comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& uerba si ad uocẽ sc̃e eccłe. tẏpica
interpretatione refera mꝰ. ipsa ẽ. oculus
cȩco. quia ꝑ uerbũ lucet. Ipsa pes claudo:
quia ꝑ adiutoriũ contin&. Cęcos enĩ pre¬
dicando illuminat: claudos uͦ opitulando
sustentat. Cȩcus quippe .ẽ: qui adhuc quo
ꝑgat non uidet. Ciaudus autẽ.ẽ. qui ñ potest
ire quouidet. Crebro nanq peccatũ aut ig¬
norantia. aut infirmitate ꝑpetrat᷑: ut uel
nesciat homo quid uelle debeat. uł ñ omne
quod uoluerit possit. Quo contra recte ꝑpsal
tra ignorantiã. illuminatio: & contra infir¬
mitatẽ. salus uocatur: hinc etiã de iniquis dr̃
fiant uis illorũ tenebre & lubricũ: ut scilico&
ꝑtenebras quo ire n uideant. Qui & si recta
uiderint: in eis tam̃ ꝑ lubricũ stare ñ pos¬
sint. lste itaq ꝑlubricũ int̾ bona claudicat.:
ille ꝑtenebras quȩ bona sequat᷑ ignorat.
Sc̃a itaq eccła extremis tribulationib de¬
prehensa. antiquorum reminiscitur tempoꝵ

Expanded text:
idelicet verba si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Pstra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salus vocatur. Hinc etiam de iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum,
Abbreviated transcription (Latin):
uita nr̃a dum lacͥmis lauatur. bonis o¬
perib exercetur. scĩs meditationib ten¬
ditur. ad nouitatem suã sine cessatiõe
reparatur. Beatus gͥ iob sic sua narrat.
ut nr̃a significet: quia sc̃a ęccła cum fide¬
les suos conspicit. ad uitȩ ueteris culpas
redire: eos quos nouitate mentis intuet᷑
ꝑdere. cogit᷑ plorare. Prȩdicator qͥppe

Expanded text:
vita nostra, dum lacrymis lavatur, bonis ovita nostra, dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam: sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
Supiori qͥppe sententiȩ coniungitur.
quod locutione continua subinfertur:
cum ait. Dicebãq Innidulo meo mo¬
riar. & sicut palma multiplicabo dies:
ac deinde subiungit radix mea aꝑta
est secus aquas: & ros morabitur in mes¬
sione mea. Gła mea semꝑ innouabitur:
& arcus meusin manumea instaurabi¬
tur. Cunctis uera scientib liquet. quod
ad uetustam uitam uicia ꝑtinent: uir¬
tutes ad nouam. hinc & enĩ paulus dic̃.
Exuentes uos ueterem hominẽ cũ acti¬
b suis: & induentes nouũ. Hinc rursus
ait. Uetus hõ nr̃ simul crucifixus ẽ. Hinc
psalmista typo humanigeneris loquers.
int᷑ malignos sp̃c deprȩhensus dicit. In¬
ueteraui inter om̃s inimicos meos. A
feruore & enĩ mentis. uel int̾ spĩtales
inimicos. uel int̾ carnales quosq ꝓximos.¬
ipso aliquo mͦ uiuendi usu ueterascimꝰ:
& assuptȩ nouitatis speciẽ fuscamꝰ. A
qua tam̃ uetustate cotidie sistudia cir¬
cumspectionis inuigilent. orando. legen¬
do. bene uiuendo renouamur: quia

Expanded text:
Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Cunctis vera scientibus liquet quod ad vetustam vitam vitia pertinent, virtutes ad novam. Hinc enim Paulus dicit: Exuentes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis vel inter spiritales inimicos, vel inter carnales quosqipso aliquo modo vivendi usu veterescimus, et assumptae novitatis specie fuscamur. A qua tamen vetustate quotidie, si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ segetes at̾ra decisȩ. ad cȩlestia horrea
demigrant. Quod quia ñ nr̃a uirtute
s cȩlesti gr̃a largiente agitur: bene ait.
Et ros morabitur in messione mea. Ros
nanq desuꝑ cadie: messis deorsũ colligi¬
tur. Ergo ros moratur in messione: quia
grã desuꝑ ueniens agit. ut digni simꝰ. qui
de inferiorib colligam᷑. Ipsa quippe nos
desuꝑ infundente: fructũ bonoꝵ oꝑum
ferimus. Uñ recte quoq ꝑ paulũ dicit᷑.
Ora dei sum id quod sum : & gr̃a eiꝰ in me
mur messem sub rore crescentẽ: ait. Et
gr̃a eiꝰ in me uacua ñ fuit: s abundan¬
tius illis om̃ib laboraui. Seq̃r. O ła mea

Expanded text:
turae segetes a terra decisae, ad coelestia horrea turae segetes a terra decisae, ad coelestia horrea demigrant; quod quia non nostra virtute, sed coelesti gratia largiente agitur, bene ait: Et ros morabitur in messione mea. Ros namque desuper cadit, messis deorsum colligitur. Ergo ros moratur in messione, quia gratia desuper veniens agit ut digni simus qui de inferioribus colligamur. Ipsa quippe nos desuper infundente, fructum bonorum operum ferimus. Unde recte quoque per Paulum dicitur: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me mur messem sub rore crescentem, ait: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
sa deb& incarnatio redemptoris intel¬
ligi. Quȩ uixta aquas aꝑta ẽ: dũ ds̃ in¬
uisibilis ꝑ assuptionẽ humanitatis sue.
patuit aspectib uisionis nr̃e Creator
quippe qui indiuinitate uideri ñ pote¬
rat: assũpsit a nobis unde uderetur
a nobis. Radix gͦ secus aquas aꝑitur.:
quia auctor humani generis. ꝑhuma nita¬
tẽ suam hominib demonstratur. Unde
recte quoq ꝑ psalmistã dicitur. Et erit
tanquam lignum quod plantatum ẽ. secꝰ
quarum sunt: cotidiani transitus defici¬
entium ppłoꝵ. Et de sem& ipsa ueritas
dicit. Si in ligno uiridi hȩc faciunt:
in arido quid fi&e: lignũgͦ secus de¬
cursus aquarũ ẽ: quia fructum & ꝓte¬
ctionem sui nobis umbraculi ꝓferens.
apparuit creator incarne: ut huma¬
num genus ꝑ resurrectionẽ figeret.
quod ꝑdefectum cotidie ibat in mortẽ.
Seqr̃. Et ros morabit᷑ in messione mea:
subaudis dicebam. Messio enĩ sc̃ȩ eccłȩ¬
ctȩ animȩ a corporib abstractȩ. uelut ma¬

Expanded text:
Redemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe qui in divinitate videri 632 non poterat, assumpsit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstratur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus quarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat in mortem. r. Et ros morabitur in messione mea. Subaudis, dicebam. Messio Ecclesiae accctae animae corporibus abstract
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ subigunt suꝑbiendo succumbunt.
Quasi enĩ sub hoste quẽ ꝓsternit morit᷑.
qui de culpa quã suꝑat eleuatur. Pen
nequeunt: si mala quȩ subripiunt ñ caue¬
ant᷑. Perit omne quod agitur: si ñ sollici¬
te in humilitate custoditur. Uñ bene qͦq
de ipso pͥmo parente dr̃. Posuit eũ dñs
in paradyso uoluptatis: ut oꝑaretur &
custodir&. Oꝑatur quippe qui agit bo¬
nũ quod p̃cipitur: s quod oꝑatus fuerit
non custodit. cui hoc surripit quod ꝓhi¬
betur. Beatus igitur iob qr ex omĩ parde
bono se oꝑe texerat: dicat. Iusticia indu

Expanded text:
quae subigunt, superbiendo succumbunt? quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensprodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia i
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera: cũ locus unus de quo hosti pa-¬
teret aditus. munitus ñ .ẽ. Orãs recte
egit: s ꝑuerse se suꝑ publicanũ ex¬
tulit. Ciuitatẽ cordis sui extollendo
ꝓdidit: quã abstinendo & largiendo
seruauit. Uicta ẽ. ꝑ abstinentiã gula᷑
destructa uentris ingluiues: suꝑata. ẽ.
largitate tenacia. auaricia depressa.
Quib hoc laborib actum credimꝰ.:
S o quot labores uno uicio ꝑcussi ce¬
ciderunt: quanta bona. uniꝰ culpȩ gladio
sunt ꝑempta. Uñ magnoꝑe oportet &¬
bona semꝑ agere. & ab ipsis nos bonis
oꝑib caute in cogitatione custodire:
ne simentẽ eleuant.bona ñ sint. quȩ ñ
ca nonicis. s tam̃ ad ȩdificationẽ eccłȩ e¬
ditis testimoniũ ꝓferamꝰ. Fleazar nãq
in prȩlio ȩlefantẽ feriens strauit: s sub
ipso quem extinx̃ occubuit. Quos gͦ iste
significat. quẽ sua uictoria oppressit.
nisi eos qui uicia suꝑant: s sub ipsa

Expanded text:
caetera, cum locus unus, de quo hosti pacaetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
inde se diligent̾ inspiciat: & quandui
in hac uita ẽ. contra sp̃itales inimicos
in acie se positũ sciat: ne mercedẽ quã
ꝑ has actiones colligit. ꝑ alias amittat:
ne hinc hosti fores obstruat: & aliunde
aditum pandat. Siqua & enĩ ciuitas con¬
tra insidiantes inimicos magno uallet᷑
aggere. fortib cingatur muris. insõni¬
linquatur: inde ꝓculdubio hostis in¬
greditur. qui undiq exclusus. eẽ. uide¬
batur. Phariseus naq ille qui in templo
oraturꝰ ascendit. ciuitatẽ mentis suȩ qͦn¬
ta munitione uallauerat: audiamꝰ. le¬
iuno inquit bis in sabbato: decimas do
omnium quȩ possideo. Qui prȩmisit:
grãs tibi ago. Magna certe munimina
ad hibuit: s uideamꝰ ubi insidianti hosti
immunitum foram̃ reliquit. Quia ñ sũ
sicut publicanus iste. Ecce ciuitatẽ cor¬
dis sui insidiantib hostib ꝑ elationem
aꝑuit : quam frustra ꝑieiuniũ & ele-¬
mosinas clausit. In cassũ munita sunt

Expanded text:
inde se diligenter inspiciat, et quandiu inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibiam relinquatur, inde proculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur. Pharisaeus qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo; qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Uestimento utiq cũ uestim᷑: ex om̃i par¬
te circundamur. Ille gͦ iusticia sic̃ uesti¬
m̃to uestitur. qui se undiq bono oꝑe ꝓ
tegit: & nullã partẽ actionis suȩ peccato
nudã relinquit. Nam qui in aliis actio¬
nib iustus.ẽ. in aliis iniustus: quasi hoc
latus cooꝑuit. illud nudauit. Nec iambo.¬
na sunt oꝑa: quȩ subortis aliis prauis o¬
ꝑib inquinant᷑. Hinc enĩ ꝑsalomonẽ
dr̃. Qui in uno offenderit: multa bona
ꝑdet. hinc iacob dicit. Quicunq totã le¬
gem seruauerit. offendat autẽ in uno:
factus: om̃ium reus. Quã uidelicet sen¬
tentiã suam ipse diligent᷑ ex posuit:
cum subiunxit. Qui enĩ dixit. ñ mecha¬
beris: dix̃ & ñ occides. Quod si ñ mecha¬
beris. occidas autẽ: factuses transgressor
legis. Cordis gͦ ocuł circunquaq porre¬
ctis: undiq nobis adhibenda custodia¬
stodia serua cortuũ: quia ex ipso uita
ꝓcedit. Dicturꝰ enĩ custodia. p̃misit
omni: ut uidelicet unusquisq hinc

Expanded text:
estimento utique cum vestimur, ex omni parte circumdamur. Ille ergo justitia sicut vestimento vestitur, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus; quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factustentiam suam ipse diligenter exposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit, Non moechaberis, dixit, Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis . Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undiqstodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiori libro iam diximꝰ: sol& ĩsacro eloqͥo
radicis nomine occulta cogitatio designa¬
ri. Radicem gͥ nram secus aquas aꝑimꝰ:
cum infusione intima cogitationẽ taci¬
ti cordis intendimus. Quę scilicet uerba

Expanded text:
in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis nomine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae cogitationem taciti cordis intendimus. Vet. XXVII. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
bonaquȩ accipiunt. quanto aliis libent̃
accõmodant: tanto ipsi in comutabiles
in nouitate ꝑdurant. Et quidenues a ra¬
dice inchoationis exeunt: fortes inculmi¬
nis ꝑfectione conualescunt. Dicat itaq
beatus iob ex ꝑsona sua. dicat ex uoce
conuersos habuerat: atq in bonis mo¬
rib ꝑ seueraturos credebat. Dicebãq.
In nidulo meo moriar: & sic̃ palma mul¬
tiplicabo dies. Quasi enim palma multi¬
plicare se dies credidit: quȩ mentes fide¬
lium ad extremum usq robustiores exuc¬
gere putabat.Cum enim multorũ corda
ꝑsecutionib cȩꝑint lassata mollescere:
dol& iam inse quasi ad debilitatẽ tend̾e.
quos miratur fortia ꝓposuisse. Et quia
semꝑ mentẽ spitali scientiȩ intendit:
recte subiungit᷑. Radix mea aꝑta ẽ secꝰ
aquas. luxta aquas & enĩ radix aꝑitur.:
quando ad ꝑcipienda ueritatis fluenta.
latenter cogitatio m̃tis expandit᷑. Ut enĩ

Expanded text:
bona quae accipiunt quanto aliis libenter bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dicat ex voce conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia proposuisse. Et quia mente semper spiritali scientiae intendit, recte a.---Juxta aquas enim radix aperitur, quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio mentis expanditur. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatis augmento ꝓficiunt: quasi flexi¬
biles crescunt. Palma uͦ sicut dictũ ẽ.
uastior insũmitate. ẽ. quã ẽe cȩꝑit qua¬
litatis ex radice: quia sepe electorũ con¬
uersatio plus finiendo ꝑagit. quã ꝓpo¬
nit inchoando. Et si tepidus prima incho¬
at: feruentius extrema consũmat. Uide¬
licet semꝑ inchoare estimat: & iccirco in¬
fatigabilis innouitate ꝑdurat. Hanc sci¬
lic& iustorũ constantiã ꝓpħa intuens: ait.
Qui confidunt in dño: mutabunt forti¬
tudinem: assument pennas ut aquilȩ:
current & non laborabunt: ambulabt̃
& ñ deficient. Mutant qͥppe fortitudinẽ:
quia fortiores student: eẽ. in sp̃itali oꝑe.
qui dudum fuerant fortes in carne.
qr contemplando uolant. Currunt
& ñ laborant: quia uelocib magna¬
celeritate prȩdicant. Ambulant & ñ defici¬
unt: quia intellectus su uelocitatẽ retineñ
ut tardiorib condescendant. In cuncta uͦ

Expanded text:
aetatis augmento proficiunt, quasi flexiaetatis augmento proficiunt, quasi flexibiles crescunt. Palma vero, sicut dictum est, vastioris in summitate est quam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saepe electorum conversio plus finiendo peragit quam proponit inchoando; et si tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet semper inchoare se aestimat, et idcirco infatigabilis in novitate perdurat. Hanc scilicet justorum constantiam propheta intuens, ait: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt, ambuet non deficient. Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spirituali opere, qui dudum fortes fuerant in carne quia contemplando volant. Currunt, et non laborabunt, quia velocibus magnaceleritate praedicant. Ambulant, et non deficiunt: quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condesc
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio infirmitati condescenditur.
Aosieis aꝑtiꝰ diceret᷑. Si nequaquã am¬
pliꝰ potestis: saltim tales estote infructu
bonorũ oꝑum. qua les fuistis dudum in
actione uiciorum: ne debiliores uos habe¬
at scã libertas aeris : quos incarne uali¬
dos. habuit usus t̾renȩ uoluptatis. Sunt¬
uero ñ nulli.qui cũ cęlestia appetunt. atq
huius mundi noxia facta derelinquuñ:
ab inchoatiõe sua cotidie. in constantiȩ
pus illanimitate deficiunt. Quib hos nͥ
arbustis reliquis similes dixerim: quȩ
nequaquã tales suꝑiꝰ surgunt. quales in¬
feriꝰ oriunt᷑. hi quippe in conuersatioe
uenientes: non tales quales cȩꝑint ꝑse¬
uerant. Et quasi more arborum in incho¬
atione uasti sunt. sed tenues crescunt:
quia paulisꝑ ꝑaugmenta temporum.
patiuntur detrimenta uirtutũ. Sens ĩ
qͥppe in eis desideria suꝑna languesct̃.
Et qui robusta ac fortia ꝓposuerunt :
debilia atq infirma consũmant. Dũq

Expanded text:
cul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatis. vero nonnulli qui cum coelestia appetunt, 631 atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus hos nisi arbustis reliquis similes dixerim qui nequaquam tales superius surgunt quales inferius oriuntur? Hi quippe ad conversionem venientes non tales quales coeperunt perseverant, et quasi more arborum inchoatione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim quippe in eis desideria superna languescunt; et qui robusta ac fortia proposuerant, debilia atque infirma consummant; dumque
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. ut uideant oꝑa ur̃a bona &
sc̃i uiri & corã hominib compelluntur
bona facere. & eadẽ hominib sua facta
ut non ipsi eisdẽ oꝑib. s pat̾ eorũ qui
incȩlis ẽ debeat głificari. Dũ enĩ scã p̃-¬
dicant: ipsa p̃dicatio eorũ fortasse de¬
spicitur. quorũ uita nescitur. Compel.¬
luntur gͦ uitam suam dicere. ut auditoꝵ
suorũ ualeant uitã mutare: & facta sua
referunt ut uenerationi sint: uenerari ap-¬
petunt. ut reuerent̃ audiant᷑. Scriptum
qͥppe.ẽ. Cum eleuarent᷑ animalia de t̾ra.
eleuabantur parit̃ & rotȩ: quia uideli¬
c& cũ auditorũ mentes predicantium
uitã suscipiunt: necessario utiq etiã iuĩ
p̃dicationis admirantur. hinc. ẽ gͦ quod
prȩdicatores boni. & honorẽ ppt̃ elatio-¬
nẽ fugiunt: & honorari tam̃ ꝓpt̾ imita¬
tionem uolunt. Sic nimirum paulus
apłs discipulis loquens. & honorẽ fugit:
& tam̃ qliantum ẽet honorandus ostendit.
Nam cum thessalonicensib diceret. neq

Expanded text:
t videant opera vestra bona , cti viri et coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est, debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, ipsa pspicitur, quorum vita nescitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare. Et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabantur pariter et rotae , quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suspiciunt, necessario utique etiam vim praedicationis admirantur. Vet. XIX. 37. Quodpraedicatores boni et honorem propter elationem fugiunt, et honorari tamen propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque
Abbreviated transcription (Latin):
uiti. bona ad ꝓximos suos exempla trans¬
mittant. Occultentur gͦ studio. necessita¬
te publicent᷑: & eorũ occultatio sit custo¬
dia ꝓpria: eorũ publicatio. sit utilitas
aliena. Rursum quia scriptũ ẽ. neq ac¬
cendunt lucernã & ponunt eã sub mo¬
dio. sed suꝑ candelabrũ. ut luceat om̃ĩb¬

Expanded text:
viti, bona ad proximos suos exempla transviti, bona ad proximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur; et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia scriptum est: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnib
Abbreviated transcription (Latin):
in uestigabã Int̾ hȩc lectoris animꝰ forsi¬
tan quęrat: cur beatus iob suas tam sub¬¬
tiliter uirtutes enumerat. Scõrũ qͥppe
uirorũ ẽ. bona quȩ fȩcerint occultare:
ne contingat eos lapsũ elationis incurre¬
re. Unde ꝑsem& ipsã ueritas dicit. Atten¬
dite ne iusticiam urãm faciatis corã ho-¬
minib: ut uideamini ab eis. Hinc.ẽ. etiã
quod duos cecos iuxta uiã sedentes illumi¬
nans: p̃cepit dicens. Uidete nequis sciat.
De quibus ilico scriptũ ẽ: quia illi ake¬
untes diffamauerunt eum ꝑ totã t̾ram
illam. S querendum nobis ẽ. quid sit hoc
quod ipse om̃ps cui hoc ẽ. uelle quod pos¬
se. & taceri uirtutes suas uoluit. & tam̃
ab his qui illuminati sunt. quasi inuitꝰ
indicatur: nͥ quod seruis suis se sequen¬
tib exemplum dea̾it. ut ipsi quidẽ uir¬
tutes suas occultari desiderent: & tam̃
ut alii eorũ exemplo ꝓficiant ꝓdant᷑
inuiti. Et facta quidẽ sua occultando
se ipsos custodiant: s dum ꝓduntur in¬

Expanded text:
nda.---Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumeret. 623 Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis incurrere. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat . De quibus illico scriptum est quia illi abeuntes diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Omnipotens, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur, nisi quod servis suis se sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur inviti, et facta quidem sua occultando seipsos custodiant, sed dum produntur in
Abbreviated transcription (Latin):
solantur. Regat gͦ disciplinȩ uigor man¬
suetudinẽ. & mansuetudo ornet uigorẽ:
& sic alterũ cõmendet᷑ exalt̾o: ut nec ui¬
gor sit rigidus. nec mansuetudo dissolu¬
oꝑa scã eccła & corporalit̃ exhib&: &
spiritalit̾ exhibere ñ cessat. Nam paupẽ
uociferantem liberat: cuni peccatori ueniã
deprecanti. eas quas cõmiserat culpas rela¬
ce dicentiũ. Cito nos anticip& miscđia tua:
quia pauperes facti sumꝰ nimis. Pupillũ uͦ
cui ñ ẽ. adiutor liberat: dũ unusquisq mor¬
tuo antiquo patre diabolo. ad sc̃ȩ eccłȩ sinũ
currens. in ea ex hortationis ad utoriũ inue¬
nit. qui iã desideria mundi ꝑsequentis fugit.
Potest pupilli nomine fideł quisq etiã ꝓpt̃
mortẽ boni patris intelligi: cuius ad tempꝰ
usione destitutꝰ ẽ: quãuis solatio destitutꝰ
ñẽ. Benedictio etiã ꝑituri suꝑ eã uenit. cũ
peccatoris interitũ preuenit: & eũ sc̃ĩs ex¬

Expanded text:
solantur. Regal ergo disciplinae vigor mansolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissolua Ecclesia et corporaliter exhibet, et spiritaliter exhibere non cessat. Nam pauperem vociferantem liberat, cum peccatori veniam deprecanti eas quas commiserat culpas relasalmistae voce dicentium: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhortationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi persequentis fugit. Potest pupilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni patris intelligi, cujus ad tempus visione destitutus est, quamvis solatio destitutus non est. Benedictio etiam perituri super eam venit, cum peccatoris interitum praevenit, et cum sanctis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ solũ herbã refectionis ꝓferat: s etiã
cum fructu oꝑis arborẽ ꝓtectionis. ꝑpen¬
dendum quoq uideo his qui plebiũ guber¬
nationib prȩsunt: quod suꝑiꝰ dicens. ui¬
debant me iuuenes & abscondebant᷑. nc̃ a¬
struit. cor uiduę consolatus sũ. Quanta disci¬
plina regiminis. ut ante eũ iuuenes ab¬
scondantur: quanta mansuetudo pietatis
ut ꝑ eum uiduarũ corda consolentur. Suns
nanq ñ nulli ita districti: ut omnẽ etiã
mansuetudinis benignitatẽ a mittant. Et
sunt ñ nulli ita mansueti: ut ꝑdant di¬
stricti iura regiminis. Unde cunctis recto
rib utraq sũmoꝑe sunt tenenda: ut nec
indisciplinȩ uigore. benignitatẽ mansue¬
tudinis. nec rursũ in mansuetudine distri¬
ctionẽ deserant disciplinȩ: quatinꝰ nec
a cõpensatione pietatis obdurescant. cũ
contumacẽ corrigunt: nec disciplinȩ ui¬
gorẽ molliant. cũ infirmoꝵ animos con¬

Expanded text:
ut non solum herbam refectionis proferat, sed etiam ut non solum herbam refectionis proferat, sed etiam cum fructu operis arborem protectionis. dendum quoque video his qui plebium gubernationibus praesunt, quod superius dicens: Videbant me juvenes, et abscondebantur; nunc astruit: Cor viduae consolatus sum. Quanta disciplina regminis, ut ante eum juvenes abscondantur; quanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur! Sunt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde curibus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, quum contumaces corrigunt, nec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos con
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa: liberare uociferantẽ pauꝑem: pu¬
pillo adiutoriũ ministrare: ꝑiturũ eri¬
pere: cor uiduȩ consolari. Suꝑius enim
dictum ẽ. quid ex hibuit ꝑ doctrinã. Ait
nanq Auris audiens beatificabat me.
Nunc autẽ narrat: quȩ ꝑ miscđiam im¬
pendit dicens. Eo quod liberassem pau¬
ꝑem uociferantẽ: & pupillũ cui ñ erat
ad iutor. Uox quippe cũ oꝑe. sibi necessa¬
rio concordat. Hȩc beatꝰ iob & exhibuit
da signauit. Quȩ utraq nc̃ incessabili¬
ter exercet: ut uidelic& filios suos & loqͦn¬
do pascat. & defendendo ꝓtegat: quatinꝰ
& ꝑ uerba bonos satiet. & ꝑ patrocinia tuea¬
tur a malis. Bene autẽ scriptũ ẽ. Germi.¬
n& t̾ra herbã uirentẽ. & facientẽ sem̃: &
lignũ fructiferũ faciens fructũ. iuxta genꝰ
suum. Qđ sic. ẽ. ueracit᷑ factũ: ut significa¬
r& aliquid ueracit᷑ faciendũ. ꝑ t̾ram qͥppe
figuratur ȩccła: quȩ & uerbi nof pabulo
reficit. & patrocinii umbraculo custodit.

Expanded text:
a, liberare 620 vociferantem pauperem, pupillo adjutorium ministrare, periturum eripere, cor viduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec beatus Job et exhibuit da signavit. Quae utrumque nunc incessabiter exercet, ut videlicet filios suos et loquendo pascat, et defendendo protegat, quatenus et per verba bonos satiet, et per patrocinia tueatur a malis. Bene autem scriptum est: Germinet terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum fructiferusuum . Quod sic est veraciter factum, ut significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit;
Abbreviated transcription (Latin):
motus cordis. quasi quedã libra ẽ. iudi¬
ciarȩ potestatis. Quib ꝑ actis. quia re¬
tributionẽ inferiꝰ ñ requir̃: recte eorũ
iudicia diademati comparantur. Diade¬
ma quippe: in suꝑiore parte corporis po¬
nitur. Iustorũ gͦ iudiciũ diadema dr̃.
quia ꝑ hec ñ int̾renis & infimis. s sursũ
remunerari concupiscunt. Seq̃r. Oculus¬

Expanded text:
motus cordis, quasi quaedam libra est judimotus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari concupiscunt. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Iustorũ iudicia recte diademati com pa-¬
rantur: quia ꝑ magni oꝑis głam ad retri¬
butionis ducunt coronã. Quȩ nimirum
iudicia secum cotidie introrsus agunt:
quid deo. quid ꝓximo debeant sollerter
aspiciunt: atq ad agenda bona se uehe¬
menter accendunt: & de ꝑpetratis mał
districte redarguunt. Uñ bene quoq
ꝑsalomonem dr̃. Cogitationes iustorũ
iudicia. Intus quippe ab omi strepitu se¬
culari ad corda sua redeunt: ibiq ascen¬
dunt tribunal mentis: atq ante ocłos se
& ꝓximum statuunt: deducunt ad medi¬
um. regulam testam̃ti qua dr̃. Quȩ uultis
ut faciant uobis homines: & uos eadẽ fa¬
cite illis. Iransferunt in se ꝑsonã ꝓximi:
& sollicite attendunt. quid sibi si ita ẽẽnt
fieri. uł nonfieri iuste uoluissent. Sicq
districto iure atq iudicio. causã suã & ꝓxi¬
mi. iuxta tabulas diuinȩ legis. inforo cor¬
dis examinant. Bene gͦ dr̃ cogitationes
iustorũ iudicia: quia ipse eorũ intimꝰ

Expanded text:
ustorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus
Abbreviated transcription (Latin):
sabant loqui: & digitũ suꝑponebaN
ori suo. Uocem suam cohibebant duces:¬
& lingua eorũ gutturi suo adherebat.
Ac si aꝑte dicat. Cum p̾dicare mͥ uoce
publica licuit: omĩs me qui ueritati
ñ fuit subiectus ex pauit. In illo nanq
tp̃re cũ scã ȩccła aduersitate p̃mit᷑:
prauis quibq prȩdicatorib. licentia
locutionis datur. Quod longe ante
ieremias intuens: ait. S & lamiȩ nu¬
dauer̃ mãmam: lactauer̃ catulos su¬
os. Quid nanq lamias. nisi hereticos
appellat: humanã quidẽ faciẽ s belui¬
na ꝑ impietatẽ corda gestantes: Qui
tunc mãmam nudant: quia errorẽ
suum libere prȩdicant. Tẽ catulos la¬
ctant: quia male sequaces paruuloꝵ
aĩas dũ ꝑuersa insinuant. ad impie¬
tatẽ nutriendo confirmant. Seq̃r.¬

Expanded text:
ant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam duces cohibebant, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. Ac si aperte dicat: Cum praedicare mihi voce publica licuit, omnis me qui veritati non fuit subjectus expavit. Illo namque tempore cum sancta Ecclesia adversitate ppravis quibusque praedicatoribus licentia locutionis datur. XV. Quod longe ante Jeremias intuens ait: Sed et lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos. Quid namque lamias, nisi haereticos appellat? humanam quidem faciem, sed belluinam per impietatem caudam gestantes. Qui tunc mammam nudant, quando errorem suum publice praedicant. Tunc catulos lactant, quando male sequaces parvulorum animae, dum perversa insinuant, ad impietatem nutriendo confirmant.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum beatificari se ab audientib. sibiq
testimonium reddi a uidentib fatetur.
beatus iob qualis insermone. qualis in oꝑe
fuerit ostendit᷑. Neq enĩ aut inoꝑe iã ꝑ¬
fectus.ẽ. cui adhuc linguȩ prauitas con¬
tradicit: aut insermone laudabilis. qui
hoc quod loquitur. oꝑe ñ ostendit. Ut
gͥ beatus iob amicorũ suorũ in crepatio¬
nib exactus. utraq se habuisse ꝑhibeat:
se se & audientib & iudentib ueneratiõi
fuisse manifestat. Qđ si ad uocẽ sc̃ȩ eccłȩ
referamꝰ: ille uerba eiꝰ beati ficat. qui ea
quȩ audierit. oꝑe consummat. Iue ei
testimonium reddit: qui exemplis ui¬
tȩ illiꝰ bene uiuendo respond&. Scãm &¬

Expanded text:
Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocereferamus, ille ejus verba beatificat, qui ea quae audierit, opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illius bene vivendo respondet. S
Abbreviated transcription (Latin):
stib mandatis inseruiunt. Uñ ꝑ pro¬
pħam dñs dic̃. Ecce ego & pueri mei:
quos mͥ dedit dĩ. Et rursus in eugłio.
Pueri nunquid pulmentariũ habetise
Nunc gͦ incircuitu eiꝰ sunt pueri: qr
incunctis fere gentib reꝑiunt᷑. qui cȩ¬
lestia mandata custodiunt. sp̃alis dis¬
ciplinȩ regulis obsecunt᷑. Qui ꝓfecto
tc̃ ad obsequiũ pueri deer̃: quando pra¬
illius capitis corpus: alit̃ hȩc uerba
iuxta uocẽ capitis accipi. atq alit̃ iux¬
ta uocẽ corporis debent. Quos gͦ pedes
dñi nisi scos p̃dicatores accipimꝰ: de qͥ¬
b dicit. & in ambulabo in eis: Butyro
igitur pedes lauant᷑: quia prȩdicatores
scĩ bonorũ oꝑum pinguedine replentur
Ut enĩ & supra iam diximꝰ: uix ipsa p̃¬
dicatio. sine aliquo transitur ad misso.
Nam quilib& predicans. aut ad qͣntu¬
lancunq indignationẽ trahit᷑. si con¬
tempnit᷑: aut ad quantulãcunq głam

Expanded text:
stibus mandatis inserviunt. Unde per prostibus mandatis inserviunt. Unde per prophetam Dominus dicit: Ecce ego et pueri mei quos mihi dedit 615 Deus . Et rursus in Evangelio: Pueri, nunquid pulmentarium habetis ? Nunc ergo in circuitu ejus sunt pueri, quia in cunctis fere gentibus reperiuntur qui coelestia mandata custodiunt, et spiritalis disciplinae regulitunc ad obsequium pueri deerant, quando praillius capitis corpus, aliter haec verba juxta vocem capitis accipi, atque aliter juxta vocem corporis debent. Quos ergo pedes Domini, nisi sanctos praedicatores accipimus? De quibus dicit: Et inambulabo in eis . Butyro ergo pedes lavantur, quia praedicatores sancti bonorum operum pinguedine replentur. Etenim, ut supra jam diximus , vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur admisso. Nam quilibet praedicans, aut ad quantulamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hoc loco alii duces intelligi uel pͥn¬
cipes possunt. nisi hereticȩ prauitatis
auctores: de quib ꝑ psalmistã dicit᷑.
effusa. ẽ. contentio suꝑ pͥncipes eorũ. &
seduxerunt eos in inuio & ñ in uiaͤ Ip¬
si & enĩ dum dispensationẽ dni ꝑuerse
int̾pretari ñ metuunt: ꝓfecto plebes
contentio dr̃ : quia suis sibi uicissim alle.¬
gationib contradicunt. Arriꝰ qͥppe tres
ꝑsonas indiuinitate suscipiens. tres etiã
deos credidit: quẽ contra sabelliꝰ unum
deum suscipiens. unã credidit. ẽẽ. ꝑsonã¬
Quos int̾ scã eccła rectũ prȩdicationis
suȩ tramitẽ in declinabilit̾ tenens. &
unũ dm̃ prȩdicans. tres ꝑsonas contra
sabellium asserit: & tres ꝑsonas asserens.
unum dm̃ contra arrium confitet᷑. Quia¬
autẽ in sacro eloquio manicheus uirgini¬
tatẽ laudari cõꝑit: coniugia dãnauit.
At contra iouinianus quia concedi con¬
iugia cognouit: uirginitatis mundiciã
despexit. Unde sit. ut semꝑ hereticis ꝑuer¬

Expanded text:
Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via . Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plebes contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius quippe tres personas in divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius unum Deum suscipiens, unam credidit esse personaquos sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit, et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quiautem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus quia concedi conjugia cognovit, virginitatis munditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perver
Abbreviated transcription (Latin):
ad moysen dñs dicit. Congrega mͥ sep¬
tuaginta uiros de seniorib isrł: quos
tu nosti quod senes ppłi sunt. In quib
quid aliud quã senectus cordis re qui¬
ritur: cũ tales iubentur eligi qui se
nes sciuntur: Si enĩ senectus in eis cor¬
poris quereretur : a tantis sciri pote¬
rant. a quantis uideri. Dũ u dr̃. quos
tu nosti quod senes ppłi sunt: ꝓfecto
liquet qr senectus mentis. ñ corporis
rem eiꝰ atq rectitudinẽ immaturi
formidant. grandeui glorificant: le¬
ues quiq sunt fugiunt: graues uͦ atq
ꝑfecti hanc uitȩ suȩ meritis assurgen¬
do uenerantur. Disciplinã quippe illiꝰ
ꝑfecti diligunt: imꝑfecti reprȩhendt̃.
Uident gͦ hanc iuuenes & abscondunt᷑.
quia deprȩhensi in suis occultis actib
metuunt. Senes uͦ assurgentes stant:
quia ꝑfecti quiq ex humilitate indi¬
cant. quantũ in bona oꝑatione ꝓfȩcer̃.
S quia hȩc de suis loquit᷑: narr& qͦd
qualit̃ ab exteris timeatur. Principes¬

Expanded text:
septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sunt . In quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi qui senes esse sciuntur? Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant, a quantis videri. Dum vero dicitur: Quos tu nosti quod senes populi sunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis, rem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loquitur, narret quoque qualiter ab exteris timeatur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
im ꝓbitate compressa: reminiscit᷑ dicens.
Causam quam nesciebam: diligentissime
inuestigabam Ac si aꝑte dicat. Oala qͦ
in electis meis agendo ñ nouerã: in mi¬
quis hominib districte iudicando ple¬
ctebam. Et quia nunc uirtute p̾dicatio¬
nis suȩ diabolum conterit: atq de eiꝰ o¬
re uniꝰcuiꝰq quẽ suscepit animã rapit.

Expanded text:
improbitate compressa, reminiscitur dicens: improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem suscipit animam rapit,
Abbreviated transcription (Latin):
in uolutos inueniens quasi patientia in
prȩt̾misit: & diem extremi iudicii ex¬
pectare ad uindictã noluit: s eos igne
iudicii ante iudicii diẽ prȩuenit. Eoce
malum & quasicum disficultate credidit
cum audiuit: & tam̃ sine tarditate ꝑcus¬
sit. cum uerũ cognoscendo repꝑit: ut no¬
bis uidelicet dar& exemplũ. quod maio¬
ra crimina & tarde credenda sunt cum
audiuntur: & citiꝰ punienda sunt. cũ
ueraciter agnoscuntur. Huius gͦ dili-¬
gentiȩ beatus iob sollicitudinẽ gerens.
ait. Et causam quã nesciebã. diligentis¬
sime inuestigabã. Quȩ scilic& uerba. e¬
tiã ꝑ uocẽ ęccłȩ. ad int̃̾pretationẽ typi¬
cam possumꝰ non inconuenienter re¬
ferre. Ipsa quippe ꝑelectos suos. cũ ma¬
la carnaliũ iudicat. hoc quod nescit
inuestigat: quia mala quȩ nescit oꝑan¬
do inuestigat ꝑ iudicium corrigendo. Sc̃a
itaq eccła cum in iustorum fuerit adtẽpꝰ

Expanded text:
involutos inveniens, quasi patientiam involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit. Ecce malum quasi cum difficultate credidit cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit: ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda sunt cum veraciter agnoscuntur. Hujus ergo diligentiae beatus Job sollicitudinem gerens, ait: Et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe per electos suos cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando investigat per judicium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia cum injustorum fuerit ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
debeamꝰ: ne temere indiscussa iudicemꝰ:
nequelib& mala audita nos moueant:
ne passim dicta sine ꝓbatione credamꝰ.
Quod ꝓfecto ꝑpetrare ꝑtimescimus: si
auctoris nr̃i subtilius facta pensemus.
Ipse quippe ut nos a p̃cipitata sententiȩ
ꝓlatione compescer&: cumomĩa nuda
& aꝑta sint oculis eius: mala tam̃ sodo¬
mȩ noluit audita iudicare. qui ait.
Clamor sodomorum & gomorreorum
multiplicatus. ẽ: & peccatum eorũ aggra¬
uatũ ẽ. nimis. Descendam. & uidebo utrũ
& omĩa sciens. cur ante ꝓbationẽ quasi
dubitat. nisi ut grauitatis nobis exem¬
plum ꝓponat: ne mala hominũ ante
prȩsumamꝰ credere quam probare: Et
ecce ꝑ angłos ad cognoscenda mala de¬
scendit: moxq facinorosos ꝑcutit: atq
ille patiens. ille mitis. ille de quo scͥptũ
ẽ. tu autẽ dñe uirtutũ cum tranqͥllita¬
te iudicas: ille de quo rursum scriptum ẽ.
dñs patiens ẽ. redditor. in tanto crimine

Expanded text:
debeamus, ne temere indiscussa judicemus, debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensamus. Ipse quippe ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est, et peccatum eorum aggravatum est nimis; descendam et viia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine
Abbreviated transcription (Latin):
setuire. Nec tedere animũ debet. si sensus
eiꝰ contemplationi spĩtalium semꝑ inten.¬
tus. aliquando ꝓdispensandis reb mini¬
mis quasi minoratus inflectitur: quan¬
do illud uerbum. ꝑ quod constat omĩa cre¬
ata. ut ꝓdesset hominib assũpta huma¬
nitate uoluit paulominus ab angłis mi¬
norari. Quid gͦ mirum. si homo ꝓpt̾ homi¬
nẽ attrahit: dum creator hominum & an¬
głoiũ. formam hominis ꝓpt̃ hominem sus¬
cȩpit: Nec tam̃ minoratur sensus. cũ sic at¬
trahitur: quia tanto subtilius suꝑiora
penetrat: quanto humiliꝰ ꝓ amore condi¬
toris nec inferiora contempnit. Quid in¬
dignum nobis uel difficile. ẽ. si supra in¬
fraq animũ ducimꝰ: qui eadem manu cor-¬
poris lauamus faciem. qua etiã calciamꝰ
pedem: Beatus gͥ iob quia cũ magna age¬
r& minima ñ despexit: dicat. Et causã¬
gabã. Qua in re notandũ uideo. ne ad ꝓ¬
ferendam sentenciã unquã p̃cipites ẽẽ

Expanded text:
servire. Nec taedere animum debet, si sensus servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem? Beatus igitur Job 628 quia cum magna ageret minima non despexit, dicat: enda.---Qua in re notandum video ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse