comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
passim repꝑies. et neminem arbitror dif¬
fiteri. quia uidelicet innocentii nr̃i uita
uł fama. nec emulum timet: cum alteriꝰ
nec ab amico tuta sit. De hinc si electiões
disctitias. nr̃i itidẽ mox occurrit. et pro¬
motione purior. et rõne ꝓbabilior: et pͥ¬
or tempore. Porro de tempore constat.
Reliqua dtio: merita ꝓbant. et dignitas
eligentium. hanc enim nifallor partem
saniorem inuenies. tam epõs quã cardina¬
les.diacones siue p̃sbiteros: et quorum
maxime inter est de electione st̃imi ponti¬
ficis. et quanti in eligendo iuxta patrum
scita stifficiant. Quid et inconsecratione:
nonne hostiensem. ad quem specialiter
titiq spectat hm̃s: Qum gͥ et electus di¬
gnior. et electio samor et actio ordinabilior
teneatur. quia isti rõe. ĩmo qua contenti¬
one contra ius et fas et uota om̃ium bono¬
rum. inuite et renitenti dei eccłie p̃ficere
tui tam maligno. tam indigno.tam deme¬

Expanded text:
passim reperies, et neminem arbitror difpassim reperies, et neminem arbitror diffiteri: quia videlicet Innocentii nostri vita vel fama nec aemulum timet, cum alterius nec ab amico tuta sit. Dehinc si electiones discutias, nostri itidem mox occurrit et promotione purior, et ratione probabilior, et prior tempore. Porro de tempore constat: reliqua duo merita probant, et dignitas eligentium. Hanc enim, ni fallor, partem saniorem invenies, tam episcopos, quam cardinales diaconos sive presbyteros, et quorum maxime interest de electione summi pontificis, et quanti in eligendo juxta patrum scita sufficiant. Quid et in consecratione? Nonne Ostiensem, ad quem specialiter utique spectat, habemus? Cum igitur et electus dignior, et electio sanior, et actio ordinabilior teneatur; qua isti ratione, imo qua contentione, contra jus et fas et vota omnium bonorum, invitae et renitenti Dei Ecclesiae praeficere tui tam maligno, tam indigno, tam teme
Abbreviated transcription (Latin):
bis inidipsum quod ipse non facit patia¬
tur: quosnam queso dabunt iudices sibi:
Om̃s quippe inparte sunt et partib de iu¬
dicio haud facile conueniet: atq ita ad li¬
tem mag̃ quam ad pacem.tantus conuen¬
tus fatigabitur. Deinde uelim scire curille
interim uellet credere romam. quã tanto
amore ex longo tempore concupitut:tanto
labore et sumptib ac quisiuit: tanto fastu
possidet:tanto pudore timet amittere:
ne frustra conuenisse scłm om̃e cernatur.
sicum ille cadet a catisa. non tam̃ cadat
aroma. Alioquin quis causam spoliatus
ingreditur: Nec leges ꝓfecto cogunt: nec
canones. Et hec dicimus. non de nr̃a iu¬
sticia diffidentes:s aur̃acatientes uersu¬
tia. Iam enĩ ds̃ eduxit tanquã lumen
itsticiam stiam. et iudicium suũ tanqũã
meridiem:et si ceco nec lumen appareat.
atur eẽ papa. Quorũ pͥmo quidem si ꝑ¬
sonas compares. ut neutri sane uł dero¬
rogare tdear uł adulari:dicam quod dici

Expanded text:
bis in idipsum, quod ipse non facit, patiabis in idipsum, quod ipse non facit, patiatur: quosnam, quaeso, dabunt judices sibi? Omnes quippe in parte sunt, et partibus de judicio haud facile conveniet: atque ita ad litem magis quam ad pacem tantus conventus fatigabitur. Deinde velim scire, cui ille interim vellet credere Romam, quam tanto amore ex longo tempore concupivit, tanto labore et sumptibus acquisivit, tanto fastu possidet, tanto pudore timet amittere; ne frustra convenisse saeculum omne cernatur, si cum ille cadet a causa, non tamen cadat a Roma. Alioquin quis causam spoliatus ingreditur? Nec leges profecto cogunt, nec canones. Et haec dicimus, non de nostra justitia diffidentes, sed a vestra caventes versutia. Jam enim Deus eduxit tanquam lumen justitiam suam, et judicium suum tanquam meridiem, etsi caeco nec lumen appareat, atur esse Papa. Quorum primo quidem, si personas compares, ut neutri sane vel derogare videar, vel adulari, dicam quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersitatem flagitant iudicari:
et qui p̃itidicauerunt inelectione.
de confirmatione reiudicare con¬
tendunt. tunc p̃proꝑe agentes. mͦ
õpostere retractantes. Quis tantos
queso inunum cogere queat exercitꝰ
titriusq ordinis p̾ncipum ne dicam
plebium: et adducere in examinati¬
onem: Qtus tot scõrum milib ꝑsua¬
dere sufficiat. quod pͥus edificauer̃t
it̃m destruere: et abducere semet ipsos
inp̃uaricationem: Quis deinde locꝰ
om̃ib tantus. om̃ib tutus: Uniu̾se
quippe eccłie negocium est: non uniꝰ
causa ꝑsonȩ. Uidetis qͥd de impossibi¬
li calumniam struitis matri uestrȩ :
Immo tiob̃ fotieam foditis. inqtiam p̃¬
cipitemini: et laqueum nectitis. quo
teneamini: ne ad gremium retierta¬
mini matris tirẽ. Occasio nun quam
deerit ei: qui uult discedere ab amico.
S esto. Mutet consilitm suum ds. scd̾m
hominem dico. retiocet sententianr: con¬
uocet a finib terre conciliunt᷑ iudicari

Expanded text:
universitatem flagitant judicari: universitatem flagitant judicari: et qui praejudicaverant in electione, de confirmatione rejudicare contendunt; tunc praepropere agentes, modo praepostere retractantes. Quis tantos, quaeso, in unum cogere queat exercitus utriusque ordinis principum, ne dicam plebium, et adducere in examinationem? Quis tot sanctorum millibus persuadere sufficiat, quod prius aedificaverunt, iterum destruere, et abducere semetipsos in praevaricationem? Quis deinde locus omnibus tantus, omnibus tutus? Universae quippe Ecclesiae negotium est, non unius causa personae. Videtis quod de impossibili calumniam struitis matri vestrae: imo vobis foveam foditis, in quam praecipitemini; et laqueum nectitis, quo teneamini, ne ad gremium revertamini matris vestrae. Occasio nunquam deerit ei qui vult recedere ab amico. 12. Sed esto. Mutet consilium suum Deus secundum hominem dico, revocet sententiam, convocet a finibus terrae concilium; judicari
Abbreviated transcription (Latin):
placitum dei. qui solliciti sunt. quomoll
placeant ei. Itaq camauidtilienses uals¬
brosani. cartusienses. elumacenses. et qui
de maiori monasterio sunt. mei quoq
cistellenses. cadunienses. tironenses.
et sauiniacenses: uniuersitas deniq
et unanimitas fr̃m tam cłicorũ quam
monachorũ regularis uite ꝓbateq
conuersationis. seqtientes epõs tan¬
quam greges pastores suos. in nocentio
firmiter adherent. sincere fatient. hu¬
militer parent.uerum apostolorum
successorem fideliter recognoscunt.
Quid reges. et pͥncipes terrȩ: non ne
meodem spt̃ una cum subiectis sͥ ple¬
bib innocentium pariter amplectunt᷑:
confitentes et ipsi papam et ep̃m ani¬
marum suarum: Quis postremo
inquocunq ordine uitȩ illustris. et
boni nominis homo. idipsum ñ sapit :
at tam̃ adhuc isti nescio qua conten¬
tiosa importunitate et importuna
contentione teclamant. uocant in
causam orbem. et cum sua paucitate

Expanded text:
eplacitum 136 Dei, qui solliciti sunt quomodo eplacitum 136 Dei, qui solliciti sunt quomodo placeant ei. Itaque Camaudulienses, Vallambrosani, Cartusienses, Cluniacenses, et qui de Majori-Monasterio sunt, mei quoque Cistercienses, Cadumenses, Tironenses, et Saviniacenses; universitas denique et unanimitas fratrum, tam clericorum quam monachorum regularis vitae probataeque conversationis, sequentes episcopos, tanquam greges pastores suos, Innocentio firmiter adhaerent, sincere favent, humiliter parent, verum apostolorum successorem fideliter recognoscunt. 11. Quid reges et principes terrae? Nonne in eodem spiritu, una cum subjectis sibi plebibus, Innocentium pariter amplectuntur, confitentes et ipsi papam et episcopum animarum suarum? Quis postremo in quocunque ordine vitae illustris et boni nominis homo idipsum non sapit? Et tamen adhuc isti, nescio qua contentiosa importunitate et importuna contentione, reclamant. Vocant in causam orbem, et cum sua paucitate
Abbreviated transcription (Latin):
secum aut sapere. ꝑstiasit. Taceo multi¬
tudinem ceterorum. tuscie. campanie lbon¬
gobardie. germanie. et aquitanie.galha¬
rum deniq et hyspaniarum om̃ium nee¬
non et uniu̾se orientalis eccłie. tam archi¬
ep̃orum quam ep̃orum. quorum nomina
sunt in libro uite. s epłȩ breuitas non ad¬
mictit. Hi om̃s unanimes non conduct
pecunia. non seducti fallacia. non illectipͥ¬
uato carnis uł cognationis amore. nonci¬
more compulsi potentie secularis. s deipr¬
culdtibio uoluntatẽ sicut non ignorantis.
ita nec dissimulantes. petrum leonis ing¬
nue refutauerunt: ac secure gregorium
in papam innocentium susceꝑunt. Niat
sane nemo ex nomine in his expressus eft
licteris: quia et om̃s compedium non
fert. et aliquorum inuidiosa designati
adulationis notam non effugit. Nonal
debeo p̃termittere scõs. qui mundo mo¬
tui. deo melius uiuunt. quorũ uita abod
inquirunt. et non dubie inuentunt bex¬

Expanded text:
secum, aut sapere persuasit. Taceo multisecum, aut sapere persuasit. Taceo multitudinem caeterorum, Tusciae, Campaniae, Longobardiae, Germaniae, et Aquitaniae, Galliarum denique et Hispaniarum omnium, necnon et universae Orientalis Ecclesiae, tam archiepiscoporum, quam episcoporum, quorum nomina sunt in libro vitae, sed epistolae brevitas non admittit. 10. Hi omnes unanimes, non conducti pecunia, non seducti fallacia, non illecti privato carnis vel cognationis amore, non timore compulsi potentiae saecularis, sed Dei procul dubio voluntatem, sicut non ignorantes, ita nec dissimulantes, Petrum Leonis ingenue refutaverunt, ac secure Gregorium in papam Innocentium susceperunt. Nostratum sane nemo ex nomine in his expressus est litteris: quia et omnes compendium non fert, et aliquorum invidiosa designatio adulationis notam non effugit. Non autem debeo praetermittere sanctos, qui mundo mortui, Deo melius vivunt: quorum vita abscoinquirunt, et non dubie inveniunt ben
Abbreviated transcription (Latin):
urãm ipsorum palliandam maliciã: Si ħ
non diceretis. qͥd dic̾etis: Cet̾m iã ds̃ iudicaũ. qd
sero repetit ħo: iudicauit autẽ oꝑis euiden¬
tia. non decreti sententia. Numquia dei iu¬
dicium audeat humana temeritas retra¬
ctare: Quid si causetur et clamet ꝑ ꝓpħam
deus. tulerunt homines a me iudicium:
Non est consilium. contra consilium dm̃.
Uelociter currit sermo eius. in conueniendo
popłos inunum et reges: ut dño pape nino¬
centio seruiant et obediant. Quis reuoca¬
bit: Dei ẽẽ. iudicium senserunt et consen¬
serunt. Galterius rauennas. hyldegarius
terrachonensis. norb̾tus madeburgensis.
conradus salreburgensis: archiep̃i. Dei
ẽẽ. iudicium cognouerunt et ac quieuert̃
ep̃i. equiꝑtus monasteriensis. hyldebrã¬
nus pistoriensis. bernardus papiensis.
et p̃cipua sc̃ĩtas. et auictoritas. etiã hostib
retierenda: facile nobis qui minorem et me¬
riti et officii tenemus locum. aut errare

Expanded text:
vestram ipsorum palliandam malitiam? Si hoc vestram ipsorum palliandam malitiam? Si hoc non diceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judicavit quod sero repetit homo: judicavit autem operis evidentia, non decreti sententia. Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retractare? Quid si causetur et clamet per prophetam Deus, Tulerunt homines a me judicium? Non est consilium contra consilium Domini: velociter currit sermo ejus, in conveniendo populos in unum et reges, ut domino papae Innocentio serviant et obediant. Quis revocabit? Dei esse judicium senserunt et consenserunt Galterius Ravennas, Hildegarius Terraconensis, Norbertus Magdeburgensis, Conradus Salseburgensis, archiepiscopi. Dei esse judicium cognoverunt et acquieverunt episcopi, Equipertus Monasteriensis, Hildebrannus Pistoriensis, Bernardus Papiensis, ecipua sanctitas, et auctoritas etiam hostibus reverenda, facile nobis, qui minorem et meriti et officii tenemus locum, aut errare
Abbreviated transcription (Latin):
tñ p̃sumi alt̃a debuit. nisi sane pͥore prius
discussa rõne. cassata iudicio : Ea ꝑꝑqui se
suꝑ ingerere festinant. quiq temerario te¬
mere manus imponere nichilominus accela
imponas: ipsi ꝓculdubio maiꝰ peccatũ hñt.
ipsi auctores scismatis. ipsi grandis malicie
huius pͥncipes extitere. Ceterum nunc iu¬
dicium expetunt. quod ante expectasse
erant. tandem iusticiam offerunt. Ut uide¬
licet si recusetur: iusti uos udeamini. Si re¬
cipiatur. litigantib inter se partib. dilatio
redimat tempꝰ: et interĩ fiat aliquid. Ande
ur̃a iusticia desꝑatis. et damnũ iam cresce¬
re non timetis: quẽcumq causa exitum sor¬
tiatur : Quicquid inquiunt hactenus fac¬
tum sit. modo querimus audientiam: iudi¬
cium sumus subire parati. Tergi u̾satio est
Quid inomni impio conatu ur̃o uob̃ relinqͥt᷑
aliud. quod afferre queatis. ad seducendum
simplices.ad armandum maliuolos.ad

Expanded text:
tamen praesumi altera debuit, nisi sane priore prius tamen praesumi altera debuit, nisi sane priore prius discussa ratione, cassata judicio? Eapropter qui se super ingerere festinant, quique temerario temere manus imponere nihilominus accelerimponas ; ipsi procul dubio majus peccatum habent, ipsi auctores 135 schismatis, ipsi grandis militiae hujus principes exstitere. 9. Caeterum nunc judicium expetunt, quod ante exspectasseerant, tandem justitiam offerunt, ut videlicet si recusetur, justi vos videamini: si recipiatur, litigantibus inter se partibus, dilatio redimat tempus, et interim fiat aliquid. An de vestra justitia desperatis, et damnum jam crescere non timetis, quemcunque causa exitum sortiatur? Quidquid, inquiunt, hactenus factum sit, modo quaerimus audientiam: judicium sumus subire parati. Tergiversatio est. Quid in omni impio conatu vestro vobis relinquitur aliud, quod afferre queatis ad seducendum simplices, ad armandum malevolos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
illam que ꝓpħico sp̃u p̃nunciata legitur
in scͥpturis discessio. s ue homini ꝑ quem
uenit. Melius erat ei: si natus non fruss
homo ille. Quis uero ille nisi homo pec¬
cati. qui suꝑ electum a catholicis catholi¬
cum et canonice locum sc̃m inuasit:quẽ
tamen non quia sc̃s. s quia sũmus est affec¬
tauit : Inuasit inquam inuasit. Armis.
igne. peccunia. non uite merito. uł uirtu¬
tum. ꝑuenit inquo stat: et stat in quod ꝑ¬
uenit. Nam illa quam iactat iuratorum
suorum non electio s factio: umbra tantũ
fuit et occasio. et uelamentum malicie:
Dici pot̾ electio: s imptidenter. s menda¬
citer. Stat quippe sententia eccłastica et
autentica: post pͥmam electionem non ẽẽ
secdam. Celebrata ꝓiñ pͥma: que scđo pre¬
sumpta est non est scdã. s nulla. Nam et¬
si quid minus forte sollempniter.minus¬
ue ordinabiliter ꝓcessit inea que p̃cessit.
ut hostes unitatis contendunt mnumqͥd

Expanded text:
ae prophetico spiritu praenuntiata legitur ae prophetico spiritu praenuntiata legitur in Scripturis discessio : sed vae homini per quem venit! Melius erat ei, si natus non fuisset homo ille. Quis vero ille, nisi homo peccati qui super electum a catholicis catholicum, et canonice, locum sanctum invasit, quem tamen, non quia sanctus, sed quia summus est, affectavit? Invasit, inquam, invasit armis, igne, pecunia, non vitae merito vel virtutum: pervenit in quo stat, et stat in quo pervenit. Nam illa quam jactat juratorum suorum non electio sed factio, umbra tantum fuit, et occasio, et velamentum malitiae. Dici potest electio, sed impudenter, sed mendaciter. Stat quippe sententia ecclesiastica et authentica, post primam electionem non esse secundam. Celebrata proinde prima, quae secundo praesumpta est, non est secunda, sed nulla. Nam etsi quid minus forte solemniter, minusve ordinabiliter processit in ea quae praecessit, ut hostes unitatis contendunt; numquid
Abbreviated transcription (Latin):
mare et aridam. ut faciat unum ep̃m. et
ctm fecerit. facit eum filitm gehenne
duplo quam se. Quȩ nam uero putas est
tanti causa furoris: Non alia sane. nisi
quod displicet mortalib angłica illa par¬
ticio. qua gła deo. pax hominib nunciatur.
et dum głam tsurpant. turbant pacem.
Solus glam meretur. qui facit mirabilia
solus: sicut dicit apłs. Soli deo. honor et
gloria. Porro autẽ cum nr̃o gne bñ agidur.
si datur frui pace dei. pace cum deo: et qui¬
dem feliciter. miscđiter. Quonam gͦ mͦ
stabit par hominũ coram deo. uł cum deo.
si deo non potest.apud homines tuta sua
gła : O stulti filii adam. qui contemnentes
pacem. et głam appetentes: et pacem per¬
dunt. et głam. Obhoc deniq et nunc deus
ultionum cõmouit terram et conturba¬
tit eam: ostendit popło suo dura. potauit
nos uino conpunctionis. Uelimus nolimꝰ.
impłi qñq necc̃ẽ est. ueritatẽ sp̃c sci. fieriq¬

Expanded text:
mare et aridam, ut faciat unum episcopum; et mare et aridam, ut faciat unum episcopum; et cum fecerit, facit eum filium gehennae duplo quam se. Quaenam vero putas est tanti causa furoris? Non alia sane, nisi quod displicet mortalibus angelica illa partitio, qua gloria Deo, pax hominibus nuntiatur; et dum gloriam usurpant, turbant pacem. Solus gloriam meretur, qui facit mirabilia solus, sicut dicit Apostolus: Soli Deo honor et gloria . Porro autem cum nostro genere bene agitur, si datur frui pace Dei, pace cum Deo, et quidem feliciter et misericorditer. Quonam ergo modo stabit pax hominum coram Deo, vel cum Deo, si Deo non potest apud homines esse tuta sua gloria? O stulti filii Adam, qui contemnentes pacem, et gloriam appetentes, et pacem perdunt, et gloriam! Ob hoc denique et nunc Deus ultionum commovit terram, et conturbavit eam: ostendit populo suo dura, potavit nos vino compunctionis. 8. Velimus, nolimus, impleri quandoque necesse est veritatem Spiritus sancti, fieriq
Abbreviated transcription (Latin):
de iunxit amplerib. ita ut eẽnt duo in
carne una. unum inuno sp̃u qñq futuri.
quod infirmum decarne est inurtute
sp̃s conualuerit. cum exhibuerit eamsͥ
sponsus głe głosam columbam suam. per¬
fectam suam. formosam suam. nonbabentẽ
maculam peccati. neq rugam corruptionis:
aut aliquid huiusmodi. Dum libent̃ inhis
immoror. pene in memor cepti factus sum:
ita cupiens redimere tempꝰ. qm̃ dies mali
sunt. Excedentem deuotio leuat. s reuocat
zelus: et ubi rapior.ibi et cogor recidere. et
plangere dolorem meum.Audet quod et
flens dico inimicus crucis xp̃i. suis sedib
pelłe scõs:qui nolunt bestiam adorare.que
aꝑuit os scum inblaspbemias.blasphe¬
mare nomen dei. et tab̃naculũ eius. Altare
contra altare erigere temptat. confundẽ
fasq nefasq nonconfunditur.abbates
Miseri et miserandi: qui ita ꝓmoueri. et
ab isto consentiunt. Siquidem circuit

Expanded text:
devinxit amplexibus, ita ut essent duo in devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carne una: unum in uno spiritu quandoque futuri! quod infirmnm de carne est, in virtute spiritns convaluerit; cum exhibuerit eam sibi Sponsus gloriae gloriosam columbam suam, perfectam suam, formosam suam, non habentem maculam peccati, neque rugam corruptionis, aut aliquid hujusmodi. 7. Dum libenter in his immoror, pene coepti immemor factus sum, ita cupiens redimere tempus, quoniam dies mali sunt. Excedentem devotio levat. sed revocat zelus: et ubi rapior, ibi et cogor recidere, et plangere dolorem meum. Audet quod et flens dico inimicus crucis Christi suis sedibus pellere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, quae aperuit os suum in blasphemias, blasphemare nomen Dei, et tabernaculum ejus . Altare contra altare erigere tentat, confundere fasque nefasque non confunditur. Abbates romovere. Miseri et miserandi, qui ita promoveri, et ab isto, consentiunt. Siquidem circuit
Abbreviated transcription (Latin):
manu sacrilega male cupita potestate.
latus denuo dñi głe crudeliter confode¬
re non uerctur. Diuidit nempe eccłiam.
ꝓqua illud est meruce diuisum. uisurus
ꝓculdubio et ipse inquem transfixerit.
Cognoscetur ꝓfecto dñs iudicia faciens:
quinune initriam patiens ignoratur.
Cum enĩceꝑit facere iudicium om̃ib
inturiam patientib. et arguere inequi¬
tate ꝓmansuetis terrȩ: putas auertere po¬
terit aurem a carissima sponsa sua cum
clamauerit stans aduersus eos qui se
angustiauerunt: Non omnino: non po¬
terit non audire plangentem. Amici
mei et ꝓrimi mei ad u̾sum me apppinqͣ¬
uerunt et steterunt. Et qui iuxta me
erant delonge steterunt: et uim faciebãt
qui querebant animam meam. Quomͦ
namq non recognoscet os de ossib stus.
et carnem de carne fua:immo uero iam
ipsa sit di lecta. illa cuitis concupuit de¬
corem. cuiꝰ formam induit. cui se mira¬
bili dignatione castis atq indiuidius

Expanded text:
manu sacrilega male cupita potestate, manu sacrilega male cupita potestate, latus denuo Domini gloriae crudeliter confodere non veretur. Dividit nempe Ecclesiam, pro qua illud est in cruce divisum, visurus procul dubio et ipse in quem transfixerit. Cognoscetur profecto Dominus judicia faciens, qui nunc injuriam patiens ignoratur. Cum enim coeperit facere judicium omnibus injuriam patientibus, et arguere in aequitate pro mansuetis terrae; putas avertere poterit aurem a charissima sponsa sua, cum clamaverit stans adversus eos qui se angustiaverunt? Non: omnino non poterit non audire plangentem: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt 134 et steterunt; et qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam . Quomodo namque non recognoscet os de ossibus suis, et carnem de carne sua, imo vero jam ipsa sit dilecta illa, cujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis
Abbreviated transcription (Latin):
si non caste. Si ualet ꝓficere : clam sua nge
cia eurat. Sinuero: manet in se. et pudore
timbiam non deserit. Equidem talis et si
dĩnnõ dum metuit ad salutem. ꝓ ingenia
tam̃ uerecundia honestatem interim red¬
net. quod homines reuerctur. et public̃
erubescit. Cẽterum quenã ista p̃ceps est.
et frontosa libido dominandi. ut ꝓobten¬
tuuix annue quod certe palam est lega¬
tionis. pͥmum quidẽ suo nec parcat seme.
nec deferat sace Qdotio. deinde nec laten
saluatoris quod inaqua et sanguine col¬
ligendi infidei unitate popłi ꝓtulit re¬
demptionem:ut quisquis temptaret
diuidere quos ille colligeret. et inde re¬
paciens et effrenis turpis questus eupidi¬
tas. oardor intemꝑans. oceca et pudenda
ambicio. Aꝑte prius frontoseq ut iam
dixi. et ipse ꝓhpudor non diffitetur. adit
indigna satis peticione temptare catho¬
licum. dolensq repulsam. incunctanter
ad scismaticum refugit: et accepta de

Expanded text:
si non caste. Si valet proficere, clam negotia si non caste. Si valet proficere, clam negotia sua curat. Sin vero, manet in se, et pudoris umbram non deserit. Equidem talis, etsi Deum nondum metuit ad salutem, pro ingenita tamen verecundia honestatem interim retinet, quod homines reveretur et publicum erubescit. 6. Caeterum quaenam ista praeceps est, et frontosa libido dominandi, ut pro obtentu vix annuae quod certe palam est legationis, primo quidem suo nec parcat senio, nec deferat sacerdotio: deinde nec lateri Salvatoris, quod in aqua et sanguine colligendi in fidei unitate populi protulit redemptionem, ut quisquis tentaret dividere quos ille colligeret, et inde repatiens et effrenis turpis quaestus cupiditas! o ardor intemperans! o caeca et pudenda ambitio! Aperte prius frontoseque, ut jam dixi, et ipse, proh pudor! non diffitetur, addit indigna satis petitione tentare Catholicum: dolensque repulsam, incunctanter ad schismaticum refugit; et accepta de
Abbreviated transcription (Latin):
quaidiu innocte uersabitur.: et donec tur¬
pis lucri negocium ꝑ ambulabit intenebris
poterit hypocrita iusttis sc̃sq uidi. s oeulo
qui uidet infacie. At ubi forte foras mittit
conscientia:. nonne intemꝑans appetitus
apparet ad conftisionem ꝓcatior. quã ꝓmp¬
cior ad głam: Sic reuera sic ꝓbatur quod
legitur. gła inconfusione eorum qui terre¬
na sapiunt. Et illud. Si ego głam meam
quero: gła mea niehil est. Impleturq in ilo
qui ciusmodi est quod ꝓpħa sc̃s imp̃catur
nisi fallor hipoeritis. fiant inquiens sicat
fenum tectorum: quod pͥusquam euellat᷑
exaruit. Nonadeo ꝑut pudor a mortalib
ut nuda impudensq uel ab ipsis honoret᷑
ambicio. p̃sertim in sene et sacerdote. gũẽ
co magis ꝓfecto puerilis ista dedecet ua¬
nitas. quo eum maior grauitas. maiorq
decet sanctitudo. Et si in facie benedicit᷑
ab adulante: s a tergo subsannatur ab
om̃ib. Est sobria quedam et quod amm̃

Expanded text:
quandiu in nocte versabitur; et donec turquandiu in nocte versabitur; et donec turpis lucri negotium perambulabit in tenebris, poterit hypocrita justus sanctusque videri, sed oculo qui videt in facie. At ubi forte foras mittit conscientia, nonne intemperans appetitus apparet ad confusionem procacior, quam promptior ad gloriam? Sic revera, sic probatur quod legitur: Gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt ; et illud: Si ego gloriam meam quaero, gloria mea nihil est . Impleturque in illo qui ejusmodi est, quod Propheta sanctus imprecatur, nisi fallor, hypocritis, Fiant, inquiens, sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Non adeo periit pudor a mortalibus, ut nuda impudensque vel ab ipsis honoretur ambitio, praesertim in sene et sacerdote, quem eo magis profecto puerilis ista dedecet vanitas, quo eum major gravitas, majorque decet sanctitudo: et si in facie benedicitur ab adulante, sed a tergo subsannatur ab omnibus. Est sobria quaedam, et quodammod
Abbreviated transcription (Latin):
conus scĩ angłi. Itaq uno quidem exore. s cor¬
de ꝓfecto duplici contraria ꝓcessere.Labia
dolosa incorde et corde locutasunt. Sedenĩ
homo cui cor et cor diuerberat conscientiam. et
est et non diuaricat linguam: putas quia ti¬
mor ei inmente sit.aut infronte pudor:Ma
hominib: qui more illius iniqui iudicis. nec
dm̃ timet. nec hominem reueretur. Et certe
ambitio cum ꝓrumpit in inpudentiam ef¬
ficatiam ꝑdit: et cum imꝑb affectus se aꝑit
ꝑit effectus. Ambitio mater hypocrisis. late¬
bras amat et tenebras: lucis impatiens est.
Ambitio spurcum uicium inimo iacet. ui¬
det tamen omne sublime. s iudĩ ipsa refti¬
git. Nec mirum. Optato namq necc̃e est
careat: nsi caueat arbitros. Quo eñi gła
plus affectatur. eo minus apprehenditur.
ubi dep̃henditur affectari. Quid deniq
tam inglorium. quam gle cupidum de p̃¬
hendi. p̃sertim inter epõs : Nec simplicem

Expanded text:
conus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corconus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corde profecto duplici contraria processere. Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt. Sed enim homo cui cor et cor diverberat conscientiam, et Est et Non divaricat linguam, putas quia timor ei in mente sit, aut in fronte pudor? Mahominibus , qui more illius iniqui judicis, nec Deum timet, nec hominem reveretur . 5. Et certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam perdit: et cum improbus affectus se aperit, perit effectus. Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria plus affectatur, eo minus apprehenditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehendi, praesertim inter episcopos? Nec simplicem
Abbreviated transcription (Latin):
abillo denũ emat quodamat. aquo uilius
impetrare ualtierit: ita iste sollicite sͥ eccle¬
siasticam dignitatem hinc inde ꝑquirens.
eum tandem ꝓsuo arbitrio delegit habere
papam.qui se legatum eẽ consenserit.Orgo
nisi legatus tu fueris. roma papam habere
non poterit: Inde hoc tibi pͥuilegitm in ȩe¬
cłia dei : Quis nam tibi hanc concessit inxp̃i
hereditate p̃rogatiuam: Numquid tu here¬
ditate possides scũarium dei : Donec enim
in obtinenda ptidenda et impudenti petitiõe
spes tibi ulla ꝓmerendi dñ iNnocentii grãm
ẽẽ potuit: sc̃s ille te scribente. et papa fuit.
Quomodo gͦ nunc scismaticum cͥminaris :
Numquid eum eadẽ uana spe tua. illius simul
et scĩtas euanuit. et papatus: Mirtm quod
potuit ita inbreui dulce et amarum ex eodẽ
fonte ꝓcedere. Heri catholicus et sc̃s et summꝰ
pontifex. hodie nequã scismaticus et turbator
heri pater Innocentius: hodie gregorius dia¬

Expanded text:
ab illo demum emat quod amat, a quo vilius ab illo demum emat quod amat, a quo vilius impetrare valuerit; ita iste sollicite sibi ecclesiasticam dignitatem hinc inde perquirens, eum tandem pro suo arbitrio delegit habere papam, qui se legatum esse consenserit. Ergo nisi legatus tu fueris, Roma papam habere non poterit? Unde hoc tibi privilegium in Ecclesia Dei? Quis nam tibi hanc concessit in Christi haereditate praerogativam? Nunquid tu haereditate possides sanctuarium Dei? Donec enim in obtinenda pudenda et impudenti petitione spes tibi ulla promerendi domini Innocentii gratiam esse potuit, sanctus ille, te scribente, et papa fuit. Quomodo ergo nunc schismaticum criminaris? Nunquid cum eadem vana spe tua, illius simul et sanctitas evanuit, et papatus? Mirum quod potuit ita in brevi dulce et amarum ex eodem fonte procedere. Heri catholicus, et sanctus, et summus pontifex: hodie nequam, schismaticus, et turbator. Heri pater 133 Innocentius, hodie Gregorius dia
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet de malicia pͥncipum occasionem.
qui suarum ciuitatum ep̃os odio ꝑse¬
quuntur iniquo. Sic sedet in insidiis etĩ
diuitib moccultis: ut interficiat in no¬
centes. Per tale ostium: intrat inouile
ouium. Numquid aũ gratis talia legatꝰ
actitat ꝓ p̾apa suo: En ille totam ut is
głatur franciam. atq burgundiam. le¬
gationi eius antique suꝑ addidit. Po-¬
test et adiuingere si uult medos.et ꝑsas.
et medios fines decapoleos. Quare non
et ultra sauromatas: Et quemcũq deniq
locum calcatierit pes suus.suus sit: quo
tił uacuis nominib glorietur. Ohomo
non minus sine fronte quã sine
mente. nec dei me quidnui mor timoris.
nec sue honestatis: non: Putat se non
uideri. cum sit subsannatio et illtsio
om̃ib qui incireuitu eius sunt tis in:¬
Merito quidem. Certe enim ꝓ dric foro.
sacrario utitur. et instar hominis negocia¬
toris queritantis lucra sua. et modo hunc.
modo illum explorantis uenditorem. ut

Expanded text:
scilicet de malitia principum occasionem, scilicet de malitia principum occasionem, qui suarum civitatum episcopos odio persequuntur iniquo. Sic sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentes. Per tale ostium intrat in ovile ovium. 4. Nunquid autem gratis talia legatus actitat pro papa suo? En ille totam, ut is gloriatur, Franciam atque Burgundiam legationi ejus antiquae superaddidit. Potest et adjungere, si vult, Medos et Persas, et medios fines Decapoleos. Quare non et ultra Sauromatas, et quemcunque denique locum calcaverit pes suus, suus sit, quo vel vacuis nominibus glorietur? O homo non minus sine fronte, quam sine mente; nec Dei memor timoris, nec suae honestatis! Putat se non videri, cum sit subsannatio et et illusio omnibus qui in circuitu ejus sunt. Merito quidem. Certe enim pro foro, sacrario utitur: et instar hominis negotiatoris quaeritantis lucra sua, et modo hunc, modo illum explorantis venditorem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suum illum patrem sc̃m innocentiũ. sic em̃
nominabat et matrem suam scãm eccłiam
catholicam. et adheret scismatiarche suo.
et sunt duo inuanitate una. Peuisserunt
fedus adinuicem: et suꝑ popłm dei malig¬
nauerunt consilium. Squama squame
illum papam.ille hunc uicissim legatum
scͥptitat. ut decipiant ipsi de uanitate in id¬
ipsum. Inuicem se consolantur. tuentur.
cõmendant. quisq tam̃ ꝓse. non ꝓ intucem
Nimirum homines sunt: se ipsos amantes
Pari quidem studio contienerunt ad uer¬
sus dnm̃ et adu̾sus xp̃m eius. s plane in¬
tentionib non coherent. Querit magis
ex alterutro uterq ꝓfecto que sua sunt.
idq quod audere nefarium ẽ. in heredita
de xp̃i. Quid nͥ ante ocłos ur̃os conant᷑.
si patimini ꝓscribere xp̃m : Iam no¬
uos apuduos suo pape cudit legatus
epõs: ne soli sit sͥ papa. Nec mortuis
successores. s uiuis inuasores tirannica
fretus potentia suꝑ intrudit. nactus

Expanded text:
suum illum patrem sanctum Innocentium sic enim suum illum patrem sanctum Innocentium sic enim nominabat, et matrem suam sanctam Ecclesiam catholicam; et adhaeret schismatarchae suo, et sunt duo in vanitate una. Percusserunt foedus ad invicem, et super populum Dei malignaverunt consilium. Squama squamae illum papam, ille hunc vicissim legatum scriptitat, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Invicem se consolantur, tuentur, commendant; quisque tamen pro se, non pro invicem. Nimirum homines sunt seipsos amantes. Pari quidem studio convenerunt adversus Dominum, et adversus christum ejus; sed plane intentionibus non cohaerent. Quaerit magis ex alterutro uterque profecto quae sua sunt, idque, quod audere nefarium est, in haereditate Christi. Quid nisi ante oculos vestros conantur, si patimini, proscribere Christum? Jam novos apud vos suo papae cudit legatus episcopos, ne soli sit sibi papa. Nec mortius successores, sed vivis invasores tyrannica fretus potentia superintrudit, nactus
Abbreviated transcription (Latin):
legationem postulat. non obtinet. in¬
dignatur. resilit abillo. transit ad ali¬
um. ipsius se ẽẽ legatum gloriat᷑. Qđ
si aut abillo ante non poposeisset. aut
postinodũ non accepisset abisto. credi
poterat alium quecũq habuisse in
p̃uaricatione intuitum: et si non rectum
aliquem. Nunc autẽ excusationẽ non
habet de ambitione sua. Deniq ponat
etiã nunc legati tił uaetium nomen. nam
optis amisit. et ego quidem hac susꝑici¬
one carebo sipotero. Si non: suspieabor
muitus. et me intẽꝑ Bantiȩ rep̃bendã:
Uerum difficile ꝑstiadebitur ei.: ego scio. Ni¬
mirum homo diu magnus habitus. inter
suos uideri se ipso.ia. inferior ertibescit.
Agnoscitur is ati. neq quem scͥptura loqui¬
tur pudor ad nsr ducens peccatũ. An
ñ. grande peccatum. et delictũ maxi-¬
a cup mũ. suꝑba ista tierecundia qua ter¬
ram. E et cinerem pudet non dico stibiei. s
non dominari : ꝓpter hoc gͦ reliquit homo

Expanded text:
legationem postulat, non obtinet. Inlegationem postulat, non obtinet. Indignatur, resilit ab illo, transit ad alium, ipsius se esse legatum gloriatur. Quod si aut ab illo ante non poposcisset, aut postmodum non accepisset ab isto, credi poterat alium quemcunque habuisse in praevaricatione intuitum, etsi non rectum aliquem: nunc autem excusationem non habet de ambitione sua. Denique ponat etiam nunc legati vel vacuum nomen nam opus amisit, et ego quidem hac suspicione carebo, si potero. Si non, suspicabor invitus, et me intemperantiae reprehendam. Verum difficile persuadebitur ei, ego scio. Nimirum homo, diu magnus habitus inter suos, videri seipso inferior erubescit. Agnoscitur is, quem Scriptura loquitur, pudor adducens peccatum . An non grande peccatum et delictum maximum, superba ista verecundia, qua terram et cinerem pudet, non dico subjici, sed non dominari? 3. Propter hoc ergo reliquit homo
Abbreviated transcription (Latin):
modi. s de ore suo ipsius eum nidico.
Inlittis siquidem quas nuꝑ ad cancella¬
rium scripsit familiares: nonne lega¬
tionis sese onere et nomine honorari
tanto indigniꝰ supplicat. quanto bumi¬
lius: Utinam tam̃ obtinuisset. Minus
forsan nocuisset. potita uotis ambitio
quam frustrata. Tune quippe soli aut
pȩne soli obeẽt sͥ. nunc uero seuit inor¬
bem. Uides quid facit amor głe: Legatio
sarcina grauis. humeris p̃sertim semilib:
Quis nesciat : Et tñ homini senissimo
grauior uidetur pena: reliquũ id breue
dierum suorum uiuere sine hac pȩna
S forte causabitur se de suspicione iudi¬
cari et nos temeritatis arguet. qui de
occultis suis rep̃hendimus quod non
ꝓbauimus. Fateor suspiciosus sum in
hac parte. et nescio an uł simplicissimꝰ
quis secus sentire possit. quippe in tam
manifesta comectura. Ut enĩ simplicẽ
referam brecrder actionem. pͥmus aut
inter pͥmos scribit pape innocentio.

Expanded text:
modi, sed de ore suo ipsius eum judico. modi, sed de ore suo ipsius eum judico. In litteris siquidem quas nuper ad cancellarium scripsit familiares, nonne legationis sese et onere et nomine honorari tanto indignius supplicat, quanto humilius? Utinam tamen obtinuisset! Minus forsan nocuisset potita votis ambitio, quam frustrata. Tunc quippe soli, aut pene soli obesset sibi: nunc vero saevit in orbem. Vides quid facit amor gloriae? Legatio, sarcina gravis, humeris praesertim senilibus: quis nesciat? Et tamen homini senissimo gravior videtur poena, reliquum id breve dierum suorum vivere sine hac poena. 2. Sed forte causabitur se de suspicione judicari, et nos temeritatis arguet, qui de occultis suis reprehendimus quod non probavimus. Fateor, suspiciosus sum in hac parte: et nescio an vel simplicissimus quis secus sentire possit, quippe in tam manifesta conjectura. Ut enim simplicem referam breviter actionem, primus, aut inter primos scribit papae Innocentio: 132
Abbreviated transcription (Latin):
ominis et pat̾b honorandis. lemout¬
si. pictauẽsi. petͣ goricensi et scõnensi.
aduersis. Uirtus inpace acquirit᷑. inp̃si¬
ra ꝓbatur: approbatur inuictoria. Tem¬
pus est quo trã siqua est. nec latere iam
nec torpere sinatur: reuerendi et merito
suscipiendi patres. Hostilis siquidẽ gla¬
dius qui uniuerso xp̃i corpori mortem
denuo nunc temporis intentare iidet᷑.
ur̃ĩs potissimũ ceruicib imminet. et in
uos eo acrius quo cominus debachatur:
ita ut ootidianis assultib. aut resistere
fortiter. aut turpiter quod absit cedere
compellamini. Namis qui amat pͥma¬
tum gerere inter uos diotrepes. nonss¬
cipit uos. Nec eñi agnoscit eum. quel
tota nobiscum amplectitur ȩccłia ueni¬
entem in nomine dñi. Non hunc in¬
quam.s quiuenit in nomine suo. illũ
rccipit. Nec mirum. Et ipse nempe
infatigabilis ad nomen grande mul¬
tum anhelat. etiã in hac ȩtate. Nec sa¬
ne falsa uel incerta opinione ducor.
notare hominem suꝑ uanitate istius¬

Expanded text:
ominis et Patribus honorandis, Lemovicensi, Pictavensi, Petragoricensi et Santonensi, adversis. 1. Virtus in pace acquiritur, in pressura probatur, approbatur in victoria. Tempus est quo vestra, si qua est, nec latere jam nec torpere sinatur, reverendi et merito suspiciendi patres. Hostilis siquidem gladius, qui universo Christi corpori mortem denuo nunc temporis intentare videtur, vestris potissimum cervicibus imminet, et in vos eo acrius, quo cominus debacchatur: ita ut quotidianis assultibus, aut resistere fortiter, aut turpiter, quod absit! cedere compellamini. Nam is qui amat primatum gerere inter vos, Diotrephes, non recipit vos; nec enim agnoscit eum, quem tota vobiscum amplectitur Ecclesia venientem in nomine Domini. Non hunc, inquam, sed qui venit in nomine suo, illum recipit. Nec mirum. Et ipse nempe infatigabilis ad nomen grande multum anhelat, etiam in hac aetate. Nec sane falsa vel incerta opinione ducor notare hominem super vanitate istius
Abbreviated transcription (Latin):
lisq ꝑsona. tanti boni mediator atq mi¬
nister assumor:s uobis quoq ꝑtalem
nichilomintis honor est flecti adpacem.
et concordiam tucinorum urõrum: quos
nec multarum cititatum hostilis impe¬
tus ut bene notum est mundo.cedere
aliquando compulit. Itaq festinans
ad concilium. sꝑo me rediturum ꝑ uos:
et ꝓbaturum de grã quam ꝓmittitis.
Qu autẽ grãm dedit: faciat ne in meua¬

Expanded text:
lisque persona, tanti boni mediator atque milisque persona, tanti boni mediator atque minister assumor; sed vobis quoque per talem nihilominus honor est flecti ad pacem et concordiam vicinorum vestrorum, quos nec multarum civitatum hostilis impetus, ut bene notum est mundo, cedere aliquando compulit. Itaque festinans ad concilium, spero me rediturum per vos, et probaturum de gratia quam promittitis. Qui autem gratiam dedit, faciat ne in me va
Abbreviated transcription (Latin):
recipit hoc sacrificium de manib tirĩs.
Quod autẽ et paci terrȩ intenditis: facitis
quod filii pacis. Et ego fr̃s particeps. et
socius gaudii tir̃i fieri cupiens. iuxta pe¬
ticionem urãm ad uos cum dilectis fr̃ib
nr̃is nunciis tirĩs ueniebam: de quib
michi scͥpsistis. plenus scd̾m rationem
inbeneplacito dei satisfacturus. S qͥa
tempus breue est quo ad concilium festi¬
namus: non grauet uos usq ad reditum
non nullus michi locus gratie
ap̃uos est. Et qm̃ meũ non in¬
tienio meritum:diuinitus credo datum.
Non recuso fauorem ingentis insignisq
popłi. amplector oblatam grãm. et ob¬
tuis manib głose ciuitatis deuotionem
deuotus excipio. p̃sertim hoc tp̃r. quo
abiecto errore scis maticorũ ad sinum ma¬
tris ȩccłiȩ cum gaudio totius orb reuersa
est. Arbitror tñ non solum mͥ głandum
quod inuitor ad pacem querendam.et a
famosissima urbe cum sim pauꝑ ignobi¬

Expanded text:
recipit hoc sacrificium de manibus vestris! recipit hoc sacrificium de manibus vestris! Quod autem et paci terrae intenditis, facitis quod filii pacis. Et ego, fratres, particeps et socius gaudii vestri fieri cupiens, juxta petitionem vestram ad vos cum dilectis fratribus nostris, nuntiis vestris, veniebam, de quibus mihi scripsistis, plenius secundum rationem in beneplacito Dei satisfacturus. Sed quia tempus breve est quo ad concilium festinamus; non gravet vos usque ad reditum nonnullus mihi locus gratiae apud vos est, et, quoniam meum non invenio meritum, divinitus credo datum. Non recuso favorem ingentis insignisque populi. Amplector oblatam gratiam, et obviis manibus gloriosae civitatis devotionem devotus excipio: praesertim hoc tempore, quo abjecto errore schismaticorum, ad sinum matris Ecclesiae cum gaudio totius orbis reversa est. Arbitror tamen non solum mihi gloriandum, quod invitor ad pacem quaerendam; et a famosissima urbe, cum sim pauper ignobi
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑta sis plenitudinẽ apłicȩ potestatis. au¬
ctoritatis integͥtatem. nonne huiꝰmodi aut
sedtictus est. aut seducere utilt: S fac qđ
dico.: nam egote non seduco. Conuertere
mag̃ ad humilitatem: ad mansuetudinẽ.
Siquidẽ et humilib dat ds̃ grãm: et man¬
sueti hereditabunt terram. Esto cauta
dñẽ et matris tue recuꝑatam seruare grãm.
Et sic ei placere studeas de reliquo: quatinꝰ
Oplaceat ei non solum sertiare tibi que red¬
didit: s etiã adicere que nondum dedit.
enedicti uos a dño. quorum stu¬
dio et industria. ciuitas ur̃a liberata ẽ.
ab errore:et relicto scismate ad catholi¬
cam rediit unitatem. Exiit sermo iste
inter catholicos. audiuit et letata ẽ syon.
et est uob̃ gła coram deo. et omm populo.
Quam letis amplexib mater eccłia colli¬
git tot et tantorum multitudinem fili¬
ogeri orum: quos se amisisse dolebat.¬
rint. : Qtiam leto et sereno uultu ds̃ pat̾

Expanded text:
experta sis plenitudinem apostolicae potestatis, auexperta sis plenitudinem apostolicae potestatis, auctoritatis integritatem, nonne hujusmodi aut seductus est, aut seducere vult? Sed fac quod dico: nam ego te non seduco. Convertere magis ad humilitatem, ad mansuetudinem: siquidem et humilibus dat Deus gratiam , et mansueti haereditabunt terram . Esto cauta dominae et matris tuae recuperatam servare gratiam: et sic ei placere studeas de reliquo, quatenus placeat ei non solum servare tibi quae reddidit, sed etiam adjicere quae nondum dedit. enedicti vos a Domino, quorum studio et industria civitas vestra liberata est ab errore, et relicto schismate ad catholicam rediit unitatem. Exiit sermo iste inter Catholicos: audivit et laetata est Sion, et est vobis gloria coram Deo et omni populo. Quam laetis amplexibus mater Ecclesia colligit tot et tantorum multitudinem filiorum, quos se amisisse dolebat! quam laeto et sereno vultu Deus pater
Abbreviated transcription (Latin):
Porro in ꝓmptu est ei omnẽ ulcisci mobe¬
dientiam: siquis forte reluctari conatus
fuerit:. Deniq ꝓbastiet tu. Quid eñ con¬
tulit tibi uetus tua rebellio. et recalcitra¬
tio male suasa a pseudo ꝓpħs tuis:Quẽ
fructũ habuisti. in quib nunc erubescis ͤ
fgnosce potiꝰ in qua potestate. gła et hono¬
re suffraganeorũ tuorum. tam diti pͥuata
extitisti. Quis ꝓte ualuit obuiare apłicȩ
auctoritatis iustissimȩ scueritatr cum ꝓ¬
uocata tuis excessib decreuit tetuis illis
antiquis ac p̃claris ornamentis nudare.
mutilare menbris: Et hodie confusa et
truncata iaceres: si non benignius ꝗtiã po¬
tentius tecum actum fuisset. Qtus eã pro¬
hibere ualebit: etiã a grauiorib si rursum
quod absit adieceris ꝓuocare: Uide ne pa¬
tiaris recidiuum: quia ꝓcerto nͥ fallor. ñ
tam facile denuo pot̾it intieniri remediũ
Siquis itaq dixerit tibi. partim oportet
obedire. partim non oportet. cum tuinte

Expanded text:
Porro in promptu est ei omnem ulcisci inobePorro in promptu est ei omnem ulcisci inobedientiam, si quis forte reluctari conatus fuerit. Denique probasti et tu. Quid enim contulit tibi vetus tua rebellio et recalcitratio male suasa a pseudoprophetis tuis? quem fructum habuisti, in quibus nunc erubescis? Agnosce potius in qua potestate, gloria et honore suffraganeorum tuorum tam diu privata exstitisti. Quis pro te valuit obviare apostolicae auctoritatis justissimae severitati, cum, provocata tuis excessibus, decrevit te tuis illis antiquis ac praeclaris ornamentis nudare, mutilare membris! Et hodie confusa et truncata jaceres, si non benignius quam potentius tecum actum fuisset. Quis eam prohibere valebit etiam a gravioribus, si rursum quod absit adjeceris provocare? Vide ne patiaris recidivum: quia pro certo, nisi fallor, non tam facile denuo poterit inveniri remedium. Si quis itaque dixerit tibi: Partim oportet obedire, partim non oportet; cum tu in te
Abbreviated transcription (Latin):
torem salutis tuȩ. Romana eccłia ual¬
de clemens est:s mchilominus potens.
fidele consilium et om̃i acceptione dig¬
num. noli abuticlementia: ne potentia
oppͥmaris. S dicit aliquis. Debitam ei
reuerentiam exhibebo: et nichil ampliꝰ.
Osto.fac quod dicis: quia si exhibeas de¬
bitam: et om̃imodam. Plenitudo siqui¬
dem potestatis suiꝑ uniuersas orbis ec¬
cłias. singulari p̃rogatiua apłicȩ sedi
donata est. Qui gͥ hiue potestati resistit.
dei ordinationi resistit. Pot̃ si utile iti¬
dicauerit nouos ordinare ep̃atus: ubi
hactenus non fuertint. Pot̃ eos qui st̃.
alios de pͥmere. alios sublimare.pro ut
ratio s dictauerit. ita ut de epĩs creare
archiepõs liceat: et e conu̾so. si necẽe ui¬
sum fuerit. Potest afinib terrȩ sublimes
qtiascũq ꝑsonas eccłasticas euoca.ii. ui¬
re.et cogere ad suam p̃sentiam ñ diola
semel aut bis: s quotiens expedire uidebit:

Expanded text:
torem salutis tuae. Romana Ecclesia valtorem salutis tuae. Romana Ecclesia valde clemens est, sed nihilominus potens. Fidele consilium, et omni acceptione dignum: Noli abuti clementia, ne potentia opprimaris. 2. Sed dicit aliquis: Debitam ei reverentiam exhibebo, et nihil amplius. Esto, fac quod dicis; quia si exhibeas debitam, et omnimodam. Plenitudo siquidem potestatis super universas orbis Ecclesias, singulari praerogativa apostolicae Sedi donata est. Qui igitur huic potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Potest, si utile judicaverit, novos ordinare episcopatus, ubi hactenus non fuerunt. Potest eos qui sunt, alios deprimere, alios sublimare, prout ratio sibi dictaverit, ita ut de episeopis creare archiepiscopos liceat, et e converso, si necesse visum fuerit. Potest a finibus terrae sublimes quascunque personas ecclesiasticas evocare, et cogere ad suam praesentiam, non semel aut bis, sed quoties expedire videbit.
Abbreviated transcription (Latin):
Bene uob̾cum facit ds̃: bene uob̃cum
facit romana eccłia. Facit ille quod pa¬
ter: facit illa quod mater. Et reuera
quid uob̾ debuit facere et non fecit :
Si postulastis mitti uobis de curia
honorabiles ꝑsonas ad honorem dei et
urm: factum est. Si postulastis confir¬
mari quod unanimitas ur̃a de uenera¬
bilis patris ur̃i electione firmauerat.
factum est. Si uoluistis licuisse tiobis
quod illicitum nͥ ꝓmagna quidẽ ne¬
cessitate sacricanones iudicant. trans¬
lationem ep̃i scilicet. inarchiep̃atum:
concessum est. Si rogastis erui ciues
urõs de tuncłis plac̃ntinorum. qđ utiq
ego p̃termittere nec uolo nec ualeo: et
hoc factum est. In quo postremo quecũq
rationabilis petitio filiȩ non dico reptil¬
sam. s tił moram passa est apud piam
matrem:En ad complementum pal¬
lium p̃sto est: plenitudo honoris. Nunc
uͦ audi me inclita plebs. gens nobilis.
ciuitas głosa. ftdi inquã me. tieritatẽ
dico. non mentior. dilectorem tui. zela¬

Expanded text:
Bene vobiscum facit Deus: bene vobiscum facit Romana Ecclesia. Facit ille quod pater: facit illa quod mater. Et revera quid vobis debuit facere, et non fecit? Si postulastis mitti vobis de curia honorabiles 141 personas ad honorem Dei et vestrum, factum est. Si postulastis confirmari quod unanimitas vestra de venerabilis patris vestri electione firmaverat, factum est. Si voluistis licuisse vobis quod illicitum, nisi pro magna quidem necessitate, sacri canones judicant, translationem episcopii scilicet in archiepiscopatum, concessum est. Si rogastis erui cives vestros de vinculis Placentinorum, quod utique ego praetermittere nec volo nec valeo; et hoc factum est. In quo postremo quaecunque rationabilis petitio filiae, non dico repulsam, sed vel moram passa est apud piam matrem? En ad complementum pallium praesto est, plenitudo honoris. Nunc vero audi me, inclyta plebs, gens nobilis, civitas gloriosa. Audi, inquam, me veritatem dico, non mentior dilectorem tui, zela