comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ce tiocauit fumam̃tum celum. Tercium
c̃ empyreum. quod statim ex qͦft̾m anglis
repletum ẽ uͥ angłi & anime sc̃e fruunt᷑ ꝯtem¬
ẽ corporalis uisio. qua celum et t̾ra & omĩa ccu¬
lis ꝯspicua. cermntur eadem uisione q̃nq
di muñe iũdentito quedam. Ut belyseus cutr¬
rus ignitos. & balthasar maniun seͥbentis
inpariete. manerechel phares. Sed̾m celum
ẽ uisio imaginaria. uł sꝑitalis. quia uident᷑
non corpora sumagines eorum. sicut solent
in somnis uł inextasi. ut pharao spicas. & petoꝰ
discum. T̃ ercium uisio incellectualis quañ
corꝑa nimagines corꝑmuident᷑ s incorꝑalia
&e innatialia intuitu m̃tis conspiciunt᷑

Expanded text:
unde et vocavit firmamentum coelum. Tertium unde et vocavit firmamentum coelum. Tertium est empyreum, quod statim ex quo factum angelis est repletum, ubi angeli, et animae sanctae fruuntur contemra, et omnia oculis conspicua cernuntur. Eadem visione quandoque Dei munere videntur quaedam, ut Elisaeus currus ignitos , et Balthasar manum scribentem, in pariete, mane, thecel, phares . Secundum coelum est visio imaginaria, vel spiritalis, qua videntur non corpora, sed imagines eorum: sicut solent in somnis, vel in exstasi, ut Pharao spicas , et Petrus discum . Tertium visio intellectualis, qua non corpora, nec imagines corporum videntur, sed incorporalia, et immaterialia instinctu mentis conspiciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
liba asensib corꝑis inip̃o corꝑe sic dm ꝯtempła¬
retur. & qm̃ alt̾m istorum recte ꝯting̾e potuis¬
sec dubitando dicit apłs. siue in corꝑe siue
extͣ corpꝰ. Unde quocumq horum fu̾it salua
erit auctoritas illa nonuidebit me homo et
Si aut̃ extͣ corpꝰ fuit tunc corpꝰ mortitum fuit.¬
& abanima seꝑatum. & it̾m anima uedeun¬
te ẽ iutuficatum. Cum aũt plenam ꝯgrati¬
onem łi habu̾it &e sic inbeatitudine fu̾is.
si itm eidem eadem gła subtͣcta sit: ñ est mi¬
rum nͨ incredibile. quod si ds seruosuo dilec¬
tissimo beatitudinem et gaudium fut᷑um
quod accepturus erat p̃ostendere potuit.
ut firmiꝰ meiꝰ dilectione &e seruicio ꝑse¬
ueraret. & tempꝰ ip̃m recipiendi uebem̃¬
cius desideraret. Quemad modum inmonte tͣns¬
raptꝰ ẽ idem intelligit. Uid̾ plenam dnunitatis
intelligentiam uł ꝯgnitionem. Nota detribuis
celis quadriꝑtitam sententiam. pͥmum celũ:

Expanded text:
libera a sensibus corporis in ipso corpore sic Deum contemplalibera a sensibus corporis in ipso corpore sic Deum contemplaretur; et quoniam alterum istorum recte contingere potuisset dubitando dicit Apostolus sive in corpore, sive extra corpus. Unde quodcunque horum fuerit, salva erit auctoritas illa: Non videbit me homo, et Si autem extra corpus fuit, tunc corpus mortuum fuit, et ab anima separatum, et iterum anima redeunte vivificatum. Cum autem plenam Dei cognitionem habuit, et sic in beatitudine fuerit, si iterum eidem eadem gloria subtracta fuit, non est mirum, nec incredibile, quia sic Deus servo suo dilectissimo beatitudinem et gaudium futurum, quod accepturus erat praeostendere potuit, ut firmius in ejus dilectione et servitio perduraret, et tempus ipsum recipiendi vehementius desideraret: quemadmodum in monte transraptus est, idem intelligit, videlicet plenam divinitatis intelligentiam, vel cognitionem. Nota de tribus coelis quadripertitam sententiam. Secundum prim
Abbreviated transcription (Latin):
do fec̃it ut bonus pastor anut mercennarius.
Nlonne lupo ueniente oues deseruit et fugit
&e sic uidetur non bonus pastor s m̃cennarius
fũit. Solo. Qñ aliquis pastor sp̃alit̃ aplecu¬
toabus queritur licet ei cede. e iabiem ꝑseuto¬
rum declinare. & fugiendo utilitati docius g̃¬
ꝯmune instat ꝑicłm. hii qui aliis indigent. ñ
deseraturabhiis quib indigent.
sit iaptꝰ. cum nemo in haciuta existens dm si¬
cuti ẽ possit uidere. Uude dicit moysi ñ uidebit
ine homo &e uiuet. Itemsi extͣ corpꝰ sit raptꝰ. itas¬
qd̃ anima seꝑata a corꝑe fũit. numquid corpꝰ
eius int̾im fuit mortuum: Item si ille intel¬
lectuali uisione dm uidit. & cum eum iudit
uere ce illam cognitionem ħuit in qͣ summa
ẽ beatitudo & sic in beatitudine. fuit. sb̃itu¬
do semel habita numqm amitit᷑. autsi iam
susceptam ds ei abstulit. uidet᷑ qd̃ inuiste ds ege¬
uI C. Soło. Utrumq ꝯtinge potuit uł qd̃ aĩa
acorꝑe seꝑata dminse uiderit. uł quod anima

Expanded text:
do, ut bonus pastor, an ut mercenarius. Nonne lupo veniente oves deseruit, et fugit? et sic videtur quod non bonus pastor, sed mercenarius fuerit. Solutio. Quando aliquis pastor specialiter a persecutoribus quaeritur, licet ei cedere, et rabiem persecutorum declinare, et fugiendo utilitati totius grecommune instat periculum, ii, qui aliis indigent, non deserantur ab iis quibus indigent. sit raptus cum nemo in hac vita existens Deum sicuti est videre possit; unde dicit Moysi: Non videbit me homo, et vivet . Item si extra corpus sit raptus, itad anima separata a corpore fuerit, nunquid corpus ejus interim fuit mortuum? Item si intellectuali visione Deum vidit, tunc eum vidit vere, et illam cognitionem habuit, in qua summa est beatitudo et sic in beatitudine fuit; sed beatitudo semel habita nunquam amittitur; aut si jam susceptam Deus ei abstulit, videtur quod injuste Deus egerit. Solutio. Utrumqata Deum in se viderit vel anima,
Abbreviated transcription (Latin):
aptare ut nicħuelit Sͣ d̾m. quod fi nequit. nifi
scandalum uitetui frm̃ ext̾ius. uł ĩo diuidit
int̾ p̃dicta ut ostendat quedam ẽẽ que licet fĩ
qͣntum ad dm ꝑtinet. quia inise bonasunt. qm¬
ius alit̾ uideatur hominib ĩoq possunt p̃t̾ratt¬
ti. Quod gͦ expẽdit oe decet illicofiat. expedit no¬
bis ad m̃itum qd̃ deccat adexemplum aAliis.
¶ꝑpt̃ gͦ ꝯ scĩam bona ꝑudere debemus coram do
ẽ. quod facit qui non curat. an quod facit place¬
at am clispliceat & ꝑꝑ scandalum fr̃m nichil
¶Qui parce seminat peroce et ¶ dimittit.¬
metet. ce c̃. Qaͣ de pauꝑib qui parce seminant
uł nicħ. aniõ parce ce ip̃i metent. Soło. Nlonꝑ
ce seminat ille qui parum largit. si anitus
ꝓmptus sit dare si plus ħret. Parce gͦ semi¬
nare dicendus ẽ qui paritam ht dilectionem.
siue plus suie minus det. & hic parce metet.
usurpamꝰ nob̃ potestatem. s potestate nob̾a d̾o
dera utimir. Qr itaq quid sit usirpare po¬

Expanded text:
at contra Deum, quod fieri nequit, nisi scandalum vitetur fratrum exterius, vel ideo dividat inter praedicta, ut ostendat quaedam esse quae licet fieri quantum ad Deum pertinent, quia in se bona sunt, quamvis aliter videatur hominibus, ideoque possunt praetermitti. Quod ergo expedit et decet, illud fiat quod expedit nobis ad meritum, tiam bona providere debemus coram Deoest, quod facit qui non curat, an quod facit placeat, an displiceat, et propter scandalum fratrum nihilQui parce seminat, parce et metet. Quaeritur de pauperibus, qui parce seminant, vel nihil, an ideo parce et ipsi metent. Solutio. Non parce seminat ille qui parum largitur, si animus promptus sit dare, si plus haberet. Parce ergo seminare dicendus est, qui parvam habet dilectionem, sive plus, sive minus det: et hic parce metet, usurpamus nobis potestatem, sed potestate nobis a Deo data utimur. Quaeritur itaque quid sit usurpare po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe dicatur. uł quomͦ illud sit intelligendum.
qui itidet me uidet ee patrem. Soło. Id̃o alt̃ in al¬
tero ẽẽ uł iuideri dr. quia una ẽ sub̃a eorum. na¬
turalit᷑. quod addo ut hesim sabellianam exclu¬
dam. Ibi ẽ unitas uͥ nulla diũfitas s om̃i moda
indifferentia. et equalitas &e idemptitas. Uñ
hilauiꝰ ait. pat̾ iudetur infilio ꝑꝑunitam natͦe
similitudinem. lic enĩ detestamur pestem ar¬
rianoꝵ. quod nichilominꝰ execmur insaniam
sabellianorum. lic dm tͥrum ꝯfitemit qd̃ unũ.
&e sic unum quod tnum. Multi erim i dieb
nr̃is sunt sabelliani. qnͣtum adintellectum. qͥ.
rit utrumq dicens. si singłarem dm patrem
& filium sig̃ces falsa ẽ intelligentia. si aũt idõ
patrem & filium dicas uinam sub̃am uł unũ
simplicit̾ ut intelligas unum par .i. in diffe¬
rens &e ꝑ omĩa equale. ex nulla parte dissimi¬
le. uera ẽ intelligentia. Quib tierbis manifes¬
te distinguit int̾ uritatem ꝑsonalem &e iuu¬

Expanded text:
e: vel quomodo illud sit intelligendum: Qui videt me, videt et Patrem . Solutio. Ideo alter in altero esse vel videri dicitur, quia una est substantia eorum naturaliter. Quod addo, ut haeresim Sabellianam excludam. Ibi est unitas, ubi nulla diversitas, sed omnimodo indifferentia, et aequalitas, et identitas. Unde Hilarius ait: Pater videtur in Filio propter unitam naturae similitudinem: sic enim detestamur pestem Arianorum, quod nihilominus exsecramur insaniam Sabellianorum, sic Deum trinum confitemur, quod unum, et sic unum, quod trinum. Multi enim in diebus nostris sunt Sabelliani, quantum ad intellectum, qui rit utrumque dicens: Si singularem Deum Patrem, et Filium significes, falsa est intelligentia: si autem dicas ideo Patrem et Filium unam substantiam, vel unum simpliciter, ut intelligas unum, par et indifferens, per omnia aequale, ex nulla parte dissimile, vera est intelligentia. Quibus verbis manifestissime distinguit, inter unitatem personalem, et u
Abbreviated transcription (Latin):
legem destruere. Iule legem destruit qui eam
insuo statu añ uerbi incarnationem dicit in¬
utilem ẽẽ. nͨ adõ datam asserit. & hoc mͦ pauluᷤᷤ
legem destruere qui ostendit eam pꝰ xp̃i aduẽ¬
tum scđm carnalia ñ ẽe tenendam. & hoc mͦ
paulus legem destruebat. Dicens si circun
Lex quidem bona: tñ occasio pecci uyeta quam
rõnem. minister legis dr minister pecẽi.
ieremias. Consummabo testam̃tum nouum do¬
mui isrł & dauid & holocaustum ꝓpec̃coñ pos¬
tulasti. tunc dixi ecce uenio. Ex hoc cẽ quod in
iege scͥptumẽ. odio habebis inimicum tuum.
cum nullus cum odio imici possit saluari.
constat quia lex neminem iustificat. iõq ab ea
ad gram que iustificat fugiendum ẽ. E quia
lex inanum tm̃ ce ñ animum eohibebat. de ext̃.¬
orib agendo & om̃s cultores suos sub maledicti¬
one ꝯstituebat liqͦt quod ꝑ ip̃am tp̃i moriendũ
nem illam ad memortam quom pat̾. filiꝰuidas:¬

Expanded text:
legem destruere. Ille legem destruit, qui eam legem destruere. Ille legem destruit, qui eam in statu suo ante Verbi incarnationem dicit inutilem, nec a Deo datam asserit, et hoc modo legem legem destruere, qui eam ostendit post Christi adventum secundum carnalia non esse tenendam, et hoc modo Paulus legem destruebat dicens: Si circumLex quidem bona, tamen occasio peccati: juxta quam rationem minister legis dicitur minister peccati.Hieremias: Consummabo testamentum novum domui Israel. Et David: Et holocaustum pro peccato non postulasti: tunc dixi: Ecce venio . Ex hoc etiam quod in lege scriptum est: Odio habebis inimicum tuum , cum nullus cum odio inimici possit salvari, constat quod lex neminem justificat. Ideoque ab ea ad gratiam quae justificat fugiendum est. Et quia lex tantum manum, et non animum cohibebat de exterioribus agendo, et omnes cultores suos sub maledictione constituebat, liquet quod per ipsam ipsi moriendum oca quaestionem illam ad memoriam, quomodo Pater, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
pła adromanos disputatum ẽ ꝑmodulo
nr̃o de hac questione: hoc mͦ sufficiat dicere:
quod fides ĩo dr iustificare quia ex ẽcitudi
nemulibilium. et nabona cdiliguntur.Dilestio
aũt uistificat. Ex fide gͦ dicit nos iustificari. quia
ip̃apͥma ẽ ex qua unpetrant᷑ cẽta. Nec cum dicit
nos exfide iustificari oꝑa bona frustrant᷑ hĩo hoc¬
¶ Siea que destruxi it̾m reedifico p̃uaricatoremme
constituo. S dicet aliquis: nonne fidem quam in¬
pugnabat destruxit. & it̾m eamre edificabat
p̃dicando. c&e ficuidetui ẽẽ p̃uaricator. Soło Iue¬
ẽp̃uaricator qui remfalsam que destrui potest
destrui. licet possit impugnari. Licet itaq pau¬
lus pꝰ conaretur fidem nr̃am destruere &e it̾m
¶Item opponitur de eodemsic. Si ¶ torfuit.
ea que destruxitm reedifico: ecce manifeste di¬
cit se destruxisse legalia. alibi uͦdicit. legemgͦ
destruimus: absit s legem statuimꝰ. quomͦ gͦ
uerum ẽ utrumq: Soło. Duob mis di quis

Expanded text:
anos disputatum est pro modulo nostro de hac quaestione: hic modo sufficiat dicere: fides ideo dicitur justificare, quia ex certitudine invisibilium aeterna bona diliguntur; dilectio autem justificat. Ex fide ergo dicit nos justificari, quia ipsa prima est, ex qua impetrantur caetera. Nec cum dicit nos ex fide justificari, o Si ea, quae destruxi, iterum reaedifico, praevaricatorem me constituo. Sed dicet aliquis: Nonne fidem quam impugnabat destruxit, et iterum eam reaedificat praedicando, et sic videtur esse praevaricator? Solutio. Qui rem falsam, quae destrui potest,destrui, licet possit impugnari. Licet itaque Paulus prius conaretur nostram fidem destruere, et iterum IX. Item opponitur de eodem sic: Si ea, quae destruxi, iterum reaedifico. Ecce manifeste dicit se destruxisse legalia; alibi vero dicit: Legem ergo destruimus? Absit! sed legem statuimus . Quomodo ergo verum est utrumque? Solutio. Duobus modis dicitur quis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quasi morientes ce ecce uiuimus &e c̃. Qnͣ
quomͦ iugum domini sit suaue & onꝰ lene.
cum sc̃i tot et tanta dura & difficilia pati¬
antur. & quomͦ laborantes ce onati adse ue¬
uientes requiem inueniant. cum non ala¬
bore ad requiem s potiꝰ a requie ad laborem
tulinis om̃ia asꝑareleuat. ce sic ee intot duris
facilia &e ꝓpe nulla facit amor xp̃i.¬
quasi ꝑuntiales ministrant stipendia mili
apłs uelle dicens. ut fiat equalttas Soło. Is¬
ta equalitas non ẽ paritatis. s quia utͥq sul¬
tentant. & sustentantur ab inuicem. Mino¬
res enimimaiores in earralib sustentant cesus¬
tentantur insꝑitalib Q maiores iinores .i.
sꝑitales carnales sustentant insp̃alib ce lus¬
tentantur in carualib ab eisdem.

Expanded text:
non sit in corde, et haec charitas non est charitas.quomodo jugum Domini sit suave, et onus leve, cum sancti tot et tanta dura et difficilia patiantur, et quomodo laborantes et onerati ad se venientes requiem inveniant, cum non a labore ad requiem, sed potius a requie ad laborem tudinis omnia aspera relevat, et sic in tot duris facilia et prope nulla facit amor Deiquasi provinciales ministrant stipendia militApostolus velle dicens, ut fiat aequalitas. Solutio. Ista aequalitas non est pietatis, sed quia utrique sustentant, et sustentantur ab invicem. Minores enim majores in carnalibus sustentant, et sustentantur in spiritualibus. Et majores minores, id est spiritales, carnales sustentant in spiritalibus, et sustentantur in carnalibus ab eisdem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽet beat᷑. Ibi uita sine morte. noticia fine errore.
amor sine offensione. Ibi uidebitur finis deli
fastidio. laudabitur sine fatigatione.
tem .i. sensuralitatem. Sołs. Net eorpꝰ animalita¬
tem ñ ab anima babere potest nͥ animalis .i. sen
sualitatem hns eẽt anima nͥ corpori ꝯiuncta
Uitetur itaq antralitas nasci exoiunctione
ut excreatione bassibilis eẽt. numqm tñpate¬
retur nͥ peccasset. Unde et dictus ẽ inmortalis
ẽe ante pecc̃m. quia pot̾at non mori. pot̾at ñ pec¬
mͦ inmortalis. homo ante pecẽm. anutrumq
habu̾it ex natura. anneutrum. analt̾m tm̃.
ris sententie dicimus. quia nat᷑alit̾ fuit ħo
an pecc̃m mortalis &e passibilis. bnficio uͦ ligni
uite fieret inmortalis. Unde doctores ñ dñt
simplicit᷑ illum tunc fuisse inmortalem. s ad¬
dunt quodammͦ & det̾minãt qͦdã mͦ morta¬
lem uͦ simpłi eum ꝓnuntiant fiusse. Iuxta ħ

Expanded text:
non esset beatus. Ibi vita sine morte, notitia sine errore, non esset beatus. Ibi vita sine morte, notitia sine errore, amor sine offensione. Ibi videbitur finis desidfastidio, laudabitur sine fatigatione. tem, id est sensualitatem? Solutio. Nec corpus animalitatem, nisi-ab anima habere potest; nec animalis, id est, sensualitatem habens, esset anima non corpori conjuncta. Videtur ut ex creatione passibilis esset, nunquam tamen pateretur, nisi peccasset. Unde et dictus est immortalis fuisse ante peccatum, quia poterat non mori, poterat enim non pecmodo immortalis homo ante peccatum, an utrumque habuit ex natura, an neutrum, an alterum taris sententiae dicimus quod naturaliter fuit homo ante peccatum mortalis et passibilis; beneficio vero ligni vitae fieret immortalis: unde doctores non dicunt simpliciter illum tunc fuisse immortalem; sed addunt quodam modo, et determinant quomodo: mortalem vero simpliciter eum pronuntiant fuisse, juxta hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur quomꝰ dispar claritas Si par gaudium e¬
uit gͦ gaudium pet erit gaudium martimi. Solo
Aliud ẽ gaudium exꝑientie. aliud uoluntatis. Ut
gaudium petͥ s remunationis ÷ & exꝑientie. Mhar¬
tino uͦ non exꝑientie s affectus ẽ. Cantum enim
placet s bonum petͥ qnͣtum ip̃i pet᷑. ñ tñ inse sen¬
tit c&e exꝑitur tantam beatitudinem qͣntam petiꝰ
sentit. Est itaq differens beatitudo ledm qntica¬
tem licet eadem sit scãm qͣlitatem. Ueluti ego
de sanitate alicuius ꝯualescentis ex infirmitate.
tm̃ gaudeo qnͣtum ip̃e affectu. & sũi exꝑientia.
quia saratatem inme ñ sentio. qm̃ iꝑe exꝑitar
sictit duo edem calore ꝯtinguntur alt̾ tñ plus ca¬
let. sicinuna uisione di unus intensius gaude¬
bit qm̃ alt̃ s nullus inferior milli maiori inuide¬
bit nͥ maiꝰ gauditim suꝑioris s desiderabit. qͥa
unusquisq tm̃ habebit qñtum uolẽt: alioqimn

Expanded text:
dabitur, quomodo dispar claritas? si par gaudium edabitur, quomodo dispar claritas? si par gaudium erit, ergo gaudium Petri erit gaudium Martini. Solutio. Aliud est gaudium experientiae, aliud voluntatis; ut gaudium Petri renumerationis est, et experientiae, Martino vero non experientiae, sed affectus est. Tantum enim placet illi bonum Petri, quantum ipsi Petro, non tamen in se sentit, et experitur tantam beatitudinem, quantam Petrus sentit. Est itaque differens beatitudo secundum quantitatem, licet sit eadem secundum qualitatem. Veluti ergo de sanitate alicujus convalescentis ex infirmitate, tantum gaudeo, quantum ipse, affectu, et si non experientia, quia sanitatem in me non sentio, quam ipse experitur. Sicut duo eodem lecto conteguntur, alter tamen plus calet: sic in una visione Dei, unus intensius gaudebit, quam alter. Sed nullus inferior, nulli majori invidebit, nec majus gaudium superioris sibi desiderabit, quia unusquisque tantum habebit, quantum volet, alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta funt ei scd̃m qm ad equalitatem pa¬
tuis sublimatus ẽ dum uerbo cursi bali patͥ
plenitudine nos om̃s accepimus. & lic ei sub¬
iecti. Item scam diunam naturam quidam
sic intelligunt. quod subiectus ẽ filius patri.
quia ab eo ħt ẽẽ a quobt quicquid hc̃. Iuxxta
illud doct᷑na mea non ẽ mea. Item pat̾ maior
me ẽ. quod ñnulli scđm diuinam naturam
incelligi uolunt. In huius modi uerb notat᷑
dlistinctio. quia filiꝰ apatre non pat̾ afilio ẽ
Unde pat̾ pͥncipium ditatis dr quia anul
cenda sunt ne infirna scandalum incuriant.
par claritas. quomꝰ gaudium pao posit ẽẽ ñne
uyxta qnͣtitatem claritatis erit qñtitas gaudii:
slonne ip̃a claritas erit ip̃m gauditm. Item si
unus alt̃o beatior alt̾ alt̾o maiꝰ gaudium ħebit.
quomꝰ gͦ pargaudium exit: Item gaudium om̃i¬
um norine eruit singłorums quomͦ gͦ in dipari cla¬
ritate erit par gaudium. Sudem nummiꝰ om̃ib

Expanded text:
subjecta ei, secundum quam ad aequalitatem Patris sublimatus est, dum verbo consubstantiali Patri, plenitudine nos omnes accepimus , et sic ei subjecti. Item secundum divinam naturam quidam sic intelligunt, quod subjectus est Filius Patri, quia ab eo habet esse, a quo habet quidquid habet. Juxta illud: Doctrina mea non est mea . Item: Pater major me est . Quod nonnulli secundum divinam naturam intelligi volunt. In hujusmodi verbo notatur distinctio, quia Filius a Patre, non Pater a Filio est; unde Pater principium Deitatis dicitur, quia a nulcenda sunt, ne infirmi scandalum incurrant. par claritas, quomodo gaudium par possit esse? Nonne juxta quantitatem claritatis, erit quantitas gaudii! Nonne ipsa claritas erit ipsum gaudium? Item si unus altero beatior, alter altero majus gaudium habebit, quomodo ergo par gaudium erit? Item gaudium omnium nonne erit singulorum? quomodo ergo in dispari claritate erit par gaudium? Si idem nummus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
enim arbitͥo facultatem b̃n oꝑandi habemꝰ
non tñ hac facultate uti possumus nͥ gr̃a adiuiã¬
te. Est enim lib̾m arbitum ꝑ culpam ita dep̾ssũ
ut potentia sua uti non possit. nͥ erigat᷑ a gr̃a ce
adiuuet᷑. sicut cum potestatẽ ħam equitandi ñ

Expanded text:
enim arbitrio facultatem bene operandi habemus, non tamen hac facultate uti possumus nisi gratia adjuvante. Est enim liberum arbitrium per culpam ita depressum, ut potentia sua uti non possit, nisi erigatur a gratia et adjuvetur, sicut cum potestatem equitandi hab
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ s xp̃c nonẽ gratis .i. sine causa sine utilitate
mortuus. gͦ ex lege non: iusticia. Lector hanc
auctoritatem reuoca admemoriam. quotiens
dico quia sunt auctoritates quib uidetur qd̃
possit ostendi quod ex lege sit iusticia. sicut iã
insuꝑiorib ostensum ẽ.
nocet aliena felicitate tabescenti s hiis cẽ in
Qui ex fide sunt b̃ndicent᷑. Qui ex oꝑib legis¬
sunt lubmeledicto lunt. Qã quid sit ẽe ex fide¬

Expanded text:
 sine causa, sive utilitate, mortuus: ergo ex lege non est justitia. Lector, auctoritatem revoca ad memoriam quoties opdico, quia sunt auctoritates quibus videtur quod possit ostendi quod ex lege sit justitia: sicut in superioribus ostensum est. cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in enim quorumdam dicuntur visu urere, et hic actus fascinatio existimatur. Sic invidia non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
tuilit dõpat. unde ex officio regali ce sacerdo¬
tali xp̃e dicitur.¬
accipitur. ut iam suꝑius dictum ẽ. ceit̾m dic̃e
non ẽ suꝑflutm. Dicitur enunuoluntas dei
ip̃itis dispositio ce bnplacitum. Unde omnia
queciumnq uoluit fecit. Dicit᷑ ẽ uoluntas dĩ

Expanded text:
tulit Deo Patri: unde ex officio regali et sacerdotulit Deo Patri: unde ex officio regali et sacerdotali Christus dicitur.accipitur, ut jam superius dictum est, et iterum dicere non erit superfluum. Dicitur enim voluntas Dei ipsa dispositio, et beneplacitum. Unde: Omnia quaecunque voluit fecit . Dicitur etiam voluntas Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Hẽscõaepła que corinthiis desti
diminutiuum & imꝑfectum nec eum duaᷤ
rec̃ti. notat eos quod inclemolinis fuerant
ꝑci. Correctum fornicatorem p̃cipit recipi.
SUnde patet que huiꝰ mat̾ia epte sit. que cẽ
intentio. Est aũt mat̾ia sp̃alis status corin¬
thiorum inquotunc erant. Incentio uͦ ad
unitatemet integͥtatem fidei renocare. In
hoc aũt statu sp̃ali gn̾ale eccłie statum sige
&e informat. &e om̃s ad unitatem fidei inui¬
tat. Premittit more suo et aliorum sc̃benti¬
um epłas. salutationẽ eorum quib sebit
captando beniuolentiam. Unde et dicit
paulus apłs ꝯtungendo nom̃ humilitati
e nom̃ dignitatis. Ut dignitatis excellen¬
tiam humilitas comet &e temꝑet sine qua oĩs
uirtus cassa et inanis.
tiue. quia ce nom̃ et iem habuit. qui saluator
turam. Est eram nom̃ officii. ut sac̃dos. mailes.
& int̃p̃tatuu unctus. Inueti enim testamento
due ungebantur ꝑ regalis ce sac̃cotalis xp̃e uͦ
unctione regali unctus ẽ. qui scđm diuinam

Expanded text:
stola, quae Corinthiis destindiminutum et imperfectum, nec cum duas recti. Notat eos, quod in eleemosynis erant parci. Correctum fornicatorem praecipit recipi. Unde patet quae hujus materia epistolae sit, quae etiam intentio. Est autem materia specialis status Corinthiorum, in quo tunc erant. Intentio vero ad unitatem et integritatem fidei revocare. In hoc autem statu speciali generalem Ecclesiae statum signat, et informat, et omnes ad unitatem fidaei invitat. Praemittit more suo, et aliorum scribentium epistolas, salutationes eorum, quibus scribit, captando benevolentiam: unde et dicit, Paulus apostolus, conjungendo nomen humilitatis et nomen dignitatis, ut dignitatis excellentiam humilitas comes temperet, sine qua omnis virtus cassa et inanis. tive, quia et nomen, et rem habuit: qui Salvator turam. Est enim nomen officii, ut sacerdos, miles, et interpretatur unctus. In Veteri Testamento duae ungebantur personae, regalis et sacerdotaliunctione regali, qui secundum divinam
Abbreviated transcription (Latin):
lus accipit &e uerum sanguinem. quod indubi¬
cant̃ credendum ẽ. Solo. Inp̃dictis uerbis ausꝰ
sacͤmentum uerum corpꝰ et uerum sanguinẽ
xꝑi uocat rem gr̃am sꝑitalem. quam solus bo¬
nus &e non malus accipit.
tale an immortale. si mortale. quomͦ potuit
sine le et sione dentib teri frangi: Si mimor¬
tale. gͦ tale dedit quale nondum erat. Soło.
Sanc dicimus quod tale dedit quale uolirit.
eui nicħ erat impossibile. Asserunt quidam
tñ quod mortale dedit. quod nos sicut nonas¬
serimus ita non negamu.

Expanded text:
ubitanter credendum est. Solutio. In praedictis verbis Augustinus sacramentum, verum corpus et verum sanguinem Christi vocat rem gratiam spiritualem, quam solus bonus et non malus accipit. tale, an immortale? si mortale, quomodo potuit sine laesione dentibus teri vel frangi; si immortale, ergo dedit tale quale nondum erat. Solutio. Sane dicimus quod tale dedit quale voluit, cui nihil erat impossibile. Asserunt quidam tamen quod mortale dedit, quod nos sicut non asserimus, ita non negamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam qtiod cẽ diabolus scd̃m allt̾am accep¬
tionem possit dici catholicus. quodnr̃is au¬
rib gͣuit̾ sonat. maxime cum illa cognitio
quam ille hadet de xp̃omagis sit ex nature
subtilitate. qmͣ exxꝑiane faei inspitatione.
sit haberi abhis qui sunt dampnandi ñ ne
ip̃i sunt aliem qui non communicant fon¬
te ꝓpͥo bonortim: Sot̃o. Id̃o caritas dicit᷑ fons
ꝓptis bonorum. quia nemo pot̃ simul cari¬
tatem habere ce malus ẽẽ

Expanded text:
quidam quod etiam diabolus secundum aliam accepquidam quod etiam diabolus secundum aliam acceptionem possit dici catholicus, quod nostris auribus graviter sonat, maxime cum illa cognitio, quod ille habet de Christo, magis sit ex naturae subtilitate, quod ex Christianae fidei inspiratione.sit haberi ab iis qui sunt damnandi. Nonne ipsi sunt alieni, qui non communicant fonte proprio bonorum. Solutio. Ideo charitas dicitur fons proprius bonorum, quia nemo potest simul charitatem habere, et malus esse.
Abbreviated transcription (Latin):
mis dequa fide bic agatur. andefide catho¬
lica ande alia. S non de alia. quia ꝑ aliam
non possunt transferri montes de loco ad
locum. sicut ꝑ hanc de qua hic agit᷑. gͥ defi¬
de catholica hic agit. Uñ constat quod ip̃a
põt̃ haberi sine caritate. & sic amalis pot̾
haberi quod non nulli negant. Est aũt scd̃
hos fides catholica. fides oꝑans ꝑdilectionẽ.
aquib queritur anunum nocent anduo fi¬
dem ꝑ dilectionem oꝑantem. Hocaũt totũ
unum ẽe non potest. Qui eram fidem sic ħt
non solum credit s cẽ diligit. Haũt duo in
malis ẽẽ non possunt. s in qnͣtum infide ẽ
simplicit᷑. Hoc totum inmalo cẽ indiabolo
ẽẽ pot̾. quid enim credit iste bonus quod
non credit iste malus: Nonne iste malus
quod diabolus habeat fidem catholicam &
sic sit catholicus. Soło. Catholicꝰ duob modis
accipitar &e qui catholice iuuit uitam xꝑiuni
tando. & catholicꝰ dicitur. qui om̃ia credit ẽden
da. si uehabeat caritatem sure non ꝯcedunt

Expanded text:
mis, de qua fide hic agatur, an de fide catholica, an de alia? sed non de alia, quia per aliam non possunt montes transferri de loco ad locum, sicut per hanc, de qua hic agit: ergo de fide catholica hic agit: unde constat, quod ipsa potest haberi sine charitate, et sic a malis potest haberi, quod multi negant. Est autem, secundum hos, fides catholica, fides operans per dilectionem. A quibus quaeri potest an unum vocent? an duo fidem per dilectionem operantem, hoc autem totum unum esse non potest? Qui enim fidem sic habet, non solum credit, sed etiam diligit. Haec autem duo in malis esse non possunt, sed quantum in fide est simpliciter hoc totum, in malo etiam in diabolo esse potest. Quid enim credit iste bonus quod non credit iste malus. Nonne iste malus, quod diabolus habet fidem catholicam, et sic fit catholicus. Solutio. Catholicus duobus modis dicitur, et qui catholice vivit, vitam Christi imitando: et catholicus diciturda, sive habeat charitatem, sive non. Concedunt
Abbreviated transcription (Latin):
post hoc aũt iudicuim. sic et xꝑe semel oblatus ẽ
sic .i. eadem necessitate &e ure nature quo cet̾i
moriutntur. Icem dicit auctoritas quia uoluit
oblatus ẽ gͦ sola uoluntate. quomͦ gͦ necellitate.
Soło. Constat qui a inxꝑo nulla erat eausa mo¬
uiendi. quia nulum pecem. tñut uolunt qui¬
dam int̾ cet̾as penalitates cẽ necessitatem mori¬
endi uoluntarie suscepit. & sicħ necessitas non
impedit uoluntatem. quam licut qñ uioluit
accepit. siceam qñ uolitit deposuit. si enim inqͥ¬
tuit aliquod maius beneficium non ẽẽt collatũ
carni assumpte necessario fabiaceret leginat᷑e.
quam ẽ necessitatem quidam intelligunt per¬
cum maioris in̾iti sit multis aliorum plus
enim om̃ib laborauit. Soło. Hos dicit sedm
priorem statum nonscãm p̃sentem. inquon̾
festa. habebat ante ocłos suos. aliorum u̾
simplicitatem & innocentiam ⁊ scd̃asies.
ce sic scłm hanc ꝯsideuationera humiliora

Expanded text:
dicium: sic Christus semel oblatus est ; sic, id est eadem necessitate et jure naturae; quo caeteri moriuntur. Item dicit auctoritas, quia voluit oblatus est . Igitur sola voluntate, quomodo ergo necessitate? Solutio. Constat quod in Christo nulla erat causa moriendi, quia nullum peccatum: tamen, ut volunt quidam, inter caeteras poenalitates, etiam necessitatem moriendi voluntarie suscepit, et sic haec necessitas non impedit voluntatem, quam, sicut quando voluit, accepit: sic eam, quando voluit, deposuit: si enim, inquiunt, aliquod majus beneficium non esset collatum carni assumptae, necessario subjaceret legi naturae: quam etiam necessitatem quidam intelligunt percum majoris meriti sit meritis aliorum: plus enim omnibus loboravit. Solutio. Hoc dicit secundum priorem statum, non secundum praesentem, in quo nfesta, habebat ante oculos suos: aliorum vero simplicitatem et innocentiam consideravit, et sic secundum hanc considerationem humiliora
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dissolubilia. illauͦ indissolubilia. s bonoꝵ
inpassibilia. maloꝵ uͦ passibilia. Unde et ip̃a
tanqmͣ in morte ꝑpetua erunt: quod aũt indis¬
solubilia erunt docet apłs dicens. caroce san¬
guis regnum dĩ non possidebunt. Quod non¬
om̃s inpassibilia corꝑa habituri sunt insi¬
nuat apłs dicens. s ñ õs unmutabimur

Expanded text:
haec dissolubilia; illa vero indissolubilia; sed bonorum impassibilia, malorum vero passibilia: unde ipsa tanquam in morte perpetua erunt. Quod autem indissolubilia erunt, decet Apostolus, dicens: Caro, et sanguis regnum Dei non possidebunt . Quod autem impassibilia corpora habituri sunt, insinuat Apostolus, dicens: sed omnes immutabimur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et enim sp̃e us arime. int̾ior mente in qua
magires perumo fuse comp̃benduntur.¬
¶ Est enim inuisibilum imaginaria et ofusas
p̃rensio sine discretione ꝓpaetatum eorum q̃
comp̃benduntir. Qualis fuit illa pbaraonis
de uactis cespicis uilio ip̃e erum tm̃ imaguis
uidebat. Ioseph uͦ intellectium de hiis habuit
dei reuelatione.
quando quis siclingua loquitur ut hoe grem¬
plum ponamus. exit qui leminat seminare
semensuuim. samsi hic ẽ uocis sig̃tatio ip̃a ĩta
fuit. queritur gͦ si tdea dicitur quod ea ꝓpͥsis̃
eatui. si dicatitrita ẽẽ infertur quoddam g̃ fłes
ea sig̾catur. adhoc respondent quidam dicen¬
tes nonẽtiocis sig̾catio querenda inhuiꝰmodi.
srerum tm̃. quod ꝑtinet ad allegoriam: Alii c¬
cunt ut licentius loquantiur quia ꝓpͥa qut̃e
Potest aũt dici quod locutio ip̃a nequerum ne¬

Expanded text:
Est enim spiritus vis animae inferior mente, in qua imagines rerum confuse comprehenduntur. Est enim visibilium imaginaria et confusa comprehensio, sine discretione proprietatum eorum, quae comprehenduntur: qualis fuit illa Pharaonis de vaccis et spicis visio: ipse enim tantum imagines videbat. Joseph vero in intellectu de his habuit Dei revelationem.quando quis sic lingua loquitur, ut hoc exemplum ponamus: Exit qui seminat seminare semen suum. Nam si haec est vocis significatio, ipsa vera fuit: quaeritur ergo, si id ea diatur: si dicatur ita esse, infertur, ergo quoddam falsum ea significatur. Ad hoc respondent quidam dicentes: Non est vocis significatio quaerenda in hujusmodi, sed rerum tantum, quod pertinet ad allegoriam. Alii dicunt, ut licentius loquantur, quia proprie quiPotest autem dici, quod locutio ipsa neque verum ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui ẽimago di inuisibilis. Queritur eur filiꝰ
aicatur imnago paitͥs. Sołs. UIt ostendat᷑ sic ẽẽ ei
patix ut ꝑ om̃ia ei similis et equalis ostendat᷑
&e similis et eqͣlis ei ꝑ om̃ia ñ dicat᷑ imago pa¬
tris sicut filius: respondet᷑. quia imago eqͣui¬
tass & similitudo mag̃ ꝑtinent ad ꝓpͥetatem fi¬
non que ꝑcedunt solent ẽẽ similia. Nocandum
quod ad imaginem et equalitatem sequitur
similitudo quia uͥcumq mago uł equalitas :
ibi ẽ similitudo. s ñ ꝯtũ tur. Item nͦunagoui

Expanded text:
nvisibilis . Quaeritur cur Filius dicatur imago Patris. Solutio. Ut ostendatur sic esse ex Patre, ut per omnia ei similis et aequalis ostendaturet similis et aequalis per omnia, non dicatur imago Patris sicut Filius. Respondetur quia imago, aequalitas, et similitudo magis pertinent ad proprietatem Finon quae procedunt, solent esse similia. Notandum quod ad imaginem et aequalitatem sequitur similitudo: quia ubicunque imago, vel aequalitas est, ibi est similitudo, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
g̃corum aquam apponunt. aqua uͦ nullate¬
¶ Solet queri an aqua cum uino mutetur in
sangiunem.Soło. Dicunt quia mutatur no¬
bis aũt uidetur quia nonmutat. quod ama¬
gistro achardo accepimus.
pondere & forma. in quo subiecto sint. Soło.
Multi doctores in hoc ꝯsentunt quia suit
sine subiecto. sicut sube carnis et sangui¬
nis sunt ibi sine huiꝰmodi accidentib
mat uerum. Soło. Utrumq uere sumit. s
malo suo quia indigne. Indignus ẽ enum qͥ
moletur. Soło. Qui semel occisus ẽ in ara eͥt¬
ucis. immolatur cotidie inmemoriam ip̃ius
pastionis. insacͥmento. nͨ repetit᷑ ex sua infir¬
mitate. s nr̃a qui cotidie peccamꝰ. et ueniali¬
um remissionem ꝯsequimtr. ce augm̃tũ
iui tutum si digne participamur.¬
¶ Opponitur de hoc quod augustinus dicit.
quod bonus sacramentum et rem sacram̃ti
accipit. Malus uͦ tm̃ sacramentum ce noniem
sacramenti. & iamsuꝑius dictum ẽ quod malꝰ

Expanded text:
Graecorum aquam apponunt. Aqua vero sola nullateGraecorum aquam apponunt. Aqua vero sola nullate autem quaeri an aqua cum vino mutetur in sanguinem. Solutio. Dicunt quidam quod mutatur; nobis autem videtur, quod non mutatur: quod a magistro Acardo accepimus. et pondere, et forma, in quo subjecto sunt. Solutio. Multi doctores in hoc consentiunt, quod sunt sine subjecto, sicut substantiae carnis et sanguinis sunt ibi sine hujusmodi accidentibusmat. Solutio. Utrumque vere sumit, sed malo suo; quia indigne - indignus est enim qui moletur. Solutio. Qui semel occisus est in ara crucis, immolatur quotidie in memoriam ipsius passionis in sacramento, nec repetitur ex sua infirmitate, sed nostra, qui quotidie peccamus, et venialium remissionem consequimur, et augmentum virtutum si digne participamus. Opponitur de hoc quod Augustinus dicit, quod bonus sacramentum, et rem sacramenti accipit; malus vero tantum sacramentum, et non rem sacramenti, et jam superius dictum est, quod malus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ refectio animarum. quia ꝑedulium carnis
uenitiri ad gustum diuinitatis.
quare non fubtina tm̃ s sub duplici sumat᷑.
Scło. Id̃o sub duab speb ut ostendat᷑ quia co¬
trim homainem assumpfic. ut totum hominẽ
mam assumpsit & panis in carnem &e uinũ
in sanguinem mutatur. Itõ itaq sub dutab
la suba uini insolam sub̾am sangiiras mu¬
tatur. Nec debent dici duo sacram̃ta. s unũ.
neq ic̃o cłi it̾ari sacram̃tum. quia b̃ndictio
de aliis non pot̃ ꝯsecrari corpꝰ ce sangiuis xͥ.
qmͣ de gͣno frum̃ti in panem redacto &e de ui
lice d̃m. Soło. Aqua ppłm sig̾̃cat. unde nͥ ui¬
num inquio sig̃catur xp̃e debet offerri sine
aqua si ne uino ullo mͦ. quia ppłs non est
redemptus nili ꝑ xꝑm
tur. Soło. Siquis non intendens hesim intͦdu¬
cere obliuione uł ignorantia aquam p̃t̾irel¬
serit non iuidetur ẽẽ irritum. Unte nͨ eccł̃ie

Expanded text:
est refectio animarum, quia per edulium carnis est refectio animarum, quia per edulium carnis venitur ad gustum divinitatis. quare non sub una tantum, sed sub duplici sumatur? Solutio. Ideo sub duabus speciebus, ut ostendatur quod totum hominem assumpserit, ut totum hominem mam assumpsit, et panis in carnem, et vinum in sanguinem mutatur. Ideo utique sub duabus la substantia vini in solam substantiam sanguinis mutatur. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum. Neque ideo dicitur iterari sacramentum, quia benedictio de aliis non potest consecrari corpus et sanguis Christi, quam de grano frumenti in panem redacto, et de vilice Domini. Solutio. Aqua populum significat: unde nec vinum, quo significatur Christus debet offeri sine aqua sine vino ullo modo; quia populus non est redemptus nisi per Chtur. Solutio. Si quis non intendens haeresim introducere, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur esse irritum: unde nec Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qnͣ quare pꝰsacram̃tum tipici agni d̾ns ded̾it
discipłis sins sacramentum corꝑis et san¬
guinis. Soło. Ut ostende̾t sacram̃ta legali¬
a int̃ que p̃ciptum erat sacram̃tum agni
paschalis. debere cessare. & sacram̃ta noue
legis substitui. int̾que pͥmum locum tenet
eucharistia. idõ eẽ ut hoc sacram̃tum artiꝰ
imprimet atq tenatius memorie discipło¬
sp̃e. ce non sub ꝓpͥa hoc sacram̃tum dederit.
Soło. Ut fides habet m̃itum que ẽ de iruisi¬
bilib. quia fides non ħtm̃itum. eui rõ hu¬
mana p̃bet exꝑim̃tum. Et ne abhorreret o¬
culus quodtenet manus & ne ab incredu¬
Soło. Quia res hutus speciei exp̃ssam habet
similitudinem cum ut᷑q re huius sacram̃ti.
quia sicut panis ex multis gͣnis &e umum ex
inultis acinis. sic corpꝰ xꝑi mat̾iale exmultis
membris. &e sp̃ale ex multis fidelib constat.
& sicut in pane et uino plena & pͥncipalis re
fectio ẽ. sicin hoc sacram̃to plena et pͥncipalis

Expanded text:
typici agni Dominus dederit discipulis suis sacramentum corporis et sanguinis sui? Solutio. Ut ostenderet sacramenta legalia, inter quae praecipuum erat sacramentum agni Paschalis, debere cessare, et sacramentum novae legis substitui: inter quae primum locum tenet eucharistia: ideo etiam ut hoc sacramentum arctius imprimeret, atque tenacius memoriae discipet non sub propria, hoc sacramentum dederit? Solutio. Ut fides haberet meritum, quae est de invisibilibus, quia fides non habet meritum, cum ratio humana praebet experimentum; et ne obhorreret oculus quod tenet manus, et ne ab increduSolutio. Quia res hujus speciei expressam habet similitudinem cum utraque re hujus sacramenti quia sicut panis ex multis granis, et vinum ex multis uvis, sic corpus Christi materiale ex multis membris, et spirituale ex multis fidelibus constat. Et sicut in pane, et vino plena et principalis refectio corporum est, sic in hoc sacramento plena et principalis
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾a temptationum. Unum uolentum. a¬
liud fraudulentum. c̾cium iuolentum et
fraudulentum. Primum fit ꝑ aꝑtas ꝑsecu¬
tit dicibolus. Unde et leo dictus ẽ aꝑte se¬
uiendo. draco ceculte ct latent̃ seducendo
Unde scͥptumẽ sub linguaeuis labore dolor.¬
piit̃ eg̃it ampatilus rogando ut iret. an apol
lont quiesceret. quia uidetur hic ñ rogasse
quos decuit. aut ille omisisse quod debuit.¬
Soło Uerum ẽ quodut᷑q rõnabilit̾ egit qͥ a
tam rogauit ut hoc fac̾et. Unde apollo quia
sic petebatur: uidebat magis dimittendam
apti petonem quare non adquicuit.

Expanded text:
genera tentationum: unum violentum, agenera tentationum: unum violentum, aliud fraudulentum, tertium violentum et fraudulentum. Primum fit per apertas persecutit diabolus: unde et leo dictus est aperte saeviendo, draco occulte et latenter seducendo: unde scriptum est: Sub lingua ejus labor, et dolorbiliter egerit, an Paulus rogando, ut iret? an Apollo non acquiescendo quia videtur aut hic non rogasse quod decuit, aut ille omisisse quod  Verum est quod uterque rationabiliter egit, quia us rogavit, ut hoc faceret; unde Apollo, quia sic petebatur, videbat magis dimittendam Apostoli petitionem, quare non acquievit.
Abbreviated transcription (Latin):
batur ppłs uideorum ad festum uł ad bellum.
sicut tunc adiudicium di ꝯuocabuntur. uel
aliquod euidens signum. quo idem fiat:. quod
mine qñq diabolus qui ẽ auctor mortis. qñ¬
solutio anime ce corporis significatur. Soło.
Põt̃ sane intelligi & de cliabolo &e de pec̃co. ce dis¬
solutione anime et corꝑis. ꝯstat quod iniric¬
toria dnice resurrectionis sit absortus diabo¬
lus ne dominetur sicut ante. qñtimore mor¬
tis ꝯpellebant᷑ homines ad quodlibet scelꝰ.
Nunc aũt scĩ mortem ꝯtempnunt. Maxi¬
me aũt infutura gn̾ali om̃ium resurrecti¬
one. om̃is mors absorbebitur. qñ hoc mor¬
tale induet incorruptelam.
gendum ex his que dicta sunt suꝑ epłam ad
romanos facile potest ꝑpendi. lege enunda¬
ta & carnalis ꝯcupiscentia inualuit. et pre¬
uaricatio accessit. Lex enim ꝑhibendo au¬
¶Stabiles infide ne ꝑse moueantur pede suꝑ¬
bie. Immobiles in tempcationib ne manti pec¬
catoris inpellente fidem deserant. Tria sunt

Expanded text:
batur populus Judaeorum ad festum vel ad bellum, sic tunc ad judicium vocabuntur, vel aliquod evidens signum, quo idem fiat, quod vmine quandoque diabolus, qui est auctor mortis, quandsolutio animae et corporis significatur. Solutio. Posolutione animae et corporis. Constat quod in victoria Dominicae resurrectionis sit absorptus diabolus: ne dominetur, sicut ante, quando timore mortis compellebantur homines ad quodlibet scelus; nunc autem sancti mortem contemnunt: maxime autem in futura generali omnium resurrectione omnis mors absorbebitur, quando hoc mortale induet incorruptelam. gendum: ex his, quae dicta sunt, super epistolam ad Romanos, facile potest perpendi: lege enim data, et carnalis concupiscentia invaluit, et praevaricatio accessit. Lex enim prohibendo auStabiles in fide, ne per se moveantur pede superbiae; immobiles in tentationibus, ne manu peccatorum impellente fidem deserant. Tria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fit uisionis di & sic sola ħre beatitudinem
possit Nonne beati cẽ posscimus sine corꝑm
diligent quid dicatur. & scđm quid. qd̾ i
ait miserabiliores sumus om̃ib hominibꝰ¬
ñ hoc scdđ̾m animam. s scđm corpꝰ dicit. hic e¬
nam maiorem miseriam aliis passus :apłs.
mur stola. claritas enim illa que incorpore
erit ad argm̃tum beatitudinis ip̃ius erit.
ut quod prius ħuit ad miseriam. iam hat
ad głam &e decorem. ꝓbat apłs resurrectio¬
nem mortuorum. ꝑ resurrec̃tionem xp̃i. q̃

Expanded text:
sit visionis Dei, et sic sola habere beatitudinem sit visionis Dei, et sic sola habere beatitudinem possit, nonne beati esse possumus sine corpordiligenter quid dicatur, et secundum quid. Quod enim ait: Miserabiliores sumus omnibus hominibus, non secundum animam, sed secundum corpus dicit. Hic enim majorem miseriam aliis passus est Apomur stola: claritas enim illa, quae in corpore erit: ad augmentum beatitudinis ipsius erit, ut quod prius habuit ad miseriam, jam habeat ad gloriam et decorem. Probat Apostolus resurrectionem mortuorum per resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
mo oꝑatur ex gr̃a ẽ euioͦꝑatur. Quiddam e¬
nim gr̃a ut iam dictum ẽ oꝑatur. sine ad¬
uitorio hominis quia ꝯpungit m̃tem et ex¬
citat. homo uͦ sine gr̃a nͨ ꝯsenttre gr̃e potest.¬
s gr̃e ducenti ce tͣhenti innitit᷑ ce sic gĩa ad¬
uitꝰ ꝓmeretur. Ex quo patet qm̃ ñ tm̃ ex gr̃a
ẽ. qͣn homo aliquid boni facit. scẽ ex lilaro
homine oꝑantis. Sunt itaq quedam ȩx sola
gr̃a. quedam ex gr̃a et homine.¬
&e quomͦ sit intelligenda. Soło uera ẽ ce sic in¬
telligenda. si impossibile eẽt mortuos resur¬
gere ut quidam hetici dicebant nͨ xꝑmi re
surrexisse ẽ possibile. uł si scĩ ñ eẽnt resurrec
tum quod fecit incarne moriendo paciendo
resurgendo ꝑ nob̃ fecit.
¶ Si aũt xp̃e non resurrexit inanis ẽ fides nr̃a.
nr̃am. & miserabiliores sumus om̃ib ħoib.
si non erit resurrectio mortuorum ce corꝑm.
slamc̃ anima iinmortalis. &x ip̃a sola capax

Expanded text:
mo operatur, ex gratia est cui cooperatur. Quaedam emo operatur, ex gratia est cui cooperatur. Quaedam enim gratia, ut jam dictum est, operatur sine adjutorio hominis, quia compungit mentem, et excitat, homo vero sine gratia, nec consentire potest trahenti et ducenti innititur, et sic gratia adjutus promeretur. Ex quo patet quod non tantum gratia est, quando homo aliquid boni facit, sed etiam ex libero homine operantis. Sunt itaque quaedam ex sola gratia, quaedam ex gratia et homine.et quomodo sit intelligenda. Solutio. Vera est, et sic intelligitur: Si impossibile esset mortuos resurgere, ut quidam haeretici dicebant, nec Christum surrexisse est possibile; vel si sancti non essent resurrecttum quod fecit in carne, moriendo, patiendo, resurgendo, pro nobis fecit.ides nostra. nostram: et miserabiliores sumus omnibus hominibus , si non erit resurrectio mortuorum vel corporum. Nam cum anima immortalis, et ipsa sola capax
Abbreviated transcription (Latin):
nob sine nob̃ .s. p̃ꝑando sanando lib̃marbitri¬
um. ut bonum uelit. qmͣ notat apłs dicens. ur̃a
di sum id quod sum. Grã uͦ subsequens uł co¬
oꝑans una et eadem ẽ. que oꝑatur in nob ñ
sine nob. subsequendo & aduiuando ne frus¬
tra uelimus. qmͣ notat apłs dicens. & gr̃a
etus inme uacua non fuit. quia om̃ibus
plus laboraui. Nonaũt ego s gr̃a cłi mecum.
Ex hoc itaq quod dicit ego ium id quod sũ
gr̃a di destruitur errorpelẽgi anorum. qiti.
dicebant lib̃m arbitum ad salutem ꝑm̾en¬
dam suffic̃e. Item ex eo quod supponit᷑ ce gr̃a
eus inme uacua non fuit. Hominem os¬
tendit ex libo arbito aliquid posse. quod qͥ¬
dam hetici negant dicentes. qd̾ homo nilꝑ
m̃eri potest. apłs uͦ demonstrat. hominem
ex se quidem nicħ posse. s tm̃ ex gr̃a suꝑueni¬
ente. oportet enim hominem gr̃a p̃ueniri.
Deinde libm arbitrium iamagr̃a puentũ
ra talis ẽ ut reluc̾e & cooꝑari possit. Sicut
radio solis ocłs tactus uidere potest. Ꝙ gͦ ho¬

Expanded text:
itrium, ut bonum velit, quam notat Apostolus dicens: Gratia Dei sum id quod sum: gratia vero subsequens, vel cooperans una et eadem est, quae operatur in nobis, non sine nobis, subsequendo, et adjuvando, ne frustra velimus, quam notat Apostolus dicens: Et gratia ejus in me vacua non fuit, quia omnibus plus laboravi: non autem ego, sed gratia Dei mecum. Ex hoc itaque, quod dicit: Ego sum id quod sum gratia Dei, destruitur error Pelagianorum, qui dicebant liberum arbitrium ad salutem promerendam sufficere. Item ex eo quod supponit, et gratia ejus in me vacua non fuit, hominem ostendit ex libero arbitrio aliquid posse, quod quidam haeretici negant dicentes, quod homo nil promereri potest. Apostolus vero demonstrat hominem ex se quidem nil posse, sed tantum ex gratia superveniente: oportet enim hominem gratia praeveniri: deinde liberum arbitrium, jam a gratia ra talis est ut relucere et cooperari possit, sicut radio solis oculus tactus videre potest. Quod ergo ho
Abbreviated transcription (Latin):
contͣme ẽ. Ex quib patet quia &e malisepe his
doms utuntur. & sic uidetur quod sint de corpore
xp̃i. ce sint euis membra. s idemcum sunit mali
om̃s ħntes dona sp̃i sc̃i inunitate corporis xꝑi¬
ꝯsistant. uł ecclia large accipitui .s. multitudo
om̃ium sacram̃tis eccłie participantium. In
quib sunt quedam puͥda membra. ce gͣna mł¬
alicuius totius simul uincte recipiant nom̃
anima et caro sunt unus homo.

Expanded text:
contra me est . Ex quibus patet quod et mali his donis contra me est . Ex quibus patet quod et mali his donis saepe utuntur, et sic videtur, quod sint de corpore Christi, et sint ejus membra; sed iidem, cum sint mali, quod omnes habentes dona Spiritus sancti in unitate corporis consistant; vel Ecclesia large accipitur, scilicet multitudo omnium sacramentis Ecclesiae participantium. In quibus sunt quaedam putrida membra, et grana mulalicujus totius simul junctae recipiant nomensii, anima et caro sunt unus homo.