comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunc baptizare incipiat. Hic ni
chil ostendere conatus ẽ quomͦ
dicit consuetudinẽ cedere. Ulus
tam̃ nos ad iuuat adu̾sus istos qͥ
se abunitate diuiserunt. qđ illam
fuisse consuetudinem conficetur:.
quã qd̃ eã ueritati quã ñ osten¬
dit cedere debere arbitrat᷑. Illa ẽ
enĩ consuetudo: quȩ si sacrilegos
ad altare dei sine baptismi pur¬
gatione admittebat. et nullum
bonoꝵ in unitate polluebat: qui¬
cũq se ab eadem unitate inqua
nulloꝵ maloꝵ contagione pollui
poterant frustra separauerunt:
manifestũ sacrilegium scismatis
admiserunt. Si aut̃ ꝑ illam con¬
suetudinẽ om̃s polluti ꝑierunt:
de qua cauerna istismne originali
ueritate. et cũ calũpniȩ calliditate
ꝓcedunt : Siuero recta fuerat con¬
suetudo qua sic suscipiebãt᷑ hereti¬
ci: relinquant furorem: fateant᷑
errorem:ueniant adcatbolicam:
ñ ut retinguant᷑ sacram̃to baptis¬
matis: s ut current᷑ a plaga con¬

Expanded text:
nunc baptizare nunc baptizare hil ostendere conatus est quomodo dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est enim consuetudo, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem unitate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, frustra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur haeretici, relinquant furorem, fateantur errorem, ueniant ad catholicam, non ut retinguantur sacramento baptismatis, sed ut curentur a plaga con
Abbreviated transcription (Latin):
tes: baptitantes eos innomine pa¬
tris. et filii. et sp̃c sci. Falsũ gͦ here¬
ticoꝵ baptisma et miquũ a nobis
pellendum ẽ. et omĩ contestatione
refutandũ: de quoꝵ ore uirus ñ
uita: nec grã cȩlestis: s blasphemia
tͥnitatis ex primit᷑. Et ideo uenien¬
tes adȩccłam hereticos. integro et
catholico baptismate baptitari de¬
bere manifestũ ẽ: ut ablasphemia
suȩ p̃sũptionis purificati. possint
ñ ẽ baptismꝰ patris. et filii: et sp̃e
seĩ nomine consecratꝰ᷑: hereticoꝵ
deputet᷑: et iniquũ a nobis omĩ
contestatione refutet᷑. Si aut̃ hoc
in eo nom̃ agnoscimꝰ: meliꝰ uerba
ȩu̾glica ab hereticoꝵ errore distin¬
guim᷑: et qđ ineis ꝓbũ ẽ apꝓba¬
mꝰ: qđ m̃dosum ẽ em̃damꝰ. Libo¬
sus ab agr̾a dixit. In euiglio dñs.
egosum inquit ueritas. Non di
xit ego sum consuetudo. Itaq ue¬
ritate manifestata. cedat consue¬
tudo ueritati. Ut si inp̃teritũ quis
in ȩccła hereticos ñbaptitabat:

Expanded text:
s, baptizantes eos in uominc patri,..; et f ilii et spiritus sancti. falsum ergo haereticorum baptisma et iniquum a nobis pellendum est et omni contestatione J\'efufrnzdum, de quorum ore uirus, non uita, nec gratia caelestis, sed blasphemia trinitatis exprimitur. et ideo uenientes ad ecclesiam haereticos integro et catholico baptismate baptizari debere manifestum est, ut a blasphemia suae praesumptionis purificati possint snon est baptismus patris et filii et spiritus sancti nomine consecratus, haereticorum deputetur et iniquum a nobis omni contestatione refutetur; si autem hoc in eo nomen agnoscimus, melius uerba euangelica ab haereticorum errore distinguimus et quod in eis probum est adprobamus, quod mendosum est emendamus. Libosus a Uaga dixit: In euangelio dominus ego sum, inquit, uerxit: ego sum consuetudo. itaque ueritate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptizabat,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ baptisma. Non apud hereticos:
ubi spes nulla ẽ. et fides falsa: ubi
omĩa ꝑm̃datium agunt᷑: ubi exorci¬
zat demoniacus: sacramentũ int̾ro¬
gat. cuiꝰ os et u̾ba cancer emutunt:
fidem dat infidelis: ueniã delictoꝵ
tribuit sceleratus. et in nomine xp̃i
tinguit antirp̃c: benedicit adeo ma¬
ledictus: uitã pollicet᷑ mortuus: pa¬
cem dat inpacificus: dm̃ inuoeat
blasphemꝰ: sacerdotiũ ad ministrat
ꝓphanus: ponit altare sacrilegus.
Ad hȩc omĩa accedit et illud malũ:
ut antistes diaboli audeat eucaristiã
facere. Aut qui illis assistunt: dicant
hȩc falsa eẽ de bereticis. Ecce ad qualia
cogitur ȩccła consentire: et sine baptis¬
mo et uenia delictoꝵ cõmunicare cõ¬
pellitur. Quã rem fr̃s fugere acuita

Expanded text:
unum baptisma, non aput haereticos, unum baptisma, non aput haereticos, ubi spes nulla est et fides falsa, ubi omnia per mendacium aguntur, ubi exorcizat daemoniacus, sacramentum interrogat cuius os et uerba cancer emittunt, fidem dat infidelis, ueniam delictorum tribuit sceleratus et in nomine Christi tinguit antichristus, benedicit a deo maledictus, uitam pollicetur mortuus, pacem dat inpacificus, deum inuocat blasphemus, sacerdotium administrat profanus, ponit altare sacrilegus. ad haec omnia accedit et illud malum, ut antistes diaboli audeat eucharistiam facere. aut qui illis adsistunt dicant haec falsa esse. de haereticis. ecce ad qualia cogitur ecclesia consentire et sine baptismo et uenia delictorum communicare conpellitur! qua
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Nos gͦ debaptismi simplicita¬
te ubiq agnoscenda. consuetudinẽ
unulsȩ eccłȩ etiam conciliis uniu̾sa¬
libꝰ roboratã tenentes: accepta quoq
ex uͥbis cypͥani maiore fiducia. ꝑ
quȩ mͥ etiam tunc liceret saluo iure cõ¬
munionis diu̾sa sentire. unitate qui¬
dẽ p̃lata atq laudata. qualẽ beatus
cypͥanus et eiꝰ college qui cũ eo conci¬
lium illud fecerunt. cũ diu̾sa sentien¬
tibꝰ tenuerunt: hereticoꝵ et scismati¬
sufferentes inuicẽ indilectione. stu¬
dentes seruare unitatẽ sp̃c inuincło
pacis. ꝑ quẽ etiã ait. si quid aliter sa
uincło pacis et unitatis. in quo reti¬
nendo eos quantum ipse dñs adiu¬
uat imitamͣ. considerandas et ꝑtrac¬
tandas aggredim᷑. Cecilius abilta
dixit. Ego unũ baptismũ in ȩccła so¬
la scio: et extra ȩccłam nullũ. Hic erit
unum ubi spes uera ẽ: et fides certa.
Sic enim scriptũ ẽ. Una fides: una spes:

