comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. Quid autẽ nob̾ reliquit ascendens a nobis. nͥ se ip¬
sũ : dũ ñ recidit a nobis: Ipẽ ist enĩ perx nr̃a: qui ferit
ittraꝙ unũ. Pax gͦ ip̃e nob est. et cũ credimꝰ qͥa est: ec cũ
uidebimꝰ eũ sicuti est. Si enĩ qͣm diu suimꝰ in corpore cor¬
ruptibili qd̾ agqͣuat aĩam. cũ ꝑfidẽ ambulamꝰ ñ ꝑ spe¬
ciem. ñ deserito ꝑegͥnantes a se: qͣntomagis cũ ad ip̃am
spetiem uen̾im. nos implebit ex se. Sed quid est ubi ait.
patem relinquo uob̃̾. ñ addidit meam: ubi uͦ ait do uo¬
bis. ibi cdixit meã: Utrũ subaudiendũ est meã. et ubi
diclũ nonest: q̃a post ea dictum est. et potest referri ad
utrũq etiã qd̃ semel diftũ est: an forte et hic aliqͥa latet
qd perendũ ẽ et querendũ. et ad qd pulsantib aꝑiendũ:
Quid enĩ si patẽ suã eam uoluit intelligi qͣlem habet ip̃e:
Pax nero tsta qͣm nob̃ reliquit in hoc scło: nr̃a potiꝰ est dicẽ¬

Expanded text:
 quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Pax ergo ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia poteutrumque, etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet, quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rus sit. et ñc ñ diligat: absit. Quomͦ enĩ nos pat̾ sine filio:
aut filiꝰ sine potre diligeret: Quor̾i cũ inseparabait᷑ oꝑen¬
id est ad hoc diligam itt manifestẽ. Nunc enim ad hot
dilexit ut credansꝰ. et mandatũ fidi teneam: tunt ad hoc
diliget ut uideamꝰ. et ip̃am uisionẽ merctdem fidei capi¬
amꝰ: qͥa et nos nũc diligimꝰ credendo qd̾ uidebimꝰ: tũc
autẽ diligeni uidendo qd credimus. finit dermo.lxxuͦ.

Expanded text:
rus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, rus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo cum inseparabiliter operenid est, ad hoc diligam ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit ut credamus, et mandatum fidei teneamus; tunc ad hoc diliget ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus, quia et nos nunc diligimus credendo quod videbimus, tunc autem diligemus videndo quod credimus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ quidẽ mortuũ est ꝓpt̾ peccatũ: sp̃c autẽ uita est ꝑpt̾
uisticiã. Quia uero et nos etiam nc̃ in illosumꝰ. satis osten¬
dit: ubi dicit. Ego sum uttis. et uos palmites. In illo gͦ aie
qͣndo uiuemiꝰ cauita qͣmors absorbebit᷑. cognoscemꝰ qͥa ip̃e
in patre ⁊ nos ĩ ipso et ip̃e in nob̾: qͥa tunc ꝑficiet᷑ hoc ipsura
qd̾ ec nc̃ inchoatũ est ramꝑ ipsũ: ut sit in nob et nos in tp̃o.
Quihabet inqͥt mandata mea ec seruat ea: ille est qͥ di¬
ligit me. Quihabet in memoria ec seruat inuita. qui
habet in sermonib. et seruat in moib qui habet auidi¬
endo. et seruat faciendo: aut qui habet faciendo. et ser¬
uat ꝑseuerando: ip̃e est inquait qͥ diligitme. Oꝑe est de¬
monstranda ailectio. ne stt intrucluosa nõĩs appellatio. Et qͥ
ailigit me inqͥt. diliget᷑ a patre meo: et ego diligam eũ. et ma¬
nifestabo ei me ip̃m. Quidd est diligam. tamꝙͣ tunc dilectu¬

Expanded text:
corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipquod nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis, et nos in ipso. Qui habet, inquit, mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus: qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando: ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum. Quid est, diligam? tanquam tunc dilectu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est testantib angłis sicueniet quemadinodũ eũ iuidistis
euntẽ incelum: nec aliud credimꝰ qͣm ulcĩ in eodem corpore ad
iudiciũ uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ esleuenturũ: ꝓculdcibio tunc eũ
iudebit mundus: quo noĩe significati sunt a regno eiꝰ alien.
Ac ꝑhoc longe melius intelligit̃. illud iam tempꝰ significart
uoluisse. in eoqd ate. adbuc modicũ et mundus me iam nõ
uidet. qͣndo in finc seli auferet᷑ ab oclis dampnatoꝵ. ⁊ ut illi¬

Expanded text:
tum est, testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis euntem in coelum : nec aliud credimus quam illum in eodem corpore ad judicium vivorum et mortuorum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur aliud jam tempus significare voluisse in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnato
Abbreviated transcription (Latin):
tia carnis inimica est in dm̃. Legi enĩdi ñ est subiecta. nec
eram potest: uelut si dicam inuisticia itsticia esse non po
test. Mundũ quippe ati. hoc loco significans dilectores mũ
dr: q̃ dilectio non est a patre. Et ideo dilectioni huiꝰ mundi
de qua satis agimꝰ ut minuat᷑ et consumat᷑ in nobis contͣ¬
ria est dilectio dei: que diffundit᷑ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m
ñ uidec eũ. neq scit eũ. Nion enim habet inuisibiles oclõs
apd̃ uos manebit et inuobis erit. Ecit in eis ut maneat: ñ
manebit ut sit. Prius enĩ est elle alicubi. ꝙͣ manere. Seil ne
pittarent qd̾ dictũ est apud uos manebit ita aictũ quemad¬
modũ apd̃ hominem hospes usibilit̾ mañe consueuit: ex¬
poluit qd̾ dixerat apđ̃ uos. cũ adiunxit et dixit in nob̾erit.
Ergo ĩuilibibit uidet. nͨ siñsit in nob̃. p̃ ẽt ĩ nob̾ eiꝰscicutia. Dic enĩ

Expanded text:
tia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta: nec enim potest, velut si dicamus, Injustitia justitia esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, contraria est dilectio Dei, quae diffunditur in cordibus nostris per mundi dilectores. Non enim habet inuisibiles oculos apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit. Prius enim est esse alicui, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit, exposuit quid dixerat, apud vos, cum adjunxit et dixit, in vobis. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest
Abbreviated transcription (Latin):
de tunc expedit potiꝰ. itt ñ faciendo ꝓpt̾ qd̃ uiuocat᷑ faciat
qd uocat᷑. spt̾ca ñ solũ saluator sed etiam magister honus.
ut faciat qd cũq pecierim:: inip̃a oratione qͣm nob̾ dedit.
docuit qͥd peramꝰ: ut cciam sic intelligamꝰ ñ pet̾e nes ĩ noĩe
magistri. qd̾ petimꝰ pret̾ regla̾m ipsiꝰ magistii Sane quedũ
qͣmuis in noĩe eiꝰ petamꝰ id est scđ̾m saluatorẽ et scdm ma¬
gistrũ petamꝰ.: si tunc qͣndo petim f̃acit. s tam̃ facit. Neq
enĩ qͥa et illud penmꝰ ut utriat regnũ dĩ. ꝓpt̾ea ñ facit q̃d
petimꝰ. qͥa ñ statir cũ illo in cĩnitate regnam. Differtur
erũ qd̾ petimꝰ: ñ negat᷑. uerũptam̃ orantes tamꝙͣ seminã¬
tes non deficiamꝰ: temꝑe enĩ ppͥo metimꝰ. Eõ simul petamꝰ
qͣndo bene petimꝰ ut ñ fauat qđ non bene petim: qͥa ec ad

Expanded text:
de tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, faciat de tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, faciat quod vocatur. Propterea non solum Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcunque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quod petamus, ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri quod petimus praeter regulam ipsm Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. Et tat̃ ip̃e saluatorest. ñ solũ qͣndo facit qd pe¬
timꝰ: uerũ etiam qͣndo ñ factt: qñi qd̃ uidet peti cont᷑ salutẽ
ñ faciendo potiꝰ se exhibet saluatorẽ. Nouit enĩ medicꝰ: qͥd
ꝓ sua. qͥci cont᷑ suñ salitẽ poscat egrotus: et ideo contͣria pos¬
centis ñ facit uoluntatẽ: ut faciat sanitatẽ. Quaꝑpt̾ qͣrido
uolumꝰ ut faciat qd̾cumq petimus: ñ ut cumq s in noĩe
eiꝰ petamꝰ. hoc est in nomuine saluatoris petamꝰ. Nongͦ contͣ
est nomeneiꝰ fidelib eiꝰ. Est quippe impus et dampnator: qͥ
dignat᷑ fidelib eẽ saluator. Qui gͦ credit in eũ: qͦdcũq pe¬
tierit in eo noĩe qd est illis qui credunt in cũ. hoc facit. qm̃
hoc sicut saluator facit. Si autẽ qui in eũ credit aliqͥa ꝑ
ignorantiã cont᷑ salutẽ suã petit: ñ in noĩe saluatoris pe¬
tit: qͥa saluator ei ñ erto si qd̾ cĩ salutẽ impedit fectrit. Un

Expanded text:
s: et tamen ipse Salvator est, non solum quando facit quod petimus, verum etiam quando non facit: quoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus: et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quapropter quando volumus ut faciat quodcumque petimus, non utcumque, sed in nomine ejus petamus, hoc est in nomine Salvatoris petamus. Non ergo coest nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hoc facit; quoniam hoc sicut Salvator facit. Si autem qui in eum credit, aliquid per ignorantiam contra suam salutem petit, non in nomine Salvatoris pet
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ minus: tanto autẽ ampliꝰ. qͣnto illũ ꝑciꝑimꝰ ampli. Suide
ñ solũ ñ habenti. uerũ etiã habenti ñ incassũ ꝓmittit᷑: nõ habenti
qͥdẽ. ut habeat᷑: habenti autẽ ut ampliꝰ habeat᷑. Nã nͥ ab alio mi¬
nus. ab alio ampli haberit᷑. sc̃s helyscits scõ helye ñ diceret. Sp̃c
qui est in te: duplosit inme. Qndo aittẽ ait iołs baptista. non
enĩ ad mensurã dat ds sp̃m: de ip̃o dei filio loquebat᷑ cui ñ
est datꝰ sp̃c ad mensurã: qͥa in illo inhabitat omĩs plenitudo

