comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit scolaris illetuius morte
dubitatio est apͥmiscole et accu¬
sario si autẽ fede̾rãtus ab obitio¬
ne eius memoratam clispositi¬
onem accipere cius uxorem hus
tim adicẽ exquib matrimõia
sũ pena l tnsigere hoc est dehis
qui non potũnt ab initio mi¬
pciarum misceri suis uxorib
agere insuper dehiis iuris acfe¬
minis quiꝰsistente m̃m̃io scĩ¬

Expanded text:
fuerit ille de cuius morte dubitatio est, a primis scholae et actuario, si autem foederatus, ab optione eius memoratam depositionem accipere eius uxorem. Histim adicere, ex quibus matrimonia sine poena licet transigere, hoc est de his qui non potuerint ab initio nuptiarum misceri suis uxoribusagere, insuper de his viris ac feminis qui consistente matri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspex̾it testatoraut donator hgu
b̾nantur conec iui quib conata
sunt. aut reucta ad ꝑfectam eta¬
tatore uł donatq̾e et matrietauie
hor ꝗb res couate sint ip̃aruni
rerum si uolu̾it gubnatõem co¬
mitte l maritis inuincte sunt
memorate mulieres itatam̃ si
aut donat nullũ ꝯus dispẽsatorẽ

Expanded text:
spexerit testator aut donator haec gubernentur, donec illi quibus donata sunt aut relicta ad perfectam aetatatore vel donatore et matri et aviae horum quibus res collatae sunt ipsarum rerum si voluerit gubernationem committere, licet maritis iunctae sint memoratae mulieres, ita tamen si aut donat nullum his dispensatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur solitum matrimoni¬
umtũc ap̃ pr̃em maneãt filii et
matremeentẽ aleista iustum
decreuimius etamr̾e locuplete
filios pasci. ꝙ ã de alenda mr̃e ⁊¬

Expanded text:
ostenditur solutum matrimonium, tunc apud patrem et maneant filii et matrem egentem alere, ita instant decernimus et a matre locuplete filios pasci. Quod autem de alenda matre
Abbreviated transcription (Latin):
mo manens autẽ meatemo
uitate degens malia domocũ a¬
lia muliere freãrit manere cõ¬
unicitur et semł ⁊ secundocui¬
patus aut ꝑsuos pentes autꝑ
mulieres aũ ꝑ a̾s auquas fide

Expanded text:
mo manens, vel in eadem civitate degens in alia domo cum alia muliere frequenter manere convincitur, et semel et secundo culpatus aut per suos parentes aut per mulieris aut per alias aliquas fide
Abbreviated transcription (Latin):
iuiro ñ udicau̾it sicutiuris no¬
nente marito extraneis ⁊ iiuã
aut cũ eis uuatur sinolẽte iro
foris dom̃ ma̾sit snͥforsan ap̃p
pͥos pẽtes sicircensib aũ theats
aut empniteatris ĩt̾fuit ad spec
utilla n̾hñs ꝑentes ad quos p̃¬
sit mane ex necc̃itate foris nĩtz
nocte uibemus nullam esse¬

Expanded text:
viro non indicaverit. Si cum viris nolente marito extraneis convivit aut cum eis lavatur. Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes. Si circensibus aut theatris aut amphitheatris interfuerit ad spectut illa non habens parentes apud quos possit manere ex necessitate foris habitet nocte, iubemus nul
Abbreviated transcription (Latin):
etatis iutemus iudicẽ petenter
curatorem fidedigñ cum legiti¬
ma fideuissione rebr t᷑alib ordi¬
nari quidebeat relictam t᷑alibuc¬
lib ꝑ sonis substanciam gub¬

Expanded text:
etatis, iubemus iudicem competentem curatorem fide dignum cum legitima fideiussione rebus talibus ordinare, qui debeat relictam talibusonis substantiam gub
Abbreviated transcription (Latin):
re multos filios Nñs uni exeis
ut si quis. ex ñscripto ꝑ affect̾ nupt̾
uxorem. accepit et ex ea filios ꝓcre
lo instrumtis ⁊ exeasimilit̾ fi¬
lios ꝓcreare millum circa pr̃nã
hr̃ditatem cum alus filus exindo¬

Expanded text:
re multos filios habens uni ex eisut si quis ex non scripto per affectum nuptialem uxorem acceperit et ex ea filios procrlibus instrumentis et ex ea similiter filios procreare, nullum circa paternam hereditatem aliis filiis ex indo
Abbreviated transcription (Latin):
in partem filio uł filienepti uł
nepoti et deinceps descententib
dare aut eciam ꝑultimã relinq̃re
uoluntatem sub hac clifintõe
atq creͣditione si uolu̾mt ut pr̾¬

Expanded text:
in partem, filio vel filiae, nepoti vel nepti et deinceps descendentibus donare aut etiam per ultimam relinquere voluntatem sub hac definitione atque condicione. si volu
Abbreviated transcription (Latin):
potest et dotem accipere ⁊ ppm
ꝑcias donationem exige si nułr
filus ruanta donatiomisꝓpͥeta¬
modo insioiatus fu̾it uite muli¬
eris aut alus uolentib sciens ñ
mãm festau̾it uxori et non studũ¬
it secundum ieges uͣscisa. orma¬
ritus uxoris castitati insidiatus
alus eam adult̾an dam trat̾e̾¬
tmare uiro et recipere quicem
ꝓpriam dotem lucrari aũt et
rem exalia uirisubstancia qntũ
añ nupciał donationis t̾cia ꝑsoẽ
que deante nuꝑciau donatr̃e
alus legib ꝯtientur ita tñ

Expanded text:
potest et dotem accipere et propter nuptias donationem exigere similiter filiis servanda donationis proprietamodo vir insidiatus fuerit vitae mulieris, aut aliis hoc volentibus sciens non manifestaverit uxori et studuerit secundum leges ulcisci. Si maritus uxoris castitati insidiatus aliis eam adulterandam tinare viro, et recipere quidem propriam dotem, lucrari autem etrem ex alia viri substantia quantum antenuptialis donationis tertia pars esse quae de antenuptiali donatione aliis legibus continentur, ita tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ħexnr̃is legib surit ꝯmissa. si
et eos qui talia deliq̃ rũt legitu¬
mis subdi supplicus alit̾ eñ
seꝑatõem matrimonior fĩ ex
ꝯsẽsu ulła rc̃e ꝑmittunus ꝙã

Expanded text:
nostris legibus sunt commissa. Si et eos qui talia deliquerunt legitimis subdi suppliciis. Aliter enim separationem matrimoniorum fieri ex consensu nulla r
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ĩb̾incoie murre sustineit
s in ronoremet̾ne utb̃ corpõratis in¬
lulta suffrãgia uase p̾cipimus. cu¬
ra aũt rectoꝵ punciarũ corporati ur¬
b rome qui inꝑegrinatione tͣnsgres¬
si sunt redire cogantur sirepossit
functionib quas imposuit antiq̃

Expanded text:
aliquid urbis incolae in urbe sustineant, sed in honorem aeternae urbis corporatis indulta suffragia valere praecipimus. Cura autem rectorum provinciarum corporati urbis Romae, qui in peregrina transgressi sunt, redire cogantur, ut servire possint functionibus, quas imposuit antiq
Abbreviated transcription (Latin):
desius facuitatib eandem sum mã
aque cluctus titulo rep̾sentare ro¬
gatur. Separatus u̾o arcaͣrius aur
aqueductus suscipiat gliosissimũ
ꝯsulum ub̾alitateur. aliis tiͣtũlis
ad.aquas publicis ꝑtmentib coti¬
ectum uł postei corugendum.
d. Diigent̾ innestigan decͥuimꝰ
qui pubucas abmitiofontes ur
cumeent abmitio priuati post¬
qm̃ publice usum pͥbuerunt ad
cris apiscib ꝑ sub iptionem mi¬
petratis acuulgo amplius si auc̃¬
te illiciti nec appetito colore sacri
fuisse dignoscitur ut iussiumire¬
gie ciuitatis restituatur et ꝙ pub¬
licum fuit aliquanto minime

Expanded text:
de suis facultatibus eandem summam aquaeductus titulo repensare cogatur. Separatus vero arcarius aurum aquaeductus suscipiat gloriosissimorum consulum liberalitate vel ex aliis titulis ad aquas publicas pertinentibus collectum vel postea colligendum.. Diligenter investigari decernimus, qui publici ab initio fontes vel, cum essent ab initio privati, postquam publice usum praebuerunt, ad cris apicibus per subreptionem impetratis, ac multo amplius si auctoritate illicita nec appetito colore sacri fuisse dignoscitur, ut ius suum regiae civitati restituatur et, quod publicum fuerit aliquando, minime
Abbreviated transcription (Latin):
os rerente infetimus .x. libͣꝵ auĩ
penani exigentes eumqui p̾sũpsit
.s. auantitatem ip̃i infelicidari
muueri sanctumus ao reliquam
bone figure u̾itam exigendam. ꝑ
aministrationem ꝓuincialemet
dandum ei sciente iudiceqr si negł¬
ex̾it et tenebitur. aueideponẽs. am¬
mĩstrationẽ ur̾desq eius successo¬

Expanded text:
os repente inferimus X. librarum auri poenam exigentes eum qui praesumpserit nc scilicet quantitatem ipsi infelici dari mulieri sancimus ad reliquam bonae figurae vitam, exigendam per administrationem provincialem et dandam ei; sciente iudice quia. si neglexerit, tenebitur ab ea deponens administrationem, heredesque eius
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ alt̾ dotem aut. m̃nupcialem do¬
natõem ñ faciens mops aut uiraũ
muliet inueniatur et moriens qd̾
autuir. aut femma iccuplex sit ille
uo uriia suꝑstes pͣaupexistat nam

Expanded text:
 alter dotem aut antenuptialem donationem non faciens inops aut vir aut mulier inveniatur, et moriens quidem aut vir aut femina locuples sit, ille vero vel illa superstes pauper existat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eciam uen̾abił domos que reg
ommiũ dicate sunt deosic tam̃
ut eciam decretum int̾ponatur
cum onmi subtilitate et iure
ircum uirindo qr utue est utri

Expanded text:
etiam venerabiles domos quae regi omnium dicatae sunt deo, sic tamen ut etiam decretum interponatur cum omni subtilitate et iureirit cum iureiurando, quia utile est utri
Abbreviated transcription (Latin):
Inquadam nr̃arum ꝯscitutõnũ
Nicħ̾ obscuritatis hnte mote sũt
questiones ab. aliquib exstudio
et aosuam intentionem obscuriti¬
temias introriucentib cumeuim
ub̾tatis. amatores simus miꝑ pos¬
uimus legemut ñ sm antiquita¬
tem si ex inscripticio et ub̃a ꝑsonap¬
cessit soroles onmnino eamscaui ĩ¬

Expanded text:
In quadam nostrarum constitutionum nihil obscuritatis habente motae sunt quaestiones ab aliquibus ex studio et ad suam intenutionem obscuritatem ei introducentibus. Cum enim libertatis amatores simus, nuper posuimus legem, ut non secundum antiquitatem, si ex adscripticia et libera persona processerit soboles, omnino eam sequi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ offe̾ntem ĩ posseres iuiri acquirere
ꝑ añ nupculem donationẽ ꝙ eciam
hic uounnus optinensitam ip̃euir
aut legatum ei aut aliquam parcẽ
istitutionis reliq̃rit fi̾namq hoc
mullo inuidemus m̃out omnibus¬
et mopia ꝯugis ꝑ aiicias saluctur¬

Expanded text:
entem non posse res viri conquirere per antenuptialem donationem. Quod etiam hic volumus obtinere, nisi tamen ipse vir aut legatum ei aut aliquam partem institutionis reliquerit; fieri namque hoc nullo invidemus modo, ut in omnibuset inopia
Abbreviated transcription (Latin):
ppenus qui aotaliasuemunt
quid p̾t̾ utilitatemutriusq ge¬
ratur ꝑtis nametiam maledic¬
tahus ominũ t̾ribilia in mĩe¬
bunt et que inferunt eloquia di¬
uma peccantib et qͦue nunc dis¬
posita sunt siꝗs̾ aũ pͥt̾ mittatur
et postei demonstretur maugne
factum ꝓn̾ fcõ erit exc̃ipimius eti¬
aniranc legem scĩnimam maiorẽ
ecc̾am sicut eciampriori. Mamn¬
amq inprioripiibitione auẽa¬

Expanded text:
ppe his qui ad talia conveniunt quid praeter utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt et quae inferunt eloquia divina peccantibus, et quae nunc disposita sunt; si quid autem praetermittatur et postea demonstretur maligne factum, pro non facto erit. Excipimus etiam hac lege sanctissimam maiorem ecclesiam, sicut etiam priori; illam namque in priori prohibitione a
Abbreviated transcription (Latin):
sanctimus puitentiam fĩ cciarm
arumet in successionem morienti
et hł uxorencum filus uocari et sic̃
scripsimũ siegem uolentem sismne
dote cxistentem uxorem uir dimis
orte paucos. aut pies ẽẽ filios qͣrtã
ꝑtem substancie eius hr mulierẽ
ut sicut lesis easuiiamus si forte
diisse fu̾int. auini in totatezsis¬
tentes itauł sis ꝑauiraut semꝑc̃¬

Expanded text:
sancimus providentiam fieri etiam harum et in successione morientis et huiusmodi uxorem cum filiis vocari. Et sicut scripsimus legem volentem, si sine dote existentem uxorem vir dimiseorte paucos aut plures esse filius, quartam partem substantiae habere mulierem, ut sicut laesas eas iuvamus, si forte dimissae fuerint a viris indotatae consistentes, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tem. negͥ liceat artib uti et malig¬
nariet possõnũ nosc̾e añis talibus
int̾p̃tationib pp̃ea scĩmus om̃es
qui nati sunt a tempore leig̾ros sa
lib̾is nas cantut matrib omnep̾¬
gͥ nuꝑ lcgem scripsimus medentes
Nus que edeecẽsticis auenationib
fuint et uolentes si quitem publi¬
cum debitum sitposse eas et alienaẽ
mulouidi offende positam legem
aue omnem alieuationem pyiret
etiam iud adicims et ꝑquamdã
in euitabilem occasionem et utuẽ
et dantiecaccipientiuen̾ in de comin

