comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Epotest quod ñ habet multomagis scismaticus qui
quod habuit amisit. AuG̃. Iam eos ostendimus hab̃ẽ
uidebantur dare non posse quia putabantur non habere.
intelligantur um dare posse quia intelligunt᷑ e hab̃e laeri¬
udeatianis auicili: dite Noutis piscopitis Etoꝰ¬
fr̃s dilectissimi. ut sustinerẽ quid maiores iudicarent. Ham he¬
resis nichil habere hoc posse manifestum ẽ. Atq istasi qui
ex eis uenerint baptitari ȩ quissime statutũ ẽ Sicut gͦ suꝑioribꝰ
sit in catholica ȩccła manifestum ẽ non posse extra
ecdam baptirari. Et ido in heresi tinctos siue in scismate uenien¬
ces ad ȩccłam censeo bapticari oportere. Sic ẽ unum baptis¬
ma in ȩccła catholica. ut cum ex inde aliquis exierit. in his qͥ
exeunt. non fiant duo s idẽ unum maneat. Quod gͦ in redeun-¬
tibus agnoscitur. hoc & in eis quia recedentibꝰ acceꝑunt. quod
illi cum recedent ñ amiserunt.

Expanded text:
potest quod non habet; multo magis schismaticus qui potest quod non habet; multo magis schismaticus qui quod habuit amisit. lam ostendimus eos habere, uidebantur dare non posse, quia putabantur non habere, intellegantur iam dare posse, quia intelleguntur et haberudentianus a Cuiculi dixit: Nouitas episcopatus eecit, fratres dilectissimi, ut sustinerem quid majores judicarent. Nam haereses nihil habere, nec posse, manifestum est: atque ita si qui ex eis venerint, baptizari aequissime statutum est. 69. Sicut ergo suum unum Baptisma sit in catholica Ecclesia, manifestum est non posse extra Ecclesiam baptizari: et ideo in haeresi tinctos, sive in schismate, venientes ad Ecclesiam, censeo baptizari oportere. 71. Sic est unum Baptisma in Ecclesia catholica, ut cum exinde aliqui exierint, in his qui exeunt, non fiant duo, sed idem unum maneat. Quod ergo in redeuntibus agnoscitur, hoc et in eis qui a recedentibus acceperunt, quod illic cum recederent, non amiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ibi acceꝑant. Nam redeuntes non accipiunt. quia ñ
amiserant cum recesserunt.
Ilius iulianus amarcelliana dixit. Si pot̾ homo do
continenti & auaro sobrio & ebrioso pio & homicidȩ. cur ñ
etiã xp̃iano & heretico quibus quidem ñ seruit. s ministrat᷑
illis uel ab illis sunt ad salutem bene utentibus & ad iudici¬
um male utentibus.
s ȩccłȩ. Ubi ȩccl̃a non ẽ baptisma illic eẽ ñ potest¬
LUG Huic respondemus. Quare gͦ potest ubi petͥ
non est s harena ẽ cum ȩccł̃a in petra non in harena sit. lxuiii¬
lius uictor. ab assuris dixit. Scͥptum ẽ quia dͥs unꝰ
Et ego semꝑ hoc sensi. ut heretici qui nichil foris
consecuti sunt quando ad eccł̃am conuertunt᷑ baptirentur.¬
AUG̃. Ad hoc respondetur nichil quidem consecuti sunt. s
ad salutem ñ ad sacramentũ. Salus enĩ propria ẽ
bonis: sacramenta uͦ communia bonis & malis. Lxx.¬
SSegulus anusicrade dixit. homo hereticus dare non

Expanded text:
quod ibi acceperant. nam redeuntes non recipiunt, quia non amiserant cum recesserunt. Alius Iulianus a Marcclliana dixit: Si potest homo dcontinenti et auaro, sobrio etiam christiano et haeretico? Quibus quidem non servit; sed ministratur et illis, vel ab illis, ad salutem bene utentibus, et ad judicium male utentibus. cclesiae. ubi ecclesia non est, baptisma illic esse non potest. Huic respondemus: Quare ergo potest ubi petra non est, sed harena est, cum ecclesia in petra, non in harena sit ? Alius Uictor ah Assuris dixit: Scriptum est quia deus unus Et ego semper hoc sensi, ut haeretici qui nihil foris consecuti sunt, quando ad ecclesiam conuertuntur, bapti\\entur. Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad sacramentum. salus enim propria est bonis, sacramenta uero communia bonis et malis. Uerulus a Rusiccade dixit: Homo haereticus dare non
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret. ꝑu̾sum eniendaret. si quid defuisset daret.Sic & in
martionista heretico agnosceret baptisii integritatẽ corri¬
geret eius ꝑu̾sitatẽ. doceret artholicam u̾itatẽ
arcellus atama dixit. Cum peccata ñ nisi in eccłȩ¬
ñne peccatori communicat: Quid autẽ aliud faciebant om̃s
udicantes neminem aut a iuire commumonis amouentes
diu̾sa sentientẽ: Ubi c̃ gͦ eccła: An pacientibꝰ & ne triticum
eradicet᷑ ⁊irania tolerantibꝰ ista non obsunt: Dicant gͦ isti qͥ
se ab orbe terraꝵ frustra seꝑando sacrilegium scismatis ad¬
miserunt. ut quid habent in ore cypͥani sententiam. qui ñ
habent in corde cypani pacientiam: Aus̃. huic aũ marcello
respondetur ex his quȩ debaptismo. & de remissionẽ peccõꝵ
supra dicta sunt. quomodo possit ẽẽ baptismus in homine
quamuis in eo ñ sit remissio peccatoꝵiui
bapticat quod dicatur. iam baptitatꝰ ẽẽ heresis ma

Expanded text:
ueniret peruersum emendaret, si quid defuisset daret. sic et in ueniret peruersum emendaret, si quid defuisset daret. sic et in Marcionista haeretico agnosceret baptismi integritatem, corrigeret eius peruersitatem, doceret catholicam ueritatem. Marcellus a Zama d;.ât: Cum peccata non nisi in ecclenne peccatori communicat? quid autem aliud faciebant omnes iudicantes neminem aut a iure communionis amouentes diuersa sentientem? ubi est ergo ecclesia? an patientibus et ne triticum eradicetur zizania tolerantibus ista non obsunt? discant ergo isti qui se ab orbe terrarum frustra separando sacrilegium schismatis admiserunt. ut quid habent in ore Cypriani sententiam qui non habent in corde Cypriani patientiam? huic autem Marcello respondetur ex his quae de baptismo et de remissione peccatorum supra dicta sunt, quomodo possit esse baptismus in homine, quamuis in eo non sit remissio peccatorum. baptizat, quod dicatur iam baptizatus esse, auaritia ma
Abbreviated transcription (Latin):
quidam non erubescunt marcionis baptismum ꝓbare.
Quomodo tales sacerdotes sacerdotium dei aut seruant.
aut uindicant. qui hostes dei non baptitant. & sic illis cõ
municant. Aug̃. Nimirum cum talia dicuntur
exceditur modus. nec considatur quia & ipsi talibus com¬
muntcabant neminem iudicantes aut a iure communio¬
nis aliquem si diu̾sum sentiebat amouentes. S habet iste
in hac ipsa sententia sua admoneri posset. si adu̾teret id in
quoquam corrigendum eẽ quod prauum ẽ. quod autẽ rec¬
tum ẽ approbandum. Quandoquidem & gentiles qͣmuiᷤ
idola colant. eñ summum dm̃ patrẽ creatorem cognoscũt
& confitentur. Si quis ad eũ gͦ talis gentilis ueniret. ñqͥd
uellet in eo corrigere. atq mutare. quod dm̃ patrẽ creato¬
tẽ confitebatur. e nouerat: S emendaret in es idolatriã¬
quod malum habebat. e traderet. sacramenta xp̃i que non
habebat. Et quid rectum nosset in eo approbaret: si quid in¬

Expanded text:
quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quo, modo tales sacerdotes sacerdotium dei aut seruant aut uinmunicant? 31. Respondetur: Nimirum cum talia dicexceditur modus nec consideratur, quia et ipsi talibus communicabant neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum sentiebat amouentes. sed habet iste in hac ipsa sententia sua unde ammoneri posset, si aduerteret id in quoque corrigendum esse quod prauum est, quod autem rectum est adprobandum, quandoquidem ait: gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. si quis ergo ad eum talis gentilis ueniret, numquid uellet in eo corrigere adque mutare quod deum patrem creatorem confitebatur et nouerat? sed emendaret in eo idololatriaquod malum habebat et traderet sacramenta christiana quae non habebat, et si quid rectum nosset in eo adprobaret, si quid in
Abbreviated transcription (Latin):
stamentũ meum ꝑ os tuum: huic utiq dixit. Si uidebas fu-¬
rem. concurrebas ei. Quanto gͦ illi peiores qui ñ cum furibꝰ
concurrebant. s ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant:
S non eis concurrebat cypanus. quamuis eos in catholica se¬
gete toleraret: ne simul eradicaretur & triticum. Et tñ etiã
ipsi quem dabant.idem ipse baptismus erat. quia ñ ipsoꝵ
s xp̃i erat. Sicut gͦ isti quamuis in eis xp̃i baptismus agnoᷤ¬
catur: non sunt tñ excusati & defensi illicita facientes. &
recte illos xp̃c adu̾sarios suos appellat qͥa in talibus ꝑse¬
uerantes audituri sunt. recedite a me qui oꝑamini iniqui¬
tatem unde antixp̃i apellantur quia xp̃o contrarii sunt.
dũ contͣ quod p̾cepit ui uunt.: ita & heretici. Li.¬
liꝰ saturninus. atucca: dixit: Gentiles quamuis
idola colant. tñ sũmũ dm̃ patrem creatorem cog¬
nõscunt & confitentur. In hunc marcion blasphemat. Et̃

Expanded text:
stamentum meum per os tuum? huic utique \' dixit: si uidebas fustamentum meum per os tuum? huic utique \' dixit: si uidebas furem, concurrebas ei. quanto ergo illi peiores qui non cum furibus concurrebant, sed ipsi fundos insidiosis fraudibus rapiebant! sed non eis concurrebat Cyprianus, quamuis eos in catholica segete toleraret, ne simul eradicaretur et triticum. et tamen etiam ipsi quem dabant idem ipse baptismus erat, quia non ipsorum sed Christi erat. sicut ergo isti, quamuis in eis Christi baptismus agnoscatur, non sunt tamen excusati et defensi inlicita facientes et recte illos Christus aduersarios suos appellat, quia in talibus perseuerantes audituri sunt: recedite a me qui operamini iniquitatem — unde antichristi appellantur, quia Christo contrarii sunt, dum contra quod praecipit uiuunt —, ita et haeretici. Alius Saturninus a Tucca dixit: Gentiles quamuis idola colant, tamen summum deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphemat, et
Abbreviated transcription (Latin):
uic respondet᷑. Cur non etiam ille duos baptismoᷤ
façit qui dicit quia & iniqui bapticant. Tũ enim
iusti. e inq̃ui contriri sibi sunt baptismus quẽ ount usti
qualis crat paulus. uel etiam qualis erat oy panus. non ẽ ꝯtariꝰ
baptismo quẽ dabant iniqui illi qui oderant paulum. quoᷤ
non hereticos s malos catholicos cypanus intelligit. Et cũ
contrariȩ sibi sint. continentia quȩ fuit in cypͥano. & auari-¬
tia quȩ fuit in collegis cypani baptismus t̾n quẽ cypanus
dabat. non erat contrariꝰ baptismo quẽ illi dabant. s unꝰ
ticare: ercusati sunt. & defensi illicita facientes. nec
indẽo quare eos aut xp̃c adu̾sarios suos. Aut apł̃s antixp̾os
appellauerit. Aug̃. Huic respondet᷑. Sic dicimus non
licere hereticis baptirare: quomodo dicimus ñ licere frauda
toribꝰ baptitare. Non enĩ heretico tm̃ s peccatori inquit dic̃
dominus. ut quid e narras iustificationes meas. & assumis ce-¬

Expanded text:
uic respondetur: Cur non etiam ille duos baptismos facit, qui dicit quia et iniqui baptizant? Cum enim justi et iniqui sibi contrarii sint; Baptismus quem dant justi, qualis erat Paulus, vel etiam qualis erat Cyprianus, non est contrarius Baptismo quem dabant iniqui illi qui oderant Paulum, quos non haereticos, sed malos catholicos Cyprianus intelligit: et cum contrariae sibi sint continentia quae fuit in Cypriano, et avaritia quae fuit in collegis Cypriani; Baptismus tamen quem Cyprianus dabat, non erat contrarius Baptismo quem illi dabant, sed unus tizare, excusati sunt et defensi illicita facientes: nec video quare eos aut Christus adversanos suos, aut Apostolus antichristos appellaverit. 29. Huic respondetur: Sic dicimus non licere haereticis baptizare, quomodo dicimus toribus baptizare. non enim haeretico tantum, sed peccatori, inquit, dicit dominus: ut quid enarras iustificationes meas et adsumis te
Abbreviated transcription (Latin):
temporaliumq rerum sic in ipsis animaliũ fetib. aliꝰ
ẽ concept᷑ ubi. alius partꝰ. Illic enim qͦd cupiendo concipit᷑.
aurum: nͥ & habeat. neq nosse & amare uesci aut concum¬
bere : nͥ aẽ id agat. neq nosse & amare honores & imꝑia:
nͥ ꝓueniant. quȩ tam̃ omĩa: nec adepta sufficiunt. Qͥ enĩ
biberit inquit ex hac aqua: siti&e iterũ. Id̾oq & inpsalmis.
Concepit inquit dolorem: & peꝑit iniquitatem. Dolorem
uł laborẽ dic̃ concipi: cum ea c̾cipiuntur quȩ nosse acuelle
ñ sufficit. & inardescit. atq egrotat animus uidigentia. do¬
nec ad ea ꝑueniat & quasi pariat ea. Unde elegant̾ in la¬
tina lingua parta dicunt᷑. & reꝑta atq com ꝑta. Quȩ u̾¬
ba quasi a partu ducta resonant. quia cot Icupiscentia
cũ conceꝑit: parit peccatum. Unde dñs clamat. uenite
ad me om̃s qui laboratis & onerati estis. Et alio loco. Ue

Expanded text:
temporaliumque rerum, sicut in ipsis animalium fetibus, alius temporaliumque rerum, sicut in ipsis animalium fetibus, alius est conceptus verbi, alius partus. Illic enim quod cupiendo concipitur,aurum, nisi et habeat; neque nosse et amare vesci, aut concumbere, nisi etiam id agat; neque nosse et amare honores et imperia, nisi proveniant. Quae tamen omnia, nec adepta sufficiunt. Qui enim biberit ex hac, inquit, aqua, sitiet iterum . Ideoque et in Psalmo: Concepit, inquit, dolorem, et peperit iniquitatem . Dolorem vel laborem dicit concipi, cum ea concipiuntur quae nosse ac velle non sufficit, et inardescit atque aegrotat animus indigentia, donec ad ea perveniat, et quasi pariat ea. Unde eleganter in latina lingua parta dicuntur et reperta atque comperta, quae verba quasi a partu ducta resonant. Quia concupiscentia cum conceperit, parit peccatum . Unde Dominus clamat, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis : et alio loco, Vae
Abbreviated transcription (Latin):
cum propt̾ se amatur creatura. Cunc ñ utentẽ adiuuat.
s corrumpit fruentẽ. Cumgͦ aut ꝑar nob̃ aut inferior
creatura sit. inferiore utendum ẽ ad dm. pari autẽ fru¬
endum. s in dõ. Sic̃ enĩ te ipso. ñ inte ipso frui debes s ĩ
eo qui fecit te: sic ẽ illo quẽ diligis tanꝗͣ te ipsum.
Et nob̃ gͣ & fr̾ib in dño fruamur. & inde nos nec ad
nosmce ipsos remittere. & quasi relaxare deorsum uersus an¬
deamus. Hascitur autem u̾bum cum excogitatũ placet
aut ad peccandum. aut ad recte faciendum. Uerbũ gͦ no¬
strũ & mentẽ de qua gignitur. quasi mediꝰ amor coniun¬
git: seq cum eis tercium complexu incorporeo siue ul¬
sa notitia c̃quiescit: qͦd fit in amore sp̃italium
Qͥ enim u̾bi grã ꝑfecte nouit. ꝑfecteq amat iusticiã.
iã iustus ẽ: &̃ si nulla existat scđm eam forinsecus ꝑ m̃¬
bra corporis oꝑandi necessitas. In amore autẽ carnaliũ

Expanded text:
cum propter se amatur creatura. Tunc non utentem adjuvat, cum propter se amatur creatura. Tunc non utentem adjuvat, sed corrumpit fruentem. Cum ergo aut par nobis, aut inferior creatura sit, inferiore utendum est ad Deum; pari autem fruendum, sed in Deo. Sicut enim te ipso, non in te ipso frui debes, sed in eo qui fecit te; sic etiam illo quem diligis tanquam te ipsum. Et nobis ergo et fratribus in Domino fruamur, et inde nos nec ad nosmetipsos remittere, et quasi relaxare deorsum versus audeamus. Nascitur autem verbum, cum excogitatum placet, aut ad peccandum, aut ad recte faciendum. Verbum ergo nostrum et mentem de qua gignitur, quasi medius amor conjungit, seque cum eis tertium complexu incorporeo, sine ulsa notitia conquiescit, quod fit in amore spiritualium. Qui enim, verbi gratia, perfecte novit, perfecteque amat justitiam, jam justus est, etiamsi nulla existat secundum eam forinsecus per membra corporis operandi necessitas. In amore autem carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
ae scđ̃m quam uł in nob̃ ut in corporib uera & recta ratiõe
aliquid oꝑam᷑. uisu m̃tis aspicimꝰ. atq inde c̾ceptã rerũ
ueracẽ notitiam. tamꝗͣ u̾bum apud nos habemꝰ: & gicen¬
do int̾ gignimꝰ. nec anobis nascendo discedit. Cũ autẽ
ad alios loquim᷑ : u̾bo intꝰ manenti ministeriũ uocis ad¬
hibemus. aut alicꝰ signi corporalis: ut ꝑ quandã comme¬
morationẽ sensibilem tale aliqͥd fiat &̃ in animo audien¬
tis. quale de loquentis animo ñ recedit. Hicħ itaq agimus
ꝑ m̃bra corporis in factis dictisq nr̃is. quib uł ad ꝓbantur
uł improbant᷑ mores hominũ. qͦd ñ u̾bo apud nos intus
suo priꝰ dix̾it. Qͦd u̾bum: amore c̃cipit᷑. siue creaturȩ siue
creatoris. idest aut nature mutabilis. aut incõmutabilis
rgo aut cupiditate aut caritate: ñ qͦ n sit amanda¬
creanira. s si ad creaturam refertur. ille amor ñ
iã cupiditas. s caritas erit. Cunc enim ẽ cupiditas:

Expanded text:
ecta ratione aliquid operamur, visu mentis aspicimus: atque inde conceptam rerum veracem notitiam, tanquam verbum apud nos habemus, et dicendo intus gignimus; nec a nobis nascendo discedit. Cum autem ad alios loquimur, verbo intus manenti ministerium vocis adhibemus, aut alicujus signi corporalis, ut per quamdam commemorationem sensibilem tale aliquid fiat etiam in animo audientis, quale de loquentis animo non recedit. Nihil itaque agimus per membra corporis in factis dictisque nostris, quibus vel approbantur vel improbantur mores hominum, quod non verbo apud nos intus suo prius dixerit. 13. Quod verbum amore concipitur, sive creaturae, sive Creatoris, id est, aut naturae mutabilis, aut incommutabilis o differunt. Ergo aut cupiditate, aut charitate: non quo non sit amandacreatura; sed si ad Creatorem refertur ille amor, non jam cupiditas, sed charitas erit. Tunc enim est cupiditas,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc amo iã ut talis sit: cum talem ñ eẽ comꝑero. At in illo
homine nicħ mutatum ẽ: mutari tam̃ pot̾ ut fiat qͦd
eũ iã eẽ crediderã. In m̃te aũ mea mutata ẽ utiq ipsa ex¬
istimatio: quȩ de illo alit̾ se habebat. & alit̾ se ht̃. Idemq
amor ab intentione ꝑfruendi. ad intentionẽ consulendi. incõ¬
mutabili desuꝑ iusticia iubente deflexus ẽ: ipsa uͦ foria incon¬
cussȩ ac stabilis u̾itatis. & in qua fruerer homine. bonũ eũ
credens. & in qua consulo ut bonus sit: in eadẽ luce incor¬
ruptibilis sinceris tꝙ simȩq rationis. & meȩ m̃tis as¬
pectum & illam phantasiȩ nubem quã desuꝑ cerno. cum
eundem hominẽ quẽ uiderã cogito: in ꝑturbabili ȩt̾nitate
ꝑfundit. Item cũ arrum pulchre & equabilit̾ intortũ. quẽ
uidi u̾bi grã carthagini animo reuoluo: res quedã m̃ti
nuntiata ꝑ oculos memoriȩq tranffusa. imaginariũ cons¬

Expanded text:
hoc amo jam, ut talis sit, cum talem non esse comperero. At in illo hoc amo jam, ut talis sit, cum talem non esse comperero. At in illo homine nihil mutatum est: mutari tamen potest, ut fiat quod cum jam esse credideram. In mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo aliter se habebat, et aliter habet: idemque amor ab intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibilis sincerissimaeque rationis et meae mentis aspectum, et illam phantasiae nubem, quam desuper cerno, cum eumdem hominem quem videram cogito, imperturbabili aeternitate perfundit. Item cum arcum pulchre ac aequabiliter intortum, quem vidi, verbi gratia, Carthagine, animo revolvo, res quaedam menti nuntiata per oculos, memoriaeque transfusa, imaginarium cons
Abbreviated transcription (Latin):
amoris inflammat᷑ ardor. cum audio uirũ aliquẽ ꝓfides
pulchritudine & firmitate. acria torm̃ta tolerasse: Et
si mͥ digito ostendat᷑ ipse homo: studeo mͥ coniung̾e. notuꝰ
facere. amicitia colligare. Itaq si facultas dat᷑. accedo. al¬
loquor. sermonẽ confero. affectum meũ in illũ quib pos¬
sum u̾bis expͥmo. uicissimq in eofieri quẽ in me habeat
atq exprimi uolo. spiritalẽq complexũ credendo moli¬
or. quia ꝑuestigare tam cito & cernere penitus ei int̾iora
ñ possum. Amo itaq fidelẽ ac fortẽ uirũ : amore casto at
aliquom sese indicet. qͦd uł de do credat incongrua. atq in
rit. uł sꝑatȩ pecuniȩ cupiditate. uł inani auiditate lau¬
dis humane: statim amor ille qͦ in eum ferebar offensus.
&e quasi reꝑcussus. atq ab indigno homine ablatꝰ. in ea for¬
ma ꝑman&e ex qua eum talẽ credens amauerã. nͥ forte ad

Expanded text:
amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei pulchritudine et firmitate acria tormenta tolerasse? Et si mihi digito ostendatur ipse homo, studeo mihi conjungere, notum facere, amicitia colligare. Itaque si facultas datur, accedo, alloquor, sermonem confero, affectum meum in illum quibus verbis possum exprimo, vicissimque in eo fieri quem in me habeat atque exprimi volo, spiritualemque complexum credendo molior, quia pervestigare tam cito et cernere penitus ejus interiora non possum. Amo itaque fidelem et fortem virum amore casto atqaliquo modo sese indicet, quod vel de Deo credat incongrua, atque inrit, vel speratae pecuniae cupiditate, vel inani aviditate laudis humanae: statim amor ille, quo in eum ferebar, offensus, et quasi repercussus, atque ab indigno homine ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi forte ad
Abbreviated transcription (Latin):
de c̃ẽ phantasias rerum corporaliũ ꝑ corporis sensus haustã.
&e qͦdammͦ infusas memoriȩ. ex quib &̃ ea quȩ ñ nisa st̃ fic¬
fa funtasmate cogitant᷑. siue alit̾ ꝗͣ st̃. siue fortuitu sicuti
sunt: aliis omnino regulis supra mentẽ nr̃ãm incõmuta¬
bilit̾ manentib. uł approbare apud nosma& ipsos. uł imꝑ¬
bare conuincim᷑. cũ recte aliquid approbamꝰ uł imꝓbam᷑.
Ham & cũ recolo carthaginis menia quȩ uidi. & cũ fingo
alexandriȩ. quȩ ñ uidi. easdemq imaginarias formas qͣs-¬
dam qͥb dam p̾ferens. rationabilit̾ p̾fero: uiget & claret
desuꝑ indicium ueritatis. ac sui uiris incorruptissimis re¬
gulis firmũ ẽ. Et si corporalium imaginũ quasi quodã
secludar: ansic̃ in altissimis montib accidere sola. inter
utrumq aere lib̾o fruens. & serenissimã lucẽ supra. & den¬
sissimas nebulas subt̾ aspiciam. Ham unde in me fr̾ni

Expanded text:
Unde etiam phantasias rerum corporalium per corporis sensum haustas, Unde etiam phantasias rerum corporalium per corporis sensum haustas, et quodam modo infusas memoriae, ex quibus etiam ea quae non visa sunt, ficto phantasmate cogitantur, sive aliter quam sunt, sive fortuitu sicuti sunt, aliis omnino regulis supra mentem nostram incommutabiliter manentibus, vel approbare apud nosmetipsos, vel improbare convincimur, cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginis moenia quae vidi, et cum fingo Alexandriae quae non vidi, easdemque imaginarias formas quasdam quibusdam praeferens, rationabiliter praefero; viget et claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam secludar; an sicut in altissimis montibus accidere solet, inter utrumque aere libero fruens, et serenissimam lucem supra, et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo enuntiat m̃tẽ suã. qͥd in se ipso agat᷑ intendeis¬
Alit̾ autẽ humanã m̃tẽ speciali aut gen̾ali cognitiõe
definit. Itaq cũ mͥ de sua ꝓpͥa loquitur. utrũ intelligat
hoc aut illud. an ñ intelligat: & utrũ uelit an nolit hoc
aut illud: credo. Cum uͦ de humana specialit̾ aut gn̾alit̾
uerũ dic̃: agnosco & approbo. Unde manifestũ ẽ aliud
unũ quẽq uidere in se. qͦd sibi altꝰ dicenti credat: ñ tam̃
uideat: aliud autẽ in ipsa u̾itate. qͦd aliꝰ quoq possit intue¬
ri. quoꝵ alterum mutari ꝑ tempora. alterũ in cõmutabili
ȩt̾nitate consistere. Heq enim corporeis oculis multas m̃tes
uidendo ꝑsimilitudinẽ colligimꝰ gen̾alẽ uł specialẽ mntis
humanȩ notitiã: s intuemur inuiolabilẽ u̾itatẽ exqua
ꝑfecce quantũ possumꝰ defimamꝰ. ñ qualis sit uniꝰ cuꝰq¬
mens hominis. s. qualis eẽ sempit̾nis rationib debeat. un

Expanded text:
loquendo enuntiat mentem suam, quid in se ipso agatur attendensem humanam mentem speciali aut generali cognitione definit. Itaque cum mihi de sua propria loquitur, utrum intelligat hoc aut illud, an non intelligat, et utrum velit, an nolit hoc aut illud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, non tamen videat; aliud autem in ipsa veritate, quod alius quoque possit intueri: quorum alterum mutari per tempora, alterum incommutabili aeternitate consistere. Neque enim oculis corporeis multas mentes videndo, per similitudinem colligimus generalem vel specialem mentis humanae notitiam: sed intuemur inviolabilem veritatem, ex qua perfecte, quantum possumus, definiamus, non qualis sit uniuscujusque hominis mens, sed qualis esse sempiternis rationibus debeat. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
placet. Unde aẽ si displic̾et corrigerẽ. Itaq de istis scł̃m illã
uidicamꝰ. & illã cernimꝰ rationalis m̃tis intuitu. Istauͦ ant
p̾sentia sensu corporis tangimꝰ. aut imagines absentiũ fix¬
as in memoria recordam᷑. aut ex earũ similitudine talia
fingimus. qualia nos ipsi si uellem atq possemꝰ &̃ opere
moliremur. alit̾ figurantes animo imagines corpoꝵ aut
ꝑ corpus. aut corpora uidentes: alit̾ autẽ rationes. artẽq
¶ineffabilit̾ pulchrã talium figurarũ suꝑ aciẽ m̃tis sim¬
plici intelligentia capientes. De uerbo quod mens ex etna¬

Expanded text:
am, si displiceret, corrigerem. Itaque de istis secundum illam judicamus, et illam cernimus rationalis mentis intuitu. Ista vero aut praesentia sensu corporis tangimus, aut imagines absentium fixas in memoria recordamur, aut ex earum similitudine talia fingimus, qualia nos ipsi, si vellemus atque possemus, etiam opere moliremur: aliter figurantes animo imagines corporum, aut per corpus corpora videntes; aliter autem rationes artemque ineffabiliter pulchram talium figurarum super aciem mentis simplici intelligentia capientes. CAPUT VII. 12. Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
se nouit & amat. cum sua notitia ẽ in amore. & cũ suo
amore in notitia. amorq ipse & notitia. simul st̃ in m̃te
que seamat & nouit. Cota uͦ in totis quẽ ad modũ sint. iã sup̃
ostendimꝰ. Cũ se tota mens amat. & totã nouit. & totũ amo¬
rem suũ nouit. totamq amat notitiã suam. quando tria
ista ad se ipsa ꝑfecta sunt. Miro itaq mͦ: tria ista insepa¬
rabilia sunt a semae ipsis. Q cam̃ eoꝵ singłm qͦdq substan¬
tia ẽ: & simul omĩa una substantia uł essentia: cũ relati¬

Expanded text:
se novit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo se novit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo amore in notitia: amor quoque ipse et notitia simul sunt in mente, quae se amat et novit. Tota vero in totis quemadmodum sint, jam sostendimus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen eorum singulum quodque substantia est, et simul omnia una substantia vel essentia, cum relati
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑. amans qͦ & amata. uł amabilis ad amorẽ referat᷑ qͦ
se amat. Et notitia ꝗͣuis referatur ad mentẽ cognoscentem
uł cognitam: tam̃ & ad se ipsam nota. & noscens dr. Non enĩ
sibi ẽ in cognita nocitia: qua se mens ipsa cognoscit. Et amor
ꝗͣuis referatur ad̾ mentẽ amantẽ. cuiꝰ amor ẽ: tam & ad se
ipsum ẽ amor. ut sit &̃ in seipso qr & amor amat᷑. nec alio
nͥ amore amari pot̾. id est seipso. Ita sunt hȩc singła in seip¬
sis. In alt̾nis autẽ ita sunt: qr & mens amans in amore
ẽ. & amor in amantis notitia. & notitia in m̃te noscente.
Singl̃a in binis ita sunt: qr mens quȩ se nouit & amat
in amore & notitia sua ẽ. & amor amantis m̃tis se seq sa¬
entis. in m̃te notitiaq eiꝰ ẽ. & nocitia m̃tis se scientis &
amantis. in m̃te atq in amore eiꝰ ẽ. qr se scientẽ amat.
c e amantẽ se nouit. Ac ꝑ hoc &e bina in singłis: qr mens q̃

Expanded text:
dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo se amat. Et notitia quamvis referatur ad mentem cognoscentem vel cognitam, tamen et ad se ipsam nota et noscens dicitur: non enim sibi est incognita notitia, qua se mens ipsa cognoscit. Et amor quamvis referatur ad mentem amantem, cujus amor est; tamen et ad se ipsum est amor, ut sit etiam in se ipso: quia et amor amatur, nec alio nisi amore amari potest, id est se ipso. Ita sunt haec singula in se ipsis. In alternis autem ita sunt, quia et mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente. Singula in binis ita sunt, quia mens quae se novit et amat, in amore et notitia sua est; et amor amantis mentis seseque scientis, in mente notitiaque ejus est; et notitia mentis se scientis et amantis in mente atque in amore ejus est, quia scientem se amat, et amantem se novit. Ac per hoc et bina in singulis, quia mens quae
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdemq eẽntiȩ: neceẽ ẽ hȩc tria sint. Et idõ si tanquã
conmixtione confusa eẽnt: nullomͦ eẽnt tria. nec refer.¬
ri adinuicẽ possent: quẽ admodũ si ex uno eodẽq auro.
tres anulos similes facias. ꝗͣuis conexos sibi. referunt᷑
adinuicem qͦd similes sunt. Omĩs enim similis: alicui
similis ẽ. Et trinitas anuloꝵ ẽ: & unum aurum. Acsi
misceant̾ sibi. & ꝑ totam singuli massã suã consꝑgant᷑.
intercidet illa trinitas & omnino ñ erit. Ac ñ solũ unũ
dicet᷑. sic̃ in illis trib anulis dicebat᷑: s iã nulla aurea
manet trinitas. mens amor. notitia. & nulla cõmyetioe
confundit᷑. quauis & singła sint in sem&e ipsis. & inuicẽ
tota in totis. siue singła ibinis. siue bina in singłis. itaq omĩa
in omĩb. Ham &e mens ẽ utiq in se ipsa: qm ad se ipsa mens
dicit᷑. ꝗͣuis noscens uł nota uł noscibilis. ad suã notitiã relatiue

Expanded text:
ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam commixtione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed jam nulla aurea manet trinitas, mens, amor, notitia; et nulla commixtione confunditur: quamvis et singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omnibus. Nam et mens est utique in se ipsa, citur: quamvis noscens, vel nota, vel noscibilis ad suam notitiam relative
Abbreviated transcription (Latin):
tum cuiꝰ pars ẽ complectit᷑. Mens uͦ cum se totam noui
hoc ẽ ꝑfectae nouit: ꝑ totum eius ẽ notitia eiꝰ. Et cũ se
ꝑfecte amat. totam se amat. & ꝑ totum eiꝰ ẽ amor eͦ. Nũ
gͥ sic̃ ex uino & aqua & melle una fit potio. & singła per
totum sit. & tamen tria suntͣ Hulla enim pars ẽ potio¬
nis: quȩ ñ ht̃ hec tria. Non enĩ iuncta uelut si aqua
& oleũ eẽnt. s omĩno conmixta st̃. & substantiȩ st̃ om̃s. &
totꝰ ille liquor una quedã ẽ ex trib confecta substantia.
lale aliquid arbitrandũ ẽ ẽẽ simul hec tria: m̃tẽ. amorẽ.
notitia. S ñ uniꝰ substantiȩ st̃. aqua. uinũ. & mel: quãuiᷤᷤ
ex eorũ commixtione fiat una substantia potionis. Qͦ¬
mͦ autẽ illa tria ñ sint eiꝰdẽ ẽẽntiȩ ñ uideo: cũ mensipsa
se amae. atq ipsa se nouerit. atq ita sint hȩc tria. ut ñ
alti alicui rerum. mens uł amata uł nota sit. Uniꝰ gͦ

Expanded text:
tum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, tum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est notitia ejus; et cum se perfecte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis. Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit; atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens vel amata vel nota sit. Unius ergo
Abbreviated transcription (Latin):
amor. aut sciens & scientia. qͣꝗͣ & amici corpore uident᷑
separari posse ñ animo: inquantũ amici sunt. Uerũta¬
m̃ si fieri pot̾. ut amicus amicũ &̃ odisse incipiat. & eo
ipso amicus ẽẽ desinat. nesciente illo & adhuc amante.
amor qͦ se mens amat si eẽ desinat: simul & illa desinit
eẽ amans. Item notitia qua se mens nouit si ẽẽ desinat.
simul & illa nosse desin&e. Sic̃ caput capitati alicuiꝰ utiq
nec capitatũ erit. S hȩc p̾cisione ab inuicẽ separari nͥ pos¬
sunt: illa ñ possunt. Qcd si sunt aliqua corpora quȩ secari
omnino & diuidi nequeunt: tam̃ nͥ partib sius constareñ.
corpora nͥ eẽnt. Pars gͦ ad totum relatiue đr: quia om̃is
quasi partes amor quo se amat. & scientia qua se nouit.
Qͥb duab partib illud totum erit. an tres sunt ȩquales
partes. quib totum unũ completur: S nulla pars to¬

Expanded text:
amor, aut sciens et scientia. Quanquam et amici corpore videntur amor, aut sciens et scientia. Quanquam et amici corpore videntur separari posse, non animo, in quantum amici sunt: verumtamen fieri potest ut amicus amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicus esse desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si esse desinat, simul et illa desinet esse amans. Item notitia qua se mens novit, si esse desinat, simul et illa nosse se desinet. Sicut caput capitati alicujus utiqunec capitatum erit. Sed haec praecisione ab invicem separari possunt, illa non possunt. 7. Quod si sunt aliqua corpora quae secari omnino et dividi nequeunt; tamen nisi partibus suis constarent, corpora non essent. Pars ergo ad totum relative dicitur; quia omnis quasi partes amor quo se amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum constat? An tres sunt aequales partes, quibus totum unum completur? Sed nulla pars to
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit mens: s & alia multa. Quãobrẽ ñ amor & cog¬
nitio tanꝗͣ in subiecto insunt m̃ti: s substantialit̾ ẽ ista¬
sunt sic̃ ipsa mens. Qͥa &e si relatiue dicunt᷑ adinuicẽ. in
sua tam̃ sunt singula quęq substantia. Nsic̃ color &
coloratũ relatiue ita dicunt᷑ adinuicẽ. ut color in subiec¬
to colorato sit. ñ habens in se ipso ꝓpriã substantiã. qm̃
coloratum corpꝰ substantia ẽ. ille autẽ in substantia: s
sic̃ duo amici. duo sunt homines. quȩ st̾ substantie. cũ
homines ñ relatiue dicant᷑. amici autẽ relatine. S itẽ
ꝗͣuis substantia sit amans uł sciens. substantia sit scien¬
tia. substantia sit amor. s amans &e amor. aut sciens
& scientia relatiue ad se dicantur sic̃ amici. mens uͦ aut
sp̾c ñ sint relatiua. sic̃ nec homines relatiua st̃. ñ tam̾ sic̃
amici homines possunt seorsũ eẽ abinuicem: sic amans &

Expanded text:
cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non amor et cogcognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non amor et cognitio tanquam in subjecto insunt menti; sed substantialitein sua tamen sunt singula quaeque substantia. Nec sicut color et coloratum relative ita dicuntur ad invicem, ut color in subjecto colorato sit, non habens in se ipso propriam substantiam; quoniam coloratum corpus substantia est, ille autem in substantia: sed sicut duo amici etiam duo sunt homines, quae sunt substantiae; cum homines non relative dicantur, amici autem relative. 6. Sed item quamvis substantia sit amans vel sciens, substantia sit scientia, substantia, sit amor, sed amans et amor, aut sciens t scientia relative ad se dicantur sicut amici; mens vero aut spiritus non sint relativa, sicut nec homines relativa sunt: non tamen sicut amici homines possunt seorsum esse ab invicem, sic amans et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã cognoscit. ñ sesuꝑat notitia sua. qr ipsa cognoscit ipsa
cognoscit᷑. Cũ gͦ se totã cognoscit. neq scd̾m quicꝗ̃ aliud:
par illi ẽ cognitio sua qr ex alia natura non ẽ eiꝰ cognitio.
cũ se ipsa cognoscit. Et cum se totã nicħq ampliꝰ ꝑcipit.
nec minor nec maior ẽ. Recte gͥ diximus hȩc tria. cũ per¬
fecta sunt: eẽ c̃sequent̾ equalia. Simul ã ãmonem᷑. si ut¬
cumq uidere possumꝰ hȩc in anima existere. & canꝗͣ ĩ uo¬
luntate uolui. ut sentiant᷑ & dinumerent᷑ substantialit̾.
uł ut ita dicam essentialit̾. ñ tanꝗͣ in subiecto ut color uł
figura in corpore: aut ulla alia qualitas. aut qͣntitas. Ꝙ cqͥd
enĩ tale ẽ: ñ excedit subiectũ in quo ẽ. Non enĩ color iste aut
figura huiꝰ corporis pot̾ eẽ & alt̾us corporis. Mens autẽ amore
quo se amat: pot̾ amare & aliud p̾ter se. Itẽ ñ se solam

Expanded text:
ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cognitio sua: quia neque ex alia natura est ejus cognitio, cum se ipsam cognoscit. Et cum se totam nihilque amplius percipit, nec minor nec major est. Recte igitur diximus, haec tria cum perfecta sunt, esse consequenter aequalia. 5. Simul etiam admonemur, si utcumque videre possumus, haec in anima existere, et tanquam involuta evolvi ut sentiantur et dinumerentur substantialiter, vel, ut ita dicam, essentialiter, non tanquam in subjecto, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid enim tale est, non excedit subjectum in quo est. Non enim color iste aut figura hujus corporis potest esse et alterius corporis. Mens autem amore quo se amat, potest amare et aliud praeter se. Item non se solam
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc tria unum st̃. & cum ꝑfecta sunt: ȩqualia st̃. Si enim
minꝰ se amat ꝗͣ ẽ. ut u̾bi gr̃a. tantum se amae hominis
mens. q̃ntũ amandĩi ẽ corpꝰ hominis. cũ plus sit ipsa ꝗ corpꝰ.
peccat. ⁊ ñ ẽ ꝑfectꝰ amor ei. Itẽ si ampliꝰ se amat ꝗͣ ẽ. uel ut
si tantũ seam&. quantũ amandꝰ ẽ ds: cũ in comꝑabilit̾ minꝰ
sit ipsa ꝗͣ d̾s. &̃ sic nimiũ ꝑeccat. & ñ ꝑfectum ħt amorem
sui. Maiore autẽ ꝑu̾sitate & iniqͥtate peccat: cũ corpꝰ tantũ
amat qͣntũ amandꝰ ẽ ds. Itẽ notitia siminor ẽ ꝗͣ ẽ illud qͦs
noscit᷑. & plene nosci pot̾: ꝑfecta ñ ẽ. Si autẽ maior ẽ. iã su¬
ꝑior ẽ natura quȩ nouit. ꝗͣ illa quȩ nota ẽ. sic̃ maior ẽ noti¬
tia corporis ꝗͣ ipsũ corpꝰ. qͦd ea notitia notũ ẽ. Illa enĩ uita q̃¬
dã ẽ in ratione cognoscentis: corpus autẽ nẽ uita. Et uita quȩ¬
lib& quolib& corpore maiorẽ: nͥ mole. s ui. Mens uͦ cũ se

Expanded text:
um sunt; et cum perfecta sunt, aequalia sunt. Si enim minus se amat quam est, ut verbi gratia, tantum se amet hominis mens, quantum amandum est corpus hominis, cum plus sit ipsa quam corpus; peccat, et non est perfectus amor ejus. Item si amplius se amat quam est, velut si tantum se amet, quantum amandus est Deus, cum incomparabiliter minus sit ipsa quam Deus; etiam sic nimium peccat, et non perfectum habet amorem sui. Majore autem perversitate et iniquitate peccat, cum corpus tantum amat, quantum amandus est Deus. Item notitia si minor est, quam est illud quod noscitur, et plene nosci potest, perfecta non est. Si autem major est, jam superior est natura quae novit, quam illa quae nota est: sicut major est notitia corporis, quam ipsum corpus quod ea notitia notum est. Illa enim vita quaedam est in ratione cognoscentis: corpus autem non est vita. Et vita quaelibet quolibet corpore major est, non mole, sed vi. Mens vero cum se
Abbreviated transcription (Latin):
sum manifeste. Houerat utiq qͦd corporalit̾ uidebat.
& ueram uisionẽ dĩ spiritalit̾ requirebat. Locutio qͥp¬
pe illa quȩ fiebat in uocib: sic modificabat᷑ tamꝗͣ
eẽt amici loquentis ad amicũ. S dm̃ patrẽ quis cor¬
poreis oculis uid&: Ec in pͥncipio erat u̾bum. &
u̾bum erat apud dm̃. & ds̃ erat u̾bum. ꝑ quod
facta sunt omĩa. quis corporeis oculis uidet: ꝙ
spm̃ sapientiȩ quis corporeis oculis uidat: Qd ẽ autem
ostende mͥ tem& ipsum manifeste ut uideã te. nͥ ostende
mͥ substantiã tuã: Hoc autẽ si ñ dixissoe moyses: uttũq

Expanded text:
sum manifeste? Noverat utique quod corporaliter videbat, et veram visionem Dei spiritualiter requirebat. Locutio quippe illa quae fiebat in vocibus, sic modificabatur, tanquam esset amici loquentis ad amicum. Sed Deum Patrem quis corporeis oculis videt? Et quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, per quod facta sunt omnia , quis corporeis oculis videt? Et Spiritum sapientiae quis corporeis oculis videt? Quid est autem, Ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; nisi, ostende mihi substantiam tuam? Hoc autem si non dixisset Moys
Abbreviated transcription (Latin):
s &̃ filius qͦd uelint nolint cogunt᷑ fateri dicente apło
apło. darificate gͦ dm in corpore ur̃o. cum supra diceret
dit: ñ satis clucet quã intrinitate ꝑsonã. & utrũ aliqͣ
an ipsius trinitatis gerebat ille angłs. si unus ex anglis
çetis erat. Si autem in usum rei p̾sentis ad sumpta crea¬
tura ẽ. quȩ humanis oculis apparera. & aurib insonar&
& appellaret᷑ e angłs dñi & dns & d̃s. ñ pot̾ hio d̾s pat̾
angł̃m dictum ñ recolam. s ex oꝑe possit intelligi. Dic¬
tum enim de illo ẽ. Quȩ uentura sunt annuntiabit uob̾
Ec utiq angłs grece: latine nuntius int̾pcat᷑. De dño au̾¬

Expanded text:
sed etiam Filius, quod, velint nolint, coguntur fateri, dicente Aposed etiam Filius, quod, velint nolint, coguntur fateri, dicente ApoApostolo, Clarificate ergo Deum in corpore vestro; cum supra diceret,edit: non satis elucet quam in Trinitate personam, et utrum aliquam, an ipsius Trinitatis gerebat ille angelus, si unus ex caeteris Angelis erat. Si autem in usum rei praesentis assumpta creatura est, quae et humanis oculis appareret, et auribus insonaret, et apellaretur aangelum dictum non recolam, sed ex opere possit intelligi: dictum enim de illo est, Quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique Angelus graece, latine Nuntius interpretatur: de Domino au
Abbreviated transcription (Latin):
hic ipse d̾s abraham. & d̾s ysaac. & d̾s iacob. S cur
prius angłs dñi dictꝰ ẽ. cum de rubo in flamma ig¬
nis apparuit. utrũ  t. ͫ qr unus ex multis angłis
erat.s ꝑ dispensationẽ ꝑsonam dñi sui gerebat.
an adsumptum erat aliquid ereature. qͥd ad p̾sens ne¬
gocium insibilit̾ appareret. & unde uoces sensibilit̾ ede¬
rentur. quib p̾sentia dñi ꝑ subiectã creaturã corporeis aẽ
sensib hominis sic oportelut exbiberet᷑: Si enĩ unus ex
angł̃is erat. quis facile affirmare possit. utrũ ei filii ꝑso¬
na nuntianda imposita fuerit. an sp̃c scĩ. an dĩ patris.
an ipsius omnino truntatis. qui ẽ unus & solus ds̃.
aut ipsam tͥnitatẽ. quam credimꝰ & intelligimꝰ unũ dm̃
audebit aliquis negare. dm̃ abraham. & đ̃m isaac a&e dm̃
iacob Ille enim ñ ẽ illorum patrum d̃: qui ñ ẽ d̾s
Porro si ñ solum pat̾ d̾s ẽ. sic̃ om̃s &̃ heretici concedunt

Expanded text:
ur Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Sed cur prius angelus Domini dictus est, cum de rubo in flamma ignis apparuit? utrum quia unus ex multis Angelis erat, sed per dispensationem personam Domini sui gerebat; an assumptum erat aliquid creaturae, quod ad praesens negotium visibiliter appareret, et unde voces sensibiliter ederentur, quibus praesentia Domini per subjectam creaturam corporeis etiam sensibus hominis, sicut oportebat, exhiberetur? Si enim unus ex Angelis erat, quis facile affirmare possit utrum ei Filii persona nuntianda imposita fuerit, an Spiritus sancti, an Dei Patris, an ipsius omnino Trinitatis, qui est unus et solus Deus, aut ipsam Trinitatem, quam credimus et intelligimus unum Deum, audebit aliquis negare Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Jacob. Ille enim non est illorum patrum Deus, qui non est Deus. Porro si non solum Pater Deus est, sicut omnes etiam haeretici concedunt;
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uidebit homo faciem meã & uiuet. & ait dñs. ecce locus
penes me ẽ. & stabis suꝑ petram statim ut transi& mea
maiestas. & ponam te inspecula petrȩ. & tegã manu mea
suꝑ te donec transeam. & auferam manũ meã. & tunc ui¬
debis postȩriora mea. nã facies mea ñ appatebit tͥ.x.ui

Expanded text:
enim videbit homo faciem meam et vivet. Et ait Dominus: Ecce locus penes me est, stabis supra petram; statim ut transiet majestas mea, ponam te in specula petrae, et tegam manu mea super te donec transeam, et auferam manum meam, et tunc videbis posteriora mea. Nam facies mea non apparebit ti
Abbreviated transcription (Latin):
hec. Et paulopꝰ iterum. Dix̃q moyses ad dñm. Ostende
mͥ maiestatẽ tuã. Qd ẽ hoc. qͦd in omib quȩ supra fie¬
bant. ds uideri ꝑ suam substantiã putabat᷑. unde amiseriᷤᷤ
creditꝰ ẽ ñ ꝑ creaturam. s ꝑ se ipsum uisibilis filiꝰ d̾i. & qͦd
intrauerat in nebulam moyses. ad hoc intrasse uidebat᷑.
ut oculis qͥdem popłi ostenderet᷑ caligo tenebrosa. ille
autẽ uitꝰ uba dĩ tamꝗͣ eiꝰ faciem contemplatꝰ audir&:
Ec quomͦ dictum ẽ. locutꝰ ẽ dñs ad moysen facie ad

Expanded text:
ec: et paulo post iterum dixit Moyses ad Dominum, Ostende mihi majestatem tuam. Quid est hoc, quod in omnibus quae supra fiebant, Deus videri per suam substantiam putabatur, unde a miseris creditus est, non per creaturam, sed per seipsum visibilis Filius Dei; et quod intraverat in nebulam Moyses, ad hoc intrasse videbatur, ut oculis quidem populi ostenderetur caligo nebulosa, ille autem intus verba Dei tanquam ejus faciem contemplatus audiret et quomodo dictum est, Locutus est Dominus ad Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
pidis saphirini. & tamꝗͣ aspectꝰ firmam̃ti celi ꝓpt̾ea cre¬
dendum ẽ u̾bum & sapientiã dĩ. ꝑ suam substantiam ĩ¬
spacio loci t̾reni stetisse. quȩ ꝑtendit afine usq in finẽ
fortit̾. & disponit omĩa suauit̾. & ita ẽẽ mutabile u̾bũ
d̃ĩ ꝑ qͦd facta sunt omĩa. ut mͦ se contrahat. mͦ distendat:
mundet dns atalib cogitationib corda fidelium suor̃.
S ꝑ subiectam ut sepe diximus cieaturã exhibent᷑ hec
omĩa uisibilia & sensibilia: ad significandum inuisi¬
bilem atq intelligibilẽ dm̃. ñ solum patrẽ. s & filium.¬

Expanded text:
pidis sapphiri, et tanquam aspectus firmamenti coeli , propterea crepidis sapphiri, et tanquam aspectus firmamenti coeli , propterea credendum est Verbum nem fortiter, et disponit omnia suaviter ; et ita esse mutabile Verbum Dei, per quod facta sunt omnia , ut modo se contrahat, modo distendat mundet Dominus a talibus cogitationibus corda fidelium suorum: sed per subjectam, ut saepe diximus, creaturam exhibentur haec omnia visibilia et sensibilia, ad significandum invisibilem atque intelligibilem Deum, non solum Patrem, sed et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
bant uoces & lampadas. & uoces tubȩ. & montẽ fuman¬
tem. & paulopꝰ. & stabat inquit omĩs ppłs alonge. mo¬
yses autem intrauit in nebulam uͥ erat dđs. & dix̃ dñs
ad moysen. & çt̾a. quid hinc dicam. nͥ qͦd nemo tã ue¬
si sunt dicere. Ergo creatura seruiente creatori facta st̃
illa omĩa: & humanis sensib ꝓ dispensatione congrua
p̾sentata. nisi forte quia diccum ẽ. moyses autẽ intrauit ĩ
uebulam ubi erat ds. hoc arbiteabit᷑ carnalis cogitatio.
a popło qͥdem nebulam uisam. intra nebulã uͦ moysen ocu¬
lis carneis uidisse filium dĩ. quẽ delirantes heretici in sua
substantia uisum uolunt. Sane uiderit eum moyses ołis
carneis. si oculis carneis potest uideri. ñ mͦ sapientia dĩ qͦd¬
ẽ xp̃c. s uł ipsa cuiuslib& hominis & qualiscũq sapientis
Aut quia scriptum ẽ de seniorib isrł. quia uidert̃ locũ
uͥ stecerat d̾s isrł. & quia sub pedib euis camꝗ̃ opus la¬

Expanded text:
bat voces, et lampadas, et voces tubae, et montem fumantem. Et paulo post: Et stabat, inquit, omnis populus a longe; Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, et dixit Dominus ad Moysen , etc. Quid hinc dicam; nisi quod nemo tam vesi sunt dicere. Ergo creatura serviente Creatori facta sunt illa omnia, et humanis sensibus pro dispensatione congrua praesentata: nisi forte, quia dictum est, Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, hoc arbitrabitur carnalis cogitatio, a populo quidem nebulam visam, intra nebulam vero Moysen oculis carneis vidisse Filium Dei, quem delirantes haeretici in sua substantia visum volunt. Sane viderit eum Moyses oculis carneis, si oculis carneis potest videri, non modo Sapientia Dei qed vel ipsa cujuslibet hominis et qualiscumque sapientis: aut quia scriptum est de senioribus Israel, quia viderunt locum ubi steterat Deus Israel, et quia sub pedibus ejus tanquam opus la