comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magis intuentiũ corda ꝑuertat: ne ut di¬
ctũ ẽ. impietatis dux ꝑ officiũ pietatis exi¬
stat. Non autẽ debet hominũ ducatũ sus¬
ciꝑe: qui nescit homines bene iuuendo p̃¬
ire: ne qui ad hoc eligit᷑ ut alioꝵ culpas
corrigat. qđ resecare debuit. ipse cõmittat.
& subditis uiuant: ut bonũ qđ faciunt &
intra sinũ m̃tis abscondant: & tam̃ ex eo ad
ꝓuectũ sequentiũ exempla recte oꝑationis
imꝑtiant: ut subditoꝵ culpas animaduer¬
tentes corrigant. nec tam̃ ꝑ uĩ eiusde animad¬
uersionis intumescant: ut quȩdã lenit̃ cor¬
repta tolerent. nec tam̃ disciplinȩ uincula
eade lenitate dissoluant: ut quedã toleran¬
do dissimulent. nec tam̃ ea crescere dissimu¬
laudo ꝑmittant. Laboriosa st̃ ista: & nͥ di-¬
uina grã fulciat. ad custodiendũ difficilia.
Recte uͦ de aduentu districti iudicis ꝑ sapien¬
tiȩ librũ dr̃. Horrende & cito apparebit:¬

Expanded text:
magis intuentium corda pervertat, ne ut dimagis intuentium corda pervertat, ne ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit ipse committat.  subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impertiant, ut subditorum culpas animadvertentes corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte ergo de adventu judicis per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit
Abbreviated transcription (Latin):
Aduiam nãq pietatis ducerent: si subdi¬
torũ ocłis humilitatis exempla monstra¬
a tramite ueritatis exorbitat: & dũ ipse
in p̃ceps ruit. ad abrupta seqͣntes inuitat.¬
Dux ẽ impiꝰ: qui ꝑ tumoris exẽpla uiã osten¬
dit erroris. Paulꝰ dux impiꝰ ẽẽ metuebat: cũ
potestatis suȩ celsitudinẽ repͥmebat dicens.
N ec querentes ab hominib głam. neq a
uobis. neq ab aliis: cũ possimꝰ oneri eẽ. ut xp̃i¬
ne si int̃ discipłos honorẽ suȩ celsitudinis
uendicaret. exempla elationis ostenderet. Li¬
mebat nimirũ ne dũ ipse sibi potestatẽ pa-¬
storalis potentiȩ quereret. grex subditoꝵ ꝑ
duceret. qͥ pietatis officiũ suscepisset. Vnde
necesse ẽ ut is qui p̃est quȩ exẽpla subditis
p̃beat sollert̃ adtendat: & tantis se sciat ui-¬
uere. quantis p̃esse: ac uigilant̃ inspiciat. ne
in eo qd p̃latꝰ ẽ intumescat: ne uira debitȩ
potestatis iminoderatiꝰ exigat: ne disciplinȩ
sitate subditos restringere poterat. inde

Expanded text:
Ad viam namque pietatis ducerent, si subditorum oculis humilitatis exempla monstraa tramite veritatis exorbitat, et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat.Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux impius esse metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam neque a vobisne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum sibi ipse potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditorum duceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necesse est ut is qui praeest, quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere, quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, ne jura debitae potestatis immoderatius exigat, ne disciplinae erversitate subditos restringere poterat, inde
Abbreviated transcription (Latin):
to magis patim᷑. tantõminꝰ uidemꝰ. Sic qͥp¬
pe in m̃te suꝑbia: sicut in ocłis caligo gene¬
is crescit: & cũ se uastiꝰ extenderit. opressȩ
m̃tis ocłm funditꝰ claudit: ut captiuꝰ animꝰ
elationis tẏpũ & pati possit. & tam̃ id qđ pa¬
tit᷑ uidere ñ possit. S qr arrogantes uiri ali¬
quando ut diximꝰ recta ñ recte fentiunt. &
bona inuenire nouert̃. s hȩc bene ꝓferre
contẽpnunt: helyu post elationis typũ qđ
dixerat. si habes intellectũ audi qđ dr̃. sub

Expanded text:
to magis patimur, tanto minus videmus. Sic quipto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia, sicut in ocis crescit, et cum se vastius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis et pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu post elationis typum, quo dixerat: Si habes intellectum, audi quod dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
si habes qđ loquaris responde mͥ: acsi diceros.
Dic aliqͥd. si tam̃ dignꝰ poteris ẽẽ qui dicas:
hic autẽ ait. si habes intellectũ audi qđ dr̃:
acsi apte dicat. Audi me: si tam̃ dignꝰ poteriᷤᷤ
ẽẽ qui audias. Isti st̃ cotidiani defectus qui
in cordib reꝓboꝵ fuint: quib indesinent̃ ad
deteriora descendt̃: qr dũ minora incaute
negligt̃. ad maiora ꝑnitiose ꝓrũpunt. Iam
& hoc de suꝑbia fuerat: qđ beatũ iob id qđ
iustũ ẽ loqui posse dubitabat. S dũ hȩc in
semet ipso considerare negligit. ad nequiora
ꝑuenit: ut ñ solũ posse ab eo dici qđ iustũ ẽ.
dubitet: s etiã dicentẽ se iusta ab eo intelli¬
gi posse despet. Unde uiciũ suꝑbiȩ ab ipsa
mox radice secandũ ẽ: ut cũ latent̃ orit᷑. tunc
uigilant̃ abscidat᷑. ne ꝓuectu uigeat: ne usu
roboret᷑. Difficile enĩ in se qͥsq inueteratã su-¬
ꝑbiã dep̃hendit: qr nimirũ hoc uiciũ quan¬

