comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nenit ad cerciũ modum. uͥ laudat patrẽ. qui
in eum miracula tanta monstrauit. Terri¬
uiliter enĩ mirificatus est pater. quando
passionẽ dnĩ xpi tenebre sunt secute. cer¬
ra contremuit. sara disrupta sunt sepulẽ
patuerunt. mortui resurrectione letati st̃.
Cum ipse iterũ in codem corpore scã resurre¬
ctioue conspectus est. dũ ad discipłos suos
ianuis clausis intrauit. dum cȩlos subho¬
minũ uisione conscendit. quȩ licet ꝓpͥa
ditate compleuerit. more suo pat̾ins hoc
uirtutib applicauit. ut sic̃ sepe dictũ est
scẽ eooꝑationis patefaceret unitatẽ. Seqͥt᷑
mirabilia oꝑa cua ⁊ aiima mea nouit in¬
mis. Oꝑa patris mira nouerat. quia sicut
supius dixit. nor illuminatio in delicus
eius erat. quia possederat renes ipsuis. quia
illum susceꝑat ex utero matris sue. Necesse
enĩ fuit ut illum mirabilem cognosceret.
quẽ tantorum beneficiorũ pussimũ largi¬
torẽ humanitas eius plena duum lumi¬
nis claritate cernebat: qr sicut in eugłio

Expanded text:
ium modum, ubi laudat Patrem, qui in eum miracula tanta monstravit. Terribiliter enim mirificatus est Pater, quando passionem Domini Christi tenebrae sunt secutae, terra contremuit, saxa dirupta sunt, sepulcra patuerunt, mortui resurrectione laetati sunt, cum ipse iterum in eodem corpore sancta resurrectione conspectus est, dum ad discipulos suos januis clausis intravit, dum coelos sub hominum visione conscendit; quae licet propria deitate compleverit, more suo paternis hoc virtutibus applicavit, ut sicut saepe dictum est sanctae cooperationis patefaceret unitatem. Sequitur, mira opera tua, et anima mea novit nimis. Operam Patris miram noverat, quia sicut superius dixit nox illuminatio in deliciis ejus erat, quia possederat renes ipsius, quia illum susceperat ex utero matris suae; necesse enim fuit ut illum mirabilem cognosceret, quem tantorum beneficiorum pissimum largitorem humanitas ejus plena divini luminis claritate cernebat: quia, sicut in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
antilex in. latine aduerbũ defiit q̃ odio
inimicos oderat patris. Perfecto scilicet.
qđ non liuore humano non inuidia car¬
uali s dñi caritate generatur. Odiũ qͥppe
dietũ ẽ. quasi oris repudium. Proba me ds

Expanded text:
 Latine ad verbum, definit quo odio inimicos oderat Patris, perfecto scilicet, quod non livore humano, non invidia carnali, sed Domini charitate generatur. Odium quippe dictum est, quasi oris repudium. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
inmici quando obstinati sunt. competenti
⁊ religiosa execratione dampnant᷑ qm̃cũ
ab ipso creati sunt. ip̃siq ⁊ debeant omne
qđ uiuunt. suo tamen contumaces reddunt᷑
auctori. Quappter iuste tales horren di sunt.
qui tantorũ beneficiorũ memores non fu¬
erunt. Considerandamẽ etiam distinc¬
tio facta uerborũ. Primo enim dixit odi¬
entes ce odio habui. Possunt enim in ma¬
ligno pectore prius odia occulta uersari
s iam ualidissima nequieia est. qͥse ꝓfitet᷑
inimicum. Significat enim ꝑsecutores aꝑ¬
tos ⁊ obstinatos. qui scõs dei scelerata pre¬
suptione dilacerant. Ec merico se suꝑra
eos tabescere dicit scã pietas. qm̃dũ hic
sustmentur diutius ad correctionen illi
ȩecłam dei cemeraruis ausib insequuntur
Sieut ⁊ alibi dictum est. i cabescere me fecit re

Expanded text:
inimici, quando obstinati sunt, competenti inimici, quando obstinati sunt, competenti et religiosa exsecratione damnantur, quoniam cum ab ipso creati sint, ipsique debeant omne quod vivunt, suo tamen contumaces redduntur auctori; quapropter juste tales horrendi sunt, qui tantorum beneficiorum memores non fuerunt. Consideranda est etiam distinctio facta verborum. Primo enim dixit, odientes te odio habui. Possunt enim in maligno pectore prius odia occulta versari; sed jam validissimae nequitiae est, qui profitetur inimicum. Significat enim persecutores apertos et obstinatos, qui sanctos Dei scelerata praesumptione dilacerant. Et merito se supra eos tabescere dicit sancta pietas, quoniam dum hic sustinentur diutius ad correctionem, illi Ecclesiam Dei temerariis ausibus insequuntur; sicut et alibi dictum est: Tabescere me f
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã ꝑuenire. illis ꝑfidis obduratis qͥ
credere noluerunt. qđ est in medio dr. iuri
sanguinũ declinate a me. qui dicitis in co¬
gitationib. Isti gͦ uiri sunt sanguinum
qui carnaliter uiuunt.⁊ quȩ sunt sangui¬
nis ꝑagunt. Q uib merito d̃r. discedite q
locum non desidauerunt in ȩccła repperire
Sequit. quia dicitis in cogitationib. idẽ cont̃
illa murmuratis que uobis sp̃s scĩ utrtute
p̃dicata sunt. Et ideo si predictũ ordinem
teneas. omnẽ a ce caliginẽ confusionis em̃
das. Nonne odientes te odio habui: ⁊ super
re precipim᷑ dei autẽ odisse Deuotum est.
qm̃ in utrisq magna distantia est. Nr̃i
quippe inimici interdum contra nos uista
indignatione consurgunt. ⁊ irritant᷑ quia¬
re illis officia debita non prebenius. quare
detrahimus: quare bonis eoꝵ nisib inuidemꝰ.
Merito gͦ aduersarios nros ubem diligere.
quos nr̃õ uicio contingit offendere. Deiu̾

Expanded text:
catholicam pervenire, ilcatholicam pervenire, illuerunt, quod est in medio dicitur: Viri sanguinum, declinate a me, quia dicitis in cogitationibus. Isti ergo viri sunt sanguinum, quia carnaliter vivunt, et quae sunt sanguinis peragunt; quibus merito dicitur, discedite, quia locum non desideraverunt in Ecclesia reperire. Sequitur: Quia dicitis in cogitationibus, id est, contra illa murmuratis quae vobis Spiritus sancti virtute praedicata sunt. Et ideo si praedictum ordinem teneas, omnem a te caliginem confusionis emendas. Vers. 20. Nonne odientes te odio habui, et superre praecipimur, Dei autem odisse devotum est: quoniam in utrisque magna distantia est. Nostri quippe inimici interdum contra nos justa indignatione consurgunt, et irritantur quare illis officia debita non praebemus, quare detrahimus, quare bonis eorum nisibus invidemus. Merito ergo adversarios nostros jubemur diligere, quos nos nostro vitio contingit offendere. Dei vero
Abbreviated transcription (Latin):
clinate a me. quia dicitis in cogitationib.
accipiant in uanitate ciuitates suas. In
his duob uersib pͥmo loco dicamꝰ y ꝑba¬
ton. uti uiuante dñõ facilius eorũ exposi¬
tionẽ ꝑ partes explicare ualeamꝰ. Est enĩ
talis ordo uerborum. Si occidas ds pecca¬
tores. Ante omnia nobis cauendum est.
dubitatione saluandos. Sicut ipse in ȩugłi¬
o dicit. non ueni uocare iustos s peccatores
Quod si hoc spiritaliter inquiramꝰ: cuncta
nobis remouet aduersitas. Dicit gͦ. si occi¬
das deus peccatores. Occidit deus peccato¬
rem. cum moritur peccato ut uiuat dnõ¬
Occidunt᷑ gͦ peccatores. quando acogitatio¬
nib malis in bonũ dispositũ transferunt᷑.
qđ dũ eis benesicio conuersionis emerse¬
rit. tunc in uano accipiaͣnt pͥores ciuita¬
tes suas. id est uiciosissimas suꝑsticiones
quȩ ꝑtinent adbaby loniam. quando iam
dei beneficio ad ȩocłȩ catholice septa ꝑue¬
neriit. Et qm̃ non merent᷑ om̃s ad fidẽ

