comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere gna. quib solis loquit᷑ ds pacem:
sic̃ ⁊ ꝓpħa alius tres tm̃ p̃uidit saluandos. noe
danielem. ⁊ iob: cont̾rio qͥdem ordine. s eode
ordines expͥmens. continentium sciliẽ. p̃latoꝵ¬
q ⁊ coniugatoꝵ. s tam̃ continentes a carna¬
lib illecebs adea q̃ cordis sunt. id ẽ ad sp̃alia
desidia conuertant᷑: unde ⁊ daniel uir desi¬
decet scĩtudo. unde ⁊ inꝑsalmo sei sp̃ ialit̾
appellant᷑: ⁊ coniugati mandata non dransg̃¬
diantur: ut m̃ito plebs dñi ⁊ oues pascue eiꝰ
debeant nominari. Immo uͦ ⁊ in nob̃ ipsis q̃m
inde nob̃ est amplior sollicitudo. tres istos
ordines assignare solemꝰ: plebem quidem in¬
telligentes offici alesfr̃s qui ext̾iorib ⁊ quasi
poplarib negocus occupant᷑. At uͦ qui con¬
uertuntur ad cor. ipsi sunt claustrales quos
nulla impedit occupatio᷑. s lib̃e uacant. ut
tendunt. licet non eademuia. ⁊ psalt̾ium io¬
cundum cum cythara. nec minꝰ iocundus

Expanded text:
genera, quibus solis Deus loquitur pacem, sicut et propheta alius tres tantum praevidit salvandos, Noe, Danielem, et Job : contrario quidem ordine, sed eosdem ordines exprimens, continentium scilicet praelatorum et conjugatorum: si tamen continentes a carnalibus illecebris ad ea quae cordis sunt, id est ad spiritualia desideria, convertantur; unde et Daniel vir desidecet sanctitudo, unde et in psalmo sancti specialiter appellantur: et conjugati mandata non transgrediantur, ut merito plebs Domini, et oves pascuae ejus debeant nominari. 4. Imo vero et in nobis ipsis quoniam inde est nobis amplior sollicitudo tres istos ordines assignare solemus; plebem quidem intelligentes officiales fratres, qui exterioribus et quasi popularibus negotiis occupantur. At vero qui convertuntur ad cor, ipsi sunt claustrales, quos nulla impedit occupatio, sed libere vacant, ut tendunt, licet non eadem via. Est psalterium jucundum cum cithara, nec minus jucundus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuato sui ipsiꝰ amore desidat anima. que eiꝰmi
est᷑. s tota ꝑgit in dm̃. unicũnq ei ac ꝑfectum oe¬
siderium ẽ ut introducat eam rex in eubicłm
suum: ut ipsi adhereat. ipso fruat᷑. Unde ⁊ iugit̾
reuelata facie quoad potest cȩlestis sponsi gła
specłandoan eandem imaginem trans format᷑
de claritate in claritatem:. tanquam a dm̃ sp̃ti.
Ex hoc plane audire meret᷑. tota pulchra esami¬
ca meaͬ audet ⁊ ipsa loqͥ. dilectꝰ m̃s m. ⁊ ego illi:
atq in huiꝰmi felicissima ac iocundi ssi¬
ma confabulatione delect̾atur głosa cum spon¬
Nuisibilia dei apło teste acreatura mundi ꝑea
que fact̾a sunt intellecta conspiciunt᷑: ⁊ est ue¬
lut communis qͥdam lib̃ ⁊ cathena alligat᷑ ut
assolet sensilis mundus iste. ut ineo sapĩam
deilegat quicumq uolu̾it. Erit tam̃ eum ce¬
lum plicabit᷑ sic̃ lib̾:. in qͦutiq nemo deineepᷤ¬

Expanded text:
ore desiderat anima quae ejusmodi est: sed tota pergit in Deum, unicumque ei ac perfectum desiderium est ut introducat eam rex in cubiculum suum, ut ipsi adhaereat, ipso fruatur. Unde et jugiter revelata facie, quoad potest, coelestis sponsi gloriam speculando, in eamdem imaginem transformatur de claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu. Ex hoc plane audire meretur: Tota pulchra es, amica mea . Audet et ipsa loqui: Dilectus meus mihi, et ego illi . Atque hujusmodi felicissima et jucundissima confabulatione delectatur gloriosa cum sponInvisibilia Dei, Apostolo teste, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Et est velut communis quidam liber, et catena alligatus, ut assolet, sensibilis mundus iste, ut in eo sapientiam Dei legat quicunque voluerit. Erit tamen cum coelum plicabitur sicut liber, in quo utique nemo deincep
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdiũsis nominib dm̃ nc̃ qͥdem patrem
nc̃ magistrum uocemꝰ aut dñm ñ illius
simplicissimȩ ⁊ omnino inuariabilis nature
diu̾sitas ulla in causa est: s affec̾tionum nr̃arũ
multiplex uariatio. scđm diu̾sos ꝓfectꝰ animȩ
uł defectꝰ. Nident᷑ enĩ quedam animȩ subpa¬
trefamilias agere. q̃dam sub dño. quedam
sub magistͦ. quedam qͦq sub patre.⁊ ñnuile
cum sponsout cũ ꝓficientib ꝓfic̾e. cum ĩmu¬
idem ipse sit.⁊ anni eiꝰ non deficiant. Deniq
qͥd in alio psalmo idem ꝓpħa ad ipsum loqͣt᷑:

Expanded text:
diversis nominibus Deum, nunc quidem patrem, nunc magistrum vocamus, aut Dominum, non illius simplicissimae et omnino invariabilis naturae diversitas ulla in causa est; sed affectionum nostrarum multiplex variatio secundum diversos profectus animae vel defectus. Videntur enim quaedam animae sub patrefamilias agere, quaedam sub Domino, quaedam sub magistro, quaedam quoque sub patre, et nonnullae cum sponso, ut cum proficientibus proficere, cum immuidem ipse sit, et anni ejus non deficiant . Denique quid in alio psalmo idem Propheta ad ipsum loquatur
Abbreviated transcription (Latin):
serabat cȩlestis regni elauictarrcum dieet.
Tp̃s est ut incipiat iudiciũ de domo dei. Si
aut̃ pͥmum a nob: qͥs finis eors qͥ ñ c̃diderus
łi erigłio: Et hoc de electis dictum ẽ. Cetm ẽ
aliud de reꝑbis iudicium: qͦd ncħ ominus
ab ipsa u̾itate ꝓcedit. Unde ⁊ ꝑ paulum dĩ¬
in eos qͥ talia agt. Q utrunq qͥd iudicium
cõplectit᷑ ipsau̾itas dicens. In iudicium ego
ueniin hc mundum: ut qͥ ñuident uideãt:
& qͥuident. cecifiant. Utrunq autem dise̾nit:
cumitẽ diẽ. Tibunt hi insupplicium. et̃. tꝰci

Expanded text:
serabat coelestis regni clavicularius, cum diceret: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei . Si autem primum a nobis quis finis illorum qui non credunt Dei Evangelio? et hoc de electis dictum est. Caeterum est aliud de reprobis judicium, quod nihilominus ab ipsa veritate procedit; unde et per Paulum diin eos qui talia agunt . Et utrumque quidem judicium complectitur ipsa Veritas, dicens: In judicium ego veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Utrumque autem discernit, cum item dicit: Et ibunt hi in supplicium aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus aut loqͥm̃. qͥcqͥd oꝑam᷑ aut patim᷑. et̾ne
uite fims concludat. S ut ħ que dicta sunt
de fontib ⁊ aqͥs clariꝰ eluceãt. scͥpt̾arum desti¬
momis reor ẽẽ cõꝓbanda. auriq similitudi¬
nes qͣs ꝓtulimꝰ u̾micłandas argento. Ac pͥmũ
qͦd dictum ẽ.iiiͬi. illos fontes de pectore ihesy
manare: nullum arbit᷑r ambigere. Quomͦ
aut̃ ex eisd fontib hauriant᷑ p̃dict̾e aq̃. id ela¬
borandum ẽ. Ueniat gͦ dauid ⁊ dicat: qͦd er

Expanded text:
mus aut loquimur, quidquid operamur aut patimur, aeternae mus aut loquimur, quidquid operamur aut patimur, aeternae vitae finis concludat. 2. Sed ut haec quae dicta sunt de fontibus et aquis clarius eluceant, Scripturarum testimoniis reor esse comprobanda, aurique similitudines, quas protulimus, vermiculandas argento. Ac primum quod dictum est, quatuor illos fontes de pectore Jesu manare, nullum arbitror ambigere. Quomodo autem ex eisdem fontibus hauriantur praedictae aquae, id elaborandum est. Veniat ergo David
Abbreviated transcription (Latin):
consilioꝵ: de fonte uͥtutis. aq̃ p̃sidioꝵ: de fon¬
te caritatis: aqͥ desidioꝵ. In aqͥs iudiciorum
cognoscimꝰ qͥdliceat: uł qͥd ñ liceat. In aqͥs con¬
silioꝵ discnimꝰ qͥd expediat: uł qͥd ñ expediat.
S qr elect̾is uiris rect̾e ꝑ hec gradientib non
defunt temptationes: temptant᷑ aut̃ de duo¬
bus. aut t̾rorib ut concutiant᷑. aut blandi¬
mentis ut seducant᷑. iccireo armandi sunt
cont̾ t̾rores. p̾sidus diuinȩ u̾tutis: cont̾ blan¬
dimenta. desidiis suꝑne earitatis. Desiderii
enim meliors suꝑant᷑ ut ait qͥdam sc̃s. desi¬
deria det̾iors. Ut sic possumꝰ ꝓcede. Qͥd ꝓdest
nosse qͥd liceat ⁊ expediat. qͦd utiq docent
iudicia atq consiliã.si posse ꝑficiminime
contingat: Ido pꝰ aqͥs iudiciors ⁊ consiliorum:
querende st̃ aq̃ p̃sidioꝵ. Rursum & posse qͥd
ualeat᷑. si hors oĩũ ñ sit finis caritas: Recte
itaq pꝰ iudicia. pꝰ consilia. pꝰ p̃sidia. hauriunt̃

Expanded text:
consiliorum; de fonte virtutis, aquae praesidiorum; de fonte charitatis, aquae desideriorum. In aquis judiciorum cognoscimus quid liceat, vel quid non liceat. In aquis consiliorum discernimus quid expediat, vel quid non expediat. Sed quia electis viris recte per haec gradientibus non desunt tentationes, tentantur autem de duobus: aut terroribus, ut concutiantur; aut blandimentis, ut seducantur; idcirco armandi sunt contra terrores praesidiis divinae virtutis; contra blandimenta desideriis supernae charitatis. Desideriis enim meliorum superantur, ut ait quidam sanctus, desideria deteriorum. Vel sic possumus procedere. Quid prodest nosse quid liceat et expediat quod utique docent judicia atque consilia, si posse perfici minime contingat? Ideo post aquas judiciorum et consiliorum, quaerendae sunt aquae praesidiorum. Rursum et posse quid valeat, si horum omnium non sit finis charitas? Recte itaque post judicia, post consilia, post praesidia, hauriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta st̃ uob: dicite. serui inutiles sumꝰ. Itẽ ipse
dic̃. Discite a me qr mitissum ⁊ humilis e.Sine
hac humilitatiᷤᷤ uͥtute. reliq̃ uͥtutes nequeunt ꝓ
te cong̾gat: ẽ qͣsi qͥ inuentum puluerem portat.
Sic̃ enim puluis uenti ualidi flatu disꝑgitur:
sic omne bonũ sine humilitate inanis uento
głȩ rapit᷑. Multo ⁊̃ meliꝰ ẽ pecc̃orem ẽẽ humilẽ:
quam iustum arrogantm. Qͦd a dño euident̾
ostendit᷑ uͥ publicanꝰ ⁊ phariscꝰ in exemplum ao¬
ducunt᷑: siẽ qͥdam sapiens ait. Melior ẽ ĩ malis
fragiles ẽẽ: uin hoc exilio.⁊ i hoc ergastulo. ĩ hac
ꝑegͥnatione. ĩ hac ualle lacͥmaꝵ. dolendum &

Expanded text:
cepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus ; item ipse dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Sine hac humilitatis virtute reliquae virtutes nequeunt prte congregat, est quasi qui in ventum pulverem portat. » Sicut enim pulvis venti validi flatu dispergitur, sic omne bonum sine humilitate inanis vento gloriae rapitur. Multo etiam melius est peccatorem esse humilem, quam justum arrogantem. Quod a Domino evidenter ostenditur, ubi Publicanus et Pharisaeus in exemplum adducuntur , sicut quidam sapiens ait: « Melior est in malis fragiles esse, et in hoc exsilio, et in hoc ergastulo, in hac peregrinatione, in hac valle lacrymarum dolendum et
Abbreviated transcription (Latin):
uo. Qi enimm̃tem pacificam ⁊ serenam hr̃te:
de supnis dulciꝰ sapiunt. ⁊ subtiliꝰ uident. Nã
qͥ qͥsq patientior eo ꝓbat᷑ eẽ sapientior. Uñ
saiomon. Doctͥna uiriꝑ patientiam dinos¬
citur. De talib alibi dr. ł ax multa dilig̾. l.t:¬
unum app̃hendentes. Septem sp̃s suꝑ florẽ
reqͥescentes.uii. in candelabro lue̾ne fuigenteᷤ
septem in lapide oculs septem sp̃s ante thro

Expanded text:
serenam habent, de supernis dulcius sapiunt, et subtilius vident. Nam quisquis sapientior eo probatur esse sapientior. Unde Salomon: Doctrina viri per patientiam dignoscitur . De talibus alibi dicitur: Pax multa diligentunum apprehendentes; septem spiritus super florem requiescentes; septem in candelabro lucernae fulgentes; septem in lapide oculi; septem spiritus ante thro
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se. aut in conscientuis singłor. Hinc est
illa ũra oportuna importunitas.qua tam
sepe fatigatis nos: ut multotiens ⁊̃ cum ne¬
cesse ñ sit. multum in his diei expendatis.
N ẽ dolor sic̃ dolor eoꝵ: qr nicħ tã horrendõ
⁊ horribile ẽ. sic̃ mͣmur ⁊ dissensio in cong̃¬
gatione. Clausi st̾ labiis ne uideant᷑. siẽ ⁊ nos
mat̾ialib uailis circumcingim᷑. ne sclari¬
um ocłis ⁊ accessuipate amus. In decens est
si appareant. nͥ int̾dum forte ad risum: qͥa
nich t̃piꝰ quam monachꝰ ꝑ urbes ⁊ castella
est. Lȩta qͥđ ñ tam̃ dissoluta. Toti corpori masti¬
cant cybum dentes: qr ipsi ꝓ toto eccłie corpore
uideł tam uiuis qmmortuis orare st̃ ꝯstituti.
Nullum inde saporem habe debent. nullã sͥ¬

