comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ absalon: ñ nͥ reditũ pͥoris ppłi ad xpͣm p̾t int̾itũ pͣuoꝵ magistroꝵ sig¬
nificat. Syba gͦ filiꝰ bochri. qͥ ppłm seducendo add au̾tebat. que meliꝰ quan
errore̾ signficat. qͥ in snagoga iudeoꝵ diutiꝰ dñabat᷑. & aueritatis auditu
ppłm subu̾tebat ⁊ Int̾pretat aut̃ sẏba secta a secando. ñ a sectando. Hochi
aut̃ int̾pretat᷑ pͥmogenitꝰ m̃s. Isrł gͦ de qͦ scriptũ ẽ filiꝰ m̃s pͥmogenitꝰ isii
qu̾e edixi de egypto sybã idẽ errore secutꝰ. se seqͤstrabat a domo dd. idẽ
abeccła semet ipsũ separabat. cũ eiꝰ conuentũ ȩxeciando sꝑnebat. Hic gͦ p̾t¬
caput syba absciderat. hoc ẽ diabolũ a corde suo abiecerat: mox ad dd reu̾ti¬
t. cũ dd xp̃m filiũ di corde credulo uenerat᷑.X¬
uit itaq ioab ad amasã. Salue mii fr̃. & tenuit manu dextera
mentu eiꝰ. qͣsi osculans eũ. Pro amasa ñ obseruauit gladiũ quem
habebat ioab. Qui ꝑcussit eũ in latere. & effudit intestina eius

Expanded text:
tum prioris populi ad Christum post interitum pravorum magistrorum significabat. Seba ergo filius Bochri, qui populum seducendo ad David, avertebat, errorem significat qui in Synagoga Judaeorum diutius dominabatur, et a veritatis auditu populum subvertebat. Interpretatur autem Seba secta, a secando, non a sectando. Bochri autem interpretatur primogenitus meus. Israel ergo de quo scriptum est: « Filius primogenitus Israel quem eduxi de Aegypto , » Sebam, id est errorem secutus, resequestrabat a domo David, Ecclesiam semetipsam separabat, cum ejus conventum exsecrando negabat. Hi ergo postcaput Siba absciderat, hoc est, diabolum a corde suo abjecerat, mox ad David revertitur, cum Christum Filium Dei corde credulo veneratit itaque Ioab ad Amasa salve mi frater et tenuit manu dextra mentum Amasae quasi osculans eum porro Amasa non observavit gladium quem habebat Ioab qui percussit eum in latere et effudit intestina eius
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis dieb iutȩ eius. & qͥs in hoc melꝰ signisicat᷑ quã pacisicꝰ nr̃. quẽ p̾sigu¬
rabat
ide silomon: Ipse eñi om̃i regna t̾rȩ asolis ortu usq ad occasũ inditiõẽ sua habet.
& dñat᷑ scͥptura teste amari usq admare. & aflumine usq ad t̾minos orb t̾re. Ipsi
seruiutit om̃s ppłi ar tͥb & lingue. offerenteᷤ ei scilic&. mitnã rectȩ sidi & op̃u po¬

Expanded text:
cunctis diebus vitae ejus. » Et quis in hoc melius significatur quam Pacificus noster, quem praefigucunctis diebus vitae ejus. » Et quis in hoc melius significatur quam Pacificus noster, quem praefigurabat idem Salomon? Ipse enim omnia regna terrae a solis ortu usque ad occasum, in ditione sua habet, et dominatur Scriptura teste « a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae . » Ipsi serviunt omnes populi, et tribus et linguae, offe
Abbreviated transcription (Latin):
tegritatẽ uitȩ idẽ discipłi ñ amuttant. ꝑ que pietatis uiscera hec ẽadẽ mat̾ uera
agnoscit᷑ om̃mo qr magisteriũ in examine caritatis apꝓpbat᷑. Q sola totũ recipe
meruit qͣ qͦͥsi totñ cessit. qͥa fideles p̃positi ꝓ eo qͦd ex bonis discipłis suis. ñ solũ atiis
laudẽ ñ inuident. s utilitatẽ eiꝰ etiã ꝓfectus exornant. Ipsi & integros & uiuenteᷤᷤ
silios recipiunt. qͦudo in sup̾mo exame examine ex eoꝵ uita ꝑfectę retͥbutiois gau
numeratis gͦ pͥncipib salomonis qͥ in regno eiꝰ.ii. ⁊ dia consecunt᷑¬
Quariis officiis deputati suerant. seu dĩsis ꝓumtiis p̾erant: seqt᷑ scͥptura¬
ta dicens. Salomon a ut̾ erat inditiõe sua habens om̃a regna a flumine
terre phylistum usq adtͣmmũ ȩgopti offerentiũ sibt. munã & seriuentiũ ei

Expanded text:
tegritatem vitae iidem discipuli non amittant. Per quae pietatis viscera, haec eadem mater vera tegritatem vitae iidem discipuli non amittant. Per quae pietatis viscera, haec eadem mater vera agnoscitur omnino, quia magisterium in examine charitatis approbatur et sola totum recipere meruit, quae quasi totum cessit. Quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis, non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant: ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaunumeratis ergo principibus Salomonis, qui in regno ejus variis officiis deputati fuerant, seu diversis provinciis praeerant, sequitur Scriptura dicens: « Salomon autem erat in ditione sua, habens omnia regna a flumine terrae Philistim, usque ad terminum Aegypti, offerentium sibi munera, et servientium ei,
Abbreviated transcription (Latin):
li pt modũ matͥ reddat᷑. qr in hac uita qͥsi partiri concedit᷑ utta discipłi dũ ex illa
n̾ nũꝙͣ alt̾ apuo dm̃ meritũ. alt uͦ apud hões lauoẽ habe̾ ꝑmittat᷑. S falsa mat̾
eũ que ñ genuit occidi ñ metuit. q arrogantes magist & karitatis ignari. si
plenissimũ nom̃ laudis exalienis discipłis conseqͥ neqͤunt: eoꝵ uitã crudelit᷑ in¬
sequunt᷑. In uidie eñi facib succensi. nolunt aliis uiuere qͦd se conspiciunt ñ pos¬
se possidẽ. Unde & illic ꝑu̾sa mulier clamat. nec m̃s sit nec istiꝰ. Ut eñi diximꝰ
qͦs sibi obseqͥ ñ uident ad głam tẽporałẽ. eos aliis inuident uiue̾ ꝑueritatẽm
Uera aut̃ mat̃ satagit ut eiꝰ siliꝰ salt̾e apud extraneã sit & uuat. qr ueracis magistri
discipłi concedunt ut ex eoꝵ discipłis. alii qͥdẽ magisteri laudẽ habeant. si t̾am̃ in

Expanded text:
illa illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittatur. Sed falsa mater eum quem non genuit occidi non metuit: quia arrogantes magistri et charitatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim facibus succensi nolunt aliis vivere, quod se conspiciunt non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat: « Nec meus sit, nec istius. » Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat: quia concedunt veracis magistri discipuli ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem h
Abbreviated transcription (Latin):
mina nͥ dortor ordo. qͥd uͦ ꝑ eax filios. n discipłoꝵ ꝑsona signat᷑ Nã magist nimi¬
ru uigilantes qͥdẽ scientia s uita dormientes. auditores suos qͦs ꝑrugilias p̾dicatio¬
nis nutriunt. dũ qͥs dicunt. facẽ negligunt ꝑ sõnũ torporis occidi̾t: & negligendo
oppͥmint. qͥs alere u̾boꝵ lacte uidebant᷑. Unde plerĩtq dũ ipsi rep̾hensibilit ui¬
uunt. & habẽ discipłõs iute laudabiles neqͣuit: alios sibi ad trahere conant. qͦtinꝰ
dũ bonos se habẽ seqͥces ostendunt. apud iudicia homiñ excusent mala qͤ agunt.
& qͣsi subditoꝵ uita mortiferã tegant negligentia. Unde & illic mulier qͦ filiũ ex¬
tinxit ꝓpͥur quesiuit alieñ. S tam̃ uerã matre salomonis gladiꝰ salomonis inuenit.
qͥa udelicet cuꝰ fructꝰ uiuat. uł cuiꝰ intereat. extremo examme ira distͥcti iudiciᷤ
demonstrat. Ubi & illudẽ sollert᷑ intuendũ. qͦdiuuens filiꝰ pͥus diuidi p̾cipt᷑. ut so¬

Expanded text:
 magistri nimirum vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos, quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt, facere negligunt, per somnium torporis occidunt, et negligendo opprimunt, quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque, dum ipsi reprehensibiliter vivunt, et habere disdum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt: et quasi subditorum vita mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic mulier quae filium exstinxit proprium, quaesivit alienum. Sed veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet, cujus fructus vivat, vel cujus intereat, extremo examine, ira districti judicis demonstrat. Ibi et illud est solerter intuendum quod filius vi
Abbreviated transcription (Latin):
in subditis cõmittunt᷑. qr & om̃s subditos hii qͥ p̾st̃ nimꝰ quã ipsi st̃ sapientes
arbit᷑ut᷑. & rursũ qͥ subiecti st̃ rectoꝵ suoꝵ actiones iudicant. E si ipsos regi¬
m̃ tenere contigiss&e. se potuisse agere meliꝰ putant. Unde plerũq fit. ut et
rectores miꝰ prudent̾ ea qͦ agenda st̃ iudeant. qr eor occłos ipsa nebula elati¬
onis oͥscurat. & ñ nunꝙͣ is qͥ subiec ł ẽ. hoccũ p̾latꝰ fuerit faciat. qͦd dudũ fieri subiec¬
tus arguebat. Et qͥa ꝓeo᷑ illã qͦd qͦ iudicauerat ꝑpetrat. salte̾ qͥa iudicauit erubes¬
cat. Igit᷑ sic̃ p̾latis curandũ ẽ. ne eoꝵ corda estimatione singłaris sapientiȩ locus
suꝑior extollat. ita subiectis ꝓuidendũ ẽ. ne sibi rectoꝵ facta displiceant. Si autẽ
magistroꝵ uita iure rep̾hendit᷑. opportet ut eiꝰ subditi etiã cũ displic& magistrũ
uenerent᷑. S hoc sollert̃ intuendũ. ne aut qu̾e unitari despicis. uenãri contẽpnaᷤ

Expanded text:
nus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit, ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is, qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo, quod illa quae judicaverat, perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est, ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut ejus subditi, etiam cum displicet, magistrum vereantur. Sed et hoc est solerter intuendum, ne quem imitari despicis, venerari contemnas.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in qua iubet᷑ adño ꝑ moysen ut qͣndo ingressitri essent t̾rã chanaan aeg̃ti
tes deleturi. pͥmũ pacẽ offerent. E si pax ab eis reciꝑet᷑. pacẽ recipientes tti¬
butarii eoꝵ efficerent᷑. Qsipac̾e ñ reciꝑent. tẽ asiliis isrł delerent᷑. Iocirco
exclamasse mulier sapiens de ciuitate fert᷑. Nonne ego sũ qͦ respondeo ue¬
ritatẽ in isrł & tu queris subutere ciuitatẽ.⁊ Quarẽ p̾cipitas hereditatẽ

Expanded text:
 in qua jubetur a Domino per Moysen , ut quando ingressuri terram Chanaan essent, et gentes deleturi, primum pacem offerrent: et si pax ab eis reciperetur, pacem recipientes, tributarii eorum efficerentur: et si pacem non reciperent, tunc a filiis Israel delerentur. Idcirco exclamasse mulier sapiens de civitate fertur. Nonne ego sum quae respondeo veritatem in Israel: et tu quaeris subvertere civitat
Abbreviated transcription (Latin):
ait mulier. & locutꝰ ẽ rex u̾bũ istud ut peccet. & ñ reducat eiectũ suũ Quod
uͦ ait qͣre cogitasti iffiꝰ modi rẽ contra pplm dĩ. pplm̃ di uocat eundẽ absalon
siue eos qͥ cũ illo ierant. qͥ qͥsi captiui & eiecti erant. eo qͦd ñ reducerent᷑ ad
hereditatẽ di. ne forte coacti diis alienis in t̾ra aliena seriurent. Nec uult
đs perire annña. s retractat cogitans ne pereat penitꝰ qͥ aͤiectꝰ ẽ Ac sidicẽt
Ds peccatores qͥ adiabolo captiui de tinentur ut ad se conuertant᷑ uocat
& tu qͥ eu imitari debes cur ñ eo mͦ agis:¬

Expanded text:
ait mulier: « Et locutus est rex verbum illud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Quod ait mulier: « Et locutus est rex verbum illud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Quod uare cogitasti istiusmodi rem contra populum Dei? » populum Dei vocat eumdem Absalom, sive eos qui cum illo ierant, qui quasi captivi et ejecti erant, eo quod non reducerentur ad haereditatem Dei, ne forte coacti diis alienis in terra aliena servirent. Nec vult Deus perire animam, sed retractat, cogitans ne pereat penitus, quia abjectus est. Ac si diceret: Deus peccatores, qui a diabolo captivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat. Et tu, qui eum imitari debes, cur non eo modo agis
Abbreviated transcription (Latin):
sit inocens. desidiceret. ꝑeo qͦo alt̃ siliꝰ m̃s consurrexit adu̾sus alterũ. in mest
miqͥtas si tam̃ aliqͥ eẽ debet. Inte aut̃ o rex dauid nulla sit iniqͥtas. qͥa absque
culpa es in eo qͦd illi duo fr̃s int̾ se conflixer̃. Ꝙ sicut ego absq culpa sũ ꝓeo qͦd
duo filii mei consurre xer̾ ad u̾sũ se. & int̾fectꝰ est alt̾ abaltero. ita & tu absq cubpa
es ꝓeo qͦd absalon anmon digñ morte int̾fecit: Quȩ ait. Recordare dñeꝰ rex
ficiant siliũ meũ. Recordatio hic ꝓiuram̃to posita ẽ. ac sidicẽt. Recordet᷑ rex
cent᷑ ꝓximi sanguinis adulciscendũ. Dixitq mulier. Quare cogitasti istiꝰ modi
rẽ contra ppłm cłi. & locutꝰ ẽ rex u̾bũ istud ut peccet. & ñ reducat eiectũ suũ
Ex hoc loco demonstrat᷑ illud qͦd paulo suꝑiꝰ dictũ ẽ. cessauit dđ rex exire
post absalon: id ẽ cessauit ut ñ extret᷑ abaliquo & redureret᷑ absalon. Inde

Expanded text:
si diceret: Pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet; in te autem, o rex David, nulla sit iniquitas, quia absque culpa es in eo quod illi duo fratres inter se conflixerunt. Et sicut ego absque culpa sum, pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero, ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom Ammon dignum morte interfecit. « Quae ait: Recordetur rex rficient filium meum. Recordatio hic pro juramento posita est. Ac si diceret: Recordetur rex i istiusmodi rem contra populum Dei, et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Ex hoc loco demonstratur illud quod superius dictum est: « Cessavit David rex exire post Absalom, » id est, cessavit ut non exiretur ab aliquo et non reduceret Absalom. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qͦd iudei stulticiȩ carnalis sensus incũbentes ꝓpt̾ suꝑsticiositatẽ uitȩ pharisa¬
icã legẽ corrũpentes ꝑ ipsam quã ad corruptione̾ uctȩ ꝑceꝑant mortis occasi¬
one habuerant ⁊ nde & saluator in eu̾gło dixit adeos. Nolite arbitͣri qͦd ego
accusaturꝰ si uos ap̃ patrẽ meũ. Moyses enĩ inqu̾e uos confiditis. ille uos accusat
erant. Suꝑbi fuer̃ qͥ in contẽptu cłĩ idola fabricauer̃. Cupidi fuer̃ qͥres transito¬
rias uͥtutũ deliciis p̃ponebant. ꝑfidi uͦ & iuidi fuer̃. qͥ ñ solũ dictis legis & ꝓpħ
repugnabant: s etĩa ipsiꝰ saluatoris p̾sentiã sꝑnebant. & beneficiis eiꝰ ingͣci exti¬
terant. Hinc inpassione sua blasphema uoce ad pilatũ dicebant. Non habemꝰ
In foueã gͣnd̾e missus ẽ. cũ iniquus qͥsq pꝰ obitũ carnis inlacũ inferni meggit᷑
Suꝑ qũe aceruus lapidũ congerit᷑ cum duritia m̃tis suȩ illi exꝓbrat᷑. Dauid ergo

Expanded text:
pter superstitiositatem pharisaicam legem corrumpent, per ipsam quam ad correctionem vitae perceperant, mortis occasionem habuerant. Unde et Salvator in Evangelio dixit ad eos: « Nolite arbitrari quod ego accusaturus sim vos apud Patrem meum. Moyses enim in quem vos confiditis, ille vos accusat erant. Superbi fuerunt, qui in contemptu Dei idola fabricaverunt. Cupidi fuerunt, qui res transitorias virtutum deliciis praeponebant: perfidi vero et invidi, qui non solum dictis legis et prophetarum repugnabant, sed etiam ipsius Salvatoris praesentiam spernebant, et beneficiis ejus ingrati exstiterant. Hinc et in passione sua blasphema voce ad Pilatum dicebant: « Non habemin foveam grandem missus est cum iniquus quisque post obitum carnis in lacum inferni mergitur. Super quem acervus lapidum congeritur: cum duritia mentis suae illi exprobratur. David e
Abbreviated transcription (Latin):
passer ÷ & rełqͣ. Et merito tales laqueo doli atq malitię suę uitã ꝓpͥã finunt
qͥ aliena pͣuis suasionib corrũꝑe satagebant. sic̃ achitofel in ꝓpͥa domo suspendio
interiit. qͥ maliena uita đd insidiatꝰ ẽ. Unde seriptũ ẽ. Qui fodit foueã in¬

Expanded text:
passer , etc. » Et merito tales laqueo doli atque malitiae suae vitam propriam finiunt, passer , etc. » Et merito tales laqueo doli atque malitiae suae vitam propriam finiunt, qui alienam pravis suasionibus corrumpere satagebant, sicut Achitophel in propria domo suspendio interiit, qui in aliena, vitae David insidiatus est. Unde scriptum est: « Qui fodit foveam, in
Abbreviated transcription (Latin):
cida siliꝰ absalon patr̃e inseqͥt᷑. Primo pat eiꝰ declrans fugit ante faciẽ eiꝰ. secu¬
rus de iucłoria. quia sciebat ĩpiũ perire. qu̾e etĩã fleuit magno luctui: & de¬
plor auit exitũ parricide. Scribit᷑ em̃ fugisse dauid afacie bellantis ad u̾sũ se silii¬
aut sic̃ ante ĩa clictũ est intelligit᷑ patris pax. Quod mirũ uidęt᷑ in hystoria gue¬
ad modũ possit intelligi pax patris qͥ patrẽ bello ẽ ꝑsecutꝰ. S qͥ diligent̾ allegoriã
intendunt inspiciunt absalon ẽe̾ hierłm que etiã & ipsa pax int̃pretat᷑. aciuꝰ sacie
discipłis cõmendaiit & tdidit. Quod deniq & ipsa tͣdicione oscłm accepit. be
nis int̾no bello uastaret᷑. E id̃o absalon patͥs pax dr. qͥa pat̾ habuit pace qu̾a
ille ñ habuit Achitofel gͥ qͥ recedens adauid ad absalon migͣuit. heret̾icos fign
sicat. qͥ recedentes atͣmite ueritatis. se sociant hosti antiquo. & subsecuntur

Expanded text:
cida filius Absalon patrem insequens, primo pater ejus declinans fugit ante faciem ejus securus de victoria, qui aspiciebat imperium perire: quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse Daautem, sicut ante jam dictum est, intelligitur patris pax. Quod mirum videtur in historiaax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter ad allegoriam intendunt, inspiciunt Absalon esse Jerusalem, quae etiam et ipsa pax interpretatur, a cujus fadiscipulis commendavit et tradidit, Quod denique in ipsa traditione, et osculum accepit, bennis interno bello vastaretur: et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille ificat, qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
mel & buit rũ. oues. & pingues uitulos deder̾q daud & ppło qͥ cũ eo erat ad
uescendu. Suspicati st̃ em̃ ppłm fame & siti fatigari indeserto. Iste sobi. filius
fut naas regis Contra que ꝓugnauit saul. Ipse etĩa naas fec̃ miscdĩam cũ da
quoo sugiebat a facie sauł. Quo mortuo dix̃ dd̃. faciã miscdi̾am cũ ammon. sic̃
fec ꝑat᷑ ei mecũ. Int̃empto uͦ add̾ aninon qͥ ei indecaluandis serius inutriam
fecerat. constitutꝰ. ẽ. ab eodẽ dd in loco fris iste soby. qͥ ad dd legit᷑ cũ cȩ teris
uenisse. a stratoria. & tapetia. & uasa fictilia. & cetã que secunt᷑ ei obtulisse¬

Expanded text:
 David et populo qui cum eo erat ad vescendum. Suspicati enim sunt populum fame et siti fatigari in deserto, etc. » Iste Sobi filius fuit Naas regis, cum quo pugnavit Saul. Ipse etiam Naas fecit misericordiam cum David, quando fugiebat a facie Saul. Quo mortuo, dixit David: « Faciam misericordiam cum Ammon, sicut  Naas mecum. Interempto vero a David Anon, qui ei in decalvandis servis suis injuriam fecerat, constitutus est ab eodem David in loco fratris iste Sobi, qui ad David legitur cum caeteris venisse, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia et caetera quae se
Abbreviated transcription (Latin):
aiiu qn legant᷑ . Trignaita eñi & .dii. st hoc mͦ. Septẽ udelica fortiores hu st
auad i bͥa ppellat᷑ adodatꝰ abisai sobbochai. ionathan. eleatar semnafili agci
de arari. & banaias. Ecce ͭͣII. Triginta aut̃ hii st̃. asahel. eleanam. sẽmaso
arahi elicha. heres irah: abiexer. mobunnay selmon. maarai. elebh. ithal
banaiau eufronates: eb̃das. abialbon: a⁊ maueth. eliaba: sẽma dearari. aiam
etipheleth: eliam. esrai farai: giga alban: selech. naarai. ⁊ rab. iareb: urias
eus. Ido gͦ urias etheus ultimꝰ ponit᷑ ꝓpt̾ id qͦd seqtͣaitab. iareb. ur
pena facta suerat. idcirco hic ultimꝰ ponit᷑: ut ultio mortis ei in ppso

Expanded text:
 sunt hoc modo. Septem videlicet fortiores hi sunt: David, qui appellatur Adeodatus, Abisai, Sibachai, Jonathan, Eleazar, Semma filius Age de Arari, et Banaias. Ecce septem. Triginta autem hi sunt: Asael Eleanam, Semma, Sarath, Elichaeles, Ira, Abiezer, Mobonnai, Selmon, Maarai, Eled, Itai, Banaian, Eufronites, Abdas, Abialbon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Aiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Farai, Giga, Albani, Seleth, Naarai, Ira, Iareb, Uria Ethaeus. Ideo ergo Uria Ethaeus ultimus ponitur propter id quod sequitivina facta fuerat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut ultio mortis ejus in po
Abbreviated transcription (Latin):
cor p̾mioꝵ dñs una sententia. demonstrauit cũ ait: Indomo patͥs mei multe sunt
mansiones. Unam gͦ domaͣm dñi fecit salomor. s multos in ea thesauros ad rectpiena
uasa diuersi generis una tam̃ benedictione sanctificata ꝑauit. Que ninirum do
mus patͥs ñ manufacta ȩt̾na incęlis. s multe inea mansiones ad recipiendos oms

Expanded text:
utor praemiorum Dominus una sententia demonstravit, cum ait, In domo Patris mei multae sunt utor praemiorum Dominus una sententia demonstravit, cum ait, In domo Patris mei multae sunt mansiones . Unam ergo domum Domini fecit Salomon, sed multos in ea thesauros ad recipienda vasa diversi mus Patris non manufacta aeterna est in coelis, sed multae in ea mansiones, ad recipiendos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. ad amanda illos & appedenda bona ꝑpetuȩ salitis inflaminat. Hoc autẽ
argentũ hoc aurũ. hec sanctifica uasa salomõ infert intemplũ. cũ dñs nr̃ꝑacto
uniu̾sali iuditio om̃s electos & cet̾orũ fideliũ cetũ ingaudiũ regiii cȩlestis itdieit
Reposuitq uasa diu̾si generis argentea siue atirea. in tesauris domꝰ dni: quancies
qui multitudine dulcedinis eius frui merueritit. absconddit ĩ abscondito uittꝰ iu
a contͣbatioẽ hominũ. Apte diu̾si st̃ chesauri inquib uasa dectionis recondant᷑. s
una domus inqua diẽ sunt facti thesauri. qr & tiua ẽ eodia inqͣ õs continent᷑ electi quans¬
libet meritis distñt. & una ac ñ diu̾sa est patͥa illa celestisq electis ꝓmittit᷑ om̃ib quãns¬
stella differt inclaritate. ita et restirrectio mortuoꝵ qttia utrũq iex ipse ac distrib¬

Expanded text:
gitur, adamando illos et appetendo dona perpetuae salutis inflammat. Hoc autem gitur, adamando illos et appetendo dona perpetuae salutis inflammat. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sancticet, et caeterorum fidelium coetum in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis, argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint abscondit in abdito vultus sui, a conturbatione hominum. Et apte multi sunt thesauri, in quibus vasa electionis reconduntur, sed una domus Domini in qua idem sunt facti thesauri, quia et una Ecclesia in qua omnes continentur electi, quantumlibet meritis distent. Et una ac non diversa est patria illa coelestis, quae electis promittitur omnibus, quastella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum; quod utrumque judex ipse ac distrib
Abbreviated transcription (Latin):
sima omnes electos resurrectionis inmortalitate glorificat. Auoqtun ꝙͣ.¬
dui status buius scl geritur. facit quioẽ opus dontus qñ salomonsi non¬
dũ ꝑficit q corda electoꝵ dñs ut bonum opent᷑ inspirat & aduiuat. acill cam̃¬
inhac uita dũ tarat cuimmoranti absq pecc̃o ẽẽ tͥbuit. Nlam obdonũ futr uice
beantudin. s reseruat. pficit uͦ om̃e opꝰ tempłi sui. & hoc dedicationi aptũ recddit. eũ
omne hoc tempꝰ euoluit᷑: octaua ẽ dies puditii & resurrectionis fũe de qua psal
intulit quȩ sanclificauerat dauud pat̾ suus: argentũ & aurũ q uasa reposuit intesai¬
ris domus dñi. Argentũ nãq ad nitorẽ eloquentiȩ aurũ adsplendorẽ sapię uasage¬
neralit̾ ad rationabilẽ ꝑtinent creaturam. Sc̃ificãq ad pat̾ salomonis argentũ. cã de pa¬
aurum: cum nat᷑ali iugenio p̾ditos suo replens spũ ad considanda inlege stia mei¬

Expanded text:
sima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quasima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quandiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit, quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adpeccato esse tribuit: namque hoc donum futurae vitae beatitudinis reservat. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum tomne hoc tempus volvitur. Octava est dies, est judicii et resurrectionis futurae: de qua psalintulit quae sanctificaverat David pater suus, argentum, et aurum et vasa, reposuitque in thesauris domus Domini. Argentum namque ad nitorem eloquentiae, aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationabilem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus paaurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu ad consideranda in lege sua mira
Abbreviated transcription (Latin):
t cardines ostioꝵ domus dñ incioris sancta scõꝵ: ꝙ ostiũ domus cempli
exauro erant. Si ostia domus int̾ioris sancta scõꝵ angłica sunt iny. stia
quȩ nob̾ de corporr egressis. infitum nob̾ uitȩ cęlestis reserant & do
mus templi doctores sancti ac sacerdotes: qui instruendo. baptirando. dñici
corporis et sanguinis myst̾ia cominunicando. pͥma nob̃ eccłiȩ p̾sentis limina
pandunt. quid cardines utͦrũq ostiorũ nisi senfus et corda sunt eorudẽ angłoꝵ
toris. ut eo minisfium diuinitꝰ sibi delegatum recte compleant. quo uoluntaq
illiꝰ cum ministrant numquam oculos auͥtunt: Aꝑiunt᷑ gͦ et claudunt᷑ o¬
stia tempore cõgruo.s nullo suũ cardinẽ tempore deseruunt quia et angłi
& homines scĩ siue ac uita fide. seu in illa sp̃e. fideles atq alectos suscipiant
semꝑ aninum in radice dilectionis fyxum cenent. Unde bene idem
sectum est opus quod faciebat salomon. cum rex pactficus nr̃ indie nouis¬

Expanded text:
factum esse legimus, cujus et stipes medius, et calami ex ipso procedentes cum scyphis interioris sancti sanctorum angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant, et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Domini corporis et sanguinis mysteria communicando, primi nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt, quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et corda sunt eorumdem angeloerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius cui ministrant nunquam oculos avertunt? Aperiuntur enim et clauduntur ostia tempore congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia et angeli et homines sancti sive in hanc vitam fide, seu in illam spe fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene ibidem iidem Salomon opus quod faciebat in domo Domini, cum Rex pacificus noster in die novis
Abbreviated transcription (Latin):
nare uidemur. quasi alias.u. mensas adportanda uasa electionis. ꝙ alimo¬
siam uitȩ sp̃ualis indextͥs templi inuenimus. quia eadẽ ipsa u̾ba sacrȩ hy¬
tone nocium omnino fulgur nobis sapientiȩ celestis. nouos aꝑire sensus
deueiib cognoscimus. in qua ꝓfecto sigura & candelabta quita facta sunt
intemplo. Cum euim dixissee script̃ã regem salomonẽ fecisse mensam suꝑ
quam pont rani i ꝓpanes ꝓ posiorus auteam. ao unxit subsequent ꝙ ant.¬
It candelabra aurea.u. ad dext̾am. xxiiii sequent o¬
oea. adsinistram contra oraculum ex auro pͥmo & quasi lilii flo¬
oiures &e lacernas de suꝑ aureas. He enim meuse extyposancte sepe¬
recte ponuntur. quia et uisticiam esurientib panem uerbi mustant.
ta et aptissime ꝑ candalabra cadem diuina eloquia figurantur. udeloe
peria lucẽ sapientiȩ er rantib ꝓferunt hinc enim psalmista. luceria hiqt

Expanded text:
nare videmus, quasi alias quinque mensas ad portanda vasa electionis, et alimonare videmus, quasi alias quinque mensas ad portanda vasa electionis, et alimoniam vitae spiritualis in dextris templi invenimus, quia eadem ipsa verba sacrae historiae novum omnino fulgur nobis sapientiae coelestis, novos aperire sensus de veteribus cognoscimus; in qua profecto figura et candelabra quina sunt facta in templo. Cum enim dixisset Scriptura regem Salomonem fecisse mensam, super quam ponerentur panes propositionis, auream, adjunxit subsequenter, et candelabra aurea, quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro puro; et quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas. Quasi recte ponuntur, quia et justitiam esurientibus panem verbi ministraita et aptissime per candelabra eadem divina eloquia figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus proferunt. Hinc etenim Psalmista: Lucerna inquit
Abbreviated transcription (Latin):
cum post incarnationem dñnicam eadẽ scͥptura siue utͥq di popło. iudeo
scilicet et gentili comitatur siuie enuanglicis plena figuris ostñdendit᷑
que quondam di ppło antiqtio iuxta litt̾am solo intelligenda ẽẽ poͣtabat᷑
Tum enim legentes in sancta scͥptura uerbi grã abel coronatũ marcyrio. e¬
noch transiatũ demundo. noe ꝑeunte mundo mirabilit̾ saluatũ. hospitalẽ
loth ext̾minatis impiis sublimit̾ remuneratũ. abraham merito obedienti¬
e partẽ cunctarum gentiũ constitutũ. ioseph post uenditionẽ m̾ito castita¬
tis & innocentie exemplũ uirtutis assumimus. quid mense .u. aureȩ siue
uasa dñi. scu panes ꝓpositionis. ad huc insinistris templi. nisi quia diuine
liit̾e uirta historicum sensum iantiam nobis et recte uiuendi ꝙ et̾na
sationẽ dñcȩ in carnationis uel alia quelibet sancte ȩccłiȩ sacram̃ta so¬

