comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ t̃minata consangͥnitas. ut isti fatent᷑. insexto
tantũ modo gͣdu. Quidgͥ dicent: Coputatis nãq
gradib sic̃ isti nuãnt. arit finit᷑ consangͥnitas in
sexto gradu. aũñ. Si aũt finit᷑ fallaces ert̃ leger.
huiꝰ mõĩ sexto gͣdui. falsidici er̃ isti. ꝗultra illũ sextũ
gͣ dũ nolunt cõputãe consangͥnitatẽ. Ig̃ au leges
erunt false. auistiꝗ sic finunt gñationẽ. S ut
ueridice leges ⁊ ueraces sint canones. dicamꝰ idꝙ¬

Expanded text:
n est terminata consanguinitas, ut isti fatentur, in sexto tantummodo gradu. Quid igitur dicent? computatis namque gradibus, sicut isti numerant, aut finitur consanguinitas in sexto gradu, aut non. Si finitur, fallaces erunt leges,isto sexto gradu, falsidici erunt ipsi, qui ultra illum sextum gradum nolunt computare consanguinitatem. Igitur aut leges erunt falsae, aut isti qui sic finiunt generationem. Sed ut veridicae leges et veraces sint canones, dicam
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ se posse nuꝑtialia uira ccͣhere. adhuiꝰ modi
pifanũũ errorẽ confirmandũ in argum̃to assumũ
scłares leges. quas uisti manus in tp̃r ꝓmulgauit.
de successic̃ĩo. consangͥneoꝵ. quiliꝰ confisi ostindere
molut᷑. Ft̃s in scđo gradu eẽ numeratos. filios eo
inquarto. nepotes.⁊ neptes insexto. Sic seriẽ gener¬
logie t̃minantes nũatione scõꝵ patrũ. ⁊ antiquã
eccłe cõpuptationẽ. id nos usq oductã. puersa
quadã calliditate disturbare tutunt᷑. Nlos uõdeo
amiuente hanc questionẽ discute curauimꝰ insi¬
nodo habita uilatãnensi consistio. conuiocatis ad
distracte inuenimꝰ obaliam atꝙ aliam cãm ilts
legũ ficĩ altãm canonũ conputationẽ. In legib siꝗ

Expanded text:
se posse nuptialia jura contrahere. Et ad hujusmodi profanum errorem confirmandum, in argumentum assumunt saeculares leges quas Justinianus imperator promulgavit de successionibus consanguineorum. Quibus confisi ostendere moliuntur fratres in secundo gradu esse numeratos, filios eorum in quarto, nepotes in sexto. Sic seriem genealogiae terminantes, numerationem sanctorum Patrum et antiquam Ecclesiae computationem, ad nos usque perductam, perversa quadam calliditate disturbare nituntur. Nos vero, Deo annuente, hanc quaestionem discutere curavimus, in synodo habita in Lateranensi consistorio, convocatis ad distincte invenimus, ob aliam causam alteram legum fieri, alteram canonum compu
Abbreviated transcription (Latin):
existit. nec ea uitentione hec eis scͥpsi mandata ut
pꝰquã firma radice infide fuerint solidati si infra
propͥam consangͥnitatẽ inuenti fuerit ñ separtnt̃.
uit infra affintͣtatis lineã .i. usq ad uii. gnãtionẽ¬
cis pͥmũ illicita consentire. ⁊ eos uerb̾ ac exẽplis
ut p̃fixũ ẽ tp̃ib tenenda indulsimꝰ. ne bonũ qd
infirma radice plantandũ erat exueret᷑.s ali¬
2 quantulũ firmaret᷑. ⁊usq ad ꝑfectionẽ custodi¬
tẽ obicit᷑ illud cabillonensis concł. coniuigio.
ontradicimus ut inquarta. uł quinta sextaq ge¬
neratione. nullus ampliusiconiugio copuletur.
ubi aũt̃ pꝰ int̃dictũ factũ fuit inuentũ. separet̃.
tionis icdm quosdã uarie computant᷑. ali nãt
patrẽ. in pͥmo gradu. filios inscđo ponũt. Alii pͥ¬
inũ gradũ filios appellant. negantes gͣdũ cogna¬
tionis int̃ patrẽ ⁊ filiũ eẽ. cũ una caro ꝓbent᷑ pat̃
⁊ fibus. Auctoĩtates gͥ que consingumitatis caute

Expanded text:
existit, nec ea intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam, id est usque eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod adhuc infirma radice plantatum erat exueretur, sed aliquantulum affirmaretur, et usque ad perfectionem custoditem objicitur illud Cabilonensis Concilii . Contradicimus, ut in quarta, vel in quinta sextaque generatione nullus amplius conjugio copuletur. Ubi autem post interdictum factum fuerit inventum, separetur. tionis secundum quosdam varie computantur. Alii namque patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt. Alii primum gradum filios appellant, negantes, gradum cognationis inter patrem et filium esse, quum una caro probentur pater et filius. Auctoritates e
Abbreviated transcription (Latin):
guinitatis sex gͣdib hoc modo diriit̃. filius et
filia. qd̾ ẽ fẽ ⁊ soror. sit ip̃e truncuꝰ. ⁊lꝑseorsũ seusc¬
tis. exrabice illius trunci. egrediunt isti ramuscu¬
li. nepos⁊ neptis. primus. ꝓnepos.¬
ꝓneptis. scds. ab nepos: abneptis. t̃cius. ad nepos:¬
ct ad neptis. quartus. Trinepos: ineptisantus.
Trinepotis filius. et trneptis filia: sextus. Qũo
tem alexander sint cõputandi gͣdus osangͥnititi.¬

Expanded text:
guinitatis sex gradibus hoc modo dirimitur: filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos,oneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinepos, trineptis: quintus; trinepotis filius et trinepotis filia: sextus . C. II. Quomodo sint computandi gradus consanguinitati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uilius pp̃. Et hoc quoq statutũ ẽ. ut relic¬
tam pat̾s uxoris suę. relictam fr̃is uxoris suȩ̨. re¬
lictã filui uxoris sue. nemo sibi in matͥ monium
sumat. relictã consangneoꝵ. uxoĩs suȩ usq int̃¬
ciam ꝓieniẽ nemo inuxorẽ sumat. Inquarta

Expanded text:
tem Julius Papa. Et hoc quoque statutum est, ut relictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae nemo sibi in matrimonium sumat; relictam consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat; in quartam
Abbreviated transcription (Latin):
Qr̃ institutũ sit ne ꝯsanguineas ducamꝰ uxores:
uere ⁊ conuigis eiꝰ exuiri latẽ. manũ feminaꝵꝙ cõ¬
mixtiõe opus hab̾et. ut gingendo multiplicar ent᷑̃
nec eẽnt ulli hoĩes nͥ ꝗ exillis duob nau finss̃. uiri
cõiuges sorores suas acceꝑunt ꝙ ꝓfecto quanto est
antiqus cõpellente necessitate. tanto pꝰȩa factũ ẽ dã¬
rimos obtinent. Pat̾ ppe ⁊ soter duaꝵ sunt neces¬
scroresq ꝯuigio uingebant᷑. Sic ⁊ tua uxor eiꝰ utq:
⁊ sorores. exillis duob pͥmiᷤ. nolli hoĩes erant. Fi
ergͥ debuit ꝙ potuit. ut ex istere copia uñ duce¬
rent᷑ uxoẽs quȩ iã ñ erant lonres ñ solũ qlũ nõ

Expanded text:
re constitutum sit ne consanguineas ducamus uxores.vere, et conjugis ejus ex viri latere, marium, feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multiplicarent, nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damrimos obtinerent. Pater quippe, et socer duarum sunt necessororesque conjugio jungebantur. Sic et Eva uxor ejus utrique fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ patͥs. aut fr̃ matris. ꝗ aut patruus: aut auim¬
culus. noiat̃. qui ⁊ ip̃i ordine ħ duplicant᷑. Ter¬
cio gͣdu uenunt supͣ ꝓauus ꝓ auia. Et infra. ꝓ
nepos. ꝓ neptis. Exoblico. fr̃is. sororisq filus. uł
ueniunt supͣ. ab auus. aib auia. Infra. ab nepos.
abneptis. Ex obliquo fr̃ĩs. ⁊ sororis. nepos neptis.
consobrinus. ꝯsobrina .i. auunculi⁊ mat̾tere. fi¬
lius. ł filia. amitinus. amitina .i. amite filiꝰ. ł fili¬
A. Itẽq consobrini. ꝗ exduab sororib nascunt᷑.¬
.i. aui pat̃m fr̃. ⁊ soror. Auunculus magnꝰ. mat̾¬
tera magna .i. auie tam pat̾ne quã mat̾ne fr̃.
et soror. Quinto graduueniunt supͣ ꝗdẽ attaui
attauia. Infra. Adnepos. ad neptis. Exoblico fris.
⁊ sororis. ꝓnepos ꝓ neptis. fr̃s patrueles. sorores
patrueles. Amitini. amitine. consobrini conso¬
brine. Filius. ł filia. ꝓ consobrinꝰ ꝓconsobrina .i.

Expanded text:
frater patris aut frater matris, qui aut patruus aut avunfrater patris aut frater matris, qui aut patruus aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. Tertio gradu veniunt supra, proavus, proavia; infronepos, proneptis. Ex obliquo fratris et sororis filius vel veniunt supra abavus et abavia, infra abnepos et abneptis. Ex obliquo fratris et sororis nepos, neptis Consobrinus, consobrina, id est avunculi et materterae filius vel filia. Amitinus, amitina, id est amitae filius vel filia. Itemque consobrini qui ex duobus sororibus nascunti avi frater et soror, avunculus magnus, matertera magna, id est aviae tam paternae quam maternae frater et soror. Quinto gradu veniunt supra, atavus atavia, infra adnepos adneptis. Ex obliquo fratris et sororis, pronepos proneptis fratres patrueles, sorores patruelis, amitini, amitinae, consobrini consobrinae, filius vel filia. Propius consobrinus consobrina, id
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃. soror ue uxons tur cognati dicunt᷑. eꝗ uocatio¬
nis uire fit.⁊ necessitate uulgaris appellationis
potius quã ulla causa cognatiõis. Uxor enim
fr̃is fr̃issa potius quã cognata uocat᷑. Mariti fr̃. le¬
uir dr̃. Duoꝵ aũt fr̃m uxores. Ianitrices uocant᷑
quã candẽ ianuã tenentes. ł ꝑeandẽ ianuã intͣn
ꝑioꝵ seuinferioꝵ. siue ex latere uenientiũ.
t̃rsidorus. ⁊ P rimo gractu suꝑiori linea con¬
tinetur. pat̾.⁊ mat̾. Inferiori filius ⁊ filia. quib
suꝑiori linea. Auus. auia. Inferiori. nepos neptis.
Intransuisa. fr̃ soror. que ꝑsone duplicant᷑. Auus
ti: auia. tã expatre. quã exmatre accipiuntur.
sub̃ã eoꝵ que in quo gͣdu consistunt. ⁊põ ordine
duplicant. Iste ꝑsone in scdo graduadõ duplices
appellant᷑. quiaduo aui sunt. ⁊ pat̃nus. ⁊ mat̃nus.
It duognã nepotũ sunt. siue exfilio. siue exfilia.
ꝓcreati. Fr̃. soror extransuerso ueniunt .i. aut

Expanded text:
frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata vocatur. Mariti frater, levir dicitur. Duorum fratrum uxores, janitrices vocantur, quasi eamdem ive inferiorum, sive ex latere venientium. Item Isidorus . Primo gradu superiori linea continentur pater mater: inferiori filius, filia; quibus superiori linea avus, avia; inferiori nepos, neptis; transversa frater, soror; quae personae duplicantur. Avus enim et avia tam ex patre quam ex matre accipiuntur. habet: Eorum in quo gradu consistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi sunt, et paternus et maternus. Item duo genera nepotum sunt sive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso veniunt, id est aut
Abbreviated transcription (Latin):
mortua uxore sua aliam sibi mat̾ moĩo copu¬
liuit. quȩ uxori defuncte quarto gͣdu cõsangͥ¬
nitatis. uiro aũt sextalinea cognatioĩs adhere¬
bat. Post uõ trienniũ lib̾is exea susceptis. accu¬
sat̃ ap̃ eccłam. Iste p̃tendit ignorantiã. ¶ Hic

Expanded text:
mortua uxore sua aliam sibi in matrimonio copulavit, quae uxori defunctae quarto gradu consanguinitatis, viro autem sexta linea adhaerebat. Post triennium vero, liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; iste praetendit ignorantiam. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
usmꝑate fum̃t. Dĩ sic abinitio salutẽ humani gñis
dispensauit. ũ pͥmitiuã etcłã i illo ppͦ institueret
qui sibi carnis ꝯsangͥnitate erat ꝓpinquus. Uñ de
plebe uidaica pͥmũ apłos elegit quos quãi funda¬
m̃ta eccłe instituit. qͦꝵ p̃dicatiõe deeadẽ plebe mu¬

Expanded text:
us enim sic ab initio salutem humani generis dispensavit, ut primitivam ecclesiam in illo populo institueret, qui sibi carnis consanguinitate erat propinquus. Unde de plebe Judaica primum apostolos elegit, quos quasi fundamentum ecclesiae instituit, quorum praedicatione de eadem plebe mu
Abbreviated transcription (Latin):
ultra nuãre deb̾e. Quppe cũ ultͣ sextũ ultĩores
gradus nũandos eẽ decernat. ubi n ult̃ores no¬
minat᷑ gradus. aꝑte indicat. ñsex tantũ modo
ẽẽ gradus. sed sexfinitis. adhuc alios nũandos.
Nec mur cũ inp̃cedentib ip̃e firmauĩt imprid

Expanded text:
ultra numerari debere, quippe cum ultra sextum ulteriores gradus numerandos esse decernat. Ubi enim ulteriores nominat gradus, aperte indicat non sex tantummodo se gradus, sed sex finitis, adhuc alios numerandos. Nec mirum, cum in praecedentibus ipse firmaverit
Abbreviated transcription (Latin):
aici pb̃ros deeccła noneitiant. neq ineis consti¬
quib: lb absq consensu ep̃oꝵ suoꝵ eccłas dãt
uł aufert un oportet ut canonica regła serua¬
ta. nullus absq c̃ sensu ep̃i sui cuilibet pb̃ro ec¬
ala icis. ep̃o consentiente licet moĩchis dema¬
nu laicoꝵ recipe. ⁊ eas ppetua stabilitate tenẽ:
sic ⁊ eccłas. alaicis male detentas. cũ ꝯsensuep̃o¬
rum. licet inõachis ad ordinandũ acciꝑe⁊ eis¬

Expanded text:
siis non ejiciant, neque in eis constiquibuslibet absque consensu episcoporum ecclesias dant vel auferunt. Unde oportet, ut canonica regula servata nullus absque consensu episcopi sui cuilibet presbytero eca laicis episcopo consentiente licet monachis de manu laicorum recipere, et eas perpetua stabilitate tenere, sic et ecclesias a laicis male detentas cum consensu episcoporum licet monachis ad ordinandum accipere
Abbreviated transcription (Latin):
auit sacerdotib uł quolibet excłico obseruare te
uolumꝰ ut in reb coꝵ nulla ꝯtaminatiõe misce¬
iapsos tͣde ⁊ res lapsoꝵ meoloco ꝑfitiant inquo
agẽ penitñtiã t̃dunt᷑. quatenꝰ ip̃i exreb. eoꝵ sub¬
sidiũ hañt ꝗ decorrectiõe eoꝵ solucitudinẽ gri.
Sinõ parentes hñt. reseoꝵ legitimis parentib.
amdati fuint. sufficient deant ꝓcurart iqui
uõ exfamilia eccłastica sac̾dotes ꝑ leuite. ⁊ moa¬

Expanded text:
psis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione misceitiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus illorum subsidium habeant, qui de correptione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus am dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel mona
Abbreviated transcription (Latin):
emanauit. ut facultates eccłȩ ep̃i ad regendũ
beant. hoc eis statuimꝰ dari qd hactenꝰ ẽ decͣtũ. Re¬
liqua sibi ep̃i uendicent. ut sic̃ ant̃a diximus
ꝑegrinoꝵ atꝙ captiuoꝵ largitões eẽ possit Isũ
etiam annecti placuit. ut siqd absit faciłitatẽs

Expanded text:
ad regendum beant. Hoc eis statuimus dari quod hactenus decretum est. Reliquum sibi vindicent, ut, sicut ante diximus, peregrinorum atque captivorum largitores esse possint. II. Illud annecti placuit ut si, quod absit, facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
nut. Et ꝗa int utͣ sq partes hactenꝰ lunitis. Itio
uentilataẽ. c̃ quãuis uetusta ntentiõ. nullũ ui¬
ns p̃uiditiũ. ifferret. iõꝙ ne indubiũ ultͣ int̃
a decta plata st̃ quoꝵ auctoĩtas p̃monet itaopor¬
tere inhiberi cupidinẽ: ut necs tmmos alienos
usurpet. ob hoc placuit int̾ alt̾nas ꝑartes in¬
spectões iurosmittridos. ita ut diõcesii. pꝰsicdetisitñ
basilicã subueris sĩgnis limes ꝓuisus monstra
iñt. ec̾cłe c̾uiꝰ ẽ uis ietñtiois sit et̃nũ dm̃iũ. quõd
similes legitimꝰ cãdẽ basilicã ñ ꝯclusit ⁊ tã iõgi
tp̃is ꝓbat᷑ obiecta p̃scͥptio. aͣpͣpellatis p̃seitis ep̃i
ñualebit. ꝗa illitͥcenał obiectiosilentiũ impo¬
tio reꝑit᷑. repetentis ep̃i uin sine mora restituet᷑.¬
oĩum fidelit̾ reꝵ iñtate ut sidespitis decp.¬

Expanded text:
t; et quia inter utrasque partes hactenus limitis actio vindicata est, cujus quamvis vetusta retentio nullum juris praejudicium afferret, ideoque ne in dubium ultra inter a decreta perlecta sunt. Quorum auctoritas praemonet, ita oportere inhiberi cupiditatem, ut ne quis terminos alienos usurpet; ob hoc placuit inter alternas partes inspectores viros mittendos, ita ut dioecesis possidentis si tamen basilicam veris signis limes praefixus monstraum dominium: quod si et limes legitimus eamdem basilicam non concludet, sed tam longi temporis probatur objecta praescriptio, appellatio repetentis episcopi non valebit, quia illi tricennalis objectio silentium potio reperitur, repetentis episcopi juri sine mora restituetnium fideliter rerum veritate, ut si de spatiis, de
Abbreviated transcription (Latin):
uictoĩ. constantino. martirio felicissimo. sereno.
nob̾ relatione suggcessit benenatũ ⁊ maurũ bn¬
uentane mumcipe s ciuitatis motumelia religi¬
onis acerba nimis ⁊ plectibili contumatia ꝓsilis¬
sc. ꝗ confugientẽ ad eccłe septa curialẽ suu̾m nt
illic ꝗdẽ tritũ. aut deiniuna sua secuꝵ eẽ sei
tierunt. ausi irreptĩoẽ temeru̾e m̃tis. adinit¬
tum. capita sicerdotis absenͣtia rekactantĩ xe¬
clamãtẽti uiolẽt: abstraherẽt. quos qͥnan¬
tum siri nob̾ suggestione pitefec̃. nũto indi¬
guosẽe sacra cõmunione iuidicauit si reuera
tantifacinoris constat admissũ nr̃ã arii tori
ppl icandũ cb̃et. admitti. ꝗͣ admittẽ sacͥlegium
nuerauit. Nullus ei enĩ inlimina tante uene¬
rationi deputata utrũq sibi licẽ ex istimet ꝓsue
uoluntatis arbitͥo. ut ⁊ humilitatẽ sibi uendi¬
cet.⁊ furorẽ. Et iõ fr̃s hmĩ sup̃dictos si mani¬

Expanded text:
ictori, Constantino, Martyrio, Felicissimo, Sereno nobis relatione suggessit, Benenatum et Maurum Beneventanae municipes civitatis in contumeliam religionis acerba nimis et plectibili contumacia prosiluisse, qui confugientem ad ecclesiae septa curialem suum ne illic quidem tutum aut de injuria sua securum esse siverunt, ausi irruptione temerariae mentis admittum captata sacerdotis absentia reluctantem reclamantemque violenter abstraherent. Quos, quantum nobis sua suggestione patefecit, merito indignos esse sacra communione judicavit. Et si revera tanti facinoris constat admissum, nostra etiam aupplicandum jure debet admitti, ubi admittere sacrilegium non dubitavit. Nullus enim intra limina tantae venerationi deputata utrumque sibi licere existimet pro suae voluntatis arbitrio, ut humilitatem sibi vindicet et furorem. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
Uẽrũ ne reuerentia religionis. dños suorur
fraudaret. si famuli ad eccłe septa confugientes
septa confugĩnt uit cessionẽ oẽt querere non la¬
tebras. nec ħ ip̃a p̃sũptio tarditatis temeritatẽ
augeat retinẽdi. filius ⁊ enĩ nr uir spectabił
facies addum suũ modis oĩb temeare. aut si
in hac ꝑuicatia forte extit̾it. post sac̾m̃tũ s p̃
Securtite accepta adrõnẽ reddñdã sugitiui ad c¬
xor felicis ⁊ filie. rom ĩ quia sicopor cłacogant᷑.¬
tuit prenerunt. Siquid̾ sic ipsũ pͥmũ se ad
barbaroꝵ. basilicã conferentem. seꝙ bonas eĩs
hab̾e iactantẽ egͣdi subhac conditioẽ p̃c᷑ pin
ut si actus suos fulelit̃ ⁊ rõabilit allẽgi e. iucͥ
inur. aliogu si contͣ fidem ⁊ utilitai edñicam

Expanded text:
erum ne reverentia religionis dominos suos iure fraudaret, si famuli ad ecclesie septa confugientes,septa confugerint, intercessiones debent quaerere, non latebras, ne haec ipsa praesumtio tarditatis temeritatem augeat renitendi. Filius etenim noster vir spectabilis facias ad dominum suum modis omnibus remeare, aut., si in hac pertinacia forte perstiterit, post sacramentum sibi Securitate recepta ad ratiocinia reddenda fugitivi ab xor Felicis et filiae Romam, quia sic oportuit, pervenerunt. Siquidem hunc ipsum primum se ad barbarorum basilicam conferentem, seque bonas causas habere jactantem, egredi sub hac conditione praecipimus, ut si actus suos fideliter et rationabiliter allegaret, nihil mur. Alioqui si contra f
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ¶ Quodaut querit᷑ anpꝰ tra¬
ditionẽ sit ei fas cum licentia albatis ad ꝓͥa redi¬
re facile monstrat non posse fieri. Ip̃m enĩ redire
eminosũ ẽ. Qͥ manifesto facinori desut obui¬
dare licentiã. alicui retro abeundi. slec illi itaq¬

Expanded text:
S. Quod autem quaeritur, an post traditionem sit ei fas cum licentia abbatis ad propria redire? facile monstratur non posse fieri. Ipsum enim redire criminosum est. Qui autem manifesto facinori desinit obvidare licentiam alicui retro abeundi, nec illi
Abbreviated transcription (Latin):
suit ⁊ suam diligientiã suisse pͣuenta. ut cõmodo
eiꝰ curi sollicitior uitaret̃. cũ h iudices ep̃i cogno¬
uerit. sue cathedre loca restituant᷑. ¶ P otest
itium⁊ aut̃ intelligi p̃scͥptio illa longłlp̃is qua
gelasuis nełtat statũ parrochiaꝵ posse mutari.
longũ eñi tp̃s sic̃ ex legib habet᷑. decẽniũ ⁊ uicen¬
nũ intelligit᷑. huiꝰgͦ longitp̃is p̃scͥptio aucto.¬
petentis. fauore possidentis. alie tm̃odio ꝑtẽtis.
eñ bona fide.⁊ iusiotituio rẽ p̃sentis ꝑdecerni.¬
um. absentis uõ ꝑuicẽniũ tenuit ꝓpetũa excep¬

Expanded text:
uisse praeventam, ut eo modo ejus cura solicitior vitaretur, quum hoc judices episcopi cognoverint, suae cathedrae loca restituantur. Gratian. Potest etiam aliter intelligi praescriptio illa longi temporis, qua Gelasius negat statum parochiarum posse mutari. Longum enim tempus, sicut ex legibus habetur, decennium vel vicennium intelligitur. Hujus ergo longi temporis praescriptio auctorpetentis et favore possidentis: aliae tantum odio petentis. Qui enim bona fide et justo titulo rem praesentis per decennium, absentis vero per vicennium tenuerit, perpetua excep
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ꝓnũtiat ore.⁊ tñds̃ im quit incorae. uo.¬
int̃ uouentes reputat᷑ ꝗ adix. Ego confitebor.
Sie iste int̃ eos deputandus ẽ. ꝗͥadix̃ fiam moa¬
tcus. hisita respondetł. aliuo ẽ ꝓpositũ corde con¬
cipe.⁊ et ore ꝓnũtiare. Aliũ ẽ subseqñti obliga¬
ore simplicit̃ enũtiauit nͣ aut moast̾io. aut arbi
se t̃didit. nec ꝓmissionẽ scͥpsit. nęquaꝗͣ reus uoti

Expanded text:
s jam audit in corde; vointer voventes reputatur, quia dixit: Ego confitebor; sic iste inter eosdem computandus est, quia dixit: Fiam monachus. His ita respondetur: Aliud est propositum corde concipere, et etiam ore enunciare; aliud est subsequenti obligaore simpliciter enunciavit, non autem monasterio aut abbati se tradidit, nec promissionem scripsit, nequaquam reus voti
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ut om̃is parrochia qͣ antiqͣ ditioe. añt milita¬
quos parbarica sem̃tas captiua necessitate tr̃as¬
duxit. post liminio reu̾tẽtibꝰ readdit̾ antiqui
possessio: Non alit ⁊ eccła recepeura ẽ parrochiã
quã ante tennuit cũ reb sun siuc ab auis etcłi¬

Expanded text:
cuit, ut omnis parochia quae ab antiqua ditione ante militaquos barbarica severitas captiva necessitate traexit, postliminio revertentibus redditur antiqua possessio, non aliter et ecclesia receptura parochiam, quam ante tenuit cum rebus suis, sive ab aliis ec
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quid̃ exuꝑantius ep̃s ausutemeruoindi¬
ocesi ipsius oratoiũ construcxit eũq sine pcepti
auctoĩtate. ecͣ morẽ p̃sũpseit dedicare. missas
lentate ac districtiõe conuenit em̃aaͬẽ. nec ul¬
deiure ordinandi ñ possidendi intelligendũ
ẽ. his auctoitatib facile ppendi pot̃. qd siue ab¬
bates siue ep̃i insuis casterł uł uillis eccłas edit

Expanded text:
quod quidam Exsuperantius episcopus ausu temerario in dioecesi ipsius oratorium construxerit, idque sine praecepti auctoritate contra morem praesumpserit dedicare, missasqleritate ac districtione convenit emendare, nec ulian. Quod de jure ordinandi, non possidendi intelligendum est. His auctoritatibus facile perpendi potest, quod sive abbates sive episcopi in suis castell
Abbreviated transcription (Latin):
rofum̃t acculatiꝰ qͣfitomag̃ hii cdiuinis aita¬
tib ꝯsec̃ti honore eccłastico decorant. Qui pro¬
fecto nec abuno dãpnari. nec uno iudicante
potunt honoris sui puilegiis exui.s p̾sentati
iod ali uuditio quit canon deiti p̃cepit diffini

Expanded text:
ro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati honore ecclesiastico decorantur? Qui profecto nec ab uno damnari, nec uno judicante poterunt honoris sui privilegiis exui, sed praesentati synodali judicio, quod canon de illis praeceperit, defini
Abbreviated transcription (Latin):
cilii. deuenditore ⁊ donatot loquit᷑ diffineris
quod ille ꝗuendit aut don it ñ pot̃ ꝓueͣntũ de¬
cimationum uIi eccłe detͣhere cui prius fuerat
legitme assignatꝰ. orẽ achi aũt decimas ⁊ pͥmi¬
tias. ũ auctoitate uendentis. aut donantis .. au¬

Expanded text:
cilii de venditore vel donatore loquitur, diffiniens quod ille, qui vendit aut donat, non potest proventum decimationum illi ecclesie subtrahere, cui prius legitime fuerat assignatus. Monachi autem decimas et primitias non auctoritate vendentis aut donantis, sed au
Abbreviated transcription (Latin):
igiose dedat quadã simulata auetoĩtate ad se
dotũ discordias ⁊ scissuras amantiũ. uerbnimis
reita fraude conatquada usur patioe extoto ali¬
terre. Quoꝵ adu̾tentes calliditates. ⁊ hostis uer¬
iuti suasiones. deinceps om̃no licñtiã damꝰ suar¬

Expanded text:
igiose dederat quadam simulata auctoritate ad se terdotum discordias, et scissuras amantium, lites et detecta fraude conatur quadam usurpatione ex toto auferre. Quorum avertentes calliditates et hostis versuti suasiones, deinceps omnibus licentiam mona
Abbreviated transcription (Latin):
discełe. Si sc̃s aurelius degenti in laicali habi¬
tu oblata reddidit .ꝙ. apꝰ oblationẽ filios acceꝑit.
ñ iõ. apostasiã euntib sua reddenda st̃. ꝗb sitiliꝰ
necessaĩa subtͣ hent᷑ ut coacti redirẽt adordinẽ
iquo recesserãt. s sic inimicis ⁊ ꝑsecutõib. uibe¬
mur necessaĩa submtnistraẽ. sic ab apło inone¬

Expanded text:
discedere. Si S. Aurelius degenti in laicali habitu oblata reddidit, quia post oblationem filios accepit, non ideo in apostasiam euntibus sua reddenda sunt, quibus utilius necessaria subtraherentur, ut coacti redirent ad ordinem, a quo recesserant. Sed sicut inimicis et persecutoribus jubemur necessaria subministrare, sicut ab Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
offer̃re. ¶ P ot ̃alit̃ distinguiquȩ quisq
sua auctoitate usurpat. ꝗa nullotitulo pꝰside
cuĩam forte gn̾at᷑. ñ pot̃ diuelłe diocesim semel
ẽstitutã. intelligend ũ ẽ sinullo titulo. s solau.¬
surpatiõe eã posside ceꝑit. Si uõ uidicis auctõĩ¬
tate ⁊ pͥuilegior longa ꝯsuetudine posside cȩp̃¬

Expanded text:
otest tamen et aliter distingui. Que quisque sua auctoritate usurpat, quia nullo titulo possidiuriam forte generatur, non potest divellere diocesim semel constitutam. Intelligendum est hoc, si nullo titulo, sed sola usurpatione eam possidere ceperit. Si vero iudicis auctoritate et privilegiorum longa consuetudine possidere cepi
Abbreviated transcription (Latin):
ordo distincẽ.⁊ iucitiã cẽ constituit. ut nec p̃po¬
siti moppͥm̃dos se frustra ualeat occupare subse¬
etos. nec subiectis iteꝵ cc̃ suos ppositos effrenat
exredditu ł quolib alio rtutituulo fortassis acces¬
serit. quartã exiñ portionẽ sine aliqͣ ditrimitri¬
one cdeas segg̃gare. att eãciẽ sodm dñi timorẽ

Expanded text:
ordo distinxit, et judicia esse constituit, ut nec praepositi in opprimendos se frustra valeant occupare subjectos, nec subjectis iterum contra suos praepositos effrenata ex redditu vel quolibet alio titulo fortassis accesserit, quartam exinde portionem sine diminutassis accesserit, quartam exinde portionem sine diminuti
Abbreviated transcription (Latin):
stii.⁊ ꝑcdecimis ⁊ pͥmiturs q̃ paruaerant ut a
uobdarent᷑. ubtatũ possessionũ ur̃aꝵ ⁊ omnẽ
frugũ abundantiã ꝑdidistis. Ut aũt sciatis
me hirascente ꝑfectũ. ꝗa fraudastis me parte
mea. hortor uos atq cõmoneo. ut inferatis
cibos ⁊ ꝓbate me siñtantas pluuias effud̾o. ut
cataracte celi aꝑte eẽ eretdint᷑. ⁊ effũdã uob bñ¬
dictionẽ ust ad habundãtiã. Uerbu e ffusioĩs
nom̃ largitatis osteͬnd̾. s fien pot̾ ut agros u:¬

Expanded text:
s et primitiis, quae parva erant, si a vobis darentur, ubertatem possessionum vestrarum et omnem frugum abundantiam perdidistis. Ut autem sciatis, me hoc irascente perfectum, quia fraudastis me parte mea, hortor vos atque commoneo, ut inferatis cibos, et probate me, si non tantas pluvias effudero, ut cataractae coeli apertae esse credantur, et effundam vobis benedictionem usque ad abundantiam. Verbum effusionis nom
Abbreviated transcription (Latin):
iusfu ł largitiõe pͥncipũ. ł quoꝵdã potẽtũ aut
quadã inu̾asiõe. aut tirannica potestate retinu¬
etint.⁊ filiis uł heredib ss. ut aꝗb dã iã factum
audiuimꝰ quãĩ hereditaĩas reliquerit. nͥcrto res
dlĩ ammoniti apontifice agͥta ueritate reddideĩnt
ppetuo anathemate feriant᷑. Iniquũ em̃ eẽ cen¬
mꝰ. ut potius eustodescartaꝵ quã defensores
ir cdita ut p̃ceptũ ẽ iudicemur infia. sẽrio

Expanded text:
ius uel largitione principum uel quorundam potentum aut quadam inuasione aut tirannica potestate retinuerint et filiis uel heredibus suis, ut a quibusdam iam factum audiuimus, quasi hereditarias reliquerunt, nisi cito res dei admoniti a pontifice agnita ueritate reddiderint, perpetuo anathemate feriantur. Iniquum enim esse censemus ut potius custodes cartarum quam defensores rerum creditarum, ut preceptum est, iudicemur". Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut situilli decimam ñdedis. tu. addecĩma reuo¬
cens dibis immo militi. q nõius dare sacero¬
NBenefacẽ sẽꝑ ds patꝰ ⁊̃ s hoĩum malitia ꝓlubet᷑
decimestt eñ exdebito reqrũt̾ et ꝗcas dare no¬
luĩnt. ił ãstenas inuad̾t̃. et quanti pauꝑes in
locis suis uͥ ip̃e habitat illo decimas ñdante fa¬
me mortui fuint. tantoꝵ homiicidioꝵ reui

Expanded text:
 Si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceri; dabis impio militi quod novis dare sacer hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requiruntur, et qui eas dare noluerit res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus
Abbreviated transcription (Latin):
at aũt maliis officiis ꝑpeiꝰ studu utuitatẽ. cẽte̾ra¬
uõ peccã censuert płimi ⁊̃ ordinatioe pͥuan. Qđ
t̃i sidehis ñ fuit ꝯfessus. nec aliꝗb pot̾ maĩfeste cõ¬
uinci. huic ipsi dese potestas ẽ comitũda. Simi¬
lt̃ ⁊ cuaconus si in cod culpe gne fu̾it inuolutus
sese aͣministio cohibebit.  t̃ exc̃ocł ilerdensi S¬
ẜuietes altaĩosicarnis fragilitate d̾liq̃rĩt. ep̃iar¬

Expanded text:
 studii utilitatem. Nam cetera peccata censuerunt plurimi etiam ordinatione privari . Quod si de his non fuerit confessus, nec ab aliquibus potest manifeste convinci, huic ipsi de se potestas est committenda. Similiter et diaconus, si in eodem culpae genere fuerit involutus, sese a ministerio cohibebit. C. II. Deservientes altario si carnis fragilitate deliquerint, epi
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ mõachis liciat offitia ppłꝯcelebrare. peniten¬
tentiã dare. ⁊ baptrzare. Scđ̃o. sicontigerit
cos capellã ħre episcopau bnfitio an abeis sint in
uer sus eccłam p̾scribat. an⁊ moisteriũ ad u̾sus
eccłam p̃scribe possit. Quinto si capellasin
suo t̾ritorio edifficatas iure t̾ritorii sibi uendicaẽ
non iuditiaria sententia capellam illã irtepserit.
an cadat acausa ut eccła cui p̃sidet ñ ultͣ hãt ius
reposcendi. quod suus pastor illicite usur pauit.
eptimo qr̃. silaici capellam ulã tenebant. ut qb¬
dam monsẽ. ⁊ in manib albatis eam refutauĩnt.
abbas possit eam tenere. ¶ Quõd mõachi

Expanded text:
celebrare, poenitentiam dare et baptizare? Secundo, si contigerit eos capellas habere episcopali beneficio, an ab eis sint insadversus ecclesiam praescribat, an etiam monasterium adversus ecclesiam praescribere possit? Quinto, si capellam in suo territorio aedificatam jure territorii sibi vendicare  auctoritate, non judiciaria sententia capellam illam irrepserit, an cadat a causa, ut ecclesia, cui praesidet, non ultra habeat jus reposcendi quod suus pastor illicite usurpavit? Septimo quaeritur, si laici capellam illam tenebant ut quibusdam moris est et in manibus abbatis eam refutaverint,abbas possit eam tenere? QUAESTIO I
Abbreviated transcription (Latin):
astquam hostitꝰ impietas diuersaꝵ ciuitatum.
ita percatis facientib desolauit eccłas. ut recup¬
randi eas spes nullom᷑ pꝰ deficiente remanserit.
maiori ualde cura constringim̃ ne defũctis eaꝵ
sacdotib relicie plebis nullo pastoris mod amine
gribuante ꝑimina fid̾i hostis callidi rapinãt᷑
quod ib sit insidiis. huiꝰ gͦ tei sollicitudineͤ co¬
moniti. hocnt̃o sedit cordi consiliũ. ut uicimĩ¬

Expanded text:
stquam hostilis impietas diversarum civitatum ita peccatis facientibus desolavit Ecclesias, ut reparandi eas spes nulla populo deficiente remanserit, majori valde cura constringimur ne, defunctis earum sacerdotibus, reliquiae plebis nullo pastoris moderamine gubernatae per invia fidei hostis callidi rapiantur, quod absit, insidiis. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoniti, hoc nostro sedit cordi consilium, ut vicini
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam casu homicidiũ fac̃. qͣntũ ad legẽ reus
est. quantũ ad gram innocñs. sic iste sac̾dos. ꝗ furo¬
re homicidiũ fec̃. qñtũ ad culpã innocnsẽ. qͣntũ
ad suscepti muñis executionẽ reus ꝓbat hisita re
spondet᷑. Nonomĩa ꝗ̃ ordinandũ impedũt. or¬
dinatũ deiciũnt. ñ eñ pot̾ adsacdotiũ ꝓuehi. ꝙ
aliqñ insaniit. Ueꝵtm̃ si post sacerdotiũ furere
ceꝑit. ñ iõsac̾dotio carebit. nͥ forte nũꝗͣ ad sane¬
mtis offitiũ illũ redire ꝯtingat. sic̃ deepͥogg̃. scͥb

Expanded text:
disciplinam casu homicidium facit, quantum ad legem reus est, quantum ad gratiam innocens, sic iste sacerdos, qui furore homicidium fecit, quantum ad culpam innocens est, quantum ad suscepti muneris executionem, reus probatur. His itaque respondetur: non omnia que ordinandum impediunt, ordinatum deiiciuntaliquando insanivit. Veruntamen, si post sacerdotium furere coeperit, non ideo sacerdotio carebit, nisi forte nunquam ad sanm illum redire contingat. Sicut d
Abbreviated transcription (Latin):
sor factus ñ ẽ tuilla uob aĩmi molestia sit q s̃itis
uuddeam arissimũ Nbeo deistopoto ad illud
offitiũ hoĩes deinci. in quo hões modonullo que
amoãchis dõ ꝓmissa st̃ ualcant ad impleri. Om̃¬
iõa n ẽ illuis nibitus: istius osficii diuersitas
illic cm̃cies. orõ. lahor. manuũ. at hiccõꝵ cogni¬
uo. cꝯnuentiões. actꝰ publica litigia. ⁊ q̃cumq ut
eccłasti: a instituta. auł sipplicintiũ necessit il
insscit. faciat aũt dĩ ut talessint hnꝗ uł a nob
inistohaliitu nutͥ unt̃. ux inmõastiis c̃scuta:¬

Expanded text:
sor factus non est, nulla vobis animi molestia sit, quia vere satis amarissimum habeo de isto proposito ad illud officium homines deduci, in quo nullo modo quae a monachis Deo promissa sunt valeant adimpleri. Omnimoda enim est illius habitus et istius officii diversitas. Illic enim quies, oratio, labor manuum; at hic causarum cognitio, conventiones, actus, publica litigia, et quaecunque vel ecclesiastica instituta, vel supplicantium necessitas possit. Faciat autem Deus ut tales sint hi qui vel a nobis in isto habitu nutriuntur, vel in monasteriis crescun
Abbreviated transcription (Latin):
monachis agẽ licet. roboã filius salomonis ideo
ꝑdidit regnũ. ꝗa audire noluit pbros suos. Se¬
natum qͦ roãni habebãt. quoꝵ consilio cuncta
agebãt. ⁊ nos habemꝰ senatũ nr̃m cetũ pbrorum.¬
exire nefandissimo ausu p̃sumat. neꝙ penitñ¬

Expanded text:
monachis agere licet. Roboam filius Salomonis ideo perdidit regnum, quia audire noluit presbyteros suos. Senatum quoque Romani habebant, quorum consilio cuncta agebant, et nos habemus senatum nostrum, coetum prexire nefandissimo ausu praesumat, neque poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio reꝓbetur cõmunio ꝑcõcipienda ẽ. qm̃ma¬
li bonaministrando. setm ledũt. Etcerea fax accñ¬
sa s̃ quid detm̃tũ pr̃at. aliis uo lum̃ intenebris ad¬
ministrat. Et un aliis cõmodũ exhib. iñsibidis.¬
pendiũ ꝓbet Sumite gͦ ab om̃i sacerdote intrepi

Expanded text:
udicio reprobetur, communio percipienda est. Quoniam mali bona ministrando, se tantummodo laedunt. Et cerea fax accensa, sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris administrat; et unde aliis commodum exhibet, inde sibi dispendium praebet. Sumite igitur ab omni sacerdote intrepi
Abbreviated transcription (Latin):
ihi tetineant. Si cr̃ decime applofilus leui red¬
debant pminist̾io qͥa dõde seruebãt in taber
racło ofendo sacficia: holoc austa ꝓpło. patet
ouod: noãchi depͥis p̃dus. non mag̃ quã ilii sa¬
tum oblata. añquã inius eoꝵ ꝯueniret. baptis¬
ialib eccłiis sue ꝗb lbet aliis pͥmitias: deci¬

Expanded text:
sibi retineant. Si enim decimae a populo filiis Levi reddebantur pro ministerio, quo Domino deserviebantrendo sacrificia et holocausta pro populo, patet quod monachi de propriis praediis non magis quam alii sarum oblata, antequam in jus eorum venirent, baptismalibus ecclesiis sive quibuslibet aliis primitias et deci
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ pͣscũstis. ac siqua oꝑa uĩa mat̃ eccła desiduũt
nec elatiõe auida suscip̾iatis nec blandiente de sidi
ne portantes eũ ꝗuos regit. ꝗ dingit mites iniuditi
odocet mansuetos uias suas nec ur̃m otrũ netes¬
sit᷑atib eccłe p̃ponatis cui partutienti satulli boni
ministraẽ uellent. quomꝰ nasceremini ñ in ueni

Expanded text:
 finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidine portantes eum qui vos regit, qui dirigit mites in judicio, qui docet mansuetos vias suas . Nec vestrum otium necessitatibus Ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare vellent, quomodo nasceremini, non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
figura tenentib liceat p̃dicãc. baptizate com¬
munionẽ dac̃. ꝓpeccatõib orare. penitentiã
imponere. atꝑ peccata soluere timer
decorati potestatẽ habent ligandi ⁊ solurili.
me ꝰ zelomag̃ amaritudinis quã dilectionis
inflãmati asserentes monachos quiaͣ moriul
sunt et dõ uiuunt. sacerdotał officii poten¬
cia indignos. Neq perinentiã neq einitatem
largiri nec alisoluere posse ꝑsac̾dotał officudi¬
uinitus fibi inuict᷑a potestatẽ. s ominolibisit.¬

Expanded text:
figuram tenentibus liceat praedicare, baptizare, communionem dare, pro peccatoribus orare, poenitentiam imponere, atque peccata solvere. decorati potestatem habent ligandi et solvendi.quidem, zelo magis amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserentes monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotalis officii potentia indignos, neque poenitentiam, neque Christianitatem largiri, neque absolvere posse per sacerdotalis officii divinitus sibi injunct
Abbreviated transcription (Latin):
mutatus ꝓuĩtate ccͣ errorẽ edictũ ꝓposuit. ut qẽq¬
blasphemarent dm̃. sidrac misac ⁊ abdenago. in
int̃itũ irent. ⁊ domꝰ eoꝵ indispsionẽ. ⁊ ñ uultis ut¬
aliquid tale cͣc̃ uos iubeant imꝑtes xͥani cũ sciant¬
stata. iniquus idolatra:. Milites xͥani seruierũt
scebant nͥ illũ ꝗ incelo erat. qñ uolebat ut idola¬
coldrẽt. ut turficarent. p̃ponebũt illi dm̃. qñ. aũ
dicebat ꝓducite actiem. ite ccͣ illãgentẽ statim

Expanded text:
mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicblasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis,aliquid tale contra uos iubeant imperatores Christianstata, iniquus, idolatra? Milites christiani non scebant nisi illum, qui in caelo erat. Quando volebat, ut idolaolerent, ut turificarent, preponebant illi Deum, Quando autem dicebat: 'Producite aciem, it
Abbreviated transcription (Latin):
se. ꝗcũꝙ librũ iudicũ leg̾ ignorare ñ potĩt. Nõ
itaq abaccusatione remoueri posst̃. qͣs ⁊ udicis
ꝑsonã freqñt̃ gesisse ꝯstat. nec ulla scrie diumaꝵ
lege multa ꝑ mittebant᷑ q̃ hodie ꝑfectiõe gr̃e ab¬
olita sũt. Cũ enĩ muliẽib. ꝑmittẽnt᷑ ppͥ uidicare:

Expanded text:
 ignorare non potest. Non itaque ab accusatione removeri possunt quas etiam judicis personam frequenter gessisse constat, nec ulla serie divinarlege multa permittebantur, quae hodie perfectione gratiae abolita sunt. Quum enim mulieribus permitteretur populum judicare,
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas igͦrantie simił ẽ. Exutͣq enĩ q̃dam sunt
q̃ imputant᷑. q̃dã uõ q̃ ininime. Cecꝰ nãq si debi¬
tum suȩ uxori sec̃dens redde aliã pouuit. ñẽ reu̾
adult̾ii. Si aũt ludo. uł ex̾citatioe uiriũ ł uenati¬
õe iaculũ mittẽs. aliq̃ pimat. ꝗa ħ ab eo pẽnuꝰ de

Expanded text:
cecitas ignorantie similis est. Ex utraque enim quedam fiunt que imputantur, quedam vero que minime. Cecus namque, si debitum sue uxori se credens reddere alienam polluit, non est reus adulterii; si autem ludo vel exercitatione virium vel venatione ia
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a om̃ino uetiumꝰ ⁊ ꝑpͣuã denuo ꝯsuetudinẽ ne¬
quaꝗͣ usurpaĩ ꝑmisimꝰ. Memores ꝗadũ abraã
afiluis effr̃õ. ħ ẽ afilio seõr. sepulchrũ p̃tio adhu¬
mandũ corpꝰ ꝯiugis postularet p̃miũ accipere
renuit. ne sommnodu uidet᷑ decadauere conse

Expanded text:
am denuo consuetudinem nequaquam usurpari permisimus, memores, quia dum Abraham a filiis Ephron, hoc est a filiis Seor, sepulcri terram pretio ad humandum corpus conjugis postularet, praemium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavere conse
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑiꝰ dictũ ẽ cłicꝰ quacũq occasioẽ. uł deoĩ facui¬
tate ꝙpiã ꝓbatꝰ fuĩt abstulisse. uł forsitan dolo
aliquop̃sũpsisse. reus sacͥ legii ꝓlixiori anathe
ꝗadurũ ẽ. ut hui quos ꝯstat inseruitio dñi cum
prime sedis antistite desudasse. abhis ꝗ suaꝵ reꝵ
incubatoẽs. uł utilitatib seruientes. atꝙ uagã¬
tes fuisse noscunt᷑ despecti aliqͣtenus erucien¬

Expanded text:
ut superius dictum est clericus quaecunque occasione de omni facultate quippiam probatus fuerit abstulisse vel forsitan dolo aliquo suppressisse, reus sacrilegii prolixiori anathemquia durum est, ut hi, quos constat in servitio Domini cum primae sedis antistite desudasse, ab his, qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despecti aliquatenus crucien
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ ẽ. uid̾lic⁊ ũ ñ sibi stẽt corã iudice. s aliĩ. ali¬
is aũt corã iudice astitisse. ⁊ ꝓcis uidicẽ int̃ pellase
ñmillos sc̃oꝵ legimꝰ. hii aũt ñ sibi stant.s: pauꝑi¬
bus qͦꝵ necessitatib ꝓ fut᷑a repetũt. ⁊ ita ñ ꝓhibñ¬
tur stare corã iudice. Illud uõcugłii. Siqͥs abstu

Expanded text:
igendum est, videlicet ut non sibi stent coram iudice, sed aliis. Aliis autem coram iudice astitisse et pro eis iudicem interpellasse, nonnullos sanctorum legimus. Hi autem non sibi stant, sed pauperibus, quorum necessitatibus profutura repetunt et ita non prohibentur stare coram iudice. Illud vero Evangelii: si quis abstu
Abbreviated transcription (Latin):
posse. sane sũt ꝗdam ꝗͥ facẽ nͥ posst ut puta funosũ
tinpubes ꝗdoli capͥax ñẽ. Nãq hupati iniunam
solent ñ facẽ. Cũ eñĩ iniuria ex affectu m̃tis consitat.
ꝯseqns eit dice hos siuie pulsent siue ꝯuitiũ dicat.
⁊ si nesciat cui faciat. qr̃ siqui  ꝑ iõcũ ꝑcutiat. au
dũ certat iniuriaꝵ ñ tenet᷑. Sic lib̾um hõinem

Expanded text:
 possunt, ut puta furiosus et inpubes, qui doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹aetiamsi nesciat cui faciat.Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur.Si quis hominem
Abbreviated transcription (Latin):
onsane ꝗcꝗ ab inuito sumit inuiriose aufert̾. Nã
plerq nec mẽdico uolt̃ redđe honorẽ suũ nec oꝑ uõ
mercedẽ. nec tñ ħ ꝗ ab inuito accipiũt. ꝑiniuriã
accipũt. q̃ potius ꝑ iniuiriã ñ darent᷑. S. ñ iõ
debet iudex uende iustũ iuditiũ. aut testis uerũ
testimoiũ. ꝗa uendit aduocatꝰ iustũ pat̾ciñium
ad exam̃ adhibñt᷑. istierłlia parte consistut. Cum
aũt iulitia ⁊ testimoĩa q̃ nec iusta ⁊ uera uenden¬
da sũt iniqͣ falsa uendunt᷑ multo scełatiutiq pec¬
iqͣ iuditio dedit. uellec ꝗd repett̃ nͥtum t ł pud̾c

Expanded text:
on sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec qui ab inuitis accipiunt, per iniuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non ideo debet iudex uendere iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autem iudicia et testimonia, quae nec iusta et uera uendenda sunt, iniqua et falsa uenduntur, multo sceleratius utique peiniquo iudicio dedi
Abbreviated transcription (Latin):
eꝙ eñĩ si agris iniꝙ acꝑpc̃am inuasis itaquisqũ¬
tatur. ut exeoꝵ fructib largas helemosinas faE¬
ciat. iõ rapinã ustific̾at. neꝙ si alius ruri pat̾no
uł iuste quesito auarus incũbat. iõculp̃ãda ẽ ui¬
ris cuuł regła qͣ possessor legitimꝰ factꝰ ẽ. neꝙ tiran¬
nice factionis ꝑu̾sitas laudabił ent. si regia clem̃
testatis. si rex crdelitate trrãnica seuiat. Aliud
est nãꝙ inuista potestate iuste uelle uti et ali¬
ud c̃ iusta potestate in iuste uelle uti. I t̃ ambr.¬

Expanded text:
e enim si agris inique ac perperam inuasis ita quisque utatur, ut ex eorum fructibus largas elemosynas faciat, ideo rapinam iustificat; neque si alius ruri paterno uel iuste quaesito auarus incumbat, ideo culpanda est iuris ciuilis regula, qua possessor legitimus factus est; nec tyrannicae factionis peruersitas laudabilis erit, si regia clemeno regiae potestatis, si rex crudelitate tyrannica saeuiat. aliud est namque iniusta potestate iuste uelle uti, et aliud, est iusta potestate iniuste uti. ita
Abbreviated transcription (Latin):
andie dñicociꝰ cã sit uentilanda. Quinto. ans
neganti purgatio sit defenda. S ext̃o. anciꝰ con¬
fessio crutiatib sit ex torqñda. Septimoan absq
sinodali audientia. ep̃s ualeat sac̾dotẽ dãpnare.
ctauo sisponte ꝯ fessus aũ abalus ꝯuictꝰ fuit. quod¬

Expanded text:
an die dominico ejus causa sit ventilanda? Quinto, an sibi neganti purgatio sit deferenda? Sexto, an ejus confessio cruciatibus sit extorquenda? Septimo, an absque synodali audientia episcopus valeat sacerdotem damnare? Octavo, si sponte confessus aut ab aliis convictus fu
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃dicñs. Qllo cõꝗsitis honũ fieri potest
UIIsbetis aliꝗ demalo tacite in bonũ. ꝗñ habetis
demalo. nolite aquirẽ demalo. Estotubonus qui
cite abstulit. Noiẽ ⁊̃ mali ⁊ cura & sollicitudine
mortaliũ expͥmit᷑. d̾ malo gͦ bonũ facit quipau¬
ꝑib dispens .it. quodcũ labore ⁊ sollicitudine ac¬
quisiuit uixta illũ cugłi facite uob̾amicos de

Expanded text:
De male acquisitis bonum fieri potest. Quid habetis de malo, facite inde bonum. Qui non habetis de malo, nolite acquirere de malo. Esto bonus tu, cite abstulit. Nomine etiam mali cura et sollicitudo mortalium exprimitur. De malo ergo bonum facit qui pauperibus dispensat quod cum labore et sollicitudine acquisivit, juxta illud evangelii: Facite vobis amicos d
Abbreviated transcription (Latin):
liquos scimꝰ subito dem̃tes factos. ferro. fuste. lipi¬
dib morsib multos nocuisse. q̃sdã ⁊̃ occidisse. cap¬
tos aut̃ industria.⁊ uiditus oblatos. minime re.¬
os factos. eo q ñ uoluntate. s impellenti il ne scio
qͣ ħ gesserint. nescientes. Quõ cñi reus ꝯstituit᷑. qui

Expanded text:
liquos scimus subito dementes factos ferro, fuste, lapidibus, morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse. Captos autem industria et judiciis oblatos minime reos factos, eo quod non voluntate, sed, impellente vi nescio qua haec gesserint nescientes. Quomodo enim reus constituitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uillo exigeusurã cui nocẽ mito desidas cemus:
cui uire inferunt᷑ arma. huic legitime auferũt᷑
ñsit cͥm̃ occide. Siñ dimicat ferro ꝗ usuras fla¬
gitat. Sine gladio se dehoste ulciscit. ꝗ fuit usu¬
ranul exactor inimici. gͦ uͥius belli. ibi uisusu ̃
fenore ut usuris nec exquolib male acꝗsito aug̃¬

Expanded text:
illo exige usuram cui nocere merito desideras, cui jure inferuntur arma; huic legitime inferuntur non sit crimen occidere. Sine ferro dimicat qui usuram flagitat, sine gladio se de hoste ulciscitur qui fuerit usurarius exactor inimici. Ergo ubi jus belli, ibi etiam jfoenore vel usuris, nec ex quolibet male acquisito, Aug
Abbreviated transcription (Latin):
mina agitant᷑. Incminib siꝗdẽ accusatoꝵ.⁊ testi¬
um ula districtio obseruanda ẽ. q̃ incanonibus
continet᷑. nequi adꝓbationẽ domestic i assumant᷑.
riñisu. hesitatio ẽe ñ debeat. Sig̾ idẽ dłici idonei sũt
at assertionẽ cause illiꝰ. nullatenꝰ remoueant᷑. s sic̃

Expanded text:
mina agitantur in terminibus, siquidem actentorum et testium illa districtio observanda est que canonibus continetur, ne qui a probatione domestici assumantur; u hesitatio esse non deberet. Si ergo iidem clerici idonei sunt ab assertione cause, illius nullatenus repellantur; sed, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
stium examinatioinc̾minalib causis seruanda ẽ.
inciuilib aũt ñusq̃quaq. Incͥminali enĩcausa
n licet testẽ deꝓͥa domo ꝓduci. Inciuili aũt non
ułꝙ p̃latis eccłe licet. ¶Iñ pascał.ii. guidoni ar¬
chi ep̃o uienensi apłice sedis legato scribit dicñs¬

Expanded text:
stium examinatio in criminalibus causis servanda est; in civilibus autem non usquequaque. In criminati enim causa non licet testem de propria domo produci, in civili autem praelatis Ecclesiae licet. Unde Paschalis II. Guidoni, Archiep