comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Finis itaq p̃cepti ẽ dilectio & ea gemina idẽ.
dĩ & poximi. Qđ site totũ intelligas. id est
animũ & corpus. & ꝓximũ tuũ idẽ. animũ
& corpus eius. homo enĩ ex animo constat
& corpore: nulla rerũ diligendarũ getius
in his duob p̃ceptis p̃ter missũ ẽ. Cũ enim
p̃currat dilectio dĩ. eiusq dilectionis modus
p̃ceptus appareat. Ita ut cȩtera in illũ c̃fluanł.
dedilectione tua nihil dictũ uidetꝰ. Sed cũ
dictũ ẽ. diliges poximũ tuũ tã quã te ipsũ.
simul& tui abste dilectio ñ p̃t̃ missa est.
Ille autẽ iuste & scẽ uiuit. qui rerũ integer
ẽ estimator. Ipse ẽ enĩ. qui ordinatã habet
dilectionẽ. ne aut ñdiligat qđ diligendũ. aut¬
diligat qđ diligendũ ñ ẽ. Aut amplius diligat
qđ minus diligendũ ẽ. aut aeque diligat
dũ est. Om̃is peccator inquantũ peccator
ẽ. ñ ẽ. diligendus. Et om̃is homo inquantũ

Expanded text:
finis itaque praecepti est dilectio, et ea gemina, id est finis itaque praecepti est dilectio, et ea gemina, id est dei et proximi. quod si te totum intellegas, id est animum et corpus, et proximum totum, id est animum et corpus eius — homo enim ex anima constat et corpore — nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. cum enim praecurrat dilectio dei eiusque dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut cetera in illum confluant, de dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem iuste et sancte uiuit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quodnon diligat quod diligendum est aut amplius diligat quod minus diligendum est aut aeque diligat dum est. omnis peccator, in quantum peccator est, non est diligendus; et omnis homo, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
edomita. faciat sp̃ui subiugatũ qđ natu¬
ralis ordo desiderat. Quia enĩ hoc erit post
resurrectionẽ. ut corpus omĩ modo cũ quie-¬
te sũ ma sp̃ui subditũ immortalit̃ uideat.
hoc etiã in hac uita meditandũ ẽ. ut consu¬
etudo carnalis mutet᷑ in melius. ne in ordi¬
natis motib resistat spũi. Qđ donec fiat
caro concupiscit ad uersus sp̃m. & sp̃s ad¬
uersus carnẽ. ñ ꝑ odiũ resistente spũ. sed ꝑ
principatũ. quia magis qđ diligit uult
sub ditũ eẽ meliori. Nec ꝑ odiũ resistente
carne. sed ꝑ consuetudinis uinculũ qđ a paren¬
tũ etiã ꝓpagine in ueteratũ. natura lege
moleuit. Id ergo agit sp̃s indomanda carne.¬
ut soluat malȩ consuetudinis quasi peccata
ꝑ uersa. & fiat paxx consuetudinis boriae.
Diliges inquit dnm̃ dm̃ tuũ extoto corde tuo
& ex tota anima tua & ex tota mente tua.
& diliges ꝓoximũ tuũ tãquã te ipsũ. In his
duob p̃ceptis. totalex pendet & om̃s ꝓphetae.

Expanded text:
edomita faciat spiritui subiugatum, quod naturalis ordo desiderat. quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omni modo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter uigeat, hoc etiam in hac uita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius nec inordinatis motibus resistat spiritui. quod donec fiat, caro concupiscit aduersus spiritum versus carnem: non per odium resistente spiritu, sed per principatum, quia magis quod diligit vult subditum esse meliori; nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis vinculum, quod a parentum etiam propagine inveteratum naturae lege inolevit. Id ergo agit sput solvat malae consuetudinis quasi pacta perversa, et fiat pax consuetudinis bonae. Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae.
Abbreviated transcription (Latin):
sed illi quieã tã quã imaginẽ uident. ut
possint ad eũ ciius imago ẽ . quomodo cũq
re ferre qđ uident. & ꝑ imaginẽ quã cons¬
piciendo uident. etiã illud uidere conici¬
endo qm̃ ñdũ possunt facie ad faciem. Non
enĩ ait apł̃s. uidebimus nunc ꝑspeculũ.
sed uidemus nunc ꝑ speculũ. CC U.

Expanded text:
sed illi qui eam tamquam imaginem uident, ut sed illi qui eam tamquam imaginem uident, ut possint ad eum cuius imago est quomodocumque referre quod uident, et per imaginem, quam conspiciendo uident, etiam illud uidere coniciendo, quoniam nondum possunt facie ad faciem. non enim ait apostolus: "uidemus nunc in speculum", sed: uidemus nunc per speculum. CCXLIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
quã intelligentiã. in alio contra. in alio
duo haec amoris magnitudine superari.
Siue sint ipsa duo int̾se aequalia. siuȩ ñ sint
aequalia. atq ita & asingulis bina. & abinis
singula. & asingulis singula : maioribus
minora uincunt᷑. Et quando int̃se e qualia
fuerint ab omĩ langore sanata nec tunc ae qua¬
bit᷑ ei natura immutabili earesquȩ ꝑ grãm non
mutat᷑. quia ñ equat᷑ creatura creatori. Et quan-¬
do ab omĩ languore sanabit᷑ mutabit᷑. Sed hane
ñ solũ in corporalẽ. uerũ etiã sũme insepa rabilẽ.
uereq immutabilẽ trinitatẽ . cũ uenerit uisio
quae facie ad faciem nobis ꝓmittit᷑ multo darius
certiusq uidebimus quã nunc eius i maginẽ qđ
nossumus. ꝑ quod tam̃ speculũ & in quo enigna¬
tẽ qui uident si gnuił in hac uita uidere conces¬
sũ est. Non illi sunt qui ea quae digessimꝰ
& cõ m̃dauimus insua m̃te conspiciunt.

Expanded text:
quam intellegentiam, in alio contra, in alio quam intellegentiam, in alio contra, in alio duo haec amoris magnitudine superari, siue sint ipsa duo inter se aequalia siue non sint aequalia, atque ita et a singulis bina et a binis singula et a singulis singula, maioribus minora uincuntur. et quando inter se aequalia fuerint ab omni languore sanata, nec tunc aequabitur rei natura immutabili ea res, quae per gratiam non mutabitur, quia non aequatur creatura creatori, et quando ab omni languore sanabitur, mutabitur. Sed hanc non solum incorporalem uerum etiam summe inseparabilem uereque immutabilem trinitatem, cum uenerit uisio, quae facie ad faciem nobis promittitur, multo clarius certiusque uidebimus, quam nunc eius imaginem, quod nos sumus; per quod tamen speculum et in quo aenigmate qui uident, sicut in hac uita uidere concessum est, non illi sunt qui ea quae digessimus et commendauimus in sua mente conspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ eẽ. nec ples. habeat in hac imagine
Aliquã licet ualde imparẽ similitudinẽ
sp̃s scĩ.: ñ tam̃ sicut in ista imagine trini¬
tatis. non haec tria unus homo sed unius
hominis sunt. Ita in ipsa sũ ma trinitate
cuius haec imago ẽ ñ unius dĩ sunt illa
tria sed unus ds̃ ẽ. & tressunt illȩ ñ una
ꝑsona. Qđ sane mirabilit̃ in effabile ẽ. uel
in effabilit̃ mirabile. quauissit una ꝑsona
haec imago trinitas ipsa uero sũma trinitas
tres ꝑsonae sant. In separabilior ẽ illa trinitas
ꝑ sonarũ triũ. quã haec unius. Illa quippe
in natura diuinutatis. siue iet meliud dicitꝰ
deitatis. qđ ẽ. hoc ẽ atq in cõmutabiliter
int̃se ac semꝑ aequalis ẽ. Nec aliquando¬
ñ fuit aut alit̃ fuit. nec aliquando ñerit
aut alit̃ erit. Ista uero tria quae sunt iri
separant᷑. Neq enĩ quia moles nullȩ ibis
ideo ñ uidemus in alio maiorẽ eẽ. memoriã

Expanded text:
intellegitur esse nec proles — habeat in hac imagine intellegitur esse nec proles — habeat in hac imagine aliquam, licet ualde imparem similitudinem spiritus sancti: non tamen, sicut in ista imagine trinitatis non haec tria unus homo, sed unius homcujus haec imago est, unius Dei sunt illa tria, sed unus Deus est, et tres sunt illae, non una persona. Quod sane mirabiliter ineffabile est, vel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago Trinitatis, ipsa vero summa Ttres personae sint, inseparabilior est illa Trinitas personarum trium, quam haec unius; illa quippe in natura Divinitatis, sive id melius dicatur deitatis, quod est, hoc est atque incommutabiliter inter se ac semper aequalis est nec aliquando non fuit aut aliter fuit nec aliquando non erit aut aliter erit. ista uero tria, quae sunt in separantur. neque enim quia moles nullae ibi sunt, ideo non uidemus in alio maiorem esse memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
Perũ inilla sũma trinitate quae in cõ¬
parabili t̃ reb. om̃ĩb. antecellit. tanta ẽ
in separabilitas. ut cũ trinitas hominũ non
possi: dici unus homo illa unus homo & dicat᷑¬
& sit. Nec in uno dõ sit illa trinitas. sed unus
ds̃ Nec rursus quẽ adi modũ ista imago qđ ẽ
homo habens illa tria. una ꝑsona ẽ. ita est
ra ñ habent. id ẽ. quares intelligibiles ita
continent᷑ ut ñ in ea ꝑsensus corporis uenerint
habeat ꝓ modulo suo in hac imagine trini¬
tatis in cõparabilit̃ quidẽ imparẽ. sed tam̃
qualẽ cũq si militudinẽ patris: Itaq intel¬
ligentia hominis quae ꝑ intentionẽ cogitati¬
onis inde format᷑ quando qđ scit᷑ dicitur.
&& nullius linguae cordis uerbũ ẽ. habeat.
insua magna disparilitatẽ. ñ nullã similitu¬
dinẽ filii. & amor hominis descientia ꝓcedens.
& memoriã intelligentiãq conuingens.
tãquã parenti ꝑliq cõmunis. unde nec parers

Expanded text:
Verum in illa summa trinitate, quae incomparabiliter rebus omnibus antecellit, tanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus homo, illa unus deus et dicatur et sit, nec in uno deo sit illa trinitas, sed unus deus. nec rursus quemadmodum ista imago, quod est homo, habens illa tria una persona est, ita est ra non habent, id est qua res intellegibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporis uenerint, habeat pro modulo suo in hac imagine trinitatis incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcumque similitudinem patris; itemque intellegentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde formatur, quando quod scitur dicitur et nullius linguae cordis uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti prolique communis — unde nec parens
Abbreviated transcription (Latin):
sub iecit. Et qui manet indilectione indõ
manet. & ds̃ in eo manet. Unde supra dioxe¬
rat. In hoc cognoscimus qr in ipso manemus
& ipse in nobis: qm̃ de spũ suo dedit nobis.
Ipse ergo significat᷑ ubilegit᷑. ds̃ dilectio ẽ.
Ds̃igit᷑ sũs scs̃ qui ꝑcedit ex dõ. cũ datus suerit
homini accendit eũ indilectione dĩ & pocimi.
& ipse dilectio ẽ. Nonenĩ habet homo unde
dm̃ diligat. nisi ex dõ. Propt̃ qđ. paulo post dic̃.
Nos diligimus qr ipse prior dilexit nos. Apłs
quoq paulus. Dilectio inquit dĩ diffusa ẽ. in
diuidit int̃filios regni aet̃ni. & filios ꝑditionis
Aet̃ nae. Dantꝰ & alia ꝑ sp̃m munera sed sine
caritate nihil ꝓsunt. Nisi ergo tantũ imꝑti
torẽ. asi nistra ñ transfert᷑ ad dexterã. Nec
sp̃s ꝓ pri e dicit᷑ donũ. nisi ꝓpt̃ dilectioriẽ.¬

Expanded text:
subjecit, Et qui manet in dilectione, in Deo subjecit, Et qui manet in dilectione, in Deo manet, et Deus in eo manet. Unde supra dixerat: In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Ipse ergo significatur, ubi legitur: Deus dilectio est. Spiritus sanctus qui procedit ex Deo, cum datus fuerit homini, accendit eum in dilectionem Dei et proximi, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde Deum diligat, nisi ex Deo. Propter quod paulo post dicit: Nos diligamus eum, quia ipse prior dilexit nos . Apostolus quoque Paulus: Dilectio, inquit, Dei diffusa est in diuidit inter filios regni aeterni et filios perditionis aeternae. dantur et alia per spiritum munera, sed sine caritate nihil prosunt. nisi ergo tantum imperttorem, a sinistra non transferuntur ad dextram. nec spiritus proprie dicitur donum nisi propter dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit dm̃. qr dis dilectio ẽ. Hic manifes¬
tauit eã se dixisse dilectionẽ dm̃. quã
dixit ex dõ. Ds̃ ergo exxdõ ẽ. dilectio. Sed
hic debeamus accipere dictũ eẽ. dilectionẽ
dm̃. merito quaerit᷑. Pat̃ enĩ solus ita ds̃ est.
ut ñ sit ex dõ. Ac ꝑ hoc dilectio quae ita
dĩ est ut ex dõ sit. aut filius ẽ. aut sp̃s sc̃s.
Sed in consequentib. cũ dĩ dilectionẽ cõme¬
morasset ñ qua nos eũ. sed quanos ipse dilex̃.
& misit filiũ suũ litatorẽ ꝓpeccatis nr̃is. &
hinc exhortatus eaẽ ut & nos inuicẽ diligamus.
atq ita in nobis ds̃ maneat. quia utiq dilec¬
tionẽ dm̃ dixerat statĩ uolens de hacre aꝑtius
aliquid eloqui: in hoc inquit cognoscimus qr
in ipso manemus & ipse in nobis. quia de spũ
scõ dedit nobis. Sc̃s itaq sp̃s dequo dedit nobis.
facit nos indõ manere & ipsũ in nobis. Hoc aut̃
repetisset atq dixisset. ds̃ dilectio ẽ c̃tinuo

Expanded text:
cognovit Deum, quia Deus dilectio est. Hic manifescognovit Deum, quia Deus dilectio est. Hic manifestavit eam se dixisse dilectionem Deum, quam dixit ex Deo: Deus ergo ex Deo est dilectio. Sed ius eorum hic debeamus accipere dictum esse dilectionem Deum, merito quaeritur. Pater enim solus ita Deus est, 36 ut non sit ex Deo, ac per hoc dilectio, quae ita Deus est ut ex Deo sit, aut Filius est, aut Spiritus sanctus: sed in consequentibus cum Dei dilectionem commemorasset, non qua nos eum, sed qua nos ipse dilexit et misit Filium suum liberatorem pro peccatis nostris; et hinc exhortatus est ut et nos invicem diligamus, atque ita in nobis Deus maneat, quia utique dilectionem Deum dixerat: statim volens de hac re apertius aliquid eloqui: In hoc, inquit, cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Sanctus itaque Spiritus, de quo dedit nobis, facit nos in Deo manere, et ipsum in nobis, hoc autemrepetisset atque dixisset, Deus dilectio est, continuo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetis & psalmis. Dicit᷑ & ꝓprie lex. quae
ꝑ morsen da taẽ. Itẽ dicunt᷑ cõmuniter
ꝓphetae. simul cũpsalmis. dicunt᷑ & ꝓprie
p̃ter psalmos & multis aliis exẽplis doceri
potest multarũ rerũ uocabula & uniuer¬
salit̃ poni & ꝓprie quibusdã reb. adhiberi.
nisi inre aꝑta uitanda sit longitudo sermonis
Hoc ideo dixxi nequis quã ꝓpt̃ ea nos in conue¬
nient̃ existimet caritatẽ appellare spm̃
nũ cupari. Sicut ergo unicũ dĩ uerbũ
ꝓprie uocamus nomine sapientiae. cũ sit
Seddĩ uerbũ. idẽ. unigenitus dĩfilius. aꝑte
dictus ẽ. dĩ sapientia ore apłico ubi ait.
Cp̃m dĩ uirtutẽ. & dĩ sapientiã. Sp̃s autẽ
sc̃s. ubi sit dictus caritas in uenimus. sidili¬
gent̃ ioħis apłi scrutemꝰ eloquiũ. Quicum
dixisset dilectissimi diligamus in uicẽ. quia
dilectio ex dõ ẽ. secutus ad iunxit. Et om̃is
qui diligit. exdõ natus ẽ. Qui ñ diligit non

Expanded text:
prophetis et psalmis, dicitur proprie quae prophetis et psalmis, dicitur proprie quae per Mosen data est. item dicuntur communiter prophetae simul cum psalmis, dicuntur et proprie praeter psalmos. et multis aliis exemplis doceri potest multa rerum uocabula et uniuersaliter poni et proprie quibusdam rebus adhiberi, nisi in re aperta uitanda sit longitudo sermonis. hoc ideo dixi, ne quisquam propterea nos inconuenienter existimet caritatem appellare spirinuncupari. Sicut ergo unicum dei uerbum proprie uocamus nomine sapientiae, cum sit sed dei uerbum, id est unigenitus dei filius, aperte dictus est dei sapientia ore apostolico, ubi ait: Christum dei uirtutem et dei sapientiam. spiritus autem sanctus ubi sit dictus caritas in-is uenimus, si diligenter Iohannis apostoli scrutemur eloquium. qui cum dixisset: dilectissimi, diligamus inuicem, quia dilectio ex deo est, secutus adiunxit: et omnis qui diligit ex deo natus est. qui non d
Abbreviated transcription (Latin):
substantia. siue in patre. siue infilio. siue
omĩa ueteris instrum̃ti scãrũ scripturarũ
signifi cant᷑ eloquia. Nã exꝓpheta isaia testi¬
moniũ ponens apłs. ubi ait. in aliis linguis
& in aliis labiis loquar popło huic. p̃misit
tam̃. Inlege scriptũ ẽ. Et ipse dñs. In lege
inquit eorũ scriptũ ẽ. quia oderunt me
gratis. cũ hoc legat᷑ inpsalmo. Aliquando
autt̃ ꝑpriȩ uocat᷑ lex quae data ẽ ꝑ mor̃ sen.
scđm qđ dictũ ẽ. Lex & ꝓphetae usq ad
io hannẽ. Et in his duob p̃ceptis. tota lex
pendet & ꝓphetae. Hic utiq ꝓpriaȩ lex ap¬
pellataẽ. demonte syna. Prophetarũ autẽ
nomine etiã psalmi significati sunt. & tam̃
Alio loco ipse saluator. Oportebat inquit
impleri omĩa. quae scripta sunt inlege &
ꝓphetis & psalmis deme. Hic rursus ꝓpħarũ
nomine. exceptis psalmis etlege intelligi
uoluit. Dicit᷑ ergolex uniuersalit̃. cũ

Expanded text:
substantia, ita siue in patre siue in filio siue isubstantia, ita siue in patre siue in filio siue iomnia veteris Instrumenti sanctarum scripturarum significantur eloquia. Nam ex propheta Isaia testimonium ponens Apostolus, ubi ait, In aliis linguis et in aliis labiis loquar populo huic; praemisit tamen, In Lege scriptum est . Et ipse Dominus, In Lege, inquit, eorum scriptum est, quia oderunt me gratis ; cum hoc legatur in Psalmo . Aliquando autem proprie vocatur Lex, quae data est per Moysen, secundum quod dictum est, Lex et Prophetae usque ad Joannem ; et, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Hic utique proprie Lex appellata est, de monte Sina. Prophetarum autem nomine etiam Psalmi significati sunt: et tamen alio loco ipse Salvator, Oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me . Hic rursus Prophetarum nomen, exceptis Psalmis, intelligi voluit. Dicitur ergo Lex universaliter cum
Abbreviated transcription (Latin):
tio siue caritas. sed unũ aliquid sit qđ omĩã
ualeat sicut ipsa sãpientia. sic habetꝰ inuniꝰ¬
cu iusq natura. ut qui habet hoc sit qđ habet.
sicut immutabilis simplexq substantia
Siergo haec intellecta sunt & quantũ nobis
rebus tantis uidere uel coniectare con¬
sensũ ẽ. uera et̃. daruerunt. nescio cur
om̃s unus ds̃ & tam̃ ñ frustra in hac
trinitate ñ dicit᷑ uerbũ dĩ nisi filius. nec
donũ dĩ nisi sp̃s sc̃s. nec de quo genitũ est
ritur. Sed hoc quoq illi pat̃ dedit. ñ iã
existenti & ñdũ habenti. sed quicquid
uni genito uerbo dedit. gignendo dedit.
Sicergo eũ genuit. ut etiã deillo donum
gent̃ in tuenda in sẽparabilis trinitatis ista
Aliquid horũ triũ caritas nuncupanda ẽ.
quid autẽ aptius quã ut hoc sit sp̃s sc̃s ͤ¬
Ut scilicet in illa simplici sũmaq natura
ñ sit aliud substantia & aliud caritas. sed
substantia ipsa sit caritas. & caritas ipsa

