comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
absolutus est debitor. qͥ
ta reddit. s qui omĩa.
Hec
adbrauium uictorie ꝑui¬
nit qui inmagna parte specta culi
uelociter currit: s iuxta metas ue¬
niens in hoc quod est reliquum de¬
ficit. Neq ad quelibet loca destinata
ꝑgentib in choando ꝓdest longum
iter carꝑe: si non totum etiam ua¬
leant consũmare. Qui gͦ eternam
uitam querimus: quid aliud quã
quȩdam itinera acgimus. ꝑ quȩ ad
patriam festinamus: Sed quid ꝓ¬
dest quod carpinus tam multa.
si ea que adꝑueniendum restant
negligimus reliqua: More itaq¬
picere quantum iter iam egimus.
s. quantum suꝑ est ut ꝑagamus :
ut paulisꝑ fiat p̃titum: quod in¬
desinenter et timide adhue atten¬
ditur futurum. Amplius gͥ debe¬
mus inspicere quȩ bona nec dum
fecimus: quam ea quȩ iam nos
fecisse gaulemus. Sed habet hoc
humana infirmitas ꝓpͥum: ut plꝰ
ei intueri libeat quod sibi inse pla¬
cet: quam quod sibi in se displicet.
Eger quippe oculus cordis. dum la¬

Expanded text:
absolutus est debitor qui absolutus est debitor qui multa reddit, sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pernit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus reliqua? 12. picere quantum jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum la
Abbreviated transcription (Latin):
templatione attollitur: quasi mo¬
ie solis. de celo ueniens lux uide¬
tur. Quia gͤ multa beatus iob hos¬
pitalitatis ac misediȩ bona de se
narrauerat: que ꝓfecto tanto ad¬
hite mninima. quanto et corpora¬
liter nouerat gesta: adiuitutũ
spũalium culmen. mentis oculũ
reuocans. ꝑfectionis suȩ meminit:
et lucem exemplorum quam de
se aliis tribuit. solem uocauit.
Na aliqua faciunt iniquitatum
suarum ꝓtinis obluuscuntur&
cordis oculum inconsicdatione bo¬
norũ opum quȩ exibent figunt.
ditq eose iam scõs existimant: quo
inter bona quȩ agunt. malorum su¬
oꝵ inquib et fortasse ad huc un¬
plicati sunt: memoriam declinant.
Qui scilicet si districtionem iudi¬
cis uigilanter attendent: plus de
malis sius metuerent. quam de un¬
ꝑfectis bonis exultarent. Plus ins¬
picerent. quod de his quȩ adhuc
eis agenda sunt debitores tenent᷑:
quam quod oꝑantes quȩdam iam
debiti partem soluunt. Neq enim

Expanded text:
templatione attollitur, quasi motemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemplorum, quam de se aliis tribuit, solem vocavit. na aliqua faciunt, iniquitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae exhibent figunt; atque eo se jam sanctos exisinter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt meQui scilicet si districtionem judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de imperfectis bonis exsultarent, 703 plus inspicerent quod de his quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
opari cepitꝰ eo ipso non numquã
quo foris ostenditur labitur. atq
aurum non extulit: nec lumen
quoq ante humanos ocłos mux
opationis eleuauit. Unde et apte
est bouum opꝰ̾ inmanifestatio¬
ne. Scriptum quippe est. Luce¬
at lux ur̃a coram omnib homi¬
nib ut uideant oꝑa uĩa bona.
et glorificent patrem ut̃m qui
incelis est. Et rursum. Sint lum¬
bi ur̃i peincti: & lucerne ardentes
Q uod enim in hoc loco fulgenti
sole: id meuangelio lucerms ar¬
dentib designatur. Bonum qͥp¬
pe opus. cum in medio ꝑfidoꝵ
sucet: lucerna ardet innocte.
Cum uero in ȩccła resplendet:
sol fulget indie. Bonum opus
si adhuc tale est. quod soli mali
mirentur: lucerna uidelicet in
nocte est. Si autem uita ꝓficit
ut mirari abonis ac ꝑfectiorib
possit: nimirum sol ẽ indie. Bonũ
opus cum ꝑ actiuam uitam corpo¬
ris lucet quasi lucernȩ more. lu¬
men extesta resplendet. Cum uͦ
ꝑsolam uirtutem mentis in con¬

Expanded text:
operari coeperit, eo ipso nonnunquam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atqueaurum non extulit, nec lumen quoque ante humanos oculos mirae operationis elevavit. Unde et apte est, bonum opus in manifestatione. Scriptum namque est: « Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . » Et rursum: « Sint lumbi vestri praecincti et lucernae ardentes . » Quod enim hoc in loco fulgenti sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum qpe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in con
Abbreviated transcription (Latin):
faciant: sed cum faciunt que cog¬
nouerunt. Et si intelligendo con
gaudent muneri largitorisime¬
rentes tamen considant debitũ
oꝑis: ut uidelicet accione ꝑ sol¬
uant. quod eis prerogatum est
incognitione. Stultus namq est
debitor. qui gaudens pe cunias
mutuas accipit: et tempus quo
rediłe debeat non attendit. Mo¬
đa tur. autem lȩticia accipiendi:
quando sollerti ꝓuidentia etiam
constitutum tempus reddendi
cogitatur. Quia gͥ iusti uiri in his
que uigilanter intelligunt: secu¬
ra leticia non extolluntur: dicat᷑
recte. Si lȩtatus sum suꝑ multis
diuiciis meis: et quia plurtina
reppit manus mea. desi aꝑte dice¬
retur. Nequaquam me ineo locu¬
pletem ex iusticia credidi: quo
recta que agere debui etiam mu¬
ta cognoui. Nec intelligentia
cor extulit: quia illud consida
contingit ut cum intelligentie
altitudo ꝑcipitur: cura semet¬
ipsum animus ualde sollicitꝰ
abelationis lapsu teneatur. Sed
cum miri quę intelligit. etiam

Expanded text:
faciunt. Sed cum faciunt, quae cogfaciunt. Sed cum faciunt, quae cognoverunt etsi intellgaudent muneri largitoris, moerentes tamen considerant debitum operis, ut videlicet actione persolvant quod eis praerogatum est in cognitione. Stultus namque est debitor qui gaudens pecunias mutuas accipit, et tempus quo reddere debeat non attendit. Moderatur autem laetitia accipiendi, quando solerti providentia etiam constitutum tempus reddendi cogitatur. Quia igitur viri justi in his quae vigilanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima reperit manus mea. Ac si aperte diceretur: Nequaquam me in eo locupletem ex justitia credidi, quo recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia illud considercontingit, ut cum intelligentiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
redderem. ex gr̃a. conditoris acce¬
pi.S numquam ds̃ mentem de¬
serit: quȩ in peccatisse ueraciten
agnoscit. Unde et mox eliseus ueni¬
ens lignum deorfum mittit: et fer¬
rum insuꝑficiem attollit. Quia
uidelicet redemptor nr̃ pie nos
respiciens. cor peccatoris humiliat:
et ei quam amiserat intelligentiã
reformat. Lignum mergit. et fer¬
rum releuat: quia cor affligit. &
scientiam reparat. Unde bene in
alia translatione dr̃. quod confre¬
git lignum atq iactauit: et sic fer¬
rum sustulit. Lignum namq con
fringere est: cor ab elatione con¬
tere. Lignum ad ima iactare est:
elatum cor in cognitione ut dixi¬
mus ꝓpͥe infirmitatis humiliare.
dtq ilico ferrum ad suꝑfitiem re¬
dit: quia adusum exercitationis
pristinȩ. intelligentia recurrit.
Igitur quia donum intellectus qͦd
accipitur. iux cum tot difficulta¬
tib custoditur: curandum quip¬
pe est. ne otio torpeat: curandum
exultant cum cognoscunt quȩ

Expanded text:
redderem ex gratia creditoris acceredderem ex gratia creditoris accepi. Sed nunquam Deus mentem deserit quae in peccatis se veraciter agnoscit. Unde et mox Elisaeus veniens, lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attollit, quia videlicet Redemptor noster pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et ei quam amiserat intelligentiam reformat, lignum mergit, et ferrum relevat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene in alia translatione dicitur quod confregit lignum atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confringere est, cor ab elatione conterere. Lignum ad ima jactare est, elatum cor in cognitione, ut diximus, propriae infirmitatis humiliare. Atque ferrum ad superficiem redit, quia ad usum exercitationis pristinae intelligentiae recurrit. Igitur quoniam donum intellectus, quod accipitur, vix cum tot difficultatibus custoditur, curandum valde est, ne otio torpeat; curandum exsultant, cum cognoscunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
iapsus uanȩ gle in accepta cadẽ scien¬
tia ñuitatur⁊ ferrum inaqua ꝑdit᷑:
quia ex dissoluto oꝑe intelligentia
fatuatur. Quam ꝓfecto intelligen¬
tiam ad hoc noiuimus dari: ut an¬
te dantis oculos. ex bona debeat ac¬
tionerestitui. Unde et recte is qui
ferrum amiserat clamabat. Heu heu
heu dñe mi: et hoc ipsum mutuo
accȩꝑam. Habent enim hoc electi
ꝓpͥum: ut si quando eis in sua scien¬
pitur. adcor uelociter redeant.
et quicquid inse ante districti ui¬
dicis oculos dampnabile inueniunt:
lacrimis insequantur. Qui flentes
non solum caute inspiciunt mala
que commiserunt: s. exaccepto
munere. quȩ reddere etiam bona
debuerunt: quia nimi¬
rum tanto se amplius peccatores
senciunt: quanto ex neglectis bonis
que agere poterant: debitores te¬
nentur. Recte gͦ qui ferrum ꝑdi¬
dat. clamat. Heu heu. heu et hoc
ipsum mutuo acceꝑam. Acsi dicat.
Illud ꝑ dissolutionem negligen¬
tiȩ ꝑdidi: quod ut ꝑbona oꝑa

Expanded text:
lapsus vanae gloriae in accepta eadem scienlapsus vanae gloriae in accepta eadem scientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam ad hoc electis novimus dari, ut ante dantis oculos ex bona debeant actione restitui, unde et ferrum amiserat clamabat: Heu! heu! heu! domine mi, et hoc ipsum mutuo acceperam . Habent enim hoc electi proprium, ut si quando eis in sua scienpit, ad cor velociter redeant, et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequantur. Qui flentes non solum caute inspiciunt mala quae commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt, quia nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis quae agere poterant debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamabat: Heu! heu! heu! et hoc ipsum mutuo acceperam. Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona opera
Abbreviated transcription (Latin):
his plura nec tamen sibimet diuer¬
sa sentimus. Non est autem secura
leticia indiuinis pagmis. uel fortia
uł multa cognoscere: sed cognita cus¬
todire.Nam qui bene intelligit: qͥd
intelligendo debeat agnoscit. Quan¬
to enim intellectus latus extendi
tur: tanto adexplenda oꝑa entxius
ligatur. Unde euanglio ueritas dicit.
Cui multum datum est: multum
queritur ab eo. Et cui commenda¬
uerunt multum: plus petent ab
eo. Deputemus gͥ intelligentum da¬
tam quasi pec uniam mutuam: qui
a quo plus nobis creditur ex benig¬
nitate: eo debitores amplius tenemur
moꝑe. Et plerumq eadem intelligen¬
tiȩ accepta pec unia. cum adusuras
auditorib datur: amittitur. nisi
dane ligna cedent: um eorum se¬
curis ex manubrio inꝓfundum lap¬
sa disparint. Ferrum quippe in ina¬
mibrio. est. donum intellectus in
corcde. Ligna uero ꝑhoc cede est:
praue agentes increpare. Quod ñ¬
numquam dum fluxe agitur: dũ

Expanded text:
his plura, nec tamen sibimet diverhis plura, nec tamen sibimet diversa sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeritur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo . Deputemus intelligentiam datam quasi pecuna quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tenemur in opere; et plerumque eadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi dane ligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparnubrio est donum intellectus in corde. Lignum vero per hoc caedere est prava agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Quid multas diuitias appella¬
tas ꝑsignificationem credimus:
Nabundantia acumina consi¬
liorum:que querentis manus
inuenit: cum hȩc cogitauio trac¬
tantis gignit. Has et enun salomos
sapientię duuitias contemplatus
ait. Corona sapientium: diuitiȩ
eorum. Qui quia diuitias non me¬
talla terrena. s prudentiam no¬
minat: ilico ꝑ contrarietatem
subdit. fatuitas stultorum: im¬
prudentia. Si enim coronam sa¬
pientium terrenas diuitias dice¬
ret ꝓculdubio fatiutatem stulto¬
rum pauꝑtatem pocius: quam
imprudentiam fateretur. Sed
dum facuitatem stultorum impru-¬
dentiam subdidit: sapientrum di¬
uicias quia prudentiã dixerit indicaũ
Has inse paulus scientie diuicias
contemplatus: et contem plationẽ
suam consicłatione humanȩ fra¬
gilitatis humilians: ait. ha¬
bemus thesaurum istum mua¬
sis fictilib Multas itaq apud nos
diuicias repꝑimus: cum dona ab un¬
dantis intelligentię: sacra eloquia
inuestigando ꝑcipimus. atq in

Expanded text:
Quid multas divitias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
sistat. Qui gͥ scit fortiter temptationẽ
ferre certaminis: & cũ temptatione con¬
cutitur: in alta arce presidet quietis:
quia etiam apud semet ipsũ sub se ipso
ẽẽ contentiones uitioꝵ conspicit: quibꝰ
nulla fractus delectatione consentit.

Expanded text:
sistat. Qui igitur scit fortiter tentationem sistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nulla fractus delectatione consentit.
Abbreviated transcription (Latin):
quodq uitium bella signantur:
Et quid ꝑ quinquagesimũ inquo &
iubelei requies continetur: nisi interna
quies edomito bello mentis expͥmitur::
Quid uͦ ꝑuasa tabernaculimisi fideliũ
animȩ figurant᷑: Leuitȩ gͦ ab anno ui¬
cesimo & quinto. tabernaculo seruius:
& a quinquagenario custodes uasorũ
fiunt: ut uidelicet qui adhuc impug¬
nantiũ uitiorũ certamina. ꝑ consensũ
delectationis tolerant: aliorũ curam
susciꝑe non presumant. Cũ uͦ temp¬
tacionũ bella sub egerint: quo apud
se iã de intima tranquillitate securi
sunt: animarũ custodiam sortiantur.
Sed quis hȩc temptationũ p̃lia sibi ꝑ¬
fecte subigat. cũ paulus dicat: iudeo
aliã legẽ in menbris meis. repugnantẽ
legi mentis meȩ. & captiuũ me ducentẽ
in lege peccati: Sed aliud.ẽ. bella fortit̃
ꝑpeti: aliud bellis eneruiter expugnã¬
ri. In istis exercet᷑ uirtꝰ ne extolli debe¬
at: in illis omĩmodo extinguit᷑ ne sub¬

Expanded text:
quodque vitium bella signantur? quodque vitium bella signantur? Et quid per quinquagesimum, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesimo et quinto tabernaculo serviunt, et a quinquagesimo custodes vasorum fiunt, ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant; cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec tentationum praelia sibi perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne sub
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c feruor. ñ solũ ueteri: sed etiã noua
etiam spualia corda transcendit. Lo¬
quar & respirabo paululũ: aꝑiã labia
mea. & respondebo. B ene ait respirabo:
quia sicut labor iustorũ. ẽ. uidere ma-¬
la nec corrigere: ita grauis labor ẽ ar¬
rogantium. si quod sapiunt. non osten
dunt. Uim quippe intrinsecus estuan-¬
tẽ ferre uix possunt: si omne quod sen¬
tiunt. paulo tardiꝰ innotescunt. Uñ
elatio incorde uincat᷑. Ne si a radice
miserȩ intentionis ꝓdeat: a maros
nequitiȩ fructus ꝓducat. Higͦ qui ad¬
huc uitiorũ bello subiacent: nequaꝗͣ
ꝑ predicationis usũ. pre ẽẽ. magisterio
cȩterorũ debent. Hinc ẽ. quod iuxta
diuinȩ dispensationis uocẽ. ab anno
uigesimo & quinto. leuitȩ taberna¬
culo seruiunt: sed aquinquagesimo.
custodes uasorũ fiunt. Quid enĩ ꝑ an¬
nũ quintũ & uigesimũ. in qͦ flos iu¬
uentutis oboritur: nͥ ipsa contra unũ¬

Expanded text:
Spiritus fervor non solum veteri, sed etiam nova Spiritus fervor non solum veteri, sed etiam nova etiam spiritalia corda transcendit. Loquar, et respirabo paululum; aperiam labia mea, et respondebo. Bene ait: Respirabo, quia sicut labor justorum est videre prava, nec corrigere; ita gravis est labor arrodunt. Vim quippe intrinsecus aestuantem ferre vix possunt, si omne quod sentiunt paulo tardius innotescunt. Unde elatio in corde vincatur, ne si a radice miserae intentionis prodeat, amaros nequitiae fructus producat. Hi igitur qui adhuc vitiorum bello subjacent, nequaquam per praedicationis usum praeesse magisterio caeterorum debent. Hinc est enim quod juxta divinae dispensationis vocem ab anno vigesimo et quinto Levitae tabernaculo serviunt, sed a quinquagesimo custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum ac vigesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unum
Abbreviated transcription (Latin):
artat me sp̃c uteri mei. En uent̾ m̃s.
quasi mustũ absq spiraculo: quod la
gunculas nouas di rumpit. Quod si in¬
tellige sp̃ualiter debemꝰ: hoc loco uide¬
licet uentrẽ sinũ cordis appellat. In mu¬
sto uͦ sc̃ĩ sp̃c feruor accipitur: de quo in
Euangłio dñs dicit. Uinum nouum in
utres nouos mittunt. Ex quo dũ repente¬
rentur: a uideis nescientib. sed tamen
uere atdestantib dictũ ẽ. hi musto
plem sunt:. lagunculas uͦ infirmas. ipsa
humanitate conscientias. uł certe hȩc
terrena corporũ uascula ñ inconueni¬
enter accipimus: de quib apłs paulꝰ¬
dicit. Habemꝰ thesaurũ istũ inuasis
fictilib. helui autẽ quia sicut suꝑius
dixi sic inflatione elationis extendit᷑:
acsi ad loquendũ ꝑ caritatis grãm. ardo¬
re sc̃i sp̃c accendatur: sensus sui sp̃m
in eo quod tacuit. quasi musto absq
spiraculo cõparauit. Et bene ait. qđ
lagunculas nouas di rũpit. Quia scĩ

Expanded text:
aretat me spiritus uteri mei. En venter meus aretat me spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spiraculo, gunculas novas disrumpit. - Quod si spiritaliter intelligere debemus, hoc loco videlicet ventrem suum cordis sinum appellat; in mus sancti fervor accipitur. De quo in Evangelio Dominus dicit: Vinum novum in utres novos mittunt . Ex quo dum repenterentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vera attestantibus, dictum est: Hi musto pleni sunt . Lagunculas vero infirmas ipsa humanitate conscientias, vel certe haec terrena corporum vascula, non inconvenienter accipimus, de quibus Paulait; Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Eliu autem, quia, sicut superius diximus, sic inflatione elationis extenditur, ac si ad loquendum per charitatis gratiam ardore Spiritus sancti accendatur, sensus sui spiritum in eo quod tacuit, quasi musto absque spiraculo comparavit. Et bene ait: Quod lagunculas novas disrumpit; quia sancti
Abbreviated transcription (Latin):
quando contͣ iniquorũ oꝑa. ꝑuocẽ cor¬
reptionis emanatMt & quȩ corrigere
non ualet in crepare non desinat: ne
se participẽ delinquentiũ. ex consensu
taciturnitatis addicat. Sed quia sepe
non nulla uitia. uirtutes se. ẽẽ. mentiun¬
tur. sicut effusio non nũquã miscđia:
& tenacia ñ nunquã parsimoniaͤ. &
crudelitas aliquando iusticia uult ui¬
deri: ita plerũq mentẽ ad loquendi
impetũ. uanȩ głȩ anxietas nequaquã
se intra silentiũ capiens. quasi zelus ca¬
ritatis inflãmat: atq appetitȩ ostensioĩs
uis ad effrenationẽ locutionis impel¬
lit: et quasi substucio consulendi: li¬
bido erumpit apparendi. Non enĩ cu¬
rat loquendo quod ꝓsit. sed quid appa¬
ruit: nec studet ut malũ quod cernit
coirigat: sed bonũ quod sentit ostendat.
Unde & heliũ quoq sp̃u elationis exten¬
sus. & sese intra silentii claustra non ca¬
piens: ait. Plenus sum sermonib: & co¬

Expanded text:
quando contra iniquorum opera per vocem corquando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitnonnulla vitia virtutes se esse mentiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, ait: Plenus sum sermonibus, et co
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cum crescentia mala cerneret:
in eodem silentio ñ ꝑmansit. Quia enĩ
foris tacuit ex tedio locutioĩs: intꝰ ig¬
nẽ ꝑtulit de zelo caritatis. In flãman¬
tur quippe corda iustorũ: cũ ñ correp¬
ta crescere conspiciunt acta maloꝵ.
Eorũq culpȩ se participes credunt:
quos in iniquitate crescere silendo
ꝑmittunt. Dauid ꝓpħa pꝰ quã silen
tiũ sibi indixeratꝰ dicens: posui ori
meo custodiam dũ consisteret pec¬
cator aduersũ me: ommutui & hu¬
miliatus sum. & silui abonis: in ip¬
so suo silentio. isto zelo caritatis ex¬
arsit: qui ilico subdidit. Et dolor
nĩs renouatꝰ est. Concalui cor meum
intra me: & in meditatione mea exar¬
descet ignis. Intꝰ cor ẽcaluit: quia di¬
lectionis ardor. ꝑ ad monitionẽ locu¬
Ignis inmeditatione cordis exarsit: qͥa
increpatio delinquentiũ a correptiõe
oris infrixit karitatis enĩ zelus consola¬
tione admirabili augendo se tẽꝑat:

Expanded text:
sed cum crescentia mala cerneret, sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis , in ipso suo silentio, isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est, concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locuIgnis in meditatione increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat,
Abbreviated transcription (Latin):
Non nũquã arrogantes uiri. dũ p̃¬
dicatores scõs magna loqͥ: ac ꝑ lo¬
cutione sua uenerari conspiciunt:
locutionis eorũ celsitudinẽ. & non
utilitatis intentionẽ imitantur.
Neq hoc amant quod illi appetuN.
sed hoc magnopere appetunt. quod
clari hominib ostendunt᷑. Nã sepe
contingit. ut sapientes uiri cũ se non
audiri considerant: ori suo silentiũ
imponant. Sed plerũq dũ conspiciurs
quod iniquorũ facinora. ipsis tacenti¬
b & ñ corripientib crescuntꝰ uim qͦn¬
dam sp̃s sui sustinent: ut in locutionẽ
aꝑtȩ correptionis erũpant. Unde &¬
ꝓpħa ieremias cũ sibi p̾dications silen¬
tium in dixisset dicens: ñ recordabor
eiꝰ neq loquar ultra in nomine illiꝰ:
ilico adiuirxit. Et factus. ẽ. in corde
meo qͣsi ignis ex estuans. claususq in
ossib meis: & defeci ferre non susti¬
nens. Audiui enĩ contumelias mul¬
torum. Pro eo enĩ quod se minime au¬
diri conspexerat: silentiũ appetiit.

Expanded text:
Nonnunquam arrogantes viri, dum praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius; illico adjunxit: Et factus est iquasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit;
Abbreviated transcription (Latin):
bi uires boni oꝑis arrogat. Quod
recte quoq et iniquitas maxuna
uocatur÷ qm̃ omne. peccatum
quod ex infirmitate ẽ. spem ne¬
quaquam ꝑdit: qͥa asuꝑno uidice
ueniam requirit. Presumptio aut̃
uitutis ꝓpͥe. tanto gͣuius indesꝑa¬
tione est quauto ionguis ab humi¬
litate. Cumq uires sibi tribuit
oꝑis: ad adiutorium non recur¬
rit auctoris. Fitq ut eo gͣuius ꝑeat:¬

Expanded text:
bi vires boni operis arrogat. Quod bi vires boni operis arrogat. Quod recte quoque et iniquitas maxima vocatur, quoniam omne peccatum quod ex infirmitate est spem nequaquam perdit, quia a superno judice veniam requirit. Praesumptio autem virtutis propriae tanto gravius in desperatione est, quanto longius ab humilitate. Cumque vires sibi tribuit operis, ad adjutorium non recurrit auctoris; fitque ut eo gravius pe
Abbreviated transcription (Latin):
ritum. Iuicqͥd uero boni in se con
spitiunt immortalis gr̃ę cognoscunt
doniun:: eiq de accep̾to munere
debitores fiunt: qui ⁊ p̃uenien¬
do dedit eis bonum uelle quod
noluerunt: & fubsequendo conces¬
sit bonum posse quod uolunt.
uerunt uiuentẽ in scła scłorum:
mittentes coronas suas ante t̾ro¬
num dñi. Coronas namq suas.
ante t̾ronum dñi mittere est:
certaminum suoꝵ iuctorias. ñ
sibi tribuere sed auctori. t ad
illum referant głam laudis:
aquo se sciunt uires accȩpisse
certaminis. Beatus gͥ iob qui
sibona que oꝑatus est narrat.
ut tamen hȩc suȩ oꝑationi nontri¬
buatis ad auctoris laudem recur¬
rat : manum suam ore suo oscula¬
tum fuisse se denegat. Acsi paten¬
ter dicat. Ego mea oꝑa tanquam
mea non ꝓfero÷ quia auctoris sui
grãm negare conuincitur: quisqͥs
sibi tribuit quod oꝑatur. Unde
tas maxima: et negatio contra dm̃
altissimum. Liquet eium quia il
lum negat. ciuus despecta gr̃a si¬

Expanded text:
ritum; quidquid vero in se boni ritum; quidquid vero in se boni inspiciunt, immortalis gratiae cognoscunt donum, eique de accepto munere debitores fiunt, qui et praeveniendo dedit eis bonum velle quod noluerunt, et subsequendo concessit bonum posse quod volunt. verunt viventem in saecula saeculorum, mittentes coronas suas ante thronum Domini . Coronas namque suas ante thronum Domini mittere est certaminum suorum victorias non sibi tribuere, sed auctori, ut ad illum referant gloriam laudis, a quo se sciunt vires accepisse certaminis. Beatus ergo Job, quia sic bona quae operatus est narrat, ut tamen haec suae operationi non tribuat, sed ad auctoris laudem recurrat, manum suam ore suo osculatum fuisse se denegat. Ac si patenter dicat: Ego mea opera tanquam mea non profero, quia auctoris sui gratiam negare convincitur, quisquis sibi tribuit quod operatur. Unde tas maxima, et negatio contra Deum altissimum. Liquet enim lum negat, cujus despecta gratia, si
Abbreviated transcription (Latin):
meo. ꝑmanum quippe oꝑatio. pos
autem locutio designatur: sicut ꝑ
salomonem dr̃. Abscondit piger mai¬
num suam. sub ascella sua: et laborit.
si ad ossium porrigit eam. Pigro
labor est manum suam ad os porri¬
gere: quia desidiosus quisq p̃dica¬
tor. nec Ehoc uult oꝑari qđ dicit.
Manus  quippeados porrigere
est. uoci sue oꝑe concordare. Manũ
ꝙͥ suam osculatur ore suo. qui laudat
quod facit: et testimonio ꝓpͥȩ locu¬
tionis. sibi uirtutem tribuit oꝑatio¬
nis. Qua ire quis despicitur: nisi
is qui ipsa oꝑandi munera largi¬
tur: Unde bene ꝑ eggregium p̃di¬
catorem dr̃. Quid autem habes qͦd
non accȩpifti. Si autem accȩpisti:
quid głaris quasi non acceꝑis: Sc̃i
autem uiri sciunt post pͥmi paren¬
tis lapsum. de corruptibili stirpe
se editos: et non uutute ꝓpͥa. s p̃¬
ueniente fuꝑna gr̃a. admeliora
se uota uł oꝑa commutatosꝰ et qͥc¬
quid sibi mali in ẽẽ. cognoscunt:
de mortali ꝓpagine sentiunt me¬

Expanded text:
er manum quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Sancti autem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota vel opera commutatos; et quidquid sibi mali inesse cognoscunt, de mortali propagine sentiunt me
Abbreviated transcription (Latin):
sed causas euenire appetunt ut loquant᷑.¬
Quorum nunc heliũ speciem signat: qui
in locutione sua. im menso se uitio elatio¬
nis exaltat. Igitur finitis beati iob
tres uiri isti respondere iob: eo quod
iustus sibi uideretur. hoc quod de eo dr̃
eo quod iustus sibi ẽẽ uideretur: sacrȩ
huius scriptor historiȩ ad amicorum
iudiciũ retulit: non autem beatũ iob
de elationis tumore reprobauit. Seqr̃¬
Et iratus. in dignatꝰq est heliu filiꝰ ba¬
rac hel burites: de cognatione ram.
Bene hȩc ipsa uel eiꝰ. uł parentis. uel
loci. uel cognationis nomina: notã
quippe interpretatũ sonat. ds̃ meus
iste. uel ds̃ dñsꝰ per quem sicut suꝑiꝰ
diximꝰ. designatur recta fides arrogan¬
tium: intra sc̃am ȩccłam positorum.
Unde eis & hoc ipsũ eiꝰ etiam nom̃
congruit. Nam quamuis iuxta dnĩca
precepta non uiuunt: dm̃ tam̃ esse¬

Expanded text:
sed causas evenire optant  Text., appetunt, ut loquantsed causas evenire optant  Text., appetunt, ut loquantQuorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job tres viri isti respondere Job, eo quod justus sibi videretur. - Hoc quod de eo dicitur: eo quod justus sibi videretur, sacrae hujus scriptor historiae ad amicorum judicium retulit, non autem beatus Job de elatione tumoris reprobavit. SeqEt iratus indignatusque Eliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram. - Bene haec ipsa vel ejus, vel parentis vel loci, vel cognationis nomina notam quippe interpretatum sonat: Deus meus iste, vel Deus Dominus. Per quem, sicut superius diximus , designatur recta 735 fides arrogantium intra Ecclesiam positorum. Unde eis et hoc ipsum ejus etiam nomen congruit. Nam quamvis juxta dominica praecepta non vivant, Deum tame
Abbreviated transcription (Latin):
retur accepit: non suis se estimat mertris sed
eorum intercessionib. ꝓ quib loquitur ae¬
cepisse. Sicq dum se infra deicit suꝑ est.¬
quod bona quȩ exercere preualet. alienis
meritis reddit. In dignũ omibꝰ seudicat: etiã
cum digniꝰ cunctis uiuat. Scit enĩ quod
bona quȩ in notescunt hominibus: sine ꝑi¬
culo. ẽẽ. uix possunt. Et quanuis sapien¬
tẽ se esse sentiat: uellet tamen esse sapi¬
ens nec uideri: atq hoc sibi omni mͦ quod
lo quendo ꝓditur ꝑtimescit. Et si liceat
tacere appetit: dum esse. multis tutiꝰ silen¬
unia scãm excłam locus inferior ꝑ silem̃ũ
occultat. Et tamen ut sc̃a excła defenda¬
tur. quia ad loquendum ui karitatis im¬
pellitur: ex necessitate quidem officium
locutionis suscipit: sed ex magno desiderio
ocium taciturnitatis querit. Hoc seruat
uoto: illud exercet ministerio. Hanc autẽ
dicendi formulam: arrogantes ignorarT.
Nec enim locuntur quia causȩ eueniuñ:

Expanded text:
retur accepit, non suis se aestimat meritis, sed retur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicqquod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam dum dignius cunctis vivit. Scit enim quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo vix esse possunt, et quamvis sapientem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse multis tutius silenintra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit, hoc servat voto, illud observat  Text., exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant, neque enim loquuntur quia causae eveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tentias minime respuit. sed tamen eũ ipsũ
qui eas ꝓtulit reprehendit: quasi aꝑte insi¬
nuat dicens. Noui quȩ dicit. sed ignoro qui
dicit. Quia ueraciter ꝓ lata approbo: sed
eum qui de bonis quȩ ꝓfert extollitur. non
in elationis iactantiam helui quam turpi¬
ter defluat. formam prius ostendere boni
predicatoris debemꝰ: quatinus ex statu huiꝰ
rectitudinis monstretur liquido. tortitu¬
do quam praua sit incuruationis. Sanc̾te
uniuersalis eccłȩ sp̃ualis quisq predicator
incunctis quȩ dicit sollerti cura se inspicit:
ne meo quod recta predicat uitio se elatioĩs
extollat: ne uita a lingua discordet: ne pacẽ
quam in ȩccła annunciat: inse ipso dum
benedicit & male uiuit amittat. Sed stu-¬
det summopere contra maledicos rumores
aduersantium. & defendere loquendo quod
uiuit: & ornare uiuendo quod dicit. Nec
in his omĩb. suam. sed auctoris głam querit:
atq omnem sapientiȩ głam quã ut loque¬

Expanded text:
tentias minime respuit, sed tamen eum ipsum tentias minime respuit, sed tamen eum ipsum qui illas protulit reprehendit, quasi aperte insinuat, dicens: Novi quae dicit, sed ignoro qui dicit, quia veraciter prolata approbo, sed eum qui de bonis quae profert extollitur non in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loque
Abbreviated transcription (Latin):
strictionis increpatio. uel ꝑ flagellum corri¬
git. ueł ꝑiustum examen. sibimet ipsis relinqͥte
Tales quippe intra scãm ȩxccłam recta quidẽ
predicant: sed tamen deo iudice audire me¬
rentur aduersa: quia ꝑ ea bona quȩ non pro¬
pria proferunt: non auctoris sui głam. sed
propriã laudem querunt. Unde hoc quoq
caute pensandum ẽ: quod diuina uoce de
heliu dicitur. Quis ẽ. iste: Prima quippe
ex probratio. ẽ: talis interrogatio. Nam qͥs
est iste non dicimꝰ: nisi de eo utiq quẽ ne¬
scimꝰ. Nescire autẽ dei: reprobare .ẽ. Unde
quibidam quos reprobat: infine dicturus ẽ.
Hescio uos unde sitis: discedite a me om̃s
oparii iniquitatis. Quid.ẽ. gͦ de hoc arro
gante requirere quis ẽ iste nisi aꝑte dic̾e.
ego arrogantes nescio id ÷ eorũ uitã in sapi¬
entiȩ meę uirtute non approbo: Quia dũ
lauib humais inflantur: a uera gła
ȩt̾ne retributionis in anescunt. Cuiꝰ dũ sen¬

Expanded text:
strictionis increpatio vel per flagellum corristrictionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibimetipsis relinquit? Tales quippe intra sanctam Ecclesiam recta quidem praedicant, sed tamen, Deo judice, audire merentur adversa, quia per ea bona quae non propria proferunt, non auctoris sui gloriam, sed propriam laudem quaerunt. Unde hoc quoque caute pensandum est, quod divina voce de Eliu dicitur: Quis est iste ? Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Nam Quis est iste non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Nescire autem Dei reprobare est; unde quibusdam quos reprobat in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis . Quid est ergo 734 de hoc arrequirere: Quis est iste? nisi aperte dicere: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus humanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. Cujus dum sen
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Ceruice autẽ tumenti ab eccłe
uniuersitate resilierant: & infirmos p̾
se ppłos quasi sequentes greges trahebañ.
Ueniant gͥ ad beatum iob id ÷ reuertan¬
tur ad ȩxcłam. & septenario numero tau¬
ros & arietes mactandos offerant: quia
ut uniuersali ȩccłȩ coniungantur. humi¬
litate interueniente interficiant quieqͥd
priꝰ tumidum de suꝑbo ducatu sapiebañ.
Heliu uͦ ꝑquẽ uanȩ głe amatores signa¬
ti sunt intra scãm ȩccłam constituti. qͥ
ea quȩ recte sentiunt. humilit̃ ꝓferre
condempnunt. nequaquã ꝑ sacrificium
reconciliari precipitur: quia arrogan¬
des quidem sed tamen fideles ꝓ eo quod
iam intus sunt. ꝑ septẽ sacrificia reuoca¬
ri non possunt. Quos tamen sub helui
specie sententia diuina redarguit: atq
in eis non ueritatis sententias sed elatio¬
nis mentem ac uerba reprehendit.
Quȩ nimirũ reprehensio. quid aliud
signat: nisi quod eos intra positos suꝑnȩ di¬

Expanded text:
cant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae cant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant.er quem vanae gloriae amatores signati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub Eliu specie sententia divina redarguit, atque in eis non veritatis sententias, sed elationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae di
Abbreviated transcription (Latin):
remedium salutis inueniant: quã uerbo¬
rum suorum iaculis impugnando ferie¬
bant. Unde & septẽ ꝓ eis sacrificia memo¬
rantur oblata: quia dum septiformis gr̃e
sp̃m confitentes accipiunt: quasi septem
oblationib expiantur. hinc in ioħis apo¬
calipsi ꝑ septenarium ȩxcłarum numerũ:
uniuersalis ȩccła designat᷑. hinc ꝑsalo¬
monem de sapientia dicitur. Sapientia
edificauit sibi domum: excidit colum¬
nas septẽ. Ipso gͦ sacrificiorũ numero re¬
conciliati heretici quid priꝰ fuerint expͥ¬
munt: qui ꝑfectioni septiformis gr̃ȩ. ñ¬
nisi redeundo iunguntur. Bene autem
tauros ꝓ se & arietes obtulisse describun¬
tur. In tauro quippe. cerupx suꝑbiȩ: in a¬
riete autem ducatꝰ gregũ sequentiũ de¬
signatur. Quid itaq ẽ ꝓ eis tauros arie¬
tesq mactare: nisi eorum suꝑbũ ducatũ
interficere. ut de se humilia sentiant. &
post se iam corda innocentium non sedu¬

Expanded text:
remedium salutis inveniant, quam verboremedium salutis inveniant, quam verborum suorum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata, quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc in Joannis Apocalypsi per septenarium Ecclesiarum numerum, universalis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non sedu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tu sis discipulus eiꝰ. Quod maledicti¬
onis utiq dixerunt studio: non oratio¬
nis uoto. Uł sicut caiphas ait. Expedit
reat. Bonũ quippe sed non bene locutus.
est: quia dũ crudelitatẽ necis appetut:
redemptionis grãm ꝓpħauit. Hoc gͥ mͦ.
helui quoq dicere. non bene bona rep̃¬
henditur: quia in his quȩ ueracit᷑ loquit᷑.
arroganter inflatur. Qui eo speciẽ arro¬
gantium signat: quo ꝑsensũ rectitudi¬
nis. intumoris uerba se eleuat. S quid ẽ.
crificia diuina uox precipit: heliu uͦ sub
uniꝰ tantum mͦ sententiȩ increpatione
derelĩquit: nisi quod non nunquã here-¬
tici diuinȩ gr̃ȩ largitate ꝑfusi. ad unita¬
tẽ scȩ eccłȩ redeunt: Quod bene ipsa
amicorũ reconciliatione signatur. pro
quib. tam̃ beatus iob exorare precipit᷑.
quia nimirũ hereticorũ sacrificia accep-¬
ta deo ẽẽ ñ possunt. nisi ꝓ eis uiuersał
excłȩ manibus offerantur: ut eiꝰ meritis

Expanded text:
tur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictitur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit reat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris verba se elevat. 733 6. crificia, divina vox praecipit; Eliu vero sub unius tantummodo sententiae increpatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia nimirum haereticorum sacrificia accepta Deo esse non possunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur, ut ejus meritis
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. quia ab eo cũ elationis fatui¬
tate ꝓferuntur. Magna quippe in eo im¬
ꝑiciã ẽ. humiliter dicere nescire quod
dicit: & ueritatis sensib elationis uerba
mala male. aut bona bene. aut mala
bene: aut bona maledicantur. Male enĩ
malũ dt̃. cũ resꝑuersa suadetur. sicut
scriptũ ẽ. Benedic dõ: & morere. Bonũ
bene dr̃. cum recte recta predicantur.:
sicũt ioħs ait. Agite pęnitentiam: ap¬
propinquabit enim regnũ cęlorũ. Oalũ
bene dicitur. cum ꝑos di centis iccireo
uitium ex primitur. ut reꝓbetur: sicut
paulus ait. Feminȩ eorũ immutauert̃
naturalẽ usum: in eũ usum qui est con¬
tra naturã. Quo loco execranda quoq
uirorũ facinora subdidit. s honeste in¬
honesta narrauit: ut multos ad hone¬
statis formam in honesta narrando reuo
caret. Male autẽ bonũ dr̃. cum rectũ
aliquid recto studio non ꝓfertur. sicut
illuminato cęco pharisei dixisse ꝑhiben¬

Expanded text:
ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuiostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcircovitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam. Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit, sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonecaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhiben
Abbreviated transcription (Latin):
norũ destruerent: nequaquã eos suꝑna
iudicia. tam districto examine ꝓ uerboꝵ
suorũ culpa reꝓbarent. Contempnendo
speculationi rectorũ nocent. Post hos qͦq
sub iungitur: ex cuiꝰ ꝑsona uidelicet speci¬
es quorũdã doctorũ fideliũ. sed arrogan¬
tium designatur. Cuiꝰ uerba non facile
intelligimus: nisi ea ex subsequenti do¬
minica correptione pensemꝰ. Ait nãq
de illo dñs. Quis ÷ iste in uoluens senten¬
tias. sermonib imꝑitis: Cũ uͦ dic̃ senten¬
tias. sed non addit ꝑtinus quales: uult
ꝓcul dubio bonas intelligi. Nam cũ sen¬
tentiȩ nominantur. nisi etiã malȩdican¬
tur. male sentiri ñ possunt. In bono enĩ
sunꝑ senttentias accipimꝰ. quę sine repro¬
bationis ad iectione ponuntur: sicut scrip¬
tum ẽ. Sapientior sibi uidetur piger:
septẽ uiris loquentib sententias. Quod
uero dicitur. quia eiꝰ sententie imꝑitis
sermonib inuoluuntur: hoc sũmopere

Expanded text:
norum destruerent, nequaquam eos superna norum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo ispeculationi rectorum nocent. 4. Eliu figurasubjungitur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fidelium sed tamen arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere