comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a duo uiuenes decori. flagellabat̃
eum: Ti mensq onias indignatio¬
nem seleuci: orauit ad dnm̃ ꝓ de¬
functõ. & surrexit. Qui rediens &
regem:ait. Si habu̾it dñs nĩs ali¬
quos quoꝵ siciet sanguinẽ: mt¬
phus: scͥpsit ꝯmentarios explana¬
tionum in moysen ptholomeo phi
nes qui rome obses erat ꝓ pa¬
tre. patrẽ mortuũ: sciensq fr̾is in¬
erciam. de regno syrie habendo p̃su¬
mens: clam romã eg̾ssus ẽ. licet qui¬
dam tradant eũ sub coniuentiã
senatoꝵ redisse. Reu̾susq in syriam:
benignũ se om̃ib ⁊ munificũ ex¬
posuit. strenuus erat in agendis.
⁊ acer in hostes. uñ ⁊ a ppło cog¬
nominatus ẽ epiphanes. qd̃ sonat
illustris. & mortuo fr̃ẽ: regnauit ꝓ
e ic̃ iniqͥtatẽ sͥ insitã aꝑuit. quã ꝓ reg¬
no obtinendo palliabat. Timc surrexe¬
runt in ierłm fibii belial. introducentes
ntus gentiliũ. ⁊ peciert̃ ab antiocho ut
fic̾ent in ierłm ephebiã .i. lupanar ephe¬

Expanded text:
et duo juvenes decori flagellabant eum. Timensque Onias indignationem Seleuci orabat ad Dominum pro defuncto, et resurrexit . Qui rediens ad regem, ait: Si habuerit dominus meus aliquos, quorum sitiat sanguinem, mitphus, scripsit commentarios explanationum in Moysen Ptolemaeo Philnes, qui Romae obses erat pro patre, patrem mortuum, sciensque fratris inertiam, de regno Syriae habendo praesumens, clam Romam egressus est , licet quidam tradunt eum sub conniventia senatorum rediisse. Reversusque in Syriam benignum se omnibus, et munificum exposuit. Strenuus erat in agendis et acer in hostes. Unde et a populo cognominatus est Epiphanes, quod sonat illustris. Et mortuo fratre regnavit pro eo. Tunc iniquitatem sibi insitam aperuit, quam pro regno obtinendo palliaverat. Tunc surrexerunt in Jerusalem filii Belial, introducentes ritum gentium, et petierunt ab Antiocho ut faceret in Jerusalem ephebiam, id est lupanar ephe
Abbreviated transcription (Latin):
ost antiochũ magnũ regna¬
uit in sẏria filiꝰ eiꝰ maior sele¬
unte in egiptũ: filiꝰ eiꝰ simon se¬
dit ꝓ eo. cui successit filiꝰ eiꝰ oni¬
as. Sub hoc. misit seleucus nun¬
Quo ingresso in templũ: surrexe¬
runt duo iuuenes de latibulis.
⁊ occiderunt ẽum uidet᷑ tn iose¬
phus uelle angłos fuisse in simib¬
tudinẽ hominũ. In sed̾s macha

Expanded text:
ost Antiochum magnum regnavit in Syria filius ejus major Seleunte in Aegyptum, filius ejus Simon sedit pro eo. Cui successit filius ejus Onias. Sub hoc misit Seleucus nunQuo ingresso in templum, surrexerunt duo juvenes de latibulis, et occiderunt eum. Videtur tamen Josephus velle angelos fuisse in similitudine hominum. In secundo Macha
Abbreviated transcription (Latin):
tis sub aqua uixerat: extinctus
ẽ antiocho uendente iasoni sac̾¬
dottũ Postea antiochus amouit
iasonẽ. ⁊ eleuauit menelaum.
qui secutꝰ est oniã in antiochiam:
hic enĩ cũ uidisset facinꝰ fratrũ:
descend̾at ad regẽ. si posset muta¬
re anunũ regis. Ad cũ nequiret:
sedebat in antiochia: in asylo. ce
ueniens post eũ menelaus: sua¬
sit andronico ut occid̾et oniam.
Qui euocans eũ de asylo: occidit
eũ. de iratus rex ꝓ morte iusti:
andronicũ exiit purpura. et
flagellatũ ꝑ ciuitatẽ: in eodẽ
loco fecit eum int̃fici: in quo il¬

Expanded text:
tis sub aqua vixerat, extinctus est Antiocho vendenti Iasoni sacedi. Postea Antiochus amovit Jasonem, et elevavit Menelaum. Qui secutus est Oniam in Antiochiam. Hic enim cum vidisset facinus fratrum, descenderat ad regem, si posset mutare animum regis. Quod cum nequiret, sedebat in Antiochia in asylo. Et veniens post eum Menelaus, suasit Andronico, ut occideret Oniam. Qui evocans eum de asylo occidit eum. Et iratus rex pro morte justi, Andronicum exuit purpura, et flagellatum per civitatem, in eodem loco fecit interfici, ubi il
Abbreviated transcription (Latin):
uidet obitũ sibi imminere: uocauit
filiũ suũ ad se. ⁊ septẽ filios eiꝰ. dixit¬
q eis Prope erit interitus in niniue.
uideo quia iniquitas eiꝰ finẽ dabit ei.
Non enĩ excidet u̾bum dei. d fre̾s nr̃i
qui disꝑsi sunt a t̾ra isrł: reu̾tentur
ad eam. ⁊ replebit᷑. & qomꝰ dei quȩ in
ea incensa ẽ: it̃m reedificabit᷑. hoc tñ
magis uidet᷑ ꝓpħali certitudine ꝑ u̾¬
ba p̃teriti temꝑis p̃dixisse: qͣm rem
gestam narrasse. adhuc enĩ stabat ie¬
rłm. ⁊ templũ in ea. Cumq monuisset
eos de dilectione dei: ⁊ timore: ⁊ ele¬
mosinis faciendis ut et ipsi eadem
mandarent filiis suis: addiditi uos
aut̃ nolite manere hic. s quacũq die
sepelieritis matrẽ ur̃am circa me in
uno sepulchro: ex ea dirigite gressus
urõs. ut eatis hinc Eẜ mortiuis ẽ tobi¬
as. ⁊ post modũ uxor eiꝰ. Et abcessit
tobias ex niniue: cũ uxore. ⁊ filiis.
et nepotib. & reu̾sus ẽ ad soceros suos.

Expanded text:
videret obitum sibi imminere, vocavit filium suum ad se, et septem filios ejus, dixitque eis: « Prope erit interitus in Ninive. Video quia iniquitas ejus finem dabit ei. Non enim excidet verbum Dei; et fratres nostri qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur ad eam, et replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur. » Hoc tamen magis videtur prophetali certitudine per verba praeteriti temporis praedixisse, quam rem gestam narrasse. Adhuc enim stabat Jerusalem, et templum in ea. Cumque monuisset eos de dilectione Dei, et timore, et eleemosynis faciendis, et ut ipsi eadem mandarent filiis suis, addidit: « Vos autem nolite manere hic; sed quacunque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros, ut eatis hinc. Et mortuus est Tobias, et postmodum uxor ejus. Et abscessit Tobias ex Ninive cum uxore sua, et filiis, et nepotibus, et reversus est ad soceros suos.
Abbreviated transcription (Latin):
norificum ẽ: Non abscondam auobis
sermonẽ occultũ Bona ẽ oratio cũ ie¬
iunio ⁊ elemosina Cũ orabas: ⁊ dire¬
linquebas prandiũ: ⁊ abscondebas mor¬
tuos ꝑ diem: ⁊ nocte sepeliebas: ego
obtułi orationẽ tuã dño. ss quia accep¬
tus eras ei: necesse fuit ut tẽptatio
ꝓbaret te.  misit me dñs ut curarẽ
te. ⁊ saram uxorem filii tui a demo¬
nio libarem. Ego enĩ sũ raphael an¬
gelus. unus ex septẽ .i. ex uniuersis:
qui astamꝰ ante dñm Qui cũ audis¬
sent: trementes cecidderunt in faci¬
es suas. Et ait angłs. Pax uobis. No¬
lite timere. Cũ essem uobis cũ: uide
ab hominib uideri ñ pot̾. Tempꝰ t̃
ut reu̾tar ad eũ qui misit me. s hec
dicens: ab aspectu eoꝵ ablatus ẽ Tunc
ꝓstrat ꝑ tres horas in faciẽ: benedixe¬
tunt deũ. & exurgentes: narrauert̃
omĩa mirabilia eius aꝑiensq tobias
senior os suũ. bñdixit dnm. ⁊ dixit.

Expanded text:
on abscondam a vobis sermonem occultum. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna. Cumque orabas, et derelinquebas prandium, et abscondebas mortuos per diem, et nocte sepeliebas, ego obtuli orationem tuam Domino, et quia acceptus eras ei, necesse erat, ut tentatio probaret te, et misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, » id est universis, « qui astamus ante Dominum. Qui cum audissent, trementes ceciderunt in facies suas. Et ait angelus: Pax vobis; nolite timere. Cum essem vobiscum, videbaab hominibus videri non potest. Tempus est ut revertar ad eum, qui misit me. Et haec dicens ab aspectu eorum ablatus est. Tunc prostrati per tres horas in facies suas benedixerunt Deum, et exsurgentes, narraverunt omnia mirabilia ejus . Aperiensque Tobias senior os su
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝯceidisti sept̃ẽ uiros : futrat enĩ
tradacta septẽ uiris. & demonpũ nomine
asmodeus: occidebat eos: mox ut in¬
gressi fu̾a̾nt ad eam. Ascendit gͦ sara
in suꝑius cubicłm domꝰ suȩ. & trib
dieb ⁊ noctib ñ manducans nec bi¬
bens: in or̾one ꝑsistens: aiebat. Peto
dñi ds patrũ nr̃oꝵ ut de uinculo
imꝓperii huiꝰ ab soluas me. Aut cer¬
te de suꝑ t̃ram eripias me In illo¬

Expanded text:
sicut occidisti septem viros? Fuit enim sicut occidisti septem viros? Fuit enim tradita septem viris, et daemonium nomine Asmodeus occidebat eos, mox ut ingressi sunt ad eam. Ascendit ergo Sara in superius cubiculum domus suae, et tribus diebus et noctibus non manducans, nec bibens in oratione persistens aiebat: « Peto, Domine Deus patrum nostrorum, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe de super terram eripias me
Abbreviated transcription (Latin):
pmisit ds fieri: ad eiꝰ ꝓbationẽ. et ad
exemplũ pacientiȩ in posterum. Nam
⁊ in om̃ib bñdixit dm̃: sicut beatus
iob. iam ⁊ ꝓximos suos insultantes
ei increpabat. dicens. Nolite ita loqui
filii enĩ scõꝵ sumꝰ. ⁊ uitã illã exspectamꝰ.
quã as̾ daturus ẽ fidelib suis: Anna uͦ¬
uxor eiꝰ ibat ad textͥnũ opus cotidie:⁊
de labore manuũ suaꝵ qd consequi pote¬
rat. deferebat. Factum ẽ aut̃: ut edũ
accipiens detulisset domi. Cuiꝰ balatũ
uir audiens: ait. Uidete ne furtiuus
sit. Ad hec irata uxor: adit. Manifeste
uana facta ẽ spes tua. ⁊ elemosine tue
pierunt. Et ingemuit tobias cũ lacti¬
mis: dicens. ꝙ nunc dñe scdm uoluntatẽ
tuã fac mecui. ⁊ p̃cipe in pace recipi spi̾
meũ. Expedit enĩ m mori magis: qͣm
uiuere Gadem die contigit: ut sara
filia ragneł in ciuitate medoꝵ audiit
imꝓꝑium ab una ancillaꝵ suaꝵ : quã
inerepabat: dicenti sibi. Int̃s tix
uiroꝵ tuoꝵ: nunqͥd occidere e ius

Expanded text:
em, et ad exemplum patientiae in posterum. Nam et in omnibus benedixit Deum, sicut beatus Job, et proximos suos insultantes ei increpabat dicens: « Nolite ita loqui, filii enim sanctorum sumus, et vitam illam exspectamus quam Deus daturus est fidelibus suis. Anna uxor ejus ibat ad textrinum opus quotidie, et de labore manuum suarum, quod consequi poterat deferebat. Factum est autem ut haedum accipiens, detulisset domi, cujus balatum vir audiens, ait: « Videte ne furtivus sit. » Ad haec irata uxor respondit: « Manifeste vana facta est spes tua, et eleemosynae tuae perierunt. » -- « Et ingemuit Tobias cum lacrymis dicens: Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum. Expedit enim mihi mori, magis quam vivere. » Eadem die contigit, ut Sara, filia Raguel, in civitate Medorum, audiret improperium ab una ancillarum suarum, quam increpabat, dicente sibi: Interfectrix virorum tuorum, nunquid occidere me vis,
Abbreviated transcription (Latin):
gratulabantur ei ꝑ septẽ dies e¬
pulantes cũ gaudio. Cũq narras¬
set tobras patri suo ꝑ ordiem
bona quȩ fec̾ãt ei angłs in ura: tule¬
runt angłm in partem. rogantes: ut
dignaretur dimidiã partẽ omĩum
quȩ attułant: acceptam hab̾e. Tune
dixit eis angłs occulte. Benedicite
om̃ cęli. ⁊ coram om̃ib confitemini

Expanded text:
gratulabantur ei per septem dies epulantes cum gaudio . » Cumque narrasset Tobias patri suo, per ordinem, bona, quae fecerat ei angelus in via, tulerunt angelum in partem, rogantes, ut dignaretur dimidiam partem omnium quae attulerant acceptam habere. Tunc dixit eis angelus occulte: « Benedicite Deum coeli, et coram omnibus confitemini
Abbreviated transcription (Latin):
exurgens cecus: data manu puero
ꝓcessit obiuã filio suo. ⁊ oscłantes
ad orassent dm̃: consedunt: Tunc
toluas de felle piscis liniuit oculos
patͥs. ⁊ sustimuut qͣ dimidiã horã.
& cepit egredi albugo ex oculis eiꝰ:
qͣi membrant̃ oui. Qd app̃hendens
tobias traxit ab oculis eius. statimq
uisum recepit. ⁊ glorificabant om¬
nes dm̃. & ait tobias. Benedico te
deus isrł. qm̃ castigasti me. ⁊ sana¬
sti me. c ecce uideo tobiã filiũ me¬
um. Ing̾ssa ẽ etiã post dies septẽ sa

Expanded text:
exsurgens caecus, data manu puero, exsurgens caecus, data manu puero, processit obviam filio suo, et osculantes m consederunt. Tunc Tobias de felle piscis linivit oculos patris, et sustinuit quasi per dimidiam horam et coepit egredi albugo de oculis ejus, quasi membranum ovi. Quod apprehendens Tobias, traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit, et glorificabant omnes Deum. Et ait Tobias: Benedico te, Deus Israel, quoniam castigasti me, et sanasti me; et ecce video Tobiam filium meum. Ingressa est et post s
Abbreviated transcription (Latin):
el dicebat ad generũ suũ. Mane hic
& ego mittã nuntiũ salutis tue ad
patr̃ tuũ: Cũq ille ñ acquiesc̾et:
tradidit ei saram ⁊ dimidium subͣs
suȩ. in pueris. in puellis. in pecudib.
in camilis. in uaccis. in pecunia mul¬
ta Parentes uo̾ monuerunt filiã suã
honorare socerum diligere maritũ.
regere familiã. gub̾nare domũ. se ip¬
sam in rep̃hensibilem exhibere. Cũq¬
reu̾terentur: ꝑuenerunt ad carram
que est in medio itinere. Ꝙait angłs
ad tobiã. Precedamꝰ nos duo. ⁊ sequan¬
tur nos lento gͣdu. uxor tua ⁊ fami¬
lia cũ animalib. ⁊ tolle tecum de
felle piscis. ⁊ linies ex eo oculos pa¬
tris tui. ⁊ recipiet uisum Porro:
anna sedebat secus uiã cotidie in
suꝑcilio montis: unde respic̾e̾ po¬
terat de longinquo. & cognoscens
a longe filiũ uemientẽ: cucurrit
ad uirũ. dicens. Ecce filiꝰ tuus ue¬
nit. Canis quoq qui simul fuerat
in uia p̃cucurrit. et q̃si nuncius
blandimento caude: gaudebat Tc̃

Expanded text:
erum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis tuae ad patrem tuum. » Cumque ille non acquiesceret, tradidit ei Saram, et dimidium substantiae suae, in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, in vaccis, in pecunia multa. Parentes vero monuerunt filiam suam honorare socerum suum, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, seipsam irrepntur venerunt ad Charam, quae est in medio itinere. Et ait angelus ad Tobiam: Praecedamus nos duo, et sequentur nos lento gradu uxor tua et familia cum animalibus; et tolle tecum de felle piscis, et linies ex eo oculos patris tui, et recipiet visum. Porro Anna sedebat secus viam quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et cognoscens a longe filium suum venientem, cucurrit ad virum suum dicens: Ecce filius tuus venit. Canis quoque, qui simul fuerat in via praecucurrit, et quasi nuntius blandimento caudae gaudebat. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
accepisset ab eo qd̾ omnẽ regionẽ
medoꝵ. nouisset: ⁊ rages ciuitatẽ:
et gabelum habitantẽ in ea intro¬
duxit eum ad patrẽ suũ. & salutauit
erit michi. qui lumen celi ñ uideo:
Cui uiuenis. Forti animo esto. In
ꝑximo ẽ: ut ad̾o cureris. Et ait
tobias. Poteris pducere filiũ meũ
ad gabesum. Qui redit. Ego ducã
eũ: ⁊ reducã ad te.Cũq. quereret to¬
bias ab eo tͥbum eiꝰ : ⁊ domũ:⁊ nomen:
srdit. Ex filiis ifrł ego sum ararias:
ananie magni filius. Qd̃ totũ scd̃m
int̾ pretationem nominũ uerum erat.
Etat enĩ de angłis uiddentib dm̃. ⁊ erat

Expanded text:
accepisset ab eo quod omnem Medorum accepisset ab eo quod omnem Medorum regionem novisset, et Rages civitatem, et Gabelum habitantem in ea, introduxit eum ad patrem suum, et salutaviterit mihi, qui lumen coeli non video? Cui juvenis: Forti animo esto; in proximo est ut a Deo cureris. Et ait Tobias: Poteris perducere filium meum ad Gabelum? » Qui respondit: « Ego ducam eum, et reducam ad te. » Cumque quaereret Tobias ab eo tribum ejus, et domum, et nomen, respondit: « Ex filiis Israel ego sum, Azarias, Ananiae magni filius; » quod totum secundum interpretationem nominum verum erat. Erat enim de angelis videntibus Deum, et erat
Abbreviated transcription (Latin):
moriar: sepelies me. & honorẽ ha¬
bebis matris tuę: dũ iuxerit. Mor¬
tuam circa me sepelies eã. Seinꝑ
in mente habeto dñm fili mi. ⁊ ser¬
ua mandata eiꝰ. De sub̾a tua fac ele¬
mosinas. quia elemosina ab omni
pecẽo libat. ⁊ magnã p̃stat fiducrã
coram deo om̃ib facientib eãm. at¬
tende tibi fili ioi ab om̃i fornicati¬
one. ⁊ a suꝑbia. a qua sũpsit iitiũ
omĩs ꝑdicio. Consiliũ a sapiente ꝑ¬
quire. A peccorib declina. Merces
mercennarii non maneat apud te.
Noli timere fili: quia pauꝑem ui¬
tam gerimꝰ. s multa bona habebimnꝰ
si timuerimꝰ dm. Pret̾ẽa scito: quia
dedi gabelo .x. talenta argenti in ra¬
ges. Cuiꝰ eyrogphum penes me ha¬
beo. ꝑ quire ergo tibi fidelẽ uirũ:
qui tecum eat salita mercede sua.
ut restitilas gabelo cỹ rographum
suũ. & ip̃e restituet tibi depositũ.
Tunc egressus tobias inuenit iuu̾e¬
nem suecinetum. ⁊ quasi ad iter pa¬
ratũ. ignorans qd̾ angłs dei eẽt Cũq

Expanded text:
moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepelies eam; semper in mente habeto Dominum, fili mi, et serva mandata ejus, de substantia tua fac eleemosynas, quia eleemosyna ab omni peccato liberat, et magnam praestat fiduciam coram Deo omnibus facientibus eam. Attende, fili mi, ab omni fornicatione, et a superbia a qua sumpsit initium omnis perditio. Consilium a sapiente perquire, a peccatoribus declina. Merces mercenarii non maneat apud te. Noli timere, fili mi, quia pauperem vitam egimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum. Praeterea scito, quia dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum penes me habeo. Perquire ergo tibi fidelem virum, qui tecum eat, salva mercede sua, ut restituas Gabelo chirographum suum, et ipse restituet tibi depositum . » -- « Tunc egressus Tobias, invenit juvenem succinctum, et quasi ad iter paratum, ignorans quod angelus Dei esset . » Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt occisus rex a fiłiit suis: rediit to¬
bias in domũ suã. ⁊ restituta sunt ei
ablata. Porro: in quodã die festo cũ
paratũ eẽt prandiũ apud tobiam:
dixit filio suo: Uade ⁊ adhue aliquos
de tͥbu nr̃a: timentes dm̃ ut comedant
nob̾eũ. Qui reu̾sus: nunctauit unũ
ex hebreis iugulatũ iacere in platea.
ꝙ exiliens tobias ieiunꝰ : tulit occulte
corpꝰ in domũ suã. & comedit panẽ in
luctu ⁊ tremore. & eũ sol occribuisset:
sepeliuit illud. Et arguebant eũ ꝓximi
sui. dicentes. huiꝰ rei causa int̃fici ius¬
sus es. ⁊ tt̃m sepelis mortuos: S tobi¬
as magis timens dm̃ qͣm regẽ: sepul¬
turȩ occisoꝵ sollicitꝰ instabat. Conti¬
git aut̃: ut quadã die fatigatꝰ a sepul

Expanded text:
esset occisus rex a filiis suis rediit Tobias in domum suam, et restituta sunt ei ablata. Porro in quodam die festo, cum paratum esset prandium apud Tobiam, dixit filio suo: « Vade, et adduc aliquos de tribu nostra timentes Deum, ut comedant nobiscum . » Qui reversus nuntiavit unum de Hebraeis jugulatum jacere in platea, et exsiliens Tobias jejunus, tulit occulte corpus in domum suam, et comedit panem in luctu et tremore, et cum sol occubuisset, sepelivit illud; et arguebant eum proximi sui dicentes: « Hujus rei causa interfici jussus es, et iterum sepelis mortuos. Sed Tobias, magis timens Deum quam regem, sepulturae occisorum sollicitus instabat. Contigit autem ut, quadam die, fatigatus a sep
Abbreviated transcription (Latin):
grapho x. talenta argenti. quȩ habe¬
bat ex his in quib a rege fuerat hono¬
ratus. Mortuo aut̃ salmanasar: cum
filiꝰ eiꝰ sennacherib filios isrł hab̾et
exosos: tobias consolabat᷑ eos. ⁊ ege
iratus multos hebreoꝵ fecit occidi.
Quoꝵ corꝑa tobias sepeliebat. ¶d cũ
nunciatũ eẽt regi: tulit omñe sub̾am¬

Expanded text:
grapho decem talenta argenti, quae habegrapho decem talenta argenti, quae habebat ex his in quibus fuerat a rege honoratus. Mortuo autem Salmanasar, cum filius ejus Sennacherib filios Israel haberet exosos, Tobias consolabatur eos, et egeniratus multos Hebraeorum fecit occidi, quorum corpora Tobias sepeliebat. Quod cum nuntiatum esset regi, tulit omnem sub
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Cũq cet̾i ad uitulos aureos quos
fec̾at ieroboã irent: ip̃e ascendebat
in ierłm ut adoraret dm̃ isrł. Primi¬
tiua ⁊ decimas fiddelit̾ offerebat. ⁊ ta
ut in t̾cio anno ꝓselitis ⁊ aduenis om¬
nem ministraret decimationẽ. et in
om̃ib legem dei puer obseruabat fa¬
atus ẽ aut̃ uir: accepit sibi uxorem an¬
nam: de tribu sua. & susceptũ ex ea
filiũ: noĩe suo uocauit tobiã. Cap¬
tus quidẽ cũ uxore ⁊ filio: habitauit
innimue. & custodiuit amña suam
ne contaminaret᷑ in cibis gentiliũ. S
⁊ contͥbules suos ñ custodientes se gra¬
uit̃ arguebat. & dedit illid̾s gr̃ãm in
ocuilis salmanasar. Qui dedit ei pote¬
statem quocũq uellet ad concaptiuos¬
ire. ⁊ circa eos facere quecũq uoluis¬
set.Cũq deambularet ꝑ regionẽ: con¬
captiuis dans monita salutis: deue¬
nit in rages ciuitatẽ medoꝵ. & inue¬
nit in ea quendã cont̾bulem suũ: ga¬
belũ: egentẽ. ⁊ reliquit ei sub eyro¬

Expanded text:
ulos aureos, quos fecerat Jeroboam , irent, ipse ascendebat in Jerusalem, ut adoraret Deum Israel, primitiva et decimas fideliter offerebat, ita ut in tertio anno proselytis et advenis omnem ministraret decimationem, et in omnibus legem Dei puer observabat. Factus autem vir accepit sibi uxorem Annam de tribu sua, et suscepit ex ea filium, quem nomine suo vocavit Tobiam. Captus quidem cum uxore et filio, habitavit in Ninive, et custodivit animam suam ne contaminaretur in cibis gentilium, sed et contribules suos non custodientes se graviter arguebat et dedit illi Dominus gratiam in oculis Salmanasar. Qui dedit ei potestatem, quocunque vellet ire ad captivos, et circa eos facere quaecunque voluisset. Cumque ambularet per regionem cum concaptivis, monita dans salutis, devenit in Rages civitatem Medorum invenitque in ea quemdam contribulem suum, Gabelum egentem, et reliquit ei sub chiro
Abbreviated transcription (Latin):
captuũ ppłm d̾i: ut exemplo suicon¬
u̾terenb᷑ ad dñm. ⁊ fac̾ent iusticiã
ex longinquo ad te uenient. ⁊ munera
deferentes: adorabunt dñm in te . Qd̾
mistice: ⁊ de temꝑe grẽ dictum ẽẽ: e
his quȩ secuntur apparet Porti ierłm
ex saphiro ⁊ smaragdo edificabunt᷑.
et ꝑ uicos eiꝰ alła cantabit᷑. Erat autẽ
tobias qͥnquaginta sex annoꝵ: qñ lu¬
men amisit. Sexagenariꝰ uͦ: illud rece¬
pit. ⁊ postea uixt annis qͥnqͣgita du¬
obus. & uidit filios nepotum suoꝵ. &

Expanded text:
captivum populum Dei, ut exemplo sui converterentur ad Dominum, et facerent justitiam ex longinquo ad te venient, et munera deferentes adorabunt Dominum in te: » Quod mystice de tempore gratiae dictum esse, ex his quae sequuntur apparet. « Portae Jerusalem ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur, et per vicos ejus alleluia cantabitur. » Erat autem Tobias quinquaginta annorum, quando lumen amisit, sexagenarius vero illud recepit, et postea vixit annis quadraginta duobus, et vidit filios nepotum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ait rrguel. Scio qm̃ a d̾o uenistis.
et qd̾ exaudiuit dñs p̃ces ⁊ lacrimas
meas: ut ꝯiungetur hec filia mea
cognationi sue scd̾m legem moysi. sap¬
p̃hendens pat̃ dext̾am filie: tradidit
eam dextere tobie. dicens. Deus patrũ
pleat benedictionẽ suã in uobis. Et
fecerunt conscͥptionẽ ꝯugii. ⁊ come¬
derunt: benedicentes dm̃. Post cenã
uͦ introduxerunt iuuenẽ in cubi¬
culum uirginis. & ꝓtulit tobi¬
as de cassilide suo partẽ iecoris.
⁊ posuit suꝑ prunas: Tunc rapha¬
eł app̃hendit demoniũ. ⁊ religauit
illud in deserto suꝑioris egipti: Tunc
tobias ant ad uirginẽ. Sara: dep̃cem̾

Expanded text:
Tunc ait Raguel: Scio quoniam a Deo venisti, Tunc ait Raguel: Scio quoniam a Deo venisti, et quod exaudivit Dominus preces, et lacrymas meas, ut conjungeretur haec filia mea cognationi suae secundum legem Moysi. Et apprehendens pater dexteram filiae, tradidit eam dexterae Tobiae dicens: Deus patrum pleat benedictionem suam in vobis. Et fecerunt conscriptionem conjugii, et comederunt benedicentes Deum. » Post coenam vero introduxerunt juvenem in cubiculum virginis , et protulit Tobias de cassilide suo, partem jecoris, et posuit super prunas. Tunc Raphael apprehendit daemonium, et religavit illud in desertum superioris Aegypti. Tunc Tobias ait ad virginem: « Sara, deprecemur
Abbreviated transcription (Latin):
patarchaꝵ admitteris .i. orabitis dm̃:
ut in participiũ scĩtatis ⁊ pudici¬
tie patriarchaꝵ. admittat uos. łcia
hanõ benedictionẽ p̃stabat: uł sac̾¬
dos. uł aliquis maior int̾ eos uicem
sac̾dotis gerens. Quarta nocte: acci¬
pies eam cũ timore dei. amore. fili¬
orum magis qͣm libidine ductus. ut
in semine abrahe benedictionẽ in
filiis ꝯsequaris tandẽ ing̾ssi sunt
ad raguelem. Cũq dic̾e̾t raguel u¬
rori sue: qͣm simillimũ eẽ iuuenem
hunc tobie consobrino suo: dixit ad
eũ angłs: hic ẽ filiꝰ illiꝰ. & letatus est
raguel. ⁊ instaurauit conuiuium
Tunc ait tobias. Non manducabo.
neq bibam: nisi pͥus peticionẽ me¬
am confirmes. ⁊ ꝓmittas michi dare
saram filiã tuã. Quo au dito: ex¬
pauit raguel. & hesitantide ris¬
ponso: dixit angłs. Noli ti mere da¬
re eam sibi coniugem. huic enĩ debe¬
tur. et ꝓpt̾ea alius ñ potuit hr̃e eam

Expanded text:
patriarcharum admitteris, id est orabitis Deum, patriarcharum admitteris, id est orabitis Deum, ut in participium sanctitatis et pudicitiae patriarcharum admittat vos. Tertia » Hanc benedictionem praestabat, vel sacerdos, vel aliquis major inter eos, vicem sacerdotis gerens. « Quarta nocte accipies eam cum timore Dei, amore filiorum magis quam libidine ductus, ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris. » -- « Tandem ingressi sunt ad Raguelem . » Cumque diceret Raguel uxori suae, quam simillimum esse juvenem hunc Tobiae consobrino suo, dixit ad eum angelus: « Hic est filius illius. » Et laetatus est Raguel, et instauravit convivium. Tunc ait Tobias: « Non manducabo, neque bibam, nisi prius petitionem meam confirmes, et promittas mihi dare Saram filiam tuam. Quo audito expavit Raguel, et haesitanti de responso, dixit ei angelus: Noli timere dare eam sibi conjugem. Huic enim debetur, et propterea alius non potuit habere eam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne tibi. ualent enĩ ad medicam̃ta
tunc tobias partẽ piscis assauit.
& comederunt. partẽ salsam secũ
tulit. Cũq simul ꝑgerent: att
tobias. axaria frat: qd̾ remedium
hr̃t que de pisce seruare dixisti:
Qui rxdit. Particła cordis supra pru¬
nas poscta. fumo suo extricat om¬
ne genus demonũ: a uiro uł amu¬
liere Nec suꝑ hoc mirari debemꝰ:
tobias ubi manerent nocte illa:
respondit angłs. Et hic raguel ꝓ¬
pinquus tuus. hñs filiã unicã que
debet᷑ tibi cũ om̃i sub̾a eiꝰ. ꝙ ait to¬
bias. Audio: quia tradita est uiris
septẽ.⁊ occisi sunt ademone. Et
Rdit angłs. Noli timere. Suꝑ pe¬
tulantes ⁊ deũ non timentes: po¬
testatem demonium habete tu
aut̃ cũ acceꝑis eam: trib dieb con¬
tinebis ab ea. ⁊ de nocte uacabitis am¬
bo orationib. pͥma nocte: incenso ie¬
core piscis p̃cib ur̃is fugabit᷑ demo¬
nium. scd̾a nocte: in copłatione scõꝵ

Expanded text:
ne tibi, valent enim ad medicamenta. ne tibi, valent enim ad medicamenta. » Tunc Tobias partem piscis assavit, et comederunt, partem vero salsam secum tulit. Cumque simul pergerent, ait Tobias: « Azaria frater, quod remedium habent quae de pisce servari dixisti? Qui respondit: Particula cordis super prunas posita fumo suo extricat omne genus daemonum a viro vel muliere. » Nec super hoc mirari debemus,Tobias ubi manerent nocte illa, respondit angelus: « Est hic Raguel propinquus tuus habens filiam unicam, quae debetur tibi cum omni substantia ejus. Et ait Tobias: Audio quia tradita est viris septem, et occisi sunt a daemone. Et respondit angelus: Noli timere; super petulantes, et Deum non timentes, potestatem daemonium habet. Tu autem cum acceperis eam, tribus diebus continebis ab ea, et de nocte vacabitis ambo orationibus. Prima nocte incenso jecore piscis precibus vestris fugabitur daemonium. Secunda nocte in copulatione sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ambo simul. ⁊ canis secutꝰ est eos.
Mat̃ aut̃ flebat. dicens ad uirũ.
Bacłm senectutis nr̃e tulisti. nũ¬
qͣm eẽt pecunia illa. ꝓ qua misisti
eum. Sufficiebat nobis pauptas
nr̃a ut diuicias compitarem̃: qd̾
uidebamꝰ filiũ nr̃m. Etait tobi¬
as Noli flere filiꝰ nr̃ saluus re¬
uertet᷑ ad nos. Credo enĩ qd̾ ange¬
lus dei bonꝰ comitet᷑ eum: Porro:
illi duo pͥma mansione manse¬
runt uixta fluuiũ tigrim. et
exiuit tobias ut lauaret pedes
suos. ⁊ piscis immanis egredie¬
bat᷑: ut deuoraret eũ. ⁊ timens
tobias clamauit. dicens. dñe:
inuadit me. & ait angłs. App̃hen¬
de branchiam eiꝰ: ⁊ trahe eum ad
te. & extraxit eũ in sicco. ⁊ palpi¬
tabat ante pedes eiꝰ. Suꝑ hunc
locũ: dicit beda: quod dum xp̃o¬
lauaret in cruce pedes suos.
qui ambulant suꝑ t̾ram: aduenit
diabolus: querens siquid peccati
fer calicẽ hunc ame t unc dixit
angłs ad tobiã. Exentera piscem
hunc. et cor eiꝰ. ⁊ fel: ⁊ iecur: repo¬

Expanded text:
ambo simul, « et canis secutus est eos . » Mater autem flevit, dicens ad virum: « Baculum senectutis nostrae tulisti: nunquam esset pecunia illa, pro qua misisti eum; sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus, quia videbamus filium nostrum. Et ait Tobias: Noli flere, filius noster revertetur ad nos salvus; credo enim, quod angelus Dei bonus comitetur eum . » Porro illi duo prima mansione manserunt circa fluvium Tigrim . « Et exivit Tobias, ut lavaret pedes suos, et piscis immanis egrediebatur, ut devoraret eum, et timens Tobias clamavit dicens: Domine, invadit me. Et ait angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te, et extraxit eum in sicco, et palpitabat ante pedes ejus. » Super hunc locum dicit Beda quod, dum Christus in cruce lavaret pedes suos, qui ambulabant super terram, advenit diabolus, quaerens si quid peccati fer calicem hunc a me . » Tunc dixit angelus ad Tobiam: « Exentera piscem hunc, et cor ejus, et fel, et jecur repo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tuor de serius raguelis: ⁊ duos ca¬
melos: uenit ad gabelũ. ⁊ recepta
pecunta: duxit eũ secum ad mipti¬
as. & ing̾ssus gabelus inuenit eos dis¬
cumbentes. ⁊ benedixit eis Cumq
om̃s dixissent am̃: cũ timore do¬
nni nuptiaꝵ ꝯuiuiũ ex̾cebant:
Porro: cũ tobias moram fac̾et in nup¬
tiis. sollicitꝰ erat ꝓ eo pat̃ eiꝰ: qd̾ ad
diem det̾minatum ñ redierat. Mat̃
uͦ lacͥmis in remediabilib flebat.
dicens. heu me fili mi: ut quid te
misimꝰ ꝑegrinari. lumen oculoꝵ¬