Expanded text:
bantur. nos ergo iam de baptismi simplicitabantur. nos ergo iam de baptismi simplicitate ubique agnoscenda consuetudinem uniuersae ecclesiae etiam conciliis uniuersalibus roboratam tenentes, accepta quoque ex uerbis Cypriani maiore fiducia, per quae mihi etiam tunc liceret saluo iure communionis dinersa sentire, unitate quidem praelata adque laudata, qualem beatus Cyprianus et eius collegae, quicum eo concilium illud fecerunt, cum diuersa sentientibus tenuerunt, haereticorum et schismatisufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, per quem etiam ait: si quid aliter sapuinculo unitatis et pacis, in quo retinendo eos, quantum ipse dominus adiuuat, imitamur, considerandas et pertractandas adgredimur. Caecilius a Bilta dixit: Ego unam baptismum in ecclesia sola: scio et extra ecclesiam nullum. hic erit unum, ubi spes nulla est et fides certa. sic enim scriptum est: una fides, una spes,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ putat faciat: habens arbitrii sui
liberam potestatẽ. Et ne quisquã sihac
eadem libera potestate diu̾sa sentiret.
pellendus aceteroꝵ consortio uidere¬
tͣ: sequit᷑ et dicit. Nos quantũ in no¬
bis ẽ ꝓpter hereticos cũ collegis et co
ep̃is nrĩs ñ contendimꝰ: cũ quibꝰ di¬
uinã concordiã et dñicam pacem te
nemus. Et paulopost. Seruat᷑ inquit
a nobis patienter. et leniter.caritas
animi: collegii honor. uincłm fidei:
concordia sacerdotii: sic et in epła
quã seripsit ad magnũ cũ debaptis¬
mo tinctoꝵ et ꝑfusoꝵ quereretur:
utrũ aliquid inter ee̾t: Qua in par¬
te inquit nemini uerecundia et mo¬
destia nr̃a p̃iudicat. quominus unꝰ¬
quisq qđ putauerit sentiat: et qđ
senserit faciat. Quibus eiꝰ sermoni¬
bꝰ satis apparet. illo tempore ab eis
ista eẽ tractata. quo nondũ declara¬
ta sine ambagine hauriebant᷑. s ad¬
huc clausa magnomolimine quere¬

Expanded text:
porum quod putat faciat, habens arbitrii sui porum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, quantum eadem libera potestate diuersa sentiret, pellendus a ceterorum consortio uideretur, sequitur et dicit: nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum cepiscopis nostris non contendimus, cam quibus diuinam concordiam et dominicam pacnemus. et paulo post: seruatur, inquit, a nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii. sic et in epistula quam scripsit ad Magnum, cum de baptismo tinctorum et perfusorum quaereretur utrum aliquid interesset: qua in parte, inquit, nemini uerecundia et modestia nostra praeiudicat quominus unusquisque quod putauerit sentiat et quod senserit faciat. quibus eius sermonibus satis apparet illo tempore ab eis ista esse tractata, quo nondum declarata sine ambagine hauriebantur, sed adhuc clausa magno molimine quaere
Abbreviated transcription (Latin):
satis quantũ arbitror. ñ solũ adȩpłam
quã iubaiano scripsit. s etiã adillã
quã ad quintum dedit. ⁊ ad illã quam
cũ quib dã collegis ad qͦsdã collegas: ad
illã ꝗͣ ad põpeiũ. qͣntũ potuimꝰ ꝓuniu̾sitate
catholicȩ consensionis atq concilii.
ineuiꝰ unitate isti tamquã pia m̃bra
manserunt: libris suꝑioribꝰ disputa¬
uimꝰ. Qua ꝓpter iã oportunũ iudet᷑.
quid etiã cȩceri singillatĩ censuerint
considerare: ea libertate quã nobis
etiã ipse ñ abrogauit dicens. Nemi¬
nẽ iudicantes: aut a iure cõmunionis
aliquẽ si diu̾sum senserit amouentes.
d̾ eũ ñ ꝓꝓterea dixisse ut cogitationes
tacitas collegarũ tamquã de abdito
erutas tali securitate captaret. s
qđ reuera pacem unitatẽq diligeret.
ex aliis similibꝰ uidere facillimũ ẽ. uͥ
ad singulos scribit: sicut ad ipsum
iubaianũ. Bȩc tͥ inquit breuissime

Expanded text:
satis, quantum arbitror, non solum ad epistulam satis, quantum arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, sed etiam ad illam quam ad Quintum dedit et ad illam quam cum quibusdam collegis ad quosdam collegas et ad illam quam ad Pompeium, quantum potuimus, pro uniuersitate catholicae consensionis adque concilii, in cuius unitate isti tamquam pia membra manserunt, libris superioribus disputauimus. quapropter iam opportunum uidetur quid etiam ceteri singillatim censuerint considerare ea libertate, quam nobis etiam ipse non abrogauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. quod eum non propterea dixisse, ut cogitationes tacitas collegarum tamquam de abdito erutas tali securitate captaret, sed quod reuera pacem unitatemque diligeret, ex aliis similibus uidere facillimum est, ubi ad singulos scribit, sicut ad ipsum Iubaianum: haec tibi, inquit, breuissime
Abbreviated transcription (Latin):
dã cõmemoremꝰ. Audistis inquit
collegȩ dilectissimi. qͥd mͥ uibaianꝰ
ocritatẽ nram de illicito et ꝓpha¬
no hereticoꝵ baptismo: quidq ei
rescripserini. censens scilicet qđ se¬
mel atq iterũ et sepe censuim᷑: here¬
ticos ad eccłam uenientes ȩccłȩ
baptismo baptitari et scĩficari opor. Q¬
tere. Itẽ lectȩ sunt uobis et aliȩ ui¬
baiani litterȩ: quib ꝓsua sincera
et religiosa deuotione ad ȩpłam nram
rescribens. ñ tantũ consensit. s et in
hac ipsa re singuli quid sentiamꝰ ꝓfe¬
ramꝰ: neminẽ iudicantes: aut a iure
cõmunionis aliquẽ sidiu̾sum sense¬
rannico t̾rore ad obsequendi necessi¬
tatẽ collegas suos adigit: quando ħat
potestatis suȩ arbitriũ ꝓpriũ: tamq
uidicari ab alio ñ possit. quã nec ipse
potest alterũ iudicare.S. expectemꝰ
unus et solus habet potestatẽ. et p̃¬
ponendi nos in ȩccłȩ suȩ gubernati¬
one: et de actu nr̃o iudicandi. Iam¬

Expanded text:
dam commemoramus. Audistis, inquit, dam commemoramus. Audistis, inquit, collegae dilectissimi, quid mihi Iubaianus ocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiamhac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserannico terrore ad obsequendi necessitatem collegas suos adigit, quando habepotestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit, quam nec ipse possit alterum iudicare. sed expectemus unus et solus habet potestatem, et praeponendi nos in Ecclesiae suae gubernatione, et de actu no
Abbreviated transcription (Latin):
Sieiĩ solus ista sentiens nullo consen¬
tiente remaneret: uideret᷑ ꝓpterea re¬
friguisse ab scelere scismatis: qr soci¬
os ñ inueniebat erroris. Tã multis
aut̃ sibi consentientibꝰ. qđ cũ cȩteris
dulsa sentientibꝰ inunitate ꝑmansit:
catholicȩ uniu̾sitatis scĩssimũ uin¬
cłm ñ timore solitudinis s pacis a¬
more seruauit. Qua ꝓpter posset qͥ¬
dẽ iam uideri suꝑfluũ: cȩteroꝵ etiã
illiꝰ concilii ep̃oꝵ singłas retractare
sententias.S. qm̃ corde tardiores
ñ putantes eẽ responsũ. si alicui lo¬
co cuiꝰq sermonis ñ ibi s alibi res¬
pondeat᷑ qđ illuc etiã possit adbi¬
beri: melius multũ legendo atterun¬
tͣ ut acuant᷑: quã parũ intelligendo
conquerunt᷑ ut redarguant᷑.
rimũ gͦ ipsius cypͥam consultationẽ
qua indicat᷑ anima pacifica et exuii¬
dans ubere caritatis. unde consili¬
ũ ipsum incipit: iterũ consideran¬

Expanded text:
si enim solus ista sentiens nullo consensi enim solus ista sentiens nullo consentiente remaneret, uideretur propterea refriguisse ab scelere schismatis, quia socios non inueniebat erroris. tam multis autem sibi consentientibus quod cum ceteris diuersa sentientibus in unitate permansit, catholicae uniuersitatis sanctissimum uinculum non timore solitudinis, sed pacis amore seruauit. quapropter posset quidem iam uideri superfluum ceterorum etiam illius concilii episcoporum singulas retractare sententias. sed quoniam corde tardiores non putant esse responsum, si alicui loco cuiusque sermonis non ibi sed alibi respondeatur quod illuc etiam possit adhiberi, melius multum legendo atteruntur ut acuantur, quam parum intellegendo conqueruntur ut redarguantur. Primum ergo ipsius Cypriani consultationem, qua indicatur anima pacifica et exundans ubere caritatis, unde concilium ipsum incipit, iterum consideran
Abbreviated transcription (Latin):
tismum sine illius ꝑu̾sitate ꝑciꝑent:
et siue defuneti siue liberati nequa¬
quã apud eos remanerent: ad quos
nũquã corde transierant. Si autẽ
etiã et ipse separatꝰ acceꝑit: tanto
ꝑniciosius accipit: quanto magis
bonum ẽ. qđ ñ bene accipit. Et tan¬
tomagis ualet ad exitiũ. separato:
quantomagis posset ad salutẽ ua¬
lere coniuncto. Et ideo si ab illa ꝑu̾¬
sitate correctus. et aseparatione con¬
u̾sus uenerit ad catbolicam pacẽ⁊
sub eodem baptismate qđ acceꝑat
eiꝰ peccata dimittunt᷑ ꝓꝑter uincłm
caritatis. sub quo baptismate pec¬
cata eiꝰ tenebant᷑ ꝓpter sacrilegiũ
diuisionis. Quia illud et in homine
iusto et in homine iniusto semꝑ scm̃
alicuiꝰ iniquitate minuit᷑. Quȩ cũ
ita sint. quid huic ꝑspicuȩ ueritati
officit. qđ multi coep̃i cypͥano in
illam sententiã consenser̃t. suasq
nisi ut magis magisq illius uiri er-¬
ga unitatẽ xp̃i caritas innotescat :

Expanded text:
tismum sine illius peruersitate perciperent tismum sine illius peruersitate perciperent et siue defuncti siue liberati nequaquam aput eos remanerent, ad quos numquam corde transierant. si autem etiam ipse separatus acceperit, tanto perniciosius accipit, quanto magis bonum est quod non bene accipit, et tanto magis ualet ad exitium separato, quanto magis posset ad salutem ualere coniuncto. et ideo si ab illa peruersitate correctus et a separatione conuersus uenerit ad catholicam pacem, sub eodem baptismate quod acceperat eius peccata dimittentur propter uinculum caritatis, sub quo baptismate peccata eius tenebantur propter sacrilegium diuisionis, quia illud et in homine iusto et in homine iniusto semper sanalicuius iniquitate minuitur. Quae cum ita sint, quid huic iam perspicuae ueritati\\ officit, quod multi coepiscopi Cypriano in illam sententiam consenserunt suasque nisi ut magis magisque illius uiri erga unitatem Christi caritas innotescat?
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur: quibꝰ ipsa ueraci conu̾sione
comungit᷑. Idem quippe sp̃e sc̃s ea
dimittit. qui datus ẽ omĩbꝰ scĩs sibi
caritate coberentibus:siue se noue¬
rint corporaliter. siue ñ nouerint.
Similiter cũ alicuiꝰ tenent᷑ peccata.
ab eis utiq tenent᷑. a quibꝰ se ille cui
tenent᷑ uitȩ dissimilitudine et praui
cordis au̾sione disungit: siue illũ
corporalit̃ nouerint siie ñ nouerint.
Qua ꝓpter om̃s mali sp̃ualit̃ a bonis
se iuncti sunt. Si aut̃ etiã corporali¬
t̃ aꝑta dissensione separent᷑. peio¬
res fiunt. S ut dictũ ẽ nichil int̾¬
ẽ ad baptismi scĩtatem. quanto qͥsq
peioi id babeat: et quanto peiori
tradat. Potest tam̃ tradere separatꝰ.
potest salubrit̾ acciꝑe. si ipse ñ sepa¬
ratꝰ accipiat: sicut plerisq accidit.
ut catholico animo. et corde ab uni¬
tate pacis ñ alienato. aliqua neces¬
sitate mortis ingruentis in aliquẽ
hereticũ irruerent. et ab eo xp̃i bap¬

Expanded text:
tuntur quibus ipsa ueraci conuersione tuntur quibus ipsa ueraci conuersione coniungitur. idem quippe spiritus sanctus ea dimittit, qui datus est omnibus sanctis sibi caritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentur peccata, ab eis utique tenentur, a quibus se ille cui tenentur uitae dissimilitudine et praui cordis auersione disiungit, siue illum corporaliter nouerint siue non nouerint. Quapropter omnes mali spiritaliter a bonis seiuncti sunt, si autem etiam corporaliter aperta dissensione separentur, peiores fiunt. sed, ut dictum est, nihil intst ad baptismi sanctitatem, quanto quisque peior id habeat et quanto peiori tradat. potest tamen tradere separatus,potest salubriter accipere, si ipse non separatus accipiat, sicut plerisque accidit, ut catholico animo et corde ab unitate pacis non alienato aliqua necessitate mortis urgentis in aliquem haereticum inruerent et ab eo Christi bap
Abbreviated transcription (Latin):
macła et ruga. ortꝰ conclusus. fons
signatus. paradysus eũ fruetu po¬
mon: et cȩtera quȩ de illa similiter
dicta sunt. Qd̃ non intelligit᷑. nisi
in bonis et scĩs et iustis: idẽ ñ tan-¬
tũ scdm oꝑationes munerũ di. bo¬
nis malisq cõmunes: s etiã scđi
intinã et suꝑ eminentẽ sp̃m scm̃¬
habe ntib quibꝰ dñs dicit. Si cui
dimiseritis peccata dimittent᷑ ei: et
si cui tenueritis tenebunt᷑. Ae ꝑ hoc
nichil idoneũ dici. cur ñ possit ma¬
lus etiã tradere baptismũ qui po¬
test habere: et sicut ꝑniciose habet.
ita etiã ꝑniciose tradere: ñ qr tale
aliquid tracdidit. nec qr talis tͣclit:
s qr tali tradit. Nam cũ malus tra¬
dit bono. idẽ in uniu̾sitatis uincło
ueraci conu̾sione mutato: int̾ bonũ
sacramentũ qđ tradit᷑. et bonũ fide¬
lem cui tradit᷑. tradentis malicia su¬
ꝑatur. Et cũ illi ueraciter ad dm̃ con¬
u̾so peccata dimittunt᷑: ab eis dimit¬

Expanded text:
macula et ruga, hortus conclusus, fons macula et ruga, hortus conclusus, fons signatus, paradisus cum fructu pom et cetera quae de illa similiter dicta sunt, quod non intellegitur nisi in bonis et sanctis et iustis, id est non tantum secundum operationes munerum dei bonis malisque communes, sed etiam secundum intimam et supereminentem chabentibus, quibus dominus dicit: si cui dimiseritis peccata dimittentur ei et si cui tenueritis tenebuntur. Ac per hoc nihil idoneum dicitur, cur non possit malus etiam tradere baptismum, qui potest habere, et sicut perniciose habet ita etiam perniciose tradere, non quia tale aliquid tradit nec quia talis tradit, sed quia tali tradit. nam cum malus tradit bono, id est in unitatis uinculo ueraci conuersione mutato, inter bonum sacramentum quod traditur et bonum fidelem cui traditur tradentis malitia superatur. et cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimit
Abbreviated transcription (Latin):
merita positus cypͥani: dico sacram̃¬
tũ baptismi et malos et bonos posse
habere: posse dare: posse acciꝑe: et
bonos quidem utilider ac salubrider.
malos aut̃ ꝑniciose atq penaliter:
cũ illud tam̃ inutrisq sit equaliter
integrũ: atq nichil inter eẽ ad eius
equalẽ mnonũbꝰ integritatẽ. quanto
peior id habeat int̾ malos: sicut nicħ
int̾ ẽ quanto melior id habeat int̃
nichil int̾ ẽ quanto peior id accipi¬
at: sicut nichil quanto melior. Illud
enĩ ꝑ se ipsum: et in eis qui ñ eqͣlit̃
baptismũ et tradere et acciꝑe malos
nequaquã in melius cõmutatos:
et de scripturis canonicis. et de ip¬
sius cypͥani literis satis ut arbitͦr
demonstrauimꝰ. Quos ñ ꝑtinere
ad ȩccłam scãm dei quãuis intus
eẽ uideantur. ex boc aꝑtissime appa¬
ret: quia isti sunt auari. raptores.
fȩneratores. inuidi. maliuoli. et
cȩtera huiꝰ modi: illa aut̃ columba
unica. pudica. et casta. sponsa sine

Expanded text:
merita positus Cypriani, dico sacramemerita positus Cypriani, dico sacramentum Baptismi et bonos et malos posse habere, posse dare, posse accipere: et bonos quidem utiliter ac salubriter, malos autem perniciose atque poenaliter; cum illud tamen in utrisque sit aequaliter integrum: atque nihil interesse ad ejus aequalem in omnibus integritatem, quanto pejor id habeat inter malos, sicut nihil interest quanto melior id habeat internihil interest quanto pejor id accipiat, sicut nihil interest quanto melior. Illud enim per se ipsum, et in eis qui non aequaliter Baptismum, et tradere, et accipere malos nequaquam in melius commutatos, et de Scripturis canonicis, et de ipsius Cypriani litteris, satis, ut arbitror, demonstravimus: quos non pertinere ad sanctam ecclesiam dei, quamuis intus esse uideantur, ex hoc apertissime apparet, quia isti sunt auari raptores faeneratores inuidi maliuoli et cetera huiusmodi, illa autem columba unica pudica et casta, sponsa sine
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ariditas illiꝰ uiriditati conferen¬
da ñ ẽ: s nec alioꝵ fructus illiꝰ uber¬
tati ad equandus ẽ. Gentes enĩ iu¬
daitare nemo nunc cogit: nec ideo
tam̃ quisquã nunc in ȩccła quantũ¬
libet ꝓfecerit. petri apłatui conferen¬
dus ẽ. Qua ꝓpter reddens debitã
reuerentiã. dignũq honorẽ quan¬
tũ ualeo ꝑsoluens pacifico epõ et
głoso martyri cypͥano. audeo tam̃
dicere aliter eũ sensisse de scismati¬
cis uł hereticis baptitandis quam
postea ueritas ꝓdidit. non ex mea
s uniu̾sȩ ecclȩ sententia plenarii
concilii auctoritate roborata atq
firmata: sicut uenerans ꝓsui meri¬
to petrũ primũ apłoꝵ et eminen¬
tissimũ martyrũ. audeo tam̃ dice¬
re. non eum recte fecisse ut gentes
iudaitare cogeret. Etiam hoc enĩ
dico ñ ex mea s ex apłi pauli saluta
tenta atq seruata. Disputans ergo
de sententia cẏpͥani. multũ in fra

Expanded text:
torum ariditas illius uiriditati non conferentorum ariditas illius uiriditati non conferenda est, sed nec aliorum fructus illius ubertati adaequandus est. gentes enim iudaizare nemo nunc cogit, nec ideo tamen quisquam nunc in ecclesia, quantumlibet profecerit, Petri apostolatui conferendus est. quapropter reddens debitam reuerentiam dignumque honorem, quantum ualeo, persoluens pacifico episcopo et glorioso martyri Cypriano audeo tamen dicere aliter eum sensisse de schismaticis uel haereticis baptizandis, quam postea ueritas prodidit, non ex mea, sed ex uniuersa ecclesiae sententia plenarii concilii auctoritate roborata atque firmata, sicut uenerans to Petrum primum Apostolorum et eminentissimum martyrum, audeo tamen dicere, non eum recte fecisse ut Gentes judaizare cogeret; etiam hoc enim dico, non ex mea, sed ex apostoli Pauli salutartenta atque servata . 4. Disputans ergo de sententia Cypriani, multum infra
Abbreviated transcription (Latin):
sterilitatẽ. qđ ñ fȩcundat᷑ suo. s fru¬
ctu onerat᷑ alieno. Fieri aut̃ potest
ut aliquis iugeat in radice caritatis.
et in quo cypͥanus alit̾ sapuit rectis¬
sime sapiat: et tam̃ incypͥano quã
misto plura sȩcunda sint. et iisto
quam ineypriano plura purganda
sint. Non solum itaq malos catholi-¬
cos nullomͦ comparamꝰ. s nec bonos
facile coequamꝰ beato cypͥano: quẽ
int̾ raros et paucos excellentissimȩ
grẽ uiros numerat pia mat̾ ȩccła :
quã uis isti et apud bereticos cog¬
noscant baptismũ xp̃i. illi aũt aliter
uisũ sit: ut ꝑ eũ minus aliqͥd uiden¬
tẽ et inimitate firmissime ꝑmanen¬
tẽ. manifestius demonstraret here¬
ticis. quã sacrilego scelere rũpetur
umcłm pacis. Req enĩ pbarisei cȩci
quã uis dicentes aliquando qđ fie¬
ri debeat. comparandi erant apłõ
petro: quã uis dicenti aliquando
qd̃ fieri ñ debeat. Non solũ autẽ is¬

Expanded text:
sterilitatem quod non fecundatur suo, sed frusterilitatem quod non fecundatur suo, sed fructu oneratur alieno. fieri autem potest, ut aliquis nigeat in radicem caritatis et in quo Cyprianus aliter sapnit rectissime sapiat, et tamen in Cypriano quam in isto plura fecunda sint et in isto quam in Cypriano plura purganda sint. non solum itaque malos catholicos nullo modo comparamus, sed nec bonos facile coaequamus beato Cypriano, quem inter raros et paucos excellentissimae gratiae uiros numerat pia mater ecclesia, quamuis isti et apud haereticos agnoscant baptismum Christi, illi autem aliter uisum sit, ut per eum minus aliquid uidentem et in unitate firmissime permanentem manifestius demonstraretur haereticis, quam sacrilego scelere rumperetur uinculum pacis. neque enim pharisaei caeci, quamuis dicentes aliquando quod fieri debebat, comparandi erant apostolo Petro, quamuis dicenti aliquando quod fieri non debebat. non solum autem is
Abbreviated transcription (Latin):
cut stultum ẽ fructiferi palmitis
purgam̃ta diligere. cõmode aũt fa¬
cit qui poma suauia ubicũq suspen¬
sa ñ respuit: ita quisqͥs ab unitate
p̃cisus ꝓpterea rebaptirat quia cy¬
pͥano uisũ ẽ ab hereticis uenientes
denuo baptizari oportere: laudan¬
da intanto iuro au̾sat᷑. et emĩdanda
sectat᷑. nec ea ipsa quȩ sectat᷑ asseqͥt᷑
lle enĩ dũ delo dei grauit̃ detestatur
eos qui se ab unitate separauerunt:
etiã ab ipso baptismo separatos eẽ
arbitratꝰ ẽ. Isti aut̃ paruũ sceleris
putantes qđ ipsi a xp̃i unitate sepa¬
rati st̃: etiã baptismũ eiꝰ illic ñ ee. et
secũ exisse contendunt. Tam gͦ longe
sunt a sęcunditate cypͥani: ut nec
purgam̃tis eiꝰ equent᷑. Itẽ qͥsqͥs ñ ba¬
bens caritatẽ. et ꝑditas uias moꝵ
ingrediens pessimoꝵ. intꝰ uidet᷑ eẽ
cũ fous sit. et baptismũ xp̃i nec in
hereticis repecit : nichil eiꝰ adiuuat

Expanded text:
cut stultum est fructiferi palmitis cut stultum est fructiferi palmitis purgamenta diligere, commode autem facit qui poma suauia ubique suspensa non respuit, ita quisquis ab unitate praecisus propterea rebaptizat, quia Cypriano uisum est ab haereticis uenientes denuo baptizari oportere, laudanda in tanto uiro auersatur et emendanda sectatur nec ea ipsa quae sectatur assequitur. ille enim dum zelo dei grauiter detestatur eos qui se ab unitate separauerunt, etiam ab ipso baptismo separatos esse arbitratus est; isti autem parum sceleris putantes quod ipsi a Christi unitate separati sunt, etiam baptismum eius illic non esse et secum exisse contendunt. tam ergo longe sunt a fecunditate Cypriani, ut nec purgamentis eius aequentur. Item quisquis non habens caritatem et perditas uias morum ingrediens pessimorum intus uidetur esse, cum foris sit, et baptismum Christi nec in haereticis repetit, nihil eius adiuuat
Abbreviated transcription (Latin):
uincunt᷑: in quibꝰ infinẽ usq ꝑdu¬
rant. Quia scdm p̃scientiã dei sic̃
multȩ oues errant exteriꝰ: sic mul¬
ti lupi insidiant᷑ interius. Inter
quos tam̃ nouit dñs qui sunt eiꝰ:
qͥ ñ audiunt nisi uocẽ pastoris. eti¬
ã cũ clamat ꝑsimiles phariscoꝵ de
quibꝰ dictũ ẽ. Quȩ dieunt facite.
Sicut enĩ bomo sp̃ualis habens fi¬
nẽ p̃cepti id ẽ caritatẽ de corde pu¬
ro et conscientia bona et fide ñ fic¬
ta. potest aliquid excorpore qd ad¬
huc corrumpit᷑ et aggrauat animã.
minꝰ liquide cernere. et alit̃ sapere.
qđ in eadẽ caritate ꝑmanenti ds̃
cũ uoluerit reuelabit: sic in homine
carnali atq ꝑu̾so potest aliqđ bo¬
nũ et utile reppiri. qđ aliunde sit
ñ ex ipso. Esam ut in palmite fructu¬
oso inuenit᷑ aliquid qđ purgandũ
sit ut maiorẽ fructũ ferat: ita et in
arundine sterili atq arida uł alli¬
gata solet uua pendere. Et ideo si

Expanded text:
uincuntur, in quibus in finem usque perduuincuntur, in quibus in finem usque perdurant, quia secundum praescientiam dei, sicut multae oues errant exterius, sic multi lupi insidiantur interius. inter quos tamen nouit dominus qui sunt eius, qui non audiunt uocem nisi pastoris, etiam cum clamat per similes Pharisaeorum de quibus dictum est: quae dicunt facite. Sicut enim homo spiritalis habens finem praecepti, id est caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, potest aliquid ex corpore quod adhuc corrumpitur et adgrauat animam minus liquide cernere et aliter sapere quod in eadem caritate permanenti deus cum uoluerit reuelabit, sic in homine carnali adque peruerso potest aliquod bonum et utile repperiri, quod aliunde sit, non ex ipso. nam ut in palmite fructuoso inuenitur aliquid quod purgandum sit, ut maiorem fructum ferat, ita et in arundine sterili adque arida uel alligata solet uua pendere. et i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾si sunt. et ꝑdite uiuunt. appareant
remissionẽ peccatoꝵ nec dare posse
nec habere. qr ñ malignis. s bonis
filiis dictũ ẽ. sicui dimiseritis pec¬
cata dimitaentur ei. sicui tenuertas
tenebunt᷑. babere tanĩ et dare et
acciꝑe baptismi sacram̃tũ. satis e¬
luxit pastoribꝰ eccłȩ catbolicȩ toto
orbe diffusȩ : ꝑ quos postea plenarii
concilii auetoritatss originalis con¬
suetudo firmata ẽ: etiã ouẽ quȩ fo¬
ris errabat. et dñicũ caracterem
a fallacibꝰ dep̃datoribꝰ suis foris ac¬
ceꝑat. uenientẽ ad xp̃ianȩ unita¬
tis salutẽ ab errore corrigi: a cap¬
tiuitate liberari: auulnere sanari:
caracterẽ tam̃ in ea dñicũ agnos¬
ci potius quã imꝓbari: quando¬
quidẽ ipsum caracterẽ multi et
lupi et lupis infigunt qui uiden¬
t᷑ quidẽ intus ẽẽ: ueruntam̃ ad
illã ouem quȩ etiã ex multis una
ẽ ñ ꝑtinere moꝵ suoꝵ fructibꝰ con¬

Expanded text:
eruersi sunt et perdite uiuunt, appareant eruersi sunt et perdite uiuunt, appareant remissionem peccatorum nec dare posse nec habere, quia non malignis, sed bonis filiis dictum est: si cui dimiseritis peccata dimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur, habere tamen et dare et accipere baptismi sacramentum, satis eluxit pastoribus ecclesiae catholicae toto orbe diffusae, per quos postea plenarii concilii auctoritate originalis consuetudo firmata est, etiam ouem, quae foris errabat et dominicum characterem a fallacibus depraedatoribus suis foris acceperat, uenientem ad christianae unitatis salutem ab errore corrigi, a captiuitate liberari, a uulnere sanari, characterem tamen in ea dominicum agnosci potius quam inprobari, quandoquidem ipsum characterem multi et lupi et lupis infigunt, qui uidentur quidem intus esse, uerumtamen ad illam ouem, quae etiam ex multis una est, non pertinere morum suorum fructibus con
Abbreviated transcription (Latin):
oterat iam fortasse sufficere
qđ totiens repetitis rationibꝰ
et multiplicit̾ disputando
uersatis atq tractatis. adiun¬
ctis etiã diuinarũ scripturarũ docu¬
m̃tis. et ipsius eypͥani testimoniis
suffragantibꝰ. iam etiã corde tardio¬
res quantũ existimo intelligunt:
baptisiũ xp̃i nulla ꝑu̾sitate homi¬
nis siue dantis siue accipientis pos¬
se uiolari. Nec ob aliud illis tempori¬
bꝰ quando ista questio contra utilẽ
consuetudinẽ disputationibꝰ salua
caritate atq unitate alt̾cantibꝰ dis¬
cutiebat᷑. uisũ ẽ quibꝰdam etiã egre¬
giis uiris antistitibꝰ xp̃i. int̾ quos
p̃cipuȩ beatꝰ cypͥanꝰ eminebat. ñ eẽ
posse apud hereticos uł scismaticos
m̃ti. Et quia ciꝰ effectus atq usus
in liberatione a peceatis et cordis
rectitudine apud bereticos ñ inue¬
niebat᷑: ipsum quoq sacram̃tum
illic ñ eẽ putabat᷑. S: conu̾tentibus
ocłos ad interioris palee multitu¬
dinẽ. cũ et bii qui in ipsa unitate ꝑ¬

Expanded text:
oterat iam fortasse sufficere, quod totiens repetitis rationibus et multipliciter disputando uersatis adque tractatis, adiunctis etiam diuinarum scripturarum documentis et ipsius Cypriani tot testimoniis suffragantibus iam etiam corde tardiores, quantum existimo, intellegunt, baptismum Christi nulla peruersitate hominis siue dantis siue accipientis posse uiolari. nec ob aliud illis temporibus, quando ista quconsuetudinem disputationibus salua caritate atque unitate altercantibus discutiebatur, uisum est quibusdam etiam egregiis uiris, antistitibus Christi, inter quos praecipue beatus Cyprianus eminebat, non esse posse apud haereticos uel schismaticos menti; et quia eius effectus atque usus in liberatione a peccatis et cordis rectitudine apud haereticos non inueniebatur, ipsum quoque sacramentum illic non esse putabatur. sed conuertentibus oculos ad interioris paleae multitudinem, cum et hi, qui in ipsa unitate p
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ baptismũ ñ habere: s tam̃ omĩa
bono pacis et unitatis eẽ toleranda.
Qđ et illi faciebant qui istos ñ recte
facere sentiebant: et illud tenebant
qd̃ postea meliꝰ declarata ueritas
docuit: et antiquior consuetudo
concilio posteriore firmata robustiꝰ
ꝑsuasit. Inuicem se tam̃ cũ salua ca¬
ritate diu̾sa sentirent sollicita pie¬
tate tolerauerunt: studentes serua¬
re unitatẽ sp̃c in uincło pacis: do¬
nec alteris eoꝵ siquid alit̃ saꝑent.
id quoq ds̃ reuelaret. Hoc isti au¬
diant a quibꝰ ꝑ hoc conciliũ unitas
oppugnat᷑: ꝑ qđ conciliũ quantũ
amanda sit unitas declarat᷑. Suc¬
cessus ab abirgermaniciana dixit.
Hereticis aut nichil licet: aut totũ
licet. Si possunt baptizare: possunt
et sp̃m scm cdare. Si aut̃ spm̃ scm̃

Expanded text:
tur baptismum non habere, sed tamen omnia tur baptismum non habere, sed tamen omnia bono pacis et unitatis esse toleranda. quod et illi faciebant, qui istos non recte facere sentiebant et illud tenebant, quod postea melius declarata ueritas docuit et antiquior consuetudo concilio posteriore firmata robustius persuasit, inuicem se tamen, cum salua caritate diuersa sentirent, sollicita pietate tolerauerunt, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, donec alteris eorum, si quid aliter saperent, id quoque illis deus reuelaret. hoc isti audiant a quibus per hoc con cilium unitas obpugnatur, per quod concilium quantum amanda sit unitas declaratur. Successus ab Abbir Germaniciana dixit: Haereticis aut nihil licet aut totum licet. si possunt baptizare, possunt et spiritum sanctum dare; si autem spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cũ posset fortasse hoc respondere
qđ uerum ẽ: Qua ꝓpter u̾ba huius
sententiȩ ñ debent habere contra¬
dictionẽ: quia nichil impediunt
Nos quantũ in nobis ẽ. heretico ñ com¬
municamꝰ: nisi baptitatus in ȩccłã
fuerit: et remissionẽ peccatoꝵ acce
quia ñ accepit remissionẽ peccatoꝵ:
si intus ialiquẽ inueneris qͥ denens
odium adłisus frẽm sic baptitatus
sit. cũ dñs m̃tiri ñ possit qui ait.
si ñ dimiseritis ñ uobis dimictetur:
iubebis correctũ denuo baptitari:
Non utiq. Sic gͦ. nec hereticum. Sa¬
ne iste eur ñ breuiter dixerit. nos
beretico ñ cõmunicamꝰ. s addidit
quantũ in nobis ẽ: ñ ẽ pret̾eundũ.
Nidit enĩ plures huic sententiȩ con¬
sentire: a quoꝵ tam̃ consortio ne
uiolaret᷑ unitas ĩsti se separare ñ
possent: et addidit. quantũ in nobis
ẽ utiq demonstrans ñ uoluntate
se cõmunicare bis quos arbitraba¬

Expanded text:
est, cum posset fortasse hoc respondere est, cum posset fortasse hoc respondere quod verum est? Quapropter verba hujus sententiae non debent habere contradictionem, quia nihil impediunt Nos, quantum in nobis est, haeretico non communicamus, nisi baptizatus in Ecclesia fuerit, et remissionem peccatorum accquia non accepit remissionem peccatorum; si intus aliquem inveneris qui tenens odium adversus fratrem sic baptizatus sit, cum Dominus mentiri non possit, qui ait, Si non dimiseritis, non vobis dimittetur , jubebis correctum denuo baptizari? Non utique: sic ergo nec haereticum. Sane iste cur non breviter dixerit, Nos haeretico non communicamus, sed addidit: quantum in nobis est, non est praetereundum. uidit enim plures huic sententiae consentire, a quorum tamen consortio, ne uiolaretur unitas, se isti separare non possent, et addidit: quantum iit. nobis est, utique demonstrans non uoluntate se communicare his quos arbitraba
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩccła scã credimꝰ. ut ee̾ quidẽ in
tͣ: qd libet ille senserit: contra hȩc
u̾ba disputare ñ opus ẽ. Si enĩ de
me singła quererent᷑. utrũ unũ ełt
baptisma: responderem. unũ esse.
crederẽ: responderẽ ita me crede¬
re. Ac ꝑ hoc. unũ baptisma qđ ẽ in
eccła scã me credere responderem.
iaut̃ quereret᷑. utrũ insola scã ee̾t
eccła et apud hereticos uł scismati¬
cos ñ eẽt: ñ me ita credere eũ tota
eccła responderem. S quia hoc ille
insententia sua ñ posuit: puto eẽ
imꝓbum. ut ego illi addam u̾ba con¬
tͣ quȩ disputẽ: quȩ ibi ñ inueni. Ita
enĩ si diceret. una ẽ aqua euphrate
fluminis quȩ ẽ inparadyso: uerũ
utiq diceret. S si interrogaretur
utrũ in solo paradyso eẽt aqua
ista. et ita eẽ diceret: falsum diceret.
Est enĩ et p̃ter paradysum: in his
t̃ris adquas ab illo fonte ꝑmanat.
S: quis ẽ tam temerarius: qui dicat
hoc eũ responsurũ fuisse qđ falsum

Expanded text:
in ecclesia sancta credimus, ut esse quidem in tur, quodlibet ille senserit, contra haec uerba disputare non opus est. si enim de me singula quaererentur, utrum unum esset baptisma, responderem unum esse. crederem, responderem ita me credere, ac per hoc unum baptisma quod est in ecclesia sancta me credere responderem. si autem quaereretur, utrum in sola sancta esset ecclesia et aput haereticos uel schismaticos non esset, non me ita credere cum tota ecclesia responderem. sed quia hoc ille in sententia sua non posuit, puto esse inprobum ut ego illi addam uerba contra quae disputem, quae ibi non inueni. ita enim si diceret: \'una est aqua Eufratae fluminis quae est in paradiso,\' uerum utique diceret. sed si interrogaretur, utrum in solo paradiso esset ista aqua et ita eEst enim et praeter paradisum in his terris, in quas ab illo fonte permanat. Sed quis est tam temerarius, qui dicat hoc eum responsurum fuisse quod falsum
Abbreviated transcription (Latin):
Nã et ipsam in isto cetu consacerdo¬
tũ lectã ẽẽ dixit. Qd̃ factũ omĩno
ñ dubito quantũ arbitror ut fieri
solet. quo possent iam congregati
epi etiã de illa causa simul aliquio
cognoscere: quȩ illa epła continet᷑.
Nã ꝓrsus ad questionẽ p̃sentẽ ñ ꝑti¬
net. Et magis miror cur eã iste cõ¬
memorare uoluerit: quã cur in ex¬
ordio concilii cõmemoratio eiꝰ p̃ter¬
missa sit. Qđ si quisquã arbitrat᷑
me aliqͥd uoluisse in mediũ ꝓferre qđ
in ea positũ ẽ. p̃senti cause necessari¬
ũ: legat eam. et sciat uerũ ẽẽ qd̾ di¬
coͬ aut si aliud inuenerit: reclargu¬
at. Prorsus enĩ illa epła debaptisio
apud hereticos uł scismaticos dato.
unde nunc agimꝰ: nicbil habet.
sententia hec ẽ: ut heretici ad excłãm
uenientes baptizent᷑: eo qđ nullam
foris apud peccatores remissionem
peccatoꝵ consequant᷑. Cui respon¬
det᷑. Uniu̾sȩ ȩccłȩ̃ carbolicȩ senten¬

Expanded text:
nam et ipsam in isto coetu consacerdonam et ipsam in isto coetu consacerdotum lectam esse dixit, quod factum omnino non dubito, quantum arbitror, ut fieri solet, quo possent iam congregati episcopi etiam de illa causa simul aliquid cognoscere quae illa epistula continetur. nam prorsus ad quaestionem praesentem non pertinet et magis miror, cur eam iste commemorare uoluerit, quam cur in exordio concilii commemoratio eius praetermissa sit. quodsi quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium proferre quod in ea positum est praesenti causae necessarium, legat eam et sciat uerum esse quod dico; aut si aliud inuenerit reat. Prorsus enim illa epistola de Baptismo apud haereticos vel schismaticos dato, unde nunc agimus, nihil habet. sententia est, ut haeretici ad Ecclesiam venientes baptizentur; eo quod nullam foris apud peccatores remissionem peccatorum consequantur. 27. Cui respondetur: Universae Ecclesiae catholicae senten
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint uenire. ñ ante ingredi
nͥ exorcizati et baptitati fuerint:
exceptis his sane qui in eccła catbo¬
lica fuerint ante baptizati. Ita ta¬
tiã ȩccłȩ reconcilient᷑. Hic ad mo¬
nemͣ iterũ querere cur dixerit: ex¬
ceptis his sane qui inȩccła catho¬
lica fuerint ante baptitati. An qi
ñ amiserant qđ intꝰ acceꝑant : Er¬
go qđ habere foris poterant: cur
ñ et tradere poterant : An illicite
foris tradit᷑. S neq licite foris ha¬
bet᷑: et tam̃ babetur. Sic illicite foris
datur: s tam̃ datur. Qd̃ aut̃ prestat᷑
redeunti qui intꝰ accȩꝑat: hoc p̃stat᷑
uenienti qui foris acceꝑat: id ẽ ut li¬
cite intꝰ babeat: qđ illicite foris ha¬
bebat. S: aliquis forsitan querat
quid de bac re habeat beati cypͥa¬
ni epła adstephanũ. cuiꝰ inbac sen¬
tentia cõmemoratio facta ẽ: cũ in
exordio concilii ñ sit cõmemorata.
Credo quia ñ putatũ ẽ necessarium.

Expanded text:
uoluerint uenire non ante ingredi, uoluerint uenire non ante ingredi, nisi exorcixati et baptizati fuerint, exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati; ita tatiam ecclesiae reconcilientur. Hic ammonemur iterum quaerere cur dixerit: exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati. an quia non amiserant quod intus acceperant? ergo, quod habere foris poterant, cur non et tradere poterant? an inlicite foris traditur? sed neque licite foris habetur et tamen habetur; sic inlicite foris datur, sed tamen datur. quod autem praestatur redeunti qui intus acceperat, hoc praestatur uenienti qui foris acceperat, id est ut licite intus habeat quod inlicite foris habebat. sed aliquis forsitan quaerat, quid de hac re habeat beati Cypriani epistula ad Stephanum, cuius in hac sententia commemoratio facta est, cum in exordio concilii non sit commemorata, credo quia non putatum est necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
qui acontͣriis baptirati inquina¬
ti st̃. pͥmo purgari: et tẽ demũ
baptitari. Quid gͦ: Raptores
et bomicide ñ st̃ contͣrii legis
dicentis. ñ occides. ñ furaberis: De¬
bent gͦ emundationẽ. Quis hoc nega¬
uerit : Et tam̃ ñ solum quicũq a ta¬
libus int̾ baptizant᷑. s etiã quitales
ñ mutati baptitant᷑. quã uis adbuc
purgationẽ debeant ut mutentur:
ñ tam̃ ampliꝰ cũ mutati fuerint bap¬
titant᷑. Tanta ius ẽ in sacram̃to sĩ¬
plicis baptismi ut cãnfateamͣ aliꝙ̃
baptitatũ et adhuc male uiuentẽ
debere mundari: uetemꝰ tam̃ ulte¬
rius baptrari. Cresceͥs a eirta
dixit. Intanto cȩtu scĩssimoꝵ ͤ sacer¬
dotũ lectis litteris cypͥani dilectis¬
simi nr̃i ad iubaianũ. itẽq ad ste¬
testimonioꝵ ex scripturis deificis
continent. ut merito om̃s ꝑ dei
grãm adunati consentire debeamꝰ:
censeo ego omnes bereticos siue seis¬
maticos. qui ad catholicã ęccłam

Expanded text:
qui a contrariis baptixati inquinaqui a contrariis baptixati inquinati sunt primo purgari et tunc demum baptixari. quid ergo? raptores et homicidae non sunt contrarii legis dicentis: non occides, non furaberis? debent ergo emundationem; quis hoc negauerit? et tamen non solum quicumque a talibus intus baptizantur, sed etiam qui tales non mutati baptizantur, quamuis adhuc purgationem debeant ut mutentur, non tamen amplius cum mutati fuerint baptizantur. tanta uis est in sacramento simplicis baptismi, ut, cum fateamur aliquem baptizatum et adhuc male uiuentem debere mundari, uetemus tamen ulterius baptizari. Crescens a Cirta dixit: In tanto coetu sanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissimi nostri ad Iubaianum itemque ad Stetissimorum ex scripturis deificis continent, ut merito omnes per dei gratiam adunati consentire debeamus, censco ergo omnes haereticos sine schismaticos qui ad catholicam eeolesiam
Abbreviated transcription (Latin):
tis peccata dimittent᷑ ei : si eui tenu¬
eritis tenebunt᷑. Quomͦ gͦ int̾ bap¬
tizant mali: qui dimittere peccata
ñ possunt : Quomͦ etiã baptitant
malos ñ mutatos. quoꝵ ad huc
peccata suꝑ eos sunt sicut iobes
dicit: qui odit frẽm suũ intenebriᷤ
ẽ usq adhuc : Si aut̃ tunc dimit¬
tunt᷑. cũ se bonis et iustis ꝑ quos
in ȩccłã peccata dimittunt᷑. quã¬
ius a malis baptirati sint. intima
caritate comiungunt: sic et illis
qui formsecus ueniunt: et ad ean¬
dem compaginẽ corporis.xp̃i in
t̃no uincło pacis accedunt. Bap¬
tismꝰ tam̃ xp̃i in utrisq agnoscen¬
dus et innullis imꝓbandus ẽ. siue
antequã conu̾tant᷑. quã ius eis
nicbil ꝓsit᷑. siue cũ conu̾tunt᷑ ut
ꝓsit. Cũ ipsi ab ȩccła quȩ una ẽ in¬
quit recedendo infatuati contra¬
rii facti sunt: fiat sicut scriptũ ẽ.
Domꝰ contrarioꝵ legis debent emun¬
dationẽ. ¶tonsequens ẽ inquit eos

Expanded text:
tis peccata, dimittentur ei; si cui tenutis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur . Quomodo ergo intus baptizant mali, qui dimittere peccata non possunt? Quomodo etiam baptizant malos non mutatos, quorum peccata adhuc super eos sunt, sicut Joannes dicit, Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc ? Si autem tunc dimittuntur, cum se bonis et justis, per quos in Ecclesia dimittuntur, quamvis a malis baptizati sint, intima charitate conjungunt; sic et illis qui forinsecus veniunt, et ad eamdem compaginem corporis Christi, interno vinculo pacis accedunt; Baptismus tamen Christi in utrisque agnoscendus, et in nullis improbandus est; sive antequam convertantur, quamvis eis nihil prosit, siue cum conuertuntur ut prosit. cum ipsi ab ecclesia quae una est, inquit, recedendo infatuati contrarii facti sint, fiat sicut scriptum est: domus contrariorum legis debent emundationem, et consequens est, inquit, eos
Abbreviated transcription (Latin):
nos ñ eẽ. aut etiã ꝓ nobis eẽ demon¬
straremꝰ. Sicut ecce qui eũ sequitur.
luciꝰ a castragalba exȩu̾gelio posiit
testimoniũ: dicente dno. Uos estis
sal t̃rȩ. Si aũ sal infatuatꝰ fuerit:
id qd salliet᷑ ex eo ad nichil ualebit.
nisi ut ꝓiciatur soras: et conculcet᷑
ab hominibꝰ. Quasi nos dicamus
bomines ipsos foras ꝓiectos ualere
aliquid: uł ad suã uł ad alioꝵ salu¬
tẽ. S: et qui tales int̾ uident᷑. non
solum spũalit̃ foris st̃: s etiã corpo¬
raliter infine separabunt᷑. Omnes
enĩ tales ad nil ualent. Nec ideo ta¬
m̃ sacram̃tũ baptismatis qđ in
eis ẽ. nichil ẽ. Hã et hi ipsi qͥ ꝓicnun¬
F foras. si resipiscant et redeant:
salus eis quȩ recesserat redit: bap¬
tisma uero quia ñ recesserat ñ re¬
dit. Et illud qđ ait dñs. Ite gͦ et
docete gentes: baptizantes eos in
nomine patris et filii et sp̃c scĩ.¬
qr malis ñ diceret. Sicui dimiseri¬

Expanded text:
nos non esse aut etiam pro nobis esse demonnos non esse aut etiam pro nobis esse demonstraremus, sicut ecce qui eum sequitur. ; Lucius a Castra Galba ex euangelio posuit testimonium dicente domino: uos estis sal terrae; si autem sal infatuatus fuerit, id quod sallietur ex eo ad nihilum ualebit, nisi ut proiciatur foras et conculcetur ab hominibus. quasi nos dicamus homines ipsos foras pro-, iectos ualere aliquid uel ad suam uel ad aliorum salutem. sed et qui tales intus uidentur non solum spiritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter in fine separabuntur. omnes enim tales ad nihil ualent, nec ideo tamen sacramentum baptismatis quod in eis est nihil est. nam et in ipsis qui proiciuntur foras, si resipiscant et redeant, salus eis quae recesserat redit, baptisma uero quia non recesserat non redit. et illud quod ait dominus: ite ergo et docete gentes, baptixantes eos in nomine patris et filii et spiquia malis non diceret, Si cui dimiseri