comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actione uictorie homo uictor est
hominum: In hac autem mansue¬
tudine pacientiȩ animus uictor
est sui. Dequit᷑:
tarum: scđm longitudinem
portarum erat inferuis Si por-¬
tarum longitadinem ad locum
referamus: in quo porte fuerant
constructȩ : scđm longitudinem
portarum pauimentum erat
inferius: quia quantum tenere
locus portarum poterat: tantũ
Longitudo ergo pauimenti ã por-¬
tis non erat dissimilis : sed tam̃
equalitas pauimenti non erat
cum portis: Quid est ergo quod
patumentum cum portis longũ
similit̃ erat : sed equale ñerat:
nisi quod longe distat uita
populorum a uita docentium :
Qui & si ad regna cȩlestia ten¬
dentes : eandem longanimitatẽ
spei habent: eadem tam̃ uiuen¬
di studia non habent Lendat᷑
ergo pauumentum similiter in
longum : quia ipsam fidẽ ipsã¬
spem in se retinent auditores quã
habere certum ẽ. p̃dicatores. Sed
paimentum inferuis iaceat:
ut omnes auditores p̃dicatores

Expanded text:
actione victoriae homo victor est actione victoriae homo victor est hominum, in hac autem mansuetudine patientiae animus victor est sui. Sequitur:tarum secundum longitudinem portarum erat inferius. 8. Si portarum longitudinem ad locum referimus in quo portae fuerant constructae, secundum longitudinem portarum pavimentum erat inferius, quia quantum tenere locus portarum poterat, tantum Longitudo ergo pavimenti a portis non erat dissimilis, sed tamen aequalitas pavimenti non erat cum portis. Quid est ergo quod pavimentum cum portis longum similiter erat, sed aequale non erat, nisi quod longe distat vita populorum a vita docentium? Quia etsi ad regna coelestia tendentes eamdem longanimitatem spei habent, eadem tamen vivendi studia non habent. Tendatur ergo pavimentum similiter in longum, quia ipsam fidem, ipsaspem in se retinent auditores, quam habere certum est praedicatores. Sed pavimentum inferius jaceat, ut omnes auditores praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
auditorum suorum uita ad me-¬
moriam semet ipsum humiliat.
& quib p̃ual&e modis agit᷑: ne
elatio pͥncipetur in mente : ne
dominetur in opere: Serriptũ
quippe est Initiuim omnis pecca¬
ti suꝑbia Quis ergo erit ante
dĩ oculos fructus boni operis
si ex radice putriit elationis.
Depe ut dictum est eius animꝰ
temptatur ex ira: sed citius se
ad se circums piciendũ recolligit:
& discipline se pondere depri¬
mens. agit ne motus ammi tran¬
seat insermonem. ne erumpat
in uocem fitq ut ira ꝑturbati
animi ubi ꝑ negligentiam mo¬
uetur. ibi ꝑ uidicium susfocata
moriatur. Qua ex re agitur. ut
ex concepta culpa. animus uirtu¬
tem pariat Qui & si se fortiter
custodire noluit. ne ad motum
surgeret : se tamen in commotio
ne fortit̃ uicit. Unde bene ꝑ
salomonem dicitur. Melior est
paciens turo forti: & qͥ dñatur
imimosuo: expugnatore urbiũ:
Recte autem expugnatori urbiũ
paciens prefertur: quia in illa

Expanded text:
auditorum suorum vita ad meauditorum suorum vita ad memoriam, semetipsum humiliat, et quibus praevalet modis agit ne elatio principetur in mente, ne dominetur in opere. Scriptum quippe est: Initium omnis peccati superbia . Quis ergo erit ante Dei oculos fructus boni operis, si ex radice putruit elationis? Saepe, ut praedictum est, ejus animus tentatur ex ira; sed citius se ad se circumspiciendo recolligit, et disciplinae se pondere deprimens agit ne motus animi transeat in sermone, ne erumpat in voce. Fitque ut ira perturbati animi, ubi per negligentiam oritur, ibi per judicium suffocata moriatur. Qua ex re agitur ut ex concepta culpa animus virtutem pariat, quia etsi se fortiter custodire noluit ne ad motum surgeret, se tamen in commotione 1367 fortiter vicit. Unde bene per Salomonem dicitur: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Recte autem expugnatori urbium patiens praefertur, quia in illa
Abbreviated transcription (Latin):
tabiliunt: quam plene inculpã
labantur: Nam cum ipsa sua
doctoribus uerba ad memoriã
redeunt: erubescunt ñ seruare
quod dicunt Onde & ꝑsalo-¬
monem dicit᷑. Sbnima laborantis
laborat sibi: quia compulit eam
os sum: Os enim nr̃m nos com¬
pellit ad laborem: quando ꝑ
hoc quod diximus auitũs re¬
frenamur: Quia curpe nimis ẽ.
ibi nos negligendo cadere: unde
p̃dicando conatisumus alios
leuare: Habent ergo ga zofilatia
incircuitu pauimentum: quia
doctorum magna custodia est
uita uenerabilis auditorum.
Et suus eis sermo sit in aduto¬
rium: quia erubescunt pulsan¬
tib uitus non resistere : qui
contra uitia alios armauerut.
Quia enim quam diu in hac
uita uiuimus: contra malignos
sp̃s. quid aliud quam in acie
stamus: Sicut p̃diximts
doctoris animus forsitan aliqͣ
elatione pulsatur Sed siue ne
ipse pereant : seu ne ꝑ exemplũ
suum alios ad ꝑditionem that:
uigilant̃ se & festine circũspicit
in cogitationib remord&: adducta

Expanded text:
tabiliunt quam plene in culpam tabiliunt quam plene in culpam labantur. Nam cum ipsa sua doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non servare quod dicunt. Unde per Salomonem quoque dicitur: Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum . Os enim nostrum nos compellit ad laborem, quando per hoc quod dicimus a vitiis refrenamur, quia turpe nimis est ibi nos negligendo cadere, unde praedicando conati sumus alios levare. Habent ergo gazophylacia in circuitu pavimentum, quia doctorum magna custodia est vita venerabilis auditorum. Et suus eis sermo fit in adjutorium, quia erubescunt pulsantibus vitiis non resistere, qui contra vitia alios armaverunt. 7. Quia enim quandiu in hac vita vivimus, contra malignos spiritus quid aliud quam in acie stamus? sicut praediximus, doctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur. Sed sive ne ipse pereat, sive ne per exemplum suum alios ad perditionem trahat, vigilanter se et festine circumspicit, in cogitationibus remordet; adducta
Abbreviated transcription (Latin):
& gatofilatia eosunt ordine.
distincta: ut & gazofilatia int᷑
pauimentum : & pauimentum
intra gazofilatia fuerit stratũ:
Non hoc fratres sine magno
misterio est. quod in circuitir ga¬
zofilatiorum dicit᷑ e̾ẽ. pauim̃tã:
& incircuit pauumenti narrant᷑
eẽ. gazofilatia Habet erͣgͥo paui¬
mentum in circuitu gazofilatia :
quia uitam audientium erudit
cotidie & custodit lingua doctoꝵ
Doctores & enim boni inscę eru¬
ditionis uerbo modo fomitis dul¬
cedinis modo asperitate merepa¬
tionis iuigilant . ut auditoꝵ
suorum uitam auitũs defendant
Sed habent ip̃sa quoque garosi¬
latia incircuitu pauumentum:
quia sepe etiam doctorum corui¬
tiorum temptationib cangit᷑
ut modo eleuet᷑ iactionȩ supbiȩ¬
modo irȩstimulis inflammetur:
Sedcum bonorum auditorum
uitam considerant eamq profe¬
cisse suis exhortationib pensarł.
erubescunt tales se non ee̾. quales
auctore dõ ꝑse conspiciunt alios
factos eẽ & ante se in mente res¬

Expanded text:
azophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum et pavimentum inter gazophylacia fuerit stratum. Non hoc, fratres, sine magno mysterio est, quod in circuitu gazophylaciorum dicitur esse pavimentum, et in circuitu pavimenti narrantur esse gazophylacia. Habet enim pavimentum in circuitu gazophylacia, quia vitam audientium erudit quotidie et custodit lingua doctorum. Doctores etenim boni in sanctae eruditionis verbis modo fomentis dulcedinis, modo asperitate increpationis invigilant, ut auditorum suorum vitam a vitiis defendant. Sed habent ipsa quoque gazophylacia in circuitu pavimentum, quia saepe etiam doctorum cor vitiorum tentationibus tangitur, ut modo elevetur jactationis superbiamodo irae stimulis inflammetur. Sed cum bonorum auditorum vitam considerant, eamque profecisse suis exhortationibus pensant, erubescunt tales non esse quales auctore Deo per se conspiciunt alios factos esse, et ante se in mente s
Abbreviated transcription (Latin):
remansimus. adhuc cotidie
gladii adhue cotidie innumerȩ
tribulationes p̃munt Dicat᷑ gͦ
Pone quoque eam suꝑ prunas
uacuam: Quia enim senatus
deest populus interuit & tam̃
paucis. qui sunt dolores & gemitꝰ
cotidie multi plicantur: iam
uacua ardet roma: Quid aut̃
istade hominibus dicimus cũ
ruinis crebescentibus. ipsaqͦq
eius destrui edificia uidemus.
Ondȩ apte deciuitate iam ua

Expanded text:
remansimus, adhuc quotidie remansimus, adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit; et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur: jam vacua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum ruinis crebrescentibus ipsa quoque ejus destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam va
Abbreviated transcription (Latin):
qui uelut aqua calens actionib
mundi feruescerent & quasi
frusta carnium in ipso suo fer¬
uore liquarentur: De qua be¬
ne dicitur Et ferbuit coctio
eius: & discocta sunt ossa illius
in medio eius ura prius quidẽ
secularis : sed post modum ipsa
gloria cum suis sequatib defec̃
Possa enim potentes seculi ꝑ
çarnes uero populi designant᷑.
Quia sicut carnes portant᷑ ab
ossib ita ꝑ potentes secuili infir¬
mitas regitur poprilorum: Sed
ecce iam de illa omnes huiꝰ scłi
potentes ablatisunt: ossa gͦ
excocta sunt. Ecce populi
defecer̾: carnes eius liquefactȩ
sunt Dicatur itaq Congere
ossa quȩ igne succendam: con¬
sumentur carnes & coquetur
uniuersa compositio eius. et
ossa tabescent Ubi enim senatꝰ.
ubi iam populus : contabuer
ossa: consumptȩ sunt carnes:
omne̾s in ea. Secularium dig¬
nitatum ordo extinctꝰ est. et¬
cocta ẽ. unuersa compositio eiꝰ:
& tamen ipsos nos paucos qui

Expanded text:
qui, velut aqua calens, actionibus qui, velut aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa illius in medio ejus: quia prius quidem saecularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur. Quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt. Ossa ergo excocta sunt, ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur itaque, « Congere ossa quae igne succendam, consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Ubi enim senatus? ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum ordo extinctus est. Excocta est universa compositio ejus, et tamen ipsos nos paucos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Alios incaptiuitatem duci:
alios detruncari: alios int̃fici
uidemus Quid est ergo quod
in hac uita libeat: si& talem
amamus Ipsa autem que
aliquando mundi domina eẽ
uidebatur : qualis remanse¬
rit roma conspitis: Immensis
dolorib multiplicit̃ attrita:
desolatione ciuium imp̃ssione
hostium. frequentia ruina¬
rum: Itaut in ea completum
ẽẽ uideamus. quod contra
urbem samariam ꝑ hunc
eundem ꝓpħam longe supe¬
riꝰ dicie Pone ollam pone
inquam : & mitte mea aquã
& congere frustra eiꝰ in ea
Et paulopost Efferbint
coctio eius: & discorscta surł
ossa illius. in medio eius Atq
iterum: Congere ossa que ig¬
ne succendam: consumentur
carnes & coquetur uniuersa
compositio & ossa tabescent
Pone quoq: eam suꝑ prunas
uacuam : ut incalescat &lique¬
fiat aes eius:
unc entm nob̃ olla posita est:
cum hec ciuitas constituta: Tunc
in ea aqua infusa est. & frusta
eius congesta sunt: quando ad
eam undiq popłi defluebant:

Expanded text:
Alios in captivitatem duci, Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres meamamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur qualis remanserit Roma conspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum; ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per hunc eumdem prophetam longe superius dicitur: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus . Atque iterum: Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat et liquefiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta. Tunc enim in ea aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant,
Abbreviated transcription (Latin):
nares habent & non odorabunt
Manus habent & ñ palpabunt̃.
pedes habent & non ãbulabt̾
Qui itaq hec omni potenti d nõ
psallendo dicimus: ipsum erro¬
ris nr̃i frenum quod a laudedĩ
oranrã ligauerat tero dno
canticum fecimus
ene autem dicit᷑ sicut uox
scĩficate sollempnitatis : qr
dum confessionis laudem deo
reddimus. in scĩficata sollẽpni¬
tate gaudemus. Respondeamꝰ
ergo morib tantȩ misericordie
redemptoris nrĩ & qui lucem
cognouumus. prauorum opertĩ
tenebras declinemus Quid est
iam rogo quod in hoc mundo
libeat. Ubi que luctꝰ aspicimꝰ:
undiq̾ gemitus audiuimus :
Destructȩ sunt urbes: euersa
sunt castra. depopulati agri:
in solitudinem terra redactaẽ.
Nullus magris incola: pene
in urbib habitator remanet᷑
Et tam̃ p̃parue generis hu¬
mani reliquiȩ: adhuc cotidiȩ
& sine cessatione feriuntur &
sinem non habent: flagella celes¬
tis uiustitie : quia nec int̃ flagel¬
la correcte sunt actionis culpe.

Expanded text:
n odorabunt; manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt . Qui itaque haec omnipotenti Domino psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostra ligaverat, vero Domino canticum fecimus. Bene autem dicitur: Sicut nox sanctificatae solemnitatis , quia dum confessionis laudem Deo reddimus, in sanctificata solemnitate gaudemus. Respondeamus ergo moribus tantae misericordiae Redemptoris nostri, et qui lucem cognovimus, pravorum operum tenebras declinemus. 22. Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur. Et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae.
Abbreviated transcription (Latin):
in manib habere est iuctorias
in operatione tenuisse: Quius
operationis palma ibi retribuet᷑:
ubi iam sine certamine gaudet᷑
Onde & hic ñdicit᷑ palmȩ ante
frontes : sed ante frontes pictura
palmarum: Ibi enim uictori &
palma uidebit᷑ : ubi iam sine
fine gaudebit᷑ Nlam hic ple-¬
rumq scõs uiros aspicimus mira
agere : uirtutes multas facere
leprosos mundare: demonia eice-¬
re : tactu egritudines corporũ
fugare: ꝓphetiȩ spũ uentura
p̃dicere Cuncta itaq hec nec¬
dum palmę sunt : sed adhuc pie¬
tura palmarum Nam hec ai-¬
quando dantur & reprobis Onde
ꝑ euuangłium ueritas dicit Multi
dicent michi in illa die dñẽ dñẽ

Expanded text:
in manibus habere est victorias in manibus habere est victorias in operatione tenuisse. Cujus operationis palma ibi retribuitur, ubi jam sine certamine gaudetur. 1363 Unde et hic non dicitur: Palmae ante frontes, sed ante frontes pictura palmarum. Ibi enim victoriae palma videbitur, ubi jam sine fine gaudebitur. Nam hic plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosos mundare, daemonia ejicere, tactu aegritudines corporum fugare, prophetiae spiritu ventura praedicere. Cuncta haec necdum palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum, nam haec aliquando dantur et reprobis. Unde et per Evangelium Veritas dicit: Multi dicent mihi in die illa: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ alterius uitam uentilat ÷
Vnde & electus quidam. qui
uersum mundum mentis oculos
miserat: bonoram uitam ad imi¬
tationem : requirens dicebat.
Circumibo & immolabo intab̃¬
naculo eius hostiam iubilationis
Ecce ut immolaret iubilationis
hostiam circuibat: quia nisi
animum huc illucq ad bonoꝵ
uitam exquirendam mitteret
ipse usque ad uibilationis sacri¬
ficium ñ ꝑuenir&: Cum uero
scĩ uiri intra eccłiam ad sũma
loca ꝑducuntur: eorum uita
quasi in speculo ponitur: ut
cuncti udeant bona que
debeant imitari Onde & adhuc
aꝑte subditur
tante frontes pictura pal¬
marum. Quid ꝑ palmas
ni primia uirtoriȩ designant᷑ :
Ipse quippe dari uincentibus
solent. Onde de his quoq qua
incertamine martsriĩ antiquũ
hostem uicerant & uictores in
patria gaudebant : scriptum ẽ:
Palmȩ in manib eorum. & cla¬
mabant uoce magna dicentes
Salus dõ nr̃o. qui sedet super
thronum & agno: Palmas quippe

Expanded text:
sancti alterius vitam ventilat. sancti alterius vitam ventilat. Unde et electus quidam, qui  per universum mundum mentis oculos miserat bonorum vitam ad imitationem requirens, dicebat: « Circuibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubilationis . » Ecce, ut immolaret jubilationis hostiam circumibat: quia nisi animum huc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque ad jubilationis sacrificium non perveniret. Cum vero sancti viri intra Ecclesiam ad loca summa perducuntur, eorum vita quasi in speculo ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imitari. Unde et adhuc apte subditur: « Et ante frontes pictura palmarum. » Quid per palmas, nisi praemia victoriae designantur? Ipsae quippe dari victoriae solent. Unde de his quoque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, et jam victores in patria gaudebant, scriptum est: palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna, dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Palmas quippe
Abbreviated transcription (Latin):
in quantum illastra mens suffia¬
cit suꝑnę patrie secretarimari:¬
ri: fenestrȩ sunt in frontib  Ubit
uero in scẽ eccłiȩ sinu continent᷑:¬
& despecti humanis oetilis uident᷑
sed apud se sapientię studis
uacant: ad celestia anhelant.
atque in quantum p̃ualent quȩ
sint gaudia etna considerant.
fenestre itaque oblique sunt. sed
in uestibrlis: Bene autem dicit
ꝑgirum: quia omnis mqrrisitio
secretarum rerum gyrum hab&
dum in cogitatione sua dicit ani-¬
mus: Putaene hoc. putas ne illud
est: quasicircum it ut inueniat
quod querit Cui cum in circũ¬
scriptum lumen erumpere iN
cogitatione ceperit: qͣsi ꝑ obliquã
fenestram ladius ueritatis uenit:
Sic quippe contem platione nr̃a
multa cogitantes circum eundo
ꝓficimus: sicut exempla bonorũ
sepequerimus ut in morib profi¬
ciamus Nam cum iam cogitat
animus ad meliora transire:
quicquid melius de aliis audire
possit exquirit. Nunc hubꝰ nẽ

Expanded text:
in quantum illustrata mens suffiin quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secreta rimari: fenestrae sunt in frontibus. A ii vero in sanctae Ecclesiae sinu continentur, et despecti humanis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant, ad coelestia anhelant, atque, in quantum praevalent, quae sint gaudia aeterna considerant: fenestrae itaque obliquae sunt, sed in vestibulis. 21. Bene autem dicitur per gyrum, quia omnis inquisitio secretarum rerum gyrum habet, dum in cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit, ut inveniat quod quaerit. Cui cum incircumscriptum lumen erumpere in cognitione coeperit, quasi per obliquam fenestram radius veritatis venit. Sic quippe in contemplatione nostra multa cogitationibus circumeundo proficimus, sicut exempla bonorum saepe quaerimus, ut in moribus proficiamus. Nam cum jam cogitat animus ad meliora transire, quidquid melius de aliis audire po
Abbreviated transcription (Latin):
est fidelium oficium a quo possit
grã contemplationis excludi:
quisquis cor intus hab&.: in lus¬
trarietiam lumine conteplatioĩs
port&. quia intra portam undiq
ꝑ circuitum fenestrȩ oblique
constructȩ sunt: ut nemo ex hac
grã. quasi de singłaritate gloriet᷑
Nullus se donum ueriluminis
estim& habere pͥtiatum. quia in
eo quod se habere precipuum
putat : sepe alit̃ est dicior quẽ
habere apud se boni aliquid
dixit fenestras & infrontibus
adiungit. fenestras & in uestibu¬
lis ꝑ girum intrinsecus: quia
non solum alta scẽ eccłiȩ mẽbra
quȩ p̃minent habent contem¬
plationis gram̃: sed plerumq
hoc donum etiam illa membra
rium ad summa emicant: tam̃
ad huc ꝑ offictum in ima iacent.
Nisi enim & his qui despecti tu¬
dentur omip̃s ds̃ lumen contem¬
plationis infunderet: fenestrȩ
in uestibulis non fuissent. Vide¬
mus itaque alios insummas
locis sc̃ȩ eccłiȩ constitutos alta
de cȩlestib loqui: miro studio

Expanded text:
est fidelium officium, a quo possit est fidelium officium, a quo possit gratia contemplationis excludi, quisquis cor intus habet, illustrari etiam lumine contemplationis potest: quia intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae constructae sunt, ut nemo de hac gratia quasi de singularitate glorietur. Nullus se donum veri luminis aestimet habere privatum: quia in eo quod se habere praecipuum putat, saepe alter est ditior, quem habere apud se boni aliquid dixit « fenestras in frontibus, » adjungit « fenestras in vestibulis per gyrum intrinsecus. » Quia non solum alta sanctae Ecclesiae membra quae praeeminent habent contemplationis gratiam, sed plerumque hoc donum etiam illa membra rium ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videntur omnipotens Deus lumen contemplationis infunderet, fenestrae in vestibulis non fuissent. Videmus itaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui, miro studio,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mitaitur Ded quisquis iam
lumini contemplationis intendit.
curare magnopere debet ut
mentem semꝑ in humilitate
custodiat Numquam se de gr̃a
qua infunditur extollat : ipsas
q mentes contemplantium sig¬
nant: quales sint obliq fenestre
consideret. Pobliquas & enim
fenestras lumen intrat: & far ñ
intrat: Quia hii quiueri specu¬
latores sunt. semꝑ sensum in hu-¬
militate deprimunt : atque ad
eorum mentes intelligentia con¬
templationis intrat. sed iactantia
elationis non intrat Et patent
itaq fenestrȩ & munitae sunt
quia & aꝑta ẽ. mmentib corum
grã qua replentur: & tamen ad
se aduersarium ingredi ꝑsuꝑ¬
biam non ꝑmittunt. Notandũ
uero : quod intra portam undiq
ꝑ circuitum: fenestrę obliquȩ ẽẽ
memorantur Non enim contem¬
plationis grã summis datar: &
minimis non datar Sed sepe
hanc summi sepe minimi sepius
remoti aliquando etiam conui-¬
gati ꝑcipiunt.: Si ergo nullum

Expanded text:
admittitur. Sed quisquis jam admittitur. Sed quisquis jam lumini contemplationis intendit, curare magnopere debet, ut mentem semper in humilitate custodiat, nunquam se de gratia qua infunditur extollat, et ipsas quae mentes contemplantium signant quales sint obliquae fenestrae consideret. Per obliquas etenim fenestras lumen intrat, et fur non intrat, quia hi qui vere speculatores sunt semper sensum in humilitate deprimunt, atque ad eorum mentes intelligentia contemplationis intrat, sed jactantia elationis non intrat. Et patent itaque fenestrae, et munitae sunt, quia et aperta est in mentibus eorum gratia qua replentur, se adversarium ingredi per superbiam non permittunt. Notandum vero, quod intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur: sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti, aliquando etiam conjugati percipiunt. Si ergo nullum
Abbreviated transcription (Latin):
comtemplantes uident: sexl ex ipso
exi guolaxatur sensts mentium
in aumento feruoris & amoris:
Et inde apud se amplȩ sunt: un¬
de ad se ueritatis lumen quasi
ꝑ angustias adinittunt Quȩ
magnitudo contemplationis: qr
concedi non nisi amantib potest.
in thalamis obliquȩ fenestrȩ
ẽẽ ꝑhibentur uel in his quae
uixta thalamos non iam extrin¬
secus. sed ẽẽ antrinsecus dicunt᷑.
Nam de hisdem fenestris subdit᷑.
Et infrontib eorum quȩ erant
intra portam undiq ꝑcircuitũ:
Erant enim inthalamis. erant
& in frontib eorum. quȩ intra
fuerant constructa: quia qui
cor intus habet: ipse quoq lum̃
contemplationis suscipit: Nam
qui adhuc exteriora inmoderan¬
tius cogitant: quȩ sint de ȩt̃no
lumine rime contemplationis
ignorant: Neque enim cũ corpore¬
Parum rerum imaginib illa se¬
se infusio incorporeȩ lucis capit.
quia dum sola uisibilia cogitant᷑
litmen inuisibile ad mentem ñ

Expanded text:
contemplantis vident, sed ex ipso contemplantis vident, sed ex ipso exiguo laxatur sinus mentium in augmentum fervoris et amoris: et inde apud se amplae fiunt, unde ad se veritatis lumen quasi per angustias admittunt. Quae magnitudo contemplationis, quia concedi nonnisi amantibus potest, in thalamis obliquae fenestrae esse perhibentur, vel in his quae juxta thalamos non jam extrinsecus. sed esse intrinsecus dicuntur. Nam de iisdem fenestris subditur: « Et in frontibus eorum quae erant intra portam undique per circuitum. 18. Erant enim in thalamis, erant et in frontibus eorum, quae intra fuerant constructa, quia qui cor intus habet, ipse quoque lumen contemplationis suscipit. Nam qui adhuc exteriora immoderatius cogitant, quae sint de aeterno lumine rimae contemplationis ignorant. Neque enim cum corporearum rerum imaginibus illa infusio incorporeae lucis capitur, quia dum sola visibilia cogitantur, lumen invisibile ad mentem non
Abbreviated transcription (Latin):
fides: ꝑ atrium caritas : ꝑ locũ
uero qui ad faciem uestibuli por¬
te interioris ꝓpinquat: figuret᷑
spes Sine quib ulrtutibuis
quisquis iam utiratione potest.
ingredi ad celeste ȩdificium non
potest Habeatur ergo fides in por¬
ta : quia introducit ad intelligen-¬
tiam: caritas inatrio: qr mentem
dilatat in amorem: Dpes in loco
quinquaginta describit᷑ cubitis :
quia ꝑ desideria atq: suspiria
introducit animum ad secreta
gaudia quietis: De qua quiete
& si adhuc sicut est ueritatis
lumen non cernimus: iam tam̃
ꝑ rimas intelligentiȩ aliquid
Infenestras obliquis ꝑars illa
ꝑ quam lumen intrat: angustaẽ.
Ded pars interior quȩ lumer
suscipit. lata: Quia mentes con¬
templantium quamus aliqͥd
tentuter de uero lumine uideanł.
insemet ipsis tamen magna am¬
plitudine dilatantur: Que ui¬
delicet & ipsaquȩ conspiciunt:
capere uix pauca possunt: Exi¬
quum ualde est quod de et̾nitate

Expanded text:
fides, per atrium charitas, per locum fides, per atrium charitas, per locum vero qui ad faciem vestibuli portae interioris propinquat figuretur spes, sine quibus tribus virtutibus quisquis jam uti rationingredi ad coeleste aedificium non potest. Habeatur ergo fides in porta, quia introducit ad intelligentiam: charitas in atrio, quia mentem dilatat in amorem: spes in loco quinquaginta describitur cubitis, quia per desideria atque suspiria introducit animum ad secreta gaudia quietis: de qua quiete etsi adhuc sicut est veritatis lumen non cernimus, jam tamen per rimas intelligentiae aliquid » In fenestris obliquis pars illa, per quam lumen intrat, angusta est, sed pars interior quae lumen suscipit lata, quia mentes contemplantium, quamvis aliquid tenuiter de vero lumine videant, in semetipsis tamen magna amplitudine dilatantur. Quae videlicet et ipsa quae conspiciunt capere pauca vix possunt. Exiguum valde est, quod de aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionem suam: quia eo die
dierum numerus ẽ completas.
& ꝑ legem sabbatum. in requiem
genarium numerum ꝑuenitur.
quia omnis nr̃ã ꝑfectio in illius
uirius contemplatione erit in
cuius nob̃ uisione iam minũs
aliquid salutis & gaudii ñerit.
Hinc etiam iubeleus idẽ. annus
quinquagesimus in requiem
datus est: Quisquis ad om ĩpĩs
dĩ gaudia et̃na ꝑuenerit.
laborem & gemitum ulterius¬
non habebit Notandum uero:¬
ẽ. qui locus qui describitur
ꝑ quinquaginta cubitos ad
faciem uestibuli porte interioris
ꝑtingere memoratur: Non ergo
hoc loco ꝓpħa iam ipsũ uestibu¬
lum portȩ interioris: sed locũ
interiorem qui tendit ad uesti¬
bulum porte interioris narrat
ꝑ quem locum utiq sicut dixi-
Hoc ipsum enam quod desideramꝰ
cȩlestia quod ad ꝓmissa gaudia
suspiramus. quod ȩt̃ne uitę
requiem querimus: iam ad inte¬
rioris uestibuli faciem ꝓpinqua¬
mus Dignetur ergo ꝑ portam

Expanded text:
perfectionem suam, quia eo die perfectionem suam, quia eo die dierum numerus est completus. Et per legem Sabbatum in requiem genarium pervenitur, quia omnis nostra perfectio in illius unius contemplatione erit, in cujus nobis visione jam minus aliquid salutis et gaudii non erit. Hinc etiam jubilaeus, id est annus quinquagesimus, in requiem datus est, quia quisquis ad omnipotentis Dei gaudia aeterna pervenerit, laborem et gemitum ulteriusnon habebit. 16. Notandum vero quia locus qui describitur per quinquaginta cubitos tendi, ad faciem vestibuli portae interioris pertingere memoratur. Non ergo hoc loco propheta jam ipsum vestibulum portae interioris, sed locum interius qui tendit ad vestibulum portae interioris, narrat. Per quem locum utique, sicut diximuHoc ipsum enim, quod desideramus coelestia, quod ad promissa gaudia suspiramus, quod aeternae vitae requiem quaerimus, jam ad interioris vestibuli faciem propinquamus. Signetur ergo per portam
Abbreviated transcription (Latin):
agitur: restat ut eiusdem boni
operis intentio discernatur. si
non p̃sentis grãȩ retributionẽ
querit. sed spem suam animus
ad futuram ꝓmissionem tendit:
Vt ex temporalih eterna: ex t̃re¬
nis cęlestia speret Opes enim
celestium mentem solidat: nec
concutiatuar fluctibus tumul¬
tuum terrenorum De qua & ꝑ
patilum dicituꝵ Quam sicut
anchoram habemus animae
tatam ac firmam: & inceden¬
tem usque ad interiora uela¬
minis De quibus interiorib
hic quoque subungitur:
tante faciem porte quȩ ꝑ¬
tingebat usq ad faciem ues¬
tibuli portȩ interioris: quinqͣ¬
ginta cubitos. Hoc quod hoc
loco dicitur ante faciem portȩ :¬
non exterior sed interior ante
portam locus describitur. dom:¬
dum usq ad faciem uestibuli
portȩ interioris ꝑtingere ꝑhi-¬
bet᷑ Onde & isdem locus quin¬
quaginta cubitis dicit᷑ m̃surat᷑.
ł quinqua genarium quippe
numerum: requies et̃na signat᷑:
Habet enim septenarius numerꝰ

Expanded text:
agitur, restat ut ejusdem boni agitur, restat ut ejusdem boni operis intentio discernatur, si non praesentis gratiae retributionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem solidat, ne concutiatur fluctibus tumultuum terrenorum. De qua et per Paulum dicitur: Quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam, et incedentem usque ad interiora velaminis . De quibus interioribus hic quoque subjungitur:nte faciem portae quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris, quinquaginta cubitos. 15. Hoc quod hoc loco dicitur, Ante faciem portae, non exterior, sed interior ante portam locus describitur, dum usque ad faciem vestibuli portae interioris pertingere perhibetur. Unde et idem locus quinquaginta cubitis dicitur mensuratus. Per quinquagenarium enim numerum requies aeterna signatur. Habet enim septenarius numerus
Abbreviated transcription (Latin):
Namsi pacientiam exterius
adhibens intus dolorem ten&e:
nec amat eum quem sustinet:
habet quidem frontem in edifi¬
cio sed ante frontem atrium
non habet Quia is qui se angu¬
stiȩ odiorum subdidit: ꝓfecto
caritatis latitudinem amisit
Nam sicut instiperiori parte
iam diximus: pacientia enĩ uera
est quia & ipsum amat quem
portat. Nam tolerare sed odisse
non est uirtus mansuetudinis:
sed uelamentum furoris Et¬
notandum quod hoc ipsum
itrium portȩ dicitur Porta qͥppe
nrã est: aditus ad regnum: dm̃
ac ꝓximam ꝑfecte amare. iam
ad ingressum regni est tendere
Inquantum enim quisq amat :
intantum ad ingressum ꝓpm¬
quat: In quantum uero amare
negligit: intantum in gredi
recusat: quia nec studet uidere
quod appetat: Tunc ergo habe¬
mus atrium porte: quando ex
latitudine caritatis. ad supernã
uitam quã adhuc contingere
minime possumus: iam ꝑdeside¬
rium intramus: Itaque cum
bonum opus erga ꝓimum

Expanded text:
Nam si patientiam exterius Nam si patientiam exterius adhibens intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet, quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiori parte jam diximus , patientia ea vera est quae portat: nam tolerare et odisse non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. notandum quod hoc ipsum atrium portae 1360 dicitur. Porta quippe nostra est aditus ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte amare jam ad ingressum regni est tendere. In quantum enim quisque amat, in tantum ad ingressum propinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat, quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad supernam vitam quam adhuc contingere minime possumus jam per desiderium intramus. Itaque cum bonum opus erga proximum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ temporalib dolorib gaudia
et̃na recipere : & hoc incipit
quod affligitur amare Atriũ
ergo ante frontem est: in ꝑfectio¬
ne operis latitudo dilectionis:
Et notandum quod dicitur.
undiq ꝑ circuitum: ũit uidelioe
homo ꝑ omne quod agit semꝑse
in karitatis amplitudine dilat& :¬
ne hunc aut timor aut odia.
angustent: Siquis enim de tu̾bo
dĩ loquitus . & caritatem quam
predicat in mente non seruat
edificii frontem habet: sed
atriui ante frontem non hab&
Siquis elemosinam indigentib
largitur & ꝑhanc fortasse incor¬
de extollitur: nec ex caritate
ꝓximi inopie subuenit: sed se
elatione tacita extollit: frontem
quidem medificio ostendit :
sed iuxta frontem atrium non
fecit Siquis illatas a ꝓcimo
contumelias tolerat: & mala
obiecta tacitus portat: magna
est pacientia quam demonstrat :
sed si dolorem incorde ñhabeat.
si lucrari ad tran quillitatem
mansuecudinis etiam ipstm
qui male excesserat querat :

Expanded text:
pro temporalibus doloribus gaudia pro temporalibus doloribus gaudia aeterna recipere, et hoc incipit quod affligitur amare. Atrium ergo ante frontes ejus est in perfectione operis latitudo dilectionis. 14. Et notandum quod dicitur Undique per circuitum, ut videlicet homo per omne quod agit semper se in charitatis amplitudine dilatet, ne hunc aut timor aut odia angustent. Si quis ergo de verbo Dei loquitur, et charitatem quam praedicat in mente non servat, aedificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se elatione tacita extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et mala objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat, sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat quaerat.
Abbreviated transcription (Latin):
ecce dum loquor: animo occurrit
quomodo lata est caritas Siꝑ
caritatem ꝑtingitur ad dm̃.
& ꝑ semet ipsam ueritas dicit.
Intrate ꝑ angustam portam:
Et rursum psalmistam audio
dicentem: Propter uerba labioꝵ
tuorum ego custo diui uias duras
Stq in euangelio dñs dic̃ Iugũ
enim meum stiaue est: & onus
meum leue est: Quomodo ergo
lata caritas siangusta portaẽ.
Quomodo uigum sua ue ẽ. &
onus leue. sim preceptis dĩ uiae
durȩ sunt quȩ custodiuntur.
Sed hanc nobis questionem
citius ipsaueritas soluit: quia
uia dĩ & inchoantib angustaẽ
& ꝑfecte iam uiuentibus lata
hoc ferre ceperimus. ita ut pro
amore eius etiam. & ꝑ secutio pla¬
ceat. & omnis ꝓ eo afflictio in ñts
dulcedinem ueniat Sicut scĩ
quoq apłi gaudebant cum ꝓ
domino flagella tolerabant.
Ipsa ergo angusta porta aman¬
tib lata fit : ipsȩ uie dure spi-¬
ritalit̃ currentib molles & planȩ
fiunt Dum enaim scit animus se

Expanded text:
ecce, dum loquor, animo occurrit ecce, dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas. Si per charitatem pertingitur ad Deum, et per semetipsam Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Et rursum Psalmistam audio dicentem: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Atque in Evangelio Dominus dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quomodo ergo aut lata charitas, si angusta porta? aut quomodo jugum suave est et onus leve, si in praeceptis Dei viae durae sunt quae custodiuntur? Sed hanc nobis quaestionem citius ipsa charitas solvit, quia via Dei et inchoantibus angusta est, et perfecte jam viventibus lata. hoc ferre coeperimus, ita ut pro amore ejus etiam persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis dulcedine veniat, sicut sancti quoque apostoli gaudebant cum pro Domino flagella tolerabant . Ipsa ergo angusta porta amantibus lata fit, ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt; dum enim scit animus se
Abbreviated transcription (Latin):
tricesimum ac sexagesimum ad
centesimum numerum compu¬
tando ꝑuenimus : isdem cente¬
narius numerus in dexteram
transit. Fides atq operatio.
ad huc m̾sinistra est : quia hic
ad huc positi. & credimus qđ
non uidemus & operamur ut
uideamus Cum uero iam se
animus in contemplationẽ et̃ne
uitȩ suspenderit: : quasi ad
dexteram manum compotus
ꝑuenit. Fecit itaq frontes per
sexaginta cubitos. Quia enĩ
ꝑsexa genarium num erũ ꝑfectio
quid ꝑ frontes edificuĩ nisi ipsa
opera designantur que ẽterius
uidentur: Predicationis enim
alimenta aesurientib uestim̃¬
celestis: Quia pulchrido operũ
exteriorum ornat tabernaculũ
dĩ : quod ad huc lat& intrinse¬
cus Sed istȩ frontes habent
quia in hoc magna sunt opera
si hec in mente dilatat: am¬
plitudo caritatis De caritate
quippe scriptum ẽ. latum man¬
datum tuum nimis De hac
iterum psalmista ait Statiusti
in loco spacioso pedes meos. Sed

Expanded text:
triginta ac sexaginta ad triginta ac sexaginta ad centesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra est, quia hic adhuc positi, et credimus quod non videmus, et operamur ut videamus. Cum vero jam se animus in contemplationem aeternae vitae suspenderit, quasi ad dexteram manum computus pervenit. Fecit itaque frontes per sexaginta cubitos. Quia enim per sexagenarium numerum perfectio, quid per frontes aedificii nisi ipsa opera designantur quae exterius videntur? Praedicationis enim alimenta esurientibus, vestimencoelestis? quia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod adhuc latet intrinsecus. Sed istae frontes habent  quia in hoc magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . De hac iterum Psalmista ait: Statuisti in loco spatioso pedes meos . 13. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus ẽẽ. ꝑfectum: quia sicut
paulo ante dictum est. sexto die
ꝑfecit deus omnia opera sua Qm̃
uero peccatori homini legem dedit
quȩ in decem p̃ceptis scripta est. &¬
sex decies ducta insex agenarium
numerum surgunt: recte ꝑsexa¬
ginta cubitos bonorum operum
ꝑfectio designatur: Quod aꝑte
eciam dominus: in euuagłio desig¬
nat. Qui cum parabolam semi
nantis exponeret: dicit Aliud
cecidit in t̾ram bonam: & dabat
fructum ascendentem & crescentẽ
Et afferebat unum tricesimum
& unum sexagesimum . & unum
centesimum. fructus & enim t̾rȩ
bone triginta asfert : cum mens
ꝑfectionem fidĩ quȩ est intrinita¬
te conceperit Sexaginta asfert
cum bonȩ uitȩ opera ꝑfecta ꝑtu¬
lerit Centum uero adfert. cum
ad et̃nę uitȩ contemplationem
ꝑfecerit Sinistra enim nr̃a. est
uita presens : dextera uero ẽ. uita
uentura: Et recte ꝑ centenariũ
numerum etne uite contempla¬
tioi designatur: quia cum post

Expanded text:
dicimus esse perfectum, quia, sicut dicimus esse perfectum, quia, sicut paulo ante dictum est, sexto die perfecit Deus omnia opera sua. Quoniam vero peccatori homini legem dedit, quae in decem praeceptis adscripta est, et sex decies ducta in sexagenarium numerum surgunt, recte per sexaginta cubitos bonorum operum perfectio designatur. Quod aperte etiam Dominus in Evangelio designat; qui cum parabolam semnantis exponeret, dixit: Aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum ascendentem et crescentem, et afferebat unum triginta, et unum sexaginta, et unum centum . Fructus etenim terrae bonae triginta affert, cum mens perfectionem fidei, quae est in Trinitate, conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum vero affert, cum ad aeternae vitae contemplationem profecerit. Sinistra enim nostra est vita praesens, dextera vero est vita ventura. Et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ dĩ intellecta laboraret
lassescens ac deficiens subdit:
Confortata ẽ nec potero ad eam
Sed cum conantes atq tendentes
quiddam iam de inui sibili nat᷑a
conspicere lassamur reuerberam
repellimur Et si interiora pene¬
trare non possumus tamen iam
ab iteriori ostio interius ostiã¬
ostium uidemus. Ipse considera¬
tionis labor ostium est: quia
ostendit aliquid ex eo quod intꝰ
est & si ad huc ingrediendi potestas
t fecit frontes ꝑ sexaginta
cubitos: & a fronte atrium
porte undique ꝑ circuitum: Depe
iam diximus senarium numerũ
ꝑfectionem boni operis designa¬
re: non illud sequentes quod
conati sunt huius seculi sapien¬
tes astruere dicentes: Idcirco
senarium numerum eẽ ꝑfectũ
quia suo ordine numeratꝰ ꝑfici¬
tur ut cum unus duo tres. di-¬
cuntur senarius numerꝰ impleat᷑
Vel quia intrib partib diuidit᷑
id est sexta tercia & dimidia:
uidelicet in uno duob & tribus
Sed idcirco senariũ num erum

Expanded text:
tiae Dei intellectu laboraret tiae Dei intellectu laboraret lassescens ac deficiens subdidit. Confortata est nec potero ad eam. Sed cum conantes atque tendentes quiddam jam de invisibili natura conspicere lassamur, reverberamur, repellimur: etsi interiora penetrare non possumus, tamen jam ab exteriori ostio interius ostium videmus. Ipse enim considerationis labor ostium est qui ostendit aliquid ex eo quod intus est, etsi adhuc quod ingrediendi potestas Et fecit frontes per sexaginta cubitos, et ad frontem atrium portae undique per circuijam diximus senario numero perfectionem boni operis designari: non illud sequentes, quod conati sunt hujus saeculi sapientes astruere, dicentes idcirco senarium numerum esse perfectum, quia suo ordine numeratus perficitur: ut cum unus, duo, tres, dicuntur, senarius numerus impleatur: vel quia in tribus partibus dividitur, id est sexta, tertia et dimidia, videlicet in uno, duobus et tribus; sed idcirco senarium numerum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt ergo indicaret omnipotens
deus interiorem se eẽ & suꝑiorẽ
omnib : celum sibi sedem esse.
ꝑhibuit: Ut uerose ostender&
omnia circumdare: cȩlũ metiri
palmo. & terram se asserit pu-¬
gillo concludere: Ipse est enim
interior & exterior & inferior &
superior. Regendo superior: por¬
tando inferior. complendo inte¬
rior. circumdando exterior Dic¬
q est intus: ut extrasit Sic cir¬
cumdat : ut. penetret. Sic p̃sida
ut port&e: Dic portat: ut p̃sideat:
Cum ergo subleuata ad se ipsam.
anima scum modulum intelligit
& quia corporalia omnia trans¬
cendat agnoscit : atq ab intelle¬
ctu suo: se ad auctoris sui intel¬
lectum tendit Quid iam hec
nisi ostium quod ẽ. contͣ ostium
aspicit: Vnde & auctori omni¬
um ꝓpħa dicit Mrabilis facta
est scientia tia ex me: Quia
quantum lib& intenderit nec
semet ipsam anima ꝑfecte sufficit
penetrare. Quanto magis illius
magnitudinem qui potuit. &
anmam condere: cumq inscien¬

Expanded text:
Ut ergo indicaret omnipotens Ut ergo indicaret omnipotens Deus interiorem se esse, et superiorem omnibus, coelum sibi sedi esse perhibuit: ut vero se ostenderet omnia circumdare, coelum metiri palmo, et terram se asserit pugillo concludere. Ipse est ergo interior et exterior, ipse inferior et superior: regendo superior, portando inferior; replendo interior, circumdando exterior. Sicque est intus, ut extra sit: sic circumdat ut penetret. Sic praesidet ut portet: sic portat ut praesideat. Cum ergo sublevata ad seipsam anima suum modulum et intelligit, et quia corporalia omnia transcendat agnoscit, atque ab intellectu suo se ad auctoris intellectum tendit, quid jam haec nisi ostium, quod est contra ostium aspicit? Unde et auctori omnium Propheta dicit: « Mirabilis facta est scientia tua ex me . » Quia quantumlibet intenderit, nec semetipsam anima perfecte sufficit penetrare: quanto magis illius magnitudinem qui potuit et animam condere? Cumque in scien
Abbreviated transcription (Latin):
est: solis uero radius non ͤ diuer¬
sus Et tamer cũ diuersus ñ¬
non sit: diuersa sunt quẽ in
luto operatur & cera. Quia
uno eodemq sui ignis calore
lutum durat. & ceram liquat
Ded fortasse hoc innatura luti
uel cerȩ est : non ipsa solis subs-¬
tantia quȩ in naturis diuersis
diuersa uidetur operari. Omp̾s
autem deus in sem& ipso habet
sine inmutatione mutabilia
disponeres sine diuersitate sui
diuersa agere. sine cogitationũ
uicissitudine dissimilia formare
Longe ergo dissimiliter operat᷑
dissimilia, Numquam sibi dis¬
similis deus : qui & ubique ẽ. &
ubique totus est Suit enim
celum michi sedes est: terra aut̃
scabellum pedum meorum: Et
de ip̃so scriptum est: quia celũ
metitur palmo: & tram pugil¬
lo concludit Ex quare conside¬
rare necesse est: quia is qui
cȩlo uelut sedi p̃sidet suꝑ et
intus est. Et qui celum palmo
& t̾ram pugillo condudit: exte¬
rius superius & inferius est:

Expanded text:
est. Solis vero radius non est diverest. Solis vero radius non est diversus, et tamen cum diversus non sit, diversa sunt quae in luto operatur et cera, quia uno eodemque sui ignis calore lutum durat, et ceram liquat. Sed fortasse hoc in natura luti vel cerae est, non in ipsa solis substantia, quae in naturis diversis diversa videtur operari. Omnipotens autem Deus in semetipso habet sine immutatione mutabilia disponere, sine diversitate sui diversa agere, sine cogitationum vicissitudine dissimilia formare. Longe ergo dissimiliter operatur dissimilia nunquam sibi dissimilis Deus, qui et ubique est, et ubique totus est. Ait« Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et de ipso scriptum est quia « coelum metitur palmo, et terram pugillo concludit . » Ex qua re considerare necesse est, quia is qui coelo velut sedi praesidet, super et intus est: et qui coelum palmo, et terram pugillo concludit, exterius, superius et inferius est.
Abbreviated transcription (Latin):
omnib non diuisus Est enĩ
uere summus & numquam sibi
dissimilis Anima autem & si
ꝑ naturam sibimet ipsi duasa
non est ꝑ cogitationem tamer
de uisu cogitat : de auditu cogi¬
tare obliuiscitur Et eo mom̃ti
ictu quod de auditu. uel de gustu
cogitat de odoratu uel tactu
cogitare non p̃ualet Quia ꝑ in-¬
tentionem & obluuonem fit seꝑ
sibimet ipsi dissimilis ut nunc hoc
nunc illud cogitatione teneat
Ommipotens autem deus quia
sibimet ipsi dissimilis non est
ea utrcute: uidet qua audit.
omnia eauirtute creat. qua ui¬
dicat creata. Euis ergo & uide¬
re simuil omnia ad ministrare
est & ad ministrare conspicere
Nec alia cogitatione iustos ad¬
uuat atq alia iniustos dam pnat
Sed una eademq ui naturȩ sin¬
gularis sibi semꝑ indissimilis
dissimilia disponit Quur aũt
hoc de potentia creatoris admi-¬
remur. qui uirtutis eiꝰ uestigia
& increaturȩ conspicimus. Ha¬
tura quippe luti & aere diuersa

Expanded text:
omnibus non divisus . Est enim omnibus non divisus . Est enim vere summus, et nunquam sibi dissimilis. Anima autem etsi per naturam sibimetipsi diversa non est, per cogitationem tamen t ictu quo de visu cogitat, de auditu cogitare obliviscitur; et eo momento et ictu quo de auditu vel gustu cogitat, de odoratu vel tactu cogitare non praevalet, quia per intentionem et oblivionem fit semper sibimetipsi dissimilis, ut nunc hoc, nunc illud cogitatione teneat. Omnipotens autem Deus, quia sibimetipsi dissimilis non est, ea virtute videt qua audit omnia, ea virtute creat qua judicat creata. Ejus ergo et videre simul omnia administrare est, et administrare conspicere. Nec alia cogitatione justos adjuvat, atque alia injustos damnat, sed una eademque vi naturae singularis sibi semper indissimilis dissimilia disponit. Cur autem hoc de potentia Creatoris admiremur, qui virtutis ejus vestigia et in creaturis conspicimus? Natura quippe luti et cerae diversa