comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ quȩ multos agere & ȩgisse conspicimꝰ.
quasi agnã de gregib damꝰ. S cũ offerentiᷤᷤ
uirtꝰ ad agnã caprãq ñ sufficit: in reme-¬
dio pęnitentis adiungit᷑ ut duo columbarũ
pulli. uel duo turtures offerant᷑. Scimꝰ qͥa
columbarũ pulli uel turtures ꝓ cantu ge-¬
mitus recddunt. Qd gͦ ꝑ duos columbarũ
pullos. uel duos turtures. nisi duplex pęni¬
tentiȩ nr̃ȩ gemit᷑ designat᷑: ut cũ ad offeren¬
da bona oꝑa ñ assurgimꝰ. nosm&. ipsos dupli¬
cit̾ defleamꝰ: quia & recta ñ fecimꝰ. & pra¬
ua oꝑati sumꝰ: Unde & unꝰ turtur ꝓ pecca¬
to. alt̾ uͦ offerri in holocaustũ iubetur.
Holocaustũ nãq totũ incensũ dr̃. Unũ gͦ
turturem ꝓ peccato offerimꝰ: cũ ꝓ culpa
gemitũ damꝰ. De altõ uͦ holocaustũ facimꝰ
cũ ꝓ eo qͦd bona negleximꝰ. nosms. ipsos fun-¬
ditꝰ succendentes igne doloris ardemꝰ. Quia

Expanded text:
agimus quae multos agere et egisse conspicimus, agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentis adjungitur, ut duo columbarum pulli, vel duo turtures offerantur. 5. Scimus quia columbarum pulli, vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur? ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocau tum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
los colũbarũ: unũ ꝓ peccato. & alterũ in
holocausto. Iuram̃tũ nãq ꝓferre. ẽ: uoto
nos diuinȩ seruitutis alligare. Et cum
bona oꝑa ꝓmittimꝰ: bene nos facere spon¬
demus. Cũ uͦ abstinentiã cruciatũq car¬
nis nr̃ȩ uouemꝰ: male ad p̃sens nos nobis
facere uiramꝰ. S quia nullus in hac uita
ita ꝑfectꝰ.ẽ. ut qͣmlib& dõ deuotꝰ sit inter
ipsa qͦͥntulũ cũq pia uota ñ peccet: ꝓ pec¬
cato agna offerri de gregib. siue capra p̃ci¬
centia: Qd ꝑ caprã. quȩ in sũmis sepe extre¬
misq pendens rupib pascit᷑. nisi contẽplati¬
ua uita signat᷑: Qui gͦ se conspicit ꝓmissa
ac ꝓposita ñ implesse: ad sacrificiũ dĩ sese
studiosius deb& uel innocentia boni oꝑis.
uel in sublimi pastu contẽplationis accin¬
gere. Et bene agna de gregib capra uͦ of¬
ferri de gregib ñ iubet᷑: qͥa actiua uita
multor .ẽ. contẽplatiua paucor. Et cũ hȩc

Expanded text:
lumbarum: unum pro peccato, et alterum in holocaustum. Juramentum utique proferre est voto nos divinae servitutis alligare, et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. 2. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri de gregibus, sive capra praecicentiam? quid per capram, quae in summis saepe extremisque pendens rupibus pascitur, nisi contemplativa vita signatur? Qui ergo se conspicit promissa, ac proposita non implesse, ad sacrificium Dei se studiosius debet, vel innocentia boni operis, vel in sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra ferri de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ addã. Acsi dicat. Rectũ quidẽ me int̃
homines credidi: s te loquente. & ante fla¬
gella prauũ. & post flagella me rigidũ in¬
quentẽ subtilius intelligo. tanto mems. ip¬
sc̃ẽ ȩccłȩ typũ ten&. possunt electis om̃ib
hȩc eius uerba congruere: qui cognoscenteᷤᷤ
dm̃ in uno & alio deliquisse se sentiunt:
quia se intelligunt uel in cogitatione et
oꝑe. uel in dĩ ac ꝓximi neglecta dilectione
peccasse. Quib se ꝓmittunt ultra nil ad¬
dere: quia ꝑ conuersionis grãm curant pȩ¬
nitendo cotidie etiã transacta purgare.
Per hoc tam̃ qͦd beat᷑ iob de duob se pęniten¬
do redarguit. liquido ostendit. qͦd peccator
om̃is in pęnitentia duplicẽ habere gemitũ
deb&. nimirũ qͥa & bonũ qͦd oportuit ñ fec̃.
& malũ qͦd ñ oportuit fecit. Hinc ẽ. enĩ qͦd
ꝑ moysen de eo qui iuram̃tũ ꝓtulit. ut uel
male quid. uel bene facer&. atq hoc ipsum
obliuione transcendit. dr̃. offerat agnã de

Expanded text:
 Ac si ergo dicat: Rectum quidem me inter homines credidi, sed te loquente ante flagella pravum, et post flagella me rigidum inquente subtilius intelligo, tanto memetipsanctae Ecclesiae typum tenet, possunt electis omnibus haec ejus verba congruere, qui cognoscentes Dominum, in uno et alio deliquisse se sentiunt, quia se intelligunt vel in cogitatione et opere, vel in Dei ac proximi neglecta dilectione peccasse. Quibus se promittunt ultra nil addere, quia per conversionis gratiam curant poenitendo quotidie etiam transacta purgare. Per hoc tamen quod beatus Job de duobus se poenitendo redarguit, liquido ostendit quod 1048 peccator omnis in poenitentia duplicem habere gemitum debet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Hinc est enim quod per Moysen de eo qui juramentum protulit, ut vel male quid vel benefaceret, et hoc ipsum oblivione transcendit, dicitur: Offerat agnam de
Abbreviated transcription (Latin):
potest. qui qͣmlib& ꝑfectus sit. de ociosota¬
m̃ sermone ñ peccs: iacobo attestante qui
ait. nolite plures magistri fieri. in mul¬
tis enĩ offendimꝰ om̃s: & rursũ. linguam
nullus hominũ domare potest: Cuiꝰ cul¬
pas redarguens. ꝑ sem& ipsã ueritas dicit.
Dico aut̃ uobis qm̃ om̃e uerbũ ociosũ quod
locuti fuerit homines. reddent de eo ra
tionẽ in die iudicii. S scĩ uiri ante dei
ocłos student culpas linguȩ tegere meri¬
tis uitȩ: student pondere bonoꝵ oꝑm pre¬
mere immoderata uerbor. Unde in sc̃a
cotidie ociosȩ locutionis uiciũ. uirtute bo

Expanded text:
potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tapotest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo 1047 rationem in die judicioculos student culpas linguae tegere meritis vitae. Student pondere bonorum operum premere immoderata verborum. Unde sancta uotidie otiosae locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
loquente dõ sublimiꝰ erudit᷑. sems ipsũ cog¬
noscendo reticuit. Illos nãq iniuste loqͤnteᷤ
subdidit: s ad uerba locutionis intimȩ reũ
se iuste cognouit. Et quidẽ cur flagellatus
sit nescit: s tam̃ cur flagella uenerat᷑ ñ sit.
silendo redarguit. Diuina enĩ iudicia cũ
nesciunt᷑. ñ audaci sermone discutienda
sunt: s formidoloso silentio ueneranda:
quia & cũ causas rerũ conditor in flagel¬
lo ñ aꝑit. eo iustas indicat. quo se eas face¬
re qui summe iustus.ẽ. demonstrat. Uir
gͦ sc̃s & prius de locutione. & post de silen¬
tio rep̃hensus. quid de sem& ipso sentiat.
nem meũ defenderẽ: si hc̃ cũ rationis pon¬
dere ꝓtulissem. At postqͣm lingua leuita¬
te usa conuincit᷑: quid restat. nisi ut conti¬
ꝑatio: in ore locutio sols intelligi. Manũ
gͦ suꝑ os ponere. ẽ: uirtute boni oꝑis culpaᷤ
tegere incautȩ locutionis. Qs uͦ inueniri

Expanded text:
loquente Deo, sublimius eruditus, semetipsum cogloquente Deo, sublimius eruditus, semetipsum cognoscendo reticuit. Illos namque injuste loquentes subdidit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cognovit. Et quidem cur flagellatus sit nescit, sed tamen cur flagella veneratus non sit, silendo redarguit. Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sunt, sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat nem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem. At postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut contiperatio, in ore locutio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. inde sibim& indigna uideat᷑: & tc̃ recti¬
tudini longe se c̾e sentiat. cũ apꝓpinquat.
Unde salomon ait. Cuncta tẽptaui in sapi¬
entia: dixi. sapiens efficiar: & ipsa longius
recessit a me. Quȩsita enĩ sapientia longe
recedere dr̃: quia apꝓpinqͣnti altior uidet᷑
Qui uͦ hanc neqͣqͣm quęrt̃: tanto se ei ꝓpinqͦs
estimant. qͣnto & eius rectitudinis regłam
ignorant: qͥa siti in tenebris mirari lucis
claritatẽ nesciunt. qͣm nũqͣm uidert̃: cũq
in formã eiꝰ pulchritudinis ñ tendunt᷑ in
sems ipsis libent̃ cotidie deformiores fiunt.
N am quisqͥs eius radiis tangit᷑. sua illi mani¬
festius tortitudo monstrat᷑: & eo ueriꝰ inue¬
nit qͣntũ flectat᷑ in uiciũ: quo sagaciꝰ sum¬
ma considerans. conspicit qͣntũ distat a re-¬
cto. Vnde beatꝰ iob humanũ genus uirtu¬
tib transiens. amicos loquendo suꝑauit: s

Expanded text:
citur, inde sibimet indigna videatur, et tunc recticitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc rectitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus rectitudinis regulam ignorant, quia siti in tenebris mirari lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considerans, conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtutibus transiens, amicos loquendo superavit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
leuia paulo ante credidit. mox ut grauia
ac mortifera ꝑhorrescit. Cuncta enĩ uel in
minimis noria quasi atrocissima refugit: qͥa
uidelics ꝑ conceptionẽ sp̃c grauida. introire
ad se iam inania nulla ꝑmittit. Ex eo enĩ
qͦd intꝰ conspicit. qͣm sint horrenda hȩc quȩ
exteriꝰ ꝑstrepunt sentit: & qͣnto ampliꝰ sub¬
leuata ꝓficit. tantomagis refugit infima in
quib ꝓstrata deficit. Nichil quippe eã nisi
id qͦd interius uiderat. pascit: atq eo grauiꝰ
tolerat quicqͥd se ei extrinsecꝰ ingerit. quo
illud ñ ẽ qͦd intrinsecus uids. S ex his in¬
teriorib quȩ raptim uidere potuit. ad extĩ¬
ora quȩ tolerat iudicandi regłam sumit.
Suꝑ se enĩ rapit᷑. dũ sublimia contemplat᷑:
& sem& ipsã iam liberiꝰ excedendo conspici¬
ens. quicqͥd et ex seipsa sub seipsa remans.
subtilius cõp̃hendit. Ex qua re miro modo
agit᷑. ut sicut suꝑiꝰ dictũ ẽ. unde dignior effi¬

Expanded text:
levia paulo ante credidit mox ut gravia levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod interius viderat pascit; atque eo gravius tolerat quidquid se ei extrinsecus ingerit, quo illud non est quod intrinsecus vidit, sed ex his interioribus quae raptim videre potuit, ad exteriora quae tolerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua re miro modo agitur, ut, sicut superius dictum est, unde dignior effi
Abbreviated transcription (Latin):
quo apud dm̃ altiꝰ uirtutũ dignitate ꝓfi¬
cunt. eo subtilius indignos se e̾ẽ dep̃hendt̃
quia dũ ꝓximi lucis fiunt. qͥcqͥd eos in se¬
ipsis latebat inueniunt: & tantomagis fo¬
ras sibi deformes apparent. qͣnto nimis
pulchrũ. ẽ. qͦd intꝰ uident. Unusqͥsq enĩ
sibi dũ tactu ueri luminis illustrat᷑. osten¬
dit᷑: & unde agnoscit quid. ẽ iusticia. inde
erudit᷑ ut uideat quid ẽ culpa. Hinc est
qͦd sepe mens nr̃a qͣmuis frigida in conuer¬
sationis humanȩ actione torpescat: qͣmuiᷤ
in quibdã delinqͣt. & nesciat: qͣmuis pec¬
cata quȩdã quasi nulla ꝑpendat: cũ tam̃
ad appetenda sublimia orationis compun¬
ctione se erigit. ipso suȩ ocło cõpunctioniᷤᷤ
excitata. ad circũspiciendã se post fletũ
uigilantior redit. Nam cũ neglectã se
deserit. & noxio tepore torpescit: uel ocio¬
sa uerba. uel inutiles cogitationes mino
tionis incalescens. a torpore suo tacta subi¬
to afflatu contẽplationis euigil&: illa quȩ

Expanded text:
quo apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minortionis incalescens, a tepore suo, tacta subito afflatu contemplationis, evigilet, illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
ultra ñ addã. Si transacta beati iob uer¬
ba discutimus: nil eũ nequit̃ dixisse repi¬
mus. Si uͦ dicta eiꝰ quȩ cũ ueritate acliber¬
tate ꝓlata sunt in aliquo suꝑbiȩ uicio fle¬
ctimus: duo iam solũm ñ ert̃. qͥa multa
ert̃. S quia loqui nr̃m. ẽ hominib. occul¬
tũ sensũ uerbis aꝑire. loqui uͦ nr̃m ad di¬
iunas aures.ẽ. motũ m̃tis etia exp̃ssione ac¬
tionis ostendere: beatꝰ iob ad librã se sub¬
tilissimi examinis pensans. locutione sua
scdo se deliquisse confitet᷑. Unũ enĩ loqui
illicite. ẽ. res flagello dignas agere: aliud
loqui .ẽ. etiã de flagello murmurare. Qui
gͦ ante increpationẽ dñicã in om̃i oꝑe ho¬
minib p̃latꝰ fuit: ipsa in altũ increpatio¬
ne ꝓficiens. & minus secretũ priꝰ in oꝑe. & mi¬
nus se patientẽ post in uerbere agnouit.

Expanded text:
ur.---Si transacta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum ad divinas aures est motum mentis etiam expressione actionis ostendere, beatus Job ad libram se subtilissimi examinis pensans, locutione sua secundo se deliquisse confitetur. Unum enim loqui illicite est res flagello dignas agere, aliud loqui est etiam de flagello murmurare. Qui ergo ante increpationem dominicam in omni opere hominibus praelatus fuit ipsa in altum increpatione proficiens, et minus se rectum prius in opere, et minus se patientem post in verbere ag
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. S rursũ. cũ scriptũ sit om̃ia aut̃¬
nuda & aꝑta sunt ocłis eiꝰ: qͦm tegi posst̃.
quȩ eiꝰ ocłis. cui cuncta nuda st̃. abscondi
neqͣqͣm possunt: S quia hoc qͦd tegimꝰ in¬
ferius ponimꝰ. atq hoc unde tegimꝰ. nimi¬
rũ suꝑducimꝰ. ut qͦd ẽ. subt̃positũ tegamꝰ.
tegere peccata dicimur: quȩ quasi subt̃po¬
nimus. dũ abdicamꝰ: eisq aliud suꝑducimꝰ
dũ bonȩ actionis opꝰ ad hoc post eligimꝰ ut
p̃feramus. Qui gͦ priora mala deserit. &¬
bona posteris facit: ꝑ hoc qͦd addit. trans¬
actã nequitiã tegit: cui boni oꝑis merita
nans. dicat exse. dicat ex nobis. manum
meã ponam suꝑ os meũ: id ẽ. hoc qͦd di¬
stricto iudici de sermone meo me displi¬
cuisse considero. ante eiꝰ ocłos sub uelami¬
ne recti oꝑis abscondo. Sequit᷑. Unũ locu¬

Expanded text:
. Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus , quomodo tegi possunt quae ejus oculis, cui cuncta nuda sunt, abscondi nequaquam possunt? sed quia hoc quod tegimus inferius ponimus, atque haec unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est superpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus, ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit transactam nequitiam tegit, cui boni operis meritnans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamine recti operis abscondo. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
conditã ñ cognoscit dicens. nescio qͥ estis.
U ita prauor sub puluere abscondit᷑: qͥa ab¬
iectis & infimis desideriis grauat᷑. Qsqͥs
enim adhuc ea quȩ mundi sunt appetit:
quasi ante faciẽ ueri luminis ñ appar&:
quia nimirũ sub puluere t̾renȩ cogitati¬
onis lat&. Hẽ prauarũ cogitationũ pulue

Expanded text:
o qui estis . Vita pravorum sub pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enim. In scapłis suis obumbrabit tͥ Aesi
diceretur peccatori homini. & post pecca¬
ta ueniam dep̃canti. Ea pietate te dñs ꝓ-
tegit: qua te pietate tolerauit. Obumbrat
enim in scapulis suis: quia dum portat

Expanded text:
Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si diceret peccatori homini, et post peccatum veniam deprecanti: Ea pietate Dominus te protegit, qua te pietate toleravit. Obumbrat enim in scapulis suis, quia dum portat,
Abbreviated transcription (Latin):
lib condescendit: qͣtinus paruulor animꝰ
reb cognitis enutrit᷑. ad inqͥrenda exur¬
gat incognita: atq ab eo qui suꝑ longe ip
sũ.ẽ. quȩdã iuxta se audiens quasi qͥbdã
ad illũ passib moueat᷑. Unde fit ut per
scripturã suã. aliqͣndo a corporib homi¬
nũ aliqͥndo a m̃tib aliqͣndo uͦ ab auib
aliquando etiã ab insensatis reb quasdã
longe dissimiles in se similitudines trahat.
P lerũq enĩ a corporib hominũ in se simili¬
tudinẽ trahit: sicut de eo ꝓpħa ad ysrahe¬
litas dicit. Qui tetigerit uos. tangit pu¬
pillam ocłi eiꝰ: & sicut de eo rursũ speranti
brabit tͥ. Constat nimirũ qͦd in natura sua
nec ocłm ds̃ nec scapulas habeat: s qͥa noᷤ
ꝑ ocłm cernimꝰ. in scapulis uͦ onera sustine¬
mus. ds̃ qͦd om̃ia uideat ocłm habere ꝑhibe¬
tur. qͦd uͦ nos tolerat. atq eo ipso qͦd tolerat
seruat. obumbrare nobis in scapulis dicit᷑.

Expanded text:
libus condescendit, quatenus parvulorum animus libus condescendit, quatenus parvulorum animus rebus cognitis enutritus, ad inquirenda exsurgat incognita, atque ab eo, qui longe super ipsum est, quaedam juxta se audiens, quasi quibusdam ad illum passibus moveatur. Unde fit ut per Scripturam suam aliquando a corporibus hominum, aliquando a mentibus, aliquando vero ab avibus, aliquando etiam ab insensatis rebus quasdam longe dissimiles in se similitudines trahat. Plerumque enim a corporibus hominum in se similitudinem trahit, sicut de eo propheta ad Israelitas dicit: Qui tetigit vos, tangit pupillam oculi ejus . Et sicut de eo rursum speranti brabit tibi . Constat nimirum quod in natura sua nec oculum Deus, nec scapulas habeat, sed quia nos per oculum cernimus, in scapulis vero onera sustinemus. Deus quod omnia videt, oculum habere perhibetur; quod vero nos tolerat, atque eo ipso quo tolerat servat, obumbrare nobis in scapulis dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cia extinguere. in illo sola merita augerenT:
unde nẽ iuste corripit᷑. ut occultis iudicuᷤ
& nesciens subderet᷑: eiq dr̃. Nũqͥd irri¬
tũ facies uidiciũ meũ: & condempnabis
me ut tu iustificeris: Acsi aꝑte diceret᷑.
Tua quidẽ bene acta consideras: s mea oc¬
culta iudicia ignoras. Si gͦ ex tius meritis
contra mea flagella disputas: quid aliud
qͣm me de iniusticia addicere te iustifica¬
nũ genꝰ beat᷑ iob meritis transcendebat.
eũ pius conditor & eruditor ad conside¬
randã similitudinẽ suȩ magnitudinis
ꝓuocat: ut cognita tanta dissimilitudi-¬
& brachiũ dr̃: cauendũ sũmoꝑe. ẽ. ne quid
in eũ mens corporeũ suspicet᷑. In antropo¬
morphytarũ nãq herese cadere. ẽ: eũ qui
incircũ scripte impl&. & circũplectit᷑ om̃ia.
int̾ corporalia liniam̃ta concludere. Sed
om̃ps ds̃ ad sua nos trabens. usq ad nr̃a
se humiliat: atq ut alta insinus. humi¬

Expanded text:
tia exstinguere in illo sola merita augerent. tia exstinguere in illo sola merita augerent. Unde nunc juste corripitur, ut occultis judiciis et nesciens subderetur, eique dicitur: Nunquid irritum facies judicium meum, et condemnabis me ut tu justificeris? Ac si aperte diceretur: Tua quidem bene acta consideras, sed mea occulta judicia ignoras. Si ergo ex tuis meritis contra mea flagella disputas, quid aliud quam me de injustitia addicere te justificanum genus beatus Job meritis transcendebat, eum pius conditor et eruditor ad considerandam similitudinem suae magnitudinis provocat, ut cognita tanta dissimilitudi brachium dicuntur, cavendum summopere est ne quid in eo mens corporeum suspicetur. In antropomorphitarum namque haeresim cadere est, eum qui incircumscripte implet et circumplectitur omnia, intra corporalia lineamenta concludere. Sed omnipotens Deus ad sua nos trahens, usque ad nostra se humiliat, atque ut alta insinuet, humi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ credat᷑ iniusta. S eo saltẽ iustũ
credat ome qͦd patit᷑: quo nimirũ con¬
stat. quia dõ auctore patiat᷑. Magna
enim satisfactio ꝑcussionis. ẽ: uoluntas
iusta conditoris. Quȩ cũ iniustũ facere
nil sol&.: iusta agnoscit᷑. etiã si latet.
Nam & cũ ꝓ inusticiȩ peccato ꝑcutimur:
si in ꝑcussione nr̃a diuinȩ uoluntati con¬
iungimur: mox a nr̃a iniusticia ipsa con¬
iunctione liberam᷑. Quis qͥs enĩ iã per¬
cussionẽ tolerat. s adhuc causas ꝑcussi¬
onis ignorat: si iustũ credens hoc ĩpsũ
contra se iudiciũ amplectit᷑. eo ipso ab
iniusticia sua iam correctꝰ. ẽ. quo ꝑcussũ se
uste gratulat᷑. In uindicta enĩ sua dõse so¬
cians. sese contra se erigit: & magna. ẽ. iam
iusticia. qͦd uoluntati iudicis concordat in
pena: cui discrepauit in culpa. Uir gͥ sc̃s
quia in nulla dõ culpa discrepauerat: cum
difficultate ei int̾ supplicia concordabat.
N eq enĩ credidit qͦd flagella quȩ solent ui¬

Expanded text:
n tamen credatur injusta; sed eo saltem justum credat omne quod patitur, quo nimirum constat quia Deo auctore patiatur. Magna enim satisfactio percussionis est voluntas justa conditoris. Quae cum injustum facere nihil solet, justa agnoscitur etiam si latet. Nam cum pro injustitiae peccato percutimur, si in percussione nostra divinae voluntati conjungimur, mox a nostra injustitia ipsa conjunctione liberamur. Quisquis enim jam percussionem tolerat, sed adhuc causas percussionis ignorat, si justum credens hoc ipsum contra se judicium amplectitur, eo ipso ab injustitia sua jam correctus est, quo percussum se juste gratulatur. In vindicta enim sua Deo se socians, sese contra se erigit; et magna est jam justitia, quod voluntati judicis concordat in poena, cui discrepavit in culpa. Vir igitur sanctus, quia in nulla Deo culpa discrepaverat, quasi cum difficultate ei inter supplicia concordabat. Neque enim credidit quod flagella quae solent vi
Abbreviated transcription (Latin):
um seq ipsos intueri negligunt: qͥa fidẽ
sui meriti in attestatione ponunt oris ali¬
eni. Cum uͦ subita ꝑcussione feriuntur:
iniquos se uel ueracit̾ fateri. uel sicut sc̃
dep̃hendere om̃ino ñ possunt: qͥa uideli¬
cet scõs se humana ꝓfessione credidert̾.
Bene gͦ dr̃. nec clamabunt cũ uincti fueriñ.
spe enĩ uacua tales se apud suꝑnũ iudi¬
cẽ uenire confidunt. qͣles se hominib in¬
notuisse cognoscunt: seq ipsos miseri nec
int̃ torm̃ta dephendunt: & dũ testimoniũ
falsȩ laudis aspiciunt. remediũ uerȩ confes¬
sionis amittunt: & iã uincti ducunt᷑ & non
clamant: qͥa humanȩ laudis importunita¬
te suꝑati. scõs se miseri & cũ in peccatis
dirent: ꝑ exterioris attestationis se uerba
ñ funderent. Nam quid uiciniꝰ nobis. ẽ
corde nr̃o: quid uicinius nobis. ẽ ea re qͤ
intra nos. ẽ: Et tam̃ cũ ꝑ prauas cogita

Expanded text:
um, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem um, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem sui meriti in attestatione ponunt oris alieni. Cum vero subita percussione feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, vel sicut sunt, deprehendere omnino non possunt, quia videlicet sanctos se humanaNeque clamabunt cum vincti fuerint. Spe enim vacua tales se ante supernum judicem venire confidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miseri nec inter tormenta deprehendunt, et dum testimonium falsae laudis aspiciunt, remedium verae confessionis amittunt. Etiam vincti ducuntur, et non clamant, quia, humanae laudis importunitate superati, sanctos se miseri et cum in peccatis dirent, per exterioris attestationis se verba non funderent. Nam quid vicinius nobis est corde nostro? quid vicinius nobis est ea re quae intra nos est? Et tamen cum p
Abbreviated transcription (Latin):
ligi etiam alit̃ potest. Om̃is enĩ qui cum
iniquus sit. dici sc̃s ab hominib ñ ꝑtime¬
scit: & si iniquũ se tac&. in cogitatione
rep̃hendit: tam̃ dũ. sepius scm se audire
cȩꝑit. hoc qͦd de se intrinsecus tenebat.
amittit. Cor quippe exterius fundit: &¬
quia libent̃ foras falsũ de se testimoniũ
recipit. qualẽ se intͦꝰ habebat ñ requirit.
Unde fit. ut uacuȩ laudis fom̃ta etiã cũ
defuerint quęrat: & oblitꝰ qͦd .ẽ. appetat
iustos se ante humana udicia simulant:
dũ actiones suas laudib dignas intuentiũ
ocłis ostentant. occulta cũ eis iusticia agit᷑.
ut quo nitunt᷑ foras alios fallere. eo de se
intꝰ etiã ipsi fallant᷑. Nam omnẽ cirea se
sollicite inuestigationis ocłm ꝑdunt: uitã
enĩ suam discutere & ꝑserutari dissimu¬
lant: s tales se quales audiunt putant:
scõsq se ee. ñ quia ita uiuunt. s qͥa ita
dicunt᷑ existimant. Subͣ ile aut̃ dĩ iudici¬

Expanded text:
ligi etiam aliter potest. Omnis enim qui, cum ligi etiam aliter potest. Omnis enim qui, cum iniquus sit, dici sanctus ab hominibus non pertimescit, etsi iniquum se tacita cogitatione reprehendit, tamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoc quod de se intrinsecus tenebat amittit. Cor quippe exterius fundit, et quia libenter foris falsum de se testimonium recipit, qualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut vacuae laudis fomenta etiam cum defuerint quaerat, et oblitus quod est appetat justos se ante humana judicia simulant, dum actiones suas laudibus dignas intuentium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foras alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Quibus bene pesollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse, non quia ita vivunt, sed quia ita dicuntur, existimant. Subtile autem Dei judici
Abbreviated transcription (Latin):
liberi uͦ sumꝰ. cũ nulla correptione castiga¬
mur: qͥsi uincimur aut̃. cũ flagello ꝑcussi¬
onis astringimur. Uincti gͥ tanto clama-¬
mus altius: qͥnto in ꝑcussione positi. pecca¬
ta nr̃a ueracius confitem᷑. Apud aures qͥp¬
pe dĩ uox ualida. deuota confessio. ẽ. Quia
gͦ simulatores qͦsq etiã cũ ꝑcussionis fla¬
gella corripiunt. ad confessionẽ simplicẽ ñ
ꝑducunt: cognosci enĩ peccatores refugi-¬
unt. qͥa scĩ om̃iũ opinione ferebant᷑: qͦuis
eos ad extremũ iã flagella feriant: qͣmuiᷤ
duci se ad ȩt̃na supplicia ñ ignorent: ta-¬
les tam̃ cupiunt apud humana iudicia
remanere. quales se studuerant semꝑ
ostendere. Dep̃hensi gͦ etiã flagello ꝑcus¬
sionis extremȩ quia confessionẽ puram.
uel afflicti exerere negligunt. qͣsi uincti
clamare contẽpnunt. Bene gͦ dr̃. neq cla¬
mabunt cũ uincti fuerint: qͣmiuis intel¬

Expanded text:
liberi vero sumus, cum nulla correptione castigaliberi vero sumus, cum nulla correptione castigamur; vincimur autem, cum flagello percussionis astringimur. Vincti igitur tanto 841 clamamus altius, quanto in percussione positi peccata nostra veracius confitemur. Apud aures quippe Dei vox valida devota confessio est. Quia ergo simulatores quosque, etiam cum percussionis flagella corripiunt, ad confessionem simplicem non perducunt cognosci enim peccatores refugiunt, quia sancti omnium opinione ferebantur, quamvis eos ad extremum jam flagella feriant, quamvis duci se ad aeterna supplicia non ignorent, tales tamen cupiunt apud humana judicia remanere, quales se studuerant semper ostendere. Deprehensi ergo etiam flagello percussionis extremae, quia confessionem puram vel afflicti exerere negligunt, quasi vincti clamare contemnunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti fuerint. 61.
Abbreviated transcription (Latin):
pleni estis ypochrisi & iniquitate. Foris gͦ
ostendendo seruant. quȩ uiuendo intꝰ im¬
pugnant. intꝰ uͦ mala cogitantes exaggerans.
quȩ foras aliud suꝑducentes occultant.
Ante districtũ itaq iudicẽ excusationẽ iã
de ignorantia habere ñ possunt: quia dũ
ante ocłos hominũ omnẽ modũ scĩtatis
ostentant. ipsi sibi sunt testimonio qͥa bene
uiuere ñ ignorant. Dicat᷑ gͥ recte. simula¬
tores & callidi ꝓuocant irã dĩ. qͥd uͦ eos ad
extremũ sequat᷑. adiungit dicens neq ela
qui cũ iniquus sit. sc̃s uideri ñ appetit: in
flagelli ꝑcussione dep̃hensus. fateri qͦd ini¬
quus sit. ñ erubescit. Qui uͦ iniqua agens
humana de se iudicia sub specie scĩtatis
int̃cipit: etiã cũ flagello ꝑcutit᷑. iniquũ
se ꝓdere refugit. quia sẽs uideri consueuit.
Si qͣndo aut̃ grauit̾ coartat᷑: iniquũ se uix
suꝑficietenꝰ confitet᷑: quia int̾na sua dete¬
gere ueraci confessione confundit᷑. Quasi

Expanded text:
ypocrisi et iniquitate. . Foris ergo ostendendo servant quae vivendo intus impugnant. Intus vero mala cogitantes exaggerant quae foris aliud superducentes occultant. Ante districtum itaque judicem excusationem jam de ignorantia habere non possunt, quia dum ante oculos hominum omnem modum sanctitatis ostentant, ipsi sibi sunt testimonio quia bene vivere non ignorant. Dicatur igitur recte: Simulatores et callidi provocant iram Dei. Quid vero eos ad extremum sequatur, adjungit, dicens: CAqui cum iniquus sit, sanctus videri non appetit, in flagelli percussione deprehensus, fateri quod iniquus sit non erubescit. Qui vero iniqua agens, humana de se judicia sub specie sanctitatis intercipit, etiam cum flagello percutitur, iniquum se prodere refugit, quia sanctus videri consuevit. Si quando autem graviter coarctatur, iniquum se vix superficie tenus confitetur, quia interna sua detegere veraci confessione confunditur. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
lustrant ꝑ circuitũ quocũq eas uoluntas
gubernantis duxcrit. Ad om̃e qͦd p̃cepit
illis suꝑ faciẽ orbis terrarũ: siue in una¬
tribu. siue in terra sua: siue in quocũq
loco miscd̃iȩ suȩ eas iusserit inueniri.
Ausculta hȩc iob: sta & considera miracła
dĩ. N ũqͥd scis qͣndo p̃ceꝑit ds̃ pluuiis ut
ostenderent lucẽ nubiũ eius: Numquid
nosti semitas nubiũ: magnas & ꝑfectas sci¬
entias: Nonne uestim̃ta tua callida suñ.
cũ ꝑfecta fuerit terra austro: Tu forsitan
cum eo fabricatꝰ es cȩlos: qui solidissimi qͦ¬
mus illi: nos quippe inuoluim᷑ tenebris.
dent lucẽ subito: aer coget᷑ in nubes: &
uentꝰ transiens fugabit eas. Ab aqͥlone
aurũ ueni&: & a dõ formidolosa lauda-

Expanded text:
ncta per circuitum quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praecepit illis super faciem orbis terrarum. Lumen utribu sive in terra sua sive in quocumque loco misericordiae suae eas iusserit inveniri ausculta haec Iob sta et considera miracula Dei numquid scis quando praeceperit Deus pluviis ut ostenderent lucem nubium eius numquid nosti semitas nubium magnas et perfectas scientias nonne vestimenta tua calida sunt cum perflata fuerit terra austro tu forsitan cum eo fabricatus es caelos qui solidissimi qumus illi: nos quippe involvimur tenebris.dent lucem: subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas. Ab aquilone aurum
Abbreviated transcription (Latin):
liberatione dãpnatur. Ex infirmitate
enĩ plerũq solet accidere amare bonũ. s
implere ñ posse: ex studio uͦ peccare ẽ bo¬
nũ nec facere nec amare. Sicut gͦ ñnũqͣm
grauiꝰ ẽ peccatũ. diligere quã ꝑpetrare:
ita nequiꝰ est odisse. iustitiã quã ñ fecisse.
Sunt gͦ ñnulli in ȩccła qui ñ solũ bona ñ
faciunt. s etiã ꝑsequunt᷑: & quȩ ipsi face¬
re negligt̃. etiã in aliis detestant᷑. Horũ
peccatũ scilicet ñ ex infirmitate. uel igno¬
rantia. s ex solo studio ꝑpetrat᷑: qr uideli¬
cet si uellent implere bona. nec tam̃ pos¬
sent: ea quȩ in se negligt̃. saltẽ in aliis a¬
marent. Si enĩ ea ipsi. uel solo uoto appe¬
terent: facta ab aliis ñ odissent. S quia
bona eadẽ audiendo cognoscunt. uiuen¬
do despiciunt. animaduertendo ꝑsequun-¬
tur: recte dr̃. qr ex industria recesserunt
ab eo. Unde & apte subiungit᷑. Et om̃s¬

Expanded text:
liberatione damnatur. Ex infirmitate liberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere amare bonum, sed implere non posse. Ex studio vero peccare est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere, quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt, etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur, recte dicitur: Qui ex industria recesserunt ab eo. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsecutor & contumeliosus: s miscd̾am
consecutus sũ. qr ignorans feci in incredu¬
litate. Petrus uͦ infirmitate peccauit: qñ
om̃e in eũ robur fidei. qđ dño ꝑhibuit.
una uox puellȩ concussit: & dm̃ qũe corde
tenuit. uoce denegauit. S qr infirmita¬
tis culpa. uel ignorantia. eõ faciliꝰ t̃gitur.
qͦ ñ studio ꝑpetrat᷑: paulꝰ qui ignorauit
sciendo correxit: & petrus motã & quasi
arescentẽ iã radicẽ fidei. lacͥmis rigando¬
solidauit. Ex industria uͦ peccauerant
hi. de qͥb ipse ꝑ se magister dicebat. Si ñ
uenissẽ & locutus eis fuissẽ: peccatũ non ha¬
berent. Nc̃ autẽ excusationẽ ñ habent de
peccato suo. Et paulopost. Et uidert̃. &
odert̃. & me & patrẽ meũ. Aliud est enĩ
bona ñ facere. aliud bonoꝵ odisse docto¬
rẽ: sicut aliud ẽ p̾cipitatione. aliud deli¬
beratione peccare. Sepe enĩ peccatũ p̾ci¬
pitatione cõmittit᷑: qđ tam̃ consilio & de¬

Expanded text:
et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum: quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eo robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit voce denegavit. Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantia eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus qui ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacsolidavit. Ex industria vero peccaverant hi de quibus Magister dicebat: Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione, committitur, quod tamen consilio et de
Abbreviated transcription (Latin):
lis absconsa st̃. s diuinis obtutib patent.¬
& multi in hac domo fidei sine fide moriun¬
tur. dicat᷑ recte quasi impios ꝑcussit eos. in
loco uidentũ. Pios eñi se in eccła hominib
ostendt̃: s qr diuina iudicia latere ñ posst̃.
quasi impii feriunt᷑. Qb hoc magis ad
suppliciũ crescit. qđ unusqͥsq eoꝵ in eccła
fidelib admixtꝰ. ueritatẽ fidei sciendo con-¬
tẽpnit: atq eo grauiꝰ ultio sequit᷑. quo ꝑ exẽ.¬
pla rectoꝵ etiã bene iuiuendi eos scientia
comitat᷑. Qt enĩ eis mͦ recti ac fideles fr̃s
ostendunt᷑: tot in uenturo iudicio testib
impugnant᷑. Sciunt gͦ: qđ sequi neglig̃t.
peccatũ trib modis admittit᷑: nã aut ig¬
norantia. aut infirmitate. aut studio ꝑ-¬
petrat᷑. Et grauiꝰ qͥde infirmitate quam
ignorantia: s multo grauiꝰ. studio qũa
infirmitate peccat᷑. Ignorantia paulꝰ pec¬
cauerat. cũ dicebat. Q prĩ fui blasphemꝰ

Expanded text:
lis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, etlis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia hominibus ostendunt; sed quia divina judicia lar. Quibus hoc magis 803 ad supplicii cumulum crescit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impugnantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. modis admittitur; nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur. Et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: Qui prius fui blasphemus,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ quoq exhauriunt religionis. Sicut
enĩ supra fundam̃tũ fabrica: sic suꝑ fidem
oꝑa construunt᷑. Usq ad fundam̃tũ ergo
exinanisse ẽ: euerso bene uiuendi oꝑe. etiã
robur fidei dissipasse. Hinc etiã ad iudeã
ꝑ iheremiã dr̃. Filii quoq mempheos & taph¬
nis constuprauert̃ te usq ad uerticẽ. Usq
ad uerticẽ quippe constuprari ẽ: post ma-¬
lȩ oꝑationis usũ etiã in ipsa fidei sublimi¬
tate corrũpi. Cũ nequissimi sp̃c uniꝰcuꝰq¬
animã in prauis oꝑib inuoluunt. s inte.¬
gritatẽ fidei uiciare ñ possunt: qͣsi adhuc
inferiora m̃bra polluunt. s ad uertic̃ẽ ñ
ꝑtingc̃. Osqͥs autẽ in fide corrũpit᷑: iam
usq ad uertic̃e constuprat᷑. Malignus enĩ
sp̃c quasi ab inferiorib m̃bris usq ad sum¬
ma ꝑtingit: quando actiuã uitã polluens
castã celsitudinẽ fidei diffidentiȩ morbo
corruꝑit. Na gͥ cuncta hȩc humanis ocu¬

Expanded text:
tatem quoque exhauriunt religionis. Sicut tatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim supra fundamentum fabrica, sic super fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipasse. Hinc etiam ad Judaeam per Jeremiam dicitur: Filii quoque Mempheos et Taphneos constupraverunt te usque ad verticem . Usque ad verticem quippe constuprari est post malae operationis usum etiam in ipsa fidei sublimitate corrumpi. Cum enim nequissimi spirituanimam in pravis operibus involvunt, sed integritatem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt, sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usque ad verticem constupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summa pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fcorrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis ocu
Abbreviated transcription (Latin):
morib: qđ credulitate uenerant᷑. Ꝙb di¬
uino iudicio sepe contingit. ut ꝑ hoc qđ
nequit̃ uiuunt. & illud ꝑdant qđ salubri.¬
ter credunt. Incessant̃ nanq se p̃uis acti¬
onib polluunt. & suꝑ hoc uindictã iusti
iudicuĩ retribui posse diffidunt. Et sepe
cũ bene uiuere negligunt: etiã ꝑsequente
nullo usq ad ꝑfidiã delabunt᷑. Nam qui
imminere districtũ iudicẽ ñ credunt: qui
inulte se peccare suspicant᷑: quo peͬcto uel
c̃ẽ. uel dici fideles possunt: Fidẽ quippe
ꝑdidisse ẽ: incorrectis malis oꝑib digna sup¬
plicia reddi posse ñ credere. Na gͦ digna fi¬
dei oꝑa seruare contẽpnunt: etiã fidẽ ꝑduñ.
quã tenere uidebant᷑. Suꝑ qͦs bene ꝑ ꝓpħã¬
sub ihrłm specie inimicoꝵ destruentiũ u̾ba
memorant᷑: a quib scilicet dr̃. Ex inanite.
ex inanite: qͦ usq ad fundam̃tũ in ea. Paulꝰ
exinanunt: quando ꝑuersi sp̃c a corde fi-¬
deliũ destructo priꝰ edificio boni oꝑis. solidi¬

Expanded text:
tate venerantur. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere districtum judicium non credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe erdidisse, est incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. Quia ergo digna fidei opera servare contemnunt, etiam fidem perdunt, quam tenere videbantur. Super quos bene psalem specie inimicorum destruentium verba memorantur, a quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Paulus exinaniunt, quando perversi spiritus a corde fidelium, destructo prius aedificio boni operis, solidi
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uincens scientiã nr̃am: numerꝰ
annoꝵ eius inestimabilis: qͥ aufert ftillas
gitũ: qui de nubib pluunt. quȩ p̃texunt
cuncta desuꝑ. Si uoluerit extendere nubes
quasi tentoriũ suũ. & fulgurare lumine

Expanded text:
magnus vincens scientiam nostram numerus magnus vincens scientiam nostram numerus annorum eius inaestimabilis qui aufert stillas gitum, qui de nubibus fluunt;  qui praetexunt cuncta desuper. Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum; et fulgurare lumine
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerent᷑: In qͥb hoc sollerter intuendum
est: quia sicut certa plerũq cũ asꝑitate re¬
darguunt. ita incertis uiciis cũ tranqͥllita¬
te contradicunt: certa ferientes increpañ.
incerta p̃munientes deuitant. Quã quia
arrogantes uiri discretionis regłam nesci¬
unt: sententiarũ suarũ iacłis sicut nota.
sic incognita: sicut certa. sic etiam incerta
configunt. Unde nc̃ ab helyu dr̃. Caue ne
declines ad iniquitatẽ: hanc enĩ cȩpisti
sequi post miseriã. Quia uͦ ea quȩ subne¬
xa sunt longiori alligatione ꝓtrahuntur:
istũ libellũ hoc fine constringimꝰ: ne ĩmo¬
deratius extendamus.
CCE D̃S EXCELSꝰ
in fortitudine sua.
& nullus ei similiᷤ
in legis latorib.
Os poterit scruta¬
ri uias eius: aut qͥs
ei dicere oꝑatus es
iniquitatẽ: Mem̃to qͦd ignores opus eiꝰ:
de quo cecinert̃ uiri. Om̃s homines uideq̃
eum: unus quisq intuet᷑ ꝓcul. Ecce ds̃

Expanded text:
vulnerentur. In quibus solerter intuendum vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius extendatur.cce Deus excelsus in fortitudine sua et nullus ei similis in legislatoribus quis poterit scrutari vias eius aut quis ei dicere operatus es iniquitatem memento quod ignores opus eius de quo cecinerunt viri omnes homines vident eum unusquisque intuetur procul ecce Deus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dum ad eam declinari uetat. de ea ꝓti¬
nus quasi ad qͣm declinatũ iã fuerat cla-¬
mat: nisi qͦd arrogantes uiri plus uideri
iudices qͣm consolatores uolunt: Unde
& ñnũqͦm ea districtis sententiis feriunt.
quȩ nata in corde suspicant᷑: & priusqͣm
certa sit culpa delinquentiũ. ꝓfectur in¬
uertio districta uerboꝵ: &ante ꝑ senten¬
tiã ꝑcutit᷑. qͣm ꝓdeat qͦd feriat᷑: qͣmuis &
iusti uiri plerũq prauis & occultis cogita¬
tionib arguendo obuiant: s cũ easdẽ cogita¬
tiones aliqua quȩ p̃eunt oꝑa demonstrant.
Plerumq ab auditoꝵ suoꝵ cordib ea uicia
quȩ necdũ ꝓlata sunt. manu correctionis
eradicant: s iã illa subsequi conspiciunt ex
aliis quȩ p̃cedunt. Sicut enĩ corporales me-¬
dici quasdã egritudines quia iã uenisse in¬
ueniunt. qͣsdã ne ueniant medent᷑: ita do¬
ctores scĩ aliqͣndo inuenta uulnera saluti
restituunt: aliqͣndo uͦ agunt in m̃tib ne

Expanded text:
quod dum ad eam declinare vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quod feriatujusti viri plerumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Subtilissima nãq ars uiuendi.ẽ.
culm̃ tenere: głam p̃mere: e̾e quidẽ in po¬
tentia. s potentem se e̾e̾ nescire: ad largi¬
enda bona potentẽ se cognoscere: ad repe¬
tenda noxia omẽ qͦd potent̾ ual& ignorare.
Recte itaq de talib dr̃. ds̃ potentes ñ abic̃.
cum & ipse sit potens. Dm̃ quippe imita¬
ri desiderat: qui fastigiũ potentiȩ alieniᷤ
intentus utilitatib & ñ suis laudib elatꝰ
amministrat: qui p̾latꝰ cȩteris ꝓdesse ap¬
petit. ñ p̃esse. Tumoris nãq elatio. ñ ordo
potestatis in crimine. ẽ. Potentiã ds̃ tri¬
buit: elationẽ uͦ potentiȩ. malicia nr̃ȩ m̃¬
tis inuenit. Tollamꝰ gͦ qͦd de nr̃o contuli¬
mus: & bona sunt quȩ dõ largiente possi¬
demus. Qa enim nequaqͣm iusta poten¬
tia. s actio praua dampnat᷑: apte subiun¬

Expanded text:
possunt. Subtilissima namque ars vivendi est possunt. Subtilissima namque ars vivendi est culmen tenere, gloriam premere; esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire; ad largienda bona potentem se cognoscere, ad rependenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, apte subjun