Expanded text:
tur liceat artibus uti et malignari et possessionum nocere dominis talibus interpretationibus, propterea sancimus omnes qui nati sunt a tempore legis hos soliberis nascantur matribus, omne prnuper legem scripsimus medentes his quae de ecclesiasticis alienationibus fiunt et volentes, si quidem publicum debitum sit, posse eas et alienare nullo videri offendere positam legem quae omnem alienationem prohibet: etiam illud adicimus, et per quandam inevitabilem occasionem et utilem et danti et accipien
Abbreviated transcription (Latin):
ab.aliquo amistt̃ore ad illũ denũ¬
ciaͬte aut deducatur. ab ilio necã m¬
aneat actori undiq desolata uidice
agere. iͥd ñ ualente eoꝙ ñ dum ap
eum frãsit ꝯtestãtio utis illoꝯtem¬
puente eͤ filiram̃tum suũ mam¬
festatt̃e sua et actorem ex̃onmem
legittimũ aduitoriũ reliiquẽte
gͥnelatente eo et tardaca ⁊ exhibitõ
torem earum rerum smmĩsurã
uet dampnũectunc recipieus et¬
res et ficeuustorem pr̃ans ꝓsequat᷑¬

Expanded text:
ab aliquo administratore, ad illum nuntiare, ut deducatur ab illo, ne causa maneat actori undique desolata, iudice agere aliquid non valente eo quod nondum apud eum facta sit contestatio litis, illo contemnente legem et iuramentum suum manifestationem suam, et actorem extra omne legitimum adiutorium relinquente. Igitur ne latente eo et tardata exhibitione torem eius rerum secundum mensuram vet damnum, et tunc recipiens res et fideiussorem praestans prosequat
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝗ amonetur ĩducias s u¬
plices ħ est .xx. ut siue repudiare u¬
olu̾it seũ etiamcum eo aliumiu¬
aut forte cognosc̾e debitum et li¬
b̾ari seab adu̾sarii siuitention¬
et circ̾uentionẽ sub iudiceꝯstitui
forsin suspecto forsaningrato ple
et eo qui litem sustinet nullũ hnte
tempus ad cognoscendum eimꝗ
b ꝯuẽtus occurrit. ¶ Ssuscepto u̾o
libello sola ꝑsonalificeruissione
sionis et declarare eciam tempus.
quo ei libellus datus est neeciamy
obyars fiat quedam. cumq fu¬
tura est celebrare eitestatõ litis ap̃
iudicem in t̾rogiri fugientem.si
.xͣ dies transierint delib̾ationis et
illum quidem dic̾e u̾itatem ostẽ¬
di quoq illud ⁊̃ exlie et subscripti¬
dierum nũm tuncfĩutis ꝯtestõ¬

Expanded text:
eum qui admonetur indutias, sed duplices, hoc est viginti, ut sive repudiare voluerit sive et cum eo alium iuaut forte cognoscere debitum et liberare se ab adversarii sui contentionet circumventionem sub iudice constitui forsan suspecto, forsan ingrato, pleet eo qui litem sustinet nullum habente tempus ad cognoscendum, in quibus conventus occurrit. Suscepto vero libello, sola personali fideiussione sionis et declarare etiam tempus quo et libellus datus est, ne etiam ob hoc ars fiat quaedam, cumque futura est celebrari contestatio litis apud iudicem, interrogari fugientem, si viginti dies transierunt deliberationis, et illum dicere quidem veritatem, ostendi quoque illud etiam ex die et subscriptidierum numerum, tunc fieri lit
Abbreviated transcription (Latin):
fortune obsuationem siceciam suꝑ
inscripticus putari et ẜm uentris
statum meius qui n asciturꝯ sid̾aĩ
fortimam ex lib̾a naniq mr̃e ꝓcede̾
suilem partum nr̃a benefaciens uo¬
ꝯiunctisicut mulierib siuectiam
niuncti fuint et filui ꝓcreantur fuĩt¬

Expanded text:
fortunae observationem, sic etiam super adscripticiis putari, et secundum ventris statum etiam eius qui nascitur considerari fortunam. Ex libera namque matre procedere servilem partum nostra bene faciens noconiuncti sunt mulieribus sive etiam coniuncti fuerint, et filii
Abbreviated transcription (Latin):
lud aucq antiquitas quidembe¬
nefaciens disposuit. Nuncau̾t
studio machinantur nr̃atum le¬
gumdem̃ciam occonem faciẽtes
suarumcau impinarum uetusta
teetiam recognosc̾e et lib̾ari post
decemau̾t dierum inaucias tunc

Expanded text:
lud quoque antiquitas quidem bene faciens disposuit, nunc autem studio machinantur, nostrarum legum clementiam occasionem facientes suarum calumniarum. Vetustatte etiam recognoscere et liberari, post decem autem dierum indutias tunc
Abbreviated transcription (Latin):
hñtib m̾to solacium p̾ceamusi
mutuanit tuncetalus creoitorib̾
manum.aliquid fac̾e̾ ⁊ ñ pp̾piam¬
legem demilicia aiuppespectabiliu̾
cuentia rioꝵ ꝓprie ditis et laĩgtis
eis priuilegis in sua unrtute ma¬

Expanded text:
ntibus merito solacium praebeamusmutuavit, tunc et aliis creditoribus manum aliquod facere et non proplegem: de militia quippe spectabilium silentiariorum proprie datis et largitis eis privilegiis in sua virtute ma
Abbreviated transcription (Latin):
n auũpet̾e ꝑmittunt cãm arͣte
machinanturet maxnne execu¬
torib talia doloseadinu̾emẽtib
et moxut oblata fu̾it quelib am¬
onitio. forten libeilodaton uidi¬
ciali uilacautione deducunt ho¬
minem inuitum ad ulicend¬
atum et nicħ scientem ꝯpeuunt
face litis ꝯtestationem ut semł sub
litis ꝯtestatione ꝯstitutus obligẽ
forte suspectus uidexsit. et sic agn̾t

Expanded text:
 permittunt, causam arte machinantur, et maxime executoribus talia dolose adinvenientibus, et mox ut oblata fuerit quaelibet admonitio, forte neque libello dato neque iudiciali ulla cautione, deducunt hominem invitum ad iudicem datum et nihil scientem compellunt facere litis contestationem, ut semel sub litis contestatione constitutus obligetuforte suspectus iudex sit; et sic agunt
Abbreviated transcription (Latin):
iamdefumitum est iõte̾ et c̾te ꝯsistũt
pomint. Nos aũt ermaiorib cãm
ꝯsid̾antes scimus quia exantĩqͣui
temporib n̾erat in nulicia ypotre¬
ca s quedam nomina oĩo anciq̃
et deficiencia intalib ferebantur
piulitim uo imꝑatores int̾penã¬
cium crecitoꝵ misati ħ p̾beant c

Expanded text:
est lege, et certae consistunt possunt. Nos autem ex maioribus causam considerantes scimus, quia ex antiquis temporibus non erat in militiis hypotheca, sed quaedam nomina omnino antiqua et deficientia in talibus ferebantur; paulatim vero imperatores interpellantium creditorum miserati
Abbreviated transcription (Latin):
uecc̾itatem ꝑ sonarum harumy
sentationes s inp̾sẽti ꝯperimuoi
crudelem quandamet inp̾tabilẽ
cilumpuum ccͣ studend.am. ano¬
b̾fĩ castitatem quia enm eos. fide¬
iussores accipere ꝑhibunnus inu¬
tatem deducentem maiorem ius¬
iurant̾ enim eas exͣnige quianũ¬
quam ad mpia ulaet ip̃i turpio¬
peratione cessairunt mulieres. aut
existentes miseras et sic male secu¬
ctas pie. ag̾e seputaret si impieege
ssiones iag̾ piacerent d̾eo quam
iusiurandi obsuationes. sionemĩ
siquis. ab auauo instnuant̾ acce¬
ꝑit quia occidet forsan. aut. adult̾a¬
bitur aut aliat. iget taleulicitũ
oportet s̾uari uisiurand̾nt pote cur
sit ita turpe et nlicitum et ad ꝑcuti¬
onem deduces. idocq liceat młril bi

Expanded text:
necessitatem personarum harum praesentationis. Sed in praesenti comperimus crudelem quandam et inportabilem calumniam contra studendam a nobis fieri castitatem. Quia enim eos fideiussorem accipere prohibuimus, invtatem deducentem maiorem: iusiurandum enim eas exigere, quia numquam ab impia illa et turpi operatione cessabunt, mulieres autem existentes miseras et sic male seductas pie agere se putare, si impie egessiones magis placent deo quam iurisiurandi observationes. Non enim si quis ab aliquo iusiurandum acceperit, quia occidet forsan aut adulterabitur aut aliquid aget tale illicitum, oportet servari iusiurandum, utpote cum sit ita turpe et illicitum et ad perditionem deducens. Ideoque liceat mulieri,
Abbreviated transcription (Latin):
uociẽs ndiscepͤtatõne sorib¬
ostititinq discusionem
ssc ꝯfectam et fidem facti non
pot̾it. ad ꝓrare discussor ip̃e ieodẽ
titulo ⁊ meodem moto adsoluẽd̾
ꝓtimus urgeitur in quo alt̾u
pperani fec̾it debitorẽ.: Im p̃ archa¬
ecau amissa securitati
ꝓublica q̃dam preda
seu apparitorib exposite rocuns
publicis ꝯtmẽtur rursus ꝑ ĩuiru

Expanded text:
uotiens in disceptatione constiterit inique discussionem fuisse confectam et fidem facti non poterit approbare discussor, ipse in eodem titulo et in eodem modo ad solvendum protinus urgeatur, in quo alterum perperam fecerit debitorem. D. prcasu amissa securitate publica quaedam praeda seu apparitoribus expositae ratiociniis publicis continentur, rursus per iniu
Abbreviated transcription (Latin):
dare aliquidampliuaet ñcetos
filios ꝑ imĩusitatem in illos fc̃ã
ledeet nr̃am transcende intentt̃e.
et y quitem nr̃as ab initio cõg̾ita¬
tiones ciffc̾ntezaũt iulud audũ
et hũmanarum exꝑti.mimaru.
qũidem uidebinius eos inhi ĩpas¬
si onb iabe factari atq descentere.
ficimus. ħ itaq dicinus defiui
gritis ex istentib eis ñõ ingͣtis et

Expanded text:
are aliquid amplius, et non ceteros filios per inmensitatem in illos factam laedere et nostram transcendere intentionem. Et hoc quidem nostra ab initio cogitatio est, differentes autem illud dudum et humanarum experti animarum, quoniam videbamus eos in huiusmodi passionibus labefactari atque descendere, facimus. Haec itaque dicimus de filiis gratis existentibus eis
Abbreviated transcription (Latin):
sius naturalib filus reunq̃ndi
elig̾t qi iuͬros et scribũt hr tes q̃te¬
uoluntatem scribenciumaũꝙ
oĩũ leuissimũ putãt pelerint
⁊ tace̾mius ea traoita sunt etme

Expanded text:
is naturalibus filiis relinquendi, eligunt quasi viros et scribunt heredes, quatevoluntatem scribentium, aut quod omnium levissimum putant peierant: et tacemus ea quae tradita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mimime aduenientis atter¬
tationibz oppone ñ ualente.¬
¶ omnib auis q̃ detestib et ar
hus quiañ nos et anob ip̃is
dicta sunt et scĩta fixis manẽ¬
cib et anris iudicib obsuãdis.

Expanded text:
minime advenientis, testationibus opponere non valente. Omnibus aliis quae de testibus et ab his qui ante nos et a nobis ipsis dicta sunt et sancita fixis manentibus et a nostris iudicibus observandis,
Abbreviated transcription (Latin):
nom ine digni sunt. primũ
quiõ omires quid expiexib.
ñ em̃ ħ uõcauimꝰ nupcias aut
nefariis aut incestis aut damp¬
natis ꝑcesserintasten naturał¬
inominaturn alend̾ est. aꝑẽti

Expanded text:
nomine digni sunt. Primum quidem omnis qui ex complexibus non enim vocabimus nuptias aut nefariis aut incestis aut damnatis processerit, iste neque naturalis nominatur neque alendus est a parenti
Abbreviated transcription (Latin):
liditatepiima hõĩum aditiuꝗͣ¬
te ani̾inas ꝑicutetur inigrare
fiant q̃ gesta sunt testãnt̾ pĩimi.
s q̃tenus adiuc amprius occũ¬
ltentur.nani aua quicem sciẽtẽs.
cdicentes ħ ip̃o ꝯ fiteñtur. quia ea

Expanded text:
liditate plurima hominum adveniente animas periclitetur migrare fiant quae gesta sunt testantur plurimi, sed quatenus adhuc amplius occultentur. Nam alia quidem scientes dicentes hoc ipso confitentur, quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
am ap̃ uicdices aut defensores de
sit ꝓrõnum omnib facuitas tes¬
cunturaut eor adu̾sirus sõ gestr̃
monum̃toꝵ sigͣna ꝑcipientib.¬
nandis aiucuicib neqñ forsanet
Alus egeat cestib cãenatura exclu¬
datur ꝓp̃eclĩtionem testium adio¬
tio. ¶homina ĩpecuniariis q̃stio¬
nb intelligenterincrimĩauio
.ii.inquibꝰ demagnis est ꝑiculũ
ies et que sunteis cõginta etocere.
une suił eẽ eĩ testimonũ ac sinũ¬
qm dat̾ fuit itasit. siu̾o ub̾tiinse
dicat ⁊ pellatur demonst cdeͣ prpm̃
ĩstim ĩ quo lib̾tatẽ ꝑceꝑit. ⁊ nctestt̾ si u̾¬

Expanded text:
a apud iudices aut defensores de sit probationum omnibus facultas; tescuntur aut eorum adversariis sub gestis monumentorum signa percipientibnandis a iudicibus, ne quando forsan et aliis egeat testibus causae natura et excludatur propter editionem testium adiectio. Haec omnia in pecuniariis quaestionibus intellegentes; in criminalibus enim, in quibus de magnis est periculum, tes et quae sunt eis cognita edocere, unae servilis esse, eius testimonium ac si neque datum fuerit ita sit. Si vero libertum se dicat, compellatur demonstrare primum instrumentum in quo libertatem percepit, et si
Abbreviated transcription (Latin):
larii duo tm̃ mͦ ħdixerunt au¬
clisse sereste p̾ sente nu̾llo et debi¬
ta inscriptis ꝯ stituta et fatente
sc̃ribe̾ et ñ sciente et ualente ꝑ ꝓpͥ
aslitt̾as litt̾as ħ manifesta face.
ꝙ ex illo odio hñtes occ̃onem p̃sẽ¬
tis accipnnus legisegͥtm ad duc¬

Expanded text:
larii duo tantummodo hoc dixerunt audisse se, teste praesente nullo et debito in scriptis constituto et fatente scribere ex hoc sciente et valente per proprias litteras haec manifesta facere. Quod ex illo odio habentes occasionem praesentis accepimus legis. Et iterum adduc
Abbreviated transcription (Latin):
huit quispiam legittimos autꝙ̃¬
q̃m ascendencium quib nectitas
sicem̃ neq̃qm egebunt quib dã
adimpietatem aut ꝑiurium p̃¬
paratis s ex ip̾o anmosuam ais¬
ascentencium legittmĩã eis relin¬
quat ꝑtem qͣmiex et nos ꝯstitui¬
tis et legitiis uoluntatib clis¬
ponunt suam siñam ssiquis. iũt
defunctus fu̾it. legittima ei omño
soroie ñ existente. siuordicimus
au̾nepotum uł deinceps succes

Expanded text:
it quispiam legitimos aut quemquam ascendentium, quibus necessitas Sic enim nequaquam egebunt quibusdam ad impietatem aut periurium praeparatis, sed ex ipso suam disascendentium, legitimam eis relinquant partem, quam lex et nos constituitis et legitimis voluntatibus disponunt suam sententiam. Si quis autem defunctus fuerit legitima ei omnino sobole non extante, filiorum dicimus aut nepot
Abbreviated transcription (Latin):
forte uͥasol ħ ap̃ uirũ tlarissim̃
magrmcẽnsus ingrediuntur.
⁊ q̃rinitur tamamabaliq susti¬
nentes auquid ocͣleg̾es autalit̾
lesi aut dampinficati.testes uo
ponatureis ꝙ abuna ꝑte gesta
sintet oportet ⁊ illo in ea ciuitate

Expanded text:
forte ut adsolet hic apud virum clarissimum magistrum census ingrediuntur et queruntur, tamquam ab aliquo sustinentes aliquid contra leges aut aliter laesi aut damnificati testes volponatur eis, quod ab una parte gesta sunt, oportet et illum in ea civitate
Abbreviated transcription (Latin):
bilem auqm̃ neccĩtatem declu¬
ci ñ possint simł ao inuenienti
erit.et nuulũ iuuam̃ exsua ꝓt̾¬
nitate ei effic̾iẽtur. s uiteant᷑
quid ꝓbationes fc̃t. ¶quec̃q¬

Expanded text:
bilem aliquam necessitatem deduci non possit, similis advenienti erit, et nullum iuvamen ex sua protervitate ei efficietur, sed videantur quidem probationes factae, q
Abbreviated transcription (Latin):
officiicamt᷑ aut sin̾o tales ⁊sictãt.
ex ũtroq tam̃ qr sunt ficetdigni
testimonũ ꝑmrere.et ñ quodaͭ
artifices ignõbues n uilissim¬
os nec nimis obscuros ad testi¬
monium ꝓcec̾es ut siqua d̾eis
aubitatio fu̾it. possit facue dem¬
Ostrari testium uita qr inculpa¬
noti quidam fu̾int undiq et
aliquid apparu̾it cirea testim¬
onia u̾itatem corrumꝑe festm¬

Expanded text:
am, aut si non tales consistunt, ex utroque tamen quia sunt fide digni testimonium perhibere, et non quosdam artifices ignobiles neque vilissimos nec nimis obscuros ad testimonium procedere, sed ut si qua de his dubitatio fuerit, possit facile demonstrari testium vita, quia inculpanoti quidam fuerint undique et aliquid apparuerint circa testimonii veritatem corrumpere festi
Abbreviated transcription (Latin):
udet audum in quib damcõ¬
stitũtionib aictu ẽ oporteros
isaũ relunqnt. inhiscciamcu¬
ratores eis p̾t̾eꝯ firmandos tñ
ħ ratum eẽ eciam ponimus. dan¬
denus clisfositũ est et naturali¬
um tutelam ageonima agen¬

Expanded text:
ibusdam constitutionibus dictum est oportere is aut relinquant, in his etiam curatores eis praebere, confirmandos tamen, hoc ratum esse etiam nunc ponimus, dande his dispositum est et naturalium tutelam agere
Abbreviated transcription (Latin):
mus testimoniis aut tabula¬
rioꝵ sicut p̾diximus depositio¬
nib eo ꝙ uttis erucuti sunt qui
ꝯfiti uolunt ip̃q̃m et scrirere aũ
reifidem indubiam.n man̾e
tale aͥd fcm̃ est recipimus s exĩgi¬
mus ꝙ dep̾catum est ab eo ꝗ de¬
q̃ adignatorib fide et płimis dẽ¬

Expanded text:
mus testimoniis aut tabulariorum, sicut praediximus, depositionibus, eo quod litteris eruditi sint qui confiteri volunt apud quem et scribere, aut rei fidem indubiam, neque manere tale aliquid factum est recipimus, sed exigimus quod deprecatum est ab eo qui dequae a dignioribus fide et plurimis d
Abbreviated transcription (Latin):
scripti ꝓfa̾tur solutionis a litig¬
antib ꝑtestes ꝓbatõ tunc susce
facienda solutione aut meniori¬
a fc̃e alicͥã souitionis. ⁊ ꝯfessione
mi fortefac̾iant manifestã ¶ħ¬

Expanded text:
scripta proferatur solutionis a litigantibus per testes probatio, tunc suscepfacienda solutione aut memoria factae alicuius iam solutionis et confessione nii forte faciant manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
uolẽti siqd̃ ⁊ ualẽtimão et graciaõ
diue memorie prtris plac¬
uit humanum agere auqd
ag̾e aligo cirea naturales et siqd̾
sit naturaliũ prĩlegitima sob¬
oles inia uncia eos aignos ẽẽ fe¬
cerunt et hanc cum sua mĩre ñ do¬
narin exultima dari uo uoum¬
tateult̾ius aliqo ꝑmttentes si
u̾o fuii quid̃ ñ sint naturales
ꝯcubmneu̾o solum modo husq
ti̾ ꝯcubnniam hñtib estꝰ script̃
mediam unnciani solam donantes
rentes et n patremet inr̾emi̾̃ant
usq adtres uncias reunqͥre eis au
douare ꝑ missi sunt et ħcum mr̃e
ad eos quiuocantur ex lege uenie
hocqm theodosii semoris filuͣ
uerĩt. Nos gͥ et si prius humana
usi sunt legis ꝓ trib uncus sex
untias eis filus legitĩs nexstãtib̃¬

Expanded text:
Valenti siquidem et Valentiniano et Gratiano divae memoriae primis placuit humanum aliquid agere circa naturales: et si quidem sit naturalium patri legitima soboles, una uncia eos dignos esse fecerunt, et hac cum sua matre, non donari neque ex ultima dari voluntate ulterius aliquid permittentes, si vero filii quidem non sint naturales, concubina vero solummodo his qui cubinam habentibus est conscriptum mediam unciam solam donantes.rentes et neque patrem et matrem habeant, usque ad tres uncias relinquere eis aut donare permissi sunt, et haec cum matre,ad eos qui vocantur ex lege venire, hoc quod Theodosii senioris filii verunt. Nos igitur etsi prius humana usi lege pro tribes unciis sex uncias eis, filiis legitimis non extantib
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑim̾e cestiͣnonia ubi rerum
mcauitum est pliͣris existẽtib
quenꝰ uit pate fiunt nisi testib
pnuicintib icere aũ omnib
ettam uaite uilissimis testĩo¬
udente.. eciam ipõ testium noĩe.
aliꝗdeãe s̃tiitati et faica testim¬
oma qntuni est possibile mĩo

Expanded text:
imere testimonia usui rerum incautum est, plurimis existentibus quae non aliter patefiunt nisi testibus pronuntiantibus, licere autem omnibus etiam valde vilissimis testimoudentes etiam ipso testium nomine aliquid causae subtilitati et falsa testimonia quantum est possibile mino
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uł siñ nũit filios postea pr̾cota¬
sic nichoninus suos rũt fuiosut
euim niscentur ei filii aliicasus
quis forte pot̾atem et icencimm
abenit sicut eciam natos aufreis
dam anob̾ adiuenta est ratio
regalarisoptime narrius d̾ ordi¬
ne nascencium. cumem̃ lubite¬
turutrum oporteatꝯ ceptꝰ anꝑt̾
respicit tp̃s sanctiniꝰ ut ñ tp̃c ꝯte
ptus sꝑtus insꝑiciatur pp̃filior
utiitatem. siu̾o tingit taies
aliquas excogitare c̾ꝯstantias ea¬
suum mquibꝰ utilius est cep¬
tionis tp̃s qr ꝑatus temp̃ illud ua¬
iere magis pͥcipimus ꝙ utilius
huiit uxorem talium filioꝵ ma
nomine et pp̃ea aut moriẽte mu¬
liere. aut legittimo uire ñcligna
aligne tractata aut exstudio am¬
uliere ceiata aut afuus aut alit̾
forte ei inaiuicus accedentibus¬
et teiure legittimoꝵ usũ pr̃ et fr¬
uctum defuncta matre tamqͣm
sub pot̾ate filus ꝯstitutis hãt siꝗͥ

Expanded text:
filios postea pater, dotasic nihilominus suos habeat filios. Vt enim nascerentur ei filii alii, casus quidam forte potestatem et licentiam habuit, sicut etiam natos auferre,aedam a nobis adinventa est ratio regularis optime narrans de ordine nascentium. Cum enim dubitetur, utrum oporteat conceptus an partus respici tempus, sancimus ut non tepartus inspiciatur propter filiorum utilitatem: si vero contigerit tales aliquas excogitare circumstantias casuum, in quibus utilius est conceptionis tempus quam partus tempus, illud valere magis praecipimus quod utilius habuerit uxorem talium filiorum mnomine, et propterea aut moriente muliere aut legitimo iure non digna aligne tractata aut ex studio muliere celata aut a filiis aut aliter forte ei divitiis accedentibus, ne iure legitimorum usum pater et fructum defuncta matre tamquam sub potestate filiis constitutis habeat:
Abbreviated transcription (Latin):
moninib quiꝑ p̃cuctos mod¬
os declucuntur ad iegitimu
ius tunc ħ uolumus optin̾e et
uere ius potestatis inuitisfilus
agis sub pot̾atos reclig̾e inuitũ

Expanded text:
ctos modos deducuntur ad legitimum ius tunc haec volumus obtinere, dum et vere ius potestatis invitis filiis agis sub potestate redigere invitum
Abbreviated transcription (Latin):
ut subpocestate eius ꝯsistant
nad iegittimis filus cliffentes
quo fc̃o et ex hoc fui os frui hiꝰ ad
ntorio una namq hoc modo
omnes hiꝰ nature clisg̾ssiores et
opiniones miiis qui legittimo
siũo is qui solum modo natura¬
lium filioꝵ est pr̃ꝑ quosdam f¬
ortuitos cãus ñ ualu̾it ħagere
tiam et ficduciam supplicãtib
tũm eciam sic filus post mortẽ
prĩs et y clicentib et ostẽdentib
pr̃is testan̾iti et hrcio existenti

Expanded text:
us consistant nihil a legitimis filiis differentes; quo facto ex hoc filios frui huiusmodi adiutorio. Vno namque hoc modo omnes huiusmodi naturae digressiones et opiniones in his qui legitimos . Caput X Si vero is qui solummodo naturalium filiorum est pater per quosdam fortuitos casus non valuerit hoc agere, fiduciam: supplicantibus tamen etiam sic filiis post mortem patris, et hoc docentibus et ostendentibus patris testamenta, et
Abbreviated transcription (Latin):
l forte illustris clignitatis filui
licet curiales sint abhac fortũa
uros faceit. obłonis aũt inodus
seu fiat apr̃e adnuc sr̃stite cũ ꝗs¬
piam incõe filiũ offizynamq¬

Expanded text:
 forte illustris dignitatis sint filii licet curiales sint, ab hac fortuna liberos facit. Oblationis autem modus, sive fiat a patre adhuc superstite, cum quispiam in commune filium off
Abbreviated transcription (Latin):
filio curiali apr̃e inbultirena
tionem ibi fcam. et ita eũ offer.
curiał. seu eũ pr sub gestis mõu¬
ille amplectat̃ scripturam. leg¬
ittimus moxfiet.naturaliu
uire oĩo lib̾atus.seuetiam am¬
ortuo pr̃e sem ip̃m fuius aut
filii offerant. ñ existente quile
gittima soboie. et sicert legitti

Expanded text:
io curiali a patre in Bostrena ctionem ibi factam et ita eum offert, curialis, sive eum pater sub gestis monuille amplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum filius aut filii offerant, non existent, quidem legitima sobole, etiam sic erunt legiti
Abbreviated transcription (Latin):
reat. aut alit̾ dotalium instrũ¬
toꝵ ñ hat ficultatem quid emĩ
siad sac̾tocium alit eoꝵ ascend
damus eifiduciam ħꝙ clucdu
gessimus ad iegittimũ iusfilio
educe na turales legittimis sicut
ad ingenuitatem decluct̾ ⁊ nat̾e
restituunt ita sipr̃ ñ hu̾it legit¬
timãplem et uolu̾it eos restitu¬
ere nature et antiq̃ restituũt in¬
geniutati seuex genua einascan¬
tur et legutimos decet̾o et sub p̃¬

Expanded text:
reat, aut aliter dotalium instrumentorum non habeat facultatem quid enim si ad sacerdotium alter eorum ascendit?, damus ei fiduciam hoc quod dudum gessimus ad legitimum ius filios educere naturales, legitimis sicuti ad ingenuitatem deducunt et naturae restituunt, ita si pater non habuerit legitimum prolem et voluerit eos restituere naturae et antiquae ingenuitati, sive ex ingenua ei nascantur, et legitimos de cetero et sub p
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiebat sola an̾q̃m scripte p¬
ced̾ent ieges quedam cliffr̃i ñlis
atq iegittum s pͥmis ꝑentibus
primi filii sicut inchoantes pre¬
sentem dixius legem et ĩ ip̃o¬
ꝓcessunati legittimiꝰ sunt ⁊ sic̃¬

Expanded text:
iebat sola, antequam scriptae procederent leges, quaedam differentia naturalis atque legitimi, sed primis parentibus primi filii, sicut incohantes praesentem diximus legem, ipso processu nati legitimi sunt. Et sic
Abbreviated transcription (Latin):
nosata sunt hoꝵ successiones
quomodo quidem uetustas usaẽ
his amarequo moto nos nunu¬
ne. nec illuo quoq relinquitur.
qm̃ nec naturalium digiifiũt
sicuti dixinius applłonesnaturi si¬
quĩdem abmitio dũ d̾ fulioꝵ ꝓcrea¬
cione sanctiret. scriptis n̾ cum po
sitis legib onĩs similit̾ quidem
lib̾os. similit̾ aũt ꝓauxit ingemi¬
creatura fiebant. belia u̾o et lites
atq libidines es ꝯcupiscẽtiecĩm
namq inuenit uellum.naturi¬
ies. uit castitatis casusaex autem
rursus hĩ deucta curans lib̾tatem
tauit. mõdos introducens d̾nam
ruerunt husq̃ ñ ircte tcã sunt. ad
ius legittimũ uias quod non trã¬
sitorie neq nos s nictimuan subi¬
iectos et hanc iegem negligent̾ au¬
direp̾cipimus. ¶legittimi eriam
successores ꝓcedunt hom ĩdr exnu¬
pciis quas ccͣhunt cumtotalib
instrum̾tis aut eciam absq nuc
sic ad feminas mascuł ꝯuemẽti
ciatum legittinur̾ affẽctum. etħ

Expanded text:
nos, et quae sunt horum successiones, et nos, et quae sunt horum successiones, et quomodo quidem vetustas usa est his amare, quomodo vero nos humane. Nec illud quoque relinquitur, quo quidam nec naturalium digni fiunt, sicuti diximus, appellatione. Natura siquidem ab initio, dum de filiorum procreatione sanciret scrsitis legibus, omnes similiter quidem liberos similiter autem produxit ingenucreatura fiebant. Bella vero et lites atque libidines et concupiscentiae causam namque iuvenit bellum, naturales autem castitatis casus; lex autem rursus huiusmodi delicta curans libertatem tavit modos introducens dena mruerunt his quae non recte facta sunt ad ius legitimum vias. Quod non transitorie neque nos sancimus, neque subiectos hanc legem neglegenter audire praecipimus. Legitimi siquidem successores procedunt hominibus ex nuptiis quas contrahunt aut cum dotalibus instrumentis aut etiam absque his, sic ad feminas masculis convenitiarum legitimarum affectum. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
etcã i̾ceꝑit. Nos enĩ auplexiabu
ñ eniultio et int̾dictio despiciẽda
est.s ꝙ est in nec̾citate curand̾e̾
et fugendũ quid̃ ꝙ maiuĩ est. ĩue
qr gͥ auqͣ quis inꝯstitutionum
codice q̃m exonim poꝵ ĩpatorũ
legis iat̾ colligimus. tenaturali¬
b scripta sunt fuus quedam u̾o
in libro institutõñ dẽis aũt noc
demis ⁊ stitutioneĩ. auas ouide
inp̾dictarum couẽttione ꝯ stituti¬
onumauas au̾teciampõsteant
cã disꝑsa sit. uñ sepre creclidimꝰ
inunaꝯstitutione totum coui¬
gere ꝙ ꝓ omnib sufficiat eͣa que
denaturalib sunt corrig̾e. atqsan¬
quit̾. alii libisimul ꝯsistunt et ĩt̾
legit᷑tĩmnos sunt. auiu̾o hocprius
ñ hũtes postea fiunt. et ersiũs ad
libos ascendunt. et ex naturalib
adiegittimos alii u̾o exñ ip̃o na¬
turaies sunt. et quedam eis suc¬
cessiones existuntalios aũt mił¬
cere: sticutionem ut nuilus ig¬
noret que possunt in naturalibi
mos aũoꝵ plimos inueniniurs

Expanded text:
t. Nos enim duplex habunon enim ultio et interdictio respicienda est, sed quod est in necessitate curandum est, et fugiendum quidem quod malum est, invenum codice, quem ex omni priorum imperatorum legislatione collegimus, de naturalibus scripta sunt filiis, quaedam vero in libro institutorum de his aut nos de his constitutiones, alias quidem in praedictarum collectione constitutionum alias autem etiam postea: ne causa dispersa sit, bene se habere credidimus in una constitutione totum colligere, quae pro omnibus sufficiat ea quae de naturalibus sunt corrigere atque sanquidem liberi simul consistunt et inter legitimos sunt, alii vero hoc prius non habentes postea fiunt et ex servis ad liberos ascendant et ex naturalibus ad legitimos, alii vero ex hoc ipso naturales sunt et quaedam eis successiones existunt, alios autemre constitutionem, ut nullus ignoret quae possunt in naturalibusimos quorum plurimos invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
ixc scenia .i. oblationis fiat curi¬
alis. erit pr̃ĩ et ab nitestato suoces
imo noꝵ qui abinitio legitimi
sunt. et int̾ omnes inͥ ñ hñtͤ cum
et pp̃ ea ad ius legitimoꝵ ascedint
ñ si minus eos abstin̾e sepatrum
se factam et ratam hĩtam ab eis
relinqu̾e et fortũna recede. manẽ¬
tes itaq curiales relictam aut do¬
uatam sicuti dudũ a nob̃ cctũ
est h̾e bunt m̾suram siuo abĩito
p̾ponẽtes licet naturales qmfĩdi¬
tiores et curiales dem̃ uideantur
postea. aut intotum aut exꝑte p̃¬
sid̾e ros donatas aut relictassͥ. ani
curiali fortuna eciam ĩuiti. ut
lucra quidem uenenturã occ̾oe
obiationis sunt. repellant aũt for¬
tunam pp̃ qm̃ lucra pniuerunts̃
et y similit̾ sanctimus ⁊ ĩmasc¬
ulis obiatis curieet infilabusn¬
ubentior curialib. in illa existẽte

Expanded text:
id est oblationis fiat curialis, erit patri et ab intestato successuno horum qui ab initio legitimi sunt et inter omnes minus habente. Cum et propterea ad ius legitimorum ascenderint, non sinimus eos abstinere se patrum se factam et ratam habitam ab eis relinquere et fortuna recedere: manentes itaque curiales relictam aut donatam, sicuti dudum a nobis dictum est, habebunt mensuram. Si vero ab initio ponentes licet naturales quam fieri ditiores et curiales, deinde videantur postea aut in totum aut ex parte possidere res donatas aut relictas sibi aut curiali fortuna etiam inviti, ut lucra quidem venentur quae occasione oblationis sunt, repellant autem fortunam propter quam lucra promeruerunt. Et haec similiter sancimus et in masculis oblatis curiae et in filiabus nubentibus curialibus: nulla existente
Abbreviated transcription (Latin):
quiexũtroq sunt et qiuid ex eoqui¬
ꝓcesserunt. facumus eum uł d̾ ex
quada machinat dognatimicic¬
timus eum oblatum curie natu¬
rilem fuium solum modo pr̃ĩ leg¬
ittimum fi successorem. nullur
tamen hr᷑ꝓticipium ad ascentẽter
atris aut uilos alios aliquod hre
ꝑticipium.ad uioꝵ su ccessionem
equum est ⁊̃ ai dintes priuilegiũ
ut sicut necuł sitiste succe̾ssor si
illi ad eius uccentur successionẽ.
insi fortescripsit aut ip̾e ulos aũ
abuł scributur. solieriͥm prĩfu̾nt
lecattimi et cognati eẽ creduntur.
¶ergo sciendum est. ꝙͣ ficͣris ita legit¬
timis esficiuntur successores siqͥ
nibu̾it fiuios quitar est aũ nepo¬
tes delegittimis sibi ꝓcreatos ux¬
oribret mito etiam curialib ꝯsti¬
et curiam. reuara u̾oqntuncum¬
q fu̾it. adios fiuos quicuriales
ñ sunt accedit siu̾oeciamgn̾raut̾
nulla ei sunt ꝓies et nroriatur in¬
cestatus. none quid uncias curu

Expanded text:
utroque sunt et qui ex eo processerunt facimus eum velut ex quadam machinatione cognatum. Sancimus enim oblatum curiae naturalem filium solummodo patri legitimum fieri successorem, nullum tamen habere participium ad ascendentes los aliquid habere participium ad illorum successionem, aequum etiam ei dantes privilegium, ut sicut nec illis fit iste successor, nec illi ad eius vocentur successionem, nisi forte scripserit aut ipse illos aut ab illis scribatur. Soli enim patri fiunt legitimi et cognati esse creduntur. Caput V Ergo sanciendum est, qui factis ita legitimis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut nepotes de legitimis sibi procreatos uxoribus, et merito etiam curiales constiet curiam, reliqua vero, quantumcumque fuerit, ad illos filios qui curiales non sunt accedat. Si vero etiam generaliter nulla ei sit proles, et moriatur intestatus, novem quidem uncias cur
Abbreviated transcription (Latin):
desid̃ium fecit offentes enim sern
ipos curic ꝑcipient sicut lictũ e̾
nouem untias undim enĩ u̾o¬
fc̃a uoumtate decessit. eos qui ad
curum ueniunt. nouemunci¬
as accipere. siũomanumisit ꝗd̾
solum moto. ñ tm̃ obtulit. it il¬
lieciam sicuoluntant quicam
exniis aocuriam respicẽ ctiamtt
nouem uncie curiam agenti. auĩ
siu̾o nullus naturanum aut
uelit. aut offatur. tunc nouenu¬
ncus curi aꝑcipiat. puam appe
est quia simul secutus ubiar¬

Expanded text:
desiderium fecit: offerentes enim semet desiderium fecit: offerentes enim semet ipsos curiae percipient, sicuti dictum est, novem uncias. Vndique enim facta voluntate decesserit, eos qui ad curiam veniunt novem unciae accipere. Si vero manumiserit quidem solummodo non tamen obtulerit, at illi etiam sic volunt aut quidam ex eis ad curiam respicere, etiam tunc novem unciae curiam agenti aut agSi vero nullus naturalium aut velit aut offeratur, tunc novem uncias curia percipiat: palam quippe est, quia simul sequitur ubi
Abbreviated transcription (Latin):
neꝯ sistat. et ũ egeat hxc antiquoꝵ
legum aua adiectione. neq oblig¬
ationeaum sr̃stites eẽnͣt s ex yoc
ip̃o scripti silibi sunt. curiales si¬
mi et h̃des fiant. et h̾ant et ip̃ius
sube nõuem uncias sic̾ pat̾eis
distriou̾it.sin aũ in totum eisi
reliquere uoliut. adinc faciet
fiant.siuo. aliqui quio eligant.
anquiuo refutent. ad eos quieli¬
gunt refutancium ueniant por¬
tiõneasiuo onĩs renurut. tunc
riam uemiant nouẽ uncie om̃s
siu̾o ille quid̃ tatuit. filioꝵ u̾ole¬
gittimoꝵ eĩ sit pies tunc legit¬
tumam quid̾ pãs adhr̃tes abin¬
testato ueniat. filii u̾onitural¬
es si u̾oli̾ut semet ip̃os offerret
uren faciant. sicuti uoiu̾nt. sũ
ommes sũ amiormexeis et morõ
ommbrnouemuncie substancie
adcuriaes adcurialem ꝑueniãt.
si uoeciam exincula ei natisunt.
sieos manumnsit. aut uiuent ã
in testam̃to ob̃tułit eos ecum sic
suscipiantur et sicut curiales sic̃
testam̾to uolut. aut sunt eoru

Expanded text:
t non egeat hoc antiquarum legum. alia adiectione, neque oblatione dum superstites essent, sed ex hoc ipso scripti, si liberi sunt, curiales simul et heredes fiant et habeant et ipsi substantiae novem uncias, sicut pater eis distribuerit. Sin autem etiam totum eis relinquere voluerit, adhuc faciet fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refutent, ad eos qui eligant refutantium veniant portiones. Si vero omnes renuerint, tunc riam veniant novem unciae omnes. Si vero ille quidem tacuerit, filiorum vero legitimorum ei non sit proles, tunc legitima quidem pars ad heredes ab intestato veniat, filii vero naturales, si voluerint semet ipsos offerre curiae, hoc faciant sicuti voluerint, sive omnes seu quidam ex eis, et modis omnibus novem unciae substantiae ad curiales aut curialem perveniant. Si vero etiam ex ancilla ei nati sunt, si eos manumiserit aut vivens aut in testamento et obtulerit eos, etiam sic suscipiantur et sint curiales, sicut testator voluit aut sicut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nascantur postea fuuei aũt eciã
natũ moriantur uichominus p¬
or sõtoles legittĩa ꝯsistit. affectus eĩ
ãm postifilu inuenerunt exprio¬
orib legictimũ ius simul etsine
ca lumpni crrca partͥudare suc¬
cessiones palam cũ est iumiores fi¬
lu exlege fcĩ sunt ħ mdum cotali

Expanded text:
non nascantur postea filii ei, aut etiam nati moriantur, nihilominus prior soboles legitima consistit. Affectus enimquam posteri filii invenerunt ex priooribus legitimum ius simul et sine calumnia circa patrum dare successiones: palam enim est quia iuniores filii ex lege facti sunt sui, hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
tis zeño quitem piememore nõ
dum futuris aliquid plene s. ane¬
solum modo ꝑmisimus ut᷑eos
quib illa forte ꝯstitutio ꝓdest ꝙ.
descendat eoꝵ exin pies. ñ hacutili¬
tate priuaremus sicut enim. an¬
astãsũ pie memorit quenãtura¬
les ad optart ꝯtribuit. ñ eẽ mpor¬
tunam deceto nr̃is subiectit ꝑiu¬
ittimus nisi aoixe positim solũ¬
modo simimꝰ⁊ ut si q̃utilitas ali¬
quib intenposita est hanc non
sitam quead optiones naturaliũ
piibit multas ab surcuitateᷤᷤ
hñter et incuscrete u̾lut adue¬
quos ꝑcurremus legittimũ ĩ
p̾rentes eis quierant primitus
naturales cirea quoꝵ successionẽ
ñ iaborauimus semł enim eos
efficiẽtes legittimos daius nr̃e
eciam successiones ullas q̃s nñt

Expanded text:
memoriae non de futuris aliquid paene sansolummodo permisimus, ut eos quibus illa forte constitutio prodest, quod descendat eorum exinde proles, non hac utilitate privaremus. Sicut etiam Anastasii piae memoriae, quae naturales adoptare contribuit, non esse inportunam de cetero nostris subiectis permittimus, nisi ad hoc positam solummodo sinimus, ut si qua utilitas aliquibus inde reposita est, hanc non sitam. quae adoptiones naturalium prohibuit multam absurditatem habentes et indiscrete velut advequos percurremus, legitimum ius praebentes eis qui erant primitus naturales. Circa quorum successionem non laborabimus: semel enim eos efficientes legitimos damus habere etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
fortunasit. licebit ei suũ natura¬
lem offrecurie uuus unteoritur
et auitatis. siu̾o ñciuis nec ip̃e
ꝯsistat.s exuilia quadam aut
uico sit oriundus. illi apr̃e offat᷑
ciuitati aut sem ip̃m offerat sub
quacuutate uilla aut uicus tri¬
buta psoluet. palam u̾o ẽ auia¬

Expanded text:
fortuna, licebit ei suum naturalem offerre curiae illius unde oritur civitatis. Si vero non civis nec ipse consistat, sed ex villa quadam aut vico sit oriundus, illi a patre offeratur civitati aut semet ipsum offerat, sub qua civitate villa aut vicus tributa persolvet. Palam vero est qui