comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se suã. quã bñ nouat a nullo iuro
fuisse aitactã: cũ eẽt iustꝰ ⁊ iuste
omĩa uellet age̾: optimũ duxit ut
neq hec aliisꝓd̾et. neq ip̃e eã ac¬
ciꝑet uxorẽ: s mutato occulte
nuptiarũ ꝓposito. in condicione
eã sponse manere patetur. ut e¬
rat. Nã ⁊ in ysaia legãt uͥginem
de domodauid eẽ concepturam.
et pariturã dnm: deqͣetiã domo
nouãt genꝰ duxisse mariã: atq
ideo ñ discredebat in ea ꝓpħiam
hanc fusse cõplendã. S si etiam
occulte dirutt̾et eã neq acciperet
conugem. ⁊ illa sponsa pareret:
nmirũ ꝑpaucieẽnt. qui eã uir¬
ginẽ ⁊ ñ potiꝰ autumareut esse
mẽtricem̃. Unde consiliũ ioseph.
repente consilio meliori mutat᷑:
ut uidelicet ad conseruandã Ma¬
rie famam ipẽ eã celebrato nup¬
tiarũ coniuino coniuge acciꝑet:
s castam ꝑpetuo custodiret. Ma¬
luit aũt dñs aliqͦs modũ sue ge¬
nerationis ignorare: quã sue casti¬
tatẽ iifamare genitͥcis. Nam seq̃

Expanded text:
uam, quam bene noverat a nullo viro fuisse attactam, cum esset justus et juste omnia vellet agere, optimum duxit ut neque hoc aliis proderet, neque ipse eam acciperet uxorem, sed mutato occulte nuptiarum proposito, in conditione eam sponsae manere pateretur ut erat: nam et in Isaia legerat virginem de domo David concepturam et parituram Dominum, de qua etiam domo noverat genus duxisse Mariam, atque ideo non discredebat in ea prophetiam hanc fuisse complendam; sed si eam occulte dimitteret, neque acciperet conjugem, et illa sponsa pareret, nimirum perpauci essent qui eam virginem et non potius autumarent esse meretricem. Unde consilium Joseph repente consilio meliore mutatur, ut videlicet ad conservandam Mariae famam, ipse eam, celebrato nuptiarum convivio, conjugem acciperet, sed castam perpetuo custodiret. Maluit namque Dominus aliquos modum suae generationis ignorare, quam suae castitatem infamare genitricis. Nam sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
um sui erroris. qd̾ pͥmogenitꝰ nun¬
cupat᷑ dñs. Au̾tat dñs hanc
blasphemiam a fide omnium nr̃m:
donetq nobis catholica pietate in¬
tellig̾e pareutes nr̃i saluatoris irte¬

Expanded text:
um sui erroris, quod primogenitus nuncupatur Dominus. Avertat Deus hanc bladonetque nobis catholica pietate intelligere, parentes nostri Salvatoris inte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duodecĩ trib isrł uniu̾sitaᷤ
eoꝵ qͥ iudicandist̃ ostenditur.
Unde notandũ. qd̾ duo st̃ ordines
electoꝵ in uidicio futuri. unus uidi¬
cantium cum dño. de quib ł loco
memoratur qui reliquer̃t omĩa et
secuti sunt illũ: aliꝰ uidicaturus a
dñõ. qui ñ quid̃ omĩa sua parit̃
reliq̃runt. s de his tñ que habebãt.
cotidianas dare elemosinas pauꝑi
b xp̃i curabant. Uñ audituri st̃ ĩ
iudicio. Henite uñdicti patris mei:
possidete paratũ uob regnũ a consti¬
tutione mundi. E suriui enim:

Expanded text:
r duodecim tribus Israel universitas eorum qui judicandi sunt ostenditur. Unde notandum quod duo sunt ordines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
quiẽ. Quib tñ omĩb iungenitꝰ filiꝰ
qui ẽ in sinu pat̾s dm̃ uixta modũ
cuiq sue capacitatis narrabit: cũ
tp̃r resurrectioĩs bñdictionẽ dedĩt.
qͥ legẽ dedit: ut ambulantes de uir¬
tute fidei ⁊ spei in uͥtutẽ contẽpla¬
tioĩs uideant dm̃ deoꝵ insyon:. id :
incõmutabilis specula u̾itatis:

Expanded text:
quiem: quibus tamen omnibus unigenitus Filius qui est in sinu Patris, Deum juxta modum suae capacitatis cuique narrabit, cum tempore resurrectionis benedictionem dederit, cui legem dedit, ut ambulantes de virtute fidei et spei in virtutem contemplationis videant Deum deorum in Sion, id est, incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
s delectabile potiꝰ estimari qr uera
loquam᷑. qñ patͥs nr̃i spiritalia ge¬
sta uarraniꝰ. cui manifesto mira¬
culo dñs quod fidelib siuis ꝓmisit.
adimpleuit. Quia omĩs qͥ reliq̃rit
domũ. uel fr̃s uł sorores. aut patrẽ
aut matrẽ. aur uxorẽ aut filios aut

Expanded text:
 delectabile potius aestimare, quia vera loquimur, quando Patris nostri spiritualia gesta narramus, cui manifesto miraculo Dominus, quod fidelibus suis promisit, adimplevit: quia omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut fi
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: math̾s euglista breui qͥdem
sermone. s plena uitate describit.
Quicũ patrũ gñationes ab abraham
usq ad ioseph uirũ marie ꝑduxis
genitos simul ⁊ gena̾ntes ostendis¬
set: mox de ip̃o locuturus. qͣntũ eiꝰ
gen̾atio a cetis distaret aꝑuit: q
uidelicet cet̾i ꝑ coniunctionẽ mariᷤ
et femine solitã. ipe aut̃ ꝑ u̾ginem
ut pote dĩ filiꝰ. nasce̾t᷑ in mundo.
Et quidem decebat omĩmodis. ut cũ
ds̃ hõ ꝓpt̃ hoĩes fieri uellet. ñ alia quã
uͥgine matre nasceret᷑: eũ uirginẽ
gena̾re conting̾et. ñ aliũ quã qͥds̃
eẽt filiũ ꝓcrearet. Cũ eẽt inqͥt des

Expanded text:
ruit, Matthaeus evangelista brevi quidem sermone, sed plena veritate, describit, qui cum patrum generationes ab Abraham usque ad Joseph virum Mariae perduxissgenitos simul et generantes ostendisset, mox de ipso locuturus, quantum ejus generatio a caeteris distaret aperuit; quia videlicet caeteri per conjunctionem maris et feminae solitam, ipse autem per virginem, ut pote Dei Filius nasceretur in mundum. Et quidem decebat omnimodis, ut cum Deus homo propter homines fieri vellet, non alia quam virgine matre nasceretur; cum virginem generare contingeret, non alium quam qui Deus esset Filium procrearet. Cum esset, inquit, des
Abbreviated transcription (Latin):
minũ dr̃. nemo humaano aclhuc ha¬
bitu p̃grauatus: humauia ꝯu̾satiõe
in angło uidebat in ipsa eiꝰ uat᷑a ui¬
dere desida̾nꝰ orabat. si iueui grãm
i ꝯspectu tuo. ostende mͥgłam tu¬
am: audiuit. Npotis uidere faciẽ
ineã: ñ enĩ uidebit me hõ ⁊ uiuet.
Neq huic assercioni putandii esse
contrariũ: qd̾ aliquotiẽs patͥarche¬

Expanded text:
adhuc habitu aggravatus, humana conversatione in angelo videbat, in ipsa ejus natura videre desiderans, orabat: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi gloriam tuam , audivit: Non poteris videre faciem meam, non enim videbit me homo, et vivet . Neque huic assertioni putandum est esse contrarium quod aliquoties patriarch
Abbreviated transcription (Latin):
i dũo. ⁊ delectabit᷑ in salutari eius:
defecit in salutari tuo aĩa mea: ego
aũ in dño gloriabor. gaudebo in
dño ihũ meo: ⁊ maxime illud. Ds̃
in noĩe tuo saluũ me fac: Ac si
dicet. Noĩs tui głam qͥ saluator
uocaris: in me saluando clarifica
Ibẽg̾ nom̃ ẽ filii. qui ex uͥgine natꝰ ẽ:
angło exponente significans. qd̾ ip̃e
saluat a pec̃is: idem utiq a corrup¬
tionib m̃tis ⁊ corporis q̃ ob pcc̃a con¬
tigerunt. saluabit. Xp̃cuͦ uocabu

Expanded text:
ri ejus . Defecit in Salutari tuo anima mea. Ego autem in Domino gloriabor . Gaudebo in Deo Jesu meo . Et maxime illud: Deus in nomine tuo salvum me fac , ac si diceret: Nominis tui gloriam qui Salvator vocaris, in me salvando clarifica. Jesus ergo nomen est filii qui ex virgine natus est, angelo exponente, significans quod ipse salvat a peccatis idem utique a corruptionibus mentis et corporis, quae ob peccata contigerunt, salvabit. Christu
Abbreviated transcription (Latin):
strare pccm̃. iusticiã docẽ. ⁊ tͣngresso¬
res sui reos ostendẽ ualebat. Porro
ẽ ñ concupisces: ꝑ moysen lex qͦd
ẽ ꝑ xp̃m: qr umbram habebat lex
bonoꝵ futuroꝵ : ñ ipsam unaginẽ
rerum. Et sic̃ alibi dic̃ apłs: omĩa
in figura contingebant illis. Sed ꝓ
umbra lucem ueritatis. ꝓ figura
legis ipsam imaginẽ rerũ q̃ figu¬
moysen data ẽ : cũ populus asꝑ¬
sione sangunis agni mundari

Expanded text:
strare peccatum, justitiam docere, et transgressores sui reos ostendere, valebat: porro est, Non concupisces , per Moysen lex, quia Christum, quia umbram habebat lex bonorum futurorum, non ipsam imaginem rerum. Et sicut alibi dicit Apostolus: Omnia in figura contingebant illis ; sed pro umbra lucem veritatis, pro figura legis ipsam imaginem rerum quae figuMoysen data est, cum populus aspersione sanguinis agni mundari
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ recte iordanis. ruius uidicii mnt̃¬
suã ꝯscientiã discutiendo exami¬
nant. eo lauores ex intimo cordis
fonte lacͥmar̃ fluuios fundunt:
ut qr minꝰ ꝑfectos se eẽ dep̃hendũt:
sordes sue fragilitatis undis peni¬
pellicia circa lũbos eiꝰ: ⁊ locustas
et mel siluestre edebat. Quantũ ad
litt̾am. indum̃ti ⁊ esce uilitaᷤᷤ. que
solitariũ ⁊ penitentie p̃conẽ decebat.
ostendit᷑. S et figurate. pili cameli e
quib cilicium fit: penitentiauł con¬
tinentia qua ⁊ ip̃e exercebat᷑. ⁊ ceteros
tificasse m̃bra sua t̃rena. ⁊ auditores
suos idem docuisse signat᷑. Constat
nãq ꝑ lũbos sepe luxuriã signari.
Uñ ꝓpt̃ hanc cõpescendã. ⁊ castitatis

Expanded text:
Unde recte Iordanis 'rivus iudicii' inteUnde recte Iordanis 'rivus iudicii' intesuam conscientiam discutiendo examinant, eo latiores ex intimo cordis fonte lacrimarum fluvios fundunt, et quia minus perfectos se esse deprehendunt, sordes suae fragilitatis undis penipellicea circa lumbos ejus, et locustas et mel silvestre edebat. Quantum ad litteram indumenti et escae, vilitas quae solitarium et poenitentiae praeconem decebat ostenditur. Sed et figurate pilis cameli, e quibus cilicium fit, poenitentia vel continentia, qua et ipse exercebatur et caeteros ipsum mortificasse membra sua terrena, et auditores suos idem docuisse signatur. Constat namque per lumbos saepe luxuriam designari: unde propter hanc capessendam et castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Et eg̾diebat᷑ ad eũ omĩs uidee regio.
⁊ ierosolunite uniu̾si: ⁊ baptizabant᷑
ab illo in iordane fluĩe: confitentes
pcc̃a sua. Patet litt̾e sensꝰ: qr qͥ uicini¬
ores uł doctiores erant: pͥmi afflu¬
entes u̾bũ susceꝑe salutis. S qr iu¬
possumꝰ inistice intellige̾ eos qui con¬
fessionẽ uere fidei didici̾nt. qͥ uisionem
suꝑue pacis amaui̾nt: in uidee ⁊ iero¬
solimitarũ appellatioe designatos.
Nã tales maxime tunc ad ioħem in
desertũ ꝓ accipiendo baptisinate exis¬
se credendi st̃: quales ⁊̃ nc̃ audito dei
u̾bo. de pͥsca sua conu̾satiõe eg̃di. ac
solitudinẽ uite sp̃ał ad exẽplũ fide¬
liũ doctoꝵ constat ingredi. Quia ni¬
iirũ uita noue conu̾satioĩs cotidie
castigati: qĩ cotidiano iordanis bap¬
tisnate lacͥnus sue cõpunctioĩs.
ab onũ uicioꝵ subripientiũ conta¬
gione purgant᷑: urtaeũ qͥ dixit.
Lauabo ꝑ singłas noctes lectũ meũ:
lacͥnus meis stratũ meũ rigabo.

Expanded text:
is Judaeae regio et Hierosolymitae universi, et baptizabantur ab illo in Jordane flumine, confitentes peccata sua. Patet litterae sensus, quia qui viciniores vel doctiores erant, primi affluenter verbum suscepere salutis. Sed quia Jupossumus intelligere eos mystice qui confessionem rectae fidei didicerint, qui visionem supernae pacis amaverint, in Judaeae et Hierosolymitanorum appellatione designatos. Nam tales maxime tunc ad Joannem in desertum pro accipiendo baptismate exisse credendi sunt. Tales etiam nunc audito Dei verbo de prisca sua conversatione egredi, ac solitudinem vitae spiritualis ad exemplum fidelium doctorum constat ingredi; quia nimirum vita novae conversationis quotidie castigati, quasi quotidiano Jordanis baptismate lacrymis suae compunctionis ab omni vitiorum subripientium contagiLavabo per singulas noctes lectum meum; lacrimis meis stratum meum rigabo.
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sui dono. ⁊ legẽ spiritalit̃ u¬
telligi. ac seruari posse donauit:
et eos qͥ seruant. in uerã uite celes
tis beatitudinẽ quã t̃ra reꝓmissio¬
stat: Dm̃ nemo uidit unꝗͣ: unige¬
rauit. Hulla ⁊ enĩ gr̃a maior bõibꝰ
dari. nulla uitas altior pot̃ ab ho¬
minib cognosci: quã ea de qͣ uiugemitꝰ
dei filiꝰ fidelib suis narrans: beati in¬
Et de q̃ patͥ supplicans ait. Hec ẽ aũt
uita et̾na: ut cognoscant te ucrũ ⁊¬
Quẽ nunirũ beatissima ꝑceptio

Expanded text:
Spiritus sui dono, et legem spiritaliter intelligi ac servari posse donavit: et eos qui servant in veram coelestis vitae beatitudinem, quam terra promissiostat. Deum nemo vidit unquam: unigeravit. Nulla etenim gratia major hominibus dari, nulla veritas altior potest ab hominibus cognosci, quam ea de qua unigenitus Dei Filius suis fidelibus narrans: Beati, inet de qua Patri supplicans ait: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te verum Quae nimiru
Abbreviated transcription (Latin):
Proptea ine licet postĩor uatꝰ: gła ma¬
iestatis ⁊ in assũpta humanitate p̃i¬
bit. Exposito aũ eugłista p̃cursoris
diũ testimonio. qd̾ de illo ꝑhibue¬
rat: redit statĩ ad sue assercionis qd̾
seqr̃. Et de plenitudine eiꝰ nos euif¬
uos oñs accepimꝰ: gram ꝓ gr̃a. Suꝑiꝰ¬

Expanded text:
propterea me, licet posterior natus, gloria majestatis etiam in assumpta humanitate praeibit. Exposito autem evangelista praecursoris Domini testimonio quod de illo perhibuerat, reddit statim suae assertionis, quod tur: Et de plenitudine ejus omnes nos accepimus, gratiam pro gratia. Su
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ꝓpt̃ fidem. dilectionẽ. ⁊ oꝑa
Quia u̾e a bouo deuiemꝰ innere:
ipso duce sẽꝑ opus habemꝰ cui
dicit᷑. Deduc me dñe iniiatua:⁊
ambulabo inui̾tate tua. Ac si aꝑte
dicat᷑. Nisite duce ingrediens. uiã
uitatis quã cepi. tenere nequaqͣm
sufficio. Ne in bonis deficiamꝰ oꝑib
illiꝰ auxiliodebemꝰ semꝑ iuiti qͥ ait.
Quia sñ me nichil potestis facẽ. uñ
recte psalmista. ut nuiciũ bone fid̾i
bona q̃ agimꝰ illo opitulante ꝑfici
Ut mercedẽ uite eterne q̃ boniꝰ redditur
oꝑib. gratiᷤ tribui nobis ostendẽt:
er̾cenda donauit. suꝑue beatitudiniᷤ
p̃mia retribuit. Et ħ÷ qd̾ dr̃: acciꝑe¬
grã bone conu̾satioĩs quã dedit.⁊
ne defice possit ip̃e seruans adui¬
mus. Deniq apłs ip̃ãm uite et̾ue
ꝑceptionẽ. que itiq mitis p̃cedñ¬
tib redditur: gram uocare ñ dubita¬
uit. Qͥ cũ p̃mi siss stipendiũ pcẽi
eẽ mortẽ. noluit e contͣrio dice̾. stipen¬

Expanded text:
itam propter fidem, dilectionem et opera quia ne a bono deviemus itinere, ipso duce semper opus habemus, cui dicitur: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulem in veritate tua . Ac si aperte dicatur: Nisi te duce ingrediens viam veritatis, quam coepi tenere, nequaquam sufficio. Ne in bonis deficiamus operibus, illius auxilio debemus semper inniti, qui ait, Quia sine me nihil potestis facere . Unde recte Psalmista, ut initium fidei et bobona quae agimus illo opitulante perficieUt mercedem vitae aeternae, quae bonis redditur operibus, gratis tribui nobis ostenderet,exercenda donavit, supernae beatitudinis praemia retribuit; etgratia bonae conversationis quam dedit, et ne deficere possit, ipse servans adjumus. Denique Apostolus ipsam vitae aeternae perceptionem, quae utique meritis praecedentibus redditur gratiam vocare non dubitavit: qui cum praemisisset stipendium peccati esse mortem, noluit e contrario dicere stipen
Abbreviated transcription (Latin):
suã ponat qͥs ꝓ amicis suis. Unde
recte ut̾q tͣnsitꝰ. ⁊ legalis uidelicet
⁊ eugłicus: sangĩe consecͣtus est.
Iue agni p aschalis: iste . de qͦdicit
ille in crucis modũ medio limini
et suꝑliminari. mediis asꝑso in

Expanded text:
suam quis ponat pro amicis suis . Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet, et evangelicus, sanguine consecratus est, ille agni paschalis, iste ejus de quo dille in crucis modum medio limine et superliminari medius asperso in
Abbreviated transcription (Latin):
ditorisur̃ ñ qͥddã s om̃e qͥcqͥd boni
habenꝰ accipimꝰ: curandũ sũmoꝑe
ẽ. ne qͥspiã de sua bona actione uł co¬
gitatione incantꝰ extollat: ne si in¬
gratus largitori remiansit. ꝑdat boñ
qd̾ accepit: ac digna apłi inc̾patiõe

Expanded text:
boni habemus, accepimus, curandum summopere est ne quispiam se de bona actione vel cogitatione incautus extollat; ne si ingratus largitori remanserit, perdat bonum quod accepit, ac digne apostolica increpatione
Abbreviated transcription (Latin):
do oꝑib: s marime nẽ. cũ nati¬
uitatẽ ipĩus dni nr̃i saluatoris ꝓ¬
xime celebrare debemꝰ: diligñtiꝰ
solito in uigilando ut qͥeqͥd negligen¬
tie subripientis nob̾ inẽe dep̃hendimꝰ.
citiꝰ abst̾gere satagamꝰ ÷ qͥc qͥd haben¬
de uͥtutis deesse nob̾ inspexĩmꝰ. citius
adqͥrere studeamꝰ. E uulsis uituꝑa¬
mationũ cet̾oꝵq frutectis uicioꝵ:¬

Expanded text:
ime nunc cum nativitatem ipsius Domini nostri Salvatoris proxime celebrare debemus, diligentius solito invigilando, ut quidquid negligentiae subripientis nobis inesse deprehenderimus, citius abstergere satagamus: quidquid habendae virtutis deesse nobis inspexerimus, citius acquirere studeamus, evulsis ationu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ uen̾ie motꝰ concupiscentie fun¬
ditꝰ edoniuit: lũbos utiq zona pel¬
licia cinxit. Locustis q̃ a t̃ra alacͥter
euolant. s citiꝰ ad trã recidunt. ⁊ mel¬
le siluestri qͦd simul edebat: breui¬
tas parit ⁊ dulcedo p̃dicatioĩs eiꝰ in¬
timatur: qr ⁊ libent̃ apopulis
audielut᷑ p̃dicans: ⁊ citissime dũo ue¬
niente. p̃dicationi ac baptisiati suo
t̾minũ posuit. Qd̃ siqͥs habitũ siue
uictũ ioħis. ad figurã dñi ⁊ salua¬
toris uri int̃pretari desid̾at. opor¬
tunũ ducens. ut quẽ ꝓphando
monstrabat. etiã uuiendo significaiit:
libent̃ huiꝰ ẽ iutentio seq̃nda: intelli¬
gendũq quod pili cameli ꝓpt̃ cilici¬
um. eos qui pecc̃a penitendo. ieiunã¬
do ⁊ flendo abst̾gere curant: tona
pellicia ꝓpt̃ mortẽ aĩamtis de qͦ fit:
illos significet qͥ carnẽ suã crucifixe¬
rt̃ cũ uiciis ⁊ concupiscentiis. ⁊ qͥa

Expanded text:
Qui ergo venereae motus concupiscentiae funditus edomuit, lumbos utique zona pellicea cinxit. Locustis, quae alacriter a terra evolant, sed citius ad terram redeunt, et melle silvestri quod simul edebat, brevitas pariter et dulcedo praedicationis ejus intimatur, quia et libenter a populis audiebatur praedicans, et citissime Domino veniente praedicationi ac baptismati suo terminum posuit. Quod si quis habitum vel victum Joannis ad figuram Domini Salvatoris interpretari desiderat, opportunum ducens ut quem prophetando monstrabat etiam vivendo significaverit, libenter hujus est intentio sequenda; intelligendumque quod pili cameli propter cilicium eos qui peccata poenitendo, jejunando, et flendo abstergere curant; zona pellicea, propter mortem animantis de quo fit, illos significet qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
solue̾t. se dignũ fate̾tur: magne pro¬
fecto eẽt deuotioĩs indiciũ. Nc̃ aũt
p̃mire humilitatis uͥtute: nec ħ qͥdẽ
ininistio digne se fungi posse testat᷑.
Qͦd si inistio intendimꝰ. patet legis de¬
cretũ: qr qͥ debitã sͥ iure ꝓpinqͥtatis
uxorẽ ñ ip̃e acciꝑe. s alt̾i accipiendã
ꝑmitt̾e uoluisset: in sigũ ꝓmissioĩs
eiꝰdẽ. calciam̃tũ suo de pede solutũ.
ei qͥ hanc acciꝑet. dare iubebatur.
bant. S ip̃e iołis. uit qͥs sit ostendat:
ait. Q habet sponsã: sponsus ẽ. Ami¬
cus aũt sponsi qͥ stat ⁊ audit eũ: gau¬
dio gaudet ꝓpt̃ uocẽ sponsi. Ngͦ se

Expanded text:
r, magnae pror, magnae profecto esset devotionis indicium; nunc autem, prae mirae humilitatis virtute, ne hoc quidem ministerio digne se fungi posse testatur. Quod si mysterio intendimus, patet legis decretum: quia qui debitam sibi propinquitatis jure uxorem non ipse accipere, sed alteri accipiendam permittere voluisset, in signo permissionis ejusdem calceamentum de pede solutum ei qui hanc acciperet dare jubebatur. ebant. Sed ipse Joannes, ut quis sit ostendat, ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem s
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedinẽ nat᷑alis ingenii. qͣ inculti
ext̾arũ nationũ ppłi reficiebant᷑. fig¬
uificat. Et dũ exutroq ppłodñs. qͦs
in unitate sui corporis qd̾ ẽ eccła do¬
cendo tͣi c iat eligit: locustis umirũ
⁊ melle siluest pascrtur: q ⁊ ex ea que
iustabili intentiõẽ celestia q̃sierat: et ex
illa gente q̃ terrene solũ pbilosofie
saporẽ nou̾at. multos in sua m̃bra
conũtit. Descͥpto aũt ioh̾is loco. mun¬
stio. habitu. ⁊ alũto: mox etiã p̃di¬
cationis forma subinfeit᷑. Nam sequit᷑.
Et p̃dicabat dicens. Ueñ fortior me post
me. Fortis qͥdẽ ẽ multũ qui in confessi¬
onẽ pccõꝵ: fortior qͥ in remissionem
mulierũ maior nemo ẽ: fortior cui im¬
iminorato paulominꝰ ab angłis. omĩa
subiecta st̃ sub pedib eiꝰ. Fortis. qͥ regñ
celoꝵ pͥmꝰ uenit p̃dicare: fortior qui
ħ solus potuit dare. Cuiꝰ ñ sũ dignꝰ
inqͥt ꝓcũbens solue̾ corrigiã calcia¬
m̃toꝵ eiꝰ. Et si ad ħtantĩminist̾iũ

Expanded text:
dulcedinem naturalis ingenii qua inculti externarum nationum populi reficiebantur significat. Et dum ex utroque populo Dominus quos in unitatem sui corporis, quod est Ecclesia, docendo trajiciat eligit, locustis nimirum et melle silvestri pascitur; quia et ex ea quae instabili intentione coelestia quaesierat, et ex illa gente quae terrenae solum philosophiae saporem noverat, multos in membra sua convertit. Descripto autem Joannis loco, ministerio, habitu et alimento, mox etiam praedicationis forma subinfertur. Nam sequitur: Et praedicabat dicens: Venit fortior me post me. Fortis quidem est multum qui in confessionem peccatorum, fortior qui in remissionem mulierum nemo major est; fortior, cui minorato paulo minus ab angelis omnia subjecta sunt sub pedibus ejus: fortis, qui regnum coelorum primus venit praedicare; fortior, qui hoc solus potuit dare: Cujus non sum dignus, inquit, procumbens solvere corrigiam calceamentorum ejus . Et si ad hoc tantum ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
testumoniũ de ip̃o ꝑhi¬
bens: celsitudinẽ huma¬
nitatis eiꝰ parit ⁊ diuini¬
tatis et̾nitatẽ. manifesta
uoce ꝓñciat. Clamat enĩ dicens.
sicut mͦ cũ eugłi legeretur ur̃a frat̃i¬
tas audiuit. Hic erat queni dixi uo¬
bis: qͥ post me uent᷑us ẽ. aute me
factus ẽ: qr pͥor me erat. In eo nãq
qd̾ ait qͥpꝰ me uenturuis ẽ: ordinem
humane dispensationis. qͣ post eum
natꝰ. post eũ etiã p̃dicaturus. bap¬
teraturꝰ. signa facturus. ⁊ mortẽ erat
passurus insinuat. Ineo uͦ qd̾ sub¬
iungit aute me factꝰ ẽ: sublunitatẽ
eiusdẽ humanitatis q̃ cetis om̃ĩb
creaturis erat mito p̃ferenda desig

Expanded text:
de ipso perhibens, certitudinem humanitatis ejus pariter et divinitatis aeternitatem manifesta voce pronuntiat. Clamat enim dicens, sicut modo cum Evangelium legeretur vestra fraternitas audivit: Hic erat, quem dixi vobis, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat. In eo namque quod ait, qui post me venturus est, ordinem humanae dispensationis qua post eum natus, post eum etiam praedicaturus, baptizaturus, signa facturus et mortem erat passurus, insinuat. In eo vero quod subjungit, Ante me factus est, sublimitatem ejusdem humanitatis, quae caeteris omnibus creaturis e
Abbreviated transcription (Latin):
nas sic̃ colũbe: ⁊ uolabo ⁊ reqͥescã:
cutũ gͣtulatꝰ. qiͣ cõminib t̃renoꝵ desi¬
dĩoꝵ ĩplicam̃tis insultans: ad uingit.
Ecce elongaui fugiens: ⁊ mansi in
solitudine. Deniq dñs lib̾atũ sangui¬
ne agni populũ de egipto ⁊ ꝑ rubrũ
mare eductũ priꝰ in desertũ quadragni¬
ta annis iustituit. ⁊ sic in t̾rã reꝓmis

Expanded text:
nas sicut columbae? et volabo et requiescam nas sicut columbae? et volabo et requiescam cutum gratulatus, quasi communibus terrenorum desideriorum implicamentis insultans adjungit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Denique Dominus liberatum sanguine agni populum de Aegypto, et per mare Rubrum eductum, prius in deserto quadraginta annis instituit, et sic in terram r
Abbreviated transcription (Latin):
pecõꝵ ꝓsigno tũ fidei ⁊ penitũtie da¬
bat᷑: ut uidelicet recole̾nt se om̃s qͥ
hoc iniciabant᷑. a pccĩs continere. ele¬
mosinis insiste̾. in xp̃m credẽ atq ad
eiꝰ baptisma qͦ in remissionẽ pcc̃oꝵ
abluerent᷑. mox ut appareret. ꝓꝑa¬
re debere. Qd̃ aũ ioħ̾s in deserto bap¬
tisma suũ dat. ⁊ baptisma xp̃i p̃di¬
cat. ĩmo a puo totã in desertis agit
uitã: ideo fit ut sũmꝰ doctor. qđ u̾b̾
p̃dicabat. exẽplis astrueret: ⁊ qͥsuoᷤ
auditores a pcc̃is penitendo discedẽ
suadebat. ipse peccantiũ uicia non
solum mundicia m̃tis. s ⁊ corpons
situ declinaret. Tipice aũ desertũ
in qͦ iołis manebat. segregatã a mũ¬
di illecebris scõꝵ uitã designat. Qͥ
siue solitarii. siue turb̾ ad mxti ui¬
uant: tota semꝑ intentione ani¬
nu p̃sentis scłi desidi̾a sꝑnunt: soli
dõ in abscondito cordis aclherere¬
et in illo spẽ suã pone̾ delectant᷑. Quã
dilectissimã deo solitudinẽ mentis :

Expanded text:
pro signo tamen fidei et poenitentiae dabatur: ut videlicet recolerent se omnes qui hoc initiabantur a peccatis continere, eleemosynis insistere, in Christum credere, atque ad ejus baptisma quo in remissionem peccatorum abluerentur, mox ut appareret, properare debere. Quod autem Joannes in deserto baptismum suum dat, et baptisma Christi praedicat, imo totam a puero in desertis agit vitam: ideo fit ut summus doctor quod verbis praedicabat exemplis astrueret; et qui suos auditores a peccatis poenitendo discedere suadebat, ipse peccantium vitia, non solum munditia mentis, sed corporis situ declinaret. Typice autem desertum in quo Joannes manebat, segregatam a mundi illecebris sanctorum vitam designat, qui sive solitarii, sive turbis admixti vivant, tota semper intentione animi praesentis saeculi desideria spernunt, soli Deo in abscondito cordis aet in illo spem ponere delectantur: quam dilectissimam Deo solitudinem mentis, j
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi ꝑdat: qd̾ ẽ ad solutionẽ cal¬
ciam̃toꝵ eiꝰ se dignũ ũ ẽẽ testari.
Deuiq moyses ⁊ iosue cũ duces sy¬
nagoge ꝯstituerent᷑. calciam̃tũ sol¬
uere p̃cepti st̃: ut intellige̾nt eũ qͥ
ħ sͥ mandabat. sponsũ. id ÷ dnm̃ sy¬
nagoge credendũ: se aũt amicos
sponsi. in eo qd̾ eidẽ synagoge p̃es¬
sent. appellari. ⁊ ẽẽ debere. Egobapti¬
⁊ aui uos aqͣ: ille uͦ baptirabit uos

Expanded text:
si perdat, quod est ad solutionem calceamentorum ejus se dignum non esse testari. Denique Moyses et Josue cum duces Synagogae constituerentur, calceamentum solvere praecepti sunt, ut intelligerent eum qui haec mandabat sponsum, id est, Dominum synagogae credendum; se autem amicos sponsi, in eo quod eidem synagogae praeessent, appellari et esse debere. Ego baptizavi vos aqua, ille vero baptizabit vos
Abbreviated transcription (Latin):
delicet sententia: ⁊ ad litta̾m ⁊ ad inysticũ
sensũ recte accipi. ⁊ deuote debet im¬
pleri. Ad litt̾a̾m quidẽ. ut ꝑ carita¬
tẽ seruiamꝰ inuicem: ñ solũ in la¬
uando pedes fr̃m: s et in quib lib ⁊
eoꝵ necessitatib adiuuandis. Ad
misticũ uͦ intellectũ: ut sic̃ nobis pe¬
nitentib dñs pecca dimitte consueuit:
ita ⁊̃ et nos peccantib in nos fr̃ib dunit¬
tere festinemꝰ. Sic̃ ille lauit nos apecĩs
nr̃is. int̃pellando patrẽ ꝓ nob̾: ita
et nos si scimnꝰ frẽm nr̃m pecc̃m pecca¬
re ñ ad mortẽ. petamꝰ ut detur ei ui¬
ta peccanti ñ ad mortẽ. Et sic̃ apłs ia

Expanded text:
delicet sententia et ad litteram et ad mysticum delicet sententia et ad litteram et ad mysticum sensum recte accipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet eorum necessitatibus adjuvandis. Ad mysticum vero intellectum, ut sicut Dominitentibus dimittere consuevit, ita etiam nos peccantibus in nos fratribus dimittere festinemus . Sicut ille lavit nos a peccatis nostris interpellando Patrem pro nobis, ita et nos, si scimus fratrem nostrum peccare peccatum non ad mortem, petamus ut detur ei vita peccanti non ad mortem . Et si
Abbreviated transcription (Latin):
iuium incedimꝰ. ñ illa leui ⁊ cotidiana
orõnum sollẽpnitate. possumꝰ ab erra¬
tuũ nr̃oꝵ sorde lib̾ari: s maior neces¬
se ẽ inquinatio. maiori orõnum. uigi¬
liarũ. uel ieuinioꝵ. lacͥmarũ. atq ele¬
mosinarũ erercicio purgetur: ipso ni¬
mirũ int̾ius uestigia cordis nr̃i mun¬
dante. qui sedens in dertã dei. ꝑ assũp
bis. Post quã uͦ lauit pedes discipuloꝵ
diĩs. accepit uestim̃ta sua: ⁊ cũ recubu¬
isset it̾m. aꝑuit u̾bo mist̾i̾um lauatioĩs
quod eis paulo ante factiĩ necdũ scien¬
tib ex hibuerat: qr post ꝙͣ patiendo ĩ
cruce lauachrũ nob̾ remissionis conse¬
crauit: accepit inenbra ĩmortalia que
mortalia posuerat. Et cũ post resurre¬
ctionẽ apparuiss discipulis. ac faini¬
liarit᷑ cũ eis eẽt etiã in conuescendo ꝑ
dies quadraginta conu̾satus: er posuit
eis utilitatem sue passionis: cuiꝰ eatenꝰ
qr uirtutẽ inisticam nesciebant. euen¬
tum satis timebant. Si g iqͥt laui

Expanded text:
quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumpbis. Postquam vero lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset, iterum aperuit verbo ministerium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat. Quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia, quae mortalia posuerat; et cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant. Si ergo, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ininea iã nat᷑a patͥ ⁊ spũiscõ uidere
possint eqͣlem̃. Uerũ ce apłis. marty¬
rib ꝯfessorib cet̾isq artioris ⁊ ꝑfec¬
tioris uite uiris fieri credendũ ẽ. qͦrũ
unꝰ certaminũ suoꝵ consciꝰ. ñ dubita¬
uit de seipso testari. Cupio dissolui:
iusti. qͥ pꝰ carnis solutionẽ continuo
bcata ꝑadisi reqͥe suscipiunt᷑: expe¬
ctantes in magno gaudio. in mag¬
nis congaudñtiũ choris. qñ recepto
corpore ueniant ⁊ appareant añ fa¬
ciẽ dĩ. At uͦ ñ nulli ꝓpt̃ bona quid̾
oꝑa ad electoꝵ sortẽ p̃ordinati. s ꝓpt̃
inala aliqͣqͥb olluti de corpore exeũt
pꝰ mortẽ seuere castigandi : ercipunt᷑
flãmis ignis purgatorii: et uel usq: ad
diẽ iudicii. longahuniꝰ eraminatiõe
a uicioꝵ sorde mundant᷑: uł certe
priꝰ amicoꝵ fideliũ p̃cib. helemo¬
stie salutaris oblationib ab soluti

Expanded text:
idere possint aequalem. Verum hoc de apostolis, martyribus, confessoribus caeterisque arctioris ac perfectioris vitae viris fieri credendum est; quorum unus certaminum suorum conscius non dubitavit de seipso testari, Cupio dissolvi ejusti qui post carnis solutionem continuo beata paradisi requie suscipiuntur, exspectantes in magno gaudio, in magnis gaudentium choris, quando recepto corpore veniant et appareant ante faciem Dei. At vero nonnulli propter bona quidem opera ad electorum sortem praeordinati, sed propter mala aliqua, quibus polluti de corpore exierunt, post mortem severe castigandi excipiuntur flammis ignis purgatorii, et vel usque ad diem judicii longa hujus examinatione a vitiorum sorde mundantur; vel certe prius amicorum fidelium precibus, eleemostiae salutar
Abbreviated transcription (Latin):
in lingius igneis eẽ uenturũ. Queri¬
t᷑ sane. utrũ dñs qͥ cunctos fideles
stati ducendũ ẽ baptizandi ministe¬
riũ aliqͥb discipłoꝵ suoꝵ exhibu¬
isse: ꝑ qͦs in ceta sua m̃bra baptimi
dona ꝓpagaret: qͥ memorabile illud
lauandi pedes discipłoꝵ numꝰ su
inceps ꝑ alios aqͣ baptizauit: solꝰ¬

Expanded text:
in linguis igneis esse venturum. Quaeritur sane utrum Dominus qui cunctos fideles stati ducendum est baptizandi ministerium aliquibus discipulorum suorum exhibuisse, per quos in caetera sua membra baptismi dona propagaret, qui memorabile illud lavandi pedes discipulorum munusinceps per suos aqua baptizaverit, sol
Abbreviated transcription (Latin):
pccã remiti nequiuert̃: patet aꝑta
ratio. qr p̃cursioĩs suc seruans offici¬
uni. sic̃ ante dñm nasci. p̃dicare et
mori. ita etiã baptizare debebat:
caꝑet inuidiosa contentio: s si.
iut̃rogare uoluissent. in qͣ potestate
baptizaret. statĩ audirent.
Baptisinũ iohĩs unde erat: e celo an

Expanded text:
remitti nequiverunt; patet aperta ratio, quia praecursionis suae servans officium, sicut ante Dominum nasci, praedicare et mori; ita etiam baptizare debebat: carperet invidiosa contentio: sed si interrogare voluissent in qua potestate baptizaret, statim audirent: Baptismus Joannis unde erat? E coelo, an
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ium. qͦd discipulis in
pascha pͥusꝙͣ ad passionẽ iret. pe¬
des lauare clignatus ẽ: pͥmo ipsũ
nom̃ pasche quid mistice signaret
aꝑire curauit: ita incipiens. Añ
diẽ aũt festũ pasche. sciens ihc̃ qͥa
ueñ eiꝰ hora. ut tͣnseat ex ħ mundo
ad patrẽ: cũ dilexisset suos qͥ erãt
in mundo. infinẽ dilex̃ eos. Pascha
qͥppe tͣnsitus int̃pretat᷑: nom̃ ex
eo uetꝰ hñs qͦd tͣnsierit in eo dñs ꝑ
egiptũ. ꝑcutiens pͥmogenita egipti.
et filios isrł lib̾ans: et qd ip̃i filii
isrł tͣnsierint illa nocte. de egiptia
seruitute. ut uenirent ad t̾rã ꝓmis¬
se olim heditatis ⁊ pacis: mistice aũ
significaus. quod in eo dñs tͣnsit᷑us
eẽt ex ħ mundo ad patrẽ: ⁊ qͦd eiꝰ
erẽplo. fideles ab iectis tp̃alib desi¬
deruis. abiecta uiciorũ seruitute.
continuis uuirtutũ studiis tͣnsire
debeant ad ꝓmissionẽ patrie cels¬
stis. Quom̾ aũ transierit ihẽ ex ħ
mundo ad patrẽ. pulchro sermo¬

Expanded text:
sterium, quo discipulis in Pascha priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae quid mystice signaret, aperire curavit, ita incipiens: Ante diem autem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus ut transead Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha quippe transitus interpretatur, nomen ex eo vetus habens quod transierit in eo Dominus per Aegyptum, percutiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis. Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debeant ad promissionem patriae coelestis. Quomodo autem transierit Jesus ex hoc mundo ad Patrem, pulchro sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tis uiutate recte sentiendũ. qͣlit̃ ad
actib ad hac sit ꝑueniendũ. clara
luce reuelauit. Ipse insacͤmeritis sue
incarnatioĩs nos imbuens: sui sp̃s noᷤᷤ
charismatib sc̃ĩficans: ut ad hanc
uenire ualeamꝰ adiuuat. Ipẽ ꝑ acto
in hoĩs forma uidicio. norissimus
ad uisionẽ nos diuine maiestatis
sublunit᷑ intͦducet: atq archana
nob̾ regni celestis mirabilit enarra¬
bit. Sane qd̾ ait. qͥ ẽ in sinupatris:
insecreto patͥs significat. Heq enĩ
sinꝰ patͥs puerilit̾ ẽ cogitandꝰ. insi¬
militudinẽ nr̃i sinꝰ quẽ habemꝰ in
uestib: aut putandꝰ ẽ ds qͥhu¬
manoꝵ forma m̃broꝵ cõpaginatꝰ
tura. insini patͥs ẽẽ dicit: quẽ ii
secreto patͥs qͦ hunanꝰ intuitus
ꝑtingẽ ñ ualet. sẽꝑ manentẽ uult

Expanded text:
recte sentiendum, qualiter ad actibus ad hanc sit perveniendum, clara luce revelavit: ipse sacramentis suae Incarnationis nos imbuens, sui nos spiritus charismatibus sanctificans, ut ad hanc venire valeamus adjuvat. Ipse, peracto in hominis forma judicio novissimo, ad visionem nos divinae Msublimiter introducet, atque arcana nobis regni coelestis mirabiliter enarrabit. Sane quod ait: Qui est in sinu Patris, in secreto Patris significat. Neque enim sinus Patris pueriliter est cogitandus in similitudinem nostri sinus quem habemus in vestibus; aut putandus est Deus, qui humanorum forma membrorum compaginatus tura, in sinu Patris esse dicit quem in secreto Patris, quo humanus intuitus pertingere non valet, semper manentem vult
Abbreviated transcription (Latin):
dib posse cõprehendi: conseq̃nt̃
ta sua custodri nunis. ut dirigat
ipse uias nr̃as ad custodiendas
iustificatioẽs suas: ipse post custo¬
diam mandatoꝵ suoꝵ ad beatitu¬
dinẽ nos sue ꝑpetue uisioĩs indu

Expanded text:
dibus posse comprehendi, consequentedibus posse comprehendi, consequenteta sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custodiam mandatorum suorum ad beatitudinem nos suae perpetuae visionis indu
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis: non ẽ seruus maior dĩo suo:
neq apłs maior eo qͥ misit illũ. Hoc
nãq grece latine dr̃ missus: ut ostendẽt
nec inuentꝰ est dolus in ore eiꝰ. int̃pellat
ꝓ nr̃is excessib ÷ multoinagis ipsius
debeamꝰorare ꝓ inuicẽ: s et si cliuitit nobis
ille cui ñ habemꝰ qd̾ dimittamꝰ: mul¬
tomagis oportet nos alterutrũ dimit
eritis si fec̾itis ea. Salutaris ħ multũ
nr̃i saluatoris. ⁊ sedulo ẽ cogitanda sen
Qui enĩ cognita eiꝰ mandata seruare.
negligit: beatus eẽ ñ ualet. Quiħ uel
cognosc̾e contẽpnit: multo longiꝰ a bea¬
toꝵ sorte secludit᷑. Congruit lnis psalii¬
sta. qui mortaliũ corda ꝑpendens. atq
om̃s beatudinem amare. s paucos uͥ ẽ
quertre conspiciens: ipse q̃ sit maxima
in hac uita hoĩs beatitudo. manifeste
protestatus ẽ dicens. Beati ĩmnaclati in
uia: qui ambulant in lege dñi.
Et ne putaret᷑ bec uie ĩmaculace
beatitas. ab imꝑitis passu ⁊ ru¬

Expanded text:
dico vobis, non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Hoc tolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem. Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimitteritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sentQui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et ru
Abbreviated transcription (Latin):
preciurit se: qñ accepto a patre man¬
dato patiendi ꝓ nob̾. ipso passionis
exercicio sua m̃bra circiidedit. Solz
nãq ꝑ linteum quod multifario tor¬
mentoꝵ labore ꝯficitur: afflictio
passionũ figurari. Et dñs ponens
uestim̃ta sua linteo p̃cingitur: ut
significet se habitũ corporis quem
induit. ñ sine p̃ssura doloꝵ. s longͣ
crucis tribulatione depone̾. Misit
aquã in pelumi. ⁊ cep̃ lauare pedeᷤ
discipuloꝵ. ⁊ exterge̾ linteo quoerat

Expanded text:
praecinxit se, quando accepto a Patre manpraecinxit se, quando accepto a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã resurrectionis ad dñi erat
rediturꝰ: nec dm̃ cũ inde exiret. nes
ᷤ deserens cum rediret. Sciebar qͥd̃
omĩa hec: ⁊tñ in magne sue in¬
dicium pietatis. in magne nr̃e.
exenplũ. humilitatis. surgit a cena.
et pouit uestim̃ta: lauat pedes
discipuloꝵ: non dei dñi. s hoĩs
serui implens officium: et eius
manꝰ in sua traditione nouerat.
ꝓcacit̾ eẽ polluendas. Qd̃ si altio¬
ri indagine mist̾ium ħ humilli¬
nũ nr̃i saluatoris pertractare
delectat: cena ħ sacroscã in qͣ cũ
discipulis recubuit dñs. tẽpus
significat uniu̾sũ quo corporali¬
ter in eccła demoratus ⁊ dapib
uerbi salutaris ac miraculoꝵ su¬
oꝵ dulcedine cunctos longe lateq
pauit. et ip̃e audientium fide ac
dilectione pastus ẽ: qr qͦt qͦt ad gra¬
tiã u̾itatis ꝯuertit: ꝑ hos nimirũ
corporis sui quod ẽ eccłia. qͣrͣ in ore
desistens. mẽbra corporis assũpti.
deposuit in cruce. Accepto linteo

Expanded text:
victoriam resurrectionis ad Deum erat victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suae indicium pietatis, in magnae nostrae exemplum humilitatis surgit a coena, et ponit vestimenta sua, lavit pedes discipulorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens officium, ut ejus cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecdesistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo
Abbreviated transcription (Latin):
ih̃e qi oĩa dedit ei pat̾ in manꝰ.
et qr a deo exiuit ⁊ ad dm̃i uadit: sur¬
git a cena ⁊ ponit uestuñta sua.
Locuturꝰ de maxima huilitate
assup̃te humanitatis pͥus cõme¬
morat et̾ntatẽ diuine potestatis:
ut et ipm̃ uerũ dm̃ hoĩemq de¬
monstraret. et ut nos illiꝰ p̃cepti ad¬
moueat. ut qͣnͣto magni sumꝰ humi¬
liemͣ in om̃ib. Hõ nãq erat uerus:
qͥ hoũi pedes tang̾e ac lauare.
ꝑ hoĩem tͣdi. atq ab hoĩb po¬
tãt crucifigi. Ds̃ erat uerus. cui
omĩa dedit pat̾ in manꝰ : qr a deo
eriuit ⁊ ad dm̃ rediit. Sciebat ergo
dũs qr diabolus iã misiss in co u
de ut trade̾t eũ: sciebat qr omĩa
dedit ei pat̾ in manꝰ: int̃q oĩa ⁊ ip¬
sũ traditorẽ. ⁊ cos quib tradendus
erat. ⁊ mortẽ quã traditꝰ erat passu¬
rus: ut de his om̃ib q̃ uellet face̾t:
malũq eoꝵ sua potñtia ꝯu̾teret
in bonũ. Sciebat q ꝑ humilita¬
tẽ ncarnatioĩs a deo exuuit: ⁊ per̃

Expanded text:
ia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus de maxima humilitate assumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per
Abbreviated transcription (Latin):
hõni audistis. fuit in
deserto baptirans ⁊ p̃dicans baptis¬
mum penitentie in remissionẽ pcc̃oꝵ.
Ubi sollerter intuenda distinctio uer
baptisino peuitentie in cofessionẽ
baptismũ penitũne futurũ in xp̃o
in remissionẽ pecõꝵ : incuiꝰ solo bap¬
tisinate pccõꝵ remissio nob̾ donat᷑:
apło attestante qͥ ait. Unꝰ dñs: una
fides: unũbaptisina: qͣr ñ ob aliud¬

Expanded text:
 audistis, fuit in deserto baptizans et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Ubi solerter intuenda distinctio verbbaptismo poenitentiae in confessionem baptismum poenitentiae futurum in Christo in remissionem peccatorum: in cujus solo baptismate peccatorum remissio nobis donatur, Apostolo testante, qui ait: Unus Dominus, una fides, unum baptisma,
Abbreviated transcription (Latin):
designaret: ñ tam̃ eã q̃ semel in bap¬
tismate dat᷑: s illã potiꝰ qua cotidia¬
iufidelium reatus. sine quib in
hac uita non uiuitur. cotidiana eiꝰ
grã mundant᷑. Pedes nãq quib
incedentes terrã tangimꝰ. ideoqͤ qͦ
acontagio pulueris sic̃ reliqũ corpꝰ
immunes custodire nequimus:
ipsam t̃rene in habitatiõis neces¬
sitatẽ designant: qr in quantũ
tione reuocantur: ut si diximus
q pccm̃ ñ habemꝰ. nosmnetipsos
Qui gͦ lotus ẽ. ñ indiget nͥ ut pedes
lauet. s ẽ mundus totus: qr qui ab¬
lutus ẽ fonte baptismatis in remis¬
sionem omniũ peccõꝵ non indiget
rursus. immo ñ pot̃ eodẽ mͦ ablui:
s cotidiana tm̃ mundane conuer¬
sationis contagia. necesse habet
cotidiana sui redep̃toris indulgen¬
tia tergant᷑. Est enĩ toto actionum
suarũ corpore mundus: exceptis
dũtaxat his que menti necessitate
cure tẽporalis adhesert̃: ob quoꝵ

Expanded text:
designaret, non tamen ea quae semel in bapdesignaret, non tamen ea quae semel in baptismate datur, sed illa potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivit, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire nequimus, ipsam terrenae inhabitationis necessitatem designant, qua in quantum tione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos Qui ergo lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; quia qui ablutus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt, ob quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit: ⁊ ille tale minist̾ium quia
misteriũ nesciebat. non frustra
horruerit: quod etiã quilibet eoꝵ
acturus fuisse ñ dubitat᷑: si ñ illa
terrerẽt᷑ sententia. qua petro dictũ ẽ. si ñ
lauero te non habebis partẽ mecũ. Ubi
aꝑte monstrat᷑: quod hec pedũ laua¬
tio. spalem carnis ⁊ aĩe pursficationẽ¬
pot̃. insinuat. Uñ petrus ħ audienᷤ:
solito mex diini amoris feruore
correptus. respondit. Dnẽ : ñ tantũ
pedes meos: s et manꝰ ⁊ caput. Acsi a¬
ꝑte dicat. Quia iam tẽ docente in¬
telligo: q lauando pedes meos. erra¬
ta mea te mundare significas. non
solum pedes s ⁊ manꝰ ⁊ caput tͥ la¬
uanda offero: q ñ solũ incessu. sed
etiã actui. uisu qͦ auditu. gustu. ol¬
factu. ⁊ tactu. multa me cõmutere.
q̃a te debeant dimitti. ñ ambigo.
diamꝰ. Qui lotus ÷ inquit. ñ indiget
uͥ ut pedes lauet. s ẽ mundus totus:
manifeste denuntians. qd̾ lauatio
pedũ illa. remissionẽ quidẽ pecc̃oꝵ

Expanded text:
et ille tale ministerium, quia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est: Si non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio sppotest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. diamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat quod lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum