comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Plãm quã sqͥpsi marulo
cũ filiũ pariuilũ amisis¬
set et diceret᷑ mollit̾ ferte
misi tͥ. In quã nõ sũ solitũ morẽ se¬
cutus. nec putaui leuit illũ debere
tractari cũ obuirgacioẽ ẽẽt ꝙͣ cõsola¬
ciõe dignior. Afflicto enĩ et magnũ
uuluus male ferẽti paulisper cedẽ¬
dũ est. Exsaciet se aut certe pͥmũ ĩ¬
petũ effũdat.hi ꝯ sibi lugẽ sũpse¬
rũt protuiꝰ castigẽtur. Et discant
lacia expectas. cõuicia accipe. Tam¬
mollit̾ tu fers mortẽ filii. qͥd faceres
si amicũ ꝑdidisses. decessit filius ĩ¬
certe spei paruilus. pusillũ ꝙris pa¬
rit cãm doloris. Cõqͥrimur et d̾ fortu¬
na ⁊ ũq̃ queri uolumꝰ. qͣi nõ sit iustas
q̃rendi cãs p̾bitura. At meh̾cules sa
lida mala ne dũ ad istas ũbra malo¬
rũ qͥb ĩgemistũt hoĩes amoris cã
Quod dãpnorũ oĩuz maxim̃ ẽ. Si a

Expanded text:
lam, quam scripsi Marullo, cum filium parvulum amisisset et diceretur molliter ferre, misi tibi, in qua non sum solitum morem secutus nec putavi leniter illum debere tractari, cum obiurgatione esset quam solacio dignior. Adflicto enim et magnum vulnus male fcrenti paulisper cedendum est; exsatiet se aut certe primum ieffundat; hi, qui sibi lugere sumpserunt, protinus castigentur et discant lacia expectas ? Convicia accipe. Molliter tu fers mortem filii; quid faceres, si amicum perdidisses ? Decessit filius incertae spei, parvulus; pusillum temporis periit. Causas doloris conquirimus et de fortuna etiam inique queri volumus, quasi non sit iustas querendi causas praebitura. At mehercules satlida mala, nedum ad istas umbras malorum, quibus ingemescunt homines moris causa. Quod damnorum omnium maximum est, si a
Abbreviated transcription (Latin):
feda et ĩdecora hrĩ adhiberi alus neq̃¬
ũt. Et ꝙ alibi prodeẽt sine dãpno ue¬
recũdie id fit ĩ honestũ loco uuli̾ns.
Nõ te pudet luctũ uoluptate sanare.¬
¶ Seueriꝰ ista plaga curãda ẽ. Illd
ꝑit pueĩre. Nã si pueĩt nõ ꝑit. Nulla
ĩꝙͣ res eũ ledit qͥnullus ẽ. uiuit si le¬
dit᷑. Utrũ putas illi male ẽẽ ꝙ nullꝰ
ẽ. an ꝙ ẽ adhuc aliqͥs. Atqͥ nec ex eo
derat ĩ etate pͥma raptũ. õs ꝙͣtũ ad
breuitatẽ eui si uniu̾so cõpes et iuue¬
nes et senes ĩ equo sumꝰ. Mmꝰ eĩ ad

Expanded text:
FEDA ET INDECORA ADHIBERI ALIIS NEQUEUNT, ET QUOD ALIBI PRODESSET SINE DAMPNO VERECUNDIE, ID FIT INHONESTUM LOCO VULNERIS: NON TE PUDET LUCTUM VOLUPTATE SANARE? SEVERIUS ISTA PLAGA CURANDA EST. ILLUD it, pervenire; nam si pervenit, non periit. Nulla, inquam, res eum laedit, qui nullus est; vivit, si laeditur. Utrum putas illi male esse, quod nullus est, an quod est adhuc aliquis ? Atqui nec ex eo derat in aetate prima raptum: omnes, quantum ad brevitatem aevi, si universo conpares, et iuvenes et senes, in aequo sumus. Minus enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
ter lacͥmas qͦs ꝙ iiuet q̃reͣ. ¶ Hii st̃
qͥ nobis obiciũt mimũ rigorẽ et ĩsti¬
dolorẽ aut admittendũ ĩ aĩu nõ ẽẽ.
aut cito expelleudũ. Utrũ tandẽ est
cuit ĩcredibiliꝰ aut ĩ hũamꝰ nõ sẽtire
amisso amico dolorẽ. an uoluptatẽ
ĩ ip̃o dolore aucupari. Nos ꝙ p̾cipi¬
mꝰ honestũ ẽ cũ aliud lacͥmarũ af¬
fcus effuderit. et ut ita dicã de ex¬
mũ. Quid tu dicis miscendã ipĩ do¬
lori uoluptatẽ. Sic cõsolamur cru¬
stulo pueros. Sic ĩfãtiũ fletũ ĩfu¬
so lacte cõpescimꝰ. ne illo quidẽ tpr̃e qͦ
filius ardet aut amcꝰ expirat. cessa¬
ie pateris uoluptatẽ. S ip̃m uis titi¬
liare merorẽ. Utrũ honestius dolor
ab aũo submouet an uoluptas ad do

Expanded text:
e ? Hi sunt, qui nobis obiciunt nimium rigorem et infadolorem aut admittendum in animum non esse aut cito expellendum. Utrum tandem est aut incredibiles aut inhumanius non sentire amisso amico dolorem an voluptatem in ipso dolore aucupari ? Nos quod praecipimus, honestum est; cum aliquid lacrimarum adfectus effuderit et, ut ita dicam, desori. Quid, tu dicis miscendam ipsi dolori voluptatem ? Sic consolamur crustulo pueros, sic infantium fletum infuso lacte conpescimus. " Ne illo quidem tempore, quo filius ardet aut amicus expirat, cessare pateris voluptatem, sed ipsum vis titillare maerorem ? Utrum honestius dolor animo summovetur an voluptas ad do
Abbreviated transcription (Latin):
nccia. Quid ĩ credibile. qͥd nouũ eue¬
int. Ꝙͣ multis cũ maxie funꝰ loca¬
tur.ꝙͣ multis cũ uitalia emictũt.
ꝙͣ multi post luctũ tuũ lugẽt. Q ͦ¬
t̃ cogitauis puerũ fuisse cogita et
hoĩem. cũ nich certi promictat᷑. Quẽ
forturia nõ utiq ꝑducit ad senectu¬
tẽ unde uisũ ẽ dimictit. Cet̾m freꝙ̃t̾
de illo loquẽ et mẽoriã eiꝰ ꝙͣtũ potes
celebra. q̃ ad te sepius reu̾tet᷑ si erit
sine a cerbitate uẽtura. Nẽo eñi libe
tristi cõu̾sat᷑ nedũ tristicie. Si quos
siuões eiꝰ si quos ꝙͥuis pariuili iocoᷤᷤ
cũ uoluptate audieris sepiꝰ Repete
potuisse illũ ĩplere spes tuas quas
pat̾ua mẽte cõcepas audacter affir¬
ma . ¶Obliuisci quidẽ suorũ ac me¬
moriã cũ corb efferre et effusisse flẽ
ues sic fere suos diligũt quarũ cõci¬
tatus ẽ amor, et pene rapidus. sz cũ
amissis totus extĩguit. hoc pruden¬
tẽ uirũ nõ docet. Memĩsse ꝑseuerat.

Expanded text:
credibile, quid novum evenit ? Quam multis cum maxime funus locatur, quam multis vitalia emuntur, quam multi post luctum tuum lugent! Quotiens cogitaveris puerum fuisse, cogita et hominem, cui nihil certi promittitur, quem fortuna non utique perducit ad senectutem; unde visum est, dimittit. Ceterum frequenter de illo loquere et memoriam eius, quantum potes, celebra. Quae ad te saepius revertetur, si erit sine acerbitate ventura; nemo enim libenter tristi conversatur, nedum tristitiae. Si quos sermones eius, si quos quamvis parvoli iocos cum voluptate audieras, saepius repete; potuisse illum implere spes tuas, quas paterna mente conceperas, audacter adfirma. Oblivisci quidem suorum ac memoriam cum corporibus efferre et effusissime flere, ves, sic ferae suos diligunt, quarum concitatus est amor et paene rabidus, sed cum amissis totus extinguitur. Hoc prudentem virum non decet; meminisse perseveret,
Abbreviated transcription (Latin):
et enuẽ. Oĩa itaq ad racioẽ reuocã¬
da sũt. Stultiꝰ uero nich ẽ ꝙͣ fama
captare tristicie et lacͥmas appro¬
bare. Qucs iudico scipiẽti iuiro aliaᷤᷤ
ꝑmissas cade̾ alias iusu alatas.
Dicã qd ĩtsit cũ pͥmꝰ nos nũciꝰ ac̾bi
funeris ꝑtulit cũ tenemꝰ corpus e cõ¬
plexu nr̃o ĩ igne trãsiturũ. lacͥma ᷤ
tu doloris ĩpulsus ꝙad totũ corpꝰ
quatit ita occulos quib adiacẽtẽ
hunorẽ ꝑp̾unt et expellit. hee lac̾
me ꝑelisionẽ cadũt uolentib nob.
alie sũt quib exitũ damꝰ cũ mẽori¬
a eorũ quos amissimꝰ retractat᷑.
Et ĩ est quidã dulce tristicie cũ oc¬
currũt ẜmones eorũ iocũdi. cõu̾sa¬
cio hylaris/ officiosa pietas. tũc o¬
culi uelut ĩ gaudio relarãtur. hus
nec fluũt ũꝙͣ tã turpit̾ ꝙͣ fingũt᷑.
Cãt sua sponte. Ire ãt possũt placi¬
dis atqz cõpoĩtis. Sepe salua sapiẽ¬

Expanded text:
et enervem. Omnia itaque ad rationem revocanet enervem. Omnia itaque ad rationem revocanda sunt. Stultius vero nihil est quam famam captare tristitiae et lacrimas adprobare, quas iudico sapienti viro alias permissas cadere, alias vi sua latas. " Dicam quid intersit. Cum primus nos nuntius acerbi funeris perculit, cum tenemus corpus e complexu nostro in ignem transiturum, lacrimas tu doloris inpulsus quemadmodum totum corpus quatit, ita oculos, quibus adiacentem premit et expellit. Hae lacrimae per elisionem cadunt nolentibus nobis; aliae sunt, quibus exitum damus, cum memoria eorum, quos amisimus, retractatur. Et inest quiddam dulce tristitiae, cum occurrunt sermones eorum iucundi, conversatio hilaris, officiosa pietas; tunc oculi velut in gaudio relaxantur. His nec fluunt umquam tam turpiter quam fmguntur; eant sua sponte. Ire autem possunt placidis atque compositis. Saepe salva sapien
Abbreviated transcription (Latin):
issis cadere nõ ĩꝑemiꝰ. Fluãt ꝙͣtum
affectus ad eiccerit nõ ꝙͣtũ posset ĩ¬
mictacio. Nich̃ uõ merori adiciamus.
nec illũ ad alienũ augeamꝰ exẽplu.
Plus oñstacio doloris exigit ꝙͣ dolor
Quotus qͥsq sibi tristis ẽ. Clarius
cũ audiũt gemũt. et taciti qͥetiq dũ
secretũ ẽ cũ aliquos uidẽ ĩfletus no¬
uos ercitãt᷑. Tũc capiti suo manus
ĩgerũt ꝙ potuerãt face̾ nullo prohibẽ¬
te liberius. Tũc mortẽ cõp̾cãt᷑ sibi.
Tũc lectulo deuoliũt᷑. Sine specta¬
tore cessat dolor. ¶Sequit nos ut
ĩ aliis reb ita ĩ hac quoq h̾uirũ ad
pliũ exẽpla cõpoĩ. nec qͥd oportecit. s
qͥd soleat aspicere. A naͣ discedimus
pplõ nos damꝰ nulliꝰ rei bono auctori
et ĩ hac re sĩc ĩ hus oĩb ĩcõstãtissĩo.
Uidet aliquẽ fortẽ ĩ luctu suo ĩpiũ
uocat et efferatũ. Uidet aliquẽ col¬
labãtẽ et cor affusũ effeminatũ ait

Expanded text:
illis cadere, non imperemus, fluat, quantum adfectus eiecerit, non quantum poscet imitatio. Nihil vero maerori adiciamus nec illum ad alienum augeamus exemplum. Plus ostentatio doloris exigit quam dolor: quotus quisque sibi tristis est! Clarius, cum audiuntur, gemunt et taciti quietique dum secretum est, cum aliquos videre, in fletus novos excitantur. Tunc capiti suo manus ingerunt, quod potuerant facere nullo prohibente liberius, tunc mortem comprecantur sibi, tunc lectulo devolvuntur; sine spectatore cessat dolor. Sequitur nos ut in aliis rebus, ita in hac quoque hoc vitium, ad plurium exempla componi nec quid oporteat, sed quid soleat, aspicere. A natura discedimus, populo nos damus nullius rei bono auctori et in hac re sicut in aliis omnibus inconstantissimo. videt aliquem fortem in luctu suo: impium vocat et efferatum; videt aliquem conlabentem et corpori adfusum: effeminatum ait
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ añcessit. flet aͥs factũ ꝙ aiebat ñ
posse nõ fieri. ¶ Quisqͥs aliquẽ ꝯ̃ri¬
tur mortuũ ẽẽ q̃rit hoĩem fuisse.
Onĩs eadẽ cõdicio deuĩxit cii nasci
cõtĩgit mori restat. Int̾uallis distĩ¬
giumur. exitu equani. ħ ꝙ int̾ pri¬
mũ diẽ et ultinũ iacet narrũ in¬
certũqz ẽ. Si molestias estimes ⁊¬

Expanded text:
 inposuit. Fiet aliquis factum, quod aiebat non posse non fieri ? Quisquis aliquem queritur mortuum esse, queritur hominem fuisse. Omnis eadem condicio devinxit: cui nasci contigit, mori restat. Intervallis distinguimur, exitu aequamur. Hoc quod inter primum diem et ultimum iacet, varium incertumque
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ĩt̾est int̾ amissũ et desidetãtẽ.
Eo itaq eqͥore aĩo ẽẽ debemꝰ ꝙ quos
amissimiꝰ seqͥnuir. Respice celebritatẽ
rapidissimi tpr̃is. cogita breuitatẽ
huiꝰ spacii ꝑ ꝙ citatissie currimꝰ. Ob¬
ẜua hũc comitatũ gnis hũam eodẽ
tendẽtis mĩmis ĩt̾uallis distĩctũ. ⁊̃¬

