comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in c̃spectueiꝰ. Incuius c̃spectu cuius timor ñ est ante
oculos eiꝰ quidolose egit. Ut inueniret iniquita¬
tẽ suã : et odisset Iste sic egit. ut ñ inuenir&: Sura
enĩ homines quiquas ĩ conant᷑ querere iniquitatẽ
suã. & timent illã inuenire. Quia si illã inueneria
dicit᷑ illis : recede ab illa Hȩc fecisti antequã sci¬
res iniquitatẽ fecisti cũ esses in ignorantia Dat
ds̃ ueniã: modo cognouisti eã : dimitte eã ut possit
facile ignorantie t̾uȩ ueniã dare: ut libera fronte
dicas dõ delicta uiuentutis meȩ & ignorantiȩ meę
ne memineris: Ac illã querit actim&: ne inueniͣ
illã : dolose enĩ querit. Nonsciebã qx peccatũ ÷
quando dicit homo cũ uiderit qe peccatũ est¬
& destiterit facere ipsũ peccatũ qđ ideo facie¬
bat qr ignorabat. Uere sic uoluit nosse iniqͥi¬
tatẽ. ut inuenir& & odiss& Nunc autẽ multi
dolose agunt. ut in uenuint iniqͥtatẽ suã Idẽ

Expanded text:
in conspectu ejus. In cujus conspectu? Cujus timor non est ante oculos ejus qui dolose egit. Ut inveniret iniquitatem suam, et odisset. Iste sic egit ut non inveniret. Sunt enim homines qui quasi conantur quaerere iniquitatem suam, et timent illam invenire; quia si illam invenerint, dicitur illis, Recedite ab illa: haec fecisti antequam scires, iniquitatem fecisti cum esses in ignorantia; dat Deus veniam: modo cognovisti eam; dimitte illam ut possit facile ignorantiae tuae venia dari, et libera fronte dicas Deo, Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Hac illam quaerit, hac timet ne inveniat illam: dolose enim quaerit. Non sciebam quia peccatum est, quando dicit homo? Cum viderit quia peccatum est, et destiterit facere ipsum peccatum, quod ideo faciebat, quia ignorabat; vere sic voluit nosse iniquitatem, ut inveniret, et odisset. Nunc autem multi dolose agunt, ut inveniant iniquitatem suam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
nunciari miscđia dĩ quȩ incȩlo est et non in t̾ra.:
Et reuera fr̃s: nubes sunt p̃dicatores uerbi uerita¬
tis : Quando minatur ꝑ prȩdicatores ds̃ : tonat
ꝑnubes : Quando miracula facit ꝑ p̃dicatores ds̃ :
coruscat ꝑnubes : terret ꝑnubes: et irrigat ꝑplu¬

Expanded text:
nuntiari misericordia Dei quae in coelo est, et non in terra. nuntiari misericordia Dei quae in coelo est, et non in terra. Et revera, fratres, nubes sunt praedicatores verbi veritatis. Quando minatur per praedicatores Deus, tonat per nubes. Quando miracula facit per praedicatores Deus, coruscat per nubes, terret per nubes, et irrigat p
Abbreviated transcription (Latin):
iratus est̃ cuidã uiee : Intellex enĩ quantũ puto
caeritas ur̃a : Iudiuit autẽ is iam ꝓpham ubi dicit
dequadã uinea: ex pectaui ut facer et luam. fecit
uutẽ somas Et̃ nequis putaret deumea ista usibi¬
ldicere : sic conclusit : Umea autẽ dñi sab aolt
domus isrł est : et homo iudã nouellũ dilet ao
Ergo psi uineȩ increpabat : quã ex pectauit ut faceret
uuam. fecit autẽ spinas : Et quidait : mandabo
nubib: meis nepluant suꝑ eã : Iratꝰ ds̃ hoc dix̃ : m
factũ est Missi sunt enĩ p̃dicatares apłi sichabe
eni mala ꝓbonis reddere. et ꝑ sequi. et ait tã quam
implens qđ dictũ est. mandabo nubib meis neplu¬
ant suꝑ eã: Ad uos miss̃ eramꝰ : sed quia respiustis
uerbũ di. ecce conuertimꝰ nos ad gentes Ergo im¬
pletũ est : mandabo nubib meis nepluant suꝑ eã
Usq ad nubes ueritas tua uenit: ido nobis potuit

Expanded text:
iratus est cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, iratus est cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, Charitas Vestra, audivit Isaiam prophetam, ubi dicit de quadam vinea: Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis putaret de vinea ista visibili dicere, sic conclusit: Vinea autem Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam increpabat, quam exspectavit ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et quid ait? Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Iratus Deus hoc dixit: Mfactum est. Missi sunt enim praedicatores Apostoli. Sic habemenim pro bonis mala reddere, et persequi. Et ait, tanquam implens quod dictum est, Mandabo nubibus meis ne pluant super eam: Ad vos missi eramus, sed quia respuistis verbum Dei, ecce convertimur ad Gentes . Ergo impletum est, Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Usque ad nubes veritas venit: ideo nobis potuit
Abbreviated transcription (Latin):
uero istabona dosiderant & in his bonis felices eẽ
uolunt & ista sola pecunt a đo hoc quidem meliores
sunt . sed ad huc periclitantur: Dicit aliquis: Qua¬
re periclitanturͦ aliquando enĩ considerant res
humanas & uident om̃ia ista bona terrena quȩ de¬
siderant habere atq habundare impios & iniquos:
et putant: qx ꝑdiderunt mercedem colendi dm̃ : quia
id qđ mali habent et ipsi habent cũ ipsi colunt dm̃
qdẽ ñ colunt illi ÷ aut aliquando ipsi qͥ colunt non
habent. et illihabent qui blasphemant Ergo : inpe
quã donas scis tuis cȩleftis est. ñ est terrena : eter¬
na est tẽporalis non est : Et quomodo illã potusti
&dnuntiare hominib qͣuia ueritas tua usq ad nu¬
bes Nã qͥs posset nosse cȩlestẽ miscđiã dĩ nisi
ad nuntiaret ds̃ hominib: quomͦ illã adͥnuntia¬
uit ͦ mĩtendo ueritatẽ suã usq: ad nubes Que st̃
nubefs pdicatores uerbidđĩ : Vnde quodã loco cs

