comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ces. pauꝑum pater: pauꝑitatis amator Qui¬
namisti : Non sum solus: et si solus fortasse pre¬
sumere possem. Om̃s filii ur̃i qui mecũ sunt
et qui mecũnon sunt: mecũ tñ funt in hac
supplicatione. Quis numeret eos: Solus sane
fr̃.P. excipitur. qui nec postalat. nec petit postu¬
lari. et anuelit ignoro: mag̃ qd̃ inse est elegit
abiectus eẽ indomo dei sui.S nee nos quidem
ꝓ homine. s ꝓordine postalamꝰ: cui dispensati¬
onẽ in eo factã. non parum ꝓfaiturã confidimꝰ¬

Expanded text:
preces pauperum pater, paupertatis amator. Quipreces pauperum pater, paupertatis amator. Quinam isti? Non sum solus: et si solus, fortasse praesumere possem. Omnes filii vestri qui mecum sunt, et qui mecum non sunt, mecum tamen sunt in hac supplicatione. Quis numeret eos? Solus sane frater Philippus excipitur, qui nec postulat, nec petit postulari, et an velit, ignoro: magis, quod in se est, elegit abjectus esse in domo Dei sui. Sed nec nos quidem pro homine, sed pro Ordine postulamus, cui 259 dispensationem in eo factam non parum
Abbreviated transcription (Latin):
et miserationis. Et honor qͥdẽ maiestatis iudici¬
um diligit. s absit ut ad p̃iudicium mansuetudi¬
mie. Quãquam dispensator ille cuiꝰ laus est ineuã¬
głio.elegit potius fraudẽ facere dnõ suo. quĩã ꝓri¬
monon misereri. Deniq ꝓcentum. nuncquidem
octoginta: nunc uͦ quinqͣginta redibuit. Iuste lau¬
datus est qui dñm suum rerum maluit qũa ꝑso¬
narum iacturam facere. Et quia dignus est qui sic
oꝑatur mercede sua. uno talioꝑe qͦs ille retinuit
seruos. sibi fcc̃ amicos. Quid facimus: Uidemur
intrasse cãm non porrigere p̃cẽ. Non expedit ita
Si ꝑgimus ista dicire iudiciũ ꝓuocamus: non mi¬
scđiam: Nulla michi fiducia in argum̃tationib
istis. non plusquã intelis aranearũ: frustra iacit᷑
rete ante ocłos pennati. Noui ꝗtiã tialidiora mͥ¬
ad hec ualeant responderi. p̃sertĩ a tali ingenio
Quam obrẽ arma mea p̃ces pauꝑtm st̃. et abun¬

Expanded text:
et miserationis. Et honor quidem majestatis judiciet miserationis. Et honor quidem majestatis judicium diligit: sed absit, ut ad praejudicium mansuetudinis. Quanquam dispensator ille, cujus laus est in Evangelio, elegit potius fraudem facere suo domino, quam proximo non misereri. Denique pro centum nunc quidem octoginta, nunc vero quinquaginta redhibuit. Juste laudatus est, qui domino suo rerum maluit, quam personarum jacturam facere. Et quia dignus est qui sic operatur, mercede sua; uno tali opere quos ille retinuit servos, iste sibi fecit amicos . 2. Quid facimus? Videmur intrasse causam, non porrigere precem. Non expedit ita. Si pergimus ista dicere, judicium provocamus, non misericordiam. Nulla mihi fiducia in argumentationibus istis, non plus quam in telis aranearum. Frustra jacitur rete ante oculos pennatorum . Novi quam validiora valeant mihi responderi, praesertim a tali ingenio. Quamobrem arma mea preces pauperum sunt, et abun
Abbreviated transcription (Latin):
suppeterent. etiam siꝑicia non de esset : S
neq hoc meum est: uestram docere sapientiã.
nostis hec omnia. Gantum obsecro ꝑ illam
caritatem qua michi specialiter debitor estis.¬
ne me humanis uoluntatib erponatis: sed
sicut singulariter uobis incumbit. diumum
consilium ꝑquiratis et oꝑam detis. ut sicut
fuerit uoluntas incelo. sic fiat: Ad eundem.¬
st negocium quod ȩt̃is non cc lxi¬
miscemus qm̃ eęt̾is ampliꝰ cangit
et angit nos et eget singulari ꝓpͥe
miliatus ẽ. s cum se humiliauit non est exal¬
tatus qtiasiutrũq parit̃ dñs non dixiss Rigor
est. s sine ehispensatione. Iudieium si sme misericor¬
dia. Multiq. negandum non est sic mensurauerunt
s nullꝰ ita sibi uoluit mensurari. Si aute inquam
mensura mensi fucrimus. remetiętur nob. erit ꝓ¬
fecto iudicium sñ misedĩa. ei qui non fecit miscdia
Capax est uester apłatus rei utriusq: et zeli scilicet

Expanded text:
suppeterent, etiamsi peritia non deesset? Sed suppeterent, etiamsi peritia non deesset? Sed neque hoc meum est vestram docere sapientiam: nostis haec omnia. Tantum obsecro per illam charitatem, qua mihi specialiter debitorne me humanis voluntatibus exponatis; sed, sicut singulariter vobis incumbit, divinum consilium perquiratis; et operam detis, ut sicut fuerit voluntas in coelo, sic fiat. Est negotium quod caeteris non miscemus, quoniam caeteris amplius tangit et angit nos, et eget singulari proprmiliatus est: sed cum se humiliavit, non est exaltatus, quasi utrumque pariter Dominus non dixisset . Rigor est, sed sine dispensatione; judicium, sed sine misericordia. Multi quod negandum non est sic mensuraverunt: sed nullus ita sibi voluit mensurari. Si autem in qua mensura mensi fuerimus, remetietur nobis , erit profecto judicium sine misericordia ei qui non fecerit misericordiam. Capax est vester apostolatus rei utriusque, et zeli scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tuquoq toto corde. tota anima. tota uirtute.
xp̃m diligis ut opordet: nichil reseruabis. ni¬
chil dissimulabis. intanto ꝑiculo sponse eius:
s quicquid habes uirium. quicquid zeli. qͥcqͥd
sollicitudinis. quicquid auctoritatis. quicqͥd
potestatis inpendes. Singulare ꝑiculum sin¬
gularem exigit oꝑam. fundamentum concu¬
titur: et tanquã iminenti ruine totis est nisi¬
b occtirrendum. Et hec ꝓpter uos fidenter
quidem: s fideliter dicta: De cetero uerbum
illud qđ̃ rã ni fallor audistis. quomodo uide¬
licet incarnotensi conuentu quonam itidicio
satis miror me quasi iudicem. et principẽ mili¬
tie elegert̃: certũ sit uob̃. nec consilii mei nec tolun¬
tatis mee fuisse uł eẽ. s nec possibilitatis mee qͣntũ
metior ures meas ꝑtienire usq illuc. Quis
sum ego ut disponam castrorum acies: tit egre¬
diar ante facies armatorũ : Aut quuid tam
remotum aprofessione mea.etiam si uires

Expanded text:
tu quoque toto corde, tota anima, 258 tota virtute tu quoque toto corde, tota anima, 258 tota virtute Christum diligis, ut oportet, nihil reservabis, nihil dissimulabis in tanto periculo sponsae ejus: sed quidquid habes virium, quidquid zeli, quidquid sollicitudinis, quidquid auctoritatis, quidquid potestatis, impendes. Singulare periculum singularem exigit operam. Fundamentum concutitur, et tanquam imminenti ruinae totis est nisibus occurrendum. Et haec propter vos, fidenter quidem, sed fideliter dicta. 4. De caetero verbum illud quod jam, ni fallor, audistis: quomodo videlicet in Carnutensi conventu quonam judicio satis miror me quasi in ducem et principem militiae elegerunt, certum sit vobis nec consilii mei, nec voluntatis meae fuisse vel esse; sed nec possibilitatis meae quantum metior vires meas pervenire usque illuc. Quis sum ego, ut disponam castrorum acies, ut egrediar ante facies armatorum? aut quid tam remotum a professione mea, etiamsi vires
Abbreviated transcription (Latin):
prioris exercitus: quib magis resarcien¬
dis oꝑam dabit. Numquid ideo non debet
facere homo quod debet. quia ds̃ facit
quod uult: Ego uero ꝓtantis malis tan¬
quam xp̃ianus et fidelis meliora sperabo:
et omne gaudium eristimabo quod inua¬
rias tẽptationes incidimus. Reuera panẽ
doloris comedimts: et potati sumus uino
conpunctionis. Quid diffidis amice spon¬
si quasi non more scio uinum bonũ sercia¬
uerit usq adhuc benignus et sapiens sponsus:
Quisscit si conuertatur et ignoscat detis. et
relinquat post se benedictionem: Et certe
sic operari sic iudicare suꝑna diuinitas solet:
scienti loquor. Quando magna bona mortalib
ꝓuenerunt : que non magna p̃tienerint mala :
Nam ut cetera taceam. nonne illud umcum
et singulare beneficium nr̃e salutis. p̃cessit
mors saluatoris ͤ Gugͦ amice sponsi. amicũ
te innecessitate ꝓbato. Sicriplici illo amore
de quo tuus inderrogatus est pre decessor.

Expanded text:
prioris exercitus, quibus magis resarcienprioris exercitus, quibus magis resarciendis operam dabit. Numquid ideo non debet facere homo quod debet, quia Deus facit quod vult? Ego vero pro tantis malis, tanquam Christianus et fidelis, meliora sperabo, et omne gaudium aestimabo, quod in varias tentationes incidimus . Revera panem doloris comedimus, et potati sumus vino compunctionis. Quid diffidis, amice sponsi, quasi non more suo vinum bonum servaverit usque adhuc benignus et sapiens sponsus? Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem . Et certe sic operari, sic judicare superna divinitas solet: scienti loquor. Quando magna bona mortalibus provenerunt, quae non magna praevenerint mala? Nam, ut caetera taceam, nonne illud unicum et singulare beneficium nostrae salutis praecessit mors Salvatoris? 3. Tu ergo, amice sponsi, amicum te in necessitate probato. Si triplici illo amore, de quo tuus interrogatus est praedecessor ,
Abbreviated transcription (Latin):
li homini. magis et inderflagella fidendũ.
Intraterunt aque usq ad animam xp̃i:
tacta est pupilla oculi eius. Exerendus
et nunc uderq gladius inpassione dñi.
xp̃o denuo patiente ubi et altera uice
passus est. ꝑquem autem nisi ꝑuos: Petri
ucerq est. alter suo nutu alter sua manu
quociens necesse est euaginandus. Et qui¬
dem de quo minus uidebatur de ip̃so ad
petrum dictum est. Conuerte gladium
tuum inuaginam. Ergo suus erat et ille:
s non sua manum utiq edticendus. Tempꝰ
e opus ẽẽ existimo. ambos educi in defensi¬
one orientalis eccliȩ. Quius loctim tenetis
zelum negligere non debetis. Quale est
hoc principatum tenere: et ministerium
declinare: Uox clamantis. Uenio ihero¬
solimam iterum crucifigi. Ad quam uo¬
cem. et si alii tepidi. alii et surdi sint. suc¬
cessori petridissimulare non licet. Loque¬
tur et ipse. Et si om̃s scandalizati fueri¬
nt. s nonego: Nec derrebitur damnis

Expanded text:
li homini magis et inter flagella fidendum. li homini magis et inter flagella fidendum. Intraverunt aquae usque ad animam Christi, tacta est pupilla oculi ejus. Exserendus est nunc uterque gladius in passione Domini, Christo denuo patiente, ubi et altera vice passus est. Per quem autem nisi per vos? Petri uterque est, alter suo nutu, alter sua manu, quoties necesse est, evaginandus. Et quidem de quo minus videbatur, de ipso ad Petrum dictum est: Converte gladium tuum in vaginam . Ergo suus erat et ille, sed non sua manu utique educendus. 2. Tempus et opus esse existimo ambos educi in defensionem orientalis Ecclesiae. Cujus locum tenetis, zelum negligere non debetis. Quale est hoc, principatum tenere, et ministerium declinare? Vox clamantis: « Venio Jerosolymam iterum crucifigi. » Ad quam vocem etsi alii tepidi, alii et surdi sint; successori Petri dissimulare non licet. Loquetur et ipse: Etsi omnes scandalizati fuerint, sed non ego ; nec terrebitur damnis
Abbreviated transcription (Latin):
mũamant. panter conpungantur:
Parce tibi et nobis. qui cui amore nec
ipsi nob̃ peꝑcimus. Magis autẽ indu¬
cre fortitudinẽ confidens et sciens qͥa
gaudiũ dñi fortitudo tua induere lȩticia
salutarr:ut et nos de tua iocunditate
lȩtantes hilarem dacorem diligenti deo
tum ꝓtua pace tum pro nr̃a conso¬
latione. laudes et gratias referamus:
cclx
on est leue uerbum quod sonuit
triste satis et graue est. Et cm
triste: Immo eui non criste. So¬
li filii ire iram non sentiunt nec tristant᷑
tristib: sed letantur et exultant in reb
pessimis. De cetero communis tristicia
est: quia communis est causa. Benefe¬
cistis. iustissimum zelũ nr̃e gallicane
eccłie collaudando. et corrob Undo atic̃to¬
ritate litterarum ur̃arum. Non est dico
tiobis incausa tam generali. et tam gra¬
ui.depide agendum:s ne timide quidem:
Legi apud quendam sapientem. Non est
uir fortis. eui non crescit aninus inpsa
rerum difficultate. Ego autem dico fide¬

Expanded text:
mum amant, pariter compungantur. Parce tibi et nobis, qui tui amore nec ipsi nobis pepercimus: magis autem induere fortitudine, confidens et sciens quia gaudium Domini fortitudo tua. Induere laetitia salutari, ut et nos de tua jucunditate laetantes, hilarem datorem diligenti Deo, tum pro tua pace, tum pro nostra consolatione laudes et gratias referamus CCLXon est leve verbum quod sonuit: triste satis et grave est. Et cui triste? Imo cui non triste? Soli filii irae iram non sentiunt, nec tristantur tristibus, sed laetantur et exsultant in rebus pessimis. De caetero communis tristitia est, quia communis est causa. Bene fecistis justissimum zelum nostrae gallicanae Ecclesiae collaudando, et corroborando auctoritate litterarum vestrarum. Non est, dico vobis, in causa tam generali et tam gravi tepide agendum, sed ne timide quidem. Legi apud quemdam sapientem: « Non est vir fortis, cui non crescit animus in ipsa rerum difficultate . » Ego autem dico, fide
Abbreviated transcription (Latin):
sitamen hoc tam ipse quã etiã nos alii filii
uestri. aurã scã pat̾nitate potuerimtis ꝓ
Rogamts ꝓinde et omni instantia scip¬
plicamue ꝓpauꝑib monachis mosomen¬
sib. ut ab opp̃ssione quã fustinent sicut
ꝑlatorem p̃sentium nosse pot̾itis citius
liberentur: et abeis iniurie siue calũpnie
malignantiũ inmanutirã ualida ꝓpul¬
sentur. hoc enĩ est: ꝓquo pauꝑes delon¬
ge miserunt clamantes ad uos. Iamqͥle
responsum auob̃ oporteat reportare. doceat
uos amanttum tam iusticia quã pauꝑtas.
et p̃fati uiri qui ꝓcis interuenit. et uos non
parum diligit reuerentia. Ad etindem

Expanded text:
r eum expediatur: si tamen hoc tam ipse, quam etiam nos alii filii r eum expediatur: si tamen hoc tam ipse, quam etiam nos alii filii vestri, a vestra sancta Paternitate potuerimus proRogamus proinde, et omni instantia supplicamus pro pauperibus monachis Mosomensibus, ut ab oppressione quam sustinent, sicut per latorem praesentium nosse poteritis, citius liberentur, et ab eis injuriae sive calumniae malignantium in manu vestra valida propulsentur. Hoc enim est pro quo pauperes de longe miserunt clamantes ad vos. Jam quale responsum a vobis oporteat reportari, doceat vos amantium tam justitia, quam paupertas; et praefati viri, qui pro eis intervenit, et vos non p
Abbreviated transcription (Latin):
sit apud scm̃ ana̾tasium. et michi. Placu¬
erat et ante.s quia ille nimis nolebat. pla¬
citum in non placitum uenit. Porro ur̃o
beneplacito non comuente: rursũ ut iustã
est non placitum in placitũ rediit. Exꝑiri
licet: factum est qđ p̃cepistis. non quia pre¬
cepistis. s quia uoluistis. Ex uoluntate gͦ:
et non quasi ex tristicia uel ex ne cessitate.
Exccutio maturata: mandati obedientiã
ꝓbat. De uoluntate stilus interroget᷑:
Si contentus forem mandatum facere:
nonne iurta u̾bum dñi mutilis serutis

Expanded text:
sit apud Sanctum Anastasium? et mihi placusit apud Sanctum Anastasium? et mihi placuerat et ante: sed quia nimis ille nolebat, placitum in non placitum venit. Porro vestro beneplacito non connivente, rursum, ut justum est, non placitum in placitum redit. Experiri licet. Factum est quod praecepistis, non quia praecepistis, sed quia voluistis. Ex voluntate ergo, et non quasi ex tristitia, vel ex necessitate. Exsecutio maturata mandati 260 obedientiam probat: de voluntate stilus interrogetur. Si contentus forem mandatum facere, nonne juxta verbum Domini servus
Abbreviated transcription (Latin):
inuitus tractus est: durũ ꝓ illo. fructu¬
osum nemini est. Porro ocupare locũ
et non facere fructum. non loco expe¬
dit. nec uos decet. nec nos. Nemo uit
ait beatus ambrositis inuitꝰ bene facit
etiã si bonum est quod facit. quia mebil
dum adhuc uiuit remittite ad ubera
matris: cuiꝰ fortassis hic totus languor
est. qđ sit pre ꝓpere ablactatus. Melius
enim uiuuꝰ sinit᷑ quam diuidit᷑. Quȩ uci¬
litas insanguine cius: Unum scio non
patris non matris illa uor erit. nec mͥ
nec tibi sit. s diuidatur. Hoc uos forte ñ
timetis: quia non creditis ꝓuenturum.
S scriptitationes et musicationes fre¬
quentissime uenientes inmanus nr̃as.
plenȩ sunt timore isto: minitantes homi¬
nis fugam et diuisionem uł potiꝰ dirup¬
donem non mͦ auob̃ sedet a nobis: Iem¬
Ialiquando uolui quod uelle nolu¬
Mistis. mansuetudinis ur̃ȩ dignatio
come ꝓuocat: ut quod uultis ñ modo uelĩ.

Expanded text:
invitus tractus est, durum pro illo, fructuinvitus tractus est, durum pro illo, fructuosum nemini est. Porro occupare locum, et non facere fructum, nec loco expedit, nec vos decet, nec nos. « Nemo, » ut ait beatus Ambrosius, « invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit: quia nihil dum adhuc vivit, remittite ad ubera matris, cujus fortassis hic totus languor est, quod sit praepropere ablactatus. Melius enim vivere sinitur, quam dividitur. Quae utilitas in sanguine ejus? Unum scio: non patris, non matris illa vox erit, Nec mihi, nec tibi sit, sed dividatur . Hoc vos forte non timetis, quia non creditis proventurum. Sed scriptitationes et mussitationes frequentissime venientes in manus nostras, plenae sunt timore isto, minitantes hominis fugam et divisionem, vel potius diruptionem, non modo a vobis, sed et a nobis. Ealiquando volui, quod velle me noluistis; mansuetudinis vestrae dignatio eo me provocat, ut quod vultis, non modo velim,
Abbreviated transcription (Latin):
ma sumus: nisi quod ego mater et ille fi¬
lius: nam patris in eo cessi uobis. et nom̃
et auctoritatem.Solus quitransfundi
non potuit. michi remansit affectus qui
me exerticiat. Mater autẽ non potest obli¬
uisci filii ut̃i sui. Id me fuisse quis dixerit.
ego adhuc ẽẽ sentio. Glamat matre pectꝰ
triste: et continuus dolor cordis mei ꝓeo:
Queritis de quo querar: De me. De uobis
nehil queror:. s uobis. Ego ego seua et
pia mater. Propͥis uiscerib non peꝑci ut
castificarẽ cor meũ inobedientia caritatis.
Inmolatii de sinu meo caripignoris hosti¬
anret non inangaria fateor. s in uoluntate
mea parui uoluntati quȩ quos uult õs
angariat. At ille non ita. Renitebatur
quãuis frustra. plane angariatus tam
ame quam auobis. Nun quid ego tim̾e
potui tanta obstinatione semꝑ renisu¬
rum: Pn cordis ẽ cedere inportunitati
quȩ adid quod oporteret adduci non
patitur. Alioquin inuitũ tenere ad qđ

Expanded text:
ma sumus, nisi quod ego mater, ille fima sumus, nisi quod ego mater, ille filius: nam patris in eo cessi vobis et nomen, et auctoritatem. Solus qui transfundi non potuit, mihi remansit affectus, qui me excruciat. Mater autem non potest oblivisci filii uteri sui . Id me fuisse quis dixerit? ego adhuc esse sentio. Clamat matrem pectus triste, et continuus dolor cordis mei pro eo. Quaeritis de quo querar? De me. De vobis nihil queror, sed vobis. Ego, ego saeva et pia mater propriis visceribus non peperci, ut castificarem cor meum in obedientia charitatis. Immolavi de sinu meo chari pignoris hostiam: et non in angaria, fateor, sed in voluntate mea parui voluntati, quae quos vult, angariat. At ille non ita. Renitebatur, quamvis frustra, plane angariatus tam a me, quam a vobis. Numquid ego timere potui tanta obstinatione semper renisurum? Pii cordis est cedere importunitati, quae ad id quod oportet adduci non patitur. Alioquin invitum tenere ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
it. uideris tu unde ꝓbaueris: ego laudũ
tuarum argumentum teneo minime
dubium. ipsas mei laudatrices litteras
tuas: In quib alium fortasse delectet
eruditionis insigne. sermo suauis et pu¬
rus: oratio luculenta. gratum. laudabi¬
leq conpendium. Michi uero prehis il¬
la ducitur miranda humilitas.qua tan¬
tillum tantus p̃uenire curasti: et obse¬
quio salutandi. et p̃como predicandi. et
precandi reuerentia. Sane quod ad me
attinet. lego de me inlitteris tuis.non
quodsum.s quodẽẽ uellem. et quod non
esse pudet. Ueruntamen quod sum tuũ
est. et siquid melitis dei un quam munere
fuero. tuum fore confidico reuerentissime
atq amantissime pater: Ad dnĩ pp̃¬
rualenum nrm necdum requiescere.uiii.
inquo positus est s nec aliquando requi¬
eturũ confidimus. Quam obrem opꝰ est
maturato remedio: non solum illi. s et
michi. Uror dico uobis: quanditi ille in
scandalo est. Nolite mirari hoc una an¬

Expanded text:
it, videris tu unde probaveris: ego laudum it, videris tu unde probaveris: ego laudum tuarum argumentum teneo minime dubium ipsas mei laudatrices litteras tuas; in quibus alium fortasse delectet eruditionis insigne, sermo suavis et purus, oratio luculenta, gratum laudabileque compendium: mihi vero prae his illa ducitur miranda humilitas, qua tantillum tantus praevenire curasti, et obsequio salutandi, et praeconio praedicandi, et precandi reverentia. Sane, quod ad me attinet, lego de me in litteris tuis, non quod sum, sed quod esse vellem, et quod non esse pudet. Verumtamen quod sum, tuum est: et si quid melius Dei unquam munere fuero, tuum fore confidito, reverendissime atque amantissime Pater. EPRualenum nostrum nedum requiescere in quo positus est, sed nec aliquando requieturum confidimus. Quamobrem opus est maturato remedio, non solum illi, sed et mihi. Uror, dico vobis, quandiu ille in scandalo est. Nolite mirari hoc; una ani
Abbreviated transcription (Latin):
onts homo: de bono thesauro .uii.¬
cordis suꝓfert bonum. Scrip¬
ta głȩ tue immo et meȩ satis
libenter accepi. uir totius reuerentiȩ :
tenens mnillis. tinde te non inmerito
glorificem: et ipse non in merito glorier:
Siquidem gła nr̃a hec est. tuȩ sublimi¬
tatis dignatio. tua. nr̃e reputatio par¬
uitatis. Nempe in alto non altum sa¬
pere. s humilib consentire. nil deo ca¬
rius. nl rarius apud homines. Quis
sapiens. nisi qui sapientiȩ consiliis ad¬
quiescit: Ait autem. Quanto maior
es. tanto humilia de in omnibz. Hoc tu
michi exhibtusti. minori maior semor
itimori. Possim ꝓinde et ego tuam ꝓ¬
batam sapientiam non indebitis effer¬
re laudib et forte iustiorib his. quib
me dignata est ipsa. Quippe inter est
ad dandam rerum certitudinem. quid
incerta iactet opinio: quidq opus eui¬
dens reddat indubitatum. Quod autẽ
certius ꝓbamus: hoc et p̃dicamus securi¬
us. Quȩ gͦ ad mede me tibi scribere placu¬

Expanded text:
onus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum. Scripta gloriae tuae, imo et meae satis libenter accepi, vir 184 totius reverentiae, tenens in illis unde te non immerito glorificem, et ipse non immerito glorier. Siquidem gloria nostra haec est, tuae sublimitatis dignatio, tua, nostrae reputatio parvitatis. Nempe in alto non altum sapere, sed humilibus consentire , nil Deo charius, nil rarius apud hosapiens, nisi qui Sapientiae consiliis acquiescit? ait autem: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Hoc tu mihi exhibuisti, minori major, senior juniori. Possem proinde et ego tuam probatam sapientiam non indebitis efferre laudibus, et forte justioribus his quibus me dignata est ipsa. Quippe interest ad dandam rerum certitudinem, quid incerta jactet opinio, quidque opus evidens reddat indubitatum. Quod autem certius probamus, hoc et praedicamus securius. Quae ergo ad me de me tibi scribere placu
Abbreviated transcription (Latin):
Satis suꝑq afflixit nos absentia tua .A.
carissime: s longe magis comperta
tua tristicia turbati sumus. Et enim
iustiꝰ te qtiam nrãm de te desolationem
seu destitutionem plangere nob uidem᷑.
Et desolationẽ quidẽ non parũ damno¬
sa et non parũ molesta: nempe tam dules
filio. tam utili frẽ. tam necessario adiuto¬
re. Uerũ quo uerius ista de tua amabi¬
litade memoramus.eo affcc̾tuosius cõ¬
patimur merori tuo. pluris multo

Expanded text:
Satis superque afflixit nos absentia tua, Rualene charissime: sed longe magis comperta tua tristitia turbati sumus. Etenim justius te, quam nostram de te desolationem seu destitutionem plangere nobis videmur. Et desolatio quidem non parum damnosa, et non parum molesta, nempe tam dulci filio, tam utili fratre, tam necessario adjutore. Verum quo verius ista de tua amabilitate memoramus, affectuosius compatimu
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾cate uirtutum ꝓficere: uel defectu mi¬
norari. Sane de celeberrima opinione
tua spes insinu eccłie reposita est eam
minime casuram: qm̃ fundata credit᷑
supra firmam petram.Ex eanos tuã
edocti deuotionem. desiderio desideraui¬
mus insacrarium familiaritatis tuȩ
recipi. ibiq recordatione decum esse.
tibi te ipsum furatus colloquiis morta¬
lium. ꝓ mortalib loqueris eum rege
angelorum. Porro huic desiderio nr̃o.
N. trecensis archidiachonus plurimt̃i
adiecit. uir morib et litteratura con¬
spicuus. Stm tibi censeremus comm̃¬
dandum. nisi constaret illos quos tua
dignaris gr̃a commendatione alia non
egere. Si nescis. illius etiam atcestatio¬
ne didicimus.te in eccłia esse. qui aderci¬
ditionem uirtutis et eremplo sciffici¬
as et uerbo. Cet̾nine litceris ꝓlixiorib
onercris: scripto ponimus finem sci¬
pradicte peticiomi: donec exaudiri me¬
reamur. finem minime posituri. Qtud

Expanded text:
ubertate virtutum proficere, vel defectu miubertate virtutum proficere, vel defectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. 2. Ex ea nos, tuam edocti devotionem, desiderio desideravimus in sacrarium familiaritatis tuae recipi; ibique recordatione tecum esse, ubi teipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum Rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro N. Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commdandum, nisi constaret illos quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illius etiam attestatione didicimus, te in Ecclesia eum esse, qui ad eruditionem virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri mereamur, finem minime posituri. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Palsamum exodore ce l ui¬
suo et arborem ex fructu cogno¬
sci:paticos credimus ignorare:
Sic et nobis exopimone tua km̃e frat̃
innotuit. quam sis et ad sanctimoniã
compositus: et integer ad doctrinam:
Ctim enim locortm intersticio longiꝰ
ate separemur. ad nos tamen tisq per¬
tienit. qm iocundas noctes cum tua
rachele ducas: que ꝓgemes ex lyatibi
exuberet. qm totus te exhibeas et cul¬
torem uirtutis et hostem carns. Non
alium locuntur te: quietn q locunt᷑
nob̃ de te. Talis est odor olei effusi nomi¬
nis tui. talia iam tuorũ premia meri¬
torum. Has ex agro tuo spicas. ante
sup̃mam colligis messionem. In hac
enim uita quedam merces uirtutis
est conspieuum et immortale testimo¬
mum:hoc ipsa sibi comparat. hoc sib
ipsa custodit. huius splendor. non mi¬
nuitur inuidia: non exderiorib stu¬
diis ad iuuatur. Quippe bonorum ȩx¬
istimatio sicut falsis delationib au¬
ferri non pot̃. ita nec adulatoriis fa¬
uorib acquiri. Penes ipsos est eam ul

Expanded text:
alsamum ex odore suo, et arborem ex fructu cognosci, paucos credimus ignorare. Sic et nobis ex opimone tua, charissime frater, innotuit quam sis et ad sanctimoniam compositus, et integer ad doctrinam. Cum enim locorum interstitio longius a te separemur, ad nos tamen usque pervenit quam jucundas noctes cum tua Rachele ducas, quae progenies ex Lia tibi exuberet, quam totum te exhibeas et cultorem virtutis, et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc sibi ipsa custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bonorum existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est, eam vel
Abbreviated transcription (Latin):
nummos: nũquid si ꝓ eis die constitu¬
to marcam solueret argenti. iuste ira¬
sceremini : Iam si et ab huicis ep̃o ali¬
quid timetis: securum uos reddo. quia
non solum ei si quod huic auxilium im¬
penderitis non displicebit: s etiã ualde

Expanded text:
nummos, nunquid si pro eis die constitunummos, nunquid si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non displicebit, sed etiam valde
Abbreviated transcription (Latin):
berti nomine. qui dudum cum trecis eẽ¬
tis uobis supplicabat. quatinus ad comi¬
tem teobaldum. qui eum exheredauerat:
intercederetis. Quod et ego nunc ꝓipso
et cum ipso itidem a ur̃a flagito pietate.
Nam nrãs litteras dehac re p̃catorias iã
ad p̃dictum pͥncipem misi: s grãm non
inueniens.nichil effeci.Iam quod liben¬
ter auditis: libenter debeo dicere uobis.
Stephanus uester siccurrit non quasi
inincertum: sic pugnat non quasi aerẽ
uerberans. Orate.quatinus sic currat
ut comprehendat: sic pugnet ut uincat.
michi parte reportauit. iccirco¬
ipsius desiderio et petioni usq
adhuc satisfacere distulistis: qͥa
primum uotum ꝑgendi uidelicet ihero¬
solimam irritũ uob̾ fecisse uidetur. Suꝑ¬
non arbitror minora uota impedire de¬
bere maiora: nec deum exigere quoqd¬
cumq sibi ꝓmissum bonum si ꝓ eo
melius aliquid fuerit ꝑsolutum. Enim¬
uero alicui forte debenti uob̃ duodeci

Expanded text:
berti nomine: qui dudum, cum Trecis essberti nomine: qui dudum, cum Trecis essetis, vobis supplicabat, quatenus ad comitem Theobaldum, qui eum exhaeredaverat, intercederetis. Quod et ego nunc pro ipso, et cum ipso itidem a vestra flagito pietate. Nam nostras litteras de hac re precatorias jam ad praedictum principem misi: sed gratiam non inveniens nihil effeci. Jam quod libenter auditis, libenter debeo dicere vobis. Stephanus vester sic currit, non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat; sic pugnet ut vincat. miipsius desiderio et petitioni usque adhuc satisfacere distulistis; quia primum votum, pergendi videlicet Jerosolymam, irritum vobis fecisse videtur. Sunon arbitror minora vota impedire debere majora; nec Deum exigere quodcunque sibi promissum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
ouiculam de faucib lupi festinate eripere.
et ad pastum reducendo pͥorem uixta ali¬
quod ouilium ur̃orũ quacunq incellula
iubete recludi: nisi forte aliud quid ei ma¬
gis expedire ꝑspexeritis. et licere iudica¬
ueritis. et ꝑsuadere potueritis. Ad eun¬
iturus sit iherosolimam: ego
nescio. Nam cum ante hos
paucos dies eius faciem uidere. et de ce¬
lesti fistula ore uidelicet ipsius plurima
haurire merterim: hoc tamen abipso
non audiui. Uerum de antixp̃o cum in¬
quirerem quod sentiret: durante adhuc
ea quȩ nunc est generatione. reuelandũ
illum ẽẽ certissime se scire ꝓtestatus est.
At cum eandem certitudinẽ unde haberet
sciscitanti michi exponere uellet: audito
quod respondit non me illud ꝓcerto cre¬
dere debere putaui.Ad summã tamen
hoc asseruit non uisurum se mortem:
nisi pͥus uideat generalem in eccłia ꝑse¬
cutionem.De cetero memorari urãm
pietatem uolo illius paupis et exulis hũ¬

Expanded text:
oviculam de faucibus lupi festinate eripere; oviculam de faucibus lupi festinate eripere; et ad pastum reducendo priorem, juxta aliquod ovilium vestrorum quacunque in cellula jubete recludi: nisi forte aliud quid ei magis expedire perspexeritis, et licere judicaveritis, et persuadere potueritis. EPIiturus sit Jerosolymam, ego nescio. Nam, cum ante hos paucos dies ejus faciem videre, et de coelesti fistula, ore videlicet ipsius, plurima haurire meruerim; hoc tamen ab ipso non audivi. Verum de Antichristo cum inquirerem quid sentiret, durante adhuc ea, quae nunc est, generatione revelandum illum esse se certissime scire protestatus est. At, cum eamdem certitudinem unde haberet, sciscitanti mihi exponere vellet; audito quod respondit, non me illud pro certo credere debere putavi. Ad summam tamen hoc asseruit, non visurum se mortem, nisi prius videat generalem in Ecclesia persecutionem. De caetero memorari vestram pietatem volo illius pauperis et exsulis Hum
Abbreviated transcription (Latin):
Si delissimo ac prudentissimo
scruo dei gaufrido carnoten¬
de clarauialle seruus. clarita¬
te ꝑfundi montium et̃norũ.
Quantum uobis honoris ur̃a latidabilis
uita: tantum affert et oneris laudans
fama. Ecce enim is ꝑquem et pro quo
p̃sentes litteras accipitis. exemplo eetero¬
rum quos sepe tales non paucos exꝑimi¬
ii.motus et ipse bono odore ur̃i. quem
delonge sensit. tam communem cum fi¬
dutia pietatem requirit: spe utiq due¬
tus inuemiendi non solum consilium qͥđ
agere debeat. s et auxilium quo ꝑficere
ualeat. Est attẽ hec causa eius. Quada
se cella ꝓamore dei ex ꝓposito incluserat.
Egressionis atq transgressionis suę. uo¬
bis ipse causas exrponet. Et quidem ad
ꝓpositum redire cupit. s ꝑ uos implere
ꝓposuit: si tamen nrĩs hoc p̃cib quib
se p̃munire curauit. oꝑtinere potuerit.
Facite gͦ morem ur̃m. ferte opem misero.
immo quia uos sapientib et insipienti¬
b debitorẽ agnoscitis. erroneam xp̃i

Expanded text:
idelissimo ac prudentissimo servo Dei GAUFRIDO Carnotende Clara-Valle servus, claritate perfundi montium aeternorum. Quantum vobis honoris vestra laudabilis vita, tantum affert et oneris laudans fama. Ecce enim 60 is per quem et pro quo praesentes litteras accipitis, exemplo caeterorum, quos saepe tales non paucos experimini, motus et ipse bono odore vestri, quem de longe sensit, tam communem cum fiducia pietatem requirit, spe utique ductus inveniendi non solum consilium quid agere debeat, sed et auxilium quo perficere valeat. Est autem haec causa ejus. Quadam se cella pro amore Dei ex proposito incluserat. Egressionis atque transgressionis suae vobis ipse causas exponet. Et quidem ad propositum redire cupit; sed per vos implere proposuit, si tamen nostris hoc precibus, quibus se praemunire curavit, obtinere potuerit. Facite ergo morem vestrum: ferte opem misero; imo quia vos sapientibus et insipientibus debitorem agnoscitis, erroneam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
conciliare: aut si ille noluerit. sieut hane
in nuptam. sic illum cogere absq uxore
uꝑ his que a nob̃ urẽ excellentie
placuit sciscitari: aut nos falli¬
mur. aut ille qui ea uob̃ recu¬
lit. fallit. Siquid tamen fuit. suspectã
quippe habeo meam quã noui labilem
memoriam.ne tantam in fr̃e qui hec
loquitur suspioer falsitatẽ: hoc me cer¬
tissime scire confido. et uos indubitan¬
ter credere uolo.nemini me suꝑ nomi¬
ne ur̃o reprehensionis aliquando uel
accusationis uerba fecisse: uel iniunx¬
isse. Absit hec a nr̃a pu. sillitate teme¬
ritas. ut contra epõs et absentes.loqui
que ad nos non attinent audeamus:
p̃sertim quȩ non ꝓbauimus. Deinde
quod nr̃i notitiam dignanter expecits
gratanter accipimus:abundantius
nos et innotescere uobis. et uos noscere
cupientes. Qua iam sane fidutia. pꝰ¬
stantiȩ ur̃e supplicamꝰ. immo urãm
fidenter commonemus beniuolentiã.
de loco illo. quem sub tutela ur̃a. ur̃o

Expanded text:
conciliare; aut, si ille noluerit, sicut hanc conciliare; aut, si ille noluerit, sicut hanc innuptam, sic illum cogere absque uxore  his quae a nobis vestrae excellentiae placuit sciscitari, aut nos fallimur, aut ille qui ea vobis retulit, fallit. Si quid tamen fuit suspectam quippe habeo meam, quam novi, labilem memoriam, ne tantam in fratre qui haec loquitur, suspicer falsitatem: hoc me certissime scire confido, et vos indubitanter credere volo, nemini me super nomine vestro reprehensionis aliquando vel accusationis verba fecisse, vel injunxisse. Absit haec a nostra pusillitate temeritas, ut contra episcopos, et absentes, loqui quae ad nos non attinent, audeamus, praesertim quae non probavimus! Deinde quod nostri notitiam dignanter expetitis, gratanter accipimus, abundantius nos et innotescere vobis, et vos noscere cupientes. Qua jam sane fiducia Praestantiae vestrae supplicamus, imo vestram fidenter commonemus benevolentiam, de loco illo quem sub tutela vestra, vestro,
Abbreviated transcription (Latin):
deo illi inspirante. mundum relinquere
ꝑsuasimus.si tamen homo senex et pauꝑ
maliquo se recipi intra diocesim urãm
scõrum conuentu. ur̃o obtinere potuerit
interuentu. Plenum uos dierũ suscipiat
dies una. illa melior inatriis dñi super
nõ henrico dei gr̃a uirdunensi
iam multis annis. multis et ꝑpleris
peccatorum nodis sathanas alligauit.
suꝑ statu salutis sue nr̃e paruitatis
consilium expetiit. et tale accepit. ut
post multum uidelicet ac diurturnum
erratum. ad ꝓprii pastoris sinum ꝓ¬
fuga ouicula fidenter recurreret: qui
utiq eocitius ac solliticius inopi fer¬
ret opem. quo se certius scit acq distrie¬
tius de sibi commissa. agno qui ꝓ ipsa
mortuus est redditurum rationem.
Nostrũ fuit deuiantem corrigere. ur̃m
sit peccatricem non despicere. immo pe¬
intentem suscipere: et si uera est sue. qua
nobis exposuit infelicitatis hystoria
aut uiro suo priori si adhuc uiuit re¬

Expanded text:
Deo illi inspirante mundum relinquere Deo illi inspirante mundum relinquere persuasimus: si tamen homo senex et pauper in aliquo se recipi intra dioecesim vestram sanctorum conventu, vestro obtinere potuerit interventu. Plenum vos dierum suscipiat dies una illa melior in atriis Domini super mNO HENRICO, Dei gratia Virdunensi jam multis annis, multis et perplexis peccatorum nodis Satanas alligavit, super statu salutis suae, nostrae parvitatis consilium expetiit: et tale accepit, ut post multum videlicet ac diuturnum erratum, ad proprii pastoris sinum profuga ovicula fidenter recurreret: qui utique eo citius ac sollicitius inopi ferret opem, quo se certius scit atque districtius de sibi commissa, Agno qui pro ipsa mortuus est, redditurum rationem. Nostrum fuit deviantem corrigere; vestrum sit peccatricem non despicere, imo poenitentem suscipere: et si vera est suae, quam nobis exposuit, infelicitatis historia; aut viro suo priori, si adhuc vivit, re
Abbreviated transcription (Latin):
ne pietatis rediret: et ex ore sacerdotis
legem requireret. Nos enim nr̃e parui¬
tatis et officii mensuram attendentes. nec
nos ultra nos extendentes:dare penitenti¬
am maxime in criminalib nulli hominũ
p̃sumere om̃ino solemus: nisi solis quos
in nrãm curam suscepimus. Qua namq
temeritate tractanda ep̃orum negotia
et huius modi negotia. peccatores et im¬
ꝑici suscipiemus: qui ipsi quoq sicut et
ceteri hominum. quotiẽs grauior aliqua
causa inter nos oboritur.quam ꝑnos
diffinire auc nescimus. aut nequimus.
aut non audemus. ep̃ali ut dignum est
sententie reseruamus: et nisi sumim pͥus
sacerdotis. uel iudicio. uel consilio confir¬
mati. securi non sumus : Prouideatur
gͥ morbide oui a ꝓprio pastore. et tali ꝑa¬
store qui canones non ignorat congrua
penitentie medicina: ne si in peccato suo
quod absit anima ꝓqua xp̃c mortuus
est moriatur: sanguinem eius de manu
ur̃a summus pastor requirat. Uerũ nos

Expanded text:
rnae pietatis rediret, et ex ore sacerdotis rnae pietatis rediret, et ex ore sacerdotis legem requireret. Nos enim nostrae parvitatis et officii mensuram attendentes, nec nos ultra nos extendentes, dare poenitentiam, maxime in criminalibus, nulli hominum praesumere omnino solemus, nisi solis, quos in nostram curam suscepimus. Qua namque temeritate tractanda episcoporum negotia, et hujusmodi negotia, peccatores et imperiti suscipiemus, qui ipsi quoque, sicut et caeteri hominum, quoties gravior aliqua causa inter nos oboritur, quam per nos definire aut nescimus, aut nequimus, aut non audemus; episcopali, ut dignum est, sententiae reservamus: et nisi summi prius Sacerdotis vel judicio vel consilio confirmati, securi non sumus? Provideatur igitur morbidae ovi a proprio pastore, et tali pastore, qui canones non ignorat, congrua poenitentiae medicina: ne si in peccato, quod absit, anima pro qua Christus mortuus est, moriatur; sanguinem ejus de manu vestra summus Pastor requirat. Verum nos
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ ur̃a uobis eccłia supplicamus. Deinde
quod eandem eccłiam non alienũ usur¬
pare:s suum iustantũ a ur̃a equitate
requirere credimus. Gercio qͦd id ipsum
talis nobiscum postulat. qui solus ad
impetiandum etiã maius aliquid auob̃
sufficere possit: uidelicet comes cheobal¬
dus. Quartum quoq si addidero:. non
temere id me p̃sumere putauerim.
Neq eim uel ipsi de ur̃a adeo humili¬
tate diffidimus: quin audacter si opus
sit. ꝑ nos met ipsos ad ur̃e celsitudinis
nobis iam satis erꝑtam beniuolentiã.
petituri quod racionabile uisũ fuerit.
euerendo patri dño ricuino
gratia dei tullensi ep̃o. frat̃
bernardꝰ dictus abbas de cla¬
raualle: sal et orationes.
Peccatori huic quem ad nos peccatores.
ob animȩ suȩ consilium. tr̃a ut ip̃se ꝑ¬
hibuit dirigere curauit dignatio: ni¬
chil ad presens sanitis consulere in ꝓmp¬
tu habuimus. quam ut ad sinum pat̃¬

Expanded text:
sed pro vestra vobis ecclesia supplicamus. Deinde sed pro vestra vobis ecclesia supplicamus. Deinde quod eamdem ecclesiam non alienum usurpare, sed suum jus tantum a vestra aequitate requirere credimus. Tertio quod idipsum talis nobiscum postulat, qui solus ad impetrandum etiam majus aliquid a vobis sufficere possit; videlicet comes Theobaldus. Quartum quoque si addidero, non temere id me praesumere putaverim. Neque enim vel ipsi de nostra adeo humilitate diffidimus, quin audacter, si opus sit, per nosmetipsos ad vestrae celsitudinis nobis jam satis expertam benevolentiam, petituri quod rationabile visum fuerit, everendo patri, domino RICUINO, gratia Dei Tullensi episcopo, frater BERNARDUS dictus abbas de Clara-Valle, salutem et orationes. Peccatori huic, quem ad nos peccatores ob animae suae consilium vestra, ut ipse perhibuit, dirigere curavit dignatio - nihil ad praesens sanius consulere in promptu habuimus, quam ut ad sinum pate
Abbreviated transcription (Latin):
ant redire. iuxta quod incapitulo lingo¬
nensi dispositum. et scripto firmatum
fuisse etiam nos meminimus: quando
filius ur barbertus in illa eccłia pͥmus
abbas regularis constitutus est. S qͥa
canonicis grauis scandali. et abbati mag¬
ni imꝓprii occasionem fore cognouimꝰ.
si ad ea que diu tenuit illa eccłia quacũ¬
q occasione manum urãm extenderi¬
tis: conquerentib quippe illis de illo
quasi qui malum principium dederit
adueniens. cum eius causa. et ad eius
introitum.tam grande eccłia damnum
incurrerit: pietati ur̃e supplicamus. et
supplicando consulimus. ut et tot pu¬
sillis xp̃i atanto scandalo parcatis: et hũc
incarium xp̃i a tanto impperio simul li¬
berare curetis: concedendo utiq eccłie
quod hactenus iuris eccłie fuisse cogno¬
non ut arbitror importunus
interuentor accedo. Multa
quippe sunt quȩ me confortant.
ut repulsam non mettiat hec nr̃a peticio.
Primum quia non ꝓqualibet extranea:

Expanded text:
ant redire, juxta quod in Capitulo Lingoant redire, juxta quod in Capitulo Lingonensi dispositum, et scripto firmatum fuisse etiam nos meminimus, quando filius vester Harbertus in ecclesia illa primus abbas regularis constitutus est. Sed quia canonicis gravis scandali, et abbati magni improperii occasionem fore cognovimus, si ad ea quae diu tenuit illa ecclesia, quacunque occasione manum vestram extenderitis; conquerentibus quippe illis de illo, quasi qui malum principium dederit adveniens, cum ejus causa et ad ejus introitum tam grande ecclesia damnum incurrerit: pietati vestrae supplicamus, et supplicando consulimus, ut et tot pusillis Christi a tanto scandalo parcatis, et hunc vicarium Christi a tanto improperio simul liberare curetis, concedendo ecclesiae utique, quod hactenus juris ecclesiae fuisse cognonon, ut arbitror, importunus interventor, accedo. Multa quippe sunt quae me confortant, ut repulsam non metuat haec nostra petitio. Primum quia non pro qualibet extranea,
Abbreviated transcription (Latin):
domnum hugonẽ qui post defunctꝰ
est illinc uirum uenerabilem qui ad¬
huc suꝑ est domnũ rodulfũ uix mul¬
tis p̃cib impetratos ab ducens. sin¬
gulum singulo p̃posuit monasteri¬
o. tutum uidelicet non arbitrans. cui¬
quam monachorũ domefticorũ illã
comiittere curam. Qtiod ideo uobis
in exemplum adduxi. ut ur̃ãm cari¬
tatem commone faciã: qualiter et
in hoc quod nunc in manib est opor¬
teat eam eẽ non minus cautam quã
nõ suo et patri winlenm¬
co dei gratia lingonensi ep̃o. fã
bernardus clare uallis abbas.
se ipsum. Audito obitu domni garne¬
rii archidiachoni. necessarium duxim᷑
urãm paternitatẽ precib p̃uenire.
immo p̃munire consilio. si tamen dig¬
num putatis monitis ñe ac quiesce¬
re paruitatis: quatinus uidelicet de
reb sc̃ĩ stephani diuionensis quas te¬
nebat. placeat liberalitati ur̃e miscdiã
suꝑ exaltare iudicio. Siquidem non ig¬
noramus quod in manum urãm debe¬

Expanded text:
domnum Hugonem, qui post defunctus domnum Hugonem, qui post defunctus est; illinc virum venerabilem, qui adhuc superest, domnum Radulfum vix multis precibus impetratos abducens, singulum singulo praeposuit monasterio, tutum videlicet non arbitrans cuiquam monachorum domesticorum illam committere curam. Quod ideo vobis in exemplum adduxi, 62 ut vestram charitatem commonefaciam, qualiter et in hoc quod nunc in manibus est, oporteat eam esse non minus cautam quam no suo et patri GUILENCO, Dei gratia Lingonensi episcopo, frater BERNNARDUS Clarae-Vallis abbas, seipsum. Audito obitu domini Garnerii archidiaconi, necessarium duximus vestram Paternitatem precibus praevenire, imo praemunire consilio, si tamen dignum putatis monitis nostrae acquiescere parvitatis: quatenus videlicet de rebus sancti Stephani Divionensis, quas ten ebt, placeat liberalitati vestrae misericordiam superexaltare judicio. Siquidem non ignoramus, quod in manum vestram debe
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi. s potius uelint nolint om̃i¬
mͦ satagendum est uobis. ut is qui
boni testimonii est eccłie desolatȩ qͣn¬
toeius ꝑquiratur: qm̃ si talis est qua¬
lis p̃dicatur. deus ꝓculdubio cum
ipso erit qui suam ei grãm ministra¬
bit: placentem om̃ib efficacem in
om̃ib. Quod si hunc istis fortasse
non merentib nullomodo haberi
posse contigerit: alius de alia quali¬
cunq domo religiosa qͥtideat᷑ idoneus
ꝓuideat᷑ ñ qͥlẽ isti uolunt. qui nisi quod
suȩ carnalitati blanditur nolunt:
s qui sic sciat negotia disponere re¬
rum exteriorum. ut norit ꝑ omna
p̃ponere curam animarũ. Certe
duob monasteriis. scĩ uidelicet petri
et sc̃i urbani. pastorali aliquando so¬
latio similiter destitutis. bone memo¬
riȩ predecessor ur dõnus guillelinus.
non longi itineris laborem.non hye¬
mis reputans asꝑitatem. bis nisi
fallor cluniacum. semel diuionem.
ꝑse ipsum adiit: hincq uirũ bonũ

Expanded text:
audiendi; sed potius, velint nolint, omniaudiendi; sed potius, velint nolint, omnimodo satagendum est vobis, ut is qui boni testimonii est, ecclesiae desolatae quantocius perquiratur: quoniam, si talis est qualis praedicatur, Deus procul dubio cum ipso erit, qui suam ei gratiam ministrabit, placentem omnibus, efficacem in omnibus. 2. Quod si hunc, istis fortasse non merentibus, nullo modo haberi posse contigerit; alius de alia qualicunque domo religiosa qui videatur idoneus, provideatur: non qualem isti volunt, qui, nisi quod suae carnalitati blanditur, volunt; sed qui sic sciat negotia disponere rerum exteriorum, ut norit per omnia praeponere curam animarum. Certe duobus monasteriis, sancti videlicet Petri, et sancti Urbani, pastorali aliquando solatio similiter destitutis, bonae memoriae praedecessor vester domnus Guillelmus non longi itineris laborem, non hiemis reputans asperitatem, bis nisi fallor Cluniacum, semel Divionem per seipsum adiit: hincque virum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ abbas de claraualle siquid
potest peccatoris oratio. Nauiculȩ illeꝰ
de eccłia loquor om̃ium scorum que sub
oculis ur̃is gub̃natore destituta fluctu¬
at: non est bonum uobis negligere uel
dissimulare ꝑiculum. Res quippe ur̃ẽ
eure est. Unde miror qua ratione. qua¬
ue securitate. a clerico illo qui a religio¬
sis ꝑsonis uir ut aiunt religiosus eidẽ
eccłiȩ electus est requirendo desistitis:
etiam si hoc quorũdã qui in ipsa ȩccłia
sunt incuria uel desidia non mereat᷑.
Qui ut audiuimus illum qui electus
est nolentes. nec aliud nisi quod religi¬
uram quoq ausi sunt compellare gra¬
uitatem. quasi qui uideatur eẽ cõmu¬
nior et affabilior: qui non sit extrane¬
us. s ciuib tam gratus quam cognitꝰ.
morũ patrie gnarus: reb eccłie trac¬
tandis idoncus. Reuera ut ad istos cau¬
tissimos consultores me uertam: qui
uicia ur̃a non redarguat. qui misere
conuersationi ur̃e aut consentiat. aist
contradicere non audeat. Non sunt

Expanded text:
DUS abbas de Clara-Valle, si quid potest peccatoris oratio. 1. Naviculae illius de ecclesia loquor Omnium Sanctorum, quae sub oculis vestris gubernatore destituta fluctuat non est bonum vobis negligere vel dissimulare periculum. Res quippe vestrae curae est. Unde miror, qua ratione, quave securitate a clerico illo, qui a religiosis personis vir, ut aiunt, religiosus eidem ecclesiae electus est, requirendo desistitis, etiamsi hoc quorumdam, qui in ipsa ecclesia sunt, incuria vel desidia non mereatur: qui, ut audivimus, illum qui electus est nolentes, nec aliud nisi quod religivestram quoque ausi sunt compellare gravitatem: quasi qui videatur esse communior et affabilior, qui non sit extraneus: sed civibus tam gratus quam cognitus, morum patriae gnarus, rebus ecclesiae tractandis idoneus: revera ut ad istos cantissimos consultores me vertam qui vitia vestra non redarguat, qui miserae conversationi vestrae, aut consentiat, aut contradicere non audeat. Non sunt