comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lus in eors cordib habitat: ipse eos excecauerat.
ne aduerum lum̃ possint redire. ut dñm cog¬
noscerent. id est intelligerent eũ dñm eẽ colen¬
dum. Sic enim dr ⁊ de filiis hely. Porro filii hely
filii belial ñ cognoscebant dñm. Principes quoq
doginatum ꝑu̾soꝵ id est hereticos & popłm sub¬
iectum scit dñs: qͥa omnia eoꝵ oꝑa ⁊ ipsas cogi¬
tationes occultas consid̾at. nicħq ẽ apd illos
qͦd eum possit latere. Et qͥa ꝑprauam eoꝵ doctͥ¬
nam subiecti qͦq ipsors contaminati st̃: ñ dab̾t¬
cogitationes suas ut penitentiã agant.⁊ ad dm̃
reu̾tant᷑. quia sp̃u fornicationis sedueti ft̃. qͥ in
medio illoꝵ u̾satur. ideoq dñm ñ cognoscunt.
Et respondebit arrogantia isrł infaciẽ eiꝰ drro¬
gantia id est suꝑbia isrł fuit: qͥa tumens contͣ
dm̃. cultum eiꝰ despex̃. ⁊ in creatoris iniuriam
idola ueneratꝰ est. Hec arrogantia eiꝰ respondebit

Expanded text:
lus in eorum cordibus habitabat, ipse eos excaecaverat, lus in eorum cordibus habitabat, ipse eos excaecaverat, ne ad verum lumen possent redire, ut Deum cognoscerent, id est, intelligerent eum solum esse colendum. Sic enim dicitur de filiis Heli: Porro filii Heli filii Belial non cognoscebant Dominum. Principes quoque dogmatum perversorum id est haereticos et populum subjectum scit Deus, quia omnia eorum opera et ipsas cogitationes occultas considerat, nihilque est apud illos quod eum possit latere. Et quia per pravam eorum doctrinam subjecti quoque ipsorum contaminati sunt, non dabs ut poenitentiam agant, et ad Deum revertantur, quia spiritu fornicationis seducti sunt, qui in medio illorum versatur, ideoque Deum non cognoscunt. « Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus. » Arrogantia, id est, superbia Israel fuit, qua tumens contra Deum, culturam ejus despexit, ut in creatoris injuriam idola veneratus est. Haec arrogantia ejus respondebit
Abbreviated transcription (Latin):
ego etiam condidi popłos regib subiectos. Qa
gͦ in eastͥ creat᷑a. ⁊ omnia eoꝵ intueor oꝑa:non
desꝑent s penitentiã agant: & ego suscipiam eoͦ.
di dempore a dei cultu recedentes. fornicari cȩpe¬
runt: uitulos aureos adorando. Et isrł contami¬
natus est: quia fornicante rege popłs ẽ secutꝰ:
paremq impietatem pari studio compleuert̃.
Ubi a suꝑiorib iungendum. ⁊ hoc scio ego. Non
dabunt cogitationes suas ut conu̾tat᷑ ad deum
suum: qͥa sp̃s fornicationum in medio eorum:⁊
dñm ñ cognouerunt. Licet se eruditorem eoꝵ
cordis illoꝵ cognoscens. subiungit. Non dabũt
cogitationes. ut conu̾tant᷑ ad dnm dm̃suum.
ut scilicet penitentiam agant de malis cogi¬
tationib ne ꝑficiant opꝰmalũ qͦd eogitatierunt:
& reddit causam inquiens. Qͥa sp̃s fornicatio¬
num id ẽ diabol in medio eoꝵ:⁊ dñm ñ cogno¬
uerunt id e ñ intellexerunt ut eum colerent:
& digna uieneratione adorarent. Qͥagͥ diabo¬

Expanded text:
subjectos. Quia ergo mea sunt creatura, et omnia eorum intueor opera, non desperent, sed poenitentiam agant, et suscipiam eos. um in praesenti tempore a Dei cultu recedentes, fornicari coeperunt vitulos aureos adorando « Et Israel contaminatus est. » Quia fornicante rege, populus est secutus, paremque impietatem pari studio compleverunt, ubi a superioribus jungendum, et hoc ego scio. « Non dabunt cogitationes suas ut convertantur ad Deum suum, quia spiritus fornicationum in medio eorum, et Deum non cognoverunt. » Licet eruditorem eorucordis illorum cognoscens, subjungit: Non dabunt cogitationes suas ut convertantur ad Deum suum, ut scilicet poenitentiam agant de malis cogitationibus, ne perficiant opus malum quod cogitaverunt. Et reddit causam, inquiens: Spiritus fornicationum id est, diabolus in medio eorum. Et Deum non cognoverunt, id est, non intellexerunt ut eum colerent et digna veneratione adorarent. Quia ergo diabo
Abbreviated transcription (Latin):
onam ꝓpħam tradunt hebrei filium ẽẽ sarepta¬
nȩ uidue: quem mortuum suscitauit helyas.
Quem cum matͥ reddidisset: adorauit illa &
dix̃. Nunc in isto cognoui qͦd uir dei es tu. et
u̾bum dñi in ore tuouerum est: & obhoc uo

Expanded text:
onam tradunt Hebraei filium esse Sareptanae viduae, quem mortuum suscitavit Elias, quem cum matri reddidisset, adoravit illa, et dixit: Nunc in isto cognovi, quoniam vir Domini es, et verbum Domini in ore tuo verum est, et ob
Abbreviated transcription (Latin):
erat breuitatem. Qui enim sedet: uidetur sta¬
re breuior. Qͥd autem ait ut uidet: ad homi¬
nis affectum referamꝰ. Nam ille omnia uidet.
anteqͣm fiant. Et p̃parauit dñs ds ederam. uis
est. ut ꝑ t̾ram errabundo flexu repat:⁊ sine am¬
miniculis uł furcłis ad altiora ñ conscendat.
Pederam gͦ infirmam. ⁊ suus uirib ml ualen¬
tem. plebs iudaica potest signari. cito crescers
&e omnia se fact̾uram ꝓmittens que ds p̃cepit:
s citiꝰ languescens. & ꝓmissa ñ implens. Hec
qͦndam ionam id est xp̃m ꝓtegebat spe sue sal¬
uationis. & ñparuam e leticiam faciebat.s
cito ꝑcussa aruit. qͥa radicem firmam fidei ñ
habuit: & quasi tabnacłm tecti p̃ferens ima¬
ginem domoꝵ ñ habens fundamentum. De
qua ysaias dic̃. Relinquet᷑ fiua syonut um¬
braculum inuinea. Qͦabene locuste in etian¬
gelio designasse credunt᷑. animal partium
de t̾ra qͥdẽ exiliendo consurgens. s alti ñ ua¬

