comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Finis enĩ legis xp̃c: ad iusticiã om̃i
credenti. Ergo cũ audis psalmũ dicere in
finem: corda conu̾tant᷑ ad xp̃m. Tanꝗͣ enim
p̃co psalmi ẽ titulus psalmi: ueluti dicens.
genꝰ spĩtale sup̃ dd̾: & ñ solum ante dd̾. s
Ante abraham : nec ante abrahã tantũ. sed
ante adam: nec ante adã tantũ. s ante t̾rã
& celũ: ante om̃s angłos: ante om̃s potestateᷤ
& uirtutes: ante om̃ia uisibilia & inuisibi¬
lia. Quare: Quia ut hec essent. om̃ĩa ꝑ ip¬
sũ facta st̃: & sine ipso factũ ẽ nichil. Frgo
uocari in ꝓphetia : in ipsũ finẽ intende.
qͥa ipsi dd̾ psa lmꝰ canit᷑. & corporis eiꝰ uocẽ
audi. & esto in corpore eiꝰ. Uox quã audi¬
nere: nec a uasis tantũ. s
ab ipso pͥncipe: id est ab ip¬
so diabolo. Quare enim ab homine. si adi¬
abolo: Quia & ipse. infigura homo dictꝰ
ẽ Uenit inimicus. & suꝑseminauit ⁊i¬
rania. Et cũ dixissent serui ad patrem¬
familias. non ne bonum semen seminasti.

Expanded text:
tum est: «Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti» . Ergo cum audis Psalmum dicere, «In finem,» corda convertantur ad Christum. Tanquam enim praeco Psalmi est titulus Psalmi, veluti dicens, genus spirituale supra David: et non solum ante David, sed ante Abraham; nec ante Abraham tantum, sed ante Adam; nec ante Adam tantum, sed ante coelum et terram, ante omnes Angelos, ante omnes Potestates et Virtutes, ante omnia visibilia et invisibilia. Quare? Quia ut haec essent, omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ergo vocari in prophetia: in ipsum finem intende, quia «ipsi David» Psalmus canitur; et corporis ejus vocem audi, et esto in corpore ejus. Vox quam audinere; nec a vasis tantum, sed ab ipso principe, id est, ab ipso diabolo. Quare enim «ab homine,» si a diabolo? Quia et ipse in figura homo dictus est: «Venit inimicus homo, et superseminavit zizania;» et cum dixissent servi ad patremfamilias, «Nonne bonum semen seminasti?
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniando. & se quasi ꝑ occasionẽ ma¬
lorum. magis abonis & in nocentibꝰ separan¬
do sic accipiant inuanitate ciuitates suas
ut multi mali adhuc restent qui eoru. se¬
parationẽ ñ sequant᷑ s a bonisusq infinem
tolerandi. in eadem ꝑmixtione remaneant.
quid int̾ hec ait corpꝰ xp̃i siue centenũ. siue
sexagenũ. siue tricenum fructũ afferens
cũ tolerantia: Quid ait ꝓxxima xp̃i. in me¬
dio filiarũ: sic̃ lilium in medio spinarũ
Quȩ st̃ uoces eiꝰ: Quȩ conscientia. Que
spes filiȩ regis intrinsecus : Ecce auidi qͥd̃
dicat. Proba me deus & scito cor meum.
Iu deus tu ꝓba: tuscito: non homo. ñ he¬
reticꝰ. qͥ nec ꝓbare nouitnec seire potest
cor meum: ubi tu ꝓbas & scis. qͥa ñ consen¬
tiam factis malorũ: & illi me putant conta¬
minari posse peccatis aliorum: ut dũ egoĩ
longinqua ꝑegrinatione mea facio quog
in alio psalmoꝰ gemo. id est cũ hisqͥ odertꝰ

Expanded text:
calumniando, et se quasi per occasionem macalumniando, et se quasi per occasionem malorum magis a bonis et innocentibus separando, sic accipiant in vanitate civitates suas, ut multi mali adhuc restent, qui eorum separationem non sequantur, sed a bonis usque in finem tolerandi, in eadem permixtione remaneant: quid inter haec agit corpus Christi, sive centenum, sive sexagenum, sive tricenum fructum afferens cum tolerantia ? Quid agit proxima Christi in medio filiarum. sicut lilium in medio spinarum ? Quae sunt voces ejus? quae conscientia? quae species filiae regis intrinsecus ? Ecce audi quid dicat: «Proba me, Deus, et scito cor meum.» Tu Deus, tu proba, tu scito; non homo, non haereticus, qui nec probare novit, nec scire potest cor meum, ubi tu probas et scis quia non consentiam factis malorum, et illi me putant contaminari posse peccatis aliorum: ut dum ego in longinqua peregrinatione mea facio quod in alio psalmo gemo, id est, cum iis qui oderant
Abbreviated transcription (Latin):
odio oderã illos. Quid ẽ ꝑfecto odio: Oderã
illos. iniquitates eorũ: diligebã conditio¬
nẽ tuã. Hoc ẽ ꝑfecto odio odisse: ut nec
ꝓpt̾ uicia homines oderis. nec uicia ꝓpter
homines diligas. Nam ecce uide qͥd adiun¬
git. Inimici facti st̃mͥ. Non iam tantum dei:
ẜ suos inimicos ostendit. Quomꝰ gͦ implebit
odio: ut hoc in eis oderit qđ iniquist. hoc
diligat qđ homines st̃: Nam & tp̃re uete¬
ris t̾estam̃ti quo uisibilibꝰ supplicus carna¬
lis populus cohercebat᷑. homo ad̃ nouũ te¬
stam̃tum ꝑ intelligentiã ꝑtinens famulus
dei moyses. qͦmͦ oderat peccantes cũ ꝓ eis
orabat. qͦmͦ non oderat cum eosoccidebat.
nͥ quia ꝑfecto odio oderat eos: Fa namq
ꝑfectione sic oderat iniquitatẽ quã punie¬
bat : ut diliger & humanitatẽ ꝓ qua ora
bat. Cum gͦ corpꝰ xp̃i ab impus & in iquis
iam corporalit̃ in fine separandum nẽ int̾
eos interim gemat: cum illi occisi peccato¬
res tanquam de maloꝵ cõmunione bonis

Expanded text:
 Quid est, «perfecto odio?» Oderam in eis iniquitates eorum, diligebam conditionem tuam. Hoc est perfecto odio odisse, ut nec propter vitia homines oderis, nec vitia propter homines diligas. Nam ecce vide quid adjungat, «Inimici facti sunt mihi.» Non jam tantum Dei, sed suos inimicos ostendit. Quomodo ergo in eiodio; ut hoc in eis oderit quod iniqui sunt, hoc diligat quod homines sunt? Nam et tempore Veteris Testamenti, quo visibilibus suppliciis carnalis populus coercebatur, homo ad Novum Testamentum per intelligentiam pertinens, famulus Dei Moyses, quomodo oderat peccantes, cum pro eis orabat? et quomodo non oderat, cum eos occidebat, nisi quia perfecto odio oderat eos? Ea namque perfectione sic oderat iniquitatem quam puniebat, ut diligeret humanitatem pro qua ora Cum ergo corpus Christi ab impiis et iniquis etiam corporaliter in fine separandum, nunc inter eos interim gemat; et cum illi occisi peccatores tanquam de malorum communione bonis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ: nunc autẽ lux in dño. lam gͦ
lux facti non in nob̾ s in dño: oremꝰ non
tantũ contra tenebras. id est contͣ peccato
tur infiliis diffidentie. Auiro iniusto ẽ¬
rue me. Hoc ẽ ab homine maligno: qͦd est
a uiro iniusto. Malignũ enĩ idõ dix̃. qͥa
iniustũ: ne forte putes aliquẽ inuistum
bonũ esse. Sunt eñĩ multi iniusti: qͥ qͣsi
ꝑ sequentes. & p̃ssuras hominibꝰ facientes.
 tam̃ unde iniusti: Alio qͥdam modo.
Luxuriosi: ebriosi: uoluptatibꝰ dediti.
Quom nulli noc&: qui sibi non parcit:
Non enĩ inuasit rẽ meã: aut appetiuit sa¬
lutẽ meã. Luxuria sua pascitur: suis uo¬
luptatibꝰ delectat᷑. Si in qͥnatas hab& uo¬
luntates: ipse inqͥnat᷑. Michi qͥd ꝑtin&e.
cui molest ñ ẽ: Noc& tͥ saltẽ uł exemplo

Expanded text:
ebrae; nunc autem lux in Domino» . Jam ergo lux facti, non in nobis, sed in Domino, oremus non tantum contra tenebras, id est contra peccatotur in filiis diffidentiae . «A viro injusto erue me.» Hoc est, «ab homine maligno;» quod est, «a viro injusto.» Malignum enim ideo dixit, quia injustum: ne forte aliquem injustum bonum esse putes. Sunt enim multi injuspersequentes et pressuras hominibus facientes: sed tamen inde injusti, quia alio quodam modo luxuriosi, ebriosi, voluptatibus dediti. Quomodo nulli nocet qui sibi non parcit? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dei: Quomͦ nobis facit in hac nocte
dulciora: qͦ obscuriora. Conficit nob̃ poti¬
onem ad amorem suum: quib̾dam modis
miris. Mirificat ipsa dicta sua: ut cũa
diceremꝰ quȩ iam noueratis. tam̃ qͥa exilis
locis seruabant᷑ quȩ obscura uidebantur:
tanqͣm noua fier& ipsa cognitio. Nũqͥd
ñ noueratis fr̃s. qͥa in eccła dei tolerandist̃
mali: & scismata ñ sunt facienda: Nũꝗd
iam non sciebatis quia int̾ illa retia quę
capunt bonos & malos pisces. ꝑdurandũ
ẽ usq ad litus. nec retia rumpenda. qͥd
in litore separabunt᷑ boni ad uasa. & ma¬
li ꝓicient᷑ : lam ista noueratis: uersus
autẽ istos psalmi huiꝰ ñ intelligebatis
Expositũ ẽ qđ ñ intelligebatis. & n¬
uatum est quod noueratis Explicit̃¬

Expanded text:
s Dei? quomodo nobis facit in hac nocte dulciora, quo obscuriora? Conficit nobis potionem ad amorem suum, quibusdam modis miris. Mirificat ipsa dicta sua, ut cum ea diceremus quae jam noveratis, tamen quia ex illis locis eruebantur quae obscura videbantur, tanquam nova fieret ipsa cognitio. Numquid non noveratis, fratres, quia in Ecclesia Dei tolerandi sunt mali, et schismata non sunt facienda? Numquid non jam sciebatis quia intra illa retia quae capiunt bonos et malos pisces, perdurandum est usque ad littus, nec retia rumpenda sunt; quia in littore separabuntur boni ad vasa, et mali projicientur? Jam ista noveratis; versus autem istos psalmi hujus non intelligebatis: expositum est quod non intelligebatis, et innovatum est quod noveratis. I
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ unde spina ꝓcedat. Si autẽ ñ potueritis.
certi estote qͦd eos habebitis inimicos. Tacłi
posst̃: occultare inimicicias suas posst̃: ami¬
re uos ñ posst̃. S qm̃ amare uos ñ posst᷑ .&
necesse ẽ ut qͥ uos oder̃. mala uob̾ querauł.¬

Expanded text:
est unde spina procedat. Si autem non potueritis, est unde spina procedat. Si autem non potueritis, certi estote quod eos habebitis inimicos. Tacere possunt, occultare inimicitias suas possunt, amare vos non possunt. Sed quoniam amare vos non possunt, et necesse est ut qui oder
Abbreviated transcription (Latin):
tusds in illum incurrerit: quias laos
eiꝰ suerit captꝰ: inueni&e qͥmsit noxtiluos
radices ipsarũ. & uide si sentis dolorem usi
ulud unde dolorem sentis in suꝑficie: dedi
radice ꝓcessit. Itaq ñ uobis placeant houi¬
nes quasi lenes & blandi. amatores tancr¬
naliũ uoluptatũ: & inqͥnatarũ cupidittũ
sectatores. ñ uob̾ placeant. Et si adhicus¬
dent᷑ lenes. radices spinarũ st̃. Nantilsꝰ
factis: ꝑ luxuriã plerũq esfundt̃ qđ la¬
bebant. Et qͦmͦ quer̃ implere qͦd effudet:
Nuinqͥd iã parcunt rapinis: & cogitatious
fraudium om̃i genere malignitatis exqui¬
tabas antea lenem. Quando illũ uidebas in¬
sentiebas lenes radices spinarũ. tc̃ si pises
incendes: & ñ esset unde ꝓdir&. qͦd temͦ
punger&. Proinde fr̃s mei corpꝰ xp̃i. uel
nitis ꝓcliues ferri in malas libidines & inꝑ
nitiosas uoluptates: tc̾ rep̃hendite. & tc̃
castigate: & tc̃ urite. Incendat᷑ radix: &ĩ

Expanded text:
quis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de illa radice processit. Itaque non vobis placeant homines quasi lenes et blandi, amatores tamen carnalium voluptatum, et inquinatarum cupiditatum sectatores; non vobis placeant. Etsi adhuc videntur lenes, radices spinarum sunt. Nam talibus factis per luxuriam plerumque effundunt quod habebant: et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid jam parcunt rapinis et cogitationibus fraudum, omni generi malignitatis exquitabas antea lenem. Quando illum videbas insentiebas lenes radices spinarum, tunc si posses incenderes, et non esset unde prodiret quod te modo pungeret. Proinde, fratres mei, corpus Christi, vel neritis proclives ferri in malas libidines et in perniciosas voluptates, tunc reprehendite, et tunc castigate, tunc urite. Incendatur radix, et non
Abbreviated transcription (Latin):
errare. Quis ẽ qͥ ñ nouit errare: Ut nec
malũ traiciat ad dexterã: nec bonũ ad
sinistrã. Nos autẽ in hac uita difficile ẽ ut
nosipsos nouerimꝰ. Quanto minꝰ debemꝰ de
qͦquã ĩproꝑam ferre sententiã: Quia si ho¬
die malũ nouimꝰ. cras qualis futurꝰ sit igno¬
& nescimꝰ. Decuri gͦ odimꝰ in malis maliciã.
& diligimꝰ creaturã.: ut qͦd ibi fecit ds ame¬
mꝰ. qͦd ibi fecit ipse homo odimꝰ. Fȩcit enim
ds̃ ipsũ hominẽ: fecit autẽ homo peccatũ.
Dilige qͦd fecit ds̃: oderis qͦd fecit homo
Sic enĩ ꝑsequeris qͦd fȩcit homo: ut lib̾et᷑

