comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitates: s addidit ꝑfunas. Sunt enĩ et doctrine religio¬
ni congruentes ũboꝵ nouitates. sicut ip̃m nom̃ xͥanorũ.
qͣndo dici ceꝑit scͥptũ est In antiochia enĩ pͥmũ p̾ ascensio¬
nẽ dñi appellati sunt discipłi xͥani. sicut legimꝰ inactib
apłoꝵ: et xenodochia et monasteria postta sunt appellata.
nouis nõib. Res tam̃ ip̃t. eo ante nomina sua erant. et re¬
ligionus u̾itate firmant᷑: qua etiã cont᷑ imꝑbos defendunt᷑.
noĩe signauert̃. Hoc enĩ uocat᷑. homo usyon. qd̾ est ego eo
pat̾ unũ stutꝰ. uniꝰ uidelicet eiꝰdemq substantie. sam si oĩs
noiutas ꝓfana ẽẽt: nec a dño diceret᷑ mandatũ nouũ do
uob. net testamentũ appellaret᷑ nouũ: nec cantaret unũt¬
sa t̾ra cantitũ nouũ. Sed ꝑfane sunt uboꝵ nouitates uͥ
dicit mulier insipiens et audax panes occultos libent᷑ at¬
tingite: et aque furciue dulcedinẽ. Ab hac polliettatione

Expanded text:
octrinae religionis congruentes verborum novitates, sicut ipsum nomen Christianorum quando dici coeperit, scriptum est. In Antiochia enim primum post ascensionem Domini appellati sunt discipuli Christiani, sicut legitur in Actibus Apostolorum : et xenodochia et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et religionis veritate firmantur, qua etiam contra improbos defenduntur.nomine signaverunt; hoc enim vocatur Homousion, quod est, Ego et Pater unum novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione
Abbreviated transcription (Latin):
scdm carnẽ. s iã ñ nouuimꝰ. Exit itaq inquit ur̃a iustitia qͣ
mundus arguit᷑: qͥa uado ad patrẽ. et iam ñ uidebitis me:
qm̃ in cũ qutma ñ uidebitis. credetis in me. Et qͣndo me uide¬
bitis qd nunc ero ñ uidebitis me qd ssi uob̃tũ mͦ. Non uide¬
bitis humilẽ sed excelsũ: ñ uidebitis mortalẽ. s sempit̾nũ
ñ uidebitis udicandsi: s uidicaturũ. Ei de hac fide ur̃a. id est
ilsticia ur̃a arguet sp̃c sc̃s ĩtredulũ mũdũ. Arguer etiã de indicie. qͥa

Expanded text:
tra justitia, qua mundus arguetur, quia vado ad Patrem, et jam non videbitis me: quoniam in eum quem non videbitis credetis in me: et quando me videbitis, quod tunc ero, non videbitis me quod sum vobiscum modo; non videbitis humilem, sed excelsum; non videbitis mortalem, sed sempiternum; non videbitis judicandum, sed judicaturum: et de hac fide vestra, id est justitia
Abbreviated transcription (Latin):
unũ est. Dicut habet pat̾ uitã in semet ip̃o. nec aliud est
ip̃e qͣm uita que in illo est. et dedit filio habere uitã in se¬
met ip̃o: Hoc est genuit filiũ. qui et ip̃e uita esset: sic itaq
debemꝰ acciꝑe qd de sp̃u sc̃o dictũ c̃. ñ enĩ loquet᷑ a semet ip̃o
s quecũq audiet loquet᷑: ut intelligamꝰ non eũ.i. et̃ a se

Expanded text:
unum est. Sicut habet Pater viunum est. Sicut habet Pater viipse quam vita, quae in illo est: et dedit Filio habere vitam in semetipso; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit, loquet
Abbreviated transcription (Latin):
s una intelligentia tot sensuũ nõib nuncupat᷑. Cũ ergo
de sp̃u sc̃o dicttur. ñ enĩ loquet᷑ a semet ip̃o s quetũꝙ audiet
loquet᷑. multomagis ibi simplex natura uͥ u̾issime simplex
uł urtelligenda ẽ uł credenda. que longe alteq naturam
nt̃e mentis excedit. Mutabilis ẽ quippe mens nr̃a. que ꝑ¬
cipit discendo qd̾ resciebat: et amitrit de discendo qd̵ scie¬
bat: ⁊ ueri similitudĩe fallit᷑. ut ꝑ uero approbet falsum:
et obscuritate suaqͣsi quibdam tenebris impedit᷑ ne ꝑue¬
niat ad uerũ: et ideo ñ est ista substantia u̾issime simplex.
ciuiñ est hoc ec̃ qd nosse. Potest enĩ esse: nec nosse. At illa di¬
uina ñ potest ita eẽ: qͥa id qd̾ habet ẽ: ac ꝑ hoc ñ sit habet
screntiã. ut aliũd illi sit scientia qua stit. aliud essentia qua
est. s ittrr̃ꝙ unũ: nec utrũq ditendũ est. qd̾ simpliciter

Expanded text:
sed una intelligentia tot sensuum nominibus nuncupatur. Cum ergo sed una intelligentia tot sensuum nominibus nuncupatur. Cum ergo de Spiritu sancto dicitur, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; multo magis ibi simplex natura, ubi verissime simplex est, vel intelligenda est vel credenda, quae longe alteque naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis quippe est mens nostra, quae percipit discendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et veri similitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum, et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum. Et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse quod nosse: potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest, quia id quod habet est. Ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia qua scit, aliud essentia qua est; sed utrumque unum. Nec utrumque dicendum est, quod simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
olfacere. ⁊ gustare. et tangere: sine ulla tiꝰ mutatione substã¬
tie. sine ulla mole. que inalia parte maior in aliaminor. tti¬
am in senib pu̾ili pectore cogitat᷑. qͣndo d̾s sic cogitat᷑. siet
mireris qd ineffabilis di scientia qͣ nouto omnia ꝑ uarios
humane loquitiõĩs modos. omiũ istoꝵ corporaliũ sensuũ
nominib nuncupat᷑: cũ et ip̃a mens nr̃a hoc est homo int̾i¬
or eui uniformit᷑ scienti ꝑhos qͥnq uelitti nuntios corporis
diu̾sa nuntiant᷑. qͣndo ĩmutabilc̃ u̾itatẽ intelligit. eligit.
diligit. et lumen iudet dequo dicit᷑ crat lum̃ uerũ. et ubũ
auddit de quo dicit᷑. in p̾ncipio erat ubũ et odorem capit. dc
quo dicit᷑. post odorẽ unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. et fontẽ bi¬
bit de quo dicit᷑ apud te fons uite. et tactu fruit᷑ de quodi¬
eitur. m autẽ adherere dco bonũ est. neq aliud atq aliud

Expanded text:
olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substanolfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformiter scienti per hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando immutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud te est fons vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est : nec aliud atque aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
moduli facultate ꝑueniat. Prius itaq nosse debetis et intel¬
ligere qui potestis: credere autẽ qui intelligere t̃dũ potestiᷤ.
in ea substatitia q̃ ds est. ñ qͣsi ꝑ corporis molẽ. sensus locis
ꝓptus distribitos. licito in carne mortali quoꝵceũ ꝙ anima¬
re ꝙ̃ ibi ⁊iude: idip̃m ẽ. Dicit᷑ et olfactꝰ indo. unde aicit apb̃.
Sicit et xp̃c dilexit nos ec fdidit scmet ip̃m ꝑ nob. oblationẽ
erhostiam deo: in odorẽ suauitatis. Et gustus intelligi pocest se¬
cãm quẽ ds eo clit amaricantes: et nec frigidos net calidos.
led tepidos euomet ex ore suo. Et dͥs xp̃c dicit: m̃s oyb est ut fa¬
tiam uoluntatẽ eiꝰ qui memisit. Est etiam tatus ille diuinꝰ:
unde dicit sponsa de sponso. Simistra eiꝰ sub capite meo: et de¬
⁊tera eiꝰ complectet᷑ me. Non sunt hec in do: ꝑ diu̾sa corꝑis
loca. Cum enĩ dicit᷑ scire. ibi sunt oĩa et uidere: ⁊ audire. et

Expanded text:
moduli facultate, perveniat. Prius itaque nosse debetis et intelmoduli facultate, perveniat. Prius itaque nosse debetis et intelligere, qui potestis, credere autem, qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animare ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur et olfactus in Deo: unde dicit ApSicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex ore suo : et Deus Christus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Est etiam tactus ille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et
Abbreviated transcription (Latin):
animales homines ferre ñ possunt. ñ aliquo signo corpora¬
lib ocłis apparente. nec aliquo sono corporalib aurib instre¬
pente: sed int̾iore cõspestu et auditu nosse possttis. son enĩ
diligit᷑ qd penitꝰ ignorat᷑. s cũ diligit᷑ qd̾ ex qͣntulatũq par¬
te cognoscit᷑: ip̃a esticit᷑ dilectione ut meliꝰ et pleniꝰ cognosca¬

Expanded text:
nales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente, nec aliquo sono corporalibus auribus instrepente, sed interiore conspectu et auditu nosse possitis. Non enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantulacumque parte cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s : docebit uos omnẽ u̾itatẽ: uł sicut alii codices habent.
deducet uos in omni u̾itate. unde dictũ est. Deduc me dñe ĩ
uia tua. et ambulabo in u̾itate ruao. Sic fiet itt ñ a doctoribus
ext̾iorib illa discatis que noluit tunc dñs dic̾e: sed sitis om̃es
docibiles dõ: ut ea ip̃a que ꝑlectiones atq sermones extͥnsecꝰ
adhibitos didicistis. et credidistis de natura dei. ñ corporea. nec
loco aliqͦ uclusa nͦi ꝑ rafinita spatia locoꝵ qͣsi mole distenta
sed ubiq tota et ꝑfesta. it infinita. sine nitorib coloꝵ sine fi¬
guris limam̃toꝵ sine notis litt᷑aꝵ sme serie sellabaꝵ ipsi m̃¬
te conspicere ac ꝑciꝑe ualeatis. Ecte drxi aliquid quod forte in¬
de sit: et tamen accepistis: et ñ solũ ferre potiustis. uerũ eciã
libenter audistis. Sed si ille magist᷑ int̾ior qui cũ adhut ati¬

Expanded text:
s, docebit vos omnem veritatem: vel, sicut alii codices habent, deducet vos in omni veritate: unde dictum est, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Sic fiet ut non a doctoribus exterioribus illa discatis, quae noluit Dominus tunc dicere, sed sitis omnes docibiles Deo ; ut ea ipsa quae per lectiones atque sermones extrinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mente conspicere valeatis. Ecce dixi aliquid quod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhu
Abbreviated transcription (Latin):
se portare discipłos que de inuisibilib et altissimis reb
inuenimꝰ in apłicis litt̾is. q̃ post modũ scͥpte sunt: Nec ea
dñm qͣndo cũ illis uisibilit̾ erat dixille narrat᷑. Cur enim
ea tunc fre ñ pot̾ant: que ñc i eoꝵ libris qͥs ñ legat. quis
ñ ferat enã siñ intelligat: Nonnulla qͥdem hoĩes infideles.
in scͥpturis sc̃is et ñ intelligũt cũ legunt uł au¬
diunt: et lecta uł audita ferre ñ possuint: sicut pagani qͣd
ꝑ eũ qui crucifixꝰ est fes ẽ mundus: sicut udei qd̾ filiꝰ dei sit.
qui eo mͦ quo ip̃i celebrant sabbatũ soluit: sicut sabellians

Expanded text:
re discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infideles in Scripturis sanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbatum solvit; sicut Sabelliani,
Abbreviated transcription (Latin):
scimꝰ que sint q̃ dict noluit: que tunt sciremus si ab eo dicta
leg̾emꝰ uł audirem  aliud est enĩ scire utrsi a nob̃ itł a uobis
portari possint: aliud autẽ scire que suit suie portari possint
liue ñ possinit. Que cũ ille tatuit: qͥs nr̃m dicat ista surt uł¬
illa sunt. Aut si dicere audeat: unde ꝓbat: Quis enĩ est tam
uanꝰ. aut tem̾ariꝰ: qͥ cũ dix̾it etiã uera quib uolu̾it. que uo¬
luerit. sine ullo testimonio diuino affirmet ea cẽ. que tunc
dñs dic̾e noluit. Quis hoc nr̃m faciat: et ñ maximã culpã
tem̾ittatis incurrat: in quo net ꝓpħita nec aplita excellet aut¬
toritas : Iam ꝓfecto si eoꝵ aliquid legissemꝰ in libris canonica
auctoritate firmatis. qͥ post ascensic nẽ dñi scͥpti sunt: parũ
fu̾at hoc legisse ñ illic id etiã legeret᷑ hoc ex eis et̃ que tunt
noluit dñs disciplis dice qͥa ñ pot̾ant illa portare: tamqͣm¬

Expanded text:
scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim scire utrum a nobis vel a vobis portari possint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanq
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nec eadẽ dͥñm iħm dixisse narratũ est. cũ hic eẽt in car¬
no: sed hec unꝰ ex apłis eiꝰ ip̃o ac sp̃u eiꝰ sibi reuelante cũ scͥp¬
sit. ex his ẽẽ. que noluit tunc dñs dice. qͥa ea discipłi portare
ñ pot̾ant: quis me audiat tam tem̾̃t ista dicentẽ: Si autẽ
ubi hoc legimꝰ. ibi etiam hoc legemꝰ: qͥs ñ tanto apło credet:¬

Expanded text:
rratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crede
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ferre ñ possunt. quicqͥd in scͥpt᷑is scĩs et in fide catho¬
licoꝵ repꝑit᷑ qd̾ contͣ eoꝵ ꝑferat᷑ errores. sicut nos firre s̃i
possumꝰ sacͥlegas eoꝵ uanitates et inisanias m̃daces. Quid ẽ
enĩ ferre ñ posse: nͥ equo animo ñ habere: Sed omnia que
post ascensionẽ dm̃ canonica aaictoritate atq u̾itate conscͥ¬
pta iunt. quis fidelis uł eciã cadetiminꝰ anteꝙ̃ sp̃m scm̃ bap

Expanded text:
utique ferre non possunt, quidquid in Scripturis sanctis et in fide catholica reperitur, quod contra eorum proferatur errores; sicut nos ferre non possumus sacrilegas eorum vanitates et insanias mendaces. Quid est enim ferre non posse, nisi aequo animo non habere? Sed omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Ip̃a quippe fideliũ comparatio. infideliũ est uituꝑatis.
hoc ip̃a expositio satis indicat. uolens enĩ aꝑire qͥd dixerit.
iam t̃i udebunt me. de qͥb dixerat qͥa ñ crediuit inie: led pͦ¬
catũ quid uccaret exponens: de illis loquutꝰ est dicens: quia
ñ eredunt in me. E xponcris autẽ qͣm diceret iusticiã de qua
dixit mundũ arguendũ: ad ip̃os quib loquebat᷑ se conu̾tit
atq ait: qͥa ad patrem uado: et iã ñ uidebitis me. Quia ꝓpt̾ mũ
diis de peccato quidẽ suo. de iusticia uͦ argiut᷑ alicna: sicut ar¬
guunt᷑ de lumine tenebre. Omnia cnĩ q̃ arguuint᷑ ait apls. a
lumine manifestant᷑. Qttũ enĩ malũ sit eoꝵ qui ñ erdunt:
ñ solũ ꝑse ip̃m. ucrũ etram ex bono potest eoꝵ apparere qui
credunt. Et qm̃ ista uox infideliũ ẽẽ consucuit: qͦm credimꝰ
qd ñ uidem: ideo crederitiũ iusticiã sic oportuit definiri. quia

Expanded text:
dunt. Ipsa quippe fidelium comparatio, infidelium est vituperatio. dunt. Ipsa quippe fidelium comparatio, infidelium est vituperatio. Hoc et ipsa expositio satis indicat. Volens enim aperire quid dixerit, jam non videbunt me, de quibus dixerat, Quia non credunt in me; sed peccatum quid vocaret, exponens, de illis locutus est, dicens: Quia non credunt in me. Exponens autem, quam diceret justitiam, de qua dixit, mundus arguitur, ad ipsos, quibus loquebatur, se convertit, atque ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitisdus de peccato quidem suo, de justitia vero arguitur aliena, sicut arguuntur de lumine tenebrae: Omnia enim quae arguuntur, ait Apostolus, a lumine manifestantur . Quantum enim malum sit eorum qui non credunt, non solum per seipsum, verum etiam ex bono potest eorum apparere qui credunt. Et quoniam ista vox infidelium esse consuevit, Quomodo credimus quod non videmus? ideo credentium justitiam sic oportuit definiri, Quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd eñ si arguendus est peccator ꝓpt̾ea qͥa peccator est. arguẽ¬
et si aliqͣndo iustul arguit᷑: Deo reste arguit᷑. qͥa sicut scͥptũ
c̃ ñ est ust̾ in t̾ra qui facrat bonũ et ñ petcatũ. Quocͥca eciã
cũ iustus arguit᷑ de peccato arguit᷑: de ñ iustitia. Qm̃ et in
illo qd legim auunitꝰ dictũ. noli effici ustꝰ multũ. ñ est no¬
tata uisticia sapientis: sed suꝑbia p̾sum̃tis. Qui gͦ fit mul¬
tũ uistꝰ. ip̃o nimio fit intustꝰ. Multũ enĩ se facit ustũ qͥdicit.
le ñ habtre peccatũ: aut qui se putat ũ gr̃a dĩ. s sua uolun¬
tate sufficiente elfici uistũ. Nec recte iuuendo iustꝰ est. sed po¬
tius inflatꝰ. pritando se eẽ qd ñ est. Quo pacto gͥ mundus ar¬
guendus ẽ de iusticia: nͥ de iusticia credentiũ: argnit̃ itaꝙ
de peccato qͥa in xp̃m ñ credit. et arguit᷑ de iusticia eoꝵ qͥ cre¬

Expanded text:
quid enim si arguendus est peccator propterea quia peccator est, arguenquid enim si arguendus est peccator propterea quia peccator est, arguenet si aliquando justus arguitur, ideo recte arguitur, quia, sicut scriptum est, Non est justus in terra qui faciet bonum, et non peccabit. Quocirca etiam cum justus arguitur, de peccato arguitur, non de justitia. Quoniam et in illo quod legimus divinitus dictum, Noli effici justus multum ; non est notata justitia sapientis, sed superbia praesumentis. Qui ergo fit multum justus, ipso nimio fit injustus. Multum enim se facit justum, qui dicit se non habere peccatum; aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate sufficiente effici justum; nec recte vivendo justus est, sed potius inflatus, putando se esse quod non est. Quo pacto igitur mundus arguendus est de justitia, nisi de justitia credentium? Arguitur itaque de peccato, quia in Christum non credit; et arguitur de justitia eorum qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
aat᷑ de peitato infidelitatis sue quo pectato omnia detinerit᷑: tͣnl¬
eant innum̃o fideliũ ne arguant᷑ de iusticia eoꝵ quos uistifitti
tos ñ imitant᷑. Caueant fitt᷑um iudiciũ: ne cũ mundi pͥnci¬
pe uidicent᷑. quẽ iudicatũ imitant᷑. Etenĩ ne sibi existimet
parti suꝑbia dura mortalit̃ de suꝑboe supplicio t̾renda est an

Expanded text:
antur de peccato infidelitatis suae, quo peccata omnia detinentur: transeant mitantur. Caveant futurum judicium ne cum mundi principe judicentur quem judicatum imitantur. Etenim ne sibi existimet parci superbia dura mortalium, de superborum supplicio terrenda est an
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e dicit᷑ agnosci a deo qͥa ds illũ cognoscentẽ facit. ficut
ait alibi. sunc autẽ cognoscentes dm: ĩmo cogniti a deo. Ne
tutionẽ mundi. sed tunc eos sc ip̃m cognos cere fecente. Hoc
gͥ pͥmitꝰ cognito. qd̾ ea ip̃a qtie simł audiint sp̃ales atq car¬
nales ꝓsuo quiq mͦ capiunt illiut paruidi. isti ut maiores
ili ut lactis alimentũ isti ut cybi folidamentĩ. nilia uide¬
tur eẽ necessitas. ut aliqͣ secreta doctrine taceant᷑. et abscon¬
ligentiorib. et hoc ideo fatitud ũ putet᷑ qͥa arxit apłs. ñ pomi¬

Expanded text:
ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut alibi ait: Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Netutionem ; sed tunc eos seipsum cognoscere fecerat. 3. Hoc igitur primitus cognito, quod ea ipsa quae simul audiunt spirituales atque carnales, pro suo quique illi ut lactis alimentum, isti ut sibi solidamentum, nulla videtur esse necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur et absconligentiorib
Abbreviated transcription (Latin):
in popłis. istialit̾ in cubiculis cognouerunt: sed qd̾ eodẽ mõdo
utriq cũ palam dictret᷑ audiebant: ꝓ suo mͦ qͥꝙ capiebant.
Cũ enĩ xp̃c ꝓpt̾ea sit crucifixꝰ ut in remissionẽ pcatoꝵ san¬
gͥnẽ funderet: et qͥa eiꝰ unigeniti passione diuina gm̃a cõmẽ¬
qui adhuc dicebant ego sũ pauli : Numquid qm ip̃e paulus
qui dicebat: mͥ autẽ absit głari nͥ ia cruce dñi nr̃i iħu tp̃i
de ip̃o traq xp̃o crtreifito. et ip̃e ꝯybũ ꝓlua capacitate sume¬
bat: co illos laste ꝓ coꝵ insirmitate nitebat. Demq illaq̃
scͥpsit ad corynthios. alit̾ utiq ab ip̃is paruulis. alit̃ a capa¬
tiorib polle intelligisciens: ait. Si quis est int̾ uos ꝓpħa. aut
s̃piritalis. agnoscat que sctibo uob̃: qͥa dñi est mandatũ.
noscebant. Ignorabit᷑ autẽ ait qui ignort: nia ñ dũ et
reuelatũ est. ut qd̾ creoit sciat. Qd cũ fit in romĩs mente:

Expanded text:
in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo utrique cum palam diceretur audiebant, pro suo modo quique capiebant. Cum enim Christus propterea sit crucifixus, ut in remissionem peccatorum sanguinem funderet, qua ejus Unigeniti passione divina gratia commenm crucifixum qui adhuc dicebant, Ego sum Pauli ? Numquid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostriDe ipso itaque Christo crucifixo, et ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat. Denique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis est inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, quia Domini est mandatum: noscebant. Ignorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum fit in hominis mente,
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. lac uob̾ potũ dedi ñ escam: ñ dũ enĩ pot̾atis sea nec
quidẽ adhuc potestis adhuc enĩ estis carnales: Si autẽ di xeri¬
mꝰ habent: timendũ ⁊ caucudũ est ne subhac occasione in
octultis nepharia doccant᷑: et sp̃aliũ noĩe. uelut ea que car¬
nales caꝑe ñ possunt. ñ solũ extusatione dealbanda: uer̃
quo ab sp̃alib cogitat᷑. Ec si illis est lac: istis cyb: quia ⁊ siñ
audiunt ampli:. intelligunt ampli. Non enĩ eqͣliter mñte ꝑot¬
pit᷑. ctiam qd̾ infide parit̾ ab uilq recipit᷑. Ita sit ut p̾dicat᷑¬
ab aplis xp̃c crucifixꝰ eouideis eẽt scandalũ. et gentib stutti¬
cia. et ip̃is uocatis uideis et grecis. dei tͥtus ⁊ di saprentia: s
carnalib partrulis id tantũ tredendo renentib: sp̃alib au¬
tẽ capatiorib id cuã intelligendo cernentib. Illis gͦ tamqͣm
lacteus potus: istis tamꝙͣ solidus cybus. Non qͥa hoc illialit̃

Expanded text:
lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceantur, et spiritualium nomine, velut ea quae carnales capere non possunt, nquo a spiritualibus cogitantur. Et illis est lac, istis cibus. Quia, etsi non audiunt amplius, intelligunt amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter ab utrisque recipitur. Hoc igitur primitGentibus stultitia, et ipsis vocatis Judaeis et Graecis Dei Virtus et Dei Sapientia : sed carnalibus parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus id etiam intelligendo cernentibus; illis ergo tanquam lacteus potus, istis tanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ celi et t̾re et omniũ que in eis sunt ẽ diaboltis pͥntep:
qͣ significatione intelligit᷑ mundis uͥ distũ est. et mundis
ꝑ cũ fc̃s ẽ: s mundi est diabolus pͥnceps. de quo mundo ibicõ¬
tiuuo sbiungit atq ait: et mundus eũ ñ cogneuit: hoc est
hoĩes infideles qͥb toto orbe t̾rarũ plenꝰ est mauidus: int quos
geiit fidelis mundus. quẽ de minido elegit. ꝑ quẽ tẽs c̃ mũ¬
dus: de quo ip̃e dicio ñ uenit filiꝰ hoĩs ut uidicet mũdũ. s
ut saluet᷑ mundus ꝑ ipłũ. Mundiis eo uidicarite damonat᷑:
mundus eo subuentente saluat᷑: qm̃ sititt arbor folu. ⁊ po¬
mis. sicut area palcis ec frumentis: ita iifidelib it fidelibus
plenus est mundus. Pnceps gͦ mundi huiꝰ hoc est pͥnceps de¬
nebrarũ harũ id est infideliũ de quib eruit᷑ mundus de

Expanded text:
diabolus princeps, qua significatione intelligitur mundus, ubi dictum est, Et mundus per eum factus est: sed mundi est diabolus princeps, de quo mundo ibi continuo subjungit atque ait, Et mundus eum non cognovit , hoc est homines infideles, quibus toto orbe terrarum mundus est plenus: inter quos gemit fidelis mundus, quem de mundo elegit, per quem factus est mundus; de quo ipse dicit, Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Mundus eo judicante damnatur, mundus eo subveniente salvatur: quoniam sicut arbor foliis et pomis, sicut area paleis et frumentis, ita infidelibus et fidelibus plenus est mundus. Princeps ergo mundi hujus, hoc est princeps tenebrarum harum, id est infidelium; de quibus eruitur mund
Abbreviated transcription (Latin):
sed uenit hora: qͣsi consolationẽ eis ꝑmitteret post tribu¬
lationẽ. cũ magis dicẽ debuisle uidetur indicatiuo modo
eo uenit hora. Sed ñ ait et uentt: cũ tͥbulationẽ suꝑ t̾bula¬
tionẽ. ũ consolationẽ pꝰ tribulationẽ uerturã illis ec̃ p̃¬
diceret. An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat
turbat᷑a: utt mori mallent ꝙ̃ in hacutta sine udeoꝵ congre¬
gationib ĩmorari : Absit ut sic turbarent᷑: qui d̃ĩ fi homlũ
głam reqͥrebant. Quid gͦ ẽ ettͣ synagogas facient ues s uenit
horal eũ potiꝰ dic̾e debuisse uideat᷑. ⁊ uenit hora. ut omnis¬
qui int̾ficit uos arbitret᷑ obsequiũ se p̃stare deo. sleq em̃ saltẽ
dictũ est s uenit hora. ut int̾ficiant uos. qͣsi ut eis mor ꝑ cõ¬
solatione illiᷤ separationis actideret: s uenit inquit hora. cit
omins qui int̃ficit uos arbitret᷑ obseqͥum se p̃stare deo. prsus

Expanded text:
Sed venit hora, quasi consolationem eis promitteret post tribuSed venit hora, quasi consolationem eis promitteret post tribulationem; cum magis dicere debuisse videatur indicativo modo, Et venit hora? Sed non ait, Et venit, cum tribulationem super tribulationem, non consolationem post tribulationem venturam illis esse praediceret. An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent, quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, Extra synogogas facient vos: sed venit hora; cuqui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo? Neque enim saltem dictum est, Sed venit hora ut interficiant vos, quasi ut eis mors pro consolatione illius separationis accideret: sed venit, inquit, hora, ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo. Prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ ⁊ a nomine nr̃e religionis aliena sunt. Niuid est qͥd¬
hec mulier insipiens ⁊ aulat. sub x̾ano uocabulo tot sce¬
lestas hereses condidit: tot nephandas fabulas finxit: uti¬
nã tales quales in theatris siue cantant᷑. siue saltant᷑. siuc
mymica scurrilitate rident᷑. ⁊ ñ quasclã tales qͣles adũsũ
sensus huianꝰ. occasione euͣngłice sententie colorare conan¬
tur. ubi dñs att. adhuc młta habeo uob̃ dic̾e sed ñ potestis
portare mͦ: qͣsi het ip̃a sint que tunc discipli porcare ñ pote
talibet ferat᷑ audatia. sp̃c erubescit ĩmundus. Noc apłs
sustinebunt:. sed scđm sua desidia magistros ÷ͥ coaceruab̃t̃.
prurientes auditu. et a u̾itate quidem auditũ iuũ auer¬
tentes: ad fabulas autẽ conutentiir. Illa eist serreti furti¬
q cõmemoratio. qua dicit᷑ panes occultos libent̾ atringite
et aq̃ furtuit dulcedinẽ: pruritũ facit audientib inauri

Expanded text:
erum et a nomine nostrae religionis aliena sunt. Quid quod mulier haec insipiens et audax, sub christiano vocabulo tot scelestas haereses condidit, tot nefandas fabulas finxit? Utinam tales quales in theatris sive cantantur, sive saltantur, sive mimica scurrilitate ridentur; et non quasdam tales, quales adversus sensus humanus, occasione evangelicae sententiae colorare conantur, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo: quasi haec ipsa sint quae tunc distalibet feratur audacia, spiritus erubescit immundus. 4. Hos Apsustinebunt, sed secundum desideria sua magistros sibi coacervabunt prurientes auditu: et a veritate quidem auditum suum avertent, ad fabulas autem convertentur » . Illa enim secreti furtique commemoratio qua dicitur, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem, pruritum fa
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. de quib omnib inaluis sermonib iamdisseriumꝰ:. ad hoc
ꝑuenit uͥ ait. Sea ut impleat᷑ sermo qͥ in lege eoꝵ scͥptꝰ est: qͥ⁊
odio habuerunt me gͣtis. Deinde tamꝙͣ conseq̃nt̾ adinxit:
unde ñc disputare suscepimꝰ. Cũ autẽ uen̾it paraclytꝰ quẽ
ego intitã uob̾ a patre ip̃m u̾itatis qͥa patre ꝑcedit: ille testi

Expanded text:
 ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Deinde tanquam consequenter adjunxit, unde modo disputare suscepimus: « Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, ill
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ñ arguit mundũ de peccato cũ ait. si ñ uenissem et lo¬
quiitꝰ eis fuissẽ. pectatũ ñ haberent: ñc autẽ extusationem
ñ habent de pectato suo: Sed ne forte quis dicat hoc ad uide¬
os ꝓpͥe ꝑtinere ñ ad mũdũ: ñne attalio loco. si de mundo es¬
ĩetis mundus qd̾ suũ eẽt diligeret. Nũquid ñ arguit de iis¬
ticia uͥait: pat̾ iuste mundus te ñ cognouit: Numquid ñ
arguit de uidicio uͥ se ait symstris eẽ dicturil: ite in ignem

Expanded text:
n venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo ? Sed ne forte quis dicat hoc ad Judaeos proprie pertinere, non ad mundum, nonne ait alio loco: Si de mundo essetis, mundus quod suum esset diligeret ? Nunquid non arguit de justitia, ubi ait: Pater juste, mundus te non cognovit? Nunquid non arguit de judicio
Abbreviated transcription (Latin):
et uciuemꝰ ad cũ ego et pat̾. et mansionẽ apd̃ eũ factemꝰ : cũ
sp̃m sc̃m ita se ꝑmiserit cẽ missurũ. ut cũ eis c̃ẽt in et̾num.
et patrem ⁊ filiũ et spc̃o scm̃. capaciᷤᷤ fu̾ant habituri : In nlło
gͦ credendꝰ ẽ ẽẽ pat sme filio ⁊ sp̃u scõ. aut pat̾ et filiꝰ sine sp̃u sc̃o:
ant filiꝰ sine patre ⁊ spu scõ aut sine pat᷑ ⁊ filio sp̃t st̃sͤ ant

Expanded text:
; et, Veniemus ad eum ego et Pater, et mansionem apud eum fasanctum ita se promiserit esse missurum, ut cum eis esset in aeternum? et Patrem et Filium et Spiritum sanctum capacius fuerant habituri. In nullo autem credendus est esse Pater sine Filio et Spiritu sancto, aut Pater et Filius sine Spiritu sancto, aut Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tem uob̾ ab initio ñ dixi qͥa uobtũ enĩ: et ego uos consolabar.
paruuli caꝑe pot̾atis. Nunc autẽ uado ad eũ qui me misit:
et nemo inquit ex uob̃ int̾rogat me quo uadis. Significat
sit le turũ. ut nullus int̾rogaret qd̵ palam fieri uisu
corporis cernerent. Nam suꝑiꝰ int̾rogauerant eũ quo es¬
set iturus: ⁊ responderat eis co se tt̃m quo ipsi tunc ueni¬
re ñ pollẽt: ñc uͦ ita se pmitat iturũ. ut nullus eoꝵ quo ua¬
dit int̾roget. Nubes enĩ suscepit eũ qͣndo ascendit ab eis:
et euntẽ in celũ ñ u̾bis quesierunt. s oclis dedirxerunt.
ed qͥa hec loquitus sũ nob inqͥt. iͥsticia impleuit cor

Expanded text:
tem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram, et ego vos consolabar mtem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram, et ego vos consolabar mparvuli capere poteratis. 3. Nunc autem vado ad eum qui me misit: et nemo, inquit, ex vobis interrogat me, Quo vadis? Significat sic se iturum ut nullus interrogaret, quod palam fieri visu corporis cernerent: nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis se iturum quo ipsi tunc venire non possent . Nunc vero ita se promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum quando ascendit ab eis; et euntem in coelum non verbis quaesierunt, sed oculis deduxerunt . 4. Sed quia haec locutus sum vobis, inquit, tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
illis erat: qͥa eiꝰ p̃seritia consolabant᷑. Abscessurꝰ autẽ oporte¬
bat ut diccret illũ eẽ ucnturũ: ꝑ quem futurũ erat ut ka¬
ritate difsusa in cordib suis. u̾bũ di cũ fiducta p̃dicarent:
et illo intͥnictus apd̾ eos testimoniũ ꝑhibente de xp̃o ipsi qͦ
testimontũ ꝑhiberent: neq scandali ⁊ arent᷑. cũ inimici iu¬
dei absꝙ synagogis facerẽt eos et int̾ficerent. abbitͣntes obse¬
quiũ ie p̃stare deo: qñi karitas omnia tolerat. que diffun¬
dĩcit᷑ sensus: qͥa facturꝰ cos erat martyres suos id est testessci
tolerarent: nec frigescerent a karitate p̾dicandi: illo diui¬
no igne suctensi. Hec gͥ inqͥt logiuit᷑ sũ uob̾: ut cũ uem̾it¬
hora eoꝵ reminiscamini qͥa ego dixi uob̃. Hec scilicet loquu¬
tus sũ uob̾. ñ tantũ qͥa passuri estis ista: sca qͥa cũ uen̾it para¬
dytus ille testimoniũ ꝑhibebit de me. ne ista timendo ta¬
ceatis: unde fiet ut etiam uos testimoniũ ꝑhibeatis. Hec au¬

Expanded text:
erat, quia ejus praesentia consolabantur: abscessurus autem oportebat ut diceret illum esse venturum, per quem futurum erat ut charitate diffusa in cordibus suis verbum Dei cum fiducia praedicarent; et illo intrinsecus apud eos testimonium perhibente de Christo, ipsi quoque testimonium perhiberent; neque scandalizarentur cum inimici Judaei absque synagogis facerent eos, et interficerent arbitrantes obsequium se praestare Deo: quoniam charitas omnia tolerat , quae diffunducitur sensus, quia facturus eos erat martyres suos, id est testes suotolerarent, nec frigescerent a charitate praedicandi, illo divino igne succensi. Haec ergo, inquit, locutus sum vobis, ut cum venerithora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis . Haec scilicet locutus sum vobis, non tantum quia passuri estis ista; sed quia cum venerit paracletus ille, testimonium perhibebit de me, ne ista timendo taceatis, unde fiet ut etiam vos testimonium perhibeatis. Haec au
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ hic dictũ est. hec autẽ uobis ab inttio ñ drxi Sed qͥd agimꝰ
de fide euͣgłii scdm matheũ. qui hec eis a dño ñ solũ cũ iã
c̃et pascha cũ discipłis cenaturꝰ uminente passione. uerũ
et ab initio denuntiata tẽ cõmemorat: nͥ pͥmũ nominatim
duc decĩ expͥmunt᷑ apłi. et ad oꝑa diuina inittunt᷑. Quids¬
gͦ uult qd̾ hic ait hec autẽ uob̃ ab initio ñ dixi. quia uob̃¬
cũ erã: nͥ qͥa ea que hic dicit de sp̃u scõ qd̾ sit uenturꝰ ad eos
et testimoniũ ꝑhibiturꝰ. qͣndo illa mala passuri sunt. hec¬
eis ab inttio si dexit. qͥa cũ ip̃is erat: Consolator g ille uł aduo¬

Expanded text:
ab initio non dixi. Sed quid agimus de fide Evangelii secundum Matthaeum, qui haec eis a Domino non solum cum jam esset Pascha cum discipulis coenaturus imminente passione, verum et ab initio denuntiata esse commemorat, ubi primum nominatim duodecim exprimuntur Apostoli, et ad opera divina mittuntur go vult quod hic ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nisi quia ea quae hic dicit de Spiritu sancto, quod sit venturus ad eos et testimonium perhibiturus, quando mala illa passuri sunt, haec ab initio eis non dixit, quia cum ipsis erat?
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ailigo: co nelcio. Et si impudicũ odi. ñ gͦ ip̃m odi. qͥa
ñ est qd ocli: et tamen dilecto meo cũ quo sunł in karitate
pudicitie habitat asa mea. facio ignarꝰ inuiriã: ñ errans
in discretione itutũ atq uitioꝵ: s in cordiũ tenebris hu¬
manoꝵ ẜinde sicut fieri potest ut homo bon boĩem bonsĩ
õderit nestiens. uel potiꝰ diligat noiciens. ip̃m enĩ diligit
cũ bonũ diligit. qͥa id qd̾ est ille hoc iste diligit: ođtt au¬

Expanded text:
ipsum diligo, et nescio. Et si impudicum odi, non ergo ipsum odi; quia ipsum diligo, et nescio. Et si impudicum odi, non ergo ipsum odi; quia non est quod odi: et tamen dilecto meo, cum quo semper in charitate pudicitiae habitat anima mea, facio ignarus injuriam, non errans in discretione virtutum atque vitiorum, sed in cordium tenebris humanorum. Proinde sicut fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit
Abbreviated transcription (Latin):
ucuiat dñs et illuminet abscoridita tencbraꝵ. et manifeᷤ¬
tet cogitationes cordis. et tunc laus erit unituiq a deo. Qu¬
do qͥ ñ etrat᷑ in reb. ut recta sit imꝑbatio uitioꝵ uͥtutũq¬
approbatio. ꝓfccto sierrat᷑ in hominib ucnalis est huma¬
na temptatio. Phas autem humanoꝵ cordiũ tenebras. res
multũ miranda. eo multũ dolenda contingit: ut cũ nõ¬
nũꝙͣ quem inuistũ pittamꝰ et tam̃ uistꝰ est. et usticiã iti
co nescientes ailiguis: dcuitemꝰ. au̾scm̃ a nr̃o phibeamꝰ ac¬
cessui. cõmunẽ cũ illo uitã uistũꝙ habere nolim. tũꝙ cciã
si discipline ĩponende necessitas cogit. siue ne aliis noceat.
siue ut fiat ip̃e correptior asꝑitate salubri ꝑseq̃ttr: et hoĩẽ
bonũ tam qͣm malũ affligamꝰ quẽ nescientes amamꝰ. Hoc
ftt: si qͥs u̾bi gr̃a cũ ut pridicꝰ. a nob̾ credat᷑ impudicꝰ. Sine
dubio enĩ sipuditũ diligo: hoc est ip̃e qd̾ diligo. Ergo eciam

Expanded text:
t manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Quando ergo non erratur in rebus, ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. 3. Per has autem humanorum cordium tenebras, res multum miranda et multum dolenda contingit, ut eum nonnunquam quem injustum putamus, et tamen justus est et justitiam in eo nescientes diligicessu, communem cum illo vitam victumque habere nolimus; eumque etiam, si disciplinae imponendae necessitas cogit, sive ne aliis noceat, sive ut fiat ipse correctior, asperitate salubri persequamur; et hominem bonum tanquam malum afflifit, si quis, verbi gratia, cum sit pudicus, a nobis creditur impudicus. Sine dubio enim si pudicum diligo, hoc est ipse quod diligo: ergo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
negantẽ doluerat. stupeat p̾dicantẽ. ibi lingͣm illam uide¬
at ad fiduciam. a diffidentia. et ad lib̾tatẽ a seruitute tͣns¬
tanta de ore p̃dicantis p̃tiosissime u̾itatis pondera ꝓcedebãt:
ut ingentis multitudinis adu̾sarios int̾fectores xp̃i iudeos.
fateret ꝑ illo paratos mori: a quib cũ illo formidabat occidi.
Hoc fecit sp̃c s̃s tunc missus: ante ꝓmissus. Ista dñs mag¬
na atq miranda sua beneficia p̃ludebat: qͣndo dicebat. Et
uderurt ⁊ oderunt ⁊ me ⁊ patrẽ meũ: ut impleat᷑ sermo
qͥ in lege eoꝵ scͥptꝰ est. qͥa odio habuer̃t me gͣtis. Cũ autẽ ue
nerit paraditꝰ quẽ egomittã uob̾ a patre sp̃m u̾itats qui
a patre ꝓcedit. ille restimoniũ ꝑhibebit de me: et uos testi¬
monium ꝑhibebitis. Ille qͥppe testimoniũ ꝑhibens et restes
fortissimos faciens. abstulit xͥ amicis timorẽ. ⁊ inimicoꝵ

Expanded text:
negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videnegantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute transtanta de ore praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis adversarios interfectores Christi Judaeos faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi. Hoc fecit Spiritus sanctus tunc missus, ante promissus. Ista Dominus magna atque miranda sua beneficia praevidebat, quando dicebat, « Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: ut adimpleatur sermo qui in Lega Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me; et vos testimonium perhibebitis. » Ille quippe testimonium perhibens et testes fortissimos faciens, abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
gare. Timor autẽ iste ñ est in karitate: s ꝑfecta karitas
foras intitit timorẽ. Deniq ante passionẽ dñi seruilis timor
ciꝰ. int̾rogatus c̃ a femina seruitutis: post resurrestionẽ uero
dm̃ lib̾alis amor eiꝰ ab ip̃o pͥncipe lib̾tatis. Et sdeoibi turbaba¬
tur: hic tͣnqͥlabat᷑. Ibi quem dilexerat negabat: hic quera
negau̾at diligebat. Sed adhuic eciam tunc amor ip̃e infirmꝰ
fu̾at ⁊ angustus: donec eil roboraret et dilataret sp̃c sc̃s: qui
postea qͣm illi est habtindantia gr̃e largioris infutus. sicad
ꝑhibendũ de xp̃o testimoniũ. qͦndam eiꝰ frigidũ pectus accẽ¬
dio: atq illa pͥus trepida que u̾itatẽ suppsscrant ora resera¬
uit. ut cũ om̃s in quos uen̾at sp̃c sc̃s lingͥs oĩmi gentiũ loq̃rent᷑
bendũ ꝑre cet̾is ꝓmptiꝰ emitareti eiꝰꝙ int̾festores. de uiiꝰ resur¬
restione confundet. Si quẽ delectat tam suauit᷑ sc̃m tale spͣ¬
taculũ contueri: actus apłoꝵ legat. Ibi bcatũ pecrũ quem

Expanded text:
fecta charitas foras mittit timorem . Denique ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem vero Domini liberalis ejus amor ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat negabat, hic quem negaverat diligebat. Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilataret Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Sbendum praecaeteris promptius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem
Abbreviated transcription (Latin):
mo utrum sit impudicus pudicus ue nescimiꝰ: c̾imꝰ tam̃
impueicictã. et pudiciciam diligam. ft sullũ itł illũ iiꝰ¬
tũ cẽ uistũ ue nescimꝰ: ameni᷑ tam̃ iusticiã. et iniusticiam
decestem᷑. nonq̃s nobis ip̃i erraado confingimꝰ. s qͣs fideliter.
hanc appetendam illamq uitandã. in deru̾itate conspicimꝰ.
ut cũ de ipis reb qd̾ appecendũ est appetim᷑. qd̾ deuitandum
est deuttamꝰ ignoscatur nob qd de ectuttis hominũ aliqñ¬
do. ĩmo assidue ñ uera scutimꝰ. Hoc enĩ ad humauã temp¬
tationẽ ꝑtiñe arbitror. sine qua ista duci ñ potest uita: ita
ut apłs diceret temptatio uos ñ app̾hendat nisi humana.
Quid enĩ tã humanũ. qͣm ñ posse inspicere cor hominur:
et ides ñ eiꝰ iatebras ꝑsitutari. s plerũq aliud qͣm id q̃d ibi
agit᷑ suspicari: lmqͣm et inhis rerũ tencbris humanaꝵ.¬

Expanded text:
mo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen mo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen impudicitiam, et pudicitiam diligamus: et si illum vel illum itum esse justumve nescimus, amemus tamen justitiam, et injustitiam detestemur; non quas nobis ipsi errando confingimus, sed quas fideliter, hanc appetendam, illamque vitandam in Dei veritate conspicimus: ut cum de ipsis rebus quod appetendum est appetimus, quod devitandum est devitamus, ignoscatur nobis quod de occultis hominum aliquando, imo assidue non vera sentimus. Hoc enim ad humanam tentationem pertinere arbitror, sine qua duci ista non potest vita, ita ut Apostolus diceret, Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Quid enim tam humanum quam non posse inspicere cor humanum; et ideo non ejus latebras perscrutari, sed plerumque aliud quam id quod ibi agitur suspicari
Abbreviated transcription (Latin):
onem pater: qͣndo eiꝰ mors ⁊ utta non latet. Alioquin nee se¬
ipsum nosle qͥsqͣ̃m potest. qui uid̾e faciem suã non potest. dd
utiq tanto tertiꝰ qͣm̃ notꝰ est aliis. ip̃e se nouit.: qͣnto certiꝰ in¬
teriori conspestu potest uidere qd sapit. uidere qd cupit: ut¬
dere q̃d uunit. Que cũ aꝑuint᷑ eo nobis.: tunc uere fit cog¬
nitꝰ nob̾. Hecitaq qm̃ plerumq ad nos de absentib uel en¬
am mortuis. siue fama sure litt̃is ꝑferunt᷑. hinc fit. ut sepe
quos numꝙͣ facie corporis uidimꝰ. ñ tatũ qͦ omnimo nescimꝰ
uł odimꝰ hoĩes. uł amemꝰ. Sea plerumq ucis nr̃a credulttas
fallit᷑: qͥa ñ nũqͣm et hẏstoria et multomagis fama mentit᷑.
Ptinet autẽ sd nos. ne ꝑuitiosa oppinatione fallam᷑. ut qͥa
non possumꝰ homins̃ indagare conscientiã. de ip̃is reb ha¬
beamꝰ uerã certamq sententiam: hoc est ut sulle uł illeys¬

Expanded text:
onem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seonem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius qspectu potest videre quod sapit, videre quod cupit, videre quod vivit: quae cum aperiuntur et nobis, tunc vere fit cognitus nobis. Haec itaque quoniam plerumque ad nos de absentibus vel etiam mortuis, sive fama, sive litteris perferuntur; hinc fit ut saepe quos nunquam facie corporis vidimus non tamen quous homines, vel amemus. 2. Sed plerumque in eis nostra credulitas fallitur; quia nonnunquam et historia, et multo magis fama mentitur. Pertinet autem ad nos ne perniciosa opinione fallamur, ut quia non possumus hominum indagare conscientiam, de ipsis rebus habeamus veram certamque sententiam. Hoc est, ut si ille vel ille ho
Abbreviated transcription (Latin):
qui me odit et patrẽ meũ odit: qui su¬
ꝑiꝰ dixerat. hec facient uob̃ qͥa nelciunt eũ qui
misit me. Nonttaq dissimulanda nascit᷑ q̃stio: qm possint
adisse quem nesciunt. Si enĩ dm ñ qd̾ est ip̃e. s nestio quid alt¬
ud eũ suspicant᷑. aut crediit. et hoc ederunt: utiq ñ ip̃m
oderiuto: s qd sua mendaci suspitione ueluana tredulitate
concipiunt. Diautẽ qd est hoc de illo sentiuite: qm tũ nescire
dicunt᷑: Et de hominib quidẽ ficti potest. utt eos lepe quos nũ¬
qͣm uidimꝰ ailigam᷑: ac ꝑ hoc nec illud a contͣrio impossibile
est ut eos quos nũqͣm iudimꝰ. od̾imꝰ. fama quippe de aliquo
sermotinante. seu bene seu male: fit ñ in m̃ito ut amemꝰ uel
odimꝰ ignotum. Sed si tama sit ueraꝵx qm c̃. de quouera di¬
cimꝰ. icendus ignotus: An qͥa eiꝰ faciẽ ñ iuidimꝰ qͣm cũ et ipse
corporali. nob̾ intimat᷑ cũq noticia. s timc nobis ad cogniti¬

Expanded text:
Patrem meum odit; qui superius dixerat, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Non itaque dissimulanda nascitur quaestio, quomodo possint odisse quem nesciunt. Si enim Deum non quod est ipse, sed nescio quid aliud eum suspicantur aut credunt, et hoc oderunt; utique non ipsum oderunt, sed quod sua mendaci suspicione vel vana credulitate concipiunt: si autem quod est, hoc de illo sentiunt, quomodo eum nescire dicuntur? Et de hominibus quidem fieri potest ut eos saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimus? Quam cum et ipse  ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ pectatoꝵ omniũ fulus ẽ. ut ip̃m cciã pectatũ pos¬
sit adelere quo fusus est. Hoc gͦ intuens dñs dicebat. Odio ha¬
bucrunt me gratis. Cũ autẽ uen̾it sp̃s paraclytus: ille testi¬
moniũ ꝑhibebit de me. T̃amꝙͣ diceret. Odio me habuerũt
inquit testimoraũ ꝑhibebitis: qͥa ab inttio metũ estis. ꝑ¬
hibebit sp̃c sc̃. ꝑhibebitis et uos. Qa ciĩ ab mitio metũ

Expanded text:
remissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum posremissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec ergo intuens Dominus dicebat: Odio habuerunt me gratis. Cum autem venerit Spiritus Paracletus, ille testimonium perhibebit de me, tanquam diceret: Odio me habuerunt,inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Perhibebit