Expanded text:
xerat brevitatem. Qui enim sedet, videtur staxerat brevitatem. Qui enim sedet, videtur stante brevior. Quod autem ait ut videret, ad hominis effectum referamus. Nam ille omnia videt antequam fiant. « Et praeparavit Dominus Deus est, ut per terram errabundo flexu repat, et sine adminiculis vel ferculis ad altiora non conscendat. Per hederam vero infirmam, et suis viribus nihil valentem, plebs Judaica potest signari, cito crescens, et omnia se facturam promittens quae Deus praecepit, sed citius languescens, et praecepta non implens. Haec quondam Jonam, id est Christum protegebat spe suae salvationis, et non parvam ei laetitiam faciebat, sed cito percussa aruit, quia radicem firmam fidei non habebat, et quasi tabernaculum tecti, praeferens imaginem domorum non habens fundamentum, de quo Isaias ait: Relinquetur filia Sion ut umbraculum in vinea, quam bene locustae in Evangelio designasse creduntur, animal parvum, de terra quidem exsiliendo consurgens, sed altius non va
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: fiduciam t̾rene spei & cupiditatis munda¬
ne designat.Nam chaim qͥ mundum fricidio
cruentauit: pͥmum legit᷑ edificasse ciuitatem.
alienum se facit a scłi cupiditatib. in uanitati¬
bus spem ñ ponit. s habitat cont᷑ orientem ue¬
risolis ortum ⁊ respectum expectans: & habitat
inumbracło. hoc est inm̃tis suȩ custodia. quasi
in tabnacło. requies cit. Qͥd eiuitati niniue con¬
tingat. hoc ẽ quid mundo futurum sit: contẽ¬
plando p̃stolans. De hac ciuitate dñs ꝑ osee di¬
cit. In medio tui sum sẽs: & non ingrediar ciui¬
tatem. Et in deutõnomio una fugitiuoꝵ ramo
id est in uisione mortis S & mistice antequam
sol oriret᷑. & siccaret᷑ hedera. hoc est antequã
choruscante euangłio mundus redimeretur.
subumbra erat.quia nondum ueritas appare¬
bat: s in typo ⁊ figuris fiebant omnia. Sedebat
autem dicit᷑ in habitu iudicantis. quia secde
iudicantis est:. uel quia seipsum humiliauit.
& diuinitatis maiestatem in quandam contͣr¬

Expanded text:
nitur, fiduciam terrenae spei et cupiditatis mundanae designat. Nam Cain, qui mundum fratricidio cruentavit, primus legitur aedificasse civitatem. alienum se facit a saeculi cupiditatibus, nullam in vanitatibus saeculi spem ponit, sed habitat contra orientem, veri solis ortum et respectum exspectans. Et habitat in umbraculo, hoc est in mentis suae custodia, quasi in tabernaculo requiescit, quid civitati Ninive contingat hoc est quid mundo futurum sit contemplando praestolans. De hac civitate Dominus per Osee dicit: In medio tui sum sanctus, et non ingrediar civitatem. Et in Deuteronomio una fugitivorum civid est in visione mortis. Sed et mystice antequam sol oriretur, exsiccareturque hedera, hoc est antequam coruscante Evangelio mundus redimeretur, sub umbra erat, quia necdum veritas apparebat, sed in typo et figuris fiebant omnia. Sedebat autem dicitur in habitu judicis, quia sedere judicantis, vel quia se humiliaverat, et divinitatis majestatem in quamdam contra
Abbreviated transcription (Latin):
mea: ⁊ rłe. Partim orat ionas. partim conqͥrit᷑
dicens se fugere uoluisse: s ad obsecrationem in¬
cipiens temꝑat queresam suam. Obsecͦ inquit
dñe. nunquid non hoc ẽ uerbum meũ. eum¬
adhuc eẽmin t̾ra mea: Sciebam inquit te mi¬
sericordem. nolebam te truculentum & cru¬
delem nũciare: & iccirco uolui fugere: s & dñs
xp̃s cum iam uidet obstinatos iudeos in suam
ipsoꝵ ꝑditionem: qͣsi dicebat ad dm̃ patrem
Nunquid ñ sciebam futurum ꝑiturum isrł
amdicerem. in uacuum laboraui. sine causa.⁊
uane fortitudinem meam consumpsi: Tolle
isrł saluare ñ potui. moriar. & totꝰ mundus
saluabit᷑. Et dixit dñs adionam. Putas ne bn
irasceris tu. Iratus fuerat ionas uel qͥa uideba¬
tur apud niniuitas fuisse m̃titꝰ: uel quia intel¬
ligebat ꝑiturum isrł. Nec dic̃ dñs male irat᷑ es:
ne uideret᷑ rep̃hendere cont̾statum. Nec rur¬
sum diẽ bniratꝰ es: ne sue sententie contrarius
sit. Int̾rogat gͦ ipsum: ut respondeat cauoas

Expanded text:
m. » Partim orat Jonas, partim conqueritur, dicens se fugere noluisse. Sed ab obsecratione incipiens, temperat querelam suam. Obsecro inquit, Domine, nunquid non hoc est verbum meum, cumadhuc essem in terra mea? Sciebam inquit misericordem, nolebam te truculentum et crudelem nuntiare, et idcirco volui fugere. Sed et Dominus Christus cum videret obstinatos Judaeos in suam ipsorum perditionem, quasi dicebat ad Deum Patrem: Nunquid non sciebam futurum, videlicet utam dixeram, In vacuum laboravi sine causa, et vane fortitudinem meam consumpsi. « Et nIsrael salvare non potui, moriar, et totus mundus salvabitur. « Et dixit Dominus: Putasne bene irasceris tu? » Iratus fuerat Joans, vel quia videbatur apud Ninivitas fuisse mentitus, vel quia intelligebat periturum Israel. Nec dicit Dominus, male iratus es, ne videretur reprehendere contristatum; nec rursum dicit, bene iratus es, ne suae sententiae contrarius sit. Interrogat ergo ipsum causas
Abbreviated transcription (Latin):
bis. s plurib uicib captiuatum refert. S¬
& heretici suspicant᷑: qͦd in multitudinẽ sacͥfi¬
ciorum suoꝵ placent dm̃. Et iudas. id est eccle¬
siastici qͦd faciendo elemosinas peccata sua re¬
dimant in qͥbꝰ ꝑmanent: cum omne sacͥficiũ
pͥtita ñ p̃sentia scelera delere soleat. Et utiq ta¬
les dmñ inueniunt: qͥa aufert̃ ⁊ ꝓcul recedit
abeis. Preuaricant᷑ autem. qñ dei negligunt
p̃cepta: & alienos generant filios. cumopera¬
faciunt diabolica. Ideoq cotidie & sigillatim
damnant̾ cum sius partib: hoc est cum malis
que gerunt oꝑib ad int̾itum ꝓperant eternȩ
damnationis. Clangite buccina in gabaa. tu¬
ba in rama: ululate in bethatien. Buecina ex cor¬
nu animantis recuruofit. Tuba autem ex ere ut
argento in lege fieri p̃cipit᷑: concrepatq in bel¬
lis ⁊ sollemnitatib. Gabaa &e rama ciuitates ft̃
in tͥbu beniamin sibiuicinȩ. Hec ẽ gabaa: tͥ

Expanded text:
bis, sed pluribus vicibus captivatum refert. Sebis, sed pluribus vicibus captivatum refert. Sed haeretici suspicantur quod in multitudine sacrificiorum suorum placent Deum, et Judas id est ecclesiastici quod faciendo eleemosynas peccata sua redimant, in quibus permanent, cum omne sacrificium praeterita, non praesentia scelera delere soleat. Et utique tales Deum non inveniunt, quia auferetur et procul recedet ab eis. Praevaricantur autem, quando Dei negligunt praecepta, et alienos generant filios per opera diabolica. Ideoque quotidie et singulatim damnantur cum suis partibus, hoc est, cum malis quae egerunt operibus ad interitum properant aeternae damnationis. « Plangite buccina in Gabaa, tuba in Rama, ululate in Bethaven. » Buccina ex cornu animantis re curvo fit, tuba autem ex aere vel argento in lege fieri praecipitur, concrepatque in bellis et in solem nitatibus. Gabaa et Rama civitates sunt in tribu Benjamin sibi vicinae. Haec est Gabaa, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
inquit studium belligerandi eo ueniente cessabit:
& tnsfereet᷑ ad pacem. Cantaq erit requies. ut
ñ solum in urbib. s etiaminuillis &e agͥs sit sũ¬
ma securitas. itaut sedeat unꝰ quisq subuite sua¬
cutum ẽ. Legamꝰ hystorias & inueniemꝰ. qͥa ante
aduentum xp̃i totꝰ contra se pugnabat orbis.
feruebãt omnia tam ext̾nis quam ciuilib belł:
nec qͥsꝙ imptine de gente in gentem tͣnsire po¬
sio gladioꝵ lancearumq finis ẽ ire ⁊ ꝑsecuti¬
flatis contumeliarum racłis. fructꝰ sp̃itales suc¬
crescerent. Hec autem fient. qͥa dñs locutus ẽ.
cuiꝰ omniau̾ba st uera. & cuiꝰ dixisse fecisse est.
sui. Nos autem ambulabimꝰ in nomine dñidi
nr̃i in ȩt̾num ce ultra. Cet̾is inquit gentibus
euntib post errorem suum. nos qͥ ascendimꝰ
ad montem dñi. ambulabimꝰ in nomine dñi

Expanded text:
inquit studium belligerandi eo veniente cessabit, et transferetur ad pacem, tantaque erit requies, ut non solum in urbibus, sed et in villis et agris sit summa securitas, ita ut sedeat unusquisque sub vite suacutum est. » Legamus historias, et inveniemus quia ante adventum Christi totus contra se pugnabat orbis; fervebant omnia tam externis quam civilibus bellis, nec quisquam impune de gente in gentem transire posio gladiorum et lancearum, finis est irae et persecutitrumenta, ut conflatis contumeliarum jaculis, fructus spiritales succrescerent. Haec autem fient, quia Dominus locutus est, cujus omnia verba sunt vera, et cujus dixisse, fecisse est. n nomine Dei sui, nos autem ambulabimus in nomine Dei nostri in aeternum et ultra. » Caeteris inquit gentibus cunctis post errorem suum, nos qui ascendimus ad montem Domini, ambulabimus in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
pratium: & ñ custodiert᷑ testamentum dei. Q
p̃cepit dñs uermi ascensione dilucl in cra¬
stinum: &e ꝑcussit ederam. &e exaruit. In psal¬
mo qui scͥbitur ꝓ assumptione matutina:
se dñs uermem appellat dicens. Ego acitem
sum u̾mis. & ñ homo. Uermis namq sine semine
de t̾ra oritur. repit humilis. mouet᷑ sine sonitu.
Et xp̃s de uirgine terra natus est humilis. int̾
ꝓbra non reclamans in passione. Itaq anteqͣm
oriret᷑ soi. id est anteqmresurg̾et dñs uirebat he¬
le surrerit. & mimue id ẽ munderroris umbrã rep¬
pulit ⁊u̾itatis. ueritas lum̃ recepit: paratꝰ uer¬
mis ꝑcussit ederam udaicȩ plebis. & eraruit cłi
auxilio destituta. Hoc autem factum est in as¬
tionem &e iudeoꝵ reprobationem. adhuc mẽs

Expanded text:
ierunt testamentum Dei. « Et paravit Deus vermem ascensu diluculi in crastinum, et percussit hederam, et exaruit. » In psalmo qui inscribitur, « pro assumptione matutina, » se Dominus vermem appellat, dicens: « Ego autem sum vermis et non homo. » Vermis namque sine semine de terra oritur; repit humilis, movetur sine sonitu, et Christus de virgine terra natus est, humilis inter probra, non reclamans in passione. Itaque antequam oriretur sol, id est antequam resurgeret Christus, virebat heille surrexit, et Ninive, id est mundus erroris umbram repulit, veritatis lumen recepit, paratus vermis percussit hederam Judaicae plebis, et exaruit Dei auxilio destituta. Hoc autem factum est in astionem et Judaeorum reprobationem, adhuc mens
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. hoc ẽ inmaiores undas suscitabat᷑. tanqmͣ
non differens ereatoris ultionẽ. Et dixit ad eos.
Tollite me ce mittite in mare. & rłe. Contrame
inqͥt tempestas exsurgit: mittite me inmare:ut
meamorte uiuatis. Q aduertenda est fugitiui
magnanimitas. ñ dissimulat. ñ negat. s confecsꝰ
inpassione deserentes qͦdammͦ influctib misert̃.¬
& quasiloquit᷑ dñs. Qauidet me mundꝰuob̃cũ
nauigare in tharsis. hoc ẽ ad contemplationem
gaudii. ut uos ad gaudium ubi ego sum ꝑducã.
Tollite gͦme ce mittite in mare uos mittte. N
enim nos ipsi nob̃ mortem debemꝰ inferre: s ab
aliis illatam ꝑatient̾ sustinere. Et remigabant
bente. ut eum inmare mitterent: non audebãt
in cultorem dei manꝰ mittere. S & mistice ud̃is
qui dei popłs fuerant xp̃i mortem expetentib.
gentes etiam ꝓ eomori uolebant. Quasi enim¬
ad aridam remigare uolebant. putantes se

Expanded text:
cebat, hoc est, in majores undas suscitabatur, tanquam cebat, hoc est, in majores undas suscitabatur, tanquam non differens Creatoris ultionem. « Et dixit ad eos: Tollite me, et mittite in mare, et cinquit tempestas exsurgit, mittite me in mare, ut mea morte vivatis. Et advertenda est fugitivi magnanimitas: non dissimulat, non negat, sed confessus in passione deserentes, quodammodo in fluctibus dimiserunt, et quasi loquitur Dominus, quia videt me mundus vobiscum navigare in Tharsis, hoc est ad contemplationem gaudii, ut vos ad gaudium ubi ego sum perducamTollite ergo me, et mittite in mare. Vos mittite. Non enim nos ipsi nobis mortem debemus inferre, sed ab aliis illatam libenter sustinere. « Et remigabant bente ut eum in mare mitterent, non audebant in cultorem Dei manus immittere. Sed et mystice Judaeis, qui Dei populus fuerant, Christi mortem expetentibus, gentes etiam eum mori nolebant. Quasi enim aridam remigare volebant, putantes sine
Abbreviated transcription (Latin):
de eodem popło dixit. Transierunt de gente in
gentem. ⁊ cȩt̾a. Dm̃ inqͥt cęli ego timeo. ñ deos qͦs
inuocatis qͥ saluare ñ possunt. qͥ fecit mare in
quo fugio. aridam de qͣ fugio: id est eũ timeo qͥ
est factor uniu̾sitatis. Timebat autem dm̃ timore
seruili. a qͦ fugere uolebat. Potest etiam timorh
ꝓcultu accipi. Dm̃ inquit celi timeo. id ẽ colo.
Et timuerunt uiri timore magno: & dixerunt
ad eum. Quid hoc fecistr: Id ẽ sitimes dm̃. cur¬
fugis. cum scias te eiꝰ non posse effugere potenti
adeum. Quid faciemꝰ tͥ. & cessabit mare anobis:
Quia mare ibat & intumes cebat. Ept̾ de inqͥunt
mare cont᷑ nos insurgit: qͥa te fugientem suscepi¬
mus. Quid gͦ faciemꝰ tͥ: Ante int̾ficiemꝰ: S eul¬
torem dei maium ẽ occide. Qͥd gͦ iubes fieri: Im¬
pera qͥd agamus. qͦ nob deum ꝓpiciemꝰ: cuiꝰiram
ꝑtempestatem cognos cimꝰ. Alare inquit ibat ad
uindictam ꝑsequens fugitiuum ꝓpħam: intinmeᷤᷤ¬

Expanded text:
nte in gentem. » Deum inquit coeli timeo, non deos quos vos invocatis, qui salvare non possunt. « Qui fecit mare, » in quo fugio; « et aridam, » de qua fugio, id est eum timeo qui est factor universitatis. Timebat autem Deum timore servili, a quo fugere volebat. Potest etiam timor hic pro cultu accipi. Deum inquit coeli timeo, id est colo. « Et timuerunt viri timore magno, et dixerunt ad eum: Quid hoc fecisti? cognovefugis, cum scias te ejus non posse effugere potentiaad eum: Quid faciemus tibi, et cessabit mare a nobis? quia mare ibat, et intumescebat. » Propter te, inquiunt, mare contra nos insurgit, quia te fugientem suscepimus. Quid ergo faciemus tibi? an te interficiemus? Sed cultorem Dei malum est occidere. Quid ergo jubes fieri? Impera tu quid agamus, quo nobis Deum propitiemus, cujus iram per tempestatem cognoscimus. Mare, inquit, ibat ad vindictam, persequens fugitivum prophetam. Intumes
Abbreviated transcription (Latin):
mabant homines ad dos suos. Post passionem
timent dm̃ &e tienerant᷑. non paruoss magno
timore iuxta quod in lege p̾cipit᷑. ut ex totocor¬
de. & ex totamente timeat᷑ & diligat᷑. Immola¬
uerunt autem hostias ñ pecudum quas influ

Expanded text:
mabant homines ad deos suos, post passionem mabant homines ad deos suos, post passionem timent Dominum, et venerantur non parvo, sed magno timore, juxta quod in lege praecipitur, ut ex toto corde, et ex tota anima timeatur, et diligatur. Immolaverunt autem hostias, non pecudum, quas ju
Abbreviated transcription (Latin):
centem suꝑ nos. Nautarum ista uox. pilati uidet᷑
ẽẽ confessio: qui accepta aqͣ lauit manꝰsuas ⁊ dix̃.
Innocens egosum a sanguine iusti huiꝰ. Hec oĩa
uoluntate patͥs fiebant: sic̃ inpsalmo dictum
est. Ut facerem uoluntatem tuam deus m̃s uo¬
lui. Et tulerunt ionam ⁊ misert̾ in mare. ⁊ cȩt̾a.¬
Tulerunt inquit id ẽ qͣsi eum qͦdam obsequio ce
honore portantes. ñ p̃cipitantes miserunt in ma¬
re: & stetit mare a feruore suo. quasi inuento eo
quem querebat: ueluticum quis fugitiuum ue¬
locissimo cursuinsequens. cum eum fuerit as¬
secutus stat. ⁊ tenet quem app̾hendit.S ⁊ misti¬
ce ante dm̃i passionem. munoꝰ diu̾soꝵ fluctibꝰ
erroꝵ ꝑiclitabat᷑. At post mortem eiꝰ tranquilla
omnia cernimꝰ: & secura unitate fidei ⁊ agnitiõe
ueritatis totꝰ orb exultat. ⁊ qͣsuona in mare mis¬
sostat mare aferuore suo.Et timuerunt uir:
timore magno dñm. & immolauerunt hostias
dño: & uouer̃t uota. Ante passionem dñi cla¬

Expanded text:
centem. Nautarum ista vox Pilati videtur esse confessio, qui accepta aqua lavit manus suas, et dixit: Innocens ego sum a sanguine hujus. Haec omnia voluntate Patris fiebant, sicut in psalmo dictum est: « Ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui. » « Et tulerunt Jonam, et miserunt in mare. » Tulerunt, inquit, id est quasi cum quodam obsequio et honore portantes, non praecipitantes, miserunt in mare. « Et stetit mare a fervore suo. » Quasi invento eo quem quaerebat, veluti cum quis fugitivum velocissimo cursu insequens, cum eum fuerit consecutus, stat ac tenet quem apprehenderit. Sed et mystice: ante Domini passionem, mundus diversorum fluctibus errorum periclitabatur; at post ejus mortem, tranquilla omnia cernimus, et secura unitate fidei et agnitione veritatis totus orbis exsultat, et quasi Jona in mare misso, stat mare a fervore suo. « Et timuerunt viri timore magno Dominum, et immolaverunt hostias Domino, et voverunt vota. » Ante passionem Domini cla
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾fectionis. Ego qͥdem posuitios speclatores
& pͥncipes in popło. ut eum regeretis errantẽ.
uos autem facti estis laqueus. Ideoq iam non
specłatores ce pͥncipes. s uenatores estis appel¬
landi. Et sic̃ suꝑ montem thabor. recte expan¬
ditur qͦ aues capiant᷑: ita ur̃a doctͥna ⁊ exem¬
plo cȩpistis popłm. & ad montem duxistis.
Thabor enim mons est sitꝰ in campestrib gali¬
lee: rotundus atq sublimis. ⁊ ex omni parte
equalit̾ finit̾. de qͦ in psalmo dr. Habor ⁊ her-¬
mon innomine tuo exultabunt. Et uictimas
declinastis in ꝓfuindum. uictime in ꝓfundũ
declinant᷑: que demonib offerunt᷑. Popłs
duarum tͥbuum uiet̾imas qͣs do omnipoten
cendere ea faciebat in ꝓfundum hoc ẽ in in¬
fernum. Moralit̾. uictime dñi st̾ latides cre¬
dentium: penitentia peccators: lacͥme oratio¬
num: de quib scͥptum est. Sacͥficium dosp̃s
contribulatꝰ. S sunt ñ nuil qͥ iecirco se mp̃¬

Expanded text:
et interfectionis. Ego quidem posui vos speculatores et principes in populo, ut eum regeretis errantem. Vos autem facti estis laqueus, ideoque jam non speculatores et principes, sed venatores estis appellati. Et sicut super montem Thabor rete expanditur ut aves capiantur, ita vestra doctrina et exemplo cepistis populum, et ad mortem duxistis. Thabor autem mons est situs in campestribus Galilaeae, rotundus atque sublimis, et ex omni parte aequaliter finitur. De quo in psalmo canitur: « Thabor et Hermon in nomine tuo exsulVictimae in profundum declinantur quae daemonibus offeruntur. Populus duarum tribuum victimas, quas Deo omnipotentcendere illa faciebat in profundum, hoc est in infernum. Moraliter victimae Domini sunt laudes credentium, poenitentia peccatorum, lacrymae orationum, de quibus scriptum est: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus. » Sed sunt nonnulli qui, post
Abbreviated transcription (Latin):
temnat eorum uesaniam. omnemq sꝑnat so¬
cietatem: qͥa sacͥficium ipsoꝵ a sacͥficiis fidelium
est diuisum: dum ñ celebnt recte mist̾ia corpo¬
ris& sanguinis domini. Atq iccirc. o fornicant᷑.
uarios seqͣndo errores. & immundicie carnis
seruiendo. diligunt q: afferre ignominiam:
hoc est uanas ⁊ suꝑfluas traditiones auditorib
suis gaudent p̾bere. Qͦs sp̃s id ẽ diabolus ligat.
ne ualeat stabili pede mȩccłia ꝑmanere: sed
hac & illac õi uento doctͥnȩ circumferant᷑. qui

Expanded text:
temnat eorum vesaniam, omnemque illorum spernat societatem, quia sacrificium ipsorum a sacrificio fidelium est divisum, dum non recte celebrant mysteria corporis et sanguinis Domini, atque idcirco fornicantur varios sequendo errores, et immunditiae carnis serviendo. Diliguntque afferre ignominiam, hoc est, vanas et superfluas traditiones auditoribus suis gaudent praebere; quos spiritus, id est, diabolus, ligat, ne stabili pede in Ecclesia permaneant, sed « hac et illac omni vento doctrinae circumferantur. » Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicium: nullq excipit᷑: ut sac̾dotes & populus
& reges qͥ seduxerant popłm. ⁊ constituerant
ei talessacdotes. simul audiant qͥd fecerint:¬
& cur inimicis tradant᷑. dudite inqͥt hȩc om̃s
merito iniquitatis ur̃e. Qm̃ laqueus facti esti

Expanded text:
dicium, nullusque excipitur, ut et sacerdotes, et populus, ac reges, qui seduxerant populum et constituerant illi tales sacerdotes, simul audiant quid facerent, et cur inimicis tradantur. Audite hoc omnes merito vestrae iniquitatis, quoniam laqueus facti esti
Abbreviated transcription (Latin):
ra descendisse & dormisse dr. seuiente pelago qͣ¬
sinegligens eos: quia uidebat᷑ negligere gentes.
quarum tamen salutemdormiens ineruce.⁊ ad
infernum qͣsi ad nauis infima descendens ꝑfi
ꝓdesse sͥ si natum conscendet. & fugeret: s econ¬
tra ce ipse & nauis ꝓpt̾ eum ꝑiclitabat᷑. ut conte¬
reret᷑. Que enĩ nolente do putant᷑ ꝓsꝑa. u̾tunt᷑¬
in ꝑniciem: & nicħ adu̾sante deosecurum. My¬
stice tempestas illa furorem designat iudeorũ.
qui eum expecebant ad mortem: clamantescru¬
rum dm̃. inuocabant deos. scientes nich fieri nͥ
dei ꝓuidentia. Ex quo intelligimꝰ. ab omni hoĩe
timeri dm̃ & sentiri: licet falsis religionib ab
uno ce uero ad multos deos abducant᷑. Eiciunt
uior fact̾a nauis facilius fluctib suꝑferret᷑. Et io¬
nas des cendit ad int̾iora nauis: &e dormiebat
sopore graui.Nautis turbatis ⁊ suos deos mela¬
mantib. ionas securꝰ. & m̃te quieta ꝑsistebat. ad¬

Expanded text:
ra descendisse et dormisse dicitur, saeviente pelago, qura descendisse et dormisse dicitur, saeviente pelago, quasi negligens eos, quia videbatur negligere gentes, quorum tamen salutem dormiens in cruce, et ad infernum quasi ad navis infima descendens, perprodesse sibi si navem conscenderet et fugeret; sed econtra et ipse, et navis propter eum periclitabatur ut contereretur. Quae enim, nolente Deo, putantin perniciem, et nihil adversante Deo securum. Mystice: tempestas illa furorem significat Judaeorum, qui eum exspectabant ad mortem, clamantes: « Crurum Deum, invocabant deos, scientes nihil fieri sine Dei providentia. Ex quo intelligimus ab omni homine timeri et sentiri, licet falsis religionibus ab uno et vero ad multos deos abducantur. Projici ut levior facta navis, facilius fluctibus superferatur. « Et Jonas descendit ad interiora navis, et dormiebat sopore gravi. » Nautis turbatis, et suos deos invocantibus, Jonas securus et mente quieta persistebat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
autem dr in natiĩ: ut ostendat᷑ quia sic̃ fugitiuuᷤ
ad int̾iora nauis penetrauit. latebras querens.
Intͥpͥtat᷑ autem tharsis. contemplatio gaudii. Ioppe.
nis descendit in iorpen: quia cum eum ꝑsequerẽt᷑
in iudea sic̃ in euangłiolegimꝰ. tnsibat in parteᷤ
tyri ⁊ sydonis. quȩ st̃ gentilrum urbes. Quȩ qͥa
in sortem isrłis des cͥpte fuerant: rect̾e ꝑ ioppen.
id ẽ speciosam designant᷑. Uenit gͦ dñs ad thar¬
sis. id est gaudii contemplationem: qͥa mundi
contemplabat᷑ salutem. quam ante scła p̃desti¬
nauerat. Saiꝰ mnundi. gaudium eiꝰ ẽ. Descendit
in ioppen: qͥa uicina passione salutem specios e
gentilitatis oꝑabat᷑: s qͥa uenerat ad oues ꝑdi¬
tas domꝰ isrł: nonuult dare panem filiorum
canib. Bat gͥ naulum uectoribꝰ. quos gentiles
significare putamꝰ. id est pignꝰsꝑandȩ salutis: qͣti¬
nus pͥmum saluet iudeos ad qͦs uenerat. demnde
saluet gentes. qͣsi maris accolas.Unde de ad int̾io¬

Expanded text:
 ut ostendatur, quia sicut fugitivus ad interiora navis penetrat, latebras quaerens. Interpretatur Tharsis contemplatio gaudii, Joppe snis, descendit in Joppen, quia cum eum persequerentur in Judaea, sicut in Evangelio legimus, transibat in partes Tyri et Sidonis, quae sunt gentilium urbes. Quae, quia in sortem Israel distributae fuerant, recte per Joppen, id est, speciosa designatur. Venit ergo Dominus ad Tharsis, id est gaudii contemplationem, quia mundi contemplabatur salutem, quam ante saecula praedestinaverat. Salus autem mundi gaudium ejus est. Descendit autem in Joppen, quia, vicina passione. salutem speciosae gentilitatis operabatur. Sed quia venit ad oves perditas domus Israel, non vult dare panem filiorum can id est pignus sperandae salutis, quatenus primum salvet Judaeos ad quos venerat, deinde salvet gentes quasi maris accolas. Unde et ad interio
Abbreviated transcription (Latin):
me qͥa mitissum & humilis corde. Hic ꝓpha cõ¬
minatur samarie iram d̃ii ce captiuitatem. in¬
teritumq popłoisrł uenturum denunciat. No¬
tum ẽ qͦd regnante ezechia filio achar.x. tribꝰ
ab assyruis ducte st̃ in captiuitatem. Postea reg¬
nante sedechia. duȩ quȩ appellabant̾ iuda cũ
suo rege capte: & irłm subuersa est. Gͦscd̃m or¬
ut dict̾um ẽ. capta est samaria metͦpolis.xͦ. tͥbu¬
um: postea irłm met̾polis iude. Ponit᷑ autem sa¬
maria in typohereticorum: irłm infig̾a eccłie
Audite popliom̃s. ⁊ auscuttet t̾ra ⁊ plenitudo ei.

Expanded text:
me, quia mitis sum et humilis corde. » Hic propheta comme, quia mitis sum et humilis corde. » Hic propheta comminatur Samariae iram Dei et captivitatem, interitumque populo Israel venturum denuntiat, tum est quod regnante Ezechia filio Achaz, decem tribus ab Assyriis ductae sunt in captivitatem, postea regnante Sedechia, duae quae appellantur Juda, cum suo rege captae, et Hierusalem subversa est. Ergo secundum orut dictum est capta est Samaria metropolis decem tribuum, postea Hierusalem metropolis Judae. Ponitur autem Samaria in typo haereticorum, Hierusalem in figura Ecclesiae. « Audite, populi omnes, et attendat terra et plenitudo ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
uno incipiens usq ad xxͣ. sequentẽ naturaliter
numerũ sͥ semꝑaditias. Uni enim adde.iͦi.
numerꝰ ex septenario& octonarioconstat.uiͤ.
Tot cẽ sunt psalmi: quib est titulus canticum
graduum. Tot dieb paulus cum apłis fuisse.⁊
cum eis euangłm contulisse legit᷑. Bene gͦ mutt¬
tudo eccłiȩ tali p̃fulget numero. in qͦ noui &e ue¬
teris testam̃ti ministia. & centenarii qͣdrata:⁊
millenarii cubita. id ẽ solida ꝑfectio declarat᷑.
quis quasi. siue humilitas.sextus est in
de ꝓpħic ordinis positꝰ est. fu̾it autem de mo¬
rasthi qui est uicłs palestine. Int̾ytatur autem
morasthi. heres. Et puilchre micheas qͥ humi¬
litas int̾ptatur: de spe hereditatis nascit᷑. Qͥ enĩ
humilitatis uirtutem ꝓdo tenere uoluerit uł stu¬
duerit: heres dei. ⁊ coheres xp̃i eẽ merebit᷑. qui se¬
ipsum ꝓ nob humiliauit: qͥq ad imitandam for¬
mam sue humilitatis inuitat dicens. Discite a

Expanded text:
uno incipiens usque ad qaindecim sequentes naturaliter numeros sibi semper adjicies, uni enim adde duos, numerus ex septenario et octonario constat. Septot etiam sunt psalmi quibus exstat titulus, « Canticum graduum. » Tot diebus Paulus cum apostolis fuisse, et cum eis Evangelium contulisse legitur. Bene ergo multitudo Ecclesiae tali praefulget numero, in quo Novi ac Veteris Testamenti mysteria et centenaria quadrata, ac millenarii cubita, id est solida perfectio declaratur. Quis, quasi sive Humilitas, sextus est in de prophetici ordinis positus est. Fuit autem de Morasthi, qui est viculus Palaestinae. Interpretatur autem Morasthi, haeres. Et pulchre Michaeas, qui humilitas interpretatur, de spe haereditatis nascitur, qui enim humilitatis virtutem pro Deo tenere studuerit, haeres Dei et cohaeres Christi esse merebitur, qui seipsum pro nobis humiliavit, quique ad imitandam formam suae humilitatis invitat nos, dicens: « Discite a
Abbreviated transcription (Latin):
primerise & cȩt̾a. Naturale ẽ unumquemq
in ꝑicłis de alio plus quam de se desperare.
excitat dormientem ionam. ut inuocet nom̃
dñi: ut quorum erat commnune ꝑicłm. cõmu¬
nis eẽt oratio. Tropologice significat. anteqͣm
xp̃s pateret᷑. multos adoratos agentib deos. s
postqm est mortuus. & tempestas mundi seda¬

Expanded text:
pereamus. » Naturale est unumquemque in periculis de alio plus sperare. excitat dormientem Jonam, ut invocaret Deum: et quorum erat commune periculum, communis esset oratio. Tropologice significat, antequam Christus pateretur, multos deos adoratos a gentibus, sed postquam Christus mortuus et tempestas mundi seda
Abbreviated transcription (Latin):
mio p̾dictum fuerat: ipsi me ꝓuocauerunt in
eo qͥ ñ erat ds̃. & ego ꝓuocabo eos in eo qui ñ est
popłs. Desꝑat de salute isrłis. & ido dolet. ideo
tͥstatur: ñ quod inuidẽt saluti gentium. s quod

Expanded text:
mio praedictum fuerat, « Ipsi me provocaverunt in mio praedictum fuerat, « Ipsi me provocaverunt in eo qui non erat Deus, et ego provocabo eos in eo qui non est populus, » desperat de salute Israelis, ideo dolet, et ideo tristatur, non quod invideret saluti gentium, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
iumenta intelligunt᷑ tam rationabiles quam
irrationabiles: quia omne genꝰhumanum tã
ratione utentium. qm ce eoꝵ qui more brutoꝵ
uiuebant animalium ad penitentiã & ad fi¬
dem xp̃i conu̾sum ẽ: uel induti sunt saccoid
est luctu & merore: quem sumebant dolentes
damna uite p̾t̾ite. Qͦd saccꝰ ꝓluctu ponat᷑: osten¬
dit psalmista dicens. conscidisti saccum meũ ⁊
circumdedisti me lȩticia. Sane iuxta litt̾am qͦd
dubitantes dict̾. qͥs scit si conu̾tat᷑ &e ignoscat
tius agant pęnitentiam: ce mag̃ dm̃ ꝓuocent ad
miscd̃iam. Et uidit d̃s oꝑa eoꝵ. Sic̃ tunc assyrie
urbi. id est niniue. sic cotidie d̃s omni mundo
minat᷑ int̾itum: ad hoc ut agant pęnitentiam.
Si enim conu̾tat᷑ mundꝰ. conũtet᷑ &e tñs: & pecca¬
torib mutantib uitam: mutabit sententiam.
Maliciam sane hic sic̃ ⁊ suyius ꝓ afflictione et
nitudinem gentium. & impleri qͦd in deutõno¬

Expanded text:
jumenta intelliguntur tam rationabiles quam jumenta intelliguntur tam rationabiles quam irrationabiles, quia omne genus hominum tam ratione utentium, quam et eorum qui more brutorum vivebant animalium, ad poenitentiam et ad fidem Christi conversum est. Vel induti sunt sacco, id est, luctu et moerore, quem sumebant dolentes damna vitae praeteritae. Quod saccus pro luctu ponatur, ostendit Psalmista dicens: « Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia. » Sane juxta litteram, quod dubitantes dicunt, Quis scit si ctius agant poenitentiam, et magis Deum provocent ad misericordiam. Et vidit Deus opera eorum, urbi, id est Ninive, sic quotidie Deus omni mundo minatur interitum ad hoc, ut agant poenitentiam. Si enim convertatur mundus, convertitur Dominus: et peccatoribus mutantibus vitam, mutabit sententiam. Malitiam sane hic, sicut et superius, pro afflictione et nitudinem gentium, et impleri quod in Deuterono
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nob iettinium conseerauit. Attendendum
qͦd dictum est clamauit. lale & de dño legimꝰ:
mo xp̃i: qͥa magna annunciat. Et crediderunt
uiri niniuite in dño. & p̃dicauerunt ieiuniũ:¬
& Rłͤ. Maior etas credidit in dño p̃dicantiie
iunium: & sic saccouestiunt᷑. Ante. quod est oc
& digne satis. qͥ dm̃ luxu ⁊ ambitione p̃ciosa¬
rum uestium offend̾ant. nc̃ ieiunio & cilicio
eum pla e ant: &e maior etas incipit. sequit᷑
minor: qͥa nullꝰ est absq peccato. nec infans¬
losophos gentium debem acciꝑe. platonem.
aristotilem. & cȩt̾os qui quasi reges st̾ hõium:
& eoꝵ p̃cepta sic obseruant. quasi oracła diui¬
na. ad hos nouissime ꝑuenit u̾bum. quia no¬
uissimi &e difficiliꝰ crediderunt: stultum enĩ
putabant hominem dm̃ potuisse fieri ⁊ mori.
uerum &e isti.licet tarde fidem dñi suscepert᷑:
matum scłarium simplicem &e rusticam pisca¬
torum doctnam seqͥ cȩꝑunt. Homines autẽ &

Expanded text:
hoc nobis jejunium consecravit. Attendendum hoc nobis jejunium consecravit. Attendendum quod dictum est, « clamavit. » Tale et de Domino legimus, mo Christi, quia magna annuntiat. « Et crediderunt viri Ninivitae in Domino, et praedicaverunt jejuniu » Major aetas credidit in Dominum, praedicantes jejunium, et sacco vestiuntur. Ante quod est occ digne satis, ut qui Deum luxu et ambitione pretiosarum vestium offenderant, nunc jejunio et cilicio eum placent. Et major aetas incipit, sequitur minor, quia nullus est absque peccato, nec infanslosophos gentilium debemus accipere, Platonem, Aristotelem, caeterosque, qui quasi reges sunt hominum, et eorum praecepta sic observant, quasi oracula divina. Ad hos novissime pervenit verbum, quia novissimi et difficilius crediderunt. Stultum enim putabant Deum hominem potuisse fieri, et mori. Verum et isti, licet tarde fidem Domini susceperunmatum saecularium, simplicem et rusticam piscatorum doctrinam sequi coeperunt. Homines autem et
Abbreviated transcription (Latin):
cuiri. S ionas iam correptꝰ. & naufragii quod
ꝑtulerat memor: it̾ trium dierum uniꝰ festi¬
natione diei compleuit. Sunt quidam qͥ pu¬
tant. quod in t̾cia tantum parte cuuitatis p̃di¬
cauerit: & sic ad om̃s p̃dicationis sermo ꝑue¬
nerit. Et di filius surrer̃ ab inferis.⁊ in aplis
prexit ad niniuen. hoc est inom̃s mundi t̾mi¬
nos itinere dierum tͥum: qͥa p̃cepit ut baptira
lius & sp̃s sc̃s. Unde ñ in noĩbus sin nomine tͥ¬
nitatis. que unꝰ est ds. sacramentum baptismi
ꝑagit᷑. non tam ab apłis quam a dño. quem
ionas p̃figurabat. Et notandum qͦd tͥbꝰ diebꝰ
commemoratis. nulla fit noctis m̃tio: quia in
sc̃a tͥnitate nicħ obscurum ẽ. nicħ tenebrosũ.
subuertet᷑. Quadragenariꝰ numerꝰ peccatorib
conuenit in ieiunio ce afflictione. Unde ce moy¬
ses & helyas tot dieb ieiunauerunt. Ipse dñs
uerꝰ ionas in mundum ad p̃dicandum missus:

Expanded text:
cuiri. Sed Jonas jam correctus, et naufragii quod cuiri. Sed Jonas jam correctus, et naufragii quod pertulerat memor, iter trium dierum unius diei festinatione complevit. Sunt qui putant quod in tertia tantum parte civitatis praedicaverit, et sic ad omnes praedicationis sermo pervenerit. Et Dei Filius surrexit a mortuis, et in apostolis perrexit ad Niniven, hoc est, in omnes mundi terminos itinere dierum trium, quia praecepit ut baptizarlius et Spiritus sanctus. Unde non in nominibus, sed in nomine Trinitatis, quae unus est Deus, sacramentum baptismi peragitur, non tam ab apostolis quam a Domino, quem Joans praefigurabat. Et notandum quod, tribus diebus commemoratis, noctis nulla fit mentio, quia in sancta Trinitate nihil est obscurum, subvertetur. » Quadragenarius numerus peccatoribus convenit in jejunio et in afflictione: unde et Moyses et Elias tot diebus jejunaverunt, ipse Dominus verus Jonas in mundum ad praedicandum missus
Abbreviated transcription (Latin):
ei. cur ñ fecisti quod p̃cepi: Suffecerat ei durissi¬
ma naufragĩi deuoratio. & deuorationis correc¬
tio. Neq enmser uo post plagas imyutat᷑. qͦd
fecit. S & mistice dñs nr̃ qui missꝰ fuerat ad sal¬
uandam niniuen. id ẽ gentilitatem. & qͦdammͦ
fugere uolebat recusansyassionem.⁊ dicens. pat̾
si possibile ẽ. trans eat a me calix iste: nc̃ postquã
ti. id ẽ resuscitatꝰ a mortuis. it̾ato dirigat᷑ ad ni¬
niuen: ut p̃dicet post resurrectionem quodei
a patre imꝑatum fuerat ante passionem. Totũ
autem hoc. id ẽ quod ei p̃cipit᷑ qͦd obedit. qͦd ñ
uult. & it̾m uelle cogit᷑: ad formam seruireferen¬
dum ẽ. Et surrexit ionas & abiit inninsuen ui¬
xtaubum dñi. Surrexit inquit. nullam fecit
moram: s continuose ad obȩdiendum accinx̃.
Et niniue erat ciuitas magna itinere dierum
trium. & rł. Niniue ciuitas a nino beli filioyͥ
morege assyrioꝵ dicta ẽ: quam fert tanti esse
ambitꝰ. ut uix tͥum dierum possit itinere cir¬

Expanded text:
ei, Cur non fecisti quod praecepi? Suffecerat enim durissima naufragii et devorationis correctio. Neque enim servo post plagas imputatur quod fecit. Sed et mystice Dominus noster, qui missus fuerat ad salvandam Niniven, id est gentilitatem, et quodammodo fugere volebat, recusans passionem, et dicens: « Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. » Nunc postquam ti, id est, resuscitatus a mortuis, iterato dirigitur ad Ninivem, ut praedicet post resurrectionem, quod ei a Patre fuerat imperatum ante passionem. Totum autem hoc quod ei praecipitur, quod obedit, quod non vult, et iterum velle cogitur, ad formam servi referendum est. « Et surrexit Joans, et abiit in Niniven juxta verbum Domini. » Surrexit, inquit, nullam fecit moram, sed continuo se ad obediendum accinxit. « Et Ninive erat civitas magna itinere dierum trium. » Ninive civitas a Nino Beli filio, primo rege Assyriorum, condita est, quam ferunt tanti esse ambitus, ut trium dierum possit itinere cir
Abbreviated transcription (Latin):
congruunt: qͥ prospitatib elati. ñ nunquam
dei p̃ceptis contͣ imꝰ. It̾m autem afflictionibꝰ
attͥti. ad nosmetipsos reu̾tim᷑: & peccasse noᷤ
recognoscentes. ad illiꝰ refugimꝰ miscłiam:
sub euiꝰ ꝓtectione nob bn fuisse recolimꝰ. Sic
plerunq solet accidẽ his qͥ in scłopositi.
diuitias & honores appetunt mundi.s ne
adhas possint ꝑuenire. diu̾sis ado agunt᷑ tͥbula¬
tionib. ut uelint nolint scłm relinqͣnt: & post¬
positis curis temporalib qͣs adipisci nequa qͣm
ad libitum suũ ualent: in monastium confu¬
giant. Iqui pꝰ contͥstabant᷑ qͦd ñ omnia qͦ uel¬
lent habebant: gaudent contenti ẽẽ cybo. &¬

Expanded text:
congruunt, qui prosperitatibus elati, non nunquam Dei praeceptis contraimus. Iterum autem afflictionibus attriti, ad nosmetipsos revertimur, et peccasse nos recognoscimus, et ad illius confugimus misericordiam sub cujus protectione nobis bene fuisse recolimus. Sic plerumque solet accidere his, qui in saeculo positi, divitias et honores appetunt mundi, sed ne ad has possint pervenire, diversis adeo anguntur tribulationibus, ut velint nolint saeculum relinquant: et postpositis curis temporalibus, quas adipisci nequaquam ad libitum suum valent, in monasterium confugiunt. Et qui prius contristabantur quod non omnia quae vellent habebant, gaudent contenti esse cibo
Abbreviated transcription (Latin):
illi celum conscendent. Unde fr̃e ꝓcdigo ad patrẽ
reu̾so: indignat᷑ fr̃ maior. & conquerit᷑ pat̾ di¬
cens. Ecce tot annis seruio tͥ ce nunquam de¬
disti mͥhedum. ut cum amicis meis epularer.
Grauit̾ enĩferebat isrł quod gentes post dissipa¬
tam substantiam cum meretͥcib. pͥstinam re¬
ciꝑent grãm. Qͦd autem ait de hedera subuna

Expanded text:
illi coelum conscenderent. Unde fratre prodigo ad patrem illi coelum conscenderent. Unde fratre prodigo ad patrem reverso, indignatur frater major, et querebatur patri dicens: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Graviter enim ferebat Israel quod gentes, dissipata substantia cum meretricibus, pristinam reciperent gratiam. Quod autem ait
Abbreviated transcription (Latin):
popło. hisdem u̾bis int̾rogatꝰ ionas nichil res¬
pondit. licet uidet non eẽ hoc factum quod
p̃dixerat: s dñi int̾rogationem suo silentio cõ¬
probauit. Sciebat enim dm̃ elem̃tisimum ẽẽ.¬
& multe miserationis. Nunc autem euminsic¬
catione hedere intellexit isrłis reꝓbationem au¬
dacissime respondit. Bene irascor usq ad mortẽ.
Non enim sic niniuitas saluare uolui: ut iudi
ꝑirent. Nec sic uolui lucͣri alienos: ut ꝑderem
ꝓpͥos. Iuxta ceptam allegoriam in iona intelli¬
git usq ad mortem ñ suam s iudoꝵ: qͥ excecati
sunt. ut gentium ocłi uident mortui ut gen
Tudoles suꝑ hederã. in qͣ ñ laborasti. nec fecistiut
nec saluator tantum laborauit in iudeis: qͣntũ
ingentib. Mox enim educti de egypto. ꝓiecert
idola: & ꝓparte seruierunt deo: at in gentium
popłomultum laborauit.: Peis homo factus ẽ
cum eẽt ds: ꝓ eis alapas. sputa. spineam coronã.
mortemq sustinuit. ad inferos descendit: ut

Expanded text:
interrogatus Jonas nihil respondit, licet videret non esse factum quod praedixerat, sed Domini interrogationem suo silentio comprobavit. Sciebat enim Dominum clementissimum esse et multae miserationis. Nunc autem cum in siccatione hederae intellexit Israelis reprobationem, audacissime respondit: Bene irascor ego usque ad mortem. Non enim Ninivitas sic salvare volui, ut Judaei perirent, nec sic volui lucrari alienos, ut perderem proprios. Juxta coeptam allegoriam in Jona intelligit usque ad mortem non suam, sed Judaeorum, qui excaecati sunt, ut gentium oculi viderent, mortui ut gentTu doles super hederam, in quam non laborasti, neque fecisti ut nec Salvator tantum laboravit in Judaeis, quam in gentibus. Mox enim educti de Aegypto, projecerunt idola, et pro parte servierunt Domino. At in gentium populo multum laboravit: pro eis homo factus est, cum esset Deus: pro eis alapas, sputa, spineam coronam mortemque sustinuit: ad inferos descendit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cumq baptizati sumꝰ in xp̃oihu: in morte ipsiꝰ
baptizatisumꝰ. Quidam u̾mem & urentẽ uen¬
tum romanos intelligunt: qͥ post xp̃i resurrec¬
tionem &e ascensionem isrłem penitꝰ deleuert̾.
Et dixit dñs adionam. Pitas ne Dn irasceris tu:¬

Expanded text:
cunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus. » Quidam vermem et urentem ventum, Romanos intelligunt, qui, post Christi resurrectionem et ascensionem, Israelem penitus deleverunt. « Et dixit Dominus ad Jonam, Putasne bene irasceris t
Abbreviated transcription (Latin):
dones. om̃sq alexandri successores. maxime
antiochus cognom̃to epiphanes. qui more bro¬
ci sedit in iudea. & om̃s pͥores regum reliqͥas
deuorauit. sub qͦ & machabeorum bella facta¬
ẽẽ narrant᷑. Rubiginem possum referre ad

Expanded text:
et omnes Alexandri successores, maximeque regem Antiochum cognomento Epiphanem, qui instar bruchi sedit in Judaea, et omnes priorum regum reliquias devoravit, sub quo Machabaeorum bella narrantur. Rubiginem referunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
medant.S illi qui elemosinas alioꝵ come¬
dunt. nͥ digne ꝓeis orau̾int: iudeis similes
sunt. Qͥ uͦ digne ꝓ eis orant: oꝑib manuũ
suarum uiuunt.Siue peccata popł sac̾do¬
des comedt̾: qͥa cummale agentib blande ad¬
ulantur. eoꝵ peccata sͥ assumunt. Qtii enĩ
altius peccatis consentiunt. participes eoꝵ¬
dem peccaminum efficiunt᷑: qm̃ cum eos
peccare ꝑspererint. ñ solum ñ arguunt. ss¬
etiam laudib peccantes extollunt. Unde & sub¬
ditur. Et ad iniquitatem eors. subleuabant a¬
nimas eors. Dum illi peccatis deseruirent: sacer¬
dotes subleuabant animas eoꝵ dicentes. Qm̃
popłs dei estis: ex genere abraham descendistiᷤ.
ꝓpt̾ illiꝰ amiciciam parcet uob̃ ds si peccaueri¬
tisei. Quoꝵ u̾bis accipientes illi fiduciam:
audact̾ peccabant. Erectim suꝑbiam. uł etiam
falsa adulatione peccantes: decipiebant dicenteᷤ.
Dimissa sunt uob̃ peccata ur̃a.Sicq eoꝵ aĩas

Expanded text:
medant. Sed et illi qui eleemosynas aliorum comemedant. Sed et illi qui eleemosynas aliorum comedunt, nisi digne pro eis oraverint, Judaeis similes sunt. Qui vero digne pro eis orant, operibus manuum suarum vivunt. Sive peccata populi sacerdotes comedunt, quia cum male agentibus adulantur, eorum peccata sibi assumunt. Qui enim alterius peccatis consentiunt, participes eorumdem peccaminum fiunt; quoniam cum eos peccare conspexerint, non solum non arguunt, sed laudibus peccantes attollunt. Unde subditur: « et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum. » Dum illi peccatis deservirent, sacerdotes sublevabant animas eorum, dicentes: Quoniam populus Dei estis, ex genere Abraham descendistis, propter illius amicitiam parcet vobis Deus, si peccaveritis ei. Quorum verbis accipientes illi fiduciam, audacter peccabant erecti in superbiam, vel etiam falsa adulatione peccantes decipiebant, dicentes: Dimissa sunt vobis peccata vestra. Sicque animas