comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sepe rep̾hendit. & assidua meditatio¬
ne correxit: ñ substantiam pauꝑib
erogauit: de cathedra quodãmꝰ duci¬
tur ad catbedr̃a: id ẽ. de suꝑbia adsu¬
ꝑbiã Iudiciũ autẽ & ruina diaboli:
nulli dubiũ qͥn arrogantia sit: Inci¬
dunt in eam: qui in puncto hore nec¬
dũ discipłi. iam magistri st̃: Oportet
autẽ eũ & testimoniũ habere bonũ:
ab his qui foris st̃: Quale pͥncipium:
talis et clausula Irrep̃hensibilis ẽ: qͥ¬
ñ solum a domesticis. uerũ et abalie¬
nis consono ore laudat᷑: Alieni et extͣ
ȩccłiam sunt uidei: heretici atq gen¬
tiles: Talis gͦ sit pontifex xp̃i: ut qͥ
religioni detrahunt:uitȩ eius detra¬
here ñ aucdeant: At nc̃ plerosq cer¬
nimus uel fauorẽ popłi in aurigar̃
redum p̃cio redimere: uel tanto oĩũ
hominũ odio uiuere: ut ñ excorque¬
ant pecunia. quod mimi impetrant
gestib hȩc fili oceane. sollicito timo¬

Expanded text:
saepe reprehendit et adsidua meditatiosaepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili Oceane, sollicito timo
Abbreviated transcription (Latin):
lũpniam trahere: cũ tã aꝑtũ eiudñs¬
q p̃ceptũ nemo custodiat: Heri ca¬
thecuminꝰ. hodie pontifexꝰ heri ĩ
amphiteatro. hodie in eccłia: uesꝑe
in circo. mane in altario: dudum
fautor histrionũ. nẽ uirginũ con¬
secrator: Num ignorabat apłs ter¬
giu̾sationes nr̃as: et argum̃toꝵ ĩ¬
eptias nesciebat: Qu dixit unius
uxoris uirũꝰ ipse mandauit ir¬
rep̃hensibilem. sobriũ. prudentẽ.¬
ornatũ. hospitalem. doctorẽ. modes¬
tum: ñ uinolẽtũ ñ ꝑtussorẽ. ñ litigi¬
osũ. ñ auarum. ñ neophitum Adhec
omĩa claudimꝰ oculos: solas inlemus
uxores: Quod autẽ ait. ne insuꝑbiã
elatus incidat in uidiciũ diaboli:ͥ qͥs
ñ exemplo uerum ꝓbet: Ignorat mo¬
m̃taneus sacerdos humilitatẽ et mã¬
suetudinẽ rusticoꝵ: ignorat blandi¬
cias xp̃ianas: nescit se ipse contẽpn̾e:
de dignitate tͣnffert᷑ ad dignitatem:
Non ieuinauit: ñ fleuit: ñ mores suos

Expanded text:
lumniam trahere, cum tam apertum evidenslumniam trahere, cum tam apertum evidensque praeceptum nemo custodiat. Heri catechumenus, hodie pontifex; heri in theatro, hodie in ecclesia; vespere in circo, mane in altario; dudum fautor histrionum, nunc virginum consecrator. Num ignorabat Apostolus tergiversationes nostras, et argumentorum ineptias nesciebat? Qui dixit, unius uxoris virum, ipse mandavit irreprehensibilem, sobrium, prudenteodestum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum. ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos
Abbreviated transcription (Latin):
um a fr̃ib accipiebant: & p̃ter uic¬
tum atq uestitũ nichil se aliquid
nec habere nec uelle głabant᷑: Quã
ad timotheũ auariciã: ad titũ tur¬
pis lucri cupiditatem aꝑtissime no¬
tat: Domũ suã bene regentẽ: Hon
ut opes augeat: ñ ut regias peͣret
epulas : ñ ut celatas patenas struat.
et fasides aues lentis uaporib coquat.
qui ad ossa ꝑueniant. et suꝑficiem
carnium ñ dissoluant artificii tem¬
bentẽ subditos cũ om̃ castitate: ne
scilicet imittent᷑ filios heli qͥ inue¬
stibulo templi cum mulierib dor¬
miebant: et religionẽ prȩdã putã¬
tes. qͥcquid optimũ in hostiis erat.
in suas delicias conuertebant: Hon
neophitũ: ne in suꝑbiam elatꝰ. in ui¬
diciũ incidat diaboli Mirari satis
ñ queo.que hominũ tanta sit ceci¬
tas. de uxorib ante baptismũ dis¬
putare⁊ et rem in baptismate mor
tuam. ĩmo cũ xp̃o uiuificatã in ca¬

Expanded text:
um a fratribus accipiebant et praeter uicum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici tembentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias conuertebant. non neophytum, ne in superbiam elatus in iudiciumincidatdiaboli: mirari satis non queo, quae hominum tanta sit caecitas de uxoribus ante baptismum disputare et rem in bapttuam, imo cum Christo vivificatam in ca
Abbreviated transcription (Latin):
mat in libidines: In uino luxuria:
in luxuria uoluptas: in uoluptate
impudicicia ẽ Qui luxu riatur.
uiuens mortuus ẽ Ergo qui in ebri¬
atur: et mortuus et sepultus est:
Noe ad untꝰ horȩ ebrietatẽ nudat fe¬
mora sua: quȩ ꝑ sexcentos annos so¬
brietate contexerat: Loth ꝑtemu¬
lentiam nesciens libidim miscet
incestum: & quẽ sodoma ñ uicerat.
uina uicerunt: Pcussorem autem
ep̃m ille comlempnat. qui dorsum
suũ posuit ad flagella: et maledictꝰ
ñ remaledixit. S modestũ Iuob
malis unum opposuit bonũ: ut
temulentia & ira. modestia refrenẽ¬
tur: Non litigiosum: ñ auarũ Hi¬
chil ẽ impudentius arrogantia
rusticoꝵ. qui garrulitatẽ auctori¬
tatem putant: et parat semꝑ ad
lites. in subiectum sibi gregem tu¬
midis sermonib tonant: Auariti¬
am in sacerdote uitandam et sa¬
muel docet. nichil coram populo
eripuisse se euiquam ꝓbans: et
apłoꝵ. pauꝑtas. qui refrigeria sũptu¬

Expanded text:
mat in libidines. in uino luxuria, mat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpotentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans et apostolorum paupertas, qui refrigeria sumptu
Abbreviated transcription (Latin):
ta illud tullii Caput ẽ artis: doce¬
re quod facias St̃ enim qͥđa igno¬
rantes mensurã suam. & tante sto¬
liditatis ac uecordiȩ ut et in mo¬
tu et in incessu & in habitu et in
sermone cõmuni. risũ expectanti¬
b tribuant: & quasi intelligentes
quid sit ornatus. comunt se uesti¬
b et mundiciis corporis: et lauti¬
oris mense epulas parant: cũ oĩs
istiꝰmodi ornatꝰ ꝙ cultus. sordibus.
fȩdior sit: Qd̃ autẽ doctrina a saẽ¬
dotibꝰ expetat᷑: & ueteris p̃cepta st̃
legis: & ad titum plemꝰ scribitur
Innocens enĩ et absq sermone conu̾¬
sio. quantũ exemplo ꝓdest: tantum
silentio nocet: Nam et latratu ca¬
num. baculoq pastoris: lupoꝵ rabi¬
es det̾rendaẽ: Non uinolentũ non
ꝑcussorem Ututib uicia opposuit.
Didicimꝰ quales eẽ debemꝰ: discamꝰ
quales ñ eẽ debeant sacerdotes: Ui¬
nolentia. scurronũ ẽ & cõmessatoꝵ:
uenterq mero ȩstuans. cito despu¬

Expanded text:
ta illud Tullii: \'caput est artis deceta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in habitu et in sermone communi risum spectantibus tj-ibuant et quasi intellegentes, quid sit ornatus, comant se uestibus et munditiis corporis et lautioris mensae epulas parent, cum omnis istius modi ornatus et cultus sordibus foedior sit. quod autem doctrina sacerdotibus expetatur, et ueteris praecepta sunt legis et ad Titum plenius scribitur. innocens enim et absque sermone conuersatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; et latratu canum baculoque pastoris luporum rabies deterrenda est. non uinolentum, non percussorem: uirtutibus uitia obposuit. Didicimus, quales esse, discamus, quales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc supra diximus: Hune hoc tan¬
tum admonemꝰ. ⁊ ut si uniꝰ uxoris
uir etiã ante baptismũ queritur.:
cetera quoq quȩ p̃cepta st̃ ante
baptismũ reqͥramꝰ: Neq enĩ cõpe¬
tit uniu̾sa post baptismũ: & unũ
hoc manclatũ intelligere ante bap¬
tismũ: Sobrium siue uigilantem:
nefaios quippe utrumq signifi¬
cat: prudentem. ornatũ. hospita¬
lem. doctorem: Sacerdotes qui
ministrant in templo di. ꝓhiben¬
tur uinum et sicerã bibere. ne
incrapula & ebrietate aggͣuent᷑
corda eoꝵ: et ut sensus officiũ exbi.¬
bens deo uigeat semꝑ et tenuis sit.
Quod autẽ infert prudentẽ: exclu¬
dit eos qͥ sub nomine simplicita¬
tis excusant stulticiã sacerdotũ:
Nisi enĩ cerebrum sanũ fuerit: oĩa
m̃bra inuicio erunt: Ornatum
rep̃hensibilis Qui uicia ñ habet.
irrep̃hensibilis appellatur: Qui uͥ¬
tutib pollet: ornatus ẽ Possumꝰ
et alia intelligere ex hoc uerbo: iux¬

Expanded text:
hoc supra diximus. nunc tanhoc supra diximus. nunc tantum admonemus, ut, si unius uxoris uir etiam ante baptismum quaeritur, cetera quoque, quae praecepta sunt, ante baptismum requiramus. neque enim conpetit uniuersa post baptismum et unum hoc mandatum intellegere ante baptismum. sobrium siue uigilantem — quippe utrum que significat -, prudentem, ornatumhospitalem, doctorem: sacerdotes, qui ministrant in templo dei, prohibentur uinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate adgrauentur corda eorum et ut sensus officium exhibens deo uigeat semper et tenuis sit. quod autem infert \'prudentem\', excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio erunt. \'ornatum\' reprehensibilis\'. qui uitia non habet, inreprehensibilis appellatur; qui uirtutibus pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iux
Abbreviated transcription (Latin):
guloꝵ ẽ. quales se ibi aspiciant.
ut uł dolere ad deformitatẽ. uel
gaudere ad pulcͥtudinẽ possint:
Si quis ep̃atum desiderat: bonum
opus desid̾at: Opus: non clignita.¬
tem: Laborem: ñ delicias Opus ꝑ
qđ humilitate decrescat: ñ intu¬
mescat fastigio Oportet gͦ ep̃m irre
titum: Si qͥs ẽ sine crimine: Oẽs
uͥtutes in uno sermone cõp̃hendit:
et pene rẽ contͣ nat᷑am exigit: Si
enim omẽ peccatũ etiam in ocio¬
so u̾bo rep̾hensione dignissimũ ẽ
qͥs ẽ ille qui absq peccato idẽ. sine
rep̃hensio̾e uerset᷑ inmundo: S
fut᷑us pastor ȩccłiȩ talis eligitur:
ad cuiꝰ cõparationẽ recte grex cet̾i
nominentur: Definiunt rethores
oratorem: qui sit uir bonus dicen¬
di ꝑitus: Ante uitaꝰ sic lingua ir¬
rep̃henbilis querit᷑: ut doctꝰ meri¬
to suscipiatur ꝑdit enim auctori¬
tatem dicendi: cuiꝰ sermo oꝑe des¬
trintur Umus uxoris inrum Ne