Expanded text:
Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter oritur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Difficile enim in se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quan
Abbreviated transcription (Latin):
bes gͦ intellectũ audi qđ dr̃: & ausculta uo¬
cẽ eloquii mei. Habent hoc ꝓpriũ om̃s ar¬
rogantes. ut cũ fortasse acutũ aliqͥd sentuit̃.
inde mox ad uiciũ elationis erũpant: sensꝰ¬
q om̃ium in sui cõparatione despiciant. seq
in suo iudicio alioꝵ. meritis ante ponant. Qb
contingit miseris. ut plus uidendo tenebres.¬
cant: qi dũ subtilia adtendt̃. semet ipsos intu¬
eri nesciunt: & quo intelligentiã cautiꝰ ꝑci¬
piunt. eo ꝑ suꝑbiã deteriꝰ cadunt. Ꝙbene qͥ¬
dẽ subtilia conspicerent: si in eo qđ ꝓfert̃ se
uiderent. Suꝑiꝰ nãq helyu dixerat. si habes
qđ loquaris responde mͥ. & loquere. uolo enĩ
te apparere iustũ: nc̃ autẽ ait. si habes intel¬
lectũ audi qđ dr̃. Ecce qͦmͦ paulisꝑ elatio ꝑ
uerboꝵ increm̃ta ꝑficit. Suꝑiꝰ dubitauit si
posset beatꝰ iob ꝓferre qđ iustũ ẽ: ñc uͦ discu¬
tit si hoc qđ dr̃ saltẽ possit audire. Ibi dixit.

Expanded text:
bes ergo intellectum, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. - Habent hoc proprium omnes arrogantes, ut cum finde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omnium in sui comparatione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ecce quomodo paulisper elatio per verborum incrementa proficit. Superius dubitavit si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
teri bestiali passionũ motu demonstrat: qͥ
dñs pascit. quos uoluptas carnis iumentoꝵ
more ñ afficit. At contra hi qui carnali
affectione succũbunt. ñ iã homines. s ium̃¬
ta nominant᷑: sicut de quibda in peccato
suo morientib ꝑ ꝓpħam dr̃. Computrue

Expanded text:
teri bestiali passionum teri bestiali passionum Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum more non afficit. At contra hi, qui carnali affectione succumbunt, non jam homines, sed jumenta nominantur; sicut de quibusdam in peccato suo
Abbreviated transcription (Latin):
uersus ẽ: neq hoc potest uidere qđ ẽ. Qui
uͦ peccatorẽ se intelligit: iã ex parte aliqua
ẽẽ iustus inchoauit: atq id qđ ñ iustus fe¬
cerat. ex eo qđ ẽ iustus accusat. Qua accu
satione sua dõ inherere inchoat: dũ rectũ
contra se iudiciũ ꝓferens. hoc in se qđ illi
sentit displicere condẽpnat. Recepta gͦ ui¬
stitia sua. dicit hõ iste. peccaui. Et notan.¬
dũ qd p̃mittit᷑. respiciet homines: & tunc
deinde subiungit᷑. & dicet. peccaui. Ido enĩ
ñ nulli peccasse se nesciunt: qr homines ñ
attendt̃. Nã si considerarent homines: citiꝰ
cognoscerent. quantũ peccando infra homi¬
nes cecidissent. Et qũauis scriptura sacͣ
aliquando homines ponere soleat huma¬
na sapientes: sic̃ ait apłs. cũ enĩ sit int̾ uos
zelus & contentio. nonne carnales estis. &
paulo post subicit dicens. nonne homines
estis: ñnũqũa tam̃ homines dicit eos. quos
a bestiis ratione distinguit: id ẽ quos ñ at¬

Expanded text:
ersus est, neque hoc potest videre quod est; qui vero peccatorem se esse intelligit, jam ex parte aliqua esse justus inchoavit, atque id quod non justus fecerat, ex eo quod est justus asatione sua Deo inhaerere inchoat, dum rectum contra se judicium proferens, hoc in se quod illi sentit displicere condemnat. Recepta ergo justitia sua dicit homo iste: Peccavi. Et notandum quod praemittitur: Respicit homines; et tunc deinde subjungitur: Et dicet, Peccavi. Ideo enim nonnulli peccasse se nesciunt, quia homines non attendunt. Nam si considerarent homines, citius agnoscerent quantum peccando infra homines cecidissent. Et quamvis Scriptura sacra aliquando homines ponere soleat humana sapientes, sicut ait Apostolus: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? et paulo post subjicit, dicens: Nonne homines estis? nonnunquam tamen homines dicit eos quos a bestiis ratio distinguit, id est quos non at
Abbreviated transcription (Latin):
t̃c̃ subtiliꝰ conspiciunt. quanto nc̃ ad illam
tia ꝓtulit: s hoc unusqͥsq arrogans habere
ꝓpriũ solet. qđ dũ uera & mystica loquitur.
subito ꝑtumorẽ cordis quȩdã in ania &e su¬
ꝑba ꝑmiscet. Foris enĩ placere appecit in
hoc qđ ueracit᷑ sentit: & inde mox inanes¬
cit a uero. unde ꝑ elationis tẏpũ recedit
ab intimo. Na enĩ apꝓbari doctꝰ exterius
querit: intꝰ plenitudinẽ qͣ docebat᷑ amittit.
Vnde & helyu. quẽ tenere arrogantiũ ty¬
pũ sepe iã diximꝰ. postquã multa sapien¬
tiȩ ꝓfunda digessit. subito ꝑ eascde senten¬
tias ueraces ac mysticas. fastu scientiȩ inflatꝰ
extollit᷑: cuiꝰ mox inflationis merito. eiꝰ sen¬
sus ad inania uerba diriuat᷑. Nã subdidit

Expanded text:
tunc subtilius conspiciunt, quanto nunc ad illam tunc subtilius conspiciunt, quanto nunc ad illam tia protulit, sed hoc unusquisque arrogans habere proprium solet, quod dum vera ac mystica loquitur, subito per tumorem cordis quaedam inania et superba permiscet. Foris enim placere appetit in hoc quod veraciter sentit; et inde mox inanescit a vero, unde per elationis typum recedit ab intimo. Quia enim approbari doctus exterius quaerit, intus plenitudinem qua docebatur amittit. Unde et Eliu, quem tenere arrogantium typum saepe jam diximus, postquam multa sapientiae profunda digessit, subito post easdem sententias veraces ac mysticas fastu scientiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis merito ejus sensus ad inania verba derivatur. Nam subdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ris afficit᷑: & magnis postmodũ securitatiᷤᷤ
gaudiis refouet᷑. Et qr electi uniꝰcuiꝰq meis
eiscłe trib uicib. id ẽ uel labore conuersio¬
nis. uel tẽptatione ꝓbationis. uel formidi.¬
ne solutionis atterit᷑. atq ipsa attritione
purgata liberat᷑: apte subungit᷑. Ut reuo¬
cet animas eoꝵ a corruptione. & illumin&e
lucẽ uiuentiũ. Lux qͥppe morientiũ ẽ. qũa
corporeis ocłis cernimꝰ: qui autẽ adhuc huic
mundo uiuunt luce morientiũ tenebres¬
cunt. Illuminant᷑ autẽ luce uiuentiũ. qͥ
despecto tẽporali lumine. ad splendorem¬
int̾ne claritatis recurrunt: ut ibi iuiuañs
ubi uerũ lum̃ sentiendo uideant: ubi non
aliud lum̃. atq aliud uita: s ubi ipsa lux
uita sit: ubi sic nos lux exteriꝰ circũscribat.
ut interiꝰ impleat: sic interiꝰ impleat. ut
incircũscripta exterius circũscribat. Illu¬
minant᷑ gͦ hac luce uiuentiũ: quã tantõ

Expanded text:
ris afficitur, et magnis postmodum securitatis ris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudiis refovetur. Et quia electi uniuscujusque mens iisdem tribus vicibus, id est vel labore conversionis, vel tentatione probationis, vel formidine solutionis atteritur, atque ipsa attritione purgata liberatur, apte subjungiturcet animas eorum a corruptione, et illuminet luce viventium. - Lux quippe morientium est, quam corporeis oculis cernimus. Qui autem adhuc huic mundo vivunt, luce morientium tenebrescunt. Illuminantur autem luce viventium qui, despecto teinternae claritatis recurrunt, 777 ut ibi vivant, ubi verum lumen sentiendo videant, ubi non aliud lumen, atque aliud vita, sed ubi ipsa lux vita sit, ubi sic nos lux exterius circumscribat, ut interius impleat; sic interius impleat, ut incircumscripta exterius circumscribat. Illuminantur ergo hac luce viventium, quam tanto
Abbreviated transcription (Latin):
luc̃ẽ uideret. Iusti itaq anima in iuibilo
faciẽ dĩ conspicit: qr tantũ de lȩtitia int̾na
ꝑcipit. quantũ capere uel assũpta uix pos¬
sit. Ibi gͥ lucẽ uiuens uidet: qr spualem
ocłm in radios ȩt̃ni solis infigit. Ibi lucẽ
uiuens uidet: qr om̃i ĩa mutabilitatis ui¬
cissitudine. atq obumbratione calcata. ue¬
ritati et̃nitatis inheret: eiq inherendo qͦm
cernit. ad similitudinẽ incõmutabilitatis
assurgit: atq in semet ipsã auctoris sui in¬
conuersibilẽ speciẽ dũ respicit assumit.
Quȩ enĩ ad mutabilitatẽ ꝑ semet ipsã lap¬
sa ẽ: ad immutabilitatis statũ immutabi¬
lẽ uidendo format᷑. Igit᷑ helyu de affli-¬
cto hoc liberatoq homine. qr pͥmũ mero¬
ris amaritudinẽ. & postmodũ gaudia con¬
solationis expressit: apte subiunxit. hȩc
om̃ia oꝑatur ds̃ trib uicib ꝑ singulos: ui¬
delicet conuersionis. ꝓbationis. & mortis:
qi ꝑtria hȩc & ciris pͥmũ stimulis mero¬

Expanded text:
in jubilo faciem Dei conspicit, quia tantum de laetitia interna percipit, quantum capere vel assumpta vix possit. Ibi igitur lucem vivens videt, quia spiritalem oculum in radios aeterni solis infigit. Ibi lucem vivens videt, quia omni jam mutabilitatis vicissitudine atque obumbratione calcata, veritati aeternitatis inhaeret; eique inhaerendo quem cernit, ad similitudinem incommutabilitatis assurgit, atque in semetipsam auctoris sui inconversibilem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad mutabilitatem per semetipsam lapsa est, ad immutabilitatis statum immutabilitatem videndo formatur. Igitur Eliu de afflicto hoc liberatoque homine, quia prius moeroris amaritudinem et postmodum gaudia consolationis expressit, apte subjunxit: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet conversionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris primum stimulis moero
Abbreviated transcription (Latin):
offendimꝰ om̃s. Ioħs dicit. Si dixerimꝰ quia
peccatũ ñ habemꝰ: ipsi nos seducimꝰ. & ueri¬
tas in nobis ñ ẽ. Ꝙd gͦ faciant tabulȩ: si tre¬
munt colũpne: Aut qͦmͦ uirgulta immo¬
bilia stabt̃: si huiꝰ pauoris turbine etiã ce.¬
dri quatiunt᷑: Solutioni gͦ carnis apppin¬
quans. nũnũquã t̾rore uindictȩ etiã iusti
anima turbat᷑: qͥ & si qͥd tranqͥllũ in hac
uita sapere potuit. mortis articulo int̾ueni¬
ente concutit᷑: ut iure dici debeat. abomi¬
nabilis ei fit panis in uita sua. & animȩ
illiꝰ cibꝰ ante desiderabilis: Uel certe ꝓpter¬