Expanded text:
quatuor de servis Raguelis et duos caquatuor de servis Raguelis et duos camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, duxit eum secum ad nuptias. Et ingressus Gabelus invenit eos discumbentes, et benedixit eis. Cumque omnes dixissent, Amen, cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. Porro cum Tobias moram faceret in nuptiis, sollicitus erat pro eo pater ejus, quod ad diem terminatam non redierat, mater vero lacrymis irremediabilibus flebat dicens: « Heu me! fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculo
Abbreviated transcription (Latin):
Miserere nobis dñe ds patrũ nr̃õ¬
rum miserere nobis. ⁊ consenes¬
camꝰ ambo parit̃ sani Porro: circa
pulloꝵ cantũ: fecit raguel parari se¬
pulchrũ ut sepeliret eum: pͥusqͣm il¬
lucesc̾et. & misit unã de ancillis ad
uidendũ: si iam obisset. Quȩ reu̾sa:
nunciauit eos incolumes eẽ. ⁊ secum
parit̾ dormientes. & laudauert̃ om̃s
dm̃. & repleuerunt serui foueã quã
fec̾ant: priusqͣm lucesc̾et. & ꝑaueruũ
sollempne ꝯuiuiũ om̃ib uicinis et
amicis suis. & adiurauit raguel to¬
biam: ut duas ebdomadas man̾e̾t
apud eũ. & dedit ei mediam partem
om̃ium quȩ possidebat. faciens scͥp¬
turam: ut reliqua pars quȩ suꝑerat:
post obitũ suũ deueniret ad tobiã.
Tunc ait tobias ad angłm: quẽ homi¬
nem estimabat. Araria frãt: nosti
qͣm g̃uis sit mora nr̃a parentib me¬
is. obsecro: ut eas ad gabelum.⁊ red¬
dis ei cyrogͣphum stiũ. ⁊ recipies ab
eo pecuniã. ⁊ monebis eũ uenire ad
nuptias. Tunc assumens raphael

Expanded text:
Miserere nobis, Domine Deus patrum nostrorum, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. » Porro circa pullorum cantum fecit Raguel parari sepulcrum, ut sepeliret eum, prius quam illucesceret, et misit unam de ancillis ad videndum si jam obisset. Quae reversa, nuntiavit eos incolumes esse, et secum pariter dormientes. Et laudaverunt omnes Deum, et repleverunt servi foveam quam fecerant prius quam lucesceret, et paraverunt solemne convivium omnibus vicinis, et amicis suis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas maneret apud eum, et dedit ei mediam partem omnium quae possidebat, faciens scripturam, ut reliqua pars quae supererat, post obitum suum deveniret ad Tobiam. Tunc ait Tobias ad angelum, quem hominem aestimabat : « Azaria frater, tu nosti quam gravis sit mora nostra parentibus meis, obsecro ut eas ad Gabelum, et reddes ei chirographum suum, et recipies ab eo pecuniam, et monebis eum venire ad nuptias. » Tunc assumens Raphael
Abbreviated transcription (Latin):
annis. ⁊ miertuus ẽ. Tiadunt illum he¬
brei dyssint̾ia mortuũ fuisse corã cun¬
uiuentib obiit. Habitauit aut̃ po¬
steritas eiꝰ. ab eiula. usq sur. Est autẽ
eiula: india.ab ezula nepote noe:
sic dicta. Sur aut̃ ẽ solitudo int̾ cades
⁊ barad. extendens desertum: usq
ab mate rubrum ⁊ egipti confinta De

Expanded text:
Hebraei dysenteria mortuum fuisse coram cunviventibus, obiit. Habitavit posteritas ejus ab Evila usque Sur; est vero Evila India, ab Evila nepote Noe sic dicta. Sur autem est solitudo inter Cades, et Barath, extendens desertum, usque ad Mare Rubrum et Aegypti confinia.
Abbreviated transcription (Latin):
braham aliã duxit uxorem. nomiue
cȩthuram. Arcint hebrei cethuram
nom̃ appelatiũ. quod uit̃pretat᷑ copu¬
latam. Dicunt .N. hanc fuisse agat. quȩ
de ꝯcubina mortua sarra: transiuit
in ꝯiugem. de ñ copłata: in copłatam.
ne senex: nous nuꝑtiis lasciuisse ar¬
guat᷑. Iosephus aut̃ dicit. qd̾ aute qͣm
misisset ꝓuxore filis: dux̾it eam. ꝙ hȩc
genuit ei sibos.ui. Iuuenis eiũ de sene
parere pot̃. & seꝑauit eos abraham dũ
uiueret ab ysaae: ad plagam orientalẽ.
d euncta que possed̾at: dedit ysaas alis
uo̾ largitus c̃ mun̾a. filii tam̃ cethiux: a
nicem. ⁊ arabiã. usq ad t̾minos maris
rubri. Refert iosep hus qd̵ ex uno eoꝵ.
natus ẽ apher. qui castra sua fixit u ħ
biam. quã posteri eiꝰ inhabitantes: ab il¬
dictus ẽ: historiã uideoꝵ scͥpsisse: sicut
⁊ moyses scͥpsit. qu̾em refert dixisse ab
affricam dictam. Cui descendenti in ly¬
bram: hercules auxilũ tulit. ⁊ filiã eiꝰ
noĩe etheam: duxit hercules uxorem.

Expanded text:
braham aliam duxit uxorem, nomine Cethuram . Aiunt Hebraei Cethuram nomen appellativum, quod interpretatur copulatam. Dicunt enim hanc fuisse Agar, quae prius concubina, mortua Sara, transit in uxorem, de non copulata in copulatam, ne senex novis nuptiis lascivisse arguatur. Josephus autem dicit, quod antequam misisset pro uxore filii, duxerat eam. Et haec genuit ei liberos sex. Juvenis enim de sene parere potest. Et separavit eos Abraham dum viveret ab Isaac ad plagam orientalem, et cuncta, quae possederat dedit Isaac. Aliis vero largitus est munera. Filii tamen Cethurae a nicem, et Arabiam, usque ad terminos maris Rubri. Refert Josephus, quod ex uno eorum natus est Afer, qui castra sua fixerat in Lybiam, quam posteri ejus inhabitantes ab ildictus est, historiam Judaeorum scripsisse, sicut et Moyses scripsit. Quem refert dixisse, abAfricam dictam. Cui descendenti in Libyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine Ethaeam, duxit Hercules uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
bus.⁊ in post̾iorib: leo. scd̃m mist̾cum
tyrannoꝵ. Qui ui pͥma etate: uolupta¬
tib dediti: ⁊ ceriueosi: iugo belial sub¬
dunt᷑. In fine uͦ: int̾siciunt. dirtpruã.
⁊ ꝯculcant. M ulti quoq egrediebant᷑:
et uidebant eũ. Solus daniel ñ egre¬
diebat᷑. qͥa toto temꝑe alienationis eĩ
orationi ꝓ eo uacabat. &̃ ad p̃ces eiꝰ:
anni septem quos totidem dix̾at tem¬
pora: in septẽ menses uersi sunt. In
alios. xl reu̾sus ad cor hominis fle¬
bat. ⁊ supplicabat deo. adeo: qd̾ ex ni¬
plerent. post quos: reuocatꝰ ẽ. ñ tam̃
regnauit. s statuti sunt ꝓ eo: septẽ
iuidices. A usq ad fine̾ septẽ annoꝵ:

Expanded text:
in posterioribus leo, secundum mysterium tyrannorum, qui in prima aetate voluptatibus dediti, et cervicosi jugo Belial subduntur; in fine vero interficiunt, diripiunt, et conculcant. Multi quoque egrediebantur, et videbant eum, solus Daniel non egrediebatur, quia toto tempore alienationis ejus orationi pro eo vacabat, et ad preces ejus anni septem, quos totidem dixit tempora, in septem menses versi sunt. In aginta reversus ad cor hominis flebat, et supplicabat Deo, adeo quod ex niplerentur. Post quos revocatus est, non tamen regnavit, sed statuti sunt pro eo septem judices, et usque ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ stratũ meũ. Q ecce: arbor in me¬
dio t̾re. cuiꝰ ꝓceritas usq ad cęlũ. ⁊ as¬
pectus eiꝰ usqͦ ad t̾minos t̾re. ⁊ esca u¬
niu̾soꝵ in ea. Sub ea habitabant a¬
nimalia.⁊ bestiȩ. ⁊ in ramis uolucres
et ex ea uescebat᷑ om̃is caro: Et ecce:
uigil ⁊ sc̃s de celo descendit. et ait.
Succidite arborẽ. ⁊ ramos ⁊ fructus
eiꝰ. ⁊ fugiant ex ea bestis ⁊ uolucres.
ucrũtamen: germ̃ eiꝰ in t̾ra sinite.
et cũ feris pars eiꝰ: in herbis t̾re. Cor
eiꝰ ab humano cõmutetur. & cor ferer
detur ei. ⁊ septẽ temꝑa mutent᷑ suꝑ

