comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. fũ it olim ꝯsuᵈ ͦ.ꝙ. c̃ aͥs uellet inire fedꝰ q̃dã porca sacficare
in hũc mod̾. maior et ꝑte ista maior ex ꝑte illa. su eẽt imꝑa¬
tor sũ rex sũ aliꝰ pͥnceps tenebant porcã illã. ⁊ illã ꝑcutiebant
⁊ tͤpit̾ occidebant .q. sic occid̾e̾t᷑ ille qui apacto iesiliret. ⁊ m̃ dic¬
tũ ẽ fedꝰ aporca fede. ⁊ tͦpit̾ occisa cꝰ mors aptabat᷑ e qui apacto
uesiliret. Uñ inur᷑. ictũ ẽ fedꝰ int̾ eos. hĩc eiꝰ dñs Ror᷑ fadꝰ i fide.

Expanded text:
a sacrificaretur in hunc modum: maior ex ista parte et maior ex illa, sive esset imperator sive rex sive alius princeps, tenebant porcam illam et illam percutiebant et turpiter occidebant, quasi sic occidatur ille qui a pace resilierit, et inde dictum est fedus a porca fede et turpiter occisa cuius mors optabatur ei qui a pace resiliret; unde invenitur ‘ictum fedus inter eos ’; hinc
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e. t̾cie ꝯui.Illigo . as. int̾ligo.as. ꝓligo . as. ꝑligo as. p̾ligo. as.
ositas. tis. Subligo. as .i. subtꝰ ligare. uñ ħ subligar.ris .i. succĩc¬
toriũ sic̃ brachariũ ⁊ subligar uocat᷑ ꝗlibet ligom̃ ł ligła cali¬
gar̃ ł fascia qualigabantur ingͥua pantominioꝵ ł pũoꝵ mi¬
noꝵ. ne solũentur in libidĩem ł ne coient. Iuͭ. Tirsũq teuent

Expanded text:
gationis; illigo -as, interligo -as, proligo -as, perligo -as, preligo -as, subligar -ris, idest succinctorium, scilicet bracarium; vel subligar vocatur quodlibet ligamen vel ligula caligarum vel fascia qua ligabantur inguina pantomimorum ne solverentur in libidinem vel ne coirent; Iuvenalis 6, 70 ‘t
Abbreviated transcription (Latin):
modicã accip̃. ⁊ frum̃tũ modic̃. ⁊ ht̃ humectatõis płꝙͥ  om̃is
panis. Uñ fungie nͥ accep̃ ap̃ dc̃o aĩali ꝑꝑ humorẽ ⁊ candorẽ.
miar̃. uillosũ. comis maͦt p̃minẽtib dotile. ad seritatis ob¬
liuionẽ. It̃ a fingo hͥ fingites tis. lap̃ capadocie duricia mar¬
moris cãdidꝰ ⁊ tͣnslucẽs ex qͦ ꝗdã tẽplũ ꝯstrustũ ẽ a qͦdã rege
forib aureis. quib clausis claritas diurna intꝰ erati fingo ꝯ
.i. exp̃sse finge̾. Uñ ħ effigies. ei .i. ymago. ⁊ hĩc gio as. effi

Expanded text:
 humectationis plus quam omnis panis, unde et sfungie nomen accepit a predicto animali propter humorem et candorem, miarum villosum, comis maximis prominentibus, docile ad feritatis oblivionem. Item a fingo hic fingites -tis, lapis Cappadocie duritia marmoris, candidus et translucens, ex quo quoddam templum constructum est a quodam rege, foribus aureis, quibus clausis claritas diurna erat intus. Fingo cidest expresse fingere, unde hec effigies -ei, idest ymago; hinc effi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ab eiꝰ stirpe tͣnsiret deꝰ nͨ ꝑseũaret in eis tͣnslata ad
gentes grã. Ex ip̃o it orti sunt hebrei ⁊ dci. ⁊ ab heber hebreꝰ¬
transiret. ⁊ recedẽt. ł ħ noĩe uidĩ uocati sũt ex quo mare
rubrũ transier̃t. Uñ hebi deĩ sũt quidã hetici.ꝙ. transitor es
quo ñ admouent᷑ ut de peiorib ad meliora transeant. ⁊ pͥstino
errores pelinquant. ⁊ ab hebrtꝰ. hebraitꝰ .a. ũ. Nebenꝰ .ii. ꝑħ¬

Expanded text:
 ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, translata ad gentes gratia; ex ipso enim orti sunt Hebrei et dicti. Ab Heber hebretransiret et recederet; vel hoc nomine Iudei vocati sunt ex quo Mare Rubrum transierunt; unde Hebrei dicti sunt quidam heretici quasi transitores, quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora transeant et pristinos errores relinquant. Et ab hebreus hebraicus -a -um. H 12
Abbreviated transcription (Latin):
d.Lamuel salomẽ. Langueo. gues. gui u infirma¬
ri. egrere ł defic̾e. ł stuꝑe ł pigresc̾e. uñ ħ langor. oris
dolor labor infirmitas. stupor. pigͥtia. defectꝰ. ⁊ hinc orosꝰ
a .ũ. plenꝰ langore. It̃ a latigueo. guidꝰ. a ũ. infirmꝰ ł eitor¬
stupidꝰ ł defectus. ⁊ ꝯꝑa. uñ adũ. ⁊ ħ ditas tis. It̃ alãgueo
gueo.es .i. ualde languere. relangueo. es. it̾m languere.¬

Expanded text:
LAMUEL, Salomon. L 18 LANGUEO -gui, idest infirmari, egrere vel deficere vel stupere vel pigrere, unde hic langor -ris, dolor, labor, infirmitas, stupor, pigritia, defectus; et hinc langorosus -a -um, plenus langore. Item a langueo languidus -a -um, infirmus vel excorsgueo -es, valde languere; relangueo -es, iterum languere
Abbreviated transcription (Latin):
ħoł li ⁊d̾ sectariꝰ a seita ꝑte. Est i ul pars. agii. Seitariꝰ
duar̃ librar̃ fit. qui bis assumptus est: dr̃ bilibris. assũptꝰ
quat̾ fit de g̾co noiẽ cerix. qͥnquies ꝯplicatꝰ qͥnarẽ suͥ gomor
facit. addice seitũ reddit ꝯgiũ. Nam ꝯgiꝰ sex metit᷑ secta¬
riis ⁊ hinc sextarii nom̃ tinctũ. Et uota ꝙ sextariꝰ sũ dicis
m̃suratũ sũ m̃sura sũ qnͣtitas illi m̃sure adiacens. sũ ad a

Expanded text:
itur sextarius a sexta parte, est enim sexta pars congii; sextarius duarum librarum est, qui, bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis, et hinc sextarii nomen tractum est. Et nota quod sextarius, sive dicatur mensuratum, sive mensura, sive quantitas illi mensure adiacens, sive aliq
Abbreviated transcription (Latin):
braccata. Gallia comata ẽ lõgobardia. s ab alpibs usq ad
rubiconẽ. Gallia togata ẽ ab alpibs us ad mare b̾ͥcantuc̃.¬
Gallia bitccata ẽ q̃ reno adiacet ut ꝑs burgundie. lotorĩgia
fland̾a. colonia. t̾ra ligoñsiũ. ⁊ q̃dũ alie regiones ꝯtmẽt᷑
in gallia braccata.⁊ hinc ga᷑ uꝰ.a. ũ. Ri gentile. Uñ licꝰ ⁊ canꝰ

Expanded text:
bracata: Gallia comata est Lombardia, scilicet ab Alpibus usque ad Rubiconem; Gallia togata est ab Alpibus usque ad mare britannicum; bracata que Reno adiacet, ut pars Burgundie, Lotaringia , Flandria, Colonia, terra Lingonensium, et quedam alie regiones continentur in Gallia bracata. Et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ł q. ꝑt̃ ad electõnẽ. ⁊ ẽ elig̾e ꝓͥe de duob pp̃oᷤ unũ accipere
⁊ alt̾m duitt̾e. ñ it eligit qui nͭ accipit. ł qui oĩa accipit
excellens. nobił. utit pulcħ. lonꝰ. boã it ⁊ płchͣ elegenda t̃raꝑoᷤ¬
Uñ adũ. ⁊ ħ eligentia e. p̃stantia. excellentia pulchͥtudo. ua¬
litudo. Ĩ ab eligo ħ y lex cis. arbor glandifa .q. elex ab eligã¬
Do. qi eiꝰ arboris tructũ pͥm̃ hõẽs elegerunt. s. Uñ ylignꝰ aũ.¬

Expanded text:
 proprie, de duobus propositis unum accipere et alterum dimittere: non enim eligit qui nichil accipit vel qui omnia accipit,excellens, nobilis, utilis, pulcher, bonus; bona enim et pulcra eligenda um; et hec elegantia, prestantia, excellentia, pulchritudo, valetudo. Item ab eligo hec ylex -cis, arbor glandifera, quasi elex ab eligendo, quia huius arboris fructum primum homines elegerunt sibi, unde ylignu
Abbreviated transcription (Latin):
homiñ ꝑ .xii. signa describunt. syde̾ũq csũ mascentiũ mo¬
⁊es actꝰ ⁊ euentus p̃dicare conantur .i. quis quali signo
fuit natus aut quẽ affertũ uite h̃at qui nascitur hii suit
.i. pͥncipał medicꝰ qui optime scit mẽderi genesi. s.nͭ. ⁊ ħ ⁊
genesi loquens. sicut matħs uñ fortunatꝰ quox sac̃ ex¬

Expanded text:
scribunt, siderumque cursu nascentium mores et actus et eventus predicare conantur, idest quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vite qui nascitur: hii suntidest principalis medicus qui optime scit mederi genesi, idest naturegenesi loquens, sicut Matheus, unde Fortunatus ‘quorum sacra ex
Abbreviated transcription (Latin):
ci ⁊ gades ł dis insula est infine hispanie q̃ dirunit euro¬
pã ab affrica. in qua ħcłis colũpne inseruntur. que de nͤo
insule gades dcẽ sunt. ⁊ iñ tirreni maris faucib occeani
estꝰ inmutitur. ⁊ ẽ a ꝯtinẽte tr̃a .c. xxͣ. passibs dĩsa quã tyrii
arubro mari ꝓuecti cupientes in lingua suia gadem .i. sep¬

Expanded text:
 Gades -dis insula est in fine Yspanie, que dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columne visuntur, que de nomine insule Gades dicte sunt, et inde extremi maris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, a rubro mari profecti, occupantes, in lingua sua Gadem bis
Abbreviated transcription (Latin):
delicati ꝓͥe ex lacte ⁊ in testinis ftĩ. Uñ galactio s.a.
ũ. delitiosꝰ. It̃ agala clũr galenses qr sunt albi ⁊ flaui. uñ¬
ꝙualeuses.i ualentes ensib qi mnłtũ uaient in ensib
It̃ a gala ħ galilea e. regio palestine sie dicta qi gignit can¬
didiores homines. quã alia regio palestine. ⁊ hĩc leus .a. ũ. ga
galiciani gc̃ã origĩem sͥ asserunt. Uñ ⁊ nͣli ĩgenio calent.
Si quid̾ fertur pꝰ finẽ tͦiam belli teucr̃ morte aiacis frĩs sus
ĩ uisũ patͥ thelamoni dũ ñ reciperet᷑ ĩ regñ cipr̃ ꝯcessisse ⁊iͥq
urbẽ noĩe antiq̃ pat̾e salaminã ꝯdidisse. Iñ ad galicia i pro
fectꝰ ẽ ⁊ poĩtis sedib ex loco gñti nͣ ded̾. It̃ agala ħ gal ma la¬
le. instrum̃tũ c̾doũ. quo coria p̃gantur ⁊ dealbantur iur
tanda corigia q̃ siłr galla uocantur. Uñ gallariꝰ ł gallicariꝰ c̾¬
galꝰ .a. ũ. tã ꝓ gente ꝙͣ ꝓ nonũe illiꝰ gentis. ⁊ dci sunt galli a

Expanded text:
delicati, proprie ex lacte et intestinis facti, unde galacticiosus -a -um, deliciosus. Item a gala dicuntur Gualenses, quidest valentes ensibus, quia multum valent in ensibus. Item a gala hec Galilea -e, regio Palestine, sic dicta quia gignat candidiores homines quam alia regio Palestine; et hinc galileus. GalilGalitiani grecam originem sibi asserunt, unde et naturali ingenio calent, siquidem fertur post finem troiani belli Teucrum, morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Ciprum concessisse, ibique urbem nomine antiqis sedibus, ex loco genti nomen dedit. Item a gala hec galla, instrumentum cerdonum, quo coria purgantur et dealbantur. Et tanda coria, qui similiter galla vocatur; unde gallarius vel gallicarigallus -a -um, tam pro gente quam pro nomine illius gentis, et dicti sunt Galli a
Abbreviated transcription (Latin):
glans. dis. ⁊ sunt iuglandes castanee .q. iouis glandes.qr sint ꝯ¬
socrate.ei. ł qi sint cib ioue clignꝰ. q̃ ałr erocleate dñr. uñ opiꝰ.
lt̃ a uiuo ħ uino nis. q uiuans nouis. Est it iuno diã bonitas
q̃ nouos iuuat. qr cͤata : grã sua nutͥt. ẽ ⁊ aer qui silr̾ uiuat
nouos qr infantes a calido ⁊ hũido ut̾o uetuentes ⁊ siliũ qͣli¬
tatũ bñsitia poscentes. recip̃ fouens humore ⁊ calore. qr ipse

Expanded text:
glans -dis. Et sunt iuglandes castanee, quasi Iovis glandes, quia sunt consecrate ei, vel quia sint cibus Iove dignus, que aliter herocleate dicuntur: unde Opius Item a iuvo hec Iuno -nis, quasi iuvans novos. Est enim Iuno divina bonitas que novos iuvat, quia creata gratia sua nutrit. Est etiam aer qui similiter iuvat novos, quia infantes, a calido et umido utero venientes et similium qualitatum beneficia poscentes, recipit fovens humore et calore, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ rͦo ut q̃c̃q adũ. su ꝓsꝑitates sustinẽt eas in fastis ã notari
fac̾ent illos gͦ dies in quib sͥ male ꝯtig̾at celebrabant ñ cã
sollempnitatis s timore infortunii. ⁊ uocabant᷑ nefastis
illi in quib s bñ ꝯtig̾at uocabant᷑ fasti.q. lictti qr in eis lice
ĩ quo tͣctat᷑ de fastis ⁊ de nefastis dieh a digniori ꝑte ĩtttulaᷤ
lib̾ fastoꝵ hĩc ⁊ ãnales libͥ in qͥb scbebãt᷑ fcã rͦo totiꝰ ãni. siłr¬

Expanded text:
adversitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi male contigerat celebrabant non causa solemnitatis sed timore infortunii et vocabantur nefasti, sed illi in quibus bene contigerat vocabantur fasti, quasi liciti, quia in eis licebin quo tractatur de fastis et nefastis diebus a digniori parte intitulatur liber Fastorum. Hinc etiam annales libri in quibus scribebantur facta Roman
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑindum̃tũ. erat it palliũ suꝑhum̾ale qͦ tora sac̾dotał
tegebat᷑ ambitio. ⁊ erãt duo gn̾a. unũ lineũ ⁊ simplex. ꝙ sa¬
c̃dotes hebũt. aliud ex diu̾sis colorib auro gẽmisq ꝯtertũ
hñs ĩ utͦq hum̾o lapides duos ⁊ smaragdos auro ꝯclusos in
quib sculpta erãt noĩa patͥarchar̃ qͦ olĩ põtifices utebant᷑
⁊ ephat alio noĩe epidimas. It̃ ab epy⁊ oda dr᷑ lib̾ hor epedõ¬
yepodõ .i. equestre ẏpos it eqͦꝰ. equestre id̾o d̾ qr ad mod̾ eqͥ cͦ¬
rẽtis quadã dep̾ssioẽ ⁊ eleuatõe scindit᷑ ħ metr̃ ł epodon in

Expanded text:
ale quo tota sacerdotalis tegebatur ambitio et erant duo genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud ex diversis coloribus auro gemmisque contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos in quibus sculpta erant nomina patriarcharum, quo olim pontifices utebantur. Et ephot alio nomine epindutias. Item ab epy et oda dicitur epodoypodon, idest equestre: ypos enim est equus, equestre ideo dicitur quia ad modum equi currens quadam depressione et elevatione scinditur hoc metrum; vel epodon in
Abbreviated transcription (Latin):
dorsũ at̾uice usq ad renes .q dusũ. qr illa ꝑs corꝑis sit
durior ad mod̾ saxi duri foras ad portand̾. ⁊ ꝑpetiend̾. pale
uͦ sũt dorsi. dextͣ ⁊ leua enunentes partes sic dẽe qi eas p̾mi¬
nꝰ in luctando. qͣs g̾ci palĩ dñt spina est uĩct᷑adorsi siue
ipã medietas sic dcã. qr hẽat spinas ⁊ radiolos acutos eꝰ ũc

Expanded text:
dorsum a cervice usque ad renes, quasi dursum, quia illa pars corporis est durior ad modum saxi, fortis ad portandum et perpetiendum; pale vero sunt dorsi dextra vel leva eminentes partes, sic dicte quia eas premimus in luctando, quod Greci palim dicunt; spina est iunctura dorsi, scilicet ipsa medietas, sic dicta quia habeat spinas et radiolos acutos, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ħetici a quodã ħmogene qui m̃ intͦducens d̾o. ñ¬
apłłat  uta ĩplat elem̃tis s̃̾uientes. Eradite quidam¬
.h. alii. ab eraclio auctore exorti moãchos recipiũt. tñ ꝯ¬
uigia respuunt regna celoꝵ ꝑuulos ħre ñ credt̃. Erci
inie aues dcẽ ab ercinio salta g̾inanie uͥ nascũt᷑ quoꝵ
pẽtie ãdeo lucẽt ut cͥsus illioͦ pateat idicio plumarũ
nꝰ qui smirticos secat cãpos. aquo ⁊ sinirma ẽi ᷤ ⁊ palus¬

Expanded text:
quidam heretici a quodam Ermogene qui, materiam non nApostolus improbat elementis servientes. E 122 ERACLITE, quidam ab Eraclito auctore exorti; monacos tantum recipiunt, coniugia respuunt, regna celorum parvulos habere non credunt. E 123 ERCINIE, aves dicte ab Ercinio saltu Germanie ubi nascuntur, quarum penne adeo lucent ut cursus vie pateat indicio plumarum  qui smirneos secat campos, flu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. dele ⁊ destruere. equiuocatõe istiꝰ u̾bi fil deceptꝰ. cresus
ci oua surripiens foueat. s fuius fructũ ñ ht̃ ñ nã c̃pul¬
li ꝓͥe genit̾tis uocẽ audierunt nͣli qͦdam instinctu. haric q̃
fouit relinqunt. ⁊ ad eand̾e q̃ genuit ieu̾tunt᷑. p̾t̾ea auis
est adeo immunda ꝙ mascłs ĩ mascłm insurgit. ⁊ obliuis¬
cit᷑ sȩxũ libido p̃ceps. ⁊ si mascłs inueñ nid̾ sue ꝯuigis destͥiͥt¬

Expanded text:
 delere, destruere: equivocatione istius verbi fuit deceptus Cresus ci ova diripiens foveat, sed fraus fructum non habet: nam cum pulli proprie genitricis vocem audierint, naturali quodam instinctu hanc que fovit relinquunt et ad eandem que genuit revertuntur; preterea avis est adeo immunda quod masculus in masculum insurgit et obliviscitur sexum libido preceps, et si masculus nidum sue
Abbreviated transcription (Latin):
o ctogitta facit num̃ q̃d̾ hec . R lxxx.
e bdomade spem .s. suscip̃ ordĩe .uii.
.T. centũ tollit c̃ seraginta bicornix .c.lx.
.U. uere pessundans ñ plꝰ qͣm qͥnq redundans.u.
Duplȩx .x. solito decẽ iã more putat᷑. x.
Argolicũ callẽ gͣdit᷑ fac̃.y.q caract᷑ .el.
Ueltuna eeta canit. finẽ bis mille tenere.m.m.

Expanded text:
octoginta facit numerum que dicitur hec r LXXX ebdomade specie s suscipit ordine septem VII t centum tollit cum sexaginta bicornis CLX u vere pessumdans non plus quam quinque redundans V duplex x solito decem iam more putatur X argolicum callem graditur facitque caracter y CL ultima z canit finem bis mille tenere MM.
Abbreviated transcription (Latin):
fatiebat symonẽ deuiare. ł dans uiã qr eiꝰ ꝯsilio oiã agebat pã¬
phil. ł dans ꝯsiliũ sic̃ fatiebat sẏmoni. mͦ ꝓ q̾libet suo fraudu¬
laquar. apis it fũ ad bellũ ꝓ inptissima dimicans adu̾s si sa¬
rã quo ꝑempto cecinit cantic̃. ⁊ iñ loquar dr᷑:
coste gentes unũ. ⁊ id̾ sigc̃ant. ⁊ a deca ħ cas. dis .i. de

Expanded text:
faciebat Symonem deviare; vel dans viam, nam eius consilio omnia agebat Pamphilus; vel dans vana, sicut faciebat Symoni. Modo pro quolibet servo et frauduquia fuit ad bellum promptissima dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum, et inde loquax . D 26 coste, gentos un
Abbreviated transcription (Latin):
Alpha .d. ꝯpar duo ⁊ tͥa noiã portat .cc .coc.
ł qͦ ducẽti seu qͥnqͣginta tenet᷑ .cc. uł .l.
bͥ ata quat̃ decẽ gerit.ẜ. q̃ distat ab alpha . xl.¬
Lcit̃a .h. qͦndã duocentũ notaq quondã .oc.
.I. retinet cẽtũ. uocalib una tenet᷑.

Expanded text:
alpha d compar duo et tria nomina portat CCCCC e quoque ducenti seu quinquaginta tenetur CC vel exta quater decem gerit f que distat ab alpha XLlittera h quondam ducentum notaque quondam CC i retinet centum, vocalib
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ corimbantes sac̃dotes cybeles ꝙ coro boantes. It̃ hͥ corꝰ d̾ que
dã m̃sura. xxͣxͣ modioꝵ s ħ ex heboͦ desdendit qui uocatur
cora. a siłitũdie collis. oria enĩ hebiͣce colles appłłatit᷑. ara
durescit. ⁊ rubescit. ⁊ lapidescit. Itaq accupari ⁊ euelli rechi¬
bs solet aut alicͥ ferram̃to p̃cidi. Uñ corauliꝰ dẽs est. C o
ualliticꝰ lapis ẽ ĩ asia reꝑtꝰ. s corĩthꝰ ĩ corĩtho pͥm̃ reꝑtꝰ. ex
⁊ durior pario. Corsa q̃dã mulier fuit de ligͤia q̃ c̃ taur̃s
ex gge quẽ ꝓpe litora regebat cͣnare solitũ. ⁊ ꝑ int̾ualla cor¬
t̃ꝑe actũ remeare uidet᷑. Cupiẽs scire pabła incognita
taur̃ a cet̾is digͤcliẽtẽ usq ad ĩsulã nauigio ꝑsecuta est
cꝰ egͦssu ĩsule fercilitatẽ cognoscẽtes liges ratib illuc ꝓ¬

Expanded text:
t coribantes sacerdotes Cibelis, quasi coroboantes. Item hic corus dicitur quedam mensura XXX modiorum, sed hic ex hebreo descendit, qui vocatur ‘cora’ a similitudine collis: ‘coria’ enim hebraice colles appellantur; coadurescit et erubescit et lapidescit; itaque occupari et evelli retibus solet aut acri ferramento precidi, unde corallius dictus est. C 241 CORALLITICUS lapis est in Asia repertus, sed corinthius et durior pario. C 243 CORSA quedam mulier que fuit de Liguria, que, cum taurum ex grege quem prope litora regebat tranare solitum et per intervallum corpore auctum remeare videret, cupiens scire pabula sibi incognita, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est, cuius regressu, insule fertilitatem cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ad t̃gendas feces ocłoꝵ. ⁊ ħ collirida. de. panis tenuis ⁊
.q. subrin̾iciꝰ. Uñ iosephꝰ ĩ. uiiͦi. tamar cõsꝑsas fatiens colli¬
ridas easq fringñs optulit frĩ ł collirida panis modicus
⁊ tͥangłs coctꝰ ⁊ frictꝰ ⁊ ut dñt: panis qui uulgo dͤ colliri¬
dauocat᷑. It̃ a collo ħ collobtũ. bii palliũ uͥginale usq ad

Expanded text:
n ad tergendas feces oculorum; et hec collirida -de, panis tenuis et quasi subcinericius; unde Iosephus in VII ‘Tamar et sparsas faciens colliridas easque frigens obtulit fratri’; vel collirida panis modicus et triangulus, coctus et frictus et, ut dicunt, panis qui vulgo fita collirida dicitur. Item a collo hoc colo
Abbreviated transcription (Latin):
rigia .e. fuit filia europe. uñ ħ frigia dicta ẽ qdã ꝓ
qualitote it negocii auctores troianis dant diu̾sa noiã
Si uolunt eos appłłare tuidos. appłłant eos friges. uł
frigios si dand generosos dardanidas.⁊ si ꝑsidos. laomedõ¬
tas. si fortes teres. si audaces: hectorxos It̃ afrigia h fu
gũ ir. ł fricellũ q̃dã mitra pontificaleis. qi ĩ frigia meliꝰ fiat.
Uñ costãtuiꝰ imꝑator frigiũ candido spleñdore eiꝰ sacͣtissimo
ũtice imposuimꝰ. Uñ frigio. as. frigiũ appon̾e ł frigio oina¬
uocat᷑. hi artifices frigioges dnr. qi ĩ frigia reꝑta ẽ ł qr illi ꝑi¬
ti sunt in tali ueste fatieñda. It̃ afrigia dr᷑ h frigꝰ qͥdã lap̃ qui

Expanded text:
RIGIA -e fuit filia Europe, unde hec Frigia dicta est quedamqualitate enim negotii, auctores dant Troianis diversa nomina: si volunt eos appellare timidos, appellant eos Friges vel Frigios; si generosos, Dardanidas; si perfidos, Laomedontidas; si fortes, Troes; si audaces, Hectoreos. Item a Frigia hoc gium, idest frisellum vel quedam mitra pontificalis, quia in Frigia melius fiat; unde Constantinus imperator ‘frigium candido splendore eius sacratissimo vertici imposuimus’, unde frigio -as, idest frigium apponere vel frigio orna huius artifices frigiones dicuntur, quia in Frigia reperta est vel quia illi periti sunt in tali veste facienda. Item a Frigia hic frigius dicitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam requiritis: ego non ar¬
bitror minora uota impedire de¬
bere maiora: nec deum exigere qͦd¬
cunq sibi ꝓmissum bonum. si ꝓ eo
melius aliquid fucrit ꝑsolutum.
Enumuero alicui forte debenti uob
duodecim nummos: nunquid si ꝓ
eis die constituto marcã solueret ar¬
genti. iuste irasceremini: Iam si &
ab huius epõ aliquid timetis. secu¬
rum uos reddo. quia ñ solum ei si
quod huic auxilium impederitis
non displicebit: s etiã ualde gra

Expanded text:
sententiam, ego non arbitror minora vota impedire debere majora; nec Deum exigere quodcunque sibi promissum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim nummos, nunquid si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non displicebit, sed etiam valde gra
Abbreviated transcription (Latin):
tremum. qđ utiq magis scͥbere qͣm
ꝓloqui possum. adhuc audite. uł po¬
tiꝰ legite. Si adhuc steterit. ꝓhdo¬
lor uerendum ne ipsius statꝰ uester¬
sit casus. dum quicqͥd adiecerit ut¬
pote mala arbor que ñ pot̃ nͥ malos
fructus facere. non illis iam s uob̾
merito imputetur.

Expanded text:
tremum, quod utique magis scribere, quam tremum, quod utique magis scribere, quam proloqui possum, adhuc audite, vel potius legite. Si adhuc steterit, proh dolor! verendum, ne ipsius status sit vester casus, dum quidquid adjecerit, utpote mala arbor, quae non potest nisi malos fructus facere , non illi jam, sed vobis merito imputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑata furit. Currit adla¬
queum homo ꝑditionis. & debital
iam olim inse sententiam dãpnatio¬
uis accelerat: Sel nunc manifesta
sunt peccata eius precedentia ad u¬
dicium. Anticipat manum succiso¬
ris arbor maledicta & spinosa. & cunc¬
set. quã scĩ illi. quos contra ius & fas
male stando deiecit. Etenum si non
staret. stantes minime deiecisset.
Et illi quidem in innocentia sua. &.
ꝓ innocentia corruerunt multome¬
liꝰ stantes. s sanguis innoxiꝰ de ma¬
nu illorum ꝓculdubio requiretur.
qui uires furtiuas tam noxie ne sta¬
tim corrueret minstrauerunt. Cla¬
mat contra eorum capita sanguis scõ¬
rum de terra. quorum anime in ma¬
nu di sunt. & iam non tanget eos tor¬
mentum malicie: yerũtam̃ iuscera
mea erant. effusa sunt. non recipio
de uerbis consolationem. Et si pos¬
sent ẽẽ qualicũq solatio siue reme¬
dio. deficiunt tam̃ p̃ dolore. merore
precluduntur. interrũpuntur sin¬
gultib. &num tam̃ ipsumq ex¬

Expanded text:
erata furit. Currit ad laqueum homo perditionis, et debitam jam olim in se sententiam damnationis accelerat. Vel nunc manifesta sunt peccata ejus, praecedentia ad judicium. Anticipat manum succisoris arbor maledicta et spinosa, et cuncset, quam sancti illi, quos contra jus et fas male stando dejecit? Etenim si non staret, stantes minime dejecisset. Et illi quidem in innocentia sua, et pro innocentia corruerunt, multo melius stantes: sed sanguis innoxius de manu illorum procul dubio requiretur, qui vires furtivas tam noxiae arbori, ne statim corrueret, ministraverunt. Clamat contra eorum capita sanguis sanctorum de terra, quorum animae in manu Dei sunt, et non tanget eos tormentum malitiae. Verumtamen viscera mea erant: effusa sunt; non recipio de verbis consolationem. Etsi possent esse qualicumque solatio sive 250 remedio, deficiunt tamen prae dolore, moerore praecluduntur, interrumpuntur singultibus. Unum tamen ipsumque ex
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i in eccłia sua tam preclaros uoluit
esse pastores. qui noui ħetici calũpniis
studeant obuiare. ꝙ immacłatam spon¬
sam uni uiro uirginem castam exhibe
xp̃o. Nos itaq qui in beati petri cathe¬
dra cui adũo dictum ẽ. & tu aliqñ cm¬
uersus confrma fr̃s tuos. licet indign
tinata nob̾ a ur̃a discretione capitula.
&. uniu̾sa ipsius petͥ ꝑuersa dognata
scõꝵ canonum auctoritate cum suo auc¬
tore dampnauimꝰ. eiq tanquã hetioi
ꝑpetuum silentium imposumꝰ: Um¬
uersos qͦ erroris sui sectatores. &. defen¬
sores. a fidelium consortio sequestran¬
dos excõmunicationis uincło innodan¬
dos esse cersemus: Dat

Expanded text:
nostri in Ecclesia sua tam praeclaros voluit nostri in Ecclesia sua tam praeclaros voluit esse pastores, qui novi haeretici calumniis studeant obviare, et immaculatam sponsam uni viro virginem castam exhibere Christo. Nos itaque qui in beati Petri cathedra, cui a Domino est dictum: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos, licet indignitinata nobis a vestra discretione capitula et universa ipsius Petri perversa dogmata sanctorum canonum auctoritate cum suo auctore dampnavimus eique tamquam heretico perpetuum silentium imposuimus. Universos quoque erroris sui sectatores et defensores a fidelium consortio sequestrandos et excommunicationis vinculo innodandos esse censemus. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nemo clericꝰ uł militaris uł altiꝰ
cunus lib& conditionis de fide xp̃iana
publice tractare conetur in posterum.
Nam inuiriam facit iudicio reu̾entissime
sẏnodi. si quis semel iudicata & recte dis¬
posita reuoluere. & it̾m disputare contñ¬
dit. &. in contemptores huius legis tanꝙͣ
in sacͥlegos pena ñ deerit. Igitur si cłicꝰ
erit qui publice tractare de religione
ausus fu̾it. consoctio cłicorũ remouebitur.
Dolemus aut̃ qm̃ sicut litterarũ ũrarũ in¬
spectione. & missis a ur̃a fr̃nitate nob̾ er¬
roꝵs capitulis cognouimus in nouissimis
dieb quando instant ꝑicłosa tempora
in petri abeilardi ꝑniciosa doctrina
& p̃dictoꝵ hereses. & alia ꝑuersa dog¬
mata catholice fidi obuiantia pullu¬
lare ceꝑunt. Uerum in hoc maxime
consolamur. &. om̃ipotñti dño gr̃as agi¬
mus. qui in partibus ur̃is ꝓ patͥb tales
filios suscitauit. &. tempore apłatus

Expanded text:
dicens: « Nemo clericus, vel militaris, vel alterius dicens: « Nemo clericus, vel militaris, vel alterius cujuslibet 187 conditionis, de fide christiana publice tractare conetur in posterum. Nam injuriam facit judicio reverendissimae synodi, si quis semel judicata et recte disposita revolvere, et iterum disputare contendit: et in contemptores hujus legis, tanquam in sacrilegos, poena non deerit. Igitur si clericus erit, qui publice tractare de religione ausus fuerit, consortio clericorum removebitur. » 3. Dolemus autem, quoniam, sicut litterarum vestrarum inspectione, et missis a vestra Fraternitate nobis errorum capitulis cognovimus, in novissimis diebus, quando instant periculosa tempora, in Petri Abaelardi perniciosa doctrina et praedictorum haereses, et alia perversa dogmata catholicae fidei obviantia pullulare coeperunt. Verum in hoc maxime consolamur, et omnipotenti Deo gratias agimus, qui in partibus vestris pro patribus tales filios suscitavit, et tempore apostolatus
Abbreviated transcription (Latin):
& fact̾a ẽ ineccłia tranquillitas magna.
S quia hostis humani g̾nis semꝑ cireuit.
quereus quem deuoret. ad inpugnandã
sinceritatem fidĩ fraudulentam heticoꝵ
fallaciam subindurit. Contra quos uiri
eccłiarum pastores uiriliter insurgentes
eorum praua doginata cũ ipsoꝵs auctori¬
bꝰ condempnarunt. In magna namq ni¬
cena sẏnodo arriꝰ hereticꝰ est dampnatꝰ.
Constanti politana sẏnodus manicheum
ħeticum debita sentnͣtia condempnauit.
In ephesina synodo nestoeuis condignam
sui erroris dampnationem excepit. Cal¬
cedonensis qͦ synodus nestorianam here¬
sim & euticianam cum dioscoro & eius cõ¬
plicib iustissima sentñtia confutauit:
Nartianus pret̾ea licet laicus xanissimus¬
tam̃ imꝑator catholice ficłi amore succen¬
sus. predecessori nr̃o scĩssimo pape ioħi
scribens. aduersus eos qui sacra mysteria
ꝓphanare contendunt. unt̾ cet̾a sic loquit᷑

Expanded text:
et facta est in aecclesia tranquillitas magna. et facta est in aecclesia tranquillitas magna. Sed quia hostis humani generis semper circuit, querens quem devoret, ad impugnandam sinceritatem fidei fraudulentam hereticorum fallaciam subinduxit. Contra quas veri aecclesiarum rectores viriliter insurgentes eorum prava dogmata cum ipsorum auctoribus condempnarunt. In magna namque Nicena synodo Arrius hereticus est dampnatus. Constantinopolitana synodus Manicheum hereticum debita sententia condempnavit. In Ephesina synodo Nestorius condignam sui erroris condempnationem recepit. Calcedonensis quoque synodus Nestorianam heresim et Euticianam cum Dioscoro et eius complicibus iustissima sententia confutavit. Martianus prettamen Imperator, catholicae fidei amore succensus, praedecessori nostro sanctissimo papae Joanni scribens adversus eos qui sacra mysteria profanare contendunt, inter caetera sic loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
abbati. salutem. & apłicam bñdictionẽ:
Testante apło sicut unꝰ thominꝰ. ita una
fides esse dinoscitur. in qua tanquam¬
in immobili fundamento pret̾ qđ ne¬
mo pot̾ aliud ponere firmitas catholice
Seccł̃ie inuiolata consistit. Inde ẽ qđ be
atus petrus apłorum pͥnceps ꝓ eximia
huiꝰ fidei confessione. a dño ac saluato
trus &. suꝑ hanc petram edificabo ec¬
cłiam meam. Petram utiq firmitatẽ
fidei & catholice unitatis soliditatẽ
manifeste de signãt. Nec siquid̃ ẽ in¬
consutilis tunica redemptoris nr̃i suꝑ
qua milites sortiti sunt. s eam diui
dere munime potuerunt. Contra ꝗͣ
meditati sunt inania. Astiterunt
reges terre &. pͥncipes conuenerunt
inunum. Uerum apłi duces dñici gͥ¬
gis & eorum successores apłici uiri ar¬
dore caritatis ꝙ. relo rectitudinis suc¬
censi fidem defendere .&. eam in cordib
aliorum ꝓprii sanguinis effusione plan¬
tare non dubitarunt. Demum cessante
ꝑsecutoram rabie imꝑauit dñs uentis.

Expanded text:
abbati, salutem et apostolicam benedictionem. Testante Apostolo, sicut unus Deus, una fides esse dignoscitur, in qua tanquam immobili fundamento, praeter quam nemo aliud potest ponere, firmitas Catholicae Ecclesiae inviolata consistit. Inde est quod B. Petrus apostolorum princeps pro eximia hujus fidei confessione audire meruit: trus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam : petram utique firmitatem fidei, et catholicae unitatis soliditatem manifeste designans. Haec siquidem est inconsutilis tunica Redemptoris nostri, super qua milites sortiti sunt, sed eam dividere minime potuerunt Joan. XIX,meditati sunt inania; adstiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum. Verum apostoli duces dominici gregis et eorum successores apostolici viri ardore caritatis et zelo rectitudinis succensi fidem defendere et eam in cordibus populorum proprii sanguinis effusione plantare non dubitaverunt. Demum cessante persecutorum rabie imperavit Dominus ventis,
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptismo ꝓ miserunt. non irritam
faciant: s. saluã integramq custodiãt.
Talibus itaq talit̃ susceptis absit ut sin¬
ceritatẽ urãm aut insuscipiendo lesã.
aut in retinendo ledendam ẽe credamꝰ:
dũ tam̃ illos si forte infra annum ꝓba¬
tionis qui regłarit᷑ constitutus ẽ. cepta
deserere:⁊ aduos redire uelle cõtigerit:
inuitos non detineamus. Alioqum
tis qui in eis.ẽ. anathemate in consulto
frustra impedire nitamini: nisi forte
quod deus auertat. quȩ ura. non que
ihu xp̃i sunt. querere studeatis.d¬

Expanded text:
in Baptismo promiserunt, non irritam in Baptismo promiserunt, non irritam faciant, sed salvam integramque custodiant. Talibus itaque taliter susceptis, absit ut sinceritatem vestram, aut in suscipiendo laesam, aut in retinendo laedendam esse credamus: dum tamen illos, si forte infra annum probationis, qui regulariter constitutus est, coepta deserere, et ad vos redire velle contigerit invitos non detineamus. Alioquintis qui in eis est, anathemate inconsulto frustra impedire nitamini: nisi forte quod Deus avertat quae vestra, non quae Jesu Christi sunt, quaerere studeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
mediocͥt instruere nos potuit: consci¬
entias tam̃ nr̃as multo inferiꝰ iacentes.
quantũ in nobis ẽ: uehement exterruit.
Quis enĩ nr̃m suã adtendens conuersa¬
tionẽ.tanta de se. ⁊ tam indebita. sine
magno uł metuuł ꝑicło possit audi¬
re: De huiꝰ mõĩ quippe: alieno seuetiã
ꝓpͥo iudicio committ̾e: securum nonẽ.
caritatẽ sollicitam e̾e cogno uimus:
ut securos uos reddamus: noueritis
multoꝵ illustͥum uirorũ. ⁊ maxime.
clarissimi uiri Willͫ. cathalaunensis
ep̃i hortatu ⁊ consilio ad nos declinas¬
se: seq a nobis suscipi multis pcibus
ac supplicationibus inpetrasse. Ea uide¬
licet intentione: ut ob te norem artioris
uite: ab institutionibus beati angͦ.
adobseruantias scĩ benedicti. dĩ adru¬
torio sic transeant.: uit tñ ab enis magi¬
st̾io qui unus ẽ. om̃ibus magister in cȩle
⁊ int̾ra. non discedant: illamq pͥmam
fidem quã apud uos. immo quã pͥmũ

Expanded text:
mediocriter instruere nos potuit, conscimediocriter instruere nos potuit, conscientias tamen nostras multo inferius jacentes, quantum in nobis est, vehementer exterruit. Quis enim nostrum suam attendens conversationem, tanta 14 de se et tam indebita, sine magno vel metu, vel periculo possit audire? De hujusmodi quippe alieno, seu etiam proprio se judicio committere, securum non est. charitatem sollicitam esse cognovimus, ut securos vos reddamus; noveritis multorum illustrium virorum, et maxime clarissimi viri Willelmi Catalaunensis episcopi, hortatu et consilio ad nos declinasse, seque a nobis suscipi multis precibus ac supplicationibus impetrasse: ea videlicet intentione, ut ob tenorem arctioris vitae, ab institutionibus beati Augustini ad observantias sancti Benedicti Dei adjutorio sic transeant, ut tamen ab ejus magisterio qui unus est omnibus Magister in coelo et in terra , non discedant; illamque primam fidem, quam apud vos, imo quam primum
Abbreviated transcription (Latin):
uideri: ne tunc nesciaris ad głam:
sciaris aũt ad penã: Si te xp̃c agnosẽ
inbello: recognoscet incȩlo. Et sieut
ꝓmisit: manifestabit tibi se ipsum.
Si tam̃ ⁊ tu penitendo. resipiscendo.
talem te exbueris: ut cũ fiducia di¬
cere possis. tẽ cognoscam sieut ⁊ cognitꝰ
sum. His interim ãmonitionibus. ue¬
recundũ adolescentis animũ pulsatũ
ee sufficiat: Iam enĩ nostris etiam p̃ei¬
bus ꝓ eo diuna pulsanda ẽ pietas. Que
siadictus nostrarum inuectionũ. eiꝰ m̃¬
tẽ uł parum mollitã inuenerit. confi¬
do de ipsa. quod citiꝰ nos de ipso letifi¬
xbͥrtatio illa in litt̾is ur̃is. tam
salubris. tã cõpendiosamagna
scientie. mira caritatis ui̾e indicia:
mirantibus nobis ⁊ congͣtulantibus.
p̃fert S quod de laudibus nr̃is ꝓ uĩa
deuotione. quȩ tam̃ non ꝓbastis. tam
excellentia p̃misistis: ⁊ si ad humilitatĩ
quoq formam quantũ ex uobis ẽ. non

Expanded text:
videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibueris, ut cum fiducia dicere possis: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . His interim admonitionibus verecundum adolescentis animum pulsatum esse sufficiat. Jam enim nostris etiam precibus pro eo divina pulsanda est pietas; quae si ad ictus nostrarum invectionum ejus mentem vel parum mollitam invenerit, confido de ipsa, quod citius nos de ipso laetifixhortatio illa in litteris vestris tam salubris, tam compendiosa, magna quidem scientiae mira charitatis vestrae indicia, mirantibus nobis et congratulantibus praefert. Sed quod de laudibus nostris pro vestra devotione, quae tamen non probastis, tam excellentia praemisistis; etsi ad humilitatis quoque formam quantum ex vobis est non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bysso: circuis plateas. uicos ꝑambu¬
las: Hec sunt pacis ornam̃ta: non bel¬
li munimenta. An dicis pax. ⁊ nonẽ
par: Purpura non ꝓpulsat libidinẽ
non suꝑbiam. non auaritiã repellitꝰ
& si qua alia ignea immici iacula.
non extinguit. Deniq quod magis
metus: Febre non ꝓhibet. mortẽ non
arcet. Ubi sunt arma bellica: Ubi scu¬
tũ fidĩ: uͥ galea salutis: uͥ pacientie lo¬
rica: Quid trepidas: Plures ft̃ nobisc̃.
quã cũ illis Sume arma. resume iures.
dum adhuc p̃lium aurat: ad sunt an¬
geli spectato res:⁊ ꝓtectores. adẽ ipse
dominus adiutor. ⁊ susceptor qui doce¬
at manus tuas ad p̃liũ. ⁊ digitos tuoᷤ
adbellum. ꝓcedamus inaditoriũ
frmꝰ. ne si forte sine nobis pugnent. si¬
ne nobis uincant. sine nobis ingredi¬
antur: nouissime cũ clausa fuerit
ianua sero pulsantibus. deintꝰ nobis
respondeat᷑. Amen dico uobis: nescio
uos. Fac queso te pͥus sciriꝰ: fac te pͥus

Expanded text:
et bysso, circuis plateas, vicos perambuet bysso, circuis plateas, vicos perambulas? Haec sunt pacis ornamenta, non belli munimenta. An dicis, Pax et non est pax? . Purpura non propulsat libidinem, non superbiam, non avaritiam repellit; et si qua sunt alia ignea inimici jacula, non exstinguit. Denique, quod magis metuis, febrem non prohibet, mortem non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas? Plures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: adest ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius
Abbreviated transcription (Latin):
calcaria deargentata. uaria grisiaq
pellicea. a collo ⁊ manibus ornatu pur¬
pureo diuersificata: deniq quicquid
p̃t̃ necessariũ uictum. ac simplicẽ ue¬
stitũ de altario retines. tuũ non est:
rapina ẽ: sacrilegium ẽ. Orabat qui¬
dam sapiens. tãtũ uictui suo tribui
necessaria: uon fuꝑflua Habentes ait
natum: Et quidã alius sc̃s: Si decłit
ta quo oꝑiar. Sic gͦ nos contenti si¬
mus uestimentis quibus oꝑiamur:
non quibus lasquiamus: non qͥbus
suꝑbiamus: non quibꝰ mulierculis
uł similari uł ꝑlacere studeamus. Si.
hoc faciunt inquis cũ quibus habito:
si non facio quod cet̾i: de singłaritate
notabot. ꝓpt̾ea inquã exi de medio
eoꝵ: ne aut inurbe notabilit̃ uiuas:
aut exẽplo pereas aliorum. Quidagis
inurbe delicate miles: Commilitones
tui. quos fugiens deseriusti pugnant
⁊ uincunt. pulsant ⁊ intrant. celum
rapiunt ⁊ regnant. Et tu sedens suꝑ
ambulatorẽ tuum. indutꝰ purpura

Expanded text:
calcaria deargentata, varia griseaque calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait natum. Et quidam alius sanctus: Si dedeta, quo operiar. Sic ergo et nos contenti simus vestimentis quibus operiamur, non quibus lasciviamus, non quibus superbiamus, non quibus mulierculis vel simulari, vel placere studeamus. Sed hoc faciunt, inquis, cum quibus habito; si non facio quod caeteri, de singularitate notabor. Propterea, inquam, exi de medio eorum. ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum. 12. Quid agis in urbe, delicate miles? Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant et vincunt; pulsant et intrant; coelum rapiunt et regnant - et tu sedens super ambulatorem tuum, indutus purpura
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ tale consilium donant. qui diet
t cotidie euge euge:⁊ querunt a¬
nimã tuã. Hisunt cũ quibus habi
centis bonos mores corrumpunt.
S quandiu iã non ens de medio
eorũ: Quid facis in urbe: qui clau¬
p̃claris: ⁊ tu opibus in hias terrenis:
Siuis habere simul ⁊ hec ⁊ illa: bre¬
uit tͥ respondebitur. Memento fi¬
li: quia recepisti bona inuita tu¬
a. Recepisti dixit. non rapusti: ne
etiam de hoc ł frustra blandiaris:
quod tuis contentꝰ. aliena non rapi¬
as. Uerũtũ quȩ st̃ illa tua: Bene¬
ficia excłe: Recte. Quia surgis ad ui¬
gilras: tiadis ad missas: horis chorũ
nocturnis. diurnisq frequentas. Be¬
ne facis. Sic ȩccłȩ p̃bendani. gͣtis non
accipis: Dignum ẽ qui altario deser¬
uit: de altario uiuat. Conceditur
ꝙͦ tͥ ut si bene deseruis: de altario
iuiuas. Non aũt ut de altario luxu¬
rieris. ut de altario suꝑbias. ut in cõ¬
pares tibi frena aurea. sellas depictas.

Expanded text:
tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam tuam. Hi sunt cum quibus habitcentis bonos mores corrumpunt. 11. Sed quamdiu jam non exis de medio eorum? Quid facis in urbe, qui claupraeclaris, et tu opibus inhias terrenis? Si vis habere simul et haec et illa, breviter tibi respondebitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Recepisti dixit; non, Rapuisti: ne etiam de hoc tibi frustra blandiaris, quod tuis contentus, aliena non rapias. Verumtamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde compares tibi frena aurea, sellas depictas,
Abbreviated transcription (Latin):
niorũ: crapula.⁊ ebrietas ẽ. Que cũ
impleuerint uł mentẽ. uł uentrẽ. tuũ:
xp̃c in te non inuenit locum. Non
mireris quȩl dico. In domo auun¬
culi tuiꝰ. non potes in ebriari ab u¬
bertate domus dei. Cur inquis:
Quia domus deliciarũ ẽ. Quomͦ ig¬
nis :⁊ aqua simul eẽ non possunt.
sic spũ ales ⁊ carnales deliciȩ. in eodẽ
se patiuntur. Ubi crapulam ructan¬
tis int̾ pocula senserit xp̃c: uina su¬
a dulciora suꝑ mel ⁊ fauũ. menti
ꝓpinare non dignatur. Ubi cu¬
riosa ciborũ diuersitas: ubi diui¬
tis supellertilis discolor uarietas. ocu¬
los parit pascit ⁊ uentrem: cȩlestis
panis ieiunam deserit mentem:
Eia letare iuuenis inadolescentia
tua: ut decedente parit᷑ cum eta¬
te temporali leticia: succerdat q̃
te ab sorbeat. et̾na tͥsticia S absit
hoc ab ado lescentulo nr̃o: auertat h
deus apuero suo: Qum potꝰ disꝑdat
dñs uniuersa labia dolosa. eorũ qͥ

Expanded text:
niorum crapula et ebrietas est; quae cum niorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint vel mentem vel ventrem tuum, Christus in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽes. Illos utiq deus pacient̃ expectat:
de frigore: quandoq ad calorẽ ꝓficere:
Te uͦ indignans aduertit. de calore. iã
inteporẽ defecisse. Et quia tepidum
te inueni: incipiam inqͥt te euonie
ex ore meo. Et m̃ito: quia tu ad tuũ uo¬
mitũ redisti. quia tu eius gr̾am euonu
de quo scͥptũ ẽ. mel.⁊ lac sub lingua
eius: Miror quod ad gustũ cibi dulcissi¬
mi nausiaris: si tñ gustasti quã dulcis
ẽ dñs. Aut certe nondũ gustasti ⁊ nes¬
cis quid sapit xp̃c. ideoq non appetis
iexꝑtũ: aut si gustasti. ⁊ dulce non
sapuit: sanũ non habes palatũ: Ipse
quippe ẽ di sapientia: que ait. Qui co¬
medit me:. adhuc esuriet: ⁊ qui bibit
me. adhuc sitiȩt. S quomͦ pot̃ esuriẽ.¬
uł sitire ip̃m plenus cotidie siliquis
porcorum: Non potes bibere simul
calicẽ xp̃i:i calicem demoniorũ. Calir
demoniorũ. suꝑbia ẽ. C alix demoni¬
orũ detͣctio. ⁊ inuidia ẽ. Calmr demo¬

Expanded text:
esses. Illos utique Deus patienter exspectat esses. Illos utique Deus patienter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiam, inquit, te evomere ex ore meo . Et merito, quia tu ad tuum vomitum redisti, quia tu ejus gratiam evomde quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dulcis est Dominus. Aut certe nondum gustasti, et nescis quid sapit Christus; ideoque non appetis inexpertum: aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: Qui comedit me, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Sed quomodo potest esurire vel sitire Christum, plenus quotidie siliquis porcorum? Non potes bibere simul calicem Christi, et calicem daemoniorum . Calix daemoniorum superbia est, calix daemoniorum detractio et invidia e
Abbreviated transcription (Latin):
ere: Cui uel breuissimas aliquando
sione dignum inuenerĩ. Cur gͦ inquis
singłarit me rep̃hendisc̾um ⁊ in alus
uideas. quod iustius forsitan reprehende
possis: Ad quod ego: ꝓ pt̃ singlaritatẽ.
erroris tui: ꝓpt̾ immanitatẽ pecc̃ĩ tui.
Dam ⁊ si pleriq alii ꝑdite iuuunt. ⁊ si
inordinati ⁊ in disciplinati sunt. non¬
dum tñ ordinem aut disciplinam ꝓ¬
fessi sunt. Sunt quidãm peccatores:
s non p̃uaricatores: Tu uͦ quãtũlibet
modeste:⁊ honeste.uiias: si caste. si sobe.
si om̃ino teligiose te habeas: dõ tñ mi¬
nus ẽ accepta tua religio: quã deturpat
uoti p̃uaricatio. Idcirco kmñe ne te
tius coetaneis compares. a quibus ꝓfessi
o seꝑat. Nec respectu scłariũ. de tua tͥ
forte paulo grauiori continentia blan¬
diaris. cum tͥ dominus dicat. Utinã
te calidum aut frigidũ inuenissem:
hic ostendit᷑ aꝑte. quia minus dõ tepidꝰ
places: quã si uł quales illi sunt. frigidꝰ

Expanded text:
ere? cui vel brevissimas aliquando ere? cui vel brevissimas aliquando sione dignum invenerim. 9. Cur ergo, inquis, singulariter me reprehendis, cum et in aliis videas quod justius forsitan reprehendere possis? Ad quod ego: Propter singularitem erroris tui, propter immanitatem peccati tui. Nam etsi 12 plerique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. Tu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua religio, quam deturpat voti praevaricatio. Idcirco, charissime, ne te tuis coaetaneis compares, a quibus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur aperte, quia minus Deo tepidus places, quam si vel quales illi sunt, frigidus
Abbreviated transcription (Latin):
culp̃a. Omitto gͦ illos. ne non tam re¬
p̃hensioni quã rep̃hensori iuste indi¬
guent᷑ nec tam de sua correctione
cogitent: quã mͥ de p̃sũptione calũp¬
nient᷑. Non eccłe principem. s puerũ
scolarẽ obuirgare suscepi: qui nesciat
indignari: non norit irasci: uisi forte
⁊ tu sensu non malicia paruulus idip¬
sum mͥ calũpmeris: ⁊ dicas. immo quid
mͥ ⁊ ipsi: Quid ad illum de pecc̃õ mõ:
Nũquid ego sitm monachus: Et ad
hoc fateor. quod respondeam non
habeo: nisi quod confisus sum. tum de
tua quam in te credidi ingenita man¬
suetudine: tũ de dei caritate: qua.
in principio epistolȩ excusasse: memi¬
ni: Cuiꝰ telo tantum tui erroris miser¬
tus. tantũ tue miseriȩ conpassus sum:
quatims supͣ modum.:⁊ morẽ meum.
de te: non meo. me intromiserim. G̃¬
ius lapsus tuus. ac miserabilis casus
ꝓuocauit me: ut hoc p̃sumpseri. Quem
enĩ coetane orũ tuoꝵ me uides argu¬

Expanded text:
culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reculpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur; nec tam de sua correctione cogitent, quam mihi de praesumptione calumnientur. Non Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci. Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad illum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, quod respondeam non habeo; nisi quod confisus sum tum de tua, quam in te credidi, ingenita mansuetudine, tum de Dei charitate, qua et in principio epistolae excusasse me memini. Ejus zelo tantum tui erroris misertus, tantum tuae miseriae compassus sum, quatenus supra modum et morem meum de te non meo me intromiserim. Gravis lapsus tuus ac miserabilis casus provocavit me ut hoc praesumpserim. Quem enim coaetaneorum tuorum me vidisti argu