comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum sacri eloquii uigilauter in¬
geniũ reducit. Sic quippe neces¬
tur. Sed ꝑ om̃ipotentẽ dñm ro¬
go. michi intantis tribulatio¬
num fluctib laboranti tencle
orationis manũ. ut ex ur̃a int̾¬
cessione ad sumina releuer: qui
culparum mearuͣ pondere ad
ꝓfundum p̾mor. Imꝑatorem uͦ
ꝑsarũ ⁊ si non fuisse conu̾sũ do¬
leo. uos tam̃ ei xp̃ianã fidem pͣ¬
dicasse omnimodo exulto: quia
& si ille ad lucem uenire ñ me¬
ruit. ura tam̃ sc̃itas p̾dicatioĩs
sue p̾miũ habebit. Nam et hi-¬
ops in balneum niger intrat.
& nger egreditur. s tam̃ balue¬
ator nũmos accipit. De mau¬
ricio autẽ benedicitis ut in ae¬
tione eiꝰ ab umbra statuam cog¬
noscam: idt in minimis maiora
ꝑpendam. In hoc tam̃ ei credimꝰ
quia eius nobis anim̃a sacram̃¬
ta & obsides ligant.

Expanded text:
tum sacri eloquii vigilanter intum sacri eloquii vigilanter ingenium reducit. Sic quippe necestur. Sed per omnipotentem Dominum rogo, mihi in tantis tribulationum fluctibus laboranti tende orationis manum, ut ex vestra intercessione ad summa relever, qui culparum mearum pondere ad profundum premor. Imperatorem vero Persarum etsi non fuisse conversum doleo, vos tamen ei Christianam fidem praedicasse omnimodo exsulto, quia etsi ille ad lucem venire non meruit, vestra tamen sanctitas praedicationis suae praemium habebit. Nam et Aethiops in balneum niger intrat, et niger egreditur, sed tamen balneator nummos accipit. De Mauricio autem bene dicitis, ut in actione ejus ab umbra statuam cognoscam, id est in minimis majora perpendam. In hoc tamen ei credimus, quia ejus nobis animam sacramenta et obsides ligant.
Abbreviated transcription (Latin):
dem filiis iacob dicit. Turbastis
me &e odiosum fecistis chananeis.
Quando enim hoc quod iam de¬
linquentes plangunt. adhuc ma¬
gistri crudeliter insequuntur:
infirme menti ipse redemptoriᷤ
sui amor tepeseit. quia ibi se af¬
fligi considerat. ubi sibi & ipsa ñ
parcit. Hec gͥ dixerim ut intellec¬
tum quem ꝓtuli. ñ ẽẽ imꝓbabi¬
lem ex locis circumstantib demon¬
strarem. Ea uero que ex eodem lo¬
co a ur̃a sc̃itate in mea consola¬
tione dicta sunt libenter accipi¬
o: quia in intellectu sacre script᷑e
respui non debet quicquid sane
fidei non resistit. Sicut enim ex
uno auro alii murenas. alii anu
los. alii dextralia ad ornam̃tum
facrunt: ita ex una script᷑e sacre
scientia expositores quiq in nu
meros intellectus quasi uaria
ornam̃ta cõponunt. que tam̃ oĩa
ad decorem celestis sponse ꝓficuit.
Ualde autẽ gaudio quod dulcis¬
sima beatitubo ur̃a etiã causis
secularib occupata:. ad intellec¬

Expanded text:
dem filiis Jacob dicit: Turbastis dem filiis Jacob dicit: Turbastis me, et odiosum feristis Chananaeis . Quando enim 680 hoc quod jam delinquentes plangunt, adhuc magistri crudeliter insequuntur, infirmae menti ipse Redemptoris sui amor tepescit, quia ibi se affligi considerat, ubi sibi et ipsa non parcit. Haec igitur dixerim, ut intellectum, quem protuli, non esse improbabilem ex locis circumstantibus demonstrarem. Ea vero quae ex eodem loco a vestra sanctitate in meam consolationem dicta sunt, libenter accipio, quia in intellectu sacrae Scripturae, respui non debet quidquid sanae fidei non resistit. Sicut enim ex uno auro alii murenlos, alii dextralia ad ornamentum faciunt, ita ex una scripturae sacrae sent en tia exposi tores q uique per innu meros intellectus quasi uaria ornamenta componunt, quae tamen omnia ad decorem coelestis sponsae proficiunt. Valde autem gaudeo quod dulcissima beatitudo vestra etiam causis saecularibus occupata, ad intellec
Abbreviated transcription (Latin):
eicietur foras qui etiam uxorem
petit. quia malignus uidelicet
sp̃s festinat ut licenter possideat
animam. quam prius occulta se¬
ductione corruperit. Unde iacob
filii uehementer irati. contra om¬
nem sychem domũ. eiꝰq patͥam
gladios sumunt: quia a cunctis
zelum habentib ipsi quoq in se¬
quendi sunt. qui maligni sp̃s ad¬
utores fiunt. Quib prius circum¬
cisionem p̾cipiunt. quos in dolore
lum suum moderari nesciunt:
quamuis ꝑ pͣdicationẽ uicia cor¬
ruptionis resecent cum iam a de¬
linqu entib plangitur qd̃ fuerat
ꝑpetratum. ad huc tam̃ ipsi ꝑ as¬
peritatẽ discipline seuiunt &¬
duriores existunt. Qui enim p̃
pucia absciderant mori minime
debebant. quia qui culp̃a plan¬
gunt luxurie. & uoluptatẽ carmiᷤ
in dolorem uertunt. a magistris
sentire ñ debent asꝑitatẽ discipli¬
ne: ne ipse huiani generis redẽp¬
tor minus ametur. si ꝓ eo aĩa plus
quam debet atteritur. Unde & eis¬

Expanded text:
ejicietur foras . Qui etiam uxorem ejicietur foras . Qui etiam uxorem petit, quia malignus videlicet spiritus festinat, ut licenter possideat animam quam prius occulta seductione corruperit. Unde Jacob filii vehementer irati, contra omnem Sichem domum ejusque patriam gladios sumunt ; quia a cunctis zelum habentibus ipsi quoque insequendi sunt, qui maligni spiritus adjutores fiunt. Quibus prius circumcisionem praecipiunt, quos in dolore lum suum moderari nesciunt, quamvis per praedicationem vitia corruptionis resecent, cum jam a delinquentibus plangitur quod fuerat perpetratum, adhuc tamen ipsi per asperitatem disciplinae saeviunt, et duriores existunt. Qui enim jam et praeputia absciderant, mori minime debebant, quia qui culpam plangunt luxuriae, et voluptatem carnis in dolorem vertunt, a magistris sentire non debent asperitatem disciplinae, ne ipse humani generis Redemptor minus ametur, si pro eo anima plus quam debet atteritur. Unde et eis
Abbreviated transcription (Latin):
Icripta dulcissime & tano.
suauissime beatitudi nis
ur̃e suscipiens: ualde ga¬
uisus sum. quia multa mͥ de sacra
script᷑a loquebant᷑. & quia dilectã
in eis epulas repperi: eas auide co¬
medi. In quib quedã quoq de
causis exteriorib & necessariis st̃
ꝑmixta. ⁊ quasi menti conuuuũ
p̃ꝑantes: egistis ut oblate epule
ex diuersitate melius placerent.
& si quidem exteriores cause uelut
inferiores & abiec̾ti cibi minus
sapiunt. ita tam̃ a uob̃ prudent̾
dicte sunt. ut libenter sumant᷑
quia & cibi contemptibiles plerũq
dulces ex condim̃to bene coquen¬
tis fuint. Seruata aũ u̾itate hysto¬
rie:. hoc qd̃ dudũ de diuina signi¬
ficatione dixeram respui nullo
mͦ debuit. Nam ce si mͥ qm̃ ita
uultis significatio eiꝰ ñ congruit:
ex ipsis tam̃ locis suis circumstan¬
tib hoc qd̃ ex ea dictum est te¬
& corruptor eius princeps terre¬
dr̃. ꝑ quem aꝑte diabolus desig¬
natur: quia & redemptor nr̃ ait.
nunc princeps huius mundi

Expanded text:
Scripta dulcissimae et suavissimae beatitudinis vestrae suscipiens, valde gavisus sum, quia multa mihi de sacra Scriptura loquebantur. Et quia dilectas in eis epulas reperi, eas avide comedi. In quibus quaedam quoque de causis exterioribus et necessariis sunt permista. Et quasi menti convivium 679 praeparantes egistis, ut oblatae epulae ex diversitate melius placerent. Et si quidem exteriores causae velut inferiores et abjecti cibi minus sapiunt, ita tamen a vobis prudenter dictae sunt, ut libenter sumantur, quia et cibi contemptibiles plerumque dulces ex condimento bene coquentis fiunt. Servata autem veritate historiae, hoc quod dudum de divina significatione dixeram, respui nullo modo debuit. Nam etsi mihi, quoniam ita vultis, significatio ejus non congruit, ex ipsis tamen locis suis circumstantibus hoc quod ex ea dictum est inet corruptor ejus princeps terrr quem aperte diabolus designatur: quia Redemptor noster ait: Nunc princeps hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
cripta fr̃nitatis ur̃e susci¬
pientes. contristati sumus
qd̾ uos ꝑ ea &e grauit̾ infirmatos & ad¬
huc debiles ẽẽ cognouimꝰ. Et licet
sc̃itatẽ urãm uidendi desideriũ ha¬
b̾emus. bene tam̃ fecistis isto uos
illic tempore continere. ne uenien
nani non temere elegistis: s cauti
sicut decuit extitistis. Uenientib
eni uob̃ si deo placuerit cõmuni
delib̾atione tractabimꝰ: & quod
utile uisum fuerit deo auxilian¬
te disponemꝰ. Uiiũ autẽ caballũ
uob̾ qualem inuenire potiumꝰ
de benedictione scĩ petri trans¬
misimus: ut habeatis cum quo
post infirmitatẽ uectari possi¬
tis. De causis uͦ ꝓ quib latores
p̾sentiũ hic uenerunt qͥd actum
sit: ipsoꝵ omĩa renuntiatione
cognoscetis. Preterea eccłiis ad
quas sine labore potestis accedere
fr̃uitas ur̃a offitiũ usitationis im¬
pendat: ut qui hi illic d̾o ꝓpitiante
baptizant᷑ inconsignati non debe¬
ant rema nere

Expanded text:
cripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus od vos per ea et graviter infirmatos, et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere, ne venientnam non temere elegistis, sed cauti, sicut decuit, exstitistis. Venientibus enim vobis, si Deo placuerit, communi deliberatione tractabimus, et quod utile visum fuerit, Deo auxiliante, disponemus. Unum autem caballum vobis qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. De causis vero pro quibus latores praesentium huc venerunt quid actum sit, ipsorum omnia renuntiatione cognoscetis. Praeterea Ecclesiis ad quas sine labore potestis accedere fraternitas vestra officium visitationis impendat, ut ii qui illic Deo propitio baptizantur inconsignati non debeant remanere
Abbreviated transcription (Latin):
liberaret a morte. & eternus ante
tempora fieri uoluit temporalis: ita
dei sapientia ignorantiã nr̃am sus¬
ciꝑe dignata est ut nos ab ignoran¬
tia liberaret: S ad hec ei nec dum
respondi: quia graui nunc usq in¬
firmitate detentus sum. Iam nunc
autẽ ur̃a cepi oratione conualesc̾e:
& ei si ita ꝑfecte conualuero ut die¬
tare ualeam. adiuuante dño res-¬
pondebo. De quib uob̃ mͥ nicħ dicen¬
dum est: ne uidear docere qͥ̃ nostis.
quia & medicamina uires medendi
ꝑdunt. quȩ membris sanis ac fortibꝰ
apponunt᷑. Indicamus p̃terea quia
sum de sensu exprimant. s trans
Unde agit᷑ ut ea que translata
fuerint: nisi cum graui labore in¬
telligere nullomͦ ualeamus. Bene-¬
dictionem uͦ scĩ marci euangłiste
& ur̃e beatitudinis accepi. Ligna
autem transmittere uolui. s quia
nauis parua fuit que uenit: ea
portare non potuit. Quamuis
hec ipsa que uiderunt alexandri¬
ni uenientes parua sunt. nã alia

Expanded text:
liberaret a morte, et aeternus ante liberaret a morte, et aeternus ante tempora fieri voluit temporalis, ita Dei sapientia ignorantiam nostram suscipere dignata est, ut nos ab ignorantia liberaret? Sed ad haec ei necdum respondi, quia gravi nuncusque infirmitate detentus sum. Jam nunc autem vestra coepi oratione convalescere, et ei, si ita perfecte convaluero ut dictare valeam, adjuvante Domino, respondebo; de quibus vobis mihi nihil dicendum est, ne videar docere quae nostis, quia et medicamina vires medendi perdum, quae membris sanis et fortibus apponuntur. Indicamus praeterea quia sum de sensu exprimant, sed transUnde agitur ut ea quae translata fuerint, nisi cum gravi labore intelligere nullo modo valeamus. Benedictionem vero sancti Marci evangelistae et vestrae beatitudinis accepi. Ligna autem transmittere volui; sed quia navis parva fuit, quae venit, ea portare non potuit. Quamvis haec ipsa quae viderunt Alexandrini venientes, parva sunt. Nam alia
Abbreviated transcription (Latin):
& iudicii diem & horam. Quis gͦ
ita stultus est ut dicat quia acce¬
pit filius in manib qd̾ nescit:
De eo uͦ loco in quo mulierib de
lazaro dicit ubi posuistis eum:
ipsa specialit̾ sentimus que sensi¬
stis. Quia si negant scisse dñm uͥ
requisisse: ꝓculdubio eopellantur
fateri. quia nesciuit dñs in quib
locis se adam & eua ꝓculpa ab¬
sconderat cũ in paradiso dixit ad̾a
ubi es: aut cum cam corripit
dicens. ubi est abel fr̾ tiuis. Qui si
nesciebat. cur ꝓtimis adiunxit
rianus gabilli aliud loquit᷑ dicens.
quia hoc mulierib dñs quasi ꝑ in¬
crepationem dixerit. quod mortuũ
lazarũ ubi posuerint requisiuit:
ac si aꝑte eue culpam memorans
mulierib dic̾et. Ego uirum in pa¬
radiso posui: quem uos posuistis
in sepulcro. Ad hec uͦ mͥ isdem com¬
munis filius anatholius diaconus
respondit aliam questionẽ dicens.
Quid si obiciatur mͥ quia sicut in¬
mortalis mori dignatus est. ut nos

Expanded text:
et diem judicii et horam. Quis ergo et diem judicii et horam. Quis ergo ita stultus est ut dicat quia accepit filius in manibus quod nescit? De eo vero loco in quo mulieribus de Lazaro dicit: Ubi posuistis eum ? ipsa specialiter sensimus, quae sensistis, quia si negant scisse Dominum requisisse, procul dubio compellentur fateri quia nescivit Dominus in quibus locis se Adam et Eva post culpam absconderant, cum in paradiso dixit: Adam, ubi es ? aut cum Cain corripit, dicens: Ubi est Abel frater tuus ? Qui si nesciebat, cur protinus adjunxit:rianus Gabalensis aliud loquitur, dicens quia hoc mulieribus Dominus quasi per increpationem dixerit, quod mortuum Lazarum ubi posuerint requisivit. Ac si aperte Evae culpam memorans mulieribus diceret: Ego virum in paradiso posui, quem vos posuistis in sepulcro. Ad haec vero mihi idem communis filius Anatolius diaconus respondit aliam quaestionem, dicens: Quid si objiciatur mihi, quia sicut immortalis mori dignatus est ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
mulier: Non dum uenit hora
mea. Quod est in miracło qd̃ ex
Etua natura non habeo: te minimos
recognosco. Cum hora mortis uen̾t
cognosco matrem. quia unde mori
possum hoc ex te habeo. Itaq scien¬
tiam quam ex humanitatis nat᷑a
non habuit. ex qua cum anglis
creatura fuit: hanc se cũ angłis qͥ
creatura sunt habere denegauit.
Diem gͦ & horam iudicii scit d̃s &
homo. s ideo quia ds ẽ homo. Res
autem ualde manifesta ẽ: quia qͥs-¬
quis nestorianus non est: agnoita
ẽẽ nullatenus potest. Nam qui ipsã
dei sapientiam fatet᷑ incarnatam.
qua mente ualet dicere ẽẽ aliqͥd
quod dei sapientia ignoret᷑: Scrip¬
tum est. In principio erat uerbum
& uerbum erat apud dm̃. & d̃s erat
uerbum. Omĩa ꝑ ipsum facta sunt.
Si omĩa: ꝓculdubio etiam iudicii
dies & hora. Quis gͦ ita desipiat. ut
dicere p̃sumat quia uerbum patris
fecit qd̃ ignorat: Scriptum quoq
est. Sciens iħs quia omĩa dedit
ei pater in manus.Si omĩa: ꝓfecto

Expanded text:
mulier? Nondum venit hora mulier? Nondum venit hora mea. Quod est: In miraculo quod ex tua natura non habeo, te minime recognosco. Cum hora mortis venerit, cognosco te matrem, quia unde mori possum hoc ex te habeo. Itaque scientiam quam ex humanitatis natura non habuit, ex qua cum angelis, creatura fuit, hanc se cum angelis, qui creaturae sunt, habere denegavit. Diem ergo et horam judicii scit Deus et homo; sed ideo, quia Deus est homo. Res autem valde manifesta est, quia quisquis Nestorianus non est, Agnoita esse nullatenus potest. Nam qui ipsam Dei sapientiam fatetur incarnatam, qua mente valet dicere esse aliquid quod Dei sapientia ignoret? Scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt. Si omnia, procul dubio etiam dies judicii et hora. Quis ergo ita desipiat ut dicere praesumat, quia Verbum Patris fecit quod ignorat? Scriptum quoque est: Sciens Jesus quia omnia dedit ei Pater in manus. Si omnia, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ homo ꝑfectus. in nat᷑a qͥdem
diuinitatis nouit diem & horam
iudicii. s tam̃ hunc ñ ex nat᷑a huma¬
nitatis nouit. Quod gͦ in ipsa nouit
non ex ipsa nouit. quia d̃s̃ homo
factus. diem & horam udicii ꝑ dei¬
tatis sue potentiam nouit. Sieut
ei in nuptiis cum mat̾ uirgo di¬
ceret uinũ deẽẽ: respondit. Quid
mͥ & tͥ est mulier: Non dũ uenit
⁊hora mea. Neq enĩ angłoꝵ dñs ho¬
Ire subiectus erat. qui int̾ cuncta¬
⁊ que creauit horas & tempora fe¬
cerat. S quia mat̾ uirgo cũ uinũ
defuit ꝑ eum miracłm fieri uole¬
bat. statim ei responsũ est. Quid
mͥ & tͥ est mulier: Ac si aꝑte di¬
Iceret᷑. Unde facere miracłm possum
hoc mͥ ex patre non ex matre est.
Ex matre enĩ mori poterat. qui
ex natura patris miracła faciebat
Unde & in cruce positus eandem
matrem moriens recognouit. qmͣ
discipło cõmendauit dicens. Ecce
mat̾ tua. Ait gͦ. Quid mͥ & tibi ẽ

Expanded text:
pro nobis homo perfectus, in natura quidem pro nobis homo perfectus, in natura quidem humanitatis novit diem et horam judicii, sed tamen hunc non ex natura humanitatis novit. Quod ergo in ipsa novit, non ex ipsa novit, quia Deus homo factus diem et horam judicii per deitatis suae potentiam novit; sicut et in nuptiis, cum mater Virgo diceret vinum deesse, respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea. Neque enim angelorum Dominus horae subjectus erat, qui inter cuncta quae creaverat horas et tempora fecerat; sed quia mater Virgo cum vinum defuit, per eum miraculum fieri volebat, statim ei responsum est: Quid mihi et tibi est, mulier? Ac si aperte diceret: Unde facere miraculum possum, hoc mihi ex patre, non ex matre est. Ex matre enim mori poterat, qui ex natura patris miracula faciebat. Unde et in cruce positus eamdem matrem moriens recognovit, quam discipulo commendavit, dicens: Ecce mater tua. Ait ergo: Quid mihi et tibi est,
Abbreviated transcription (Latin):
nescire. quia fructus ficus non ha¬
buit. qd̃ dum tempus ficoꝵ non
e̾ẽt om̃s poterant scire. De eo uͦ qd̃
scriptum est quia diem & horam
net filius neq angli sciunt. oĩo
recte ur̃a scitas sensit. qm̃ ñ ad
eundem filium uixta hoc qd̃ ca¬
put est s iuxta corpus eiꝰ qd̃ nos
sumus est certissime referendum.
Qua de re in multis locis idem
beatus augustinus eo sensu utit᷑.
Dicit qͦ & aliud quod de eodem fi
sicut ad abraham dicit. Nunc cog¬
noui quia tunes dm̃. Non quia se
ds tc timeri cognouerit. s quia tc̃
eundem abraham fecit agnoscere.
& omĩps filius nescire se dicit diẽ.
quem nesciri facit: non qd̃ ipse
nesciat. s quia hunc sciri minime
ꝑmittat. Uñ &e pater solus dicitur
scire. quia consubstantialis eiꝰ filiꝰ
ex eius natura qua est suꝑ anglos
habet ut hoc sciat qd̃ angłi ignorãt.
Unde & hoc intelligi subtilius po¬
test. quia incarnatꝰ unigenitꝰ factꝰq

Expanded text:
nescire quia fructum ficus non hanescire quia fructum ficus non habuit; quod dum tempus ficorum non esset, omnes poterant scire. De eo vero quod scriptum est: Quia diem et horam neque Filius, neque angeli sciunt, omnino recte vestra sanctitas sensit quoniam non ad eumdem filium, juxta hoc quod caput est, sed juxta corpus ejus quod sumus nos, est certissime referendum. Qua de re multis in locis idem beatus Augustinus eo sensu utitur. Dicit quoque et aliud quod de eodem filsicut ad Abraham dicit: Nunc cognovi quia times Deum. Non quia se Deus tunc timeri cognoverit, sed quia 1070 tunc eumdem Abraham fecit agnoscere it, ita et omnipotens filius nescire se dicit diem quem nesciri facit, non quod ipse nesciat, sed quia hunc sciri minime permittat. Unde et pater solus dicitur scire, quia consubstantialis ei filius, ex ejus natura qua est super angelos, habet ut hoc sciat quod angeli ignorant. Unde et hoc intelligi subtilius potest, quia incarnatus unigenitus, factusque
Abbreviated transcription (Latin):
que contra hereticos agnoitas edi¬
distis senserim. uł cur tarde res¬
ponderim. S isdem abramius
nauigii necessitate compulsus
diu ꝑhibet᷑ in neapolitana eiui¬
tate demoratus: atq in eo sensu
quo dudum scripseram ita res-¬
cribo: quia de doctrina ur̃a con-¬
tra hereticos qui dicunt᷑ agnoite
fuit ualde qd̃ ad mirarem᷑: qd̾ autẽ
displiceret non. In eodem autem
sensu iam dudum cõmuni filio
nr̃o anatholio diacono plurima
scripseram. Ita aut̾ẽ doctrina ur̃a
ꝑ omĩa latinis patrib concorda¬
uit: ut mirum mͥ non e̾ẽt qd̃ in
diuersis linguis non fuerit sp̃s¬
diuersus. Nam hoc qd̃ de ficulnea
dixistis. in eo sensu ꝓprie beatus
augustinus loquitur. Quia cũ
euungłista subiunxit. ñ dũ enĩ
erat tempus ficoꝵ: aꝑte cognoscit᷑
quod ꝑ ficum dñs fructum in sẏna¬
goga quesierat. que folia legis ha¬
buit. s fructum oꝑis non habuit.
Non enu poterat creator omniũ

Expanded text:
quae contra haereticos Agnoitas ediquae contra haereticos Agnoitas edidistis senserim, vel cur tarde responderim. Sed idem Abramius, navigii necessitate compulsus, diu perhibetur in Neapolitana civitate demoratus, atque in eo sensu quod dudum scripseram ita rescribo, quia de doctrina vestra contra haereticos qui dicuntur Agnoitae fuit valde quod admiraremur; quod autem displiceret, non fuit. In eodem autem sensu jamdudum communi filio nostro Anatolio diacono plurima scripseram. Ita autem doctrina vestra per omnia Latinis Patribus concordavit, ut mirum mihi non esset quod in diversis linguis Spiritus non fuerit diversus. Nam hoc quod de ficulnea dixistis, in eo sensu proprie beatus Augustinus loquitur, quia cum evangelista subjunxit: Nondum enim erat tempus ficorum, aperte cognoscitur quod per ficum D quaesierat, quae folia legis habuit, sed fructum operis non habebat. Non enim poterat Creator omnium
Abbreviated transcription (Latin):
mitas suauissime mͥ ur̃e sc̃itatis.
que ex ꝑcepta luce ueritatis & ean
illuminat. & ad meliorem uiam
moꝵ suoꝵ exemplis informat:
Quotiens autẽ in corde meo una-¬
nimitatẽ urãm relego:atq in cor-
de ur̃o fixum me ꝑmanere cog¬
nosco: ago omnipotenti deo grãs.
quia diuidi locis caritas non po¬
test. Nam & si corpore longe dis¬
iungim᷑: mente tam̃ semꝑ indiuisi-¬
biles sumus. Communis autẽ filiꝰ
anatholius diaconus suis mͥ scrip-¬
tis innotuit in urbe regia non¬
nulla eccłiastica quondam de
causis terrenis mota. Sed credo
qd̾ prius hec mͥ nuntiauerat qũa
de causa eccłie beatitudo ur̃a loq̃¬
ret᷑: & gaudeo quia ubi uos ad ẽẽ
contigit. me non arbitror defuisse.
Nam ueritatis minister petri seqͣx
loqui potuisti que de sede petri
apłi ꝑ os doctoris sonare debuert.
Ante hos aut̾e dies abramio alex¬
andrino ueniente. sc̃ĩtati ur̃e re¬
scripseram uł qͥd̃ de scriptis ur̃is

Expanded text:
mitas suavissimae mihi vestrae sanctitatis, mitas suavissimae mihi vestrae sanctitatis, quae ex percepta luce veritatis, et illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo d prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non aNam veritatis minister, Petri sequax, loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente, sanctitati vestrae rescripseram vel quid de scriptis vestris
Abbreviated transcription (Latin):
sese que sunt plectenda contine¬
ant. Nam inter flagella positos
flagellis digna cõmitt̾e. contra fe¬
rientem est spetialit̾ suꝑbire: et
seuientis acrius iracundiam irri¬
tare. Atq est pͥmũ genus demen¬
tie nolle quempiam a malis sius
iuste quiescere: & dm̃ iniuste a suai
uelle ultione cessare. S qm̃ in his
diuino adiutorio opus est: iunctis
dilecte fr̾ p̃cibus om̃i potentis dei
clementiam exoremꝰ. ut &e nos digne
ista tribuat exhibere & popłoꝵ ad
hec oꝑanda misccł̃it̾ corda cõpun-¬
gat. quatinꝰ in timore ipsius actus
nros salubrit̾ ordinantes. & ab in¬
gruentib malis erui: & ad suꝑna
uenire gaudia eiꝰ duce gr̃a si ne
qua nichil possumꝰ mereamur.
oir Eulꝯgio patriarche alexandri
icut aqua frigidano. cui.¬
anime sitienti: sic nun¬
tius bonus de terra lon¬
ginqua. Quis uͦ mͥ ẽẽ nuntius bo¬
nus quantũ ad sc̃e eccłie adiutori¬
um potest: nisi uita atq incolu¬

Expanded text:
sese quae sunt plectenda continesese quae sunt plectenda contineant. Nam inter flagella positos flagellis digna committere contra ferientem est specialiter superbire, et saevientis acrius iracundiam irritare. Atque est primum genus dementiae nolle quempiam a malis suis juste quiescere, et Deum injuste a sua velle ultione cessare. Sed quoniam in his divino adjutorio opus est, junctis, dilecte frater, precibus, omnipotentis Dei clementiam exoremus ut et nos digne ista tribuat exhibere, et populorum ad haec operanda misericorditer corda compungat, quatenus in timore ipsius actus nostros salubriter ordinantes, et ab ingruentibus malis erui, et ad superna venire gaudia, ejus duce gratia, sine qua nihil possumus, mereamur. Eulogio patriarchae Alexandrino. Sicut aqua frigida animae sitienti, sic nuntius bonus de terra longinqua. Quis vero mihi esse nuntius bonus quantum ad sanctae Ecclesiae adjutorium potest, 1069 nisi vita atque incolu
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quia satis minus patiam
quam meremur. Qm̃ tñ ita tem¬
poralit̾ flagellamur ut sine et̾ne
uite consolatione minime relin¬
quamur: necesse est ut quanto
his signis nuntiantib uenturũ¬
iudicem in ꝓrimo non nescimus.
tanto rationes nr̃as quas in eiꝰ sumꝰ
examine posituri bone actionis
studio & fletu penitentie munia¬
mus: ut tante nobis ꝑcussiones
fauente eius gr̃a. non dampnatiõis
initium. s beneficium purgatioĩs
existant. Quia uͦ ea infirmitatis
nr̃e natura est. ut non possimus
de obeuntib non dolere: fr̃nitatis
ur̃e doctrina tribulatis sit solam̃
mansura illis bona que ꝓmittunt᷑
insinuet. ut spe certissima robora¬
ti in comꝑatione futuri muneris
discant de amissione temporaliũ
non dolere. Ur̃a eos lingua sic̃ et
credimus magis ac magis a pra¬
ui oꝑis ꝑpetratione coherceat bo¬
noꝵ p̾mia. maloꝵ penas edisserat.
ut qui bona minus diligunt sal¬
tem mala ꝑtimescant. & ab his

Expanded text:
mus, quia satis minus patimur mus, quia satis minus patimur quam meremur. Quoniam tamen ita temporaliter flagellamur, ut sine aeternae vitae consolatione minime relinquamur, necesse est ut quanto his signis nuntiantibus venturujudicem in proximo non nescimus, tanto rationes nostras, quas in ejus sumus examine posituri, bonae actionis studio et fletu poenitentiae muniamus, ut tantae nobis percussiones favente ejus gratia, non damnationis initium, sed beneficium purgationis existant. Quia vero ea infirmitatis nostrae natura est, ut non possimus de obeuntibus non dolere, fraternitatis vestrae doctrina tribulatis sit solamen. Mansura illis bona quae promittuntur insinuet, ut, spe certissima roborati, in comparatione futuri muneris discant 1088 de amissione temporalium non dolere. Vestra eos lingua, sicut et credimus, magis ac magis a pravi operis perpetratione coerceat, bonorum praemia, manorum poenas edisserat, ut qui bona minus diligunt saltem mala pertimescant, et ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
a tali ꝑcussione est libera. gemi¬
nati in nobis doloꝵ sunt gemitꝰ.
S int̾ hec mala & alias calami¬
p̾munisset. Olim enĩ fidelib euan-¬
gelice tuba lectionis insonuit. ap-¬
propiantẽ finem mundi pestilen¬
tiam. bella & alia multa que ad¬
huc sicut nostis in metu sunt
euentura. Que gͦ p̾scientes patim᷑.
affligi ex his nimiũ tanqũa de
incognitis non debemꝰ. Nam ple¬
rumq & genus mortis. in alteriꝰ
mortis consideratione leuamen
est. Quantas gͥ detruncationes
quantasq crudelitates uidimus:
quib mors sola remediũ & erat
uita tormentũ: Nonne cũ dauid
optio eẽt mortis ablata: recusati
fame uel gladio popłm suum¬
dei elegit manui succũbere: Ex
qua re colligite in his qui diui¬
na ꝑcussione intereunt quanta
sit gr̃a:. quando ea uocatione
nere constat oblatum. Itaq cre¬
atori nr̃o in cunctis adu̾sitatibꝰ.
gr̃as referamꝰ: atq de eius mised̾ia
confidentes patient̾ omĩa tolere¬

Expanded text:
a tali percussione est libera, gemia tali percussione est libera, geminati in nobis dolorum sunt gemitus. Sed inter haec mala et alias calamipraemunisset. Olim enim fidelibus evangelicae tuba lectionis insonuit, appropinquante fine mundi, pestilentiam, bella et alia multa quae adhuc, sicut nostis, in metu sunt, eventura. Quae ergo praescientes patimur, affligi ex his nimium tanquam de incognitis non debemus. Nam plerumque et genus mortis in alterius mortis consideratione levamen est. Quantas ergo detruncationes, quantasque crudelitates vidimus, quibus mors sola remedium, et erat vita tormentum? Nonne cum David optio esset mortis oblata, recusatis fame vel gladio, populum suum elegit manui Dei succumbere ? Ex qua re colligite, in his qui divina percussione intereunt, quanta sit gratia, quando ea vocatione nere constat oblatam. Itaque Creatori nostro in cunctis adversitatibus gratias referamus, atque de ejus misericordia confidentes, patienter omnia tolere
Abbreviated transcription (Latin):
constiterit alium eligite. & abhuiꝰ¬
modi ͤ ꝑsona sine mora suspendite.
Nam nos amatorib usurarũ nul¬
la ratione manus imponimꝰ. Si
uͦ subtili habita inquisitione hoc
falsum ẽẽ patuerit. quia ꝑsona
eiꝰ nob̾ ignota est. & utrũ ita sit de
simplicitate quod ad nos ꝑlatum
est ignoramus: cum decreto a uob̃
facto ad nos uenire necesse est: ut
de uita moribq ipsius sollicitus
requirentes. sensum quoq parit̾
agnoscamus. si huic negotio aptus
extiterit ur̃a in eum adiuuante
dño desideria compleamꝰ. Studii
p̃terea urĩ sit etiam alium qui
aptus sit ꝓuidere ut si forte huic
ordini hic non uideat᷑ idoneus
sit in quo se ur̃a declinare possit
electio. Nam graue eleri illiuis erit
opprobriũ. ut si hic fortasse ap¬
probatus non fuerit: aliũ se di¬
cant qui eligi debeat ñ habere.
GRegorius Dñico ep̃o cartha¬
affricanis partib lues
irruerit iam dudum
agnouimus. Et quia nec italia

Expanded text:
constiterit, alium eligite, et ab hujuconstiterit, alium eligite, et ab hujuvos persona sine mora suspendite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus. Si vero subtili habita inquisitione hoc falsum esse patuerit, quia persona ejus nobis ignota est, 1087 et utrum ita sit de simplicitate ejus quod ad nos perlatum est ignoramus, cum decreto a vobis facto ad nos eum venire necesse est, ut, de vita moribusque ipsius sollicitius inquirentes, sensum quoque pariter agnoscamus; ut si huic judicio aptus exstiterit, vestra in eo, adjuvante Domino, desideria compleamus. Studii praeterea vestri sit etiam alium qui aptus sit providere, ut si forte huic ordini hic non videatur idoneus, sit in quem se vestra declinare possit electio. Nam grave cleri illius erit opprobrium, ut si hic fortasse approbatus non fuerit, alium se dicant qui eligi debeat non habere.Gregorius Dominico episcopo CarthaAfricanis partibus lues irruerit, jam dudum agnovimus; et quia nec Italia
Abbreviated transcription (Latin):
nec rep̾hensibile est in eli¬
gendo ep̃o popłi se uota
in duas partes diuid̾e. s graue ẽ
quando in huiꝰmodi causis non
ex iudicio s ex solo fauore uenit
electio. Prius enum quam scripta ad
nos ur̃a discurrerent: ioħem diacoñe
qui ab altera parte electus est par¬
uulam habere filiam quoꝵdam
relatione cognouimus. Unde si ra-¬
tion̾e uoluissent attend̾e. nec alii
eum eligere. nec ipse debuerat con¬
sentire. Nam qua p̾sumptione ad
ep̃atum audet accedere: qui adhuc
longam corꝑis sui continentiam
filiola teste conuincit᷑ non habere:
Petrus autem item diaconus quem
a uob̾ electum censetis: omĩo quan¬
tum dicitur simplex est. Et nostis
quia talis hoc tempore in regimi¬
nis debet arce constitui: qui non
solum de salute animarũ. uerũ
etiam de extrinseca subiectoꝵ uti¬
litate et cautela sciat ẽẽ sollicitꝰ
Nam de eo insuꝑ ad nos ꝑuenisse
cognoscimꝰ. quia solidos dederit
ad usuras. Quod uos oportet cum
om̃i subtilitate requirere &e si ita

Expanded text:
nec reprehensibile est in eligendo episcopo populi se vota in duas partes dividere: sed grave est quando in hujusmodi causis non ex judicio, sed ex solo favore venit electio. Prius enim quam scripta ad nos vestra discurrerent, Joannem diaconum, qui ad altera parte electus est, parvulam habere filiam ex quorumdam relatione cognovimus. Unde si rationem voluissent attendere, nec alii eum eligere, nec ipse debuerat consentire. Nam qua praesumptione ad episcopatum audet accedere, qui adhuc longam corporis sui continetiam, filiola teste, convincitur non habere? Petrus autem item Diaconus, quem a vobis electum asseritis, omnino quantum dicitur simplex est. Et nostis quia talis hoc tempore in regiminis debeat arce constitui, qui non solum de salute animarum, verum etiam de extrinseca subjectorum utilitate et cautela sciat esse sollicitus. Nam de eo insuper ad nos pervenisse cognoscite quod solidos dederit ad usuras, quod vos oportet cum omni subtilitate requirere; et si ita
Abbreviated transcription (Latin):
urãm filii dilectissimi in¬
tentius uelitis attendere.
assidua uos apud dm̃ debetis ora¬
tione purgare. quod ep̃m ur̃m ñ
deuota mente nec ut filii suscepi¬
stis. quem in quietudo et tribula-¬
tio a uobis illata ad hoc usq ꝑdu¬
xit. ut molestiam corporalem in
curreret: quamuis in eo niehil
de his que nob̾ sunt scripta eog¬
nouimus. s solam inesse debili¬
tatem uidimꝰ. pro qua eum hic
retinere curaurmus. & quia illic
modo ad presens non ualet reme¬
are. eccłie ur̃e necessario ꝑuidimꝰ
etiam nr̃is scriptis iniunximus.
ut omnĩa que ad curam utilita¬
temq eccłie ꝑtinent tanqũa ꝓpriꝰ¬
S
ep̃s debeat ordinare. uos gͦ ita
in omnibus obedite: quatinus
oꝑam sibi uisitationis inuinc¬
tam. ur̃a intus salubriter in om¬

Expanded text:
ram, filii dilectissimi, intentius velitis attendere, assidua vos apud Deum debetis oratione purgare, quod episcopum vestrum non devota mente nec ut filii suscepistis: quem inquietudo et tribulatio a vobis illata ad hoc usque perduxit, ut molestiam corpcurrerit, quamvis in eo nihil de his quae nobis sunt scripta cognovimus, sed solam inesse debilitatem vidimus, pro qua eum hic retinere curavimus. Et quia illuc modo ad praesens non valet remeare, Ecclesiae vestrae necessario providimus etiam nostris scriptis injunximus ut omnia quae ad curam utilitatemque Ecclesiae pertinent, tanquam proprius episcopus debeat ordinare. Vos ergo ita ei in omnibus obedite, quatenus operam sibi visitationis injunctam, vestra jutus salubriter in om
Abbreviated transcription (Latin):
bili: plenus dolore innumerabili.
Ibi miseria. ibi tenebre. ibi ordo
nullus. ibi horror sempiternꝰ. Ibi-
nulla spes boni. nulla desꝑatio
mali. Omĩs qui in eo est odit ce
se. & om̃s alios. Ibi uidi omnia
fletus &e stridor dentium. Ibi tnsi-
Ibi om̃s igne cõburunt᷑ & uermibꝰ
cosumunt᷑: nec consũmant᷑. Uer¬
mis eoꝵnon morit᷑ & ignis ñ extin¬
guitur: nulla ibi uox nisi ueue¬
tortores diabolici torquent parit̾
nis erit. aut remediũ. Talis est
infernus & milies peior &e hec
uidi in inferno. &e milies peiora.

Expanded text:
ili, plenus dolore innumerabili. ili, plenus dolore innumerabili. Ibi miseria, ibi tenebrae, ibi ordo nullus, ibi horror aeternus, ibi nulla spes boni, nulla desperatio mali. Omnis qui est in eo odit se et omnes alios. Ibi vidi omnia fletus et stridor dentium , ibi transIbi omnes comburuntur et vermibus corroduntur, nec consumuntur. Vermis quorum non moritur, et ignis non exstinguitur . Nulla ibi vox, nisi vtortores diabolici torquent pariter nis erit aut remedium. Talis est infernus et millies pejor, et haec vidi in inferno et millies pejora.
Abbreviated transcription (Latin):
sticia uͦ sedeat in medio: ut sua cuiq
tribuat. E quia qua hora fur uen
dentia introducere nuntios. qͥ aliqͣ
narrent. q̃ ad excitationẽ ualeant.
Itaq nunctiꝰ mortis ingressũ po¬
stulans admittit᷑. qui rogatꝰ ut di¬
cat qͥs sit. un ueniat. qͥd uid̾it. re
sũmũ fiat silentiũ. Quo impetra¬
to: sic incipit. Ego sum timor &e¬
memoria mortis. & mortẽ uenire
uobis nun tio. Prudentia loqͥt᷑
ꝓ om̃ib: &e interrogat dicens sic.¬
erit: Memoria mortis. Scio quia
ñ tardat uenire. & ꝓpe est. s diẽ
uł horam aduentꝰ sui. ego nescio.
Prudentia. Qe qui ueniunt cũ
illa: Memoria mortis. Mille de¬
libros grandes & uncos igneos. &
igneas catenas. Prudentia. Et qͥd
In libris scripta st̃ omĩa peccata
quoꝵ ibidem peccata scripta st̃:
sui e̾ẽ uiris conuicerint. eoꝵ. aias
uiolenter extrahant. & ligatas ca-¬
thenis in infernũ trahant. Pryden¬
Infernꝰ latus est sine mensura. ꝓ¬
fundus sine fundo. plenꝰ ardore

Expanded text:
stitia sedeat in medio, ut sua cuique tribuat. Et quia qua hora fur sit dentia aliquos nuntios, qui aliqua narrent quae ad exercitationem valeant. Itaque nuntius mortis ingressum postulans admittitur. Qui rogatus ut dicat qui sit, unde veniat, quid viderit, se summum fiat silentium. Quo impetrato sic incipit: Ego sum timor mortis, et mortem vobis venire nuntio. Prudentia loquitur pro omnibus, et interrogat sic dice? MEMORIA MORTIS. Scio quia non tardat venire, et prope est. Sed diem et horam adventus ejus ego nescio. PRUDENTIA. Et qui veniunt cum illa? MEMORIA. Mille daelibros grandes, et uncos ferreos et igneas catenas. PRUDENTIA. Quid In libris scripta sunt omnia peccata  ibidem peccata scripta sunt,sui esse juris convicerint, eorum animas violenter extrabant et ligatas catenis in infernum pertrahant. PRUDENInfernus latus est sine mensura, profundus sine fundo, plenus ardore
Abbreviated transcription (Latin):
domo eu cũ isto manere: ꝑfecta
enĩ caritas foras mituit timorem.
fortitudo. E gredere timor: iam
ñ eris in finib nr̃is. Timor. Eͥ d¬
enĩ mali feci: age age. Ego ꝓbo
no dixi. qd̃ dixi. Temꝑantia. fr̃s.
dico uobis non plus saꝑe quam
tere iudiciũ quod iusticia iudica¬
uit. Forsitan iterũ admitteris. si
nachus torporem suũ excut̾e: &e a
timore ad amorem celestis patͥe sese¬