Expanded text:
tio, sive charitas: sed unum aliquid sit quod omnia tio, sive charitas: sed unum aliquid sit quod omnia valeat, sicut ipsa sapientia, et sic habetur in uniuscujusque natura, ut qui habet hoc sit quod habet, sicut immutabilis simplexque substantia. Si ergo haec intellecta sunt, et quantum nobis in rebus tantis videre vel conjectare concessum est, vera esse claruerunt, nescio cur omnes unus Deus. Et tamen non frustra in hac Trinitate non dicitur Verbum Dei nisi Filius, nec donum Dei nisi Spiritus sanctus, nec de quo genitum est ritur: sed hoc quoque illi Pater dedit, non jam existenti, et nondum habenti, sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam de illo donum genter intuenda inseparabilis Trinitatis ista aliquid horum trium caritas nuncupanda est, quid aptius, quam ut hoc sit spiritus sanctus? ut in illa simplici summaque natura non sit aliud substantia et aliud caritas, sed substantia ipsa sit caritas et caritas ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
aut tues caritas mea. aut ds̃ caritas mea.
ñ ex positionẽ quaerat a nobis. Nonenĩ aꝑtius
quicquã possumus dicere. Ds̃ ergo caritas est.
U trũ autẽ pat̃. anfilius. an sp̃ssc̃s. an ipsa
taui ñ sic acci piendã eẽ. trinitatẽ. quaeds̃ ẽ.
ex illis tribus quae intrinitate nr̃ae mentis
ostendimus. ut tã quã memoria sit om̃i ũ
triũ pat̃. & intelligentia om̃iũ triũ filius.
& caritas om̃iũ triũ sps sc̃s. quasi pat̃ non¬
intelligat sibi nec diligat. sed ei filius intelli
illis tantũ meminerit. Et filius nec memi¬
nerit nec diligat sibi. sed meminerit ei pat̃.¬
& diligat ei sp̃s sc̃s: ipse autẽ & sibi & illis
nec intelligat sibi. sed meminerit ei pater
& intelligat eifilius. ipse autẽ & sibi & illis
ñ nisidiligat. Sedsic potius ut omĩa tria
& om̃s & singuli habeant in sua quisq nat᷑a
nec distent in eis ista. sicut in nobis aliudẽ.
memoria aliud intelligentia. aliud dilec¬

Expanded text:
aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea,"aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea,"non expositionem quidquam possumus dicere. Deus ergo charitas est utrum autem Pater, an Filius, an Spiritus sanctus, an ipsa tavi non sic accipiendam esse Trinitatem, quae Deus est, ex illis tribus quae in trinitate nostrae mentis ostendimus: ut tanquam memoria sit omnium trium Pater, et intelligentia omnium trium Filius, et charitas omnium trium Spiritus sanctus, quasi Patintelligat sibi, nec diligat; sed ei Filius intelligillis tantum meminerit: et Filius nec meminerit nec diligat sibi; sed miminerit ei Pater, et diligat ei Spiritus sanctus; ipse autem et sibi, et illis nec intelligat sibi, sed meminerit ei Pater, et intelligat Filius, ipse autem et sibi et illis non nisi diligat: sed sic potius, ut omnia tria, et omnes, et singuli habeant in sua quisque natura, nec distent in eis ista, sicut in nobis aliud est memoria, aliud intelligentia, aliud dilec
Abbreviated transcription (Latin):
dõ donante uidere concedit᷑. disseren
patris ẽ solius. nec fili i solius. sed amborũ.¬
& ideo cõmunẽ quia inuicẽ se diligunt
pat̃ & filius nobis insinuat caritatẽ.
Ut autẽ nos exerceret sermo diuinus. ñ res
in prõptu sitas. sed in abdito scrutandas.
& ex abdito eruendas : maiore studio fecit
inquiri. Non itaq diocit scriptura. sp̃s sc̃s
caritas ẽ. Quod sidicis set . ñ paruã partẽ
quȩstionis istius abstulisset. Sed dixit. ds̃
caritas ẽ ut incertũ sit. Et ideo requirendũ
utrũ ds̃ pat̃ sit caritas. ands̃ filius. ands̃¬
sumus ñ ꝓpt̃ ea dm̃ dictã eẽ. caritatẽ. qđ
ipse caritas st ulla substantia quȩdĩ dignasit
dictũ ẽ. qr dĩ substantia ẽ. nr̃a patientia.
sed qđ abipso nobis ẽ sicut alibi legit᷑. qm̃
abipso ẽ. patientia mea. Hunc quippe
sensũ. facile refellit scripturarũ ipsa
locutio. Tale ẽ. enĩ tues patientia mea. quale
si milia. Non ẽ. autẽ dictũ. dnẽ caritas mea.

Expanded text:
deo donante uidere concedimur, disserenpatris eet ideo communem, qua invicem se diligunt Pater et Filius, nobis insinuat charitatem. Ut autem nos exerceret sermo divinus, non res in promptu sitas, sed in abdito scrutandas et ex abdito eruendas, majore studio fecit inquiri. Non itaque dixit Scriptura, Spiritus sanctus charitas est: quod si dixisset, non parvam partem quaestionis istius abstulisset; sed dixit, Deus charitas est; ut incertum sit et ideo requirendum, utrum Deus Pater sit charitas, an Deus Filius, an Dsumus non propterea deum dictum esse caritatem, quod ipsa caritas sit ulla substantia, quae dei digna sit dictum est, quia deus substantia est nostra patientia, sed quod ab ipso nobis est, sicut alibi legitur: quoniam ab ipso misericordia. hunc quippe sensum facile refellit scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patientia mea quale emea et multa similia. non est autem dictum: "domine, caritas mea"
Abbreviated transcription (Latin):
cians & p̃dicans xp̃m. ait scriptura. Et adhuc
uenerant. qr & innationes donũ sp̃s scĩ
effusũ est. Audiebant enĩ illos loquentes
linguis. & magnificantes dm̃. De quo facto
suo quia in circũ cisos bapti zauerat. quia
prius quã baptizarent᷑ ut nodũ quȩstionis
huius auferret in eos uenerat sp̃s sc̃s. cũ
petrus postea redderet rationẽ fr̃ib. qui
erant hrero solimis & hacre audita moue¬
bant᷑. ait post cȩtera. Cũ cepissem autem
loqui ad eos. cecidit sp̃s sẽs in illos. sicut &
in nos in inttio. Memoratusq sũ uerbi dĩ
sicut dicebat. quia ioħs quidẽ baptiza uit
aqu& uos uero baptiz abimini spũ scõ
Siigitꝰ aequale donũ dedit illis sicut & nobis

Expanded text:
tians et praedicans Christum, ait scriptura: ad huc tians et praedicans Christum, ait scriptura: ad huc uenerant, quia et in nationes donum spiritus sancti effusum est. audiebant enim illos loquentes linguis et magnificantes deum. de quo facto suo, quod incircumcisos baptizauerat, quia, priusquam baptizarentur, ut nodum quaestionis huius auferret, in eos uenerat spiritus sanctus, cum Petrus postea redderet rationem fratribus, qui erant Hierosolymis et hac re audita monebantur, ait post cetera: cum coepissem autem loqui ad illos, cecidit spiritus sanctus in illos, sicut et in nos initio. memoratusque sum uerbi domini, sicut dicebat: quia Iohannes quidem baptizauit aqua, uos uero baptizabimini spiritu sancto. si igitur aequale donum dedit illis . sicut et nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiae prius. deinde potentiae uinculis
alligauit. Ipse itaq diabolus ẽ appellata
captiuitas. quã captiuauit qui ascendit ira
Altũ. & dedit dona hominib. uel accepit
in hominib Petrus autẽ apłs sicut in eo
libro canonieo legit᷑ ubi scriptisunt actus
Apłorũ loquens dexp̃o. cõmotis corde iudeis
& dicentib quidergo faciemus fr̃is monstra¬
te nobis. diocit ad eos. Agite penitentiã
& baptixet᷑ unus quisq ur̃m in nomine ihu xp̃i
in remissi onẽ peccatorũ & accipietis donũ
sp̃s scĩ. Itẽq in eodẽ libro legit᷑ si monẽ magũ
a płis dare uoluisse peccuniã. ut ab eis acci¬
peret potestatẽ. quã ꝑ impositionẽ manus¬
cius daret᷑ sp̃s sc̃s. Cui petrus idemlPecu¬
nia tua inquit tecũ sit in ꝑditionẽ. quia
donũ dĩ aestimasti pecunia possidere.
Et alio eiusdẽ libri loco cũ petrus cornelio
& eis qui cũ illo fuerant loqueretꝰ annun¬

Expanded text:
justitiae prius, deinde potentiae vinculis justitiae prius, deinde potentiae vinculis alligavit. Ipse itaque diabolus est appellata captivitas, quam captivavit qui ascendit in altum, et dedit dona hominibus, vel accepit in hominibus. 35. Petrus autem apostolus, sicut in eo libro canonico legitur, ubi scripti sunt Actus Apostolorum, loquens de Christo, commotis corde Judaeis et dicentibus, Quid ergo faciemus, fratres? monstrate nobis; dixit ad eos: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domi peccatorum, et accipietis donum spiritus sancti. itemque in eodem libro legitur Simonem Magum apostolis dare uoluisse pecuniam, ut ab eis acciperet potestatem, qua per impositionem manus daretur spiritus sanctus. cui Petrus idem: pecunia, inquit, tua tecum sit in perditione, quia donum dei aestimasti pecunia possidere. et alio eiusdem libri loco, cum Petrus Cornelio et eis qui cum illo fuerant loqueretur annun
Abbreviated transcription (Latin):
Et hic cũ dixisset. Ascendit in altũ. captiua¬
uit captiuitatẽ. dedit dona hominibus.
Qđ autẽ ascendit ait. quidẽ. nisi quia &
descendit in inferiores partes t̃rae : qui des¬
cendit. ipseẽ & qui ascendit suꝑ om̃s caelos
ut ad impleret omĩa. Et ipse dedit quosdã
quidẽ apłos. quo sdã quidã ꝓphetas. uosdã
autẽ euangelistas. quosdã autẽ pastores &
doctores. Ecce quare dicta sunt dona. Quia
sicut alibi dicit. Nũquid om̃s apłi: nũ quid
om̃s ꝓpheta : & cȩtera. Hic autẽ ad uinacit
ad consũ mationẽ scõrũ in opus ministerii.
in aedificationẽ corporis xp̃i. Haet ẽ domus
quae si cut psalmus canit aedificat᷑ post
captiuitatẽ. qm̃ sunt adia bolo erua a quo
captiui tenebant᷑. Dehis adificat᷑ corpus
xp̃i. quae domus appellat᷑ ȩccła. Hanc autẽ
capti uitatẽ ipse captiuauit. qui diabolũ
uicit. Et ne ulla quae futura erant scĩ capitis¬
m̃ bra in aet̾nũ suppliciũ secũ traheret: eũ

Expanded text:
Et hic cum dixisset: Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus; quod autem ascendit Ait, quid est, nisi quia et descendit in inferiores partes terrae? Qui descendit ipse est et qui ascendit super omnes caelos, ut adimpleret omnia. et ipse dedit quosdam quidem apostolos quosdam autem prophetas, quosdam uero euangelistas, quosdam autem pastores et doctores. ecce quare dicta sunt dona; quia, sicut alibi dicit: numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? et cetera. hic autem adiunxit: ad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. haec est domus, quae, sicut psalmus canit, aedificatur post captiuitatem, quoniam qui sunt a diabolo eruti, a quo captiui tenebantur, de his aedificatur corpus Christi, quae domus appellatur ecclesia. hanc autem captiuitatem ipse captiuauit, quia diabolum uicit. et ne membra in aeternum supplicium secum traheret, eum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scã scriptura ꝓclamat. ds̃ caritas ẽ.
lla quae ex dõ ẽ. & in nobis id agit ut indõ mane¬
amus & ipse in nobis. Et hoc inde cognoscimus.
quia de spũ suo dedit nobis. Ipse sp̃s eius. est
dĩ caritas. Deinde si indonis dĩ nihil mauis ẽ
caritate. & nullũ ẽ. maius donũ dĩ quã sp̃s sc̃s.
quid consequentius quã ut ipse sit caritas quȩ
dicit᷑ & ds̃ ex dõ. Et si caritas qua pat̃ diligit
filiũ. & patrẽ diligit filius. in effabilit̃ cõmu¬
nionẽ demonstrat amborũ. quid conuenien¬
tius quã ut ille ꝓpriȩ dicat᷑ caritas. qui sp̃s̃ ẽ.
cõmunis ambobus: Hoc enĩ sanius credit᷑
uel intelligit᷑. ut ñ solũ sp̃s sc̃s caritas sit in
illa trinitate. sed ñ frustra ꝓprie caritas
nũ cupet᷑. ꝓpt̃ illa quae dicta sunt. sicut non
solus ẽ. & in illa trinitate uel sp̃s. uel sc̃s. qr¬

Expanded text:
sicut sancta scriptura proclamat, deus caritas est, sicut sancta scriptura proclamat, deus caritas est, illa quae ex deo est et in nobis id agit, ut in deo maneamus et ipse in nobis. et hoc inde cognoscimus, quia de spiritu suo dedit nobis; ipse spiritus est deus caritas. deinde si in donis dei nihil maius est caritate et nullum est maius donum dei quam spiritus sanctus, quid consequentius, quam ut ipse sit caritas, quae dicitur et deus et ex deo? et si caritas, qua pater diligit filium et patrem diligit filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum; quid conuenientius, quam ut ille proprie dicatur caritas, qui spiritus est communis ambobus? hoc enim sanius creditur uel intellegitur, ut non solum spiritus sanctus caritas sit in illa trinitate, sed non frustra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, sicut non solus est in illa trinitate uel spiritus uel sanctus, q
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m. in quantũ dat᷑ eis qui ꝑ eũ diligunt
dm̃. Sed nimis longũ ẽ. cuncta colligere.
Et quid eis satis ẽ. quib. haec quae dixcimus
Ute cũ audiunt donũ sp̃s scĩ. illud genus locu¬
tionis agnoscant qđ dictũ ẽ in expoliatione
corporis carnis. Sicut enĩ corpus carnis. nihil
Aliud ẽ. quã caro. sic donũ sp̃sscĩ. nihil aliud
ẽ quã sp̃s sc̃s. In tantũ ergo donũ dĩ ẽ. iN
quantũ dat᷑ eis quib datꝰ. Apud se autẽ. dsẽ.
Et si nemini dat᷑. qr ds̃ erat patri & filio co aet᷑¬
nus. antequã cuiquã daret᷑: nec quia illi
dant ipse dat᷑ ideo minor ẽ. illis. Ita enĩ
dat᷑ sicut donũ dĩ. ut etiã seipsũ det sicut
ds̃. Non enĩ dicit ds̃. potest ñ eẽ. suae potes¬
tatis. dequo dictũ ẽ. Sp̃s ubi uult spirat.
Autẽ haec operat᷑ unus atq idem sp̃s. diui¬
dens ꝓ pria uni cuiq ꝓut uult. Nonẽ.
illa conditiodati. & dominatio dantiũ.
sed concordia dati & dantiũ. Qua ꝓpter

Expanded text:
sanctum, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum: sed nimis longum est cuncta colligere, et quid eis satis est quibus haec quae diximus um, ut cum audiunt donum Spiritus sancti, illud genus locutionis agnoscant quod dictum est, In exspoliatione corporis carnis. Sicut enim corpus carnis nihil aliud est quam caro, sic donum Spiritus sancti nihil aliud est quam Spiritus sanctus. In tantum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam cuiquam daretur. Nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut deus. non enim dici potest non esse suae potestatis de quo dictum est: spiritus ubi uult spirat; autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. non est illis condicio dati et dominatio dantium, sed concordia. dati et dantium. Quapropter,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpri e sp̃s sc̃s ẽ. ꝑ quẽ diffundit᷑ in cordibus
nr̃is dĩ caritas. ꝑ quã nos tota in habitet
trinitas Quo circa rectissime sp̃sses cũ sit
quid nisi caritas intelligenda ẽ. quae ꝑducit
Addm̃ & si ne qua qđ libet aliud dĩ donũ non
ꝑducit addm̃ : An & hoc ꝓbandũ ẽ donũ dĩ¬

Expanded text:
 est, per quem diffunditur in cordibus  est, per quem diffunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos tota inhabitat trinitas. quocirca rectissime spiritus sanctusquid nisi caritas intellegenda est, quae perducit ad deum et sine qua quodlibet aliud dei donum non perducit ad deum? An
Abbreviated transcription (Latin):
tinniens. Et si habuerit ꝓphetiã & scierit om̃ia
sacram̃ta & omnẽ scientiã & habuerit omnẽ
sidẽ ita ut montes trans ferat niunlẽ. Et sidis¬
tribuerit omnẽ substantiã suã & si tradiderit
corpus suũ ut ardeat nihil ꝓdẽ. Quantũ ergo
bonũ ẽ. sine quo ad aet̃nã uitã neminẽ boria
tanta ꝑducunt. Ipsa uero dilectiosiue caritas
nã unius rei nom̃ utrũq sihabeat eã qui non
loquit᷑ linguis. nec habet ꝓphetiã. nec omĩa
scit sacram̃ta. omnẽq scientiã. nec dis tribuit
omĩa sua pauperib uel ñ habendo qđ distri¬
buat. uel aliqua necessitate ꝓhibitus. nec tradit
corpus suũ ut ardeat. sitalis passionis nulla
tẽptatio ẽ ꝑducit ad regnũ. ita ut ipsam
fidẽ ñ faciat utilẽ nisi caritas. Sine carita¬
te quippe fides potest quidẽ eẽ. sed ñ ꝓdẽ.
que ꝑ dilectionẽ operat᷑. Sic eã discernetes
ab ea fide qua & demones credunt & con¬
tremis cunt. Dilectio igit᷑ quaȩ exdo ẽ. & ds̃¬

Expanded text:
abuerit prophetiam et scierit omnia sacramenta et omnem scientiam et habuerit omnem fidem, ita ut montes transferat, nihil est; et si distribuerit omnem substantiam suam et si tradiderit corpus suum, ut ardeat, nihil prodest. quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen utrumque — si habeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod distribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides potest quidem esse, sed non et quae per dilectionem operatur; sic eam discernens ab ea fide qua et daemones credunt et contremiscunt. Dilectio igitur quae ex Deo est et D
Abbreviated transcription (Latin):
ei ultra ñ dominaret᷑. Ut post quã facta ẽ.
talis resurrectio in corpore dnĩ. ut p̃iret in
capite ȩcdae. qđ corpus ȩccłae speraret in finẽ
iã dies dominicus idẽ octauus qui & primus.
inciperet celebrari. Ipsa etiã causa intel¬
ligitur. cũ obseruandũ pascha. ubi ouem
occidere & edere iubent᷑. qđ manifestissi¬
me passionẽ dñĩ p̃figurat. ñ eis ita p̃ceptũ ẽ.
ut adtenderent occurrere sabbatũ : & eũ
m̃ se nouorũ ad t̃ciã lunae ebdomadã con¬
currere : ut cumdẽ quoq diem dñs potius¬
sua passione signaret. qui etiã dominicũ
idẽ. octauũ qui & primus ẽ. declaraturus
aduenerat. Attende igit᷑ sacratissimum
triduũ crucifixi sepulti suscitati: Orum
triũ. qđ significat crux: in p̃senti agimus
uita. Qđ autẽ signisicat sepultura & re¬
surrectio. fide ac spe gerimus. Nuncenĩ
dicit᷑ homini. Tolle crucẽ tuã & sequere

Expanded text:
ei ultra non dominaretur, ut, postquam facta est ei ultra non dominaretur, ut, postquam facta est talis resurrectio in corpore domini, ut praeiret in capite ecclesiae, quod corpus ecclesiae speraret in finem, iam dies dominicus, id est octauus, qui et primus, inciperet celebrari. ipsa etiam causa intellegitur, cur obseruandum pascha, ubi ouem occidere et edere iubentur, cum manifestissime passionem domini praefigurat, non eis ita praeceptum est, ut adtenderent occurrere sabbatum et cum mense nouorum ad tertiam lunae hebdomadem concurrere, ut eundem quoque diem dsua passione signaret, qui etiam Dominicum, id est, octavum, qui et primus est, declaraturus advenerat. Adtende igitur sacratissimum triduum crucifixi, sepulti, suscitati. Horum trium quod significat crux in praesenti agimus vita, quod autem significat sepultura et resurrectio, fide ac spe gerimus. Nunc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quidẽ in requie: sed in ea ñ sunt actio¬
ne qua corpora recepta uegetant᷑. Talẽ
quippe actionẽ significat dies octauus.
qui & primus: qr ñ aufert illã requiem.
sed glorificat. Nonenĩ redit cũ corpore
difficultas ex corpore: qi nec corruptio.
Oportet enĩ corruptibile hoc indui incorrup¬
tione & mortale hoc indui immortalitate.
Qua ꝑpt̃ ante dñi resurrectionẽ. quã uis
scõs patres plenos ꝓphetico spũ. octaui sacra¬
m̃tũ nequaquã lateret. quo significare t᷑
resurrectio Nã ꝓ octa uo psalmus dicit᷑
& oc tauo die circũ cidebant᷑ infantes: Et
in eclesi aste ad duorũ testam̃torũ signi¬
ficationẽ dicit᷑. Illis septẽ & illis octo Reserua¬
tũ ẽ. tam̃ & occultatũ & solũ celebrandum
sabbatũ traditũ c̃: quiꝰerat ante requies
mortuorũ. Resurrectio autẽ nullius erat ante illũ¬
qui refurgens a mortuis iã ñ moreret᷑. & mors

Expanded text:
sunt quidem in requie, sed in ea non sunt actiosunt quidem in requie, sed in ea non sunt actione, qua corpora recepta uegetantur. talem quippe actionem significat dies octauus. qui et primus, quia non aufert illam requiem, sed glorificat. non enim redit cum corpore difficultas ei corpore, quia nec corruptio. oportet enim corruptibile hoc indui incorruptionem et mortale hoc indui. immortalitatem. quapropter ante domini resurrectionem quamuis sanctos patres plenos prophetico spiritu octaui sacramentum nequaquam lateret, quo significaretur resurrectio — nam et pro octauo psalmus scribitur et octauo die circumcidebantur infantes et in Ecclesiaste ad duorum testementorum significationem dicitur: illis septem et illis octo — reseruatam est tamen et occultatum et solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat ante requies mortuorum. resurrectio autem nullius erat, qui resurgens a mortuis non moreretur et mors
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq int̾ omĩa decẽ illa p̃cepta. solũ ibi qđ de
sabbato positũ ẽ figurate obseruandũ p̃cipit᷑
quã figurã nos intelligendã. ñ etiã ꝑ ociũ
corporale celebrandã suscepimus. Cũ enĩ
sabbato significet᷑ spiritalis requies. derłiqͣ¬
dñs: Et quo uocant᷑ homines ab ipsod nõ dicen¬
te Uenite ad me om̃s quilaboratis & honerati
uos. & discite ame quia mitissũ & humilis
corde. & inuenietis requiem animabus ur̃is:
Cetera tam̃ ibi p̃cepta. ꝓprie sicut p̃cepta suNł.
sine ulla figurata significatione obseruamus.
excitandũ. quo ad requiem tendimus. ualere
omĩa quae figurate inscripturis dicunt᷑.
quando quidẽ id solũ indecalogo figurate
p̃cipit᷑. ubi requies cõmendat᷑ : quae ubiq
rectione dnĩ declaratus ẽ. & ex illo cepit
habere festiuitatẽ suã. Animȩ quippe
om̃iũ scorũ ante resurrectionẽ corporis

Expanded text:
Ideoque inter omnia decem illa praecepta, solum ibi quod de Ideoque inter omnia decem illa praecepta, solum ibi quod de Sabbato positum est, figurate observandum praecipitur. Quam figuram nos intelligendam non etiam per otium corporale celebrandam suscepimus. Cum enim sabbato significetur spiritalis requies - de q sum dominus, et quo uocantur homines ab ipso domino dicente : uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati uos et discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris - cetera tamen ibi praecepta proprie, sicut praecepta sunt, sine ulla figurata significatione abseruamus. excitandum, quo ad requiem tendimus, ualere omnia quae figurate in scripturis dicuntur, quando quidem id solum in decalogo figurate praecipitur, ubi requies commendatur, quae ubique rectione domini declaratus est et ex illo accepit habere festiuitatem suam. animae quippe omnium sanctorum ante resurrectionem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ut sigura etẽ scĩ ficationis. inre quie sp̃s
scĩ. Nũquã enĩ legimus in genesi scĩficatio¬
nẽ ꝑ om̃s priores dies : sed desolo sabbato
ergo caritas dĩ diffusa ẽ. in cordib. nr̃is ꝑ
inseptimo die cõme morata ẽ. ubi requies cõm̃¬
dat᷑. Quia uero nec bene operari possumus.
nisidono eius ad uti. sicut apłs dicit. ds̃ enĩ ẽ.
qui operat᷑ in nobis & uelleoperari ꝓbona
uoluntate. Nec requiescere poterimus post
omĩa bona opera nr̃a quae in hac uita gerimꝰ
nisi eius dono ad et̃nitatẽ scĩficati atq ꝑfec¬
ti: Propterea deipso dõ dr̃. quia cũ fecisset
omĩa opera bona ualde septimodie requi¬
euit ab om̃ib. operib suis quae fecit. futurã
enĩ requiem significabat: quã post bona oꝑa
daturus erat hominib Sicut enĩ cũ bene
operam᷑ ipse dicit᷑ operari in nobis. cuiꝰ munere¬
bene operam. itacũ requiescimus ipse requi¬

Expanded text:
ut figura esset sanctificationis in requiem spiritus ut figura esset sanctificationis in requiem spiritus sancti. numquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies, sed de solo sabbato ergo caritas dei diffusa est in cordibus nostrisin septimo die commemorata est, ubi requies commendatur. quia uero nec bene operari posnisi dono eius adiuti, sicut apostolus dicit: Deus enim est, qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, nec requiescere poterimus post omnia bona opera nostra, quae in hac uita gerimus, nisi eius dono ad aeternitatem sanctificati atque perfecti, propterea de ipso deo dicitur, quia, cum fecisset omnia opera bona ualde septimo die requieuit ab omnibus operibus suis, quae fecit. futuram enim requiem significabat, quam post bona opera daturus erat hominibus. sicut enim, cum bene operamur, ipse dicitur operari in nobis, cuibene operamur: ita cum requiescimus, ipse requi
Abbreviated transcription (Latin):
& curas. sed ꝑ manet in actione qđ ad quietẽ
ꝑ tinet. nec in opere laborare. nec in cogitati¬
one fluctuare. Quia ergo ꝑ requiem
ad primã uita reditꝰ. unde anima
la psa ẽ. inpeccatũ. ꝓpterea sabbato
requies significat᷑. Illa autẽ prima
uita quae aperegrinatione redeuntibus.
& primã stolã accipientib. reddit᷑. ꝑ unã
sabbati. quẽ diem dominicũ dicimus. figurat᷑.
Q uere septẽ dies: genesim lege: inuenies
septi mũ sine uespere᷑ . qr requiem sine fine
significat. Prima ergo uita: ñ fuit sempit̃ na
peccanti requies autẽ ultima. sempit̃ naẽ :
Ac ꝑ hoc & octauus sempit̾ nã beatitudinẽ
habebit: qr rtquies illa quae sempit̾na est
excipit᷑ ab octauo. ñ extinguitur. Neq
euietẽ. alit̃ sempit̃na. Ita ergoerit octauus
qui primus: ut prima uita. sed &terna
reddat᷑. Sabbatũ tam̃ cõñd datũ est
priori popło. in ocio corporali t̃ celebrando:

Expanded text:
et curas, sed permanet in actione, quod ad quietem et curas, sed permanet in actione, quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare nec in cogitatione fluctuare. quia ergo per requiem ad primam uitam reditur, unde anima lapsa est in peccatum, propterea sabbato \'requies significatur. illa autem prima uita, quae a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sabbati, quem diem dominicum quaere septem dies, Genesim lege: inuenies septimum sine uespere, quia requiem sine fine significat prima ergo uita non fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima sempiterna est; ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur ab octauo, non extinguitur; neque enim esset aliter sempiterna. ita ergo erit octauus, qui primus, ut prima uita, sed aeterna, reddatur. Sabbatum tamen commendatum est priori populo in otio corporaliter celebrandum,
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine tẽporũ. & qui potestatẽ habet po¬
nendi animã suã & iterũ recipiendi eam. &
ideo ñ fatalẽ sed oportunã sacram̃to quod
cõm̃dare instituerat horã expectabat cũ dice¬
ret nondũ uenit hora mea : ut in anni uersa¬
ria
passionis celebratione. Apłis seruaret᷑. Qđ enim
nunc ut superius dixxi. fide ac spe. perggrina¬
mꝰ: atq ut ad id ꝑueniamus dilectione sata¬
gimus requies quaedã ab omĩ labore om̃ium
molestiarũ. scã atq ꝑpetua: ineã nobis ex hac
sed quȩdã in effabilis tranquillitas actionis
ociose. Sic enĩ abhuius uitae operib. infine
requiescit᷑: ut in alterius uitae actionie
gaudeat᷑. Sed quia talis actio indĩ laude
agtꝰ: sine labore m̃brorũ. sine angore
curarũ : ñ ad eã sic transit᷑ ꝑ quietẽ ut ipsi
labor succedat. idẽ. ñ sic eẽ. incipiat actio
ut desinat quies. Neq enĩ redit᷑ ad labores

Expanded text:
nitudine temporum et qui potestatem habebat ponitudine temporum et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem sed opportunam sacramento, quod commendare instituerat, horam expectabat, cum diceret: Nondum uenit hora mea, ut in anniuersaria eius celebratione a posteris seruaretur. Quod emm nunc, ut superius dixi, fide ac spe peregrinamur atque, ut ad id perueniamus, dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta atque perpetua. in eam nobis ex hac sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. sic enim ab huius uitae operibus in fine requiescitur, ut in alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis actio in dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic esse incipiat actio, ut desinat quies, neque enim reditur ad labores
Abbreviated transcription (Latin):
tes accomodatas. sicut a gricolȩ uel nautȩ
obseruant : aut ad notandas partes mundi
cursũq aliquo & ali unde dirigendũ quod
gubernatores nauiũ faciunt & hi qui ꝑsoli¬
tudines arenosas in interiora austrinulla
trina uali figurate significandũ. sit ñ nulloꝵ
siderũ aliqua cõmemoratio. Quantũ ergo
int̃ sit int̃ has utilitates. & uanitates homi¬
nũ ad hoc obseruantiũ sidera. ut nec aeris
qualitates. nec regionũ uias. nec solos tẽporũ
etiã id obseruat᷑ cũ pascha celebramꝰ. ut
ma usq ad uicesimã primã. Sed quia
illorũ illud pascha quo passus ẽ dñs
ita occurrit. ut in t̃ mortẽ eiꝰ & resur¬
rectionẽ medius eã. sabbatidies: addendũ
patres nr̃i censuerunt: ut & nr̃a festiuitas a
iudeorũ festiuitate distingueret᷑. & qđ ñ frustra
factũ eẽ. credendũ ẽ. ab illo qui ẽ. ante tẽpora.
& ꝑ quẽ facta sunt tẽpora. & qui uenit in ple¬

Expanded text:
tes accommodatas, sicut agricolae, vel nautae tes accommodatas, sicut agricolae, vel nautae observant: aut ad notandas partes mundi, cursumque aliquo et alicunde dirigendum, quod gubernatores navium faciunt, et hi qui per solitudines arenosas in interiora Austri, nulla trina utili figurate significandum, fit nonnullorum siderum aliqua commemoratio; quantum ergo intersit inter has utilitates et vanitates hominum, ad hoc observantium sidera, ut nec aeris qualetiam id observetur, cum Pascha celebratur, ut ma usque ad vicesimam primam. Sed quia illud eorum Pascha quo passus est Dominus, ita occurrit ut inter mortem ejus et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festivitas a Judaeorum festivitate distingueretur; et quod non frustfactum esse credendum est ab illo, qui est ante tempora et per quem facta sunt tempora et qui uenit in ple
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. nec montẽ sion qr in ipso figurat᷑ ȩcła :
sic nec solẽ aut lunã: quã uis ex ea cȩlesti
creatura. sicut multa t̃restria. sacram̃torũr
figurae ad informationes misticas assumunt᷑.
ue tẽporib actionũ nr̃arũ euenta coni¬
cimus ne in uitae humanȩ periculo sissimis
tẽpestatib tã quã inscopulo miserȩ serui¬
tucis illisi. alibero arbitrio naufragemus
sed adremsacrate signi ficandã similitudines¬
ad habitas. religiosissima deuotione suscepimꝰ
sicut decȩtera creatura. deuentis. demari.
det̃ra. deuolatilib depiscib de pecoribus.
de arborib: depm̃ib: ad sermonẽ quidẽ mul¬
tiplicit̃. ad celebrationẽ uero sacram̃torũ
aqua de frum̃to deuino. deoleo inserui¬
tutt̃ autẽ ueteris popłi multa etiã cele¬
brari imperata sunt. quae nobis tantũ modo
intelligenda traduntꝰ. Sed quantũ int̃sit
int̃ obseruationes fiderũ. ad aereas qualita¬

Expanded text:
Christus, nec montem Sion, quia in ipso figuratur ecclesia: Christus, nec montem Sion, quia in ipso figuratur ecclesia: sic nec solem aut lunam, quamuis ex ea caelesti creatura, sicut ex multa terrestri, sacramentorum figurae ad informationes mysticas assumuntur.ue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miserae seruitutis illisi a libero arbitrio naufragemus: sed ad rem sacrate significandam similitudines habitas religiosicut de cetera creatura de uentis, de mari, de terra, de uolatilibus, de piscibus, de pecoribus, de arboribus, de hominibus ad sermonem quidem multipliciter, ad celebrationem uero sacramentorum aqua, de frumento, de vino, de oleo. In servitute autem veteris populi multa etiam celebrari imperata sunt, quae nobis tantummodo intelligenda traduntur. Sed quantum intersit inter observationes siderum, ad aerias qualita