comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icut inuidituis laicoꝵ pͥuilegia tur¬
bare ñ cupimꝰ: itaeis p̃iudicantib
moderatã te uolumꝰ auctoritate
resistere  Uiolentos namq laicos
coercere non contraleges. ẽ agere:
sed legi ferre subsidium.: Qui aigit᷑
ds̃ dedit gener felicis de orticello
p̃sentiũ latrici uiolentiã dicit᷑ in ro¬
gasse: p̃fatãq rẽ inlicite detinere.
it aut uiduitatis eiꝰ deiectio. non
miscdiam ꝓuocare : sedeiꝰ inueniat᷑
roborare maliciã. p̃cipimꝰ experien¬
tiȩ tuȩ : ut tã contrap̃fatũ uirũ
quã inceteris causis in quib se as serit
p̃fatafemina p̃uiditiũ sustinere.
nr̃ȩ ei solatiũ tuitionis impendat.
nec a qͦ libet eã p̃grauari ꝑ mittas.
neuł ea quȩ tibi salua tam̃ ȩqͥtate
mandantur in aliqua inueniaris
parte neglegere : uł uidiis aliisq
pauꝑib dũ illic auxiliũ non inueni¬
unt. ex huiꝰ itineris ꝓfligent᷑ lon¬
guiquitate dispendia. XLU. GRE¬
Iost longas tribulationes quas

Expanded text:
icut in judiciis laicorum privilegia turbare non cupimus, ita eis praejudicantibus, moderata te 627 volumus auctoritate resistere. Violentos namque laicos coercere, non contra leges est agere, sed legi ferre subsidium. Quia igitur Deusdedit gener Felicis de Orticello praesentium latrici violentiam dicitur irrogasse, praefatamque rem illicite detinere, ita ut viduitatis ejus dejectio non misericordiam provocare, sed ejus inveniatur roborare malitiam, praecipimus experientiae tuae ut tam contra praefatum virum, quam in caeteris causis, in quibus se asserit praefata femina praejudicium sustinere, tuae ei solatium tuitionis impendas, nec a quolibet eam praegravari permittas, ne vel ea quae tibi, salva tamen aequitate, mandantur, in aliqua inveniaris parte negligere, vel viduis aliisque pauperibus, dum illic auxilium non inveniunt, ex hujus itineris profligentur longinquitate dispendia. Post longas tribulationes, quas
Abbreviated transcription (Latin):
Repositi nri nos sollicitudo uehe¬
ment̃ ad stringit: ut itarerũ
eccłasticarũ dõ auxiliante debeamꝰ
inde frat̾nitas tuti una cũboni facio
necnon & pantaleone latore p̃sentiũ
sedis nrae notariis. res a eccłarũ quȩ
apud sepontinã . eẽ. noscunt᷑ ȩccłam:
curet subtilit̃ singulas quasq descri¬
bere. ut tã ministeria ȩccłarũ: quã
etiã usuale argentũ. uel quic quid
aliud.ẽ: isdem breuis a uob conscriptꝰ
ueracit̃ rerũ facta inspectione con¬
tineat: Necquandt̃ ad hoc morã
uł ex cusationẽ frat̾nitas tua tẽptet
adducere: sed om̃i excusatione
cessante. haecquȩ a nob̾ iniunctas̃
modis om̃ib implere festina:
eundẽq nob̵ breuẽ manutua sub¬
scriptũ ꝑ antedictũ pantaleonem
trans mitte . quatinꝰ quid de hoc fieri

Expanded text:
ropositi nostri sollicitudo nos vehementer astringit ut ita rerum ecclesiasticarum, Deo auxiliante, debeamus inde fraternitas tua una cum Bonifacio, necnon et Pantaleone latore praesentium, sedis nostrae notariis, res Ecclesiarum, quae apud Sipontinam noscuntur esse Ecclesiam, curet subtiliter singulas quasque describere, ut tam ministeria Ecclesiarum, 655 quam etiam usuale argentum, vel quidquid aliud est, idem brevis a vobis conscriptus, veraciter rerum facta inspectione, contineat. Nec quamdam ad hoc moram vel excusationem fraternitas tua tentet adducere; sed, omni excusatione cessante, haec quae a nobis injuncta sunt modis omnibus implere festina, eumdemque nobis brevem manu tua subscriptum per ante dictum Pantaleonem transmitte, quatenus quid de hoc fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ANO CP̃O SYRACUSANO
ocis munitis eccła constituta.
pastoris uacare non deb& officio
pͥuata dinoscit᷑: ideoq paulinum
mora p̃ee constituat: ut officu
sui amministrationẽ ĩ eadẽ eccła
uigilant̃ exibeat. Et queq eiꝰ utili¬
tatib didicerit: ordinare pion¬
desinat Cunctũq clerũ utͥom
nib canonice obedire debeat am¬
moneas: caͣtinꝰ prefate eccłȩ in

Expanded text:
opo Syracusano. Locis munitis Ecclesia constituta pastoris vacare non debet officio. privata dignoscitur, ideo Paulinum mora praeesse constituat, ut officii sui administrationem in eadem Ecclesia vigilanter exhibeat, et quaeque ejus utilitatibdesinat. Cunctumque clerum ut in omnibus canonice ei obedire debeat admoneas, quatenus praefatae Ecclesiae in
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ desiderauerit fortasse uidi¬
tium. subtuai executione eligendi fas
habeant cognitores : quatenꝰ hocmͦ
nectu amisisse iuris dictionẽ. nec auctor
apdsus pectũ litigan douideat᷑ p̃iuditiũ
sustinere: Hoc & enim seruandum:
&e anthemio subdiacono nos p̃cepisse¬
cognosce: O port& ergo ut frat̃nitas
tua erga monasteria ciuitatis parroe¬
chiȩq suȩ om̃sq subiectos pastorali
cura diligenter in uigilet. & deuita
actuq eoꝵ sit om̃ino sollicita. ut sic̃
nos haectibi priuilegia seruare dinos¬
cimꝰ: ita& tuuigilantiam tuã in cunc¬
opinam᷑ dissimulandũ putaueris. rec¬
toripatri monasteridȩccłȩ nr̃ȩ qui
illic. ẽ. uł fuerit constitutus noueris. eẽ.
licentiam: ut qđ sponte postponis.
eiꝰ facere instantia modis om̃ib urge¬
aris : Sed& illud studeretẽ conuenit.
ut hi qui contra quos libet iuris ditio¬
nituȩ subpositos causam habuerint.
nullis apud frat̾nitatẽ tuã frustra¬

Expanded text:
electorum desideraverint judielectorum desideraverint judicium, sub tua 800 exsecutione eligendi fas habeant cognitores; quatenus hoc modo nec tu amisisse jurisdictionem, nec actor apud suspectum litigando videatur praejudicium sustinere. Hoc etenim servandum et Anthemio subdiacono nos praecepissecognosce. Oportet ergo ut fraternitas tua erga monasteria civitatis, parochiaeque suae, omnesque subjectos pastorali cura diligenter invigilet, et de vita actuque eorum sit omnino sollicita, ut sicut nos haec tibi privilegia servare dignoscimur, ita et tu vigilantiam tuam in cuncopinamur, dissimulandum putaveris, rectori patrimonii Ecclesiae nostrae, qui illic est, vel fuerit constitutus, noveris esse licentiam ut quod sponte postponis ejus facere instantia modis omnibus urgearis. Sed et illud studere te convenit, ut hi qui contra quoslibet jurisdictioni tuae suppositos causam habuerint nullis apud fraternitatem tuam frustra
Abbreviated transcription (Latin):
nob petisse recolimꝰ: ut gratianũ ȩccłȩ
bene franȩ diaconẽ. tuȩ cederemus ȩccłȩ¬
dare᷑ nec propriam habet ȩccłam. hoste
scilicet ꝓhibente quosuum debeat minis¬
terium ex hib̾e. p&itionẽtuã non p̃ui¬
dimus differendam: Id circo scriptis
tibi p̾sentib eũ necessario duximꝰ conce¬
dendum: habiturꝰ licentic̃ dia conem
illũ nrã int̾ueniente auctoritate. ȩccłȩ
tuȩ dõꝓpicio constituere cardinalem.
Quiciũ ꝑuenit adnos clericos alicisquȩ cun¬
tatis ac parroechiȩ tuȩ religiosas ꝑsonas
ab aliis conueniri: fierihoc decaero
prohibemus. & neq clericũtuũ. neq
monachum. uł quã libec cuitatis aliã
religiosam ꝑ sonam parro echiȩ tuȩ
conueniri a quoquã. uł ad alterius
uolumus uidiciũ exhiberi Sedsiquis
contrahuius modi ꝑsonas cuiꝰ libet
negotii mouere uoluerit questionẽ:
frat̾nitatẽ tut̃ nouerit ad cude̾m.
aut si forte ut ad solet aliqua illis
quo libetmͦ fuerit nata suspicio. &

Expanded text:
nobis petisse recolimus, ut Gratianum, ecclesiae Venafranae diaconum, tuae concederemus eccdare, nec propriam habet Ecclesiam, hoste scilicet prohibente, quo suum debeat ministerium exhibere, petitionem tuam non praevidimus differendam: idcirco scriptis tibi praesentibus eum necessario duximus concedendum, habituro licentiam diaconum illum, nostra interveniente auctoritate, Ecclesiae tuae Deo propitio constituere cardinalem. Quia vero pervenit ad nos clericos aliasque civitatis ac parochiae tuae religiosas personas ab aliis conveniri, fieri hoc de caetero prohibemus, et neque clericum tuum, neque monachum vel quamlibet civitatis aliam religiosam personam parochiae tuae conveniri a quoquam vel ad alterius volumus judicium exhiberi. Sed si quis contra hujusmodi personas cujuslibet negotii movere voluerit quaestionem, fraternitatem tuam noverit adeundam. Aut si forte, ut assolet, aliqua illis quolibet modo fuerit nata suspicio, et
Abbreviated transcription (Latin):
PETRO EPO TROECALITANO
m̃ agrigentine ȩccłȩ a nob frat̾ni¬
tatituȩ uisitationis cura cõmissa.ẽ.
laborib tuis aliquid ex eautile ꝓspe¬
ximꝰ consulendum: Propt̃ea maximi
a dieuisitationis tuȩ. uł quousq illic
eam sollicitudinẽ gesserit: tibi debeat
applicari. Vnde frat̾nitatẽ tucim
necesse . ẽ. mente sollicita cogitare:
prauos abini quitate cõpescere : inci¬
pientes bonaoꝑa uerbo exhortatio¬
nis nutrire. memor qđ de ȩccła uni¬
uersali scriptum. ẽ. P anẽ ociosa ñ come

Expanded text:
piscopo Trecalitano. Quoniam Agrigentina Ecclesia a nobis fraternitatis suae visitationis curae commissa est, laboribus tuis aliquid ex ea utile prospeximus consulendum. Propterea Maximiaa die visitationis tuae, vel quousque illic eam sollicitudinem gesseris, tibi debeat applicari. Unde fraternitatem tuam necesse est mente sollicita cogitare, pravos ab iniquitate compescere, et incipientes bona opera, verbo exhortationis nutrire, memor quod de Ecclesia universali scriptum est: Panem otiosa non come
Abbreviated transcription (Latin):
atq in ordinationi ur̃ȩ celebratione
concedimꝰ: In secretario uͦ scđm morẽ
pristinum. susceptis ac dimissis ȩccłȩ
filus: induere frat̾nitasur̃a palliũ de¬
beat. atq ad missarũ sollẽpnia ita ꝓfi¬
cisci: & nichil sibi amplius ausu temera
riȩ p̃sũptionis arrogare: Nedũ inex¬
teriori habitu in ordinate aliqͥd arri¬
pitur : ordinate etiam quȩ licere
poterant ammit tantur: Men se noub¬

Expanded text:
atque in ordinationis vestrae celebratione atque in ordinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et niriae praesumptionis arrogare: ne, dum in exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam quae licere poterant amittantur. Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃nitatẽ ur̃am ualde inuenio
÷contristatam ꝓeo qđ in letaniis
induere pallium rationis censura ꝓhi
petiit .: ut hoc debeat concedi Nosautẽ
sollicitȩ reqͥrentes ab adeodato quondã
diacone. frat̃̾nitatis tuȩ cognouimꝰ:
quia nũquã consuetudo fuerit decesso¬
rib tuis. ut in lȩtanus pallio nisiin sollẽp¬
nitate beati ioħis baptistae: beati
paeriapłi. & beati martiris apollonaris
uterent᷑: Cui quidẽ nequaquã credere
debuimꝰ. qr multis apđ ciuitatẽ frat̾ni¬
tatis ur̃ȩ responsales sepius fuer̃. qͥse
fatentur tale aliquid numquã uidisse:
& hacdere multis potius credendum. ẽ.
quã uni ꝓsu ȩccła aliquid attestanti:
Sed qrnos frat̾nitatẽ urãm contristari
nolumꝰ : & petitionẽ filioꝵ nr̃oꝵ apd
nos minime frustrari. ⁊ usum pallii donec
subtilius utriusq: aliquid cognoscamꝰ:
Inletanis sollempnib: id .ẽ. die natali¬
cio beatiioħis baptistae. beatipoe ri
apłi. & beati apollonaris martyris.

Expanded text:
raternitatem vestram valde invenio contristatam, pro eo quod in litaniis induere pallium rationis censura prohpetit, ut hoc debeat concedi. Nos autem sollicite requirentes ab Adeodato, quondam diacono fraternitatis tuae, cognovimus quia nunquam consuetudo fuerit decessoribus tuis, ut in litaniis pallio, nisi in solemnitate beati Joannis Baptistae, beati Petri apostoli et beati martyris Apollinaris, uterentur. Cui quidem nequaquam credere debuimus, quia multi apud civitatem fraternitatis vestrae responsales saepius fuerunt, qui se fatentur tale aliquid nunquam vidisse; et hac de re, multis potius credendum est, quam uni pro sua ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos fraternitatem vestram contristari nolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati Joannis Baptistae, beati Petri apostoli, et beati Apollinaris martyris,
Abbreviated transcription (Latin):
cripta frat̾nitatis VE NNE¬
ur̃ȩ. sacerdotali plenai dulce¬
dine p̃sentiũ portitore rogatiano
diacono deferente suscepimus :¬
& ualde nos eoꝵ letificauit benig¬
na locutio: p̃sertim quia ꝑeade

Expanded text:
cripta fraternitatis vestrae, sacerdotali plena dulcedine, praesentium portitore Rogatiano diacono deferente, suscepimus. Et valde nos eorum laetificavit benigna locutio, praesertim quia per e
Abbreviated transcription (Latin):
& in nocentes animȩ quȩ catholicobap¬
tis mate salucri poterant. hereticoꝵ
infectione non pereant: Quisquis gͦ
de his ꝑsonis quossuꝑius memorauimꝰ
quẽquã suoꝵ apud donatistas passus . ẽ.
baptizari. ad catholicam eos fidẽ om̃i
uirtute om̃iq: instantia studeat re¬
uocare .: Siquis uero talium decetero
hoc fieri de suis qualit̃ excusatione
ꝑtulerit: aclerosit modis om̃ib alienꝰ:¬

Expanded text:
et innocentes animae, quae catholico bapet innocentes animae, quae catholico baptismate salvari poterant, haereticorum infectione non pereant. Quisquis ergo, de his personis quas superius memoravimus, quemquam suorum apud Donatistas passus est baptizari, ad catholicam eos fidem omni virtute omnique instantia studeat revocare. Si quis vero talium de caetero hoc fieri de suis qualibet excusatione pertulerit, a clero sit modis omnibus alien
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ : gratũ nob fuit. & ea quȩ petiuer̃
concessimus: Quiciergo p̃sentes subtiliꝰ¬
causam potestatis scire: hortam᷑ ut
ita eidem petro seruare quic quid iustũ
canonicumq fuerit debeatis. quatenꝰ
& rectitudinis uigo auob̾ mom̃ib im¬
pletus: & causa ipsius scđm dĩ timorem
& aecclȩ uideatur regulas iudicata Si
quis uero conscius uł particeps p̃fato p&ro
in his quȩ acusatur dicit᷑ extitisse. sub¬
tilit̃ requirendũ . ẽ. & ueritate cognita.
similit̃ canonicȩ iudicandũ: Prȩt̃ea¬
res ad nos om̃modura. & recte fidei ini¬
mica ꝑuenit: quici qđ dicinefas.ẽ. catho¬
lici homines & religiosi qđ ẽ. deteruis.
filios mancipiaq sut uł alios quos in po¬
testate habent: indonatistarũ heresẽ
baptizari consentiunt: & ideo siuerũ
est: frat̃nitasur̃ã hoc sũ moꝑe studeat
emendare Quatenus sinceritas fidei.
urã sollicitudine intemerata consistat

Expanded text:
tiae, nobis gratum fuit, et ea quae petiverunt tiae, nobis gratum fuit, et ea quae petiverunt concessimus. Quia ergo praesentes causam subtilius potestis scire, hortamur ut eidem Petro ita servare quidquid justum canonicumque fuerit debeatis, quatenus et rectitudinis vigor a vobis in omnibus impleatur, et causa ipsius secundum Dei timorem et Ecclesiae videatur regulas judicata. Si quis vero conscius vel particeps praefato Petro in his quibus accusatur, dicitur exstitisse, subtiliter requirendum est, et, veritate cognita, similiter canonice judicandum. Praeteres ad nos omnino dura et rectae fidei inimica pervenit, quia, quod dici nefas est, catholici homines, et religiosi, quod est deterius, filios mancipiaque sua, vel alios quos in potestate habent, in Donatistarum haeresi baptizari consentiunt. Et ideo, si verum est, fraternitas vestra hoc summopere studeat emendare, quatenus sinceritas fidei vestra sollicitudine intemerata consistat,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis urãe & olim nouimꝰ: & nunc
quiaeam exmentis nr̃ȩ quȩ circa
uos .ẽ dilectione cognoscimus:
Scripto autẽ latorȩ quẽ nob̾ epła¬
riter cõmen dastis. scripta ad rectorẽ
patrim̃ siciliȩ dedimus: & aduersam
partem. facere quȩ iusta sunt urgent:
Quatenꝰ frustratoriti excusatione pꝰ¬
posita : ad finẽ citius ꝑducat᷑ totius
causȩ contentio: Indicamꝰ itaq scĩtati
causȩ suȩ a nobremediũ postulasse :¬
& prius quidẽ retulit quȩ digna. eẽ. mise¬
ratione potuissent: sed requirentes
postea. multo alit̃ quã indicauit in¬
uenimus: & ue hement̃ noseiꝰ actio
contristauit. Sedqr causȩ ipsius int̾nci
subtilit̃ nequaquã ad discere tamlon¬
go itineris int̃ uallo disiuncti potuimꝰ eã.
mcerti q̃uippe definire neqͥuimꝰ: Nunc
uero qm̃ remeans supͣ dictꝰ diaconꝰ. secũ
eũ relaxaripoposcit : & ipseaduos sepetuit
debere transmitti. scientes scĩtatẽ uram
zelũ sic̃ decet fidei & amorẽ hab̾e iusti¬

Expanded text:
tatis vestrae, et olim novimus, et nunc quia eam ex mentis nostrae, quae circa vos est, dilectione cognoscimus. Suprascripto autem latori, quem nobis epistolariter commendastis, scripta ad rectorem patrimonii Siciliae dedimus, ut adversam partem facere quae justa sunt urgeat, quatenus, frustratoria excusatione postposita, ad finem citius perducatur totius causae contentio. Indicamus itaque sanctitati causae suae a nobis remedium postulasse. Et prius quidem retulit quae digna esse miseratione potuissent; sed requirentes, postea multo aliter quam indicavit invenimus, et vehementer nos ejus actio contristavit. Sed quia causae ipsius interna subtiliter nequaquam addiscere tam longo itineris intervallo disjuncti potuimus, eam, incerti quippe, definire nequivimus. Nunc vero quoniam remeans supradictus diaconus secum eum relaxari poposcit, et ipse ad vos se petiit debere transmitti, scientes sanctitatem vestram, zelum, sicut decet, fidei, et amorem habere justi
Abbreviated transcription (Latin):
innotuit. & uxorẽ suam filic̃ ipsius
in qualibet re eiusse substantiȩ
nitas ur̃a diligent̃ in quirat & si
ea quȩ ait ueritate subsistunt. sa¬
cer dotalem illis studeat tuitionẽ
impendere: nec eo contra rationis
ordinem uexari: aut damnũ ꝑmittat
aliqđ sustinere: Namualde durũ ẽ.
ut unde nullũ sensit cõmodũ. susti¬
neat in iuste dispendium Sc̃sautẽ
portitor. si hic cũuxore sua uenire
sitas pro suc tantũ uoluntate reci¬
neat. aut eis inrationabilit̃ moles¬
tus existat. sed libam habeant
qͦuoluerint eundilicentiã. quatenꝰ
uiuendi subsidium alio saltẽ dõ lar¬
giente repperiant. Mense uiñ

Expanded text:
innotuit, et uxorem suam, filiam ipsius, innotuit, et uxorem suam, filiam ipsius, in qualibet re ejus se substantiae rnitas vestra diligenter inquirat. Et si ea quae ait veritate subsistunt, sacerdotalem illis studeat tuitionem impendere, nec eos contra rationis ordinem vexari, aut damnum permittat aliquod sustinere. Nam valde durum est ut unde nullum sensit commodum, sustineat injuste dispendium. Supradictus autem portitor, si huc cum uxore sua venire sitas pro sua tantum voluntate retineat, aut eis irrationabiliter molestus existat, sed liberam habeant quo voluerint eundi licentiam, quatenus vivendi subsidium alibi saltem Deo largiente reperiant. Mense Junii,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ redemeris: subtilit̃ notitiam quȩ¬
& nominaeoꝵ. uł quis ubimaneat : siue
quid agat. seu undesit: contineat. fa¬
cere modis om̃ib studebis. quã tecum
possis afferre cũueneris Ita autem
in hacte re studiose ex hibe festina
ut hi quiredimendi sunt nullũte ne¬
glegentẽ periculum possint incur¬
rere. & tu apud nos posteauehemt̃
incipias. eẽ. culpabilis: S& & hoc
qu cĩ maxime age. utsifieri potest.
captiuos ipsos mitior ipossis p̃cio
cõparare. substantiȩ uero quid dã¬
subom̃i puritate att subtilitate
describe. & ipsam nob descriptio¬
nem cum celeritate transmitte :
Mensemaio: indictione . xiiii. cxxxii¬
GREGOR SECUNDINO EPO
TAURO MENITANO
t legum & ratio & equitas am¬
monet natura ł. utquis quis
hereditatẽ aut renuit aut parentũ
successione se abstinet. hereditaria
non debeat onera sustinere: Quic
igitur sinceris latorp̃sentiũ hilarum
socerum suum om̃io inopẽ defunctũ

Expanded text:
autem redemeris, subtiliter notitiam, quaautem redemeris, subtiliter notitiam, quae nomina eorum, vel quis ubi maneat, sive quid agat, seu unde sit, contineat, facere modis omnibus studebis, quam tecum possis afferre cum veneris. Ita autem in hac re te studiose exhibere festina, ut ii qui redimendi sunt nullum, te negligente, periculum possint incurrere, et tu apud nos postea vehementer incipias esse culpabilis. Sed et hoc quam maxime age, ut, si fieri potest, captivos ipsos minori possis pretio comparare. Substantiam vero sub omni puritate atque subtilitate describe, et ipsam nobis descriptionem cum celeritate transmitte. Mense Maio, indictione 14. Gregorius Secundino episc. Tauromenitano. Et legum ratio, et aequitas admonet naturalis, ut quisquis haereditatem aut renuit, aut parentum successione se abstinet, haereditaria non 821 debeat onera sustinere. Quia ergo Sincerus, lator praesentium, Hilarum socerum suum omnino inopem defunctum
Abbreviated transcription (Latin):
inse parabilis diuinȩ potentiȩ trinitatẽ
o hoc corpus beatia pollonaris martiris.
me pronullius fauore ꝑsonȩ neq cõmͦ
aliquo int̾ ueniente testari: sed hoc
scio & ꝑmemet ipsũ cognoui. qr ante
tempora ioħis quondc̃iȩ p̃i. rauennas
ep̃s p̃sente a pocrisiario sedis apł̃icae
noui qr hoc latenter uł absente apo¬
crisiario usurpasset .CxXXI.¬
quantaq nr̃o sit cordi afflictio.
dehis quȩ in partib campaniȩ conti¬
gerunt dicere nonpossumꝰ : sed ex ca¬
lamitatis magnitudine potes ipse
colligere: Cademre. ꝓremedio cap¬
tiuoꝵ quitenti sunt solidos experien
beas. eẽ. sollicitus: acstrenue ꝑagas. &
liberos homines quosadredẽptionẽ
sucim sufficere non posse cognosci: tu
eos festines redimere.: Quiuꝰ serui
fuerint. & dominoseoꝵ itapaiuꝑes
eẽ. compereris. ut eosredimere ñ
adsurgant: & hos quoq cõparare
non desinas: Parit̃ etiã & seruos
ȩccłȩ quitua negle gentiai perier̃.
curabitis redimere: Quos cumq

Expanded text:
inseparabilem divinae potentiae Trinitatem, et hoc corpus beati Apollinaris martyris, me pro nullius favore personae, neque commodo aliquo interveniente testari. Sed hoc scio, et per memetipsum cognovi, quia ante tempora Joannis quondam episcopi Ravennas episcopus, praesente apocrisiario sedis apostolicnovi quia hoc latenter, vel absente apocrisiario usurpasset. EPIque sit nostro cordi afflictio de his quae in partibus Campaniae contigerunt, dicere non possumus, sed ex calamitatis magnitudine potes ipse colligere. Ea de re pro remedio captivorum qui tenti sunt solidos experientbeas esse sollicitus, ac strenue peragas, et liberos homines quos ad redemptionem suam sufficere non posse cognoscis, tu eos festines redimere. Qui vero servi fuerint, et dominos eorum ita pauperes esse compereris, ut eos redimere non assurgant, et hos quoque comparare non desinas. Pariter etiam et servos Ecclesiae qui tua negligentia perierunt curabis redimere. Quoscunque
Abbreviated transcription (Latin):
sorib desiderat mandata seruari.
de suc cessoris sui ꝓcul dubio uolun¬
tatem & statuta custodiat Hanc
autẽ manu missionis pagint̃. pate¬
rio notario scribendam dictauimꝰ:
& propriamanu una cũ trib: prb̃is
priorib: & trib: diaconib: pro
plenissima firmitate subscripsimꝰ:
uobq: tradidimus: Actũ inurbe
A NODIAC̃RECTORISICILIE
illibitanȩ clerus ȩccłȩ hicpro
ordinando sibiueniens sac̃ dote.
licentia meis deexquirendo sibi ep̃o
nos dedisse cognoscas: Qui repperi¬
entes decium forensem prbm. sibi¬

Expanded text:
soribus desiderat mandata servari soribus desiderat mandata servari decessoris sui procul dubio voluntatem et statuta custodiat. Hanc autem manumissionis paginam Paterio notario scribendam dictavimus, et propria manu una cum tribus presbyteris prioribus et tribus diaconis pro plenissima firmitate subscripsimus, vobisque tradidimus. Actum in urbe ano diacono rectori Siciliae. Lilybetanae clerus Ecclesiae huc pro ordinando sibi veniens sacerdote, licentiam eis de exquirendo sibi episcopo nos dedisse cognoscas. Qui reperientes Decium forensem presb
Abbreviated transcription (Latin):
quas p̃fatus gaudiosus prbm ꝑ ultimã
uoluntatẽ hereditario tibi nomine
dereliqͥd. simul & sponsalic quȩ matri
tuȩ conseripserat similit̃ hac die
ꝑ huius manu missionis paginã do¬
namꝰ atq conce dimꝰ. Easane lege.
atq conditione subnixa: ut sine filiis
legitimis hoc. ẽ. delegitimo susceptis
coniugiote obire contigerit. om̃ici
quȩ tibi concessimꝰ adius sc̃ȩ romanȩ¬
sine diminutione aliqͣ reuertantur.¬
aeccłȩ: Si autẽ filios de coniuge sic̃
diximus cognitos lege susceperis eosq¬
quȩ suꝑstites reliqueris. earũ dẽte
rerũ dñm sine quadam statuimꝰ
conditione ꝑsistere: & testam̃ti
de his faciendi libam tibi tribuimꝰ
facultatem Hȩc igitur quȩ ꝑ huiꝰ
manumissionis cartulã constitumꝰ
atq concessimus: nossuccessoresq
nr̃os sine aliqua scitotẽ refragati¬
one seruare : Nam iustitiȩ acratio¬
nis ordo suadet: ut quisua a succes¬

Expanded text:
quas praefatus Gaudiosus presbyter per ultimam quas praefatus Gaudiosus presbyter per ultimam voluntatem haereditario tibi nomine dereliquit, simul et sponsalia quae matri tuae conscripserat, similiter hac die per hujus manumissionis paginam donamus, atque concedimus; ea sane lege, atque conditione subnexa, ut si sine filiis legitimis, hoc est de legitimo susceptis conjugio, te obire contigerit, omnia quae tibi concessimus ad jus sanctae Romansine diminutione aliqua revertantur. Si autem filios de conjuge, sicut diximus, cognitos lege susceperis, eosque superstites reliqueris, earumdem te rerum dominum sine quadam statuimus conditione persistere, et testamentum de his faciendi liberam tibi tribuimus facultatem. Haec igitur, quae per hujus manumissionis chartulam statuimus atque concessimus, nos successoresque nostros, sine aliqua scitote refragatione servare. Nam justitiae ac rationis ordo suadet ut qui sua a succes
Abbreviated transcription (Latin):
um redẽptornr̃
totius conditorereaturȩ. ad hoc
p̃piciatus humanc̃ĩ uoluit carnem
assumere. ut diuinitatissuȩ gr̃a dis¬
rupto quo tenebam captiuin culo
seruitutis. pristinȩ nos restitueret
lib̾tati : salubrit̃ agitur. si homines
quos abinitio naturaliberos ꝓtulit:
& uis gentiũ iugo sustm̾uit serui¬
tutis. in ea quanati fuerant manu¬
mittendis beneficio lib̾tate red¬
dantur: Atq idõ pietatis intuitu
& huius rei consideratione ꝑmotꝰ
cimꝰ. om̃e quȩ ur̃m uob relaxamus
peculium & qr tũ montana animos
ad conuersionẽ fateris appulisse
monachicã: id circo duas untias
quas tibi quon dc̃ gaudiosus prbt
ꝑ suprȩ suȩ uoluntatis arbitrium
institutionis mͦ noscit᷑ reliquisse.
hac die tibi donamꝰ atq concedimꝰ.
om̃ia scilicet monasterio scĩ laurentii
cui constantinai abbatissa p̃est: in qͦ
conuertidõ miserante festinas.
terit : id totũ aecłae nr̃ȩ iuri sine
tarios uolumꝰ militare : quinq untias

Expanded text:
um Redemptor totius conditor creaturae, ad hoc propitiatus humanam voluerit carnem assumere, ut, divinitatis suae gratia dirupto quo tenebamur capti vinculo servitutis, pristinae nos restitueret libertati, salubriter agitur si homines quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium jugo substituit servitutis, in ea qua nati fuerant manumittentis beneficio libertate reddantur. Atque ideo, pietatis intuitu et hujus rei consideratione permotcimus, omneque vestrum vobis relaxamus peculium. Et quia tu, Montana, animum te ad conversionem fateris appulisse monachicam, idcirco duas uncias, quas tibi quondam Gaudiosus presbyter per supremae suae voluntatis arbitrium institutionis modo noscitur reliquisse, hac die tibi donamus, atque concedimus, omnia scilicet monasterio sancti Laurentii, cui Constantina abbatissa praeest, in quo converti Deo miserante festinas, terit, id totum Ecclesiae nostrae juri sine tarios volumus militare, quinque uncias,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras lucent: Quib dũcupis
temet ipsũ uocabulo dato p̃ponere.
eoꝵq nom̃ tui comparatione cal¬
care Quid aliud dicis nisi incȩlũ
comscendam. suꝑ astra cȩliex altabo
soliũmeũ. c Annonuniuersi ep̃i
nubessunt. qui & uerbis p̃dicationis
pluunt. & bonoꝵ operũ luce cho¬
ruscant. Quosdum ur̃a frat̃ni¬
tas despiciens. subse p̃mere conat᷑.
quid aliud dicit. nisi hoc qđ ab antiqͦ
hoste dicitur. ascendã suꝑ altitudi¬
nem nubium. e Quȩ cuncta ego
cũ flens conspicio. & occulta dĩ iudi¬
tiaꝑ timesco: augent᷑ lacrimȩ.
gemitꝰ se incorde meonon capiunt:
abstinentiȩ atq humilitatis: fa¬
miliariũ seductione linguarũ ad
tantã suꝑbicm erupit. ut in appe¬
titu ꝑuersi nominis illi. eẽ. conet᷑

Expanded text:
tenebras lucent. Quibus dum cupis tenebras lucent. Quibus dum cupis temetipsum vocabulo elato praeponere, eorumque nomen tui comparatione calcare, quid aliud dicis, nisi: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum? An non universi episcopi nubes sunt, qui et verbis praedicationis pluunt, et bonorum operum luce coruscant? Quos dum vestra fraternitas despiciens, sub se premere conatur, quid aliud dicit nisi hoc, quod ab antiquo hoste dicitur: Ascendam super altitudinem nubium? Quae cuncta ego cum flens conspicio, et occulta Dei judicia pertimesco, augentur lacrymae, gemitus se in meo corde non capiunt, abstinentiae atque humilitatis, familiarium seductione linguarum ad tantam superbiam erupit, ut in appetitu perversi nominis illi esse conetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ horrescens: ex clamauit dicens:
N um quid paulus ꝓuob crucifixus. ẽ.
aut innomine pauli baptizati estis.e
Siergo ille menbra dñici corporis cer¬
tis extraxp̃m quasi capitib. & ipsis
quidẽ apłis subici partitialit̃ eiu¬
tauit. tu quid xp̃o uniuersalis scili¬
cet ȩccłae capiti. in extremi iuditu
es dicturꝰ ex amie. qͥ cuncta eimen¬
bra tibimet conaris uniuersalis appel¬
latione supponere . Quis rogo in
hoc tamꝑuerso uocabulo nisi ille
adimitandum proponit᷑. quidespec¬
tis angłoꝵ legionibus secũ socialit̃
constitutis. ad culm̃ conatus. ẽ. sin¬
gularitatis erũꝑe. ut nulli sub. eẽ.¬
& solus om̃ib: p̃. eẽ uideretur . e¬
Quietiã dix̃ Incęlum conscendam:
suꝑ astra cȩli exaltabo soliũmeũ.
sedebo inmonte testam̃ti in late¬
rib aquilonis. ascendc̃i suꝑ altitu¬
dinem nubium: simił ero altissimo
simul & lingua in t̾peccata erro¬
resq hominũ: quasiint̃ noctis

Expanded text:
perhorrescens exclamavit, dicens: perhorrescens exclamavit, dicens: Nunquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Si ergo ille membra dominici corporis certis extra Christum quasi capitibus, et ipsis quidem apostolis subjici partialiter evitavit, tu quid Christo universalis scilicet Ecclesiae capiti, in extremi judicii es dicturus examine, qui cuncta ejus membra tibimet conaris universalis appellatione supponere? Quis, rogo, in hoc tam perverso vocabulo, nisi ille ad imitandum proponitur, qui, despectis angelorum legionibus secum socialiter constitutis, ad culmen conatus est singularitatis erumpere, ut et nulli subesse et solus omnibus praeesse videretur? Qui etiam dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaSedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis. Ascendam super 743 altitudinem nubium, similis ero Altissimo. simul et lingua inter peccata erroresque hominum quasi inter noctis
Abbreviated transcription (Latin):
adepis copatuigradũ constitutus. ẽ.
ut alioꝵ animas adhumilitatẽ reducat.
qđ ille queritatẽ docetaliis: semet¬
ipsum docere. necme quoq dep̃cante
consensit: ꝑpende ergo. quia in hac
p̃sũptione temeraria pax totius tur¬
batur ȩclȩ  & graẽ contra dicitur
cõmunit̃ om̃ib effusae.: In qͣ nimirũ
ipse tantũ crescere poteris. quantũ
penes temet ipsũ de creueris : Tantũq
maior efficeris. quantũtẽ a suꝑbi
& ftultiuo cabuli usurpatione restrin¬
gis. Atq in tantũ ꝓficis : quantum
tibi ñstudueris derogando fr̃ib: arro¬
gare . Humilitatem ergo fr̃ hm̃e
totis uiscerib dilige. ꝑ quã cunctoꝵ
fr̃m concordia. & scȩ̃ uniuersalis ȩccłȩ
unitas ualeat custodiri Certe paulꝰ
a płs cũ audiret quosdam dicere. egosũ
pauli. ego sum a pollo. egouͦ cephȩ:
hanc delacerationẽ corporis dm̃ci
ꝑ quã menbraeius aliis quodc̃ mͦse
capitib sociabant. ue hem̃tissime

Expanded text:
in episcopatus gradu constitutus est, in episcopatus gradu constitutus est, ut aliorum animas ad humilitatem reducat: quod ille qui veritatem docet alios, semetipsum docere nec me quoque deprecante, consensit. Perpende, rogo, quia in hac praesumptione temeraria pax totius turbatur Ecclesiae, et gratiae contradicitur communiter omnibus effusae. In qua nimirum ipse tantum crescere poteris, quantum penes temetipsum decreveris. Tantoque major efficeris, quanto te a superbi et stulti vocabuli usurpatione restringis. Atque in tantum proficis, in quantum tibi non studueris derogando fratribus arrogare. Humilitatem ergo, fratetotis visceribus dilige, per quam cunctorum fratrum concordia, et sanctae universalis Ecclesiae unitas valeat custodiri. Certe Paulus apostolus cum audiret quosdam dicere: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego vero Cephae, hanc dilacerationem corporis Domini, per quam membra ejus aliis quodammodo se capitibus sociabant, vehementissime
Abbreviated transcription (Latin):
adductussũ : & ante ꝑalios respon¬
sales meos & nunc ꝑ cõmunẽ filium
sabinianũ diaconẽ alloqui frat̾nita¬
tem ur̃am. ut a talise p̃sumptione
compesceret. non eqͥdẽ scripto: sed
nudo sermone curaui & siemen¬
darinolles: eũmissarũ sollẽpnia cũ
frat̃nitate ur̃a celebrare ꝓhibui.
ut sc̃itatẽ urãm prius subquadã uere¬
cun diȩ reuerentia pulsarẽ : qua¬
tenꝰ siemendari nefandus acꝓfanꝰ
tumor uere cundȩ non posset. tunc
adea debuissent quȩ sunt districta
atq canonica ꝑ ueniri & quiarese¬
can da uulnera leni prius manu pal¬
panda sunt. rogo dep̃cor. & qͣnta
possum dulcedine ex posco. ut frat̾nitas
ur̃a cunctis sibi adulantib atq erroris
nom̃ deferentib contradicat: nec
stulto acsuꝑbo uocabulo appellari
consentiat: Vere enĩflens dico. atq
ex intimo uiscerũ dolore peccatis meis
reputo : qđ ille meus fr̃nuncusq ad
humilitatẽ reducinonualuit. qͥ ad hoc

Expanded text:
adductus sum, et ante per alios responadductus sum, et ante per alios responsales meos, et nunc per communem filium Sabinianum diaconum alloqui fraternitatem vestram ut a tali se praesumptione compesceret, non equidem scripto, sed nudo sermone curavi. Et si emendare nolles, eum missarum solemnia cum fraternitate vestra celebrare prohibui, ut sanctitatem vestram prius sub quadam verecundiae reverentia pulsarem, quatenus si emendari nefandus ac profanus tumor verecunde non posset, tunc ad ea debuisset quae sunt districta atque canonica perveniri. Et quia resecanda vulnera prius leni manu palpanda sunt, rogo, deprecor, et quanta possum dulcedine exposco, ut fraternitas vestra cunctis sibi adulantibus atque erroris nomen deferentibus contradicat, nec stulto ac superbo vocabulo appellari consentiat. Vere enim flens dico, atque ex intimo viscerum dolore peccatis meis deputo, quod ille meus frater nuncusque ad humilitatem reduci non valuit, qui ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
otempore quo frat̾nitas urã
insac̃ dotali honore ꝓuecta
est: qucintã eccłarũ pacẽ atq con¬
cordiam inuenerit recolit Sed
quo ausu. quoue tumore nescio nouũ
sibi conata.ẽ. nom̃ arripere: unde
om̃ium fratrũ corda potuissent ad
scandalũ ꝑuenire Qua inre uehe¬
menter ammiror. qr ne adepisco¬
patũ uenire potuisses fugissete me¬
mini : quẽ tam̃ adeptũ ita exercere
desideras. acsi adeũ ambitioso desi¬
derio decucurrisses: Quienĩ indignũ
te. eẽ. fatebaris. ut ep̃s dici debuis¬
ses: ad hoc quandoq ꝑductus es
ut despectis fr̃ib. ep̃s appetas solus
uocari & quidẽ hacdere sc̃ȩ me¬
moriȩ decessoris mei pelagii. gra¬
uia ad scĩtatẽ urãm scripta trans¬
missa sunt: in quib synodiquȩ a pđ
uos defrĩs quondam & consac̃dotis
nr̃i gregorii causa congregata. ẽ.:
ꝓpt̃ nefandũ elationis uocabulum
nia celebrare ꝓhibuit: Post eiꝰuꝰobitũ
cũ in dignus ego ad ȩccłȩ regimen

Expanded text:
re quo fraternitas vestra in sacerdotalem honorem provecta est, quantam Ecclesiarum pacem atque concordiam invenerit recolit. Sed quo ausu, quove tumore nescio, novum sibi cunata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse velle te memini. Quem tamen adeptum ita exercere desideras, ac si ad eum ambitioso desiderio cucurrisses. Qui enim indignum te esse fatebaris ut episcopus dici debuisses, ad hoc quandoque perductus es, ut, despectis fratribus, episcopus appetas solus vocari. Et quidem hac de re sanctae memoriae decessoris mei Pelagii gravia ad sanctitatem vestram scripta transmissa sunt. In quibus synodi, quae apud vos de fratris quondam et coepiscopi nostri Gregorii causa congregata est, propter nefandum elationis vocabulum,nia celebrare prohibuit. Post ejus vero obitum, cum indignus ego ad Ecclesiae regimen
Abbreviated transcription (Latin):
eos: dicȩccłȩ: Si autẽ ȩccłam non au¬
dierit : sit tibi sicut hehnicꝰ & publi¬
canus: Ego itaq ꝑresponsales meos
semel & bis uerbis humilib hoc qđ
correptione despicior. restat. ut
ȩccłȩ debeam adhibe Haec itaq
dicens. om̃ps ds̃ frat̃nitatiurẽ indi¬
cet quanto circauos amore constrin¬
gor: quantũq in hac causa non cont᷑
uos sed ꝓuob lugeo. inqua tam̃ p̃cep¬
tis euainglicis. institutionib canonũ.
utilitatib fratrũ ꝑ sonã p̃ponere
non possum: nec eiꝰ quẽ multũ amo:
Scripta autẽ scĩtatis ur̃ȩ dulcissima
atq amantissima de causa pres bite¬
roꝵ ioħis &e athanasii suscepi.
de quo uob̃ in subsequentib dño
aduuante respondeo Quia sub
tantis tribulationib circũ fusis
barbaroꝵ gladiis p̃mor: ut non
dico multatractare. sedm respi¬

Expanded text:
dic Ecclesiae. Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. 746 Ego itaque per responsales meos semel et bis verbis humilibus hoc quod correptione despicior, restat ut Ecclesiam debeam adhibere. Haec itaque dicens, omnipotens Deus fraternitati vestrae indicet quanto circa vos amore constringor, quantumque in hac causa non contra vos, sed pro vobis lugeo. In qua tamen praeceptis evangelicis, institutionibus canonum, utilitatibus fratrum personam praeponere non possum, nec ejus quem multum amo. Scripta autem sanctitatis vestrae dulcissima atque suavissima de causa presbyterorum Joannis et Athanasii suscepi, de qua vobis in subsequentibus Domino adjuvante respondebo, quia sub tantis tribulationibus circumfusus barbarorum gladiis premor, ut non dico multa tractare, sed mihi respi
Abbreviated transcription (Latin):
bili ex amine uenientis uiditiies dic¬
turus. quin on solũ pat̃. sed etiam ge
neralis pat̾ inmundo uocari appetise
Caueatur igitur maloꝵ praua sugges¬
tio.e fugiatur om̃is instigatio
scandali O port& quidem ut ueni
elationis uocabulo ȩccła scinditur.
fratrũ om̃ium corda ad scandalum
ꝓuocantur: Num quid nã menti
excedit. qđ ueritas dicit. quiscanda¬
lizauerit unũ depusillis istis qͥ inme
credunt: ex peditei ut suspendatur
mola a sinaria incollo eiꝰ. & demer¬
gatur in profundũ maris. & scriptũ
uero .ẽ. Caritas. non querit quȩ
suci sunt: Ecce ur̃a frat̾nitas: sibi ar¬
rogat & aliena: Rursum scriptũ. ẽ.
Honore : inuicẽ p̃uenientes & tu
eum conaris om̃ib tollere : quem
tibi inlicite desideras singulariter
castimoniam: sinequa nemouide¬
bit dm̃: Vbi .ẽ. qđ scriptum. ẽ. beati
pacifici qm̃ filii dĩuocabunt᷑. e con

Expanded text:
bili examine venienti judici es dicturus, qui non solum Pater, seneralis pater in mundo vocari appetis? Caveatur ergo malorum prava suggestio, fugiatur omnis instigatio scandali. Oportet quidem ut veniaelationis vocabulo Ecclesia scinditur, fratrum omnium corda ad scandalum provocantur. Nunquidnam mente excidit quod Veritas dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris ? Scriptum vero est: Charitas non quaerit quae sua sunt. Ecce vestra fraternitas sibi arrogat etiam aliena. Rursus scriptum est: Honore invicem praevenientes. Et tu conaris eum omnibus tollere, quem tibi illicite desideras singulariter ctimoniam, sine qua nemo videbit Deum ? Ubi est quod scriptum est: Beati pacifici,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iti uoluit elatus: Redemptor
autẽ nr̃ magnus manens supͣ om̃iti.
fieri int̃ om̃ici dignatus. ẽ. paruus:
Quidenĩ nos ep̃i dicimꝰ. qui honoris
locum ex retdemptoris nr̃i humili¬
tate suscepimꝰ. & tam̃ suꝑbiã hostis
ipsius imitam᷑. e Ecce nouimͦ crea¬
torem nr̃m de suacelsitudinis cul¬
mine ut humanogeneri daret głam
descendisse: & nos demfimis creati.
de fr̃m minoratione gloriamur. c¬
Humiliauit se usq ad nr̃m puluerem
dĩ: & incęlo ossuum ponit. &e suꝑ
terram linguai ꝑ transit puluis hu¬
manus. & non erubescit. non metuit
p̃ibit choruscatio.: & ante ruinam
ex altabitur cor: Ubi ediuerso sub¬
iungitur: ante głam humiliabitur :
ad solidam uenire celsitudinẽ: Ne¬
quaquã ꝑ elationis fumũ oculi
cordis oliscurentur : qui quanto
magis ex creuerit. tanto celerius
euanescit Pensemꝰ : quid nosp̃cepta
ammone antredẽptoris nr̃i dicentis:

Expanded text:
omnia voluit elatus. Redemptor omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Quid ergo nos episcopi dicimus, qui honoris locum ex Redemptoris nostri humilitate suscepimus, et tamen superbiam hostis ipsius imitamur? Ecce novimus Creatorem nostrum de suae celsitudinis culmine, ut humano generi daret gloriam, descendisse, et nos de infimis creati, de fratrum minoratione gloriamur. Humiliavit se usque ad nostrum pulverem Deus, et in coelo os suum ponit, et super terram lingua pertransit pulvis humanus, et non erubescit, non metuit praeibit coruscatio, et ante ruinam exaltabitur cor. Ubi e diverso subjungitur: Ante gloriam humiliabitur. ad solidam conamur venire celsitudinem. Nequaquam per elationis fumum oculi cordis obscurentur, qui quanto magis excreverit, tanto celerius evanescit. Pensemus quid nos praecepta admoneant Redemptoris nostri, dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
tum .ẽ Quid suꝑbit terra ⁊ cinis.e
Hinc ꝑsemet ipsam ueritas dicit :
Om̃is quise exaltat: humiliabitur
Quȩ ut nos aduiciuitȩ ꝑhumilitatẽ
reduceret : insemet ipsa dignata .ẽ.
quando nos ammonet demonstrare
dicens: Discite ame quici mitis sum.
& humilis corde: Adhoc namq uni¬
genitus dĩ filius formã infirmitatis
nr̃ȩ suscepit. ad hoc inuisibilis non
solũuisibilis sedetiam despectus appa¬
ruit : ad hoc contumeliarũ ludibria.
in risionũ probra. passionũ torm̃ta
tolerauit. ut suꝑbũ non . eẽ. hominẽ
doceret: humilis ds̃ Quantagͦ hu¬
militatis uirtus. ẽ: ꝓpt̃ quã solam
ueracit̃ edocendam is quisine estima¬
tione magnus . ẽ. usq ad passionẽ facꝰ
tus. ẽ. paruus.c Quicienĩ originem
ꝑ ditioninr̃ȩ se p̃buit suꝑbia diaboli
instrumentũ redẽptionis nr̃ȩ inuen¬
ta .ẽ. humilitasdĩ Hostis quippe
nr̃ int̃ om̃iti conditus. uideri supra

Expanded text:
tum est: Quid superbit terra et cinis ? tum est: Quid superbit terra et cinis ? Hinc per semetipsam Veritas dicit: Omnis qui se exaltat, humiliabitur. Quae ut nos ad viam vitae per humilitatem reduceret, in semetipsa dignata est quod nos admonet demonstrare, dicens: Discite a me, quia milis sum et humilis corde. Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit: ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, illusionum probra, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta igitur humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam, is qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem mortis factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra
Abbreviated transcription (Latin):
terat: saltem siposset ꝑ mulieris
uerba penetraret Quicũq ergo
siuxtauos in firmiac scł ares sunt.
in suc semꝑ ꝑ sucisione atq adula¬
tione frangunt᷑. quicunde ȩt̃nas dĩ
inimicitias pariunt: unde ipsi ꝑ¬
uersȩ amatores uidentur: Certe
olim clamat᷑ ꝑ apłm. filioli nouis¬
sima hora. ẽ: scđm qđ ueritas p̃dix̃.
Pestilentia & gladiusꝑmundũ seuit.
gentes in surgunt gentib. concutit᷑
orbis terrȩ: cum habitatorib suis
terra deficiente soluent᷑ om̃ia. quȩ
p̃dicta sunt fiunt. rex suꝑbiȩ prope
est: & qđ dicinefas .ẽ. sac̃dotũ ei p̃¬
paratur exercitus. quici ceruicimi¬
litant elationis: qui positi fuerant
ut ducatũ p̃berent humilitatis:
Sedhac inre etiam sinrã lingua
Hincenĩ scriptum .ẽ.: Ds̃ suꝑbis re¬
sistit: humilib autẽ dat grãm
Hincrursus dicitur. Inmundus. ẽ.
apđ dm̃ qui exaltat cor Hinc
contra suꝑ bientem hominẽ: scrip¬

Expanded text:
terat, saltem si posset per mulieris terat, saltem si posset per mulieris verba penetraret. Quicunque ergo juxta vos infirmi ac saeculares sunt, in sua semper suasione atque adulatione frangantur, quia inde aeternas Dei inimicitias pariunt, unde ipsi perversi amatores videntur. Certe olim clamabasima hora est, secundum quod veritas dicit: Pestilentia et gladius per mundum sevit, gentes insurgunt gentibus, terre concutitur orbis cum habitatoribus suis, terra deficiente, solvuntur omnia, quae predicta sunt, fiunt, rex superbiae prope est, et quod dici nefas est, sacerdotum ei preparatur exercitus, quia cervice militant elationis, qui positi fuerant, ut ducatum preberent humiliSed hac in re, etiamsi nostra lingua Hinc enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Hinc rursus dicitur: Immundus est apud Deum, qui exaltat cor. Hinc contra superbientem hominem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilet: nec se eoꝵ uerbis fallen¬
dum p̃beat: Tanto enĩ maiores hos¬
tes credendisunt: quanto magnis
laudib adulantur Relinque
tales & si om̃ino decepturi sunt:
saltem terrenoꝵ hominũ. & non¬
sa c̃dotũ. & non sacerdotũ corda
decipiant: Sine mortuos: sepeli¬
ant mortuos suos: VUos autẽ cũ ꝓpħa
dicite Auertantur statim crubes¬
centes: quidicunt m euge euge:
& rursus.: Oleum autẽ peccatoris:
non inpinguet capd meũ : Vnde
& bene quidc̃ sapiens ammonet
Multi sint pacificitui: consiliarus
autẽ sit tibi unus demille Corrũ¬
punt enĩ mores bonos. conloquia
mala: Antiquus enim hostis cũ¬
cor robustũ inrũꝑe non ualet:
subiunctas ei infirmas ꝑ sonas querit.
& qucisi cont᷑ alta moenia scalis ap¬
positis ascendit Sicadam: ꝑ subiectã
mulierẽ decepit: Sic beato iob cũ
silios occidit: infirmã mulierẽ re¬
liquid Vt qui eiꝰcor ꝑse minime po¬

Expanded text:
invigilet, nec se eorum verbis falleninvigilet, nec se eorum verbis fallendum praebeat. Tanto enim majores hostes credendi sunt, quanto magis laudibus adulantur. Relinque tales; et si omnino decepturi sunt, saltem terrenorum hominum, et non sacerdotum corda decipiant. Sine mortuos ut sepeliant mortuos suos. Vos autem cum Propheta dicite: Avertantur statim erubescentes, qui dicunt mihi Euge, euge. Et rursus: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Unde et bene quidam Sapiens admonet: Multi sint pacifici tui, consiliarius autem sit unus tibi de mille. Corrumpunt enim bonos mores colloquia mala. 744 Antiquus enim hostis cum robustum cor irrumpere non valet, subjunctas ei infirmas personas quaerit, et quasi contra atta moenia scalis appositis ascendit. Sic Adam per subjunctam mulierem decepit. Sic beato Job cum filios occidit, infirmam mulierem reliquit, ut qui ejus cor per se minime po
Abbreviated transcription (Latin):
& uniuersalis ȩccłȩ. ẽ: paulus. an¬
dreas. iohannes. quid aliud quã
singularũ sunt plebium capita. e¬
& tam̃ subuno capite om̃s menbra.
tionis ad stringam. scĩ antelegẽ.
sc̃i sublege: sc̃i subgrã. om̃s hiꝑfici¬
entes corpus xpĩ. in menbris sunt
ȩccłȩ constituti: & nemose umꝗ
uniuersalẽ uocare uoluit Vr̃agͦ
sc̃itas agnoscat quantũ a pđse tu¬
meat. quullo nomine uocari appe¬
tit : qͦuo carinullus p̃sũpsit. qͥuera¬
citer sc̃s fuit Num quidnã non
sicut ur̃ã frat̃nitas nouit. ꝑuene¬
randũ chalcedonense conciliũ
huiꝰ apłicȩ sedis antistites cuidõ dispo¬
ponente deseruio. uniuersales oblato
honore uocati sunt: sed tam̃ nullus
um quã taliuocabulo appellari
uoluit Nullus sibi hoc temerariũ
nom̃ armipuit: nesibi inpontificatꝰ
gradugłam singularitatis arriꝑe.
abillis oruntur: qͥuob̵ deceptiosa
familiaritate deseruiunt: Cont᷑
quos paco ut ur̃a frat̾nitas sollert̃

Expanded text:
et universalis Ecclesiae est; Paulus, Andreas, Joannes, quid aliud, quam singularum sunt plebium capita? Et tamen sub uno capite omnes membra tionis adstringam, sancti ante legem, sancti sub lege, sancti sub gratia, omnes hi perficientes corpus Domini, in membris sunt Ecclesiae constituti, et nemo se unquam universalem vocari voluit. Vestra ergo ctitas agnoscat quantum apud se tumeat, quae illo nomine vocari appetit, quo vocari nullus praesumpsit, qui veraciter sanctus fuit. Nunquid non, sicut vestra fraternitas novit, per venerandum Chalcedonense concilium hujus apostolicae sedis antistites, cui Deo disponente deservio, universales oblato honore vocati sunt? Sed tamen nullus unquam tali vocabulo appellari voluit, nullus sibi hoc temerarium nomen arripuit, ne si sibi in pontificatus gradu gloriam singularitatis arripereab illis oriuntur qui vobis deceptiosa familiaritate deserviunt, contra quos peto ut vestra fraternitas solerter