comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cul aut se in futurũ ã mortuis resurgere
haũ sicut er alia scͥptura docem infiliis
sieri resurreetionẽ dicebant: quib ñ de e¬
ni qͥ assensũ prestaret ꝑuersũ cont᷑ fidẽ
qũa in pͥmordio fuerat consecutus. fir¬
mũ tamꝰ fund amentũ dei stat labens hoc
iacłm: cognoiit inquit dñs qui sunt
uis. e disceant ab imqͥtate om̃is qͥ noĩat

Expanded text:
credant se in futurum a mortuis resurgere. credant se in futurum a mortuis resurgere. Hi autem, sicut ex alia Scriptura docemur, in filiis fieri resurrectionem dicebant, quibus non deerat qui assensum praestaret perversum contra fidem, quam in primordio fuerat consecutus. « Firmum tamen fundamentum Dei stat, habens hoc signaculum. Cognovit enim Dominus qui sunt ejus, et discedat ab i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alteratio. Pfanas aũ uocũ nouitates de¬
utta. plurimũ eñ ꝓficient admnanitate.
fermo eñĩ eorũ sicut cancer serpit hoc
ulẽ adbuc ꝓsequit᷑ ut contentiones iuten¬
tur alec en̾̃is congruit unius fidei uiros
habere contentionẽ sed intractatu paci¬
ant se inuicẽ consentiant bonis dictis.
Siqͥd aũ mꝓbabile uidet eũ pace aissimi¬
letur. Aduersarii enĩ & dissidentes solent
se inuicẽ ꝓuocare: exquib unus catholic
seꝑ de cõtinentia uerba emittat. nec pati¬
atur sẽ coram ĩpia uerba de ꝓmi. Dant
ñi quibꝰdã occasioñe: ut ĩpeius ꝓficiais
Qouem̃ de sunt qui audientes ꝓfana conei¬
piant cogitatũ malũ idõq obẽ conten¬
unt aueritate dicentes resurrectionẽ
factam e̾e̾ & fidẽ quor da subuert̾unt. Ilẽ
psoꝵ quorũ causa intandas contentio¬
res mnone. pdidit noĩa. qͦs & ꝓfanose un¬
pios designauit errantes a ueritate hoe
enĩ negabant qđ palmnare ẽ. xp̃ianor. uc

Expanded text:
fanas autem vocum novitates devita; plurimum enim proficient ad inanitatem. Sermo enim eorum velut cancer serpit. » Hoc idem adhuc prosequitur, ut contentiones vitentur. Nec enim congruit unius fidei viros habere contentionem, sed in tractatu patiantur se invicem et consentiant bonis dictis. Si quid autem improbabile videtur, cum pace dissimuletur. Adversarii enim et dissidentes solent se invicem provocare, ex quibus unus catholicusemper de conscientia verba emittat, nec patiatur se coram impia verba depromi. Dant enim quibusdam occasionem ut in pejus proficiant. Non enim desunt qui audientes profana, concipiant cogitatum malum, ideoque obest contenrunt a veritate, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt. » Nunc ipsorum, quorum causa vitandas contentiones monet, prodidit nomina, quos et profanos et impios designavit, errantes a veritate. Hoc enim negabant, quod palmare est Christianorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
putat I lichil emͦ tã iniquũ qua dei fidei
cortraire. Sic ⁊ dathan & abiron echore
dietũ ẽ a morse contra dei prceptĩ ot¬
terent. In mnagna aũ domo ñ solũ sum̃
uasa a urea & argentea: sed ꝓ lignea & fic¬
tilia e quedã in honorem. quedã aũ in

Expanded text:
putat. Nihil enim tam iniquum, quam Dei fidei contraire. Sic et Dathan, et Abiron et Chore dictum est a Moyse, cum contra Dei praeceptum ofterent. « In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam in honore
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ceꝑit iudicare. ut puniens infide¬
Ies istũ dignũ ȩterna uita ꝓninae.
F ormã habens sanoꝵ u̾boꝵ que amẽ
audisti infide &e dilectione que ẽ in ap̃o ihũ.
bonũ cõmendatũ custodi ꝑ sp̃m sc̃m qͥ habi¬
tat inmobis Piecepta sua cũ gestis formani
appellat salutaris doctrine. quã istũ sequi
mandat ut custodiat ea: sp̃u sc̃o fauente
Scis hoc quod aduersati sunt oñis ame qͥ
nes. Hi qͦs memorat fallatia plem erant
Simulabant eñi anucitias apłi ut adheren¬
tes ei addiscerent unde il li calũpniam fa¬
cerent aut ꝑ alios ĩmitterent. qͥ postea qũa
uiderunt manifestoͬs se. recessert̃ abeo. Dec¬

Expanded text:
cum coeperit judicare, ut puniens infidecum coeperit judicare, ut puniens infideles, istum dignum aeterna vita pronuntiet? « Formam habens sanorum verborum, quae a me audisti in fide et dilectione, quae est in Christo Jesu, bonum commendatum custodire ptat in nobis. » Praecepta sua cum gestis formam appellat salutaris doctrinae, quam istum sequi mandat, ut custodiat ea Spiritu sancto favente. « Scis hoc, quod aversati sunt omnes a me, qui nes. » Hi quos memorat fallacia pleni erant. Simulabant enim amicitias Apostoli, ut adhaerentes ei addiscerent unde illi calumniam facerent, aut per alios immitterent; qui, posteaquam viderunt manifestos se, recesserunt ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
mort̾e destrurit quȩ erat hominis ini¬
mica ne ab inferis possit resurgere.
Tũ demũ uitã illumimauit ȩternitate:
ut resurgens amortuis ĩa moriñ possĩ
Obscura eñi uita ẽ: quȩ tp̃e definitur
dui soporatur dũ ignorat. dũ male uer¬
satur: & qͦmͦ illuminet᷑ uita ostendit:
qr ꝑ euangłm credentib dat᷑ eternitas
magistro gentiũ predicante. Qũa obĩ
causã & hec patior p̃dicans dei doũ.
diabolũ patitur inimcũ: ut pressuras
ei exsuscitet qr popłm de faucib enis
eruit. Sed ñ confundor. In hoc securꝰ
qr ꝓtribulationib magna ꝓmissa nũ¬
ces em̃ confunditur sed głatur inp̃ssu¬
ris. Scio eui em̃ credidi & certus sũ.
qr podens ẽ depositũ meũ custodart
i illa chie. hoc ẽ qał dieit qͥa spe & fidu¬
cia magnificentiȩ saluacoris secułus
ẽ qr qđ cõmendat illi in tuo.ẽ. Qͥa ab
illi cõmendat nisi salutẽ suã. ut hic pł
lo paciens salutẽ inueniat penes ilb

Expanded text:
mortem destruxit quae erat hominis inimica ne ab inferis posset resurgere, tunc demum vitam illuminavit aeternitate, ut resurgens a mortuis jam mori non possit. Obscura enim vita est quae tempore definitur, dum soporatur, dum ignorat, dum male versatur. Et quomodo illuminetur vita ostendit, quia per Evangelium credentibus datur aeternitas, magistro gentium praedicante. « Quam ob causam et haec patior. » Praedicans Dei donum, diabolum patitur inimicum, ut pressuras ei exsuscitet, quia populum de faucibus ejus eruit. « Sed non confundor. » In hoc securus, quia pro tribulationibus magna promissa merces est, non confunditur, sed gloriatur in pressuris. « Scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illa die. » Hoc est quod dicit quia spe et fiducia magnificentiae Salvatoris securus est, quia quod commendat illi in tuto est. Quid autem illi commendat, nisi salutem suam, ut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes illum,
Abbreviated transcription (Latin):
refrigerait &ĩsuꝑ catenã meã ñ erubut.
Duplici gñe refrigeriũ hoc intelligenaũ ẽ
Q & in necessitate custodie solatio suo re¬
frigerauit eum. & si qua illi opus erant si¬
ue indigentib ministrauit spe enĩ eor
quę ꝓmiissa sunt ñ illũ pudint acceder
& reqͥuitere hominẽ positũ incustodia. Illi
enĩ qͦs supra memorat qr erubescebant de
eruce xp̃i in necessitate xp̃t de seruerunt
apłm. Sed cũ ee̾ui romȩ sollicite me quesi¬
uit & inuenit: det eis dñs inuenure mĩam¬

Expanded text:
refrigeravit, et super catenam meam non erubuit. » Duplici genere refrigerium hoc intelligendum est, quia et in necessitate custodiae solatio suo refrigeravit eum; et si qua illi opus erant, sive indigentibus ministravit. Spe enim eorum quae promissa sunt, non illum puduit accedere et requirere hominem positum in custodia. Illi enim, quos supra memorat, quia erubescebant de cruce Christi, in necessitate deseruerunt Apostolum. « Sed cum fui Romae, sollicite me quaesivit et invenit. Det illi Dominus invenire mi
Abbreviated transcription (Latin):
pora scłaria. Qm̃ dignatiõe sua deus
olim decrerit peccatores saluos façerȩ:¬
prescius enĩ fuit deus qͥd futurũ eẽt
in homine anteqũa faceret eum & si
peccaret qͦmͦ redintegͣretur. P re destinauit
quo tẽpore & ꝑ qͦs & qua ratione saluari

Expanded text:
oniam dignatione sua Deus olim decrevit peccatores salvos facere praescius enim fuit Deus quid futurum esset in homine, antequam faceret eum et peccaret quomodo redintegraretur, praedestinavit, quo tempore, et per quos, et qua ratione salvari
Abbreviated transcription (Latin):
ũ appellasset̃ cesarẽ amilitib custodie¬
latur. Tunc eñi eũ onesyforus caritatis
causa ȩ magisterii magna diligentia re¬
qiusitũ inuenit: cuius uisio tã accepta¬
ut sicut apłm requirens inuenit: ita et
mĩam querens inueniat apud iudicẽ hoc
eñ orat ut prestet ei dñs pater cęli & terrę
inuenire apud grãmi dñm humani gm̃s

Expanded text:
um appellasset Caesarem, a militibus custodiebatur. Tunc enim eum Onesiphorus charitatis causa et magisterii, magna diligentia requisitum invenit. Cujus visitatio tam acceptaut sicut Apostolum requirens invenit, ita et misericordiam quaerens, inveniat apud judicem. Hoc enim orat, ut praestet ei Dominus Pater coeli et terrae, invenire
Abbreviated transcription (Latin):
ieis. Alexander iste & denias supra¬
diccus collige fuerunt. hi priuscũ
apło erant simulantes illi amcici¬
am. Et qr fallaces cẽpore ꝓbantur:
ambo abeo recesserunt. Hic aũ era¬
riꝰ qͥ audatior erat ĩmalis sic abeo re¬
cessit : ut ꝙ contradietor uerborũ eiꝰ
existeret. Qͥ gͦ apło ausus erat contra¬
dicere ñ inmerito eintandũ hunc
admonet dei iudicio istũ dimittens
In pͥma mea defensione nemo mͥ affint
sed om̃s me dereliquerunt ñ illis ĩpu¬
tetur. Sressurã & tribulationes sibi il¬
latas defensionẽ suã ñ cupat. Pasno e¬
nĩ ap̃ianis uita ẽ: & ꝑsecutio defensio.
Pressura enĩ illata ꝓiusticia defendit
illũ indie iudicii reos constituens ꝑ¬
fidos. Inter ipsa gͦ mitia illateps¬
sure derelictũ se conqͥritur. & qr scit
hanc e̾e̾ consuetudinẽ ñ ilis uilt ĩpu

Expanded text:
is meis. » Alexander iste, et Demas supradictus collegae fuerunt. Hi prius cum Apostolo erant simulantes illi amicitiam; et quia fallaces tempore probabantur, ambo ab eo recesserunt. Hic autem aerarius, qui audacior erat in malis, sic ab eo recessit, ut et contradictor verborum ejus existeret. Qui ergo Apostolo ausus erat contradicere, non immerito evitandum hunc admonet, Dei judicio istum dimittens. « In prima mea defensione nemo mihi adfuit; sed omnes me dereliquerunt. Non illis imputetur. » Pressuram, et tribulationes sibi illatas, defensionem suam nuncupat. Passio enim Christianis vita est, et persecutio defensio. Pressura enim illata pro justitia defendet illum in die judicii, reos constituens perfidos. Inter ipsa ergo initia illatae pressurae derelictum se conqueritur; et quia scit hanc esse co
Abbreviated transcription (Latin):
dũ queras: nullis hominũ clignꝰ põt
uideri uicariꝰ eẽ ap̃i. Om̃s enĩ qͦs ele¬
git prius fuerant peccatores. Ant̾u gͦ
ad cõꝑationẽ cet̾or ꝑtinet hi dignim
uenti sunt. Qntũ gͦ adrẽ ipsã om̃s in¬

Expanded text:
idum quaeras, nullus hominum dignus potest idum quaeras, nullus hominum dignus potest videri vicarius esse Christi. Omnes enim, quos elegit, prius fuerant peccatores. Quantum ergo ad comparationem caeterorum pertinet, hi digni inventi sunt; quantum vero ad rem ipsam, omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
xus ẽ. resurrexit tam̃ a mortuis. & mulas
uidentib suseipiente eũ nube incelũ ascñ¬
dit. Nẽ gͦ infirmnitatis causa sed potesta¬
tis. q̃r ubi putatur in becillitas ibi appa¬
ret pocentia. Itaq stultȩ infirmatus dicit᷑:
qͥ uicisse ꝓbat᷑. hoc mͦ nec in apło ẽ. qđł
ad ruborẽ ꝑtineat. qr si pressuris &cedib hu¬
miliatꝰ dr̃. ex illa parte confundit obtrectatores
quendã meritor. ꝓfectũ. Iacirco enĩ as̃
seruos suos ab iniqͥs humiliari ꝑmittit:
ne illis iniuste p̃mia dare uideat᷑. S ed
collabora in euangłio scd̾m untutẽ dei
qui nos saluos fecit. Qm̃ untute dei ui¬
cta ẽ mors ut nos salui ee̾ possimꝰ: iux¬
ta hoe gͦ conuenit uice nos aliqua par¬
te reddere redemptori. E enĩ adom̃ia
eiꝰ beneficia respondere ñ possumꝰ: uł le¬
gation̾e eius fideliter & instanter aga¬
mus. Et uocauit uocatione s sc̃a. Uoca¬
tio sẽa ẽ cũ electi sunt ad gubernan¬
uocatur: qui dux eligitut sc̃itatis. N¬

Expanded text:
rrexit tamen a mortuis, et multis videntibus, suscipiente eum nube, in coelum ascendit. Non est ergo infirmitatis causa, sed potestatis; quia ubi putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Itaque stulte infirmatus dicitur, qui vicisse probatur. Hoc modo nec in Apostolo est quod ad ruborem pertineat; quia si pressuris, et caedibus humiliatus dicitur, ex illa parte confundit obtrectatores quemdam meritorum profectum. Idcirco enim Deus servos suos ab iniquis humiliari permittit, ne illis injuste praemia dare videatur. « Sed collabora in Evangelio secundum virtutem Dei, qui nos salvos fecit. » Quoniam virtute Dei victa est mors, ut nos salvi esse possimus: juxta hoc ergo convenit vicem nos ex aliqua parte reddere Redemptori. Quia enim ad omnia ei beneficia respondere non possumus, vel legationem ejus fideliter et instanter agamus. « Et vocavit vocatione sancta. » Vocatio sancta est cum electi sunt ad gubernanvocatur, qui dux eligitur sanctitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
imago ñ omnino u̾itas ẽ: in hac utta illa ad¬
qͥritur. E ut ad illã festmnaret᷑: ex imagine ꝙͣ
p̃cellat ueritas addiscit᷑:. Que
neq sipbia neq spe diutiarũ accin¬
gitur: sed humilitate ꝓ spe dei qͥ bane ꝓ̃¬
misit. Inipso em̃ sꝑandũ ẽ. qr ipse prestat
quȩ usib sunt necessaria. Nin ipsis opiis
se i auctore earũ. Que eñĩ spes uidet
in re caduca atq incerta: qͥppe cũ aliqͣn¬
ti exbis discedant: Qͥar̃ in his manere
uidet᷑. nullũ lucrũ exbis capiunt infu¬
turũ sed dãpnũi nisi eũ inddigentib parei¬
ant᷑. Neq enim eterne sunt: ut fucure ui¬
te p̃ponant᷑. Sic suꝑbos facrunt: quasi ini

Expanded text:
 omnino inanitas est, in hac vita illa acquiritur: et ut ad illam festinaretur, ex imagine quam praecellat veritas, addiscitur, quae neque superbia, neque spe divitiarum attingitur; sed humilitate, et spe Dei, qui hanc promisit. In ipso enim sperandum est, quia ipse praestat quae usibus sunt necessaria, non in ipsis copiis, sed in auctore earum. Quae enim spes videtur in re caduca atque incerta? quippe cum aliquanti ex his discedant: qui autem in his manere videntur, nullum lucrum ex his capiunt in futurum, sed damnum; nisi cum indigentibus partiantur: neque enim aeternae sunt, ut futurae vitae praeponan
Abbreviated transcription (Latin):
glantia atq ꝓuidentia p̃cepta dat re¬
ctori eccłiȩ. Inhinꝰ enĩ ꝑsona totiꝰ popłi salꝰ
consistit. Non sollicitus de cura timo¬
thei tantũ eireũspectus ẽ. sed prõptꝰ succes¬
sores enis ut exemplo timothei ȩccłiȩ ordi¬
nationẽ custodirent ipsis qͦq futuris for¬
mã tradentes a semet ipsis incipent: de¬
niq ut serues inqͥt mandatũ ĩ macłatũ
mandare testetur. Ut eriorẽ incuciat:
passionẽ. xp̃i memorat. Cuius passionis
reus necesse ẽ. fiat qui hos sperit ꝓpter
qł passus ẽ. xp̃e. Nec diẽ iudicii cacunit
qł predestinato c̾epore futurũ ẽ. dĩ mui
tu qũe solũ beatũ x pocentẽ e reg̾e regũ
&e dñm ꝓninitiat. Solus ẽ enim ipse qͥ
ꝓpriã & a nullo habet acceptã beatitu¬
dmẽ atq potentiã dñatũ & regnum
nec ñ & ĩmortalitatẽ hec or̃ia habet
pater: simili t̃ & filiꝰ a patre: lumen aũ
in accessibile soliꝰ patris ẽ.: qr nulli um¬
quã apparuit. Demiq subiecit qu̾e ui¬

Expanded text:
gilantia atque providentia praecepta dat rectori Ecclesiae; in hujus enim persona totius populi salus consistit. Non sollicitus de cura Timothei, tam circumspectus est, sed propter successores ejus, ut exemplo Timothei Ecclesiae ordinationem custodirent; ipsi quoque futuris formam tradentes a semetipsis inciperent. Denique ut serves, inquit, mandatum immaculatum mandare testetur. Ut terrorem incutiat, passionem Christi memorat. Cujus passionis reus necesse est fiat, qui hoc spernit, propter quod passus est Christus. Nec diem judicii tacuit, quod praedestinato temporetu, quem solum beatum et potentem et Regem regum et Dominum pronuntiat: solus est enim ipse qui propriam et a nullo habet acceptam beatitudinem atque potentiam, dominatum et regnum, nec non immortalitatem. Haec 304 omnia habet Pater, similiter et Filius a Patre: lumen autem inaccessibile solius Patris est; quia nulli umquam apparuit. Denique subjecit: Quem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ñ habeant ꝓbandi. Hoc ẽ semꝑ dnsc̃e
& ueritatis scientiam ñ habere. Quea¬
modũ autẽ iamnes & manbres restitert
moysi: ita & hii resistunt ueritati ho¬
mmes corrupti mente repbi cirea fidem:
sedñ ꝓficiunt amplius Ignorantia enmĩ
eorũ euidens erit om̃ib sicut & illoꝵ fuit.
E. remplũ hoc de apochriphis ẽ. Iammes emĩ
et manbres fr̃s erant magi uł ueneficia
qͥ ꝓmoysen agebant᷑ emulatione cõmen¬
tida resistere se pucabant. Sed cũ morsi
uirtus in oꝑib cresceret. humiles facti
confessi sunt cũ dolore uulnerũ dm̃ in
mossi oꝑatũ. Unde similiter & hos ñ am¬
plius ꝓficere inimpietate ad sertionis sue
dicit. qr imꝑitia eoꝵ palã fiet & sedie¬
tio. olicet inuidi confitebunt᷑ tam̃ suam

Expanded text:
cium non habeant probandi: hoc est semper discere, cium non habeant probandi: hoc est semper discere, et veritatis scientiam non habere. Quemadmodum autem Jannes et Mambres restiterunt Moysi; ita et hi resistunt veritati, homines corrupti mente, reprobi circa fidem. Sed non proficient amplius; ignorantia enim eorum evidens erit omnibus, sicut et illorum fuit. Exemplum hoc de apocryphis est ; Jannes enim et Mambres fratres erant magi vel venefici A Dei, quae per Moysen agebantur, aemulatione commentitia resistere se putabant. Sed cum Moysis virtus in operibus cresceret, humiles facti, confessi sunt cum dolore vulnerum Deum in Moyse operatum. Unde similiter et hos non amplius proficere in impietate assertionis suae dicit; quia imperitia eorum palam fiet et seductio: et licet inviti, confitebuntur tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
horeritis peccatis. que diicunt᷑ auariis de¬
fidderiis semꝑ discentes & m̃iqua ad scien¬
tiam ueritatis ꝑuenientes. Qũains om̃ib
hereticis hoc conuieniat ut subintrantes
domos mulieres subdolis & uersucis uerbis
capiant ut ꝑ cas uiros decipiant more
patris siti diaboli qͥ ꝑ euã adã circũtienit
Maucheis cam̃ precetis congrint. Nulli em̃
ã in portum cã fallaces cã captiosi sunt.
qua ipsiquos constat aliud colere x aluid
ꝓsteri. aliud intus gerere ꝙ foris aliud uẽdicare
nter se innsti deprehendant. Mundũ
spuendũ adserunt: & semꝑ aceurati pce¬
dut ieiuniis insistere se iactanter plicai
lolorũ cẽpore ñ fu̾isse. sicut nec arrianoᷤ
ppe cũ deocletianꝰ ĩpator consiitutione
ua designet dicens sordidã hanc & in¬
piã heresim quȩ nuꝑ inqͥt egressa ẽ. de
psida. In iiuemunt mulieres p̃uanitate
noua aliqͥd desiderantes audire &e perea
que placita sunt suadent illis feda ꝙ in¬
licita. Cupidi enĩ sunt dicendi: cũ iuar¬

Expanded text:
 variis desideriis, semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes. » Quamvis omnibus haereticis hoc conveniat, ut subintrantes domos, mulieres subdolis, et versutis verbis capiant, ut per eas viros decipiant, more patris sui diaboli, qui per Evam Adam circumvenit: Manichaeis tamen prae caeteris congruit. Nulli enim tam importuni, tam fallaces, tam captiosi sunt, quam ipsi, quos constat aliud colere, et aliud profiteri, aliud intus gerere, et foris aliud vindicare. inter se injusti deprehendantur; mundum spernendum asserunt, et semper accurati procedunt; jejuniis insistere se jactanter praedictolorum tempore non fuisse, sicut nec Arianos: quippe cum Diocletianus imperator constitutione sua designet, dicens: Sordidam hanc, et imam haeresim, quae nuper, inquit, egressa est de Perside . Hi inveniunt mulieres prae vanitate novum aliquid desiderantes audire, et per ea quae placita sunt, suadent illis foeda et illicita; cupidae enim sunt discendi, cum judi
Abbreviated transcription (Latin):
tuq auiditate cupiditatis incenditur:
sed qr ab hoĩe ddei timotheo innqͥtas hec
aliena erat. bonũ certam̃ fidei aggredi
iubetur. fidei enĩ uictoria ẽ cũ om̃ia in¬
ela & crumina subiugant᷑ ut adęternȩ ui¬
tȩ premia ueniatur: cuniꝰ confessio inter
te moni mentis ȩccłiasticis. contine cur.
Precipio tͥ in comspectu dei ut qͥ unuificat

Expanded text:
tuque aviditate cupiditatis incenditur? tuque aviditate cupiditatis incenditur? Sed quia ab homine Dei Timotheo iniquitas haec aliena erat, bonum certamen fidei aggredi jubetur. Fidei enim victoria est, cum omnia vitia et crimina subjugantur; ut ad aeternae vitae praemia veniatur: cujus confessio inter te monimentis ecclesiasticis continetur. Praecipio tibi in conspectu Dei, qui vivificat
Abbreviated transcription (Latin):
admitte. Idõ radix om̃iũ maloꝵ ẽ.: qr ut desi¬
deria ex pleat qtł ĩpossibile eͥet maleficia
⁊ homicidia ⁊ obscenitatẽ & qͥcqͥt sceleris ẽ
ppetrat: nec ad p̃sens secura qr semꝑ cupi¬
dax & infuturo dãpnata. Tuaũo homo
p̃miis remuneret᷑ diuinis. Nem̃ in merito
coronandus ẽ. qͥ lanc sꝑnit. que multis su¬
adet. Sequere aũ iusticiã piecatẽ fidem
caritatẽ. pacientiam tnqͥllitatẽ animicer¬
a bonũ certam̃ fidei. apprehende uuã eter¬
nam ad qũa uocatus es & confessus es bo¬
nã confessionẽ corã multis testib. Qm̃
auaritia res iniqua ẽ. hoĩem dei ut ab
hac dissentiat. iusticiã sequi iubet. atq
pietatẽ: & alia que memorat. Nõ enĩ po¬
dit hanc euitare: nͥ hisadheserit q̃ auaricie adui̾sa
sit ꝗͥ opib negat qd̃ uerbis fateri uide¬
tur. Unde aũ amator fr̃nitatis. ciius
manus sunt aride : Qmͦ uͦ paciens qͥ
semꝑ ad aliena se cendit: Aut quaten
quietẽ animi possit habere qͥ die noe¬

Expanded text:
desideria sua expleat, quod impossibile est, et maleficia, et homicidia, et obscenitatem, et quidquid sceleris est perpetrat, nec ad praesens secura, quia semper cupida et in futuro damnata. Tu autem, homo praemiis remuneretur divinis. Non enim immerito coronandus est qui hanc spernit quae multis suadet. Sequere autem justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam, tranquillitatem animi. Certa bonum certamen fidei, aprehende vitam aeternam, ad quam et vocatus es, et confessus es bonam confessionem coram multis testibus. Quoniam avaritia res iniqua est, hominem Dei, ut ab hac dissentiat, justitiam sequi jubet atque pietatem, et alia quae memorat; non enim poterit hanc evitare, nisi his adhaeserit, quae avaritiae adversa sit, qui operibus negat, quod verbis fateri videtur? Unde autem amator fraternitatis, cujus manus sunt aridae? Quomodo vero patiens, qui semper ad aliena se tendit? Aut quatenus quietem animi possit habere, qui die noc
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs narrare consueti sunt udei de
gñationõ sudrũ origine de abralia
ysaac & ceteris patriarchis. & de circũ¬
cisione. & his quȩ postea tradita sunt
a moyse: ne circũ uenirentur ad hȩc
colenda quȩ carnaliter data fuerant.
Qͥdem̃ opus est. gn̾̃ationũ quas con¬
stat c̾e̾ infinitas ꝑtͣducẽ fac̾e mentio¬
nẽ ÷ & qͥd & quatenus factũ ẽ. sub uno¬
lutẽ. finis aũ precepti ẽ. caritas de
corde puro & conscientia bona. et

Expanded text:
quas narrare consueti sunt Judaei de quas narrare consueti sunt Judaei de generatione suarum originum de Abraham, et Isaac, et caeteris patriarchis, et de circumcisione, et his, quae postea tradita sunt a Moyse, ne circumvenirentur ad haec colenda, quae carnaliter data fuerant. Quid enim opus est, generationum, quas constat esse infinitas per traducem, facere mentionem; et quid, et quatenus factum est sub unolutem. Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. Patris & filii imꝑio apłm se faccũ
ostendit: ut in deo patre salutẽ & xp̃o
filio eiꝰ sp̃e predicaret. Ut qr nemo ne¬
gat salutẽ ee̾ indeo: nec qͥsqͣm dubita¬
ret sp̃e ee̾ in xp̃o iħu qũe amortuis ex¬
citatũ. exemplũ huiꝰ spei dedisse cogno ᷤᷤ¬
ceret. Hoc mͦ scͥbit cunotheo ut secu¬
rus e̾e̾t de sua ordinatione : qr ĩꝑio pa¬
tris & filii electus ẽ. addocendũr: quẽ
uerũ filium appellat: sed infide.
nescit morbos & pestilentiã & quȩ ig¬
norat fam̃ & situm: didic̃ aũ in regno
dei nulliꝰ egere. quia futura ẽ dono
dei immortalitas głosa in regno dei .&.
manere ȩphesi cũ irẽ in macedoniam
ut denũties quibdã ne aliter doceant
ne ne intendant fabulis & genealogi¬
is infinitis quȩ questiones prestant
magis qũa ȩdificationẽ dei que. ẽ
infide. filius apatre rogari ñ debu¬
it: sed ꝓpter caritatis affectũ & ut illi
formã humilitatis ostenderet obse
tur docere. ne oblectarent᷑ fabulis

Expanded text:
ro. Patris, et Filii imperio Apostolum se factum ostendit, ut in Deo Patre salutem, et Christo Filio ejus spem praedicaret, ut quia nemo negat salutem esse in Deo, nec quisquam dubitaret spem esse in Christo Jesu, quem a mortuis excitatum, exemplum hujus spei dedisse cognosceret. Hoc modo scribit Timotheo, ut securus esset de sua ordinatione, quia imperio Patris, et Filii electus est ad docendum. Quem verum Filium appellat, sed in fide, nescit morbos, et pestilentiam, et quae ignorat famem et sitim. Dicit autem in regno Dei nullius egere, quia futura est dono Dei immortalitas gloriosa in regno Dei et Cmanere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denunties quibusdam ne aliter doceant, neve intendant fabulis, et genealogiis infinitis, quae quaestiones praestant, magis quam aedificationem Dei, quae est in fide. Filius a Patre rogari non debuit, sed propter charitatis affectum, et ut illi formam humilitatis ostenderet, obsectur, docere, ne oblectarentur fabulis,
Abbreviated transcription (Latin):
tis in quo & senslis utilis & grauitas imi¬
tanda ꝑspicit᷑: Hoc aũ scito qr inno¬
uissimis dieb instabunt tempora ꝑielo¬
sa & erunt homines sui tantũ amato¬
res.auari. insolentes suꝑbi blasphens
parentib ñ obsequentes. ingrati. impi
ne fide sine dilestione. erminatee
contmentes. ĩntes bonorũ inimici. ꝓcditores.

Expanded text:
tis, in quo et sensus utilis, et gravitas imitis, in quo et sensus utilis, et gravitas imitanda perspicitur? « Hoc autem scito, quia in novissimis diebus instabunt tempora periculosa: erunt homines sui tantum amatores, avari, insolentes, superbi, blasphemi, parentibus non obsequentes, ingrati, impii, sine fide, sine dilectione, criminatores, incontinentes, immites, bonorum inimici, proditores,
Abbreviated transcription (Latin):
partĩ hereticoꝵ sunt. alioꝵ ex parte infi¬
delium quȩ modestos homines eo gunt
adlitem. Inmutant᷑ eni niniia contra¬
dictionis impietate eorũ: & irati dicunt
aliqͥd contra propositũ suũ. Nã solent qͥ¬
dã hereticoꝵ patientiã fingere qͣnius aca¬
cholico ñ possint audire aliqͥd asꝑũ. ut
conmendent praua sua colloqͥa. Ideo dis¬
simulandũ ab his ẽ. Seruũ aũ dñi ño
portet litigare sed mrtẽ ẽe̾ adom̃s do¬
cibilem pacientẽ modestũ corrigenteni
eos qͥ diuersa sentiunt. neqͣndo det illis
deus penitentiã ad agnitionẽ ueritatis
ꝙ resipiscant a diaboli laqueis capti ab
eo ad ipsius noluntatẽ. Hȩc nulla indiges
interpretatione. Sunt enĩ manifesta: ql¬
cũ tam̃ prosit modestia declarauit. Si eñ
hoc in quibꝰciã hereticis placitũ ẽ. quia
humles uideant᷑. qͣntoinagis laudabile
fructuosũserit in catholico si fuerit mi¬

Expanded text:
partim haereticorum sunt, aliorum ex parte infipartim haereticorum sunt, aliorum ex parte infidelium, quae modestos homines cogunt ad litem. Immutantur enim nimia contradictione impietatis eorum, et irati dicunt aliquid contra propositum suum. Nam solent quidam haereticorum patientiam fingere quamvis a catholico non possint audire aliquid asperum, ut commendent prava sua colloquia; ideo dissimulandum ab his est. « Servum autem Domini non oportet litigare, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientemrsa sentiunt, ne quando det illis Deus poenitentiam ad agnitionem veritatis, et resipiscant a diaboli laqueis capti ab eo ad ipsius voluntatem. » Haec nulla indigent interpretatione: sunt enim manifesta, quantum tamen prosit modestia, declaravit. Si enim hoc in quibusdam haereticis placitum est, quia humiles videntur, quanto magis laudabile, et fructuosum erit in catholico, si fuerit mi
Abbreviated transcription (Latin):
de sua conuincit᷑ que adserit aĩas qͦs¬
dã natura ẽẽ malas que adbonũ co¬
gi ñ possint: cũ hic dicat posse malos
ĩmutari in bonũ & sordidos purifica¬
ri. Potuerant enĩ hẏmineꝰ & philstus
mundare sensũ suũ siuoluissent: ut
fierent uas sc̃ificatũ prepatũ in hono¬
rẽ. Luuenilia aũ desideria fuge. Iu¬
uenilia desideria aduersa sunt. Suss
enimuoluptates mundane que om̃i¬
bus illecebris mancipate sunt: ac ꝑ hoca
dei seruo fugiende sunt. S ectare uero
iustitiã fidẽ. caritat̾e. pacẽ cũ his qͥ in uocãt
dñm d̾ puro corde. Hec seccanda inbet
quȩ ruuenili etate deuia uidentur &
asꝑa. Q eñĩ iustitiam eligit nichil faẽ
contrarium et qui fidẽ diligit seruat
mandata. Qͥaũ caritatẽ sequit᷑. oñub
humilis ẽ. Pacis uͦ custos nullũ lacessit
ad iurgium. S tultas aũ & in eruditas
questiones deuita: sciens qr gn̾ant li¬
tes. Insensate questiones partĩ in fideliũ:

Expanded text:
de sua convincitur, quae asserit animas quasde sua convincitur, quae asserit animas quasdam natura esse malas, quae ad bonum cogi non possint; cum hic dicat posse malos immutari in bonum, et sordidos purificari. Potuerant enim Hymenaeus et Philetus mundare sensum suum, si voluissent; ut fierent vas sanctificatum, praeparatum in honorem. Juvenilia autem desideria fuge. Juvenilia desideria adversa sunt; sunt enim voluptates mundanae, quae omnibus illecebris mancipatae sunt; ac per hoc a Dei servo fugiendae sunt. Sectare vero justitiam, fidem, charitatem, pacem, cum iis qui invocant Dominum de puro corde. Haec sectanda jubet, quae juvenili aetati devia videntur et aspera. Qui enim justitiam eligit, ei nihil facit contrarium; et qui fidem diligit, servat mandata: qui autem charitatem sequitur, omnibus humilis est; pacis vero custos nullum lacessit ad jurgium. Stultas autem quaestiones devita, sciens quia generant lites. » Insensatae quaestiones partim infidelium,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ã dicat᷑. habet tam̃ & uitiosos & praua
sentientes sicut suꝑius memoraui qͦs con¬
tumelia dignos ostendit Non tam̃ per¬
turos sed purgandos ꝓignẽ: qr domin
eraliqua parte necessarii sunt. Poua
telligendũ ẽc̃decreuit. qͥsi ȩccłia pe¬
nes ipsũ sit xcunctos habeat purifi¬
catosꝓter illas causas qͥb nos inno¬
centes accusat. Seꝗd qͥd opus erat hoc
loco de mundo aliqͥd dicere aut ut qͥd
affirmaret mundũ domũ magnã fig
in una domo om̃s subuno sunt nomi¬
ne: uno enĩ dñi sui nomine censent᷑
om̃s. Mundus aũ diuerse ꝑfessionis
continet homines: ita ut dĩspares ꝓfi¬
teantur se habere deos & dños. Nlon
ergo doniũ magnã nunidũ dixit. sed
eccłiam: in quo om̃s sed unius dñi
sunt nomine. S iqͥs ergo purgauerit.¬
semet ipsum ab istis erit uas in hono¬
rẽ scẽificatũ utile dño ad om̃e opus
bom̃ preparatũ. Nẽ alla hereseͥs frau¬

Expanded text:
sancta dicatur, habet tamen et vitiosos et prava sancta dicatur, habet tamen et vitiosos et prava sentientes, sicut superius memoravitumelia dignos ostendit, non tamen perituros, sed purgandos per ignem, quia domui ex aliqua parte necessaria sunt. Novattelligendum decrevit, quasi Ecclesia penes ipsum sit, et cunctos habeat purificatos propter illas causas, quibus nos innocentes accusat. Sed quid opus erat hoc loco de mundo aliquid dicere, aut ut quid affirmaret mundum domum magnam sign judicare? » Nam in una domo omnes sub uno sunt nomine. Uno enim domini sui nomine censentur omnes. Mundus autem diversae professionis continet homines, ita ut dispares profiteantur se habere deos et dominos. Non ergo domum magnam mundum dixit, sed Ecclesiam, in qua omnes sub unius Domini sunt nomine. « seipsum ab istis, erit vas in honorem sanctificatum, utile Domino, ad omne opus bonum praeparatum. Nunc alia haeresis frau
Abbreviated transcription (Latin):
bonos contũ qͦs mnargentũ designat. A¬
los uͦñbonos qͦs uasa lignea & ficcilia ap¬
pellat qd milli ambiguũ puto. llã incho¬
runior hoc ȩccłia ꝓbat frequens sermno
obiurgantis apłi. Hc̃ aũ in eccłia nr̃a
palã ẽ. & ĩ tẽplo ierosolimis in quo typꝰ
erat eccłie manifestis lectionib a ꝓbat᷑. srãt
mũ ibi saducei ex quoꝵ radioe erant hy¬
mineus & philitus de quoꝵ praua senten¬
tia cũ apłs eẽt locutus: statim hoe subie¬
cit ut ñ ee̾t mirabile in eccłia ude hoĩes
dssentientes. Nã & nichorintioꝵ gcclia
dequa dixi qͥdã erant qͥ dissentientes
resurrectionẽ negabant. Insanus cam̃
nouatianꝰ ut errori suo blandiat᷑. aliter
hoc intelligendũ tradit ut domꝰ magna
totus mundus significari credatur. qͥ
habet hominũ diu̾fitatẽ. cũ ꝯstet apłm erẽ¬
plo uisum doniꝰ dnutis ẽ opulent. Quȩ
quamus copiosa sit habeat tam̃ uasa
lignea & fictilia. Hoc mͦ & eccłia qũaqũa

Expanded text:
bonos tantum, quos in argento designat; alios vero non bonos, quos vasa lignea et fictilia appellat; quod nulli ambiguum puto. Nam in Corinthiorum hoc Ecclesia probat frequens sermo objurgantis Apostoli. Nunc autem in Ecclesia nostra palam est; et in templo Jerosolymis, in quo typus erat Ecclesiae, manifestis lectionibus approbatur. Erant enim ibi Sadducaei, ex quorum radice erat Hymenaeus et Philaetus, de quorum prava sententia cum Apostolus esset locutus, statim hoc subjecit, ut non esset mirabile in Ecclesia videri homines dissentientes; nam et in Corinthiorum Ecclesia, de qua dixi, quidam erant qui dissentientes resurrectionem negabant. Insanus tamen Novatus, ut errori suo blandiatur, aliter hoc intelligendum tradit, ut domus magna totus mundus significari credatur, quia habet hominum diversitatem; cum constet Apostolum exemplo usum domus divitis et opulenti, quae quamvis copiosa sit, habet tamen vasa lignea et fictilia. Hoc modo et Ecclesia, quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõpetens locꝰ intelligatin: Nutiq ĩ¬
portimo aut sordido loco: qͥppe cũ ꝓ¬
hibeat dñs uulgo orare: sed hoc monet
ne in sola ȩcłia pucarẽt orandũ. Si¬
milit̾ ⁊ mulieres in habitu ornato cũ
uerecũdia & pudicicia ornantes semet¬
ipsas: ñ toͬtis crinib aut auro aut mar¬
garitis aut ueste p̾ciosa⁊ sed qđ decae
mulieres ꝓfitentes pietatẽ ꝑ oꝑa bo¬
ua. Humili habitu mulieres orare de¬
bere ñ in iactantia. Qͥ enĩ uult audi¬
ri inclinare se debet amota a se p̃opa:
supbꝰ nec ĩpetrat nec recta de se facit
credi. Qͥs enĩ prudentiũ iactant orna¬
tã mulierẽ non horreat: antomag̃
auctor ds̃ qui corpus ase liberũ fa¬
ctũ obligatũ metallis uidet. ħumilis
habitus bone ꝓfessioni congruit:
ut possit ñ aliud estimari qũa cer¬
nit᷑. Que aũ in domo dei cũ põpa
se mauult uideri: ñ utiq ꝓpt̾ dm̃
sed ꝓpt̃ hoĩes consequitur qđ uult.

Expanded text:
ut competens locus intelligatur, non utique imut competens locus intelligatur, non utique importuno aut sordido loco; quippe cum prohibeat Dominus vulgo orare: sed hoc monet, ne in sola Ecclesia putarent orandum Similiter et mulieres in habitu ordinato, cum verecundia et pudicitia, ornantes semetipsas non tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa: sed, quod decet mulieres profitentes pietatem, per opera bona. Humili habitu mulieres orare debere monet, non in jactantia; qui enim vult audiri, inclinare se debet, amota a se pompa; superbus nec impetrat, nec recta de se facit credi. Quis enim prudentium jactanter ornatam mulierem non horeat? quanto magis auctor Deus, qui corpus a se liberum factum, obligatum metallis videt! Nam humilis habitus bonae professioni congruit, ut possit non aliud aestimari, quam cernitur: quae autem in domo Dei cum pompa se mavult videri, non utique propter Deum, sed propter homines consequitur quod vult,
Abbreviated transcription (Latin):
Heritatẽ dico ñ mentior magister gen¬
cillatus deo obnoxiꝰ erat morti infer¬
ne. ne ad eũ cuii recũciliatꝰ erat possit
ascendere : saluator ut arbitriũ suũ
adeffectũ ꝑduceret mori se passus ẽ.
contra uis: ut descendes ad inferos
mortẽ de impietate qũa meo gesse¬
rat dãpnaret: auferens ei qͦs tenebat:
ut decȩt̾o quisq signũ eiꝰ hr̃et abea
teneri ñ posset. Cuius rei destimoniũ
tp̃re quo resurrexit ostendit. Oestru¬
ctio eñi mortis resurrectio mortuoꝵ. ẽ.
qua sp̃e missus ẽ hic apłs gentib
predica re: ut ab eo discerent qͦspes
ẽẽt in xp̃o. Hinc enĩ dictus est ma¬
gister⁊ ut fidẽ doceret & ueritatem.
Uolo itaq orare uiros in om̃i loco. le¬
uantes scãs manus sine ira ꝙ discep
tatione: pacificũ aniũ inoratione
ẽẽ debere ut in adeffectũ deducat᷑ ora¬
tio. Sc̃ȩ enĩmanꝰ suns: qͣndo cor mundũ
ẽ. Sic tñ in om̃i loco orandũ precipit.

Expanded text:
veritatem dico, non mentior, magister genveritatem dico, non mentior, magister genciliatus Deo, jam obnoxius erat morti infernae; ut ad Deum cui reconciliatus erat, posset ascendere, Salvator ut arbitrium suum ad effectum perduceret, mori se passus est contra jus; ut descendens ad inferos, mortem de impietate quam in eo gesserat, damnaret, auferens eis quos tenebat; ut de caetero quisquis signum ejus haberet, ab ea teneri non posset. Cujus rei testimonium tempore quo resurrexit, ostendit; destructio enim mortis resurrectio mortuorum est. Quam spem missus est hic Apostolus gentium praedicare, ut ab eo discerent quae spes esset in Christo; hinc enim dictus est magister, ut fidem doceret et veritatem. Volo itaque orare viros in omni loco, levantes sanctas manus sine ira et disce. Pacificum animum monet in oratione esse debere; ut ad effectum deducatur oratio; sanctae enim manus sunt, quando cor mundum est. Sic tamen in omni loco orandum praecipit,
Abbreviated transcription (Latin):
diatorẽ dĩ & hominũ xp̃m iħm. Missus
eñ a patre factus arbit᷑ reconciliauit
dm̃ & homines reformandos eos ad ag̃¬
nitionẽ eius. Q enĩ unus ẽ pater ⁊ fils
ñ ꝑsona sed indifferentia nat᷑e ut ar¬
biter eẽt dei & hominũ. filiꝰ dei assũp¬
ta carne homo natus ẽ. & homo ut me¬
Idẽ. ñ sine diuinitate qr indeo hõerat
& ds̃ in hoĩe: ut exutroq ee̾t mediatoꝵ
& utrũq reconciliaret in se pͥmũ hoc
fecit. Non enĩ pot̾at unitatẽ dei custo¬
diens mediator dei & hominũ uocari
quasi aliꝰ e̾et deus: qͥ dissidentẽ hoĩem
adeo gra reuocaret. Sed homo qͥ legẽ
datã ñ pret̾iret factus ẽ arbit̃ ieũ
qͥ peccauit & inter illũ qͥ peccare
ignorabat: ut hic ignoᷤ ceret. & homo
de cȩt̾o in dei fide maneret. Qui
dedit semet ipsũ redẽptionẽ ꝓ om̃ib
cuius destimoniũ tẽꝑib suis datum :
in quo positus sũ ego predicator e apłs.

Expanded text:
diatorem Dei, et hominum Christum Jesum. Missus diatorem Dei, et hominum Christum Jesum. Missus enim a Patre, factus arbiter, reconciliavit Deum et homines, reformando eos ad agnitionem ejus. Quia enim unus est Pater et Filius, non persona, sed indifferenti natura, ut arbiter esset. Dei et hominum, Filius Dei, assumpta carne, homo natus est, ut Menon sine divinitate; quia in Deo homo erat, et Deus in homine: et ut ex utroque esset mediator, et ut utrumque reconciliaret, in se primum hoc fecit. Non enim poterat unitatem Dei custodiens, mediator Dei et hominum vocari, quasi alius esset Deus, qui dissidentem hominem a Deo in gratiam revocaret: sed homo qui legem datam non praeteriret, factus est arbiter inter eum qui peccavit, et inter illum qui peccare ignorabat; ut hic ignosceret, et homo de caetero in Dei fide maneret. Qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, cujus testimonium temporibus suis datum est, in quo positus sum ego praedicator et apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
salude. Nũqͥd ñ medicus idcireo ꝓponit
inpublico ut om̃s se ostendat uelle sal¬
uare.si tam̃ abegris requiratur lon est
eñi uera salus sinolentȩ tribuat᷑: nec
gaudere potest inꝑ cepta salute qui
mu.itꝰ sitam̃ ꝑotest fieri accipit me¬
dicinã: ut ñ dic̃a qr medicine effectum
hr̃e ñ potest nisi ad illã eger animũ
cõmodarit. qr hȩc medicina ẽ corꝑalis
sed spiritalis quȩ neq dubiis ꝓficit neq
inuidis fides ẽ enĩ quȩ dat salutẽ. Qũa
nisi mens tota. susceꝑit uoluntatẽ. ⁊ lon
solũ nichil ꝓderit: sed & oberit. fidei et¬
enĩ gra hanc habet potestatẽ. ut deuotis
sibi diuinã infundat medelã. Indeuotis
uͦ conferat morbũ ꝑquẽ totus homo in¬
t̾eat. Unus enĩ ds̃ unus & mediator dĩ
significat ẽe̾ uoluntat̾e in saluandis ho¬
minibꝰ unde dm̃ patr̃e qr ab ipso ẽ oĩs
auctoritas unũ ee̾ fatent᷑ & unũ me¬

Expanded text:
salute. Nunquid non medicus idcirco proponit salute. Nunquid non medicus idcirco proponit in publico, ut omnes se ostendat velle salvare, si tamen ab aegris requiratur? Non est enim vera salus, si nolenti tribuatur, nec gaudere potest in percepta salute, qui invitus, si tamen potest fieri, accipit medicinam, ut non dicam quia medicinae effectum habere non potest, nisi ad illam aeger animum commodaverit. Quia haec medicina non est corporalis, sed spiritalis, quae neque dubiis proficit, neque invidis. Fides enim est, quae dat salutem, quam nisi mens tota susceperit voluntate, non solum nihil proderit, sed et oberit. Fidei etenim gratia hanc habet potestatem, ut devotis sibi divinam infundat medelam, indevotis vero conferat morbum, per quem totus homo intereat. Unus enim Deus, unus mediator Dei significat esse voluntatem in salvandis hominibus: unde Deum Patrem, quia ab ipso est omnis auctoritas, unum esse fatetur, et unum me
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩ militẽ erercitatũ uult ẽẽ idei oꝑib¬
uł officio deputato. ut possit ad głe me¬
ritũ ꝑuenire tota mente uigilantẽ di¬
uinis obsequiis. presentia sꝑnentẽ. cęlestia
diligentẽ. Adhoc eñi se ꝓbauit: ut hic¬

Expanded text:
Dei militem tam exercitatum vult esse in Dei oDei militem tam exercitatum vult esse in Dei ovel officio deputato, ut possit ad gloriae meritum pervenire, tota mente viligantem divinis obsequiis, praesentia spernentem, coelestia diligentem. Ad hoc enim se probavit
Abbreviated transcription (Latin):
audisti anie ꝑmultos cestes hec cõmen¬
da fidelib hominib qui idonei etunt
& alios docere. Constantẽ hunc & robuscũ
eẽ precipit in docendo grãm ddei que ẽ¬
misteriis que sunt de xp̃o: archana fideli¬
b ac dignis tradi uult qͥ alios possint
docere non passim uulgarib ac negle¬
gentib magna enĩ cura: eligendus ẽ.
doctor. Labora ut bonus miles xp̃i iħi.
emo enĩ militans deo obligat se nego¬
ciis scłarib ut placeat ei cuise ꝓbauit.
Manfestũ ẽ qł dicit qr nemo potest quo¬
b dñis seruire. Ilegocia enĩ scłaria aua¬
riciȩ seruiant necesse ẽ: Et nisi fuerĩt
mentiti transegisse ñ possunt: ẽ gͦ i̾ed
leue peccatum. Eccħiasticus aũ idenco
deo se ꝓbat ut hinc deuotꝰ officiũ ĩpleat
qđ spospandit in dei reb sollicitꝰ a scłari
negotio alienus. Non eni conuenit unũ
duplic̃e ꝓfessionẽ habere. Et si cercetqͥs
ñ corona̾tus erit nisi legittime cercau̾it.

Expanded text:
audivisti a me per multos testes: haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere. Constantem hunc et robustum esse praecipit in docendo gratiam Dei, quaemysteriis quae sunt de Christo, arcana fidelibus ac dignis tradi vult qui alios possint docere, non passim vulgaribus ac negligentibus. Magna enim cura eligendus est doctor. « Labora ut bonus miles Christi. Nemo enim militans Deo obligat se negotiis saecularibus. ut placeat ei cui se probavit. » Manifestum est quod dicit, quia nemo potest duominis servire ; negotia enim saecularia avaritiae serviant necesse est: et nisi mentiti fuerint, transegisse non possunt. Est ergo, sed leve peccatum. Ecclesiasticus autem idcirco Deo se probat, ut huic devotus, officium impleat quod spopondit, in Deirebus sollicitus, a saeculari negotio alienus; non enim convenit unum duplicem professionem habere. Etsi certet quis, non coronatur, nisi legitime certaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis collatum in se honorẽ: pucat non
magis ad̾ suũ. sedꝰ aͦlioꝵ ꝑfectũ se uoca¬
cũ. quasi beneficiũ religioni det magis
qu̾a accipiat abea. ꝑ qũa rẽ elatꝰ incut¬
rit. laqueũ diaboli. Inuienta enĩ occasio̾e
suꝑbiȩ illiꝰ: sathauas precipitat eñ. Ideoq
insalomone legidur. suꝑbis ds̃ resistit. Un¬
qͥt exaltau̾it humiliabit᷑. Oportet aũ eum
& testimoniũ hr̃e bonũ. abhis qui foris

Expanded text:
tatis collatum in se honorem, putat non tatis collatum in se honorem, putat non magis ad suum, sed ad aliorum profectum se vocatum, quasi beneficium religioni det magis quam accipiat ab ea; per quam rem elatus incurrit laqueum diaboli. Inventa enim occasione superbiae illius, Satanas praecipitat eum. Ideoque in Salomone legitur: Superbis Deus resistit . Unnquit, exaltaverit, humilitabitur . Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui fori
Abbreviated transcription (Latin):
pudicũ. ornatũ. hospitaiẽ. docibilẽ. ue
obuoriũ iino ñ uerb̾ator̃ sed modesĩ
Non litigiosum. ñ aspum. domũ suã bene
regentẽ. filios habentẽ subditos cũ orni
casttate. Calẽ homin̾e qͥhȩc custodiat quȩ
enumerat bona creari debere dicit ep̃m.
Hȩc enim signa sunt dignitatis ȩp̃opalis.
Siquis aũ potiora sectatus & corpus & ani¬
mã suã deo dicau̾it ne se copulȩt matri¬
monio: tanto magis dignior fiet. Idõ eñi
inferiorẽ posuit: ut depotiore nemo du¬
tũ ẽ. qr tẽ pot̾ idoneus rector futurus
ꝓbari: si prius domũ suã recte guberna¬
uit. Qͥ enĩ in minimis fidelis ẽ. & in mag¬
nis. Non neophitõ ne in suꝑbiã elatus:
inuiditiũ incidat diaboli. Uerũ ẽ quia
rudes infide solent extolli suꝑbia: mari¬
me si accipiant ordinẽ. Nouitate enim
& potestate inflatur: arbitrans se p̃cet̾is
digniorẽ. Uidens enĩ pͥmo anno natiui¬

Expanded text:
pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non obnoxium vino, non verberatorem, sed modestum; non litigiosregentem, filios habentem subditos cum omni charitate. Talem hominem, qui haec custodiat, quae enumerat, bona, creari debere dicit episcopum. Haec enim signa sunt dignitatis episcopalis. Si quis autem potiora sectatus, et corpus et animam suam Deo dicaverit, ne se copulet matrimonio, tanto magis dignus fiet. Ideo enim inferiorem posuit, ut de potiore nemo dutum est, quia tunc potest idoneus rector futurus probari, si prius domum suam recte gubernaverit: Qui enim in minimis fidelis est, et in magnis . Non neophytum, ne in superbiam elatus in judicium incidat diaboli. Verum est, quia rudes in fide solent extolli superbia, maxime si accipiant ordinem. Novitate enim et potestate inflatur, arbitrans se prae caeteris digniorem. Videns enim primo anno nativi
Abbreviated transcription (Latin):
nati sĩ. in uitã eternã. Puenit᷑ ad resur¬
rectionẽ ex mortuis: & fiet salua creden¬
tib illis & uitã castã agentib. Tã diu eñi
resurrectio suspensa ẽ: qͣm dui om̃s cre¬
dant predestinati ad salutẽ: humanũs
oportet: idcirco qͥ ep̃opatũ cupit bonũ o¬
pus desid̾at. Hoc enĩ cupiens. bonã uitã
appet̾e uidet᷑: si tñ ñ abhis declinet qͦ in
subiectis habent᷑. ne ambitione & desidio
peccunis hoc egisse uideat᷑. O portet gͦ¬
ep̃m: in rep̃hensibilẽ eẽ. Qualis ep̃e dẽ
beat ẽẽ descͥbit nut nemo ep̃opatũ ap¬
petat nisi fidus fuerit qr ab om̃ib con¬
trariis abstinere se pocest ut ñuĩdignus
sit sua ꝓ fessione. Uniꝰ uxoris uirũ. Qũa¬
uis secundã num̾o uxorẽ. sit hr̃e ꝓbi¬
bitũait tñ qͥs dignus adep̃opatũ sit᷑ etiã
licita debet spernere ꝓpter sullimita¬
tẽ ipsius ordinis: qr cęteris melior de¬
bet ẽe qͥ cupidus ẽ sedis illius. Sobriũ

Expanded text:
esurrectionem ex mortuis, et fiet salva credentibus illis, et vitam castam agentibus. Tandiu enim resurrectio suspensa est, quandiu omnes credant praedestinati ad salutem. Humanus oportet, idcirco qui episcopatum cupit, bonum opus desiderat. Hoc enim cupiens, bonam vitam appetere videtur; si tamen non ab iis declinet, quae in subjectis habentur, ne ambitione, aut desiderio pecuniae hoc egisse videatur. Oportet pum irreprehensibilem esse. Qualis episcopus debeat esse, describit, ut nemo episcopatum appetat, nisi fidus fuerit, qui ab omnibus contrariis abstinere se potest, ut non indignus sit sua professione. Unius uxoris virum. Quamvis secundam numero uxorem non sit habbitum, ut tamen quis dignus ad episcopatum sit, etiam licitam debet spernere propter sublimitatem ipsius ordinis, quia caeteris melior debet esse qui cupidus est sedis illius. Sobrium,
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ animũ suũ confouet m̃tis alacritate
gaudens in semet ipso sicut in nouicatẽ
ordinationis gaudetur. Deniq subiecit:
nec enĩ inqͥt dedit nobis sp̃m timoris:
sed untutis. Innouatꝰ enĩ homo exit
de timore: accipiens sp̃m leticiȩ propt̃
iustificationẽ. Q om̃is in iustus inti¬
more ẽ. ñ fortis sed infirmus. M indilec¬
tione sed in odio nec inm̃tis sobrietate
sed errore sautiꝰ. Si aũ his caruerit ꝑfi
dẽ: & fortis dilectus & sobriꝰ erit. Noli
icaq erubescere testimoniũ dñi nr̃ineq¬

Expanded text:
dum animum suum confovet mentis alacritate, dum animum suum confovet mentis alacritate, gaudens in semet ipso, sicut in novitate ordinationis gaudetur. Denique subjecit: Nec enim, inquit, dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis. Innovatus enim homo exit de timore, accipiens spiritum laetitiae propter justificationem; quia omnis injustus in timore est, non fortis, sed infirmus: non in dilectione, sed in odio: nec in mentis sobrietate, sed errore saucius. Si autem his caruerit, per fidem et fortis, et dilectus, et sobrius erit. Noli itaque erubescere testimonium Domini