comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nabo ea: ut in corꝑis claustrum. & illũ tenebro¬
sum passionũ eius carcerem reu̾tantur: Dum
hȩc illa dicit. misit oꝑationẽ suam uerbum tan¬
quam ꝑ cauernam: ñ adhuc facie ad faciem: mi¬
sit tanquã manum: & uent̾ inquit meus con¬
turbatus ẽ suꝑ eum: & surrexi ego aꝑire fr̃i ico.
Manus meȩ distillauerunt myrram: digiti mei
myrra pleni sunt. suꝑ mauꝰ clausẽre. Quid hoc
significet: consideremꝰ. Primũ oꝑibus sius ut dixi
uidet᷑ deus uerbum: tanquã ꝑ cauernam: ñ ple-¬
ne atq ꝑfecte. Deuide auget᷑ amor: & conceptus¬
adolescit: atq ex seminib eius quȩ qͦdam utero
intelligibili susceꝑit anima: totã plenitudinem
diuinitatis eiꝰ habitantem in eo corꝑalit̾ ut legimꝰ.
uidere desiderat. Surrexit: ut ꝓpius illud dĩ uerbũ
uider&. & in hoc ipso ꝓcess eius significatur: quod
surręxit ꝑ rigorem atq uirtutẽ. Presentia enim

Expanded text:
nabo ea; ut in corporis claustrum, et illum tenebronabo ea; ut in corporis claustrum, et illum tenebrosum passionum ejus carcerem revertantur? 53. Dum haec illa dicit, misit operationem suam Verbum tamquam per cavernam, non adhuc facie ad faciem, misit tamquam manum: Et venter, inquit, meus conturbatus est super eum. Et surrexi ego aperire fratri meo. Manus meae distillaverunt myrrham, digiti mei myrrha pleni sunt super manus clausurae . Quid hoc significet consideremus. Primum operibus suis videtur, ut dixi, Deus Verbum tamquam per cavernam, non plene atque perfecteadolescit, atque ex seminibus ejus quae quodam utero intelligibili susceperit anima, totam plenitudinem divinitatis ejus habitantem in eo corporaliter, ut legimus, videre desiderat. Surrexit ut propius illud Dei Verbum videret, et in hoc ipso processus ejus significatur, quod surrexit per vigorem atque virtutem; praesentia enim
Abbreviated transcription (Latin):
ma. & ipsa cũ eo: sicut in apocalypsi dixit ioħes.
Uenim cũ in suꝑiorb audisset ades huc alibano
sponsa: ades huc alibano: & cũ aduerter& in car¬
ne se xp̃o adesse non posse: s tunc adeẽ si adesset
in spũ: conformans se ad eiꝰ uoluntatẽ. ut esset &¬
ipsa conformis imaginis xp̃i. iam ñ sentit carnis
exuuias: lam quasi sp̃c exuit se carnis coniun¬
ctionẽ: iam quasi oblita. & que si uelit copulȩ
illiꝰ meminisse ñ possit:ait. Exui tunicã meam:
qͦmͦ induam eam: Exuit enĩ tunicam illam pel¬
liccam: quã acceperunt adã &. eua post culpam:
tunicam corruptelȩ: tunicã passionum. Quomͦ
induam eam: Non requirit ut induat: s ita sig¬
nificat abiectam: ut iam indum̃to sibi eẽ non
possit. Laui pedes meos: qͦmͦ inquinabo eos: Hoc
est uestigia mea laui: dũ egrederer. ac me eleuarẽ
de corporis contuber nio: de illa conexione & fa¬
miliaritate carnalis amplexus:. Quomodo inqͥ¬

Expanded text:
ma, et ipsa cum eo, sicut in Apocalypsi dixit Johannes . ma, et ipsa cum eo, sicut in Apocalypsi dixit Johannes . Etenim cum in superioribus audisset: Ades huc a Libano sponsa, ades huc a Libano ; et cum adverteret in carne se Christo adesse non posse, sed tunc adesse, si adesset in spiritu; conformans se ad ejus voluntatem, ut esset et ipsa conformis imagini Christi, jam non sentit carnis exuvias; jam quasi spiritus exuit se corporis conjuactionem; jam quasi oblita, et quae si velit, copulae illius meminisse non possit, ait: Exui tunicam meam, quomodo induam eam? Exuit enim tunicam illam pelliceam, quam acceperunt Adam et Eva post culpam, tunicam corruptelae, tunicam passionum. Quomodo induam eam? Non requirit ut induat: sed ita significat abjectam, ut jam indumento sibi esse non posset. Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? Hoc est, vestigia mea lavi, dum egrederer, ac me elevarem de corporis contubernio, de illa connexione et familiaritate carnalis amplexus, quomodo inqui
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ norunt coniugioꝵ federa & usus copulȩ
corꝑalis: s sunt sic̃ angłi in gelo. Aꝑi inquit mͥ:
s extraneis claude: claude scło: claude mundo:
neq ipsa foras ad illa materialia ꝓdeas: neq tuũ
relinquens lumen. alienum requiras. quia ma¬
teriale lum̃ tenebrosũ infundit caliginẽ: ut non
noli coartari s dilatare: & adimplebo te. Et̃ quia
decurso orbe t̾raꝵ plus molestiarũ & offensionis
repperi: nec facile habui uͥ requiescerẽ: ideo tu aꝑi-
ut in te filius hominis reclinet caput: cui ñ est
tionib scłarib: subito turbata. & quasi surrectu¬
ra quȩ surgere iubebat᷑: ait cũ aloen redoleret &
mirrã. insignia sepulturȩ. Exui tunicã meam:
quomͦ induam eam: Laui pedes meos: quomͦ
inquinabo illos: Ueret᷑ enumm: ne iterũ in temp¬
tationes resurgat: ne iterũ in culpã redeat atq
peccatum: & gressus suos uirtutũq ꝓcessus. ter¬
renis incipiat uestigiis inquinare. Certe &̃ hoc

Expanded text:
e norunt conjugiorum foedera, et usus copulae corporalis, sed sunt sicut angeli Dei in coelo. Aperi, inquit, mihi, sed extraneis claude. Claude saeculo, claude mundo. Neque ipsa foras ad illa materialia prodeas, neque tuum relinquens lumen, alienum requiras; quia materiale lumen tenebrosam inoli coarctari, sed dilatare, et adimplebo te. Et quia decurso orbe terrarum, plus molestiarum et offensionis reperi, nec facile habui ubi requiescerem: ideo tu aperi, ut in te Filius hominis reclinet caput, cui non est tionibus saecularibus, subito turbata, et quasi surrectura quae surgere jubebatur, ait, cum aloem redoleret et myrrham insignia sepulturae: Exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo eos ? Veretur enim ne iterum in tentationes resurgat, ne iterum in culpam redeat atque peccatum, et egressus suos virtutumque processus terrenis incipiat vestigiis inquinare. Certe etiam h
Abbreviated transcription (Latin):
absconderem me. Inimicꝰ uitari potest: amicus
ñ potest: si indiari uelit. Illum cauemꝰ: cui non
cõmittimus consilia nr̃a. hunc cauere ñ possumꝰ:
cui cõmisimus. Itaq ad aceruandã peccati inui¬
diam ñ dixit. tu uͦ seruus ineus. apostolus meus
s unanimis meus. Hoc est. non meus s etiam
ipse cum a tribus regibus offensus ẽẽt qui sc̃o iob
ñ detulissent: ignoscere his ꝑ amicum maluit:
ut amicicie suffragium. remissio fieret peccatoꝵ.
Itaq rogauit iob: & dñs ignoiit. Profuit illis ami
filii que custodiatis in animis ur̃is: quȩ utrũ aliqͥd
ꝓfectus habeant. uos ꝓbabitis. Iterum copiam mul¬
tam exemploꝵ afferent. Nam ꝓpe omnia maloꝵ
exempla. plurima quoq dicta. his tribus inclusa
libris tenentur: ut si sermones nil deferant gr̃ȩ:
series tamen uetustatis quoq compendio expres¬
sa. plurimum instructionis conferat.

Expanded text:
absconderem me. Inimicus vitari potest, amicus absconderem me. Inimicus vitari potest, amicus non potest, si insidiari velit. Illum cavemus cui non committimus consilia nostra: hunc cavere non possumus, cui commisimus. Itaque ad acervandam peccati invidiam non dixit: Tu vero servus meus, apostolus meus; sed: Unanimis meus; hoc est, non meus, sed etiam ipse cum a tribus regibus offensus esset, qui sancto Job non detulissent, ignoscere his per amicum maluit, ut amicitiae suffragium remissio fieret peccatorum. Itaque rogavit Job, et Dominus ignovit. Profuit illis amicfilii, quae custodiatis in animis vestris: quae utrum aliquid profectus habeant, vos probabitis; interim copiam multam exemplorum offerunt: nam prope omnia Majorum exempla, plurima quoque dicta his tribus inclusa libris tenentur; ut et si sermo nihil deferat gratiae, series tamen vetustatis quodam compendio expressa plurimum instructionis conferat.
Abbreviated transcription (Latin):
amicitiȩ formam: quam sequamur: ut facia¬
mus amici uoluntatẽ: ut aꝑiamus secreta nr̃a
amico. quecunq in pectore habeinus : & illius
archana non ignoremus. Ostendamus nos illi
dixi amicos: quia omnia quecũq audiui a patre
meo nota feci uobis. Nichil enim occultat amic̃.
si uerus ẽ. Effundit animũ suum: sic̃ effundebat
tem dei:amicus eius est. hoc honoratur noĩe.
Qͥ est unanimis ipse amicus est qd̾ unitas aĩoꝵ
in amicis sit: neq quisquam detestabilior quã
qui amicitiam leserit. Unde in ꝓditorem dñs
hoc ingratissimũ inuenit. quo eiꝰ condempna¬
ret ꝑfidiam. quod gr̃e uicem ñ representauerit.
& conuiuiis amiciciȩ. uenenum maliciȩ miscu¬
dux meus. & notus meus: qui semꝑ mecum
dulces capiebas cibos. hoc ẽ. non potest sustinere
istud: quia unanimis adpetisti eum qͥ tibi dona¬
uerat gr̾am. Nam si inimicꝰ meus maledixisset
michi. sustinuissem utiq: & ab eo qͥ me oderat

Expanded text:
formam amicitiae quam sequamur, ut faciaformam amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, utaperiamus secreta nostra amico quaecumque in pectore habemus, et illius arcana non ignoremus. Ostendamus illi nos dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Nihil ergo occultat amicus, si verus est: effundit animum suum, sicut effundebat ta Dei, amicus est; et hoc honoratur nomine. Qui est unanimis, ipse amicus est: quod unitas animorum in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui amicitiam laeserit. Unde in proditore Dominus hoc gravissimum invenit, quod ejus condemnaret perfidiam, quod gratiae vicem non repraesentaverit, et conviviis amicitiae venenum malitiae miscudux meus et notus meus, qui semper mecum dulces capiebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanimis appetisti eum, qui tibi donaverat gratiam: Nam si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique ; et ab eo 142 qui me oderat,
Abbreviated transcription (Latin):
obiurgationis fugitans amicicia debet ẽẽ: ita etiã
aliena insolentia. Quid est enim amicꝰ nisi con¬
sors amoris. ad quẽ animum tuũ adiungas atq
cui te alteri tibi cõmittas. a quo nichil timeas.
nichil ipse cõmodi tui causa inhonestum pe-¬
tas: Non enĩ uectigalis amicicia ẽ: s plena deco¬
ris. plena gr̃e. Uirtus ẽ enim amicicia. non que¬
stus: quia non pecunia parit᷑ s gr̃a: nec licitati¬
one precioꝵ s concertatione beniuolentiȩ. Deni¬
q meliores amicitiȩ sunt inopũ plerunq quam
diuitum. & frequent᷑ diuites sine amicis sunt:
quibus habundant pauꝑes. Non est enun uera
amicicia. uͥ est fallax adulatio. Ditibus itaq
pleriq assentatorie gratificant᷑. ergi pauperem
nemo simulator ẽ. Uerum est quicquid defert᷑
eterna tabnacula sua. Ipse nos omnes amicos
ex seruulis facit. sicut ipse ait. Iam uos amici
mei estis: si feceritis que ego p̃cipio uobis. Dedit

Expanded text:
adulationis fugitans amicitia debet esse, ita etiam adulationis fugitans amicitia debet esse, ita etiam aliena insolentiae. Quid est enim amicus, nisi consors amoris, ad quem animum tuum adjungas atque s, cui te tamquam alteri tibi committas, a quo nihil timeas, nihil ipse commodi tui causa inhonestum petas? Non enim vectigalis amicitia est, sed plena decoris, plena gratiae. Virtus est enim amicitia, non quaestus; quia non pecunia paritur, sed gratia: nec licitatione pretiorum, sed concertatione benevolentiae. 134. Denique meliores amicitiae sunt inopum plerumque quam divitum: et frequenter divites sine amicis sunt, quibus abundant pauperes. Non est enim vera amicitia, ubi est fallax adulatio. Divitibus itaque plerique assentatorie gratificantur: erga pauperem nemo simulator est. Verum est quidquid deferturaeterna tabernacula sua . Ipse nos Deus amicos ex servulis facit, sicut ipse 141 ait: Jam vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
uite huiꝰ est ut habeas cui pectus aꝑias tuum:
cui archana participes: cui cõmittas secretum¬
tui pectoris: ut colloces tͥ fidelem uirũ qui in
ꝓsperis gratuletur tͥ: in tristibꝰ compatiatur:
in ꝑsecutionibꝰ adhortet᷑. Quamboni amici he¬
brei pueri: quos a sui amore nec fornacis ar¬
dentis flamina diuisit. De quo loco ut supra
Non potest enim homini amicꝰ esse: qui deo fu-¬
erit infidus. Pietatis custos amicicia ẽ. & equa¬
litatis magistra: ut suꝑior inferiori se exhibeat
equalem. inferior suꝑiori. Int̾ dispares enim
mores. ñ potest c̾ẽ amicicia. Et ideo conueniri
sibi utriꝰq debet gr̾a: nec auctoritas desit infe¬
riori si res poposcerit: nec humilitas suꝑiori.
Audiat hic quasi parem. quasi equalẽ: & ille
quasi amicus moneat. obiurget: ñ iactantiȩ
studio. s affectu caritatis. Neq monitio sit as
pera. neq obiurgatio contumeliosa. Sicut enim

Expanded text:
vitae hujus est, ut habeas cui pectus aperias tuum, vitae hujus est, ut habeas cui pectus aperias tuum, cum quo arcana participes, cui committas secretum pectoris tui; ut colloces tibi fidelem virum, qui in prosperis gratuletur tibi, in tristibus compatiatur, in persecutionibus adhortetur. Quam boni amici Hebraei pueri, quos a sui amore nec fornacis ardentis flamma divisit ! De quo supra Non potest enim homini amicus esse, qui Deo fuerit infidus. Pietatis custos amicitia est, et aequalitatis magistra; ut superior inferiori se exhibeat aequalem, inferior superiori. Inter dispares enim mores non potest esse amicitia; et ideo convenire sibi utriusque debet gratia. Nec auctoritas desit inferiori, si res poposcerit, nec humilitas superiori. Audiat quasi parem, quasi aequalem: et ille quasi amicus moneat, objurget, non jactantiae studio, sed affectu charitatis. 133. Neque monitio aspera sit, neque objurgatio contumeliosa; sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
Si necesse ẽ toleremus ꝓpt̾ amicum etiã asꝑa.
Plerunq inimicitie subeunde sunt ꝓpter amici
innocentiam: sepe obtrectationes. Si restiteris
uł responderis: cum amicus arguit᷑ aut accu¬
satur: nec te peniteat eiꝰmodi offensionis. Iusti
enim uox est. Et simͥ mala euenerint ꝓpt̃ ami¬
cum sustineo. In adu̾sis enim amicus ꝓbatur.
esam in ꝓsꝑis amici omnes uidentur. S ut
in aduersis patientia & tolerantia necessaria ẽ.
sic in ꝓsperis auctoritas congrua ẽ: ut insolen¬
tiam extollentis se amici repͥmat & redarguat.
Quã pulchre in aduersis positus iob dixit. Mi¬
seremini mei amici miseremim. Non quasi ab¬
iecta uox ista ẽ: s. quasi censoria. Nam cũ iniu¬
ste arguit᷑ ab amicis. respondit. miseremini mei
amici: hoc est miscdiam debetis facẽ. Oppͥmitis
autem uos & impugnatis hominẽ: cui erũp
est in rebꝰ humanis pulchrius. Solatrũ quippe

Expanded text:
Si necesse est, toleremus propter amicum etiam aspera. Si necesse est, toleremus propter amicum etiam aspera. Plerumque inimicitiae subeundae sunt propter amici innocentiam, saepe obtrectationes, si restiteris vel responderis, cum amicus arguitur et accusatur. Nec te poeniteat ejusmodi offensionis; justi enim vox est: Etsi mala mihi evenerint propter amicum, sustineo . In adversis enim amicus probatur; nam in prosperis amici omnes videntur. Sed ut in adversis amici patientia et tolerantia necessaria, sic in prosperis auctoritas congrua est; ut insolentiam extollentis se amici reprimat et redarguat. 130. Quam pulchre in adversis positus Job dicit: Miseremini mei, amici, miseremini . Non quasi abjecta vox ista est, sed quasi censoria. Nam cum injuste argueretur ab amicis, respondit: Miseremini mei, amici; hoc est, misericordiam debetis facere: opprimitis autem vos et impugnatis hominem, cujus aeruest in rebus humanis pulchrius. Solatium quippe
Abbreviated transcription (Latin):
amici uulnera: quã adulantum oscula. Er̾ran¬
tem gͥ amicum corripe: innocentẽ amicũ ne de¬
seras. Constans enim debet ẽẽ anucicia: perse¬
uerare in affectu: ñ puerili modo amcos mu¬
tare. uaga quadam debemus sententia. Aperi
pectus tuum amico. ut fidelis sit tͥ. & capias ex
eo iocunditatẽ uitȩ tuȩ. Fidelis enim amicus
medicamentũ ẽ uitȩ: immortalitatis gr̾a. Defer
amico ut equali: nec te pudeat ut p̃uenias ami¬
cum officio. Amicicia enum nescit suꝑbiam. Idco
enĩ sapiens dicit. Amicũ salutare ñ erubescas:
nec deseras amicum in necessitate. nec derelinquaᷤ
eum neq destituas: qm̃ amicicia. uite ad ium̃¬
tum ẽ. Ideo in eo onera nr̃a portamus: sicut
apłs docuit. Dicit enĩ his quos eiusdem corꝑis
complexa ẽ caritas. Et̾enim si amici secunde
res amicos adiuuant: cur ñ & in adu̾sis amici
rebus amicoꝵs adium̃tum suppetat: Iuuemꝰ
consilio: conferamꝰ studia: compatiamur affectu.

Expanded text:
amici vulnera, quam adulantium oscula . Erranamici vulnera, quam adulantium oscula . Errantem igitur amicum corripe, innocentem amicum ne deseras. Constans enim debet esse amicitia, perseverare in affectu; non puerili modo amicos mutare vaga quadam debemus sententia. 128. Aperi pectus tuum amico, ut fidelis sit tibi et capias ex eo vitae tua jucunditatem. Fidelis enim amicus medicamentum est vitae, et immortalitatis gratia , Defer amico ut aequali, nec te pudeat ut praevenias amicum officio; amicitia enim nescit superbiam. Ideo enim Sapiens dicit: Amicum salutare non erubescas . Nec deseras amicum in necessitate, nec derelinquas eum, neque destituas; quoniam amicitia vitae adjumentum est. Ideo onera nostra portemus, sicut Apostolus docuit ; dicit enim his quos ejusdem corporis complexa est charitas. Etenim si amici secundae res amicos adjuvant, cur non et in adversis amici rebus amicorum adjumentum suppetat? Juvemus consilio, conferamus studia, compatiamur affectu. 129.
Abbreviated transcription (Latin):
tura quidem ait. Claua & gladius & sagitta fer¬
rata: sic homo ẽ testimonium dans falsũ aduer¬
sus amicũ suum. S considera qͥd astruat. Non
testimoniũ reprehendit dictũ in amicum: s fal¬
sum testimoniũ. Quid enim si dĩ causa: quid
si patriȩ cogatut aliquis dicere testimoniũ: Sun¬
quid p̃ponderare debet amicicia religioni: p̃pon¬
derare caritati quium: In his tũ ipsis reb requi¬
renda ẽ ueritas testimonii: ne amicus appetatur
amici ꝑfidia: cuiꝰ fide absolui debeat. Amicus itaq
neq noxio gratificari debet: neq innocenti insidi¬
ari. Sane si necesse sit dicere testimoniũ: si quid
in amico uitii cognouerit corriꝑe occulte: si non
audierit corriꝑe palam. Sunt enĩ bonȩ correptio¬
nes: & plerũq meliores. quã tactta amicicia. Et si
ledi se putet amicus: tu tamen corripe. S si
amaritudo correctionis animũ enus uulneret:
tu tñ corripe ne uerearis. Tolerabiliora sunt eñ

Expanded text:
tura quidem ait: Clava, et gladius, et sagitta fertura quidem ait: Clava, et gladius, et sagitta ferrata, sic homo est testimonium dans falsum adversus amicum suum . Sed considera quid astruat. Non testimonium reprehendit dictum in amicum, sed falsum testimonium. Quid enim si Dei causa, quid si patriae cogatur aliquis dicere testimonium? Numquid praeponderare debet amicitia religioni, praeponderare charitati civium? 139 In his tamen ipsis rebus requirenda est veritas testimonii; ne amicus appetatur amici perfidia, cujus fide absolvi debeat. Amicus itaque neque noxio gratificari debet, neque innocenti insidiari. 127. Sane si necesse sit dicere testimonium, si quid in amico vitii cognoverit, corripere occulte; si non audierit, corripere palam. Sunt enim bonae correptiones, et plerumque meliores quam tacita amicitia. Et si laedi se putat amicus, tu tamen corripe; et si amaritudo correctionis animum ejus vulneret, tu tamen corripe, ne verearis: Tolerabilia sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
tam decorum iudicauit indici insidiarũ quȩ
sibi ꝑate forent gr̃am representare. ppłmq libe¬
rum a seruitute eripere. eruere neci: nec parcere
didit: quod dehonestatũ se eius fraudulentis con¬
siliis animaduertisset. Ea enim amicicia ꝓbabi¬
lis quȩ honestatẽ tuet᷑. preferenda sane opibus.
honoribus. potestatibꝰ. Honestati uero p̃ferri ñ
ualet: s honestatem sequi. Qualis fuit ionatha.
qͥ ꝓ pietate nec offensam patris. nec salutis ꝑicu¬
lum refugiebat: Qualis fuit abimelech. qui ꝓ
hospitalitatis gr̃ȩ officiis. necem potiꝰ sui quam
ꝓditionem fugientis amici subeiundã arbitͣ¬
tam̃ nec amicitiȩ studio p̾tereatur. etiam hoc
scͥptura admonet de amicitia. Sunt enĩ plereq
phylosophoꝵ questiones: utrũ amici causa qͥs¬
quam contra patam sentire nec debeat. ut ami¬
co obediat: utrũ oporteat ut fidẽ deserat dũ in¬
dulget atq intendit amici cõmoditatibꝰ. Ꝙ scͥp¬

Expanded text:
tamen decorum judicavit indici insidiarum quae tamen decorum judicavit indici insidiarum quae sibi paratae forent, gratiam repraesentare, populumque liberum a servitute eripere, eruere neci, nec parcere didit, quod dehonestatum se ejus fraudulentis consiliis animadvertisset . 124. Ea enim amicitia probabilis, quae honestatem tuetur, praeferenda sane opibus, honoribus, potestatibus: honestati vero praeferri non solet, sed honestatem sequi. Qualis fuit Jonathae, qui pro pietate nec offensam patris, nec salutis periculum refugiebat . Qualis fuit Abimelech, qui pro hospitalis gratiae officiis necem potius sui, quam proditionem fugientis amici, subeundam arbitrtamen ne amicitiae studio praetereatur, etiam hoc Scriptura admonet de amicitia. Sunt enim pleraeque philosophorum quaestiones: utrum amici causa quisquam contra patriam sentire necne debeat, ut 3amico obediat? Utrum oporteat ut fidem deserat, dum indulget atque intendit amici commoditatibus? 126. Et Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
mortis erit. aut salutis remediũ. Perrexerunt ita¬
q & intrauerunt in castra: & ecce omĩa nuda hosti¬
um ingressi tabernacła. primum reꝑtis alimen¬
tis fugauerunt famẽ: deinde auri & argenti qͣn¬
tum potuerunt diripuerunt. & cũ soli predȩ in¬
cumberent: disposuerunt tam̃ nuntiare regi
fugisse hostes quia id honestũ arbitrabant᷑: quã
rep̃sso indicio. fouere fraudis rapinam. Quo in¬
dicio eg̾ssus est ppłs. & diripuit castra syriȩ: &
commeatꝰ hostium habundantiam fecit: anno
pari p̃cio constarent. In hac leticia plebis. nuntiꝰ
ille in quo reqͥescebat rex. constitutus in porta.¬
int̾ exeuntiũ festinationem & remeantiũ exul¬
tationẽ conculcatus a plebe mortuus ẽ. Q uid¬
hester regina: Nonne ut ppłm suum ꝑiculo
exueret. quod crat decorum atq honestũ morti
se obtulit nec immitis regis trepidauit furorẽ:
Ipse quoq rex ꝑsarum ferox atq tumido corde

Expanded text:
mortis erit, aut salutis remedium. Perrexerunt itamortis erit, aut salutis remedium. Perrexerunt itaque, et intraverunt in castra: et ecce omnia nuda hostium. Ingressi tabernacula, primum repertis alimentis fugaverunt famem, deinde auri et argenti quantum potuerunt, diripuerunt. Et cum soli praedae incumberent, disposuerunt tamen nuntiare regi fugisse Syros; quia id honestum arbitrabantur, quam represso indicio fovere fraudis rapinam. 122. Quo indicio egressus est populus, et diripuit castra Syriae, et commeatus hostium abundantiam fecit, annonpari pretio constarent. In hac laetitia plebis nuntius ille in quo requiescebat rex, contritus inter exeuntium festinationem et remeantium exsultationem, conculcatus a plebe, mortuus est . Esther regina, nonne ut populum suum periculo exueret, quod erat decorum atque honestum, morti se obtulit, nec immitis regis trepidavit furorem ? Ipse quoque rex Persarum ferox, atque tumido corde,
Abbreviated transcription (Latin):
bundantiam frum̃ti. nec sic quidẽ id possit effi¬
ci: dixit ad eum helyseus. Quia ñ credidisti: ocu¬
lis tuis uidebis & ñ manducabis. Et factus est
subito in castris syriȩ uelut quadrigarũ sonus
& uoces multe. quantũ uox magna uirtutis
atq ingens belli tumultꝰ: & arbitrati sunt syri
quod rex isrł in societatẽ aduocasset p̃lii regem
egypti. & regem amorreoꝵ: & fugerunt diluclo
relinquentes tab̾nacula sua: qm̃ uerebant᷑ ne
improuiso aduentu nouoꝵ opprimerent᷑ hosti¬
um: & coniunctis regum uiribꝰ non posse resi¬
stere. Id incognitũ samariȩ erat. qm̃ uicti metu
& fame tabidi nec p̃tendere audebant. Erant
autem leprosi quatuor ad portam ciuitatis qͥbꝰ
uita erat suppliciũ. & mori lucrum: & dixerui
ad se inuicẽ. Ecce nos hic sedemus & morimur.
Si ingredim urbem. moriemur fame: si mane¬
mus hic. nullũ subsidium uiuendi suppetit no¬
bis. Eamus in castra syriȩ: aut compendium

Expanded text:
bundantiam frumenti, nec sic quidem id posset effibundantiam frumenti, nec sic quidem id posset effici; dixit ad eum Elisaeus: Quia non credidisti, oculis tuis videbis, et non manducabis . 120. Et factus est subito in castris Syriae velut quadrigarum sonus, et vox multa equitum, et vox magnae virtutis, atque ingens belli tumultus: et arbitrati sunt Syri quod rex Israel in societatem advocasset praelii regem Aegypti, et regem Amorrhaeorum: et fugerunt diluculo relinquentes tabernacula sua; quoniam verebantur ne improviso adventu novorum opprimerentur hostium, et conjunctis regum viribus non possent resistere. Id incognitum Samariae erat, quoniam victi metu, et fame tabidi, nec praetendere audebant . 121. Erant autem leprosi quatuor ad portam civitatis, quibus vita erat supplicium, et mori lucrum; et dixerunt ad se invicem: Ecce nos hic sedemus, et morimur. Si ingredimur urbem, moriemur fame; si manemus hic, nullum subsidium vivendi suppetit nobis: eamus in castra Syriae, aut compendium
Abbreviated transcription (Latin):
a filiũ suum afferret: & carnes eius simul itan¬
ducaremus. Nunc autẽ filium suum abscondit.
& non uult cum afferre. Motus rex quod ñ solũ
humanis s etiam parricidalibꝰ mulieres pastȩ
uderent᷑: & tam atroci calamitatis exemplo ꝑci¬
tus. helyseo ꝓpħe denuntiauit necẽ: cuius in po¬
testate fore crederet. ut obsidionẽ solueret. ꝓpulsa¬
ret famem: uel quia ñ ꝑmiserat regi ut ꝑcut̾et
syrios quos cecitate ꝑfuderat. Sedebat helyseus
cum senioribꝰ in bethel: & pruisquã introisset
ad eum regis nuntiꝰ. ait ad seniores uiros. Si ui¬
distis qm̃ filius homicide illiꝰ. misit auferre ca¬
put meũ: & introiuit nuntiꝰ. & mandatum
regis ꝑtulit: denuntianti p̃sens capitis ꝑiculũ.
Cui respondit ꝓpħa. hac hora die crastina. men¬
sura similaginis siclo. ⁊ duȩ m̃sure hordei. sic
in porta samarie. & cũ missus arege muntius
non credidisset dicens. si pluerit dñs de celo ha¬

Expanded text:
a filium suum afferret, et carnes illius simul mana filium suum afferret, et carnes illius simul manducaremus: nunc autem filium suum abscondit, et non vult eum afferre. Motus rex quod non solum humanis, sed etiam parricidalibus 137 cadaveribus mulieres pastae viderentur, et tam atrocis calamitatis exemplo percitus, Elisaeo prophetae denuntiavit necem, cujus in potestate fore crederet, ut obsidionem solveret, propulsaret famem: vel quia non permiserat regi ut percuteret Syros, quos caecitate perfuderat. 119. Sedebat Elisaeus cum senioribus in Bethel, et priusquam introiret ad eum regis nuntius, ait ad seniores viros: Si vidistis quoniam filius homicidae illius misit auferre caput meum? Et introivit nuntius, et mandatum regis pertulit, denuntiantis praesens capitis periculum . Cui respondit propheta: Hac hora die crastina mensura similaginis siclo, et duae mensurae hordei siclo in porta Samariae. Et cum missus a rege nuntius non credidisset, dicens: si pluerit Dominus de coelo a
Abbreviated transcription (Latin):
gerent gladium adũsus fr̃s suos. de tribu bem¬
iamin: dũ ulcisci uolunt iniuriã pudiciciȩ.
quia temeratores castitatis ñ sufferebant᷑. Itaq¬
in illo bello cesa sunt utrunq sexaginta quinq
milia bellatoꝵ: & exustȩ urbes. Et̾ cũ inferior
fuisset pͥmo ppłs isrł: tamen nec aduersi metu
belli. ꝑcitus. undicande castitatis sequestrauit
dolorem. Ruebat in prelium: uel sanguine
suo parans cõmissi flagitui diluere notam. O¬
quid mirũ si ppło dei decorum illud atq hone¬
stum curȩ fuit: quando etiã leprosis sic̃ in libris
regnoꝵ legunus honestatis ñ defuit considera¬
tio: Fames erat magna in samaria: quia obse¬
derant eam syrorum exercitus. Rex militares
excubias supra murum sollicitus reuisebat.
Interpellauit eũ mulier dicens. Persuasit mu
lier hec. ut afferrem filiũ meum . & attuli & coxi¬
mus & comedimꝰ eum: & ꝓmisit ut & ipsa poste¬

Expanded text:
gerent gladium adversus fratres suos de tribu Bengerent gladium adversus fratres suos de tribu Benjamin, dum ulcisci volunt injuriam pudicitiae; quia temeratores castitatis non sufferebantur. Itaque eo bello caesa sunt utrinque sexaginta quinque millia bellatorum, et exustae urbes. Et cum inferior primo fuisset populus Israel, tamen nec adversi metu belli percitus, vindicandae castitatis sequestravit dolorem. Ruebat in praelium, vel sanguine suo parans commissi flagitii diluere notam. quid mirum si populo Dei decorum illud atque honestum curae fuit, quando etiam leprosis, sicut in libris Regnorum legimus , honestatis non defuit consideratio? 118. Fames erat magna in Samaria, quia obsederat eam Syrorum exercitus. Rex militares excubias supra murum sollicitus revisebat; interpellavit eum mulier dicens: Persuasit mihi haec mulier ut afferrem filium meum, et attuli, et coximus, et comedimus eum; et promisit ut et ipsa poste
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃mo licet uitȩ munere affectum bonȩ coniugis
seruans: ut exeqͥas saltim sui funeris marito re¬
seruaret. Quo cognito. ne multis morer. omnis
ppe ppłs isrł in bellũ exarsit: dubioq euentu
cũ anceps maneret preliũ. tercia tam̃ p̃liandi
uice traditꝰ ẽ ppłs beniamin ppło isrł: & diuina¬
ad iudicatꝰ sententia penas intẽꝑantie luit: condẽp¬
natus quoq ne quis ei ex numero pat̾ filiam su¬
am daret in uxorem. Ioq confirmatũ iurisu¬
randi sacramento ẽ. S compuncti quod tã acer¬
bam in fr̃s tulissent sententiã: ita seueritatem
eius tẽꝑauerunt. ut orbatas parentũ uirgines
in coniugium sibi asciscerent. quoꝵ patres ꝓ
delicto ꝑempti forent: uł rapto copulã socia¬
rent: quia ꝓ tam turpis cõmissi facinore. qͥa
aliem matrimonii ius uiolauerant. indignos
se impetrando exhibuere matrimonio. S ne
periret una tribus ppło: fraudis indulta est

Expanded text:
supremo licet vitae munere affectum bonae conjugis supremo licet vitae munere affectum bonae conjugis servans, ut exsequias saltem sui funeris marito reservaret. 115. Quo cognito ne multis morer omnis prope populus Israel in bellum exarsit, dubioque eventu cum anceps maneret praelium, tertia tamen praeliandi vice, traditus est populus Benjamin populo Israel, et divina judicatus sententia, poenas intemperantiae luit. Condemnatus quoque ne quis ei ex numero patrum filiam suam daret in uxorem: idque confirmatum jurisjurandi sacramento est. Sed compuncti quod tam acerbam in fratres tulissent sententiam, ita severitatem ejus temperaverunt, ut orbatas parentibus virgines in conjugium sibi adsciscerent, quorum patres pro delicto perempti forent, vel rapto copulam sociarent; quia pro tam turpis commissi facinore, qui alieni matrimonii jus violaverant, indignos se impetrando exhibuere matrimonio. Sed ne periret una populo tribus, fraudis indulta est
Abbreviated transcription (Latin):
& apꝓpinquatum foret ad urbem gebuseoꝵ.
dicente seruulo ut ad eam dñs suis deflecte¬
ret: ñ adquieuit dñs siuuis. quia ñ erat ea qui¬
tas filioꝵ isrł: s intendit ꝑuenire usq gabaa
que habitabatur a ppło tribus beniamin. Nec
erat quisquam qͥ aduenientes reciꝑet hospi¬
cio: nisi uir ꝑegrinus ꝓgressa etate. Qui cum
colligeret eũ: hospitiũ obtulit & ornauit con¬
uiuiũ. aAtubi sacietas epulandi facta ẽ. & mensȩ
remote: irruerunt pestilentes uiri: circuierunt
domum. Tunc semor filiã suam uirginẽ. & coe¬
qualẽ eius cũ qua cubitare solitꝰ esset. offerebat
uiris iniquitatis: tantum ne uis irrogaret᷑ hos¬
piti. Uerum uͥ parum ratio ꝓcessit. & uiis p̃ualu¬
it: cessit leuites nuigali sua. & cognouerunt eam:
& tota nocte illuserunt ei. Qua atrocitate uł do¬
lore uicta miurie. ante hospiciũ hospitis. quo
uir suus deuerterat ꝓiecit se atq exalauit spm̃:

Expanded text:
et appropinquatum foret ad urbem Jebusaeorum, et appropinquatum foret ad urbem Jebusaeorum, dicente servulo, ut ad eam dominus suus deflecteret, non acquievit dominus suus; quia non erat ea civitas filiorum Israel: sed intendit pervenire usque Gabaa, quae habitabatur a populo tribus Benjamin. Nec erat quisquam qui advenientes reciperet hospitio, nisi vir peregrinus progressa aetate. Qui cum colligeret eum, hospitium ei obtulit, et adornavit convivium. 114. At ubi satietas epulandi facta est, et mensae remotae, irruerunt pestilentes viri, et circumierunt domum. Tunc senior filiam suam virginem, 136 et coaequalem ejus cum qua cubitare solita esset, offerebat viris iniquitatis, tantum ne vis irrogaretur hospiti. Verum ubi parum ratio processit, et vis praevaluit, cessit levites jugali sua: et cognoverunt eam, et tota nocte illuserunt ei. Qua atrocitate, vel dolore victa injuriae, ante ostium hospitis, quo vir suus diverterat, projecit se atque exhalavit spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Uir inquit leuita acceꝑat sibi coniugalem.
quã a concubitu concubinã appellabat: quȩ ali
quanto post quibusdam ut fieri solet offensa reb̾
ad patrem se contulit: ꝙ fuit illic quatuor m̃sibꝰ.
Erurrexit uir eiꝰ & abiit ad soceri sui domũ. ut
cũ sua coniugali reꝑaret gr̃am: & reuocaret eã
ac reducer&. Occurrit ei mulier:atq in domum
patris sui introduxit maritum. Letatus ẽ ado¬
lescentulȩ pater: uenit obuiã & sedit cũ eo trib
diebꝰ: & epulati sunt & quieuerunt. W̾ sequenti
die surrexit leuita diluculo: & retentus ẽ a socero
ut tam cito ñ desereret conuiuii iocunditatem.
Et alio tercio die ñ permisit pater adolescentule
lita conuiuia cũ pretereret finitime noctis ui¬
ciniam. ut apud suos potius quã apud extrane¬
os reqͥescendum putaret: nequiuit tenere. &
dimisit una cũ filia sua. Uerum ubi facta est
aliqua ꝓgressio. eum uesper ia ꝓpior urgere

Expanded text:
ria! Vir, inquit , levita acceperat sibi jugalem  ria! Vir, inquit , levita acceperat sibi jugalem  quam a concubitu concubinam appellatam arbitror quae aliquanto post quibusdam, ut fieri solet, offensa rebus, ad patrem se contult, et fuit illic quatuor mensibus. Et surrexit vir ejus, et abiit ad soceri sui domum, ut cum sua jugali repararet gratiam, et revocaret eam, ac reduceret; occurrit ei mulier, atque in domum patris sui introduxit maritum. 112. Laetatus est adolescentulae pater: venit obviam, et sedit cum eo tribus diebus; et epulati sunt, et quieverunt. Et sequenti die surrexit levita diluculo, et retentus est a socero, ut tam cito non desereret convivii jucunditatem. Et alio et tertio die non permisit pater adolescentulae laeta convivia, cum praetexeret finitimae noctis viciniam, ut apud suos potius, quam apud extraneos requiescendum putaret, nequivit tenere, et dimisit una cum filia sua. 113. Verum ubi facta est aliqua progressio, cum vesper jam propior urgeret,
Abbreviated transcription (Latin):
cemur auctoritate. dicente scõ paulo. Iudicaui
ut p̃sens eum qui sic oꝑatus ẽ tradere huius¬
modi sathane. in interitum carnis: ut spititꝰ
excursus admirandi gr̃a mysterii factus uide¬
tur. dum studemꝰ reuelatum pleniꝰ sacramentũ
pandere: quod eousq plenum honestatis ẽ ut sit
maiorib fuerit. ut uniꝰ mulieris iniuriã stupro
illatam intemꝑantium. bello ꝑsequerent᷑: &
uicto ppło tribus beniamin. obtestarent᷑ in con¬
iuguim se eis ꝓprias filias ñ daturos. Remanse¬
rat tribus sine ullo posteritatis subsidio: nisi frau¬
dis necessariȩ accepisset licentiã. Quȩ tam̃ indul¬
gentia congrua intemꝑantie supplicio ñ uidet᷑
uacare: quando illis hoc solum ꝑmissum est
ut rapta mirent coniugia ñ conubii sacram̃to.
& reuera dignũ fuit: ut qui alienũ contuberni¬
um soluerant. ipsi nuptiarũ amitterent sollẽp¬
nitatem. Quam plena autẽ miserationis histo¬

Expanded text:
cemur auctoritate, dicente sancto Paulo: Judicavi cemur auctoritate, dicente sancto Paulo: Judicavi ut praesens eum qui sic operatus est, tradere hujusmodi Satanae inexcursus admirandi gratia mysterii factus videtur, dum studemus revelatum plenius sacramentum pandere, quod eo usque plenum honestatis est, ut sit majoribus fuit, ut unius mulieris injuriam stupro illatam intemperantium bello persequerentur, et victo populo, tribus Benjamin obtestarentur in conjugium se eis proprias filias non daturos! Remanserat tribus sine ullo posteritatis subsidio, nisi fraudis necessariae accepisset licentiam. Quae tamen indulgentia congruo intemperantiae supplicio non videtur vacare, quando illis hoc solum permissum est, ut rapto inirent conjugia, non connubii sacramento. Et revera dignum fuit ut qui alienum contubernium solverant, ipsi nuptiarum amitterent solemnitatem. 111. Quam plena autem miserationis histo
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sc̃i: te uidetur exurere. cũ tua peccata consu¬
mit. Deniq quod consũptum ẽ sacrificium mo¬
ysi tempore. sacrificiũ ꝓ peccato erat. Unde mo¬
non sit manducatũ quod erat ꝓ peccato: consũp¬
tum est. Nonne tͥ consumi uidetur. quando in
baptismatis sacram̃to interit homo totꝰ: Exte¬
rior uetus homo nr̃ confixus ẽ cruci. apłs cla¬
mat. Illic: sicut patrum exempla te docent. e¬
gyptius demergitur: hebreus resurgit. scõ re¬
nouatus spũ. Qͥ etiam ꝑ mare rubrũ inoffen¬
so transiuit uestigio: ubi baptirati sunt patͤs
sub nube & in mari. In diluuio quoq noe tp̃r.
mortua ẽ caro omnis: iustus tam̃ cum sua ꝓ¬
pagine seruatus ẽ. An non consumit᷑ homo:
cum absoluit᷑ mortale istud a uita: Demiq ex¬
terior corrumpit᷑: s renouatur interior. Nec
solũ in baptismate. s etiam in penitentia fit
carnis interitꝰ. ad ꝓfectum sp̃s: sicut apłica do¬

Expanded text:
Spiritus sancti, te videtur exurere, cum tua peccata consuSpiritus sancti, te videtur exurere, cum tua peccata consumit. Denique quod consumptum est sacrificium Moysi tempore, sacrificium pro peccato erat. Unde Monon sit manducatum quod erat pro peccato, consumptum est. Nonne tibi consumi videtur, quando in baptismatis sacramento interit homo totus exterior? Vetus homo noster confixus est cruci, Apostolus clamat . Illic, sicut Patrum exempla te docent, Aegyptius demergitur, Hebraeus resurgit, sancto renovatus Spiritu, qui etiam per mare Rubrum inoffenso transivit vestigio, ubi baptizati sunt patres sub nube, et in mari . 108. In diluvio quoque Noe tempore mortua est omnis caro, justus tamen cum sua progenie servatus est . Annon consumitur homo, cum absolvitur mortale istud a vita? Denique exterior corrumpitur, sed interior renovatur. Nec solum in baptismate, sed etiam in poenitentia fit carnis interitus ad profectum spiritus; sicut Apostolica do
Abbreviated transcription (Latin):
hic gͥ ignis absconditur captiuitatis tempore.
quo culpa regnat: tempore autem libertatis
promitr. O licet in aquȩ speciem mutatus:
tam̃ seruauit ignis naturam ut consumeret
sacrificium. Nec mireris. cũ legeris quia pater
deus dixit ego sum ignis consumens. ꝙ alibi.
Me dereliquerunt fontẽ aque uiue. Ipse quoq
dñs iħc quasi ignis inflãmat audientiũ corda: qͣsi
fons refrigerat. Nam ipse in euangłio suo dicit.
quod ideo uenerit ut ignẽ in terras mitteret: &¬
potum sitientibꝰ aquȩ uiuȩ ministrar&. helyȩ
quoq tempore descendit ignis. quando ꝓuoca¬
uit ꝓpħas gentiũ: ut altare sine igne accenderent
& cũ illi nequiuissent facere: hostiam suã tercio
ipse ꝑfudit aqua. & manabat aqua in circuitu
altaris: & exclamauit & cecidit ignis a dño de
cȩlis. & consumpsit holocaustũ. hostia illa tues
Considera tacitꝰ singula. In te descendit uapor

Expanded text:
icium. 105. Hic igitur ignis absconditur captivitatis tempore, icium. 105. Hic igitur ignis absconditur captivitatis tempore, quo culpa regnat: tempore autem libertatis promitur. Et licet in aquae speciem mutatus, tamen servat ignis naturam, ut consumeret sacrificium. Nec mireris cum legeris, quia Pater Deus dixit: Ego sum ignis consumens ; et alibi: Me dereliquerant fontem aquae vivae . Ipse quoque Dominus Jesus quasi ignis inflammabat audientium corda , quasi fons refrigerabat; nam ipse in Evangelio suo dicit quod ideo venerit, ut ignem in terras mitteret, et potum sitientibus aquae vivae ministraret . 106. Eliae quoque tempore descendit ignis, quando provocavit prophetas gentium, ut altare sine igne accenderent. Et cum illi nequissent facere, hostiam suam tertio ipse perfudit aqua, et manabat aqua in circuitu altaris, et exclamavit, et cecidit ignis a Domino de coelo, et consumpsit holocaustum . 107. Hostia illa tu es. Considera tacitus singula. In te descendit vapor
Abbreviated transcription (Latin):
donec congreget deus congregationẽ ppłi. & ꝓpi¬
cius fiat. Tunc ds ostendet hec: & apparebit ma¬
ationem dñi dei nr̃i agnoscimus: qua ꝓpiciatꝰ
in sua oꝑatus es passione. Arbitror quod nec ig¬
cium: qm̃ ꝓ peccato erat. Ille autẽ ignis typus
sp̃c sc̃i fuit. Qui descensurus erat pꝰ dñi ascensio¬
nem. & remissurus peccata omniũ: qui quasi ig.¬
nis inflammat animũ ac mentem fidelẽ. Unde
ait hieremias accepto spũ. U factum ẽ in corde
meo ut ignis ardens. fãmigerans in ossibꝰ meis:
& dissolutus sũ undiq & ferre ñ possum. S & in
actibus apłoꝵ cum decidisset spc̃ suꝑ apłos &¬
plerosq qui expectabant ꝓmissa dñi: tanquam
ignem disꝑsas ẽẽ linguas legimus. Deniq sic
ctus ẽ. & aqua ignẽ excitauit: nͥ quia spiritalis
gr̃a ꝑ ignem exurit. ꝑ aquam mundat pecca¬
ta nr̃a: Eluitur enim peccatũ. & exuritur.
ꝓbaremus ꝑ ignẽ exuri peccata. Notum ẽ gͦ hc̃

Expanded text:
donec congreget Deus congregationem populi, et propidonec congreget Deus congregationem populi, et propitius fiat. Tunc Deus ostendet haec, et apparebit maationem Domini Dei nostri agnoscimus, quam propitiator in sua operatus est passione. Arbitror quod nec igcium, quoniam pro peccato erat. Ille autem ignis typus Spiritus sancti fuit, qui descensurus erat post Domini ascensionem, et remissurus peccata omnium: qui quasi ignis inflammat animum ac mentem fidelem. Unde ait Hieremias accepto Spiritu: Et factum est in corde meo ut ignis ardens, flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferre non possum . Sed etiam in Actibus apostolorum cum descendisset suplerosque, qui exspectabant promissa Domini, tamquam ignem dispersas esse linguas legimus. Denique sicctus est, et aqua ignem excitavit; nisi quia spiritalis gratia per ignem exurit, per aquam mundat peccata nostra? Eluitur enim peccatum, et exuritur. probaremus per ignem exuri peccata. Notum est ergo hunc
Abbreviated transcription (Latin):
rificationis: a plurimis nepthe uocat᷑. Inueni¬
tur autẽ in descriptionibus hieremiȩ ꝓpħe:
quod uisserit de igne acciꝑe eos qui postea es¬
sent futuri. Hic est ignis qui cecidit super sa¬
crificium moysi. & consumpsit illud sic̃ scͥptũ
ẽ. quia exiuit ignis a dño: & consumpsit u¬
niuersa quȩ erant suꝑ altare holocausta. Hoc
igne oportebat scificari sacrificium. Ideoq
filios aaron qui alienum ignẽ inferre uolue¬
runt. exiuit iterũ ignis a dño. ꝙ consũpsit
eos: ita ut mortui extra castra ꝓicerentur.
Ueniens autem hieremias in locũ inuenit
domum in modũ speluncȩ: & taber nacłm.
& archã. && altare incensi intulit illus. &
obstruxit ostium. Quod cum hii qui simul
uenerant curiosius ꝑscrutarent᷑. ut notarent
sibi locum: nequaquã comp̃hendere atq in¬
uenire potuerunt. Ut autẽ cognouit hieremi¬
as quod affectassent: dixit. Ignotus erit locus:

Expanded text:
rificationis: a plurimis nephthe vocatur. Invenirificationis: a plurimis nephthe vocatur. Invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae, quod jusserit accipere de igne eos qui postea essent futuri. Hic est ignis qui cecidit super sacrificium Moysi, et consumpsit illud, sicut scriptum est: Quia exivit ignis a Domino, et consumpsit universa quae erant super altare holocausta . Hoc igne oportebat sanctificari sacrificium; ideoque et in filios Aaron qui alienum ignem inferre voluerunt, exivit iterum ignis a Domino et consumpsit eos, ita ut mortui extra castra projicerentur . 101. Veniens autem Hieremias in locum, invenit domum in modum speluncae, et tabernaculum et arcam, et altare incensi intulit illuc, et obstruxit ostium: quod cum hi qui simul venerant, curiosius perscrutarentur, ut notarent sibi locum; nequaquam comprehendere atque invenire potuerunt. Ut autem cognovit Hieremias quod affectassent, dixit: Ignotus erit locus,
Abbreviated transcription (Latin):
entes aut̃ ut patrum sermone ẽ ꝓditum: ñ
inuenerunt ignẽ s aquam. Et cum dece̾t ig¬
nis quo adolerent altaria: haurire eos aquam
noeinias sacerdos sibiq deferri & asꝑgi super
ligna p̾cepit. Tunc uisu mirabile. cum ẽẽt celũ
intextum nubibꝰ. sol repente illuxit: accensus ẽ
magnus ignis: ita ut om̃s in tam euidenti dñi
gr̃a actum stupentes leticia ꝑfunderent᷑. Orabat
nceinias: psallebant sacerdotes hymnũ deo. Utq
consumptum ẽ sacrificium: iussit iterum nee¬
mias de residua aqua maiores ꝑfundi lapides.
Q facto flamina accensa ẽ: lumen autẽ refulgenᷤ
ab altari consummatũ ilico ẽ. Hoc patefacto in¬
ditio. rex ꝑsarum eo loco in qͦ ignis fuerat abs¬
conditus. & postea reꝑta ẽ aqua. templum fieri
mandauit: cui inferebant᷑ dona plurima. Ap¬
pellauerunt autẽ illud qui erant cum sco nee¬
mia. epathar. quod int̾pretationem habet pu¬

Expanded text:
entes autem, ut patrum sermone est proditum, non entes autem, ut patrum sermone est proditum, non invenerunt ignem, sed aquam. Et cum deesset ignis, quo adolerent altaria, haurire eos aquam Neemias sacerdos, sibique deferre, et aspergere super ligna jussit. Tunc, visu mirabile! cum esset coelum intextum nubibus, sol repente illuxit, accensus est magnus ignis; ita ut omnes in tam evidenti Domini gratia factum stupentes, laetitia perfunderentur. Orabat Neemias, psallebant sacerdotes hymnum Deo. Utque consumptum est sacrificium, jussit iterum Neemias residua aqua majores perfundi lapides: quo facto flamma accensa est, lumen autem refulgens ab altari consummatum illico est. 101. Hoc patefacto indicio, rex Persarum eo loco in quo ignis fuerat absconditus, et postea reperta est aqua, templum fieri mandavit, cui 133 inferebantur dona plurima. Appellaverunt autem illud qui erant cum sancto Neemia, ephthar, quod interpretationem habet pu
Abbreviated transcription (Latin):
in ualle absconderunt. Er̾at aũ uelut puteus
patens aquȩ. secessu infrequens. nec ppłari usui
patens: ignoto & ab arbitris remoto loco. Id obsig.¬
nauerunt: indicio sacro parit̃ ac silentio ignẽ
reconditũ. Non illis studio fuit aurum defodere.
argentum abscondere. quod seruarent posteris
suis: s inter extrema. suȩ honestatis curã haben¬
tes. sacrum ignem seruandũ putauerunt: ne
eum uł impuri contaminarent. uł defunctoꝵ
sanguis extingueret. uł deformium ruinarum
aceruus aboleret. Abierunt itaq in ꝑsidem sola
religione liberi: qm̃ sola illis ꝑ captiuitatẽ extor¬
queri nequiuit. Post uͦ plurimum temporis.
quando placuit deo. dedit hanc mentem regi
legitimos reꝑari hierosoluis ritus iuberet. Cu¬
ius gr̃a muneris: neciniam iam sacerdotem
rex ꝑsarum direxit. at ille secũ deduxit. illoꝵ¬
sacerdotũ nepotes: qui ꝓfecturi de patrio solo
sacrum ne ꝑiret ignem absconderunt. ueni¬

Expanded text:
in valle absconderunt. Erat illic velut patens in valle absconderunt. Erat illic velut patens puteus, aquae secessu infrequens, nec populari usui patens, ignoto et ab arbitris remoto loco: ibi obsignaverunt indicio sacro pariter ac silentio ignem reconditum . Non illis studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis: sed inter extrema sua honestatis curam habentes, sacrum ignem servandum putarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel defunctorum sanguis exstingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. 100. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi; quoniam sola illis per captivitatem extorqueri nequivit. Post vero plurimum temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi legitimos reparari Hierosolymis ritus juberet. Cujus gratia muneris Neemiam sacerdotem rex Persarum direxit. At ille secum deduxit sacerdotum illorum nepotes, qui profecturi de patrio solo, sacrum ne periret ignem absconderant. Veni
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Quam breuit absoluit omnes questiones
phylosophoꝵ. Illi de uiciis tractant domors: te
filiȩ uitia celanda arbitratus est. & certe ñ ipse
affectabat ut eam traderet: s rogabatur. Quan¬
to utiq iste honestior sit illis. dubitare non pos¬
sumꝰ: si conferamus quanto p̾stantior sit filiȩ
causa quã rei uenalis pecunia. Consideremus¬
aliud qđ in captiuitate gestũ: summũ tenuit
honestatis decorem. Nullis enim adu̾sis hone¬
stas impeditur: quȩ in his eminet & magis pre¬
cellit quam in ꝓsperis. Inter uincula itaq. int̾
arma. flammasq. ac seruitutẽ que liberis omn
supplicio grauior ẽ: int̾ penas morientium. ex
neni: non excidit tam̃ cura honestatis maioribꝰ
nr̾is: s inter euerse patriȩ cineres & fauillas custo¬
ditur. Nam cũ in persidem ducerentur patres
nr̃i qui tunc dĩ omnipotentis cultores erant:
acceptum ignem de altari sacerdotes dñi. occulte

Expanded text:
tari . 97. Quam breviter absolvit omnes quaestiones tari . 97. Quam breviter absolvit omnes quaestiones philosophorum. Illi de vitiis tractant domorum, ter iste nec filiae vitia celanda arbitratus est. Et certe non ipse affectabat ut eam traderet, sed rogabatur. Quanto utique iste honestior sit illis, dubitare non possumus, si conferamus quanto praestantior sit filiae causa, quam rei venalis pecunia. aliud quod in captivitate gestum, summum tenuit honestatis decorem. Nullis enim adversis honestas impeditur, quae in his eminet, et magis praecellit quam in prosperis. Inter vincula itaque, inter arma, flammas, servitutem, quae liberis omni supplicio gravior est, inter poenas morientium, excmptorum, non excidit tamen cura honestatis majoribus nostris: sed inter eversae patriae cineres et favillas 99. Nam cum in Persidem ducerentur patres nostri, qui tunc Dei omnipotentis cultores erant, acceptum ignem de altari sacerdotes Domini occulte