comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħie spũ reuelante: cognouit apłe ty
motlxum eẽ dignum episcopali hono
tubꝰ eẽ non possunt. E uecat p̃sbttm:
episcopum. uel ideo singularit᷑ dicit
psbitĩ. quia unus imponit manuũ.
cetis assentientibꝰ. Manꝰ autem imposi¬
cionis sunt. quibꝰ ad duntur u̾ba mis¬
tica: quibꝰ ꝯfirmatur ad ħ opꝰ electus.
auctoritatem accipiens. teste ꝯsciẽtia
sua: ut audeat uice dnĩ sacͥfinia do of¬
feire. Uel scđ̾m aliam littãm. Eum inipo¬
sitione manuum p̾sbitii. qr p̾sbit̾ium
ẽ causa: cur manus imponant. Uł qͥa
impositio manuum: dat p̾sbitĩum ordi¬
nato. Eẜ ħ p̃dicta: ad offtiium tuum ꝑci¬
nentia: meditare. quia ad ħ electus es.
mnibꝰ. Idest ut nullus ignoret te oibꝰ ꝓ¬
ficere. Eẜ ut ꝓfitias: attende non dico doc¬
trine ⁊tibi: s tͥ idoctrine. Idest pͥmum
qualiter uiuas: idciũ qualiter docca.

Expanded text:
piritu revelante cognovit Apostolus Timotheum esse dignum episcopali honortribus esse non possunt, et vocat presbyterum episcopum. Vel ideo singulariter dicit presbyterii, quia unus imponit manum, caeteris assentientibus. Manus autem impositiones sunt quibus adduntur verba mystica, quibus confirmatur ad hoc opus electus auctoritatem accipiens, teste conscientia sua, ut audeat vice Domini sacrificia Deo offerre. Vel secundum aliam litteram, cum impositione manuum presbyterii, quia presbyterium est causa cur manus imponant. Vel quia impositio manuum dat presbyterium ordinato. Et haec praedicta ad officium tuum pertinentia meditare, quia ad haec electus es,  sit omnibus, id est ut nullus ignoret te omnibus proficere. Et ut proficias, attende, non dico doctrinae et tibi, sed tibi et doctrinae, id est primum, qualiter vivas, et deinde qualiter doceas.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs dicẽt eẽ institutas amaio auctore. & ỹ¬
cupientium abstinere acibis qͣi in mudiꝰ
non causa castigationis corporum: s ut
uideantur abstinentes ⁊ lomi. Quos cibos
non ut illi mentuintur pͥncipes teneb̾ꝵ¬
ereauerunt. s deus creauit. ħ doct̾ia deiẽ.
Iua: demoniorum ẽ. Ereauit dico: ad ꝑcipi¬
endum cum gͣrum actione. Idest ut ho¬
mo ꝓpter quem omnia ereata sunt ꝑci¬
peret: uinde gr̃as ageret. Sreauut ad ꝑcipi¬
enctum dico fidelib: ⁊his qui cognõuer
uitatem. Idest q̃ui his bene credunt de ei¬
bis: ⁊ quicquid eredunt intelligunt: qd̾

Expanded text:
quas dicunt esse institutas a malo auctore, et praecipientium abstinere, a cibis, quasi immundis: non causa castigationis corporum, sed ut videantur abstinentes et boni. Quos cibos, non ut illi mentiuntur principes tenebrarum cavere, sed Deus creavit. Haec doctrina Dei est, illa daemoniorum est. Creavit, dico, ad percipiendum cum gratiarum actione, id est ut homo propter quem omnia creata sunt, perciperet, et inde gratias ageret. Creavit ad percipiendum, dico, fidelibus, et his qui noverunt veritatem, id est, his qui bene credunt de cibis, et qui quod credunt intelligun
Abbreviated transcription (Latin):
uiri eis regendis necessarii non sunt
tollendi. E nota quod cum sc̃m p̾cipit
ereari episcopum idiaconum: utiq
plebem non disparem uult ẽs̃ uixta id
quod dominus ait. Sc̃i estote: qmͣ ego ses̃
sum. Idecq etiam mulieres que minfi¬
mo gradu sunt. uult eẽ sine crimins ĩ
munda sit eccła: s cathasrige orcasione
de mulicribꝰ loquitur: dicunt diaconas
debere ordinari quod: õ auctoritatẽ ẽ Dia¬
de mulicrib: itum de diaconis idicit.
Diacones sint uiri unius uroris. qͣm
deus decreuit. homini. cum qua uene¬
dicitur: non cum socunda. Qͥ bñ p̾sint¬

Expanded text:
viri eis regendis necessarii non sunt viri eis regendis necessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum praecipit creari episcopum et diaconum, utique plebem non vult disparem esse, juxta id quod Dominus ait: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum . Ideoque etiam mulieres quae in infimo gradu sunt, vult esse sine crimine ut munda sit Ecclesia. Sed Cataphrygae occasione de mulieribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diade mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones sint viri unius uxoris, quam Deus decrevit homini, cum qua benedicitur, non cum secunda. Qui b
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli laqueos. Diacones oportet¬
eẽ ⁊ cctera. Hie describit quales debeãt
ẽẽ diacones. De p̾spitĩs tacere uidecur.
enim episcopos ꝓp̃sotrĩs acciꝑet: non
de eis dimitteret descendens ad diaco¬
nos: de quibꝰ ait. Diaconos oportet ẽẽ
pudicos: non bilingues ut qui semin¬
ant discordias. Non multo iuno dedi¬
tos : i. ebriosos. Non turpe lucrum see¬
tantes: ut qui srequenter hoc agunt.
Turpe lucrum ẽ emere: ⁊pluris uendere.
iipe ẽ huic ꝓfessioni: questibꝰ ftudere.
Habentes inistĩum fidĩ s. ut sciant qd̾
de fide aliis ẽ occultum. Iuos dico manẽ¬
tes: inconscientia pura. oł hii autem
ꝓbentur. pͥmum. Quia non simpliciter
conis: int̾serit de mulieribꝰ ordinandoꝵ
docenf quales debeant ẽs̃. Ait gͦ. M ulie¬
res ordinandorum simiłr oporcet eẽ pu¬
dicas. inente ⁊ corpore. Non decrahentes:
ut sepe faciunt mulieres. Sobrias. fideleᷤᷤ
inomnibꝰ dictis ⁊ factis. qr si male sunt:

Expanded text:
diaboli laqueos. Diacones, etdiaboli laqueos. Diacones, etc. Hic describit quales debeant esse diacones. De presbyteris tacere videtur, enim episcopos pro presbyteris acciperet, non de eis dimitteret, descendens ad diacones, de quibus ait: Diacones oportet esse pudicos, non bilingues, ut qui seminant discordias, non multo vino deditos, id est ebriosos, non turpe lucrum sectantes, ut qui frequenter hoc agunt. Ambrosius Turpe lucrum est emere, et pluris vendere. Turpe est huic professioni quaestibus studere. Habentes mysterium fidei, scilicet ut sciant quod de fide aliis est occultum. Illos, dico, manentes in conscientia pura. Et hi autem probentur primum, quia non simpliciter conis interserit de mulieribus ordinandorum, docens quales debeant esse. Ait ergo: Mulieres ordinandorum, similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saepe faciunt mulieres, sobrias, fideles in omnibus dictis et factis, quia si malae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ditos momni castitate. ne imuitentur fi¬
lios heh̃: qui inuestibulo templi cum
mulieribꝰ dorimebant: ueligionem p̾dã
putantes. quod in hostiis erat: insuas de¬
nori. de qua ⁊ familiarior cura s̾ẽ. qͦmͦ
halebit diligentiam eccłe dĩ que maior
ẽ ubi tot ⁊alieni sunt: Nilo modo.
eccła. Uesꝑe uicireo: nocdie inaltari. Du¬
dum fautor histrionum: nunc ꝯsecrator
ie helatꝰ insuꝑbiam p̾cet̾is digniorem
se putans. nonitate potestatis infiat. qi.
eo indigeat religio: inuidicium diaboli.
enim mõmentane sacerdos: humilitatẽ
ieinauit. non fleuit. non se corree. uon
ꝓ auꝑibꝰ erogauit. Inarrogantia que eft
riuna di aboli uicidunt: qui punctobo¬
re nondum discipuli: siunt magifiri.
Oportet autem illum testimonium habe¬
bonum. non solum a fidelibꝰ: s eciam ab
hs qui foris sunt .i. ab iifidelis. helau¬
eum ee oportet. non solum ad omesticis:
detrabere non audeant. Quał ergo des¬
cripius ẽ. oportec ep̃m ẽẽ: ut non inci

