comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nescire. dum nonuis theurgos offendere. aquib
curiositate deceptꝰ ista ꝑniciosa ⁊insana ꝓmagno
beneficio didicisti: Audesistam intudam non poten¬
tiam s pestilentiam. ⁊ non dicam dominam s qd̃
tu fateris ancillam potius inuidorum isto aere
transcenso leuare in cȩlum: & inter deos urõs etiam sy¬
dercos collocare. uel ipsa quoq sidera hiis opꝓbrus
infamare: Quantohumaniꝰ et tolerabiliꝰ consec¬
tancus tuus platonicꝰ apulciꝰ erratuit. qui tantũmͦ
demones aluna et infra ordinatos agitari morbis
passionum. mentisq turbelis. honorans eosquidẽ s
uolens nolensq confessus ẽ. Deos tam̃ ecli suꝑiores
ad etherea spatia ꝑtinentes. siue uisibiles quos con¬
spicuos lucere cernebat. solem ⁊ lunam et cetera ibi¬
dem lumina. siue inuisibiles quos putabat ab omĩ
labe istarum ꝑturbationum. quanta potuit dis¬
putatione sccrcuit. Tu autem hoc didicisti ñ apla

Expanded text:
nescire, dum non uis theurgos offendere, a quibus nescire, dum non uis theurgos offendere, a quibus curiositate deceptus ista perniciosa et insana pro magno beneficio didicisti? Audes istam inuidam non potentiam, sed pestilentiam, et non dicam dominam, sed, quod tu fateris, ancillam potius inuidorum isto aere transcenso leuare in caelum et inter deos uestros etiam sidereos conlocare, uel ipsa quoque sidera his obprobriis infamare? taneus tuus Platonicus Apuleius errauit, qui tantummodo daemones a luna et infra ordinatos agitari morbis passionum mentisque turbelis honorans eos quidem, sed uolens nolensque confessus est: deos tamen caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue uisibiles, quos conspicuos lucere cernebat, solem ac lunam et cetera ibidem lumina, siue inuisibiles, quos putabat, ab omni labe istarum perturbationum quanta potuit disputatione secreuit! Tu autem hoc didicisti non a Plat
Abbreviated transcription (Latin):
longe diuersa ẽ pictas. subditorum deo: nec aliun¬
de quam illi coherendo beatorum. Ad qđ bonum
pepiendum etiam nob sincera benignitate opor¬
tet ut faueant. neq sibi arrogent quo eis subiciam᷑:
s eum annuntient. sub quo eis inpace sociemur..
Quid adhuc trepidas ophilosophe. adu̾sus potestates
et ueris uirtutib et ueridei munerib inuidas ha¬
bere liberam uocem: Iam distinxisti angłos qͥ pa¬
tris annuntiant uoluntatẽ. ab eis angłis qui ad
theurgos homines nescio qua deducti arte descendunt.
Quid adhuc eos honoras ut dicas ꝓnuntiare diuina:
Quȩ tandem diuina ꝓnuntiant: qui ñ uoluntatem
patris nuntiant: Nempe illi sunt quos sacris p̃cib
inuidus alligauit. ne p̃starent animȩ purgationẽ:
nec abono ut dicis purgare cupienti. ab illis tuncłis
solui. et suȩ potestati reddi potuerunt. Adhuc dubi¬
tas hȩc maligna ẽẽ demonia. uel te fingis fortasse

Expanded text:
longe diuersa est pietas subditorum Deo nec aliunlonge diuersa est pietas subditorum Deo nec aliunde quam illi cohaerendo beatorum. Ad quod bonum percipiendum etiam nobis sincera benignitate oportet ut faueant, neque sibi adrogent quo eis subiciamur, sed eum adnuntient sub quo eis in pace sociemur. Quid adhuc trepidas, o philosophe, aduersus potestates et ueris uirtutibus et ueri Dei muneribus inuidas habere liberam uocem? Iam distinxisti angelos, qui Patris adnuntiant uoluntatem, ab eis angelis, qui ad theurgos homines nescio qua deducti arte descendunt. Quid adhuc eos honoras, ut dicas pronuntiare diuina? Quae tandem diuina pronuntiant, qui non uoluntatem Patris adnuntiant? Nempe illi sunt, quos sacris precibus inuidus adligauit, ne praestarent animae purgationem, nec a bono, ut dicis, purgare cupiente ab illis uinculis solui et suae potestati reddi potuerunt. Adhuc dubitas haec maligna esse daemonia, uel te fingis fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
ista ut cumq sapiebat: s contra multorum deor cul¬
tum. dm̃ uerum non libere defendebat. Et angłos
quippe alios ee dirit. qui deorsum descendentes ho¬
minib theurgicis diuina pnuntient: alios autẽ
qui int̾ris ea quȩ patris sunt. et altitudinem eius ꝓ¬
funditatemq declarent. Numgͥ hos angłos quor
ministeriũ ẽ declarart uoluntatem patris. creden¬
dum ẽ uelle nos subdi. nisi ci cuiꝰ nob̾ annuntiant
uoluntatẽ: Unde optime ammonet etiam ipse pla¬
tonic̾. imitandos eos potius quam inuocandos. Non
itaq debemus metuere ne immortales ⁊ beatos u¬
ni deo subditos. non eis sacrificando offendamus.
Quod enim non nͥ uni uero dõ deberi sciunt. cui et
psi adherendo beat sunt: ꝓculdubio neq ꝑullã
significantem figuram. neq ꝑipsamrem quȩ sacra¬
mentis significatur sibi exhiberi uolunt. Demonũ
Chec arrogantia suꝑborum atq miscrorum a qͥb

Expanded text:
ista utcumque sapiebat, sed contra multorum deorista utcumque sapiebat, sed contra multorum deorum cultum non libere defendebat. Et angelos quippe alios esse dixit. qui deorsum descendentes hominibus theurgicis diuina pronuntient; alios autem, qui in terris ea, quae Patris sunt, et altitudinem eius profunditatemque declarent. Nam igitur hos angelos, quorum ministerium est declarare uoluntatem Patris, credendum est uelle nos subdi nisi ei, cuius nobis adnuntiant uoluntatem? Unde optime admonet etiam ipse Platonicus imitandos eos potius quam inuocandos. Non itaque debemus metuere, ne inmortales et beatos uni Deo subditos non eis sacrificando offendamus. Quod enim non nisi uni uero Deo deberi sciunt, cui et ipsi adhaerendo beati sunt, procul dubio neque per ullam significantem figuram, neque per ipsam rem, quae sacramentis significatur, sibi exhiberi uolunt. Daemonum est haec adrogantia superborum adque miserorum, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sequit᷑. et simus nos quoq ꝓ modulo nr̃o an¬
głi dei. idẽ nuncii eiꝰ: annuntiantes eiꝰ uolunta¬
tem. et głam. grãmq laudantes. Unde cũ dixisset
ponere indõ spem meã: ad didto ut annuntiẽ inqͥt õs
laudationes tuas in portis filiȩ syon. Hȩc ẽ glorio¬
sissima ciuitas dei. hȩc unum dm̃ nouit et colit. hanc
angłi scĩ annuntiauerunt. qui nos ad eiꝰ societatẽ
muitauerunt ꝯciuesq suos milla ẽẽ uoluerunt
quib non placet ut eos colamus tanquam nr̃os
dõs. s cum eis ⁊ illorum et nr̃m dm̃: nec eis sacri¬
ficemus. s cum ipsis sacrificium simus dõ. Nullo
itaq dubitante qui hacdeposita maligna obstinatio¬
ne considerat om̃s immortales beatos qͥ nob̃ ñ inui¬
dent neq enim si inuiderent eẽnt beati. s potiꝰ nos
diligunt. ut et nos cum ipsis beati simus: plus nob̃
faucnt. plus adiuuant. quando unum dm̃ cũ eis co

