comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Contra ignorantiȩ enĩ tenebras
illuminatio. contra infirmitatẽ uͦ
salus. ẽ. dñs: qͣndo & ostendit qͥd de¬
beat ad agendũ appeti. & uires pre¬
b& ut qͦd ostenderit possit impleri.
stulit coronã de capite meo. Quod
contra hȩc beati uiri in afflictione
positi ꝑsonȩ conueniãt: dubiũ ñ. ẽ.
S quia hẏstoriȩ uerba patent: iuxta
t& gͦ ut ꝑ sensus debeat mysticos in¬
uestigari. Nit nãq Spoliauit me
gła mea. Gła quippe uniuscuiusq
iusticia.ẽ. Sicut uͦ uestim̃tũ tegit
a frigore: ita iusticia munit a mor¬
te. Unde ñ immerito iusticia uesti¬

Expanded text:
a ignorantiae enim tenebras illuminatio, contra infirmitatem vero salus est Dominus, quando et ostendit quid debeat ad agendum appeti, et vires praebet ut quod ostenderit possit impleri. stulit coronam de capite meo. - Quod cuncta haec beati viri in afflictione positi personae conveniant, dubium non est. Sed quia historiae verba patent, expositet ergo ut per sensus debeant mysticos investigari. Ait namque: Spoliavit me gloria mea. Gloria quippe uniuscujusque justitia est. Sicut vero vestimentum tegit a frigore, ita justitia munit a morte. Unde non immerito justitia vesti
Abbreviated transcription (Latin):
mus sc̃s uir positꝰ in dolore pęnarũ.
cib utit᷑: & plerũq sic sua narrat. ut
lisꝑ cura hystoriȩ in his quȩ subiun¬
git. qͣlit̃ redẽptoris nr̃i uocib congru¬
ant demonstremꝰ. Sequit᷑. Fr̃s meos

Expanded text:
s vir positus in dolore poenarum, cibus utitur, et plerumque sic sua narrat, ut lisper cura historiae, in his quae subjungit qualiter Redemptoris nostri vocibus congruat demonstremus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate ꝓpria timidi. bona contra
hȩc fortia aggredi ñ p̃sumunt. Timeis
enĩ magna bona inciꝑe: qui se in suiᷤ
actib infirmos ẽẽ meminert̃. Et cũ
plerũq etiã bonũ qͦd eligant nesciuus:
quasi in calle suo positas tenebras ꝑ¬
horrescunt. Nam sepe ita de suo oꝑe
fit animus incertus: ut ignor& om̃i¬
no quid uirtꝰ. qͥd culpa sit. In calle
gͦ suo tenebras inuenit: qui in his
quȩ agere appetit. qͥd eligere debeat
nescit. Quia gͥ sepe infirmitate. non¬
ñqͣm uͦ ignorantia peccat᷑. ex infir-¬
cum sepsit: & transire ñ possũ. Ex eiᷤ
uͦ qui ad ipsũ opus bonũ qͦd eligant
caligant subdit᷑: & in calle meo te¬
nebras posuit. Ex pęna & enĩ culpȩ
est uidere bonũ qͦd agere debeat: &¬
tam̃ implere ñ posse. Et rursũ ex
grauiori pęna culpȩ.ẽ: qͦd agere de¬
beat nec uidere. Unde & contra hȩc
utraq psalmistȩ uoce dr̃. Dñs illu¬

Expanded text:
firmitate propria timidi, bona contra haec fortia aggredi non praesumunt. Timent enim magna bona incipere, qui se in suis actibus infirmos esse meminerunt. Et cum plerumque etiam bonum quod eligant nesciunt, quasi in calle suo positas tenebras perhorrescunt. Nam saepe ita de suo opere fit animus incertus, ut ignoret omnino quid virtus, quid culpa sit. In calle ergo suo tenebras invenit, qui in his quae agere appetit, quid eligere debeat nescit. Quia igitur saepe infirmitate, nonnunquam vero ignorantia peccatur, ex infircumsepsit et transire non possum; » ex eis vero, qui ad ipsum opus bonum, quod eligant, caligant, subditur: « Et in calle meo tenebras posuit. » Ex poena etenim culpae est videre bonum quod agere debeat, tamen implere non posse. Et rursum: « Ex graviori poena culpae est, quid agere debeat nec videre. » Unde et contra haec utraque Psalmist
Abbreviated transcription (Latin):
bonas cogitationes deserit. & ad ea qͦ
sunt exteriꝰ sems ipsũ fundit. deorsũ
siccantur radices eius. sursũ messis eiꝰ
atteritur: qͥa qui hic sterilis ꝑsistit.
post hanc uitã ad nulla p̃mia uocat᷑.

Expanded text:
bonas cogitationes deserit, et ad ea quae bonas cogitationes deserit, et ad ea quae sunt exterius semetipsum fundit, deorsum siccantur radices ejus. Sursum vero messis ejus atteritur, quia qui hic sterilis persistit, post hanc vitam ad nulla praemia vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
radicum nomine quȩ in occulto sunt.
& germ̃ in aꝑtũ ferunt: nisi cogitatio¬
nes accipimꝰ: Quȩ dũ ñ uident᷑ in cor¬
de: uisibilia oꝑa ꝓducunt. Unde &
messis nomine eadẽ aꝑta oꝑatio signa¬
tur: quȩ uidelic& ex latenti radice ꝓ¬
ducit᷑. Et qͥa om̃is iniquus priꝰ in eo¬
gitationib tẽptationũ arescit. & post¬
ea a bonis actib deficit: recte ꝑ bal¬
sursum aut̃ atterat᷑ messis eiꝰ: qͥa dũ
prauus quisq cogitationes suas in in¬
fimis reb ponit. & sempit̾nȩ uiridita¬
tis gaudia appetere negligit: qͥd aliud
quã radices suas deorsũ siccare ꝑmit¬
tit: Cuius sursũ messis atterit᷑: qͥa
om̃is eius oꝑatio a suꝑno iudicio quasi
nichilũ deputat᷑ etiã si ante humanoᷤᷤ
ocłos bona uideat᷑. In imo itaq radiceᷤᷤ
sunt. & suꝑius messis: qͥa hic priꝰ bonas
cogitationes mittimꝰ: ut qͣndoq bonoꝵ
operũ fructũ ꝑciꝑe in ȩtna retribu¬
tione mereamur. S iniquus qͥsq cũ

Expanded text:
radicum nomine, quae in occulto sitae sunt, et germen in apertum ferunt, nisi cogitationes accipimus, quae dum non videntur in corde, visibilia opera producunt? Unde et messis nomine eadem aperta operatio signatur quae videlicet ex latenti radice producitur. Et quia omnis iniquus prius in cogitationibus tentationum arescit, et postea a bonis actibus deficit, recte per Balsursum autem atteratur messis ejus. Quia dum pravus quisque cogitationes suas in infimis rebus ponit et sempiternae viriditatis gaudia appetere negligit, quid aliud quam radices suas deorsum siccari permittit? Cujus sursum messis atteritur, quia omnis ejus operatio a superno judicio quasi nihilum deputatur, etiam si ante humanos oculos bona videatur. In imo itaque radices sunt, et superius messis, quia hic prius bonas cogitationes mittimus, ut quandoque bonorum operum fructum percipere in aeterna retributione mereamur. Sed iniquus quisque, cum 445
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ. ecce mat̾ tua: s ꝑseuerare mini¬
me potuit: qͥa de ipso qͦq scriptũ. ẽ.
amictꝰ sẏndone suꝑ nudo: & tenuert̃
cũ At ille reiecta sẏndone: nudꝰ ꝓ¬
fugit ab eis. Qui & si post ut uerba¬
sui redemptoris audir&. ad horã cru¬
cis rediit. prius tam̃ t̾ritus fugit.
Mulieres aut̃ ñ solũ ñ timuisse neq fu¬
gisse: s etiã usq ad sepulchrũ stetis¬
se meniorant᷑. Dicat gͦ. Pelli meȩ con.¬
sũptis carnib adhesit os meũ: hoc. ẽ.
hii qui meȩ fortitudini ꝓpinquius in-¬
herere debuert̃ passionis meȩ tẽpore
timore consumpti ft̃: & eas qͥs ad ex¬
teriora ministeria posui. in passio¬
ne mea sine formidine inberere mͥ
fidelit̃ inueni. Ubi & aꝑte subdit᷑.¬

Expanded text:
tum est: Ecce mater tua Sed perseverare minitum est: Ecce mater tua Sed perseverare minime potuit, quia de ipso quoque scriptum est, 458 amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum; at ille rejecta sindone, nudus profugit ab eis . Qui etsi post, ut verba Redemptoris sui audiret, ad horam crucis rediit, prius tamen territus fugit. Mulieres autem non solum non timuisse, neque fugisse, sed etiam usque ad sepulcrum stetisse memorantur. Dicat ergo: Pelli mea, consumptis carnibus, adhaesit os meum. Hoc est, hi qui meae fortitudini propinquius inhaerere debuerant, passionis meae tempore timore consumpti sunt, et eas, quas ad exteriora ministeria posui, in passione mea sine formidine inhaerere mihi fideliter inveni. Ubi et aperte subi
Abbreviated transcription (Latin):
una ꝑsona. ẽ: quid ꝑ os nisi ipse desig¬
nat᷑ : Quid ꝑ carnẽ nisi discipłi: qͥ
passionis eiꝰ tempore infirma sapue¬
runt Per pellẽ uͦ quȩ extĩor carne
mans in corpore. quid nisi illȩ sc̃ȩ fe-¬
minȩ figurant᷑: quȩ ad p̃paranda sub-¬
sidia corporis. ext̃ĩorib dño ministe¬
riis seruiebant: Nam cũ discipłi¬
eius qͣmuis necdũ firmi ueritatis fi¬
dem popłis p̃dicarent: ossi suo in he¬
rebant carnes. Et cũ sc̃e mulieres
quȩ necessaria erant exteriora p̃pa¬
rarent: qͣsi pellis ext̃ius manebat in
corpore. S cũ ad crucis horã uentũ
ẽ: eius discipłos grauis ex ꝑsecutione
iudeoꝵ timor inuasit: fugert̃ singłi.
mulieres adhesert̃. Quasi gͦ consũp-¬
ta carne os dni pelli suȩ adhesit: qͥa
fortitudo eiꝰ passionis tẽpore fugien¬
tib discipłis. iuxta se mulieres inue¬
nit. Stetit quidẽ aliqͣndiu petrus: s
tam̃ post tritus negauit. Stetit eti¬
am ioħes: cui ipso crucis tẽpore dic¬

Expanded text:
una persona est, quid per os nisi ipse Dominus designatur? Quid per carnem nisi discipuli, qui passionis ejus tempore infirma sapuerunt? Per pellem vero, quae exterior carne manet in corpore, quid nisi illae sanctae feminae figurantur, quae ad praeparanda subsidia corporis exterioribus Domino ministeriis serviebant? Nam cum ejus discipuli quamvis necdum firmi veritatis fidem populis praedicarent, ossi suo inhaerebant carnes. Et cum sanctae mulieres ea quae necessaria erant exteriora praepararent, quasi pellis exterius manebant in corpore. Sed cum ad crucis horam ventum est, ejus discipulos gravis ex persecutione Judaeorum timor invasit: fugerunt singuli, mulieres adhaeserunt. Quasi ergo consumpta carne, os Domini pelli suae adhaesit, quia fortitudo ejus, passionis tempore, fugientibus discipulis, juxta se mulieres invenit. Stetit equidem aliquandiu Petrus, sed tamen post territus negavit . Stetit etiam Joannes, cui ipso crucis tempore dic
Abbreviated transcription (Latin):
operũ sinũ m̃tis ad auaritiã exten¬
dunt. Eat gͥ nc̃ iniquus. & multis
apparatib tumidus sua hic habita¬
cula construat: nom̃ głȩ extendat:
rura multiplic& seq abundantib
opib dilat&: cũ uͦ ad supplicia ȩt̃na
ꝑuenerit: ꝓfecto cognoscit. qͥa hȩc st̃

Expanded text:
operum sinum mentis ad avaritiam extenoperum sinum mentis ad avaritiam extendunt. Eat igitur nunc iniquus, et, multis apparatibus tumidus, sua hic habitacula construat, nomen gloriae extendat, rura multiplicet, seque abundantibus opibus delectet; cum vero ad supplicia aeterna pervenerit, profecto cognoscet quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
ipso iniquoꝵ capite multa narrauit.
generali mox diffinitione subiunxit.¬
Hȩc sunt gͦ tabernacula iniqui: siste lo¬
cus eius qui ignorat dm̃. Suꝑiꝰ enĩ
dixerat. expellat eũ de luce ad tene¬
bras. & de orbe transferat eũ. cuiꝰ cũ
mala subiunger&. adiungit. hȩc st̃ gͦ
tabernacula iniqui. & iste locus eiꝰ qui
ignorat dm̃. uidelic& indicans qͥa is
qui nc̃ dm̃ ignorando extollit᷑. tẽ ad
ꝓpria tabernacula ꝑuenit: qͣndo eũ
sua iniquitas in supplicia submergit.
Et locum suum qͥndoq inuenit tene¬
bras: qui dũ hic de falsa gauder& lu¬
ce iusticiȩ. locũ tenebat alienũ. Puer¬
si enĩ in om̃e qͦd ꝑ simulationẽ faci¬
unt: nom̃ głȩ iustoꝵ quasi locũ occu¬
pare alienũ nitunt᷑. S ad locũ suũ
tunc ꝑueniunt: cũ iniqͥtatis suȩ me-¬
rito ꝑpetuo igne cruciant᷑. Hic nãq
ꝑ om̃e qͦd agunt. ꝑcipiendȩ laudis de-¬
siderio seruiunt: & ꝑ imaginẽ bonoꝵ

Expanded text:
ipso iniquorum capite multa narravit, ipso iniquorum capite multa narravit, generali mox definitione subjungitHaec sunt ergo tabernacula iniqui, et iste locus ejus, qui ignorat Deum. Superius enim dixerat: Expellet eum de luce ad tenebras, et de orbe transferat eum. Cujus cum mala subjungeret, adjunxit: Haec sunt tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum, videlicet indicans quia is qui nunc Deum ignorando extollitur, tunc ad propria tabernacula pervenit, quando eum sua iniquitas in supplicia demergit; et locum suum quandoque invenit tenebras, qui dum hic de falsa gauderet luce justitiae, locum tenebat alienum. Perversi enim in omne quod per simulationem faciunt nomen gloriae justorum quasi locum occupare alienum nituntur. Sed ad locum suum tunc perveniunt, cum iniquitatis suae merito perpetuo igne cruciantur. Hic namque per omne quod agunt percipiendae laudis desiderio serviunt, et per imaginem bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
huc mortali carne passuri st̃. Huiꝰ
uires in tanta potestate laxatas no¬
uissimi obstupescunt. & primi metu¬
unt: qͥa lic& iuxta hoc qͦd sp̃ũ suꝑbiȩ
subleuat᷑. omnẽ tẽporalẽ eiꝰ potesta¬
tem despiciunt. uixta hoc tam̃ qͦd
ipsi adhuc in carne mortali st̃. in qͣ
cruciari tẽporalit̾ possunt. ipsa qͦ
fortit᷑ tolerant supplicia ꝑhorresc̃t:
ita ut in eis uno eodẽq tẽpore. & cõ¬
stantia ex uirtute sit: & pauor ex
carne: qͥa & si electi st̃ ut torm̃tis uin-¬
ci nequeant: ꝑ hoc tam̃ qͦd homines
sunt. & ipsa metuunt torm̃ta quȩ
uincunt. Dicatur gͦ. In dieb eiꝰ stu¬
pebunt nouissimi. & primos inuad&
horror: qͥa uidelic& tanta tc̃ signa
monstraturꝰ. & crudelia ac dura fac¬
turus. ẽ. ut ad stuporẽ ꝑducat qͦs in
fine mundi inuenerit: & priores pa-¬
tres qui in eiꝰ expugnatione seruati
sunt. carnalis mortis dolore transfi.¬
gat. Igit᷑ quia de iniqͥs om̃ib uel de

Expanded text:
huc mortali carne passuri sunt. Hujus huc mortali carne passuri sunt. Hujus vires in tanta potestate laxatas novissimi obstupescunt, et primi metuunt, quia licet juxta hoc quod spiritu superbiae sublevatur, omnem temporalem ejus potestatem despiciunt, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant supplicia perhorrescunt; ita ut in eis uno eodemque tempore et constantia ex virtute sit, et pavor ex carne, quia etsi electi sunt, ut tormentis vinci nequeant, per hoc tamen quod homines sunt, et ipsa metuunt tormenta quae vincunt. Dicatur ergo: In diebus ejus stupebunt novissimi, et primos invadet horror, quia videlicet tanta tunc signa monstraturus, et crudelia ac dura facturus est, ut ad stuporem perducat quos in fine mundi invenerit, et priores patres qui in ejus expugnationem servati sunt carnalis mortis dolore transfigat. Igitur quia de iniquis omnibus, vel de
Abbreviated transcription (Latin):
asione in prauis actionib nati sunt.
illustratione aduentus dñi. in ęt̃no in.¬
teritu cu eodẽ suo capite ferient᷑. Ac
nulla eius ꝓgenies in mundo remans:
quia districtꝰ uidex iniquitates illiꝰ
cũ ipso mundi fine concludit. Qͦd uͦ
hȩc aꝑte de antixp̃o intelligi debeant:
demonstrat᷑ cũ subdit᷑. In dieb eius
stupebunt nouissimi: & primos inua-¬
d& horror. Tanta enĩ tẽ contra iustos
iniquitate effrenabit᷑: ut etiã electoꝵ
corda ñ paruo pauore feriant᷑. Vn¬
uidelic& dr̃. ñ qͥa electi casuri sunt:
s magnis t̾rorib trepidaturi. Tunc
uͦ contra eũ certam̃ iusticiȩ & nouis-¬
simi electi habere narrant᷑ & primi:
qͥa scilic& hii qui in fine mundi ele-¬
cti repperiunt᷑. in morte carnis pro-¬
sternendi sunt: & illi etiã qͥ a priori¬
b mundi partib ꝓcessert̃. enoch sci¬
lic& & helyas ad mediũ reuocantur:
& crudelitatis eiꝰ seuitiã in sua ad¬

Expanded text:
asione in pravis actionibus nati sunt, asione in pravis actionibus nati sunt, illustratione adventus Domini aeterno interitu cum eodem suo capite ferientur. Nulla ejus progenies in mundo remanebit, quia districtus Judex iniquitates illius cum ipso mundi fine concludet. Quod vero haec aperte de Antichristo intelligi debeant, demonstratur cum subditur: In diebus ejus stupebunt novissimi et primos invadet horror. Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur, ut etiam electorum corda non parvo pavore feriantur. Undicitur, non quia electi casuri sunt, sed magnis terroribus trepidaturi. Tunc vero contra eum certamen justitiae, et novissimi electi habere narrantur et primi, quia scilicet et hi qui in fine mundi electi reperientur in morte carnis prosternendi sunt, et illi etiam qui a prioribus mundi partibus processerunt, Enoch scilicet et Elias, ad medium revocabuntur, et crudelitatis ejus saevitiam in sua ad
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ suȩ iniquitatis extendit. S quia
diu hȩc eius iniquitas ñ sinit᷑ extolli:¬
dicat᷑. Memoria illiꝰ ꝑeat de tr̃a. & ñ
celebret᷑ nom̃ eius in plateis: id ẽ. &
citius laudẽ trenȩ potestatis amittat.
& om̃e gaudiũ nominis sui ꝑdat: qͦd
longe lateq in breui tẽporis ꝓsꝑitate
diffuderat. Sequit᷑. Expell& eũ de
luce in tenebras. De luce ad tenebraᷤᷤ
ducit᷑: cũ de honore uitȩ p̃sentis ad
supplicia ęt̃na dampnat᷑. Unde aptiꝰ
subdit᷑. Et de orbe transferet eũ. De
orbe quippe transfert᷑. cũ suꝑno appa¬
rente uidice. de hoc mundo tollit᷑: in
quo ꝑuerse głat᷑. Qui ꝓ eo qͦd cũ om̃ib
sequacib suis fine mundi int̾ueniente
ullȩ reliquiȩ in regionib suis. Scrip¬
aduentꝰ sui. Dũ gͦ eius iniqͥtas cum
mundi statu t̃minat᷑. ꝓgenies eiꝰ in
popło suo ñ relinquit᷑: qͥa & ipse eius
popłs cũ eo ad suppliciũ parit̾ urge

Expanded text:
onem suae iniquitatis extendit. Sed quia onem suae iniquitatis extendit. Sed quia diu haec iniquitas non sinitdicatur: Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis, id est, citius laudem terrenae potestatis amittat, et omne gaudium sui nominis perdat, quod longe lateque in brevi temporis prosperitate diffuderat. Sequitur: Expellet eum Deus de luce in tenebras. De luce ad tenebras ducetur, cum de honore vitae praesentis ad supplicia aeterna damnabitur. Unde et apertius subditur: Et de orbe transferet eum. orbe quippe transfertur cum, superno apparente judice, de hoc mundo tollitur, in quo perverse gloriatur. Qui pro eo quod cum omnibus sequacibus suis, fine mundi interveniente,ullae reliquiae in regionibus ejus. Scripadventus sui . Dum ergo ejus iniquitas cum mundi statu terminabitur, progenies in populo suo non relinquetur; quia et ipse, et ejus populus cum eo ad supplicium pariter urge
Abbreviated transcription (Latin):
endũ nobis. ẽ. quia sic baldach suytes
de uno qͦq iniquo loqͥt᷑: ut latent̃ ad
caput om̃iũ iniquoꝵ eiꝰ uerba reuer¬
tant᷑. Caput quippe iniquoꝵ diabolꝰ
est. Ipse qͥppe in ultimis temporib il¬
lud uas ꝑditionis ingressus. antixp̃c
uocabit᷑: qui nom̃ suũ longe lateq
diffundere conatur. Quod nc̃ unus-¬
qͥsq imitat᷑: cũ de memoria t̃reni no-¬
minis głam laudis suȩ extendere ni¬
titur: atq opinione transitoria leta¬
tur. Sic gͦ hȩc uerba intelligant᷑ de
uno quoq iniqͦ: ut referri qͦq debe¬
ant ad ipsũ specialit̃ caput iniquoꝵ.
Dicat itaq. Memoria illiꝰ ꝑeat de terra:
& ñ celebretur nom̃ eius in plateis. Pla¬
teȩ quippe appellatione greca: a lati
tudine sunt uocatȩ. Memoriã uero
suã in tra statuere conat᷑ antixp̃c: cũ
in t̾rena gła appetit. si e̾e̾t possibile in
ꝑpetuũ ꝑmanere. Nom̃ suũ in plateis
celebrare gauds: cũ longe leteq oꝑati¬

Expanded text:
Suhites de unoquoque iniquo loquitur ut latenter ad caput omnium iniquorum ejus verba vertantur. Caput quippe iniquorum diabolus est. Ipse quippe, in ultimis temporibus, illud vas perditionis ingressus, Antichristus vocabitur, qui nomen suum longe lateque diffundere conabitur, quod nunc unusquisque imitatur cum de memoria terreni nominis gloriam laudis suae extendere nititur, atque opinione transitoria laetatur. Sic ergo haec verba intelligantur de unoquoque iniquo, ut referri quoque debeant ad ipsum specialiter caput iniquorum. Dicat itaque: Memoria illius pereat de terra, et non celebretur nomen ejus in plateis. Plateae quippe appellatione grtudine sunt vocatae. Memoriam vero suam in terra statuere conatur Antichristus, cum in terrena gloria appetit si esset possibile in perpetuum permanere. Nomen suum in plateis celebrare gaudet, cum longe lateque operati
Abbreviated transcription (Latin):
eũ iustũ ante flagella nouerant: inu¬
stũ eẽ ex ipsa iã sua ꝑcussione iudica¬
bant. Unde & sepe heretici qͥ affligi
quosdã intra scãm ȩccl̃am uident. scͥp¬
tũ quippe de dõ. ẽ. flagellat omnẽ filiũ
quẽ recipit: tribulationes fideliũ ñ
nisi ex peccato ẽẽ suspicantur. seq idõ
iustos credunt. qͥa in prauitatis suae
sensu dimissi. sine flagello duruert.¬

Expanded text:
ante flagella noverant, injustum esse ex ipsa jam sua percussione judicabant. Unde et saepe haeretici, quia affligi quosdam intra sanctam Ecclesiam vident, scriptum quippe de Deo est: Flagellat omnem filium quem recipit , tribulationes fidelium non nisi ex peccato esse suspicantur, seque ideo justos credunt, quia, in pravitatis suae sensu dimissi, sine flagello duruer
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchritudo cutis: ẽ gła tẽporalis. Quȩ
dũ foris concupiscit᷑: qͣsi species in
cute retinet᷑. Brachioꝵ uͦ nomine.
ñ incongrue oꝑa designant᷑: quia
corporale opus brachiis agit᷑. Qͥd
aut̃ mors nisi peccatũ. ẽ: qͦd ab inte¬
riori uita animã occidit: Unde scͥp¬
tum. ẽ. Beatꝰ & sc̃s̃ qͥ hab& partẽ in re¬
surrectione prima: quia ille post in
carne felicit̃ resurgit. qui in hac uita
positus. a m̃tis suȩ morte surrexit.
Si igit᷑ peccatũ mors: ñ in congrue pri¬
mogenita mors suꝑbia ual& intelligi.
quia scriptũ. ẽ. Iniciũ om̃is peccati
suꝑbia. Pulchritudinẽ gͥ cutis eiꝰ & bra¬
chia illius primogenita mors deuorat.
qͥa iniqui głam uel oꝑationẽ suꝑbia
supplantat. Potuit enĩ etiã in hac uita
sine culpa głosus existere.: si suꝑbus mi¬
nume fuiss&. Potuit auctoris sui u¬
dicio quib dã sus oꝑib cõmendari:
nisi hȩc ipsa oꝑa ante eiꝰ ocłos elatio
supplantar&. Sepe enĩ quosdã diuites

Expanded text:
Pulchritudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur. Quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si igitur peccatum mors, non incongrue primogenita mors superbia valet intelligi, quia scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Pulchritudinem igitur cutis ejus et brachia illius primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in hac vita sine culpa gloriosus existere, si superbus minime fuisset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam divites
Abbreviated transcription (Latin):
cundia reuocat. Et plerũq ꝑ hoc
qͦd exterius erubescunt. ad int̾iora¬
sua redeunt. & contra se int̾nũ iudi¬
ciũ sumunt: qͥa si ꝓpt̃ hominẽ ma¬
la facere metuunt: qͣntomagis ꝓpt̃
dm̃ qui cuncta inspicit. nec appete¬
re mala debuert̃: In quib fit ut ma¬
la maiora corrigant. ꝑ bona minima.
scilic& ꝑ exteriorẽ uerecundiã interi¬
orẽ culpã. Et sunt ñnulli qͥ postqͣm
dm̃ in m̃te contempserint. multoma¬
gis humana iudicia sꝑnunt: atq om̃e
malũ qͦd appetunt. audacit̾̃ ꝑagere
ñ erubescunt. Quos ad ꝑpetrandũ
malũ occulta iniqͥtas inuitat. & nul¬
la aꝑta uerecundia retardat: sicut
bat: & hominẽ ñ reuerebat᷑. Hinc est
etiã qͦd de qͥbdã impudenti fronte pec-

Expanded text:
cundia revocat, et plerumque per hoc cundia revocat, et plerumque per hoc quod exterius erubescunt, ad intsua redeunt, et contra se internum judicium sumunt, quia si propter hominem mala facere metuunt, quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec appetere mala debuerunt? In quibus fit ut mala majora corrigant per bona minima, scilicet per exteriorem verecundiam interiorem culpam. Et sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum occulta iniquitas invitat, et nulla aperta verecundia retardat; sicut bat, et hominem non verebatur . Hinc est eti
Abbreviated transcription (Latin):
quinquies ipse respondit. decies se ꝑ-
hib& ẽẽ confusũ: quia & in eo grauit̃
laborauit. qͦd frustra increpatus est:¬
& in eo confusionẽ ꝑtulit. qͦd uerba
doccrinȩ ñ audientib dixit. Itaq cũ
audiens tacer&. & cũ loquens ñ au¬
diretur. ipse laborẽ ꝑtulit: qͥa & ta¬
cendo patient̃. & eis loqͤndo inutilit̃.
cordis dolorẽ sensit. Vnde & superiꝰ
dicit. Quid agã: Si locutus fuero ñ
quiescit dolor ms: & si tacuero ñ rece¬
dit a me. Sin uͦ ad typũ sc̃ȩ eccłȩ hȩc
uerba referimus: liqu& qͦd magnũ
eius. ẽ. gaudiũ seruare decalogi p̃cep¬
ta. S hanc ꝑuersi decies confunduñ:
quia ꝑ om̃e qͦd peccant. prauis suis
morib decalogi p̃cepta derelinquun:
Et totiens bonis confusionẽ faciunt.
quotiens in suis actib diuinis uocib
opprimentes me. St̃ ñ nulli qͦs ad ꝑ¬
petrandã nequitiã oborta subito ma¬
litia inuitat: s tam̃ humana uere¬

Expanded text:
quinquies ipse resquinquies ipse resrhibet esse confusum, quia et in eo graviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba doctrinae non audientibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et supericutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc perversi decies confundunt, quia per omne quod peccant pravis suis moribus Decalogi praecepta relinquunt, et toties bonis confusionem faciunt, quoties in suis actibus divinis vocibus opprimentes me? - Sunt nonnulli quos ad perpetrandam nequitiam oborta subito malitia invitat, sed tamen humana vere
Abbreviated transcription (Latin):
respondit dicens. Usq quo affligitis
animã meã: & atteritis me sermoni¬
b: Sc̃i uiri eloquia ut sepe iã diximꝰ:
aliqͣndo ex ꝑsona ꝓpria. aliqͣndo uͦ ex
uoce capitis: aliqͣndo aut̃ ex tẏpo st̃¬
uniuersalis ȩccłȩ sentienda. Ualde uͦ
affligit᷑ anima iustoꝵ. cũ illi contra
bonos districtas sententias intor qͣnt.
qui bene uiuere ignorant: & ex uoce
sibi iusticiã uendicant: quã morib im¬
pugnant. Unde amicis beati iob ut
sepe iam diximꝰ. hereticoꝵ typũ tenen¬
tib: recte ab eodẽ respondet᷑. Usq qͦ
affligitis animã meã: & atceritis me
sermonib: Atterunt᷑ enĩ boni sermo¬
nib iniquoꝵ: qͣndo contra eos illi in
uerbis tument: qui aut in ꝑuersa
fide. aut in prauis morib iacen. Seqr̃.¬
En decies confunditis me. Numeratis
uicib locutionũ amicoꝵ iob adhuc
qͥnquies locutos eos ẽẽ cognoscimus.
S ꝓpt̃ hoc qͦd ab eis quinquies increpa¬
tiones audierat. quoꝵ increpationib

Expanded text:
ob dixit: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? - Sancti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo universalis Ecclesiae sentienda. Valde vero affligitur anima justorum quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis moribus jacent. SeqEn decies confudistis me. - Numeratis vicibus locutionum amicorum Job, adhuc quinquies locutos eos esse cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpationes audierat, quorum increpationibus
Abbreviated transcription (Latin):
riori sua intelligentia minime pen-¬
sant᷑. Beatus enĩ iob uitã suã atten¬
derat: & ea quȩ patiebat᷑ flagella pen¬
sabat. & udebat ęquũ ñ ẽẽ. ut ad ta-¬
lẽ uitã talia flagella reciꝑ&s. Et cum
dicit ñ se ęquo iudicio afflictũ. hoc li-¬
bera uoce locutꝰ. ẽ: qͦd in secreto suo
dñs de illo aduersario eius dixerat.
Cõmouisti me aduersus eũ: ut afflige¬
rem illũ frustra. Quod enĩ dicit ds̃
qͥa frustra beatũ iob afflixerit: hoc
rursũ beatꝰ iob asserit: qͥa ñ ȩquo iu¬
dicio a dño sit afflictꝰ. In quo itaq¬
peccauit: qui a sententia auetoris sui
in nullo discrepauit: S fortasse ali
quis dicat. id nos de nobis bonũ dice¬
re: qͦd de nobis in occulto iudex di¬
xerit sine peccato e̾e̾ ñ posse. Nã quẽ
iudex iustꝰ laudat: ee hẽ iure lauda¬
bilẽ ñ dubitat᷑. At uͦ si se ipsae lau

Expanded text:
riori sua intelligentia minime penriori sua intelligentia minime pensantur. Beatus enim Job vitam suam attenderat, et ea quae patiebatur flagella pensabat, et videbat aequum non esse ut ad talem vitam talia flagella reciperet. Et cum dicit non aequo se judicio afflictum, hoc libera voce locutus est, quod in secreto suo Dominus de illo adversario ejus dixerat: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quod enim dicit Deus, quia frustra beatum Job afflixerit, hoc rursum beatus Job asserit, quia non aequo judicio a Domino sit afflictus. In quo itaqpeccavit qui a sententia auctoris sui in nullo discrepavit.  Vet. XVIquis dicat id nos de nobis bonum dicere quod de nobis in occulto judex dixerit sine peccato esse non posse. Nam quem justus judex laudat, esse hunc jure laudabilem non dubitatur. Ad vero si se
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sonat uox iusti uerberib afflicti:
qͣm tam̃ ñ elatio s dolor exp̃ssit. Sed
iustus ñ.ẽ: qui iusticiã in dolore de¬
serit. Beat᷑ autẽ iob quia mitte cor
habuit: nec in dura uoce peccauit.
Nã si hẽ peccasse in hac uoce dicemꝰ: ĩples¬
se diabolũ astruemꝰ qͦd ꝓposuit diceis.
Tange os eiꝰ & carnẽ: si ñ in faciẽ bene¬
dixerit tͥ. Grauis itaq quęstio orit᷑.
Si & enĩ ñ peccauit in eo qͦd dixit. saltẽ
nẽ intelligite qͥa ds̃ ñ ȩquo iudicio af¬
flixerit me: dm̃ qͦd dici nefas. ẽ. iniu¬
ste aliquid ȩgisse consentimꝰ. Si uͦ pec-¬
cauit: diabolus de illo qͦd ꝓmisit exi-¬
buit. Astruendũ. ẽ. gͥ. qͥa & ds̃ recte
circa beatũ iob egerit: & tam̃ beatus
iob ex eo qͦd dicit se ñ iusto dĩ iudicio
afflictũ m̃titꝰ ñ sit: & antiquus hostis
in eo qͦd de beati uiri ꝓmiserat culpa
m̃titus sit. Nũnũqͣm nãq ideo pra¬
ua credunt᷑ uerba bonoꝵ: qͥa in inte¬

Expanded text:
ox justi verberibus afflicti, quam tamen non elatio, sed dolor expressit. Sed justus non est qui justitiam in dolore deserit. Beatus autem Job, quia mite cor habuit, nec in dura voce peccavit. Nam si hunc peccasse in hac voce dicimus, implesse diabolum astruimus quod proposuit dicens: « Tange os ejus et carnem, si non in facie benedixerit tibi . » Gravis itSi etenim non peccavit in eo quod dicit: Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me, Deum quod dici nefas est injuste aliquid egisse consentimus. Si vero 450 peccavit, diabolus de illo quod promisit exhibuit. Astruendum est igitur quia et Deus recte circa beatum Job egerit, et tamen beatus Job ex eo quod dicit se non justo Dei judicio afflictum mentitus non sit, et antiquus hostis in eo quod de beati viri promiserat culpa mentitus sit. Nonnunquam namque ideo prava creduntur verba bonorum, quia inte
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Asꝑgatur in habitaculo eiꝰ sul-¬
phur. Sulphur quid aliud qͦm fom̃tũ
ignis. ẽ: Quod tam̃ sic ignẽ nutrit:
ut fetorẽ grauissimũ exhal&. Quid
itaq in sulphure: nisi peccatũ carnis
accipimus: Quod dũ ꝑuersis cogitati¬
onib quasi qͥbdã fetorib m̃tẽ repl&.
ȩt̃na incendia p̃parat. Et dũ fetoris
sui nebulã in m̃te reꝓbi dilatat: contͣ
eũ flãmis subsequentib qͣsi nutrim̃ta
subministrat. Nam qͥa ꝑ sulphur fetor
carnis accipit᷑. ipsa sacri eloquii hysto¬
ria testat᷑: quȩ contra sodomã ignẽ &
sulphur pluisse dñm narrauit. Qui cũ
carnis scelera punire decreuiss&. in ip¬
sa qualitate ultionis. notauit maculã
criminis. Sulphur quippe fetorẽ hab&.
ignis ardorẽ. Qui itaq ad ꝑuersa de¬
sideria ex carnis fetore exarserant: dig¬
nũ fuit. ut simul igne & sulphure peri¬
rent: qͣtinꝰ ex iusta pęna discerent. ex
iniusto desiderio quid fecissent. Hocgͦ
in tabernaculo iniqui sulphur asꝑgit᷑.

Expanded text:
itur: Aspergatur in tabernaculo ejus sulphur. - Sulphur quid aliud quam fontium ignis est? Quod tamen sic ignem nutrit, ut fetorem gravissimum exhalet. Quid itaque in sulphure, nisi peccatum carnis accipimus? Quod dum perversis cogitationibus quasi quibusdam fetoribus mentem replet, aeterna ei incendia praeparat; et dum fetoris sui nebulam in mente reproba dilatat, contra eam flammis subsequentibus quasi nutrimenta subministrat. Nam quia per sulphur fetor carnis accipitur, ipsa sacri eloquii historia testatur, quae contra Sodomam ignem ac sulphur pluisse Dominum narrat . Qui cum carnis ejus scelera punire decrevisset, in ipsa qualitate ultionis notavit maculam criminis. Sulphur quippe fetorem habet, ignis ardorem. Quia itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul igne et sulphure perirent, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fecissent. Hoc ergo in tabernaculo iniqui sulphur aspergitur,
Abbreviated transcription (Latin):
na actio designat᷑: Et quia reꝓborũ
mens prius ad praua cogitanda dei-¬
cit᷑. & postmodũ ad facienda: recte fi¬
liȩ babylon quȩ ab int̾nȩ rectitudinis
iudicio descendit. ꝑ ferientẽ sententiã
dr̃. ut prius in puluerẽ. & post in t̾rã
sedeat: quia nisi se in cogitatione ꝓster¬
ner&. in malo oꝑe ñ inhesiss&. Sequit᷑¬

Expanded text:
na actio designatur? Et quia reproborum na actio designatur? Et quia reproborum mens prius ad prava cogitanda dejicitur, et postmodum ad facienda, recte filiae Babylon, quae ab internae rectitudinis judicio descendit, per ferientem sententiam 444 dicitur ut prius in pulvere, et post in terra sedeat, quia nisi se in cogitatione prosterneret, in malo opere non inhaesisset. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
interit᷑. De taber naculo gͦ fiducia eiꝰ
euellit᷑: qͣndo ꝑuersus quisq qͥ multa
sibi ad uotũ in hac uita parauerat.
repentina morte dissipat᷑. Et calcat
suꝑ eũ quasi rex interitꝰ: quia uel hic
uiciis p̃mit᷑. uel mortis suȩ tẽpore ꝑ hoc
qͦd ad supplicia rapit᷑. potestati demo¬
niacȩ subiugat᷑. Quod idcireo ita in
reꝓboꝵ m̃tib agit᷑: quia & cũ occasio ꝑ-¬
petrandi peccati deest. desiderioꝵ co-¬
gitationes eoꝵ cordib nullatenꝰ dest̃.
Et cum semꝑ diabolũ seqͣnt᷑ in oꝑe: ual¬
de tam̃ se illi obligant in cogitatione.
Prius gͦ culpa in cogitatione. ẽ: postmo¬
dũ uͦ in oꝑe. Vnde filiȩ babylon dr̃
Descende sede in puluere uirgo filia ba¬
bẏlon: sede in terra. Cũ enim semꝑ
semꝑ. Quid gͦ ꝑ puluerẽ: nisi cogita¬
tiones debemꝰ acciꝑe: Quȩ dũ impor
tune ac silent̃ in m̃te euolant: eiꝰ ocu¬
los excecant. E quid ꝑ t̾ram: nisi t̃re¬

Expanded text:
interitus. De terra ergo fiducia ejus interitus. De terra ergo fiducia ejus evellitur, quando perversus quisque, qui multa sibi ad votum in hac vita paraverat, repentina morte dissipatur. Et calcat super eum quasi rex interitus, quia vel hic vitiis premitur, vel mortis suae tempore per hoc quod ad supplicia rapitur potestati daemoniacae subjugatur. Quod idcirco ita in rederiorum cogitationes eorum cordibus nullatenus desunt. Et cum semper diabolum sequantur in opere, valde tamen se illi obligant in cogitatione. Prius ergo culpa in cogitatione est, postmodum vero in opere. Unde filiae Babylon dicitur: Descende in pulvere, virgo filia Babpulvis, quid per pulverem nisi cogitationes debemus accipere, quae dum itune ac silenter in mente evolant, ejus oculos excaecant? Et quid per terram nisi terre
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ñ aꝑte diabolꝰ s peccatũ deb&
intelligi. ex quo contingit reꝓbos ad
interitũ trabi: talis nimirũ interitꝰ
quasi rex calcat m̃tẽ: cũ eã ñ resisten¬
tem possid&. Non enĩ potest in hac ui¬
ta homini posito: temptatio deesse pec¬
cati. S alud. ẽ. peccato tẽptanti resi¬
stere: aliud ẽ dominanti seruire. Ini¬
quuis autẽ qͥsq qͥa resistere peccati su¬
asionib nescit. subiugari aut̃ eiꝰ domi¬
nio ñ ꝑtimescit. recte de eo dr̃. calc&
suꝑ eũ quasi rex interit᷑. Huiꝰ quippe
interitꝰ regnũ a discipłoꝵ cordib re¬
pellebat apls: cũ dicebat. Non regn&
peccatũ in ur̃o mortali corpore. Non
enim ait. ñ sit. s ñ regn&: quia ñ esse
ñ potest. ñ aut̃ regnare in cordib bo¬
noꝵ potest. Quia gͦ quęlib& culpa cũ¬
cor iniqui pulsauerit. resistens illud
ñ inuenit: s suo dominio substernit:
dicat᷑ recte. Euellat᷑ de tabernaculo
suo fiducia eiꝰ: & calc& suꝑ eũ qͣsi rex

Expanded text:
nomine non aperte diabolus, sed peccatum debet intelligi, ex quo contingit reprobos ad interitum trahi, talis nimirum interitus quasi rex calcat mentem, cum eam non resistentem possidet. Non enim potest in hac vita homini posito tentatio deesse peccati, sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud dominanti servire. Iniquus autem quisque, quia resistere peccati suasionibus nescit, subjugari autem ejus dominio non pertimescit, recte de eo dicitur: Calcet super eum quasi rex interitus. Hujus quippe interitus regnum a discipulorum cordibus repellebat. Apostolus cum dicebat: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non enim ait: Non sit, sed Non regnet, quia non esse non potest, non autem regnare in cordibus bonorum potest. Quia ergo cum quaelibet culpa cor iniqui pulsaverit, resistens illud non invenit, sed suo dominio substernit, dicatur recte: Evellatur de tabernaculo suo fiducia ejus, et calcet super eum quasi rex
Abbreviated transcription (Latin):
non. ẽ: id ẽ. in m̃te eiꝰ apostatȩ angłi
ꝑ cogitationes nequissimas conuersen¬
tur: eius uidelic& socii. qui idcirco iã
ñ .ẽ: qͥa a sũma ẽẽntia recessit: & ꝑ hoc
cotidie excrescente defectu qͣsi ad ñ
ee tendit. qͦd semel ab eo qui uere. ẽ

Expanded text:
. --Id est, in mente ejus apostatae angeli per cogitationes nequissimas conversentur, ejus videlicet socii, qui idcirco jam non est, quia a summa essentia recessit, et per hoc, quotidie excrescente defectu, quasi ad non esse tendit, quo semel ab eo qui vere est
Abbreviated transcription (Latin):
sine iudicio. ẽ. qͦd iudiciũ differtur:
uiri merita. & aduersarii pena cresce
disponit ds̃: aliud qͦd foris flagellis
attritus expetit animus. Unde adhuc
de ipsa uerberũ dep̃ssione subiungit᷑.¬
Semitã meã circũ sepsit. & transire non
possũ: & in calle meo tenebras posuit.
Circũ septã uerberib semitã suã uidit:
cũ transire ad securitatẽ cupiens: eua¬
dere flagella ñ potuit. Et qͥa se ꝑcu¬
ti aspexit. nec tam̃ ꝑcussione dignã
uitã in sems ipso repꝑit: qͣsi in calle
cordis ignorantiȩ suȩ tenebras inue-¬
nit: qui cur ita flagellaret᷑ penetra¬
re ñ potuit. Quod ad infirma quoq
m̃bra sc̃ẽ eccłȩ ñ incongrue refertur:¬

Expanded text:
 quod judicium differtur, viri merita, et adversarii poena crescebdisponit Deus, aliud quod foris flagellis attritus expetit animus. Unde adhuc de ipsa verberum depressione subjungitSemitam meam circumsepsit, et transire non possum, et in calle meo tenebras posuit. - Circumseptam verberibus semitam suam vidit, cum transire ad securitatem cupiens, evadere flagella non potuit, et quia se percuti aspexit, nec tamen percussione dignam vitam in semetipso reperit, quasi in calle cor ignorantiae suae tenebras invenit, qui cur ita flagellaretur penetrare non potuit. Quod ad infirma quoque membra sanctae Ecclesiae non incongrue refertur
Abbreviated transcription (Latin):
interitꝰ. Hoc loco interitꝰ nomine ipse
hostis humani generis qui interitũ
intulit designat᷑: qui ꝑ suũ quẽdã sa¬
tellitẽ exprimit᷑. de qͦ ad ioħem dicit᷑.
N om̃ illius mors. Iste itaq interitꝰ in die¬
in exitus quasi rex suꝑ impiũ calcat:
quia quẽ priꝰ blandis ꝑsuasionib dece¬
pit. ad extremũ uiolentis nexib ad sup¬
pliciũ rapit: tantoq eũ duriꝰ deprimit:
qͣnto in prauis actib uehem̃tiꝰ astrinx̃.
Qui hic qͦq reꝓbi m̃tẽ dũ possid& calcat:

Expanded text:
it. --Hoc loco interitus nomine ipse hostis generis humani, qui interitum intulit, designatur; qui per suum quemdam satellitem exprimitur, de quo ad Joannem dicitur: Nomen illi mors . Iste itaque interitus in die exitus quasi rex super impium calcat, quia quem prius blandis persuasionibus decepit, ad extremum violentis nexibus ad supplicium rapit, tantoque eum durius deprimit, quanto in pravis actibus vehementius astringit. Qui hic quoque reprobi mentem dum poss
Abbreviated transcription (Latin):
de & quidã diues dicebat. Anima.
habes multa bona reposita in annos
plurimos. Requiesce: comede: bibe epu¬
lare. Quas eoꝵ cogitationes dũ suꝑ¬
nus udex aspicit: de ipsa hac eos sua
fiducia euellit. Unde adhuc qͦq apte

Expanded text:
de et quidam dives dicebat: 443 Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare . Quas eorum cogitationes dum supernus judex aspicit, de hac ipsa eos sua fiducia evellit. Unde hic quoque apte
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa iam desꝑatione acrius ad huiꝰ mun¬
di concupiscentias estuat. Fit deside¬
rioꝵ feruor in m̃te: & cũ peccatis p̃ce¬
dentib irretit᷑ animꝰ. ad maiora etiã
delicta suecendit᷑ Vnde & subditur.
Et exardescet contra eũ sitis. In eiꝰ qͥppe
animo contra eũ sitis exardescit: qͥa
quo agere ꝑuerse consueuit. eo ad bi¬
benda mala uehem̃t̃ accendit᷑ Impio
quippe sitire. ẽ: huiꝰ mundi bona con-¬
cupiscere. Unde redemptor nr̃ ante
pharisei domũ ydropicũ curat: ut
contra auaritiã disputar&. Scriptũ
est. Audiebant aut̃ omĩa hȩc phari¬
sei qui erant auari: & deridebant il¬
lum. Quid . ẽ gͦ qͦd ante pharisei do¬
mũ ydropicus curat᷑: nisi qͦd ꝑ alt̾us
egritudinẽ corporis. in alt̃o exprimi¬
tur egritudo cordis: Ydropicꝰ qͥppe.
quo amplius biberit amplius sitit:
quia & om̃is auarus ex potu sitĩ mul¬
tiplicat. qui cũ ea quȩ appetit adep¬

Expanded text:
ipsa jam desperatione acrius ad hujus munipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adep
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am cognoscimꝰ: nisi cũ euadere ni-¬
tentes quasi leuare pedes conamur.
Unde & hanc eandẽ obligationẽ apte sub¬
iungens. seqͥt᷑. Tenebit᷑ planta illius la¬
queo: quia uidelic& stringit᷑ finis in¬
peccato. Et quia hostis generis huma¬
ni cũ unius cuiꝰq uitã in culpa obli¬
gat. ad eiꝰ mortẽ anxius anhelat: re¬
eũ sitis. Antiquus qͥppe nr̃ inimicꝰ
cum in peccato uitã illaqueat: sitit
ut mortẽ peccatoris bibat. Qͦd tam̃
mens cũ in peccato se uenisse conspi¬
cit: quadã cogitationis suꝑficie eua¬
dere peccati laqueos quęrit. S uel
cerrores uel obꝓbria hominũ timens.
eligit in ȩt̃nũ mori: qͣm ad tempꝰ ali¬
quid aduersitatis ꝑpeti. Unde totũ
se uiciis deserit: quib iã semel se obli¬
gatũ sentit. Cuius gͦ usq ad finẽ ui¬
ta in culpa constringitur: eiꝰ planta la¬
queo tenet᷑. S quia se malis obligatũ
pensat: eo de suo reditu desperat. qͦ¬

Expanded text:
nostram cognoscimus, nisi cum evadere ninostram cognoscimus, nisi cum evadere nitentes, quasi levare pedes conamur. Unde et hanc eamdem obligationem aperit subjungens: VERS. 9.-- Tenebitur planta illius laqueo. peccati laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic qui in peccatis se deicit: ñ mox ut
uoluerit surgit. Et qui in maculis
retis ambulat: gressus suos ambulan¬
do implicat. Et cũ expedire ad ambu
landũ nitit᷑: ne ambul& obligatur.
Sepe nãq contingit. ut qͥs huiꝰ mundi
delectatione ꝑsuasus in eo ad honoriᷤ
głam ꝑtingat. qͦ ad desiderioꝵ suoꝵ
effectũ ꝑueniat: & ꝑuenisse se ad hoc
qͦd expetit letetur. S qͥa bona mundi
ñ habita in amore sunt. & plerumq
habita uilesc̃t: ꝑcipiendo discit quã¬
sit uile qͦd expetit. Unde reuocatꝰ ad
m̃tẽ exquirit qualit̃ sine culpa fu
giat: qͦd se cũ culpa conspicit a deptũ.
S ipsa eum dignitas quẽ implicauit
ten& & sine culpis aliis fugere ñ ua-¬
let hoc ubi ñ sine culpa ꝑuenit. Inmi¬
sit gͦ in rete pedes suos. & in maculis
eius ambulat: quia cũ expediri nitit᷑.
tẽ ueracit̃ conspicit qͣm duris nexib
tenetur. Neq enim uere obligationẽ

Expanded text:
sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum elandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem, exquirit qualiter sgiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; ed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem
Abbreviated transcription (Latin):
suũ om̃is iniquus p̃sentia appetere:
ec̃na desꝑare: iniusta agere: iusta
deridere. S cũ iudex iustoꝵ inusto¬
rũq aduenerit. suo unusqͥsq impius
consilio p̾cipitat᷑: quia ꝑ hoc qͦd hic ap¬
petere prauis cogitationib eligit. in
et̃ni supplicii tenebris mergit᷑. Quẽ
enĩ hic gła temporalis extollit: illuc
sine t̾̃mino pęna p̃mit. Qui hic in uo¬
luptate letatus. ẽ: illuc ꝑpetua ultio¬
ne cruciatur. Fit plerumq ut ipsa hu¬
ius mundi ꝓsꝑitas. quȩ ab impiis inhi-¬
ant̃ appetit᷑. eoꝵ gressus ita obliget ut
etiam cũ ad bona oꝑa uoluerint re-¬
dire. uix possint: quia recta agere ñ
ualent. cũ huiꝰ mundi amatorib dis-¬
plicere timent. VUnde agit᷑. ut ꝑ głam
qͣm impius ex peccato consequit᷑: eius
adhuc peccata ampliꝰ multiplicent᷑.
Quod bene baldach exprimit. cũ subu¬
ngit. Immisit enĩ in rete pedẽ suũ: &
in maculis eiꝰ ambulat. Qui pedes
in rete mittit: ñ cũ uoluerit eicit.

Expanded text:
suum omnis iniquus praesentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit cum subjungit: in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit;
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Bene autẽ subdit᷑. & inedia in-¬
uadat costas illius. Costae enĩ uisce¬
ra constringunt: ut latentia intrin¬
secus earũ soliditate muniantur.
Costȩ enim uniuscuiꝰq st̃ sensꝯ animi:
qui latentes cogitationes muniuñ.
Inedia igitur inuadit costas: qͥndo
om̃i spũali refectione subtracta. sen¬
sus m̃tis deficiunt: & cogitationes
suas regere uel tueri non possunt.
Inedia inuadit iniqui costas: qͥa fameᷤᷤ
interna sensus m̃tis extenuat. ut
cogitationes suas nullatenꝰ regans.
N am si sensus m̃tis obtusi fuerint. cogi¬
tationes ad exteriora ꝓdeunt. & qͣsi
costis infirmantib ea quȩ in occul¬
to sana latere poterant. foras uisce¬
ra fundunt᷑. Unde fit. ut cogitatio¬
nib exterius sparsis. exterioris głȩ
specie deceptus appetat animꝰ: nichil¬
q diligiͣt. nisi qͦd pulchrũ foras ui¬
derit. Contra quẽ adhuc subdit᷑.¬

Expanded text:
nt. --Bene autem subditur: Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apt