comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc nunc ñ audis. s tamen audis. si inmen¬
uris xp̃i es: qͥcqͥd pateris abeis qͥñ sunt ĩ men¬
bris.xͥ. deerat passionib xp̃i Ideo additur:¬
quia deerat mensura implens. ñ suꝑfundẽs.
Tautum enim pateris quantum expassioni¬
bus suis inferendum erat unuiersȩ passioni
ꝙͥ: qui passus ẽ. incapite nr̃o. et patit᷑ inmen¬
bris suis. id÷ in nob̾ ipsis. ad communẽ hanc
qͣsi rem publicam Nam singłi quiq ꝓmo
dulo nr̃o ex soluimus qđ debemus: et ꝓ¬
possibilitate uiriũ nr̃arum qͣsi canonem
passionum inferimus. paritoria plenaria:
abel usq ad sanguinem zachariȩ appo¬
situm ẽ. suꝑ hominẽ: quia p̃cesserunt ad¬
uentum incarnationis. xp̃i quedã menbra
xͥͥ sic̃ innascente quodã nondum quidẽ
ꝓcedente capite ꝓcessit manus: s tamen
capiti conectebatur & manus: Nolite ergo
putare fr̃s. om̃s iustos qui passi sunt ꝑse¬

Expanded text:
haec nunc non audis sed tamen audis, si in memhaec nunc non audis sed tamen audis, si in membris Christi es; quidquid pateris ab eis qui non sunt in membris Christi, deerat passionibquia deerat, mensuram implens, non superfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis, id est in nobis ipsis. Ad communem hanc quasi rempublicam nostram, quisque pro modulo nostro exsolvimus quod debemus, et passione virium nostrarum quasi canonem passionum nostrarum inferimus. Paritio plenaria non appositum est super hominem, quia praecesserunt adventum incarnationis Christi quaedam membra Christi: sicut in nascente quodam, nondum quidem procedente capite, processit manus , sed tamen capiti connectebatur et manus. Nolite ergo putare, fratres, omnes justos qui passi sunt perse
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ferre potest homo: s ut ferat ħo
subillo ẽ. qͥ fec̃ hominem: Quo usq appo¬
nitis suꝑ hominem: Si adhominẽ atten¬
oitis: ĩterficite om̃s. Ecce apponite: seuite:
interficite om̃s: Tanquã paricti inclina¬
to: et maceriȩ impulsȩ: Instate: impellite:
qͣsi deiecturi Et ubi ẽ. non mouebor am¬
plius:S quare ñmouebor amplius:Quia
ipse. ẽ ds̃ salutaris ms: susceptor m̃s: frgo
homines potestis apponere hominem suꝑ
hominẽ: Nunquid supra dm qui tuctur
hominẽ: Int̾ficite om̃s. Quo tantũ spaciũ
corꝑis inuno homine: ubi possit interfici
Unus enim homo cum capite et corꝑe suo
duo incarne una. et uoce una. et inpassione
una: et cum transierit iniquitas. inrequie
passiones xp̃i ñ insolo xp̃o. Si enim passio¬
nes xp̃i insolo.xp̃o. immo insolo capite. ũn
de quoddam menbrum eius paulus apls.
ut suppleam inquit quȩ desunt pressuraꝵ
cumq homo. quisquis hec audis. quisquiᷤ

Expanded text:
quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite omnes. Ecce apponite, saevite, interficite omnes. Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae: instate, impellite, quasi dejecturi. Et ubi est, Non movebor amplius? Sed quare, Non movebor amplius? Quia ipse est Deus salutaris meus, susceptor meus. Ergo homines potestis apponere onera super hominem: numquid super Deum qui tuetur hominem? 4. Interficite omnes. Quod tantum spatium corporis in uno homine, ubi possit interfici Unus enim homo cum capite et corpore suduo in carne una , et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum icumque homo, quisquis haec audis, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
tegmine sꝑem: non mouebor. ampluis. Agi¬
tis quidem uos ait quib dam. transile̾ns
eos ipsos quib dicit: agitis quidem uos ut
moueat: s non ueniet mͥ pes suꝑbie: Ex hoc
enim fit. qđ et inipso psalmo sequitur:
nec manus peccatoꝵ dimoueat me.Cui
consonat non mouebor amplius. Adillud
enim qđ ibi dictum ẽ. nec manus peccatoꝵ
dimoueat me: respondet hic. ñ mouebor am¬
plius. Adulud uͦ qđ ibi dictũ ẽ ñueniat
mͥ pes suꝑbiȩ: respondet hic. ñne do subdi¬
ta erit anima mea: Ergo de suꝑiore loeo
munitus et tutus eui factus ẽ. dñs refugiũ.
cui ẽ ipse ds̃ in locũ munitum respicit ad
eos qͦs transiliuit: et despiciens loquitur cã¬
quã deturri excelsa. Nam et hoc dictum ẽ.
de eo: turris fortitudinis afacie. inimici At¬
tendit gͦ eos: et dic̃ Quousq apponitis
suꝑ hominc̃: Insultando. obꝓbria eiciendo
insidiando. ꝑsequendo. apponitis suꝑho¬
minem onera. Apponitis suꝑ hominem

Expanded text:
tegmine sperem: non movebor amplius. Agitegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec manus peccatorum dimoveat me : cui consonat, Non movebor amplius. Ad illud enim quod ibi dictum est, Nec manus peccatorum dimoveat me, respondet hic, Non movebor amplius: ad illud autem quod ibi dictum est, Non veniat mihi pes superbiae, respondet hic, Nonne Deo subjecta erit anima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc dictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super hominem? Insultando, opprobria jaciendo, insidiando, persequendo, apponitis super hominem onera; apponitis super hominem
Abbreviated transcription (Latin):
subicietur anima mea: Au¬
dicrat enim qui se exaltat
humiliabitur: & qui se humi¬
liat exaltabitur. et trepidus
ne transiliendo suꝑbiret. ne
elatus exhis quȩ infra essent.
s humilis ereo qđ supra eẽt:
tanquam minantib ei ruinã inuidis qui
eum transisuisse doluerant: respondit: Hon¬
ne deo subicietur anima mea: Quid. ẽ qđ
mͥ ueluti transilienti querttis laqueos: In¬
sultatione deicere me uultis: aut seductione
deciꝑe. Hunquid ita memini supra qͦd sum.
ut oblitus sim sub quo sum: Nonne do subiec¬
ta erit anima mea: Quantum eunq accedã.
quantum eũq ascendam. quantumcumq
transiliam: sub deo ero: non contra dm: Se¬
curus ergo transcendo cȩtera: quando ille
me sub se tenet. qui. ẽ. suꝑ omĩa. Nonne dõ
subdita erit anima mea: Abipso enun sa¬
lutare meũ. Et enim. ipse: ẽ. ds̃ ms̃. et salu¬
taris m̃s: susceptor m̃s ñmouebor ampliꝰ
Seio quis supra me sit scio qͥs pretendat mi¬
scdiam suã scientib se: scio sub cuius alaꝵ

Expanded text:
subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his quae infra essent, sed humilis ex eo qui supra esset; tanquam minantibus ei ruinam invidis qui eum transilivisse doluerant, respondit, Nonne Deo subjicietur anima mea? Quid est quod mihi veluti transilienti quaeritis laqueos? Insultatione dejicere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anima mea? Quantumcumque accedam, quantumcumque ascendam, quantumcumque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus ergo transcendo caetera, quando ille me sub se tenet, qui est super omnia. Nonne Deo subjecta erit anima mea? Ab ipso enim salutare meum. Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum
Abbreviated transcription (Latin):
sapiunt: qui cȩlestia meditantur: qui cũ
sollicitudine inscło uiuunt ne dm offen¬
dant: qͥ eauent peccare: qͦs peccantes non
pudet confiteri: humiles. mites. scĩ. iusti
Ciuitas illa prior nata: ciuitas ista posteri
nata: Illa enim cȩpit acain: hȩc ababel.
Hec duo corpora. subduob regib agentia.
ad singłas ciuitates ꝑtinentia adusant᷑
sibi usq infinẽ scłi. donec fiat excõmixtio¬
ne seꝑotio. et alii ponantur addexteram.
alii adsinistram: dicat᷑q ilis uentie bene¬
dict̾i patͥs mei ꝑcipite regnum: ulis aut̃¬

Expanded text:
lestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sancti, justi,tate, non honore. Civitas illa prior nata; civitas ista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum qu
Abbreviated transcription (Latin):
quid ibi fecerit inimicus: qͥd iustus: Ille uo¬
luit: ile ꝑmisit. Ille iniuiste uoluit: ille iuste
ꝑmisit. uoluntas iniusta dampnetur: ꝑmis
sio iusta głificetur: Quid enĩ mali accidit xͦ:
quia mortuus ẽ. xp̃c: Et illi mali sunt. qui
male facere uoluerunt: et nichil mali passꝰ
ẽ cui fecerunt. Occisa c̃. caro mortalis. int̃fi¬
ciens mortem: morte prebens patientiȩ docu¬
mentũ: p̃mittens resurrectionis exemplũ.
Quanta bona facta sunt iusti: de malo iniusti.
Hoc ẽ. magnum di: quia et bonum qđ facis
ipse tͥ dedit: et de malo tuo ipse bene. facit:
Noli gͦ mirari. ꝑmittit ds: Et iudicio ꝑmit¬
tit: ꝑmittit et mensura: numero. pondere
ꝑmittit: Apud illum ñ ẽ iniquitas: tu tan¬
tum adeum ꝑtine. In ipso spem pone: ipse
sit adiutor tiuis. salutare tuũ. In illo sit locꝰ
munitus: turris fortitudinis. Refugiũ tuũ
ipse sit: et ñ te sinit temptari. supra quã po¬

Expanded text:
quid ibi fecerit iniquus, quid justus. Ille voquid ibi fecerit iniquus, quid justus. Ille voluit; iste permisit: ille injuste voluit; iste juste permisit. Volusio justa glorificetur. Quid enim mali accidit Christo, quia mortuus est Christus? Et illi mali sunt, qui male facere voluerunt; et nihil mali passus est, cui fecerunt. Occisa est caro mortalis interficiens mortem morte, praebens patientiae documentum, praemittens resurrectionis exemplum. Quanta bona facta sunt justi de malo injusti! Hoc est magnum Dei, quia et bonum quod facis ipse tibi dedit, et de malo tuo ipse bene facit. Noli ergo mirari; permittit Deus, et judicio permittit: permittit, et mensura, numero, pondere permittit. Apud illum non est iniquitas. Tu tantum ad eum pertine, in ipso spem pone; ipse sit adjutor tuus, salutare tuum; in illo sit locus munitus, turris fortitudinis; refugium tuum ipse sit, et non te sinet tentari supra quam po
Abbreviated transcription (Latin):
putandum ẽ iniquis int̃fectorib xp̃i: Absit
Illi uoluerunt: ds̃ ꝑmisit. lili nocentes es¬
sent: et si tantũm uoluissent. Ds̃ autem ñ
ꝑmisisset: nͥ iustum esset: Noluerunt occi¬
dere: Pone quia ñpotuerunt: iniqui essent.
homicidȩ essent Quis dubitaret: Dñs int̃
uoluerit: non quid potuerit: Ergo si uoluis¬
sent & ñpotiussent. et non occidissent: in¬
iqui illi remanerent: tibi xp̃i passio non
prestaretur: Uoluit gͦ facere impius utdã¬
naretur. ꝓmissus est ut tibi prestaretiur:
Qđ uoluit. imputatur iniquitati impii: qđ ꝑ
missum ẽ. imputatut potestati dĩ. Ille ergo
miq uoluit: ds̃ iuste ꝑmisit. Itaq fr̃s mei.
& iudas malignus traditor. xp̃i. et ꝑsecutores
xp̃i. maligni om̃s. impii om̃s. iniqui omnes.
dampnandi om̃s: et tamen pat̃ filio ꝓptio
pone si potes: distingue si potes: redde dõ
uota tua: quȩ distinxerunt labia tua. Uide

Expanded text:
putandum est iniquis interfectoribus Christi? Absit. putandum est iniquis interfectoribus Christi? Absit. Illi voluerunt; Deus permisit. Illi nocentes essent, etiamsi tantummodo voluissent; Deus autem non permisisset, nisi justum esset. Voluerunt occidere: pone quia non potuerunt: iniqui essent, homicidae essent; quis dubitaret? Dominus envoluerit, non quid potuerit. Ergo si voluissent, et non potuissent, et non occidissent, iniqui illi remanerent; tibi Christi passio non praestaretur. Voluit ergo facere impius ut damnaretur; permissus est ut tibi praestaretur: quod voluit, imputatur iniquitati impii; quod permissus est, imputatur potestati Dei. Ille ergo inique voluit; Deus juste permisit. Itaque, fratres mei, et Judas malignus traditor Christi, et persecutores Christi, maligni omnes, impii omnes, iniqui omnes, damnandi omnes: et tamen Pater proprio Filpone, si potes; distingue, si potes: redde Deo vota tua, quae distinxerunt labia tua : vide
Abbreviated transcription (Latin):
tore: Ipse xp̃c dñs nr̃. de quo ñpossumus di¬
cere qđ habuit aliquam iniquitatẽ. qui ea q̃
ñrapuit ex soluebat: obicietur mͥ Et qͥd dicã
de xp̃o: Tecũ ago inquis: Et ego tecum: De
illo ꝓponis questionem: de illo soluo questio¬
nem: Ibi enim consiliũ di nouimus. qđ ñ nͥ
ipso reuelante nossemus: ut eũ tu inueneris
consilium di. qͥ ꝑmisit innocentem filium
occidi abinustis. & tale consilium quale tͥ
placeat. quale tͥ si iustus es displicere ñpossit:
Credas quia et in aliis consilio id agat ds̃: s
latet te. Fia fr̃s. Opus erat sanguine iusti
addelendum cyrographum peccatoꝵ: opus
erat exemplo patientiȩ. exemplo humilita¬
tis: opus erat signo crucis. addiabolum et
eius angłos debellandos: opus nob erat
passione dñi nr̃i: Nam passione dñi redẽptꝰ
est orbis: Quantã bona egit passio dñi:
qđ nob̃ prestitum ẽ de dnĩca passione: im¬

Expanded text:
tore; ipse Christus Dominus, de quo non possumus ditore; ipse Christus Dominus, de quo non possumus dicere quod habuit aliquam iniquitatem, quia ea quae non rapuit exsolvebat , objicitur mihi. Et quid dicam de Christo? Tecum ago, inquis. Et ego tecum. De illo proponis quaestionem; de illo solvo quaestionem. Ibi enim consilium Dei novimus, quod nonnisi ipso revelante nossemus: ut cum tu inveneris consilium Dei quo permisit innocentem Filium occidi ab injustis, et tale consilium quale tibi placeat, et quale tibi, si justus es, displicere non possit, credas quia et in aliis consilio id agat Deus, sed latet te. Eia, fratres, opus erat sanguine justi ad delendum chirographum peccatorum; opus erat exemplo patientiae, exemplo humilitatis; opus erat signo crucis ad diabolum et ejus angelos debellandos ; opus nobis erat passione Domini nostri: nam passione Domini redemptus est orbis. Quanta bona egit passio Domini! quod nobis praestitum est de dominica passione, im
Abbreviated transcription (Latin):
spectu ocłorum meoꝵ: Discite bonũ facere:
iudicate pupillo & uiduȩ: et uenite dispu¬
temus dicit dñs. Cur gͦ disputas ante quã
facias. unde dignus sis disputare: Quare
hoc ꝑmiserit ds̃: consilium di tͥ dicere ho
mo ñpossum. Illud tam̃ dico: quia et inique
fecit homo qui occidit innocentem: & ñ
fieret nisi ꝑmitteret ds̃: Et quamuis ille in¬
iqͤ fecerit non tamen hoc iniqͥ ꝑmiscrit
ds̃: Lateat causa in isto nescio quo. inquo
tu commoueris: cuius in nocentia te pͥmo¬
uet. P odsem enĩ tͥ cito respondere: ñ occidẽtur
nͥ nocens esset: S tu eum innocentẽ putas: Dos¬
sem tͥ hoc cito dicere. Non enĩ tr scrutaretis
cor eius: discuteres facta eius: examinares co¬
gitationes eius: ut posses mͥ dicere. iniuste oc¬
cisus ẽ. Possem gͦ facle respondere: S oppontt᷑
mͥ quiddã ustus sinc controuersia: iustus si¬
ne dubitatione: iustus qui non habet pecca¬
tum: occisus apeccatorib. traditus apecca¬

Expanded text:
onum facere, judicate pupillo et viduae: et venite, et disputemus, dicit Dominus . Disputare vis, antequam facias unde dignus sis disputare, quare hoc permisit Deus. Consilium Dei tibi dicere, o homo, non possum: illud tamen dico, quia et inique fecit homo qui occidit innocentem, et non fieret nisi permitteret Deus; et quamvis ille inique fecerit, non tamen hoc inique permisit Deus. Lateat causa in isto nescio quo, de quo moveris, cujus innocentia te permovet. Possem enim tibi cito respondere, Non occideretur nisi nocens esset: sed tu eum innocentem putas. Possem tibi hoc cito dicere. Non enim tu scrutareris cor ejus, discuteres facta ejus, examinares cogitationes ejus, ut possis mihi dicere: Injuste occisus est. Possem ergo facile respondere: sed opponitur mihi quidam justus, sine controversia justus, sine dubitatione justus, qui non habebat peccatum occisus a peccatoribus, traditus a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ipse enim dicit. Mater syon. Dicit ei mat̾:
s: homo: Mater enim syon dicet homo: &
homo factus ẽ in ea: et ipse fundauit eam
altissimus. Ille ergo rex eius qͥeã fundauit
altissimus: ipse inea homo factus est hu¬
millimus: Ipse ergo ante aduentum in¬
carnationis suȩ premisit quȩdã menbra
sua: post quȩ prenuntiat se uenturum:
Uenit et ipse conexus eis: refert adsimilitu¬
dinem nascentis illius: quia manus ante
eaput ꝓcedens. et cum capite ẽ et subcapi¬
te. De xͦ enim dictum ẽ cum laudaretur ex¬
cellentia populi primi. et delerentur fracti
rami naturales: quorũ adoptio inquit ⁊
cestamenta et legis constitutio: quoꝵ pa¬

Expanded text:
 ipse enim ei dicit, Mater Sion, dicet homo. Dicit ei, Mater; sed homo. Mater enim Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum laudaretur excellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales : Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio; quorum pa
Abbreviated transcription (Latin):
inconfessione peccatoꝵ. Ideo et iohannes cum
baptiraret. maqua penitentiȩ: & uellet ad se
ucnire penitentes. de suis priorib factis: hoc
dicebat. Parate uiã dño: rectas facite semi¬
tas cius. Placebas tibi inpeceatis tuis oho¬
mo: displice tibi quod eras. ut possis eẽ qđ
non eras. Parate uiam domino. Precedat ista
iusticia ut confitearis peecata: ueniet ille:
uisitabit de: quia ponet inuia gressus suos.
Est crim ubi iam ponat gressus suos: ẽ ubi
adte ueniat. Ante autem quam confit̾earis
peccata tua inter cluseras adte uiam dei:
non erat qua adte ueniret. Confitere uitã
gressus suos: ut te informet uestigiis siuis.
potentem. puro eorde ei quantũ potest
paruitas nr̃a maximas equȩ grãs agamus:
p̃cantes toto animo lingularem mansuetu¬
dinem eius. ut preces nras in beneplacito suo
exaudur dignetur: inimicum quoq ant̃is
actib & cogitationib sua uirtute expellat.

Expanded text:
in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat qua ad te veniret. Confitere vitam, gressus suos,» ut te informet vestigiis suis. potentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat,
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilia: ut possit ibi germinare qđ semina¬
tum ẽ. Et nisi ds̃ pluerit: quid ꝓdest qđ semi¬
natur: Hoc. ẽ. dñs dabit suauitatem: et terra
nr̃a dabit fructum suum. Ille enim iustifica¬
tionib suis inocio & innegotio. indomo. in
lecto. inconuiuio. incollocutione. inde ambu¬
latione. iusitet corda uĩa ubi nos non sumus:
ueniat ymber di : & fructificet qđ ibi semina¬
tum ẽ. Et ubi non sumus nos. & securi quiesci¬
mus. aut aliud agimus: det ds̃ incrementũ
seminib quȩ sparsimus: ut attendentes po¬
stea bonos mores ur̃os. etiam defructu gau¬
te cum preibit: & ponet inuia gressus suos.
usticia illa ẽ: quȩ ẽ inconfessione peccatoꝵ
ueritas enim ipsa ẽ. Lustus enim debes esse
inte: ut pimias te. Ipsa c̃. prima hominis iusti¬
cia. ut punias de malum: & faciat te ds̃ bonũ.
Quia ergo ipsa ẽ. prima hominis iusticia. ipsa
fit uia deo: ut ueniat adte ds̃. Ibi illi fac uuã:

Expanded text:
volatilia, ut possit ibi germinare quod seminavolatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Hoc est, «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu gaute eum praeibit, et ponet in; via gressus suos.» Justitia illa est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi fac viam,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi non ꝓsunt: ingemisce addñm: & confi¬
dens illi peccata tua mereberis abillo delec¬
tationem: & suauitatem iustȩ faciendi dabit
tibi: ut incipiat te delectare. iusticia. quẽ pri¬
mo delectabat iniquitas. Ut qui primo gaude¬
bas inebrietate: gaudeas insobnetate. Et qui
primo gaudebas de furtis. ut tolleres homini
qđ non habebas: queras donare non habenti
qđ habueris. Et quem delectabat raꝑe: delectet
donare. Quem delectabat spectare: delectet ora¬
re Quem delectabant cantica nugotoria. et ad¬
ulteria: deleccet ymnum dicere do.Currere ad
ȩccłiam: qui primo currebas adtheatrũ. Inde
nata ẽ ista suauitas: nisi quia dñs dabit sua¬
uitatem & terra nr̃a dabit fructum suũ: Ecce
enim uidetis qđ dico. fece loeuti sumus uobis
uerbum dĩ. semen sparsimus deuotis cordib:
tro confessionis: deuotione & intentione su¬
sccpistis semen. Cogitate de uerbo qd audistis:
tanquam glebas frangentes. ne semen rapiãt

Expanded text:
tibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitibi non prosunt, ingemisce ad Deum: et confitens illi peccata tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant
Abbreviated transcription (Latin):
dite rem necessariam fr̃s mei: attendite ꝑci¬
pite: ferte uobiscum: & non sit inane semen
catio confrtenti ut ipse se agnoscat im¬
pius pium se fieri non posse. nisi ille fecerit cui
confrictur: credendo ineum qui iustificat im¬
pium. Tua gͦ peccata potes habere fructũ bo¬
num non habebis. nisi ille dederit cui confite¬
ris. Ideo cum dixisset ueritas de terra orta est.
& iusticia decęlo ꝓspexitꝰ tanquam dictret̃
ei quid ẽ. qđ dixisti iusticia decęlo ꝓsperit.
et enim inquit dñs dabit suauitatem. & teria
nr̃a dabit fructum suum. Nos gͦ respiciam᷑
nos: & si nicħ in nob̃ inuenerimus nisi pec¬
cata: oderimus peccata: & desiderem iusticlã
Cum enim ceꝑimus odisse peccata: iam ipsum
odium peccatoꝵ similes nos incipit facere deo:
quia hoc odimus qđ odit & ds̃. Cum gͦ ceꝑis
odisse peccata. & confiteri deo: cum te delecta¬
tiones illicitȩ rapiunt & ducunt te adea quȩ

Expanded text:
dite rem necessariam, fratres mei; attendite, percidite rem necessariam, fratres mei; attendite, percipite, auferte vobiscum, et non sit inane semen catio confitenti, ut ipse agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit;» tanquamest quod dixisti, «Justitia de coelo prospexit? Etenim,» inquit, «Dominus dabit suavitatem et terra nostra dabit fructum suum.» Nos ergo respiciamus nos; et si nihil in nobis invenerimus nisi peccata, oderimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum similes nos incipit facere Deo; quia hoc odimus quod odit et Deus. Cum ergo coeperis odisse peccata et confiteri Deo, cum te delectationes illicitae rapiunt et ducunt ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
sticia decȩlo ꝓsperit: ut descenderet iustificat᷑
publicanus ille magis quã ille phariseus. Nã
ut noucritis quia ueritas ꝑtinet ad confessionẽ
peccatoꝵ: ait ioħs euangłista. Si dixerimꝰ qͥa
peccatum ñ habemus. nos ipsos seducimus: &
ueritas innobis non ẽ. Quomͦ gͦ ueritas de t̾ra
orietur. ut iusticia de cȩlo ꝓspiciat: audi illum
sequentem et dicentem. Si confiteamur pec¬
cata nr̃a: fidelis ẽ. & iustus. ut remittat nob̃
peccata: & purget nos abomini iniquitate.
Ueritas gͦ de terra orta ẽ: & iusticia de cȩlo pro¬
spexit. Quȩ iusticia de cȩlo ꝓspexit: Tanquã
di dicentis: parcamus huic homini: quia ipse
sibi non peꝑcit. Ignoscamus: quia ipse agno¬
scit. Conuersus ẽ adpuniendum peccatum
suum: conuertar & ego adeum liberandum.
Ueritas de terra orta ẽ: & iusticia de celo ꝓspẽr
Etenim dñs dabit suauitatem: & derra nr̃a
dabit fructum suum. Unus uersus restat: pe¬
to ut sinc tedio sit qđ dicturus sum. Atten¬

Expanded text:
descenderet justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus. Nam ut noveritis quia veritas pertinet ad confessionem peccatorum, ait Joannes evangelista: «Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est.» Quomodo ergo veritas de terra oritur, ut justitia de coelo prospiciat, audi illum sequentem et dicentem: «Si confiteamur peccata nostra, fidelis est et justus, ut remittat nobis peccata, et purget nos ab omni iniquitate» . «Veritas» ergo «de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» Quae «justitia de coelo prospexit?» Tanquam Dei dicentis: Parcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puniendum peccatum suum; convertar et ego ad eum liberandum. «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prEtenim Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Unus versus restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Atten
Abbreviated transcription (Latin):
S: quid: Desꝑandum de genere humano. &
dicendum. iam ad dampnationem ꝑtinere
omnem hominem cui surrepsent aliqua
cogitatio oranti & interruꝑit orationẽ ipsiꝰ
Si hoc dixerimꝰ fr̃s: quȩ spes remaneat ñuideo
Porro quia. ẽ. aliqua spes adłm. quia magna
res dedisti. Quomͦ eam fugientem app̃hendere
ualuit et excidit tibi: Quia quotiens eunq
ante me stecisti. puta deum dicere: tanta ua¬
na et suꝑflua cogitasti: et uix mͥ fixam & sta¬
bilem orationem fudisti. Quia tu suauis es
domine acmitis. Mitis es: tolerans me. Ere¬
gritudine diffluo: cua. & stabo. Confirma:
et firmus ero. Donec autem facies toleras me:
quia tu suauis es domine & mitis: et multũ
misericors. Non enim solum misericors: sed
e multum miscricois. Abiiudat enim iniqͥtas
nĩa: abundat et miscđia tua. Et multum mi¬
sericors: omnib inuocantib de. Et quio.ẽ. qͦd
diẽ. multis locis scriptura: quia inuocabunt et

Expanded text:
Sed quid? desperandum est de genere humano, et Sed quid? desperandum est de genere humano, et dicendum jam ad damnationem pertinere omnem hominem cui subrepserit aliqua cogitatio oranti, et interruperit orationem ipsius? Si hoc dixerimus, fratres, quae spes remaneat non video. Porro quia est aliqua spes ad Deum, quia magres dedisti, quomodo eam fugientem apprehendere valui. Et excidit tibi, quia quotiescumque ante me stetisti puta Deum dicere, tanta vana et superflua cogitasti, et vix mihi fixam et stabilem orationem fudisti: «Quia tu suavis es, Domine, ac mitis:» mitis es, tolerans me. Ex aegritudine defluo; cura, et stabo: confirma, et firmus ero. Donec autem facias, toleras me: «Quia tu suavis es, Domine, et mitis.» 8. «Et multum misericors.» Non enim solum misericors, sed «multum misericors:» abundat enim iniquitas nostra, abundat et misericordia tua. «Et multum misericors es omnibus invocantibus te.» Et quid est quod dicit multis locis Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
uii. qm tu suauis & mitis es: uideor mͥ uidẽ
adhoc dixisse mitem dm. quia patitur ista
nr̃a: & expectat tamen a nob̃ orationem ut ꝑ¬
ficiat nos: & quando illi eam dederimus. acci¬
pit grate & exaudit: nec meminit tantas q̃s
incondite fundimus: & accipit unam quam
iux inuenimus. Quis enim ẽ fr̃s mei homo
cũ quo si cȩꝑit amicus eius colloqui. & uo¬
luert ille respondere collocutiomi euis. &ui¬
derit eum auertia se& aliud aliqͥd loqui ad
alium: quis hoc ferat: Aut si forte interpel¬
las iudicem & constituas ei locum ut te au¬
diat: subito cum adillum loqueris dimit¬
tas illum & incipias fabulari cum amico
tuo: quando te tolerat: Et tolerat ds̃ tot
corda p̾cantium. & diuersas res cogitantiũ.
Omitto diccre & noxias: omitto dicere aliquan¬
do ꝑuersas & inimicds deo: ipsas suꝑfluas
cogitare iniuria ẽ euis cum quo loqui cȩꝑas.
Oratio tua: locutio. ẽ. adeum. Quando legis:
ds̃ tͥ loquitur. Quando oras: cum do loq̃ris.

Expanded text:
oniam tu suavis et mitis es:» videor mihi videre ad hoc dixisse mitem Deum, quia patitur ista nostra, et exspectat tamen a nobis orationem, ut perficiat nos; et quando illi eam dederimus, accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimus. Quis enim est, fratres mei, homo, cum quo si coeperit amicus ejus colloqui, et voluerit ille respondere collocutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tolerat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere aliquando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris.
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ne si dixero non tẽ satiat indigens ui¬
dearis et quasi inanior existas: et minus in
de sit aliquid qđ debeat impleri. Quid gͦ di¬
cam nisi qđ dici potest: cogitari uir potest:
Et satiat te. et non te satiat: quia utrumq in¬
uenio inscriptura. Nam cum diceret beati e¬
surentes ait quia ipsi saturabuntur & rur¬
sus dictum ẽ de sapientia. Qui te manducãt
uterum esurient: et qui te bibunt iderum si¬
dent. Immo ucro ñ dixit itcrum: s dieit ad¬
huc. Nam iterum sitiet: quasi primo sagina¬
tus discescerit et digessent. et redierit bibere
Tale ẽ. Qui te edunt adhuc esurient: sic cum
edunt esurient: et qui te bibunt. sic bibendo
sitient. Quid ẽ bibendo sitire: Nunquã fasti¬
dire. Si ergo ista inesfabilis & sempiterna
dulcedo erit: modo quid anobis petit fr̃s. nͥ
fidem non fictam. spem firmam. caritatẽ purã:
Et ut ambulet inuia homo quã dñs dedit: fe¬

Expanded text:
rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens virursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, fe
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi necessitas non erit. nec miseria. Oꝑa necessi¬
̃ẽ tatis & miserie non erunt. Quid tibi erit: Qđ
negotium nr̃m: Quȩ actio nr̃a: An nulla ac¬
tio: quia qui es: Sedebimus gͦ & torpebimꝰ:
et nichil agemus: Si refrigescit amor nr̃. re
frigescet actio nr̃a. Amnor ergo quietus in
uultu dĩ. quem mͦ desideramus. cui suspira¬
mus: cum adeum uencrimus quomͦ nos ac¬
cendet: inquem nondum uisum suspiramꝰ:
Cum adeum uenerimus quomͦ nos illuminabit:
quomͦ nos mutabit: Quid de nobis faciet:
Quid gͦ agemus fr̃s: Psalmus nobis indieat.
Beati qui habitant indomo tua Unde: Inscła
di. Amas et laudas. Si desinis amare: desinis
laudare. Non autẽ desines amare: quia talis
ẽ. quẽ uides. qui nullo te. offendat fastidio.
Et satiat de: et non te satiat. Alirum ẽ qđ di¬
co. Si dicam qͥa satiat te: timeo ne quasi sa¬
tiatus uelis abscedere: quomͦ de prandio. qͦmͦ
de cęna. Ergo quid dico: Non de satiat: Timeo

Expanded text:
ubi necessitas non erit nec miseria, opera necessiubi necessitas non erit nec miseria, opera necessitatis et misericordiae non erunt. Quid ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In sDei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo
Abbreviated transcription (Latin):
git panem esurienti: ubi om̃s pane iusticie sa¬
ginantur: Flemo tibi dicit: hospitem suscips
Peregrinus ibi nemo erit: om̃s inpatria sua
uuiuint. Nemo tibi dicit. concorda amicos tu¬
os litigantes: in pace sempiterna di uultu ꝑ¬
fruuntur. Nemo tibi dicit uisita egrotum:
sanitas immortalitasq ꝑmanet. Nemo tibi
dicit sepeli mortuum: omnes iniuita ȩteria
nulla inuenitur. Et quid ibi faciemus: Bor¬
miemus fortasse. Si modo pugnamus cont̃
nos quãus geramus domum somni carnẽ
istam. Et iugilamus inhis luminarib e sol¬
lempnitas ista dat nobis animum uigilandi:
dies ille quales uigilias nobis dabit: Ergo ui¬
gilabimus: non dormiemus. Quid agemus:
Opa misccłie. Ista non erunt: quia nulla miseria
erit. forte oꝑa necessitatis erunt. iusta. que hic
sunt mͦ: seminandi: arandi: coquendi: molen¬
di: texendi. Nichil horum: quia necessitas ñ erit:
Sic non erunt oꝑa miscłiȩ quia transit miseria.

Expanded text:
git panem esurienti, ubi omnes pane justitiae sagit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna eria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transit miseria:
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil tam remotum & contrarium miseriȩ qͣ
beatitudo. Tu dicis lugentes: et tu dicis bea¬
tos: Intellige inquit qđ dico. Beatos dico lu¬
gentes. Quare beati: Inspe. Quare lugentes:
Inre. Etenim lugent inmorte ista: intribula¬
tionib istis: inperegrinatione sua. Et quia
agnoscunt se eẽ inista miseria etgemunt: bea¬
ti sunt. Quare lugent: Contristatus ẽ beat᷑
cyprianus inpassione: mͦ consolatus ẽ. incoro¬
na. Modo et consolatus: adhuc tristis ẽ Dñs
om̃s martyres qui cum illo sunt interpellãt
ꝓnobis. Non transeunt interpellationes ipsoꝵ
nisi cum transierit gemitus nr̃. Cum autem
transient gemitus nr̃. om̃s una uoce. in uno
popło. inuna patria consolabimur: milia mi¬
lium conuncta psallentib angłis. choris cȩ¬
lestium potestatum. inuna ciuitate uiuen¬
tium. Quis ibi gemit: Quis ibi suspirat:
Quis ibi laborat: Quis ibi eget: Quis ibi mo¬
ritur: Quis ibi miscđiam prebet: Quis fran¬

Expanded text:
nihil tam remotum et contrarium miseriae quam nihil tam remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus adhuc tristis est. Domomnes Martyres qui cum illo sunt, interpellant pro nobis. Non trnisi cum transierit gemitus noster. Cum transierit gemitus noster, omnes in una voce, in uno populo, in una patria consolabimur, millia millium conjuncta psallentibus Angelis, choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis fran
Abbreviated transcription (Latin):
seducunt uos. Fopls m̃s qui uos felices dict̃
inerrorẽ uos mittunt: & turbant semitas
pedum ur̃orum. Sic et de epła iacobi apłi:
miseri estote inquit eclugete: risus ur in
luctũ conuertatur. Hidetis quȩ audistis. qñ
uobis hec dicerentur inregione securitatis.
Utiq regio ista scandaloꝵ ẽ & temptationũ.
et omnium maloꝵs. utgemamus hic et me¬
reamur gaudere ibi: hic tribulari: et conso¬
lari ibi et dicere:ꝰ qm̃ exemisti oculos meos
alacrimis pedes meos aruina: qm̃ placebo
dño inregione uiuentium. Ista regio mor¬
tuorum ẽ. Transit ista regio mortuoꝵ: uenit
regio uiuorum. In regione mortuorum labor¬
suspirium. Hic falso felices: uere infelices: qͥa
falsa felicitas. uera miseria ẽ. Quia uero sc ag¬
noscit inucra miseria eẽ: erit etiam inuera fe¬
licitate. Et tamen nunc quia miser es: dñm
audi dicentem: beati lugentes. Obeati lugen¬
tes. Nichil tam coniunctum miseriȩ quã luctꝰ

Expanded text:
eus» , «Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas pedum vestrorum» . Sic et de Epistola Jacobi apostoli: «Miseri estote,» inquit, «et lugete; risus vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum laborsuspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus;
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Nam qui inuia & ueritate deducis:
quo nisi aduitam deducis: Deducis ergo ĩ
illo: & adillum. Deduc me domine inuia tua:
et ambulabo inueritate tua. Iocundetur
cor meum: ut timeat nomen tuũ. Ergo ti¬
mor miocunditate ẽ. Et quomodo iocundi¬
cas si timor: Nonne timor amarus solet ẽẽ:¬
Ent ergo aliquando iocunditas sine timore.
mͦ iocunditas cũ timore. Nondum ẽ. enim
plena securitas: nec ꝑfecta iocunditas. Si nul¬
la iocunditas: deficimus. Si plena securitas:
male exultamus. Ergo & iocunditadem a¬
spergat. et timorem incutiat: ut de dulcedine
iocunditatis ꝑducat nos ad sedem securitatiᷤ.
Dando timorem non nos faciat male exultare:
et recedere de uia. Ideo sic dicit psalmus. Ser¬
uite domino intimore: et exultate ei intre¬
more. Sic et paulus apłs dieit. Cũ timore¬

Expanded text:
vita.» Nam qui in via et veritate deducis, vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exsultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis: dando timorem, non nos faciat male exsultare, et recedere de via. Ideo dicit psalmus, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» : sic et apos
Abbreviated transcription (Latin):
adillum: et corpus de illo. Ego sum uia: et
ueritas & uita. Deduc me dñe muia tua.
Inqua uia: Et ambulabo inueritate tua.
Aliud ẽ. ut dueat adiuam: aliud ut deducat
inuia. Uide hominem ubiq pauꝑem: ubiq
adiutorio egentem. Qui preter uiam suñ
xp̃iani ñ sunt: aut catholici nondum sunł̃.
ipso deducantur in ipsa uia: ne cadant.
Certe iam ambulant iniuia. Deduc me dñe
iuia tua. Certe. iam inuia tua sum: de¬
duc me ibi: & ambulabo inueritate tua.
T̃e deducente ñeriabo si dimiseris errabo. Ora
gͦ ut non dimiitat: sedusq infinem dedu¬
cat. Quomͦ deducit: Semꝑ monendo: sẽꝑ¬
⁊̃ dando manum suam. Et brachium dñi
cui reuclatum ẽ: Dando eium xp̃m suum:
dat manũ suam. Dando manum suam: xp̃m
suum dat. Aduiam ducit: ꝑducendo ad
xp̃m suum. Inuia deduc̃: deducendo inxp̃o¬
illo utiq qui ait: ego sum uia. et ueritas &

Expanded text:
ad illum, et corpus de illo. «Ego sum via, et ad illum, et corpus de illo. «Ego sum via, et veritas, et vita» . «Deduc me, Domine, in via tua.» In qua via? «Et ambulabo in veritate tua.» Aliud est, ut ducat ad viam; aliud, ut deducat in via. Vide hominem ubique pauperem, ubique adjutorio egentem. Qui praeter viam sunt, christiani non sunt, aut catholici nondum sunt, dipso deducantur in ipsa via, ne cadant. Certe jam ambulant in via. «Deduc me, Domine, in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo ut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deducit? Semper monendo, semper dando tibi manum suam. Et brachium Domini cui revelatum est ? Dando enim Christum suum, dat manum suam; dando manum suam, Christum suum dat. Ad viam ducit, perducendo ad Christum suum; in via deducit, deducendo inillo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et
Abbreviated transcription (Latin):
da illi gloriam: da illi latam gentem. Quam
latam gentem dabo inquis: Noli excorde tuo¬
dare: et recte dabis. Inde do inquies: Ecce hĩc
da. Om̃s gentes quot quot fecisti uenient:
&adorabunt coram te domine. Dic hoc: con¬
fitere hoc: & dedisti latam gentem÷ qͥa om̃s
gentes inuno una: ipsa ẽ unitas. Quomͦ enĩ
tes anteagente̾. multe gentẽ. mͦuna gens: O re
una gens: Quia una fides: quia una spes: quia
una caritas: quia una expectatio. Postremo
qre non una gens si una patria: Cȩlestis pa
adistam gentem ꝓtinet: quisquis inde cuus
c̃. inuna gente dĩ ẽ. Et hec gens aboriente
inoccidentem: abaquilone & mare distendi¬
tur: ꝑ quatuor partes dotius orbis. hoc deus
dicit aboriente et oecidente abaquilone
et mari date gloriam deo. Hoc predixit:
hoc impleuit: qui solus ẽ. magnus. Desinat
hoc dicere contra solum magnum. qui no¬
luit eẽ. paruus: quia non possunt eẽ. duo

Expanded text:
da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde dare, et recte dabis. Unde do, inquies? Ecce hinc da: «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Dic hoc, confitere hoc, et dedisti latam gentem: quia omnes gentes in uno una; ipsa est unitas. Quomodo enites: antea gentes, multae gentes; modo una gens. Quare una gens? Quia una fides, quia una spes, quia una charitas, quia una exspectatio. Postremo quare non una gens, si una patria? Patria coelesad istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit, hoc implevit, qui solus est magnus. Desinat ergo hoc dicere contra solum magnum, qui noluit esse parvus: quia non possunt esse duo ma
Abbreviated transcription (Latin):
paruus: Iste qui hoc dieit. Quicunq uult
inter uos maior eẽ. dixit dñs: erit ur seruus.¬
lle si seruus ẽet uellet frm̃ suorum: non eos se¬
pararet amatre ipsorum. S cum uult esse
magnus: et non uult eẽ.salubniter paruus:
ds̃ qui suꝑbis resistit. humilib autem dat
grãm̃. quia solus ẽ. magnus. implet omĩa que
predirit: & contradicit maledicentibus. Xp̃o
enim cales maledicunt: qui dicunt
quia periit eccłia de toto orbe terra
ꝑdes uillam tuã: forte non ate demperaret ma¬
num: & dicit xp̃m ꝑdidisse hereditatem suã:
redemptam sanguine suo: Quam autem faci¬
at iniuriam. uidete fr̃s. Scriptura dicit. Inlata
gente gla regis: in diminutione populi con¬
tricio principis. Ergo hane iniuriam facis
xp̃o: ut dicas populum eius adistam exigui¬
tatem diminutum: Ideo natus es. ideo xp̃ia¬
de infronte portare asseris: Et decorde ꝑdiuisti.
inlata gente gła regis: Agnosce regem tuum:

Expanded text:
gnatur? Iste qui hoc dicit. «Quicumque vult gnatur? Iste qui hoc dicit. «Quicumque vult inter vos major eIlle si servus vellet esse fratrum suorum, non eos separaret a matre ipsorum: sed cum vult esse magnus, et non vult esse salubriter parvus; Deus qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , quia solus est magnus, implet omnia quae praedixit, et contradicit maledicentibus. Christo enim tales maledicunt, qui dicunt quia periit Ecclesia de toto orbe terrarPerdes villam tuam; forte non a te temperaret manum: et dicit Christum perdidisse haereditatem suam redemptam sanguine suo! Quam autem faciat injuriam videte, fratres. Scriptura dicit: «In lata gente gloria regis; in diminutione populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum ejus ad istam exiguitatem diminutum. Ideo natus es, ideo christiaignum te in fronte portare asseris, et de corde perdidisti? «In lata gente gloria regis:» agnosce regem tuum;