comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de aliis. alia postulat. Qd tam̃ recꝰte
diuina dispensatione ꝑmittit᷑: qͣtinꝰ
alt̃rator impudens uel sepe uictꝰ ob¬
ꝑmissionẽ uerberis comitat᷑ custodia
ꝓtectionis: & electũ suũ diuina dis¬
pensatio custodiendo deserit: dese¬
rendo custodit: alia illiꝰ ꝓdit: alia
ꝓtegit Si enim totũ iob deserer&.
in manu tanti aduersarii homo qͥd
eẽt: In ipsa gͦ iusticia ꝑmissionis:
ꝑmiscetur quȩdã libra pietatis: qͦtinꝰ
in uno eodẽq certamine & seruus
humilis ex opp̃ssione ꝓficiat: & hostiᷤᷤ
suꝑbiens ex ꝑmissione succumbat.
Manui itaq aduersarii sẽs uir tradit᷑
s tam̃ in intimis adiutoris sui manu
eas quisquã de manu mea: & tam̃ ex¬
petenti hosti dr̃ ecce in manu tua. ẽ.
Isdem gͦ in manu dĩ: idem. ẽ in manu
diaboli. Nam dicens in manu tua. ẽ
cũ ꝓtinus adiungit. uerũtam̃ animã
illiꝰ serua. patent̾ piꝰ adiutor innotuit.

Expanded text:
de aliis alia postulat. Quod tamen recte de aliis alia postulat. Quod tamen recte divina dispensatione permittitur, quatenus altercator impudens vel saepe victus obpermissionem verberis comitatur custodia protectionis, et electum suum divina dispensatio custodiendo deserit, deserendo custodit, alia illius prodit, alia protegit. Si enim totum Job desereret in manu tanti adversarii, homo quid esset? In ipsa ergo justitia permissionis miscetur quaedam libra pietatis, quatenus in uno eodemque certamine et servus humilis ex oppressione proficiat, et hostis superbiens ex permissione succumbat. Manui itaque adversarii sanctus vir traditur, sed tamen in intimis adjutoris sui manu eas quisquam de manu mea ; et tamen expetenti hosti dicitur: Ecce in manu tua est. Isdem ergo in manu Dei, isdem in manu est diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Verumtamen animam illius serva; patenter pius adjutor innotuit,
Abbreviated transcription (Latin):
quus hostis ex reb exteriorib colli¬
git: quod beato uiro ad m̃tis crim̃
infligit. Pellem enĩ ꝓ pelle dare as¬
serit. quia sepe dũ uenire ictũ contͣ
faciẽ cernimꝰ: manũ palpebris oppo¬
nimꝰ: ut ab ictu oculos defendamꝰ:
& corpꝰ uulneri obicimꝰ. ne in corpore
teneriori uulnerem᷑. Sathangͦ hȩc
consuete fieri sciens. dicit. pellem ꝓ
pelle & cuncta quȩ habet homo dabit
ꝓ anima sua: ac si aꝑte dicat. Idcirco
iob tot extra se flagella eqͣnimit pa-¬
tit᷑: qͥa paus ne ipse feriat᷑. Cura gͦ
carnis. ẽ. quod dampno affectuũ car-¬
naliũ motꝰ ñ. ẽ: quia dũ sibims ipsi
metuit: minus suoꝵ ꝑcussiones sen-¬
tit. Unde & max eius carnẽ feriendã
postulat. dicens. Mitte manũ tuam
& tange os eius & carnẽ: & tẽ uidebis
qͦd in faciem benedicat tͥ. Suꝑiꝰ dixe¬
rat. tange cuncta que posside: & tẽ
uidebis qͦd in faciẽ benedicat tͥ: nc̃
quasi ꝓpositionis prioris oblitꝰ fractꝰ

Expanded text:
quus hostis ex rebus exterioribus colligit, quod beato viro ad mentis crimen infligit. Pellem enim pro pelle dari asserit, quia saepe dum venire ictum contra faciem cernimus, manum palpebris opponimus, ut ab ictu oculos defendamus; et corpus vulneri objicimus, ne in corpore teneriori vulneremur. Satan ergo haec consuete fieri sciens, dicit: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Ac si aperte dicat: Idcirco Job tot extra se flagella aequanimiter patitur, quia pavet, ne ipse feriatur. Cura ergo carnis est, quod damno affectuum carnalium motus non est, quia dum sibimetipsi metuit, minus suorum percussiones sentit. Unde et mox ejus carnem feriendam postulat, dicens: Mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Superius dixerat: Tange cuncta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Nunc quasi prioris propositionis oblitus, fractus
Abbreviated transcription (Latin):
absconditur odiũ: dolore ceco terebrat
conscientiam uulnus inclusũ. Nil le¬
tum de ꝓpriis lib&: quia tabescentem
m̃tem sua pęna sauciat: quã felicitas
torqu& allena. Quantoq extranei oꝑis
in altũ fabrica ducitur. tanto funda¬
m̃tũ m̃tis liuidȩ ꝓfundius suffoditur:
ut quo alii ad meliora ꝓꝑant. eo ipsa
deterius ruat: qͥa ruina uidelic& etiã
illud destruit᷑. qͦd in aliis actib ꝑfec¬
to oꝑe surrexisse putabat᷑. Nã inuidia
cum m̃tẽ tabefecerit: cuncta quȩ in¬
uenerit bene gesta consumit. Unde
bene ꝑ salomonẽ dr̃. Uita carniũ sani¬
tas c̃ordis: putredo ossuũ inuidia. Qd
ac tenera: & quid ꝑ ossa. nisi fortia ac¬
ta signant᷑. Et plerũq contingit ut
quidã cũ uera cordis innocentia in non¬
nullis suis actib infirmi uideant᷑: qͥdã
uͦ iam quȩdã ante humanos ocłos ro¬
busta exerceant: s tam̃ erga alioꝵ bo¬
na intus inuidiȩ pestilentia tabescaÑ.

Expanded text:
absconditur odium, dolore cęco terebrat absconditur odium, dolore cęco terebrat conscientiam vulnus inclusum. Nil lętum de propriis libet, quia tabescentem mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena. Quantoque extranei operis in altum fabrica ducitur, tanto fundamentum mentis lividę profundius suffoditur, ut, quo alii ad meliora properant, eo ipsa deterius ruat. Qua ruina videlicet etiam illud destruitur, quod in aliis actibus / perfecto opere surrexisse putabatur. Nam invidia, cum mentem tabefecerit, cuncta, quae invenerit bene gesta, consumit. Unde bene per Salomonem dicitur: vita carnium sanitas cordis, putredo ossuum invidia. Quid ac tenera, et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Plerumque contingit ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia latenter tabescant.
Abbreviated transcription (Latin):
tib uendiderunt: quia cognito reuela¬
tionis mysterio. ne se melior fier&. eiꝰ
ꝓuectib obuiare conati sunt. IHinc
saul dauid subditũ lanceã intorquen¬
do ꝑsequitur: quia quẽ magnis cotidie
augeri uirtutũ successib sensit ultra
se excrescere expauit. Paruulꝰ itaq ẽ
qui inuidia occiditur: qͥa nisi ipse in¬
ferior exister&. de bono alt̃ius ñ dole¬
ꝑ om̃e uiciũ qͦd ꝑpetratur humano
cordi antiqui hostis uirus infundit᷑:
in hac tam̃ nequitia tota sua uiscera
serpens concutit: & imprimende mali¬
ciȩ pestem uomit. De quo nimirũ scrip¬
tum . ẽ. Inuidia diaboli mors intrauit
in orbem terrarũ. Nam cũ deuictum
cor liuoris putredo corruperit ipsa qͦq
exteriora indicant. quã grauit̃ animũ
uesania instigat. Color quippe pallo¬
re afficitur: oculi deprimunt᷑: mens
accenditur: & m̃bra frigeseunt. Eit
in cogitatione rabies: in dentib stri¬
dor: cũq in latebris cordis crescens

Expanded text:
tibus ideo vendiderunt, quia, cognito revelatibus ideo vendiderunt, quia, cognito revelationis mysterio, ne eis melior fieret, ejus profectibus obviare conati sunt . Saul rex David subditum lanceam intorquendo persequitur, quia quem magis quotidie augeri virtutum successibus sensit, ultra se excrescere expavit . Parvulus est qui invidia occiditur, quia nisi ipse inferior existeret, de bono alterius non doleper omne vitium quod perpetratur, humano cordi antiqui hostis virus infunditur, in hac tamen nequitia, tota sua viscera serpens concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit . De quo nimirum scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Nam cum devictum cor livorexteriora indicant, quam graviter animum vesania instigat. Color quippe pallore afficitur, oculi deprimuntur, mens accenditur, et membra frigescunt. Fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor. Cumque in latebris cordis crescens
Abbreviated transcription (Latin):
tio m̃tis oculũ turbat: recte nc̃ dicit᷑
uirũ stultũ int̾ficit iracundia: acsi
aꝑte diceret᷑. Ira ꝑ zelũ sapientes tur¬
bat: ira uͦ ꝑ uiciũ stultos trucidat.
qͥa illa sub ratione restringit᷑: hȩc uͦ
irrationabilit̃ deuictȩ m̃ti dominat᷑
uidia. Inuidere enim ñ possumꝰ: nisi
eis qͦs nobis in aliqͦ meliores putamꝰ
Paruulus gͦ ẽ. qui liuore occidit᷑: quia
ipse sibi testimoniũ ꝑhib&. qͦd eo minor
sit. cuius inuidia torquet᷑. Hinc ẽ. qͦd hostis
callidus primo homini inuidendo subri¬
puit: quia amissa beatitudine minorẽ
se immortalitate illius agnouit. Minc¬
.ẽ. qͦd cayn ad ꝑpetrandũ fr̃icidiũ cor-¬
ruit: quia despecto suo sacrificio p̃la-
tum sibi infremuit. cuiꝰ ds̃ hostiã acce¬
pit: & quẽ meliorẽ se ẽẽ exhorruit. ne
nitoꝵ benedictione ꝑdita. quã tamen
esu lenticule ipse uendiderat. minorẽ
se ei quẽ nascendo preibat ingemuit.

Expanded text:
tio mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: tio mentis oculum turbat, recte nunc dicitur: Virum stultum interficit iracundia. Ac si aperte diceretur: Ira per zelum sapientes turbat, ira vero per vitium stultos trucidat, quia illa sub ratione restringitur, haec vero irrationabiliter devictae menti dominatur. us : « Invidere non possumus nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus. Parvulus ergo est, qui livore occiditur, quia ipse sibi testimonium perhibet, quod eo minor sit, cujus invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitatis illius agnovit. Cain ad perpetrandum fratricidium corruit, quia dtum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit; et quem meliorem se esse exhorruit, ne nitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei quem nascendo praeibat ingemuit .
Abbreviated transcription (Latin):
tergo nũquã recedat. Tunc enĩ contra¬
uicia robustius erigit᷑: cum subdita
rationi famulat᷑. Nam qͣntũlib& ira
ex telo rectitudinis surgat: si immode¬
rata m̃tẽ uicerit. rationi ꝓtinꝰ seruire
contempnit: & tanto se impudentiꝰ di¬
latat: qͣnto impatientiȩ uiciũ uirtutẽ
putat. Unde necesse. ẽ ut hoc ante om¬
nia qui telo rectitudinis mouet᷑. atten¬
dat. ne ira extra m̃tis dominiũ transe¬
at: s in ultione peccati modũq consi¬
derans. surgentẽ animi ꝑturbationem
subtilius ꝑtractando restringat: ani¬
mositatẽ reprimat: & motꝰ fer uidos
sub ȩquitate disponat: ꝙͣ eo fiat iusti¬
or ultor alienus: quo prius extitit ui
tiũ corrigat: ut ante ipse qui corrigit.
ꝑ patientiã crescat: ut feruorẽ suum
transcendendo diiudic&. ne intẽꝑant̃
excitatus ipso zelo rectitudinis longe
a rectitudine aberr&. Quia uͦ sicut
diximus etiam laudanda boni emula¬

Expanded text:
tergo nunquam recedat. Tunc enim robusttergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus, ipso zelo rectituda rectitudine aberret. Quia vero, sicut diximus, etiam laudanda boni aemula
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑: unde ad tẽpꝰ ne uideat reuerbe¬
post paululũ in tranqͥllitate largius
aꝑit. quȩ hec interĩ ꝑ cõmotionẽ lau¬
dit. & unde mens turbat᷑ ne uideat. in¬
de ꝓficit. ut ad uidendũ uerius clares¬
cat: sicut infirmanti ocło cũ colliriũ
mittit᷑. lux penitꝰ negat᷑ s inde eã post
paululũ ueracit̃ recipit. unde hanc ad
tempus salubrit amittit. Nũquam uͦ
cõmotioni contẽplatio iungit᷑ nec p̃ua¬
ls mens ꝑturbata conspicere. ad quod
uix tranquilla ualet inhiare: qͥa nec
solis radius cernit᷑ cũ cõmote nubes cȩli
faciem obducunt: nec turbatus fons
respicientis imaginẽ reddit. quã tran
palpitat. in se speciem similitudinis
obscurat. S cũ ꝑzelũ animꝰ mouet᷑.
curandũ sũmoꝑe. ẽ. ne hȩc eadẽ quȩ
instrum̃to uirtutis assumitur m̃ti¬
ira dominet᷑: ne qͣsi dña p̃eat: s uelut
ancilla ad obsequiũ parata. a rationis

Expanded text:
ducitur, unde ad tempus, ne videat, reverbeducitur, unde ad tempus, ne videat, reverbepost paululum in tranquillitate largius aperit, hic interim per commotionem claudit: et unde mens turbatur ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat. Sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur: sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur; nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare: quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt, nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranqpalpitat, eo in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, mentiira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata, a rationis
Abbreviated transcription (Latin):
it: eo contra illũ districtio ȩt̾ni rec¬
toris exarsit De hac ꝑ psalmistam
dr̃ irascimini & nolite peccare: quod
nimirũ ñ recte intelligt̃. qui irasci
nos nobis tantũmͦ ñ etiã ꝓximis de¬
linquentib uolunt. Si enĩ sic ꝓxi¬
mos ut nos amare p̃cipimͦ: restat ut sic
eoꝵ erratib sicut nr̃is uiciis irascamur.
De hac ꝑ salomonẽ dr̃. Melior. ẽ ira risu'
quia ꝑ tristiciã uultꝰ. corrigit᷑ animus
delinquentis. De hac iterũ psalmysta
ait. Turbatus. ẽ. p̃ ira ocłs m̃s. Ira qͥppe
ꝑ uicium ocłm m̃tis excecat: ira autẽ
ꝑ telum turbat: qͥa quo saltẽ recti e¬
mulatione concutit᷑: ea quȩ nisi tran¬
quillo corde ꝑcipi ñ potest contẽplatio
dissipat᷑. Ipse nãq telus rectitudinis
quia inquietudine m̃tẽ agitat. eius
mox aciẽ obscurat: ut altiora in cõmo
tione ñ uideat. quȩ bene priꝰ tranqͥlla
cernebat: s inde subtilius ad alta re¬

Expanded text:
it, eo contra illum districtio aeterni recit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac per psalmistam dicitur: Irascimini, / et nolite peccare! Quod nimirum non recte intellegunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat, ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. De hac iterum psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus. Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat, quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea, quę nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, eius mox aciem otione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta re
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ alienos excessus aspicimꝰ: nr̃a qͥb
in aliis excedimꝰ delicta cogitemꝰ. Con¬
siderata quippe infirmitas ꝓpria: ma-¬
la nobis excusat aliena. Patient̃ nãq
illatã in iuriã tolerat: qͥ pie meminit
qͦd fortasse adhuc ex se habeat in quo
debeat ipse tolerari: & quasi aqͣ ignis
extinguitur: cũ surgente feruore ani¬
mi. sua cuiq ad m̃tẽ culpa reuocat᷑:
quia erubescit peccata ñ parcere. qui
uel dõ uel ꝓximo sepe se recolit. parcen¬
da peccasse. Sed int̾ hȩc sollert̃ sci¬
endũ. ẽ. qͦd alia . ẽ. ira quã ĩpatientia
excitat: alia quã delus format. Illa
ex uicio: hȩc ex uirtute generat᷑. Si
enim nulla ira ex uirtute surgeret:
diuinȩ animaduersionis impetũ fy¬
nees ꝑgladiũ ñ placass&. Hanc irã
quia heli ñ habuit. motũ contra se
implacabilit̃ suꝑnȩ ultionis excita¬
uit: nã qͦ contra subditoꝵ uicia tepu¬

Expanded text:
ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se inplacabiliter supernę ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. ẽ ut mens sollicita antequam ne¬
qͣꝗͣ agere quodlib& incipiat. om̃s sibi quas
pati potest contumelias p̃ponat: qͣtinꝰ
redemptoris sui probͥa cogitans ad ad-¬
uersa se p̃par&: quȩ nimirũ uenien¬
tia tanto fortior excipit: qͣnto se cau-¬
tius ex p̃scientia armauit. Qui enim
imꝓuidus ab aduersitate dep̃hendit᷑:
quasi ab hoste dormiens inuenit᷑: eũq
citius inimicus necat: qͥa ñ repugnan¬
tem ꝑforat. Nam qͥ mala imminen¬
tia ꝑ sollicitudinẽ p̃notat: hostiles in¬
cursus quasi in insidus uigilans ex¬
spectat: & inde ad uictoriã ualent̃ ac¬
cingit᷑: unde nesciens dep̃hendi puta¬
batur. Sollert̃ gͦ animus ante actionis
suȩ primordia cuncta deb& aduersa
meditari: ut semꝑ hȩc cogitans. semꝑ
contra hȩc torace patientiȩ munitus.
& quicqͥd accesserit ꝓuidus suꝑ&. & qͥc¬
qͥd ñ accesserit lucrũ puts. Secundꝰ
aut̃ seruande mansuetudinis modꝰ ẽ:

Expanded text:
quippe est, ut mens sollicita, antequamquippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemptoris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim inprovidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est,
Abbreviated transcription (Latin):
accensis calamis similes. dũ uocib ꝑstre¬
punt. quasi qͦs dã accensionis sue sonit᷑
reddunt: citius qͥdẽ flaminã faciunt:
s ꝓtinus in fauilla frigescunt. Alii aut̃
lignis grauiorib durioribq ñ dis pa¬
res: accensionẽ tarde suscipiunt: s ta¬
m̃ accensi semel difficilius extingunt᷑¬
& quia se tardius in asꝑitate concitañ.
furoris sui durius ignẽ seruant. Alii
aut̃ qͦd. ẽ. nequius. & citius iracundiȩ̨
flammas accipiunt. & tardius depont:
ñnulli uͦ has & tarde suscipiunt. & citiꝰ
amittuns. In quib nimirũ qͣttuor mo-¬
dis liquido lector agnoscit. qͥa & ad
tranqͥllitatis bonũ ultimus plꝰ quam
primus apꝓpinquat: & in malo secun¬
dum tercius suꝑat. Sed quid prodest
qͦd iracundia qͦm m̃tt̃ teneat dicimꝰ
si ñ etiam qualit̃ cõpesci debeat expri¬
mamus: Duob & enĩ modis fracta.
possidere animũ ira desuescit. Primꝰ

Expanded text:
accensi calamis similes, dum vocibus perstreaccensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus
Abbreviated transcription (Latin):
ñnũquã uͦ dũ accensus animꝰ a consu¬
eta locutione restringit᷑: ꝑ accessũ
temporis penitus a ꝓximi dilectione
separat᷑: & acriores stimuli ad m̃tẽ
trabem uertit᷑: dũ ira in odiũ ꝑmu¬
tatur. Plerumq ira ꝑ silentiũ clausa
intra m̃tẽ uehem̃tius estuat: & elamo¬
sas tacita uoces format: uerba sibi
quib exasperet᷑ obicit: & quasi in cau¬
se examine posita duriꝰ exasꝑata res¬
pondo: qͦd salomon breuit̃ insinuat
dicens. p̃stolatio impioꝵ furor: sic q
fit. ut ꝑturbatꝰ animus maiorẽ stre¬
pitũ sui silentii sentiat: eũq grauiꝰ
clausa irȩ flãma consumat. Unde be¬
ne ante nos quidã sapiens dixit. Co¬
gitationes iracundi uiperȩ sunt gene¬
rationes: mentẽ comedunt matrẽ suã.
ciendũ uͦ. ẽ. qͦd ñnullos ira citiꝰ accen¬
dit: facilius deserit: ñnullos uͦ tarde
quidẽ cõmou&. s durius tens. Alii nãq

Expanded text:
Nonnumquam vero, dum accensus animus a consuNonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentemtrabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsiliat: & quo ratio longius recedit.
audacior exsurgat: seq ipsũ animꝰ¬
retinere ñ ualet: quia factus. ẽ po¬
testatis alienȩ & eo furor m̃bra fo¬
ras in ictib exerc&: quo intus ipsã
m̃broꝵ dominã m̃tẽ captiuã ten&.
Aliquando aut̃ manꝰ ñ exerit: sed in¬
maledictionis iaculo linguam uertit.
Frĩs nãq interitũ p̃cib exposcit: & hoc
dm̃ ꝑpetrare expetit: qͦd ipse ꝑuersꝰ
homo facere uel metuit uel erubescit.
fitq ut uoto s uoce homicidiũ ꝑagat.
etiam cũ a lesione ꝓximi manꝰ cessat.
Aliqͣndo ira ꝑturbato animo qͣsi ex u¬
dicio silentiũ indicit: & quo se foras
ꝑ linguã ñ exprimit. intꝰ deteriꝰ igne¬
scit: ut iratꝰ quisq collocutionẽ suã
ꝓximo subtrahat: & nichil dicendo
quã sit auersus dicat. Et ñnũquã¬
hȩc silentii seueritas ꝑ disciplinȩ dis¬
pensationẽ geritur: si tam̃ sollicite
in intimis discretionis forma teneat᷑:

Expanded text:
prosiliat, et quo ratio longius recedit, prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed inmaledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
diam urãm: quia cũ m̃ti iracundia
confusionis tenebras incutit: huic
ds̃ radiũ suȩ cognitionis abscondit.
Per iram scĩ sp̃c splendor excludit᷑ qͦ
contra iuxta uetustã trans lationem
scriptũ. ẽ. Suꝑ quem requiescit sp̃e
m̃s. nisi suꝑ humilẽ & quietũ & tre¬
mentem sermones meos: Cũ enĩ
humilẽ dicer&: quietũ ꝓtinꝰ adiun¬
xit. Si gͦ ira quietẽ m̃ti subtrahit:
suam scõ sp̃ui habitationẽ claudit:
cuius recessione animus uacuus ad aꝑ¬
tam mox insaniam ducit᷑: & usq ad
suꝑficiẽ ab intimo cogitationũ fun¬
dam̃to dissipat᷑. Nam irȩ suȩ stimu¬
lis accensũ cor palpitat: corpꝰ tremit:
lingua se p̃pedit: facies ignescit: ex¬
asperant᷑ oculi: & neqͦquã recognos¬
cunt᷑ noti. Ore quidẽ clamorẽ for¬
mat: s sensus quid loquit᷑ ignorat.
In quo itaq iste ab arrepticiis longe
ẽ: qui accionis suȩ conscius ñ . ẽ. Un¬
de fit plerũq ut usq ad manus ira

Expanded text:
diam vestram. Qui cum menti iracundae diam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti spiritus splendor excluditur, quo contra iuxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque, ut usque ad manus ira
Abbreviated transcription (Latin):
tenere uideatur: sicut scriptũ. ẽ ira
ꝑd& etiã prudentes: qͥa scilic& confu¬
sus animus nequaqͣm expla. etiã si
quid intelligere prudent̃ ual&. Per
iram iusticia amittit᷑: sicut scriptũ
.ẽ. ira enĩ uiri iusticiã dĩ ñ operatur:
quia dũ ꝑturbata mens iudiciũ suȩ
rationis exasꝑat: om̃e qͦd furor sug¬
gerit. rectũ putat. Per irã gr̃a uitȩ
socialis amittit᷑: sicut scriptũ. ẽ. noli
eẽ assiduus cũ homine iracundo: ne
discas semitas eius. & sumas scanda¬
lũ animȩ tue: quia qui se ex huma-¬
na ratione ñ temꝑat: necẽẽ ẽ. ut be¬
stialit̃ solus uiuat. Per irã concordia
rumpit᷑: sicut scriptũ. ẽ. uir animosꝰ¬
parit rixam: & uir iracundus effodit
peccata. Iracundus quippe peccata
effodit: quia etiam malos qͦs incau¬
te ad discordiã ꝓuocat. peiores facit.
Per iram lux ueritatis amittit᷑ sicut
scriptũ. ẽ. sol ñ occidat suꝑ iracun¬

Expanded text:
teneri videatur, sicut scriptum est: Ira teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes, quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiamsi quid intellegere prudenter valet. Per iram iustitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosuparit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracun
Abbreviated transcription (Latin):
tia uera ẽẽt: si illata contra tanti uiri
patientiã ñ fuiss&. S nos pensemꝰ qͦd
dr̃. quãuis ab auditoris sui uirtute
relidat᷑: ut ostendans quã rectũ. ẽ qͦd
ꝓmitur. siñ in beatũ iob iniuste pro¬
meret᷑. Cum scriptũ eͣ tu aut̃ dñe
cũ tranqͥllitate uidicas: sciendũ nob̃
magnoꝑe. ẽ. quia qͦtiens turbulentos
motus animi sub mansuetudinis uir¬
tute restringimꝰ redire ad similitu¬
dinẽ conditoris conamur. Nam cum
tranqͥllitatẽ m̃tis ira du uerberat:
dilaniatã qͦdã mͦ scissamq ꝑturbat:
ut sibi& ipsi ñ congruat: ac uĩ in¬
timȩ similitudinis amittat. Qnta
dũ mansuetudo amittit᷑. suꝑnȩ una¬
ginis similitudo uiciat᷑. Per irã sapi¬
entia ꝑditur: ut quid. quo ue ordine
agendũ sit. om̃ino nesciat᷑: sicut scrip¬
tũ. ẽ. ira in sinu stulti requiescit: qͥa
nimirũ intelligentiȩ lucẽ subtrahit:
cũ mentẽ ꝑmouendo confundit. Per
irã uita amittitur: etiã si sapientiã

Expanded text:
tia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vetdum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omtum est: Ira in sinu stulti requiescit, quia nimirum intellegentię lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
tia pars nullatenus admittat᷑ s quia
hẽ exprimere ꝑfecto sermone ñ possu¬
mus: humanitatis nr̃ȩ modulo quasi
infantiȩ imbecillitate p̃pediti. eũ ali¬
quatenꝰ uel balbutiendo resonanus.
Quia uͦ & in magna contẽplatione sub¬
leuati. subtile quid de ȩt̃nitatis cogni¬
tione ꝑtingimus. saerȩ hystoriȩ uerbi
ostendit᷑: cũ de cognitione dĩ ꝓpħa no¬
bilis helyas edocetur. Cui cũ transi¬
turũ ante eũ se dñs ꝓmitter& dicens
ecce dñs transit. sp̃c grandis & fortis.
subuertens montes. & conterens petras.

Expanded text:
tia pars nullatenus admittatur. Sed quia tia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitati praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Quia vero et in magna contemplatione sublevati, subtile quid de aeternitatis cognitione pertingimus, sacrae historiae verbis ostenditur, cum de cognitione Dei propheta nobilis Elias edocetur. Cui cum transiturum ante eum se Dominus promitteret, dicens: Ecce Dominus transit, spiritus grandis et fortis, subvert
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃tis. Sẽs enĩ spẽ cum se noticiȩ
humanȩ infirmitatis insinuat. & sonitu
uehem̃tis spc̃. s uoce aurȩ lenis exprimi-¬
tur: quia uidelic& ueniens & uehemeis
ẽ. s lenis: lenis quia noticiã suã qͣtinꝰ
cognosci ut cũq ualeat nr̃is sensib tẽ¬
perat: uehemens quia qͣntũlibs hane
temꝑet: adiuentu tam̃ suo infirmita¬
tis nr̃e cecitatẽ illuminando ꝑturbat.
Illustratione enim sua nos lenit tangit:
s inopiã nr̃am immanit̃ concutit. Uox¬
gͦ dĩ quasi aurȩ lenis audit᷑: qͥa in hac
adhuc uita positis contemplatorib
suis. neqͥqͣm se diuinitas sicut. ẽ. insinu¬
at: s lippientib m̃tis nr̃e oculis clari¬
tatem suã tenuit̃ demonstrat. Quod
bene ipsa legis acceptione signat᷑. cũ dr̃
ea quȩ ultra infirmitatẽ nr̃am sun
uidenda subleuemur: s in hanc dñs
descendit: qͥa nobis multũ ꝓficientib¬
parũ de se aliqͥd nr̃is sensib aꝑit: si
tam̃ dici in illo uel parũ uel aliquid

Expanded text:
Sanctus enim Spiritus cum se notitiae humanae infirmitatis insinuat, et sonitu vehementis spiritus, et voce aurae lenis exprimitur; quia videlicet veniens, et vehemens est et lenis: lenis, quia notitiam suam, quatenus cognosci utcunque valeat, nostris sensibus temperat; vehemens, quia quantumlibet hanc temperet, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua nos leniter tangit, sed inopiam nostram immaniter concutit. go Dei quasi aurae lenis auditur, quia in hac adhuc vita positis contemplatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis acceptione signatur, cum dicitur, ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, qparum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum vel aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
surrii tempꝰ exprimit᷑ cũ dr̃. in horro¬
re uisionis nocturnȩ: qͣndo sol& sopor
occupare homines: qͥa nimirũ mens
nr̃a nullo mͦ ad uim intimȩ contem¬
plationis rapit᷑. nisi studiose priꝰ a t̃re¬
noꝵ desiderioꝵ tumultu sopiat᷑. S
humanus animꝰ quadã suȩ contẽpla¬
tionis machina subleuat᷑. quo suꝑ se
altiora conspicit: eo in sems ipso t̾̃ri¬
bilius contremiscit: unde & apte sub¬

Expanded text:
surrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrosurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
nes huius scł̃i deserentes superant:
robusto conflictu cotidie contra se¬
m& ipsos pugnant: ne mens ꝑ negli¬
gentiam torpeat: ne subacta ocio ad
desideria ĩmunda frigescat: ne in
ipsis bonis desideriis plus iusto infer-¬
ueat: ne sub discretionis specie sibims
parcendo a ꝑfectione languescat.
Agit hȩc & ab huiꝰ mundi in quieta con¬
cupiscentia se penitus subtrahit: ac
derrenarũ actionũ strepitũ deserit:
& ꝑ quietis. studiũ uirtutib intenta
uigilans. dormit. Neq enim ad contẽplanda in-¬
terna ꝑducit᷑: nisi ab his quȩ exteriꝰ
implicant studiose subtrahat᷑. Hinc
ẽ. enim qͦd ꝑ sem& ipsã ueritas dicit.
Nemo potest duob dñis seruire. Hinc
paulus ait. Nemo militans dõ ĩplicat.
Sse negociis scłarib: ut ei placeat cui se
Quia gͥ neqͦqͣm noticia int̾na concipit᷑.
nisi ab ext̃na implicatione cesset᷑. rec¬
te nunc uerbi absconditi. & diuini su¬

Expanded text:
nes hujus saeculi deserentes superant, nes hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini su
Abbreviated transcription (Latin):
tutib exercent᷑. Hii nimirũ torpore
non studio dormiunt: & idcirco int̃¬
na ñ conspiciunt: qͥa caput ñ in lapi¬
de s in terra posuert̃. Qb plerumq
contingit. ut qͣnto securius ab ext̃nis
actionib cessant. tanto latius ĩmun¬
dȩ in se cogitationis strepitũ ꝑ ociũ
congerant: unde sub iudeȩ specie ꝑ
ꝓph̃am torpens ocio anima defletur
cũ dr̃. Uiderunt eã hostes: & derise¬
runt sabbata eiꝰ. Precepto & enĩ legis
ab exteriori oꝑe in sabbato cessatur.
Hostes gͦ sabbata uidentes irrident: cũ
maligni sp̃c ipsa uacationis ocia ad
cogitationes illicitas ꝑtrahunt: ut
una quȩq anima quo remota ab ex¬
t̃nis actionib dõ seriuire credit᷑: eo
magiseoꝵ tyrannidi illicita cogitan¬
do famuletur. Scĩ aut̃ uiri qͥ a mun-¬
di oꝑib ñ torpore s uirtute sopiun¬
tur: laboriosius dormiunt. quã ui-
gilare potuert̃: qͥa in eo quod actio¬

Expanded text:
tutibus exercentur. Hi nimirum torpore, tutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, lagilare potuerunt, quia in eo quod actio
Abbreviated transcription (Latin):
qui comedit. & aꝑti sunt ocłi amboꝵ.
Culpa quippe oculos concupiscentiȩ a¬
ꝑuit: quos innocentia clausos tene¬
bat. Angłos uͦ ascendentes & descen¬
dentes cernere. ẽ: ciues suꝑnȩ patriȩ
contemplari. uel quanto amore aue
tori suo suꝑ sem& ipsos inhereant: uel
quanta cõpassione caritatis nr̃is in-¬
firmitatib condescendant. Et no-¬
tandũ ualde. ẽ qͦd ille dormiens an-¬
głos conspicit: qui in lapide caput
ponit: quia nimirũ ipse ab exterio¬
rib oꝑib cessans. int̾na penetrat: qui
intenta m̃te quȩ principale. ẽ homi¬
nis umitationẽ sui redẽptoris obser¬
uat. Caput quippe in lapide ponere
est. m̃te xp̃o inherere. Qui enĩ a pre¬
sentis uitȩ actione remoti sunt: s ad
suꝑna nullo amore rapiunt᷑: dormi¬
re possunt. s uidere angłos neqͣunt:
quia caput in lapide tenere contemp¬
nunt. Sunt nãq ñnulli qui mundi
quidẽ actiones fugiunt: s nullis uir¬

Expanded text:
qui comedit; et aperti sunt oculi amborum. qui comedit; et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari; vel quanto amore suo auctori super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapidem caput ponit, quia nimirum ipsi, qui ab exterioribus operibus cessant, interna penetrant, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis vir
Abbreviated transcription (Latin):
riis quies uitȩ figurat᷑ sicut sponsȩ
uoce in cantico canticoꝵ dr̃. ego dor¬
Smio: & cor meũ uigilat. qͥa uidelic&
sc̃a mens quo se ab strepitu tempora¬
lis concupiscentiȩ cõprunit. eo ueriꝰ
int̾na cognoscit: & tanto alacriꝰ ad
intima uigilat. qͣnto se ab exteriori
inquietudine occultat. Quod bene
ꝑ iacob in itinere dormientẽ figura¬
tur: qui ad caput lapidẽ posuit & ob¬
dormiuit: a t̾ra scalã cȩlo inherentẽ
innixũ scalȩ dñm. ascendentes qͦq
& descendentes angłos uidit. In iti¬
nere quippe dormire. ẽ. in hoc p̃sentis
uitȩ transitu. a rerũ temporalium a¬
more quiescere: in itinere dormire
.ẽ in dierũ labentiũ cursu ab appeti¬
tu uisibiliũ m̃tis oculos claudere: qͦs
primis hominib seductor aꝑuit qui
dixit. scit enim ds̃ qͦd in qͦcũq die co¬
mederitis ex eo. aꝑient᷑ oculi ur̃i: un¬
de & paulo post subdit᷑. tulit de fruc
tu illius & comedit. deditq uiro suo:

Expanded text:
ur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulit tu illius, et comedit, deditque viro suo,
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ quia cũ uerȩ in patrẽ intendi¬
ginẽ idd ẽ ꝑ filiũ uidemꝰ: & ꝑ eã speciẽ
quȩ de ipso sine inicio nata. ẽ eũ aliqͦ
modo cernere. qui nec cepit. nec desi¬
nit conamur. Unde & hec eadẽ ueri¬
tas in ȩuugło dicit. Nemo uenit ad
patrẽ nisi ꝑ me. Bene aut̃ subdit᷑. s¬
ꝑ uocẽ aurȩ lenis: nisi cognitio scĩ
sp̃e designatꝰ: Qui de patre ꝓcedens.
& de eo qͦd ẽ filii accipiens. nr̃ȩ tenu¬
iter noticiȩ infirmitatis infundit᷑:
qui tam̃ suꝑ apłos ueniens. ꝑ exteri¬
orem sonũ. tãquã ꝑ uehem̃tem sp̃m̃

Expanded text:
atrem intendiginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Bene autem subditper vocem aurae lenis, nisi cognitio sancti Spiritus designatur, qui de Patre procedens, et ideo quod est Filii accipiens, nostrae tenuiter notitiae infirmitatis infunditur? Qui tamen super apostolos veniens per exteriorem sonum, tanquam per vehementem spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
erit execrabilis. Uocare autẽ nr̃m. ẽ
humili dm̃ p̃ce deposcere: responde¬
re uͦ dĩ. ẽ effectũ p̃cib p̃bere. Ait gͦ.
uoca si ẽ qui tͥ respondeat: acsi aꝑte
dicat. Quantũ lib& afflictus clames
dm̃: respondentẽ ñ habes: qͥa uox in
tribulatione ñ inuenit. quẽ mens in
tranqͥllitate contempsit. Ubi adhuc
ñ uales: quos habere socios in hylari¬
tate nolusti. Qui post irrisionem
ꝓtinus sententiã subdit dicens. Uirũ¬

Expanded text:
erit exsecrabilis . Vocare autem nostrum, est erit exsecrabilis . Vocare autem nostrum, est humili Deum prece deposcere; respondere vero Dei, est effectum precibus praebere. Ait ergo: Voca, si est qui tibi respondeat. Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum respondentem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. Ubi adhuc non vales, quos habere socios in hilaritate noluisti. Qui post irrisionem protinus sententiam subdit, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Mortem quidẽ & sapientiam
parit̃ fuguint: s sapientiã penitꝰ de¬
serunt: mortis autem laqueos ñ eua¬
dunt: & quia qͦndoq morituri uiue¬
re moriendo potuerant: dũ mortẽ
quȩ ꝓcul dubio uentura. ẽ metuuns:
& uitã simul & sapientiã ꝑduii. At
contra iusti in sapientia moriunt᷑
qͥa mortẽ qͣm deui tare funditus
nequeunt. cum ꝓueritate imminet.
differre contempnunt: eãq dũ eqͦni¬
mit̾ ferunt. penã ꝓpaginis uertunt.
in instrum̃to uirtutis: ut inde debe¬
at uita recipi. unde ꝑ primȩ culpȩ
meritũ cogit᷑ finiri. ¶S qͥa elyphar
hȩc contra iniqͦs ueracit ꝓtulit: bea¬
tum iob rep̃hensibilem ȩstimans de
fastu se sapientiȩ inflauit. Unde & post
tibi respondeat. Omp̃s enĩ ds̃. sepe eiꝰ
precem in ꝑturbatione deserit: qui
p̃cepta illius in tranqͥllitate contẽp-¬
nit. Unde scriptũ.ẽ. Qui auertit au¬
rem suã ne audiat legẽ: oratio eius

Expanded text:
retur: Mortem quidem et sapientiam retur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugiunt; sed sapientiam penitus deserunt, mortis autem laqueos non evadunt. Et quia quandoque morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et post tibi respondeat. - Omnipotens Deus saepe ejus precem in perturbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cata qͣnta sollicitudine ꝑquirenda es¬
sent ostender&: int̾posita contra in¬
firmitatis molestiã discretionis ãmo¬
nitione. ꝓtinus intulit. qͦd in aliis pa¬
tescerent: in aliis laterent. dicens. quo¬
rũdã hominũ peccata manifesta st̃.
p̃cedentia ad iudiciũ: quoꝵ dã autẽ
& subsequunt᷑. Sicut gͦ ꝑ hanc senten¬
tiam paulus ñ eisdẽ uerbis congruit.
quib eam loquens de timothei infir¬
mitate subiunxit. s ad illud rediit.
qͦd suꝑius int̾mittendo narrauit: ita
hoc loco elyphar cũ de electis dicers.
qui reliqui fuerint auferent᷑ ex eis.
ilico adiungens. morient᷑ & ñ in sapi¬
entia: ad illud ꝓtinus recurrit. qͦd
superiꝰ de reꝓbis ꝓtulit dicens. & qͥa
nullus intelligit. in ȩt̃nũ peribunt.
deirco autẽ reꝓbi electos despiciÑ:
qͦd ad uitã inuisibilẽ ꝑ uisibilẽ mor¬
tem tendunt: de quib bene nc̃ dr̃. mo¬
rient᷑ & ñ in sapientia: acsi aꝑte dice¬

Expanded text:
cata quanta sollicitudine perquirenda escata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, interposita contra infirmitatis molestiam discretionis admonitione, protinus intulit quod in aliis patescerent, in aliis laterent, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur. Sicut ergo per hanc sententiam Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam loquens de Timothei infirmitate subjunxit; sed ad illud rediit, quod superius intermittendo narravit; ita hoc loco Eliphaz cum de electis diceret: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis, illico adjungens: Morientur, et non in sapientia, ad illud protinus recurrit, quod superius de reprobis protulit, dicens: Et quia nullus intelligit, in aeternum peribunt.dcirco autem reprobi electos despiciunt, quod ad vitam invisibilem per visibilem mortem tendunt. De quibus bene nunc dicitur: Morientur, et non in sapientia. Ac si aperte dice
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dilectũ discipłm de ĩstituendis ec¬
clesiȩ officiis ammoner& ne qͦs forte
ad sacros ordines inordinate ꝓuehe¬
r&. dixit. manus cito nemini imposu¬
eris: neq cõmunicaueris peccatis ali¬
enis: te ipsũ castũ custodi. Qui ad in¬
firmitatẽ eius corporis ꝓtinus uerba
conuertens ait: noli adhuc aquã bi¬
bere. s modico uino utere ꝓpt̾ stoma¬
chũ tuũ & frequentes tuas infirmita¬
tes: statĩq subiungit dicens. Quorũ¬
dam hominũ peccata manifesta st̃.
p̃cedentia ad iudiciũ: quos dã autẽ
s subsequunt᷑. Quid gͦ ad illud ꝑtin&
qͦd ab infirmo bibi aquã ꝓhibuit. hoc¬
qͦd de peccatis absconditis qͦrũdã ho¬
minũ manifes¬
tisq subiun¬
xit: nisi qͦd int̃posita de eius infirmi¬
tate sententia ad hoc in extremo re¬
diit qͦd suꝑius dixit. manus cito ne-¬
mini imposueris. neq cõmunicaueris
peccatis alienis: Ut enĩ hȩc eadẽ pec¬

Expanded text:
cum dilectum discipulum de instituendis Eccum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi . Qui ad infirmitatem ejus corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Statimque subjungit, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdaet subsequuntur: quid ergo ad illud pertinet, quod ab infirmo aquam bibi prohibuit? Hoc de peccatis absconditis quorundam hominum manifestisque subiunxit, nisi quod interposita de eius infirmitate sententia, ad hoc in extremo rediit, quod sumini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis? Ut enim haec eadem pec