comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głam hanc insipientiam uocat. Głari enim
se dicit scdm carnem sed hoc stultum esse
hroficetur ut & głam hanc inaniret. et
se coaccum in laudem carnis erupisse doce¬
ret. igitur ironia est hȩc. Nam quomodo
prudentes s̃ qui sepe reprehenduntur:
N am plus sapit insipientia apłi quamho¬
rum prudentia. Hic enim sapiens sustinet
imprudentes. qui patientia sua suffert eos
ut possint proficere ne ꝓuocans aut abici¬
ens eos peiores illos faciat. Aut certe sun
illis ꝓficere non potuerit. suam modestiã
custodit. Horum in corithiis nichil est
Q uomodo gͦ libenter sufferunt impruden¬
tes cum ipsi sint sapientes. nisi qr non fic
uult intelligi sicut sonant uerba: Hoc ĩ
sensu e in ꝓnunciationeẽ. qr eadẽ quidẽ
uerba ñ eundem habent sensũ. Aliter ꝓ¬
nunciat ut aliquando confirmet aliq̃n
neget quod dicit. Hienim ut prudentes
insipientes sufferebant falsos apłos. Su¬

Expanded text:
 unde gloriam hanc insipientiam vocat. Gloriari enim  unde gloriam hanc insipientiam vocat. Gloriari enim se dicit secundum carnem; sed hoc stultum esse profitetur, ut et gloriam hanc inaniret, et se coactum in laudem carnis erupisse docet. Igitur ironia est haec. Nam quomodo prudentes sunt, qui saepe reprehenduntur? nonne plus sapit insipientia Apostoli, quam horum prudentia? Hic enim sapiens sustinet imprudentes, qui patientia sua suffert eos, ut possint proficere; ne provocans eos, aut abjiciens, pejores illos faciat, aut certe si in illis proficere non potuerit, suam modestiam custodit. Horum in Corinthiis nihil est. Quomodo ergo libenter sufferunt imprudentes, cum ipsi sint sapientes; nisi quia non sic vult intelligi, sicut sonant verba? Hoc in sensu et pronuntiatione est; quia eadem quidem verba non eumdem habent sensum, aliter pronuntiat; ut aliquando confirmet, aliquando neget, quod dicit. Hi enim ut prudentes, insipientes sufferebant falsos apostolos. Su
Abbreviated transcription (Latin):
autem insipientia est si se falsus quis lau¬
det. Ille enim suꝑbus de uero ẽ. hic stultuꝰ
de falso. Substantia tamen głationis ui
hac causa carnalitas ẽ. Quia sicut flos
feni ita decidit gła ista. Iuia multi głan¬
tur scđm carnem & ego głabor. Hoc dicit
quoniam aliqui ex uideis credentes p̃su¬
mebant sͥ quod eẽnt filii abrahe. hoc est
scdm carnem głari. nobilitatem sͥ carnis
uindicare. Inde enim sͥ defendunt gene¬
ris prerogatiuam. quia filii eius dicunt᷑
qui deo credidit. cum anma quȩ peccaue¬
rit ipsa morietur. Si gͦ hȩc gła ẽ inquit.
& ego głabor. quia ce ego filius sum abra
generis abrahe. Idcoq gła hec carnis est
gła ut puta si dicatur nobilis hominis
filius. Libenter enim sustinetis insipientes
cum sitis ipsi sapientes. Insipientes appel¬
lat qui de carnis circumeisione głantur.
& qͥa a coruithiis portabantur ut głosi

Expanded text:
autem insipientia est, si se falsis quis lauautem insipientia est, si se falsis quis laudet: ille enim superbus de vero est, hic stultus de falso; substantia tamen gloriationis in hac causa carnalis est; quia sicut flos feni, ita decidit gloria ista. Quia multi gloriantur secundum carnem, et ego gloriabor. Hoc dicit, quoniam aliqui ex Judaeis credentes praesumebant sibi, quod essent filii Abrahae. Hoc est secundum carnem gloriari, nobilitatem sibi carnis vindicare. Inde enim sibi defendunt generis praerogativam; quia filii ejus dicuntur, qui 201 Deo crediderint: Cum anima quae peccaverit, ipsa moriatur . Si ergo haec gloria est, inquit, et ego gloriabor; quia et ego filius sum Abrahgeneris Abrahae. Ideoque gloria haec carnis est gloria, ut puta si dicatur, nobilis filius hominis. Libenter enim sustinetis, insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Insipientes appellat, qui de carnis circumcisione gloriabantur: et quia a Corinthiis portabantur, ut gloriosi
Abbreviated transcription (Latin):
re.Nam uera dicturus uelut insipientẽ
se dicit quia uidentur ad laudẽ eiꝰ ꝑtinere
ut or ego modicum inquit głor. Modicũ
hoc dicit quia in uerbis ñ in sensuẽ. Nõ
ergo uere ad głam suam hec loquitur s
uult illis ostend̾e quia quos putant gło¬
sos nicħ plus abhoc habent ac ꝑhoc si
putantur hi głosi & ego inquit. Ideo in¬
sipientis hoc ẽẽ dicit ut ad laudẽ suam
aliquid ꝓsequatur se autem coaetum hȩc¬
loqui. Dolet enim ei ut illos putarent sub¬
limes hoc contẽpto qui nichil plus ab eo
haberent. Quod loquor non loquor scdm
dm̃. Scd̾m dm̃ non loquitur qr ad carnis
tumorem hec ꝑtinent. Nec de inflatione
apud dm̃ surgit gła. quia apud dm̃ hu¬
militas głosa ẽ. Sed quasi in insipientia
in hac substantia głationis. Non plenamdix̃
insipientiam sed ex parte. ueritas enim est.
ed quia elatio uiciosa res ẽ ideo quamius
uerum sit qd dicitur quasi in insipientia
tamen est unumquemq: laudare se. Plena¬

Expanded text:
re, nam vera dicturus, velut insipientem re, nam vera dicturus, velut insipientem se dicit, quia videntur ad laudem ejus pertinere. Ut et ego modicum, inquit, glorier. Modicum hoc dixit, quia in verbis, non in sensu est. Non ergo vere ad gloriam suam haec loquitur, sed vult illis ostendere, quia quos putant gloriosos, nihil plus ab hoc habent: ac per hoc si putantur hi gloriosi, et ego inquit. Ideo insipientis hoc esse dicit, ut ad laudem suam aliquid prosequatur, se autem coactum hloqui. Dolet enim ei, ut illos putarent sublimes hoc contempto, qui nihil plus ab eo haberent. Quod loquor, non loquor secundum Deum. Secundum Deum non loquitur; quia ad carnis tumorem haec pertinent, nec de inflatione apud Deum surgit gloria; quia apud Deum humilitas gloriosa est. Sed quasi in insipientia in hac substantia gloriationis. Non plenam dixit insipientiam, sed ex parte; veritas enim est. Sed quia elatio vitiosa res est, ideo quamvis verum sit quod dicitur, quasi insipientia tamen est, unumquemq
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicentedomino nolite tunere egosũ.
pedes suꝑ aquas sciret uerum cẽ quia ñ
erat fantasma qd apparebat. Non magnr̃¬
gͦ si ce ministri eius transfigurant᷑ uelud
ministri tusticie. Ministri iusticie apłi s̃
quorum se hi socios mentiebantur ut de¬
ciꝑent audientes. Quoꝵ funs erit scđm
oꝑa eorum. Sine dubio. qr iudicabuntur
huiusmodi scd̃m animi sui nequiciam qr
ñ ꝓpter dm̃ s ꝓpter suum uentrem summu¬
lant se ministros dĩ. finem tam̃ illortu
scđm oꝑa illorum dix̃. ut sicut oꝑa et
cura uentris interit. ita &e hi interire in¬
telligantur. Iterum dico nequisme exi¬
stimet insipientem. alioquin uelut in¬
sipientem accipite me. ut &e ego modier̃
aliquid glorier. Supra iam dix̃ utinam
sustineretis pusillum in prudentiã meã
hoc nunc repetit. Semꝑ enim ꝓponit qd̾
postea multis interpositis prosequatur
Q uod gͦ supraposuit modo incipit enarra¬

Expanded text:
apostolus dicenti Domino: Nolite timere, ego sum ; apostolus dicenti Domino: Nolite timere, ego sum ; pedem super aquas, sciret verum esse quia non erat phantasma, quod apparebat. Non ergo magnum, si et ministri ejus transfigurantur, sicut ministri justitiae. Ministri justitiae apostoli sunt, quorum se hi socios mentiebantur, ut deciperent audientes. Quorum finis erit secundum opera eorum. Sine dubio, quia judicabuntur hujusmodi secundum animi sui nequitiam; quia non propter Deum, sed propter suum ventrem simulant se ministros Dei. Finem tamen illorum secundum opera illorum dicit: ut sicut opera et cura ventris interit, ita et hi interire intelligantur. Iterum dico ne quis existimet me insipientem, alioquin velut insipientem accipite me; ut et ego modicum aliquid glorier. Supra jam dixit: Utinam sustineretis pusillum imprudentiam meam, hoc nunc repetit; semper enim proponit quod postea multis interpositis prosequatur. Quod ergo supra proposuit, modo incipit enarra
Abbreviated transcription (Latin):
pet. Quare quia nondiligo uos: Deus
scit. Reddita ratione etiam dĩ scientiã
testem dat dilectioni sue quam habebat
erga eos. Quia non ideo nolebat acciꝑe
quia non eos diligebat. s ideo magis
quia amabat cos ut hoc ipsum ꝓdesset
illis sicut dixi. Quod autem facio & fac¬
turus sum ut amputem occasionem eoꝵ
qui uolunt occasionem ut in eo quod
glãtur inueniantur sicut &e nos. Gła
ꝓseudo apłorum in pecunĩs erat acci¬
piendis. Ideo apłs hoc refutauit ne ilł
similis uideretur. Quia nisi hoc ab apło
fuisset uitatum. maior occasio illis da¬
ta fuisset accipiendiaut magis extorquen¬
di quando in hac re formam ab apło da
surpantes. Nec utiq mirum. Ipse enim
sathanas tranfsiguratur. uelut angłs
luminis. Manifestum ẽ quia frequen¬
ter multos fallit sathanas. ostendens
se illis quasi angłm dĩ ut decipiat eos.
Unde ih̾c naue sollicitus quesuuit quis
riti putabant fantasma eẽ. Unde petrus

Expanded text:
peret. Quare? Quia non diligo vos? Deus peret. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit. Reddita ratione etiam Dei scientiam testem dat dilectionis suae, quam habebat erga eos; quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat; sed ideo magis, quia amabat eos, ut hoc ipsum prodesset illis, sicut dixi. Quod autem facio, et facturus sum; ut amputem occasionem eorum, qui volunt occasionem, ut in eo quod gloriantur, inveniantur, sicut et nos. Gloria pseudoapostolorum in pecuniis erat accipiendis. Ideo Apostolus hoc refutavit, ne illis similis videretur; quia nisi hoc ab Apostolo fuisset vitatum, major occasio illis data fuisset accipiendi, aut magis extorquendi; quando in hac re formam ab Apostolo datsurpantes. Nec utique mirum, ipse enim satanas transfiguratur velut Angelus luminis. Manifestum est quia frequenter multos fallit Satanas, ostendens se illis quasi angelum Dei; ut decipiat eos. Unde Jesus Nave sollicitus, quae sivit quis riti putabant phantasma esse. Unde Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
fui. In tantum eis proficere uoluit. ut
egestatem suam consolaretur eorum salu¬
te. Passus enim egestatem contentus fuit
ne illi aliquod scandalum paterentur.
Qui enun dat putat se exaltari etiam nõ
Ise patitur argui. Nam indigentiã meã
suppleuerunt fr̃s qui uenerunt a ma¬
cedonia. Amacedonib semꝑ accepit
quia prius uitia sua correxerunt. Et
sicut a corinthiis accipiendum ñ erat
ne illis in scandalum ꝓficeret. sic ite¬
rum a macedonib accipiendum erat
ne bene seminantes fructum amitte.¬
rent. Et in om̃ibus sine onere ur̃o me
ipsum seruatiu & seruabo. Ineo semper
mansurum se dicit si se corrigant ꝓpter
pscudo apłos qui occasionem querebant
ortatur omnem achaiam ut ministrent
scĩs. sibi autem ñ ꝑmittere ne ceptam
głam non impleret. Gta est enun alici¬
tis abstinere. maxime ad alioꝵ salutem
monio xp̃i dicens in eo se mansurum
ne aliquando ab achaie regionib acci¬

Expanded text:
fui. In tantum eis proficere voluit, ut fui. In tantum eis proficere voluit, ut egestatem suam consolaretur propter eorum salutem. Passus enim egestatem contentus fuit, ne illi aliquod scandalum paterentur. Qui enim dat, putat se exaltari, et jam se non patitur argui. Nam indigentiam meam suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia. A Macedonibus semper accepit; quia prius vitia sua correxerunt. Et sicut a Corinthiis accipiendum non erat, ne illis in scandalum proficeret; sic iterum a Macedonibus accipiendum erat, ne bene seminantes fructum amitterent. Et in omnibus sine onere vestro me ipsum servavi, et servabo. In eo semper se permansurum dicit, ut sic se corrigant, propter pseudoapostolos, qui occasionem quaerebant Hortatur omnem Achaiam, ut ministrent sanctis: sibi autem non permittere, ne coeptam gloriam non impleret; gloria est enim a licitis abstinere, maxime ad aliorum salutemonio Christi, dicens in eo se mansurum; ne aliquando ab Achaiae regionibus acci
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ab eis non accipitur. ut correpti em̃¬
dentur a morte cleuati ad uitam. Alias
eccłas expoliani accepto stipendio ad mi¬
nisterium ur̃m. Et cum apud uos eẽm
&e egerem nulli grauis fui. Onerat eos.
O stendit enim ñ solum noluisse se abeis
accipere. sedce ab aliis accepisse et eis
ministrasse. Et ut multum ostendat fu¬
isse non paruum. ait alias expoliaui ec¬
clesias ad ministerium ur̃m. Non par¬
ua gͦ significat se ineos impendisse.
cum enim dicit expoliaui multa accepta
ce data significat non extorta unde sub¬
iecit accepto stipendio. Stipendium est
enim quod militans accipit assumptꝰ
uice mercedis. Ruborem gͦ incussit eis
quia ñ utiq dolo refutauit quando ip¬
se eis ministrauit. E ut ꝑhoc ministeri¬
um quod promiserant facilius imple¬
rent scientes se ẽẽ debitores ut non ual¬
de iam głosum sit ministerium eorum
s debitũ ne uel inde se lactarent. Et cũ
apud uos eẽm & egerem nulli grauis

Expanded text:
ideo ab eis non accipitur, ut correpti emideo ab eis non accipitur, ut correpti emdentur, a morte elevati ad vitam. Alias Ecclesias exspoliavi, accepto stipendio ad ministerium vestrum. Et cum apud vos essem, et egerem, nulli gravis fui. Onerat eos; ostendit enim non solum noluisse se accipere ab eis, sed et ab aliis accepisse, et eis ministrasse. Et ut multum hoc ostendat fuisse, non parum, ait: Alias exspoliavi Ecclesias ad ministerium vestrum. Non parva ergo significat se in eos impendisse; cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat, non extorta. Unde subjecit: Accepto stipendio; stipendium est enim, quod militans accipit ad sumptus, vice mercedis. Ruborem ergo incussit eis; quia non utique dolo refutavit, quando ispe eis ministravit, et ut per hoc ministerium, quod promiserant, facilius implerent, scientes se esse debitores; ut non valde gloriosum jam sit ministerium eorum, sed debitum; ne vel inde se jactarent. Et cum apud vos essem, et egerem, nulli gravis
Abbreviated transcription (Latin):
eugłium dei predicaui uobis. Quoniam
inflati erant eo quod sumptus abeis acci¬
pere noluit. & ꝓpter hoc alios ei p̃pone¬
bant. iccirco numquid peccaui ait quia
me humiliaui ut me indignum ad acci¬
piendum iudicarem quia inde michi iras¬
cimini. cum hoc non peccati sit sed głȩ
taq sic se humiliauit cum id qͦd sͥ debe¬
batur non exigit. Debitum enim erat
ut sumptus ab his acciꝑet quib predi¬
cabat eugłium dĩ sicut dominus con¬
stituit dicens. Dignus est enim oꝑarius
mercede sua sed ut ad utilitatem eorum
ꝓficeret refutauit. Duab enim ex cau¬
sis oblatos sumptus refutauit. ne et
pseudo apłis similis inuemiretur qui
non ad głam dĩ sed ad suam utilitatẽ
predicabant. ut non occasionem accipe¬
rent depredandi. Alio enim non accipi¬
ente non potest alter multum expetere:
&e ne uigor eugłicȩ potestatis torpesceret.
Qui enim apeccantib accipit. arguendi
auctoritatem amittit. Sic gͦ exaltãtur er̃

Expanded text:
Evangelium Dei praedicavi in vobis. Quoniam Evangelium Dei praedicavi in vobis. Quoniam inflati erant, eo quod sumptus ab eis accipere noluit, et propter hoc alios ei proponebant; idcirco numquid peccavi, ait; quia me humiliavi, ut me indignum ad accipiendum judicarem; quia inde mihi irascimini, cum hoc non peccati sit, sed gloriae? Itaque sic se humiliavit, cum id quod sibi debebatur, non exegit. Debitum enim erat, ut sumptus ab iis acciperet, quibus praedicabat Evangelium Dei, sicut Dominus instituit, dicens: Dignus est operarius mercede sua : sed ut ad utilitatem eorum proficeret, refutavit. Duabus enim ex causis oblatos sumptus refutavit; ne et pseudoapostolis similis inveniretur, qui non ad gloriam Dei, sed ad suam utilitatem praedicabant, ut non occasionem acciperent depraedandi, alio enim non accipiente, non potest alter multum expetere: et ne vigor evangelicae potestatis torpesceret; qui enim a peccantibus accipit, arguendi auctoritatem amittit. Sic ergo exaltantur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
non se loqui nescire uoluit intelligi. sed
ꝓpter eos qui non per fidem s ꝑ eloquen¬
tiam commendari uolebant. Et in eo ta
reus non est apud dm̃. Qui aũt scientiã
dĩ non habet. reus ẽ ignorantie. Quia nõ
licet ignorare. maxime qd ꝑtinet ad sa¬
lutem. Quamobrẽ apłs sp̃ta eloquentia
idageba T ut fides teste uirtute accep¬
tabilis eẽt. ut non fidem eloquentia com¬
mendaret. sed uirtus cui cedit eloquentia.
In om̃ib autem manifestus sum uob̃. Ma¬
nifestum se dicit ẽẽ corinthiis in om̃ib
quia non ignorabant etiam loquendi hab̃e
illum ꝑitiam & hoc scientes aliis fauebant
in eo quo istum inferiorem nesciebant. Idõ¬
que commotus loquitur quia hoc peius
erat ut cum scirent illum innullo deesse
humiliarent illum ceteris cum uidissent
ꝑeum non solum impleri predicationem
sed signa ac prodigia fieri apłica. Aut
nunquid peccatum feci me ipsum humi¬
lians ut uos exaltemini. quoniam grati

Expanded text:
non se loqui nescire voluit intelligi: sed non se loqui nescire voluit intelligi: sed propter eos qui non per fidem, sed per eloquentiam commendari volebant. Et in eo tamreus non est apud Deum: qui autem scientiam Dei non habet, reus est ignorantiae; quia non licet ignorare, maxime quod pertinet ad salutem. Quamobrem Apostolus, spreta eloquentia, id agebat, ut fides teste virtute acceptabilis esset; ut non fidem eloquentia commendaret, sed virtus, cui cedit eloquentia. In omnibus autem manifestus sum vobis. Manifestum se dicit esse Corinthiis in omnibus; quia non ignorabant etiam loquendi habere illum peritiam, et hoc scientes alii favebant in eo, quo istum inferiorem nesciebant: ideoque commotus loquitur, quia hoc pejus erat; ut cum scirent illum in nullo deesse, humiliarent illum caeteris; cum vidissent per eum non solum impleri praedicationem; sed et signa et prodigia fieri apostolica. Aut numquid peccatum feci, me ipsum humilians, ut vos exaltemini; quoniam gratis
Abbreviated transcription (Latin):
um paulum deformantes qr incarne nõ
uidit dominum Extstimo enim me in nul¬
lo infirmiorem fuisse abhis qui ualde sufs
apłi. Non uult grãm dĩ inferiorem in se ui¬
deri quia similit̃ docuit & eadem fec̃ quȩ
faciebant apłi qui propensiores uidebant᷑.
quia priores ceꝑant docere & fuerant cũ
domino. Unde maioris auccoritatis esse
þutabantur. cum huius apłi electio cũ
testimonio sit. & amplius ceteris labora¬
uerit. & dominum in templo orans uidit
&e locutus sit ei. S & si imꝑitus sermone
sum sed non scientia. Hoc non ad apłos ꝑ
tinet quia non erant eloquentes. utpote
git quos preferebant corinthii causa accr¬
rati sermonis. cum in religione iuis ser¬
monis necessaria sit non sonus dulcis.:
Quomodo tamen se humiliat ut imꝑitũ
se ẽẽ dicat in sermone. & ubi est illud qd
festus ait. Paule inquit paule multe licte¬
re te faciunt excorrem. Hoc ergo dicens

Expanded text:
um Paulum deformantes, quia in carne non um Paulum deformantes, quia in carne non viderit Dominum. Existimo enim me in nullo inferiorem fuisse iis, qui valde sunt apostoli. Non vult gratiam Dei inferiorem in se videri; quia similiter docuit, et eadem fecit, quae faciebant apostoli, qui propensiores videbantur; quia priores coeperant docere, et fuerant cum Domino: unde majoris auctoritatis esse putabantur; cum hujus apostoli electtestimonio, et ipse amplius caeteris laboraverit, et Dominum in templo orans viderit, et locutus sit ei. Sed et si imperitus sermone sum, non tamen scientia. 199 Hoc non ad apostolos pertinet; quia non erant eloquentes, ut pote git, quos praeferebant Corinthii, causa accurati sermonis; cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus dulcis. Quomodo tamen se humiliat, ut imperitum se esse dicat in sermone? Et ubi est illud, quod Festus ait: Paule, inquit, Paule, multae litterae te faciunt excordem ? Hoc ergo dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
ma sit. Si galathis ꝑuersum erat aliudac¬
cipere quam ab apłis fucrat traditum. qͦmͦ
corinthiis rectum erat si alius xp̃e predica¬
tus illis fuisset: S sciens apłs numquam
ccircoait. Recte pateremini si uob aliuspo¬
tior xp̃c ab his qui uentunt predicatus fu¬
isset. Galathis autem anathema dix̃ si ali¬
ud audirent qd ñ utiq marus ẽẽt. s contra¬
rium. Porro aũt inquit si ipse xp̃c p̃dica¬
tur abhis quia nob̃ annunciatur. & hoc
eugłm quid cause ẽ ut nos inferiores ha¬
beamur. Cum nicħ amplius ab illis addis¬
catur. Suꝑuis de pseudo apłis loquitur
fidei corruptorib. Hoc loco aut̃ de ueris
predicatorib quia plebs coruthioꝵ ua¬
riis errorib fluctuabat. ut aliquid fa¬
uerent pseudo apłis quidam eis a quib
compositis uerbis eadem audiebant quȩ
ab apło audierant. Alii autem apłis faue¬
bant quia cum domino fuerant apłm su¬

Expanded text:
ma sit ? Si Galatis perversum erat aliud acma sit ? Si Galatis perversum erat aliud accipere, quam ab apostolis fuerat traditum; quomodo Corinthiis rectum erat, si alius Christus praedicatus illis fuisset? Sed sciens Apostolus numquam , praedicari; idcirco ait: Recte pateremini, si vobis alius potior Christus ab iis, qui veniunt, praedicatus fuisset. Galatis autem anathema dixit, si aliud audirent, quod non utique majus esset, sed contrarium. Porro autem, inquit, si ipse Christus praedicatur ab iis, qui a nobis annuntiatur, et hoc Evangelium; qui causae est, ut nos inferiores habeamur, cum nihil amplius ab illis addiscatur? Superius de pseudoapostolis loquitur fidei corruptoribus, hoc loco autem de veris praedicatoribus; quia plebs Corinthiorum variis erroribus fluctuabat, ut aliqui faverent pseudoapostolis, quidam eis a quibus compositis verbis eadem audiebant, quae ab Apostolo audierant: alii autem apostolis favebant, quia cum Domino fuerant, apostolum su
Abbreviated transcription (Latin):
a castitate dĩ que ẽ in xp̃o ihu. Ostendit
qua causa cogitur uera de se protestari.
Ad hoc enum głam sͥ datam ꝓfitetur ñ ut
se laudet sed tit illos deformet qui sub nõie
xp̃i contra xp̃m predicabant. aquib corm¬
thii seducebantur. & ueritas hȩc his magis
quam ei proficeret. Hoc enim agit ne audi¬
antur seductores quos diabło comparauit.
ꝓpter astuciam malitiȩ eorum. Quia cor¬
rumꝑe fidelium corda a ueritate xp̃i conan¬
tur. Hoc ergo timens semꝑ sollicitus de eis
est ne uiolentur. Namsi is qui uenit alium
xp̃m predicat quem non predicamus. aut
alium sp̃m accipitis quem ñ accepistis. aut
aliud eugłin qd non recepistis recte patere¬
mini. Quare ait recte pateremini si alius
uobis. xp̃s predicatus fuss et aut alius
spiritus uel aliud euangelium
traditum uobi fuisset
um dicat galathis. Siquis uob̃ annunci¬
atierit. preter quam qd accepistis anathe¬

Expanded text:
a castitate, quae est in Christo Jesu. Ostendit a castitate, quae est in Christo Jesu. Ostendit qua causa cogitur vera de se protestari; ad hoc enim gloriam sibi datam profitetur, non ut se laudet: sed ut illos deformet, qui sub nomine Christi contra Christum praedicabant, a quibus Corinthii seducebantur; et veritas haec his magis, quam ei proficeret. Hoc enim egit, ne audiantur seductores, quos diabolo comparavit propter astutiam malitiae eorum; quia corrumpere fidelium corda a veritate Christi conantur. Hoc ergo timens, semper sollicitus de eis est, ne violentur. Nam si is qui venit, alium Christum praedicat, quem non praedicavimus: aut alium Spiritum accipitis, quem non accepistis: aut aliud Evangelium, quod non recepistis; recte pateremini. Quare ait: Recte pateremini, si alius vobis Christus praedicatus fuisset, aut si alius Spiritus vel aliud Evangelium traditum vobis fuisset cum dicat Galatis: Si quis vobis annuntiaverit, praeterquam quod accepistis, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
eos ẽẽ in fide. Unde &e corruptores fidei
zelatur abhis ut in die tudicii intamina¬
tos eos assignet iudici xp̃o. Hinc ẽ unde &
apocalypsi ioħis legitur. Hi sunt inquit
qui cũm se mulieribus non coinquina¬
uerunt uirgines enim ꝑmanser̃. hi se¬
cuntur agnum quoc̃q uadit. in mulieri¬
bus errorem significauit quia error per
mulierem cepit. Sicut &e iezabel mulie¬
rem dic̃ ꝓpter uxorem acab q̃ ⁊elobaal dei
ꝓpħas occidit. cum intelligatur idolatri¬
a qua corrumpuntur mores & fidei ueri¬
tas. Nam si mulieres intelligas ut ideo
putes uirgines dictos qr corpr̃a sua inta¬
minata seruauerunt. Excludis abhac gła
scõs quia om̃s apłi exceptis ioħe ⁊ paulo
uxores habuerunt & uide anconuemiat
accusare apłm petrum qui primus inter
apłos ẽ. quantomagis inter ceteros. Ti¬
meo autem ne sicut serpens euam sedux̃
astucia sua. sic sensus ur̃i corrumpantur

Expanded text:
eos esse in fide; unde et corruptores fidei eos esse in fide; unde et corruptores fidei zelatur ab his, ut in die judicii incontaminatos eos assignet judici Christo. Hinc est, unde et in Apocalypsi Joannis legitur: Hi sunt, inquit, qui cum mulieribus non sunt coinquinati; virgines enim permanserunt. Hi sequuntur Agnum, quocumque vadit . In mulieribus errorem significavit; quia error per mulierem coepit, sicut et Jezabel mulierem dicit propter uxorem Achab, quae zelo Baal Dei prophetas occidit ; cum intelligatur idololatria, qua corrumpuntur mores, et fidei veritas. Nam si mulieres intelligas, ut ideo putes virgines dictas, quia corpora sua incontaminata servaverunt, excludis ab hac gloria sanctos; quia omnes apostoli, exceptis Joanne et Paulo, uxores habuerunt. Et vide an conveniat accusare Petrum apostolum, qui primus inter apostolos est, quanto magis inter caeteros? Timeo autem, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic sensus vestri corrumpantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut questus omnis negocii duuni dño ĩ
lucrum ueniat. S qui non accipit po¬
testatem adeo non potest in domino gła
dominus commendat. Uerum ẽ quia illũ
num habet ac mittit. ut predicet donũ
eus. Quem autem ñ mittit non illum
comm̃dat. Ipse autem se comm̃dat qui
non missus predicat. Ac ꝑ hoc idoneus
de semet ipso narrare insipientem se diẽ
quia ad laudem eius udetur ꝑtinere. Ppt̃
quod dictum ẽ. Non te laudent labia tua
sed prorimi tui. S hic dolore compellitur
ꝓpter hos qui cum de eo pre ceteris bene sen¬
tire deberent indigne sentiebant. Selans
enim uos dĩ zelo paraui uos uni uiro uir¬
ginem castam assignare xp̃o. Que locutu¬
rus ẽ amore eoꝵ dicturum se ostendit. ut
non magis ad laudem eius ꝓficiat. sed ad
horum ꝓfectum. ut dicant quemadmodr̃
parenti suo in eugło faueant. quia uitu¬
ꝑatio patris detractio filiorum ẽ. E laus
filiorum gła patris ẽ. Uirgines gͦ uult

Expanded text:
ut quaestus omnis negotii divini Domino in ut quaestus omnis negotii divini Domino in lucrum veniat. Sed qui non accipit potestatem a Deo, non potest in Domino glorDominus commendat. Verum est, quia illunum habet, ac mittit, ut praedicet donum ejus; quem autem non mittit, non illum commendat. Ipse autem se commendat, qui non missus praedicat; ac per hoc idoneus de se ipso narrare, 198 insipientem se dicit; quia ad laudem ejus videtur pertinere. Propter quod dictum est: Non te laudent labia tua, sed proximi tui . Sed hic dolore compellitur propter hos, qui cum de eo bene prae caeteris sentire deberent, indigne sentiebant. Zelans enim vos Dei zelo; paravi enim vos uni viro virginem castam assignare Christo. Quae locuturus est, amore eorum dicturum se ostendit; ut non magis ad laudem ejus proficiat, sed ad profectum horum: ut discant quemadmodum parenti suo in Evangelio faveant; quia vituperatio patris detractio filiorum est, et laus filiorum gloria patris est . Virgines ergo vult
Abbreviated transcription (Latin):
tediis ⁊ molestiis cederet quia magnifica¬
ri se credidit apud dm̃. si augeantur infi¬
de auditores eius. Sicut dicit dominus
Pater sicut misisti me in hunc mundum:¬
or ego misi cos in hunc mundum &e ꝓ eis
scĩfico me ipsum. Hoc dicit qr testimoni¬
um magistri est in discipłis obaudientib
necessario ꝓfitetur ad augendam głam
predicationis ubi non adhuc fuerat p̃¬
dicatum. Non in aliena regula p̃paratis
głari. Manifestum ẽ quia uir prudens
non in his confidit neq głam sꝑat quȩ
in aliorum laborib constant. Ideo et
apłs non audet in hos qͥ alus p̃dicantib
crediderunt ne in alienis laborib głari
iudẽtur. Sed hoc inditur ut eis predicet
quib non erat annunciatum ut głam
labore suo querat. Qui autem głatur
in domino głetur. Hoc dicto significa¬
uit ipsam confidentiam & głam dño
dandam. cuius gr̃a ẽ. Ut qui in potesta¬
te euglica confidit deo auctore confidat

Expanded text:
taediis et molestiis cederet; quia magnificataediis et molestiis cederet; quia magnificari se credidit apud Deum, si augeantur in fide auditores ejus, sicut dicit Dominus: Pater sicut misisti me in hunc mundum,ego misi eos in hunc mundum, et pro eis sanctifico me ipsum Hoc dicit, quia testimonium magistri est in discipulis obaudientibusnecessario profitetur ad augendam gloriam praedicationis; ubi adhuc non fuerat praedicatum. Ut non in aliena regula praeparatis gloriemur. Manifestum est quia vir prudens non in his confidit, neque gloriam sperat, quae in aliorum laboribus constant. Ideo et Apostolus non audet in hos, qui aliis praedicantibus crediderunt; ne in alienis laboribus gloriari videretur; sed hoc innititur, ut eis praedicet, quibus non erat annuntiatum, ut gloriam labore suo quaerat. Qui autem gloriatur, in Domino glorietur. Hoc dicto significavit ipsam confidentiam et gloriam Domino dandam, cujus gratia est; ut qui in potestate evangelica confidit, Deo auctore confidat;
Abbreviated transcription (Latin):
angłiste. Non enim quasi ñ ꝑtingentes
ad uos. Suꝑ extendi autem ẽ ultra exten¬
di quam conceditur. S non ultra quia
mensuram dedit ds̃ quam seruarent eu¬
głiste eiuis quam hic se custodisse testatur.
deo enum hoc ostendit ut sciant qm̃ adõ
ad hos directus ẽ. ac ꝑ hoc obaudire illos
debere monita eius ne contempnentes dõ
a quo missus ẽ resistere uidentur.Lisq
in immensum głantes in alienis labo¬
ribus. Hic manifestius apparet quod
dicit. quia ipse illos fundauerat. Ideo
tanta fiducia ad hos loquitur. nec enim
labore alterius acquisiti fuerant ad fidẽ.
Sicut in alia epła ait. In xp̃o enim ꝑ eugłi¬
um ego uos genui. Non gͦ extra mensri¬
ram głatur. qui inlabore suo głatur::
Spem uero habentes crescentis fidei ur̃e
in uob̃ magnificari. Quia fructum labo¬
ris sꝑat. quesitȩ fidei eorum iccirco non
negligenter hoc agere se profitetur ne

Expanded text:
angelistae. Non enim quasi non pertingentes angelistae. Non enim quasi non pertingentes ad vos pervenimus. Superextendi autem est ultra extendi, quam conceditur, sed non ultra; quia mensuram dedit Deus, quam servarent evangelistae ejus, quam hic se custodire testatur. Ideo enim hoc ostendit, ut sciant quoniam a Deo ad hos directus est; ac per hoc obaudire illos debere monita ejus; ne contemnentes, Deo a quo missus est, resistere viderentur. Nam usque in immensum gloriantes in alienis laboribus. Hic manifestius apparet, quod dicit, quia ipse illos fundaverat. Ideo tanta fiducia ad hos loquitur; nec enim labore alterius acquisiti fuerant ad fidem, sicut in alia epistola ait: In Christo enim per Evangilium ego vos genui Non ergo extra mensuram gloriatur, qui in labore suo gloriatur. Spem vero habentes crescentis fidei vestrae in vobis magnificari. Quia fructum laboris sperat quaesitae fidei eorum, idcirco non negligenter hoc agere se profitetur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in correptionib peccatorum ut saluos eos
faceret. Nec tamen se głari dicit in extol¬
lentia potestatis. sed ad edificationẽ illoꝵ
stendit enim potestatem de qua si głari
uellet non illum pud eret quia data ẽ
illi a domino.S hic sic illa utitur ut nõ
głetur nisi in ꝓfectu credentium. corripi¬
ens constanter uitiosos ut głetur in salute
illorum. Ut potestas data saluti ꝓficiat.
tam potestatem sicut dixit. E quia non
ultra quam predicatio eius personabat
uindicabat sibi auctoritatem. De his
enim confidebat quos ipse fundauerat
in fide xp̃i. Partitum enim diẽ unicuiq¬
ad quos in predicatione digereretur. ut
de quorum fide głarentur. Dei enim nu
tu macedonib p̃dicare. aduocatus ẽ hic
monitus ẽ. His gͦ audenter loquitur qͦs
ipse fundauit &e ad quos dĩ nutu ꝑuenit
Ceteris nontali fiducia. quia in aliena re¬
gula erant. hoc est in parte alteruis eu¬

Expanded text:
in correptionibus 197 peccatorum; ut salvos eos in correptionibus 197 peccatorum; ut salvos eos faceret. Nec tamen gloriari se dicit in extollentia potestatis, sed ad aedificationem illorum. Ostendit enim potestatem, de qua si gloriari vellet, non illum puderet; quia data est illi a Domino. Sed hic sic illa utitur, ut non glorietur, nisi in profectu credentium, corripiens constanter vitiosos; ut glorietur in salute illorum, ut potestas data saluti proficiat, tam potestatem, sicut dixit, et quia non ultra quod praedicatio ejus personet, vindicabat sibi auctoritatem. De his enim confidebat, quos ipse fundaverat in fide Christi. Partitum enim dicit unicuiqad quos in praedicatione dirigeretur, ut , de quorum fide gloriarentur. Ad regutu Macedonibus praedicare advocatus est hic admonitus est. Iis ergo audenter loquitur, quos ipse fundavit, et ad quos Dei nutu pervenit: caeteris non tali fiducia; quia in aliena regula erant, hoc est, in parte alterius Ev
Abbreviated transcription (Latin):
cia potestatis hoc agit. Hȩc ꝓpter hos
loquitur. Qui ñ missi predicabant adu¬
lantes. quia se ipsos comm̃dare uole¬
bant. Non enim audemus conungere
aut comparare nosmet ipsos quibusdam
qui se ipsos commendant. Hi sunt qui se¬
met ipsos commendant qui ñ accepta po¬
testate dominari uolunt. nomini suo
uindicantes auctoritatem. Qui enim mit¬
titur non sibi sedei a quo mittitur uindi¬
cat potestatem. ꝑquod etiam ostendit
se a domino dispensatorem electum. Sicgͦ
non se conrungit aut comꝑat his qui non
missi predicant. dum nichil ultra consen¬
sum presumit. S in nobisnosmet ipsos
mensurantes & comparantes nosmet ipsoᷤ
nobis non in immensum głabimur. sed
scđin mensuram regulȩ quam partitus ẽ
nob̃ ds̃ mensuram ꝑtingendi usq ad uos.
anta se uti dicit potestate quanta conces¬
sa est ab auctore nec mensuram egredi. Ic¬
non transgreditur termtrum datȩ potesta.¬
tis. Głam ꝓauctoritate posuit qua utebat᷑

Expanded text:
cia potestatis hoc agit. Haec propter hos cia potestatis hoc agit. Haec propter hos loquitur, qui non missi praedicabant adulantes; quia se ipsos commendare volebant. Non enim audemus conjungere aut comparare nos ipsos quibusdam, qui se ipsos commendant. Hi sunt, qui se ipsos commendant, qui non accepta potestate, dominari volunt, nomini suo vindicantes auctoritatem. Qui enim mittitur, non sibi, sed ei a quo mittitur, vindicat potestatem: per quod etiam ostendit se a Domino dispensatorem electum. Sic ergo non conjungit se, aut comparat iis, qui non missi praedicant, dum nihil ultra concessum praesumit. Sed ipsi in nobis nosmetipsos mensurantes, et comparantes nosmetipsos nobis, non immensum gloriabimur: sed secundum mensuram regulae, quam partitus est nobis Deus, mensuram pertingendi usque ad vos. Tanta se uti dicit potestate, quanta concessa est ab Auctore, nec mensuram egredi. Idnon transgredimur terminum datae potestatis. Gloriam pro auctoritate posuit, qua utebatur
Abbreviated transcription (Latin):
cipit potestatem predicandi ut saluet
non ut ꝑdat obaudientes. Sigͦ hic qui
a domino missus est inclinat se ce com¬
parat se inferioribus quantomagis hi
qui nullius erant testimonio compara¬
re se non deberent non dicam p̃ferre
maioribus. Lit non existimemur quasi
terrentes uos ꝑ epłãs. Ipse potest uideri
terrere ꝑ epłas qui neq auccoritatis ali¬
cuius est neq presens fiduciam habet
arguendi. Absens autem ideo audet. qr
presens tunet. Quia epłẽ quidem gͣues
et fortes. presentia autem corpr̃is infir¬
ma ce sermo contemptibilis. Hoc esti¬
met qui huuismodi ẽ. quia quales su¬
mus uerbo ꝑ epłas absentes.tales sumus
&epresentes in oꝑe. Ideo non se alium
ẽẽ absentem quam presens ẽ probat. qr
non erat presumptor. Adomino enim
acceperat. potestatem. Cui enuim non est
data potestas absens potest auidire. pre¬
sens autem pudorem patitur. Ideo apłs
non erubescit dum corripit. quia fidu¬

Expanded text:
cepit potestatem praedicandi, ut salvet, cepit potestatem praedicandi, ut salvet, non ut perdat obaudientes. Si ergo hic qui a Domino missus est, inclinat se, comparat se inferioribus; quanto magis ii, qui nullius erant testimonii, comparare se non deberent, non dicam praeferre, majoribus? Ut autem non existimemur quasi terrere vos per epistolas. Ille potest videri terrere per epistolas, qui neque auctoritatis alicujus est, neque praesens fiduciam habet arguendi: absens autem ideo audet, quia praesens timet. Quia epistolae quidem graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis. Hoc aestimet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas absentes, tales sumus et praesentes in opere. Ideo non se alium esse absentem, quam praesens est, probat; quia non erat praesumptor. A Domino enim potestatem acceperat; cui enim non est data potestas, absens potest audere, praesens autem pudorem patitur. Ideo Apostolus non erubescit, dum corripit; quia fidu
Abbreviated transcription (Latin):
ut si de se confiderent. qr erant scrui xp̃i
ñ utiq deberent de apło dubitare. s ce
de eo quamuis impar sit. uł similiter
sentire cum utiq magis p̃ferre sͥ debent
magistrum gentiũ. S hic humilitatẽ¬
illos in se docet equans se illis cum eẽt
uas eleccionis &e magister gentium ĩfide
ce ueritate. Hoc gͦ uult illos considare
qd utiq clara luce uidetur. Quia deapło
nemo credentium ñ plus estanet quam
de se. Quantomagis nemo minus quã
de se debeat estimare: Hoc gͦ contestatur
ac docet ne elatione mentis bonȩ uitȩ
meritum perderent. Qui enim scit se ali¬
quid eẽ. humiliat se ut amplior fiat.
Nam si aliquid amplius głatus fuero
de potestate nr̃a quam dectit nob̃ dñs ua
edificationem non destructionem ur̃i ñ
Ierubescam. Nunc fignificat qr suꝑius se
humiliauit ipsis se comparando cumsi
se erigat non erubescat. Quia a dñoac¬

Expanded text:
ut si de se confidederent, quia erant servi Christi, ut si de se confidederent, quia erant servi Christi, non utique deberent de Apostolo dubitare; sed et de eo, quamvis impar sit, vel similiter sentire; cum utique magis praeferre sibi deberent magistrum gentium. Sed hic illos humilitatem in se docet, aequans se illis; cum esset vas electionis, et magister gentium in fide et veritate. Hoc vult ergo illos considerare, quod utique clara luce videtur; quia de Apostolo nemo credentium non plus aestimet, quam de se: quanto magis nemo minus quam de se debeat aestimare? Hoc ergo contestatur et docet; ne elatione mentis bonae vitae meritum perderent. Qui enim scit se aliquid esse, humiliet se, ut amplior fiat. Nam etsi aliquid amplius gloriatus fuero de potestate nostra, quam dedit nobis Dominus in aedificationem, non in destructionem-vestri, non erubescam. Nunc significat, quia superius se humiliavit, ipsis se comparando; cum si se erigat, non erubescat; quia a Domino ac
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes destrinit ueritaᷤ fidi. Munitio¬
nes gͦ pͥncipes dicit & potestates ⁊ sp̃alia
nequicia qui se extollunt & armant infi¬
delium animos ad contradicendum xp̃o
contra quos pugnat dĩ lex dissipans consi
lia eorum. Incaptiuitatẽ redigentes omnẽ
ratione uincit. & ad fidem xp̃i cui prius re¬
festum ẽ qr uindicat inobedientiã. cum
illam condemynat ꝑ obedientiã. tunc illã
destruens quando eos qui resistunt ꝑduẽ
ad fidem. ut ꝑfidia abhis quib defende¬
batur dampnetur. Quȩ scd̾m faciem sunt
iudete. Nunc uult eos quȩ palam s consi-¬
derare. id est ea quȩ dicturus ẽ. quia s̃ aꝑta
duudicare. Dicit gͦ. Siquis confidit eẽ se
seruum xp̃i. hoc cogitet iterum apudse
quia sicut ipse xp̃i est ita ce nos. his lo¬
quitur quoꝵ tangit suꝑbiam qui de se
p̃sumentes inflatione animi minus quã
dignum erat de apło sentiebant quasi ñ
egerent p̃ceptis eius. Quos commonet

Expanded text:
cogitationes destruit veritas fidei. Munitiocogitationes destruit veritas fidei. Munitiones ergo principes dicit et potestates, et spiritalia nequitiae, qui se extollunt, et armant infidelium animos ad contradicendum Christo: contra quos pugnat Dei lex, dissipans consilia eorum. Et captivitatem redigentes omnem ratione vincit; et ad fidem Christi, cui prius refestum est quia vindicat inobedentiam; cum illam condemnat per obedientiam, tunc illam destruens, quando eos qui resistunt, perducit ad fidem; ut perfidia ab iis a quibus defendebatur, damnetur. Quae secundum faciem sunt, videte. Nunc vult eos quae palam sunt, considerare, id est, ea quae dicturus est; quia sunt aperta dijudicare. Dicit ergo: Si quis confidit se esse servum Christi, hoc cogitet iterum apud se, quia sicut ipse Christi est, ita et nos. Iis loquitur, quorum tangit superbiam, qui de se praesumentes inflatione animi, minus quam dignum erat, de Apostolo sentiebant, quasi non egerent praeceptis ejus. Quos commonet;
Abbreviated transcription (Latin):
in corpr̃e positi sp̃aliter uiuimus. Sp̃alit
enim uiuit. qui facit quod placet deo. Hic
g scđm carnem militat qui desidus car¬
nis obtemꝑat. Om̃is enim error caro dr̃
X p̃o autem ipse militat qui obaudit eum
in fide & disciplina. Arma enim militiȩ
nr̃e ñ carnalia s fortia deo. Ideo fortia qr
incorrupta. Omĩa enim carnalia corrup¬
ta s̃. Arma gͦ ideo quia repugnant uitus
signum habentia imꝑadoris sui xp̃i qui
hostis ẽ uitiorum. Sicut enim imꝑator
ꝑ milites uindicat suum regnũ. ita et
saluator ꝑ nos seruos suos defendit umiꝰ
dĩ confessionem &e disciplinam. Ad destruc¬
tionem munitionũ cogitationes destru¬
entes & omnẽ altitudinẽ extollentem
se aduersus cogitationẽ dĩ. Arma spãlia
constat ut sͥ usurpent imꝑium extolli
cont᷑ fidem xp̃i cogitationib se hominr̃
inserentes ut auorent eosa dĩ dñio quaᷤ

Expanded text:
in corpore positi spiritaliter vivimus; spiritaliter in corpore positi spiritaliter vivimus; spiritaliter enim vivit, qui facit quod placet Deo. Hic ergo secundum carnem militat, qui desideriis carnis obtemperat; omnis enim error caro dicitur. Christo autem ipse militat, qui obaudit ei in fide et disciplina. Arma enim militiae nostrae non carnalia sunt, sed fortia Deo. Ideo fortia, quia incorrupta; omnia enim carnalia corrupta sunt. Arma ergo ideo, quia repugnant vitiis, signum habentia imperatoris sui Christi, qui hostis est vitiorum; sicut enim imperator per milites suos vindicat suum regnum: ita et Salvator per nos servos suos defendit unius Dei professionem et disciplinam. Ad destructionem munitionum, cogitationes destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus cognitionem Dei. Arma spiritalia fconstat ut sibi usurpent imperium, extolli contra fidem Christi, cogitationibus se hominum inserentes, ut avocent eos a Dei 196 dominio, quas
Abbreviated transcription (Latin):
tantum habere putabatur ñ tamen p̃sers
facie qr in prima epła seuerus ⁊ nimis
rigidus uidetur. E ideo commonet ne
eadẽ seueritate presens utatur. sic̃ non
sꝑabant. Rogo autem ut ñ presens aude
am ꝑfiduciam qua estimor audire iN
aliquos qui arbitrantur nos scđm car¬
nem ambulare. Idem sensus ẽ. quẽ ut
delucidet repecit. Orat entm ut tales illos
inueniat. ne cogatur irasci sed ut requi¬
escat cum eis. Hic gͦ aꝑuit qđ supͣ significa¬
uit & adhuc in subiectis plenius manife¬
stat. hanc ẽẽ confidentiam ꝗͣhic fiduciã
dixit datȩ s potestatis a xp̃o cuiꝰ uicarius
ẽ ut uindicet in eos qui sub nomine xp̃i
agentes ñ obaudiunt ut corrigant inqͥb
reprehendunt᷑. Hos dic̃ qui ñ recipiendo
spalia quȩ ab apło dicebantur sic eum exi¬
stimabant quasi carnalia loqueret᷑ quȩ reci¬
putat illa carnalia. Nam incarne ambu¬
landes ñ scđm carnem militamꝰ. Hoc est

Expanded text:
tantum habere putabatur, non tamen praesens tantum habere putabatur, non tamen praesens facie; quia in prima epistola severus, et nimis rigidus videtur: et ideo commonet ne eadem severitate praesens utatur, sicut non sperabant. Rogo autem ut non praesens audeam per eam fiduciam, qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos secundum carnem ambulare. Idem sensus est, quem ut dilucidet, repetit; orat enim ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci, sed ut requiescat cum eis. Hic ergo aperuit, quod supra significavit et adhuc in subjectis plenius manifestat, hanc esse confidentiam, quam hic fiduciam dixit, datae sibi potestatis a Christo, cujus vicarius est; ut vindicet in eos, qui sub nomine Christi agentes, non obaudiunt, ut corrigant in quibus reprehenduntur. Hos dicit qui non recipiendo spiritalia, quae ab Apostolo dicebantur, sic eum existimabant, quasi carnalia loqueretur, quae reciputat illa carnalia. Nam in carne ambulantes, non secundum carnem militamus. Hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Grãs deo in his agentes. & suꝑinef¬
fabili dono eius. Donum enim dĩ ẽ qd inci¬
promissa lacessit ad ministerium supra
dictum. Ipse autem ego paulus obseero uoꝰ
ꝑ mansuetudinẽ & modestiam xp̃i. qui
ad faciem quidem humił sum in uob̾ ab¬
sens aũt confido in uob̃. Hoc ẽ qd nunc
dicit quia talis ẽ absens. quał & presens.
ec enim humił erat ad faciem adulatioẽ
aut subiectione alicuius rei qui constan¬
tiam suam sic zelabatur. ut aliqͣndo cẽ a
licitis temꝑaret ne inclinaretur. Uñ dic̃
in alia epła. O mĩa michi licent. s ego sub
nullius redigar potestatem. Asca uentri
deo gͦ absens obsecratur & modestiam
xp̃i interponit ne presens durior inueni
componentes se qui adhuc nem̃dauerant
mollirent sͥ rigorem apłi. ut mod̾atos
eos inueniens pressa se ueritate lecaretur
in eis. Confidentiam itaq fiduciam se¬
ueritatis significauit. Quãforte in epła

Expanded text:
datur. Gratias autem Deo in his agentes, et super inefdatur. Gratias autem Deo in his agentes, et super ineffabili dono ejus. Donum enim Dei est, quod incipromissa lacessit ad ministerium supra dictum. CAPUT X. Ipse autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi, qui ad faciem quidem humilis sum in vobis: absens vero confido in vobis. Hoc est, quod nunc dicit, quia talis est absens, qualis et praesens. Nec enim humilis erat ad faciem adulatione aut subjectione alicujus rei, qui constantiam suam sic zelabatur, ut aliquando etiam a licitis temperaret, ne inclinaretur. Unde dicit in alia epistola: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate. Esca venIdeo ergo absens obsecratur, et modestiam Christi interponit; ne praesens durior inveniacomponentes se, qui adhuc non emandaverant, mollirent sibi rigorem Apostoli; ut moderatos eos inveniens, pressa severitate laetaretur in eis. Confidentiam itaque fiduciam severitatis significavit, quam forte in epistola
Abbreviated transcription (Latin):
Idono eius. Hoc dicit quia quicumq oꝑat᷑
ꝑ dispensatores doni dĩ hoc opus unde
gr̃e agantur dõ ab his qui necessarios
sumptus accipiunt sub nomine xp̃i ñ
mendacitati subiecti. s deo de cuius bo¬
nis ali se norunt. non tantum abeis grȩ
illius referunt᷑ s ⁊ a reliquis frĩb qui ꝓ
his grãs agunt dõ conñdantes factum
ipsorum domino. ut paucis tribuentes
multoꝵ obsecrationib dõ cominendent᷑.
P bantes enim mentẽ eoꝵ in hocoꝑe mag¬
nificant in eis dominum cuius spe fir¬
mati obediunt eugło xp̃i in subiectioe
mentis ne uelint eos sͥ humiliari. ut
p̃beant quȩ necessaria sunt scĩs. Et hoc
crit in simplicitate hoc agere cominu¬
nicationis iloꝵ. commñdante se oratio¬
nib ipsoꝵ. & desidus eorum. Quis enim
non cupiat ocłis uidẽ. necessitatib suis
ꝓpter dĩ nomen subiectos. Deniq dĩ dona
uocantur. Deo enimdat qui his ministrat
quia qui iubet fieri ipsi imputatur quod

Expanded text:
dono ejus. Hoc dicit quia quicumque operatur per dispensatores doni Dei hoc opus unde gratiae agantur Deo, ab iis qui necessarios sumptus accipiunt sub nomine Christi, non mendicitati subjecti, sed Deo, de cujus bonis ali se norunt: non tantum ab eis gratiae illis referuntur, sed a reliquis fratribus, qui pro his gratias agant Deo commendantes factum ipsorum Domino; ut paucis tribuentes, multorum obsecrationibus Deo, commendentur. Probantes enim mentem eorum in hoc opere, magnificant in eis Dominum, cujus spe firmati, obediunt Evangelio Christi in subjectione mentis: ne velint eos sibi humiliari, ut praebeant quae necessaria sunt sanctis. Et hoc erit in simplicitate gratias agere communicationis illorum, commendantes se orationibus illorum, et desideriis eorum. Quis enim non cupiat oculis videre necessitatibus suis propter Dei nomen subjectos? Denique Dei dona vocantur; Deo enim dat, qui his ministrat; quia qui jubet fieri, ipsi imputatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xii corporum animos copulant non de¬
siderio carnis sed spũ. Salutant uos scĩ
omnes. Prouocat eos ad scĩtatem. ut &
ipsi audeant reddere uicem scĩs in sa¬
lutatione. Ideo enim a scĩs salutantur.
ut illos imitentur. Gratia domini iħu¬

Expanded text:
xu corporum animos copulant non dexu corporum animos copulant non desiderio carnis, sed spiritus. Salutant vos sancti omnes. Provocat eos ad sanctitatem, ut et ipsi audeant reddere vicem sanctis in salutatione; ideo enim a sanctis salutantur, ut illos imitentur. Gratia Domini