comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ydi. alie sub lege moysi. alie in tempore gr̃e. ⁊tẽ
in pͥmitiua eca quedam crant legitime que
plene legittime sunt quas non impedit uotũ
ꝯtinentie uel ordo nel cognationel dispar cult᷑
uel ꝯditio. uel nature frigiditas. Qĩo aũ ille¬
gitime sunt ꝑ uotum ꝑ ordinem. ꝑ cognati¬
ter ꝯnneti fuerint. ⁊ possunt permanere qͥb¬
dam causis accidentib. ⁊ cisdem deficientib¬
des. proles. sactamentum. fides. ne cum alioł
alia coeatur proles ut religiose educetur. Sa¬
cramentum: ne ꝯiugium separetur. Separa
cõmuni ꝯsensu. qd̾ interdum fit cã religionis.
Sacramentalit̾ uero separari nequeunt dũ
uiuunt. siplene legitime sint ꝑsone. Et at

Expanded text:
 aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae Plene legitimae sunt, quibus non obviat votum continentiae, vel ordo sacer, vel cognatio, vel dispar cultus, vel conditio, vel naturae frigiditas. Omnino autem illegitimae per votum, per ordinem, per cognatites conjuncti fuerint, possunt permanere quibusdam causis accidentibus, et eisdem deficientibdes, proles, sacramentum: Fides, ne cum alio vel cum alia coeatur. Proles, ut religiose educetur. Sacramentum, ne conjugium secommuni consensu, quod interdum fit causa religionis; sacramentaliter vero separari nequeunt, dum vivunt, si plene legitimae sint personae. Et at
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊ que sint bona diugi quib extusatur
carnalis comis. contuginitaq siue mat᷑¬
momium est. maritalis ꝯiunctio maris ⁊ fe¬
mine inter legittimas ꝑsonas. ĩdinidualẽ
uite ꝯsuctudinem tetinens. Nc aut̃ descripti¬
onc matrimoniũ tĩdelium ac legittimoꝵ tm̃¬

Expanded text:
um, et quae sint bona conjugii quibus excusatur carnalis coitus. Conjugium utique, sive matrimonium, est maritalis conjunctio maris et feminae inter legitimas personas, individualem vitae consuetudinem retinens. Hac autem descriptione matrimonium fidelium ac legitimorum
Abbreviated transcription (Latin):
re. tñsi quis est adhuc plus de sua infirmita¬
de sollicitus. qm̃ de dominĩ iurtute secius si
ꝯtinentiamñ uou̾it. uxoreutatur. Sed qr nu¬
ptie tales ẽẽ non possunt quals pͥmoꝵ homi¬
nũ ẽẽ potuerunt. sint tales quales sc̃oꝵ patr̃
fuerunt. ut carnis ⁊cup̃ie que necessario est

Expanded text:
is adhuc plus est de sua infirmitate sollicitus quam de Domini virtute securus, si continentiam non novit, uxore utatur. Sed quia nuptiae tales esse non possunt quales primorum hominum esse potuerunt, sint tales quales sanctorum patrum fuerunt, ut carnis concupiscentiae quae necessario est
Abbreviated transcription (Latin):
Constat itaq rembonam ẽẽ ꝯugium. Qd̾ qͥ¬
dam heretiui negant.⁊ nuꝑtias decestãtes.
quas xp̃c approbans nptiis interfuit. ⁊ eas
miraculo cõmendauit. ⁊ hoc ⁊̃ p̃phoc apparet
nubat. Matrimonii aut̃ efficiens causa ẽ
ꝯsensus maritalis de p̾sentiꝑ uerba expres¬
sus. Scd̾m illd̾ nichol arpape sufficiat solus

Expanded text:
Constat itaque rem bonam esse conjugium; quod quidam haeretici negant, nuptias detestantes, quas Christus approbans nuptiis interfuit, et eas miraculo commendavit. Hoc etiam propter hoc apparet, nubat. Matrimonii autem efficiens causa est consensus maritalis de praesenti per verba expressus, secundum illud Nicolai papae: Sufficiat solus
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam necessariam¬
dicit. qr ea que scͥbit
⁊̃ puerse possunt acci¬
pi. qr aliter dicta so
desiderat eos uiderent
p̾sens doctrinã euan¬
gelicã sensu qͦscribit¬
eis tradat. ne subau
ctoritate litterar eiꝰ
ideout que uerb̾sra¬
dcre ñ poterat p̃sens̃¬

Expanded text:
tiam necessariamdicit, quia ea quae scribit etiam perverse possunt acciuia aliter dicta soldesiderat eos videre, esens doctrinam evangelicam sensu quo scribiteis tradat, ne sub auctoritate litterarum ejideo, ut quae verbis suadere non poterat, praes
Abbreviated transcription (Latin):
dimittitur credenti. ⁊ cum exigit fiunt mira¬
cula quib cõmendatur doccrina. qr enĩ ineredi¬
bile in debatur ꝗd p̾redit abatur. ideo signis ⁊ ꝓ¬
digiis ab apłis factis firmabatur. ne diffiderent
homines de hiis que dicebant: qui tanta faciebãt.
losaut̃ erubescere sigẽ.: qui qd̾ tradiderãt in re¬
p̾hensionẽ ueniebat. nec quoꝙ̃ iͥtutis testicro¬
mo firmabat᷑. ⁊ discordabat a doctͥna euange¬
lica ⁊ apłica. Euiangeliũ gͥ est uirtus dei qr in¬
uitat ad fidẽ. ⁊ dat salutem oĩ credenti dũpec
subdit. Euangeliũ dico ualens in salutẽ om̃i
credenti. Qd̾ uero dixit oĩ cred̾. det̾minat.iu¬
co manifestũ est. In greco enim gentilẽ sig
⁊ ipsum simili modo indigeredicit donoeuã¬
gelii xp̃i. Si itaq ⁊ iudeus ñ iustificat᷑ nͥ ex

Expanded text:
um dimittitur credenti, et, cum res exigit, fiunt miracula quibus commendatur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffiderent homines de his quae dicebant qui tanta faciebant. los autem erubescere significat, quia quod tradiderant, in reprehensionem veniebat, nec quoquam virtutis testimonio firmabatur, et discordabat, a doctrina evangelica et apostolica. Evangelium igitur est virtus Dei, quia invitat ad fidem, et dat salutem omni credenti dum pecsubdit: Evangelium dico, valens in salutem omni credenti. Quod vero dixit omni, determinatco manifestum est. In Graeco enim gentilem signrum, tamen et ipsum simili modo indigere dicit dono Evangelii Christi. Si itaque et Judaeus non justificatur nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
sus ad om̃s. Nulli aut̃ gentiũ pp specialiꝰ debe¬
tur ħ pdicatio. qr ad hoc missuis fuit. ut õib p̾¬
dicaret. qui ad hoc accepit doctrinã ut aliis tra¬
deret᷑. De uideis aut̃ tãcet. qr magr̃ gentiume¬
rat. ⁊ sicut aliis debco ita ⁊ uob̾ quiro .e. de. euan.¬
re in me promptũ est. ⁊ siego ad hoc paratus
sum. gͦ alteriꝰ culpa remansit. qmuis milsũ se
dicat p̃dicare omnib gentib. ⁊ promptũ tñ
romanis se asserit enangelitare ap̃ quot reg¬
ni romam: caput est. ⁊ sedes. Ad mẽbra enim
ꝑtinet. si caput inquietum non fuerit. ideo:¬

Expanded text:
ad omnes; nulli enim gentium populo specialius debetur haec praedicatio, quia ad hoc missus fuit, ut omnibus praedicaret, qui ad hoc accepit doctrinam ut aliis traderet. De Judaeis autem tacet, quia magister gentium erat; et sicut aliis debeo, ita et vobis qui Romae e in me promptum est. Et si ego ad hoc paratus sum, ergo alterius culpa remansit. Quamvis missum se dicat praedicare omnibus gentibus promptum tamen Romanis se asserit evangelizare, apud quos regni Romani caput est, et sedes. Ad membra enim pertinet, si caput inquietum non fuerit. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prohibitus sumue. aduos. ali¬
quib impedim̃tis deo id agente. s putetis cul¬
pa uestra fieri. ut modo dignõs uos paretis o̾
E ociose se ꝓhubitum dicit. s ⁊ causas morarũ
discernit qui ⁊ hos ut sep̃̾parent adhortatus:
sumdico usq ad huc .i.usq in p̃sens. ꝑ hoc ostẽ¬
ditur idetiam ẽe cure. deo quo iuiꝰquisq apło¬
rum ł debeat iret non debeat. ⁊ qd̾ oispensati¬
one quadã aliis quibdã sinat p̃dicare uerbs̃

Expanded text:
 prohibitus sum venire, aliquibus impedimentis Deo id agente, Ambrosius sed putetis culpa vestra fieri, ut modo dignos vos paretis. Non ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum discernit, qui et hos ut se praeparent adhortatus esum dico usque adhuc, id est usque in praesens. Per hoc ostenditur, id etiam esse curae Deo, quo unusquisque apostolorum vel debeat ire, vel non debeat, et quod dispensatione quadam, aliis q
Abbreviated transcription (Latin):
facili ł difficili. habeã
tand̾ .s. post longa de
los. qđ non reputat apłs c̃e nisi ita sit
ut ꝑueniat ad illos quib desiderat
donũ dei p̾dicare. prosper̃ gͥ iter est nonin eas¬
sum laborem itineris sũbire. Prosperũ it̃ ha¬
beam prosperũ dico inuoluuitate dei .i. secun
putant ꝓsꝑitatẽ sibi ẽe in suomalo ꝑpetrato.
Sunt enimquidã qui dei ꝑmissione non uols¬
tate ꝓsperũiter uidentur sibi arriꝑe ad ma¬
lum. si aliqd̃ scclus perpetrauert̃. Hoc g̾ uolr¬

Expanded text:
facili vel difficili, habeam tandem, scilicet post longa desrum, quod non reputat Apostolus esse, nisi ita sit ut perveniat ad illos quibus desiderat donum Dei praedicare. Prosperum enim iter est, non incassum laborem itineris subire. Prosperum iter habeam, prosperum dico, in voluntate Dei, secunputant prosperitatem sibi esse in suo malo perpetrato. Sunt enim quidam, qui per Dei permissionem non voluntatem prosperum iter videntur sibi accipere ad malum, si aliquod scelus perpetraverunt. Orig. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ninisterii sm. fructum habeam in uob̾ di co
sicut ⁊ in ceteris gentib. Exemplo ceterarũ gẽ¬
tium lacescit illos ad fidem rectam. Prompti¬
or euĩ fit qͥs ad remsibi traditam:. si illi mul¬
baris sapien

Expanded text:
ministerii sui. Fructum habeam in vobis, dico, sicut et in caeteris gentibus. Exemplo caeterarum gentium lacescit illos ad fidem rectam, promptior enim, fit quis ad rem sibi traditam, si illi mulbaris, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
modo carnaliter sapitis. cum enĩ dicit g̃re
sp̃ualis carnalẽ illos sensum assecutos sig
ne fide sola addita lege naturali humanũ
genus saluare decreuit. imptiar sp̃ualem
tiam ad ꝯfirmationem que ꝯftrmatio adeo ⁊
lari inuobis hoc ideõ dicit qr ⁊ si gandeat fa¬
tilitati fideulloꝵ. dolet tñ de ñ rectafide. alie
.Q. Dhecꝯsolatiomea si et simul uob̃cũ. quiã
⁊ uos ꝯsolabimini. codoenim egosũ desolatus
sicut ⁊uos.⁊ smonsentitis. s sic ꝯsolatemursi¬
mul. Uel scd̾m aliã litterã sic pot̾ legi eodem
sensu manente. a .d. Desidero uenire ut imꝑ.¬

Expanded text:
modo carnaliter sapitis. Cum enim dicit, gratiae spiritualis, carnalem illos sensum assecutos signnae, fide sola addita legi naturali, humanum genus salvari decrevit. Impertiar spiritualem ratiam ad confirmationem, quae confirmatio adeo eslari in vobis. Hoc ideo dicit, quia, etsi congaudeat facilitati fidei illorum, dolet tamen de non recta fide. Aliec consolatio mea fiet simul vobiscum, quia et vos consolabimini. Modo enim ego sum desolatus, sicut et vos, etsi non sentitis, sed sic consolaremur simul. Vel secundum aliam litteram sic potest legi, eodem sensu manente; quasi dicat: Desidero venire, ut impe
Abbreviated transcription (Latin):
tam non in mortem apͥncipio ꝯstitut homi¬
nes. ipse enĩ infert sibi intertũ: qui medẽtis
mescat. nequem nẽ tñquillũ despicit iratum
tores qui tunc punientur. reuelationis qͥa
tunc reuelabitur qd̾ a nob̾m nescit᷑. ut cor¬
fiteantur ⁊̃ inuiti iustũ indiciũ dei. qd̾ etiã¬

Expanded text:
tam, non in mortem, a principio constituit homines. Ipse enim sibi infert interitum, qui medentis mescat, ne, quem nunc tranquillum despicit, iratumtores qui tunc punientur; revelationis, quia tunc revelabitur quod a nobis modo nescitur, ut confiteantur etiam inviti justu
Abbreviated transcription (Latin):
es ⁊ in malotuo ꝑti¬
nax. de quo nec cor¬
de penites. Sũt enĩ
quidã quib mala
que agunt displice¬
nt. ⁊ ducti penitẽtia¬
tate ai et  tͥͭͣ borant. de quib ñ loquitur hic. Sunt alii
alii quib displicent quid̃ mala. s qm gra
uia ea ẽc intelligunt putant sibiiam nõ
posse ignosci uicitt ille qui dixit. maior ẽ mi¬
quitas mea quam ut uemiam merear. et
hac desperatione surrepit eis ait qͥcqͥd libu¬
erit tanqͣm dampnationi destinati sine
penitentia faciãt. Illi gͥ minia spe deuñ
iustũ autumant. isti uero despatione dẽ
riis affectõib laborantes ꝑibunt. Ista enim
bum blasphemie dixerit in sp̃m sc̃m nõ re¬
non pro eo dico ut quisoretPeccatũ ad cor

Expanded text:
et in malo tuo pertinax, de quo nec corde poenites. Sunt, enim quidam quibus mala e agunt displicent, et ducti poenitentiadatur, ex eis exire laborant, de quibus non loquitur hic. Sunt alii alii quibus displicent quidem mala, sed quoniam ea gravia esse intelligunt, putant sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui dixit: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Et hac desperatione subrepit eis, ut quidquid libuerit tanquam damnationi destinati sine poenitentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum riis affectionibus laborantes peribunt. Ista enim est blasphemiae verbum dixerit, in Spiritum sanctum non renon pro eo dico ut oret quis. Peccatum ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
est. u ere igtur in sp̃m ssm delinquunt qui
suammaliciã deibonitatẽ exced̾e prtãt tol¬
lentes in hoc turbulentissimo iniqnitatũ aa¬
ri portum diuine indulgentie quo sercipi¬
ant fuictuantes. atq ipsa desꝑatione add̾t

Expanded text:
est. Vere igitur in Spiritum sanctum delinquunt qui suam malitiam Dei bonitatem excedere putant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari, portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatem dei peccant. que eos patientissime
fustinens płimis donat bonis. atq ad correc¬
tionẽ ⁊ penitentiã undiq uocat. Uocat enĩ
benentiis creature. nocat imꝑtiendo temp
sericors ut ñ uideat᷑ iustus. nec ita iustiis ut
misereri ñ uelit. ad hoc enĩ parcitur homini
ut ꝯñtatur. ⁊ ñsit qui dãmpnetur¶ Solet
hic queri quare peccatũ in sp̃m sc̃m irremĩ¬
sibile dicatur. de quodiũsi narie sentiũt. A
durata uelut lapides. Sicut de dyabolo dici.¬
tur. Induratũ ÷ corer tanꝙͣ lapĩ. Alii uero
dicunt idem dici irremissibile: qr talit̃ peccã¬
tes nũꝙͣ penitent cum tñ possint.⁊ id̾o nũꝙͣ
eis renirttitur. ytriq si in assertionẽ sue opi

Expanded text:
bonitatem peccant, quae eos patientissime sustinens, plurimis donat bonis atque ad correctionem et poenitentiam undique vocat. Vocat enim beneficiis creaturae, vocat impartiendo temsericors, ut non videatur justus; non ita justus, ut misereri non velit. Ad hoc non parcitur homini, ut convertatur, et non sit, qui damnetur. Solet hic quaeri quare peccatum in Spiritum sanctum irremissibile dicatur. De quo diversi varie sentiunt. Aldurata, velut lapides, sicut de diabolo dicitur: Induratum est cor ejus tanquam lapis . Alii vero dicunt, ideo dici irremissibile, quia taliter peccantes nunquam poenitent, cum tamen possint, et ideo nunquam eis remittitur. Utrique vero in assertionem suae opi
Abbreviated transcription (Latin):
quos in quotumq gñe etroris notas ⁊ tanq̃.
desperatissimos dampnas anteq̃ fimãt istã
uitam agunt penitentiã ⁊ sueniunt uerã
uitam in futuro : Nolite g anteqͣm tempꝰ ue¬
niat qͥcꝙͣ. indicare. item prebendo emĩpatien¬
tiam dominꝰ dat locumpenitentie uosensali

Expanded text:
quos in quocunque genere erroris notas, et tanquam desperatissimos damnas antequam finiant istam vitam agant poenitentiam, et inveniant veram vitam in futuro? Nolite ergo antequam tempus veniat quemquam judicare. Item, praebendo patientiam Dominus dat locum poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
tis. de quo legr̃. Non:
impis gaudere dicit
dñs. pax. qñ non se in
quictant. patientia ad¬
usoꝵ. longamimitas cipectatõis. bonitas .i. dulce¬
do animi. benignitas largitas terũ. Mansuctu
quil. fides. de inuisibilib certitudo. modestia qd̃
modũ in dictis ⁊ in factis ieruat. ꝯtincntia qd̃
⁊̃ alicitis se abstinet castitas. qñ recte utitur lici¬
to. Attende qd̃ in enumcratione fructuũ sp̃c
ciput uirtutũ pͥmisit .i. caritatẽ. Quecm̃ alia
quinttur inembra ex isto capite cxorta ⁊ reli

Expanded text:
tis. De quo legitur: impiis gaudere, dicit Dominus. Pax, quando se non inquietant, patientia adversariorum, longanimitas exspectationis; bonitas, id est dulcedo animi; benignitas, id est largitas rerum; mansuetuquis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel in factis servat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende quod in enumeratione fructuum spiritus, caput virtutum praemisit, id est charitatem. Quae enim alia quuntur membra ex isto capite exorta et reli
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ incium tetigit. q dissensio inminca ẽ dilet¬
tionis. hoc cium maxime uicio ꝯtentionis ⁊ in¬
uidie ꝑniciosa inter eos uirgia nutriebant᷑. qui¬
b ꝯ sumitur societas ⁊ nita. icoaũ. Postqm
alege fr̃oꝵ eos ꝓhibuit.

Expanded text:
orum tetigit, quia dissensio inimica est dilectionis. Hoc enim maxime vitio contentionis et invidiae, perniciosa inter eos jurgia nutriebantur, quibus consumitur societas et vita. Dico autem. Postquam a lege factorum eos prohibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam srba elatione de
ge est qui timore sup¬
plicii qd̃ lex minatur.
ñ amore iusticie a ma¬
lo opere abstinet reu¬
uoluntate. ñ dum li¬
ber. nec alienus a uo
uellet ⁊ sifieri poss¬
ñ ẽẽ qd̾ timeat. ut li¬
bere faceret. qd̾ occul

Expanded text:
tiam superba elatione de lege est qui timore supplicii quod lex minatur, non amore justitiae, a malo opere cessat, reuvoluntate, nondum liber nec alienus a vol; quia vellet, si fieri possn esse quod timeat, ut libere faceret quod occul
Abbreviated transcription (Latin):
la accid̾e aĩe ex carne errorest. Non enĩ omma
uite iniq̃ uicia tribuenda sunt carm. ne ab
hiis omnib mundemꝰ dyabolũ qui carnẽ non
factus est hõsimilis drabolo. qr ⁊ ille scd̾m se iu̾e
uoluit. qñ in u̾itate ñ stetit. ut aut̃ ab hiis pene
cõminatione deterreat: addit. Queñc ꝑdico
uo. ante indiciũ dimilicet peniterẽ. Sicut p̾dixi.

Expanded text:
e ex carne error est. Non enim omnia vite inique vicia tribuenda sunt carni, ne ab hiis omnibus mundemus diabolum, qui carnem non factus est homo similis diabolo, quia et ille secundum se vivere voluit, quando in veritate non stetit. Ut autem ab his poenae comminatione deterreat, addit: Quae nunc praedico vobis ante judicium, dum licet poenitere, sicut praedixi,
Abbreviated transcription (Latin):
si tales post qͣntalib
ĩꝑa uibati regnũ dei
non est ꝓfecto regñ¬
dei ñ possidebt̃. ⁊ sim
regno dei nũꝙͣ. erunt.¬

Expanded text:
si tales post quantalibet tempora liberati, regnum Dei non est, profecto regnDei non possidebunt. Et si in regno Dei nunquam erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ret in quo uł agrico¬
le ut opifices laborant
caritasmonet non solum facere nolint sed nͣ
intelligere. cummultis aliis locis eplłarũ suar
ut no compellantur egestate necessaria petere
nec est contra illud qd̾ predictum est. Nolite
sollictiesse quid man. Non eñ hoc ideo dictũ
est ut ista non procient quantum necessita¬
enim. Hic oftenditur ratio cur laboris sui men¬
tionemfecerit.Q. hoc
enĩ inter nos

Expanded text:
ret, in quo vel agricolae vel opifices laborant,charitas monet, non solum facere nolint, sed nec intelligere: cum multis aliis locis epistolarum suut non compellantur egestate necessaria petere, nec est contra illud quod praedictum est: Nolite solliciti esse quid manducetis. Non enim hoc ideo dictum est ut ista non procenim. Hic ostenditur ratio, cur laboris sui mentionem fecerit. Quasi enim inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̃ supra dixit ab
aliquo operantes dico
quis diceret eum idõ
docebat s hortabatur ⁊ factis. ydonei enĩma¬
gistri est ea que uerbis docet operb explere. Et
si enĩ manifeste uera cẽ non ignorentur que
docentur. tñ si negligi cepennt a magr̃onon
facile proficient audientib. Magis enĩ oꝑa
suadent qmuerba. Ideoq magnis preconuis re¬
munerandi sunt qui negligentib magr̃is de
solis uerbis ꝑficiunt. Apłe ergo forma erat
mon. Raro inquit inferes pedem adantitũ. tu¬
um. ne saciatus tui oderit te. Qui enimfreq̃¬
ter ad alienammensam ꝯuenit ocio deditus
aduletur necẽe est pascenti se. cum religio
nr̃a ad lib̾tatem hoĩes aduocet. uñ ⁊ addit.

Expanded text:
d supra dixit ab aliquo. Operantes dico, quis diceret eum ideo non docebat, sed hortabatur et factis. Idonei enim magistri est ea quae verbis docet operibus implere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qui negligentibus magistris de solis verbis proficiunt. Apostolus ergo forma erat mon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines advocet. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
lectum. Allegoria enimdr. cum aliquid alud
uidetur sonare in u̾brs: ⁊ aliud in intellectu sig
est patꝰ multarũ gentiũ. Sic enĩ interpr hoc no¬
men abrabam. abba enuim pater. ham multarũ.
Subauditur gentiũ .R. anterponit᷑ causa cupbo¬

Expanded text:
lectum. Allegoria enim dicitur, cum aliquid aliud lectum. Allegoria enim dicitur, cum aliquid aliud videtur sonare in verbis, et aliud in intellectu sigest pater multarum gentium. Sic enim interpretatur hoc nomen Abraham. Abba enim pater, ham multarum, subauditur gentium, quo intelligitur Deus P
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad hanc signi¬
ficationẽ. ⁊ idco multi
licta. filios babuisse abraham. S hos so.¬
los cõmemorat apłs. qr de hus du¬
ob scͥptura specialit̾ singula exequitur. ĩnu¬
ens aliquid egregium in hiis presigurar. Itẽ
attende qd̃ subdit. Unum de ancilla ⁊ unũ de
de abrahamnatus est. s diuersa oꝑatõe. qr qui
de ancilla scd̾mcarms naturãnatus est. qr iuiuen¬
uula de sene solet ꝯciꝑcre. qui aut̃ de lib̾a ñ scd̾m
uim carnis. ut uetula ⁊ sterilifoe uetulo ꝯcpet.
led ꝑoꝑationẽ detquiꝓmisit. Illumg gemit
demonstrans ⁊ suetudo naturã illum nero ded̾¬
ꝓmissio significans grãm. ibi humaniisusus
ostenditur. hic diuinum beneficiũ comenda es¬
tur. Natus est gͥ liysmael sicut nascunt᷑ hoĩs
ꝑmixtione intnuiq sexus uscr̃ata lege nature.
tuit dari filium qui ad mod̾ nature ñ debebat᷑
excursib. hec aut̃ qmis ad litcerã ta fu̾int.¬
tnqr scd̾m litterã ad suꝑiorẽ demonstrationẽ

Expanded text:
tinent ad hanc significationem. Et ideo multi s filios habuisse Abraham. Sed hos solos commemorat Apostolus, quia de his duobus Scriptura specialiter singula exsequitur, innuens aliquid egregium in his praefigurari. Item attende quod subdit, unum de ancilla, et unum dede Abraham, sed de diversa operatione. Quia qui de ancilla secundum carnis naturam, qua juvencula de sene solet concipere. Qui de libera, non secundum vim carnis, ut vetula sterilis de vetulo, sed per operationem Dei, qui promisit. Illum ergo genuit, demonstrans consuetudo naturam. Illum promissio, significans gratiam. Ibi humanus usus ostenditur, hic divinum beneficium commendatur. Natus est ergo Ismael sicut nascuntur homines permistione utriusque sexus usitata lege naturae.tuit dari filium quemadmodum naturae non debebatur ex cursibus. Haec autem quamvis ad litteram ita fuerintndum litteram ad superiorem demonstrationem
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑdas. Unde subd̾.
ex cuiꝰ morte cognos¬
citur qͣntum ualeat¬
salus fratris. Debesg
illum ⁊firmare ĩ bo¬
nonon scandalitare.
ñ prore friuola fac̃e¬
illi scrupulum. ⁊ qͣn¬
cct̾a bona non obfuscentur. qr qui ht opera
bona si rep̾hendatur in reminima bonum
suum obfuscat. ⁊ incipit bonumeiꝰ blasphe¬
mari ꝑmalum. Unde in erechiel. Iusticia iꝰ¬
blasphemabilis. qd̃ est dun alii nocet. ⁊ quia
nocet abstine. qr ñ est cau̾sa regnidei. qd̾ si es¬
set ꝓ nullius scandalo omittens. ⁊ qđ non sit
est refrenanda. Non enim inter est oĩo quid
alim̃toꝵ ut qͣntum quis accipiat. dum modo
id faciat proꝯgruentia hominũ cum quib
ampati. Sic iustificatur sap̃ia a filiis suis qͥ
intelligunt nec in abstinendo necin mandr¬
cando c̃e iusticiam. sedin oquanimitate tole¬
randi mopiam. ⁊ in temperantia non se corrũ¬
tendis terrenis oportuna tempora eẽ debere.
facilitatem uero carendi talib ⁊ amorem fru
.i. concordia que est

Expanded text:
erdas. Unde subdit:ex cujus morte cognoscitur quantum valesalus fratris. Debes ergo illum confirmare in non scandalizare, nec pro re frivola facilli scrupulum; et quancaetera bona non offuscentur, quia qui habet opera bona, si reprehendatur in re minima, bonum suum offuscat, et incipit bonum ejus blasphemari per malum. Unde Ezechiel: Justitia jblasphemabilis. Quod est, dum alii nocet, et quia nocet, abstine, quia non est causa regni Dei: Quod si esset, pro nullius scandalo omitteres. Et quod non sit est refrenanda. Non enim interest omnino quid alimentorum vel quantum quis accipiat, dum modo id faciat, pro congruentia hominum cum quibusiam pati , sic justificatur sapientia a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et intemperantia non se corrumtendis terrenis opportuna tempora debere esse. Facilitatem vero carendi talibus et amorem frest concord
Abbreviated transcription (Latin):
terca ⁊ grãm uocari ostendit. qr ñ q̃i debitum
iusticie reddita est s gratuito data. Qͥd enĩ est
gr̃a: Gratis data. doñata non reddita. Si enĩt
dictũ ÷ radicẽ ꝑimit. Assignatis rationibo¬
peris numeri ⁊ ordinis epłarũ. explicato q̃:¬

Expanded text:
ocari ostendit, quia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tedictum est, radicem perimit. Assignatis rationibus operis, numeri et ordinis Epistolarum, explicato q
Abbreviated transcription (Latin):
tulata prescabit᷑. ⁊ longe facundiore ⁊splendi¬
diore stilo quam cetere edita est. Qͥb sufficien¬
ter respondetur hoc m. qr sño ñ ÷ dicenda pauli
qr nomen ciꝰ in tytulo ñ hc̃. gͣ nec barnabe. nͨ
alic̃ predictoꝵ. cum nullłꝰ eoꝵ noĩe p̾tytulata

Expanded text:
tulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur hoc modo: Quia si ideo non est dicenda Pauli, quia nomen ejus in titulo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum nullius eorum nomine scripta
Abbreviated transcription (Latin):
lis ominũ epłarũ mat̾ia est doctͥua euangelii
Intentionemonet ad obediend̾ euangelice do¬
tt̾ne Pret̾ hec aut̾ in singulis ꝓpͥas intentões
⁊ materias requirimꝰ. prima itaq epła ma¬
t̾iam ht̃ romanoꝵ uicia atq gratie dei bona
ad que eos hortatur. intentio ea uicia corũdem
increpare. ⁊ ad ueram ꝑacem ⁊ frat̾nã ⁊cordiã
submami gr̃e humiliare. Modus tractandi

Expanded text:
elii; intentio, monere ad obediendum evangelicae doctrinae. Praeter haec autem in singulis proprias intentiones et materias requiremus. Prima itaque Epistola materiam habet Romanorum vitia, atque gratiae Dei bona, ad quae eos hortatur: intentio, vitia eorumdem increpare et ad veram pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humili
Abbreviated transcription (Latin):
submersione pħaonis ⁊ egyptioꝵ laudes deo ꝑ¬
solueratis ydola adorastiȩ. Preterea mannaat¬
litus datumm deserto fastidistis cupientes redire
in egyptũ ad ollas carmũ. Sepe ⁊̃ deum in iram
missum occidistis. Nos itaq uobis digniores su

Expanded text:
submersione in Pharaonis et Aegyptiorum laudem Deo persolveratis, idola adorastis. Praeterea manna coelitus datum in deserto fastidistis, cupientes redire in Aegyptum ad ollas carnium. Saepe etiam Dominum in iram missum occidistis. Nonne itaque vobis digniores su
Abbreviated transcription (Latin):
dicasse. cum eccłastica hẏstoria sic ꝯtineat.Cã¬
am regi celestis aꝑuit. ieroniĩ ꝙͥ sr̃ epłam¬
catione fidem tentes ⁊firmare se uelle paul¬
us dicit. ñ qd̾ ininꝰ accepissent apetro. s ut
duobus apłis attestantib atq doctorib eo
tatũ ꝯfliccũ qui uidetur dirimentes dicim᷑
petrũ prinũ predicasse romanis qnͣtũ ad au¬

Expanded text:
dicasse, cum ecclesiastica historia sic contineatdicasse, cum ecclesiastica historia sic contineatad urbem Romam deducit. Iste aduenienscatione Petri fidem tenentes confirmare se velle Paulus dicit: non quominus accepissent a Petro, sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, eotatum conflictum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum ad a
Abbreviated transcription (Latin):
ago deo meo qd̾ neminẽ uestrũ baptirauinisi crĩ¬
pum : gaiũ. hec gͦ epła ad intelligend̾ cet̾is diffi¬
cilor inqua ⁊ apostolus uidet᷑ ee ꝑfectior̃. Prioa¬
tuc romamsublimes siue tonantes. q illo tẽ¬
pore quo apłs hanc epħam ad eos misit cuncã
gentib dñabant᷑. ideo q sublimiores erãt om̃i¬
b ppłis. ⁊ intonabant pcepta pħlica ⁊ pͥuata. e¬
orũq fama omniũ hominũ resonabat in orie
Pa ĩmo aut̃ abathens apłm scͥpsisse romanł.
dĩcit in hiis uerb̾. Ab̾ athenis cantate grecorũ
scͥplitapłs romanis hanc epłam. qͦs ñ ipse ñ pe¬
quidam uideoꝵ credentiũ qui fide xͥ ab aposto¬
lis ꝑcepta. uenientes romani. ũ princeps orbis
residebat cui erant ipsi subiectt que apdiero¬
solunã didicerant romanis euangelitauerũt
Attende diligent̃ qd̾ aimo dicit apłm ab at¬
henis scͥpsisse origenes uͦ de cormtho. Itẽ despie
qd̾ idem aimoait petrũ romanis pͥmũnonp̃¬

Expanded text:
meo, quod neminem vestrum baptizavi nisi Crispum et Caium . Haec ergo Epistola ad intelligendum caeteris difficilior, in qua Apostolus videtur perfectior, primaautem Romani sublimes sive tonantes, quia illo tempore, quo Apostolus hanc Epistolam eis misit, cunctis gentibus dominabantur: ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, non Pequidam Judaeorum credentium, qui fide Christi ab apostolis percepta, venientes Romam, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, quae apud Jerosolymam didicerant, Romanis evangelizaverunt. » Attende diligenter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum prae
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Nos degñe abrahe sumsꝰ. cuipm̃ facta
fuit ꝓmissio. nos ppłs peculiaris dei sumꝰ. nos
de egypto fortimanii ⁊ mirabilib signis deus
eduxit. nos sicco nestigio mare rubrũ tñsire fe¬
cit. in deserto maina pauit.aqͣm de petta ꝓd̾ũ¬
xit. atq aliis sub silẽcio relictis. nos soli digni¬

Expanded text:
dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum transire fecit, in deserto manna pavit, aquam de petra produxit, et aliis sub silentio relictis, nos soli
Abbreviated transcription (Latin):
braice ccc̾as si scripsit grece. Nom̃ uͨ suũ ideopt̃¬
mittere uoluit. qr hebrcis odiosus erat. eñ legis
destructorẽ arbitrantib. Quocura delegis atq
cerimomar abolitõe tractatur. recte nomen su¬
um subticuit. ne p̃scͥpti nois mindia ntilit a

Expanded text:
 suum ideo praemittere noluit, quia Hebraeis odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilita
Abbreviated transcription (Latin):
chiel. Ex p̃dictis itaq patet misterii enidentis¬
sima ratio qua cpłas xiii. ꝯscͥpsit. ⁊ distincte de¬
cem ad etcłas . iili. ad ꝑsonas direxit. un quorũ¬
damnsania percittitur dicentiũ. cpłam qre ad
hebecos scribetur ñ fuisse ꝑauli s barnabe ł dem̃¬

Expanded text:
chiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistolas XIV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, ve
Abbreviated transcription (Latin):
utriq legi se ꝯsentire munuaie. adq emulorũ
calũpmniam dilueret ipsumlegis dei ꝑmaysẽ
date destructorẽ fore calumpnantiũ. eum ꝙ in
.x. ad occłas scͥpsit. E tͥ sicut moyses istaelitieꝯ
pp apharaonis ⁊ egyptioꝵ serintute educto de¬
cem mandateꝵ doctriam tradid̾. ita ⁊ apłs dei¬
eccłas a dyuboli potestate ⁊ ydolateie seruitute it¬
deptas .x. epłirum doctͥua informaret. Id̾co ĩ ix¬
⁊ . iiii. scͥpsit. ut duoꝵ testam̃toꝵ ꝯcordiã atq
menientiam signaret. qm moyses in duab tã¬
buł lapideis sumnl iunctis. quib legis decalogus
cena cum discipulis pascha celebrans siguraint
ibi ⁊ enĩ laͤpͥn ieprobꝰ quẽ gessit angulus mira
pͥstaus in oculis nr̃is panem suꝑcelestẽ cumdy¬
pico agno ⁊iunxit. siniensuetus inchoa̾s no¬

Expanded text:
utrique legi se consentire insinuaret, atque aemulorum calumniam dirueret, ut ipsum legis Dei per Moysen datae destruX ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum doctrinam tradidit, ita et ipseEcclesias a diaboli potestate, et idololatriae servitute redemptas, X epistolarum doctrina informaret. Ideo et XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus t Christus idem in coena cum discipulis Pascha celebrans figuravit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno conjunxit, finiens Testamen
Abbreviated transcription (Latin):
supplicioꝵ deminciatõe compesciret atꝙ eundẽ
ppłm bonoꝵ repmissionib ad obediend̾ ac serm¬
end̾ deo unuienti cõmoneret. ita in nouo .t. post
hereticas p̾mumret p̾nitates. ⁊ suborentia ui cia
resecaret. ⁊ pͥost futuras questiones exclud̾et. hn
sunt panni qui ad extrahendũ ierciniã de lacu

Expanded text:
ntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamentereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ã.au.au. obe.ih. uñ ꝯstat nos ñ ex ĩdustrias
ex ignorantia deliqͥsse. Si enĩ ꝓpħas aut apłos añ
haruissemꝰ ydola non coluissems. Qd̃ au de gñs
nobilitate uos iactatis. si qua taliũ gła ẽ tunc
ones hinc inde dirimens. ⁊ qĩ bonꝰ ꝯcionator uo¬
ce sonora illos alloqns ad unã om̃s ꝯtordiã ad¬
duxit. ostendens nullos illoꝵ suis meritis esse
saluatos. qr om̃s ⁊ indei ⁊ gentiles sub peccato

Expanded text:
. Unde constat nos non ex militia sed ex ignorantia deliquisse. Si enim prophetas aut apostolos ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc ones hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendens nullos eorum suis meritis esse salvatos quia omnes et Judaei et gentiles sub peccato
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scͥptũ est. Iniciũ omins poecati suꝑbia ẽ
que natione celestis sublimium m̃tes ihabitat.
sub anere ⁊ ciliciolatitant que romanos ad co
occupauerat. ut inter se altercantes. ⁊ sesibi ĩ¬
uicem p̃ferentes. dissensiones ⁊ scisiata fac̾ent
Erant enĩ romam de iudeis ⁊ gentib ad xp̃m̃¬

Expanded text:
tum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
inft̾ium sc̃oꝵ. qd̾ deus iubet. coram hõib prouid
bona. dum bonos mittit ad hoc op᷑ exhortand̾. qui
probitate sua cos ꝓuocent ad dand̾ non scauda
te apłc ait se ꝓuidere bona coram deo ⁊ hoĩb. p̃õ
nos enĩ ꝯscientia nr̃a sufficit nob̃. p̃puos autẽ
fama nr̃a ñ pollui s pollere debet in iob̃. Sue¬

Expanded text:
nctorum quod Deus jubet; coram hominibus providet bona, dum bonos mittit ad hoc opus exhortandum, qui probitate sua eos provocent ad dandum, non scandte Apostolus ait se providere bona coram Deo et hominibus. Propter nos enim conscientia nostra sufficit nobis, propter vos autem fama nostra non pollui, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
abrahxe. ⁊ ideo cansa fidera lege recedend̾ est. ut sit¬
firma promissio. lex enĩ sine gr̃a promissio¬
num non solũ ñ aufert uerum ⁊ auget pec¬
catum.ñ qd̾ sit efficiens causa peceati eum sit
sc̃a ⁊ bona. S qr ea data angũttum peccati acces¬
siti qd̃ sme ea si accessisset. Multa enĩ sũt q̃ dnͣr
dentium pater est. Sicut scͥptum ẽ ingenesi. ꝙ¬

Expanded text:
Abrahae. Et ideo causa fidei a lege recedendum est, ut firma promissio. Lex enim sine gratia promissionis non solum non aufert, verum etiam auget peccatum; non quia fit efficiens causa peccati, cum sit sancta et bona; sed quia ea data, augmentum peccati accessit, quod sine ea non accessisset. Multa enim sunt quae ilicet credentium pater est, sicut scriptum est, in Genesi.
Abbreviated transcription (Latin):
uel s̃i. Derfectisgͥ licet sua repetere simpliciter
eis unidẽ mouere cam ante iudicem.mamis
uerolicet repetere sua monendo cam anteni¬
dicem ⁊ iudicium habendo ꝯtrafrẽm sed ñ con¬
tentiose uel fraudulenter. nec apud ĩfideles
riam pati ⁊ fraudem. od̾ non facitis. E pottꝰ
uosfatitis iniuriã.
.i. apertam iuolenti
b quos iuuare debe¬

Expanded text:
el non. Perfectis igitur licet sua repetere simpliciter,eis inde movere causam ante judicem. Infirmis vero licet repetere sua, movendo causam ante judicem, et judicium habendo contra fratrem; sed non contentiose vel fraudulenter, nec apud infideles riam pati et fraudem quod non facitis, sed potius vos facitis injuriam, id est apertam violentiabus, quos juvare debe
Abbreviated transcription (Latin):
ducatus. qr surrexit cccisus. Nec qñ mandu¬
camus partes de illo facimꝰ. sqͥd̾ in satͣm̃to sit-
fit. ⁊ norunt fideles quẽ adm̃ manducent car¬
nẽ xp̃i. Utłꝰquisq accipit pardẽ suã. unde ⁊ ipsa
gr̃apartes uocantur. ꝑ partes manducat᷑ ⁊ ma¬
m̃to. ⁊ manet integer totus in celo. Manet ĩte¬
ger totus in corde tuo. ẽotus ciĩ erat ap̃patrẽ

Expanded text:
ducatus, quia resurrexit occisus, nec quando manducemus, partes de illo facimus. Et quia in sacramento sic fit, et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur, et manet integer totus in coelo, manet integer to
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ura suadet. Hec est ymago adqm deustre¬
auit honinẽ .s. ut rationalis eẽt ⁊ celestia sem¬
uideus .i. exceptio ut acceptio gentilis uel uidei.
Nullus enim ut ĩdignus excipitur. nec aliqui¬
b officit ut ꝓficit apud deum qd̾ de hiss ut illis
aliquiibi sunt digniors eo qd̾ ipsi hechũt. ił¬
est uel minus dignꝰ.⁊ est sensus. In nouo ho¬
miie nulla ext̾ior diu̾sitas alicui p̾iudicat.
.s. nec sexuum. nec nationum. nec obseruati¬
onum. nec lingnarum. nec conditionũ. sed x

Expanded text:
stra suadet. Haec est imago ad quam Deus creavit hominem, scilicet ut rationalis esset, et coelestia semid est exceptio vel acceptio gentilis vel Judaei. Nullus enim ut indignus excipitur, nec aliquibus officit vel proficit apud Deum, quod de his vel illis aliqui ibi sunt digniores eo quod ipsi haec est, vel minus dignus. Et est sensus: in novo homine nulla exterior diversitas alicui praejudicat, scilicet nec sexuum, nec nationum, nec observationum, nec linguarum, nec conditionum; sed Ch
Abbreviated transcription (Latin):
rtiuus est. ñ anima uel maĩa. Sicaliquisdici¬
tur pulcher uel fortis scd̾m ecepꝰ non scd̾ ani¬
mam. Et nota qd̾ alia est ista ymago que
renouatur in ag.dei. alia est illa ymago ad
qͣm factus est primushõ non mulier. unsup̃
ad corithios. uir est ymago ⁊ gła dei. mulier

Expanded text:
rtuus est, non anima vel in anima. Sic aliquis dicitur pulcher vel fortis secundum corpus, non secundum animam. Et nota quod alia est imago ista quae renovatur in agnitionem Dei, alia est imago illa, ad quam factus est primus homo non mulier. Unde supra ad Corinthios: Vir est imago Dei et glor
Abbreviated transcription (Latin):
Nos tñ heredes dei dicimur ⁊ siñ de ceoat. qr hodi¬
tatem eternã nos filii sponsi ⁊ sponse sꝑamꝰ qͣm
ĩ futuro possidebunꝰ. ñ patris morte qui mori
ñ pocest qui est hereditas nr̃a. uel pot̃ diciꝙ. de¬
cedet scd̃ mod̾ cognitõis quo nc̃ cognoscit᷑ a nobł¬

Expanded text:
nos tamen haeredes Dei dicimur, et si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae speramus quam in futuro possidebimus, non Patris morte, qui mori non potest, qui est haereditas nostra. Vel potest dici, quod decedet secundum modum cognitionis, quo nunc cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
unitas qua efficim᷑ unũ torpꝰ unici filii dei dm¬
tas emĩnos compaginat qͣm facit caritas. ⁊ ca¬
ꝙͣ separari a corpore xp̃i. ¶Pt̾ hanc societatem
sp̃c sc̃s descendit sr̃ uiros ⁊gregatos inunũ. qͥ
omnib linguis locuti sũt. qr ꝑlinguasꝯ soci¬

Expanded text:
unitas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unitas enim nos compaginat, quam facit charitas, dare quam separari a corpore Christi, propter hanc societatem Spiritus sanctus descendit super viros congregatos in unum, qui et omnibus linguis locuti sunt, quia per linguas consona
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ. deret᷑ in cordib nr̃is per sp̃m. Cãritas ã dei
dicta est diffundi in cordib nr̃is. nõqua nosip¬
sediligit.s qua noi facit dilectores suos. sic̃ iusti¬
cia dei or̃ qua nos iusti eius muere efficimur.
⁊ dm̃i salus quanos saluat ⁊ fides xͥ quanos
fideles facit. unus gͦ sp̃c est qui duos tumore̾ fa
est in caritate .ĩ. seruilis. in quo qͣmuis dõcre¬
dat᷑ non tñ in deum. ⁊ si bonꝰ fiat. ñ tñbene. Nẽ

Expanded text:
deretur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideles facit. Unus ergo spiritus est qui duos timores facest in charitate, scilicet servilis, in quo quamvis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dit cor hõis sursum est ab hoĩe. infra gͥ cor hõis
est qd̾ in cor ascendit. Supra cor est eternum
ad qd̾ corascendit. ⁊ hoc est qd̾ deus reseruat bo¬
nis. unde subdit. Que p̃parauit deus. Uel non
ascendere in cor cum beneintellecta placet. Qͤ

Expanded text:
dit cor hominis, sursum est ab homine. Infra ergo cor hominis est quod in cor ascendit; supra cor est aeternum, ad quod cor ascendit, et hoc est quod Deus reservat bonis. Unde subdit: Quae praeparavit Deus. Vel, non ascen
Abbreviated transcription (Latin):
tem implendam. nũ
crucifigi. qr ñ suggereret illỹ
dyabolus crucifigi: per quem nis se perdere screr
pel de uideis pot̾. iccipi. quoꝵ quidam cegnoue¬
hoc gessistis. isti ñ cognoscebant illum ẽẽ qui ĩ le¬
ge promissuserat eis. maiores uͦ ut pͥncipes
sum cẽ qui in lege promissus erat. sed deum ẽe
uel filium dei nesciert. ⁊ ideo de utrisq sic acci¬
pi potest. Si cognouissent uel minoresillum
ẽe messyam in lege promissum. uel maiores illũ¬
hoc facerent si deum ẽẽ scirent. Absit att̃ ut sic¬
Sensit gͥ mortem participactione humi. mi affe¬
ruit. sicut in utero uirginis connascendo tor¬
mauit. Mortus est gͥ non discedentẽ uita sic
passus non ꝑeunte potentia. Nemo aufert ani¬
manieins ab co. qr potestatẽ habet ponendi.⁊
potestatem sumendi. Ecce habe auctorẽ ope
xp̃c aliquid patitur. opus auctoris est. Qͥ enim
potestate sua ñ alio cogente perpetitur. ipse
auctor est oꝑis. Non ergo ad mariam locali

Expanded text:
tem implendam, nunqcrucifigi, quia non suggereret eum diabolus crucifigi, per quem jus suum se perdere sciret. Vel de Judaeis potest accipi, quorum quidam cognoveid gessistis . Isti non cognoscebant illum esse qui in lege promissus erat eis. Majores vero, ut principessum esse qui in lege promissus erat; sed Deum esse, vel Filium Dei nescierunt. Et ideo de utrisque sic potest accipi: si cognovissent, vel minores illum esse Messiam in lege promissum, vel majores illNon enim hoc facerent, si Deum esse scirent. Si eniSensit igitur mortem participatione humani afferuit, sicut in utero virginis cum nascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem opeChristus aliquid patitur, opus auctoris est, quia enim potestate sua non alio cogente perpetitur. Ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali
Abbreviated transcription (Latin):
totus erat in inferno. totus in celo. uere mor¬
tuus. uere uiuus. in quo⁊ mortẽ susceptio
mortalitatis excepit. ⁊ intam diuinitas non.
perdidit. Mortem gͥ deifilius ⁊ in aĩa ñ ꝑtulit
⁊ inmaiestate ñ sensit. Sed tñ particiꝑatõe in¬
furmitatis. rex głe crucisycus: Si enĩ demões
demones quam sciert principes. Sciebant enĩ
ipsum c̃ẽ qui promissuserat in lege. non tñ
nis ⁊ redemptionis. Qd̾ gͥ m euangelio damãt
demones. Quid nob̾ ⁊ tibi ihufili deie magis exs¬

Expanded text:
totus erat in inferno, totus in coelo, vere mortuus, vere vivus, in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem igitur Dei Filius, et in anima non pertulit, et in majestate non sensit, sed tantum participatione infirmitatis rex gloriae crucifixus est. VERSdaemones, quam scierunt principes. Sciebant enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non tamenis et redemptionis. Quod ergo in Evangelio clamant daemones: Quid nobis et tibi, Jesu Fili Dei magis ex s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽalis enimerat illa susceptio que deum hoĩẽ
faceret ⁊ hominem deum. Quid tñ p̃p quid⁊ ꝙͥ
sed̃ quid dicatur prudens ⁊ diligens ⁊ pius lec
frcus non ex uirtute diminttatis s ex infirmita¬
te cartis. una enim persona est xp̃c deus ⁊ ħo. iõ¬
dr̃. Nemo ascendit in celum nisi qui de celo des

Expanded text:
alis enim erat illa susceptio quae Deum hominem faceret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, et secundum quid dicatur prudens, et diligens, et pius lecfixus, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate carnis. Una enim persona est Christus, Deus et homr: nemo ascendit in coelum nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ spcluncis se occult ab¬
ant. nipsi luidẽ achał
latrram hortabant᷑.
S ostendit deus belie
qd ñ solus remanserat

Expanded text:
in speluncis se occultabant, et ipsi item Achab lolatriam hortabantur, sed ostendit Deus Eliae quod non remanserat
Abbreviated transcription (Latin):
ui mente habete qui
fidem predico. hoc dic̃
ut tales se prebeant.¬
pro quib non egre
ferat se pati iniuiri as.¬

Expanded text:
 mente habete qua fidem praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant,pro quibus non aegre ferat se pati injurias
Abbreviated transcription (Latin):
non loco s merito ex¬
cellentie sue. ne in hs¬
nundi parte figam᷑
minum quo uniu̾¬
so nos exuere debenĩ
idcodicit. querite q̃¬
Que sursum sunt di¬
co ubi xp̃e est sedens

Expanded text:
non loco sed merito excellentiae suae, ne in hundi parte figamus animum, quo universo nos exuere debemus, ideo dicit, quaerite qe sursum sunt dChristus est sedens
Abbreviated transcription (Latin):
reuerti misericordit᷑ susci¬
inporfectis grauis : p̃ceptio cumingũ suaue ẽ ⁊ le¬
idẽ g distantiam ibi post pascha qd agni ĩmo¬
latione celebratum erat. qͥnquagesimo die descend̃
deus in syna inigne sed plebei longe stantẽ terntãs
⁊ digito suo scribrns in iapide ñ in corde. hic si sp̃e sc̃c
uum inigueis linguis. non delonginqͥ territans im¬
mosedit super singulos coꝵ de celo quidẽ factus : subi¬
tosonus q̃i fẽtebatur fiatus uchemens sonuit. sed
nullus expauit. Ibugñu ⁊ fumus. Hic aut̃ ignis
ria coꝵ que ex oppostto intelliguntur sicut supra
assiguatim: s premium. Qd̾ ex eis sequitur. ut per
deum speculantur ꝙ̃ speculari magnũ ⁊ p̃miũ.⁊¬

Expanded text:
reverti, misericorditer recimperfectis est gravis praeceptio. Conjugum suave est eide ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebratum erat primo die, descendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide, non in corde; hic vero Spiritusunum in igneis linguis, non de longinquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi ignis et fumus, hic autem ignis ria eorum quae ex opposito intelliguntur, sicut supra assignatum est, sed praemium quod ex eis sequitur, ut per Deum speculantur, quem speculari magnum est praemiu
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabilẽ. qr sola p̾ceptõ¬
adobsernanda legis p̃cep¬
ta. ⁊ dicebatur. Si bestia
rationis qd̃ ÷ q̃n uerbũ
blasphemnie ꝓfertur ĩ deũ
tangere ⁊ offendere. ẽ an

Expanded text:
tolerabilem, quia sola prad observanda legis pet dicebatur: Si bestia rationis; quod est quando verbum asphemiae profertur in Deum; tangere est offendere. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
mam ille iuindictã. iste salutẽ ille dampnationẽ
clam̾at. iste ⁊̃ ꝑsecutorib uitam ⁊ indulgentiã im¬
sionem facere potuit. ẽunc mnubcominus sangius
aĩaliũ. s sanguis xp̃i fecit. ⁊ ideo dr̃ meliꝰ leqͥ. uel certe
facit nos loqui abel fuisse uirũ iustũ ⁊ in figura xp̃i

Expanded text:
niam, ille vindictam; iste salutem, ille damnationem clamat. Iste etiam persecutoribus vitam et indulgentiam imsionem facere potuit, tunc multo minus sanguis animalium, sed sanguis Christi fecit. Et ideo dicitur melius loqui. Vel certe facit nos loqui Abel fuisse virum justum, et in figura Chri