Expanded text:
dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut quomodo virgulta immobilia stabunt, si hujus pavoris turbine etiam cedri quatiuntur. Solutioni ergo carnis appropinquans, nonnunquam terrore vindictae etiam justi anima turbatur. Cui et si quid tranquillum in hac vita sapere potuit, mortis articulo interveniente concutitur, ut jure dici debeat: Abominabilis fit ei panis in vita sua, et animae ejus cibus ante desiderabilis. Vel certe p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbq contagiis. ipso sepe mortis pauore
purgant᷑. & ȩt̃nȩ retributionis gaudia ĩã
ab ipsa carnis solutione ꝑcipiunt: plerũq
uͦ contẽplatione quadã retributionis int̾¬
nȩ etiã priusquã carne expolient᷑ hilares¬
cunt: & dũ uetustatis debitũ soluunt. noui¬

Expanded text:
que contagiis ipso saepe mortis pavore purgantur, et aeternae retributionis gaudia jam ab ipsa carnis solutione percipiunt, plerumque vero contemplatione quadam retributionis internae etiam priusquam carne exspolientur hilarescunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ solutionẽ carnis et̃no iudicio ꝓpinqͣmus.
Neq enĩ tr̃ cuiꝰlibet anima immerito t̾ret᷑.
qñ post pusillũ hoc inuenit. qđ in et̃num
uiã uitȩ p̃sentis neqͣquã sine culpa transire
potuimꝰ: consideramꝰ etiã. qr ne hoc qͥdẽ sine
aliquo reatu nr̃o ẽ. qđ laudabilit̃ gessimꝰ
si remota pietate iudicem᷑. Qs enĩ nr̃m ui¬
tã p̃cedentiũ patrũ ualeat uel suꝑare uel

Expanded text:
per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit quod in aeternum viam vitae praesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cordis nichil inane tc̃ transuolat de
fantasmate cogitationis: qr subductis e me¬
dio om̃ib. se & illũ tantũmͦ considerant
cui apꝓpinqͣnt. Crescit pauor uicina re¬
tributione iustitiȩ: & urgente solutione
carnis. quantomagis districtũ uidiciũ iã¬
iãq quasi tangit᷑. tanto uehem̃tiꝰ formi¬
dat᷑. Et si ea quȩ sciunt nũquã se p̃termi
sisse meminerint: formidant tam̃ illa quȩ
nesciunt: qr uidelicet semet ipsos diudica¬
re & cõp̃hendere om̃ino ñ posst̃: atq ur-¬
gente exitu subtiliori t̃rent᷑ metu. Unde
redẽptor nr̃ solutioni carnis apppinquais.
& m̃broꝵ suoꝵ speciẽ seruans: factus in
agonia ꝓlixiꝰ cepit orare. Qd enĩ ꝓse ille
cũ agonia peteret: qui in t̾ris positꝰ cȩlestia
cũ potestate tribuebat: S apppinqͣnte
morte. nr̃ȩ m̃tis in se certam̃ expressit: qui
iũ quandã tr̃oris ac formidinis patim. cũ

Expanded text:
tem cordis nihil inane tunc transvolat de tem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque quasi tangitur, tanto vehementius formidatur. Esisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris et formidinis patimur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. aut etiã defendentiũ: & rursũ. labia
dolosa in corde & corde locuti st̃ mala: &
rursũ. & enĩ in corde iniqͥtates oꝑamini in
t̾ra. Humana autẽ anima semel ȩt̾nitatiᷤᷤ
statũ deserens. ad fluxũ temporalitatis
delapsa. hanc mutabilitatẽ alt̾nantiũ mo¬
tionũ quã dũ caderet uolens appetiit. dũ
conat᷑ surgere. cogit᷑ inuita tolerare: inde
qͥppe punita ẽ. unde delectata: qr inde con¬
uersa h̃t̃ laborẽ certaminis: unde ꝑuersa
appetiit gaudiũ uoluptatis. Sepe gͦ electiᷤᷤ¬
etiã nolentib in cogitatione subripit᷑. qđ
in se quidẽ sollert̃ inspiciunt: & ante des
ocłos quanti sit reatus attendt̃. Et cũ de
his om̃ib semꝑ distincta iudicia ꝑtimes¬
cant: tc̃ tam̃ hȩc uehem̃t̃ metuunt. cũ ad
soluendũ humanȩ conditionis debitũ ue¬
nentes. districto iudici ꝓpinquare se cer¬
nunt: & fit tantõ timor acrior. quantõ
& retͥbutio ȩt̃na uicinior. Ante ocłos au¬

Expanded text:
 Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit gaudium voluptatis. Vet. XVIetiam nolentibus, in cogitatione surripit quod in se quidem solerter aspiciunt, et ante Dei oculos quanti sit reatus ostendunt; et cum de his omnibus semper districta judicia pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos au
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dr̃ sũmoꝑe intuendũ ẽ qͥd dicat᷑. cui di¬
cat᷑: quando dicat᷑: qͦmͦ dicat᷑. Helyu aut̃
attendit quid dicer&: s cui dicer& ñ at¬
tendit. B eatus quippe iob amabat iu¬
diciũ: quia causas suas cũ dño pensare
subtilit̾ nouerat: nec condẽpnauerat
eũ qui iustus. ẽ. s cur sine peccato ꝑcusso
fuerat. in dolore positꝰ cũ humilitate re¬
quirebat. Amat iudiciũ quisqͥs uias su¬
as subtilit̃ discutit: & secretariũ cordis
ingressus. quid dñs ipsi tribuat. qͥd ipse
dño debeat pensat. Quod beat᷑ iob qͦmͦ
ñ fecerat: qui tã crebra sacrificia in ex-¬
piatione filioꝵ etiã ꝓ cogitationib offe¬
rebat: Quia gͦ helyu dixit. qͦd is qͥ iudi¬
cium ñ amar&. sanari ñ possit. arguens¬

Expanded text:
d dicatur, cui dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Eliu autem attendit quid diceret, sed cui diceret non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, 785 quia causas suas cum Domino pensare subtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate requirebat. Amat judicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari n
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ñ p̃terit. Unde & apte subiungit. Si¬
direxerit ad eũ cor suũ: sp̃m illiꝰ & flatũ
ad se trahet. Curuũ cor ẽ cũ ima appetit:
dirigit᷑. cũ ad suꝑna subleuat᷑. Si gͦ homo
cogitationib. flatũ uͦ qui ꝑ corpꝰ trahitur.
ꝓ ext̃nis actionib ponit. Dõ gͦ sp̃m homi¬
nis & flatũ ad se trahere ẽ. ad conuersati¬
onẽ sui desiderii & ad interiora nr̃a. & exte¬
riora cõmutare: ut nichil iã m̃ti exteriꝰ li¬
beat. nichil caro inferiꝰ uel si appetit adi-¬
pisci conet᷑. s om̃e qđ homo ẽ. ad eũ uide¬
licet ã quo ẽ. & interiꝰ desiderando ferueat:
& exteriꝰ se edomando constringat. Unde

Expanded text:
nostri non praeterit. Unde et apte subjungit: nostri non praeterit. Unde et apte subjungit: direxerit ad eum cor suum, spiritum illius et flatum ad se trahit. - Curvum cor est, cum ima appetit, dirigitur cum ad superna sublevatur. Si ergo homo cogitationibus; flatum vero quo corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deo ergo spiritum hominis et flatum a se trahere est ad conversionem sui desiderii et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius, vel si appetit, adipisci conetur; sed omne quod homo est ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando constringat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nis. remunerat᷑ qͥsq plenitudine ꝑfectioniᷤᷤ.
Plerũq autẽ in eo qͥsq conuersus labit᷑:
qđ dũ quib da donis gr̃ȩ dulcedine incho¬
ationis excipit᷑. confirmationẽ accepisse se
ꝑfectionis arbitrat᷑. & plenitudinẽ consũma¬
tionis estimat. quȩ adhuc blandim̃ta ẽẽ in-¬
choationis ignorat. Vnde fit. ut dũ subita
tẽptationis ꝓcella tangit᷑: despectũ se & ꝑ-
ditũ dõ suspicet᷑. Qsi inchoationi suȩ ñ
passi crederet. adhuc in ꝓsꝑis positꝰ mentẽ
ad aduersa p̃pararet: & uiciis uenientib
pꝰmodũ tã firmiꝰ resisteret. quã ea etiã sa¬
gaciꝰ p̃uidisset. Quȩ qͥde tranqͥlliꝰ si p̃uid&
tolerat: eoꝵ tam̃ om̃ino certamina etiam¬
si p̃uideat ñ declinat: qr usus nr̃i itineris
neqͣquã ꝑagit᷑ sine puluere tẽptationis.

Expanded text:
nis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. nis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus labitur, quod dum quibusdam donis gratiae, dulcedine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinis consummationem aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se Deo et perditum suspicetur. Qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem tranquillius si praevidet tolerat. Eorum tamen omnino certamina, etiamsi praevideat, non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis.
Abbreviated transcription (Latin):
pulsu tẽptationis afficit᷑. Et quidẽ quisq
in ipso conuersionis inicio magna plerũq
excipit᷑ dulcedine consolationis: s durum
laborẽ postmodũ ꝓbationis expit᷑. Tres
qͥppe modi st̃ conuersoꝵ: inchoatio. medi¬
etas. atq ꝑfectio. In inchoatione autẽ in
modũ amara quȩ exerceant: & tc̃ demum
suauia. atq sublimia quȩ confirmeĩs. Nã
& sponsã suã uir qͥsq priꝰ dulcib blandi¬
m̃itis fouet: quã tam̃ iã coniunctã asꝑis
increpationib ꝓbat: ꝓbatã uͦ securis cogi¬
tationib possidet. Unde & plebs israeliti¬
ca cũ spondente dõ ad sacras m̃tis nuptias
ex egypto uocaret᷑. quasi arrarũ uice prius
accepit blandim̃ta signoꝵ: coniuncta autẽ.

Expanded text:
pulsu tentationis afficitur; et quidem quisque pulsu tentationis afficitur; et quidem quisque in ipso conversionis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum probationis experitur. Tres quippe sunt modi conversorum: inchoatio, medietas atque perfectio. In inchoatione autem invstmodum amara quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia quae confirsque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta a
Abbreviated transcription (Latin):
Fili accedens ad seruitutẽ dĩ. sta in iustitia
& timo orai re: & p̃para animã tuã ad tẽp¬
tationẽ surge Non enĩ ait ad requiẽ. s ad
tẽptationẽ: qr hostis nr̃ adhuc in hac ui¬
ta nos positos. quantomagis nos sibi rebel¬
lare conspicit. tanto ampliꝰ expugnare con¬
tendit. Eos enĩ pulsare negligit. qͦs quieto
iure possidere se sentit. Contra nos uͦ eo ue¬
hem̃tius incitat᷑: quo ex corde nr̃o quasi ex
iure ꝓpriȩ habitationis expellit᷑. Hoc enĩ
in se ipso dñs sub quadã dispensatione fi¬
gurauit: qui diabolũ ñ nisi post baptisma
se tẽptare ꝑmisit: ut signũ nobis qđda fu¬
turȩ conuersationis innueret. qđ m̃bra eius
postqũa ad dm̃ ꝓficerent. tc̃ acriores tẽpta¬
tionũ insidias tolerarent. Post pͥmã gͥ uo
cẽ meroris. atq lȩtitiȩ quã unꝰquisq ꝑ studi¬
ũ conuersionis agnoscit. hȩc scda suborit᷑.¬
qr ne securitatis negligentia dissoluat᷑. im¬

Expanded text:
ervitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Non enim ait, ad requiem, sed ad tentationem, quia hostis noster adhuc in hac vita nos positos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos vero eo vehementius incitatur, quo ex corde nostro quasi ex jure propriae habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit , qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversionis innueret, quod membra ejus postquam ad Deum proficerent, tunc acriores tentationum insidias tolerarent. Post primam igitur vicem moeroris atque laetitiae, quam unusquisque per studium conversionis agnoscit, haec s negligentia dissolvatur, im
Abbreviated transcription (Latin):
Non placebit uir dõ: etiã si cucurrerit cũ
eo. Qd ꝓfecto qr minime dixerit. qͥsqͥs beati
iob uerba legit agnoscit. S qͥ iccirco loqͥtur¬
ut semet ipsũ ostendendo suꝑbiat: qͥd mirũ
si in altero fingit qđ rep̃hendat: Qmͦ enĩ
ueritati cohereat in uerbis increpationis:
quẽ intra semet ipsũ longe ab eade ueritate
ti audite me. Ecce iterũ fastu suꝑbiȩ infla¬
tus. & eos tantũm qui qͣsi digne intelligendo
se assequi ualeant querit: & ad qđ sentiebat

Expanded text:
Non placebit vir Deo, etiamsi cucurrerit cum eo. - Quod profecto quia minime dixerit, quisquis beati Job verba legit, agnoscit. Sed qui idcirco loqut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in altero fingit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate deo viri cordati audite me. Ecce iterum fastu superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne intelligendo, se assequi valeant quaerit, et sic quod sentiebat
Abbreviated transcription (Latin):
missionis trã uirtutis plenitudine confir¬
mat᷑. Ante gͥ in nuraculis degustauit qđ
appeteret: postmodũ in labore tẽptata est.
si custodire nouerat qđ gustasset: ad extre¬
mũ quoq pleniꝰ acciꝑe meruit. qđ labori.¬
b ꝓbata custodiuit. Ita gͦ uitã uniꝰcuiꝰq
conuersi & inchoatio blanda ꝑmulcet. &
asꝑa medietas ꝓbat: & plena post ꝑfectio
adhuc aditu inchoationis suę. uel tranqͥl¬
litatẽ paccatissimã carnis. uel dona ꝓpħiȩ.
uel p̃dicam̃ta doctrinȩ. uel signoꝵ mira¬

Expanded text:
missionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quod appeteret, postmodum in labore tentata est si custodire noverit quod gustasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vitam uniuscujusque conversi, et inchoatio blanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio adhuc aditu inchoationis suae, vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, 773 vel signo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ego. s gr̃a lĩ mecũ. Na enĩ p̃ueni¬
entẽ dĩ grãm etiã ipse ꝑ liberũ arbitriũ
fuerat subsecutꝰ. apte subiunxit. mecũ:
ut & diuino munere ñ ẽẽt ingratꝰ: & ta-¬
m̃ a merito liberi arbitrii ñ remaneros
extraneus. De hoc autẽ qui liberatori
suo semet ipsũ cognoscendo consensit.
recte dr̃. liberauit animã suã. ne ꝑgeret
tuus uidere ñ possit. Uel certe qr dñs di¬
xit. ego sũ lux mundi. uidebt luc̃ẽ etiã
mortui: quando om̃s iniusti eũ uenire
ad iudiciũ in humanitatis forma con¬
spexerint. S uiuens tunc lucẽ respicit:
qui liberis oculis cordis in forma eũ di.
fuerat. abominabilis ei fit panis in uita
sua. & apppinquauit corruptioni ani-

Expanded text:
autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praeveniautem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergeret tuus non posset, vel certe quia Dominus dixit: « Ego sum lux mundi . » Videbunt lucem etiam mortui, quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui quod abominabilis sit ei panis in vita sua, et appropinquavit corruption
Abbreviated transcription (Latin):
tur districtũ ẽẽ ñ sentit: qr districte no-¬
uit pensare qđ fecit. Ualde autẽ diffici¬
le ẽ. ut peccatorẽ se ẽẽ quisq cũ nicbil ꝓ
peccato suo patit᷑ fateat᷑: secure uidelic&
iniquos nos dicimꝰ. cũ uindictã nullã de
iniquitate sentimꝰ. Nã peccatores nos
quidẽ in tranqͥllitate loquim᷑: s cũ de pec¬
catis ipsis flagello int̃ueniente corripim᷑.
murmuramꝰ. Pena gͦ nos interrogat: si
ueracit cognoscimꝰ culpã. Uir itaq iustꝰ
qr culpã suã districte considerat: etiam
in flagello positꝰ dicat. & ut erã dignus
suã ne ꝑgeret in interitũ: quia p̃ueni¬
ente diuina gr̃a in oꝑatione bona. nr̃m
liberũ arbitriũ sequit᷑: nosmet ipsi nos
liberare dicim᷑. qui liberanti nos dño con¬
sentimꝰ. Unde paulꝰ cũ diceret. abundan¬
tiꝰ illis om̃ib laboraui. ne labores suos
sibi tribuisse uideret᷑. ilico adiunxit. ñ

Expanded text:
tur districtum esse non sentit, quia districte novtur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus geret in interitum. Quia praeveniente divina gratia in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsi nos liberare dicimur, quia liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus cum diceret, Abundantius illis omnibus laboravi, 377 ne labores suos sibi tribuisse videretur, adjunxit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. s uerbotenꝰ asserit. Qa enĩ scriptũ
ẽ. iustus in pͥncipio accusator ẽ sui. iste de
confessione peccati ornari uoluit ñ humi¬
liari: ꝑ accusationẽ suã humilis appetiit
uideri. ñ ẽẽ. Nã si confitendo peccatũ eẽ
humilis ueracit᷑ appeteret: de ꝑpetratio¬
ne peccati arguentes se alios ñ impugna¬
ret. Itaq iustus uitã suã iudicans ꝑ exẽ¬
pla melioꝵ. ex cordis intimo cognoscit ẽẽ
qđ dicit: ait enĩ. peccaui. & uere deliqui:
atq de eo ipso qđ tolerat. flagello subiun-¬
git. & ut erã dignꝰ ñ recepi. Vnꝰquisq in¬
flagello positus. minꝰ adhuc peccata sua
considerat: si uel tanto uel ampliꝰ se ꝑcus¬
sũ qũã merebat᷑ existimat. Iste autẽ qr
quanto maioꝵ exempla considerat. tanto
districtiori examinatione se pensat minꝰ
ꝑcussũ. quã merebat᷑ agnoscit: qr in illoꝵ
iustitia conspicit. quã grauis sibi culpa
fuerit qđ errauit. Et iccirco hoc qđ pati¬

Expanded text:
intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. 23. Qui flagello positus minus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod pati
Abbreviated transcription (Latin):
cta increpatione seuire. Unde scriptum ẽ.
Uerba sapientiũ quasi stimuli: & quasi
claui in altũ defixi. Recte autẽ eoꝵ uerba
claui uocati st̃: qr culpas delinquentiũ nes¬
cunt palpare s pungere. An ioħis uerba

Expanded text:
icta increpatione saevire. Unde scriptum est: icta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verb
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qđ suꝑbit lingua. uel conscientia. nul¬
la trepidatio contradicat. Hȩc autẽ eiꝰ senten¬
tia suꝑ beatũ iob quantũ a tramite uerita¬
tis exorbitet: illa dñi attestatione cognoscimꝰ.
qua ad diabolũ dicit. Nũqͥd considerasti
seruũ meũ iob. qđ ñ sit ei similis in t̾ra : Eo¬
ce quẽ ueritas dixit absq cõparatione iustũ.
etiã afflictos auditores suos magis districte
corripere appetant. quã blande refouere.
Plus enĩ student. ut mala obiurgando inere¬
pent: quã bona laudando confirmeñ. Suꝑi¬
ores qͥppe uideri desiderant: & magis gau.¬
dent cũ eoꝵ animũ ira leuat. quã caritas ex¬
equat. Semꝑ inuenire optant: qđ increpan¬
do rigide feriant. Unde scriptũ ẽ. In ore
stulti uirga suꝑbiȩ: qr uidelicet ꝑcutere ri¬
gide scit. s cõpati humilit̃ nescit. Solent¬
enĩ p̃dicatores iusti auditores suos obiur¬
gando corripere: solent in eoꝵ uiciis distͥ¬

Expanded text:
 eo quod superbit lingua vel conscientia, nul eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job, quantum ab tramite veritatis exorbitet, illa etiam attestatione cognoscimus qua ad diabolum dicit: « Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? » Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humiliter nescit. 41. Sancti praedicatoresgando corripere, solent in eorum vitia distr
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ ex humili corde quesierit facile cog¬
noscimꝰ: si subseqñtia eiꝰ uerba pensemus.
Seqr. Qa dixisti iob iustꝰ sũ: & ds̃ subuer.¬
tit iudiciũ meũ. In iudicando enĩ me m̃¬
daciũ ẽ: & uolenta sagitta mea absq ullo
peccato. Hȩc beatũ iob dixisse querit᷑: quȩ
tam̃ qr minime dixerit. reqͥsita sacrȩ hysto¬
riȩ uerba testant᷑. S qui iudiciũ eque que¬
sierat: ex culpa quã finxit ꝓtinꝰ sententiã ꝓ¬
bit subsannationẽ quasi aquã: qui gͣditur
lit: & post allegationẽ suã nulla beati iob
expectata sententia. eũ dãpnationi dignũ
ex reꝓboꝵ societate iudicauit. Ait enĩ. Qs ẽ
uir ut ẽ iob. Ut utiq subaudiamꝰ nullꝰ: eque
subiungit. qui bibit subsannationẽ qͣsi aqu̾ã.
Aqua autẽ cũ bibit᷑: ita liquido sumit᷑. ut ad
sorbendũ nulla sui pinguedine retardetur.
Subsannationẽ uͦ ut aquã bibere ẽ. dm̃ sine
aliquo obstaculo cogitationis irridere: ut¬

Expanded text:
judicium ex humili corde quaesierit, facile cognoscimus, si subsequentia ejus verba pensemus.. Quia dixisti, Job: justus sum, et Deus subvertit judicium meum. In judicando enim me mendacium est, et violenta sagitta mea absque ullo peccato. - Haec beatum Job dixisse queritur, quae tamen quia minime dixerit requisita sacrae historiae verba testantur. Sed qui judicium aeque quaesierat, ex culpa quam finxit protinus sententiam pgraditur et post allegationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus; atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est, Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sationis consolando ꝑducit: & p̃cedentem
tristitiã subsequens lȩtitia refouet: ita
ut conuersi uniuscuiꝰq animꝰ. eo magis
ad uotũ suũ ꝑueniendo gaudeat. quo
magis se ꝓ illo meminit laborando do¬
luisse. Fit cordi immensa letitia: qr ei quẽ
desiderat. iã ꝑ sp̃e securitatis ꝓpinquat:
ut recte de hoc dici debeat. dep̃cabit᷑ dm̃
& placabilis ei erit. & uidebit faciẽ eiꝰ in
iubilo: uł certe liberauit animã suã ne ꝑ-

Expanded text:
sationis consolando perducit, et praecedentem sationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse. Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
conuersionis uice. grauis meror ẽ: cũ sua
unusqͥsq peccata considerans. curarum
scł̃ariũ uult cõpedes rũpere. & uiã dĩ per
spaciũ securȩ conuersationis ambulare:
lene iugũ dñi libera seruitute portare.
Cogitanti enĩ ista. occurrit illa familiariᷤᷤ.
dudũ quanto eũ diutiꝰ tenuit. tanto artiꝰ
astringit: atq a se tardiꝰ abire ꝑmittit.
Et quis ibi meror: quȩ anxietas cordis:
quando hinc sp̃s uocat. hinc caro reuocat:
binc amor nouȩ conuersationis inuitat.
hinc usus uetustȩ ꝑuersitatis impugnat:
hinc desiderio ad sp̃ualẽ patriã flagrat. &
huc in semetipso carnalẽ concupiscentiã
tolerat. quȩ eũ aliquo mͦ etiã inuitũ dele¬
ctat: Recte gͦ de hoc amarescente hoĩe
dici potest. abominabilis ei fit panis in
uina gr̃a diu nos istis difficultatib affi-¬
ci ñ ꝑmittit: ruptis peccatoꝵ nr̃oꝵ un-¬
culis citius nos ad libertatẽ nouȩ conuer¬

Expanded text:
conversationis vice, gravis moeror est, cum sua conversationis vice, gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata considerans, curarum secularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulleve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit. Et quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderio ad coelestem patriam flagrat, et hinc in semetipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae eum etiam aliquo modo invitum delectat? Recte ergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita suia divina gratia diu nos istis difficultatibus affici non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinculis citius nos ad libertatem novae conver
Abbreviated transcription (Latin):
qđ admirent᷑ uident. S qͥd ista de peccanti¬
b dicimꝰ: cũ ipsos quoq oꝑatores iustitiȩ
tanta ꝓuehi dispensatione uideamꝰ: Alius
nãq donũ scientiȩ accipit: & tam̃ ad uirtutẽ
mirȩ abstinentiȩ ñ ꝑtingit. Aliꝰ magnȩ ab

Expanded text:
quod admirentur vident. Sed quid ista de peccantiquod admirentur vident. Sed quid ista de peccantibus dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta pervehi dispensatione videamus? Alius namque donum scientiae accipit, et tamen ad virtutem mirae abstinentiae non perting
Abbreviated transcription (Latin):
fecert̃. Templũ qͥppe dĩ filiis isrł ad con¬
fusionẽ ostendit᷑: quando uniꝰcuiꝰq iusti
anima. quã inspirando ds̃ inbabitat quan.¬
ta scĩtate fulgeat. ad confusionẽ suã pec¬
catorib demonstrat᷑: ut in illa bonũ qđ
negligunt uideant: & in se ipsis malũ qđ o-¬
ꝑantur erubescant. Metiri uͦ est fabricã.
pensari subtilit̾ iustoꝵ uitã: s dũ metum᷑
fabricã. necesse ẽ ut ex cunctis quȩ fecimus
erubescamꝰ: qr bonoꝵ uitã quantõ subtilius
pensando discutimꝰ. tantõ seueriꝰ in nobis
rũ rectitudinẽ peccator considerare dissi¬
mulat: saltẽ banc ex uoce p̃dicantis agnos¬
cat. Templũ qͥppe peccatorib ostendere est:
sponte sua considerare nolentib rectoꝵ oꝑa
narrare. Qui itaq sicut diximꝰ ꝑduci ad sũ¬
ma desiderant: semꝑ necesse ẽ. ut meliori ꝓ.¬
uectib intendant: quatinꝰ tanto districtius
in se culpas iudicent. quanto in illis altus

Expanded text:
ero, templum Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat ad confusionem suam peccatoribus demonstratur; ut in illa bonum, quod negligunt, videant, et in se ipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero est fabricam, pensare subtiliter justorum vitam. Sed dum metimur fabricam, necesse est, ut ex cunctis, quae fecimus, erubescamus. Quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis rum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est, sponte sua considerare nolentibus, rectorum opera narrare. Qui itaque sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum profectibus intendant, quatenus tanto districtius in se culpas judicent, quanto in illis altius,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa postmodũ securitas sternat: dispensan
uersionẽ rubrũ mare transitũ ẽ: s adhuc
in heremo uitȩ p̃sentis ante faciẽ hostes oc¬
currt̃. Iã peccata p̃terita. uelut extinctos
egyptios post t̃ga reliquimꝰ: s adhuc no-¬
centia uicia qͣsi alii hostes obuiant: ut ad
t̾rã repmissionis ꝑgentib ceptũ it̃ int̃clu.¬
dant. Iã priores culpȩ. uelut insequentes
aduersarii sola diuina uirtute ꝓstratȩ st̃:
s tẽptationũ stimuli. quasi hostes alii contͣ
faciẽ ueniunt: qui & cũ labore suꝑent᷑. &
conuersio uidelicet securitatẽ parit. Mat̃
autẽ negligentiȩ solet ẽẽ securitas. Ne gͦ

Expanded text:
ipsa postmodum securitas sternat, dispensantversionem Rubrum mare transitum est; sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus; sed adhuc nocentia vitia, quasi alii hostes obviant, ut ad terram promissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, velut insequentes adversarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur. Conversio videlicet securitatem parit, mater autem ne
Abbreviated transcription (Latin):
repente subiunxit. Iace: & docebo te sapi¬
entiã. Qa uͦ arrogantes om̃s in eo qđ ꝓfe¬
rt̃ tẏpo suꝑbiȩ inflant᷑. & uelut in alto po¬
siti sic doctoꝵ speciẽ sumunt. acsi eoꝵ uer¬
ba dignatione quadã suꝑ indignos homi¬
nes cęlitꝰ effudant᷑. bene ab scriptore huiꝰ
hẏstoriȩ uersus int̃ponit᷑. quo dicat᷑. Pro¬

Expanded text:
repente subjunxit: Tace, et docebo te sapirepente subjunxit: Tace, et docebo te sapientiam. Quia vero arrogantes omnes in eo quod proferunt typho superbiae inflantur, et, velut in alto positi sic doctorum speciem sumunt ac si eorum verba dignatione quadam super indignos homines coelitus effundantur, bene a scriptore hujus historiae versus interponitur, quo dicatur