Expanded text:
errare. Quid est, qui non novit errare? Ut nec errare. Quid est, qui non novit errare? Ut nec malum trajiciat ad dexteram, nec bonum ad sinistram. Nos autem in hac vita difficile est ut nos ipsos noverimus; quanto minus debemus de quoquam praeproperam ferre sententiam? Quia si hodie malum novimus, cras qualis futurus sit igno nescimus. Securi ergo odimus in malis malitiam, et diligimus creaturam; ut quod ibi fecit Deus amemus, quod ibi fecit ipse homo, oderimus. Fecit enim Deus ipsum hominem; fecit autem homo peccatum. Dilige quod fecit Deus, oderis quod fecit homo: sic enim persequeris quod fecit homo, ut liberetur
Abbreviated transcription (Latin):
irpore eris. ut gemas uit̾ malos: aut ñ eris
uillo corpore. & in eis eris. int̾̃ qͦs gemit corpꝰ.
poris xp̃i uno modo intelligunt᷑: aut uno
nodoagunt. Uer sipellis ẽ enĩ. qͥ in eis reg¬
las: & qͥ eis utitur tanqͣm uasis suis. Cete¬
ũ multi ab illo lib̾antur. & in corpꝰ xp̃i
nuit sãguine suonescientẽ. St̃ aũ qͥdã ꝑseuerat᷑i
Ii malicia sua ad xp̃i corpꝰ ñ ꝑtinentes: e ip
Anotiei utiq cui nichil ignotũ ẽ. Interĩ illi
siã copaginati st̃ cũ m̃bris eiꝰ ñdũ haben¬
tes resurrectionẽ futurã. in qua ꝑit omis
gemitꝰ. & laus succẽdit: in qua om̃is tribu¬
latio morietur. & erit sine fine exultatio:
ñdũ gͦ habentes hoc in re. s tam̃ tenentes
in spe : gemunt ex desidio qͦdam : & orant
se liberari ab hominibꝰ malis. int̾ qͦs necesse
ẽ uiuere & bonis. Non enĩ separatio iã ciiq
tota ẽ. Illiꝰ enĩ erit separatio: qui ñ nouit

Expanded text:
corpore eris, ut gemas inter malos; aut non eris corpore eris, ut gemas inter malos; aut non eris in illo corpore, et in eis eris inter quos malos gemit corpus,poris Christi uno modo intelliguntur, aut uno modo agunt. Versipellis est enim qui in eis regnat, et qui eis utitur tanquam vasis suis. Caeterum multi ab illo liberantur, et in corpus Christi mit sanguine suo nescientes. Sunt autem quidam perseveraturi in malitia sua, ad Christi corpus non pertinentes; et ipsi noti ei utique, cui nihil ignotum est. Interim illi qui jam compaginati sunt cum membris ejus, nondum habentes resurrectionem futuram, in qua perit omnis gemitus, et laus succedit, in qua omnis tribulatio morietur, et erit sine fine exsultatio; nondum ergo habentes hoc in re, sed tamen tenentes in spe, gemunt ex desiderio quodam, et orant se liberari ab hominibus malis, inter quos necesse est vivere et bonis: non enim separatio jam cuique tuta est. Illius enim erit separatio, qui non novit
Abbreviated transcription (Latin):
it istum psalmũ afferam ad uos intelli¬
endũ. qͥntum dñs donat: adiuu& orati¬
nibꝰ ur̃is. ut ea dicam quȩ oport& me di¬
radix bona pluuiam in fructũ ducat.
Isidia uͦ & error diabolicꝰ & cupiditas ma
radix om̃ium malorum: sicut radix spi¬
uirũ etiã dulcem pluuiam ad punctiones
amitit. Quid hab& psalmꝰ iste uerbo cũ
entaret᷑ adũtisse uos: qm̃ conquerit᷑ & ge¬
it. & p̃cem dõ fundit. int̾ malos consti¬
istũ corpꝰ xp̃i. Eius enĩ uox ẽ in omi tali
ꝓhetia. tanqͣm illiꝰ in opis. id est egentis ñ¬
dum satiati: esurientis & sitientis iusticiã:
iu quedã ꝓmissa saturitas. in fine seruat᷑
interĩ hic nunc sitiat. & esuriat: gemat.
pulsi&: querat. Peregrinationis illecebris
llon enĩ potest dici caput: ubi corpꝰ nullũ
ẽ. cu sit caput. Proinde si caput xp̃c: & ali¬
cuiꝰ corporis caput ẽ xp̃c. Corpꝰ illiꝰ capitis
sã ȩccła ẽ: in cuiꝰ nos m̃bris sumꝰ: si caput¬

Expanded text:
ut istum psalmum afferam ad vos intelligendum, quantum Dominus donat. Adjuvet orationibus vestris, ut ea dicam quae oportet me diradix bona quae pluviam in fructum ducit: perfidia vero, et error diabolicus, et cupiditas, mala radix omnium malorum , sicut radix spinarum, etiam dulcem pluviam ad punctiones convertit. 2. Quid habet psalmus iste, credo cum cantaretur, advertisse vos; quoniam conqueritur et gemit, et precem Deo fundit, inter malos constitutum corpus Christi: ejus enim vox est in omni tali prophetia, tanquam illius inopis, id est egentis, nondum satiati, esurientis et sitientis justitiam , cui quaedam saturitas promissa in fine servatur. Interim hic nunc sitiat et esuriat, gemat et pulset et quaerat. Peregrinationis illecebris Non enim potest dici caput, ubi corpus nullum est cui sit caput. Proinde, si caput Christus; et alicujus corporis caput est Christus. Corpus illius capitis sancta Ecclesia est, in cujus nos membris s
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uia: ueritas & uita. Si gͦ aliqͥd inuentis
in uia mea qͦd displiceat oculis tius qnai
mea mortalis ẽ: tu deduc me in ula etm.
ubi nulla ẽ iniquitas: quia & siquis ptu¬
uerit. aduocatũ habemꝰ ad patrẽ ihmapns

Expanded text:
sum via, veritas et vita» . Si ergo aliquid inveneris in via mea quod displiceat oculis tuis, quoniam via mea mortalis est; tu «deduc me in via aeterna,» ubi nulla est iniquitas: quia «etsi quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
nent in uanitate ciuitates suas. Id est idõ se¬
aucent in sep aratione ꝓpͥa popłos suos. ua¬
nitate ꝓpria corrumpendos: quia tu in co¬
statione dices. uirisanguinũ declinate
ine: ut scilic& merito suꝑbiȩ. peccatores
nsũ occisi. ꝓpt̾e̾a ciuitates suas. hoc ẽ ppłos
iisinuanum arcipiant. hoc ẽ in erroris
uanitatẽ separando tͣducant: quasi offensi
cõmixtione palearũ. dirupta unitate tri¬
ticũ deserant: qui a ipsũ triticũ id est bonos
fideles monent. ut ante uentilationẽ que
nouissima uentura ẽ. ñ aꝑte se a malis segre¬
gent. ne adhuc eis commixtos deserant bonoᷤᷤ.
sꝑbonam conu̾sationẽ & dissimilitudinẽ
nanguinũ declinate ame. Hoc enĩ eis uoce
i cogitatione bonoꝵ. uirisanguinũ decli¬
nate a me. accusant in eis cõmunionẽ maloꝵ.
& se ꝑ has calũpnias separando. accipunt
in uanitate ciuitates suas. Hȩc uox quȩ mͦ

Expanded text:
pient in vanitate civitates suas;» id est, ideo sepient in vanitate civitates suas;» id est, ideo seducent in separationem propriam populos suos, vanitate propria corrumpendos, «quia» tu «in cogitatione dices, Viri sanguinum, declinate a me:» ut scilicet merito superbiae peccatores in spiritu occisi, propterea civitates suas, hoc est populos suos, in vanum accipiant, hoc est, in erroris vanitatem separando traducant, et quasi offensi commixtione palearum, disrupta unitate triticum deserant; quia ipsum triticum, id est bonos fideles, monet ut ante ventilationem, quae novissima futura est, non aperte se a malis segreget, ne adhuc eis commixtos deserat bonos; sed per bonam conversationem et dissimulitudinem sanguinum, declinate a me.» Hoc enim eis voce in cogitatione bonorum, «Viri sanguinum, declinate a me,» accusant in eis communionem malorum; et se per has calumnias separando, accipiunt «in vanitate civitates suas.» Haec vox qu
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinę effugi& fictũ: & aufer& se a cosi¬
tationibꝰ quȩ sunt sine intellectu. Se
occidunt᷑ peccatores: quia obscurat al¬
telligentia. alienant᷑ a uia dei. Amttuss
enĩ confessionẽ ꝓpt̃ elationẽ: atq ita li
eis occisis. fit qͦd scͥptũ ẽ: a mortuo hõis
tanꝗͣ qͥ ñ sit ꝑit confessio. Et sic accipls
n uanitate ciuitates suas. id est populos
Nsuanos. eorũ uanitatẽ sectantes: cũ infla
nusticiȩ nomine ꝑsuadent. ut dirupto
untatis uinculo. eos tanqͣm iustiores cȩci
imꝑiti sequant᷑. Et quia plerũq hinc
nueniunt occasionẽ separandi se ab unita
a xp̃i. dũ malos accusant. cũ quibꝰ se com¬
qunionẽ nolle habere confingunt: & quia
ri potest ut ñ tantũ infament innocenteᷤ.
sͥtanqͣm malos se fugere simulant. s etiã
am de aliquibꝰ malis. sui similibꝰ dicant. int̾
Itriticum xp̃i seruato unitatis uinculo
pnit: ꝓpt̾e̾a int̾posuit. Uiri sangunum de¬
inate a me. qm dicitis in cogitatione: acci¬

Expanded text:
ciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu» . Sic occiduntur peccatores, quia obscurati intelligentia alienantur a vita Dei . Amittunt enim confessionem propter elationem: atque ita in eis occisis fit quod scriptum est, «A mortuo, tanquam qui non sit, perit confessio» . Et sic accipiunt «in vanitate civitates suas,» id est, populos suos vanos, eorum vanitatem sectantes; cum inflati justitiae nomine persuadent ut disrupto unitatis vinculo, eos tanquam justiores caeci et imperiti sequantur. Et quia plerumque hinc inveniunt occasionem separandi se ab unitate Christi, dum malos accusant, cum quibus se communionem nolle habere confingunt; et quia fieri potest, ut non tantum infament innocentes, quos tanquam malos se fugere simulant, sed etiam vera de quibusdam malis sui similibus dicant, inter quos triticum Christi servato unitatis vinculo gemit: propterea interposuit, «Viri sanguinum, declinate a me, quoniam dices in cogitatione, acci
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ suꝑ illos cũ ceciderit aliqua p̃ssura : aliqͣ
miseria : ñ subsistunt. cadunt. Quando eñi
tales patiuntur: huiꝰmodi p̾ssuras ñ ualent
tolerare. Decidunt ininiquitates malas: qͥa
traduntur a desiderio suo peccatori. Uir lin¬

Expanded text:
vero super illos cum ceciderit aliqua pressura, aliqua miseria, non subsistunt; cadunt. Quando enim tales patiuntur hujusmodi pressuras, non valent tolerare, decidunt in iniquitates malas; quia traduntur a desiderio suo peccatori. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Extendit se ꝑseuerare. & uidit longam
uiam: & quia ꝑseuerare magnũ ẽ & difficile.
ipsũ orauit ad ꝑfectionẽ ꝑseuerantię suę. aqͦ
illi iussum ẽ ut ꝑseuerar&. Certe saluus ero:
si ꝑseuerauero usq infinem. Sed ꝑseuerantia
ad uirtutem ꝑtin&. Ut merear salutẽ tu es
uirtꝰ salutis mee: tu me facis ꝑseuerare ut
ꝑueniã ad salutem. Dñe dñe uirtꝰ salutis meȩ
Et unde spero. quia tu es uirtꝰ salutis meȩ:
Obumbrasti suꝑ caput meũ in die belli. Ecce
mͦ adhuc pugno foris contͣ fictos bonos: pug¬
no intꝰ contͣ concupiscentias meas: qm̃ uideo
aliam legem in m̃bris meis repugnantẽ legi
m̃tis mee. & captiuum me ducentẽ in lege
peccati. quȩ ẽ in m̃bris meis. Miser ego homo.

Expanded text:
erit.» Extendit se perseverare, et vidit longam erit.» Extendit se perseverare, et vidit longam viam; et quia perseverare magnum est et difficile, ipsum oravit ad perfectionem perseverantiae suae, a quo illi jussum est ut perseveraret. Certe salvus ero, si perseveravero usque in finem; sed perseverantia ad virtutem pertinet, ut merear salutem: tu es virtus salutis meae, tu me facis perseverare, ut perveniam ad salutem. «Domine, Domine, virtus salutis meae.» Et unde spero quia tu es virtus salutis meae? «Obumbrasti super caput meum in die belli.» Ecce modo adhuc pugno: pugno foris contra fictos bonos, pugno intus contra concupiscentias meas; quoniam «video aliam legem in membris meis, repugnantem» «legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege pe
Abbreviated transcription (Latin):
nalo autẽ seruo: ꝓicite illũ intenebras ex¬
teriores. Non enĩ amemꝰ magis ex t̃iora: sed
iiteriora. De interioribꝰ gaudeamꝰ: in exte¬
rloribꝰ autẽ necessitatẽ habeamꝰ non uolup¬
satẽ. Domine dñe uirtꝰ salutis meȩ: id est
ĩ das uires saluti mee. Quid sibi uult uir¬
tus salutis meȩ: Conquerebat᷑ de scandalis
Sinsidiis peccatorũ: de circũlatrantibꝰ &
aireiunsidiantibꝰ malignis hominibꝰ uasis
diaboli: de suꝑbis inuidentibꝰ iustis: int̾ qͣles
necesse ẽ uitam dicere. cũ hic uiuimꝰ in hac¬
ꝑegrinatione nr̃a. Talia uͦ scandala habundan
tia futura: dñs p̃dixit & ait. Habundabit
iniquitas: & qm̃ habundabit iniquitas. refri¬
gesc& caritas multorum. Sed adiunxit statĩ
solatiũ. Qui ꝑseuerauerit usq in finem: hic
saluus erit. Attendit iste & timuit: & habun¬
dantia iniquitatũ turbatꝰ respexit spem:
qͥa qui ꝑseuerauerit usq in finem hic saliuis

Expanded text:
Malo autem servo, «Projicite illum in tenebras exMalo autem servo, «Projicite illum in tenebras exteriores» . Non ergo amemus magis exteriora, sed interiora: de interioribus gaudeamus; in exterioribus autem necessitatem habeamus, non volune, Domine, virtus salutis meae:» id est, qui das vires saluti meae. Quid sibi vult, «virtus salutis meae?» Conquerebatur de scandalis et insidiis peccatorum, de circumlatrantibus et circuminsidiantibus malignis hominibus vasis diaboli, de superbis invidentibus justis, inter quales necesse est vitam ducere, cum hic vivimus in peregrinatione nfutura Dominus praedixit, et ait: «Abundabit iniquitas, et quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» Sed adjunxit statim solatium: «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendit iste, et timuit; et abundantia iniquitatum turbatus respexit spem: quia «qui perseveraverit usque in finem, hic salvus
Abbreviated transcription (Latin):
ficilis ad intelligendũ: s tam̃ delectat forte
ugitare. quare ñ dixerit ꝑcipe auribꝰ dep̃ca¬
inẽ meã: s uelut euidentiꝰ expͥmens affec
iinimi sui ait. uocẽ dep̃cationis meȩ. Uitã
ap̃cationis meȩ: animã dep̃cationis meȩ:
nod sonat in u̾bis meis. s unde uiuunt u̾ba
mea. Ceteri enĩ strepitꝰ sine anima. soni dici
Anũ dep̃cationis habere posst̃. uocẽ ñ posst̃.
om̃ino intꝰ ipsi eẽnt. scirent utiq qͥd in cor¬
de nr̃o eẽt: atq ita ut ĩeis loqueremꝰ. ñ opus
ess& Si autẽ hoc te delect& qͦd foris agis. ui¬
de ne tumescas foris & ñ possis redire ꝑ an¬
sustũ: & ñ possit tͥ dicere deus tuus. intra
ingaudiũ dñi tui: sed dicat tͥ quia foris
eĩt qͦd amasti. ligate illi manꝰ & pedes. &
nutite eum in tenebras exteriores. Ubi enĩ
tendit malũ esse. mitti exteriꝰ: ibi osten¬
ai bonũ eẽ. intrare interiꝰ. Nam bono ser¬
i qͥd dix̃ : Intra in gaudiũ dñitui. De

Expanded text:
ia est, et facilis ad intelligendum: sed tamen delectat forte cogitare quare non dixerit, Percipe auribus deprecationem meam; sed velut evidentius exprimens affectum animi sui, ait, «vocem deprecationis meae,» vitam deprecationis meae, animam deprecationis meae, non quod sonat in verbis meis, sed unde vivunt verba mea. Caeteri enim strepitus sine anima, soni dici Sonum deprecationis habere possunt, vocem non possunt; omnino intus ipsi essent, scirent utique quid in corde nostro esset; atque ita ut eis loqueremur, opus non esset. Si autem hoc te delectat quod foris agis; vide ne tumescas foris, et non possis redire per angustam, et non possit tibi dicere Deus tuus, «Intra in gaudium Domini tui:» sed dicat tibi, quia forinsecus erat quod amasti, «Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores» . Ubi enim ostendit malum esse mitti exterius, ibi ostendit bonum esse intrare interius. Nam servo bono quid dixit? «Intra in gaudium Domini tui.»
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ : Michi autẽ ualde honorificati
st amici tui deus. Id est ipsi qͥ ꝑ diẽ erra¬
bant & nemo fuit in eis. amicitui factist̃.
& ualde mͥ honorificati sunt. Factũ ẽ in
eis os illud pꝰ resurrectionẽ dñi in absc̃dito.
& ꝓ eiꝰ nomine passi st̃. in cuiꝰ passione tre¬
pidauer̃. Michi autẽ ualde honorificati
st̃ amici tui dẽ: ualde confortatꝰ ẽ pͥnci

Expanded text:
sequitur? «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus.» Iidem ipsi qui per diem erraverunt, et nemo fuit in eis, amici tui facti sunt, et valde mihi honorificati sunt. Factum est in eis os illud post resurrectionem Domini in abscondito, et pro ejus nomine passi sunt, in cujus passione trepidaverunt. «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus; valde confort
Abbreviated transcription (Latin):
passione: utiq ex forma serui. Quid timu¬
it petrꝰ. ne in forma serui ꝑir& forma dei
& ñ potiꝰ p̃sumpsit qͥa ex forma dei reuiuis¬
Iam dudum quia dixerat tu es xp̃c filius
dei uiui. audiuit. ñ tͥ reuelauit caro & san¬
guis. sed pat̾ meusqui in cęlis ẽ: ido petra.
idõ beatus. Mcdi autẽ quia non ex patris
reuelatione s ex carnis infirmitate respon
rat : ante oculos ipsoꝵ fluctꝰ calcauerat.:
uentis imꝑ auerat: ante oculos ipsoꝵ tan¬
ta mirabilia fęcerat: & tam̃ trepidauer̃
in passione eiꝰ. quasi amisissent eũ de qͦ fru¬
stra p̾sumpserant. Sed ꝑ diem errabt̃: &
nemo in eis. Nemo ꝓrsus. nemo: nec ipse
qui dixerat. tecum ero usq ad mortem.
Dixerat enĩ illis. Ueni& hora ut me relin¬
pat̾. & ipse cum patre: & in illo pat̾ & ipse
in patre: & ipse & pat̾ unum. & illi timu
fectũ meũ uider oculi tui. & in libro tuo
om̃is scribent᷑. Ergo qͣndo ꝑ diẽ errauer̃.

Expanded text:
passionem utique ex forma servi; quid timupassionem utique ex forma servi; quid timuit Petrus ne in forma servi periret forma Dei, et non potius praesumpsit quia ex forma Dei revivisJamdudum quia dixerat, «Tu es Christus Filius Dei vivi;» audivit, «Non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est:» ideo petra, ideo beatus. Modo autem quia non ex Patris revelatione, sed ex carnis infirmitate respondrat , anuscitaverat , ante oculos ipsorum tanta miracula fecerat; et tamen trepidaverunt in passione ejus, quasi amisissent eum de quo frustra praesumpserant. Sed «per diem errabunt» «et nemo in eis.» Nemo prorsus, nec ipse qui dixerat, «Tecum usque ad mortem.» Dixerat enim illis: «Veniet hora, ut me relinPater, et ipse cum Patre; et in illo Pater, et ipse in Patre; et ipse et Pater unum ; et illi timueerfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scriben
Abbreviated transcription (Latin):
uider̃ oculi tui. & in libro tuo om̃s scribent᷑.
Per diem errabunt: & nemo in eis. Dies hic
te dum diem habetis. Sed ꝑdiem errab̃t. im¬
occultam diuinitatẽ: non esse occulte deum.
s hoc solum esse qđ uidebat᷑. Hoc & ipsi puta¬
uer̃. Nam & ipse petrus de illo enim potissi¬
idem petrꝰ. cũ int̾rogass& quid illum dicerens
homines: tu es xp̃c filius dĩ uiui. Dixerat
ei dñs. Beatꝰ es symon bariona: qͥa ñ tͥ reuela¬
uit caro & sanguis. s pat̾ meus qui in cęlis ẽ
Quare: Quia dixerat illum filium dĩ. Ibi
paulopꝰ eodem loco in ipsa contextione u̾boꝵ.
cepit dñs de passione sua futura dicere. Ile
autẽ petrus qui iam illum confessus fuerat fi¬
lium dei: timuit ne sic̃ filiꝰ hominis moreret᷑.
Erat filiꝰ dei. erat & filiꝰ hominis: filiꝰ dĩ in
forma dei. ȩqualis patri: filiꝰ hominis in for¬
ma serui. qͦ pat̾ maior sit. Uentutꝰ erat ad

Expanded text:
viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur.» 22. viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur.» 22. «Per diem errabunt, et nemo in eis.» Dies hicte, dum diem habetis» . Sed «per diem errabunt» imoccultam divinitatem, non esse occulte Deum, sed hoc solum esse quod videbatur: hoc et ipsi putaverunt. Nam et ipse Petrus de illo enim potissiidem Petrus, cum interrogasset quid illum dicerent homines: «Tu es Christus Filius Dei vivi.» Et dixerat ei Dominus: «Beatus es, Simon Barjona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est.» Quare? Quia dixerat eum Filium Dei. Ibi paulo post, eodem loco, in ipsa contextione verborum, coepit Dominus de passione sua futura dicere. Ille autem Petrus, qui jam illum confessus fuerat Filium Dei, timuit ne sicut filius hominis moreretur. Erat Filius Dei, erat et filius hominis: Filius Dei, in forma Dei, aequalis Patri; filius hominis, in forma servi , qua minor sit Patre . Venturus erat ad
Abbreviated transcription (Latin):
i pͥtciam negationẽ commonitꝰ qͥd ei p̃¬
sxerit dñs: exut foras & fleuit amare.
t ille de respectione dei fuit: quia imꝑ¬
sstũ meũ inquit uider̃ oculi tui. Nam
le imꝑfectꝰ titubans in dñi passione.
ꝓculdubio ꝑir&: sed uider̃ eum oculi tui.
Non solum ipsum: s & om̃s qui imꝑfecti fuerunt.
donec xp̃i resurrectione firmarent᷑. Apparuit
enim oculis eorum nor ꝑisse in dño qđ mortu¬
um erat: & factum ẽ os illud in abscondito eoꝵ.
ut nec ipsi iam timerent mori. Imꝑfectũ meũ
uider̃ oculi tui: & in libro tuo om̃s scribentur.
Non soli ꝑfecti: s etiam imꝑfecti. Non timeant
imꝑfecti. tantũ ꝓficiãt: nec quia dixi ñ time¬
ant. ament imꝑfectionẽ: & ibi remaneant ubi
inuenti sunt. Tantum ꝓficiant. quantũ in ip¬
sis ẽ: cotidie addant: cotidie accedant: tamen
a corpore dñi non recedant: ut in uno corpore
& in his membris compaginati possint mereri
de se dictam esse istã uocem: imꝑfectũ meum

Expanded text:
tiam negationem commonitus quid ei praedixerit Dominus, «exiit foras, et flevit amare» : fletus ille de respectione Dei fuit; quia, «Imperfectum meum,» inquit, «viderunt oculi tui.» Nam ille imperfectus titubans in Domini passione, procul dubio periret: sed viderunt eum oculi tui; non solum ipsum, sed et omnes qui imperfecti fuerunt, donec Christi resurrectione firmarentur. Apparuit enim oculis eorum non perisse in Domino quod mortuum erat; et factum est os illud in abscondito eorum, ut nec ipsi jam timerent mori. «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur:» non solum perfecti, sed etiam imperfecti. Non timeant imperfecti, tantum proficiant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem istam, «Imperfectum meum
Abbreviated transcription (Latin):
itr inuenta ẽ. ꝗͣ egroti p̾sumptio. De
is f̧ dicit. ñ ẽ absconditũ os meum ate.
i fecsti in abscondito: in quibꝰ ẽ ipsum os
srmatũ intrinsecꝰ. & maxime robur passi¬
nt dĩ uoluit dormiuit: cum uoluit eiugi¬
luut: qͥa potestatem inquit habeo ponen
l mmam meã. & potestatẽ habeo iterũ
Neam. Quid de illis in quibꝰ ñ erat for¬
U illa formata atq firmata: Quid de
itim uider̃ oculi tui. Imꝑfectũ meũ: pe¬
dĩ meũ pollicentẽ & negantẽ: p̃sum̃tẽ
edeficientẽ. U ider̃ tam̃ eũ oculi tui. Nã

Expanded text:
ior inventa est, quam aegroti praesumptio. De his ergo dicit, «Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito:» in quibus est ipsum os firmatum intrinsecus, et maxime robur passixit; cum voluit, dormivit; cum voluit, evigilavit; quia, «Potestatem,» inquit, «habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam» . Quid de illis in quibus non erat fortitudo illa formata atque firmata? quid de meum viderunt oculi tui. Imperfectum meum,» Petrum meum pollicentem et negantem, praesumentem et deficientem: viderunt tamen eum oculi
Abbreviated transcription (Latin):
huc tecũ sum: ut hoc tempꝰ signifarii
luerit qͦ adhuc in occulto ẽ. ad dextians
tris: antequã reueletur in claritate qu
hoc tempꝰ dum iam resurrex̃ & addhuc
cũ patre ẽ patiatur hic: ꝑ cõmixtionemi
peccatoꝵ in corpore suo qđ ẽ eccła. &y¬

Expanded text:
um tecum:» ut hoc tempus significare voluerit, quo adhuc in occulto est ad dexteram Patris, antequam reveletur in claritate quahoc tempus, dum jam resurrexit et adhuc cum Patre est, patiatur hic per commixtionem peccatorum in corpore suo, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
tia mea in inferioribꝰ terre. Ecce in caride
substantia mea: in inferioribꝰ terre e sib¬
stantia mea. & habeo tam̃ ossum intriisec̃
qͦd formasti: qͦd faciat me ñ cedere om̃ib
ꝑsecutionibꝰ inferioris huiꝰ regionis uli
ẽ adhuc substantia mea. Qͥa eñi magil
:aro. Et unde fortis caro: Unde forte
a sitle: nisi quia factũ ẽ ibi ossum in ab
ucat ipsas ꝑsonas: mͦ caput. mͦ corpꝰ. Si
m distinguit. quasi diuidit: ñ ert̃ duo
irne una. Si autẽ duo sunt in carne una:
amirari si duo sunt in uoce una. Quan
dibant illud ossum interiꝰ: nondũ illis
t firmatum robur patientiȩ. & latebant
nesciebant uires suas. Et ausus ẽ petrꝰ
nitere societatẽ mortis cũ dnũ passione.
sist nouerat egrotꝰ. medicꝰ autẽ nouerat
gum. Quid autẽ factũ ẽ: Tecũ in qͥt¬

Expanded text:
rioribus terrae.» Ecce in carne est substantia mea, in inferioribus terrae est substantia mea; et habeo tamen ossum intrinsecus, quod formasti, quod faciat me non cedere omnibus persecutionibus inferioris hujus regionis, ubi est adhuc substantia mea. Quid enim magnu si fortis est caro. Et unde fortis caro, unde forte vas fictile, nisi quia factum est ibi ossum in absinducat ipsas personas, modo caput, modo corpus. Si enim distinguit, quasi dividit; non erunt duo in carne una. Si autem duo sunt in carne una ; noli mirari si duo sunt in voce una. Quandhabebant illud ossum interius; nondum illis erat firmatum robur patientiae: et latebant se, nesciebant vires suas; et ausus est Petrus promittere societatem mortis cum Domini passione, et non se noverat aegrotus; medicus autem noverat aegrotum. Quid autem factum e
Abbreviated transcription (Latin):
Tale ossum mͥ fecit in abscondito: ut pr
sit non frangi. nͥ etiã glorier. Unde glorans
In tribulationibꝰ: scientes quia tribulato
patientiam oꝑatur. Uide quomͦ formati st
illa firmitas intus in corde. Scientes qn

Expanded text:
tale ossum mihi fecit in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur.» Vide quomodo formata sit illa firm
Abbreviated transcription (Latin):
psedisti renes meos dñe. Nonsine causa.
ut tenebrȩ eiꝰ. sic & lum̃ eiꝰ. Intus ẽ pos¬
b. Non solum cor ten&. sed etiã renes
inum cogitationes. s etiã delectationẽ
seg possidet: unde me delectar& aliqͥd
lus in nocte. Ipse ten& renes meos: ñ no
udelectari. nisi de luce interiore sapien¬
ut ipsius. Quid gͦ: Non delectaris de ꝓsꝑi¬
ate rerum: de felicitate temporalium.
de honoribꝰ. de diuitus. de familia: Non
ulctor inquit. Quare: Quia sic̃ tenebre
ł sc & lum̃ eiꝰ. Unde tͥ ista in differentia.
t scut tenebrȩ eiꝰ sic sit tͥ & lumen eiꝰ:¬

Expanded text:
possedisti renes meos, Domine.» Non sine causa, «Sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Intus est possessor: non solum cor tenet, sed etiam renes; non solum cogitationes, sed etiam delectationes. Ipse ergo possidet unde me delectaret aliquid lucis in nocte; ipse tenet renes meos: non novi delectari nisi de luce interiore sapientiae ipsius. Quid ergo? non delectaris de prosperitate rerum, de felicitate temporum, de honoribus, de divitiis, de familia? Non delector, inquit. Quare? Quia «sicut tenebrae ejus, sic et lumen ejus.» Unde tibi ista indifferentia, ut sicut tenebrae ejus, sic sit tibi et lumen e
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitat malum ingerere domui eiꝰ: aliquid
de re ipsiꝰ minuere. Et utiq dolo cogitat:
fraude cogitat: machinam̃tis di aboli hȩc ip¬
sa gestit implere: nemo dubitat. S tam̃ ñ
ꝓꝓt᷑ ista isti cauendi st̃: s ne insidiando tͥ. ad¬
meos. Quid est supplantare gressus meos:
Non quasi ut erres in negocio qͦd cũ illo ha¬
si te impedierit in uia dei: ut illud qͦd re¬
unde uenerat. Quicquid tͥ tale fecerit:
supplantauit te: decepit te. Contͣ huiꝰmo¬
di insidias ora. ne ꝑdas celeste patrimoni¬
um: ne amiitas xp̃m coheredem: qͥa uic¬
turꝰ es in ęt̾num cũ coqͥ te fęcit heredem.
Non erũ talis te fecit heredem cui mortuo
iniqͥ. Inde ẽ qͦd nichil illis tam noxium ẽ:
ꝗͣ confiteri peccata. Ipsi st̃ qui cũ sint falsi
iusti: Necesse ẽ ut inuideant ueris iustis.
Nemo enĩ inuid& alteri: in eo qͦd ñ uult uł
esse uel uideri. Aliꝰ tͥ inuid& qͥa clarꝰ es¬

Expanded text:
et cogitat malum ingerere domui ejus, aliquid et cogitat malum ingerere domui ejus, aliquid de re ipsius minuere; et utique dolo cogitat, fraude cogitat, machinamentis diaboli haec ipsa gestit implere; nemo dubitat. Sed tamen non propter ista isti cavendi sunt, sed ne insidiando tibi admeos.» Quid est, «supplantare gressus meos?» Non quasi ut erres in negotio quod cum illo hasi te impedierit in via Dei, ut illud quod reunde venerat. Quidquid tibi tale fecerit, supplantavit te, decepit te. Contra hujusmodi insidias ora, ne perdas coeleste patrimonium, ne amittas Christum cohaeredem, quia victurus es in aeternum cum eo qui te fecit haeredem. Non enim talis te fecit haeredem, cui mortuo iniqui. Inde est quod nihil illis tam noxium est, quam confiteri peccata. Ipsi sunt qui cum sint falsi justi, necesse est ut invideant veris justis. Nemo enim invidet alteri in eo quod non vult vel esse vel videri. Alius tibi invidet, quia dives
Abbreviated transcription (Latin):
sne int̾m issione significat. id est toto tp̃r.
huc queris hominẽ: aspice similitu dinem.
inserpente maxima astutia ẽ & dolꝰ nocen¬
di. ꝓpt̾ea etiã serpit. Non enĩ uel pedes ha¬
l&ȩ: ut eiꝰ uestigia cũ uenit audiant᷑. In
bentes occultũ uenenũ. & sub leni conta¬
di. Et idõ sequitur. Uenenũ aspidũ sub
llus eorum. Ecce ẽ illud sublabiis: ut ali¬
ud sub labiis. aliud in labiis adu̾tamꝰ. Qͦs
etiã aꝑte manifestat alio loco ubi dicit.:
me. Ipsi st̃: noti st̃. Non hic opꝰ ẽ intelli¬
gere:s agere. Orare opꝰ ẽ: ñ querere qui
sint.S quomͦ ores ad u̾sus huiꝰmodi ho¬
hines: aꝑit tͥ in consequenti. Multi enĩ
adusus malos imꝑtte orant. Qui cogita¬
uerunt inquit supplantare gressus meos.
Adhuc potest carnalit accipi. Hab& qͥsq
inimicum in negocio: cogitat ei fraudẽ face¬
re: & ei auferre pecuniam. qͥ u̾satur in com¬
muni negocio. Hab& quisq inimicũ uicinũ.

Expanded text:
Sine intermissione significat, id est, toto tempoSine intermissione significat, id est, toto tempohuc quaeris hominem, aspice similitudinem. In serpente maxime astutia est et dolus nocendi; propterea etiam serpit. Non enim vel pedes habet, ut ejus vestigia cum venit audiantur. In bentes occultum venenum et sub leni contactu. Et ideo sequitur: «Venenum aspidum sub labiis eorum.» Ecce est illud sub labiis; ut aliud sub labiis, aliud in labiis advertamus. Quos etiam aperte manifestat alio loco, ubi dicit, me.» Ipsi sunt, noti sunt: non hic opus est intelligere, sed agere; orare opus est, non quaerere qui sint. Sed quomodo ores adversus hujusmodi homines, aperit tibi in consequenti. Multi enim adversus malos imperite orant. «Qui cogitaverunt,» inquit, «supplantare gressus meos.» Adhuc potest carnaliter accipi. Habet quisque inimicum; in negotio cogitat ei fraudem facere, et ei auferre pecuniam, qui versatur in communi negotio: habet quisque inimicum vicinum,
Abbreviated transcription (Latin):
plerĩq in labus bona locunt᷑. Audis uocẽ
usti: s ñ ẽ cor iusti. Nam qͥd ꝓfuit addere
it dicer&: qui cogitauer̃ inusticias in corde:
Abeisme libera. Ibi sit potentissima manꝰ tua:
ad eruendũ me. Facile ẽ enim deuitare aꝑtaᷤᷤ
mmicicias: facile ẽ au̾ti ab inimico ꝓmpto
e manifesto: cuiꝰ iniqͥtas iam etiã in labus
Ille ẽ molestꝰ.: ille occultꝰ. Ille difficile ui¬
titur qui in labiis bona portat: & in corde
acultat mala. Qui cogitauer̃ iniusticias
ncorde: tota die constituebant bella. Qͥd
hella: Contra quȩ puy gnarent tota die.
nͥ constituebant. Inde enim nascit᷑. de talibꝰ
indibꝰ: quicquid est. contͣ qͦd pugnat xp̃ia¬
iꝰͥ Si seditio: si scisma: si hereses: si contra¬
ditio turbulenta: ñ hoc erũpit. nͥ de illis
ogitationibꝰ quȩ tegebant᷑. Et qͣndo labia
una loquebant᷑: tota die constituebant
iili. Pacata audis u̾ba: s belli constitutio
indibꝰ ñ discedit. Qđ enĩ dictũ ẽ tota die:

Expanded text:
. Audis vocem justi; sed non est cor justi. Nam quid profuit hoc addere, ut diceret, «Qui cogitaverunt injustitias in corde?» Ab eis me libera; ibi sit potentissima manus tua ad eruendum me. Facile est enim devitare apertas inimicitias; facile est averti ab inimico prompto et manifesto, cujus iniquitas jam etiam in labiis est: ille est molestus, ille est occultus, ille difficile devitatur, qui in labiis bona portat, et in corde occultat mala: «Qui cogitaverunt injustitias in corde. Tota die constituebant bella.» Quid est, «bella?» Contra quae pugnarem tota die mihi constituebant. Inde enim hoc nascitur de talibus cordibus, quidquid est contra quod pugnat christianus. Si seditio, si schisma, si haeresis, si contradictio turbulenta, non hoc erumpit nisi de illis cogitationibus quae tegebantur: et quando labia bona loquebantur, «tota die constituebant bella.» Pacata audis verba; sed belli constitutio a cordibus non discedit. Quod enim dictum est, «tota die,»
Abbreviated transcription (Latin):
sius. Illi enim eos ex sua infirmitate ona¬
barit : ꝯui non habebant ossum abse uia
interiꝰ. Iili iłꝰ qui habebant: homins sis
tristes uidebantur. intꝰ autẽ gaudelnt d&
dito factũ adño. idem apłs paulus ins ibs

Expanded text:
tionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero qui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gaudebant Deo; dito factum a Deo idem apostolus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ossum: latine os dr̃. Hoc in grȩco in¬
uenitur. Nam possemꝰ hic putare os eẽ ab eo
qͦd sunt ora: non os correpte ab eo qđ st̃ ossa.
Non ẽ gͦ absconditũ inquit os meuate: qđ
fecisti in abscondito. Habeo in abscondito qͥd¬
dam ossum. Sic enim potiꝰ loquam᷑. Melꝰ
ẽrephendant nos grammatici: quã ñ inte¬
ligant ppłi. Ergo ẽ inquit qͥddam ossum
meum intus: in abscondito. Tu fecisti intꝰ
ossum mͥ in abscondito: & ñ ẽ ab sconditũ
a te. In abscondito enĩ fȩcisti. S nũqͥd & t
hoc abscondisti: Hoc ossum factũ ate in ab¬
scondito homines non uident: homines n
nouer̾: tu aut̃ nosti qͥ fecisti. Qđ gͦ os dicit
fr̃s. Queramꝰ illud: in abscondito ẽ. S qͥa
ap̃iani. in nomine dñi xp̃ianis loquimur.
mͦ inuenimꝰ qͦd sit ossum hui modi. ⁊irmi¬
tas quȩdam ẽ interior: quia in ossibꝰ firmi¬
tas & fortitudo intelligitur. Est gͥ animȩ

Expanded text:
dicitur ossum, latine os dicitur. Hoc in graeco indicitur ossum, latine os dicitur. Hoc in graeco invenitur . Nam possemus hic putare os esse, ab eo quod sunt ora; non os correpte, ab eo quod sunt ossa. «Non est» ergo «absconditum,» inquit, «os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Habeo in abscondito quoddam ossum. Sic enim potius loquamur: melius est reprehendant nos grammatici, quam non intelligant populi. Ergo est, inquit, quoddam ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Quod ergo os dicit, fratres? Quaeramus illud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomine Domini christianis loquimur, modo invenimus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
habebimꝰ diem sine occasu. Transit quicqͥd
e in ista nocte lucidum: & tenebrosum.
Qm̃ tu possedisti renes meos dñe. suscepisti
me ex utero matris meȩ. Confitebor tͥ dnẽ:
qm̃ terribilit̾ mirificatꝰ es. Terribilit̾ miri¬
ficatꝰ es eo ipso qđ te miramur: terribilis es
cũ tremore gaudem. Timemꝰ enim ne donis tu¬
is nos extollentes. suꝑbia mereamur amitere:
qđ humilitate ꝑcepimꝰ. Confitebor tͥ dñe.¬
noscit anima mea ualde: qm̃ suscepisti me
ex utero matris meȩ. Antea uͦ mirificata ẽ
scientia tua ex me: inualuerat. nec poterã
ad illam. Ergo ex me inualuerat: nec potera
ad illam. Unde mͦ anima mea cognoscit ual¬
de: nisi quia nox illuminatio in deliciis meis
ẽ. nisi quia uenit mͥ grã tua. & illuminauit
tenebras meas: nisi quia tu possedisti renes
meos: nͥ quia tu me suscepisti ex utero matͥ¬
mee: Non ẽ absconditũ os meũ ate qđ feci¬
sti in abscondito. Ossum dicit. Quod uulgo

Expanded text:
habebimus diem sine occasu: transit quidquid habebimus diem sine occasu: transit quidquid est in ista nocte lucidum et tenebrosum. «Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me ex utero matris meae.» 19. «verm terribiliter mirificatus es. Terribiliter mirificatus es:» eo ipso quod te miramur, tu terribilis es; cum tremore gaudemus. Timemus enim ne de donis tuis nos extollentes per superbiam, mereamur amittere quod humilitate percepimus. «Confitebor tibi, Dcepisti me ex utero matris meae: antea vero mirificata est scientia tua ex me; invaluerat, nec poteram ad illam. Ergo ex me invaluerat, nec poteram ad illam. Unde modo anima mea cognoscit valde, nisi quia nox illuminatio in deliciis meis est? nisi quia venit mihi gratia tua, et illuminavit tenebras meas? nisi quia tu possedisti renes meos? nisi quia tu suscepisti me ex utero mat Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Os suum dicit: quod vulgo