comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes ꝓpt̃ nebulam ministra¬
re non poterant: quia dum in te¬
stamento ueteri. sensus mysticos.
litere uelamine cooꝑtos. inter
obscuras allegoriarum caligines in¬
uestigare despiciunt. debitum
sidei suȩ ministerium ꝓpt̃ nebu¬
lam ꝑdiderunt. Quib & nunc
innebula doctrinȩ suȩ uocem do¬
minus ꝓtulit: cum de se & iam aꝑ¬
ta narrauit. Quid ẽ. enim aꝑ¬
tius. quam ego & pater unum su¬
mus. ꝰ Quid aꝑtus. quam ante
abraham ego sum: S quia audito¬
rum mentes infidelitatis caligo cõ¬
pleuerat: quasi emissum solis radi¬
um nebula inter iacens absconde¬
bat. Et dedicauerunt templum
dominirex. & filiis isrł. Templum
domini scã ẽ. eccłia sicut supra
ostensum ẽ. Hanc dedicauit rex
xp̃e. quando eam sanguine suo
& filii isrłsecum: quando unusqͥsq
fidelium secundum sibi donum col¬
latum a deo. uerbo prȩdicationis
& uirtutum operib ꝓximossuos
quoscumq ualet admeliora & ꝑ¬

Expanded text:
sacerdotes propter nebulam ministrasacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri senlitterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Quibus et nunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus erta narravit. Quid est enim apertius quam « Ego et Pater unum sumus ? » Quid apertius quam « Ante Abraham ego sum ? » Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. « Et dedicaverunt templum Domini, rex et filii Israel. » Templum Domini sancta est Ecclesia, sicut supra ostensum est: hanc dedicavit rex Christus, quando eam sanguine suo et filii Israel secum, quando unusquisque fidelium secundum donum sibi collatum a Deo verbo praedicationis et virtutum operibus proximos suos, quoscunque valet, ad meliora et per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectiorib quibq atq oculum
sui cordis tota intentione purifi¬
cantib diuina grã aliquid extre¬
mum de suꝑnorum ciuium gau¬
dio contemplandum donauerit.
Quȩ nimirum contemplatio his
qui paulo longus recesserint
minime conceditur: quia quan¬
to exteriusmente uaga rema¬
nent. tanto minus quȩ sint int̃na
gaudia uident.
sent sacerdotes de scũario.
nebula impleuit domum domini:
& non poterant sacerdotes stare ꝯ̾
ministrare ꝓpt̃ nebulam. imple¬
uerat enim gła domini domum
poerant sacerdotes stare & minist᷑
rꝓpt̃ nebulam: hec sententia suꝑ¬
bos uideoꝵ pontifices ac doctores in¬
suuat. Quidum natiuitatis xpi
acramenta inuestigare despiciuñs.
debitum fidei siuȩ ministerium
perroris nebulam ꝑdiderunt. Ita
enum mentes infidelitatis caligo
repleuit: ut exigentib ꝓpriis
meritis nonagnoscant cultum cre¬
dulitatis. Nebula gͦ synagogã.
idẽ. domum domini impleuit. &

Expanded text:
perfectioribus quibusque atque oculum perfectioribus quibusque atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit. Quae nimirum contemplatio his, qui paulo longius recesserunt, minime conceditur, quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus, quae sunt interna gaudia, gaudent. sent sacerdotes de sanctuario, nebula impleuit domum Domini. Et non poterant sacerdotes stare, & ministrare propter nebulam. Impleuerat enim gloria Domini domum poterant sacerdotes stare et ministrare propter nebulam, haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. Nebula ergo Synagogam, id est domum Domini implevit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sconditi. Ad herebant ei uectes
quib portabatur: quia doctores
qui quondam laborabant in u̾bo
xpi: nunc presenti uisione con¬
gaudent głe xp̃i. Quod enim
unus eorum de se dixit. cupio
summitates uectium foris ante
oraculum. ñ semꝑ. s cumostia
eiusdem oraculi aperiri con¬
tingeret: neq hoc omib. sed¬
his solummͦ qui ꝓpius accedentes. ad¬
tentius ea quȩ intus erant. satage¬
bant intueri. Ipsa autem archa
qualis & qͦmͦ eẽt posita. solis eis qͥ
oraculum intrassent uidere lice¬
bat: quia nullus scõꝵ in hac ad¬
huc uita positus. tam & simultũ
mnaltitudine se mentis attollens.
s soli illius patriȩ ciues głam inibi
sui redemptoris plene contuentur
Sunt & uectes cumarcha inora¬
culo reconditi. quia absconditist̃
cesserunt de mundo. inabdito
uultus dĩ a conturbatione homi¬
uum. Quorum tam̃ sũmitates
uectium ñ numꝙͣ. aperto oracło
his quiad ꝓpiant uisuntur. cũ

Expanded text:
sconditi. . Adhaerebant ei vectes sconditi. . Adhaerebant ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborabant in verbo Christi, nunc praesenti visione congaudent gloriae Christi. Quod enim unus eorum de se dixit: Cupio summitates vectium foris ante oraculum, non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed solummodo qui propius accedentes attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca, qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quia nullus sanctorum in hac adhuc vita positus tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo reconditi, quia absconditi sunaecesserunt de mundo, in abdito vultus Dei a conturbatione hominum . Quorum tamen summitates vectium nonnunquam aperto oraculo his qui appropinquant visuntur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓminentes ulterius uectes ꝓ¬
ducendis ad claudendum hostiis
locũ ñ darent. Quorũ positionẽ
uectium scͥptura ñ sine causa. s
magni intuitu sacramenti. tam
diligenter expedire curauit. Con¬
stat enun quia domus templi ex¬
terior. peregrinantem interris
eccłiam. scã autem scõrum inter¬
nam suꝑnȩ patriȩ felicitatem
designant. Item illata in scã scõꝵ
archa: assumptam xp̃i humanita¬
tem. & intro uelum regiȩ celestis
uiductam: uectes uero quib eadẽ
archa portabatur. prȩdicator es
uerbi ꝑquos ipse mundo in notu¬
it. typice denuntiant. Erat au
manna: quia inhomine. xpo ha¬
bitat omnis plenitudo diuinita¬
tiscorporaliter. Erat uirga aaron
quȩ excisa denuo floruerat: qr
potestas omnis iudicandi penes
eum ẽ. cuius iudicium in humi¬
litate passionis uidebatur. ẽẽ.
sublatum. Erant & tabulȩ te¬
stamenti: quia in illo sunt om̃s
thesauri sapientiȩ & scientiȩ ab¬

Expanded text:
si prominentes ulterius vectes psi prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent. Quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti, tam diligenter expedire curavit. Constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta autem sanctorum internam supernae patriae felicitatem designat. Item illata in sancta sanctorum arca assumptam Christi humanitatem, et intra velum regiae coelestis inductam; vectes vero quibus eadem arca portabatur, praedicatores verbi, per quos ipse mundo innotuit, typice denuntiant. Ermanna: Quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Erat virga Aaron, quae excisa denuo floruerat, quia potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae Testamenti, quia in illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae ab
Abbreviated transcription (Latin):
ñ apparebant ultra extrinsecus:
qui & fuerunt ibi. usq inpresen¬
tem diem. In archa autem ñ erat
aliud nisi duȩ tabule lapidee. qͥs
posuerat inea moyses in choreb:
quando pepigit fędus dominus
cũ filiis isrł. cũ egrederent᷑ de terra
cha inscã scõrum dicitur. cumq
emmerent uectes & apparerent
summitates eoꝵ foris scũarium
ñapparebant ultͣ extrinsecus:
hoc manifestius in paralipomenon
uolumine scribitur. Uectium
inquit qͥb portabant archam.
quia paululum longiores erant
capita parebant ante oraculum:
si uͦ quis paululum fuisset extͥn¬
secus. eos uidere non poterat.
Ubi notandum quia & si uecti
um capita accedentib ꝓpius
ac diligentius intuentib pare¬
bant ante oraculum: non tam̃
fieri poterat ut ipsa eoꝵ capita
ante oraculum eminerent. quia
nmirum necesse erat ut clauso
oraculo & appenso ante hostia
uelo: ipsi quoq uectes toti cum
archa & cherubim abderentur
internis. Quod fieri ñ poterat:

Expanded text:
non apparebant ultra extrinsecus. non apparebant ultra extrinsecus. Qui et fuerunt ibi usque in praesentem diem. In arca autem non erat aliud, nisi duae tabulae lapideae quas posuerat in ea Moyses in Oreb, quando pepigit foedus Dominus cum filiis Israel, cum egrederentur de terra ca in sancta sanctorum eminerent vectes et apparerent, summitates eorum foris sanctuarium non apparebant ultra extrinsecus, hoc manifestius in Paralipomenon volumine scribitur: « Vectium, inquit, quibus portabant arcam, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum. Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. » Ubi notandum quod etsi capita vectium accedentibus propius ac diligentius intuentibus patebant ante oraculum, non tamen fieri poterat, ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et cherubim abderentur interius. Quod fieri non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s electos. & doctorum uidelicet
& cȩterorum fideliumcȩtũ. in gau¬
dium regni cȩiestis uttroducit. Ne¬
ponitq uasa diu̾si generis argen¬
tea siue aurea inthesauris domꝰ
dei: quando eos qui multitudi¬
ne dulcedinis eius frui meruerin.
abscondit in abscondito uultus sui.
a conturbatione hominum. O
apte multi sunt thesauri inquib
uasa electionis recondantur: s una
domus domini in qͣ idem sunt fac¬
tithesauri: quia &una ẽ. eccła
inqua om̃s continent᷑ elecꝰti. quan¬
tumlibet meritis distent: & una
ac ñ diuersa ẽ patria illa cȩlestis.
quȩ electis ꝓmittit᷑ omĩb. quam¬
uis sicut stella astella differt in
cdaritate: ita & resurrectio mortu¬
orum. Qđ utrumq uidex ille ac di¬
stributor p̃miorum dñs una senten¬
tia demonstrauit. cumait. In do
rubim expandebat alassuꝑ locũ
eiꝰ de suꝑ. Cumq eminerent uec¬
tes & apparerent summitates eoꝵ
foris scũarium ante oraculum.

Expanded text:
omnes electos, et doctores videlicet, omnes electos, et doctores videlicet, et caeterorum fidelium coetudium regni coelestis introducit, reponitque vasa diversi generis argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos, qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerunt, abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum . Et apte multi sunt thesauri, in quibus vasa electionis recondantur, sed una domus Domini, in qua iidem sunt facti thesauri, quia et una est Ecclesia, in qua omnes continentur electumlibet meritis distent. Et una ac non diversa est patria illa coelestis, quae electis promittitur omnibus, quamvis sicut stella a stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum. Quod utrum judex ipse ac distributor praemiorum Dominus, una sententia demonstravit, cum ait: « In rubim expandebant alas super locum ejus desuper. Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum,
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ hoc tempꝰ uoluitur. Octauaẽ
dies iudicii & resurrectionis futu¬
re: de qua psalmi sextꝰ .xiꝰ. adti
yi conuenit apte quod sequitur.
Et intulitque scĩficauerat dauid pa¬
ter suus argentum & aurum & ua¬
sa. reposuitq inthesauris domus
domini. Argentum namq ad ni¬
torem eloquentie: aurum ad splen¬
dorem sapientie. uasa generalit̃
ad rationalem ꝑtinent creat᷑am.
Sanctificatq dauid pater salomo¬
nis argentum: cum ds̃ pat̃ eloqͦn¬
tes quosq gratia sui sp̃c ad loquen¬
dum uerbum euangelii confortat.
Sc̃ĩficat aurum: cum naturali in¬
genio preditos. suo replens spũ ad
consideranda in lege sua mirabilla
illuminat. Sc̃ificat & uasa. cum
om̃ib generaliter eccłiȩ filiisseiꝰdẽ
spẽ grãm largitꝰ. ad amanda illos &
ippetenda dona ꝑpetuȩ salutis
inflaminat. Hoc auteni argentum.
hocaurum. hȩc scĩficata uasa. sa¬
lomon infert urtemplum: cum do¬
minus nr̃ ꝑacto uniuersali uidicio.

Expanded text:
omne hoc tempus volvitur; octava est omne hoc tempus volvitur; octava est dies judicii et resurrectionis futurae, de qua psalmi sextus et undecim tempori convenit apte quod sequitur: « Et intulit quae sanctificaverat David pater suus, argentum et aurum et vasa, reposuitque in thesauris domus Domini. » Argentum namque ad nitorem eloquentiae, aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationabilem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus Pater eloquentes quosque gratia sui Spiritus ad loquendum verbum Evangelii confortat. Sanctificat aurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat. Sanctificat et vasa, cum omnibus generaliter Ecclesiae filiis ejusdem s gratiam largitus, ad amanda illos, et appetenda dona perpetuae salutis inflammatur. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa Salomon infert in templum, cum Dominus noster peracto universali judicio
Abbreviated transcription (Latin):
idem cardines ex auro. eẽ. facti
ꝑhibentur: ꝓpt̃ uidelicet uel
meritum ꝓpriȩ claritatis. uel
illius quam habent in dm̃ carita¬
tis. Et ꝑfecit om̃e opꝰ qu od faci¬
ebat salomon udomo domini.
Perficit salomon opꝰ quod facie¬
bat indomo domini: cumrex pa¬
cificusnr̃. indie nouissima om̃s
electos resurrectionis immortalitate
głificat. Alio quin quandiu statꝰ
huiusscłi geritur. facit quidẽ opus
domus dni salomon sed ñ dum ꝑfic̃.
quia corda electorum dñs ut bona ope¬
rentur inspirat & adiuuat. Nulli
tamen in hac dumtaxat uita cõmo¬
ranti. absq peccato. ẽẽ. tribuit. Lã¬
q hoc donum fututrȩ uitȩ beatitu¬
dini reseruat. ꝑficit uͦ ome opus
templi sui. & hoc dedicationi aptũ
reddit: cum transiatos de hac uita
electos suos et̃num ꝑducit ad regnumn
Quod bene significatur etiam ineo
quod templum .Uii. annis edifica¬
tum ẽ: Uiii. autem ꝑfectum ac
dedicatum ẽ. Septem namq dieb

Expanded text:
iidem cardines ex auro esse facti iidem cardines ex auro esse facti perhibentur, propter videlicet vel meritum propriae claritatis, vel illius, quam habent in eum, charitatis. « Et perfecit omne opus quod faciebat Salomon in domo Domini. » Perficit Salomon opus quod faciebat in domo Domini, cum Rex pacificus noster in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quandiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit, quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adjuvat, nullum tamen in hac duntaxat vita commorantem absque peccato esse tribuit, namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservatur. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos suos aeternum perducit ad regnum. Quod bene significatur etiam in eo quod templum septem annis aedificatum est, octavo autem perfectum ac dedicatum est. Septem namque diebus
Abbreviated transcription (Latin):
& ostiorum domus templi ex auro
erant. Si ostia domus interioris
scĩ scõrum angelica sunt minist̾i̾a.
quȩ nobis de corpore egressis. intro¬
itum uitȩ celestis reserant. & ostia
domus templi doctores sunt scĩ
ac sacerdotes. qui instruendo. bap¬
tizando. dominici corporis & san¬
guinis mysteria communicando.
prima nob̃ eccł̃iȩ prȩsentis luni-¬
na pandunt: quid cardines utro-¬
rumq ostiorum. nisi sensus & cor¬
da sunt eoruidem angelorum.
siue scõrum. quib immobiliter con¬
templationi ac dilectioni sui con
ditoris adhȩrent. ut eoministeri¬
um diuinitus sibi delegatum rec¬
te compleant: quo a uoluntate
illius cuiministrant. numquã
oculos auertunt. Aꝑiuntur
enim & clauduntur ostia temꝑe
congruo. s nullo suum cardinẽ
tempore deserunt. quia & angłi
& homines scĩ siue in hac urta
fidei. siue in illa speciei. fideles
atq electos suscipiant. semper
anuum uiradice int̃nȩ dilecti¬
onis fixum tenent. Unde bene

Expanded text:
t ostiorum domus templi ex auro erant. Si ostia domus interioris sancti sanctorum, angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant, et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Dominici corporis et sanguinis mysteria communicando, prima nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt: quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et corda sunt eorumdem angelorum, sive sanctorum, quibus immobiliter complexationi ac dilecditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius cui ministrant nunquam oculos avertunt? Aperiuntur enim et clauduntur ostia tempore congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia et angeli et homines sancti sive in hanc vitam fide, seu in illam spe fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
ihrsm Q ing̾ssus tẽplũ: cep̃ eicere uen¬
dentes in illo. N̾ otũ ẽ. pene cunctis iam
inscͥpturis. tanqͣm inore om̃iũ satis u¬
sitatũ. ꝑ ħ illud significatũ eẽ. qd̾ illos
de eccłia sua dñs eiciat. qͥ sacros ordi¬
nes emunt aut uendunt: qͥa uidelicet
&e oportune illa p̃mittit᷑ apłi lectio. qͥ
satis aꝑte indicat. ñ posse ab hoĩne da
dari gratuito: alii sermonẽ scientiȩ. a¬
lii sermonẽ sap̃ie. alii gn̾a lingͣrum.
alii fidẽ alii ꝓpħianrẽ cͥ. & ei qui hꝰ¬

Expanded text:
i et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo . Notum est pene cunctis, tam in Scripturis quam in ore omnium satis usitatum per hoc illud significatum esse quod illos de Ecclesia sua Dominus ejiciat, qui sacros ordines emunt aut vendunt, quia videlicet et opportune illa praemittitur Apostoli lectio, quae satis aperte indicat non posse ab homine dardari gratuito, alii sermonem scientiae, alii sermonem sapientiae, alii genera linguarum, alii fidem, alii prophetiam , etc. Et qui h
Abbreviated transcription (Latin):
Notũ uob̾ facio euãg. Nam exẽplũ pub¬
licam in euãgłio se accusantis. & dicentiᷤ.
ñ sũ dignꝰ leuare ocłos meos incelũ: op¬
timȩ in hac epła paulꝰ imitat᷑ dicens:
se. s. ec. d̾i. & c̾. & qͥa tał hec humilitas
unitatẽ domesticoꝵ d̾i conseruat. ut ñ
aliꝰ adu̾sus aliũ inflet᷑. rectȩ hic intͦitus
publicani. a longe stantis &e pecc̃a sua cõ¬
fitentis & tali . s. ñ pharisaicȩ głanti.
qd̃ decimaᷤᷤ det omĩum qͥ possidet. s ꝑhu¬
milem ꝯfessionẽ se ip̃m pͥus offerenti.

Expanded text:
Notum vobis facio Evangelium . Nam exemplum publicani in evangelio se accusantis, et dicentis: Non sum dignus levare oculos meos ad coelum , optime in hac epistola Paulus imitatur, dicens: esiam Dei , etc. Et quia talis haec humilitas, unitatem domesticorum Dei conservat, ut non alius adversus alium infletur, recte hic introitus publicani a longe stantis, et peccata sua confitentis, et tali scilicet non pharisaice glorianti, quod decimas det omnium quae possidet, sed humilem confessionem, se ipsum prius offerenti
Abbreviated transcription (Latin):
dicentib. cantauimꝰ uob̾ & ñ saltastis:
lam̃tauimꝰ uob̾ ce ñ plorastis: Dicunt᷑
enĩ a respondendo. Tristia nanq tͥsti¬
b: e leta letis debemꝰ succin̾e lectiom¬
b. Siqͥdem. neq moris ẽ. neq decoris:
ut cũ lector tͥstia dix̾it. u̾bi grã quȩ st̃
penitentie siue lam̃tũ aliqd̃ dñice paᷤᷤ¬
siõis chorus in responsoriis saltet de gau¬
dio regni. et głia resurrectiõis. S dũ
lector uelut ioħes ñ manducans neq bibẽs
p̃dicat penitñtãnos itidẽ in respondendo
plorem̃. &e dũ ille uelut fillꝰ hoĩs man-¬
ducans ce bibens cantat nob̃ degau¬
dio regni: succinentes eidẽ aptȩ salte.¬
mꝰ. Qd̾q uno p̃cinente tam in his qͣm
in cet̾is eiꝰ modi. chorꝰ concordit̾ sequit᷑
illud astruit. qd̾ apłs obsecrat ut id ip

Expanded text:
dicentibus: « Cantavimus vobis, et non saltastis, lamentavimus vobis, et non plorastis . » Dicuntur enim a respondendo. Tristia namque tristibus, et laeta laetis debemus succinere lectionibus. Si quidem neque moris est, neque decoris, ut, cum lector tristia dixerit, verbi gratia, quae sunt poenitentiae, sive lamentum aliquod Dominicae passionis, chorus in responsorio saltet de gaudio regni et gloria resurrectionis. Sed dum lector velut « Joannes non manducans neque bibens » praedicat poenitentiam, nos itidem in responsorio ploramus; dum ille, velut « Filius hominis, manducans et bibens , » cantat nobis de gaudio regni, succinentes eidem, apte saltamus. Quodque uno praecinente, tam in his quam in caeteris ejusmodi, chorus concorditer sequitur, illud astruit quod Apostolus obsecrat, ut idip
Abbreviated transcription (Latin):
tuus saluatio. in celestẽ ihrłm. aĩas
induc̾et: turb̾ angłorũ cũ laude oc¬
currentib palmasq uretoriarũ cũ
rainis oliuarũ quȩ st̃ pacis insignia.

Expanded text:
tuus salvatio , » in coelestem Hierusalem animas induceret, turbis angelorum cum laude occurrentibus, palmasque victoriarum cum ramis olivarum, quae sunt pacis insignia,
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃datũ ẽ. odoriferũ opꝰ elemosinȩ.
Maria nãq: tẏpũ gessit eccłie: Pe¬
des autẽ dñi. pauꝑes sunt infirmi:
qui qͣmuis extrema: tam̃ eiꝰ mẽbra
st̃. ꝑ comunctionẽ ce unitatẽ fid̾i
Mulier. pedes dñi ungit: &capilł
illorũ in opiam supplent. Ut gͦ ro¬
manꝰ paꝑa celebrẽ cũ maria dũo
cenam exhibeat. Hoc salb̃o elemo¬
sinã dat: atq ita circa pedes dñi oc¬
luna decima extitit.De hac die.p̾ce¬
ꝑat dñs in lege filiis isrł. Decima
diem̃sis pͥmi. tollet unꝰqͥsq agñ ꝑ
familias: ce domos suas: e seruabia

Expanded text:
commendatum est odoriferum opus eleemosynae. Maria namque typum gessit Ecclesiae, pedes autem Domini, pauperes sunt infirmi, qui quamvis extrema, tamen ejus membra sunt per conjunctionem et unitatem fidei. Mulier pedes Domini ungit et capillis illorum inopiam supplent. Ut ergo Romanus papa celebrem cum Maria Domino coenam exhibeat, hoc Sabbato eleemosynam dat, atque ita circa pedes Domini ocluna decima exstitit. De hac die praeceperat Dominus in lege filiis Israel: « Decima die mensis primi tollet unusquisque agnum per familias et domos 59 suas, et servabitis
Abbreviated transcription (Latin):
ficacẽ u̾ͥgam moysi. tandẽ agnꝰ ĩmo¬
lari iussus ẽ: & tẽ mortua sunt pͥmo¬
genita egypti. & hac una plaga trac¬
tus pharao. dimisit ppłm. & ꝙpse cũ
reliquis egyptiis ꝑ seguens transeũ¬
mi ͥ sanguine rubentis actualia ꝙͦ
peccata. cũ diabolo penitꝰ absorta st̃.

Expanded text:
ficacem virgam Mosi tandem agnus immoficacem virgam Mosi tandem agnus immolari jussus est, et tunc mortua sunt primogenita Aegypti, et hac una plaga tactus Pharao dimisit populum, et ipse cum reliquis Aegyptiis persequens transeunChristi sanguine rubentis actualia quoque peccata cum diabolo penitus absorpta sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑadisi lib̾tatem conditũ. ꝑ p̾uari¬
cationẽ in tenebs huiꝰ scłi caꝑtiua¬
uit: &e morti obnoxiũ fec̃. Stecit mo¬
yses cum aaron. coram pharaone:
tenensq a̾gam in manu dixit. Hec
dicit dñs: dimitre ppłmmeũ. Nimi¬
rum. in uirga moysi legis discpli¬
nam. in aaron eiꝰdẽ legis agnoscunꝰ
sacerdotiũ Hec em̃ duodata ft̃. ut
ppłm d̾i.a seruitute pharaonis .i.dia¬
boli eriꝑent. Decem plagis quib ꝑ¬
d̾i diabolo captiuatori humani gn̾tᷤ.
repugnare ussus ẽ. similitudinẽ p̃¬
tulerunt. Nam tẽ p̾mũ. mors que
regnauit ad adam usq ad moysen.
ceptt audire in regno suo contͣdictie¬
tionẽ: dõ debitũ sibi exhigente ab
omĩb cultũ. & suorũ obedientiam
p̾ceptorũ S sic̃ pharao .xͨ. plagis
ñ ad̾o uictus ẽ. ut filioᷤ isrł dimitt̾et:
ita diabolus.xͨ.p̃ceptorũ legis obser¬
uatione. ñ ad̾o suꝑatus ⁊ ut hõ in
paradisũ rediret. Igit᷑. sic̃ post inef¬

Expanded text:
te conditum, per praevaricationem in tenebris hujus saeculi captivavit, et morti obnoxium fecit. Stetit Moses cum Aarone coram Pharaone, tenensque virgam in manu, dixit: « Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum . » Nimirum in virga Mosi legis disciplinam, in Aaron ejusdem legis agnoscimus sacerdotium. Haec enim duo dicta sunt, utm a servitute Pharaonis, id est diaboli eriperent. Decem plagae, quibus pDei diabolo captivatori humani generis repugnare jussus est, similitudinem praetulerunt. Nam tunc primum « mors, quae regnavit ab Adam usque ad Mosen , » coepit audire in regno suo contradictionem, Deo debitum sibi exigente ab hominibus cultum, et suorum obedientiam praeceptorum. Sed sicut Pharao decem plagis non adeo victus est, ut filios Israel dimitteret, ita diabolus decem praeceptorum legis observatione non adeo superatus est, ut homo in paradisum rediret. Igitur sicut post inef
Abbreviated transcription (Latin):
hic sol ꝓcedit: similitudineᷤ eiꝰ ꝙͣ. oꝑa¬
tur salutis qͣsi umbras int̾iecto corpi
similes. reddit. Ueniens gͥ ad passionẽ:
uideamꝰ. quaᷤᷤ iaciat umbras fulgide
os mitcit discipłos in castellũ qͦd erat
contͣ ipsos:. ut astnã. illic alligatã pul¬
lũq eiꝰ soluentes s adduc̾ent: ⁊cͥ.In
his ꝓfecto quȩ utilitas in sangͥne suo:
quis fructus suȩ passionis ad quã ue¬
niebat: mistice p̃signauit. Ascensutꝰ
enĩ erat. ꝓp̃ passionem mortis gła &

Expanded text:
hic sol procedit, similitudines ejus quam operatur salutis, quasi umbras interjecto corpori similes reddit. Veniens igitur ad passionem, videamus quas jaciat umbras fulgidaeos mittit discipulos in castellum, quod erat contra ipsos, ut asinam illic alligatam pullumque ejus solventes sibi adducerent , etc. In his profecto, quae utilitas in sanguine suo, quis fructus suae passionis, ad quam veniebat, mystice praesignavit. Ascensurus enim propter passionem morti
Abbreviated transcription (Latin):
instudio meo fuisse qͦd iussit. qr qui uolentẽ
coegit. ñ laborat. Deo gr̃as pͥncipe loco ⁊ tota
epłe ꝯcinnatiõe refenamꝰ.

Expanded text:
in studio meo fuisse quod jussit: quia qui volentem coegerit, non laborat. DEO GRATIAS principe loco, et tota epistolae concinnatione referam
Abbreviated transcription (Latin):
sam. ũ habentẽ macłam uł rugam.
Codices ꝙͦ eũgłici auro &e argento. la¬
pidibq p̾ciosis ñ immito decorant᷑
in quib rutilat aurũ celestis sap̃ie:
nitet argentũ fidelis eloquẽtie: fulgẽt
tornatiles auree plenȩ iacinctis. oꝑa¬
de sunt. His atq aliis huiꝰcemodi
ornatib loquit᷑ quodã modo regina.
que assistit a dextris speciosi. ac poten¬
tissimi regis. ut uestim̃tũ deauratũ.
& uarietates quib ipsa cͥcum amicta
est. omẽmq głam eiꝰ quȩ ẽ. abintus
reuocemꝰ: &e ammoniti de uisibilibꝰ. in-¬
usibiles ornatͦ. & repositã in celis eius
lẽpne ẽ cantorib. s ce omĩ choro psal¬
lentiũ. p̾ciosũ de sacrario caꝑe uesti¬
m̃tum: &e magnis uocib atq ampli¬
ficatis cantib iocundũ sacͥficii cele¬
brare conuiuiũ. Causa postulat: qͥd¬
dam nr̃i ordinis .i. monachorũ ñ pre¬
terire ꝓpͥum. Solemꝰ enĩ in hꝰcemodi
festis. oms in albis stare ł ꝓcedere: qͣ

Expanded text:
sam, non habentem maculam vel rugam . » Codices quoque evangelici auro et argento, lapidibusque pretiosis non immerito decorantur, in quibus rutilat aurum coelestis sapientiae, nitet argentum fidelis eloquentiae, fulgent tornatiles aureae plenae hyacinthis operatae sunt. His atque aliis hujusmodi ornatibus loquitur quodammodo regina, quae assistit a dextris speciosi ac potentissimi regis, ut vestitum deauratum, et varietates, quibus ipsa circumamicta est, omnemque gloriam ejus, quae est ab intus revocemus, et admoniti de visibilibus, invisibiles ornatus et repositam in coelis ejus lemne est cantoribus, sed et omni choro psallentium, pretiosum de sacrario capere vestitum, et magnis vocibus atque amplificatis cantibus jucundum sacri sacrificii celebrare convivium. Causa postulat quiddam nostri ordinis, id est monachorum, non praeterire proprium. Solemus enim in hujusmodi festis omnes in albis stare vel procedere: qua
Abbreviated transcription (Latin):
saero scã actione iteramꝰ. in carnationẽ
de mariȩ s solam eiꝰ fidem. ꝑ qͣm conce¬
pit. necessariã habeamꝰ. E st autẽ eius
fid̾i signũ altare uisibile: sic̃ rectȩ pla¬
cet doctorib eccłie. Igit᷑ cũ dei u̾bũ. ꝑ
fidẽ eccsie descendens. panẽ acceꝑit. de
sit. Atq ita in carnationẽ dñicam no¬
bis reꝑamꝰ᷑. ñ sic̃ ferm̃tũ in pane sig¬
nificante mariã. s sic̃ d̾i u̾bũ ĩ pane
ille parus de multis ꝯfectꝰ ẽgͣuis. sic
eccłia de multis hõibꝰ una ꝯsistic. ꝑfi¬
di unitatẽ Sig̾cari ã ꝑane illo dixi

Expanded text:
e iteramus, incarnationem tae Mariae, sed solam ejus fidem, per quam concepit, necessariam habeamus. Est autem ejus fidei signum altare visibile, sicut recte placet doctoribus Ecclesiae. Igitur cum Dei Verbum per fidem Ecclesiae descendens, panem accipit de sit. Atque ita incarnationem Dominicam nobis reparamus, non sicut fermentum in pane significante Mariam, sed sicut Dei Verbum in pane ille panis de multis confectus est granis, sic Ecclesia de multis hominibus una consistit per fidei unitatem. Significari autem pane illo dixi
Abbreviated transcription (Latin):
festis suꝑ indiumꝰ ut amplius
u dño glem᷑ aspicientes in futãm¬
resurrectionẽ qͣndo om̃s electi quib nc̃
post depositionẽ carnis. in anima
tantũ remun̾atis. singule stole albe da¬
de sunt: binas accipient stolas. scilicet¬
&e requiem animarũ ce resuscitatorũ
głosam ĩmortalitatẽ corꝑũ. Que cap¬
pe bene ab ant̾iori parte patule sunt:
ce omĩno p̃ter solam necessariã fibu¬
lam. inconsutȩ: qͥa ꝓfecto inͣmutata
iã &e immortalia corꝑa. nullis aĩam
obcludent angustiis: corda ñ conte¬
gent: nec obsistent int̾nȩ sc̃ẽ tͥnitatis
contẽplatiomi. fimbriis quoq subt̾
ornatȩ sunt: qͥa nichil nr̃e tũc deerit
ꝑ fectioni᷑ s qͦd nunc exparte cognoᷤᷤ¬
cimꝰ. & ex parte ꝓpħamꝰ. cognoscemꝰ
sic̃ &e cogniti sum᷑. qͥa facie ad faciẽ
uidebimꝰ. De rasura capitũ. xxx.

Expanded text:
festis superinduimus, ut amplius in Deo gloriemur, aspicientes in futresurrectionem, quando omnes electi, quibus nunc post depositionem carnis in anima tantum remuneratis, singulae stolae albae datae sunt , binas accipient stolas, scilicet requiem animarum, et resuscitatorum gloriosam immortalitatem corporum . Quae cappae bene ab interiori parte patulae sunt, et omnino praeter solam necessariam fibulam inconsutae, quia profecto immutata jam et immortalia corpora nullis animam obcludent angustiis, corda non contegent, nec obsistent internae sanctae Trinitatis contemplationi. Fimbriis quoque subter ornatae sunt, quia nil nostrae tunc deerit perfectioni, sed quod nunc « ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, cognoscemus sicut et cogniti sumus, quia facie ad faciem videbim
Abbreviated transcription (Latin):
ad ntuei candoris honorẽ ce leuẽ subti¬
litatẽ ꝑuenit. E rossũ & ĩglorium
de t̾ra cõ surgit: s intermanꝰ p̃mentͥũ
opificũ subtiliat᷑. & candescit. ẽ ribula¬
tionẽ gͦ dñi in lineo corꝑali adu̾timꝰ.
Ascendit enĩ sic̃ uͥgultũ. & sic̃ radix de
terra ficienti. ñ habens speciẽ neq de¬
cato nro posuit. uidebit sem̃ longe¬
uĩ. ce uoluntas dñi. in manu eiꝰ di¬
recta ẽ. Qd̃ diligentiores obseruant.
ut dupplex corꝑale sit: Lintheamina
significat capitis dñiͥ quib corpꝰ eius
aromatib conditũ inuoluit ioseph
Palsia uͦ quȩ ut dictũ ẽ. solẽpnit̾ ap

Expanded text:
tilitatem pervenit. Grossum et inglorium e terra consurgit, sed inter manus prementium opificum subtiliatur et candescit. Tribulationem ergo Domini in lineo corporali advertimus. « Ascendit enim sicut virgultum et sicut radix de terra sitienti, non habens speciem neqcato nostro posuit, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus directa. Quod diligentiores observant, ut duplex corporale sit, linteamina significans capitis Domini quibus corpus ejus aromatibus conditum involvit Joseph . Pallia vero, quae ut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
dari multo & dari pauꝑib. S ħ id̾o
lit. qͥa dñs cui ñ indigenti hoc factũ
est. in libra unguenti pistici. libram
appendit pots pietatis & fidei:. & idõ.¬
ꝓ odore qͥ resꝑsus est inuna domo:
memoriã p̾dicande mulieris spira¬
re fecit in toto mũndo. Igit᷑ dũ auro
ce lapidib ac sericis uestib honorat᷑
xp̃c in altaris apparatu: pot̾at & ħ
dari pauꝑib: s ñ id̾o iure ornatus m̃¬
se dñi rephendit᷑. cuiꝰ habitus dũ est
incultꝰ. ñ sine culpa eorũ despicit᷑ ce re
id̾o fac̾e uidet᷑. qͥa sine culpa tc̃ erat qͦ
putabat᷑ contaminatio eẽ altaris nu¬
da pauꝑtas. Reu̾sus nanq de babi¬
lone ppłs altare tantũ fec̾at: fortuitis.
ut ait ieronimꝰ ce ĩpolitis lapidib: abͦ¬
q tẽplo: absq urbis edificiis: absq ex¬
structione murorũ: & putabant mino¬
rem ẽẽ cultũ religionis. qͥa templi or¬
natus deerat: nec intelligebant omĩ¬
potentẽ dm̃. ñ aurũ gemnasq hosti¬

Expanded text:
dari multo, et dari pauperibus . Sed hoc ideo lier quia Dominus, cui non indigenti hoc factum est, in libra unguenti pistici libram appendit potius pietatis et fidei, et ideo pro odore, qui respersus est in una domo, memoriam praedicandae mulieris spirare fecit in toto mundo. Igitur dum auro, et lapidibus, ac sericis vestibus honoratur Christus in altaris apparatu, poterat et hoc dari pauperibus, sed non ideo jure ornatus mensae Domini reprehenditur, cujus habitus, dum est incultus, non sine culpa eorum despicitur, ideo facere videtur, quia sine culpa tunc erat quae putabatur contaminatio esse altaris, nuda paupertas. Reversus namque de Babylone populus, altare tantum fecerat fortuitis, ut ait Hieronymus, et impolitis lapidibus, absque templo, absque urbis aedificiis, absque exstructione murorum, et putabant minorem esse cultum religionis quia templi ornatus deerat, nec intelligebant, omnipotentem Deum non aurum gemmasque et hosti
Abbreviated transcription (Latin):
herentes. humili conscĩa nigri ẽẽ.
ce uicto mundo sursũ tend̾e debemꝰ:
tunc tam̃. qñ cõmemorat᷑ eiꝰ seculs
status. quo cũ filiiᷤ semꝑ e̾. sponsus. ꝯ¬
uenient̾ leticiã ꝓferentes cotidianã
salub̾s tͥsticie ngredinẽ. leto candore

Expanded text:
haerentes, humili conscientia nigri esse, et victo mundo sursum tendere debemus; tunc tamen quando commemoratur ejus saeculi status, quo cum filiis semper est sponsus, convenienter laetitiam praeferentes, quotidianam salubris tristitiae nigredinem l
Abbreviated transcription (Latin):
malicie & neqͥciȩ nichil int̾ sit: qͦmͦ
in arimo pane. cũ frum̃to & aqͣ nicħ
uet̾is massȩ aut alene confectionis in¬
teruenit. Aqua nãꝙ ppłm significat.
iuxta illud̃ b eati qui seminatis suꝑ
meliꝰ qͣm ipso auctore ꝓbamꝰ. qui se ip¬
sũ mortificandi infidelitate iudeoꝵ
multiplicandũ fide ꝑopłorũ significa¬
t .m.s.i.s. manet. Si autẽ mortuũ
fuerit: multũ fructũ affert. Aqua
ritatis & u̾itatis eiꝰ. in cuiꝰ aeimis.
nos epulari hortat᷑ apłs. expͣga¬
to uet̾i ferm̃to ut simꝰ noua cõ.¬
sꝑsio. iure inter legis antiꝗͣ signa. uti¬
tũ petrũ romane eccłe fidelit̾ delegata.
Que uere beata qͦd infundam̃to suo
petrã illã excepit. qͣm suo u̾itas ore
laudauit ce beatificauit. T alis strue¬
tura suꝑ illã edificata ẽ: ut contͣ om̃s
hereses ꝑstaret murus in expugnabił:
⁊ qͣc̃q mundi ex parte ꝑielitata fideᷤᷤ
ad illã confugit. mille clipeos ex ea. om¬

Expanded text:
il intersit, quomodo in azymo pane cum fermento, et aqua nihil veteris massae aut alienae confectionis intervenit . Aqua namque populum significat, juxta illud: « Beati qui seminatis super melius quam ipso auctore probamus, qui seipsum mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum, figura solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . » Aqua ritatis et veritatis ejus, in cujus azymis nos epulari hortatur Apostolus expurgato veteri fermento , ut simus nova conspersio, jure inter utilia legis antiquae signa, tum Petrum, Romanae Ecclesiae fideliter delegata. Quae beata, quod in fundamento suo petram illam excepit, quam in suo veritas ore laudavit et beatificavit , tali structura super illam aedificata est, ut contra omnes haereses perstaret murus inexpugnabilis. Et quacunque mundi ex parte periclitata fides ad illam confugit, « mille clypeos ex ea, om
Abbreviated transcription (Latin):
magist̾ium seq̃ns eccłia. rerũ habitu
uisibiliũ. res imitat᷑ in uisibiles: ñ so¬
lũ in eorũ dequib supͣdictũ est mi¬
nistrorũ sacro cultu. s incet̾orũ quoq
templi. uł altaris ornatu. N am si nł¬
la significant᷑ in hoc qͦ sp̃ualia: curp̃¬
ciosa pallia. & olo serica dorsaria pa¬
rietib appendunt᷑ e sacro sc̃m dñi cor¬
pus lineo corporali suꝑpositũ obdegit᷑.
Nam iuxta dignitatẽ eiꝰ qͦd p̃ciosis¬
simũ hr̃e possemꝰ. m̾ito illi cͥcum po¬
neremꝰ. Archana gͦ aliqͣ quesitu e
intellectu digna: cũ hac discretione
aĩadu̾saft̾. Na corꝑale lineũ. in
quo. dñicȩ passionis celebramꝰ memo¬
riam: tͥbulationẽ eiꝰ & singłarẽ desig¬

Expanded text:
s Ecclesia, rerum habitu visibilium, res imitatur invisibiles, non solum in eorum, de quibus supra dictum est, ministrorum sacro cultu, sed in caeterorum quoque templi vel altaris ornatu. Nam si nulla significantur in hoc quoque spiritualia, cur pretiosa pallia, et holoserica dorsalia parietibus appenduntur, et sacrosanctum Domini corpus lineo corporali superpositum obtegitur? Nam juxta dignitatem ejus, quod pretiosissimum habere possemus, merito illi circumponeremus. Arcana ergo aliqua, quaesitu et intellectu digna, cum hac discretione animadversa sunt. Nam corporale lineum, in quo Dominicae passionis celebramus memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiationib ut ait magnꝰ leo. cessa¬
tionẽ imposuit. q̃n denuntiatꝰ adue¬
nit: in p̾ceptis tam̃. ł figuris moralibꝰ.
nulla pͥoris testam̃ti reꝓbata decreta :
s euãgłico magist̾io multa sunt ac¬
ta. Dictis & factis pulcͥus eũgłiũ qͣm

Expanded text:
nuntiationibus, ut ait magnus Leo, cessanuntiationibus, ut ait magnus Leo, cessationem imposuit, quoniam denuntiatus advenit, in praeceptis tamen vel figuris moralibus , nulla prioris testamenti reprobata decreta, 25 sed evangelico magisterio multa sunt aucta. Dictis, factis, pulchrius Evangelium quam
Abbreviated transcription (Latin):
tificum industa. Nec statim illud
nob̾ obiciat᷑ ex dictis beati icronimi:
qͦd si hoc ex uet̾i testam̃to suscipimꝰ.:
consequent̾. & uictimarũ ritũ. & legẽ
salbi. & his similia susciꝑe debeamuᷤ.
Pugnat enĩ hec eiꝰ sententia: nec aurea
uł gẽmata diumi cultus ornam̃ta ue¬
lud necessaria reqͥrant᷑. Nam scri¬
bens aduersus uigilantiũ. itẽq ad
demetͥadẽ uͥginem: elemosinã qͥ dem
pauꝑum p̾fert: s de eiꝰmodi unbͥsqꝑ
inqͥt. in suo sensu habundat: ñ dãp¬
no. ñ rep̾hendo: s manifesta ratione
colligimͦ. figuras eiꝰmodi. quales de ꝯ¬
structione tab̾naculi deatus gregoriꝰ
moralit̾ exponit. p̾sentia u̾itatis ñ i¬
ta dissipari. ut ñ debeant etiã nc̃ in ex¬
teriori cultu eccłie. simili uł eadẽ ratio¬
ne ꝓponi: ut in illo nobis eluceat. qͣlis
interioris domꝰ di qͦ sumꝰ nos ornatꝰ
ẽẽ debeat. Quãuis enĩ auctor uet̾m &
nouarũ. figͣuratarũ ꝓmissionũ sacra¬

Expanded text:
tificum industria . Nec statim nobis illud objiciatur ex dictis beati Hieronymi. Quod si haec ex Veteri Testamento suscipimus, consequenter et victimarum ritum, et legem Sabbati, et his similia suscipere deberemus. Pugnat enim haec ejus sententia, ne aurea vel gemmata divini cultus ornamenta, velut necessaria requirantur. Nam scribens adversus Vigilantium, itemque ad Demetriadem virginem, eleemosynam quidem pauperum inquit, in suo sensu abundet, non damno, non reprehendo . Sed et manifesta ratione colligimus, figuras ejusmodi, quales de constructione tabernaculi beatus Gregorius moraliter exponit, praesentia veritatis non ita dissipari, ut non debeant etiam nunc in exteriori cultu Ecclesiae simili vel eadem ratione proponi; ut in illo nobis eluceat, qualis interioris domus Dei, quod sumus nos, ornatus esse debeat. Quamvis enim auctor veterum et novarum figuratarum promissionum sacra
Abbreviated transcription (Latin):
altaris minist̾ium. idcͥco ut dictũ
est. missa d̾̃r. qͥa ad placationẽ inimici¬
tiarũ. que erant inter dm̃ & hoĩes. sola
ualens c idonea mittit᷑ legatio. E uiuᷤ.
diuina ratio. qͣmuis assidui splendo¬
ris sit: cultus tam̃ exterior inuasis sa¬
cris. in apparatu altaris. & minist̾ĩorũ
diu̾sa rõne. interdũ splendidior est: au¬
ro & argento lapidibq p̾ciosis ꝓposse¬
fideliũ. fideliũ singłis in locis splendet
festiua deuotio: que cũ scłarib ambi¬
cionis insignia sint. in eccłiasticis ce di
tione dei . qua illud a se seꝑant. qͥcquid
ilud sit. dõ p̾ciosum efficiunt. Diliguss¬
enĩ aurũ qͦd maximȩ concupiscentia
carnis est: ce concupiscentia ocłorũ:
Cũ gͦ illd offer̃ ñ in diligenti d̾o: sicut
dauid concupitã libauit aqͣm dño:

Expanded text:
tum est, missa dicitur, quia ad placationem inimicitiarum, quae erant inter Deum et homines, sola valens et idonea mittitur legatio. Cujus divina ratio, quamvis assidui splendoris sit, cultus tamen exterior in vasis sacris, in apparatu altaris et ministrorum diversa ratione interdum splendidior est. Auro et argento, lapidibus pretiosis, pro posse fidelium singulis in locis splendet festiva devotio, quae cum in saecularibus ambitionis insignia sint, in ecclesiasticis et dtione Dei, qua illud a se separant, quidquid illud sit, Deo pretiosum efficiunt. Diligenim aurum quod maxime concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum . Cum ergo illud offerunt non indigenti Deo, sicut Davi
Abbreviated transcription (Latin):
Thus sacrũ. dño in odorem suauitatiꝰ
adolemꝰ: de oleũ unctionis scm̃ apud
nos est: & ꝓ tubis campanaᷤᷤ hñis: &
multa huiꝰmodi. Nam illa que sig¬
nificant᷑ qm bona sunt moralia. signi¬
ficationes ipsas om̃s qͥdem lectione:
qͣsdã uͦ actu qͦ celebramꝰ: ut signifi¬
cata ipsa nr̃is sensib oportunȩ io¬
portunȩ ingerant᷑. Qͥs hoc imꝓbare
audeat: De gentilib qͦ exemplo apło¬
rum atq doctorũ. solemꝰ auferre siqͣ
ab illis ꝓbȩ dicta uł facta sunt: ce tan¬
qͣm captiue mulieris ungues. pilosq
suꝑfluos amputare: ut ab alienigena
digna sit introire. N on gͦ familiariꝰ
aut inscius antiqͥtatũ suarũ reminiᷤ¬
ctͣ eccłia: que in canticorũ canticis

Expanded text:
thus sacrum Domino in odorem suavitatis adolemus, et oleum unctionis sanctum apud nos est , et pro tubis campanas habemus, et multa ejusmodi . Nam illa quae significantur, quoniam bona sunt moralia, significationes ipsas omnes quidem lectione, quasdam vero actu quoque celebramus, ut significata ipsa nostris sensibus, opportune importune ingerantur. Quis hoc improbare audeat? De gentibus quoque exemplo apostolorum atque doctorum, solemus auferre, si qua ab aliis probe dicta vel facta sunt, et tanquam captivae mulieris ungnes pilosque superfluos amputare , ut ab alienigena digna sit introire. Nonne ergo familiarius aut justius antiquitatum suarum reminiscitur Ecclesia? quae in Canticis cantic
Abbreviated transcription (Latin):
beat hoc qͦd deferm̃to immolat Tã¬
te econt᷑ sinceritatis semꝑ fuit scã
romana eccłia: ut cui de est scͥptu¬
rarũ noticia. uł argum̃tandi facultaᷤ.:
sola illi de arimo contͣ grecos sufficere
debeat eiꝰ auctoritas. Nam constan¬
tinopolitana: ñ solum h̾eticos sed ce
heresiarcas ꝓtulit multos. Romana
fundaca firmit̾ stetit: & tam gretiȩ ꝗͣ totꝰs
orb̾ hereticos semꝑ confutauit: & de
excelso fidei tͥbunali. data sententia
iudicauit. Scͥpturarũ tam̃ suffingia
de ẽẽ ñ debent: ne ullam tam sincera
auctoritas uideat᷑ passa iact᷑am Que
cerciꝰ atq cõmodiꝰ putarent᷑: si uł
scͥpto uł auctore c̾to constarent. N ã

Expanded text:
beat hoc quod de fermento immolat. Tanbeat hoc quod de fermento immolat. Tantae econtra sinceritatis semper fuit sancta Romana Ecclesia, ut cui deest Scripturarum notitia, vel argumentandi facultas, sola illi de azymo contra Graecos sufficere debeat ejus auctoritas. Nam Constantinopolitana non solum haereticos, sed et haeresiarchas protulit multos. Romana fundata, firmiter stetit, et tam Graeciae quam totius orbis haereticos semper confutavit, et de excelso fidei tribunali data sententia judicavit. Scripturarum tamen suffragia deesse non debent, ne ullam tam sincera auctoritas videatur passa esse jacturam. Quae certius atque commodius peterentur, si vel scripto vel auctore certo consta
Abbreviated transcription (Latin):
pite suo de auraret᷑: d earũ rerũ que
suꝑiꝰ dicte sunt uen̾anda similitudi¬
ur sc̃ã romana eccłia nũqͣm in
sacͥficio ferm̃tũ admiserit. ñ ocio¬
sequerit᷑ nec inutilit̾ scit᷑: maxinȩ.
qͥa consuetudini huic tota hactenuᷤᷤ
grecia refragat᷑. Nam deferm̃to. greci
ĩmolant: &e nescio qua auctoritate
legalem qͣm euãgłicam romane eccłie
consuetudinẽ. nimis ꝑtinascit̾ ab or¬
rent. Ueris ꝑsepe rationib suꝑati sunt:
s constantinopolitanȩ sedis arrogan¬
tia multarũ hesumꝰ genitͥx. cedere
mũ eiꝰ concilians. apocͥsiarios suos.
polim dirigens. multas grecorũ confu¬
tauit h̾eses: qui inter cet̾a latinoᷤᷤ uo¬
cabant arimatas: & eos nimis ꝑseqͦn¬
tes eorũ eccłias claudebant: ce micha¬
helem patͥarchã. a gr̃ã &e palatio im¬
ꝑatoris remotũ. gladio excomunica¬
tionis ꝑcussit. Tantis autẽ heresib
ferm̃tata ẽ gͥciaut intrũ uider ñ de¬

Expanded text:
pite suo, deauraretur, et earum rerum quae pite suo, deauraretur, et earum rerum quae superius dictae sunt, veneranda similitudisancta Romana Ecclesia nunquam in sacrificio fermentum admiserit, non otiose quaeritur, nec inutiliter scitur, maxime quia consuetudini huic tota hactenus Graecia refragatur. Nam de fermento Graeci immolant, et nescio qua auctoritate legalem quam evangelicam Romanae Ecclesiae consuetudinem nimis pertinaciter abhorrent. Veris persaepe rationibus superati sunt, sed Constantinopolitanae sedis arrogantia multarum haeresum genitrix, cedere m, animum ejus concilians, apocrisiarios suos polim dirigens, multas Graecorum confutavit haereses, qui inter caetera Latinos vocabant Azymitas, et eos nimis persequentes, eorum ecclesias claudebant, et Michaelem patriarcham, a gratia et palatio imperatoris remotum, excommunicationis gladio percussit. Tantis autem haeresibus fermentata est Graecia, ut mirum videri non de
Abbreviated transcription (Latin):
iiꝰ. qͥ momeliĩs declamandis inultũ
ualuit: addidit in canone. sc̃m sacͥficiũ
iminacsatã hostiam. Damasus.
.xxxͦuꝰ. credo in unũ dm̃ cantan insti¬
tuit: ex decreto sc̃ẽ uniu̾sał sinodiã ẽ.l.
ep̃is constantinopolĩ celebrate. N lex¬
ander. uiꝰ. ad consecrationẽ eucharistie
instituit. qd̾ sic̃ de lat̾e dñi crucifixi.
fluxit & sanguis &e aqua᷑ ita aqͣ umo
misceat᷑ in ipsa consecratione: nec ui¬
num sine aqua̾ nec aꝗͣ. snĩ umo offerri¬
dũ agnꝰ der ãclero cantet᷑. Sic studiosa
diuinȩ legis eccłia romana paulatim
ꝓtulit de thesauro suo noua pietatis
monim̃ta: &e qͦddã uelut exauro lapi¬
dibq p̾ciosis religiosi officii scõ sacri¬
ficio fabrefec̃ diadema. Non quidem¬
sãctius hinc e. qͣm erat prius. cũ ad so
quȩ adhuc erat illo tp̃a rudis. &e ut
ait quidã tam doctꝰ qͣm fidelis. a gresti
turbidaculu. nuda hum̃os. intonsa
comas. exerta lac̾tos: u ornari potuit.
maximȩ in hac parte tanqͣm in ca-¬

Expanded text:
i in homiliis declamandis multum valuit, addidit in canone: « sanctum sacrificium, immaculatam hostiam. » DAMASI. Damasus, XXXV, « Crebo in unum Deum » cantari instituit, ex decreto sanctae universalis synodi, a CL episcopis Constantinopoli celebratae. ALEXetiam ad consecrationem eucharistie instituit, quod, sicut de latere crucifixi Domini effluxit sanguis et aqua, ita aqua vino 10 misceatur in ipsa consecratione, nec vinum sine aqua nec aquam sine vino offerridum, « Agnus Dei » a clero cantetur. Sic studiosa divinae legis Ecclesia Romana paulatim protulit de thesauro suo nova pmonumenta, quoddam velut ex auro lapidibusque preciosis religiosi officii sancto sacrificio fabrefecsanctius hinc est quam erat prius  adde quanquae adhuc erat illo tempore rudis, et, ut ait quidam tam doctus quam fidelis, agresti turbida cultu, nuda humeros, intonsa comas, exerta lacertos, ubi ornari potuit, maxime in hac parte, tanquam in ca