Expanded text:
per stratum meum, et ecce arbor in medio terrae, cujus proceritas, usque ad coelum, et aspectus ejus, usque ad terminos terrae, et esca universorum in ea; et sub ea habitabant animalia, et bestiae, et in ramis ejus volucres, et ex ea vescebatur omnis caro. Et ecce vigil, et sanctus de coelo descendit, et ait: Succidite arborem, et ramos, et fructus ejus, et fugiant ex ea bestiae et volucres. Verumtamen germen ejus in terra sinite, et cum feris pars ejus in herbis terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei, et septem te
Abbreviated transcription (Latin):
ntim. Cadem hora: ex hominib ab¬
iectus ẽ. ⁊ femim ut bos comedit.
donec capilli eiꝰ canescentes in sum¬
litudinẽ aquilaꝵ cresc̾ent. ⁊ ungues
eiꝰ qͣi ungues auium. Igit᷑. post dies
definitos a domino: ego nabuchod̃.
leuami oculos ad cęlum. & sensus me¬
us ꝑedditus ẽ mͥ. ꝙ benedixi altissimo
cuiꝰ potestas sempit̾na. ci non ẽ qui
dieat ei: quare sic fecisti. & reqͥsierunt
me optimates mei ⁊ in regno meo re¬
stitus sũ. ⁊ magnificentia amplior
addita ẽ mͥ Ex his apparet: ⁊ epifamꝰ¬

Expanded text:
num. » Eadem hora ex hominibus abnum. » Eadem hora ex hominibus abjectus est, et fenum, ut bos comedit, donec capilli ejus canescentes in similitudinem aquilarum crescerent, et ungues ejus, quasi ungues avium. « Igitur post dies diffinitos a Domino ego Nabuchodonosor levavi oculos ad coelum, et sensus meus redditus est mihi, et benedixi Altissimo cui potestas sempiterna, et non est qui dicat ei: Quare sic fecisti? Et requisierunt me optimates mei, et in regno meo restitutus sum, et magnificentia amplior reddita est mihi. » Ex his apparet, et Epi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ pẽticio ẽ scõꝵ: donec cognoscant
uiuentes qm̃ dominat᷑ excelsus in
regno hominũ. ⁊ cui uoluerit dabit
illud Tunc damel tacitꝰ cogitabat:
quasi hora una. conturbatꝰ. qͥa ma¬
la portendebant᷑ regi. &ł ait. Tu es
rex arbor illa. qui inualiusti.⁊ po¬
testas tua in t̃minos t̃re ⁊ audisti ꝑ
uigilem: sentenciã altissimi suꝑte.
Ab hominib eicient te. ⁊ cũ feris
erit habitatio tua. fenum ut bos
tabunt᷑ suꝑ te: donec scias: qł dñe¬
tur excelsus siꝑ regnũ hominũ.
a relinquet᷑ t germen radicis. quia
regnũ tuũ restituet᷑ tͥ. ¶mobrem:
audi ꝯsiliũ meũ. peccata tua ele¬
mosinis redime. forsitan ignoseet
t̾ deus factum ẽ aut̃ post annũ:
dtambulabat rex in aula:⁊ loque¬
bat᷑ in sp̃u elationis. dicens. Nonni
hec ẽ babilon quã edificaui i
robore regni: ⁊ in gła decoris mei
Adhuc erat sermo in ore eiꝰ ⁊ uox
bitabis septẽ temꝑib donte scras
qd̃ dnẽtur excelsus in regnũ homi¬

Expanded text:
torum est, donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit dabit illud . Tunc Daniel tacitus cogitabat, quasi hora una conturbatus, quia mala portendebantur regi, et ait: « Tu es rex, arbor illa, qui invaluisti, et potestas tua in terminis terrae, et audisti per vigilem sententiam Altissimi super te. Ab hominibus ejicient te, et cum feris erit habitatio tua. Fenum ut bos tabuntur super te, « donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et relinquetur tibi germen radicis, quia regnum tuum restituetur tibi. Quamobrem audi consilium meum. Peccata tua eleemosynis redime; forsan ignoscet tibi Deus . » Factum est autem post annum, deambulabat rex in aula, et loquebatur in spiritu elationis, dicens: Nonne haec est Babylon, quam aedificavi in robore regni, et in gloria decoris mei? Adhuc erat sermo in ore ejus, vox bitabis septem temporibus, donec scies quod dominetur Excelsus in regno homi
Abbreviated transcription (Latin):
danielis s cũ it̾m regnasset: uolu¬
it danielem facere coheredem fi
patrũ relinq̃ns hereditatẽ: incir¬
cumcisoꝵ donis inhereã. hic dicit
iosephꝰ: qd̾ libros hebraicos ipse
in grecũ transtulit eloquium
Et hic mutat daniel ordinẽ histo¬
rie. Nos aut̃ ordinẽ ꝓsequemur:

Expanded text:
Danielis. Et cum iterum regnasset, voluit Danielem facere cohaeredem filpatrum relinquens haereditatem, incircumcisorum donis inhaeream. » Hic dicit Josephus quod libros Hebraicos ipse in Graecum transtulit eloquium. Et hic mutat Daniel ordinem historiae. Nos autem ordinem prosequamur
Abbreviated transcription (Latin):
missi sunt iuncti cũ¬
uestib: in mediũ for¬
nacis. uiros aut̃ illos¬
qui miserant eos int̾
legisse in hebreo S
quia in toto orbi disꝑsa erant: ue¬
rui ante posito ea subiecit. ne apud
imꝑitos partẽ uoluminis uid̾etur
detruncasse. Porro: fornax suecensa
erat malleolis .i. sarmentis. ⁊ pice. ⁊
stupa. ⁊ napta. qd̾ scd̃m salustiũ
histortaꝵ: quoddã genꝰ fomitis ẽ
apud persas. scd̾m alios: ossa sunt
oliuaꝵ arefacta cũ amurca. Scdm
pliniũ: in t̾ra babilonis fluit in
modũ bituminis. Et erupit flam
trica regula comp̃hensum ẽ:. Angłs
aut̃ descendit cũ eis in fornacrm.
tunc ananias orauit dicens. Iustꝰ
es dñt. Peccauimꝰ enĩ. ⁊ tradidisti
nos in manꝰ hostiũ. s in anima
contrita. ⁊ spũ humilitatis. suscipi¬
amur a te. & sicut in holocaustum
pinguiũ. sic fiat sacͥficiũ nr̃m hodie
in ꝯspectu tuo: ut placeat tͥ Tuno
illi tres qͣi ex uno ore bñdicebant
dm̃ dicentes. Bñdictus es chĩe deus

Expanded text:
incti cuvestibus in medium fornacis, viros autem illoqui miserant eos, intes non legisse in Hebraeo, sed quia in toto orbe dispersa erant, veru ante posito ea subjecit, ne apud imperitos partem voluminis videretur detruncasse. Porro fornax succensa erat malleolis, id est sarmentis, et pice, et stupa, et naphta, quod secundum Sallustium historiographum, quoddam genus fomitis est apud Persas, secundum alios autem ossa sunt olivarum arefacta cum amurca, secundum Plinium in terra Babylonis fluit ad modum bituminis. « Et erupit flammtrica regula comprehensum est. « Angelus autem descendit cum eis in fornacem, Tunc Ananias oravit dicens: « Justus es, Domine, peccavimus enim, et tradidisti nos in manus hostium. Sed in animo contrito et spiritu humilitatis suscipiamur a te, et, sicut in holocaustum pinguium, sic fiat sacrificium nostrum hodie in conspectu tuo, ut placeat tibi. » Tunc illi tres quasi uno ore benedicebant Deum dicentes: « Benedictus es, Domine Deus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾unc obstupiit rex. ⁊ surgens ꝓperẽ
ait. Nonne tres tm misimus in ignẽs
Q ecce uideo turos .iiͦii. ambulantes
in medio ignis. ⁊ sp̾es quarti: sumilis
ẽ filio dĩ. Qd de angło intelligi potest
Tunc uocauit eos rex. ⁊ egressi sunti &
mirabant᷑ om̃s: qd̾ capillus eoꝵ ñ eẽt
aduitus. nec ⁊̃ saraballa ĩmutata. Ꝙ ait
rex. Non ẽ ds alius. qui ita possit sal¬
uare. & posuit edictũ: ut qui blasphe.¬
miã loqueret᷑ in deũ eoꝵ: ꝑiret. ⁊ do¬
mus eoꝵ uastaret᷑  restitut eis pͥn¬
cipatum ꝓuinciaꝵ: tercia uisio¬
equitur t̾cia uisio damelis.. da.¬
postquam de bestra restitutus est in
hominẽ ⁊ in regnũ. in qua p̾dicauit
mirabilia: quȩ fec̾at apud eum deus
exeelsus forma aut̃ epłe hec ẽ. quã int̾¬
seruit damel oꝑi sus. Ego nabuchod̾.
florens ⁊ elatꝰ in suꝑbiã. sõpniũ uidi.¬

Expanded text:
Tunc obstupuit rex, et surgens propere ait: « Nonne tres tantum misimus in ignem, et ecce video viros quatuor ambulantes in medio ignis, et species quarti similis est Filio Dei? » Tunc vocavit eos rex, et egressi sunt. Et mirabantur omnes quod capillus eorum non esset adustus, nec etiam saraballa immutata. Et ait rex: « Non est Deus alius, qui ita possit salvare. » Et posuit edictum, ut qui blasphemiam loqueretur in Deum eorum periret, et domus ejus vastaretur; et restituit eis principatum provinciaequitur tertia visio Danielis postquam de bestia restitutus est in hominem et in regnum . In qua praedicavit mirabilia, quae fecerat apud eum Deus excelsus, forma autem epistolae haec est, quam interseruit Daniel operi suo: « Ego Nabuchodonosor florens, et elatus in superbiam, somniu
Abbreviated transcription (Latin):
einceps ad didit dñs iudicia
quedã: ad t̾̃minandas lites.
Nos quidẽ ñ omt̾a: s ꝯgrua: ꝓse¬
cũ quali ueste intrau̾it. Si hñs
uxorem: cũ uxore ⁊ lib̾is exeat.
Si dñs d̃ed̾it ei uxorem: mulier
cũ suis filiis quos feterit: erit dm̃i.
Qd̃ si elegit seruus manere in ser¬
uitute: offeret eum dñs diis .i. sa
c̾dotib p̃sentabit. & applicabit᷑ ad
hostiuĩ tab̾nacłi. ⁊ ꝑforabit dũs¬
aurẽ eiꝰ subula. in signũ ꝑpetue¬

Expanded text:
einceps addidit Dominus judicia quaedam, ad determinandas lites. Nos quidem non omnia sed congrua prosecum quali veste intraverit. Si habens uxorem cum uxore, et liberis exeat. Si dominus dederit ei uxorem, mulier cum filiis, quos fecerit, erunt domini. Quod si elegerit servus manere in servitute, « offeret eum dominus diis, » id est sacerdotibus praesentabit, « et applicabitur ad ostium tabernaculi, et perforabit autem e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is mustitudo de pl¬
deserto sẏn: ꝑ mansiones suas uixta
sermonẽ dñi.⁊ uenit in raphidim.
Non qd̾ u̾bo distingueret eis man¬
siones dñs. s indicio nubis stan¬
tis. quã p̃euntem semꝑ seq̃bant᷑.
ea stante: castra metabantur. Ea¬
& murmurauerunt contͣ moysen.
Qui ait ad dũm. Quid faciam ppło

Expanded text:
omnis multitudo de deserto Sin per mansiones suas, juxta sermonem Domini, et venit in Raphidim , » non quod verbo distingueret eis Dominus mansiones, sed judicio nubis stantis, quam praecuntem semper sequebantur, ea stante castrametabantur. et murmuraverunt contra Moysen, qui ait ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum dni. & posuit illud aaron i
urna aurea: in tab̾uacłm reseriran¬
dum. Auint hebrei eos pͥmo hiuĩsse
parinũ tab̾nacłm: in quo dñm con¬
sulebant: de quo infra. Moyses tol¬
lens tab̾uacłm: tetendit extra castra

Expanded text:
bum Domini, et posuit illud Aaron » in urna aurea « in tabernaculo reservandum. » Aiunt Hebraei eos primo habuisse parvum tabernaculum, in quo Dominum consulebant, de quo infra: « Moyses tollens tabernaculum tetendit extra castra
Abbreviated transcription (Latin):
qd desid̾abat: ñ multũ est autent¬
cum. Dicit iosepbus qd̾ ⁊̃ hactenus
uigatur locus ille: sicut ymbribus.
Dixitq moỹses ad ppłm. Nullus re¬
linquat ex eo in mane. Quidã tam̃
⁊ computruit. P recepitq moyses. ut
die sexto: collig̾ent cibos duplices.
qͥa sabbato ñ inueniebat᷑ in agro. tam̃
seruatũ in die sabbati: ñ corrũpebat᷑.¬

Expanded text:
d desiderabat non multum authenticum est. Dicit Josephus, quod etiam hactenus rigatur locus ille siccis imbribus. Dixitque Moyses ad populum: « Nullus relinquat ex eo in mane. Quidam tamen et computruit. » Praecepitque Moyses ut die sexto colligerent cibos duplices, quia Sabbato non inveniebatur in agro. Tamen servatum in die Sabbati non corrumpeba
Abbreviated transcription (Latin):
qui minꝰ parau̾at: reꝑit minus.
forte enĩ in aceriris eollecta: pone¬
bant᷑. & reddebat᷑ singłis gomor.
Qd̾ iosephus assariũ uocat. & est
decima pars ephi. uł forte qͣntũ¬
cũq quis colligeret: ueniens ad
suffice̾t gomor. qui ab aliis ⁊⁊̃ come¬
debat᷑. Colligebat᷑ aut̃ mane: quia
cũ inclaresect sol liquefiebat. Qd̾
iniracłosum erat. cũ ad ignẽ durũ
fiebat. Terebant aut̃ illud in pul¬
uerem. ⁊ conglutinatũ: in panes
formabant. Cuiꝰ sapor erat dulcis¬
simus ꝓ quo dictum ẽ. simile cũ
melle. & alibi. Sapor pauis oleati.¬

Expanded text:
qui minus paraverat reperit minus. qui minus paraverat reperit minus. » Forte enim in acervis collecta ponebantur, et reddebatur singulis gomor. Quod Josephus vocat assarium, et est decima pars ephi. Vel forte quantumcunque quis colligeret veniens ad si gomor, qui ab aliis etiam comedebatur. Colligebatur autem mane, quia, cum incalescebat sol, liquefiebat, quod miraculosum erat, cum ad ignem durum fiebat. Terebant autem illud in pulverem, et conglutinatum in panes formabant, cujus sapor erat dulcissimus, pro quo dictum est, simila cum melle. Et alibi « sapor panis oleati