comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit. s ipse sua morte mirabilit̃
ad quisiuit. quia resurgendo pos¬
sedit. Hancautem occiso eo mali
coloni prȩripere moliebantur:
cum erucifigentes eum iuidȩi fidẽ
quȩ ꝑ eum est extinguere. & suam
magis quȩ ex sege ẽ. iusticiam pre¬
ferre. acgentib inbuendis cona¬
bantur inserere. Extra umeam
heres uineȩ trucidatur: quia
iesus ut sanctificaret ꝑ suum san¬
guinem populum. extra portã
passus ẽ. & bene conuenit huic
mi sterio. quod in hoc loco in
quo luyrerunt canes sanguinẽ
naboth: seciuidum ꝓpħȩ senten¬
ciam lambebant etiam sangui¬
nem ahab. Et inagro iez rahel
canes comederunt carnes iez a¬
bel: quia cum canes illi de quib
scriptum. ẽ. circum dederunt
me canes multi. sanguinem re¬
demptoris nr̃i lingua uenenata
ex petebant: ipsi etiam a canib
illis de quib item scriptura dic̃.
non ẽ. bonum sumere panem
filiorum. & mittere canibus:
ut nequissimi raptores & scelestis

Expanded text:
quit, sed ipse sua morte mirabiliter quit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem, occiso eo, mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei, fidem quae per eum est, exstinguere, et suam magis, quae ex lege est, justitiam proferre, ac gentibus imbuendis conabantur inserere . Extra vineam haeres vineae trucidatur , « quia Jesus, ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam passus est . » Et bene convenit huic mysterio, quod iquo linxerunt canes sanguinem Naboth, secundum prophetae sententiam lambebant etiam sanguinem Achab. Et in agro Jezrael canes comederunt carnes Jezabel, quia cum canes illi de quibus scriptum est: « Circumdederunt me canes multi , » sanguinem Redemptoris nostri lingua venenata expetebant: ipsi etiam a canibus illis, de quibus item Scriptura dicit: « Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus , » ut nequissimi raptores et scelestis
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimȩ autem uenerunt duo
falsi testes & dixerunt. Hic dixit.
Possum destruere templum dei. &
post triduum reȩdificare illud.
Duogͦ falsi testes contra naboth
falsum testimonium dice bant.
quod benedixisset dm̃ & regeni:
& iudȩi ꝑ duos falsos testes.xpõop¬
ponebant. quod potentiam & na¬
turam sibi diuinitatis ascriberet.
Unde pilato adudeos ita dicen¬
te. accipite eum uos& crucifigite
ego enim non inuenio ineo causã:
responderunt ei uidȩi. Nos le¬
gem habemus & secundum legẽ
debet mori: quia filium dei se fec̃.
Lapidatus ẽ. itaq naboth extra
ciuitatem instigante ie zabel:
ut eo mortuo ahab uineam eiꝰ pos¬
sideret. Sic & saluator extra por¬
tam passus ẽ: crucifixus uideli¬
cet in loco caluariȩ excitante ꝑ ze¬
lum sinagoga populum. ut pete¬
rent mortem xp̃i. quatinus eo oc¬
ciso. securiꝰ uiuerent. Unde qͦsi
sibi consulentes. aiebant. Ecce
mundus totus post eum ab iit:
&si dimittimus eum sic. omnes
quam non moriens illi pat̾ reli¬

Expanded text:
nerunt duo falsi testes, et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud . » Duo ergo falsi testes contra Naboth falsum testimonium dicebant, quod benedixisset Deum et regem. Et Judaei per duos falsos testes Christo opponebant, quod potentiam et naturam sibi divinitatis ascriberet. Unde Pilato ad Judaeos ita dicente: « Accipite eum vos, et crucifigite. Ego enim non invenio in eo causam. Responderunt ei Judaei: Nos legemdebet mori: quia Filium Dei se fecit. » « Lapidatus est itaque Naboth extra civitatem, instigante Jezabel, ut eo mortuo, Achab vineam ejus possideret. » Sic et Salvator extra portam passus est, crucifixus videlicet in loco Calvariae, excitante per zelum Synagoga populum, ut peterent mortem Christi, quatenus, eo occiso, securius viverent. Unde quasi sibi consulentes, aiebant: « Ecce mundus totus post eum abiit. Et si dimittimus eum sic, omnes quam non moriens illi pater reli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contaminauit tafeth quod ẽ. in con¬
ualle fitii ennon. abstulit equos quos
dederant reges uda soli in introitu tem¬
pli domini. excelsa polluit. ⁊ contrunt
statuas ⁊ sepulc hra morttiorum eff̾odiens
De phase celeberrimo quod fẽcit iosias
inocꝰtauo decimo anno regni sui dnõ.¬
De morte iosiȩ ⁊ substitutione achar filis
eiꝰ inregno uidȩ pꝰ quem ioachim regna¬
uit in loco fr̃is captiuati.¬
De ioachim rege qui eteconias alio nomi¬
cummatre ⁊ uxorib cum eunuchis ⁊ cet̾a
transtulit in babiloniam.¬
De sedecia rege qui obscelerum magnitu¬
dinem traditus est cum filiis ⁊ om̃i popło.

Expanded text:
 contaminavit Topheth, quod est in convalle filii Ennon, abstulit equos quos dederant reges Juda Soli in introitu templi Domini, excelsa polluit, et sepulcra mortuorum effodiens De Phase celeberrimo quod fecit Josias in octavo decimo anno regni sui Domino.--De morte Josiae et substitutione Achaz filii ejus in regno Judae, post quem Joachim regnavit in loco fratris captivati.--De Joachim rege, qui et Jechonias alio nomicum matre et uxoribus, cum eunuchis ac caetera transtulit Babylonem.--De Sedechia rege, qui ob scelerum magnitudinem traditus est cum filiis et omni populo.
Abbreviated transcription (Latin):
lis germinare debuit. ibi fragilia
quęq dogniata. ꝑ pharisaicam
suꝑsticionem transplantaret. S
naboth hanc uineam dare no¬
lenti. idẽ. xp̃o pharisȩorum suꝑ¬
sticionib non consentienti. impia
uror iezabel. Hoc est sẏnagoga
iudȩorum machinata ẽ mortem.
Interpietatur eium iezabel. eoha¬
bitatrix. siue fiuxus uanus. Qđ
bene conuenit sinagogȩ. quȩ ha¬
bitare udebatur indomo domi¬
ni: sed ꝑuaria desideria uanitatis
defiuebat. Misit ergo iezabel lit¬
teras ad maiores natu. & adopti¬
mates qui erant inciitate. ut sub¬
introductis falsis testib. destimoni¬
um falsum contra naboth pone¬
rent. quod benedixisset dm̃ & re¬
gem. & sic eductum de ciuitate
lapidarent ut moreretur: cum sy¬
nagoga ꝑpontifices scribas & pha¬
risȩos meditata ẽ. mortem xpĩ.
Dequa ita scͥptum ẽ. in ȩuangelio.

Expanded text:
lis germinare debuit, ibi fragilia lis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare nolenti, id est Christo Pharisaeorum superstitionibus non consentienti, impia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. Interpretatur enim Jezabel cohabitatrix, sive fluxus vanus, quod bene convenit Synagogae, quae habitare videbatur in domo Domini, sed per varia desideria vanitatis defluebat. Misit ergo Jezabel litteras ad majores natu, et ad optimates qui erant in civitate, ut, subintroductis falsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent, quod benedixisset Deum et regem; et sic eductum de civitate lapidarent ut moreretur, cum Synagoga per pontifices, Scribas et Pharisaeos meditata est mortem Christi. De qua item scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
deprȩcans ait. Qui sedes super
cherubun. appare coram effraim
beniamin & manasse. Excita
potentiam tuam & ueni. ut sal¬
uos facias nos. Iste naboth ha¬
buit uineam. de qua isayas ple¬
nissime ꝑcanticum loquitur. ad
extremum inferensus. Umnea
domini sabaoth domus isrł ẽ.
& inpsalmo. Uineam inquit de
egypto transtulisti. eiecisti gentes
& plantastieam. Cui sepem cir¬
cuindedit ut in euangelio legi¬
tur. idẽ. uel murum urbis. uel
angelorum auxilia. & fodit in
ea torcular: aut altare. aut illa
torcularia. quorum etiam tres
psalmi titulo prenotantur. idẽ
octauus &octogesimꝰ ꝙ octoge¬
simus sextus. & edificauit turtẽ:
haud dubium quin templum.
ris nebulosa filia syon. & loca¬
uit eamagricolis. quosalibi ul¬
n& operarios appellauit uel colo¬
nos. Hanc uincam concupiuit
ahab. qui interprȩtatur fr̃ patͥs.
populus uidelicet udaicꝰ. de quo
xp̃c carnem assumere dignatꝰ ẽ:
ut ferisset inea ortum holerum.
hoc ẽ. ut ubi uinum grẽ spirita¬

Expanded text:
s super cherubim, appare coram Ephraim, Benjamin et Manasse, excita potentiam tuam et veni, ut salvos facias nos . » Iste Naboth habuit vineam, de qua Isaias plenissime per canticum loquitur, ad extremum inferens: « Vinea Domini sabaoth, domus Israel est . » Et in Psalmo: « Vineam, inquit, de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . » Cui sepem circumdedit, » ut in Evangelio legitur , id est, vel murum urbis, vel angelorum auxilia. « Et fodit in ea torcular , » aut altare, aut illa torcularia quorum et tres Psalmi titulo praenotantur, id est, octavus et octogesimus, et octogesimus sextus. « Et aedificavit turrem , » haud dubium templum dris nebulosa, filia Sion . » « Et locavit eam agricolis . » Quos alibi vineae operarios appellavit vel colonos. Hanc vineam concupivit Achab, qui interpretatur frater patris: populus videlicet Judaicus, de quo Christus carnem assumere dignatus est; « ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spirita
Abbreviated transcription (Latin):
De egrotatione etechie. ⁊ de sermone do¬
mini ad eum ꝓ lato ꝑ ysaiam ꝓpħam.¬
De signo quod postulauit erechias in re¬
ductione cursus solaris.
De nuntiis berodah regis babilonior s ad
ex echiam missis. ⁊ de Sermone domini
quem esaias pro ipsis nuntiis exechie
retulerat.
De manasse filio ezechie quomodo post
peccatum penitentiam gessit᷑ ob hoc de
carcere meruit lib̾ari.
idolors spurcitia emundauit. ⁊ uerbis

Expanded text:
De aegrotatione Ezechiae et de sermone Domini ad eum prolato per Isaiam prophetam.--De signo quod postulavit Ezechias in reductione cursus solaris.-- De nuntiis Berodah regis Babyloniorum ad Ezechiam missis, et sermone Domini quem Isaias pro ipsis nuntiis Ezechiae retulit. De Manasse filio Ezechiae, quando post peccatum poenitentiam gessit, et ob hoc de carcere meruit liberari. idolorum spurcitia emundavit. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
iustam ad fore ultionem: ita nc̃
ꝓpħicus sermo presuntiat. si
pascicamur cum diabolo: ȩter¬
nam nob̃ ꝓ hoc inminere pȩnã.
ost uerba
autem hȩc:iunea erat
naboth hie⁊ rahelitȩ. qͥ
erat in hiezrahel uixta palati¬
um haab regis samarie. Loquu¬
tus ẽ. gͦ haab ad naboth dicens.
Damͥ uineam tuam ut faciam mͥ
ortum holerum quia uicina ẽ:
arrat scriptura quod ahab rex
concupiuerit uineamnaboth
hiezra helitȩ. que erat in hierra¬
hel urta palatium regis. ut fa¬
ceret sibi inea ortum holerum.
Quo nolente eam illidare. per
consilium impiissime uxoris eiꝰ.
udelicet reginȩ hie ⁊abel.
idem naboth subintroductis
falsis testib. lapidatꝰ ẽ. & mor¬
tuus. eiꝰq uiȩa direpta a rege.
& possessa ẽ. Quis eigo iste na¬
both iet rahelita fuerit. & quȩ
eius uinea consideremus. Inter¬
prȩtatur gͦ naboth. conspicuus.
siue sessio. Hie zrael honestas
dĩ. siue semendĩ. Q quem meliꝰ
honestatem uel sem̃ dei dicere

Expanded text:
justam affore ultionem, ita nunc justam affore ultionem, ita nunc propheticus sermo praenuntiat, si paciscamur cum diabolo, aeternam nobis per hoc imminere poenam. ost verba autem haec vinea erat Naboth Hiezrahelitae qui erat in Hiezrahel iuxta palatium Ahab regis Samariae locutus est ergo Ahab ad Naboth dicens da mihi vineam tuam ut faciam mihi hortum holerum quia vicina est Narrat Scriptura quod Achab rex concupiverit vineam Naboth Jezraelitae, quae erat in Jezrael juxta palatium regis, ut faceret ibi in ea hortum olerum. Quo nolente eam illi dare, per consilium impiissimae uxoris ejus, videlicet reginae Jezabel, idem Naboth, subintroductis falsis testibus, lapidatus est, et mortuus, ejusque vinea direpta a rege et possessa est. Quis ergo iste Naboth Jezraelita fuerit, et quae ejus vinea consideremus. Interpretatur ergo Naboth conspicuus, sive possessio; Jezrael, honestas Dei, sive semen Dei. Et quem melius honestatem, vel semen Dei dicere
Abbreviated transcription (Latin):
is qui eum tradiderat. mortem
ei minaretur inferre. tunc res¬
pondente haab mortem ei immi¬
nere iustissimam: soluit caput.¬
& agnitus ẽ. micheas ẽẽ: ꝓpħa.
Hac enum parabola utebatur. ꝓpt̃
sermones quoserat ei dicturus.
Aix namq quomͦ deus ei concessis¬
set. ut supplicium hostis euaderet:
ipse inimicum eius benadab qui
deum blasphemauerat duisisset.
& ꝓpterea deus decreuisset eum
quidem ab illo peruni: popłmuͦ.
abeius exercitu inuasione consu¬
illum clausum seruari iussit: con¬
fusus autem micheȩ sermonib
ad siam domum remeauit. Se¬
cundum leges uͦ tropologiȩ. ma¬
ximȩ ꝓuidendum ẽ. serius dĩ.
ne secundum exemplum achab
regis isrł. ꝑnitiosa securitate si¬
bi blandiantur quamdiu hostis
uiuit: nedum se quasi uictores
ꝑpetuos arbitrentur. ꝑfraudẽ
diaboli pacem ꝓmittentis. citiꝰ
elidantur. Quia sicut tunc ꝓ¬
pħa prȩdicto regi. ꝓinconside¬
rata pietate ꝓnuntiauit citiuis

Expanded text:
is qui eum tradiderat mortem is qui eum tradiderat mortem ei minaretur inferre. Tum, respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvens caput, agnitus est Michaeas esse propheta. » Hac enim parabola utebatur propter sermones quos ei erat dicturus. Ait namque, quoniam Deus ei concessisset ut supplicium hostis evaderet, ipse inimicum ejus Achabum, qui Deum blasphemaverat dimisisset, et propterea Deus decrevisset ipsum quidem ab illo perimi, populum vero ab ejus exercitus invasione consuquidem clausum servari jussit; confusus autem Micheae sermonibus ad suam domum remeavit. Secundum leges vero tropologiae, maxime pervidendum est servis Dei, ne secundum exemplum Achab regis Israel perniciosa securitate sibi blandiantur, quandiu hostis vivit: ne dum se, quos victores perpetuos arbitrentur, per fraudem diaboli pacem praemittentis citius elidantur. Quia sicut tunc propheta praedicto regi pro inconsiderata pietate praenuntiavit citius
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tunc uir quidam de filiis
ꝓpħarum dix̃ ad sotium suum in
sermone domini. Pcucite me. At
ille noluit ꝑcutere. Cuiait. Qa
noliusti audire uocem domini.
ecce recedes a me: & ꝑcutiet te
leo. Cumq paululum recessisset
abeo: inuenit eum leo. atq per¬
cussit. S & alterum inueniens
iurum: dixitad eũ. Pcute me. Q
ꝑcussit eum: & uulnerauit. Et
reliqꝰ. Porro hanc eandem rem
iosephus taliter narrat. Interea
quidam ꝓpheta nomine miche¬
as. accedens adunum israhelita¬
rum. petiit ut eum ꝓuolunta
obȩdiens e̾ẽt. deo eiusq prȩcepto.
leone occurrente perimeretur.
Quod dum illi homini contigisset:
accessit ꝓpħa rursus ad alium. &
idem ut faceret imꝑauit. Qui
dum ꝑcussisset eum. & eius uer¬
ticem cruentasset: alligato capi¬
te. accessit ad regem dicensei. qd̾
dum ee̾t. inexercitu constitutus
accepisset a quodam tribuno ser¬
uandum captiuum. sibiq ab eo
dictum. ut si captuuis fugeret
ipse moreretur. Quo fugiente.

Expanded text:
tur . « Tunc vir quidam de filiis tur . « Tunc vir quidam de filiis prophetarum, dixit ad socium suum in sermone Domini: Percute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti audire vocem Domini, ecce recedes a me, et percutiet te leo. Cumque paululum recessisset ab eo, invenit eum leo atque percussit. Sed et alterum conveniens virum, dixit ad eum: Percute me. Qui percussit eum et vulneravit. » Porro de hac eadem re Josephus taliter refert: « Interea quidam propheta, nomine Michaeas, accedens ad unum Israelitarum petiit ut eum in capiteobediens esset Deo ejusque praecepto, leone occurrente perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit propheta rursus ad alium, et idem ut faceret imperavit. Qui dum percussisset eum, et ejus verticem cruentasset, alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum ut, si captivus fugeret, ipse moreretur; quo fugiente,
Abbreviated transcription (Latin):
srangantur. S sicut regis siriȩ
& seruorum eius. non conuenit
dicdio cum oꝑe. quia ubi se supe¬
rate posse confidebant. ibi supe¬
rati sunt: ita & princeps mor¬
tis. sepe ibi uincitur cum exerci¬
tu suo. ubi se estimabat uincere
posse. quia infirma mundi elegit
deus ut confunderet fortia: &
ea quȩ non sunt. ut ea quȩ sunt
destrueret. Temptabat igit᷑ an¬
tiquiis o̾stis beatum iob. & dum
sibi substantiam eius. & filios tra¬
dia domino expeteret. ut ꝑ hoc
euisanimum subu̾teret. nec tam̃
in hoc prȩualeret. Ad extremum
ut in ipsum sibi potestas daretur
postulauit. Quo concesso. quasi
mox uictor existeret. carnem eiꝰ
grani ulcere uulnerauit. S quo
uehementius de ꝓsꝑitate indolore
eum depositum ꝑsequȩbatur: eo
ualidus ꝑpatientiam ipsuis ꝓster¬
nebatur. Q paulo apło datus ẽ.
stimulus carnis suȩ angłs satha¬
nȩ. ut eum colaphizaret : quati¬
nus uirtus ininfirmitate ꝑficere¬

Expanded text:
frangantur. Sed sicut regis Syriae frangantur. Sed sicut regis Syriae et servorum ejus non convenit dictio cum opere, quia ubi se superare posse confidebant, ibi superati sunt, ita et princeps mortis saepe ibi vincitur cum exercitu suo, ubi se aestimabat vincere posse: « Quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia, et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret tiquus hostis beatum Job, et dum sibi substantiam ejus et filios tradi a Domino expeteret, ut per hoc ejus animum subverteret, nec tamen in hoc praevaleret ad extremum, ut in ipsum sibi potestas daretur, postulavit. Quo concesso, quasi mox victor existeret carnem ejus gravi ulcere vulneravit. Sed quo vehementius de prosperitate in dolore per depositum persequebatur, eo validius per patientiam ipsius prosternebatur. Et Paulo apostolo datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, ut eum colaphizaret: quatenus virtus in infirmitate perficere
Abbreviated transcription (Latin):
quenti enimanno rex siriȩ ascen¬
det contra te. & reł. Quod bena¬
dabrex sẏriȩ semel uictꝰ: iterũ
instaurat p̃lium contra israel.
significat diabolum a malitiȩ sue
intentione numquam cessare.
Quilicet a sc ĩs uiris sepuis ui¬
catur: tam̃ it̾m instaurat p̃lium
contra illos. Et dum uno mͦ uin¬
citur: alio statim uincere cona¬
tur. Hinc ẽ. quod serui regis
sẏriȩ dixerunt ei. Dii montiũ
suit dii eoꝵ. ideo superauerunt
nos: s melius ẽ. ut pugnemus
contra eos incampestrib ꝙ obti¬
nebunus eos: quia maligni sp̃c
semꝑ dolose sentientes. simspi¬
ritalib reb uincuntur. incorpo¬
ralibus bellum prȩparare conten¬
dunt. Hoc quoq diabolus. hoc
& totus exercitus eiꝰ. maxinȩ sa¬
tagunt: ut animas hominum
desuꝑnis adima precipitent: qͦ
facilius eos iuncere possint. Si
uiderint eos cȩlestia desidera¬
re: terrena & caduca adaman¬
dum ingerunt. Si uiderint il¬
los prosperitate concessa deo¬
grãsagere: student ut ꝑ aduersa

Expanded text:
iae ascendet contra te, etc. » Quod Benadad rex Syriae, semel victus, iterum instaurat praelium contra Israel, significat diabolum a malitiae suae intentione nunquam cessare, qui licet a sanctis viris saepius vincatur, tamen iterum instaurat praelium contra illos, et dum uno modo vincitur, alio statim vincere conatur. Hinc est quod servi regis Syriae dixerunt ei: « Dii montium sunt dii eorum, ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra illos in campestribus, et obtinebimus eos. » Quia maligni spiritus semper dolose sentientes, si in spiritalibus rebus vincuntur, in corporalibus bellum praeparare contendunt. Hoc ergo diabolus, hoc et totus exercitus ejus maxime satagunt, ut animas hominum de supernis ad ima praecipitent, quo facilius eos vincere possint. Si viderint eos coelestia desiderare, terrena et caduca ad amandum ingerunt. Si viderint illos prosperitate concessa gratias Deo agere, student ut per adversa
Abbreviated transcription (Latin):
Oe transiatione decem tͥbuum que regnabant
insamaria in afirios ꝑsalmanasar regem assy¬
riorum in quib locis itidem ipse rex alios colo¬
nosadouctos sustinuit qͥdeos ꝓpͥos qͦs int̾ra sua
coluerunt ibi colebant. ⁊ nichilominus dm̃¬
De erechias rege cuiustemporib rex assirioꝵ
lenmacheribmi sit nuntios inierusalem
cummanu lualida ut blasphemarent
deum uiuentem.
filius amos. ꝓpheta re sponsionem domini

Expanded text:
e translatione decem tribuum quae regnabant in Samaria, in Assyrios per Salmanasar regem Assyriorum, in quibus locis itidem ipse rex alios colonos adductos substituit qui deos proprios quos in terra sua coluerunt, ibi colebant, et nihilominus DDe Ezechia rege, cujus temporibus rex Assyriorum Sennacherib misit nuntios in Jerusalem cum manu valida ut blasphemarent Deum viventem. fili
Abbreviated transcription (Latin):
De egrotatione helisei inqͥ p̃dixit reguioaᷤ
domino iubente gentem syrie ꝑcutienda᷑.
Obitus hęlisei homitus dei cuiusstmꝰ corpꝰ
alicuiusmortuum cum tetigisset statim re¬
uxit.

Expanded text:
De aegrotatione Elisei, in qua praedixit regi Joas, Domino jubente, gentem Syriae percutiendam. Obitus Elisei hominis Dei, cujus funus corpus alicujus mortuum cum tetigisset, statim revixit.
Abbreviated transcription (Latin):
De bello trium regum idest uide &. istl̃
atq edoncontra pegem moab & de uictoria
conlata eis a domino.
dictione olei acreditore liberauit. uecnon &
demuliere suraniite cuius filium heliscus
resuscitauit.
De ptlmento arato quodhelistusꝑ maos¬

Expanded text:
De bello trium regum, id est, Judae et Israel atque Edom, contra regem Moab, et de victoria collata eis a Domino. dictione olei et creditore liberavit, nec non et de muliere Sunamitide cujus filium Eliseus resuscitavit; de pulmento amaro quod Elis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ineissunt. Argillosa autem ter¬
ra de qua facte sunt forme ad fun¬
denda uasa domini. quȩ meliusꝙͣ.
scriptura sacra de qua regulam be¬
ne uiuendi accipimus ualet intel¬
ligiꝰ quasi enim argilla ignib dura¬
ta. formã uasis domini quanta &
qualia fieri debeant exhibet: cum
nob̾ scriptura sacra regulam iusti¬
ciȩ quam sequamur ostendit. scõ¬
rumq nobis exempla qui inigne tri¬
bulationum inuincibiles ꝑseueraue¬
runt inomnib sequenda p̃monstrat.
Siuasa indomo domini electa. Ac
es igne liquefactum argillȩ formaᷤ
ingreditur. quo uas possit aptum
munsteriis cȩlestib effici: ira & ipsi
salubriter humiliati. & fiamna.
diuinȩ daritatis siue etiam huma¬
nȩ aduersitatis emolliti. uiam pa¬
trum bene operando intramus. ut
ad prȩmia patrum bene uiuendo

Expanded text:
quae in eis sunt . » Argillosa autem terquae in eis sunt . » Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quae melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet intelligi? Quasi enim argilla ignibus durata formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debeant, exhibet, cum nobis Scriptura regulam justitiae, quam sequamur, ostendit, sanctorumque nobis exempla, qui in igne tribulationum invincibiles perseveraverunt, in omnibus sequenda praemonstrat, si vasa in domo Domini electa ac e igne liquefactum argillae formas ingreditur, quo vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma suae divinae charitatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene currendo
Abbreviated transcription (Latin):
electorum.
mĩa uasa quȩ fecit hẏram
salomoni regi indomo diũ
de auricalco erant. in regi¬
one iordanis fudit ea hex in argil¬
losa t̃ra. Apte in regione iordanis¬
fusa sunt uasa domus domini. in
quo uidelicet flumine dñs nr̃ bap¬
tizari dignatus ẽ : eiusq tinctus
undis. aquarum nobis elem̃tum
inablutione peccatorum conu̾tit.
& quia omẽ fidelium baptisina qͦ
domino consecrantur mexemplũ
cȩlebratur baptismatis illius. quo.
ipse aquas sanctificauit: recte in
regione iordanis uasa sunt domꝰ
domini facta. Neq enim aliter
uasa electionis & miscdiȩ fieri pos¬
sumus : nisi ad baptisma eiꝰ quod
illo influmine subiit respicientel
& ipsi uitali fumine satagamus
ablui. Notandum autem qd̃ ñ
tantum uiregione iordanis.s ꝯ
incampestri regione illius facta dicit
cademuasa: significans multipli¬
cationem fidelium. q̃ ũ solum iniu¬
dȩa s inomnium nationum erat lati¬
tudine futura. expleta ꝓpħia qͣ
dicit᷑. Gaudebunt campi & omĩa

Expanded text:
electorum. electorum. mnia vasa quae fecit Hiram regi Salomoni in domo Domini de aurichalco erant. In regione Jordanis fudit ea rex in argillosa terra. » Apte in regione fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicet flumine Dominus noster baptizare dignatus est, ejusque tinctus undis, aquarum nobis elementum in ablutionem peccatorum convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino consecrantur, in exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse aquas sanctificavit, recte in regione Jordanis vasa sunt domus Domini facta. Neque enim aliter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi et baptisma ejus, quod illo in flumine subiit, respicientes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notandum autem, quod non tantum in regione Jordanis, sed etiam campestri regione illius facta dicit eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed et in omnium nationum erat latitudine futura, expleta prophetia qua dicitur: « Gaudebunt campi, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde porticus templi siue uesti¬
bulum: inquo erant columpne
ereȩ: circa ostium templi. Quod
gͦ mare posuit ad dexteram par¬
tem templi : significat nos ꝑ laua-¬
chrum baptismi. ad regnum cȩle¬
ste quodiure uocabulo dextre
figuratur debere ꝑuenire. Qui
enim crediderit & baptizatus fu¬
erit saluserit. Namq ubi dex¬
tra simul & sinistra inbono acci¬
piuntur. uel uidȩam & gentilitatĩ
ut in expositione basium supͣ
diximus. uel presentẽ eccłie ui¬
tam & futuram. uel lȩta seculi¬
& tristia: uel aliqua de signat
sepius gaudia demonstrat. Quos
uero contͣ orientem posuit mare.
ad eandem ꝓpe significationem
respicit: quod uidelicet ꝑlaua¬
crum sacrifontis splendor nobis
internȩq claritatis aꝑitur. Qđ
ad meridianum latus atrii: sigui¬
ficat fideles ꝑacceptionem scĩ spc
ad flagrantiam solere uere carita¬
tis accendi. Feruor & enim meri¬
diam solis. consueuit in scripturis.
dem dilectio diffunditur incordib

Expanded text:
deinde porticus templi, sive vestideinde porticus templi, sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit ad dexteram partem templi, significat nos per lavacrum baptismi ad regnum coeleste quod jure vocabulo dextrae figuratur debere pervenire. « Qui enim crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit . » Namque ubi dextra simul et sinistra in bono accipiuntur, vel Judaeam et gentilitatem ut in expositione basium supra diximus vel praesentem Ecclesiae vitam et futuram, vel laeta et tristia, vel aliqua designat ha saepius gaudia demonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem prope significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sacri fontis, splendor nobis internae claritatis aperitur: Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles per acceptionem sancti Spiritus, ad flagrantiam solere verae charitatis accendi. Fervor etenim meridiani solis consuevit in Scripturis, r quem eadem dilectio diffundetur in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinistram ꝓpt̃ nos quicȩco dutiꝰ
corde seruituti adherebamꝰ eiꝰ qͥ ait.
Ponam sedẽ meã ad aqͥlonẽ. Qd̃ ẽ. aꝑ¬
te dicere. Illis incordib reqͥescere de¬
sidio. q̃ a luce u̾itatis & flãma diuinȩ
caritatis aliena eẽ. consido. Mare
autem posuit ad dexteram partem
templi contra orientem admeridiem.
Et hoc in eodem atrio positum est
ad orientem. Qd autem ait addexte¬
ram partem templi: hoc ẽ. quod re¬
petit dicens ad meridiem. Ingredi-¬
entib enim atrium aboriente pͥmo
diuertendum erat admeridiem:
ubimare in ipso angulo stabat.
ad lauandum sacerdotibus para-¬
tum. Deinde ꝓgredientibus intro
occurrebant luteres ad lauandas
hostias abutraq parte positi. Intͣ
hos basis erat ȩnea .U. cubitorum
longitudinis. & .u. cubitorum la¬
titudinis. & trium cubitorum al¬
titudinis: inqua stabat salomon
& dedicabat templum. Deinde ultͣ
ꝓgredientib occurrebat altare
holocausti. contra medium atrii.

Expanded text:
ad sinistram propter nos, qui caeco diutius ad sinistram propter nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus qui ait: « Ponam sedem meam in Aquilonem . » Quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiescere desidero, quae a luce veritatis et flamine divinae charitatis aliena esse considero. « Mare autem posuit ad dextram partem templi contra Orientem ad Meridiem. » Et hoc in eodem atrio positum est ad Orientem. Quod autem ait ad dexteram partem templi, hoc est, quod repetit, dicens, ad Meridiem. Ingredientibus enim atrium ab Oriente, primo divertendum erat ad Meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat, ad lavandum sacerdotibus paratum. Deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostias ab utraque parte positi. Intra hos basis erat aenea, quinque cubitorum longitudinis, et quinque cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudet dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus, occurrebat altare holocausti contra medium atrii:
Abbreviated transcription (Latin):
& dimidium. & neq ibi altitudinẽ
anamplitudinem significaret adie¬
cit: uidetur quia fundum ipsiꝰ lut̾is
unius eẽ. amplitudinsuoluerit
intelligi: quod ex mensura nͥ fallor
basis inqua positus erat quisq lut̃.
facillime conicitur. quȩ ita descri¬
bitur. Insummitate autem basis
erat quȩdam rotunditas unius & di¬
midii cubiti: ita fabrefacta. ut lut̃
desuꝑ posset imponi. Latitudo
gͦ fundi in luterib unuis erat cubi¬
ti ac dimidii. Ipsa uͦ capacitas lute¬
rum .iiͦii. habebat cubitos. s utrũ
uilatitudine:. an inamplitudine.
aninutroq: dicat qͥ nouerit.
Et constituit .x. bases .u. ad dexte
stram. Oextram partem templi
& sinistram non uicus in ipso tem¬
plo. s ante templum dicit. adori¬
entalem plagam uidelicet in atͥo
int̾iore: quod sacerdotum ꝓpriȩ
uocabatur. Qumq autem posu¬
it ad dexteram partem templi ꝓpt̃
iudȩos qui sole iusticie ꝑ doctrinam
legis antiquitꝰ uti solebant: & qͥnq

Expanded text:
et dimidium, et utrum ibi amplitudinem et dimidium, et utrum ibi amplitudinem an altitudinem significaret, non adjecit: videtur quod fundum ipsius luteris hujus esse amplitudinis voluerit intelligi, quod ex mensura basis, in qua positus erat quisque luter, facillime conjicitur, quae ita describitur: In summitate basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Latitudo ergo fundi in luteribus unius erat cubiti ac dimidii, ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos; sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in utraque, dicat qui noverit. Et constituit decem bases, et xteram partem templiet sinistram, non intus in ipso templo, sed ante templum dicitur: ad Orientalem plagam videlicet in atrio interiore, quod sacerdotum proprie vocabatur. Quinque autem posuit ad dexteram partem templi propter Judaeos, qui Sole justitiae per doctrinam legis antiquitus uti solebant; et quinque
Abbreviated transcription (Latin):
capiebat luter unus. Quadragena¬
rius numerus solet magne ꝑfectionis
typumn tenere: quia nimirum quat̃
diuina prefixa ẽ: iͦii. uero euange¬
liorum libri inquib ꝑdispensationẽ
dominicȩ incarnationis cȩlestis patriȩ
nobis ẽ: patefactus introitus. Et qr
om̃s qui ad my sterium baptismatis
ꝑtinent cum fide & sacramentis ȩ¬
uangelii. fructum debent recte ope¬
rationis ostendere: apte luteres sin¬
guli inquib holocausta lauabant᷑¬
al. batos capiebãt. Quid uero hoc¬
atudine siue in latitudine signifi¬
cet: intellectus mysterii in promp¬
libros inquib forma nobis baptismi
uirtutes. quib quisq fidelis si non
frustra fidelis ẽ. debet institui. uel
certe ꝓpt̃ .iiiiͬ. mundi plagas. qͥb
lauachrum salutis ministratur:
dicente psalmogͣpho. Quosredemit
de manuinimici. de regionib con¬
gregauit eos: a solis ortu & occasu.
ab aquilone & mari. Qd̃ uͦ supͣ dix̃.
pariterq habebat unum cubitum

Expanded text:
capiebat luter unus. » Quadragenacapiebat luter unus. » Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quaterdivina praefixa est, quatuor vero Evangeliorum libri, in quibus per dispensationem Dominicae Incarnationis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnes qui ad mysterium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli, in quibus holocausta lavabantcapiebant. Quod verotitudine, sive in latitudine significet, intellectus mysterii in promplibros, in quibus forma nobis baptismi virtutes, quibus quisque fidelis, si non frustra fidelis est, debet institui; vel certe propter quatuor mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente Psalmographo: Quos redemit de manu inimici, de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab Aquilone et mari . pariterque habebat unum cubitum
Abbreviated transcription (Latin):
nis insummitate sui ubi luteres
reciperent: quia ipsi doctoressum¬
mi ac ministri lauachri saluta¬
ris. oꝑe quidem ꝑfecti u hac ui¬
ta fulserunt. sed luce contempla¬
cionis ex parte sunt fruiti. unde
& aiunt. Exparte enum cognosci¬
mus & ex parte ꝓpħamuis: cum au¬
tem uenerit quod perfectum ẽ.
euacuabitur quod ex parte est.
nhunc modũ fec̃ decem bases fusu¬
ra una & m̃sura & sculptura con¬
simili: fecit quoq decem literes ere¬
os. Quare decem si ut bases factȩ to¬
tidemq ei suꝑposit luteres: supͣ
iam dictum ẽ. Qd uͦ una erat fu¬
sura m̃suraq & sculptura consimi¬
lis om̃ium basium siue luterum
non in ea significatione factum ẽ.
quod ȩqualia possint eẽ. omĩum me¬
rita doctorum. sed inea potiꝰ quoduna
fidesȩuangelii qͦ institiuntur. unũ
ẽ. sacramentum baptisii. qͦ ab luun¬
secrantur electi: tam & sidonationes
habent diu̾sas inipso spũ. qui diuidat
singłis ꝓut uult. Quadraginta batos

Expanded text:
nis in summitate sui, ubi luteres nis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi, ac ministri lavacri salutaris, opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti, unde et aiunt: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod e» « In hunc modum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili; fecit quoque decem luteres aereos. » Quare decem sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura, mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia possint esse omnium merita doctorum, sed in ea potius, quod una fides Evangelii, quo instituuntur, unum est sacramentum baptismi, quo abluunes consecrantur electi, tametsi donationes habent diversas in ipso Spiritu, qui « dividit singulis, prout vult . » « Quadraginta batos
Abbreviated transcription (Latin):
cum domino loquens ait. Auditu
auris audiui te: nunc autem o cłs
ẽ. insequentib. Una rota habe¬
bat altitiidinis cubitum ꝙ semis.
& paulo post. Insummitate au¬
tem basis erat quedam rotunditaᷤ
unius & dimidii cubiti: ita fabre¬
facta. ut luter desuꝑ posset impo¬
ni.Luterum quippe mensura
unuserat cubiti & dimidii: qr
nimirum ea fide infonte iuitȩ
peccato dum hic uiiumus ẽẽ ne¬
quinius. Ipsã uero uitȩ celestis ais¬
cedinem gustare exparte acdilige¬
re in hac interim uita: ꝑfecte an
uidere nulla ratione ualemus . lo¬
ta quoq uno ac dimidio cubito
mensuratur: quia scriptura lec¬
tionis ȩuangelicȩ qualiter hi qͥ
ꝑfecꝰti. eẽ. ueluit iuuere debeant
ostendit: spemq nob̾ ȩternȩ ret̾¬
butionis in prȩsenti demonstrat.
Ipsam uero retributionis illiꝰ quali¬
tatem infuturo nob̃ pandendam
sunul & donandam. eẽ. ꝓmittit.
Dases etiam ipsȩ unum habebant
cubitum ac semissem amplitudi¬

Expanded text:
cum Domino loquens ait: « Auditu cum Domino loquens ait: « Auditu auris audivi te, nunc autem oculus est in sequentibus: Una rota habebat altitudinis cubitum et semis. Et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum ea fide in fonte vitae peccato, dum hic vivimus, esse nequeamus. Ipsam vero vitae coelestis dulcedinem gustare ex parte, ac diligere in hac interim vita, perfecto autem videre nulla ratione valemus. Rotae quoque uno ac dimidio cubito mensurantur, quia studium lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint, vivere debeant, ostendit; spemque nobis aeternae retributionis in praesenti demonstrat, ipsam vero retributionis illius qualitatem in futuro nobis pandendam, simul et donandam esse promittit. Bases et ipsae unum habent cubitum, ac semissem amplitudi
Abbreviated transcription (Latin):
cubitum & dimidium. Oslut̾is
unius erat cubiti. ꝓpt̃ unitatem
confessionis & fidei. qua om̃s in
confessione patris & filii & spũs
scĩ baptitamur. dicente apło.¬
Unus dñs. una fides. unum bap¬
tisma: unus deus & pater omni¬
um. & ipsum os incapitis erat sũ¬
mitate: ut ad cȩlestia nob̃ regna
ꝑbaptisia iter ẽẽ. patefactum
doceret. Ipse uero luter inampli¬
tudine cubitum habebat unum
& dimidium ꝓpt̃ oꝑis nimirum
ꝑfectionem & initium contem¬
plationis. Integer & enim cubitꝰ
in lutere. ꝑfectionem bone desig¬
nat actionis: quam absq ulla
dubietate habebat ille de quo tẽp¬
tari dominus aiebat. Num quid
considerasti seruum meum iob. qd̾
non sit ei similis suꝑ t̾ram. homo sum¬
plex ac̾ rectus ac timens deum. & re-¬
cedens a malo: Est uero alter cubi¬
tus diuinȩ iisionis qui ex parte ñ¬
nulla etiam in hac ad huc uita re¬
tentis fidelib donari consueuit:
ut idem iob deuicto aduersario.

Expanded text:
cubitum et dimidium. » Os luteris cubitum et dimidium. » Os luteris unius erat cubiti propter unitatem confessionis et fidei, qua omnes in confessione Patris et Filii et Spiritus sancti baptizamur, dicente ApoUnus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et pater omnium . » Et ipsum os in capitis erat summitate, ut ad coelestia nobis regna, per baptisma iter esse patefactum doceret. Ipse vero luter in amplitudine cubitum habet unum et dimidium: per operis nimirum perfectionem et initium contemplationis. Integer enim cubitus in lutere perfectionem bonae designat actionis, quam absque ulla dubietate habebat ille, de quo tentatori Dominus aiebat: « Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram, homo simplex, et rectus ac timens Deum, et recedens a malo ? » Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita retentis fidelibus donari consuevit, ut idem Job, devicto adversario,
Abbreviated transcription (Latin):
leuant. Porro humeruli quiro¬
tis ante positi ne abaxibꝰ delabi
possent obsistebant. prȩconia st̃
ꝓpħarum: quib ȩuangelica &
apłica scriptura ne cui legentiũ
indubium forte ueniat confir¬
matur. Dene autem dr̃ qd hu-¬
meruli. qui ꝑquatuor partessub¬
ter luteres erant positi. contra se
inuicem fuerunt respectantes:
quia nimtrum omĩs scͥptura ꝓ¬
phetica sibimet inuicem consen¬
tanea ẽ. ut pote uno dei spũ con¬
dita. Quatuor autem fuere ꝑba
ses singulas humeruli uidelicet
iuxta numerum rotarum: ꝯñ qr
quatuor sunt tantum libri ꝓpħi¬
ci. s quia inomĩb quȩ loquuti
sunt ꝓpħȩ & moyses. dictis qͦt tu¬
or ȩuangelistaꝵ testimonium pre-¬
buere: ut ex consensu utriꝰq te¬
stamenti. una fides & dilectio xpĩ.
nra om̃ium corda firmaret. ¶s qͦ¬
q luteris intrinsecus erat incapi¬
tis summnitate: & quod forinsecꝰ
apparebat. uniꝰ cubiti erat totum
rotundum. parit̃q habebat unũ

Expanded text:
levant. Porro humeruli, qui rolevant. Porro humeruli, qui rotis antepositi, ne ab axibus dilabi possent, obsistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura, ne cui legentium in dubium forte veniat, confirmatur. Bene autem dicitur quod humeruli, qui per quatuor partes subter luterum erant positi, contra se invicem fuerunt respectanquia nimirum omnis Scriptura prophetica sibimet invicem consentanea est, ut pote uno Dei Spiritu condita. Quatuor autem fuere per bases singulas humeruli, videlicet juxta numerum rotarum; non quia quatuor sunt tantum libri prophetici, sed quia in omnibus quae locuti sunt prophetae et Moyses dictis quatuor evangelistarum testimonium praebuere, ut ex consensu utriusque testamenti una fides et dilectio Christi nostra omnium corda firmaret. « Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate, et quod forinsecus apparebat unius cubiti erat totum rotundum; pariterque habebat unum
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ quatuor partes quasi humeruli
suꝑluteres fusiles contra se inuicẽ
respectantes. Qatuor rote: qua¬
tuor sunt ȩuiangeliorum libri. Qͥ
aptissimȩ rotis comparantur : quia
sicut uolubilitas rote citissimo cur¬
su quocumq ducitur currit. ita
plagas impleuit. Sicut rota suꝑ un¬
positum sibi currum a terra suble¬
uat. & subleuatum quo auriga di¬
nis cupiditatib in cęlestia deside-¬
ria suspendit. ac suspensas ad pro-¬
nisterium prȩdicationis quocum¬
ꝙ. adiuans grã spc̃ uoluerit duc̃.
erant rote qualessolent incurru
sieri. Legimus autemde scĩs. Cur¬
rus dei decemmilib multiplȩx mi¬
lia lȩtantium. Si gͦ bases luterũ
sẽi sunt doctores qui lauachrum
geliorum: quid axes rotaꝵ qui ba¬
ses gestant. nisi ipsa eoruindem
sunt corda doctorum Quȩ dum
prȩceptis ȩuangelicis sedulo in¬
tendentia eos abinfimorum appe¬
titu sustollunt: uelut inimissis
rotis axes altius basem a terra sub¬

Expanded text:
Et per quatuor partes quasi humeruli Et per quatuor partes quasi humeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. » Quatuor rotae, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui aptissime rotis comparantur, quia sicut volubilitas rotae citissimo cursu, quocunque ducitur currit, ita plagas implempositum sibi currum a terra sublevat, et sublevatum quo auriga dinis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad pronisterium praedicationis, quocunque adjuvans gratia Spiritus voluerit, ducit. erant rotae, quales solent in curru fieri. Legimus autem de sanctis: Currus Dei decem millium multiplex, millia laetantium . Si ergo bases luterum sancti sunt doctores, qui lavacrum geliorum, quid axes rotarum, qui bases gestant, nisi ipsa eorumdem sunt corda doctorum? Quae dum praeceptis evangelicis sedulo intendentia eos ab infirmorum appetitu sustollunt, velut immissi rotis axes altius basim a terra sub
Abbreviated transcription (Latin):
quam frat̾nȩ societatis que iuxta ẽ.
iuncła dissoluunt. Habent inter
coronulas & plecꝰtas leones: cumita
ad speranda cȩlestia mentem eri
gunt. ita ad diligendos ꝓximos
dilatant. ut inpeccantes quosq
qui sibi commissi sunt. feruorem
asꝑe inuectionis exercere ñ tar¬
dent. Habent cum leonibus bo¬
corripiendi. cum spũ mansuetu¬
dinis exhibent. quando inferuo¬
re arguendi. numquam fisam
hab̾e ungulam discrete actioni
ac loquelȩ. numquã uerba di¬
uinȩ lectionis uelut ruminan¬
doinore uoluere cessant.Et siꝑ
pendentia. Super leones & boues
lora dependent: quando scĩ docto¬
res & inseueritate districtionis
qua peccantes uidicant. & in man¬
suetudine lenitatis. qua pęnitenti¬
bus remit tunt. uidicium sui timent
auctoris. ne forte. iniuste ligando aut
soluendo quempiam. iam iuste liga¬
riipsi abeo cuius iudicium erra¬
re ne quit mereantur. Et qua¬
tuor rote ꝑbases singłas & ꝯres ȩxei:

Expanded text:
quam fraternae societatis, quae juxta est, quam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas, leones, cum ita ad speranda coelegunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque, qui sibi commissi sunt, fervorem asperae inventionis exercere non tardent. Habent cum leonibus bocorripiendi cum spiritu mansuetudinis exhibent, quando in fervore arguendi nunquam fissam habere ungulam discretae actionis ac loquelae, nunquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore volvere cessant: « Et spendentia. » Super leones et boves lora dependent, quando sancti doctores, et in severitate districtionis qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui tenent auctoris, ne forte injuste ligando aut solvendo quempiam, jam juste ligari ipsi ab eo cujus judicium errare nequit mereantur. « Et quatuor rotae per bases singulas et axes aerei.
Abbreviated transcription (Latin):
erat: & sculpturȩ int̃ iuncturas.
Iuncturas dicere uidetur eas qͥ¬
bus ipse luterum tabulȩ sibimet
inuicem conexȩ sunt: ut scilicet
quatuor siue quinq tabulisuna
fieret basis. Quales autẽ sculp¬
turas basȩs inder has iuncturas
dextra & simistra. & supra quoq
haberent. subdendo aꝑitur cum
dicitur. Inter coronulas e plectis
leones & boues. & cherubim &. iiii¬
cturas similiter desuꝑ. Non engo
plana erat ulla ex parte suꝑficies
basium. s undiq uersum inysticis
sculp tura figuris: quia scoꝵ ñtes
immo uniuersa eorum conuersatio.
uirtutum in omuib grãm p̃tendit.
neq aliqua illos hora inanis ꝙ ua¬
eua prȩterit. inqua piisuacare
oꝑib uel sermonib uel certe cogi
tationib desistarit. Coronulas
quippe inse sculpturas habent:
cum ad ingressum uitȩ ꝑhennis
infatigabili desiderio anhelant.
Plectas habent: c̃um inter deside¬
ria uitȩ cȩlestis quȩ sursum ẽ. num¬

Expanded text:
erat, et sculpturae inter juncturas. erat, et sculpturae inter juncturas. » Juncturas dicere videtur eas qbus ipse luterum tabulae sibimet invicem connexae sunt, ut scilicet quatuor sive quinque tabulis una fieret basis. Quod aequales autem sculpturas bases inter has juncturas,dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitur, cum dicitur: Inter coronulas et plectas leones et boves, et cherubim, et in juncturis similiter desuper. Non enim plana erat ulla ex parte superficies basium, sed undiqueversum mysticis sculpta figuris, quia sanctorum mentes, imo universa eorum conversatio virtutum in omnibus gratiam praetendit; neque aliqua illos hora inanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus, vel sermonibutationibus desistant; coronulas quippe in se sculptas habent, cum ad ingressum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Plectas habent, cum inter desideria vitae coelestis, quae sursum est, num
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑtinet ad spem suꝑnę retͥbutio¬
nis. Quatuor autem sunt principa¬
les uirtutes. quib cȩtera uirtutum
structura inminet. prudentia sci¬
licet ꝙ fortitudo. temꝑantia. iusti¬
tia. Et ideo quaternorũ erat cu¬
bitors longitudo. & latitudo basi¬
um: quia scĩ prȩdicatores siue aduer¬
sa mundi & longitudinem exilii
ac laborum presentium foris tole¬
rent. seu cor indilectione sui con¬
ditoris suorumq ꝓximorum inter¬
na ȩxultatione dilatent. semper
oꝑam dare uirtutib curant. pru-¬
denter uidelicet &int̃ bona &
mala discernentes. fortiter aduer¬
sa sustinentes. cor abappetitu uo¬
luptatum temperantes. iusticiã
inoperatione tenentes. Trium uͦ
cubitorum fit altitudo basium:
cum ꝑ exercitium uirtutum quaᷤ
cum patientia malorum & dilec¬
tione bonorum exercent. continu¬
a intentione aduisionem sc̃ȩ tri¬
nitatis ꝑuenire satagunt. Et
ipsum opus basium interrasile

Expanded text:
do pertinet ad spem supernae retributiodo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt principales virtutes, quibus caetera virtutum structura imminet: prudentia scilicet, fortitudo, temperantia, atque justitia. Et ideo quaternorum cubitorum erat longitudo et latitudo basium, quia sancti praedicatores sive adversa mundi, et longitudinem exsilii atque laborum praesentium foris tolerent, seu cor in dilectione sui Conditoris suorumqna exsultatione dilatent, semper operam dare virtutibus curant: prudenter videlicet inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium, cum per exercitium virtutum, quas cum patientia malorum, et dilectione bonorum exercent, continua intentione ad visionem sanctae Trinitatis pervenire satagunt. « Et ipsum opus basium interrasile