comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ: Non sum ausus Plus aliquid ly¬
sũ dum̃ meũ audiui loquentẽ in apło
suo: ubi modus et numerus p̃fixus
non ẽ. Ait enĩ. Donantes uobismet¬
ipsis. siquis aduersus aliquẽ habet
querelam: sicut ds̃ in xp̃o donauit
uobis. Audistis formã. Si septuagies
septies peccata tibi donauit xp̃s. si
huc usq ignouit. et ultra negauit:
pone et tu limitẽ. et ulterius noli ig¬
uoscere. Si aũt xp̃c milia peccata pec¬
catorũ inuenit. et tam̃ omĩa donauit:
non subducas miscđiam: sed posce il¬
luis numeri solutionẽ. Non eni sine
causa. dñs septuagies septies dixit:
cũ omino nulla culpa sit. quã non
debeas ignoscere. Ecce ille ipse seruus.
cuiꝰ debiti inuentus ẽ debitor: de¬
cem milia talentorũ debebat. Puto
eñi quia decem milia talentorũ. ut
parũ sit: decem milia peccatorũ suił.
Nolo enĩ dicere: unũ talentũ. quod om¬
nia peccata coneludat. Seruus aĩt
alle. quantũ ei debebat: Centũ denarios

Expanded text:
verum, non sum ausus plus aliquid. Ipverum, non sum ausus plus aliquid. Ipsum Dominum meum audivi loquentem in Apostolo suo, ubi modus et numerus praefixus non est. Ait enim: Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut Deus in Christo donavit vobis . Audistis formam. Si septuagies septies peccata tibi donavit Christus, si huc usque ignovit, et ultra negavit; pone et tu limitem, et ulterius noli ignoscere. Si autem Christus millia peccata peccatorum invenit, et tamen omnia donavit; noli subducere misericordiam, sed posce illius numeri solutionem. Non enim sine causa Dominus septuagies septies dixit: cum omnino nulla culpa sit, quam non debeas ignoscere. Ecce ille ipse servus, cujus debentis inventus est debitor, decem millia talentorum debebat. Puto enim, quia decem millia talentorum, ut parum sit, decem millia peccatorum sunt. Nolo enim dicere unum talentum, quod omnia peccata concludat. Servus autem ille quantum ei debebat? Centum denarios
Abbreviated transcription (Latin):
uenia petitur. et ab ignoscente de¬
betur. Hoc potest mouere. quod
ignoscere: sufficit usq septies: Nõ
sufficit ait dñs. Non dico tibi sep¬
ties: sed septuagies septies. lam tu
enumera: quociens in te peccauerit
frat̃ tuus. Si potueris ꝑuenire usq
ad septuagesimã et octauam cul¬
pam. ut transeas septuagesies sep¬
ties: tunc molire uindictã. Ita ne
uerum ẽ quod dicit. & uere ita
se babet res. ut si peccauerit sep¬
tuagies septies ignoscas. si aũt pec¬
cauerit septuagies octies. iam lice¬
at tibi non ignoscere : Audeo dice¬
re ut et si septuagies ofties pecca¬
uerit. ignoscas. Si aũt peccauerit ut
dixi septuagies octies: ignosce. & si
centies peccauerit: ignosce. & quid di¬
cam. Tociens et tociens: omino quoti¬
ens peccauerit ignosce. Ergo ego au¬
sus sum suꝑgredi modũ dñi mei: Il¬
le inseptuagesimo et septimo nume¬
ro ignoscendi lunitẽ fixit᷑: hunc ego
limitẽ transilire p̃sumam: Non est

Expanded text:
venia petitur, et ab ignoscente devenia petitur, et ab ignoscente debetur, hoc potest movere, quod t, ignoscere? Sufficit usque septies? Non sufficit, ait Dominus: Non dico tibi, Septies; sed, septuagies septies. Jam tu enumera quoties in te peccaverit frater tuus. Si potueris pervenire usque ad septuagesimam et octavam culpam, ut transeas septuagies septies, tunc molire vindictam. Itane verum est quod dicit, et vere ita se res habet, ut si peccaverit septuagies septies, ignoscas; si autem peccaverit septuagies octies, jam liceat tibi non ignoscere? Audeo, audeo dicere, ut et si septuagies octies peccaverit, ignoscas. Si autem peccaverit, ut dixi, septuagies octies ignosce. Et si centies peccaverit, ignosce. Et quid dicam toties et toties? Omnino quoties peccaverit, ignosce. Ergo ego ausus sum supergredi modum Domini mei? Ille in septuagesimo et septimo numero ignoscendi limitem fixit: hunc ego limitem transilire praesumam? Non est
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ breuit̃ ipse dñs posuit in euan¬
gło. Dimittite. et dimittetur uobis. Da¬
ce. et dabitur uobis. Dimittte et di¬
mittetur uobis: ad ignoscendũ ꝑti¬
net. Date et dabitur uobis: ad p̃stan¬
dum beneficiũ ꝑtinet. Quod ait de
ignoscendo: et tu uis tibi ignosci qͦd
peccas. et habes aliũ cui tu possis ig¬
noscere. Rursus quod ꝑtiet ad tri¬
buendũ beneficiũ: petit te mdicus. et
tu es dĩ m̃dicus. Om̃s eni quando ora¬
mus: indici dĩ sumꝰ. Ante ianuã mag¬
ni patris familias stamus. immo etiã
ꝓsternimur. supplices ingemiscimꝰ.
aliquid uolentes acciꝑe: et ipsũ ali¬
quid ipse ds̃ ẽ. Quid ate petit men¬
dicus : Panẽ. & tu quid petis
adõ nisi xp̃m qui di cit. ego
sum panis uiuus qui de cęlo descen¬
di : Ignosci uobis uultis: ignoscite.
Remittite. et remutetur uobis. Ac¬
ciꝑe uultis: date. et dabitur uobis.
Sed quid in bac aꝑta p̃ceptione mo¬
uere possit:audite. In remissione ubi

Expanded text:
suit in Evansuit in Evangelio, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias stamus, imo etiam prosternimur, supplices ingemiscimus, aliquid volentes accipere; et ipsum aliquid, ipse Deus est. Quid a te petit mendicus? Panem. Et tu quid petis a Deo, nisi Christum, qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Ignosci vobis vultis? Ignoscite: Remittite, et remittetur vobis. Accipere vultis? Date, et dabitur vobis.Sed quid in hac aperta praeceptione movere possit, audite. In remissione ubi
Abbreviated transcription (Latin):
serui tuiꝰ sicut et ego tui misertus
sum: & ussit omĩa quȩ illi dimise¬
rat exigi. Ergo hanc similitudinem
ad nr̃am instructionem ꝓposuit: et ad¬
monendo ꝑire nos noluit. Sic inquit
et uobis faciet pat̾ m̃s celestis. si non
remiseritis unusquisq ur̃m frĩb ex¬
corde ur̃o. Ecce fr̃s res inaꝑto ẽ: admo¬
nitio utilis. et ualde salubris. Obedien¬
tia de betur. ut quod uissum ẽ
inpleatur. Quia om̃is homo et debi¬
tor ẽ dĩ. et debitorẽ habet frẽm suũ.
Quis ẽ eñi qui non sit debitor dĩ. ni¬
si inquo nullũ potest inueniri pecca¬
tum: Quis ẽ aiit qui non habeat de¬
bitorem frẽm: nisi inquẽ nemo pecca¬
uit: Putasne quisquã ingenere hu¬
mano reꝑiri potest: qui non et ipse
aliquo peccato obstrictus sit fr̃i suo:
Debitorẽ ergo om̃is habens homo: ta¬
mn et ipse debitor ẽ. Ideo ds̃ iustus
constituit tibi regulam indebitore
tuo: quod faciet et ipse cũ suo. Duo¬

Expanded text:
servi tui, sicut et ego tui misertus servi tui, sicut et ego tui misertus sum? Et jussit omnia, quae illi dimiserat, exigi. ad nostram instructionem proposuit, et admonendo perire nos noluit. Sic, inquit, et vobis faciet Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque veestris. Ecce, fratres, res in aperto est, admonitio utilis; et valde salubris obedientia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia omnis homo et debitor est Dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui non sit debitor Dei, nisi in quo nullum potest inveniri peccatum? Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod faciet et ipse cum suo. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is eius familia et ipse uenderetur.
et debitũ solueret᷑: Aduolutus genib
dñi sui. rogabat eum dilationẽ. me¬
ruit remissionẽ. Misertus eni ẽ dñs
eius sicut audiuimus: et om̃e debi¬
tum dimisit illi. At ille debito li¬
ber. sed iniquitatis seriuis. posteaquã
egressis ẽ afacie dñi sui. inuenit etiã
ipse debitorẽ suii: qui debebat non
decem milia talentoꝵ quantũ ipsius
debitum fuit. sed centũ denarios. Cȩ¬
pit eum insuffocatũ trahere. et dice¬
re: redde quod debes. At ille rogabat
conseruũ. sicut et ipse rogauerat do¬
minũ: sed non talem iste inuenit
conseruũ. qualem ille dñm. Non so¬
lum remittere illi debitum noluit.: s
nec dilationẽ dedit: eũ tortũ rapie¬
bat ad solutionẽ. iam debito dñico
liber. Displicuit conserius: et renun¬
tiauerunt dño suo quid actum eẽt.
beres. misertus tui. om̃ia dimisi tibi.
Non gͦ et te oportebat misereri con¬

Expanded text:
omnis ejus familia, et ipse venderetur, omnis ejus familia, et ipse venderetur, et debitum solveretur, advolutus genibus domini sui, rogabat eum dilationem, meruit remissionem. Misertus est enim dominus ejus, sicut audivimus, et omne debitum dimisit illi. At ille debito liber, sed iniquitatis servus, posteaquam egressus est a facie domini sui, invenit etiam ipse debitorem suum, qui debebat, non decem millia talentorum, quantum ipsius debitum fuit, sed centum denarios: coepit eum suffocatum trahere, et dicere, Redde quod debes. At ille rogabat conservum, sicut et ipse rogaverat dominum: sed non talem iste invenit conservum, qualem ille dominum. Non solum remittere illi debitum noluit: sed nec dilationem dedit. Contortum rapiebat ad solutionem, jam debito dominico liber. Displicuit conservis; et renuntiaverunt domino suo quid actum esset:beres, misertus tui, omnia dimisi tibi; nonne ergo et te oportebat misereri con
Abbreviated transcription (Latin):
esterna die scm ȩuangłin
admonuit nos non neglige
uerit inquit inte frat̾ tuus. corripe
eum inter te et ipsum . Site audie¬
rit: lucratus eris frẽm tuũ. Si autẽ
contempserit: adhibe tecum duos
uł tres: ut in ore duorũ uł trium
testiũ stet om̃e uerbũ. Si aũt et ip¬
sos contempserit: dic eccłȩ. Quod si
eccłam contempserit: sit tibi sicut
ethnicus et publicanus. Hodierna
etiã die ad ipsam rem ꝑtinet capi¬
tulũ quod sequitur. quod modo cũ
legeretur audiuimus. Cum enĩ di¬
xisset hoc dñs iħc. petruᷤ subiecit et
int̃rogauit magistrũ. quocies ignos¬
ceret fr̃i qui in illum peccasset: et
quesuut utrum sufficeret septies:
respondit illi dñs: non solũ septies:
sed etiã septuagies septies. Deinde
narrauit similitudinẽ. ualde terribi¬
lem: quia simile. ẽ regnũ cȩlorũ homi¬
ni patri familias. qui posuit rationem
cũ serus suis: in quib inuenit debi¬
torem decem miliũ calentorũ. Et cũ
uississet ut om̃ia quȩ habebat. et

Expanded text:
esterna die sanctum Evangelium admonuit nos non negligerverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsam rem pertinet capitulum quod sequitur, quod modo cum legeretur audivimus. Cum enim dixisset hoc Dominus Jesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufficeret septies. Respondit illi Dominus: Non solum septies, sed etiam septuagies septies. Deinde narravit similitudinem valde terribilem: quia simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui posuit rationem cum servis suis; in quibus invenit debitorem decem millium talentorum. Et cum jussisset, ut omnia quae habebat, et
Abbreviated transcription (Latin):
borant. om̃ib dictum ẽ. Uenite ad
me om̃s qui laboratis. Si aũt om̃ib
dictum ẽ. quare culpam tuã tribuis
inuitatori tuo: Ueni. Non tibi fit
angusta domus eius. Parit̃ ab om̃ib
totũ. ãsingulis possidetur. Regnum
dĩ crescente possessorũ numero non
minuitur: quia non diuiditur. Uni¬
cuiq integrum ẽ: quod concordi¬
inmisterio lectionis huiꝰ cognouimꝰ
fr̃s. quod aliis librorũ scõꝵ locis aꝑ¬
tissime sonat: ẽẽ untus in eccła et
bonos et malos: quod sepe dicimus
frum̃tũ et paleam. Nemo ante tem¬
pus deserat aream. Toleret palean
intritura: toleret in area. Quod eñi to¬
leret in horreo: non habebit. Ueniet

Expanded text:
borant, omnibus dictum est, Venite ad borant, omnibus dictum est, Venite ad me, omnes qui laboratis . Si autem omnibus dictum est, quare culpam tuam tribuis invitatori tuo? Veni. Non tibi fit angusta domus ejus: pariter ab omnibus, totum a singulis possidetur regnum Dei; crescente possessorum numero non minuitur, quia non dividitur. Unicuique integrum est, quod concordiin mysterio lectionis hujus cognovimus, fratres, quod aliis Librorum sanctorum locis apertissime sonat, esse intus in Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet
Abbreviated transcription (Latin):
uere: feruere bonis oꝑibus: mundũq
contempnere: inipsa nouitate oꝑum
suorũ patitur rephensores et contradic¬
tores. frigidos xp̃ianos. Si aũt ꝑseuera¬
uertauerit. et eos suꝑauerit ꝑdurando.
et non defecerit abonis oꝑib idem
ipsi iam obsequentur. qui ante ꝓhi¬
bebant. Tam dui enĩ corripiunt. et ꝑ¬
turbant. et uetant: quãdiu sibi cȩdi
p̃sumunt. Si aũt uicti fuerint ꝑseue¬
rantia ꝓficientiũ: conuertunt se. et
dicere incipunt. Magnus homo:. sẽs
homo: felix. cui ds̃ concessit. Honorãt:
gratulantur: benedicunt. laudant:
Quomͦ illa turba quȩ cũ dño erat. ip̃¬
sa ꝓhibebat ne cęci clamarent: sedpꝰ¬
quã ita illi clamauerunt ut mere¬
rentur audiri. et impetrare miscdiã
dñi:. ipsa turba rursũ dicit. Uocat
uos tħc. lam et hortatores fiunt: qui
paulo ante corripiebant ut tacerẽt.
in ista uita non laborat. in peccatis
et iniquitatib suis: Si aũt om̃s la¬

Expanded text:
vere, fervere bonis operibus, mundumque vere, fervere bonis operibus, mundumque contemnere; in ipsa novitate operum suorum patitur reprehensores et contradictores frigidos Christianos. Si autem perseveraverit, et eos superaverit perdurando, et non defecerit a bonis operibus; iidem ipsi jam obsequentur, qui ante prohibebant. Tamdiu enim corripiunt et perturbant et vetant, quamdiu sibi cedi posse praesumunt. Si autem victi fuerint perseverantia proficientium, convertunt se, et dicere incipiunt: Magnus homo, sanctus homo: felix cui Deus concessit. Honorant, gratulantur, benedicunt, laudant: quomodo illa turba quae cum Domino erat. Ipsa prohibebat ne caeci clamarent: sed postquam illi ita clamaverunt, ut mererentur audiri et impetrare misericordiam Domini, ipsa turba rursum dicit, Vocat vos Jesus. Jam et hortatores fiunt, qui paulo ante corripiebant ut tacerent. Sed quis in hac vita non laborat in peccatis et in iniquitatibus suis? Si autem omnes la
Abbreviated transcription (Latin):
Clama ergo et non eundo. premens in
corde tuo temporalẽ concupiscentiam:
et tene te in clamore forti et ꝑseueran¬
ti ad aures saluatoris. ut stet iħc. et cu¬
ret te. Inter ipsas turbas clama: ne de¬
sꝑes de aurib dñi. Non em̃ st illi cȩci
ex illa parte clamauerunt ubi turba
non erat: ut ex ea parte audirentur.
ubi non eẽt impedim̃tũ ꝓhibentiũ.
Inter ipsas turbas clamauerunt: et
tam̃ dñs audiuit. Sic et uos etiã int̃
peccatores et luxuri antes. int̾ amatores
scłariũ uanitatũ. ibi clamate :ut sanet
uos dñs. Nolite ꝑaliã partẽ clamare
ad dum. Nolite ad hereticos ire: et ibi
clamare ad dũm. Adtendite fr̃s: quia
in illa turba que clamare ꝓhibebat.
ibi sanati sunt qui clamabant. Nã¬
et hoc adtendat caritas ur̃a: quid sit
ꝑseuerare inclamando. Dicã quod
multi mecũ exꝑtisunt. innomine
xp̃i. Non enĩ cessat eccła: tales pare¬
re. Cũ quisq xp̃ianus ceꝑit bene ui¬

Expanded text:
Clama ergo non eundo, premens in Clama ergo non eundo, premens in corde tuo temporalem concupiscentiam; et tene te in clamore forti et perseveranti ad aures Salvatoris, ut stet Jesus, et curet te. Inter ipsas turbas clama, ne desperes de auribus Domini. Non enim et illi caeci ex illa parte clamaverunt, ubi turba non erat, ut ex ea parte audirentur, ubi non esset impedimentum prohibentium. Inter ipsas turbas clamaverunt: et tamen Dominus audivit. Sic et vos etiam inter peccatores et luxuriantes, inter amatores saecularium vanitatum, ibi clamate, ut sanet vos Dominus. Nolite per aliam partem clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum. Attendite, fratres, quia in illa turba quae clamare prohibebat, ibi sanati sunt qui clamabant. CAet hoc attendat Sanctitas vestra, quid sit perseverare in clamando. Dicam quod multi mecum experti sunt in nomine Christi: non enim cessat Ecclesia tales parere. Cum quisque Christianus coeperit bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
ce doceret filiũ: nouerat in interiore
homine quod uidebat. Filius patri
porrigebat manũ. ut ambularet ꝑ
t̾ram: et pat̾ filio. ut habitaret uice
nem istũ. ex eo quod nos plurimũ
tangit atq angit: udete ẽẽ tur¬
bas quȩ corripiant cecos clamantes.
Om̃s qui in hac turba sanari uultis.
non uos deterreant. quia multisno
mine. xp̃iani. et oꝑib impii. Non
uos deterreant abonis oꝑibꝰ. Clama¬
te iñ turbas compescentes: reuocan¬
tes: insultantes: male uiuentes. Non
eni solis uocib comprimunt bono x¬
ano mali: sed et malis oꝑibꝰ. Non
uult bonus xp̃ianus ire spectare:
hoc ipsũ quod frenat concupiscen¬
tiam suã ne ꝑgat ad theatrũ. cla¬
me̾t post. xp̃m: clame̾t ut sanet᷑.
Alii concurrunt: sed forte pagani.:
forte iudȩi. lmmo uͦ tam pauci es¬
sent intheatris. ut erubescendo dis¬
cederent: si xp̃iani ad theatra non
accederent. Currunt ergo et illi:
portantes et sc̃m nom̃ ad penã suã

Expanded text:
ce doceret filium, noverat in interiore ce doceret filium, noverat in interiore homine quod videbat. Filius patri porrigebat manum, ut ambularet per terram; et pater filio, ut habitaret in conem istum, ex eo quod nos plurimum tangit atque angit, videte esse turbas quae corripiant caecos clamantes. Omnes qui in hac turba sanari vultis, non vos deterreant: quia multi sunt nomine christiani, et operibus impii; non vos deterreant a bonis operibus. Clamate inter turbas compescentes, revocantes, insultantes, male viventes. Non enim solis vocibus comprimunt bonos Christianos mali, sed et malis operibus. Non vult bonus Christianus ire spectare. Hoc ipsum quod frenat concupiscentiam suam, ne pergat ad theatrum; clamat post Christum, clamat ut sanetur. Alii concurrunt, sed forte Pagani, forte Judaei. Imo vero tam pauci essent in theatris, ut erubescendo discederent, si Christiani ad theatra non accederent. Currunt ergo et illi, portantes sanctum nomen ad poenam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ reddi imꝑabat: Illa erat foris
in luce solis: ille erat intus in luce ui¬
sticie. Quis eorũ erat in luce meliore:
mur dilectionẽ ur̃am: ut clametis
oꝑib: cũ dñs transit sonet uox fidĩ:
ut stans iħc. id ẽ in commutabilis
manens dĩ sapientia. et inaiestas uer-¬
bi dĩ ꝑ quod facta sunt omĩa. aꝑiat
oculos ur̃os. Idem tobi monens filiũ¬
ĩe suũ ad hoc monebat ut clamaret:
id ẽ. bona oꝑa monebat. Dicebat
illi ut daret pauꝑib. p̃cipiebat ut
elemosinas faceret indigentibꝰ: et
docebat dicens. ⁊ ili: elemosine non si¬
nunt ire intenebras. Consiliũ ꝑcipi¬
ende atq obtinendȩ lucis: cecus da¬
bat. Elemosinȩ inquit. non sinunt
ire intenebras. Si ei filius responderet
miratus quid gͦ pat̾. Cu elemosinas
non fecisti. ut modo cecus loquaris:
Tu nunc nonne intenebris es. qui mi¬
chi dicis. elemosinȩ non sinunt ire
in tenebras: Nouerat ille de qua lu¬

Expanded text:
furtum reddi imperabat! Illa erat foris furtum reddi imperabat! Illa erat foris in luce solis: ille erat intus in luce justitiae. Quis eorum erat in luce meliore? mur Dilectionem vestram; ut clametis operibus, cum Dominus transit: sonet vox fidei; ut stans Jesus, id est, incommutabilis manens Dei Sapientia, et majestas Verbi Dei, per quod facta sunt omnia, aperiat oculos vestros. Idem Tobias monens filium suum, ad hoc monebat ut clamaret: id est, ad bona opera monebat. Dicebat illi ut daret pauperibus, praecipiebat ut eleemosynas faceret indigentibus, et docebat dicens: Fili, eleemosynae non sinunt ire in tenebras . Consilium percipiendae atque obtinendae lucis caecus dabat. Eleemosynae, inquit, non sinunt ire in tenebras. Si ei filius responderet miratus, Quid ergo, pater, tu eleemosynas non fecisti, ut modo caecus loquaris? tu nunc nonne in tenebris es, qui mihi dicis, Eleemosynae non sinunt ire in tenebras? Noverat ille de qua lu
Abbreviated transcription (Latin):
tiosus habere poterimꝰ fr̃s: Lumen
hoc qui uident quod factũ ẽ. quod
fulget de cęlo. uł quod exhibetur
de lucerna: gaudent. Et quomͦ mi¬
seri uidentur. qui hoc uidere non
possunt: Ego aũt quare loquor. qͣ¬
re ista dico: nisi ut horter om̃s uos
ad clamandũ. cũ transit iħc: Lucẽ
cominendo scĩtati ur̃e amandã. quã
forte non uidetis. Credite dum non¬
dum uidetis: et clamate ut uideatis.
Quanta putatur infelicitas hominũ:
qui lucem istam corporalem non uidẽt:
Excȩcatus ẽ aliquis: continuo dicit᷑.
lratũ dm̃ habuit: aliquid mali comini¬
sit. Hoc uxor tobi. dicebat uiro. Cla¬
mabat ille ꝓpt̾ edũ ne de furto eẽt:
nolebat furti sonũ audire indomo
sua. Illa defendens factũ suũ: obpro¬
brio ꝑcutiebat maritũ. Et cũ ille di¬
ceret. reddite si de furto ẽ: illa res¬
pondebat insultans. Ubi sunt iusti¬
cie tuȩ : Quã cȩca erat. si furtũ de¬
fendebat: Ꝙ quã lucẽ uidebat. qui

Expanded text:
etiosius habere poterimus, fratres? Lumen etiosius habere poterimus, fratres? Lumen hoc qui vident quod factum est, quod fulget de coelo, vel quod exhibetur de lucerna, gaudent. Et quomodo miseri videntur, qui hoc videre non possunt? Ego autem quare loquor, quare ista dico, nisi ut horter omnes vos ad clamandum, cum transit Jesus? Lucem commendo Sanctitati vestrae amandam, quam forte non videtis. Credite, dum nondum videtis; et clamate, ut videatis. Quanta putatur infelicitas hominum, qui lucem istam corporalem non vident? Excaecatus est aliquis: continuo dicitur, Iratum Deum habuit, aliquid mali commisit. Hoc uxor Tobiae dicebat viro. Clamabat ille propter haedum, ne de furto esset; nolebat sonum furti audire in domo sua: illa defendens factum suum, opprobrio percutiebat maritum: et cum ille diceret, Reddite, si de furto est; illa respondebat insultans, Ubi sunt justitiae tuae ? Quam caeca erat, quae furtum defendebat: et quam lucem videbat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m filiũ dĩ non solum in uerbũ
ꝑ quod facta sunt omĩa. s in ipsum
uerbũ factũ carnẽ ut habitaret in
nobis. natũ de uirgine maria: et cę¬
tera que fides habet: quȩ nobis ex¬
hibita sunt ut xp̃s transiret. et ce
cis uestigia transeuntis audientib cla¬
memorantes. Iam ut clamantes sanen
Xp̃i eni diuinitatẽ uidebut: quantũ
in hac uita potest: Ẽdiuimtas xp̃i: est
humanitas xp̃i. Diuinitas stat: hu¬
manitas transit. Quid ẽ. diuinitas
stat: Non mutatur: non conuellitur:
non recedit. Non enĩ sic adnos uenit
ut apatre discederet: nec ita ascen¬
dit. ut loco moueretur. Assumpta
carne. locũ mutauit. Ds̃ aũt assumens
carnẽ. quia in loco non ẽ: nec mutat
locũ. ł angamur a stante . xp̃o:. sanen¬
tur oculi nr̃i. Sed quorũ oculi: Cla¬
mantiũ scilicet cũ transit: id ẽ. be¬
ne oꝑantiũ ꝑ eam fidẽ que dispensa¬
ta ẽ temporalit̃. ad erudiendos nos
paruulos. Sanatis aũt oculis. quid p̃¬

Expanded text:
rbum per quod facta sunt omnia; sed in ipsum Verbum factum carnem, ut habitaret in nobis, natum de virgine Maria, et caetera quae fides habet, quae nobis exhibita sunt, ut Christus transiret, et ut caeci vestigia transeuntis audientes, clamemorantes. Jam ut clamantes sanentChristi enim divinitatem videbat, quantum in hac vita potest. Est divinitas Christi, est humanitas Christi. Divinitas stat, humanitas transit. Quid est, Divinitas stat? Non mutatur, non convellitur, non recedit. Non enim sic ad nos venit, ut a Patre discederet: nec ita ascendit, ut loco moveretur. Assumpta carne, locum mutavit: Deus autem assumens carnem, quia in loco non est, nec mutat locum. Tangamur stante Christo, sanentur oculi nostri. Sed quorum oculi? Clamantium scilicet, cum transit: id est, bene operantium per eam fidem, quae dispensata est temporaliter ad erudiendos nos parvulos. 15. Sanatis autem oculis, quid pr
Abbreviated transcription (Latin):
intempore hoc egit. transiens hoc
nisi gr̃e. xp̃i congriere bonis oꝑibꝰ
Hoc dico fr̃s: ne forte sunus strepentes
uocibus. et muti moribꝰ. Quis ẽ qui
clamat. ad xp̃m. ut pellatur interior
cecitas transeunte xp̃o. id ẽ dispen¬
sante nobis temporalia sacram̃ta: qui¬
bus admoneamur ad eterna capien¬
da: Quis ẽ. qui clamat ad xp̃m:
Qui contempnit mundũ. Clamat
ad xp̃m: qui sꝑnit scłi uoluptates. Cla¬
mat ad xp̃m. qui disꝑgit et dat¬

Expanded text:
in tempore hoc egit, transiens hoc in tempore hoc egit, transiens hoc nisi gratiae Christi congruere bonis operibus? Hoc dico, fratres, ne forte simus strepentes vocibus, et muti moribus. Quis est qui clamat ad Christum, ut pellatur interior caecitas transeunte Christo, id est, dispensante nobis temporalia sacramenta, quibus admoneamur ad aeterna capienda? Quis est qui clamat ad Christum? Qui contemnit mundum, clamat ad Christum. Qui spernit saeculi voluptates, clamat ad Christum. Qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tibus: s angulari lapide copulantur.
Lapidẽ enĩ quẽ reꝓbauerunt edifican¬
tes: hic factus ẽ in caput anguli. An¬
gulus in edificio non ẽ. nisi cũ duo
parietes ex diuerso uenientes in unum
conueniunt: et quadam unitate iun¬
guntur. Isti gͦ duo parietes. scđm typũ
bat.: ceci clamabant. Quid ẽ. transibat:
Transitoria oꝑa faciebat: sicut iam di¬
.ximus. Sđm hec transitoria oꝑa fides
nr̃a edificatur. Credimus enĩ in filiũ
dĩ: non tantũ quia uerbũ dĩ ẽ. ꝑ quod
facta sunt om̃ia. Si enĩ semꝑ informa
dĩ manens ęqualis dõ: non semet ipsũ
ex inaniret formã serui accipiens: nec
sentirent ceci ut possent clamarez s
cũ oꝑaretur transitoria. id ẽ humili¬
aret se factus obediens usq admor¬
tem. mortẽ aũt crucis: Clamauer̃t
duo cȩci miserere nr̃i fili dauid. Qͥa
et hoc ipsũ qͦd dñs om̃iũ et creator
dauid. etiã filius dauid ẽẽ uoluit.

Expanded text:
tibus? Sed angulari lapide copulantur, tibus? Sed angulari lapide copulantur, Lapidem enim quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Angulus in aedificio non est, nisi cum duo parietes ex diverso venientes in unum conveniunt, et quadam unitate junguntur. Isti ergo duo parietes secundum typum, bat, caeci clamabant. Quid est, transibat? Transitoria opera faciebat, sicut jam diximus. Secundum haec transitoria opera fides nostra aedificatur. Credimus enim in Filium Dei, non tantum quia Verbum Dei est, per quem facta sunt omnia: si enim semper in forma Dei manens aequalis Deo, non semetipsum exinaniret formam servi accipiens; nec sentirent caeci, ut possent clamare. Sed cum operaretur transitoria, id est, humiliaret se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, clamaverunt duo caeci, Miserere nostri, fili David. Quia et hoc ipsum quod Dominus et creator David, etiam filius David esse voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
dignus ut intres indomum mea: sed tan¬
tum dic uerbo. et sanabitur puer m̃s.
Ita gͦ dñs ante passionẽ et clarificati¬
onem suã: duos iam populos designa¬
bat. Linũ ad quẽ uenerat ꝓpt̾ ꝓmis¬
sa patrũ: et alterũ quẽ ꝓpt̾ miscdiam
non repellebat᷑. ut impleretur qͦd ꝓmis¬
sum erat abrahe: insemine tuo bene¬
dicentur om̃s gentes t̾re. Apt̾ea et
apłs iam post resurrectionẽ dñi et as¬
censionẽ. ubi contemptus ẽ auideis ꝑ¬
rexit ad gentes: nec tam̃ eccłiis que de
uideis crediderunt tacuit. Eram aũt
ignotus facie. eccliis uidee: quȩ erant
in xp̃o. Tantũ aut̃ audiebant. quia
qui aliquando nos ꝑ sequebat᷑. nunc
euangłizat fidẽ quã aliquando uasta¬
bat: Et inme inquit magnificabant
qui fecit utrumq uũ. Angulus enim.
duos parietes copulat: de diuerso ue¬
nientes. Quid tam diuersum. quã cir¬
cumcisio et p̃putiũ: Habes unũ pari¬
etem de uidea. alterũ parietẽ de gen¬

Expanded text:
dignus ut intres sub tectum meum; sed tandignus ut intres sub tectum meum; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Ita ergo Dominus ante passionem et clarificationem suam duos jam populos designabat: unum, ad quem venerat propter promissa Patrum; et alterum, quem propter misericordiam non repellebat: ut impleretur quod promissum erat Abrahae, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Propterea et Apostolus jam post resurrectionem Domini et ascensionem, ubi contemptus est a Judaeis, perrexit ad Gentes. Nec tamen Ecclesiis quae de Judaeis crediderant, tacuit: Eram, ignotus facie ecclesiis Iudaeae, quae sunt in Christo; tantum autem audiebant, quia, qui aliquando nos persequebatur, nunc euangelizat fidem, quam aliquando uastabat, et in me magnificabant qui fecit utraque unum . Angulus enim duos parietes copulat de diverso venientes. Quid tam diversum, quam circumcisio et praeputium, habens unum parietem de Judaea, alterum parietem de Gen
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc ouili: et illas oportet me addu¬
grex et unus pastor. Qui sunt duo
populi: Unus uideorũ: et alius genti¬
um. Nonsum missus ait. nisi adoues
quȩ ꝑierunt domus isrł. Quibus hoc
dixit: Discipulis. quando illa chana¬
nea clamabat. que se ẽẽ canem con¬
fessa ẽ: ut micas de m̃sa dñorũ me¬
reretur. Et quia meruit: iam duo de¬
monstrati sunt ad quos uenerat: ui¬
daicus scilicet populus de quo ait. non
sum missus nisi ad oues quȩ ꝑierunt
domus isrł. et gentiũ populus cuiꝰ ty¬
pum p̃tendebat hec mulier. quã pͥmo
respuerat dicens. non ẽ bonũ sumere
panẽ filioꝵ et mittere canib: et cui di¬
centi ita dñe. nam et catelli edunt de
micis quȩ cadunt de m̃sa dñorũ suoꝵ
responderat. õ mulier magna ẽ fides
tua. fiat tibi sicut uis. Inde enĩ erat et
ille centurio: de quo dicit idem dñs.
Am̃ dico uobis non inueni tantam
fidẽ in isrł: quia ille dixerat. nonsũ

Expanded text:
de hoc ovili; et illas oportet me addude hoc ovili; et illas oportet me addugrex et unus pastor . Qui sunt ergo duo populi? Unus Judaeorum, et alius Gentium. Non sum missus, ait, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quibus hoc dixit? Discipulis: quando illa Chananaea clamabat, quae se esse canem confessa est, ut micas de mensa dominorum mereretur. Et quia meruit, jam duo demonstrati sunt ad quos venerat: Jdaicus scilicet populus, de quo ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel: et Gentium populus, cujus typum praetendebat haec mulier, quam primo respuerat, dicens, Non est bonum panem filiorum mittere canibus: et cui dicenti, Ita, Domine, nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum; responderat; O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis . Inde enim erat et ille Centurio, de quo dicit idem Dominus: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Quia ille dixerat: Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
git: ꝑ ȩtates cucurrit usq ad uiuen¬
tutem. Nunquid semꝑ corporaliter
crescit: Infantie puericia. puericiȩ ad¬
alescentia: adolescentie uiuentus. tran¬
seunti cedentiq successit. Ipsa etiã que
fecit miracula transierunt: leguntur
et creduntur. Quia eñi talia scriptast̃
ut legi possint: transibant cum fierent.
Postremo ne inmultis moremur: cruei¬
fixus ẽ. Nunqͥd semꝑ pendet incruce:
Sepultus ẽ. resurrexit: ascendit incelũ:
iam non moritur: et mors ei ultra non
dominabitur. Et diuinitas eius semꝑ
manet. et inmortalitas. Iam corpus eiꝰ
nunquã deficiet: sed tam̃ illa omĩa que
corporalit̾ ab eo gesta sunt transierui:
et legenda scripta sunt: et credenda
p̃dicantur. In illis gͦ om̃ibus. transit¬
iħc. Quid duo cȩci uxta uiam sunt.
nisi duo populi. ad quos sanandos
uenit iħc: Ostendamiis hos duos popu¬
los. inscripturis scĩs. Est in euangło scͥp¬
tum. Habeo alias oues quȩ non sunt

Expanded text:
sugit? Per aetates cucurrit usque ad juvensugit? Per aetates cucurrit usque ad juventutem: numquid semper corporaliter crescit? Infantiae pueritia, pueritiae adolescentia, adolescentiae juventus transeunti cedentique successit. Ipsa etiam quae fecit miracula, transierunt: leguntur et creduntur. Quia enim talia scripta sunt ut legi possint, transibant cum fierent. Postremo ne in multis moremur, crucifixus est: numquid semper pendet in cruce? Sepultus est, resurrexit, ascendit in coelum: jam non moritur, et mors illi ultra non dominabitur: et divinitas ejus semper manet, et immortalitas jam corporis ejus nunquam deficiet. Sed tamen illa omnia quae temporaliter ab eo gesta sunt, transierunt; et legenda scripta sunt, et credenda praedicantur. In illis ergo omnibus transius. Quid duo caeci juxta viam sunt, nisi duo populi, ad quos sanandos venit Jesus? Ostendamus hos duos populos in Scripturis sanctis. Est in Evangelio scriptum, Habeo alias oves, quae non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
li aũt compescentẽ se turbã ꝑseue¬
rantissimo clamore iuincebant: ut ꝑ¬
ueniret uox eorũ ad aures dñi: qua¬
si non iam ille cogitata p̃uenerit.
Clamauerunt ergo duo cȩci ut au¬
direntur adño: et aturbis compͥmi
nequiuerunt. Transiebat dñs: et illi
clamabant. Scetit dñs: et sanati sunt.
llam stetit dñs iħe: et uocauit eos. et
ait. Quid uultis. ut faciam uobis:
At illi dixerunt. Lit aꝑiantur oculi
nr̃i. Profide ipsoꝵ fecit dñs: instaura¬
uit oculos eoꝵ. Si intelleximꝰ iam in¬
teriorem egrotũ: in teriorẽ surdum:
interiorem mortuũ: ibi quȩramꝰ et
interiorem cecũ. Clausi sunt oculi
cordis: transit iħc ut clamemꝰ. Quid
ẽ. transit iħc : agit temporalia iħc
Quid ẽ. transit iħc : Agit transito¬
ria iħc. Ad tendite et uidete: quanta
eius gesta transierint. Natus ẽ. de uir¬
gine maria. Nunquid semꝑ nascit᷑ :
Infans lactatus ẽ. Nunquid semꝑsug

Expanded text:
li autem compescentem se turbam perseveli autem compescentem se turbam perseverantissimo clamore vincebant, ut perveniret vox eorum ad aures Domini: quasi non jam ille cogitata praevenerit. Clamaverunt ergo duo caeci, ut audirentur a Domino, et a turbis comprimi nequiverunt. Transibat Dominus, et illi clamabant. Stetit Dominus, et sanati sunt. Nam stetit Dominus, Jesus, et vocavit eos, et ait: Quid vultis vobis faciam? At illi dixerunt: Ut aperiantur oculi nostri. Pro fide ipsorum fecit Dominus, instauravit oculos eorum. Si intelleximus jam interiorem aegrotum, interiorem surdum, interiorem mortuum; ibi quaeramus et interiorem caecum. Clausi sunt oculi cordis: transit Jesus, ut clamemus. Quid est, transit Jesus? Agit temporalia Jesus. Quid est, transit Jesus? Agit transitoria Jesus. Attendite et videte quanta ejus gesta transierint. Natus est de virgine Maria: numquid semper nascitur? Infans lactatus est: numquid semper
Abbreviated transcription (Latin):
ui etiã reges infronte nunc portant.
In tantũ apparet modo. qualem
mortẽ ꝓ nobis dñs subire dignatus
ẽ: sicut ait apłs. ⁊ actus ꝓ nobis ma¬
ledictum: et cũ ei pendenti iudeorũ
cecitas insultaret: posset utiq descen¬
dere de cruce: qui si nollet non eẽt
in cruce. Sed amplius erat de sepul¬
chro surgere: quã de cruce descen¬
dere. Hȩc gͦ dñs faciens diuina. pa¬
tiens humana: admonet nos mira¬
culis corporalib et pacientia corpo¬
rali ut credamus: et sanemur ad cõ¬
spicienda illa inuisibilia que carnis
oculus nescit. Hoc gͦ agens. curauit
cecos istos de quib nunc euangłm
recitatũ ẽ: et in curando iudetẽ
quid admonuerit egrotũ interiorem.
bdtendite ipsius facti exitũ: et ordi¬
nem rerũ. Sedent illi inuia duo cȩci
transeunte dño: et clamant ut eorũ mi¬
sereretur. A turba uͦ quȩ cũ dño erat:
compescebant᷑ ne clamarent. Neq
hoc sine misterio derelictũ putetis. Il¬

Expanded text:
us, etiam reges in fronte nunc portant. us, etiam reges in fronte nunc portant. Non tantum apparet modo qualem mortem pro nobis Dominus subire dignatus est: sicut ait Apostolus, Factus pro nobis maledictum . Et cum ei pendenti Judaeorum caecitas insultaret, posset utique descendere de cruce, qui si nollet, non esset in cruce: sed amplius erat de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere. Haec ergo Dominus faciens divina, patiens humana, admonet nos corporalibus miraculis et patientia corporali, ut credamus, et sanemur ad conspicienda illa invisibilia quae carnis oculus nescit. Hoc ergo agens curavit caecos istos, de quibus nunc Evangelium recitatum est. Et in curando videte quid admonuerit aegrotum interiorem.tendite ipsius facti exitum et ordinem rerum. Sedentes illi in via duo caeci, transeunte Domino exclamabant, ut eorum misereretur. A turba vero, quae cum Domino erat, compescebantur ne clamarent. Neque hoc sine mysterio derelictum putetis. Il
Abbreviated transcription (Latin):
medicus sanus: ut bibere non dubi¬
taret egrotus. Quid eñĩ amarũ ẽ
intali poculo. qͦd ipse non biberit:
Si contumelia: contumeliã prior audiuit cũdȩ¬
mones expelleret. Demoniũ habet:
et qͦd inbeelzebub eicit demonia.
Unde ipse cũ consolaret᷑ egros: ait:
si patrẽ familias beelzebub uocaue¬
runt: quantomagis domesticos eiꝰ:
Si dolores amari sunt: ligatus. et
flagellatus. et crucifixis ẽ. Simors
amara ẽ: etiã mortuus ẽ.Si genus mor¬
tis exhorrescit infirmitas: nichil il¬
lo tempore fuit ignominiosius. quã
mors crucis. Non enĩ frustra comiñ¬
dans apłs eius obedientiã. ad didit
tem: mortẽ aũt crucis. Sed quia ipse
honoraturus erat fideles suos infine
huiꝰ scłi. prius honorauit crucẽ in
hoc scło: ut t̾rarũ principes credentes
in eum: ꝓhiberent aliquẽ nocentiũ
crucifigi. Et quod cũ magna insul¬
tatione ꝑsecutores uidei dño pro¬
curarunt: magna fidutia eius ser¬

Expanded text:
medicus sanus, ut bibere non dubimedicus sanus, ut bibere non dubitaret aegrotus. Quid enim amarum est in tali poculo, quod ille non biberit? Si contumelia: prior audivit cum daemones expelleret, Daemonium habet , et quod in Beelzebub ejicit daemonia . Unde ut ipse consolaretur aegros, ait, Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Si dolores amari sunt: ligatus et flagellatus et crucifixus est. Si mors amara est: etiam mortuus est. Si genus mortis exhorrescit infirmitas: nihil illo tempore fuit ignominiosius quam mors crucis. Non enim frustra commendans ejus obedientiam Aposthic honoravit Christus. Sed quia ipse honoraturus erat fideles suos in fine hujus saeculi, prius honoravit crucem in hoc saeculo; ut terrarum principes credentes in eum prohiberent aliquem nocentium crucifigi: et quod cum magna insultatione persecutores Judaei Domino procurarunt, magna fiducia servi ej
Abbreviated transcription (Latin):
in quantã ꝑniciẽ nr̃am p̃ceptũ illud
contempserimꝰ E grotare iam cȩpinꝰ.
laboremus. In lecto infirmitatis sumus:
sed non desꝑemus. Quia eñi ad medi¬
cũ uenire non poteramꝰ ipse adnos
uenire dignatus ẽ. Non contempsit
sauciũ: contemptus asano. Non desti¬
tit dare alia p̃cepta languenti: qui
prima custodire noluit ne langue¬
ret. Tanquã diceret. Certe exꝑien¬
tia sensisti uerũ me dixisse: quando
dixi noli tangere hoc. Sanare gͦ tan¬
dem: et reuiuisce: Ecce porto infir¬
mitatẽ tuã bibe amarũ calicẽ. Lu
enĩ tibi fecisti p̃cepta illa mea. que
sano data sunt tam dulcia: tam la¬
boriosa. Contempta sunt: cepisti la¬
borare. Sanari non potes: nisi amarũ
calicẽ biberis. Calicẽ temptationũ
quib habundat hec uita. calicem
tribulationũ. angustiarũ. passionũ.
Bibe inquit: bibe ut uuias. Et ne
responderet ei languidus. non pos¬
sum: non fero: non bibo: prior bibit

Expanded text:
in quantam perniciem nostram praeceptum illud in quantam perniciem nostram praeceptum illud contempserimus. Aegrotare jam coepimus, laboramus, in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus. Quia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, Certe experimento sensisti verum me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem tentationum, quibus abundat haec vita, calicem tribulationum, angustiarum, passionum. Bibe, inquit, bibe, ut vivas. Et ne responderet ei languidus, Non possum, non fero, non bibo: prior bibit
Abbreviated transcription (Latin):
ligis. multũ illum interiorẽ negligis qũe
detritũ portas atq sauciatũ. Pena tibi
ẽ. si se uoluerit ostendere fabricator tu¬
us. Pena ẽ oculo tuo: antequã curetur
atq sanetur. Nam et in paradiso pecca¬
uit adam: et abscondit se afatie dĩ. Cũ
haberet ergo cor sanum pure conscien¬
tie. gaudebat adpsentiã dĩ. Postquã pec¬
cato oculus ille sauciatus ẽ. cȩpit lucẽ
formidare duunã: refugit intenebras
atq in densa lignorũ: ueritatẽ fugiens.
umbras appetens. Ergo frs mei qm̃ et¬
nos inde natisumꝰ. et sicut dicit apłs
in adam om̃s moriunt᷑. Om̃s enĩ nos duo
homines aliquando suimꝰ Si noliumꝰ
obtemꝑare medico ut non egrotaremꝰ:
obtemꝑemus ut ab egritudine libere¬
murs. Bedit nobis p̃cepta medicus. sa¬
nis dedit p̃cepta medicus: ne medico
indigeremus. Non opus ẽ inquit sa¬
nis medicus: sed egrotantibꝰ. Sani p̃cep¬
ta contempnimꝰ et ex ꝑuñto sensimꝰ.

Expanded text:
ligis, multum illum interiorem negligis: ligis, multum illum interiorem negligis: detritum portas atque sauciatum. Poena tibi est, si se voluerit ostendere fabricator tuus: poena est oculo tuo, antequam curetur atque sanetur. Nam et in paradiso peccavit Adam, et abscondit se a facie Dei. Cum haberet ergo cor sanum purae conscientiae, gaudebat ad praesentiam Dei: postquam peccato oculus ille sauciatus est, coepit lucem formidare divinam, refugit in tenebras atque in densa lignorum, veritatem fugiens, umbras appetens. CAPITA VII nos inde nati sumus, et sicut dicit Apostolus, In Adam omnes moriuntur : omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit nobis praecepta medicus, sanis: dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus est, inquit, sanis medicus, sed aegrotantibus . Sani praecepta contempsimus, et experimento sensimus
Abbreviated transcription (Latin):
uidendam factus ẽ. Sic et oculus cor¬
dis ꝑturbatꝰ atq sauciat᷑ auertit se alii¬
ce iusticie. nec audet eam contemplari.
Cupiditas: auaricia: iniquitas: concu¬
piscentia scłaris turbat. claudit. ex cẽ¬
cat oculũ cordis: et tam̃ quomͦ querit
medicus: cũ oculus carnis ꝑturbatꝰ ẽ:
Quomodo non differtur. ut aꝑiatur
atq purgetur et sanetur: unde lux
ista uideat᷑ : Curritur: nemo requiescit:
nemo uł differt. si stipula inoculũ ca¬
dat. Solem certe quẽ sanis oculis ui¬
dere uolumꝰ. d̃s fecit. Multo ẽ utiq
lucidior ille qui fecit: nec huiꝰ generis
lux ẽ. quȩ ꝑtineat ad oculũ mentis.
Lux illa ẽ. et̃na sapientia. F ecit aũt ds
te ohomo: ad unaginẽ suã. Daret ne
tibi unde uideres solem quẽ fecit: et
non tibi daret unde uideres eum qui
te fecit. cum te ad imaginem suã fece¬
rit: Dedit et hoc & trumq dedit ti¬
bi. Sed multũ hos oculos exteriores di¬

Expanded text:
videndam factus est: sic et oculus corvidendam factus est: sic et oculus cordis perturbatus atque sauciatus avertit se a luce justitiae, nec audet eam contemplari, Cupiditas, avaritia, iniquitas, concupiscentia saecularis turbat, claudit, excaecat oculum cordis. Et tamen quomodo quaeritur medicus, cum oculus carnis turbatus est, quomodo non differtur ut aperiatur atque purgetur, ut sanetur unde lux ista videatur? Curritur, nemo requiescit, nemo differt, si vel stipula in oculum cadat. Solem certe, quem sanis oculis videre volumus, Deus fecit. Multo est utique lucidior ille qui fecit: nec hujus generis lux est, quae pertineat ad oculum mentis. Lux illa est aeterna sapientia. Fecit autem te Deus, o homo, ad imaginem suam. Daretne tibi unde videres solem quem fecit, et non tibi daret unde videres eum qui te fecit, cum te ad imaginem suam fecerit? Dedit et hoc: utrumque dedit tibi. Sed multum hos oculos exteriores di
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s oꝑatio nr̃a in hac uita ẽ. sanare
oculũ cordis unde iudetur ds̃. Ad
hoc sacroscã mysteria celebrantur:
ad hoc sermo dĩ p̃dicatur. ad hoc ex¬
hortationes eccle morales. id ẽ ꝑti¬
nentes ad corrigendos mores. ad e¬
iñdandas carnales concupiscentias
idrenunciandũ non uoce tantũ sed
mutata uita huic scło: ad hoc agunt
quicqͥd agunt diuine scẽq litterȩ. ut
purgetur illud interius ab ea re quȩ
nos impedit ab aspectu dĩ. Sicut eñi
oculus factus ad hanc lucẽ corporalẽ
udendam. et quamius cȩlestem tam̃
corporeã atq conspicuã. non solum
hominib sed etiã uilissimis animan¬
tibus. ad hoc enĩ factus ẽ. ut hanc lu¬
cem uideat: tam̃ si aliquid in iectum
fuerit uł irruerit unde turbet᷑. seclu¬
ditur ab hac luce: & quamius eum
sua p̃sentia circumfundat. ille tam̃ se
auertit atq absens ẽ. Non solum aũt
absens fit ꝑturbatione sua aluice p̃sen¬
ti:. sed etiam penalis illi ẽ lux ad quam

Expanded text:
fratres, in hac vita est, sanare oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad hoc agunt quidquid agunt divinae sanctaeque Litterae, ut purgetur illud interius ab ea re quae nos impedit ab aspectu Dei. Sicut enim oculus factus ad hanc lucem temporalem videndam, et quamvis coelestem, tamen corpoream atque conspicuam, non solum hominibus, sed etiam vilissimis animantibus ad hoc enim factus est, ut hanc lucem videat; tamen si aliquid injectum fuerit, vel irruerit, unde turbetur, secluditur ab hac luce; et quamvis eum sua praesentia circumfundant, ille tamen se avertit, atque absens est: non solum autem absens fit perturbatione sua a luce praesenti; sed etiam poenalis illi est lux, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
Uera eñi uita uł beata hec ẽ: cũ resur¬
gemus. et cũ xp̃o regnabimus. Nam
et impii resurrecturi sunt: sed in ignẽ
ituri. Uita itaq non ẽ. nisi beata.
& beata uita eẽ non potest nisi ęt̃na:
ubi sunt dies boni: nec multi. sed unus.
Ex consuetudine huius uite: appella¬
ti sunt dies. Dies ille nescit ortũ:. nes¬
cit occasum. Illi diei non succedit
crastinus: quia non eũ p̃cedit hester¬
nus. Hunc diem uł hos dies. et hanc
uitam et ueram uitam: in ꝓmissis ba

Expanded text:
Vera enim vita vel beata haec est, cum resurVera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non succedit crastinus; quia non praecedit eum hesternus. Hunc diem, vel hos dies, et hanc vitam, et veram vitam in promissi
Abbreviated transcription (Latin):
corporis: int̾ tantas temptationes. inter
tantas difficultates. Ubi falsa uolup¬
tas. nulla securitas gaudii. timor tor¬
quens cupiditas auida. tristicia ari¬
da: Ecce quã malos dies: et nemo
uult finire ipsos malos dies. Multũq
hic rogant homines dm̃: ut dui ui¬
uant. Quid ẽ aũt diu uiuere᷑: nisi
diu torqueri: Quid ẽ aliud diu ui¬
uere: quam malos dies malis diebus
addere: Et cũ crescunt pueri. quasi
accedunt illis dies. et nesciunt quia
minuuntur et ipsa ẽ falsa compu¬
tatio. Crescentib eñi: decłdunt dies. potiꝰ
quã accedunt. Constitue alicui homi¬
ni nato. uerbi gr̃a octoginta annos.
Quicquid uiuit. de sumina minuit: Et
inepti homines gratulantur plurunis
nataliciis: tam suis quã filiorũ suoꝵ.
Ouirũ prudentẽ. si tibi uinũ minuat᷑
inbintte cristaris: Bies ꝑdis. et gaudes:
Mali gͦ sunt dies: et eo peiores quia
diliguntur. Sic blanditur hic mundꝰ
ut nemo uelit finire erumnosam uitã.

Expanded text:
corporis, inter tantas tentationes, inter corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, timor torquens, cupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accedunt. Constitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam.