comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ccite quando aliquid tale patiuntur propt̃ istas iniquitates suas: ag¬
noscant quia dñs fecit flagellum de resticulis. & ad huemonoo eos
ut mutent se: ut non sint negotiatores. Nam si se nonmutauerint.
audient infine. Ligate illis manꝰ & pedes: & proicite intenebras exteri-¬
oros. Tunc. scriptum: ec̃. ⁊ elus domꝰ tuae. coinedit me: recordati st̃¬
discipuli. quia ⁊ elo domus di eiecit istos detemplo dñs. fratres. unusquisq
xpian : inmenbris xp̃i zelo domus di comedatur. Quis comeditur ⁊elo
domus dĩ. ꝙ qui omĩa quȩ forte ibi uidet ꝑũsa. satagit corrigi. cupit¬
em̃dari. Siemendare potest: non quiescit. Si emendare non potest: tolerat
gemit. Non excutitur de area granum.: sustin& paleam. ut introȩ in ho¬
reum: cumpalea fuerit separata. Tu ante horreum si granum. es. noli
excuti de area: ne prius abauib colligaris: quam in horreũ congregerid

Expanded text:
Certe quando aliquid tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agCerte quando aliquid tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agnoscant quia Dominus fecit flagellum de resticulis, et ad hoc admonet eos ut mutent se, ut non sint negotiatores: nam si se non mutaverint, audient in fine, Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit me, recordati sdiscipuli: quia zelo domus Dei ejecit istos de templo Dominus. Fratres, unusquisque christianus in membris Christi zelo domus Dei comedatur. Quis comeditur zelo domus Dei? Qui omnia quae forte ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemit. Non excutitur de area granum, sustinet paleam; ut intret in horreum, cum palea fuerit separata. Tu ante horreum, si granum es, noli excuti de area; ne prius ab avibus colligaris, quam in horreum congregeris.
Abbreviated transcription (Latin):
cado descendit. E go inquit plantaui: apollo rigauit. s ds̃ incrementũ
edit. Neq qui plantat. c̃. aliquid neq qui rigat: sed qui incrementi
dat. ds̃. Ꝙ dicant semꝑ. magnificetur dñs: qui uolunt pacem seruui eĩ.
Isti autem de scripturis ipsis fallunt populos : ut accipiant abipiis ho¬
nores & laudes. & non conuertantur homines adueritatem. Quia uero
ipss scripturis fallunt popłos: aquib quaert̃ honores. uendunt
boues: uendunt oues : idẽ. ipsas plebes. Et cui uendunt nͥ diabolo.
Namꝙ fratres mei. si xp̃ĩ unica acccła ẽ: & una ẽ : quicquid inde praccidit᷑.
quis tollit: nis leo ille rugiens & circumiens. quaerens quem deuor&:
a de his qrui praeciduntur: nam illa integra ꝑmanebit. Houit enum
dñs: qui sunt eius. Tamen quantum in ipsis. ẽ : uendunt boues:
& oues. uendunt & columbas. Obseruent flagellum peccatorũ suorũ.

Expanded text:
coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. » 8. Isti autem de Scripturis ipsis fallunt populos, ut accipiant ab ipsis honores et laudes, et non convertantur homines ad veritatem. Quia vero ipsis Scripturis fallunt populos, a quibus quaerunt honores; vendunt boves, vendunt et oves, id est ipsas plebes. Et cui vendunt, nisi diabolo? Namque, fratres mei, si Christi unica Ecclesia est, et una est; quidquid inde praeciditur, quis tollit, nisi leo ille rugiens et circumiens, quaerens quem devoret ? Vae his qui praeciduntur! nam illa integra permanebit. Novit enim Dominus qui sunt ejus . Tamen quantum in ipsis est, vendunt boves et oves, vendunt et columbas: observent flagellum peccatorum suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nonseruum: & dicant semꝑ. magnificetur dñs. Qui dicant.: q̃ui uolunt
pacem serui eiꝰ. Iystus populi. ipsius seriu: uox ẽ. illa eiudens. quam in
lamentationib audistis in psalmo: & mouebamini cum audiritis. qa
inde estis. Quod cantabatur abuno: de om̃ibus cordib resonabat. felices.
quise millis uocibus tanquam in speculo cognoscebant. Quigͦ uolunt pacȩ̃
serui eiꝰ : pacem populi eiꝰ. pacem unius illius: quam dicit unicam. &
quam uult erui aleone: & quam uult erui de manu canis. hi dicunt¬
sm: magnificetur dñis. Eigo illi boues: dñm magnificabant nonse. Ui¬
dece bouem magnificantẽ dñm suum: quia agnouit bos possessorem
suum. Attendite bouem timentẽ ne deseratur possessor borius. & inbouẽ
pricsumatur : quomodo ex pauescit eos. qui uolunt m illo ponere spẽ
Hunquid paulus prouobis erucifixꝰ. ẽ. aut in nomine pauli bapti-¬
⁊ati estis ⁊ Quod dedi : non ego dedi. Gratis accepistis: columba de

Expanded text:
non servum; et dicant semper, Magnificetur Dominus. Qui dicant? Qui volunt pacem servi ejus. Ipsius populi, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis un Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis, columba de
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sic erubescunt fratres: quia ꝑipsas dissensiones suas amaras & mali-¬
ciosas. cum sibi tribuunt qđ non sunt: cum extolluntur putantes se
aliquid eẽ. cum nichil sint : tot partes dese fecerunt. Sed quidineis imp¬
tum ẽ. quod nolunt corrigi: nisi quod audistis inpsalmo. discissi sunt
nec compuncti st̃. & qui ergoboues uendunt. boues intelliguntur : qui
nobis scripturas scãs dispensauer. Houes en¬
L nac ans dicit apłus. boui trituranti os noninfrenabis. Nunquid debobus ꝑ-¬
tinet addin.i. anpropter nos dicit.ꝰ propter nosenim dicit: quia aebet
inspe quiarat arare. & triturans inspe participandi. Ergo illi boues
reiquerunt nobis memoriam scripturarum. Nonenum de suo dispensa-¬
uerunt: quia głam dñi quęsierunt. quid enim audistis in psalmo.
& dicant semꝑ magnificetur dnis: qui uolunt pacem serui eiꝰ Seriuuis di.

Expanded text:
Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitNec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, nec compuncti sunt? 7. Qui ergo boves vendunt? Boves intelliguntur qui nobis Scripturas sanctas dispensaverunt. Boves ende dicit Apostolus: « Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum? An propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non enim de suo dispensaverunt, quia gloriam Domini quaesierunt. Quid enim audistis in ipso Psalmo? Et dicant semper, Magnificetu
Abbreviated transcription (Latin):
spĩnscm̃. Et putabat apostolos mercatores tales eẽ: quales dñs de-
templo flagellando eiecit. Talis enim ipse erat.NE NU & quod uenderet.
emere uolebat. Deillis erat : qui columbas uendunt. Et enim in columba
honoris sui . accipunt praecium cathedras temporales: ut uideantur
ipsi uendere columbas. Caueant a flagello deresticul. Columba: non ẽ.¬
uenał. Gratis datur : quia grã uocatur. Idõ fr̃s mei quomodo uidetis
qui uendunt propolarios. quisq quod uendit laudat: qͦt ꝓposita fi
Alterum propositum haboȩ cathagine primianꝰ: alterum habet maxi-¬
mianꝰ. Alterum habet in mauritania rogatꝰ. alterum habent innumi¬
dia illi & illi : quosiam nec nominare sufficimus. Circũit ergo aliquis
emere columbam: unꝰquisq ad propositum suum laudat quod uenc
Auertatur illius cor abom̃i uendente: ueniat ubi gratis accipitur.

Expanded text:
Spiritum sanctum, et putabat apostolos mercatores tales esse, quales Dominus de Spiritum sanctum, et putabat apostolos mercatores tales esse, quales Dominus de templo flagello eiecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat; de illis erat, qui columbas vendebant. Etenim in columba um honoris sui? Accipiunt precium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Cavenalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ui sunt tamen qui uendunt boues. ut infigura quęramꝰ mysterui
facti. Y qui sunt tamen qui uendunt oues &e columbas. Ipsi sunt:
qui sua quaert̃ in aeccła. non quae iesu xp̃i. Uenale habent totum:
quia nolunt redimi. Emiuolunt: & uendere uolunt. Bonum ẽ. enim eis
ut redimantur sanguine xp̃i : ut ꝑueniant ad pacem xp̃i. Suid en
prodest ad quirere in hoc scło quod lib& temporale & transitorium.
siue sit petunia: siue sit uoluptas uentris & gutturis. siue sit honor
in laude humana. y nonne omĩa fumꝰ & uentus. ꝙ nonne omĩa tran-¬
unt. & currunt. ⁊ & uae his qui hȩserint transeuntib : quia simu
transeunt. Honne omĩa fluuius praeceps. currens in mare: & uę
qui ceciderit : quia in mare trahetur. E rgo tenere debemꝰ om̃s affectꝰ:
atalibus concupiscentiis. fratres mei. qui talia quęrunt: uendunt.
Nam & sy mon ille: idõ uolebat emere sp̃m sc̃m. quia uendere uolebat

Expanded text:
6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt et columbas? Ipsi sunt qui sua quaerunt in Ecclesia, non quae Jesu Christi . Venale habent totum, quia nolunt redimi. Emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis, ut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc seculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? Nonne omnia transeunt et currunt? Et vae his, qui haeserint transitoriis, quia simul transeunt. Nonne omnia, ut fluvius praeceps, currunt in mare? Et vae, qui ceciderit, quia in mare trahitur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Symon ille ideo volebat emere Spiritum sanctum, quia vendere volebat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Uiae iis qui trahunt peccata sicut restem longam. Quis facit
restem longam. ⁊ Qui peccato addit peccatum. Iuomodo adduntur
peccatit peccatis.⁊ Cum peccata quae facta sunt: cooperiuntꝰ aliis pec-¬
catis. furtum fecit. He inueniatur qui fecit : quȩrit mathematicũ.
Sufficera furtum fecisse. Quare uis adiungere peccatum peccato.ꝰ
Eece duo peccata. Cum admathematicũ prohiberis accedere: blasphe¬
mas ep̃m. Eecc tria peccata. Cum audis: mitte illum foras de aeceła.:
dicis. Duco me ad partem donati. Ecce addis quartum. Crescit restis:
time restem. Bonum ẽ. tͥ. ut hic in de cũ flagellaris corrigaris.
ne infine dicatur. Ligate illi man & pedes: & proicite eum intenebras ex¬
teriores. Crinicuł enim peccatorum suorum unusquisq constringitur.
Iilud dñs dicit: illud alia scriptura dicit. sed utrunq dñs dicit. Dẽ
peccatis suis ligantur homines : & mittuntur intenebras exteriores.

Expanded text:
dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis facit dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis facit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo adduntur peccata peccatis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum. Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligate illi pedes et manus, et projicite eum in tenebras exteriores . Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores.
Abbreviated transcription (Latin):
potationis debet fieri  nos autem quando ista dicimais: stridunt den-¬
tibus suis adũsus nos: & consolatꝰ nos psalmus quem audistis.¬
triderunt suꝑ me dentib suis. Houimus & nos audire unde curemur:
& singeminant᷑  flagella xp̃o. quia flagellatur. sermo ipsius.
Congregata sunt inquit inme flagella : & nesciert̃. Flagellatus.e.
fiagellis udȩorum : gflagellatur blasphemus falsorum xpĩanorum.
Multiplicant flagella dño suo: & nesciunt. ftcimus nos quantum
ipse adiuuat. ego autem cummͥ molesti essent: induebam me cilicio.
& humiliabam iicunio animã meam. Dicimꝰ tamen fratres.łion
enim & pse peꝑcit ulis. Qui flagellancdꝰ abcis erat : prior illos flagel¬
lauit. Signum quoddam nobis ostendit : quod fecit flagellum de re.¬
sticuł: & inde in disciplinatos negotiationem de di templo facientes
flagellauit. Et enum unusquisq inpeccatis suis. restem sibi texit. Propha

Expanded text:
potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt denpotationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum christianorum: multiplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . 5. Dicimus tamen, fratres non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit. Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
lariorum quoq effudit haes: & mensas subũtit. & his qui columbas uen-¬
debant dixit. Auferte ista hine: & nolite faccre domum patris mei. domũ
negotiõtionis. Quid audiumꝰ fr̃s.⁊ Ecoe templum illud figura ad huc erat.
quae illi uendebant.  quae opus habebant hominis in sacrificus illiud
temporis. Houit enim caritas ur̃a : quod sacrificia illi populo pro eius
carnalitate & corde ad huc lapideo talia data sunt : quib teneretur.
neinidola deflucrae: & immolabant ibi sacrificia. boues. oues. &
columbas. Hostis: quia legistis. Hongͦ magnum peccatum: si hoc uen¬
debant intemplo quod emebatur ut offerretur intemplo. & tam̃ eiccit
indeillos. Quid subi ebriosos inuenir&ꝵ faceret diĩs. siuendentes ea quae
licita sunt & contra iusticiam non sunt: quae enim honeste emuntur.
non illicite uenduntur : expulit tamen. & non c̃. passus domũ orationis
fieri domum negotiacionis. Si negotiationis domꝰ non debet fieri domꝰ dĩ.

Expanded text:
i columbas vendebant, dixit, Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figura adhuc erat, equae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur, expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
discipuł: habitauit in capharnaum paucis diebus. Inde quid sequitur¬
& erat prope pascha uidaeorum: & ascendit ierusolimam. Aliam rem
narrat: sicut se habet recordatio nunciantis. Et inuenit intemplo uenden¬
tes boues & oues. & columbas: & nummularios sedente. Et cũ feciss&

Expanded text:
discipulis habitavit in Capharnaum paucis diebus. 4. Inde quid sequiturdiscipulis habitavit in Capharnaum paucis diebus. 4. Inde quid sequitur? Et prope erat Pascha Judaeorum, et ascendit Jerosolymam. Aliam rem narrat, sicut se habebat recordatio annuntiantis. « Et invenit in templo vendentes boves et oves et columbas, et nummulari
Abbreviated transcription (Latin):
hisunt fratres mei. Et quicunq fecerit uoluntatem patris mei : ille michi
mater & frater & soror ẽ. Ergo & maria quia fecit uoluntatem patris.
hoc inea magnificauit ds̃ quia fecit uoluntatem patris: non qui a
caro genuit carnem. Intendat caritas ur̃a. Propterea cum dñs inter t̾bas
admirabił uideretur: faciens signa & prodigia. & ostendens quid la-¬
teret in carne : admiratue quaedam animae dixerunt. felix uenter
quite portauit. Ꝙ ille. Immo felices: quiaudiunt ũbum dĩ. & ctodiunt.
hoc ẽ. dicere. Et mater mea quam appellastis felicem: inde felix. quia
ũbum dĩ ctodit. non quia in illa u̾bum caro factum ẽ: s quia ccoc¬
ipsum ubum dĩ ꝑ quod facta ẽ : & quod in illa caro factũ c̃. Homines g¬
non gaudeant prole temporali. exultent si spu unguitur dõ. Haẽc
diximꝰ propt̃ id q ait euangelista. quia cum matre sua o frĩb suis &

Expanded text:
Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ille mihi Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ille mihi mater, et frater, et soror est . Ergo et Maria, quia fecit voluntatem Patris. Hoc in ea magnificavit Dominus, quia fecit voluntatem Patris, non quia caro genuit carnem. Intendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turba admirabilis videretur, faciens signa et prodigia, et ostendens quid lateret in carne, admiratae quaedam animae dixerunt: Felix venter qui te portavit. Et ille: Imo felices qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Hoc est dicere, Et mater mea quam appellastis felicem, inde felix quia verbum Dei custodit: non quia in illa Verbum caro factum est, ipsum Verbum Dei per quod facta est, et quod in illa caro factum est. Homines non gaudeant prole temporali, exsultent si spiritu junguntur Deo. Haec diximus propter id quod ait Evangelista, quia cum matre sua et fratribus suis et
Abbreviated transcription (Latin):
quia mulier appellata ẽ. Et formauit eaminquit. in mulierem.
Undegͦ fr̃s.i cognati mariae fr̃s dñi : dequolibet gradu cognati. Unde
ꝓbamꝰ . I Exipsa scriptura. Frater abrahae dictus ẽ. lot: filius erat
frĩs ipsius. Lege. & inuenies. quia abraham patruus erat lot: & dicti st̃
fr̃s. Unde nisi quia cognati.Item iacob labam syrũ habebat auu¬
culum: fr̃ enim erat laban matris iacob: id. ẽ. rebeccae uxoris isaac.
Lege scripturam: & inuenies quia fratres dicuntur. auunculꝰ & sororis
filius. Qua regula cognita: inuenies om̃s consanguineos mariae fratres
non eẽnt : sidiscipuli non ẽẽnt. Et fine causa fratres: si mãgistrum non
agnoscerent fratrem. Nam quodam loco. cum e nunciati essent mat̾
& fratres eus foris stantes: ille autem. cum discipuł loquebatur ait. Quae
michi mater aut qui fratres.⁊ & extendens manũ suꝑ discipulos suos. dix̃

Expanded text:
quia mulier appellata est: Et formavit eam in mulierem . quia mulier appellata est: Et formavit eam in mulierem . Unde ergo fratres? Cognati Mariae fratres Domini, de quolibet gradu cognati. Unde probamus? Ex ipsa Scriptura. Frater Abrahae dictus est Lot ; filius erat fratris ipsius. Lege, et invenies quia Abraham patruus erat Lot , et dicti sunt fratres. Unde, nisi quia cognati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac . Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius . Qua regula cognita, invenies omnes consanguineos Mariae fratres enon essent, si discipuli non essent: et sine causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuntiati essent mater et fratres ejus foris stantes, ille autem cum discipulis suis loquebatur, ait: Quae mihi mater, vel qui fratres? Et extendens manum super discipulos suos, dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & fratres eius : & discipuli eiꝰ. & ibi mansert̃ non multis dieb
Cece habet matrem: habe frĩ. habet & discipulos. Inde fr̃s: unde matrẽ.
Fr̃s enim scriptura nr̃a. non eossolos appellare consueuit qui nascuntur
exeodem uro & femina: aut exeodem utero. aut exeodem patre. quaius
diuersis matribus: aut certe exeodem gradu. uelut compatrueles: aut conso¬
brinos. Honsolum hos. fr̃s nouit dicere scriptura nr̃a. Quomodo loquitur.
sic intelligenda. ẽ. hab& linguam suam. Quicunq hanc liguam nescit:
turbatur & dicit. Unde fr̃s dño. Num enĩ maria peperit iterum. ꝙ¬
bsit. Inde cȩpit dignitas uirginũ. Illa femina. mater ẽẽ. potuit: mi¬
ẽẽ. non potuit. Dicta ẽ. autẽ mulier scđm femineũ sexum: non scđm
corruptionẽ integritatis. & hoc ex lingua ipsuis scripturae. Nam &
eua statim facta de latere uiri sui: nondum contacta auiro suo. nostis

Expanded text:
ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis diebus. ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis diebus. Ecce habet matrem, habet fratres, habet et discipulos: inde fratres, unde matrem. Fratres enim Scriptura nostra, non eos solos appellare consuevit, qui nascuntur ex eodem viro et femina, aut ex eodem utero, aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut certe ex eodem gradu, velut compatrueles aut consobrinos: non solum hos fratres novit dicere Scriptura nostra. Quomodo loquitur, sic intelligenda est. Habet linguam suam: quicumque hanc linguam nescit, turbatur, et dicit, Unde fratres Domino? Num enim Maria iterum peperit? Absit. Inde coepit dignitas virginum. Illa femina mater esse potuit, mulier esse non potuit. Dicta est autem mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua ipsius Scripturae. Nam et Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro suo, nostis
Abbreviated transcription (Latin):
faciemꝰ. insi quod ibi audiumꝰ. ꝙ Ego autem cum michi molesti eẽnt:
uduebam me cilicio. & humiliabam iniciunio animam meã. Est qui e¬
audiat: ne dubitetis orare. Qui autem ex audit: intus man&:. Honmn
montem aliquẽ octilos dirigatis: non faciem instellas aut solem aut lunã.
leutis: nontune exaudiri uos arbitremini quando suꝑ mare onttis. im-¬
mo detestamini tales orttiones. Munda cubiculum tantum cordis ti¬
bicunq fucris. ubicunq oraueris: intus. ẽ. qui exaudiat unc. mscereto
quod sinum uocat cum ait. Et oratio meainsinum meum conuertetur.
Quite exaudit: nonẽ. praeterte. Hon longe uadas: necte extollas. ut
quasi attingas illum manib: magis site extuleris: cades. site humalia¬
ut nos reficeret : ambulans inter homines. patiens humana. abscon-¬
dens duuna: descendit ut dicit euangłista in capharnaũ: ipse & mac̾

Expanded text:
faciemus, nisi quod ibi audivimus, Ego autem, cum mihi molesti essent, faciemus, nisi quod ibi audivimus, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Est qui exaudiat, ne dubitetis orare: qui autem exaudit, intus manet. Non in montem aliquem oculos dirigatis, non faciem in stellas aut solem aut lunam levetis. Non tunc exaudiri vos arbitremini, quando super mare oratis: imo detestamini tales orationes. Munda tantum cubiculum cordis: ubi fueris, ubicumque oraveris, intus est qui exaudiat, intus in secreto, quem sinum vocat cum ait, Et oratio mea in sinu meo convertetur . Qui te exaudit, non est praeter te. Non longe vadas, nec te extollas, ut quasi attingas illum manibus. Magis si te extuleris, cades: si te humiliaut nos reficeret, ambulans inter homines, patiens humana, abscondens divina. 2. Descendit, ut dicit Evangelista, in Capharnaum, ipse et mater
Abbreviated transcription (Latin):
lationes patiuntur usq in finem scłi. Satis agite fr̃s mei. sẽ. in his
menbris & dehis menbris. Ham tribulatio tora transitura. ẽ
Liae gaudentibus. ueritas dicit. beati lugentes: qum ipsi con¬
solabuntur: Ds̃: homo factus c̃. Quid futurus ẽ. homo: propter quẽ
ds̃ factus. e. homo .y haec spes consoletur nosi om̃ĩ tribulatione
& temptatione huius uitȩ. Honenim cessat inimicus psequi. & si non
aperte seuit: in insidi is agit. Quid enam ait.⁊. Et suꝑiram dolose agebar
Inde dictus e. leo & draco. Sed quid dicitur xp̃o.ꝙ & conculcabis leonẽ
& traconem. Leo propter aꝑtamiram: draco propter occultas insidias. Draco
iect adam deparadiso: idem ipse leo ꝑsecutus c̃. ȩçcłam. dicente petro
Quia aduersarius ur̃ diaboł sicut leo rugiens circiũt: quȩrens quem deuora
N ontibi seuiciam suam ꝑdidisse diabolus uideatur. Quando blanaitur. u tunc
magis eauerdus ẽ. Sed inter has om̃s in sidias & eius temptationes: quid

Expanded text:
lationes patiuntur usque in finem saeculi. Satis agite, fratres mei, esse in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus est homo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quid enim agit? Et super iram dolose agebant . Inde dictus est leo et draco. Sed quid dicitur Christo? Et conculcabis leonem et draconem . Leo propter apertam iram, draco propter occultas insidias. Draco ejecit Adam de paradiso, idem ipse leo persecutus est Ecclesiam, dicente Petro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam perdidisse diabolus videatur: quando blanditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tentationes, quid
Abbreviated transcription (Latin):
uerba laudant᷑ qͥa diocit. Cũ om̃is arrogantia odiosa ẽ. tum illa
ingenuitaᷤ eloquentiȩ multo molestissima. Ettam̃ idem ipse cũ de
sua eloquentia loqueret᷑ dicerẽ inquit ꝑfectã si ita uidicarẽ. nec
in ueritate erim̃ arrogantiȩ ꝑtimescerem. Si gͥ ille homo eloqu¬
tissimꝰ in ueritate arrogantiã ñ timeret. qͦmͦ arrogantiã ipsa ueri¬
tas tunet: dicat se dñm qͥ dñs ẽ: dicat uerũ qͥueritas ẽ. ne non
discã ego qđ utile est. dũ tacet ille qd̾ ẽ. Beatissimus paulus nonutiq unige¬
nitus di filius. sed unigeniti dĩ filii seruus & apłs. nonueritas sed particeps ueri¬
tatis: ait libere & conftant̃. & si uoluero gloriari: non ero insipiens. Ueritatẽ
enĩ dico. Heq eni inse ipso sed inipsa ueritate quȩ suꝑior ẽ. ipso. & humilit̾
pientiã ipsa sapientia: non timuit adrogantia quidixit. in dño laudabitur

Expanded text:
verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa est, « tum illa verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa est, « tum illa ingenii et eloquentiae multo molestissima » : et tamen idem ipse cum de sua eloquentia loqueretur, « Dicerem, inquit, perfectam, si ita judicarem; nec in veritate crimen arrogantiae pertimescerem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in veritate arrogantiam non timeret, quomodo arrogantiam ipsa veritas timet? Dicat se Dominum qui Dominus est, dicat verum qui veritas est; ne non discam ego quod utile est, dum tacet ille quod est. Beatissimus Paulus, non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Dei Filii servus et apostolus; non veritas, sed particeps veritatis; ait libere et constanter, Et si voluero gloriari, non ero insipiens; veritatem enim dico . Neque enim in pientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam, qui dixit: In Domino laudabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ & enĩ. Benedicitis. quia uerũ dicitis. Sũ qͥppe quod dicitis. Homini
p̃cptũ ẽ ñ te laudet os tuũ. s laudet te os pximi tui. Periculosũ ẽ enĩ
sibi placere. cui cauendũ ẽ. suꝑbire. Ille autẽ qͥ suꝑ om̃a ẽ. qͣtũcũq se
laudet. ñ se extollit excelsu s. nec potest recte dici arrogans ds̃. Nobis
nanq eocpedit eũ nosse. ñ illi. Nec eũ qͥsq cognoscit si non se indicet
ipse qͥ nouit. Si gͦ ñ se laudando quasi arrogantiã uitare uoluerit.
nob̾ sapientia denegabit. Et magistrũ qͥdẽ qđ se esse dicit nemo rep̃¬
henderet. etiã qͥeũ nichil eẽ aliud quã hominẽ crederet. qm̃ id¬
ꝓficet᷑ qđ ⁊ ipsi homines in quib libet artib usq ad eo sine arrogan
Nulla ẽ hic elatio tantȩ celsitudinis. nullũ m̃datiũ ueritatiᷤ. Nobis
subiacere illi utile ẽ celsitudini. nob̾seruire utile ẽ. ueritati. Qd̾ se
dñm dicit. ñ illi uitiũ ẽ. s nob beneficiũ. Cuiusdã scłaris auctori

Expanded text:
um et enim. Bene dicitis, quia verum dicitis, sum quippe quod dicitis. Homini praeceptum est: Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Periculosum est enim sibi placere, cui cavendum est superbire. Ille autem qui super omnia, quantumcunque se laudet, non se extollit excelsus. Nec potest recte dici arrogans Deus, nobis namque expedit eum nosse, non illi. Nec eum quisquam cognoscit, si non se indicet ipse qui novit. Si ergo non se laudando, quasi arrogantiam vitare voluerit, nobis sapientiam denegabit. Et magistrum quidem quod se esse dicit, nemo reprehenderet, etiam qui eum nihil esse aliud quam hominem crederet, quoniet ipsi homines in quibuslibet artibus usque adeo sine arrogantNulla est hic elatio tantae celsitudinis, nullum mendacium veritatis: nobis subjacere illi utile est celsitudini, nobis servire utile est veritati. Quod se Dominum dicit, non illi vitium est, sed nobis beneficium. Cujusdam saecularis auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
dedi uobis. ut quẽ ad modũ ego feci uobis ita & uos faciatis.
Nunquid possumꝰ dicere. quod eaã frat̾ frem ad eleͥcti poterit con¬
tagione mundare Immo uͦ id etiã nos eẽ admonitos in huiꝰ dñi
oꝑis altitudine nouerimꝰ: ut confessi in uicẽ delicta nr̃a. oremꝰ
nobis: sicut & xp̃c interpellat ꝓ nobis. A udiamꝰ apłm iaco
hocipsũ euidentissime precipientẽ ac dicentẽ. Confitemini ad¬
inuicẽ delicta ur̃a. & orate ꝓ uobis. Quia & ad hoc dñs nobis
dedit exemplũ. Si enĩ ille qui ullũ peccatũ nec habet nec habu¬
it nec habebit. orat ꝓpeccatis nr̃is. quantomagis nos in uicẽ
ꝓ nr̃is orare debenius : Ꝙ sidimittit nobis ille cui non habe¬
mus quod dimittamus. quanto magis dimittere nos debemꝰ
inuicẽ. qui sine peccato hic uiuere non ualemus. Quid
enĩ uidetur in hac altitudine sacramenti dñs significare
cũ dicit. exemplũ enĩ dedi uobis. ut quẽ ad modũ ego feci.

Expanded text:
uemadmodum ego vobis feci, ita et vos faciatis! » Numquid dicere possumus quod etiam frater fratrem a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Christhoc ipsum evidentissime praecipientem ac dicentem: Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis , quia ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui nullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris, quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus! et si dimittit nobis ille, cui non habemus quod dimittamus, quanto magis dimittere debemus invicem nobis, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare cum dicit: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci
Abbreviated transcription (Latin):
dederimus: adulteri sumus. nos amari uolumꝰ non sponsũ. Uos xpm
diligite: & nos in illo. in quo & uos a nobis diligimini. Inuicem se
lligant menbra. sed omĩa subcapite uiuant. Dolore quidem fr̃s mi
multa coactussum dicere: & parua dixi. Lectionem finire non potui.
aderit dñs ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda
ur̃a : quȩ uolo uacare gemitib & orationib. prohis quiadhuc surdist

Expanded text:
dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, et parva dixi: lectionem finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo vacare gemitibus, et orationibus pro his qui adhuc surdi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis subiecta st̃. Bene quidem confessi sunt: detulerunt honorem nomini
xp̃i. & tamen quid eis ait: Nolite in hoc gloriari quia dȩmonia uobis
ibiecta sunt : s gaudete quia nominaurã scripta sunt incaelo. Petrus dae¬
monia exclusit. Hescio quae anicula uidua: nescio quis homo qualiscũq¬
laicus. habens caritatem: tenens integritatem fidĩ. non facit hoc. Petrus
incorpore oculus. ẽ : ille incorpore digitus ẽ. In eotam̃ corpore ẽ. in quo
petrus. & si minus ualet digitus quam oculꝰ : non ẽ. tamen p̃cis a corpore.
Melius. ẽ. eẽ. digitum & ẽẽ. incorpore : quam ẽẽ. oculum & euelli de corpore.
Proinde fratres mei. nemo uos fallat: nemouos seducat. a mate pacem xp̃i.
qui prouobis crucifixus. ẽ : cum ds̃ eẽt. Paulus dicit. neq qui plantat ẽ.
aliquid neq qui rigat : s qui incrementum dat ds̃. & quisquam nr̃m dic¬
quia aliquid. ẽ: Si dixerimus quia aliquid sumus: & non illi głam

Expanded text:
nia subjecta sunt . Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quod ait eis: Nolite in hoc 517 gloriari quia daemonia vobis subjecta sunt: sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia excludit, nescio quae anicula laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18. Proinde, fratres mei, nemo vos fallat, nemo vos seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus dicit, Neque qui plantat est aliquid, neqquia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
aut falluntur: aut fallunt. Postremo. fac illum montes transferre. Caritatẽ
autem inquit non habeam.: nichil sum. Uideamꝰ. utrum habuerit carita
C rederem: si non diuisisset unitatem. Nam & contra istos sic loquar inirabi-¬
liarios: cautum me fecit dñs meus dicens. Innoussimis autem temporib
exurgent pseudo ꝓphetę : facientes signa & prodidigia. ut inducant n¬

Expanded text:
aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus exsurgent pseudoprophetae, facientes signa et prodigia, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
tibi caput in flas. Ego inquit aeccła. si sponsa sum : si arras accepi. si
raecio sanguinis illius redempta sum: audio uocem sponsi. & uocen
amici sponsi tunc audio : si sponso meo det głam non sibi. Dicat amicus.
Qui habet sponsam sponsus ẽ : amicus autem sponsi stat & audit eum.
& gaudio gaudet propter uocem sponsi. Ecce habes sacramenta: & ego¬
ncedo. habes formam: sed sarmentum es deuite praecisum. Tu form
ostendis: ego radicem quęro. Deforma non oexit fructꝰ : nisi ubi. ẽ. radix.
Ubi autem ẽ. radix nisi incaritate: & audi formam sacramentorum.
Paulus loquatur. Si sciam inquit omĩa sacramenta: & habeã om̃e ꝓphetiam
om̃en fidem. & quantam fidem: Ita ut inontes transferam. carito
autem non habeam: nichil sum. Nemo gͦ uobis fabulas uendat. & pontius
fecit miraculum: & donatus orauit. & respondit ei dñs de cado. Primo

Expanded text:
tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem et quantam fidem?, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊elantem sponso nonsibi. Silinguis hominum loquar & angelorum.
caritatem autem non habeam: factus sum haeramentum sonans aut
cymbalum tinniens. S quid dicunt : Habemus baptismũ. Habes
sed non tuũ. Aliud ẽ. habere: aliua donare. B aptismum habes. quia
accepisti: ut baptizatus sis. Accepisti tanquam illuminatꝰ : si tam̃ a
e non tenebratus. Et quando das: minister das. non possessor. prȩco
clamans nonuidex. Per praeconem loquitur uidex: & in actis tamen
non scribitur. praeco dixit : sed uidex dixit. Prouide uide quod das:
si tuum. ẽ potestate. Si autem accepisti: confitere cum amico sponsi.
non potest homo acciꝑe quicquam nisi datum fuerit ei decaelo. Confitere
um amico sponsi. qui habet sponsam sponsus. ẽ. amicus autem spo
stat & audit eum. Sed õ si stares & audires eum: & non caderes ut
audires te. Audiendo enm eum: stares & audires. Nam loqueris. &

Expanded text:
zelantem sponso, non sibi: Si linguis hominum loquar et Angelorum, zelantem sponso, non sibi: Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . 16. Sed quid dicunt? Habemus Baptismum. Habes, sed non tuum. Aliud est habere, aliud dominari. Baptismum habes, quia accepisti ut baptizatus sis, accepisti tanquam illuminatus; si tamen a te non tenebratus: et quando das, minister das, non possessor; praeco clamas, non judex. Per praeconem loquitur judex, et in actis tamen non scribitur, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Proinde vide si tuum est quod das, potestate. Si autem accepisti, confitere cum amico sponsi, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei de coelo. Confitere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Sed o si stares et audires eum, et non caderes ut audires te! Audiendo enim eum, stares et audires: nam loqueris, et
Abbreviated transcription (Latin):
gentium. Ecce quid emit. ecce qm̃ rex omis terrae. ẽ: sponsus tuus.
Quid gͦ ad pannos ius deduci: Talem diuitem agnosce. Totum emit¬
& tu dicis. partem hic habet. Osi placeres sponso. õsi incorrupta loquęre¬
reris. Sed corrupta quod peuis ẽ. corde non corpore: amas hominem
pro xp̃o. amas dicentem. ego baptizo: amicum sponsi non audis dicentẽ
ic ẽ. qui baptizat. Non audisti dicentem. qui habet sponsam sponsi
Ego non habeo sponsam: dixit. Sed quid sum. Amicus autem sponsi
qui stat & audit eum: gaudio gaud&ꝵ propter uocem sponsi. suident᷑¬
gͦ fr̃s inei. nichil prodest istis seruare uirginitatem. habere continen-¬
tiam : lemosinas dare. Omĩa illa quȩ laudantur in aeccła: nichil
illis prosuit. quia conscindunt untatem: id ẽ. tunicam illã ueritatis.
Quid faciunt: Diserti sunt : multi int̾ illos magnae linguae. flumina
linguarum. Nunquid angelicae loquuntur .: Audiant amicũ sponsi

Expanded text:
gentium . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est sponsus tuus. gentium . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est sponsus tuus. Quid ergo ad pannos vis deduci talem divitem? Agnosce: totum emit, et tu dicis, Partem hic habes. O si placeres sponso, o si non corrupta loquereris, et corrupta, quod pejus est, corde, non corpore! Amas hominem pro Christo, amas dicentem, Ego baptizo: amicum sponsi non audis dicentem, Hic est qui baptizat; non audis dicentem, Qui habet sponsam, sponsus est. Ego non habeo sponsam, dixit: sed quid sum? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . 15. Eres mei, nihil prodest istis servare virginitatem, habere continentiam, eleemosynas dare; omnia illa quae laudantur in Ecclesia, nihil illis prosunt: quia conscindunt unitatem, id est, tunicam illam charitatis. Quid faciunt? Diserti sunt multi inter illos, magnae linguae, flumina linguarum. Numquid angelice loquuntur? Audiant amicum sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
quanto dedit Si pro africa dedit. simus donatistę. & non appelle
donatistę s xpĩani: quia xp̃s solam africam emit. Quanquã & hic:
non soli donatistȩ. Sed non tacuit incõmertio suo quid emerit. fecit tabulas.
dõ grãs: nonnos fefellit. Opus ẽ. ut audiat illas sponsa: & ibi intelligat
cui uouerit uirginitatem. Ibi. in ipso psalino. ubi dictum ẽ. foderunt
auꝰ meas & pedes: dinumerauerunt omia ossa mea. ubi passlo di
aꝑtissime declaratur : qui psalmus om̃i anno legitꝰ nouissimo ebdo-¬
made uitento uniuerso populo. imiinente passione xp̃i : & apud nos
& apud illos psalmus iste legitur. intendite fr̃s mei. quid ibi emit. Recitentꝰ
tabulȩ cominerciales. Quidibi emit: audite. Cominemorabuntur.
conuertentur ad dñm unui̾si fines terrae: & adorabunt inconspectu
eius uniuersae patriae gentium. qmi ipsuis. ẽ. regnum & ipst dominabitꝰ

Expanded text:
Pro quanto dedit? Si pro Africa dedit, simus Donatistae, et non appellemur Pro quanto dedit? Si pro Africa dedit, simus Donatistae, et non appellemur Donatistae, sed Christiani; quia Christus solam Africam emit: quanquam et hic non soli Donatistae. Sed non tacuit in commercio suo quid emerit. Fecit tabulas: Deo gratias, non nos fefellit. Opus est ut audiat illa sponsa, et ibi intelligat cui voverit virginitatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictum est, Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; ubi passio Domini apertissime declaratur: qui psalmus omni anno legitur novissima hebdomada intento universo populo, imminente passione Christi, et apud nos, et apud illos psalmus iste legitur. Intendite, fratres, quid ibi emit; recitentur tabulae commerciales; quid ibi emit, audite: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur
Abbreviated transcription (Latin):
praecium dedit . sanguinem dedit. Ubi dedit: Ubi fudit sanguinem
suum inpassione. Honne sponso tuo cantas. aut cantare te fingis. qͣndo
nptus. ẽ. totus orbis: foderunt manus meas & pedes. dinuineraues
omĩa ossa mea: ipsi uͦ considerauerunt & conspexerunt me : diuisert̃
sibi uestuta mea. & suꝑ uestimentum meum miserunt sortem: Spon-¬
tibi dicat inpassione dñi. Erat ibi tunica. Uideainus qualis. desuꝑ texta.
Desuꝑ texta tunica. quid significat. nisi caritatem. Desuꝑ texta tunica
quid significat. nisi unitatem: Hanc tunicam attende: quam nec ꝑse-¬
itores xp̃i diuiserunt. Ait enim. Dixerunt inter se. Non diuidamus
cam: s sortem suꝑ eam mittainus. Ecce unde audistis psalmum. Lestem
ꝑsecutores non consciderunt: xp̃iani aeccłam diuidunt: s quid dicam
fratres: Aperte uideamus quid emerit. Ibi einit eium ubi p̾eium dedit:

Expanded text:
pretium dedit? Sanguinem dedit. Ubi dedit, ubi fudit sanguinem pretium dedit? Sanguinem dedit. Ubi dedit, ubi fudit sanguinem suum? In passione. Nonne sponso tuo cantas, aut cantare te fingis, quando emptus est totus orbis: Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea: ipsi vero consideraverunt, et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem? Spontibi dicat in passione Domini. Erat ibi tunica: videamus qualis: desuper texta. Desuper texta tunica quid significat, nisi charitatem? desuper texta tunica quid significat, nisi unitatem? Hanc tunicam attende, quam nec persecutores Christi diviserunt. Ait enim: Dixerunt inter se, Non dividamus eam, sed sortem super eam mittamus . Ecce unde audistis Psalmum. Vestem persecutores non consciderunt: christiani Ecclesiam dividunt. 14. Sed quid dicam, fratres? Aperte videamus quid emerit. Ibi enim emit, ubi pretium dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
quodam loco : sic seductio linguę uiolat iuirginitatem cordis. Inmente
non corrumpatur : quȩ non uult sine causa tenere corporis uirginitatem.
Quid gͦ dicam fr̃s: Etheretici habent iurgines: & mnultȩ sunt uirgines here-¬
corum. Uideamus si sponsum amant: ut uirguitas ista custodiatur.
Cui custoditur Xp̃o inquit. Uideamus. si xp̃o nondonato. Uideam. eiu
seruatur ista uirginitas. Cito ꝓbare poteritis. Ecce ostendo sponsii: quia ipse
se ostendit. ꝑ hibet illi testimoniũ ioħs: hic ẽ. qui baptizat. Otũ uirgo
sisponso huic seruas uirginitatem tuam. quare curris ad eũ qui dicit egg
baptizo. cum amicus sponsi tui dicat. hic. e. qui baptizat. Deinde.
sponsus tius totum orbem tenet. Quare tu in parce corrumperis¬
Quis ẽ. sponsus. qum rex om̃is terrae dẽ. Ipse sponsus tiuus totum tenet
quia totum emit. Uide quanti emerit. ut intelligas quid emerit. Quod

Expanded text:
in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente non corrumpatur, quae non vult sine causa tenere corporis virginitatem. 13. Quid ergo dicam, fratres? Et haeretici habent virgines, et multae sunt virgines haereticorum. Videamus si sponsum amant, ut virginitas ista custodiatur. Cui custoditur? Christo, inquit. Videamus si Christo, non Donato: videamus cui servetur ista virginitas; cito probare poteritis. Ecce ostendo sponsum, quia ipse se ostendit: perhibet illi testimonium Joannes, Hic est qui baptizat. O tu virgo, si sponso huic servas virginitatem tuam, quare curris ad eum qui dicit, Ego baptizo; cum amicus sponsi tui dicat, Hic est qui baptizat? Deinde sponsus tuus totum orbem tenet; quare tu in parte corrumperisQuis est sponsus? Quoniam rex omnis terrae Deus . Ipse sponsus tuus totum tenet, quia totum emit. Vide quanti emerit, ut intelligas quid emerit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpantur ã castitate que ẽ. in xp̃o. Omis ȩccła: uirgo appellata ẽ.
Diuersa ẽẽ. menbra ȩccłae: diu̾sis donis pollere atq gaudere iudetis
Alii conuigati : aliȩ coniugatȩ. alii uiduati uxoribus: ultra non quer̃t.
iae uiduatȩ maritis: ultra nonquęrunt. Alii integritatem abineunt
aetatȩ conseruant : aliȩ uirginitatem suam dõ uouerunt. Diuersa st̃
munera: s om̃s isti una uirgo ẽ. Uibi ista uirginitas. ⁊ Non enĩ incorpore.
Incorpore. paricarum feminarũ. ẽ: & si dici uirginitas iniuris potest
paucorum uirorum. Sc̃ĩtas. integritas etiam corporis. ẽ. in aecła.
honorabilius menbrum ẽ. Alia autem menbra. non incorpore: sed omĩa
inmente seruant uirginitatem. Quae ẽ. uirginitas mentis. Integra fides.
solida spes: sincera caritas. Hanc uirginitatem timebat ille qui ⁊elabat
sponso: aserpente corrumpi. Sicut eium menbrum corporis uolatur

Expanded text:
corrumpantur a castitate quae est in Christo . Omnis Ecclesia virgo appellata est. corrumpantur a castitate quae est in Christo . Omnis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una virgo est. Ubi est ista virginitas? non enim in corpore. Paucarum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum est: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virginitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zelabat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur