comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs a philippo temptans eũ qd̃
iohes cõmemorat. unde ȩsca dari posset
turbis. Etenim quia ignorantia ppłi
erat in lege. quãdiu enĩ legit᷑ moy ses
uelam᷑ positum ẽ supra corda eoꝵ. ꝓpt̾ea
temptatio illa dñi ignorantiã discipłi
demonstrabat. Eadem qͥppe simplicitate
qua philippꝰ loquit᷑ ⁊ andreas. sed dñs
ostendit gratuitas ppło se largiri escaᷤ.
eadẽ benigna potestate qua gratis redi¬
mendo sanat. Puerferens panes cum
piscib unus de disciplĩs fuit. uł forte
aliquis de turba. Qd̃ aũt philippus uel
andreas sĩgularit̃ dicit apud iohannẽ:
hocalii euangłiste discipłos pluraliter
dixisse referunt. intelligentes unũ ꝓ ce¬
teris loqͥ. uł ponentes pluralẽ numerũ
tellige diu̾sas hominũ societates.
qui dodiu̾sis uillis uenerant. iuxta quod
milites in eodẽ tab̃naculo societatẽ ha-¬
bentes. solent dici contubnales. Hylartꝰ.¬
uinq panes st̃ quinq libri moysi.
quia in oꝑib legis tanquã ex pa

Expanded text:
nus a Philippo, tentans eum, quod Joannes commemorat, unde esca dari posset turbis. Etenim quia ignorantia populi erat in lege, quandiu enim legitur Moyses, Velamen positum est super corda eorum, propterea tentatio illa Domini ignorantiam discipuli demonstrabat. Eadem quippe simplicitate qua Philippus, loquitur et Andreas. Sed Dominus ostendit gratuitas credenti populo se largiri escas eadem benigna potestate qua gratis redimendo sanat. Puer ferens panes cum piscibus unus de discipulis fuit, vel forte aliquis de turba. Quod autem Philippus vel Andreas singulariter dicitur apud Joannem, hoc alii evangelistae discipulos pluraliter dixisse referunt, intelligentes unum prae caeteris loqui vel ponentes pluralem numerum ellige diversas hominum societates, qui de diversis villis venerant, juxta quod milites in eodem tabernaculo societatem habentes dici solent contubernales. Quinque panes sunt quinque libri Moysi, quia in opibus legis tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos pauit tanquã deinceps nouoᷤ
cibos a lege suscepturos.s qđ in deserto
bethsaidȩ miracłmfactũ ẽ: exp̃sse figu¬
rauit dñm u̾bi pabula largiturũ in de¬
serto ȩccłȩ uirum ñ habentis Unde beth¬
saida pulchre domꝰ fructuũ int̾pretat᷑.

Expanded text:
Judaeos pavit tanquam deinceps novos Judaeos pavit tanquam deinceps novos cibos a lege suscepturos, sed quod in deserto Bethsaidae miraculum factum est, expresse figuravit Dominum verbi pabula largiturum in deserto Ecclesiae virum non habentis. Unde pulchre Bethsaida domus fructuum interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
institui legalib adhuc p̃ceptis. Nam
qͥ mundo ad integrũ renunciant. & qͣ¬
tuor sunt milia.⁊ septẽ panib refecti.
hoc ẽ ⁊ euangłica refectione sublimes.
causa reorm intͦitu tab̃naculi quinq
columnas deauratas ussas fieri. ante
incipientes ꝑ legẽ castigant᷑ ne peccens.
ꝑfecti ꝑ gr̃am admonentur. ut deo
deuotius uiuant. M.E A¬
Et statim iussit disciptos ascende in na¬
dam. donecdimitteret turbas. Beda in marc̃.
ditur inuitos recessisse discipłos adño.
refert illud memorabile miracłm factũ
in loco deserto bethsaidȩ. recte intelligit᷑
ñ ipsam ciuitatẽ dixisse.s locũ desertum
ꝑtinentẽ ad eam. Parrat iohannes tͥbas
manducasse uixta tybiadẽ. et discipłos
uenisse incapharnaũ. q̃ ambȩ ciuitates
st̃ in galilea iuxta stagnũ genesareth. qd̾
ctiam tyb̃iadis uocat᷑ a cuuta tybiade. In¬
telligindum ẽ itaq qđ ꝑ bethsaidã tran¬
lene quoq notandũ. quia .xcii.

Expanded text:
institui legalibus adhuc praeceptis. Nam institui legalibus adhuc praeceptis. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, et quatuor sunt millia, et septem panibus refecti, hoc est, et evangelica refectione sublimes, causa, reor in introitu tabernaculi quinque columnas deauratas jussas fieri; ante incipientes per legem, castigantur ne peccent; perfecti per gratiam admonentur ut Deo devotius vivant. M. 14Et statim jussit discipulos ascendere in nadam, donec dimitteret turbas. BEDA. Marcus ditur invitos recessisse discipulos à Domirefert illud memorabile miraculum factum in loco deserto Bethsaidae, recte intelligitur non ipsam civitatem dixisse, sed locum desertum pertinentem ad eam. Narrat Joannes turbas manducasse juxta Tiberiadem, et discipulos venisse in Capharnaum, quae ambae civitates sunt in Galilaea, juxta stagnum Genesareth, quod etiam Tiberiadis vocatur, a ctelligendum est itaque, quod per Bethsaidam tranlene quoque notandum quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
do multiplicantur. quia multi libri fa¬
cti sunt exponendo legẽ. Erangens distri¬
buit discipłis. ⁊ illi p̃fractũ frangentes
distribuer̃ turbis. quia scis doctorib
apuit sensum ut intelligerent scͥpturas.
antellectas auditorib toto orbe fide
scipuli tollunt. quia mystĩa q̃ a rudib ñ
capiunt᷑. a ꝑfectis inqͥrunt᷑. Sunt enĩ
fragm̃ta quȩ ppłs ñ potuit manducare.
quȩdã secretiora intelligentiȩ. quib im
risequentiũ doctoꝵ. foris quidẽ hõib
despecti. s. intus ad alenda humilium
corda cibis salutarib cumulati. Solent
enim oꝑa seruilia geri cophinis. S dñs
cophinos fragm̃tis impleuit. qui ut
fortia confundet infirma mundieleg̃.
Et quia qͥnq st̃ sensus ext̾ioris hõis.
quinq milia uiroꝵ secuti dñm desig¬
nant eos qui in scło bene nouert̃ uti
ext̾iorib q̃ possident. Qui recte qiuinq
pambaluntur. quia tales necesse est

Expanded text:
do multiplicentur, quia multi libri fado multiplicentur, quia multi libri facti sunt legem exponendo. Frangens distribuit discipulis, et illi praefractum frangentes, distribuerunt turbis; quia sanctis doctoribus aperuit sensum, ut intelligerent Scripturas , et intellectas auditoribus toto orbe fidelscipuli tollunt; quia mysteria quae a rudibus non capiuntur, a perfectis inquiruntur. Sunt enim fragmenta, quae populus non potuit manducare, quaedam secretiora intelligentiae, quibus imri sequentium doctorum, foris quidem hominibus despecti, sed intus ad alenda humilium corda cibis salutaribus cumulati. Solent enim opera servilia geri cophinis. Sed Dominus cophinos fragmentis implebit, qui, ut fortia confunderet, infirma mundi elegit . Et quia quinque sunt sensus exterioris hominis, quinque millia virorum secuti Dominum, designant eos qui in saeculo bene noverunt uti exterioribus quae possident. Qui recte quinque panibus aluntur, quia tales necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
iuroꝵ. exceptis mulierib ⁊ paruulis. hy
Ncȩlũ dñs respexit. honorẽ pa Ilarius.¬
tris a quo erat ipse confessus. ut qui
adee̾nt intelligerent a qͦ tante uirtutis
accepisset effectum. dirigentes & ipsi illuc
i panes ñ frangerent᷑ ñ alerent tan¬
tam turbã. sic ⁊ lex si ñ aꝑiret᷑. ñ pasceret
multos qͦs aꝑta pascit. Unusqͥsq apłoꝵ
de reliquiis implet cophinũ suũ. ut uł
habeat unde postea gentib cibos p̃beat.
uł ex reliquiis ueros fuisse panes doceat.
ro. Unde ⁊ in numeroꝵ libro qͦtiens sa¬
cerdotes ⁊ leuitȩ ⁊ turbe pregnantiũ
descͥbuntur. serui ⁊ mulieres & paruu
li & ignobile uulgꝰ p̃termittunt᷑. Beda.
onnoua creat saluator cibaria. s
p̃sentib benedicit. quia in carne
ueniens ñ alia predicat. s ꝓphiȩ dicta
mystiis grẽ grauida demonstrat. Pnde
suitur quia fregit. nam clausa sacram̃¬
ta legis ⁊ ꝓpħaꝵ patefecit. Panes frangen¬

Expanded text:
virorum, exceptis mulieribus et parvulis. » virorum, exceptis mulieribus et parvulis. » In coelum Dominus respexit, honorem Patris a quo ipse erat confessus, ut qui adessent intelligerent a quo tantae virtutis accepisset effectum, dirigentes et ipsi illuc i panes non frangerentur, non alerent tantam turbam. Sic et lex, si non aperiretur, non pasceret multos, quos aperta pascit. Unusquisque apostolorum de reliquiis implet cophinum suum, ut vel habeat unde postea gentibus cibos praebeat, vel ex reliquiis veros fuisse panes doceat. ro. Unde et in Numerorum libro quoties sacerdotes, et Levitae et turbae pugnantium describuntur, servi, et mulili et ignobile vulgus praetermittuntur. Non nova creat Salvator cibaria, sed praesentibus benedicit; quia in carne veniens non alia praedicat, sed prophetiae dicta mysteriis gratiae gravida demonstrat. Unde sequitur, quia fregit: nam clausa sacramenta legis et prophetarum patefecit. Panes frangen
Abbreviated transcription (Latin):
rat. p̃cipitur eis suꝑ uiride fęnũ iacere.
Om̃is enim caro fęnũ. ⁊ claritas hoĩs
sicut flos fem. leronimus.
iscumbit gͦ suꝑ fenũ qui carnẽ
suam calcat. &: flores illĩ qͣsi arens fenũ
conterit. scłi uoluptates sͥ subiciens.
conuiuantiũ: diu̾sos signant
conuentꝰ eccłaꝵ. Quin qͣgeni aũt discum¬
bunt. qͥ ad huc in pęnitentia positi. au¬
rius numerꝰ penitentiȩ ⁊ remissionis est.
Centeni uͦ discũbunt. qͥ ꝑ pęmtentiã qͥn¬
quagenarii ad ꝑfectũ centesimi numeri
culm̃ ascendentes: in solo iam utte ȩt̃ne
desiderio suspirant. N .R. L.a¬
cceptis aũt quinq panib ⁊ duob
piscib respexit in celũ. & benedixit illis¬
& fregit. ⁊ distribuit discipłis. discipli
aut̃ turbis. ⁊ manducauer̃ om̃s ⁊ satu¬
rati sunt. Tulert̃ reliquias duodecĩ co¬
phinos fragm̃toꝵ plenos. Manducan¬
tium aũt fuit numerus qͣsi qͥnq milia

Expanded text:
rat, praecipitur super viride fenum jacere: « rat, praecipitur super viride fenum jacere: « Omnis enim caro fenum, et claritas hominis sicDiscumbit ergo super fenum qui carnem suam calcat, et flores illius quasi arens fenum conterit, saeculi voluptates sibi subjiciens. convivantium, diversos signant conventus Ecclesiarum. Quinquageni autem discumbunt, qui adhuc in poenitentia positi, aurius numerus poenitentiae et remissionis est. Centeni vero discumbunt, quia per poenitentiam quinquagenarii ad perfectum centesimi numeri culmen ascendentes, in solo jam vitae aeternae desiderio suspirant. « Acceptis autem quinque panibus et duobus piscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis; discipuli autem turbis. Et manducaverunt omnes et saturati sunt. Tulerunt reliquias duodecim cophinos fragmentorum plenos. Manducantium autem fuit numerus quasi quinque millia
Abbreviated transcription (Latin):
cans. pͥmo quinq panib quinq milta re¬
ficit. scdo septẽ panib quatuor hominũ
milia. t̃cio discipłis suȩ carnis ⁊ sangui¬
nis myst̾ium credit. ad ultimũ dat ut
edant ⁊ bibant suꝑ m̃sã suã in regno suo.¬
ordeacei erant panes. quia ad uetuᷤ
testam̃tum ꝑtinebant. & sic̃ uix ꝑ¬
uenitur ad medullã hordei. ita uetꝰ te¬
stam̃tum uestit᷑ tegimine carnaliũ. s sa¬
tiat cũ intus ꝑuenit᷑. Duo aũt pisces
qͥ saporẽ pani dabant suauẽ. sunt duȩ
ꝑsonȩ sac̾dotis ⁊ regis. quib ppłs isrł
regebatur. ut ꝑ eas consilioꝵ moderam̃
acciꝑet. Quib int̾ turbas fluct̾uantis
scłi more pisciũ quassatis nec deficien¬
tib: figurabatur xp̃c uerꝰ sac̾dos ⁊ rector.
Puer portans ẽ popts ille puerilis in
sensu. nec manducans. quȩ qͣsi onus
clausa portabat. nec alios pascens.Un¬
Acsi dicatur. ꝑmultis alim̃ta sp̃ualia
escebant. quib lex temporalia ꝓmise¬

Expanded text:
a reficit; secundo, septem panibus quatuor hominum millia; tertio discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit; ad ultimum dat ut edant et bibant super mensam suam in regno suo.ordeacei erant panes, quia ad Vetus Testamentum pertinebant; et sicut vix pervenitur ad medullam hordei, ita Vetus Testamentum vestitur tegmine carnalium; sed satiat, cum intus pervenitur. Duo autem pisces qui saporem pani dabant suavem, sunt duae personae sacerdotis et regis, quibus populus Israel regebatur, ut per eas consiliorum moderamen accipiat. Quibus inter turbas fluctuantis saeculi more piscium quassatis nec deficientibus, figurabatur Christus verus sacerdos et rector. Puer portans est populus ille puerilis in sensu, nec manducans, quae quasi onus clausa portabat, nec alios pascens. UnAc si dicatur: Permultis alimenta iescebant, quibus lex temporalia promise
Abbreviated transcription (Latin):
gr. clamauit dicens: Dñe. saluũ me fac.
Et continuo u̾c extendens manũ app̃¬
hendit eũ. ⁊ ait illi. Modicȩ fidei quare
dubitasti: HyLa RUE
n petro considandũ ẽ fide eũ cet̾os ante¬
isse. Nam p̃cet̾is primꝰ respondit. Tus
xp̃c filius di uiui. Primus passionem
dũ malũ putat detestatus ẽ. Primꝰ &
moriturũ se ⁊ ñ negaturũ spopondit.
Primiꝰ lauari sͥ pedes ꝓhibuit. gladium

Expanded text:
e, salvum me fac. Et continuo Jesus extendens manum, apprehendit eum; et ait illi: Modicae fidei, quare dubitasti? HILAR. In Petro considerandum est fide eum caeteros anteisse. Nam prae caeteris primus respondit: Tu es Christus filius Dei vivi. Primus passionem, dum malum putat, detestatus est. Primus et moriturum se, et non negaturum spopondit. Primus lavari sibi pedes prohibuit, prim
Abbreviated transcription (Latin):
in eoꝵ uoce. Ecce gentes quasi stiua si¬
tulȩ. Item. Om̃s gentes quasi ñ fint: sic
sunt corã eo. ARespondit ei philippꝰ.
Ducentoꝵ denarioꝵ panes ñ sufficiunt
eis. ut unusqͥsq modicũ qͥd accipiat. R
Et dicit eis. Eͦt panes habetis: ADicit
ciunus ex discipłis eiꝰ: andreas fr̃ symo¬
nis petͥ. Est puer unus bic: qui ht̃ qͥnq
panes orcleaceos ⁊ duos pisces. S hȩc qͥd
sunt int̃ tantos: LNisi forte nos eamꝰ
& emamꝰ in om̃em hanc turbã escas. M
Qui ait eis. Afferte illos mͥ huc. RL
Et p̃cepit illuis ut accumb̾e face̾nt om̃s
scd̃m contub̾nia supͣ uiride fenũ. Est

Expanded text:
in eorum voce: Ecce gentes quasi stilla siin eorum voce: Ecce gentes quasi stilla situlae . Item: Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo . A. Respondit ei Philippus: Ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum quid accipiat. R. Et dicit eis: Quot panes habetis? A. Dicit ei unus ex discipulis ejus, Andreas frater Simonis Petri: Est puer unus hic, qui habet quinque panes hordeaceos et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? L. Nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas. M. Qui ait eis: Afferte illos mihi huc. R. L. Et praecepit illis ut accumbere facerent omnes secundum contubernia supra virid
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim dixer̃ illi. Dimitte
turbas. ut euntes in castella
uillasq q̃ circa st̃ diu̾tant & inueniant
escas. qͥa hic in deserto loco sumꝰ. Iric au̾t
dix̃ illis. Non hñt necesse ire. date illis
¶uos manducare. Beo a
rouocat apłos ad fractionẽ pañ
ut illis testantib se ñ habere. magnitu¬
do signi notior fiat. simul insinuans
turbas reficit. quia uł fine scli ꝓpin-¬
quante. uł cũ sol iusticiȩ ꝓ nob̾ occubu¬
mystii. Post defectũ legis euangłicꝰ
cibus incipit. s prius ꝑ remissionẽ pec¬
catoꝵ uulnerib medicina tribuit᷑. &
postea m̃sȩ cȩlestis alimonia expendit᷑.
Non ẽ gͥ necesse ut queramꝰ escas in uillis
& castellis. hoc ẽ ne deseramꝰ panẽ uitȩ
p̃ciostudii ⁊ laboris em̃tes phylosophoꝵ
doctͥnas. siuis rationib munitas. quaꝵ
pastu delectem᷑. Qd̃ aũt discipłi desertũ
dicunt ẽẽ locũ: figurat iudȩos murmu¬
rantes de conu̾sione gentiũ. Hinc ysaias

Expanded text:
 illi: Dimitte turbas, ut euntes in castella, villas que quae circa sunt, divertant, et inveniant escas, quia hic in deserto loco sumus. Jesus autem dixit illis: Non habent necesse ire; date illis vos manducare. BEDA. Provocat apostolos ad fractionem panum, ut illis testantibus se non habere, magnitudo signi notior fiat, simul insinuans turbas reficit, quia vel fine saeculi propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubumysterii. Post defectum legis evangelicus cibus incipit; sed prius per remissionem peccatorum vulneribus medicina tribuitur, et postea mensae coelestis alimonia expenditur. Non est igitur necesse ut quaeramus escas in villis et castellis, hoc est, ne deseramus panem vitae, pretio studii et laboris ementes philosophorum doctrinas suis rationibus munitas, quarum pastu delectemur. Quod autem discipuli desertum esse dicunt locum, figurat Judaeos murmurantes de conversione gentium. Hinc Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
credentes in dñm putauer illum
sic uenisse ut iam regnaret. & hoc ẽuelle
raꝑe ⁊ regem facere. p̃uenire tẽpus eiꝰ qd̾
ipse apud se occultabat usq in finẽ scli.
Unde illud. Non ẽ ur̃m nosse tẽpora uel
mom̃ta. Fugiens aũt nob̃ exemplum
monstrat. ut in bonis q̃ agimꝰ humam fa¬
uoris retͥbutionẽ uitemꝰ. simulq insimi¬
at qd̃ alnitudo sua ñ potest intelligi. N
Et dimissa turba ascendit in montẽ
solus orare. Si fuissent cũ eo petrꝰ ⁊ ia
s turba ñ potest eũ ad sublimia sequi.
Nic datur intelligi. quia cũ dñs Maõ.
sederet in monte cũ discipłis suis. qd̾
iohannes cõmemorat. ⁊ uidet turbas ad
se uenientes. descendãt de monte. ⁊ circa
inferiora loca turbas pauerat. Lx XXI.
es peue autem facto. solus erat
ibi. Nauicula aũt̃ in medio ma

Expanded text:
credentes in Dominum, putaverunt illum sic venisse, ut jam regnaret, et hoc est velle rapere et regem facere, praevenire tempus ejus quod ipse apud se occultabat usque in finem saeculi. Unde illud: « Non est vestrum nosse tempora vel momenta . » Fugiens autem nobis exemplum monstravit, ut in bonis quae agimus humani favoris retributionem vitemus, simulque insinuat quod altitudo sua non potest intelligEt dimissa turba, ascendit in montem solus orare. Si fuissent cum eo Petrus et Jsed turba non potest eum sequi ad sublimia, Hic datur intelligi quia cum Dominus sederet in monte cum discipulis suis, quod Joannes commemorat, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. CAPUT LXXXI. Vespere autem facto, solus erat ibi. Navicula autem in me
Abbreviated transcription (Latin):
dit turbam multã. et misertus est eius.
& curauit languidos corũ. Ieronimꝰ.¬
e nedictum ẽ secessit ñ fugit. ut os¬
tendat᷑ magis eũ ꝑsecutores uita¬
re quam timere. O portunũ nanq tẽpꝰ
suę passionis expectans. uitabat ne ho¬
micidio de iohanne iungeretur homicidi¬
um de se. Uel idd recessit. ut nob p̃beret
exemplũ uitantlȩ temeritatis ultro tra¬
dentium se. Non eñ om̃s cadẽ constan¬
tia ꝑseuerant in torm̃tis. qua se tor quea¬
dos offerunt. Petendo etiã solitudinẽ.
turbarũ fidẽ an sequi curent explorat.
& ꝓbatã digna mercede remunerat. Tur¬
labore pedũ iter deserti arripiunt. & sa¬
lutis desidium ostendunt. Rursus ipse
excipiendo fatigatos. docendo inscios si¬
nando egrotos. recreando ieiunos: ꝗͣnti
deuonione credentiũ delectetur insinuat.
Alit̾. Postquã apud udeos ꝓpħia uocẽ ꝑ¬
didit. transiit ad desertũ eccłȩ. q̃ uiro ca¬
rebat. Turbe relinquebant ciuitates id

Expanded text:
it turbam multam, et misertus est ejus, et curavit languidos eorum. » Bene dictum est secessit, non fugit, ut ostendatur magis eum persecutiones vitare quam timere. Opportunum namque tempus suae passionis exspectans, et vitabat ne homicidio de Joanne jungeretur homicidium de se. Vel ideo secessit, ut nobis praeberet exemplum vitandae temeritatis, ultro tradendum se. Non enim omnes eadem constantia perseverant in tormentis qua se torquendos offerunt. Petendo etiam solitudinem turbarum fide an sequi curent explorat, et probatam digna mercede remunerat. Turlabore pedum iter deserti arripiunt, et salutis desiderium ostendunt. Rursus ipse excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum de notione credentium delectetur insinuat. Aliter postquam apud Judaeos prophetia vocem perdidit, transiit ad desertum Ecclesiae, quae viro carebat. Turbae relinquebant civitates, id est
Abbreviated transcription (Latin):
nosceretur r̃c. S tam̃ a xp̃o facta ẽ ꝑmis¬
sio usq ad panem. ut tunc intelligat᷑ a no¬
bis remoueri impedim̃tum inimici. cũ in
eccła digne intelligimꝰ mysteriũ sacram̃ti
corporis & sanguinis am̃. Et surgentes
eadem hora: regressi sunt in ihrłm. Et nue¬

Expanded text:
nosceretur Jesus, sed tamen a Christo facta est permisnosceretur Jesus, sed tamen a Christo facta est permissio usque ad panem, ut tunc intelligatur a nobis removeri impedimentum inimici, cum in Ecclesia digne intelligimus mysterium sacramenti corporis et sanguinis Domini. Et surgentes, eadem hora regressi sunt in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixerunt adinuicẽ. Nonne cor nr̃m ar¬
dens erat in nob̃. dum loqueretur in uia. &
aꝑiret nobis scripturas: Beo a.
xaudito sermone dñi corpͥus torpore
incredulitatis & timoris frigidũ. igne
sp̃s scĩ est accensum. ut suꝑno desiderio
ardeat. & ad credendã ueritatẽ se extendat.
Quot preceptis instruitur homo: quasitot
facib inflammat᷑: Uerumtam̃ ñ cognoue¬
runt eum. donec in fractione panis. Certi
mysterii causa factũ ẽ. ut eism illo effigies
ostendetim quam ñ cognoscerent nisi in
fractione pains. ne quisquã sexp̃m agnouis¬
se arbitretu si euis corporis particeps ñ ẽ.
qđ est eccła. Cimis imitatẽ in sacram̃to pa¬
nis comiñdat apłs dicens. unus panis. unrĩ
cognoscimus. cũ ꝑ sacram̃tum ȩccłẽ eũ ꝓ
nob̵ mortuũ eẽ & reuixisse fidelit̃ ĩtelligimꝰ.
Non incongruent accipimꝰ hoc impedim̃¬
tum in ocłis eoꝵa sathana uemisse. ne ag¬

Expanded text:
Et dixerunt ad invicem: Nonne cor nostrum arEt dixerunt ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretar in via, et aperiret nobis Scripturas? BEDA. Exaudito sermone Domini, cor prius torpore incredulitatis et timoris frigidum, igne Spiritus sancti est accensum, ut superno desiderio ardeat, et ad credendam veritatem se extendat. Quot praeceptis instruitur homo, quasi tot facibus inflammatur. Verumtamen non cognoverunt eum donec in fractione panis. Certi mysterii causa est factum, ut eis in illo effigies ostenderetur, quam non cognoscerent, nisi in fractione panis, nec quisquam se se arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unum cognoscimus, cum per sacramentum Ecclesiae eum pro nobis mortuum esse et revixisse fideliter intelligimus. Non incongruenter accipimus hoc impedimentum in oculis eorum a Satana venisse, ne ag
Abbreviated transcription (Latin):
bandi erant. si hunc quẽ ñdum ut dm̃ dili¬
gebant. saltem ut peregrinũ diligerent.
Et quia extraneia caritate ñ poterant ẽẽ hi
cum quib ueritas gradiebatur: eũ ad hospi¬
tium ut ꝑegͥnum uocant. Immo coegert
eum. ex quo colligitur quia ꝑegrim ñ solũ
inuitandi sunt. s etiam ad hospiciũ trahendi.
Et fact̾um ẽ dum recumb̾et cũ illis. accepit
panẽ. benedieitq ac fregit. & porrigebat illis.
Et aꝑti sunt ocłieor. & cognouer̃ eum. & ipse
euanuit ex ocłis eoꝵ. Qm̃ quem in expositi¬
one scripture ñ cognouerunt: in panis fra¬
ctione cognoscunt. Audiendoilluminatiũ st̃.
s faciendo. quia scͥptum ẽ. Non auditores
legis iusti sunt apud dm̃ i s factores. Qui
gͦ uult audita intelligere: festinet iam intel¬
lecta oꝑe complere.Subtrahittir carnalib
ocłis species infirmiratis. ut m̃tib incipiat
apparere gła resurrectionis. Unde subditur

Expanded text:
bandi erant: si hunc quem nondum ut Deum dilibandi erant: si hunc quem nondum ut Deum diligebant, saltem ut peregrinum diligerent. Et quia extranei a charitate non poterant esse hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium ut peregrinum vocant, imo coegerunt eum. Ex quo colligitur, quia peregrini non solum invitandi sunt, sed etiam ad hospitium trahendi. « Et factum est, dum recumberet cum illis, accepit panem et benedixit, ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sevanuit ex oculis eorum. Deum quem in expositione Scripturae non cognoverunt, in panis fractione cognoscunt; audiendo illuminati non sunt, sed faciendo, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores . Qui ergo vult audita intelligere, festinet jam intellecta opere implere. Subtrahitur carnalibus oculis species infirmitatis, ut mentibus incipiat apparere gloria resurrectionis. Unde subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ic gemina nos humiliancdi necessitas
incumbit. qui nec in scͥpturis quantũ
oportet edocti. nec adimplenda q̃ nouimꝰ
quantũ decet sumꝰ intenti. Nam si moyses
& ꝓpħe dexp̃o locuti sunt. & eũ ꝑ passionẽ
głam intraturũ predxerunt. quomͦ głatur
se esse x ꝑianum. qui neq scͥpturas quantũ
ad xp̃m ꝑtinent inuestigat. neq głam quã
cumxp̃o habere cupit. ꝑ passiones attin¬
gere desiderat: Et appropinquauerunt
castello quo ibant: & ipse se finxit longius
ire. Et cocgerunt illũ dicentes. Mane nobis¬
cum qm̃ aduesꝑascit. & declinata ẽ iamdies.
Et intrauit cum nus. GREGORIO.
crapturȩ sacra mysteria q̃ de se erant.
illis duob dñs aꝑuit. & tam̃ quia adhui
in eoꝵ cordib ꝑegrinus erat a fide: ire se
longius fuxit. Fingere nanq componere
dicimus. unde & compositores luti figuloᷤᷤ
uocamus. Nichilgͦ simplex ueritas ꝑdu
plicitatem fecit. s talem se eis exhibuit in
corpore. qualis apudillos erat im̃te. Pro¬

Expanded text:
ic gemina nos humiliandi necessitas incumbit, qui nec in Scripturis quantum oportet edocti, nec adimplenda quae novimus, quantum decet sumus intenti. Nam si Moyses de Christo locuti sunt, et eum per passionem gloriam intraturum praedixerunt, quomodo gloriatur se esse Christianum, qui neque Scripturas quantum ad Christum pertinent, investigat, neque gloriam quam cum Christo habere cupit, per passiones attingere desiderat? Et appropinquaverunt castello quo ibant, et ipse finxit se longius ire: et coegerunt illum, dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et declinata est jam dies. Et intravit cum illis. GREGOR. Scripturae sacra mysteria quae de se erant, illis duobus Dominus aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat, a fide ire se longius finxit. Fingere namque componere dicimus. Unde et compositores luti, figulos vocamus. Nihil enim simplex veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ei. Pasce agnos meos. L.cclxxiiiͦi.
ciscitante dño an petrus eũ Albinus.
corde te diligo. quantũ uͦ alii te diligant
nescio. Caute respondet petrus.quia me¬
munit se pridẽ imminente passione plus
sibi constantiȩ tͥbuisse quã haberet. respon¬
dendo se ẽẽ paratũ & in carcerẽ & in mor¬
Item ire cum illo. Ausus ⁊ INUS.

Expanded text:
Dicit ei: Pasce agnos meos. ALBINUS. Sciscitante Domino an Petrus eum plus aliicorde te diligo, quantum vero alii te diligant, nescio. Caute respondet Petrus, quia meminit se pridem imminente passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, respondendo se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo. AUGUST. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
erant. ut scilicet ñ eẽt moritumꝰ. s in uita
semꝑ mausinꝰ. ipse iohannes aꝑuit diceis.
Et ñ cdixit uĩc. ñ moritur. Non gͦ putan¬
dum ẽ qd iohannes ñ sit mortuus in car¬
ne.S licet antea multos tolerasset labores.
in pace senium fimuit. specialit̃ eũ dño
uisitante. Non enĩ magnũ erat dare dile¬
cto ñ mori. cũ dissolui & eẽ cũ xp̃omeliꝰ sit.
Hic ẽ discipłs qui testimoniũ ꝑhibet de
his: & scripsit hȩc. & scimus quia uerum
est testimoniumeius. Hic aꝑte suam
designat ꝑsonam ex officio: quã noluit
designare uocabulo. S unt aũt & alia
multa quȩ fecit ĩc. quȩ si scribantu ꝑ
singula: nec ipsũ arbitror mundũ caꝑe
eos qui scribendi sunt libros. Ausustinꝰ.

Expanded text:
erant, ut scilicet non esset moriturus, sed in vita erant, ut scilicet non esset moriturus, sed in vita semper mansurus, ipse Joannes aperit, dicens: Et non dixit Jesus, non moritur. Non ergo putandum est, quod Joannes non sit mortuus in carne, sed licet antea multos tolerasset labores, in pace senium finivit, specialiter eum Domino visitante. Non enim magnum erat, dare dilecto non mori cum dissolvi et esse cum Christo melius sit. Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, et scimus quia verum est testimonium ejus. Hic aperte suam designat personam ex officio, quam noluit designare vocabulo. Sunt autem et alia multa, quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos
Abbreviated transcription (Latin):
qui & recubuit in cena suꝑ pectus eus &
dixit. dñe quis ẽ qui tradet te. Hunc gͦ
cum uidisset petrus: dixit ĩu. Dñe:
hic autem quid: Quia audierat petreꝰ
Se crucifigendum: uoluit etiam fratͥs
me. & ñ cet̾is qui simul aderant. & ma¬
gistrum sicut discipłi seq̃bantun:. Nunqͥd
solus petaus passus ẽ: Nonne in illis sep¬
tem erat iacobus filius zebedei. qui post
ascensionẽ ab herode fuit occisus : Uerũ
aliquis dixerit. qm̃ ñ ẽ iacobus crucifrꝰ.
merito dictũ ẽẽ petro sequere me. quicru¬
cem exꝑtus ẽ. Sit hoc: si nichil aliud conue¬
nientius potuerir inuenrri E xiit gͦ ser¬
mo iste int̃ fr̃s: qđ discipłs ille ñ morntur.¬
Et ñ dixit iñc ñ moritur s sic eum uolo
manere donec ueniam qͥd adte. Albinus.
olo eum ꝑ martyrium consũmari. s
expectare eum placidam absolutionẽ
carnis suȩ. donec ogo ueniens recipiã eum
in ȩt̾nam beatitudinẽ. Qđ aũt ñ esset ita
intelligendum sicut fr̃s credidunt qui ad¬

Expanded text:
ectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? Hunc ergo cum vidisset Petrus, dixit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia audierat Petrus se crucifigendum, voluit etiam fratris me, et non caeteris qui simul aderant et magistrum sicut discipuli sequebantur? Nunquid solus Petrus passus est? Nonne in illis septem erat Jacobus filius Zebedaei, qui post ascensionem ab Herode fuit occisus? Verum aliquis dixerit, quoniam non est Jacobus crucifixus, merito dictum esse Petro: sequere me, qui crucem expertus est. Sit hoc, si nihil aliud convenientius poterit inveniri. Exiit ergo sermo iste inter fresus quia non moritur, sed sic eum volo manere donec veniam, quid ad te? ALBINUS. Nolo eum per martyrium consummari, sed exspectare eum placidam absolutionem carnis suae, donec ego veniens recipiam eum in aeternam beatitudinem. Quod autem non esset ita intelligendum, sicut fratres crediderunt qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea significetur unus eẽ sp̃s. qui ꝑ septem
ꝓpt᷑ oꝑationẽ septenariã demonstrat᷑. Mas̾
eptimus decimꝰ computatione ab uno
usq ad seipsum:. ita ꝑuenit ad centũ
quinquaginta tres. Unus. & duo. &tres.¬
& nouem & decẽ. & undecim. & duodecĩ. & tre¬
decim & quatuordecim. & quindecim. & sede¬

Expanded text:
ut ea significetur unus esse Spiritus, qui per septem ut ea significetur unus esse Spiritus, qui per septem propter operationem septenariam demonstratur. Vel septem computatione ab uno usque ad seipsum, ita pervenit ad centum quinquaginta tres. Unus et 2, e nouem, decem, undecim, duodecim, tredecim, quattuordecim, quindecim, sede
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut ait ꝓpħa multiplicati sunt suꝑ nu¬
merum. Hic uͭ ẽ certus numerꝰ. cuius ratio
hecẽ. Decalogus legis in decem preceptis
confistit. Quȩ lex nͥ gr̃a dĩ adiuuetur p̃uari¬
catores facit: ut ait paulus. Littera occidit:
sp̃s aut̃ uiuificat. Septenario numero: si¬
gnificatur sp̃s sõs. Unde ysaias. Sp̃s sapi¬
entiȩ & intellectus. sp̃s̃ consilii & fortitu¬
dinis. sp̃s scientiȩ & pietatis. & replebit
eum sp̃s timoris dñi. Cum itaq legis de
decem & septem. Qui numerus ab unousq
ad se ipsũ computatis om̃ib crescens: ad
centũ quinquaginta tres ꝑuenit. Om̃s gͦ ad
grãm ꝑtinentes hoc numero figurant᷑. quia
in centũ ꝑfectio ẽ in t̃quinqͣginta trinita ᷤ.
in trib similit᷑. Trimsas aut̃ hic geminat᷑.
ꝓpter fidem utriusq ppłi. Quinquagena¬
rius uͦ multiplicatis septem ꝑ septẽ ꝑficit᷑.
cum unitatis adiectione. Que unitas addit᷑.

Expanded text:
quia, ut ait propheta, multiplicati sunt super nuquia, ut ait propheta, multiplicati sunt super numerum . Hic vero est certus numerus, cujus ratio haec est. Decalogus legis in decem praeceptis existit. Quae lex nisi gratia Dei adjuvetur, praevaricatores facit, ut ait Paulus: Littera occidit, spiritus autem vivificat . Septenario numero significatur Spiritus sanctus. Unde Isaias: Spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Cum itaque legis dendecem et septem. Qui numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus crescens, ad centum quinquaginta tres pervenit. Omnes ergo ad gratiam pertinentes, hoc numero figurantur; quia in centum perfectio est, inter quinquaginta trinitas, in tribus similiter. Trinitas autem hic geminatur propter fidem utriusque populi. Quinquagenarius vero, multiplicatis septem per septem, perficitur cum unitatis adjectione. Quae unitas additur,
Abbreviated transcription (Latin):
Atit rete interiam: plenũ magnis pi¬
scib centũ quinquaginta trib. Et cum
tantieẽnt: ñ ẽ scissum rete. G ueGonius.¬
etrus rete trahit ad terrã. quia ipsi
cõmissa ẽ eccła. Unde specialit̃ au¬
diuit. Symon ioħis amas me: Pasce oueᷤ
meas. Ipse pisces ad soliditatẽ litoris
trahit. quia stabilitatẽ et̃ne pat̾ȩ ostendit
uerbis. epłis. miracłoꝵ signis. Ausustie.¬
nalia captura pisciũ quȩ ẽ p̃sentis eccłie
magni & pariuicapti sunt: hic aũt ꝑ ma¬
gnos tantũm̾ significant᷑ boni. in resurre¬
ctione mortuorũ futuri. Hoc malio loco
aꝑuit dñs. scilicet ubi dedit similitudinẽ
de sagena missa in mare. dicens. Sic erit
in consummatione scłi. Sciendum est qđ
docentes & ñ facientes: in numero magno¬
rum pisciũ ñ erunt. S qui fecerit & do¬
cuerit. magnus erit in regno celoꝵ. ubi fa¬
ciens & ñ docens etiam minimꝰ ñ erit. In
alia piscatione ñ expͥmitur numerꝰ pisciũ.

Expanded text:
axit rete in terram, plenum magnis piscibus centum quinquaginta tribus. Et cum tanti essent, non est scissum rete. GREGOR. Petrus rete trahit ad terram, quia ipsi commissa est Ecclesia. Unde specialiter audivit: Simon Joannis diligis, me? Pasce oves meas. Ipse pisces ad soliditatem littoris trahit, quia stabilitatem aeternae patriae ostendit verbis, Epistolis, miraculorum signis. AUGUST. In alia captura piscium, quae est praesentis Ecclesiae, magni et parvi capti sunt, hic autem per magnos tantummodo significantur boni, in resurrectione mortuorum futuri. Hoc in alio loco aperuit Dominus, scilicet ubi dedit similitudinem de sagena missa in mare, dicens: Sic erit in consummatione saeculi . Sciendum est quod docentes et non facientes, in numero magnorum piscium non erunt. Sed qui fecerit et docuerit, magnus erit in regno coelorum, ubi faciens et non docens, etiam minimus non erit. In alia piscatione non exprimitur numerus piscium;
Abbreviated transcription (Latin):
des manus tuas. & alius te cinget. & ducet
quo ñ uis. hoc aũt dixit: significans qua
morte clarificaturꝰ eẽt dm̃. Extencdes. in¬
quit manus tuas. hoc ẽ crucifigeris. Ad
hoc aut̃ alius te cinget: & ducet quo ñ ius.
Prius dixit quid fieret: deinde qͦm fieret.
Nam in alt̾ius cinct̾ione ex pͥmit᷑ imposi¬
tio uinculoꝵ: a ꝑsecutore. Utiq crucifi¬
gendus qͦ nollet ẽ ductus. nam crucifixus
ñ quo nolebat abiit.s potius qͦ uolebat.¬

Expanded text:
te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est: crucifigeris. Ad hoc autem alius te cinget et ducet quo non vis. Prius dixit quod fieret, deinde quomodo fieret. Nam in alterius cinctione exprimitur impositio vinculorum a persecutore. Utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potius quo volebat
Abbreviated transcription (Latin):
t uenit m̾c & accepit panẽ. & dedit ei.
Et piscem similit̃. Fecit dñs prandi¬
um septẽ discipłis de pisce suꝑposito pru¬
nis: & de aliis quos ceꝑant. Piscis assus : xp̃c
est passus. Ipse est & panis: qui de cȩlo de¬
scendit. Piscem & panẽ comedit. ut nobis
pandam bcatitudinẽ. Propt̃ qđ dictum ẽ.
afferte de piscib. ut om̃s qui hanc spem ge¬
rimus. ꝑ illũ septenarium niunerũ disci¬
puloꝵ. ꝑ quem potest nr̃a uniu̾sitas intel¬
ligi. tanto sacram̃to nos cõmunicare nos¬
semus. & eidem beatitudim sociari. N.ccxxui.
ociam t̾cio manifestatus ẽ iñc discipłis:
cum surrexisset a mortuis. Qd ñ ad
ipsas demonstrationes: s ad dies referre de¬
bemus. In chie resurrectionis ñ semel uisus
ẽ tantum: post dies octo apparuit ubi tho¬
mas fuit. Hodieetiam quando hoc de pi¬
scib factum ẽ apparuit .s. post qͦt dies ap¬
paruerit. ñ euangłista det̾minauit. Appa¬
ruit etiam quotiens uoluit postea infra
dies quadraginta.X X X¬

Expanded text:
t venit Jesus et accepit panem, et dedit eis, et piscem similiter. Fecit Dominus prandium septem discipulis de pisce superposito prunis, et de aliis quos ceperant. Piscis assus, Christus est passus. Ipse est et panis qui de coelo descendit. Piscem et panem comedit, ut nobis pandam beatitudinem. Propter quod dictum est: afferte de piscibus, ut omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest nostra universitas intelligi, tanto sacramento nos communicare possemus, et eidem beatitudini sociari. A. 226X Hoc jam tertio manifestatus est Jesus discipulis, cum surrexisset a mortuis. Quod non ad ipsas demonstrationes, sed ad dies referre debemus. In die resurrectionis non semel visus est tantum, post dies octo apparuit ubi Thomas fuit, hodie etiam quando hoc de piscibus factum est, apparuit, sed post quot dies apparuerit, evangelista non determinavit. Apparuit etiam quoties voluit postea infra dies quadraginta.
Abbreviated transcription (Latin):
ac retentione subiunxit. GRESORINe¬
ni terra quidem datun sp̃s ut diligat᷑ ꝓximuᷤ.
e cȩlo aut̃. ut diligatu ds̃. Eit sicut una est
caritas & duo p̃cepta: ita unus sp̃s & duo da¬
ta. Ante tam̃ discipłoꝵ mentib merat sp̃s
sc̃s ad fidem. s ñ ita manifeste ut post resur¬
rectionem. Unde illud. Nondũ erat sp̃s datꝰ.
quia ũc ñdum fuerat głificatus. Unde &
ꝑ moysen dr̃. Suxerunt mel de petra. & ole¬
um de firma petra. Nichil tale iuxta hysto¬
riam legitur. si tota series uet̾is testam̃ti
recenseatur. S quia iuxta paulũ petra erat
xp̃c. mel de petra suxcerunt. qͥ redẽptoris
miracula uidunt. Oleum uͦ de firma pe¬
tra. qui post resurrectionẽ eius effusione sc̃i
sp̃s ungi meruerunt. In firma petra de¬
dit mel. cum adhuoeẽt mortalis. firma
uͦ petra oleum fudit. cũ post resurrectionẽ
fuit impassibilis. ¶Lx XUIII. ¶a.cxui

Expanded text:
ac retentione subjecit. In terra quidem datur spiritus, ut diligatur proximus; et coelo autem, ut diligatur Deus: et sicut una est charitas et duo praecepta, ita unus est Spiritus et duo data. Ante tamen discipulorum mentibus inerat Spiritus sanctus ad fidem, sed non ita manifeste ut post resurrectionem. Unde illud: Nondum erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus . Unde et per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Nihil tale juxta historiam legitur, si tota series Veteris Testamenti recenseatur. Sed quia juxta Paulum: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui Redemptoris miracula viderunt; oleum vero de firma petra, qui post resurrectionem ejus effusione sancti Spiritus ungi meruerunt. In firma petra dedit mel. cum adhuc esset mortalis; firma vero petra oleum fudit, cum post resurrectionem fuit impassibilis. CAPUT CLXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ suam inlitorestenit. qͥ ante
resurrectionẽ corameis suꝑ mare ambu¬
lauit. S mare significat presens scł̃m. in
quo ad huc discipłi laborabant. soliditas
aut̃ litoris ꝑpetunatẽ quietis in qua iã
dñs erat. Bis in euangłio legitur dñin
uississe retia muti ad piscandũ. ante pas¬
sionem. & posti S aute: utrum in dextera
uł sinistra ñ uibet. In illa piscatione pre
multitudine pisciũ retra ruptasunt: in
ista non. Ergo illa piscatio presentẽ eccłam
signauit. bonos & malos colligentẽ. hȩc
autẽ piscatio significat solam eccł̃am
electorum.quȩ nullis heresib scinditua
in contimia sui auctoris pace quiescens.
uid ẽ aut̃ qđ discipłi rete. Auoustmnꝰ¬
ñ ualebant trahere. nͥ quia illi qui ꝑti¬
nent ad refurrectionẽ. & ponendi sunt ad
dexteram. ñ apparebunt nisi cum resur¬
gent: Hos emim habet eccła post finẽ uitȩ
latentes in somno pacis uelut in ꝓfundo.
donec appareant in lutore. id m scli fine.¬

Expanded text:
in littore stetit, qui ante resurrectionem coram eis super mare ambulavit; sed mare significat praesens saeculum, in quo adhuc discipuli laborabant; soliditas autem littoris, perpetuitatem quietis in qua jam Dominus erat. Bis in Evangelio legitur Dominum jussisse retia mitti ad piscandum, ante passionem et post. Sed ante, utrum in dextra vel sinistra, non jubet. In illa piscatione prae multitudine piscium retia multa sunt, in ista non. Ergo illa piscatio praesentem Ecclesiam significavit, bonos et malos colligentem. Haec autem piscatio significat solam Ecclesiam electorum, quae nullis haeresibus scinditur, in continua pace sui auctoris requiescens.uid est autem, quod discipuli rete non valebant trahere, nisi quia illi qui pertinent ad resurrectionem, et ponendi sunt ad dexteram, non apparebunt nisi cum resurgent? Hos enim habet Ecclesia post finem vitae latentes in somno pacis velut in profundo, donec appareant in littore, id est, in
Abbreviated transcription (Latin):
ideo iterat. ut monstret pacificata ꝑ su¬
um sangumẽ. que in celo & quȩ interra.
Sicut misit me pat̃: & ego muto uos. Sic̃¬
lium misit eũ pati. & dñs amans
apłos.misit eos ñ ad mundi gaudiũ. s ad
passionẽ. Mitti etiã filium ã patre uxxta
naturam diuinã potest intelligi. eo emm
modo a patre filius mittit᷑. quo generat᷑.
Si enim missio solũm incarnatio debe¬
mitti. qui nequaquã incarnatus est.
ratur. H oc cũ dixisset. insufflauit & dic̃ eis.¬

Expanded text:
ideo iterat, ut monstret pacificata per suum sanguinem, quae in coelo et quae in terra. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. lium, misit eum pati; et Dominus amans apostolos, misit eos non ad mundi gaudium, sed ad passionem. Mitti etiam a Patre Filium, juxta naturam divinam potest intelligi: eo enim modo a Patre Filius mittitur, quo generatur. Si enim missio solummodo incarnatio debemitti, qui nequaquam incarnatus est. ratur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ uidebat neq tangebat. Hicit eurĩc.
Quia uidisti me. credidisti. Augustinus.¬
liud uidit. & aliud credidit. Homi¬
nem uidit: dm̃ confessus ẽ. Non ait
tetigisti. s uidist. quia generalis quodã
modo sensus ẽ usus. Nlam ꝑ alios qͣttuor
nominari solet: ut cum dicimꝰ. audi & ui¬
dequam bene sonet. olfac & uide quã bene
oleat. gusta & uide quã bene sapiat. tange &
uide quam bene caleat. Unde & hic dñs dic.
as. hoc ẽ tange & uide. Uidit gͦ siue solũmͦ
intuendo. siue etiam tangendo. dici enim po¬
test ñ ausũ tunc fuisse discipłm tange dñm
slonenĩ scͥptum ẽ tetigit thomas: s quia u¬
dit credidit. Heati qui ñ uid̾unt & credide¬
runt. Comm̃dat fidem gentiũ. s pret̾it
temporis usus ẽ u̾bo. ut ille qui io qđ erat fu¬
turum: in sua nouerat p̃destinatione iam
uere credere. qui fidem complet opere.
De his aut̃ qui fidẽ nominetenus retrnent:
paulus dicit. Confitent᷑ se nosse d̃m: factis

Expanded text:
n videbat neque tangebat. Dicit ei Jesus: « Quia vidisti me credidisti. » Aliud vidit et aliud credidit: hominem vidit, et Deum confessus est. Non ait tetigisti, sed « vidisti, » quia generalis quodam modo sensus est visus; nam per alios quatuor nominari solet ut cum dicimus: Audi et vide, quam bene sonet, Olfac, et vide quam bene oleat. Gusta et vide quam bene sapiat, tange et vide quam bene caleat. Unde et hic Dominus ias, » hoc est tange et vide. Vidit ergo solummodo intuendo, sive etiam tangendo. Dici enim potest non ausum tunc fuisse discipulum tangere Dominum. Non enim scriptum est: Tetigit Thomas, sed quia vidit et credidit. « Beati qui non viderunt et crediderunt. » Commendat fidem gentium, sed praeteriti temporis usus est verbis ut ille qui id quod erat futurum in sua noverat praedestinatione jam vere credere qui fidem complet opere. De his autem qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: « Confitentur se nosse Deum, factis
Abbreviated transcription (Latin):
ti fuerunt arte sua licia uictũ querere.
apłatus sui integritate seruata. cũ unde
uiuerent ñ haberent. Et sic eis laborantib
adiecit ds̃ necessauia. q̃ ꝓmiserat primũ
querentib regnũ dĩ. & usticiam eiꝰ. slam qͥs
alius pisces qui caꝑentur apposuit: Qui
ñ ob aliud credendꝰ est eis ingessisse penuriã
qua compellerent᷑ irepiscatũ. nͥ dispositũ
uolens exhibere miraculũ. ut simul & p̃¬
dicatores euangłii fui pasceret. & ipsum
euangłium tanto sacram̃to qđ erat de nu¬
mero pisciũ comm̃daturꝰ augeret. Septẽ
discipłi qui in ista piscatione fuerunt:
finẽ tẽporis qđ septẽ dieb uoluit᷑ significanͭ.

Expanded text:
ti fuerunt arte sua licita victum quaerere a populis, sui integritate servata, cum unde viverent non haberent. Et sic eis laborantibus adjecit Deus necessaria quae promiserat, primum quaerentibus regnum Dei et justitiam ejus: nam quis alius pisces qui caperentur, apposuit? Qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum, ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento, quod erat de numero piscium commendaturus, augeret. Septem discipuli qui in ista piscatione fuerunt, finem temporis quod septem diebus volvitur, significant.
Abbreviated transcription (Latin):
Mtitite indexterã naingii rete: & muenie¬
tis. Mliserunt gͦ: & iam ñ ualebant illud tra-¬
here. pre multittdine piscium. G ResG̃.
inepeccato manserunt petrus & filii ⁊e¬
bedei piscatores post conu̾sionẽ: matłis
uͦ ad thelonei negocium ñ rediit. Suntenĩ
negocia. quȩ sine peccato uix aut nullatenꝰ¬

Expanded text:
dexteram navigii rete, et invenietis. Miserunt ergo, et jam non valebant illud trahere a multitudine piscium. GREGOR. Sine peccato manserunt Petrus et filii Zebedaei piscatores post conversionem. Matthaeus vero ad telonii negotium non rediit. Sunt enim negotia, quae sine peccatis aut vix aut nullaten
Abbreviated transcription (Latin):
lxxiiii. Dicit ei. Pasce oues mea
trina confessio. ne minus amori lingua ser¬
uiat quam timori. & sicut fuit indiciũ ti¬
moris negare pastorẽ: sit officium amoris.
pascere oues dñi. Oues aut̃ pascere ẽ. creden¬
tes confortare nedeficiant. terrena subsidia
si necesse ẽ subditis ꝓuidere. exempla uirtu¬
tum prebere. adu̾sariis obsistere. peccantes

Expanded text:
L. 274 Dixit ei: Pasce oves meas. trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit indicium timoris negare pastorem, sic officium amoris pascere oves Domini. Oves autem pascere, est credentes confortare ne deficiant; terrena subsidia, si necesse est, subditis providere; exempla virtutum praebere, adversariis obsistere, peccantes
Abbreviated transcription (Latin):
lestias carnis: ꝓfecto martyres morte
sua clarificant dm̃. ostendentes ea qͣn¬
tum colendus & amandus sit. Et cum
hoc dixisset: dicit ei. Sequere me. Mas̾.¬
is dictis cȩpit iu̾c abire. & ñdum in¬
tellecto qđ audiuit sequere me: cepit

Expanded text:
lestias mortis, profecto martyres morte sua clarificant Deum, ostendentes ea, quantum colendus et amandus sit. Et cum hoc dixisset, dicit ei: Sequere me. His dictis, coepit Jesus abire, et nondum intellecto quod audivi
Abbreviated transcription (Latin):
Fauus ẽ mel incera. id dulcedo diuini¬
tatis in humanitate. In cibo suo pisci
asso conungere fauũ uoluit. quia illos
in suo corpore ad ȩt̃nam requiẽ suscipit.
qui cũ hic tͥbulationes sentiunt. ab amo¬
re infnȩ dulcedinis ñ recedunt. Qui hic
ꝓdõ quasi piscis assantur: illic quasi fauo
uera dulcedine satiabirntur. L.ccͦcxliiͦi.¬
t dixit ad eos. Hȩc sunt u̾ba quȩ lo¬
quittus sum ad uos cũ adhuc ẽẽm uo

Expanded text:
Favus est mel in cera, id est, dulcedo diviniFavus est mel in cera, id est, dulcedo divinitatis in humanitate. In cibo suo pisci asso conjungere favum noluit; quia illos in suo corpore ad aeternam requiem suscipit, qui cum hic tribulationes sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Qui hic pro Deo quasi piscis assantur, illic quasi favo vera dulcedine satiabuntur. L. 343X Et dixit ad eos: Haec sunt verba quae locutus sum a