Expanded text:
 19. Quia dicitis in cogitationibus: Accipient in vanitate civitates suas. In his duobus versibus, primo loco dicamus hyperbaton, ut juvante Domino facilius eorum expositionem per partes explicare valeamus. Est enim talis ordo verborum: Si occidas, Deus, peccatores. Ante omnia nobis cavendum est dubitatione salvandos, sicut ipse in Evangelio dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Quod si hoc spiritualiter inquiramus, cuncta nobis removetur adversitas. Dicit ergo: Si occidas, Deus, peccatores. Occidit Deus peccatorem, cum moritur peccato, ut vivat DoOcciduntur ergo peccatores, quando a cogitationibus malis in bonum dispositum transferuntur. Quod dum eis beneficio conversionis emerserit, tunc in vano accipiunt priores civitates suas, id est vitiosissimas superstitiones, quae pertinent ad Babyloniam, quando jam Dei beneficio ad Ecclesiae catholicae septa pervenerint. Et quoniam non merentur omnes ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
Exutero enĩ significat in utero. sic̃ ait dñs
iheremiȩ. Prius quã te formarẽ inucero no¬
ui ce ⁊ in uulua scĩficaui te. Nerũ hec omĩa
a natura suscepta hominis in scĩ patris
honorẽ referuntur. sic̃ eugł̃ii cextus osten¬
dit. delib̾ationis eius fuisse: patrẽ p̃dicare.
uoluntatẽ eius unplere. acceptũ ab eo ca¬
ueẽ bibere.⁊ innulla parte ab ipsius dis¬
pensationis gła discrepare. Conficebor tͥ¬

Expanded text:
Ex utero enim significat in utero, sicut Dominus Ex utero enim significat in utero, sicut Dominus ait Jeremiae: Priusquam te formarem in utero novi te, et in vulva sanctificavi te . Verum haec omnia a natura suscepta hominis in sancti Patris honore referuntur, sicut Evangelii textus ostendit, deliberationis ejus fuisse Patrem praedicare, voluntatem ejus implere, acceptum ab eo calicem bibere, et in nulla parte ab ipsius dispensationis gloria discrepare. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu dnĩ saluatoris ꝓpħarum dieta pa¬
tuerunt. Et hene utrũq coniunctum ẽ
sicut cenebix eius ita ⁊ lumen eius: qui a in
utroq ueritas efuit. siue cum obscura ui¬
derentur: siue cũ illuminata patueruite.
Qm̃ tu possedisti renes meos. suscepisti me¬
duẽ de utero matris meȩ. Renes significãt
fortitudinẽ corporalem. qui dum bene ui¬
gent. corpus nr̃m eorum ministerio uege¬
catur. cum fuerint saucu. in becilla nimis
fragilitate subcumbit. Quaꝑter merito
stis iusticiȩ firmitate ꝯsistifns. peccatum
fragilis corporis ignorauit. De utero uero
matris. de sẏnagoge sinib dicit quia tp
se ꝑsusceptã carnẽ a sinagoga gen̾atus est.
qñ eũ ritu iudeorũ oetauo die eircucisui ẽ
cognouimꝰ susceptum se phibens a deitate
patris siue sua. qũ utraq unum est. Nam
si hoc caurũmodo de uirginali utero uel
aduertere. non solũ quando egressus. s qñ
ut ex hoc nestoriana destruatur iniquitas.

Expanded text:
Salvatoris prophetarum dicta patuerunt. Et bene utrumque conjunctum est, sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus, quia in utroque veritas fuit, sive cum obscura viderentur, sive cum illuminata patuerunt. Vers. 12. Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me de utero matris meae. Renes significant fortitudinem corporalem, qui dum bene vigent, corpus nostrum eorum ministerio vegetatur; cum fuerint saucii, imbecilla nimis fragilitate succumbit. Quapropter renestis justitiae firmitate consistens, peccatum fragilis corporis ignoravit. De utero vero matris, de Synagogae finibus dicit, quia ipse per susceptam carnem a Synagoga generatus est, quando eum ritu Judaeorum octavo die circumcisum esse cognovimus: susceptum se perhibens a deitate Patris, sive sua, quoniam utrumque unum est. Nam si hoc tantummodo de virginali utero velis advertere, non solum quando egressus, sed quaatur assumptus, ut ex hoc Nestoriana destruatur iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥa eligam ignoro. Sic ⁊ in isto loco de tͥb
reb contraruis humanitas eius qͥd eliget
amibigebat. Nunc ad exponenda uerba
ueniamus. qm̃ altitudine nimia suitt
ꝓfunda. Ait enĩ ꝑ id qđ homo est. Si as¬
cendero in celũ tu illic es. ubi erat scilicet
ad patris dexterã collocandus. Nam ut
intelligas dnm ubiq esse p̾sentẽ. audi
ihereiniã ꝓpb̃am Os̃ appropinquans ego
sum dicit dñs. ⁊ non ds alonginquo Si
absconderit se homo in absconso: ego ui
debo illum dicit dñs. Nunqͥd ñ celũ et
terrã egd impleo dicit dñs: Saquit᷑. si des¬
cendero in infertũ ades. Hoc quippe fac¬
tum est lenge humanitatis ut erucifiro
corpore ad rumpenda infernorũ claustͣ
descenderet: ⁊ laboranti humano generi
redemiptor piissimus subueniret. Subiun¬
xit ctiam ades. qm̃ triduana celerttate
surrexit. Addidit cerciam partẽ. si sum

Expanded text:
 Ibidem, 22. Sic et in isto loco de tribus  Ibidem, 22. Sic et in isto loco de tribus rebus contrariis humanitas ejus quid eligeret, ambigebat. Nunc ad exponenda verba veniamus, quoniam altitudine nimia sunt profunda. Ait enim per id quod homo est: Si ascendero in coelum, tu illic es, ubi erat scilicet ad Patris dexteram collocandus. Nam ut intelligas Dominum ubique esse praesentem, audi Jeremiam prophetam: Deus appropinquans ego sum, dicit Dominus, et non Deus a longinquo. Si absconderit se homo in absconso, ego non videbo illum, dicit Dominus? Nunquid non coelum et terram ego impleo, dicit Dominus ? Sequitur, si descendero in infernum, ades. Hoc quippe factum est lege humanitatis, ut crucifixo corpore ad rumpenda infernorum claustra descenderet, et laboranti humano generi Redemptor piissimus subveniret. Subjungit etiam, ades, quoniam triduana celeritate surrexit. Addidit tertia
Abbreviated transcription (Latin):
carne dici. que etiam expectabatur occidi.
falli posse presentiam. Nam cũ ubiq totꝰ
plenissime sit. qui eum putat declinare.
qͥ possit abscondi illic enĩ aliquis potest
esse celatus. ubi presens non fuerit ille qui
fugit᷑. Sicendo eium quo ibo. significat na¬
turã humanitatis non se habere qͦ fugiat.
cum sp̃s sc̃s ubiq ste totus. sic̃ salomon di
cũ querimus qͥd potissimũ facere debeamꝰ
S: cũ tali p̃dicatione uͥq spm̃ sẽĩnce¬
noscamus: dubitm non est spm̃ scm̃ co et
illuc manus tua deducet me: ⁊ cenebit
me dertera tua. Hic mͥ uidet᷑ argumen¬
tũ illud esse dilẽma. qđ fit ex duab ꝓpo¬
sitionib płib ue. ex quib quicqͥd electũ
fuerit. contrarium esse non dubium est.
terrogat dicens. baptismũ ioħ̃is unde erat.
de cȩlo anex hominib Quicꝗͥd enĩ illi e¬
ligere uoluissent. contra illos nebilominꝰ
erat futurũ. Sic etiam de bonis reb apłs
in carne necessariũ ꝓpter uos. Et adiectt.¬

Expanded text:
carne dici, quae etiam exspectabatur occidi. falli posse praesentiam. Nam cum ubique totus plenissime sit, qui eum putat declinari, quo possit abscondi? Illic enim aliquis potest esse celatus, ubi praesens non fuerit ille qui fugitur. Dicendo enim: Quo ibo? significat natura humanitatis non se habere quo fugiat, cum Spiritus sanctus ubique sit totus, sicut Salomon diccum quaerimus quod potissimum facere debeamus. Sed cum tali praedicatione ubique Spinoscamus, dubium non est Spiritum sanctumilluc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua. Hic mihi videtur argumentum illud esse dilemma, quod fit ex duabus propositionibus pluribusve, ex quibus quidquid electum fuerit, contrarium esse non dubium est, terrogat, dicens: Baptismum Joannis unde erat, de coelo an ex hominibus ? Quidquid enim illi eligere voluissent, contra illos nihilominus erat futurum. Sic etiam de bonis rebus Apostolus in carne necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
tio in deliciis suis: Nox significat inferni
claustra. que re uera illuminauit quando
potestatẽ diaboli contriuit:⁊ hominẽ sua
miseratione libauit. quẽ ad imaginẽ ⁊ si¬
militudinẽ suam. plasmare dig¬
natus est. In deliciis autẽ meis. paradisũ
significat. unde pͥmũ hominẽ peccata
pepulerunt. s confessionis beneficio. ani¬
me scõrum ad eius amenitatẽ dnõ p̃stan¬
te reuerse sunt. Sic enĩ credenti latroni
amenissimus locus:⁊ felicissime iocundi¬
tatis ȩterna securitas. Quia cenebre non

Expanded text:
tio in deliciis suis? Noctem significat inferni tio in deliciis suis? Noctem significat inferni claustrum, quod revera illuminavit, quando potestatem diaboli contrivit, et hominem sua miseratione liberavit, quem ad imaginem et similitudinem suam plasmare dignatus est. In deliciis autem meis, paradisum significat, unde primum hominem peccata pepulerunt; sed confessionis beneficio animae sanctorum ad ejus amoenitatem Domino praestante reversae sunt. Sic enim credenti latroni amoenissimus locus et felicissimae jucunditatis aeterna securitas. Vers. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
ma locutionis frequenter assumpta ẽ Illud
tamen regłariter est tenendum. ut qđ du-¬
bitat. humanitatis. qđ p̃sumit: deitatis ẽẽ
meis. Prima pars uersus istius. sub ironia
pronuntianda est. frequenter enum aliqua
quasi sub ambiguitate ꝓferimus. de quib
dubitare non possumꝰ. sicut in alio psalmo
iam dictum est forsitan uiuos deglutis¬
sent nos ⁊ reliqua. Quomͦ eiuum tenebre con¬
culcare poterant. quȩ ius intanta gła ñ
habebant. Ipse enim dixit de se. ego sum
lux huius mundi. S conculcauit ille po¬
cius tenebras. qui cecitatẽ pͥmi hominis ad
eius posteros cranseuntẽ. misediȩ sue luce
suꝑauit. Quaꝓpter hoc cõmate quo ait.
forsitan cenebrȩ conculcabunt me irri¬
dentur illi. qui de ipso poterant cimores
alicuiꝰ nebulas suspicari Cuiꝰ sensus seqͥ¬
tur explanatio cum dicte. ⁊ nox illumina¬
cio in deliciis meis Quomͦ gͦ poterat a te¬
nebris conculcari. cui erat nox illumina¬

Expanded text:
ma locutionis frequenter assumpta est. Illud ma locutionis frequenter assumpta est. Illud tamen regulariter est tenendum, ut quod dubitat, humanitas; quod praesumit, Deitas esse vimeis. Prima pars versus istius sub ironia pronuntianda est. Frequenter enim aliqua quasi sub ambiguitate proferimus, de quibus dubitare non possumus, sicut in alio psalmo jam dictum est: Forsitan vivos deglutissent nos , et reliqua. Quomodo enim tenebrae conculcare poterant, quae jus in tanta gloria non habebant? Ipse enim dicit de se: Ego sum iux hujus mundi . Sed conculcavit ille potius tenebras, qui caecitatem primi hominis ad ejus posteros transeuntem, misericordiae suae luce superavit. Quapropter hoc commate quo ait, Forsitan tenebrae conculcabunt me, irridentur illi qui de ipso poterant timoris alicujus nebulas suspicari. Cujus sensus sequitur explanatio, cum dicit: Et nox illuminatio in deliciis meis. Quomodo poterat a tenebris conculcari, cui erat nox illumina
Abbreviated transcription (Latin):
ro in postremo maris: Eteni illuc manꝰ
tua deducet me. ⁊ cenebit me dext̾a tua.
Quȩ sigura đr ethimologia. id est causee
redditio. Reddit enĩ causam quẽ ad mo¬
dũ dei presentiã non potuisset effugere.
Pẽnas suas dicit diuine maiestatis effica¬
cissimã celeritatẽ. quȩ sem̃ corpus ad suꝑ¬
na uirtute deitatis eleuauit. S cũ audis
meas. glam ꝓpͥe pocestatis intellige. Hasita¬
q pennas suas cum sũpserit ante lucẽ. id ẽ
tempore resurrectionis:⁊ habitauerit in
postremo maris. hoc est supra scłi istiuis
amplissimũ sinẽ ibi manus paterna dedu¬
est eum. Et ut ostenderet cooꝑationẽ: seqͥt᷑
⁊ tenebit me dextera tua. Dextera est siqui¬
deni patris omp̃s uerbũ. qͦd assumptam ⁊
unitam sibi humanitatẽ in eterna seła con¬
tinebit. Et si minime ꝯuenire uidet᷑. ut
cum ipse sit dextera patris. eius se dicat de¬
xtera dnĩ contineri. Hoc potius dictum.
accipiendum est a parte membrorũ. quȩ for¬

Expanded text:
 Etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua. Quae figura dicitur aetiologia, id est causae redditio; reddit enim causam quemadmodum Dei praesentiam non potuisset effugere. Pennas suas dicit divinae majestatis efficacissimam celeritatem, quae sanctum corpus ad superna virtute Deitatis elevavit. Sed cum audis meas, gloriam propriae potestatis intellige. Has itaque pennas suas cum sumpserit ante lucem, id est tempore resurrectionis, et habitaverit in postremo maris, hoc est supra saeculi istius amplissimum finem, ibi manus paterna deducet eum. Et ut ostenderet cooperationem, sequitur, et tenebit me dextera tua. Dextera est siquidem Patris omnipotens Verbum, quod assumptam et unitam sibi humanitatem in aeterna saecula continebit. Et si minime convenire videtur, ut cum ipse sit dextera Patris, ejus se dicat dextera Domini contineri: hoc potius dictum accipiendum est a parte membrorum; quae for
Abbreviated transcription (Latin):
minabunt᷑ Tenebras enĩ dicit mistica q̃q
⁊i ꝓfunda scͥpturarum diuinarũ iuxta il¬
lud qđ iegimus in ꝓuerbiis. Intelligimus
quoq parabolam ⁊ tenebrosum sermonẽ.
S ic ⁊ in alio psalmo legimus. tenebrosa aqua
ui nubib aeris. Ergo cenebrȩ iste non obseu¬
p̃dicatio ꝓpbarum ipso ueniente cõpleta ẽ.
solet enim ad patiẽ referre. qđ ipse facit. utt
possit cooꝑacio scẽ trinitatis incelligi Seqͥs
i nor sicut dies illuminabit᷑. Illa enĩ quȩ
fuerant quasi nor sub mixtica cõplexione

Expanded text:
men ejus . Tenebras enim dicit mystica quaeque et profunda Scripturarum divinarum juxta illud quod legimus in Proverbiis: Intelligit quoque parabolam et tenebrosum sermonem . Sic et in alio psalmo legimus: Tenebrosa aqua in nubibus aeris ; ergo istae tenebrae non obscuaedicatio prophetarum ipso veniente completa est. Solet enim ad Patrem referre quod ipse facit, ut possit cooperatio sanctae Trinitatis intelligi. Sequitur, et nox sicut dies illuminabitur. Illa enim quae fuerant quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quia non solũ facta nr̃ã preuidet. uerum
etiam cogitationes nr̃as antequã nos ipsi
eristamus. agnoscit. Quod totũ conuenit.
si ad incarnationẽ dñi competent᷑ aptet̃
Adiuinitate enĩ sua creator. substantia
corporali cieatus est Nemo gͦ calũpnias
in eptas moueat. s qd est certissimũ studio
pietatis intelligat. ne inde miserrimi
corruamꝰ. unde spem salutis accspimus.
S equit̾ semitã meam ⁊ directionẽ meam
inuestigasti. ⁊ om̃s uias meas preuidisti
Semite ꝑcinent ad cogitationes tacitas:
directio ad iusta iudicia: uiş ad actus
humanos. Quȩ ille omnia ĩmaculata
puritate compleuit. quẽ in tutaq natura
unum eundemq ueraciter existentem fides
catholica confitet᷑. Nam qđ dicit inuestiga¬
sti: iusticiã suȩ actionis ostendit. Qm̃ quã¬
uis fuerit scrupulosissime ꝑquisitũ: in¬
chil in eo culpabile constat inuentũ. Nias
meas preuidisti. intantũ p̃uiȩ sunt. ut ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
quia non solum facta nostra praevidet, verum etiam cogitationes nostras antequam nos ipsi existamus agnoscit. Quod totum convenit, si ad incarnationem Domini competenter aptetur. A divinitate enim sua, creator; a substantia corporali, creatus est. Nemo ergo calumnias ineptas moveat, sed quod est certissimum studio pietatis intelligat: ne inde miserrimi corruamus, unde spem salutis accepimus. Sequitur, semitam meam et directionem meam investigasti. Et omnes vias meas praevidisti. Semitae pertinent ad cogitationes tacitas, directio ad justa judicia, viae ad actus humanos; quae ille omnia immaculata puritate complevit, quem in utraque natura unum eumdemque veraciter existentem fides catholica confitetur. Nam quod dicit, investigasti, justitiam suae actionis ostendit: quoniam quamvis fuerit scrupulosissime perquisitum, nihil in eo culpabile constat inventum. Vias meas praevidisti. In tantum praevisae sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
salute dignatus est. Et ideo qđ humilit̃
loquit᷑ non deitati debet applicari. s pro
misterio scẽ incarnationis intelligi: qua
racione tractata. in offense cognoscimus
resurreccione ꝓpͥa uerba facit ad patrem.
omnes cogitationes suas illi dicens esse
notissimas. Scdo modo potentiã paterne
diuinitatis exponit. quia in id qđ homo
est nullo loco. nulla longitu dine. ab eiꝰ
noticia se possit abscondere. addens qmͣ
ab utero matris suȩ ipso ꝓtegente serua¬
tus est. ꝙ nundi uicia głosa scĩtate suꝑa¬
uit. Tercio se laudaturũ aparte qua sub¬
iectus est patrẽ dñm ꝓfitet᷑ Cuius oꝑa
in eum potęs ⁊ mirabilis est monstrata eẽ.
p̃dicationes quoq suas :⁊ scõrum omniũ
uoluntates. dicens illi esse notissimas. Qrͣ
co mͦ confirmatũ asserit beatorũ omniũ
pͥncipatum. iubens a se impios obstina¬
tosq discedere qui tamen nulla erant
penitudinis hunulitate saluandi. Hẽ

Expanded text:
salute dignatus est. Et ideo quod humiliter salute dignatus est. Et ideo quod humiliter loquitur, non deitati debet applicari, sed pro mysterio sanctae incarnationis intelligi. Qua ratione tractata, inoffense cognoscimus resurrectione propria verba facit ad Patrem, omnes cogitationes suas illi dicens esse notissimas. Secundo modo, potentiam paternae divinitatis exponit, quia in id quod homo est, nullo loco, nulla longitudine ab ejus notitia se possit abscondere: addens quoniam ab utero Matris suae ipso protegente servatus est, qui mundi vitia gloriosa sanctitate superavit. Tertio, se laudaturum a parte qua subjectus est, Patrem Dominum profitetur, cujus opera in eum potens et mirabilis esse monstrata est, praedicationes quoque suas et sanctorum omnium voluntates dicens illi esse notissimas. Quarto modo, confirmatum asserit beatorum omnium principatum, jubens a se impios obstinatosque discedere, qui tamen nulla erant poenitudinis humilitate salvandi. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ost cot psalmos istud in fine repe¬
titur. ut merito iterũ exponi deb̃e
uudeatur. Proxima est enĩ obliuioni
ꝓtracta longinquitas. In finem: diximꝰ
dupliciter dici. Est unus iste mortalis
occasus ac t̾minꝰ aliquarũ rerũ. qui hu¬
manȩ conditioni simillimus. spacio ꝑ¬
acto concludit᷑. Alter uͦ ꝑfectus atq eter
nus id est dns. xp̃c. qui finis non ad oc¬
casum respicte s ad totius integritatis
culmen adcendit. Nam cum ad illũ per¬
uentum fuerit. non est ultra qđ querere
debeamꝰ quoniã ipse ad omĩa suffic̾ inqͦ ẽ
maiestatis cuncta ꝑfectio:i omniui pleni¬
tudo iurtutum. Quaꝓpter unuiersus hie
psalmus. sic̃ ⁊ patri doctissimo hylario
ne humilitas eius quẽquã curbare accon¬
fundere uideatur. ad illam regłam redeat
catholica disciplinae. ut duas naturas u¬
nitas atq ꝑfectas in duõ iħu xp̃o esse me¬
minerit Una: qua ds coeternus est patri.
altera. qua ex maria urgine natus. unus
atq idem. in tempore homo fieri pro nr̃a

Expanded text:
ost tot psalmos istud In finem repetitur, ut merito iterum exponi debere videatur. Proxima est enim oblivioni protracta longinquitas. In finem diximus dupliciter dici. Est unus iste mortalis occasus ac terminus aliquarum rerum, qui humanae conditioni simillimus spatio peracto concluditur. Alter vero perfectus atque aeternus, id est Dominus Christus, qui finis non ad occasum respicit, sed ad totius integritatis culmen attendit. Nam cum ad illum perventum fuerit, non est ultra quod quaerere debeamus: quoniam ipse ad omnia sufficit, in quo est majestatis cuncta perfectio et omnium plenitudo virtutum. Quapropter universus hic psalmus, sicut et Patri doctissimo Hilario ne humilitas ejus quemquam turbare ac confundere videatur, ad illam regulam redeat catholicae disciplinae, ut duas naturas unitas atque perfectas in Domino Christo esse meminerit: una qua Deus et coaeternus est Patri; altera qua ex Maria Virgine natus, unus atque idem in tempore homo fieri pro nostra
Abbreviated transcription (Latin):
cata siquidẽ continua salutare remediũ
est. ugiter pio dnõ supplicare. Nam quid
ꝓderit dimuti p̃terita si uideant᷑ obli¬
gare uentura: fĩnis gͦ bonus queritur
xpĩani ut in extremis eũ uenia transeat.¬
ne uita sit ultima quȩ delinquat. Respice
qđ hic ⁊ in sequenti uersu orationes suas
quarto modo geminauit. quia scõ uiro
tante rei nulla poterat esse sacietas. Ora¬
tio est eniͣ. que nos a culpis lib̾at. iudicis a¬
nim ũ conciliat. delicta mundat. Nec oran¬
ti deesse potest miscdia. qđ nos bumilitasut n
deprecem᷑ instigat. S hoc cotũ puis faciat
dns. dum non uult dampnare quos pͥmo

Expanded text:
cata siquidem continua, salutare remedium cata siquidem continua, salutare remedium est jugiter pio Domino supplicare. Nam quid proderit dimitti praeterita, si videantur obligare ventura? Finis ergo bonus quaeritur Christiani, ut in extremis cum venia transeat,ne vita sit ultima quae delinquat. Respice quod hic et in sequenti versu orationes suas quarto modo geminavit, quia sancto viro tantae rei nulla poterat esse satietas. Oratio est enim quae nos a culpis liberat, judicis animum conciliat, delicta mundat; nec oranti deesse potest misericordia, quod nos humilitas, ut jugiter deprecemur, instigat. Sed hoc totum pius facit Dominus, dum non vult damnar
Abbreviated transcription (Latin):
humanam fragilitatem diuersis peccatoꝵ
nexib implicatã. pͥma sectione dnm
rogat ut eius audiat᷑ oratio subiungens
aqͥb semaxime liberari deprecat᷑ errorib.
Scda: eligit se a uisto argui ꝗͣ apecẽorib lauda¬
risupplicans ut custodiatur alaqueis pec¬
catorũ. qm̃ nullã cõmunionẽ cum eis
se habere testatur.
Nẽ clamaui ad ce exaudi me. inten¬
de uoci orationis meȩ dũ clamaue¬
road te. Hic queramiꝰ enthimema.
ꝓponit enĩ. Onẽ clamaui ad te. Sequit̃ con-¬
dusio. Exaudi gͥ me. Sic uirtus illa enthi-¬
mamatici sillogismi breui cõplexione
ꝑacta est. Uolens enĩ ꝓpħa humano ge¬
neri affectũ continue orationis infundẽ.
duo tẽpora uidet᷑ discrepantia posuisse.
Dicit eni de
pret̾ito clamaui. qdđ ꝑfec¬
tã signi¬
ficat orationẽ: ⁊iterum
repetit.
dũ clamauero ad te. qđ
utiq con stat positum de fitoͣ. ut si¬
cut nullũ tempꝰ a culpis est uacuũ: ita nec
adeuotis p̃cib reddat᷑ ociosum. Contͣ pa¬

Expanded text:
iversis peccatorum nexibus implicatam, prima sectione Dominum rogat ut ejus audiatur oratio, subjungens a quibus se maxime liberari deprecetur erroribus. Secunda, eligit se a justo argui quam a peccatore laudari, supplicans ut custodiatur a laqueis peccatorum, quoniam nullam communionem cum eis se habere testatur.ne, clamavi ad te, exaudi me; intende voci orationis meae, cum clamavero ad te. Hic quaeramus enthymema. Proponit enim, Domine, ego clamavi ad te; sequitur conclusio, Exaudi igitur me. Sic virtus illa enthymematici syllogismi brevi complexione peracta est. Volens enim propheta humano generi affectum continuae orationis infundere, duo tempora videtur discrepantia posuisse. Dicit enim de praeterito, clamavi, quod perfectam significat orationem. Et iterum repetit, dum clamavero ad te, quod utique constat positum de futuro; ut sicut nullum tempus a culpis est vacuum, ita nec a devotis precibus reddatur otiosum. Contra pec
Abbreviated transcription (Latin):
discipli eius. Sene autẽ appellata est ses¬
sio mors dnĩ saluatoris: in qua non peno
s requies fuit. Siue ut alii putant. sessio
ꝑtinet ad doctrinã. quã dñs celesti scĩtate
predicauit Sicut iꝑse quoq in eugłio do¬
etores significans. suꝑ cathedrã mor si se
derunt scribe ⁊ pharisei. C ognouisti aut̃
ꝑfigurã hy pallage dictum est quȩ latne
diuinitati omnia non solũ quando fiunt.
s etiam inp̃destinatione noscunt᷑ esse ma¬

Expanded text:
discipuli ejus . Bene autem appellata est sesdiscipuli ejus . Bene autem appellata est sessio mors Domini Salvatoris, in qua non poena, sed requies fuit. Sive ut alii putant sessio pertinet ad doctrinam quam Dominus coelesti sanctitate praedicavit, sicut ipse quoque in Evangelio doctores sderunt scribae et pharisaei . Cognovisti autem per figuram hypallage dictum est, quae Latinsti, quia Divinitati omnia non solum quando fiunt, sed etiam in praedestinatione noscuntur esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
crem ihc xp̃c ab illa parte qua seruus est.
Drobauit autẽ idẽ manifestã fecit humili¬
tatẽ ipsius. qñ a iohe baptirare uoluit.
qui peccata ñ habuit:. Non enĩ peccator
fuit. s peccata potius curanda susceptt.
÷ ic̃ ꝓpha dicit. peccata suscepit ura. ⁊ infir¬
mitates nr̃as poitauit. Cognouit eũ id est
ostencdit. quando aixit hic est filius meu
dilectus. in quo mͥ complacui. ipsũ audi
Orobatus est. qñ eũ temptauit diabolus
in deserto. A gnitus est. cũ cemptatione
recedente ministeriũ habuit angłorum.
Accidit cercia. quã in eugłio ipse cest̾atur:
ꝓbatus est enĩ tempore passionis qua pi¬
etate sit pͣditus. ut in eruce positus pro
inimicis oraret. Cognitus quando glam
mirande resurrectionis ostendit. Tunc
quippe deitas ciꝰ etiã illis innotuit. qui
eam antea credere dubitabant. Ait enĩ
eugłista. Hiã tercio manifestauit se ihe
disciplis suis ad mare tybiadis postq̃
resurrextt amortuis: icrediderunt in eũ

Expanded text:
rte qua servus est. Probavit autem, id est manifestam fecit 469 humilitatem ipsius, quando a Joanne baptizari voluit, qui peccata non habuit. Non enim peccator fuit, sed peccata potius curanda suscepit, sicut propheta dicit: Peccata suscepit nostra, et infirmitates nostras portavit . Cognovit eum, id est ostendit, quando dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: ipsum auditProbatus est, quando eum tentavit diabolus in deserto; agnitus est, cum tentatione recedente ministerium habuit angelorum. Accidit tertia, quam in Evangelio ipse testatur; probatus est enim tempore passionis, qua pietate sit praeditus, ut in cruce positus pro inimicis oraret; cognitus, quando gloriam mirandae resurrectionis ostendit. Tunc quippe deitas ejus etiam illis innotuit, qui eam antea credere dubitabant; ait enim evangelista: Hoc tertio manifestavit se Jesus discipulis suis ad mare Tiberiadis, postquam resurrexit a mortuis; et crediderunt in eum
Abbreviated transcription (Latin):
compunctio. post in ignẽ deiciunt. quando
iam miseratione dni flãma caritatis accen¬
si sunt :⁊ feuere scĩs oꝑib incipiunt. qui
pridem desidioso nimis tepore uixerunt.
His euenit ut in miseruis suis non subsis¬
tant. quando in bonam partẽ diuino mu¬

Expanded text:
ignem dejiciuntur, quando jam miseratione Domini flamma charitatis accensi sunt; et fervere sanctis operibus incipiunt, qui pridem desidioso nimis tepore vixerunt. His evenit ut in miseriis suis non subsistant, quando in bonam partem divino mu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri Merito gͦ humana substantia in et̃¬
nãuiam petut se deduci. inqua diaboli
semita non potuit inueniri. frequenter
ut unitas caritatis. potentiȩ. uel nature.
mter cos possit agnosei. Conclusio
cee iam duarum naturarum oc¬
tauus nobis psalmus emicust qͥb
errantium ꝑfidia presũpta retunditur
qͥ certe uel illo circucisionis curent᷑ exem¬
plo ut sicut iudei octauo die prepucia de¬
niti obstinationis sue suꝑflua derelin¬
quant est cnim de hac re sic̃ die tum est.
S

Expanded text:
veniri. Merito ergo humana substantia in aeteveniri. Merito ergo humana substantia in aeternam viam petiit se deduci, in qua diaboli semita non potuit inveniri. Frequenter ut unitas charitatis, potentiae vel naturae inter eos possit agnosci. Conclusioce jam duarum naturarum octavus nobis psalmus emicuit, quibus errantium perfidia praesumpta retunditur. Qui certe vel illo circumcisionis curentur exemplo, ut sicut Judaei octavo die praeputia deoniti  ed., communiti, obstinationis suae superflua derelinquant. Est enim de hac re sicut dictum est s
Abbreviated transcription (Latin):
non inueniet quicquã solus enĩ absq pe¬
cato esse amoscitur. qui etiam culisse pec¬
eata hominum compbat᷑. Proba. patientiã
demonstra. scĩo quia delinquere intanta
rerum fluctuatione nesciui. Interroga.
ad inquisitionẽ ꝑtinet minutissiman.
quia nemo scienti incerrogatus potest ne¬
gare que gesta sunt Semite qͦ ad opatio¬
nes respiciunt. quas ille iugiter celesti scĩ¬
tate transegit sequitur ⁊ uide si uia mi¬
quitatis ui me est. ⁊ dedue me in uiã ȩt̾nã
Considera magister bonꝰ quẽ ad modum ꝓ¬
fectum ordinẽ dĩcet. prius se dixit ꝓbari.
scur deinde interrogari. ut quando iniqͥ¬
cas non fuisset inuenta. ꝑducet᷑ in illã uiã.
ubi irgnat cũ spũ scõ potestate mirabili.
⁊ gła sempiterna Uia iniquitatis dia¬
bolicus actus est. quem in huius scli cur¬
su malis instigationib exercere non desi¬
ntt. Hanc uiam iuste inse negauit esse qͥ
petra est. quia uestigiũ serpentis antiqui
in eius souditate nullatenus ualuit in¬

Expanded text:
niet quidquam . Solus enim absque peccato esse dignoscitur qui etiam tulisse peccata hominum comprobatur. Proba patientiam demonstrat. Scito, quia delinquere in tanta rerum fluctuatione nescivi. Interroga ad inquisitionem pertinet minutissimam, quia nemo scienti interrogatus potest negare quae gesta sunt. Semitae quoque ad operationes respiciunt, quas ille jugiter coelesti sanctitate transegit. Sequitur: Et vide si via iniquitatis in me est, et deduc me in viam aeternam. Considera, magister bonus 473 quemadmodum perfectum ordinem docet. Prius se dixit probari, sciri, deinde interrogari, ut quando iniquitas non fuisset inventa, perduceretur in illam viam ubi regnat cum sancto Spiritu potestate mirabili et gloria sempiterna. Via iniquitatis diabolicus actus est, quem in hujus saeculi cursu malis instigationibus exercere non desinit. Hanc viam juste in se negavit esse, qui petra est, quia vestigium serpentis antiqui in ejus soliditate nullatenus valuit in
Abbreviated transcription (Latin):
N ichil ꝓficiet inunicus in eo. ⁊ filius iniqui¬
tatis non apponet nocere ei. Ecce quomodo
potero ad eam. Scientiã dicit patris quȩ ꝑ
eum pͣdicata est uͥq terrarũ. Hec conforma¬
ta est in pectorib humanis. de qua prius
incerta credulitate dubitabat᷑ Quẽ sensũ
⁊ in ȩugłio dicit. Pater manifestaui nom̃
tuum hominib. Ipsius enĩ reuelatione
gestum est. ut potuisset sc̃ẽ trinitatis uni
genis scã legis sacramenta narrata st̃. Et
ut conditionis humane ueritas panderet᷑
adiceit. ncc potero acd eam. Qui natura hoĩs
quã est dignatus assumere. diuine substan

Expanded text:
Nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocere ei . Ecce quomodopotero ad eam. Scientiam dicit Patris, quae per eum praedicata est ubique terrarum; haec confortata est in pectoribus humanis, de qua prius incerta credulitate dubitabatur. Quem sensum et in Evangelio dicit: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus . Ipsius enim revelatione gestum est, ut potuisset sanctae Trinitatis unitgenis sanctae legis sacramenta narrata sunt. Et ut conditionis humanae veritas panderetur, adjecit, nec potero ad eam: quia natura hominis quam est dignatus ass
Abbreviated transcription (Latin):
ad int̾icum uitȩ. corpor e deficiente ꝑue¬
munt. Sequit᷑ de sedo uersui. ꝑfecto odio
oderam ulos. inimici facti sunt mͥ. Per¬
fectum odium est. homines diligere. ⁊ eo¬
rum uicia semꝑ horrere. Nam in illa par.¬
te qua creatura dei sunt amandos esse
non dubium est. quia consid̃ata oꝑa dei
boni sunt. In illa uero iniquitate horren¬
di sunt. in qua se fedis scelerib polluert.
qm̃ tales placere non possunt nisi eis qͥ
factis similib implicant᷑. Et ut ibi diui¬
nitatis sue ostenderer unitatẽ. illos dicit
sibi inimicos factos. qui contrarii paternis

Expanded text:
pore deficiente perveniunt. Sequitur de secundo versu: Perfecto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi. Perfectum odium est homines diligere et eorum vitia semper horrere. Nam in illa parte qua creatura Dei sunt, amandos esse non dubium est, quia considerata opera Dei, boni sunt; in illa vero iniquitate horrendi sunt, in qua se foedis sceleribus polluerunt, quoniam tales placere non possunt, nisi eis qui factis similibus implicantur. Et ut tibi divinitatis suae ostenderet unitatem, illos dicit sibi inimicos factos, q
Abbreviated transcription (Latin):
paratio quia sic̃ infantes uba materna
suꝗgunt. ita fideles paruuli septẽ diui¬
ne simplicitate nutriunt᷑ donec p̃paren¬
tur ad solidum cibũ Sicente apło. non
porui loqui uobis quasi spiritalib sed
quasi carnalib tamquã paruulis in xͦ.

Expanded text:
paratio: quia sicut infantes ubera materna paratio: quia sicut infantes ubera materna sugunt, ita fideles parvuli Scripturae divinae simplicitate nutriuntur, donec praeparentur ad solidum cibum, dicente Apostolo: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
ammã leuari fas est. unde uiuat. unde
Noreat. undde celesti pane pascat᷑. In istis
autẽ exquisitionib: prauis ⁊ infelici doc¬
trmna turgentib ex altari non decet ani¬
mã uibi mortẽ repꝑit. infernũ subit ictͣ¬
na infelicitate dampnat᷑. Adiecit decorã
nimis ⁊ subtilissimã cõparationẽ. ut ita
se dominũ desidasse dicat sic ablactatus
suꝑ matre suam. Consuetudo est enim
paruili quotiens ad alios cibos etate
crescente preparatur. lac illi quo solebat
uesci apiamatre denegari. quatinus ad
solidioies cibos cranseat. ne eius substãtia
inteneritudine quadam relicta mollescat. S
cunc qua puritate. quo desiderio qua
grã matrẽ querit. ut animo ipsus ad
lamenta ꝑmoto. eius penȩ doleat᷑ ainis¬
sio. Hoc desideriũ. hoc uotũ ꝓpħa sibi
comparans. ostendit quanta spes qnͣta
simplicitas. quantus debeat esse ardor
in dnõ Ablactati enim dicunt᷑ qui sunt
a lacte ꝓhibiti. Ec merito tolis facta ẽ com¬

Expanded text:
animam levari fas est, unde vivat, unde animam levari fas est, unde vivat, unde floreat, unde coelesti pane pascatur. In istis autem exquisitionibus pravis et infelici doctrina turgentibus exaltari non decet animam, ubi mortem reperit, infernum subit, et aeterna infelicitate damnatur. Adjecit decoram nimis et subtilissimam comparationem, ut ita se Dominum desiderasse dicat, Sicut ablactatus super matrem suam. Consuetudo est enim parvuli, quoties ad alios cibos aetate crescente praeparatur, lac illi quo solebat vesci a pia matre denegari, quatenus ad solidiores cibos transeat: ne ejus substantia in teneritudine quadam relicta mollescat. Sed tunc qua puritate, quo desiderio, qua gratia matrem quaerit, ut animo ipsius ad lamenta permoto ejus pene doleatur amissio. Hoc desiderium, hoc votum propheta sibi comparans, ostendit quanta spes, quanta simplicitas, quantus debeat esse ardor in Domino. Ablactati enim dicuntur qui sunt a lacte prohibiti. Et merito talis facta est com
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatẽ. s ad doctores neracissimos
Iscissimos uenientes. fi dei rectȩ intelli¬
ditiam ꝑcipe meruissent Iste gͦ se dic̃
Ssumiliter sensisse. quẽ admodum mo¬
net apłs. Noli altum saꝑe: s cime. Et
albi in psalmo. non habitabit in medio
domus meȩ faciens suꝑbiam. Ictrũq
ontra hoc uiciũ orans: dnĩ deposeit au¬
rilium. dicens non ueniat inͥ pes suꝓbiȩ
quit̾ .s. exaltaui animã meam. Hic ne¬
E exaltatam aiumã suã. idest in suꝑ¬
ne culmen euectã ul ascendere rumo¬
sum est ꝓmouerẽ ꝑicłm Nam scĩ uiri
craltant animas suas. quando eas con¬
tendunt ad diuinas p̃dicationes erigere.
Auead modiĩ enĩ aut de scã trinitate pos¬
simius aliquia intelligere. aut salubri¬
tr de beata incarnatione sentire nͥ cum
magna humilitate animã nr̃am leue¬
mꝰ ad anm̃ : Nam licere animã ad suꝑna
s cendere destis est alius psalmus. uͥ dictũ
est adce leuaui animã meã In illis em̃ reb

Expanded text:
pravitatem; sed ad doctores verissimos pravitatem; sed ad doctores verissimos et sanctissimos venientes, fidei rectae intelligentiam percipere meruissent. Iste ergo se dicit humiliter sensisse, quemadmodum monet Apostolus: Noli altum sapere, sed time ; et alibi in psalmo: Non habitabit in medio domus meae faciens superbiam ; iterumque contra hoc vitium orans, Domini deposcit auxiliuquitur, sed exaltavi animam meam. Hic negat exaltatam animam suam, id est in superbiae culmen evectam, ubi ascendere ruinosum est, promovere periculum. Nam sancti viri exaltant animas suas, quando eas contendunt ad divinas praedicationes erigere. Quemadmodum enim aut de sancta Trinitate possumus aliquid intelligere, aut salubriter de beata incarnatione sentire, nisi cum magna humilitate animam nostram levemus ad Dominum? Nam licere animam ad superna se tendere, testis est alius psalmus ubi dictum est: Ad te levavi animam meam . In illis enim rebus
Abbreviated transcription (Latin):
cestatẽ habeo dimittendi ce. ⁊ potestatẽ
habeo crucisigendi ce:a postremũ sub¬
iunxit ad cumulũ. neq in mirabilib
suꝑ me: abulauit symon magꝰ i mirabilsb up
cralidit esse redimendum ut precio mer¬
caret᷑. quod eius mertta non habebant
Sic dum talia negat. illa dant᷑ intelligi
que dnõ iubente faciebat. Seniq ita
sentiendũ: sequens uersus ostendit. si
non humiliter sentiebam: s exaltaui
animam meam. sic̃ ablęctatus suꝑ ma¬
trẽ suam. ita retribues manimã meam.
Nimis competenter dictum est. si non bu¬
militer sentiebam. quia sũmũ sapien¬
tiȩ genus est. non ꝑ elationẽ sibi aliqͥd
ꝑsuadere. s deuoto animo sentire quod
expedit. Monet gͦ scͥpturas diumas sim¬
plici ac puro corde se fuisse meditatũ.
non ut arriani. manichei. donatiste fe¬
cerunt: i ceteri qui a uera religione di¬
uisi sunt Illi enĩ si humiliter sentire
noluissent suam non eligerent de fendẽ

Expanded text:
testatem habeo dimittendi te, et potestatem testatem habeo dimittendi te, et potestatem habeo crucifigendi te . Ad postremum subjunxit ad cumulum, neque in mirabilibus super me. Ambulavit Simon Magus in mirabilibus super isti pecunia credidit esse redimendum, ut pretio mercaretur quod ejus merita non habebant. Sic dum talia negat, illa dantur intelligi quae Domino juvante faciebat. Denique ita sentiendum sequens versus ostendit. Vers. 3. Si non humiliter sentiebam; sed exaltavi animam meam. Vers. 4 Sicut ablactatus super matrem suam, ita retribues in animam meam. Nimis competenter edictum est, Si non humiliter sentiebam, quia summum sapientiae genus est non per elationem sibi aliquid persuadere, sed devoto animo sentire quod expedit. Monet ergo Scripturas divinas simplici ac puro corde se fuisse meditatum, non ut Ariani, Manichaei, Donatistae fecerunt, et caeteri qui a vera religione divisi sunt. Illi enim si humiliter sentire voluissent, suam non eligerent defendere
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me. Taliter hic hy poteticus sillogis¬
non est exalcatum cor meũ. neq elati sc̃¬
oculi mei. Asuꝑbia gͥ raidor alienus.
Nunc reliqua ꝑscrutem̾. Psalmus hic
humilitatẽ quidẽ p̃dicat. cemꝑantiã
docet. patientiã monet. s cum ꝓpha ne¬
gat uiciosa. confitet᷑ omnino laudanda.
Que figura dr anastrophe. quando respu¬
endo contrariam partẽ. illa uult in tel¬
ligi quȩ monita diuina usserunt. Di¬
cit enim non esse eraltatum cor suum.
quod factum est a pharaone quansls pre¬
sumens innumerositate gentis sue hebit¬
os deuotissimos ꝑ moysen totiens ꝓhibtt
crudeliter affligebat. Sequit᷑. neq elati
sunt oculi mei. E lati sunt oculi diuitis
illius. qui in eugłio legit᷑ horrea sua par¬
ua cogitasse destruere. ⁊ ad copiam con¬
gregandam ingentia sttra fabricare uo¬
luisse. uddidit. neq ambulaui inma¬
gnis. Ambulauit in magnis pilatus.
qui dixit dnõ saluatori. nescis quia po¬

Expanded text:
. C Taliter hic hypotheticus syllogis. C Taliter hic hypotheticus syllogisnon est exaltatum cor meum, neque oculi mei: a superbia igitur reddor alienus. Nunc reliqua perscrutemur. Psalmus hic humilitatem quidem praedicat, temperantiam docet, patientiam monet. Sed cum propheta negat vitiosa, confitetur omnino laudanda. Quae figura dicitur anastrophe, quando respuendo contrariam partem, illa vult intelligi quae monita divina jusserunt. Dicet enim non esse exaltatum cor suum, quod factum est a Pharaone, quando praesumens in numerositate gentis suae, Hebraeos devotissimos per Moysen toties prohibitus, crudeliter affligebat. Sequitur, neque elati sunt oculi mei. Elati sunt oculi divitis illius qui in Evangelio legitur horrea sua parva cogitasse destruere, et ad copiam congregandam ingentia fabricare voluisse. Addidit, neque ambulavi in magnis. Ambulavit in magnis Pilatus, qui dixit Domino Salvatori: Nescis quia po
Abbreviated transcription (Latin):
rat. głose deuotionis dulcedo reficiat
Suscipiamꝰ itaq transmissũ cibũ: ⁊ canti
muneris dona gustemꝰ atq utinã boues
simus. qui agrum dnĩ nrĩ sulcis regłari¬
b: exaremꝰ. Memento autẽ qđ totus hic
psalmus ut diximus ad suꝑbiam ꝑtinet
destruendam: ⁊ humilitatẽ modis oĩb
edificandam. Sicut ⁊ dñs in euglio dictt
Oinnis qui se eraltat humiliabitur. ⁊ qui
se bumiliat eraltabit᷑. Quȩ sententia re¬
rum sũmas utrasq cõplectitur. In suꝑ¬
bia enim designat diabolum: in humi¬
licate uero dñm xp̃m. Ita sub breuita¬
te dictorũ. ⁊ quid desiderare iteant¬
itel debeant homines. et qͥd eos refugere
cõpetat. euidenter insinuat. oiuisio
militatẽ ⁊ mansuetudinẽ docens
mã ponit. si mandata dnĩ non cũ sum¬
ma humilitate susceꝑit. Sedõ conuer¬
sus hortatur isrł ut iugiter speret in
dnõ. quatinuis calispe roboratus: cunctas
aduersitates scłi colerare preualeat.

Expanded text:
rat, gloriosae devotionis dulcedo reficiat. rat, gloriosae devotionis dulcedo reficiat. Suscipiamus itaque transmissum cibum, et tanti muneris dona gustemus: atque utinam boves simus qui agrum Domini nostri sulcis regularibus exaremus! Memento autem quod totus hic psalmus ut diximus ad superbiam pertinet destruendam, et humilitatem modis omnibus aedificandam, sicut et Dominus in Evangelio dicit: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Quae sententia rerum summas utrasque complectitur. In superbia enim 449 designat diabolum, in humilitate vero Dominum Christum. Ita sub brevitate dictorum, et quid desiderare debeant homines, et quid eos refugere competat, evidenter insinuat. Divisio ilitatem et mansuetudinem docens mam ponit, si mandata Domini non cum summa humilitate susceperit. Secundo conversus, hortatur Israel ut jugiter speret in Domino; quatenus tali spe roborata, cunctas adversitates saeculi tolerare praevaleat.