comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
requiruntur sensu. Nos autem quem me ẽẽ dici¬
tis: Cui petrus totius eccł̃iȩ uoce respondens
ait. Tu es xp̃c: filius deiuun. Quia igit᷑ iuxta
pauli uocem xp̃m nouimus dei iurtutem. et
dei sapientiam: petrus pro hac sapientia uasa
auri excelsa. et eminentia commutare. noluit.
qui de illa non aliud quam erat. intellexit. Ma-¬
gnum quippe ut. dictum ẽ. uas auri iohannes:
magnum uas auri helias: maguel hieremias
suit. S quisquis eundem dominũ quemli¬
bet eorum ẽẽ credidit uas auri excelsum
et eminens. prosapientia commutauit. Ec¬
clesia uero prohas. sapientia. uasa auri excel¬
sa et eminentia non commutat.: quia xp̃m¬
dei filium non unum ẽẽ propharum. s uũ
propħarum dominum credit. Ipsam quippe
ad se uenisse. sapientiam uidens. noluit. se in
illis aureis uasis figere: s in eam studuit. fi¬
de certissima ꝑtransire. Unde in canticis can¬
ticorum dicit. Inuenerunt me uigiles: qui

Expanded text:
sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicisensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi . Quia igitur juxta Pauli vocem Christum novimus Dei virtutem, et Dei sapientiam , Petrus pro hac sapientia vasa auri excelsa et eminentia commutare noluit, quia de illa non aliud quam erat intellexit. Magnum quippe, ut dictum est, vas auri Joannes, magnum vas auri Elias vel Jeremias fuit. Sed quisquis eumdem Deum quemlibet eorum esse credidit, vas auri excelsum et eminens pro sapientia commutavit. Ecclesia vero pro hae sapientia, vasa auri excelsa et eminentia non commutat, quia Christum Filium Dei non unum esse prophetarum, sed unum prophetarum Dominum credit. Ipsam quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis canticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui
Abbreviated transcription (Latin):
talibet sancti claritate. et ꝑspicuitate fulgeant:
aliud est homines ẽẽ sapientes in deo: atq aliud
esse. hominem sapientiam dei. Quam profecto
sapientiam ille ueracit̃ agnouit: qui mecdiatori
dei et hominum aliquem comꝑare minime. p̃¬
pro ea uasa auri excelsa: et eminentia. E xcel¬
sum quippe. uas auri helias extitit. excelsum
uas auri ieremias: excelsa atq eminentia auri
uasa priores patres fuere. S hȩc dei sapientia
ut a carnali nos conuersatione redimeret. appa¬
ruit in carne: et qui illam ueracit̃ non agno¬
uit ⁊ mediatorem dei et hominum hominem¬
xp̃m ih̾m ẽẽ unum ex propħis putauit: quẽ¬
electorum oculi fide. tenuerunt deum. cum ui¬
derent hominem. Unde sanctis discipulis ab eo¬
dicitur. Quem dicunt homines ẽe filium homi¬
nise Cui cum protinus responderent. alii io¬
hannem baptistam. alii autem heliam. alii uͦ
ieremiam. aut unum ex propħis: de suo mox

Expanded text:
talibet sancti claritate et perspicuitate fulgeant, talibet sancti claritate et perspicuitate fulgeant, aliud est homines esse sapientes in Deo, atque aliud esse hominem sapientiam Dei. Quam profecto sapientiam ille veraciter agnovit, qui mediatori Dei et hominum aliquem comparare pro ea vasa auri excelsa et eminentia. Excelsum quippe vas auri Elias exstitit; excelsum vas auri Jeremias; excelsa atquevasa priores Patres fuerunt. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam veraciter non agnovit, mediatorem Dei et hominum Christum Jesum esse unum ex prophetis putavit. Eelectorum oculi fide tenuerunt Deum, cum viderent hominem. Unde ab eo sanctis discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Cui cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox
Abbreviated transcription (Latin):
bent. omne. quod sunt. equari non possunt.
Bene ergo dicitur. Non adequabitur ei aurum.
uel uitrum. Ad hoc enim saucti omnes ad illa
gaucdia et̃na pueniunt. ut eẽ. deo similes pos¬
snt: sicut scrptum ẽ. Cum apparuerit. suni¬
les eiexmus: qm̃ uidebunus eum sicuti est.
dei: Inde ergo similes. et unde non similes.
nisi quia huic sapientiȩ et similes erunt. ad
imaginem: et tamen non erunt. similes ad eqͦ¬
litatem: Aspiciendo quippe. et̃nitatem dei. fit.
eis ut et̃ni sint: et. dum uisionis eiꝰ donum ꝑci¬
punt:: ex ꝑceptione. beatitudinis imitantur
quod uident. Et similes ergo sunt qui beati fi¬
unt: et tamen creatori similes non sunt. quia
treatura sunt. Et habent itaq quandam dei si¬
militudinem. quia non habent finem: et tamen
incircunscͥpti equalitatem non habent. quia ha¬
bent circunscͥptionem. Dicatur igit᷑ recte. Non
adequabitur ei aurum uel uitrum. Quia qͦn¬

Expanded text:
bent omne quod sunt, aequari non possunt. bent omne quod sunt, aequari non possunt. Bene ergo dicitur: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ad hoc enim sancti omnes ad illa gaudia aeterna perveniunt, ut esse Deo similes possint, sicut scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est ?Dei? Unde ergo similes, et unde non similes, nisi quia huic sapientiae et similes erunt ad imaginem et tamen non erunt ad aequalitatem? Aspiciendo quippe aeternitatem Dei, fit eis ut aeterni sint; et dum visionis ejus donum percipiunt, ex perceptione beatitudinis imitantur quod vident. Et similes ergo sunt, quia beati fiunt; et tamen creatori similes non sunt, quia creatura sunt. Et habent itaque quamdam Dei similitudinem, quia non habent finem; et tamen incircumscripti aequalitatem non habent, qui habent circumscriptionem. Dicatur igitur recte: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, 595 quia quan
Abbreviated transcription (Latin):
de sancta ȩccl̃ia. sponsi sui speciem uidere indi¬
uinitate desiderans. nec tamen ualens: quia
et̃nitatis illius formam. quam intueri concu¬
piuerat. ab euis oculis assumpta humanitas
abscondebat: in canticorum canticis merens
dicit. Eñ ipse. stat post parietem nr̃m. Acsi aꝑte
dicat. Ego hunc in diuinitatis suȩ iam specie
uidere desidero: s adhuc auisione illius ꝑ assũp¬
tȩ carnis parietem excludor. Quousq itaq in
hac corruptibili carne iuumꝰ: cogitationes
nr̃as in alterutrum non uidemus. Unde rur¬
sum ꝑ eundem paulum dicit᷑. Quis scit homi
pus. donec ueniat dominꝰ: qui et illuminabit.
abscondita tenebrarum. et manifestabit. consi¬
lia cordium. Illa itaq ciuitas quȩ sua uicissim
singulis corda manifestat. ex auro dicit᷑ simile
uitro mundo: ut designetur auro clara: uitro
ritate fulgeant: tanta ꝑspicuitate. transiuice.¬
ant: ei tamen sapientiȩ de cuiꝰ imagine. ha¬

Expanded text:
de sancta Ecclesia sponsi sui speciem videre in dide sancta Ecclesia sponsi sui speciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum moerens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat: Ego hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumptae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne vivimus, cogitationes nostras in alterutrum non videmus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominpus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque civitas quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro ritate fulgeant, tanta perspicuitate transluceant, ei tamen sapientiae de cujus imagine ha
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi quippe uniꝰcuiusq mentem ab alterius
oculis membrorum corpulentia non abscon-¬
ilit: s patebit animus. patebit corꝑalibus
oculis. ipsa etiam corꝑis armonia. Sicq unusqͥsꝙ
tunc erit. conspicabilis alteri: sicut nunc esse
non potest. conspicabilis sibi Nunc autem corcla
nr̃a. quandui in hac. uita sumus. quia ab altero
in alterum uideri non possunt: non ulea intrea.
s intra lutea uascula concludunt᷑. Cui sciliuet.
luto. ꝑ passionem mentis inherere proph̃a for.¬
mulabat: cum diceret. Fripe. me de luto. ut
non inheream. Quod nimirum habitaculum
corporum. paulus domum terrestrem nominat:
dicens. Scimus qm̃ si t̃restris domus nr̃a huius
habitationis dissoluat᷑. quod edificationem ex
deo habemus: domum non manu factam. eter
nam in cȩlis. In hac itaq terrestri domo. qͦusq
tem. mentis oculo nullatenꝰ penetramus: et ui
cissim in aliis uidere occulta non possumus. In¬

Expanded text:
Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis, membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest conspicabilis sibi. Vet. XXXII. Nunc autem corda nostra quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domunam in coelis . In hac itaque terrestri domo ac corrutem mentis oculo nullatenus pcissim in aliis videre occulta non possumus. Un
Abbreviated transcription (Latin):
fulgere. Uitri uero natura ẽ. ut extrinsecꝰ
uisum: pura intͥnsecus ꝑspicuitate. ꝑluceat.
In alio metallo quicquid intͥnsecus continet᷑.
absconditur: inuitro uero quilibet liquor.
qualiᷤ continet᷑ interius. talis exterius de.¬
monstratur. Atq ut ita dixerim: omnis liqͦr
in uitreo uasculo clausus patet. Quid uero
alud in auro uel uitro accipimus. nisi illam
suꝑnam patriam. illam beatorum cuuum so¬
cietatem. quorum corda sibi inuicem et cla-¬
ritate fulgent. et puritate. transiucent:
Quam ioh̃es in apocalipsi conspȩxerat: cum
dicebat. Et erat. structura muri eiꝰ ex lapi¬
de. iaspide: ipsa uero ciuitas auro mundo si¬
mile. uitro mundo. Quia enim sancti omnes
summa in ea beatitudinis claritate fulge.¬
eorum claritas uicissim sibi in alt̃nis cordib
patet: et cum uniuscuiusq uultus attendi¬
tur. simul et conscientia penetrat᷑: hoc ipsũ
aurum. uitro mundo simile ẽe memoratur.

Expanded text:
fulgere, vitri vero naturae est ut extrinsecus fulgere, vitri vero naturae est ut extrinsecus visum pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur absconditur, in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius talis exterius demonstratur, atque, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem et claritate fulgent, et puritate translucent? Quam Joannes in Apocalypsi conspexerat, cum dicebat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civilas aurum mundum similis, vitro mundo . Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis claritate fulgeeorum claritas vicissim sibi in alternis cordibus patet, et cum uniuscujusque vuitus attenditur, simul et conscientia penetratur, 594 hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
dimus: isti uero in terra non ambulant. s ut
nibes uolant. Qui dum cȩlestia appetunt:
de terrenis desideriis nichil tangunt. Ait gͦ
quia dei sapientia saudonico uel saphyro lapidi
non confertur: acsi patenter insinuet dicens.
Ei qui homo int̃ homines cernit᷑. nec in antiqͥs
quisquam. nec in nouis patrib ȩquat᷑: quia
ex deitate habet quod inhumanitate. quen¬
quam similem non habet. Inde adhuc subdi¬
tur. Non ad equabitur ei aurum: uel uitrum.¬
Quis hoc sanum sapiens iuxta litteram senti¬
re dignetur: Uitrum quippe ut suꝑuis di¬
ximus: auro longe ẽ uilius. Et p̾ostquam¬
dictum dictum ẽ. quod aurum huic sapien¬
tiȩ non equatur: adhuc. quasi crescendo sub¬
iungitur. quod ei quoq nec uitrum possit:
equari. S ipsa nos littera ab hystorico intel¬
lectu deficiens: ad indagandum allegoriȩ
mysterium mitcit. Auri nanq metallum:¬
nõuimus potiori metallis omnib claritate.

Expanded text:
dimus; isti vero in terra non ambulant, sed ut dimus; isti vero in terra non ambulant, sed ut nubes volant, qui dum coelestia appetunt, de terrenis desideriis nihil tangunt. Ait ergo quia Dei sapientia sardonycho, vel sapphiro lapidi non confertur, ac si patenter insinuet, dicens: Ei qui homo inter hquisquam, nec in novis patribus aequatur; quia ex Deitate habet, quod in humanitate quemquam similem non habet. Unde et adhuc subditur: Non adaequabitur ei aurum vel Quis hoc sanum sapiens juxta litteram sentire dignetur? Vitrum quippe, ut superius diximus, auro longe est vilius; et postquam dictum est quod aurum huic sapientiae non adaequatur, adhuc quasi crescendo subjungitur quod ei quoque nec vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namqnovimus potiori metallis omnibus claritate
Abbreviated transcription (Latin):
Unde. et ꝑ psalmistam dicitur. Quis in nubib
equabitur domino: aut. quis similis erit deo
int̃ filios dei: Possunt autem ꝑsardonicum
lapidem. patres testamenti ueteris. ꝑ saphyn¬
cum uero predicatores exprinui testamenti no¬
ui. Iui quippe quamius magnam iusticiȩ. ui¬
tam tenerent: carnali tamen propagini ser¬
uiebant. Qui igit᷑ constat. quod quedã
terrena agerent: non immerito ꝑsardonicũ
lapidem qui ut. prediximus t̃rȩ rubrȩ te¬
net speciem designant᷑. ꝑsaphyricum uero qͥ
aerei est coloris. testamenti noui congrue pre¬
dicatores accipimus: qui carnalis propaginis
desideria postponentes. cȩlestia sola sectati st̃.
Inde. et propħa conspiciens cuncta carnis ear¬
desideria sanctos apłos spiritali ardore. trans¬
cendere: ammiratus ait. Qui sunt. isti qui
ut nubes uolant: Ac si aꝑte dicat. Nos ꝑter¬
ram gradimur. qui adhuc coniugiis implica-¬
mur. et propagandȩ soboli oꝑa carnis impen¬

Expanded text:
Unde et per Psalmistam dicitur: « Quis in nubibus Unde et per Psalmistam dicitur: « Quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei? » Possunt autem per Sardonicum lapidem Patres Testamenti Veteris, per sapphirum vero praedicatores exprimi testamenti novi. Illi quippe quamvis magnam justitiae vitam tenerent, carnali tamen propagationi serviebant. Quia igitur constat quod quaedam terrena agerent, non immerito per sardonychum lapidem, qui, ut praediximus, terrae rubrae tenet speciem, designantur. Per sapphirum vero, qui aetherei est coloris, testamenti novi congrue praedicatores accepimus, qui carnalis propaginis desideria postponentes, coelestia sola sectati sunt. Unde et propheta, conspiciens cuncta carnis desideria sanctos apostolos spiritali ardore transcendere, admiratus ait: Qui sunt hi qui ut nubes volant ? Ac si aperte dicat: Nos per terram gradimur, qui adhuc conjugiis implicamur, et propagandae soboli opera carnis impen
Abbreviated transcription (Latin):
sardonicus potissimum preciosus nominatus
ẽ. cum uterq lapis sit. aliorum lapidum com-¬
paratione uilissimus: nusi ut eos lapides qui
preciosi descbuntur. dum preciosos non ẽẽ cognos¬
cimus. in eorum utelligentia aliud exquiramus:
Sardonicus quippe terre. rubrȩ similitudinem
tenet: saphir us uero aeriam habet. speciem.
Possunt ergo in sardonico ꝑ terram rubram ho¬
mines: in saphyro autem ꝑ aeriam uisionem an¬
geli designari. Nam cum terrȩ rubrȩ speciem. la¬
pis sardonicus habeat. non iminerito hominem
designat: quia et adam qui primus ẽ conddit᷑
latino sermone t̾ra rubra nominat᷑. Quid est
ergo quod dicitur. quia hȩc sapientia lapidi sar¬
donico uel saphiyrico non confertur: nisi quod
is qui ẽ dei uirtus et sapientia. mediator. sci¬
licet dei et hominum homo xp̃c iħis. tanta ma¬
gnitudine. excellit. omnia. ut ei nec in terra
primi homines. nec in cęlo angłi comparentur:ꝰ

Expanded text:
sardonychus potissimum pretiosus nominatus sardonychus potissimum pretiosus nominatus est, cum uterque lapis iste aliorum lapidum comparatione vilissimus sit? nisi ut eos lapides qui pretiosi describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in eorum intelligentia aliud exquiramus. Stenet, sapphirus vero aeream habet speciem. Possunt ergo in Sardonico, per terram rubram homines, in sapphiro autem per aeream visionem angeli designari. Nam cum terrae rubrae speciem lapis Sardonicus habeat, non immerito hominem significat, quia et Adam, qui primus est conditus, Latino sermone terra rubra nominatur. Quid est ergo quod dicitur, quia haec sapientia lapidi Sardonico vel sapphiro non confertur, nisi quod is qui est « Dei virtus et Dei sapientia , » mediator scilicet « Dei et hominum homo Christus Jesus , » tanta magnitudine excellat omnia, ut ei nec in terra primi homines, nec in coelo angeli comparentur?
Abbreviated transcription (Latin):
careant: aliud se ẽe quam sunt. uerborum com¬
positionib quasi suꝑductis colorib mentiunt᷑
At contra doctrina sapientiȩ. et predicatione.
pulchra est. et puraueritate conspicua: nec ali¬
ud se ꝑfallatiam pretendit. exterius. et aliud
seruat interius. Neq in dictis suis pulchra ui¬
deri appetit nitore sermonis: s integritata:
ueritatis. In mandatis igitur dei sapientiȩ sa
pientiȩ. sapientia non confertur tinctis inilie
colorib: quia dum fucata eloquentiȩ orna-¬
menta non habet. quasi uestis sine tinctura
placet. Quam fucationem tincture. bene.
paulus despexerat: cum dicebat. Quȩ. et lo¬
quimur non indoctis humanȩ sapientiȩ. uer¬
his: s in doctrina sp̃s. Malebat. quippe. hanc.
sapientiam sola puritate ueritatis ostendere:
non autem eloquii tinctione. fucare. Sequit᷑.¬
osi sint. lapiles. qui longe istos estimatione.
magnitudinis antecellant: cur sapyricus uel

Expanded text:
careant, aliud se esse quam sunt verborum comcareant, aliud se esse quam sunt verborum compositionibus, quasi superductis coloribus, mentiuntur. At contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulchra est, et pura veritate conspicua; nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii tinctione fucare. Sequitosi sint lapides, qui longe istos aestimatione magnitudinis antecellant, cur sapphirus vel
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ea quȩ sunt int̾ homines honesta seruarent:
et saluandos seruata honestate se crederent::
ne iam mediatorem dei et. hominum quere¬
rent: cum quasi sufficientem sibi philosophoꝵ
doctͥnam tenerent. In quorum despectu mox
Quid enim ꝑindiam quȩ nigrum populum
mittit. nisi hic mundus accipitur. in quo uita
hominum ꝑ culpam obscura generatur: Im¬
cti autem colores sunt indiȩ: huiꝰ mundi sapi¬
entes. Qui quamius ꝑinfidelitatem et plerũq
ꝑactionem fedi sunt: ante humanos tamen
oculos. suꝑductȩ honestatis colore. futantur.
S coeterna dei sapientia tinctis indiȩ colorib
non confertur: quia quisquis hanc ueraciter
diligit: ab his hominib quos mundus sapien¬
tes coluit. quam longe distet agnoscit. Ipsaq
eius mandatorum uerba: ab huiꝰ mundi sapi¬
entib differunt. Qui dum intendunt. eloqͣn¬
tiȩ: eorum dicta quasi pulchra apparent specie.
et fucationes tincture. Et cum rerum uirtute

Expanded text:
ti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, ti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox - Quid enim per Indiam, quae nigrum populum mittit, nisi hic mundus accipitur, in quo vita hominum per culpam obscura generatur? Tincti autem colores sunt Indiae, hujus mundi sapientes, qui quamvis per infidelitatem et plerumque per actionem foedi sunt, anoculos superductae honestatis colore fucantur. Sed coaeterna Dei sapientia tinctis Indiae coloribus non confertur, quia quisquis hanc veraciter intelligit, ab his hominibus quos mundus sapientes coluit quam longe distet agnoscit. Ipsaque ejus mandatorum verba ab hujus mundi sapientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta quasi pulchra apparent specie, et fucatione tincturae; et cum virtute rerum
Abbreviated transcription (Latin):
dib hominum uiam huic sapientie predicando
preꝑarent: neq ut pro ea. s ꝑ eã subiectos popłosre¬
gerent. Quia enim certum erat. quod ꝑ ac-¬
cessum temporum deficientis seculi languores
excrescerent: actum est ut eterna dei sapien¬
tia in fine. seculorum ꝑsemet. ipsam ueniret ad
grandem hunc. et nuniȩ infirmitatis egrotum.
id est ꝑ totum mundum iacentem languidum
genus huinanum. Ut transmissis prius predi-¬
catorib. quasi quibusdam uisitatorib. tanto
postmodum maior. ueniret. potentia medici:
quantomagis morbus cruisset egroti. Quia
uero nullus uice eiꝰ ad saluandos nos mittit᷑
dicatur recte. Nec appenditur argentum in
commutatione eiꝰ. Qm̃ uita iustorum predican¬
tium quantalibet sanctitatis luce polleat: ad¬
uentum nobis suꝑnȩ sapientiȩ. ꝑ suam presen-¬
tiam non commutat. S fuere multi gentili¬
um qui mundi huiꝰ sapientum disciplinis dedi¬

Expanded text:
dibus hominum viam huic sapientiae praedicando dibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia vero nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus, quoniam vita justorum praedicantium quantalibet sanctitatis luce poileat, adventum nobis supernae 592 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dedi
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. non ẽẽ defuturos. qui spem in legis la¬
torem ponerent: et suȩ salutis actorem moy¬
sen putarent. Sicut et cuidam sanato: ma¬
ledicentes dicunt. li sis dicipulus eus: nos
enim moysi discipuli sumus. Unde. adhuc congrue.
subinfertur. Nec appendit᷑ argentum: in cõmu¬
tatione eiꝰ. Quia enim argentum sepe eloquia
duuna signantur: possunt argenti uocabulo.
etiam eiusdem eloquii scͥptores intelligi. quorũ
uita int̃. turbas hominum resplenduit. luce. uir¬
tutum. S quia lex peccata indicare. potuit. ñ
auferre: non quisquam ueterum patrum. non
legis lator moyses. humani generis redemptor.
extitit. Argentum ergo in commutatione huiꝰ
sapientiȩ: non appenditur: quia quilibet. sancti
esse poterunt. in comꝑatione. unigentti filii nul¬
lius meriti fuisse pensantur. Qui nisi huiꝰ sapi¬
entiȩ seruos se cognoscerent: sancti nullatenus
fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt: ut in cor.¬

Expanded text:
evidit non esse defuturos qui spem in legislaevidit non esse defuturos qui spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus . Unde adhuc cosubinfertur. Non appendetur argentum in commutatione ejus. Quia ergo argento saepe divina eloquia signantur, possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre; non quisquam veterum Patrum, non legislaexstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cor
Abbreviated transcription (Latin):
Et affirmante. iacobo. qͥastruit. dicens. In mul¬
tis enim: offendimus omnes. Propħa etiam
deprecante: qui ait. Non intres in udicium
cum seruo tuo: quia non iustificabit᷑ in conspe.¬
ctu tuo omnis uiuens. Aurum ergo obrrrũ
diti innocentia ꝑdurantes. et fulgent clari-¬
tate iusticiȩ : et nullis uel minimis maculan¬
tur sordib culpȩ. S quia prohac sapientia.¬
nullus angelorum redemptor. humani gene.¬
ris mittendus fuit: ne quis spem in his quos
iaduitorio hominum sepius apparuisse didi¬
cumus angłis poneret: dictum ẽ. Non dabit᷑
aurum obritum pro ea. Acsi aꝑte diceretur.
ꝑ semet. ipsam sapientia manifestabitur: ut
humanum genus aculpa redimatur. Nullus
uice eiꝰ angelus mittitur: quia ꝑcreatorem
necesse. ẽ. ut creatura liberetur. Unde et. in
euuangłio dominꝰ dicit. Siuos filius liberaue¬
rit: uere liberi eritis. S uir sanctus sp̃u eiuis¬
dem sapientiȩ. repletus: quosilam in iudea p̃-¬

Expanded text:
et affirmante Jacobo, qui astruit, dicens: In mulet affirmante Jacobo, qui astruit, dicens: In multis enim offendimus omnes . Propheta etiam deprecante, qui ait: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens diti innocentia tate justitiae, et nullis vel minimis maculantur sordibus culpae, nullus angelorum redemptor humani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepe apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Ac si aperte diceretur: Per semetipsam sapientia manifestabitur, ut humanum genus a culpa redimatur. Nullus vice ejus angelus mittitur, quia per creatorem necesse est ut creatura liberetur. Unde et in Evangelio Dominus dicit: Si vos filius liberaverit, vere liberi eritis . Sed vir sanctus, spiritu ejusdem sapientiae repletus, quosdam in Judaea pra
Abbreviated transcription (Latin):
cula. incarnanda erat. in fine. seculorum: ut
ad redimendum genus humanum. non scos
angelos. non iustos homines mitteret: s in
manifestatione. uisionis ꝑsemet. ipsam ueni¬
ret: recte subiungit᷑. Non dabitur aurum
obritu pro ea. Quid nanq ꝑ aurum obri¬
tum. nisi sancti angeli designantur: Qui re.
cte et aurum uocantur. et obrram. Aurũ.
quia fulgent. cdaritate iusticiȩ: obrizum. qͥa
nullum habuerunt. unquam contagiũ culpȩ
Homines uero iusti. quandui in hac. carne. cor¬
ruptibili mortalit̃ uiuunt: aurum quidem
ẽẽ possunt. obrram omnino non possunt::
quia corpꝰ quod corrumpitur aggrauat. ani¬
man: et depͥmit. terrena habitatio sensum
multa cogitantem. Nam quamuis in hac. uita
ex magna iusticiȩ claritate resplendeant: ne.¬
quaquam tamen ad purum peccatorum sor¬
dib carent. ioħe apostolo attestante. qui ait.
Sidixerimus quia peccatum non habemus.
nos ipsos secducimus: et ueritas in nob̃ non ẽ.

Expanded text:
cula incarnanda erat in fine saeculorum, ut cula incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genuangelos, non justos homines mitteret, sed in manifestatione visionis per semetipsam veniret, recte subjungitur: Nunquid dabitur aurum obrizum pro ea? Quid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli desigcte et aurum vocantur, et obryzum: aurum, quia fulgent claritate justitiae; obryzum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obryzum omnino non possunt, quia corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitamulta cogitantem . » Nam quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant, nequaquam tamen ad purum peccatorum sordibus carent; Joanne Apostolo attestante, qui dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est ;
Abbreviated transcription (Latin):
ant: tamen ꝑsublitam mentem portant. Qͣ
quidem summoꝑe. siliceat uitare. festinant::
s timentes occultas dispensationes dei. tenent.
quod sugiunt: exercent quod uitant. Intrant.
enim ad cor. suum: et ibi consulunt. quid uelit
occulta uoluntas dei. Seseq subditos debere.
ẽe suminis orcdinationib cognoscentes: humi¬
liant ceruicem cordis iugo diuinȩ. dispensati¬
onis. Quisquis uero talis est. quilibet tumul¬
tus uersantur extͥnsetus: nunquam ad eiꝰ int̃.¬
na ꝑueniunt. Itaq agitur. ut aliud intrinse.¬
cus uoto: aluid extrinsecus teneatur officio.
Et hac sapientia non iam turbulenta atq
confusa: s tranquilla corda repleant᷑. Bene.
ergo de ea dicitur: qͥa abyssus dicit non est.
in me. et mare loquitur non ẽ mecum. Acsi
aꝑte diceretur. Pturbatȩ mentes scl̃arium
eo ipso clamant. qm̃ auera sapientia longe
diuse sunt: quo quietȩ non sunt. Quia uͦ
hȩc sapientia dei. manens cum patre ante se.¬

Expanded text:
ant, tamen per subditam mentem portant. Quas ant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, et exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus voto, aliud extrinsecus teneatur officio; et hac sapientia non jam turbulenta atqua confusa, sed tranquilla corda repleantur. Bene ergo de ea dicitur quia Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretur: Perturbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quoniam a vera sapientia longe divisae sunt, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei sapientia manens cum Patre ante sae
Abbreviated transcription (Latin):
deo quem ddiligunt. et pre amore eiꝰ intrinsecꝰ
solam illius desident uisionem. Pre tunore uero
eiꝰ: impositam sibi extrinsecus humilit̃ exhibe.¬
ant actionem. Ut et uacare deo appetant ex
gr̃a lilectionis: et rursum curas suꝑimpositas
ex conclitione expleant seruitutis. Cumq oc¬
cupationes extrinsecus ꝑstrepunt: intrinsecꝰ
in amore pacatissima quies tenetur. Atq oc¬
cupationum tumultus exterius ꝑstrepen¬
tes dispensat interius presidens iudex ratio:
et tranquillo moderamine. ea quȩ circa se
minus sunt tr̃aquilla disponit. Sicut enu
iugor. mentis. frenandis preest. motib carnis:
sic sepe suꝑimpositos tumultus occupationis.
bene regit: amor. quietis. Quia exteriores
curȩ. si ꝑuerso amore. non appetunt᷑: non confu¬
so s ordinato animo munstrari queunt. Sancti
etenim uiri. nequaquam eas appetunt: s oc¬
culto ordine sibi suꝑimpositas gemunt. Et
quamius illas ꝑ meliorem intentionem fugi¬

Expanded text:
Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam ejus desiderent visionem, prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur, atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus tranquilla sunt, disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia extcurae si perverso amore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt; et quamvis illas per meliorem intentionem fugi
Abbreviated transcription (Latin):
igitur constet plerunq etiam bonos non terre.¬
no studio. terrenis curis implicari: patenter
cognoscimus. quia sic nonnunquam tiues ie.¬
rusalem angarias soluunt babyloniȩ. sicut. se¬
pe ciues babiloniȩ. impendunt. angarias ieru¬
salem. Nam sunt nonnulli qui uerbum uitȩ ꝑsa
pientiȩ ostentationem predicant: elemosinarũ
opem. pro appetitu uane glȩ subminustrant:
Et quidem ierusalem uidentur ẽẽ. que agunt:
s tamen babiloniȩ ciues sunt. Sic itaq aliqͣn
do contingit: ut. qui solam cȩlestem patriam
diligunt. terrenȩ patriȩ. curis subiacere uide¬
antur. Quorum tamen ministerium aprauo-¬
rum oꝑib plerunq in actu: nonnunquam ue.¬
ro ante suꝑnum iudicem in sola cogitatione.
discernitur. Pleni quippe suꝑna sapientia. dis¬
cernunt. qualiter debeant: ad alud extrinsetꝰ
forte occulta dei orlinatione. aliquid eis non ap¬
petentib de. huiꝰ seculi curis imponit᷑: cedant

Expanded text:
igitur constet plerumque etiam bonos non terreigitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloniae impendunt angarias Jerusalem. Nam sunt nonnulli qui verbum vitae pro sola sapientiae ostentatione praedicant, eleemosynarum opem pro appetitu vanae gloriae subministrant. Et quidem Jerusalem videntur esse quae agunt, sed 590 tamen Babyloniae cives sdo contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia disc forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Et mare. loquitur : non ẽ. mecum. Nullus
quippe eam plene. recipit: nisi qui ab omni se. ab¬
strahere. actionum carnalium fluctuatione con¬
tendit. Unde. alias dicit᷑. Sapientiam scribe:
in temꝑe. ocii. Et. qui minoratur actu: ipse ꝑcipi¬
et. eam. Et rursum. Nacate. et uidlete: qm̃ ego sũ¬
deus.S qͥdest quod plerosq antiquorum patrũ
nouimus hanc sapientiam et intrinsetus uiuatit̃.
tenuisse: et curas mundi extͥnsetus sollerter
muustrasse: An ꝑceptione huiꝰ sapientiȩ. ioseph
pͥuatum dicimus:. qui famis temꝑe totus egyp¬
ti curas suscipiens. non solum egyptiis alimenta
prebuit: s uitam quoq exteriorum aduenienti¬
um ministerii sui arte. seruauit: An ab hac sapi¬
entia cdanihel alienus extitit: qui achaldeorũ
rege. in babilonia princeps magistratuum effe.¬
ctus. tanto maiorib curis occupatus ẽ. quan¬
to et sublimiori dignitate. omnib prelat᷑: Cũ

Expanded text:
ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contein tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Et rursum: Vacate et videte, quoniam ego sud est quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩorum suorum inquietudinib feriunt᷑. Turbis
cogitationum carnalium. ad ima depressa sunt:
ut ad quietis intimȩ desidium non leuent᷑. Unde
cum mira ope pietatis ad cor ueritas uenit: priꝰ
ab eo cogitationum carnalium estus eicit. et post
in eo uirtutum dona disponit. Quod bene nob̃
sacra euuangelii historia mnuit: inqua dum ad
resuscitandam filiam principis inuitat᷑ dominꝰ di-¬
ceretur. protinꝰ additur. Et cum eiecta ẽẽt tur¬
ba intrauit. et tenuit. manum eiꝰ. et surrexit puel¬
la. foras ergo turba eicitur ut puella suscitetur:
quia si non pͥus a secretiorib cordis repellitur im¬
portuna scłarium multitudo curarum. anima
quȩ intrinsetus iacet mortua. non resurgit. Nam
dum se ꝑuinumeras terrenorum desicdiorum co-¬
gitationes spargit: ad considerationem sui sese.
nullatenus colligit. In his itaq inqͥe tudinum
fluctib habitare sapientiam non posse. cognoscens:

Expanded text:
eriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis eriorum suorum inquietudinibus feriuntur, turbis cogitationum carnalium ad ima depressa sunt, ut ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuit manum ejus, et surrexit puella . Foras ergo turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. In his itaque inquietudinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
riosius. quam terrenis desideriis estuare: Aut
quid hic quietius. quam huiꝰ setuli nichil appe.¬
tere : hinc ẽ. quod israheliticꝰ populus: custo¬
diam sabbati accepit in munere. Hinc ẽ contͣ.
ẽ egyptus muscarum multitudine ꝑcussa. Po-¬
pulus nanq qui dm̃ sequit᷑. accepit sabbatum.
il est requiem mentis: ut nullo inhac uita de¬
sicdiorum carnalium appetitu fatigetur. E gyptus
uero. quȩ huiꝰ mundi speciem tenet : muscis ꝑcuti¬
tur. Musca eni: nimis insolens et inquietum ani-¬
mal est. In qua quid aliud. quam insolentes curȩ
desidiorum carnalium designant᷑: Unde alias di¬
citur. Muscȩ morientes: ꝑdunt. suauitatem un¬
genti. Quia cogitationes suꝑfluȩ quȩ assidue
in anuo carnalia cogitante. et nascunt᷑ et defi-¬
ciunt: eam suauitatem qua unusquisq intͥnsecꝰ¬
punctus ẽ. ꝑdunt: qm̃ integritate ciꝰ ꝑfrui non ꝑ¬
mittunt. Egyptus ergo muscis ꝑcutit᷑: quia
eorum corda qui terrenam uitam diligunt: desi-¬

Expanded text:
riosius quam terrenis desideriis aestuare? aut quid hic quietius quam hujus saeculi nihil appetere? Hinc est quod Israeliticus populus custodiam Sabbati accepit in munere; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitudine percussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero, quae hujus mundi speciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti ; quia cogitationes superfluae, quae assiduae in animo carnalia cogitante et nascuntur et deficiunt, eam suavitatem qua unusquisque intrinsecunctus est perdunt, quoniam integritate ejus perfrui non permittunt. Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui terrenam vitam diligunt, dum desid
Abbreviated transcription (Latin):
magna et mansura uidebantur. Sero diues ape¬
ruit oculos. quando lazarum requiescentem iu¬
dit: quem iacentem ante ianuam uidere con-¬
tempsit. Intellexit ibi: quid hic facere noluit. In
clampnatione. sua cognoscere. compulsus ẽ. quid
fuit. quod ꝑdidit: quando indigentem proxi¬

Expanded text:
magna et mansura videbantur. Sero dives apemagna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intedamnatione sua cognoscere compulsus est, quid fuit, quod perdidit, quando indigentem proxi
Abbreviated transcription (Latin):
mitur: et eopeiuis. quo ad tempus breuissimum.
ueluatue. diues fuit. Sic sic nimirum huius mun¬
di sunt diuites. qui reb acceptis tument: bene
opari de sua abundantia nesciunt. Quasi dormi¬
entes sunt diuites: s pauꝑtatem suam euigilan¬
tes inueniunt. quia nichil setum ad illud iudici¬
um quod ꝑmanet ferunt. Et quanto nunc ad
breue tempus sublimius elati sunt: tanto contͣ
se in ꝑpetuum grauius ingemiscunt. Dicat ergo.¬
Aꝑit oculos suos et nchil inueniet: quia illic aꝑit.
aꝑit. oculos. et pietatis fructum noninuenit: qͦs
hic clausos tenuit. cum uuenit. Larde quoq illie
oculos aꝑunt: qui teste sapientia. dampnatiõis
suȩ temꝑe dicturi referuntur. Quid nobis pro¬
fuit supbia. et diuitiarum iactantia qui contu¬
lit nobis: Transierunt omnia illa tanquam um¬
bra: tanquam nuntius ꝑcurrens. Nilia et fugi¬
tuia fuisse quȩ tenuerant. iam amissa cognosc̃t:
quȩ quandui aderant. stultis eorum cordibs.

Expanded text:
mitur, et eo pejus quo ad tempus brevissimum, mitur, et eo pejus quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic, sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt. Quasi dormientes sunt divites, sed paupertatem suam evigilantes eveniunt; quia nihil secum ad illud judicium, quod permanet, ferunt: et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Qui, teit oculos suos et nihil inveniet, quia illic aperit t. Aperit oculos, et pietatis fhic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ẽẽ conspicit. quod tenebat. Tunc se uacuũ
inuenit: qui plenum reb pre ceteris hominib se
esse lȩtabatur. Dormit et nichil secum aufert: ni¬
chil uimirum de reb quas tenuit. Nam culpare.¬
rum simul ducitur: quamuis hic omnia pro quibs
culpa ꝑpetrata ẽ. relinquant᷑. Eat ergo nunc. et
acceptis reb tumeat. seseq suꝑ ceteros extollat:
glorietur se habere. quod proximus non habet.
Ueniet quandoq tempus ut eiugilet: et tunc
coguoscat. quam uacuum fuerit. quod in somno
tenuerat. Sepe nanq contingit. dormienti ino-¬
pi. ut se ꝑ somnium diuitem uideat: atq ex eisilẽ
reb animum extollat. Lȩtetur se habere quod ñ
habuit: iamq dedignari querat. aquib ddecligna¬
tum se ẽẽ doluit. S repente. euigilans. eiugilasse.
se doleat: qui interim diutiarum imaginem.
uel dormiens tenebat. Gẽmit enim protinus. tlũ¬
sub pauꝑtatis pondere. inopiȩ suȩ angustiis pre¬

Expanded text:
nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se haVeniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat, quam vacuum fuerit, quod in somno tenuerat. Saepe namque contigit dormienti inopi, ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat: laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat, a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans evigilasse se dolet, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis pre
Abbreviated transcription (Latin):
cum tulerat: si ad petentis uocem. cum iuueret
sibi tulisset. Nam terrena omnia quȩ seruando
aiitimus: largiendo seruamus. Patmoniumq
nr̃m retentum pcditur: manet erogatum. Dni
enim cum reb nostris durare non possumus: quia
aut nos illas moriendo deserimus: aut ille. nos ui¬
uentes quasi deserunt ꝑeundo. Agendum ergo
nobis est: ut res absolute ꝑituras. in non ꝑeuntẽ.
cogamus transire mercelem. S mirandum ualde
est: quod dicitur. Cum dormierit aꝑit oculos
suos: et nichil inueniet. Ut dormiamus quippe.
oculos claudimus: et uigilantes apimus. S hac
in re. quia homo ex amima constat. et corpe: cum
unius rei somnus dicit᷑: alterius uigiliȩ demonstnͣ¬
tur. Quia cum corpꝰ obdormiscit in mortem: tunc
anima uigilat in uera cognitione. Et ilormit gͦ
diues. et. oculos aꝑit: quia cum carne moritur:
eiꝰ anima uidere cogitur. quod uidere contempsit.
Tunc profecto inuera cognitione euigilat: tunc

Expanded text:
cum tulerat, si ad petentis vocem cum viveret, cum tulerat, si ad petentis vocem cum viveret, sibi tulisset. Nam terrena omnia, quae servando amittimus, largiendo servamus, patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Domini enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras in non pereuntem cogamus transire mercedem. Dormit namqueest quod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, unius rei somnus dicitur, alterius vigilia demonstratur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima vigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uitam. nullatenus inuenit᷑. Et quia sepe
heretici in contemptu uniuersalis ȩccłiȩ. poten¬
tum seculi patrociniis fulciuntur: eisq diuites
ꝓtectione atq amministratione. quanta preualeñ.
opitulari non cessant. Ipse etiam quilibet diues.¬
contra conditorem suum reb temꝑalib intumes¬
cens. sancti uiri nunc sententia tangit᷑: atq ab
speciali hereticorum interitu. ad generalem elato¬
rum omnium diffinitionem sermo diriuat᷑. cum
fert: et aꝑit oculos suos. et nichil iueniet. Cui
nimirum sententiȩ psalmista continens dicit:
Turbati sunt omnes insipientes corde. Dormie.¬
runt somnum suum: et nichil inuenerunt om̃s
uiri diuiciarum inmanib siuis. Ut enim insua
manu diuites post mortem quicquam inueniañ.
eis ante mortem dicit᷑. diuitias suas in quorum
manib ponant. Facite uobis amicos dde mammo¬
na iniquitatis: ut cum defeceritis. recipiant uos
mȩt̃na tabernacula. Diuies cum dormierit: ni¬

Expanded text:
hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe haeretici in contemptu universalis Ecclesiae potentum saeculi patrociniis fulciuntur, eisque divites protectione atque administratione quanta praevalent opitulari non cessant, ipse etiam quilibet contra conditorem suum rebus temporalibus intumescens sancti viri nunc sententia tangitur, atque ab speciali haereticorum interitu ad generalem elatorum omnium definitionem sermo derivatur, cum fert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Ut enim in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur divitias suas in quorum manibus ponant: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Di