comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uirusrł̃. in die sollemni
mensis septimi. Cumq ue¬
nissen cuncti seniores isrł: por¬
tauerunt leuitȩ archam et
intulerunt eam. & omnem
paraturam tabernaculi. Por¬
ro uasa scũarii quȩ erant in
tabernaculo portauerunt sa¬
cerdotes cum leuitis.
ex autẽ salomon & u¬
nuersus cȩtus isrł
& om̃s qui fuerant congre
gati ante archam immola¬
bant arietes & boues. absq
ullo numero.Tanta enim
erat multitudo uictimarũ.
Et intulerunt sacerdotes
archam fȩderis dñi in locũ
suũ. idest ad oraculũ templi
in scã scõꝵ subtꝰ alascherubim:
ita ut cherubim expanderent
alas suas suꝑ locũ inquopo¬
sita erat archa: & ipsam ar¬
cham tegerent cũ uectib
suis. Uectium autẽ quib
portabatur archa. quia
paululũ longiores erant:
capita parebant ante oraci¬
lum. Siuero quis paulut
fuisset extrinsecus: eos u¬
dere non poterat. Fuit sue¬
q archa ibi usq in p̃sent̃

Expanded text:
omnes viri Israhel in die sollemni mensis septimi cumque venissent cuncti seniorum Israhel portaverunt Levitae arcam et intulerunt eam et omnem paraturam tabernaculi porro vasa sanctuarii quae erant in tabernaculo portaverunt sacerdotes cum Levitis rex autem Salomon et universus coetus Israhel et omnes qui fuerant conggati ante arcam, immolabant arietes, et boves absque ullo numero: tanta enim erat multitudo victimarum. Et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum, id est, ad oraculum templi, in sancta sanctorum subter alas cherubim: ita ut cherubim expanderent alas suas super locum, in quo posita erat arca, et ipsam arcam tegerent cum vectibus ejus. Vectium autem, quibus portabatur arca, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum: si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Fuit itaque arca ibi usque in praesent
Abbreviated transcription (Latin):
mer: aschenez & riphath. &
thogorma. Filii autẽ iauan:
helisa. & tharsis. cetchim et
dodanim.¬
an. Filii autẽ chus: saba. et
euila. sabatha. & rehema. et
sabathacha. Porro filii rehe¬
ma: saba & dadan.Chus
Iaudem genuit nemrod. Iste
cepit eẽ potens in terra. Mes¬
raim uero: genuit ludim. et
anamim & laabim. et neptu

Expanded text:
Gomer Aschenez et Rifath et Thogorma filii autem Iavan Elisa et Tharsis Cetthim et Dodaniman. Filii autem Chus: Saba, et la, Sabatha, et Regma, et Sabathacha. Porro filii Regma: Saba, et Dadan. Chus autem genuit Nemrod: iste coepit esse potens in terra. Mesraim vero genuit Ludim, et Anamim, et Laabim, et Nept
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ: & reuersus ẽ ionathas
iierusalem. xRX¬
t uidit ionathas qͥa
tempus cũ iuuat.
de elegit uiros &e misit ro¬
mam.statuere & renouare
cum eis amiciciã. Et ad spar¬
ciatas & ad alia loca misit
epłas: scđm eandẽ formam
Et abierunt romã et indra¬
uerunt incuriam: & dix¬
runt. Ionathas summus sa¬
cerdos. & gens iudeoꝵ mise¬
runt nos: ut renouedie
amiciciam & societatẽ scd̃m
pristiũ. Et dederunt illis
epłas ad ipsos ꝑloca: ut de¬
ducerent eos in terram iuda
cum pace. Et hoc exemplũ
epłarum quas scripsit iona¬
thas sparciatis . Ionathas sũ¬
mus sacerdos. & semores gen¬
tis et sacerdotes. et reliquus
popłs iudeorum: sparciatis
fr̃ib salutem.Iam pridem
continet qđ subiectũ ẽ. Et
suscepit onias uirũ qui fue¬
rat missus cũ honore: & as¬
cepit epłas. in quib signi¬
ficabatur de societate et
amicicia. Nos cũ nullo horũ
indigeremus habentes solatio
scõs uibros qui sunt in mani¬
b nrĩs: maluimus mittere

Expanded text:
 regressus est Ionatha in Hierusalem et vidit Ionathas quia tempus eum iuvat et elegit viros et misit Romam statuere et renovare cum eis amicitiam et ad Spartas et ad alia loca misit epistulas secundum eandem formam et abierunt Romam et intraverunt in curiam et dixerunt Ionathas summus sacerdos et gens Iudaeorum miserunt nos ut renovetis amicitiam et societatem secundum pristinam et dederunt illis epistulas ad ipsos per loca ut deducerent eos in terram Iuda cum pace et hoc exemplum epistularum quas scripsit Ionathas Spartiatis Ionathas summus sacerdos et seniores gentis et sacerdotes et reliquus populus Iudaeorum Spartiatis fratribus salutem iam pridem continet quod subiectum est et suscepit Onias virum qui fuerat missus cum honore et accepit epistulas in quibus significabatur de societate et amicitia nos cum nullo horum indigeremus habentes solacio sanctos libros qui sunt in manibus nostris maluimus mittere
Abbreviated transcription (Latin):
in diebz sollemnib & cȩderis
quibz oportet. memores su¬
mus uri insacrificiis quȩ
offerimus. & obseruationi¬
bus: sicut fas ẽ. & decet
meminisse fr̃m. Letamur
itaq de głaurã. Nos autem
circundederunt multe tribu¬
lationes & multa p̃lia: et
impugnauerunt nos reges
quisunt morcuitu nr̃o. No¬
luimus gͦ uobis molesti eẽ
neq: ceteris sociis & amicis
nrĩs. in p̃liis. Habuimus
enim de cȩlo auxilium. et
liberati sumus: & humilia¬
tisunt inimici nr̃i. Elegimꝰ
itaq numeniũ antochi. et
anti patrũ iasonis filiũ: et
misimus a romanos renoua¬
re cũ eis amiciciã. & societatẽ
pristinam. Mandauimus
itaq: eis ut ueniant etiã ad
uos et salutent uos: & red¬
dant uobis epłas nras de
innouatione  fraternitatis
nr̃ẽ. Et nunc benefacietis
respondentes nobis adhec
Et hoc rescriptum epłarũ.
quod miserat omas rexspar¬
ciatarũ.Onias ionathe sacer¬
doti magno.salutẽ.Inuen¬
tum ẽ inscriptura de spar¬
ciatis et iudeis qm̃ sunt fr̃s:

Expanded text:
ollemnibus et ceteris quibus oportet memores sumus vestri in sacrificiis quae offerimus et observationibus sicut fas est et decet meminisse fratrum laetamur itaque de gloria vestra nos autem circumdederunt multae tribulationes et multa proelia et inpugnaverunt nos reges qui sunt in circuitu nostro noluimus ergo vobis molesti esse neque ceteris sociis et amicis nostris in his proeliis habuimus enim de caelo auxilium et liberati sumus nos et humiliati sunt inimici nostri elegimus itaque Numenium Antiochi et Antipatrum Iasonis filium et misimus ad Romanos renovare cum eis amicitiam et societatem pristinam mandavimus itaque eis ut veniant etiam ad vos et salutent vos ut reddant vobis epistulas nostras de innovatione fraternitatis nostrae et nunc bene facietis respondentes nobis ad haec et hoc rescriptum epistularum quod miserat Onias rex Spartiarum Onias Ionathae sacerdoti magno salutem inventum est in scriptura de Spartiatis et Iudaeis quoniam sunt fratres
Abbreviated transcription (Latin):
xuii. De morte antiochi et successione
filii ipsius.
debellandũ iudam et umcit᷑. et pacem
dat ficte quã continuo dirupit.¬
xuiii Ubi demetrius occiso antiocho et ly¬
sia obtinuit regnũ. et de alchimo et
bacchide et malicia eoꝵ.¬

Expanded text:
I. De morte Antiochi et successione filii ejus, debellandum Judam, et vincitur: pacem dat ficte quam cito rumpitCAPUT VII. Demetrius, occisis Antiocho et Lysia, obtinuit regnum. De Alcimo et Bacchide et malitia eo
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ constitutũ. illesũ eũ
dimiserunt: ꝓpter fr̃m salu
ctis uiginti quinq milib.
Post hor fugam et necem. mo¬
uit exercitum ad efron ci¬
uitatẽ munitam: inqͣ mul¬
ticudo diuersarũ gendum
habitabat. Et robusti iuue¬
nes ꝓ muris consistentes:
fortiter repugnabant. In
hac autẽ machinȩ multe:
& telorum erat apparatus.
Sed cum om̃ipotentẽ inuo¬
cassent. qui potestate uires
hostium confregit ceꝑun
ciuitatem: & exeis qui in¬
tus erant uginti milia pro¬
strauerunt. Inde ad ciita¬
tem scytarũ abierunt: quȩ

Expanded text:
cundum constitutum inlaesum eum cundum constitutum inlaesum eum dimiserunt propter fratrum salutem ctis viginti quinque milibus post horum fugam et necem movit exercitum ad Efron civitatem munitam in qua multitudo diversarum gentium habitabat et robusti iuvenes pro muris consistentes fortiter repugnabant in hac autem machinae multae et telorum erat adparatus sed cum Omnipotentem invocassent qui potestate vires hostium confregit ceperunt civitatem et ex eis qui intus erant viginti quinque milia prostraverunt inde ad civitatem Scytaru
Abbreviated transcription (Latin):
t machabeus ordina¬
tis circũ se sex milib
& constitutis ꝑcohortes. ad¬
uersus dmotheum ꝓcessit:
habentẽ secum centũ uigi¬
d milia peditũ. equitumq
duomilia quingentos.Co¬
gnito autẽ iudȩ aduentut¬
motheus. premisit mulie¬
res & filios. & reliquũ appa¬
ratum inp̃sidiũ qđ carnion
dicidur. Erat enim inexpu¬
gnabile. & accessu difficile.
ꝓpter locorum angustias.
Cumq cohors iude prima
apparuisset.timor hostib
incussus ẽ ex p̃sentia dei qͥ
uniuersa conspicit: & iN
fugam uersi sunt alius ab¬
alio. itaut magis a suis dei¬
cerentur. & gladioꝵ suorũ
ictibus debilitarentur. Iu¬
das autẽ uehementer in¬
stabat puniens ꝓfanos: &
ꝓstrauit exeis triginta milia
uiroꝵ. Ipse uero timotheus
incidit in partes dosithei
& sosipatriᷤ. & multis p̃cib
postulabat ut uiuus dimit¬
terctur: eoquod multoꝵ
ex iudeis parentes haberet
ac fr̃s: quos morte cius de¬
cipi eueniret. Et cũ fidem
dedisset restiaurum se eos se¬

Expanded text:
abeus ordinatis circum se sex milibus et constitutis per cohortes adversus Timotheum processit habentem secum centum viginti milia peditum equitumque duo milia quingentos cognito autem Iudae adventu Timotheus praemisit mulieres et filios et reliquum adparatum in praesidium quod Carnion dicitur erat enim inexpugnabile et accessu difficile propter locorum angustias cumque cohors Iudae prima apparuisset timor hostibus incussus est ex praesentia Dei qui universa conspicit et in fugam versi sunt alius alio ita ut magis a suis deicerentur et gladiorum suorum ictibus debilitarentur Iudas autem vehementer instabat puniens profanos et prostravit ex eis triginta milia virorum ipse vero Timotheus incidit in partes Dosithei et Sosipatri et multis precibus postulabat ut vivus dimitteretur eo quod multorum ex Iudaeis parentes haberet ac fratres quos morte eius decipi eveniret et cum fidem dedisset restituturum se eos se
Abbreviated transcription (Latin):
aliudbellum accidit iN
gech: in quo fuit homo
longissimus habens digi¬
tos senos. id ẽ simul uign¬
tiquatuor: qui & ipse de
rapha fuerat stirpe genera¬
tus. Hic blasphemauit isrł:
&& ꝑcussit eũ ionathan filiꝰ
semmaa frĩs dauid. Hisun
filii raphaingeth: qui ce¬
ciderunt in manu dauid.
onsurrexit autemsa¬
than contra isrł: &
icitauit dauid ut nume¬
raret isrł. Dixitq dauid
adioab. & ad principes po¬
puli. Ite & numerate isrł
abersabee usq dan: & af¬
ferte  michi numerũ ut sci¬
am.R esponditq: ioab. Au¬
geat dñs popłm suũ. cen¬
tuplum quamsunt. Non¬
ne dnẽ mirex om̃s serui tui
sunt:Quare hoc querit
dñs ms̃ rex quod in pecca¬
tum reputetur isrłi: Sed
sermoregis magis p̾ualu¬
it. Egressusq est ioab & cir¬
cũiuit uniuersum isrł: &
reuersus ẽ ierłm. Deditq
dauid numerũ eorũ quos
circũierat: & muentus ẽ
omnis isrł numerus mille
milia. & centũ milia uiroꝵ¬
educentium gladium . De iu¬

Expanded text:
aliud bellum accidit in aliud bellum accidit in Geth in quo fuit homo longissimus habens digitos senos id est simul viginti quattuor qui et ipse de Rapha fuerat stirpe generatus hic blasphemavit Israhel et percussit eum Ionathan filius Sammaa fratris David hii sunt filii Rapha in Geth qui ceciderunt in manu David onsurrexit autem Satan contra Israhel et incitavit David ut numeraret Israhel dixitque David ad Ioab et ad principes populi ite et numerate Israhel a Bersabee usque Dan et adferte mihi numerum ut sciam responditque Ioab augeat Dominus populum suum centuplum quam sunt nonne domine mi rex omnes servi tui sunt quare hoc quaerit dominus meus quod in peccatum reputetur Israheli sed sermo regis magis praevaluit egressusque est Ioab et circuivit universum Israhel et reversus est Hierusalem deditque David numerum eorum quocircumierat, et inventus est omnis Israel numerus: mille millia et centum millia viroeducentium gladium: De Ju
Abbreviated transcription (Latin):
re: congregauit ioab exer¬
citum & robur militiȩ. &
uastauit t̾ram filiorũ am¬
mon. ꝑrexitq & obsedit
rabba Porro dauid mane¬
bat in ierłm. quando ioal
ꝑcussit rabba. & destru¬
xit eam.Tulit autem da
uid coronam melchom de
capite cius. & inuenit in
ea auripondo talentũ e
p̃ciosissimas gemmas: fe¬
Manubias quoq urbis
plurimas tulit. Popłm au¬
tem quierat in ea eduxit:
&e fecit suꝑ eos tribulas et
trahas. & ferrata carpenta
transire. ita ut dissecarent᷑
& contererentur om̃s. Sic
fecit dauid cunctis urbi¬
bus filiorum ammon: &
reuersus ẽcum omni po¬
pulo suo inierłm. Post
hec initum ẽ bellum in
garer aduersus philiste¬
os: in quo ꝑcussit subo¬
chaiusathites. saphai de
genere raphaim. & humi¬
lauit eos.Alud quoq
bellum gestum ẽ aduer¬
sus philisteos: in quo ꝑ¬
cussit adeodatus filius sal¬
tus bethlehemites. fr̃em
goliath getthei.cuius ha¬
stȩlignum erat quasi lici¬
atorium texentiũ. Sed &

Expanded text:
re congregavit Ioab exerre congregavit Ioab exercitum et robur militiae et vastavit terram filiorum Ammon perrexitque et obsedit Rabba porro David manebat in Hierusalem quando Ioab percussit Rabba et destruxit eam tulit autem David coronam Melchom de capite ejus, et invenit in ea auri pondo talentum, et pretiosissimas gemmas, femanubias quoque urbis plurimas tulit: Populum autem, qui erat in ea, eduxit: et fecit super eos tribulas, et trahas, et ferrata carpenta transire, ita ut dissecarentur, et contererentur: Sic fecit David cunctis urbibus filiorum Ammon, et reversus est cum omni populo suo in Jerusalem. Post haec initum est bellum in Gazer adversum Philisthaeos: in quo percussit Sobbochai Usathites, Saphai de genere Raphaim, et humiliavit eos. Aliud quoque bellum gestum est adversum Philistheos in quo percussit Adeodatus filius Saltus Lehemites fratrem Goliath Getthei cuius hastae lignum erat quasi liciatorium texentium sed et
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectu suobonũ est.
faciat. Perrexit gͦ ioab & po¬
pulus quicum eo erat. con¬
tra syrum ad prelium: et
fugauit eos. Porro filiiam¬
monuidentes qdđ fugisset
syrus: ipsi quoq fugerus
abisai frẽm eius. & ingres¬
si sunt ciuitatem.Reuersus¬
q est etiam ioab in ierłm.
Uidens autem syrus quod
cecidisset coram isrł: misit
nundos & adduxit syrum
qui erat trans fluuium.So¬
phat autẽ princeps miliciȩ
adadezer.erat dux eorum.
Quod cum nuntiatũ essẽt
dauid: congregauit uniu̾¬
sum isrłet transiuit iorda¬
nen. Irruitq: meos: & di¬
rexit ex aduerso aciem. illis
contra pugnantib. Fugit
autem syrus isrł: & interf¬
cit dauid de syris septemin¬
lia curruũ et quadraginta
milia peditum. & sophat
tes autẽ serui adadezer.se
ab isrł eẽ suꝑatos: tranꝰfug¬
runt ad dauid. & seruier᷑
ci.Noluitq ultra syria au¬
xilium p̃bere. filuis ammor
actum est Lxxxu¬
audem post anni ci¬
culum eo tempore quo so¬
lent reges adbella ꝓcede¬

Expanded text:
in conspectu suo bonum est faciet perrexit ergo Ioab et populus qui cum eo erat contra Syrum ad proelium et fugavit eos porro filii Ammon videntes quod fugisset Syrus ipsi quoque fugerunt Abisai fratrem eius et ingressi sunt civitatem reversusque est etiam Ioab in Hierusalem videns autem Syrus quod cecidisset coram Israhel misit nuntios et adduxit Syrum qui erat trans Fluvium Sophach autem princeps militiae Adadezer erat dux eorum quod cum nuntiatum esset David congregavit universum Israhel et transivit Iordanem inruitque in eos et direxit ex adverso aciem illis contra pugnantibus fugit autem Syrus Israhel et interfecit David de Syris septem milia curruum et quadraginta milia peditum et Sophach ntes autem servi Adadezer se ab Israhel esse superatos transfugerunt ad David et servierunt ei noluitque ultra Syria auxilium praebere filiis Ammon factum est autem post anni circulum eo tempore quo solent reges ad bella procede
Abbreviated transcription (Latin):
ilii autem ephraim:
suthala. barech filius
eius: thaath filiꝰenis: cladafi¬
liꝰ eiꝰ thaachfiliꝰeꝰ. Et huius fi¬
lius zabad. & huius filius
suthala: & huius filius e¬
zer & elad.Occiderunt
autẽ eos uiri gech indige¬
nȩ: quia descenderant
ũt inuaderent possessio¬
nes corum. Luxit gͥ ephra¬
im pater eorum multis di¬
eb: et uenerunt fr̃s eius
ut consolarentur eũ. IN¬
gressusq ẽ aduxorẽ suã.
quȩ concepit & peꝑit fili¬
um: & uocauit nom̃ cius
beria. eoquod in malis
domus cius ortus ẽ. Fi¬
lia autem cius fuit sara:
quȩ edificauit bechoron
inferiorem & suꝑiorem. et
orensara. Porro filius eius
rapha. & riseph. & thale:
de quonatus ẽ thaan. qui
genuit laadan.Huius qͦ¬
q filius amiud genuit
elisama: de quo ortus est
nun. qui habuit filiũ io¬
sue. Possessio autẽ eorũ et
habitatio: bethel cũ filia¬
bus suis. Et contra orien¬
tem noran ad occidentalẽ
plagam: gazer & filiȩ eiꝰ.
Sichem quoq cũ filiabus

Expanded text:
ilii autem Ephraim Suthala Bareth filius eius Thaath filius eius Elada filius eius Thaath filius eius et huius filius Zabad et huius filius Suthala et huius filius Ezer et Elad occiderunt autem eos viri Geth indigenae quia descenderant ut invaderent possessiones eorum luxit igitur Ephraim pater eorum multis diebus et venerunt fratres eius ut consolarentur eum ingressusque est ad uxorem suam quae concepit et peperit filium et vocavit nomen eius Beria eo quod in malis domus eius ortus esset filia autem eius fuit Sara quae aedificavit Bethoron inferiorem et superiorem et Ozensara porro filius eius Rapha et Reseph et Thale de quo natus est Thaan qui genuit Laadan huius quoque filius Ammiud genuit Elisama de quo ortus est Nun qui habuit filium Iosue possessio autem eorum et habitatio Bethel cum filiabus suis et contra orientem Noran ad occidentalem plagam Gazer et filiae eius Sychem quoque cum filiabus
Abbreviated transcription (Latin):
tinere eos: ita ut ñ cadat unꝰ
uir de exercitu eius. Et cũ
audissent uirulli uerba eiꝰ.
considerabant faciẽ eius: et
erat ioculis illoꝵ stupor
qm̃ mirabant᷑ pulchritudi¬
nẽ eius nimis. Et dixerunt
ad eam.Conseruasti animã
tuam eoquod tale repperi¬
sti consilium: ut descende¬
res addñm nr̃m. Hoc autẽ
scias qm̃ cũ steteris in conspe¬
ctu cius bene tibi erit faciet:
& eris gratissima in corde
eius.Duxeruntq illam ad
tabernaculũ holofernis:
nunciantes eam. Cumq in¬
trasset ante faciem eius:sta¬
tim captus ẽ in suis oculis
holofernes. Dixeruntq
ad cum satellites eius. Qͥs
contemnat popłm hebre¬
oꝵ quitam decoras muli¬
eres habent: ut ñ ꝓhis
merito pugnare contra
eos debeamus: Uidens itaq
holofernem iudich sedentẽ
inconopeo. quod erat ex pur¬
pura et auro et smaragdo
et lapidib preciosis index¬
tum : et cum in faciem eius
intendisset: adorauit eũ
ꝓsternens se suꝑ t̾ram. Et

Expanded text:
tinere eos ita ut non cadat unus tinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et
Abbreviated transcription (Latin):
portas ciuitatis: inuenerĩ
expectantẽ oriam et prbos
ciuitatis. Qui cũ uidissent eã:
stupentes mirati sunt nimis
pulchritudinẽ eius. Nichilta¬
men interrogantes eã: dimi-¬
serunt transire dicentes. Ds
patrũ nr̃oꝵ det tibi gram. et
omne consilium tui cordis
sua uirtute corroboret: ut
men tuum innumero scõꝵ
et iustorum. Et dixerunt
hi qui illic erant om̃s una
uoce: fiat fiat. Iudith uero
rans transiuit portas ipsa
e abra cius. Factum ẽ autẽ
cũ descenderet montẽ circa
ortum dici. occurrerunt ci
exploratores assyriorum: et
cenuerunt cam dicentes.
Inde uenis aut quo uadis:
Que respondit. Filia sũ he¬
rcoꝵ. Ideo ego fugi a facie
dentur uobis in dep̾dationẽ:
ꝓeoquod contemnentes uos.
noluerunt ultro tradere se
ipsos. ut inuenirent miseri¬
cordiam in conspectu ur̃o.
Hac de causa. cogitaui me¬
cum dicens.Uadam ad faciẽ
principis holofernis. ut indi¬
cemilli secreta illoꝵ: et osten¬
dam illiquo aditu possit ob¬

Expanded text:
civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut gmen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit ob
Abbreviated transcription (Latin):
os.usq in diem hanc. Por¬
ro de filus isrł ñ posuit ut
seruirent oꝑibus regis. Ip¬
si enim erant uiri bellato¬
res & duces primi: & prin¬
cipes quadrigarũ & equi¬
tum eius. Om̃s autẽ prin¬
cipes exercitus regis salo¬
monis fuerunt ducenti
quinquaginta: qui eru¬
diebant popłm. Filiam
uͦ pharaonis transtulit
de cruitate  dauid. in domum
quam ȩdificauerat ei. Dixit
enim. Nonhabitabit uxor
quia ingressa est in eam ar¬
cha domini. XUI.

Expanded text:
os, usque in diem hanc. Poros, usque in diem hanc. Porro de filiis Israel non posuit, ut servirent operibus regis: ipsi enim erant viri bellatores, et duces primi, et principes quadrigarum et equitum ejus. Omnes autem principes exercitus regis Salomonis fuerunt ducenti quinquaginta, qui erudiebant populum. Filiam vero Pharaonis transtulit de civitate David, in domum quam aedificaverat ei. Dixit enim: Non haquia ingressa est in eam arca Domini .
Abbreviated transcription (Latin):
runt deos alienos et adoraue¬
r̃t eosatq coluerunt: iccirco
uenert suꝑ eos uniu̾sa ħ mala.
xpletis autẽ .XUI.¬
uiginti annis post¬
quam ȩdificauit salomon
domũ dñi et domũsuam:
ciuitates quas dederat hirã
salomoni edificauit. & ha¬
bitare ibi fecit filios israel.
Abut quoq: inemath soba
& obtinuit eam. & edifica¬
uit palmiram in deserto:
& alias ciuitates munitissi¬
mas ȩdificauit in emath.
Extruxeruntq bethoron
suꝑiorem et bechoron infe¬
riorem. quitates muratas.
habentes portas & uectes
& seras: baalath etiam et
om̃s urbes firmissimas quȩ
fuerunt salomonis.cunc¬
tasq urbes quadrigarũ.
& urbes equitum. Omĩa gͤ¬
cunq uoluit salomon at¬
q disposuit. edificauit in
niuersa terra potestatis suȩ.
Omnẽ popłm qui derelictus
fuerat de etcheis. & amor¬
reis. & pherezeis. & eueis.
& iebuseis.qui non erant
de stirpe isrł. de filuis eorũ
& de posteris quos ñ inter¬
fecerant filii isrł: subiuga¬
uit salomon in tributari¬

Expanded text:
runt deos alienos et adoraverunt eos atque coluerunt idcirco venerunt super eos universa haec mala expletis autem viginti annis postquam aedificavit Salomon domum Domini et domum suam civitates quas dederat Hiram Salomoni aedificavit et habitare ibi fecit filiAbiit quoque in Emat Suba, et obtinuit eam. Et aedificavit Palmiram in deserto, et alias civitates munitissimas aedificavit in Emath. Exstruxitque Bethoron superiorem, et Bethoron inferiorem, civitates muratas habentes portas, et vectes et seras: Balaath etiam et omnes urbes firmissimas, quae fuerunt Salomonis, cunctasque urbes quadrigarum, et urbes equitum: omnia quae voluit Salomon atque disposuit, aedificavit in niversa terra potestatis suae. Omnem populum, qui derelictus fuerat de Hetthaeis, et Amorrhaeis, et Pherezaeis, et Evaeis, et Jebusaeis, qui non erant de stirpe Israel: de filiis eorum, et de posteris, quos non interfecerant filii Israel, subjugavit Salomon in tributari
Abbreviated transcription (Latin):
& de tribugad. & de tribu
zabulon. dederunt sorte
ciuitates duodecim. Dede¬
runt quoq filii isrł leui¬
ds. ciuitates et suburba¬
na earũ. Dederuntq ꝑsor¬
tem extribu filiorũ iuda.
& ex tribu filiorũ symeon.
& ex tribu filiorũ beniamm.
urbes has quasuocauerunt
nominib suis: & exhis qͥ

Expanded text:
et de tribu Gad et de tribet de tribu Gad et de tribZabulon, dederunt sorte civitates duodecim. Dederunt quoque filii Israel Levitis civitates et suburbana earum: Dederuntque per sortem, ex tribu filiorum Juda, et ex tribu filiorum Simeon, et ex tribu filiorum Benjamin, urbes has, quas vocaverunt nominibus suis: Et his q
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝑuicosatq con¬
sinia:filiorum scilicet aaron
iuxta cognationes caathita¬
rum. Ipsis enim sorte conti¬
gerant. Dederunt gͥ eishe¬
bron interra iuda: & subur¬
bana eius ꝑcircuitũ. Agros
autẽ ciuitatis & uillas: cha¬
leb filio iephonne. Porrofi¬
liis aaron dederunt cruita¬
des adconfugiendũ: hebron
& lobna & suburbana cius.
Iether quoq & esthino. cũ
suburbanis suis. Sed et̃
helon & dabir cũ suburba
nis suis. Asan quoq & bech¬
sames. & suburbana eorũ.
De tribu autẽ beniamm:
gabee & suburbana eius:
& almath cum suburbamis
suis: anathoth quoq cõ
suburbanis suis.Om̃s ci¬
uitates tredecim ꝑcognati¬
ones suas. Filiis audem ca¬
ath residuis de cognatio¬
ne sua: dederunt ex dimi¬
dia tribu manasse inposses¬
sionẽ urbes decem. Porro
filiis gersom ꝑcognatio¬
nes sũas de tribu isachar
& de tribuaser. & de tribu
neptalim. & de tribu manas¬
se: in basan. urbes tredecim.
Filiis autẽ merari ꝑcogna¬
tones suas: de tribu ruben.

Expanded text:
r vicos atque confinia filiorum scilicet Aaron iuxta cognationes Caathitarum ipsis enim sorte contigerat dederunt igitur eis Hebron in terra Iuda et suburbana eius per circuitum agros autem civitatis et villas Chaleb filio Iephonne porro filiis Aaron dederunt civitates ad confugiendum Hebron et Lobna et suburbana eius Iether quoque et Esthmo cum suburbanis suis sed et Helon et Dabir cum suburbnis suis, Asan quoque, et Beth-Semes et suburbana earum. De tribu autem Benjamin, Gabee et suburbana ejus, et Almath cum suburbanis suis, Anathoth quoque cum suburbanis suis. Omnes civitates, tredecim, per cognationes suas. Filiis auath residuis de cognatione sua dederunt ex dimidia tribu Manasse in possessionem urbes decem porro filiis Gersom per cognationes suas de tribu Isachar et de tribu Aser et de tribu Nepthali et de tribu Manasse in Basan urbes tredecim filiis autem Merari per cognationes suas de tribu Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ impietatib suis reddita.
Facinorosissimus autẽ nca¬
nor. qui mille negodantes
adiudeoꝵ uenditionẽ ad¬
duxerat: humiliatus auxi¬
lio domini. abhis quos nul¬
los existimauerat : deposi¬
ta ueste glȩ. ꝑmediterranca
fugiens. solus uenit antiochi¬
am: summã in felicitatẽ de
interitu sui exercitus conse¬
cutus. Et qui ꝓmiserat ro¬
manis se tributum restitu¬
ere de captiuitate ierosoli¬
moꝵ. p̃dicabat nunc ꝓtecto¬
rem dm̃habere iudeos: et
obipsũ inuulnerabiles eẽ.
eoqđ sequerent᷑ leges ab ip

Expanded text:
pro impietatibus suis reddita pro impietatibus suis reddita facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes ad Iudaeorum venditionem adduxerat humiliatus auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriae per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum praedicabat nunc protectorem Deum habere Iudaeos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
Geos. in isto die miscđiȩ miti¬
um stillans meos. Post sab¬
batũ uero debilib & orpha¬
nis et uiduis diuiserunt
spolia: & residua ipsi cum
suis habuere.I.¬
Is itagestis. & cõmuni¬
ter ab omĩb facta ob¬
secratione misericordẽ dñi
postulabant:ut infinẽ ser¬
uis suis reconciliaret᷑. Et
ex his qui cũ timotheo & bac¬
chide erant.contrase con¬
tendentes suꝑuiginti milia
interfecerunt: & munitio¬
nes excelsas obunuerunt.
& plures p̃das diuiserunt.
equam portionẽ debilib et
pupillis. & uiduis. sed et
semorib facientes. Et cũ
arma coꝵ collegissent: di¬
ligenter omĩa composue¬
runt in locis oportunis.
Residua uͦ spolia: ierosoli¬
mã detulerunt. Et filar¬
cen quicũ timotheo erat in¬
terfecerunt. uirũ scelestũ:
qui in multis iudeos afflixe¬
rat. Et cũ epicinia agerent
in ierosoluis.eos quisacraᷤ
ianuas incenderant id est
callistenen.cum in quoddã
domciliũ refugisset incen¬
derunt: digna ci mercede

Expanded text:
eos in isto die misericordiae initium stillans in eos post sabbatum vero debilibus et orfanis et viduis diviserunt spolia et residua ipsi cum suis habuere his ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures praedas diviserunt aequam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposuerunt in locis oportunis residua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat et cum epicinia agerent in Hierosolymis eos qui sacras ianuas incenderant id est Callistenen cum in quodam domicilio refugisset incenderunt digna ei mercede
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s principes isrł & sacer¬
dotes atq: leuitas. Nume¬
ratiq sunt leuitȩ au igin¬
ti annis & supra: & inuen¬
ta sunt triginta octo milia
uirorum. Ex his electi st̃
& distributi in ministeri¬
um domus dñi uiginti qͣ¬
tuor milia. Prepositorum
autem & iudicum sex mi¬
lia. Porro quatuor miliaia¬
nitores. & totidem psalte
canentes dño in organis
quȩ fecerat  dauid adcanen¬
dum: & distribuit eos da
uidꝑ uices filiorum leui.
gerson uidelicet & caath
& merari. Ex gerson. lee¬
dan & semei.Filii leedan:
princeps iehihel & zetham.
& ioheltres.Filii semei:sa¬
lomith & orihel. et aran¬
tres.Tres isti principes fa¬
miliarum leedan. Porro
filii semei: ieeth et zza.
&r iaus. & baria. Isti filii
semei quatuor. Erat audẽ ie¬
ech prior:zza secundus.
Porro iaus et baria ñ habu¬
erunt plurimos filios: et
iccirco in una familia. un¬
q domo computatisunt.
filii caath: amram &ssaal
hebron & orihel quatuor
Filii amram: aaron & mos¬
ses. Separatusq: ẽ aaron

Expanded text:
omnes principes Israhel et sacerdotes atque Levitas numeratique sunt Levitae a triginta annis et supra et inventa sunt triginta octo milia virorum ex his electi sunt et distributi in ministerium domus Domini viginti quattuor milia praepositorum autem et iudicum sex milia porro quattuor milia ianitores et totidem psaltae canentes Domino in organis quae fecerat ad canendum et distrvid per vices filiorum Levi, Gerson videlicet, et Caath, et Merari. Filii Gerson: Leedan, et Semei. Filii Leedan: princeps Jahiel, et Zethan, et Joel, tres. Filii Semei: Salomith, et Osiel, et Aran, tres: isti principes familiarum Leedan. Porro filii Semei, Leeth, et Ziza, et Jaus, et Baria: isti filii Semei, quatuor. Erat autem Leeth prior, Ziza secundus. Porro Jaus et Baria non habuerunt filios plurimos, et idcirco in una familia, unaque domo computati sunt. Filii Caath: Amram, et Isaar, Hebron, et Oziel, quatuor. Filii Amram: Aaron et Moses. Separatusque est Aaron,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt patres nr̃i gladiis: s¬
lii nrĩ et filiȩ nr̃e. &e conug
captiuȩ ducte sunt ꝓpter
hoc scelus. Nune gͥ place
michiut ineamus feduscũ
dño deoisrł: ut auertat ano¬
bis furorem ire suȩ. Fili mor
nolite negligere. Uos elegt
dñs ut stetis coram eo & r¬
nistretis illi: colatis eũ et
cremetis incensũ. Surrexe¬
runt gͦ leuite: maach filius
liis merari: cis filius abda
ha filius zemmna. & eden filiuˢ
ioba. At uͦ defiliis elisaphan:
samri et iehiheł. De filiis qͦq
asaph:zacharias & mathani¬
as.Necnon de filiis heman:
rabihel & semei. Sed&e de fi¬
liis idithun: semeias & oriel
Congregaueruntq fr̃s suos
& scĩficati sunt: & ingressi nx¬
camandatũ regis. & imꝑium
am̃. ut expiarent domũ dei.
Sacerdotes quoq ingressi tẽ¬
plum dñiut scĩficarent illud.
ꝯtulerunt omnẽ immundi¬
uam quam intro reppererant
iuestibulo domus dni: quã
tulerunt leuitȩ. & asportaue¬
runt adtorrentẽ cedron fo¬

Expanded text:
erunt patres nostri gladio, fierunt patres nostri gladio, filii nostri et filiae nostrae, et coniuges captivae ductae sunt propter hoc scelus. Nunc igitur placet mihi, ut ineamus foedus cum domino Deo Israel, et avertat a nobis furorem irae suae. Filii mei, nolite neglegere. Vos elegit Dominus, ut stetis coram eo et ministretis illi, colacremetis incensum. Surrexerunt ergo Levitae: Maath filius liis Merari, Cis filius Abdi oaa filius Zemma, et Eden filius Joaa. At vero de filiis Elisaphan, Samri, et Jaiel. De filiis quoque Asaph, Zacharias et Mathanias; Necnon de filiis Eman, Jaiel, et Semei: Sed et de filiis Idithun, Semeias, et Oziel. Congregaveruntque fratres suos, et sanctificati sunt et ingressi iuxta mandatum regis et imperium Domini ut expiarent domum Dei sacerdotes quoque ingressi templum Domini ut sanctificarent illud extulerunt omnem inmunditiam quam intro reppererant in vestibulum domus Domini quam tulerunt Levitae et asportaverunt ad torrentem Cedron fo
Abbreviated transcription (Latin):
cepit cũ uigintiquinq esset
annorũ: & tuginti nouẽ an¬
nis regnauit mierłm. No¬
men matris eius abia filia ⁊a¬
chariȩ. Fecitq quod erat pla¬
citum in conspectu dñi: itx¬
ta omĩa quȩ fecerat datndpa¬
ter eius.Ipso  anno & mense
primo regnisui aꝑuit ual¬
uas domus dñi & instaura¬
uit eas.Adduxitq: sacerdo¬
tes atq leuitas: & congrega¬
uit eos in partẽ orientalem.
Dixitq adeos. Audite me le¬
te domũ dñi dei patrũ uroꝵ:
auferte omnẽ immundiciã
de scũario. Peccauerunt pa¬
tres nr̃i: & fecerunt malum
in conspectu dñideinri. dde¬
relinquentes eũ. Auertert̃
facies suas atab̃naculo dñi
& p̃buerunt dorsũ. Cluser̃
ostia quȩ erant in porticua
extinxerunt lucernas: med¬
sumq ñ adoleuerunt: e
holocausta ñ obtulerunt
in scũiario deo isrł. Concia¬
tus ẽ itaq furor dñi suꝑni
dam et ierłm: tradiditq ens
incõmotionẽ et in interitũ
et in sibilum. sicut ipsi cer¬
nitis oculis ur̃ĩs. En corru¬

Expanded text:
coepit cum viginti quinque esset annorum et viginti novem annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Abia filia Zacchariae fecitque quod erat placitum in conspectu Domini iuxta omnia quae fecerat David pater eius ipse anno et mense primo regni sui aperuit valvas domus Domini et instauravit eas adduxitque sacerdotes atque Levitas et congregavit eos in plateam orientalem dixitque ad eos audite me Lete domum Domini Dei patrum vestrorum auferte omnem inmunditiam de sanctuario peccaverunt patres nostri et fecerunt malum in conspectu Domini Dei nostri derelinquentes eum averterunt facies suas a tabernaculo Domini et praebuerunt dorsum cluserunt ostia quae erant in porticu et extinxerunt lucernas incensumque non adoleverunt et holocausta non obtulerunt in sanctuario Deo Israhel concitatus est itaque furor Domini super Iudam et Hierusalem tradiditque eos in commotionem et in interitum et in sibilum, sicut ipsi cernitis oculis vestris. En corru
Abbreviated transcription (Latin):
Accedite et offerte uictimadi
laudes in domodñi. Obtult
gͦ uniuersamultitudo host¬
as & laudes. & holocauista
te deuota. Porro numerts
holocaustorum quȩ obtult
multitudo hic fuit. Tatmi
septuaginta: arietes centul
agnos ducentos. Sc̃ificaue¬
runtq dño boues sexcentos
& oues triamilia. Sacerciot
uero paucierant: nec pot¬
rant sufficere ut pelles holo¬
caustorum detraherent u¬
de et leuitȩ fr̃s eoꝵ adiuua¬
uerunt eos: donec impleri¬
tur opus. & sc̃ificarent᷑ an¬
tistites. Leuite quippe faci¬
liori rituscificabantur quã
sacerdotes. Fuerunt gͥ he
causta plurima. adipes pacifi¬
corum & libamina holocausto¬
rum: & completus ẽ cultus
domus dñi. Lȩtatus q ezechi¬
as c omĩs popłs: eoqđ mini¬
sterium dñieẽt explecũ . De¬
repente quippe hoc fieri pla

Expanded text:
te victimas et laudes in domo Domini obtulit ergo universa multitudo hostias et laudes et holocausta mente devota porro numerus holocaustorum quae obtulit multitudo hic fuit tauros septuaginta arietes centum agnos ducentos sanctificaveruntque Domino boves sescentos et oves tria milia sacerdotes vero pauci erant nec poterant sufficere ut pelles holocaustorum detraherent unde et Levitae fratres eorum adiuverunt eos donec impleretur opus et sanctificarentur antistites Levitae quippe faciliori ritu sanctificantur quam scausta plurima, adipes pacificorum: et libamina holocaustorum: et completus est cultus domus Domini. Laetatusque est Ezechias, et omnis populus, eo quod ministerium Domini esset expletum, Derepente quippe
Abbreviated transcription (Latin):
extruxerat. Postquã autẽ as
iracundiã ꝓuocauerunt pi¬
& tradidit eos in manus na¬
buchodonosor regis babyl¬
nis chaldei: domũ quoq
hanc destruxit. & popłime
transtulit babylonẽ. An
autẽ primo cyriregis babs¬
lonis. cyrus rex ꝓposuit ed¬
ctum: ut domus dei ȩdifica¬
ret᷑. Nam et uasa templi dci
aurea et argentea quȩ nabu¬
chodonosor tulerat de temi¬
quod erat in ierłm. et aspor¬
tauerat ea in templũ baby¬
nis. ꝓtulit cyrus rex de ten¬
plobabylonis: et data su
sasabasar uocabulo queme
principem constituit. Diel¬
q ei. Hec uasa tolle et uade
& pone ea intemploqđ est
in ierłm: & domus dei ȩdill¬
cetur in loco suo. Tunc suas
sasabasar ille uenit. & posit
sundam̃ta templi dei in ierłm:
&e ex eo tempore usq nunc ȩdi¬
ficatur. & necdũ completũ ẽ.
Nune gͦ siuidetur regibonũ.
recenseat in biblioteca regis
quȩ ẽ in babylone.utrumnã
a ero rege iussum sit ut edi¬
ficaret᷑ domus dei in ierłm:
et uoluntatẽ regis suꝑ hac

Expanded text:
truxerat. Postquam autem ad iracundiam provocaverunt pa tradidit eos in manus Nabuchodonosor regis Babylonis Chaldaei, domum quoque hanc destruxit, et populum ejus transtulit Babylonem. Anno autem primo Cyri regis Babylonis, Cyrus rex proposuit edictum, ut domus Dei haec aedificar. Sed et vasa templi Dei aurea et argentea, quae Nabochodonosor tulerat de temquod erat in Jerusalem, et asportaverat ea in templum Babylonis, protulit Cyrus rex de templo Babylonis, et data sunt Sassabasar vocabulo, quem et principem constituit, dixitque ei: Haec vasa tolle, et vade, et pone ea in templo, quod est in Jerusalem, et domus Dei aedificetur in loco suo. Tunc itaque Sassabasar ille venit et posuit fundamenta templi Dei in Jerusalem, et ex eo tempore usque nunc aedificatur, et necdum completum est. nc ergo, si videtur regi bonum, recenseat in bibliotheca regis, quę est in Babylone, utrumnam a Cyro rege iussum fuerit, ut ędificaretur domus dei in Iherusalem, et voluntatem regis super hac
Abbreviated transcription (Latin):
in manib eoꝵ. Int̾rogauimꝰ
gͦ senes illos: et ita diximus
eis. Quis dedit uobis pote¬
statem ut domũ hanc edifi¬
caretis & muros instauraretis:
Sed & nomma eoꝵ quesiui¬
mus ab eis ut nuntaremus
tibi: quȩ scripsimus nomi¬
na eor quisunt principes
in eis. Huiuscemodi autẽ ser¬
monẽ responderunt nobis
dicentes. Nos sumus seruia
celi et terre: & edificamus ũ¬
plum qd erat extructũ ante

Expanded text:
in manibus eorum. Interrogavimus in manibus eorum. Interrogavimus ergo senes illos, et ita diximus eis: Quis dedit vobis potestatem ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Sed et nomina eorum quaesivimus ab eis, ut nuntiaremus tibi, quae scripsimus nomina virorum, qui sunt principes in eis. Hujuscemodi autem sermonem responderunt nobis, dicentes: Nos sumus servi Dei coeli et terrae, et aedificamus templum, quod er
Abbreviated transcription (Latin):
aggeũs ꝓpħa & zacharias fi
os quierant in iudea & mie¬
surrȩxerunt zorobabel filiꝰ
salathiel. et iosue filius iose¬
dech. et ceperunt edificare
templũ dei in ierłm: et cum
eis ꝓpħe dciadiuuantes eos.
Impso autem tempore uenit
ad eos tatannai qui erat dux
trans flumen. & starbuzan¬
nai et consiliarii eoꝵ:sicq
dixerunt eis. Quis dedit
uobis consiliũ ut domũhanc
edificaretis. & muros hos
instauraretis: Ad qd̃ respon¬
dimus eis: quȩ ẽẽnt nomi¬
na hominũ auctoꝵ illius
edificationis. Oculus autẽ
hibere eos. Pacuitq ut res
ad darium referret᷑: & tunc
satisfacerent aduersus accu¬
sationẽ illam. Exemplar epl̃e
quã misit tatannai dux regi
apharsachei quierant trans
flumen ad dariũ regẽ.Ser¬
mo quẽ miserant ei sic scriptꝰ
erat.Dario regipaxomnis.
Notũ sit regi isse nos adiude¬
am ꝓumciam.ad domũ dei
magni quȩ edificatur lapide
impolito: et lignaponunt᷑
inparietib.Opusq illuddi¬
ligenter extruitur: & crescit

Expanded text:
a et Zacharias ad i erant in Iuda et Ihesurrexerunt Zorababel filius Salathiel et Iosue filius Iosedech et ceperunt ędificare templum dei et cum eis prophete. dei adiuvantes eos.In ipso tempore venit ad eos Thathannai, qui erat dux trans flumen, et Stharbuzanai, et consiliarii eorum: sicque dixerunt eis: Quis dedit vobis consilium, ut domum hanc aedificaretis, et muros hos instauraretis? Ad quod respondimus eis, quae essent nomina hominum auctorum illius aedificationis. Oculus autem hibere eos. Placuitque ut res ad Darium referretur, et tunc satisfacerent adversus accusationem illam. Exemplar epistolae, unc ergo Tatannai dux regioestri Apharsachei, qui estis trflumen, ad Darium regem. Sermo quem miserant ei, sic scriptus erat. DARIO REGI PAX OMNIS. Notum sit regi, isse nos ad Judaeam provinciam, ad domum Dei magni, quae aedificatur lapide impolito, et ligna ponuntur in parietibus, opusque illud diligenter exstruitur, et crescit
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste lecta ẽ coram me:
& ame p̃ceptũ ẽ et recensue¬
uitas illa adieb antiquis ad¬
uersum reges rebellat. et se¬
didiones et p̃lia concitantur
mea. Nam et reges fortissi¬
mi fuerunt mierłm: quiet
dominati sunt omĩregioni
quȩ trans fluurũ ẽ.Tribu¬
tum quoq et uectigal et red¬
ditus accipiebant. Nunc gͦ
audite sententiã ut ꝓhibea¬
isuiros illos & urbs illa ñ edificet᷑
donec si forte ame iussũ fue¬
rit. Uidete ne negligenter
hoc impleatis : & paulatim
crescat malũ contrareges.
taq exemplũ edicti artarxer¬
ris regis lectum ẽ coram rec̃
et sainsaiscriba &e consiliariis
int̾missũ ẽ opus domus dei
in ierłm: et ñfiebat usq ad
annũscđm regni darii regis

Expanded text:
est coram me. Et a me praeceptum est: et recensuevitas illa a diebus antiquis adversum reges rebellat, et seditiones, et praelia concitantur in ea: nam et reges fortissimi fuerunt in Jerusalem, qui et dominati sunt omni regioni, quae trans fluvium est: tributum quoque et vectigal, et redditus accipiebant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec si forte a me jussum fuerit. Videte ne negligenter hoc impleatis, et paulatim crescat malum contra reges. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiliariis intermissum est opus domus Dei in Jerusalem, et non fiebat usque ad annum secundum regni Darii, regis
Abbreviated transcription (Latin):
as. Tuipse uidebis in die
illo: quando ingressus fue¬
ris cubiculũ de cubiculo ut
abscondaris. Precepit autẽ
rex isrł̃ dicens. Tollite mi¬
cheam et ducite eũ adamon
principem ciuitatis. & ad
ioas filiũ amalech: & dice¬
tis. Hec dicit rex. Mitite
hunc in carcerem & date et
panis modicũ & aquȩ pau¬
xillum: donec reuertar in
pace. Dixitq micheas. Si
reuersus fueris in pace: ñ
ait. Audite popłi om̃s. Igi¬
tur ascenderunt rex isrł et
iosaphathrex iudam ramoch
galaad: Oixitq rex isrł̃ ad
iosaphath. Mutabo habitũ:
& sic ad pugnam uadam.
Tu autem induere uestibus
tuis. Mutatoq rex isrł̃ ha

Expanded text:
us: Tu ipse videbis in die us: Tu ipse videbis in die illo, quando ingressus fueris cubiculum de cubiculo, ut abscondaris. Praecepit autem rex Israel, dicens: Tollite Michaeam, et ducite eum ad Ammon principem civitatis, et ad Joas filium Amelech. Et dicetis: Haec dicit rex, mittite hunc in carcerem, et date ei panis modicum, et aquae pauxillum, donec revertar in pace. Dixitque Michaeas: Si reversus fueris in pace, non ait: Audite, populi omnes. Igitur ascenderunt rex Israel et Josaphat rex Juda in Ramoth Galaad. Dixitque rex Israel ad Josaphat: Mutabo habitum, et sic ad pugnandum vadam, tu autem induere vestibus tuis. Mutatoque rex Israel ha
Abbreviated transcription (Latin):
re.Et dixit dñs. Non haber
isti dñm. Reuertatur unus¬
quisq ad domũ suam in pa¬
ce. Ait rex isrł adiosaphath.
Nonne dixi tibi quod ñ ꝓpħa¬
ret iste michi quicquã bom.
sed eaquȩ malasunt : At ille.
Iecirco ait audite uerbũ dñi.
Uidi dñm sedentem insolio
suo: & omnẽ exercitũ cȩli as¬
sistentem ei adextris & asini¬
stris. Et dixit dñs. Quisde¬
cipiet ahab regem isrł. ut as¬
cendat & corruat in ramoth
salaad: Cũq diceret unꝰ hocmͦ
& alter alio: ꝓcessit sp̃s et
stecit coram dño & ait. Ego
decipiam eum.Cui dñs in
quit. In quo decipies: At
ille respondit. E grediar. ẽt
erosp̃s mendax more omĩ¬
um ꝓpħarum eius. Dixit
ꝙ dñs. Decipies et p̃ualebis.
Egredere & facita. Nunc gͥ
ecce dedit dñs sp̃mmenda¬
diorum: & dñs locutus ẽ
de te mala. Accessit autem
sedechias filius chanaana:
& ꝑcussit michee maxillam
& ait. Perquam uiam tran¬
siuit sp̃s dnĩ ame. ut loque¬
retur tibi: Dixitq miche¬

Expanded text:
habent isti dominos: revertatur unusquisque in domum suam in pace. Et ait rex Israel ad Josaphat: Nonne dixi tibi, quod non prophetaret iste mihi quidquam boni, sed ea quae mala sunt? At ille, Idcirco, ait, audite verbum Domini: Vidi Dominum sedentem in solio suo, et omnem exercitum coeli assistentem ei a dextris et sinistris. Et dixit Dominus: Quis decipiet Ahab regem Israel, ut ascendat et corruat in Ramoth Galaad cumque diceret unus hoc modo et alter alio processit spiritus et stetit coram Domino et ait ego decipiam eum cui Dominus in quo inquit decipies at ille respondit egrediar et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum eius dixitque Dominus decipies et praevalebis egredere et fac ita nunc igitur ecce dedit Dominus spiritum mendanus locutus est de te mala. Accessit autem Sedecias filius Chanaana, et percussit Michaea maxillam, et ait: Per quam viam transivit Spiritus Domini a me, ut loqueretur tibi? Dixitque Michae
Abbreviated transcription (Latin):
Dixitq iosaphath ad regẽ
isrł. Consule obsecro in p̃¬
sentiarum sermonẽ dñi.¬
rum quadringentos uiros:
& dixit ad eos. In ramoth
galaad adbellandũ ire de¬
bemus anquiescere:At illi.
Ascendite inquiunt: & tra¬
det ds̃ in manu regis. Dix̃¬
q: iosaphath. Nunqͥdnon
ẽ hic ꝓphetes dñi ut ab illo
etiam requiramus: Et ait
rex ifrł ad iosaphath. Est uir
tinus a quo possumus que¬
rere dñi uoluntatẽ:s ego o¬
di eũ. quia ñ ꝓphetat m bo¬
num sed malũ omĩtempore.
Est autẽ micheas.filius iem¬
blã. Dixitq ei iosaphath.
Ne loquaris rex hoc modo.
Uocauit gͦ rex isrł unũ de e¬
unuchis: & dixit ei. Uoca
cito micheam filiũ iembla.
Porro rex isrł et iosaphath
rex iuda: uterq sedebant
in solio suo uestiti cultu re¬
gio.Sedebant autẽ in area
iuxta portam samariȩ: om̃s¬
q ꝓpħȩ uaticinabant᷑ corã
eis. Sedechias uero filius
chana nafecit sibi cornua
ferrea: & ait. Hec dicit dũs̃

Expanded text:
dixitque Iosaphat ad regem dixitque Iosaphat ad regem Israhel consule obsecro inpraesentiarum sermonem Dominrum quadringentos viros et dixit ad eos in Ramoth Galaad ad bellandum ire debemus an quiescere at illi ascende inquiunt et tradet Deus in manu regis dixitque Iosaphat numquid non est hic prophetes Domini ut ab illo etiam requiramus et ait rex Israhel ad Iosaphat est vir unus a quo possumus quaerere Domini voluntatem sed ego odi eum quia non prophetat mihi bonum sed malum omni tempore est autem Micheas filius Iembla dixitque Iosaphat ne loquaris rex hoc modo vocavit ergo rex Israhel unum de eunuchis et dixit ei voca cito Micheam filium Iembla porro rex Israhel et Iosaphat rex Iuda uterque sedebant in solio suo vestiti cultu regio sedebant autem in area iuxta portam Samariae omnesque prophetae vaticinabantur coram eis Sedecias vero filius Chanana fecit sibi cornua ferrea et ait haec dicit Dominus