Expanded text:
cum post incarnationem Dominicam eadem Scriptura, sive utrique Dei populo, Judaeo cum post incarnationem Dominicam eadem Scriptura, sive utrique Dei populo, Judaeo scilicet et Gentili, committitur, sive evangelicis plena figuris ostenditur, quae quondam Dei populo antiquo juxta litteram solam intelligenda putabatur; cum enim legentes in sancta Scriptura, verbi gratia, Abel coronatum martyrio, Enoch translatum de mundo, Noe pereunte mundo mirabiliter salvatum, hospitalitatem Loth exterminatis impiis sublimiter remuneratam, Abraham merito obedientiae patrem cunctarum gentium constitutum, Joseph post venditionem merito castitatis et innocentiae vasa Domini, seu panes propositionis adhuc in sinistris templi, nisi quia divinae litterae juxta historicum sensum januam nobis et recte vivendi, et aetesationem dominicae Incarnationis, vel alia quaelibet sanctae Ecclesiae sacramenta so
Abbreviated transcription (Latin):
da facta ẽẽ credibile est. fialas uidelscet quas parit̾ factas scͥpt᷑a refert. thimia¬
matia. turibula. et cet̾aquȩ insequentib legimus. Nam quod paulo post in
eodem uoliumnne subinfertur. fecitq omĩa uasa domus dñi et altare eneu̾
ꝙ mensas. & suꝑ eas panes ꝓposioͥnis. ł plurale numerum ꝓsingulari posuit¬
panes ꝓpositionis solebant ante sabbatũ coqui. ut in sabbo mox poni possent
in mensa ꝓpositionis. potuit fieri ut panes nouit̾ cocti mox illis mensis impo
ꝓpositionis ponerentur calidi. Nam aut̃ he mense decẽ: afigura huius men¬
to.x. mensę aureȩ diuna legis & ꝓphetarum eloquia figurate de nuntiãt.
Recte aut̃ bis quinȩ sunt mensȩ. nonsolum quia legis lator .u. uolumina scͥp¬
sit: uerum eciam quia cota testamenti uet̾is series .u. etates scli complectitur

Expanded text:
ni factas esse, credibile est; phialas videlicet, quas pariter factas Scriptura refert; thymiani factas esse, credibile est; phialas videlicet, quas pariter factas Scriptura refert; thymiamateria, thuribula et caetera quae in sequentibus leguntur. Nam quod paulo post in eodem verborum volumine subinfertur: Fecitque omnia vasa domus Domini, et altare aeneum, et mensas, et super eas panes propositionis, vel pluralem panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut sabbato mox poni possent in mensam propositionis: potuit fieri ut panes novi noviter cocti mox illis mensis imponensam propositionis ponerentur calidi. Non autem hae mensae decem a figura unius mendecem mensae aureae divinae legis et prophetarum eloquia figurate denuntiant, qRecte autem bis quinae sunt mensae, non solum quia legislator quinque volumina scripsit, verum etiam quia tota Testamenti veteris series quinque aetates saeculi complectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
unanito⁊ ininissiũ & noui scͥptura cestamenti condita est. et in stru menti utis
donanie dno reuelata mistia. Quo nimirũ nontantum idẽ apłi s et om̃s hut
c̃esignati.qlui pdicando u̾bũ pabutũ tite fiddib ministrant. ꝙ oñs uti ł
Ocquid onib inysticus de int̾na refectione sensus. Luceclario refugt.ͥ
cadroi nĩ cacrib noui restituuntur panes cum assiptis de hac uita alib
ãdoũ fidelus alios in loco eorũ sanct̃a ordinat ȩccłia. Ec hoc n nili dis
bati. qiuia quisq bonum certament certaiiit. eribsum consumenauertt aempare¬
lu esolutionis tequem beate pemutatis intcrabat: denus mensuere. & ñ disparis
siilitudinos semꝑfiebant panes ꝙ nimirum una cadẽq foria. uericatis ꝙ fidei
quam pͥmo apli suis auditorib ostendebant. et deuide succesores. cortũ et om̃s
aureas. c. ñ ad m̃sas s ad panes ꝓpositionis. quam adtiasa dña porta¬

Expanded text:
um ministerium novi scriptura Testamenti condita est, et Instrumenti veteris, donante Domino, revelata mysteria. Quo nimirum non tantum iidem apostoli, sed et omnes sunt designati, qui praedicando verbum pabulum vitae fidelibus ministraDe quibus omnibus mysticus de interna refectione sensus, luce clarior refulget. Ablatis enim veteribus, novi restituuntur panes, cum, assumptis de hac vita aliquibus doctorum fidelium, alios loco eorum sancta ordinat Ecclesia. Et hoc non nisi de die Sabbati, quia quisquis bonum certamen certaverit, cursum consummaveritsuae resolutionis requiem beatae perennitatis intrabit. Unius mensurae, et non disparis, similes semper fiebant panes, quia nimirum una eademque forma est veritatis et fidei, quam primo apostoli suis auditoribus ostendebant, ac deinde successores eorum, et omnes am ad panes propositionis, quam ad vasa Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eri. Ipsam aute archam quał & cͦ mͦ ẽẽt posita. soł eis qͥ oraculũ int̾issent uidere licebat:
quia nalꝰ sanctoꝵ inhac ad huc uita positꝰ tam & si multũ in altitudine se mentis. attollens
s soli illꝰ patȩ celestis ciues głam inibi sui redemptoris plene contuentur. Sunt
et uectes cum archa in oraculo reconditi. ꝙ absconditi ft̃ eciã nẽ ꝑfecti quiq elec¬
ti qui nos p̃cesserunt de mundo inabdito uultꝰ di acõt᷑batioe hominũ. Quoꝵ ta¬
me suminitates uectiũ ñnũquã aꝑto oraculo his qui appropiant uisunt᷑. cũ ꝑ¬
fectiorib quibq atq oculũ sui cordis tota intentione purificantib diuina gr̃ã aliqͥd
extremum desuꝑnorũ ciuium gaudio contemplandũ donauerit. Que nimirũ
contemplatio his qui paulo longuis recesserut minime concedif᷑. quia quauto

Expanded text:
eri. Ipsa autem arca, qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, eri. Ipsa autem arca, qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quia nullus sanctorum in hac adhuc vita positus tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo reconditi, quia absconditi sunt et jam nunc perfecti quique et electi, qui nos praecesserunt de mundo, in abdito vultus Dei a conturbatione hominum . Quorum tamen summitates vectium nonnunquam aperto oraculo his qui appropinquant visuntur, cum perfectioribus quibusque atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit. Quae nimirum contemplatio his, qui paulo longius recesserunt, minime conceditur, quia quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tam uectes uͦ quib eadem archa portabat᷑ p̃dicatores uerbi. ꝑ quos ipse mundo in¬
in nocut tipice de nunciant. Erat autẽ in archa urna aurea habens manta quia
in homine. xp̃o habitat omĩs plenitudo diuinitatis corꝑalit. Erat utega aarors
q̃ eresa demio floruerat. quia potestas omĩs udicandi penes eum est cuꝰ iudiaium in
humnilitate iadebat᷑ passionis esse sublatũ. Erant ꝙ tabulȩ cestamenti. quia in illo
sunt om̃s thesatri sapientie & scientiȩ absconditi. Adberebant ei uectes quib porta¬
bat: quia docłores qͥ quondam lab̾abant intierbo dei nunc p̃senti uisione congau¬
liũ foris ante oraculum non semꝑ s cũ hostia eiꝰde oraculi aperiri contingeret: neq
hoc omĩb s. his solt̃m qͥ ꝓpius accedertes. actentius ea q̃ intꝰ erant satagebant intu¬

Expanded text:
tam. Vectes vero quibus eadem arca portabatur, praedicatores verbi per quos ipse mundo tam. Vectes vero quibus eadem arca portabatur, praedicatores verbi per quos ipse mundo innotuit typice nuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron quae excisa denuo floruerat, quia potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo « sunt thesauri sapientiae absconditi . » Adhaerebant ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborabant in verbo Christi, nunc praesenti visione congautium foris ante oraculum, non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed solummodo qui propius accedentes attentius ea quae intus erant satagebant intu
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰtiũ inquit quib archam portabant ꝙr paululũ longiora erant capita. pal¬
bant ante oraculũ. Siuͦ quis paululũ fuisset extͥnsecus: eos uidẽ non pot̾at.
Ubi notandũ. qr & sicapita uectium accedentib ꝓpicis acdiligentib incuentib
parebant ante oraculum. non tamen fieri pot̾at ut ipsa eoꝵ capita ante ora¬
culum emmerent:. quia nimirum necesse erat ut clauso oraculo &. appenso an¬
te ostia uelo. ipsi quoq tota cũ aͬcha et cherubin abderent᷑ intͥnsecꝰ. Quod fie¬
ri ũ poterat si pmmentes ułtiꝰ uectes ꝓduc end̾is ad claudendũ ostis locũ nͣd
rent. Suorum expositione uectur scriptura non sinc causa s magni in tuttu sacͥm¬
citam diligent ex pedire curauit. Constat enĩ q domꝰ temꝑliextior pegͥnantẽ in
tĩ ecliam. sancta atite sanctoꝵ int̾nam suꝑne pat̾ȩ felicitate designant. Hm uila¬
ta in sca scõꝵ archa. assupta xp̃i humanitatẽ & intra uelum regie celestis induc¬

Expanded text:
iores erant, capita parebant ante oraculum; si vero quis paululum fuisset foris, eos videre non poterat. Ubi notandum quia etsi capita vectium antecedentibus potius ac diligentius intuentibus parebant ante oraculum, non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et Cherubin abderentur interius; quod fieri non poterat si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent; quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit: constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta autem sanctorum internam suta in Sancta sanctorum arca, assumptam Christi humilitatem, et intra velum regiae coelestis induc
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis xp̃i inuestigare dispiciunt. debitũ fidei siue minist̾iũ ꝑerroris nebu
ꝑdiderunt. et ita eorũ mentes infidelitatis caligo repleuit. ut exigentib ꝓ¬
prus m̃itis ñ agnoscant cultũ credulitatis. Nebula gͦ sinagogam id est domũ
dñi impleuit. & sac̃dotes ꝓpt̾ nebulam ministrare non pot̾ant. qtia dum in
testam̃to ueti sensus mẏsticos lict̾ȩ uelamins cooꝑtos int̾ obscuras allegoria¬
rum caligenes inuestigare despiciunt. debibicũ fidei suȩ minist̾iũ ꝓpter
nebulã ꝑdider̾. Quib et tunc innebula doctͥne suȩ uocem dñs ꝑtulit: cñ de se
etiam apta narrauuit. Quid est enim aꝑtius quam ego et pat̾ unũ sumus. qͥd
aptiꝰ quam ante abraham ego sũ: S quia auditoꝵ mentes infidelitatis caligo
compleuerat. quasi solis radiũ emissũ nebula intiacẽs abscondebat. Et dedi
disauit rex xp̃c. quando eam sanguine suo mundauit. & sp̃c sc̃ĩ grã sanc¬

Expanded text:
re despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. Nebula ergo Synagogam, id est domum Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos, inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium, propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc in nebula doctrinae suae, vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam « Ego et Pater unum sumus ? » Quid apertius quam « Ante Abraham ego sum ? » Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. « Et dedidicavit rex Christus, quando eam sanguine suo mundavit, et Spiritus sui gratia sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dum autẽ quod non tantum in regione rordams. s et incampestri regione
illiꝰ. facta dicit eadem uasa. significans multitudinẽ fideliũ que non sotum
in uidea s et inomiũ nationum erat latitudinẽ futura expleta ꝓpħecia quȩ
dicit. Gatidebunt campi. & omĩa que ineis sunt. Cui simile ẽ hoc quod idem
psalmista oesacramentis dñicȩ incarnatiouis aqua archana ad fidẽ uenerunt
ait. Ecce audiuimus eam ineffrata. inuenimus eam incampis siluȩ.
Audiuimus quippe ineffrata. id est inbecbleem sacram̃ta dñĩca. ꝙ ꝓ iissũ
xp̃m incarne uenturum. In uenimus ea in campis siluȩ. quia reuelata
in latitudine gentiũ ꝑorbẽ ipsi cognouimus. ipsi uidimus. ipsi partici¬
pes facti sumus. fudit gͦ rex uasa domus dñ in capestri regione iordams
caudia lompolenit. Argeilosa ant tra dequa facte sunt sorme io fumoen¬
aauieasa domis añi que meliusquam scptura saera dequar aa sano er

Expanded text:
dum autem, quod non tantum in regione Jordanis, sed etiam campestri regione dum autem, quod non tantum in regione Jordanis, sed etiam campestri regione illius facta dicit eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed et in omnium nationum erat latitudidicit: Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt . Cui simile est hoc, quod idem Psalmista de sacramenti dominicae Incarnationis arcano, a qua ad fidem venerunt, ait: Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae. Audimus quippe in Ephrata, id est, in Bethleem sacramenta dominica, quia reveChristum in carne venturum. Invenimus ea in campis silvae, quia revelata in latitudine gentium per orbem, ipsi cognovimus, ipsi vidimus, ipsi participes sumus facti. Fudit ergo rex vasa domus Domini in campestri regione Jordanis, latitudinem implevit. Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quid melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene
Abbreviated transcription (Latin):
significationẽ respicit. quod uidelicet ꝑ lauacrũ sancti fontis. splendor nobis
int̾nȩ claritatis aꝑitur. Quod ad meridianũ latus ab significat fides ꝑaccep¬
tionẽ scĩ sp̃c ad flagrantiam solere uere caritatis accendi. Feruor & enĩ meridia¬
ꝯma uasa quȩ fecit hyram regi salomoni indomo dñi. de auricalco
erant. In regione iordanis fudit ea rex. margillosa t̾rra. Apte iuregione
iordanis fusa sunt uasa domus dñi in quo uidelicet flumine dñs nr̃ baptiza¬
ridignatus ẽ. eiꝰdẽ tinctus undis aquarũ. nob̃ elementũ in ablutionẽ pecc̃oꝵ cõ¬
uertit. quia omne fideliũ baptisma ꝗtio dño conseerantur. in exemplũ celebra¬
tur baptismi illius. quo ipse aquas sancꝰtificauit. Recte in regione iordanis uas
influmine subiit. respitientes et ipsi uitali flumine satagamus ablui. Notã¬

Expanded text:
significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sancti fontis, splendor nobis significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sancti fontis, splendor nobis internae claritatis aperitur. Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles perceptione sancti Spiritus ad flagrantiam solere verae charitatis accendi: fervor et enim meridiaOmnia vasa quae fecit Hiram regi Salomoni in domo Domini, de aurichalco erant. In regione Jordanis fudit ea rex in argillosa terra, etc. » Apte in regione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicet flumine Dominus noster baptizare dignatus est, ejusque tinctus undis, aquarum nobis elementum in ablutionem peccatorum convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino consecrantur, in exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse aquas sanctificavit, recte in regione Jordanis vasain flumine subiit, respicientes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinis. & .u. cubitoꝵ latitudiiis. et triũ eubitorũ longitudinis alcitudi¬
nis. inqua stans salomon declicabat templũ. deinde ultra ꝓgredientib. occurrebat
altare holocausti contͣ meridiẽ at i. deinde porticus templi siue uestibulũ inqͦ
crant columne ereȩ circa hostrũ templi. Quod gͦ mare posuit ad destam partẽ
templi significat nos ꝑlauacrũ baptismi ad regnũ celeste quod iure uocabulo
dexte sigurabatur debere ꝑuenire. Qui enĩ credidit. et baptiratꝰ fuerit. sal¬
uus erit. Namq ubi dext̾a simul & sinistra inbono accipiuntur. uel iudeam
& gencilitatẽ ut in exposio̾ne basiũ sup̃ diximus. ł p̾sentẽ ȩcełię uitam. & fut᷑a.
uel letã scłi & tͥstẽ. uel aliqͥd huismodi. ubi uͦ absolute dert̃a in bono ponit᷑. ȩc̃na
gaudia sepius demonstrat. Quod uͦ contra orientẽ posuit mare: ad eandẽ ꝓpe

Expanded text:
longitudinis, et quinque cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, ilongitudinis, et quinque cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, inis, in qua stabat Salomon, et dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus, occurrebat altare holocausti contra medium atrii: deinde porticus templi, sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit ad dexteram partem templi, significat nos per lavacrum baptismi ad regnum coeleste, quod jure vocabulo dexterae figuratur, debere pervenire; qui enim crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Namque ubi dextera simul et sinistra in bono accipiuntur, vel Judaeam et gentilitatem, ut in expositione basium supra diximus; vel praesentem Ecclesiae vitet tristitiam; vel aliquid hujusmodi: ubi vero absolute dextera in bono ponitur, aeterna gaudia saepius demonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem proprie
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ posut ao dertam partẽ cempli ꝓpt udeos qiti sole iuisticie ꝓ doctua lege
antiquitus uti solebant. & quinq ad sinistram parcẽ ꝓpt nos quos ceco diuituis
corde seruituq ad herebamus eius qtii ait. Ponam sedem meã ad aquilonẽ. Qd
ẽ aꝑte dicere. Illis meordib requiescere desid .o. que aluce ueritatis & flamina diui¬
nȩ karitatis aliena eẽ clido. Mare autẽ posuit ad dert̾am partẽ templi contͣ
orientẽ ad meridiem. Et hoc incodẽ ało positũ est adorientẽ. Quod aut̃ ait ad
dertam partẽ temptr hoc ẽ. quod repecit dicens ad meridiẽ. Inglientib eiũ abͥĩ
aboriente pͥnum diuertendũ erat ad meridiẽ: ubi inare in ipso angulo stabat:
ad lauandum saceraotib paratũ. Deinde ꝓgredientib intro occurrebant iede.
adlatandas hostias abutraq parte positi. Intra hos basis erat ęnea .u. cubitoꝵ

Expanded text:
autem posuit ad dexteram partem templi propter Judaeos, qui Sole justitiae pro doctrina legis autem posuit ad dexteram partem templi propter Judaeos, qui Sole justitiae pro doctrina legis antiquitus uti solebant; et quinque ad sinistram propter nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem: quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiescere desidero, quae a luce veritatis et flamma divinae charitatis aliena esse considero. Mare autem posuit ad dexthoc in eodem atrio positum est ad orientem. Quod autem ad dextram partem templi, hoc est quod repetit, dicens, Ad meridiem; ingredientibus enim atrium ab oriente, primo divertendum erat ad meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat ad lavandum sacerdotibus paratum; deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostias ab utraque parte positi. Intra hos basis erat aenea quinque cubitorum