comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta libri series attendit᷑: nicħ hors
beatus iob dixisse monstratur. S
arrogantes uiri sicut & suꝑius di¬
ximus. habere hoc ꝓpnium soleis:
ut dum innimia inuectione ꝓ de¬
unt etiam in uehendo mentiant᷑
Etcum non possunt iustȩ rep̃hendẽ
quȩ sunt:reprehendunt mentien¬
do.quȩ non sunt.Sequitur: Itaq¬
ego respondebo ⁊ͥ sermonib tuis:
& amicis tuis decũ. Dictis suꝑiorib.
qͣsi beati iob culpabilia uerba nar¬
rauit:atq exeis. sibi materiam lo¬
quendi ꝓposuit: s uerbis subseqñ¬
tib forti acumine discutit.hoc q
sibi addicendi materiam fallacit̃
fixit. Et fortes quidẽ sunt senten¬
diȩ quȩ secͣuntur: s beati iob ꝑsonȩ
ñ congruunt.Tantoq eũ inerepatio¬
nis huius dela ñferiunt: qͣntio con¬
dra eum inustȩ mittunt᷑. Sequit̃¬

Expanded text:
ta libri series attenditur, nihil horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non possunt juste reprehendere quae sunt, reprehendant mentiendo quae non sunt. Sequitur: ego respondebo sermonibus tuis et amicis tuis tecum. Dictis superioribus quasi beati Job culpabilia verba narravit, atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eum injuste mittuntur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
accepta ꝑinitum fuerat: quasi ꝑ
augmenta graduum. adꝑfectio¬
eese bonoꝵ oꝑum solet magistra:
anhelant menti.ꝓmerementa dri¬
bintur: ut adeã ꝓculdubio magni
moderaminis gradib ascendat᷑
Qđ bene erechiel ꝓpha. figurata
narratone denunciat: qui de eo
uiro quẽ in excelsum montẽ ui¬
derat. narrat dicens. Mensus ẽ cu¬
bitos mille: & tranduxit me ꝑaqͣm.
usq adtalos. Rursũq mensus ẽ.
mille: & tranfduxit me ꝑaquam.
& transduxit me ꝑaquã. usq ad
renes. Et mensus ẽ. mille: torren¬
temq ñ potui ꝑtransire: qm̃ in
tumuerant aquȩ ꝓfundȩ torren¬
tis: qͥ non potest transuadar. Qd
nanq millenario numero n eol¬
lati muneris plenitudo signat᷑
Uiritaq qui apparuit. mille cu¬
adtalos ducitur: qͥa redemptor

Expanded text:
accepta per initium fuerat, quasi per accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectioesse bonorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam et transduxit me per aquam usque ad renes. Et mensus est mille torrentem, quem non potui pertransire, quoniam intumuerant aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cuas usque ad talos ducitur, quia Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
una eademq uirtute quib ꝓfec¬
tus sui gradib eleuetur. yt enim
pͥma elementa uurtutũ. fidẽ scili¬
cet & sapientiã loquar:.obtiner: sin¬
gula ꝑfectȩ nequeunt: nͥ adhec.
distinctis ordinatisq: modis. qͣͦs i
quibdã gradib. ascendamꝰ. Ipsa
etem̃ fides. quȩ adbona alia ꝑfecte
capessenda nos imbuit:plerumq
mexordiis suis & nutat. et solida ẽ
Et iã ceitissimȩ habet᷑: et̃tam̃ de euis
fiducia. adhuc sub dubitatione tre¬
pidatur. Pars nanq: eius. prius ac¬
cipitur: ut innobis postmodum
ꝑfectȩ compleatur. Si enim certo
gradu. incredentis mentem ñ ꝓfi¬
ceret: requisit in euuangłio pater
sanandi pueri. ñ dixisset. Credo dñe:
adiuua incredulitatẽ meã. Adhuc
Iͥ ascendebat adfidem. quã iam ꝑ¬
ecpat: qui uno eodẽq tempore cla¬
mabat. et iã secredere: et adhuc ex
incredulitate dubitare. Hinc ẽ eti¬
am: qdđ redemptori nr̃o. adiscipłis
dr. Auge nobis fidem: Ut quȩ iã

Expanded text:
una eademque virtute quibus profecuna eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascetem . Fides quae ad bona alia perfecte capessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis et nutat et solida est. Et jam certissime habetur, et tamen et ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur: pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in mente credentis non proficeret, requisitus in Evangelio Pater sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem, quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat, et jam se credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: Auge nobis fidem : ut quae jam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficitur: amplius formidat᷑ ubi.
aptȩ chuina uoce subiungit᷑ noli
metuere:qͥa cum plus ipsi qͦd ti¬
meamus.agnoscimus:plus no¬
bis de deo ꝑinternam grãm
funditur. qd amemꝰ: quatinus
et contemptus nr̃ paulisꝑ tranᷤ¬
eat intmorem: & tmor tͣnsẽat.
incaritatem: ut qͥa quȩrenti nos
deo ꝑcontemptũ restitimꝰ᷑: ꝑtimo¬
rem fugimus: & contemptu quan¬
doq: &timore postposito.solo ei
amore iungam̃. Paulisꝑ enĩetiã di¬
mere dediscimus: eiq. uisolius dilec¬
donis inheremus. Appositis gͥ qͣsi
quibdã gradib ꝓfectus nr̃i men¬
tis pedem. prius ꝑtimorem inimo
ponimus: & postmodũ. ꝓcarttadẽ
adalta amoris leuamus: ut abeo
qđ quisq tumet. reprimat᷑ ut qme¬
at: & abeo qđ iam metuit: subleue¬
tur. ut presumat. Hos autẽ uurtu¬
tum gradus. ñ magni laboris ẽpen¬
dere cum abuna adalteiã tͣnsitur
s subtilissima disputatione res in¬
diget cũ mens pensare nuitur. in

Expanded text:
proficitur, amplius formidatur. Ubi proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timorem ejus discimus, cujus solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram transitur subtilissima disputatione res inindiget, cum mens pensare nititur, in
Abbreviated transcription (Latin):
posid: cũ terrenȩ pollutioni con¬
iuncti: sc̃oꝵ uoce spiritalia p̃cepta
cognoscimus. Ad quȩ p̃cepta qͣsi
suꝑ genua. et suꝑ manuũ nr̃arũ
articulos engimur: qui aterrenis
contagiis recedentes. qͣsi iam ab
nuum suarũ ardculis incuruat᷑.
incoante ꝓuectu. exmagna iã par¬
te aterra suspenditur. Adextremũ
uͦ. uoci dnĩcȩ erecti quidem. sed dre¬
mentes assistimus: cũ aterrenis
desideriis ꝑfectȩ subleuati: uba
di quo plenius cognoscimꝰ: plus
timemus. Adhuc enĩ qͣs interra
iacet: qui adcȩlestia erigi. terrenoꝵ
desideriis negligit. Quasi subleuat᷑
cumbit: qui quȩdã iam contagia
deserit: sed quibdã adhuc t̾renis
oꝑib ñ contradicit. Iam uero.ad
uerba di erectus assistit: qͥ ꝑfectȩ
mentem adsublimia erigit: & ꝑ¬
mͣmunda desicłia incuruari con¬
tempnit Bene autẽ. trementẽ se
stetisse indieat: quia examen sub¬
tilitads internȩ. quo plus adillud

Expanded text:
positi, terrenae pollutioni conpositi, terrenae pollutioni conjuncti, sanctorum voce spiritualia praecepta cognoscimus. Ad ejus praecepta quasi super genua et super manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab nuum suarum articulis incurvatur, inchoante provectu, ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus, plus timemus: adhuc enim quasi in terra acet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatusbus incumbit qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit: jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem adimmunda desideria incurvari contemnit. Bene vero trementem se stetisse indicat, quia examen subtilitatis internae, quo plus ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
ciem meã: uultusq m̃s herebat
terrȩ: & ecce manus detigit me: &
erexit me suꝑ genua mea: & suꝑ
arteulos manuũ mearũ: & dixit
adme. Daniel. uir desidioꝵ intel¬
lige uerba. quȩ ego loquor adte:
aesta ingradu tuo. Nunc enĩ. mis¬
sus sũ adte Cũnq dixisset mͥ ser¬
monẽ istum: steq tremens. Etait
adme. Noli metuere. Quã ui delicet
positonem sui corꝑis. dũ uerba
intrinsecus loquentis auchret:
nequaquam nobis tanta cura
exprimeret: si amysteriis uacare
cognouisset. Insenptura enĩ sacra.
iusti uiri. ñ solum qđ dicunt. pro¬
phetia ẽ: sed etiã plerumq qđ agc̃
Uir itaq sc̃s. internis mysteriis plenꝰ.
ꝑpositionem qͦ corꝑis. exprimit¬
interra ꝓstratus iacuit: phoc qđ
se postmodum inmanuũ suarũ
articulis &ingenib erexit: ꝑhoc
qd adextremum erectus quidem
s tremens constuit: insemetips o
nobis omnẽ ordinem nr̃i ꝓuec̾tus
innotescit. Uerba enim di. interra
iacentes audimus:cũ inpeccatis

Expanded text:
rebat terrae: et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum, et dixit ad me: Daniel, vir desideriorum, intellige verba quae loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem hunc, steti tremens, et ait ad me: Noli metuere . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacuam cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quae dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir etiam sanctus internis mysteriis plenus, per positionem quoin terra prostratus jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetnobis omnem ordinem nostri provectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã iudex uenit: necess arium ñ
ẽ. ut pexpositionem clarescat:
quia librum ipse scribit. qui iũ¬
cheat. Ipsa enĩ ꝑse ueritas ddic̃ Pat̃¬
m̃udheat quẽquã: s om̃e iuhciũ
dedit filio. frit gͣ tune auctor iu¬
dicii. qͥ nunc ẽ. conditor libn: ut
tẽ districtus exigat. qđ mͦ man¬
suẽtus iubet. Sic nanq cotidie
conspicimꝰ. qđ magistri pueris e¬
lementa litterarũ blanchentes im¬
ponunt: s hȩc abeis sȩuientes exi¬
gunt. ft quȩ dant cũ mansuetu¬
dine: cum uerbere exquinud ꝗ
Blanda nanq nc̃ sonant eloꝗtii
huini mandata: serantasꝑa ĩ
ex actione senttencła. Mansueta
mͦ ẽ. admonitio uocantis: s dunc
districta uentura ẽ iusticia iucdi
es.ẜoq certum ẽ. qͥa nichil uel
minimi mandat mdiscussione
p̃tereat: quo uidelicet. constat. qͥa
librũ scripsit ipse qui iudeatͥ Quẽ
scilicet librũ noui testamenti qͥa
ipse ꝑse humani generis redem¬

Expanded text:
etiam judex venit, necessarium non etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quid est: Librum scribat ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicatudicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia judicis, eo quod certum est quia nihil vel minimi mandati sine discussione praetereat. Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redem
Abbreviated transcription (Latin):
et moyses abstrepitu uerboꝵ ta¬
cet ettamen silens. aurȩ duinȩ
pietatis aucht̃. Cui dr. Quid cla¬
mas adme: Intus gͦ ẽ indesidĩo
clamor secretus: qui adhumanas
aures ñꝑuenit: ettam̃ auditum
conditoris replet. Hinc est. qđ̃
anna ad templum ꝑgens. ore
quidem tacuit: et camen tot sui
desiderii uoces emisit. Hinc. in
eugłio dñs dic̃. Intra incubicu¬
lum tuũ: & clauso ostio. ora pa¬
uidet in abscondito. reddet tͥ. Clau¬
so quippe ostio. pedit incubiculo:
qui tacenti ore. inconspectu suꝑnȩ
pietatis. fundit affectum mentis.
Et uox auditur in abscondito: cum
ꝑscã desideria silenter clamatur.
Unde. rectȩ qͦ ꝑpsalmistã dr̃ De¬
sidium paupum exaudiuit dñs:
auris tua. Sed beatus iob quẽ
sibi in exaudiendo desidio adiu¬
torem querat. subiunctis uerbis
qui adredemptionem nram̃ ue¬
niens. nouũ nob̾ destamentũ con¬
didit̾ s de eiusdem nos destam̃t
mandato discutens. quandoq

Expanded text:
et Moyses a strepitu verborum taet Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et clauso ostio videt in abscondito reddet tibi . Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis verbis qui ad redemptionem nostram veniens, Novum nobis Testamentum condidit; sed de ejusdem nos Testamenti mandato discutiens, quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
tera di: qui etiã interpellat pro
nob̃. Unigenito enim filio ꝓho
mine interpellare ẽ: apud coȩ¬
ternum patrẽ. seipsum homi¬
nem demonstrare.fiq ꝓhuma¬
na natura rogasse ẽ: eandẽ na¬
turam. induinitatis suȩ celsi¬
tudine suscepisse. Int̾pellat gͥ ꝓ¬
nob dñs: non uoce s miseratione:
qͥa qđ dampnari melectis nolu¬
it᷑ suscipiendo lib̾auit. Adiutor
gͦ quent᷑ ut desidium exaudiat᷑.
quia nͥ ꝓnob̾ int̃pellatio mediato¬
ris int̃cederet: abaure di ꝓculdu¬
bio nr̃arum p̃cum uoces silereÑ.
p̃ces: sed desicħium meũ. omp̃s
audiat. Uera quippe postulatio.
ñ moris ẽ uocib: s in cogitatio¬
nib cordis. Ualentiores nanq uo
ces. apud secretiss imas aures di.
ñ faciunt uerba nr̃a: s desicdia. Et̃¬
nam etenim uitã siore petimus::
nec tamen corde desideramus:
clamantes. tacemꝰ. Si uͦ desideramꝰ
excorde: etiã cum ore conticescim:
tacentes.clamamus. Hinc ẽ: qđ
inheremo popłs uocib ꝑstrepit:

Expanded text:
teram Dei, qui et interpellat pro nobis . Unigenito enim filio pro homine interpellare, est apud coaeternum patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse, est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudinem suscepisse. Interpellat nobis non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur, ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio mediatoris intbio nostrarum precum voces silerent. preces, sed desiderium meum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namquces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est, quod in eremo populus vocibus perstrepit,
Abbreviated transcription (Latin):
Amicos nanq eius.de locis singu¬
lis. qͣsi ꝓ exercenda caritate com¬
mouit: eorumq ora.subspecie d¬
solationis apuit:s phȩc iacula
increpationis intorsit.Que eo du¬
nus cor secure audientis infigeñ:
quo inter ostensȩ & ñseruate can¬
tats tenebras. inꝓuisa uiilnera¬
rent.Post hos qͦ adcontumelias.
etiã heliu iunior excitatur: ut tͣn¬
quillitatẽ tante mansuetudinis.
saltm dedignata leuitas ꝑtur¬
baret ȩtats.S contra tot antiqͥ
hostis machinas. stetit inuicta ꝯ¬
stanta: stetit ȩquanimit̃ infracta.
Nam uno eodemq tempore. ũbis
aduersantib opposuit pruden
quamuis de illo aptȩ post flagel¬
la scriptum sit. inomnib his non
peccauit iob labiis suis: saltim
postmodũ incontentione amico.

Expanded text:
Amicos namque ejus de locis singuAmicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudent virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amico
Abbreviated transcription (Latin):
iirum.hosti callido: temptandi
licentia. Qui. dũ bona eius muitẽ
cognita interimere appetit: eta
bonum patienciȩ qd latebat os¬
tenclit.Et quẽ se angustare perse¬
quendo credidit: flagellum auc¬
tum & mȩxemplo dilatauit. Hec
sine graui arte. exercuit licentiã
qͣm accepit. Nam combussit gre¬
ges: extinxit familias: obruit
edes: ꝑcussit salitem corporis:
et adintorquendum grauioris
temptationis iaculũ. linguã ser¬
uauit uxoris: quatnus scĩ uiri for¬
te ac solidum pectus. & ꝑdamp¬
na rerum dolorsterneret: et ꝑuer
ba comugis. maledictione ꝑfora¬
ret. S qͦt uulnera sȩuiens intu¬
lit: tot scõ iuro nesciens uictorias
ministiauit. Hã fidelis d̃i famu¬
us uno eodemq tempore. inter
uulnera & uerbera dep̃hensus: &
dolentẽ carnem ȩquanimit ꝑtu¬
ut: & desipientem coniugẽ pru¬
denter increpauit. Antiquus itaq
hostis. qͥa uinci se indomesticis
doluit: ꝓtinus exteriora reqͥsiuit

Expanded text:
virum hosti callido tentandi virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rȩfationem
huius oꝑis.
todiẽs neces¬
Sario repetoͬ
quoties hoc.
inchistinctio¬
nem uolumi¬
num. locutionis meȩ pausatio¬
ne succedoytcum legendi exordi¬
um sumit᷑ prius ipsa memoria
lectionis causa renouetur: ectan¬
to robustius surgat doctrinȩ ȩdifi¬
cium: qͣnto exconsideratȩ cau¬
se origine. stuchosius ponitur.¬
.I. inmente fundamentũ. Beatus
iob. deo solisibiq cognitus.
tranquillitate adnrãm noticiã
ꝑducendus. tac̾tus ẽ uerbere: ut
odorẽ suarum uirium. tanto la¬
tius spargeret:quanto.more aro¬
matum. melius exincensione fra¬
glaret Nouerat in bonis piȩ sub¬
ditos regere: & amalis chistricte
custodire. Nouerat. bene ut reb
habitis: s nesciebamꝰ. si patiens
ꝑmaneret ablatis. Nouerat cot¬
diana deo ꝓsanis pignorib sac¬
ficia soluere: s incertum elat sie
gratiarum sacrificiũ. & orbatus
immolaret. Neqͥd gͦ uicii saluste¬
geret:dignum fuit. ut hoc dolor
apiret Data itaq ẽ contra scm

Expanded text:
efationem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ solii sui: & expandit suꝑ illd̃
nebulam suã. Inuultu. solet cognito
demonstrari. Solii i e. gͦ eius uult᷑
tenetur: qͥa anob̾ in hac uita. re
gni eius gła. non qͣnta intrinsecus
habetur. cognoscitur. Suꝑ qͦ rectȩ
expandi nebula d̃r: qͥa sic̃ ẽ illa cȩle¬
stis regni gła. ñuidetur. Nam corpꝰ
qđ corrumpitur. aggrauat animã:
& depͥmit t̾rena inhabitatio sensũ
multũ cogitantem. Aduidendum
gͦ eũ nebula asꝑgimur. quia ipsa
nr̃e ignorantiȩ obscuritate caligam̃.
U nde. recte ꝑpsalmistã dr̃. Caligo sub
pedib ei Et ascendit suꝑ cherubin.
& uolauit: uolauit suꝑ pennaᷤ uen¬
torum: & posuit tenebras latibulũ
nitur: qua. insuꝑiorib dñatur. As

Expanded text:
vultum solii sui, et expandit super illud nebulam suam. - In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita gloria regni ejus non quanta intrinsecus habetur, agnoscitur: super quod recte expandi nebula dicitur, quia sicut est, illa coelestis regni gloria non videtur. Nam, « corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . A videndo ergo eo nebula aspergimur, quia ipsa nostrae ignorantiae obscuritate caligamus. Unde recte per Psalmistam dicitur: Caligo sub pedibus ejus, et ascendit super cherubim, et volavit, volavit super pennas ventorum, et posuit tenebrasnitur, qua in superioribus dominatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
ptandum d̾m soluit᷑ ab homine pos¬
sidendo religatur: ut inde eum qui
sub ipso erat. ꝑderet: unde cum illo
qui suꝑ ipsum ẽ. congredi p̾sumpsiᷤ¬
set. Occiso autem carne dño. quȩ pre¬
dicatores eius iurtutum gła sit secu¬
ta. narratur: cum subdit᷑. S p̃s eius:
ornauit cȩlos. Quos cȩlos: nͥ eos de
quib scriptum ẽ cęh enarrant głam
dei: Quos tunc ornauit sp̃s: cum re¬
pleuit. Qđ. luca referente cdicimus:
qui ait. factus ẽ repente de cȩlo sonꝰ
tanqͣm aduenientis sp̃s uehementis:
& repleuit totam domum. uͥ erant

Expanded text:
ntandum Deum solvitur, ab homine posntandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narratur, cum subditur:ornavit coelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam Dei? » Quos tunc ornavit Spiritus, cum replevit quod Luca referente, didicimus qui ait: « Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
gritate ꝓstiatus. S quia ad interi¬
ora ñualuitͥ adeius se exteriora con¬
u̾tit: ut quia mentis uirtute uictꝰ
ẽ: eum quem decipe temptatione
ñualuit: carnis saltun uideretur
morte suꝑare. Atq ut ante nos chie¬
tum ẽ: ꝑmissus ẽ millud. qđ ex no¬
bis mortalib mediator acceꝑat. S
ubi potuit aliquid facere: ibi ex
omni parte deuictus ẽ. Et unde
accepit exterius potestatẽ dnĩcȩ
carnis occidendȩ: inde. interior po¬
testas eiꝰ qua nos tenebat. occisa
iure debitores mortis tenuit. iure
innobis ius mortis amisit: qͥa ꝑ
satellites suos eius carnem ꝑimendã
ñ noceret. Bene itaq dictum ẽ: pru¬
quus hostis. ꝑexcessum p̃sumptio¬
nis suȩ eum etiã ꝑdidit: quẽ inique
ꝑsuasionis lege possedit. Et dũ au¬
dacter eũ in quo nicħ sibi compete¬
bat. appetiit: iure illum quẽ quasi
iustȩ tenebat amisit. Prudentia itaq
ñ uirtute. ꝑcussus ẽ: qui dum adtem¬

Expanded text:
gritate prostratus. Sed quia ad interigritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut, quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare. Atque, ut ante a nobis dictum est, permissus est in illo, quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus, qua nos tenebat, occisa jure debitores mortis tenuit, juste in nobis jus nortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perimendam non noceret. Bene itaque dictum est: « Pruquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit, quem iniquae persuasionis lege possedit: et dum audacter eum, in quo nihil sibi compererat, appetiit, jure illum, quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad te
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset:ut pratonali peccante.
rationalis hostia mact̾aredur. S qͥd.
qd homo sine peccato inueniri ñ
poterat: Et oblata ꝓ nobis hostia.
qͣndo nos ãpeccato mundare potu
isset: si ipsa hostia. peccati contagio¬
ñcareret: Inquinata quippe: inqͥ¬
natos mundare ñposset. Ergo. ut
rationalis eẽt hostiaᷤ. homo fuerat
offerendus: ut uero apeccatᷤ mun¬
daret hominẽhomo: et sine pecca¬
to. S qͥs esset homo sine peccato: si
expeccati commirtione descendẽt
Pinde uenit ꝓpt̃ nos inuterũ uirgins
filius dĩ: ibi ꝓnobis factus ẽ. homo:
sumpta ẽ ab illo natura ñ culpa. Fec̃
ꝓnob̾ sacrificium: corpꝰ suũ exhi¬
buit ꝓpeccatorib uictimã sine
peccato: quȩ. et humangtate mori:
et iusticia. mundare potuisset. Hẽ
gͦ cum pꝰ baptisma uidit antiquus
hostis: mox temptationib impediit:
et ꝑdiu̾sos aditus adinteriora eius
molitus irreꝑe uictus ẽ: atq ipsa
in expugnabilis mentis eius indte¬

Expanded text:
debuisset, ut pro rationali peccante debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare poisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non potuisset. Ergo ut rationalis esset hostia, homo fuerat offerendus, ut vero a peccatis mundaret hominem, homo, et sine peccato. Sed quis esset sine peccato homo, si ex peccati commistione descenderet? Proinde venit propter nos in uterum virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium, corpus suum exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae etet ex sua justitia mundare potuisset. Hunc ergo cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus est irrumpere. Victus est, atque ipsa inexpugnabili mentis ejus inte
Abbreviated transcription (Latin):
sit suꝑbum. Nam qͣmuis sic̃ dictũ
ẽ. ꝓpt̃ naturam simplicem. dĩ fort¬
tudo.sapientia sit: dñs tamen. dia¬
bolum. qͣntum ad faciẽ spectat̾: ñ
iurtute: sed ratione suꝑauit. Ipse
namq diabolus. inilla nos parentiᷤ¬
primi radice supplantans. sub cap¬
tuitatem suã qͣsi iuste tenuit ho¬
ei cde iniusta suadenti consensit Ad
uitã nanq conditus inlib̾tate ꝓpͥe
uoluntatis: sponte sua factus ẽ. debi¬
tor mortis. Delenda gͦ erat talis cul¬
pa: s nͥ ꝑsacrificiũ deleri ñ poterat.
Querendum erat sacrificium: s q̃le
sacrificium poterat ꝓ absoluendis
hominib inueniri: Neq et enim
iustum fuit: ut ꝓrationali homine.
brutoꝵ animalium uichmȩ cede¬
rentur. Unde ait apls. Necesse ẽ gͦex¬
emplaria cȩlestium his mundari:
ipsa autem cȩlestia meliorib hostiis
qͣm istis. Ergo si bruta animalia ꝓpt̃
rationale animab id: ꝓhomine di¬
gnȩ uictimȩ ñ fucrunt: reqͥrendus
erat homo. qui ꝓhominib offerri

Expanded text:
sit superbum. - Nam quamvis sicut dictum est, propter naturam simplicem Dei, fortitudo sapientia sit, Dominus tamen diabolum quantum ad faciem exspectat spectat non virtute, sed ratione superavit. Ipse namque diabolus inprimi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuit,ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro absolvendis hominibus inveniri? Neque enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri
Abbreviated transcription (Latin):
dum finiantur lux & tenebre. Qa¬
plerumq insacro eloquio ut supͣ
diximꝰ. aquarum nomine. populi de¬
signantur: aqͣs dñs dermino cucum¬
dat: quia humani generis scientiã
moderatur: ut quousq uicissitudi¬
nes alt̾nantium tempoꝵ transeãt:
ꝑfecte ad cognitionem claritatis in¬
time ñ ꝑtingat. Sin uͦ lucis nomi¬
ne. iustos accipimus. tenebrarum
uͦ appellatone. peccatores: unde
quia ꝑfecta ȩt̾nitatis scientia nulli
tribuitur: quousq cursus iustoꝵ
miustorumq finiatur.S qͥa mi¬
rum ñẽ carnales populos suꝑna
nescire: sc̃s uir. ineiusdem diuinȩ
potentiȩ admiratione se erigit: &
aliud columpnas cęli. quã uł scõs
angłos. uel summos ȩccłiȩ p̃dicato¬
res appellat. suꝑ quos incȩlestibus
crescens unruersa sp̃alis fabricȩ stiu¬
ctura surrexit. sic̃ alias scã script᷑a¬
alt: qui uicent. faciam illum colum¬
pnam intemplo di mei: Nã quisqͥs

Expanded text:
dum finiantur lux et tenebrae. dum finiantur lux et tenebrae. plerumque in sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores unde quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia mirum non est carnales populos superna nescire, sanctus vir in ejusdem divinae potentiae admiratione se erigit, et aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Script Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . » Nam quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
tum tenet: quia quamdiu in hac
mortali carne subsistimꝰ: quȩ qͣntaq¬
sint illa angłorum ministeria. ñ
uidemus. Et expandit super
illud nebulam suã: qͥa ꝓculdubio
et cor nr̃m. adquerendum subleuat:¬
ettamen occulta moderatione agi¬
tur: ut ipsa inquisitionis suȩ im¬
mensitate repͥmatur. Unde. scͥptũ
ẽ. Dedit abyssus uocem suã: ab alti¬
tudine fantasie suȩ. Exclamare enĩ
mens humana. in admiratione cõ¬
pellitur: dum. altitudine consid̃a¬
tionis. inrequisitionib suis.eo ipso
quo latus extendit᷑ angustatu.
uel certe. quia solium di. ipsi nos su
mus: uultum solii suiñ immerito
tenere dr: dum nr̃a scientia ꝓg̾di
adaltiora ꝓhibetur. Suꝑ qd solium
suum. nebulã suã d̾s asꝑgere d̃r: qͥ
inuisibilis manens. occulta suꝑ noᷤ
iudicia exerit: ut et fiat inꝓmptis
qđ uidere possimꝰ: ettam̃ origo facti
lateat in abditis: ut cur fiat. nescire
uii T esminum circumdedit aqͥs: usq

Expanded text:
tum tenet, quia quandiu in hac tum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaqsint illa angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum subleet tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dmus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum nebulam suam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire 10. Terminum circumdedit aquis, usque
Abbreviated transcription (Latin):
lasse: qͥa maiestatis ey celsitudinẽ
scientia nulla comp̃hendit uola¬
uit gͦ: quia longe maltum in
tellec tui nr̃o se rapuit uola¬
uit suꝑ pennas uentoꝵ: qͥa scientiã
transcendit animarũ. Qui posuit tene¬
bras latibulum suũ: qͥa dũ caligine
nĩẽ infirmi  tatis obscuramur.
ꝑignorantiã nrãm nob abscondit᷑
ne a nob̾ mͦ. inȩt̾na & intima clarita¬
te uideatur. Unde ei & incanticis
lumus. ñ occurrit. Fugit nos. ie¬
mus:qͣndo id qd uolumus.memo¬
ria ñtenemus. Sc̃a gͦ eccłia. postqͣm
mortem ac resurrechonẽ dñi. ascñ¬
sionẽq descripsit:clamat ei ꝓpħico
plena sp̃u: fuge dilecte mi: fuge. Ac
si chceret. Tũ. qͥ excarne comp̃hensib¬
lis factus es: exdiuinitate tua. intel¬
ligentiã nr̃i sensꝰ excede: & inte ip¬
so nob in comp̃hensibilis ꝑmane.
Tenet gͦ uultum solii sui: qͥ maiesta¬
ts sue potentiam. mortalib abscon
tutes accipimꝰ: ipsis quippe uelut
sedi regiȩ p̾sidet: sui nobis solii uul¬

Expanded text:
majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit igitur, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Qui posuit tenebras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur per ignorantiam nostram nobis absconditur, ne a nobis modo in aeterna et intima claritate videatur. Unde ei et in Canticis lumus non occurrit. Fugit nos, dicimus, quando id quod volumus memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque describit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permare. Tenet ergo vultum solii sui, quia majestatis suae potentiam mortalibus abscondtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vul
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Robusti quippe sunt motꝰ
cordis: cum nulla. nisi quȩ uirtu¬
dis sunt. sentiunt. S magnitudi¬
nem. & robustos motus depont¬
mus: quando. pulsante uiciod
gimur pensare qͥd sumus. Robu¬
stos motus deponimus: qͣndo ñ
iam de uutute atcollimur: s in
culpa consentiendo obrui. de ip¬
sa qua quatimur infirmitate
formidamus. Multum namq
de se. animus confidit: quando
sibi aduotum uires suppetere con¬
spicit. Iam sibi fiduciam scĩtatis
arrogat: iam se ydoneum. etiam
adcuncta uirtutum culmina. qͤ
sola cogitatione conceꝑit putat.
S cum hunc temptatio subito ob¬
orta transuerberat: eas quȩ natȩ
de uirtutib fuerant elatas cogi¬
tationes. funditus turbat. Quasi
securam quippe urbem. inopina¬
dus hostis ingreditur: & repenti¬
no gladio. suꝑboꝵ cuirum col¬
la feriuntur. Nichil gͦ tunc nisi
continuus luctus agitur: dum
capta urbs animi. amagnatoꝵ
suoꝵ gła. cede interueniente. ua¬
cuatur. Unde. nunc dicitur. De¬
pone magnitudinem tuã. absq

Expanded text:
t.---Robusti quippe sunt motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ bona nr̃a oꝑa scire necesse est.
ut custodiamus: exipsa eoꝵ sci¬
entia. elationis aditus panditur:
et adoꝑantis cor. culpȩ manus
admittitur: qua uastante. rapian¬
dur. Mua audem dispensatione
agitur: ut conditor nr. subleuatũ
ꝓspis animum. subita concuti
temptatione ꝑmittat: quatinꝰ
semetipsum ininfirmitate uerius
uideat: & ab eo quẽ de uututib
sumpsetat. iam seipso melior ela¬
dionis fastu. descendat. Unde. &
bene nunc subditur. Depone ma¬

Expanded text:
ergo bona nostra opera scire necesse est ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatum prosperis animum subita concuti tentatione permittat, quatenus semetipsum in infirmitate verius videat, et ab eo quem de virtutibus sumpserat, jam seipso melior elationis fastu descendat. Unde et bene nunc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
unitati. paulus intentione adhe¬
serat: dicens. Unum autẽ: quȩ
retro oblitus. ad ea quȩ ante suñ.
extentus: sequor ad palmã su
ineorum corde humanitus de¬
fluitꝰ. mox hoc discussio seuera
restringit: & cum quasi puerilit̃
cogitatio labitur: iuuenili mox
cohertione refrenatur. Unde fit.
ut sparsam mentem continue
colligant: et inuna quantum
preualent cogitatione compo¬
nant. Quia gͥ status mentis. co¬
gitationum mutabilitate cur¬
uatur: rectȩ abheliu dr. Nec
multitudo locorum inclinet
in ipsa intentionis suȩ arce con
sistit: dum abomini mutabil¬
tatis sparsione se colligit: dum
quiequid inse se suꝑfluȩ obori¬
tur. premit: ipsa suȩ rectitudi¬
nis gla tangitur. de intumorẽ
ppriȩ presumptionis eleuatur.ꝙi
enĩ magna agit: quamius de se
humilia sentiat. scit tamen. ma¬
ga esse. quȩ agit. Nã si magna
esse nescit: ea ꝓculdubio min¬
mȩ custodit. Quȩ dum custoci¬
re negligit: aut ineis minus ꝓfi¬
ct: aut ea funditus amitit. bũ

Expanded text:
unitati intentione adhaeserat, dicens: Unum autem, quae retro sunt oblitus, ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad palmam supin eorum corde humanitus diffluit, mox hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione componant. Quia igitur status mentis cogitationum mutabilitate curvatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multitudo locorum inclinet isistit, dum ab omni mutabilitatis se sparsione colligit, dum quidquid in se superflue oboritur premit; ipsa suae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agit. Nam si magna esse nescit, ea procul dubio minime custodit. Quae dum custodire negligit, aut in eis minus proficit, aut ea funditus amittit. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
nis articulo. ex his pleriq hostes il
lius fiunt: qͥ ẽẽ pacis cempore eius
ciues uidentur. Non autẽ de omĩb
ita despant: s tamen plerumq ꝯ¬
aingit ut hi de quib maiorẽ fidei
fiduciã habuerunt. ipsi eiusdẽ fid̃i
hostes atrociores fiant: ut eos tc̃ ui¬
deant cont sacra eloqͥa agere: exqͣ
se opatione crediderant. hȩc eadem
sacra eloquia. ad p̃dicationis grãm
restaurare. Quȩ tamen tempora. iã
nunc inchoasse ingemiscimꝰ: cum
multos intra ȩccłiam positos cerni¬
mus. qͥ aut nolunt oꝑari qđ intelli¬
gunt: aut hoc ipsũ qͦ sacrũ eloqͥũ
intelligere. ac nosse contempnunt.
Auentate etenim auertentes auditũ:
adfabulas conuertuntur: dũ om̃s
ocłis: s hec cognoscere homines de¬
dignantur. Pene nullus querit sci

Expanded text:
nis articulo, ex his plerique honis articulo, ex his plerique hot, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnesoculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit sci
Abbreviated transcription (Latin):
tes: qͥa uidelicet uerbũ di. ñ ẽ. mira-¬
bile solũmͦ scires face̾. Habet qͥpe.
eloqͥum nouitꝰ s scđm illud uiue¬
contempnit. Et doctus ẽẽ adbella
iã ñualet: qͥ spiritalẽ quẽ habet gla¬
dium. minimȩ exercet. Nã resistere
temptationib omnino ñsufficit:
qͥhunc uerbi di tenere glachũ. male
uiuendo postponit.Sc̃a itaq eccł̃ia.
quȩ subsequenti ꝑsecutione depri¬
mit᷑ maloꝵ habundantiã. et bonoꝵ
mopiã pensans: beati iob uocib
dampna sua p̃nuntiet. dicens. Dice¬
bamq. Innidulo meo moriar: et sic̃
palma. multiplicabo ches. Radix
mea aꝑta ẽ sec aqͣs: & ros morabit᷑
inmessione mea Gla mea semꝑ in¬
nouabit᷑ etarcꝰ m̃s inmanu mea in¬
staurabitur. Quȩ ui delicet cunct̾a
considerans: nequaqͣm spe cassa fal¬
lebat᷑ Nã ꝑfecti quiq. multos nunc
er conspiciunt auchtores: s pensat
ꝓculdubio. qđ emergente ꝑcussio¬

Expanded text:
tes, quia videlicet verbum Dei non est mirates, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
Nec indecenter dicimus. cordã de¬
stamento nouo congruere: qd
de incarnatione dñica certum ẽ
exstitisse. Quasi corda gͦ trahitur:
et cornua curuant᷑. qͥa cdũ intesta¬
mento nouo.incarnatio media¬
toris agnoscitur: adspiritalem ĩ¬
delligentiã. rigor destamenti uete¬
ris inclinatur. Ait gͥ sc̃s uir. Dice¬
bã. Oi̾a mea semꝑ innouabit᷑ &
aicus m̃s inmanu mea instaura¬
bitur. Arcus inmanu ẽ: scuptura¬
sacra. inopatione. Inmanu &enim
arcũ tenet: qͥ duina eloquia. quȩ
intellectu cognoseit. oꝑatione ꝑ¬
ficit. Instauratur gͦ arcus inmanu:
dũ quicquid insacro eloquio stu¬
dendo cognoscitur: uiuendo cõ¬
pletur. hinc etiã salomon. dũ for¬
des spiritalis pugne describeret.
bellatores: ait. Om̃s tenentes gla¬
dios: & adbella doct̾issimi. Quio
diũ figuratur: paulus apuit. di¬
cens. Et gladium sp̃s: qđ ẽ. uer¬
bum di. Salomon autẽ. non ait:
om̃s habentes gladios. s tenen¬

Expanded text:
Nec indecenter dicimus chordam TeNec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Quasi ergo chorda trahitur, et cornua curvantur, quia dum in Testamento Novo incarnatio mediatoris agnoscitur, ad spiritalem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur. Ait igitur sanctus vir: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. sacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid dium figuretur, Paulus aperuit, dicens: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Salomon autem non ait: Omnes habentes gladios, sed tenen
Abbreviated transcription (Latin):
arcu scilicet. uasa mortis p̃parauit:
qͥa scđm eloquii sui sententiã. eos
qui nunc corrigi negligunt. reꝓboᷤ
dampnat. Inqͦ &̃ sagitas suas ar¬
dentib effecit: qͥa adeos qͦs ꝑterro¬
rem corrigit᷑ accensas uerboꝵ sen¬
tentias emitcit. De hoc p̃dicatoꝵ
cu ingrediu̾nt illuc. Quia nimirũ
scĩ apłi. adferiendã gentilis uite
duriciã: cũ diftrichs uerboꝵ spicu¬
lis uenerunt. Quid gͥhoc inloco
arcus nomine: nͥ sacrum eloquiũ
debet intelligi: Incorda etenim.
testamentũ nouũ: incornu uͦ. de¬
stamentũ uetus accipit᷑. In arcu
autẽ dũ corda trahitur.cornu cur¬
uatur:sic̃ inhoc eodem sacro elo¬
quio. dũ testamentũ nouũ legit᷑
duricia testamenti ueteris emol¬
litur. Adeius nanq spiritalia &
blanda precepta. illio litterȩ se ri¬
gor inclinat: qͥa testamentũ no¬
tum. dum q̃si quodã bonȩ opa¬
tionis brachio trahitur: intestam̃¬
to ueteri se ueritatis iura flectunt᷑

Expanded text:
arcu scilicet vasa mortis praeparavit: arcu scilicet vasa mortis praeparavit: quia secundum eloquii sui sententiam equi nunc corrigi negligunt reprobos damnat. In quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatogittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur; sic in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur.