comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De ꝑficiendis in dormientibus.
Precunibentiũ capituloꝵ doctrinam
scd̃m duplicem ꝑficit modum. Pri¬
mum enini expouit hoc quomodo
ꝑficitur mysteriũ capitilli. ac deiñ
theoria quadam traditionẽ ut puta
mysterii illuminatõis expositio
primum. Deinde secunda theoria
eius. Iterum mysterii cynazecor
expositio. Deinde theoria eius.
Que sit ecclesiastice ierarchie

Expanded text:
erficiendis in dormientibus. Praecumbentium capitulorum doctrinam secundum duplicem perficit modum. Primum enim exponit hoc, quomodo perficitur mysterium capituli, ac deinde theoriae quandam traditionem: utputa mysterii illuminationis expositio primum; deinde secunda theoria ejus. Iterum mysterii συνάξεως expositio; deinde theoria ejus. DE ECCLESIASTICA IERARCHIA.
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ip̃e postea dicat uero eum
dimittant. sed eius uicia reseccẽt
et emendent. ac płmq cum eũ ce¬
perint ad meliora strmilare et eiꝰ
uicia corripiendo resectare resal¬
citrat atq nascitur dicens se nõ
eẽ culpabilem. Unde rephenditur
ip̃os que qui ip̃m arguunt aliqũ¬
ꝑimere minantur. hii uero qui ħ
cum proferre ꝓpter ordims distruc¬
tionem cognoscunt uere eum id̾o
dimittunt. Sed a deo districte stul¬
ticiam ut preualent. nunc ħ ñe
illo modo abscidunt. cum itaq fu̾it
enuunidatus a uicus. iicinior factꝰ
ad s̾e reuersus endem gr̃as reddit
ta districtio quia eam infirmitatẽ
carnis inuictus sustinuit cum ad
eam sufferendami sponte sua mo
nasterio se alliganerit ꝓderit itaz
quia et ꝑ eam liberatur ab om̃i in¬
firmitate uicioꝵ et reodit ad uerã
saurtatẽ uirtutũ sed dicet aliquid.
Melius eẽt ut deo sine ꝓfessione
seruiret spontaneus quam in mo¬
nasterio ꝓfessione se alligans ser¬

Expanded text:
quidquid ipse postea dicat, non eum quidquid ipse postea dicat, non eum dimittant, sed ejus vitia resecent et emendent. At plerumque cum eum coeperint ad meliora stimulare, et ejus vitia corripiendo resecare, recalcitrat atque irascitur, dicens se non esse culpabilem, unde reprehenditur, ipsosque qui eum arguunt aliquimere minatur. Hi vero, qui hoc eum proferre propter ordinis districtionem cognoscunt, non eum ideo dimittunt, sed ab eo districte stultitiam, ut praevalent, nunc hoc nunc illo modo abscindunt. Cum itaque fuerit emendatus a vitiis, et mitior factus, ad se reversus eisdem gratias reddit, ta districtio, quia eam infirmitate carnis invitus ad horam sustinuit, cum ad eam sufferendam sponte sua in monasterio se alligaverit? Proderit utique, quia et per eam liberatur ab omni infirmitate vitiorum, et redit ad veram sanitatem virtutum. Sed dicet aliquis: Melius esset ut Deo sine professione serviret spontaneus quam in monasterio professione se alligans ser
Abbreviated transcription (Latin):
secentur aliter sanari non possit
ligari rogans et eos qui sunt eũ
sectari ut nõ eum diuittant̃ qͥcqͥd
ip̃e dicat donec eum ꝑ fecte eũ secue¬
rint. cum ergo putredine pung̾e
ceꝑunt et resecare clamat ⁊ dicit
se prius nichil mali hr̃e cõminatꝰ¬
q eos nͥ euni dimiserint occidere.
S illi qui eum hoc dicere p̃p dolorẽ
sciunt non uerba illius atrendũt
q ut ceꝑunt putredinẽ ꝑfecte ab¬
scidunt. cum autẽ ad plenũ meliꝰ
tollerauit inuictus cum ad eam tol¬
lerandam se fecit ligari spontaneꝰ
prodest reuera que ꝑ eam obscisaẽ
redundet uiciis et intelligat quod
aliter saluari non ualet. nisi a se
ferro districtioris pm̃e fuerint re¬
serata. ut ergo inde ꝑst̃e purgari
queat alicubi in monasterio spõte
Sua se alligat ꝓfessionẽ etem̃ faci¬
ens ibi stabilitatẽ moꝵ que suorũ
conuersionẽ ꝓmittit seq intͣ mo¬
uasterii slaustra eo tenere recludͭ
ut medici sp̃uales iudelicet sui pa¬
stores qui eum corrigere debent¬

Expanded text:
secetur, aliter sanari non possit.ligari, rogans etiam eos qui eum secturi sunt, ut non eum dimittant, quidquid ipse dicat, donec eum perfecte secuerint. Cum ergo putredinem pungere coeperint et resecare, clamat, et dicit se prius nihil mali habere, comminaturque eos, nisi eum dimiserint, occidere. Sed illi, qui eum hoc dicere propter dolorem sciunt, non verba illius attendunt, sed, ut coeperant, putredinem perfecte abscindunt. Cum autem ad plenum mundattoleravit invitus, cum ad eam tolerandam se fecit ligari spontaneus? Prodest revera, quia per eam abscissa est redundet vitiis, et intelligat quod aliter salvari non valeat, nisi a se ferro districtioris poenitentiae fuerint resecata. Ut ergo inde purgari perfecte queat, alicui in monasterio sponte sua se alligat. Professionem etenim faciens, ibi stabilitatem morumque suorum conversionem promittit, seque intra monasterii claustra eo tenore recludit ut medici spirituales, videlicet sui pastores qui eum corrigere debent
Abbreviated transcription (Latin):
aut artificio aliquo carnem eiuis ca
lefaceret. aut dicendo ei simplici u̾¬
bo ut se exueret. ad quem uero cũ
ille nichil suspicans fallacie appro¬
pinquat subito capitur uapulat
uersa uice spoliatur qũq demum
occiditur. appetitus uero isti non
aliud sunt qͣm quedam necessita

Expanded text:
aut artificio aliaut artificio alilefaceret, aut dicendo ei simplici verbo ut se exueret. Ad quem vero cum ille nihil suspicans fallaciae, appropinquat, subito capitur, vapulat, versa vice despoliatur, quandoque demum occiditur. Appetitus vero isti non aliud sunt quam quaedam commodita
Abbreviated transcription (Latin):
appetitu uitioꝵ ꝓrsus carere
potest s eum uite appetitus uero
cõmoditatis quasi naturalit re¬
tiuet postqͣm enim humana na¬
tura pfc̃am bĩtudinẽ amisit. ꝑ¬
fectam quoq sui ꝯmoditatẽ ꝑdi¬
dit semꝑ tamen naturaut̃ affec¬
tionẽ eiuidem cõmoditatis habet
et qui ꝑfectam cõmoditatẽ hr̃e
non potest. nec ꝑfecte ⁊moditatis
appetitũ amittere ualet. ht̃ itaq
appetitus gluuie et luxurie aliarũq
falsaꝵ cõmoditatũ et ꝑ hos incidit
quereudo illam ꝑfectam cõmoditatẽ
cuius appetitum retinet naturalem.
eas uoluntati aliquod peccatũ sug¬
gerit. aliqñ uero ꝑ semet ip̃m ip̃i
uoluntati ꝑsuadet ut eosdẽ appetit᷑
ad peccandum mittit. ut cũ ebrius
qui amplius bibere nequit ad¬
uelle comedere suggerit ut habeat
appetitum amplius bibendi. Sic aut̃
dẏabolus incitat uoliuitatẽ ad pec¬
caudum aut ꝑ hos appetitus aut ꝑ
semet ip̃m. Uelut si aliquis latro a¬
liquem ad se dispoliandũ incitaret.

Expanded text:
appetitu vitiorum prorsus carere potest, sed eum vice appetitus verae commoditatis quasi naturaliter retinet. Postquam enim humana natura perfectam beatitudinem amisit, perfectam quoque sui commoditatem perdidit. Semper tamen naturaliter affectionem ejusdem commoditatis habet. Et quia perfectam commoditatem habere non potest, nec perfectae commoditatis appetitum amittere valet. Habet itaque appetitus ingluviei et luxuriae, aliarumque falsarum commoditatum, et per hos incedit quaerendo illam perfectam commoditatem cujus appetitum retinet naturalem. eas voluntati aliquod peccatum suggerit, aliquando vero per semetipsum ipsi voluntati persuadet, ut eosdem appetitus ad peccandum incitet. Ut cum ebrioso, qui amplius bibere nequit, aelle comedere suggerit ut habeat appetitum amplius bibendi. Sic autem diabolus incitat voluntatem ad peccandum, aut per hos appetitus, aut per semetipsum. Velut si quis latro aliquem ad se spoliandum incitaret
Abbreviated transcription (Latin):
namq natura tam facile ꝑn
appetit uelut qui aquam currẽtẽ
retinere contendit. Sic enim ille
aquam concludit ni stagnũ atq
cohercet. Sic iste naturam huma¬
nam et uagam infra te głiam
aliquam cohibere debet. ut quia
ille procurat nequa ꝑte dirum¬
patur stagnũ qua effluet aqua.
Sic et iustus ꝓuidere concedet ne suã
in quoqͣm molet regłam quo ad pecra¬
tum prornat. Sic enim restringi car¬
nis appetitus possunt quod est qͣndã
facere pacem inter ip̃am carnẽ ⁊ sp̃m
poterit qua qui districtionẽ ordins
monastici semet ip̃m subiugare stu¬
diunt. ip̃a etenim est quasi quedam
clausura uel stagnũ uiuarii qm̃
quidem sicut prites decurrente aqͥ
iiuariꝰ moriuntur. Si clausure il¬
lius ĩnutatĩ ac sepe crepant nec re¬
ficumtur. ita omnnis religio mo¬
nastici ordinis funditus perit: Si
custodia eius ꝑ modicaꝵ ꝯceptũ
culpaꝵ paulatim a feruore sui te¬
pescit. attestante scriptura quidic̃.

Expanded text:
namque natura tam facile perappetit, velut qui aquam currentem retinere contendit. Sicut enim ille aquam concludit in stagnum atque coercet, sic iste naturam humanam vagam infra regulam aliquam cohibere debet. Utque ille procurat ne qua parte dirumpatur stagnum, qua affluat aqua, ita et istum providere condecet, ne suam in quoquam violet regulam, quo ad peccatum proruat. Sic enim restringi carnis appetitus possunt: quod est quandam facere pacem inter ipsam carnem et spirpoterit, quam qui districtioni ordinis monastici semetipsum subjugare studuerit. Ipsa etenim est quasi quaedam clausura vel stagnum vivarii. Quoniam quidem sicut pisces decurrente aqua vivarii moriuntur, si clausurae ipsius minutatim ac saepe crepant, nec reficiuntur, ita omnis religio monastici ordinis funditus perit si custodia ejus per modicarum contemptum culparum paulatim a fervore sui tepescit, attestante Scriptura, quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia sicut quidã putãt
S dimissa et uastis maxima bes¬
tiis nitioꝵ plena et caligine te¬
nebraꝵ densissima. nam qnͣto
amplius quis suꝑbia uoluitur
tanto lucem ueritatis minus in¬
tuetur non clare iustũ ab ĩiusto
quam diu in tenebris ĩ cecitate
cordis sinĩ latet discerisse suꝑb
potest sed que sunt distorta eã
sectatur ut recta unde sit ut in
ista tenebrosa uitõꝵ sit copia quasi
ones crudelitatis mlpes callidita¬
tis. serpentesq neneno se ĩidie.
rane garrulitatis et iracundie cet̾a
ares habentur tanto minus qͣm
sint crudeles uidentur. cõsuetudo
enĩ  ut non facile udeat᷑
ab illo qui eo presumitur s mox
ut cessauerit et ab eo se alienaue¬
rit et cum denum consĩderat ꝙͣ¬
in qͣnta feditate et misera iacue¬
rat et qͣm graues morsus malaꝵ
bestiaꝵ tollerauerat. humilitas¬
summitate lux est non modica.
cumq ad hunc ꝑuenire de sid̾at
netesse est ut ꝑ gradus quosdã
ascendat. si hunc cognosd̾e mõ¬

Expanded text:
bia, sicut quidam putant, sed demissa est, et vallis maxima bestiis vitiorum plena, et caligine tenebrarum densissima. Nam quanto amplius quis superbia involvitur, tanto lucem veritatis minus intuetur. Nec clare justum ab injusto, quandiu in tenebris, id est in caecitate cordis sui jacet, discernere superbus potest; sed quae sunt distorta aeque sectatur ut recta. Unde fit ut, in valle ista tenebrosa vitiorum, sit copia quasi ones crudelitatis, vulpes calliditatis, serpentes quoque venenosae invidiae, ranae garrulitatis et iracundiae, caetares habentur, tanto minus quam sint crudeles videntur. Consuetudo enim vitii est ut non facile videatur ab illo qui eo premitur, sed mox ut cessaverit et ab eo se alienaverit, tunc demum considerat in quanta foeditate et miseria jacuerat, et quam graves morsus malarum bestiarum toleraverat. CAPUT Csummitate lux est non modica, cunque ad hunc pervenire desiderat, necesse est ut per gradus quosdam ascendat, si hunc montem agnos
Abbreviated transcription (Latin):
liaris Sic ẽẽ debet ut qñcũq
ei aliqua iniuria sit ita eam susci¬
piat patienter. quasi cõmodũ sibi
magnũ fieret ꝑfecta si aliquis
seruoꝵ alitins discreti hõis pec¬
molestie non declamaret. S poti¬
multa contra creatorem nr̃m ꝯmi¬
simus toto studio humliari
debemius qͣnto magis indugentia
s ut ingrauit puniamur ad uin¬
dictam dei amemus. amor enim
sĩnmis montis humilitatis gradꝰ
grata satisfactio cum in eius m̃te
qui satisfacit nulla manet mur¬
muratio. S ꝑia iugiter fernet di¬
am suꝑius dilate ꝑ ꝑtes ostendimꝰ
nec eadem breuiter et sũmatim sb̃
exemplo recolliganns. Si enĩ dñs
quispiam seruũ habeat qd̾ ꝓ culpa
sua tradere morti debeat positaq
ita cum eo suam sermis culpã occul¬
tare uelut in tenebris uellet. cogni¬

Expanded text:
liaris sic esse debet ut quandocunque ei aliqua injuria fit, ita eam suscipiat patienter quasi commodum sibi magnum fieret. Profecto si aliquis servorum alicujus discreti hominis pecmolestiae, non reclamaret, sed potmulta contra Creatorem nostrum commisimus, tanto studiosius humiliari debemus quanto magis indulgentiaetiam graviter puniamur ad vindictam Dei amemus. Amor enim supremus montis humilitatis gradusgrata satisfactio, cum in ejus mente, qui satisfacit, nulla manet murmuratio, sed pia jugiter fervet disuperius dilate per partes ostendimus, nunc eadem breviter et summatim sub exemplo colligamus. Si enim dominus quispiam servum haberet, quem pro culpa sua tradere morti deberet, positaque ratione cum eo, suam servus culpam occultare, velut in tenebris, vellet;
Abbreviated transcription (Latin):
uero reuersionib et ignis uirtu¬
tes mexunginbiles facit. et aque
fluenta non deficientia et aeriã
effusionem terminat. et terran
in nichilo collocat. fecundos eius
partus incorruptibiles custodit.
et in se inuicem elementoꝵ ar¬
mornam et temperantiã inconfu¬
sam et inseꝑabilem saluat. et
animi et corporis copulam continet
et germinũ nutritiuas et aucliuas
uirtutes monet et superat ẽentiales
omnium uirtutes. et imiuersitatis
in solubilem mansionẽ muit. et

Expanded text:
vero reversionibus: et ignis virtuvero reversionibus: et ignis virtutes inextinguibiles facit, et aquae fluenta non deficientia, et aëream effusionem terminat, et terram in nihilo collocat, fecundos ejus partus incorruptibiles custodit, et in se invicem elementorum harmoniam et temperantiam inconfusam et inseparabilem salvat, et animi et corporis copulam continet, et germinum nutritivas et auctivas virtutes movet, et superat essentiales omnium virtutes, et universitatis insolubilem mansionem munit, et
Abbreviated transcription (Latin):
licarin dispositionum uirtutes
ex ip̃a et ẽẽ incasualiter habent.
et omnes suos intellectuales et
iumortales semꝑ motus et for¬
titudinem ip̃am et indiminutũ
desiderium boni ex multum opti¬
na uirtute acceperunt ip̃a ꝑmit¬
tente eis posse et ẽẽ hec et appe¬
tere semꝑer semper ẽẽ et hoc pos¬
se appetere posse semper. Proue¬
niunt autem hec inflexibili uir¬
tute et ni hommes et in aĩalia
et germina et totam uniuersita¬
tis naturam. et uirtute unita
sunt ad inter se inuicem amici¬
ciaui et societatem et discreta ad
ẽẽ scd̃m ꝓpriam singula queq
rationem et terminum inconfu¬
sa et imꝑturbata. Et uniuersita¬
tis ordines et cumulationes in
ꝓpriorum optimum ꝑ saluat et
iimortales angelicaꝵ imnitatis
uitas immaculatas cirstodit et
celestes et illuminatrices et sy¬
dereas eẽntias et ordinationes ĩ¬
mutabiles et seculum posse eẽ
facit et temporis ambitus discer¬
nit quidem ꝓcessionib colligit

Expanded text:
licarum dispositionum virtutes, licarum dispositionum virtutes, ex ipsa et esse incasualiter habent, et omnes suos intellectuales et immortales semper motus, et fortitudinem ipsam, et indiminutum desiderium boni ex multum optima virtute acceperunt, ipsa permittexte eis posse et esse haec, et appetere semper esse, et hoc posse appetere posse semper. Proveniunt autem haec inflexibili virtute et in homines, et animalia, et germina, et totam universitatis naturam, et virtute unita sunt ad inter se invicem amicitiam et societatem, et discreta, ad esse secundum propriam singula quaeque rationem et terminum inconfusa et imperturbata, et universitatis ordines et cumulationes in proprium optimum persalvat, et immortales angelicarum unitatum vitas immaculatas custodit, et caelestes, et illuminatrices, et sidereas essentias, et ordinationes immutabiles, et secundum posse esse facit: et temporis ambitus discernit quidem processionibus, colligit
Abbreviated transcription (Latin):
tipliciter multis existentib uir¬
tutib alias ad ducendo et non
etiam aliquando ualendo mul¬
tas et in multum ꝓductas uir¬
tutes super multam siue poten¬
tifite facturam et meffabiliũ.
et incognitorum et super inuisi¬
bilium omnia superante eius
uirtute. Infinita autem eẽntia
potentis et infirmitatẽ uͥtute
et nouissima consonantium
sibi comprehendit et suꝑerat.
sicut et in hiis que scdm sensũ
potentia sunt uidemus q suꝑ¬
lucentia luminaria et usq in¬
firmas uisiones anticipant et
magnitudines dicunt sonituũ
in non ualde facile souorũ roci¬
pientes auditus subire. om¬
nino enim non audieus non
auditus. et uuersaliter non
uidens neq uisio. Aꝑsa ergo¬
dare multipotens dei distributo
omnia existentia implet et nicħ¬
in
est existentium quod omnino pri¬
uetur habere quandam uirtutẽ.
set aut intellectualem. aut ratõ¬
nalem. aut sensualem. aut uita
tute ex qua sunt deiformes auge¬

Expanded text:
ltipliciter multas existentibus virltipliciter multas existentibus virtutibus alias adducendo, et non etiam aliquando valendo multas, et in multum productas virtutes super multam suae pontificae facturam et ineffabilium et incognitorum et superinvisibilium, omnia superante ejus virtute. Infinita autem essentia potentis, et infirmitatem virtute et novissima consonantium sibi comprehendit et superat, sicut et in his, quae secundum sensum potentia sunt, videmus, quia superlucentia luminaria et usque infirmas visiones anticipant, et magnitudines dicunt sonituum in non valde facile sonorum recipientes auditus subire. Omnino enim non audiens, non auditus: et universaliter non videns, neque visio. Ipsa clare multipotens Dei distributio omnia existentia implet, et nihil est existentium, quod omnino privetur, habere quandam virtutem, sed aut intellectualem, aut rationalem, aut sensualem, aut vitaltute. Ex qua sunt deiformes ange
Abbreviated transcription (Latin):
diuinam ueritatẽ et plusꝙͣ
sapientem sapientiam et ut uir¬
tutem laudant et ut iusticiam
theologi et salutem ip̃am uo¬
cant et redemptionẽ. age et hec
quantum possibile nobis diui¬
na uocabula replicemus. Et
quia quidem etapxia omnem ex¬
cellit et superat ut cumq et
existentem et excogitatã uirtutẽ.
non arbitror quemquam in diuint
eloquiis possidentium ignorare
Ubiq enim theologia et dominã
ipsam et ip̃is suꝑcelestib uirtu¬
tibus segregaus tradit. quoniodo
eam theologi et ut uirtutem lan¬
dant omui remotam uirtute aũ
quomodo in ipsa uirtutis uoca¬
bulum accipiuus. Dicamus gͥ
quia uirtus est deus ut ommẽ
uirtutem in se ip̃o prehabens¬
uirtutis causa et omnia ꝑ iuur¬
tutem inflexibilem et incircũ¬
fiuitam producens. et ut a se
eẽndi uirtutem siue totã ꝯie
singulas quasq causalis ens
et multiꝑotens non solum om¬
nem uirtutem ꝓducendo s et
super omnem per se ip̃am uir¬
tutem ẽẽndo et superando ⁊ mł¬

Expanded text:
divinam veritatem, et plusquam sapientem sapientiam, et ut virtutem laudant, et ut justitiam theologi, et salutem ipsam vocant et redemptionem: age et haec, quantum possibile nobis, divina vocabula replicemus. Et quia quidem thearchia omnem excellit et superat utcumque et existentem et excogitatam virtutem, non arbitror quemquam in divinis eloquiis possidentium ignorare. Ubique enim theologia et dominam ipsam, et ipsis supercaelestibus virtutibus segregans tradit. Quomodo eam theologi et ut virtutem laudant, omni remotam virtute? Aut quomodo in ipsa virtutis vocabulum accipimus? Dicamus igitur, quia virtus est Deus, ut omnem virtutem in seipso praehabenvirtutis causa, et omnia per virtutem inflexibilem et incircumfinitam producens, et ut a se essendi virtutem, sive totam, sive singulas quasque causalis ens, et multipotens, non solum omnem virtutem producendo, sed et super omnem per seipsam virtutem essendo et superando, et mu
Abbreviated transcription (Latin):
in betilutas. seruitus. infirmi¬
tas. anxietas. uite brenitas. insipĩa.
tristicia. Notandũ qd̃ septẽ priores
illius bĩtudinis ꝑtes ad corꝑis bĩtu¬
dinẽ. septemq posteriores ad aĩe ꝑ¬
tinent bĩtudinẽ. Sic quoq et septẽ
priores huius miserie ꝑtes corporis.
septem ultime miseriam ꝑficiunt
mentis. Quicumq ergo om̃is bñ¬

Expanded text:
imbecillitas, servitus, infirmitas, anxietas, vitae brevitas, insipientitristitia. Notandum quod sicut septem priores illius beatitudinis partes ad corporis beatitudinem, septemque posteriores ad animae pertinent beatitudinem, sic quoque septem priores hujus miseriae partes corporis, septemque ultimae miseriam perficiunt mentis. Quicunque ergo illas
Abbreviated transcription (Latin):
et corꝑis bĩtudinẽ possidebit. q̃tũq
uero has omnes miserie ꝑtes tolera¬
re contingit summe corꝑis et aĩe
miserie subiacebit uerũ in hãc ui¬
tam. nec unam illius bĩtudinis uł
nec rursus ex toto ea carere. In
alia uero uita aut ꝑfc̃am hñs bea¬
titudinẽ miserie nullatemis sb̾ia¬
cebit. aut sũme subiacens miserie
omnino beatitudine carebit. quod
ubi totũ cõꝓbare possumus ꝑ sin¬
gulas bĩtudinis atq miserie ꝑtes

Expanded text:
e beatitudinem possidebit. Quemcunque vero has omnes miseriae partes tolerare contingerit, summae corporis et animae miseriae subjacebit. Verum in hac vita, nec unam illius beatitudinis et nec rursus ex toto ea carere. In alia vero vita, aut perfectam habens beatitudinem miseriae nullatenus subjacebit, aut summae subjacens miseriae, omnino beatitudine carebit. Quod ut totum comprobare possimus, per singulas beatitudinis atque miseriae partes
Abbreviated transcription (Latin):
bolis uisibiliũ sacramentoꝵ disposi¬
tam. partim uero ueritatis cont̾em¬
platione ꝑfectam et est finis p̃terite
prime. initium uero future ierarchie
que est tercia nunc ex parte inthoata
in primitus contẽplationis. Perfici¬
enda uero ꝑ głam future resurrectõis
qndo uisibiliũ sacram̃toꝵ uelaminib
sublatis ip̃am ueritatẽ ꝑspicua clari¬
tate conteplabimur. Ldeoq presens
eccastica ierarchia ut diximus media ẽ
inter legalem preteritã. et celestẽ fu¬
turam. qm̃ non solum eternaꝵ reꝵ
symbola ꝑagit et insibiliter cõsiderat
ut legalis preterita. S et sp̃ualem
coꝵ intelligentiam inuestigare inue¬
nireq non cessat ut celestis futura
et cetera

Expanded text:
bolis visibilium sacramentorum disposibolis visibilium sacramentorum dispositam, partim vero veritatis contemplatione perfectam. Et est finis praeteritae primae, initium vero futurae Ierarchiae, quae est tertia, nunc ex parte inchoata in primitiis contemplationis, perficienda vero post gloriam futurae resurrectionis, quando visibilium sacramentorum velaminibus sublatis ipsam veritatem perspicua claritate contemplabimur. Ideoque praesens ecclesiastica Ierarchia, ut diximus, media est inter legalem praeteritam et caelestem futuram, quoniam non solum aeternarum rerum symbola peragit et visibiliter considerat, ut legalis praeterita, sed et spiritualem eorum intelligentiam investigare invenireque non cessat, ut caelestis futura, et cetera
Abbreviated transcription (Latin):
ecundus nero cui est inscriptõ
de eccͤastica ierarchia humane
nature saluatoris nr̃i sanguine redẽp¬
te unitatẽ demintiat ad similitudinẽ
uidelicet celestis sacerdotii qnͣtũ possi¬
bile est mortalib adhuc ordinatam
cuius simmns pontifex est ip̃e qui
eam sibi ꝑ gr̃am suam coaptauit. qͥ
etiam totius ierarchie celestiũ quidem
et terrestriũ principũ est et medium
et finis ad quem om̃ia referuntuꝵ.
Lec itaq nr̃a ierarchia instar celestis
tripertita est in tres scilicet ierarthias
quarum prima temporali quidẽ ord̾ie.
ultima uero dignitate legale sit sacer¬
dotium qd̾ in uariis ualdeq obscuris
sẏmbolis ꝑ legis latorem moysen pla¬
ne carnali adhuc populo littereq nõ
sp̃ui seruienti distributũ est cuiꝰ max¬
mius character erat tabernacłm illud
in arabico monte figurate monstratũ
Setunda uero que et media sacerdotiũ
qd̃ nunc est eccłam dico noui testam̃ti
sub gr̃a quidem constitutã partĩ sym¬

Expanded text:
ecundus vero, cui est inscriptio de Ecclesiastica Ierarchia, humanae naturae, Salvatoris nostri sanguine redemptae, unitatem denuntiat, ad similitudinem videlicet caelestis sacerdotii, quantum possibile est mortalibus, ad hoc ordinatam. Cujus summus pontifex est ipse, qui eam sibi per gratiam suam coaptavit, qui etiam totius Ierarchiae, caelestium quidem et terrestrium, principium est et medium et finis, ad quem omnia referuntur. Haec itaque nostra Ierarchia instar caelestis tripartita est, in tres scilicet Ierarchias. Quarum prima temporali quidem ordine, ultima vero dignitate legale est sacerdotium, quod in variis valdeque obscuris symbolis per legislatorem Moysea plane carnali adhuc populo, literaeque, non spiritui servienti distributum est. Cujus maximus character erat tabernaculum illud in Arabico monte figurate monstratum. Secunda vero, quae et media, sacerdotium, quod nunc est, Ecclesiam dico Novi Testamenti, sub gratia quidem constitutam, partim sym
Abbreviated transcription (Latin):
non fortassis quis errans diffiniet.
Etenim sicut primi habundantras
habent minoꝵ sc̃as pulchrasq ꝓpri¬
etates. sic habent ultimi cas priorũ.
non tamen similiter s infrã. Hich̾
ergo ut estimo in ordinatũ si et secũ¬
dum nos sunmũ sacerdotẽ angłra
theologia uocat iuxta uirtutẽ ꝓpriam
ꝑticipantẽ angeloꝵ ꝓphetica ꝓprieta¬
te. et ad manifeitnã eoꝵ similitu¬
dinẽ qnͣtum possibile hominib extẽ¬
tum. Iuuenes autem quia et deos
theologia uocat et celestes et suꝑnas
eẽntias et apud nos amicissimos dei
et mirabiles uiros. et quidem diuinũ¬
secretũ suꝑẽentialit᷑ simul omnib
et remotum et suꝑ collocatũ et nlłm
ei eorum que sunt simile nominari
ꝓprie et omuino ualet. Uerũptamẽ
quecumq et inteslectualiũ et ratio¬
nalium ad iitatẽ eius. et qualis
cumq uirtus uniuersalit̾ cõuertit᷑
et ad diuinas ip̃ius isluminatõnes
qnͣtum possibile incesfant᷑ extendit᷑

Expanded text:
non fortassis quis errans definiet. non fortassis quis errans definiet. Etenim sicut primi abundanter habent minorum sanctas pulchrasque proprietates, sic habent ultimi eas priorum, non tamen similiter, sed infra. Nihil ergo, ut aestimo, inordinatum, si et secundum nos summum sacerdotem angelum theologia vocat, juxta virtutem propriam participantem angelorum hypofetica proprietate, et ad manifestativam eorum similitudinem, quantum possibile hominibus, extentum. Invenies autem, quia et deos theologia vocat et caelestes et supernas essentias, et apud nos amicissimos Dei et mirabiles secretum superessentialiter simul omnibus et remotum, et supercollocatum, et nullum ei eorum, quae ab eo sunt, simile nominari proprie, et omnino valet. Verumtamen quaecunque et intellectualium et rationalium ad unitatem ejus, etcunque virtus universaliter convertitur, et ad divinas ipsius illuminationes, quantum possibile, incessabiliter extenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibiliũ eloquioꝵ studi¬
ose intuentib. Si enĩ ꝑticipãtia
excelsioꝵ imiuersitatũ non sunt ul¬
tima ob qm cãm scd̾m nos sumimuis
sacerdos angelus dñi onimpotẽtis.
ab eloquiis nominatur. est auten
non contraria ratio ut estimo ante
diffinitis. Nicimus enim quia imi¬
uersali et supposita maioꝵ ornatu¬
uni uirtute relinquintur ultimi.
Mediam enim et ꝓportionalem
ꝑticipant uixta uuam simul cunctoꝵ
et cõiunctinam societatẽ. quale ẽ sc̃oꝵ
therubim ordo ꝑticipat sapĩam et sti¬
entiam altiorem. Sub ip̃is autẽ eẽn
tiarum dispositiones. ꝑticipãt quidẽ
et ip̃e sapĩam et scientiam. ꝑticula¬
rem tamen ad illos et subiectã. et
quidem omnino in ꝑticipatione sapĩe
eẽ et scientie comnume est omnib
deiformib intellectib. Attente aut̃
et primo aut secundo aut infra. ne¬
quaqͣm cominume q sicut unicuiq
ante ꝓpria diffinitur analogia. hoc
autem et de omnib diuinis m̃tib

Expanded text:
intelligibilium eloquiorum studiose intuentibus: si enim participantia excelsiorum universitatum non sunt ultima, ob quam causam secundum nos summus sacerdos angelus Domini omnipotentis ab eloquiis nominatur? Est autem non contraria ratio, ut aestimo, ante definitis. Dicimus enim, quia universali et superposita majorum ornatuum virtute relinquuntur ultima. Media enim et proportionali participant juxta unam simul cunctorum et conjunctivam societatem: quale est, sanctorum Cherubim ordo participat sapientia et scientiatiarum dispositiones participant quidem et ipsae sapientiam, et scientiam, particularem tquidem omnino in participatione sapientiae esse, et scientiae, commune est omnibus deiformibus intellectualibus: attente autem, et primo, aut secundo, aut infra, nequaquam commune, sed sicut unicuique ante propria definitur analogia. Hoc autem et de omnibus divinis mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sapientia qͣm extre¬
ad timorem a quo cepimus ascen¬
dere dimimerando descend̾it. Uñ
notandum quod nobis meruit
descendendo quomodo ex eisdem
donis construat in nobis edificiũ
ascendendo. hec gͥ edificatio ita com
sensus regit eai et ad obsequium
de qualitatib aĩe et

Expanded text:
tamen sapientia, quam extread timorem, a quo coepimus ascendere, dinumerando descendit. Unde notandum quod nobis innuit descendendo quomodo ex iisdem donis construat in nobis aedificium ascendendo. Hoc igitur aedificio ita compsensus, regit et ad obsequium De qualitatibus animae et
Abbreviated transcription (Latin):
miserie uero uite breuitas. Illã
bĩtudinẽ corpis ħ autẽ miseriã ꝑfi¬
cit. cum enim primũ predcas bĩtu¬
diuis ꝑtes corpus hr̃e potest cũ eas
diu retinere ualet. nam si eos om̃s
haberet et statim moriendo amit¬
teret quid eas sibi habuisse ꝓdess
ac longenitatẽ hr̃e ꝑfc̃am ñ potest
qui aliqũ moriturus est qnͣtũlibet
enĩ uiuat diutius sompnũ sͥ esie
mori posset nec uitam oĩo breuem
hic habet. in futuro autẽ aut lon¬
gissimam aut uitam hẽbit breuis¬
simam. Si enĩ bñ uixerit nũc. tũs
unuet qͣntũ et d̾s. Unde scriptũ est.
Iusti autẽ in ꝑpetuũ inuñt. Si uͦ
male uicerit non nisi moriendo tc
uuere poterit. Ni ergo brenius
ta. Nunc autem notandum quia
septem predicte bĩtudine̾s miserieq
ꝑtes ad corpus ꝑtineant. cetere uͦ
que sequunt᷑ ad aĩam¬

Expanded text:
e brevitas. Illa beatitudinem corporis, haec autem miseriam perficit. Tunc enim primum praedictas beatitudinis partes corpus habere potest, cum eas diu retinere valet. Nam si eas omnes haberet et statim moriendo amitteret, quid eas sibi habuisse prodesset? At longaevitatem habere perfectam non potest qui aliquando moriturus est. Quantumlibet enim vivat diutius, somnium sibi esse citius posset, nec vitam omnino brevem hic habet; in futuro autem aut longissimam, aut vitam habebit brevissimam. Si enim bene vixerit nunc, tunc vivet quantum et Deus, quia scriptum est: Justi autem in perpetuum vivent . Si vero male vixerit, non nisi moriendo vivere tunc poterit. Nihil ergo brevius ta. Nunc autem notandum quia septem praedictae beatitudinis miseriaeque partes ad corpus pertinent; caeterae vero, quae sequuntur, ad animam
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes significant qui uersabantͤ
in templo et adorabant ydola. uel
eos qui pro sacerdotii merito sc̃i
uocabantur in ppło et qui fuerũt
in ppłis causa peccati primi meru¬

Expanded text:
cerdotes significat, qui versabantur in templo et adorabant idola; vel eos qui pro sacerdotii merito sancti vocabantur in populo, et qui fuerant in populis causa peccati, primi meru
Abbreviated transcription (Latin):
ieromimus iste uersiculus freqͥnt
i hoc ꝓpħa ponitur qd̃ supplicia
atq crnciatus scquatur scientia d̾i
ut quid non intelligebãt ꝑ bñficia
ꝑ tormenta cognoscant. Mo¬

Expanded text:
o Dominus. » Iste versiculus frequenter in hoc propheta ponitur, quod supplicia atque cruciatus sequatur scientia Dei, ut quem non intelligebant per beneficia, per tormenta cognoscant. CA
Abbreviated transcription (Latin):
prius. Sic quarta ꝑs tui morte atti¬
retur. et quarta ꝑs tui morte ⁊ sume¬
tur i medio tui. et quarta ꝑs tui¬
gladio cadet in circintu tuo. et qͣrtã
ꝑtem tui in omnẽ uentũ disꝑgam.¬

Expanded text:
dicerent: Quarta pars tui morte atteretur, et quarta pars tui fame consumetur in medio tui, et quarta pars tui cadet in circuitu tuo, et quartam partem tui in omnem ventum dispergam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab eccłia recesserit stati pe¬
ste morietur qui sibi sciolus inde¬
tur et diligens nisi sibi cauerit
ferietur gladio uermici qui sim¬
sparat᷑ in messe cibum sibi fa

Expanded text:
que recesserit, statim peste morietur. Qui sciolus sibi videtur et diligens nisi caverit, gladio ferietur inimici. Qui sims
Abbreviated transcription (Latin):
atticos facit qd̾ nos appłłare possumꝰ
duos sextarios ytalicos ita ut hm.
mensura sit udaici sextarii nr̃i que
castrensis cunis sexta ꝑs facit ter¬
ciam ꝑtem sextarn ytalici. et .q. sb̃¬

Expanded text:
Atticos facit, quos nos appellare possumus duos sextarios Italicos, ita ut hin mensura sit Judaici sextarii nostrique castrensis, cujus sexta pars facit tertiam partem sextarii Italici. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
gentilem fabulam in mense iulio
amasius ueneris et pulch̾mius nme¬
nis occisus et deinde reuicisse dicat᷑.
Sundem iuliũ mensem eodẽ appellãs
nõie et armiuersariã ei celebrant sol¬
lemꝑnitatẽ in qua plangitur a nn¬
lierib .q mortiuis et postea reunus¬
cens cantur atq laudatur. U̾ba sũt

Expanded text:
gentilem fabulam in mense Junio amasius Veneris, et pulcherrimus juvenis occisus, et deinceps revixisse narratur, eumdem Junium mensem eodem appellant nomine, et anniversariam ei celebrant solemnitatem, in qua plangitur a mulieribus quasi mortuus, et postea reviviscens canitur atque laudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
no sunt interioris hominis uerbã
inficat. minorib .n. maiora mõ¬
stratur multuq et oculis dissimu¬
lati non potest ꝯscientia dũ luxi¬
osa et lasciua mens lucet in facie
et secreta cordis motu oꝑis indicã¬

Expanded text:
no sunt interioris hominis verba enificat. Minoribus enim majora monstrantur, vultuque et oculis dissimulari non potest conscientia, dum luxuriosa et lasciva mens lucet in facie, et secreta cordis, motu c
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ifficationẽ ip̃a donat uirtutẽ in
hoc deificandis prestans. et omni¬
no nullum est uniuersalit existẽ¬
tium omnipotenti munimine et
circumstantia diuine uirtutis pri¬
uatum. quod enim uniuersaliter

Expanded text:
deificationem ipsa donat, virtutem in hoc deificandis praestans. Et omnino nullum est universaliter existentium, omnipotenti munimine et circumstantia divinae virtutis privatum. Quod enim universaliter
Abbreviated transcription (Latin):
consideremus. quia talem habitũ¬
in fraterna caritate tenere debemꝰ.
ut sit quasi qͣndam cenonexiam
sp̃ualem portemus. nos enĩ in ex¬
celso monte. in celesti .s. patriado¬
mum nobis edificare satagere de¬
bemus que sola uirtutũ oꝑatõe
rscrintur ad qd̾ humilitatis gradi¬
bus ascendatur qui necesse est ut

Expanded text:
consideremus, quia talem habitudconsideremus, quia talem habitudin fraterna charitate tenere debemus, ut sic quasi quamdam coenoxexiam spiritualem portemus. Nos enim in excelso monte, in coelesti scilicet patria, domum nobis aedificare satagere debemus, quae sola virtutum operatione construitur; ad quam humilitatis gradibus ascenditur. Qui gradus necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
aut ad locum mde ueniunt dor¬
sa uertunt. trib etiam aliis modo
potest s non conuenient portari
indelicet ut facies sint contra fa¬
cies uel dorsum contra dorsũ uel
faties ad locum unde ꝓced̾e̾ terga
ergo quo ire debeant comuertantꝰ
et notandũ quod unũ minus qͣm
a duob cenonexia in oꝑando por¬
tatur. nec caritas qm ꝑ cenonexiã
uolumus sigͣri minus qͣm inter
duos porest hr̃i. Si ergo in mõte
aliquo edificarent sibi homines
płes domum et de ualle oꝑteret
lapides cementũ et alia que ad e¬
dificationẽ domus ꝑtinerent ce¬
si inqmͣ illi portitores instrum̃tũ
illud ita accipent ut uterq dorsũ¬
sibi aut faciem uel dorsa quo ten¬
derent facies quomodo uerterent
unde ꝓcedere uellent et sic dum
ire cõpetent̃ nequirent uerbis li¬
tigare inciꝑent. de litigio ad pug¬
nos et capiulos uenirent deinde
ad arma rogo quid diceret aliqͥs
preteriens Si sic eos hac decansa
insanirent in nobis. ergo ħ om̃ia

Expanded text:
autem unde veniunt, dorsa vertunt. Tribus enim aliis modis potest, sed non convenienter, portari, videlicet, ut facies sint contra facies, vel dorsum contra dorsum, vel facies ad locum unde procedere, terga vero quo ire debeant, convertantur. Et notandum quod non minus quam a duobus coenovexia in operando portatur; nec charitas quam per coenovexiam volumus significari minus quam inter duos haberi potest. Si ergo in monte aliquo aedificarent sibi homines plures domum, et de valle oporteret lapides, coementum et alia quae ad aedificationem domus pertinerent, coesi, inquam, illi portitores instrumentum illud ita acciperent, ut uterque sibi dorsum, aut faciem vel dorsa quo tenderent, facies vero verterent unde procedere vellent; et dum sic ire competenter nequirent, verbis litigare inciperent, et de litigio ad pugnos et capillos venirent, deinde ad arma: rogo, quid diceret aliquis praeteriens, si sic hos hac de causa insanirent. In nobis igitur haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
preferam cum hoc aliis freq̃nter
exhibeo et si michi exhibita non
fuerint pacienter tollero: gradꝰ
ꝑgendi in montem uirtutum ad
domum celestis prie michi ꝯgru¬
os facio et cenonexiã bñ porto.
Si autem hec aliis impendere de¬
tracto. quasi dorsum uerto dum
illum ꝑgentẽ et quasi añcedentẽ
ip̃m exequi deberem faciem illi
uertendo. as si michi hoc quasi ꝑ
debitum fieri quero. et ille quod
postulo facre quãuis non libent̃
quo uiam exigo. quasi faciem ⁊
faciem i subnexione cenonecie
ꝑuerto. Qum uero exigo et ille
quod exigitur denegat. qm̃ illum
ꝑ exactionẽ mico terga uertimꝰ ad
lotum ad quem ut debenis et fa¬
ciem uude ꝓ diius. sic istis trib
modis qui cenonexiam portare
satagit. płmq lices et discordias
bentia. facies uero ad futura et
it litates corꝑis et anime.

Expanded text:
praeferam. Cum haec aliis frequenter exhibeo, etsi mihi exhibita non fuerint, patienter tolero. Gradus pergendi in montem virtutum, ad domum coelestis patriae, mihi congruos facio, et coenovexiam bene porto. Si autem aliis haec impendere detrecto, quasi dorsum contra dorsum verto; dum illum pergentem, et quasi antecedentem subsequi deberem, faciem illi vertendo. At si mihi haec quasi per debitum fieri quaero, et ille quod postulo facit, quamvis non libenter, quoniam exigo, quasi faciem contra faciem in subvectione coenovexiae verto. Cum vero exigo, et ille quod exigitur denegat, quoniam illum per exactionem irrito, terga vertimus ad locum ad quem ire debemus, et facies unde procedimus. Sic istis tribus modis qui coenovexiam protare satagit, plerumque lites et discordias bentia, facies vero ad futura et litates corporis et animae.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis sunt genera q̃ int̾
se sic differunt ut corpus et aĩa.
Unũ interius et inuisibile. aliud
uero exterius atq nsibile. interiꝰ
nanq est caritas. humilitas pa¬
cientia. benignitas. ceteraq siłia.
exterius uero ieminare. elemofi¬
nas dare. in orationib ingilare.
lacrimari. aliaq hi ac sicut corpꝰ
sine anima nec diu subsist̾e ualz.
anima uero sine corpore potest.
Sic exterius genus sine interiori
non diu subsistet cum hoc interiꝰ
subsstere facit. Sic manis głia
cor hominis intrat. illd̾q genus
ueritatis exterius simulat. sicut
enim caritas ieiunare sic etiam¬
manis gloria facit. ac sicut corpꝰ
exaĩatũ cito fetet atq ꝯtẽpnit᷑.
Sic exterius genus sine interiori
despicitur. cum enĩ quispiã ie¬
nimio quidem contemptus sed
iasci facile uidetur si de ieiu¬
nio laudetur ab aliquo ꝯfestĩ
respondetur ab altero quis in qͥt
de illius curet ieninio qui sic in¬
flatur ꝓ nichilo. Si aut̃ freq̃nt
manducat s humilis et patiẽs

Expanded text:
irtutis sunt genera quae inter se sic differunt ut corpus et anima. Unum enim interius et invisibile, aliud vero exterius est atque visibile. Interius namque est charitas, humilitas, patientia, benignitas, caeteraque similia; exterius vero, jejunare, eleemosynas dare, in orationibus vigilare, lacrymari aliaque hujusmodi. At sicut corpus sine anima non diu subsistere valet, anima vero sine corpore potest; sic exterius genus sine interiori non diu subsistit, cum hoc interius subsistere facit, sic inanis gloria cor hominis intrat illudque virtutis genus exterius simulat. Sicut enim charitas jejunare, sic et inanis gloria facit. At sicut corpus exanimatum cito fetet, et contemnitur, sic exterius genus sine interiori despicitur. Cum enim quispiam jejunio quidem intentus, sed irasci facile videtur, si de jejunio laudetur ab aliquo, confestim respondetur ab altero: Quis, inquit, de illius curet jejunio, qui sic inflammatur pro nihilo? Si autem frequentius manducaret, sed humilis et patiens
Abbreviated transcription (Latin):
causalis est. quasi naturał nãq
est ut ficus ab ip̃a hominis ĩ fanꝰ¬
Accidit homini ħ itaq quia occõne
repentina curari Sed tñ frequẽti
medicina potest minui et alleui¬
ari donec facillime ualeat portari.
niori custodia euitari possunt.
Illa uero que intus nature cõhe¬
rent licet non inia abstinentia
omnino deleri: ꝯscia tñ in stãtia
eo usq possunt minus quo satis
facile que aut tollerari. hiis ergo
delendis semper instare debemus.
licet non omnino ea delere possu¬
mus. sicut enĩ non naturalẽ cor¬
poris infirmitarẽ patiens stulte
agit si sibi medicinam adhib̾e
nẽglexerit. quia simul uel bis.
ad hibita non statim curatus fu¬
erit sicut naturali uitioꝵ infir¬
mitate detentus insipienter facit
si custodiam adhibere destiterit.
quia aliquotiens adhibita statĩ
a temptatione liberatus fuit.¬

Expanded text:
casualis. Quasi naturalis namque est, ut si cui ab ipsa hominis infanaccidit homini. Haec itaque quia occasione repentina curari, sed cum frequenti medicina potest minui et alleviari, donec facilius valeat portari. viori custodia evitari possunt. Illa vero quia intus naturae cohaerent, licet non una abstinentia omnino deleri, continua tamen instantia eo usque possunt minui, quo satis facile valeant tolerari. His ergo delendis semper instare debemus, licet non omnino ea delere possimus. Sicut enim naturalem corporis infirmitatem patiens stulte agit si sibi medicinam adhibere neglexerit, quia semel vel bis adhibita non statim curatus fuerit, sic naturali vitiorum infirmitate detentus insipienter agit si sibi custodiam adhibere destiterit, quia aliquoties adhibita, statim a tentatione liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
cit deus malum an bonum et
apud ip̃m cause malorum uir¬
tutes sunt benifice.
i malum eternum et creat
et potest et est et agit unde
ei hec : aut ex bono aut bono ex
malo aut ambob ex alia causa
mne quod setundum natam
ex causa diffinita gignitur.
Si malum in causale et infraitum
non secundum naturam. neq em̃
in natura quos contra naturam
neq inartificalis in arte uatio.
gitur anima malorum causa sit̃
ignis calefaciendi. et omnia qui¬
b cumq uicina fuerit malicia re¬
plet. bona quidem anime natura
oꝑationib antem aliquando quid
Sic habet aliquando uero sic. Si¬
quidem ex natura et ẽẽ eius ma¬
lum et unde ei ẽẽ ex trcatrice om¬
nium etistentium oꝑtima causa
Set si ex ea quomodo scdm ẽẽntiã
malum. bona enĩ omnia eadẽ ege¬
malum infrrmitas et defectꝰ boni eẽ.
ptimoꝵ causa una oꝑtimo ma¬
lum contrarium. mali cause
multe. Non quidem factine malo¬
rum rationes et inxtutes. s im¬
potentia et infrmitas et mixtã

Expanded text:
cit DEUS malum, an bonum et apud ipsum causae malorum virtutes sunt beneficae. Si malum aeternum, et creat, et potest, et est, et agit: unde ei haec? Aut ex bono, aut bono ex malo, aut ambobus ex alia causa. Omne quod secundum naturam, ex causa definita gignitur: si malum incausale et infinitum, non secundum naturam. Neque enim in natura ejus contra naturam, neque inartificialis in arte ratio. Igitur anima malorum causa, sicut ignis calefaciendi: et omnia, quibuscunque vicina fuerit malitia replet. Bona quidem animae natura: operationibus autem aliquando quidem sic habet, aliquando vero sic. Siquidem ex natura et esse ejus malum, et unde ei esse? Ex creatrice omnium existentium optima causa. Sed si ex ea, quomodo secundum essentiam malum? Bona enim omnia eadem egemalum infirmitas et defectus boni esse. Optimorum causa una, optimo malum contrarium, mali causae multae. Non quidem factivae malorum rationes et virtutes, sed impotentia, et infirmitas, et mixtura
Abbreviated transcription (Latin):
dentem. Eorum autem que sursũ
negligere. Indignari autem et par¬
upendere quia non ceciderunt iã
et rei totiens super adicientẽ et nõ
ualentem contristari et fatigari.
et respicientẽ uix uidere quidẽ ite¬
rum celum sicut et prius uidebat.
Iħ̾m autem miserentẽ facti exur¬
gere suꝑ celesti throno. et usq eos
descendentem manum optimam
prestare et angelos cum ip̃o acci¬
pientes. alium aliunde rete isse
uiros. et dicere carpo sħm. ranu
iam ante p̃ordinata. Puer icd̾m
me residuum. paratus enim sum
iterum pro hominib resaluandis
pati. et amabile michi hoc non aliis
peccantib hominib. Uerumptam̃
uide si bene habere tibi in chasmate
et cum serpentib mansionẽ cõmu¬
tatione eius que est cum deo et op¬
timis angelis et humauis angłis
Hec sinit que ego audiens credo ue¬

Expanded text:
dentem, eorum autem, quae sursum, dentem, eorum autem, quae sursum, negligere: indignari autem et parvipendere, quia non ceciderunt jam, et rei toties superadjicientem, et non valentem contristari, et fatigari. Et respicientem vix videre quidem iterum caelum, sicut et prius videbat: Jesum autem miserentem facti, exurgere super caelesti throno, et usque eos descendentem, manum optimam praestare, et angelos cum ipso accipientes alium aliunde recepisse viros, et dicere Carpo Jesum: Manu jam ante praeordinata puer secundum me residuum. Paratus enim sum iterum pro hominibus resalvandis pati. Et adamabile mihi hoc, non aliis peccantibus hominibus. Verumtamen vide, si bene habere tibi, in chasmate et cum serpentibus mansionem commutare ejus, quae est cum Deo et optimis et humanis angelis. Haec sunt, quae ego audiens credo ve
Abbreviated transcription (Latin):
indisse desursum et se mirari .
Deorsum uero pcuruans carpꝰ
uidebam inquit et terrã ꝓ fundã
hoc ad tristiciam est chaima et
tenebrosum separatum. et quid̃
uiros illos quib salumpniabat᷑
ante ab iꝑso iuxta hostiolũ ste¬
tisse chasmatis sub tremulos mi¬
seros tantum nondum descendẽ¬
tes a ꝓpriorum pedum instabi¬
litate. Deorsum autem a chas¬
nate serpentes reppere et circa pedes
eorum subpositos. aliqũ quidẽ retra¬
here inuolutos simul et aggrauan¬
tes et trahentes. Aliquando autẽ den¬
tib aut palathis tumescentes aut
suburgentes et semper in tristiciã
inmittere machinantes. Esse aut̃
et uiros quosdam in medio cũ serpẽ¬
tib contra uiros suꝑ adiectos cõtu¬
tientes simul et subuertentes et
pertutientes. Uidebantur autẽ eẽ
ad interrogandum illi quedã quid
nolentes. quedam uero uolentes
a malo. Post pauta uim faciẽtes
simul et interrogantes. Dixit at̃
carpus se ip̃m delectari deorsũ in¬

Expanded text:
vidisse desursum, et se mirari. vidisse desursum, et se mirari. Deorsum vero incurvans Carpus: Videbam, inquit, et terram profundam. Hoc ad tristitiam est chasma, et tenebrosum separatum, et quidem viros illos, quibus calumniabatur, ante ab ipso juxta ostiolum stetisse chasmatis subtremulos, miseros, tantum nondum descendentes a propriorum pedum instabilitate. Deorsum autem a chamate serpentes repere, et circa pedes eorum suppositos, aliquando quidem retrahere, involutos simul et aggravantes et trahentes, aliquando autem dentibus aut palatis tumescentes, aut suburgentes, et semper in tristitiam immittere machinantes. Esse autem et viros quosdam in medio cum serpentibus, contra viros superadjectos, concutientes simul et subvertentes et percutientes. Videbantur autem esse ad interrogandum illi, quaedem quidem nolentes, quaedam vero volentes, a malo post pauca vim facientes simul et interrogantes. Dixit autem Carpus, seipsum delectari deorsum vi