comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et in alio loco. facta ẽ pars dñi po¬
pulus eiꝰ iacob. funids hereditatis eiꝰ
ifrł. Et in act̾ib apłorum reftrt qͦd
in partem sortemq pauli& syle plu¬
rimi se dedint. Qui gͦ fuerint pars
& sors dñi sic̃ leuite: habebunt par¬
dem dñi. & dicere poterunt cum dd̾.
ac libamina diffundunt. facienteᷤᷤ
tiuas ducentes mulicrcłas onerataᷤᷤ pec¬
catis q̃ ducunt᷑ uariis desiduis. semꝑ
discentes & nunqͣm ad scientiã u̾itatiᷤᷤ

Expanded text:
Facta est pars Domini populus ejus Jacob: funiculus haereditatis ejus Israel . Et in Actibus Apostolorum refertur, quod in partem sortemque Pauli et Silae plurimi se dederint. Qui ergo fuerint pars et sors Domini, sicut Levitae, habebunt partem Domini et dicere poterunt cum Davidac libamina effundunt, facientes ae, et captivas ducentes mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur variis desideriis, semper discentes, et numquam ad scientiam veritat
Abbreviated transcription (Latin):
& uera religio:uia regia ẽ. Declinat
ad dexteram. qͥ suꝑsticiosus ẽ. & me¬
retur audire. Ne sis multum tustꝰ
ima est: a qua declinat ad dext̃am
s ne sͥ qͥdem tͥbuit qͦd necesse est.
Ad sinistram. qͥ comedit suib̃am su¬
am cũ meretͥtib. & dicit cum isrł.
Manducemꝰ & bibamꝰ: eras enĩ mo¬
riemtir. fortitudo etiam atq con¬
stantia uia regia ẽ: a ꝗͣ declinat ad
dexteram. qͥ demerariꝰ ẽ &e ꝑtinax.
Ad sinstram: qͥ formidolosus &e pa¬
uidus ¶Inde uuir sc̃s ꝑ uuiã rectam
gradi cupiens: dep̃cadur. Beduc
me dñe muia recta. Et in alio lo¬
co. Notam fac mdñe uiam in qua
ambulem: qm̃ ad de leuaui ocłos
meos. Istimi uiam. & alib scͥptura
commemorat. Querite uiam bo¬

Expanded text:
et vera religio, via regia est. Declinat ad dexteram, qui superstitiosus est, et meretur audire, Ne sis multum justusima est, a qua declinat ad dexteram, sed ne sibi quidem tribuit quod necesse est. Ad sinistram, qui comedit substantiam suam cum meretricibus, et dicit cum Israel: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Fortitudo etiam atque constantia via regia est, a qua declinat ad dexteram, qui temerarius et pertinax est: ad sinistram, qui formidolosus et pavidus. Unde vir sanctus per viam rectam gradi cupiens deprecatur: Deduc me, Domine, in via recta . Et in alio loco: Notam fac mihi, Domine, viam in qua ambulem; quoniam ad te levavi oculos meos . De istiusmodi via et alibi Scriptura commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
rerat ꝑat̾. Iste fr̃ tuus ꝑierat et
inuentus ẽ. mortuus erat & reuix.
Hunquam enim ꝑit msi quod
priꝰ saluum fuit: & nunquam
morit᷑ nͥ qͦd ante uixerat. G isti qͥ
nc̃ appellant᷑ filii ꝑditionis fiuie
iniquitatis acsceleris. ꝓpͥo uitio
derelig̃runt dm̃. &e de filiis dñi
filii ꝑditionis ẽẽ cepunt. dicente
ad eos hoc codem ꝓpħa. Dereliqͥ¬
stis dũm: & ad iracundiam puo¬
& sem̃ pessimum. siue m̃dacii. Ab
initio enim m̃daces sunt: sicut
adidola siue ad simulachra dog¬
matum suoꝵ. subt̃ frondosas aR
suas. Unde & adam postquã pec¬
cauerat abscondit se in paradyso
subt̃ arborem: ne dei pat̾et aspce¬
tui. Nec duibtum ẽ qͥnisti̾m ꝑditio¬
mos filios qͦscunq decepint: &e ocei¬
dant in ꝓfundis uallib & in barat᷑
impietatis suꝑ imminentes petras.
q̃ semꝑ minant᷑ ruinas. q̃ ꝓ diuer¬
sitate m̃dacii & uarietate dogma¬
tum pũsorum. plures appellantur
petrȩ. Nos autem imnam habemtus

Expanded text:
Iste frater tuus perierat et inventus est, mortuus erat, et revixit; nunquam enim perit nisi quod prius salvum fuit, et nunquam moritur nisi quod ante vixerat. Ergo isti qui nunc appellantur filii perditionis, sive iniquitatis ac sceleris , proprio vitio dereliquerunt Deum, et de filiis Domini, filii perditionis esse coeperunt, dicente ad eos hoc eodem propheta: Dereliquistis Dominum, et ad iracundiam prot semen pessimum, sive mendacii. Ab initio enim mendaces sunt, sicut ad idola, sive ad simulacra dogmatum suorum, subter frondosas arbsuas. Unde et Adam postquam peccaverat, abscondit se in paradiso subter arborem, ne Dei pateret aspectui . Nec dubium est, quin istiusmodimos filios quoscumque deceperint, et occidant in profundis vallibus, et in barathro impietatis subter imminentes petras, quae semper minantur ruinas, quae pro diversitate mendacii, et varietate dogmatum perversorum, plures appellantur petrae. Nos autem unam habemus
Abbreviated transcription (Latin):
tiram: Sublato iusto cuiꝰ sepult᷑a
in pace ẽ. immo sublata de medio.
uos qͥ estis filii iniquitatis accedite
adme & audite q̃ dicam. Quomͦ e
nim qͥ facit iniqͥtatem scruus ẽ ini¬
quitatis: sic qͥ turta iudam ꝑdito
remfiliꝰ est ꝑditionis appellari pot̃
filiꝰ imq̾tatis. Deniq scͥptum est.
de dño salnatore. & filiꝰ iniguitatis
ñ apponet ut affligat eum. P iniqͥ¬
tate siue uiqͦ qͦd .lxx. tnstulerunt
theodotio iosum ũbum hebraicũ
posuit õnena. quod nos tuxta sym¬
obrem appellat eos sem̃ adulti siue
chabatur in lignũ ce lapidem: ac
meretͥcis: haut dubtũ qͥn candem
sig̃cet de qua supra legimus. Qmͦ
facta ẽ meret̾e. ciuitas fidelis syon:
Sciꝑ quẽ inquit lusistis conspuen¬
tes faciem eius barbamq uellen¬
tes. & suꝑ quẽ dilatastis & apuistis
os ur̃m. & linguam eiecistis dicentes
ei.samaritanꝰ es tu & demontũ habes:
Et it̃m. Iste ñ eiecit demonia: nͥ in
beelzebuib pͥncipe demoniorã. Et

Expanded text:
uam vestram? Sublato justo, cujus sepultura in pace est, immo sublato de medio, vos qui estis filii iniquitatis, accedite ad me, et audite quae dicam . Quomodo enim qui facit iniquitatem, servus est iniquitatis, sionis, appellari potest filius iniquitatis. Denique scriptum est de Domino Salvatore: Et filius iniquitatis non apponet ut affligat eum . Pro iniquitate, sive iniquorum, quod LXX transtulerunt, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit ONENA  , quod nos juxta Symobrem appellat eos semen adulteri, sive chabantur in lignum et lapidem ac meretricis: haud dubium quin eamdem significet, de qua supra legimus: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis Sion ? Super quem, inquit, lusistis, conspuentes faciem ejus, barbamque vellentes; et super quem dilatastis et aperuistis os vestrum, et linguam ejecistis, dicentes ei: Samaritanus es, et daemonium habes ? Et iterum: Iste non ejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
corum in qtub habitat. quors unus
milib ercelsꝰ fiat qͥ fuꝑbis resistit a
humilib dat grãm. ut eoseletiet et
habitet in ercelsis. Excelstis enĩ dñs
ce humilia respieit. Et in euangłio
angliclamitant. Glam excelsis deo.
& sciꝑ t̾ram pax. Et rursum in psal¬
mis. Laudate dñm de celis. laudate
cum in ercelsis. Et ñ solum ercelsus
habitat in excelgis. s ce sc̃s in scĩs: qͥ

Expanded text:
eorum in quibus habitat, quorum unusmilibus excelsus fiat. Qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam : ut eos elevet et habitet in excelsis. Excelsus enim Dominus, et humilia prospicit . Et in Evangelio Angeli clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax . Et rursum in Psalmis: Laudate Dominum de coelis: laudate eum in excelsis . Et non solum excelsus habitat in excelsis, sed et sanctus in s
Abbreviated transcription (Latin):
gentium barbararum: ut nouita¬
te sermonũ decipiant atidientes.
In multitadine uic tue laborasti:
& ñ dixisti qͥescam. Uttam manꝰ
⁊tue intiensti. ꝓpt̃ca ñ rogasti me.
lex. Mtiltis irinerib tuis labora¬
sti: & ñ dixisti desinam. Conforta¬
ta fecisti hec: ꝓpt̃ca non rogasti me
Qͥa ambulat tinatria & regia ñ la¬
borat: de qͣ ꝑ moysen p̃cepit ds.
¶ia regia ambulabis: & ñ declina¬
bis ad decteram neq ad sinistram.
Vna uia est ueritatis. que dicit
Et multe mendaciortm uie ꝑ
quas nc̃ ambtilasse arguit᷑ irłm.
Quarum inarum deus sciens
differentiam. supra loquitͣ ad
errantes. Non ficut uie mec
fitentes. declinare fecisti uias no
minus. Uerbi gr̃a. Uia recta & regia
prudentia ẽ. Decliamus ad dex¬
teram si plus sapiamꝰ quam opor¬
det saꝑe. & ꝓ prudentia calliditatẽ
rat omnib bestus in paradyso. &
filii tenebrarum prudentiores st̃
filiis luciᷤᷤ. Ad sinstramq diu̾tim

Expanded text:
gentium barbararum, ut novitagentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes. In multitudine viae tuae laborasti, et non dixisti: Quiescam: vitam manus tuae invenisti, propterea non rogasti LXX: Multis itineribus tuis laborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec: propterea non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram . Una et multae mendaciorum viae, per quas nunc ambulasse arguitur Jerusalem, quarum viarum Deus sciens differentiam, supra loquitur ad errantes: Non sicut viae meano confitentes: Declinare fecisti vias nosminus. Verbi gratia, via recta et regia, prudentia est. Declinamus ad dexteram, si plus sapimus quam oportet sapere, et pro prudentia calliditatem rat omnibus bestiis in paradiso : Et filii tenebrarum prudentiores sunt filiis lucis . Ad sinistramque divertim
Abbreviated transcription (Latin):
in de ꝑũsum fact̾um ẽ istcd. Non so¬
lum enĩ nicħ accepisti ab amatorib
dus: s etiam ea q̃ auiro acceꝑas ꝑ¬
didisti. Qͤdq sequit̾. dilatasti cu¬
bile tuum &e pepigisti cum eis: in lxx.
ñ habet᷑. Hec dilexit dormientes
secum. specłatores cecos & canes
mutos. qui dormentes uident som¬
nia uanitatis. & multiplicauit for¬
incationem suã: ut non semel nec
longe recede. uel angłos qͥ in eius
p̃sidus erant. uel sc̃os uiros qui ab
huiꝰcem᷑i meretͥtis consortio recesse¬
runt. Quod quidem & de hereticsᷤ
possumꝰ dicere: qui derclicto deosu¬
os sequunt᷑ errores. &e putant se alz¬
quid plus habe. cum sequentes m̃da¬
cia ꝑdicłint u̾itatem. & multiplica¬
uerint fornicationẽ fuam. ñin imno
dogiate.s in plurib. &e fecertnt
a se eccliarum p̃sides angłos receđe.
Qui ñ contenti formcatione uiema
mittunt legatos ultͣ derminos suoᷤᷤ
ad gentilium dogmata ce errores

Expanded text:
in te perversum factum est istud . Non soin te perversum factum est istud . Non solum enim nihil accepisti ab amatoribus tuis, sed etiam ea quae a viro acceperas, perdidisti. Quodque sequitur: Dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eis, in LXX non habetur. Haec dilexit dormientes secum speculatores caecos, et canes mutos, qui dormientes vident somnia vanitatis. Et multiplicavit fornicationem suam, ut non semel cum longe recedere: Angelos qui in ejus praesidiis erant, vel sanctos viros qui ab hujuscemodi meretricis consortio recesserunt. Quod quidem et de haereticis possumus dicere, qui derelicto Deo, suos sequuntur errores, et putant se aliquid plus habere cum sequentes mendacia, perdiderint veritatem, et multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores
Abbreviated transcription (Latin):
regi idolo ammanitarũ qͦd appellat᷑
moloch. & lingua nr̃a regem sonat.
quem turta .lxx. in aliis locis mel¬
chon legimꝰ. Et misisti legados tuoᷤᷤ
ꝓcul: ut ñ solum in uicinarum gen¬
tium idoł. s & in longe positarũ
habes studium form candi. Sigcat
autẽ babylomos deos & egyptios.
Et humiliata es ait usq ad inferoᷤ.¬
ñ ea humilitate q̃ in laude ẽ. s qua
ammon sororẽ fuam thamar hu¬
miliauerat. Et reuera grandis hy¬
militas. immotisq ad inferos p̃¬
ctpitatio. de luce &e culmine casti¬
tatis in tenebras lupanares.ĩmo
inbaratrum libidinum p̃cipita¬
ri. Cui dr in alio loco: tisq ad in¬
feros deduceris. Iuxta .lxx. in his
q̃ dissonant: hic mͥsensꝰ uidetͣ. Ri¬
tasti merecͥx qͦd si ame recessisses ce
unxisses amatorib tuis: plus aliqͥd
muenires. Cui ce ꝑ iherechiel loqͥt᷑
ds. Omnib merctrieib dant᷑ iner¬
cedes: du autem dedisti mercedes:⁊

Expanded text:
regi idolo Ammonitarum, qui appellatur regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lingua nostra, regem sonat: quam juxta LXX in aliis locis Melchom legimus . Et misistis legatos tuos procul, ut non solum in vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos. Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Et revera grandis humilitas, immo usque ad inferos praecipitatio, de luce et culmine castitatis in tenebras lupanaris, immo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitur in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus aliquid invenires? Cui et per Ezechiel loquitur Deus: Omnibus meretricibus dantur mercedes; tu autem dedisti mercedes, et
Abbreviated transcription (Latin):
tem excelsum ce fublimem pofuisti
cubile tuum. & quasi meretricem
arguerat in intͦitu domoꝵ & locis
tenebrosis post ostia ꝓstitutam. ait
qͥcunq edes uellet intrare haberet
ante ocłos expositam uoluptatem
eandem nc̃ quas⁊ uxorem adulte¬
susceꝑit: & discooꝑuerit pallium.
immo dilatau̾it stiatum suum. ⁊
fecerit pacc̾um. qͣsi dotis instrum̃ta
conficiens cũ adult̾is. Hoc atitem
dic̃ ut ostendat qͦd ñ solum in agris
&e domib idola coluerit: s in tẽplo
qͦ posuerit simulachrum baal. qͦd
iherechiel qͦq ꝑfosso pariete uidisse
se dicit. Dilexisti inquit stratum e¬
orum manu aꝑta. ut ñ erubesceres
in pecc̃o tuo. nec formeationis cuꝑ¬
es absconde turpitudinem. s tota
lib̾tate peccares. Et ornasti te regio
unguento: &e multiplicasti idola
tua.Et ẽ sensꝰ. Maria ornamenta
quesisti: ut &e uisu & odore adul
gi deo. dum his ornaras quȩ ille
dedat. & idolis ꝓstitueris: aut certe

Expanded text:
tem excelsum et sublimem posuisti tem excelsum et sublimem posuisti cubile tuum, et quasi meretricem arguerat, in introitu domorum et in locis tenebrosis, post ostia prostitutam, ut quicumque aedes vellet intrare, haberet ante oculos expositam voluptatem: eamdem nunc quasi uxorem adultesusceperit, et discooperuerit pallium, immo dilataverit stratum suum, et fecerit pactum, quasi dotis instrumenta conficiens cum adulteris. Hoc autem dicit, ut ostendat quod non solum in agris et domibus idola coluerint, sed in Templo quoque posuerint simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et multiplicasti idola tua. Et est sensus: Varia ornamenta quaesisti, ut et visu et odore adultgi Deo, dum his ornaris quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
dunt doginatum luorũ monteᷤ fcib¬
lumssimos: &e illuc fuum demoni¬
bus cubile ꝓsticuunt. Et quia se¬
cunctum ꝓpħam cont̃si sunt retͦꝵ¬
sum imitantes uxorem loth mutan¬
tur in statuam salis. habendes ima¬
ginem eccłiastice conditure & sa¬
porem penitꝰ ñ habentes. qui ꝓiqi¬
untur foras & intricħutiles sunt.
nͥ ut cunctorum pedib conculcen¬
tur. Quamobrem monet dñs in
euangłio. ut qui arat᷑ stuam te¬
net. post t̃gum non res piciat.
Quia iuxta me discoopuisti. et
suscepisti adulterum. Dilatasti
Misisti legatos tuos ꝓcul: ce higni¬
liata es usq ad inferos. Lxx. Puta¬
bas qͥa si a me recessisses. plus aliqͥd
habes. Dilexisti dormientes: ce mul¬
tiplicasti formcationem tuam cũ
eis. Multosq fecisti ꝓcul a de. et
misisti legatos ultra trminos tuoᷤ.
& humiliata es usq ad inferos.
Primum hebraicum disseramus.
quod in hoc loco multum distat.
a.lix. Ad qm fupͣdixerat suꝑ mon¬

Expanded text:
dunt dogmatum suorum montes subdunt dogmatum suorum montes sublimissimos, et illic suum daemonibus cubile prostituunt. Et quia secundum Prophetam, conversi sunt retrorsum, imitantes uxorem Lot , mutantur in statuam salis, habentes imaginem Ecclesiasticae conditurae, et saporem penitus non habentes: qui projiciuntur foras, et in nihil utiles sunt, nisi ut cunctorum pedibus conculcentur. Quamobrem monet Dominus in Evangelio, ut qui aratri stivam tenet, post tergum non respiciat . Quia juxta me discooperuisti, et suscepisti adulterum: dilatasti Misisti legatos tuos procul, et humiliata es usque ad inferos. LXX: Putabas quoniam si recessisses a me, plus aliquid haberes. Dilexisti dormientes tecum, et multiplicasti fornicationem tuam cum eis, multosque fecisti procul a te, et misisti legatos ultra terminos tuos, et humiliata es usque ad inferos. Primum Hebraicum disseramus, quod in hoc loco multum distat a LXX. Ad quam supra dixerat: Super mon
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ mondem excelsum & fublimẽ
posuisti eubile tuum. & illue ascen¬
disti. ut imimolares hostias. ce post
ostium ce recͦ postem posunsti memo¬
riale tuum: .Lxx. similit̃. Quodin
excelsis montib collibq diis gen¬
trum isrł hostias immolarit. & qͣsi
ꝓcacissima meretͥe cunctis demoni¬
b diuaricarit pedes suos: sac̾ nar¬
rat hystorta. qͦd nullus fuerit locꝰ.
qͥ non idolate sordib inquinatus
sit: in tantumut post fores domo¬
rum idola ponerent. qͦs domesti¬
cos appellant lares. & tam publi¬
ce quam pͥuatm animarum fua¬
rum sanguinem fundent. Hoc er¬
rore & pessima consuetudine uccu¬
statis multarum ꝓuinciarum ur¬
bes laborant: ipsaq roma orb dña
in singłis insulis domibq tutelȩ
simulachrum cereis uenerans ac
lucerins. quã ad tuitionẽ edium
isto appellant nomine: ut tamin¬
trantes qm exeuntes domos suas
molit semꝑ cõmoneant᷑ erroris.
pbiam. & qͥ eccliastica humilitate
contempta sͥ excelsa ꝓmittunt. ascen¬

Expanded text:
 sublimem posuisti cubile tuum, et illuc ascendisti, ut immolares hostias. Et post ostium, et retro postem posuisti memoriale tuum. LXX similiter. Quod in excelsis montibus collibusque diis gentium Israel hostias immolarit, et quasi procacissima meretrix cunctis daemonibus divaricarit pedes suos, sacra narrat historia: nullusque fuerit locus qui non idololatriae sordibus inquinatus sit, intantum ut post fores domorum idola ponerent, quos domesticos appellant Lares, et tam publice quam privatim animarum suarum sanguinem funderent. Hoc errore et pessima consuetudine vetustatis multarum provinciarum urbes laborant: ipsaque Roma orbis domina in singulis insulis domibusque, Tutelae simulacrum cereis venerans ac lucernis, quam ad tuitionem aedium isto appellant nomine, ut tam intrantes quam exeuntes domos suas, inoliti semper commoneantur erroris. perbiam, et qui Ecclesiastica humilitate contempta, sibi excelsa promittunt, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
stbaltare clamant amme. Usq qͦ ñ
ulcisceris sanguinem nr̃m de his qu
habitant in tra: Et hoc consida qͦd
non dixerit. qn sanau̾̃tt cont̾cionem
popli surisrł sicie iacob. s absolute po¬
puil fui. ut om̃s deo fig̃eet seruienteᷤ.
Qcudam locum istum ce omina q̃ i
hoc reꝓmissionum capło continent᷑.
ad cclestem referunt trłm. &e ad ret̾ifio¬
nem popli eiꝰ : q̃n implebtoar illtid
quod scͥptum est. Celum & t̃ra ꝑtͣnsibt̃

Expanded text:
sub altari clamant animae: Usquequo non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant in terra ? Et hoc considera quod non dixerit, quando sanaverit contritionem populi sui Israel, sive Jacob; sed absolute, populi sui, ut omnes Deo significet servientes. Quidam locum istum et omnia quae in hoc repromissionum capitulo continentur, ad coelestem referunt Jerusalem, et ad reversionem populi ejus, quando implebitur illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ bibit de aqus iħu: flumina aqtie
utue fluant de tientre eiꝰ. Et ad decim
sẽs loquit᷑. q̃m apud de est fons uite:
de qͦ ptrissimum flumen egreditur.
Suꝑ qͦ rursum sc̃ptura commemorat.
fluminis impet̃ letificat ciuitatemdi.
Et in alio loco. fiucirus deireplet t
aquis. ille uidelicet qui loquit᷑ ꝑ ihe¬
peniam. MMe dereliquerunt fontem
states. siue suꝑb qͥq & arrogantes &
magni in isto scło. De quib ce ĩ psal¬
mis chꝵ. uidi imptum eleuatum &e ex

Expanded text:
mina aquae vivae fluent de ventre ejus . Et ad Deum Sanctus loquitur: Quoniam apud te est fons vitae , de quo purissimum flumen egreditur, super quo rursum Scriptura commemorat: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Fluvius Dei repletus est aquis ; ille videlicet, qui loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem states, sive superbi quique et arrogantes et magni in isto saeculo; de quibus et in psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
cos qͥ te secdurerant. &e aures tue audi¬
ent uerba post de decipientium qͥ dix¬
erunt hec uia ambulemꝰ in ca: stue
ad dexteram siue ad sinistram. Mul¬
tum in hoc loco.lxx. editio hebraicũ¬
q discordant. Primum gͦ de tralgata
editione tractabimꝰ. & postea sequem᷑
ordinemuitatis. Cum intellexerint
atq ꝑspererint cordis och ueritatem.
&e eos qͥ se priꝰ deceꝑant tota mentis ra¬
tione cognou̾int. & aurib eruditis
post tergum decipientium u̾ba ꝑsper¬
erint. semꝑ enm cecam corꝑis partẽ
decipe festinant. iuxta illud quod in
psalmo legimꝰ. ut sagittent i obscu¬
rorectos corde. qͥ tantams assumunt
auctoritatem. ut seu dextera doceant
scusimstra .i. siue bonastue mala. no¬
lint discipłos ratione discut̾e. s se p̃¬
cessores seq̃: tẽ hi qui prtus decipie¬
bant nequaquam ultra ad eos uale¬
bunt accede. postquam se senserint
intellectos. Porro turta hebraicum.
&e facilis & uera erplanatio est. Cum
enim dñs credentib ded̾te panem

Expanded text:
audient verba post te decipientium, qui dixerunt: Haec via, ambulemus in ea, sive ad dexteram, sive ad sinistram. Multum in hoc loco LXX editio Hebraicumque discordant. Primum ergo de Vulgata editione tractabimus, et postea sequemur ordinem veritatis. Cum intellexerint atque perspexerint cordis oculi veritatem, et eos qui se prius deceperant, tota mentis ratione cognoverint, et auribus eruditis post tergum decipientium verba perspexerint, semper enim caecam corporis partem decipere festinant, juxta illud quod in psalmo legimus: Ut sagittent in obscuro rectos corde , qui tantam sibi assumunt auctoritatem, ut seu dextera doceant, seu sinistra, id est, sive bona, sive mala, nolint discipulos ratione discutere, sed se praecessores sequi. Tunc hi qui prius decipiebant, nequaquam ultra ad eos valebunt accedere postquam se senserint intellectos. Porro juxta Hebraicum et facilis et vera explanatio est. Cum enim Dominus credentibus dederit panem
Abbreviated transcription (Latin):
gietis quidem &e ꝑnici curgu intrabits
egyptum. s uclociores etunt babilonii
qui uos usq ad egyptum ꝑsequentuꝵ
Tantꝰ q terror atq formido obtinebit
egyptum ut um chaldeo mille egỹptii
resistere nequeant. & qͥnq hostib fugi¬
entium plurima multtdo tuxta ilto
quod in deut̾onomiolegimꝰ. Dabit te

Expanded text:
bitis Aegyptum; sed velociores erunt Babylonii, qui vos usque ad Aegyptum persequentur, tantusque terror atque formido obtinebit Aegyptum, ut uni Chaldaeo mille Aegyptii resistere nequeant, et quinque hostibus, fugientium plurima multitudo, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Dabit
Abbreviated transcription (Latin):
Indie gͦ interfectionis intltorum cũ
arrogantes suꝑbiq corruerint. & qͥ
posuerunt in celum ossuũ didicerint
ut luna &e sol laboris ce cursꝰ stu p̃mia
consequant᷑. Etemm expect̾atio creat̃e.
reuelationem filiortm dei p̃stolatur
corruptionis in lib̃tatem filiorum d̾i.
licet ea quidam organa lucis intelligen¬
des insensibilia ẽẽ contendant. Luna gͦ
solis fulgorem accipiet. Nec mirum̃
hoc de clarissimo sentire elemento
cti pͥncipatꝰ noct̾is ẽ traditus. cum de
scĩs qͦ scͥptum sit fulgebunt iusti qͣsi
sol. & sol septuplum lumen accipiet.
sic̃ fuit lux .uii. dierum. q̃n ab initio

Expanded text:
nis multorum, cum arrogantes superbique corruerint, et qui posuerunt in coelum os suum, didicerint ut luna et sol laboris et cursus sui praemia consequantur. Etenim expectatio creaturae revelationem filiorum Dei praestolatur: corruptionis in libertatem filiorum Dei: licet ea quidam organa lucis intelligentes, insensibilia esse contendant. Luna ergo solis fulgorem accipiet. Nec mirum hoc de clarissimo sentire elemento, cui principatus noctis est traditus, cum de sanctis quoque scriptum sit, fulgebunt justi quasi sol: et sol septuplum lumen accipiet, sicut lux septem dierum, quando ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
monentis. Ce de montib &e collib
iuxta fabulas poetarum. ce sacurm
aureum scłm lact̾is riuos fluere: ce
de arborum folisstalare mella pti¬
rissima. Que qͥ recipiunt mille qͦq
annors fabtilam & t̾renum saluato¬
ris imꝑrum tudaico errore stiscipiẽt.
ñ intelligentes apocalipfim iohis in

Expanded text:
c de montibus et collibus, juxta fabulas poetarum, et Saturni aureum saeculum lactis rivos fluere, et de arborum foliis stillare mella purissima. Quae qui recipiunt, mille quoque annorum fabulam, et terrenum Salvatoris imperium Judaico errore suscipient, non intelligentes Apoc
Abbreviated transcription (Latin):
&e ñ erat: & quesieum. & ñ ẽ intientꝰ
locꝰ eius. Has turres edificare cupiebãt
qͥ mou̾irt pedes suos de oriente. quoꝵ
lingue in babylone confuse funt. ce
illi suꝑ quos cecidit turris syloe. Et
erit lux lune sie lux solis. & lur solis
erte septumplicit sicut lux septem die¬
rum: in die qͣ alligau̾it dñs uulnꝰ po¬
puli stii. & ꝑ cussitram plage eiꝰ sana¬
ueric. Lrx. Et erit lumen lune sic̃
lum̃ solis. & lum̃ solis septuplum. in
die qñ sanatut dñs contͥcionem po¬
puliftii: & dolorem plage tcie cura¬
cierit. Miror qͦmͦ in p̃senti loco tĩba
hebraica. lazana. & hamma. que aqͥ¬
la interp̃tatur albam & calorem. ꝑ q̃
lunam solemq sigcat. scipra idem
lxx. latcrem &e murũ tͣnstulerunt.
in eoloco ubi sc̃ptum e. & erubescet
luna & confundet᷑ sol. ꝓ qͦ illi inter¬
pretati sunt liquefient lateres & ru¬
et murꝰ : & nunc idem sequentes he¬
braicum lunam & solem t̃nistulerit.
Unde m̃ datur suspicio non eos en¬

Expanded text:
e non erat, quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Has turres aedificare cupiebant , qui moverunt pedes suos de Oriente, quorum linguae in Babylone confusae sunt, et illi, super quos cecidit turris Siloae . Et erit lux lunae, sicut lux solis, et lumen solis erit septuplum sicut lux septem dierum, in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui, et percussuram plagae ejus sanaverit. LXX: Et erit lumen lunae, sicut lumen solis, et lumen solis septuplum, in die quando sanaverit Dominus contritionem populi sui, et dolorem plagae tuae curaverit. Miror quomodo in praesenti loco verba Hebraica LABANA , et HAMMA , quae Aquila interpretatur albam et calorem, per quae lunam solemque significat supra idem LXX laterem et murum transtulerint, in eo loco ubi scriptum est: Et erubescet luna, et sol confundetur. Pro quo illi interpretati sunt, liquefient lateres, et ruet murus, et nunc idem sequentes Hebraicum, lunam solemque transtulerint. Unde mihi datur suspicio, non eos er
Abbreviated transcription (Latin):
cum reciersi accitus ingemuerint g
egerint penitentiam salui fiant: ce
tc̃ intelligant uͥ prius fũmt. & quod
frustra inuanis sꝑauerint. Ctmq
eos adpenitentiam cohortet᷑. illi e cõ¬
trario confitunt in falzis magistris
&e mincerto scłi deiq uerba atidire
nolentes: eqͦs egyptios desidant. et
cors uelocitate setant᷑ q̃s multiplicar:
eos uelocit̃ ꝑseguentur. & untus bella
toris uocem siue qͥnq puignantium
quod ad m̃tem & ad u. senfus refer¬
re debemus: mille homines & incon¬
dita turbafugientium sustinere ñ
poterunt. Donec relinquamini qͣsi
malus nauis ĩ u̾tice montiᷤᷤ. ⁊ qͣsi signũ
ꝑeollem. Seͥbit & iheremnias quodin¬
terfectis gladio ce fame his guimn e¬
gyptum confugerant pauq renan¬
serint. qͥ reu̾si sint in iudeam. Et
qͦmͦ s fract̃a naui & compage illius
dissoluta. sola arbor que malus dr
remaneat. & ponat᷑ ꝓsigno in sũmi¬
tate montis siue in excelso colle. sie ꝓ
signo atq uestigio urxunꝰ ce alter re¬

Expanded text:
ersi a vitiis ingemuerint, et egerint poenitentiam, salvi fiant; et tunc intelligant ubi prius fuerint, et quod frustra in vanis speraverint. Cumque eos ad poenitentiam cohortetur, illi e contrario confidunt in falsis magistris, et in incerto saeculi: Deique verba audire nolentes, equos Aegyptios desiderant, et eorum velocitate laetantur, quos multiplicari eos velocitoris vocem, sive quinque pugnantium quod ad mentem et ad quinque sensus referre debemus mille homines et incondita turba fugientium sustinere non poterunt. Donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis, et quasi signum super collem. Scribit et Jeremias quod interfectis gladio et fame his qui in Aegyptum confugerant, pauci remanserint qui reversi sint in Judaeam . Et quomodo si fracta navi et compage illius dissoluta, sola arbor quae malus dicitur, remaneat, et ponatur pro signo in summitate montis, sive in excelso colle: sic pro signo atque vestigio, vix unus et alter re
Abbreviated transcription (Latin):
ds ses is .ł. Cum reuerstis ingemuieriᷤ
tẽ saluus etis. & sciesubi fueris. Quia
confidebas suꝑuanis. uana facta est for¬
ticudo ur̃a. Et nobcistis audire. s dix¬
istis. Suꝑ equos fagiemus. ꝓptereafu
nom̃ tacueram: ipse est ddrs ds qui tob
p̃cepta metuentes: salui eritis. Quies qi¬
te ce sꝑate in dño: & fide in ꝓmissis mei
robur arripite. Qui contemnentes p̃¬
cepta uitalia desꝑatione diristis. Neqͥ¬
quam itaerit ut tu loqueris. s ad eq̃s
conftigiemꝰ egyptios. & concito ad cos at¬

Expanded text:
s Israel: Cum reversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris: quia confidebas super vanis, vana facta est fortitudo vestra; et noluistis audire: sed dixistis, super equos fugiemus: propterea funomen tacueram, ipse est Dominus Deus, qupraecepta metuentes, salvi eritis. Quiescite et sperate in Domino, et fidei in promissis meis robur arripite, qui contemnentes praecepta vitalia, desperatione dixistis, nequaquam ita erit ut loqueris; sed ad equos conf
Abbreviated transcription (Latin):
abscondatiᷤᷤ consilium: quorum sunt
in teneb̾s oꝑa. & hict̃. Quis tudet noᷤᷤ
& qͥs nouit nose Puersa est hec ttra
cogitatio qͣsi si lutum cont̾ figulum
cogitet. & dicat opꝰ fact̾oꝵ suo ñ fecisti
me. & figitum dicat fictori suo non
intelligis. Lxx. Uȩ qui ꝓfundom cõ¬
siltum faciunt. & erunt in tenebris
oꝑa eorum. & dicunt quis uidee nos¬
ce quis sciet nos: Et qͦ nos facimus:
Nonne ut lutum figuli reputabum¬
nI : Nunqͥd dicit factura fact̾ori stio
ñ sapient̃ fecisti me. aut figmentum
fict̾ori suo ñ tu mefecisti: Aduersus
eosdem de qͥb supͣdixerat ꝑdam fapi¬
entiam sapientium. & intelligentiam
prudentium reprobabo. siue ut ꝓpħa
scͥbit abscondam. etiam nc̃ sermo di¬
dirigit᷑: qui sapientes sunt in semet¬
ipsis. & in conspect̾u fuo prudentes.
De qͥb rectissime illud intelligi pot̃
defecerunt scrutantes scrutino. cum
scͥptum sit de dei sapĩa. Si enim quiᷤ
ꝑfectꝰ fuerit in filus hominum absq

Expanded text:
orum sunt in tenebris opera, et dicunt: Quis videt nos, et quis novit nos? Perversa est haec vestra cogitatio, quasi si lutum contra figulum cogitet, et dicat opus factori suo: non fecisti me; et figmentum dicat fictori suo: non intelligis. LXX: Vae qui profundum consilium faciunt, et erunt in tenebris opera eorum, et dicunt: Quis videt nos? quis sciet nos, et quae nos facimus? nonne ut lutum figuli reputabimini? Numquid dicet factura factori suo, non sapienter me fecisti, aut figmentum fictori suo, non tu me fecisti? Adversum eosdem de quibus supra dixerat, perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo, sive ut propheta scribit, abscondam: nunc etiam Dei sermo dirigitur, qui sapientes sunt in semetipsis, et in conspectu suo prudentes. De quibus rectissime illud intelligi potest: Defecerunt scrutantes scrutinio ; cum scriptum sit de Dei sapientia: Si enim quis perfectus fuerit in filiis hominum absque
Abbreviated transcription (Latin):
pasiano de uasis quondam dei mami¬
& potentie numinum ñ ire dei puta¬
uerunt ẽẽ qͦd fecerant: qͣsi in somnio
& noctna uisione om̃s diuitias possi¬
debunt. Et qͦmͦ qui csurit dormens
in somnis se uesciputat. & qͥ sitit arer¬
tib sit faucib flumina bibit. cumꝙ
euigilau̾it ardentorsitis fit. q̃ cassa
potione delusa est: sic multitudon
ntuersarum gentiũ que romane sub¬
dite potestati diicatierunt contra
montem syon. habebunt quast inum

Expanded text:
pasiano, de vasis quondam Dei manupasiano, de vasis quondam Dei manuet potentiae numinum, non irae Dei putaverunt esse quod fecerant, quasi in somnio et in nocturna visione omnes divitias possidebunt. Et quomodo qui esurit dormiens in somnis se vesci putat, et qui sitit, arentibus siti faucibus flumina bibit, cumque evigilaverit ardentior sitis fit, quae cassa potione delusa est: sic multitudo universarum gentium, quae Romanae subditae potestati dimicaverunt contra montem Sion, habebunt q
Abbreviated transcription (Latin):
conisde terra uox alliꝰ. ce de humom
tenues timbrarum mimo demonum
audire uoces. Deniq ꝓphytone aqͥ¬
la magum int̃p̃tatus est: qui hebra¬
ice dr cheb. ꝑ quo .lix. de terra lo¬
quentes tͣnstulerunt. Quib uerb
indicat᷑ rumã templi usq ad con¬
qtiod collapsum incineres neqͥ qtrã
tilt᷑ stiscitetuꝵ. Tantꝰ autem o ariel
te romane potentie uallabit ex̃citꝰ.
ut innumerabil ptiluer⁊ comparet᷑.
&e fauille paerem uolitant. Unde
ñ imbecillitatem eors pulueri com¬
parat & fauille qui contra eos milita¬
uerunt: s multitudinem que hare¬
ns innumerabilib erequat᷑. Et
hoc erit repente confestimut in me¬
ddia pace suibita stibnerone bella cõ¬
surgant. &e dñs ercreituum uisitet
irłm intonitrto & in commotio¬
ne terre &e inturbine tempestatiᷤ
& inflaminaignis deuorantis.
ꝑ qͦd templum significat comby¬
rendum. Romani autem qͥ suꝑati
tudeis & subtiersa trłm fuib tito & ues¬

Expanded text:
honis de terra vox illius, et de humo honis de terra vox illius, et de humo tenues umbrarum, immo daemonum, audire voces. Denique pro pythone, Aquila magum interpretatus est, qui Hebraice dicitur CHEB , pro quo LXX de terra loquentes, transtulerunt. Quibus verbis indicatur ruinam templi usque ad conquod collapsum in cineres, nequaquam ultra suscitetur. Tantus autem, o Ariel, te Romanae potentiae vallabit exercitus, et innumerabili pulveri comparetur ut favillae per aerem volitanti. Unde non imbecillitatem eorum pulveri comparat et favillae, qui contra eos militaverunt; sed multitudinem quae arenis innumerabilibus exaequatur. Et hoc erit repente confestim, ut in media pace, subita sub Nerone bella consurgant, et Dominus exercituum visitet Jerusalem in tonitru, et in commotione terrae, et in turbine tempestatis, et in flamma ignis devorantis, per quod templum significat comburendum. Romani autem qui, superatis Judaeis et subversa Jerusalem sub Tito et Ves
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sabaoch contra egypdum. Defect¬
runt pͥneipes taphneos. quos eo dempo¬
re defecisse commemorat: qñ dñs in¬
gressus ẽ egyptum siꝑ nubem leuem.
Anes autemurbem egypti in alio loco
ñ legimꝰ. s ex eo qͦd dicit iincii dciusq¬

Expanded text:
Dominus sabaoth contra Aegyptum. DefeceDominus sabaoth contra Aegyptum. Defecerunt principes Taneos , quos eo tempore defecisse commemorat, quando Dominus ingressus est Aegyptum super nubem levem. Hanes autem urbem Aegypti in alio loco non legimus, sed ex eo quod ait: Nuntii tui usq
Abbreviated transcription (Latin):
nis seruum meum & ponam thronũ
eiꝰ suꝑ layides istos quos abscondi : o
statuet soltum suum siꝑ cos. Ulemeis¬
q ꝑcutiet t̃ram egypti quos in mortẽ
in mortem: ce quos in captiuitadem in
captiuitatem. &e quos ingladio ingla¬
dio. Et succendet ignem in delubris
deoꝵ egypti. & comburet ea: ce capti¬
tios ducet illos. Et amiqet̃ tͥa egyro
sicut amicit᷑ pastor palliosuo: & egredi¬
etur inde in pace. Suꝑatis enim egypti¬
is captisunt & iudei. qui ad eos fugerãt.
Quodq sequitur ierant in taphnis
pͥnctpes tui ce nuncutui usq ane̾ ꝑuene
rt̃ cũirrisione & emfatikos legendum:
qͦd sp̃to di confilio pͥncipes fuos ad taph¬
nes urbem egẏpq miserint. in qͣ domꝰ
pharao regia fuit. ce fub moyse signa
ac portenta plurtma ꝑpetratastint. di¬
cente ꝓsalmographo.Qui fecit mira¬
lia in terra egypti. in campo thaneos.
Et idem ysaias contra egyptum loqͥt᷑.
Ubi funt nunc pͥncipestui : Annum¬
cient tib &e dicant. quid cogitatierit

Expanded text:
onum ejus super lapides istos quos abscondi, et statuet solium suum super eos. Veniensque percutiet terram Aegypti, quos in mortem, in mortem: et quos in captivitatem, in captivitatem: et quos in gladio, in gladio: et succendet ignem in delubris deorum Aegypti, et comburet ea, et captivos ducet illos. Et amicietur terra Aegypti, sicut amicitur pastor pallio suo et egredietur inde in pace . Superatis enim Aegyptiis, capti sunt et Judaei, qui ad Aegyptios fugerant. Quodque sequitur: Erunt enim in Tanis principes tui, et nuntii tui usqt, cum irrisione et ἑμφατικῶς legendum, quod spreto Dei consilio, principes suos ad Tanis urbem Aegypti miserint, in qua domus Pharaonis regia fuit, et sub Moyse signa atque portenta plurima perpetrata sunt, dicente Psalmographo: Qui fecit mirabilia in terra Aegypti, in campo Taneos . Et idem Isaias contra Aegyptum loquitur: Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et dicant, quid cogitaverit
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes .lxx. tͣnstulerunt annuncia
ista: qm uana ẽ consolatio ur̃a hec. Por
turbationem.lex. uanttatem. theodo¬
tio latitudinem interp̃tati funt: qͣd
tͥb licceris scribit᷑. res̃. ce hecħ. ce bech.
Et ipsum est quod in psalmis legitrꝵ.
memor ero raab ae babylonis scientĩb
me. Et ẽ sensus. Qm̃ in egyptiis ua

Expanded text:
etes transtulerunt: Annuntia ista, quoniam vana est consolatio vestra haec. Porrturbationem; LXX, vanitatem: Theodotio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis
Abbreviated transcription (Latin):
ue clamaui qͣd egyptii regni cm habe¬
ret tocabulum. de absq inrib scꝑb¬
am. &e isrł in terra sua sedete uel habi¬
tare deb̃et. nec frustra ab infirmis au¬
xilium peteret. Nunc ingressus scͥbe
eis suꝑ buxum & in libro diligenteꝵ
exara illud: & erit in die nouissimo
in testimonium tisq in eternum. Ai
pora: iheremie p̃cipi &e di ẽẽ manda¬
tum. ut ing̾ssus egyptum se̾bat eis suꝑ
buxum quod lignum ẽ imputͥbile
autem haud dobium qͥmudeis &e in
libro diligent edisserat ita at nulla
difficułtas sit lectionis ut qntiatic¬
itum fu̾it reb expledum: tẽ intelli¬
gant uerum ꝓpharum ẽe sermonẽ.
Manifesta transcurrimus. ut mob
adiracundiam puocans est. &e filii
mendaces. filii nolentes atidire le¬
gem dei. Qui dicunt uiddentibtis
nolite uidere: & aspicientib noli¬
de aspcere nobis ea q̃ recta sunt.
Loqͥmini nob placentia. uidete no¬
bis crrores. Nuferte a meuiam. de¬
clinate a me semitam. Cesset a fa¬

Expanded text:
e clamavi, quod Aegyptii regni tantum haberent vocabulum, et absque viribus superbiam: et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter exara illud: et erit in die novissimo in testimonium usque in aeternum. Aiupora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribilautem, haud dubium quin Judaeis: et in libro diligenter edisserat, ita ut nulla difficultas sit lectionis, ut quando vaticinium fuerit rebus expletum, tunc intelligant verum Prophetarum esse sermonem. Manifesta trad iracundiam provocans est, et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus: Nolite videre, et aspicientibus: Nolite aspicere nobis ea quae recta sunt: Loquimini nobis placentia, videte nobis errores. Auferte a me viam, declinate a me semitam, cesset a fa
Abbreviated transcription (Latin):
asfumptis secum iheremia & baruch.
ce uenert in taphnas ita ut iherennias
insigiram captiuitatis fut᷑e ꝓpħaret
contra inobedientem popłm eaque
libro illiꝰ continẽtur. Q tiod gͥ postea
fut᷑um erat ante annos multos p̾dicittꝵ.
ce desertores ce p̃traricatores filii appellan
tur: qͥ deserto confilio dei qͦd acceꝑant
ꝑ ieremiam. suam secuti sunt uolunta¬
tem. & orditi telam ũ ꝑ sp̃m dei qui ci ᷤᷤ¬
iheremie ore resonabat. Orditum aũ¬
irum consilium demonstraret: & hoc
fecerunt ut peccata pͥstina atigerẽt pec¬
cato contentionis ce suꝑbie. Qui des¬
cendistis inquit in egyptum & osmeũ
ñ int̾rogastis. ñ qͦ non int̾rogauerint.

Expanded text:
assumptis secum Jeremia et Baruch, assumptis secum Jeremia et Baruch, et venerunt in Taphnas, ita ut Jeremias in signum captivitatis futurae prophetaret contra inobedientem populum ea quae in libro illius continentur. Quod igitur postea futurum erat, ante annos multos praedicitur, et desertores et praevaricatotur, qui deserto consilio Dei, quod acceperant per Jeremiam, suam secuti sunt voluntatem, et orditi telam non per spiritum Dei, qui ex Jeremiae ore sonabat. Orditam tuavum consilium demonstraret: et hoc fecerunt, ut peccata pristina augerent peccato contemptionis superbiae. Qui descendistis, inquit, in Aegyptum, et os meum non interrogastis. Non quo interrog
Abbreviated transcription (Latin):
dies ex sermone dominz res pondisset.
hec dicit dnis ds ifrł. si quiescentes man¬
seritis in terra hac ectificabouos & ñ de¬
struam. plantabo &e ñ euellam: qm̃ pla¬
catus sum suꝑ malo quod feciuob. Nolite
timere a facie regis babylonis: quẽ uos
pauidi formidatis. E post modicum.
Si autem dixerttis non habitabimus
interraista. & pofu̾itis faciem ur̃am
ut ingrediamini egyptũ & intͣueriti ᷤ
ut ibi habitetis: gladiꝰ quem uos foꝵ¬
midatis ibi comprehendet uos. & fameᷤᷤ
ꝓ qua estissollictq adherebit uobis in
egypto. ce ib moriemini. Respondert¬
q uiri fuꝑbi dicentes adiheremiam.
Mendacium du loqueris. ħ misit te
gyptum ut habitetis illic: s bartich
filius nerie incitat de aduersum nos.
ut tradat nos in manib chaldeortim
ut int̾ficiat nos et tͣnsduq faciat in
babylonem. Demq om̃s pͥncipes po¬
pul reliquiis congregatis cum mulie¬
rib &e parutilis &e filiab regis ñ atidi¬
entes uocem dñi ingressi funt egyptũ

Expanded text:
ndisset: Haec dicit Dominus Deus Israel: Si quiescentes manseritis in terra hac aedificabo vos, et non destruam, plantabo et non evellam: quoniam placatus sum super malo quod feci vobis. Nolite timere a facie regis Babylonis, quem vos pavidi formidatis: Et post modicum: Si autem dixeritis non habitamus in terra ista, et posueritis faciem vestram, ut ingrediamini Aegyptum, et intraveritis ut ibi habitetis; gladius quem vos formidatis, ibi comprehendet vos: et fames pro qua estis solliciti, adhaerebit vobis in Aegypto, et ibi moriemini . Responderunt viri superbi, dicentes ad Jeremiam: Mendacium tu loqueris: non misit tgyptum, ut habitetis illic; sed Baruch filius Neriae incitat te adversum nos, ut tradat nos in manibus Chaldaeorum, ut interficiat nos et transduci faciat in Babylonem . Denique omnes principes populi reliquiis congregatis cum mulieribus et parvulis et filiabus regis, non audientes vocem Domini, ingressi sunt Aegyptum,
Abbreviated transcription (Latin):
ionem opib pͥncipib q tͣnslatis. ppo¬
situs ẽ regii generis his qui in rudeare¬
manserunt. godolias filius aicham.
Quo ꝑ dolum eum chaldeis socus int̃¬
fect̾o. om̃s pͥncipes bellatorum & iohan¬
nam filiꝰ caree. & iheronias filius osie.¬
& reliquum uulgꝰ a paruo usq ad ma¬
gnum accesserunt ad iheremiam ꝓ¬
phecam: & dixertint ei. Cadat oratio
nr̃a in conspecta tuo & ora ꝓ nobis ad
dñm dm̃ tuum ꝓ untũsis religͥis istis.
qͥa relict̾i sumꝰ patic de plurib sic̃ ocł

Expanded text:
lone opibus principibusque translatis, praepositus est regii generis his qui in Judaea remanserant, Godolias filius Ahicam, quo per dolum cum Chaldaeis sociis interfecto, omnes principes bellatorum, et Johannan filius Cet reliquum vulgus a parvo usque ad magnum, accesserunt ad Jeremiam prophetam, et dixerunt ei: « Cadat oratio nostra in conspectu tuo, et ora pro nobis ad Dominum Deum tuum pro universis reliquiis istis, quia relicti s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuerbus legimꝰ. Hec audiens sapiens
sapientior erit: & prudens guƀnatio¬
nem possidebit. Et intelliget parabo¬
lam &e tenebrosum sermonem: dicta
sapientium & eniginata. Deniq et
moyses ut intelligeret &e uidet deum.
miiubem ingressus est & in caliginẽ.
De qͦ in psalmodrr. caligo sub pedib
eiꝰ. Cum autẽ priꝰ ceciuel mistica q̃q
conspererint. uel de cecitate &e tenebs
ocłos leuauint aduidendum. ut se¬
dentib in tenebris &e umbra mortis
oriat᷑ lum̃uerum: tune mites de qͥb
scͥptum ẽ. beatimites q̃m ipsi posside¬
bunt terram. siue pauꝑes quorum pͥn

Expanded text:
Proverbiis legimus: Haec audiens sapiens Proverbiis legimus: Haec audiens sapiens sapientior erit: et prudens gubernationem possidebit: et intelliget parabolam et tenebrosum sermonem, dicta sapientium et aenigmata . Denique et Moyses ut intelligeret et videret Deum , in nubem ingressus est et in caliginem, de qua in Psalmo dicitur: Caligo sub pedibus ejus . Cum autem prius caeci vel mystica quaeque conspexerint, vel de caecitate et tenebris oculos levaverint ad videndum, ut sedentibus in tenebris et umbra mortis oriatur lumen verum: tunc mites de quibus scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive pauperes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
reputari in saltum & in arbores steri¬
les que non possunt eum lignis frue¬
tiferis laudare dnm̃. Cumautem l¬
banus in chermel & chermel insal¬
tum fuerit commutatꝰ: ee qui priꝰ
surdi erant &e uerba libri propheti¬
ei audire non pot̾ant de quo supra
dirimꝰ quod omnis scͥptura seã unꝰ
lib appeller᷑ dicente eccłiaste sermoneᷤᷤ
sapientium tanquam stimtili & tan
quam clauiin altum confixi. qͥa con¬
ciliis datisunt a pastore uno: audiẽt
& loqͣnt᷑. Quib saluador dic̃. effeta¬
quod interp̃tat᷑ adapire. Quodq noᷤ
uertimꝰ de denebris ce ealigine ocłi ce¬
corum indebunt. quorum facilis int̃¬
pretatio ẽ: aqͥla. theodotio &e symma¬
chus tͣnstulerunt tenebras ce caliginẽ
ocłi cecorum uidebunt. ut ostendent
gentium popło qͥ prius cecꝰ trat rp̃i
sacram̃ta pandenda. iuxta illud qͣd
cdr. Tenebrosa aqͣ in nubibus aeris
Et in eodem psalmo de deo scͥptum ẽ
Posuit tenebras latibulum sicũ. Et ĩ

Expanded text:
reputari in saltum, et in arbores sterireputari in saltum, et in arbores steriles, quae non possunt cum lignis fructiferis laudare Dominum. Cum autem Libanus in Charmel, et Charmel in saltum fuerit commutatus, tunc qui prius surdi erant, et verba libri prophetici audire non poterant de quo supra diximus, quod omnis Scriptura sancta unus liber appelletur, dicente Ecclesiaste : Sermones sapientium tamquam stimuli et quasi clavi in altum confixi, qui a conciliis dati sunt a pastore uno  audient, et loquentur, quibus Salvator dicetquod interpretatur, adaperire . Quodque nos vertimus, de tenebris et caligine oculi caecorum videbunt, quorum facilis interpretatio est; Aquila et Theodotio et Symmachus transtulerunt: Tenebras et caliginem oculi caecorum videbunt: ut ostenderent gentium populo, qui prius caecus erat, Christi sacramenta pandenda, juxta illud quod dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris . Et in eodem psalmo de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et in
Abbreviated transcription (Latin):
dñi saluatoris cui a temporib ysaie
usq ad dispensationem carnis asfump¬
te ꝓ cõparatione etͣnitatis breue ce mo¬
dicum spacium temporis ẽ. libanus
mons phenicis uersus sit atq trans¬
latus in montẽ carmelum qͥhebraice
chermel dr. & ẽ in confimo palestine
atq phenicis ꝑtholomaidi ininimeis.
lieet & inscͥpturis scĩs alius mons car¬
melus appellet᷑. in quo fcut nabalꝙr¬
habtut abigail. quȩ morttio uironu¬
sit cdauid. illo enim iuuente trtim
dauid acciꝑe ñ poterat. netiocare᷑
adult̾a. si fieret alt̾iutro. &e quomͦ¬
chermel insaltum & in infrcictuosa
ligna reputetur. Quod cum dicere
non potuerint. audiant libantim qͥ
intpretat᷑ dealbatio. referri ad popu¬
lum gentcum qui lot᷑ in dño &e pur¬
elem suum: Et istum popłi dͣiffer¬
rrin chermel hoc ẽ in circumcisioĩs
scientiam. ut sp̃itał & uere eircum¬
eisionis misteria recognoscat: & in
loco sit qͣndam popłitudeorum. illoᷤᷤ
audem qui xp̃m suscipe noluerunt

Expanded text:
ni Salvatoris quia a temporibus Isaiae usque ad dispensationem carnis assumptae, pro comparatione aeternitatis breve et modicum temporis spatium est Libanus mons Phoenicis versus sit atque translatus in montem Carmelum? qui Hebraice CHERMEL   dicitur; et in confinio Palestinae atque Phoenicis Ptolemaidi imminens: lius in Scripturis sanctis mons Carmelus appelletur, in quo fuit Nabal Carhabuit Abigail, quae mortuo viro, nupsit David; illo enim vivente, virum David accipere non poterat; ne vocaretur adultCharmel in saltum, et infructuosa ligna reputetur? Quod cum dicere non potuerint, audiant Libanum, qui interpretatur dealbatio, referri ad populum gentium, qui lotus in Domino et purelem suum : et istum populum transferri in Charmel, hoc est, in circumcisionis scientiam, ut spiritualis et verae circumcisionis mysteria recognoscat: et in loco sit quondam populi Judaeorum: illos autem qui Christum suscipere noluerunt