Expanded text:
intra se, aut in conscientiis singulorum. Hinc est intra se, aut in conscientiis singulorum. Hinc est illa vestra opportuna importunitas, qua tam saepe fatigatis nos, ut multoties, etiam cum necesse non sit, multum in his diei expendatis. Non est dolor sicut dolor eorum; quia nihil tam horrendum et horribile est sicut murmur et dissensio in congregatione. Clausi sunt labiis, ne videantur: sic et nos materialibus vallis circumcingimur, ne saecularium oculis et accessui pateamus. Indecens est si appareant, nisi interdum forte ad risum; quia nihil turpius quam monachus per urbes et castella est. Laeta quidem, non tamen dissoluta. Toti corpori masticant cibum dentes; quia ipsi pro toto Ecclesiae corpore, videlicet tam vivis quam mortuis, orare sunt constituti. Nullum inde saporem habere debent; quia
Abbreviated transcription (Latin):
rio:. nicħ int᷑ se pati possunt: ñ ẽ dolor sicut
dolor eoꝵ: clausi ft̾ labiis ne uideant᷑: inde¬
cens est cumtudent᷑. nͥridendo: toti corpori
inasticant cybumꝰ: nullũ inde saporem hñt:
ñ facile consumunt᷑. ꝑ ordinẽ positi sunt:
suꝑiores auii.⁊ alii inferiores:⁊ cum inferio¬
res moueant᷑: suꝑiores nunqͣm. Huiꝰmi den¬
tes ego arbitͦr homines monastice ꝓfessionis:
ẽ. candidiores ẽẽ uident᷑. Qͥd enim illis can¬
didius: qͥ totꝰ immundicias spurciciȩ euitan¬
tes. cogitationũ sic̃ act̾ionum pecc̃a deplorãt:
Qͥd fortiꝰ illis. qͥb tͥbulatio ꝓsolatio. contume¬
la ꝓ gła. inopia ꝓabundantia ducit᷑: Isti
carnem ñ hr̃t: q in carne carnis obliti.
mundanaꝵ sollicitudinũ non habentes.
in pace inidipfum dormiunt ⁊ reqͥescunt.
Nicħ morari int᷑se patiunt᷑: qr nec modicũ
qͥdem offendicłm tolerabile reputant. aut

Expanded text:
rio: nihil intra se pati possunt: non est dolor sicut rio: nihil intra se pati possunt: non est dolor sicut dolor eorum: clausi sunt labiis ne videantur: indecens est cum videntur nisi ridendo: toti corpori masticant cibum: nullum inde saporem habent: non facile consumuntur: per ordinem positi sunt, superiores alii, et alii inferiores: et cum inferiores moveantur, superiores nunquam. Hujusmodi dentes ergo arbitror homines monasticae professionis, est, candidiores esse videntur. Quid enim illis candidius, qui totius immunditiae spurcitias evitantes, cogitationum, sicut actionum, peccata deplorant? Quid fortius illis, quibus tribulatio pro solatio, contumelia pro gloria, inopia pro abundantia ducitur? Isti carnem non habent, quia in carne carnem obliti mundanarum sollicitudinum non habentes, in pace in idipsum dormiunt et requiescunt. Nihil morari intra se patiuntur; quia nec modicum quidem offendiculum tolerabile reputant aut
Abbreviated transcription (Latin):
entes tui sic̃ grex tonsarum: que ascen¬
derunt de lauacͦ. Om̃s gemellis fȩti¬
secretiori fonte canticoꝵ flum̃ emanat:
in his ut sentio dentib mistianobis non
parua cõmendat. Nonsunt hi dentes:
de quib dr̃. Ds cont̾et dentes eoꝵ. in ore
na ꝓclamat: ꝑ gyrum dentium eiꝰ formi
do.Dentes istilacte candidiores. Qui ppe
sponsȩ st̃. cuiꝰ sƿeciem concupiuit altissimꝰ:
que non h̾t maclam neq rugam.Cumenĩ
tota candidasit: candidior ꝓbat᷑ in dentib.
Notia tñ &r inaudita cõꝑatione in illiꝰ laudes
go similitudine dignum ẽ.ut eam de celesti¬
bus archanis descendisse c̃dam: Magnum
prsꝰ ⁊ magno animomagnifice sentiendum.
Sp̃s enĩ ẽ qͥloquit᷑: qͥ cum loquit᷑ nec unump̃
iota uacuum p̃tire. Aliqͥd ꝓfect̾o ẽ in hiᷤ den¬
tibus inuolutum: qͦd euolutum. sacratioris
intelligentiȩ p̃signet archanũ. Dentes enim
candidi st̃ ⁊ fortes: carnemñ hñt carent eo¬

Expanded text:
entes tui sicut grex tonsarum, quae ascenderunt de lavacro, omnes gemellis fetide cujus secretiori fonte Canticorum flumen emanat, in his ut sentio dentibus mysteria nobis non parva commendat. Non sunt hi dentes de quibus dicitur, Deus conteret dentes eorum in ore na proclamat, Per gyrum dentium ejus formido ; sed dentes isti lacte candidiores; quippe sponsae sunt, cujus speciem concupivit Altissimus, quae non habet maculam neque rugam. Cum enim tota candida sit, candidior probatur in dentibus. Nova tamen et inaudita comparatione in illius laudes go, similitudine dignum est, ut eam de coelestibus arcanis descendisse credamus? Magnum prorsus, et magno animo magnifice sentiendum. Spiritus enim est qui loquitur: qui cum loquitur, nec unum potest iota vacuum praeterire. Aliquid profecto est in his dentibus involutum, quod evolutum sacratioris intelligentiae praesignet arcanum. 2. Dentes enim candidi sunt et fortes: carnem non habent: carent co
Abbreviated transcription (Latin):
ad annunciandum mansuetis misit me. Go¬
yses qͦq mitissimꝰ erat suꝑ õs hoĩes qͥ moraban¬
tur in tra. De talib iobdic̃. Dñs ponit humi¬
les in sublime. ⁊ merentes erigit sospitate.
nam ex altat᷑ eor. Suꝑbia de suꝑnis ad imap̃¬
cipitat. humilitas de imis adsuꝑna eleuat.
Angłs enim in cȩlosuꝑbiens. ad tartara coꝵ¬
ruit: hom t̾ra se humilians. adcȩlos ascend̃.
Tantouͦ qͥsq debet ẽẽ humilior: quanto ẽ sub¬
lmior. Unde seͥptum est. Quanto magnꝰes.
humilia te moĩb: ⁊ coram do inuenes grãm.
Hinc ipse dñs ad discipłos ait. Qͥ uolu̾it int̾ uoᷤ

Expanded text:
s misit me . Moyses quoque mitissimus erat super omnes homines qui morabantur in terra . De talibus Job dicit: Dominus ponit humiles in sublime; et moerentes erigit sospitate .nam exaltatur cor . Superbia de supernis ad ima praecipitat, humilitas de imis ad superna elevat. Angelus enim in coelo superbiens, ad tartara corruit: homo in terra se humilians, ad coelos ascendit. Tanto vero quisque debet esse humilior, quanto est sublimior. Unde scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Hinc i
Abbreviated transcription (Latin):
peccata tua. Itaq sanata conscientia: ꝯseq̃nter
corda illoꝵ ꝑ qmͣ meruit extiꝰ impetre salutẽ
corꝑis. hoc enim innuit ipse dñs. cũ dic̃. flia.
fides tua te saluam fec̃ ua. ĩ pa. Qͦd autem de hoc
fonte ipso uirtutis hauriant᷑ aque p̾sidii in tor¬
mentis: ostenount ⁊ illi t̾s pueri infornacis
estuantis incendio positi: qͥb ipsa flãma refri¬
guit: ⁊ p̃cipue inclitꝰ ille martyr uincentꝰ. qͥ cũ
grauit torq̃ret᷑. ñ solum tolerasse. s ⁊̃ tortorẽ suũ
malignitatis sp̃u debac̾are: uidebis me dei
uͥtute płꝰ posse dum torqueor. qm possi ᷤᷤ ipse
qͥ torques. Possent plura de hoc fonte uͥtutis
copiosi dici s eum succmete pͥteõq de fonte

