comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oliuȩ inserendus iam premonstraretur
odeaster. Apptẽa quippe non rex gentiũ
s udeorum ab eis gentib uel querebat᷑
uel agnoscebat᷑. quia oleast̃ ad oliuam
non ad oleastrũ olua ueniebat. Rami
tamen frangendi. hoc ẽ infideles iuidȩi.
et magis inqͥrentib ubi. xp̃c nasceret᷑.
in bethleem uidȩ respondebant: et pila¬
to exꝓbrante qđ regẽ suum. crucifigi
uellent. ꝑtinacissime seuiebant. Itaq
magi ab oriente uenerunt. iudeis os¬
tendentib locum nascentis xp̃i: quia¬

Expanded text:
quitur, olivae inserendus jam praemonstraretur quitur, olivae inserendus jam praemonstraretur oleaster . Propterea quippe non rex Gentium, sed Judaeorum ab eisdem Gentibus, vel quaerebatur, vel agnoscebatur; quia oleaster ad olivam, non ad oleastrum oliva veniebat. Rami tamen frangendi, hoc est, infideles Judaei, et Magis inquirentibus ubi Christus nasceretur, In Bethlehem Judae, respondebant ; et Pilato exprobrante quod regem suum crucifigi vellent, pertinacissime saeviebant. Itaque Magi adoraverunt, Judaeis ostendentibus locum
Abbreviated transcription (Latin):
si: scripsi. Quia p̾dictũ erat in psal¬
mo: tituli inscriptionem ne corrũ¬
pas. Aduertamus itaq magnũ hoc
& mirabile sacram̃tum. Magi ex gen¬
tib erant. ipse etiam pilat᷑ ex gentib¬
erat. Illi stellam uiderunt in cęlo: ille
titulum fixit in tra. Utriq tam̃ non
regem gentium s uideoꝵ uł querebans
uel agnoscebant. ludei uͦ ipsi nec stel¬
lam secuti st̃: nec titulo consensert̃.
dix̃. Multi ab oriente ⁊ occidente ue¬
nient. & recumbent cũ abrahã & ysa¬
ac et iacob in regno cęloꝵ: filii autẽ
regni. ibunt in tenebras ext̾iores. Nã
magi ab oriente. pilatꝰ ab occidente
uenerat: lnde illi. orienti hoc ẽ nascen¬
ti. ille aũt. occidenti id ÷ morienti attesta¬
bat᷑ regi iudȩoꝵ. ut cum abrahã &
ysaac & iacob. ex quib iudȩi duce¬
bant originẽ. recũberent in regno cȩloꝵ.
non ex eis ꝓpagati ꝑ carnẽ s eis inser¬
ti ꝑ fidem: ut ille de quo apłs loqͥt᷑

Expanded text:
si, scripsi : quia praedictum erat in Psalsi, scripsi : quia praedictum erat in Psalmo, Tituli inscriptionem ne corrumpas . Advertamus itaque magnum hoc et mirabile sacramentum. Magi ex Gentibus erant, ipse etiam Pilatus ex Gentibus: illi stellam viderunt in coelo, ille titulum scripsit in ligno: utrique tamen non regem Gentium, sed Judaeorum vel quaerebant, vel agnoscebant. Judaei vero ipsi nec stellam secuti sunt, nec titulo consenserunt.dixit: Multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum: filii autem regni ibunt in tenebras exteriores . Nam Magi ab Oriente, Pilatus ab Occidente venerat. Unde illi orienti, hoc est nascenti; ille autem occidenti, hoc est morienti, attestabantur regi Judaeorum: ut cum Abraham et Isaac et Jacob, ex quibus Judaei ducebant originem, recumberent in regno coelorum; non ex eis propagati per carnem, sed eis inserti per fidem: ut ille de quo Apostolus lo
Abbreviated transcription (Latin):
lla luce in choata. ẽ. fides gentium:
istis tenebris. accusata ÷ ꝑfidia iude¬
oꝵ. Quid erat illa stella quȩ nunꝗͣ
nͥ mirifica lingua cęli. quȩ narraret
głam dĩ. quȩ mnusitatum uirginis par¬
tum. imisitato fulgore clamaret: cui
postea. non apparenti euangłm. toto
orbe suc sp̃ cederet: Qđ deniq ma¬
gi uenientes dixerunt. ubi. ẽ qͥ natꝰ
est rex iudȩorum: quid ẽ hoc: Non¬
ne tam multi antea reges iudeoꝵ na¬
ti erant: Quid tantoꝑe alienȩ gentis
regem nosse & adorare cupiert̃. Uidi¬
mus enĩ inquiunt stellã enus in orien¬
te. et uenimꝰ adorare eum. Hunquã
tanta deuotione requirerent. tanto
pietatis affectu desiderarent: nͥ eum
aguoscerent regẽ iudȩoꝵ. qui rexͭ etiã¬
scłoꝵ. Hinc et pilatꝰ nonnulla utiq
aura ueritatis afflatꝰ. ẽ: quando in eiꝰ
passione titulum scripsit. rex iudeorͭ
quẽ uidei conati sunt mendose em̃¬
dare. Quib ille respondit. Quod scrip¬

Expanded text:
Illa luce inchoata est fides Gentium; Illa luce inchoata est fides Gentium; illis tenebris accusata est perfidia Judaeorum. Quid erat illa stella, quae nec unquam nisi magnifica lingua coeli, quae narraret gloriam Dei, quae inusitatum virginis partum inusitato fulgore clamaret, cui postea non apparenti Evangelium toto orbe succederet? Quid denique Magi venientes dixerunt? Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Quid est hoc? Nonne tam multi antea reges erant nati Judaeorum? Quid tantopere alienae gentis regem nosse et adorare cupierunt? Vidimus enim, inquiunt, stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Numquid hoc tanta devotione requirerent, tanto pietatis affectu desiderarent, nisi eum agnoscerent regem Judaeorum, qui rex e. Hinc et Pilatus nonnulla utique aura veritatis afflatus est, quando in ejus passione titulum scripsit, Rex Judaeorum: quem Judaei conati sunt mendosi emendare. Quibus ille respondit, Quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
die manifestationẽ. qua manifesta¬
ri gentib cęꝑit. sollepnitate non minꝰ
debita celebramꝰ. Illo enĩ die. natum
pastores uiderunt. hodie magi ab ori¬
ente uenientes adorauerunt. Natus
quippe fũat. lapis ille angłaris pax
duorum parietum. & ex cireu̾cisione
et p̃pucio non ex parua diu̾sitate ue¬
tentium: ut in illo copularentur qͥ
factus ÷ pax nr̃a. et fȩcit utraq unũ.
Hoc in pastorib uidȩoꝵ. et magis gen¬
tium p̾signatũ. ẽ. Inde cȩꝑit: qđ in
uniũso mundo fruetificaret & cresce¬
ret. Nos itaq duos dies. natiuitatis
et manifestationis dñi nr̃i. sp̃itali leti¬
cia. gratissimos habeamꝰ. Iudȩi pastores
ad eum angło nunciante. gentiles
magi stella demonstrante ꝑducti st̃.
Hec stella uanas cõputationes astrolo¬
goꝵ diuinationesq confudit: cum
stellarum adoratorib ereatorẽ cęli &
t̾rȩ. ad orandũ potiꝰ demonstrauit. Nã
ipse nouam stellam declarauit nat᷑:
qui antiquũ solan obscurauit occisꝰ.

Expanded text:
manifestationem, qua manifestari Gentibus coepit, solemnitate non minus debita celebramus. Illo die natum pastores Judaei viderunt: hodie Magi ab Oriente venientes adoraverunt. Natus quippe fuerat lapis ille angularis, pax duorum parietum ex circumcisione et praeputio, non ex parva diversitate venientium; ut in illo copularentnr, qui factus est pax nostra, et fecit utraque unum . Hoc in pastoribus Judaeorum, et Magis Gentium praesignatum est. Inde coepit, quod in universo mundo fructificaret et cresceret. Nos itaque duos dies, Nativitatis et Manifestationis Domini nostri, spirituali laetitia gratissimos habeamus. Judaei pastores ad eum angelo nuntiante, gentiles Magi stella demonstrante perducti sunt. Haec stella vanas computationes astrologorum divinationesque confudit, cum stellarum adoratoribus Creatorem coeli et terrae adorandum potius demonstravit. Nam ipse novam stellam declaravit natus, qui antiquum solem obscuravit occisus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidicio condẽpnarunt. In p̾torio gͦ
a iudȩis innocentia opprimit᷑: secre¬
tũ ꝓͥditur: religio condempnat᷑. Cum
enim xp̃c occidit᷑. omĩs in eo ueritas
et iusticia condẽpnat᷑: qm̃ ipse. ẽ. in¬
nocentia. religio sc̃itatis. atq myste

Expanded text:
judicio condemnarunt . In praetorio ergo judicio condemnarunt . In praetorio ergo a Judaeis innocentia opprimitur, secretum proditur, religio condemnatur. Cum enim Christus occiditur, omnis in eo veritas et justitia condemnatur; quoniam ipse est innocent
Abbreviated transcription (Latin):
uatis. et m̃ses. & tẽpra: et annos. Tuneo
ne sine causa laborauerim in uob. Ob¬
seruauit enĩ diem & m̃sem. qͥ his dieb
aut ñ ieiunauit: aut ad ȩccłam non
ꝓcessit. Ubseruauit diem. qͥ hest̾na die
non ꝓcessit ad eccłam: ꝓcessit ad cam¬
pum. Ergo fr̃s. omĩ studio gentilium
festiuitatẽ et ferias declinem᷑: ut qnͣdo
illi epulant᷑ et leti sunt: tunc nos si¬
mus sobrii atq ieiuni: quo intelligant
leticiam suam. nr̃a abstinentia condẽ¬
pnari. Non solũ aut̃ gentiliũ. s et
uideoꝵ consortia uitare debemꝰ: quoꝵ
etiam confabulatio. ẽ. magna pollutio.
Ii eteñ arte insinuant se hominib:
domos penetrant:. ingrediunt᷑ p̃toria:
aures uudicum & publicas inqͥetant:
et ideo magis p̃ualent. qͦ magis sunt
impudentes. Hoc aut̃ ñ recens in ip¬
sis: s inueteratũ et originariũ malũ. ẽ
Nam olim etiam dũm saluatorẽ intra
p̃torium ꝑsecuti sunt: & p̾sidis eum

Expanded text:
vatis, et menses, et tempora, et annos; timeo vatis, et menses, et tempora, et annos; timeo ne sine causa laboraverim in vobis . Observavit enim diem et mensem, qui his diebus aut non jejunavit, aut ad Ecclesiam non processit: observavit diem, qui hesterna die non processit ad Ecclesiam, processit ad campum. Ergo, fratres, omni studio gentilium festivitatem et ferias declinemus; ut quando illi epulantur et laeti sunt, tunc nos simus sobrii atque jejuni; quo intelligant laetitiam suam nostra abstinentia condemnari. 4. Non solum autem gentilium, sed et Judaeorum consortia vitare debemus, quorum etiam confabulatio est magna pollutio. Hi etenim arte insinuant se hominibus, domos penetrant, ingrediuntur praetoria, aures judicum et publicas inquietant; et ideo magis praevalent, quo magis sunt impudentes. Hoc autem non recens in ipsis, sed inveteratum et originarium malum est. Nam olim etiam Dominum Salvatorem intra praetorium persecuti sunt, et praesidis eum
Abbreviated transcription (Latin):
ydoloꝵ. U̾ doli enĩ portio ẽ: in ebri¬
ari uinõ mͣtemͥ uentrẽ cybo disten¬
dere: saltationib m̃bra torquere &
ita prauis actib occupari. ut cogaris
luci cum tenebris: Aut que pars
fideli. cũ infideli: Qui aũt consen¬
sus templo dei cum ydolis: Ergo
sinos sumꝰ templũ deĩ cur intem¬
plo dei colitꝰ᷑ festiuitas ydoloꝵ: Cur
ubi xp̃c habitat qui ÷ abstinentia. tem¬
ꝑantia. castitas: inducit᷑ co messatio.
ebrietas. atq lasciuia : Dicit salua¬
tor. Nemo potest duob dñis serui¬
re. Hoc . ẽ. deo et mamnione. Quomͦ
gͥ potestis religiose epipħam dñi ꝓ
curare: qui iani kalendas quantũ
in uob̃. ẽ. deuotissime celebrastis:
anꝰ enim homo fuit unꝰ. conditor
ciuitatis quȩ ianiculũ non cupat᷑
in cuiꝰ honorẽ. agentib kalende st̃ ia¬
nuarię: mincũpate. Unde qui hia-¬
lendas ianuarias colit. peccat. qm̃ ho¬
mim mortuo defert diuinitatis obse¬
quium. Inde .ẽ. qd̾ ait apłs. Dies obser¬

Expanded text:
idolorum. Idoli enim portio est inebriare vino mentem, ventrem cibo distendere, saltationibus membra torquere, et ita pravis actibus occupari, ut cogaris luci cum tenebris? Aut quae pars fideli cum infideli? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Ergo, si nos sumus templum Dei, cur in templo Dei colitur festivitas idolorum? Cur ubi Christus habitat, qui est abstinentia, temperantia, castitas, inducitur comessatio, ebrietas atque lascivia? Dicit Salvator: Nemo potest duobus dominis servire, hoc est Deo et mammonae . Quomodo igitur potestis religiose Epiphaniam Domini procurare, qui Jani calendas quantum in vobis est devotissime celebratis? Janus enim homo fuit unius conditor civitatis, quae Janiculum nuncupatur, in cujus honore a gentibus calendae sunt Januariae nuncupatae; unde qui calendas Januarias colit peccat, quoniam homini mortuo defert divinitatis obsequium. Inde est quod ait Apostolus: Dies obser
Abbreviated transcription (Latin):
st mͥ aduersus plerosq ur̃m
his loquor. qui nobiscum
natalem dñi celebrantes
gentilium feriis se dederunt: & post
illud cȩleste conuiuium. suꝑsticionis
sibi prandium p̃pararuntꝰ ut qui
ante letificati fu̾ant scĩtate. in ebria¬
rent᷑ postea uanitate. ignorantes qđ
qui uult regnare cũ xp̃o. ñ possit
gaudere cũ scło: & qui uult inueni¬
re iusticiam: debeat declinare luxu¬
riam. Alia enim ratio. ẽ uitȩ ęt̾nę:

Expanded text:
st mihi adversus plerosque vesthis loquor qui nobiscum natalem Domini celebrantes, gentilium se feriis dederunt, et post illud coeleste convivium supersittionis sibi prandium praepararunt; ut qui ante laetificati fuerant sanctitate, inebriarentur postea vanitate, ignorantes quod qui vult regnare cum Christo, non possit gaudere cum saeculo: et qui vult invenire justitiam, debeat declinare luxuriam. Alia enim ratio est vitae aeternae,
Abbreviated transcription (Latin):
estis circũcisioẽ sine manib. in exꝑo¬
liatione corporis carnis. in circũcisi¬
one xp̃i. consepulti ei in baptismate.
in quo et consurreximꝰ ꝑ fidẽ oꝑatio¬
nis dei. qui suscitauit eum a mortius.
Et mors igit᷑ ⁊ resurrectio. & cireu̾ei¬
sio eiꝰ. ꝓ nob̃ factȩ sunt. Ꝙ cũ imple

Expanded text:
cisione sine manibus in exspoliatione corporis carnis, in circumcisione Christi, consepulti ei in baptismate, in quo et consurreximus per fidem operationis Dei, qui suscitavit eum a mortuis . Et mors igitur, et resurrectio, et circumcisio ejus, pro nobis factae sunt. Cum imple
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ debetis. Obedite dñis ur̃is. &¬
diligite ex corde: ñ ad ocłm seruientes.
s ministerium ex amore facientes: qr
et illos ds̃ constituit ut uob̃ dominen¬
tur: & ut uos seruiatis. Bene serui¬
te ꝓpt̃ dm̃: quia de bono seruitio mer¬
cedem habebitis. Si boni fueritis me¬
liores estis dñis malis: qr apud dm̃

Expanded text:
ditionem debetis: obedite dominis vestris, ditionem debetis: obedite dominis vestris, diligite ex corde, non ad oculum servientes, sed ministerium ex amore facientes ; quia et illos Deus constituit ut vobis dominentur, et vos ut serviatis. Bene servite propter Deum, quia de bono servitio mercedem habebitis. Si boni fueritis, meliores eritis dominis malis: quia apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
orat: docte plangit. Non cadat ad t̾rã
ꝓpħam dixit. Posiusti lacrimas meas
in conspectii tuo. Uos modo satis debetis
dm̃ amare: & de timore iam ad dilec-¬
tionẽ transire: quia sic legimꝰ in euan¬
głio de peccatrice illa. Cui multũ dimit.¬
titur: multũ diligit. Eideo multũ
debetis diligere dm̃ qui uos expectan¬
do et non punendo. ad penitentiam
ꝑducere dignatꝰ est. Nunc iterũ ad uos mͥ¬
sermo est pauꝑes. Uobis dico pauꝑes
qui m̃dicatis: qui de elemosina ap̃ianoꝵ
uiuitis. Consolamini. consolamini÷ tri¬
lor ur̃ in gaudium. Non uob sit ingra¬
tum qđ m̃dicatis: nec ideo in corde ur̃o
aliqͥd contra dm̃ dicatis: qr ille iustus
et pius est in omnib oꝑib suis. E
ideo te fecit pauꝑem. ut sufferendo bre¬
uem inopiam. ȩt̃nam uitam adquireres᷑.
et diuitẽ ideo fȩcit: ut dũ tͥ suꝑflua da¬
ret. remedium animȩ suȩ adqͥreret. E
ideo patientes estote: et expectate dnm̃.

Expanded text:
orat, ipse docte plangit. Non cadant ad terraorat, ipse docte plangit. Non cadant ad terraProphetam dicit: Posui lacrymas meas in conspectu tuo . Vos modo satis debetis Deum amare, et de timore jam ad dilectionem transire. Quia legimus in Evangelio de peccatrice illa, cui multum dimittitur, multum dilexit , et ideo multum debetis diligere Deum, qui vos exspectando, et non puniendo, ad poenitentiam perducere dignatus est. Nunc vero ad vos sermo est, pauperes. Vos dico pauperes qui mendicatis, qui de eleemosyna Christianorum vivitis. Consolamini, consolamini: trilor vester in laetitiam. Non vobis sit ingratum, quod mendicatis, nec ideo in corde vestro aliquid contra Deum dicatis; quia ille justus et pius est in omnibus operibus suis. Et ideo te fecit pauperem, ut sufferendo brevem inopiam, aeternam vitam acquireres: et divitem ideo fecit, ut dum tibi superflua daret, remedium peccatis suis acquireret. Et ideo patientes estote, et exspectate Domin
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate parentes oruaret: & p̃dicatione
multos infideles conu̾teret. It̾m uob̾
loquor quȩ estis uiduȩ: custodite uidu¬
itatem. Non estote uerbose: s cũ silentio
expeccate dñm qui pupillũ & uiduã
suscipit. s bonam uiduam: s illam q̃
in oratione. ẽ in humilitate. in elemo¬
sinis ꝓmpta. Si certe unde faciat ñ
habeat: uoluntatem bonam & cogitati
onem sinceram habeat. Mulieres non
maledicite ⁊ non iurate: non ꝓmptȩ
estote ad loquendum. Forte dicitis. im
licet. plus timeo illum qͥ iubet. quam
illũ qui detrahit. Ego dico: qui agno¬
scit em̃det. Qui in se non recognoscit:
audiat et teneat: ut aliis ꝓ salute dic̾e
possit. Nunc iam ad uos loquor pe¬
nitentes. qui penitentiã in ȩccła acce¬
pistis et agitis: ꝑseuerate in fletu᷑ in
compunctione docte plangite. Quid
est docte plangite : Non querite in o¬
ratione temporales res. s ȩt̾nam beati¬
tudinẽ: remissionẽ peccatoꝵ Qui sic

Expanded text:
sanctitatem parentis ornaret et praedicatione sanctitatem parentis ornaret et praedicatione multos infideles converteret. Iterum vobis loquor quae estis viduae, custodite viduitatem, non estote verbosae, sed cum silentio exspectate Dominum, qui pupillum et viduam suscipiet. Sed bona vidua illa quae in oratione est, et humilitate, in eleemosynis prompta. Si certe unde faciat non habet, voluntatem bonam et sinceram cogitationem habeat. Mulieres, non maledicite, non jurate, non estote promptae ad loquendum. Forte dicitis impolicet; plus timeo illum qui jubet quam illum qui detrahit. Ego dico, qui agnoscit, emendet; qui in se non recognoscit, gaudeat, et teneat, ut aliis pro salute dicere possit. Nunc jam ad vos loquor, poenitentes, qui poenitentiam in ecclesia accepistis et agitis, perseverate in fletu, in compunctione docte plangite. Quid est docte plangite? non quaerite in oratione temporalem rem, sed aeternam beatitudinem, remissionem peccatorum: qui sic
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cioso dono xp̃i: gaudeat cũ humili¬
tate: fleat cum humilitate. pietate.¬
rãs agat: qr tantã felicitatẽ in integri¬
tate portat. Letetur quia secuturus
est agnũ quocũq iertt: si tam̃ in ore
sicut legimus in apocalipsi. m̃daciũ
ñ inueniat᷑. Oret ꝑseuerantiam: ut
ñ illi qualiscũq delectatio scłi. aut
inuidia diaboli. tantũ donũ tollat
tantam claritatẽ innubilet: tantũ
nitorem infuscet. Teneat fortit̾. non ꝑdat
rem inreꝑabilẽ. ñ uno mom̃to delectatioĩs
amittat grãm corporis: ñ c̾trahat turpitudi¬
nem animȩ ꝑ pulchritudinẽ formȩ
corrupteꝰ non illum concupiscentia
uincat. Si me audierit: ꝑmanet.
Quod si non audierit: amissurus est. qd
nunquam erit reparaturus. Iterum mͥ
moneo ut caste habeatis. Nam et eli¬
sabech que longeuis temporib caste
cum marito uixerat. et ambo fideles
ante dñm fuerunt: meruit iam de¬
emortuo semine habere filium. qui et

Expanded text:
pretioso dono Christi, gaudeat cum humilipretioso dono Christi, gaudeat cum humilitate, fleat cum pietate, agat gratias quia tantam felicitatem in integritate portat, laetetur quia secuturus est Agnum quocunque ierit: si tamen in ore ejus, sicut legimus in Apocalypsi, mendacium non inveniatur, oret pro perseverantia, ut non illi qualiscunque delectatio saeculi, aut invidia diaboli, tantum donum tollat, tantam claritatem innubilet, tantum nitorem infuscet, teneat fortiter, non perdat rem irreparabilem, non uno momento delectationis amittat gratiam corporis: non contrahat turpitudinem animae per pulchritudinem formae corruptae; non illum concupiscentia vincat. Si me audierit, permanet; quod si non audierit, amissurus est quod nunquam reparaturus. Iterum ad moneo ut caste habeatis. Nam Elisabeth, quae longaevis temporibus caste cum marito vixerat, et ambo fideles ante Deum fuerant, meruit jam de mortuo semine habere filium, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in m̃te redemptio dñi nr̃i.
uando peccatũ qd̃cũq delectat aut
subrepit: sit nob in memoria. qd̾ iã
deleta sunt peccata nr̃a. Non ꝑdamꝰ
p̃cium sanguinis. xp̃i. nec maculem̾
stolam animȩ ꝑ iniqͥtatẽ aut rapi-¬
nam: aut concupiseentiam. Iaciuimꝰ:
iam erecti sumus. Uulnerati fueramꝰ:
iam sanati sumus. Nonerit excusatio
quałcunq. Diabolus potest inuitare
ad malum: non potest trahere. Delec¬
tationem infert: non pocestatem. Con¬
silium ingerit: non conflictũ. Nunc
mo ad uirgines. siue uiros. siue uidu
as. siue feminas. siue penitentes. siue
pauꝑes. siue seruos. Non ÷ apud dm̃ nͥ
meritorũ discretio. Audite me itaq
quicũq dono xp̃i in corpore uirgines
estis: generalit̃ loquar ad om̃s. Audite
me quicunq se agnoscit. eẽ. qd̾ dico:
studeat ut et corde uirgo sit. Sic gau¬
deat de luero corporis: ut non habeat
dampnũ animȩ. Ci audeat tunc de tã

Expanded text:
nobis in mentem redemptio Domini nostri. nobis in mentem redemptio Domini nostri. Quando peccatum quodcumque delectat aut subrepit, sit nobis in memoria quod jam deleta sunt peccata nostra. Non perdamus pretium sanguinis Christi, nec maculemus stolam animae per iniquitatem, aut rapinam, aut concupiscentiam. Jacuimus, jam erecti sumus; vulnerati fueramus, jam sumus sanati. Non erit excusatio qualiscumque. Diabolus potest ad malum invitare, non potest trahere; delectationem infert, non potestatem; consilium ingerit, non conflictum. 8. Vimo ad virgines, sive ad viros, sive ad feminas, sive viduas, sive poenitentes, sive pauperes, sive servos, non est apud Deum nisi meritorum discretio. Audite me itaque quicunque dono Christi in corpore virgines estis, generaliter loquor ad omnes. Audite me itaque quicunque se agnoscit esse quod dico, studeat ut et corde sit virgo: sic gaudeat de lucro corporis, ut non habeat damnum animae: gaudeat tamen de tam
Abbreviated transcription (Latin):
uob bñdiecio. et uota ur̃a offerentur
aute tribunal xp̃i: et sicut dixit salo¬
ion anonim̃tum ur̃m non accipiet
obliuionẽ et dicet᷑ de uob. Ecce popłs
quẽ ad quisiui sanguine meo. satura¬
uit me uotis: impleuit odoram̃tis.
Ego ero eis quasi dñs: et ipsi erunt mͥ
tas. aut desolatio. Putamꝰ quã dulce ÷.
cumdeo uota nr̃a talia qualia dixi. an¬
qũ qui custodes uitȩ nr̃ȩ sunt. ante
conspectum diuinȩ maiestatis obtule¬
rigt: Si aliquid offerimꝰ homini ter¬
reno et morituro. ettam̃ sꝑamꝰ nos ab
illo multum recepturos & adiuuandos:
mͦ: slunc itaq exultemꝰ in dño: gau¬
deamꝰ cum fletu. Memores simꝰ dig¬
nationis diuinȩ: et captiuitatis nr̃e.
Quẽcunq potentia eleuat. ueniat in
mente humilitas xp̃i. ut ñ dirigatur
ad illum sententia ista. Quid suꝑbis
t̾ra et einis: Qñdo uidemꝰ quẽquã
miserum aut egenum: ueniat nob̃ ĩ rãte
misedia dĩ Quando captiuũ: ueniat

Expanded text:
vobis benedictio, et vota vestra offerentur vobis benedictio, et vota vestra offerentur ante tribunal Christi, et, sicut dixit Salomon, monumentum vestrum non accipiet oblivionem : et dicetur de vobis, Ecce populus meus quem acquisivi sanguine meo; saturavit me votis, implevit me odoramentis: ego ero eis quasi Dominus, et ipsi erunt mihi tas aut desolatio. Putemus quam dulce est, quando vota nostra talia, qualia dixi, Angeli qui custodes vitae nostrae sunt, ante conspectum divinae majestatis obtulerint. Si aliquid offerimus homini terreno et morituro, et tamen speramus nos ab illo multum recepturos et adjuvandos:  Nunc itaque exsultemus in Domino, gaudeamus cum fletu, memores simus dignationis divinae et captivitatis nostrae. Quemcumque potentia elevat, veniat illi in mentem humilitas Christi; ut non dirigatur ad illum sententia ista, Quid superbis, terra et cinis ? Quando videmus quemcumque miserum aut egenum, veniat nobis in mentem misericordia Dei; quando captivum, veniat
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ cruciatũ penitentiȩ & spaciũ: et
effusio sanguims ꝓximi sauciauit.
cruciet ꝑ abstinentiam et humilitatẽ.
& comunicare nullatenꝰ p̃sumat. ut ñ
dup̾icit̾ se infelix dampnet: dũ in cor¬
de criminũ horrorib pleno. sacratissi¬
mum corpꝰ dñi ꝑiculose p̃sumit acciꝑe.
Qd̃ si qͥs talẽ se agnoseit et hec fecerit.
et ipse offeret uotũ. Si qͥs forte ut as¬
solet. detrahere semꝑ consueuit. et alioꝵ
actionet obloqui. nec suas respicere:
uoueat hodie deo in corde suo: & dicat.
Hucusq de aliis dixi᷑ me non inspexi:
ego eram miserior. et alios miseros
estimabã. Ꝙ ideo nẽ sufficit qđ pec¬
cauit lingua mea: amodo em̃dare
delibero. Ecce qͥ hec facit offert uotũ.
Si quis crudelẽ se sentit: misediam uo
suo peccaiit: ueniam petat: & si ille
non sapuerit petere. ille tunc dimittat.
fertis uotum deo placitũ & quasi re¬
muneracis xp̃m. Et post hec ueniet

Expanded text:
Deum cruciatum poenitentiae et spatium; et Deum cruciatum poenitentiae et spatium; et effusio sanguinis proximi sauciavit, cruciet per abstinentiam et humilitatem: et communicare nullatenus praesumat; ut non dupliciter se infelix damnet, dum in corde criminum horroribus pleno sacratissimum corpus Domini periculose praesumit accipere. Quod si quis se talem agnoscit, et haec fecerit; et ipse offert votum. Si quis forte, ut assolet, detrahere semper consuevit, et aliorum actiones obloqui, nec suas respicere; voveat hodie Deo in corde suo, et dicat: Huc usque de aliis dixi, me non inspexi; ego eram miserior, et alios miseros existimabam: et ideo nunc sufficit quod peccavit lingua mea, amodo emendare delibero. Ecce qui haec facit, offert votum. Si quis crudelem se sentit, misericordiasuo peccavit, veniam petat; et si ille non sapuerit petere, ille tamen dimittat.fertis votum Deo placitum, et quasi remuneratis Christum. Et post haec veniet
Abbreviated transcription (Latin):
ramus de nostro. qui animã suam ꝓ
nobis posuit: & ꝓpt̃ nos cum. eẽt. et̾nꝰ.
carnem suscepit. Nunc itaq quicũq
iram contra alterum tenet: tantum¬
ꝓpter amorem dimiitat. et obtulit uo¬
tum. Si quis iam consueuit longa
diuturmtate in luxuria uolutare:
resipiscat aliquando et excutiat sor¬
des suas ꝑ compunctionẽ: & cdamet
in corde suo in oratione secretius
satisfeci: iam nuine te inspirante uoueo.
me a nequitia mea conu̾surũ. Cum
hec fec̃it: & iste obtulit uotum. It̾m
si inuidia tenet᷑ fr̃is. & felicitate illisͥ
aut actione ꝓsꝑa ñ delectat᷑. qđ̾ est
peccatum usq ad mortẽ: ꝓmittat et
ipse in corde suo meditaturum se potiꝰ
actus bonos. quam liuorẽ eundẽ
habiturũ. & cum hec fec̃it: & ipse ob¬
tulit uotum. Si qͥs uͦ sͥ consciꝰ est de
homicidio: indicat ⁊ͣ ipse in corde suo
penitentiam. et uindicet in se ĩpsã ma¬
lam conscientiam: et statuat sibi ante

Expanded text:
ramus de nostro, qui animam suam pro ramus de nostro, qui animam suam pro nobis posuit; et propter nos, cum esset aeternus, carnem suscepit. Nunc itaque quicumque iram contra alterum tenet, tamen propter amorem Dei dimittat; et obtulit votum. Si quis consuevit jam longa diuturnitate in luxuria volutari, resipiscat aliquando, et excutiat sordes suas per compunctionem; et clamet in corde suo in oratione secretius satisfeci: jam nunc, te inspirante, voveo me a nequitia mea conversurum. Cum haec fecerit, et iste obtulit votum. Iterum si quis invidia tenetur fratris, et felicitate illius aut actione prospera non delectatur, quod est peccatum usque ad mortem; promittat et ipse in corde suo, imitaturum se potius actus bonos, quam livorem ejusdem habiturum: et cum haec fecerit, et ipse obtulit votum. Si quis vero sibi conscius est de homicidio, indicat sibi ipse in corde suo poenitentiam, et vindicet in se ipso mala sua, et statuat sibi ante
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ oleum ⁊ alius cerã ad luminaria
tempore faciat:alius ut carnes non
comedat. Non est istud uocatum opti¬
mum: nec ꝑfectum. Adhuc melius
uolo. Non elegit ds̃ nec spẽm tuam.
nec oleum tuum. nec ieiunium tuũ:
s hoc qd̾ in te hodie redemit. ipsũ
offer: hoc ÷ animam tuam. Ꝙ si
in t̾roges me quomͦ offeram animam
meam quam ipse ht̃ in potestate:¬
et ego tͥ respondeo quomͦ. Moribꝰ scĩs ÷
cogitationib castis: oꝑib fruetuosis:
Au̾tendo a malo. conũtendo ad bonũ
dampnando uicium. amando dm̃:
diligendo ꝓximũ. Impendendo mĩam
miseris. qr et ipsi miseri fuimꝰ. anteꝗͣ
redimeremur: dimittendo illis qui in
nobis peccant: qr & nos om̃s pͣeccato
fuimus. Suꝑbiam calcando: quia ꝑ
decepit diabolus genus humanũ. Quȩ
ut millus sit siue liber. siue seruus. si¬
ue ingenuus qui non hodie uotum¬
deo offerat. simul et reddat: quia n¬
mis miserum. ẽ ut deo aliqͥd ñ offe¬

Expanded text:
alius oleum vel ceram ad luminaria alius oleum vel ceram ad luminaria tempore faciat; alius, ut carnes non comedat. Non est istud votum optimum nec perfectum: adhuc melius volo. Non eget Deus nec specie tua, nec oleo tuo, nec jejunio tuo: sed hoc quod in te hodie redemit, ipsum offer, hoc est, animam tuam. Et si interrogas me, Quomodo offeram animam meam, quam ipse habet in potestate? ego tibi respondeo quomodo: Moribus sanctis, cogitationibus castis, operibus fructuosis; divertendo a malo, convertendo in bonum; damnando vitium, amando Deum; diligendo proximum, impendendo misericordiam miseris; quia et ipsi miseri fuimus, antequam redimeremur: dimittendo illis qui in nos peccant; quia et nos omnes sub peccato fuimus: superbiam calcando; quia pedecepit diabolus genus humanum. 5. et nullus sit, sive liber, sive servus, sive ingenuus, qui non hodie Deo votum offerat simul et reddat: quia nimis miserum est ut Deo aliquid non offe
Abbreviated transcription (Latin):
ciosus ÷ animȩ nitor: quã felix consci¬
entia bonis oꝑib plena. Si beatum
se credit qui hoc possidet qd̃ dimissu¬
rus est pꝰ mortẽ: ꝗͣ securus ÷. qͥ illud
p̃mium sꝑat qd̃ nũsquã amissurus
est ꝑ ȩtͣnitatẽ: Si potens dr̃ qui
mundo imꝑat: quã beatꝰ ÷ qui dm̃
in conscientia portat: E ideo dilec¬
tissimi filii. concupiscite mundiciciã
cordis: habete dilectionẽ dei & proxi¬
mi. Peccatores. dimitite et dimitet᷑
uob̾: iusti non peccate. ut ꝑtranseat
detur mͥ carissimi ut nascente dño
et redemptore nr̃o. uota ꝓmittamus
hodie et reddamꝰ: sicut scriptũ . ẽ. Uo¬
uete et reddite dño deo ur̃o. Nos dul¬
cit᷑ et confident̃ uoueamꝰ: ille dabit
possibilitatẽ ut reddere possimꝰ. Nos
tam̃ quicqͥd illi ꝓmittimꝰ: de illo sꝑe¬
mus. & fortasse int̾rogatis me. quid
debeatis hodie uouere & reddere. St̃¬
enim multi qui uouent: alius pallã:

Expanded text:
ciosus est animi nitor! quam felix consciciosus est animi nitor! quam felix conscientia bonis operibus plena! Si beatum se credit, qui hoc possidet quod dimissurus est post mortem; quam securus est, qui illud praemium sperat, quod nunquam amissurus est per aeternitatem! Si potens dicitur, qui mundo imperat; quam beatus est qui Deum in conscientia pura portat! Et ideo, dulcissimi filii, concupiscite munditiam cordis, habete dilectionem Dei et proximi. Peccatores, dimittite, ut dimittatur vobis. Justi, non peccate, ut permaneatidetur mihi, charissimi, ut nascenti Domino et Redemptori nostro vota promittamus hodie, et reddamus; sicut scriptum est, Vovete, et reddite Domino Deo vestro . Nos dulciter et confidenter voveamus; ille dabit possibilitatem, ut reddere possimus: nos tantum quidquid illi promittimus, de illo speremus. Sed fortasse interrogatis me, quid debeatis hodie vovere vel reddere. Sunt multi qui vovent, alius pallam,
Abbreviated transcription (Latin):
suspendisti gladium ultionis. Dele nu¬
mero sitatem criminum: multitudine
miscdiarum. Ita ÷ filioli uera peniten¬
sint. & uirtutẽ animorũ exercentes: qͥ
in ista die u̾ba mea ꝓ sũa salute sic au
pugnat: qui contra se pugnat. Aꝑiant
aures suas ad p̃cepta xp̃i: que fortasse
dibria. Aꝑiant ocłos suos ad nitorem:
qͥ hucusq ad ignominiam patuerunt.
Compungat penitentia criminũ: quos
hucusq transpinx̃ delectatio uolup¬
tatũ. Erigat adiuncta uirtus: quem
uitia ꝓstrauert̃. Aꝑiant medicam̃to nares
suas. quib illis feteat consuetudo peccati.
aꝑiat ille ocłos cordis uob̾. qͥ hodie ꝓpt̾ uos
nasci dignatus ẽ: ut uideatis illud quod
putatur dulce mͦ satis eẽ. in breuitate
tẽpris. quã amarũ erit in ignẽ ȩt̃nũ: qͣm
graui ⁊ ꝑpetua pena punienda erit.
breuitas delectationis. Delectatio occi¬
et transiit: miseram fecit & abiit: in¬
felicem reddidit & reliquit. Quã spe¬

Expanded text:
suspendisti gladium ultionis: dele nususpendisti gladium ultionis: dele numerositatem criminum multitudine misericordiarum. Ista est, filioli, vera poenitenet virtutem animarum exercentes, qui in ista die verba mea pro sua salute sic audpugnant, qui contra se pugnant. Aperiant aures suas ad praecepta Christi, quae fortasse dibria. Aperiant oculos suos ad nitorem, qui huc usque ad ignominiam patuerunt. Compungat poenitentia criminum, quem huc usque transpunxit delectatio voluptatum. Erigat adjuncta virtus, quem vitia prostraverunt. Aperiant medicamento nares suas, quibus illa fetet consuetudo peccati. Aperiat vobis ille oculos cordis, qui hodie propter nos dignatus est nasci, ut videamus illum. Quod putatur dulce modo satis esse in brevitate temporum, quam amarum erit in igne aeterno! quam gravi et perpetua poena punienda erit brevitas delectationis! Delectatio occiet transiit; miserum fecit, et abiit; infelicem reddidit, et reliquit. Quam spe
Abbreviated transcription (Latin):
mundi peccatũ tollit᷑ : et peccator des
& multi assidue se dicunt. ẽẽ. peccatores.
et tam̃ ad huc delectat eos peccare. .¬
fessio. ẽ: non em̃datio. Accusat᷑ anima:¬
et non sanat᷑. d nunciat᷑ offensa: s ñ
tollitur. Penitentiam certam non faẽ.
dulce fuit in uita: & qd te prius oblec¬
tabat in corpore. ipsum te cruciet in
corde. lam tc̃ bene ingemiscis: ad dm̃ &
dicis. Tibi soli peccaui: & malũ corã te
feci. Bene tibi soli peccaui: qr nullus
hominum sine peccato: ideo tͥ soli pec
caui: qr tu solus es sine peccato. Da
misericordiam misero: qui tamdui pe¬
ꝑcisti criminoso. Inclinet ad remediũ
humilitas penitentis: quẽ ꝑmouere ñ
potuit diuturnitas peccantis peccatoriᷤ.
Dic illi in fletu cordis. Aspice & infelicẽ
pietas imm̃sa: respice crudelẽ miscđia
publica. Desꝑatꝰ ad omnipotentẽ uenio.
uulneratꝰ ad medicũ curro. Serua pi¬
etatem mansuetudinis: qui tamdiu

Expanded text:
mundi peccatum tollitur, et peccator despmundi peccatum tollitur, et peccator desp multi assidue se dicunt peccaet tamen adhuc illos delectat peccare. Professio est, non emendatio: accusatur anima, non sanatur: pronuntiatur offensa, non tollitur. Poenitentiam certam non facit, dulce fuit in vita; et quod te prius oblectabat in corpore, ipsum te cruciet in corde; jam tunc bene ingemiscis ad Deum, et dicis, Tibi soli peccavi, et malum coram te feci . Bene, Tibi soli peccavi; quia nullus hocavi, quia tu solus es sine peccato. DaDomine misericordiam misero, qui tamdiu pepercisti criminoso. Inclinet ad remedium humilitas poenitentis, quem permovere non potuit diuturnitas peccatoris. Dic illi in fletu cordis: Aspice infelicem, pietas immensa; respice crudelem, misericordia publica. Desperatus ad omnipotentem venio, vulneratus ad medicum curro. Serva pietatem mansuetudinis, qui tamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
Factor t̾rȩ: factus in t̾ra. Creator celi
ereatus sub cęlo. Ipse est dies quẽ fecit
dñs: et dies cordis nr̃i est ipse dñs.
Ambulemꝰ in lumine eius. exultemꝰ et
ogo uos fr̃s li arissimi. ut
libenti animo. sermones quos
dñs dabit sucipiatis in hae dul¬
cissima die. in qua etiam cõpune¬
tio infidelib uenitꝰ in qua mĩa
tangit᷑ impiꝰ: ueniam sꝑat
compunctus: reditũ non desꝑat capti¬
uus ⁊ remedium desidat uulneratus:
in qua nascit᷑ agnus qui tollit peccatũ
mundi. In qua natiuitate qͥ conscien¬
tiam securã habet dulcius gaudet:
qui miseram attentius timet. Quibo¬
nus ÷ affectuose orat: qui peccator de¬
uocissime supplicat. Dulcis dies: liere
dulcis: et cunctis penitentib ueniam
portans. ꝓ mitto uob̾ filioli et certus
sum: quia in hac die si quis ex corde
penituerit. et ad uomitum peccati re¬
uersus non fuerit: qd̾cunq petierit
dabitur ei. Tantũ est. fide non dubitet.
delectationẽ non repetat. Hodie totius

Expanded text:
factor terrae, factus in terra: creator coeli, creatus sub coelo. Ipse est dies quem fecit Dominus, et dies cordis nostri ipse est Dominus. Ambulemus in lumine ejus, exsultemus et ogo vos, fratres charissimi, ut libenti animo sermones quos Dominus dabit, suscipiatis in hac dulcissima die, in qua compunctio etiam infidelibus venit, in qua misericordia tangitur impius, veniam sperat compunctus, reditum non desperat captivus, remedium desiderat vulneratus; in qua nascitur Agnus, qui tollit peccatum mundi. In cujus nativitate qui conscientiam securam habet, dulcius gaudet; qui miseram, attentius timet: qui bonus est, affectuose orat; qui peccator, devotissime supplicat. Dulcis dies, vere dulcis, et cunctis poenitentibus veniam portans. Promitto vobis, filioli, et certus sum, quia in hac die si quis ex corde poenituerit, et ad vomitum peccati reversus non fuerit, quodcunque petierit dabitur ei, tantum fide ne dubitet atque delectationem non repetat. Hodie totius
Abbreviated transcription (Latin):
quam in nobis et fȩcit et refecit: qr
nondum ꝑfecte palpitat infirmus
aspectus: et ineffabilem candorẽ etͣnȩ
rem mentis acies nondum caꝑit. ge¬
nerationem eius quis enarrabit:
S uerbum caro factum est: et habi¬
tauit in nob̃. Hanc gͦ generationẽ.
cuius hodierno die celebramꝰ diem.
in quo dignatus est uenire in isrł.
et fieri emmanel. nob̾eum deus.
carnis infirmitate. non nob̃cum
cordis iniquitate. accedens ad nos
ꝑ id qđ assumpsit e nr̃o. et lib̾ans
nos ꝑ id qd̃ mansit in suo᷑ uisita¬
uit quippe dñs seruos suos ꝑ mor¬
talem infirmitatem. ut eos liberos
faceret ꝑ in commutabilem ueri-¬
tatẽ. hanc gͦ generationem cuius
utcunq ^ pax est humana fragi.¬
litas. non illam quȩ sine tp̃r ma.¬
net sine matre suꝑ omnia. s istã
quȩ in tp̃r facta est sine patre int̾
omnia: hunc uirginis filium et
uirginum sponsum. de incorrupta
matre nascentem mcorruptibili ue¬

Expanded text:
quam in nobis et fecit et refecit: quia quam in nobis et fecit et refecit: quia nondum perfecte palpitat infirmus aspectus, et ineffabilem candorem lucis arem mentis acies nondum capit, Generationem ejus quis enarrabit? Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hanc cujus hodiernum celebramus diem, hanc in qua dignatus est venire per Israel, et fieri Emmanuel, nobiscum Deus in carnis infirmitate, non nobiscum in cordis iniquitate; accedens ad nos per id quod assumpsit ex nostro, et liberans nos per id quod mansit in suo visitavit quippe Dominus servos suos per mortalem infirmitatem, ut eos liberos faceret per incommutabilem veritatem: hanc ergo generationem, cujus ut cumque capax est humana fragilitas; non illam quae sine tempore manet, sine matre super omnia; sed istam quae in tempore facta est, sine patre inter omnia: hunc virginis filium et virginum sponsum, de incorrupta matre nascentem, incorruptibili ve
Abbreviated transcription (Latin):
tero ñ uiuentẽ. Et pa tr̃e sempitne genuissẽ.
⁊ filiũ sempit̾ne natũ eẽ. Cogitemꝰ si ualemꝰ:
Siñ ualemꝰ. credamꝰ. Ñ ẽ. hic quod dice ualeamꝰ.
s tam̃ ñ longe positum ẽ. ab uno quoq nr̃m.
In illo enĩ uiuimꝰ :i mouem᷑. ⁊ sumꝰ. Transcenda¬
mꝰ carnem nr̃am. in qua parentes ante fili¬
os uiuunt: qr ut filios possent generare cre¬
uer̃: ⁊i filiis crescentib iam senescunt. Non¬
dum natis filuis parentes uixerunt: quia
& parentib mortuis filii uicturi sunt.
Transcendamus ꝙ animas mãs. Pariunt
& ipsȩ aliquid cogitando. quod secum
habent sciendo: sed possunt amit¬
tere obliuiscendo: quia et non ha¬
bent ante neseiendo. Cuncta cotro¬
temporalia et mutabilia transcenda.¬
mus: et uideamus suꝑ omnia ꝑ quẽ
facta sunt omnia. Ascensus nr̃ in
corde. ẽ: quia et ille ad quem ascendi-¬
mus ꝓpe .ẽ. Longe autem ab illo
sumꝰ: in quantum dissimiles sumus.
Ascendat gͦ ad eum sua similitudo.

Expanded text:
sempiternum genuisse, et Filium sempiternum natum esse. Cogitemus, si valemus; si non valemus, credamus. Non est hic quod dicere volumus; sed tamen non longe positum est ab unoquoque nostrum: In illo enim vivimus, et movemur et sumus . Transcendamus carnem nostram, in qua parentes ante filios vivunt: quia ut filios possent generare, creverunt; et filiis crescentibus jam senescunt. Nondum natis filiis parentes vixerunt; quia et parentibus mortuis filii victuri sunt. Transcendamus et animas nostras, pariunt et ipsae aliquid cogitando, quod secum habent sciendo; sed possunt amittere obliviscendo, quia et non habebant antea nascendo. Cuncta corptemporalia et mutabilia transcendamus; ut videamus super omnia, per quem facta sunt omnia. Ascensus noster in corde est, quia et illud quo ascendimus prope est; longe autem ab illo sumus, in quantum dissimiles sumus. Ascendit ergo ad eum sua similitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
recepturus eum ꝑ resurrectionẽ. capite sub¬
lelato. Istam mortẽ et capitis inclinationẽ
magnę potestatis fuisse. iacob ille patriar¬
cha. in iudȩ bñdictione p̾nuncians: as¬
cendisti inqͥt. recumbens dormisti sicutt
leo: ꝑ ascensionẽ mortẽ. ꝑ leonẽ significais
potestatem. lam uͦ qd illis duob erura¬
confrata sunt. illi aut̃ Non. qr defunctꝰ ÷:
quare factũ sit ipsũ euangłm declarainit.
Oportebat enĩ ut isto etiam signo demon¬
straret. in eiꝰ p̃nuncianda ꝓpħia cõm̃datũ
.ẽẽ. pascha uidȩoꝵ uͥ hoc p̃ceptum. ẽ ut
ouis ossa ñ frãgerent. Qd̃ latus lancea
ꝑcus sum in t̾ra sangumẽ et aquã ma¬
nauit: ꝓculdubio sacram̃ta sunt qͥb
formatur ȩccła. tanquã eua facta de la¬
et popło sit compositum: qr nicho uicto¬
auctꝰ. nͥ qͥ dix̃. granũ tͥtici si ñ moriatur
solũ remanet᷑ si aut̃ morit᷑ multiplicat᷑:

Expanded text:
recepturus eum per resurrectionem, capite subrecepturus eum per resurrectionem, capite sublevato. Istam mortem et capitis inclinationem magnae potestatis fuisse, Jacob ille patriarcha in Judae benedictione praenuntians, Ascendisti, inquit, recumbens, dormisti sicut leo : per ascensionem mortem, per leonem significans potestatem. CAPUT confracta sunt, illi autem non, quia defunctus est; quare factum sit, ipsum Evangelium declaravit. Oportebat enim ut isto etiam signo demonstraret in ejus praenuntiata prophetia commendatum esse Pascha Judaeorum, ubi hoc praeceptum est, ut ovis ossa percussum in terra sanguinem et aquam manavit; procul dubio sacramenta sunt quibus formatur Ecclesia; tanquam Eva facta de laet populo sit compositum; quia νῖκος victoauctus, nisi qui dixit, Granum tritici si non moriatur, solum remanet; si autem moriatur, multiplicatur
Abbreviated transcription (Latin):
gia. Uere spongie comparandi non so¬
lidi s tumudi. ñ recto confessionis
aditu aꝑti. s insidiarum tortuosis an¬
fractib cauernosi. Sane ille potus ha¬
bebat et hysopum: quȩ humilis herba
ra dice fortissima petre dr̃ inħere. Erant
quippe in illo popło. quib hoc facmus
ad humiliando penitendo animã post
abiciendo seruabat᷑. Nouerat eosipse
qui hysopum cum aceto accipiebat. Nã
et ꝓ eis orauit. sic̃ alius euangłista testa¬
tur: cũ pendens in cruce dix̃. Pat̃ ignosce
ilł: quia nesciun quid faciunt. Qd̃ att.
ꝑfectũ ÷ et inclinato capite reddidit sp̃m:
ũ necessitatẽ s potestatem suȩ mortis
oftendit: donec omnia q̃ ꝓ illo ꝓpłiata
erant ꝑficerent᷑ expectans: qr .&. hoc scͥp¬
tũ erat. et in siti mea potauerum me
aceto: tan ꝗͣ potestatẽ habens ponendi am¬
mã suam. sicut ipse testatꝰ. ẽ. & reddidit
sp̃m ꝑ humilitatẽ hoc ÷ capite in eliuato:

Expanded text:
gia. Vere spongiae comparandi, non sogia. Vere spongiae comparandi, non solidi, sed tumidi; non recto confessionis aditu aperti, sed insidiarum tortuosis anfractibus cavernosi. Sane ille potus habebat et hyssopum , quae humilis herba radice fortissima petrae dicitur inhaerere. Erant quippe in illo populo, quibus hoc facinus ad humiliandam poenitendo animam post abjiciendo servabatur. Noverat eos ipse, qui hyssopum cum aceto accipiebat. Nam et pro eis oravit, sicut alius evangelista testatur, cum pendens in cruce dixit: Pater, ignosce im est, et inclinato capite reddidit Spiritum ; non necessitatem, sed potestatem suae mortis ostendit, donec omnia quae pro illo prophetata erant perficerentur exspectans: quia et hoc scriptum erat, Et in siti mea potaverunt me aceto : tanquam potestatem habens ponendi animam suam, sicut et ipse testatus est . Et reddidit Spiritum per humilitatem, hoc est, capite inclinato;
Abbreviated transcription (Latin):
eram̃ta uisibilia quãuis et ipsa indum̃¬
ta sint xp̃i. posse tam̃ hab̾e quoslibet
hȩc: siue bonos siue malos: sincerissimã
uero fidẽ q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. unitatis
integritatem: qr dilectio dĩ diffusa in
cordib nr̃is ꝑsp̃m̃ sc̃m quidatꝰ ÷ nob̾.¬
ñ ꝑtinere ad quoslibet: s. occulta dei gr̃a
tanꝗͣ sorte donari. Unde symoni qui bap¬
tisinum habebat. et istã ñ habebat: a petͦ
dictum ÷. Non : tͥ sors. neq pars in ista
scipło cõm̃daun: congruent̃ tunc huma¬
num affectũ qñ ut hõ moriebat᷑ ostendit
sta hora ñdũ uenerat: qñ aquã in uinũ
conu̾surus. idem matridix̾at. Qͥd mͥ et tͥ
ẽ mulier: nondũ uenit hora mea. Nõ enĩ
de marla sum pserat. qd̃ habebat in diui¬
nitate: sicut de maria sumpserat. qđ
querebat a suis: s quia in ꝓpria uenit.
et sui eum non receꝑunt: ꝓ suauitatẽ: fides
acetum ꝑfidie deder̃: et hoc in spon¬

Expanded text:
cramenta visibilia, quamvis et ipsa indumecramenta visibilia, quamvis et ipsa indumenta sint Christi, posse tamen habere quoslibet haec, sive bonos, sive malos; sincerissimam vero fidem, quae per dilectionem operatur unitatis integritatem, quia dilectio Dei diffusa est in cordibtinere ad quoslibet, sed occulta Dei gratia tanquam sorte donari. Unde Simoni qui Baptismum habebat, et istam non habebat, a Petro dictum est, Non est tibi sors, neque pars in ista scipulo commendavit ; congruenter tunc humanum affectum, quando ut homo moriebatur, ostendit. Ista hora nondum venerat, quando aquam in vinum conversurus eidem matri dixerat: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . Non enim de Maria sumpserat quod habebat in divinitate, sicut de Maria sumpserat quodquaerebat a suis: sed quia in propria venit, et sui eum non receperunt ; pro suavitate fidei, acetum perfidiae dederunt, et hoc in spon
Abbreviated transcription (Latin):
sint: non ideo ds reppulit plebẽ suam
quã p̃scut. & ego inquit isrłita sũ. Et
ꝗͣuis filii regni. qui noluerunt dei filiũ
regnaresͥ. eant in tenebras exteriores: ta¬
men multi ab oriente et occidente ueni¬
unt. et recumbent ñ cũ platone et cice¬
rone: s cum abraham et ysaac & lacob
in regno dei. Pilatꝰ quippe regẽ iudeoꝵ
scͥpsit. non regẽ grecoꝵ aut latinoꝵ. ꝗuis
gentib regnaturũ: & qd̃ scripsit. scrip¬
sit: neq infidelium suggestione muta¬
uit: cuitanto ante p̾dietũ erat in psal¬
mis. tituli inscͥptionẽ ne corrumpas:
Om̃s gs̃ credunt in regẽ iudęorũ: omĩb
gentib regnat: s tam̃ rex uideoꝵ. Tan¬
tum ualuit illa radix itt uisertũ oleastrũ
in se possit ipsa mutare: oleast̃ aut̃ oliue
nom̃ non possit auferre. Qd̃ in qͣtuor
tumcã inconsutilẽ desuꝑ textã sortiti st̃.
potiꝰ quã partiti: satis de monstratũ ÷. sa¬

Expanded text:
sint; non ideo Deus repulit plebem suam, sint; non ideo Deus repulit plebem suam, quam praesciit. Et ego, inquit, Israelita sum . Et quamvis filii regni, qui noluerunt Dei Filium regnare sibi, eant in tenebras exteriores; tamen multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent, non cum Platone et Cicerone, sed cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Pilatus quidem regem Judaeorum scripsit, non regem Graecorum aut Latinorum; quamvis Gentibus regnaturum. Et quod scripsit, scripsit, neque infidelium suggestione mutavit : cui tanto ante praedictum erat in Psalmis, Tituli inscriptionem ne corrumpas . Omnes gentes credunt in regem Judaeorum: omnibus gentibus regnat, sed tamen rex Judaeorum. Tantum valuit illa radix, ut insertum oleastrum in se possit ipsa mutare, oleaster autem olivae nomen non possit auferre. CAPUT tunicam inconsutilem desuper textam sortiti sunt, potius quam partiti ; satis demonstratum est sa
Abbreviated transcription (Latin):
linguis xp̃o subuiganda uncũsitas om̃.¬
nium gentium monstͣret᷑. non tamen
illic scriptum ÷. et rex gentium. s tantũ mͦ
iudeoꝵ: ut cõmendaretur origo seminis.
in ꝓprietate nominis. Lex enim asyon
qͥ sunt qͥ dicurit in psalmo. subiecti ple¬
bes nob̃. et gs sub pedib nr̃is. nͥ de qͥb
dicit apłs: si enim spirtralib eoꝵ cõmuni¬
cauerumt gr̃. debent et in carnalib mini¬
strare eis: Qd̃ suggesser̃ pͥncipes uideoꝵ¬
pilato. ne absolute scribet qd̃ sit rex iu¬
deoꝵ. s qd̾ ipse se regem dixerit iudeor:
ramis illis fractis ita pilatus inserendum
figurabat oleastrum: qr homo erat. ex gen¬
tib. gentium scͥbens confessionẽ: de quib
merito ipse dñs dix̃. Auferet᷑ a uob̾ regnũ:
et dabit᷑ genti facienti iusticiam. Nec idõ
tam̃. ñ ÷ rex ille iudeoꝵ. kadix enĩ
portat oleastrum: ñ oleaster radicẽ. Ꝙ
quã uis illi rami ꝑ infidelitatẽ fracti

Expanded text:
linguis Christo subjuganda universitas genlinguis Christo subjuganda universitas gentium omnium monstraretur: non tamen illic scriptum est et rex Gentium, sed tantummodo Judaeorum; ut commendaretur origo seminis, in proprietate nominis. Lex enim a Sion qui sunt qui dicunt in Psalmo, Subjecit plebes nobis, et Gentes sub pedibus nostris ; nisi de quibus dicit Apostolus, Si enim spiritualibus eorum communicaverunt Gentes, debent et in carnalibus ministrare eis Pilato, ne absolute scriberet quod sit rex Judaeorum, sed quod ipse regem se dixerit Judaeorum ; ramis illis fractis ita Pilatus inserendum figurabat oleastrum: quia homo erat ex Gentibus, Gentium scribens confessionem, de quibus merito ipse Dominus dixit, Auferetur a vobis regnum, et dabitur genti facienti justitiam . Nec ideo tamen, non est rex ille Judaeorum. Radix enim portat oleastrum, non oleaster radicem. Et quamvis illi rami per infidelitatem fracti