comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ meministis: et pretermittendũ exoc¬
casione non ẽ: Tantomagis enĩ debemꝰ
commemorare uanitatẽ eoꝵ: quantoma¬
gis querimus salutẽ eoꝵ Ecce corpꝰ xp̃i
patitur falsos testes: sustinet corpꝰ qͦd
p̃cessit incapite Non mirum ẽ: et modo
non desunt corpori xp̃i diffuso ꝑtotum
orbẽ derrarum. qui dicunt: Progenies
traditoꝵ. Falsum testimonium dicis.
bi te coniunco falsum testem: secutus
pauca uerba. Tu dicis mͥ traditor es: ego
dico tͥ mendax es: S tu traditionẽ meã
nisquã et nunquam ꝓbas: ego menda¬
cium tuum hic inistis uerbis tuis mo¬
do ꝓbo Certe ibi dixisti: quia nos acui¬
mus gladios nr̃os Recito gesta tuoꝵ cr¬
cuincellionum: certe ibi dixisti qͥa p̃ter¬
mittis ablata Recito gesta ubi ꝓcurati¬
onem adexigenda fecisti: certe ibi dixisti
nos sola offerimus euuangłia Recito tot
ussiones iudicum: quib ate diuisos ꝑ¬

Expanded text:
sicut meministis, et praetermittendum ex ocsicut meministis, et praetermittendum ex occasione non est. Tanto magis enim debemus commemorare vanitatem eorum, quanto magis quaerimus salutem eorum. Ecce corpus Christi patitur falsos testes, sustinet corpus quod praecessit in capite. Non mirum est, et modo non desunt corpori Christi diffuso per totum orbem terrarum qui dicant: Progenies traditorum. Falsum testimonium dicis. Ibi te convinco falsum testem, secutus pauca verba. Tu mihi dicis: Traditor es. Ego tibi dico: Mendax es. Sed tu traditionem meam nusquam et nunquam probas: ego mendacium tuum hic in istis ipsis verbis tuis modo probo. Certe ibi dixisti, quia nos acuimus gladios nostros: recito gesta tuorum Circumcellionum. Certe ibi dixisti, quia praetermittis ablata: recito Gesta, ubi procurationem ad exigenda fecisti. Certe ibi dixisti: Nos sola offerimus Evangelia: recito tot jussiones judicum, quibus a te divisos per
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ Erat illic et terra custodiens t̃¬
rim: s terra durior. mutari non potuit:
ñciauit uera: sed seducta ẽ. afalsa Dixerũt
enim iui custodes uideis que uiderunt: et
quid factum sit Acceꝑunt pecuniã: et dic¬
tum ẽ. eis Dicite qͦd uob̾ dormientib ue¬
nerunt discipłi eius: et abstulerunt eum.
Ecce falsi testes: et contra resurgentẽ: Quan¬
ta autẽ cecitas infalsis testib: qͣnta ceti¬
tas fr̃s: Solent enĩ hec pati falsi testes.
ut excecentur et contra sedicant nescien¬
des unde appareat quia falsi testes sunt.
Qd enim illi contra se dixerunt:: Cum dor¬
miremus. uenerunt discipłi eius: et ab¬
stulerunt eũ. Quid ẽ. hoc: Quis est qui
destimontum dic̃: qui dormiebat. Tali¬
bus gͦ narrantib ñ crederẽ: nec si som¬
nia sua mͥ indicarent Stulta insania:
siuigilabas. qͣre ꝑmisisti: Si dormiebas:
unde scisti: Sic et ist filii eoꝵ usq huc¬

Expanded text:
gentem. Erat illic et terra custodiens tegentem. Erat illic et terra custodiens terram; sed terra durior mutari non potuit. Nuntiavit vera, sed seducta est a falsa. Dixerunt enim illi custodes Judaeis quae viderint, et quid factum sit: acceperunt pecuniam, et dictum est eis: Dicite quod vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Ecce falsi testes, et contra resurgentem. Quanta autem caecitas in falsis testibus, quanta caecitas, fratres! Solent hoc enim pati falsi testes, ut excaecentur, et contra se dicant nescientes unde appareat quia falsi sunt testes. Quid enim illi contra se dixerunt? Cum dormiremus, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum Quid est hoc? Quis est qui dicit testimonium? Qui dormiebat. Talibus ego narrantibus non crederem, nec si somnia sua mihi indicarent. Stulta insania! si vigilabas, quare permisisti? si dormiebas, unde scisti? 18. Sic et isti filii eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem patiatur: aliquã exhonoratio¬
nem: aliquã contumeliã: afflictionẽ:
aliqua dampna: et cȩt̾a quec̃q habun¬
dant inuita ista generi humano: ꝓpo¬
nat sͥ dñm suũ quanta genera tempta¬
tionum passus ẽ: et ñ conturbabitur
cũ cecidit: quia dñs confirmat manũ
eius. qui prior passus ẽ. Quid enĩ timeb̾
ohomo cuius directi sunt gressus ut uel¬
les uiã dm̃: Quid timebis: Dolores: fla
Audiuit demonium habes: qui demonia
excludebat forte fact onem et conspira¬
tonẽ maloꝵ: Conspiratum ẽ. aduersus
ulum: Non potes ostendere forte consci¬
entiã tuã bonã inaliqua accusatione:
et uim pateris qͦd aduersus te falsi te¬
stes audiuut̃. Contra ipsũ pͥmũ falsum
cestimonium dixerunt: ñ solum ante
mortẽ s etiã post resurrectionẽ Inducti
sunt falsi testes ut auidicb dãpnaret᷑.
accesserunt falsi testes. custodes ad se¬
pulchrũ Resurrexit ille cum tanto mi¬
raculo: cõmota terra ꝓdidit dñm resur¬

Expanded text:
exhonorationem, aliquam contumeliam, aliquam afflictionem, aliqua damna, et caetera quaecumque abundant in vita ista generi humano: proponit sibi Dominum suum, quanta genera tentationum passus est: et non conturbabitur cum ceciderit, quia Dominus confirmat manum ejus; quia prior passus est. Quid enim timebis, o homo, cujus directi sunt gressus, ut velles viam Domini? Quid timebis? Dolores? FlagAudivit, Daemonium habes, qui daemonia excludebat . Forte factionem et conspirationem malorum? Conspiratum est adversus illum . Non potes ostendere forte conscientiam tuam bonam in aliqua accusatione, et vim pateris quod adversus te falsi testes audiuntur. Contra ipsum primum falsum testimonium dixerunt, non solum ante mortem, sed etiam post resurrectionem. Inducti sunt falsi testes, ut a judicibus damnaretur : accesserunt falsi testes custodes ad sepulcrum. Resurrexit ille cum tanto miraculo; commota terra prodidit Dominum resur
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis Quando minatur ꝑp̃dicato¬
res ds̃: tonat ꝑnubes Quando miracła
fac̃ ꝑpredicatores ds̃. choruscat ꝑnubes:
terret ꝑnubes: et irrigat ꝑpliuuiam:
Predicatores gͦ isti ꝑqͦs predicat᷑ eugłium
di: nubes dei sunt: Sꝑemus gͦ miscđ̃iã:

Expanded text:
veritatis. Quando minatur per praedicatoveritatis. Quando minatur per praedicatores Deus, tonat per nubes. Quando miracula facit per praedicatores Deus, coruscat per nubes, terret per nubes, et irrigat per pluviam. Praedicatores ergo isti, per quos praedicatur Evangelium Dei, nubes Dei sunt. Speremus ergo misericordiam,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit enĩ quantũ puto caritas ur̃a
Audiuit autem ysaiam ꝓpħam uͥ dicit
de quadã uinea: expectaui ut faceret
uuam. fecit autẽ spinas Et neqͥs puta¬
ret deuinea ista uisibili dicere: sic con¬
clusit. Uinea autem dñi sabaoth. domꝰ
isrł ẽ: et homo iuida nouellũ dilectum
Ergo ipsi uineȩ increpabat. quã expecta¬
uit ut faceret uuam: fecit autẽ spinas
& qͥd ait: Mandabo nubib meis: neplu¬
ant suꝑ eam. Iratus ds̃ hoc dixitꝰ mal¬
dabo nubib meis ne pluant suꝑ eam: &
uere factum ẽ: Missi sunt p̃dicatores
enim mala ꝓbonis reddere: et ꝑsequi:
Et ait. tanquam implens qͦd dictum est.
mandabo nubib meis ne pluant suꝑ eam:
Aduos missi eramus: s quia respiustis
uerbum dĩ: ecce conuertimur adgentes:
Ergo impletum ẽ:mandabo nubib meis
ne pluant suꝑ eam: Usq adnubes ueri¬
tas tua uenit: ideo nobis potuit nunci¬
ari miscđia dĩ. quȩ incelo ẽ. & ñ interra:
Et reuera fĩs: nubes sunt p̃dicatores u̾bi

Expanded text:
Intelligit enim, quantum puto, Charitas Vestra, audivit Isaiam prophetam, ubi dicit de quadam vinea: Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis putaret de vinea ista visibili dicere, sic conclusit: Vinea autem Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam increpabat, quam exspectavit ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et quid ait? Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Iratus Deus hoc dixit: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam : et vere factum est. Missi sunt enim praedicatores enim pro bonis mala reddere, et persequi. Et ait, tanquam implens quod dictum estibus meis ne pluant super eam: Ad vos missi eramus, sed quia respuistis verbum Dei, ecce convertimur ad Gentes . Ergo impletum est, Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Usque ad nubes veritas venit: ideo nobis potuit nuntiari misericordia Dei quae in coelo est, et non in terra. Et revera, fratres, nubes sunt praedicatores verbi
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ s̃ montes dĩ: E dict sunt nubes: ipsi sunt
montes dĩ. Magni pdicatores: montes dĩ
Et qͦmͦ qͣndo orit᷑ sol prius luce monte
uestit. et inde lux adhumillima terraꝵ
descendit: sic quando uenit dñs nr̃ iħs
prius illustrauit montes: et sic descer:¬
dit lux eius ad conuallem terrarũ. Et
ideo quodã loco dicit inpsalmo Leua¬
ui ocłos meos inmontes: et unde ue¬
niet auxilium mͥ s noli putare: quia
ipsi montes tͥ dabunt auxilium: Acci¬
piunt enun qͦd dent: ñ de suo dant:
Sel spes tua et presumptio tua: indño¬
debet ẽẽ Auxiliũ autẽ ueniet tͥ demon¬
tib: qͥa scripturȩ ꝑmontes tͥ ministrate

Expanded text:
 montes Dei? Qui dicti sunt nubes, ipsi sunt et montes Dei: magni praedicatores, montes Dei. Et quomodo, quando oritur sol, prius luce montes vestit, et inde lux ad humillima terrarum descendit: sic quando venit Dominus nosteprius illustravit montes, et sic descendit lux ejus ad convallem terrarum. Et ideo quodam loco dicit in psalmo: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Sed noli putare, quia ipsi montes tibi dabunt auxilium: accipiunt enim quod dent, non de suo dant.  spes tua et praesumptio tua debet esse. Auxilium autem veniet tibi de montibus, quia Scripturae per montes tibi ministratae
Abbreviated transcription (Latin):
dem colendi dm. qͥa id qđ mali haben
et ipsi habent. cum ipsi colant dm quẽ
ñ colunt illi: aut aliquando ipsi qui co¬
lunt ñ habent. et illi habent qui blas¬
phemant: Ergo inpericulo sunt adhuc
Hic aũt uere intellexit: quã miscdiã de¬
miscdia quedã quã donas scĩs tuis. cȩ¬
lestis ẽ. ñterrena: eterna ẽ: temporalis
non est & quomͦ illam potiusti an¬
nunciare hominib: Quia ueritas
tua usq adnubes: Nam qͥs posset nosse
celestẽ miscđiam di: nͥ annunciaret ds̃
hominib: Quomͦ illã annunciauit:
Mittendo ueritatẽ suã usq ad nubes¬

Expanded text:
dem colendi Deum, quia id quod mali habent, dem colendi Deum, quia id quod mali habent, et ipsi habent, cum ipsi colant Deum, quem non colunt illi; aut aliquando illi qui colunt non habent, et illi habent qui blasphemant: ergo in periculo sunt adhuc. 8. Hic autem vere intellexit quam misericordiam demisericordia quaedam quam donas sanctis tuis, coelestis est, non terrena; aeterna est, temporalis non est. Et quomodo illam potuisti annuntiare hominibus? Quia veritas tua usque ad nubes. Nam quis posset nosse coelestem misericordiam Dei, nisi annuntiaret Deus hominibus? Quomodo illam annuntiavit? Mittendo veritatem sua
Abbreviated transcription (Latin):
non habet istam miscđiam di: pͥmo ut
sic discernat᷑ apecorib ut rationale ani¬
mal sit qͦ possit dm̃ intelligere: deinde
frui ista luce. isto aere. pluuia. fluctib.
diuersitate tempoꝵ. solatiis terrenis.
salute corꝑis. affectu amicoꝵ. salute do¬
mus suȩ: Omĩa ista bona sunt: et dĩ
munera sunt: Ne putetis fr̃s. qͦd aliquis
ñ expectant ista nͥ adeo: multũ inter¬
est int hos et eos qui illa querunt aut
ademonib. aut asortilegis. aut ama¬
thematicis: Isti enim duob modis mi¬
seri sunt: quia & trena sola bona deside¬
rant: et ñ abeo petunt. qͥ dat omĩa bo¬
na Qui uͦ ista bona desiderant et inhis
bonis felices eẽ uolunt. et ista sola pecũt
adeo: hoc quidẽ meliores sunt. quia
adõ ea petunt: s adhuc periclitantur
Dicit aliquis: Quare ꝑiclitantur: Aliqñ
enim considerant res humanas. et iudẽ¬
omĩa Ista bona terrena quȩ desiderant
habere atq habundare eis impios &
iniqͦs: & putant qͥa ꝑdiderunt merce¬

Expanded text:
istam misericordiam Dei, primo ut sit, ut discernatur a pecoribus, ut rationale sit animal, qui possit Deum intelligere, deinde frui ista luce, isto aere, pluvia, fructibus, diversitate temporum, solatiis terrenis, salute corporis, affectu amicorum, salute domus suae? Omnia bona sunt, et Dei munera sunt. Ne putetis, fratres, quod aliquis non exspectant ista, nisi a Domino, multum interest inter hos et eos qui illa quaerunt aut a daemonibus, aut a sortilegis, aut a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, quia et terrena sola bona desiderant, et non ab eo petunt qui dat omnia bona. Qui vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse volunt, et ista sola petunt a Deo, hoc quidem meliores sunt, quia a Deo petunt; sed adhuc periclitantur. Dicit aliquis: Quare periclitantur? Aliquando enim considerant res humanas, et vident ista omnia bona terrena, quae desiderant, habere atque abundare impios et iniquos, et putant quia perdiderunt merce
Abbreviated transcription (Latin):
autem qui pugnare incipiunt: s qͥa
de uirib sius presumunt. ut ostendat
illis ds̃ quia ipse uincit si se homo sub¬
iungit deo. pugnantes uincuntune:
et cum qͣsi ceꝑint tenere iusticiam. fi¬
unt suꝑbi. eceliduntur: Isti pugnant: s uin

Expanded text:
autem qui pugnare incipiunt; sed quia autem qui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et elidun
Abbreviated transcription (Latin):
Quando incipit non esse: Quando cõ¬
plebitur in nob̃ qͦd ait: cum corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionem.
et mortale hoc induerit immortali¬
tatem: Ante quã hoc fiat.ẽ delectatio
iniquitatis in corpore: s maior est
dilectio uoluptatis uerbi sapientie p̃¬
cepti dei Uince peccatum: et uolupta¬
tem eius Peccatum et iniquitatem
oderis. ut iungas te deo: qui tecum
illud oderit: Iam comunc̾tus mente
dõ. m̃te serius legi dei. Et si carne prop¬
terea serius legi peccati quia sunt in
te delectationes quedã carnales: tẽ
nulle erunt quando iã ñ pugnabit.
Aliuid ẽ. non pugnare et esse inpace uera
atq ꝑpetua: aliud pugnare et uncere :
aliud pugnare & uinci: aliud nec pu¬
gnare s trahi Sunt enim homines
prorsus qui non pugnant:qualis est
iste dequo loquitur Cum enim dixit.
maliciam non odio habuit: quomodo
pugnat contra eam. quam non odit:
Iste amalicia trahitur. nec pugnat. St̃

Expanded text:
Quando incipit non esse? Quando comQuando incipit non esse? Quando complebitur in nobis quod ait: Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Antequam hoc fiat, est delectatio iniquitatis in corpore; sed major est delectatio voluptatis verbi sapientiae, praecepti Dei. Vince peccatum et voluntatem ejus. Peccatum et iniquitatem oderis, ut jungas te Deo qui tecum illud oderit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt quando jam non pugnabis. Aliud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua, aliud pugnare et vincere; aliud pugnare et vinci; aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur: cum enim dicit, Malitiam non odio habuit; quomodo pugnat contra eam quam non odit? Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
teriora conscientiȩ tue Si tͥ inuenisti
forte coniugem quȩ tͥ ñ faciat amari¬
tudinẽ sapientiã dĩ: cum ipsa coniun¬
gere: Quiesce intus incubiculo tuo: non
inde te eiciat fumus malȩ conscientie:
At ille ut meditaret᷑ dolos. illuc se tolle¬
bat dequo loquitur ista scͥptura. ubi
homines ñuident. et talia ibi medita¬
batur. ut nec inipso corde requiesceret:
Iniquitatẽ meditatus ẽ. incubili suo:
a stuit om̃i iue ñbone: Quid ẽ a stitit
Pseuerant̃ peccauit. Unde et de quodã
pio. et bono đr. & inuia peccatoꝵ non
stecit Quomͦ ille ñstecit. sic iste astitit
maliciam autẽ non odio habuit Ibi est
finis: ibi fructus Si non potes ñ habe
maliciam: uł oderis illam Cum enĩ
odisti illam: uix tͥ subrepit ut aliqͥd
mali facias E st enim peccatum in
mortali corpore: S quid dicit apłs:
Non regnet peccatum inur̃o mortali
corpore: adobediendum defidiis eius¬

Expanded text:
teriora conscientiae tuae. Si ibi invenisti teriora conscientiae tuae. Si ibi invenisti forte conjugem, quae tibi non faciat amaritudinem, sapientiam Dei; cum ipsa conjungere, quiesce intus in cubiculo tuo, non inde te ejiciat fumus malae conscientiae. At ille ut meditaretur dolos, illuc se tollebat, de quo loquitur ista Scriptura, ubi homines non vident; et talia ibi meditabatur, ut nec in ipso corde requiesceret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo. 6. Astitit omni viae non bonae. Quid est, astitit? Perseveranter peccavit. Unde et de quodam pio et bono dicitur: Et in via peccatorum non stetit . Quomodo ille non stetit, sic iste astitit. Malitiam autem non odivit. Ibi est fructus, ibi finis. Non potes, non habere malitiam? vel oderis illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit, ut aliquid mali facias. Est enim peccatum in mortali corpore. Sed quid dicit Apostolus? Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ contra strepitum. qͥa patet ostium¬
millo strepitu: et ñ audit ds̃ quomͦ au¬
dire uult. Cubile ergo id÷ cor nr̃m cu¬
remus mundare: ubi possit nobis bene
esse Nouit caritas ur̃a quã multi mul¬
ta patiunt᷑ inpublico. inforo. iniurgiis.
incontentionib & molestiis negotiorũ.
quomꝰ quisq fatigatus negotiis foris. ẽ¬
rit addomũ suã uͥ requiescat: et dat op¬
am cito finire negotia que foris sunt:
et tollere se adrequiẽ indomũ suã. Ideo
enim unusquisq domũ habet: quia ibi
requiescit Si uero et ibi molestiã patit᷑:
ubi potest requiescere: Quid gͦ bonũẽ:
Vt uel indomo sua requiem habeat Si
autem patit᷑ foras inimicos. intus forte
malã uxorem: ꝓcedit inpublicum: Cũ
uult requiescere abhis qui foris sunt.
intrat domum: Quando nec ibi reqͥescit.
nec foris requiescit: ubi erit requies. Sal¬
tim incubiculo cordis: ut tollas te adin¬

Expanded text:
ostium contra strepitum: quia patet ostiuostium contra strepitum: quia patet ostium illo strepitu, et non audit Deus quomodo audire vult. Cubile ergo cor nostrum laboremus mundare, ubi possit nobis bene esse. Novit Charitas Vestra quam multa multi patiuntur in publico, in foro, in jurgiis, in contentionibus, in molestiis negotiorum: quomodo quisque fatigatus negotiis foris, currit ad domum suam ut ibi requiescat, et dat operam cito finire negotia quae foris sunt, et tollere se ad requiem in domum suam. Ideo enim unusquisque domum suam habet, quia ibi requiescit. Si vero et ibi molestias patiatur, ubi potest requiescere? Quid ergo? Bonum est ut vel in domo sua requiem habeat. Si autem patitur foris inimicos, intus forte malam uxorem; procedit in publicum: cum vult requiescere ab his quae foris sunt, intrat in domum: quando vero nec ibi requiescit, nec foris requiescit, ubi erit requies? Saltem in cubiculo cordis, ut tollas te ad in
Abbreviated transcription (Latin):
nifestius. quã qd dicturus ẽ ad dexterã po¬
sitis: uenite benedicti paiͥs mei. ꝑcipite
regnum qͦd uob̃ paratum ẽ. aborigine ñ¬
di: Audient hȩc illi qui adsinistrã eruit
et gement infructuosa penitentia: quia ẽ
uiuerent. eam fructuosam noluerunt age
Quomꝰ gement: Quia ñ ẽ illis locus correctio¬
nis Audient autẽ et ipsi: ite inignẽ eter¬
num qui paratus ẽ diabolo et angłis erꝰ
Iste ẽ auditus malus: Nam iusti ad audi¬
tum bonum gaudebunt: sic̃ scriptũ est
ninemoria ȩterna erit iustus: abauditu
malo ñtuebit. Aqͦ auditu malo: Quem
auditun sunt uli: ite inignem et̃num:
Ds̃ enim qui potest supra quã petimus.
aut intelligimus facere: occultũ nr̃m
gemitũ querit. ut inconspectu eiꝰ place¬
amus: et ñ nos qͣsi de iusticia nr̃a ante
homines iactemus Qui enim deiusticia
sua uult placere hominib. ñ eo fine ut
homines qͥeum uident dm laudent. s
ea intentione ut ipse laudet᷑: ñ claudit

Expanded text:
est ad dexteram positis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Audient haec illi qui ad sinistram erunt, et gement infructuosa poenitentia ; quia cum ita viverent, eam fructuose noluerunt agere. Quomodo gement? Quia non est illis locus correctionis. Audient autem et ipsi: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Iste est auditus malus. Nam justi ad auditum bonum gaudebunt; sic enim scriptum est: In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit . A quo auditu malo? Quem audituri sunt illi, Ite in ignem aeternum. Deus ergo qui potest supra quam petimus aut intelligimus facere , occultum gemitum nostrum quaerit, ut in conspectu ejus placeamus, et non nos quasi de justitia nostra ante homines jactemus. Qui enim de justitia sua placere vult hominibus, non eo fine ut homines qui eum vident Deum laudent, sed ea intentione ut ipse laudetur, non claudit
Abbreviated transcription (Latin):
orbe terrarũ diffusa ẽ: palea ẽ. et frumen¬
tum: Palea uolat: frumentum manet:
deo inpopulo graui laudabo te: Ingraui
populo quẽ uentus temptationis ñ aufertͥ
inhis deus laudatur. nã in palea blasphema¬
tur semꝑ: Quando palea nr̃a attenditur.
qͥd dicitur: Eoce quomͦ uiuunt. xp̃iani:
ecce qͥd faciunt xp̃iani: Et fit qͦd scͥptũ
ẽ : qm̃ nomen meũ ꝑuos blasphematur
ingentib. Inique. iniude. areã inspicis.
qͥ totus inpalea es. ñt facile grana occur¬
runt: Quere et inuenies populũ grauẽ.
inquo dñm laudes: uis inuenire: Esto
talis Nam si ñ fueris talis: difficile ẽ. ut
ñ om̃s tales tͥ uideamur qualis es Etcõ¬
parantes ait apls semet ipsos sibimetip¬

Expanded text:
orbe terrarum diffusa est, palea est et frumenorbe terrarum diffusa est, palea est et frumentum: palea volat, frumentum manet; ideo in populo gravi laudabo te. In gravi populo, quem ventus tentationis non aufert, in his Deus laudatur. Nam in palea blasphematur semper. Quando palea nostra attenditur, quid dicitur? Ecce quomodo vivunt Christiani, ecce quid faciunt Christiani; et fit quod scriptum est: Quoniam nomen meum per vos blasphematur in Gentibus . Inique, invide, aream inspicis, qui totus in palea es, non tibi facile grana occurrunt: quaere et invenies populum gravem, in quo Dominum laudes. Vis invenire? Esto talis. Nam si non fueris talis, difficile est ut non omnes tales tibi videantur qualis es: Et comparantes, ait Apostolus, semetipsos sibimetip
Abbreviated transcription (Latin):
es: Restitue animam meã abinstitutio¬
nib eoꝵ: aleonib unicam meam: Nob̃
enim tardũ ẽ et ex ꝑsona nr̃a hoc dictũ
ẽ. quando respicies: idest quando uide¬
bimus uindictam dehis qui nobis in¬
sultant: Quando illã iuiduã iudex te¬
dio uictus exauditurus ẽ: Ueruntam̃
iudex nr̃ ñtedio s amore differt salutẽ
nr̃am: ratione ñ inopia: non quia non
potest et mͦ subuenire: s ut numerus
omnium nrm̃ usq infinem possit im¬
pleri: & tamen nos exdesiderio qͥd dicimꝰ:
Dñe quando respiq es : Restitue animam
meã abinstitutionib eoꝵ aleonib unicã
meam: id÷ ȩccłiam incam aseuientib pote
ȩccłia multa confitebor tͥ inpopulo graui
laudabo te: Fit enim confessio inomĩ mult¬
tudine: s ñ inomnib ds̃ laudat᷑ Tota mł¬
titudo audit confessionem nr̃am: s non
inomĩ multitudine laus dei ẽ: Inista enun
dota multitudine. id÷ in eccl̃ia que toto

Expanded text:
es? Restitue animam meam ab astuties? Restitue animam meam ab astutiis eorum, a leonibus unicam meam. Nobis enim tardum est, et ex persona nostra hoc dictum est, Quando respicies? id est, quando videbimus vindictam de his qui nobis insultant? quando illam viduam judex taedio victus exauditurus est ? Verumtamen judex noster non taedio, sed amore differt salutem nostram; ratione, non inopia; non quia non potest et modo subvenire, sed ut numerus omnium nostrum usque in finem possit impleri. Et tamen nos ex desiderio quid dicimus? Domine, quando respicies? Restitue animam meam ab astutiis eorum, a leonibus unicam mEcclesia multa, confitebor tibi, in populo gravi laudabo te. Fit enim confessio in omni multitudine, sed non in omnibus Deus laudatur: tota multitudo audit confessionem nostram, sed non in omni multitudine laus Dei est. In ista enim omni multitudine, id est in Ecclesia, quae toto
Abbreviated transcription (Latin):
lugent: miseri qui rident: Aduersũ
me lȩtati sunt et conuenerunt: con¬
gregata sunt inme. flagella & ignorauert̃:
qm̃ quȩ ignorabã introgabant me: et ipsi
ignorauerunt quẽ interrogarent: Tem
uerunt mͥ: hoc ẽ capiti. hocẽ corpori At
respicite opprobria eus preterita: respi¬
cite aliquando undiq fugatos eẽ xp̃ĩa¬
sos. bestiis obiectos. incensosͥlȩtatos ho¬
mines aduersus illos: Qͦd capiti: hoc et
corpori: Sicut enim dño incruceꝰ sic
corpori ipsius inomĩ illa quȩ iam ꝑfec̾ta
ẽ. ꝑsecutione: nec desinunt etiam nunc
ꝑsecutiones ipsoꝵ: Ubicunq inuenerint
xp̃ianum solent insultare: exagitare:
irridere: uocare hebrtem: insulsum: nul¬
lius cordis: nullius peritie: Qcqͥd ius fa¬
honorauit ille penã suã: iam crucem su¬
am inomĩum frontib fixit: Impius in¬
sultare ꝑmittitur: seiure ñ ꝑmittitur:
Sed tamen exeo qͦd lingua ꝓmit: intelligi¬
tur qͦd gestet incorde: Striderunt in

Expanded text:
lugent, miseri qui rident. Adversus lugent, miseri qui rident. Adversus me laetati sunt et convenerunt: congregata sunt in me flagella, et ignoraverunt. Quoniam quae ignorabam interrogabant me, et ipsi ignoraverunt quem interrogarent. 8. verunt mihi: hoc capiti, hoc corpori. Attrespicite opprobria ejus praeterita, respicite aliquando undique fugatos esse Christiasos, bestiis objectos, incensos, laetatos homines adversus illos. Quod capiti, hoc et corpori Sicut enim Domino in cruce, sic corpori ipsius in omni illa quae jam facta est persecutione: nec desinunt etiam nunc persecutiones ipsorum. Ubicumque invenerint christianum, solent insultare, exagitare, irridere, vocare hebetem, insulsum, nullius cordis, nullius peritiae. Quidquhonoravit ille poenam suam, jam crucem suam in omnium frontibus fixit: impius insultare permittitur, saevire non permittitur; sed tamen ex eo quod lingua promit, intelligitur quid gestet in corde. Striderunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam longinquanti et dissimili dix
redi retro sathanas: Illac ꝓpinquanti
inquit. ñ tibi reuelauit caro & sanguis:¬
sed pater m̃s qui incȩlis ẽ. Illuis lux te
ꝑfudit: illius luce fulges: Quando au¬
tem longe factus contradirit passioni
Merito ambas res ponens quidã inpsal¬
morait. Ego diri mertasy mea: ꝓiec¬
tus sum afacie oculorum tuoꝵ: In ex¬
tasi ñ diceret: nͥ ꝓpinquant Extasis
enim: mentis excessus ẽ: Effudit suꝑ
se animam suã: et ꝓpinquauit deo:
Et ꝑquandam nubem pondusq carnis
rursus interram piectus. recolens ubi
fuisset et uidens ubi esset: dirit: Piec¬
tus sum afaciȩ oculorum tuoꝵ: Ergo
sicut proximum. sicut frẽm nr̃m: ita
complacebam: Prestet ut fiat innob
Quando autem non fit: uel hoc fiat:
tanquam lugens et contristatus ita
tati sunt et conuenerunt munum:
Illi let: ego tristis: S mͦ audiimus
ineugłio: beati qͥ lugent: Si beati qͥ

Expanded text:
Tanquam longinquanti et dissimili quid dixit: Tanquam longinquanti et dissimili quid dixit: Redi retro, satanas. Illi propinquanti: Non tibi revelavit caro et sanguissed Pater meus qui in coelis est: illius lux te perfudit, illius luce fulges. Quando autem longe factus contradixit passioni Merito ambas res ponens quidam in psalmo ait: Ego dixi in ecstasi mea: projectus sum a facie oculorum tuorum . In ecstasi non diceret, nisi propinquaret: ecstasis enim mentis excessus est. Effudit super se animam suam, et propinquavit Deo: et per quamdam nubem, pondusque carnis rursus in terram projectus, recolens ubi fuisset, et videns ubi esset, dixit: Projectus sum a facie oculorum tuorum. Ergo, Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam, praestet ut fiat in nobis. Quando autem non fit, vel hoc fiat, Tanquam lugens et contristatus, ita tati sunt et convenerunt, in unum. Illi laeti, ego tristis. Sed modo audivimus in Evangelio, Beati qui lugent . Si beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
quando longe fiat: Propinquat luce
ueritatis. longe fit nubilo carnis: Neq
enim fr̃s deo qui ubiq ẽ & nullo conti¬
netur loco. aut ꝑloca ꝓpinquamus: aut
abillo ꝑloca remouemur: Propinquare
illi ẽ similem illi fieri: Recedere abillo¬
ẽ: dissimilẽ ab illo fieri: Nonne cũ uides
duas res ꝓpe similes. dicis: ꝓpinquat
hec illi: & quando tͥ dissimilia demon¬
strantur. quamuis uno loco & plerũq¬
inuna manu teneantur: dicis longe ẽ
hec spẽs abilla Ambas tenes: ambas
adiungis: et dicis longe ẽ hec res abu
ius ꝓpinquare: similis esto: Si non uis eẽ
similis: longinquabis: S cum similis
es gaude: et cum dissimilis es geme: ut
gemitus excitet desidium: immo desi¬
derium excitet gemitum: et ꝑgemitũ
ꝓpinques qui cȩperas longinquare: Nne
petrus ꝓpinquauit. quando dixit: tu
ge factus ẽ. dicendo: dñe absit ate.non
ꝓpinquanti. beatus es symon bariona:

Expanded text:
quando longe fiat: propinquat luce quando longe fiat: propinquat luce veritatis, longe fit nubilo carnis. Neque enim, fratres, Deo qui ubique est, et nullo continetur loco, aut per loca propinquamus, aut ab illo per loca removemur. Propinquare illi, est similem illi fieri; recedere ab illo, dissimilem illi fieri. Nonne cum vides duas res prope similes, dicis, Propinquat haec illi? Et quando tibi dissimilia demonstrantur, quamvis uno loco et plerumque una manu teneantur, dicis, Longe est haec species ab illa? Ambas tenes, ambas adjungis, et dicis, Longe est haec res ab ergo vis appropinquare, similis esto: si non vis esse similis, longinquabis. Sed cum similis es, gaude; cum dissimilis, geme: ut gemitus excitet desiderium, imo desiderium excitet gemitum, et per gemitum propinques, qui coeperas longinquare. Nonne Petrus propinquavit, quando dixit: Tu ge factus est dicendo: Domine, absit a te, non id dixit propinquanti? Beatus es, Simon Barjona.
Abbreviated transcription (Latin):
s cum patre omnib subuenit: quid est
contristatus ita humiliabar: Ad corpus
suũ respicit: Iam nos hic uideamus. qñ
gaudemus in oratione: qñ mens nr̃a se¬
renat᷑ ñ inꝓsꝑitate scłi. s luce ueritatis:
Qui sentit hanc lucẽ. nouit qu d dico: et
uidet hic. agnoscitq qͦd dictum ẽ: sic̃
ꝓximum sicut frẽm nr̃m ita compla¬
cebam: Sic enim anima placet deo:
non longe posita. In illo enim inquit
mouemur et sumus: quasi frĩ. quasi
ꝓpinquo. quasi amico Si aũt ñ ẽ. talis
ut possit sic gaudere sie fi gere. sic ꝓpinqͣ¬
re. sic adherere. uidetq se inde longe.
faciat qͦd sequitur Tanquam lugens
et contristatus humiliabar Lit frẽm
nr̃m sic complacebam: ꝓpinquans dĩ
Ut lugens et contristatus sic humiliabar:
remotus et longe positus dixit. Qͥd enĩ
luget: ñ qͦd desiderat et ñ habet: & non¬
nunquam inuno homine utrumq ẽ¬
tingit: ut aliquando ꝓpinquet. & ali¬

Expanded text:
sed cum Patre omnibus subvenit: quid est,sed cum Patre omnibus subvenit: quid est,contristatus, ita humiliabar. Ad corpus suum respicit: jam nos hic videamus. Quando gaudemus in oratione, quando meus nostra serenatur, non prosperitate saeculi, sed luce veritatis: qui sentit hanc lucem, novit quod dico, et videt hic, agnoscitque quod dictum est, Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam. Sic enim tunc anima placet Deo, non longe posita; In illo, inquit, movemur et sumus : quasi fratri, quasi propinquo, quasi amico. Si autem non est talis, ut possit sic gaudere, sic fulgere, sic propinquare, sic adhaerere, et videt longe se inde; faciat quod sequitur: Tanquam lugens et contristatus, ita humiliabar. Ut fratrem nostrum, ita complacebam, propinquans dixit: Ut lugens et contristatus, sic humiliabar, remotus et longe positus dixit. Quid enim luget, nisi quod desiderat et non habet? Et nonnunquam in uno homine utrumque contingit, ut aliquando propinquet, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinium eius tempore passionis scđm
litterã. atq ea exposuimus in allegoria
et similitudine dicta. ut potumus
Orationẽ uͦ eius et de cruce audiimus:
ds̃ m̃s ds̃ m̃s: ut quid me dereliquisti:
Sed et ibi nos eramus: Quando enim il¬
lum dereliquit pat̃: aquo nunquã di¬
scessit: Legimus etiam inmonte orasse
solum iħm: Legimus ꝑnoctasse inoratio¬
nem: etiam subtempore ipsius passions.
Insinum ergo meũ: conuertetur oratio
mea: Nescio qͥd melius intelligã de dño
interim nunꝗͣ qͦd occurrit: forte melius
aliquid postea occurret uel mͥ uel cuiq̃
meliori Insinum ergo meum conuer¬
tetur oratio mea: hoc intelligo dictũ
qͥa insinu suo habebat patrem: Ds̃ enĩ
erat inxp̃o: mundũ reconcilians sibi
Inse habebat quẽ deprecaretur: Non erat
abillo longe: quia ipse dixerat. ego in
patre et pater inme est: S quua oratio
adipsum magis hominem ꝑtinet: se
sed eraudit. et non sibi subueniri querit

Expanded text:
jejunium ejus tempore passionis secundum jejunium ejus tempore passionis secundum litteram: adeoque ea exposuimus in allegoria et similitudine dicta, ut potuimus. Orationem vero ejus et de cruce audivimus: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Sed et ibi nos eramus. Quando enim eum dereliquit Pater, a quo nunquam discessit? Legimus etiam in monte orasse solum Jesum, legimus pernoctasse in oratione; etiam sub tempus ipsius passionis In sinum ergo meum convertetur oratio mea. Nescio quid melius intelligam de Domino: interim nunc quod occurrit, forte melius aliquid postea occurret, vel mihi, vel cuiquam meliori, in sinum meum convertetur oratio mea, hoc intelligo dictum, quia in sinu suo habebat Patrem. Deus enim erat in Christo mundum reconcilians sibi . In se habebat quem deprecaretur: non erat ab illo longe, quia ipse dixerat: Ego in Patre, et Pater in me est . Sed quia oratio ad ipsum magis hominem pertinet: son orat, sed exaudit; et non sibi subveniri quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt sacerdotes & principes nr̃i
de iħu narareno. qui erat potens infac¬
tis et dictis: quomͦ eum occiderunt
et crucifixerunt: nos autem sꝑabamꝰ.
quia ipse erat redempturus isrł: In
magno ieiunio dñs remanserat: nisi
reficeret qͥs uoraret: Nam refecit eos:
consolatus est eos: confirmauit eos: et in
corpus suum conuertit eos: fuit ergo in
inquit insinu meo conuertetur: In hoc
plane uersu magnus sinus ẽ: et prestet
ds̃ ut penetrabilis nob̃ fiat: Insinu enĩ
secretum agnoscitur: Et quidẽ fr̃s et nos
orare sic bene orare admonemur insinu
nr̃o. ubi ds̃ uidet: ubi ds̃ audit: qͦ nulẜ
ocłs humanus penetrat: quo ñ uidet
nͥ qui subuenit: ubi orauit susanna:
Et cum eius uox abhominib ñ audire¬
tur: adñõ tamen audita ẽ Et hoc be¬
ne admonemur: s: in dño nr̃o aliquid
plus debemus intelligere: quia ec ipsa
orauit Ꝙ quidẽ cilicium eius non agno¬
scimus in euuangłio scđm litteram: nec

Expanded text:
fecerunt sacerdotes et principes nostri fecerunt sacerdotes et principes nostri de Jesu Nazareno, qui erat potens in factis et dictis, quomodo eum crucifixerunt et occiderunt? Nos autem sperabamus, quia ipse erat redempturus Israel . In magno jejunio Dominus remanserat, nisi reficeret quos voraret. Nam refecit eos, consolatus est eos, confirmavit eos, et in corpus suum convertit eos. Fuit ergo et inquit, in sinum meum convertetur. In hoc plane versu magnus sinus est, et praestet Dominus ut penetrabilis nobis fiat. In sinu enim secretum agnoscitur. Et quidem, fratres, et nos orare sic bene admonemur in sinu nostro, ubi Deus videt, ubi Deus audit, quo nullus oculus humanus penetrat, quo non videt nisi qui subvenit; ubi oravit Susanna, et cum ejus vox ab hominibus non audiretur, a Deo tamen audita est . Et hoc bene admonemur: sed in Domino nostro aliquid plus debemus intelligere, quia et ipse oravit. Et quidem cilicium ejus non agnoscimus in Evangelio secundum litteram. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
Bibere uolebat. xp̃c quando dixit mulie¬
ri samaritane: damͥ bibe: Sicio dix̃ ĩ cruce. qd¬
nr̃a: In illis autem crucifigentib & ꝑ
sequentib qͥa nulla bona oꝑa inuene¬
rat: ieuinabat Retribuebant enim ste¬
rilitatem animȩ ipsius: Nam quale ie¬
iunium ipsius fuit: qͥ uix inuenit
unum latronem quẽ incruce gustaret:
Apłi enim fugerant: et inturba se abscon¬
derant: Et ille petrus qui se usq ad
mortem dñi ꝑseueraturum eẽ ꝓmise¬
rat: iam ter negauerat: iam fleuerat:
et adhuc inturba latitabat: adhuc ti¬
mebat ne agnosceretur: Postremo illo
uiso mortuo: om̃s de salute ipsa de¬
sperauerauerunt: Quos desꝑantes in¬
uenit post resurrectionem: et locutus
eis inuenit eos dolentes et lugentes. ni¬
chil iam sꝑantes: Nam et ita funt qui¬
dam eoꝵ locuti cum eo: cum diceret qͥd
loquimini inter uos. illi enim de illo
loquebantur: tu solus inquiunt ꝑe¬
grinus es inihrłm. et ñ cognouisti quȩ

Expanded text:
Bibere volebat Christus, quando dixit mulieBibere volebat Christus, quando dixit mulieri Samaritanae, Da mihi bibere , dixit in cruce, nostra? In illis enim crucifigentibus et persequentibus, quia nulla bona opera invenerat, jejunabat: retribuebant enim sterilitatem animae ipsius. Nam quale jejunium ipsius fuit, qui vix invenit unum latronem, quem in cruce gustaret? Apostoli enim fugerant, et se in turba absconderant. Et ille Petrus qui se usque ad mortem Domini perseveraturum esse promiserat, jam ter negaverat, jam fleverat, et adhuc in turba latebat, adhuc timebat ne agnosceretur. Postremo illo viso mortuo, omnes de salute ipsa desperaverunt: quos desperantes invenit post resurrectionem, et locutus cum eis invenit eos dolentes et lugentes, nihil jam sperantes. Nam et ita sunt quidam eorum cum eo locuti, cum diceret: Quid loquimini inter vos? Illi enim de illo loquebantur: Tu solus, inquiunt, peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae
Abbreviated transcription (Latin):
sa ipsa quȩ mortẽ meruerat expeccato:
Et enĩ ut celerius dicam: maria exadam.
mortua ꝓpter peccatum ade. Adam
mortuus ẽ. ꝓpt̃ peccatũ: et caro dñi ex
maria mortua ẽ. ꝓpter delenda peccã:
Hoc cilicio se induit dñs: et ideo ñ ẽ agni¬
tus. quia subcilicio latebat Cum mͥ
inquit molesti essent induebã me cili¬
cio: id: illi seiuebant. ego latebam: Si
enĩ latere nollet. nec mori posset. qͣn¬
doquidem uno tp̃ris puncto. stillam
quandam potestatis suȩ si uel stilla di¬
cenda ẽ exeruit. quando eũ tenere uo¬
luerunt: et adunã interrogationem¬
eiuis quem queritis: redierunt om̃s retro.
et ceciderunt: Tantam potestatem in
passionem ñ humiliaret: nͥ subcilicio
lateret: Ergo induebam me cilicio: &
humiliabam inieiunio animã meam:
terum si intelleximus cilicium: qͦ mͦ
intelligimus ieiunium: Manducare
uolebat. xp̃c quando poma querebat
inarbore: et si inueniret.manducaret:

Expanded text:
sa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. sa ipsa quae mortem meruerat ex peccato. Etenim ut celerius dicam, Maria ex Adam mortua propter peccatum, Adam mortuus propter peccatum, et caro Domini ex Maria mortua est propter delenda peccata. Hoc cilicio se induit Dominus: et ideo non est agnitus, quia sub cilicio latitabat. Cum mihi, inquit, molesti essent, induebam me cilicio: id est, illi saeviebant, ego latebam. Si enim latere nollet, nec mori posset, quandoquidem uno temporis puncto stillam quamdam potestatis suae, si vel stilla dicenda est, exseruit, quando eum tenere voluerunt, et ad unam ejus interrogationem, Quem quaeritis, redierunt omnes retro et ceciderunt . Tantam potestatem in passione non humiliaret, nisi sub cilicio lateret. 4. Ergo induebam me cilicio: et humiliabam in jejunio animam meam. Iterum si intelleximus cilicium, quomodo intelligimus jejunium? Manducare volebat Christus, quando poma quaerebat in arbore, et si inveniret manducaret ?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonȩ uerbũ dĩ et sapientia coaptaue¬
rat: s nec inipso corpore peccatum ul¬
lum erat: s similitudo carnis peccati
erat indño: quia mors non ẽ nͥ de pec¬
cato: Et utiq corpus illud mortale
erat: Nam nͥ mortale esset: ñ moreretui
Si non moreretur: ñ resurgeret: Si non re¬
surgeret: exemplum uitȩ eterne nobis
ñ demonstraret Ergo sic dicitur mors
peccatum. quȩ facta ẽ. peccato: quomͦ
dicitur lingua greca. lingua latina. ñ
ipsum menbrum carnis. s qđ fit ꝑm̃
brum carnis Nam lingua in menbris
nrĩs unum ẽ. decet̾is: sicut ocłi. nasus.
aures et cȩtera Lingua autemaĩba gͥca s̃:
ꝑlinguam: Dicis dealiquo: Agnoui
faciem ipsius: De menbro corporis loq̃is
Dicis etiã agnoui manum ipsius absen¬
tis: ñ manũ incorpore: s scripturã quȩ
facta ẽ. ꝑmanum quȩ erat incorpore:
Sic gͦ peccatum dñi. qͦd factũ ẽ. de pecca¬
to: quia inde carnẽ assumpsit demas¬

Expanded text:
personae Verbum Dei et Sapientia coaptavepersonae Verbum Dei et Sapientia coaptaverat; sed nec in ipso corpore peccatum ullum erat, sed similitudo carnis peccati erat in Domino; quia mors non est nisi de peccato , et utique corpus illud mortale erat. Nam nisi mortale esset, non moreretur; si non moreretur, non resurgeret; si non resurgeret, exemplum vitae aeternae nobis non demonstraret. Ergo sic dicitur mors peccatum, quae facta est peccato, quomodo dicitur lingua graeca, lingua latina, non ipsum membrum carnis, sed quod fit per membrum carnis. Nam lingua in membris nostris unum est de caeteris, sicut oculi, nasus, aures, et caetera: lingua autem graeca, verba per linguam. Dicis de aliquo, Agnovi faciem ipsius, de membro corporis loquens: et dicis etiam, Agnovi manum ipsius absentis, non manum in corpore, sed scripturam quae facta est per manum quae erat in corpore. Sic ergo peccatum Domini, quod factum est de peccato, quia inde carnem assumpsit, de mas
Abbreviated transcription (Latin):
simȩ ꝑscrutato: ñ inuenimus dnm in
aliqua passione et tribulatione sua in¬
duisse se cilicio: Ieiunasse quidẽ legimꝰ
postea quã baptitatus ẽ: cilicium ibi
nullum audiuimus. nullum legimꝰ:
euinasse autem. nondũ iudeis ꝑseqñti¬
bus: sed diabolo temptante: Non eo tẽ¬
pore dico ieiunasse dñm. quando eũ
interrogabant que ignorabat: et qͣndo
retribuebant mala ꝓbonis. insec̾tando.
sitate leuemus uelum. et interiora hꝰ
scripture ocło cordis intento rimemur:
inuenimus et hoc fecisse dnm: Ciliciũ
fortasse appellat. carnis sue mortalitatẽ:
Quare cilicium: Propter similitudinẽ
carnis peccati Apłs enim dicit Misit
ds̃ filium suũ insimilitudinẽ carnis
peccati: ut de peccato dampnaret pec¬
catum incarne: Hoc ẽ. filium suum in¬
duit cilicio: ut de cilicio dampnaret
hedos: Non quia peccatũ erat. ñ dico in
uerbo dei. s ne inipsa quidẽ dico anima
scã et mente hominis. quẽ sibi adunitatẽ

Expanded text:
sime perscrutato, non invenimus Dominum in sime perscrutato, non invenimus Dominum in aliqua passione et tribulatione sua induisse se cilicio. Jejunasse quidem eum legimus postea quam baptizatus est: cilicium ibi nullum audivimus, nullum legimus: jejunasse autem nondum Judaeis persequentibus, sed diabolo tentante . Non eo tempore dico jejunasse Dominum, quando eum interrogabant quae ignorat, et quando retribuebant mala pro bonis, insectando, psitate levemus velum, et interiora hujus Scripturae oculo cordis intento rimemur, invenimus et hoc fecisse Dominum. Cilicium fortasse appellat carnis suae mortalitatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne : hoc est, Filium suum induit cilicio, ut de cilicio damnaret hoedos. Non quia peccatum erat, non dico in Verbo Dei, sed nec in ipsa quidem dico anima sancta et mente hominis, quem sibi ad unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
molesti essent induebam mecilicio:
et humiliabam inieiunto animam:
& oratio mea insinu meo conuertes:
Docemur quidẽ fr̃s. quia ꝑtinemus
ad corpus xp̃i quia sumus menbra
xp̃i. et ammonemur. inomini tribu¬
latione nr̃a ñ cogitare quẽ ad modũ
rependamus inimicis: s quẽ ad modũ
orando dm ꝓpitiemus: et maxime ne
temptatione uincamur: Deinde ut etiã
ili qͥ nos ꝑsecuntur: ad sanitatem iusti¬
ciȩ conuertantur: Nullum maius nul¬
lũ melius negotium ẽ intͥbulatione. ꝗ
ircede abeo strepitu qui foris ẽ. et ire in
interiora mentis secretaria: ibi dm̃ in¬
uocare uͥ nemo uidet gementẽ. et subue¬
nientem. illius cubiculi aduersꝰ omnẽ
extrinsecus illatã molestiam ostium clay¬
dere: humiliare se ipsũ inconfessione
peccati: magnificare et laudare deum
et corripientẽ et consolantem: Prorsus
hoc omnim tenendum ẽ ueruntamen
incorpore hoc dixerimus: id÷ innobis:
noscimus: Eugłio ꝑspecto et diligentis¬

Expanded text:
esti essent, induebam me cilicio: et humiliabam in jejunio animam meam: et oratio mea in sinum meum convertetur. Docemur quidem, fratres, quia pertinemus ad corpus Christi, quia sumus membra Christi : et admonemur in omni tribulatione nostra, non cogitare quemadmodum respondeamus inimicis, sed quemadmodum orando Deum propitiemus, et maxime ne tentatione vincamur; deinde, ut etiam illi qui nos persequuntur, ad sanitatem justitiae convertantur. Nullum majus, nullum melius negotium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est, et ire in interiora mentis secretaria ; ibi Deum invocare, ubi nemo videt gementem et subvenientem; illius cubiculi adversus omnem extrinsecus illatam molestiam ostium claudere, humiliare seipsum in confessione peccati, magnificare et laudare Deum, et corripientem et consolantem: prorsus hoc omni modo tenendum est. Verumtamen in corpore hoc dixerimus, id est in nobnoscimus? Evangelio perspecto et diligentis
Abbreviated transcription (Latin):
gem repugnantẽ legi mentis suȩ: Uidet
repugnantem: s: ñ de uirib suis p̃sumit
iste: ideo uict᷑or erit Qͥd enim sequitur:
Infelix ego homo: quis me libabit decor
pugnet: et uincat hostem adiutus aui¬
bente: Iste autẽ maliciam ñ odio habuit:¬
Dñe incȩlo miscđia tua: et ueritas tua usq
ralia sunt. atq t̾rena: partĩ ȩt̾na ⁊ celestia & ꝓpt̃
hoc colit dm ut terrena ista et temporalia
accipiat. quȩ omnib presto sunt: quasi
adhuc ut pecus ẽ Utitur quidẽ miscdia
di:s non milla qua expect̾aturus ẽ: quȩ
ñ dabitur nͥ solis iustis. scĩs. bonis Quȩ

Expanded text:
is repugnantem legi mentis meae. Vide pugnantem: sed non de viribus suis praesumit iste, ideo victor erit. Quid enim sequitur? Infelix ego homo, quis me liberabit de cpugnet, et vincit hostem adjutus a jubente. Iste autem malitiam non odio habuitne, in coelo misericordia tua, et veritas tua usque ralia sunt atque terrena, partim aeterna et coelestia: qui propter hoc colit Deum, ut terrena ista atque temporalia accipiat, quae omnibus praesto sunt, quasi adhuc ut pecus est; utitur quidem misericordia Dei, sed non illa quae excepta est, quae non dabitur nisi solis justis, s
Abbreviated transcription (Latin):
illd̃ uoluntati tͥbuit: qr s̃ hoĩes qͥ uolunt in¬
telligere: iñpossunt. St̃ autẽ hoĩes qͥ nolunt
ĩtellige. id̾o ñintelligunt. Noluit itellige ũbr
iniustus. ut delinquat insemet ipso: Quod
dixit suꝑus insemetipso: hoc dixit incu¬
tũ patimur malȩ conscientiȩ: et ibi requie¬
scimus qͣndo bona conscientia ẽ. Qui amar
cubile cordis sui: aliqͥd boni ibi agat. Ibi ẽ.
incubiculum tuũ. et claude ostiũ tuum.
Qͥd. ẽ claude ostium tuum: Noli talia ex¬
spectair de do que forisecus sunt. sed ea
quȩ intrinsecus sunt: et pat̃ tuus qui ui¬
det inabscondito reddettͥ. Quis ẽ qui
ñclaudit ostium: Qui talia petit adeo
ꝑmagno. et ibi constituit om̃s p̃ces suas
ut accipiat ea que sunt huiꝰ scłi bona: Pa¬
det ostiũ tuũ. turba uidet cum oras. Ed
ẽ. claudere ostium tuũ: It hoc petas adõ
qͦd solus ds̃ nouit quomͦ det tͥ. Quid ẽ hoc
ꝓpt̃ qͦd claudis ostium. et petis: Qd ocłs ñ
uidit. nec auris audiuit: nec incor hoĩs

Expanded text:
 sunt homines qui volunt intelligere, et non possunt; sunt autem homines qui nolunt intelligere, ideo non intelligunt. Noluit intelligere utinjustus, ut delinquat in semetipso: quod dixit superius, in semetipso; hoc hic dixit, in cutum patimur malae conscientiae: et ibi requiescimus, quando bona conscientia est. Qui amat cubile cordis sui, aliquid boni ibi agat. Ibi est in cubiculum tuum, et claude ostium tuum. Quid est, claude ostium tuum? Noli talia exspectare de Deo, quae forinsecus sunt; sed ea quae intrinsecus sunt: Et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . Quis est qui non claudit ostium? Qui talia petit a Deo pro magno et ibi constituit omnes preces suas, ut accipiat ea quae sunt hujus saeculi bona. Patet ostium tuum, turba videt cum oras. Quid est claudere ostium tuum? Ut hoc petas a Deo, quod solus Deus novit quomodo tibi det. Quid est hoc propter quod claudis ostium, et petis? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis