comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuos foras eicit. imꝑat ei qui cõburit
mortuos. & dissoluit in cineres. & eoꝵ
ossa comininuit ut caceat: & puris¬
simũ dei nom̃ mortuo ore ñ macu¬
lec. Peccatori aũt dixit ds̃. quare
tu enarras iusticias meas ⁊ &e assumis
testam̃tũ meũ ꝑ os tuum: lnde et
nos ꝓuidere debemꝰ. ne mortui sepe¬
liamus mortuos: sed ut magis ui
tace: quia indigni nomine dñi u¬
re queunt in petris equi ÷ aut arari
potest in bubalis: Qm̃ conuerastis
in amaritudinẽ uidiciũ. &e fructũ
iusticiȩ in absinchiũ: Qui letamini
in nichili: qui dicitis. nuniquid ñ in

Expanded text:
tuos foras ejicit, imperat ei qui comburit tuos foras ejicit, imperat ei qui comburit mortuos, et dissolvit in cineres, et eorum ossa comminuit, ut taceat: et purissimum Dei nomen mortuo ore non maculet. Peccatori enim dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Unde et nos providere debemus, ne mortui sepeliamus mortuos; sed ut magis vivTace, quia indigni Dei nomine jure queunt in petris equi, aut arari potest in bubalis, quoniam convertistis in amaritudinem judicium, et fructum justitiae in absinthium? Qui laetamini in n
Abbreviated transcription (Latin):
bor ego omnẽ concumeliã iacob. &
regiones eiꝰ odi & auferã ciuicate
cum omib habicatorib suis. Et erit
si remanserint decẽ uiri in domo una
&e mortui fuerint. & tollent domesti¬
ei eiꝰ &e conabunt᷑ ut auferant ossa
eoꝵ de domo: ce dicent his qui p̃st̃
domo. Si adhuc ẽ apud te : &e di¬
cent. Nequaquã. Et dicet. Tace. ne
nomines nomen dnĩ. Propt̃ suꝑio¬
res causas quas ꝓpħicus sernio de¬
seribit. eoꝵ qui dormiunt in lectis
eburneis. & lasciuiunt in stratis. &

Expanded text:
bor omnem contumeliam Jacob, et regiones ejus odi, et auferam civitatem cum omnibus habitatoribus suis. 315 Et erit, si remanserint decem viri in domo una, et mortui fuerint; et tollent domestici ejus, et conabuntur ut auferant ossa eorum de domo; et dicent his qui praesunt domui: Si adhuc est apud te? et dicet, nequaquam; et dicet, Tace, nec nomines nomen Domini. Propter superiores causas quas propheticus sermo describit eorum qui dormiunt in lectis eburneis,
Abbreviated transcription (Latin):
ctent uoluptatẽ⁊ nichilq faciunt nͥ¬
qđ uentri ꝓcuret & libidini. Nec
statĩ illud prudens lector opponat.
quomodo scriptũ ẽ. flumina con¬
ar̃o. Ibi enĩ ñ ad organoꝵ dicuntur
sonitũ concrepare: sed in laudes dei¬
anũ habere consensum. Post orga¬
noꝵ uocẽ intulit quasi stantia pri¬
cauer: ce ñ quasi fugientia. Res emĩ
słi ce om̃ia corpora scđm epicurũ
ꝯ momenta fluunt ee abeunt: & ni¬
chii in suo consistit statu: sed uł ere¬
scunt omĩa uł decrescunt: &e aqua¬
rũ more torrentiũ labunt᷑ inp̾ceps.
nde ce in scłari litteratura legimus.
sed fugit interea fugit in reparabile
tẽpꝰ. & in alio loco. Heu fugaces postu¬

Expanded text:
ctent voluptatem: nihilque faciunt nctent voluptatem: nihilque faciunt n ventri procurant et libidini. Nec statim nobis illud prudens lector opponat, et quomodo scriptum est: Flumina connostro . Ibi enim non ad organorum sonitum dicuntur concrepare; sed in laude Dei habere unum consensum. Post organorum vocem intulit: quasi stantia putaverunt, et non quasi fugientia. Res enim saeculi, et omnia corpora, secundum Epicurum, per momenta fluunt et abeunt, et nihil in suo consistit statu, sed vel crescunt omnia, vel decrescunt, et aquarum more torrentium labuntur in praeceps. Unde et in saeculari litteratura legimus : Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus. Et in alio loco : Eheu fugaces, Post
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sabbata dni scã. & ueritate
subnira. & alia ñ scã atq menda¬
cia qui occidentis littere sequuntir
ociũ. Qđq sequit᷑. qui dormitis sip
lectos eburneos. sic intp̃cari possumnꝰ
qui athleta ẽ dñi &. exercet᷑ ad lu¬
ctam. &e p̃parat se contra aduersa¬
rias potestates dormit in nuda hu¬
mo. imitans iachob: & ponit sibi la¬
pidẽ ad caput quẽ reꝓbauer̃ edis¬
cantes. & factus ẽ in caput anguli.
Qui uͦ deliciis uacant atq luxuris.
iniunt in lectis eburneis mortui am¬
malis. & ĩmundis herent osib E.
quia pulchra uident᷑ uitia &e p̃sent
nitore delectant: requiescunt in er
lectulis & sopore grauissimo depri¬
munt᷑. Isti ñ comedunt solidũ cybu
& athleticũ. de quo roborent᷑ uires
luctantiũ. sed mollẽ & tenerũ &e si¬
nistrarũ parciũ. quales sunt hedi
de gregib & uituli saginati. &e tend¬
li immo ad huc lacte nucrici: Hoc ⁊
crepant quoq manib ad uocẽ orga¬
noꝵ &e sonitũ. ut omĩa oꝑa eoꝵ expe¬

Expanded text:
tate subnixa, et alia non sancta atque mendacia, quae occidentis litterae sequuntur otium. Quodque sequitur: qui dormitis super lectos eburneos, sic interpretari possumus: Qui athleta est Domini, et exercetur ad luctam, et praeparat se contra adversarias potestates, dormit in nuda humo imitans Jacob ; et ponit sibi lapidem ad caput, quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli . Qui vero deliciis vacant atmiunt in lectis eburneis mortui animalis, et immundis haerent ossibus; et quia pulchra videntur vitia, et praesenti nitore delectant, requiescunt in eorum lectulis, et sopore gravissimo deprimuntur. Isti non comedunt solidum cibum et athleticum, de quo roborantur vires luctantium, sed mollem, et tenerum et sinistrarum partium: quales sunt haedi de gregibus et vituli saginati, et tenelli, immo adhuc lacte nutriti: hoc enim crepant quoque manibus ad vocem organorum et sonitum, ut omnia opera eorum exspe
Abbreviated transcription (Latin):
entium qui in capiendis uoluptatib
uiũ habuere consensũ: &e cõmeslati¬
ones exereuere. ac symbola: hi parit
auserent̃: ut quoꝵ una fuit lururia.
una sit pena. Ero quo lex int̃pretatisa
Auferet᷑ hinnitꝰ equi de ephiaĩ. qđ in

Expanded text:
tium, qui in capiendis voluptatibus unum habuere consensum, et comessationes exercuere ac symbola: hi pariter auferentur, ut quorum una fuit luxuria, una sit poena. Pro quo LXX interpretati sunt, auferetur hinnitus eq
Abbreviated transcription (Latin):
uentutẽ ac uirilẽ & in grauescentẽ. ac
maturã etatẽ. annosq ultimos seue¬
etucis. in qua septẽ spacia pbilo uitã
describit humanã. mutamꝰ ce curri¬
mus: &e nescientes ad mortis t̾minos
ꝑuenimꝰ. Qđq sequit᷑. qui bibunt
defecatũ uinum ꝓprie referri ad he¬
reticos pot̾. qui quasdã seripturas
ꝓbant. quasdã rȩꝓbant: defecata cub¬
pentes uina pocare: cum in scĩs sẽp¬
turis nichil turbidũ sit atq cenor

Expanded text:
ingravescentem ac maturam aetatem, annosque ultimos senectutis, in quae septem spatia Philo vitam describit humanam, mutamur, et currimus, et nescientes ad mortis terminos pervenimus. Quodque sequitur: Qui bibunt defaecatum vinum, proprie referri ad haereticos potest, qui quasdam scripturas probant, quasdam reprobant, defaecata cupientes vina potare: cum in sanctis Scripturis nihil turbidum atque coeno
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut in hebreo legimꝰ in anima
sua: iuxta illud qđ in isaya scriptũ
ẽ. Neomenias &e sabba uia .& dies fe¬
stos odit auima mea: ñ quo ds̃ aĩa
babeat: sed qđ humanis loquat᷑ at.¬
sectib. Nec mirũ si ammam habere
dicat᷑. cum etiã menbra cetera quȩ
uiliora sunt animd. pedes ac manus
& uentrẽ. & artus ceteros se habere
testet᷑. Qđ si opposuerint nobis. hi qͥ
xp̃m negant humanã ñ habuisse ani¬
mã. ased in humano corpore dm̃ fuis¬
efficientiarũ diuersitas indicatꝰ Sic
etni animã ñ eẽ substantialẽ. sed affe¬
ctum mencis int̾ne. & cogicationũ
loclĩ ꝑ qũe ds̃ suam indicet uolunta¬
tẽ Iurauit gͦ dñs ds̃ exercittuũ idest
sabbaoth.ꝓ quo uircucũ septuaginta
transtulerunc. se decestari suꝑbiam
ucob: &x domos eiꝰ odisse. Hic iacob
seqłm suꝑiꝰ capitulum ubi scriptũ est
& nichil paciebant᷑ suꝑ contricionẽ
ioseph. aut decẽ trib accipe: aut c̃ce
uniuersam domũ duodecim tribuũ:

Expanded text:
e ut in Hebraeo legimus, in anima sua, juxta illud quod in Isaia scriptum est: Neomenias et sabbata vestra, et dies festos odit anima mea : non quo Deus animam habeat, sed quo humanis loquatur affectibus. 316 Nec mirum si animam habere dicatur, cum etiam membra caetera, quae viliora sunt anima, pedes, manus, et ventrem, et artus caeteros se habere testetur. Quod si opposuerint nobis hi, qui Christum negant humanam habuisse animam; sed in humano corpore Deum fuisefficientiarum diversitas indicatur: sic et animam non esse substantialem, sed affectum mentis internae, et cogitationum locum, per quem Deus suam indicet voluntatem. Juravit ergo Dominus, Deus exercituum, id est, Sabaoth pro quo, virtutum Septuaginta transtulerunt, se detestari superbiam Jacob, et domos ejus odisse. Hic Jacob secundum superius capitulum, ubi scriptum est: Et nihil patiebantur super contritione Joseph, aut decem tribus accipe, aut certe universam domum duodecim tribuum.
Abbreviated transcription (Latin):
&e uidete. a qualib uiciis ad melio¬
ra transire iubeant᷑: sequens sermo
describit. Qui ueniunt in diẽ malũ
parantes sibi uicio suo diẽ malũ: ñ
quo dies ullus sit malus: sed qđ unꝰ¬
quisq paret sibi malũ. uixta illud
qđ in ȩccłiaste legimꝰ. Ne dixeris. di¬
es priores meliores erant michi quã
isti. qm̃ ñ in sapientiã interrogas
suꝑ hoc. stultũ ẽ enĩ referre ad tem¬
pora: cum in nr̃a sit potestate uł bo¬
nũ diẽ nobis facere uł malũ isti ap¬

Expanded text:
 videte, a qualibus vitiis ad meliora transire jubeantur, sequens sermo describit: Qui veniunt in diem malum, parantes sibi vitio suo diem malum: non quo dies ullus sit malus; sed quo unusquisque paret sibi malum, juxta illud quod in Ecclesiaste legimus: Ne dixeris, dies priores meliores erant mihi quam isti: quoniam non in sapientia interrogas super hoc : stultum est enim referre ad tempora, cum in nostra sit potestate, vel bonum diem nobis facere, vel malum. Isti s
Abbreviated transcription (Latin):
cantici: bibentes in fialis uinũ. & opa¬
mo unguento delibuti: &e nichil pa¬
ciebant᷑ suꝑ contricionẽ ioseph.Lxx.
scendite ingech alienigenarũ. o̾ptina
ex om̃ib regnis his: si ampliores st
ermini coꝵ t̾minis ur̃is. Qui uenitis
adis malũ. qui ad ꝓpinquatis &e can¬
qds sabbata m̃datia. Qui dormitis
lectis eburneis. & affluicis deliciis
nstratis ur̃is: & comeditis edos de gre¬
qb. ⁊ & lactantes uitulos de medio
armencoꝵ. Qui concrepatis ad uocem
diganoꝵ: quasi stancia pucauer̃: &e ñ
quasi fugientia. Qui bibitis uinũ de¬
fecatũ. & priiis unguentis unguimi¬
n. &r nichil paciebamini suꝑ contri¬
cionẽ ioseph. Transite om̃s in chalan¬
nȩ quȩ nc̃ appellat᷑ thesifon: & tran¬
site om̃s. Qui sunc isti om̃s: Utiq illi
de quib supra dixerat optimates ca

Expanded text:
tici, bibentes in phialis vinum, et optimo unguento delibuti sunt, et nihil patiebantur super contritione Joseph. LXX: scendite in Geth alienigenarum optimas ex omnibus regnis his, si ampliores sunt termini eorum terminis vestris, qui venitis in diem malum, qui appropinquatis et tangitis sabbata mendacia. Qui dormitis in lectis eburneis, et affluitis deliciis in stratis vestris, et comeditis haedos de gregibus, et lactentes vitulos de medio armentorum, qui concrepatis ad vocem organorum: quasi stantia putaverunt, et non quasi fugientia; qui bibitis vinum defaecatum, et primis unguentis ungimini, et nihil patiebamini super contritione Joseph. Transite omnes in Chalane, quae nunc appellatur Ctesiphon, et transite omnes. Qui sunt isti omnes? utrique illi d
Abbreviated transcription (Latin):
epostero ordine atq
Uad nouissimũ uxta ordinẽ quo le¬
guntur. s ut potuimꝰ ce rogati sumꝰ
ita eos disseruimꝰ: Naum. micheam. So¬
phoniã. & aggeum ꝑrimũ ꝙ iaorio
bros cromatio a quileiensi ep̃o dele¬
gauia ercio post longi temporis silen¬
archadii augusti &e anitii ꝓbi. fastis
nom̃ imposuit. Exuꝑio colosane eccłiȩ
pontifici z achariã. & eiusdẽ urbis
mineruio. & alexandro monachis :¬
malachiã ꝓpħam int̃p̃tatus sũ. Sca¬
timq recurrens ad principiũ uolu¬
minis in oseȩ. & iohel. &e amos. t̃ nega¬
re ñ pocui: & post grauissimã corpore
egrocationẽ. dictandi celeritate oster¬
di temeritatẽ meã: ut qd̾ alii stilum
sepe uertendo ũ audent scribere. ego
cõmitterem casui: qui sẽꝑ dictantes
sequit᷑. & de ingenio atq doctrina
audaciȩ periculũ facit. Qm̃ ut sepe
testatꝰ sum laborẽ ꝓpria scribendi
manu ferre ñ ualeo: & in explanacio¬
ne scãrũ scripturarũ ñ uerba cõposi¬

Expanded text:
epostero ordine atque ad novissimum, juxta ordinem quo leguntur, sed ut potuimus, et ut rogati sumus, ita eos disseruimus. Naum, Michaeam, Sophoniam, et Aggaeum, primobros Chromatio Aquileiensi episcopo delegavi: tertio post longi temporis silenArcadii Augusti, et Anitii Probi fastis nomen imposuit, Exsuperio Tolosanae Ecclesiae pontifici Zachariam, et ejusdem urbis Minervio et Alexandro monachis Malachiam prophetam interpretatus sum. Statimque recurrens ad principium voluminis, Osee et Joel, et Amos, tibi negare non potui. Et post gravissimam corporis aegrotationem, dictandi celeritate ostendi temeritatem meam: ut quod alii stylum saepe vertendo non audent scribere, ego committerem casui, qui semper dictantes sequitur, et de ingenio atque doctrina, audaciae periculum facit: quoniam, ut saepe testatus sum, laborem propria scribendi manu ferre non valeo, in explanatione sanctarum Scripturarum, non verba composi
Abbreviated transcription (Latin):
cias gentium⁊ sub nomine xp̃iano in¬
troducerent eos intorcularia sua. ub
ñ calcat᷑ uua sed ꝑdit̾: ubi ñ mustũ
exprimit᷑ sed uenenũ: & ingressi
sunt sibi. Pulchre dixit sibi: ñ enĩ
ingressi sunt deo. sed sibi ingressi
st̃. Alioquin deo magis egressi st̃.
ta hebreos in fine huius qđ expo¬

Expanded text:
ias gentium, ut sub nomine Christiano introducerent eos in torcularia sua, ubi non calcatur uva, sed perditur: ubi non mustum exprimitur, sed venenum. Et ingressi sunt sibi. Pulchre dixit, sibi: non enim ingressi sunt Deo, sed sibi ingressi sunt. Alioquin Deo magis egressi sunt, ta Hebraeos, in fine hujus, quod expo
Abbreviated transcription (Latin):
qui sequitur¬
i hohelẽ. & est
t̃ciꝰ duodecĩ
ipse quẽ patr̃e
isaie ꝓph̃ȩ le¬
gimus. Ille enĩ
scribit᷑ ꝑ primã ce ultimã nominis
sui litteram alepħ & sade: & int̃p̃¬

Expanded text:
qui sequitur Joelem, et est tertius duodecim ipse, quem patrem Isaiae prophetae legimus. Ille enim scribitur per primam et ultimam nominis sui litteram ALEPH et SADE, et int
Abbreviated transcription (Latin):
cantici: bibentes in fialis uinũ. & opti¬
mo unguento delibuti: &e nichil pa¬
ciebant᷑ suꝑ contricionẽ ioseph. Lxx
scendite ingech alienigenarũ . oͦptima
ex om̃ib regnis his: si ampliores st̃¬

Expanded text:
ici, bibentes in phialis vinum, et optimo unguento delibuti sunt, et nihil patiebantur super contritione Joseph. LXX:scendite in Geth alienigenarum optimas ex omnibus regnis his, si ampliores s
Abbreviated transcription (Latin):
epostero ordine atq
uad nouissimũ iuxta ordinẽ quo le¬
guntur. s ut potumꝰ ce rogati sumꝰ
ita eos disseruimꝰ: Naum. micheam. so¬
bros cromatio aquileiensi ep̃o dele¬
gaui Tercio post longi temporis silen¬
archadii augusti & anitii ꝓbi. fastis
nom̃ imposuit. Exuꝑio tolosane eccłiȩ
poncifici ⁊ acbariã. & eiusdẽ urbis
mineruio. & alexandro monachis:
malachiã ꝓpħam int̾p̃tatus sũ. Sta¬
am q recurrens ad principiũ uolu¬
minis in oseȩ.&e iohel. de amos. t nega¬
re ñ potiu: & post grauissimã corpons
egrocationẽ. dictandi celeritate osten¬
di temeritatẽ meã. ut qd̾ aliĩ stilum
sepe uertendo ñ audent scribere. ego
cõmicterem casui: qui seꝑ dictantes
sequit᷑. & de ingenio atq doctrina
audaciȩ periculũ facit. Qm̃ ut sepe
testatꝰ sum laborẽ ꝓpria seribendi
manu ferre ñ ualeo: & in explanadio¬
ne scãrũ scripturarũ ñ uerba cõposi¬
ta &e oratoriis florib adornata. sed

Expanded text:
epostero ordine atque ad novissimum, juxta ordinem quo leguntur, sed ut potuimus, et ut rogati sumus, ita eos disseruimus. Naum, Michaeam, Sobros Chromatio Aquileiensi episcopo delegavi: tertio post longi temporis silenArcadii Augusti, et Anitii Probi fastis nomen imposuit, Exsuperio Tolosanae Ecclesiae pontifici Zachariam, et ejusdem urbis Minervio et Alexandro monachis Malachiam prophetam interpretatus sum. Statimque recurrens ad principium voluminis, Osee et Joel, et Amos, tibi negare non potui. Et post gravissimam corporis aegrotationem, dictandi celeritate ostendi temeritatem meam: ut quod alii stylum saepe vertendo non audent scribere, ego committerem casui, qui semper dictantes sequitur, et de ingenio atque doctrina, audaciae periculum facit: quoniam, ut saepe testatus sum, laborem propria scribendi manu ferre non valeo, in explanatione sanctarum Scripturarum, non verba composita, et oratoriis floribus adornata, sed
Abbreviated transcription (Latin):
id amantiaiceca uidicia funt.
At tam̃ in istã partẽ peccato magis ut
laberis ñ odio sed amore. Tciũ
in oseȩ ꝓpham dictamus librũ:
& ad uaccas bethauen usq ꝑue¬
nimꝰ: nouasq int̾p̃tationes ue la
ticũ dicere a quattuor uentis cę¬
li ueni sp̃c ut celeri cursu aure
insidiantiũ scopulos transeuntes.¬
merces merces dominicas ex omĩ
parte seuiente naufragio ad portꝰ
tutissimos ꝑferamꝰ.¬
er̃ habitatores sama.¬
rie qr luxit suꝑ eum
suꝑ eũ exultauer̃ in gła eiꝰ: quia
migrauit ab eo. Siquidẽ ⁊ ipse
in assur delatꝰ ẽ. munꝰ regi ultori.
Confusio ephraĩ capiet. confunden

Expanded text:
 amantium caeca judicia sunt. Attamen in istam partem peto magis ut labaris, non odio, sed amore. Tertium in Osee prophetam dictamus librum, et ad vaccas Bethaven usque pervenimus: nobisque interpretationis vela illud dicere: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, ut celeri cursu varios insidiantium scopulos transeuntes, merces Dominicas, ex omni parte saeviente naufragio, ad portus tutissimos perft habitatores Samariae, quia luxit super eum super eum exsultaverunt in gloria ejus, quia migravit ab eo. Siquidem et ipse in Assur delatus est, munus regi ultori, confusio Ephraim capiet: confundetu
Abbreviated transcription (Latin):
on ignoro pammachi
tũ iatinis.⁊ qđ magis temeritatẽ
grãm possit arguere. quã scienti¬
am ꝓdere. S qr tͥ hortanti ĩmo
imꝑanti negare nichil possumꝰ:⁊ ⁊ꝓ
offerentium uirib in gaz ofilaciũ
dĩ. multoꝵ diuicias duo mulieri
pauꝑis era suꝑarunt: qͥc qͥd pos¬
sumꝰ pͥmum deo. deinde tͥ qͥ dĩ es
possumꝰ illiꝰ q sẽꝑ uersiculi recor¬
dam᷑. Pollio ⁊ ipse fecit noua car¬
mina. Cũq aptũ factorẽ ꝓ ure
amicitiȩ ẽẽ te gaudeã. tacitũ eru¬
ditionis tuȩ iudiciũ ꝑtimesco: ma¬
gisq te laudantẽ. quã aduersarisᷤ
detrahente ᷤᷤ metuo. Iilis enĩ emu¬
iatio detrahit fidem: ⁊ñ tã iudicẽ.
quã accusatores uocandi sunt
rũ s rerũ ꝓmis sentenciã. quãqͣ &
amor recipiat errorem. pulchrũ¬
uus magis ad sensum quã aduer¬

Expanded text:
on ignoro, Pammachi,tum Latinis, et quod magis temeritatem nostram possit arguere, quam scientiam prodere. Sed quia tibi hortanti, immo imperanti, negare nihil possumus, et pro offerentium viribus in gazophylacium Dei, multorum divitias duo mulieris pauperis aera superarunt : quidquid possumus, primum Deo, deinde tibi, qui Dei es, solvimus: illiusque semper versiculi recordamur: Pollio et ipse facit nova carmina. Cumque apertum fautorem pro jure amicitiae esse te gaudeam, tacitum eruditionis tuae judicium pertimesco: magisque te laudantem, quam adversarios detrahentes metuo. Illis enim aemulatio detrahit fidem, et non tam judices quam accusatores vocandi sunt.rum, sed rerum promis sententiam: quamquam et amor recipiat errorem, pulchrumlius magis ad sensum, quam ad ver
Abbreviated transcription (Latin):
nis infirmitatẽ: aut dura maiorũ
ĩꝑia. Unde uerba ⁊uisiones here¬
ticoꝵ inutiles er̃. & ferient fedus
nequaqͣ. cum deo. s cũ amaritu-¬
dineQQuȩ cũ dies iudicii uene¬
rit germinabit suꝑ sulcos agri
eoꝵ. ut qui seminauer̾ in gaudi¬
o.metant in lacrimis: qͥ riser̃ fle¬
ant. qui habuer̾ consolationẽ
lugeant.

Expanded text:
nis infirmitatem, aut dura majorum imperia: unde verba et visiones haereticorum inutiles erunt. Et ferient foedus, nequaquam cum Deo, sed cum amaritudine, quae cum dies judicii advenerit, germinabit super sulcos agri eorum, ut qui seminaverunt in gaudio, metant in lacrymis: qui riserunt, fleant: qui habuerunt consolationem, lugeant.
Abbreviated transcription (Latin):
constituatur anbõa side ꝯstitutuͣ
ł ud p̃doñc̃ bonis alienis intũbere. s
gͦ ñ quãi suspectus remorebit᷑. set
remittetur puniendus eapẽniaq
uasoient affici qui tũtlã corruptis
ministeruis p̃toris redemerunt.

Expanded text:
titutum velut praedonem bonis alienis incumbere: hic ergo non quasi suspectus removebitur, sed remittetur puniendus ea poena, qua solent adfici, qui tutelam corruptis ministeriis praetoris redemerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cõt ⁊ueniri: cessabit postulatio.¬
¶ Si curator utniͥ bõnisq datus frau¬
diuent̃ uersatus sit. deinitiltordat
anpostulãi suspct̾ ꝑꝑ fraudes incũr¬
an admissas p̾sit. dubitiñ pot. et
siquid̃ hab⁊ ꝯtutores ñ opotĩt post¬
oueri pot̾: ¶ Situtor inimicus ꝑ¬
upillo parentib ue eiꝰ sit. ⁊gn̾ãuter
siquauista cã p̃torẽ m̃ouũ curñ de¬
beat inca tutela uersãi ⁊ticẽ eũd̾bes¬
it: ¶ Seucrus ⁊ amoninꝰ rescͥpser᷑
epͥcurio. tutores ꝗ res uetitas si ne
decreto distrarert̃ nucħ quid ẽgisse.
ucrũ si ꝑfraud id fer̃t remoueti eos op¬
ortẽ. ¶Iutor qui. ad alim̃ta pupilloptã¬
dacõpiã sui non faciat. suspectusc̃ po¬
teritq remoiĩ.s si ñ latiet s p̃sens

Expanded text:
conveniri, cessabit postulatio. Si curator ventri bonisque datus fraudulenter versatus sit, deinde tutor datus, an postulari suspectus propter fraudes in cura admissas possit, dubitari potest. et si quidem habet contutores, non poterit postamoueri potest.Si tutor inimicus pupillo parentibusue eius sit et generaliter si qua iusta causa praetorem mouerit, cur non debeat in ea tutela uersari, reicere eum debebit. Severus et Antoninus rescripserunt Epicurio tutores, qui res vetitas sine decreto distraxerunt, nihil quidem egisse, verum si per fraudem id fecerunt, removeri eos oportere. Tutor, qui ad alimenta pupillo praestanda copiam sui non faciat, suspectus est poteritque removeri. Sed si non latitet, sed praesens
Abbreviated transcription (Latin):
factusẽ: queꝑ mora detrriora fun¬
ra siñt curatore dato distranubẽt¬
Ite siquis tutor datus ñ conpareat.
sol edictis euocari nouissimeq si
copiã sui ñ fecĩt Ius pectũ remorũ
obhoc᷑ ip̃m quod copiã sui ñ feciͣt.
quod ⁊ ꝑraro ⁊ diligenti habita.

Expanded text:
factus est, quaeque mora deteriora futura sunt curatore dato distrahi iubentur.Item si quis tutor datus non compareat, solet edictis euocari, nouissimeque si copiam sui non fecerit, ut suspectus remoueri ob hoc ipsum, quod copiam sui non fecit. quod et perraro et diligenti habita i
Abbreviated transcription (Latin):
titur suspectos face. ad olescentib
plane uolentib suipetos facẽ cura¬
tores suos ꝑmatitur. dũmodo erꝯ
silio netessarior id faciant ¶sifra¬
us ñ sit admissa. s lata neglitgen¬
tia. qr ista fraudẽ accedit ꝓpe. Nc¬
mouen hũc quaĩ suspectũ oportet.¬

Expanded text:
titur suspectos facere: adulescentibus plane uolentibus suspectos facere curatores suos permittitur, dummodo ex consilio necessariorum id faciant.Si fraus non sit admissa, sed lata neglegentia, quia ista prope fraudem accedit, remoueri hunc quasi suspectu
Abbreviated transcription (Latin):
liquid emergat cũ hoc aliis õĩb pat¬
cat. Nont̃m aut adulescentis curat¬
oꝵ s ⁊̃ suriosi ut ꝓdigi ut suspectus rec¬
oiũm põt. S ⁊ si quiscura ueniris bon¬
orumue aministtatonẽ gerat. nõcare¬
bit ħ criminis meius p̃terea uidendũ
an ⁊ sine accusatione p̾sit suspectus.
repelli ⁊ mag̃ ẽ ut repelli debcat. Si prͣou
liqueat eriꝑtissimis renĩ argunitis sũ¬
spectũ ẽe eũ quod fauore pupilloꝵ acci¬
piendum ẽ. ¶ Ñc. uideamus exquib
causis suspecti remoueant᷑. ⁊ sciendũ est
aut obdolũ in tutela admu̾sũ. suspectũ
licere postulãe si forit crassatus sit intu¬
tela egĩt aut sordide. ut ꝑnitio sepu¬
pillo. uł si aliquid unicepu . exͣreb pu¬
pillarib ĩa tutor. quod siquid adrusit. a¬
nte tñ admissit quãtutor eẽt. quãuũ
inbonis pupilli. uł intutela. nõpõt
suspecius tutor postulat qr delictũ tu¬
telam p̃cefsit ꝓm̃n sipupili sub̾am ex¬

Expanded text:
liquid emergat, cum hoc aliis omnibus pateat. Non tantum autem adulescentis curator, sed etiam furiosi uel prodigi ut suspectus remoueri potest. Sed et si quis curam uentris bonorumue administrat, non carebit huius criminis metu. Praeterea uidendum, an et sine accusatione possit suspectus repelli. et magis est, ut repelli debeat, si praetori liqueat ex apertissimis rerum argumentis suspectum eum esse: quod fauore pupillorum accipiendum est. Nunc uideamus, ex quibus causis suspecti remoueantur. et sciendum est aut ob dolum in tutela admissum suspectum licere postulare, si forte grassatus in tutela epillo uel aliquid intercepit ex rebus pupillaribus iam tutor. quod si quid admisit, ante tamen admisit, quam tutor esset, quamuis in bonis pupilli uel in tutela, non potest suspectus tutor postulari, quia delictum tutelam praecessit. proinde si pupilli substantiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
na libta iingenua. ⁊ maxime ea que
obscuro loco nata ẽ. uł questũ corpoe
t᷑fecit. alioquin si honeste uite ⁊ ingenu¬
am mulierem inconcubinatuhabe
maluerit: sine testatione hoc man¬
ifestum faciente non conceott̃ .s⁊ ue¬
cesse est ei uel uxorem eam hab̾e ⁊ hoc
recusante strupłum cum ea cõmũte
nec adult̾iũ ꝑcõcubinatũ abip̃ocom¬
mittit᷑. Nã ꝗa con cubinatꝰ ꝑleges noꝙ̃
assũpsit. extͣlegis penã ẽ: ut ⁊ marcell

Expanded text:
na liberta et ingenua et maxime ea quae obscuro loco nata est vel quaestum corpore fecit. alioquin si honestae vitae et ingenuam mulierem in concubinatum habemaluerit, sine testatione hoc manifestum faciente non conceditur. sed necesse est ei uel uxorem eam habere uel hoc recusantem stuprum cum ea committere: Nec adulterium per concubinatum ab ipso committitur. nam quia concubinatus per leges nomen assumpsit, e
Abbreviated transcription (Latin):
hĩditatẽ suã relinquer. S ⁊s¬
uentr manẽte muliere inp̃sessi¬
one decesseñ. hr̃s eiꝰ ead̾ accione p̃¬
riũ hĩditatis amuliere exg̃. s añ
cedeteisant legata cctͣaq honab
ereditatis uidñdũ. Et mͥ iudetur
p̃se dici legat̾oĩs potiuscũ muliere
usuros hat̃ acc̃oe. quia ⁊̃ ip̃or in¬

Expanded text:
hereditatem suam relinqueret. sus manente muliere in possessione decesserit, heres eius eadem actione pretium hereditatis a muliere exiget. Sed an decedant legata ceteraque onera hereditatis, uidendum. et mihi uidetur posse dici legatarios potius cum muliere usuros hac actione, quia et ipsorum in
Abbreviated transcription (Latin):
tem tͥ fidĩ cõmissor necꝰ rogauõ te
ut alii eã pr̃ares. Querit᷑ anintua po¬
testate sit excã fidĩ comissi eligere ut
turã testam̃ti placuit spectari.
scͥpt̾a atestatore appellatus ẽ ꝯmutata
uoliintate acc̃one extestam̃tohr̃ ñ pͣ.¬

Expanded text:
rem tibi fideicommisero nec rogavero te, ut alii eam praestares, quaeritur, an in tua potestate sit ex causa fideicommissi eligere, ut turam testamenti placuit spectari. scriptura a testatore appellatus est, commutata voluntate actionem ex testamento
Abbreviated transcription (Latin):
darent᷑ ut his corpꝰciꝰ curat ĩpatͥã
reportarẽ.⁊ adiecerat ħ ũba cui cõ¬
ocdi uolo siquid expecunia suꝑeit
eadẽ dic codicilł ad hr̃des suos ita
sisi iniuia aliꝗd mic huanitꝰ accidit
corpus incũ curetis.⁊ incãpania ⁊ in
monuntũ filioꝵ meorũ repotae

Expanded text:
darentur, ut is corpus eius curaret in patriam reportari, et adiecerat haec uerba: 'cui concedi uolo, si quid ex ea pecunia supererit'. eadem die codicillos ad heredes suos ita siue in uia aliquid mihi humanitus acciderit, corpus meum curetis et in Campania et in mo
Abbreviated transcription (Latin):
buł. Sis uocũ lib̾tate datolegato
⁊ alienato adhimatur ub̾tas qͣuis
alieno inutilit̾ adimat᷑ tn legatum
adẽptorẽ ñ ꝑue̾nturũ : mito constite
dicilł lib̾tasd̾at᷑. Quid gͦ si eũ qũequiᷤ

Expanded text:
um. Si, seruo cum libertate dato legato, et alienato adimatur libertas, quamuis alieno inutiliter adimatur, tamen legatum ad emptorem non peruenturum: et merito: constitit dicillis libertas datur. Quid ergo, si eum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tiões debebunt᷑ s infirmabunt᷑ ꝑ es ali¬
num qͣtͣ lsimodicũ es alienũ intueniat
tum sit quã ei caꝑe lic̃ ⁊ lex falcidia loc̃
ducto eo ꝙlex falcidia exceꝑit reliqu¬
ꝙ siñ excedat statutã legi portionẽm

Expanded text:
tiones debebuntur, sed infirmantur per aes alienum. quare si immodicum aes alienum interueniat, tum sit, quam ei capere liceret, et lex Falcidia locum ducto eo, quod lex Falcidia exceperit, reliquum, si non excedat statutam leg‹e› portionem
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Si intest̾o ita scͥptũsit hr̃s m̃s
umnontio .x. dare dãpnas esto ⁊ qͣto
quidẽ minus ꝑ lecg̃e falcidiã capere
põt idtanto amplius eidare dãpraᷤᷤ
esto. sententie testatoris standũẽ.¬

Expanded text:
res meus Lucio Titio decem dare damnas esto et quanto quidem minus per legem Falcidiam capere poterit, tanto amplius ei dare damnas esto', sententiae testatoris standu
Abbreviated transcription (Latin):
sit amplius deducet᷑ quippe ĩtric̃ã.
capuiti p̃tiũ s codeducto p̃tiũ reli¬
quũ legatũ eẽ intellectũ ꝓrsus.
diligent aĩadu̾tendũẽ necpddicit᷑
dãpna pꝰmortẽ testons illata adso¬
lum hrdẽ respic̾e usq quaq ⁊ sine
ulla distnctiõe recipiat᷑. Quod eñ e
remota lege falcidia intotũ uiris
for. hoc idẽ fore meã partẽ qua
lege falcidia ꝯstitueret᷑. hoc enim
attin dãpna pꝰea facta noñ deduci.
ne amota p̾tio legatis fidĩue ꝯmiᷤᷤ¬
sis detrabatur. uerũe aũt his sot᷑
que pond̾e nũo m̃su̾a cõstãt nec dã¬

Expanded text:
us deducetur: quippe non nostri causa capi id pretium, sed eo deducto pretium reliquam legatum esse intellectum est.Prorsus diligenter animaduertendum est, ne quod dicitur damna post mortem testatoris illata ad solum heredem respicere usque quaque et sine ulla distinctione recipiatur. quod enim remota lege Falcidia in totum iuris foret, hoc idem fore in ea parte, quae lege Falcidia constitueretur: hoc enim attinet damna postea facta non deduci, ne amota portio legatis fideiue commissis detrahatur.Uerum est autem his solis, quae pondere numero mensura constant
Abbreviated transcription (Latin):
ea que sub cõdinone legatas̃ pẽd
nepotes hr̃de instituit. fidĩcꝑ eius
comisit ne fundũ alienar. ⁊ ut in
familia eum relinquer⁊ silius dece¬
dens tres filios scͥpsit ħ̃ides. Querẽd
c̃ anoĩo quasi c̾ditores unꝰꝗsq in rõe.
legis falcidie aliquid possit deducere.

Expanded text:
ea, quae sub condicione legata sunt, pendet nepotes, heredem instituit fideique eius commisit, ne fundum alienaret et ut in familia eum relinqueret: filius decedens tres filios scribsit heredes. quaerendum est, an omnino quasi creditores unusquisque in ratione legis Falcidiae aliquid possi
Abbreviated transcription (Latin):
płiq putant ꝙ tͣc inpecłio sui̾t cuit
adiret᷑ hr̃itas inspitiendũ. E godubi¬
to q̃m mortis tp̃r in rõe lẽg falcidie
tum sit andebitor pauꝑior faciussit¬
aliꝗs diceret quis excͣcrio si an aditã
hr̃itatẽ adquisierit ẜuus. ⁊ ego q̃rã si

Expanded text:
ique putant, quod tunc in peculio fuerit, cum adiretur hereditas, inspiciendum. ego dubito, quoniam mortis tempus in ratione legis Falcidiae itoris deminutum sit an debitor pauperior factus sit?Aliquis dicet: quid ex contrario, si ante aditam hereditatem adquisierit seruus? et ego quaeram, si
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Alienus fundus tibi legatus ẽ. he
br̃o cũ emẽ nͥinfinito p̃tio ũposs. emit
multopluns quãquaterat. qua emp¬
tione effectũ ẽ ut legatanĩ ad legem
falcidiã renocarent᷑. quero cũsifundus
tanti qͣnti reua emptus ẽẽt legatũ nõ
fu̾at excessim uis legis falcidie. anhoc
ip̃o hr̃s institutus partẽ reuocandi ale

Expanded text:
.Alienus fundus tibi legatus est: hunc heres cum emere nisi infinito pretio non posset, emit multo pluris, quam quanti erat, qua emptione effectum est, ut legatarii ad legem Falcidiam reuocarentur. quaero, cum, si fundus tanti, quanti re uera, emptus esset, legata non fuerant excessura ius legis Falcidiae, an hoc ipso heres institutus p
Abbreviated transcription (Latin):
ro ꝙ in diem relictũẽ. Mediiem̃ tp̃is
cõmodũ ꝯputat᷑ inhis legatis que
subꝯditiõe relicet sũt. ꝓculus put᷑a¬
bat cũ quent delege falcidia tartũ
ẽt inleg.ato qͣnti uenire possunt.
Quodsiẽ ⁊ deductiosic põt fi̾ ut t̃m
iudectur deb̾i qͣnti nom̃ uenire põt.
S ħ sententia ĩꝓꝓbat᷑. cautionib igͥ¬

Expanded text:
in diem relictum est: medii enim temporis commodum computatur.In his legatis, quae sub condicione relicta sunt, Proculus putabat, cum quaeritur de lege Falcidia, tantum esse in legato, quanti uenire possunt: quod si est, et deductio sic potest fieri, ut tantum uideatur ui deberi, quanti nomen uenire potest. sed haec sententia non probatur: cautionib
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł. Pot br̃s inuend̾e hrditate cauẽ
ut lege falcidia int̃uemente solidale¬
gata pr̃ent᷑ q ca lex hr̃dis cã latac̃
Iuec fraus ei fit.si iꝰ suũ dcmt at br̃s.
ex qrenda uisũ ẽ moitis tp̃s spectari.
exdiu̾so.siex .c. septuaginta .u. lega

Expanded text:
um.Potest heres in uendenda hereditate cauere, ut et lege Falcidia interueniente solida legata praestentur, quia ea lex heredis causa lata est nec fraus ei fit, si ius suum deminuat heres. exquirenda uisum est mortis tempus spectari. ex diverso si septuaginta quinque lega
Abbreviated transcription (Latin):
b̾CUnno mannos singłos dena lega¬
ta sũt ⁊ uidex legis falcidie rõẽ int̃
hr̃dem ⁊ alios legatarios ht̃: uito ꝗd̾
titio tanti lit̃e estimare debeat quãti
uenire q̃dlegatũ põt.minc̾to põito
qͣdu uiuiturus sit tiius. Motuo
aũt titio ñ aliud spectandebeat qũa
quodbr̃s exeacã debuit.

Expanded text:
n annos singulos dena legata sunt et iudex legis Falcidiae rationem inter heredem et alios legatarios habeat, uiuo quidem Titio tanti litem aestimare debeat, quanti uenire id legatum potest, in incerto posito, quamdiu uicturus sit Titius: mortuo autem Titio non aliud spectari debet, quam quid heres ex ea causa debuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑꝑ rõem legis falcidie sequens loga¬
tum extinguat᷑ ułuti sifundus ⁊ adeũ
iua legata si ꝑaliũ fundũ. Nã sipars
fundi reminẜit inhrditate ñ põt pdu¬
ccre uic legatũ. qr ꝑ partẽ ẜuitus ad¬
quiri nonpõt.¬

Expanded text:
 rationem legis Falcidiae sequens legatum exstinguatur, ueluti si fundus et ad eum uia legata sit per alium fundum: nam si pars fundi remanserit in hereditate, non potest procedere uiae legatum, quia per partem seruitus adquiri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
x. ẜuo tuo stichũ lib̾tatẽ. ꝙͣstichiciꝰ fider
ꝯmisit.lex falcidia minuit legata re¬
dimere abhrdẽ partẽ dcb̾e̾ q̃ admodũ
sitibi utrũq legass. Seꝑius euenit nec
instiruer hr̃dem. dedrantẽ legauĩt.
me̾ aliud suboccaside leg̃ falcidie in¬
ĩuenire põt q uiuus uidet᷑ hr̃¶ fut̾o

Expanded text:
uo tuo Stichum, libertatemque Stichi fidei eius commisit. lex Falcidia minuit legata: redimere ab herede partem debes, quemadmodum si tibi utrumque legasset.Saepius euenit, ne instituerit heredem et dodrantem legauerit, nihil aliud sub occasione legis Falcidiae interuenire potest, quia uiuus uidetur heredi futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾. Cum pat̃ in pub̾i filie hr̃clẽ substi¬
tuit. idꝙ ei legatoꝵr noĩe apatre obue¬
nit. cum hr̃itas ã substitutõ ꝑtint in
ꝯputatiõe leg̃ falcidie ñ ueniiflega¬
noneius sume in qũa legatarius uiaũ¬

Expanded text:
.Cum pater impuberi filiae heredem substituit, id quod ei legatorum nomine a patre obuenit, cum hereditas ad substitutos pertinet, in computationem legis Falcidiae non uenit.Leganon eius summae, in quam legatarius iu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tiũ existimatione bĩtatis deducidłeat.
conument᷑. cuiꝰ usus .f. abiemus est
indebitorie. sub lege ꝯmissaria dis¬
solũ p̃tia eoꝵ quib. lib̾tas data ẽ ⁊ eoꝵ
qui suppolitiao sũt affecti. s ⁊ eius qũe

Expanded text:
tium ex aestimatione hereditatis deduci debeatconnumerantur.Cuiuin debitoris, sub lege commissoria dissolum pretia eorum, quibus libertas data est, et eorum, qui supplicio sunt adfecti, sed et eius, q
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ testatoris ut̾iss. sm̃calpa
pũe relictũcẽt qũauis c̃e artentũ
testatoris deꝑiss admissa lege fal¬
cidia portio eiꝰ qͣntitatis sumetut. q̃
fuit inbonis eo ⁊p̃r quo testator de¬
cessit. nec addimmienda co quicꝗͣ
dãpna pꝰca incidentia ꝓsitiẽt᷑ res tn¬

Expanded text:
lpa pure relictum esset, quamuis omne argentum testatoris deperisset, admissa lege Falcidia portio eius quantitatis sumetur, quae fuit in bonis eo tempore quo testator decessit, nec ad imminuendam eam quicquam damna postea incidentia proficient.Res t
Abbreviated transcription (Latin):
tũ solui stipłatiõe siũ aparte actiõis sĩ
arei plũes hĩdes exntisscit non om̃ib noc
adũsus om̃s accõem conting̾e̾ . s: dũto¬
xat his qui uiciss⁊̃ ⁊ adũsus uictos isq
adu̾sus quos res defensa ñeẽt aduͦsus
eos qui rem ñ defendissent. ¶Annua
bina tͥma die aureis centenis legatis
ex omũb sũmis ñ tñ expostiorib por.¬
tionem legis falcidie detrahi placuit
sSi tĩtio .xx. legans p̃tio ꝑlegẽ falci

Expanded text:
ctoris siue a rei plures heredes exstitissent, non omnibus nec aduersus omnes actionem contingere, sed dumtaxat his qui uicissent et aduersus uictos, hisque, aduersus quos res defensa non esset, aduersus eos, qui rem non defendissent. Annua bima trima die aureis centenis legatis ex omnibus summis, non tantum ex posterioribus portionem legis Falcidi.Si Titio uiginti legatis portio per legem Falcid
Abbreviated transcription (Latin):
płatus ẽet ut cũ moreretur debẽt᷑ inciꝑet:
eñ augerent᷑ bõa enus q̃ admodũ su p̃e
subeadem conditione ꝓmisiss defũcto
minuerentur. honoranie quoq actiões
que intra certũ tp̃s ap̃tore ꝑ̃miitũt᷑
cumbonis actõis defũcto eo augm̃tũ
reiᷤ decessionẽue. sitales erũt uti mbĩd̃¬

Expanded text:
atus esset, ut cum moreretur debere ei inciperet, tamen augerentur bona eius, quemadmodum, si ipse sub eadem condicione promisisset, defuncto eo minuerentur.Honorariae quoque actiones, quae intra certum tempus a praetore promittuntur, cum bonis actoris defuncto eo augmentum rei decessionemue, si tales erunt, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
ins uorões legis falcidie hñdã ⁊ quot ꝓ¬
ares excod̾ ced̾i. cim partẽ infundole¬
gato inutilẽ fut̾am. Dem̃ exreliquis
partib fundi lẽg falcidie portionẽ
dec̾e suãm sicut exom̃ib legatis cassĩ
quid ẜuo pars lege falcidia decedat in
decessurã paulus casuis sententia utit̃

Expanded text:
ionem legis Falcidiae habendam et quota pars ex eo decederet, eam partem in fundo legato inutilem futuram, deinde ex reliquis partibus fundi legis Falcidiae portionem decessuram, sicut ex omnibus legatis.Cassius, quod seruo pars lege Falcidia decedat, indecessuram.Paulus.Cassii sententia utimur:
Abbreviated transcription (Latin):
cͣc legem falçidiã ultra dodrantem
aliquid debeat᷑. tuenit ut retro omĩa
legata singłoꝵ annorũ minuatĩ.¬
nũquã legatanꝰ ł sidĩ ꝯmissarius
lic extraibelliano senatus .c. restitutĩ

Expanded text:
 legem Falcidiam ultra dodrantem aliquid debeatur, eueniet, ut retro omnia legata singulorum annorum imminuantur.Numquam legatarius uel fideicommissarius, licet ex Trebelliano senatus consulto restituitur
Abbreviated transcription (Latin):
ei finss logatũ ł itarlictũ ut eosemanci¬
res cͥpsit nã cũ quedam mulier nepote̾ su¬
os ħides instruiss: ipsũfiliũ cohidem e
fill is suis dediss eosꝙ inuic̃e substitu¬
iss: rogass ꝙ filiũ ut filiosemancipar.

Expanded text:
ei fuisset legatum uel ita relictum, ut eos emancirescripsit. nam cum quaedam mulier nepotes suos heredes instituisset et ipsum filium coheredem filiis suis dedisset eosque inuicem substituis
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe uisus ẽ abeo cui hrditatẽ resti¬
tuere rogatus ẽ celso ⁊ iulian onr̃o
placit ꝯputar̃. quẽ ad modũ sica
sũma hĩs uend̾e eas res iussus ẽẽt.
fidĩ ꝯmissarius qͦ iiuitus cogatur
dare eam sũmã ⁊ reciꝑe hr̃ditatem
lex falcidia inĩuenit ñ uemũt tũcõ¬
retributionẽ que ip̃i hrdi a seme¬
quid que quis ẜuis suis intulit̃ smñ
lib̾tate legauit fidiut ꝯmisit. in
cõputatiõẽ ens leg̃ cedũt. ¶ Res
quas neq ꝑfidĩꝯmissũ telinquipꝰse
certũẽ in legis falcidie ꝯputationom

Expanded text:
atem restituere rogatus est, Celso et Iuliano nostro placuit computari, quemadmodum si ea summa heres uendere eas res iussus esset, fideicommissarius quoque inuitus cogatur dare eam summam et recipere hereditatem, lex Falcidia interuenit, non ueniunt in contributionem, quae ipsi heredi a semequidem, quae quis seruis suis inutiliter sine libertate legauit fideiue commisit, in computationem eius legis cedunt.Res, quas neque per fideicommissum relinqui posse certum est, in legis Falcidiae computationem
Abbreviated transcription (Latin):
strua. ⁊ annua subeadẽ cõditicẽ lib¬
to relicta. quãdiurespatronisilie ge¬
serit ⁊ si pr̃ari nect̃e ẽ. filia phiben̾te
res suas ãministrari tm uolũtatẽ
libis relictis. intra etatẽ supͣsc̾ptam
ut a decessit fidi cõmissi ꝯͥditionem

Expanded text:
a sub ea condicione liberto relicta "quamdiu res patroni filiae gesserit" etsi praestari necesse est filia prohibente res suas administrari, tamen voluntatem liberis relictis intra aetatem supra scriptam vita decessit. fideicommissi condicionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ falcidia int̾̃uemente. totus uendicãi
pẽtiliue põt.S ⁊ si aliud p̃tea capiat
legatarius. adhuc suus totus peri põt.
quartã aũt uiruisq exlegato itimẽdã
ne inpediat᷑ libtas  siic̃scit anlib̾tas¬

Expanded text:
cet Falcidia interueniente totus uindicari petiue potest. sed et si aliud praeterea capiat legatarius, adhuc seruus totus peti potest: quartam autem utriusque ex legato retinendam, ne impediatur libertas.Si
Abbreviated transcription (Latin):
ecꝙ lib̾at᷑. S sial hoc nom̃ legat᷑ itllũ
ꝑit. S suna leget᷑ nec soluendo sit hr̃i¬
tas. ñ debebitur. uidendũ⁊ sifundo ⁊ uras
legato minus exutroq desider⁊ qã sit
iohidũ capi. s ⁊ ut doli exceptio tantũ
sartiat qͣntũ deẽ. neplus ht̃ qua falci¬
dia desid̾at. ut t̃c solũ ua int̃cidt qͦnes
habcri oportet ita hñdã acsihis que ab¬

Expanded text:
 liberatur.Sed si alii hoc nomen legetur, nullum perit. sed si uia legetur nec soluendo sit hereditas, non debebitur. uidendum etiam, si fundo et uia legato minus ex utroque desideret quam sit xceptio tantum sarciat, quantum deest, ne plus habeat, quam Falcidia desiderat: ut tunc solum uia intercidat, quotiens haberi oportet, ita habendam, ac si hae
Abbreviated transcription (Latin):
erus nurui fidĩ ꝯmissũ ita reliquent
Sicũfilio meo inmat̾monio psẽuera¬
uerit. diuortio si culꝑa uiri pꝰ motẽ
socrus facto defecisse cõditionẽ R. nec
an diemfidi cõmissi ced̾e qũa mõicꝗ̃nt
nupta ł martus. ⁊ id nee muttanm¬

Expanded text:
crus nurui fideicommissum ita reliquerat: "si cum filio meo in matrimonio perseveraverit": divortio sine culpa viri post mortem socrus facto defecisse condicionem respondi. nec ante diem fideicommissi cedere, quam mori coeperit nupta vel maritus, et ideo nec Mu
Abbreviated transcription (Latin):
falcidie sic ⁊ccepto face̾ sibi cogitur
ut quartã ⁊ qͣrte fructus ex dic mous
sa sit. Nam ⁊ simaxime pꝰimpletã
conditionẽ fidĩ ꝯmissorũ locũ hab̾e
drantis apudhr̃dem relinꝗ necẽe
ẽ. ¶ Fidĩꝯmissum portionis supplẽ
falcidie minuit᷑ ⁊ cã pecc̃am mater
supra quarta portionis sisiꝑciꝑpet sQ¬
uarta quã ꝑ leg̃ falcidiam retinet᷑
extimationem quã testator fecit ñ¬
soluit. exreliquis falcidiam plenã
gata cuiꝰ pars soluta sit. exreli quo
d.Sipꝰmissionẽ faciat codicillos
miles ⁊ inixi annũ decedat extestam̃to
ꝙ inmilitia uire militũ fecit. Plenale¬
gata excodicillis habita falcidie ratioẽ
pt̃ari deb̾e dac̃t. Sres ita expediet᷑ sicũ

Expanded text:
Falcidiae sic accepto facere sibi cogitur, ut quartam, et quartae fructus ex die mortis, ssa sit: nam etsi maxime post impletam condicionem fideicommissorum locum habedrantis apud heredem relinqui necesse est.Fideicommissum portionis supplendFalcidiae minuitur et eam pecuniam mater supra quartam portionis suae percipiet.Quarta, quae per legem Falcidiam retinetur, aestimatione quam testator fecit nsoluerit, ex reliquis Falcidiam plenam gata, cuius pars soluta sit, ex reliquost missionem faciat codicillos miles et intra annum decedat, ex testamento, quod in militia iure militari fecit, plena legata, ex codicillis habita Falcidiae ratione praestari debere dicitur. sed res ita expedietur: si, cum
Abbreviated transcription (Latin):
moriens auĩi reliqu̾it retinebit.¬
¶Cum fidĩ ꝯmissũ exuoluntate
matris apatre monente debitumfi¬
lio pat̃ hr̃ditatẽ suã quã insilium
conferebat. ꝯpensari uoluit. qd̾ filio
debetur. siro̾ salcidie põi cẽꝑit finis
quadiantis quẽ exbõis patris cũ effe¬
ctũ p̃cepit ꝯpensabit᷑. atq ita suꝑflu¬
um eris aliem dodranti tñdetrahet᷑.¬
Ex donatiõib muxorẽ collatis

Expanded text:
moriens auus reliquit, retinebit.moriens auus reliquit, retinebit.Cum fideicommissum, ex uoluntate matris a patre moriente debitum, filio pater hereditate sua, quam in filium conferebat, compensari uoluit: quod filio debetur, si ratio Falcidiae poni coeperit, fini quadrantis, quem ex bonis patris cum effectu percepit, compensabitur atque ita superfluum aeris alieni dodranti tantum detrahetur.Ex donationib
Abbreviated transcription (Latin):
retineat. ꝙ sifr̃ sr̃i legitimus hĩs exti i¬
tit ⁊ inpub̾i subp̃mo substrutus p̾tio
ꝗd̾ paĩtiorũ bonoꝵ quã intestatus e¬
puer accepit rõi falcidie ñ ꝯfundet᷑.
s qͣitam eius tantã portionẽ substitu¬
dum E a debitore cuimortis cãpactõ
debitũ remissũ ẽ infactũ conceptare¬
plicanone retmebitur. ¶ sr̃ cũ h̃ddẽ
sororẽ scrib aliũ abta cui doatumee
uolebat stipłari curauit ne falcidia
accõnẽ exstipłatu denegandam.¬
Non idcucominus falcidie rõcm
incertis annius legatis admittiuifõ
iiis excã intelq nepoti debuit. cũ auo
nepos soł hr̃s extitiss rõfalcidie sipo¬
neretur ĩfiere alieno boĩs deducendũ
declaret᷑: ñ eẽ cõpensationẽ factam
q̃m hr̃dẽ suũ hab̾e ꝓabõa defũctus
ostendit. Pane si conditofi dĩ ꝯmisi
fũit implgafructus hr̃uats pest
mortẽ aut᷑ ꝑcertis pari pecunia de¬
bito tutde ꝯpensarunt. Ss qͣitam
hr̃s nepotis de bomidũtaxat que

Expanded text:
legitimus heres exstitit et impuberi supremo substitutus, portio quidem paternorum bonorum, quam intestatus puer accepit, rationi Falcidiae non confundetur, sed quartam eius tantum portionem substitudum est a debitore, cui mortis causa pacto debitum remissum est, in factum concepta replicatione retinebitur.Frater cum heredem sororem scriberet, alium ab ea cui donatum uolebat stipulari curauit, ne Falcidia actionem ex stipulatu denegandam.Non idcirco minus Falcidiae rationem in ceteris annuis legatis admitti uisumauus ex causa tutelae nepoti debuit, cum auo nepos solus heres exstitisset, ratio Falcidiae si poneretur, in aere alieno bonis deducendum declaretur non esse compensationem factam, quoniam heredem suum habere propria bona defunctus ostendit. plane si condicio fideicommissi fuerit impleta, fructus hereditatis post mortem aui percepti pari pecunia debito tutelae compensabuntur, sed quartam heres nepotis de bonis dumtaxat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuoꝵ cetoꝵ q aĩaliũ furtarapine.
ex stipłationes rerũ traditiones le¬
gara hr̃itatesue his date cet̾e dona¬
tiones int̃ ẜuitutes quib lib̾ata p̃¬
dia p̃tiosiora fier̃. actiones adꝗsite
ut furti dãpni inure. similesq qͦrũ
nicͥ inrõe log̃ falcidie cadu suend̾e

Expanded text:
um ceterorumque animalium, furta, rapinae, ut stipulationes, rerum traditiones, legata hereditatesue his datae, ceterae donationes, item seruitutes, quibus liberata praedia pretiosiora fierent, actionesque adquisitae, ut furti damni iniuriae similesque, quorum nihil in rationem legis Falcidiae cadit.Uende
Abbreviated transcription (Latin):
repsentatiõis puta ꝯmodũ utile et.
lex quaꝙy falcidia meo ꝯmodolecum
habebit. ¶ Silegatarius possessicẽ
nactus ẽ.⁊ nõ pot auocaritesci quia
noluitate hr̃dis errantis nictuis est
possessionẽ dabit᷑ a c̃chr̃i ut idꝙ sup̃¬

Expanded text:
esentationis puta commodum utile erit, lex quoque Falcidia in eo commodo locum habebit.Si legatarius possessionem nanctus est et non potest auocari ei res, quia uoluntate heredis errantis nactus est possessionem, dabitur actio heredi, ut id qu
Abbreviated transcription (Latin):
legato repentã uid̾i lib̾tatẽ duuꝰpiꝰ
rescpsit¶Ounana cautio locum ñ
titius restituere rogatus ẽ. sinupfit
mulier die legati cedente. fidĩ ꝯmis¬
sũ pẽtet. Remoto aũt fidĩꝯmisso
legatarius exemplũ mutiane ciuti¬
ons ñ habebit. ¶ ꝓat̃ exhr̃dare fi¬
lic tutores dedit. E osq simat̃ euiꝰ
inpubi filia ꝯstituta decessiss adrẽ¬

Expanded text:
am uideri libertatem diuus Pius rescribsit.Muciana cautio locum non Titius restituere rogatus est. si nubserit mulier die legati cedente, fideicommissum petet: remoto autem fideicommisso legatarius exemplum Mucianae cautionis non habebit.Pater exheredatae filiae tutores dedit eosque, si mater eius, impubere filia constituta, uita decessisset, ad re