Expanded text:
quod sequitur, et simus nos quoque pro modulo nostro anquod sequitur, et simus nos quoque pro modulo nostro angeli Dei, id est nuntii eius, adnuntiantes eius uoluntatem et gloriam gratiamque laudantes. Unde cum dixisset: Ponere in Deo spem meam, ut adnuntiem, inquit, omnes laudes tuas in portis filiae Sion. Haec est gloriosissima ciuitas Dei: haec unum Deum nouit et colit; hanc angeli sancti adnuntiauerunt, qui nos ad eius societatem inuitauerunt ciuesque suos in illa esse uoluerunt; quibus non placet ut eos colamus tamquam nostros deos, sed cum eis et illorum et nostrum Deum; nec eis sacrificemus, sed cum ipsis sacrificium simus Deo. Nullo itaque dubitante, qui haec deposita maligna obstinatione considerat, omnes inmortales beati, qui nobis non inuident neque enim si inuiderent, essent beati, sed potius nos diligunt, ut et nos cum ipsis beati simus, plus nobis fauent, plus adiuuant, quando unum Deum cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
s ds̃ cordis mei. ꝑcor quippe. caromundat᷑. Unde
dicit dñs. Mundate quȩ intus sunt: ⁊ quȩ foris fi
munda crunt. Partem deinde suam dicit ipsumdm̃
non aliquid abeos ipsum. Ds̃ inquit cordis mes
⁊ pars mea ds̃ inscła: quod inter multa que ablos¬
minib eliguntur. ipse illi placuerit eligendꝰ. Qa
ecce inquit quilonge se faciunt a te ꝑibunt. ꝑ¬
didisti omnẽ qui fornicat᷑ abste. Hoc ẽ quimul¬
torum dõrum uult eẽ ꝓstibulum. Unde sequit̃ illd
ꝓpter quod et cetera de eodem psalmo dicenda ui sar
sunt. Michi autem adherere deo bonumẽ. non lol¬
ge ire: non ꝑplurima fornicari. Adherere autemde
tune pftr̃tum ert: quando totum qđ libcanduns
e fuerit lib̾atum. Nunc u̾ sit illud quod sequit᷑. Po
spes. Quodenimuidet quis qͥd sꝑat ait apls: Si aũt
quod non uidemus sꝑamus: ꝑpatientiã expecta¬
mus. Inhac autem spe nunc constituti. agamus

Expanded text:
sed, Deus cordis mei. Per cor quippe caro mundatur. Unde sed, Deus cordis mei. Per cor quippe caro mundatur. Unde dicit Dominus: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Partem deinde suam dicit ipsum Deum, non aliquid ab eo, sed ipsum: Deus, inquit, cordis mei, et pars mea Deus in saecula: quod inter multa quae ab hominibus eliguntur, ipse illi placuerit eligendus. Quia ecce, inquit, qui longe se faciunt a te, peribunt: perdidisti omnem, qui fornicatur abs te, hoc est, qui multorum deorum uult esse prostibulum. Unde sequitur illud, propter quod et cetera de eodem psalmo dicenda uisa sunt: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, non longe ire, non per plurima fornicari. Adhaerere autem Deo tunc perfectum erit, cum totum, quod liberandum est, fuerit liberatum. Nunc uero fit ilspes; quod enim uidet quis, quid sperat? ait apostolus. Si autem quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus, In hac autem spe nunc constituti agamus
Abbreviated transcription (Latin):
luissent. Lamen ego semꝑ tecum. quia etiam inta¬
lium ierum desiderio. deos alios non quesiui. Ac
ꝑhoc sequit᷑. Genuisti manum dextere meȩ. in uolun¬
tate tua deduristime: et cum gła assumpsisti me.
Tanquam ad sinistram cuncta illa ꝑtineant. quȩ
abundare apud impios cum uidisset pene collap¬
sus ẽ. Quid enim mͥ c̃ inquit incęlo. ⁊ ate quid
uolui suꝑ tram: Rep̃hendit seipsum iusteq sib
displicuit: quia cum tam magnum bonum hab̾et
in cȩlo ꝗd̾ post intellexit rc̃ transitoriam fragilem.
⁊ qͦdamꝰ luteam felicitatẽ a deo suo quesiuit interra.
Defecit inquit cormeum et caro mea: ds̃ cordis mei. De¬
fectu utiq bono: ab inferiorib ad suꝑna. Unde in alio
psalmo dicit. Sesiderauit ⁊ defecit anima mea mala
domini. Item in alio. Defecit in salutare tuum aia
mea. Tamen cumde utroq dirisset. idc̃ de corde:
carne deficiente ñ subiecit ds̃ cordis mei ⁊ carnis mee

Expanded text:
luissent. Tamen ego semper tecum, qui etiam in taluissent. Tamen ego semper tecum, qui etiam in talium rerum desiderio deos alios non quaesiui.1 Ac per hoc sequitur: Tenuisti manum dexterae meae, et in uoluntate tua deduxisti me, et cum gloria adstanquam ad sinistram cuncta illa pertineant, quae abundare apud impios cum vidisset, pene collapsus est. Quid enim mihi est, inquit, in coelo? et a te quid volui super terram? Reprehendit se ipsum, justeque sibi displicuit: quia cum tam magnum bonum haberet in coelo quod post intellexit, rem transitoriam, fragilem, et quodammodo luteam felicitatem a suo Deo quaesivit in terra. Defecit, inquit, cor meum et caro mea, Deus cordis mei: defectu utique bono ab inferioribus ad superna. Unde in alio psalmo dicitur: Desiderat et deficit anima mea in atria Domini . Item in alio: Defecit in salutare tuum anima mea . Tamen cum de utroque dixisset, id est de corde et carne deficiente, non subjecit, Deus cordis et carnis meae;
Abbreviated transcription (Latin):
borasse uolentem curita ec̃t app̃hendere. donecin¬
traret insanctuarium dĩ. et indelligeret innouissi¬
ma eoꝵ qui felices uidebantar ertant. Tunc eos in¬
tellexit meo quod se extulerunt. sicut dicit fuis¬
se deiectos. et defecisse ae perise ꝓpter miquitates
suas: totumꝙ illud eulm̃ temporalis felicitatis ita
tanquam eis factum somnum eiugilantis quise re¬
pente inuenit. suis quȩ somniabat fallacib gaudi¬
is destitutum. Et qm̃ in hac tr̃a uel inciuitate trena
magni sibi uidebant᷑: dñe inquit inciuitate tua¬
dõ quercre. incuiꝰ potestate sunt omnia: satis osten¬
dit ubi ait. uelut pecus factus sum apudte: et ego
semꝑ tecum. Uelut pecus dirit. utiq non intelli¬
gens: ea quippe ate desiderare debui. quȩ mͥ cum
impiis non possunt eẽ communia. quib eos cum
abundare cernerem. putauime incassum tͥ seruis¬
se: quando ⁊ hec illi haberent. qui tͥ scrure no¬

Expanded text:
borasse, uolentem quur ita esset adprehendere, donec inborasse, uolentem quur ita esset adprehendere, donec intraret in sanctuarium Dei et intellegeret in nouissima eorum, qui felices uidebantur erranti. Tunc eos intellexit in eo, quod se extulerunt, sicut dicit, fuisse deiectos et defecisse ac perisse propter iniquitates suas; totumque illud culmen temporalis felicitatis ita eis factum tamquam somnium euigilantis, qui se repente inuenit suis quae somniabat fallacibus gaudiis destitutum. Et quoniam in hac terra uel in ciuitate terrena magni sibi uidebantur: Domine, inquit, Deo quaerere, in cuius potestate sunt omnia, satis ostendit ubi ait: Velut pecus factus sum aput te, et ego semper tecum. Velut pecus dixit utique \'non intellegens.\' \'Ea quippe a te desiderare debui, quae mihi cum inpiis non possunt esse communia, quibus eos cum abundare cernerem, putaui me incassum tibi seruisse, quando et illi haec haberent, qui tibi seruire no
Abbreviated transcription (Latin):
Iuiꝰ sacramenti fide etiam iusti antiqui mundari
p̃ie uiuendo potuerunt non solum antequam lex
popło hebrro daret᷑. neq enim eis p̃dicator ds̃ ł an¬
głi defuerunt: s ipsius quoq legis temporib quã¬
ius infiguris rttum spũalium habere uideret᷑ ꝓ¬
ꝓpħȩ tunc erant ꝑ quos sicut ꝑ angłos eadem ꝓmissio
p̃dicata ẽ: et ex illorum numero erat. cuiꝰ tam magnã
diuinamq sententiam debonihumani fine paulo
ante cõmemoraui. Michi autem adherere deo bo¬
num ẽ. Inquo plane psalmo duũ testam̃toꝵ quȩ
dicuntur uetus et nouum: satis ẽ declarata distinctio.
Propter carnales enim terrenasq ꝓmissiones cum ea
impiis habundare ꝑspiceret. dicit pedes suos pene
fitisse commotos. et effusos in lapsum ꝓpe modum
gressus suos. tanquam frustia deo ipse seruisset cũ ca
felicitate quam de illo expectabat. contemptores erꝰ
florere conspiceret: seq in rei huiꝰ inquisitione la¬

Expanded text:
ius sacramenti fide etiam iusti antiqui mundari ius sacramenti fide etiam iusti antiqui mundari pie uiuendo potuerunt, non solum antequam lex populo Hebraeo daretur neque enim eis praedicator Deus uel angeli defuerunt, sed ipsius quoque legis temporibus, quamuis in figuris rerum spiritalium habere uideretur proprophetae tunc erant, per quos, sicut per angelos, eadem promissio praedicata est, et ex illorum numero erat. cuius tam magnam diuinamque sententiam de boni humani fine paulo ante commemoraui: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. In quo plane psalmo duorum testamentorum, quae dicuntur uetus et nouum, satis est declarata distinctio. Propter carnales enim terrenasque promissiones, cum eas inpiis abundare perspiceret, dicit pedes suos paene fuisse commotos et effusos in lapsum propemodum gressus suos, tamquam frustra Deo ipse seruisset, cum ea felicitate, quam de illo expectabat, contemtores eius florere perspiceret; seque in rei huius inquisitione la
Abbreviated transcription (Latin):
ce loquens. cumhi qui non intellexerunt offensi rece¬
derent. dicentes durus ẽ hic sermo. quis potest eũ¬
audire. respondit manentib cęteris. Sp̃s ẽ qͥ uiuifi¬
cat: caro autem non ꝓdest quicquam. Principium
ẜ suscepta anima ⁊ carne. ⁊ animam credentiũ mun¬
dat ⁊ carnem. Ideo querentib iudeis quis eẽt: re¬
spondit seeẽ pͥncipium. Quod utiq carnales infir¬
mi. peccatis obnoxii. et ignorantie tenebris obuoluti
nequaqͣm ꝑciꝑe possemus nisi ab eo mundaremur
⁊ sanaremur: ꝑhoc quod eramus et ñ tramꝰ. E ramꝰ
enimhomines: s iustinon cramus. Inilliꝰ autem
incarnatione natura humana erat: s tusta ñ pecca¬
trix erat. Hec ẽ mediatio. quamanꝰ lapsis iacentib¬
q porrecta ẽ. Hoc c̃ semen dispositum ꝑ angłos in
quorum edictis et lex dabat᷑. qua et unus ds̃ coli iu¬
bebatur et hic mediator uenturts ꝓmittebatur.

Expanded text:
ce loquens, cum hi qui non intellexerunt offensi recece loquens, cum hi qui non intellexerunt offensi recederent dicentes: Durus est hic sermo, quis eum potest audire? respondit manentibus ceteris: Spiritus est qui uiuificat, caro autem non prodest quidquam. Principium ergo suscepta anima et carne et animam credentium mundat et carnem. Ideo quaerentibus Iudaeis quis esset respondit se esse principium. Quod utique carnales, infirmi, peccatis obnoxii et ignorantiae tenebris obuoluti nequaquam percipere possemus, nisi ab eo mundaremur adque sanaremur per hoc quod eramus et non eramus. Eramus enim homines, sed iusti non eramus; in illius autem incarnatione natura humana erat, sed iusta, non peccatrix erat. Haec est mediatio, qua manus lapsis iacentibusque porrecta est; hoc est semen dispositum per angelos, in quorum edictis et lex dabatur, qua et unus Deus coli iubebatur et hic Mediator uenturus promittebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
serisq hominib adiutorium deceptorium uelitt
immortales mortalib ꝓmiserunt. Bonus itaq ue¬
rusq mediator ostendit peccatum eẽ malũ. ñ
carnis substantiam uel naturam. quȩ cũ anima
hominis et suscipi sine peccato potuit. et haberi.
et morte deponi. ⁊ mmeliꝰ resurrectione mutari:
nec ipsam mortem quamuis ẽẽt pena peccati. ꝙͣ.
tam̃ ꝓnobis sine peccato ipse ꝑsoluit. peccando
esse uitandam. s potius si facultas datur. ꝓiusti¬
cia ꝑferendam. Ideo enim soluere potuit morien¬
do peccata: quia et mortuus ẽ. et non ꝓpeccato.
Hune ille platonicus ñ eognouit et̃ pͥncipium:
nam cognosceret purgatorium. Neq enim caro pͥnci¬
pium ẽ. aut anima humana: s uerbum ꝑ qd̃ facta
sunt omnia. Non gͦ caro ꝑseipsammundat. s ꝑuer¬
bum aquo suscepta ẽ: cum ũbum caro factum ẽ ⁊ ha¬
bitauit innob̾. Nam de carne sua manducanda mist¬

Expanded text:
serisque hominibus adiutorium deceptorium uelut serisque hominibus adiutorium deceptorium uelut inmortales mortalibus promiserunt. Bonus itaque uerusque Mediator ostendit peccatum esse malum, non carnis substantiam uel naturam, quae cum anima hominis et suscipi sine peccato potuit et haberi, et morte deponi et in melius resurrectione mutari; nec ipsam mortem, quamuis esset poena peccati, quam tamen pro nobis sine peccato ipse persoluit, peccando esse uitandam, sed potius, si facultas datur, pro iustitia perferendam. Ideo enim soluere potuit moriendo peccata, quia et mortuus est, et non pro peccato. Hunc ille Platonicus non cognouit esse principium; nam cognosceret purgatorium. Neque enim caro principium est aut anima humana, sed Verbum per quod facta sunt omnia. Non ergo caro per se ipsam mundat, sed per Verbum a quo suscepta est, cum Verbum caro factum est et habitauit in nobis. Nam de carne sua manducanda mysti
Abbreviated transcription (Latin):
tre uel de filiouel de spũ scõ etiam singulum quẽq
dm̃ eẽ fateamur nec dicamꝰ tam̃ qđ herttici sabellia¬
ni. eundem ẽẽ patrem qui ẽ et filius. et eundem sp̃m
scm̃ qui ẽ et pater et filius: s patrm eẽ filii patrem. et
filium patris filium. et patris et filii sp̃m scm̃. nec pa¬
tiem eẽ nec filium. Uerum itaq dictum est ñ pur¬
gari hominem nisi principio: quãuis pluralit̃ apud
eossint dicta principia. S subditus porphiriꝰ inui¬
dis potestatib de quib erubescebat. et eas libere re¬
darguere formidabat: noluit intellige̾ dñm xp̃m
in ipsa carne contempsit quam ꝓpt̃ sacrificium nr̃e
purgationis assumpsit: magnũ scilicet saciam̃tũ
ea suꝑbia non intelligens. quam sua ille humilita¬
te deiecit. uerus benignusq mediator mease osten¬
dens mortalitate mortalib quam maligni fallacesq
medi atores non habendo. se suꝑbius extulerunt. mi¬

Expanded text:
tre uel de Filio uel de Spiritu sancto, etiam singulum quemque tre uel de Filio uel de Spiritu sancto, etiam singulum quemque Deum esse fateamur, nec dicamus tamen quod haeretici Sabelliani, eundem esse Patrem, qui est et Filius, et eundem Spiritum sanctum, qui est et Pater et Filius, sed Patrem esse Filii Patrem, et Filium Patris Filium, et Patris et Filii Spiritum sanctum nec Patrem esse nec Filium. Verum itaque dictum est non purgari hominem nisi principio, quamuis pluraliter aput eos sint dicta principia. XXIHI. Sed subditus Porphyrius inuidis potestatibus, de quibus et erubescebat, et eas libere redarguere formidabat, noluit intellegere Dominum Cin ipsa carne contemsit. quam propter sacrificium nostrae purgationis adsumsit, magnum scilicet sacramentum ea superbia non intellegens, quam sua ille humilitate deiecit uerus benignusque Mediator, in ea se ostendens mortalitate mortalibus, quam maligni fallacesque mediatores non habendo se superbius extulerunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid dicit: quamuis quem alium dicat hor
medium non intelligo. Si enim terciam sic̃ ploti
ĩi de crib principalib substantise disputat a
nimȩ naturam etiam iste uellet intelligi: ñ utiq di¬
ceret horum medium id ẽ patris et filii medium. Post¬
ponit quippe plotinus animȩ naturam paderno
intellectui: iste autem cum dicit mediũ. ñ post ponit
s int̃ponit. Et nimirũ hoc dixit ut potuit. siue ut
uoluit. quod nos sp̃m sc̃m nec patris tantum. nec
uerbis loquunt᷑ philosophi. nec in reb ad intelligen¬
dum difficillimis. offensionem religiosarũ auriuĩ
ꝑtimescunt. Nobis autem adcertam regulam loqui
fas ẽ. ne uerborum licentia etiam de reb quȩ his si¬
gnificant᷑ impiam gignat opinionẽ. N os itaq ita¬
non cum dicimus duo uel tria principia cum de deo
loquimur. sicut nec duos deos uel tres nob licitũ ẽ
dicere: quamuis de unoquoq loquentes uel de pa¬

Expanded text:
aliquid dicit; quamuis quem alium dicat horum aliquid dicit; quamuis quem alium dicat horum medium, non intubi de tribus principalibus substantiis disputat , animae naturam etiam iste vellet intelligi, non utique diceret horum medium, id est Patris et Filii medium. Postponit quippe Plotinus animae naturam paterno intellectui : iste autem cum dicit medium, non postponit, sed interponit. Et nimirum hoc dixit ut potuit, sive ut voluit, quod nos Spiritum sanctum, nec Patris tantum, nec verbis loquuntur philosophi, nec in rebus ad intelligendum difficillimis offensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam loqui fas est, ne verborum licentia etiam de rebus quae his significantur, impiam gignat opinionem. CAPUT non dicimus duo uel tria principia, cum de Deo loquimur, sicut nec duos deos uel tres nobis licitum est dicere quamuis de unoquoque loquentes, uel de Pa
Abbreviated transcription (Latin):
militudine mundaremur. Hac dei grã qua in nos
ostendic magnam miscdĩam suam. et in hac uita ꝑ
fidem regimur: et post hanc uitam ꝑipsam speciẽ
incominaitabilis ueritatis. ad ꝑfectionem plenissi¬
mam ꝑducemur. Dicit enim porphiriꝰ diuiinis xx¬
oraculis fuis & responsum. nos non purgari lune
teletis atq solis: ut hinc ostenderet᷑ nulloꝵ deor. te¬
letis hominem pos se purgari. Quiꝰ cnim telete pur¬
gant si lune solisq non purgant. quos inter cele¬
stes dõs p̃cipuos hñt: Deniq eodem dicit or acło
exp̃ssum. principia posse purgare: ne forte cũ dictũ
cẽt non purgare teleta solis et lunȩ alicuiꝰ alteriꝰ dei
de turba ualere ad purgandum telete crederent᷑
Quȩ autem dicat ẽẽ principia. tanquam platonicus.
nouimus. Dicit enim dm̃ patrem. et dm̃filiũ. quẽ
giece appellant paternum intellectum ł patnam
mentem. De spũ autem scõ aut nichil aut ñ aꝑte

Expanded text:
militudine mundaremur. Hac Dei gratia, qua in nos militudine mundaremur. Hac Dei gratia, qua in nos ostendit magnam misericordiam suam, et in hac uita per fidem regimur, et post hanc uitam per ipsam speciem incommutabilis ueritatis ad perfectionem plenissimam perducemur. CAPUT oraculis fuisse responsum nos non purgari lunae teletis adque solis, ut hinc ostenderetur nullorum deorum teletis hominem posse purgari. Cuius enim teletae purgant, si lunae solisque non purgant, quos inter caelestes deos praecipuos habent? Denique eodem dicit oraculo expressum principia posse purgare, ne forte, cum dictum esset non purgare teletas solis et lunae, alicuius alterius dei de turba ualere ad purgandum teletae crederentur. Quae autem dicat esse principia tamquam Platonicus, nouimus. Dicit enim Deum Patrem et Deum Filium, quem Graece appellat paternum intellectum uel paternam mentem; de Spiritu autem sancto aut nihil aut non aperte
Abbreviated transcription (Latin):
donis. s uirtutib diuinis heran suꝑant. Commodiꝰ
quippe scipio affricanus ẽ cognominatꝰ qd iurtute af¬
fricam uicerit: quansi hostes donis placasset. ut par
ite homines dĩ acriam potestatẽ xxi¬
mimicam contrariamq pietati exorcirando eiciunt
ñ placando: om̃sq temptationes adu̾sitatis eiꝰ uin¬
cunt orando. ñ ipsam s dm̃ suum adu̾sꝰ ipsam.
Non enim aliquem uincit aut subiugat: nͥ societate
peccati. In eiꝰ gͦ nomine uincit᷑. qui humanam for ał hoĩei¬
mam assumpfit. egitq sine peccato. ut inipso sacer¬
dote ac sacrificio fieret remissio peccatorum. id est
Non enim nisi peccatis homines separant᷑ adeo. Quoꝵ
in hac uita non fit nr̃a uirtute s diuina miseratioẽ
carne tribueremus: nisi usq ad cius depositionẽ fub
uenia uiueremus. Propt̾ea gͦ nob ꝑmediatorem p̃¬
stita ẽ giã. ut polluti carne peccati. carnis peccati si¬

Expanded text:
donis, sed uirtutibus diuinis Heran superant. Commodius donis, sed uirtutibus diuinis Heran superant. Commodius quippe Scipio Africanus est cognominatus, quod uirtute Africam uicerit, quam si hostes donis placasset, ut parte homines Dei aeriam potestatem inimicam contrariamque pietati exorcizando eiciunt, non placando, omnesque tentationes aduersitatis eius uincunt orando non ipsam, sed Deum suum aduersus ipsam. Non enim aliquem uincit aut subiugat nisi societate peccati. In eius ergo nomine uincitur, qui hominem adsumsit egitque sine peccato, ut in ipso sacerdote ac sacrificio fieret remissio peccatorum, id est Non enim nisi peccatis homines separantur a Deo, quorum in hac uita non fit nostra uirtute, sed diuina miseratione carne tribueremus, nisi usque ad eius depositionem sub uenia uiueremus. Propterea ergo nobis per Mediatorem praestita est gratia, ut polluti carne peccati carnis peccati si
Abbreviated transcription (Latin):
uenient̃ a poetis inducit᷑ inimica iuitutib et
cȩlum petentib uiris fortib inuida. S rursus ei
succumbit infeliciter ceditq uirgiliꝰ. ut cum apud
cum illa dicat uincor abenea: ipsum eneam amino¬
neat helenꝰ quasi consilio religioso et dicat. iuno¬
ni canc uota libens dominamq potentem. suppli¬
cib suꝑa donis. Ex qua opinione porphirius qua¬
uis ñ ex sua sententia s ex aliorum dicti. bonum
dm̃. uel genium non uenire in hominẽ. nisi mal
fuerit ante placatus. tanquam fortiora sint apud
eos numina mala quambona: q̃nquidẽ mala
impediunt adiutoria bonorum. nisi eis placała
dent locum: malisq nolentib bona ꝓdesse non
possunt. nocert autẽ mala possunt. non sibi uid¬
religionis uia. Nonsic unonem hoc ẽ aerias potestates
piorum uitutib inuidentes nr̃i martyres uincunt:
ñ omino si diciusitate pos set heroes nr̃i supplicib

Expanded text:
uenienter a poetis inducitur inimica uirtutibus et uenienter a poetis inducitur inimica uirtutibus et caelum petentibus uiris fortibus inuida. Sed . rursus ei succumbit infeliciter ceditque Vergilius, ut, cum aput eum illa dicat: Vincor ab Aenea, ipsum Aenean admoneat Helenus quasi consilio religioso et dicat: Iunoni cane nota libens, dominamque potentem Supplicibus supera donis. Ex qua opinione Porphyrius, quamuis non ex sua sententia, sed ex aliorum, dicit bonum deum uel genium non uenire in hominem, nisi malus fuerit ante placatus; tamquam fortiora sint aput eos numina mala quam bona, quando quidem mala inpediunt adiutoria bonorum, nisi eis placata dent locum, malisque nolentibus bona prodesse non possunt; nocere autem mala possunt, non sibi uaue sanctae religionis uia; non sic Iunonem, hoc est aerias potestates piorum uirtutibus inuidentes, nostri martyres uincunt. Non omnino, si dici usitate posset, heroes nostri supplicibus
Abbreviated transcription (Latin):
rus implcat᷑ quos ciuitas dei tanto clariores ⁊ hono¬
iatiores ciues ht̃. quanto fortiꝰ adu̾sus impietatis
peccatum. et usq ad sanguinẽ certant. Hos mul¬
to elegantius si eccłastica loquendi consuetudo
patertt᷑: nrõs heidas uocaremꝰ. Hoc enim nom̃ aui¬
none dicit᷑ tractum. qđ grece iuno hera appellat᷑.
⁊ ideo nescio quisfiliꝰ eius. scđm grecorum fabu¬
las heros fuerit nuncupatus. hoc uidelicet uelu¬
ti misticum significante fabula. quod aer iuno¬
ni deputetur. uͥ uolunt cum demonib hcioas ha¬
bitare quo nomine appellant alicuiꝰ meriti aiãs
defunctorum. S ae contranio maityres nr̃i heroes
nuncuparentur. si ut dixi usus ȩccłastiqi sermo¬
nis admitteret. non quod eis esset cum demonib
in aere societas. s qd̾ cosdem demones idẽ aerias
uincerent potestates. et in eis ipsam quicqͥd putai
significare iunonem. Quȩ non usq quaq incon¬

Expanded text:
rus inpleatur; quos ciuitas Dei tanto clariores et honorus inpleatur; quos ciuitas Dei tanto clariores et honoratiores ciues habet, quanto fortius aduersus inpietatis peccatum et usque ad sanguinem certant. Hos multo elegantius, si ecclesiastica loquendi consuetudo pateretur, nostros heroas uocaremus. Hoc enim nomen a Iunone dicitur tractum, quod Graece Iuno Ἥρα appellatur, et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulas Heros fuerit nuncupatus, hoc uidelicet ueluti mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi uolunt cum daemonibus heroas habitare, quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum. Sed a contrario martyres nostri heroes nuncuparentur, si, ut dixi, usus ecclesiastici sermonis admitteret, non quo eis esset cum daemonibus in aere societas, sed quod eosdem daemones, id est aerias uincerent potestates et in eis ipsam, quidquid putatur significare, Iunonem, quae non usquequaque incon
Abbreviated transcription (Latin):
ne uel hac occasione quisquam existimaret cui¬
libet sacrificandum eẽ creaturȩ. Phoc ⁊ sacerdos
ẽ ipse offerens. ipse et oblatio. Cup rei sacramentũ.
cotidianum uoluit ẽẽ ȩccłȩ sacrificium. Quȩ cũ
ipsius capitis corpus sit. se ipsam ꝑipsum dis¬
cit offerre. huiꝰ ueri sacrificii multiplicia uariaꝙ
signa crant sacrificia prisca scõrum. cum hoc unũ
ꝑmulta figuraret᷑. tanquam uerbis multis resuna
diceret᷑. ut sine fastidio multum commendaret᷑.¬
Huic uero summoq sacrificio cuncta sacrificia¬
porib etiam potestas ꝑmissa demonib ut ho¬
minib quos possident exeitatis. inimicitias ad¬
uers dei ciuitatem tyrannice exerceant. sibiq
sacrificia nonsolum ab offerentib sumant. ⁊ auo¬
lentib expetant. uerum etiam ab inuitis ꝑseqͣn¬
do uiolenter extorqueant: ñ solum ꝑniciosa ñ est.
s etiam utilis intienit᷑ eccłis ut martyrum nume¬

Expanded text:
ne uel hac occasione quisquam existimaret cuine uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretHuic summo veroque sacrificio cuncta sacrificiporibus etiam potestas permissa daemonibus, ut hominibus quos possident excitatis inimicitias aduersus Dei ciuitatem tyrannice exerceant sibique sacrificia non solum ab offerentibus sumant et a uolentibus expetant, uerum etiam ab inuitis persequendo uiolenter extorqueant, non solum perniciosa non est, sed etiam utilis inuenitur ecclesiae, ut martyrum nume
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ barnabas in lycaonia facto quodã miraculo sa¬
nitatis. putatisunt diq: eisq lycaonici uictimas
immolare uoluerunt. Quod ase humili pieta¬
te remouentes: eis inquem crederent annunti¬
auerunt dm̃. Nec ob altud fallaces illi suꝑbe
sibi hoc exigunt: nisi quia uero deo deberi sci¬
unt. Non enim reuera ut ait porphirius ⁊ ut ñ¬
null putant cadauerinis nidorib: s diuinis
honorib gaudent. Oopiam uͦ nidorum magnã
hñt undiq: et si amplius uellent. ipsi sibi po¬
terant exhibere. Qui gͦ diuinitatem sibi arro¬
gant sp̃s. ñ cuiꝰlibet corporis fumo. s supplican¬
tis animo delectant᷑. cui decepto subiectoq do¬
minent᷑. intcludentes iter ad dm̃ uerum: ne sit
homo illius sacrificium. dum sacrificat᷑ ciupiã
X p̃ter illi. Unde uerus ille mediator. in quantũ for¬
um cum patre sumat. cum quo ⁊ unꝰ ẽ ds̃: tam̃
in forma serui sacrificium maluit esse qͣm sume̾.

Expanded text:
et Barnabas in Lycaonia facto quodam miraculo saet Barnabas in Lycaonia facto quodam miraculo sanitatis putati sunt di, eisque Lycaonii uictimas immolare uoluerunt; quod a se humili pietate remouentes eis in quem crederent adnuntiauerunt Deum. Nec ob aliud fallaces illi superbe sibi hoc exigunt, nisi quia uero Deo deberi sciunt. Non enim re uera, ut ait Porphyrius et nonnulli putant, cadauerinis nidoribus, sed diuinis honoribus gaudent. Copiam uero nidorum magnam habent undique, et si amplius uellent, ipsi sibi poterant exhibere. Qui ergo diuinitatem sibi adrogant spiritus, non cuiuslibet corporis fumo, sed supplicantis animo delectantur, cui decepto subiectoque dominentur, intercludentes iter ad Deum uerum, ne sit homo illius sacrpraeter illum. Unde verus ille mediator, in quantum forum cum Patre sumat, cum quo et unus est Deus, tamen in forma servi sacrificium maluit esse quam sum
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ. sicut uerba sonantia signa st̃ rerũ. Quo cir¬
ca sicut orantes atq laudantes ad eum dirigimꝰ
significantesuoces. eui resipsas incorde quas si¬
gnificamꝰ offerimus: ita sacrificantes ñ alteri ui¬
sibile sacrificium offerendũ esse nouerimꝰ. qͣm
illi cuiꝰ incordib nrĩs iniisibile sacrificium nos
ipsi ẽẽ debemus. Tunc nob̾ fauent. nob̃q congau¬
dent. atq adhoc ipsum nos ꝓsuis uirib adiu¬
uant angłi quiq uirtutesq suꝑiores. et ipsa bo¬
nitate ac pietate potentiores. Si autem illis hec
exhib̾e uoluerimus: ñ libenter accipiunt. Et
cũ adhomines itamittunt᷑ ut eoꝵ p̃sentia sentian¬
tur: aꝑtissime uetant. Sunt exempla in litteris
scĩs. Putauerunt quidam deferendum angłis ho¬
norem uel adorando. uel sacrificando qui debetͣ
deo. et eorum sunt ammonitione prohibiti iussiq
hoc ei deferre. cuiuni fas ẽẽ nouerant. Tmitati ft̃
angłos scõs. etiam scĩ homines dei. Nam paulus

Expanded text:
illorum, sicut uerba sonantia signa sunt rerum. Quocirca sicut orantes adque laudantes ad eum dirigimus significantes uoces, cui res ipsas in corde quas significamus offerimus: ita sacrificantes non alteri uisibile sacrificium offerendum esse nouerimus quam illi, cuius in cordibus nostris inuisibile sacrificium nos ipsi esse debemus. Tunc nobis fauent nobisque congaudent adque ad hoc ipsum nos pro suis uiribus adiuuant angeli quique uirtutesque superiores et ipsa bonitate ac pietate potentiores. Si autem illis haec exhibere uoluerimus, non libenter accipiunt, et cum ad homines ita mittuntur, ut eorum praesentia sentiatur, apertissime uetant. Sunt exempla in litteris sanctis. Putauerunt quidam deferendum angelis honorem uel adorando uel sacrificando, qui debetur Deo, et eorum sunt admonitione prohibiti iussique hoc ei deferre, cui uni fas esse nouerunt. Imitati sunt angelos sanctos etiam sancti homines Dei. Nam Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nem ab eis diis quos facit homo. et ei deo subdat
a quo factus ẽ homo.S hermes cum ista p̃dicit.
uelut amicus eisdem ludificationib demonũ
loquit᷑. nec xp̃ianum nom̃ euident̃ exprimit: s
tanquam ea tollerent᷑ atq delerent᷑. quoꝵ obser¬
uatione celestis similitudo custo diret᷑ in egipto.
ita hȩc futura deplorans luctuosa quodammͦ pre¬
dicatione testatur. Erat enim de his deqͥb dic̃¬

Expanded text:
nem ab eis diis quos facit homo, et ei Deo subdat nem ab eis diis quos facit homo, et ei Deo subdat a quo factus est homo. Sed Hermes, cum ista praedicit, velut amicus eisdem ludificationibus daemonum loquitur, nec christianum nomen evidenter exprimit; sed tanquam ea tollerentur atque delerentur, quorum observatione coelestis similitudo custodiretur in Aegypto, ita haec futura deplorans, luctuosa quodammodo praedicatione testatur. Erat enim de his, de quibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
quit o asclepi. Uides quatenus tu ipse diffidas.
statuas animatas sensu ac spũ plenas. tantaq fa¬
cientes ac talia. statuas futurorum p̾scias. easq
sorte uate sompniis multisq aliis reb p̃dicen¬
tes. imbecillitates hominib facientes easq curan¬
tes. tristiciam leticiamq ꝓ meritis. An ignoras
o asclepi. quod egiptus imago sit celi: aut qđ ẽ
ueriꝰ translatio aut descensio om̃ium que gub¬
nantur atq exercentur in cęlo: Ac si dicendum
c̃ uerius.: terra nr̃a mundi totiꝰ est templum. Ettam̃
qm̃ p̃scire cuncta prudentem decet: istud uos igno¬
rare fas non ẽ. futurum tempus ẽ cũ appareat egip¬
tios in cassum piamente diuinitatẽ sedula religio
cum exsequit᷑. in quo uidet᷑ hoc tempꝰ p̃dicere qͦ
xp̃iana religio quanto ẽ ueratior atq sanctior. tan¬
to uehementius et liberiꝰ cuncta fallatia figm̃ta sub¬
uertit: ut grã uerissimi saluatoris liberet homi¬

Expanded text:
quit, o Asclepi, uides quatenus tu ipse diffidas; quit, o Asclepi, uides quatenus tu ipse diffidas; statuas animatas sensu et spiritu plenas tantaque facientes et talia, statuas futurorum praescias eaque sorte uate somniis multisque aliis rebus praedicentes, inbecillitates hominibus facientes easqtes, tristitiam laetitiamque pro meritis. An ignoras, o Asclepi, quod Aegyptus imago sit coeli; aut, quod est verius, translatio aut descensio omnium quae gubernantur atque exercentur in coelo; ac si dicendum est, verius terra nostra mundi totius est templum? Et tamen, quoniam praescire cuncta prudentem decet, istud vos ignorare fas non est: Futurum tempus est, quo appareat Aegyptios incassum pia mente divinitatem sedula religioncum exsequitur, in quo videtur hoc tempus praedicere, quo christiana religio, quanto est veracior atque sanctior, tanto vehementius et liberius cuncta fallacia figmenta subvertit; ut gratia verissimi Salvatoris liberet homi
Abbreviated transcription (Latin):
illis spiritib dicata ⁊ subdita simulachra. hoc ẽẽ dic̃
deos facere: eamq magnam ⁊ admirabilẽ deos fac¬
endi accepisse homines potestatem. Huiꝰ egiptii u̾¬
ba. sicut in nr̃am linguam interp̃tata scnt ponã.
Et qm̃ de cognatione in quit et consortio homi¬
num deorumq nob̃ indicit᷑ sermo: potestatem
hominis oasclepi uimq cognosce. Dñs inquit et
pater. ł qd̃ ẽ summus ds̃. ut effector ẽ deoꝵ cȩlesti¬
um: ita homo fictor ẽ dõꝵ qui intemplis sunt. hu¬
mana proximitate contenti. Et paulopost. Ita
humanitas inquit semꝑ memor naturs et ori¬
ginis suȩ. in illa diuinitatis imitatione ꝑseuerat.
ut sicuti pater ac dñs ut sui similes eẽnt deosfe¬
cit ęternos: ita humanitas deos suos ex sui uul¬
tus similitudine figuraret. Hic cum asclepiꝰ ad ꝗͦ.
maxime loquebatur ei respondisset atq dixisset.
statuas dicis o trimegiste: T̃um ille. Statuas in¬

Expanded text:
illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit deos facere eamque magnam et mirabilem deos faciendi accepisse homines potestatem. Huius Aegyptii uerba, sicut in nostram linguam interpretata sunt, ponam. \'Et quoniam de cognatione, inquit, et consortio hominum deorumque nobis indicitur sermo, potestatem hominis, o Asclepi, uimque cognosce. Dominus, inquit, et Pater uel quod est summum Deus ut effector est deorum caelestium, ita homo fictor est deorum, qui in templis sunt humana proximitate contenti.\' Et paulo post: \'Ita humanitas, inquit, semper memor naturae et originis suae in illa diui- . nitatis imitatione perseuerat, ut, sicuti Pater ac Dominus, ut sui similes essent, deos fecit aeternos, ita humanitas deos suos ex sui uultus similitudine figuraret.\' Hic cum Asclepius, ad quem maxime loquebatur, ei respondisset adque dixisset: \'Statuas dicis, o Trismegiste? tum ille: \'Statuas, in
Abbreviated transcription (Latin):
derent popłos. aquib eiscernebant inueterata suꝑ¬
sticione ꝑtot sacra &e templa seruiri. Namdiũsa
xXII
de illis hermes egiptiꝰ quem trimegistum uocant.
sensit et scripsit. Apuleiꝰ enim deos quidẽ illos ne¬
gat: s cum dicit ita int̾ homines ⁊ deos quasdam
medietate uersari. ut hominib apud ipsos deos ne
ne ñ separat. Ille autẽ egiptius alios deos ẽẽ dicit
a summo deo factos: alios abhominib. Hoc qͥ audit
sicut ame positum ẽ. putat dici de simulacris: qr
oꝑa sunt manuũ hominũ. At ille uisibilia ⁊ con¬
trectabilia simulacra uelut corpora deoꝵ eẽ asse¬
rit. in esse autẽ his quosdam sps inuitatos. qͥ uale¬
ant aliquid siue ad nocendum. siue ad desideria
ñnulla complenda. eorum a quib cis diuini ho¬
nores et cultus obsequia deftrunt᷑. Hos gͦ sp̃s inui¬
sibiles ꝑ artem quandam uisibilib reb corporalis
materiȩ copulare. ut sint quasi anmata corpora

Expanded text:
derent populos, a quibus eis cernebant inueterata supderent populos, a quibus eis cernebant inueterata superstitione per tot sacra et templa seruiri. CAPUT XXIIde illis Hermes Aegyptius, quem Trismegistum vocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat: sed cum dicit ita inter homines deosque quadam medietate versari, ut hominibus apud ipsos deos nec religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum; at ille uisibilia et contrectabilia simulacra uelut corpora deorum esse adserit; inesse autem his quosdam spiritus inuitatos, qui ualeant aliquid siue ad nocendum siue ad desideria nonnulla conplenda eorum, a quibus eis diuini honores et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus inuisibiles per artem quandam uisibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt. Nec tam̃ quia supra t̾ras et aquas aeri
locus ẽ. ideo et ipsi sunt meritis suꝑiores homi¬
nib: qui eos non terreno corpore s electo inauri¬
lium deo uero piamente facillime suiꝑant. s.
multis plane participatione uere religionis in¬
dignis. tanquam captis subdiqsq dominant᷑.
Quorum marime parti mirabilib ⁊ fallacib si¬
gnis. siue factorum siue p̃dictorum deosse ec̃ ꝑ¬
suaserunt quibꝰdam uͦ uicia eoꝵ aliquanto atten¬
tiꝰ et diligentius intuentib non potuert̃ ꝑsua¬
dere quod dii sint. atq idõ inter deos ⁊ homines
int̾nuntios ac beneficiorum impetratores se eẽ
finrerunt. si tam̃ ñ istum saltem honorẽ hoĩes
eis deferendum putarunt. qui illos nec dõs ẽẽ cre¬
debant. quia malos uidebant. dõs autẽ om̃s bo¬
nos uolebant: nec audebant tam̃ omino indi¬
guos dicere honore diuino. marime ne offin¬

Expanded text:
nati sunt; nec tamen, quia supra terras et aquas aeri nati sunt; nec tamen, quia supra terras et aquas aeri locus est, ideo et ipsi sunt meritis superiores hominibus, qui eos non terreno corpore, sed electo in auxilium Deo uero pia mente facillime superant. Sed multis plane participatione uerae religionis indignis tamquam captis subditisque dominantur, quorum maximae parti mirabilibus et fallacibus signis siue factorum siue praedictorum deos se esse persuaserunt. Quibusdam uero uitia eorum aliquanto adtentius et diligentius intuentibus non potuerunt persuadere quod di sint, adque inter deos et homines internuntios ac beneficiorum inpetratores se esse finxerunt; si tamen non istum saltem honorem homines eis deferendum putarunt, qui illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, deos autem omnes bonos uolebant, nec audebant tamen omnino indignos dicere honore diuino, maxime ne offen
Abbreviated transcription (Latin):
tiauerunt. ⁊ qd̾ platophilosophica grauitate de
optima republica hec omnia censuit remouenda
tacuerunt. ut iam dii boni ꝑtales nuntios nosse
cogant᷑ mala pessimoꝵ. nec aliena s eorundem
nuntioꝵ atq his contraria ñ sinant᷑ nosse bo¬
na philosophorum: cum illa sint in iniuriã ista in
tam male sentiat᷑: restat ut nullomꝰ credendum sit
qd̃ apulerꝰ ꝑsuadere inicitur. et quicunq alii fc̃
ciꝰdem sententie philosophi. ita eẽ demones me¬
dios inter deos ⁊ homines tanquam int̃nuncios.
⁊ interp̃tes. qui hinc ferant peticiones nr̃as. in de
referant deorum suppetias: s eẽ sp̃s nocendi cu¬
pidissimos. a iusticia penitus alienos. suꝑbia tu¬
midos. inuidentia liuidos fallatia callidos. Qi
in hoc quidem aere habitant: quia de celi suꝑio¬
ris sublimitate deiecti. merito irregressibilis trans¬
gressionis in hoc sibi congruo. uelut carcere p̃dãp¬

Expanded text:
tiauerunt, et quod Plato philosophica grauitate de tiauerunt, et quod Plato philosophica grauitate de optima re publica haec omnia censuit remouenda tacuerunt; ut iam di boni per tales nuntios nosse cogantur mala pessimorum, nec aliena, sed eorundem nuntiorum, adque his contraria non sinantur nosse bona philosophorum, cum illa sint in iniuriam, ista in tam male sentiatur; restat ut nullo modo credendum sit quod Apuleius persuadere nititur, et quicunque alii sunt ejusdem sententiae philosophi: ita, esse medios daemones inter deos et homines tanquam internuntios et interpretes, qui hinc ferant petitiones nostras, inde referant deorum suppetias; sed esse spiritus nocendi cupidissimos, a justitia penitus alienos, sumidos, inuidentia liuidos, fallacia callidos, qui in hoc quidem aere habitant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti merito inregressibilis transgressionis in hoc sibi congruo uelut carcere praedam
Abbreviated transcription (Latin):
tem. s etiã demonũ nequitiam deoꝵ in uiriis aul¬
tantẽ. ꝑ eosdẽ demones nuntios diis innotuissen
sponderint. hoc nuntiare ẽ. aninsultareꝰ et di
utrumq sic audiunt. sic utrũq cognoscum. il
ñ solum malignos demones deoꝵ dignitati et pla¬
tonis religioni contraria cupientes atq facientd
a suo accessu non arceant. uerum etiam ꝑ illos
malos ꝓpinquos platoni bono longinqͦ dona
transmittant:. Sic enim eos elem̃tor quasi clt¬
nata series colligauit. ut ilł a quib criminant᷑ con¬
iungi possint. huic aquo defendunt᷑ ñ possint: u¬
trumq scientes. s aeris et trȩ transmutare pondera
ñ ualentes. Iam qd̾ reliquũ ẽ si quartum elegerint:
peiꝰ ẽ ceteris. Quis enim ferat si poetarũ de diis ĩmor¬
talib criminosa figm̃ta. ⁊ theatrorum indigna lu¬
dibria suamq inhis om̃ib ardentissimã cupidita¬
tem. ⁊ suauissimam uoluptatem diis demones nun¬

Expanded text:
tem, sed etiam daemonum nequitiam deorum iniuriis exultem, sed etiam daemonum nequitiam deorum iniuriis exultantem per eosdem daemones nuntios dis innotuisse responderint: hoc nuntiare est an insultare? et di utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes adque facientes a suo accessu non arceant, uerum etiam per illos malos propinquos Platoni bono longinquo dona transmittant? sic enim eos elementorum quasi catenata series conligauit, ut illis, a quibus criminantur, coniungi possint, huic, a quo defenduntur, non possint, utrumque scientes, sed aeris et terrae transmutare pondera non ualentes. Iam, quod reliquum est, si quartum elegerint, peius est ceteris. Quis enim ferat, si poetarum de dis inmortalibus criminosa figmenta et theatrorum indigna ludibria suamque in his omnibus ardentissimam cupiditatem et suauissimam uoluptatem dis daemones nun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposui. qͦdlibet eligant: et in qͦdlibet eoꝵ qͣntum
mali de diis bonis opment᷑ attendant. Si enĩ pͥmũ
clegerint confessun sunt ñ licuisse diis bonis ha¬
bitare cũ bono platone. quando eoꝵ iniurias ꝓhibe¬
iis ꝓhibebat. et habitasse cum demonib mal.
qñ eoꝵ inuiriis exultabant: cum dii boni homi¬
nem bonum longe asc positum. ñ nͥ ꝑ malos de¬
mones nosse possent quos uicinos nosse ñ possent.
Si autem scdm elegerint. ⁊ utrumq occultatũ ade¬
monib dixerint. ut dii omĩno nescirent ⁊ platoms
religiosissimam legem. ⁊ demonũ sacrilegam dede¬
ctationẽ. qͥd inhumanis reb ꝑ int̃nuntios demo¬
nes dii nosse utilicer possunt. qñ illa nesciunt.
q̃ in honorẽ bonoꝵ deoꝵ religione bonoꝵ hoĩũ contͣ libi¬
dinẽ maloꝵ demonũ decernunt᷑: Si uͦ terciũ elega liso
⁊ ñ solũ sententiam platonis dõꝵ iniurias prohibin¬

Expanded text:
proposui, quodlibet eligant, et in quolibet eorum quantum proposui, quodlibet eligant, et in quolibet eorum quantum mali de diis bonis opinentur, attendant. Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse diis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum injurias hibebat, et habitasse cum daemonibus malis, quando eorum injuriis exsultabant; cum dii boni hominem bonum longe a se positum nonnisi per malos daemones nossent, quos uicinos nosse non possent. Si autem secundum elegerint et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut di omnino nescirent et Platonis religiosissimam legem et daemonum sacrilegam delectationem: quid in rebus humanis per internuntios daemones di nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem bonorum deorum religione bonorum hominum contra libidinem malorum daemonum decernuntur? Si uero tertium elegerint et non solum sententiam Platonis deorum iniurias prohiben