comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
glareã. Torrentes dicimꝰ riuos. qui
aquis hyemalib colligunt᷑. qui certis
etiam temporib arescunt. Iure itaq
inuentores ꝑuersoꝵ dognatũ torren¬
tes uocant᷑: qui a calore caritatis fri¬
gidi. quasi in torpore temporis hye¬
malis excrescunt. Qui ñ ꝑpetua ple¬
nitudine ꝓfluunt: s catholicoꝵ alli¬
gationib. quasi ęstiuis solib exsicans.
Et quidẽ inuentores ꝑuersoꝵ dogna¬
eoꝵ discipuli ea quȩ illi docuerunt.
tenere ac defendere ñ desistunt.
Hii gͦ qui illoꝵ sequunt᷑ errores. in de¬
p̃dicatione confidunt: quoꝵ eloquia
catholicoꝵ iam responsione & sermo¬
cinatione siccata sunt. Quid uͦ ali
ticoꝵ p̃dicationes accipimꝰ: Sic enim
heretici int̾ se clandestinis conuenti¬
culis coeunt. ut errori suo reueren¬
tiã quã ex ratione ñ ualent. p̃beant
ex occultatione: & infirmis animab
prauitatis sermo tanto reuerendꝰ ap¬
pareat. quanto secretͦ. Unde ꝑ salomo¬
nem mulier ex typo hereseos suad&

Expanded text:
gnes.---Torrentes dicimus rivos qui aquis hiemalibus colliguntur, qui certis etiam temporibus arescunt. Jure itaque inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigidi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt, quia non perpetua plenitudine profluunt, sed Catholicorum allegationibus quasi aestivis solibus exsiccantur. Et quidem inventores discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores, in depraedicatione confidunt, quorum eloquia Catholicorum jam responsione et ratiocinatione siccata sunt. Vet. XI. Qticorum praedicationes accipimus? Sic enim haeretici inter se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ꝑuersȩ m̃tes gaudent in iniqͥta¬
tib quas flere debuerant: om̃s he¬
retici tanto se inani leticia extol¬
lunt. qͣntomagis ad peiora conuale¬
scunt: atq eẽ sub sentib delicias de¬
putant: quia inde in ꝑuersã m̃tem
ad gaudiũ subleuant. unde spinas
peccatoꝵ portant. Nam si qͥndo ad
errorem suũ ualuerint quẽpiã tra¬
here. sese ꝑ lȩticiã iactant: atq unde
sibi peccata cotidie etiam alios per¬
dendo congregant. inde se qͦsi ẽẽ du¬
ces ad iusticiã exultant. Benegͦ dr̃.
qui int̾ huiꝰcemodi lȩtabant᷑. & esse
sub sentib delicias cõputabant. Tra¬
hunt enĩ qͦs ualent ad ꝑditionẽ suã.
& sub peccatis eẽ. uel culpis culpas ad¬
dere. credunt se uirtutũ opulentiã cõ¬

Expanded text:
autem perversae mentes gaudent in iniquitatibus, quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi peccata quotidie, etiam alios perdendo, congregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene ergo dicitur: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Trahunt enim quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere credunt se virtutum opulentiam c
Abbreviated transcription (Latin):
honesta agenda docuisse: ꝓ eo tamen
enim qͦd arrius. fotinus. macedoni-¬
us. nestorius. eutices. dioscorus. seue¬
rus. multiq his similes. docendo atq
suadendo conati sunt patres uideri:
serrores eoꝵ scã uniuersalis ȩccła
districta ueritate diuidicans. eos int̃
custodes gregis sui ñ numerat: qͦs
eandem gregis unitatẽ dissipantes
dampnat. De quib uoce pauli ephe¬
siis dr̃. Scio quia post discessũ meũ
ingredient᷑ ad uos lupi graues: non
parcentes gregi. Et quia ñnũqͣm he-¬
retici qͣntomagis in ꝑfidiȩ errore de¬
labunt᷑. quasi tando amplius in exte-¬
riori sese oꝑatione custodiunt. ita ut
agere p̃ cȩteris magna uideant᷑ sca
uniuersalis ȩccła cuncta eoꝵ opera
despicit. quȩ ex auctoritate fidei ñ

Expanded text:
honesta agenda docuisse, pro eo tamen honesta agenda docuisse, pro eo tamen enim quod Arius, Photinus, Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate f
Abbreviated transcription (Latin):
nis nocturnisq uigiliis intenti cla-¬
mauert̃: magnos ut ita dixerim la¬
tratus p̃dicationis dedert̃. De qͥb¬
eidem ȩccłȩ ꝑ psalmystam dr̃. Lin¬
gua canum tuoꝵ ex inimicis. Non
nulli quippe ab ydoloꝵ cultib reuo¬
cati: facti sunt p̃dicatores dĩ. Lin¬
gua gͦ canum ȩccłȩ ex inimicis ꝓdi¬
it: quia conuersos gentiles dñs etiã
p̃dicatores fecit. Unde uideoꝵ tar¬
ditas qui ꝓ dõ loqui noluert̃. incre¬
pante ꝓpħa. rep̃henditur. qui ait.
Canes muti ñ ualentes latrare.¬
Patres uͦ hereticoꝵ dicimus eos. uide¬
lic&. quos heresyarchas uocamꝰ: de
quoꝵ ꝑuersa predicatione. id ẽ locu¬
tionis semine. sequentes sunt popłi
in errore generati. S c̃a gͦ eccła cũ
canib gregis sui. hereticoꝵ patres
ponere dedignatur: quia inuento¬
res erroꝵ diuidicando respuit: eosq
int̾ ueros patres numerare contẽpnit.
Qui & si quosdã uisi sunt a gentilitatis
errore reuocasse. quoꝵdã mores ad

Expanded text:
nis nocturnisque vigiliis intenti clamaverunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De qeidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso . Nonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante propheta, reprehenditur, qui ait: Canes muti, non valentes latrare haereticorum dicimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eoꝵ emittis manũ tuã: &si cor¬
ruerint. ipse saluabis. Elebam qͦndã
suꝑ eo qui afflictꝰ erat: & compatiebat᷑
anima mea pauꝑi. Exspectabã bona.
& uenert̃ mͥ mala: p̃stolabar lucem. &
erupert̃ tenebrȩ. Interiora mȩa effer¬
buert̃ absq ulla requie: p̃uenerunt
me dies afflictionis. Merens incede¬
bam sine furore: & consurgens in tur¬
ba clamaui. Frat̃ fui draconũ: & sociꝰ
strucionũ. Cutis mea denigrata est

Expanded text:
eam emittis manum tuam, et si corruerint, ipse salvabis. Flebam quondam super eo qui afflictus erat, et compatiebatur anima mea pauperi. Exspectabam bona, et venerunt mihi mala: praestolabar lucem, et eruperunt tenebrae. Interiora mea efferbuerunt absque ulla requie. Praevenerunt me dies afflictionis. Moerens incedebam, sine furore; consurgens in turba clamavi. Frater fui draconum, et socius struthionum. Cutis mea denigrata est
Abbreviated transcription (Latin):
in corde reꝓboꝵ priori loco actiones car¬
nis sunt. & posteriori actiones animȩ:
in eoꝵ ꝓculdubio cogitationib xp̃e ñ
primus. s ultimꝰ sed&. S electi quiq
quia ea p̃ om̃ib quȩ ȩt̃na sunt cogitañ.

Expanded text:
in corde reproborum priori loco actiones carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul dubio cogitationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & isdem beatus iob ñ longe post
dicturus. ẽ. Semꝑ enĩ quasi tum̃tes
suꝑ me fluctus timui dm̃. Sic qͥppe
metuebat iudicẽ suũ: qͣsi sub immi-¬
nentes impet᷑ fluctuũ iãq morit᷑us.
Cuius gͦ ita meror m̃tẽ diuini timoris
infuderat: recte hilaritatẽ illiꝰ subditi
non credebant: quia cogebant᷑ ridenti
neredere: cuiꝰ cor in timore conditoriᷤ
nouerant quẽ continua mesticia tene-¬

Expanded text:
Unde et isdem beatus Job non longe post Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum . Sic quippe metuebat judicem suum, quasi subimminentes impetus fluctuum, jamjamque moriturus. Cujus ergo in mentem moeror divini timoris infuderat, recte hilaritati illius subditi non credebant, quia cogebantur ridenti non credere, cujus cor in timore conditoris noverant quam continua moestitia tene
Abbreviated transcription (Latin):
aliud docemur. nisi qͦd talis deb& dis
pensatio ẽẽ regiminis. ut is qui p̃est
ea se circa subditos m̃sura moderet᷑.
quatinus & arridens timeri debeat.¬
& iratus amari: ut eũ nec nimia leti¬
cia uilem reddat. nec immoderata se¬
ueritas odiosum: Sepe enĩ subiectos
frangimꝰ: dũ plus iusto uigorẽ iusti.¬
ciȩ tenemus. Qui ꝓfecto uigor iã iu-¬
sticiȩ non erit: si se sub iusto modera¬
mine ñ custodit. Et sepe a disciplinȩ
metu resoluimꝰ subditos: si nr̃o regi¬
mini hylaritatis frena laxamꝰ: quia
dũ nos quasi licent̃ letos aspiciunt.
audacter ipsi ad illicita resoluuntur.
meri: necesse. ẽ. ut ipse uultum sui
conditoris sine cessatione timeat. Illi
&enim m̃ti difficile de leticia credit᷑.
quȩ qͦd se ꝓ amore dñi continuȩ affli¬
gat a subditis scit᷑. Quȩ enĩ incessan¬
ti ȩstu spiritalis desiderii suꝑna appe¬
tit: ualde de ea indubiũ uenit hoc qͦd
aliquando ante homines hilarescit.

Expanded text:
aliud docemur, nisi quod talis debet esse aliud docemur, nisi quod talis debet esse dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Saepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus subditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt, audacter ipsi ad illicita resolvuntur. meri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. De hoc imbre serotino alias
scriptũ. ẽ. Dabo uobis pluiiã tempo¬
riuã. & serotinã. Temporiuã quippe
pluuiã dedit: quia electis suis priori
tempore legis intellectũ contulit.
Serotinã qͦq pluuiã tribuit: qͥa p̃dica¬
ri dieb ultimis in carnationis suȩ my¬
steriũ fecit. Qđ quia scã ȩccła coti¬
die annuntiare ñ desinit: ora cordis
audientiũ uelut ex imbre serotino in¬
riȩ uerba ꝑcipimꝰ: credi necesse. ẽ qͦd
uir sc̃s talem se exibuerit subditis.
ut etiã ridens timeri potuisset. Sed
cum suꝑus se patrem pauperũ. uidu-¬
arũ uͦ consolatorẽ fuisse ꝑhib&. mag¬
na ualde diserctione res indig& qͦmͦ
in tanto tr̃ore regiminis. tanta qͦq af¬
fuerit lenitas.s mansuetudo pieta¬
tis. Sine magna enĩ benignitatis le-¬
nitate ñ fuit hoc qͦd se patrẽ pauꝑm.
uiduarũ uͦ consolatorẽ dicit: s rur¬
sum sine magna seueritate ñ potuit
etiã ridens timeri. Qua in re quid

Expanded text:
dedit. De hoc imbre serotino alias dedit. De hoc imbre serotino alias scriptum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino inriae verba percipimus, credi necesse est quod vir sanctus talem se exhibuerit subditis, ut etiam ridens timeri potuisset. Sed cum superius patrem se pauperum, viduarum vero consolatorem fuisse perhibet, magna valde discretione res indiget, quomodo in tanto terrore regiminis, tanta quoque affuerit lenitas, et mansuetudo pietatis. Sine magna enim benignitatis lenitate non fuit hoc, quod se patrem pauperum et viduarum consolatorem dicit. Sed rursum sine magna severitate non potuit etiam ridens timeri. Qua in re quid
Abbreviated transcription (Latin):
quoq subiungit᷑. Exspectabant me
sicut pluuiã: & os suũ aꝑi̾bant quasi
ad imbrẽ serotinũ. Uerba qͥppe sc̃e
p̃dicationis sicut pluuiã sustinemus.
cũ uera humilitate ariditatẽ nr̃i cor¬
dis agnoscimꝰ. ut potu scẽ p̃dicationis
irrigemur. Unde recte dõ ꝑ psalmy¬
stam dr̃. Anima mea sicut t̾ra sine aqͦ
tͥ. His doctrinȩ fluentis infundi ꝓpħa
nos ammons dicens. Sitientes uenite
ad aqͦs. Qui dũ in extrema parte iã
scłi uerba sc̃ȩ p̃dicationis accipimꝰ. qͣsi
ad imbrem serotinũ os cordis aꝑimus.
N am si os in corde ñ eẽt: psalmysta ñ di¬
cer&. Labia dolosa in corde & corde lo¬
cuti sunt mala. Os gͥ cordis qͥa uerbis
intendimus ultimȩ p̃dicationis: hoc
uelut serotinis aꝑimus fluentis. Quȩ
nimirũ p̃dicatio ex eiꝰ ad nos sacrifi¬
cio ꝓdut: qͥ ꝑ psalmystã dicit. Eleua¬
tio manuũ mearũ sacrificiũ uesꝑti¬
num. Quia enim redẽptor nr̃ iuxta
m& ipsum ꝓ nobis sacrificiũ uesꝑtinũ

Expanded text:
pectabant me sicut pluviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde Deo recte per Psalmistam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet, dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum in extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi ad imbrem serotinum os cordis aperimus. Nam si os in corde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta metipsum pro nobis sacrificium vespertinum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ capite diximꝰ: nil obstat si ad uo¬
cem qͦq eiusdẽ ȩccl̃ȩ referamꝰ. In ea qͥp¬
pe ordo doctoꝵ quasi rex p̃sid&. quẽ
fideliũ suoꝵ turba circũstat. Quȩ sci¬
lic& multitudo fideliũ recte qͦq exer¬

Expanded text:
Ecclesiae capite diximus, nil obstat, si ad voEcclesiae capite diximus, nil obstat, si ad vocem quoque ejusdem Ecclesiae referamus. In ea quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat. Quae scilicet multitudo fidelium recte q
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ nr̃m. S quia ipse ut uult uisi¬
tatione sua nos dñs illustrat: ita & cũ
uult uenit. & cũ uenerit primus sid&:
quia & aduentus eiꝰ in corde nr̃o gra¬
tuitus. ẽ: & appetitus eius desiderii in
cogitatione nr̃a ȩqualis cȩtĩs desideriis
circumstante exercitu: erã tam̃ meren¬
tium consolator. Quasi rex sed& dñs
in corde: quia circũstrepentes regit
animoꝵ motus. in nr̃a cogitatione.
In m̃te quippe qͣm inhabitat. dum tor¬
pentia excitat. in quieta frenat: frigi¬
da accendit: accensa moderat᷑: emol¬
lit rigida: fluxa restringit: ex ipsa
hac diuersitate cogitationũ qͣsi qͥdã
illũ exercitus circũstat. Siue certe
quasi rex seds circũstante exercitu.
quia p̾sidentẽ illũ m̃tib electoꝵ. cir¬
cumstat turba uirtutũ. Qui etiam
merentiũ consolator. ẽ: ea ꝓmissione
qua dicit. beati qui lugent qm̃ ipsi
consolabunt᷑. & rursũ. uidebo uos. &
gaudebit cor ur̃m: & gaudiũ ur̃m
nemo toll& a uobis. Ea uͦ quȩ de sc̃ẽ

Expanded text:
meritum, sed quia ipse ita vult, visitatione sua nos Dominus illustrat. Itaque et cum vult venit; et cum venerit, primus sedet, quia et adventus ejus in corde nostro gratuitus est, et appetitus ejus desiderii, in cogitatione nostra aequalis caeteris desideriis circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat turba virtutum. Qui etiam moerentium consolator est ea promissione qua dicit: « Beati qui lugent, quoniam ipsi cogaudebit cor vestrum; et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Ea vero quae de sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
leuari debuerant opprimant᷑. Lux qͥp¬
pe ipsa corporea.quȩ ocłos sanos irra¬
diat. infirmos obscurat: & dũ lippi¬
entib ocłis daritati solis intenditur.
plerũq eis cęcitas ex luce generatur.
Scã quippe ȩccła opp̃ssa ꝑsecutionis tem¬
pore. memor autẽ p̃teritȩ discretioniˢ
suȩ dicat: lux uultꝰ mei ñ cadebat in-
terra. S quia ex eius capite hȩc uer

Expanded text:
levari debuerant opprimantur. Lux quiplevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite h
Abbreviated transcription (Latin):
etiam credit ꝑ spem: necdũ tamen
credit ꝑ securitatẽ. Nam quia bene
hec uerba redemptoris nr̃i uocib con¬
gruunt: etiam subiuncta testant᷑. cũ
dr̃. Et lux uultꝰ mei ñ cadebat in t̾ra.
Quid nãq terra nisi peccator uocatur:
cui sententia prima dictũ . ẽ terra es.
& in terram ibis: Lux gͦ uultꝰ dñi in
terram nequaqͣm cadit: qͥa uisionis
eius claritas peccatorib ñ apparet.
Scriptũ nãq ẽ. Tollatur impius. ne ui¬
deat glam dĩ. Quasi enĩ lux in t̾rã
cader&: si in extremo iudicio ueniens.
claritatẽ maiestatis suȩ peccatorib a¬
perir&. Quod si hȩc uerba ex sc̃e ȩc-¬
cłȩ uoce suscipimus: ñ incongrue in¬
telligere poterimꝰ. lucẽ uultꝰ eiꝰ in terrã
ñ cadere: quia occupatis in trenis occu
pationib uetat sũma contemplationis
suȩ mysteria p̃dicare. Dici enĩ infir¬
mis fortia ꝓhib&: ne dũ incapabilia
audiunt. p̃dicationis uerbis quib sub¬

Expanded text:
et jam credit per spem, et necdum tamen et jam credit per spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, octionibus vetat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
tuunt: & certitudinẽ sibi in se ꝓmit¬
tere ñ p̃sumunt: s positi int̃ gaudiũ
spei. & temptationis metũ. confidunt¬
& timent: confortant᷑ & titubant: cer¬
ti morant᷑. & suspecti sunt. Bene gͦ
ꝑ uocem electi membri. sub figura
nr̃i capitis dr̃. si quando ridebam ad
eos ñ credebant: quia redemptori nr̃o
multis iam donis testantib & grãm
fauoris eiꝰ accepimꝰ. & tam̃ adhuc sub
eius iudicio de nr̃a infirmitate titu
bamꝰ. Uideamꝰ qualit̃ paulo arridet᷑.
iã ꝑ suꝑnam grãm: & ipse adhuc qͦsi
ñ credit ꝑ suspicionis metũ. Iã e cȩlo
aꝑiens. exteriꝰ claudens. potentiã suȩ
maiestatis ostenderat: iã de eo ana¬
niȩ dixerat. uas electionis mͥ . ẽ. iam
iam in paradyso ductꝰ. archana uer¬
ba quȩ dicere ñ poss& audierat: & ta¬
men adhuc timidus dicit Castigo
corpus meum & in seruitutẽ redigo.
ne forte aliis p̃dicans. ipse reꝓbus effi¬
ciar. Ecce arridenti sibi diuinȩ gr̃ȩ

Expanded text:
udinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro multis jam donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titu. Videamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat: jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis est mihi : jam jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
Ne gͦ nocturnus timor . id .ẽ occulta &
repentina temptatio subrepat: semꝑ
sic de spe certi sunt: ut tam̃ sẽꝑ sint
de temptatione suspecti: quippe qͥb
dr̃. Seruite dño in timore. & exultate
ei cum tremore: ut & de spe exulta-¬
tio. & de suspitione nascat᷑ tremor.
Quoꝵ uoce iterũ psalmysta dic̃ Letet᷑
cor meũ. ut timeat nom tuũ. Qui
notandũ qͦd ñ ait. lecet᷑ ut securꝰ sit:
s letetur ut timeat. Meminert̃ nãq
qͣmuis eoꝵ actio ꝓsꝑet᷑. quia adhuc in
hac uita sunt: de qua ꝑ eundẽ iob dr̃.
temptatio. ẽ. uita humana suꝑ terrã:
meminert̃ rursũ qͦd scriptũ .ẽ. corpꝰ

Expanded text:
Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, sempesic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore , ut et de spe exsultatio, et de suspicimista dicit: Laetetur cor meum, ut timeat nomen tuum . Qua in re notandum quod non ait: Laetetur ut securum sit, sed, Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt; de qua per eumdem Job dicitur: Tentatio est vita humana super terram . Meminerunt rursum quod scriptum est: Cor
Abbreviated transcription (Latin):
temptati. s etiã ꝓstrati cognoscereñ.
Uigilandũ qͥppe semꝑ ẽ. ut continue
sollicita ñqͣm relaxent᷑ intentione su¬
ꝑna: & laboriosa deserens. in cogita¬
tionib fluxis. quasi in qͥbdã mollib
iacens stram̃tis. ueniente corruptori
diabolo mens se resoluta ꝓstituat.
Semꝑ uͦ. ẽ. ad certam̃ aduersarii eri¬
gendus animus: semꝑ contra occul¬
tas insidias cautela ꝓuidenda. Hinc
& enĩ abbacuc ꝓpħa ait. Suꝑ custodi¬
am meã stabo. Hinc rursũ scriptũ .ẽ.
Statue tͥ speculam: pone tͥ amaritudi¬
nes: qui ȩuuanglitas syon. Hinc ꝑ sa¬
lomonẽ dr̃. Beatus uir qui semꝑ est
pauidus: qui aut̃ m̃tis. ẽ durȩ. corru¬
et in malũ. Hinc iterũ dicit. Unius¬
cuiꝰq ensis suꝑ femur suũ: ꝓpt̃ timo¬
res nocturnos. Nocturni qͥppe timo¬
res sunt: insidiȩ temptationis occul¬
tȩ. Ensis autẽ suꝑ femur. ẽ custodia
uigilans: carnis illecebram p̃mens.

Expanded text:
tentati, sed jam prostrati cognoscerent. tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomonem dicitur: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruet in malum . Hinc iterum dicit: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens.
Abbreviated transcription (Latin):
S quia suꝑficiẽ hẏstoriȩ sub breuitate
discussimus: quid in his de intellectu
poris: sepe uox corporis ad uocẽ capi¬
tis transit. Qui enim sunt in carne
una: nil obstat. ut conueniant etiã
in uoce una. Dicat gͦ ex uoce capitiˢ
de electis suis. dicat ȩccła. Si qͦndo
ridebam ad eos: ñ credebant. Ride¬
re enim dĩ . ẽ. scõꝵ uias ꝓseqͤnti fauo¬
quos in hoc scło felicitatis blandim̃¬
ta comitant᷑. arrid& illis tempꝰ: unde
& econtra ira appellat᷑ dñi a bonis
actionib infirmari: sicut scriptũ. ẽ.
ne qͣndo irascat᷑ dñs. & ꝑeatis de uia
iusta. Si igit᷑ irasci dñs ꝑhibet᷑ cum
uiã iusticiȩ homines ꝑdunt: recte arri
sibi confidentiã ñ ꝓmittunt: horis
enim om̃ib contra temptam̃ta suspe¬
cͦti. occulti hostis insidias metuunt
qui etiã temptatione cessante. sola
grauit̃ suspitione turbant᷑. Nã sepe
multis graue ꝑiclm incauta securi¬
tas fuit: ut callidi hostis insidias ñ

Expanded text:
 quia superficiem historiae sub brevitate discussimus, quid in his de intellectu poris, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una, nin voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere enim Dei est sanctorum vias prosequenti favoquos in hoc saeculo felicitatis blandimenta comitantur: Arrisit illis tempus. Unde e contrario, ira appellatur Domini, a bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Si igitur irasci Dominus perhibetur, cum viam justitiae homines perdunt, recte arridsibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non
Abbreviated transcription (Latin):
sacra sine aliqua comparatione tran
t̾renis desideriis ad suꝑna amplecten¬
da cor legentis ĩmutat: qͦd dictis ob¬
scuriorib. & exerc& fortes. & paruulis
humili sermone blandit᷑: qͦd nec sic clau¬
sa. ẽ. ut pauesci debeat. nec sic pat& ut
uilescat: qͦd usu fastidiũ collit. & tan¬
to ampliꝰ diligit᷑. qͣnto amplius medi¬
tatur: qͦd legentis animũ humilib
uerbis adiuuat. sublimib sensib leuat:
quod aliqͦm cum legentib crescit: qͦd
a rudib lectorib quasi recognoscitur.
& tam̃ doctis semꝑ noua repperit᷑: ut
gͦ de rerum pondere taceam. scientias
tam̃ om̃s atq doctrinas ipso etiã locu¬
tionis suȩ more transcendit: ut eoip¬
demq sermone dum narrat textum.
ꝓdit mysteriũ: & sic scit p̃derita di¬
immutato dicendi ordine eisdemipsis
sermonib nouit & acta describere. &
agenda nunciare: sicut hȩc eadem be
ati iob uerba sunt: qui dũ sua dicit.
ctum sonat. Ait enĩ. Qui me audie¬

Expanded text:
sacra sine alterrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, quod dictis obscurioribus exercet fortes, de parvulis humili sermone blanditur: quod nec sic clausa est, ut pavesci debeat: nec sic patet, ut vilescat: quod usu fastidium tollit: et tanto amplius diligitur, quanto amplius meditatur: quod legentis animum humilibus verbis adiuvat, sublimibus sensibus levat: quod aliquo modo cum legentibus crescit: quod a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen doctis semper nova reperitur. Ut ergo de rerum pondere taceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit: quidemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium: et sic scit praeterita diimmutato dicendi ordine, eisdem ipsis sermonibus novit et ante acta describere, et agenda nuncati Job verba sunt, qui dum sua dicit, ctum sonat. Ait enim: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
pientes. cũ singula repperissent: ad¬
ea cũ clamore currebant. De conual¬
lib illa rapiunt: qͥa hȩc de humilib
dictis patrũ suꝑbo spũ colligt̃. Quȩ
dũ ꝓ suis se partib inuenisse głant᷑
ad ea cum clamorib currt̃: qͥa uide¬
lic& om̃e qđ sentiunt appetitu lau¬
dis ad aures hominũ diffamare co-¬

Expanded text:
pientes, cum singula reperissent, pientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum diffamare co
Abbreviated transcription (Latin):
petentes. errauert̃ a fide: & inserue¬
runt se dolorib multis. Qui enĩ
multos dolores dixit: qͦsi nascentes
innotuit ex hac radice punctiones.
In iuniꝑis gͦ peccata: in radice uͦ iu¬
niperoꝵ. quid aliud qͣm auariciam.
id. ẽ. maliciã intelligimꝰ peccatorũ:
Quia gͥ plerũq heretici. sola in uer¬
bis suis exteriora lucra sectant᷑. nec
ignorant quia ꝑuersa astruunt. s
erroris p̃dicam̃ta ñ desert̃. dũ sũptꝰ
ꝑciꝑe quasi doctoꝵ uolunt: bene de
niperoꝵ erat cibus eoꝵ: quia dũ to¬
tis m̃tis suę sensib auariciã cogi¬
tant. quasi eo alim̃to uescunt᷑: de qͦ
nasci ꝓculdubio peccatoꝵ sequentiũ
punctiones solent Qui si qͦndo in
sacro eloquio quȩdã quasi prudent̃
inueniunt: quȩ dũ ñ intelligunt.
ꝓ suis eẽ assertionib suspicant᷑: mox
miser is auditorib suis. qͦrũ ñ ani-¬
mas. s substantias appetunt. hȩc uo¬
ciferantes asꝑgunt. Unde congrue

Expanded text:
petentes erraverunt a fide, et inseruepetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de niperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue
Abbreviated transcription (Latin):
paulum dr̃. Huiusmodi enim xp̃o
dño ñ seruiunt. s suo uentri. Unde
Sic quippe sunt hirsuta quȩ profert.
ut spinis similia contrectantẽ pun-¬
gere ualeant. Spina uͦ. ẽ om̃e pecca¬
tum: quia dũ trabit ad delectationẽ.
quasi pungendo lacerat m̃tẽ. Vnde
iusti uoce & pęnitentis dr̃. Conuer¬
sus sũ in erũpna mea. dũ confringi¬
tur spina: qͥa scilie& mens ad lam̃tũ
conuertitur. ut peccati punctio fran¬
alia. ñ confringi. s configi spi na ꝑ-¬
hibetur. Quod uidelic& ab eodẽ sen-¬
su ñ dissonat: quia pęnitentis animꝰ
ad luctũ ducit᷑. dũ ꝑpetrata culpa
tur: ex qua peccatoꝵ om̃iũ spinae
ꝓducunt᷑. De qua & ꝑ paulũ dr̃ Ra¬
dix om̃iũ maloꝵ cupiditas. Ipsa qͥp¬
pe latent̃ orit᷑ in m̃te: s punctioneᷤᷤ
peccatoꝵ om̃iũ patent̃ ꝓducit in oꝑe.
Quas uidelicet punctiones ab hac radi
ce surgentes. statim p̃dicator egregiꝰ
insinuat. cũ subdit. Quã quidã ap¬

Expanded text:
Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenalia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa tur, ex qua peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas vice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam ap
Abbreviated transcription (Latin):
s ẽẽ uideant᷑: dũ in sacris uolumi¬
nib uim caritatis erga dm̃ ac ꝓxi¬
mũ medullitꝰ ñ exquirunt. qͣsi ex
herba uel cortice pascunt᷑: qͥa uel ima
uel exteriora sunt. quȩ m̃tes suꝑbi¬
entiũ nutriunt. Uel certe herbas
mandere. ẽ: de scriptura sacra mini¬
ma p̃cepta seruare: maiora contẽp.¬
nere. Quos bene ueritas increpat
hypochritȩ: qui decimatis mentã &
anctum & ciminũ: & reliquistis quȩ
grauiora sunt legis. Qui arboꝵ qͦq
cortices mandunt quia sunt ñnulli
qui in sacris uoluminib solã litterȩ
suꝑficiẽ uenerant᷑ nec qͥcqͣm de spi-¬
ritali intellectu custodiunt. dũ ni¬
chil in uerbis dĩ ampliꝰ nisi hoc qͦd
exterius audierint eẽ suspicantur.
Quos tam̃ in cunctis errorib suis in¬
anis głȩ appetitus possidet: eosq ho¬
noris ambitꝰ captiuos tenet & plerũq
ꝑ ipsa quȩ loquunt᷑. nichil aliud qͣm
terrena lucra appetunt. De quib ꝑ

Expanded text:
sed esse videantur, dum in sacris volumised esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd comedi ñ potest. Heretici autem
quia scripturam sacram intelligere
Et quia ꝑ suꝑnã grãm ñ adiuti. hanc
ctant. cũ quidẽ conant᷑: s ñ ad eius
int̾iora ꝑueniunt: qͥa qui ab uniuer¬
salis ęccłȩ societate disiuncti st̃. non
quolib& rodere. s in solitudine mora¬
nt᷑. Ad qͣm nimirũ solitudinẽ qͥa p̃di¬
catores falsi sequaces suos trahereñ.
longe ante ueritas p̃monuit dicens.
Si dixerint uobis. ecce in deserto est.
nolite exire. Qui recte ꝑhibent᷑. ca¬
lamitate & miseria squalidi: qͥa &
morũ sunt ꝑnicie. & sensus prauita¬
te despecti. Qui herbas quoq & ar-¬
boꝵ cortices mandunt: qͥa elationis
suȩ obice repulsi. in sacro eloqͥo mag¬
na & intima ꝑciꝑe nequeunt: s uix
illa quȩdam tenera & extĩora cogno¬
scunt. Per herbas quippe. dicta plani¬
ora. ꝑ arboꝵ cortices. patrũ eloquia
exteriora signant᷑. Qui gͦ ea scire ap¬
petunt. ex quib docti nequa qͦm sint.

Expanded text:
quod comedi non potest. Haeretici autem quia Scripturam sacram intelligere Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc ctant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint,
Abbreviated transcription (Latin):
marcescit anima mea: & possident me
dies afflictionis. Nocte os meũ ꝑfora¬
tur dolorib: & qui me comedunt non
dormiunt. In multitudine eoꝵ consu¬
mit᷑ uestim̃tũ meũ: & quasi captio du¬
nicȩ succinxert̾ me. Comparatꝰ sũ lu¬
to: & assimilatꝰ sum fauillȩ & cineri.
Clamo ad te. & ñ exaudis me. sto. & non
respicis me. Mutatꝰ es mͥ in crudelẽ.
& in duricia manus tuȩ aduersaris
mͥ. Eleuasti me: & quasi suꝑ uentum

Expanded text:
ma mea, et possident me dies afflictionis. Nocte os meum perforatur doloribus; et qui me comedunt, non dormiunt. In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. Clamo ad te, et non exaudis me: sto, et non respicis me. Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. Elevasti m
Abbreviated transcription (Latin):
ab audiente capit᷑ p̃dicare: deb& ad in¬
firmitatẽ audientiũ sem& ipsũ contra¬
hendo descendere: ne dũ paruis sublimia.
& idcirco ñ ꝓfutura loquit᷑. se magis eu¬
r& ostendere. qͣm auditorib ꝓdesse Lu¬
bente aut̃ dño. ñ solũ phialȩ ad m̃sam
tabernacłi. s etiã cyati. p̃parant᷑. Quid
enim ꝑ phyalas. nisi larga p̃dicatio:
quid uͦ ꝑ cyatos. nisi minima ac tenu-¬
is de dõ locutio designat᷑. In m̃sa gͥ
solum exibenda sunt magna & archa¬
na quȩ debriant. ẜ etiam parua &
subtilia. quȩ quasi ꝑ gustũ noticiam

Expanded text:
ab audiente capitur praedicare. Debet enim ad inab audiente capitur praedicare. Debet enim ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostendere quam auditoribus prodessebente autem Domino, non solum phialae ad mensam tabernaculi, sed etiam cyathi praeparantur. Quid enim per phialas, nisi larga praedicatio? Quid enim per cyathum, nisi minima ac tenuis de Deo locutio designatur? In mensa isolum exhibenda sunt magna et arcana quae inebriant, sed etiam parva et subtilia, quae quasi per gustum no
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Qui me audiebant. exspectabais
sententiam: & intenti tacebant ad con¬
siliũ meũ. Acsi aꝑte dicat. Non ut
hii ꝓterui ac tumidi qui dũ uerita¬
tis uerba susciꝑe renuunt. p̃dicatio¬
nis meȩ sententias quasi docendo p̃cur¬
runt: cuiꝰ nc̃ discipuli intenti ad eiꝰ
consiliũ tacent: quia uerba eiꝰ ñ au¬
dent impugnare. s credere. Ut enim
ꝓficere ex ipsis possint: ea ꝓculdubio
non iudicaturi. s secuturi audiunt.
te pessima fuerint effrenati. dictis eiꝰ
toꝵ eius rectitudinẽ qͣsi em̃dare moli¬
subdit. Et suꝑ illos stillabat eloquium
meum. In hac stillatione eloquii. quid
aliud qͣm m̃sura p̃dicationis accipit᷑:
Quia oport& ut exhortationis gr̃a singłis
iuxta capacitatẽ ingenii conferatur.
dere audebant. reuerentia laudat᷑ au¬
dientiũ: ꝑ hoc uͦ qͦd subdit᷑. & suꝑ illos
stillabat eloquiũ meũ. indicat᷑ dispen¬
satio magistroꝵ. Deb& enim subtiliter
is qui doc& ꝑspicere. ne plꝰ studeat qͣm

Expanded text:
II. Qui me audiebant, exspectabant sententiam, et intenti tacebant ad consilium meum. Ac si aperte dicat: Non ut hi protervi ac tumidi, qui dum veritatis verba suscipere renuunt, praedicationis meae sententias quasi docendo praecurrunt. Cujus nunc discipuli intenti ad ejus consilium tacent, quia verba ejus non audent impugnare, sed credere. Ut enim proficere ex ipsis possint, ea procul dubio non judicaturi, sed secuturi audiunt. te pessima fuerint effrenati, dictis ejus ntorum ejus rectitudinem quasi emendare moliEt super illos stillabat eloquium meum. - In hac stillatione eloquii, quid aliud quam mensura praedicationis accipitur? Quia oportet ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii conferatur. dere nihil audebant, reverentia laudatur audientium. Per hoc vero quod subditur: Et super illos stillabat eloquium meum, indicatur dispensatio magistrorum. Debet enim subtiliter is qui docet perspicere, ne plus studeat quam
Abbreviated transcription (Latin):
seria: & mandebant herbas. & arborũ
cortices: & radix iumiꝑoꝵ erat cibus
eoꝵ: qui de conuallib ista rapientes.
cũ singła repperissent: ad ea cum cla-¬
more currebant. In desertis habita¬
bant torrentiũ: & in cauernis terrȩ.
uel suꝑ glaream: qui int̾ huiꝰ scemodi
lȩtabant᷑: & cẽ sub sentib delicias cõpu¬
tabant. Filii stultoꝵ & ignobiliũ. & in¬

Expanded text:
rum cortices, et radix juniperorum erat cibus eorum. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum clamore currebant. In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Filii stultorum et ignobilium,
Abbreviated transcription (Latin):
serotinũ. Si quando ridebam ad illos
non credebant: & lux uultꝰ mei ñ cade¬
bat in tram. Si uoluissẽ ire ad eos: se¬
debam primus. Cũq sederẽ quasi rex
circũ stante exercitu: erã tam̃ meren¬
tium consolator. Nunc aut̃ derident
me uniores tempore: quoꝵ ñ dignabar
patres ponere cũ canib gregis mei:

Expanded text:
do ridebam ad eos non credebant et lux vultus mei non cadebat in terram si voluissem ire ad eos sedebam primus cumque sederem quasi rex circumstante exercitu eram tamen maerentium consolator nunc autem derident me iuniores tempore quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs. & ñ irascar in ꝑpetuũ. Sed
p̃sum̃tẽ deterr&: cũ ꝓpħam suũ ab
int̾cessione ꝓhib& dicens. Non assu-¬
mas ꝓ eis laudem & orationẽ: qͥa non
exaudiam in tempore clamoris eoꝵ
ad me. in tempore afflictionis: qͥa si
steterint coram me moyses & samuel.
ñ .ẽ. anima mea ad popłm istũ. Sc̃a¬

Expanded text:
dicit Dominus, et non irascar in perpetuum . Sed praesumentem deterret, cum prophetam suum ab intercessione prohibet, dicens: Non assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me in tempore afflictionis, quia si steterint coram me Moyses et Samuel, non est anima mea ad populum istum
Abbreviated transcription (Latin):
ne letificat. Considerat etiã qͦd cogi¬
tationes fideliũ diuino sint timore
ꝑcussȩ: & quos de dõ conspicit distri¬
cta audisse ut timeant. agit quatinꝰ
toris. in p̃dicationis serie. spẽ miscet
& metũ: quatinꝰ nec incaute de mise¬
ricordia confidant. nec despate iustici¬
am timeant. Nam uerbis sui capitis
formidantes refou&. dicens. Nolite
timere pusillus grex: qͥa cõplacuit
patri ur̃o dare uobis regnũ. Atq ite

Expanded text:
ne laetificat. Considerat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque qtoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . At
Abbreviated transcription (Latin):
nerimus: erit nobis delectabilit̾ im¬
pressa sitis simul atq sacietas: s lon¬
ge ab ista siti necessitas: s longe a sa¬
tietate fastidiũ: quia sitientes satia¬
bimur. & saciati sitiemꝰ. Videbimꝰ gͥ
dm̃ ipsũ qui erit p̃miũ laboris nr̃i.
ut post mortalitatis huiꝰ tenebras. ac¬
censa cius luce gaudeamꝰ. S cum eiꝰ
lucẽ dicimus accensam: obsistit ani¬
mo qͦd paulus dicit. qui lucẽ habitat
in accessibilẽ: quẽ uidit nullus homi¬
nũ. s nec uideri potest. Ecce rursũ
audio qͦd psalmysta ait: accedite ad
eum & illuminamini. Quomͦ gͦ ac¬
cendendo illuminamͦ: si ipsam lucem
qua illuminari possimꝰ ñ uidemus :
Si uͦ accedendo ad eũ ipsam qua illu¬
minamur lucẽ uidemus: qͦmͦ in acces¬
sibilis eẽ ꝑhibet᷑: Qua inre pensandũ
est. qͦd in accessibilẽ dixit. ñ om̃i homi¬
ni: s humana sapienti. Script᷑a qͥppe
sacra om̃s carnaliũ sectatores huma.¬

Expanded text:
nerimus. Erit nobis delectabiliter imnerimus. Erit nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe erit a siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipseque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa ejus luce gaudeamus. Sed cum ejus lucem dicimus accessam, obsistit animo, quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem: quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad Deum, et illuminamini . Quomodo ergo accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus, non videmus? Si vero accedendo ad eum, ipsam qua illuminamur, lucem videmus; quomodo inaccessibilis esse perhibetur? Qua in re pensandum est quod inaccessibilem dixit ised omni homini humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores, huma
Abbreviated transcription (Latin):
uident faciẽ patris mei qui in cęlis
est. Numquid gͦ aliud ueritas. aliud
p̃dicator insonat ueritatis: S si sen¬
tentia utraq confert᷑: qͥa sibi neqͣqͣm
discord& agnoscit᷑. Dm̃ quippe & ui¬
dent angłi & uident. & uidere desi
ctu sui desiderii minime ꝑfruant᷑.
desideriũ sine fructu anxietatẽ ha¬
ab om̃i pęna anxietatis longe sunt:
quia nũqͣm simul pęna & beatitudo
conuenunt. Rursũ cũ eos dicimus
dĩ uisione satiari. quia & psalmysta
ait. satiabor dũ manifestabit᷑ gła
tua: considerandũ nobis. ẽ qm̃ sati¬
etatẽ solet fastidiũ subsequi. Vt gͦ
recte sibi utraq conueniant. dicat
ueritas. quia semꝑ uident: dicat p̃
rio anxietas. de siderantes satiant᷑: ne
autẽ sit in satietate fastidiũ. saciati
desiderant. Et desiderant gͥ sine labo¬
re. quia desideriũ sacietas comitat᷑: &
satiant᷑ sine fastidio. quia ipsa sacietaᷤ
ex desiderio semꝑ accendit᷑ Sic qͦq &
nos erimus. qͣndo ad ipsũ fontẽ utȩ ue¬

Expanded text:
vident faciam Patris mei qui in coelis est . Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator insonat veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet agnoscitur. Deum 602 quippe angeli et vident, et videre desctu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem haab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo sibi conveniunt. Rursum cum dicimus, eos Dei visione satiari, quia Psalmista ait: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua , considerandum nobis est, quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas, quia semper vident; dicat prario anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque nos erimus, quando ad ipsum fontem vitae ve
Abbreviated transcription (Latin):
endũ: raptiq untentione cordis. & dul¬
cedine contemplationis. aliqͦ mͦ imꝰ
a nobis in ipsũ: etiã hocipsũ ire nr̃m.
minus. ẽ. requiescere: & tam̃ sic ire.
ꝑfecte requiescere . ẽ. Et ꝑfecta gͦ re¬
quies.ẽ. qua ds̃ cernit᷑: & tam̃ eqͣnda
ñ .ẽ. requiei illius: qͥa ñ ase in alium
transit. ut requiescat. Est itaq reqͥes
ut ita dicã similis atq dissimilis: qͥa
qͦd illius requies. ẽ. hoc nr̃a imitatur.
Namq ut beati atq ȩt̃ni simꝰ in ȩt̃nũ:
imitamur ȩt̃nũ. Et magna nobis est
ȩt̃nitas. imitatio ȩt̃nitatis: nec ex or-¬
tes sumꝰ eiꝰ quẽ imitari possumꝰ: qͥa &
uidentes participamur. & participan¬
tes imitamur. Quȩ nimirũ uisio nẽ
fide inchoatur: s tẽ in specie ꝑficit᷑.
qͣndo coȩt̃nã dõ sapientiã quã mͦ ꝑ
ore p̃dicantiũ. quasi ꝑ decurrentia

Expanded text:
endum, raptisque intentione cordis et dulendum, raptisque intentione cordis et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum, et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen adaequanda non est requiei illius, qui non a se in alium transit 604 ut quiescat. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque dissimilis, quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Nam ut beati atque aeterni simus in aeternum, imitamur aeternum. Et magna nobis est aeternitas, imitatio aeternitatis. Nec exsortes sumus ejus quem imitari possumus, quia et videntes participamur, et participantes imitamur. Quae nimirum visio nunc fide inchoatur, sed tunc in specie perficitur, quando coaeternam Deo sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decu