Expanded text:
domo manere cum isto. Perfecta enim charitas foras mittit timorem . FORTITUDO. Egredere, timor. Jam non eris in finibus nostris. TIMOR. Quid mali feci? Age, age, ego pro bono dixi quod dixi. TEMPERANTIA. Fratres, dico non plus sapere quam tere judicium, quod justitia judicavit. Forsitan tu admitteris si dtorporem suum excutere, et a timore ad coelestis patriae des
Abbreviated transcription (Latin):
mutauerũt. Uidi apłos in thronis
sedentes: tribus & linguas iudica¬
re om̃s ꝑatos: & de pauperibꝰ & in
fimis tam głosos tamq sublimes
in numerabilem beatoꝵ mr̃m ex¬
excitũ gła ⁊ honore coronatũ: qͥ
passiones huiꝰ temꝑis quas ꝑtule¬
rant minimas reputabant ad il¬
lam glam que reuelata erat in eis:

Expanded text:
unt. Vidi apostolos in thronis sedentes, tribus et linguas omnes judicare paratos, et de pauperibus, et de infirmis tam gloriosos tamque sublimes innumerabilem beatorum martyrum exercitum gloria et honore coronatum, qui passiones hujus temporis, quas pertulerant minimas reputabant ad illam gloriam, quae revelata erat in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia tanta st̃ singłis. qͣntum
matione de dei felicitate qũa de
capit tot. & tanta gaudia: Ideo
dicit᷑. Intra in gaudiũ dñi tui. ñ
intret gaudiũ dñi tui in te: qͥa
capi non posset. Inde laudant dm̃i
tanta sapientia. de tanto amore.
de tali laude. de tali uelocitate. qd̃
nullum finẽ. nullã diminutionẽ
nullũ detrim̃tũ habebunt. Ecce
pauca dixi uobis de his que in celo¬
ut sunt uidere potui. Prudentia.
Uere in celo te fuisse. uera uidisse.
uera narrasse intelligimꝰ. Fortitu¬

Expanded text:
gaudia tanta sunt singulis, quantum gaudia tanta sunt singulis, quantum  de Dei felicitate quam de capit tot et tanta gaudia? Ideo dicitur: Intra in gaudium Domini tui ; non intret gaudium Domini tui in te, quia capi non posset. Inde laudant Deum, tanta sapientia, de tanto amore, de tanto gaudio, de tali laude, de tali velocitate, quod nullum finem, nullam diminutionem, nullum detrimentum, habebunt. Ecce pauca dixi vobis, quae vidi in coelout sunt videre potui. PRUDENTIA. Vere in coelo te fuisse, vera vidisse, vera narrasse te intelligimus. FORTITU
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de singłis beatoꝵ ordinib mira
dixeris: q̃s ut que sit eoꝵ in cõmu¬
edicas. Desidiũ uite eterne. Dicam
ut cũq. Om̃iũ simul in cõmune
actio septiformis est. Uiuunt. Sa¬
piunt. Amant. saudent. Laudant.
ueloces sunt. securi st̃. Enudentia.
Licet aliquatenꝰ hec intelligã tam̃
ꝓpter audientes de singlis pauea
dissere. Desideriũ. fiat. uiuunt uita
sine fine: sine molestia. si ne dimi¬
nutione. sine om̃i adu̾sitate. uita
eoꝵ est uisio ce cognitio beate tͥni¬
tatis sic̃ ait dñs iħs. Hec est uita
et̾na. ut cognoscant. te uerũ dm̃:
piunt consilia atq iudicia dĩ. q̃ st̃
abissus multa. Sapiunt nat᷑as &
causas & origines omiũ rerũ. Amanta
dm incõꝑabilit̾. qr sciunt ũn ad qͥd
eos dds ꝓuerit. amant singłi singłoᷤ
sic̃ seipsos. Gaudent de deo ineffa¬
bilit̾ gaudent de tanta sua beati¬
tudine. Et qr unꝰqͥsq unũquẽq
diligit sic̃ se ipsũ: tantũ gaudiũ
dia habent. qͦt socios: & singła

Expanded text:
singulis beatorum ordinibus mira disseris, quaesumus ut quae sit eorum in commuedicas. Desiderium vitae aeternae. Dicam utcunque potero. Omnium simul in communi actio septiformis est. Vivunt, sapiunt, amant, gaudent, laudant, veloces sunt, securi sunt. PRUDENTIA. Licet aliquatenus hoc intelligam, tamen propter audientes de singulis pauca dissere. DESIDERIUM. Fiat. Vivunt vita sine fine, sine molestia, sine diminutione, sine omni adversitate. Vita eorum visio et cognitio beatae Trinitatis, sicut Dominus ait: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te Deum verum, piunt consilia atque judicia Dei, quae sunt abyssus multa . Sapiunt causas, et naturas, et origines omnium rerum. Amant Deum incomparabiliter, quia sciunt unde et ad quid eos Deus provexit. Amant singuli singulos sicut seipsos. Gaudent de Deo ineffabiliter. Gaudent de tanta sua beatitudine. Et quia unusquisque unumquemque diligit sicut seipsum, tantum gaudium dia habent quot socios, et singula
Abbreviated transcription (Latin):
osum. ut in eũ desidẽnt angłi
mata passionis qua nos rede¬
mit in corpore suo habentẽ. pa¬
triq ꝓ nob̾ assistentẽ. Uidi iuxta
om̃i honore & reuerentia nomi¬
throno mirabili residente. suꝑ
om̃s ordines beatoꝵ angłoꝵ ⁊ homi¬
nũ exaltatam. suũ illũ filiũ ꝓ hõibꝰ
interpellantẽ: &e cui uult miserantẽ.
claritatem matris ⁊ filii diu ferre
non sustinens: conu̾ti aspectũ me¬
spuũ ordines qui ante dm̃ assistũt.
quoꝵ coequeua beatitudo de uisi¬
one dei &r amore nec minuit᷑ nec
finit᷑ s semꝑ crescit &e ꝑmanet. S
nec istoꝵ quidem gradus & cligni¬
tates. laudes quoq quas creatori¬
suo referunt ullus hominũ ple¬
ne cogitare. ne dũ enarrare sufficit.
Deinde ꝓphas intuitus sũ. & pa¬
triarchas miro exultantes gau¬
dio: qd̾ eã qũa olim alonge salita¬
uerant patriã obtinent: qd̾ ea q̃
in spũ p̃uiderant cõpleta conspi¬

Expanded text:
osum, ut in eum desiderent angeli osum, ut in eum desiderent angeli passionis, quibus nos redemit, in corpore suo habentem, Patri pro nobis assi tentem. Vidi juxta omni honore et reverentia throno mirabili sedentem, super omnes ordines beatorum angelorum et hominum exaltatam, suum Filium pro nobis interpellantem, et ejus cui vult miserentem. claritatem matris et Filii diu ferre non sustinens converti aspectum mespirituum ordines, qui ante Deum assistunt, quorum sempiterna beatitudo de visione Dei et amore, nec minuitur, nec finitur, sed semper crescit, et permanet. Sed nec istorum quidem gradus et dignitates laudes quoque quas Creatori referunt, ullus hominum cogitare nedum enarrare sufficiat. Deinde prophetas intuitus sum, et patriarchas miro exsultantes gaudio, qui eam, quam olim a longe salutaverant patriam, obtinent, qui ea quae in spiritu praeviderant completa conspi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓforib pulcher c&e hilaris. qͥuidet᷑
afferre leta. Iusticia. Admittat᷑.
forsitan nos letificabit: nam iste
prior ualde terruit nos. Prud̃ ad
nias. quid uideris edicito: Nunciꝰ.
silentiũ ⁊ quietẽ habete. ñ eñi int̾
clamores & tu multꝰ audiri possũ.
Iusticia. Si nos dum timor & me¬
moria mortis loqueret᷑ tacuimꝰ:
iustũ est ut te loquente multo
magis taceamꝰ. Besideriũ uite et̾ne.
nullus homo potest digne loqͥ.
dicã tñ aliqͥd ꝓut pot̾o. Uidi dm̃
s ꝑ specłm & in enigmate. Con¬
tẽplatus sũ in effabilẽ illã indi¬
uidue tͥnitatis maiestatẽ: initio
fineq carentẽ. S qi lucẽ habi¬
tat in accessibilẽ: ab ipsa luce
reu̾berati sũt ocłi mei. & intuit᷑
obtunsus. E xuꝑat enĩ omnẽ si¬
sum. omnẽq intuitũ illa clari¬
tas. illa pulchritudo. Aliquan¬
tisꝑ tam̃ intuitus sum dñm¬
in dextera patris sedentẽ. id÷ in¬
eterna uita regnantẽ: quãuis
suꝑ omnẽ creat᷑am adeo speci¬

Expanded text:
it pulcher et hilaris, qui videtur afferre bona. JUSTITIA. Admittatur, forsitan nos laetificabit nam iste prior terruit nos. PRUDENTIA. nias, quid videris edicito. NUNTIUS.silentium et quietem habete; non enim inter clamores et tumultus audiri possum. JUSTITIA. Si nos, dum timor et memoria mortis loqueretur, tacuimus, justum est ut te loquente multo magis taceamus. DESIDERIUM VITAE AETERNAE. nullus hominum potest digne loqui. Dicam tamen aliquid, prout potero. Vidi Deum, sed per speculum et in aenigmate. Contemplatus illam ineffabilem individuae Trinitatis majestatem initio fineque carentem. Sed quia lucem habitat inaccessibilem ab ipsa luce reverberati sunt oculi mei, et intuitus obtusus. Exsuperat enim omnem sensum, omnemque intuitum illa claritas, illa pulchritudo. Aliquantisper tamen intuitus sum Domin dextera Patris sedentem, in aeterna vita regnantem, quamvis super omnem creaturam adeo speci
Abbreviated transcription (Latin):
tos erudier̃t. fulgent quasi stelle
imꝑpetuas et̾nitates. Sunt ibi¬
& monachi ꝓclaustris ⁊ cellis
angustis. immensa. & sole cla¬
riora palatia possidentes: ꝓ prilis¬
ce asꝑis tunicis niue candidiores
om̃iq suauitate molliores uestes
induti: ab ocłis quoꝵ abstersit
d̾s omñẽ lacrim̃a. regẽq in decore
suo uident. Postremo ad choꝵ
uirginũ respexi. Quarũ gła. speci¬
timabilis cantabant canticũ qd̵
nemo alius dicere pot̾at. nulla ho

Expanded text:
s munierunt, fulgent quasi stellae in perpetuas aeternitates. Sunt ibi monachi, qui pro claustris et cellis angustis immensa et sole clariora palatia possidentes, pro asperis tunicis nive candidiores; omnique suavitate molliores vestes induti, ab oculis quorum abstersit Deus omnem lacrymam. Regem in decore suo vident. Postremo ad chorum virginum respexi, quarum gloria ornat. Nam cantabant canticum, quod nemo alius poter
Abbreviated transcription (Latin):
sensus quoq & acciones. tã ext̾ioreᷤ
quã interiores. Que uidelicet
familia la̾ciuia nimis & petulãs
erit. nisi eiꝰdem parris rigore co¬
ercita ac disposita fuerit. Si enĩ
uł parũ a sua sollicitudine tor-¬
puerit. quis potest dicere qͦmͦ co
gitationes. ocłi. lingua. aures. &
cetera omĩa insolescant: Domꝰ
est conscientia. in qua pater iste
habitans thesauros uirtutũ con-¬
gregat. ꝓpter quos ne domꝰ eadẽ¬
ꝑfodiatur. sũmoꝑe ugilat. fur
autẽ non unꝰ est. s multiplex: qr
singłis uirtutib singła uitia in¬
sidiant᷑. Principalit̾ tñ. fur dia¬
bolus intelligit᷑. Cont᷑ quẽ & eiꝰ
satellites pater idem si tñ ñ ne¬
gligens fuerit. domũ suã forti
custodia muniens: PRudentiao
in primo aditu constituit. que
discernat quid sit uitandũ. quid
Secus hanc. fortitudo locat᷑. ũt hostes
quos prudentia uenire nunciauer.¬

Expanded text:
nsus quoque et actiones, tam exteriores quam interiores. Quae familia lasciviens nimis et petulans erit, nisi ejusdem patris vigore coercita et disposita fuerit. Nam si vel parum a sua sollicitudine torpuerit, quis potest dicere quomodo per cogitationes, oculi, linqua, aures, et caetera organa insolescant? Domus est conscientia,in qua pater iste habitans thesauros virtutum congregat, propter quos ne domus effodiatur, summopere vigilatur. Fur autem non unus est, sed multiplex, quia singulis virtutibus singula vitia insidiantur. Principalis tamen fur diabolus intelligitur. Contra quem et ejus satellites pater idem, si tamen non negligens fuerit, domum suam forti custodia muniens, prudentiam in primo aditu constituat, quae discernat quid sit admittendum, quid Secus hanc fortitudo locetur, ut hostes, quos prudentia venire nuntiave
Abbreviated transcription (Latin):
audata celestiaui
efficatius gerimus: si nr̃a
cum fratrib onera par¬
tiamur. Proinde suꝑ cunctas si¬
ciliȩ eccłias te reuerentissimum
uirum maximianũ frẽm &e coe¬
piscopũ meũ uicem sedis apłice
ministrare decernimꝰ: ut quisqͥs
illie religionis habitu censetur.
ꝓ paruulis causis tanta maris
spacia transmeando ꝑuenire.
S si qua fortasse difficilia exis¬
tunt que fraternitatis tue iu¬
dicio dirimi nequaquã possĩt.
hec solũmodo nrm̃ iudicium
flagitent: ut subleuati de mi¬
nimis in causis maioribus ef¬
ficatius occupem᷑. Quas uidelz
uices non loco s ꝑsone tribui¬
mus: quia extransacta inte ui¬
ta didicimus. quid etiam de sub¬
sequenti tua conuersatione p̾¬
sumamus

Expanded text:
andata coelestia efficacius gerimus, si nostra cum fratribus onera partiamur. Proinde super cunctas Siciliae Ecclesias reverendissimum te virum Maximianum fratrem et coepiscopum nostrum vice sedis apostolicae ministrare decernimus, ut quisquis illic religionis habitu censetur, is ad nos causis tanta maris spatia transmeando pervenire. Sed si qua fortasse difficilia existunt, quae fraternitatis tuae judicio nequaquam dirimi possint, haec solummodo nostrum judicium flagitent, ut sublevati de minimis, in causis majoribus efficacius occupemur. Quas videlicet vices non loco, sed personae tribuimus, quia ex transacta in te vita didicimus quid etiam de subsequenti tua conversatione praesumamus