Expanded text:
gulorum est, quales se ibi aspiciant, gulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopumiTitum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? sed futurus pastor ecclesiae talis eligitur, ad cuius conparationem recte grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratorem: \'uir bonus, dicendi peritus.\' ante uita, sic lingua inreprehensibilis quaeritur, ut merito suscipiatur. perdit enim auctoritatem docendi, cuius sermo opere destruitur. uniusuxoris uirum: de
Abbreviated transcription (Latin):
licła. delens quod adu̾sũ noserat
cyrographũ decreti. qd erat cõtͣriũ
nobis: et ipsũ tulit de medio af¬
figens illud cruci Omĩanr̃a cũ
xp̃o mortua sunt: uniu̾isa cyro¬
graphi ueteris peccata deletaͥ so¬
lum nomen uiuit uxoris: Uies
me deficiet. si cuncta quȩ ad po¬
tentiam baptismi ꝑturent de
scripturis scĩs uoluero digerere:
dictancdi finem faciam. ĩa enim
intelligo me mensurã excedere
b futuri ep̃i uita describitur.
que p̃cepit. doctorem gentium
suscipiamus: Simul obsecro ne
quis me in sugillatione istius
temporis sacerdotũ scripsisse que
scripsi existimet: sed in utilitatẽ
sophi descͥbentes qualẽ ẽẽ uelint
ꝑfectũ oratorẽ et philosophũ. non
faciunt iniuriã demostem ꝙ pla¬
toni. s res ipsas absq ꝑsonis defi¬
niunt: sic indescͥptione ep̃i et ĩ
eoꝵ expositione quȩ scripta sunt.
quasi speculũ sacerdotii ꝓponitur.
Iam ui potestate et conscientia sin¬

Expanded text:
licta, delens, quod aduersum nos erat, licta, delens, quod aduersum nos erat, chirographum decreti, quod erat contrarium nobis; et ipsud tulit e medio affigens illud cruci. omnia nostra cum Christo mortua sunt, uniuersa chirographi ueteris peccata deleta: solum nomen uiuit uxoris? dies me deficiet, si cuncta, quae ad potentiam baptismi pertinent, de scripturis sanctis uoluero digerere edictandi finem faciam — iam enim intellego me mensuram excedere ibus futuri episcopi uita describitur, quae praecipit, doctorem gentium suscipiamus. simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis sacerdotum scripsisse, quae scripsi, aestimet, sed in ecclesiae usophi describentes, qualem uelint esse perfectum oratorem et philosophum, non faciunt iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt, sic in descriptione episcopi et in eorum expositione, quae scripta sunt, quasi speculum sacerdotii proponitur. iam in potestate et conscientia sin
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qnͣtomagis mundicie ñ coin¬
quinantur: Nabo cor nouum: et
spm̃ nouum: In .xp̃o enim iħu neq
circũcisio aliquid ualet. neq p̃pu¬
ciũ: sed noua creatura Unde et
cantamus canticum nouum: et
ueteri homine deposito. ñ ambu¬
lamus in uetustate litere: s in no¬
uitate spe hic ẽ calculus nouus
cui nouum nom̃ inscribit᷑. quod
nemo seit legere. nisi qui illud ae¬
ceꝑit. Quotquot enim in xp̃o bap¬
tirati sumus in xp̃o iħu: in morte
illiꝰ baptirati sumus: Consepulti¬
enim ei sumꝰ ꝑ baptismũ in mort̾e.
ut quomͦ surrexit xp̃c a mortuis
ꝑgłam patris. ita et nos in nouita¬
te uite ambulemus: Tociens no¬
uitatem legimus : & tam macu¬
losũ nom̃ uxoris ñ potest ulla no¬
uitate deleri: Cũsepulti enim su
mus xp̃o in baptismate: et resur¬
reximus ꝑ fidem oꝑationis dei.
qui suscitauit eum a mortius:
Cũq eẽmꝰ mortui in delictis et pre¬
putio carnis nr̃e conuiuifica¬
uit nos cũ illo donans omĩa de¬

Expanded text:
tur: quanto magis munditiae non coinquinantur? dabo cor nouum et spiritum nouum; in Christo enim Iesu neque circumcisio aliquid ualet neque praeputium, sed noua natura. unde et cantamus canticum nouum et ueteri homine deposito non ambulamus in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus. hic est calculus nouus, cui nonum nomen inscribitur, quem nemo scit legere, nisi qui illum acceperit. quotquot enim baptizati sumus in Christo Iesu, in morte illius baptizati sumus, consepulti ei per baptismum inmorte, ut, quomodo surrexit Chram patris, ita et nos in nouitate uitae ambulemus. totiens nouitatem legimus et tamen maculosum nomen uxoris non potest ulla nouitate deleri? consepulti sumus Christo in baptismate et resurreximus per fidem operationis dei, qui suscitauit eum a mortuis. cumque essemus mortui in delictis et in praeputio carnis nostrae, conuiuificauit nos cum illo donans omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
pilosus et hispidus int̾pretatur. ut
antiquum gentiliũ significet hor¬
rorem: illa pari similitudine respõ¬
dente: nigra sũ s formosa filia ieru¬
salẽ Dixit autẽ illi filius: Pater pec¬
caui incelũ et coramte: iam ñ sũ
dignus uocari fliꝰ tuus Nicit ñ ẽẽ¬
se dignũ filiũ numcupari: et tam̃
ex nature uoce. ex illa substantia
quam illi pat̾ fuerat aliquando lar¬
gitꝰ. in nom̃ trepidus ueritatis e¬
rũpit: Pat̾ inquiens peccaui in ce¬
lum frustra gͥ quidã argum̃tant᷑
nom̃ patris in scĩs tantũmodo con¬
uenire: cum etiã dm̃ patrẽ uocet
qui se filii nomine confitet᷑ inclig¬
num: nisi forte ideo patrẽ audet
uocare. quia mente conu̾sus est:
Uixit autẽ pat̾ ad pueros suos Ce¬
te eum: stolã quam adam peccan¬
do ꝑdiderat. stolam quȩ in alia pa-¬

Expanded text:
pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cum etiam hic deum patrem uocet, qui se filii nomine confitetur indignum; nisi forte ideo patrem audet uocare, quia plena mente conuersus est. Dixit autem pater ad pueros suos: ceorem, stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia pa
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ apud quẽ cuncta fut᷑a iam facta
st̃. & qui omĩũ ẽ p̃scius futurorũ.
ad eiꝰ p̃currit aduentũ: & ꝑuerbũ
suum quod carnẽ sũpsit ex uirgine.
reditũ filii iunioris anticipat: Et
p̃currens incubiit suꝑ collũ ipsiꝰ
Ante uenit ad t̾ras: quã ille domum
confessionis intraret: Incubuit su¬
ꝑ collũ ipsius: id ẽ corpꝰ sũpsit huma¬
nũ: et sicuti suꝑ pectus eiꝰ ioħes re¬
cubuit. qui secretoꝵ ipsius effectus ẽ
particeps: ita uigum suũ leue. id ẽ
manclatoꝵ. suoꝵ facilia p̃cepta ex gr̃a
magis quam ex merito. suꝑiunorẽ
filium eollocauit: Et osculatus est
eum: iuxta illud quod in cantica
canticoꝵ eccłia desponsi p̃stolatur
aduentu. dep̃cans. osculet᷑ me oscu¬
ut et illud quoq quod in ysaia scͥꝑ¬
tũ ẽ. huic sententie coaptemus:
Si queris quere: & ad me habita in
altum Et ibi quippe flens eccłia
clamare iubet᷑ ex seyr: quia seyr

Expanded text:
deus, apud quem cuncta futura iam facta deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium est praescius futurorum, ad eius praecurrit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab oscuut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir
Abbreviated transcription (Latin):
in domo dm̃: Adbenedictionẽ dñi.
Et dicam illi Pater peccaui in celũ &
coram te: iam ñ sum dignus uocari
filiꝰ tuus: Peccauerat in celũ: qͥ ierłm
cȩlestẽ reliquerat matrẽ: Peccau̾at
coram patͤ.: qui conditore deserto. fu¬
erat ligna ueneratus Non erat dig¬
nꝰ uocari filiꝰ di: qui seruus ẽẽ malu¬
erat idoloꝵ: Omĩs enim qui peccatũ
facit: ex diabolo patre natus ẽ: fac
me sicut unum de mercennarus
tuis: fac me inqͥt sicut unũ ex uide¬
is: qui te ob p̃sentiũ tantum rerũ ꝓ¬
missa uenerant᷑: Recipe filium peni¬
tentem: qui mercennariis tuis pec¬
cantibꝰ sepissime peꝑcistiz Et uenit
usq ad patͦm: Uenimus ad patrem.
qnͣdo a porcoꝵ recedimꝰ pastione: scd̾m
illud: Statim ut conu̾sus ingemue¬
ris: saluris eris Cũq adhuc longe
eẽt. uidit eũ pat̾ eiꝰ: et miscłia motꝰ
ẽ aAnteqͣm dignis oꝑib et uera peni¬
tentia ad patrẽ rediret antiquum:

Expanded text:
in domo domini, ad benedictionem domini in domo domini, ad benedictionem domini Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum,
Abbreviated transcription (Latin):
sericordes. ñ ob ipsã iusticiã uel ob
ipsũ miscdie bonũ: sed ut a deo t̃¬
renȩ felicitatis et longe uite p̃¬
mium consequant᷑: Qui autẽ ista
desicłat. merito compellit᷑ ad ob¬
sequiũ p̃ceptoꝵ: ne eoꝵ p̃uaricat¬
one quȩ iussa sunt. careat coneu¬
pitis Porro ubi metꝰ ẽ: ñ ẽ dilectio
ꝑfecta quippe dilectio: foras mittit
timorẽ: Nam qui diligit: ñ ideo
custodit imꝑata. quia aut timore
penarũ aut p̃mii auiditate cõpel¬
lit᷑: s quia hoc ipsũ qđ a dõ iubet᷑ ẽ
optimũ Sensus itaq iste ẽ: Quanti
ex iudeis obp̃sentia tantũ bona adĩ
obsequio ñ recedunt: et ego egestare
conficior: Surgens ibo ad patrem
meũ: Pulchre ait. surgens: Patre qͥp¬
pe absente: ñ steterat: Peccatoꝵ iace¬
re: stare iustoꝵ ẽ: Ad moysen dr̃. tu
uero hic sta mecũ: Et incentesimo
tricesimo t̾cio psalmo: ecce ne bene¬
dicite dñm om̃s serui dñi. qui statis

Expanded text:
sericordes, non ob ipsam justitiam, et ob sericordes, non ob ipsam justitiam, et ob ipsum misericordiae bonum; sed ut a Deo terrenae felicitatis et longae vitae praemium consequantur. Qui autem ista desiderat, merito compellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praevaricatione quae jussa sunt, careat concupitis. Porro ubi metus est, non est dilectio. Perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. Nam qui diligit, non ideocustodit, quia aut timore poenarum aut praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego egestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui domini, qui statis
Abbreviated transcription (Latin):
lectione requiescas: Nec nobis blan¬
diam᷑. si his que scripta sunt non
credimꝰ. cum alioꝵ conscientia uul¬
neretur: ꝙ putemur ꝓbare quẽ dũ
legimus ñ reꝓbamus: Alioquin qͣle
erit. ut estimemꝰ apłm. eiꝰ qui ues¬
cebat᷑ in idolio conseientiã cõꝓbasse:
et eum dixisse ꝑfectum. quẽ sciret
de idolotitis manducare: Absit ut
gis portenta qͣm numina At nc̃ eti¬
bucolicoꝵ u̾suũ u̾ba cantare: tene¬
re uirgilium: & id qđ in pueris ne¬
cessitatis ẽ crimen in se facere uo¬
luntatis: Cauendũ ẽ gͥ. ne captiuã
uelimus uxorẽ. ne in idolio recũ¬
bamꝰ: Aut si fuerimꝰ eiꝰ amore decep¬
ti. mundemꝰ eam. et omĩ sordium
errore purgemus ne scandalum
loꝵ laude composita audierit per¬
sonare: In se autẽ cõuersus. dixit
Quanti mercennarii patͥs mei habũ¬
dant panib ÷ ego autẽ hic fame ꝑeo:
Mercennarios scđm aliũ intellectũ
eos animadu̾timꝰ ex uideis qui ob.
custodiunt: id ẽ iusti sunt et mi

Expanded text:
lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus, cum aliorum conscientia uulneretur et putemur probare, quae, dum legimus, non reprobamus. alioquin quale erit, ut aestimemus apostolum eius, qui uescebatur in idolio, scientiam conprobasse et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? absit, ut gis portenta quam numina. at nunc etibucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis. cauendum igitur, ne captiuam habere uelimus uxorem, ne in idolio recumbamus; aut, si certe fuerimus eius amore decepti, mundemus eam et omni sordium horrore purgemus, ne scandalum lorum laudes conposita audierit personare. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! mercennarios secundum alium intellectum eos aduertimus ex Iudaeis, qui ob custod
Abbreviated transcription (Latin):
legis sequens. iusticiȩ dĩ ñ subicit᷑
quam ignoscere penitentib: filiũ
susciꝑe redeuntem: Ecce tot an¬
nis seruio tͥ. & numquã manda¬
tũ tuum p̃teriui. quasi hoc ipsũ
ñ sit p̃terire mandatũ. saluti alte¬
riꝰ inuidere: ante dm̃ se iactare
iusticiȩ: cũ coram eo nemo sit mũ¬
dus. Quis enim głiabitur castũ se
habere cor. nec si uniꝰ quidẽ fuerit
ob idolatriam captiuitatib traditꝰ:
cce tot annis seruio tͥ: & nũquam
mandatũ tuum p̃teriui. Hoc ẽ qđ
paulus apłs loquitur: Quid gͦ dice¬
mus : quia gentes quȩ ñ sectabati¬
tur iusticiam app̃hendert̃. iusticiã¬

Expanded text:
est, sequens dei iustitiae non subicitur. est, sequens dei iustitiae non subicitur. quam ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit ob idolatriam captiuitatibus traditus. ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. hoc est, quod Paulus apostolus loquitur: quid ergo dicimus? quia gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehenderunt iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Male autem quidã de latinis
symphoniam putant eẽ genus or¬
gani: cum concors in dei lauidibus
concentus. ex hoc uocabulo signifi¬
cetur Symphonia quippe: conso¬
nantia ex pͥmit᷑ inlatinum: Et uo¬
cauit unum ex pueris: & int̾roga¬
uit quidnã ẽẽt hec & nunc inter¬
rogat isrł. qͦre ds̾ in gentiũ assũp¬
tione letetur: et emulatione cru¬
Causa leticie. qđ pari in dĩ laudes
toto orbe uoce concinitur. peccato
consentit: et de solo isrł dr̃: iratus
autem noluit intrare: Irascitur se
ab sente fiẽm eẽ susceptũ: irascitur
eum uiuere. quem putabat extĩc¬
tum Et nc̃ foris stat isrł: et eugłia
re eum Quam benignus et clemẽs
pater rogat filiũ: ut leticiȩ domus
particeps fiat: Rogat autẽ ꝑ apłos¬
rogat ꝑ eugłi p̃dicatores ł quibus
paulus ait: Precamur ꝓ xp̃o: recon¬
ciliamini d̃o Et alibi Nobis pͥmũ
ad concordiã dep̃cat᷑: ille iusticiã¬

Expanded text:
dicitur. male autem quidam de Latinis dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse genus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc interrogat Israhel, quare deus in gentium adsumptione laetetur, et aemulatione crucausa laetitiae, quod pari in dei laudes toto orbe uoce concinitur, salus esa consentit et de solo dicitur Israhel: Iratus autem noluit intrare. irascitur se absente fratrem esse susceptum, irascitur eum uiuere, quem putabat extinctum. et nunc foris stat Israhel, et nuncre eum. quam benignus et clemens pater! rogat filium, ut laetitiae domus particeps fiat; rogat autem per apostolos, euangelii praedicatores. e quibus Paulus ait: precamur pro Christo, reconciliamini deo, et alibi: uobis primum ad concordiam deprecatur, ille iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie sectando. ad legem iusticie
ñ ꝑuenit: Quare: Quia ñ ex fide:
sed quasi exoꝑib legis Potest gͦ et
ex eius ꝑsona dici. qui iuxta eun¬
dem apłm in iusticia quȩ ex lege
ẽ sine rephensione u̾satꝰ sit: licet
mͥ iideat᷑ magis se iactare iudeus qͣm
uera dicere. ad exemplũ illiꝰ pharisei
dicentis: ds̃ grãs ago tͥ. qͥa ñ sum sict
ceteri hominũ. raptores. iniusti. ad¬
ulteri: sicut ꝙ hic publicanus: Oro
te. ĩme tͥ uidet᷑ ea que ille de publi¬
cano dixerat. dic̾e iste de frẽ: hic qui
comedit omẽm substantiã suã uiuẽs
sermo ñ congruit: Non enu con¬
firmauit uera ẽẽ que dixerat filiꝰ.
sed irascentẽ alia ratione cõpescuit:
Fili. tu mecũ es semꝑ: Nũqͥd ait. be¬
ne qͥdem dicis: et fecisti cuncta quȩ
es: dũ michi et incaptiuitatib eru¬
diris: Mecũ es: ñ quia mea p̃cepta
compleu̾is: s qđ te in longinquam
regionem abire ñ passus sĩ: Mecũ
es ad extremũ: scđm id quod locutꝰ

Expanded text:
ad legem iustitiae non peruenit. quare? quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis. potest ergo et ex eius persona dici, qui iuxta eundem apostolum in iustitia, quae ex lege est, sine reprehensione uersatus sit, licet mihi uideatur magis se iactare Iudaeus quam uera dicere ad exemplum illius pharisaei: deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut ceteri homines, raptores, iniusti, adulteri, et sicut hic publicanus. oro te, nonne tibi uidetur ea, quae ille de publicano dixerat, dicere iste de fratre: hic, qui comedit omnem substantiam suam uiuens sermo non congruit; non enim confirmauit uera esse, quae dixerat filius, sed irascentem alia ratione conpescuit: fili, tu mecum es semper. numquid ait: lbene quidem dicis et fecisti cuncta, quae ies, dum mihi et in captiuitatibus erudiris; mecum es, non quia mea praecepta conpleueris, sed quod te in longam regionem abire non passus sim; mecum es ad extremum secundum illud, quod locutus
Abbreviated transcription (Latin):
q ut apparuerint. ad usum sui ꝓuo
mem sui habet. et transacta ñ satiat.
Et sathanas cum aliquẽ sua deceꝑit
sciens ẽẽ iam mortuũ: sicut mul¬
tos idolatras uidemus. panis mise¬
ria et egestate confectos Hi st̃ in qͥbꝰ
ꝓpħicus sermo cõpletur Omĩbus
meretricib dantur mercedes: tu
autẽ dedisti mercedem omĩb ama

Expanded text:
que ut apparuerint, ad usum sui provque ut apparuerint, ad usum sui provmem sui habet; et transacta non satiat: et Satanas cum aliquem sua arte decsciens esse jam mortuum, sicuti multos idololatras videmus panis miseria et egestate confectos. Hi sunt in quibus Propheticus sermo completur: « Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercede
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ. nc̃ leuiathan. nc̃ thẽnim. et
multis aliis uocabulis script᷑a cogno¬
minat: Qd aut ait. uni de pͥncipib
plures eẽ intelligendũ. qui ꝑ istum
uolitent aerem: & diuersoꝵ fraude
uicioꝵ. genus hominũ suȩ subici¬
ant seruituti: Qui misit illũ in agͦ
suo: ut pasceret porcos: Porcus aĩal
inmundũ: quod cȩno et sordib delec¬
tatur: Talis ẽ demonũ multitudo qͤ
ꝑ idola manufacta. cruore pecudum
et uictimis paseitur: et nouissime
sagͥnatiore quadã hostia. ipsius hoĩs
morte saturat᷑: Misit gͦ eũ in possessi¬
one sua: id ẽ suũ effecit famulũ. ut
pasceret porcos: immolans eis animã
suam Et cupiebat saturari uentrẽ
suum de siliquis porcoꝵ: et nemo illi
minore completum: Substantiam
suam in regione pͥncipis ꝑdidit: et
pꝰ ꝑditas facultates. missus ad porcos
egestate contabiit: Nemonũ cybus
ẽ ebrietas. luxuria. forncatio. & uni¬
uersa uicia hec blanda st̃ et lasciua.
et sensus uoluptate demulcent: statĩ¬

Expanded text:
nunc Leuiathan, nunc tenninim et multis aliis uocabulis scriptura cognominat. quod autem ait \'uni de principibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uolitent aerem et diuersorum fraude uitiorum genus hominum suae subiciant seruituti. Qui misit illum in agro suo, ut pasceret porcos. porcus animal inmundum, quod caeno et sordibus delectatur. talis est daemonum multitudo, quae per idola manu facta cruore pecudum et uictimis pascitur et nouissime saginatiore quadam hostia, ipsius hominis morte, saturatur. misit ergo eum in possessionem suam, id est suum effecit esse famulum, ut pasceret porcos immolans eis animam suam. Et cupiebat saturare uentrem suum de siliquis porcorum, et nemo illi minore conpletum. substantsuam in regione principis perdidit; et post perditas facultates, missus ad porcos, egestate contabuit. DAEMONUM CIBUS est ebrietas, luxuria, fornicatio, et universa vitia. Haec blanda sunt et lasciva, et sensus voluptate demulcent: statim
Abbreviated transcription (Latin):
opbitũ: ne insuꝑbiã elatis. in iu¬
dicium incidat diaboli Oportet
autẽ eum et testimoniũ habere
bonum ab his qui foris sunt: ut
non in obꝓbrium incidat et laqͦũ
diaboli Ad titũ statim in pͥcipio
hȩc mandata ponuntur: huius rei
gra reliqui te crete. ut ea quȩ de¬
erant corrigas: & constituas ꝑ ciui¬
tates prb̃os. sicut tͥ disposui: si qͥs ẽ¬

Expanded text:
tus, in judicium incidat diaboli. Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt, ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli » . Ad Titum statim in principio haec mandata ponuntur. « Hujus rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae deerant, corrigas: et constituas per civitates Pres
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. uł sapientiȩ scłaris: Si qͥd
in eis utile reꝑimus. ad nr̃m dogma
conu̾timus: si quid uͦ suꝑfluũ de ido¬
lis. de amore. de cura scłariũ rerũ
hec radimꝰ ⁊ his caluitium inducimꝰ:
hec inunguiũ more ferro acutissimo
in idolio quis recũbat. dicens Nidete
autẽ: ne hec licentia ur̃a offendicu¬
lum fiat infirmis: Si enim quis ui¬
derit eum qui habet scientiã in ido¬
lio recumbentẽ:⁊ nonne conscientia
eius cũ sit infirma ȩdificabitur ad

Expanded text:
veniunt sapientiae saecularis, si quid veniunt sapientiae saecularis, si quid in eis utile reperimus, ad nostrum dogma convertimus: si quid vero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his calvitium inducimus, haec in unguium morem ferro acutissimo in idolio quis recumbat, dicens: « Videte autem, ne haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis. Si enim quis viderit eum, qui habet scientiam, in idolio recumbentem, nonne conscientia ejus cum sit in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tari Demonũ eybꝰ ẽ carmina poe¬
tarũ: scłaris sapientia: rethoricorũ
põpa u̾boꝵ: hȩc sua om̃s suauitate
delectant: & dum aures u̾sib dulci
modulatione currentib capiunt:
animã quoq penetrant: et pectoris
interna deunciunt: Uerũ ubi cũ
sũmo studio fuerint ac labore ꝑlecta:
nichil aliud nisi manem sonum. et
sermonũ strepitus suis lectorib tri¬
buunt: Nulla ibi ueritatis saturi¬
tas: nulla iusticiȩ refectio reꝑit᷑
Studiosi earũ. in fame ueri. in uirtu¬
tum penuria ꝑseuerant: huiꝰ sapien¬
tiȩ typus. et indeuteronomio sub
mulieris captiuȩ figura descͥbit᷑:
de qua diuina uox p̃cipit. ut si isrłi¬
uicium ei faciat: ungues p̃secet: pi¬
los auferat: et cũ munda fuerit ef¬
fecta. tc̃ transeat inuictoris amplexꝰ:
Hec si scd̾m litteram intelligimus: ñ¬
ne ridicula sunt: Ita et nos hoc fa¬
cere solemus. qͣndo philosophos legi¬
mus: qͣndo inmanus nr̃as libri eoꝵ¬

Expanded text:
est cafmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa uerborum. haec sua omnes suauitate delectant et, dum aures uersibus dulci modulatione currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio fuerint ac labore perlecta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua diuina uox praecipit, ut, si Israheliuitium ei faciat, ungues praesecet, pilos auferat et, cum munda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
parte. contentiosũ funẽ ñ traho:
Alia maria fuerit cheophe. alia ma.¬
ria. iacobi et iosetis. dum modo con¬
stet non eandem mariã iacobi et
iosetis eẽ. quã matrẽ dñi Et uñ
ais fr̃s dñ dicti st̃. qui ñ erant fr̃s:

Expanded text:
parte contentiosum funem non traho, parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant
Abbreviated transcription (Latin):
et hic maria cleophe: disce serip.¬
ture consuetudinẽ. eũdẽ hoĩnẽ diu̾¬
sis nõiminib appellari: Raguel socer
moysi: ⁊ ietro dicit᷑. Gedeon ñ nullis
causis ĩmutati nominis ante pre¬
missis: subito ierobaal legit᷑ Orias
rex iuda uicissim azarias uocat᷑:
Mons tͣabor: ithabiriũ dr̃ Rursum
hermon fenices cognominãt sani¬
ol: et amorreus cognominauit
eum sanir: Eadem celi plaga: tͥb
nom̃ib appellat᷑. nageb. the¬
man. darom: Lege ierechiel
scripturis lector poterit congre¬
gare: Hc̃ illud ẽ qđ conam᷑ osten¬
dere quẽadmodũ fr̃s dñi appellẽ¬
t᷑ filii matertere eiꝰ marie.qui
ante ñ credentes pꝰ ea crediderũt.
licet fieri potuerit. ut uno stati
credente. alii du increduli fueriͣt:
et hanc ẽẽ matrẽ lacobi et iosetis.
idẽ mariã cleope. uxorẽ alpheii
hanc dictã mariã iacobi minoris:
omĩb locis matre illius appellasset:
et ñ alioꝵ. dicendo matrẽ. alterus
uoluisset intelligi: Uerũ in hac

Expanded text:
eophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel socer Moysi, et Jethro dicitur. Gedeon, nullis causis immutati nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrium dicitur. Rursum Hermon Phoenices cognominant Sanior, et Amorraeus cognominat eum Sanir. Eadem coeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Theman, Darom, lege Ezechiel.Scripturis lector poterit congregare. 14. Nunc illud est quod conamur ostendere, quemadmodum fratres Domini appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi minoris. omnibus locis, matrem illius appellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. maiorẽ eẽ cõmemorat: siue omẽm
angłm qui in cęlis mimimꝰ ẽ. int̾ris
cunctos homines anteire: Noseñ
in angłos ꝓficimus. & ñ angłi in nos.
sicut quidã stertentes sopore gͣuis¬
simo sõmant: Nec sufficit hoc inio¬
haninis laudib: nisi ipse p̃dicans
baptismũ penitentiȩ primus dixis¬
se referat᷑ Penitentiam agite: ap¬
propinquabit enim regnũ cęloꝵ:
Unde a dieb p̃dicationis eius regnũ
celoꝵ uim patitur: ut qui homo
natus ẽ. angłs eẽ desicłet: et t̾renũ
animal cȩleste querat habitaculũ:
Lex enim et ꝓph̾ȩ usq ad ioħem pre

Expanded text:
est, maiorem esse commemorat siue omnem est, maiorem esse commemorat siue omnem angelum, qui in caelis minimus est, in terris cunctos homines anteire. nos enim in angelos proficimus et non angeli in nos, sicut quidam stertentes sopore grauissimo somniant. nec sufficit hoc in Iohannis laudibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse referatur: paenitentiam agite, adpropinquauit enim regnum caelorum. unde a diebus praedicationis eius regnum caelorum uim patitur, ut, qui homo natus est, angelus esse desideret et terrenum animal caeleste quaerat habitaculum. lex enim et prophetae usque a
Abbreviated transcription (Latin):
turus sit: Et quia omĩs falsa pre¬
dicatio sectatur lucra. et głam que¬
rit humanã. ut ꝑ głam nascantur
compendia asserit eum came loꝵ
uestitum pilis. nulli posse adulati¬
om succunbere: et qui locustis ues¬
cit᷑ ac melle siluestri. opes non que¬
rere: rigicdãq et austera uita au¬
las uitare palatii: qͣs q̃rt̃ qͥ bysso & seri¬
co et mollib uestiunt᷑: Nicitq eũ
ñ solũ ꝓpħ̾am qui soleat uentura p̃¬
dicere. s plus eũ qͣm ꝓpħam: quia
quẽ illi uenturũ eẽ dixert̃. hie ue¬
nisse monstrat dicens. ecce agnus
dei qui tollit peccata mundi: p̃ser¬
ti cũ ad fastigium ꝓpħale. baptis.¬
te accessit pͥuilegiũ: ut eui dixerat
ego ate debeo baptirari. ipse eũ bap¬
tirauerit. non presũptione maioris.
sed obedientia discipuli. ac timore
serui li Cũq inter natos mulier
nullũ asserat iohe surrexisse maio¬
remꝰ se qui de uirgine ꝓcreatus

Expanded text:
turus sit. et quia omnis falsa praeturus sit. et quia omnis falsa praedicatio sectatur lucra et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur conpendia, adserit eum camelorum uestitum pilis nulli posse adulationi succumbere et, qui lucustis uescitur ac melle siluestri, opes non quaerere rigidamque et austeram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysso et serico et mollibus uestiuntur. dicitque eum non solum prophetam, qui soleat uentura praedicere, sed plus esse quam prophetam, quia, quem illi uenturum esse dixerunt, hic uenisse monstrauit dicens: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, praesertim cum ad fastigium prophetale baptistae accesserit; priuilegium, ut, cui dixerat: ego a te debeo baptizari, ipse eum baptizauerit non praesumptione maioris, sed oboedientia discipuli ac timore seruili. cumque inter natos mulierum nullum adserat lohanne surrexisse maiorem, se, qui de uirgine procreatus
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħem: Osagister. cui tu p̃buisti
testimonium iuxta iordanẽ. ecce
discipłi eius baptirant: et plures
ueniunt adeum Quo dicto. liuo¬
rem significant. de signoꝵ magni¬
tudine. et iniidiȩ mordacitate
uementem: eur baptizatus a ioh̾e
ipse audeat baptirare: et multo
amplior ad eũ turba coneurrat.
quam uenerat ad iohannem: Et
ne fonsitan plebs nesciens. hoc dic¬
to ioħm sugillari arbitraret᷑: in
illius laudes ꝑorat: et cepit de ioh̾e
ad turbas dicere circunstantes: Qd
existis indesertũ uidere: harundi¬
nem uento agitatam: Sed quid ex¬
istis in solitudinem uidere: homi¬
nem mollib uestitum: Et rł. Cuiꝰ
dicti hic sensus ẽ Nũqͥd ad hoc ex¬
istis in heremũ. ut uideretis homi¬
nem. instar harundinis. uentoꝵ.
flatu in partes uarias inclinari:
ut quem ante laudauerat. de eonc̃
dubitet. & de quo prius dixerat. ec¬
ce agnꝰ di. nc̃ int̾roget utrum ipse
an aliꝰ sit qui uel uenerit uel uen¬

Expanded text:
ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem. et ne forsitan plebs nesciens hoc dicto Iohannem suggillari arbitraretur, in illius laudes perorat et coepit de Iohanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad desertum uidere? harundinem uento agitatam? et quid existis in solitudinem uidere? hominem mollibus uestitum? et reliqua. cuius dicti hic sensus est: numquid ad hoc existis in heremum, ut uideretis hominem instar harundinis uentorum flatu in partes uarias inclinari? ut, quem ante laudauerat, de eo nunc dubitet et, de quo prius dixerat: ecce agnus dei, nunc interroget, utrum ipse an alius sit, qui uel uenerit uel uen
Abbreviated transcription (Latin):
nisti peccata mundi sed quia ad
inferos descensurꝰ sum.ꝙ hoc int̾¬
rogo. utrũ et illuc ipse descendas:
an impiũ sit hoc de filio d̃i crede¬
re. aliũq missurus sis: Hoc autem
scire desido: ut qui te interris hoĩb
nuntiaui. etiam inferis nuntiem.
si forte uenturꝰ es: Tu enu es qͥ
uenisti dimittere captiuitatẽ: et
soluere eos qui in uincłis teneban¬
tur: Cuiꝰ sciscitationem dñs intel¬
ligens. oꝑib magis quam sermone
respondit: & iohanni p̃cipit num¬
tiari. uilere cęcos: ambulare clau¬
dos: leprosos mundari: surdos au¬
direꝰ mortuos surgere: et quodhis
uel humilitate uł diuitiis: ut nul¬
la inter pauꝑem diuitẽq distantia
sit salutis: sed om̃s uocent᷑ equalit᷑:
Quodq infert. beatꝰ ẽ qui ñ fuerit
scandalizatus in me: non iobannẽ.
si discipłos eiꝰ ꝑcutit. qui pͥus acces¬
serant adeum dicentes: Quare nos
et pharisei ieiuunamus frequenter:
discipłi autẽ tui ñ ieuinant: Et

Expanded text:
nisti peccata mundi, sed, quia ad nisti peccata mundi, sed, quia ad inferos descensurus sum, etiam hoc interrogo, utrum et illuc ipse descendas an inpium sit hoc de filio dei credere aliumque missurus sis. hoc autem scire desidero, ut, qui te in terris hominibus nuntiaui, etiam in inferis nuntiem, si forte uenturus es. tu enim es, qui uenisti dimittere captiuitatem et soluere eos, qui in uinculis tenebantur. cuius sciscitationem dominus intellegens operibus magis quam sermone respondit et Iohanni praecipit nuntiari, uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere et — quod his uel humilitate uel diuitiis, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocentur aequaliter. quodque infert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non Iohannem, sed discipulos eius percutit, qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et
Abbreviated transcription (Latin):
qui uenturus es an alium
expectamꝰ: cũ pͥus ipse de eodẽ dixe¬
rit. ecce agnus dei ecce qui tollit
peccata mundi De hac questione
in cõmentariis mathei plemꝰ dixi¬
mus Unde apparet: quȩ hȩc inter¬
rogas. ipsa te uolumina ñ habere:
Tam̃ stringendũ ẽ breuiter: ne oĩno
tacuisse uideamur: Iohannes mit¬
tebat discipłos suos in uinculis con¬
stitutꝰ. ut sibi querens. illis disceret.
& capite truncandus. illũ doceret
ẽẽ sectandum. quẽ int̾rogatione sua
magistrũ omĩum fatebatur iIleq emĩ
pot̾ant ignorare. quẽ ignorantibus
ante monstrauerat: et de qͦ dixerat.
qui habet sponsam sponsus ẽ. &cuiꝰ
nonsũ dignꝰ calciam̃ta portare. et il-¬
lum oportet crescere. me autẽ minui:
dm̃q patrem audierat intonantẽ.
hic ẽ filius m̃s dilectus. in quo michi
complacui Quod autẽ dicit. tu es
qui uenturus es an alium expecta.¬
mus: hunc quoq sensũ habere po¬
test: Scio qđ ipse sis qui tollere ue¬

Expanded text:
enturus es, a n, alium expectamus ? cum prius ipse de eodem dixerit: ecce agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi? — De hac quaestione in commentariis Matthei plenius diximus — unde apparet, quae haec interrogas, ipsa te uolumina non habere —, tamen stringendum est breuiter, ne omnino tacuisse uideamur.. Iohannes mittebat discipulos suos in uinculis constitutus, ut sibi quaerens illis disceret et capite truncandus illum doceret esse sectandum, quem interrogatione sua magistrum omnium fatebatur. neque enim poterat ignorare, quem ignorantibus demonstrauerat et de quo dixerat: qui habet sponsam, sponsus est et: cuius non sum dignus calciamenta portare et: illum oportet crescere, me autem minui, deumque patrem audierat intonantem: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. quod autem dicit: tues, qui uenturus es, an alium expectamus ? hunc quoque sensum habere potest: scio, quod ipse sis, qui tollere ue
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse: de uictorino uero id assero qd̃
et de eugłistis. fr̃s eum dixisse dñr ñ
filios marie:ͥ fr̃s autẽ meo sensu. quẽ
suꝑius exposuimus: ꝓpinquitate. ñ
matre Uerũ nugas terimꝰ: et fron¬
te ueritatis amisso. opimonũ riuulos
consectanrur. Hunqͥd ñ possum totã
tibi ueterum scriptorum seriem cõ

Expanded text:
fuisse. De Victorino vero id assero, quod fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum