comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. sed & pͥncipib potestatib inceles¬
tib qui dñm crũcifixerunt: ut hoc
p̃ dicante in terris discant qui sunt
incarnalib celis qui degunt subele¬
mentis firmam̃ti. Hic gͦ singłaris
apłs.ẽ. qui hanc gr̃am consecutꝰ. ẽ.
qͥa trinitatis misterium a nullo sic
potuit explanari. Unde & uas electi
Profunda aut̃ idõ air. qͥa omnẽ uir¬
tutem & p̾scientiam eiꝰ nouit. qd om¬
nino creaturȩ impossibile. ẽ. Quis
eñi scit hominum. ea quȩ sunt ho¬
ninis nͥ sp̃s hominis qui in ipso. ẽ:
Manifestum. ẽ. cogitationes nr̃as a
nullo scyri.nisi ab anmo nro qͣm¬

Expanded text:
re, sed et principibus et potestatibus in coelesre, sed et principibus et potestatibus in coelestibus, qui Dominum crucifixerunt; ut hoc praedicante in terris, discant qui sunt in carnalibus coelis, qui degunt sub elementis firmamenti. Hic ergo singularis apostolus est, qui hanc gratiam consecutus est; quia Trinitatis mysterium a nullo sic potuit explanari: unde et vas electiprofunda autem ideo ait, quia omnem virtutem et praescientiam ejus novit: quod omnino creaturae impossibile est. Quis enim scit hominum ea, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Manifestum est cogitationes nostras a nullo sciri, nisi ab animo no
Abbreviated transcription (Latin):
uit. nec incor hominil ascendit quȩ
p̃parauit ds diligentib se. Hoc scrip¬
tum.ẽ. iapocalipsi heliȩ inapocri¬
tis. Per hoc exẽplum in opinatam
manũ sensũ ñ caet. s & celestes
potentias lateret᷑. Dĩ scilicet filĩ
incarnatũ. ut qd̾ supra dixerat fir¬
maret. Quna si pͥncipes huiͦ scłi do
nnnũ hominẽ factũ ñ in tellexert
quanto magis homines. sed siu̾ba of¬
fendiculũ uł scandalũ faciebant. ĩ tir¬
tutib tam̃ & signis fides ñ debuerat
denegari. Infirmitati cm̃ & ignoran¬
tiȩ humanȩ uircus debuerat p̃poni:
& credi. qd̾ humanȩ rationi ĩ possibi¬
le itidebat᷑. Idoq diligentib dm̃ id
.ẽ. credentib p̃ꝑauit donum hoc.
Nobis uͦ reuelauit ds̃ ꝑ sp̃m suum.
Ut qͥa pͥncipes scłi hoc ignorabant.
ds hoc ꝑ sp̃m suum reuelauit creden¬
tib: qͥa res dĩ ñ potest sine sp̃u dĩ ad¬
disci. Nam non solũ hominibꝰ sacra¬
mentũ istud missum se dicit declara¬

Expanded text:
r hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus eum. Hoc est scriptum est in Apocalypsi Heliae in apocryphis. Per hoc exemplum inopinatam manum sensum non caderet, sed et coelestes potentias lateret, Dei scilicet Filium 119 incarnatum; ut quod supra dixerat, firmaret, quia si principes hujus saeculi Deum hominem factum non intellexerunt, quanto magis homines! Sed si verba offendiculum vel scandalum faciebant; virtutibus tamen et signis fides non debuerat denegari. Infirmitati enim et ignorantiae humanae virtus debuerat praeponi, et credi quod humanae rationi impossibile videbatur; ideoque diligentibus Deum, id est, credentum. Et quia principes saeculi hoc ignorabant, Deus hoc per Spiritum suum revelavit credentibus; quia res Dei non potest sine Spiritu Dei addisci. Nam non solum hominibus sacramentum istud missum se dicit declara
Abbreviated transcription (Latin):
occasus fieri decernit calculis: Nichil
omĩno sine horũ motu putans fie¬
ri posse: nonne stultã fecit d s sapien¬
tiam
huiꝰ mundis. Stulta facta sapientia
huiꝰ mundi.ẽ. Putans enĩ se saꝑe
inuenta. ẽ. imprudens qđ enĩ impos¬
sibile iudicabat. Possibile declara¬
tũ. c̃: dm̃ incuriosum ęstimans. Est
aliqͥd hac asseueratione stultꝰ ut
fecisse dicat᷑ mundũ & curã eiꝰ ñ age¬
re ᷤ ut qͥd fecit si ñ ad illũ ꝑtinet
qͥd fecit ͦ s quia uident quosdã fe¬
licit̾ mundo frui. quosdã deprimi:
ꝙ bene agentes despici. maliuolos
głari: iccuto incuriosũ dm̃. ẽe. cre¬
dtiderunt. Qui incuriosũ dm̃dicit.
ñ negat maliuolũ aut initum: aut
enĩ iudicaturꝰ.ẽ. mundũ. aut iniꝰtus
.ẽ.: dissimulans de bonis. & paciens
fieri mala. Sngit᷑ animadũertant
se posito odio diuinȩ legis. possent
uidere causã istã a nobis t̃minari:
qͥ dĩiudiciũ expectamꝰ. in quo unde p̃ssi

Expanded text:
occasus fieri decernit calculis, nihil occasus fieri decernit calculis, nihil omnino sine horum motu putans posse fieri. Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? Stulta est facta sapientia hujus mundi; putans enim se sapere, inventa est imprudens. Quod enim impossibile judicabat possibile declaratum est, Deum incuriosum existimans. Est aliquid hac asseveratione stultius, ut fecisse dicatur mundum, et curam ejus non agere? Ut quid fecit, si non ad illum pertinet, quod fecit? Sed quia vident quosdam feliciter mundo frui, quosdam deprimi, et bene agentes despici, malevolos gloriari; idcirco incuriosum Deum esse crediderunt. Qui incuriosum Deum dicit, non negat malevolum aut injustum; aut enim judicaturus est mundum, et injustus est, dissimulans de bonis, et patiens fieri mala. Si igitur animadvertant seposito odio divinae legis, possunt videre causam istam a nobis terminari, qui Dei judicium exspectamus, in quo vi depressi
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ. ẽ. enĩ in ysaia. Pdã sapien¬
tiam sapientiũ: ꝙ intellectũ pruden¬
tiũ reꝓbabo. ꝑdit sapientiã sapienti¬
um: dũ q̃ illa negat posse fieri facre &
reꝓbat intellectũ prudentiũ qͣndo dmñ
quẽ incuriosũ dicunt. aggressũ ꝓbat
ea quȩ stulta putant. ut dĩ filius in¬
carnatꝰ de uirgine crucifigeret᷑ ꝓ hu¬
mana salute. qdđ factũ uere testat᷑
uirtute ñ u̾bis. U bi sapiens ubi
scriba ubi conqͥsitor huiꝰ scłr. His
dictis tã iudeos qͣm gentiles inuehit᷑:
qͥa & iudeorũ scribȩ & legis doctores.
dm̃ filiũ habere. stultũ putant credi.
Simili modo & gentes istud risui de¬
putant: s uidei qr hoc ñtã aꝑte in le¬
ge significatũ. ẽ: diffidunt. Genciles
uero: qͥa mundi racio ñ istud recipit.
Nichil enĩ dicit posse fieri sine cõ¬
muxtione: & stultũ iudicat. Cõ qͥsi¬
tor tam̃ scł̃i is. ẽ. qui constellationib
agimundũ & duodecĩ signis ortꝰ &

Expanded text:
 enim, in Esaia: Perdam sapientiam sapientium et intellectum prudentium reprobabo . Perdit sapientiam sapientium, dum quae illa negat posse fieri, facit: et reprobat intellectum prudentium, quando Deum, quem incuriosum dicunt, aggressum probat ea quae stulta putant, ut Dei Filius incarnatus de Virgine crucifigeretur pro humana salute; quod factum vere testatur virtute, non verbis. Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi? His dictis tam in Judaeos quam in gentiles invehitur; quia et Judaeorum scribae et Legis doctores Deum Filium habere stultum putant credi. Simili modo et gentes istud risui deputant. Sed Judaei, quia hoc non tam aperte in Lege significatum est, diffidunt: gentiles vero, quia mundi ratio non istud recipit; nihil enim dicit posse fieri sine commixtione, et stultum judicant. Conquisitor tamen saeculi hic est, qui constellationibus agimundum, et duodecim signis ortus et
Abbreviated transcription (Latin):
ueri iudicio condennata. Quia qͥ
non crediderit in qͥt dñs ĩa iudica¬
tus. ẽ. Quis eñi cognouit sensum
domim qͥ instruat eum:. Sensus dĩ
mundi sapientia stulta ꝓbarctur
negans posse fieri qd̃ factũ. ẽ. Quẽ
sensum nullus. ẽ. qui cognouerit.
& displiceat illi ut emendet con¬
siliũ dĩ. qͥa qͥ cognouit laudat po¬
tentiã dei. quem qui om̃ia ne¬
gat posse. nec mundũs credit fe¬
cisse. Quid eñi magnũ. ẽ. ut de se
credat᷑ generasse qui ñ ambigitur
cuncta ex iuchilo fecisse: Quippe
cũ padicat saluatoꝵ apud dm̃ autem
om̃ia possibilia sunt. N os autẽ sen¬
sum dñi habemꝰ. Hoc dicit qͥa qͥ cre¬

Expanded text:
a; quia qui non crediderit, inquit Dominus, jam judicatus est . Quis enim cognovit sensum Domini? quis instruxit eum ? Sensus Dei mundi sapientia stulta probaretur, negans posse fieri quod factum est. Quem sensum nullus est, qui cognoverit, et displiceat illi, ut emendet consilium Dei; quia qui cognovit, laudat potentiam Dei, quem qui omnia negat posse, nec mundum credit fecisse. Quid enim magnum est, ut de se credatur generasse, qui non ambigitur cuncta ex nihilo fecisse? quippe cum dicat Salvator: Apud Deum autem omnia possibilia sunt . Nos autem sensum Domini habem
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ incęlestib qͥa consilio ac uolunta¬
te illoꝵ crucifixꝰ. ẽ. xp̃i. deniq post
q adtẽpꝰ. Et ipse dñs. Princeps in¬
quit huiꝰ mundi uenit o iine mue¬
nic nichil. Principes gͦ huiꝰ scłi ꝑigno¬
rantiam at̃n maiestatis crucifixert̃.
Nam nideoꝵ pͥncipes qͦmͦ pͥncipes
hinꝰ scłi possunt intelligiꝰ. qui erarł
subiecti regno romano: Et neq
romanoꝵ pͥncipes crucifixerunt
iħim qͥppe cũ dixerit pilatꝰ nullã
causam mortis inuenio meo. Unde
& manꝰ lauit aicens iudeis. Inno¬
cens ego sum a sangumne iustihu¬

Expanded text:
itiae in coelestibus; quia consilio ac voluntaitiae in coelestibus; quia consilio ac voluntate illorum crucifixus est Chriad tempus . Et ipse Dominus: Princeps, inquit, hujus mundi venit, et in me invenit nihil . Principes ergo hujus estatis crucifixerunt; nam Judaeorum principes, quomodo principes hujus saeculi possunt intelligi, qui erant subjecti regno Romano? Et neque Romanorum principes crucifixerunt Christum; quippe cum dixerit Pilatus: Nullam causam mortis invenio in eo . Unde et manus lavit, dicens Judaeis: Innocens ego sum a sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ri qͥa incognitũ. ẽ eẽ. aut̃ rationale
& salutare teste uirtute: tui om̃is
intentio cedit ratiotinationis huma¬
nȩ. Nabscondita. ẽ. gͦ dĩ sapientia: dũ
non inu̾bis s inuirtute. ẽ. Non hu-¬
mana ratione possibilis sed sp̃s effi¬
catia crecibilis. Quam p̃destiuncuit
as ante scła in głam nr̃am. Usq adõ
uera sapientia & cũ dõ sẽꝑ fuisse de¬
claratur: ut ante scła p̾destinata
ingłam nr̃am dicat᷑ qui credunꝰ.
Presciꝰ em̃ ds errores futuros inmũ¬
do quando erar facturꝰ. hoc decre¬
uit ad confusionẽ illorũ qͥuando sibi
stulticiam sapientiã facturi erat:
Aa nr̃am aut̃ głam qͥ credituri era¬
mus & credimꝰ. Quam nemo pͥn¬
cipum huiꝰ scli cognouit. S ien̾i
cognouissent nunꝗͣ dñm maiesta¬
tis crucifixissent. Principes huius
principes & potestates. qͦs supͣ dixit
sus quos nobis colluctatio. ẽ sp̃italia neqͥ¬

Expanded text:
ri, quia incognitum est: esse autem rationale ri, quia incognitum est: esse autem rationale et salutare teste virtute, cui omnis intentio cedit ratiocinationis humanae. Abscondita est ergo Dei sapientia, dum non in verbis, sed in virtute est; non humana ratione possibilis, sed spiritus efficacia credibilis. Quam praedestinavit us ante saecula in gloriam nostram. Usque adeo vera sapientia, et cum Deo semper fuisse declaratur; ut ante saecula praedestinata in gloriam nostram dicatur, qui credimus. Praescius enim Deus errores futuros in mundo, quem erat facturus, hoc decrevit ad confusionem illorum, qui sibi stultitiam sapientiam facturi erant: ad nostram autem gloriam, qui credituri eramus, et credimus. Quam nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent. Principes hujus principes ac potestates, quos supra dixit, sus quos nobis colluctatio est spiritalis nequ
Abbreviated transcription (Latin):
da. Ut qͥa u̾bis quȩ infirma iuxta uir¬
tutem sunt: res fatue cõpte prudent̃
uidentur. Ds̃ pͣdicationẽ suam
non testimonio u̾boꝵ uoluit cõmen¬
dari s uirtutis: ut uerbi stuticia
iudicata. factis se sapientiam de¬
monstraret sp̃itali ratione funda¬
uirtutis testionio sapientiã faten᷑.
bii em̃ sapientes & ꝑfesti sunt quifi¬
dem non magis uerbis habent ꝗͣ reb
Sapientiam aut ñ huiꝰ scłi. Reste ait
sapientiam ñ huiꝰ scłi s futuri: in qͦ
ueritas dĩ negantib apparebit. Hoc
em scd̃m rationem hãc ñ capit infir¬
mitate cogitationis terrenȩ: neq pͥn¬
cipium huiꝰ scłi qui destruunt᷑. Ma¬
nifestum. ẽ. ñ. eẽ. sapientiam hanc pͥn¬
cipium huiꝰ mundi qͥa destruit᷑ ab
illa ap̃ianitas cm̃ errores qͦs hii m¬
pientiam in misterio quȩ abscondita
est. Occultũ sensũ manifestare iis¬
sum se testatur: quem neq pͥnci¬
pes neq potestates lcirent neq mun¬
dus audierat: ac ꝑ hoc stultũ puta¬

Expanded text:
Dei. Quia ut verbis quae infirma juxta virtutem sunt, res fatuae comptae prudentes videntur; Deus praedicationem suam non testimonio verborum voluit commendari, sed virtutis; ut verbi stultitia indicata, factis se sapientiam demonstraret spiritali ratione fundavirtutis testimonio sapientiam fatentur. Hi enim sapientes et perfecti sunt, qui fidem non magis verbis habent, quam rebus. Sapientiam autem non hujus saeculi. Recte ait, sapientiam non hujus saeculi, sed futuri, in quo veritas Dei negantibus apparebit; hoc enim saeculum rationem hanc non capit infirmitate cogitationis terrenae. Neque principum hujus saeculi, qui destruuntur. Manifestum est non esse sapientiam hanc principum hujus mundi, quia destruuntur ab illa. Christianitas enim errores, quos hi inpientiam in mysterio, quae abscondita est. Occultum sensum manifestare se missum testatur, quem neque principes, neque potestates scirent, neque mundus audierat; ac per hoc stultum puta
Abbreviated transcription (Latin):
Et sint ñ scisiata. S its aut ꝑfecti
in eodẽ sensu. & in eadẽ scientia. ꝑst¬
dos uult cos e. in eodẽ sensi quem
illis tradidera ut ñ discreparnt acd
illorũ enĩ exemplũ quos supͣ laudat
hos ꝓuocat: ut sentiant ac defen.¬
dant. ꝑ latũ. ẽ. enĩ mͥ de uobis fr̃s
ab his qͥ st̃ cloes qđ concentiones sit
fr̃s illos appellat. Sicut in ysaia
ꝓpħa dicit ds̃ ad illos qͥ secũ erant. ut
eis qͥ pseudo ꝓpħis credebant dice¬
rent. fr̃s nr̃i eritis uos ut ꝑ id ñ dissen¬
tirent ab eis qͣsi fr̃s. Q t aut dicit ab

Expanded text:
schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem scientia. Perfectos vult eos esse in eodem sensu, quem illis tradiderat, ut non discreparent. Ad illorum enim exemplum, quos supra laudat, hos provocat; ut hoc sentiant ac defendant. Perlatum est enim mihi de vobis, fratres, ab iis qui sunt Chloes, quod contentiones inter fratres illos appellat; sicut et in Esaia propheta dicit Deus ad illos, qui secum erant, ut eis qui pseudoprophetis credebant, dicerent: Fratres nostri eritis vos ; ut per id non dissentirent ab his, quasi fratres. Quod autem dicit: Ab
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ discipłis ẽẽ fatũ: & inter ipsos
apłos fuisse distantiam. Prib & em̃
discipłis głam luam in mõrte ostendit.
dicens illis ut tacerent uisũ. qͣm diu
sint ñ ne carnales estis & scłm ho¬
minẽ ambulatis: Indignitatis cau¬
sa ostendit. qͥa de homme qͥ sꝑar
auxilium carnalis. ẽ. Qui autẽ
sp̃ta humanitate de dõ sꝑat: sp̃iał¬

Expanded text:
aliter discipulis interfatum, et inter ipsos apostolos fuisse distantiam; tribus etenim discipulis gloriam suam in monte ostendit, dicens illis ut tacerent visum, quamdiu sint, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Indignitatis causam ostendit; quia qui de homine sperat auxilium, carnalis est. Qui autem. spreta humanitate, de Deo sperat, spi
Abbreviated transcription (Latin):
appollo ego uero uero cephe.
ego aũt xp̃i. Errorẽ ostendit s
auctorũ nomina ñ ꝓdidic. Nec enĩ
in loco stabãt s curtuibat adeu̾¬
sionẽ simpliciũ. Nã hos quos no¬
minat. sine dubio bonierant do¬
ctores.s sub horũ specie. falsos apłos
tangic. Si enĩ in his głandũ negat:
qͣnͣtomagis in malis doctorib ẽ Quoꝵ
doctrinã prauã insubiectis significat
Int̃ eos tam̃ hos ꝑseuerantes designat.
qui dicebant se xp̃i. ẽẽ. ñ hoĩs quos
se aut fotimanos. aut arrianos. Aut
catafrigos. aut nouatianos. Aut do¬
natianos. aut manicheos uocariñ

Expanded text:
Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi. Errorem ostendit, sed auctorum nomina non prodidit; nec enim in loco stabant, sed circumibant ad eversionem simplicium. Nam hos quos nominat, sine dubio boni erant doctores; sed sub eorum specie falsos apostolos tangit. Si enim in his gloriandum negat, quanto magis in malis doctoribus, quorum doctrinam pravam in subjectis significat! Inter eos tamen hos perseverantes designat, qui dicebant se Christi esse, non hominis, quos se aut Photinianos, aut Arianos, aut Cataphrygas, aut Novatianos, aut Donatianos, aut Manichaeos vocari non
Abbreviated transcription (Latin):
pa & cultu sermonis: idõq piscatores
hoĩes imꝑici electi st̃ qui guangłi ⁊a¬
rent. ut doctriua ueritatis ipsa se cõ¬
m̃daret teste uirtuce. Ne hoĩum u̾su¬
tia & callidatȩ humanȩ sapientię
acceptabilis uideret᷑ ñ ueritate: sicuc
discipline ab hoĩb inuente in qͥb ñ
ratio ñ uirtꝰ. s u̾borũ quęrit᷑ conposi¬
uo ac ꝑ hoc głam suã quęrit: Qui fi¬
dẽ xp̃i u̾bis exornare uult. Obscurat
enĩ illã splendore u̾borũ: ut ñ illa s
ipsa laudetur. Sicut & pseudo apłi
ne stulci uiderent᷑ prudentib mun¬
di in sapientia hoĩum xp̃m p̾dicabaN
duplici genere: ut eloqntia studeren.
& ea quȩ mundus in nob̃ stulta iu¬
dicat euicarent.: ut neq incarnatũ
dĩ filiũ & de uirgine nacũ docerent.
neq carnis futurã resurrectionẽ. qͥa
mundi istius sapientia ꝙ ratio stultũ

Expanded text:
pa et cultu sermonis, ideoque piscatores pa et cultu sermonis, ideoque piscatores homines imperiti electi sunt, qui evangelizarent; ut doctrinae veritas ipsa se commendaret, teste virtute; ne hominum versutia et calliditate humanae sapientiae acceptabilis videretur, non veritate, sice ab hominibus inventae, in quibus non ratio, non virtus, sed verborum quaeritur compositio: ac per hoc gloriam suam quaerit, qui fidem Christi verbis exornare vult. Obscurat enim illam splendore verborum, ut non illa, sed ipse laudetur; sicut et pseudoapostoli, ne stulti viderentur prudentibus mundi, in sapientia hominum Christum praedicabant duplici genere; ut eloquentiae studerent, et ea quae mundus in nobis stulta judicat, evitarent: ut neque incarnatum Dei Filium, et de Virgine natum docerent, neque carnis futuram resurrectionem; quia mundi istud sapientia et ratio stultum
Abbreviated transcription (Latin):
baptizare s ęuangłizare. Qm̃ maiꝰ.ẽ.
ȩuangłizare qͣm baptrzare. idõ uon
se missũ baptizare dicit. s guangłi¬
Zare:quia in ep̃o omium ordinatio¬
nũ dignicas. ẽ. Caput. ẽ. enĩ egt̃oꝵ
m̃brorĩ. ꝑ qd etiã illos humiliat
quib illi multũ dabant ꝓterea qđ
ab illis fuerant baptzati ut ex co
scirent ñ magnũ. ẽẽ. bapti⁊are. qͥa
ñ omĩs quibaptizat idoneꝰ. ẽ.. et
euangłitare. Uerba enĩ solennia lc
q̃ dicant᷑ in bapcismat. Deniq ape
petris credentẽ corneliũ cũ suis iussit¬
baptizari:. nec dignatꝰ. ẽ. ministris a¬
stantibus hoc opus facere. Si enĩ de¬
fuissent. ipse hoc ageret necessitate c̃õ¬
pulsus: qͣnto ergo mclior his sic quos
illi ucrabant᷑ ostendit: & ñ tam̃ hec
nomini suo decermi ꝑmisit. Sciens
re. Est enĩ quasi idolacria: ñ in sa¬
pientia u̾bi: ut ñ euacuet᷑ crux xp̃i.
Qm p̾dicatio xp̃iana ñ indiget p̃o¬

Expanded text:
baptizare, sed evangelizare. Quoniam majus est baptizare, sed evangelizare. Quoniam majus est evangelizare, quam baptizare; ideo non se missum baptizare dicit, sed evangelizare: quia in episcopo omnium ordinationum dignitas est; caput est enim caeterorum membrorum. Per quod etiam illos humiliat, quibus illi multum dabant, propterea quod ab illis fuerant baptizati ; ut ex eo scirent non magnum esse baptizare, quia non omnis qui baptizat, idoneus est et evangelizare. Verba enim solemnia sunt, quae dicuntur in baptismate. Denique apostolus Petrus credentebaptizari, nec dignatus est ministris astantibus hoc opus facere. Si enim defuissent, ipse hoc ageret necessitate compulsus. Quanto ergo melior his sit, quos illi venerabantur, ostendit: et non tamen hoc nomini suo decerni permisit, sciens re; est enim quasi idololatria. Non in sapientia Verbi, ut non evacuetur crux Christi. Quia praedicatio christiana non indiget pom
Abbreviated transcription (Latin):
domũ: gterorũ nescio si qu̾e aliũ bap¬
tizaui. O rãs agit dõ qͥa ñ multos
ex his baptizauit: Ne qͥa error sub
hac re ceꝑat. ex noĩe eiꝰ error. ẽet. in pluri¬
mis. ⁊ ꝑ hoc arguendos & baptizan¬
tes & baptixatos. qui ad iniuriã sal¬
uatoris baptismatis eiꝰ gram hoĩb
deputabant: illis dissmmilantib glȩ
causa: sic enĩ erant. sicut nunc noua¬
tiani & donatiani qui baptismũ sibi
uindicant. a nr̃is baptzatos reꝓban-¬
tes: & baptizati ab his głantur in
ꝑsonis illorũ. Deniq xp̃i noĩe aq̾¬
dicato nouatianos ꝙ donatianos uo¬
cari se głantur. Crispꝰ ergo & gaius
corinthii sc̃: quos ad testimonium
nominat. qͥa sic baptizati st̃ ab apło
ut nullã illi głam ex hac causa dan¬
dã addiscerent. Sstephane aur̃ domꝰ
primitiȩ achaiȩ st̃: sicuc in postrema
parte ȩpłe significat. quib testimom¬
um dat. qui in ministeriũ scĩs se con¬
stituerant. Non enĩ misit me xp̃c

Expanded text:
um: caeterorum nescio si quem alium baptizaverim. Gratias agit Deo, quia non multos ex illis baptizavit; ne quia error sub hac re coeperat, ex nomine ejus error esset in plurimis, per hoc arguendos et baptizantes et baptizatos, qui ad injuriam Salvatoris baptismatis ejus gratiam hominibus deputabant, illis dissimulantibus gloriae causa Sic enim erant, sicut nunc Novatiani et Donatiani, qui baptismum sibi vindicant, a nostris baptizatos reprobantes: et baptizati ab his gloriantur in personis eorum. Denique Christi nomine abdicato Novatianos et Donatianos vocari se gloriantur. Crispus ergo et Caius Corinthii sunt, quos ad testimonium nominat; quia sic baptizati sunt ab Apostolo, ut nullam illi gloriam ex hac causa dandam assererent. Stephanae autem domus primitiae sunt Achaiae, sicut in postrema parte epistolae significat, quibus testimonium dat, quo in ministerium sanctis se constituerant. Non enim misit
Abbreviated transcription (Latin):
dit quia neme hominum fauorẽ ad¬
qͥreret iccirco humanȩ se sapientiȩ
placere noluisse: neq u̾boꝵ arti stu¬
dusse. s fidẽ auctori exhibuisse. qui
doctrinã suam ñ ornatu traditionis
humanȩ acceptabilem. ẽẽ. uoluit u-¬

Expanded text:
orem acquireret, humanae sapientiae placuisse, neque verborum arti studuisse, sed fidem auctori exhibuisse, qui doctrinam suam non ornatu traditionis humanae acceptabilem voluit
Abbreviated transcription (Latin):
licat marcus ȩuanglista dedemo¬
ꝓͥcierunt quidẽ rosu. eẽ. s qͥ in lege
ꝓmissus erat: misteriũ tam̃ eiꝰ quo
filiꝰ dĩ. ẽ. nesciebant. hoc etiã et pe
malum sicut & pͥncipes ur̃i nͨ tamen
scb̃i. Sigͦ ꝑ ignorantiam serui occide¬
runt dñm peccatum eis asscribi non
debet: s. ñ licet ignorare: & quanuis

Expanded text:
ista de daemoScierunt quidem ipsum esse, sed qui in Lege promissus erat: mysterium tamen ejus, quo Filius Dei est, nesciebant. Hoc etiam et Petmalum, et sicut principes vestri , non tamen saeculi. Si ergo per ignorantiam servi occiderunt Dominum, peccatum eis ascribi non debet. Sed non licet hoc ignorare. Et quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
id. ẽ. hoĩes dm̃ in sapientia eiꝰ: qͥ a
unicã maiestatem illius fim̃tis de¬
derunt uł elem̃tis. dissimulantes de
eo ꝑ sapientiam carnis. putantes
Hec debere coli quȩ uidentur. ꝓpte¬
rea placuit dõ p̃dicationẽ ordinare
quȩ illis stulta uideret᷑: ut credentes
quȩ illi diffidunt salui fierent.
illis dannatis. Uicisicudo ergo hec. ẽ.
ꝑ qͣm dĩ consilio uerũ falsum a uero
dannat᷑. Qm̃ iudci signa petunt &
greci sapienciã quęrunt. Iudei signa
petunt. quia ñ diffidunt potuisse fieri.
s an factũ sit querunt. Scientes uirg̃a
aaron aridam germinasse et fructum
actulisse: & ionam a ceco glituitũ ĩ uen¬
tre eiꝰ trib dieb & crib noctib fuisse.
et uiuu ciectum. eẽ.. Illud tam̃ p̾ci

Expanded text:
 est, homines, Deum in sapientia ejus; quia unicam majestatem ejus figmentis dederunt vel elementis, dissimulantes de eo, per sapientiam carnis putantes haec debere coli, quae videntur. Propterea placuit Deo praedicationem ordinare, quae illis stultitia videretur; ut credentes quae illi diffidunt, salvi fierent, illis damnatis. Vicissitudo ergo haec est, per quam Dei consilio falsum a vero damnatur. Quoniam Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt. Judaei signa petunt; quia non diffidunt potuisse fieri, sed an factum sit, quaerunt; scientes virgam Aaron aridam germinasse, et fructum tulisse : et Jonam a ceto glutitum, in ventre ejus tribus diebus et tribus noctibus fuisse, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
si paruuł in xp̃o lac uobis potũ de¬
di ñ ȩscam. Quanuis renati. et̃nt
in xp̃o: tam̃ ñ fuit dignũ tradi his¬
spualia. Accepta eñi fide quȩ.ẽ. ue¬
lut sem̃ spĩale nullũ fructum do
dignũ fecerunt ut ꝑfectionis ũba
mererentur addiscere: sed quasi par¬
uuli inꝑfectionis sensib studebant.
unicuiq scđm uires eiꝰ tradebat ne ꝑ
lib scandalum pateretur. Hundũ
eñi poteratis. Ostendit aꝑte ñ illos
debuisse audire quȩ confirmatis
dicenda sunt. S ed neq nc potes¬
tis ad huc eni estis carnales. Hic ual¬
ae arguit temeritatẽ illoꝵ qͥ quere¬
bantur dudũ le ñ audisse sp̃ualia:
cũ adhuc in digni. eẽnt audire.
ꝑseudo apłi em̃ ꝓmiscur om̃ib uno atq
eo dẽ gen̾e tradbãt muilliꝰ ꝑsonã discer

Expanded text:
o lac vobis potum dedi, non escam. Quamvis renati essent in Christo, tamen non fuit dignum tradi spiritualia; accepta enim fide, quae est velut semen spiritale, nullum fructum Deo dignum fecerunt, ut perfectionis verba mererentur addiscere: sed quasi parvuli imperfectionis sensibus studebant. unicuique secundum vires suas tradebat; ne per libus scandalum pateretur. Nondum enim poteratis. Ostendit aperte non illos debuisse audire, quae confirmatis dicenda sunt. Sed neque nunc potestis; adhuc enim carnales estis. Hic valde arguit temeritatem illorum, qui querebantur dudum se non audisse spiritalia; cum adhuc indigni essent audire. Pseudoapostoli enim promiscue omnibus uno atque eodem genere tradebant, nullius personam discer
Abbreviated transcription (Latin):
uelabit᷑ tã fidis qͣm infidif. Ut co¬
gnoscant increduli ac sciant uerĩ
ẽẽ. qđ credere noluerunt & ꝑeant.
Fidi uero gaudeant plus boni in¬
ueniences qͣm̃ putauerant. Qui &
cũ firmabit uosusq ad finẽ sine cri
sccurꝰ. ẽ. qͥa ininolati usq ad fucurũ
iuditiũ erunt. Qui enĩ int̾ tot discri¬
mina sensuũ & ꝑ turbationes diu̾si ta¬
tũ immutari minime potuerunt : ꝓ¬
cul dubio in eodẽ mansuros se ostendũt.
¶ ũ hos laudat. illos qui merrore
pseudo apłorũ depͣuati fuerant. inui¬
tat᷑. Dũ horũ fidem p̃dicat: illos ad
penitenciã uocat. Fidelis. ẽ. ds̃ ꝑ q̃m

Expanded text:
velabitur, tam fidis, quam infidis, ut cognoscant increduli ac sciant verum esse, quod credere noluerunt, et pereant: fidi vero gaudeant plus boni invenientes, quam putaverant. Qui et confirmabit vos usque ad finem sine crimsecurus est; quia inviolati usque ad futurum judicium erunt. Qui enim inter tot discrimina sensuum, et perturbationes diversitatum immutari minime potuerunt; procul dubio in eodem mansuros se ostendunt. Cum hos laudat, illos qui in errore pseudoapostolorum depravati fuerant, invitat: dum enim horum fidem praedicat, illos ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. qͥa cũ cemꝰ. captiui redemit nos.
ui factꝰ. ẽ. sapientia nobis adõ &
iusticia & scificatio & redẽp¬
tio. Ad confirmationẽ credentium
xp̃m di uoluntate dic̃ egisse quȩ
gessit: ut sciamꝰ uere nos sapientiã
didicisse & sc̃ificatos. eẽ. & redẽptos¬

Expanded text:
a cum essemus captivi, redemit nos. Qui factus est sapientiae nobis a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio. Ad confirmationem credentium, Christum Dei voluntate dicit egisse, quae gessit; ut sciamus vere nos sapientiam didicisse, et sanctificatos esse, et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ dĩ. Adromanos alit̾
tate scribit. qͥa omĩa quę egit filii
dĩ uoluntate egit : qͥ dixit ad eum.
Uade e.go longe aci gentes mittã te.
tate missus ad gentes. ꝑ qđ tangit ꝙ
uerũ erat qđ dicebant. Dm̃ enĩ qr̃¬
xp̃m idõ frequent᷑ nominat. ut xp̃m¬

Expanded text:
voluntatatem Dei. Ad Romanos aliter  voluntate scribit; quia omnia quae egit, Filii Dei egit voluntate, qui dixit ad eum: Vade, ego longe ad gentes mittam te . tate missus ad gentes. Per quod etiam verum erat, quod dicebant. Deum enim et Christum ideo frequenter nominat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tempbilia st̃. s sic iudicant᷑ a mundo:
qͥa sꝑnunt raciones mundanas ccedendo
in xp̃m: & ea quȩ sunt uere ignobi¬
lia & contẽptibilia destrueret. qͥa ipli
magis iudicandi & condennandi sird
qui iudicant. Asseuerationẽ em̃ illoꝵ
error inuenit: Nec fuit abinitio.
Nr̃a autẽ disciplina abiicio. ẽ des¬
truit᷑ gͦ dũ sine testimonio nudisũ¬
bis asserit᷑. Nr̃a uͦ non uerbis soł seo
& teste uirtute ꝓbat᷑. Et ñ głetur
om̃is caro in conspectu eiꝰ id.ẽ. ut sen¬
tentia carnis erubescat merrore suo:
nidice dõ. Sensus eñi carnis. ẽ. dif¬
fid̾e di potentia uirginẽ peperisse:
qͥa hoc mundi ratio. & qui cogna¬
tus. ẽ. carnis: ñ recipit. Exipso
eñi uos estis in xp̃o ił. Exipsoid

Expanded text:
temptibilia sunt, sed sic judicantur a mundo; temptibilia sunt, sed sic judicantur a mundo; quia spernunt rationes mundanas, credendo hristum, ut ea quae sunt vere ignobilia et contemptibilia destrueret; quia ipsi magis judicandi et condemnandi sunt, qui judicant. Asseverationem enim illorum error invenit, nec fuit ab initio: nostra autem disciplina ab initio est. Destruitur ergo, dum sine testimonio nudis verbis asseritur: nostra vero non verbis solis, sed et teste virtute probatur. Ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Id est, ut sapientia carnis erubescat in errore suo, judice Deo; sensus enim carnis est diffidere Dei potentia virginem peperisse, etc., quia hoc mundi ratio, qui carnis cognatus est, non recipit. Ex ipso enim vos estis in Christo Jesu. Ex ipso, id
Abbreviated transcription (Latin):
dunt quod hic stultũ uidicat. Con¬
fundunt᷑ enĩ sapientes dũ quȩ pauci
negant multos uident faceri. Non
.ẽ. enĩ ambiguum. mulcorũ senten¬
tias: paucorũ ante poni sencentiis.
Et infirma munidi elegit dds̃ ut
confundat fortia. Idem sensus. ẽ.
quia quod pauci infirmũ putant.
hi qͥ se prudentes estimant in scło.
diffidentes de spe: a multis uirtꝰ asse¬
rit᷑. quia mulci credunt qm ñ credũt.
ad illorũ ruborẽ. Yident et enĩ in¬
firma xp̃i nominata demoniis impe¬
rare: ꝓdigia facere. Infirma aũt sc̃
mundo iniuriȩ & passio saluatoris
nescienti hec ad uirtutẽ ꝓficere: qͥa
idõ. ista pati se ꝑmisit ut uinceret
mortẽ: Inuste enĩ ꝑati et posse resi¬
stere et nolle: gła ẽ. patientis et dan¬
natio occidentis. Et ignobilia huiꝰ
mundi & contemptihilia clegit deus:
& ea quȩ ñst̃ ut ea quȩ st̃ destrucret.
Ignobilia crgo & contẽptibilia ele¬
git. Non quia uere ignobilia ꝙ con¬

Expanded text:
dunt, quod hic stultum judicat. Condunt, quod hic stultum judicat. Confunduntur enim sapientes, dum quae pauci negant, multos vident fateri; non est enim ambiguum multorum sententias paucorum anteponi sententiis. Et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia. Idem sensus est; quia quod pauci infirmum putant, hi qui se prudentes existimant in saeculo, diffidentes de spe, a multis virtus asseritur; quia plures credunt, quam non credunt, ad illorum ruborem. Vident etenim infirma Christi nominata, daemoniis imperare, prodigia facere: infirma autem sunt mundo injuriae, et passio Salvatoris nescienti haec ad virtutem proficere; quia ideo ista pati se permisit, ut vinceret mortem. Injuste enim pati, et posse resistere et nolle, gloria est patientis, et damnatio occidentis. Et ignobilia hujus mundi, et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret. Ignobilia ergo et contemptibilia elegit: non quia vere ignobilia et con
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria. ẽ.. Uicit enĩ cũ uictꝰ uidet᷑.
Sicut ait in psaĩmo quinquagesimo
& uincas cũ iudicaris. Uictor enim exi¬
stit quia iniꝰte occiditur: reũ constitu¬
ens: a quo occidit᷑.ncuemini fr̃s¬
cences ñ multi nobiles. Manifestũ. ẽ.
quia pauci st̃ quia mundi rationib
iuflati magis. qͣmͣ eruditi st̃. Hoc . ẽ.
qui stellarũ motꝰ inspitiunt & discer¬
nunt. Hos aut̃ dicit & fortes scd̾m
carnẽ quos & prudentes. Et idõ
fortes quia passionẽ crucis xp̃i infir¬
mã asserunt. Iniquitas enĩ fortis:
& uincere sibi uidet᷑ ad tẽpus. Ipsi
etiã nobiles ꝑ quos suꝑsticions sue
originẽ antiquitatis assignant nios
nouellos dicentes. Non ergo hanc
asseuerationẽ clegit ds̃ quȩ in pau¬
cis. c̃. S quȩ stulta st̃ mundi ele¬
git dcus. ut confundat sapientes.
Sculta mundi sc̃ uirginem peꝑis¬
se & dĩ filium crucifixum. ¶ recli
confundat hos elegit: qui hoc cre¬

Expanded text:
victoria est. Vicit enim, cum victus videretur, victoria est. Vicit enim, cum victus videretur, sicut ait in psalmo quinquagesimo: Et vincas cum judicaris . Victor enim existit, qui injuste occiditur, reum constituens a quo occiditur. Intuemini ententes, non multi nobiles. Manifestum est quia pauci sint, qui mundi rationibus inflati magis quam eruditi sunt, hoc est, qui stellarum motus inspiciunt et discernunt. Ipsos autem dicit et fortes secundum carnem, quos et prudentes. Et ideo fortes, quia passionem crucis Christi infirmam asserunt; iniquitas enim fortis, et vincere sibi videtur ad tempus. Ipsi etiam nobiles, per quos superstitionis suae originem antiquitatis assignant, nos novellos dicentes. Non ergo hanc asseverationem elegit Deus, quae in paucis est. Sed stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes. Stulta mundi sunt Virginem peperisse, et Dei Filium crucifixum: credi confundat, hos elegit, qui hoc cre
Abbreviated transcription (Latin):
cutẽ. Et greci similic uident xp̃m
dĩ. ẽẽ. sapientiã. Illam aist mundanã
qͣm prius pucabant prudentiã. inaxi¬
mam. tt. stulciciã. Uitcus ergo dĩ est qͥa
ꝑ ipsũ omĩa fecit pater ds̃. Sapientia
aũt iccirto quia ꝑ ipsũ cognitus. ẽ. s̃.
Nec enĩ posset cognosci deus nisi ꝑ eũ
qui ẽet. de co: qui a nemo nouit neq
uidit pacre̾ nisi filius & cui uoluerit fi¬
liꝰ reuelare. Quia qđ stultũ. ẽ. ddĩ:
sapientiꝰ. ẽ. hoĩb. Sstulcũ dĩ inqͥt ñqͥa
uere stultũ. ẽ. s qͥa ab hoĩb dũ racio
ni mundane ñ conuenic. stultũ putat᷑
cũ sic racio sp̃ualis. Ac ꝑ hoc sapientiꝰ
dinoscit᷑. ẽẽ. hoĩb quia sp̃ualia plus
sapiunt qͣm carnalia. Non eñ sp̃ua¬
lia ꝑ carnalia st̃: s carnalia constant
ꝑ sp̃ualia. Idõq subiecta st̃ carnalia
sp̃italibꝰ. Et qđ infirmiĩ. ẽ. dĩ: forciꝰ
t̾rena. Qͣmobr̃e infirmũ dĩñ. ẽ. in¬
firmũ: quia infirmitas xp̃i magna

Expanded text:
tutem; et Graeci similiter vident Christum Dei esse sapientiam: illam autem mundanam, quam prius putabant prudentiam, maximam esse stultitiam. Virtus ergo Dei est; quia per ipsum omnia fecit Pater Deus: sapientia autem idcirco, quia per ipsum cognitus est Deus. Nec enim posset cognosci Deus, nisi per eum qui esset de eo; quia Nemo novit neque vidit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Quia quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. Stultum Dei, inquit, non quia vere stultum est, sed quia ab onvenit, stultum putatur, cum sit ratio spiritalis: ac per hoc sapientius dignoscitur esse hominibus; quia spiritalia plus sapiunt quam carnalia. Non enim spiritalia per carnalia sunt, sed carnalia constant per spiritalia; ideoque subjecta sunt carnalia spiritalibus. Et quod infirmum est Dei, fortius irmum Dei non est infirmum; quia infirmitas Christi magna
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ qd̾ ido misteriũ uocacat qͥa
qd̾ incarnatũ. ẽ. occultũ erat ascłis apd̃
dm̃ d̃s uerbum. Hereticos autẽ. ẽẽ.
pͣuam doctrinam cõmendabant.
Et prudentiam mundi sectantes cru¬
cem xp̃i euacuabant: erubescentes stul¬
ti appellari amundo. ut neq natũ
xp̃m ex uirgine predicarent neq ue¬
re crucifixum docerent. qͥa stultum
uidet᷑ dĩ filium natum hominẽ fateri
uenisse antixp̃c. ẽ. Et quinegat fili¬
um: nec patrẽ habet. qͥa ipsũ patrẽ
sibi filium appellatum dicebans: exqͥb
martion traxit errorẽ quȩ arguit clau¬
sa uident᷑: qͥa ñ illa manifestat s in tel¬
liꝰ uult ex eo qd̾ prudentiã mundim
uehit᷑ quȩ. ẽ: religiom. c̃. inmica. Quȩ
autẽ st̃ quȩ corripit eiꝰ iudicio uult
disci:ut q̃q nr̃a irridet uelut stulta.
ea se om̃ia incoriachiis rep̃hende os¬
tendat. Corpꝰ eñi ipsũ memorat: ut
ex eo menbroꝵ eiꝰ ratio dinoscat᷑. Cio¬
rinthiis tam̃ manifesta erant. qͥa cau¬

Expanded text:
rium. Quod ideo mysterium vocat, quia quod incarnatum est, occultum erat a saeculis, apud Deum, Deus Verbum. Haereticos autem esse pravam doctrinam commendabant, et prudentiam mundi sectantes, crucem Christi evacuabant, erubescentes stulti appellari a mundo; ut neque natum Christum ex Virgine praedicarent, neque vere crucifixum docerent; quia stultum videtur Dei Filium natum hominem fateri venisse, antichristus est; et qui negat Filium, nec Patrem habet ; quia ipsum Patrem sibi Filium appellatum dicebant; ex quibus Marcion traxit errorem. Quae arguit, clausa videntur; quia non illa manifestat, sed intelligi vult ex eo, quod prudentia mundi invenitur, quae est religioni inimica. Quae autem sunt, quae corripit, ex ejus judicio vult disci; ut quaeque nostra deridet velut stulta, ea se omnia in Corinthiis reprehendere ostendat. Corpus enim ipsum memorat, ut ex eo membrorum ejus ratio dignoscatur: Corinthiis tamen manifesta erant; quia cau
Abbreviated transcription (Latin):
carnis resurrectionẽ facebant᷑: quod
ꝓpħa ysaias clamat dicens. Quim
monumentis sc̃ resurgent. Grã
uobis & pax a dõ pacre nr̃o ꝙ iħu¬
ñi aut donũ tacuisse uidet᷑. & susp¬
ctionẽ forte aut occasionẽ clarec unio¬
nis: docet xp̃m quidẽ rite inuocan¬
qui in unũ sunt ꝑ diuinitat̾e osten¬
deret & patris auctoricatẽ p̃ferrec.¬
Or̃as ago dõ mco semꝑ ꝓ uobis. Qnqͣm
om̃ib in eccła scribat s ita significat
cũ aliqnͣdo corripit aliqndo laudat
ut unꝰ quisq cũ epła legit᷑ intelligar :¬
quid ꝓse quid ad c̾isum se dicat᷑. In una
enĩ plebe duob ppłis scribit. Ut cũ
arguit. qui male u̾sant᷑: sciant sibi hec
scripta. Similit̃ & cũ laudat. sciat qͥ
in regła manet ad se hec dici. Ledeoq¬

Expanded text:
carnis resurrectionem fatebantur, quod propheta Esaias clamat, dicens: Qui in monumentis sunt resurgent . Gratia vobis et pax a Deo Patre nomen aut donum tacuisse videretur, et suspicionem forte aut occasionem daret unionis, docet Christum quidem rite invocanqui in unum sunt per divinitatem ostenderet, et Patris auctoritatem praeferreago Deo meo semper pro vobis. Quamquam omnibus in Ecclesia scribat, sed ita significat, cum aliquando corripit, aliquando laudat, ut unusquisque cum epistola legitur, intelligat quid pro se, quid adversum se dicatur. In una enim plebe duobus populis scribit, ut cum arguit, qui male versantur, sciant sibi haec scripta: similiter et cum laudat, sciat qui in regula manet, ad se haec dici. Ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
lios nos adoptatos sibi creddences in xpm.
hoc eñĩ nos donat qd credimꝰ ut qͥa cre¬
cipiamꝰ. mansuri. In eadẽ dignicate
sicut manet xp̃c quẽ credimꝰ filiũ dĩ.
Societas enĩ: fr̃nitas. ẽ.. Ut quomͦ
fidẽ dĩ incolimcẽ in hac causa nobis
futurã ostendit. ita nos ñ diffidentes
& ꝑfidi inueniamꝰ: s ꝑseuerantes in ad¬
opcionẽ. Obsetro aut̃ uos fr̃sꝑno

Expanded text:
m? Hoc enim nobis donat, quod credimus; ut quia crecipiamus, mansuri in eadem dignitate, sicut manet Christus, quem credimus Filium Dei. Societas enim fraternitas est, ut quomodo fidem Dei incolumem in hac causa nobis futuram ostendit: ita nos non diffidentes et perfidi inveniamur, sed perseverantes in adoptione. Obsecro autem vos, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
hec .ẽ. consticutũ a do̾. It qui credit in
xp̃m sauus sit sine oꝑ& sola fide gͣcis
accipit remissionẽ peccatorii. Qusin
om̃ĩb dicati estis in ipso in omĩ u̾bo &
in om̃i scientia. Heͦc significat qͥa in
monuũ xp̃i cõfirmatũ. ẽ. in uobis: Te¬
stimoniũ xp̃i cõfirmatũ. ẽ. in his qͥa
roborati in fide nichil de omĩb sꝑa¬
bãt s omĩs spes illorũ in xp̃o erat
nullis uoluptatis illecebris capti. Lta
ut uobis innullo desic alqua gr̃a
expectantib reuelacionẽ dñi nriiħi¬

Expanded text:
hoc constitutum est a Deo, ut qui credit in Christum, salvus sit sine opere: sola fide gratis accipit remissionem peccatorum. Quia in omnibus ditati estis in ipso, in omni verbo, et in omni scientia. Hoc significat, quia in monium Christi confirmatum est in vobis. Testimonium Christi confirmatum est in his; quia roborati in fide, nihil de hominibus sperabant: sed omnis spes illorum in Christo erat, nullis voluptatis illecebris capti. Ita ut vobis in nullo desit aliqua gratia, exspectantibus revelationem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ta si dicat᷑. ab his qui st̃ antiochiȩ.
Aliqͥb aut uidet᷑ feminã fusse cõ
deuotã. ¶ũ qua multi. ẽe̾nt. colen¬
tes dm̃. quib fides ñ negaret᷑. ut qd
deferrent de corinchiis uerĩ. eẽt. qđ
concentiones cẽnt int̾ cos ¶ onten¬
tiones int̾ cos. ec̃. dixit. ut ostenderet

Expanded text:
i dicatur: Ab iis qui sunt Antiochiae: aliquibus autem videtur feminam fuisse Deo devotam, cum qua multi essent colentes Deum, quibus fides non negaretur; ut quod deferrent de Corinthiis, verum esset, quod contentiones essent inter eos. Contentiones inter eos esse dixit, ut ostender
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ fuerat suũ siue gͦ qd̃ redẽpti su¬
mus. siue q d̃ scificati id. ẽ. ab opere
carnis & idolorũ inmunditia pur¬
creatorẽ colere cȩteris sp̃tis: Siue
qd̾ sapientes ꝑ id qd̃ mundanos di
nr̃a hȩc. ẽ: obtulit emi se xp̃c diabolo
cupiẽti: ut peccati in se contͣdictione au¬
ferrer: & sic captiuos eiꝰ erueret. Ut
que admodũ scriptum.ẽ. Quigłat᷑
indomino głetur. Hoc scriptum. ẽ. in
ut indño głem qͥa non poterit con
confundant᷑ inqͥt midolis suis quȩ ñ
pluunt nec fecerunt clũ & t̾rã. Simi¬

Expanded text:
 fuerat. Sive ergo quod redempti sumus, sive quod sanctificati, id est, ab opere carnis et idolorum immunditia purCreatorem colere, caeteris spretis, sive quod sapientes per id quod mundanos didnostra haec est; obtulit enim se Christus diabolo cupienti, ut peccati in se contradictionem auferret, et sic captivos ejus erueret. Ut quemadmodum scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Hoc scriptum est in ut in Deo gloriemur; quia non poterit confconfundantur, inquit, in idolis suis, qui non pluunt, nec fecerunt coelum et terram: simi
Abbreviated transcription (Latin):
secte quȩ euangłium xp̃i ꝓ sensus
sui arbicrio asserebant: ex qͥb rami
aridi extant nunc usq quarũ asser¬
tores ȩccłas eu̾tebant. hinc apłs
ner fñ etiã istũ sua cõm̃dat societate:¬
huc singłis ȩccłiis restores ñ erant con¬
sticuti. Et cu in iustis arguat eos:
tem ceꝑant male conu̾sari: ut osten¬
deret omtm eccłam scĩficatã fuisse
in xp̃o s quosdã illorũ pͣua doctri¬
na pseudo apłorũ eu̾sos a traditio¬

Expanded text:
t, quae Evangelium Christi pro sensus sui arbitrio asserebant, ex quibus rami aridi exstant nunc usque, quarum assertores Ecclesias evertebant. Hinc Apostnes frater. Etiam istum sua commendat societathuc singulis Ecclesiis rectores non erant constituti. Et cum in multis arguat eos, tem coeperant male conversari; ut ostenderet omnem Ecclesiam sanctificatam fuisse in Christo, sed quosdam illorum prava doctrina pseudoapo
Abbreviated transcription (Latin):
tixam᷑: ut in noĩe eiꝰ iustificemur
Quid. ẽ. uc fidĩ huiꝰ hoĩes nobis
auctores faciamꝰ. in memores coepte
credulitatis: G rãs ago dõ qđ ne¬
minẽ ur̃m baptiraui: nisi crispũ &
gaiũ. Ne quis dicat qd in noĩe meo

Expanded text:
tizamur, ut in nomine ejus justificemur, quid est ut fidei hujus homines nobis auctores faciamus, immemores coeptae credulitatis? Gratias ago Deo, quod neminem vestrum baptizavi, nisi Crispum et Caium; ne quis dicat quod i
Abbreviated transcription (Latin):
tes: diuidunt xp̃m. & qͣsi sub no¬
mine suo ęccłas faciunt multas.
tur aliorũ idõ refutare ꝑsonas: ut
suã cõm̃daret. Si enĩ xp̃c ꝓ nobis
inquit mortuus. ẽ qͦmͦ grã eiꝰ ⁊ bñ¬

Expanded text:
tes, dividunt Christum; et quia sub nomine suo Ecclesias faciunt multas, tur aliorum ideo refutare personas, ut suam commendaret. Si enim Christus pro nobis, inquit, mortuus est, quomodo gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ designat: sed eternitatis potentiã
demonstrat. Nonne om̃s sunt adiniinstra¬
torii sp̃s inministeriũ missi ꝓpt̃ eos qui
hȩreditatẽ capiunt salutis: Qͥa miraris
si fil it suc ministeriũ exsbent angłi cũ
etiã nr̃e salutis ministros eos constet effec¬
tos: Mentes eorũ ad qͦs loquit᷑ sulleua¬
re uolens. dicit angłoꝵ functiones hu¬
mane salutis causa a dño directas ẽe.
filiꝰ uͦsicut dñs saluat: isti uero siẽ
serui. saluti Predestinatoꝵ deseruiunt:
cuiris re pleni sunt uederis testamen

Expanded text:
fidem designat, sed aeternitatis potentiam fidem designat, sed aeternitatis potentiam demonstrat. « Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerio missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? « Quidmiraris si Filio suo ministerium exhibent angeli, cum etiam nostrae salutis ministros eos constet effectos? » Mentes eorum ad quos loquitur sublevare volens, dicit angelorum functiones humanae salutis causa a Domino directas esse: Filius vero sicut Dominus salvat; isti vero sicut servi saluti praedestinatorum deserviunt. « Cujus rei pl
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑arũ ⁊ et̾nitaᷤ dĩ mirabili breiitate descͥpta
st̃. Pt maiestatẽ diuine et̾nitati ĩ filio.
itũ beatꝰ paulus ad humanitatis eiꝰdẽ
głification̾e. sermonẽ direx it dicens. Ad
qũe enĩ angłoꝵ dixit aliqͣndo sede a
dextris meis: Uictori filio & ꝑ scãmincar¬
nationẽ tocius mundi triumphatori
post resurrectionis głam honorabilis
consessus paterne maiestatis offert᷑.
ut ꝑ hẽ sitũ suscepte humanicatis
gła declaret᷑. quȩ nemini angłoꝵ infer¬
re debuit. Qͦ adusq ponã imnimicos
tuos scabellũ pedũ tuorũ. sedes em̃¬
dm̃ stabilitas etͥna significatur: ub ille
canqͣm uestigiis positiss omipocende
suȩ iurtute consistit. his pedib coustat
ẽẽ subdendos: qui cotidie uieiorũ con¬
trarietate derelicta reuertunt᷑ ad dñ:
& tanꝙͣ scabellũ pedib ita eius p̃dicatio¬
inelmantur. Sine dubio de illis inimiciᷤ
dicit᷑ qͥ conu̾si adderteram collocantur
Nie aduerbiũ qͦ usq alicuius temporis

Expanded text:
eta admirabili brevitate descripta est. De majestatis divinae aeternitate in Filio, iterum beatus Paulus ad humanitatis ejus glorificationem sermonem direxit, dicens: « Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede a dextris meis? » Victori Filio, et per sanctam incarnationem, totius mundi triumphatori, post resurrectionis gloriam honorabilis concessus paternae majestatis offertur, ut per hunc situm susceptae humanitatis gloria declaretur, quae nemini angelorum inferre debuit. Quoadusque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Peni, stabilitas aeterna significatur, ubi ille, tanquam vestigiis positis, omni potentiae suae virtute consistit. His pedibus constat esse subdendos, qui quotidie vitiorum contrarietate derelicta, revertuntur ad Dominum, et tanquam scabellum pedibus, ita ejus praedicatioinantur. Sine dubio de illis inimicis dicit, qui conversi ad dexteram collocantur. Non hic adverbium « quousque, » alicujus temporis
Abbreviated transcription (Latin):
nec sermo auditus fide cõteꝑatus ẽ. Dis¬
creuit eos qͥcredidert̃ predications u̾bo
abillis qui ñ credidert̃. Ait ei. S ñ uni
lib effugert̃ penã quȩ illis illata est:
nec solr̃i hõc illis donatũ ẽ. mortẽ eua¬
dere qua ceteri periert̃ ssed etiã datũ
ẽ illis terrã reꝓmissionis intrare: eãq
laudabilit ꝓsua portione possedere.

Expanded text:
nec sermo auditus fide contemperatus est. Disnec sermo auditus fide contemperatus est. Discrevit eos, qui crediderunt praedicationis verbo, ab illis qui non crediderunt. Ait enlibus, effugerunt poenam quae illis illata est; » nec hoc solum illis donatum est mortem evadere, qua caeteri perierunt, sed etiam datum est illis terram repromissionis intrare, eamque laudabiliter pro sua portione possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ eius usq ad finẽ firmũ retinea¬
mꝰ. Qdẽ initiũ substantiȩ ÷ fidẽ signifi¬
cat ꝑ qũa subsistimꝰ & deo nati sumus
infilios: & essentiales ut ita dic̃a facti
sumꝰ. Qđ diligentissimȩ obseruandũẽ.
ne cuiꝰ libet doctrinȩ macła corrũpa¬
m᷑. De m̃ subinfert apłs adhuc de ho¬
die dicere. dũ dicit᷑ inqͥt. hodie si uo¬
ẽẽ eius audieritis nolite obdurare cor¬
da ur̃a. Qũeadmodñ in illa exacerba
die inqͥt siuocem eius audieritis ne obdu¬
retis corda ur̃a sicut in amaritudine.¬
Qđ obduratorũ mentionẽ facit quorũdã
infideliũ. nonne eorũ quorũ cadauera
ꝓstrata sunt indeserto : qđ enĩ dicit qͣle
ẽ : audiert̃ & illi inqͥt sicut & nos audi-
uimus: sed qͥd ꝓfuit illis sermo auditꝰ:
ñ gͦ putetis qr exauditu tantũ p̃dicati¬
onis introitus sit ad reqͥem dei: qr & illi
audiert̃ ꝑ moysem sed nichil utilitatis
exauditu habuert̃: qm̃ nec crediderunt

Expanded text:
 usque ad finem firmam retinemus. « Quid est initium substantiae? Fidem significat, per quam subsistimus, et Deo nati sumus in filios, et essentiales, ut ita dicam, facti sumus: quod diligentissime observandum est, ne cujuslibet doctrinae macula corrumpamur. Deinde subinfert Apostolus adhuc de hodie dicere. Dum dicitur, inquit, hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatdie si vocem ejus audieritis, ne obduretis corda vestra, sicut in amaritudine obduratorum. Mentionem facit quorumdam infidelium; nonne eorum quorum cadavera prostrata sunt in deserto? « Quod enim dicit quale est? Audievimus; sed nihil profuit illis sermo auditus. Non ergo putetis, quia ex auditu tantum praedicationis introitus sit ad requiem Dei; quia et illi audierunt per Moysen; sed nihil utilitatis ex auditu habuerunt, quoniam non crediderunt,