comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicat quemquam. s omne iuidicium dedit
filio: quia uidex forma filii hominis appare¬
bit. Que forma non ẽ patͥs s filui: nec ea filii
in qua ȩqualis est patri. s in qua minor est
patre: ut sit in iudicio conspicuus & bonis
& malis. Paulopost enim dicit. Am̃ dicouo¬
bis. quia qui ũbum meum audit & credit
ei qui me mis it habet uitam et̃nam: & inui¬
dicium non ueniet. s tns iet de morte inui¬
tam. Hec uita eterna est illa uisio que non
ꝑtinet ad malos. Deinde sequit᷑. Am̃ am̃
dico uob̃.quia uemet hora. & nẽ est cum
mortui audient uocem filii dci: & qui audi¬
erint uiuent. Et hoc ꝓprium est piors qui sic
audiunt. de incarnatione erus ut credant
quia filius dei est. Idd est sic eum propter se
factum accipiunt minorem patre in forma
serui ut credant quia equalis est patri in
forma dei. Et ideo sequit᷑. & hoc ipsum com¬
mendans dicit. Sicut enim pat̾ habet uitã
in semet ipso: ita dedit & filio uitam habere

Expanded text:
dicat quemquam, sed omne iudicium dedit dicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, quia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dico uobis, quia qui uerba mea audit et credit in eum qui me misit, habet uitam aeternam et in iudicium non ueniet, sed transiet de morte inuitam. haec uita aeterna est illa uisio, quae non pertinet ad malos. deinde sequitur: amen, amen dico uobis, quia ueniet hora et nunc est, cum mortui audient uocem filii dei, et qui audierint, uiuent. et hoc proprium est piorum, qui sic audiunt de incarnatione eius, ut credant, quia filius dei est, id est sic eum propter se factum accipiant minorem patre in forma serui, ut credant, quia aequalis est patri in forma dei. et ideo sequitur et hoc ipsum commendans dicit: sicut enim habet pater uitam in semet ipso, ita dedit et filio uitam habere
Abbreviated transcription (Latin):
ingła est di pat̾s. utrumgͦ scd̾m illam an scd̃m
istam locutionem dictum sit. omne uidicium
dedit filio: satis hinc apparet. quia si scdm il¬
lud diceret᷑. scđm quod dictum est. dedit filio
hab̾e uitam insemet ipso. ñ utiq diceret᷑. pat̃¬
non uidicat quemquam. Scd̃m hoc enim
quodequalem pat᷑ genuit filium iudicat
cumillo. Sedm hoc gͦdictum est quod in tudicio
non forma dei s forma filii hominis apparebit:
Non quia non uidicabit qui dedit omne uidi¬
cium filio. cum de illodicat filius. est qui que¬
rat & udicet: s ita dictum est. pat̾ ñ uidicat
quenquam. s omne iudicium dedit filio. Ae
si diceret᷑. Patrem nemo uidebit in iudicio ui¬
uorum & mortuoꝵ. s omnes filium: quia &
filius hominis est. ut possit & ab impiis uide¬
ri: cum & illi uidebunt in quem pupugert̃.
Quod ne conicere potiꝰ quam aꝑte demonstra¬
re uideam ꝓferimꝰ eiusdem domini certam
manifestamq sententiam qua ostendamus
ipsam fuisse causam ut diceret. pat̾ non ui¬

Expanded text:
ia est Dei Patris . Utrum ergo secundum illam, an secundum istam locutionem dictum sit, Omne judicium dedit Filio, satis hinc apparet, quia si secundum illud diceretur secundum quod dictum est, Dedit Filio habere vitam in semetipso; nnon judicat quemquam. Secundum hoc enim quod aequalem Pater genuit Filium, judicat cum illo. Secundum hoc ergo dictum est quod in judicio non forma Dei sed forma Filii hominis apparebit; non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius: Et qui quaerat et judicet; sed ita dictum est: Pater non judicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideamur, proferimus eiusdem domini certam manifestamque sententiam, qua ostendimus ipsam fuisse causam, ut diceret: pater non iu
Abbreviated transcription (Latin):
mul cum patre & filio. ita sunul magna & si¬
mul bona. & simul sc̃a. & quicquid aliud
ad se dicit᷑. qm̃ non aliud est deo ẽẽ. & aliud
magnum eẽ. uel bonum & c̃. sicut fupra
ostendimꝰ. Si enim minus magna est ibi ca¬
ritas. quam sapientia: minus quam est diligit᷑
sapientia. Squaus est gͥ ut quanta est sapĩa.
tantum diligat᷑. Est aut̃ sapĩa equalis patri:
sic̃ supra disputauimꝰ. Equalis est gͥ etiam
sp̃s sc̃s. Et si equalis: in omnib ȩqualis ꝓpt̃
suminam simplicitatem quȩ in illa sub̃a ẽ.
Et ideo non amplius quam tͥa st̃. Unus dili
gens eum qui de illo ẽ. & unus diligens eum
de quo est: & ipsa dilectio. Quȩ si nichil est:
quomͦ ds dilectio est: si non est fubstantia:
quomͦ ds̃ substantia est : Certe quia deus &¬

Expanded text:
 cum patre et filio, ita simul magna et simul bona et simul sancta et quidquid aliud a se dicitur, quoniam non aliud est deo esse et aliud magnum esse uel bonum et cetera, sicut supra ostendimus. si enim minus magna est ibi caritas quam sapiesapientia. Aequalis est igitur, ut quanta est sapientia, tantum diligatur. Est autem Sapientia aequalis Patri, sicut supra diximus. Aequalis est igitur etiam Spiritus sanctus; et si aequalis, in omnibus aequalis propter summam simplicitatem, quae in illa substantia est: et ideo non amplius quam tria sunt. Unus digens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio. quae si nihil est, quomodo deus dilectio est ? si non est substantia, quomodo deus substantia est? CCXXXVIII. DE
Abbreviated transcription (Latin):
mittat᷑ ȩternum. non ut cum fuerit
eruatur. Nam &e illud qui putant sic
intelligendum esse quod scriptumẽ
afferre terram bonã uberem fructum:
aliam tricenũ. alia sexagenũ. aliam
centenũ. ut scĩ pro suoꝵ diuersitate
meritorum. alii tricenos homines
liberent. alii sexagenos. alii centenos:
Hoc in diem iudicũ futurum suspica¬
ri solent ñ post iudicium. Qua opini¬
one. quidam cum uideret homines
inpunitatẽ sibi ꝑuersissime pollicen¬
tes. eo qđ om̃s istomͦ adliberationem
ꝑtinere posse uideant᷑. elegantissi¬
ie respondisse ꝑhibet᷑. bene potuis
esse uiuendum. ut int̾ eos quisq ie¬
piatus qui pro aliis int̾cessuri sunt lib̾andis:
ne tam pauci sint ut cito ad numerũ suũ
uel tricenum uel sexagenũ uel centenũ. Uno¬
quoq eorum ꝑueniente. multi remaneãt
quierui iam de penis illorum intercessio¬
ne ñ possint: & m eis inueniat᷑. quis quis
sibi spem fructus alieni temeritate uanis¬

Expanded text:
mittatur aeternum, non ut, cum fuerit mittatur aeternum, non ut, cum fuerit eruatur. nam et illi qui putant sic intellegendum esse quod scriptum est, afferre terram bonam uberem fructum, aliam tricenum, aliam sexagenum, aliam centenum, ut sancti pro suorum diuersitate meritorum alii tricenos homines liberent, alii sexagenos, alii centenos, hoc in die iudicii futurum suspicari solent, non post iudicium. qua opinione quidam cum uideret homines impunitatem sibi peruersissime pollicentes, eo quod omnes isto modo ad liberationem pertinere posse uideantur. elegantissime respondisse perhibetur, bene potius esse uiuendum, ut inter eos quisque reperiatur qui pro aliis intercessuri sunt liberandis, ne tam pauci sint, ut cito ad numerum suum uel tricenum uel sexagenum uel centenum unoquoque eorum perueniente multi remaneant, qui erui iam de poenis illorum intercessione non possint et in eis inueniatur quisquis sibi spem fractus alieni temeritate uanis
Abbreviated transcription (Latin):
q ad hoc tempus cũ inde satagerem ad
eorum indaginẽ ꝑuenire ñ potui. Et
fortassis ꝓpterea latent: ne studium
ꝓficiendi ad omĩa cauenda peccata
pigrescat. Qm̃ si scirent᷑ quȩ uel qͣ lia
sunt de licta pro quib etiam ꝑ manc̃¬
tib nec ꝓuectu uitȩ melioris absũptis
intercessio sit inquirenda. & speranda
iustorum: eis secura se obuolueret
humana segnitia. nec euolui talibus
implicam̃tis ullius urtutis expelitio¬
ne curaret. s tantummꝰ quereret alioꝵ
meritis liberari quos amicos sibi demã¬
mona iniquitatis elemosinarum lar¬
gitate fecisset. Nunc uero dũ uenialis
iniquitatis. etiamsi ꝑseueret ignoratur
modꝰ: ꝓfecto & studium in meliora ꝓ¬
ficiendi orando & instando uigilãtiꝰ
ad hibetur: & faciendi de mãmona
iniquitatis scõs amicos cura ñ sꝑnit᷑.
Uerum ista liberatio quȩ fit siue suis
quib q: orationib siue int̃cedentib
scĩs id agit. ut in ignem quisq non

Expanded text:
que ad hoc tempus cum inde satagerem ad que ad hoc tempus cum inde satagerem ad eorum indaginem peruenire non potui. Et fortassis propterea latent, ne studium proficiendi ad omnia cauenda peccata pigrescat. Quoniam si scirentur quae uel qualia sint delicta. pro quibus etiam permanentibus nec prouectu uitae melioris absumtis intercessio sit inquirenda iustorum, eis secura se obuolueret humana segnitia nec euolui talibus implicamentis ullius uirtutis expeditione curaret, sed tantummodo quaereret aliorum meritis liberari, quos amicos sibi de mamona iniquitatis elemosynarum largitate fecisset. nunc uero dum uenialis iniquitatis, etiam si perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mamona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. uerum ista liberatio, quae fit siue suis quibusque orationibus siue intercedentibus sanctis, id agit, ut in ignem quisque non
Abbreviated transcription (Latin):
meritis quos amicos fecerint miscdiã
consequant. Mirari aũt soleo etiã apd
uirgiliũ repꝑiri istam dnĩ sententiam
ubi ait. facite uob̃ amicos de mãmona
iniquitatis. ut & ipsi recipiant uos
intab̾nacula eterna. cui ẽ & ula si¬
ubi putant habitare animas beatorũ:
non solum ibi posuit eos qui propriis
meritis ad illas sedes ꝑuenire potuer̃.
s. adiecit atq ait: quiq sui memoreᷤ.
alios fecere merendo: idest qui ꝓme¬
ruerunt alios eosq sui memores ꝓme¬
rendo fecerunt. ꝓrsus. tanquam eis
Aiceret quod frequentatur ore xp̃ia¬
norum: cum se cuiq scõrum humilis
quisq cõm̃dat & dicit. Memor mei
esto: atq id ut esse possit promerẽdo
efficit.S quuis iste sit modus &e quȩ sit̃
ipsa peccata quȩ ita impediunt per¬
uentionem ad regnum dĩ. ut tamen
amicorum scõrum meritis inpetrẽt
indul gentiã. difficilimũ ẽ inuenire:
ꝑicu losissimum definire. Ego certe us¬

Expanded text:
meritis, quos amicos fecerint, misericordiam meritis, quos amicos fecerint, misericordiam consequantur. Mirari autem soleo etiam aput Vergilium reperiri istam Domini sententiam, ubi ait: Facite uobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant uos in tabernacula aeterna; cui est et illa siubi putant habitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos, qui propriis meritis ad illas sedes peruenire potuerunt, sed adiecit adque ait: Quique sui memores alios fecere merendo, id est, qui promeruerunt alios eosque sui memores promerendo fecerunt; prorsus tamquam eis dicerent, quod frequentatur ore Christiano, cum se cuique sanctorum humilis quisque commendat et dicit: \'Memor mei esto\', adque id ut esse possit promerendo efficit. Sed quis ite sit modus, et quae sint ipsa peccata, quae ita inpediunt peruentionem ad regnum Dei. ut tamen sanctorum amicorum meritis inpetrent indulgentiam, difficillimum est inuenire, periculosissimum definire. Ego certe us
Abbreviated transcription (Latin):
consecitus sum: ut fidelis essem. Illi aui
qui recipiunt᷑ atalib intabernacula sĩ¬
na. faten dumẽ quod non sint his mo¬
ribus p̃diti ut eis liberandis sine sus¬
fragio scõrũ. sua possit uita sufficere
Aeꝑ hoc multo amplius ieis supesa
nequiquã  cuii uita uel bona uel tole¬
intab̾ suam  nacula ȩterna. qm̃ obse¬
cutus ẽ sanctis de mãmona iniquitatis.
idest de pecunia uel diuitiis quȩ male
fuerant acquisite aut etiam sibene ñ
tameneris. sed quas iniqͥ tas putat esse
diuitias: qm̃ nescit quȩ sunt uere diui¬
tiȩ quib illi habundant qui & alios
recipiant intabernacula eterna. Est ita¬
q quidam uite modus nectam male.
ut his qui eam iuuunt nichil ꝓsit ad
capesçendũ regnum cȩlorum largitas
elemosinarum quib etiam iustorum
sustentat᷑ inopia. & funt amici qui ĩ
tabernacula eterna recipiant: nec tam
bone ut ad tantam beatitudinẽ adipi-¬
scendam eis ipsa sufficiat:: nisi eorum

Expanded text:
consecutus sum, ut fidelis essem. illi autem consecutus sum, ut fidelis essem. illi autem qui recipiuntur a talibus in tabernacula aeterna, fatendum est quod non sint his moribus praediti, ut eis liberandis sine suffragio sanctorum sua possit uita sufficere; ac per hoc multo amplius in eis supernequaquam uita uel bona uel tolein tabernacula aeterna, quoniam obsecutus est sanctis de mammona iniquitatis, id est de pecunia uel diuitiis, quae male fuerant adquisitae, aut etiamsi bene, non tamen ueris, sed quas iniquitas putat esse diuitias, quoniam nescit quae sint uerae diuitiae, quibus illi abundant, qui et alios recipiunt in tabernacula aeterna. Est itaque quidam uitae modus nec tam malae, ut his qui eam uiuunt nihil prosit ad capessendum regnum caelorum largitas elemosynarum, quibus etiam iustorum sustentatur inopia et fiunt amici qui in tabernacula aeterna suscipiant, nec tam bonae, ut ad tantam beatitudinem adipiscendam eis ipsa sufficiat, nisi eorum
Abbreviated transcription (Latin):
b nr̃is. Sienim minima peccata sine qͥb
nonẽ etiam uita iustorum. aliter ñ remit¬
tunt᷑: quantomagis multis et magnis cri¬
minib inuoluti. Etiam si ea ꝑpetrare de¬
sinant. nullam in dulgentiam consequant.
si ad remittendum aliis quod in eis qͥsq
peccauerit in exorabiles fuerint: cũ dicat
let. quod etiam iacobꝰ apłs ait: uidiciũ
futurum sine miscđia illi quiñ fecerit
miscđiam. Uenire quippe debet in m̃tẽ
etiam seruus ille cui debitori dñs relara¬
uit decẽmilia talentoꝵ: que postea uss¬
sit ut redderet quia ipse ñ misertus est
conserui sui qui ei debebat centũ dena¬
rios. In his gͦ qui filii sunt promissiom̃
& uasa miscđie. ualet quod ait idẽ apłs
tanta sc̃itate uixerunt. ut alios quoq te¬
cipiant intab̾nacula ȩterna. quib a¬
mici factisunt de mãmona miquitatis.
iustificat impiũ: imputans mercedẽ scd
numero ẽ apostolus: qui dicit miscdiam

Expanded text:
bus nostris. si enim minima peccata, sine quibus bus nostris. si enim minima peccata, sine quibus non est etiam uita iustorum, aliter non remittuntur, quanto magis multis et magnis criminibus inuoluti, etiam si ea perpetrare desinant, nullam indulgentiam consecuntur, si ad remittendum aliis quod in eis quisque peccauerit inexorabiles fuerint, cum dicat let quod etiam Iacobus apostolus ait, iudicium futurum sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. uenire quippe debet in mentem ille seruus, cui debitori dominus eius relaxauit decem milia talentorum, quae postea iussit ut redderet, quia ipse non misertus est conserui sui, qui ei debebat centum denarios. in his ergo qui filii sunt promissionis et uasa misericordiae, ualet quod ait idem apostolus tanta sanctitate uixerunt, ut alios quoque recipiant in tabernacula aeterna, a quibus amici facti sunt de mamona iniquitatis, iustificat impium, imputans mercedem secunumero est apostolus, qui dicit: misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa uerba tanti magistri ce dñi nr̃i.
uigilant̃ intuenda sunt. Non enimait.
sidimiseritis peccata hominibus. & pa¬
ter ur̃ dimitiet uob̃ qualiacumq pec¬
cata. sed ait peccata ur̃a. Cotidianã
quippe orationẽ docebat: & iustificati
utiq discipłis loquebat᷑. Quid est gͦ
peccata ur̃a: nisi peccata. sine quibus
nec uos eritis qui iustificati & scĩficati
estis: Ubi ergo illi qui ꝑ hanc orationẽ
occasionẽ ꝑpetrandorũ cotidie scelerũq
querunt dicunt dñm significasse etiã
magna peccata: qm̃ ñ dixit dimittet
nobis parua s peccata urã: ibi nos con¬
siderantes qualibus loquebat. & au¬
dientes dictum peccata ur̃ã. nichil aliud
debemus existimare quã parua. Qm̃
talium iam ñerant magna. Uerumtam̃
nec ipsa magna quib omĩno mutatis
in melius moribus recedendumẽ. Dimit¬
tantur orantibus. nisi fiat quod ibi di¬
citur : sicut & nos dimitimus debitori¬

Expanded text:
et ipsa uerba tanti magistri et Domini nostri et ipsa uerba tanti magistri et Domini nostri uigilanter intuenda sunt. Non enim ait: Si dimiseritis peccata hominibus, et Pater uester dimittet uobis qualiacumque peccata\', sed ait: Peccata uestra. Cottidianam quippe orationem docebat et iustificatis utique discipulis loquebatur. Quid est ergo : Peccata uestra nisi \'peccata sine quibus nec uos eritis, qui iustificati et sanctificati estis\'? Ubi ergo illi, qui per hanc orationem occasionem perpetrandorum cottidie scelerum quaerunt, dicunt Dominum significasse etiam magna peccata, quoniam non dixit: \'Dimittet uobis parua\\ sed peccata uestra: ibi nos considerantes qualibus loquebatur et audientes dictum peccata uestra nihil aliud debemus existimare quam parua, quoniam talium iam nec ipsa magna, a quibus omnino mutatis in melius moribus recedendum est, dimittuntur orationibus, nisi fiat quod ibi dicitur: sicut et nos dimittimus debitori
Abbreviated transcription (Latin):
solum dicitur. s etiam fit. Sicut & nosdi¬
mittimus debitoribus urĩs. S quia fiuĩt
peccata. idõ dicit᷑. ñ ut idõ fiant quia dr̃.
Per hanc enim nob uoluit saluator osten¬
dere quantumlibet uiste in huiꝰ uitȩ ca¬
ligine. atq infirmitate uiuamus: ñ nob̃
deeẽ peccata. ꝓquib dimutendis debeamꝰ
orare. & eis qui in nos peccant. ut & nob
ignoscatur ignoscere. Nonitaq ꝓpt̃ ea
dominus ait. si dimiseritis peccata hoĩb
dimittet uob̃ & pat̾ ur̃ peccata ur̃a. ut
de hac oratione confisi securi cotidiana
scelera faceremus. uel potentia qua non
timeremus hominum leges. uel astutia
qua ipsos homines falleremus: s ut ꝑ
ipsam disceremiis. nõ putare nos esse
sine peccatis etiamsi acriminib essemꝰ
inmunes: sicut etiam legis ueteris sac̃¬
dotes. hoc ipsum ds desacrificus ãmo¬
nuit. quȩ uissit eos primũs pro suis.
deinde propopłi offerre peccatis. Nã

Expanded text:
solum dicitur, sed etiam fit: Sicut et nos disolum dicitur, sed etiam fit: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; sed quia fiunt peccata, ideo dicitur, non ut ideo fiant, quia dicitur. Per hanc enim nobis uoluit Saluator ostendere, quantumlibet iuste in huius uitae caligine adque infirmitate uiuamus, non nobis deesse peccata, pro quibus dimittendis debeamus orare et eis, qui in nos peccant, ut et nobis ignoscatur, ignoscere. Non utique propterea Dominus ait: Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis et Pater uester peccata uestra, ut de hac oratione confisi securi cottidiana scelera faceremus, uel potentia qua non timeremus hominum leges uel astutia qua ipsos homines falleremus; sed ut per illam disceremus non putare nos esse sine peccatis, etiamsi a criminibus essemus inmunes; sicut etiam legis ueteris sacerdotes hoc ipsum Deus de sacrificiis admonuit, quae iussit eos primum pro suis, deinde pro populi offerre peccatis. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit ñ ipsi frat̃nitati. s peccato epꝰ
infensusẽ. alioqnͥ reus erit gehenne ig¬
qui iustificari retusat in xp̃o. Et quẽ
admodũ. siquis poccupatus fuerit hoc
delicto. ut frĩ suo dicat fatue. idẽ. non
eius peccatũ uolens auferre conuiciet᷑
in uiste: parum ẽ illi ad hoc redim̃dũ
elemosinas facere. nisi etiam quod ibi
sequit᷑ remedium reconciliationis ad¬
ungat. Ibi enim sequitur. Sigͥ offerꝰ
munus tuum ad altare. & ibi recordatꝰ
fueris quia frat̃ tuuis habet aliquid
aduersum te. relinq̃ ibi munus tuũ
ad altare & uade prius reconciliari
fratri tuo. & tunc ueniens offeres mu¬
nis tuũ. Ita parum est elemosinã
quantas libet facere ꝓquocumq scelere. et
inconsuetudine scelerum ꝑmanere. Oratio
uero cotidiana qͣm docuit ipse dñs iħe un¬
de & dominica nominatur. delet quidẽ
cotidiana peccata c̃ cotidie dicit᷑ dimitte no¬
bis debita nr̃a: atq id quod sequitur nõ

Expanded text:
hoc dicit, non ipsi fraternitati, sed peccato eius hoc dicit, non ipsi fraternitati, sed peccato eius infensus est — alioquin reus erit gehennae igqui iustificari recusat in Christo. Et quem ad modum si quis praeoccupatus fuerit hoc delicto, ut fratri suo dicat: Fatue, id est, non eius peccatum nolens auferre conuicietur iniuste, parum est illi ad hoc redimendum elemosynas facere, nisi etiam quod ibi sequitur remedium reconciliationis adiungat ibi enim sequitur: Si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduerad altare et uade prius reconciliari fratri tuo, et tunc ueniens offers munus tuum — ita parum est elemosynas quantaslibet facere pro quocumque scelere et in consuetudine scelerum permanere. oratio uero cotidiana, quam docuit ipse Iesus — unde et dominica nominatur — delet quidem cotidiana peccata, cum cotidie dicitur: dimitte nobis debita nostra, adque id quod sequitur non
Abbreviated transcription (Latin):
ad priora peccata delenda: ñ adppe¬
tua inpunȩ committenda peccata. Ta¬
les autem elemosinas ñ dicendi sun fa¬
cere qui uitam nolunt a consuetudine
scelerum inmelus commutare: quia &e
in hoc qd ait. quando uni exminimis
meis ñ fecistis mͥ ñ fecistis: ostendit eos
non facere etiam quando se facere existi¬
mant. Si enim xp̃iano esurienti panem
tanquam xpisto darent: ꝑfecto sibi pa
tendit. Qui gͦ xp̃m diligit inxp̃iano. hoc
animo ei portigit elemosinã quo ac ce-¬
dit ad xꝑ̃m ñ quo uult recede inpunitꝰ
bat xp̃s. Nam quid cuiquam prodest
qđ baptizat᷑. si ñ uistificatur.: Nonne
qui dixit. nͥ qͥs renatus fuerit exaqua
& spũ scõ. non intrabit in regnum dĩ
ipse etiam dixit. nͥ habundauerit iusti¬
tia ur̃a suꝑ scribarũ & phariseorũ non
intrabitis in regnum celoꝵ: Cur illud¬
tim̃do. multi currunt baptirari. &e hoc
ñtimendo ñmulti currant uistificari :
Sicut gͦ ñ fratri suo dicit fatue. qui cũ

Expanded text:
ad priora delenda, non ad perpead priora delenda, non ad perpetua impune committenda peccata. tales autem elemosynas non dicendi sunt facere qui uitam nolunt a consuetudine scelerum in melius commutare, quia et in hoc quod ait: quando uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis, ostendit eos non facere etiam quando se facere existimant. si enim christiano esurienti panem tamquam christiano darent, profecto sibi pantendit. qui ergo Christum diligit in christiano, hoc animo ei porrigit elemosynam, quo accedit ad Christum, non quo uult recedere inpunitus  inprobat Christus. Nam quid cuiquam prodest, quod baptizatur, si non iustificatur? Nonne qui dixit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum Dei, ipse etiam dixit: Nisi abundauerit iustitia uestra super scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelotimendo multi currunt baptizari et hoc non timendo non multi currant iustificari P sicut ergo non fratri suo dicit: fatue, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
eas facere incipiat ase ipso. Indignũ ẽ enĩ
ut inse ñ faciat qui facit inꝑximii. cum
audiat dicentem dm̃. diliges proximum
tuum tãquam te ipsum: itemq audiat.
miserere amme tuȩ placens dõ. Hancele¬
mosinam. idest ut placeat doñfaciens aĩe
suȩ qͦmͦ dignas ꝓpeccatissius elemosinas
facere dicendus ẽ: Ad hoc enĩ & ulud
scriptumẽ. Qui sibi malignus est. cui bo¬
nus erit: Oratione quippe adinant ele¬
mosine. Et utiq intuendiim ẽ quod legi¬
mus. Fili peccasti: ne adicias iterum. et
de preteritis de precare ut tͥ dimittantur.
Ppt̃ hoc ergo elemosine faciende sunt. ut
cum de preteritis peccatis de p̃cam̃ exau¬
diamur: ñ ut ineis ꝑseuerantes licentiam
male faciendi nos ꝑelemosinas cõparare
credamus. Idõ aut̃ dñs & dextris elemo¬
sinas abeis factas. & sinistris non factas
se imputaturum eẽ predixit᷑. ut hinc
ostenderet quã tum ualeant elemosine

Expanded text:
eas facere incipit a se ipso. indignum est enim, eas facere incipit a se ipso. indignum est enim, ut in se non faciat qui facit in proximum, cum audiat dicentem deum: diliges proximum tuum tamquam te ipsum; itemque audiat: miserere animae tuae placens deo. hanc elemosynam, id est ut deo placeat, non faciens animae suae quomodo dignas pro peccatis suis elemosynas facere dicendus est? ad hoc enim et illud scriptum est: qui sibi malignus est, cui bonus erit? orationes quippe adiuuant elemosynae; et utique intuendum est quod legimus: fili, peccasti; ne adicias iterum et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur. propter hoc ergo elemosynae faciendae sunt, ut, cum de praeteritis peccatis deprecamur, existimant, non ut in eis perseuerantes licentiam male faciendi nos per elemosynas comparare credamus. Ideo autem dominus et dextris elemosynas ab eis factas et sinistris non factas se imputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum ualeant elemosynae
Abbreviated transcription (Latin):
lis diurnis in ȩlemosinis impensi homi¬
cidia. & adulteria & nefaria queqsa¬
cta redimerit. Qd si abstirdissimũ atq
in sanis simum ẽ diecre ꝓfecto si queratus¬
que digne sint ꝓpeccatis elemosinȩ dequib:
ctiam xꝑ̃i p̃cursor ille dicebat. facite eirgo
fructus dignos penitentię: proculdubio
non inuenientur eas facere qui uitam suã
usq ad mortem cotidianorum crimintĩ
ppetratione confodiunt. primo quia in
auferendis rebus alienis longe pluradi¬
ripiunt. ex quib ꝑ exigna pauꝑibus lar¬
giendo xp̃mse ad hoc pascere existimant.
ut licentiã malefactorum ab illo emisse uł
cotidie potius emere credentes. securi dap¬
nabilia tanti committant. Qui si puno
scelere om̃ia distribuerent indigentibus
m̃bris xp̃i: nisi desisterent a taubus factis
habendo caritatem que ñ agit perperam.
aliquid eis ꝑdesse non possit. Qui ergo
dignas ꝓsuis peccatis elemosinas facit. ptiꝰ

Expanded text:
lis diurnis in elemosynas impensis homilis diurnis in elemosynas impensis homicidia et adulteria et nefaria quaeque facta redimeret. quod si absurdissimum atque insanissimum est dicere, profecto, si quaeratuquae dignae sint pro peccatis elemosynae — de quibus etiam Christi praecursor ille dicebat: facite ergo fructus dignos paenitentiae — procul dubio non inuenientur eas facere qui uitam suam usque ad mortem cotidianorum criminum perpetratione confodiunt. primo quia in auferendis rebus alienis longe plura diripiunt, ex quibus perexigua pauperibus largiendo Christum se ad hoc pascere existimant, ut licentiam malefactorum ab illo emisse uel cotidie potius emere credentes securi damnabilia tanta committant. qui si pro uno scelere omnia sua distribuerent indigentibus membris Christi, nisi desisterent a talibus factis habendo caritatem, quae non agit perperam, aliquid eis prodesse non posset. qui ergo dignas pro suis peccatis elemosynas facit, prius
Abbreviated transcription (Latin):
lum ẽ cotidianum qualecũq peccatum
qđ ꝑillã ñ dinitat᷑. cũ dicimus dimitte
nob̵ debita nr̃a. si qđ sequit᷑ facere cure¬
mus. sicut & nos dimittimus debitorib
nr̃is. Nonenĩ ait dominus inquiunt
si dimiseritis peccata hominibus dimit¬
tet uob̾ pat̾ ur̃ cotidiana paruaq pec¬
cata. s dimittet inquit uob̾ peccata ur̃a.
Qualiacũq gͦ uel quantaciiq sit̃. etiã si
cotidie ꝑpetrent᷑. nec ab eis uita discedãt
in melius commutata ꝑ elemosinam ut¬
nia non negat a remitti sibi posse que¬
bene qđ isti dignas ꝓpeccatis elemosinas
cõmonent eẽ faciendas: qm̃ si dicerent
qualescũq elemosinas ꝓ peccatis cotidia¬
nis & magnis & quantacũq sceleriuncõ¬
suetudine miscłiam posse impetrare di¬
uinã: utea cotidiana remissio sequeret᷑
uiderent se remdicere absurdam atq ri¬
diculam: sic enim cogerent᷑ fatãri fieripos¬
se. ut opulentissimus homo decẽ nũmi¬

Expanded text:
lum est cotidianum qualecumque peccatum, lum est cotidianum qualecumque peccatum, quod per illam non dimittatur, cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, si quod sequitur facere curemus: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Non enim ait Dominus, inquiunt: Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis Pater uester cottidiana parua peccata, sed: Dimittet, inquit, uobis peccata uestra. Qualicumque ergo uel quantacumque sint, etiamsi cottidie perpetrentur nec ab eis uita discedat in melius commutata: per elemosynam ueniae non negatae remitti sibi posse bene, quod isti dignas pro peccatis elemosynas commonent esse faciendas; quoniam si dicerqualescumque elemosynas pro peccatis. cotidianis et magnis et quantacumque scelerum consuetudine misericordiam posse impetrare diuinam, ut ea cotidiana remissio sequeretur, uiderent se rem dicere absurdam atque ridiculam. sic enim cogerentur fateri fieri posse, ut opulentissimus homo decem nummu
Abbreviated transcription (Latin):
tissuis facere dignas elemosinas negligt̃:
ꝓpt̃ ulud quod ait apłs iacob Iudiciũ
aut̃ sine miscdia: illi quiñfecit miscłiã.
Quigͥ fecit inquiunt. quãuis ñ correxerit
ꝑditos mores. s nefarie ac nequit̾ int̃ ipsas
suas elemosinas iuxerit. cũ miscdia illi fu¬
turumest iudiciũ: ut aut ñ dampnet᷑ om¬
mino aut post aliqd tempus adãpnatio¬
ne nouissima liberetur: nec obaliud exi¬
stimant xp̃m de solo delicto atq neglecto
elemosinarum discretionem int̃ dextros et
sinistros eẽ facturum: quorum alios in re¬
gnum alios insuppliciũ mittat eternum
It aũt cotidiana sibi opinent᷑ que facere
omĩno ñ cessant qualiacumq & quatta¬
cumq sint ꝑelemosinas dimiti posse pec¬
cata. orationem quã docuit ipse dñs et
suffragatricẽ sibi ad hibere conant᷑ & te¬
stem Sicut enĩ nullus ẽ inquiunt dies
qͦ axp̃ianis hec oritio ñ dicatur. Ita nul¬

Expanded text:
tis suis facere dignas eleemosynas negligunt, tis suis facere dignas eleemosynas negligunt, pter illud quod ait apostolus Iacobus: iudicium autem sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. qui ergo fecit, inquiunt, quamuis non correxerit perditos mores, sed nefarie ac nequiter inter ipsas suas elemosynas uixerit, cum misericordia illi futurum est iudicium, ut aut non damnetur omnino aut post aliquod tempus a damnatione nouissima liberetur. nec ob aliud extimant Christum de solo dilectu atque neglectu elemosynarum discretionem inter dextros et sinistros esse facturum, quorum alios in regnum, alios in supplicium mittat aeternum. ut autem cotidiana sibi opinentur, quae facere non cessant omnino, qualiacumque et quantacumque sint, per elemosynas dimitti posse peccata, orationem, quam docuit ipse dominus, et suffragatricem sibi adhibere conantur et testem. sicut enim nullus est, inquiunt, dies, quo a christianis haec oratio non dicatur, ita nul
Abbreviated transcription (Latin):
eius inet̾num. Cibauit illos exadipe frum̃¬
ti. Oingratos. Cibauit exadipe frumenti:
&e de petra melle saturauit eos. In heremode
petra aquam ꝓduxit: ñ mel. Mel sapien¬
tia ẽ: primatum dulcoris tenens inescis cor¬
dis. Quam mutti inimici domini
mentientes domino cibantur. ñ solum
exadipe frumenti: s etiam de petra mel¬
le de sapientia xpi. Quam multi dele¬
ctant᷑ uerbo eius & cognitione sacram̃¬
torũ euuis. Solutione parabolarum eiꝰ
quam multi delectant᷑ qui
mutti clamant: & ñ ẽ hoc mel de quoli¬
bet homine. s de petra. Petra aũt eratxͦ.
clamant: dicunt. suaue ẽ: dicunt.
Hichil melius nichil dulcius intelligi ł
dici potuit. & tam̃ inimici diũ m̃titi
sunt ei. Nolo amplius immorari inreb
dolendis. Quam quam terribilit̾ psalmꝰ
adhuc finitus sit: tam̃ afine eius obsecro
qui putant sibi ñ obfutura peccata in
illos tantũmꝰ arsuros qui ꝓpecca¬

Expanded text:
ejus in aeternum. Cibavit illos ex adipe frumenejus in aeternum. Cibavit illos ex adipe frumenti. O ingratos! cibavit ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos: in eremo aquam de petra produxit, non mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. Quam ergo multi inimici Domini mentientes Domino cibantur, non solum ex adipe frumenti, sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur verbo ejus, et cognitione sacramentorum ejus, solutione parabolarum ejus! quam multi delectantur! quam multi clamant! Et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra, petra autem erat Chclamant, dicunt: Suave est. Dicunt: Nihil melius, nihil dulcius intelligi vel dici potuit; et tamen inimici Domini mentiti sunt ei. Nolo amplius immorari in rebus dolendis: quanquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine ejus obsecro qui putant sibi non obfutura peccata, inillos tantummodo arsuros qui de pro pecca
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑdas illam: suꝑ fundam̃tum posiusti. non
aurum argentum lapides preciosos: sed
ligna. fenũ. stipulã. Saliuis gͦ eris si ar¬
dere ceꝑit quod edificasti: sic tamen
tamquam ꝑignẽ. Nemo gͦ suꝑ fundam̃¬
tum hoc edificet ad ulteria. blasphemi¬
as. sacrilegia. ydolatriam. ꝑuria. & pu¬
tet se saluum fututum ꝑignẽ. quasi i¬
sta sint. ligna. fenũ. stipula: s si edifi¬
cat amorem terrenorum suꝑ fundamen
bit amor rerum temporalium: & ipse
saluius erit ydoneum fundamtum. Inimici
domini m̃titi sunt ei. dicendo. Eo adiuneã
c non eumlo cerit tempus eorum: ñ adtẽ¬
pus s meternũ. & qui sunt isti: & cibauit
illos exadipe frumenti. Nostis adipẽ fru¬
menti: unde cibant᷑ multi inmici qui men¬
titisunt ei. Ꝙ cibauit illos exadipe frum̃¬
ti miscuit eo ᷤ sacram̃tis suis & uidam qͣndo
dedit bucellami: exadipe frumenti cibauit.
& mimicus dñi m̃titus est ei:. & erit tempꝰ

Expanded text:
si perdas illam, super fundamentum posuisti, non si perdas illam, super fundamentum posuisti, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam; salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti, sic tamen tanquam per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sunt ligna, fenum, stipula; sed qui aedificat amorem terrenorum super fundamentbit amor rerum temporalium, et ipse salvus erit per idoneum fundamentum. Inimici Domini mentiti sunt ei dicendo, Eo ad vineam, et non eundo, et erit tempus eorum non ad tempus, sed in aeternum. Et qui sunt isti? Et cibavit illos ex adipe frumenti.--Nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici qui mentiti sunt ei. Et cibavit illos ex adipe frumenti, miscuit eos sacramentis suis; et Judam quando dedit buccellam ex adipe frumenti cibavit, et inimicus Domini mentitus est ei, et erit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
fenum stipula lignum ardẽt. Habẽt
gͦ ligna & fenũ ce stipulã suꝑfundam̃¬
tũ. s rerum concessarum non ulicitaꝵ.
Dicoenim frẽs. Possides fundam̃tũ : ere cȩlo:
calca terrã. Si talis es: ñ edificas nisi au¬
rum. argentũ. lapides preciosos. Cum
aut dixeris amo possessionẽ istam. time¬
o ne pereat: & immineat dampnũ. & tu
contristaris: ñ quidẽ p̃ponis eã xp̃o. Nã¬
si sic amas possessionem istam. ut sidicat᷑
plus tam̃ amplecteris xp̃m. quẽ posuisti
infundamento: saliuis cris tan quam
ꝑignẽ. Audi aliud. Non potes tenere
possessionẽ istam: nisi dixeris falsũ testi¬
moniũ. Et hoc ñ facere. xꝑ̃m infundam̃¬
to ponere ẽ. Ueritas enim dixit. Os qđ
m̃titur: occidit animã. Ergo si possessi¬
onẽ tuam diligis: non tam̃ ꝓpt̃ illam
facis rapinam. ñ ꝓpt̾ illã dicis falsum
illam facis hec: xꝑ̃m habes infundam̃to.¬
S tam̃ quia diligis illam & contristaris

Expanded text:
faenum, stipula et lignum ardet. habent faenum, stipula et lignum ardet. habent ergo ligna et faenum et stipulam super fundamentum, sed rerum concessarum, non inlicitarum. dico enim, fratres: possides fundamentum: haere caelo, calca terram. si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, lapides pretiosos; cum autem dixeris: "amo possessionem istam, timeo ne pereat" et imminet damnum et tu contristaris, non quidem praeponis eam Christo. nam sic amas possessionem istam, ut, si dicatplus tamen amplecteris Christum, quem posuisti in fundamento: saluus eris tamquam per ignem. audi aliud: nopossessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere, Christum in fundamento ponere est. Veritas etenim dixit: Os quod mentitur occidit animam. Ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum illam facis haec, Christum habes in fundamento; tamen quia diligis illam, et contristaris
Abbreviated transcription (Latin):
xorem alienam: s sic heret. sic miscetur
suȩ. ut modũ ñ ibi teneat p̃scriptum
tabulis. libetoꝵ procrtandor causañ
tollit aliena.s repetit sua: ce habet
uidicium cũ frẽ suo. Talib enĩ dicitur
am quidem om̃ino delictumẽ in uobis.
quia uiditia habetis uobiscũ. Uerum ⁊ si¬
ipsa iudicia in eccłia iubet agi ñ ad foꝵ
trahi: tam̃ delicta eẽ dicit. Contenditꝰ
enim xꝑ̃ianus de rebus terrenis ampliꝰ
quam decet eum cui promissum ẽ reg¬
num cȩlorum: non totum cor sursum
leuat. s aliquam euis partem trahit
ruiterra. Deniq si ueniat temptatio du¬
cendi martirii. illi qui habent infun¬
cdam̃to xp̃m & edificant aurum ar¬
gentum lapides preciosos qui dicunt
ex hac oportunitate bonũ c̃ mͥ dissoliui et
esse cum xp̃o. Alacres currunt: aut ni¬
chil aut modice de terrena fragilitate con¬
tristantur. Illi aũt amantes res proptias
domus proprias. grauit conturbantur:

Expanded text:
xorem alienam, sed sic haeret, sic miscetur xorem alienam, sed sic haeret, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua et habet indicium cum fratre suo. talibus enim dicitur : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit. contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat temtatio ducendi martyrii, illi qui habent in fundamento Christum et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, qui dicunt ex hac opportunitate: bonum est mihi dissolui et esse cum Christo, alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur; illi autem amantes res proprias, domos proprias, grauiter conturbantur:
Abbreviated transcription (Latin):
diligat quod m̃bra sunt xꝑ̃i: absit. ut
ista dilectio reꝑiatur in lignis. feno. &e sti¬
pula consum̃da: s. ꝓrsus edifi tio au¬
reo argenteo. gemmeo de putabitur. Quo¬
modo aut̃ potest eos plus amare quam
Ix̃pone ergo inquit nobis ligna
Ifoenum stipulam. qui ȩdificãt
supͣ fundam̃tum. quomͦ ñ pereãt
s salui fiant. sic tam̃ tã quam ꝑignẽ.
Obscura quidẽ illa questio. s ut possum
breuiter dicam. Frẽs: sunt homines om̃i¬
no contemptores scłi huiꝰ quib ñ ẽ natũ
quicquid temporalit̾ fluit: ñ herent di¬
lectione aliqua t̃renis oꝑibus casti: scĩ
continentes iusti: fortassis & omĩa sua
uendentes & pauꝑib distribuentes:. aut
possidentes tanquã ñ possidentes: &e u¬
tentes hoc mundo tanquam ñ utentes
St̃ aut̃ alii: qui rebus infirmitati conce̾¬
sis inherent aliquantum dilectione ñ
rapit uilã alienam: ssic amat suã ut
si ꝑdiderit conturbetur: ñ appetit u¬

Expanded text:
diligat, quod membra sunt Christi: absit, ut diligat, quod membra sunt Christi: absit, ut ista dilectio reperiatur in lignis, faeno et stipula consumenda, sed prorsus aedificio aureo, argenteo, gemmeo deputabitur. quomodo autem potest eos plus amare quam MI LXXX. Expone ergo, inquit, nobis ligna, faenum, stipulam qui aedificant supra fundamentum quomodo non pereant, sed salui fiant, sic tamen tamquam per ignem. obscura quidem illa quaestio, sed ut possum breuiter dicam, fratres. sunt homines omnino contemtores saeculi huius, quibus non est natum quidquid temporaliter fluit; non haerent dilectione aliqua terrenis operibus, casti, sancti, continentes, iusti, fortassis et omnia sua uendentes et pauperibus distribuentes aut possidentes tamquam non possidentes et utentes hoc mundo tamquam non utentes. sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione: non rapit uillam alienam, sed sic amat suam, ut si perdiderit conturbetur; non appetit u
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium. & dealiis inferat dampnũ.
neutros tam̃ ꝑdat in quib hȩc in ue¬
niet ꝓpt̾ stabile fundam̃tũ. Quicuq
autem ñ dico uxorẽ. Cuius etiã cõmix¬
tione carnis ad carnalem utit᷑ uolup¬
tatem. s: ipsa que abhuius modi de¬
lectationibus aliena sunt nomina pi¬
etatis humano more carnalit diligen¬
do xꝑ̃o anteponit. ñ eum habet infũ¬
damento: & idõ ñ ꝑignẽ saliuis erit
s saluus ñerit: quia eẽ cum saliatoie
ñ poterit: qui dehac re aꝑtissime lo¬
quens ait. Qui amat patrem aut ma¬
trem plusquãme. ñ ẽ me dignus. Et
qui amat filium aut filiam suꝑ me:
ñ ẽ me dignus. Uerum qui has neces¬
situd ines sic amat carnaliter. ut tam̃
carere quam xpo: si ad hunc fuer it
nẽ erit saluus: quia & earum amis¬
sione tantum necesse ẽ utat dolor qͥn
tum heserat amor. Porro qui patrem.
rit ut ad euis regnũ optinendũ eiq
coherendum illis consulat uel hoc meis

Expanded text:
gaudium, de aliis inferat damnum, gaudium, de aliis inferat damnum, neutros tamen perdat., in quibus haec inueniet, propter stabile fundamentum! Quicumque autem, non dico uxorem, cuius etiam commixtione carnis ad carnalem utitur uoluptatem, sed ipsa quae ab eius modi delectationibus aliena sunt nomina pietatis humano more carnaliter diligendo Christo anteponit, non eum habet in fundamento et ideo non per ignem saluus erit, sed saluus non erit, quia esse cum Saluatore non poterit, qui de hac re apertissime loquens ait: Qui\' amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus; et qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus. Verum qui has necessitudines sic amat carnaliter ut tamen carere quam Christo, si ad hunc fuerit anem erit saluus, quia et earum amissitum haeserat amor. porro qui patrem, rit, ut ad eius regnum obtinendum eique cohaerendum illis consulat uel hoc in eis
Abbreviated transcription (Latin):
siue & hic & ibi. siue ido hic ut non
ibi scłaria quãuis adampnatione ue¬
nialia concremantem ignem transito¬
rie tribulationis inueniant. ñ redar¬
guo: quia forsitan uerumẽ. Potest
quippe ad istam tribulationẽ ꝑtinere
etiam mors ipsa carnis quȩ de primi
peccati ꝑpetratione concepta ẽ: ut scdm
cuuisq edificium tempus quod eã seqͥt̃
abuno quoq sentiat᷑. ꝑ secutiones qͦq
quib martires coronatist̃.
quas paciunt᷑ quicũq¬
edificia uelut ignis: & alia consumũt
cũ ipsis edificatoribus. si xꝑ̃m in eis ñ
inueniunt fundamentũ: alia sine ip¬
sis sim ueniunt: quia licet cũ damp¬
no salui erunt ipsi: alia uero non cõ¬
sumunt. quia talia reꝑiunt quȩ mane¬
ant in eternum. Erit etiam in fine scłitri¬
bulatio tempore antixꝑ̃i: qualis nun¬
quam antea fuit: quam multa erunt
tunc edificia siue aurea. suie fenea.
iħs ut ignis ille ꝓbet utraq & de aliis

Expanded text:
sine et hic et ibi sine ideo hic, ut non sine et hic et ibi sine ideo hic, ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia, concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. potest quippe ad istam tribulationem pertinere etiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cuiusque aedificium tempus, quod eam sequitur, ab unoquoque sentiatur. persecutiones quoque, quibus martyres coronati sunt et quas patiuntaedificia uelut ignis et alia consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis. si inueniunt, quia licet cum damno salui erunt ipsi; alia uero non\' consumunt, quia talia reperiunt quae maneant in . aeternum. Erit etiam in fine saeculi tribulatio tempore Antichristi, qualis numquam antea fuit. Quam multa erunt tunc aedificia, siue aurea siue fenea, ristus Iesus, ut ignis ille probet utraque et de aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ritate tenuerunt.Si aũt salui fient. ꝓ¬
fecto & ad dexteram stabunt: & cumcȩ¬
teris audient. Uenite benedicti patris
mei possidete paratum uob̃ regnũ: ñ
ad sinistram ubi illi erunt qui salui ñ
erunt: & ido audient discedite a me male¬
dicti inignẽ eternum. Nemo quippeab
illo igni saluabit᷑. quia in supplicium
ẽt̃num ibunt illi om̃s ubi uerinis eorum
ñ morietur. & ignis ñ extinguet᷑: quo
cruciabunt᷑ die ac nocte. in Escła
scłorum. Post istius sane corporis mor¬
tem. donec ad illum ueniat᷑. qui post
resurrectionẽ corporum futurus est dãp
nationis & remunerationis ultimusdi¬
es: si hoc temporis int̃ uallo sp̃c defun¬
ctorum eiusmodi ignẽ dicunt᷑ ꝑpeti.
quem ñ sentiant illi qui ñ habuerunt
tales mores & amores in huius corporis uita.
ut corũ ligna. fenũ. & stipula consumã¬
t᷑. alii uero sentiant qui euis modi serũ
edificia portauerunt siue ibi tantum.

Expanded text:
ritate tenuerunt. Si autem salui fient, pritate tenuerunt. Si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis reg num, non ad sinistram, ubi illi erunt, qui salui non erunt et ideo audient: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non exstinguitur, quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Post istius sane corporis mortem, donec ad illum ueniatur, qui post resurrectionem corporum funationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non habuerunt tales mores in huius corporis uita, ut eorum ligna et faenum et stipula consumatur, alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt sine ibi tantum
Abbreviated transcription (Latin):
aurum. argentum. lapides preciosos:s
in ignẽ illum de quo dictumẽ. sic tam̃
quasi ꝑignem. si hoc mͦ ẽ intelligendus u¬
triq mittendi st̃: & dextri scilicet & simisti.
Illo quippe igni utriq ꝓbandi sunt. de
quo dictumẽ : dies enim de clarabit. quia
in igni reuelabitur: & unuus cuiꝰq opus
quale sit. ignis ꝓbabit. Si gͦ utrumq ꝓ¬
babit ignis. ut sicuius opus ꝑmanserit
idẽ. ñ fuent igni consumptum. quod suꝑ¬
edificauit mercedem accipiat: si cuius aũt
opis arserit dampnum patięt᷑. ꝓfecto ñẽ
ȩternus ipse ille ignis. In illũ enim solisi¬
nistri nouissima & ꝑpetua dampnatio¬
ne mutentur. iste autem dextros ꝓbat. S:
alios eorum sic ꝓbat ut edificium quod
suꝑ xꝑ̃m fundamentum. ab eis inuenerit
esse constructum ñ exurat atq consu¬
mat: alios aũt alit̃. idest. ut quod super¬
edificauerunt ardeat. dampnũq inde
patiantur: salui fiant aũt: qm̃ xꝑ̃m in

Expanded text:
aurum, argentum, lapides pretiosos? sed aurum, argentum, lapides pretiosos? sed in illum ignem, de quo dictum est, Sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri: illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: Dies enim declarabit, quia in igne reuelabitur, et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si ergo utrumque probabit ignis, ut, si cuius opus permanserit, id est non fuerit igne consumtum, quod supedificauit mercedem accipiat; si cuius autem opus arserit, damnum patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. In illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. Sed alios eorum sic probat, ut aedificium, quod super Christum fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat adque consumat; alios autem aliter, id est, ut quod superaediifcauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant autem, quoniam Chr
Abbreviated transcription (Latin):
enim qł quisq cogitat que sunt di qͦmͦ
placeat do: quod suꝑ edificauit. merce¬
dem accipiet: idest. unde cogitauit hoc
aũt saluus erit. quia nulla eũ tribulatio
ab illius funclam̃ti stabilitate se mouit:
sic tam̃ quasi ꝑignẽ. Qd enim sine illicien¬
te amore ñ habuit: sine urente dolore
ñ ꝑdet. Ecce quantum mͥ uidet᷑. inuentus
ẽ ignis. qui nullũ eorum dampnat. s unũ
ditet. alterum dampnificet. ambos ꝓbet.
Si aũ  ignem illum loco isto uoluerimus
accipe de quo dñs dicit sinistris. Di scedite
a me maledicti in ignẽ eternũ. ut ineis etiã
isti eẽ credant᷑. qͥ edificant suꝑ fundam̃¬
tum. ligna fenum stipulã. eosq ex illo igne
post tempus ꝓ malis meritis imꝑtitũ liberet
boni meritum fundam̃ti: quid arbitrabi¬
mur. dextros quib dicet᷑. uenite benedicti
patris incipossidete paratum uob̃ regnum.
Nisi eos qui edificauerunt suꝑfundam̃tũ¬

Expanded text:
enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quomodo enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quomodo placeat Deo, quod superaedificavit, mercedem accipiet: id est, unde cogitavit, hoc autem salvus erit; quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate movit: sic tamen quasi per ignem . Quod enim sine illiciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris: Discedite a me, maledicti. in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, nisi eos, qui aedificauerunt su