Expanded text:
ditos in omni castitate, ne imitentur filios Heli qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas denori, de qua et familior cura sit, quomodo habebit diligentiam Ecclesiae Dei, quae major est ubi tot et alieni sunt? nullo modo.Ecclesia; vespere in circo, hodie in altari; dudum fautor histrionum, nunc consecrator Ne elatus in superbiam, prae caeteris digniorem se putans novitate potestatis inflatus, quasi eo indigeat religio, incidat in judicium on. Nescit enim momentaneus sacerdos humilitatem jejunavit, non flevit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam quae est ruina diaboli incidunt, qui puncto horae necdum discipuli fiunt magistri. Oportet autem illum testimonium habere, non solum a fidelibus, sed etiam ab his qui foris sunt, id est ab infidelibus. Haeum esse oportet, non solum a domesticis, detrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est oportet episcopum esse, ut non incid
Abbreviated transcription (Latin):
amento ueq̃ ubi cibi quidam carniua
ꝓhilentur: non ẽ otraria ista sententia.
ibi enim quedam animalia dicta fuer̃
imunda. non natura: s significatõe.
Uc uerbi gratia. Si de porco iagno recͥ¬
tatur. utrumq natura mundum ẽ: qr
omnis catura di bona ẽ. Orinia qͥppe
que naturalit sunt mordine suo: bona
sunt. Q uedam tam̃ significatione ag¬
mis mundꝰ. ⁊ poreꝰ uimundꝰ dicitur. E uẽ
nicħ̾ reitiendum ẽ. Sc̾ificatur it.cib. ne¬

Expanded text:
ubi cibi quidam carnium prohibentur, non est contraria ista sententia. Ibi enim quaedam animalia dicta fuerunt immunda, non natura, sed significatione, ut verbi gratia, si de porco et agno requiratur, utrumque natura mundum est, quia omnis creatura Dei bona est. Omnia quippe quae naturalia sunt in ordine suo bona sunt; quadam tamen significatione agnus mundus, et porcus immundus dicitur. Et vere nihil rejiciendum est. S
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾u. Hec tibi scribo fili tymochee: sꝑanis
necessaria. Si autem tardauero scͥbo ħ:
ut scias qͦmͦ oporteat. te ou̾sari secundũ
cautius inea agendum ẽ: qr multi ibi
sunt. Eccła dico: dĩ uiiii. ⁊tta inilł est
uita. Que ẽ cõlumpna uĩtatis. Scilicec
inse bene sustinẽs uitatem ne corruat:
licec tribuletur. eẜ firmamentum .i. ful¬
cimentum iam nutantibꝰ ⁊ruituris.
em ẽ mnistium. Sacͣm̃tum ergo ħͥ appella¬
tur u̾bum patͥs. qd̃ innatira diuinita¬
tis inqͣ patri ẽ cquale: inuisibile man¬
et. & hoc sacͣmentum ẽ causa pietatis .i.
dotius sancte religionis ⁊uere culture.
Qͣ ideo cautius seruanda ẽ eccłã. Eẜ hoe
sacͣmentum ẽ magnum. qr magnitu¬
dinis eius non ẽ finis. sẜ manifestũ
tantum fecit. Manifestatum dico: in
carne assumpta. Sacͣmentum quod ẽ
xͦ: incarne dicit manifestatum. Nat̾ꝰ
enum homo. filius di qui insecreto er¬
at apud dm̃r: oꝑe ⁊ p̾dicatione decla¬
rauit se creature. Et ẽ seusꝰ. Manifes¬

Expanded text:
tibi scribo, fili Timothee, sperans necessaria. Si autem tardavero, scribo haec, ut scias quomodo oporteat te conversari, secundum cautius in ea agendum est, quia ibi multi sunt. Ecclesia, dico, Dei vivi, et ita in illis est vita, quae est columna veritatis, scilicet in se bene sustinens veritatem ne corruat, licet tribuletur, et firmamentum, id est fulcimentum jam nutantibus et ruituriium. Sacramentum ergo hic appellatur Verbum Patris, quod in natura divinitatis in qua Patri est aequale, invisibile manet. Et hoc sacramentum est causa pietatis, id est totius sanctae religionis, et verae culturae: et ideo cautius servanda est Ecclesia. Et hoc sacramentum est magnum, quia magnitudinis ejus non est finis, et manifeste tantum fecit. Manifestatum, dico, in carne assumpta. Sacramentum quod est Christus in carne, dicit manifestatum. Natus enim homo Filius Dei, qui in secreto erat apud Deum, opere et praedicatione declaravit se creaturae. Et est sensus: Manifes
Abbreviated transcription (Latin):
rustus. oftensus ẽ: qr de spiritu scõ
cepts ẽ. Quod eciam apparuit angłis
qui ereo ꝓfecerunt. Quod hic factum
ẽ. Nonenim indeo cantum innotes¬
cit angłis quod absconditum ẽ. uer̾
etiam hic eis appa ret cum efficit
angelis homo xp̃c. non iam informa
humilitatis: s inpocestate. Qui enim
prius humił uisus ẽ ꝑcarnem: deiuic¬
ta morte inmaiestate apparuit. Qui
natus ut homo: non erat tantum bo¬
mo. ut agnoscentes angli mift̾ium
qud prius latuit declatatum incar¬
ne: genu illi flectentes. quasi gr̾as ag¬
ant. qui uitatem didicerunt. E p̃dica¬
tum est gentibꝰ. Ecce item magnum.
s creditum ẽ manens inmundo. ut

Expanded text:
justus ostensus est, quia de Spiritu sancto conceptus est. Quod etiam apparuit angelis, qui ex eo profecerunt, quod hic factum est. Non enim in Deo tantum innotescit angelis quod absconditum est, verum etiam hic eis apparet cum efficituangelis homo Christus, non jam in forma humilitatis, sed in potestate; qui enim prius humilis visus est per carnem, devicta morte in majestate apparuit, qui natus ut homo non erat tantum homo, ut agnoscentes angeli mysterium quod prius latuit declaratum in carne, genu illi flectentes, quasi gratias agant, quia veritatem didicerunt. Praedicatum est gentibus. Ecce item magnum. Et creditum est, manens in mundo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
assecunis es ab infantia. ħ p̃pone. inẽptas
uairare inuincłis: de uita. S qr non suffi¬
cit illa uitare nisi uera confirmet: add̃.
frĩb: s ex̃ce te ip̃m ad pietatem .i. adcul¬
ideo de pietate moneo. qr corꝑał ex̃citatõ
iñqua te fatigas ieuinando. uigilando.
abstinendo. quẽ sunt frena carnis. ad m¬
odicum ẽ utił nisi huic addatur pietaᷤ.
ciat uitari uitia. quibꝰ ui̾tatis careat pe¬
na. ilł debita: s non omni. s ĩec̃as autẽ
quȩ oꝑatur bona: fribꝰ ualet ad ꝓmendũ
dñ. Oninis enim summa discipline xp̃ia¬
ne in pietate ⁊ miscdĩa ẽ. q̃m aliquis se¬
quens. si lubricum carnis patitur: sine
dubio uapulabit. s non tamen ꝑibit: si
quis autem solum er̾citium corporis ħuĩt:
ꝑhennes penas patietur. Nota quia ex hi

Expanded text:
assecutus es ab infantia. Haec praepone. Ineptas narrare juvenculis, devita. Et quia non sufficit illa vitare, nisi vera confirmet, addit: fratribus, sed exerce teipsum ad pietatem, id est ad cul ideo de pietate moneo, quia corporalis exercitatio, in qua te fatigas, jejunando, vigilando, abstinendo, quae sunt frena carnis, ad modicum est utilis, nisi huic addatur pietas. ciat vitari vitia, quibus vitatis careat poena illis debita, sed non omni. Pietas autem quae operatur bona fratribus, valet ad promerendum Deum. Omnis enim summa disciplinae Christianae in pietate et misericordia est, quam aliquis sequens si lubricum carnis patitur, sine dubio vapulabit, sed non tamen peribit. Si quis autem solum exercitium corporis habuerit, perennes poenas patietur. Nota quia ex his
Abbreviated transcription (Latin):
lentio nocet. Nam latratu caniĩ ibo¬
culo: lupi arcendi s̃. Uñ maledict᷑sa¬
nis: ñ ualens lat̾re. Non uinolentumn.
qͥ ħ frequenter agat. Quia uent̾ estu¬
ans mero: eito despumat inlibiduiẽ.
Nae ebrietate: nudauit semora sua. Lo¬
th quem scdoma non uicit: uina uicert.
ion ꝑcussorem. Id est ita irascibilem⁊ ꝑ
turbati sensꝰ: ut ꝑcutiat: qui debet ẽẽ pa¬
ciens. Ut eum sequatur: qui posuit dor
.s. qui ħ soleat facere. slich enim impudẽ¬
tius ẽ arrogantia rusticoꝵ. qui gairulita¬
tem auctoritatem putant: ⁊parati ad ii¬
tes insubditos tumide intonant. Non
cupidum. Ut̃ aplĩ qui p̃ter uictum iueᷤ¬
titum: nich querebant. Morbo cupidita¬
tis pene omnes laborant. Ideo p̃cipit epi¬
copum non eẽ cupidum: qi facile aiusto
deiuaret. Domu sue .i. familie bene pͥpo¬
situm. nõn ut opes augeat uł hmodi ał

Expanded text:
lentio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare. Non vinolentum, qui hoc frequenter agat, quia venter aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sodoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est ita irascibilem et perturbati sensus, ut percutiat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui posuit dorsscilicet qui hoc soleat facere. Nihil enim impudentius est arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide intonant. Non cupidum, ut apostoli qui praeter victum et vestitum nihil quaerebant. Haimo Morbo cupiditatis pene omnes laborant, ideo praecipit episcopum non esse cupidum, quia facile a justo deviaret. Domui suae, id est familiae, bene praepositu
Abbreviated transcription (Latin):
uis ueoris uirum: i. monogamum
pꝰ babtismum. Si enim iante babtis¬
mum ꝯugem habuent que obierit.
non ei imputatur. eui ꝓis̾ nouo. nec
stupͣ. nec alia que ante̾ fuerunt: obs̃.
Sobrium. Nlãm ⁊m unstri templi ꝓhibẽ¬
tur uinum ⁊ siccram ũ bibe. ne ieb̾e¬
tate gͣuentur corda coꝵ: iũ sens iugeas

Expanded text:
ius uxoris virum, id est monogamum ius uxoris virum, id est monogamum post baptismum, si enim et ante baptismum conjugem habuit quae obierit, non ei imputatur cui prorsus novo nec stupra, nec aliqua quae ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur cord
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ oꝑis non honoris. sirecum enim ẽ.
el inde ductum uocabulum. qd̾ ille qͥ
p̃ficitur: ilł quibꝰ p̃ficitur suꝑ intẽdit:
curam eorum. s. gerens. Scopos enim
intentio ẽ. Iñ ep̃op̾. latine suꝑ ĩtendẽs
dicitur ut intelligat se non eẽ epopũ.
taq astudio cognoscende ruitatis nemo
ꝓbibetur: quid ad laudabile ꝑtinet crlũ.
ocus uero suꝑior. sine quo regi ppls
non potest: ⁊si ita teneatur. ⁊amini
niftretur ut decet. tamen indecenter
imponit. ꝑcipiende atq intuende ua¬
candum ẽ ui̾tati. Si autem imponit᷑.
suscipicnda ẽ ꝓpt̾ ca̾tatis necessitatẽ.
s nec si deserenda ẽ delectatio uĩta¬
tis. ne subtrahatur ip̃a suauitas: ⁊ꝙ
bene oꝑari possit. Oportet episcopum .l.
cum qui eligitur ordinandꝰ inrep̃ben¬
sibsicm ẽẽ. Idem ẽ quod ad titum dacit
intelligi: inrep̃hensibilem.i. non ob¬
noruim rep̃hensioni. Ut tał eligatur.
cuiꝰ ꝯparanone. cet̾i grex dicantur. Un¬

Expanded text:
eris non honoris. Graecum enim est, eris non honoris. Graecum enim est, et inde ductum vocabulum: quod illo qui praeficitur illis quibus praeficitur superintendit, curam eorum scilicet gerens. Scopos enim intentio est, inde episcopus Latine superintendens dicitur, ut intelligat se non esse episcopum a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium; locus vero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur atque administretur ut decet, tamen indecenter imponit, percipiendae atque intuendae vacandum est veritati; si autem imponitur, suscipienda est propter charitatis necessitatem; sed nec sic deserenda est delectatio veritatis, ne subtrahatur ipsa suavitas, et bene operari possit, oportet episcopum, id est eum qui eligitur ordinandus, irreprehensibilem esse. Idem est quod ad Titum dicit,intelligi, irreprehensibilem, id est non obnoxium reprehensioni, ut talis eligatur cujus comparatione caeteri grex dicantur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem. laborem: non delitias. non
creseere fastigio: s humilitate dec̃sce̾.
ut fiat seruus uiminister hominũ
ꝓpter xp̃m. ut etiam int̾missa rachele
decora facie s non relicta: cum iacob
intret adliam oculis lupam: ide mõ¬
re cum moyse descendat ad campos .i.
de ocio otemplationis: ad laborẽ ac¬
accionis. Non enim sic ẽẽ quisq deb
otiosꝰ. ut in eodem ocio: uilitatem ñ
cogitet ꝓruni. Nec sic actuosꝰ: ut otẽ¬
plationem non requitat dĩ. Inocio. ñ
iners uacatio delectare debet: s uel ĩ¬
quisitio uł inuentio ui̾tatis. ut inea
quisq ꝓfitiat. ⁊ quod in uͤnit altĩ ñ
inuideat. Inactione uero. non amadͦ
ẽ honor inhac uita suie potentia. qr
omnia sunt uana subsole: s opꝰ ip̃m
qd̃ ꝑcundẽ honorem uł potentiam fit:
si recte uutilit̾ sit. Scilicet ut ualcat
ad salutem subditorum. Iõ ait. Siqͥs
epãtum desid̾at: bonum opꝰ desidas.
E eyonere uoluit quid sit epãtꝰ qr nñ

Expanded text:
nitatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiat servus et minister hominum propter Christum, ut etiam intermissa Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners vocatio delectare debet, sed vel inquisitio, vel inventio veritatis, ut in ea quisque proficiat, et quod invenerit alteri non invideat. In actione vero non amandus est honor in hac vita sive potentia, quia omnia vana sunt sub sole, sed opus ipsum quod per eumdem honorem vel potentiam fit, si recte et utiliter fit, scilicet ut valeat ad salutem subditorum. Ideo ait, si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Exponere voluit quid sit episcopatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ses futura reuelauit ad inanictionẽ
icautelam eecłẽ: ñ tacet. dicens fut᷑o
pestifere dectͥne uiros. ut p̾monita es¬
clesia sit sollicita: ne ab h̾modi ho¬
iinibꝰ circumueniatur. Qĩ. ita dig¬

Expanded text:
s sanctus revelaverit ad instructionem et cautelam Ecclesiae; non tacet dicens futuros pestiferae doctrinae viros, ut praemonita Ecclesia sit sollicita, ne ab hujusmodi hominibus circumveniatur, quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
I. ut gem̃tes. ꝓ uob̃ racionẽ reddant:
ñ expedit uob̾. Sequit᷑. Orate ꝓ nb̃.
Suꝑbiã elacionẽq m̃tis quorũdã põ¬
tificum ꝑcutit. qui dedignat᷑ dep̃ca¬
ri suos subditos: qͣtinꝰ ꝓ eis or̃ones
frndãt. Orate dico ꝯ fidimꝰ eñi de ub:
quia habemꝰ bonã ꝯscientiã .i.
bonã uoluntatẽ dep̃t̾itis in om̃ibꝰ¬
tem neglig̾et. S. ostendit se bo¬
uel gentiles. de quorũ p̃ticis bo¬
iis gaudet: eisq infuturo meliora
nullo nos aceusat. Lec nob̃ con¬
nic hilcum fictione ꝓtulimꝰ.ni
chil negociationis gra fa.cimꝰ. Ne
gͦ sinisfre qͥd arbitiemin de nob̾.
Fortasis enĩ intalibꝰ accusabam᷑. Am¬
plius aut ⁊̃ ct̃a. Isl. dico ut oretiꝰ
ar uob̾. Quasi. nõ solum mã ca¬
usa. s magis ꝓ nr̃a utilitate rogo
uos ħ facẽre: .s. orare ꝓ me. ds at̃

Expanded text:
em reddant, non expedit vobis. Orate pro nobis. Superbam elationem mentis quorumdam pontificum percutit, qui dedignantur deprecari suos subjectos quatenus pro eis orationes fundant. Orate dico, confidimus enim de vobis, quia habemus bonam conscientiam, id est bonam voluntatem de praeteritis, in omnibtem negligeret, sed ostendit se haet gentiles, de quorum praeteritis bonis gaudet, eisque inullo nos accusat, nec nobis connihil cum fictione protulimus, vel negotiationis gratia fecimus. Ne ergo sinistre quid arbitremini de nobis, fortasse enim in talibus accusabatur. Amplius autem. Quasi dicat: Dico ut oretis ar vobis. Quasi dicat: Non solum mea causa, sed magis pro vestra humilitate rogo vos hoc facere, s
Abbreviated transcription (Latin):
faciat uos aptos in om̃i bono ut
uelitis. ⁊ u̇ etiã oꝑe faciatis uolũ¬
tatem eius: .i. ea que ip̃e uult.Ap¬
tet uos ip̃e dico: faciens in uob̃ qd̃
placeat coram se. qr ñ ẽ ex nob̃ bo¬
nĩ: s ip̃e fac̃ Ilichil enĩ boni ha¬
bere potestis: nisi illo p̃uemẽte. ꝙ
subseqͥnte. Faciat bonũ in uob̃ di

Expanded text:
i bono, ut velitis, et ut etiam opere faciatis voluntatem ejus, id est ea quae ipse vult. Aptet vos dico, faciens in vobis quod placeat coram se, quia non est ex vobis bonum, sed ipse facit. Nihil enim boni habere potestis, nisi illo praeveniente et subsequenti. Faciat bonum in vobis di
Abbreviated transcription (Latin):
ita uerum ẽ: ut dixi. Logo aut uo
et adhortatio. Ne dicam ãmonicio:
que ẽ quasi pigrorũ. Consolatio u̾o
illorũ: qui pusillanimes fũt. Et de¬
cis scripsi uob̾: timens uob̾ honeri
ex̧̃. Quasi. nõ potest quisqͣm longitu¬
diuẽ sermonis abnuere. hõc quippe
erat qd̃ adu̾sarii faciebant & iõ: la¬
tenter boc tangit. Cognoscite ȩtiam
qd̃ uolebat. uel ad p̃dicandũ directũ
uel forsitan dimissũ acarẽe: in quo
ante retentus fuerat. C um quo  ce¬
lerius idest celerit̾ uen̾it: uidebo
uos. In hoc reddit atcentos: et mã¬
suetiores. Salutate om̃s p̃ positos
uros.⁊ om̃s subiectos sc̃õs: idest sc̃ĩ¬
ficatos imbabtismo. Sic̃ gen̾aliter
tis ⁊ subditis: salutẽ optat. Saluta¬
re enĩ ẽ: salutẽ optare. Salutant
uos: om̃s fr̃s de italia. ꝑ hoc nota
illum a roma scripsisse. si rã id est
purgacio pcc̃oꝵ. ⁊ alia dei muña:
sit cum om̃ibꝰ nob̾ a MN.

Expanded text:
ita verum est, ut dixi. Rogo autem vos, et adoratio, ne dicam admonitio quae est quasi pigrorum: Haimo consolatio vero illorum qui pusillanimes sunt. Et decis scripsi, timens vobis oneri esse. Quasi dicat: Non potest quisquam longitudinem sermonis abnuere: Haimo hoc quippe erat quod adversarii faciebant: et ideo latenter hoc tangit. Cognoscite Chrysoquod volebat, vel ad praedicandum directum, vel forsitan, dimissum a carcere in quo ante detentus fuerat. Cum quo si celerius, id est celeriter, venerit, videbo vos. In hoc reddit attentos et mansuetiores. Salutate omnes praepositos vestros et omnes subjectos sanctos, id est sanctificatos in baptismo. Sicut generaliter t subditis optat. Salutare enim est salutem optare. Salutant vos omnes fratres de Italia. Per hoc nota eum a Roma scripsisse. Gratia, id est purgatio peccatorum, et alia Dei munera sint cum omnibus vobis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ie apparetia. lep̃ ꝯꝑant᷑: humaua corꝑa
diũsis coloribꝰ uariati atq macłati. ãales
uitãdi s̃: sic̃ ħ docet apłs. Nolite abduci
dico: obtimũ ẽ eiũ stabilire corgr̃a. Sci¬
lic u habeatis fidẽ ꝑfectã. credetes oĩa
uarietati ⁊ diffencie: eẽ studẽdũ N. ñ sub

Expanded text:
antur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: Nolite abduci, dico: Optimum enim est stabilire cor gratia, scilicet ut habeatis fidem perfectam, credentes omnia varietati, et differentiae esse stu
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ista cũ gaudio qͣudo uidemꝰ ho¬
gaudio laborat oꝑarius magro: qͣn¬
do atcendit arborẽ ⁊ fructũ uidet.
iudet ub̃tatẽ. ĩ unc intelligit. qd nõ
sine causa laboraũ. nõ sine causa
dorsum curuaũ. nõ sine causa manꝰ
atͥbuit : nõ sine causa frigꝰ estusq

Expanded text:
utique ista cum gaudio, quando videmus hogaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; idet ubertatem. Tunc intelligit quod non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus aestusque
Abbreviated transcription (Latin):
Uł sangͥs illorũ infert̾ in scã: dũ illoꝵ h.
am̃e cũ t̾umpho passionis incęlũ
fidei offerunt᷑ dõ. Ista omĩa ad implẽ¬
tes ꝑfidẽ qua credũt se adeo remuna¬
ri: ad qͦs ñ audẽt accede carnales

Expanded text:
Vel sanguis illorum infertur in sancta, dum illorum animae cum triumpho passionis in coelumfidei offeruntur Deo. Ista omnia adimplentes per fidem qua credunt se a Deo remunerari, ad quos non audent accedere carnales
Abbreviated transcription (Latin):
ro.i. longe aphano.i. cemplo dĩ
Idẽ penitꝰ irreligiosꝰ: ũ esau .. ł
ad litt̾am. Neqͥs sit fornicator aut
ꝓphanꝰ : ut esau. Erant enĩ int̾ iu¬
deos aliqͥ sectatores esau inforni¬
cacione: et incast̾inargia. E san di¬
citꝰ forncator. qr ꝯtra uolũtatẽ patͥs
⁊ matris: uocores alienigenas dux̃.

Expanded text:
 longe a fano, id est templo Dei, id est penitus irreligiosus. Ut Esau. Vel ad litteram, ne quis sit fornicator aut profanus ut Esau. Erant enim inter Judaeos aliqui sectatores Esau in fornicatione etiam in gastrimargia. Esau dicitur fornicator, quia contra voluntatem patris et matris uxores ali
Abbreviated transcription (Latin):
tate pascali: in festiuitate uidelic ꝓpi¬
ciaciõis: acciꝑent uitulum ⁊ hẏreũ ⁊
ĩinolarẽt intͣ castra. qͦrũ sangͥnẽ ferret
maret᷑ nͨ eẽt alicui tab̃ nacło deseruiẽti
licitũ exillis comed̾e. S p̾ualit̾ comede.¬
Spualit̾ aũt illa duo am̃alia. uitulꝰ ui¬
delic ⁊ hyrcꝰ. figã tenẽt dñi saluatoris.¬

Expanded text:
itate videlicet propitiationis acciperent vitulum et hircum, et immolarent intra castra, quorum sanguinem ferret marentur, nec esset alicui tabernaculo deservienti licitum ex illis comedere. Spiritualiter autem illa duo animalia, vitulus videlicet et hircus, figuram tenent Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Nuiꝰ at̃ auctoritatis aggei: sensũ expoñ
dicẽs. Ad̾ aut dic̃ ad huc. addens semel.
ꝑ adhuc: declarat tͣuslacionẽ uobiliũ.
qsi dicat. Iã fuer̃ mota: s ad huc moue¬
bo. Id̾ potest: qi fec̃ ea .. ñ subdit. Tãqͣm

Expanded text:
Hujus autem auctoritatis Aggaei sensum exponit, dicens: Quod autem dixit adhuc, addens semel, per adhuc declarat translationem mobilium, quasi dicat: Jam fuerunt mota; sed adhuc movebo: quod potest
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ȩt̾nalit̾ ꝯdempnabit: ⁊ si alit̾ qͥ¬
dã pucãt. dicentes ꝑcc̃a carnis dm̃
ñ curare. Sint ⁊̃ mores suie uita si¬
ne auaricia .i. largiedi tenacitate
Monet ũ ñ sint tenaces ĩ habitis. X

Expanded text:
eternaliter condemnabit, etsi aliter quidam putent dicentes peccata carnis Deum non curare. Sint mores, id est vita, sine avaritia, id est largiendi tenacitate. Monet ut non sint tenaces in habitis, et
Abbreviated transcription (Latin):
inat᷑: cins efficit᷑. ꝑ ciũem: memo¬
rie̾ rei p̃tite accipit᷑. Extra castra ex̃:
est uoluptactes corpis exire. his gͦ
qͥ s̃ extra castra .i. extra corp̃ris de¬
licias. cremat᷑ corpr̃a .i. memoua¬
le efficit᷑ corpꝰ .xͥ: significatũ ꝑ corp̾
illorũ am̃aliũ que cremabant᷑. Si¬

Expanded text:
atur, cinis efficitur. Per cinerem, memoria rei praeteritae accipitur; extra castra esse est voluptates carnis exire. His ergo qui sunt extra castra, id est extra corporis delicias, cremantur corpora, id est memoriale efficitur corpus Christi, significatum per corpora illorum animalium quae cremabant
Abbreviated transcription (Latin):
tunc .s. cũ de tr̃a loq̾bat᷑: cũ legẽ dabat
ĩmõde sinamoũt̾ram ũ cõminaret᷑ ne
recusarẽt: nuc̃ ñ dico minat᷑: s reꝓmittu¬
.R. iõ młtominꝰ debetis recusare. ꝓ nuttit
inqͣm: dices. Ad huc semel ⁊ ego mouebe

Expanded text:
cum de terra loquebatur, cum legem dabat in monte Sina, movit terram, ut comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Adhuc ego semel movebo,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm fr̃s diligatis. X hospitalitatẽ nolite
obliuisei. Obliui̾ci dic̃ : qr hãc habuer̃
anteqͣm expoliarẽt᷑ sius rebꝰ. Merito
t loth receỹ eos uesciens ẽẽ angłos: sci¬
ens tam̃ qd̃ iueis eet ds̃ .S. ñ alia tͣnsla¬
tio habet. ꝑ hanc .N. quidã uesciẽtes.¬

Expanded text:
 hospitalitatem nolite oblivisci. Oblivisci dicit, quia hanc habuerunt antequam exspoliarentur suis rebus. Merito,ut Lot recepit eos nesciens esse angelos, sciens tamen quod in eis esset Deus. Unde alia translatio habet: Per hanc enim quidem nescientes
Abbreviated transcription (Latin):
militate u̾aq penitentia. Nõ enĩ ac¬
desit gr̃e his mͦis quos subdidit. Nec
ẽ qd̃ hic ostendit. Nõ enĩ accessistis ⁊¬
cet̾a. Asꝑitatẽ legis describit : ũ ecõtraio
intelligat᷑ suauitas gr̃e. Mosͤ enĩ oꝑã
tenuẽt : ũ sic alt̾iꝰ eminẽtia cla rescat.
et meliora. Illoꝵ gͦ asꝑitate descͥbens
ait. No accessistisad ignẽ tractabilẽ .i.
palpabilẽ.⁊ accessibilẽ qͦ .s. motu cor¬

Expanded text:
militate veraque poenitentia. Non enim didesit gratiae his modis quos subdidit. Nec tia. Et hoc est quod hic ostendit: Non enim accessistis ad asperitatem legis quam describit, ut econtrario intelligatur suavitas gtenuent, ut sic alterius eminentia clarescat; et meliora. Illorum ergo asperitatem describens, ait: Non enim accessistis ad ignem tractabilem, id est palpabilem, et accessibilem,
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabilẽ: qr sola p̃cepcio erat siue
gr̃a ad iuuate. N enĩ portabãt: qd̾ di¬
cebat᷑ qr sine gr̃a uisufficiẽtes erãt ad
iang̾e. ẽ offende̾. Tangit gͦ mo tẽ ñ
bestia: qui offendit dm̃ blasfemia.
Qͣm p̃cipit lex sine mĩa lapidari.
cipiat᷑. Moyses ibit̾t̾itꝰ ẽ. qr tãta
erat legis asꝑitas: uͥ etiã ꝑfecti
t̾rerent᷑. qr ñ erat ibi ad iutria gr̃a.

Expanded text:
rat sine gratia adjuvante. Non enim portabant quod dicebatur, quia sine gratia insufficientes erant, ad tangere est offendere. Tangit ergo montem ut bestia qui offendit Deum blasphemia, praecipit lex sine misericordia lapidari; cipitur. Moyses ibi territus est, quia tantum erat legis asperitas, ut imperfecti terrerentur, quia non erat ibi adjutrix gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
di uiuentis. Idẽ cunbꝰ suis uitã et̃¬
nã dante. qr in eis ds̃ habitat: qͥ
eos uinificat. Scilicet ad ihrłm ce¬
lestẽ. Idẽ ad uisionẽ &lestis pacis.
Et ad freqͤntiã młtoꝵ miliũ angłoꝵ.
quoꝵ socis futͣi estis. Multorũ dic̃.
qr cũ pluribꝰ maior erit b̃titudo.ꝙ

Expanded text:
Dei viventis, id est civibus suis vitam aeternam dantis, quia in eis Deus habitat, qui eos vivificat, scilicet ad Jerusalem coelestem, id est ad visionem coelestis panis: et, ad frequentiam multorum millium angelorum, quorum socii futuri estis. Multorum dicit, quia cum pluribus major erit beatitudo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
grã sp̃s .ł turbo significat cõimna¬
cionẽ ip̃iꝰ legis. Siqͥs ħ uel illd̾ fecit
moriat᷑. Et caligine. Caligo ẽ denebro¬
sitas ignis ⁊ fumi. qua significat᷑ qr
obsecura erat lex. Caligo enĩ obscu¬
ritatẽ legis significat. Modo uͦ clara
utelligencia ẽ.U ꝓcellã: que maior
ẽ qͣm turbo.i. tẽpestas que qͦcũq mͦ

Expanded text:
significat comminationem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur, quia obscura erat lex. Caligo enim mentis obscuritatem significat, modo vero clara intelligentia est. Et procellam, quae major est quam turbo
Abbreviated transcription (Latin):
reddat hereditatẽ. Si ꝓmissa patris b̃ne
dari. Curre sub manu pat̾s flagellãtis.
qͥa dũ flagellat: erudit adhereditatẽ. No¬
li ex̃ inqͣ sensu ⁊ puerili. ut dicas plus
amat pat̾ m̃s fr̃m mm cui ꝑmittit face
qͥcqͥd: qͣm me. qi si me mou̾o ꝯtraussionẽ
eiꝰ. flagella inueniã. ꝑo ciꝰ gaude sub fla
cit: qͦd inet̾iũ dapnałi. Qd̾ si extra disci
discipliua. qd si extͣ disciplina eitis. cuiꝰ
discipline participes fact s̃ om̃s filii dĩ:
ini . W. ł adult̾i.i. diabłi possessio: ⁊ ñ fili
aĩ. Nota ñ nite uocari patrẽ qͥ ex adult̾io
geniti et. qr abeo geniti: naicutꝰ filii le
exp̃missis patet: qđ indisciplina debe¬

Expanded text:
reddat haereditatem, si promissa patris bene dari. Curre sub manu patris flagellantis, quia dum flagellat, erudit ad haereditatem. Noli esse iniquo sensu et puerili, ut dicas: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facequam me, quia si me movero contra jussionem ejus, flagella invenio. Potius gaude sub flagcit quos et in aeternum damnabit. Quod si extra. disciplina. Quod si extra disciplinam estis, cujus disciplinae participes facti sunt omnes filii Dei, imi. Vel, adulteri, id est diaboli possessio, et non filii Dei. Nota non jure vocari patrem qui ex adulterio genuerit, quia ab eo geniti non dicuntur filii legssis patet quod in disciplina debe
Abbreviated transcription (Latin):
nullo ꝑ eccaũ xp̃s. Et iõ extra car¬
nis uoluptates pasẜ ẽ. et nos eiꝰ
exemplo hostio sensu iucus clau¬
so: extra carnis desidia patiamͣ.
castra passus ẽ u nos sc̃ificaret: g

Expanded text:
nullo peccavit Christus. Et ideo extra carnis voluptates passus est, ut nos ejus exemplo ostio sensuum vitiis clauso extra carnis desideria patiamucastra passus
Abbreviated transcription (Latin):
H quomͦ ad dm̃ ꝑtineãt: satis ut reor
dictũ ẽ. S qr ip̃e capd̾ ẽ omiũ electorũ:
ꝑcarnes illorũ am̃aliũ p̾sut intelligi õs
extra ꝯ u̾sacionẽ scłariũ carnaliũq hõĩ¬
nũ feruore sp̃c sci accensi. sumũt quic¬

Expanded text:
num pertineant, satis ut reor dictum est. Sed quia ipse est caput omnium electorum, per carnes illorum animalium possunt intelligi omnes extra conversationem saecularium carnaliumque hominum, fervore Spiritus sancti accensi consumunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
ri iherico corrueriit: ꝯpleco aleuitis
archã dm̃ portãtibꝰ. ⁊ eneis tubis elã¬
gentibꝰ: curuitu septẽ dierũ. Sic
huimũdi obstacula cadũt aduoces
p̃dicãtiũ: dũ in hoc temp̃re eccłia
nouat᷑ uel mouet᷑ xp̃o duce tanqͣm
iosue. circiues orbẽ t̾rar. Item. Raab.¬

Expanded text:
ri Jericho corruerunt, completo a Levitis arcam Domini portantibus, et aeneis tubis clangentibus, circuitu septem dierum, sicut hujus mundi obstacula cadunt ad voces praedicantium, dum in hoc tempore Ecclesia novatur, vel movetur Christo duce tanquam Josue circu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ẽ fructꝰ huiꝰmodi qui nũqͣm intͣn¬
qͥllitate ẽ: s: paccatissimũ. Idẽ mom̃i
qͥete possidendũ. Idẽ pacem qua maior
.I. fortitudinẽ qͣ firmit̾ stat᷑ ut ge¬
nbꝰ. que soluta ẽ iefrigitata caritate:
erigite sursũ addm̃. ut nec ocio torpe¬
atis. nec debilitate hesitetis. Ꝙ facite
qd̃ eredit: et si opꝰ ẽ ꝑa tiẽdo. Qͤ fides
recte dicit᷑ pes: qr totũ portat. Ita recto
recip̃. qd̃ ẽ errare. Q ñ sit clauicãs
.I. ñ claudicet: ñ qui timore passiomi
titubat. Magis aũt sanet᷑ si errauit
uł timuit .I. ł recti gress. s̃. pedibꝰ. rec¬
ta intençio in oꝑibꝰ. Et ẽ. Facite rec¬

Expanded text:
fructus hujus mundi qui nunquam in tranquillitate est. Sed pacatissimum, id est in omni quiete possidendum, id est pacem qua major id est fortitudinem qua firmiter statur in genibus quae soluta est refrigidata charitate, erigite, sursum ad Deum, ut nec otio torpeatis, nec debilitate haesitetis. Et facite quod credit, et, si opus est, patiendo. Quae fides recte dicitur pes, quia totum portat. Ita rectosrecipit: quod est errare. Et non sit claudicans, id est non claudicet, ut qui timore passionis titubat: magis autem sanetur, si erraverit vel timuerit. Vel recti gressus sunt pedibus, recta intentio in operibus. Et est, facite rec
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit eiꝰ etatẽ Ad ħ gͦ dic̃ abrahe fins¬
se iam corpꝰ emortuũ. ¶m ñ exom̃i femiã
cui ad huc eẽt pariendi tempꝰ. gn̾are
ip̃e nulla etate ad huc posset. ad aliqͥd
Abuno inqͣm cot orci s̃: qui s̃ tanqͣm
sidã cęli inmłtitudinẽ. Haic̃ qͣutũ ad
bonos q̃ luce uͥtutũ ⁊ młtitudine ꝯꝑãt¬

Expanded text:
invenit ejus aetatem. Ad hoc ergo dicit Abrahae fuisinvenit ejus aetatem. Ad hoc ergo dicit Abrahae fuisse jam corpus emortuum, quia non ex omni femina cui adhuc esset tempus pariendi generare ipsum in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid Ab uno, inquam, tot orti sunt, qui sunt tanquam sidera coeli in multitudine. Hoc dicit quantum ad bonos qui luce virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
fide .i. ꝑfidẽ ⁊ ip̃a sara sterilis iuꝓpͥa
ꝑsona nõ in uicaria: accepit uͥtutem
I. fec unditatẽ in ꝯceptione seminis.
et cum eẽt p̃ter cempꝰ etatis. scilicet
eum ȩet sterilis et insemo. Hac utiq
fide : qͣm credidit eũ eẽ fidelẽ qui re¬
ꝓmiserat pͥus qd̾ risit. et si exgnudio
no tam̃ plena fide s p̾t uerbis angłi ĩ
fide solidata fuit. Riserat etiam abra¬
ham qñ ei ꝓmiss est. s: risus ille: ad¬
miracionis fuit et gaudii: ñ dubitatiois.
ꝓ pt̾ qd̾ .s. quia fidelẽ credidit dm̃: orti
s̃ abuno ut̃o sare uel abuno patre abra
E mortuũ dic̃ ad op̃ ꝯcipiendi sare utũ:
qͣntũ ad uirũ semorẽ. Uł ip̃m abiabã
si stĩlis ñ fuiss. Semor enĩ femina.⁊̃ si
ad huc fluat illa solita mulier̃: de se¬
more parere ũ potest. de iuuene: potest.
Senior uͦ gigne potest: s de adolescẽtula.
Sic̃ abrahã p̾t mortẽ sare decethura que
uiuenis erat potuit gn̾are: que unindã

Expanded text:
fidem, et ipsa Sara sterilis, in propria persona, non in vicaria, accepit virtutem, id est fecunditatem, in conceptione seminis, etiam cum esset praeter tempus aetatis, scilicet cum esset sterilis et in senio; hac utique fide, quoniam credidit eum fidelem qui repromiserat. Prius quidem risit, et si ex gaudio non tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidata est; riserat autem Abraham quando ei promissus est, sed risus ille admirationis fuit et gaudii, non dubitationis.t quia fidelem credidit Deum, orti sunt ab uno, utero Sarae, vel, ab uno patre Abrahemortuum dicit ad opus concipiendi Sarae uterum quantum ad virum seniorem. Vel ipsum Abraham si sterilis non fuisset. Senior enim femina, etiam si adhuc fluant illi solita mulierum, de seniore parere non potest, de juvene potest. Senior vero gignere potest, sed de adolescentula, sicut Abraham post mortem Sarae de Cethura quae juvenis erat potuit generare, quia vividam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯtemꝑnẽda monstraret.⁊ om̃ia t̾reã
mala sustinuit: que sustinẽda p̃cipie¬
bat. ui nec in ilł quereret᷑ felicitas: nec
in istis tim̃et᷑ infelicitas. Natꝰ enĩ de
matre. que qͣmiuis a uiro intacta ꝯce
tam̃ ddespõsata erat. omnẽ carnalis
nobilitatis tͥ morẽ extinx̃. Natꝰ ⁊ in
ciuitate bethleẽ. que int̾ om̃s uidee¬
de t̾rene ciuitacis sublimitate głiari.
Pauꝑ etiã factꝰ ẽ cuius s om̃a: ne de
t̾renis diuiciis qͥsqͣm extolleretur.
Il oluit rex ab hontimbꝰ fieri: qr huini¬
tatis uiam ostendebat miseris. E surut:
qui om̃s pascit. Siciut: qui ẽ fons
sicienciũ. Fatigatꝰ ẽ exitine: qui inã
nob̾ fecit in cęlũ. Obmnutuit et obsur

Expanded text:
a monstraret; et omnia terrena mala sustinuit quae sustinenda praecipiebat, ut nec in illis quaereretur felicitas, nec in istis timeretur infelicitas. Natus enim de matre, quae quamvis a viro intacta conctamen desponsata erat, omnem carnalis nobilitatis tumorem exstinxit. Natus et in civitate Bethlehem, quae inter omnes ciublimitate gloriari. Pauper etiam fons est cujus sunt omnia, ne de terrenis divitiis quisquam extolleretur; noluit rex ab hominibus fieri, quia humilitatis viam ostendit miseris. Esuriit qui omnes pascit; sitivit qui est fons sitientium; fatigatus est ex itinere qui viam nobis fecit in
Abbreviated transcription (Latin):
salomenis. Noli neglig̾e disciplinã
dnĩ. Idest tͥbulaciones quibꝰ erudiriᷤ
dum argueris abeo qui purgat peca
ꝓ ñ debes fatigari dum argueris. Iuẽ
enĩ diligit dñs. ut coronet: castigat
.I. castũ facit corripiẽdo. Flagellat at̃
quolibet mͦ: filiũ quẽ regyit. Idẽ
que ieceptus ẽ inbereditatẽ ęt̾ua. Ad
ait ome. etiam uincũ: qui sine ꝑcc̃o¬
omini. Si gͦ exceptus es apassione fla¬
gellorũ: exceptus es anumo filiorum
mcꝰ ille de patris substãtia natus.
equał patri informa dĩ uerbũ quo
facta s̃ omĩa: ñ habebat uͥ flagella¬
ret᷑. Ad hec enĩ carne indutꝰ ẽ.: ñ sine

Expanded text:
gligere disciplinam Domini, id est tribulationes quibus erudiris dum argueris ab eo, qui purgat peccata. Et non debes fatigari dum argueris; quem enim diligit Dominus, ut coronet, castigat, id est castum facit corripiendo. Flagellat autem quolibet modo filium quem recipit, id est quem recepturus est in haereditatem aeternam. Adium. Etiam unicum qui fuit sine peccato. Si ergo exceptus es a passione flagellorum, exceptus es a numero filiorum. Unicus ille de Patris substantia natus aequalis Patri in forma Dei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagellaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
in nouo cestamto nec de ẽ bonorũ fi¬
deliũ młtitudo. qͥ etiã ista temp̃rali fe¬
licitate ppolleat. & in ea largoris dei bo
etiã subdit. alia antiquoꝵ pacientie
exempla: aicens. Circuier̃ młta loca
mũddi: ĩmelotis. Melota. uestis ẽ de
pillis camelorũ .. ł melotꝰ ẽ am̃al qͥ
⁊ taua᷑ dicit᷑. eniꝰ ꝑellis: melota dicitꝰ
et ẽ ualde hispida . E impellibꝰ capͥ¬
nis: ũ helias ⁊ alii. Sequit᷑. E gentes
necessariis. aug̾tiati eura ami. affuc¬

Expanded text:
t, nec deest bonorum fidelium multitudo, qui in ista temporali felicitate praepolleant, et in ea largitoris Dei bonetiam subdit alia antiquorum patientiae exempla, dicens: Circuierunt multa mundi loca in melotis. Melota vestis est de pilis camelorum. Vel melotus est animal, quod et taxus dicitur, cujus pel is melota dicitur, et est valde hispida. Et in pellibus caprinis, ut Elias, et alii; egentes necessariis; angustiati cura animi; afflic
Abbreviated transcription (Latin):
lłet ne uelit reũti. llon enĩ exierat
uide am̃o: si desidio tenebat᷑ ieddeũ¬
llãte et illo obediẽte: fuerat ãputã¬
tanqͣm inaliena ⁊ incasulis  ude
subdit. demorat᷑ ẽ dico incasulis ha¬
bitando: cum ysaac et iacob coheredibꝰ

Expanded text:
on enim exierat in animo, si redeundi tenebatur desidervante et illo obediente fuerat amputantanquam in aliena, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitando cum Isaac et Jacob co
Abbreviated transcription (Latin):
hec ineisdẽ ꝑsonis fuisse. Lapĩatis
ui ieremias in egipto: ezechiel imba¬
rara fuer̃ : tam̃ ȩtiã usq ad mortẽ:
erempla pacietie. Asangͥne abel usq
ad sangͥnẽ zacarie. quorũ sangͥnẽ dic̃

Expanded text:
haec in eisdem personis fuisse. Lapidati sunt, ut Jeremias in Aegypto, Ezechiel in Barara fuerunt, tamen etiam usque ad mortem exempla patientiae a sanguine Abel, usque ad sanguinem Zachariae: quorum s
Abbreviated transcription (Latin):
exremplũ: ad ꝯm̃dacionẽ fidei. dicẽs
fide .i. fidĩ mito: enoch tranlatꝰ ẽ
imparadisũ ĩ eiectꝰ ẽ adam. ne
udet ñ dico ne sentiret: s nec etiã
quasi de lõge uidet inaliis mortẽ:
et ñ inuemiebat᷑ usqͣm. hoc dic̃ ne
putaret᷑ ẽẽ inaliq̃ parte mũdi. Id̾o

Expanded text:
exemplum ad commendationem fidei dicens: Fide, id est fidei merito, Enoch translatus est in paradisum, unde ejectus est Adam, ne videret, non dico ne sentiret, sed nec etiam quasi de longe videret in aliis, mortem, et non inveniebatur. Usquam hoc dicit, ne putaret
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ñ egnt digni habitare int̾ eos.
Sequit᷑. In solitudinbꝰ extantes ut
matlatias ⁊ sequaces eiꝰ.⁊ ante eũ
helias ⁊ filii ꝓpłarũ sub iezabel
ꝙ ĩmontibꝰ. ⁊ inspeluncis. ⁊ incau̾ns
tr̃x. distingue. Spehunce s̃: que ua¬
t̾ales s̃. Catine: que aliquo casu fi¬
ꝑfid̾ẽ autiqui fideles oꝑati s̃ uel
ꝓbati destimonio fidei .i. qd̃ fides
de his ꝑhibuit. ñ ad huc acceꝑũt
beatitudinẽ.i. duas stolas : et sisin¬
ut in comum gaudio om̃iũ: maiꝰ fie

Expanded text:
at: Non erant digni habitare inter eos. In solitudinibus errantes, ut Mathathias, et sequaces ejus: et ante eum, Elias et filii prophetarum sub Jesabel. Et in montibus, et in speluncis, et in cavernis terrae. Distingue: Speluncae sunt quae naturales sunt, cavernae quae aliquo casu fifidem antiqui fideles operati sunt, vel obati testimonio fidei, id est quod fides de his perhibuit, non adhuc acceperunt beatitudinem, id est duas stolas etsi sinut non consumma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ excepit exploratores eorũ d. ñ
subdit. E xcipiens exploratores cum
pace. Id gͦ uos face debetis. qui ꝓ¬
phetias ⁊ xp̃m audistis .U. tiq debe¬
tis duo testam̃ta ꝑapłos tanqͣm ex¬
ploratores a aͦ missos: credendo ex¬
ciꝑe. ⁊ ita cum infid libꝰ ñ ꝑhibitis.

Expanded text:
eorum. Unde subdit: Excipiens exploratores cum pace. Quid ergo vos facere debetis qui prophetas et Christum audistis? Utique debetis duo testamenta per apostolos tanquam exploratores a Christo missos credendo excipere. Et ita cum infidelibus non peribitis.
Abbreviated transcription (Latin):
Attendendũ ẽ qd̾ inuet̾i testam̃to se¬
pe patribꝰ nibis que dicta s̃ et in
aliis huiꝰmodi. dempr̃alis felicitas
monstrat᷑ exhibita. In nouo at̾ tes¬
tam̃to: nõ ẽ opꝰ taliũ ierũ. Ante
dedit ds talia ad uet̾em homĩe ꝑ¬
tinencia. ut pret̾ eũ ñ intelligat᷑
alius largitor ętiam t̾rȩne felicita¬
tis: que aduet̾em hominẽ ꝑtinet.
In xpo aũt nouo homine. nouis
noua ꝓmittit .i. et̾na .W. ip̃e in ꝯs¬

Expanded text:
dendum est quod in Veteri Testamento saepe patribus in his quae dicta sunt, et aliis hujusmodi temporalis felicitas monstratur exhibita; in Novo Testamento, non est tempus talium rerum: ante dedit Deus talia ad veterem hominem pertinentia ut praeter eum intelligatur alius largiter etiam terrenae felicitatis quae ad veterem hominem pertinet. In Christo autem novo homine novis nova
Abbreviated transcription (Latin):
educens filios isrł: ñ u̾itꝰ am̃ositatẽ re¬
gis. Eui ꝯtͣriũ uidet᷑. qd̾ inortuo egipcio:
discessit inde iit̾rã madiã.S. qd̾ p̾us
fugit int̾rã madiã. ñ fuit metꝰ s fides:
qr credebat se ado lib̃ari. Noluit ibi ma¬
ne: ne eẽt causa iactãcie. si maꝑtũ ꝑt¬

Expanded text:
mositatem regis. Cui contrarium videtur, quod mortuo Aegyptio discessit inde in terram Madian. Sed quod prius fugit in terram Madian, non fuit metus, sed fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in
Abbreviated transcription (Latin):
pascha: qd causa tͣnsitꝰ fuit. hãc utiq
fide: qr sic credidit ppłm saluãdũ. scilicos
et illos aphataone: ⁊ nos adi abło. ꝙ.
eelebrauit effusionẽ sangͥnis. qͦ liniret
utsq postes ⁊ suꝑliminare domꝰ ue

Expanded text:
Pascha, quod causa transitus fuit. Hac utique fide, quia sic credidit populum salvandum, scilicet, et illos a Pharaone, et nos a diabolo. Et celebravit effusionem sanguinis, quo linierunt utrosque postes, et superliminare do
Abbreviated transcription (Latin):
to  si qr tantꝰ dator fidei: currere
subait. Qui etno gaudio ad
qd̃ passione itur sibi ꝓposito sustinu¬
it: crucẽ ꝯfusione ꝯtempta: .i. neglec¬
ta u̾ecũdia humana. Sic et nos ȩt̾no
gaudio ꝓposito nob̾: pt habita: ꝯfti¬
sione debemꝰ curiere. qͥ ꝓposito sibi
gaudio temꝑałis regni: po cius susti¬
nuit crucẽ ⁊ fusione ꝯtempta. q uolu¬
erũt eũ tͥbe raꝑe: ut facent rege. qd̃

Expanded text:
tus est dator fidei, currere subdit: Qui aeterno gaudio, ad quod per passionem itur, sibi proposito sustinuit crucem, confusione contempta, id est neglecta verecundia humana. Sic et nos aeterno gaudio proposito nobis posthabita confusione debemus currere. Vel, proposito sibi gaudio temporalis regni. Potius sustinuit crucem confusione contempta, quia voluerunt turbae eum rapere, ut facerent re