comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frõs: quia patres nr̃i omnes sub
nube fuerunt. et omnes ꝑ mare
transierunt: et omnes in moyse
baptirati sunt in nube et in ma¬
ii: et omnes euuidem cibum sp̃a¬
lem manducauerunt.⁊ omnes
eundem potum sp̃alem biber̃t.
Dibant enim de spiritali: se¬
qñti eos petra. Petra autem e¬
onem suam sicut nostis elegit.
quos aplos appellauit. Inter
hos pene ubiq solus petrus.
tocius eccł̃ie meruit gestare ꝑ¬
sonam. Propter ip̃am ꝑsonã
quam tocius eccłie solus gesta¬
bat: audire meruit. tͥ dabo
claues regni celorum. Has enĩ
claues non homo unus: sed
unitas accepit eccłie. Hinc gͦ
petriexcellentia p̾dicatur: quia
ipsius uniu̾sitatis ⁊ unitatis
eccłie figuram gessit quando
ei dictum ẽ: tibi dabo quod
omnib traditum ẽ. Nam ut
noueritis eccłiam accepisse
claues regni celorum: audite
in alio loco quid dominus
Sicui dimiseritis pecata adit¬
tentur ei: si ciuꝰ tenueritis te¬
nebunt᷑. hoc ad claues ꝑtinet
dequib dictum ẽ. Que solue¬

Expanded text:
s sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes per Moysen baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eumdem cibum spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt: bibebant enim de spirituali consequente eos petra; petra autem eonem suam, sicut nostis, elegit, quos Apostolos appellavit. Inter hos pene ubique solus Petrus, totius Ecclesiae meruit gestare personam. Propter ipsam personam, quam totius Ecclesiae solus gestabat, audire meruit, Tibi dabo claves regni coelorum . Has enim claves non homo unus, sed unitas accepit Ecclesiae. Hinc ergo Petri excellentia praedicatur, quia ipsius universitatis et unitatis Ecclesiae figuram gessit, quando ei dictum est, Tibi trado, quod omnibus traditum est. Nam ut noveritis Ecclesiam accepisse claves regni coelorum, audite in alio loco quid Dominus Si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cujus tenueritis, tenebuntur . Hoc ad claves pertinet, de quibus dictum est, Quae solve
Abbreviated transcription (Latin):
eum descendentem de naui tre¬
mula et in concessa humani
gressib maris unda sustinu¬
it:S iam ueniamus ad bea¬
tissimum paulum ciuꝰ tanta
ẽ. nicħominus fidei plenitudo.
ut peculiarem quod ammodo
eum sibi ducem ad illuminanda
gentium corda. cunctorum p̾sciꝰ
saluator eligeret. Erat enim
tam pre cipuus indoctrina:
anuim⁊ uirtute tam potens: in¬
nocentia et urtegritate tam
scs̃: ut uno eodemq tempore.
hinc eum sacerdotes ac pnci¬
pes uideorum ꝑ emulationem
legis antiq data in xp̃ianos ꝑ¬
sequendi auctoritate dirig̾ent:
hinc illum ad eccłie solatium.
atq omnium credentium fir¬
mamentũ xp̃c uocaret e celo.
Cuiꝰ ob hoc sunt a dño cecati o¬
culiꝰ ut suscepta gr̃a ueritatis
celesti acie et lumine clariore
can̾di illuminandiq habere
iurtutem. Ut autẽ ꝑreteream
cetera. que eum unu̾so orbi mi¬
rabilem facunt: unum illud
quod ad omnez eius laude suf
ficit. quis ualeat estimare qnͣte

Expanded text:
eum descendentem de navi, treeum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore candi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae
Abbreviated transcription (Latin):
det de hoc seculo ip̃os fidei patͦs
et magistros martyrum deum¬
phasse. Quid enim in signus
petro. qui in carne postius mueli¬
suram carnis egressus xp̃m ihm
quod omniũ mortalium pec¬
tus latebat prima petri li¬
gua nouo ẽ. sermone confessa:
Quid frẽ mei mag̾ nificen¬
tius petro: qui tante confes¬
sionis merito. cum corrupti¬
bili adhuc eẽt. incorpore. El
necdum ip̃e ascendisset in
celum. regnum illi celeste et
claudere ⁊ aperire ꝑ missum ẽ
Quid eius sublimius fide. qui
gradiente domino suꝑ aqͣs.
humane conditionis oblitus.
uiam sibi influctib dari et
poposcit et meruit: tantaq
mentis eius confidentia fuit
ut crecleret se posse ꝑfidem.
quod sciebat homini impossi¬
bile ꝑ naturam: Nam quia
postea mergebat᷑. ut michi
uidetur necessarium fuit: ne
tanti sublunitate miraculi
inꝑniciem forte sui equata
xpo carnis fragilitas suꝑbr¬
ret fuerit certe infremitatis
corporee quod paulopost ti¬
iuit: quid tamen ambigat
inimitabił fuisse fidei quod

Expanded text:
det de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis egressus, Christumquod omnium adhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et audiuit archana uerba. q̃
non licet homini loqui. Quid
hoc apło magnificentius: cui
in medio mortalium conftitu¬
to. et supͣ celos ire datum. et ad
terras redire concessumẽ: Qdͥ
hoc uiro beatius: qui int̾ secre¬
ta paradysi ediscere meruit. qd̃
nec lingua hominis loqui pos¬
sit. necquisquam meretur audire.
Et cum tante sint sublimitatis illa
que docuit. ut comprehendere ea
mens humana non possit: qnͣte
illud putannus ẽẽ. grẽ. quod ꝓde̾
sibi asserit non licere: Quid etiã
de pecro referam: cuiꝰ tanta a deo
approbata iusticia. tantaq ei
potestas attributa ẽ. idicandi.
ut in arbitrio eius poneret᷑ cele¬
ste iudicuim: ꝑ spicite ergo et ui
cis equitas non repellit. Et ideo
diligent̃ intendite. que sit eius
głie magnitudo: cuidum cla¬
ues regni cõmittunt᷑ eterm. ce¬
lum illi claudere et aperire ꝓmis¬
sum est. Horum itaq kĩni per
uniu̾sum mundum ueneran¬
da hodie passio celebratur. Ho¬
rum hodie concursu letissimo

Expanded text:
et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aecis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi claudere et aperire permissum est. Horum itaque, carissimi, per universum mundum veneranda hodie passio celebratur: horum hodie concursu laetissimo
Abbreviated transcription (Latin):
cłie gub̾natula traderentur:
Aut quantum in aplatus sui
ministerio complacuisse xp̃o
credimus paulum: qui tan¬
tum placere potuit ꝑ secutor:
Placuit enum: quia non iniqͥ
pectoris studio. s simplicis ig¬
norantie incauta deuotione
certabat. Oeniꝑ ut primum
sensib eius sp̃s ueritatis in fu¬
sus ẽ: ostendit contuuio non
se xp̃i seuisse odio: s amore pa¬
terne legis quasi in nocenter
errasse. De quo quid ego potissi¬
mum dicam. cum fidelissimus
ipse sibi sit testis: qui nec suas
uelit iactare laudes. et xp̃i an
Uerecunduis. quod in se gestũ
est conficetur. Ait enim. uelut
de altero quodam. Scio hominẽ¬

Expanded text:
clesiae gubernacula traderentur? clesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velit jactare laudes, et Christi verecundius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio homine
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum pet̾¬
et pauli in se¬
parabilem fidẽ
passionemq
germanam omni nos deuo¬
tione frẽs necesse ẽ. celebrare.
quia et laudabił eos uita. ad
gloriosissimũ ꝑduxit occasũ:
et mixificꝰ obitus ꝑ petuam
transmisit aduitam. Et licet
in petro fides emineat. in pau¬
lo doctrina precellat: magiste¬
rium tamen pauli. fidei ꝑle¬
uitudo ẽ. et credulitas pecri.
doctrine ẽ. fundamentum. Qͦs
tanta celestis electionis digna¬
tio iusitauit: ut hu fieret de
piscatore doctor: ille de ꝑsecu¬
tore defensor. S in hoc omni¬
potentis dei atcollenda maiestaᷤ
est qui inspiratione mirabil
docendi grãm tribuit imperito:
et iniquum fecit amare quod
oderat et fidem quam impugna¬
bat asserere. Illius piscationẽ
ñ obstulit s mutauit: huius
cecauit oculos. ut purgatiore
recepto lumine.clarissima¬
mentis mentis acie. ultͣ hu¬
manum uide posset aspectum.
Quanti gͥ meriti apud dnñ
suum petiꝰ erat: ut ei pͦ naui¬
cule parue remigium tocus ec¬

Expanded text:
orum Petret Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tis: cum ip̃os sauatis ẽẽ. doctores
gentium. auctores martyrum.
pnͥcipes sacerdotum: nec uolue¬
ritis eorum natalem nob̾cum fẽ¬
stiuissimum celebeare. atq illi
celesti int̾ẽe conuiuio: inquo ꝓ
martyrum suorum tanta leticia
bonis fraudati fueritis: Interro¬
gate frẽs qui tunc temporis me¬
cum pariter affuerunt: quam
refec̾ti a anica mensa discesserint:
uł quales secum domum sp̃itales
diuitias reportarint. Unum scio:
quod siquis illa die honoratus
aut diues natalem filii sui ad
aecimum usq miliarium ad pnͣ¬
dium rogauisset: ꝓp̃t accuratas
epulas. ⁊ inequales mensuras.
absq dubio uos ituros fuisse. Igi¬
tur frẽs quotienscumq memori¬
pretermislis omnib scłlactib¬

Expanded text:
tis; cum ipsos esse sciatis doctores tis; cum ipsos esse sciatis doctores gentium, auctores martyrum, principes sacerdotum: nec volueritis eorum natalem nobiscum festivissimum celebrare, atque illi coelesti interesse convivio, in quo pro martyrum suorum tanta laetitiabonis fraudati fueritis? Interrogate fratres, qui tunc temporis mecum pariter adfuerunt, quam refecti a Dominica mensa discesserint, vel quales secum domum spiritales divitias reportaverint. 5. Unum scio, quod si quis illa die honoratus aut dives ob natalem filii sui ad decimum usque milliarium ad prandium rogavisset, propter accuratas epulas, et inaequales mensuras absque dubio vos ituros fuisse. Igitur, fratres, quotiescumque martyrpraetermissis omnibus saeculi actib
Abbreviated transcription (Latin):
nauit: et maluit omnes quas
habebat geminas amittere:
tantum ut unam xp̃i emeret mar¬
garitam. Unde et ego frẽs pro
magnitudine quod ad miseratiᷤᷤ
delicaꝰ noliu uobis pand̾e euan¬
gelece refectionis eloquia. s ma¬
gis ungerere animose indigna¬
tionis inuiriam: et prius uos u̾¬
berib spiritalib emendare: ac
sic margarite ditare muneribꝰ.
Aalui inquam peccatum urm̃
incusando acriter increpare:
quam leniter dissimulando nu¬
trire. Quisques enim frẽm non
arguit peccantem: quodammͦ
hortatur ut peccet. Nolo autẽ
putetis quod non de amore fa¬
ciam: uos sepuis u̾berando. fi¬
lius enim qui castigatione dignꝰ
est plus amatur : sicut ait scrip¬
tura sancta. Quem enim diligit
dominus corripit: castigat aut̃
omnem filium quem recipit. Oi
cite enimmͥ. sinon dolendum fue¬
rit hoc peccm̃: sic uos salutis ur̃e
immemores tunc fuisse. ut beatis¬
simis apłis petro ⁊ paulo. hono¬
rificentiam minime redlideri¬

Expanded text:
navit, et maluit omnes, quas navit, et maluit omnes, quas habebat, saeculi gemmas amittere, tantum ut unam Christi emeret margaritam. Unde et ego, fratres, pro magnitudine quod admiseratis delicti, nolui vobis pandere evangelicae refectionis eloquia; sed magis ingerere animosae indignationis injuriam, et prius vos verberibus spiritualibus emendare, ac sic margaritae ditare muneribus: malui, inquam, peccatum vestrum incusando acriter increpare, 390 quam leniter dissimulando nutrire. Quisquis enim fratrem non arguit pehortatur ut peccet. Nolo autem putetis quod non de amore faciam, vos saepius verberando; filius enim, qui castigatione dignus est, plus amatur, sicut ait Scriptura sancta: Quem enim diligit Dominus, corripit: castigat autem omnem filium, quem recipit . 4. Dicite enim mihi si non dolendum fuerit hoc peccatum, sic vos salutis vestrae immemores tunc fuisse, ut beatissimis apostolis Petro et Paulo honorificentiam minime reddideri
Abbreviated transcription (Latin):
Datis ad correptio¬
tror posse suffice
fres dilecti. quod
anteriore dnica
Profecturus. nulla uob̾ sacraꝵ
litterarum sp̃italia dona largit᷑
sim: s tamen uos increpans et
arguens ꝓpeccato sine aliqua
predicationis consolatione di¬
miserim. uUolui enim uos hoc ip¬
sum intelligere. qmͣ grauiter
peccauitis: qui duuna eloquia
audire minime meruistis. Hec
enim sacerdotum uehemens ⁊ co¬
piosa iundicta ẽ: indignis quibꝰ¬
q scripturarum celestium sacram̃¬
ta non credere: nec sic̃ ait dñs. da¬
re scm̃ canib: neq margaritas ꝓ¬
icere porcorum pelib conculcandaᷤᷤ
ꝑdit enim celestis margarite grãm.
quisquis eam fedissimo pecori cir¬
cundare conatur. Gemina enim
sicut scitis nisi auro non conuenit:
margarita nisi preciosis monili¬
b non aptatur. Estote ergo au¬
eum optimum: estote monile p̾¬
ciosum: ut possit inuob̾ marga¬
rita sp̃itał includi. Margarita
tor ille diues in euangłio uendi¬
tis omnib reb suis emere festi¬

Expanded text:
Satis ad correctiotror posse sufficere, fratres dilecti, quod anteriore dominica profecturus nulla vobis sacrarum Litterarum spiritualia dona largitus sum, sed tantum vos increpans et arguens pro peccato sine aliqua praedicationis consolatione dimiserim. Volui enim vos hoc ipsum intelligere, quam graviter peccaveritis, quod divina eloquia audire minime meruistis. Haec enim sacerdotum vehemens et copiosa vindicta est indignis quibusque litterarum coelestium sacramenta non credere, nec, sicut ait Dominus, dare sanctum canibus, neque margaritas projicere porcorum pedibus conculcandas . Perdit enim coelestis margaritae gratiam quisquis eam foedissimo peccatori circumdare conatur. Gemma enim, sicut ipsi scitis, nisi auro non convenit, margarita, nonnisi pretiosis monilibus non aptatur. Estote ergo aurum optimum, estote monile pretiosum, ut possit in vobis margarita spiritualis includi. Margarita tor ille dives in Evangelio, venditis omnibus rebus suis, emere festi
Abbreviated transcription (Latin):
Timeo inquit ne cum uenero. hu¬
miliet me deus apud uos: et
lugeam multis ex his qui ante
peccauerunt. et non egerunt
penitentiam. suꝑ immundi-¬
cicia et fornicatione et impudi¬
cicia quam gesserunt. Et ad ga

Expanded text:
m, inquit, cum venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos in his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia, et fornicatione, et impudicitia quam gesserunt. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ phebem sororem meam. q̃
est inministerio eccłie que est
cenchris: ut eam suscipiatis in
domino digne sanctis: et assista¬
tis ei in quocumq negocio ur̃i

Expanded text:
vobis Phoeben sororem nostram, quae est in ministerio Ecclesiae, quae est in Cenchris: ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis: et assistatis ei in quocumque negotio vestri
Abbreviated transcription (Latin):
lii rm̃i. Iam u̾o demonstrans
quia nichil ita hanc imitati¬
onem pariat. quam si ita ui¬
uat aliquis ut bonum eiug
incommune ꝓficiat. atq u¬
niuersis utiliora ꝓuideat: ad¬
iunxit ambulate incaritate.
Ideo cum dixiss imitatores d̾i
estote: continuo de caritate dis¬
seruit: quia hec p̾cipue uirtꝰ
homines deo ꝓximos facit. Qn¬

Expanded text:
imi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo proximos facit.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo diligitur temporalis
abamatorib suis: non quomͦ
temporalis uita dilecta ẽ. ama¬
rtiribus suis. Istam enim aut
nichil aut minimum dilexeẽt.
et ei facile sempit̾nam prẽpo¬
suerunt. Nonergo mr̃es atten¬
di quando dri. diligamus et̾¬
nam quomodo diligrtur tempo¬
ralis: sed quomodo diligitur tẽ¬
poralis ab amatorib suis. sic
diligamus et̾nam: cuiꝰ amorẽ
temporalem uitam. Quam mł¬
ti enim xp̃iani in maturi rapi¬
untur: et sacrilegi homineᷤ
usq ad decrepitam etatem in
hac uita ꝑdurant. Sed eursus.
⁊ apud eos multi moriuntur

Expanded text:
quomodo diligitur temporalis quomodo diligitur temporalis ab amatoribus suis: non quomodo temporalis vita dilecta est artyribus. Istam enim aut nihil, aut minimum dilexerunt, et ei facile sempiternam praeposuerunt. Non ergo martyres attendi, quando dixi, Diligamus aeternam, quomodo diligitur temporalis: sed quomodo diligitur temporalis ab amatoribus suis, sic diligamus aeternam, cujus amorem temporalemlti enim Christiani immaturi rapiuntur, et sacrilegi homines usque ad decrepitam aetatem in hac vita perdurant? Sed rursus et apud eos multi moriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
bentem. Et quis explicet uer¬
bis huiꝰ uite tantam. et tam cõ¬
spicuam feditatem: Et tam̃ ista
felitas habet amatores suos ta¬
les: ut optemus inuenire pau¬
cissimos. qui sic diligant et̾nã
uitam quam finire non postt̃:
quomo ista diligitur. que ⁊ ci¬
to finitur: et si ꝓdendatur coti¬
die timetur. ne ꝑhoras singłas
funatur. Quid faciamus. quid
aganius. quid dicamus: quos
comminationis aculeos. quos
ex hortationis ignes ad mouea¬
mus. cordib pigris ⁊ duris. ⁊
terreni stuporis glaue congela¬
tis: ut torporem mundi aliquã¬
do decutiant. ⁊ in et̾na in anles¬
cant: Quid inquam faciamus:
quid dicamus: Ad iacet michi.
et interum occurrit: quia res ip̃e
coticliane admonent nos. ⁊ sug
eri potest ad amandam et̾nam
uitam: quam martyres ama¬
uerunt. qui hec temporalia
contempserunt. Rogo. obsecro.
ex hortor. non solum uos sed uo¬
biscum et nos: diligamus et̃¬
nam uitam. Nolo ampliꝰ. cum
sit amplior: sic eam diligamus

Expanded text:
bentem. Et quis explicet verbentem. Et quis explicet verbis, hujus vitae tantam et tam conspicuam foeditatem? Et tamen ista foeditas habet amatores suos tales, ut optemus invenire paucissimos, qui sic diligant aeternam vitam, quam finire non possunt, quomodo ista diligitur, quae et cito finitur, et si protendatur, quotidie timetur, ne per horas singulas finiatur. Quid faciamus? quid agamus? quid dicamus? Quos comminationis aculeos, quos exhortationis ignes admoveamus cordibus pigris et ducis, et terreni stuporis glacie congelatis, ut torporem mundi aliquando decutiant, et in aeterna inardescant? Quid, inquam, faciamus? quid dicamus? Adjacet mihi, et interim occurrit, quia res ipsae quotidianae admonent nos, et suggeri potest, ad amandam aeternam vitam, quam martyres amaverunt, qui haec temporalia contempserunt. Rogo, obsecro, exhortor, non solum vos, sed vobiscum et nos, diligamus aeternam vitam. Nolo amplius, cum sit amplior; sic eam diligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
bus cedit pat̾na pietas: ne de¬
ficiat etatis infirmitas. Glan¬
dientis ẽ. hoc. non edificantiᷤᷤ
quod edificauer̃t martyres:
quod capere potuerunt᷑: quod
grandi corde ceperunt ꝓpt̾ qd̾
sanguinẽ fuderunt. Audistis
in euangłio. Merres ur̃a copio¬
sa ẽ. incelis. ueruntamen kiñi.
mortem. alia post mortem. am¬
be iste habuerunt.⁊ habent
amatores suos. Qualis sit bre¬
iuis hec uita. quis describere
opus ẽ: Experimur quam erũp¬
nosa: quam querelosa. Circunda¬
ta temptationib: plena timori¬
b. Ardens cupiditatib: subdi¬
ta casib. In aduersis dolens. in
prosperis tumens. lucris exul¬
tans: dampnis excrutians et
in ip̃is lucris exultatione tre¬
pidat. ne quod ac quisuut amit¬
tat: neꝓpt̾ hoc queratur. qui a ñ¬
quam haberet non querebat᷑.
uiera infelicitas: m̃dosa felicitaᷤ.
Humilis cupit ascendere: sub¬
limatus timet descendere. Qͣ
non habet inuidet habenti:
qui habet contempnit non ha¬

Expanded text:
bus cedit paterna pietas, ne debus cedit paterna pietas, ne deficiat aetatis infirmitas. Blandientis est hoc, non aedificantis. Quod aedificaverunt martyres, quod capere potuerunt, quod grandi corde ceperunt, propter quod sanguinem fuderunt, audistis in Evangelio: Merces vestra copiosa est in coelis . CAPUT II. mortem, alia post mortem; ambae istae habuerunt et habent amatores suos. Qualis sit brevis haec vita, quid describere opus est? Experimur quam aerumnosa, quam querelosa: circumdata tentationibus, plena timoribus; ardens cupiditatibus, subdita casibus; in adversis dolens, in prosperis tumens; lucris exsultans, damnis excrucians. Et in ipsis lucris exsultatione trepidat, ne quod acquisivit, amittat; ne propter hoc quaeratur, qui antequam haberet non quaerebatur. Vera infelicitas, mendosa felicitas. Humilis cupit ascendere, sublimatus timet descendere. Qui non habet, invidet habenti; qui habet, contemnit non ha
Abbreviated transcription (Latin):
laurentii dies sol¬
lempnis hodier¬
nus ẽ. Huic sollẽp¬
nitati sancte lectiones congrue
sonuerunt. Audiuumus. et can¬
tauimus: et euanglicam lec¬
tionem intentissime accepimꝰ.
Martyrum ergo uestigia imitã¬
do sectemur. ne sollempuitates
eorum in anrter celebremus.
Cuiꝰ autem meriti sit memora¬
tus martye. quis ignorat
Quis ibi orauit: et non impe¬
trauit: Quam multis infir¬
mis meritum eiꝰ eciam tempo¬
ralia beneficia p̾stitit: que ille
contempsit. Concessa sunt enĩ.
nion ut precantium ꝑ maneret
infirmitas: s ut deteriorib
concessis. amor fieret ad appe¬
tenda meliora. Quedam enĩ
plerumq parua ⁊ ludiera con¬
cedit pater pariuilis filiis:
que maxime nisi acceperint
plorant. Benigna et pat̾na ĩ¬
dulgentia hec imꝑtit. hec do¬
uat: que non uult ꝑ manere
infiliis sius. lam granduiscu¬
lis iam ꝓficientib. Donat gͦ
pueris nuces: quib seruat ne¬
reditatem. Ludentib ⁊ de qui¬
bdam ludicris se oblectanti¬

Expanded text:
Laurentii dies solemnis hodiernus est. Huic solemnitati sanctae lectiones congruae sonuerunt. Audivimus, et cantavimus, et evangelicam lectionem intentissime accepimus. Martyrum ergo vestigia imitando sectemur, ne solemnitates eorum inaniter celebremus. Cujus autem meriti sit memoratus Martyr, quis ignorat? Quis ibi oravit, et non impetravit? Quam multis infirmis meritum ejus etiam temporalia beneficia praestitit, quae ille contempsit. Concessa sunt enim, non ut precantium permaneret infirmitas; sed ut deterioribus concessis, amor fieret ad appetenda meliora. Quaedam enim plerumque parva et ludicra concedit pater parvulis filiis, quae maxime, nisi acceperint, plorant. Benigna et paterna indulgentia haec impertit, haec donat, quae non vult permanere in filiis suis jam grandiusculis, jam proficientibus. Donat ergo pueris nuces, quibus servat haereditatem. Ludentibus et de quibusdam ludicris se oblectanti
Abbreviated transcription (Latin):
diffusione restringuit. Illi in¬
quam stantes in penis. eleua¬
tis manib orabant aniñ: hic
autem ꝓstratus in sua pena
pinus uertitur. et renes euis
ignib exuruntur: ut imple¬
retur psalmi ꝓpħia. que dicit
in ꝑsona laurentii. Proba me
domine et tempta me: ure
renes meos et cormeum. Ou¬
plici se utiq postulat igne cõ¬
buri. Nam si de solo mundi
igne loqueretur: sufficeret
renes tantum exurendos in¬
cendiis obtulisse. Cor autem:
nisi xp̃i flãma s̃ uritur. Atq
id̾o ad comprobandum deuo¬
tionem suam geminum sibi
ignem postulat: ut luctamine
habito. ostendat in se plus pos¬
se amorem xp̃i ꝗͣ penã tyranni.
honoremus igitur frẽs beatũ

Expanded text:
diffusione restinguit. Illi, indiffusione restinguit. Illi, inquam, stantes in poena elevatis manibus orabant Dominum; hic autem prostratus in sua poenapinus vertitur, et renes ejus ignibus exuruntur: ut impleretur Psalmi prophetia, quae dicit ex persona Laurentii, Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum . Duplici se utique postulat igne comburi. Nam si de solo mundi igne loqueretur, sufficeret renes tantum exurendos incendiis obtulisse. Cor autem nisi Christi flamma non uritur: atque ideo ad comprobandam devotionem suam geminum sibi ignem postulat; ut luctamine habito ostendat in se plus posse amorem Christi, quam poenam tyranni. Honoremus igitur, fratres, beatu
Abbreviated transcription (Latin):
bcatus laurentius: citata uel
simplici passione ꝑimitur. Nam¬
qui gladio ꝑcutitur: semel mo¬
ritur. Qui inflãmarum cami¬
num mergitur: uno impetu li¬
beratur. Hic autem longa et
multiplici pena cruciatur: ut
mors ei non de sit ad suppliciũ
⁊ desit ad finem. Dicitur enim
tium exposita mole carbonum.
insuper eum ferrea crate disten¬
tium lenta flãma consumeret.:
ut non tam inflãmando cito
interimeret hominẽ. quãdui
exurendo torqueret. Ita cum
unũ latus exustum ꝑsecutor
cerneret: aliud latus ignib
obiceret exurendum. Legimꝰ
ananiam. arariam. ⁊ misael.
beatissimos pueros. arege in
camino ignis in clusos. in pe¬
naꝵ suaꝵ de ambulasse flam¬
mis: et igneos globos pedib
conculcasse. Unde ⁊ beatus lar¬
rentiꝰ. ñ minori ẽ. głia preferen¬
dus. Siquidẽ illi. in penaꝵ suaꝵ
flãmis ambulant: hic in ip̃o
supplicii sui igne discumbit.
Illi uestiguis pedum conculcart̃
incendia: hic laterum suorum

Expanded text:
beatus Laurentius cita vel beatus Laurentius cita vel simplici passione qui gladio percutitur, semel moritur; qui in flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur: hic autem longa et multiplici poena cruciatur; ut mors ei non desit ad supplicium, et desit ad finem. Dicitur enim tium exposita mole carbonum, insuper eum ferrea crate distentum lenta flamma consumeret; ut non tam inflammando cito interimeret hominem, quam diu exurendo torqueret: ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam, Azariam et Misaelem beatissimos pueros a rege in camino ignis inclusos, in poenarum suarum deambulasse flammis, et igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentius non minori est gloria praeferendus: siquidem illi in poenarum suarum flammis ambulabant; hic et in ipso supplicii sui igne discumbit: illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia; iste laterum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
secutor ignem: s suggerit mi¬
chi ignem desiderium saluntori.
Esse enim saluatoris ignem le¬
gimꝰ in euangłio: dicente eodem
domino. Nescitis quia ignem
ueni mittere in terram: et qͥd
uolo nisi ut accendata: Quo
igne suecensi amahus et cleophaᷤ
dicerunt. Nonne cor ur̃m ardens
erat in nob̾ de iħu. dum loque¬
retur in uia. et aperiret nobis
scripturas: Hoc igitur etiam
igne beatus laurentiꝰ accensus.
Flammaꝵ non sensit incendra:
et dum xp̃i arlec desiderio. p¬
secutoris pena non arilet. Inquã¬
tum enĩ in illo fidei ardor feruet:
intantum supplicii flamma
frigescit. Corporali enim beatꝰ
laurentius laborat incendio.
Hinc amore xp̃i succenditur:
in de ꝑsecutoris flamina torq̃¬
tur. S diuinus saluatoris. ar¬
dor: materialem tyrranni re¬
stinguit ardorem. Quamius
etum infauillan membra sal¬
uantur: fidei tamen fortitudo
non soluitur. Corporis detri¬
mentum sustinet: s lucrum
salutis aquieit. Non enim fr̃s.

Expanded text:
secutor ignem, sed suggerit misecutor ignem, sed suggerit mihi ignem desiderium Salvatoris. Esse autem Salvatoris ignem legimus in Evangelio, dicente eodem Domino: Nescitis quia veni ignem mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur ? Quo igne succensi, Amahus et Cleophas dixerunt: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur nobis in via, et aperiret nobis Scripturas ? Hoc igitur igne etiam beatus Laurentius accensus flammarum non sentit incendia, et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii flamma frigescit. Corporali enim beatus Laurentius laborabat incendio. Hinc amore Christi succenditur, inde persecutoris flamma torquetur; sed divinus Salvatoris ardor materialem tyranni exstinguit ardorem. Quamvis enim in favilla membra solvantur, fidei tamen fortitudo non solvitur: corpus quidem detrimentum sustinet, sed lucrum salutis acquirit. Non enim, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
laxera. S quanto plus penaꝵ
yatitur: tanto amplius cri¬
stum dominum ꝑtimescit.
Nouo ammirationis genere.
alius illum torquet: et alii se¬
uientis tormenta ꝓficiunt. De¬
uotiorẽ laurentium saluatori
supplicia attrociora fecerunt.
laurentii mar¬
tyris cuius na¬
talem hodie ce¬
lebramus pas¬
sionem nosse uos credo: et
quanta in ꝑsecutione ꝑtule¬
rit. dilectionem urãm icire pos¬
se non dubito. Tanta enim
martyrii eius głia exticit: ut
passione sua mundum illumi¬
nauerit uniu̾sum. Illumina¬
uit plane mundum laurẽ¬
tius eo lumine quo ip̃e succẽ¬
susẽ: et flammis quas ip̃e
ꝑtulit. omniũ xp̃ianorum
corda calefecit. Quis enim hoc
exemplo nolit ꝓ xp̃o ardere
coronari:. Qs nolit adhorã sustinere
laurentii ignem: ⁊et̾nũ gehenne
non patratur uicendium: Geati
igitur laurentii exemplo pro¬
uocamur ad mr̃ium: accendr᷑
ad fidem: incalescimus ad deno
affectu. Non subicit michi ꝑ¬

Expanded text:
latera; sed quanto plus poenarum latera; sed quanto plus poenarum patitur, tanto amplius Christum Dominum pertimescit. Novo admirationis genere alius illum torquet, et alii saevientis tormenta proficiunt. Devotiorem Laurentium Salvatori supplicia atrociora fecerunt.Laurentii martyris, cujus natalem hodie celebramus, passionem nosse vos credo; et quanta in persecutione pertulerit, dilectionem vestram scire posse non dubito. Tanta enim martyrii ejus gloria exstitit, ut passione sua mundum illuminaverit universum. Illuminavit plane mundum Laurentius eo lumine quo ipse succensus est, et flammis quas ipse pertulit, omnium Christianorum corda calefecit. Quis enim hoc exemplo nolit pro Christo ardere coronari? Quis nolit ad horam 581 sustinere Laurentii ignem, ut aeternum gehennae non patiatur incendium? Beati igitur Laurentii exemplo provocamur ad martyrium, accendimur ad fidem, incalescimus ad devotardemus affectu. Non subjicit mihi per
Abbreviated transcription (Latin):
dum eccłus. odorem sue nobili
tatis infudit. Recte igitur. huic
comparatio comparatur. Siqͥ¬
dem granum sinapis cum te¬
ritur accenditur: laurentiꝰ
cum patitur inflaminatur.
Illud. feruorẽ attͥcionis sue euomit
hic ignem plurima uexatione
suspirat. Sinapis inquam ĩ
uasculo calido urapore decoqui¬
tur: laurentius incraticula
flammaꝵ igne torretur. Ar
martyr. tyranni seiuentis in¬
cendiis: sed maior illum inrtein¬
secus xp̃i amoris flamma dor¬
quebat. Et quamuis rex imꝑ¬
b ligna subiceret: in cendia
maiora supponeret: tamen
sauctus laurentiꝰ has flãmas
fidei calore non sentit. Et dum
xp̃i precepta cogitat: frigidũ
est uliomine quod patitur. Nec
enim potest iuscerib ignium
tormenta sentire. qui sensib
ꝑ adysi refrigeria possidebat:
Iaceat licet ante pedes tyran¬
n exusta caro: corpus exaniꝰ¬
me: nichil tamen detrimenti
patitur interris. ciuꝰ animus
demoatur incelis. Extendit᷑
glodos: et sepius uersatur ĩ

Expanded text:
dum ecclesiis odorem suae ndum ecclesiis odorem suae ntatis infudit. Recte igitur huic comparatio copulatur. Siquidem granum sinapis, cum teritur, accenditur: Laurentius, cum patitur, inflammatur; illud fervorem attritionis suae evomit; hic ignem plurima vexatione suspirat. Sinapis, inquam, in vasculo calido vapore decoquitur; Laurflammarum igne torretur. Ard Laurentius martyr tyranni saevientis incendiis; sed major illum intrinsecus Christi amoris flamma torrebat. Et quamvis rex improbus ligna subjiceret, incendia majora supponeret; tamen sanctus Laurentius has flammas fidei calore non sentit: et dum Christi praecepta cogitat, frigidum est illi omne quod patitur. Nec enim potest in visceribus ignium tormenta sentire, qui sensibus paradisi refrigeria possidebat. Jaceat licet ante pedes tyranni exusta caro, corpus exanime; nihil tamen detrimenti patitur in terris, cujus animus demoratur in coelis. Extenditur ignotos globos, et saepius versatur in
Abbreviated transcription (Latin):
nice credulitatis aspirat. ⁊ tan¬
to diuini ignũ ardore iactatur
ut et ip̃a ferueat. et participan¬
tem sibi ardere compellat: sic̃
in scõ euangłio amahus et cleo¬
phas dixerunt. dum cum ipsis
post passionem dominus loque¬
retur. Nonne cor nr̃m erat ar¬
uiscera calefacit: fidei autem iu¬
gor cordium pecc̃a comburit.
Et illud quidem asperum algo¬
rem t̾eigoris remouet: hec aut̃
delictorum diabolicum frigus
expellit. Sinapis. iniquos hu¬
mores decoquit corporum: fides
autẽ libidinum fluenta consu¬
mit. Et ꝑ ullud medicina capiti
ꝓcuratur. ꝑfidem autem spirita¬
refouetur. S et fidei iuxta ꝯmemo¬
tur scm̃ martyrem laurentium
grano sinapis possumꝰ compara¬
re: qui diu̾sis attritus passionibͦ
ꝑtotum orbem gra meruit
sui fraglare martyrii. Lui enĩ
antea constitutus incorpre.
exat humilis. ignotus. ⁊ ulis.
pꝰea quam uexatꝰ. laceratus.t
exu̾tus ẽ: uniuersis ꝑ totum nũ¬

Expanded text:
nicae credulitatis aspirat, et tannicae credulitatis aspirat, et tanto divini ignis ardore jactatur, ut et ipsa ferveat et participantem sibi ardere compellat: sicut in sancto Evangelio Amaon et Cleophas dixerunt, dum cum ipsis post passionem Dominus loqueretur, Nonne cor nostrum erat arviscera calefacit; fidei autem vigor cordium peccata comburit. Et illud quidem asperum algorem frigoris removet; haec autem delictorum diabolicum frigus expellit. Sinapis, inquam, granum iniquos humores decoquit corporum; fides autem libidinum fluenta consumit. Et per illud medicina capiti procuratur; per fidem autem spirituarefovetur. Sed et fidei juxta compatur sanctum martyrem Laurentium grano sinapis possumus comparare, qui diversis attritus passionibus per totum orbem grsui fragrare martyrii. Qui enim antea constitutus in corpore, erat humilis, ignotus et vilis; posteaquam vexatus, laceratus, exustus est, universis per totum mun
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enu granum sinapis.
prima fronte specie sui ẽ. par¬
uum. uile. despectum. non sa¬
porem prestans.non odorem
circiinferens non indicans
suauitatem. at ubi deri ceꝑit
statim odorem suum infundit.
acrimoniam exhibet. cibum
flammei saporis ex halat. ⁊
tanto feruoris calore succen¬
ditur. ut mirum sit intam
truolis granis tantum ignẽ
fuisse conclusum. cuius etiã
seminis. cibum homines hie¬
mis p̾cipue tempore magna
ꝓ suauitate ꝑcipunt. quati¬
nus repellant frigora humo¬
res egerant uiscerum inter¬
na calefaciant. sepe eciam ex
hoc capiti adhibent medicinã.
itt siquid inualidum siquid
egrotum fuerit. sinapis igne
curetur: ita ergo et fides xp̃ia¬
na. prima fronte uidetur eẽ.
parua. uilis. ⁊ teniuꝰ: non po¬
tentiam suam ostendens. non
suꝑbiam p̾ferens. non gratiam
subministrans. At ubi diuier siᷤ
temptationib teri ceperit. sta¬
tim uigorem suum ꝓdit. acei¬
moniam indicat calorem domi¬

Expanded text:
Sicut enim granum sinapis Sicut enim granum sinapis prima fronte speciei suae est parvum, vile, despectum, non saporem praestans, non odorem circumferens, non indicans suavitatem; at ubi teri coeperit, statim odorem suum fundit, acrimoniam flammei saporis exhalat, et tanto fervoris calore succenditur, ut mirum sit in tam frivolis granis tantum ignem fuisse conclusum: cujus etiam seminis cibum homines hiemis praecipue tempore magna pro suavitate percipiunt, quatenus repellant frigora, humores egerant, viscerum interna calefaciant; saepe etiam ex hoc capiti adhibent medicinam, ut si quid invalidum, si quid aegrotum fuerit, sinapis igne curetur. Ita ergo et fides Christiana prima fronte videtur esse parva, vilis et tenuis; non potentiam 363 suam ostendens, non superbiam praeferens, non gratiam subministrans. At ubi diversis tentationibus teri coeperit, statim vigorem suum prodit, acrimoniam indicat, calorem domi
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio. Cui simile ẽ. reg¬
num dei. et cui simile illud
estimabo: Simile est grano
sinapis: quod acceptumho¬
mo misit inortum suum. ⁊ cͤ¬
uit. et facta ẽ. arbor: et uolu¬
cres celi requieuerunt inra¬
mls euis. Moriet fortasse sen
sus urõs. cur regnum ditã
p̾clarum. atq magnificum.
grano siiapis exiguo compa¬
retur: et spei nr̃e tam gran¬
de solatium rei uilissime si¬
iile eẽ. dicatur. p̾sertuncum
alibi idem dominus discipu¬
lis suis dicat. Si habueritis
fidem sicut granum sinapis.
dicetis huic monti tollere et
iactare in mare. Igitur si fi¬
des mira est que pot̾ abistis
sedib montium fundamen¬
ta tranferre: necessario ergo¬
⁊ granum sinapis magnũ
est. ad cuiꝰ similitudinem fidem
habere compellunur. Mag¬
num autem dixerim non spe¬
cie. s iurtute: ⁊ ñ fidei qualitate
holeri comparandum. s iugo¬
re aceimonie coequandum.
Nam si liligenter mitudamꝰ
inuenimus recte a domino
hanc similitudinẽ comꝑatã.

Expanded text:
iberauit. Cui simile est regnum dei et cui simile esse illud aestimabo? simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum, et creuit et facta est arbor, et uolucres caeli requieuerunt in ramis eius. docet nosus vestros, quare regnum Dei tam praeclarum atque magnificum grano sinapis exiguo comparetur, et spei nostrae in se tam grande solatium, rei vilissimae simile esse dicatur: praesertim cum alibi idem Dominus discipulis suis dicat, Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti, Tollere et jactare in mare; et fiet . Igitur si fides tanta est, quae potest ab ipsis sedibus, montium fundamenta transferre, necessario et granum sinapis magnum est, ad cujus similitudinem fidem habere compellimur. Magnum autem dixerimus, non specie, sed virtute; et non fidei, qualitate oleris, comparandum, sed vigore acrimoniae coaequandum. Nam si diligenter intendamus, invenimus recte a Domino hanc similitudinem comparatam.
Abbreviated transcription (Latin):
fide qua hec resurrectio p̾dica¬
tur. occisi sunt : Siue enim de¬
us ip̃e ꝑ se ip̃m miro modo qͦ
res temporales operatur etex¬
nus suie ꝑ suos ministros. ista
F aciat et eadem ip̃a que mi¬
nistros facit siue quedam faciat
etiam ꝑ martyrum sp̃s. siut ꝑ
homines adhuc incorpore con¬
stitutos. suie omnia ista ꝑan
głos quib inuisibiliter im¬
mutabiliter in corporabilit̾
imꝑat operetur. ut que ꝑ mar¬
tyres fieridicuntur. eis oran¬
tib tantum et impetrantib
non etiamoperantib fiant:
siue alia istis. siue alia illis
modis qui nullo mͦ compre¬
hendi amortalib possunt.
ei tamen atcestantur hec fi¬
dei. in qua carnis inet̾num re¬
siurectio predicatur. Smo scĩ¬

Expanded text:
fide, qua haec resurrectio praedicafide, qua haec resurrectio praedicatur, occisi sunt? Siue enim Deus ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros facit, siue quetiam per Martyrum spiritus, sicut per homines adhuc in corpore constitutos; sive omnia ista per Angelos, quibus invisibiliter, immutabiliter, et incorporaliter imperat, operetur; ut quae per Martyres fieri dicuntur, eis orantibus tantum et impetrantibus, non etiam operantibus fiant; sive alia istis, alia illis modis, qui nullo modo comprehendi a mortalibus possunt: ei tamen attestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio praedicatur. C
Abbreviated transcription (Latin):
laudem uoce sine uerbis. tanto
sonitu: quantum nr̃e aures uix¬
ferre possent. Quid erat incor¬
dib exultantium nisi fides xͦ.
ꝓ qua stephani sanguis effu¬
sus ẽ: Cui nisi huic fidei attestã¬
tur ista miracula inqua xp̃c¬
predicatur resurrexisse incar̃¬
ue: et in celum ascendisse cum
carne: Nam et ip̃i martyres.
huiꝰ fidei martyres. idẽ. huiꝰ
fidei destes fuerunt: huic fidei
testimonium ꝑhibentes mun¬
dum inimicissimũ ⁊ ceudelissi¬
mum ꝑtulerunt: eumq nõ
repugnando. s moriendo ui¬
cerunt. ꝓ ista fide mortui st̃.
qui hec adño impetrare pos¬
sunt: ꝓpt̃ cuus nomen occisi
sunt. Pro hac fide precessit eoꝵ
mira pacientia: ut inhis mira¬
culis tanta ista potentia seque¬
retur. Nam si carnis in et̾num
resurrectio. uel non ꝓuenit ĩ
xp̃o. uel non uentura ẽ. sicut
prenuntiat᷑ a xp̃o. uel sicut p̾¬
nuntiata ẽ. apropħis. aquib
prenuntiatus ẽ. xp̃c: quare mar¬
tyres tanta possunt. qui ꝓ ea

Expanded text:
laudem uoce sine uerbis, tanto sonitu, quantum nostrae aures ferre uix possent. Quid erat in cordibus exsultantium nisi fides Christi, pro qua Stephani sanguis effusus etur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martyres huius fidei martyres. id est huius fidei testes, fuerunt; huic fidei testimonium perhibentes mundum inimicissimum et crudelissimum pel\'tulerunt, eumque non repugnando, sed moriendo uicerunt; pro ista fide mortui sunt, qui haec a Domino inpetrare possunt, propter cuius nomen occisi sunt; pro hac fide praecessit eorum mira patientia, ut in his miraculis tanta ista potentia sequeretur. Nam si carnis in aeternum resurrectio uel non praeuenit in Christo uel non uentura est, sicut praenuntiatur a Christo uel sicut praenuntiata est a prophetis, a quibus praenuntiatus est Christus: quur et mortui tanta possunt, qui pro ea
Abbreviated transcription (Latin):
ricus iter dño facit. qui scd̃m
euangłm uiuit: et ꝑ omnia
obtemperat sacerdoti. Aliqnͣ¬
tienim cum sint minus sub¬
diti. moleste ferunt cum a se¬
niorib arguunt᷑: et dicunt.
Grauit̃ irascitur ep̃c: pacienti¬
or eẽ. deberet. Audi eigo optime
clerice. Sacerdotem exigis ad¬
pacientiam: et te non exigis¬
ad disciplinam: Nescis quia
michi salutis causa argu̾e
aliquando ꝑ missum ẽ. tibi

Expanded text:
ricus iter Domino facit, qui secundum ricus iter Domino facit, qui secundum Evangelium vivit, et per omnia obtemperat sacerdoti; aliquanti enim cum sint minus subditi, moleste ferunt, cum a senioribus arguuntur. Dicunt: Graviter irascitur episcopus, patientior esse deberet. Audi ergo, optime clerice: Sacerdotis exigis patientiam, et tui non exigis disciplinam? Nescis quia mihi salutis causa arguere aliquando permissum est, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
successionis possit cẽ. heres
nec sanguinis: Nec enim ha¬
bere potest hereditatis consor¬
tium qui non habet origuus
priuilegium. Cur inquam
queritur tale contub̾nium:
de quo natiñ filii sut matri¬
monii. sed testes sint ad ulte¬
rii : Cur huꝰ modi suscipunt᷑
adulterini: qui patri pudori.
sint non honori : Dicit scrip
si talib morib predita ẽ. ut
mereatur consortium. merea
ulter sis potius quam maritꝰ.
Sed ⁊ ille iter facit domino xͥa¬
nus. qui professionis sue exhi¬
bet ei fidele seruitium: et casti¬
tatem quam ꝓmisit. custodit
tam mente quam corpore. St̃
enim pleriq qui singularem
uitam ꝓponentes. sengłi es ñ
possunt sed querunt sibi cõ¬
tubnia atq utinam fr̃m. In¬
chum. cui cum fr̃e non conue¬
nit. ⁊ libentiuis ei conuenit cũ
sorore: qui non sequitur seni¬
orem utilia commonentẽ: et
sequitur ad olescentulam in¬
congrua chachunantẽ. Cuiꝰ
⁊ si sincerum corpꝰ sit: anima

Expanded text:
successionis possit heres esse successionis possit heres esse nec sanguinis? Nec enim habere potest hereditatis consortium qui non habet originis privilegium. Cur, inquam, quaeritur tale contubernium, de quo nati non filii sint matrimonii, sed testes sint adulterii? Cur autem hujusmodi suscipiuntur adulterini, qui patri pudori sint, non honori? Dicit scsi talibus moribus praedita est, ut mereatur consortium, mereatulter sis potius, quam maritus. 10. Sed et ille iter facit Domino christianus, qui professionis suae exhibet ei fidele servitium, et castitatem quam promisit, custodit tam mente, quam corpore. Sunt enim plerique qui singularem vitam proponentes, singuli esse non possunt, sed quaerunt sibi contubernia, atque utinam fratrum. Inchum, cui cum fratre non convenit, et libentius ei convenit cum sorore: qui non sequitur seniorem utilia commonentem, et sequitur adolescentulam incongrua cachinnantem; ejus etsi sincerum corpus sit, anima
Abbreviated transcription (Latin):
mis ⁊ truncata. Namex eo u¬
tiq uidei diuina non sapiunt:
ex quo sine capite eẽ ceperunt.
Iter igitur facit domino. qui
int̾ ceceras continentie uirtu¬
tes. matrimonii limitẽ non
excedit: nec coniugii presceip¬
tum terminũ. ad ulterina ꝑ¬
mixcione commauilat. Sinit
enim non nulli. qui cum le¬
gib uxores duxerint contͣ
diuinitatis legem sibi sotiãt
concubinas: non intelligentes
quod contrahendo matrimonia
ꝓpriis se uinculis constrinxert
Qui enim legib ducit uxorẽ.
ꝓfitetur se contra legem nõ
eẽ. facturum. Reum ergo ip̃e
se statuit: qui ad hibendo sibi
ad ulteram. ius pollicitationĩ
excedit. Sed dicit aliquis.
uxorem non habeo: ideo ancis¬
lam mͥ sociaui. Audi quid di¬
cat scriptura. ad abraham. Sice
anullam ⁊ filium eius: non
enim heres erit filius ancil¬
le. cum filio libere. Si igit᷑¬
ancille filius heres non est.
ergo nec filius ẽ. Cur autem
queritur tale coniugium:
de quo susceptus filius. nec

Expanded text:
mis et truncata; nam ex eo umis et truncata; nam ex eo utique Judaei divina non sapiunt, ex quo sine capite esse coeperunt. 8. Iter igitur facit Domino, qui inter caeteras continentiae virtutes matrimonii limitem non excedit, nec conjugii praescriptum terminum adulterina permixtione commaculat. Sunt enim nonnulli qui cum legibus uxores duxerint, contra Divinitatis legem sibi sociant concubinas, non intelligentes quod contrahendo matrimonia, propriis se vinculis constrinxerunt: qui enim legibus duxit uxorem, profitetur se contra legem non esse facturum. Reum ergo ipse se statuit, qui adhibendo sibi adulteram, jus pollicitationis excedit. 9. Sed dicit aliquis: Uxorem non habeo, et ideo mihi ancillulam sociavi. Audi quid dicat Scriptura ad Abraham: Ejice ancillam, et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Si igitancillae filius heres non est, ergo nec filius est. Cur autem quaeritur tale conjugium, de quo susceptus filius nec