comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse destatur. frequenter afflictus. ꝑiculis exgñ¬
tib. ꝑiculis ex genere. ꝑicłis afalsis fr̃ib. Qq
iterum dicit. Imitatores mei estote: sicut et ego
xp̃i. Cum gͥ nos falsi fr̃s appetitis: pauli magi¬
stri patientiam sub nris ꝑiculis imitam᷑. Ar̃o ꝵ.
Certe isti sunt falsi fr̃s. de quib alio loco idem
apłs ita conquenitur:timothez p̃dicans ger¬
manam sincentatem. Neminem in qͥt habeo
unammem: qui germane de uobis sollicit᷑
sit. Om̃s enim sua querunt. non quȩ iħu xp̃i.
Utiq de his loquebatur: qui tunc quando il¬
lam scribebat epłam cũ illo erant Non enim
om̃s qui erant ubicunq xp̃iani sua querebat̃:
non quȩ ihu xp̃i. Dehis gͦ ut dixi hȩc ingemu¬
it: quos eo tempore cum ista scriberet secũ ha¬
bebat. Quos enim alios tangit cum alibi dic̃
foris pugnȩ intus timores: nisi eos quos tanto
uehementius. qͣnto interius metuebat: Si gͦ

Expanded text:
se ipse testatur, frequenter afflictus periculis ex gense ipse testatur, frequenter afflictus periculis ex gentibus, periculis ex genere, periculis a falsis fratribus, quique iterum dicit: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. cum igitur nos falsi fratres appetitis, Pauli magistri patientiam sub uestris periculis imitamur. Augustinus respondit: Certe isti sunt falsi fratres, de quibus alio loco idem apostolus ita conqueritur, Timothei praedicans germanam sinceritatem: neminem, inquit, habeo unanimem, qui germane de uobis sollicitus sit; omnes enim sua quaerunt, non quae Iesu Christi. utique de his loquebatur, qui tunc quando illam scribebat epistulam cum illo erant; non enim omnes qui erant ubicumque christiani sua quaerebant, non quae Iesu Christi. de his ergo, ut dixi, haec ingemuit, quos eo tempore cum ista scriberet secum habebat. quos enim alios tangit, cum alibi dicit: foris pugnae, intus timores, nisi eos quos tanto uehementius quanto interius metuebat? si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uos implere meruistis. Aus̃ &. Possem ego
magis dicere omiseri traditores. si mͥ place¬
ret immo si iusticia suaderet omnib tiobis
obicere quorumdã fact̾a ur̃oꝵ. Quod gͦ adõs
uos ꝑtinet omiseri heretici: cȩtera iã uerba dua
ego dixerim. Scriptum ẽ enĩ. Oportet et here¬
ses ẽẽ: ut ꝓbati et manifesti fiant inter uos.
Implen gͦ scripturam sic oportuit. S in uob̃
hoc doleo: quod partes maliciȩ uos implere
meriustis. Petilianus dixit. Nobis autẽ dñs
innocentiamq mandauit. Quid eñ dicit:
Mandatum nouum do uobis: ut diligatis ĩ¬
uicem. quomͦ dilexi uos. Et in hoc scient om̃s
quia mei discipuli estis: si dilectionẽ habuen¬
uñs morib aliena. in sermonis ur̃i suꝑficiem
transferretis: quomodo uos ouina pelle degere¬
tis: Petilianus dixit. Paulus quoq apłs cum
ꝑsecutiones immensas ab omnib gentibus
pateretur. a falsis frĩb ꝑtulit grauiores. sicut

Expanded text:
vos implere meruistis. 166. AUG. respondit: Possem ego vos implere meruistis. 166. AUG. respondit: Possem ego magis dicere, O miseri traditores! si mihi placeret, imo si justitia suaderet, omnibus vobis obicere quorundam facta uestrorum. quod ergo ad omnes uos pertinet \'o miseri haeretici\', cetera iam uerba tua ego dixerim. scriptum est enim: oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter uos. impleri ergo scripturam sic oportuit, sed in uobis hoc doleo, quod partes malitiae uos implere meruistis. Petilianus dixit: Nobis autem domininnocentiamque mandauit, quid enim dicit? mandatum nouum do uobis, ut diligatis inuicem, quomodo dilexi uos, et: in hoc scient omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueriuestris moribus aliena in sermonis uestri superficiem transferretis, quomodo uos ouina pelle tegeretis? Petilianus dixit: Paulus quoque apostolus cum persecutiones immensas ab omnibus gentibus pateretur, a falsis fratribus pertulit grauiores, sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
uos omnib gentib ubi hȩc com pleca sunt cõ¬
municare non uultis: quomͦ estis oues huius
pastoris. cuius auditis uocib ñ solum non se¬
quimini. ucrum etiam repugnatis: Coues
quidem uos non ẽẽ hinc docemus. Esse autẽ
lupos: audite unde doceamꝰ. Iam enim qͥa
ubi sit ȩccłia uerbis ipsius apparet: manife¬
stum ẽ ubi sit ouile xp̃i. Abhoc gͦ ouili certis¬
simis uerbis dnĩ demonstrato & expresso.qu¬
cunq non dico ꝑfalsa. s qͦd manifestum ẽ
ꝑ incerta hominũ crimina oues segregãt. &¬
abunitatis atq caritatis uita ereptas &alie¬
natas necant: nonne ipsi sunt lupi rapaces:
At enim & ipsi dñm xp̃m laudant & p̃dicant.
hisunt ergo de quib ipse ait. Induti pellib
ouium: intus autẽ sunt lupi rapaces. Ex
fructib eorum cognoscetis eos. Ouina pellis
ẽ in xp̃i laudib: lupinus fructus in maledi
tores. Impleri quidẽ scripturam sic decuit.
S in uobis hoc doleo: quod partes maliciȩ

Expanded text:
uos omnibus gentibus ubi haec completa sunt communicare non uultis, quomodo estis oues huius pastoris, cuius auditis uocibus non solum non sequimini, uerum etiam repugnatis? et oues quidem uos non esse hinc docemus, esse autem lupos audite unde doceamus. iam enim quia ubi sit ecclesia uerbis ipsius apparet, manifestum est ubi sit ouile Christi. ab hoc igitur ouili certissimis uerbis domini demonstrato et expresso quicumque non dico per falsa, sed quod manifestum est per incerta hominum crimina oues segregab unitatis atque charitatis vita ereptas et alienatas necant, nonne ipsi sunt lupi rapaces? At enim et ipsi Dominum Christum laudant et praedicant. Hi sunt ergo de quibus ipse ait: Induti pellibus ovium, intus autem sunt lupi rapaces. Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Ovina pellis est in Christi laudibus, lupinus fructus in maledictores! impleri quidem Scripturam sic decuit; sed in vobis hoc doleo, quod partes malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quemadmodum spes eius ds̃ sit: pater
et filius & sp̃s sc̃s. non petrus. non paulus.
Quantominus donatus aut petilianus. P
ergo urm ẽ quod destruere metuimus. s xp̃i:
quod & insacrilegis ꝑse scm̃ ẽ. Nam uenientes
a uobis recipere non possumus. nisi qͦd ur̃m
ẽ destiuamus. Destruimus enim ꝑfidiam de¬
sertoris: non destiuimus caract̾erem impera¬
toris. Proinde tu ipse considera: & destrue qͦd
dixisti. Ergo inquis illoꝵ infec̾tos baptiro:
illi meos qͦd absit recipiunt baptiratos. Tu
enim non infectos baptitas: s ut tui eriori ᷤ
fraude inficias rebaptiras.Nos autem non
tuos recipimus baptiratos:s destruimus er¬
rorem tuum unde sunt tui. et suscipimꝰ xp̃i
baptismum: unde sunt baptitati. Itaq opor¬
tune abste in medio positum ẽ: quod absit.
Drristi enim. Illi meos quod absit recipiunt
baptiatos. Nam cum tu uelles intelligi qͦd
absit recipiunt timens ne tuos recipiamus: ẽgo

Expanded text:
uidete quemadmodum spes eius deus sit pater uidete quemadmodum spes eius deus sit pater et filius et spiritus sanctus, non Petrus, non Paulus, quanto minus Donatus aut Petilianus; non ergo uestrum est quod destruere metuimus, sed Christi, quod et in sacrilegis per se sanctum est. nam uenientes a uobis recipere non possumus, nisi quod uestrum est destruamus; destruimus enim perfidiam desertoris, non destruimus characterem imperatoris. proinde tu ipse considera et destrue quod dixisti. ego, inquis, illorum infectos baptizo, illi meos, quod absit, recipiunt baptizatos . tu enim non infectos baptizas, sed, ut tui erroris fraude inficias, rebaptizas. nos autem non tuos recipimus baptizatos, sed destruimus errorem tuum, unde sunt tui, et suscipimus Christi baptismum, unde sunt baptizati. itaque opportune abs te in medio positum est: quod absit. dixisti enim: illi meos, quod absit, recipiunt baptizatos. nam cum tu uelles intellegi quod absit recipiunt, timens ne tuos recipiamus, ego
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam meã. Illi autem in harena edificant:
sicut idem dñs dicit. Qui audit uerba mea:
non facit ea: similabo eum uiro stulto qui
edificat domum suã suꝑ harenam. S ne
putes eccłiam quȩ in petraẽ in una parte ẽẽ
terrarum. & non diffundi usq ad fines terrȩ:
audi eius uocem de psalmo gementis. inter
mala ꝑegrnationis suȩ. Ait enim. Afinib ter¬
re adte clamaui. dum angeretur cor meum in
petia exaltasti me. deduristi me quia factus es
spes mea turris fortitudinis afacie inimici.
Uidete quemadmodum afinib terrȩ clamat.
Non ẽ ergo in sola affrica. ut solis asfris.ep̃m
romã paucis montensib. et in hispaniã do¬
mui unius muliens ex affriea mittentib. Ui¬
dete. quemadinodum in petra exaltetur. fa
ergo in ea deputandi sunt om̃s qui edificans
in harena: id: qui audiunt uerba xp̃i & non
faciunt. qui tamen et apud nos et apud uos
habent & tradunt baptismi sacramentum.

Expanded text:
ecclesiam meam; illi autem in harena aedificant, ecclesiam meam; illi autem in harena aedificant, sicut idem dominus dicit: qui audit uerba mea et non facit ea, simulabo eum uiro stulto qui aedificat domum suam super harenam. sed ne putes ecclesiam quae in petra est in una parte esse terrarum et non diffundi usque ad fines terrae, audi eius uocem de psalmo gementis inter mala peregrinationis suae. ait enim: a finibus terrae ad te exclamaui, cura angeretur cor meum. in petra exaltasti me; deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici. uidete quemadmodum a finibus terrae clamat; non est ergo in sola Africa uel solis Afris, episcopum Romam paucis moutensibus et in Hispaniam domui unius mulieris ei Africa mittentibus. uidete quemadmodum in petra exaltetur; non ergo in ea deputandi sunt omnes qui aedificant in harena, id est qui audiunt uerba Christi et non faciunt; qui tamen et apud nos et apud uos habent et tradunt baptismi sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
recentius in animis legentium remaneret:bre¬
uiter respondeo.Sic apꝓbamus inhereticis
baptismum. non hereticoꝵ s xp̃i: sicut in for¬
nicatoribus immundis. lururiosis. ydolatris.
ueneficis. inimiciciarum retentorib. conten¬
tiosis. emulis. amimosis. dissensionum studi¬
osis. inuidis. ebriosis. commessatoribus ⁊his
Om̃s enim isti inter quos & heretici positi suñ.
sicut apłs dicit regnum di non possidebunt:¬
& ideo ad sinistram partem cum diabolo ꝑti¬
nebunt. Nec ideo putandi sunt eẽ in xp̃i cor¬
pore quod ẽ ȩccłia. quia sacramentorum eiꝰ
corporaliter participes fuint. Illa enim ⁊ in
talib sc̃a sunt. et eis indigne tract̾antib ⁊ su¬
mentib ad maius iudicium ualebunt. Ipsi
autem non sunt in illa ȩccłiȩ compage. quem in
menbris xp̃i ꝑ conexum. et contactum crescit ĩ
incrementum dĩ. Illa quippe eccłia in petra ẽ.
sicut dicit dñs. Sũꝑ hanc petram edificabo

Expanded text:
recentius in animis legentium remaneret, brerecentius in animis legentium remaneret, breuiter respondeo. sic approbamus in haereticis baptismum non haereticorum sed Christi, sicut in fornicatoribus, immundis, luxuriosis, idololatris, ueneficis, inimicitiarum retentoribus, contentiosis, ae mulis, animosis, dissensionum studiosis, inuidis, ebriosis, comesatoribus et his sti. omnes enim isti, inter quos et haeretici positi sunt, sicut apostolus dicit, regnum dei non possidebunt et ideo ad sinistram partem cum diabolo pertinebunt. nec ideo putandi sunt esse in Christi corpore, quod est ecclesia, quia sacramentorum eius corporaliter participes fiunt. illa enim et in talibus sancta sunt et eis indigne tractantibus et sumentibus ad maius iudicium ualebunt; ipsi autem non sunt in illa ecclesiae compage, quae in membris Christi per conexum et contactum crescit in incrementum dei. illa quippe ecclesia in petra est, sicut dominus dicit: super hanc petram aedificabo
Abbreviated transcription (Latin):
mͣlibet ea dixeris: non curo. Uera sunt hȩc:
et hoc ẽ quod catholica docet multum int̃¬
eẽ inter consentientes quib hȩc placent. et to¬
lerantes quib hȩc displicent. Illi enim pa¬
lea fiunt dum paleȩ secuntur sterilitatem: illi
triticum sunt expec̾tent ut segregentur.xp̃m
uentilatorem. Petilianus dix̃. Ulenite gͦ ad ec¬
cłiam populi: et aufugite traditores. si cum
hisdem non uultis ꝑire. Nam ut facile cognoᷤ¬
eatis quod cum ipsi sint rei de fide nr̃a optime
uidicent: ego illoꝵ infectos baptiro.illi meos
quod absit recipiunt baptizatos. Quȩ omni¬
nonon facerent:si inbaptismo nr̃o culpas ali¬
quas agnouissent. Uidete gͦ qͦd damus quam
scm̃ sit: quod destruere metuit sacrilegus in
multa iam diximus: & in hoc oꝑe et alibi. S
quia ita magnum firmamentum uanitatis
ur̃e inhac sententia ẽẽ arbitramini: ut adħ
tibi terminandam putares epłam. quo qͣsi

Expanded text:
s respondit: Quomodolibet ea dixeris, non curo; uera sunt haec, s respondit: Quomodolibet ea dixeris, non curo; uera sunt haec, et hoc est quod catholica docet, multum interesse inter consentientes quibus haec placent et tolerantes quibus haec displicent. illi enim palea fiunt, dum paleae sequuntur sterilitatem; illi triticum cum sint, expectent, ut segregentur, Christum uentilatorem. Petilianus dixit: Uenite ergo ad ecclesiam, populi, et aufugite traditores, si cum isdem perire non uultis. nam ut facile cognoscatis, quod, cum ipsi sint rei, de fide nostra optime iudicent, ego illorum infectos baptizo, illi meos, quod absit, recipiunt baptizatos. quae omnino non facerent, ni in baptismo nostro culpas aliquas agnouissent. uidete ergo quod damus quam sanctum sit, quod destruere metuit sacrilegus inimulta iam diximus et in hoc opere et alibi. sed quia ita magnum firmamentum uanitatis uestrae in hac sententia esse arbitramini, ut ad hoc tibi terminandam putares epistulam, quo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. & nescis quemadmodum dictum sit
ad timotheum: Apls cum seriberet: hoc mo¬
nebat eundem ipsum timotheum. Cui alio
loco dicit. Noli contempnere grãm quȩ in
te ẽ: quȩ tibi data ẽ ꝑimpositionẽ manuum
prb̃rii. Ee multis aliis doeumentis ostendit᷑
qͦd non erat laieus. Qͦd autem nit ne commu¬
niees peccatis alienis: consensu et placito in¬
telligi uoluit. Unde statim subiciens quomͦ id
agat: te ipsum inquit castum custodi. Neq
enim et ipse paulus communicabat peccatiᷤ
aliems: quia falsos fr̃s de quib gemit in
unitate corporali tolerabat: aut communea¬
uerunt furto et sceleri uide precessores erapli
quia cum eo iam dñi uenditore et a dño demon¬
strato sacroscãm cenã communicauerunt.
Detilianus dixit. Hac itemq sententia: ipse
apłs comparat conscientiȩ male consortes.
Et qui faciunt ea inquit. et qui consentiunt
talia facientib: digni sunt morte. AuoR. Qͦ

Expanded text:
tum est et nescis quemadmodum dictum sit. tum est et nescis quemadmodum dictum sit. ad Timotheum apostolus cum scriberet, hoc monebat eundem ipsum Timotheum, cui alio loco dicit: noli contemnere gratiam quae in te est, quae tibi data est per impositionem manuum presbyterii; et multis aliis documentis ostenditur quod non erat laicus. quod autem. ait: ne communices peccatis alienis, consensu et placito intellegi uoluit. unde statim subiciens quomodo id agat: te ipsum, inquit, castum custodi. neque enim et ipse Paulus communicabat peccatis alienis, quia falsos fratres de quibus gemit in unitate corporali tolerabat, aut communicauerunt furto et sceleri Iudae praecessores eius apostoli, quia cum eo iam domini uenditore et a domino demonstrato sacrosanctam cenam communicauerunt. Petilianus dixit: Hac itemque sententia ipse apostolus comparat conscientiae malae consortes: et qui faciunt ea, inquit, et qu\'i consentiunt talia facientibus digni sunt morte. Augustinu
Abbreviated transcription (Latin):
secreta cȩloꝵ. in illa ueriora sc̃a scõrum. adhuc
nobis hic positis ꝓ quib interpellat. Ideo dir̃
ꝓpħa. Si peccauerit populus orabit ꝓ eo sacer¬
dos. Si autem sacerdos peccauerit quis orabit
care non possit. ne indigeat orari ꝓ se. Et ideo ꝓ
apłis oratur a popłis: ꝓ illo autem sacerdote
apłorum magistro & dño non oratur:. Audi hoc
ioħem fatentem et docentem. Er̃s inquit hȩc
scribo uobis: ut non peccetis. Et si quis peccaue¬
rit: aduocatum habemꝰ apud patrem iħm xp̃m
iustum. ipse ẽ exoratio ꝓpeccatis nr̃is. Habemꝰ
dirit. peccatis nr̃is dixit. Disce humilitatem
ne eadas: immo ut aliquando surgas. Neq
enim ista dixisses: nisi cecidisses. Petilianus
dix̃. Ac ne se uindicet adelict̾o qui laicus ẽ.
hoc interdicto tenetur. Ne communices pec
ꝑsuꝑbiam. dum nonius communicare orb
terrȩ ꝑhumilitatem. Nam neq hoc laico dic̾¬

Expanded text:
secreta caelorum, in illa ueriora sancta sanctorum, adhuc secreta caelorum, in illa ueriora sancta sanctorum, adhuc nobis hic positis pro quibus interpellat. ideo dixit propheta: si peccauerit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccauerit, quis ora bit care non possit, ne indigeat orari pro se. Et ideo pro Apostolis oratur a populis : pro illo autem sacerdote Apostolorum magistro et Domino non oratur. Audi hoc Joannem fatentem, et dicentem: Fratres, inquit, haec scribo vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesum Christum iustum; ipse est exoratio pro peccatis nostris. \'habemus\' dixit, \'peccatis nostris\' dixit. disce humilitatem ne cadas, immo ut aliquando surgas; neque enim ista dixisses, nisi cecidisses. Petilianus dixit: Ac ne se uindicet a delicto qui laicus est, hoc interdicto tenetur: ne communices peccper superbiam, dum non uis communicare orbi terrae per humilitatem. nam neque hoc laico dic
Abbreviated transcription (Latin):
ris impenderet posse liberari. Uir gͦ iustissimꝰ
unus extrib memorabilib orat et dicit. cum
orarem et confiterer peccata mea. et peccata
popłi mei in conspect̾u dm̃ dĩ mei. & tu de diciᷤ
ẽẽ sine peccato. quia uidelicet sacerdos es. et si
peccauerit popłs oras ꝓeo. si autẽ tu peccaũis
quis ꝓ te orabit: Uere quia impietate tantȩ
arrogantiȩ indignum te prebes. ꝓ quo sac̃¬
dos ille interpellet. quem ꝓpħa his uerbis q̃
non intelligis uoluit intelligi. Iam enim ne
quis inquuat cur hoc dictum sit: quantũ dñs
donat expediat. Preparabat ds̃ animos homi¬
num ꝑ ꝓpħam. ut talem desiderarent sacer¬
dotem. ꝓ quo nullus posset orare: ipse figura¬
batur temporib primi popli & primi dempli
ubi omnia figurȩ nr̃ȩ fuerunt Ideo solus sũ¬
mus sacerdos intrabat in sc̃a scõrum ut orabẽt
ꝓpopło qui cum sacerdote in ipsa interiora scã
non introibat: sicut ille sacerdos intrauit in

Expanded text:
ris impenderet, posse liberari. uir ergo iustissimus ris impenderet, posse liberari. uir ergo iustissimus unus ex tribus memorabilibus orat et dicit: cum orarem et confiterer peccata mea et peccata populi mei in conspectu domini dei mei. et tu te dicis esse sine peccato, quia uidelicet sacerdos es, et si peccauerit populus, oras pro eo, si autem tu peccaueris, quis pro te orabit? uere, quia impietate tantae arrogantiae indignum te praebes pro quo sacerdos ille inter pellet. quem propheta his uerbis quae non intellegis uoluit intellegi. iam enim, ne quis inquirat cur hoc dictum sit, quantum dominus donat expediam. praeparabat deus animos hominum per prophetam, ut talem desiderarent sacerdotem pro quo nullus posset orare. ipse figurabatur temporibus primi populi et primi templi, ubi omnia figurae nostrae fuerunt. ideo solus summus sacerdos intrabat in sancta sanctorum, ut oraret pro populo, qui cum sacerdote in ipsa interiora sancta non introibat, sicut ille sacerdos intrauit in
Abbreviated transcription (Latin):
plebes haberetis: hortari debuisti. ut ꝓte ora¬
rent ne loquereris sicut non oportet. Tu iustior
iohanne euangłista qui ait. si dicerimus qͥa pec¬
catum non habemꝰ. nos ipsos decipimꝰ & ueri.¬
tas in nobis non ẽ: Tu postremo iustior. danie¬
le quẽ tu ipse inhac ipsa epła ita commemora¬
sti ut diceres. rex iustissimum danihelem ferinis
morsib ut putabat obiecit. Quod ille non pu¬
tauerat quandoquidem amicissimo animosiẽ
lec̾tionis circumstantia ꝓbat. dixit ipsi danieli.
Ds̃ tuus cui deserius assidue. ipse eripiet te. S
hinc iam multa diximꝰ. Nunc qͦd agitur. nem¬
pe iustissimꝰ erat danihel ñ testimonio tuo quã¬
quam hoc mͥ ad causam quam tecum ago suf¬
ficiat. s testimonio sp̃s dĩ. loquentis etiam per
erechielem: ubi tres eminentissimȩ iusticiȩ no¬
minauit. noe danihelem. & iob. quos dĩc̃ so¬
los a quadam uehementissima ira dĩ quȩ cȩte¬

Expanded text:
plebes haberetis, hortari debuisti ut pro te oraplebes haberetis, hortari debuisti ut pro te orarent, ne loquereris sicut non oportet. tu iustior Iohanne euangelista qui ait: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? tu postremo iustior Danihele, quem tu ipse in hac ipsa epistula ita commemorasti, ut diceres: rex iustissimum Danihelem ferinis morsibus, ut putabat, obiecit? quod ille non putauerat, quandoquidem amicissimo animo, sicut lectionis circumstantia probat, dixit ipsi Daniheli: deus tuus, cui deseruis assidue, ipse eripiet te. sed hinc iam multa diximus. nunc quod agitur, nempe iustissimus erat Danihel non testimonio tuo, quamquam hoc mihi ad causam quam tecum ago sufficiat, sed testimonio spiritus dei loquentis etiam per Ezechielem, ubi tres eminentissimae iustitiae nominauit Noe, Danihelem et Iob, quos dixit solos a quadam uehementissima ira dei, quae cete
Abbreviated transcription (Latin):
enim uos miseris plebib uenditatis cõme¬
morantes exꝓph̃a. si peccauerit popłs orabit
ꝓ eo sacerdos. si autem sacerdos peccauerit
quis orabit ꝓeo: ut uos sine peccato esse cre¬
dant. et peccata sua uñs orationib purgan¬
da committant. Magni homines uos: excel¬
si. celestes. diuini. nec iam homines. s angłi qͥ
ꝓplebib oratis. et ꝓ uobis plebes orare ñuultiᷤ
Tune iustior paulo: Tu ꝑfectior tanto apło qͥ
eoꝵ quos docebat orationib se commendabat:
Oratiom inquit instate. uigilantes in illa in gr̃a¬
rũ actione orãtes simul ⁊ꝓ nob̾ ut ds̃ aꝑiat nob̾
ostium uerbi ad loquendum mysterium xp̃i:
ꝓpt̃ quod et uinctus sum ut manifestem illud.
ita ut oportet me loqui. Exce oratur ꝓapło qͦd
fieri non uis ꝓ ep̃o. Uides ne quam sit ista diabo¬
lica suꝑbia: Oratur ꝓ aplõ: ut manifestet my¬
sterium xp̃i sicut oportet loqui. Proinde sipiaᷤ

Expanded text:
enim uos miseris plebibus uenditatis, commeenim uos miseris plebibus uenditatis, commemorantes ex propheta: si peccauerit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccauerit, quis orabit pro eo?, ut uos sine peccato esse credant et peccata sua uestris orationibus purganda committant. magni homines uos, excelsi, caelestes, diuini nec iam homines sed angeli, qui pro plebibus oratis et pro uobis plebes orare non uultis! tune iustior Paulo, tu perfectior tanto apostolo, qui eorum quos docebat orationibus se commendabat? orationi, inquit, instate, uigilantes in illa in gratiarum actione, orantessimul etpro nobisut deus aperiat nobis ostium uerbi ad loquendum mysterium Christi, pro pter quod et uinctus sum, utmanifestem illud ita ut oportet me loqui. ecce oratur pro apostolo, quod fieri non uis pro episcopo. uidesne quam sit ista diabolica superbia? oratur pro apostolo, ut manifestet mysterium Christi sicut oportet loqui. proinde si pias
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria bonorum ẽ Discerne ista. discerne. Dis¬
cerat de d̃s a parte donati: et in catholicam
reuocet. unde te illi cathecuminum abreptũ.
mortiferi honoris uinculo ligauerunt.Iam
ros hermon suꝑ montes syon quom libet ab¬
ste accipiatur. non estis in montib syon: qͥa
ñ estis in ciuitate suꝑ montem consticuta. q̃
ceitum sign ỹ hoc habet qͦd abscondi ñ pot̃
Nota ẽ ergo omnib gentib. Pars autẽ do¬
nati ignota ẽ plurib gentib. Non ẽ gͦ ipsa
Petiliantis dirit. ue gͥuobis qui uiolando qͦd
scm̃ ẽ. rescinditis unitatem.ꝓpħa dicente. Si
peccatoris disputaremꝰ unguere tibi frontem.
ut diceres si auderes utrum ipse peccator non
esses: ecce dixisti illud. O scelus. omonstrum.
quia enim de sacerdodem asseris.quid altud
ꝑhoc ꝓphicum destimontum. nͥ de omnino
sine peccato ẽẽ diristi: Nam si habes peccatũ
quis ꝓte orabit scđm intellectum tuum. Ita

Expanded text:
propria bonorum est. discerne ista, discerne; dispropria bonorum est. discerne ista, discerne; discernat te deus a parte Donati et in catholicam reuocet, unde te illi catechumenum abreptum mortiferi honoris uinculo ligauerunt. iam ros Hermon super montes Sion quomodolibet abs te accipiatur, non estis in montibus Sion, quia non estis in ciuitate super montem constituta, quae certum signum hoc habet quod abscondi non potest. nota est ergo omnibus gentibus; pars autem Donati ignota est pluribus gentibus, non est ergo ipsa. Petilianus dixit: Uae igitur uobis, qui uiolando quod sanctum est rescinditis unitatem, propheta dicente: si peccatoris disputaremus, ungere tibi frontem, ut diceres, si auderes, utrum ipse peccator non esses. ecce dixisti illud. o scelus, o monstrum! quia enim te sacerdotem asseris, quid aliud per hoc propheticum testimonium nisi te omnino sine peccato esse dixisti? nam si habes peccatum, quis pro te orabit secundum intellectum tuum? ita
Abbreviated transcription (Latin):
apud uos luxuriosi. nulli auari. nulli ꝑtinacit᷑
inimicicias exercentes. nulli condentiosi. emuli.
ammosi. dissensionib studentes. inuidi. ebrio¬
si commessationib uacantes. nulli ne apuduoᷤ
tales unguntur. et in his indus noti manifesti¬
q moruntur: Si nullos dicis qm̃ studio con¬
tentionis aꝑte mentiris: uide ne de talib ip¬
sesis. Si autem abhuiusmodi remotus es ñ
corporis separatione. s uitȩ dissimilitudine:⁊
tales turbas cucum altaria ur̃a gemens conspi¬
cis. quid dicemus quia oleo sco uncti sunt. ⁊ sic̃
apłs liquida ueritate confirmat. regnum dĩ ñ
possidebunt: Nunquid barbȩ aaron. et ore
uestimenti eius sacrilega iniuria facienda est.
ut ibi eosponendos arbitremur: Absit. Discer¬
ne gͦ uisibile scm̃ sacramentum qͦd ẽẽ et in bo¬
nis ⁊ in malis potest. illis ad premium. illis ad
iudicium. ab inuisibili unctione caritatis q̃

Expanded text:
apud uos luxuriosi, nulli auari, nulli pertinaciter apud uos luxuriosi, nulli auari, nulli pertinaciter inimicitias exercentes, nulli contentiosi, aemuli, animosi, dissensionibus studentes, inuidi, ebriosi, comesationibus uacantes? nulline apud uos tales unguntur et in his uitiis noti manifestique moriuntur? si nullos dicis, quoniam studio contentionis aperte mentiris, uide ne de talibus ipse sis. si autem ab huiusmodi remotus es non corporis separatione, sed uitae dissimilitudine, et tales turbas circum altaria uestra gemens conspicis, quid dicemus, quia oleo sancto uncti sunt 30 et, sicut apostolus liquida ueritate confirmat, regnum dei non possidebunt? numquid barbae Aaron et orae uestimenti eius sacrilega iniuria facienda est, ut ibi eos ponendos arbitremur? absit. discerne ergo uisibile sanctum sacramentum, quod esse et in bonis et in malis potest, illis ad praemium illis ad iudicium, ab inuisibili unctione caritatis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uitam consumentib et regnum cȩlorum ñ pos¬
sessuris. et ideo nec ad barbam aaron nec ad orã
uestimenti eius. nec ad ullam contertionẽ uestis
sacerdotalis ꝑtinentib. Ubi enĩ positurus es quȩ
apłs enumerat manifesta oꝑa carnis: Quȩ sins
inquit. fornicationes. immundiciȩ. luxuriȩ. ydo¬
lorum seruitꝰ. ueneficia. immiciciȩ. contentioneᷤ.
emulationes. animositates. dissensiones. Here
ses. inuidiȩ. ebrietates. commessationes ⁊ his
similia. quȩ predico uob̃ sic̃ predixi. qm̃ qͥ
talia agunt. regnum di non possidebunt. Se¬
questro fornicationes quȩ latenter admittunt᷑
Immundicias interpretare ut uolueris. Seque¬
stro et ipsas. Illic ponamꝰ & ueneficia: quia ne¬
mo ẽ palam confector datorq uenenorum.
Sequestro et hereses: quia et hoc uultis. Idoloꝵ
seruitutẽ nescio utrum debeam sequestrare:
quandoquidem apłs ibi ponit auariciã quȩ
publice insanit. his gͦ sequestratis. nulli ne

Expanded text:
uitam consumentibus et regnum caelorum non posuitam consumentibus et regnum caelorum non possessuris et ideo nec ad barbam Aaron nec ad oram uestimenti eius nec ad ullam contextionem uestis sacerdotalis pertinentibus? ubi enim positurus es quae apostolus enumerat manifesta opera carnis: quae sunt, inquit, fornicationes, immunditiae, luxuriae, idolorum seruitus, ueneficia, inimicitiae, con- tentiones, aemulationecomesationes et his similia; quae praedico uobis sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt? sequestro fornicationes, quae latenter admittuntur; immunditias interpretare ut uolueris, sequestro et ipsas; illic ponamus et ueneficia, quia nemo est palam confector datorque uenenorum; sequestro et haereses, quia hoc uultis; idolorum seruitutem nescio utrum debeam sequestrare, quandoquidem apostolus ibi ponit auaritiam quae publice insanit. his ergo sequestratis nulline
Abbreviated transcription (Latin):
erant illis omnia communia: et distribuebat᷑
unicuiq sicut cuiq opus erat. et erat illis am¬
ma una. et corunum in dm. Pempe ita scͥptũ
eẽ cognoscis. Agnosce gͦ bonũ nocundũ fr̃s ha¬
bitantes inunum: agnosce barbam aaron.agno¬
sce oram uestimenti spũalis. Int̾roga ipsam scri.¬
pturam ubi ceperint ista fieri: inuenies in ihrłm.
De hac ora uestis ꝑ om̃s gentes unitas dota conte¬
critur: hac intrauit caput in uestem. ut indue¬
retur xp̃c uarietate orbis terrarum. quia in hac
ora uestimenti: apparuit uarietas ipsa linguaꝵ.
Cur gͦ ipsi capiti unde illud unitatis descendit un¬
guentum. id÷ amoris fraglantia sp̃ualis cur in¬
quam ipsi capiti resistis. testanti & dicenti. pre¬
& in hoc unguento sacramentũ chrismatis uult in¬
terpretari. Quod quidem in genere uisibilium si¬
gnaculorum sacro scm̃ ẽ sicut ipse baptismꝰ: s po¬
cest eẽ et in hominib pessimis. in oꝑib earnis

Expanded text:
erant eis omnia communia, et distribuebatur erant eis omnia communia, et distribuebatur unicuique sicut cuique opus erat, et erat illis anima una et cor unum in deum. nempe ita scriptum esse cognoscis. agnosce ergo bonum et iucundum fratres habitantes in unum, agnosce barbam Aaron, agnosce oram uestimenti spiritalis. interroga ipsam scripturam, ubi coeperint ista fieri; inuenies in Hierusalem. de hac ora uestis per omnes gentes unitas tota contexitur. hac intrauit caput in uestem, ut indueretur Christus uarietate orbis terrarum, quia in hac ora uestimenti apparuit uarietas ipsa linguarum. cur ergo ipsi capiti, unde illud unitatis descendit unguentum, id est amoris fragrantia spiritalis, cur, inquam, ipsi capiti resistitis testanti et dicenti: praeHierusalem, et in hoc unguento sacramentum chrismatis uultis interpretari, quod quidem in genere uisibilium signaculorum sacrosanctum est sicut ipse baptismus, sed potest esse et in hominibus pessimis in operibus carnis
Abbreviated transcription (Latin):
idest scĩficatio spũalis. Ora uestimenti hȩc dat᷑
intelligi quȩ in capite uestimenti ẽ. qu a uesti¬
entis caput ingreditur. F hanc significant᷑ per¬
fecti fideles in eccłia. In ora nanq ꝑfectio est.
Et utiq meministi dictum ẽẽ cuidam diuit
Si uis ẽẽ ꝑfectus: uade uende omnia quȩ pos¬
sides et da pauꝑib & habebis thesaurum in
cęlis: & ueni sequere me. Tristis quidẽ ille disceᷤˢ¬
sit. neglector ꝑfectionis: elector defectionis. S
nunquid ideo defuerunt in quos unitatis ungu¬
entum tali rerum terrenarũ dimissione ꝑfecto ᷤ.
tanqͣm in oram uestimenti a capite descendẽt:
Nam exceptis apłis & qui cum eis erant p̃po¬
sitis atq doctorib quos eminentiores & forti¬
ores in barba intelligimꝰ. lege in
actib apłorum & uide qͥ rerum
suarum uenditarum precia ad pedes apłorum
ponebant & nemo dicebat aliquid ꝓprium s

Expanded text:
id est sanctificatio spiritalis. ora uestimenti haec datur id est sanctificatio spiritalis. ora uestimenti haec datur intellegi quae in capite uestimenti est, qua uestientis caput ingreditur. per hanc significantur perfecti fideles in ecclesia; in ora namque perfectio est. et utique meministi dictum esse cuidam diuiti: si uis esse perfectus, uade uende omnia quae possides et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelis, et ueni sequere me. tristis quidem ille discessit neglector perfectionis, elector defectionis. sed numquid ideo defuerunt, in quos unitatis unguentum tali rerum terrenarum dimissione perfectos tamquam in oram uestimenti a capite descenderet? nam exceptis apostolis et qui cum eis erant praepositis atque doctoribus, quos eminentiores et fortiores in barba intellegimus, lege in Actibus apostolorum et uide, qui rerum suarum uenditarum pretia ad pedes apostolorum ponebant, et nemo dicebat aliquid proprium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in montẽ syon. Qm̃ ibi mandauit dñs benedic¬
dionem et uitam usq in scłm. Sic inquit un¬
gitur unitas: sicut uncti sunt sacerdotes. Aũoꝵ
Uerum dicis. Nam illud sacerdotium in figura
corporis xp̃i habebat unct̾ionem. qͦd unitatiᷤ cõ¬
page fit saluum. Nam et ipse xp̃e a crismate
appellat᷑: id÷ ab unctione. Hunc hebrei dicuq̃
messyam. qͦd uerbũ punice lingue consonũ ẽ:
sicut alia hebrea ꝑ multa ⁊ pene omnia. Qͥd
ẽ gͦ in illo sacerdotio caput. quid barba. qtuid
ora uestimenti: Qͣntum donat dñs ut intel¬
ligam. caput est ipse saluator corꝑis. de qͦ apł̃s
dicit. Et ipse ẽ caput corꝑis exccłie. ꝑ barbã non
in congruc fortitudo intelligitur. Ergo ad eos
qui sunt fortes in ȩccłia eius. et adherent oriei
ut sine timore predicent ueritatem ab ipsoxͦ
tanquam a capite scm̃ descendit unguentum:

Expanded text:
super montes Sion. quoniam ibi mandauit dominus benedicsuper montes Sion. quoniam ibi mandauit dominus benedictionem et uitam usque in saeculum. sic, inquit, ungitur unitas, sicut uncti sunt sacerdotes. Augustinus respondit: Uerum dicis. nam illud sacerdotium in figura corporis Christi habebat unctionem, quod unitatis compage fit saluum. nam et ipse Christus a chrismate appellatur, id est ab unctione. hunc Hebraei dicunt Messiam, quod uerbum Punicae linguae consonum est, sicut alia Hebraea permulta et paene omnia. quid est ergo in illo sacerdotio caput, quid barba, quid ora uestimenti? quantum donat dominus ut intellegam, caput est ipse saluator corporis, de quo apostolus dicit: et ipse est caput corporis ecclesiae. per barbam non incongrue fortitudo intellegitur. ergo ad eos qui sunt fortes in ecclesia eius et adhaerent ori eius, ut sine timore praedicent ueritatem, ab ipso Christo tamquam a capite sanctum descendit unguentum,
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ capita osculantur. de quoꝵ capitib ꝑ eoꝵ
intellectum tam male iudicatis: Saltem ꝓ¬
dite illis. et admonete ut sanentur.An uob̃
potius caput sanandum ẽ ita delirantibus:
Quid gͦ inquies dixit dauid: Quid me inder¬
rogas: Ipsum interroga. suꝑiore uersu tib
respondet. Emendabit me inquit iustus in
misedia & arguet me. oleum autem peccatoris
ñ impinguabit caput meum. Quid planius:
Quid aꝑtius: Malo me inquit misericordi ob¬
iurgatione sanari quam blanda adulatione
tanquã mͥ caput unguatur decipiatq ꝑu̾ti.
Sub alis uerbis ipsa sententia ẽ alibi scͥptura¬
rum. Meliora funt uulnera amici: quam uolun¬
tana oscula inimiei. Petilianus dixit. Unguen¬
tum uͦ concordiȩ. sic in fr̃ib laudat. Ecce quã
bonum et quam iocundum: habitare fr̃s i
unum. Tanqͣm unguentum in capite qͦd descen¬
dit in barbam aaron. qͦd descendit in oram ue
stimenti eius. sicut ros hermon qͦd descendit

Expanded text:
vobis capita osculantur, de quorum capitibus per hunc vobis capita osculantur, de quorum capitibus per hunc intellectum tam male judicatis? Saltem prodite illos, et admonete ut sanentur. An vobis potius caput sanandum est ita delirantibus? Quid ergo, inquies, dixit David? Quid me interrogas? Ipsum interroga; superiore versu tibi respondet: Emendabit, inquit, me justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput meum . Quid planius? Quid aiurgatione sanari quam blanda adulatione, tamquam mihi caput ungatur, decipi atque peruerti. sub aliis uerbis ipsa sententia est alibi scripturarum: meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. Petilianus dixit: Unguentum uero concordiae sic in fratribus laudat: ecce quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum. tamquam unguentum in capite, quod descendit in barbstimenti eius; sicut ros Hermon, quod descendit
Abbreviated transcription (Latin):
qua dñs orare discipłos docuit᷑ unde aliã di¬
dicisti ꝓmaiorib meritis tuis excedentẽ me¬
rita apłorum: Si autem sic oras ut ille ma¬
gister docere dignatus ẽ. quomͦ dicis dimidte
nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is: Neq enim de ulis pecc̃is
hoc petimus: quȩ nobis in baptismo dimiᷤ¬
sa sunt. Ego ista uerba orationis: aut non te
ꝑmittunt ẽẽ di dep̃catorem. aut aꝑiunt
peccatorẽ. E ant nunc: et osculentur tͥ cap̃
qui abste baptiratisunt : Quoꝵ capita oleo
tuo ꝑierunt. S tu uide qͥdsis: uł qͥd de de
sentias. Itane uͦ optatus quem pagani. tudes.
torem. ꝓditorem. oppressorem. separatorem.
& illius quem quidam ur̃m eius dirit comi¬
dem dm̃. non amicum. non clientem. s fatel¬
lidem elamant. non fuit uł qualiscunq
peccator: Quid gͦ facient. quib unxit ea¬
pita reus criminis capitalis: Nonne ⁊ ipsi

Expanded text:
qua Dominus orare discipulos docuit, unde aliam diqua Dominus orare discipulos docuit, unde aliam didicisti pro majoribus meritis tuis excedentem merita Apostolorum? Si autem sic oras, ut ille magister docere dignatus est, quomodo dicis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Neque enim de illis peccatis hoc petimus, quae nobis in Baptismo dimissa sunt. Ergo ista verba orationis aut non te permittunt esse Dei deprecatorem, aut aperiunt peccatorem. Eant nunc, et osculentur tibi caput qui abs te baptizati sunt, quorum capita oleo tuo perierunt. Sed tu vide quid sis, vel quid de te sentias. Itane vero Optatus, quem Pagani, Judaei,torem, proditorem, oppressorem, separatorem, et illius quem quidam vestrum ejus dixit Comitem Deum, non amicum, non clientem, sed satellitem clamant, non fuit vel qualiscumque peccator? Quid ergo facient, quibus unxit capita reus criminis capitalis? Nonne et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
apłs moni crratura quȩ sub cȩlo ẽ: ex ꝑsona
orbis terix de quo idem dauid cuius uerba
non intelligis dicit. confirmauit orbem terrȩ
qui non commouebitur. quẽ tu peccatis alie¬
nis non commotum. s omnino ꝑisse con¬
tendis: ex illius ergo ꝑsona respondeo. E goñ
ꝑsequor innocentem. Dauid autem oleũ pec¬
eatoris dixit: non dixit traditoris. Non thu¬
rificatoris. non ꝑsecutoris: s peccatoris. Quid
gͦ facturus es scđm intellectum tuum : uide
primum. utrum non sis ipse peccator. Nolo
mͥ dicas non sum traditor. non sum thurifiea¬
tor. non sum ꝑsecutor. Nec ego quidem si dño
placet aliquid horum sum: nec orbis derrȩ qͥ
non commouebitur. S dic si audes. Non sum
peccator. Ille quippe ait. oleum peccatoris.
Quicquid enim inte uł leuis peceati fu̾it in¬
uentum. unde ostendis non ꝑtinere ad id qͦd
dictum ẽ. oleum peccatoris: Quero enim utrũ
ores oratione dnĩca. Si enĩ ñ oras ea oratione

Expanded text:
mni creatura quae sub coelo est : ex persona orbis terrae, de quo idem David, cujus verba non intelligis, dicit, Confirmavit orbem terrae, qui non commovebitur ; quem tu peccatis alienis non commotum esse, sed omnino periisse contendis: ex illius ergo persona respondeo, Ego non persequor innocentem. David autem, oleum peccatoris dixit: non dixit, traditoris; non, thurificatoris; non, persecutoris; sed, peccatoris. Quid ergo facturus es secundum intellectum tuum? Vide primum, utrum non sis ipse peccator. Nolo mihi dicas, Non sum traditor, non sum thurificator, non sum persecutor. Nec ego quidem si Domino placet, aliquid horum sum; nec orbis terrae qui non commovebitur. Sed dic, si audes, Non sum peccator. Ille quippe ait, oleum peccatoris. Quidquid enim in te vel levis peccati fuerit inventum, unde ostendis non pertinere ad id quod dictum est, oleum peccatoris? Quaero enim utrum ores oratione dominica? Si enim non oras ea oratione,
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt: & secuntur me. Multȩ sunt de diu̾¬
sis reb uoces dñi. Uerum exempli gr̃a si quis¬
piam dubitaret utrum in corpore idem dñs
resurrexerit & recitarent᷑ et uerba dicentis.
palpate & uidete. quia sp̃s carnem &ossa ñ
habet sicut me uidetis habere. si et his auditiᷤ
ad credendum resuscitatum corpꝰ eius nollet
acquiescere.non utiq inter oues dm̃ deputa¬
retur quia uocem eius auditam ñ sequebatur.
sic & nunc qm̃ questio ẽ inter nos ubi sit eccłia
cum ex ipso ȩuuangłii loco ubi post resurrec¬
tionẽ suũ corpꝰ ⁊̃ palpandũ dubitantib p̃buit.
disputantib consequentia uerba recitamꝰ.
ubi futuram ȩccłiȩ latitudinem demonstrauit
dicens. qm̃ sic scriptum ẽ. & sic oportebat ap̃m
pati & resurgere tercia die: & predicare in no

Expanded text:
audiunt, et sequuntur me. multae sunt de diueaudiunt, et sequuntur me. multae sunt de diuersis rebus uoces domini. uerum exempli gratia, si quispiam dubitaret utrum in cresurrexerit, et recitarentur ejus verba dicentis, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere; si et his auditis ad credendum resuscitatum corpus ejus nollet acquiescere, non utique inter oves Domini deputaretur, quia vocem ejus auditam non sequebatur: sic et nunc, quoniam quaestio est inter nos, ubi sit Ecclesia, cum ex ipso Evangelii loco, ubi post resurrectionem suum corpus etiam palpandum dubitantibus praebuit, consequentia verba recitamus, ubi futuram Ecclesiae latitudinem demonstravit, dicens: Quoniam sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere t
Abbreviated transcription (Latin):
uauit: quare uos ꝓpter eos quos istis siue iu¬
ste siue iniuste comparatis. cathedrã apłicã
blasphematis: Pecilianus dicit. S nos qͥa¬
nos ista non derrent. Qͦd enim estis malefac¬
turi: a dño xp̃o habemus ante mandatum.
Mitto inquit uos. sicut oues in medio lupoꝵ.
Tupinam rabiem uos impletis. qui ñ aliter
ȩccłiis insidias facitis aut paratis. qͣm lupi
ouilib inhiantes. ꝑnicie semꝑ atq impetu
suffectis sanguine faticib iram anhelantem
sententiam: s nollem istis uerbis. Nimis
inepta. uł potius insana sunt. Illud autem
opus erat. ut certis aliquib documentis ñ
uanissimis maledictis nos lupos ẽẽ ostendere¬
tis: uos audem oues. Nam cum et ego dixe¬
ro nos sumus oues uos lupi autẽ: ideo ne pu¬
tas interẽe aliquid.quia tu illa uerbis tur¬
gidis dicis: sed attende ut ego ꝓbem quod
dico. Nempe dñs quod uelis nolis nosti: ait
in euangłio. Quȩ sunt oues meȩ uocem meã

Expanded text:
uauit, quare uos propter eos, quos istis siue iuuauit, quare uos propter eos, quos istis siue iuste siue iniuste comparatis, cathedram apostolicam blasphematis? Petilianus dixit: Sed nos christianos ista non terrent. quod enim estis male facturi, a domino Christo habemus ante mandatum. mitto, inquit, uos sicut oues in medio luporum. lupinam rabiem uos implestis, qui non aliter ecclesiis insidias facitis aut paratis, quam lupi ouilibus inhiantes pernicie semper atque impetu, suffectis sanguine faucibus, iram anhelantem sen tentiam, sed nollem istis uerbis; nimis inepta uel potius insana sunt. illud autem opus erat, ut certis aliquibus documentis, non uanissimis maledictis nos lupos esse ostenderetis?, nos autem oues. nam cum et ego dixero: nos sumus oues, uos autem lupi, ideone putas interesse aliquid, quia tu illa uerbis turgidis dicis? sed attende, ut ego probem quod dico. nempe dominus, quod uelis nolis nosti, ait in euangelio: quae sunt oues meae uocem meam
Abbreviated transcription (Latin):
te. Aũs R. Dic michi. utrum aliquid dixeris.
qͦd in uos uicissim ore maledico & contumelio¬
so sumliter dici non possit. S ex suꝑiorib qͤ
ame dicta sunt inueniet qui uoluerit hec in
uos. non ꝑ uana conuicia. s ꝑ uera testimonia
posse dici. Ueruntamen quia exoccasione pre¬
termittendum ẽnon. certe antiquus popłs
di cirtumcisionem ꝓbaptismo habebat.Ero
ergo si quem fecissent isti. in quos tanta dñr
pharisei ꝓselitum. qui si eos unitaretur: sic̃
dictum ẽ filius gehennȩ fuisset duplo quã
illi. utrum si corrigeretur & uellet imitari syme¬
onem. rachariam. nathanaelem. iterum abeiᷤ
circumcidendus iudicaretur. Ed si ridiculũ ẽ
dicere quamuis more atq ore uaniloquo tali¬
bus nos comparetis. quare nos post baptiza¬
tis: qͦd si uos tales estis: quanto nos ueri ⁊ me¬
lius post uos non baptiramꝰ. sic̃ nec illi quos¬
quos nominaui. post pessimos phariseos
cutumcidi debebant: Deinde cum tales sede¬
rint cathedra moysi cui dñs honorem ser¬

Expanded text:
t: Dic mihi utrum aliquid dixeris, quod in uos uicissim ore maledico et contumelioso similiter dici non possit. sed ex superioribus quae a me dicta sunt inueniet qui uoluerit haec in uos non per uana conuicia, sed per uera testimonia posse dici. uerumtamen quia ex occasione praetermittendum non est, certe antiquus populus dei circumcisionem pro baptismo habebat. quaero ergo, si quem fecissent isti in quos tanta dicuntur Pharisaei proselytum, qui si eos imitaretur, Sicut dictum est, filius gehennae fuisset duplo quam illi, utrum, si corrigeretur et uellet imitari Simeonem Zachariam Nathanahelem, iterum ab eis circumcidendus iudicaretur. quod si ridiculum est dicere, quamuis more atque ore uaniloquo talibus nos comparetis, quare post nos baptizatis? quodsi uos tales estis, quanto nos uerius et melius post uos non baptizamus, sicut nec illi quos nominaui post pessimos Pharisaeos circumcidi debebant! deinde cum tales sederint cathedram Moysi cui dominus honorem ser
Abbreviated transcription (Latin):
in lege et ꝓpħis et psalmis de dnõ. Ecce qͦd
de se et de eccłia ipse dñs aꝑuit: se ostendens.
illam ꝓmittens. Uos autem his tam manife¬
stis testimoniis resistentes. et ea quia delere
ñ potestis deprauare conantes. qͥd faceretis
si inueneritis membra ꝓpħarum. qui sic
seuitis in eloquia ꝓpħarum. ut nec dnm̃ au¬
diatis impletorem. manifestatorem. exposi¬
torem ꝓpħarum:Nam quantum potestis
etiam ipsum ceditis: quando et ipsi ñ cedi¬
tis. Petił dixit. De uobis quoq dauid ꝑsecu¬
toribus hȩc dicit Sepulchrum patens ẽ guit᷑
eoꝵ. linguis suis dolose agebant: uenenũ
aspidum sub labiis eoꝵ. Quoꝵ os maledi

Expanded text:
in lege et prophetis et psalmis de domino; ecce quod in lege et prophetis et psalmis de domino; ecce quod de se et de ecclesia ipse dominus aperuit se ostendens, illam promittens. uos autem his tam manifestis testimoniis resistentes et ea, quia delere non potestis, deprauare conantes quid faceretis, si inueniretis membra prophetarum, qui sic saeuitis in eloquia prophetarum, ut nec dominum audiatis impletorem manifestatorem expositorem prophetarum? nam quantum potestis, etiam ipsum caeditis, quando et ipsi non ceditis. Petilianus dixit: De uobis quoque Dauid in persecutores haec dicit: sepulchrum patens est guttur eorum; linguis suis dolose agebant; uenenum aspidum sub labiis eorum quorum os maled
Abbreviated transcription (Latin):
sinon sunt istȩ ꝑsecutiones ꝓpħarum. qͥa
non fiunt ferro s uerbo: quȩ fuit causa ut
diuinitus diceretur. filii hominum dentes
eoꝵ arma et sagitȩ et lingua eoꝵ gladius
acutus: S quando colligam exꝓpħis omĩ¬
b omnia testimonia ȩccłiȩ toto orbe diffusȩ
quȩ omnia contradicendo interficere et ex¬
tinguere conamini: S ligati estis. quia in
omnem tram exiit sonus eoꝵ. et infines or¬
bis trȩ uerba eorum. Ueruntam̃ unum il¬
lud cõmemorabo ex ore dni: qui testis est
testium. Oportebat inquit impleri omnia.
quȩ scripta sunt in lege et ꝓpħis et psalmis.
de me. Quȩ sunt hece Ipse indicet Tunc ape¬
ruit illis sensum inquit: ut intelligerent
scripturas. Et dixit eis: qm̃ sic scriptum est.
et sic oportebat xp̃mpati. et resurgere amor
tuis. et p̃dicari in nomine eius penitentiam
et remissionem peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes. in¬
cipientib abierłm. Ecce quod seriptum ẽ

Expanded text:
si non sunt istae persecutiones prophetarum, quia si non sunt istae persecutiones prophetarum, quia non fiunt ferro sed uerbo, quae fuit causa ut diuinitus diceretur: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus? sed quando colligam ex prophetis omnibus omnia testimonia ecclesiae toto orbe diffusae, quae omnia contradicendo interficere et extinguere conamini? sed ligati estis, quia in omnem terram exiit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. uerumtamen unum illud commemorabo ex ore domini qui testis est testium: oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me. quae sunt haec, ipse indicet. tunc aperuit illis sensum, inquit, ut intellegerent scripturas, et dixit eis: quoniam sic scriptum est et sic oportebat Christum pati et resurger et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, ecce quod scriptum est