comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus arripui. Siqͥdẽ eadem nocte e ean¬
detiahunt. & idõ ñ uerã carnis nat᷑am
credunt resurrectirã. qͥa dñs clauso
sepulero resurrex. ł qͥa clausis ad disci¬
płos ingressus e̾. i anuis: similes sunt
tunȩ longior nc̃ trahit᷑ sermo de resur¬
rectionis gła: cui incepto mat̾iam ad¬
augent celestia. quȩ se se ultro offert
miracła. Nã poterat qͥdem etiã si is¬
ta deessent.xp̃iana fides comp̃hende
sapientes in astucia eorũ:qͥ. dũ credere
fugiunt. clausis ianuis uerũ potuisse
turã ẽ. ilo declinant iudici. ut dicant.
tulud uentis &e aere subtiliꝰ effectũ. qd̾

Expanded text:
tus arripui. Siquidem eadem nocte et eamtus arripui. Siquidem eadem nocte et eamdetrahunt, et ideo non veram carnis naturam credunt resurrecturam, quia Dominus clauso sepulcro surrexit, vel quia clausis ad discipulos ingressus est januis, similes sunt tune longior nunc trahitur sermo de resurrectionis gloria, cui incoepto materiam adaugent coelestia, quae sese ultro offerunt, miracula. Non poterat quidem, etiam si ista deessent, Christiana fides comprehendere sapientes in astutia eorum: qui, dum credere fugiunt, clausis januis verum potuisse turam est, illo declinent judicium, ut dicant illud ventis et aere subtil
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ . futͣs salutis quodãmͦ pignꝰ de tã
to miracło se accepisse p̃sũpsit. atq illd̾
uincłm soluens. simul cũ eodẽ anulo
ꝓiecit influm̃. Non credant hoc inqͥt
ginalia matris eniriũ. & ad discipłos
clausis hostiis fuisse ing̾ssum ñ credt.
insignia. diuinȩ pietatis miracła: re¬
cens ħ qd añ hoĩem cingulũ renũ eiꝰ.
firmit̾ obstrictũ. & indissolutũ tͥnsiit
ce exil. iit.: & illud antiquiꝰ. qd̾ ronȩ in¬
sertus. nodo integro ꝑsistente eruꝑit
nitus audita ẽ: sic potuit clauso xp̃e
ꝓdire sepulero. Hoc gͥ uͥ accepiͥ mane
quippe ubi pͥm̃ loquendi copia fuit.
duob tantũ fr̃ĩb quoꝵ ego unꝰ extiti.
attonitꝰ ad huc frat̾ ille rẽ gestam retu¬
lit. obnixe postulans. ut creditũ nobis
secretũ. nunꝗͣ. cũ suo noĩe ꝓ deremꝰ: ut
inqͣm hoc accepi: tanqͣm meis maxi¬
mȩ oblatũ. a deo. usib miracłm le¬

Expanded text:
ventus, futurae salutis quodammodo piventus, futurae salutis quodammodo pio miraculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc, inquiginalia matris enixum, et ad discipulos clausis ostiis fuisse ingressum non credunt. insignia divinae pietatis miracula, recens hoc, quod hominem cingulum renum ejus firmiter obstrictum, et indissolutum transiit et exsilivit: et illud antiquius, quod zonae insertus, nodo integro persistente, erupit nitus audita est: Sic potuit clauso Christus prodire sepulcro. Hoc igitur ubi accepi, mane quippe, ubi primum loquendi copia fuit, duobus tantum fratribus, quorum unus exstiti, attonitus adhuc frater ille rem gestam retulit, obnixe postulans ut creditum nobis secretum nunquam cum suo nomine proderemus: ubi, inquam, hoc accepi, tanquam meis maxime oblatum a Deo usibus miraculum, lae
Abbreviated transcription (Latin):
moriam simile illud redĩt. qd̃ augꝰtinꝰ
refert in libro dexiuitate d̾i. factũ per
qͣndam petroniã clarissimã feminã:
quȩ mirabilit̾ ex magno atq duitmo.
in qͦ medicorũ adiutoria cuncta defecȩ¬
rant dolore sanata ẽ. hec a quodã iudo
dixit sibi fuisse ꝑsuasum. ut anulum
capillatio uinculo insereret.: qͦ sub oĩ
ueste ad nuda corꝑis cingeret᷑. qͥ anulꝰ
hab̾et sub gẽma lapidẽ inrenibꝰ inuen¬
tũ bouis. hoc alligata quasi remedio:
ad sc̃ĩ mr̃is stepħi litnina ueniebat.
S ꝓfecta a cartagine. eũ in confimo
fluminis bagde in sua possessione mã¬
sisset: surgensꝙ uirilit̾ ꝑget: añ pedes
suosillũ iacentẽ anulũ uidit᷑: & capil¬
latiã zonã. qua fuerat alligatꝰ mira¬
ta temptauit. Quã cũ omĩno suis no¬
dis firmissimis. sic̃ erat comꝑiss astric¬
tam: crepuisse atq ex iluisse suspicata
ẽ. Qui etiã ipse cũ integimꝰ fuisset in¬

Expanded text:
moriam simile illud rediit, quod Augustinus moriam simile illud rediit, quod Augustinus refert in libro De Civitate Dei, factum per quamdam Petroniam clarissimam feminam, quae mirabiliter ex magno atque diutino, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, dolore sanata est. Haec a quodam Judaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut annulum capillario vinculo insereret, quo sub omni veste ad nuda corporis cingeretur, qui annulus haberet sub gemma lapidem in renibus inventum bovis. Hoc alligato quasi remedio, ad sancti martyris Stephani limina veniebat. Sed propheta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum jacentem annulum vidit et capillariam zonam, qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quam cum omnino suis nodis firmissime, sicut erat, comperisset astrictam, crepuisse atque exsilivisse suspicata est. Qui etiam ipse cum integerrimus fuisset in
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad monum̃tũ ecce repente ante pedeᷤᷤ
illiꝰ ꝓ iectum cecidit ipsuᷤ qͦ firmiter
substrictꝰ erat cingulũ.
Ille solutũ
ẽẽ. &sic cecidisse suspica¬
tus. qd̃ tam̃
mirũ fuisset. qͥa ñ de¬
lapsũ fuerat.
neq cͥcũ crura pedesq
descend̾at. sec
ante pedes qͣsi ꝓiec¬
tũ ut dictũ ẽ.
exili erat: melinaũ
se. u̾ tollens illd̃.
rursũ sese accinget
Cumq manꝰ in¬
iecisset ut sibimet
n dũ ut erat fortit᷑
astrictus ñ cedere
sibi ultͣ qͣm dici potest ãmiratꝰ ẽ I nten¬
dentiae secum cũ stupore magno repu¬
tanti quid nã hoc sibi uellet: ecceuox
facta e. &e sibilum tanqͣm aurȩ tenuis
audiuit dicentẽ ͥ. Sic potint clauso
xp̃c ꝓdire sepulero. Siqͥdem hec ut ipse
referens testatus ẽ. ãmiratio m̃tem eiꝰ
ꝑ sepe subibat: quomͦ uerũ dñ corpus.
un ipse nullatenꝰ dubitabat. clauso re¬
surge monum̃to. elausis potuit ianuiᷤ
ingredi ad discipłos. Mox gͥ illi ad me¬

Expanded text:
tes ad monumentum, ecce repente ante pedes illius projectum cecidit ipsius, quo firmiter substrictus erat, cingulum. Ille solutum esse et cecidisse suspicatus, quod tamen mirum fuisset, quia non delapsum fuerat, neque circum crura pedesque descenderat, sed ante pedes quasi projectum, ut dictum est, exsiliverat, inclinavit se, ut tollens illud rursum sese accingeret. Cumque manus injecisset ut illud sibimet nondum, ut erat fortiter astrictus, non cedere sibi, ultra quam dici potest admiratus est, intendenti et secum 97 cum stupore magno reputanti, quidnam hoc sibi vellet, ecce vox facta est et sibilium tanquam aurae tenuis audivit, dicentem sibi: Sic potuit clauso Christus prodire sepulcro. Siquidem haec, ut ipse referens testatus est, admiratio mentem ejus persaepe subibat, quomodo verum Domini corpus, unde ipse nullatenus dubitabat, clauso resurgere monumento, clausis potuit januis ingredi ad discipulos. Mox ergo illi ad me
Abbreviated transcription (Latin):
temeritatis. ita ꝑximũ diligentie ad caritatẽ
ꝑtinens it̾ aꝑire. Int̾ eccłiarũ hoĩes nũquid
iratus ẽ. si pari amore ꝯtendint. uispares dig¬
nitate. aut excedunt modici honoris angus¬
tiam. qui desid̾ant suffragio gr̃o sũmatib
ꝯꝑari : Non habet suꝑbi ꝯscĩam. qui se tan¬
tum in affectioĩs muniis ñ mecitur. Presu¬
mo dice̾. duxctus subditoꝵ error ẽ. qui in hac
ix p̾cedentes anteuenit. Ecce sic partes meaᷤᷤ
quasi uoluntarie allocutioĩs fuscatas nube

Expanded text:
tis, ita proximum dilgentiae ad caritatem pertinens iter aperire. inter ecclesiarum homines numquid reatus est, si pari amore contenderint dispares dignitate? aut excedunt modici honoris angustiam qui desiderant suffragio gratiae summatibus conparari? non habet superbi conscientiam qui se tantum in affectionis muniis non metitur. praesumo dicere, directus subditorum feruor est qui in hac re praecedentes anteuenit. ecce sic partes meas quasi uoluntariae allocutionis fuscatas. nube
Abbreviated transcription (Latin):
reisesi obułꝰ uitariuł gene apicẽ ecełiastie hono¬
ris ascendł urmne decdignatur alloguio. oere
tisa facton. autsfudis aut neglegentia eue
ipendo tutaliea simplicitate unde anste¬
cione s as uetalles ne dissimulatioe mapifesto.
aminos ad memonã tristiũ mens recor¬
u̾atioe stimilanda reuo cauit. Nam semꝑ
gene e quiã diitupnifate senesert astuetio
ner uldunnaturi funis reoidatione: amons
dare potata cũ siquid humanitatis in ore ẽ
solator. Erso depectatur medicina de morbi¬
osel ã dr rr Somue agapi bene iudicas siet

Expanded text:
apicem ecclesiastic honoris ascendit, et me dedignatur adloquio. uere tale factum, aut studio aut neglegentia eueninpendo et Italica simplicitate, unde tristitiam habuerim, sine dissimulatione manifesto. mi ad memoriam tristium mens recordatione stimulanda reuocauit. nam sempebene est, quia diuturnitate senescit adflictio sepultam inmaturi funeris recordationem amara am, cum si quid humanitatis in me esse consolator? ergo expectatur medicina de morbidis? non de me, domne Agapi, bene iudicas, si et
Abbreviated transcription (Latin):
dolori meo uocem. s reuentie urẽ taci¬
turnitatẽ. Et forte melius merorẽ de abstinẽ¬
tia sermonis ur̃i muta loqueretur dissimula¬
tio. Urbanũ enĩ. ⁊ subtile erat ut isdem li¬
neis quib in me delinquit᷑. botioꝵ delicta
ferirentur. ut secum hab̾et culpa iundictã.
S quome u̾tam qui immemox̃mq hu
miliũ noticiam respuentem ꝑtinatiam amo¬
ris insequi ñ desisto. Nunqͥd ñ repudiat im¬
portunitas mat̃ herroris ẽ cum placendo ꝑ
siduitite desiqium matiam exigatdis
el i aatt audino tua sorte ꝯtend̃e. Si dormũt
ar us roronai tiũt poinquitatis puilegia pou

Expanded text:
dolori meo uocem, sed reuerentiae uestrae taciturnitatem. et forte melius maerorem de abstinentia sermonis uestri loqueretur muta dissimulatio: urbanum enim et subtile erat, ut isdem lineis quibus in me delinquitur potiorum delicta ferirentur, ut secum haberet culpa uindictam. sed quo me uertam, qui inmemorem mei et humilium notitiam respuentem pertinacia amoris insequi non desisto? numquid non repudiati inportunitas mater horroris est, cum placendi per adsiduitatem desiderium materiam exigat discum beatitudine tua sorte contendere! sed dormiunt apud coronam tuam propinquitatis priuilegia, p
Abbreviated transcription (Latin):
hobebo Cramelia patens mea intra galuat
iudibsatas muser ian gemine iam captiuita
udutaubunsercer tũr incõmodis. Nlemoeqͥ
tasm iubripsie es necessitates p̃ter calsttudinẽ
uinmm posit autere. Genis mei patronosꝗͥd
onere duni aptur⁊ ad pͥfate aliñta sufficiare
oneri ralstatimis seruitia dependens rogo

Expanded text:
hibebo. Camilla parens mea intra Gallias et uiduitatis miseria et geminae iam captiuitatis subcubuisse fertur incommodis. nemo est, qui tam multiplices necessitates praeter celsitudinem uestram possit auertere: genonera derivantur, ad praefatae alimenta sufficiant. domine mi, salutationis servitia dependens rogo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad̃ ñ ut quidã opinant᷑. apsi una
tantũ .i. hebrea lingua loqͣban¬
tur:. ita ut cuiq genti sua uid̾et᷑.
qͦd miracłm. ut ait beda. ñ loqͣn¬
tiũ eẽt. s audientiũ.

Expanded text:
n, ut quidam opinantur, apostoli una tantum, id est Hebraea lingua, loquebantur, ita ut cuique genti sua videretur, quod miraculum, ut ait Beda, non loquentium esset, sed audientium.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. ut in omĩ solẽpnitate die pre¬
cedat nox semꝑq uesꝑa futͣi diei cla¬
ritate p̾fulgeat. Ut gͥ triduane mortis
dñi triduo ꝑagamꝰ exequias. noctẽ frĩȩ
u̾. a sciuimꝰ. simul qͥa miseriimi iudę
in fami cõmertio iã uenditꝰ fuerat do¬
minꝰ. Itaq qͦd canonici nunꝗͣ. inpri¬
uatis dieb monachi uͦ. neq pͥuatis ne¬
q sollẽpnib unꝗͣ fac̾e consueuer̃t.÷
expendit lectionib tali ordine taliq
scemate. ut parũ aut nichil ab offõ
defunctoꝵ distare uideat᷑. Cur itia

Expanded text:
tum est, ut in omni solemnitate diem praetum est, ut in omni solemnitate diem praecedat nox, semperque vespera futurae diei claritate praefulgeat. Ut ergo triduanae mortis Domini triduo peragamus exsequias, noctem feriae quintae ascivimus simul, quia miserrimi Judae infami commercio jam venditus fuerat Dominus. Itaque quod canonici nunquam in privatis diebus, monachi vero neque privatis neque solemnibus unquam facere consueverunt, expendit lectionibus, tali ordine talique schemate, ut parum aut nihil ab officio defunctorum distare videatur. 67 CA
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. Qd ꝑ horas triũ dierũ eccłia suũ
missarũ sollempniis:. quȩ obcau¬
sas supͣdictas festiuȩ celebrat ł. mediiᷤ
tͥsticiȩ nebulis ut iã dictũ ẽ. quasi sol
int̾fulsert̃: statim ꝓfundiora eiꝰdem
tristiciȩ secͣunt᷑. & augescunt silentia.
Non enĩ eccłia suũ ordinẽ seruat. ꝙͣ.
a iuigiliis noctͤnis eidem diei. mutare
atq inminuere ceꝑat. Anocturnis gͦ
causas breuit̾ exequi cupimꝰ. Demuta¬
tis tͥum noctiũ uigiliis. sxxxii.¬
Rimo dicendũ est. harũ triũ noctiũ
ingilias quas ce inusitato ordine decã¬
tamꝰ. & intenebris consũmamꝰ. ex equi¬
as eẽ triduane mortis dñi: &e id̾o mortis
eiꝰdem luctui .u̾. fr̃iȩ. uigilias attributaᷤ.
qͥa uesꝑam sabbi. noctẽq tpsã. q̃ luces¬
tare cuiꝰ medio resurgens dñs totam noc¬
tem ipsã cũ p̾cedente uesꝑa uictorie sue
gaudiis illustrauit. Ex tunc nãꝙ cep¬

Expanded text:
 per horas trium dierum Ecclesia  per horas trium dierum Ecclesia missarum solemniis, quae ob causas supradictas festive celebrata, mediis tristitiae nebulis, ut jam dictum est, quasi sol interfulserunt, statim profundiora ejusdem tristitiae sequuntur et augescunt silentia. Non enim Ecclesia suum ordinem servat, quem a vigiliis nocturnis ejusdem diei mutare atque imminuere jam coeperat. A nocturnis ergo causas breviter exsequi cupimus. CAPUTtis trium noctium vigiliis. Primo dicendum est, harum trium noctium vigilias, quas et inusitato ordine decantamus, et in tenebris consummamus, exsequias esse triduanae mortis Domini, et ideo mortis ejusdem luctui quintae feriae vigilias attributas, quia vesperam Sabbati, noctemque ipsam, « quae lucestari, cujus medio resurgens Dominus, totam noctem ipsam cum praecedente vespera victoriae suae gaudiis illustravit. Extunc namque coep
Abbreviated transcription (Latin):
&e domꝰ impleta ẽ exodore unguentiz
respectu rationabilis mos institu¬
tus ab his apud quos religionis studi¬
um feruentiꝰ ẽ. hoc mͦ tenet᷑. P rimũ
pauꝑes intͣ claustrales officinas intro¬
ducunt᷑. & añqͣm fr̃es debitũ illis in la¬
uandis pedib caritatis exhibeant ob¬
sequiũ discumbunt ad conuiuũ. scif¬
ficientib q ferculis reficiunt᷑. N imi¬
rum tunc in illis xp̃c suscipit᷑ in bethaniã:
idẽ domry. obedientiȩ. fidesq ñ uana
gratulat᷑ ibi se illi cenã fecisse. Tunc
cuncta cong̾gatio consurgens. tanꝗͣ
mulier euãglica: maria quippe illa ty¬
pum eccłiȩ gesserat consurgens in ꝗͣ
dem̃sa ad quã considens. & modicȩ gꝰ¬
tans. ieiunium fregerat. ꝓpt̾ tm̃ hospi¬
rem. qͥ proculdubio in pauꝑib susci¬
pit᷑ conuenit ante pauꝑes ferens librã
unguenti .i. intentionẽ elemosinȩ sua¬
uiter corã xp̃o redolentis. &e ꝓcumbenꝰ
coram illis sic ꝑ omĩa tanquã xp̃o de

Expanded text:
 domus impleta ex odore unguenti. respectu rationabilis mos institutus ab iis apud quos regionis studium ferventius est, hoc modo tenetur. Primum pauperes intra claustrales officinas introducuntur, et antequam fratres debitum illis in lavandis pedibus charitatis exhibeant obsequium, discumbunt ad convivium, sufficientibusque ferculis reficiuntur. Nimirum tunc in illis Christus suscipitur in Bethaniam, id est domum obedientiae, fidesque non vana gratulatur ibi se illi coenam fecisse . Tunc cuncta congregatio consurgens tanquam mulier illa evangelica, Maria quippe illa typum Ecclesiae gesserat; consurgens, inquam, de mensa, ad quam confidens et modice gustans, jejunium fregerat propter tantum hospitem qui procul dubio in pauperibus suscipitur convenit ante pauperes, ferens libram unguenti, id est intentionem eleemosynae, suaviter coram Christo redolentis, et procumbens coram illis, sic per omnia tanquam Christo de
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾ium nr̃e salutis omẽ ꝑegit: recepit
uestim̃ta głȩ ce cͥaritatẽ. de qua dix̾at. o¬
rans informa serui. clarifica me. tu pat̾
aput temet ipsũ claritate qͣm habui
priusqͣm mundꝰ eẽt apud te: ce recũbens
it̾m indext̾a dei aꝑuit illis sensũ. dato
sp̃u scõ ut intellig̾ent scͥpturas. ce scirent
quid fec̾it eis. Et tunc impletũ ẽ qd̃ mł¬
ut dictũ ẽ. Qd enĩ d̾r hic. ñ moriar s ui¬

Expanded text:
ministerium nostrae salutis omne peregit, recepit vestimenta gloriae et claritatem, de qua dixerat orans in forma servi: « Clarifica me tu, Pater, apud temetipsum claritate, quam habui priusquam mundus esset apud te . iterum in dextera Dei « aperuit illis sensum, » dato Spiritu sancto, ut intelligerent Scripturas , » et scirent quid fecerit eis. Et tunc impletum est quod muut dictum est. Quod enim hic dicitur: Non moriar, sed vi
Abbreviated transcription (Latin):
sic. S qui maior ẽ. ur̃m fiat sic̃ iunior:
ce qui precessor ẽ. sicut ministrator. Ual¬
de nanq repugnantia st̃ dñari ut re¬
ges gentiũ. & exdebito iussuq regłȩ euã¬
głicȩ lauare pedes. in modũ seruorũ.
Unde unꝰ ex magnis apłis: ñ pdicamꝰ¬

Expanded text:
um, fiat sicut minor, et qui praecessor est, sicut ministrator. » Valde namque repugnantia sunt, dominari 66 ut reges gentium, et ex debito jussuque regulae evangelicae lavare pedes in modum servorum. Unde unus ex magnis apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
affectant. depͥmit᷑ in ipsis suꝑcilium.
Qd̃ aut̃ lotis pedib discipłorũ. os suũ
aꝑuit dñs. sermonẽq edidit splendi¬
dissimũ qͦ paraclitũ illũ tam sedule
legimꝰ uł audimꝰ: hoc sig̃cat. qd̾ ñ nisi

Expanded text:
ant, deprimitur in ipsis supercilium. Quod autem lotis pedibus discipulorum os suum aperuit Dominus, sermonemque edidit splendidissimum, quo paracletum illum tam sedule legimus vel audimus, hoc significat quod non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
possunt subditi hac lib̾tate uticũ enĩ
homines uiciciose uiuunt: bestiales
.i. bestiis similes fiunt. Ut autẽ p̃lati
ctoritas suffragat᷑. qͣ creatis primis ho¬
minib p̃cipitur ut bestiis t̾rȩ dñent᷑.
Igitur ubi subditi similes fiuint bestiis.
illie euãglicus homo dñari se debere iur
recognosẽ. Dũ ꝗͦ p̾lati. subditis. hac
die p̾edes lauant᷑. dũ cibum reu̾entor
porrigant. potũq miscent. ꝑ aid aucto¬
ritas dñandi totũq regũ gentiũ & eccũ

Expanded text:
possunt subditi hac libertate uti. Cum enim homines vitiose vivunt, bestiales, id est bestiis similes fiunt. Ut autem praelati auctoritas suffragatur, qua creatis primis hominibus praecipitur, ut bestiis terrae dominentur . Igitur ubi subditi similes fiunt bestiis, illic evangelicus homo dominari se debere jure recognoscit. Dum ergo praelati subditis suis hac die pedes lavant, dum cibum reverenter porrigunt, potumque miscent, perit auctoritas dominandi, totumque regum ge
Abbreviated transcription (Latin):
pedes capillis suis t̾git᷑ .i. suꝑfluis rerũ
suarũ reficit: sic̃ apłs ait. ur̃ã habun¬
dantia. illoꝵ inopiam suppleat. Hoc
gͦ mandatũ eccłiȩ obsequiũ ẽ. id̾oq cũc¬
ta congregatio pedes lauat pauꝑum:
In illo autẽ. soliut dictũ ẽ. p̾lati uice
x deseruiunt. In quo pulchre dñiũ

Expanded text:
pedes capillis suis tersit, id est superfluis rerum pedes capillis suis tersit, id est superfluis rerum suarum refdantia illorum inopiam suppleat . » Hoc ergo mandatum Ecclesiae obsequium est, ideoque cuncta congregatio pedes lavat pauperum, in illo autem soli, ut dictum est, praelati vice Christi deserviunt. In quo pulchre Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
nit aqͣ ista salui facti sunt. Non enĩ
om̃e ad quoscũq ꝑuenit uisibił bap¬
tismi fons salui fiunt. Alioqͥn symonẽ
magum. uisibiles baptismi aquas ing̾¬
dientem. salus ñ refugiss. S de ħ uite
fonte. pacisq fluuio dictũ ẽ. penes qͤm
est. omẽ arbitͥum salutis. qͣm dñs supͣ¬
dicto mͦ purificatis. hoc subsequenti ser
rationis e. Illud enĩ xp̃i: hoc eccłie est.
Illud diei p̾sentis: hoc p̾teriti spectat
hystoriã sabb̃i. Sabb̾o nãq qñuenit do¬
minꝰ iħc bethaniã. uͥ fuerat latarus
mortuus quẽ suscitauit: maria accepit
libram unguenti nardi pistici p̾ciosi:
& unxit pedes iħu: ce t̾sit capillis suis
pedes eiꝰ. ae domꝰ impleta ẽ. exodore un¬
guenti Mulierem itaq illam imita¬
tur eccłia pedes dñi ungens .i. pauꝑe ᷤᷤ
elemosinis refouens. qui licet infima.
tam̃ eiꝰ mẽbra st̃: & sic̃ pedes. ita magni
corꝑis eiꝰ. extremȩ deputant᷑ partes hoᷤᷤ

Expanded text:
nit aqua ista, salvi facti sunt . » Non enim omnes, ad quoscunque pervenit visibilis baptismi fons, salvi fiunt, alioquin Simonem Magum, visibiles baptismi aquas ingredientem, salus non refugisset . Sed de hoc vitae fonte pacisque fluvio dictum est, penes quem est omne arbitrium salutis quem Dominus supradicto modo purificatis hoc subsequenti sermrationis est. Illud enim Christi, hoc Ecclesiae est. Illud diei praesentis, hoc praeteriti spectat historiam Sabbati. Sabbato namque, quando venit Dominus Jesus Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscirdi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus, et domus impleta est ex odore unguenti . » Mulierem illam imitatur Ecclesia, pedes Domini ungens, id est pauperes eleemosynis refovens, qui licet infima, tamen ejus membra sunt, et sicut pedes, ita magni corporis ejus, extremae reputantur partes. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
rus. priꝰ pedes lauit. sic̃ iã dictũ sest. per
hoc simile. purificationẽ illã decentissi¬
mȩ cõmendans. Recte gͦ talis apłica
lectio. iã dicto p̾mittit᷑ euagłio. Quia uͦ.
postqͣm lauit pedes eorũ. accep̃ uestim̃¬

Expanded text:
rus, prius pedes lavit, sicut jam dictum est; per rus, prius pedes lavit, sicut jam dictum est; per hoc simile purificationem illam decentissime commendans. Recte ergo talis apostolica lectio jam dicto praemittitur Evangelio. Quia vero, postquam lavit pedes eorum, accep
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens scõ altari insistimꝰ. x xxuii.
utiq ꝑsonã uicemq gerentes sic̃
suo loco iã dietũ ẽ. nã &e apło dicit᷑ an ex¬
perũtũ uultis eiꝰ qui in me loquit᷑ xp̃c:¬
quotiens hec eiꝰ uba suꝑ panẽ uinũ ꝙ
effundimꝰ. hoc ẽ. corpꝰ meũ. hic ẽ calpe
sanguims mei. &e c. i pse minister specios
&e elegans. qui ñ uenit ministrari.s mi¬
nistrarc. demissa quodãmꝰ atq compli¬
cata imꝑii sui p᷑pura. bẏrro substrictꝰ
bissino. totusq ministrorũ in morem
expeditꝰ. ꝓpinaturꝰ nob̃ calicẽ salutis cũ
pane uite. aureũ liquidũq diuinita¬
tis suȩ suꝑ fundit ꝑigm̃tũ. atqꝑ ita sin¬
gulis subministrans haurientib nob̾
ingaudio infundit. usq inĩt̾iores sen¬
sus aĩe. purificatq eoᷤ qui t̾rena curan
ter sordident᷑. Qd̃ qͣnta caritate &e hu¬
militate faciat ut sciremꝰ: illud nobis
sui corꝑis ce sangͥnis sacram̃tũ traditu¬

Expanded text:
uoties sancto altari assistimus, Christi utique personam, vicemque gerentes, sicut suo loco jam dictum est. Nam et Apostolus dicit: « An experimentum vultis ejus, qui in me loquitur Cuoties haec ejus verba super panem vinumque effundimus: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » etc., ipse minister speciosus et elegans, qui « non venit ministrari, sed ministrare , » de missa quodammodo atque complicata imperii sui purpura, birro sustrictus byssino, totusque ministrorum in morem expeditus, propinaturus nobis calicem salutis cum pane vitae, aureum liquidumque divinitatis suae superfundit pigmentum, atque ita singulis subministrans haurientibus nobis in gaudio, infundit usque in interiores sensus animae, purificatque eos qui, terrena curantter sordidentur. Quod quanta charitate et humilitate faciat ut sciremus, illud nobis sui corporis et sanguinis sacramentum traditu
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. resurectionis. & ascensiõi.
eius. & sublimit̾ intellexer̃t: ce pͣdicare
uoce. litt̾is atq huiꝰcemodi signis fidelit̾.
ae sapient̾ curauer̾t. uidelicet imitati
sunt hoc pacto bñdictos filios noe. semn.¬
& iaphet: qͥ nuditatẽ patͥs. ridente ma¬
ledicto cham. assũpto pallio. post dorfũ
suũ. reuerenti diligentia contexer̃t. Nã
quid aliud noe. de uinea sua qͣm plan¬
tauit ip̃e in ebriatꝰ dormiensq & in ta¬
bernacło suonudatꝰ. nisi dñm xp̃m

Expanded text:
 resurrectionis et ascensionis ejus, et sublimiter intellexerunt, et praedicare voce, litteris atque hujusmodi signis fideliter et sapienter curaverunt. Videlicet imitati sunt hoc pacto benedictos filios Noe, Sem et Japhet, qui nuditatem patris, ridente maledicto Cham, assumpto pallio post dorsum suum, reverenti diligentia contexerunt . Nam, quid aliud Noe de vinea sua quam plantavit , ipse inebriatus dormiensque et in tabernaculo suo nudatus, nisi Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
limꝰ. m̃tis ꝙͦ intelligentia capiamꝰ. S
ñ omĩno quẽadmodsi orem lingua.
sp̃c qͥdem ms̃ orat. mens aũ sine fru¬
ctu est. tra deis. i his qͦ sentiendũ est.
Nam qͥ mist̾ia uł signa eccłie fidełe
&e piȩ frequentant: qͣmuis causas eorũ
setre ñ potuer int ñ tam̃ sine fructu st̃.
Idco quippe hec instituta sunt: ut mi¬
ro mͦ secreta dĩ. quȩ a paucis possunt
intelligi: pene ab omĩb poss int agi.
Nunqͥd qͥa moꝑando soli uident orłi:
sine fructu st̃: S unũ qd̾q mẽbrũ. suã

Expanded text:
limus, mentis quoque intelligentia capiamus. Sed non omnino, quemadmodum si orem lingua, spiritus quidem meus orat, mens autem sine fructu est, ita de his quoque sentiendum est. Nam qui mysteria vel signa Ecclesiae fideliter et pie frequentant, quamvis causas eorum scire non potuerint, non tamen sine fructu sunt. Ideo quippe haec instituta sunt, ut miro modo secreta Dei, quae a paucis possunt intelligi, pene ab omnibus possint agi. Nunquid quia in operando soli vident oculi. sine fructu sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
tu inuentus ut hõ. palam qd̃ passibił
mortalisq eẽt apparuit: S exeat. & fo¬
ris nunciet:. eũq infirmitatis arguat
cham: qͥ int̾pretat᷑ calidꝰ: scilicet omĩs
hereticꝰ calens ad rixam. contentiosus.
ce in paciens: nã inclitus sem. ce dilata¬
tus iaphet. uidelicet catholici atq apłi¬
ci patres. honesto sacram̃torũ pallio.
ꝓpter nos assũptam ornant &e uen̾ant᷑
infirmitatẽ. & ħ post dorsũ suũ: quia
sane illa infirma tnsierunt: nec ea.p̾.¬
sentes ipsi uider̃t: Hec uͦ sacram̃ta ce¬
lebrare. & causas eorũ ñ intellig̾e᷑ qͣsi
lingua loqͥ ẽ. de interp̾tationẽ nescire.
Qui aut̃ lingua loquit᷑ ait apłs. oret.¬

Expanded text:
nventus ut homo, palam quod passibilis mortalisque esset, apparuit? Sed exeat et foris nuntiet, eumque infirmitatis arguat Cham, quod interpretatur calidus, scilicet omnis haereticus calens ad rixam, contentiosus et impatiens. Nam inclytus Sem, et dilatatus Japhet, videlicet catholici atque Apostolici Patres, honesto sacramentorum pallio, propter nos assumptam ornant et venerantur infirmitatem, et hoc post dorsum suum, quia sane infirma illa transierunt, nec ea praesentes ipsi viderunt. Haec vero sacramenta celebrare, et causas eorum non intelligere, quasi lingua loqui est, et interpretationem nescire. Qui autem lingua loquitur, inquit Apost
Abbreviated transcription (Latin):
a quȩ ꝑ anni circulum ordĩe
constituto in diuinis agunt᷑
pfficiis: e attentũ auditorem:
&e eruditũ ut bñ exponant᷑ expetũt
uen̾abilium scͥpturarũ didascalũ:
atq simnisten. Altissimarũ nãq
signa sunt rerũ. & maxima queq
continent celestiũ sacram̃ta secre¬
torũ: ad quorũ maiestatẽ contem¬
plandã. ñ nisi eruditꝰ & religiosus
quisqͣm asptrare ydoneus est. Siqͥ¬
dem ab his uiris hec ordinata. atꝙ

Expanded text:
Ea quae per anni circulum ordine constituto in divinis aguntur officiis, et attentum auditorem, et eruditum, ut bene exponantur, expetunt vernabilium Scripturarum didascalum atque symmistem. Altissimarum namque signa sunt rerum, et maxima quaeque continent coelestium sacramenta secretorum; quorum ad majestatem contemplandam, non nisi eruditus et religiosus quispiam aspirare idoneus est. Siquidem ab his viris ordinata haec, atque
Abbreviated transcription (Latin):
laudes: &e ꝓcertis ac magnis eiꝰ bñficiis.
quasi uectigales st̃ grãrum acciones:
stantes. has .uii. horas tẽbalit̾ currenteᷤ.
clarissuis miscd̾iȩ suȩ radiis illustrauit.
atq dedicauit. Singłarũ rationes: de

Expanded text:
laudes, et pro certis ac magnis ejus beneficiis laudes, et pro certis ac magnis ejus beneficiis quasi vecitgales sunt gratiarum actiones. stantes, has septem horas temporaliter currentes clarissimis misericordiae suae radiis illustravit atque dedicavit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: dem̃ que certiᷤ temꝑib & causis ua¬
riant᷑ digerã. ipso adiuuante .xͦ. cuiꝰ
pio sanguie uniu̾sa t̾ra pͣpurata est:
cuiꝰ uictorus celũ floret. cuiꝰ misteriis.
temꝑa insignita st̃. cuiꝰ memoria. dies
ae hore ornatȩ sc̃. Illud a bonis omĩb.
huiꝰcestudii m̾itum ł dignitas ĩpetra¬
re debebit: ut qͣmuis uetꝰ uinu. cũ sua¬
uitate bib̾e assueti sint: nr̃a tam̃ musta
despuenda ñ iudicent. Neq enĩ aucto¬
ritati uet̾um qͥcqͣm detrahimꝰ: amala¬
rii. s. &e aliorũ. siqͥ forte scͥpserunt de
huiꝰcemodi: s licuit. semꝑq licebit cui¬
q dicere. salua fide qd̃ senserit. P rimũ
qͥdem cotidianũ nr̃e seruitutis pensũ.
iudelicet .uii. diei hore quas canonicas.
.i. regłares dicimꝰ: unde causas institu¬
tionis acccꝑint: iã dicendũ est. E. xplic̃
diei. ñ licet a quoqͣm. qui in
conspectu d̾i uacuꝰ ce ingratꝰ
apparere nolit: negligñter
p̾tertri. Hec siqͥdem creatori nr̃o debitȩ

Expanded text:
quae certis temporibus et causis variantur, digeram, ipso adjuvante Christo, cujus pio sanguine universa terra purpurata est, cujus victoriis coelum floret, cujus mysteriis tempora insignita sunt, cujus memoria dies et horae ornatae sunt. Illud a bonis omnibus hujusce studii meritum vel dignitas impetrare debebit, ut, quamvis vetus cum suavitate vinum bibere assueti sint, nostra tamen musta despuenda non judicent. Neque enim auctoritati veterum quidquam detrahimus. Ammalarii scilicet et aliorum, si qui forte scripserunt de hujusmodi, sed licuit, semperque licebit cuique dicere salva fide, quod senserit. Primum quidem quotidianum nostrae servitutis pensum, videlicet septem diei horae, quas canonicas, id est regulares dicimus, unde causas institutionis acceperint, jam dicendum est. LIBER diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteriri. Hae siquidem Creatori nostro deferunt
Abbreviated transcription (Latin):
liaꝰ quoꝵ cã insubiectione psalmi canta¬
re dño canticũ nouũ debemꝰ: hoc illud
parauit dñs in ocłis omĩum gentiũ. ħ
salutare di nr̃i. qͦd om̃s fines terre uide¬
raunt. Hoc illud ẽ. qd̾ sed̾m conseqͣntẽ lec

Expanded text:
lia, quorum causa in subjunctione cantare Domino canticum novum debemus. Hoc illud paravit Dominus in oculis omnium gentium . » Hoc salutare Dei nostri, quod omnes fines terrae viderunt . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat omẽm hoĩem uenientẽ in hẽ
mundũ. descendit ꝑ nubẽ carnis: descẽ¬
dit suꝑ t̾renã cõu̾sation̾e nr̃am. hec
omia. ꝑ se satis elucent. qd̾ p̃dicto eũgħo
capiti suo consonent. Unũ ẽ. qd̾ q̃situ
dñi .n. ih .xͥ. magni metuendi iudicis. re¬
gisq uictoriosi p̾dicat᷑. maxime in eo uͥsu.
qua dñs natus ẽ. S in illa nocte nec dũ
In hac autẽ offerenda. & in supͣdicto
maxime u̾su. illa fortitudo laudat᷑ qͣm¬

Expanded text:
em in hunc mundum, descendit per nubem carnis, descendit super terrenam conversationem nostram. Haec omnia per se satis elucent, quod praedicto Evangelio capiti suo consonent. Unum est quod quaesitu isti, magni et metuendi judicis regisque victoriosi praedicatur, maxime in eo versu. qua Dominus natus est. Sed in illa nocte necdum In hac autem offerenda, et in supradicto maxime versu, illa fortitude laudat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. illi: ornatꝰ miserationis: diadema
pietatis: corona głe: decor gr̃ȩ. pͥulcri¬
tudo caritatis. Que dem̃ secunt᷑: cuc̃¬
ta adeundẽ spectant sensũ. Due łe. sp̃s
cherubm ut supͣ dictũ ẽ. claris & aꝑ¬
tis uultib .i. sensib in illud respiciũt
in euãgłio qͦd ẽ. in carnatꝰ d̾s: ꝓpiciato¬

Expanded text:
us est, ornatus miserationis, diadema pietatis, corona gloriae, decor gratiae, pulchritudo charitatis. Quae deinde sequuntur, cuncta, ad eumdem spectant sensum. Duae lectionecherubim, ut supra dictum est, claris et apertis vultibus, id est sensibus, in illud respiciunt in Evangelio, quod est incarnatus Deus, propitiato
Abbreviated transcription (Latin):
głari debet oleast̾.adu̾stis ramos bone
oliue. qͥ ꝓpt̾ incredulitatẽ fracti sit̃e.
⁊cecidert ipse autẽ contͣ nat᷑am insertꝰ
est. & fide stat: neq dignũ ẽ. ut exultet
iunior fr̃. qd̃ se recepto. & conuiuãte cũ
patre. maior fr̃ tratus ingͣdi recusat:
s inter conuuua roget patrẽ suũ ut
ereat. &e blandis delinitũ monitis intro¬
ducat. Hoc ita ẽẽ uł ex cõmunione pre¬
sentis officii satis elucet. T olle inqͥt pu

Expanded text:
ramos bonae olivae, quod propter incredulitatem fracti sunt et ceciderunt. Ipse autem contra naturam insertus est et fide stat . Neque dignum est ut exsultet junior frater quod se recepto et convivante cum patre, major frater iratus ingredi recusat, sed inter convivia rogat patrem suum, ut exeat et blandis delinitum monitis introducat . Haec ita esse vel ex communione praesentis officii satis elucet. « Tolle, inquit, pu
Abbreviated transcription (Latin):
rabile dietũ repetit᷑ ĩn intͦitu. Ingͣdali
in alła & incõmunione. nã offerenda.
letent᷑ cȩli letantib angłis. & gła in
excelsis canentib succiñ. & in collectiᷤᷤ.
natiuitatis qͥdẽ dñi cõmemoratio
fit. s in carnatio u̾bi nec illis in adhuc
expͥmit᷑. s magis claritas u̾i luminiᷤ.
ꝑ spicuȩ diuinã p̾cipue gn̾ationẽ fi¬
lii d̾i. obsequio hꝰ uen̾atur officii:
quomͦ consonat eũgłio. manifeste
humanã aiꝰ natiuitatẽ enarianti:
piane ꝑ unũ ullud dictũ splendidȩ ac
uen̾ande dignitatis. qd̃ inpurꝰ helui¬
dius cecis ñ uidens ocłis & uen̾ari nes¬
ciens. in contumeliã u̾tit. indem̾ate ce
ꝑpetuȩ u̾ginis. Hoc enĩ ibi legis. & pe
ꝑit filiũ suũ pͥmogenitũ. Heluidio
qͥdem. putide argum̃tanti qͦd alios
bona maria filios huĩt de ioseph. qͥa¬

Expanded text:
itu, in graduali, in alleluia, et in communione: nam offerenda: Laetentur coeli , laetantibus angelis et gloria in excelsis canentibus succinit, et in collectis nativitatis quidem Domini commemoratio fit, sed incarnatio Verbi nec in illis adhuc exprimitur, sed magis claritas veri luminis, perspicue divinam praecipue generationem, Filii Dei obsequium hujus veneratur officii: quomodo ergo consonant Evangelio, manifeste humanam ejus nativitatem enarranti? Plane per unum illud dictum splendidae et venerandae dignitatis, quod impurus Helvidius caecis non videns oculis, et venerari nesciens, in contumeliam vertit intemeratae et perpetuae Virginis. Hoc enim ibi legis, « et peperit filium suum primogenitum . » Helvidio quidem putide argumentanti, quod alios beata Maria filios habuerit de Joseph, q
Abbreviated transcription (Latin):
tha. suo. Nunciat enĩ gentib cunctiꝰ
pedib pulcͥs apportantib nuntiũ bo¬
nũ: p̃dicationẽ pacis annũciationẽ sa¬
lutis. E rupit nãq deangͦtis iudee sim¬
brͥ inꝗͣ sola natꝰ erat d̾s. ce de carnali isrł.
inqͦ solo magnũ eiat nom̃ eiꝰ hoc

Expanded text:
. » Nuntiat enim gentibus cunctis pedibus pulchris, apportantibus nuntium bonum, praedicationem pacis, annuntiationem salutis . Erupit namque de angustis Judaeae finibus, in qua sola notus erat Deus, et de carnali Israel, in quo solo magnum erat n
Abbreviated transcription (Latin):
sub dioclitiano imꝑatore. pꝰ longũ
laborẽ castitatis &e minist̾iũ sc̃orũ. Et
durnos carc̾is squalores. tandẽ per
manꝰ ce pedes extensa. e ad palos liga¬
ta. & cͥcumposito igne cremata: ipso
die natał dñi çelo nata est. De officio

Expanded text:
sub Diocletiano imperatore post longum laborem castitatis, et ministerium sanctorum, post diutinos carceris squalores, tandem per manus et pedes extensa, et ad palos ligata, et circumposito igne cremata, ipso die Natalis Domini coelo nata est. CAPUT XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
finib t̾rȩ. & in ĩsulis qͦ ꝓcul erant. qͥa
longe a dño recesserant. dm̃ &e saluato¬
rem nr̃m aduenire dixit. Hic inqͣm
sonꝰ ille magnꝰ celorũ głam d̃i enarran¬
tiũ. qui inomẽm t̾ram exiuit. hic toni¬
truꝰ firmam̃ti oꝑa manuũ eiꝰ annũ¬
tiantis qͥ u̾ba cȩlorũ eloq̃ntiũ in fines

Expanded text:
finibus terrae, et in insulis , quae procul erant, quia longe a Domino recesserant , Dominum et Salvatorem nostrum advenire dixit: hic, inquam, sonus ille magnus coelorum, gloriam Dei enarrantium, qui in omnem terram exivit , hic tonitrus firmamenti opera manuum ejus annuntians, qui verba coelorum eloquentium in fines
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendũ ẽ. neq euãglistã diser¬
tissimũ tam suꝑfluȩ. pͥmogenitũ po¬
suisse. ut ad matrẽ referret: qͣm u̾gmẽ
matrẽ eẽ qͦd longe maiꝰ ẽ. qͣm cuiꝰ ma¬
ter sit pͥmogenitũ parere tota suꝑio¬
ri narratione firmau̾at: beda qͦ suꝑ
eundẽ lucã id ip̃m sentiente. N am

Expanded text:
accipiendum est, neque evangelistam disertissimum tam superflue primogenitum posuisse ut ad matrem referret, quam Virginem matrem esse, quod longe majus est, quam cuivis matri sit primogenitum parere, tota superiori narratione firmaverat, Beda quoque super eumdem Lucam idipsum sentiente. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dem die u̾ȩ nobis lux intenebris exo¬
riret᷑. Add̾e libet & illud: qd̾ idẽ mira¬
rabilis plastes nr̃ qui ut dictũ ẽ. dñi¬
ca nocte natus ẽ. fr̃a.uͣ. conceptuᷤᷤ ẽ.
Nam si suꝑiꝰ scͥptos illos anni.uͭ. ꝯ
currendes. uni aprił regulari adici

Expanded text:
dem die vera nobis lux in tenebris exoriretur. Addere nunc libet et illud, quod hic idem mirabilis Plastes noster, qui, ut dictum est, Dominica nocte natus est, feria sexta conceptus est. Nam si superius scriptos illius anni quinque concurrentes uni Aprilis regulari ad
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ qͥ uigilantes &e custodientes uigi¬
lias noctis .i. uitȩ p̾sentis supͣ gregem
dñicũ. legendo & canendo erudiunt
aĩas eorũ: refer̃ eidẽ gregi suo quid
uid̾int in bethleem .i. in domo pamt᷑.
uidcl eiꝰ qui de celo descendit: &e gratu¬
lantes dñt. Lux fulgebit. h. s.Ni: oec̃.¬

Expanded text:
sancti, qui vigilantes et custodientes vigilias noctis, id est vitae praesentis, supra gregem Dominicum, legendo et canendo erudiunt animas eorum: referunt eidem gregi suo, quod viderint in Bethleem, id est in domo panis, videlicet ejus qui de coelo descendit . Et gratulantes dicunt: « Lux fulgebit hodie
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc gͥ tanqͣm specło ut supͣdictũ
est: contemplare creatorẽ dm̃. ñ unius
bet. quisq deneget. dm̃ ñ habet: sicut
si rõnali creaturs qͦodlibet ex supͣdictiᷤᷤ
trib detrahas: nulliꝰ dignitatis opus
remanet: Amissa nãq dilectione. qͥ
angłs lucis fuerat creatus. diabolus.
pͥnceps tenebrarũ factusiae homo simi¬
lit̃ absq dilectione malusͥ ce eiꝰdẽ dia¬
boli filtus ẽ. Qd̃ si rationalitas desit. bͣ¬
tũ ẽ. omẽ ꝙͣuiuit e sentit Si anima
uł sp̃c ñ sit. multomag̃ nec rationalitaᷤᷤ.
patrem &e filium confitens. cũ idem sp̃c
amor sit. dm̃ sũ amore .i. bostem ł ini¬
mieũ tͥ constitiusti Si filium deneges::
cum filiꝰ dĩ sap̃ia sit. dĩntͥ brutũ ⁊ ĩsiꝑi¬
entem phanatico errore confiͣxisti. Nã
de filio male seutientes: niceni fides cõ¬
cilii. gentiliũ similes ẽẽ conuincit. Ita¬
ꝙ iure catholica fides ut iã supͣdictũ ẽ.

Expanded text:
In hoc igitur tanquam in speculo, ut supradictum In hoc igitur tanquam in speculo, ut supradictum est, contemplare creatorem Deum, non uniubet quis deneget, Deum non habet, sicut rationali creaturae quodlibet ex supradictis tribus detrahas, nullius dignitatis opus remanet. Amissa namque dilectione, qui angelus lucis creatus fuerat, diabolus princeps tenebrarum factus. Et homo similiter absque dilectione malus, et ejusdem diaboli filius est. Quod si rationalitas desit, brutum est omne quod vivit et sentit. Si anima vel spiritus non sit, multo magis nec rationalitas Patrem et Filium confitens, cum idem Spiritus amor sit, Deum sine amore, id est hostem et inimicum tibi constituisti. Si Filium deneges, cum Filius Dei sapientia sit, Deum tibi brutum et insipientem phantastico errore confinxisti. Nam de Filio male sentientes, Nicaeni fides concilii gentilium similes esse convincit. Itaque jure catholica fides, ut supradictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt ratione carens anima. S est bruta
peccoris aĩaͥ que sic̃. ratione caret: sic ce
sic & cum carne morit᷑. Itẽ rationalitas
ũ est ipsa. quȩ dilectio: Alioqͥn. nullũ
rat̾onale eẽt absq dilectione. S ẽ. om̃is
homo. uł omĩs angłs rõnalis quidẽ. ñ
autẽ omĩs bomo. ł omĩs angłs habet
in se di dilectionẽ. Unde arguit᷑ ꝑ erecbi¬
elem diabolus: qr illam in semet ip̃o spie¬
uit pͥmus. Aurũ inquit opꝰ decoris tui:
&e foramina tua in die qͣ conditus es p̃¬
parata sunt. E pꝰpauca repleta sunt
ait int̾iora tua iniqͥtate. Rationalita¬
tem. cũ qua conditus ẽ. foramina eius
appellat: qr sic̃ lap̃ p̃ciosus auro liga¬
tur. ita sp̃u sco. qui utiq est dilectio.
ligari. & inunitate celestis ordinis cũ
posset astringi: recusauit. Sic homo
tumidꝰ: quicũq suꝑbiam eiꝰ unitat᷑.
Non gͦ ut iam dictũ ẽ. dilectio ipsa.
quȩ rationalitas. Nec rationalitas ip̃a
opꝰ ꝑfectũ. & creatori simile ostendũt.

Expanded text:
esset ratione carens anima. Sed est bruta pecoris anima, quae sicut ratione caret, sic et sic et cum carne moritur. Item rationalitas non est ipsa quae dilectio, alioquin nullum rationale esset absque dilectione. Sed est omnis homo, vel omnis angelus rationalis quidem, non autem omnis homo, vel omnis angelus habet in se Dei dilectionem. Unde arguitur per Ezechielem diabolus, qui illam in semetipso sprevit primus: « Aurum, inquit, opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt . » Et post pauca: « Repleta sunt, ait, interiora tua iniquitate » Rationalitatem cum qua conditus est, foramina ejus appellat, quia sicut lapis pretiosus auro ligatur, ita Spiritu sancto, qui utique dilectio est, ligari et in unitate coelestis ordinis cum posset astringi, recusavit. Sic et homo tumidus, quicunque superbiam ejus imitatur. Non ergo, ut jam dictum est, dilectio ipsa quae rationalitas, nec rationalitas ipsa opus perfectum, et Creatori simile ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sine magno p̃dicantiũ labore intellig̾e
potuit: simul qr necdũ illam qͣm in
hac fide ꝯfitem᷑. suã beata tͥnitas fec̃at
miscd̾iã. Necdũ inqͣm nob̾cũ illã ꝓ qͣ
nc̃ iure colit᷑ fec̾at miscd̃iã: ꝙͣ siui cͥca

Expanded text:
sine magno praedicantium labore intelligere potuit, simul quia necdum illam, quam in hac fide confitemur, suam beata Trinitas fecerat misericordiam. Necdum, inquam, nobiscum illam pro qua nunc jure colitur, fe
Abbreviated transcription (Latin):
duas sub̾as. duo inqͣm neutro gn̾e. ñ
duo sunt. s unus eques̾. sic d̾s in hoĩe.
dix̾is duos. lnconuenient̾ hoc mobile
p̃dicabis cũ sub̾ale fixum ñ sit qd̾ subi¬
cere possis: qͥa neq hoĩes negue equos.
Non minꝰ inconuenient̾. de xp̃o p̃dica¬
bis duos. Nam quom̃ constat hic eques.¬

Expanded text:
duas substantias; duo, inquam, neutro genere, non duo sunt, sed unus eques, sic Deus in homine duos dixeris, inconveniente hoc mobile praedicabis, cum substantiale fixum non sit, quod subjicere possis, quia neque homines neque equos dNon minus inconvenienter de Christo praedicabis duos. Nam quomodo constat hic eques
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm equo usa ẽ. Uñ &e in zacharia equꝰ
rufus. toseus ostendit᷑. &e in euãgłio sama¬
ritaniis hoĩem alatronib ꝯuuln̾atũ.
ium̃to suo imposuisse legit᷑ Itaq quẽ ad¬
modũ filiꝰ tuus si egressus pedes. forte se¬
dens eqͦ ad te reu̾tit᷑. ñ iccirro tecũ ꝑso¬
nas tͥplicat. s tm̃ ut priꝰ geminat. ñ enĩ
dignũ est. ut cũ filio tuo. filius ium̃ti
ꝑsonã duplicet᷑ sic filius dĩ u̾bũ patͥs.
in sola diuinitate eructatũ in ut̾um
uͥginis. dũ cũ humanitate redit ad dex¬
teram patris: ꝑsonarũ num̾us ñ inde
succ̾escit: qͥa dignũ ñ est. ut in natura
tiisquã equus ab hoĩe. Nam hoĩem ab
equo. rõnalis differentia se iungit. hoĩem
aut̃ a dõ płimȩ sec̾nunt. quas enumera¬
re longũ ẽ. sub̾ales diffr̃e Curañ in car¬

Expanded text:
quam equo usa est. Unde in Zacharia propheta quam equo usa est. Unde in Zacharia propheta equus roseus ostenditur , et in Evangelio Samaritanus hominem a latronibus convulneratum, jumento suo imposuisse legitur . Itaque quemadmodum filius tuus, si egressus pedes, forte sedens equo ad te revertitur, non idcirco tecum personas triplicat, sed tantum ut prius geminat; non enim dignum est ut cum filio tuo filius jumenti personam duplicet: sic Filius Dei, Verbum Patris in sola divinitate eructatum in uterum Virginis, dum cum humanitate redit ad dexteram Patris, personarum numerus non inde succrescit, quia dignum non est ut cum natura tiis, quam equus ab homine. Nam hominem ab equo rationalis differentia sejungit, hominem autem a Deo plurimae secernunt, quas enumerare longum est, substantiales differentia
Abbreviated transcription (Latin):
constat ex hoc indiuiduo dĩ qd̃ est u̾¬
bum patris: & ex hoc indiuiduo hoĩs.
quod ex uͥgine maria nascendo iniciũ
sũpsit. Dubiũ autẽ s̃ ẽ.: qd̃ d̾s ce homo.
diu̾sȩ sunt sp̃es omĩno sub̾alib diffe¬
rentiis lõge ab inuicem distantes: aliis¬
ꝙ gen̾alissimi gn̾is. qͦd ẽ. suba diuisio¬
ne pͥma. Nam subcorporeo longe in¬
fra continet᷑ hõ. d̾s autẽ uerus. sub in¬
corꝑeo. Si gͦ de xp̃o loquens dixis duoͤ:
inconuenient̾ p̃dicab̾: qr ñ ẽ fixũ sub¬
stantiale. qͦd congrue subic̾e possis. Nec
mag̃ de d̾o. & hoĩe. duos rectȩ p̃dicare
potes xp̃os: qͣm duos eqͥtes. de hoĩe ce eqͦ
S ce minus ꝯuenient. de d̾o ce hoĩe du¬
os dicis xp̃os. qͣm de homine ce eqͦ eqͥ¬
tes duos. qi d̾s homini unitꝰ. nũqͣm se¬
ꝑ abit᷑. homo aut eqͦ sedens. qͦciens des¬
cendit. tociens seꝑabit᷑. Nec in congruş
similitudo hec ꝓ argum̃to sũpta est.
q̃m in xp̃o. diuinitas humanitate tã¬

Expanded text:
Christus constat ex hoc individuo Dei quod est verbum Patris, et ex hoc individuo hominis, quod ex virgine Maria nascendo initium sumpsit. Dubium autem non est quod Deus et homo diversae sint species, omnino substantialibus differentiis longe ad invicem distantes, ab usque generalissimi generis, quod est substantia, divisione prima. Nam sub corporeo longe infra continetur homo, Deus autem verus sub incorporeo. Si ergo de Christo loquens dixeris duos, inconvenienter praedicabis, quia non est fixum substantiale quod congrue subjicere possis. Nec magis de Deo et homine, duos recte potes praedicare Christos, quam duos equites de homine et equo. Sed et minus convenienter de Deo et homine duos dicis Christos, quam de homine et equo equites duos, quia Deus homini unitus, nunquam separabitur; homo autem equo sedens, quoties descendit, toties separatur. Nec incongrue sumpta est, quoniam in Christo divinitas humanitate tan
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ ce unius diuinitatis oꝑatio: ut tam̃
inꝓpͥetate ł ordine oꝑis manifesta nul¬
liq fideliũ ignoranda. ꝑsonarũ sit dis¬
cretio. Nam illa uox. faciamꝰ hoĩem ad
umi sp̃m sc̃m̃: ce illa caro quȩ de u̾gine
sũpta. mortua ac sepulta ẽ. & resurrex̃ ⁊
filii caro e̾: & illa colũba quȩ suꝑ dñm
descend̾. & ille ignis qui suꝑ apłos eiꝰ ap¬
paruit: ñ quidẽ sub̃am. s p̃sentem sc̃ĩ¬
sp̃e potentiã uisibilit̾ exhibuit. ẜ ret̾itiᷤᷤ
g scłis. iuire auulgo ñ exigebat᷑ fides tri
nitatis. qi sic̃ dictũ ẽ. infanti adhuc. ce
sub pedagogo seruienti ppło dĩ declara¬
ta ñ fuerat. hec eadẽ tͥnitas. adorandi
illa. uet̾es scĩ. dõ placuerĩt xu.

Expanded text:
mae et unius divinitatis operatio, ut tamen, in proprietate vel ordine operis, manifesta nullique fidelium ignoranda personarum sit discretio. Nam illa vox: « Faciamus hominem ad um sanctum, et illa caro quae de Virgine sumpta, mortua ac sepulta est, et resurrexit, Filii caro est, et illa columba, quae super Dominum descendit , et ille ignis, qui super apostolos ejus apparuit , non quidem subSpiritus potentiam visibiliter exhibuit. Praeteritis ergo saeculis jure a vulgo non exigebatur fides sanctae Trinitatis, quia, sicut dictum est, infanti adhuc et sub paedagogo servienti populo Dei declarata non fuerat haec eadem Trinitas adorandi illa veteres sancti Deo placuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc u̾bum. credimꝰ. & confitem᷑ car¬
nẽ factũ: uidłc aliũ eũ qui genuit:
alium ꝯfitentes eum ẽẽ: qui genitꝰ
est. Aliũ in qͣm in ꝑsona: ñ aliud in
sub̃a. Unde ait ipse filiꝰ. e go cepater:
tamus: Q d̾̃ inc̾atura rat̾onali bñ cõ

Expanded text:
hoc Verbum, credimus et confitemur carnem factum, videlicet alium eum qui genuit, alium confitentes eum esse qui genitus est; alium, inquam, in persona, non aliud in substantia. Unde ait ipse Filius: « Ego et Pater ta
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃q sp̃m. incolumbȩ sp̃e suꝑ eum
descendentẽ. H anc ħesim conseq̃nt̾
patͥpassianã dicimꝰ. Nam si idem
ipse filius qͥ pat̾ ẽ. cuiꝰ filius incarna¬
tus. & passus sit: ꝓculdubio pat̾ ip̃e.
incarnatus &e passus ẽ. Uñ rectȩ patͥ

Expanded text:
Spiritum in columbae specie super eum descendentem. Hanc haeresim consequenter Patripassianam dicimus. Nam si idem ipse Filius, qui Pater est, cum Filius incarnatus et passus sit, procul dubio Pater ipse incarnatus et passu