comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum illi conu̾si fuerint. & mee senten¬
tiȩ me peniteat. & ñ faciam qͦdeis fa¬
cere cogito: Cogito autẽ facere ꝓpter mali¬
cias studiorũ illorum que si fuerint
immutate. & mea sententia commu¬
tabitur: Legamus historiam ione o
niniue Et dices ad eos: Hec dicit dominꝰ
Sinͣ audieritis me ut ambuletis in le¬
ge mea quã dediuob̃. ut audiatis ser¬
mones seruorũ meorum ꝓpħarũ quos
ego misi ad uos de nocte consurgens &
dirigens & ñ audistis. dabo domũ istã
sicut sylo. & urbem hanc dabo in male¬
dictionem cunctis gentib terre In nr̃a
ẽgͦ positum potestate uel facere quid
uel ñ facereita dum taxat ut quicqͥd
boni oꝑis uolumus appetimꝰ. explemꝰ
ad dei gram referamus. qui iuxta apłm
dedit nob̾ & uelle ce ꝑfi cere. Sin autẽ
sufficit semel ambulare in lege que
nobis data ẽ ꝑ moysen ut stulta he¬
resis suspicatur. quomodo addidit ut
audiatis sermones seruorũ meoꝵ pro¬

Expanded text:
cum illi conuersi fuerint, et me meae sentencum illi conuersi fuerint, et me meae sententiae paeniteat et non faciam, quod eis facere cogito. cogito autem facere propter malitias studiorum illorum; quae si fuerint immutatae, et mea sententia commutabitur.\' legamus historiam lonae et Nineue. Et dices ad eos: haec dicit dominus: si non audieritis me, ut ambuletis in lege mea, quam dedi uobis, ut audiatis sermones seruorum meorum, prophetarum, quos ego misi ad uos de nocte consurgstam sicut Silo et urbem hanc dabo in maledictionem cunctis gentibus terrae. In nostra est ergo positum potestate uel facere quid uel non facere, ita dumtaxat, ut, quicquid boni operis uolumus, appetimus, explemus, ad dei gratiam referamus, qui iuxta apostolum dedit nobis et uelle et perficere. sin autem sufficit semel ambulare in lege. quae nobis data est per Mosen, ut stulta heresis suspicatur, quomodo addidit: ut audiatis sermones seruorum meorum, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑium: forsitan inquit audientes
conuertentur: Uerbum ambiguũ
forsitan maiestatidnĩ nͣ potest con-¬
uenire. s: nrõ loquit᷑ affectu ut libe¬
rum homini seruetur arbitriũ: ne
ne exp̃cientia eius quasi necessitate uł
facere quid uel ñ facere cogatur. Non
enim ex eo quod deusscit futurũ aliqͥd
idcirco futurũ ẽ.s quia futurũ ẽ ds̃ no¬
uit qͣsi pͣcius futurorum: Sed tamen
sciendum iuxta hunc eundem hiere¬
miam. & simala pͣdixerit dñs. & ege¬
rit populus penitentiã quod & ipse
acturus sit penitentiã suꝑhis que fac̾e
cõminatꝰ ẽ: & si ꝓsꝑa pollicitꝰ fuerit &
egerit populꝰ negligent᷑. mutet deus
sententiã. & ꝓ bonis mala inferat: Tale
quid& illud in euanglĩo ẽ Mittã filiũ
ncum: forsitan uerebunt᷑ eum: Qd̃ utiq
exporsona dei omni potentis dicit᷑ De¬
niq & inp̃senti ait. Si forte audiant
& conu̾tat᷑ unusqͥsq auia sua mala. ut

Expanded text:
perium! \' forsitan inquit, audiant et perium! \' forsitan inquit, audiant et conuertantur. uerbum ambiguum \'forsitan\' maiestati domini non potest conuenire, sed nostro loquitur affectu. ut liberum homini seruetur arbitrium, ne ex praescientia eius quasi necessitate uel facere quid uel non facere cogatur; non enim ex eo, quod deus scit futurum aliquid, idcirco futurum est, sed quia futurum est, deus nouit quasi praescius futurorum. et tamen sciendum iuxta hunc eundem Hieremiam, et si mala praedixerit dominus et egerit populus paenitentiam, quod et ipse acturus sit paenitentiam super his, quae facere comminatus est; et si prospera pollicitus fuerit et egerit populus neglegenter, mutet deus sententiam et pro bonis mala inferat. tale quid et illud in euangelio est: mittam filium meum, forsitan uerebuntur eum; quod utique ex persona dei omnipotentis dicitur. denique et in praesenti ait: \'si forte audiant et conuertantur unusquisque a uia sua mala, ut.
Abbreviated transcription (Latin):
Non igitur ut sepe iam diximꝰ in ꝓpħis
historie ordo texendus ẽ cum in p̃sen¬
tiarum sub eodem rege pͥora postea
& posteriora ante dicant᷑ Qui autẽ
uerbum dicturꝰ ẽ dnĩ debet stare cũ
moysen& audire cum psalmista:
Quistatis in domo anĩ: inatriĩs do¬
mꝰ dei nrͣi Et p̃cipitur illi ut loqͣtur
ad omnes ciuitates uda: licet ciuita¬
tes.lxx. ñ tnͣstulerunt: ne indecorum
forte uidereretur in atriis domꝰ dei loqͥ
ad urbes que coram nͣerant: S quan¬
do ad populos & ad ciues loquitur.ip¬
sis ciuitatibꝰ loquit᷑ Pulchre autem
stat in atrio atq uestibulo templi
dnĩ: ut ꝑoccasionẽ orationis dnĩ & ad¬
orandicum sermones ꝓphe audire
cogantur: Nolunquit subtͣhere uer¬
bum dnĩ. lic& tͥste sit. licet adu̾sũ te
audientiũ rabies concitetur: tam̃ di-¬
cito quod tͥ imꝑatum ẽ. ñ formidans
ꝑsecutiones eorũ qui aduersum te
concitandisunt. s dnĩ iubentis im¬

Expanded text:
Non igitur ut saepe jam diximus in Prophetis Non igitur ut saepe jam diximus in Prophetis historiae ordo texendus est, cum in praesentiarum sub eodem rege priora postea, et posteriora ante dicantur. Qui autem verbum dicturus est Domini, debet stare cum Moyse , et audire cum Psalqui statis in domo domini, in atriis domus dei nostri. et praecipitur illi, ut loquatur ad omnes ciuitates Iuda, licet \'ciuitates\' LXX non transtulerint, ne indecorum forte uideretur in atrio domus domini loqui ad urbes, quae coram non erant; sed quando ad populos et ad ciues loquitur, ipsis ciuitatibus loquitur. pulchre autem stat in atrio atque uestibulo templi domini, ut per occasionem orationis domin et adorandi eum sermones prophetae audire cogantur. \'nolii, inquit, \'subtrahere uerbum; licet triste sit, licet aduersum te audientium rabies concitetur, tamen dicito, quod tibi impe ratum est, non formidans persecutiones eorum, qui aduersum te concitandi sunt, sed domini iubentis im
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersarum gentiũ in desolationẽ
& in inuiũ a facie irȩ columbe: Nonmi¬
rabitur columbãdnĩ intelligi nabu¬
godonosor qui supͣ eum uocariseruũ
nuͣ licet columbam & in ꝑsona hieru¬
salem possumꝰ acciꝑe: quod irascat᷑ &
tristissit. se leonis sui ꝑdidisse custo¬
diam. & terram suam uenisse in deso¬
istud ad nõ dicens Sta in atͥo domus
dniͣ. & loqueris ad omnes ciuitates u-¬
da de quib ueniunt ut adorent in do
modnĩ uniuersos sermones quos ego
mandaui tͥ ut loqͣris ad eos. Noli sub¬
there uerbum si forte audiant & con¬
uertat᷑ unusquisq auia sua mala
de peniteat me mali siue qͥescã ama-
lo quod cogito facere eis ꝓpter malitias
studioiũ eorum: Hec ꝓphetia pͥorẽ suꝑi¬
ore. licet sub eodem rege sit facta Illa enĩ
facta ẽ m anno quarto ioachim filii io¬
siȩ regis uda: hec autem in pͥncipio
pͥncipio regis ioachim filii iosie regis
iuda: factum ẽ uerbum istud a dnõ

Expanded text:
uniuersarum gentium — in desolationem uniuersarum gentium — in desolationem et in inuium a facie irae columbae. non mirabitur \'columbam\' domini intellegi Nabuchodonosor. qui supra eum uocari \'seruum\' num: licet columbam et in persona Hierusalem possimus accipere, quod irascatur et tristis sit se leonis sui perdidisse custodiam, et terram suam venisse in desoiam dicens: Sta in atrio domus Domini, loquens ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt, ut adorent in domo domini, uniuersossermones, quos ego mandaui tibi, ut loquaris ad eos; noli subtrahere uerbum! si forte audiant et conuertantur unusquisque a uia sua mala, et paeniteat me mali — siue quiescam —. quod cogito facereeis propter malitias studiorum eorum. Haec prophetia superior est priore, licet sub eodem rege sit facta. illa enim facta est in anno quarto Ioiacim, filii Iosiae regis Iuda, haec autem in principio principio regis Ioiacim, filii Iosiae, regis Iuda, factum.est uerbum istud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Cum dixerint pax & securitas. tunc
repentinus eis suꝑueniet int̾itus. qͦ
ueniente omnia conticescent: Dere¬
liquit qͣsi leo umbculũ siue cubile su¬
um & ut uerius ẽ tabernaculũ. hoc
enim soecho ebͣicum sonat: quia fac¬
ta ẽ t̃ra eoꝵ in desolationẽ uel in uia
a facie irȩ columbe. siue a facie gladũ
magni. & afacie furoris dnĩ: dominꝰ de
quo supͣdixerat. de excelso rgiet & de
habitaculo suo dabit uocem suã. rugi¬
ens rugiet suꝑ decorẽ suum: ipse dere¬
linquet tabernaculũ suũ de quo scͥp¬
tum ẽ: factus ẽ inpace siue in salute lo¬
cus eius. & habitatio eius in syon. Ipse
deserit sedem suã. & cõpleuit qd̃ ꝑ eun
mũ meã. dereliqui hereditatẽ meã Re¬
liquit autẽ quasi leo cubile suum. ut
omnes bestiȩ uastandi eius habeant
potestatem: Leone enim custode & pͣ¬
side. nullus ad eandem audet accedere
facta ẽ inquit terra eorum haut dubi¬
um qumn uel populi iudeorũ uel certe

Expanded text:
est: cum dixerint: pax et securitas, tunc repentinus eis superueniet interitus, quo ueniente omnia conticiscent. Dereliquit quasi leo umbraculum — siue cubile — suum — et, ut uerius est, tabernaculum; hoc enim \'soccho\' Hebraicum sonat —, quia facta est terra eorum in desolationem — uel inuia — a facie irae columbae — siue a facie gladii magni — et a facie irae furoris domini. Dominus, de quo supra dixerat: de excelso rugiet et de habitaculo sancto suo dabit uocem suam: rugiens rugiet super decorem suum, ipse derelinquet tabernaculum suum. de quo scriptum est: factus est in pace — siue in Salem — locus eius et habitatio eius in Sion, ipse deseret sedem suam et conplebit, quod per mum meam, dereliqui hereditatem meam. reliquit autem quasi leo cubile suum, ut omnes bestiae uastandi terram eius habeant potestatem. leone enim custode et praeside nullus ad eandem audet accedere. facta est, inquit, terra eorum — hau dubium quin uel populi Iudaeorum uel certe
Abbreviated transcription (Latin):
mittes ad regem edom. & ad regem mo¬
ab. & ad regem filioꝵ ammon. & ad re¬
gem tiri. & ad regem sidonis ꝑ manũ
nuntioꝵ qui uenerunt hierłm ad se¬
dechiam regem iuda. & p̃cipieseis ut
ad dños suos loquant᷑: Nec dicit dñs
exercituũ deus isrł: Hec dicetis ad a nõs
uros Preterita uisio inpͥncipio facta
ẽ ad ꝓph̃am regni ioachim filii iosiȩ
regis uide: hec autẽ sub sedechia qui
extremꝰ regnauit in hierusalem & sub
quo urbs capta ẽ. atq subuersa Pre¬
cipiturq hreremiȩ ut catenas siue fur¬
cas ligneas. que ut diximus hebrai¬
ce appellantur mutthot imponat
collo suo & mittat easad reges edom.
moab filiorum ammon. tyri. sidonis.
ꝑ legatos qui uenerant ad sedechiam.
& p̃cipiat suis dñis nunciare quod re¬
gi nabugodonosor seruire debeant:
Et audique sequens ꝓphẽ sermo ꝓse¬
quit᷑:. Ac ne forsitan legati & reges is¬
tarum gentium responderent. cur hoc

Expanded text:
mittes ad regam Edom et ad regem Momittes ad regam Edom et ad regem Moab et ad regem filiorum Ammon et ad regem tyri et ad regem Sidonis per manum nuntiorum, qui uenerunt Hierusalem ad Sedeciam, regem Iuda. et praecipies eis, ut ad dominos suos loquantur: haec dicit dominus exercituum deus Israhel: haec dicetis ad dominos uestros. Praeterita uisio in principio facta est ad prophetam regni Ioiacim, filii Iosiae, regis Iuda, haec autem sub Sedecia, qui extremus regnauit in Hierusalem et sub quo urbs capta est atque subuersa. praecipiturque Hieremiae, ut catenas siue furcas ligneas, quae, ut diximus, Hebraice appellantur ‛mutoth’, inponat collo suo et mittat eas ad reges Edom, Moab, filiorum Ammon, Tyri, Sidonis per legatos, qui uenet praecipiat suis dominis nuntiare, quod regi Nabuchodonosor servire debeant; et audire quae sequens Prophetae sermo prosequitur. Ac ne forsitan legati et reges istarum gentium responderent, cur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ ꝓphãm suũ dñs liberauit: aichan
uidelicet filio saphan Quod in pos¬
teriorib lecturi sumꝰ. si quando de cis¬
terna luti ab demelec spadonis consilio
atq: pͣsidis atq: p̃sidio heremias de mor¬
tisꝑiculo liberatur In pͥncipio regni
ioacbim filii iosiȩ regis udȩ. factum ẽ
uerbũ hoc ad hieremiã adnõ dicens:
& multi putant sequentis capituliẽe
pͥncipiũ Quod nequaquã ita ẽ: sed
iungendum suꝑiori ut quicqͥd dictũ
refertur & factum. in pͥncipio regniio¬
achim factum eẽ credamus Unde et
mittendi in egyptũ qͣsi ad amicũ regẽ
habuit potestatẽ Uidentur autẽ mͥ
septuaginta titulũ istũ hac racione si¬
luisse ne scdõ dicere uiderentur. Iam
enim in pͥncipio posuerant: In pͥnci¬
pio regis ioachim filii iosiȩ regis iuda
factum ẽ uerbum istud ad nõ dicens:
fac tͥ uincula & catenas siue. ħ aoioyc
mutchot & sermone uulgari boias
uocant: Ponesq eas in collo tuo. et

Expanded text:
 quem prophetam suum dominus liberauit, Achicam uidelicet, filio Saphan, quod in posterioribus lecturi sumus, quando de cisterna luti Abdamelech spadonis consilio atque praesidio Hieremias de mortis periculo liberatur. In principio regni Ioiacim, filii Iosiae. regis Iuda, factum est uerbum hoc ad Hieremiam n domino dicens.  multprincipium, quod nequaquam ita est, sed jungendum superiori, ut quidquid dictum refertur, et factum, in principio regni Joacim, factum esse credamus: Unde et mittendi in Aegyptum, quasi ad amicum regem habuit potestatem. Videntur autem mihi Septuaginta titulum istum hac ratione siluisse, ne secundo dicere viderentur. Jam nunc in principio posuerant: « In principio regis Joacim filii Josiae regis Juda, factum est verbum istud a Domino dicens: fac tibi uincu-la et catenas — siue κλοιούς, ‛mutoth’ et sermone uulgari \'boias\' uocant — ponesque eas in collo tuo et
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Gladdium enim ego uoco suꝑ om̃s
habitatores t̾rȩ dicit dñs exercituũ: Ista
potio meracissima. iste calix furoris dñi
qui ñ suꝑsolam hierłm. s suꝑ omnẽ uo¬
catur t̾ram & cunctas in circuitu natio¬
nes. de quo supͣdixerat: Et mittam ad na¬
bugodonosor regem babilonis seruũ
meum. & adducam eos suꝑ tͣrã istam
&& suꝑ habitores eius & suꝑ omnes nati¬

Expanded text:
tis!1 Gladium enim ego uoco super omnes habitatores terrae, dicit dominus exercituum. Ista est potio meracissima, iste calix furoris domini, qui non super solam Hierusalem, sed super omnem uocatur terram et cunctas in circuitu nationes; de quo supra dixerat: et mittam ad Nabuchodonosor, regem Babylonis, seruum meum, et adducam eos super terram istam et super habitatores eius et su
Abbreviated transcription (Latin):
positum sit: Int̾ pastores autẽ & arietes
ista diu̾sitas ẽ. quod pastores putantur
in ecclia. qui p̾sunt g̾gi cum sapientia
& erudicione atq doctrina. arietes uer
qui pͥncipes quidem uidentur in poplo
s nichil hent in se doctrinȩ atq sapi¬
entie. & ꝑ nimiam simplicitatẽ ꝓpe¬
modũ ftulticie uicim sunt: Quando
autẽ habuerimus pacẽ & ñ intellexe¬
rimꝰ uelbonum uel speciosapacis. sed
luxurie nos & ocio & uoluptatib de¬
derimus. tunc conquiescent bona pa¬

Expanded text:
positum sit. inter pastores autem et arietes positum sit. inter pastores autem et arietes ista diuersitas est, quod pastores putentur in ecclesia, qui praesunt gregi cum sapientia et eruditione atque doctrina, arietes uero, qui principes quidem uidentur in populo, sed nihil habent in se doctrinae atque sapientiae et per nimiam simplicitatem propemodum stultitiae uicini sunt. quando autem habuerimus pacem et non intellexerimus uel bona uel speciosa pacis, sed luxuriae nos et otio et uoluptatibus dederimus, tunc conquiescent siue
Abbreviated transcription (Latin):
pellantur Quodꝙ infert completist̃
dies urĩ ut intͣficiamini. tunc comple¬
bunt᷑ dies eoꝵ quando fuerint peccata
completa: Et disꝑgentur & cadent si¬
cut uasa pͣciosa. ut confracta ñ ualent
instaurari. & quanto fuerint p̃cio¬
sa. tanto maus in eorũ confracione
sit dampnũ: Siue arietes electi ut pin¬
guis hostia sit deuorare cupientium
Pibit inquit fuga apastorib quando¬
nͣ egerint penitentiam: Deniq dicit᷑
ad pharieos: Genimina uiꝑarum qͥs
ostendit uobis fugere ab ira uentura.
Et in psalmis legimus: Piit fuga ame
Et saluatio inquit ab obtimatib ggis
siue arietib. ahokoi nois. subaudit᷑
ꝑibit: ¶ex clamoris pastorum & ulu¬
latꝰ optimatũ gͥgis siue iubilum arie.¬
tum. quia uastauit dñs pascua eoiũ
& conticuerunt arua siue speciosa pa¬
cis a facie irȩ furoris dnĩ: Et hic notan¬
dum qd̃ apud.lxx. iubilum ꝓ ululatu

Expanded text:
pellantur. quodque infert: conpleti sunt pellantur. quodque infert: conpleti sunt dies uestri, ut interficiamini, tunc conplebuntur dies eorum, quando fuerint peccata conpleta. et dispergentur et cadent sicut uasa pretiosa, ut confracta non ualeant instaurari et, quanto ante fuere pretiosa, tanto maius eorum in confractione sit damnum; siue quasi arietes electi, ut pinguis hostia sit deuorare cupientium. peribit, inquit, fuga a pastoribus, quando non egerint paenitentiam. denique dicitur ad Phariseos: genimina uiperarum, quis ostendit uobis fugere ab ira uentura? et in Psalmis legimus: periit fuga a me. et saluatio, inquit, ab optimatibus gregis siue arietibus; ard κοινού subauditur peribit\'. Uox clamoris pastorum et ululatus optimatium gregis — siue iubilum arietum —, quia uastauit dominus pascua eorum. et conticuerunt arua — siue speciosa — pacis a facie irae furoris domini. Et hic notandum, quod apud LXX \'iubilum\' pro \'ululatu\'
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a quȩ in ip̃a euͣngłii sententia ꝯtinent᷑.
Intelligimus aũͣt hȩc facta iuita historiam.
quando a rege babilonio cuncte nati¬
ones in cutuitu subiugate sunt. & im¬
ꝑium eius semꝑ crudele. uel iuxta pro¬
pħiam longo pꝰ tempore in consũmati¬
tu pessimorũ uoluntas & imꝑiũ amͣcõ¬
pleatur: Ululate siue sibilate pastores
clamate. & asꝑgite uos cinere optima¬
tes g̾gis. siue plangite arietes ouiũ qͥa
completisunt dies nr̃i ut int̾ficiamin
& dissipationes urẽ & cadetis qͣsi uasa
uatio ab optimatibꝰ siue arietib g̾gis.
Notandum quod in hoc tantũ loco.Lxx.
iubilũ in malam partem posuerint
ꝓ quo aliuntͣpretes ululatũ ut in he¬
hebreo scͥptũ ẽ tnͣstulere: Inter pastoreᷤ
& a rietes siue optimates gregis ista dis¬
tantia ẽ: quod pastores rationabiliũ
sunt. arietes autẽ & optimates referun¬
tur ad diuites: qui & ipsi parsg̃gis ap¬

Expanded text:
cetera, quae in ipsa euangelii sententia continentur. cetera, quae in ipsa euangelii sententia continentur. intellegamus autem haec facta iuxta historiam. quando a rege Babylonio cunctae nationes in circuitu subiugatae sunt et imperium eius sensere crudele, uel iuxta prophetiam longo post tempore in consummatitu pessimorum uoluntas et imperium domini conpleatur. Ululate — siue iubilate —, pastores, et clamate et aspergite uos cinere, optimates gregis siue plangite. arietes ouium —, quia conpleti sunt dies uestri. ut interficiamini, et dissipationes uestrae et cadetis quasi uasa saluatio ab optimatibus — siue arietibus — gregis. Notandum, quod in hoc tantum loco LXX \'iubilum\' in malam partem posuerant. pro quo alii interpretes \'ululatum\', ut in Hebraeo scriptum est, transtulere. inter pastores et arietes siue optimates gregis ista distantia est, quod pastores rationalium sunt. arietes autem et optimates referantur ad diuites, qui et ipsi pars gregis ap
Abbreviated transcription (Latin):
demiantes pleni fructib illius senten¬
tiȩ respondebunt suꝑ omnes habita¬
tores t̾re Neniet autẽ int̾itꝰ non suꝑ
omnẽ terrã. s suꝑ partem tͣre. eorum
uidelicet qui ñ credunt: Iudiciũ enim
erit in gentib & ipse iudicabit᷑ cum
omni carne Impii autẽ tͣdentur gla¬
dio Hec dicit dñs exercituũ: fcce afflic¬
tio siue malum eg̾diet᷑ de gente in
gentem & turbo magnus siue tẽpes¬
tas eg̾dietur a sũmitatib siue extre¬
mis t̾rȩ. & erunt int̾fecti dnĩ siue uul-¬
nerati adnõ indie illa a sũmo t̃rȩ usq
ad sũmũ eius Non plangent᷑ & nͣ col¬
ligentur. neq sepelientur: in sterqͥlini¬
ũ suꝑ faciem t̾rȩ iacebunt: frubescant
qui ium scͥpturȩ scẽ facere conantur
in bonam partem: & que cõminatioĩs
plene sunt deserentes: De hoc autem
loco puto dixisse dñm: Consurget geis
adu̾sus gentem. ⁊ regnũ adu̾stis regnũ: &

Expanded text:
demiantes pleni fructibus illius sentendemiantes pleni fructibus illius sententiae respondebunt. super omnes habitatores terrae ueniet interitus, non super uniuersam terram, sed super partem terrae, eorum uidelicet, qui non credunt; iudicium enim domino erit in gentibus et ipse iudicabitur cum omni carne, impii autem tradentur gladio\'. Haec dicit dominus exercituum: ecce afflictio — siue malum — egredietur de gente in gentem et turbo magnus — siue tempestas — egredietur a summitatibus — siue extremis — terrae. et erunt interfecti domini — siue uulnerat a domino — in die illa a summo terrae usque ad summum eius; non plangentur et non colligentur neque sepelientur; in sterquilinium super faciem terrae iacebunt. Erubescant, qui uim scripturae sanctae facere conantur in bonam partem ea, quae comminationis plena sunt, disserentes. de hoc autem loco puto dixisse et dominum: consurget gens aduersum gentem et regnum contra regnum et
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ꝓphͣabis & dices qd̾ dñs de
excelso rugiet. hoc ẽ det sui furoris
indiciũ: iuxta illud qd̾ scͥptũ est.
cunctos t̾reat audientes Rugiet
autẽ suꝑ decorẽ suũ. hoc ẽ suꝑ tẽplũ
Cumq ille rugierit inftar calcanti¬
um in torcularib celeuma cantabi¬
tur ut effusione sanguinis mutui
carmen lugubre concinnet᷑. Qd sim¬
Cuius celeumatis & carminis sonitus
usq: ad t̾rȩ extrema ꝑueniet: quia iu¬
dicium adnĩ cum gentib. Si autẽ iudi¬
cium dñi cum gentib ẽ. sunt & genti¬
ipse cum omni carne: ut nullꝰ miu¬
dicatꝰ abeat Impios autẽ hoc ẽ qͥd nõ
ñ credunt t᷑aidi gladio sempit̃no. Alle¬
gorici intͣp̃tes uixta .lx.x. hunc locum
sic disserunt. ut ad bonã partẽ referant
aꝑtam dnĩ cõminationẽ: Dñs inqui¬
unt de excelso responsũ dabit. hisui¬
delicet quos saluaturꝰ ẽ. & de loco scõ
suo dabit uocẽ suã. respondebit q ser¬
monẽ in locosuo Illi autẽ quasi uin¬

Expanded text:
\'gentibus prophetabis et dices, quod dominus de excelso rugiat, hoc est: det sui furoris indicium iuxta illud, quod scriptum est: cunctos terreat audientes. rugiet autem super decorem suum, hoc est super templum. cumque ille rugierit. instar calcantium in torcularibus celeuma cantabitur et in effusione sanguinis mutui carmen lugubre concinetur, quod Symcuius celeumatis et carminis sonitus usque ad terrae extrema perueniet, quia iudicium domini cum gentibus. si autem iudicium domini cum gentibus est, sunt et gentiipse cum omni carne, ut nullus iniudicatus abeat. impios autem — hoc est, qui domino non credunt, — tradit gladio sempiterno. allegorici interpretes iuxta LXX hunc locum sic disserunt, ut ad bonam partem referant apertam domini comminationem. \'dominus\', inquiunt. \'de excelso responsum dabit, his uidelicet, quos saluaturus est, et de loco sancto suo dabit uocem suam respondebitque sermonem in loco suo. illi autem quasi uin
Abbreviated transcription (Latin):
natoliuis alexandrintis.laodiciȩ
floruit: mire doctͥnȩ uir in arimethica
geometrica. astronomia. gr̃amatica. re¬
thorica. dialetica. Cuiꝰ ingenii magnitu¬
dinẽ. de uolumine quod suꝑ pascha
composuit. & de decem libris arithineti
latinȩ ut grecȩ nouerat. Unde oꝑa
euls grandia. sensib iuliora uidentur
compositione u̾borũ. Sunt autẽ hȩc.
Cõmentarii ingenesim. in exodũ. in le¬
uiticũ in ysaiam. in ierechielẽ. in abac¬
cuc. inȩccłasten. in canticũ canticorum.
& multa alia. Ad extremũ martyrio co

Expanded text:
natolius Alexandrinus, Laodiceae floruit; mirae doctrinae vir fuit in arithmetica, geometria, astronomia, grammatica, rhetorica, dialectica. Cujus ingenii magnitudinem de volumine, quod super Pascha composuit, et deLatine ut Graece noverat. Unde opera ejus grandia sensibus, 915 viliora videntur compositione verborum. Sunt autem haec: Commentarii in Genesim, in Exodum, in Leviticum, in Isaiam, in Ezechiel, in Abacuc, in Ecclesiasten, in Cantica Canticorum, reses, et multa alia. Ad extremum martyrio co
Abbreviated transcription (Latin):
codex scͥpturȩ diuinȩ qui ẽ
noui testamenti. pͥmus nobis¬
q dedit ad orabile pͥncipiũ ac uitale
cȩ resplendet: Quorum omniũ ꝓpͥa dis¬
cutiens sc̃s iheronimus diligenti cura
disseruit: quȩ inuno uolumine com¬
prehendi. ne legentis intentio diuisi:
codicib traderetur: Matbeum beat᷑
iberomimus iteru᷑ bis binis libris ex¬
posuit. Quem etiã sc̃s hylarius uno
uolumine declarauit. De quo et uie¬
torinus exoratore ep̃c non nulla dis¬
seruit. Lucam sc̃s ambrosius mirabi¬
liter ex planauit. Iob̃em beatꝰ august¬
nus copiosa et insigni expositione
lucidauit. Qui etiam de concordia e¬
uangłistarum .iiii. libros subtilissi¬
ma nimis et necessaria disputatione
complexus ẽ. Eusebuis quoq cesari¬
ensis. canones euanglicos compen¬
diosa breuitate collegit. ut inqiribꝰ
locis cõmunia dicunt. inquib ꝓpͥa
tangunt. uerissima distinctione mon¬
straret ubi quanta est plentudo fi¬
dei. tanto floret diu̾soꝵ tractantium

Expanded text:
codex Scripturae diuinae, qui est noui Testamenti primus, nobisque dedit adorabile principium ac uitale ce resplendet. Quorum omnium propria discutiens sanctus Hieronymus diligenti cura disseruit; quae in uno uolumine comprehendi, ne legentis intentio diuisis codicibus tardaretur. Mattheum beatus Hieronymus iterum bis binis libris exposuit, quem etiam sanctus Hilarius uno uolumine declarauit, de quo et Victorinus, ex oratore episcopus, nonnulla disseruit. Lucam sanctus Ambrosius mirabiliter explanauit. Iohannem beatus Augustinus copiosa et insigni expositione lucidauit, qui etiam de concordia Euangelistarum quattuor libros subtilissima nimis et necessaria disputatione complexus est. Eusebius quoque Caesariensis Canones euangelicos compendiosa breuitate collegit, ut in quibus locis communia dicunt, in quibus propria tangunt, uerissima distinctione monstraret; ubi quanta est plenitudo fidei, tanto floret et diuersorum tractantium
Abbreviated transcription (Latin):
ertant uolumina. suib imꝑatore aurelio¬
marco antomino. qͥ macrino successerat.
legationẽ pro instauratione urbis. et¬
eminaus suscep̃. quȩ pꝰea nicopolis appellada ẽ
Huius ẽ epła ad origenẽ suꝑ questione su

Expanded text:
exstant volumina, sub Imperatore M. Aureliexstant volumina, sub Imperatore M. Aurelio Antonino, qui Macrino successerat, legationem pro instauratione urbis Emmaus suscepit, quae postea Nicopolis appellata est. Hujus est epistola ad Origenem super quaestione Sus
Abbreviated transcription (Latin):
tet et̃ narcissus ep̃s eiusdẽ urbis iãsener
ricis eius reuelatũ ẽ. alt̾a dic mane intra
te cp̃m. qui ad uitor sacerdotalis cathedix
ẽẽ deberet. Itaq reita completa ut p̃die¬
ta fuerat. cunrtis inpalestina ep̃is intinũ
congregatis. adͣnitente quoq ipso. uł ma¬
xrime narcisso ierosolimitanȩ eccłe cũ eo
gub naculũ suscepit. Hic infine cuiꝰdam
ante me hic tenuit ep̃alẽ locum. & nune
mecũ eandem orationib regit annos na¬
cum precatur ut idem unũq sapiatis.
Scͥpsit & aliã ad antiocͥenses ꝓclem̃tẽ pres¬
bitetũ alerandriȩ. de quo supradiximꝰ.
nee non ce ad origenẽ & ꝓ orgene contra
demetriũ eoquod uxta testimonium de¬
metrii euim prb̃m constituerit. S & aliȩ
eius ad diu̾sos ferunt᷑ epłȩ. Septima aũt
ꝑsecutione sub decio. quo tẽpore babilaᷤ
anthiochiȩ passus ẽ ductus cȩsareã. et
clatisus carcere. ob confessionẽ. xp̃i mar¬
ulius affricanus cuiꝰ quinq de tẽporibꝰ

Expanded text:
ret, et Narcissus episcopus ejusdem urbis jam senex ricorum ejus revelatum est, altera die mane intrare episcopum, qui adjutor sacerdotalis cathedrae esse deberet. Itaque re ita completa, ut praedicta fuerat, cunctis in Palaestina episcopis in unum congregatis, adnitente quoque ipso vel maxime Narcisso, Hierosolymitanae Ecclesiae cum eo gubernaculum suscepit. Hic in fine cujusdaante me hic tenuit episcopalem locum, et nunc mecum eumdem orationibus regit, annos nacum precatur ut unum idemque sapiatis. Scripsit et aliam ad Antiochenses, per Clementem presbyterum Alexandriae, de quo supra diximus, nec non ad Origenem, et pro Origene contra Demetrium; eo quod juxta testimonium Demetrii eum presbyterum constituerit. Sed et aliae ejus ad diversos feruntur epistolae. Septima autem persecutione sub Decio, quo tempore Babylas Antiochiae passus est, ductus Caesaream, et clausus in carcere, ob confessionem ChriJulius Africanus, cujus quinque de Temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
Contra qͥuã doctam epłam scͥpsit orige¬
nes: Extat eius ad aristidẽ altera epła.
ingenealogia saluatoris apud matħm.
& lucam: plenissime disputat. lxiiii.

Expanded text:
contra quem doctam epistolam scribit Origenes. Exstat ejus ad Aristidem altera epistola, in genealogia Salvatoris apud Matthaeum et Lucam, plenissime disputat.
Abbreviated transcription (Latin):
gregiam doctͥnã ediderat. Scͥpsit & adu̾¬
sum gentes. & adu̾sum nos uelut tractito¬
res in ꝑsecitione diuinarũ scͥpturaꝵ. et
ad regulã eccłasticã ꝑtinentia multa dis¬
seruit. Clatuit sub constante filio constan
cum adhuc in eccła cũ prb̃r fuisset. &¬
ad confessoes e ad uegͥines libri umĩ.
moralẽ quidem. seo ualde necessariȩ doc¬
trinȩ. et precipuȩ ad custodiendã castita¬
tem aptissimis ualde sententiis ordina¬
tum. Claruit int̾ nr̃os pͥmum affricȩ. et

Expanded text:
gregiam doctrinam ediderat. Scripsit et adversum gentes et adversum nos velut traditores, in persecutione, divinarum Scripturarum; et ad regulam ecclesiasticam pertinentia multa disseruit. Claruit sub Constante, filio Constancum adhuc in Ecclesia Dei presbyter fuisset, ad confessores et ad virgines librum unum, moralis quidem, sed valde necessariae doctrinae, et praecipue ad custodiendam castitatem aptissimis valde sententiis communitum. Claruit inter nostros primum Africae, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. fluminis impetꝰ letificat cunta¬
tem dei. Quid inter ẽ inter aquam et sp̃m
sc̃m qui ferebatur fuper aquas: Aqua mi¬
nisterium ẽ hominis: sp̃e uero ministeri-
um dei. Unde scriptum ẽ. Sp̃c dei fereba¬
tur suꝑ aquas. Suꝑ inquit non subter.
Sicut excellentior ẽ anima. quam corpꝰ
quod regit: ita eminentior ẽ sp̃c quam
anima. S mansit super eũ sp̃e. Hec ẽ unc¬
tio xp̃i scd̃m carnem: dequa dicitur: ꝓp¬
terea unxit de ds̃ ds̃ tuus oleo leticie: pre
consortibus tiuis. Oleum ñ potest eẽ sub aqͣ
sic creator eẽ non potest sub creatura. Oleũ
de amaritudine surgit radicis: et impabu¬
lum lummnis. et inmedicamina uulnerũ.
et in refectionẽ esurentium. incacumine
crescit. Unde fit unctio corporis xp̃i: De
amaritudine passionis: et ꝑuenit ad głam
resurrectionis. Unde nos apłs admonet
dicens. Hoc autem sentice in uobis. quod

Expanded text:
tum est: Fluminis impetus, laetificat civitatum est: Fluminis impetus, laetificat civitatem Dei. Quid interest, inter aquam et Spiritum sanctum, qui ferebatur super aquas? Aqua ministerium est hominis: Spiritus vero ministerium est Dei. Unde scriptum est: Spiritus Dei ferebatur super aquas. Super, inquit, non subter. Sicut excellentior est anima, quam corpus quod regit, ita eminentior est spiritus quam anima. Sed mansit super eum spiritus: haec est unctio Christi secundum carnem, de qua dicitur: Propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis. Oleum non potest esse sub aqua: sic creator non potest sub creatura. Oleum de amaritudine surgit radicis, et in pabulum luminis, et in medicamina vulnerum, et in refectionem esurientium, in cacumine crescit. Unde fit unctio corporis Christi? de amaritudine passionis, et pervenit ad gloriam resurrectionis: unde nos Apostolus admonet, dicens: Hoc enim sentite in vobis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur scientia sp̃s: Quia nemo ꝑ gr̃am remissi¬
onis inuestigat incartiationis. xp̃i misteriũ
quo uerbum caro factum ẽ. unde caro xp̃i.
unde anima. unde sp̃c sumit exordium. ut
homoꝑhominẽ uerus fiat ꝑ om̃ia absq pec¬
cato. et ds̃ uerus in dõ uero sine pͥncipio. idẽ
filius hominis qui ẽ in celo: et quomodo tan¬
quam sponsus. ꝓcedens de thalamo suo.id
ẽ. uirginali utero. clausum relinquens. un¬
de adueniente uero sponso domꝰ discalciati
dicitur. domꝰ ioħis. qui dicit. qui habet spon¬
sam sponsus ẽ. uunde in specie columbe sp̃c
sc̃s descendit. cui in cantico canticorum di¬
citur. sponsa mea. amica mea ꝓrima mea.
dilecta mea.columba mea. Sponsa in pa¬
triarchis: amica inꝓpħis: prima in ioseph
et maria: dilecta in ioħ̾e baptista: columba
in xp̃o. et in apłis quibus dicit᷑ estoce pru¬
dentes sicut serpentes. et simplices sicut
columbe. Sequit᷑. Egobaptiro ios in aqua:

Expanded text:
tur scientia spiritus, nemo per gratiam remissitur scientia spiritus, nemo per gratiam remissionis investigat incarnationis Christi mysterium quomodo Verbum caro factum est: unde caro Christi, unde anima, unde spiritus sumit exordium, ut homo verus fiat per omnia absque peccato: et Deus verus in Deo vero sine principio idem filius hominis, qui est in coelo: et quomodo tamquam sponsus procedens de thalamo suo, id est, virginali utero, clausum relinquens. Unde adveniente vero sponso, domus discalciati dicitur domus Joannis, qui dicit: qui habet sponsam, sponsus est. Unde in specie columbae Spiritus sanctus descendit. Cui in Cantico canticorum canitur: sponsa mea, amica mea, proxima mea, dilecta mea, columba mea. Sponsa in patriarchis, amica in prophetis, proxima in Joseph et Maria, dilecta in Joanne Baptista, columba in Christo et apostolis, quibus dicitur: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Sequitur: Ego baptizavi vos in aqua:
Abbreviated transcription (Latin):
mortui: locustis serratis. sapientes huiꝰ
mundi. qui stipulas iudeis aridas relin¬
quentes. frumenta mistica cruribus tra¬
hunt. et in calore fidei saltus in altant: et
melle siluestri fideles insperati de incul¬
ta silua ignibus preparata emergentes
significantur. Que om̃ia agr̃a euangłii
sumuntur: in qua ñ est distinctio iudei
or me post me. Quis fortior ẽ gr̃a. qua pec¬
cata dimittuntur: Ille nimirum: qui sep¬
ties et septuagesies dimittit peccata. Gr̃ã
tismum. Miscd̃ia uero in misericordes ab
nerationes. et usq ad centum quadragin¬
ta quatuor milia ꝑuenit. Cuius ñ sum
est digna sola gr̃a procumbens in bay¬
tismo. soluere corrigiam calciamentorum
eius. id est misterium incarnationis: cal
cis enu extrema pars ẽ corporis. in fine e¬
nim ad iusticiam ad est. saluator incarnatꝰ.
Unde enim ꝑ propħam dicit᷑. in idumeam
extendam calciamentum meum: nisi uinga¬

Expanded text:
mortui; locustis serratis, sapientes hujus mortui; locustis serratis, sapientes hujus mundi: qui stipulas Judaeis aridas relinquentes, frumenta mystica cruribus trahunt, et in calore fidei saltus inhabitant; et melle silvestri, fideles inspiratis de inculta silva ignibus praeparati ac mergentes significantur. Quae omnia a gratia Evangelii sumuntur: In qua non est distinctio Judaei or me post me. Quis fortior est gratia, qua peccata abluuntur? Ille nimirum, qui septies et septuagies septies remittit peccata. Gratiatismum. Misericordia vero in miseros ab Adam enerationes: et usque ad centum quadraginta quatuor millia pervenit. Cujus non sum est digna sola gratia procumbens in baptismo solvere corrigiam calciamentorum ejus, id est, mysterium incarnationis Dei. Calx enim extrema pars est corporis. In fine enim ad justitiam adest Salvator incarnatus. Unde bene per prophetam dicitur: In Idumaeam extendam calciamentum meum: quia nisi junga
Abbreviated transcription (Latin):
iordane flumine. conficentes peccata
sua. Confessio et pulchritudo incons¬
pectu eius. id est sponsi. Unde desilit
spõsa de camelo. cum humiliat se nune
natiuitate risum fecit d̾s sare: sicut
ad mariam dicitur que ẽ pͥnceps cũ
dũo. Benedicta tu inter mulieres. Ior¬
danis autem: descensio aliena interp̃¬
tatur. Ibipeccata abluuntur. Archa et¬
enim iordane transuadato per moram.
peregrina in terram transunt alienam.
et dimidia parte in mare defluente. ai¬
tera pars turgida. montis erigit᷑ forma
Sic nos olim alienati adõ per suꝑbiã.
ꝑbaptismi simbolũ humiliati erigim᷑ in
alta: quia qui se humiliauerit exaltabi¬
tur. Pars aũt que fluit in mare amarica¬
tur. Cui archa dĩ hoc ẽ. corpus. xp̃i cum
mandatis ñ ꝓfuit: s: in deterius mutauit.
Sequitur. Et erat ioħs uestitus pilis came¬
tes ad grãm dei que ẽ. ioħs incus ac foris
ẽẽ conungendas. Pilis uͦ cameli duites
gentium: tona pellicia. pauꝑes mundo

Expanded text:
Jordane flumine, confitentes peccata Jordane flumine, confitentes peccata sua. Confessio, et pulchritudo in conspectu ejus, id est, sponsi. Unde desilit sponsa de camelo, cum humiliat se nunc nativitate risum fecit Deus Sarae; sicut ad Mariam dicitur, quae est princeps cum Deo, Benedicta tu inter mulieres. Jordanis autem descensio aliena interpretatur: ubi peccata abluuntur. Arca enim, Jordane transvadato, per marmora peregrina in terram transivit alienam, et media parte in mare defluente, altera pars turgida montis erigitur forma. Sic nos olim alienati a Deo per superbiam, per baptismi symbolum humiliati, erigimur in alta: Quia qui se humiliaverit, exaltabitur. Pars autem, quae fluit in mare, amaricatur: cum arca Dei, hoc est, corpus Christi, non mundatis non profuit, sed in deterius illa mutavit. Sequitur. Et erat Joannes vestitus pilis cametes ad gratiam Dei, quae est Joannes, intus et foris esse conjungendas. Pilis vero cameli, divites gentium: et zona pellicea, pauperes mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cachedrã moysi. Unde os curturis in
lege ad ascellas eiꝰ retorqueri iubetur.
ne separetur os abopere: et opus nr̃m
non diuidatur abore. Semite aut post
uiam sequuntur: quia mandata mora¬
lia post penitentiã. scđm marcũ expla¬
nantur. Paratur uia: ꝑfidem et baptis¬
mum et penitentiã. Recte semice fiunt:
ꝑaustera indicia uestis cilicinȩ et zone
pellicie. et cybi locustini. et potus melliᷤᷤ
siluestrici et humillime uocis. Unde suꝑ.¬
Od̃ gratis accepistis: gratis date. Et apłs
rietur. Et p̾dicans baptismũ peniten¬
tie in remissionem peccatorum. Od̃
confũmatur ꝑ sponsũ. initiatur per
paranimphum. Unde etcathecumini
hoc est. instructi. incipiunt per sacer¬
dotes: et crismantur ꝑ epm. Nunc au¬
tem ꝑ amicũ sponsi inducitur sponsa.
ac si ꝑ ysaac puerũ rebecca pallio uelata
albo: cum dicitur. Et egrediebatur ad
eum om̃is uidee regio. et ierosoli mite
uniuersi: et baptirabantur ab illo in

Expanded text:
per cathedram Moysi. Unde os turturis in per cathedram Moysi. Unde os turturis in lege ad ascellas ejus retorqueri jubetur, ne separetur os ab opere: et opus nostrum non dividatur ab ore. Semitae autem post viam sequuntur: quia mandata moralia post poenitentiam, secundum Marcum, explanantur. Paratur via per fidem, et baptismum, et poenitentiam. Rectae semitae fiunt per austera indicia, vestis cilicinae, et zonae pelliceae, et cibi locustini, et potus mellis silvestris et humillimae vocis. Unde sequQuod gratis accepistis, gratis date. Et Apostrietur. Et praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Quod consummatur per sponsum, initiatur per paranymphum. Unde catechumeni, hoc est, instructi, incipiunt per sacerdotem, et chrismantur per episcopum. Nunc autem per amicum sponsi inducitur sponsa: ac sic per Isaac puerum Rebecca pallio velata albo condeum omnis Judaeae regio et Hierosolymitae universi, et baptizabantur ab illo in
Abbreviated transcription (Latin):
tum dicit᷑: id est penitentia ante reqͥem
futuram. hinc nanq initium p̃dicati¬
onis ioħis et xp̃i oritur. Pemtentiam
agite: appropinquabit regnũ celorum.
Quia indie septima reqͥeuit dñs abom¬
nibus opibus suis. Septem et enim di¬
ebus. nobis necesse ẽ delere uicia ꝑpem
tentiam. uelut mala genera: ut reqͥes¬
centes possideamus desiderabilem ter¬
ram. Rectas facite semitas eiꝰ. Quas se¬
mitas incuruauimꝰ. declinantes in dex¬
teram atq sinistram. Nunc d̾s p̃cipit
nr̃os ut nosmet ipsos. et nosmnecipsos ut
ꝓrimos diligamus. Nam qui diligit in¬
iquicatẽ odit animã suã. Qui enim se¬
metipsum diligit. et non diligit proxi¬
mũ: ad dexteram declinauit. Et qͥ semet¬
ipsũ odiens. ꝓrimũ diligit: ad sinstrã
diuertit. Nam multi bene agunt. s. non
bene corrigunt: ut fuit heli. Et mulci
bene corrigunt s ñbene agunt: ut fue¬
runt scribe et pharisei qui sedebant su¬

Expanded text:
tum dicitur, id est poenitentia ante requiem tum dicitur, id est poenitentia ante requiem futuram. Hinc namque initium praedicationis Joannis et Christi oritur. Poenitentiam agite, appropinquabit regnum coelorum: quia in die septima requievit Deus ab omnibus operibus suis. Septem enim nobis necesse est delere vitia per poenitentiam velut mala genera: ut requiescentes postea, possideamus desiderabilem terram. Rectas facite semitas ejus. Quas semitas incurvavimus, declinantes in dexteram atque sinistram. Nunc Deus praecipit nostros, ut nos: et nosmetipsos, ut proximos diligamus. Nam, qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Qui enim semetipsum diligit, et non diligit proximum, ad dexteram declinat. Et qui semetipsum odiens, proximum diligit, ad sinistram divertit. Nam multi bene agunt, sed non bene corrigunt: ut fuit Heli. Et multi bene corrigunt, sed non agunt: ut fuerunt scribae et pharisaei qui sedebant su
Abbreviated transcription (Latin):
siue cum indignatione fieri solet: que
uidaico certum ẽ euenisse popło: dum
longe est apeccatoribus salus. et aures
suas grauiter obcurauerunt sicut as
tem fit uox et clamor: quia deserti a
sp̃u dĩ. sicut domus uacans et scopata:
deserti apropħa. a rege atq sacerdote.
Unde ioħs et iħc: querunt quod inde¬
serto amissum est. Ubi diabolus uicit:
ibi nunc uincitur. Ubi cecidit homo:
ibi exurgit. Ecce ego muto angłm me
ad patrem sonat de filio. qui ẽ facies
patris unde et agnitus est. Angłs aũt
nuncius interpretat᷑: quia pronuneiat
de xp̃o. Post me uenit qui ante me factꝰ
est. Qui p̃parabit uiam tuam. Uia dñi
qua ad homines ingreditur penitentia
est: ꝑquam ad nos ds descendit. et nos
ad illum ascendimus. Unde angłi as¬
cendentes descendentes q monstrati
memorantur suꝑ filium hominis. Pa¬
rate uiam dñi: hoc est penitentiã agite
et p̃dicate. Unde parasceuen ante sabba¬

Expanded text:
sive cum indignatione fieri solet: quae sive cum indignatione fieri solet: quae Judaico certum est evenisse populo, dum longe est a peccatoribus salus, et aures suas graviter obturaverunt, sicut asptem fit vox, et clamor, quia deserti a spiritu Dei, sicut domus vacans et scopata: deserti a propheta, a rege, atque sacerdote. Unde Joannes et Jesus quaerunt, quid in deserto amissum est. Ubi vicit diabolus, ibi vincitur: ubi cecidit homo, ibi exsurgit. Ecce ego mitto angelum chiam ad Patrem sonat de Filio, qui est facies atris, unde agnitus est. Angelus autem nuntius interpretatur, qui praenuntiat de Christo. Post me venit, qui ante me factus est: qui praeparabit viam tuam. Via Domini, qua ad homines ingreditur, poenitentia est, per quam Deus ad nos descendit, et nos ad illum ascendimus. Unde angeli ascendentes, descendentesque memorantur ad filium hominis. Parate viam Domini: hoc est, poenitentiam agite, et praedicate. Unde παρασκευὴ ante sabba
Abbreviated transcription (Latin):
Uorclamantis in deserto: parate uiã
dñi: rectas facite semitas eius. Cata
marcum euangłium ꝑ quod uenit re¬
demptio fidelium. et beatitudo sc̃orũ:
quia .iiii. unum sunt. et unum .iiii. e
tum. Quid enim fortius quam animaᷤᷤ
saluare: que errorum suorum uicus
Dñs dabit uerbum ȩuangłitantibus
untuteᷤᷤ multaᷤᷤ. Uersus istius ordo talis ẽ:
qui huic operi congruenter inseritur.
Dñs dabit uirtutes multas uerbũ euã¬
tas apłis. qui uerbum eius ueneranda
predicatione p̾dicabant:quando eis
languentium turbas sanare concessũ¬
ẽ. Cuuangłium grece latine bona adnũ¬
ciatio dr᷑ quod ꝓprie ad regnũ dei et re
missionem peccatorũ ꝑtinet. Unde dr᷑.
Denicemini et credite euangłio: et ad ꝓ¬
ingreco sother: in latino saluator. Sp̃c
neris ꝓpħatur. Unde supͣ. uox claman¬
tis indeserto. Et rel̾. uox ẽ ioħs: de qua
uoce clamabat dñs iħc adiudeos: quod
inter natos mulierũ maior illo ẽẽt ne¬
mo. Clamor uͦ ad surdos longe positos.

Expanded text:
antis in deserto, Parate viam Domini: rectas facite semitas ejus. Κατὰ Μάρκον Evangelium per quod venit redemptio fidelium, et beatitudo sanctorum: quia quatuor unum sunt, et unum quatuor: tum. Quid enim fortius, quam animas salvare, quae errorum suorum vitiis Dominus dabit verbum evangelizantibus virtutes multas. Versus istius ordo talis est, qui huic operi congruenter inseritur. Dominus dabit virtutes multas atas apostolis, qui verbum ejus veneranda confessione praedicabant: quando eis languentium turbas sanare concessu Evangelium Graece, Latine bona annuntiatio dicitur, quod proprie ad regnum Dei et ad remissionem peccatorum pertinet. Inde dicitur: « Poenitemini et credite Evangelio et apprIn Graeco Σωτὴρ. In Latino Salvator. MESSIneris prophetatur. Unde sequitur: Vox clamantis in deserto, et reliqua. Vox est Joannes: de qua voce clamabat Dominus Jesus ad Judaeos, quod inter natos mulierum major illo esset nemo. Clamor autem ad surdos longe positos,
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi sacramenta. de duobꝰ fontibus
dilectionis dei et proximi. a gr̃a remissio¬
nis abliumur: et ascendentes spe. celestia
simplici corde descendendem ad mansuetoᷤᷤ
et cum caritate nunquam cadente manẽ¬
tem suscipimꝰ: et uox de ceł dñi adnos a
deo dilectos dirigitur. beati pacifici. qm
filii dĩ uocabuntur. Et tunc in nobis cõ¬
placet pater cum filio et spũ scõ: quando
efficimur unus sp̃c in dño. Unde filius
num sumus. Tunc sp̃c sc̃s nos expellit in
desertum quadragenario numero temp¬
tandos a sathana: ut patientia nobis pro¬
bationem. probatio autem spem. spes uero¬
sit nobis colluctatio aduersus carnem et

Expanded text:
baptismi sacramenta de duobus fontibus baptismi sacramenta de duobus fontibus dilectionis, Dei et proximi, a gratia remissionis abluimur, et ascendentes spe coelestia simplici corde descendentem ad mansuetos, et cum charitate numquam cadente, manentem suscipimus: et vox de coelis Domini ad nos a Deo dilectos dirigitur, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et tunc in nobis complacet Pater cum Filio, et Spiritu sancto, quando efficimur unus spiritus cum Deo. Unde Filius num sumus. Tunc spiritus nos expellit in deserto quadragenario numero tentandos a Satana: ut patientia nobis probationem, probatio autem spem, spes versit nobis colluc
Abbreviated transcription (Latin):
et reł. usq erat cum bestus. et angłi minis¬
trabant ei. Marcus euangłista sicut ceruuᷤ
ad fontes aquarum desiderans. saltus in
planis et ardius dat: et culmina tantum
pratorum carpit: et pabmas inuertice por¬
tat: et uelut apis melliflua flores agri cu
a nacaret galilee uenientẽ iħ̾m adbaptis¬
mum in iordanem. a iohe acceptum enar¬
rat. et statim de aqua ascendisse. et aper¬
tos celos uidisse: et sp̃m sc̃m ut columbã
descendisse. et in ipso manere: et uoce de
celis facta patris in dilecto filio complacu¬
isse: et sp̃m eum indesertum expulisse: et
temptatum a sathana quadraginta die¬
bus et noctibꝰ fuisse cũ bestuis: et angłis
ministrantibꝰ commorasse. Qui ordo mo¬
raliter nobis scd̃m xp̃i exemplũ sequendꝰ
ẽ. festinantaꝰᷤ ad consortia anglica: quem
iħc prius oꝑe ostendit. quam uoce doceret.
Sicnos de uolubilitate mundi. uoluntatis
odore. floribꝰ mundicie tracti. cum adoles¬
centulus post sponsum currimus: et ꝑ

Expanded text:
Satana. Eratque cum bestiis, et angeli ministrabant illi. Marcus evangelista sicut cervus ad fontes aquarum desiderans, saltus in planis et arduis dat: et culmina tantum pratorum carpit, et palmas in vertice portat: et velut apis melliflua, flores agri, cua Nazareth Galilaeae venientem Jesum ad baptismum in Jordane a Joanne acceptum enarrat: et statim de aqua ascendisse, et apertos coelos vidisse, et spiritum, ut columbam descendisse, et in ipso mansisse: et voce de coelis facta Patris, in dilecto filio complacuisse: et spiritum eum in desertum expulisse, et tentatum a Satana quadraginta diebus et noctibus fuisse cum bestiis, et angelis ministrantibus commoratum esse. Qui ordo moraliter nobis secundum Christi exemplum sequendus est, festinantibus ad consortia angelica, quem sus prius opere ostendit, quam voce doceret. Sic nos de volubilitate mundi, pendulae voluntatis odore floris munditia tracti, cum adolescentibus post sponsum currimus: et per
Abbreviated transcription (Latin):
minem. pellibꝰ tegim᷑ salomonis: quibꝰ spon¬
sagloriat᷑ se factam ẽẽ formosam.Symon
obediens: andreas uirilis: ia cobꝰ supplantan᷑:
ioh̃es gr̃ã in latinum sonat. Quibꝰ. iiii. nomi¬
nibus inagnien dñi coniungimur. Obedi¬
entia ut audiamꝰ: uirilitate ut pugnemus:
suppiantatione ut ꝑseueremꝰ. gr̃a ut conser¬
uẽ. Nͥenĩ. dñs edificauerit domũ: inuanũ
iaborant qui edificant eam. Que .iiͬ. uirtuteᷤ
cardinales dicuntur. ꝑprudentiam obedimꝰ:
ꝑ iustitiam uiriliter agimꝰ: ꝑ temꝑantiam

Expanded text:
minem, pellibus tegimur Salomonis, quibus sponminem, pellibus tegimur Salomonis, quibus sponsa gloriatur se factam esse formosam. Simon, obediens: Andreas, virilis: Jacob, supplantans: Joannes, gratia, in Latino sonat. Quibus quatuor nominibus in agmen Domini conjungimur: obedientia, ut audiamur: virilitate, ut pugnemus: supplantatione, ut perseveremus: gratia, ut conservemur. Nisi enim dominus aedificaverit domum, in vanum laborant, qui aedificant eam. Quae quatuor virtutes cardinales dicuntur: quia per prudentiam, obedimus: per justitiam, viriliter agimus: per temperantiam