comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dolore pͥuato. in ipso tamoꝵ amisso flore
meritors. cõmunis quedam me naturȩ con¬
ditio solabatur. defixusq in uta doloris accr¬
bitate tanti funeris. domesticȩ spem pietatis
obduxerat. Repcto gͦ scã scriptura solacia tua.
Iuuat enim tius p̃ceptis. tiuis sententis im¬
morari. Quam facilius ẽ glum & terram pre¬
terire. quam de lege tua unum apicẽ cadere.
S iam audiamus quȩ scripta sunt. Nunc
in quit retine apud temetipsum dolorem
tuum & fortiter fer qui tibi contigerunt ca¬
sus. Si enim iustificaueris t̾miniun dei q fi¬
lium tuum recipies in tempore: &. in mu¬
lieribz collaudaberis. Si ad hoc mulierem:
quantomagis ad sacerdotem: Si de filio ñ
utiq absurdum: etiam de fratrum amissione
talia posse memorari: quãquam sim fuisset
filius: numquam cum amplius dilexissem.
Nam sicut in obitu liberoꝵ effusi labores
suscepti frustra dolores memoria uidentur
augere: ita etiam in fr̃ĩb consuetudinis

Expanded text:
dolore privato, in ipso tantorum amisso flore dolore privato, in ipso tantorum amisso flore meritorum, communis quaedam naturae me conditio solabatur: defixusque in uno dolor acerbitatem publici funeris, domesticae specie pietatis obduxerat. 68. Repeto ergo, sacra Scriptura, solatia tua; juvat enim tuis praeceptis, tuis sententiis immorari. Quam facilius est coelum et terram praeterire, quam de Lege unum apicem cadere ! Sed jam audiamus quae scripta sunt: Nunc, inquit, retine apud temet ipsam dolorem tuum, et 1132 fortiter fer, qui tibi contigerunt, casus. Si enim justificaveris terminum Dei, et filium tuum recipies in tempore, et in mulieribus collaudaberis . Si hoc ad mulierem, quanto magis ad sacerdotem? Si de filio, non utique absurdum etiam de fratrum amissione talia posse memorari; quamquam si mihi fuisset filius, numquam eum amplius dilexissem. Nam sicut in obitu liberorum effusi labores, suscepti frustra dolores moerorem videntur augere; ita etiam in fratribus consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
cium contristaris in fr̃e: interroga terram:
& dicet tibi. qm̃ hec est quȩ debeat lugere. tan¬
toꝵ suꝑstes germinũ. Et̾ exipsa inquit in
inicio omues nati sunt. & alii uemient &. ec¬
ce pene omnes in ꝑditionẽ ambulant᷑: in ex¬
t̃minium fit multitudo eoꝵ. Et̃ quis gͦ de¬
bet lugere magis. nisi quȩ tam magnam
multitudinem ꝑdidit. quam tu qui ꝓ uno
lor: & acerbitatẽ ꝓprii meroris excludat. Non
euum dolere debenius eos quos cermimus li¬
beratos. Neq enim ociose tam sc̃as hoc tẽpo¬
re ammas corꝑeis uineuliᷤᷤ reminiscimur
absolutas. Namq uelut diuino iuditio tam
graues uduas ita uno tempore defrinctas
uidemus: ut ꝑfectionis quidam uideatur
excessus. ñ mortis occasus: ne ueterana meri¬
tis stipenduis pudicitia dubium dui serua¬
ti pudoris incideret. Quos gemitus michi
quos dolores tam acerba excitat recordatio:
si merorib non uacabaut: tamen in ipso

Expanded text:
enim contristaris in fratre. Interroga terram enim contristaris in fratre. Interroga terram et dicet tibi, quoniam haec est quae debeat lugere, tantorum superstes germinum: et ex ipsa, inquit, ab initio omnes nati, et alii venient, et ecce pene omnes in perditionem ambulant, et in exterminium fit multitudo eorum. Et quis ergo debet lugere magis, nisi quae tam magnam multitudinem perdidit, quam tu qui pro unlor, et acerbitatem proprii moeroris excludat. Non enim dolere debemus eos, quos cernimus liberatos; neque enim otiose tam sanctas hoc tempore animas corporeis vinculis reminiscimur absolutas. Namque velut divino judicio tam graves viduas, ita uno tempore defunctas videmus, ut profectionis quidam videatur excessus, non mortis occasus; ne veterana emeritis stipendiis pudicitia in dubium diu servati pudoris incideret. Quos gemitus mihi, quos dolores tam acerba excitat recordatio! Et si moeroribus non vacabam; tamen in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
rio taineu quam amissione flebo. Suadet ta¬
enim ipsa mortis oportunitas: ut ꝓsequendũ
magis grã quam dolendum putemus. Scrip¬
tum ẽ enim: in cõmum dolore ꝓprium uacare
debere. Neq enim ꝓphico sermone um illi illi
mulieri quȩ figuratur. s singulis dicitur. cũ
eccłẽ dictum uidetur. Dicitur gͦ & ad me. ꝙ
dicit scriptura glestis. hocciue doces: Siccine¬
te ñ esse quereris. Prunum istud arcogantis
est impudentiȩ. mereri solum uelle quod mul¬
tis etiam scĩs negatum noueris: cum scias qͥa
non ẽ ꝑsonarum acceptor deus. Nam & si mi¬
sericors deus tam̃ si semꝑ exaudiret omnes:
nemo moreretur. ꝓ quantis cotidie rogas: Nun¬
quid constitutio dĩ. contemplatione tui soluen¬
da est: Cur gͦ non impetratum aliquan¬
do doles. quod non semꝑ impetrabile c̃e cog¬
noscis: Stulte inquit suꝑ omnes mulieres.
ĩme udes luctum nr̃m & quȩ nobis contige
&. tristes estis qm̃ omnes tristes sumus. Tu

Expanded text:
rio magis quam amissione flebo. Suadet rio magis quam amissione flebo. Suadet enim ipsa opportunitas mortis, ut prosequendum magis gratia, quam dolendum 1131 putemus; scriptum est enim in communi dolore proprium vacare debere . Neque enim prophetico sermone uni illi mulieri, quae figuratur, sed singulis dicitur, cum Ecclesiae dictum videtur. 65. Dicitur ergo et ad me, et dicit Scriptura coelestis: Hoccine doces, sic innon esse te quereris. Primum istud arrogantis est impudentiae, mereri solum velle, quod multis etiam sanctis negatum noveris; cum scias, quia non est personarum acceptor Deus . Nam etsi misericors Deus, tamen si semper exaudinemo moreretur. Pro quantis ergo quotidie rogas! Numquid constitutio Dei contemplatione solvenda est tui? Cur ergo non impetratum aliquando doles, quod non semper impetrabile esse cognoscis? 66. Stulte, inquit, super omnes mulieres, nonne vides luctum nostrum, et quae nobis contigeret tristes sitis, quoniam omnes contristati sumus: tu
Abbreviated transcription (Latin):
in uano aĩam suam. nec fecit ꝓximo suo do¬
lum. hec ẽ generatio querentium dominũ.
hic gͦ & in montem dñi ascendet. & in taber¬
naculo dei habitabit. quia ingressus sine ma¬
culo operatus ẽ iusticiam. locutus ueritatem:
ñ decepit ꝓxiiium: pecumam suam ñ fenera
Agnosce oraculum. Quod enim nulla ordina¬
uit dispositio: spiritus reuelauit. Quid uͦ illud
recenseam. quod supra ipsam quoq iusticiã
pietate ꝓgressus. cum quedam incubatori cõ¬
munium fructuum mei contemplatione
muneris pittasset ẽẽ tribuenda. largitatis me
iactabat auctorem. portionis suȩ lucrum ad
doloris afferunt. manent tamen eruntq semꝑ.
nec unquam uelut umbra pretereunt. Neq
cium uirtutis gr̃a cum corꝑe occidit: nec idem
naturȩ meritum quod finis. licet ipsius natu¬
re usus non in ęternum occidat: s temporali
quadam uacatione requiescat.: Talib itaq ꝑ¬
functum uirtutib: creptum ꝑiculis. deside¬

Expanded text:
in vanum animam suam, nec fecit proximo suo doin vanum animam suam, nec fecit proximo suo dolum: haec est generatio requirentium Deum . Hic ergo et in montem Domini ascendet, et in tabernaculo habitabit Dei; quia ingressus sine macula, operatus est justitiam, locutus est veritatem, non decepit proximum : nec pecuniam feneratAgnosco oraculum; quod enim nulla ordinavit dispositio, Spiritus revelavit. 62. Quid vero illud recenseam, quod supra ipsam justitiam pietate progressus; cum quaedam incubatori communium fructuum mei contemplatione muneris putasset esse tribuenda, largitatis me jactabat auctorem, portionis suae lucrum ad doloris exasperant. Manent tamen, eruntque semper, nec umquam velut umbra praetereunt, neque enim virtutis gratia cum corpore occidit, nec idem naturae meritorumque finis; licet ipsius naturae usus non in aeternum occidat, sed temporali quadam vacatione requiescat. 64. Talibus igitur perfunctum virtutibus, ereptum periculis deside
Abbreviated transcription (Latin):
se ducendȩ. ne a fr̃ibus diuelleret᷑: nec testam̃¬
ti faciendi uoluntatem: ne nr̃m in aliquo
arbitrium lederetur. Deniq &. oratus &. ob¬
secratus a nobis: nichil tam̃ condendum puta¬
esse tribuendum: quantum nobis iustum ui¬
deretur. Qͦ uno satis & diuini timors expres¬
sit inditium: & humanȩ edidit religionis exẽ¬
plum. Nam quod pauꝑibus contulit. deo de¬
tulit: qm̃i qui largitur pauꝑi deo fenerat. &
postulando quod iustum ẽ non exiguum
s totum reliquit. Hec ẽ enim sũma iusticiȩ
uendere quod habeas .&. dare pauꝑibus. Qui
eum disꝑsit & dedit pauꝑibus: iusticia eius
manet ineternum. Er̃go dispensatores nos. ñ
heredes reliquit. Nam hereditas successori que¬
ritur: dispensatio pauꝑibus obligatur. Unde
non immerito quantꝰ fuerit hodie quoq ꝑ
nocem lectoris paruuli sp̃s sc̃s expressit. In¬
nocens manib & mundo corde. qui ñ acccpit

Expanded text:
se ducendae, ne a fratribus divelleretur: nec testamese ducendae, ne a fratribus divelleretur: nec testamenti faciendi voluntatem, ne nostrum in aliquo arbitrium laederetur. Denique et oratus et obsecratus a nobis, nihil tamen condendum putaesse tribuendum, quantum nobis justum videretur. 60. Quo uno satis et divini timoris expressit indicium, et humanae edidit religionis exemplum. Nam quod pauperibus contulit, Deo detulit; quoniam qui largitur pauperi, Deo fenerat : et postulando quod justum est, non exiguum, sed totum reliquit. Haec enim est summa justitiae, vendere quae habeas, et conferre pauperibus. Qui enim dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Ergo dispensatores nos, non haeredes reliquit; nam haereditas successori quaeritur, dispensatio pauperibus obligatur. 61. Unde non immerito quantus fuerit, hodie quoque per vocem lectoris parvuli, Spiritus sanctus expressit: Innocens manibus, et mundo corde, qui non accepit
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ singularum quedam forma & expres¬
sio designatur. maximeq iusticiȩ. Eã sibi par¬
cior. foris tola est.Et quicquid habet quadã¬
sui inclementia. dũ rapitur amore commu¬
ni: transfundit in ꝓrxnnos. S huius multi¬
plex. sp̃es. Alia erga ꝓpinquos alia erga uiuer¬
sos: alia erga dei cultum. uł adium̃tum mopũ
ltaq qualis in uinu̾sos fu̾it. ꝓuincialium
quib p̃fuit studia docent: qui parentem ma¬
gis fuisse ꝓprium quam iudicem loquebant᷑.
Gratum piȩ necessitudinis arbitrum: con¬
stantem squi iuris disceptatorem. Int̾ fratres
autem qualis fu̾it. licet omne hominum ge¬
nus beniuolentia complecteretur. indiuisũ
patrunonium docet: nec distributa aut deli¬
buta s reseruata hereditas. Et̾ enim pietatẽ
sibi causam negauit c̃e testandi. llam hoc qͦq
ultimo sermone signauit: ut quos dilexerat.
commendaret sibi: nec uxoris arbitruumm fins¬

Expanded text:
tamen singularum quaedam forma exprestamen singularum quaedam forma expressior desideratur, maximeque justitiae. Ea enim sibi parcior foris tota est, et quidquid habet quadam inclementia sui, dum rapitur amore communi, transfundit in proximos. 58. Sed hujus multiplex est species. Alia erga propinquos, alia erga universos, alia erga Dei cultum, vel adjumentum inopum. Itaque qualis in universos fuerit, provincialium, quibus praefuit, studia docent: qui parentem magis fuisse proprium, quam judicem loquebantur: gratum piae necessitudinis arbitrum, constantem aequi juris disceptatorem. 59. Inter fratres autem qualis fuerit, licet 1130 omne hominum genus benevolentia complecteretur, indivisum patrimonium docet: nec distributa aut delibata, sed reservata haereditas. Etenim pietatem sibi causam esse negavit testandi. Nam hoc quoque ultimo sermone signavit, cum quos dilexerat, commendaret; sibi nec uxoris arbitrium fuis
Abbreviated transcription (Latin):
quar: &. quadam habendi castitate. Is enim
non querit aliena. qui sua seruat: nec inflat᷑
in modico: qui contentus ẽ ꝓprio. Nichil gͦ
aliud nisi ꝓprium recuꝑare uoluit: magis
ne fraudaret᷑ quam ut ditaretur. Nam eos
qui aliena quererent recte acceptores pecu¬
iuȩ nominabat: quod radix maloꝵ omni¬
um auaricia est. Utiq uitia exuit. qui pecu¬
niam non requirit. Non unquam accuratio¬
ribus epulis aut congestis ferculis delectatꝰ.
nisi cum amicos rogaret. quantum nat̾e sa¬
tis esset. non quantum uoluptati suꝑ esset
requirens. Et certe erat ñ pauꝑ opibus. s ta¬
loꝵ. De istius beatitudine nequaquã utiq
dubitare debemus: qui neq ut opulens exul¬
tauit in diuitiis. neq ut pauꝑ exignum
quod habuit iudicauit. Suꝑ est ut ad con-¬
clusionẽ cardinaliũ uirtutum etiam iusti¬
cie partes in eo debennus aduertere. ⁊ sam
& si cognatȩ sunt inter se concreteq uirtutes:

Expanded text:
quar, et quadam habendi castitate? Is enim quar, et quadam habendi castitate? Is enim non quaerit aliena, qui sua servat: nec inflatur immodico, qui contentus est proprio. Nihil ergo aliud nisi proprium recuperare voluit; magis ne fraudaretur, quam ut ditaretur. Nam eos qui aliena quaererent, recte accipitres pecuniae nominabat. Quod si radix malorum omnium avaritia est; utique vitia exuit, qui pecuniam non requirit . 56. Non umquam accuratioribus epulis aut congestis ferculis delectatus est, nisi cum amicos rogaret: quantum naturae satis esset, non quantum voluptati superesset, requirens. Et certe erat non pauper opibus, sed ta. De istius beatitudine. nequaquam utique dubitare debemus, qui neque ut opulens, exsultavit in divitiis: neque ut pauper, exiguum quod habuit, judicavit. 57. Superest ut ad conclusionem cardinalium virtutum, etiam justitiae partes in eo debeamus advertere. Nam etsi cognatae sint inter se, concretaeque virtutes;
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ: quam corꝑis castitate. Deniq intantũ
castimoniam dilexit: ut nec uxorem expecta¬
ret: licet in eo non solum castitatis appetentia
fuerit: s etiam pietatis gr̾a. Miro autem mo¬
do & coniugium dissimulabat: & iactantiã
declinabat: Tantaq erat dissimulatio: ut no¬
bis quoq urgentib differre magis consorti¬
um quani refugere uideretur. Hoc inum
itaq fuit. quo nec fribus crederet: non aliq̃
cunctationis hesitantiã. s uirtutis uerecundia.
Quis gͥ non miretur uirum it̾ fr̃s duos. al¬
teram uirginẽ. alterum sacerdotem. etate medi¬
umi. magnanunitate non imparem:. ita fnt̃
duo maxima munera p̃stitisse. ut altetiꝰ nu¬
si libido atq iracundia reliquors uitioꝵ edu¬
catrices sunt: iure castitatem atq clem̃tiam
dixerim quasdam uirtutum parentes: quã¬
quani pietas quoq ut omnium pͥncipatꝰ
bonoꝵ. ita etiam seminariũ est uirtutum
cȩterarum. Nam de parsimonia quid lo-¬

Expanded text:
verborum, quam corporis castitate. 53. Denique in tantum verborum, quam corporis castitate. 53. Denique in tantum castimoniam dilexit, ut 1129 nec uxorem expeteret; licet in eo non solum castitatis appetentia fuerit, sed etiam pietatis gratia. Miro autem modo et conjugium dissimulabat, et jactantiam declinabat: tantaque erat dissimulatio, ut nobis quoque urgentibus, differre magis consortium, quam refugere videretur. Hoc unum itaque fuit, quod nec fratribus crederet: non aliqua cunctationis haesitantia, sed virtutis verecundia. 54. Quis igitur non miretur virum inter fratres duos alterum virginem, alterum sacerdotem, aetate medium, magnanimitate non imparem, ita inter duo maxima munera praestitisse; ut alterius musi libido atque iracundia reliquorum vitiorum educatrices sunt, jure castitatem atque clementiam dixerim quasdam virtutum parentes; quamquam pietas quoque ut omnium principatus bonorum, ita etiam seminarium virtutum est caeterarum. 55. Nam de parcimonia quid lo
Abbreviated transcription (Latin):
adulandi: miuriȩ dolorem clem̃ter absorbuit:
quam inclementius uindicauit. Querelȩ qͣm
dolo ꝓmptior. Satiffactioni facilis. ambitio¬
ni difficilis. Sanctus pudonr᷑ ut frequenter
in eo suꝑfluam magis uerecundiam p̃dica¬
res. quam necessariam quereres. s nunquã
suꝑflua fundam̃ta uirtutis. Pudor enim ñ
reuocat. s cõmendat officium. ltaq uelut qͣ¬
dam uirginali uerecundia suffusum ora cũ
ens aliquam subito offendisset parentem:
uelut depressus & quasi demersus in t̾ram:
licet in ipso nequaquã dissimilis cȩtu uiroꝵ.
rarus attollere os: eleuare oculos. referre ser¬
monem: quod pudico quodam m̃tis pudore
faciebat: cũ quo castimonia quoq corꝑis con¬
gruebat. Et̾enim intemerata sacri baptisma¬
tis dona seruauit:mundus corꝑe. purior corde:
ñ minus adulterini sermonis obꝓbrium.
quam corꝑis ꝑhorrescens. non minorem ratꝰ
pudicitiȩ reuerentiam deferendã integritate

Expanded text:
adulandi, injuriae dolorem clementer absorbuit, adulandi, injuriae dolorem clementer absorbuit, quam inclementius vindicavit: querelae quam dolo promptior, satisfactioni facilis, difficilis ambitioni, sanctus pudori; ut frequenter in eo superfluam magis verecundiam praedicares, quam necessariam quaereres. 52. Sed numquam superflua fundamenta virtutis; pudor enim non revocat, sed commendat officium. Itaque velut quadam virginali verecundia suffusus ora, cum e aliquam subito veniens offendisset parentem, velut depressus et quasi demersus in terram, licet in ipso nequaquam dissimilis coetu virorum, rarus attollere os, elevare oculos, referre sermonem: quod pudico quodam mentis pudore faciebat, cum quo castimonia quoque corporis congruebat. Etenim intemerata sacri baptismatis dona servavit, mundus corpore, purior corde: non minus adulterini sermonis opprobrium, quam corporis perhorrescens: non minorem ratus pudicitiae reverentiam deferendam integritate
Abbreviated transcription (Latin):
atq utinam sollicitus cautionis. S hoc ipso
beatus. quod dum licuit igore uti corꝑis. in¬
offenso ad exequenda quȩ uellet functus iuuen¬
tutis officio uitam duxit. debulitatem ignora¬
uit. Qua uͦ ꝓsecutione simplicitatem eiꝰ disse¬
ram: Ea est enim quedam moꝵs temꝑantia
mentisq sobrietatis. Date queso ueniam. &
ꝑmittite dolori meo ut de eo mͥ paulo uberiꝰ
liceat loqui: cum quo iaui non liceat colloqͥ
Certe & uobis ꝓficit ut adu̾tatis non fragili¬
tate quadam uos hoc officium. s iuditio
detulisse: nec miscłia mortis impulsos. s uir¬
tutum honorificentia ꝓuocatos. Anima ciũ
benedicta omnis simplex. Tanta autem sim¬
plicitas: ut conu̾sus in puerum simplicitate
illius etatis innoxie. ꝑfectȩ uirtutis effigie.&
quodam innocentium murum speculo relu¬
ceret. Intrauit gͥ in regnum cȩloꝵ. qm̃ credi¬
dit deo uerbo: qm̃ sicut puer artem reppulit

Expanded text:
atque utinam sollicitus cautionis! Sed hoc ipso atque utinam sollicitus cautionis! Sed hoc ipso beatus, quod dum licuit vigore uti corporis, inoffenso ad exsequenda quae vellet, functus 1128 juventutis officio, vitam vixit, debilitatem ignoravit. 51. Qua vero prosecutione simplicitatem ejus edisseram? Ea est enim quaedam morum temperantia, mentisque sobrietas. Date, quaeso, veniam, et permittite dolori meo; ut de eo mihi paulo uberius liceat loqui, cum quo jam non conceditur colloqui. Certe et vobis proficit, ut advertatis non fragilitate quadam vos hoc officium, sed judicio detulisse: nec misericordia mortis impulsos, sed virtutum honorificentia provocatos; anima enim benedicta omnis simplex . Tanta autem simplicitas erat, ut conversus in puerum, simplicitate illius aetatis innoxiae, perfectae virtutis effigie, et quodam innocentium morum speculo eluceret. Intravit igitur in regnum coelorum, quoniam credidit Dei verbo; quoniam sicut puer artem repulit
Abbreviated transcription (Latin):
a quib euacuatur eius passio. corpusq distra¬
hitur. Itaq quãuis gr̃e fenus teneret: &. metu¬
eret tanti nomnus debitor nauigare: tam̃ eo
transire maluit. ubi tuto possit exsoluere. Iu¬
dicauit enim diuinȩ solutionem gr̾e. in affectu
& fide cẽ. quam quidem statim ubi primum
copia liberior eccłȩ fuit: implere non distulit.
deiq gr̃am & accepit desideratã & seruauit ac¬
ceptam. Nichil gͥ ea prudentia sapientiꝰ quȩ
diuina & humana seceruit. Nam quid spe¬
ctatam stipendiis forensib eiꝰ facutidiam lo¬
quar. quam incredibili admiratione in audi¬
torio p̃fecture sublimis elicuit: S malo illa
laudare. quȩ ꝑceptis mysteriis dei duxit poti
naufragium. inuicto quodam contẽptu urtȩ
huius. maria transfretauerit diffusasq regio¬
nes obcundo ꝑagrarit. postremo quod hoc ip¬
so tempore. ꝑiculum ñ refugerit. s ad ꝑiculũ
uenerit: patiens iniuriȩ: negligens frigoris:

Expanded text:
a quibus evacuatur ejus passio, corpusque distraa quibus evacuatur ejus passio, corpusque distrahitur. 48. Itaque quamvis gratiae fenus teneret, et metueret tanti nominis debitor navigare; tamen eo transire maluit, ubi tuto posset exsolvere: judicabat enim divinae solutionem gratiae in affectu ac fide esse; quam quidem statim ubi primum copia liberior Ecclesiae fuit, implere non distulit. Deique gratiam et accepit desideratam, et servavit acceptam. Nihil igitur ea prudentia sapientius, quae divina et humana secernit. 49. Nam quid spectatam in stipendiis forensibus ejus facundiam loquar? Quam incredibili admiratione in auditorio praefecturae sublimis emicuit! Sed malo illa laudare, quae perceptis mysteriis Dei duxit humannaufragium invicto quodam contemptu vitae hujus, maria transfretaverit: diffusasque regiones obeundo peragrarit: postremo quod hoc ipso tempore periculum non refugerit, sed ad periculum venerit, patiens injuriae, negligens frigoris,
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑat: sciuit pͥmo omnium seruatori suo gra¬
tiam ee rescrendam.S quia referre non pote¬
rat. habere poterat. Est enim huiusmodi gr̃e
uis ut &. cum refertur habeatur: & habendo
referatur. Referebat gͥ gratian: descrebat fidẽ.
Nam qui tantum mysterii clestis inuoluti
in orario p̃sidium fuisset exꝑtus. quantim
arbitrabatur si ore sumeret. & toto cordis au¬
diret archano: Quam magis putabat fusum
in uiscera. quod tantũ sibi tecto orario ꝓfuiss&e:
S non ita auidus ut c̃ẽt incautus. Scimus
enim plerosq auiditate studii p̃termittere
cautionem. Aduocauit ad se ep̃m: nec ullam
ex eo ẽ utrũnam cum ep̃is catholicis hoc est
locoꝵ in scismate regionis illius eccla erat.
ẽc in scismate. Nam & si fidem erga deum tene¬
rent: tañi erga dei ecclam non tencrent. cuius
patiebantur uelut quosdam artus diuidi &
menbra lacerari. Et̾eium cũ ꝓpter ecclam. xp̃c

Expanded text:
erceperat, scivit primo omnium servatori suo graerceperat, scivit primo omnium servatori suo gratiam esse referendam: sed quia referre non poterat, habere poterat. Est enim hujuscemodi gratiae vis, ut et cum refertur, habeatur; et habendo referatur. Referebat igitur gratiam, deferebat fidem. Nam qui tantum mysterii coelestis involuti in orario praesidium fuisset expertus, quantum arbitrabatur si ore sumeret, et toto pectoris hauriret arcano! quam majus putabat fusum in viscera, quod tantum sibi tectum orario profuisset! 47. Sed non ita avidus fuit, ut esset incautus; scimus enim plerosque aviditate studii praetermittere cautionem. Advocavit ad se episcopumex eo est utrumnam cum episcopis catholicis, hoc est,locorum in schismate regionis illius Ecclesia erat; esse in schismate. Nam etsi fidem erga Deum tenerent, tamen erga Dei Ecclesiam non tenebant, cujus patiebantur velut quosdam artus dividi, et membra lacerari. Etenim cum propter Ecclesiam C
Abbreviated transcription (Latin):
ria diuina cognosceret: ꝓnuntians nullum¬
ad referendam gr̃am mauis c̾ẽ officium. Quod
Est gͦ prudentis agnoscere seipsum . & quẽad¬
modum a sapientib definitum est. scđm na¬
turam uiuere. Quid enun ẽ tam scdm natu¬
ram. quã reserre auctori gr̃am: Aspice cęlum
hoc. Noune auctou refert gr̃am cum uidet᷑
Celi enim enarrant. głam dei: & oꝑa manuũ
eius annuntiat firmam̃tum. Mare ipsum
cũ sedatum atq tranquillum ẽ. diuinȩ sere¬
nitatis testatur inditium. Cum mouet᷑. indig¬
natio suꝑna terrori ẽ. Nonne om̃s dei gr̃am
iure miram᷑. cum aduertimus quod insensi¬
bilis natura. quadam sensibili ratione suos
fluctus coerceat. & fines suos unda cognoscat:
Nam de terris quid loquar. quȩ diuino obedi¬
bulum subministrant: atq id quod acceꝑint
agri uelut crescentib usuris multiplicatum
cumulatumq restituunt: Er̃go ille qui natͣa
duce dum rationem oꝑis igneo ñitis ugore ꝑ¬

Expanded text:
ria aeterna cognosceret, pronuntians nullumria aeterna cognosceret, pronuntians nullum referenda gratia majus esse officium. Quod ergo prudentis agnoscere se ipsum, et quemadmodum a sapientibus definitum est, secundum naturam vivere. Quid enim est tam secundum naturam, quam referre auctori gratiam? Aspice coelum hoc; nonne auctori refert gratiam, cum videtur? Coeli enim enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum . Mare ipsum cum sedatum atque tranquillum est, divinae serenitatis testatur indicium: cum movetur, indignatio superna terrori est. Nonne omnes Dei gratiam jure miramur, cum advertimus quod insensibilis natura quadam sensibili ratione suos fluctus coerceat, et fines suos unda cognoscat? Nam de terris quid loquar, quae divino obedibulum subministrant ; atque id quod acceperint agri, velut crescentibus usuris multiplicatum, cumulatumque restituunt? 46. Ergo ille qui natura duce divini rationem operis igneo mentis vigore p
Abbreviated transcription (Latin):
ciatos cognouerat ab his diuinum illud fide¬
lium sacram̃tum poposcit. ñ ut curiosos ocu
retur auxilium. Et̾ enim ligari fecit in orario.
&orarium inuoluit in collo. atq ita se deiecit
in mare. non requireus de nauis compage re¬
soluta tabula. cui suꝑna transinuaret᷑. qm̃ fi¬
dci solius arma quesierat. ltaq his se tectum
atq numitum satis credenis. alia auxilia non
desiderauit. Simul fortitudinem eiꝰ spectare
licet. quia fatiscente remigio non quasi nau¬
fragus tabulam sũpserit. s quasi fortis ex se
ipso adminiculum uirtutis sũpsit. Nec dese¬
ruit spes. nec fefellit opimo. Deniq primꝰ ser¬
uatus ex undis. & in portum terrenȩ stationis
euectus. p̃sulem suum cui se crediderat primꝰ
recognouit. Statunq ubi cȩteros seruulos suos
uł ipse liberauit. uł lib̾atos comꝑit᷑. negligens
facultatum. nec amissa desiderans. dei eccłam
requisiuuit. ut ageret gr̃as liberatus . & myste¬

Expanded text:
tiatos esse cognoverat, ab his divinum illud fidetiatos esse cognoverat, ab his divinum illud fidelium sacramentum poposcit: non ut curiosos oculretur auxilium. Etenim ligari fecit in orario, et orarium involvit collo, atque ita se dejecit in mare, non requirens de navis compage resolutam tabulam, cui supernatans juvaretur, quoniam fidei solius arma quaesierat. Itaque his se tectum atque munitum satis credens, alia auxilia non desideravit. 44. Simul fortitudinem ejus spectare licet, qui fatiscente remigio, non quasi naufragus tabulam sumpserit, sed quasi fortis ex se ipso adminiculum suae virtutis assumpserit: nec deseruit 1126 spes, nec fefellit opinio. Denique primus servatus ex undis, et in portum terrenae stationis evectus, praesulem suum, cui se crediderat, recognovit: statimque ubi etiam caeteros servulos suos vel ipse liberavit, vel liberatos comperit, negligens facultatum, nec amissa desiderans, Dei ecclesiam requisivit; ut ageret gratias liberatus, et myste
Abbreviated transcription (Latin):
sio rep̃ssit studia coercendi. Inmo tu frater ab
omni nos abducebas cocrcioͥnis affectir: iundi¬
care pollicens & lenire desiderans. Non medi¬
ocris gͥ prudentiȩ testimonium. quȩ ita a sa¬
pientib definitur. bonoꝵ pͥmum eise. deum
scire. & uerum illud atq diuinum. pia ñite
uenerari: illam amabilem & concupiscendã
ȩi̾ne pulchritudinem ueritatis. tota mentis
caritate diligere: scd̃m autem. in ꝓrcunos a
diumo illo atq celesti. naturȩ dir uiare pieta¬
tem: quod etiam mundi sapientes. nr̃is hau¬
sere de legibus. Neq enim diruare ista in ho¬
sti diiue legis fonte potassent. Quid gͥ obser¬
uantiam eius erga dei cultum p̃dicem: Qui
priusquam ꝑfectioribus eẽt initiatus myste¬
rus. naufragio constitutus. cum tanquã uehe¬
ret᷑ nauis scopuloso illisa uado. urgentibꝰ hinc
atq inde flatib urgeret᷑: non mortẽ metuens.
s ne uacuus mysteru exiret e uita. quos ini¬

Expanded text:
sio repressit studia coercendi; immo tu, frater, ab sio repressit studia coercendi; immo tu, frater, ab omni nos abducebas coercitionis affectu, vindicare pollicens, et lenire desiderans. 42. Non mediocris igitur prudentiae testimonium, quae ita a sapientibus definitur: Bonorum primum esse Deum scire, et verum illud atque divinum pia mente venerari, illam amabilem et concupiscendam aeternae pulchritudinem veritatis tota mentis charitate diligere. Secundum autem, in proximos a divino illo fonte atque coelesti naturae derivare pietatem: quod etiam mundi sapientes nostris hausere de legibus. Neque enim derivare ista in hoillo divinae legis fonte potuissent. 43. Quid igitur observantiam ejus erga Dei cultum praedicem? Qui priusquam perfectioribus esset initiatus mysteriis, in naufragio constitutus, cum ea qua veheretur, navis scopuloso illisa vado, et urgentibus hinc atque inde fluctibus solveretur, non mortem metuens, sed ne vacuus mysterii exiret e vita; quos ini
Abbreviated transcription (Latin):
Er̾at enim fidele inditiuũ: & extraneo non ẽẽ
ꝓditum: quod non c̾e̾t cum fratre collatum.
His gͥ tantis ac talib bonis in excessum quen¬
dam fateor mentis elatus. suꝑstitem me tume̾
desieram. quod illum iita crederem digniorẽ:
&. ideo excepi plagam quam ferre non possũ.
Tolerabilia enim tanti doloris p̃meditata qͣm
explorata uulnera. Quis iam mestum conso¬
labitur:: Quis afflictum leuabit: Cum quo
participabo curas: Quis me ab istius mundi
uindicabit usu: Tu enim auctor negonior.
censor seruuloꝵ: arbiter fratrum. ñ litis s
pietatis arbiter. Nam siquando nͥ cum scã
sorore aliquid conferendum fuit: ultra melior
iudebatur sententia: te uidicẽ sumebamus:
Aut si ipse tibi aliquid disceptandum differres:
quam grata contentio tua: quam sine felle ip¬
sa indignatio: quã seruulis ip̃sis coercitio non
amara: cum te fr̾ibus magis differre quam
ex affectu diceres uindicare: Nobis enuim ꝓfes¬

Expanded text:
Erat enim fidele indicium, et extraneo non esse Erat enim fidele indicium, et extraneo non esse proditum, quod non esset cum fratre collatum. 40. His igitur tantis ac talibus bonis in excessum quemdam, fateor, mentis elatus, superstitem me timere desieram, quod illum vita crederem digniorem: et ideo excepi plagam, quam ferre non possum; tolerabiliora enim tanti doloris praemeditata, quam inexplorata vulnera. Quis jam moestum solabitur? Quis afflictum levabit? Cum quo participabo curas? Quis me ab istius mundi vindicabit usura? Tu enim auctor negotiorum, censor servulorum, arbiter fratrum; non litis, sed pietatis arbiter. 41. Nam si quando aliquid cum sancta sorore 1125 mihi conferendum fuit, utra melior videretur sententia, te judicem sumebamus, Aut si ipse aliquid disceptandum deferres, quam grata contentio tua! quam sine felle ipsa indignatio! quam servulis ipsis coercitio non amara; cum te fratribus magis deferre, quam ex affectu disceres vindicare! Nobis enim profes
Abbreviated transcription (Latin):
Quis te aspexit: qui ñ me iusum putaret: Qo¬
tiens aliquos salutaui: qui qm̃ te prius consa¬
lutauerant se a me iam dicerent salutatos: Qn¬
ti tibi dixerunt aliquid: qui se mͥ dixisse memo¬
rarent: Quȩ mͥ hinc gaudia: quanta frequent̃
oborta leticia: quod coserrare in nobis cerneba¬
mus: Quam gratus error: quam iocunda ꝓ¬
lapsio: quã religiosa fallatia: quam suainis fal¬
latia: Neq enim de tuis erat aliquid aut factis
aut sermonib quod timerẽ: qui mͥ tua letabar
adscribi. Tamen si uehem̃tius tenderent quod
se mͥ aliquid intumasse memorarent: responde¬
bam ridens & gaudens. Uidete ne fr̃i dyxeritis
men ñ erat commune secretum amicoꝵ: non
quo conferendi ꝑiculum uereremur: s tenendi¬
fidem seruaremus. Sane si consilio pendenda
cõmune secretum. Nam & si amici alteri nr̃m
dicerent. ut dicta sua ad alterum ꝑuenirent:
dem ẽẽ seruandani: ut nec fr̃i committeretur.

Expanded text:
38. Quis te aspexit, qui non me visum putaret? Quo38. Quis te aspexit, qui non me visum putaret? Quoties aliquos salutavi, qui quoniam te prius consalutaverant, se a me jam dicerent salutatos! Quanti tibi dixerunt aliquid, qui se mihi dixisse memorarent! Quae mihi hinc gaudia, quanta frequenter oborta laetitia, quod eos errare in nobis cernerem! Quam gratus error, quam jucunda prolapsio, quam religiosa fallacia, quam suavis calumnia! Neque enim de tuis erat aliquid aut factis aut sermonibus, quod timerem, qui mihi tua laetabar ascribi. 39. Tamen si vehementius contenderent, quod se mihi aliquid intimasse memorarent, respondebam ridens et gaudens: Videte ne fratri dixeritis. men commune non erat secretum amicorum: non quo conferendi periculum vereremur, sed tenendi servaremus fidem. Sane si consilio pendenda commune secretum. Nam etsi amici ita alteri nostrum dicerent, ut dicta sua ad alterum pervenirent; esse servatam, ut nec fratri committeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mitusterium funeris. s minister. O dura ocu¬
lors lumina: que potiustis fr̾em uidere morien¬
ttm. O durȩ & asꝑȩ manus quȩ clausistis oculos:
in quib plus uidebam. O durior ceriuix: que tã
lugubre onus. consolabili licet obsequio gesta¬
re potiusti. Hȩc tu frater mͥ iustuis exhiberes:
hec eo ate expectabam. hec officia desiderabam
Nunc uͦ ipse meȩ uite suꝑstes. quod sine te so¬
latium capiam: qui solus merentem solari sole¬
stamutuus semꝑ utriq nr̃m insederit amor:
ut interiore potius foueret᷑ affectu. quam foren¬
si blanditia diuulgarer᷑: Noq ciim alioꝵ que¬
rebamus testimonium: qui tantam nr̃i tenebamꝰ
succus infuderat. ut ñ blanditus ꝓbare amorẽ.
s conscia m̃te pietatis int̾no amore contenti. fu¬
cum blanditiarum non requireremꝰ q̃uos &
ipsa in amorem mutuum imago formaret.
nescio quam nr̃i expressionem ñitis quam
corꝑis similitudinem alter in altero uidebam᷑.

Expanded text:
ministerium funeris, sed minister. O dura ocuministerium funeris, sed minister. O dura oculorum lumina, quae potuistis fratrem videre morientem! O immites et asperae manus, quae clausistis oculos, in quibus plus videbam! O durior cervix, quae tam lugubre onus, consolabili licet obsequio, gestare potuisti! 37. Haec tu, frater, mihi justius exhiberes. Haec ego a te exspectabam, haec ego officia desiderabam. Nunc vero ipsae meae vitae superstes, quod sine te solatium capiam, qui solus moerentem solari soleita mutuus semper utrique nostrum insederit amor, ut interiore potius foveretur affectu, quam forensi blanditia divulgaretur; neque enim aliorum quaerebamus testimonium, qui tantam nostri gratiamsuccus infuderat, ut non blanditiis probare amorem, sed conscia mente pietatis interno amore contenti, fucum blanditiarum non requirere videremur, quos et ipsa in amorem mutuum imago formaret; nescio enim qua expressione mentis, qua corporis similitudine alter in altero videbamur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiximus. quãdui simul uiximus: Ꝙ si esset
quod adhuc delectari posset: sine te delectari ñ
posset. Et̃ si quando uoluissemus impense uitã
ꝓducere: iam tam̃ sine te esse nollemus. hec into¬
lerabilia. Quid enim tolerabile sine tanto uite
comite: tanto laboꝵs meoꝵ officioꝵ q consorte:
cuiꝰ ego casii quo esset. toberabilior nec p̃medi¬
tari potui: Ita pauebat animꝰ de illo tale aliquid
cogitare. non quo conditionem ignorarem: s
quidam uotoꝵ usus sensum cõmuns fragilita¬
tis obduxerat: ut de illo nͥ scd̃a omma cogitare
nescirem. Deniq ꝓxime cum graui quodam
atq utinam supremo urgerer occasii. hoc so¬
lum dolebam quod non ipse assideres lectulo:
ac notiuum mͥ cum sc̃a sorore partitus offi¬
cium. morientis oculos digitis tuis clauderes.
Quid optaueram quod rependo: Quȩ uota
deficiunt: quȩ misteria succedunt. Aliud ꝑa¬
bam: aliud exhibere compellor: non ipse iam

Expanded text:
viximus, quamdiu simul viximus! Etsi esset viximus, quamdiu simul viximus! Etsi esset quod hic delectare nos posset, sine te delectare non posset: et si quando voluissemus impense vitam producere, jam tamen sine te esse nollemus. 35. Haec intolerabilia. Quid enim tolerabile sine te tanto vitae comite, tanto laborum meorum officiorumque consorte? Cujus ego casum quo esset tolerabilior, nec praemeditari potui; ita pavebat animus de illo tale aliquid cogitare! non quo conditionem ignorarem, sed quidam votorum usus sensum communis fragilitatis obduxerat; ut de illo nisi secunda omnia cogitare nescirem. 36. Denique proxime cum gravi quodam atque utinam supremo! urgerer occasu; hoc solum dolebam, quod non ipse assideres lectulo, ac votivum mihi cum sancta sorore partitus officium, morientis oculos digitis tuis clauderes. Quid optaveram! Quid rependo! Quae vota deficiunt! Quae ministeria succedunt! Aliud praeparabam, aliud exhibere compellor; non jam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
curreres. respondisti hanc ipsam tibi esse causã
ueniendi. ne nr̃o deesses ꝑiculo: ut consortem te
frat̾ni discriminis exhiberes. felix gͥ tam opor¬
tuno obitu: quia ñ es seruatus in hunc dolorẽ.
Certe felicior quam sc̃a soror quȩ tuo solatio de¬
stituta. suo pudore sollicita. duob nuꝑ beata
germanis. nunc ex duobus fr̾ibus erumnosa.
que alterum sequi non potest. alterum nequit
derelinquere. cui tumulus uuus hospitium.
& corꝑis tui sepulchrum ẽ domus. atq uti¬
nam uł hoc tutum diu̾sorium. Cybus in fle¬
tibus: potus in lacrimis. Cybum enim dedisti
nobuis pauẽ lacrimarum: & potum dedisti no¬
bis in lacrinus in mensura: aut fortasse uiltra
m̃suram. Nam quid de me loquar. cui neq mo¬
ri licet. ne sororem reluiquã: neq uiuere libet.
ne a te auellar: Quid enim mͥ sine te potest ẽẽ
ditas. Aut quid diutiꝰ in hac uita degere iiuat.
atq in terris morari: in quib tandui iocunde

Expanded text:
curreres; respondisti hanc ipsam tibi causam esse curreres; respondisti hanc ipsam tibi causam esse veniendi, ne nostro deesses periculo, ut consortem te fraterni discriminis exhiberes. 33. Felix igitur tam opportuno obitu, quia non est in hunc servatus dolorem. Certe felicior 1123 quam sancta soror, quae tuo solatio destituta, de suo pudore sollicita, duobus nuper beata germanis, nunc ex duobus fratribus aerumnosa, neque alterum sequi potest, neque alterum derelinquere: cui tumulus hospitium tuus, et corporis tui sepulcrum est domus. Atque utinam vel hoc tutum diversorium! Cibus in fletibus, potus in lacrymis; cibum etenim dedisti nobis panem lacrymarum, et potum dedisti nobis in lacrymis in mensura, aut fortasse ultra mensuram . 34. Nam quid de me loquar, cui neque mori licet, ne sororem relinquam: neque vivere libet, ne a te avellar? Quid enim mihi sine te potest esse ditas? aut quid diutius in hac vita degere juvat, atque in terris morari, in quibus tamdiu jucunde
Abbreviated transcription (Latin):
ingemisceres. quantum doleres. in alpium
uallo sũmam nr̃e salutis consistere. lignoꝵ q
congerie construi murum pudoris: Qua af¬
ab hoste impuro atq crudeli qui nec puditicie
parceret nec saluti: Quonã inꝗͣ mͦ ferres¬
rapi uirgines. & auulsos a complęxu parentũ
paruos liberos. suꝑ tela iactari. incestari sacra¬
ta deo corꝑa. & seuilem iuduȩ maturioris ute¬
rum in usus desuctos onerum redire non pig¬
nors: Quonam inquam mͦ ista tolerares: qui
etiam ultimo spũ iam fortassis oblitus. & ad¬
huc nr̃i non immemor. de cauenda incursio¬
ne barbaroꝵ nos sepius admonebas: cõmenio¬
rans ñ frustra dixisse ideo fugiendum. fortas¬
se. ideo quod nos destitui tua morte ecrnebas:
qd̃ non infirmitate animui. s pietate faciebas:
Et si infirmus ꝓ nobis. tamen firmus tibi. Q
cum a iuiro nobili reuocareris symacho tuo
parente. quod ardere bello italia diceretur.
quod in ꝑiculum tenderes. quod hostem in¬

Expanded text:
ingemisceres, quam doleres in Alpium ingemisceres, quam doleres in Alpium vallo summam nostrae salutis consistere, lignorumque concaedibus construi murum pudoris! Qua afoste distineri, ab hoste impuro atque crudeli, qui nec pudicitiae parceret, nec saluti! 32. Quonam, inquam, haerapi virgines, et avulsos a complexu parentum parvulos liberos supra tela jactari, incestari sacrata Deo corpora, et senilem viduae maturioris uterum in usus desuetos oncrum redire, non pignorum? Quonam, inquam, modo ista tolerares, qui etiam ultimo spiritu tui jam fortassis oblitus, et adhuc nostri non immemor, de cavenda incursione Barbarorum nos saepius admonebas, commemorans non frustra te dixisse fugiendum. Fortasse ideo quod nos destitui tua morte cernebas: quod non infirmitate animi, sed pietate faciebas; et si infirmus pro nobis, tamen firmus tibi. Qui cum a viro nobili revocareris Symmacho tuo parente, quod ardere bello Italia diceretur, quod in periculum tenderes, quod in hostem in
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalis. cui debetur ȩt̃na. Quid enuim in hãc¬
in hanc flebilem uitam rediret: Quem rap¬
tum magis esse ex tam imminentib malis
urgentib q periculis gaudere debemus.
Nam si pacato scło. bellisq cessantib enoch
raptum nemo defleuit: s magis ꝓpħa lauda¬
taret intellectum eiusꝰ. quantomagis minc iu¬
re dicendum ẽ cum hoc scłi lubricum uice
accedat ambignum. raptus ẽ ne in manus
incideret barbaroꝵ. raptus est ne totiꝰ orbis
excidia. mundi finem. ꝓpinquoꝵ funera. ci¬
uium mortes. postremo ne sc̃aꝵ uirginum
atq iuduarum quod omm morte accrbuuis
ẽ colluuionem iuderet: Ego uero te frater cũ
uitȩ tuȩ flore mortis cõmoditate beatum ar¬
bitror. Non enim nobis ereptus es. s ꝑiculis.
Non uitam amisisti: s ingruentium accrbi¬
tate & formidine carusti. Nam qui eras scẽ
m̃tis miscđia in tuos. si nunc urgeri italiam
tam ꝓpinquo hoste cognosceres: quantum

Expanded text:
temporalis, cui aeterna debetur. Quid enim in hatemporalis, cui aeterna debetur. Quid enim in hain hanc flebilem vitam rediret, quem raptum magis 1122 esse ex tam imminentibus malis urgentibusque periculis gaudere debemus? Nam si pacato saeculo, bellisque cessantibus, raptum Enoch nemo deflevit, sed magis propheta laudataret cor ejus ; quanto magis nunc jure dicendum est, cum ad saeculi lubricum, vitae accedat ambiguum! Raptus est, ne in manus incideret Barbarorum: raptus est, ne totius orbis excidia, mundi finem, propinquorum funera, civium mortes, ne postremo sanctarum virginum atque viduarum, quod omni morte acerbius est, colluvionem videret. 31. Ego vero te, frater, cum vitae tuae flore, tum mortis commoditate beatum arbitror. Non enim nobis ereptus es, sed periculis: non vitam amisisti, sed ingruentium acerbitatum formidine caruisti. Nam qua eras sanctae mentis misericordia in tuos, si nunc urgeri Italiam tam propinquo hoste cognosceres, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
publicum officium in rebus scdis iocundius
e: in aduersis gratius. Neq uero mͥ mediocre
meritum: tanti uidet᷑ officui. Neq enim ociose.
uł in actibus apłoꝵ. thabita mortua. flentes
uiduȩ describuntur: uł in euatigłio. mota lacri¬
mis uiduȩ ꝓsequens turba funꝰ adolescentis
inducitur: qu resurrectio debeatur. Illam tam̃
thabitam uduȩ. hunc tota fleuit ciuitas. Non
gͦ dubium est ur̃is lacrimis apłoꝵ patrociniũ
sccłia motum. cum uos flentes uideret: & si nc̃
tam̃ potestatis auctoritate a cruciatib mortis.
liberauit. Et si non resedit in lectulo qui erat
mortiuus: tam̃ requieuit in xp̃o. Ꝙ si non locu¬
tus ẽ nobis. tam̃ ea quȩ supra nos sunt cernit.
& quȩ potiora sunt iam se uidere letatur. Per
ea enim quȩ in euangłio leginus quȩ futura
sunt intelligimus: & p̃sentium speties inditi¬
um ẽ futuroꝵ. Non opus fuit ei resurrectio

Expanded text:
publicum officium in secundis rebus jucundius publicum officium in secundis rebus jucundius est, in adversis gratius. 29. Neque vero mihi mediocre meritum tanti videtur officii. Neque enim otiose vel in Actibus apostolorum , Thabita mortua, flentes viduae describuntur, vel in Evangelio mota lacrymis viduae prosequens turba funus adolescentis inducitur, cui resurrectio debebatur; illam tamen Thabitam viduae, hunc tota civitas flevit. Non ergo dubium est vestris lacrymis apostolorum patrocinium  misericordia motum, cum vos flentes videret. Etsi nunc tamen potestatis auctoritate a cruciatibus mortis,nimam liberavit: et si non resedit in loculo, qui erat mortuus; tamen requievit in Christo: et si non locutus est nobis; tamen ea quae supra nos sunt, cernit: et quae potiora sunt nobis, jam se videre laetatur. Per ea enim quae in Evangelio legimus, quae futura sunt intelligimus: et praesentium species indicium est futurorum. 30. Non opus fuit ei resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
simulans ꝑiculi tui. O fallax leticia: o incerta
humanarum rerum curricula. Ex affrica redi¬
tum. ex mari restitutũ. ex naufragio rescrua¬
tum. putabamus iam nobis non posse eripi: s
grauiora naufragia in terris positi sustinemꝰ.
llam quem ñ potuerunt naufragia ad mortẽ
delucere:strenus natatib euitata. eius mors
cepit nobis ẽc̃ naufragio. Quid enim suꝑ est su¬
auitatis. quibꝰ tam predulce decus. tam carum
in his mundi tenebris lumen ẽ extinctum:
In quo non solum nr̃e familiȩ. s toti patriȩ
plebs scã maximam uobis gr̃am: quod non
nobis accidisse hanc nr̃i creditis solitudinem:
quod fletum totiꝰ ciuitatis. ȩtatum omnium.
fertis. ⁊ on enim miscłie priuatȩ dolor: s quod¬
dam publice offitium & munus ẽ gr̃ȩ Aut si
qua uos mei tangit miscłia. quod talem frem
amiserumm: habeo fructum uberem: habeo ur̃i
pignus affectus. Mallem fr̾em uiuentem: s t̾n

Expanded text:
simulans periculi tui. 27. O fallax laetitia! o incerta simulans periculi tui. 27. O fallax laetitia! o incerta humanarum rerum curricula! Ex Africa redditum, ex mari restitutum, ex naufragio servatum, putabamus jam nobis non posse eripi: sed graviora naufragia 1121 in terris positi sustinemus; nam quem non potuerunt naufragia maris ad mortem deducere, strenuis natatibus evitata, ejus mors coepit nobis esse naufragio. Quid enim superest suavitatis, quibus tam praedulce decus, tam clarum in his mundi tenebris lumen exstinctum est: in quo non nostrae solum familiae, sed totius patriae plebs sancta, maximam gratiam, quod non uod vobis accidisse hanc nostri creditis solitudinem, quod fletum totius civitatis, aetatum ofertis. Non enim misericordiae privatae dolor, sed quoddam publicae officium et munus est gratiae: aut si qua vos mei tangit misericordia, quod talem fratrem amiserim, habeo fructum uberem, habeo vestri pignus affectus. Mallem fratrem viventem; sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
solens efficatie. S cui frater ista quesisti: Nos enĩ
nib reũtisti: tu solus nobis qui omnib es pre¬
ferendus eriperis: quasi ideo mortem distuleris:
ut consummares pietatis officium: palmam
mucem diuidebant. Quos ideo adepti sumus:
ñ quia eoꝵ fuit expectanda ꝑceptio: s ne ui¬
lis uideretur dissimulatio. Aut fortasse ideo
sunt tributi: ut quia maior tui obitu nr̃e fu¬
turus erat uoluptatis occasus: sine nobis iam
iuuere disceremus. E quidem p̃sage mentis
agnosco formidinem: dum repeto sepe quȩ
scripserim. Reuocabam it frat̾ ne affricam pe¬
teres: ac potius aliquem destinares. Timebam
te committere iiȩ. fluctibus credere. & solito
metus maior incesserat animum. S & ꝑegri¬
nationem explicuisti: & rem ordinasti: & uete¬
ri & sentinoso nauigio ut audio. iterum te flu¬
ctib credidisti. Nanq dum celeritatem aucu¬
paris. cautelam p̃cermisisti: auidus nr̃e gr̃e. dis¬

Expanded text:
solens efficaciae. Sed cui, frater, illa quaesisti? Nos enim solens efficaciae. Sed cui, frater, illa quaesisti? Nos enim nibus revertisti, tu solus nobis, qui omnibus es praeferendus, eriperis; quasi ideo mortem distuleris, ut consummares pietatis officium, palmam invicem dividebant! Quos ideo adepti sumus, non quia fuit eorum expetenda perceptio, sed ne vilis dissimulatio videretur. Aut fortasse ideo sunt tributi, ut quia immaturo tui obitu nostrae futurus eras voluptatis occasus, sine nobis jam vivere disceremus. 26. Et quidem praesagae mentis agnosco formidinem, dum repeto saepe, quae scripserim. Revocabam te, frater, ne ipse Africam peteres, ac potius aliquem destinares. Timebam te committere viae, fluctibus credere, et solito metus major incesserat animum: sed et peregrinationem explicuisti, et rem ordinasti, et veteri et sentinoso, ut audio, navigio iterum te fluctibus credidisti. Namque cum celeritatem aucuparis, cautelam praetermisisti, avidus nostrae gratiae, dis