Expanded text:
mus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde mus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te, duplo sit in me . 3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
bertt. Habebant itaꝙ minꝰ: dandus eis erat amplius. Habe¬
mir̃e apls loquens ait. Nos autẽ ñ sp̃m huiꝰ mundi accep¬
mꝰ sod spm̃ qui ex deo est: ut sciamꝰ que e deo donata siuit
nobis. Nam et ip̃am manifestã imꝑtitionẽ sp̃t sc̃i: ñ semel
sed bis. dr̃s num̃o egit. Mox enĩ ut resurrexit a morturs:
ideo s̃i miste etiam postea quẽ ꝑmisit. Aut ñ idem ip̃e est sp̃e
sc̃s. qui et tunc est insufflatꝰ ex ip̃o: et post ab ip̃o missus e
celo: Qua ꝑpter cur ip̃a que facta est euident̃ donatio eiꝰ bis
facta fuerit: alia questio est fortassis cnĩ ꝑpt̃ duo p̃cepta
dilectionis hoc est ꝓxinir. et di ut cõmendaret᷑ ad sp̃m scm
ꝑtin̾e dilectio hec: eiꝰ gemina cit in manifestatio ne facta do¬
uatio. Et si alia causa querenda est. ñ nunc ciꝰ inqͥsttione in
longiorẽ qͣm oportet modã sermo iste mittendus est. ditinta¬

Expanded text:
bant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habemunere Apostolus loquens ait: Nos autem non spiritum hujus mundi accipimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Nam et ipsam manifestam impertitionem Spiritus sancti, non semel, sed bis Dominus numero egit. Mox enim ut resurrexit a mortuis, ideo non misit etiam postea quem promisit? Aut non idem ipse est Spiritus sanctus, qui et tunc est insufflatus ex ipso, et post ab ipso missus e coelo? Quapropter cur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis facta fuerit, alia quaestio est. Fortassis enim propter duo praecepta dilectionis, proximi et Dei, ut commendaretur ad Spiritum tinere dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum sermo isto mittendus est: dum ta
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. Quienĩ sc filiũ dilig̃e credit. et patrẽ non diligit: ꝓ¬
fecto nec filiũ ailigit. s qd sͥ ip̃e confinxit. Deinde apłita uox
diligit dictr: si com dicit. quo intelligi apłs uoluit. Multi
enĩ uoce dicunt: corde autẽ ⁊ fcĩs negant sicut de talib ait.¬
Confitent᷑ se nosse dm. factis autẽ negant. Si negat᷑ factis ꝓ¬
culaubio etiam dicit᷑ factis. Nemo itaq dicit dñs iħc. animo
in spũ sc̃o e et tamen cis prus imꝑat᷑. tt diligant eũ et eiꝰ manda¬
ta conseruent. utt accipiant sp̃m sc̃m: quem nͥ haberent. ꝑfecto
diligere et mandata seruare non possent. Restat gͦ ut intelliga¬
mus sp̃m sc̃m habere qui diligit: et babendo mereri tt plus
habeat: et plus habendo plus diligat. Iam itaq habebant sp̃m
discipłi quem dñs pmitcebat: sine quo eũ dñm ñ dicebartt: nec
tamen eũ adhic sic habebant sicut cũ dñs ꝓmittebat. Et habe¬
bant gͦ et ñ habebant: qui qͣntũ habendus fu̾at. ñ dũ habe¬

Expanded text:
tentia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox diligit, si eo modo dicit, quo intelligi Apostolus voluit. Multi enim voce dicunt, corde autem et fConfitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiandata servare non possumus? Restat ergo ut intelligamus Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc sic habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habe
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ nr̃ qui es in celis a regno separare celoꝵ aito eã sit aiui¬
dere audebitis. utt alique mansiones eiꝰ sint in regno celoꝵ. ali¬
que autẽ extͣ regnũ celorũ : ablit. absit: ut qui uolunt in¬
cũ. Absit inꝙͣ: ut cũ omnis domꝰ regnantiũ filioꝵ ñ sit alibi
nisi in regno ipsi. regie domꝰ pars aliqua ñ sit in regno.
Et si abiero inqͥt et preparauero uob̾ locũ: iterũ uenio eo
accipiã uos ad me ipsũ: ut ubi ego sũ et uos sitis. Et quo ego
uado sciuis. et uam scitis. O dñc iħu quomͦ uachs parare lo¬
cũ: siam multe mansiones sunt indomo patͥs tui ubi te¬
cũ habitabunt tui: Aut ut accipias eos ad te ipsũ: quomͦ
tterũ uenis qͥ ñ recedis: Ista kiñi si breuit̾ explicare conem̃.
qͣntũ uidit᷑ hodierno satis ełse sermoni coartata ittiq ñ cla¬
rebunt: et erit ip̃a breuitas. altera obscuritas. ꝑinde hoc cde¬

Expanded text:
Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic diviPater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt scum. Absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi, nisi in regno ipsius regiae domus, pars aliqua non sit in regno. Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
unitas karitatis. ẜinde respuendi sũt a corde xͥano. qui pit¬
tant ideo dictũ multas et̃ mansiones. qͥa extͣ regnũ celorũ erit
ali qͥdubi beate maneant ĩnocentes. qͥ sine baptismo ex hac
uita emigͣrunt: qͥa sine illo in regnũ celoꝵ uitͣre ñ potert̃.
Hec fides ñ est fides: qñi non est uera ec catholica fides. Ita
ne tandem stulti hoĩes. et carnalib cogitationib excetati.
rum teparareas: ñ uos pittatis elle repbandos. quidomũ
aut in unuiersa creatura. aut in uita uel beattiudine sem¬
ptt̾na mansiones multe sunt: s in domo inquit patͥs mei
mansiones mitte sunt. Nonne ista est domꝰ ubi edificationt̃
habemꝰ ex do. domũ ñ manu factã et̃nam in celis: HNonne ista
est domꝰ de qua cantamꝰ dño. beati qͥ babitant in domotua. in
ti frĩs. s domũ ipsrꝰdi patͥs omnipotentis cui om̃s fĩs dicimꝰ.

Expanded text:
unitas charitatis. Proinde respuendi sunt a corde Christiano, qui puunitas charitatis. Proinde respuendi sunt a corde Christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine baptismo ex hac vita emigraverunt, quia sine illo in regnum coelorum ingredi non potuerunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholne tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, rum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista estti fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
or alius alio sapientior alius alto iustior. aliꝰ alio sanctior: ĩ
domo patͥs mei mansiones multe sunt. Nullus eoꝵ alienabi¬
t ab illa domo: ubi mansionẽ ꝑ suo quisq accepturꝰ est meri¬
to. Denarus qͥdẽ ille eqͣlis est omnib : quẽ pat̾familias eis qͥ
oꝑati sunt in uineã iubet dari omnib: ñ in eodiscernens.
quiminꝰ et qͥ amplius laborauerunt. Quo utiq denario
uita significat᷑ et̾ner. ubi ampliꝰ alio nemo uiuit: qm̃ nõ
est uiuendi diu̾sa in et̾nitate mensura: sed multe mansio¬
nes. diu̾sas meritoꝵ in una uita et̾na significant digni¬
tates. Alia enĩgła solis: alia gla lune: alia gła stellaꝵ. Stella
cr̃ abstella differt ingła: sic et resurrectio mortuoꝵ. Tamqͣm
stelle sc̃i. diu̾sas mansiones duise claritats. tamꝙͣ in celo sor¬
tunt᷑ in regno: sed ꝑpt̾ unũ denatiũ nullus separat᷑ a regno.¬
ꝙ aliqͣ iaudia iraparis claritatis. qm̃ regnabit in omnib

Expanded text:
ustior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nemo vivit, quoniam non est vivendi diversa in aeternitate mensura; sed multae mansiones diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stella enim ab stella differt in gloria. Sic et resurrectio mortuorum . Tanquam stellae sancti, diversas mansiones diversae charitatis, tanquam in coelo sortiuntque alia invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
eos le faciente. ñ ipsi tamꝙͣ. ex seraet ip̃is. Ei quippe cantat᷑:
diligam te dũe uͥtꝰ mea. Sed que sunt canlẽ ista maiora:
anforte qd̃ egros ip̃is tñseuntib etiã eoꝵ umbra sana¬
bat. Maius est enĩ ut sanet umbra: ꝙͣ fimbra Illud ꝑse.
boꝵ suoꝵ oꝑa cõmendabat. Sic enĩ dixerat. uerba que
ego loqͦr uob. a me ip̃o ñ ioqͦr: pat̾ autẽ in me manens. facit
oꝑa ip̃e. Que oꝑa tunc dicebat: nͥ u̾ba que loquebat᷑: Au¬
diebant et credebant illi: et coꝵdẽ u̾boꝵ fructꝰ erat fides
illoꝵ. Uerumptam̃ euͣglizantib disciplis. non tam pauti
ꝙͣ illi erant: sod gentes etiã credidunt. Hec sunt sine dubi¬
ratione maiora. Nlec tam̃ ait. maiora boꝵ facietis: ite solos
aplos ea pritaremꝰ eẽ facturos: s qui credit in me inqͥt. oꝑa
que ego facio ip̃e faciet: et maiora hoꝵ faciet. Itane quicũ

Expanded text:
eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, ixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Itane quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo pat̾ in illo manens. facit oꝑa ip̃e: qͥa ꝑ quẽ et cũ quo
facit ñ est nͥ abip̃o. Deniq adiungit et dicit. Non crediti
qͥa ego in patre et pat̾ in me est. Alioqͥn ꝓpt̾ oꝑa ip̃a credite.
Antea solus phylippꝰ arguebetur: nũc autẽ ñ ibi es̃ solũ
fuisse qͥ esset arguendus ostendit᷑. sꝓt̃ oꝑa ip̃a inquit cre¬
dite: qͥa ego in patre et pat̾ in me est. Neq enĩ si separati
et̾mꝰ. inseparabilit̾ oꝑari ulla ratione possemꝰ. Sed quid
do ec q̃dcũq pecieritis patrẽ in noĩe meo hoc faciã: ut głi¬
ficet᷑ pat̾ in filio: Si quid petieritis patrẽ in noĩe meo: hoc
factã. Ergo et illa maiora oꝑa se ip̃m facturũ eẽ ꝑmisit.
Non se excollat seruꝰ suꝑ dñm: nec discipłs suꝑ magistrũ¬
Matora qͣm ip̃e facit. dixit eos eẽ facturos: s in eis uel ꝑ¬

Expanded text:
et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter opera, inquit, ipsa credite quia ego in Patre, et Pater in me est: neque enim si separati essemus, inseparabiliter operari ulla ratione possemus. 3. Sed quid e meo, haec faciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus sumajora quam ipse facit, dixit eos esse facturos; » sed
Abbreviated transcription (Latin):
rollis: tu adimple quẽ mimus: et nod̾cũ ambo consistitiᷤᷤ:
qͥa nec tu tollis. net tu minuis eũ. qͥ et alter est a patre. ut
coniuncat sabellianũ: et eqͣus est patri ut conuincat arri¬
anũ. Utrisq enĩ clamat: ego et pater unũ sumꝰ. Quod ait
linũ audiant arriani: qd̾ ait sumꝰ. audiant sabelliani:
et nec illi eqͣiem nec illi altersi negando. sint uani. Si gͦ qm̃
dixit u̾ba que ego loqͦr uobis a me ip̃o ñ loqͦr. ꝓpt̾ea putatur
usq a deo imparis potestatis. ut ñ qd ip̃e uult faciat: audi¬
at᷑ qđ dixit. Sicut pat̾ suscitat mortuos et uiuificat: sic
et filiꝰ quos uult iuuificat. Item si qm̃ dixit. pat̾ in mema¬
at᷑ qd̾ dixit. q̃cũꝙ pat̾ facto. hec et filiꝰ similit̾ facitꝰ et intel
ligat᷑ ñ bis iꝰ. s dio unũ uerũ: qͥa sic eqͣlis alt̾ alteri.
ut ram̃ alter ex altero. Ideo ñ loqͥtur a se ip̃o qͥa ñ est a se ip̃o:

Expanded text:
tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me maatligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dicunt. scre ieqͣlis est pat filius: non a le ip̃o loquit᷑.
Dicunt sabelliam contͣ. id est patripassiani. Ecce qͥ pat̾ est
est falsũ contͣriũ uero: sed sicut sunt int̾ se duo falsa cõ¬
traria. Etrando in diu̾sa uistes: in medio est uia quã reli¬
quissis. Inter nos ip̃os longiore int̾uallo separati estis:
qͣm ab ip̃a uia cuiꝰ descrtores estis. uoshint. uos autẽ illĩc.
huc uenite: alteri ad alteros tͣnsirt nolite: sed hinc atq
illinc ad nos ueniendo inuitẽ uos inutinte. Sabelliam
agnoicite quẽ p̾termittitis: arriani eqͣte quem subditiᷤ:
et inuia uera nobiscũ ambulabitis. Est enĩ qd̾ inuicẽ ex
uob̾ alteri ex alteris. ãmoneri utriq debcatis. Audi sabel¬
liane. usq adeo ñ ip̃e pater s att̃ est filiꝰ: ut eũ arri anus
ineqͣlem asserat petͥ. audi arriane. Usq adco filiꝰ eqͣlis est
patͥ. ut sabellianꝰ etimdẽ dlicat eẽ et patrẽ. Tu adde quem

Expanded text:
unt Ariani: Ecce inaequalis est Filius Patri, non a seipso loquens. Contradicunt Sabelliani, id est, Patripassiani: Ecce Pater ipse eest falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem
Abbreviated transcription (Latin):
et ego pat̾s mei p̃cepta seruaui et maneo in eiꝰ dilectione. Uti¬
ꝙ etiam hic hanc dilectionẽ patͥs intelligi uoluit: qua eum
diligit pat̾. Ita qͥppe dixerat. Situt dilexit me ꝑat̾: et egodi¬
lexi uos. Atꝙ his u̾bis illa subitnxit. manete in dilectione
mea: illa ꝓculdubio qua dilexi uos. Ergo qd̾ ait etrã de pattie.¬
et manto in eiꝰ dilectione: illa scilicet accipienda est qua dile¬
xit eũ pat̾. Sed nũ qͥd et hic gr̃a intelligenda est qua pat̃ dili¬
git filiũ. sit̃ gr̃a est. qua nos diligit filiꝰ. cũ si mꝰ nos filis
gr̃a ñ natura: unigenitꝰ autẽ nat᷑a ñ gr̃a: an hoc etiã in ip¬
so filio ad hoĩem refendũ est. Ita sane. Nam dicendo sit̃ dile¬
tit me pat̾ et ego dilexi uos: grãm mediatoris ostendit. Ox¬
diator autẽ dĩ et hominũ: ñ in qͣntũ ds. s in qͣntũ homo est

Expanded text:
ta Patris mei servavi, et maneo in ejus dilectione. Utique etiam hic hanc dilectionem Patris intelligi voluit qua eum diligit Pater. Ita quippe dixerat, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; atque his verbis illa subjunxit, Manete in dilectione mea: illa procul dubio qua dilexi vos. Ergo quod ait etiam de Patre, maneo in ejus dilectione, illa scilicet accipienda est, qua dilexit eum Pater. Sed nunquid et hic gratia intelligenda est qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratia, non natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? An hoc etiam in ipso Filio ad hominem referendum est? Ita sane: nam dicendo, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator autem Dei et homi
Abbreviated transcription (Latin):
lic et uttã ꝑ nos habere possumꝰ. Iuillo die uiqͥt uos cog¬
noscetis. qͥa ego sũ in patre meo: et uos inme. er ego in
uobis. In quo die: nisi de quo ait. et uos muttis : T̃ muie
enim erte: ut possimus uidere qd̾ crediꝰ slam et nunc
est in nobis: et nos in illo. Ded hoc nunc credimꝰ tunc
autem eciam cognoscemꝰ: qͣmuis et ñc tredenao nouimꝰ.

Expanded text:
abere possemus. In illo die, inquit, Vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, Et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus, nam et nunc est in nobis, et nos in illo. Sed hoc nunc credimus, tunc autem etiam cognoscemus: quamvis et nunc credendo noverimus,
Abbreviated transcription (Latin):
carni u̾bum latebat. Utdebat hominẽ non uidebat deũ
uidebad indumentũ. s̃i uidebat indutũ. Secd qm̃ post resur¬
rectionem etiam ip̃am carnẽ suam qͣm non solũ uidendã.
uerum etiã contrectandam demonstrauit suis. nolutt
demonstrare ñ suis: Uinc fortalle intelligendũ est else
ddictũ adhuc modicũ et mundus me iam non uidet. uos¬
autem uidecis me: qͥa ego uiuo et uos uiuetis. Qusd
est qͥa ego uiuo et uos uiuetis: Cur de p̃senti se dixit
uiu̾e. illos autẽ de futturo eẽ uicturos: nͥ qͥa uttã etiã
carnis utiq resurgentis qͣlis in ip̃o p̃cedebet et in ilł
est pollititus est sequutura : Eo quia ip̃iꝰ mox futura
fuerat resurrectio: p̃seritis posuit temꝑis u̾bũ ꝓpt̾
ones. suam scilitet mox futuram. et nr̃am in scli fine
uentturã: duob ũbis p̃sentis temꝑis et futuri. elegã¬

Expanded text:
 quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum;  quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me uerunt. » Quia ego vivo, et vos vivetis. « Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum, pones, suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine secuturam, duobus verbis, praesentis temporis et futuri, elegan
Abbreviated transcription (Latin):
Ost ꝓmissionẽ sp̃c̃ sc̃i. ne qͥsqͣm putaret qd̃ ita
eũ dũs datur fuerat uelut ꝓ se ip̃o. ut ñ ip̃e
cum eis esset futur: adiecit atq ait. Noti uos relinqͣm orpha¬
nos: utniã ad uos. Orphani. pupilli sunt. Illud enĩgrecũ.
eiꝰdem rei nom est: hoc latinũ. Niam et in plalmo tibi leginiꝰ¬
pupillo tu cris adiutor: gretꝰ habet orphano. Qmuis gͦ¬
pat̾nũ quodãmͦ demonstrat affestũ cũ dicit: ñ relinqm uos
orphanos: ueniam ad uos. Hinc est qd̃ etiã sponsi filios nos
appeslat ubi dicit: ueniet hora ut auferat᷑ ab eis sponsus:
et tunc ieunaburt filii sponsi. Qͥs autẽ sponsus: nͥ dñs xp̃c:¬
Dcinde seqͥt᷑ et dicit. adbuc moditũ: et mundus me iam
ñ uidet. Quid emĩ. Tunc uidebat eĩ mundus: qͣndoquidẽ
mundi nomine uult intelligi eos. de quib et suꝑiꝰ loquii¬
tus est dicens de sp̃u scõ. quẽ mundus atciꝑe ñ potest: qͥa
ñ uidet eũ neq cognoscit eũ : Uidebat eũ plane mun

Expanded text:
st promissionem Spiritus sancti, ne quisquam putaret quod ita eum Dominus daturus fuerat velut pro seipso, ut non et ipse cum eis esset futurus, adjecit atque ait: Non relinquam vos orphanos; veniam ad vos. Orphani, pupilli sunt. Illud enim graecum ejusdem rei nom‘pupillo tu eris adiutor’, grepaternum quodammodo demonstrat affectum, cum dicit: Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt filii sponsi . Quis autem sponsus, nisum, et mundus me jam non videt. Quid enim? tunc non videbat eum mundus, quandoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibus et superius locutus est, dicens de Spiritu sancto: Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mund
Abbreviated transcription (Latin):
tarent illũ dissimilẽ. et amͦ inqͥt cognoscetis eñ: et uidistiᷤ¬
cũ. Uiderunt enĩ eiꝰ simillimũ filiũ. Sed ãmonendi fue¬
rant talem eẽ etiã patrem quẽ nondũ udebarit. qͣlis est fi¬
liꝰ quẽ uidebant. Et ad hoc ualet qd postea phylippo dicitur.
qui iudet me uidet et patrem: ñ qd̾ et ip̃e sit pater qui et fi¬
liꝰ. qđ in sabellianis qͥ uocant᷑ ctiã patͥpassiani catholica fi¬
des dampuat: s qd̾ tam similes sint pater et filiꝰ ut qͥ unũ
norit. ambos nouerit. Dolemꝰ enĩ de simillimis auobus
ita loqͥ. eis qui unũ illoꝵ uiderit: et qͣlis sit ali uolunt nos¬
se:ut dicamꝰ. uidistis istũ: illũ uidistis. Sic gͣ dictũ est. qui
uidet me uidet et patrem: ñ qͥa ip̃e sit pat̾ qui filiꝰ: sed qd̾
a patͥs sunilitudine in nullo ꝓrius discrepet filiꝰ. Nam nͥ
duo cẽnt. pat̾ et filiꝰ.: ñ didũ esset. si cognouisseris me. et ꝑa¬

Expanded text:
ssimilem, Et amodo, inquit, cognoscitis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium. Sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem, quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt et Patrem: non quia ipse est Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset: Si cognovissetis me, et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nos dilexit. ut et nos diligamꝰ inuicẽ: hoc nob confens
diligendo nos. ut mutua dilectionc constͥngart uit̾ uos:
et tam dulci inculo cõnexis m̃bris. corpꝰ tanti capitis
sunꝰ. In hoc inqͥt cognoscent om̃s: qͥa mei discipli estis:

Expanded text:
ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis conferens ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris, corpus tanti capitis simus. In ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineat qd̾ dictũ est. diliges ꝓtimũ tuũ tamꝙͣ te ipsum.
Inhis enĩ duob p̃ceptis inqͥt: tota lex pendet et ꝓpbe. Sed
bene intelligentib: utrũq inuenit᷑ in singłis. Nam et
qui diligit dm: ñ potest eũ contempn̾e p̾cipientẽ: ut di¬
ligat ꝓximũ. Et qͥ sc̃ẽ ac sp̃alit̃ diligit ꝓximũ: quid ĩ eo
diligit nͥ dni: Ip̃a est dilectio ab omni nundana dilecti¬
one discreta: qͣm distinguendo. addidit dñs sicut dilexi
uos. Qd enĩ nͥ dm̃ dilexit in nob̃: Non qd̾ habebamꝰ sci ut
haberemꝰ: ut ꝑducat nos sicito paulo ante dixi. ubi sit ds̃
omĩa in omnib. Sic enã meditus reste dicit᷑ egros dilige.
Et qͥd in eis diligit. nͥ salutẽ qͣm utiq cupit reuotare: ñ
morbũ quẽ uenit expellere: Sic gͦ et nos inuitẽ ailigam᷑:
ut qͣntũ possumꝰ inuicẽ ad habendũ in nobis dm̃. cura
dilestionis atthamtꝰ. Hanc dilcctionẽ donat ip̃e nobis
qͥ ait. sicut dilexi uas: ut et uos diligatis inuitẽ. Ad hoc

Expanded text:
tineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligdiligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta: quam distinguendo addidit Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectqui ait: Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ne mortẽ tamꝙ̧ͣ hoĩes timerent ec ideo turbarent᷑: consolat᷑ eos
etiã dm se ẽẽ contestans. Credius inquit indm: ec in me credi¬
te. Consequens est enĩ: ut si uidm creditis et in me credere de¬
m eñ credite cui natura est ñ rapina esse eqͣlem deo: semet ip̃m
enĩ exinaniuit: s̃i tam̃ formã dĩ amittens: s formã serui accipi¬
ens. MNortẽ metuitis huic torme serui: Hon turbet᷑ cor ur̃m: susci¬
tabit illam forma di. Ded qͥd est qd̵ seqͥt᷑. in domo patͥs mei man¬
siones multe sunt. nͥ qͥa et sͥ metuebant. unde audire debtte
runt: non turbet᷑ cor ur̃m: Quis enĩ eoꝵ ñ metuerit. cũ pecro
dictum esset fidentiori atq ꝓmptiori: non cantabit gallus
donet me ter neges: Tamꝙͣ gͦ elsent ab illo ꝑituri: m̾̃ito tur¬
babant᷑. Sed cũ audiunt in domo patͥs mei mansiones mul¬
te sunt. si quominꝰ dixissem uobis qͥa uado parare uobis locũ:
aꝑturbatione recreant᷑: certiac fidentes etiam post ꝑicula temp

Expanded text:
 tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, et Deum se esse contestans. « Creditis, inquit, in Deum? et in me credite. » Consequens est enim ut, si in Deum creditis, et in me credere dein eum credite cui natura est, non rapina, esse aequalem Deo: semetipsum enim exinanivit; non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens . Mortem metuitis huic formae servi; non turbetur cor vestrum, suscitabit illam forma Dei. 2. Sed quid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde arunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s erat. Ibat ꝑso qd̾ uno loco erat: manebat ꝑ id q̃d ubi¬
q erat. Cur itaq turbaretur et formidaret cor qͣnde
sic delerebat ocłos. ut non desereret cor: Qmuis ds etiam
qui nullo continet᷑ loco. discedat ab eoꝵ cordib quieũ
relinquunt morib nĩ pedib: et ueniat ad illos qͥ conĩt¬
tunt᷑ ad eũ ñ fatie s fide: et accedunt ad tũ mente non
carne. Ut atttẽ uitelligerent scdm iad qd homo erat: cũ
dixisset uado et uenio ad uos: adietit. atq ait. Si dilig̾e¬
tis me. ganderetis itiꝙ qͥa uado ad patrẽ: qͥa pater ma

Expanded text:
Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubiDeus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non dqui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus qui eum relinquunt moribus, non pedibus, et veniat ad illos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat, cum dixisset: Vado et venio ad vos, adjecit atque ait: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado
Abbreviated transcription (Latin):
qmͦ hoĩes dant qui diligunt mundum ñ ita douobis:
Qui ꝓpt̾ea sibi dant pacẽ ut sine molestia litiũ atq bel¬
loꝵ. ñ deo s amico suo mundo ꝑfruant᷑: et qͣndo ustis dãt
pacẽ ut ñ eos ꝑleqͣnt᷑. Pax eẽ ñ potest uera. ubi ñ est uera
concordia: qͥa disiuncta sunt corda. Quomͦ enĩ consors dici
tur qͥ sortẽ iungit: tta ille concors dicendus est quicor
nob dat. ñ sicut mundus s situt ille ꝑ quem fc̃o est rasi¬
dus: ut contordes simꝰ. uingamꝰ inuicem corda: et tor
unil sursc̃ babeamꝰ. ne corrumpat᷑ in t̾ra. fĩnit Sermo.
ũba dr̃ dicentis ad discipłos suos. Nontur¬
Hinc gͦ turbari et formidare pot̾at cor illoꝵ qd̾ ibat ab
ets. qͣmuts uenturus ad cos: ne forsitan gregẽ lup̃ hoc
int̾uallo inuaderet pastoris abseritia. Sed a quib homo
abscedebat. ds ñ relinquebat: et sdem ip̃e xp̃c homo et
ds. srgo ec tbat ꝑ id qd homo erat: et manebat ꝑ id q̃d

Expanded text:
 homines dant qui diligunt mundum, ita do vobis? Qui propterea dant sibi pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur: et quando justis dant pacem ut non eos persequantur, pax non potest esse vera, ubi non est vera ctur qui sortem jungit, ita ille concors dicendus est qui cornobis dat, non sicut mundus, sed sicut ille per quem factus est mundus, ut concordes simus; jungamus invicem corda, et cor unum sursum habeamus, ne corrumpatur in terra. TRACTATUS i dicentis ad discipulos suos, Non turHinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Christus homo et Deus. Ergo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod
Abbreviated transcription (Latin):
amen clito uobis: qͥa unꝰ ex uobis tͣdec me. Hinctint tut¬
tradet me: Numqͥdnã illi hoc tunc pͥmũ uenit in mentẽ:
uel tunc pͥmũ ei subito reuelatũ est. eũꝙ repentina tan¬
timali nouitas turbauit: Nonne hinc pauloante loque¬
bat᷑ dicens: qui mariducat meũ hant̃. leitabit suꝑ me cal¬
ñ om̃s. ubi euͣgłista subunxit. sciebat enĩ qͥsnã esset qui
traderet cũ. quẽ iam et ante significauerat dicens: nõne
ego uos duodecĩ elegi. et mniꝰ ex uob diabolus est. Qͥa est

Expanded text:
us ex vobis tradet me. Hincne turtradet me? Numquidnam illi hoc tunc primum venit in mentem, vel tunc primum ei subito revelatum est, eumque repentina tanti mali novitas turbavit? Nonne hinc paulo ante loquebatur dicens, Qui manducat mecum panem, levabit super me calnon omnes? Ubi evangelista subjunxit: Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum: quem jam et ante significaverat dicens: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
as patirnas leges. doctrinam xp̃i eẽ sentiebant. Unus auttẽ ex
iplis caypbas nomine cũ eẽt pontifex anni illiꝰ. dixit eis. uos
nescins quicqͣm nec cogitatis: quia expedit nobis ut unus
mortat᷑ homo ꝓ popło: et non totagens ꝑeat. Hoc autẽ a semet¬
ip̃o non dixit: scacũ esset pontifex amu illuis ꝓpħauit. Hic
it id est sumuiꝰ sacerdos. Potest autẽ mouere. quom dicatur
pontifex aunt illius: cũ d unũ consutuerit summũ sac̃aotẽ.
ci mortuo unus succederet. Sed intelligendũ est ꝑ ambitro¬
nes et cortentiones int̃ udeos. postea constitutũ utt plures
essent: et ꝑ annos singłos uicib mynistrarent. slam et de ⁊acha¬

Expanded text:
as paternas leges, doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex as paternas leges, doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogiopulo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic it, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Deus unum constituerit summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum est, per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum ut plures essent, et
Abbreviated transcription (Latin):
tsta plata sint:coliegerunt pontifices et pharysei conciliũ et di¬
cebant. Quia faciemꝰ: Nec tamen dicebant credamꝰ. Plus enum
ꝑditi homines cogitabant quomͦ nocerent ut ꝑderent: qͣm qͦ¬
mͦ s consulerent. ne ꝑirent: et tamen timebant. et qͣsi consule¬
bant. Dicebant enĩ. Quid faciemꝰ quia hic homo multa signa
facit. Si dimitamꝰ eum sic: om̃s credent in eũ. Et uenient ro
mani: et tollent locũ nr̃m et gentẽ. Temporalia ꝑdere timu¬
erunt: ec uitam et̾nam ñ cogitauerunt: et sic utrumq ami¬
serunt. Nam et romani post dñi passionẽ et głificationẽ. tu¬
lerunt eis et locũ et gentẽ expugnando et cͣnsferendo: et illud
eos sequit᷑. qd̾ alibi disrm est filii autem regni huius ibũt
in tenebras exceriores. Hoc autem timuerunt. ne si om̃s in
xp̃m crederent. nemo remanerit qui adu̾sus romanos ciui
tatẽ dei templũq defenderet: qm̃ cont᷑ ipsũ templũ et cont᷑ su¬

Expanded text:
S. 47.-- Collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid faciemus? « Nec tamen dicebant, credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent: et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid faciemus? Quia hic homo multa signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eumani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere timuerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt; ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem, tulerunt eis et locum et gentem, expugnando et transferendo: et illud eos sequitur quod alibi dictum est, Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversutatem Dei templumque defenderet: quoniam contra ipsum templum et contra su
Abbreviated transcription (Latin):
eos: ꝑductur us ces ad illũ firẽ qui sufficiat eis: ubi satiet᷑
in bonis desidiũ coꝵ. T̃unc enĩ aliquid desidio ñ detrit: qͣn¬
do oĩa in oĩb d̃s erit. ĩalissinis: non habet finẽ. Nemo ibi mo¬
rit᷑: quo nemo ꝑuenit nͥ huit scl̃o moriat᷑: si morte omnitĩ
qua corpꝰ ab anima desertõ: s morte electoꝵ qua etiã cũ in
carne mortali adhuc manet᷑ cor sursũ ponit᷑: de qua dicebat
apls. Mortui enĩ estis: et uita ur̃a abscondita est cũ xp̃o indo.
Huit fortasse dictũ est. Ualida est ficut mors dilectio. Hac
enim dilestione fit. ut in isto adhuc corruptibili corpore
deo. Si ciũ mors est. qͣndo de corpore asa exit: quom ñ est
mors qͣndo de mundo amor ñr exit: Ualida est gͦ sicut morꝰ
dilectio. Quid ca ualidi qua uincit mundus: Nolite itaq¬

Expanded text:
eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum. Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit. ritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali mortnim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus? 2. Nolite itaq