comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intenciã. orans q suꝑ eam ut deus oĩ¬
potens det ei spm̃ mansnetudmis. et
in noĩe domini ihũ. ne ultra irascat᷑
mbet. Sequitur tanta mansuetu¬
do ut pateat omĩb nõ esse aliud ꝙͣ
admirabilẽ mutacõem dextere excel¬
si. fertur ad huc hodie uiuere ⁊ tante
esse pacientie ⁊ lenitatis ut q̃ omẽs

Expanded text:
itenti, oransque super eam, ut Dominus omnipotens det ei spiritum mansuetudinis, in nomine Domini Jesu ne ultra irascatur jubet. Sequitur tanta mansuetudo, ut pateat omnibus non esse aliud, quam admirabilem mutationem dexterae Excelsi. Fertur adhuc hodie vivere, et tantae esse patientiae et lenitatis, ut quae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
młr tui sp̃c iracundie ⁊ furo¬
ris in tm̃ dñaretur. ut nõ solũ uici¬
in ⁊ cognati fug̾ent ꝯsortiñ eius.
s filii quoq ip̃i uix sustinerent hĩ¬
tare cũ ea. Camor ⁊ rancor. ⁊tempes¬
tas ualida ubicũq fuisset. Andax. ⁊
ardens. ⁊ preceps metuenda. lingua
lentes fulii tñ pro illa. tñ pro se ip̃is: tra¬
hunt illam ad p̾sentiam. inalachie
lacrimabilem tũ fletu querimoniã de¬

Expanded text:
piritus iracundiae et furoris in tantum dominaretur, ut non solum vicini et cognati fugerent consortium ejus, sed filii quoque ipsius vix sustinerent habitare cum ea. Clamor, et rancor, et tempestas valida, ubicumque fuisset. Audax, et ardens, et praeceps, metuenda lingua lentes filii tum pro illa, tum pro seipsis, trahunt illam ad praesentiam Malachiae, lacrymabilem cum fletu querimoniam de
Abbreviated transcription (Latin):
to hĩtu p̾stino nec tonsura suscepta.
nullo roto tenebatur apd̾ eccĩam. S
tiũ apd̾ dm̃. Qd̃ enĩ dictũ ẽ liber dis¬
cede. sub andiend̾ ẽ qnͣtũ ad nos. qnͣtũ
ciĩ ad dm̃i liber ñ discedebat. plures a
scandali at claustralis refuga ex di¬
missione hĩtus qm ex fractione profes¬
sionis. fringendo elũ professionẽ ilłos
suscepcione. Totũ gͥ sclm. Quid t̾ nũc
ãĩ fres plus noĩe qmͣ re. qui tibi inuit

Expanded text:
to habitu pristino, nec tonsura suscepta, to habitu pristino, nec tonsura suscepta, nullo voto tenebatur apud Ecclesiam, sed tantum apud Deum. Quod enim ibi dictum est, Liber discede, subaudiendum est, quantum ad nos; quantum autem ad Deum, liber non discedebat. Plures autem scandalizat claustralis refuga cum dimissione habitus, quam ex fractione professionis. Frangendo enim professionem illos susceptione: totum ergo saeculum. Quid tibi nunc animi, frater, plus nomine quam re: quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nuitabant hĩtũ ꝓprm̃ nec tonsurã
monachi accipiebant donee mona¬
chi fiebant. ꝙ adhuc p̾cipit᷑ in cano¬
nib. uñ mror qͣ frõte nrĩ temporis
abbates hanc consnetndinẽ ausi fue¬
runt ĩmitare. s arbitror ꝙ ad ter¬
rorem ncuciendũ ⁊ pudorẽ. magis
eĩ uerecundatur aliquis ren̾ti ad
si nullũ istoꝵ reliquisset. Qd̾ autẽ
nouitii nõ mutabant hĩtũ suũ tem¬
pore bĩ bñdc̃ auteqmͣ deberent fieri
monachi probo ex textu ip̃ius regłe
In illo enĩ capło ꝙ sic intitulatur de
discipliua suscipiendoꝵ fr̃m sic ĩ fiue¬
legitur. Mox eruat᷑ in oratorio reb ꝓpriis
quib uestitus ẽ. ⁊ induab reb mona¬
sterii ⁊ sub seqñter. Illa uõ uestimẽta qͥ¬
b exutus ẽ reponantur in uestiario. ut
si qñ suadente dẏabolo ꝯsensenit ut egre¬
diatur de moͣst̾ĩo qd̾ abłit tñc exutus re¬
b monast̾ii ꝓiciatur lib̾e gͦ tũc poterat
dici nouicio liber discede. qñ nec nita¬

Expanded text:
nt habitum proprium, neque tonsuram monachi accipiebant, donec monachi fiebant: id quod adhuc praecipitur in canonibus. Unde miror, qua fronte nostri temporis abbates hanc consuetudinem ausi fuerint immutare. Sed arbitror, quod ad terrorem incutiendum, et pudorem. Magis enim verecsi nullum istorum reliquisset. Quod autem novitii non mutabant habitum suum tempore beati Benedicti, antequam deberent fieri monachi, probo ex textu illius regulae. In illo enim capitulo, quod sic intitulatur: De disciplina suscipiendorum fratrum, sic in finelegitur: « Mox exuatur in oratorio rebus propriis, quibus vestitus est, et induatur rebus monasterii. » Et subsequenter: « Illa vero vestimenta quibus exutus est, reponantur in vestiario, ut si quando, suadente diabolo, consenserit ut egrediatur de monasterio, quod absit, tunc exutus rebus monasterii projiciatur. » Libere ergo tunc poterat dici novitio: Liber discede, quando nec muta
Abbreviated transcription (Latin):
da septena ⁊ seꝑtena. Qui septiforim
grã ⁊ oꝑib lucis. sabbm̃ ex sablo̾ adepti
iaui digmi sũt octaue ascribi. qui nũs
tiñ marcha saluatus ẽ. Introduc ⁊ noc
ad te ꝑ ostiũ lat̾is tui qd̾ est fides eccie
Et claude ostiũ afforis donec ꝑtranse¬
at nuquitas. ⁊ cessante dilumo. iterũ
nobis aꝑias ostiũ. nõ iam fidei s spei.
monstratũ ẽ. Iterimi tñ ⁊ fenestram
hẽs in archa. ꝑ qmͣ dilectus mittit ma¬
nũ suã. ⁊ coluuibam suã extitat. Sur¬
ge inquiens amica mea sponsa mea
colunba mea ⁊ ueni. Et tũ euolat post
te. ut app̾hendat te. tu effugis ⁊ ascen¬
dis suꝑ cherubm. ⁊ uolas suꝑ penuas
uentoꝵ. ut inueniat pes colmibe tue
solidũ. quid de te uͥ requescat. nͥ itm ad
bensam. Itũ in sua mansiũcula repo
nas. Tutius ẽ inporta fiderinterum pre¬
stolari.⁊ quiesc̾e. qmͣ te ninis ⁊ frustra
in seq̃ndo: maquas diluii intrans¬
meabiles decidere ⁊ submu̾gi. Da m por

Expanded text:
nda septena et septena, qui septiformi gratia et operibus lucis, sabbatum ex sabbato adepti, jam digni sunt octavae conscribi, qui numerus tantum in arca salvatus est. Introduc et nos ad te per ostium lateris tui, quod est fides Ecclesiae, et claude ostium a foris, donec pertranseat iniquitas, et cessante diluvio iterum nobis aperias ostium, non jam fidei, sed spei mohabes in arca, per quam dilectus mittit manum suam, et columbam suam excitat. Surge, inquiens, amica mea, speciosa mea, columba mea, et veni . Et cum evolat post te, ut apprehendat te, tu effugis et ascendis super Cherubim, et volas super pennas ventorum; ut non inveniat pes columbae tuae solidum quid de te, ubi requiescat, nisi iterum ad ehensam nas. Tutius est enim in portu fidei interim praestolari et quiescere, quam te nimis et frustra insequendo, in aquas diluvii intransmeabiles decidere et immergi. Aquae
Abbreviated transcription (Latin):
sũ celum dñe ⁊ t̾ram mare ⁊ aridam
⁊ nusqmͣ te inueniam. insi tm̃ ĩcru¬
ce. Ibi dormuis ibi pascis. ibi cubas in
meridie. Crux enĩ tua fidesẽ. cuiꝰ lati¬
tudo caritas. longitudo longanimitas
altitudo spes. profundũ timor. Inhas
cruce te inuenit. quicũq te m̾uenit
In hac cruce aĩa suspenditur a terra
Inhac domino suo adherens dultiter
decantat. Snsceptor m̃s es tu: glia
mea. ⁊ graltaus capud incũ. Nullus
ergo te querit. nullus inuenit nisi tru¬

Expanded text:
 coelum et terram, mare et aridam, et nusquam te inveniam nisi in cruce; ibi dormis, ibi pascis, ibi cubas in meridie. Crux enim tua fides est, cujus latitudo charitas, longitudo longanimitas, altitudo spes, profundum timor. In hac cruce te invenit quicunque te invenit. In hac cruce anima suspenditur a terra,t. In hac cruce Domino suo adhaerens dulciter decantat: Susceptor meus es tu, gloria mea et exaltans caput meum . Nullus ergo te quaerit, nullus te invenit nisi cru
Abbreviated transcription (Latin):
tromit in anres enis. ⁊ ꝯtremuit ter¬
ra ⁊ petre scisse sunt. ⁊ iomim̃ta aꝑ¬
ta sũt. qr uocem filii dei andierint.
fructus arboris undiq colligebat. qͦs
in corpus suũ traiciebat. ⁊ ꝯfluebant
oĩa ad arborem uite. q̃ erat ĩ medio ꝑa¬
dysi. Restincta enĩ erat framea que
uiam interduserat. Qͥs gͦ amꝑlius
trucem timeat. uere qui trucẽ tauet
ip̃e sibi testis ẽ. qd̾ adhuc latroẽ. In
trrce em̃ pendet om̃is fructus uite.

Expanded text:
aures ejus: et contremuit terra, et petrae scissae sunt et monumenta aperta sunt, quia vocem Filii Dei audierunt. fructus arboris undique colligebat, quos in corpus suum trajiciebat, quia confluebant omnia ad arborem vitae, quae erat in medio paradisi. Restincta enim erat framea quae viam intercluserat. Quis ergo amplius crucem timeat? Vere qui crucem timet, ipse sibi testis est quod adhuc latro est. In cruce enim pendet omnis fructus vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Crux equa lance iudicat. ⁊ remu¬
nerat. hunc nocentes illuic innocentes
Ideo impiis formidolosa: piisant suꝑ
omĩa ligna ꝑ adysi gratiosa. Nuqͥd
triis. Nnuquid andreas. Innio ⁊ op¬
tauit. exultauit eiĩ ut gygas ad currẽ¬
dam uiam: ⁊ desiderio inquit desidera¬

Expanded text:
st, crux aequa lance judicat et remunerat hinc nocentes, illinc innocentes. Ideo crux impiis formidolosa, piis autem super omnia ligna paradisi gratiosa est. Nutrus? nunquid Andreas? Imo et optavit. Exsultavit enim ut gigas ad currendam viam . Et desiderio, inquit, desidera
Abbreviated transcription (Latin):
monacham in gustu mellis esau
in cdulio lentis. sodomitas in saturiti¬
te panis. putas ne sine ꝑiculo esse tot
carmũ fertulis. tot ꝓiscib gen̾ib to
frixnraꝵ diuerfitatib delectar. Nõ¬
ne sic defert palatiũ a xefectorio. sic̃
egyptus a deserto. Si gͥ in deserto su¬
mus. mirand̾ nõ ẽ si ellas carmũ sus¬

Expanded text:
Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium sus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. extũis uo̾ bom oꝑis exemplo colorã
post sobrictatis ⁊ ꝯtinentie uitam. reno¬
cat cos uentris cura. Et fit qñ. ut qui
in sua domo. ante ꝯñsionẽ sobrie uirerãt
postmodum in monastio gulosi fiant.
pdlacatur uenter deus coꝵ dũisoꝵ hostui
fcrtuloꝵ. Inclinat amem rumorib. ex¬
titatur sapoꝵ gencribr. Demulcetur ꝯ¬
fabulatione nõ orõne. otio gandet sop̃¬
nolentia delectatur. P siłitudinẽ ergo
deo uenter assimulatur. dñ ei tanta de¬
cos .s. qui sub ocio. in eccĩa dei remisse ui¬
uũt. qui nõ querũt secretas orõnes. set
fabulosis ociosoꝵ ꝯfessiones. Inter quos
nõ audiut᷑ singultus ⁊ suspiria cõm¬
prncte mentis. s nsus ⁊ cath mationes
⁊ ructatus ingurgitati uentris. Misera
mettia qnͣi in domo ꝓpria uirisse conũ¬
caris. ⁊ dicatur de te paint sterilem qur

Expanded text:
tur, exterius vero boni operis exemplo colorantpost sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta decet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabin ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
lacõnib occultate intebatur subtili¬
b interrogacionib eliciens. Denide
tamsins ratiotiniis qm scõꝵ testimo¬
niis biduana disputatione redargu¬
it. Considerans aũt nõ milłos ex hii
qui p̾sidebant. iam quidẽ aĩaduer¬
tens. blasphemiã in doctrinã. Adh
tñ au̾tens in mriã a ꝑsona. Accensꝰ¬
sus est zelo. ⁊ domesticã sibi gallica
aliis antẽ ep̃is. ⁊ abͥbatib plurimis
dictante uiro dei nonis dogmatib
opponitur symbolũ nonũ. Cm ⁊̃ su¬
scribructur noĩa singłoꝵ. ut eoꝵ
uidel omi sicut reprehensibilis ⁊eł̃
cetis muotescat. Ita demũ aplico indi
natur. Ep̃c gillebertus an cidem dãp¬
nationi ꝯsentiat interrogat᷑. Con¬
senciens ⁊ publice refictans que priꝰ
scripserat. ⁊ affirmauerat indulgẽ¬
tiãm. ip̃e ꝯsequitur maxime. ꝙ ab
mitio captus suisse. ea lege. se eandẽ
dispictationẽ ingredi. ut ꝓmitte̾t
siue ulła sese obsfiationẽ ꝓ eccł̃ie

Expanded text:
lationibus occultare nitebatur, subtililationibus occultare nitebatur, subtilibus interrogationibus eliciens, deinde vero tam suis ratiociniis, quam sanctorum testimoniis biduana disputatione redarguit. Considerans autem nonnullos ex his qui praesidebant, jam quidem animadvertentes blasphemiam in doctrina, adhuc tamen avertentes injuriam a persona, accensus est zelo, et domesticam sibi Gallicaaliis autem episcopis et abbatibus plurimis, dictante viro Dei, novis dogmatibus opponitur symbolum novum. Cui etiam subscribuntur nomina singulorum, ut eorum videlicet omnium irreprehensibilis zelus caeteris innotescat. Ita demum apostolico jnatur. Episcopus Gislebertus, an eidem damnationi consentiat, interrogatur. Consentiens, et publice refutans quae prius scripserat et affirmaverat, indulgentiam ipse consequitur, maxime quod ab initio cautus fuisset ea lege se eamdem disputationem ingredi, ut promitteret sine ulla sese obstinatione pro Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
.xluiii ͦ. remis. ꝯtiliũ a papa
engeno celebratur. In quo ꝯtilio pu¬
blice ꝯfutanit bs b̾nardus magistrũ
Gillebertum cognomento porretã
disputando tũ ẽo singulariter. tanꝙͣ
sui temporis singłaris athleta. hic gil¬
bertus erat pictanoꝵ ep̃c. in sacris lit¬
teris plurimũ ex̾citatus. s sublimi¬
ora se scrictatus. ad insipientiã sibi. si¬
quidẽ. de sc̃e trmitatis unitate ⁊ diui¬
nitatis simplicitate. nõ simpliciter
sentiens. nec fideliter scribens. discipu¬
lis suis panes ꝓponebat absconditos
⁊ furtiuias ꝓpmabat a quas. Nec fa¬
cile quid saperet. Inmo qnͣtũ desipet
ꝑsonis autentiris fatebatur. Tim̃e¬
bat enĩ qd̃ apud senonas petrũ abae¬
larduni ei dixisse fermit. Nñc tua
res agitur paries cũ proximꝰ ardet.
Nonissime tñ cũ iam fideliũ suꝑ hoc
inualesceret scandalũ cresceret mur¬
mur. uotatus ad mediũ ẽ. ⁊ librum tͥ¬
dere iussus in quo blasphenias euo
pͥmo quidẽ totũ quod ille u̾boꝵ cauil¬

Expanded text:
. 1148. Remis concilium a papa Eugenio celebratur. In quo concilio publice confutavit beatus Bernardus magistrum Gislebertum, cognomento Porratam; disputando cum eo singulariter, tanquam sui temporis singularis athleta. Hic Gislebertus erat Pictavorum episcopus, in sacris litteris plurimum exercitatus: sed sublimiora se scrutatus ad insipientiam sibi. Siquidem de S. Trinitatis unitate, et divinitatis simplicitate non simpliciter sentiens, nec fideliter scribens, discipulis suis panes proponebat absconditos, et furtivas propinabat aquas; nec facile quid saperet, imo quantum desiperet, personis authenticis fatebatur. Timebat enim, quod apud Senonas Petrum Abaelardum ei dixisse ferunt: Tua res agitur, paries cum proximus ardet. Novissime tamen cum jam fidelium super hoc invalesceret scandalum, cresceret murmur, vocatus ad medium est, et librum tradere jussus, in quo blasphemias evomprimo quidem totum quod ille verborum cavil
Abbreviated transcription (Latin):
rex mense maio cũ multitudine ĩmi¬
merabili. ⁊ uirtute incomꝑabili pere¬
grmacõem aggressus transito prospe
uosphoro. dum̃ ad expugnandũ yco¬
miuib. ⁊ defitientib uictualib. Qñ
sius fame afflctus. redit. ⁊ ꝑseqũtib

Expanded text:
rex mense Maio cum multitudine innumerabili et virtute incomparabili peregrinationem aggressus, transito prospere Bosforo, dum ad expugnandum Icominibus et deficientibus victualibus, suis fam
Abbreviated transcription (Latin):
me quia te reducam ubi te cepi uibente
deo uenies antẽ si bene laboran̾is: ad hãc
gloriam. Mox ad corpus licet remtens
ren̾sus. hic in scd̾a feria paulo ante no¬
nam dormire cepit. In tercia feria circa
tertiaui in faciem se erigens: signauit se
feria circa meridiẽ reuixit. Anno dñi
.Mͦ. cͦ xloiiͦ. Conrado rege inpurificati¬
one bẽ marie apud fraquenefort ꝯstitu¬
affigit signũ. ⁊ socii ꝑegrinacionis mul¬
tiplicantur sr̃ minierũ. Naualis dei
exertitus. ex anglia flandria atq lotha¬
riugia collectus. iiꝰ. idus aprilis deite¬
mundo portu auglie. cũ .cc. fere nauibꝰ

Expanded text:
me, quia illuc te reducam, ubi te cepi, jubente me, quia illuc te reducam, ubi te cepi, jubente Deo. Venies autem, si bene laboraveris, ad hanc gloriam. » Mox ad corpus licet renitens reversus est. Hic in II feria paulo ante nonam dormire coepit. In III feria circa tertiam in facie se erigens signavit se; . In V feria circa meridiem revixit. 1147. Ecli. 4. 6. Conrado rege in purificatione sanctae Mariae Frankenefort constituaffigit signum, et sotii peregrinationis multiplicantur super numerum. Navalis Dei exercitus, ex Anglia, Flandria atque Lotharingia collectus, 2 Id. Aprilis de Tredemunde portu Angliae cum 200 fere navibus
Abbreviated transcription (Latin):
Euertens aut̃ ductor puerum¬
ad lucidum splendorem duxit
⁊ statim apparunit murus infinite lon¬
gitudiis ⁊ latitudinis. in quo nulłus
patebat aditus uementes illut ĩ mo¬
mento ultra se raptos mueneriit in
patria ilła desiderabilis apparuit domꝰ¬
que .xii. hẽbat sicut scriptũ ẽ. ab orien¬
teporte.tres. ⁊ c̃. hanc ingressi tam am¬
plam uiderunt. ut quot quot ĩ mun¬
to suct ip̃ms partem detimã implere
nõ possent. Ibi multos in magna gła
uidebat. s alii aliis gloriosiores. Tnc̃
uidit .x. bõꝵ cateruãs. ueniens autẽ
ad orientalem portam. cirta mediũ os¬
tii uidit altare quoddam crxa qd̾ uiri
splendidi sedebant qui om̃es uni tan¬
qmͣ p̾stantissimo famulabant᷑. Ille co¬
ronam auream hẽbat in capite .xii.
crntib aureis insiguẽ. Pucrũ in bac
uisione letautẽ alloquitur ductor sinis
hic tibi locus erit si bene uixeris: Scias¬
normuicũ trucifixerunt. Iterum digres
sus ab eo statim rediit ⁊ dixit. Sequere

Expanded text:
evertens autem ductor, puerumad lucidum splendorem duxit; et statim apparuit murus infinitae longitudinis et latitudinis, in quo nullus patebat aditus. Venientes illuc, in momento ultra se raptos invenerunt. In patria illa desiderabili apparuit dom habebat, sicut scriptum est: Ab oriente portae tres, etc. Hanc ingressi tam amplam viderunt, ut quotquot in mundo sunt, ipsius partem decimam implere non possent. Ibi multos in magna gloria videbat, sed alios gloriosiores. Tunc vidit decem beatorum catervas. Veniens autem ad orientalem portam, circa medium ostii vidit altare quoddam, circa quod viri splendidi sedebant: qui omnes uni tanquam praestantissimo famulabantur. Ille coronam auream habebat in capite, duodecim crucibus aureis insignem. Puerum in hac visione laetantem alloquitur ductor suus: « Hic tuus locus erit, si bene vixeris: sciasNorinwic crucifixerunt. sus ab eo statim rediit, et dixit: « Sequere
Abbreviated transcription (Latin):
gandeam᷑ de te proficiat hic ĩ me no¬
ticia tui. ⁊ ibi fiat plena. Crescat a¬
mor tuus ⁊ ibi sit plemis ut hoc gau¬
diũ meũ sit in spe magnũ ⁊ ibi sit in
te plenũ. Meditetur int̾i̾i mens mei
loquatur ide lingua niea. Amet il¬
lud cor meũ sermociet᷑ os meũ. E¬
suriat illud aĩa mea. Siciat caro mea
desideret tota sub̾a moa donec intrẽ

Expanded text:
num. Proficiat hic in me notitia tui, et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus: ut hic gaudium meum sit in spe magnum, et ibi sit in  plenum sit. Meditetur interim inde mens mea; loquatur inde lingua mea. Amet illud cor meum; sermocinetur os meum. Esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatõem quã stephanus deposuerat
archiep̃is. ⁊ iege apud rauennã statuit
⁊ coram eis ꝯbusta est synodus quã ste¬
phanus. ppͣ indampnacõem formosi
uir scĩtate ⁊ scĩa claruis qui uitã ⁊ pas¬
sionem scĩ lamb̾ti martyris ad her¬
manũ archiep̃m urbanus edidit can

Expanded text:
rat, archiepiscopis et rege apud Ravennam statuit; et coram eis combusta est synodus, quam Stephanus in damnationem Formosi vir sanctitate et scientia clarus; qui vitam et passionem sancti Lamberti martyris ad Hermendum episcopum urbanius edidit: can
Abbreviated transcription (Latin):
arnuphus rex inuitatus romã uenit.
.s nõ admissus romã leonianiã obse¬
dit lepusculo forte u̾sus urbem fugi¬
ente. ⁊ excercitu cũ clamore minio se¬
qnͣte romani tumentes se de muro ꝓ¬
itiũt ⁊ hostib ꝑfectol aceruos murũ
ascendendi lotũ faciũt. Sic capia roma
illos qui papam iniuriauerant deco¬
lan letit. ⁊ a papa in impatorem bñ¬
Nno wzido rex arnulfũ ris¬
nõ ferens. qmppe cui nec urbes. nec
castra munita natura resistere nõ pote¬
rant dum sȩ fugiendo tutaretur imꝑa¬
tor uxore eiꝰ obsedit. que iam reb sius
culum mortiferũ declit. quo hausto
ꝑ tridnũ extitari nõ potuit aꝑtis ocu¬
res eũ repedare coegit. eñ q recedentẽ
qñti bonefatius romane eccł̃ie. cxiiͦ¬
psidet armilfus imꝑator longa egr¬
tudine dissolutus. uel ut quidã fert̃
afflictus aminutis u̾mib quos pedi¬
tulos uocant. adeo incorpore eius sca¬
turientib. ut a nulło medicoꝵ mi¬

Expanded text:
Arnulfus rex invitatus Romam venit, Arnulfus rex invitatus Romam venit, sed non admissus, Romam Leonianam obsedit. Lepusculo forte versus urbem fugiente, et exercitu cum clamore nimio sequente, Romani timentes se de muro proiciunt, et hostibus per factos acervos murum ascendendi locum faciunt. Sic Roma capta, illos qui papam injuriaverant, decollari fecit, et a papa in imperatorem bene Wido rex Arnulfum inon ferens, quippe cui nec urbes, nec castra natura munita resistere poterant, dum se fugiendo tutaretur, imperator uxorem ejus obsedit: quae jam rebus suis culum mortiferum dedit; quo hausto per triduum excitari non potuit, apertis ocures eum repedare coegit. Quem recedentem obiit. Bonefacius Romanae aecclesi Arnulfus imperator longa egritudine dissolutus, vel ut quidam ferunt afflictus a minutis vermibus, quos pedunculos vocant, adeo in corpore ejus scaturientibus, ut a nullo medicorum mi
Abbreviated transcription (Latin):
sidet contra uolmitatẽ quordam roma¬
noꝵ qui sergiũ dyaconũ romane eccĩe
papam facere uoluert̃. s nõ pualuerãt
hic formosus cũ aliqñ in siistram sus¬
more eius fugiens ep̃atũ portuensem
reliquit. ⁊ qr reuotatus a paꝑa redire no¬
luit. auathematizatus ẽ. Sandem ad
satisfatiendũ pape in gallia ueniens
uirans se nõ amplius romiã intraturũ
nec epatũ suc urbis repetiturũ confu¬
mans ⁊̃ ꝓprie manus scripto se in laita¬
li ꝯĩone ꝑseueraturũ. Posta martino
tũ restitutus nõ solũ romã intrauit. s
tũ multo scandalo. multa ꝑ multos
anuos q̃o ⁊ ꝯtrouersia agitata ẽ inec¬
cli̾a. aliis ci. ⁊ ab coꝵ ordiatoꝵ conse¬
tratõem irrctam esse debere p̃dicantibꝰ
sacerdotalis officii dignitatem. ⁊ fidẽ
eoꝵ qui ordinati fuerant. omẽs conse¬
trationes enis ratas esse debere samo¬
ri consilio iudicantib p̾sertimi tũ ip̃e
formosus a martino ꝓapa ab solutus
a sacramenti ꝑ nirio. Ab lxe foemoso

Expanded text:
sidet contra voluntatem quorundam Romanarum, qui Sergium diaconum Romanae aecclesiae papam facere voluerant, sed non prevaluerant. Hic Formosus cum aliquando in sinistram susmore ejus fugiens episcopatum Portuensem reliquit; et quia revocatus a papa redire noluit, anathematizatus est; et tandem ad satisfaciendum papae in Galliam veniens, jurans se non amplius Romam intraturum, nec episcopatum suae urbis repetiturum; confirmans etiam propriae manus scripto, se in laicali communione perseveraturum. Post a Martino ntum restitutus, non solum Romam intravit, sed cum multo scandalo multa per multos annos questio et controversia agitata est in aecclesiae; aliis ejus et ab eo ordinatorum consecrationem irritam esse debere prejudicantisacerdotalis officii dignitatem et fidem eorum qui ordinati fuerant, omnes consecrationes ejus ratas esse debere saniori consilio judicantibus; presertim cum ipse Formosus a Marino papa absolutus fuerit a sacramenti perjurio. Ab hoc Formoso
Abbreviated transcription (Latin):
luꝑ de propa cogna çione yxores accpere
uel hr̃e. ut consangͥnis proles actrescat
⁊ fortuis inter eos amiticie. unitulum
uigeat. De possessionib reparandis
probet aut negator semet ip̃m expur¬
is mosaite legis morẽ tustodiũt. ut qͥ
hoĩs sanguinẽ fuderit. eadem pena plec¬
tatur ut quisquis iadulterio dep̃hen¬
sus fr̃t cũ ad ultera pariter lapidetur
Qui antẽ cũ alia qualibet formtatus
fu̾it.lxxx. flagella sustineat. pro tertia
manũ pro quarta pedem amiitat. ⁊ qͥ
culz hoi menibrũ abstulerit digno p̾cio

Expanded text:
 de propria cognatione habere uxores ut sanguinis proles accrescat, et fortius inter eos amicitiae vinculum vigeat. De possessionibus repetendis probet, et negator juramento semel expuris Mosaicae legis morem custodiunt, ut qui hominis sanguinem fuderit, eadem poena plectatur , et quisquis in adulterio deprehensus fuerit, cum adultera pariter lapidetur . Qui autem cum qualibet alia fornicatus fuerit, LXXX flagellis subjacebit. manum, quarta pedem amittat, et qui cuilibet homini membrum abstulerit, digno pretio
Abbreviated transcription (Latin):
qual aliam semꝑ accipers ita tñ ut
nũqmͣ quaternariũ transeat nuime¬
rũ. In repudio quoq id obsernatur
ut ei usq t̾cio qmlibet repudiare. et
eam rursus liceat retipere. Emptici¬
as quoq atq captinas quascũq uo¬
ln̾it hr̃e licitũ erat. ⁊ easdem uenden¬

Expanded text:
a aliam semper accipere, ita tamen, ut nunquam quaternarium transeat numerum. In repudio quoque hoc observatur, ut usque tertio ei quamlibet repudiare et eamdem rursus recipere liceat. Emptitias vero atque captivas quotcunque voluerit habere licitum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Hanc doniũ ad ani tũ de padyso
exulass domino extruxisse. ⁊ om̃i¬
b filiis eius donet abraham uenit
locũ orõnis fuisse. abraham uõ dei
uit ⁊ meadomino uota uouit ⁊ sacri¬
eli post mortẽ reliquit eiq ⁊ omĩb
filiis eius ꝑ multa annoꝵ curritu¬
la donec mahoniet natus ẽ. orandi
donius ꝑmansit. No nato. Dens¬
suis hereditariam. ut ipsi phibent
ꝑunsit. Adu̾sarios preterea dei ⁊ coꝵ¬
⁊ interficere modis ꝑsequi. atq dele¬

Expanded text:
dam cum de paradiso exsulasset, Domino exstruxisse, et omnibus filiis ejus donec ad Abraham advenit locum orationis fuisse. Abraham autem fivit et in ea Domino vota vovit, et sacrieli post mortem reliquit, eique et omnibus filiis ejus per multa annorum curricula, donec Mahometh natus est, orandi domus permansit; quo nato, eamdus, haereditariam ut ipsi perhibent, promisit. Adversarios praeterea Dei et eo, interficere
Abbreviated transcription (Latin):
eru̾sis est seuera religio. seruat
honestatẽ seneritas: leuitatẽ
castigat. timetur. ab indoctis. Ipã est
diatur uultũ religionis decorat. Dul
legem delm qñti. s nec seuerctas lem¬
tãtem patitur. nec dulcedo disso lucio¬
nem. Net rectitudo lincam iusticie tñs¬

Expanded text:
ersis est severa religio. Servat enim honestatem severitas, levitatem castigat, timetur ab indoctis: ipsa est diatur, vultum religionis decorat. Dulclegem delinquenti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae trans
Abbreviated transcription (Latin):
n̾sa actionis intencionẽ laudant. sims¬
trũ uo latus obimibrant clipeo dum
simstram praue actionis extusant ꝑtẽ
O creas hñt in crurib q̃ ẽ quasi extre¬
ma ꝑs corporis. Qma usq ad finẽ in
ob stmatione ꝑ senerant. Lorica induũ¬
tur qua totum tegitur corpus. qũ totã
defendunt actionem. Hee sp̃es armor¬
ꝑu̾sus. nõ humili rõne profitetur. Nec
rõne u̾itatis. s cdamoso strepitu sm¬
gularis eloqñtie defendit. ⁊ ꝑ exen¬
pla reproboꝵ ꝯfirmat. uñ seqnitur
⁊ armig̾ euis antecedebat eñ. hic est ꝯ¬

Expanded text:
em laudant. Sinistrum vero latus obumbrant clypeo, dum sinistram pravae actionis excusant partem. Ocreas habent in cruribus, quae est quasi extrema pars corporis, quia usque ad finem in obstinatione perseverant. Lorica induuntur, qua totum tegitur corpus, quando totam defendunt actionem. Hae siquidemperversus, non humili confessione profitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla reproborum confirmat. Unde sequitur, et armiger ejus antecedebat eum. Armiger
Abbreviated transcription (Latin):
detestantur ⁊ impugnãt incorrigibiles
sunt. ħ solum ꝙ uolunt fore bonũ cre¬
dunt. obedientiã aut nũqmͣ. ant negli¬
genter impleurthunules frẽs pronotãt
turbant silentiũ. Taliũ fignram gestãt
philisteus ille. Qui eg̾ssus de castris
philistum pnotabat filios isrł. ¶nius
magnitudo ⁊ armoꝵ diu̾sitas. morali¬
ter statim ꝑu̾soꝵ qui magni sũt apud
semet ipos ⁊ moꝵ qualitãtes designant

Expanded text:
detestentur et impugnent. Incorrigibiles sunt: hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisthiim, provocabat filios Israel . Cujus magnitudo et amorum diversitas, moraliter statum perversorum qui magni sunt apud semetipsos et qualitates morum designant
Abbreviated transcription (Latin):
herut. uenerut ad uallem terribilẽ
⁊ tenebrosam ualde. ⁊ oꝑtã mortis ca¬
ligine. Erat antẽ ꝓfinida ⁊ tarlonbͦ
ardentib plena oꝑtulũ ferreñ hñs spiᷤᷤ¬
situdinẽ sex cubitoꝵ. ꝙ ardore minio ip¬
sos carbones suꝑabat ardentes. Cuins
fetor om̃s quas huc usq passa fũat aĩa
debat multitudo miseraꝵ aĩaꝵ ⁊ illic
tremabant᷑. donec ad modũ cremii in
sartagine liquescerent. Et quod erat
gramus ꝑ p̾dcãm laminã colabant᷑
sicut colari solet ceri ꝑ pannũ. ⁊ it̾m ĩ
tarbonib ignis ardentib renonabant᷑
ad tormentũ. hec erat patritidaꝵ fri

Expanded text:
em venerunt ad vallem terribilem, et tenebrosam valde, et opertam mortis caligine. Erat autem profunda, et carbonibus ardentibus plena, operculum ferreum habens spissitudinis sex cubitorum, quod ardore nimio ipsos ardentes superabat carbones; cujus fetor omnes quas hucusque passa fuerat animdebat multitudo miserarum animarum; et illic cremabantur, donec ad modum cremii in sartagine liquescerent; et quod erat gravius, per praedictam laminam colabantur, sicut colari solet cera per pannum; et iterum in carbonibus ignis ardentibus renovabantur ad tormentum. Haec erat poena parri
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa illa p̾timore pederẽtim angelũ se¬
qñs uenit ad uallem profinidam et
putridam nimis ⁊ tenebrosam cuis
profnuditatẽ iꝑã quidẽ aĩa uidere nõ
poterat. sonitũ tũ suphunei fuliĩs
⁊ ululatũ patientiũ meo andiebat
fumus u̾o̾ de sulphine ⁊ cadamib in¬
de surgebat fetidnis qui suꝑabat om̃e
penas quas uiderat. Ibi erat tabula
longissima de uno monte maliũ ni

Expanded text:
ima illa prae timore pedetentim angelum sequens venit ad vallem profundam, et putidam nimis, et tenebrosam; cujus profunditatem ipsa quidem anima videre non poterat; sonitum tamen sulphurei fluminis, et ululatum patientium in eo audiebat. Fumus vero de sulphure et de cadaveribus inde surgebat fetidus, qui superabat omnes poenas, quas prius viderat. Ibi erat tabula longissima, de uno monte in alium
Abbreviated transcription (Latin):
post hanc penã inquit angelus. ducen¬
tur ad maiores. Tn aũt qmͣnis ho¬
mitida sis: modo tñ istam nõ patieris
post hec uenert᷑ ad montẽ mire mag¬
mntndinis ⁊ horroris magni ⁊ uaste so¬
lttudins. Q in transemitib angustũ
ualde p̾bebat iter. Ex una ꝑte islius
montis erat igns putͥdus. sulphureꝰ
⁊ tenebrosus. Ex altera ꝑte nxglaci¬
alis ⁊ uentus horribilis. Et erat mous
ille tortorib plenus qui furtas hẽbãt
ferrcas ignitas ⁊ tridentes acitissimos
quib ingulabant animas transire
uolentes. ⁊ trahebant ad penas ⁊ ꝑ
nicos de mue ⁊ grandine mittebant

Expanded text:
post hanc poenam, inquit angelus, ducuntur ad majores. Tu autem, quamvis homicida sis, modo tamen istam non patieris. » Post haec venerunt in montem mirae magnitudinis, et horroris magni, et vastae solitudinis; qui transeuntibus angustum valde praebebat iter. Ex una parte illius montis erat ignis putidus, sulphureus et tenebrosus: ex altera parte nix glacialis, et ventus horribilis. Et erat mons ille tortoribus plenus, qui furcas habebant ferreas ignitas, et tridentes acutissimos, quibus jugulabant animas transire volentes, et trahebant ad poenas: et per vices de nive et grandine mittebant
Abbreviated transcription (Latin):
ta. hoc tempore ad fidem xͥ conu̾titur. per
silsam sororem nꝑatoris q̃ ipta hũ¬
garoꝵ regi. ad hoc sua instantia regem
ad duxit. ut se ⁊ totam hungaroꝵ gen¬
tem baptizari expeteret. Qin inbaptis¬
mo stephanus ẽ uocatus. Cums mita
ꝑ h migariã multa miraculoꝵ gloria
omendat. Anno .ixͦ. in lotharingia
multis saluberrimus: in sanguinẽ cõ¬
u̾sus ẽ. qd̾ probauit mulier q̃ faciem su¬
am ex huiꝰ fontis a qua lotam ostendit
multis sanguinolentã ¶ mnio .xͦ be

Expanded text:
ta, hoc tempore ad fidem Christi convertitur per Gislam sororem imperatoris, quae nupta Hungarorum regi, ad hoc sua instantia regem adduxit, ut se et totam Hungarorum gentem baptizari expeteret; qui in baptismo Stephanus est vocatus; cujus merita per Hungariam multa miraculorum gloria commendat. 1011. In Lotharingimultis saluberrimus in sanguinem conversus, quod probavit mulier, quae faciem suam ex hujus fontis aqua lotam ostendit multis sanguinolentam. Albe
Abbreviated transcription (Latin):
postea obierunt. ⁊ miratulis ut fertur
chorus carunt. quia ualde penituerunt
Ceteri penã membroꝵ suã tremore pro¬
diderunt. hoc ita scriptũ reliquit. ober¬
tus ip̃e qui fuit unus excis. in cuius sqͥ¬
ti fine sic scriptũ ẽ. Date sũt nobislr̃ẽ
a donno ꝑ egrino bĩ herb̾ti successore

Expanded text:
postea obierunt, et miraculis, ut fertur, postea obierunt, et miraculis, ut fertur, coruscarunt, quia valde poenituerunt. Caeteri poenam suam membrorum tremore prodiderunt. Hoc ita scriptum reliquit Otbertus ipse, qui fuit unus ex ipsis; in cujus scripti finesic scriptum est: Datae sunt nobis litterae a domino Peregrino, beati Herberti successore,
Abbreviated transcription (Latin):
no contigit in quadã uilla saro
niam missã de nocte inchoauerat. At in
dotem impediebant. ut ipsa u̾ba coꝵ in¬
ter sacra nussaꝵ sollempnia imuttus re¬
sonaiet. Ille mandat eis ut tacerent qͦ
neglecto imp̾catus ẽ dicens. placeat deo
⁊ scõ magno. ut ita cantantes ꝑmaneãt
usq ad annũ. u̾ba pondus hũerint. fi¬
lius p̾sbr̃i iohes sororem suã cantantẽ
ꝑ brachiũ arripint. ⁊ statim illud amul
Illa u̾o toto anno cum cet̾is ꝑmansit
choros ducens ⁊ cãtitans. Pluma nõ ce¬
cidit suꝑ eos. nõ frigus nõ calor nõ fameᷤᷤ
nõ sitis. nõ lassitũdo eos affecit. Indiuũ¬
ta uł calciamẽta nõ siuit attrita. set
qiͣ uecordes tantabant. ꝑ rimũ usq ad
genua. demde usq ad femora terre de¬
erigebatur. ut ꝯluias arteret. Eno¬
luto amno: hertus coloniensis ep̃c cos
absoluit a nodo quo mamiis eoꝵ liga¬
bantur. ⁊ alite altare scĩ magni recon¬
cilianit. filia p̾sor̃ĩ cũ aliis d̾uab ꝯti¬

Expanded text:
no contigit in quadam villa Saxonmam missam de nocte inchoaverat: at in dotem impediebant ut ipsa verba eorum inter sacra missarum solemnia invitus resonaret. Ille mandat eis, ut tacerent; quo neglecto, imprecatus est, dicens: « Placeat Deo, et sancto Magno, ut ita cantantes permaneatis usque ad annum » Verba pondus habuerunt. Filius presbyteri Joannes sororem suam cantantem per brachium arripuit, et statim illud a corilla vero toto anno cum caeteris permansit, choros ducens et cantitans. Pluvia non cecidit super eos, non frigus, non calor, non fames, non sitis, non lassitudo eos affecit; indumenta vel calceamenta non sunt attrita; sed quasi vecordes cantabant. Primum usque ad genua, deinde usque ad femora terrae denutu Dei erigebatur, ut pluvias arceret. Evoluto anno Herbertus Coloniensis episcopus eos absolvit a nodo, quo manus eorum ligabantur, et ante altare Sancti Magni reconciliavit. Filia presbyteri cum aliis duobus conti
Abbreviated transcription (Latin):
Dnno .iii ͦ. cometes horribili speue
Nlammas huc issutc q iactans in au¬
strali. ꝑte uisus ẽ. Mortuo othone duce
ducatus lotharingie datur domiti go¬
defrido filio godefridi ardemiensis. hi¬
pitus librnm de rõne compoti ħ anno
łcripsit ut apparet ex argumẽto ad
nuemendos annos dñi ꝑ idictiones
suus in quit scire quot sunt anm in¬
carnati xp̃i.lxuiͦ. ordines indictiom̃
qui fluxerunt ab enis incarnatio¬
dictione natus ẽ xp̃c. Adde ⁊̃ indictio¬
tes obruerentur cũ mortins Samo.¬

Expanded text:
. 9. Cometes horribili specie flammas huc illucque jactans, in australi parte visus est. Mortuo Ottone duce, ducatus Lotharingiae datur comiti Godefrido, filio Godefridi Ardennensis. Chilpericus librum de ratione compoti hoc anno scripsit, ut apparet ex argumento ad inveniendos annos Domini per indictiones: Si vis, inquit, scire quot sint anni incarnati Christi, 66 ordines indictionum, qui fluxerunt ab ejus incarnatiodictione natus est Christus. Adde indictiorahentes obruerentur cum mortuis. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
tu fratrũ seꝑati delicatius tractantur
si alectulo fratrum inchoro psallentiũ
uoces audierint psalmos ruminant
felices esse putant. Nichil de ordine
implere. sefatentur. s insi fallor mi¬
plent totum. Infirmitatis claustro
coartantur. Disciplinantur anxie¬
tatũ uirgis spinis doloꝵ. Iemuant
uigilant laborant qr tibimi sompĩ¬
⁊ quietẽ infirmitas negat. ⁊ tñ sipa¬
retur lectulus suanior. si cogantur
si caligis dormire. qiͣaliquid crimĩa¬
le fecerint. in hiꝰ timent uitam fin¬
gio ut sidentur aliis nccĩa infirmis
plura ⁊ delicacõra q̃rantur. pluraut
ex multis aliquid placeat. Delicatio¬
ra. ut cñ gnstam̃t reficiat᷑. ex aliquo
.riii qd compaciens sit delicatis

Expanded text:
tu fratrum separati delicatius tractantur. Si autem a lectulo fratrum in choro psallentium voces audierint, tunc psalmos ruminantfelices esse putant, nihil de ordine implere se fatentur; sed, nisi fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant; quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat: et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aliquid criminale fecerint, in hujusmodi vitam ti ut si dentur aliis necessaria, infirmis plura et delicatiora quaerantur; plura, ut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cum gustaverint, reficiantur ex aliquo. CAP. XIII. Quod compatiens sit delicatis
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtus. ex quo singuloꝵ oꝑin assidui¬
tas manat. hic uirtutes ⁊ uitia eq̃
ꝯplectitur. unde bonos ⁊ malos mores
dicimus. moratos sine morigeros a
bono morosos. a malo noĩamus. Con¬
ditio est status ꝑsone fortuitꝰꝰ quo aut
ĩ adu̾sis aut in prosꝑis regitur. In hiis
aut̃ qui diuina urã ministrant. deus
p̃ ceteris aut honoratur aut sꝑnitur
tũ illoꝵ honorẽ ⁊ ꝯtemptũ ꝓpriũ repu¬
tet dicesis. Qui uossꝑnuit me sꝑnĩt
⁊ qui uos recipit me recipit. Reu̾entia
q̃ ni reb ꝯsistit. aut in corporalib ẽ ut
edib ⁊ locis sacus ant sacrificiisaut in
sp̃ualib ut sunt inra q̃ sacus reb ꝯpe¬
tunt. q̃ tem̾are sacilegiũ ẽ morte expi¬
audũ. Rerum sacraꝵ ĩnuuitates ꝯuei¬
lere insing̾e in d̾m ẽ. Cultus sui marĩe
ĩtempantia ꝯsistit. Martũ catonẽ eodẽ
unio quo remiges ꝯtentũ fuisse tradũt
Ganis ciius sabmoꝵ uictoꝵ. polens a¬

Expanded text:
habitus, ex quo singulorum operum assiduihabitus, ex quo singulorum operum assiduitas manat. Hinc virtutes et vitia eque complectitur: unde bonos et malos mores dicimus, moratos sive morigeros a bono, morosos a malo nominamus. Conditio est status persone fortuitus, qui aut in adversis, aut in prosperis versatur. In his autem qui divina iura ministrant, deus pre ceteris aut honoratur aut spernitur cum illorum honorem et contemptum, proprium reputet dicens: Qui vos spernit me spernit et qui vos recipit me recipit. Reverentia que in rebus consistit aut in corporalibus est, ut in edibus et locis sacris, aut sacrificiis aut in spiritualibus, ut super iura que sacris rebus competunt, que temerare sacrilegium est morte expiandum. Rerum sacrarum immunitates convellere, insurgere in deum est. Cultus sui maxime in temperantia consistit. Marcum Catonem enim eodem vino quo remiges contemptum fuisse tradunt. Gaius Curius Sabinorum victor, nolens a
Abbreviated transcription (Latin):
iro autẽ modo dens intelligen¬
tiã su sic infundit. ut sitra¬
hat. sic subtrahit ut infundat. In
multis enĩ multipłr lucet. Est a
maiestate mirabilis. a sapĩa uenera¬
bilis. amabilis a bonitate. Et hic ẽ
fimiculus triplex inter creatorem
⁊ ticaturã. qui facile nõ rumpitur
.s. ut tueatur honoretur ⁊ diligatur
Colitur autẽ d̾s duplicit᷑ affectu mẽ¬
tis. ⁊ exhibicione corporis. Reneren
aut in reb. In ꝑsonis aut̃ anatura
ant ab officio. aut a morib ant a ꝯ¬
dicione. aut afortuna. Natura ut
ꝑentes coguati ⁊ affines. officiũ est
debituni exequendi q̃ unicnq ex
institutis ant morib agenda sunt
Quoꝵ agendoꝵ alia ad publicũ. alia
ad suũ cnniusq ꝑtinẽt statũ. Nam
officioꝵ quedam publica q̃dam priua¬
ta durͣ. priuata tot sũt quot ꝑ sone
publica aũ a dmino ant abhumane
nire descendñt publico officio tanta
debetur renerentia qnͣta ẽ emmenti¬
a tuuisl magistratus. Mos ẽ mentis

Expanded text:
iro autem modo deus intelligentiam sui sic infundit, ut subtrahat, sic subtrahit, ut infundat. In multis enim multipliciter lucet. Est autem a maiestate mirabilis, a sapientia venerabilis, amabilis a bonitate. Et hic est funiculus triplex inter creatorem et creaturam, qui facile non rumpitur, scilicet ut timeatur, honoretur et diligatur. Colitur autem deus tripliciter, affectu mentis et exhaut in rebus. In personis aut a natura aut ab officio aut a moribus aut a conditione aut a fortuna. Natura, ut parentes, cognati et affines. Officium est debitum exequendi que unicuique ex institutis aut moribus agenda sunt quorum agendorum, alia ad publicum, alia ad suum cuiusque pertinent statum. Nam officiorum quedam publica, quaedam privata dicuntur. Privata tot sunt quod persone. Publica aut a divino aut ab humano iure descendunt. Publico officio tanta debetur reverentia, quanta est eminentia cuiuslibet magistratus. Mos est mentis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s tarnalẽ exhorruerat uitam ⁊ tã¬
to zelo ut se deuouerit nõ uisurum
eam in carue uiuentẽ. At illa car¬
nocte andunt ꝑ sompnũ uotem sibi
dicentẽ sororem eius stare foris ma
trio ⁊ ecce ꝑ totos .xxx. dies nichil
gustasse. Qui euigilans cito intel¬
lexit tmꝰ esce media marceret. ⁊ di¬
ligent᷑ discusso nũo dieꝵ quẽ audie¬
rãt ip̃m esse repꝑit ex quo pro ca pa
nẽ ⁊ uinũ nõ optulisset. Tunt ille
adoritur. Neq frustra. Non milto
post uisa est illi ꝑuenisse ad luen
ecclic. Noc dumi tñ posse intrare ap¬
parere mueste pulla. Eñq ille per¬
seueraret turans ne qua die solita
stipe frustraretur scdo̾ uidit eam in
ueste sub candida ad missam quid̃
intra eccłiaui. s altare ꝯtingere ñ
ꝑmitti. Tertio. bandem uisa est ag
p̾catio iusti assidna. uere regnũ ce

Expanded text:
sanctus carnalem exhorruerat vitam, et tanto zelo, ut se devoverit non visurum eam in carne viventem. At illa carnocte audivit per somnium vocem sibi dicentis, sororem ejus stare foras in atrio, et ecce per totos triginta dies nihil gustasse: qui evigilans cito intellexit, cujus escae inedia marceret. Et diligenter discusso numero dierum quem audierat, ipsum esse reperit, ex quo pro ea Panem de coelo vivum non obtulisset. Tum ille adoritur Neque frustra. Non multo post visa est illi pervenisse ad limen ecclesiae, necdum tamen posse intrare; apparere etiam in veste pulla. Cumque ille perseveraret, curans ne qua die solita stipe frustraretur; secundo vidit eam in veste subcandida; admissam quidem intra ecclesiam, sed altare contingere non permitti. Tertio tandem visa est aggprecatio justi assidua? Vere regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
panꝑis. ⁊ tan quã prolixo crine roga¬
assumptis forcipib eñ tond̾e cepit. Q
dui faceret reperit. in occipitio eius
duos otulos latitantes. Expauit ille
⁊ inquisuit. quid hoc ess. ¶ in ille
Ego inquit ihc̃ uocor qui undiq cunt¬
ta ꝯtemplor. ⁊ isti sunt oculi quib ui¬
disparuit. Ouidam ep̃c ual de siciẽs
unũ sibi afferi p̾cepit. Cnmq pinc̾¬
na totũ qd̾ erat in basculo exhausiss
in potulũ ⁊ epõ detuliss. ecce pauper
importimus illud sibi dau poposcit.
dicens quia si statim nõ biberet proti¬
nus expirauit. p̾cepit ep̃c illud pauꝑi
dari. Cnuq ampluis sitiret ep̃c. ꝙͣ
oꝵ in lintheo ligatos ĩ manu ens posui¬
it. dicens ei a doiino suo missos ⁊ tan¬
qmͣ qui expectaretur. mox recessit. lxi.¬
gen̾e. se degener morib duxit
nes suos ĩ remotiora pascua duxit.
¶pous ꝯitinus quidam domũ ingres

Expanded text:
pauperis, et tanquam prolixo crine egeassumptis forcipibus eum tondere coepit. Quod dum faceret, reperit in occipitio ejus duos oculos latitantes. Expavit ille, et inquisivit, quid hoc esset. Cui ille: « Ego, inquit, Jesus vocor, qui undique cuncta contemptor; et isti sunt oculi, quibus vidisparuit. » Quidam episcopus valde sitiens, vinum sibi afferri praecepit, cumque pincerna totum quod erat vasculo exhausisset in poculum, et episcopo detulisset; ecce pauper importunus illud sibi dari poposcit, dicens, quod si statim non biberet protinus exspiraret. Praecepit episcopus illud pauperi dari; cumque amplius sitiret episcopus  in linteo ligatos, in manu ejus posuit, dicens et a domino suo missos, et tanquam qui exspectaretur, mox recessit. Qsed degener moribus, duxit ves suos in remotiora pascua duxit. Cujus vicinus quidam domum ingres
Abbreviated transcription (Latin):
mastitabat arenã. Scd̾s sulphureo
astans latm exalantẽ teterrimũ et¬
fetidissimũ gestiebat hiurire uapirẽ
Tertius fornaci incubans uehement᷑
actense nucantes sciutilłas hoantib
extidere spantib lctabatur. Quartꝰ
supra pinaculũ templi residens le¬
⁊ si quo minus in fluere uideret᷑. fla¬
belło sibi uenter sciciebat. ac si totũ
sꝑaret. acrem deglictire. Quͥtus seor¬
sum positus. ridebat om̃s ip̃e quoq de
ridendus ⁊ maxnue ꝓprias enĩ tarnes
suscitatus a singulis unã omĩb esse
repperio ualidissimã utiq famẽ. Tc̃
macilentissimas coꝵ facies ꝯtempla
aĩa rõnalis cetĩs om̃ib occupari põt
repleri oĩo nõ põt. Capatem dei qui¬
quid deo minus ẽ nõ implebit. Inde

Expanded text:
masticabat arenam. Secundus sulphureo astans lacui, exhalantem teterrinum fetidissimumque gestiebat haurire vaporem. Porro tertius fornaci incubans vehementer accensae, micantes scintillas hiantibus excipere faucibus laetabatur. Quartus supra pinnaculum templi residens, leore: et si quo minus influere videretur, flabello sibi ventum ipse ciebat, ac si totum speraret 297 aerem deglutire. Quintus seorsum positus ridebat caeteros, ipse quoque ridendus, et maxime. Proprias enim carnes sciscitatus a singulis, unam omnibus esse reperio, validissimam utique famem. Tunc vero macilentissimas eorum facies contemplata rationalis ceteris omnibus occupari potest, impleri omnino non potest capacitatem Dei; quidquid Deo minus est, non implebit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m flagitant. ut intromisse ꝑsone de
ciłiss expellantur expulse restituant᷑
re donius ꝑte locata hinanos expri¬
mens modos om̃i compescuit dicẽs
ꝯpleuerunt. et hiis quidẽ adu̾sariis
uiuentib cessatũ ẽ a ꝯtentionib

Expanded text:
pum flagitant, quatenus intromissae personae de ecclesiis expellantur, expulsae restituantur. re domus parte locata, humanos exprimens modos, omnium compescuit voces dicens:complent. Et his quidem adversariis viventibus cessatum est a contention
Abbreviated transcription (Latin):
furor impioꝵ dñtiũ corpus proditoris
nõ debere nter scõs pontifeces sepeliri
s proiciendũ in paludẽ uł in patibu¬
lo suspendend̾. timentes uiri sancti se¬
uiciam malignoꝵ qui corpus rapere
uł proitere ueniebant. Sepelierunt

Expanded text:
furor impiorum dicentium corpus proditoris furor impiorum dicentium corpus proditoris non debere inter sanctos pontifices sepeliri, sed proiciendum in paludem uel in patibulo suspendendum, timentes uiri sancti seuiciam malignorum qui corpus rapere et proicere ueniebant, sepelierunt