Expanded text:
peccata tua. Itaque sanata conscientia, consequenter peccata tua. Itaque sanata conscientia, consequenter corda illorum , per quam meruit exterius impetrare salutem corporis. Hoc enim innuit ipse Dominus, cum dicit: fides tua te salvam fecit, vade in pace . Quod autem de hoc ipso fonte virtutis hauriantur aquae praesidii in tormentis, ostendunt et illi tres pueri in fornacis incendio aestuantis positi, quibus ipsa flamma refriguit ; et praecipue inclytus ille martyr Vincentius qui, cum graviter torqueretur, non solum tolerasse, sed etiam tortorem suum malignitatis spiritu debacchare; videbis me Dei virtute plus posse dum torqueor, quam possis ipse qui torques. » Possent plura de hoc fonte virtutis copiosius dici, sed eum succincte praete
Abbreviated transcription (Latin):
serit recͦ. ⁊ tetigit fimb̾am uestim̃ti dñi. ⁊ con¬
festim stetit fluxꝰ sanguinis: iħm u̾ dixisse. qͥs
me tetigit. Cumq discipłi respondent. t̾be te
cõpͥmunt ⁊ afflgunt.⁊ dicis qͥs me tetigit rur¬
sum repetisse. tetigit me aliqͥs:. nam ⁊ ego noui
uͥtutem de me erisse. Ecce qͣs aqͥs p̾sidn hause¬
rit mulier de fonte uͥtutis. qͥb abluta ẽ a ꝓfluio
sangnis: q̃ nulla medicoꝵ arte pot̾at sanaꝵ.
Qͦd siqͥs obiciat ꝓlatum testimonium nicħ ad
rem p̃sentis oꝑis ꝑtine. eo qͦd illa mulier neꝗͣꝗͣ
abluta eẽ uideat᷑ a culpis. s tm̃ ab egͥtudine car¬
nis: nou̾is moris ẽẽ diumȩ u̾tutis. pꝰ cordi mede¬
ri qͣm corꝑi. Unde ⁊ alibi cũ qͥdam ei paralyticꝰ
offerret᷑ curand᷑. tanqmͣ bonꝰ ⁊ piꝰ medicꝰ. uolers
sanare pꝰ qͦd erat poti .i. m̃tem qm carnem: ait¬
eidem paralytico. Confide fili. remittunt᷑ tibi

Expanded text:
serit retro, et tetigerit fimbriam vestimenti Domini, et conserit retro, et tetigerit fimbriam vestimenti Domini, et confestim steterit fluxus sanguinis: Jesum vero dixisse: Quis me tetigit? Cumque discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? rursum repetiisse: Tetigit me aliquis; nam et ego novi virtutem de me exisse . Ecce quas aquas praesidii hauserit mulier de fonte virtutis, quibus abluta est a profluvio sanguinis, quae nulla medicorum arte poterat sanari. Quod si quis objiciat prolatum testimonium nihil ad rem praesentis operis pertinere, eo quod illa mulier nequaquam abluta esse videatur a culpis, sed tantum ab aegritudine carnis; noverit moris esse Divinae virtutis prius cordi mederi quam corpori. Unde et alibi cum quidam ei paralyticus offerretur curandus, tanquam bonus et pius medicus, volens sanare prius quod erat potius, id eidem paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾no affectuinclamantẽ. damͥ cortuum. O qͣn¬
tum uellem ⁊ egocor meũ ineiꝰubum suspende:
de cuiꝰore mirificotã dulcia uite ꝯsilia audiopso¬
nare. Utinam autem ⁊ lingue mee calamum ineiꝰ
fonte possem intinguere: qͦ iloneus ẽẽ. ea quo¬
eem saporem tñsfundunt. ut qͥ de uno bibit. q̃¬
dam ineffabili dilectionis dulcedine inuitet᷑ ad
alium. libet iam de sapĩa ad uͥtutem tͣnsirẽ.⁊ qͣ¬
lit̾ illinc hauriunt᷑ aq̃ p̃sidioꝵ. qnͣtum ab ipsa
uirtute adiuuor ostende.Siẽ aut̃ suꝑiꝰ dixi gemi
pediat. uł qͥd ñ expediat: ita ⁊ hic agnoscamꝰ
de fonte uirtutis hauriendas dupplices p̾fidio¬
rum aqͥs: q̃ uel abluant electos a culpis. uł re¬
frigent in torm̃tis. De utsq sumamꝰ exemplũ.
Refert lucas euanglista. qͦd q̃dam mulier que
fluxum sanguinis patiebat᷑. erogata ĩ medicos
tota suba. cummimme curari potuiss et.acces¬

Expanded text:
materno affectu inclamantem: Da mihi cor tuum . O quanmaterno affectu inclamantem: Da mihi cor tuum . O quantum vellem, et ego cor meum in ejus verbum suspendere, de cujus ore mirifico tam dulcia vitae consilia audio personare! Utinam autem et linguae meae calamum in ejus fonte possem intingere, quo idoneus essem ea quocem saporem transfundunt, ut qui de uno biberit, quadam ineffabili dilectionis dulcedine invitetur ad alium, libet jam de sapientia ad virtutem transire, et qualiter illinc hauriantur aquae praesidiorum, quantum ab ipsa virtute adjuvor, ostendere. Sicut autem superius dixi geminpediat, vel quid non expediat: ita et hic agnoscamus de fonte virtutis hauriendas duplices praesidiorum aquas, quae vel abluant electos a culpis, vel refrigerent in tormentis. De utrisque sumamus exemplum. Refert Lucas evangelista, quod quaedam mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, erogata in medicos tota substantia cum minime curari potuisset, acces
Abbreviated transcription (Latin):
ni sic ẽẽ Presertim. eum ⁊ necessitatis instan¬
tia freqͣͤnt̾ obreꝑe soleat. ⁊ cito mori ipsa tpr̃is
breuitas urgeat.totiꝰꝙ mundi figa p̾tereate ¶tẽ
cum de uidua loq̃ret᷑. beatior inquit erit. Si
sic .i. innupta ꝑmanserit scđm consiliũ meũ.¬
de ne de ꝓpͥocorde. ⁊ ñ poti de fonte sapientie
uidet᷑ hoc ipsum consilium deꝓmpsisse. fub¬
iecit dicens. Puto ego. qͦd & ego sp̃m di habeã.
S c̃ ego paucis immoror exemplis. cum in eiꝰ¬
ub oĩs sexꝰ. oĩs etas. oĩs conditio. consilium in¬
ueniat si diligent̾ querat salutis: Qͦd siqͥs
curiosiꝰ uelit ꝑspicere. utrum uerum sit qͦd
dict̾um est de sapientia consilia manare. le¬
gat lbꝰs qui inscͥbunt᷑ sapientiȩ. uͥ totꝰ oratioĩs
liusstudet uitam inde eligere: audiat ipsam
salubrit inuitantem sapĩam. Siuis inqͥt ad uitã
uenire.seruamandata. Queris cuiꝰ: Dm̃ inquit
time: & mandata eiꝰ obserua. Audiat eam ipsã

Expanded text:
nere; praesertim cum et necessitatis instantia frequenter opprimere soleat; et cito mori ipsa temporis brevitas urgeat, totiusque mundi figura praetereat? Item cum de vidua loqueretur: Beatior, inquit, erit si sic, id est, innupta permanserit secundum meuAc ne de proprio corde, et non potius de fonte Sapientiae videretur hoc ipsum consilium deprompsisse, subjecit dicens: Puto quod et ego spiritum Dei habeam . Sed cur ego paucis immoror exemplis, cum in ejus verbis omnis sexus, omnis conditio consilium inveniat, si diligenter quaerat, salutis? Quod si quis curiosius velit perspicere, utrum verum sit quod dictum est, de sapientia consilia manare, legat libros qui inscribuntur Sapientiae, ubi totus orationis lius studet vitam inde eligere, audiet ipsam salubriter invitantem Sapientiam: Si vis, inquit, ad vitam venire, serva mandata . Quaeris cujus? Deum, inquit, time, et mandata ejus observa . Audiat eam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
aufert se a cogitationib q̃ st̃ sine intellectu.
Uñsalomon. Abhominatio dñi. cogitationes
malȩ. Puse cogitationes separant ado. Qͥ gͦ
uult sincerum ac lucidũ intellectum habere:
pͣuars cogitationũ fantasia ᷤᷤ ac nebulas studeat
effugare: oĩ diligentia ⁊ cautela cor seruare.
Uñ salomon. Omni custodia serua cortuum:.
qm̃ ex ips ouita procedit.
sapor ac suauissimꝰ gustꝰ. Unde psalmista. Gusta¬
accedite ad eum: ⁊ illuminamim. Hoc diumne
sapientie int̾no gustusuꝑna p̃libamꝰ: uidelieet

Expanded text:
ntellectu . Unde Salomon: Abominatio Domini, cogitationes malae . Perversae cogitationes separant a Deo . Qui ergo vult sincerum ac lucidum intellectum habere, pravarum cogitationum phantasias ac nebulas studeat effugare et omni diligentia et cautela cor servare. Unde Salomon: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit .  internus sapor, ac suavissimus gustus. Unde Psalmista: GustaAccedite ad eum et illuminamini . Hoc divinae sapientiae interno gustu superna praelibamus, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
rima gr̃a ẽ. timor dñi. qͥ hanc ht grãm
uiam iniqͥtatis o .h. Scͥptum nãq ẽ. Timor dm̃
odit malum. Iitem. Time dm̃:⁊ recede a malo.
Et de iob dr. Uix timens d̾m: recedens amalo.
re pͭ. Sic̃ enmsecuritas uł desidia. causa ⁊ ma
ter est omniũ delictoꝵ. sic timor dñi radre
ẽ ⁊ custos omnium bonoꝵ Unde scͥptum ẽ. Si
ñ in timore dñi tenins te instant: cito subute¬
tur domꝰ tua. Omne nanq uͥtutum ȩdificiũ.¬

Expanded text:
rima gratia est timor Domini. Qui hanc habet gratiam, viam iniquitatis odio habui . Scriptum namque est: Timor Domini odit malum ; et item: Time Deum, et recede a malo. Et de Job dicitur: Vir timens Deum, et recedens a malo re potest. Sicut enim securitas vel desidia causa est et mater omnium delictorum, sic timor Domini radix et custos omnium bonorum: unde scriptum est: Si non in timore Domini tenueris te instanter, cito subvertetur domus tua . Omne namq
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbebat. Desidero enimuidere uosut auqͥd
a.pa. Et notandum qͦd ad illud excitat᷑ meis
humana spalit̾ tͥb affect̾ionib ac ꝓuehit᷑:
tcia fortis est. Primam habuit petrꝰ: cũ dño
mori dissuadet. Ex corde enim dulcit̾ dilige¬
bat: cuiꝰ passionem expauescebat. S cũ audi
ligere. quem pͥ tm̃ diligebat dulcit̾ totocor¬
de: necdum uͦ diligebat tota uirtute. Qdsi
fac̾et᷑ nec ꝓpt̾ mortis discͥmen eũ negaret.
At uͦ pꝰresurrectione ⁊ ascensionem dato de¬
horrendum crucis supplicium pꝰmodum fu¬
bire ñ expauit. Erga caritatem qͦq ꝓximi ex¬
ercemur tͥplicit: uł ut edificet᷑ ipsa caritas.

Expanded text:
scribebat: Desidero enim videre vos, aliquid . 6. Et notandum, quod ad illud excitatur mens humana specialiter tribus affectionibus, ac provehitur: tertia fortis est. Primam habuit Petrus, cum Domino mori dissuaderet; ex corde enim dulciter diligebat, cujus passionem expavescebat. Sed cum audiligere, quem prius tantum diligebat dulciter toto corde, necdum vero diligebat tota virtute. Quod si faceret, nec propter mortis discrimen eum negaret. At vero post resurrectionem et ascensionem dato dehorrendum crucis supplicium postmodum subire non expavit. Erga charitatem quoque proximi exercemur tripliciter, ut vel aedificetur ipsa charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Quem nͥ sp̃m caritatis. quem mundꝰ ñ potest
acciꝑe. s soli accipiunt. qͥuere edunt in eum:
Ex hoc gͦ fonte hauriam nob aqs desidiorũ:
ipsasq partiam̾ in geminos riuulos: ut sic̃
deria gemina: qͥb impleant᷑ ipsa p̃cepta.
Auud ẽ enim desidium. qͦ d̾s ꝓpt̃ seipsum: ali¬
ud qͦ ꝓrimꝰ diligit᷑ in deo. uł ꝓpt̾ dm. In illo

Expanded text:
Quem, nisi spiritum charitatis, quem mundus non potest accipere, sed soli accipiunt qui vere credunt in eum? Ex hoc ergo fonte hauriamus nobis aquas desideriorum, ipsasque partiamur in geminos rivulos; ut, sicuderia gemina, quibus impleantur ipsa praecepta. Aliud est enim desiderium quo Deus propter seipsum, aliud quo proximus diligitur in Deo, vel propter Deum. In illo
Abbreviated transcription (Latin):
metu ce tremore uramsalutẽ oꝑamin. Et qͥd
pluras Conexa st̃ timor ce religio: nec man̾e
pot̃ alt̾m absq alto. Unde corneliꝰ uir reli¬
giosus ac timens dm̃.⁊ symeon iustꝰ ⁊ timo¬
ratus. Uñ salomon. Dm̃inqͥt time:⁊ manda¬
ta eiꝰ obserua. Hc̃ uͦ sic habe debem̾: quomͦ
timorem di uinũsa descrim᷑. mundo abre¬
nunciamꝰ: nosq ipsos sic̃ dñs ait. ab nega
buit. pauꝑtati subiẽ. & a malo diuidit: ita
est pͥmꝰ in ordine gr̃arum: sic̃ pauꝑtas in se¬
rie beatitudinum. De qͣ dñs incętarum
fund am̃to uͥtutum eam ponens: ait. Beat
que in eugłio ponit᷑ beatitudini simi¬
le.De qua dñs sic ait. Beatimites:ꝙ .i. p..¬

Expanded text:
metu et tremore vestram salutem operamini . Et quid plura? Connexa sunt timor et religio, nec manere potest alterum absque altero. Unde Cornelius, vir religiosus ac timens Deum , et Simeon justus et timoratus . Unde Salomon: Deum, inquit, time, et mandata ejus observa . Hunc vero sic habere debemus, quomodo timorem Dei universa deserimus, mundo abrenuntiamus, nosque ipsos, sicut Dominus ait, abnegambuit, paupertati subjicit, et a malo dividit, ita est primus in ordine gratiarum, sicut paupertas in serie 759 beatitudinum: de qua Dominus in caeterarum fundamento virtutum eam ponens, ait: Beatiquae in Evangelio ponitur beatitudini simile, de qua Dominus sic ait: Beati mites,
Abbreviated transcription (Latin):
Exhoc multi abiert retͦ. Adhẽ itaq modum.
cum aliq̃ simplices ad conũsionem ueniunt:
seueritatem regłe expaueset̾. si fiat ei sermo
de mundi contemptu. de uͥtutum uitioꝵq
confuctu: si anxietas uigilandi. assiduitas
orandi. parsimonia ieiunandi. ab ipsis reqͥrit᷑.
dñt con q̃rendo int̾ se. Qͥd est hoc: Qͥs tot¬
⁊ tanta implere sufficiat: Nes ciunt enim:
qͣntasit uirtꝰ assumpti ordinis. S pastor eis
consolatorie habet responde.⁊ de afferenda
eos sollicitare farina. lxxxix.¬
no fonte paradysi diriuant᷑ . iiͦiͦi. flumina
ad irrigandum paradysum:. ita de pectoris eius
archano ꝓcedunt.iiͦiͦi. fontes. ex qͥb hauriunt᷑

Expanded text:
Ex hoc multi abierunt retro . Ad hunc itaque modum, cum aliqui simplices ad conversionem veniunt, severitatem Regulae expavescunt. Si fiat eis sermo de mundi contemptu, de virtutum vitiorumque conflictu; si anxietas vigilandi, assiduitas orandi, parcimonia jejunandi ab ipsis requiritur, dicunt conquerendo inter se: Quid est hoc? quis tot et tanta implere sufficiat? Nesciunt enim quanta sit virtus assumpti ordinis. Sed pastor eis consolatorie habet respondere, et de afferenda eos sollicitare farina. no fonte paradisi derivantur quatuor flumina ad irrigandum paradisum: ita de pectoris ejus arcano procedunt quatuor fontes, ex quibus hauriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
molia.⁊ ñ possunt gustare. Sapiens gͥ dispensa¬
tor ñ affert. immoafferri iubet farinam. qm̃¬
ñ p̾bet s hortat᷑ habe caritatem: cuiꝰ condim̃to
reddunt᷑ dulcia. que pͥ uidebant᷑ amara. Pocest
nanq pdicator monita salutis aurib cireum¬
rem caritatis palato cordis infunde. Unde g̾goriꝰ.
Hisisit int̾ sp̃s qͥdoceat: doctoris lingua ertius
imuacuum laborat. Aliꝰ ẽ sapor celi: aliꝰẽ sapor
tre.haut quaqm nob placere potest sapor celi:
dum saporem querimꝰ co ci nr̃i. In deserto dant᷑
cot᷑ices ⁊ manna.i. in loco dis ciplinȩ. maiora
⁊ minora mandata. Cum uidissent fulnisrael
manua:dixerunt adinuicem. manhu. Qd ẽ hoc:
gnorabant emm qͥd eẽt. Q bꝰ ait moyses. Iste est
pamis quem dedit uob̃ dñs adues cendum. huiꝰ
facti mistium meuanglio iohis conuenienter

Expanded text:
in olla; et non possunt gustare. 2. Sapiens igitur dispensain olla; et non possunt gustare. 2. Sapiens igitur dispensator non affert, imo afferri jubet farinam; qet, sed hortatur habere charitatem, cujus condimento redduntur dulcia quae prius videbantur amara. Potest namque praedicator monita salutis auribus circumrem charitatis palato cordis infundere. Unde Gregorius: « Nisi sit intus Spiritus qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat . » Alius est sapor coeli, alius est sapor terrae. Haudquaquam nobis placere potest sapor coeli, dum saporem quaerimus coci nostri. In deserto dantur coturnices et manna, id est in loco disciplinae majora et minora mandata. Cum vidissent filii Israel manna, dixerunt ad invicem: Manhu? quid est hoc? Ignorabant enim quid esset. Quibus ait Moyses: Iste est panis quem dedit Dominus vobis ad vescendum . Hujus facti mysterium in Evangelio Joannis convenienter
Abbreviated transcription (Latin):
Mors in olla uir dei: iñ potuert̾ comede. At ille.
dfferte inquit farinam. Imisit in ollam. ⁊ ait.
Infunde tͣbȩ ⁊ comedit. ⁊ ñ fuit qͥcqmͣ amplius
amaritudinis in olla. fames in t̾ra. pentria u̾bi
di in m̃te humana: filii ꝓpħarum. filii p̾dicato¬
rum. Eoha int̾ptat᷑ tudens. Isc̃i p̾licatores ñ ab
re ꝓphe appellant᷑: qui & archana mistĩorum dei
contemplant᷑: ⁊ ꝓut uident mores hominum.
adhibent modos curationum. Helyseꝰ salꝰ dñi
int̃p̃tatur. Qs nomine qͥuis p̾latꝰ & doct̾or eccłiȩ
decent᷑ eenset᷑ cuiꝰ salubri ꝑsuasione dm̃salus
popłis annunciat᷑: i aimunciando imꝑtit᷑. hic
talis ex debito sui officii apponit suibiectis ollam
qͣndem herbas agrestes continentem᷑ .i. ãmoni¬
tionem de guib disserentem: acbitate refertã:
s tam̃igne sci sp̃s succensam. Subditi gͦ ꝑhorres¬
centessermonum austi̾tatem. clamant. Mors

Expanded text:
Mors in olla, vir Dei, et non potuerunt comedere. At ille: Mors in olla, vir Dei, et non potuerunt comedere. At ille: Afferte, inquit, farinam. Et misit in ollam, et ait: Infunde turbae. Et comedit; et non fuit quidquam amplius amaritudinis in olla . Fames in terra, penuria verbi Dei in mente humana: filii prophetarum, filii praedicatorum. Propheta interpretatur videns. Et sancti praedicatores non ab re prophetae appellantur: qui et arcana mysteriorum Dei contemplantur, et prout vident mores hominum, adhibent modos curationum. Elisaeus Salus Domini interpretatur: quo nomine quivis praelatus et doctor Ecclesiae decenter censetur, cujus salubri persuasione Domini salus populis annuntiatur, et annuntiando impertitur. Hic talis ex debito sui officii apponit subjectis ollam grandem, herbas agrestes continentem, id est, admonitionem de gravibus disserentem, acerbitate refertam, sed tamen igne sancti Spiritus succensam. Subditi ergo perhorrescentes sermonum austeritatem, clamant: Mors
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam ut dict̾um ẽ currit ad confessionẽ. q̃ ꝑ
iudam notat᷑. ⁊ dimitat ibi puerum suũ .i. pu¬
erilem sensum.uł pͥstinoꝵ actuum debilita¬
tem: ⁊ ꝑgit in desertum. hoc ẽ in istiꝰ mundi
contemptum. Qͦ pꝰqm uenit. sedet .i. a scłar⁊
tumultu qͥescit: cantans cumꝓpħa. Hrequies
abremuncians desidus: iuxta illd euangłicum
umbra iuniꝑi: qr in atͥis domꝰ dĩ scđm sensꝰ cor¬
poris uacat oĩno ab oĩb pͣuitatib. dicens eũ
⁊ ad altiora consurgendum. Respicit ad caput
nericius panis .i. pastꝰ diuimi doginatis. forins ecꝰ
qͥdem rudis s medullitꝰ in effabilit̾ ꝯfortatiuus
& dulcis:. ⁊uas aq̃. hoc ẽ fons lacͥmarum cũ cor¬
dis compunctione. Comedit &e bibit .i. adimploe
q̃ audit: ⁊ ꝑgit in fortitudine ad montem dei ÷
ad celsitudinem uidelicet beatitudinis. lxxxuiii.
Cumq gustassent de coct̾ione: exclamauert̾.

Expanded text:
Ecclesiam, ut dictum est, currit ad confessionem, quae per Ecclesiam, ut dictum est, currit ad confessionem, quae per Judam notatur: et dimittit ibi puerum suum, id est puerilem sensum, vel pristinorum actuum debilitatem, et pergit in desertum, id est istius mundi contemptum. Quo postquam venit, sedet, id est a saeculari tumultu quiescit, cantans cum propheta: Haecabrenuntians desideriis, juxta illud evangelicum: ra juniperi, quia in atriis domus Dei secundum sensus corporis vacat omnino ab omnibus pravitatibus, dicens cum et ad altiora consurgendum. Respicit ad caput nericius panis, id est pastus divini dogmatis, forinsecus quidem rudis, sed medullitus ineffabiliter confortativus et dulcis; et vas aquae, hoc est, fons lacrymarum cum cordis compunctione. Comedit et bibit, id est adimplet quae audit: et pergit in fortitudine ad montem Dei, ad celsitudinem videlicet beatitudinis. SERMO XCV.Cumque gustassent de coctione, exclamaverunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ metuens iezabel .i. maliciam scłi. uł tyran¬
nidem. diaboli: surgit de temptatione pecca¬
minum: ⁊ abiit qͦẽq eum tulerit uoluntas a do
diuidit᷑: uł puteus sacietatis. ꝓpt̾ mistiorũ dĩ ꝓfun¬
ditatem.⁊ scãrum scͥpturarum refectionẽ. De hac
ꝓfunditate habemꝰ in psalmo.Tenebrosa aqua
in nubib aeris. Irursꝰ. Iudicia tua abyssꝰ mul¬
ta. Ad eiꝰdem considationem apl̃s expauescens.
&e pauescendo deficiens: clamare compellitur.
sacietate legis inpsalmo. Suꝑ aquam refect̾ionis
educauit me. Iitem. Inebriabunt᷑ ab ubtate do¬
mus tue. h uiꝰmͦi ebrietas ñ inducit fastidium.
s indeficientẽ qͥbdam desidiis ꝓuocat appetitũ.
Inhoc sacre lect̾ionis pelago agnꝰ ambulat: oe
elephans natat. In eatholice doctͥne m̃sa. iuxta
modulum intelligentiȩ sufficientes singłis epłȩ
apponunt᷑. Hec ẽ paradysꝰ deliciarum. hic ẽ ort
oĩum pomoꝵ. Ueniens itaq in bers abeȩ. ĩ scãm

Expanded text:
 metuens Jezabel, id est malitiam saeculi, vel tyrannidem diaboli, surgit de tentatione peccaminum, et abit quocunque eum tulerit voluntas a Domdividitur: vel Puteus satietatis, propter mysteriorum Dei profunditatem, et sanctarum Scripturarum refectionem. De hac profunditate habemus in psalmo, Tenebrosa aqua in nubibus aeris : et rursus, Judicia tua abyssus multa . Ad ejusdem considerationem Apostolus expavescens, et pavescendo deficiens, clamare compellitur: 1217 2. De hac satietate legis in psalmo: Super aquam refectionis educavit me ; et item: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae . Hujusmodi ebrietas non inducit fastidium, sed indeficientem quibusdam desideriis provocat appetitum. In hoc sacrae lectionis pelago agnus ambulat, et elephas natat. In catholicae doctrinae mensa juxta modulum intelligentiae sufficientes singulis epulae apponuntur. Haec est paradisus deliciarum, hic est hortus omnium pomorum. Veniens itaque in Bersabee, in sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
annosiores. tanto feruentiores ⁊ eo rapidiꝰ currt̃.
qͦuiciniꝰ appropinqnͣt ad palmam. ꝑ ordinem
positi st̃. U enĩ aliqͥd ordinatum ẽ. si hic non est.
uͥeybꝰ ⁊ pot᷑. uigilare ⁊ dormire. laborare ⁊ qͥesc̾e.
ambulare ⁊ sede. ⁊ cet̾a oĩa. in nũo ⁊ m̃sura. &
ponde constituunt᷑: Suꝑiores ⁊ inferiores suñ:
qi int̾ nos p̾lati ⁊ subditi ͭͤͥ sic suꝑiores inferiorib
iungunt̾. ut inferiores asuꝑiorib ñ discordent.
Cum aut̃ inferiores moueant᷑: suꝑiores nunꝗͣ
torum est inm̃te cõposita ꝑdurare. Siẽ grex ton¬
sarum inqͥt. Qmb̃n monachi tonsis ouib com¬
parant᷑: qi reuera tonsi st̃ qͥb nec corda nec cor¬
pora. nec aliqͥd mundanum in ꝓpͥetate relic̃¬
tum ẽ. Que ascendert̾ de lauacͦ. Lauacrum
baptismꝰ ẽ: de qͦ ascendit. qͥ ad celsitudinem ui¬
dȩ ꝑfectioris intendit. Descendit aut̃. quise ui¬
tȩ mancipat inhonestȩ. Om̃s gemellis fetib. qr

Expanded text:
rapidius currunt, quo vicinius appropinquant ad palmam. Per ordinem positi sunt. Ubi enim aliquid ordinatum est, si hic non est, ubi cibus et potus, vigilare et dormire, laborare et quiescere, ambulare et sedere, et caetera omnia, in numero et mensura et pondere constituuntur? Superiores et inferiores sunt; quia inter nos Praelati et subditi sunt, et sic superiores inferioribus junguntur, ut inferiores a superioribus non discordent. Cum autem inferiores moveantur, superiores nunquam torum est in mente composita perdurare. Sicut grex tonsarum, inquit. Quam bene monachi tonsis ovibus comparantur! quia revera tansi sunt, quibus nec corda, nec corpora, nec aliquid mundanum in proprietate relictum est. Quae ascenderunt de lavacro. Lavacrum Baptismus est, de quo ascendit qui ad celsitudinem vitae perfectioris intendit: descendit autem qui se vitae mancipat inhonestae. Omnes gemellis fetibus; quia et
Abbreviated transcription (Latin):
gurat se in angłm lucis: a urcta beati cypͥam di¬
ctum. minists iniusticiȩ subornat᷑. noctem affe¬
rentes ꝓ die: interitum ꝓ salute. Ista qͥde cęt̾arũ
uͥtutum magist᷑ ac dña. om̃s alias ꝓuide tẽꝑat
ac suꝑne gub̃nat. ⁊ ne ultͣ uł cit euagent᷑. licentͥ.
imꝑialit. ac discte conseruat. Unde boeti. Ututes
medium tenent. siuł ultͣ uł infra qm oportu̾it
congruus. Beati mundo corde:q.i.d.i. nͥ¬

Expanded text:
gurat se in angelum lucis ; et juxta beati Cypriani digurat se in angelum lucis ; et juxta beati Cypriani dictum, ministros injustitiae subornat, noctem afferentes pro die, interitum pro salute. Ista quidem caeterarum virtutum magistra ac domina, omnes alias proinde temperat ac superne gubernat, et ne ultra vel citra evagentur licenter, imperialiter ac discrete conservat. Unde Boetius: Virtutes medium tenent. Si vel ultra, vel infra quam oportuerit, congruus: Beati mundo corde, qu
Abbreviated transcription (Latin):
adũsꝰ hostiles insidias instruit & munit. Unde
cõpati &e misereri: illi cõpetens de qͥ dr qͥnte
salomon ait. Qͥ ꝓnꝰ ÷ ad miscdiam. bndicet᷑. hãe
pͥncipalit̾ tͥphariam excemꝰ: uł qñ sex eiꝰ q̃ in euan¬
gelio legunt᷑ oꝑa implem᷑: ul qñ delinquentes
corrigere. & adbonum reduce studemꝰ: uel qͣn
inurias nobillatas facile indulgem᷑. Iste seds
clementie modꝰ. siue consilis p̃s. dm̃ fec̃ semet¬
ipsum erinanirẽ: formam serui acciꝑe. scilieo
ut sic posset omnem errantẽ corrigere. ⁊ ad ꝓpͥũ
ouile reducere. Uñ apłs ait. Semecipsum dedit
ꝓ peccatis nr̃is: ut nos criꝑet de psenti scło neqͣ
Hine consulendi mͦ sic oportet insistere: ut in¬
iungit᷑ ab apło monente. Insta. oportune. impor¬
tune. Est ⁊ ali consulendi modꝰ. scil disctionis
uirtꝰ: qͣ ueras a palliatis atq simulatis uirtutib
dis ẽnimꝰ: qͣ ⁊̃ ipsum sathan hypocͥsis auctorem
dinos cim. Ipse enim sathanas ut ait apłs tnsfi¬

Expanded text:
us hostiles insidias instruit ac munit. Unde compati ac misereri, illi competens de qua dicitur quintae onus est ad misericordiam, benedicetur . Hanc principaliter trifariam exercemus: vel quando sex ejus quae in Evangelio leguntur opera implemus , vel quando delinquentes corrigere et ad bonum reducere studemus, vel quando injurias nobis illatas facile indulgemus. Iste secundus clementiae modus, sive consilii Spiritus, Deum fecit semetipsum exinanire, formam servi accipere, scilicet, ut sic posset ovem errantem corrigere, et ad proprium ovile reducere. Unde Apostolus ait: Semetipsum dedit pro peccatis nostris, ut nos eriperet de praesenti saeculo nequam . Huic consulendi modo sic oportet insistere, ut injungitur ab Apostolo monente: Insta opportune, importune Est et alius consulendi modus, scilicet discretionis virtus, qua veras a palliatis atque simulatis virtutibus discernimus; qua etiam ipsum Satanam hypocrisis auctorem dignoscimus. Ipse enim Satanas, ut ait Apostolus, transfi
Abbreviated transcription (Latin):
eni in ortum meum soror measponsa. Ali
bidr. Intͦduxit me rex in cellarium suum.
Alibi d̃r incubicłm suũ. Hec tͥplex intͦduet̾io fit
animȩ rationali a sponso suo. u̾boscilicet dei.
scđm tͥplicem sensum scͥpt᷑arum. hystoriqͥcum. mo¬
ralem. mysticum. In orto ẽ hystorieꝰ: in cellario
moralis:. incubicłomysticꝰ. In orto .i. in hystoria
continet᷑ tͥplex tͥnitatis oꝑatio: creatioceli ⁊ terrȩ÷
renouatio cęli & t̾re: confirmatio cȩli ce t̾re. Pat̾
creauit: filiꝰ reconciliauit. sp̃s scs confirmabit.
plantationis: aliud fructꝰ colligendi: aliudues¬
cendi. Creatio ⁊ reconciliatiost̃ p̾sentis. Confrr¬
matio fut᷑i scłi. Inpͥncipio temporis c̃auit pater:
ĩ plenitudine tp̃ris reconciliauit filiꝰ. post om̃e

Expanded text:
eni in hortum meum, soror mea sponsa . Alibi dicitur, Introduxit me rex in cellarium suum ; alibi dicitur, in cubiculum suum . Haec triplex introductio fit animae rationali a Sponso suo, Verbo scilicet Dei, secundum triplicem sensum Scripturarum, historicum, moralem, mysticum. In horto est historicus, in cellario moralis, in cubiculo mysticus. In horto, id est in historia, continetur triplex Trinitatis operatio: creatio coeli et terrae, renovatio coeli et terrae, confirmatio coeli et terrae. Pater creavit, Filius reconciliavit, Spiritus sanctus confirmavit. plantationis, aliud fructus colligendi, aliud vescendi. Creatio et reconciliatio sunt praesentis; confirmatio, futuri saeculi. In principio temporis creavit Pater, in plen
Abbreviated transcription (Latin):
ueum consũmati plene ft̃unt in hac sed̃a cel¬
scilicet ferueant caritate qͥ cet̾is p̾sunt in re
uendicat specialit̾ qm̃ quid̃e multum facile e.
subici uł sociari: rarumuͦ ⁊ difficile. ad alioꝵ
regim̃ utilit̾ quemuis posse tͣnsferri. His tͥb
cellis continent᷑ &e formant᷑ õium hominum
mores. Om̃s enĩ homines: uel st̃ p̃latiul eqͣles.
uł subditi. Quemadmnodum autem eligunt̾
de ortis qͦq potiora.⁊ in cellarus reponuntur.
uͥ ⁊̃ distincta hñt locam qͥb seruent᷑: ita de
hystoria sumit᷑. ⁊ qͣsi recondit᷑ in cellario mo¬
ralis sensꝰᷤ unde oĩs humana uita instruat᷑
legunt ⁊ enimibi p̾lati. qͣles se exhibe subdi¬
tis debeant: cum eis dr. Nondnantes inclero:
s forma facti g̾gis. Q illud. Non qi dñamur
fidei ur̃e: s adiutores sumꝰ gaudiiuri. Idñs¬
ineuangłio. Bonꝰ pastor animam suã dat
ꝓouib suis. Inueniunt cẽ in eadẽ scͥpt᷑a
eqͣles qualit̾ se debeant hab̃e inuicem: cum

Expanded text:
um consummati plene fuerint in hac secunda celscilicet ferveant charitate, qui caeteris praesunt in regvindicat specialiter: quoniam quidem multum facile est subjici vel sociari; rarum vero et difficile ad aliorum regimen utiliter quemvis posse transferri. 3. His tribus cellis continentur et formantur omnium hominum mores. Omnes enim homines vel sunt praelati, vel aequales, vel subditi. Quemadmodum autem eliguntur de hortis quaeque potiora, et in cellariis reponuntur, ubi etiam distincta habent loca, in quibus serventur: ita de historia sumitur, et quasi reconditur in cellario moralis sensus, unde omnis humana vita instruatur. Legunt etenim ibi praelati, quales se exhibere subditis debeant, cum eis dicitur: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis ; et illud: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores stor animam suam dat pro ovibus suis . Inveniunt etiam in eadem Scriptura aequales qualiter se habere debeant invicem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ ista cella dr aromatica: qr tales quiq
dumult᷑ amplectunt᷑ disciplinȩ laborẽ: obti¬
mum aliis exemplosuo effuindunt imitatioĩs
odorem. Inde consequent̾ ing̾diunt᷑ in scdam
cellam nat᷑e. qm̃ illi qͥdem cetis condisciplis
concordare facile possunt: qui sub magistro
ꝓpͥam uoluntatem frangere didicerunt. Et
hec cella. uͥ cumcȩt̾is cõmunit̾ uiuit᷑. ꝯgrue
nat᷑a genuit᷑. s alios aliis mitoꝵ causa uł p̃po¬
suit uł supposuit. Dr ⁊̃ fruet̾uaria: qi magnȩ
utilitatis ẽ. si qͥsq grãm qm accipit. in alt̾utrũ¬

Expanded text:
Unde et ista cella dicitur aromatica, quia tales quique Unde et ista cella dicitur aromatica, quia tales quique dum ultro amplectuntur disciplinae laborem, optimum aliis exemplo suo effundunt imitationis odorem. Inde consequenter ingrediuntur in secundam cellam naturae: quoniam illi quidem caeteris condiscipulis concordare facile possunt, qui sub magistro propriam voluntatem frangere didicerunt. Et haec cella, ubi cum caeteris communiter vivitur, congrue natura genuit, sed alios aliis meritorum causa vel praeposuit, vel supposuit. Dicitur etiam fructuaria, quia magnae utilitatis est, si quisque gra