comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus suꝑ faciem meã: uultusq meus herebat terrȩ.
Et ecce manus tetigit me. & crexit me suꝑ genua
mea: & suꝑ articulos manuũ mearũ. Q dixit ad me.
Danihel uir desiderioꝵ: intellige uerba quȩ ego lo¬
quor ad te. & sta ingradu tuo. Nunc enim sũ mis
sus ad te. Cumq dixisset mͥsermonẽ istum: steti
tremens. Et ait ad me. Noli metuere damhel. qͥa
ex die primo quo posiusti cornũ ad intelligendũ
ut te affligeres in conspectu dĩ tui. exaudita sunt
uerba tua: & ego ueni ꝓpter sermones tuos. Princepᷤ

Expanded text:
tus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. tus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum. Et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, intellige verba mea, quae loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc ergo missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens. Et ait ad me: Noli timere Daniel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum ut te affligeres in conspectu Domini Dei tui, exaudita sunt verba tua: e
Abbreviated transcription (Latin):
balthasar: & uerũ uerbũ. & fortitudo magna. In¬
tellexitq sermonẽ. Intelligentia est enĩ opus in ui¬
sione. In dieb illis ego damhel lugebam triũ ebdo¬
madarũ dieb Panem desiderabilem ñ comedi:
& caro & uinũ ñ introierunt inos meũ: sed neq
unguento unctus sum: conec complerentur triũ¬
ebdomadarũ dies. Die autẽ uicesima & quarta m̃siˢ
primi: eram iuxta fluuiũ magnũ qui ẽ tygris: &
leuaui ocłos meos & uidi: & ecce uir unus uestitus¬
quasi chrisolitus & facies eius uelut species fulguris:
uox sermonũ eius: ut uox multitudinis. Uidi aut̃
ego damihel solus uisionẽ. Porro uiri qui erant me¬
cum ñ uiderunt: sed terror nimius irruit suꝑ eos:
& fugerunt in absconditũ. Ego autẽ relictus solus
uidi uisionẽ grandem hanc: & ñ remansit in me
fortitudo: sed & species mea immutata ẽ in me: &
einarcui: nec habui in me quicꝗͣ uiriũ. Et audiui
uocem sermonũ cius: & audicns iacebam consterna¬

Expanded text:
udo magna: intellexitque sermonem: intelligentia enim est opus in visione. In diebus illis ego Daniel lugebam trium hebdomadarum dies, panem desiderabilem non comedi, et caro et vinum non introierunt in os meum, sed nec unguento unctus sum; donec complerentur triebdomadarum dies. Die autem vicessima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris. Et levavi oculos meos, quasi crysolithus, et facies ejus velut species fulguris, vox sermonum ejus ut vox multitudinis. Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri qui erant mecum non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Et Paulus apostolusvidi visionem grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quicquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et audiens jacebam consterna
Abbreviated transcription (Latin):
dum: & ñ erit fortitudo. Et faciet ueniens suꝑ eũ
nxta placitum suũ: & ñ erit qui stet contra faciẽ
eius. Et stabit in terra inclita: & consumet᷑ in ma¬
mi eiꝰ. Et ponet faciem suã ut ueniat ad tenendũ
uniuersum regnũ eius: & recta faciet cũ eo. & filiã
feminarũ dabit ei. ut euertat illũd: & ñ stabit. nec
tas: & cessare faciet principem obꝓbrii sui: & obpro¬
briũ eius conuertetur in eum. Et conuertet faciem
suam ad imꝑium terrȩ suȩ: & impinget & corruet
ae ñ inucnietur. Et stabit in loco eius uilissimus.
& indignus decore regio: & in paucis dieb contere¬
tur.ñ infurore nec inp̃lio. Et stabit in

Expanded text:
dum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum dum, et non erit fortitudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabtas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus decore regio: et in paucis diebus conteretur, non in furore, n
Abbreviated transcription (Latin):
tetur ad terram suã. Filii autẽ eius ꝓuocabuntur:
& congregabunt multitudinẽ exercituũ plurimo¬
rũ. Q ueniet ꝓperans & inundans & reuertetur. &
congregabuntur. & congrediet᷑ cum robore eiꝰ. & exal
tabit᷑ coreiꝰ. Et ꝓuocatꝰ rex austri egͣdiet᷑ e pugnabit
aduersũ regem aqͥloniᷤᷤ Et preparabit multitudi¬
nem nuniam: & dabitur multitudo in manu eiꝰ.
& capiet multittidinẽ: & exaltabit᷑ cor eiꝰ &e deiciet
multa milia. sed ñ preualebit. Conuertetur enĩ
rex aquilonis: & preparabit multitudinẽ multo
maiorem quã prius & in finẽ tempoꝵ annoꝵ q¬
Et in temporib illis multi consurgent aduersũ
regem austri. Fili quoq preuaricatoꝵ popłitui ex¬
tollentur: ut impleant uisionem & corruent. Et ue¬
net rex aquilonis & comportabit aggerem: & capi¬
et urbes munitissimas: & brachia regis austri non
sustinebunt. Et consurgent electi eius ad resisten¬

Expanded text:
tetur ad terram suam. Filii autem ejus provocabuntur, tetur ad terram suam. Filii autem ejus provocabuntur, et congregabunt multitudinem exercituum plurimorum: Et veniet properans, et inundans: et revertetur, et concitabitur, et conri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multa millia, sed non praevalebit. Convertetur enim rex aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam prius: Et in fine temporum annorumqEt in temporibus illis multi consurgent adversus regem austri, filii quoque prevaricatorum populi tui extollentur, ut impleant visionem, et corruent". niet rex aquilonis, et comportabit aggerem, et capiet urbes munitissimas: Et brachia austri non sustinebunt, et consurgent electi ejus ad resisten
Abbreviated transcription (Latin):
grecie. Surget uero rex fortis. & dñabitur potesta¬
te multa: & faciet qđ placuerit ei. Et cũ stecerit
uentos celi: sed ñ in posteros eius. neq scđm poten¬
tiam illius. qua dñatus est. Lacerabitur enĩ regnuĩ
eius. etiam in externos. exceptis his. Et confortabit᷑
rex austri. & de principib enis preualebit suꝑeum
& dñabitur ditione. multa enim dñatio eius. Et
post finem annoꝵ federabuntur: filiaq regis austn
ueniet ad regẽ aquilonis facere amiciciã: & gon ob¬
tinebit fortitudinẽ brachii nec stabit semen cuis. Et̃
tradetur ipsa & qui adduxerunt eã. adolescentes
eius: & qui confortabant cã in temporib. Et stabit
de germine radicũ euis plantatio: & ueniet cũ ex¬
ercitu: & ingredietur ꝓuintiã regis aquilonis: et
abutetur cis. & optinebit. Insuꝑ & deos eoꝵ & sculp¬
tilia. uasa quoq pretiosa argenti & auri. captiua
ducet in egrptum. Ipse preualebit aduersũ regẽ
aquilonis: & intrabit in regnũ rex austri: & reuer¬

Expanded text:
re. 703 Surget vero rex fortis, et dominabitur potestate multa: et faciet quod placuerit ei. Et cum steterit, ventos coeli; Sed non in posteros ejus, neque secundum potentiam illius, qua dominatus est. Lacerabitur enim regnum ejus etiam in externos, exceptis his. Et confortabitur rex Austri: et de principibus ejus praevalebit super eum, et dominabitur ditione: multa enim dominatio ejus. Et post finem annorum foederabuntur: filiaque regis austri veniet ad regem aquilonis facere amicitiam; Et non obtinebit fortitudinem brachii, nec stabit semen ejus: Et tradetur ipsa, et qui adduxerunt eam, adolescentes ejus, et qui confortabant eam in temporibus. Et stabit de germine radicum ejus plantatio: et veniet cum exercitu, et ingredietur provinciam regis aquilonis: et abutetur eis; et obtinebit. Insuper et deos eorum, et sculptilia, vasa quoque pretiosa argenti et auri, et captiva ducet in Aegyptum: ipse praevalebit adversus regem aquilonis, Et intrabit in regnum rex austri, et rever
Abbreviated transcription (Latin):
simis de exercitu suoiussit: ut ligatis pedib sidrac
misac & abdenago. mitterent eos infornacẽ ignis
ardentis. Et confestim uiri illi uincti cum bracis
suis & thyaris & calciamentis & uestimentis: missi
sunt in medium fornacis ignis ardentis: nã iussio
regis urgebat. Fornax autẽ succensa erat nimis.
Porro uiros illos qui miserant sidrac misac & abde¬
nago: interfecit flamma ignis. Uiri autẽ hii tres
idest sidrac misac & abdenago: ceciderunt in me¬
dio camini ignis ardentis colligati. Quȩ sequim¬
tur: in hebraicis uoluminibus non repper:

Expanded text:
is pedibus Sidrac: Misac: et Abdenago mitterent eos in fornacem ignis ardentem. Et confestim viri illi vincti cum brachiis suis et tiaris: et calciamentis et vestibus: missi sunt in medium fornacis ignis ardentis: nam jussio regis urgebat: fornax autem succensa erat nimis. Porro viros illos, qui miserant Sidrach, Misach, et Abdenago, interfecit flamma ignis, Viri autem hi tres, id est, Sidrach, Misach, et Abdenago, ceciderunt in medio camino ignis ardentis, colligati, Quae sequuntur, i
Abbreviated transcription (Latin):
qua potestas cius potestas sempiterna: & regnũ eiꝰ
in generatione & generationẽ: & om̃s habitatores
terrȩ apud eum in nichilũ reputati sunt. Iuxta
uoluntatẽ enim suã facit: tam in uirtutib cęli.
quã in habitatorib terrȩ: & ñ est qui resistat ma¬
nui euis & dicat ei quare fecisti. In ipso tempore
sensus meus reuersus est adme: & ad honorẽ regni
mei decoremq ꝑueni. & figura mea reuersa est
adme: & optimates mei & magistratus mei reqͥsi¬
erunt me & in regno meo restitutus sum: & mag¬
nificentia amplior addita est michi. Nunc gͥ ego
nabuchodonosor laudo & magnifico & głifico regẽ
celi: quia om̃ia oꝑa eiꝰ uera : & inȩ eiꝰ iudicia: & gra¬
dientes in suꝑbia potest humiliare. Uisio danieł .iiii.¬

Expanded text:
tas eius potestas sempiterna et regnum eius in omnem generationem; et cuncti habitatores terrae apud eum in nihilum reputati sunt; iuxta enim uoluntatem suam facit tam in uirtutibus caeli, quam in habitatoribus terrae, et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me, et optimates mei et magistratus mei requisierunt me, et in regno meo restitutus sum, et magnificentia amplior addita est mihi. Nunc igitur ego Nabuchodocaeli: quia omnia opera ejus vera, & viae ejus judicia, & gradientes in superbia potest humiliare. Quinto etiam capi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis legumina ad uescendũ: & aqua ad biben¬
dum. Et contemplare uultus nr̃os. & uultus
pueroꝵ qui uescunt᷑ aiboregio: & sicut uideriˢᷤ
facies cum seruis tius. Qui audito sermone huiꝰ¬
cemoddi: temptauit eos dib decẽ. Post dies aut̃
decem. apparuerunt uultus eoꝵ meliores & cor¬
pulentiores pre om̃ib pueris qui uescebant᷑ cibo
regio. ꝑ oero malasar tollebat cibaria & uinum
potus eor: dabatq eis legumina. Pucris autem
his. dedit ds̃ scientiã & disciplinã: in om̃i libro
& sapientiã. Datuheli autẽ intelligentiã om̃iũ
uisionũ: & sominoꝵ.

Expanded text:
nobis legumina ad vescendum, et aqua ad bibennobis legumina ad vescendum, et aqua ad bibendum: Et contemplare vultus nostros, et vultus puerorum qui vescuntur cibo regio: et sicut videris, facies cum servis tuis. Qui audito sermone hujuscemodi, tentavit eos diebus decem. Post dies autem decem, apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio porro Malassar tollebat cibaria et vinum potus eorum dabatque eis legumina pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam in omni libro et sapientia Daniheli autem intellegentiam omnium vis
Abbreviated transcription (Latin):
constituit eis rex annonã ꝑsingłos dies de ci¬
bis suis. & de uino unde bibebat ipse: ut enu¬
triti trib annis. postea starent in conspectu
regis. F uerunt gͦ inter eos de filiis iuda: dani¬
hel. anamas. misahel & atarias & imposuit
cis prepositus eunuchoꝵ nomina : daniheli bal¬
thasar. & ananie sidrach. misaheli misac: & ata¬
riȩ abdenago. Proposuit autẽ danhel in corde
suo. ne pollueretur de mensa regis. neq de uino
potus eus. Et rogauit eunuchoꝵ prepositum:
ne contaminaretur. Dedt autẽ ds̃ damheli grãm
& misccłiam in conspectu pͥncipis eunuchoꝵ. Et
ait princeps eunuchoꝵ ad damhelem. Tumeo
anm ieũ regem: qui constituit uobis cibum
& potum. Qui si uiderit uultus urõs macilen¬
tiores. pre ceteris adolescentib cocus ur̃is: con¬
demnabitis caput incũ regi. Et dixit danihel
ad malasar quem constituerat princeps eunuicho¬
rum suꝑ daniel ananiã. misahel & atariã. Temp¬
ta nos obsecroseruos tuos dieb decem: & dentur

Expanded text:
constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis et de vino unde bibebat ipse ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu regis fuerunt ergo inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem Deus Daniheli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum et ait princebum et potum: Qui si viderit vultus vestros macilentiores prae caeteris adolescentibus coaevis vestris, condemnabitis caput meum regi. Et dixit Daniel ad Malassar, quem constituerat princeps eunuchorum super Danielem, Ananiam, Misaelem, et Azariam, Tenta nos, obsecro, servos tuos diebus decem, et dentur
Abbreviated transcription (Latin):
rum post hȩc: & qui reuelat misteria ostendit tͥ
quȩ uentura sunt. Michi quoq ñ in sapientia
quȩ ẽ in me plusquã in cunctis uiuentib sacra¬
mentũ hoc reuelatum ẽ: sed ut interpretatiore¬
gi manifesta fieret. & cogitationes mentis tuȩ sci¬
res. Tu rex uidebas: & ecce quasi statua una gran

Expanded text:
ost haec et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt mihi quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus sacramentum hoc revelatum est sed ut interpretatio regi manifesta fieret et cogitationes mentis tuae scires tu rex videbas et ecce quasi statua una gran
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occasum. magnũ est nom̃ meum.
ingentib. & in omni loco sacrificatur. et
offertur nomini meo oblatio munda. Isaiã
iheremiã. ez echiel. daniel. quis possit uel
incelligere uel exponere: Quoꝵ primꝰ nos
ꝓphetiam mͥ uidetur tecere: s euangliũ
sca̾s. uirgã nuiceam & ollã succensã a facie
aqͥlonis. & pardum expoliatũ suis colorib.
& quadruplex diuersis metris nectit alpha¬
betum. Teicius. pͥncipia & finem tantis
habet obscuritatib inuoluta. ut apud he
breos ipse partes cum exordio genescos. ante
annos.xxx.ñ legantur. Qiͣtꝰ uero qui & extre¬
totiꝰ mundi philoystoricus. lapidem p̃cisũ
de monte sine manib. & regna om̃ia sub¬
uertentẽ claro sermone ꝓnunciat. Dauid sy
monides nr̃ pyndarus & alceus. flaccus qͦq
catullus & screnꝰ. xp̃m lyra ꝑsonat. & in de¬
cacordo psalterio. ab inferis excitat resurgen¬
tem. Salomon pacificus & amabił dñi. mo¬
res corrigit. naturã docet. ȩccłam iungit &¬

Expanded text:
ad occasum, magnum est nomen meum in gentibus: et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda » . Isaiam, Jeremiam, Ezechielem, et Danielem quis possit vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non Prophetiam mihi videtur texere, sed Evangelium. s uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hbreos ipse partes cum exordio geneseos ante annos XXXta non legantur. 4 et extretocius mundi philoystoricos lapidem prescisum de monte sine manibus et regna omnia subvertentem claro sermone pronuncciat. Horum monides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat, et in decachordo psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Domini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam jungit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciꝑet. lingua uolueret. labiis ꝑsonaret. ig¬
norabat eum quẽ in libro nesciens uenera¬
batur. Uenit phylippus. ostendit ei iħm. qͥ
cdausus latebat in litt̾a. O mira doctoris uir.¬
tus. Eadem hora credit eunuchus. baptira
plus in deserto fonte ȩccłe. quã in aurato sy¬
ri longiꝰ patiebatar. ut intelligeres te in sc̃p¬
turis scĩs. sine p̃uio & monstrante semitã ñ
possemgrecti. Tacco de grãmaticis. rethorib.¬
phylosophis. geometricis. dialecticis. musi¬
cis. astronomis. astrologis. medicis. quoꝵ
scientia ũel mortalib utilissima ẽ. & intres

Expanded text:
conciperet, lingua volveret, labiis personaret, igconciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatter: plus in deserto fonte Ecclesiae, quam in aurato syri longius patiebatur —, ut intellegeres te in scripturis sanctis sine praeuio et monstrante semitam non posse ingredi. taceo de grammaticis, rhetoribPhilosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres
Abbreviated transcription (Latin):
Reuela inquit dauid ocłos meos: & consi¬
Iderabo mirabilia de lege tua. L ex em̃ spiri¬
talis est. & reuelatione opus est. ut intelliga¬
tur. ac reuelata facie głam dĩ contemple¬
mur. Liber: in apocalipsi septem sigillis
signatꝰ ostenditur. quẽ si dederis homini
scienti litteras ut legat. respondebit tibi. ñ
possum. Signatus est enĩ. Quanti hodie
putant se nosse litteras. tenent signatum
librum. nec aꝑire possunt nisi ille reseraue¬
eum scriptura cognominat. cũ legeret ysa¬
iam interiogatur a phylippo. Putasne in¬
telligis quȩ legis: Responditq. Quomͦ
possum nisi aliqͥs me docuerit: Ego ut de
me interum loquar. nec scĩor sum hoc eu¬
nucho. nec studiosior. qui de ethẏopia. id÷
qui de extremis mundi finib uenit ad
templũ. reliquit aulam regiam. & tantꝰ
amator legis diuinȩ scientię q fuit: ut etiã
in uehiculo sacras litteras legeret. Tam̃
cum librũ teneret. & uerba dñi cogitatione

Expanded text:
considerabo mirabilia de lege tua; lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reseraueeum scriptura cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogatus a Philippo: putas intellegis, quae legis? respondit: quomodo possum, nisi me aliquis docuerit? ego, ut de me interim loquar, nec snucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est, de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
celo. Obuus te manib excipiam. & ut inep¬
te aliquid ac de ermagore tumiditate ef¬
fundam. qͥcqͥd quesieris: tecũ scur conabor.
Habes hic amantissimũ tui frẽm euseblũ.
q̃ literarũ tuarũ mͥ gram duplicauit. refe¬
rens honestatem moꝵ tuoꝵ. contemptũ scłi.
fidem amiciciȩ. amorem xp̃i. Nam pruden¬
tiam & eloquii uenustatẽ. etiam absq illo
ipsa epła preferebat. festina queso te. & he¬
renti insalo nauicule. funem magis p̃cide
quã solue. Nemo renunciaturꝰ scło bene
potest uendere. quȩ ẽtempsit ut uenderet.
Quicqͥd insumptꝰ de tuo tuleris. ꝓ luchro
computa. Antiquum dictũ est. auaro tã
deest qđ habet. quã qđ non habet. Creden¬
ti totus mundꝰ diuitiarũ ẽ. infidelis autẽ
etiam obolo indiget. Sic uiuamꝰ tamquã
nichil habentes. & omnia possidentes. Uictꝰ
& uestitus. diuitiȩ xꝑianoꝵ. Si habes in po¬
testate rem tuã: uende. si ñ habes: ꝓice.

Expanded text:
coelo. 10. Obviis te manibus excipiam, et, ut inepcoelo. 10. Obviis te manibus excipiam, et, ut inepte aliquid, ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. Habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice.
Abbreviated transcription (Latin):
breues in uerbis. longas in sententiis. ut ra¬
rus sit qui ñ earum lectione concutiatur.
Apochalẏpsis ioħis. tot habet sacramenta
quot uerba. Parum dixi. & ꝓ merito uolu¬
minis laus omnis inferior est. In uerbis
singłis. multiplices latent intelligentie.
ri. nichil aliud nosse nichil querere. Hon¬
ne tͥ uidetur iam hic in terris regni celestiᷤ
habitaculum possidere: Nolo offendaris
inscͥpturis scĩs simplicitate & quasi uilita¬
te uerboꝵ quȩ uel uitio interpretũ uel de
industria sic ꝓlata sunt. ut rusticã contio¬
nem facilius instruerent. & in una eadẽq
sentencia aliter doctus. aliter sentiret in¬
doctus. Non sum tam peculans & hebes.
ut hec ine nosse pollicear. & coꝵ fructus caꝑe¬
uelle fateor. Sedenti p̃fero me magistro re¬
nuenti comitẽ spondeo. Petenti datur. pul¬
santi aꝑitur. querens inuenit. Discamus
in terris. quoꝵ nobis scientia ꝑseueret in

Expanded text:
breves in verbis, longas in sententiis, ut rabreves in verbis, longas in sententiis, ut rarus sit qui non in earum lectione caecutiat al. concutiatur . Apocalypsis Joannis tot habet sacrquot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae.ri, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus sedenti me praefero, magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur: quaerens invenit. Discamus in terris, quorum nobis scientia perseveret in
Abbreviated transcription (Latin):
nosse quid cupere debeamius. ut & nos qͦq
possimus dicere. Concupiuit anima mea
desiderare iustificationes tuas in om̃i tp̃r.
Ceterũ socraticũ illud impletur in nobis:
hoc tantũ scio qđ nescio. Tangami & nouũ
breuiter testam̃tum. Matheus. marcus.
dsiscurrunt fulgura. pedes habent rectos.
& in sublime tendentes. terga pennata. &
ubiq uolitantia. tenent se mutuo sibiq
ꝑplexisunt. & quasi rota in rotam uoluunt᷑
rit. Paulus apłs ad septem scribit ȩccł̃as. De¬
taua enim ad hebreos aplerisq extra nume¬
rum ponit᷑. Timotheum instruit ac tẏtũ.
Philemonẽ ꝓ fugitiuo famulo dep̃catur.
bere. Actus apłoꝵ nudam quidẽ udetur
sonare hystoriam. & nascentis eccłȩ infan¬
tiam texcre. s si nouerimꝰ scriptorẽ eoꝵ lucã
ẽẽ medicũ cuiꝰ laus ẽ in euangłio: animad¬
uertimꝰ pariter om̃ia uerba illius animȩ
tam succinctas. & breues pariter & longaᷤᷤ.

Expanded text:
nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas in omni tud Socraticum impletur in nobis, Hoc tantum scio, quod nescio. Tangam et novum breviter Testamentum. MATTHAEUS, MARCUS, discurrunt fulgura, pedes habent rectos, et in sublime tendentes, terga pennata et ubique volitantia, tenent se mutuo sibique perplexi sunt, et quasi rota in rota volvuntur, rit. PAULUS Apostolus ad septem scribit Ecclesias: octava enim, ad HEBRAEOS, a plerisque extra numerum ponitur. TIMOTHEUM instruit ac TITUM, et PHILEMONEM pro fugitivo famulo deprecatur. bere. ACTUS APOSTOLORUM nudam quidem sonare videntur historiam et nascentis Ecclesiae infantiam texere; sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cujus « Laus est in Evangelio, » animadvertemus pariter omnia verba illius, animaequam succinctas, et breves pariter et longas:
Abbreviated transcription (Latin):
thalamiũ. Hester in eccłȩ typo. popłm lib̾at
apiculo. & interfecto aman qui int̾pretat̃
mniquitas. partẽ coninuii & diem celebrem
mittit in posteros. Paraly pomenon liber.
id est instrum̃ti ueteris nnysucn: tan¬
tus ac talis est. ut absq illo siquis scientiã
scͥpturarũ sibi uoluerit arrogare. se ipsum
irrideat. ꝑ singła quippe nomina iunctu¬
rasq uerboꝵ. & pretermissȩ in libris regũ¬
tangunt᷑ historiȩ. & innumerabiles expli¬
cantur euangłii questiones. Et ras & nee¬
mias adiutor uidelicet & consolator a dño.
in uno uolumine artantur. instaurant q¬
templũ. muros extriuunt ciuitatis. om̃isq illa
turba popłi redeuntis in patriã. & descͥptio
sacerdotum leuitarũ. isrł ꝓselitoꝵ. ac per
singłas familias. muroꝵ & turriũ oꝑa di¬
uisa. aliud cortice p̃ferunt aliud retinent
in medulla. Cernis me scͥpturarũ amore
raptũ. excessisse modum epłe. & tam̃ non
implesse qđ uolui. Audiuimꝰ tantũ. qͥd

Expanded text:
tula. Hester in ecclesie typo populum liberat de periculo. Intiniquitas, partes conuiuii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum, Israhelis, prsingulas familias murorum ac turrium opera divisa, aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me Scripturarum amore raptum, excessisse modum epistolae, et tamen non implesse quod volui. Audivimus tantum quid
Abbreviated transcription (Latin):
sub noĩe niniue. salutẽ gentib nunciat.
Micbeas de morasthi. coheres xꝑi. uastatio¬
nẽ annuntiat filic latronis. & obsidionem
ponit contra eam. quia maxillã ꝑcusserit
iudicis isrł. Naum consolator orbis. incre¬
pat ciuitatẽ sanguinũ. & post euersionem
illiꝰ loquitur. Ecce suꝑ montes pedes euan¬
gelizantis & annunciantis pacẽ. Abacuc
luctator fortis & rigidus. stat suꝑ custodiã
suam. & figit gradum suꝑ muntionẽ. ut
xp̃m in cruce contempletur & dicat. Ope¬
rut celos gła euis. & laudis eius plena ẽ t̾ra.
Splendor eiꝰ ut lux erit: cornua in manibꝰ
dit clamorem a porta pisciũ. & eiulatũ a
scda. & contritionẽ a collib. Indicit quoq
ululatum habitatorib pilẽ. Quia conticu¬
it omnis popłs chanaan: disꝑiert̃ uniuersi
qui inuoluti erant argento. Aggeus festi¬
uus & letus qui seminauit in lacrimis ut
in gaudio meteret. destructũ tẽplũ edifi¬

Expanded text:
sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. Micheas de Morasthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae latronis et obsessionem ponit cojudicis Israel. Nahum « consolator » orbis, increpat civitatem sanguinum, et post eversionem illius loquitur: « Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem » . Abacuc « luctator » fortis et rigidus, stat super custodiam suam, et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur, et dicat: « Operuit coelos gloria ejus, et laudis ejus plena est terra. Splendor ejus, ut lux erit: cornua in manibus dit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
surgentes .xu. graduũ numerũ ꝑficiunt.
qui in psalterio mistice continentur. Amos
pastor & rusticꝰ. & ruboꝵ mora distinguens.
paucis uerbis explicari ñ potest. Qs enĩ dig¬
ne expͥmat tria & quatuor scelera damasci.
gare. & tyri. & idumee. & filioꝵ ammon. &
moab. & in septimo octauoq gradu iudȩ &
israhel: Hic loquittir ad uaccas pingues
que sunt in monte samarie. & ruiturã donrẽ
maiorẽ minoremq testatur. Ipse cernit fic¬
torem locuste. & stantẽ dñm suꝑ murũ litũ
& ad amantinũ. & uncinũ pomoꝵ attrahen¬
tem supplicia peccatorib. & famem in terrã.
ñ famem panis neq sitim aquȩ. s audiendi
uerbũ dñi. Abdias qui interpretatur ser¬
uus dñi. resonat contra edom. & sanguine¬
um tͣrenũq frĩs quoq iacob semꝑ emulũ.
lusta ꝑcutit spiritali. Ionas columba pul¬
cherrima. naufragio suo passionẽ dñi prefi¬
gurans. mundũ ad penitentiã reuocat. et

Expanded text:
surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tyri, Idumeae, filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque gradu Iudae et Israhel? hic loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali. Ionas, columba pulcherrima, naufragio suo passionem domini praefigurans mundum ad paenitentiam reuocat et
Abbreviated transcription (Latin):
terre. de petra deserti ad montẽ filiȩ syoN.
Samuhel in hely mortuo & in occisione saul
ueterem legem abolitã monstrat. Porrro in
sadoch & dauid noui sacerdotii nouiq ĩꝑii
sacramenta testatur. Malachim. idest ter¬
cius & quartus regum liber. a salomone usq
ad iechoniã. & a hieroboam filio nabath. usq
ad oseȩ qui ductus est in assyrios. regnum
iuda & regnũ describit isrł. Si historiam
respicias. uerba simplicia sunt. si in litteris
sensum latentem inspexeris. eccłȩ paucitas¬
&e hereticoꝵ contra ȩccłam bella narrant᷑.
Duodecim ꝓpħȩ inuniꝰ uoluminis angustia
coartati. multo aliud quã sonant in litt̾a
fornicariã. & fornicationis filios. & adulte¬
ram cubiculo clausam mariti multo tẽꝑe
sedere iuduam. & sub ueste lugubri. uiri
eruca. bruco. locusta. rubigine uastante
corruptam. & post euersionem pͥoris populi
ab uno usq ad .xu. paulatim & ꝑ increm̃ta

Expanded text:
terrae de petra deserti ad montem filiae Sion. terrae de petra deserti ad montem filiae Sion. Samuhel in Heli mortuo et in occisione Saulis ueterem legem abolitam, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacramenta testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboam, filio Nabat, usque ad Osee, qui ductJuda et regnum describit Israel. Si historiam respicias, verba simplicia sunt: si in litteris sensum latentem inspexeris, Eccet hereticorum contra ecclesiam bella narrantur. duodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati mfornicariam ac fornicacionis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere viduam et sub veste lugubri viri eruca et bruco, locusta, rubigine vastante consumptam et post eversionem prioris populi ab uno usque ad XV paulatim per incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ꝓsa incipit. uersu labitur. pedestri ser¬
mone finitur. om̃sq legis dialectice. ꝓposi¬
tione. assumptione. confirmatione. c̃elusio¬
ne determinat. Singula in couerba plena
sunt sensib. Et ut de cet̾is sileam. resurrec¬
tionẽ corpoꝵ sic ꝓpħat. ut nullus de ea uł mani¬
festiꝰ uel captiꝰ scripserit. Scio inqͥt qͦd redẽp¬
tor meus uiuat. & in nouissimo die de terra
surrecturus sim: & rursum circũdabor pelle
mea: & in carne mea uidebo dm̃: quẽ iusurꝰ
sum ego ipse: & oculi mei conspecturi st̃: & ñ
alius. Reposita est hec spes mea in sinu me¬
o. Ueniam ad iħmnaue tẏpum dñi ñ solũ
in gestis. uerũ etiam & in nomine. Transit
iordanem. hostium regna subuertit. diuidit
terram uictori popło. & ꝑsingłas urbes. uicu¬
los. montes. flumina. torrentes. atq c̃finia.
eccłȩ celestisq iherłm. spiritalia regna descri¬
bit. Iniudicũ libro. quot pͥncipes populi. tot
figure sunt. Ruth moabitis. ysaic explet ua

Expanded text:
rosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur, omniaque legis dialecticae propositione, adsumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidesum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna discribit. in Iudicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis de Moabitide Esai
Abbreviated transcription (Latin):
ponatbo tibiquia maioe st as homine. Aouetsa
eum contendis: qdđ non ad omnia uerba respo ni¬
deritt̃. Semelloquetur ds̃: & scd̃o id ipsum ñ
uepetet. ꝑ sommũ in uisione nocturna: & qͣndo
irruit sopor suꝑ homines. & dormiunt in lectulo
Tunc aꝑit aures uiroꝵ: e crudiens cos instrlut
disciplinam. Ut auertat hominẽ abhis quȩ facito
a liberet eum a scꝑꝓbia. Eruens animã eil acorrus

Expanded text:
t homine; adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquitur Deus, et secundo idipsum non repetit. Per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. Ut avertat hominem ab his quae facit, et liber
Abbreviated transcription (Latin):
potens subuertit qđ iustum ẽ : Etiam si filii tui pec¬
cauerunt ei. & dimisit eos in manu iniquitatis sue.
tu tamensi diluculo consurrexeris ad dm̃. & omni¬
potentẽ fueris deprecatus: si mundus & rectus inces¬
seris. statim euigilabit ad te: & pacatũ reddet ha¬
bitaculĩ iusticie tuȩ: in tantũ. ut priora tua fue¬
rint parua: & nouissima tua multiplicent᷑ nimis.
Interroga enim generationẽ pristinã: & diligent᷑
inuestiga patrum memoriã. Hesterni qͥppe sumꝰ.
& ignoramus qm̃ sicut umbra dies nr̃i sunt. suꝑ t̾rã:
Et ipsi docebunt te: loquentur tͥ. & de corde suo ꝓfe¬
rent eloquia. Numqͥd uirescere potest sci rpus
abiꝙ humore: aut crescet carctum sine aqua. Si
hecias arescit: sic uie omniũ qui obliuiscuntur dm.
espes hypocrite ꝑibit: non ei placebit uecordia sima.
Et sicut tela aranearũ fiducia cius. innitetur suꝑ
domum sitã &e ñ stabit: fulciet eam & ñ consurget.
himectus iudetur antequã uemiat sol: & mortusuo¬

Expanded text:
ns subvertit quod justum est? Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae: Tu tamen si diluculo consurrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris deprecatus: Si mundus et rectus incesseris, statim evigilabit ad te, et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae: Intantum, ut priora tua fuerint parva, et novissima tua multiplicentur nimis. Interroga enim generationem pristinam, et diligenter investiga patrum memoriam: hesterni quippe sumus, et ignoramus quoniam sicut umbra dies nostri sunt super terram. Et ipsi docebunt te: loquentur tibi, et de corde suo proferent eloquia. Numquid virere potest scirpus absque humore? aut crescere biblus sine aqua; Cumherbas arescit: Sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit: Non ei placebit vecordia sua, et sicut tela aranearum fiducia ejus. Innitetur super domum suam, et non stabit: fulciet eam, et non consurget: Humectus videtur antequam veniat sol,
Abbreviated transcription (Latin):
paris: & animȩ illuis cib ante desiderabilis la¬
bescet caro eiꝰ. & ossa quȩ tecta fuerant nudabus¬
tir. appropinquauit coeruptioni anima eluio:
auita illius mortiferis. Sifuerit ꝓ eo angłs loqͥns
unũ ac milib. att anitiuitiet hominis equitatẽ:
miserebitur eĩ & dicet. Libera cum ut ñ desceri

Expanded text:
ibus ante desiderabilis. Tabescet caro ejus, et ossa quae tecta fuerant, nudabuntur. Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Si fuerit pro eo angelus loquens unum de similibus, ut annuntiet hominis aequitatem: miserebitur ejus, et dicet:
Abbreviated transcription (Latin):
timebis calamitatẽ cum uenerit. In uastitate &¬
fame rid̾ebis. & bestias terrȩ ñ for midabis.: seacũ¬
lapidib regionũ pactum tuũ. & bestie derre pa
aficc erunt tͥ. & scies qđ pacem habeat taber nacu¬
lum tuii. Et uisitans speciem tuã ñ peccabis. scies
quoq qm multiplex erit semen tuũ. & ꝓgemes
tua quasi herba terrȩ. Ingredicris in abundantia
sepulchrũ: sicut infertur aceruus in tẽpore suo. Ee¬
es hoc ut inuestigauimꝰ. ita est. qđ auditũ mente¬

Expanded text:
t egenum a gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes, iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo, qui corripitur a Deo: cificae erunt tibi. Et scies quod pacem habet tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam non peccabis. Scies quoque, quoniam multiplex erit semen tuum, et progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce hoc, ut investigavimus, ita est, q
Abbreviated transcription (Latin):
popło ꝑegrinantis eos quos oblitus ẽ. pes egentis ho¬
minis & inuios. Terra de qua oriebatur panis: in lo¬
co suo igne subuersa est. Locus saphiri lapides eius:
& glebe illius aurũ. Semitã ignorauit auis: nec
intuitus est eam oculus uulturis. Non calcauerunt
silicem extendit manum suã. subuertit a radicib
montes. In petris riuos scidit: & omne preciosum
uidit oculus eiꝰ. Profunda quoq fluuioꝵ scrutatꝰ ẽ
& abscondita ꝓduxit in lucem. Sapientia uero ubi
inuenit᷑: & qͥs ẽ locus intelligentiȩ : Nescit homo
tium. Abyssus dieit non est in me: & mare laqͥt᷑
ion est mecum. Nondabitur aurum obritum
pa nec appendetur argentũ in cõmutatione cĩ.
hon conferetur tinctis indie colorib: nec lapidi
sardonico pretiosissimo uel saphyro. Non adcqua¬
ditur ei aurũ uel uitrum: nec commutabuntur
xcauasa auri. E xcelsa & eminentia. ñ memorabumn¬

Expanded text:
populo peregrinante, eos, quos oblitus est pes egentis hopopulo peregrinante, eos, quos oblitus est pes egentis hominis, et invios. Terra, de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Semitam ignoravit avis, nec intuitus est eam oculus vulturis. Non calcaverunt silicem extendit manum suam, subvertit a radicibus montes, In petris rivos scidit, et omne pretiosum vidit oculus ejus. Profunda quoque fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Nescit homo tium. Abyssus dicit: Non est in me: et mare loquitur: Non est mecum. Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. Non conferetur tinctis Indiae coloribus, nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, nec commutabuntur pro ea vasa auri. Excelsa et eminentia non memorabun
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝑmanum dĩ que omp̃s habeat: nec abscondã.
Ecce uos om̃s nostis: & ut qͥd sine causa uana loqui¬
mini: Hec est pars hominis impii apud dm̃: & heri¬
ditas uiolentoꝵ quã ab omni potente suscipient.
Si multiplicati fuerint filii eius. in gladio erunt.
& nepotes eius non saturabuntur pane. Qui reliqͥ
fuerint ex eo sepelientur in interitu: & uiduȩ illiꝰ
ñ plorabunt. Si comportauerit quasi terrã argen
parabit quidẽ. sed iustus uestietur illis: & argentũ
innocens diuidet. Edificauit sicut tinea domum
suam: & sicut custos fecit umbraculũ. Diues cum
dormierit nichil secum auferet. aꝑiet ocłos suos
& nichil inueniet. Apprehendet eũ quasi aqua
inopia nocte: opprimet eũ tempestas. Tollet eum
& sibilabit suꝑ illum intuens locum eiꝰ. Habet argen
in quo conflatur. Ferrum de terra tollitur: & lapiᷤ
solutus calore in es uertitur. Tempus posuit tene¬
bris: & uniuersoꝵ finem .pse considerat. Lapidem

Expanded text:
vos per manum Dei: quae omnipotens habeat non abscondam. vos per manum Dei: quae omnipotens habeat non abscondam. ecce vos omnes nostis et quid sine causa vana loquimini haec est pars hominis impii apud Deum et hereditas violentorum quam ab Omnipotente suscipient si multiplicati fuerint filii eius in gladio erunt et nepotes eius non saturafuerint ex eo, sepelientur in interitu, et viduae illius non plorabunt. Si comportaverit quasi terram h. puparabit quidem, sed justus vestietur illis: et argentum innocens dividet. Aedificavit sicut tinea domum suam, et sicut custos fecit umbraculum. Dives cum dormierit, nihil secum auferet: aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Apprehendet eum quasi aqua inopia, nocte opprimet eum tempestas: Tollet eum et sibilabit super illum, intuens locum ejus. Cap. XXVIIet auro locus est, in quo conflatur. Ferrum de terra tollitur: et lapis solutus calore in aes vertitur. Tempus posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat, lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
eius. aductusest coluber tortuosus. Ecce hȩc ex par¬
te dicta sunt uiarũ eius. Et cum uix paruã stillam
sermonis eiꝰ audierimꝰ: quis poterit tonitruũ mag¬
nitudinis illius intueri:¬
Uiuit ds̃ qui abstulit udiciũ meũ: & omp̃s qui
ad amaritudinẽ adduxit aĩamineã. Quia donec
suꝑest halitus in me. & sp̃c dĩ in narib meis. non
loquentur labia mea iniquitatẽ : nec lingua mea
meditabitur m̃dacium. Absit ame ut iustos uos
iudicem: donec deficiam ñ recedam ab innocentia
mea. Iustificationẽ meam quã cepi tenere non
deseram: nec enim reprehendit me cor meũ in
omni uita mea. Sit ut impius inunicus meus.
e aduersarius meus quasi iniquus. Que enĩ spesẽ
hẏpocrite si auare rapiat: & ñ liberet ds̃ animã
eius: Numqͥd clamorẽ eius audiet ds̃. cũ uenerit¬
suꝑ eum angustia: aut poterit in om̃ipotente de¬
lectari. aut inuocare dm̃ in om̃i tempore: Docebo

Expanded text:
ejus, eductus est coluber tortuosus. Ecce haec ex parejus, eductus est coluber tortuosus. Ecce haec ex parte dicta sunt viarum ejus, et cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit tonitruum magnitudinis illius intuerivivit Deus qui abstulit iudicium meum et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam quia donec superest halitus in me et spiritus Dei in naribus meis non loquentur labia mea iniquitatem nec lingua mea meditabitur mendacium absit a me ut iustos vos esse iudicem donec deficiam non recedam ab innocentia mea iustificationem meam quam coepi tenere non deseram nec enim reprehendit me cor meum in omni vita mea sit ut impius inimicus meus et adversarius meus quasi iniquus quae enim spes est hypocritae si avare rapiat et non liberet Deus animam eius numquid clamorem eius Dsuper illum angustia? aut poterit in omnipotente delectari, et invocare Deum in omni tempore? Docebo
Abbreviated transcription (Latin):
espondens aut̃ iob. dixit. Cuiꝰ adiutor es: Numqͥd
imbecilliᷤᷤ. & sustentas brachiũ eiꝰ qui ñ est fortis:
Cui dedisti consilium: forsitan illi qui ñ habet sa¬
pientiam: & prudentiã tuã ostendisti plurimã.¬
Aut quẽ docere uoluisti: Nonne eũ qui fecit spira¬
mentũ : Ecce gigantes gemunt sub aquis: & qui ha¬
bitant cum eis. Nudris est infernus coram illo: & nul¬
lum ẽ oꝑimentũ ꝑditioni. Qui extendit aquilonem
suꝑuacuũ: & appendit terram suꝑ nichili. Qui ligat
aquas in nubib suis: ut ñ crumpant pariter deorsũ
Qui tenet uultũ solii sui: & expandit suꝑ illud ne¬
bulam suam. Terminũ circũdedit aqͥs: usq dum
finiant᷑ lux & tenebre. Columpne celi contremisct.
& pauent ad nutũ eius. In fortitudine illius repente
maria congregata sunt: & prudentia eiꝰ ꝑcussit suꝑ
bum. Sp̃c eius ornauit cȩlos: & obstetricante manu

Expanded text:
respondens autem Iob dixit cuius adiutor es numquid respondens autem Iob dixit cuius adiutor es numquid inbecilli et sustentas brachium eius qui non est fortis cui dedisti consilium forsitan illi qui non habet sapientiam et prudentiam tuam ostendisti plurimam quem docere voluisti nonne eum qui fecit spiramen tuum ecce gigantes gemunt sub aquis et qui habitant cum eis nudus est inferus coram illo et nullum est operimentum perditioni qui extendit aquilonem super vacuum et adpendit terram super nihili qui ligat aquas in nubibus suis ut non erumpant pariter deorsum qui tenet vultum solii sui et expandit super illud nebulam suam terminum circumdedit aquis usque dum finiantur lux et tenebrae columnae caeli contremescunt et pavent ad nutum eius in fortitudine illius repente merbiam. Spiritus ejus ornavit coelos, et obstetricante manu
Abbreviated transcription (Latin):
infructuosum. t auit enĩ sterilem & quȩ non parit:
& uidue bene ñ fecit. Detraxit fortes infortitudine
sua: & cum steterit ñ credetur uite suȩ. Dedit ei deus
locum penitentiȩ: & ille abutitur eo in suꝑbiã. Odi
autẽ eius sunt inuiis illiꝰ: & eleuatisunt ad modi¬
cum & ñ subsistent. Et humiliabuntur sicut om̃ia
& auferentur: & sicut summitates spicarũ conteren¬
tur. Quod si ñ est ita: quis me potest arguere esse
mentitũ. & ponere ante dm̃ uerba mea:
espondens autẽ baldad suithes dixit. Potestas &
terror apud eum est: qui facit concordiã insubli¬
mib suis. Numqͥd est numerus militum eiꝰ: & suꝑ
quẽ ñ fulget luren illiꝰ: Numqͥd iustificari potest
homo cõparatus dõ: aut apparere mundus natus
ex muliere : Ecce etiã luna ñ splendet. &stelle ñ
sunt mundȩ in conspectu eiꝰ: Quantomagis homo
putredo: & filiꝰ hominis uermis.

Expanded text:
infructuosum. Pavit enim sterilem et quae non parit, infructuosum. Pavit enim sterilem et quae non parit, et viduae bene non fecit. Detraxit fortes in fortitudine sua; et cum steterit, non credet vitae suae. Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbiam. Oculi autem eius sunt in viis illius elevati sunt ad modicum et non subsistent et humiliabuntur sicut omnia et auferentur et sicut summitates spicarum conterentur quod si non est ita quis me potest arguere esse mentitum et ponere ante Deum verba mea respondens autem Baldad Suites dixit potestas et terror apud eum est qui facit concordiam in sublimibus suis numquid est numerus militum eius et super quem non surget lumen illius numquid iustificari potest homo conparatus Deo aut apparere mundus natus de muliere ecce etiam luna non splendet et stellae non sunt mundae in conspectu eius quanto magis homo putredo et filius hominis vermis