comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi spiritalis ethiopissimã de genti¬
bus duxit uxorẽ: & maria id ẽ syna¬
goga iudeoꝵ: & aaron id ẽ carnale
sacerdotiũ. & ñ scđm ordinẽ melchi¬
sedech. murmurant aduersũ lege.
s frustra. Statim enĩ sinagoga ꝑfin¬
ditur lepra: & extra castra proiecta
completo tempore ipso orante morse
in castra reducitur: ethiopię autem
manus iam puenerat dm̃. Cõminat
itaq nunc sermo diuinus his qui
peccatis inherentes: & obligati sordi¬
bus delictorũ. & nolunt ad meliora
conuerti. & tenebrosum colorem elu¬
ere: & cominatur eis gladium. de
quo puto scribi & in genesi. statuit
cherubin. & flammeũ gladiũ: qui
uertitur ad custodiendã uiam ligni
uite. Et in isaia inducet gladiũ ma¬
gnũ & sem̃ suꝑ draconem colubrũ
tortuosum: & interficiet eũ in die
illa. Et dicit eos uł uulneratos: uel
int̾fectos futuros gladio: ut tim̃tes
hieremie propħia sonat. Loquar
inquit suꝑ gentem. & suꝑ regnum.

Expanded text:
Domini spiritualis, Aethiopissam de gentiDomini spiritualis, Aethiopissam de gentibus duxit uxorem : et Maria, id est, synagoga Judaeorum, et Aaron, id est, carnale sacerdotium, et non secundum ordinem Melchisedech, murmurant adversus Legem, sed frustra. Statim enim synagoga perfunditur 711 lepra, et extra castra projecta, completo tempore, ipso orante Moyse, in castra reducitur. Aethiopiae enim manus jam praevenerat Deum . Comminatur itaque nunc sermo divinus his qui peccatis inhaerentes, et obliti sordibus delictorum, nolunt ad meliora converti, et tenebrosum colorem eluere, et comminatur eis gladium, de quo puto scribi et in Genesi: Statuit Cherubim, et flammeum gladium, qui vertit ad custodiendam viam ligni vitae. Et in Isaia: Inducet gladium magnum et sanctum super draconem colubrum tortuosum, et interficiet illum in die illa . Et dicit eos vel vulnerandos vel interficiendos gladio, ut timentes Jeremiae prophetia sonat: Loquar, inquit, super gentem, et super regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ eã sibilabit: & mouebit manũ
bestiȩ. aut certe sub bestiarũ figura
multarũ nationũ uarietas inducit᷑.
Quod siquispiam quesierit quomͦi
iuxta historiam ad tempora nabu¬
chodonosor hec ꝓphetia referatur
ethiopibus & iam noncupatis assiri¬
is quib medi. & perse nichil fecerut.
legat historias. assyrios quoq & ethi¬
opes medis fuisse subiectos: & cãbisis
regnũ. & crri potentiã. & omnia q̃
deinceps sunt secuta. Hec iudaice
dicta sint. Ceterũ si notaueri mus
in om̃ib scripturis ethiopas eos
appellari: qui penitus in uitia st̃
demersi scđm illud qđ in hieremia
legimꝰ. si mutauit ȩthiops pelẽ sũ
enopib ad meliora conuersis spes
luerit: a salute alienũ fore. Unde et
prius anima polluta delictoꝵ sordi¬
bus inquinata dicit nigra sum. et
postea in fine cantici cauticoꝵ de ei¬
dem iam purgata & lota ꝑpeniten¬
tiam scribitur: que ẽ ista quȩ ascen¬
dit dealbata. Morses quoq id ẽ lex

Expanded text:
 eam, sibilabit, et movebit manum bestiae, aut certe sub bestiarum figura multarum nationum varietas indicatur. Quod si quispiam quaesierit, quomodo juxta historiam ad tempora Nabuchodonosor haec prophetia referatur: Aethiopibus etiam nuncupatis et Assyriis, quibus Medi et Persae nihil fecerint, legat historias, et videbit Assyrios quoque et Aethiopes Medis fuisse subjectos, et Cambysis regnum, et Cyri potentiam, et omnia quae deinceps sint secuta. Haec Judaice dicta sint. Caeterum si notaverimus in omnibus Scripturis Aethiopes eos appellari, qui penitus in vitia sunt demersi, secundum illud quod in Jeremia legimus: Simutabit Aethiops pellem suam , Aethiopibus ad meliora conversis spes enitentiam, a salute alienum fore. Unde et prius anima polluta, et delictorum sordibus inquinata, dicit: Nigra sum . Et postea in fine Cantici canticorum, de eadem jam purgata et lota per poenitentiam scribitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata ; Moyses quoque, id est, Lex
Abbreviated transcription (Latin):
S sciendũ quod alii e contrario
asserant pro colũba ibi posse intelligi
sensus. A facie gladii iona. id ẽ a facie
gladii gretiȩ. Iona enĩ tam colũbam
quã gretiam significat. Unde usq
hodie greci iones. & mare appellatur
ioniũ: & apud hebreos permanet
eoꝵ uetus uocabulũ. S & principes
romam apud barbaras nationes
antiquũ uocabulũ retinentes: cesa¬
res appellantur.Om̃is itaq contra
ierłm sermo ẽ. Uȩ cruitas quondã¬

Expanded text:
Sed sciendum quod alii econtrario Sed sciendum quod alii econtrario asserant, pro columba, ibi posse intelligi sensus, a facie gladii Jona, id est, a facie gladii Graecia: Jona enim tam columbam quam Graeciam significat. Unde et usque hodie Graeci Jones, et mare appellatur Jonium, et apud Hebraeos permanet eorum vetus vocabulum. Sed et principes Romani apud barbaras nationes antiquum vocabulum retinentes, Caesares appellantur. Omnis itaque contra Jerusalem sermo est: Vae civitas quonda
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ confisa. & ad dm̃ suũ non ap¬
ꝓpinquauit. principes eius in ea
sicut lupi arabiȩ. ñ dimitcebant in
mane ꝓpħȩ eius portantes ꝓpti uiri
contẽptores. sacerdotes eius polluunt
scã. & impie agunt in legẽ. Dñs aut̃
iustus in medio eius. & ñ faciet ini¬
quitatẽ. mane dabit iudiciũ suũ
in lucẽ. & ñ ẽ absconditũ. & nescit
iniquitatẽ in exactione. nec in sem¬
piternũ in iusticiam. Detraxi suꝑ¬
bos. dissipati sunt anguli. destruxi ui¬
as corũ. ut penitus non transeant᷑.
Defecerunt ciuitates eoꝵ. eo qđ nul¬
lus subsisteret neq habitaret. dixi.
uerũtamen timebitis me. & suscipi¬
etis disciplinã. & ñ peribitis de octis
ti putant ꝓpt̃ consequentiã sermo¬
nis dici aduersũ niniuen de ꝗͣ supra:
& ꝑdet assiriũ. & ponet niniuen in
solitdinem. S nũquã scriptura
niniuen colubam uocaret: licet in
hieremia a facie gladii colũbȩ de na¬
buchodonosor quidã dictũ putent.

Expanded text:
confisa, et ad Dominum suum non appropinquabit. Principes ejus in ea sicut lupi Arabiae, non dimittebant in mane: prophetae ejus portantes spiritum, viri contemptores: Sacerdotes ejus polluunt sancta, et impie agunt in legem: Dominus autem justus in medio ejus, et non faciet iniquitatem. Mane mane judicium suum dabit in luce, et non est absconditus, et nescit iniquitatem in exactione, nec in sempiternum injustitiam: detraxi superbos, dissipati sunt anguli eorum: destruxi vias eorum ut penitus non transeant: defecerunt civitates eorum, eo quod nullus subsisteret, neque habitaret. Dixi, verumtamen timebitis me, et suscipietis disciplinam, et non peribitis de oculis ejus ti putant propter consequentiam sermonis dici adversum Niniven, de qua supra: Et perdet Assyrium, et ponet Niniven in solitudinem. Sed numquam Scriptura Niniven columbam vocaret: licet in Jeremia, a facie gladii columbae de Nabuchodonosor quidam dictum putent .
Abbreviated transcription (Latin):
extendet manũ suam suꝑ aquilonẽ.
&dispdet assur aquilonẽ de quo me¬
remias scribit: ab aquilone exardesceN
mala suꝑ om̃s habitatores t̾rȩ: & de
quo salomon cõmemorat.aquilo du¬
rus uentus. nomine aut̃ dexter uo¬
catur. Propterea aut̃ extendit infereis
supplicia deus manũ suam: & ut aqͥ¬
losentiat penas. & hi qui in t̾ra eiꝰ st̃.
ad quã iuxta zachariam ꝑgunt equi
ibant in tram aquilonis. Et pulchre
qui mouerit pedes suos: & recesserit
abouente de quo idẽ ꝓpħa ait: ecce
uiroriens nom̃ eius: & ad occidentẽ
respexerit statim ꝓgit ad aquilonem
qui non e dexter: s nomine dext̃ uo¬
catur. Quod quidẽ corporalit̃ intelli¬
gitur: ut quicũq in oriente steterit.
& uerterit se occidentem aspiciens:
ad dexterã habeat aquilonẽ quem
dextrũ uocant. qui flatu illiꝰ refrixe¬
runt: qui tantũ nomine dexter ẽ.
eter̃ re & oꝑe positus in sinistra est.
ostquã aut̃ extenderit manum suã

Expanded text:
extendet manum suam super Aquilonem, et perdet Assur . Aquilonem de quo Jeremias scripsit: Ab aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae. Et de quo Salomon commemorat: Aquilo durus ventus: nomine autem dexter vocatur . Propterea autem extendit inferentem supplicia Deus manum suam, ut et Aquilo sentiat poenas, et hi qui in terra ejus sunt, ad quam juxta Zachariam pergunt equi ibant in terram Aquilonis . Et pulchre qui moverit pedes suos, et recesserit ab Oriente, de quo idem propheta ait: Ecce vir, Oriens nomen ejus , et ad Occidentem respexerit, statim pergit ad Aquilonem, qui non est dexter, sed nomine dexter vocatur. Quod quidem et corporaliter intelligitur, 712 ut quicumque in Oriente steterit, et verterit se ad Occidentem respiciens, ad dexteram habeat Aquilonem, quem dextrum vocant qui flatu illius refrixerunt, qui tantum nomine dexter est, caeterum re et opere potius in sinistra est. Postquam autem extenderit manum
Abbreviated transcription (Latin):
domus destrui iubetur: & quia lep
ꝑmanens ẽ. & diffunditur. lapides
eius. & ligna. & om̃is puluis extra
ciuitatem in locũ inmundũ: ꝓici
iubentur. Sed & in hieremiȩ prin¬
cipio: tale quid scribitur. Ecce dedi
sermones meos in os tuũ: ecce consti
edi ficatio pessima: ut postea bona edi¬
ficatio construatur. & eradicabitur
iniqua plantatio: ut iusta plantatio
ponatur. unde & in salomone legi¬
mus. melius ẽ habitare sub diuo qͣ
in calce litis cũ iniquitate: & in domo
noua. Quasi bonus gͦ ds̃ domos eoꝵ
qui erant defixi in fecib suis & dixe¬
rant in corde ñ faciet bene ds. & ñ
faciet male. destruet: nec eos in lep¬
sis. & inmundis domib habitare ꝑ¬
nttit: nec facit ut bibant uinum
i uineis quas plantauerant.Si enĩ
nantassent uineam sorech. & uineã
iectam. totam uerã. bibissent uinũ

Expanded text:
domus destrui jubetur . Et quia lepra domus destrui jubetur . Et quia lepra permanens est et diffunditur, lapides ejus et ligna et omnis pulvis extra civitatem in locum immundum projici jubetur. Sed et in Jeremiae principio tale quid scribitur, Ecce dedi sermones meos in os tuum: ecce constitaedificatio pessima, ut postea aedificatio bona construatur: eradicatur iniqua plantatio, ut plantatio juxta ponatur. Unde et in Salomone legimus: Melius est habitare sub divo, quam in calce litis cum iniquitate, et in domo nova . Quasi bonus ergo Deus domos eorum, qui erant defixi in faecibus suis, et dixerant in corde suo: Non faciet bene Dominus, et non faciet male, destruit, nec eos in leprosis et immundis domibus habitare permittit: nec facit ut bibant vinum de vineis, quas plantaverant. Si enim plantassent vineam Sorec, et vineam electam totam veram, bibissent vinum
Abbreviated transcription (Latin):
uelox nimis. Manifestũ ẽ qđ iuxta
utrãq: captiuitatẽ om̃is eoꝵ sit cesus
exercitus: & domꝰ dirute. & agri ui¬
neȩq uastate. nec ultra eos distulerit
patientia dĩ: sed cũ diceret ad ꝓpħas.
hoc in tempus erit. & in dies longos
uenerit eis dies dñi magnus. & uelor
nimis. Iuxta tropologiam aut̃ cum
uenerit tempus iudicii. siue unius¬
cuiꝰq mortis. & egressionis e scło: tẽ
om̃is fortitudo eoꝵ in direptionem
erit. ut quod male ualebat. & erige¬
batur aduersũ dm̃: infirmũ fractũ¬
q uertatur ad melius: uelut siquis
fortitudinẽ latronis. & pirate. & fu¬
ris diripiat: infirmosq eos reddat.
ꝓdest illis sua infirmitas. Debilitata
enĩ membra. quib prius non bene
abutabant᷑: a malo oꝑe cessabunt.
Quod aut̃ sequit᷑. & domꝰ eoꝵ in de¬
sertũ: multi sunt in eccłia ȩdifican.¬
tes syon in sanguine. & ierłm in mni¬
quitate: quib ꝓdest tales domusde¬
strui. Legamus leuiticũ. ubi leꝓsa

Expanded text:
juxta utramque captivitatem omnis eorum sit caesus exercitus, et domus dirutae, et agri vineaeque vastatae sint: nec ultra eos Dei distulerit patientia. Sed cum dicerent ad prophetas, hoc in tempus erit, et in dies longos, venerit eis dies Domini magnus et velox nimis. Juxta tropologiam autem cum venerit tempus judicii, sive uniuscujusque mortis et egressionis a saeculo: tunc omnis fortitudo eorum in direptionem erit, ut quod male valebat, et erigebatur adversus Dominum, infirmum, fractumque vertatur ad melius. Velut si quis fortitudinem latronis et piratae et furis 690 diripiat, infirmosque eos reddat, prodest illis sua infirmitas: debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur, a malo opere cessabunt. Quod autem sequitur: Et domus eorum in desertum, multi sunt in Ecclesia aedificantes Sion in sanguine, et Jerusalem in iniquitate, quibus prodest tales domus destrui. Legamus Leviticum, ubi leprosa
Abbreviated transcription (Latin):
non faciet iniquitatẽ. mane iudici¬
in suũ dabit in lucẽ. & ñ absconde¬
tir. Nesciunt aut iniquus confu¬
sionem. disꝑdidit gentes. & dissipati
sunt anguli earũ. Desertas feci uias
eius eo quod non sit qui transeat de¬
solatȩ sunt ciuitates eoꝵ ñ remanen¬
te uiro. nec ullo habitatore. Dixi attam̃
timebis me. suscipias disciplinã. & ñ
peribit habitaculũ eius ꝓpt̃ omnia
in quib uisitaui eam. Uerũtamen di¬
luculo surgentes corrũpunt omnes
cogitationes suas. Lxx. O illustris cr

Expanded text:
non faciet iniquitatem. Mane mane judicium suum dabit in luce, et non abscondetur: nescivit autem iniquus confusionem: disperdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum: desertas feci vias eorum dum non est qui transeat desolatae sunt civitates eorum non remanente viro nec ullo habitatore dixi attamen timebis me suscipies disciplinam et non peribit habitaculum eius propter omnia in quibus visitavi eam verumtamen diluculo surgentes corruperunt omnes cogit
Abbreviated transcription (Latin):
dr: atq conuincens. Et qm̃ diabolus ẽ
ipse inimicus & ultor: & ipe peccata
suggerit: & postea in peccatis ipse coar¬
guit peccatores: idcirco ecc enRORI
uocatur. Hunc ergo eẽ reor principẽ
assyrioꝵ qui habitat ad aquilonem.
& metropolim habet niniuen: & dicit
in ysaia fortitudinẽ faciam. & sapien¬
tia intellectus auferam t̾minos gen¬
tiũ. & uires earũ depascar. Porro quod
sequitur de niniue. & uastitate eius
pascent᷑ in ea greges. & om̃s bestiȩ t̾rȩ
& caineleontes. & eritii. in p̃sẽpib eius.¬

Expanded text:
dicitur, atque convincens. Et quoniam diabolus ipse est inimicus et ultor, et ipse peccata suggerit, et postea in peccatis coarguit peccatores, idcirco εὐθύνων vocatur. Hunc ego esse reor principem Assyriorum, qui habitat ad Aquilonem, et metropolim habet Niniven, et dicit in Isaia: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium, et vires earum depascar . Porro quod sequitur de Ninive vastata: Et pascentur in ea greges, et omnes bestiae terrae, et chamaeleontes, et hericii in praesepibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
morabuntur: & cetera baby loni
potius conuenire: cuius & in ysaia
eadem solitudo p̃dicitur. E contrario
alii affirmant manifeste de assyrio
onocrotalũ. & eritiũ in cardinib eiꝰ.
& coruũ insupliminari: solitudinis
ra: aliud aquatile: aliud solitudinis.
desertis urbib commorari. Preterea
quod & nos. & septuaginta similiter
transtulimꝰ coruus insupliminari.
in hebreo ponit᷑ haRER: qđ scđm le¬
ctionũ diuersitatem: uł siccitas uł
gladius: uł coruus accipit᷑. Unde &
aquila gladium alii siccitatẽ inter¬
p̃tati st̃: & post euersionẽ quasi in sul¬
tans ruinȩ eius sermo ꝓpheticus
loquitur: hec ẽ ciuitas gloriosa habi¬
tans in confidentia: quȩ dicebat in
corde suo: ego sum. extra me. non ẽ

Expanded text:
morabuntur, et caetera, Babyloni morabuntur, et caetera, Babyloni potius convenire, cujus et in Isaia eadem solitudo praedicitur. Et econtrario alii affirmant, manifeste de Assyrio Onocrotalum et hericium in cardinibus ejus, et corvum in superliminari, solitudinis ra: aliud aquatile, 710 aliud solitudinis. desertis urbibus commorari. Praeterea quod et nos et LXX similiter transtulimus: Corvus in superliminari, in Hebraeo ponitur, HAREB  , ctionis diversitatem  , vel siccitas, vel gladius, vel corvus accipitur. Unde et Aquila, gladium, alii siccitatem interpretati sunt. Et post eversionem quasi insultans ruinae ejus, sermo propheticus loquitur: Haec est civitas gloriosa, habitans in confidentia, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
quia cedrus altitudo eius. Hec ẽ ciuitas
maledicta quȩ habitat in spe: quȩ dicit
in corde suo. Ego sum: & non est post
me amplius. Quomͦ facta ẽ in solitu¬
dinẽ pascua bestiarũ: Om̃is qui tran¬
sit ꝑ eam sibilabit. & mouebit manꝰ
suas. Iudei hoc om̃e capitulũ. & duo
superiora contra philistim. & moab.
& filios ammon. ad aduentũ xp̃i refe¬
runt: quẽ putant in consũmatione
mundi ẽẽ uenturũ: qui exstruat
nu gentiũ qua tenentur: & hoc so¬
nare quod dictũ ẽ. & adorabunt eũ
uiri de loco suo: om̃s insulȩ gentiũ.
Non solũ aut̃ superiores gentes. sed
ethiopes quoq & assyrios. & niniuen
urbem assyrioruni eo tempore po
in ea om̃s bestias t̾re: siue ut in he¬
breo scriptũ ẽ om̃s bestias gentium.
ex quo significare putant de cunctis
nationibus quȩ euersure st̃ niniuen
& quia niniue speciosa interp̃tatur:
in p̃senti loco speciosam referunt ad
babilonẽ. Et om̃e qđ sequitur ono¬
crotalus. & eritius in liminib eius

Expanded text:
quia cedrus altitudo ejus: haec est civitas malis dedita, quae habitat in spe, quae dicit in corde suo: Ego sum, et non est post me amplius; quomodo facta est in solitudinem pascua bestiarum? omnis qui transit per eam, sibilabit, et movebit manus suas. Judaei totum hoc capitulum et duo superiora contra Philisthiim, et Moab, et filios Ammon ad adventum Christi referunt, quem putant in consummatione mundi esse venturum, qui exstruat nu gentium, qua tenentur: et hoc sonare quod dicitur: Et adorabunt eum viri de loco suo, omnes insulae gentium. Non solum autem superiores gentes, sed Aethiopes quoque et Assyrios et Niniven urbem Assyriorum eo tempore ponin ea omnes bestias terrae, sive ut in Hebraeo scriptum est, omnes bestias gentium: ex quo significari putant de cunctis nationibus, quae eversurae sunt Niniven. Et quia Ninive, speciosa interpretatur, in praesenti loco speciosam referunt ad Babylonem. Et omne quod sequitur: Onocrotalus et hericius in liminibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dit: & in suã ducat possessionẽ. Multo
mni stulto melius ẽ seruire sapienti. &
fatuitatẽ eius dñi sapientia corrigi:
eos quem nunc nesciunt. quẽ ignoran:
&e disꝑdet omnia dogmata. id ẽ deos eoꝵ
a diuersarũ gentiũ idola: ut postquã
simulachra quȩ de suo sensu sibi cõpo¬
suerant. euersa fuerint: conuertan¬
tur gentes ad dñm: & unusquisq in
meo eritis. & extendã manũ meã suꝑ
aquilonẽ: & ꝑdet assur: & ponet speci¬
osam in solitudinẽ. & in inuium: &
quasi desertum. Et accubabunt in
medio eius greges om̃s bestie gentiũ
& onocrotalus. & eritius. in liminibus
eiuis morabuntur. Uox cantantis in
fenestra. coruus insupliminari : qm̃
attenuabo robur eius. Hec ẽ ciuitas
glosa habitans in confidentia: quȩ
dicebat in corde suo. Ego sũ. & extra
me non ẽ alia amplius. Quomͦ facta

Expanded text:
dat, et in suam ducat possessionem. Multo dat, et in suam ducat possessionem. Multo enim stulto melius est servire sapienti, et fatuitatem ejus Domini sapientia corrigi, ius erit super eos, quem nunc nesciunt, quem ignorant: et disperdet omnia dogmata, id est, deos eorum, et diversarum gentium idola, ut postquam simulacra, quae de suo sibi sensu composuerant, eversa fuerint, convertantur gentes ad Dominum, et unusquisque in meo eritis: et extendet manum suam super Aquilonem, et perdet Assur: et ponet speciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum. Et accubabunt in medio eius greges omnes bestiae gentium et onocrotalus et ericius in liminibus eius morabuntur vox cantantis in fenestra corvus in superliminari quoniam adtenuabo robur eius haec est civitas gloriosa habitans in confidentia quae dicebat in corde suo ego sum et extra me non e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ princeps eius ẽ rex aretha. & dama¬
scen paulũ occidere cupiunt: & per
murũ in sporta dimittitur. ñ dicit᷑
ad damascũ. uos estis sal mundi. nec
illud sal uocatur qđ semꝑ offertur
sal infatuatũ fuerit. in quo salietur:
Ad nichil ẽ utile. neq in t̾ram. neq
in sterquiliniũ. s foras ꝓiciunt illud
& ab hominib conculcatur. Et moab
igitur. & ammon. & damascus. qui se
aduersus dĩ scientiam parauerunt:
& blasphemauer̃ ꝑopłm dĩ: & dixer̃
in eũ plurimas contumelias. & uolue¬
runt dilatare t̃minos suos in terra
eccłiȩ: & popłm dñi possidere: deser
pulo dĩ hoc ẽ uiri eccłiasti. & scriptu¬
ris dñcis eruditi diripient eos: & re¬
brauerunt: & magnificati st̃ contra
lũm oñi potentem. Uide clementiam.
ude miscdam dñi: contumeliã patitur.
hasphemat᷑: diripiunt᷑ t̃nuni eius. Et
lle quid facit: mittit reliquias populi
suꝰ diximus ut sibi blasphemantes diui¬

Expanded text:
enim princeps ejus est rex Aretha, et Damaenim princeps ejus est rex Aretha, et Damasceni Paulum occidere cupiunt, et per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damascum: Vos estis, sal mundi; nec illud sal vocatur, quod semper offertur sal infatuatum fuerit, in quo salietur? ad nihilum est utile, neque in terram, neque in sterquilinium, sed foras projiciunt illud, ut ab hominibus conculcetur . Et Moab igitur, et Ammon et Damascus, qui sese adversus Domini scientiam paraverunt, et blasphemaverunt populum Dei: et dixerunt in eum plurimas contumelias, et voluerunt dilatare terminos suos in terra Ecclesiae, et populum Dei possidere, desertpulo Dei, hoc est, viri Ecclesiastici in Scripturis Dominicis eruditi diripient eos, et rebraverunt et magnificati sunt contra Dominum omnipotentem. Vide clementiam, vide misericordiam Domini: contumeliam patitur, blasphematur, diripiuntur termini ejus: et ille quid facit? Mittit ad reliquias populi sui, de quibus diximus, ut sibi blasphemantes divi
Abbreviated transcription (Latin):
quotienscũq sodoma. & gomorra. &¬
egyptus nominant᷑: ñ de his dici ꝓ¬
uincus quas oculis cernimus: s de
aliis spiritalib quib sermo ꝓpħicus
cõminatur. Legite in apocalipsi ioħis.
merosolima in qua crucifixus ẽ dñs
uocatur sp̃ĩaliter sodoma & egyptus.
quare non econtrario egyptus &e sod¬
ma & gomorra. si oꝑa fecerint ierłm
&r t̾re iudee in t̾ram sortis dñi trans¬
ferantur: Deniq & dauid ñ erat de sa¬
cerdotibus: nec licebat ei comedere pa¬
nes propositionis: s quia ꝑ singula
crescebat oꝑa: & ꝑsecutio saul uirtutũ
illius ꝓfectus erat: ꝓpterea in fuga sua
dũ nescit subito antistes efficitur: &
accipit panes propositionis: & non
uiolat mandatũ dñi. Hoc totũ diximꝰ.
quia moab ut sodoma erit: & filii
ammon ut gomorra. Damascus quoq
qui int̾pretatur sanguinẽ bibens. ut
sanguis sacci erit derelicta a dñi mi¬
sericordia: quasi aceruus salis. Quia

Expanded text:
quotiescumque Sodoma et Gomorrha et Aquotiescumque Sodoma et Gomorrha et Aegyptus nominantur, non de his dici provinciis, quas oculis cernimus, sed de aliis spiritualibus, quibus sermo propheticus comminatur: legite in Apocalypsi JoannisJerosolyma in qua crucifixus est Dominus, vocatur spiritualiter Sodoma et Aegyptus, quare non econtrario Aegyptus et Sodoma et Gomorrha, si opera fecerunt Jerusalem, et terrae Judae, in terram sortis Domini transferantur? Denique et David non erat de sacerdotibus, nec licebat ei comedere panes propositionis , sed quia per singula crescebat opera, et persecutio Saul virtutum illius profectus erat, propterea in fuga sua dum nescit, subito antistes efficitur, et accipit panes propositionis, et non violat mandatum Dei. Hoc totum diximus, quia Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon, ut Gomorrha. Damascus quoque quae interpretatur, sanguinem bibens, aut sanguis sacci, 708 erit derelicta a Dei misericordia, quasi acervus salis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dñs. ꝑ semet ipsum dicens: uiuo
ego dicit dñs. Et pulchre ad distinc¬
tionẽ mortuorũ deoꝵ qui appellan¬
tur idola: se uiuentẽ uocat. isrł. hoc
ẽ popli uidentis dm̃ quia blasphe¬
mantes he gentes. id ẽ moab & filui
ammon de quib supra diximꝰ. sicut
sodoma & gomorra erunt. Uident᷑
quidẽ sibi in eo qđ gentiles non st̃.
exisse de sodomis. & gomorris: s qr
blasphemantes popłm dñi: & contra
ierłm faciunt: in sodomam reputa¬
buntur & gomorrã. & ita delaͣbunt᷑.
ut ille ante delete sunt. nullum ha¬
bentes uestigiũ uigoris. & uitȩ. Hec
miru si hoc de hereticis intelligamꝰ:
qđ reputent᷑ quasi sodoma. & gomor¬
ra: cũ etiam ad eccłiasticos qui dei
non obseruauere mandata: & egres¬
si sunt a p̃ceptis dicatur ꝑ ysaiam.
Et ad presbiteros cupientes sub figu¬
ra susanne eccłiȩ corrũpere castitatẽ:
dicat danihel.hoc ẽ iudiciũ dĩ. Sem̃
chanaan & non uida. Et ut sciatis

Expanded text:
itaque Dominus per semetipsum dicens: Vivo itaque Dominus per semetipsum dicens: Vivo ego, dicit Dominus. Et pulchre ad distinctionem mortuorum deorum, qui appellantur idola, se viventem dicit Deus Israel, hoc est, populi videntis Deum: quod blasphemantes hae gentes, id est, Moab et filii Ammon, de quibus supra diximus: Sicut Sodoma et Gomorrha erunt, videntur quidem sibi in eo quod gentiles non sunt, exisse de Sodomis et Gomorrhis, sed quia blasphemant populum Dei, et contra Israel faciunt, in Sodomam reputabuntur et Gomorrham, et ita delebuntur ut illae deletae sunt ante, nullum oris et vitae. Nec mirum si hoc de haereticis intelligamus, cum reputentur quasi Sodoma et Gomorrha, cum etiam ad Ecclesiasticos, qui Dei non observavere mandata, et egressi sunt a praeceptis ejus, dicatur per Isaiam: Et ad presbyteros cupientes sub figura Susannae Ecclesiae corrumpere castitatem, dicat Daniel: Hoc est judicium Dei: semen Chanaan, et non Juda . Et ut sciatis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi uidentur de genere eẽ abrahã.
x effugisse incendiũ sodome. & go¬
morre. & habitare in segor paruula.
S quia generatio eoꝵ in teuebris ẽ¬
declinauerunt a deo patre qđ int̾¬
pretatur ex nominib loth. & moab.
& dei ẽẽ filii cessauerunt. qđ dicitur
popłs m̃s in tenebrosa spelunca con¬
cepti. de incertis nuptus substitert̃.:
ꝓpterea usq hodie simplicitati fili¬
orum uide in sultantes magnificare
cupiunt suꝑ t̾minos eius possessionẽ
suam: de quib in ꝓuerbiis dicitur.
non transferas t̃minos sempiteruos
quos statuerunt priores tui. U ide
hereticos in dialetica sibi. & rethorica.
& omniũ sophismatũ doginatibus
ad plaudentes contẽpnere ecclie sim
plicitatem: & quasi indignos miste¬
riis suis quȩ sibi uelut idola confin¬
xerunt. despicere & habere ꝓ nichilo.
& noli querere que sint ob ꝓbria mo¬
ab. & contumelię filioꝵ ammon. in qͥ
bus exprobrauerint popto dĩ. Iurat

Expanded text:
ipsi videntur de genere esse Abraham, ipsi videntur de genere esse Abraham, et effugisse incendium Sodomae et Gomorrhae, et habitare in Segor parvula. Sed quia generatio eorum in tenebris edeclinaverunt enim a Deo Patre, quod interpretatur ex nominibus Lot et Moab et Dei esse filii cessaverunt quod dicitur populus meus et in tenebrosa spelunca concepti de incestis nuptiis substiterunt: propterea usque hodie simplicitati filiorum Judae insultantes, magnificare cupiunt super terminos ejus possessionem suam, de quibus in Proverbiis dicitur: Non transferas terminos sempiternos, quos posuerunt patres tui . Vide haereticos in dialectica sibi et rhetorica et omnium sophismatum dogmatibus applaudentes, contemnere Ecclesiae rusticitatem, et quasi indignam mysteriis suis, quae sibi quasi idola confinxerunt, 707 despicere, et habere pro nihilo: et non quaeres quae sint opprobria Moab, et contumeliae filiobus exprobraverunt populo Dei. Juravit
Abbreviated transcription (Latin):
uideos. & generalẽ in om̃ib ꝓ phis.
ubicũq ad uersũ gentes aliquas. pro¬
phetia texatur explanationẽ: nunc
quod supra diximus damascũ hebraicę
non haberi. nec apud quẽquam aliũ
quia moab ut sodoma erit. & filii
ammon ut gomorra. Quod gͦ sequi¬
tur. & damascus deserta quasi acer¬
uus areę: debuerat & de damasco ali¬
quid p̃misisse: ut quomͦ de duabus
gentib dixerat. moab ut sodoma erit.
efilii ammon ut gomorra. quarum
peccata ante iam dixerat: sic & damas
quł oþprobria. uł blasphemias des¬
cripsisset: & postea digne suppliciũ
uderetur inferre. S & hoc ipsum
qđ dicitur quasi aceruus aree quod
AAUC interpretatos. id ẽ salis. S ab
aceruũ frum̃ti. uł frugũ putauert̃.
a.& N. quasi ad consequentiã frugũ
de interp̃tationis uarietate. & errore
sit dictum: ac difficultate hystorie.
Qui aut̃ doctus uir ẽ. & spiritalib
spiritalia comparat: & non querte¬
rioꝵ eccliȩ doginatũ referet: qui &

Expanded text:
generalem in omnibus prophetis ubicumque adversum gentes aliqua prophetia dicitur, explanationem. Nunc quod supra diximus, Damascum Hebraice non haberi, nec apud quemquam alium Quia Moab et Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha. Quod ergo sequitur: Et Damascus deserta, quasi acervus areae, debuerat et de Damasco aliquid praemisisse, ut quomodo de duabus gentibus dixerat: Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon ut Gomorrha, quarum peccata ante jam dixerat: sic et Damasci vel opprobria, vel blasphemias descripsisset, ut postea digne supplicium videretur inferre. Sed et hoc ipsum quod dicitur: Quasi acervus areae, quod ἁλὸς interpretatos, id est, salis; sed ab acervum frumenti vel frugum putaverunt, ω et ν, quasi ad consequentiam frugum,de interpretationis varietate et errore sit dictum, et de difficultate historiae. Qui autem doctus vir est, et spiritualibus spiritualia comparat, et non quriorum Ecclesiae dogmatum referet, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
quare gallia non corripitur. quare
britãnias in cõminatione ñ punit:
cur hyspanie pene alienȩ sunt: Qũa
obcausam de italia uichil đr: de affri¬
cicur tacetur: Et ut semel dicam:
cũ om̃is orbis iudeos captiuos teneat.
quid sole gentes tantũ cõmisere fla¬
gitii. que in cirtuitu sunt. ut sole

Expanded text:
quare Gallia non corripitur? quare quare Gallia non corripitur? quare Britannias in comminatione non ponit? cur Hispaniae a poena alienae sunt? quam ob causam de Italia nihil dicitur? de Africa cur tacetur? et ut semel dicam, cum totus orbis Judaeos captivos teneat, quid solae gentes tantum commisere flagitii, quae in circuit
Abbreviated transcription (Latin):
qua antea dicebatur in lege pecca¬
ta patrũ in filios. in t̾ciam & quar¬
tã generationẽ restitui: ꝑ hiez edi¬
el soluta ẽ. uiuo ego dicit dñs: neqͣ¬
quȩ peccauerit ipsa morietur. Et
simnul anmaduerte parabolam ẽẽ
qđ dictũ est: nec id sonare quod in
suꝑficie littere p̃ferunt. Quod sun
iustũ est nepotibus reddere qđ de
reliquerunt aui: quanto iniustius
scđm stulticiam iudeoꝵ. hoc ipsũ
sperare in consũmatione mundi
ceant completum eẽ quod dictũ ẜ.
statim transiliunt ad futura xp̃i
tempora: o omuia quȩ ñ possunt
eponere. post multa sibi scła reꝓmit¬
tunt: & dicunt & moab. & filios am¬
mon. & egrptũ. & philistim: & idume¬
am: quȩ nunc insultent uideis: eo tem¬
pore puniendos. Int̾rgemus ergo eos.
quare potissimũ gentes ds̃ puniat:
& non totũ orbem in quo iudei longe
lateq disꝑsi sunt:Si eiũ meretur mo¬
ib corripi iudeis insultans. & filii am¬
mon. & reliquȩ gentes in circuitu:

Expanded text:
qua antea dicebatur in Lege, peccaqua antea dicebatur in Lege, peccata patrum in filios in tertia et in quarta generatione restitui , per Ezechielem soluta sit: Vivo ego, dicit Dominus: neququae peccaverit, ipsa morietur . Et simul animadverte, parabolam esse quod dictum est, nec id sonare quod in superficie litterae proferunt. Quod si injustum est nepotibus reddere quod deliquerint avi: quanto injustius pro stultitia Judaeorum hoc ipsum sperare in consummatione mundi ceant completum esse quod dictum est, statim transiliunt ad futura Christi tempora, et omnia quae non possunt exponere, post multa saecula sibi repromittunt, et dicunt, et Moab, et filios Ammon, et Aegyptum, et Philisthiim, et Idumaeam, quae nunc insultant Judaeis, eo tempore puniendas. Interrogemus ergo eos, quare has potissimum gentes Deus puniat, et non totum orbem in quo Judaei longe lateque dispersi sunt. Si enim meretur Moab corripi, Judaeis insultans, et filii Ammon et reliquae gentes in circuitu,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ monstrare sulphureas pluuias.
uineas: terram: in cineres fauillãq
conuersã: mare supra de puteis qͦn¬
dam salis. quod nunc mortuum dr
inundasse: quando eos diripuerint
iudei: quando residui gentis isrłitior
possederint eos. aut quȩ indignatio
am̃ ẽ ꝓ blasphemia. & contumeliis
adtenuare. & disꝑdere eos ñ moab.
& ammon. s uniuersã terrã: ut ad¬
orent singuli eum de loco suo. om̃s
insule gentiũ qd magis ꝓ beneficio
tribuet blasphemantib: ut ab erro¬
re redeant ad salutem. Quod si uolu¬
erit dicere post regressionẽ de babi¬
lone has gentes popło isrł fuisse sub¬
iectas. primũ auctoritatẽ postulabimꝰ
scripturarũ: unde hoc factũ ꝓbent.
Deinde cũ minime potueruit de¬
monstrare: concedimus eis ex suꝑflu¬
o: atq dicemus ita accidisse qđ dicitis.
qm̃ iusticia dĩ ẽ blasphemasse auos.
& exꝓbrasse attauos. & postea nepo¬
tihus redditũ: cũ utiq illa sententu

Expanded text:
 monstrare sulphureas pluvias,  monstrare sulphureas pluvias, vineas, terram in cineres favillamque conversam, mare supra de puteis quondam salis, quod nunc Mortuum dicitur, inundasse: quando eos diripuerint Judaei, quando residuae gentes Israeliticae possederint eos. Aut quae indignatio Domini est pro blasphemia et contumeliis attenuare et disperdere eos? non Moab et Ammon, sed universam terram, ut adorent eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium? quod magis pro beneficio tribuet blasphemantibus, ut ab errore redeant ad salutem. Quod si voluerint dicere, post regressionem de Babylone has gentes populo Israel fuisse subjectas, 705 primum auctoritatem postulabimus Scripturarum, unde hoc factum probent: deinde cum minime potuerint demonstrare, concedemus eis ex superfluo, atque dicemus: Esto accidisse quod dicitis: quae justitia Dei esset blasphemasse avos, et exprobrasse atavos, et postea nepotibus redditum? cum utique illa sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
pe et̾nitatẽ sonat & scłm: ex quo pro
uno scłꝯ: & pro aliquanto tẽpore. et
una ȩtate accipi potest: & qui reliqui
fuerint de popło isrł uastabunt
eos. & blaphemantia quondã chalde¬
oꝵ auxilia possidebunt. Hoc autẽ
eueniet eis pro suꝑbia eoꝵ. quia blã¬
phemauerunt & magnificati sunt
contra popłm dñi exertituũ. Quia
dñs exercituũ erit horribilis super
eos: & horror eius ñ interficiet sup¬
bos. non blasphemantiũ sanguinẽ
fundet: s disꝑdet atq attenuabit
omnia idola eoꝵ: ut qui prius tene¬
bantur errore. & dũm ꝑ beneficia
non sentiebant. maloꝵ necessitate
pressi sciant idola nichil ꝓdesse:
&adorent eum unusquisq de lo¬
co suo. om̃s insulȩ gentiũ. Hucusq
iuxta hebraicum. Nunc ad septua
ginta int̾pretes reuertamur: coga¬
musq udeos qui tantũ sequuntur
hystoriam exponere nobis. quando
moab & filii ammon facti sint qua¬
si sodoma & gomorra: quasi acerui
salis. & deserte usq in eternũ. Debent¬

Expanded text:
eternitatem sonat et saeculum: ex quo et pro uno saeculo, et pro aliquanto tempore, et una aetate accipi potest. Et qui reliqui fuerint de populo Israel, vastabunt eos, et blasphemantia quondam Chaldaeorum auxilia possidebunt. Hoc autem eveniet eis pro superbia eorum, quia blasphemaverunt, et magnificati sunt contra populum Domini exercituum, qui Dominus exercituum erit horribilis super eos, et horror ejus non interficiet superbos: non blasphemantium sanguinem fundet; sed disperdet et attenuabit omnia idola eorum, ut qui prius tenebantur errore, et Domini beneficia non sentiebant, malorum necessitate pressi, sciant idola nihil prodesse, et adorent eum unusquisque de loco suo omnes insulae gentium. Hucusque juxta Hebraicum. Nunc ad LXX interpretes revertamur, cogamusque Judaeos, qui tantum sequuntur historiam, exponere nobis quando Moab et filii Ammon facti sint quasi Sodoma et Gomorrha, et quasi acervi salis, et desertae usque in aeternum: debent
Abbreviated transcription (Latin):
in quib exprobrauerunt populo
meo. & eiectis iudeis: dilatauerunt
in t̾ra eoꝵ fines suos. Propterea quia
riam: faciam ut sit inoab quasi sodo¬
ma: & filii ammon quasi gomorra.
Legamus huicemodi uisiones in
isara. & hieremia. & eadem quȩ nẽ
hic legimus repperiemus: siccitas
spinarũ. & acerui salis: & desertũ
usq in ȩt̾num: ꝓ quo nescio quid si¬
bi uolentes septuaginta damascũ
euulsam. & derelictã int̾pretati ft̃
nisi fallor uerbi ambiguitate decep¬
ti. Siccitas enĩ qđ hebraice dr mã¬
masac. excepta prima littera m̃em̃.
si mutetur dalech. accipiat easdem
litteras: reliquas habet quas & damas¬
cus & potest legi pro superioribus
uerbo damareth. Queritur autem
quomͦ iste urbes. hoc ẽ moab. & filii
ammon redacte sint in sodoman
& gomorram: & quasi spinarum
ariditas. & acerui salis: usq in eter¬
nũ non ȩdificentur. Et qđ quidem
uastatȩ sint quasi sodoma & gomor¬
ra: exponendi uulla ẽ difficultas. Ue¬

Expanded text:
in quibus exprobraverunt populo in quibus exprobraverunt populo meo, et ejectis Judaeis, dilataverunt in terra eorum fines suos. Propterea quia riam, faciam ut sit Moab quasi Sodoma, et filii Ammon quasi Gomorrha. Legamus hujuscemodi visiones in Isaia et Jeremia, et eadem quae nunc hic legimus, reperiemus. Siccitas spinarum et acervi salis, et desertum usque in aeternum, pro quo nescio quid sibi volentes LXX Damascum evulsam et derelictam interpretati sunt, nisi fallor, verbi ambiguitate decepti: siccitas enim quod Hebraice dicitur MAMASAC  , excepta prima littera MEM si mutetur, et DALETH accipiatur, easdem litteras reliquas habet, quas et Damascus, et potest legi pro superiori verbo DAMASEC. Quaeritur autem quomodo istae urbes, hoc est, Moab et filii Ammon, redactae sint in Sodomam et Gomorrham, et quasi spinarum ariditas et acervi 704 salis, usque in aeternum non aedificentur? Et quod quidem vastatae sint quasi Sodoma et Gomorrha, exponendi nulla est difficultas. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ascalon in desertũ: arotũ in meri¬
die eicient: & accaron eradicabitur.
nunc aduersum moab. & filios am¬
mon. siue ut septuaginta additum
contra damascum: que in ysaia đr
auxilia nabuchodonosor. uasta ue¬
rint iudeam. conculcauerint sanc¬
tuariũ eius. templũq subuerterin:
& subiugato popło isrł. dũm blas-¬
phemauerint. Habuchodonosor qͥ p¬
pe. atq chaldei iudeoꝵ urbib sub¬
rutis: ceteras gentes oppresserunt.
Et ita factum ẽ: ut qui in sultaue¬
rant popło dei: ipsi quoq malorum
angustia p̾merent᷑. & haberent con¬
seruii uidã. que putauerat se hab̾e
subiectũ. Igitur antequã ueniat capti¬
uitas. sub iosia adhuc rege. necdum
hierosolimis. temploq subuersis. di¬
rigitur aduersũ insultantes ꝓphecia:
ut mala quondã popłi dĩ. eterarũ
gentium lenirentur malo. Audiui
opolis appellat᷑: & blasphemias filioꝵ
ammon. que & ipsa urbs arabie. se¬
cunda post bosdra. filadelphia dicit᷑.

Expanded text:
Ascalon in desertum, Azotum in meriAscalon in desertum, Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. Nunc adversus Moab, et filios Ammon, sive ut in LXX additum est, contra Damascum, quae in Isaia dicitur auxilia Nabuchodonosor, vastaverint Judam, conculcaverint sanctuarium ejus, templum quoque subverterint, et subjugato populo Israel, Dominum blasphemaverint. Nabuchodonosor quippe atque Chaldaei, Judaeorum urbibus subrutis, caeteras gentes oppresserunt, et ita factum est, ut qui insultaverant populo Dei, ipsi quoque eadem malorum angustia premerentur, et haberent conservum Judam, quem putaverunt se habere subjectum. Igitur antequam veniat captivitas sub Josia adhuc rege, necdum Jerosolymis temploque subversis, dirigitur adversum insultantes prophetia, ut mala quondam populi Dei, caeterarum gentium levarentur malo  Al. maopolis appellatur, et blasphemias filiorum Ammon, quae et ipsa urbs Arabiae secunda post Bosram Philadelphia dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ deus isrł. quia moab sicut
sodoma erit: & filii anmon quasi
gomorra: & damascus relicta quasi
aceruus areȩ dissipata in sẽpiternũ.
Et qui reliqui fuerint de populo
meo diripient eos: & residui gentis
incȩ possidebunt eos. Hoc erit eis pro
contumelia sua: quia ex probrauert̃
& magnificati sunt suꝑ dñm om̃ipo¬
tentem. Manifestus erit dñs suꝑ eos:
& disperdet om̃s deos gentium t̾rȩ.
& adorabunt eum singuli de loco
suo. om̃s insulȩ gentiũ. Quod excep¬
to danihel ꝓpħa qui quatuor regnoꝵ
tias sub aliis atq aliis imaginib ex¬
ponit: isaias. hie remias. & iez echiel
faciunt: ut post uisionẽ iudee. adu̾¬
sũ cȩteras geuerationes. quȩ incircui¬
tu eius sunt uertant uaticiniũ: et
iuxta idiomata singularũ. quȩ eis
euentura sint nuncient: atq indes¬
criptione earũ diutius immorent᷑.
Hoc nunc ꝓpħa sophonias: quã quã
breuiter: eodem tam̃ ordine facit. Post
philistim enim contra quos cõmina

Expanded text:
irtutum, Deus Israel: quia Moab sicut Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorrha, et Damascus derelicta quasi acervus areae, et dissipata usque in sempiternum, et qui reliqui fuerint de populo meo, diripient eos, et residui gentis meae possidebunt eos: hoc erit eis pro contumelia sua, quia exprobraverunt et magnificati sunt super Dominum omnipotentem: manifestus erit Dominus super eos, et disperdet omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum singuli de loco suo, omnes insulae gentium. Quod excepto Daniele propheta, qui quatuor regnorum tias sub aliis atque aliis imaginibus exponit , Isaias, Jeremias, Ezechiel faciunt, ut post visionem Judae adversum caeteras nationes, quae in circuitu ejus sunt, vertant vaticinium, et juxta ἰδιώματα singularum, quae eis ventura sunt, nuntient, atque in descriptione earum diutius immorentur: hoc nunc propheta Sophonias, quamquam breviter, eodem tamen ordine facit. Post Philisthiim enim contra quos supra
Abbreviated transcription (Latin):
tũ usq in et̾num. Reliquie popłi
mei diripient illos: residui gentis
Amee possidebunt eos. Hoc eis ueni
Set ꝓsuꝑbia sua: quia blasphe mauer̃.
Sor magnificati sunt suꝑ popłm dñi
Sexercituũ. Horribilis dñs suꝑ eos. &
Sadtenuabit om̃s deos t̾re. & adorabt̃
Seum uiri. de loco suo: om̃s insulȩ

Expanded text:
tum usque in aeternum reliquiae populi mei diripient illos residui gentis meae possidebunt eos hoc eis eveniet pro superbia sua quia blasphemaverunt et magnificati sunt super populum Domini exercituum horribilis Dominus super eos et adtenuabit omnes deos terrae et adorabunt eum vir de loco suo omnes insulae
Abbreviated transcription (Latin):
redigetur: & azotũ non furto s bello.
id ẽ manifesta luce atq uictoria in
captiuitatem trahent: & accaron
quȩ int̃pretatur eradicatio hoc susti¬
nebit: qđ in suo uocabulo sonat: id ẽ
eradicabit᷑. Hoc iuxta litterã: & hebra¬
icã ueritatẽ. Iuxta septuaginta autẽ
p̃cipit᷑ humilib t̾rȩ. de quib supra

Expanded text:
redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, id est, manifesta luce atque victoria in captivitatem trahent: et Accaron, quae interpretatur eradicatio, hoc sustinebit, quod in suo vocabulo sonat, id est, eradicabitur. Hoc juxta litteram et Hebraicam veritatem. Juxta Septuaginta autem praecipitur humi
Abbreviated transcription (Latin):
am uos. Hoc dictũ sit in principio.
iuxta hebraicũ. alt̃ est sensus. Dicit᷑¬
tati estis mansuetudinem Omeam:
& iudiciũ estis oꝑati: querite dñm in
mansuetudine ur̃a. Et si uultis scire
quis iste sit dñs: querite iustũ. querite
mansuetũ. Pat̾ enĩ omne iudicrũ de¬
dit filio: qui iuxͤta iudicaturus ẽ. Et
tudine minus ẽ. ab eo qui fons ẽ man¬
suetudinis impleat᷑. Hoc autem dico
uobis: si quomͦ abscondamini in die
furoris dñi: hoc ẽ si forte possitis ex eo
qd quesistis dñm & rusticiã eius estis
oꝑati: irã diei uitare uetare uenien¬
tis. & effugere captiuitatẽ. quȩ uel a
nabuchodonosor: uł a romanis infe
Tanta enĩ uastitas uideȩ t̾rȩ ueniet:
& tã sublimis & uictor huc ascendet
babylonius exercitus: ut etiã poten¬
tissimas urbes philistinoꝵ quȩ semꝑ
uob̾ ȩquo certamine restiter̃: eadem
captiuitas app̃hendat. Gaza enĩ des-¬
tructa erit: & ascalon in solitudine

Expanded text:
am vos . Hoc dictum sit in principio am vos . Hoc dictum sit in principio juxta Hebraicum alter sensus est. Dicitt exaltabitur, imitati estis mansuetudinem meam, et judicium estis operati, quaerite Dominum in mansuetudine vestra. Et si vultis scire quis iste sit Dominus, quaerite justum, quaerite mansuetum: Pater enim omne judicium dedit Filio , qui juste judicatuansuetudine minus est, ab eo qui fons est mansuetudinis, impleatur. Hoc autem dico vobis: Si quomodo abscondamini in die furoris Domini, hoc est, si forte possitis ex eo, quod quaesistis Dominum, et justitiam ejus estis operati, iram diei vitare venientis, et effugere captivitatem, quae vel a Nabuchodonosor, vel a Romanis inferTanta enim vastitas Judaeae terrae veniet, et tam sublimis victor huc Babylonius ascendet exercitus, ut etiam potentissimas urbes Philistinorum, quae semper vobis aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Gaza enim destructa erit, et Ascalon in solitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
furoris adueniat. Querite dñm om¬
nes mansueti t̾rȩ: qui iudicium eius
estis oꝑati. querite iustũ. querite man¬
suetum: si quomͦ abscondamini in die
furoris dñi. quia gaza destructa erit.
& ascalon in desertum: azotũ in me¬
ridie eicient: & accaron eradicabitur.
lxx. Querite dñm om̃s humiles t̾rę.
iudiciũ oꝑamini & iusticiã. Querite
& respondete ea ut ꝓtegamini in die
irȩ dñi: quia gaza direpta erit. & asca¬
lon in desertum. & azotus in meridie
ꝓicietur: & accaron eradicabit᷑. Hu¬
milis t̾re appellatur. qui ñ humilita¬
te quȩ uirtutẽ sonat: sed peccatis hi¬
miliatus ẽ. nec potest cũ xp̃o dicere.
discite a me quia mitis sũ. & humi¬
lis corde. Omnis enĩ qui se humiliat
exaltabitur. Et in alio loco. ad sc̃m̃
sermo dirigitur. Quanto maior fu¬
eris. tantomagis humilia te ipsum.
debet audire. Uenite ad me om̃s qui
laboratis. & onerati estis: & ego refici¬

Expanded text:
furoris Domini adveniat. Quaerite Dominum, omfuroris Domini adveniat. Quaerite Dominum, omnes mansueti terrae, qui judicium ejus estis operati: quaerite justum, quaerite mansuetum, si quomodo abscondamini in die furoris Domini. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. LXX: Quaerite Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Accaron eradicabitur. Humilis terrae appellatur, qui non humilitate, quae virtutem sonat, sed peccatis humiliatus est, nec potest cum Christo dicere: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Omnis enim qui se humiliat, exaltabitur. Et in alio loco sermo ad sanctum dirigitur: quanto major fueris, tanto magis humilia teipsum, edebet audire: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego refici
Abbreviated transcription (Latin):
cit die. Propterea aut̃ dico uobis. con¬
uenite. sociamini. ne cũ iudici tem¬
pus uenerit: & om̃is gła ur̃a transi¬
erit: tunc uelitis agere pęnitentiã.
uando locus ñ erit pęnitentie: sed
marũ. Querat aliquis. quomͦ hoc
ipsũ suꝑ uno quoq migrante de
scło possit intelligi. Dicit᷑ gͦ et ad
singłos. O tu qui scti negotus occu¬
patus per diuersa discurris. reuer
edissoluta inembra animȩ tuȩ. nec
sibi coherentia in unã sapientiȩ co¬
ge cõpaginem: & illius here cõple¬
xiii: & audi mistice. Confortamini
manus dissolutȩ. & genua debilia
srilidamini. nec glorieris in boni̾
arnis & eius flore qui p̃terit. Om¬
is enĩ caro fȩnũ. & om̃is gła eius
nuasi flos feni: & aruit fenũ. & flos
decidit. H uerbũ aut̃ dñi ma¬
net in ȩnum. Possumus hoc capitulo
ad eũ: congregare & iungere populo
dĩ. qui dñi precepta ñ audis: antequã
gła tua ꝑtranseat: & antequã dies dñi

Expanded text:
cit die. Propterea autem dico vobis, concit die. Propterea autem dico vobis, convenite, sociamini, ne cum judicii tempus venerit, et omnis gloria vestra transierit: tunc velitis agere poenitentiam, quando locus non erit poenitentiae, sed poenarum. Quaerat aliquis, quomodo hoc ipsum super unoquoque migrante de saeculo possit intelligi. Dicitur 697 ergo ad singulos: O tu, qui saeculi negotiis occupatus, per diversa discurris, revertet dissoluta membra animae tuae nec sibi cohaerentia in unam sapientiae coge compagem, et illius haere complexui, et audi mystice: Confortamini, manus dissolutae: genua debilia, solidamini : nec glorieris in bonis carnis, et ejus flore qui praeterit: Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum. Possumus hoc capitulo ad eum, congregare et conjungere populo Dei, qui Domini praecepta non audis, antequam gloria tua pertranseat, antequam dies tibi