mniu̾. ductiriũ & gͣnde pabulũ ignis inueniat.

Expanded text:
locus: verumtamen eo magis si qui in caeteris perfeclocus: verumtamen eo magis si qui in caeteris perfectus est, laborare etiam in hoc debet, ne ei subripiens pravae consuetudinis vitium, coelorum regna, quod est omnium beatitudinum culmen, eripiat, quamvis Dominus dixerit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Possumus adhuc addere etiam illud quod natura peccati similis est materiae quae igni consumitur, quam aedificari Paulus apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi aedificant ligna, fenum, stipulam . In quo manifeste ostendit esse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, in quibus pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
de hoĩe siluisse. ut de utroq caueretur: Uerum
qm̃ sentenciã apłi ꝓposuimꝰ. qua dic̃ maledicos
a regno dĩ excludendos. aliquid exposcit iste
sermo solacii. ne om̃ino desutionẽ uideam᷑ in.¬
dicere his qͥ cotidiana pęne maledicendi consue¬
tudine rapiunt᷑: & ori suo adhibere custodiam
uel ostiũ negligunt Promissionis futurȩ ñ unꝰ
ẽ modus. neq simplex species: s sic̃ docuit ipse
tes. nec tam̃ eis celoꝵ regna. s terrȩ hereditatẽ
ꝓmittit: & dic̃ beatos pacificos: sed ne ipsis qͥdem
it: Et cum liu̾sis diuersa repmittat. omnes bea¬
tos dicit qui ad ꝓmissa ꝑueniunt: ñ tam̃ om̃ibus
cȩlorũ regna concessit: Potest gͦ fieri ut aliquis in
ceteris forte operib & actib em̃datus sit & ꝑfectus:
subripiatur tam̃ ei in oris uicio lapsuq sermonis
Huic etiã si scđm apłi sententiã negant᷑ regna
cȩloꝵ: ñ tam̃ alterius beatitudinis absciditur

Expanded text:
de homine siluisse, ut de utroque caveretur. Verum de homine siluisse, ut de utroque caveretur. Verum quoniam sententiam Apostoli proposuimus qua dicit maledicos a regno Dei excludendos, aliquid exposcit iste sermo solatii, ne omnimodis desperationem videamur indicere his qui quotidiana pene maledicendi consuetudine rapiuntur, et ori suo adhibere custodiam vel ostium negligunt. Promissionis futurae non unus est modus, neque simplex species, sed sicut docuit ipse tes, nec tamen eis coelorum regna, sed terrae haereditatem promittit; dicit beatos et pacificos, sed ne ipsis quidem at, et cum diversis diversa repromittat, omnes beatos dicit qui ad promissa perveniunt, non tamen omnibus coelorum regna concessit. Potest ergo fieri ut aliquis in caeteris forte operibus et actibus emendatus sit et perfectus, subripiatur ei tamen in oris vitio lapsuque sermonis; huic, etiamsi secundum Apostoli sententiam negantur regna coelorum non tamen alterius beatitudinis abscinditur
Abbreviated transcription (Latin):
masculoꝵ concubitores. neq fures. neq auari.
neq maledici. regnum dei possidebt᷑: Uide
inter que cͥmina. int̾ adulteros. int̾ mascus¬
rũ concubitores. int̾ auaros quos alibi dic̃ ido¬
us seruientes. etiã maledicos posuit. & a regoo
dei cũ illis parit̾ exclusit Uideant gͦ siqͥ os
suũ cotidiana pene consuetudine hoc uicio in¬
suescunt: qͥd eis periculi ĩmineat: Putantes enꝰ
leue & façile hoc ẽe peccttũ: ñ facile cauent:
S consident apłm quomͦ maledicũ a regno dei
excludit: & deus ꝑ moysen quomͦ maledicũ pu¬
niri iub& Unde & eggo ualde admiratus sũ qd
in hoc loco quẽ habemus in manib scriptura ñ
aperte designauit. qr iste qui ex egiptio genꝰ duc̃
maledixcerit dm̃: s tantũ posuit. qr nominans
maledix̃: & reliquit in medio uel de dõ. uel de
homine suspicandũ. Unde mͥ uidetur iccirco
noluisse aꝑte de dõ ꝓnunciare. ne de hominib
uideret᷑ dedisse licentiã: Et idõ uł de dõ uel

Expanded text:
ures, neque avari, neque maledici, regnum Dei possidebunt . inter quae crimina, inter adulteros, inter masculorum concubitores, inter avaros, quos alibi dicit, idolis servientes, etiam maledicos posuit, et a regno Dei cum illis pariter exclusit. Videant ergo si qui os suum quotidiana pene consuetudine hoc vitio insuescunt, quid eis periculi immineat; putantes aut leve et facile hoc esse peccatum, non facile cavent: sed considerent Apostolum, quomodo maledicum a regno Dei excludit, et Deus per Moysen, quomodo maledicum puniri jubet. Unde et ego valde admiratus sum quod in hoc loco quem habemus in manibus Scriptura non aperte designavit quia iste qui ex Aegypto genus ducit maledixerit Deum, sed tantum posuit quia nominans maledixerit, et reliquit in medio, vel de Deo, vel de homine suspicandum. Unde mihi videtur idcirco noluisse aperte de Deo pronuntiare, ne de hominibus videretur dedisse licentiam, et ideo vel de Deo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
rum uirtircs. neq in grecorum. sed in uirtute
israel: ipse nannerat ur apud dr̃a. Est enĩ uir¬
tus animi qua gcorũ philosophi docent. s hȩc
non ꝑtinae ad numerũ dĩ: ñ etũ ꝓ dõ s pro
gła exercetur humana Est & assyrioꝵ uirtus.
& calcleoꝵ:. quȩ in astrologię studiis p̃dicatur:
S ñ ẽ ista uirtus isrłitica: & idõ ñ ꝑtinet ad dm̃¬

Expanded text:
rum, neque in Graecorum, sed in virtute Israel, ipse numeratur apud Deum. Est enim virtus animi, quam Graecorum philosophi docent. Sed haec non pertinet ad numerum Dei. Non enim pro Deo, sed pro gloria exercetur humana. Est et Assyriorum virtus vel Chaldaeorum, quae astrologiae studiis praedicatur. Sed non est ista virtus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
uta appellatur is qͥ indesinent᷑ assistit dõ. & uo.¬
luntati eius ministiat ꝑfectio gͦ in intellectu. &
opere. in fide & actibꝰ. sacerdos & leuita accipi.¬
endus ẽ: Huic itaq ꝑfectȩ menti. si accidit ali¬
quando domũ qu̾a hab&e non manufactã et̾nam
in cȩlis uendere. & in manꝰ alteriꝰ dare : sic̃ conti¬
git aliqͣndo magno patriarchȩ dauid. cum de
tecto suo. uriȩ ethei aspexxisset uxorẽ: statĩ eam
redimit. statim reparat: statim enĩ dic̃. peccaui:
Immo uͦ adhuc aliquid sublimiꝰ in hoc sensu de¬
bemꝰ inspicere: quomͦ domꝰ sacerdotũ & leuitarũ.
id ẽ ꝑfectarũ m̃tiũ semꝑ delicta redimant᷑. sẽꝑq
patrũ in his delicta aliqua recensemꝰ : si scđm pauli¬

Expanded text:
ppellatur is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati ejus ministrat. Perfectio ergo in intellectu, et opere in fide et actibus sacerdos et Levites accipiendus est, huic itaque perfectae menti si acciderit aliquando domum quam habet non manufactam aeternam in coelis vendere, et manus alterius dare, sicut contigit aliquando magno patriarchae David cum de tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, statim eam redimit, statim reparatur, statim enim dicit: Peccavi; imo vero aliquid adhuc sublimius in hoc sensu debemus inspicere. Quomodo domus sacerdotum et levitarum, id est, perfectarum mentium semper delicta redimantur, semperque sanctorum Patrum in his delicta aliqua recensemus, si secu
Abbreviated transcription (Latin):
& abulon. & effrem. aliiq quos nominatĩ desig¬
nat scriptura dixina: quoꝵ rationẽ ñ ẽ nc̃ tepris
explicare Est tam̃ uniꝰcuiꝰq tribꝰ uł ordinis pa¬
nis ante dnm & licet sit aliqua tribꝰ. quȩ non ex
libera sed ex concubina isrł descendat. & ex parte
libera. ex parte seruilis sit: tam̃ ꝓ om̃ib ex duab
decimis panis ꝓponit᷑ ante dñm: & in uniuersis
duȩ decimȩ similaginis constant: Proponi aũt¬

Expanded text:
abulon, et Ephraim, aliique quos nominatim desigabulon, et Ephraim, aliique quos nominatim designat Scriptura divina, quorum rationem non est hujus temporis explicare. Est tantum uniuscujusque tribus vel ordinis panis ante Dominum, et licet sit aliqua tribus quae non ex libera, sed ex concubina Israel descendat, et ex parte libera, ex parte servilis sit, tamen pro omnibus ex duabus decimis panis proponitur ante Dominum, et in universis duae decimae similaginis constant. Proponi aut
Abbreviated transcription (Latin):
decimas in uno pane seruamus: & duas positiones
ante dñm confitem᷑ S reuera magni ut ita dic̃ã
cuiꝰdã pistoris. & ualde artificis ẽ. diligent̃ istas
seruare m̃suras. & ita temꝑate de patre & filio se¬
monẽ iungere ubi oportet. & rursũ cõpetit sepa¬
rare. ut neq duę mensure aliqͣndo desintꝰ: neq
unquã nͥ unꝰ panis appareat Duodecĩ gͦ panes
ex ista simila fieri mandant᷑. sođm numerũ tribuũ
quȩ tc̃ erant carnalis urłis: in quo mͥ uidet᷑ forma
totiꝰ naturę rationabilis contineri Duodecĩ nãq
putant᷑ ee geneuailes oidines rationabilis creature
quoꝵ figa erat in illis duodecĩ tribub: in quib
erat unus quidã ordo regalis qui iudas nõiatur.
aliꝰ erat ordo sac̾dotalis. & leui appellat᷑. E rit &
aliꝰ ordo iudȩ uicinꝰ. qͥ beniamin dr̃. in qͦ ordine¬
& tẽplũ dĩ & altare collocatũ ẽ. & aliꝰ ordo isachar.

Expanded text:
decimas in uno pane servamus, et duas positiones decimas in uno pane servamus, et duas positiones ante Dominum profitemur. Sed revera magni, ut ita dicam, cujusdam pictoris, et valde artificis est, diligenter istas servare mensuras, et ita temperare de Patre et Filio sermonem, conjungere ubi oportet, et rursum ubi competit separare, ut neque duae mensurae aliquando desint, neque unquam non unus panis appareat. Duodecim ergo panes ex ista simila fieri mandantur, secundum numerum tribuum quae tunc erant carnalis Israel, in quo mihi videtur forma totius naturae rationabilis contineri: duodecim namque putantur esse generales ordines rationabilis creaturae, quorum figura erat in illis duodecim tribubus, in quibus erat unus quidam ordo regalis, qui Judas nominatur; alius erat ordo sacerdotalis, et Levi appellatur; erat et alius erat ordo Judae vicinus, qui Benjamin dicitur, in quo ordine templu
Abbreviated transcription (Latin):
unt ex duab decimis unũ ꝑanẽ Nos aut̃ m̃sure
quidẽ ipsius id ẽ substantiȩ nom̃. uel rationẽ cõp̃¬
rendere. aut inuenure ñ posumꝰ. confitentes tam̃
patrẽ & filiũ. unũ facimꝰ panẽ ex duab decimis
ñ ut panis unus ex una decima fiat. & aliꝰ eo
alia. ut sint ipsę decimę due separate. s ut sunt
iste duȩ decimę una massa. & unꝰ panis Quomͦ
duȩ decimę una massa fit : qr ñ separo filiũ a
patre: nec patrẽ a filio. Qui eni uidit me inqͥt
uidit & patrẽ Fiunt cͦ panes singuli ex duab
decimis. & ꝓponunt᷑ duab ꝓpositionib : id est
duob ordinib Si enĩ una ꝓpositio fierae: con¬
fusus & permixtus esset sermo de patre & filio
Nunc autẽ unus quidẽ ẽ panis. una enĩ uoluntas
ẽ. & una substantia. s̃ duę sunt positiones. idẽ
due ꝑsonarũ ꝓpͥctates Illũ enĩ patrẽ qui ñ sit filiꝰ:
& hunc filiũ dicimꝰ qͥ non sit pat̾ Et hoc mͦ duas

Expanded text:
surae quidem ipsius, id est, substantiae nomen vel rationem comprehendere aut invenire non possumus: confitentes tamen Patrem et Filium, unum facimus panem ex duabus decimis, non ut panis unus ex una decima fiat, et alius ex alia, ut sint ipsae duae decimae separatae, sed ut sint duae istae decimae una massa et unus panis. Quomodo duae decimae una massa fit? quia non separo Filium a Patre, nec Patrem a Filio: Qui enim videt me, inquit, videt et Patrem . Fiunt ergo panes singuli ex duabus decimis, et proponuntur duabus positionibus, id est, duobus ordinibus. Si enim una positio fieret, confusus et permistus esset sermo de Patre ac Filio, nunc autem unus quidem est panis, una enim est voluntas, et una substantia, sed duae sunt positiones, id est, duae personarum proprietates: illum enim Patrem qui non sit Filius, et hunc dicimus Filium qui non sit Pater, et hoc modo duas
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare ñ possumꝰ Restat ut ostendamꝰ multo
esse gͣuiꝰ acciꝑe peccatũ. & habere secũ: qͣm morte
multari Mors quȩ penę causa infert᷑ ꝓ peccato:
purgatio ẽ peccati ipuus ꝓ quo iubet᷑ inferri:
Absoluit᷑ gͦ peccatũ ꝑ penã mortis: nec super est
aliqͥd ꝓ hoc crimine iudicii dies & pena ȩterni
ignis ituieniat Ubi uͦ quis accipit peccatũ. & ht̃
illud secũ ac ꝑman&e eũ ipso: nec aliqͦ supplicio pe¬
naq diluitur: tͣnsit cũ ipio etiã post mortẽ: Et
qr hic tẽporalia non ꝑsoluit: ibi expendit ęt̾tia

Expanded text:
tare non possumus, Restat ut ostendamus multo esse gravius accipere peccatum et habere secum quam morte mulctari. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatio est peccati ipsius pro quo jubetur inferri. Absolvitur ergo peccatum per poenam mortis, nec superest aliquid quod pro hoc crimine judicii dies et poena aeterni ignis inveniat. Ubi vero quis accipit peccatum, et habet illud secum et permanet cum ipso, nec aliquo supplicio poenaque diluitur; transit cum illo etiam post mortem; et qui hic temporalia non persolvit
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sumꝰ. siue cogitauimꝰ contra deũ. cum ñ
credidimꝰ dõ. contaminati sumus in patre. atq
utinã tc̃ solũ per incredulitate̾ factum sit: ces¬
satũ sit uͦ postqũa credidimus Sic gͦ etiã in
matre contaminamur: si credentes deo. ł ȩccłam
ledimus: uel libertatẽ matris cęlestis indigna pec¬
matre contaminatus ẽ Et de scĩs non exibit

Expanded text:
locuti sumus, sive cogitavimus contra Deum, cum non locuti sumus, sive cogitavimus contra Deum, cum non credidimus Deo, contaminati sumus in Patre; sed atque utinam tunc solum per incredulitatem factum sit, cessatum vero sit postquam credidimus! Sic ergo etiam in matre contaminamur, si credentes Deo vel Ecclesiam laedimus, vel libertatem matris coelestis indigna pecmatre contaminatus est. Et de sanctis non exibit.
Abbreviated transcription (Latin):
uteri mat̾ni : Om̃is gͦ hõ. in patre & in matre
pollutus ẽ Solus uͦ iłx dñs meus. in hanc ge¬
nerationẽ mundus ingressus ẽ: in matre n̾ ẽ
pollitus Ingresĩus ẽ enĩ. corpus incontaminatũ:
lpse eñ erat. qui & dudũ per salomonẽ dixerat:
magis autẽ cũ ee̾m bonus ueni ad corpus incoiti.¬
qͥnatũ: Non ẽ cͦs contaminatus in matre: s ne
in patre quidẽ: Nichil enĩ ioseph in generatio¬
ne eius. p̾ter ministeriũ p̾stitit & affectum:
Unde & ꝑ fideli ministerio patris ei uocabulũ
scͥptura concessit. Sic enĩ maria ipsa dicit in
eugłio: ł cce ego & pat̾ tuus dolentes q̃rebamꝰ te:
Sic cͦ solus ẽ hic sac̾dos magnꝰ. qui neq in pa.¬
tre pollutus sit neq in matre Uideamus aũt
si adhuc possumꝰ aliquid sublimius & ꝓ dignita¬
te tanti pontificis inuenire Pat̾ om̃iũ uerus dr̃
Omnes gͦ qui peccant: contaminant᷑ in patre a
quo creati st̃ Siue enĩ egimꝰ aliqͥd impiũ. siue

Expanded text:
circumdatur. Omnis ergo homo in patre et matre pollutus est, solus vero Jesus Deus meus in hac generatione mundus ingressus est, et in matre non est pollutus. Ingressus est enim corpus incontaminatum, ipse enim erat qui et dudum per Salomonem dixerat: Magis autem cum essem bonus, veni ad corpus incoinquinatum . Non est ergo contaminatus in matre, sed ne in patre quidem. Nihil enim Joseph in generatione ejus praeter mysterium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio patris ei vocabulum Scriptura concessit. Sic enim Maria ipsa dicit in Evangelio: Ecce ego et pater tuus dolentes quaerebamus te . Sic ergo solus est hic sacerdos magnus, qui neque in patre pollutus sit, neque in matre. Videamus autem si adhuc possumus aliquid sublimius et pro dignitate tanti pontificis invenire. Pater omnium verus dicitur Destem. Omnes ergo qui peccant contaminantur in Patre, a quo creati sunt; sive enim egimus aliquid impium, sive
Abbreviated transcription (Latin):
excłe depellat᷑. & foras mittat᷑. S si ipse ñ ante
exut. hoc ẽ si non ita eggerit ut mereret᷑ ex ire:
nichil ledit᷑ in eo quod ñ recto iudicio ab hõib
uidet᷑ expulsus. Et ita fit. ut int̾dũ ille qͥ foras
mittit᷑ intus sit: & ille foris sit. qͥ uitus retineri

Expanded text:
esiae depellatur et foras mittatur, sed si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus, et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit, et ille foris sit qui intus retineri
Abbreviated transcription (Latin):
sumi iubebat nunerare m̃surã: Quȩ gͦ ista res ẽ.
cuiꝰ m̃sura & modus nec cõp̾hendi potuit nec no.¬
minari: Decẽ. numerus utiq ꝑfectus inuenitur:
totiꝰ enĩ numeri ex ipso ratio & origo consurgit:
Copetent̃ gͥ auctor & origo om̃iũ deus: sub hoc
numero uidet᷑ ostendi S sun ȩccła de solo patre
loqͣr & ipsius solius laudes ꝓferã: uniꝰ decimȩ pa¬
nẽ feci Aut si de xp̃o solo fecero sermonẽ. &. ipsiꝰ
enumerauero passionẽ. & resurrectionẽ p̃dicaue¬
ro: uniꝰ decunȩ obtuli panẽ: Si uͦ dixero. qr pat̾
semꝑ eũ filio ẽ. & ipse fac̃ opera sua. uł &̃ si dixero
qr pat̾ in filio ẽ & filius in patre: & qͥuidit filiũ
uidt & patrẽ. & qr pat̾ & tilius unũ st̃: ex duab
decimis
simile munde. obtuli unũ pane. pane̾ uerũ qͥ
uit᷑a dat huic mundo Heretici ñ faciunt de du¬
ab dec imis unũ panem: negant enĩ creatorem

Expanded text:
sumi jubebat, nominare mensuram. Quae ergo ista res est, sumi jubebat, nominare mensuram. Quae ergo ista res est, cujus mensura et modus nec comprehendi potuit, nec nominari? Decimus numerus ubique perfectus invenitur, totius enim numeri ex ipso ratio et origo consurgit. Competenter igitur auctor et origo omnium Deus sub hoc numero videtur ostendi. Jam si in Ecclesia de solo Patre loquar, et ipsius solius laudes proferam, unius decimae panem feci; aut si de Christo solo fecero sermonem, et ipsius enumeravero passionem, et resurrectionem praedicavero, unius decimae obtuli panem. Si vero dixero quia Pater semper cum Filio ejus, et ipse facit opera sua, vel etiam si dixero quia Pater in Filiovidet et Patrem, et quia Pater et Filius unum sunt, ex duabus decimis similae mundae obtuli unum panem, panem verum qui vitam dat huic mundo . Haeretici non faciunt de duabus decimis unum panem, negant enim creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quo ita pauper e̾e̾t. ut ñ habuerit similã. qͥ in
que dicebat᷑. non celabo a puero meo abrahã qđ
facturus sũ. qui imbuendus erat & docendus de
aruitis. & secretis di: ille panes ex simila scͥbit᷑ ha¬
buisse lile uͦ ad quẽ nichil sac ram̃ti deferebatur.
s. ratio p̾sentis salictis & uitę: panes cõmunes ex
sola farina scribit᷑ habuisse confectos Et tu gͦ si
panes ex si mila offers dñõ Si uͦ cõmunib uteris
ad popłm monitis. & moralẽ scis tantumͦ locũ tͣe¬
tare qui ad om̃s ꝑtinae: õmutiẽ te obtulisse no¬
ueris pane̾ S uideamꝰ ĩa quę sit confectio in istĩ
panib ppositionis: qͥ ante dnm poni semꝑ iubent᷑
De duab inqͥt decimis. sit panis unꝰ. Dũas qͥde
decimas dix̃. s cuiꝰ m̃surę sint iste decimę ñ cõp̃¬
hendit: cũ utiq consequens fuisset. si de qͣntitate
similȩ uoleba t agnosci. ipsã cuiꝰ duas decimas

Expanded text:
non quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui innon quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui inquem dicebatur: Num celabo a puero meo Abraham quod facturus sum? qui imbuendus erat et edocendus de occultis et secretis Dei, ille panes ex simila scribitur habuisse; ille vero ad quem nihil sacramenti deferebatur, sed ratio praesentis salutis et vitae, panes communes ex sola farina scribitur habuisse confectos. Et tu ergo, si panes ex simila offeres Domino; si vero communibus uteris ad populum monitis, et moralem scis tantummodo locum tractare qui ad omnes pertinet, communem te obtulisse noveris panem. Sed videamus jam quae sit confectio in istis panibus propositionis qui ante Dominum poni semper jubentur. De duabus, inquit, decimis sit panis unus; duas quidem decimas dixit, sed cujus mensurae sint istae decimae non comprehendit, cum utique consequens fuisset, si de quantitate similae volebat agnosci, ipsam cujus duas decimas
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dei panis ẽ: sed ẽ differentia in panib:¬
Est enĩ aliquis sermo qͥ ad cõmunẽ ꝓferri possit au.¬
ditũ. & edocere plebem de operib misodiȩ. ac to¬
tiꝰ beneficientiȩ: & iste ẽ panis qͥ cõmunis uidebit᷑
Est uͦ aliꝰ qͥ secreta contineat: & de fidedi. uł re¬
rũ scientia disserat Iste panis mundus ẽ: & ex
simila confectus: Iste in conspectu dñi semꝑ po¬
nendus ẽ: & suꝑ m̃sam mundã ponendus Iste so.¬
lis sac̾dotib sequestratus ẽ : & filiis aaron ȩt̾no
munere condonatus Uerũ ne putes nos hec ꝓpͥis
sensib ex cogitata narrare. & ñ diuinis obseruas.¬
se uoluminib: ꝓferã tͥ de sc̃pturis. quomͦ aꝓud
duersos uiros panus diu̾sitas ꝓ merito uniciuꝰq
seruata ẽ Refer t᷑ in genes̃ qd abrabã patͥarcha
angelos suscepit hospttio: similit̾ autẽ & loth
S abrabã qͥ meritis p̾cedebat. panes ex simila
nabuit similã. ex farina panes hospitib apposuit:

Expanded text:
sermo Dei panis est, sed est differentia in panibest enim aliquis sermo qui ad communem proferri possit auditum, et edocere plebem de operibus misericordiae ac totius beneficentiae, et iste est panis qui communis videbitur. Est vero alius qui secreta contineat, et de fide Dei vel rerum scientia disserat; iste panis mundus est, et ex simila confectus; iste in conspectu Domini semper ponendus est, et super mensam mundam proponendus; iste solis sacerdotibus sequestratus est, et filiis Aaron aeterno munere condonatus. Verum ne putes haec nos propriis sensibus excogitata narrare, et non divinis observasse voluminibus, proferam tibi de Scripturis quomodo apud diversos viros panis diversitas pro merito uniuscujusque servata est. Refertur in Genesi quod Abraham patriarcha angelos suscepit hospitio, similiter autem et Lot; sed Abraham, qui meritis praecellebat, panes ex simila habuit similam, ex farina panes hospitibus apposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ͦ soͥptura ꝓposuit litigantes: unu ex integro is.¬
rabelitã. qui litigauit quide. sed ñ peccauit: Istũ
uͦ cuiꝰ peccatu designat. maxima ex parte mix¬
tũ esse eciptio generi indicat. aduersũ que liti.¬
gat isrłita: & forte cõpetent᷑ & rationabilit̾ liti¬
isrłita superat. & egiptiꝰ cadit lgit᷑ & ego hodie si
ueritatẽ defendã. si pugnẽ ꝓ eccłastica fide. aduer¬
sũ eũ qͥ ex parte quide credit xp̃o. & recipit scͥp¬
turas. s non integre sensũ earũ nec fidelit̾ recipit.
lttiggo aduersũ eũ qͥ ex matre qͥde isrłita ẽ: ex pa¬
tre uero egiptiꝰ. Si quis cͦ & fidei credulitate. &

Expanded text:
ergo Scriptura proposuit litigantes, unum ex integro Israelitam, qui litigavit quidem, sed non peccavit; istum vero cujus peccatum designat, maxima ex parte istum esse Aegyptio genere indicat adversum quem litigat Israelita: et forte competenter et rationabiliter litiIsraelita superat, et Aegyptius cadit. Igitur et ego hodie si veritatem defendam, si pugnem pro ecclesiastica fide adversum eum qui ex parte quidem credit Christo, et recipit Scripturas, sed non integre sensum earum, nec fideliter recipit, litigo adversum eumdem qui ex matre quidem Israelita est, ex patre vero
Abbreviated transcription (Latin):
neq pollutã Polluta dr̃. quȩ etiã si non ex uite.¬
ggro cõpleuit peccatũr : tam̃ hocipso qđ oogitauit
quod uoluit. qđ optauit. &iã si ñ admisit pollu¬
ta ẽ: & a magno pontifice non eligit᷑ Ualde
enĩ purã. ualde mundã. & sincerã reqͥrit aiam.
quã sibi iungat Quia qui se iunxerit dño: unꝰ
tiȩ peccatoꝵ. & qui peccauerit peccatũ ad mor¬
tẽ abiectus sit: qͥ autẽ ñ peccat ad morte̾. sed
inferiꝰ aliqͥd. pollutus sit Sponsa autẽ xp̃i neq
abiecta. neq polluta potest ẽẽ: s uirgo incon¬
taminata. incorrupta. munda Memento enĩ¬

Expanded text:
non ex integro complevit peccatum, tamen hoc ipso quod cogitavit, quod voluit, optavit, etiam si non admisit, polluta est, et a magno pontifice non eligitur, valde enim puram, valde mundam, et sinceram requirit animam, quam sibi jungat: Quia qui se junxerit Domino, untiae peccatorum. Qui peccaverit peccatum ad mortem, abjectus sit. Qui autem non peccat ad mortem, sed inferius aliquid, pollutus sit. Sponsa autem Christi neque abjecta, neque polluta potest esse, sed virgo incontaminata, incorrupta et munda. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
forte antequã ꝓ ratione artis cõponant᷑ aspi¬
ciat: si qͥde in agris aut montib uelut fenũ
uile conculcat & p̾terit. Si uͦ eas iitra medici
scolam disposctas ꝑ ordine̾ uiderit: lice odo¬
rem tristẽ. fortẽ & austerũ reddant. tam̃
suspicabitur eis curȩ uel remedii aliqͥd aonti¬
tis ac remecdii uirtus agnouerit: Hec de cõmuni

Expanded text:
forte, antequam pro ratione artis componantur, aspiciat, si quidem in agris aut montibus, velut foenum vile conculcat, et praeteris: si vero eas intra medici scholam dispositas per ordinem viderit, licet odorem tristem forte et ?: au--erum  reddant: tamen suspicabitur eas curae vel remedii aliquid contitis ac remedii virtus, agnoverit. Med
Abbreviated transcription (Latin):
qui cȩlestis ierłm cepit aperire mysteria: deleta
ẽ illa terrena. ubi cęlestis apparuit: Et in tẽ.¬
plo illo ñ remansit lapis super lapidem: ex quo¬
tifex sanguine tauroꝵ & hircoꝵ. purificans po-¬
pulũ: sed ex quo uenit uerus pontifex qͥ san¬
guine suo scĩficar& credentes: nusquã ẽ ille pon¬
tifex pͥor: nec ullus ei relictus ẽ locus Attare
fuit priꝰ: & sacrificia celebabant᷑. S ut uenit
uerus agnus. qͥ seipsũ hostiã obtulit dõ: cuncta
illa uelut ꝓ tpre posita cessauer̃ Non tͥ gͦ ui-¬

Expanded text:
et coelestis Hierusalem coepit aperire mysteria; deleta est illa terrena, ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super lapidem. tifex sanguine taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex quo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia celebrabantur, sed ut venit verus Agnus, qui se ipsum obtulit hostiam Deo, cuncta illa velut pro tempore posita cessavere: propterea
Abbreviated transcription (Latin):
& amplius aliquid uideo. in eo quod dicit. qu
conuocauit moyses omnẽ synagogã. & pito
quia conuocare sy nagogam. hoc sit colligere
uigilent om̃s animi uirtutes & intente sint:
nichil in his sapientiȩ. nichil scientie. nichilat.¬
sit industriȩ: sed adsit om̃is multitudo sensiuĩ.
adsit om̃is congregatio sc̃arũ aogitationu: ut
quid sit pontifer. quid unctio. quid indumꝰ¬
ta eius. conferens int᷑ sacͣriũ cordis sui possit
aduertere: Lauit cͦ eum: & induit. Quali
indumento : tunica inquit & p̾cinr̃ eum
tona Et iterũ uestiuit eum tunicã talarẽ:
uel ut alibi legimꝰ utteriorẽ: Duab ut uidõ
tunicis per moysen induit᷑ pontifea S quid̾
consonarent: Poss& fortasse aliquis dicere

Expanded text:
et amplius aliquid video in eo quod dicit, quia et amplius aliquid video in eo quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit colligere vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit dotium. Lavit ergo eum, et induit; quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video tunicis per Moysen indutum pontificem. Sed quiconsonarent? Posset fortasse dicere