Expanded text:
vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse volunt, et ista sola petunt a Deo, hoc quidem meliores sunt, quia a Deo petunt; sed adhuc periclitantur. Dicit aliquis: Quare periclitantur? Aliquando enim considerant res humanas, et vident ista omnia bona terrena, quae desiderant, habere atque abundare impios et iniquos, et putant quia perdiderunt mercedem colendi Deum, quia id quod mali habent, et ipsi habent, cum ipsi colant Deum, quem non colunt illi; aut aliquando illi qui colunt non habent, et illi habent qui blasphemant: ergo in periquam donas sanctis tuis, coelestis est, non terrena; aeterna est, temporalis non est. Et quomodo illam potuisti annuntiare hominibus? Quia veritas tua usque ad nubes. Nam quis posset nosse coelestem misericordiam Dei, nisi annuntiaret Deus hominibus? Quomodo illam annuntiavit? Mittendo veritatem suam usque ad nubes. Quae sunt nubes? Praedicatores verbi Dei. Unde quodam loco Deus
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunt atq: terrenai partim eterna & cȩlestia :
Qui ꝓpterhoc colit dm̃ ut terrena ista & tẽporalia
ac apiat. quȩ om̃i& presto sunt. quasi ad hac ut pecus
est quȩ ñdabitur nisi solisiustis. sci sebonis : qͥȩ
funt munera quȩ om̃ib abundat qui solem suum
in iustos : Quis ñ habet istã miscđiam dĩ primo ut sit
ut discernat᷑ apeccorib ut ratione animal sit. quo pos¬
sit dm̃ intelligere : deinde frui ista luce. isto aere.
pluuia fructib: diuersitate tẽporũ solatis t̃renis
salute corporis affectũ amicorũ salute domus suȩ :
Om̃ia istabona sunt : & dĩ munera sunt: Nepute¬
tis fr̃s qͦd aliquis poterit illadare :nisi unus deus
Quicũq gͦ ñ expectant ista nisi adõ multũ inter est
interbof &̃ eos qui illã quȩrunt. aut a demonib:
aut a sortilogis. aut ãmathematicis Isti enĩ duobus
modis miseri sunt: qr & terrena sola bona deside¬
rant: & non abeo petunt. quidat om̃ia bona. ui

Expanded text:
lia sunt atque terrena, partim aeterna et coelestia: qui propter hoc colit Deum, ut terrena ista atque temporalia accipiat, quae omnibus praesto sunt, quasi adhuc ut pecus est, quae non dabitur nisi solis justis, sanctis, bonis. Quae sunt munera quae omnibus abundant? Qui solem suum injustos . Quis non habet istam misericordiam Dei, primo ut sit, ut discernatur a pecoribus, ut rationale sit animal, qui possit Deum intelligere, deinde frui ista luce, isto aere, pluvia, fructibus, diversitate temporum, solatiis terrenis, salute corporis, affectu amicorum, salute domus suae? Omnia bona sunt, et Dei munera sunt. Ne putetis, fratres, quod aliquis illa poterit dare, nisi unus Deus. Quicumque ergo non exspectant ista, nisi a Domino, multum interest inter hos et eos qui illa quaerunt aut a daemonibus, aut a sortilegis, aut a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, quia et terrena sola bona desiderant, et non ab eo petunt qui dat omnia bona. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẜtenĩ adã homo erat : sed filuis hominis u̾erat
Idõ illi ꝑtinent ad adã quidesi derant car natia
et miscđiam illã desiderent quȩ incȩlo est etquȩ
achnunciata est ꝑnubes: Sed non possunt anterĩ
uel tẽporalia bona ñ desiderent : nisi abimodo
Sic inueteri testam̃ to seruant᷑ : ut ad nouũ ꝑueni¬
ant: Nã et popłs ille terrena bona desiderauit:
regnũ ierłm. subiectionẽ in imicoꝵ suoꝵ: babrn¬
dantiã fructuũ : salutẽ ꝓpriã: salutẽ siliorũ

Expanded text:
Etenim Adam homo erat, sed filius hominis non erat. Ideo illi pertinent ad Adam, qui desiderant carnalia nt, quae in coelo est, et quae annuntiata est per nubes. Sed si non possunt adhuc, interim vel temporalia bona non desiderent, nisi ab uno Deo: sic et in Veteri Testamento serviant, ut ad Novum perveniant. 13. Nam et populus ille terrena bona desideravit, et regnum Jerusalem, subjectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salut
Abbreviated transcription (Latin):
areadat cauiras VR̃A PAULUlũ teriũ
&misteria psalmi huius. & curramuseups
qi uistemul ꝑsalorisaptus est. Ubiaute obscu¬
qua tis nedessitas nosimmoraricoeg mnica
tolerabies estiuet is discendi. Dmẽt miustes
ut delinquat insemet ipso: ñ ÷̃ cimor d̃i ante
oculos euis : Non unũ hominẽ sed genus hominũ
iniquoꝵ dicit : q sibn aduersant᷑: ñ intelligendo
ut bene uiuant Non qr ñ possunt Nsed q̃c noluns¬

Expanded text:
endat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei anteoculos ejus . Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant, non quia non possunt, sed quia nolun
Abbreviated transcription (Latin):
enim fuit prima sabbati resurrectio eiꝰ :
qua susceptus ẽ. in eternã uitã. ciumors
ultra non dominabitur. Dicuntur aut̃
ista exꝑsona crucifiᵈ i Nã de capite psal¬
mi huuis sunt uerba qu& ipse clamauit
cum incruce penderet: ꝑ sonã etiam ser¬
uans ueteris hominis. cuius mortalita¬
tem porta it Nam uetus homo nost᷑.

Expanded text:
enim fuit prima sabbati resurrectio ejus, qua susceptus est in aeternam vitam: cui mors ultra non dominabitur . Dicuntur autem ista in persona crucifixi. Nam de capite psalmi hujus sunt verba, quae ipse clamavit, cum in cruce penderet : personam etiam servans veteris hominis, cujus mortalitatem portavit. Nam vetus homo n
Abbreviated transcription (Latin):
lus mutat᷑  titulus quierat: ipse est Posses¬
sormutatur : titulus non mutatur. Sic et¬
illi qui baptis mum habent. xp̃i. suieniunt
adunitatem : non mutamus titulos. Aut delemꝰ¬
silemus titulos: sed agnoscimꝰ titulos regis
nrĩ. titulos imperatoris nri. sed quid dicimꝰ:
los habes noli cẽ. donati possessio : Multa
diximus fr̃s sed illud de memoria urã non
recedat. quod hodie legitur Ecce iterum
dico: & sepe dicendum est. Peripsum diem:
idẽ ꝑ sacram̃ta huius diei constringo uos:
ut non uobis exeant de cordibus. Comme¬
morabuntur & conuertentur ad dnm̃ uni¬
uersi fines terre. & ad orabunt in conspec¬
tu eius uniuerse patriȩ gentium. Am̃ dnĩ
est regnum & ipse dominabitur gentium .⁊
Contra tã aꝑtã & manifeste demonstratam
pose ssionc̃ xp̃i: non audiatis uerba calũma¬
toris: Quicquid contra dicunt. homi¬
nes dicunt. hoc autem ds̃ dicit:¬

Expanded text:
los mutat? Titulus qui erat, ipse est: posseslos mutat? Titulus qui erat, ipse est: possessor mutatur, titulus non mutatur. Sic et qui baptismum habent Christi, si veniunt ad unitatem, non mutamus titulos, aut delemus titulos; sed agnoscimus titulos regis nostri, titulos imperatoris nostri. Sed quid dicimus? los habes, noli esse Donati possessio. 32. Multa diximus, fratres; sed illud de memoria vestra non recedat, quod hodie legitur. Ecce iterum dico, et saepe dicendum est: per ipsum diem, id est per sacramenta hujus diei constringo vos, ut non vobis exeat de cordibus. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Et adorabunt in conspectu ejus universest regnum, et ipse dominabitur gentium. Contra tam apertam et manifeste demonstratam possessionem Christi, non audiatis verba calumniatoris. Quidquid contradicunt, homines dicunt: hoc autem Deus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
abstineat sẽ ab inuasione fecerunt illud:
quando maximianistas dã ꝑnauerunt:
Egerunt apud iudices. & conciliũ suũ reci¬
tauerunt: tã quã titulos ostendentes ut ep̃i
udentur. Tunc udex int̾rogauit. Quis hic
alter ep̃s ẽ. departe donati : Respondit of¬
ficium : Nos non nouimus : nisi aurelium ca¬
tholicum Timentes illi leges. non responder̃
nisi deuno epõ Illi autẽ ut aud erentur aui¬
dice: Nomen xpi ĩ iponebant: in possessione
tua titulos illi : i posuerunt Bonus ẽ. dñs.
qui illis parcat . Et ubi inuenerit titulos
suos. uindicet illud possessionas suae Potens est
miscđia ipsuis. qui illis illud faciat. Ruos¬
cumsinuenerit nomen xp̃i portare. congre¬
get illos &uidete frs quando potens aliqͥs
inuenerit titulos suos: nonne sibi uire rem
uindicait & dicit. Nonponeret titulos meos
titulos meos posuit: mea res est Ubi nomen
meum inuenio: meum est Num quid titu¬

Expanded text:
abstineat se ab invasione. Fecerunt illud, abstineat se ab invasione. Fecerunt illud, quando Maximianistas damnaverunt. Egerunt apud judices, et concilium suum recitaverunt: tanquam titulos ostendentes, ut episcopi viderentur. Tunc judex interrogavit: Quis hic alter episcopus est de parte Donati? Respondit Officium: Nos non novimus nisi Aurelium catholicum. Timentes illi leges, non responderunt nisi de uno episcopo. Illi autem ut audirentur a judice, nomen Christi imponebant: in possessione sua titulos illius imposuerunt. Bonus est Dominus, qui illis parcat, et ubi invenerit titulos suos, vindicet illud possessioni suae. Potens est misericordia ipsius, qui illis illud faciat, quoscumque invenerit nomen Christi portare, congreget illos. Et videte, fratres, quando potens aliquis invenerit titulos suos, nonne jure rem sibi vindicat, et dicit, Non poneret titulos meos, nisi res mea esset? Titulos meos posuit, mea res est: ubi nomen meum invenio, meum est. Numquid titu
Abbreviated transcription (Latin):
tua possessio: uideamꝰ si non tib illã uindicas.
Ergo nomini xp̃i laboro: tu nomini donati:
Nam si xp̃m adtendas. ubiq est xpc̃: Tudicis
ecce hic ẽ. xp̃c: ego dico pͣtum est. Laudate
pueri dominum. laudate nomen dni Unde
laudent : usquequo laud ent : A solis ortuusq
ad occasum: laudate nomen dni Ecce quã
eccłam ostendo: ecce quid emit xpc̃. ec ce
quid redemit : ecce ꝓ quo sanguinem dedit:
Sed tu quid dicis: et ego illi colligo: Qui mecũ
inquiđ non colligit : spargit. Duudis uni¬
tatem: possessiones tuas queris: & quare ha¬
bent nomen xp̃i : q̃uiꝰ. ad defensionẽ posses¬
sionis tuȩ titulos xp̃i posusti non ne hoc
faciunt non nulli indom̃b suas: nȩdomum
ipsius inuadat aliquis potens: ponit ibi
titulos potentis: titulos mendaces Ipse
uult eẽ. possessor & frontem domus suae a¬
uult decitulo alieno muniri: ut cũ titulus
lectus fuerit conterritus potentia nominis

Expanded text:
tua possessio, videamus si non illam tibi vindicas. tua possessio, videamus si non illam tibi vindicas. Ego nomini Christi laboro, tu nomini Donati. Nam si Christum attendas, ubique est Christus. Tu dicis, Ecce hic est Christus : ego dico, Per totum est. Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Unde laudant? Usquequo laudant? A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini . Ecce quam Ecclesiam ostendo, ecce quid emit Christus, ecce quid redemit, ecce pro quo sanguinem dedit. Sed tu quid dicis? Et ego illi colligo. Qui mecum, inquit, non colligit, spargit . Dividis unitatem, possessiones tuas quaeris. Et quare habent nomen Christi? Quia ad defensionem possessionis tuae titulos Christi posuisti. Nonne hoc faciunt nonnulli in domo sua? Ne domum ipsius invadat aliquis potens, ponit ibi titulos potentis, titulos mendaces. Ipse vult esse possessor, et frontem domus suae vult de titulo alieno muniri; ut cum titulus lectus fuerit, conterritus quis potentia nominis,
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscite possessionẽ dñi Sedauos quia
cum xp̃o unitateꝰ. Dominare enim uultis in
terra. Tum illo in regno celesti regnare: pos¬
sidetis domos urãs: & aliquando ueni̾mus
ad illos: dicentes Queramus uerũ : inueniamꝰ
uerum & illi  Uos tenete quod tenetis.:
Oues tuas habes: oues meas habeo. Noli esse¬
molestus ouib meis: quia & ego non sum
molestus ouib tuis Dõ grãs: meȩ sunt oues
illius sunt oues Xpc̃ quedemit : immo nec
mee sint nectuȩ sedillius sint qui illa semit:
llius sinc. qui illas signauit Nleq qui plantat
est aliquid neq qui rigat : sed qui in crem̃tum
dat ds̃.: Iuarehabeo meas. habes tutuas: subi
est xpc̃. illo erant meȩ: quia non sunt meę Si
hic est xp̃c̃: huc efant cuȩquia non sunt tuae
Propt̾ possessiones osculentur nobis caput &ma¬
nus : & ꝑ eant filii alieni Nonest mea pones¬
sio inqui.: Quid ẽ. hoc. Eudeamus sinon est

Expanded text:
agnoscite possessionem Domini. 31. Sed et agnoscite possessionem Domini. 31. Sed et cum Christo unitate; dominari enim vultis in terra, non cum illo in coelo regnare, possidetis domos vestras. Et aliquando venimus ad illos dicentes, Quaeramus verum, inveniamus verum. Et illi, Vos tenete quod tenetis: oves tuas habes, oves meas habeo; noli molestus esse ovibus meis, quia et ego non sum molestus ovibus tuis. Deo gratias: meae sunt oves, illius sunt oves: Christus quid emit? Imo nec meae sint, nec tuae: sed illius sint qui illas emit, illius sint qui illas signavit. Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Quare habeo meas, habes tu tuas? Si ibi est Christus, illo eant meae, quia non sunt meae: si hic est Christus, huc eant tuae, quia non sunt tuae. Propter possessiones osculentur nobis caput et manus, et pereant filii alieni. Non est mea possessio, inquit. Quid est hoc? Videamus si non est
Abbreviated transcription (Latin):
lege inprimo capite ipsiuis psalcerii Postula
ame: Sed quis dicit: Forte non xp̃c̃ Ibi habes:
Ons̃ dix̃ adme filius mis estu: ego hodie genuitẽ
Ergo filius dĩ dicit: uł ad filium suum pater
dicie Ergo qued dieit ad filium: Postula ame :
et dabo tibi gentes hereditatem tuã . &. posses¬
sionẽ tuã t̃mino terre. Sol& fieri frs̃ ut quan¬
doqueritur depossessione. quȩrantur af fines
In t̃ affines illum & illum nechst hȩres. Aut
dimi sit om̃s fines : nullos dimisit affines:
Qua relitigando uocas ad patrẽ: huc ueniꝰ
bono tuo uinceris: totm habebis An ad huc
calũ maris : iam ego testam̃tum legi & tu calũ¬
niaris : An adhuc calũniaris. quia fines t̾re
dixit. non dixit om̃s fines t̾re s legamꝰ ergo
quomodo lectum ẽ.: Commemorabunt᷑ & con¬
uertentur ad dnm uniuersi fines terre. Et ad
orabunt in conspectu eius uniuersȩ patrię
gentium Ipsus ẽ ñ urm: Agnoscite dnm̃:

Expanded text:
lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula a me . Sed quis dicit? Forte non Christus. Ibi habes, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Ergo Filius Dei dicit, vel ad Filium suum Pater dicit. Ergo quid dicit ad Filium? Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Solet fieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affines illum et illum, quaeritur haeres, aut dimisit omnes fines, nullos dimisit affines. Quare litigando vocas ad partem? Huc veni: bono tuo vinceris, totum habebis. An adhuc calumniaris? Ego jam testamentum legi, et tu calumniaris. An adhuc calumniaris, quia fines terrae dixit, non dixit omnes fines terrae? Legamus ergo. Quomodo lectum est? Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi ctu ejus universae patriae gentium. Ipsius est, non vestrum. Agnoscite Dominum:
Abbreviated transcription (Latin):
nescio qui fures tollere uolebant: Nescio qui ꝑ¬
secuto resi rcendere uolebant Vnde cumque
ꝓlatum ẽ. legatur : quarelitigas. trs sumus:
Q̃ uare licigamus: non intestatus mortuus ẽ. pat̾
fecit testamentum : & sic mortuus ẽ & moreuus
est a insurrexit Tamdiu contendit᷑ Ueredita¬
te mortuorum : quãdiu testam̃tum ꝓferatur¬
ppedium in publicum : Et cũ testamtum ꝓla¬
tum fuerit in publicum: tacent om̃s ut tabu.¬
lȩ aperiantur. recitentur: Iudex intius audit:
aduocati silent Precones silentiũ faunt: uni¬
uersus populus suspensus ẽ. ut legant᷑ uerba
morti non sencientis uimonum̃tum. Ille sine
Aperi: legamus: fr̃s sumꝰ. Iuare contendimus:
placetur animus nr̃: Nonsine testamentonos
dinisit pa ger Iuifecit testam̃tum: uiuit
in eternum audit uoces nrãs. cognoscit suam. :¬
Leganus quid litigamus  ubi inuenta fuerit
hereditas : ipsam teneamus: A peri testam̃tũ.

Expanded text:
nescio qui fures toliere volebant, nescio qui pnescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigamus? Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est: mortuus est, et resurrexit. Tamdiu contenditur de haereditate mortuorum, quamdiu testamentum proferatur in publicum; et cum testamentum prolatum fuerit in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur: judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine tamento ejus? Aperi, legamus. Fratres sumus, quare contendimus? Placetur animus noster, non sine testamento nos dimisit pater. Qui fecit testamentum, vivit in aeternum: audit voces nostras, agnoscit suam. Legamus, quid litigamus? Ubi inventa fuerit ipsa haereditas, ipsam teneamus. Aperi testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
si fines terre Euigila: sed adhuc fricas oculos.:
Etadorabunt in conspectu eius. uniuersȩ patriȩ
gentium Excute somnum adhuc grauaris.
Audi Im̃ dñi ẽ. regnum: & ipsẽ dominabit᷑ gen¬
tium Si ẽ. adhuc quoddicant. nescio. litigent
cum scripturis. non nobcum : Ecce codex ipse ⁊
contra illum certent᷑b lingua. Nos seruam
scripturas nearderent : seruatȩ sunt. unde tu
ardeas: Iuid seruasti  Aperilege. Tuseruasti
et tuobpugnas: quid seruasti a flamma quod
delereuis lingua : Noncredo. Non credo quia
seruasti: ꝓrsus non credo non seruasti  Ueris¬
sime dicunt nr̃i quia tu tradidisti : Ille
ꝓbatur traditor : quilecto testamento ñ sẽquit᷑.
Ecce legitur & sequor: legitur & recusas: Ciuis
manis misit in flãmam : qui credit & sequitur.
Anqui dol& quia ẽ. qđ legatur: nolo scire qui
seruauerit: unde cumq inuentus ẽ. codex: Tes¬
tamentum patris nr̃ exit dequa lib& cauerna :

Expanded text:
rsi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: rsi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna:
Abbreviated transcription (Latin):
morabuntur & conuertentur ad dnm uni¬
uersi fines terre: fines enim terre cõmemo¬
rabuntur. Sed heret ei obliti sunt : & ideo
audiunt omni anno Putas. ubĩ ponunt¬
riuse aures quando lector ipsorum
dicit. Commemorabuntur & conuertentur
ad dnm uniuersi fines terre :heia: forte
unus uersus est Aliunde cogitabas cũ frẽ
tu o  fabulabaris: quando illud dixit ad ten¬
de : quia rep&it & surdos pulsat : Et adora¬
bunt in conspectu euis. uniuerse patriȩ gen¬
tium Ad huc surdus ẽ. non audit pulsetur
gentium Tres istos uersus tenete fr̃s: hodie
ca tatisunt &ibiaut forte deleuer̃ illos
redite mihi fr̃s meuita ȩstuo itauimpatior.
ut mirer nescio quã surditatem & duritiã
cordis ipsorum ut aliquando dubitẽ utrum
habeant illud in codicibus Hodie currunt
om̃s suspensõ corde audiunt sed fac quia ñ
sunt intenti  Numquid unus uersus ẽꝰ cõme¬
morabuntur & conuertentur addnm̃ uniũ¬

Expanded text:
morabuntur, et convertentur ad Dominum unimorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Fines enim terrae commemorabuntur. Sed haeretici obliti sunt, et ideo audiunt omni anno. Putas ibi ponunt aures, quando lector ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt nt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum unive
Abbreviated transcription (Latin):
sus est: Insacco ferebat p̃tiũ nrm Percussus
est lancea fusus ẽ saccus : & manaũ p̃tium
orbis t̃rarum  Quid mihi dicis o hereticae :
non ẽ p̃cium orbis terrarum: Africa sola
redempta ẽ: non audes dicere: totus orbis re¬
dẽptus estꝰ: sed peruit Quẽ inuasorẽ passus
est xpc̃. ut ꝑderet rẽsuam: Ecce cõmemo
& non diceret uniuersi fines t̾re : dicere
habeb nẽ Ecce habemꝰ fines t̾re in marita.¬
nia Vniuersi fines t̾re dixit Oheretice:
uniuersi dixit : Qua exiturus es ut euadas
questionẽ: Non habes qua ex eas: sed habes
nedicatur quia sermo m̃s aliquid ualet
olum attendite: solum legite Ecce xpc pas¬
sus ẽ.: sanguis eius fusus est Ecce redẽptor
nr̃ : ecce p̃tium nrm: Quidemit : dicatur
mihi  Quid int̾rogamus. ẽ simihi aliquis
dicat Osculte quid int̾rogas : codicẽ portas¬
ibi quȩre quq̃ demit Ecce ibi habes: cõme¬

Expanded text:
sus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus sus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus orbis redemptus est, sed periit. Quem invasorem passus est Christus, ut perderet rem suam? Ecce commemoret non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, sed habes ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrogamus? Quid si mihi aliquis dicat: O stulte, quid interrogas? Codicem portas,ibi quaere quid emit. Ecce ibi habes, Comme
Abbreviated transcription (Latin):
pexit p̃cem pauperis Adhuc dicunt: Nos
sumus nec auercit faciem suam ame Ipsẽ
sius apud te laus mea. Uosipsos uultis lau¬
dare : sed respondent prscis & nos ipsum
laudamus Uota meareddã corã tim̃tib cum . ⁊¬
Sacrificium pacis. sacrificium caritatis.
sacrificium corporis sui: norunt fideles:
Disputarł irde modo non potest Uoca mea
reddam coram tim̃tib eam: Edant publica¬
nredant piscutores: manducent: imitan¬
tur dominum patientur sacurentur:
Mortuus ẽ ipse dñs moriuntur & pauꝑes:
Addit̃ & mors discipulorum. mora magistri
Quare : damihi fructum : Cõmemorabunt᷑
& conuert entur ad dnm̃. uniuersi fines tre:
Heia fr̃s: quid queritis anobis Quid respon¬
deamus parti donati: Ecce psalmus et
hic legitur hodie &ibi legitur hodie
cribamꝰ᷑ in frontib nr̃is. cumillo ꝓcedamus.
Nonquiescat lingua nr̃a. iftadicat Ecce
xp̃c passus ẽ: ecce mereator oftendit mer¬
cedẽ ecce p̃cium qđ dedit sanguis eius fu¬

Expanded text:
pexit precem pauperis. Adhuc dicunt, Nos sumus. Neque avertit faciem suam a me: ipse sius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? Da mihi fructum. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Eia fratres, quid quaeritis a nobis quid respondeamus parti Donati? Ecce Psalmus, et hic legitur hodie, et ibi legitur hodie. Scribamus illum in frontibus nostris, cum illo procedamus, non quiescat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fu
Abbreviated transcription (Latin):
trus inde erat alius piscator ioħs & iacob
fr̃ ipsius : Inde erat eciam publicanus ma¬
theus dẽ pauperibus: Ipsĩ erant qͥ cõmeder̃
& saturati sunc talia passi. qualia mandu¬
cauerunt : Cenam suam dedit. passionẽ quã
dedit: ille saturat̃ qui imitatur : ImitatisuÑ
pauꝑes Ipsĩ enim sic passisunt : ut xp̃i ues¬
tigia sequerentur : Edent pauꝑes: sed quare
pauꝑes. : & laudabunt dominum qui reqͥ¬
runt eum Diuites selaudant : pauperes
diuiti is Diuites querant unde arcum im¬
pleant : pauꝑes querant unde cor impleant::
Et cõ impleuerint: laudant dnm quiꝰ requi¬
rent eum  Etuidete frs quia uere pauꝑes
sunt. cuuis rei diuites sint : qui non in arca.
non inhorreo. non in apotheca : Ui uent
passus ẽ. dñs : Omĩa que audistis passus ẽ.
dñs : Querimꝰ quare passus ẽ.ccepit narra¬
re Marrabo nom̃ tuum frĩb meis in medio

Expanded text:
trus, inde erat alius piscator Joannes et Jactrus, inde erat alius piscator Joannes et Jacobus frater ipsius, inde erat etiam publicanus Matthaeus. De pauperibus ipsi erant, qui comederunt et saturati sunt, talia passi qualia manducaverunt. Coenam suam dedit, passionem suam dedit: ille saturatur, qui imitatur. Imitati sunt pauperes: ipsi enim sic passi sunt, ut Christi vestigia sequerentur. Edent pauperes. Sed quare pauperes? Et laudabunt Dominum qui requirunt eum. Divites se laudant, pauperes divitiis sit. Divites quaerant unde arcam impleant, pauperes quaerunt unde cor impleant: et cum impleverint, laudant Dominum qui requirunt eum. Et videte, fratres, qui vere pauperes sunt, cujus rei divites sint: quia non in arca, non in horreo, non in apotheca, Vivent coPassus est Dominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio
Abbreviated transcription (Latin):
fudisti sanguinẽ ꝓtotꝰ: Am uasorem passus
es: Ista nos diximus dño tãquã quȩrentes :
scientes tam̃ qͥđ dictur. Ponamus nos nescire
qͥd dicat: non ne nobis respondet: quiescite.
adhuc dico. unde nemo dubitet: &pectem
ergo qͥd dicturꝰ est : lamego uolebã ꝓnuncia¬
re & non aᷤ mittere homines aliud aliqͥd
sit & ad huc audent dicere & nr̃a eccłia
magna est. Quid tibi uidetur baiai etiã¬
uga dõ. si non dic̃ aliquid unde obͣmutescant :
adhuc dicant: quia magna ẽ. ecđessa
adhuc dnm̃ Uota mea reddam: coram
timentib eum Que sunt uota sua la¬
crificium quod obculit dõ. Nostis quale
sacrificium: norunt fideles uota que red¬
didit coram tim̃tib eum Nlam sequitur :
Edent pauꝑes & sacurabuntur Beati paupe¬
res: quiã ideo edunt ut saturentur: Edunt
enim pauꝑes Qui autem fant diuites sunt
non satiantur : quia non esuriunt. Come¬
dant pauꝑes: Inde erat piscutor ille pe¬

Expanded text:
fudisti sanguinem pro toto, sed invasorem passus fudisti sanguinem pro toto, sed invasorem passus es. Ista nos diximus Domino tanquam quaerentes, scientes tamen quid dicturi. Ponamus nos nescire quid dicat: nonne nobis respondet? Quiescite, adhuc dico unde nemo dubitet. Exspectemus ergo quid dicturus est. Jam ego volebam pronuntiare, et non admittere homines aliud aliquidsit. Et adhuc audent dicere, Et nostra Ecclesia magna est, quid tibi videtur Bagai et Tamugade? Si non dicit aliquid unde obmutescant, adhuc dicant quia magna est Ecclesia adhuc Dominum: Vota mea reddam coram timentibus eum. Quae sunt vota sua? Sacrificium quod obtulit Deo. Nostis quale sacrificium? Norunt fideles vota quae reddidit coram timentibus eum: nam sequitur, Edent pauperes, et saturabuntur. Beati pauperes, quia ideo edunt ut saturentur: edunt enim pauperes; qui autem divites sunt, non satiantur, quia non esuriunt. Comedent pauperes: inde erat piscator ille Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ non spreuit neq despexit dep̃cationẽ
pauperum: Quorum pauꝑum: non desẽ
prȩsumentium: Uideamus si pauperes
sunt quidicunt. Nossumꝰ iusti xp̃e ela¬
mat. Longe a salute mea uerba delictoꝵ
meorum Sed adhuc dicant quoduolunt
mea. Apud dñ posuit laudem suam : do¬
cuit non p̃sumi in homine Ad huc dicañ
qđ uolunt Iam quidẽ ceꝑunt uri  cepit
propinquãre ignis: non est quise abscon¬
dat acalore euis sed ad huc dicant: & nos
apud illum laudemꝰ posuimus. & nos non¬
in nobis p̃sumimus. Sicant adhuc In eccła
magna confitebor tibi Lam hic puto: quia
cepit in teriora tangere : Eccła magna qͥd
est fr̃s : N unquid exigua pars orbis terrarũ
eccła magna ẽ : ȩccła magna : totus ost¬
orbis: Aodo: siquis uelit xp̃ͦ contradicere:
dic nobis tu dixisti in ȩccła magna confite¬
bor tibi Queẽ excła magna: ad fructum
africae remansisti : Totũ mundũ ꝑdidisti .:¬

Expanded text:
Quoniam non sprevit neque despexit precem Quoniam non sprevit neque despexit precem pauperum: quorum pauperum? Non de se praesumentium. Videamus si pauperes sunt, qui dicunt: Nos sumus justi. Christus clamat, Longe a salute mea verba delictorum meorum. Sed adhuc dicant quod volunt.mea: apud Deum posuit laudem suam; docuit non praesumi in homine. Adhuc dicant quod volunt. Jam quidem coeperunt uri, coepit propinquare ignis; non est qui se abscondat a calore ejus . Sed adhuc dicant, Et nos apud illum laudem nostram posuimus, et nos in nobis non praesumimus; dicant adhuc. In Ecclesia magna confitebor tibi: jam hic puto, quia coepit interiora tangere. Ecclesia magna quid est, fratres? Numquid exigua pars orbis terrarum Ecclesia magna est? Ecclesia magna totus orbis est. Modo si quis velit Christo contradicere: Dic nobis, tu dixisti, In Ecclesia magna confitebor tibi: quae Ecclesia magna? Ad frustum Africae remansisti, totum mundum perdidisti: ef
Abbreviated transcription (Latin):
dominum: laudate eum Ubicumq time eccłȩ lau¬
idece fr̃s mei si his dieb ꝑ totũ orbẽ ter¬
rarum. sine causa dicitur. am̃ & alleliua.
Nonibi timet᷑ ds̃. non laudat᷑ dĩ : exiuit.¬
& ait: ꝓrsus nontimet᷑ : tocus mundus
perit: sine causa dicis totꝰ mundus
perit : Eigo modica pars remansit in
africa: Ergo nondicit aliquid xpc̃
unde obturet ista hora : nondic̃ ali¬
quid unde eradic& linguas istas dicen-¬
tium : iudeamꝰ: neforte inueniamus:
Adhuc nobis dicitur: in medio eccłe. De
& intelligamus si deipsis dixit . & si in medio
eccłe ipsorum laudatur. Quomodo laudañ
xp̃m qui dicunt᷑ ꝑdidit totum orbẽ t̾rarũ:
diabolus illi totum abstulit. &. inparte
ipse remansit : seduideamus Apertus dicat:
aꝑtius loquatur: Nonsit quod int̾pretari:
nonsit qđ suspicari Uniuersum sem̃ iacob
magnificate eum Forte ad huc dicunt : nos
sumus semen ia cõb Si sint ipsi uideamus:
nos sumus semen isra hel ꝑmittamus.: dicaÑ

Expanded text:
Dominum, laudate eum: ubicumque timetur Didete, fratres mei, si his diebus per totum orbem terrarum sine causa dicitur, Amen et Alleluia. Non ibi timetur Deus? Non ibi laudatur Deus? Exivit ait: Prorsus non timetur, totus mundus periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc nobis dicitur, In medio Ecclesiae:et intelligamus si de ipsis dicit, et si in medio Ecclesiae ipsorum laudatur. Quomodo laudant Christum, qui dicunt: Perdidit totum orbem terrarum, diabolus illi totum abstulit, et in parte ipse remansit? Sed adhuc videamus, apertius dicat, apertius loquatur: non sit quod interpretari, non sit quod suspicari. Universum semen Jacob, magnificate eum. Forte adhuc dicunt: Nos sumus semen Jacob. Si sint ipsi, videamus.Nos sumus semen Israel; permittamus, dicant.
Abbreviated transcription (Latin):
tam multi inuocauerunt: & statim ad tẽpus
non in futura uita sed continuo libati sunt.
Ipse iob diabolo petenti concessus ẽ. putrescens
uermib: tamen Rhac uita reparauit
Spinis coronabat᷑ nemo subueniebat. Leua¬
batur in lignõ: nemo eruit. Clamã ds̃
m̃s ds̃ m̃s ut quid me dereliquisti. non subue¬
nitur.: Quare fr̃s mei ÷ quare : qua merce¬
de tanta passus est : õmia ista que passus ẽ :
p̃cium est : Cuius rei p̃cio tanta passus est :o
recitemus : uideamus quȩ dicat Primũ que¬
ramus quȩ passus sĩt: deinde quare: & uide-¬
amus qui sint hostes xp̃i qui confitentur
quanta passus ẽ. & tollunt quare: Hixc au¬
diamus totum in isto psalmo: & quȩ passus
sit & quare: Tenece ista duo. Qd & quare.:
Modo quĩ explicem: non ibi in moremur: et
melius aduos ꝑueniunt ipsa uerba psalmi. ⁊

Expanded text:
tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo petenti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit spinis coronabatur, nemo subveniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; clamat, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
defalso crimine :: Oms inuocauer̃ & ẽru¬
ti : Numquid defecit ad filium suum:
ut incruce pendentem non exaudiret:
quare autem ipse noneruit᷑ modo qͥdixit
intesꝑauerunt patres Nnrĩ & liberasti eos.¬
Ego aut̃ sum uermis & non homo : Vermis:
& non homo Nam ẽ .&. homo uermis. sed
ille uermis & non homo Unde non homo :
quia ds̃. Quare gͦ sic se abiecit ut diceret
uermis: An quia uermis decurne sine con¬
cubitu nascitur. sic ut xpc̃ demaria uirgine :¬
& uermis & tamen non homo. Quare uermis. o¬
quia mortalis : quia de carne natus : quia sine
concubitu carnis natus : Quarẽ non homo
Quia in principio erat uerbum. & uerbũ erat
num : & abiectio plebis  Videte quanta pas¬
sus est : Iam ut dicamus passionem & adillũ
maiorẽ gemitũ ueniamus: udete quanta mͦ
patitur : & deinde udete quare Quis enim
fructus : Ecce sꝑauerunt patres patres nrĩ :¬
et eruti sunt det̃ra aegypti Et sicut dixi

Expanded text:
de falso crimine . Omnes invocaverunt, et erude falso crimine . Omnes invocaverunt, et eruti sunt. Numquid defecit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem ipse non eruitur modo, qui dixit: In te speraverunt patres nostri, et eruisti eosEgo autem sum vermis, et non homo. Vermis, et non homo: nam est et homo vermis; sed ille, Vermis, et non homo. Unde non homo? Quia Deus. Quare ergo sic se abjecit ut diceret, Vermis? An quia vermis de carne sine concubitu nascitur, sicut Christus de Maria virgine? Et vermis, et tamen non homo. Quare vermis? Quia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubitu natus. Quare non homo? Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat num et abjectio plebis: videte quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? Ecce speraverunt patres nostri, et eruti sunt de terra Aegypti. Et sicut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus : Ignis intrat infornacẽ : & for¬
nax auriꝰ ficis. Magni sacramenti res est :
Ibiẽ. aurũ: ibi ẽ. palea. ibi ignis in angusto
operatur Ignis ille non ẽ. diuersus: sed di¬
uersã agit Paleam incinerem uercit auro
sordes tollit: Inquib aut̃ habitat ds̃. utiq
intribulatione meliores fuint. tãquã aurũ
ꝓbati  Et si forte petierit in inncꝰ diabolus
& concessum illi fuerit siue aliquo dolo¬
re corporis. siue aliqͦ dãpno. siue amisno¬
ne suorũ fixum corhabeat in illo qui se
non subtrahit . & si quasi subtrahit aurẽ
ploranti. s apponit miscdiam dep̃canti
Nouit qđ agat: quinos fecie. nouit: & refi¬
cere nos: Bonus ẽ structor: qui edificauit
domum Ꝙ sĩ aliquid ibi ceciderit: nouit
& legimꝰ quã multos patres nrõs sꝑantes in se
eruit ds̃ Eruit ipsum popłm israhel deg̃a
aegyptu eruit trespueros decamino eru-¬
it danihelẽ delacu leonũ: eruit susannam

Expanded text:
christianus. Ignis intrat in fornacem, et forchristianus. Ignis intrat in fornacem, et fornax aurificis magni sacramenti res est. Ibi est aurum, ibi est palea, ibi ignis in angusto operatur. Ignis ille non est diversus, et diversa agit; paleam in cinerem vertit, auro sordes tollit. In quibus autem habitat Deus, utique in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Et si forte petierit inimicus diabolus, et concessum illi fuerit: sive aliquo dolore corporis, sive aliquo damno, sive amissione suorum, fixum cor habeat in illo qui se non subtrahit; et si quasi subtrahit aurem ploranti, sed apponit misericordiam deprecanti. Novit quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos. Bonus est structor qui aedificavit domum; et si aliquid ibi ceciderit, novit et legimus quam multos patres nostros sperantes in se eruit Deus. Eruit ipsum populum Israel de terra Aegypti ; eruit tres pueros de camino ignis ; eruit Danielem de lacu leonum ; eruit Susannam
Abbreviated transcription (Latin):
ligat homo medicũ. eẽ. dm̃ & tribulati¬
onẽ medicam̃tum. eẽ. ad salutem. non poe¬
nam ad dãpnationẽ: sub medicamento
positus u̾reris securis: clamas : non ex¬
audit medicꝰ ad uoluntatẽ: sed audit ad
intelligere : quia adutilitatẽ quosdã non
exaudis & ad dãpnationẽ quosdã ȩxaudis :
Adutilitatẽ non exauditus ẽ paulus: ad dãp¬
nationẽ exauditꝰ ẽ. diabolus Petut iobtẽp̃¬
tandum : & concessum ẽ.: De mones petier̃
seire inporcos : exauditi sunt: demones ex-¬
audiuntur : & apłs non exauditur: Sed illi
exaudunt᷑ ad dãpnationẽ: apłs non exau¬
ditur ad salutẽ. Qurꝰ non ad insipientiã mͥ
Tuaut̃ in scõ habitas. lausisrł. Quare non
exaudis & tuos: Quare dico ista: Memento¬
te . semꝑ dicitȩ dõgrãs: & magna ẽ. hic mul¬
titudo qui nonsolent uenire : uenerunt:
ꝓbat᷑ sinon dereliqui T dm̃ suum Nam
quando beneẽ. homini: desertus est fbi

Expanded text:
ligat homo medicum esse Deum, et tribulatiligat homo medicum esse Deum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad intelligere quia ad utilitatem quosdam non exaudis, et ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Petiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemones petierunt se ire in porcos, et exauditi sunt . Daemones exaudiuntur, Apostolus non exauditur: sed illi exaudiuntur ad damnationem, Apostolus non exauditur ad salutem: quia non ad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Quare non exaudis et tuos? Quare dico ista? Mementote semper dici, Deo gratias. Et magna est hic multitudo, et qui non solent venire, venerunt: batur, si non dereliquit Deum suum. Nam quando bene est homini, desertus est sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nec exaudies: E nocte : & non ad insipi¬
entiam mihi Dixit utiq deme: deillo dete
Corpus enim suum gerebat: idẽ eccłam Ni
si forte putatis fratres quia quando dix̃ dr̃is
pat̾ sifieri potest. transeat ame calix iste:
mori timebat: Nonẽ fortior miles: quã
imꝑator : Sufficit seruo: ut sit si c̃ dñs eius:
aulus dic̃: miles regis xpĩ Cõpellor eluob
concupiscentiã habens dissolui. et esse cũ
xpc̃ timet mortem: Secdnu̾s infirmita¬
tem nram̃ portabat᷑ & ꝓhis quia dhuc
timent mortẽ in corpore constitutus
ista dicebat c inde erat illauox : men¬
brorum ipsius uox erat: non capitis : Sic
& hic ꝑdiem & noctẽ clamaui. & not
exaudies : Multi enim clamant intribu¬
latione & non exaudiunt᷑ : sed ad salutẽ
non ad insipientiam Clamauit paulus
ut auferret᷑ stimulus carnis: & non est ex¬
ficit tibi grã mea : Nã uirtꝰ in infirmitate
ꝑficit᷑. Ergo nonest exauditus. i sednors
ad insipientiã sed ad sapientiã : ut intel¬

Expanded text:
et non exaudies: et nocte, et non ad insipientiam mihi. Dixit hoc de me, de te, de illo. Corpus enim suum gerebat, idest, Ecclesisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum stus timet mortem? Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulamant et non exaudiuntur; sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus, ut auferretur ab eo stimulus carnis: et non est exficit tibi gratia mea. 95 Nam virtus in infirmitate perficitur . Ergo non est exauditus, sed non ad insipientia
Abbreviated transcription (Latin):
ÕS MS̃ RESPICEME: quare me
dereliquisti: Istũ uersum primũ
quodest quare me dereliquisti: Int̾pre¬
tatus ẽ. illud euangelista & dixit eũ ebra¬
icȩ dixisse. Ds̃ ms̃ ds̃ m̃s quareme dereli¬
quisti : quid uoluit dicere dñs  Non enĩ
dĩ. ds̃utiq uerbũ dĩ ds̃ Audi accipite il¬
lum euangelistã: qui ructabat qđ biherat
in nobis  Et cum uerbum ds̃ factum eet̃
caro pendebat incrucȩ et dicebat: Os̃ ds̃
re dicitur. nisi quia nos ibi eramus. nisi
nisi quodã modo intentos nos faciens et
dicens psalmꝰ iste deme scriptus est Lon¬
ge asalute mea: uerba delictorũ meorũ :
Quorũ delictorum: dequo diccum est. Qui
peccatum nonfecit Nec inuentus ẽ. dolus
inorẽ cius ÷ Quomodo gͦ dic̃ delictoꝵ meorũ:
Nuisi quia & ꝓdelictis nrĩs ipse precatur:

Expanded text:
s meus, respice me: quare me dereliquisti? Istum versum primum quod est, quare me dereliquisti Interpretatus est illud Evangelista, et dixit eum hebraice dixi se: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquiDei Deus, utique Verbum Dei Deus. Audi a capite illum evangelistam, qui ructabat quod biberat in nobis . Et cum Verbum Deus factum esset caro, pendebat in cruce, et dicebat: Deus meure dicitur, nisi quia nos ibi eramus, nisi nisi quodammodo intentos nos faciens et dicens, Psalmus iste de me scriptus est? Longe a salute mea, verba delictorum meorum. Quorum delictorum, de quo dictum est: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus Quomodo ergo dicit delictorum meorum; nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
rata sunt ossa eius irrisus ẽ diuisa sunt
uestimenta eius : missa ẽ. sors suꝑ uestem e insuꝑ¬
ipsius: Circum deder̃ illum furentes et
seuientes : & disꝑsa sunt omĩa ossa eius
Et hic audi. mͦ & in euangelio legimus.
Uideamꝰ quare oxp̃e fili dei : si nolles non pa¬
tereris Ostende nobis fructum passionis
tuȩ Audi inqui ĩ fructum Ego nontaceo:
sedsurdi sunt homines: Audi in qui Tfrucꝰ¬
tum : quare passus ẽ omĩa ista Narrabo in qͥt¬
laudabote Uideamus. si in parte narrat

Expanded text:
rata sunt ossa ejus, irrisus est, divisa sunt rata sunt ossa ejus, irrisus est, divisa sunt vestimenta ejus, insuper missa est sors super vestem ipsius, circumdederunt illum furentes et saevientes, et dispersa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et in Evangelio legimus. Videamus quare. O Christe Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, sed surdi sunt homines. Audi, inquit, fructum quare passus sum ista omnia. Narrabo ns. Videamus si in parte narrat