Expanded text:
mum interest inter amissum et desiderantem. mum interest inter amissum et desiderantem. Eo itaque aequiore animo esse debemus, quod quos amisimus, sequimur. " Respice celeritatem rapidissimi temporis, cogita brevitatem huius spatii, per quod citatissimi currimus, observa hunc comitatum generis humani eodem tendentis mi
Abbreviated transcription (Latin):
nis tanta faĩliari scudiorũ societa¬
te. Nich actũ est. Cũ amico effers
amiciciã. Et qͥd doles amisisse si
hũisse nõ prodest. Michi crede mag¬
na pars exhus quos amauimꝰ lz ip̃o ᷤ
tiore ꝙͣ ꝙ fuit. Ingrati adu̾sus ꝑcep¬
ta spe futuri sumꝰ ꝯͣi nõ ꝙ futurũ
ẽ si mõ succesẜit nobis cito ĩ p̾tĩta
trãsiturũ sit. Anguste fructus rerũ
et nõ fieri põt. alt̾uz nõ põt nõ fuis¬
se. Quis ergo furor ẽ certissiõ excide̾.
Ad qui escamꝰ hus q̃ iã hausimus
si mõ nõ pforato aĩo hauriebamꝰ
et trãsmictẽte ꝯͥcqͥd acceꝑat. In¬
ñabilia sũt ex. eorũ qui lib̾os iuue¬
nes sine lacͥmis extulerũt. Qui ĩse¬
natũ aut aliqd̃ publicũ offm̃ a rogo
redierũt. et statĩ aliud egerũt. nec
ĩ merito. Nã pͥmũ suꝑuacuũ ẽ dolẽ
si nicħ dolendo proficias. Dem̃ ĩiquũ
ẽ q̃ri de eo ꝙ un accidit et oĩb restat.
Denĩ desidern stulta cõq̃stio ẽ nͥ nuĩ

Expanded text:
e, tam familiari studiorum societate nil actum est ? Cum amico effers amicitiam ? Et quid doles amisisse, si habuisse non prodest ? Mihi crede, magna pars ex iis, quos amavimus,licet ipsos tiore quam quod fuit. Ingrati adversus percepta spe futuri sumus, quasi non quod futurum est, si modo successerit nobis, cito in praeterita transiturum sit. Anguste fructus rerum et non fieri potest, alterum non potest non fuisse. " Quis ergo furor est certissimo excidere ? Adquiescamus iis, quae iam hausimus, si modo non perforate animo hauriebamus et transmittente quicquid acceperat. Innumerabilia sunt exempla eorum, qui liberos iuvenes sine lacrimis extulerint, qui in senatum aut in aliquod publicum officium a rogo redierint et statim aliud egerint. Nec inmerito; nam primum supervacuum est dolere, si nihil dolendo proficias. Deinde iniquum est queri de eo, quod uni accidit, omnibus restat. Deinde desiderii stulta conquestio est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
gas. nõ tã male de te iudico ut adu̾
sus hec totã putẽ uͥtutẽ aduocãdã.
Non ẽ dolor iste s morsus. Tu illu
dolorẽ facis. Sine dubio multũ phiͣ
proficit. si puerũ nutͥci adhuc ꝙͣ pr̃ĩ
noticiorẽ aĩo forti desideras. ¶ Qͥd
nũc ego duricia suadeo et ĩ funẽ ipõ
erige̾ uultũ uolo. et aũiz ne cõtrahi
quidẽ pacior. Minme. Inhũanitas
ẽ ista nõ uͥtus funera suorũ husder
oculis qͥb ipõs uide̾ nec cõmoueri
ad pͥmã faĩliariũ diuulsioẽ. Puta

Expanded text:
gas; non tam male de te iudico, ut tibi gas; non tam male de te iudico, ut tibi adversus hoc totam putem virtutem advocandam. Non est dolor iste, sed morsus; tu illum dolorem facis. "Sine dubio multum philosophia profecit,si puerum nutrici adhuc quam patri notiorem animo forti desideras. Quid ? Nunc ego duritiam suadeo et in funere ipso rigere vultum volo et animum ne contrahi quidem patior ? Minime. Inhumanitas est ista, non virtus, funera suorum isdem oculis, quibus ipsos, videre nec commoveri ad primam familiarium divulsionem. Puta
Abbreviated transcription (Latin):
tũ lacͥme. ꝙͣtũ sollicitudĩes occupãt.
ucilitudo ꝙͣtũ timor ꝙͣtũ tenẽt᷑ aut
rudes aut ĩutiles ãmi. Simidiũ er
hoc edormit᷑. A dice labores. luctꝰ pi¬
cula, et ĩtelliges ⁊ ĩ lõgissĩa uita
nõ meliꝰ hr̃e eũ cui cito reu̾ti licet
cui añ lassitudinẽ pactũ ẽ iter. Ui¬
ta nec bonũ uͭ malũ ẽ bom ac mei¬
si locus ẽ.Ita nich ille ꝑdidit nͥ alie¬
na. In dap̃nũ certiꝰ potui euadere.
Modestus et prudẽs potuit sub cura
tua ĩ meliora formari. S ꝙ iustiꝰ
timet᷑ potuit fi̾ plurib silis. ¶ A¬
spice illos iuuenes quos ex nobi¬
lissĩs domib ĩ harenã luxuria pro¬
iecit Aspice illos qui suã alienã¬
q libidinẽ ex̾cẽt mutuo ĩpudici.
quorũ nullus sine ebrietate. nullꝰ
sine aliquo ĩsigni flagicio dies exͭ
plus tinieri ꝙͣ sꝑari potiusse maĩfe¬
stũ erit. Non debes itaqz cãs doloris ac¬
cerẜe, nec leuia ĩcõmoda ĩdignando
cumulare. Nõ ortor ut intaris et sur¬

Expanded text:
tum sollicitudines occupant ! valitudo, quantum timor! Quantum tenent aut rudes aut inutiles anni ! Dimidium ex hoc edormitur. Adice labores, luctus, pericula, et intelleges etiam in longissima vita non melius se habere eum, cui cito reverti licet, cui ante lassitudinem peractum est iter ? Vita nec bonum nec malum est; boni ac mali locus est. Ita nihil ille perdidit nisi aleam in damnum certiorem. Potuit evadere modestus et prudens, potuit sub cura tua in meliora formari, sed, quod iustius timetur, potuit fieri pluribus similis. Aspice illos iuvenes, quos ex nobilissimis domibus in harenam luxuria proiecit; aspice illos, qui suam alienamque libidinem exercent mutuo inpudici, quorum nullus sine ebrietate, nullus sine aliquo insigni flagitio dies exit; plus timeri quam sperari potuisse manifestum erit. "Non debes itaque causas doloris accersere nec levia incommoda indignando cumulare. Non hortor, ut nitaris et sur
Abbreviated transcription (Latin):
A bui filiã ꝙͣuis unus
filiꝰ suꝑsit fecũdã. Apud
me iuitriat᷑. Sine. Quid
tues ne nõ admictẽ cũ ueneris. Nõ
q̃ris filios quos ꝑdidisti. Quẽ nõ ꝑ¬
didist q̃ris. pater unũ anie rẽpetit e ͦ
ces. Admissus nõsũ. hec uera uis fuit.
Nulla ius ẽ q̃ arma pugnã uuln̾a
nõ ht̃. Sescribe istiꝰ comitatũ tuml¬
tus unus ẽ et unus senex. Rcipui¬
sti ĩquit filiũ meũ. ymo nepotẽ me¬
ũ sustuli. ymo uenientẽ nõ potiui ex¬
cludere. Si cuiꝰ obsessã latrombz ar¬
mata manu cõuigẽ liberosqz rapu

Expanded text:
unus filius supersit, fecundam. Aput me nutriatur sine. Quid times? ne non admittare, cum ueneris? Non quaeris filios quos perdidisti; quem non perdidisti quaeris. Pater a me unum repetit, ego otantes nepotes, admissus non sum: haec uera uis fuit. Nulla uis est quae arma, pugnam, uulnera non habet. Describe istius comitatum tumultus: unus puer est et unus senex. Rapuisti, inquis, filium meum. immo nepotem meum sustuli, immo uenientem non potui excludere. Si cuius obsessi a latronibus armata manu coniugem liberosque rapu
Abbreviated transcription (Latin):
si uare suos. patri et occidẽ. Que ẽ
ista tr̃ĩ sera pietas tam p̾postera.
Querẽ tuos at̾cio ĩcipis. Quisqͥs ꝑue¬
is faint ne ĩuemret᷑ optauit. ¶ Al
ẜuaret fecit s ut ĩ fama¬
ret uyorẽ uenefien me
uenefice mãcipatũ. mͥ cũ socero iudi¬
ces ne una ꝯͣdẽ priore cõueĩt. Mortua
uõ ĩmnucũ professus lãguẽte puero.¬
cũ uociferaciõe atq cõrucio auspicãs

Expanded text:
 suos, patri et occidere. Quae ista est tam sera pietas, tam praepostera? quaerere tuos a tertio incipis. Quisquis puero fauit ne inueniretur optauit. Pars altera. ruaret fecit, sed ut infamaret uxorem ueneficii, me ueneficae emancipatum. Mihi cum socero, iudices, ne uiua quidem priore uxore conuenit, mortua uero inimicum professus languente puerocum uociferatione atque conuitio auspicans
Abbreviated transcription (Latin):
Hospicia digna prorsus ĩferno hospite.
Tenet obstinatũ phedra consciliũ necis
Fletusqz nr̃os sperint ac morti ĩminet.
Que cũ leti reduce cur moritur iuro.
Hec ip̃a letũ cruisa maturũ actulit.
P erplera magna uerba nestio ꝙ tegũt.
Effare aꝑte quis grauat mentem dolor.
Haud pandit ulli mesta secretũ occulit.
Statuitq secũ ferre quo moritur malum.
Iam perge queso ꝑge properato est opus.
Reserare clausos regn postis lares.

Expanded text:
auspicia digna prorsus inferno hospite. auspicia digna prorsus inferno hospite. Tenet obstinatum Phaedra consilium necis fletusque nostros spernit ac morti imminet. Quae causa leti? reduce cur moritur viro? Haec ipsa letum causa maturum attulit. Perplexa magnum verba nescio quid tegunt. effare aperte quis gravet mentem dolor. Haut pandit ulli; maesta secretum occulit statuitque secum ferre quo moritur malum. iam perge, quaeso, perge: properato est opus. Reserate clausos regii postes laris.
Abbreviated transcription (Latin):
Gerens et alto uertice actossens caput.
Ut ora iuueni paria parichicq gerat.
Ni lainguido colore palerent gene.
S taretqz recta squalor incultus coma
En ip̃e theseus redditus terris a dest.¬
andem profugi noctis eterue plaigã.
Uastoq manes cart̾e umbrãtẽ polũ.
Ut iux cupidũ sufferãt oculi diem.
Iam quarta eleusis dona tͥptolomi secat.
Paremqz tociẽs libra composuit diem.
A ibiguus ut me sortis ingnote labor.
S etinuit inter mortis et iite mala.
P ars una uite mãsit extincto michi.
M ersus malorũ fimis alcides fuit.
Qui cũ reuulsum cartare extrahere canẽ.
Me quoq superuas pariter ad sedes tulit.
S ed fessũ uirtus robore antiquo caret.
Trepidantqz gressus heu labor ꝙͣtus fuit.
Flegetonte abymo petere lõgĩqua ethera.
P ariterqz mortẽ fuge̾ et alcidem sequi.
Quis fremitus aures pepulis flebilis meas.
Erpromat aliquis luctus et lacͬme et dolor
Et luume in ip̃o mesta lamentacio.

Expanded text:
gerens et alto vertice attollens caput? gerens et alto vertice attollens caput? ut ora iuveni paria Perithoo gerit, ni languido pallore canderent genae staretque recta squalor incultus coma. en ipse Theseus redditus terris adest.andem profugi noctis aeternae plagam vastoque manes carcere umbrantem polum, et vix cupitum sufferunt oculi diem. iam quarta Eleusin dona Triptolemi secat paremque totiens libra composuit diem, ambiguus ut me sortis ignotae labor detinuit inter mortis et vitae mala. pars una vitae mansit extincto mihi: sensus malorum; finis Alcides fuit, qui cum revulsum Tartaro abstraheret canem, me quoque supernas pariter ad sedes tulit. sed fessa virtus robore antiquo caret trepidantque gressus, heu, labor quantus fuit Phlegethonte ab imo petere longinquum aethera pariterque mortem fugere et Alciden sequi. Quis fremitus aures flebilis pepulit meas? expromat aliquis, luctus et lacrimae et dolor, in limine ipso maesta lamentatio?
Abbreviated transcription (Latin):
Te frons hyrte decet te brenior conia.
Nulla lege icicens tu licet asperos.
Pugnacesqz deos uiribus arceas.
Et uasti spacio uinicere corporis.
E quos herculeos nã iuuenis thoros.
Belligeri martis pectore lacior.
Si dorso liceat cormpedis uehi.
Frems castorea mobilior manu.
S partanũ poteris flectere cilarum.
ã mentũ digitis tende prioribus.
Et totis iaculum dirige uiribus.
Tam longe dociles spitula figere.
N on mictẽt gracilẽ cretes ariidinem
Aut si tela non spargere partico.
In celum placeat.
Nulla sine alite descendet tepido.
Uistere condita.
P redam de medus nubibz afferes.
Raris forma uris secula prospice.
Imputata fuit te melior deus.
Tucũ pretereat formaq nobilis.
Quid sinat in ausum feĩe p̾ceps suror.
Nefanda iuuem crnm̃a insonti apparat
In scelere querit crine l acerato fidem.
Secus esse turbat capitis humettat genas.
Instruit̾ oĩs fraude feminea dolus.
Sed iste quis nã est regnũ in uultu decus.

Expanded text:
te frons hirta decet, te brevior coma te frons hirta decet, te brevior coma nulla lege iacens; tu licet asperos pugnacesque deos viribus audeas et vasti spatio vincere corporis: aequas. Herculeos nam iuvenis toros, Martis belligeri pectore latior, si dorso libeat cornipedis vehi, frenis Castorea mobilior manu Spartanum poteris flectere Cyllaron. ammentum digitis tende prioribus et totis iaculum dirige viribus: tam longe, dociles spicula figere, non mittent gracilem Cretes harundinem. aut si tela modo spargere Parthico in caelum placeat, nulla sine alite descendent, tepido viscere condita praedam de mediis nubibus afferent. Raris forma viris saecula perspice inpunita fuit. te melior deus tutum praetereat formaque nobilis Quid sinat inausum feminae praeceps furor? nefanda iuveni crimina insonti apparat. en scelera! quaerit crine lacerato fidem, decus omne turbat capitis, umectat genas: instruitur omni fraude feminea dolus. Sed iste quisnam est, regium in vultu decus
Abbreviated transcription (Latin):
Formosi spolium corporis cibstulit.
Ros est forma fugar. qͥs sapiẽs homo.
Confidat fragili dum licet utere.
Tempus sz tacitũ subruet horaq.
Semꝑ preterita deterior subeat.
Quid deserta petis tucior auiis.
Non est forma locis te nemore abditũ.
Cum tycan me diũ constituit diem.
Cinget turba licens.
Et sompnis faciẽt insidias tuis.
Sydus post ueteres archadas editũ.
Currus non poterit flectere caudidos.
Et nuper rubuit iuillaqz lucidis.
Nubes sordidior uultibus obstitit.
At nos solliciti lumme turbido.
Tractam thesalicis carminib rati.
Tumicus dedimus tu fueris labor.
Et tu causa more, te de noctium.
Dum spectat celeres sustinut uias.
Uexent hanc faciem frigora partius.
Hec solem facies rarus appetat.
Lucebit pario marinore clacrius.
Quam grata est facies torua uiriliter.
Et pondus uetenis triste supertilii.
P hebo colla licet splendida cõpares.
Illum cesaries nescia colligi.
P rofundes humeros ornat et integit.

Expanded text:
formonsi spolium corporis abstulit. formonsi spolium corporis abstulit. res est forma fugax: quis sapiens bono confidat fragili? dum licet, utere. tempus te tacitum subruit. horaque semper praeterita deterior subit. Quid deserta petis? tutior aviis non est forma locis: te nemore abdito, cum Titan medium constituit diem, cingent turba licens Net somnis facient insidias tuis lsidus post veteres Arcadas editum currus non poterit flectere candidos. et nuper rubuit, nullaque lucidis nubes sordidior vultibus obstitit: at nos solliciti numine turbido, tractari! Thessalicis carminibus rati, tinnitus dedimus: tu fueras labor et tu causa morae, te dea noctium dum spectat celeres sustinuit vias. Vexent hanc faciem frigora parcius, haec solem facies rarius appetat: lucebit Pario marmore clarius, quam grata est facies torva viriliter et pondus veteris triste supercili! Phoebo colla licet splendida compares: illum caesaries nescia colligi perfundens umeros ornat et integit;
Abbreviated transcription (Latin):
Otior nubes glomorãte choro.
Corupit ignes.
Conferat secum decus omne priscũ.
Fama miratrir semoris eui.
Pulcrior tanto tua forma lucet.
Csarior ꝙͣto micait orbe pseno.
Cum suos ignes coeunte cornu.
Iuiroit et curru p̾parcinte per nox.
Erexit uultus ribicunda phebe.
Nec tenent stelle faciem minores.
Qualis est prima referens tenebras.
Nũcius noctis modo locus undis.
Hesperus pulsis iterum tenebris.
Lucifer idem.
Et tu tirsiria liber ab india.
Inconsa iuuenis perpetuũ coma.
Tygres pãpinea cuspide territans.
A t mitra cohibens cornigerũ caput.
P hedre quẽ bromno pretulit soror.
Ã nceps forma bonũ mortalibus.
Euiru donun breue temporis.
Ut uelor celeri pede laberis.
Non sic uere nouo prata decencia.¬
Estatis calidus expoliat uapor.
Seuit solsticio cum medius dies.
Sed noctem breuib p̾cipitat totis.
Lauguescunt folio lilia palido.
Et grate capiti deficiunt rose.
Ut fulgor teneri qui radiat gẽmis.
M emento rapitur nullaqz non dies.

Expanded text:
ocior nubes glomerante Coro, ogit ignes. Conferat tecum decus omne priscum fama miratrix senioris aevi: pulchrior tanto tua forma lucet, clarior quanto micat orbe pleno cum suos ignes coeunte cornu iunxit et curru properante pernox exerit vultus rubicunda Phoebe nec tenent stellae faciem minores; talis est. primas referens tenebras, nuntius noctis, modo lotus undis Hesperus, pulsis iterum tenebris Lucifer idem. Et tu. thyrsigera Liber ab India. intonsa iuvenis perpetuum coma, tigres pampinea cuspide territans ac mitra cohibens cornigerum caput, Phaedrae quem Bromio praetulerit soror. Anceps forma bonum mortalibus," exigui donum breve temporis, ut velox celeri pede laberis! Non sic prata novo vere decentia aestatis calidae despoliat vapor, saevit solstitio cum medius dies et noctes brevibus praecipitant rotis languescunt folio et lilia pallido: ut gratae capiti deficiunt comae et fulgor teneris qui radiat genis momento rapitur nullaque non dies
Abbreviated transcription (Latin):
Auigaturus urori filiũ
assigetur. Quoc̃ suob ẽ cõmunis
duos alligat. uicto mat̾
nulli possũ ẜuire nͥ prĩ. petis abeo
alimẽta quẽ pat̾ ꝑegre mictit. pͥme
partes prĩs sũt. scdẽ matris. Ille ꝑe¬
git ẽ tu domi. Ille captus ẽ. tu lib̾a
Ille int̾ pirratas. tu int̾ ciues. ille
alligatus. tu abfoluta at tu ceca
es. Infelicior ille qͥ uidet catenas
suas et cedes et uuln̾a et cuices eo¬
tũ qui no Redimũt᷑. t ꝓitulosũ ẽ¬
putauerũt. nõ ĩquit uindictã s mi¬
sacordiã q̃rit. Ita qͥsꝙͣ exigit pieta

Expanded text:
auigaturus uxori filium alligetur. Quotiens duobus eduos alligat. Victo mater nulli possum seruire nisi patri. Petis ab eo alimenta quem pater peregre mittat. primae partes patris sunt, secundae matris. ille peregre est, tu domi; ille captus, tu libera; ille inter piratas, tu inter ciues; ille alligatus, tu soluta. at tu caeca es. infelicior ille quod uidet catenas suas et caedes et uulnera et cruces eorum qui non redimuntur. At periculosum esputarunt! Non, inquit, uindictam sed misericordiam quaerit. Ita quisquam exigit pieta
Abbreviated transcription (Latin):
raidices exeũt noue. Nõ plures aũt
suꝑ terrã enimẽ debet trũtus ꝙͣ tres
aut quatuor pedes. Statĩ enĩ ab u¬
no uestiet᷑ nec magna pars ꝙ̃ad̃ o
liuetis uel̾ib arida et retorida erit.
¶Als̾ pouẽdi modus hic fuit. Ra¬
mos fortes, nec corticis diui, qͣles
eẽ nouelarũ arborũ solẽt eodẽ gnͣe
deposuit. hu paulo cardius surgũt
s cũ tãꝙͣ a plãta processint. nch ĩ
se hũt aut horridũ aut triste. ¶ Il¬
lud ⁊̃ nũc uidi. uidi uitẽ ex arbusto
suo ãnosã trãfferri. huiꝰ capilamẽta
qͦ si ficri põt colligẽda sũt. Deñ libã¬
lius st̾uenda uitis ut et ex corpore
radicescat. Et uidi nõ tm̃ mẽse febru¬
ario poĩtas s iã marcio exacto. Te¬
nẽt et cõplexe sũt nõ suas ulinos.
Om̃s aũt istas arbores q̃ ut ita dicã¬
uadas cistima. Que si prodest hẽ¬
mus pluiiã ĩ nr̃a potestate. plura
te docere nõ cogito ne ꝙ̃ad egialus mͥ
sibi adu̾sariũ ꝑauit. sic ego te parem

Expanded text:
plures autem super terram eminere debet truncus quam tres aut quattuor pedes. Statim enim ab imo vestietur nec magna pars quemadmodum in olivetis veteribus arida et retorrida erit. Alter ponendi modus hic fuit: ramos fortes nec corticis duri, quales esse novellarum arborum solent, eodem genere deposuit. Hi paulo tardius surgunt, sed cum tamquam a planta processerint, nihil habent in se abhorridum aut triste. Illud etiamnunc vidi, vitem ex arbusto suo annosam transferri; huius capillamenta quoque, si fieri potest, colligenda sunt, deinde liberalius sternenda vitis, ut etiam ex corpore radicescat. Et vidi non tantum mense Februario positas, sed etiam Martio exacto; tenent et conplexae sunt non suas ulmos. Omnes autem istas arbores, quae, ut ita dicauvandas cisternina, quae si prodest, habemus pluviam in nostra potestate. Plura te docere non cogito, ne quemadmodum Aegialus me sibi adversarium paravit, sic ego parem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hendere ascribã. uere fabis sacio ẽ.
nũc quoqz te medica putres. accipi¬
ũt fulci et milis uenit ãna cura.
¶An ãnuo tp̃r ista ponẽda sũt et
an utriusq una sit satio hĩc existi¬
mes licet. Iumꝰ mẽsis ẽ quo t̃ seabo
iã procliuus ĩ uiliũ. Eodẽ die uidi
fabã metẽtes miliũ serẽtes. ¶ Ad
oliuetũ reu̾tar ꝙ uidi duob modis
dispoĩtũ. Magnarũ cirborũ trũcos
circũcisis ramis. et ad unũ redactis
pedẽ cũ rapo suo trãstulit ãputatis
radicib relicto tm̃ capite ip̃o ex quo
ille pependerẽt ħ suno tictũ demisit
ut ait spissatione essicatiꝰ uidelicet
frigus excludit et uentũ. Minꝰ p̾tea
mouẽtur et obhoc nascẽtes iudices
prodire patit ac solũ app̾hende̾ ꝯͣs
nccie ẽ cereas adhuc et p̾catio herẽte ᷤ

Expanded text:
prehendere, adscribam: Vere fabis satio est: prehendere, adscribam: Vere fabis satio est: tunc te quoque, medica, putres Accipiunt sulci, et milio venit annua cura. An uno tempore ista ponenda sint et an utriusque verna sit satio, hinc aestimes licet: Iunius mensis est, quo tibi scribo, iam proclivis in Iulium; eodem die vidi fabam metentes, milium serentes. Ad olivetum revertar, quod vidi duobus modis depositum : magnarum arborum truncos circumcisis ramis et ad unum redactis pedem cum rapo suo transtulit amputatis radicibus, relicto tantum capite ipso, ex quo illae pependerant. Hoc fimo tinctum in ut ait, pisatione efficacius; videlicet frigus excludit et ventum. Minus praeterea movetur et ob hoc nascentes radices prodire patitur ac solum adprendere, quas necesse est cereas adhuc et precario haerentes
Abbreviated transcription (Latin):
flaccus qͥd ait. pastilos bucilliꝰ olet.
Sares nũc bucillũ. pro iñ ẽẽt. ac si ye¬
cũ oleret gorgoini loco eẽt. quẽ idẽ ora¬
tiꝰ bucillo opposuit. parũ ẽ sumẽ ũguẽ¬
tũ nͥ bis die t̾qz renouet᷑ ne euanescat
ĩ corpore. Qͥd ꝙ hndẽ. hoc odore tãꝙͣ su¬
o glĩant᷑. ¶ Hec si tͥ mimũ tristia
uident᷑ uile ĩputabis ĩ qua didici ab e¬
gialo diligẽtissĩo patre faĩlie. Is eĩ
nũc huiꝰ agri possessor ẽ. ꝙͣuis uetꝰ
arbustũ posse trãfferri. ħ nobis sem¬
b discere nccͣuiz ẽ quorũ nẽo nõ oliue¬
tũ alteri ponit ꝙ uidi illũ arborũ t̾¬
nũ et quadrinũ fastidiendi fructus
auctũpno deponere. Te quoqz prote¬
get illa q̃ tarda ueĩt seris factura ne¬
potib ũbrã ut ait uͥgilius nr̃. Qui
nõ qͥd uissiẽ s qͥd decẽtissie diceret᷑ a¬
spexit. nec agricolas docẽ uoluit. s
legẽtes delectare. Nã ut alia oĩa
trãseã. hoc ꝙ mͥ hodie nccĩe fuit de¬

Expanded text:
et. Dares nunc Buccillum; proinde esset ac si hircum oleret, Gargonii loco esset, quem idem Horatius Buccillo opposuit. Parum est sumere unguentum, nisi bis die terque renovatur, ne evanescat in corpore. Quid, quod hoc odore tamquam suo gloriantur ? Haec si tibi nimium tristia videbuntur, villae inputabis, in qua didici ab Aegialo, diligentissime patre familiae, is enim nunc huius agri possessor est, quamvis vetus arbustum posse transferri. Hoc nobis senibus discere necessarium est, quorum nemo non olivetum alteri ponit. Quod vidi illud arborum trimum et quadrimum fastidiendi fructus aut deponere. Te quoque proteget illa, quae Tarda venit seris factura nepotibus umbram, ut ait Vergilius noster, qui non quid verissime, sed quid decentissime diceretur aspexit nec agricolas docere voluit, sed legentes delectare. Nam, ut alia omnia transeam, hoc quod mihi hodie necesse fuit de
Abbreviated transcription (Latin):
Uoces futuras ciedis. Nlo ĩ uideo sci¬
pioni. uere ĩ exilio uixit qͥ sic lauaba¬
tur. ĩmoscias nõ cotidie lauabat᷑. Nã
ut auĩt qͥ priscos mores urbis tradi¬
derũt. brachia et crura cotidie ablue
putas. Illo soluisse maliciã labore de¬
cebat uirũ. postꝙͣ mõda balnea ĩuẽta
sũt spurciciores sũt. ¶ Descͥpturꝰ ĩ fa¬

Expanded text:
Scipioni; vere in exilio vixit, qui sic lavabatur." Immo, si scias, non cotidie lavabatur. Nam, ut aiunt, qui priscos mores urbis tradiderunt, brachia et crura cotidie abluebputas illos oluisse?" Militiam, laborem, virum. Postquam munda balnea inventa sunt, spurciores sunt. Desc
Abbreviated transcription (Latin):
tosũ nescit uiuẽ. Nõ pacrata aqua
lauabat᷑. s sepe turbida. et cũ plue¬
ret uehxmẽcius pene lutulẽta. Nec
multũ eiꝰ ĩt̾ercit an sic lauaret᷑. Ue¬
mebat eĩ ut sudorẽ illic absolueret.
nõ ut unguetũ. ¶ Qucis ñc quordã¬

Expanded text:
tosum! Nesciit vivere. Non saccata aqua tosum! Nesciit vivere. Non saccata aqua lavabatur, sed saepe turbida et, cum plueret vehementius, paene lutulenta. Nec multum eius intererat, an sic lavaretur; veniebat enim ut sudorem illic ablueret, non ut unguentum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑta nõ suffũdebat᷑ aqua nec recẽs
semꝑ uelut ex calido fonte currebat.
nec referre credebãt ĩ quã ꝑlucida sor¬
des deponerẽt. Sz dn bom ꝙͣ uuat il¬
la balnea ĩtrare obscura et g̾gali
tectoris ĩducta. q̃ scires catonẽ tibi
edilẽ aut fabiũ meximũ. aut ex cor¬
nelus aliquẽ manu sua tẽꝑcisse.
Nã hoc qͦ nobilissim ediles fũgebã¬
tur officio ĩtrandi ea loca q̃ ppliñ re¬
ceptribãt exigẽdiq mũdicias et uti¬
lem ac salubrẽ tẽꝑãciã. nõ hãc que
nuꝑ ĩuẽta ẽ silĩo ĩcendio. Adeo qͥdẽ
ut cõuictũ ĩ aliquo scelere ẜuũ uiuũ
lauari oporteat. Nichil mͥ uidetur
iã int̾esse ardeat balueũ an calne¬
at. ¶ Wͣte nũc aͥs rusticitatis dãp¬
uat scipionẽ ꝙ nõ ĩ caldariũ suũ la¬
tis specularib diẽ admiserat. ꝙ nõ
multa luce decoq̃bat᷑ et spectabat ut
ĩbalueo cõcoq̃ret᷑. o hoĩem calami¬

Expanded text:
reperta ? Non suffundebatur aqua nec recens reperta ? Non suffundebatur aqua nec recens semper velut ex calido fonte currebat, nec referre credebant, in quam perlucida sordes deponerent. Sed, di boni, quam iuvat illa balinea intrare obscura et gregali tectorio inducta, quae scires Catonem tibi aedilem aut Fabium Maximum aut ex Corneliis aliquem manu sua temperasse ? Nam hoc quoque nobilissimi aediles fungebantur officio intrandi ea loca, quae populum receptabant, exigendique munditias et utilem ac salubrem temperaturam, non hanc, quae nuper inventa est similis incendio, adeo quidem, ut convictum in aliquo scelere servum vivum lavari oporteat. Nihil mihi videtur iam interesse, ardeat balineum an calcat. Quantae nunc aliqui rusticitatis damnant Scipionem, quod non in caldarium suum latis specularibus diem admiserat, quod non in multa luce decoquebatur et expectabat, ut in balneo concoqueret. O hominem calami
Abbreviated transcription (Latin):
lũ tẽplo piscinas nr̃as circũdedit ĩ qͣs
multa sudacõe cor exmanita dimic¬
timꝰ. nͥ aquã argẽtea epytonna fude¬
rũt. Et adhuc p̾beias fistulas loqͦr.
Quid cũ ad balnea libertinorũ ꝑuen̾o
ch̾ substinẽciũ. s ĩornamẽtũ posita¬
rũ ĩpẽse cã. Qͣtũ aquarũ ꝑ grãdus
cũ fauore fragore labẽciũ. Eo delicia¬
rũ ꝑuer̃mꝰ ut nͥ gẽmas caltare nolimꝰ.
In hoc balneo scipioĩs mĩme sũt ri¬
me magis ꝙͣ feuestre muro lapideo
ex secte ut sũ ĩiuria inumimẽti lumẽ
nũc blatarea uocãt balnea. siqua
ita nõ apta sũs ut tocius diei solẽ
fenestris ãplissimis recipiãt uͥ et
lauãt᷑ simul et colorãt᷑. uͥ ex solio
agros ac maria prospicĩt. Itaqz
ta ẽ quo ip̃a se obrueret. at olim et
pauca erãt balnea nec ullo cultu
exornata. Cur eĩ exornaret᷑ res qua¬
dratoaria et ĩusũ nõ oblectamẽtu

Expanded text:
lum templo, piscinas nostras circumdedit, in quas lum templo, piscinas nostras circumdedit, in quas multa sudatione corpora exinanita demittimus, nisi aquam argentea epitonia fuderunt. Et adhuc plebeias fistulas loquor; quid, cum ad balnea libertinorum pervenero ihil sustinentium, sed in ornamentum positarum inpensae causa! Quantum aquarum per gradus cum fragore labentium ! Eo deliciarum pervenimus, ut nisi gemmas calcare nolimus. In hoc balneo Scipionis minimae sunt rimae magis quam fenestrae muro lapideo exsectae, ut sine iniuria munimenti lumen nunc blattaria vocant balnea, si qua non ita aptata sunt, ut totius diei solem fenestris amplissimis recipiant, nisi et lavantur simul et colorantur, nisi ex solio agros ac maria prospiciunt. Itaquta est, quo ipsa se obrueret. At olim et pauca erant balnea nec ullo cultu exornata. Cur enim exornaretur res quadrantaria et in usum, non in oblectamentum
Abbreviated transcription (Latin):
rectas. asenã edissicus ac uirib sb¬
ditã ꝯ̃ sufficẽ ĩ usũ uel ex̾citus pos¬
set. Balneolũ angustũ tenebricosũ
ex cõsuetudĩe ãtiqua nõ uidebatur
maiorib nc̃is calidũ nͥ obscurum.
¶Magna gͦ me uolupta subnt cõ¬
templãtẽ mores scipioĩs ac nr̃os. In
hoc ãgulo ille carthagĩs horror cui
roma debet ꝙ tm̃ semel capta ẽ. ablue¬
bat corpus laboribz rustics fessum.
Excebat enĩ se oꝑe. t̾rãq ut mos fu¬
it pͥscis ip̃e subigebat. Sub hoc ille
tecto tã sordido scetit. ħ illũ ꝑauimẽ¬
tũ tã uile sustinuit. ¶ At nũc qͥs
ẽ qͥ sie lauari sustiueat. paup sibi
uidet̃ ac sordidus nͥ parietes magnꝰ
ac p̾ciosis orbib refulẜuit nͥ alexan¬
driua marmora mumidicis crustis di¬
stincta sunit nͥ illis ũdiq oꝑosa et ĩ
picture modũ uariata circũlitio p̾te¬
uit᷑. nͥ uitro abscõdit᷑ camiara. nͥ thasiꝰ
lapis quondã rrirũ ĩ aliquo specta cu¬

Expanded text:
rectas, cisternam aedificiis ac viridibus subditam, quae sufficere in usum vel exercitus posset, balneolum angustum, tenebricosum ex consuetudine antiqua; non videbatur maioribus nostris caldum nisi obscurum. Magna ergo me voluptas subiit contemplantem mores Scipionis ac nostros. In hoc angulo ille Carthaginis horror, cui Roma debet, quod tantum semel capta est, abluebat corpus laboribus rusticis fessum. Exercebat enim opere se terramque, ut mos fuit priscis, ipse subigebat. Sub hoc ille tecto tam sordido stetit, hoc illum pavimentum tam vile sustinuit. At nunc quis est, qui sic lavari sustineat ? Pauper sibi videtur ac sordidus, nisi parietes magnis et pretiosis orbibus refugerunt, nisi Alexandrina marmora Numidicis crustis distincta sunt, nisi illis undique operosa et in picturae modum variata circumlitio praetexitur, nisi vitro absconditur camera, nisi Thasius lapis, quondam rarum in aliquo spectacu
Abbreviated transcription (Latin):
Udies plerosqz dicẽtes a
quĩquagesiõ ãno ĩ otui
seccedã. Seuagesimꝰ me ã¬
nus ab officus dimictet et quẽ taudẽ
lõcioris iute pedẽ accipis. ¶ Qs ista
sĩt disponis ire paciet᷑. Non pudet te
reliqͥas uite tͥ reẜuare et id solũ tp̃s
bõe mẽtis destinare ꝙ ĩ nullã rẽ defer¬
ri poss. Quã serũ ẽ tũc iue̾ ĩcipe cũ
desmendũ ẽ. Que tã stulta mortali¬
tatis obluuo ĩ quĩ quagesimũ et se¬
xagesimũ ãnũ differre sanci tõsilia.
et inde uesse uitã ĩ choare quo pauci
ꝑdurerũt. ¶ Potẽtissimis et ĩ altũ
sublatis hoĩb excidẽ noces iudebis qͥ¬
b otiũ optẽt laudẽt oĩb bonis suis
p̾ferãt cupiũt ĩt̾im exilio suofusti
gio si tuto liceat descendẽ. Nã ut nch
extͣ lacessat aut quatiat ĩte ip̃a for¬
tuna ruit.

Expanded text:
udies plerosque dicentes: " A quinquagesimo anno in otium secedam, sexagesimus me annus ab officiis dimittet." Et quem tandem longioris vitae praedem accipis ? Quis ista sicut disponis ire patietur ? Non pudet te reliquias vitae tibi reservare et id solum tempus bonae menti destinare, quod in nullam rem conferri possit ? Quam serum est tune vivere incipere, cum desinendum est ! Quae tam stulta mortalitatis oblivio in quinquagesimum et sexagesimum annum differre sana consilia et inde velle vitam inchoare, quo pauci perduxerunt ! Potentissimis et in altum sublatis hominibus excidere voces videbis, quibus otium optent, laudent, omnibus bonis suis praeferant. Cupiunt interim ex ilgio, si tuto liceat, descendere. Nam, ut nihil extra lacessat aut quatiat, magna in se ipsa fortuna ruit.
Abbreviated transcription (Latin):
Siuicie bonũ nõ sũt. ¶Hãc ĩt̾rogatõ¬
nẽ nr̃i nõ agnoscũt. pyꝑatetici et fin¬
gũt illam, et soluũt. ¶ Ait aũt possi¬
domꝰ hoc sophisma ꝑ õs dialeti corũ sco¬
las iactatũ sic ab ãtipatro refelli. pau¬

Expanded text:
divitiae bonum non sunt." Hanc interrogationem nostri non agnoscunt, Peripatetici et fingunt illam et solvunt. Ait autem Posidonius hoc sophisma, per omnes dialecticorum scholas iactatum, sic ab Antipatro refelli: " pau
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑ mulce̾ diuitus demẽ suꝑtiliũ
ꝙͣ sitigare d̾ u̾bis. qͣi de reb iã uidi¬
critũ sit. Putemꝰ nos ad cõcionẽ uo¬
catos. lex de abolendis iuditꝰ fertur.
hus ĩtrogacoĩb suasuri aut dissu¬
assuri sumꝰ. hus effcũri ut ppłus ro¬
manꝰ pauꝑtatẽ fũdamẽtũ et cãm ĩ¬
ꝑn sui requirat ac lcaiudet. Siuicias
aũt suas timeãt ut cogitet has se
apd̃ uictos Reꝑisse. huic ãbitũ et lar¬
gicoes et tumult̾ ĩ urbẽ sc̃issima
et tẽꝑã tissimã irrupisse. Nums lu¬
xuriose ostẽtari gẽciũ spolia. Qd
unus pplũs eripuit oĩb facilius ab
oĩb un eupi posse. hoc satiꝰ ẽ sucidẽ
et expugnare aiffcũs. nõ circũstribẽ
Si possumꝰ fortiꝰ loquanuir. si minꝰ

Expanded text:
s demere supercilium quam litigare de verbis, quasi iam de rebus iudicatum sit. Putemus nos ad contionem vocatos; lex de abolendis divitiis fertur. His interrogationibus suasuri aut dissuasuri sumus ? His effecturi, ut populus Romanus paupertatem, fundamentum et causam imperii sui, requirat ac laudet, divitias autem suas timeat, ut cogitet has se apud victos repperisse, hinc ambitum et largitiones et tumultus in urbem sanctissimam et temperantissimam inrupisse, nimis luxuriose ostentari gentium spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse ? Hanc satius est suadere et expugnare adfectus, non circumscribere. Si possumus, forti
Abbreviated transcription (Latin):
nctiͣe ẽ noceat. alia p̾cedẽs hãc p̾cedẽtẽ
cãm diuicie hñt. Inflãt aĩos suꝑbia ꝑ¬
ũt. Inuidia cõtrahũt. et usq eo mẽtẽ
alienãt ut fama pecciũe nos ⁊̃ noci¬
tura delectet. Bona aũt oĩa carẽ cul¬
pa decet. pura sũt. nõ corrũpũt aĩos.
nõ sollicitãt. ¶ Extollũt quidẽ et di¬
latãt sz sine timore. Que boua sũt fi

Expanded text:
edentem causam divitiae habent; inflant animos, superbiam pariunt, invidiam contrahunt et usque eo mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nocitura delectet. Bona autem omnia carere culpa decet; pura sunt, non corrumpunt animos, non sollicitant. Extollunt quidem et dilatant, sed sine tumore. Quae bo
Abbreviated transcription (Latin):
gͥtudinẽ dcĩt aĩo nec fiduciã nec secu¬
ritatẽ. cõtra aũt ĩsolenciã timiore
arrogãciã creãt mala sũt. Afortiu¬
tis aũt ĩhec ĩpellimur. ergo nõ sũt bo¬
ua . ¶ Hac ĩquit rõne uec cõmoda qͣdẽ
ista erũt. alia ẽ cõmodorũ cõdicio. a¬
lia bonorũ. Comodũ ẽ ꝙ plus usus
ht̃ ꝙͣ molestie. bonũ sincerũ ẽẽ debet
et ab oĩ parte ĩnoxiũ. Nõ ẽ id bonũ
comodũ et ad aĩalia ꝑtinetet ad ĩꝑ¬
fectos hoĩes et ad stultos. Itaqz pot̾ ei ᷤ¬
ẽẽ ĩ cõmodũ mixtũ. S cõmodũ dr̃ a
maiore sui parte estĩatũ. Bonũ ad ui¬
rũ scipientẽ ꝑtinet ĩuolatũ ẽẽ opor¬
cet bonũ aĩuz hr̃e. ¶ Uns tͥ nodus¬

Expanded text:
curitatem, contra autem insolentiam, tumorem, arrogantiam creant, mala sunt. A fortuitis autem in haec inpellimur ergo non sunt bona." " Hac," inquit, "ratione ne commoda quidem ista erunt." Alia est commodorum condicio, alia bonorum; commodum est, quod plus usus habet quam molestiae. Bonum sincerum esse debet et ab omni parte innoxium. Non est id bonum, commodum et ad animalia pertinet et ad inperfectos homines et ad stultos. Itaque potest ei esse incommodum mixtum, sed commodum dicitur a maiore sui parte aestimatum; bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse oportet. Bonum animum habe
Abbreviated transcription (Latin):
ut futura qualia nũc sũt. qͥ pͥmius
appessauit ĩpedimẽta. Nũc uolo pau¬
cissimas adhuc ĩt̾rogacões nr̃orũ tibi
reddere ad uͥtutẽ ꝑtiuẽtes ꝙͣ satifface᷑
nos facit. Nã et ĩ arte nusica ꝙ bonũ
ẽ facit iusicũ. Fortuita bonũ nõ fu¬
ciũt ergo nõ sũt bona. ¶ Adu̾sus h
sic respondẽt ꝑypateticis ut ꝙ pͥmũ
propomimꝰ falsũ ẽẽ dicãt. Ab eo ĩqͥũt
ꝙ ẽ bonũ nõ utiqz fuĩt boni. In mu¬
sica ẽ aliqͥd bom tãꝙͣ tibia aut cor¬
da aut organũ aliꝙ aptatũ ud usꝯ
canendi. ichil eñ hoeũ facit mi¬
sicũ. ¶ Hic respõdebimꝰ. nõ ĩ telligi

Expanded text:
vit futura, qualia nunc sunt, qui primus vit futura, qualia nunc sunt, qui primus appellavit " inpedimenta." Nunc volo paucissimas adhuc interrogationes nostrorum tibi reddere ad virtutem pertinentes, quam satisfacere nos facit. Nam et in arte musica quod bonum est, facit musicum. Fortuita bonum non faciunt. Ergo non sunt bona." Adversus hoc sic respondent Peripatetici, ut quod primum proponimus, fals est bonum, non utique fiunt boni. In musica est aliquid bonum tamquam tibia aut chorda aut organum aliquod aptatum ad usus canendi. Nihil tamen horum facit musicum." Hic respondebimus: " Non intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
scipionẽ. alt̾ enĩ cũ hostib nr̃is bel¬
lũ. alt̾ cũ morib gessit. cãterio uehe¬
bat᷑ et ippoꝑis quidẽ ĩpoĩtis ut se¬
cũ utilia portaret. O ꝙͣ cuꝑem illi uẽ
occurrẽ aliquẽ ex hus trosulis ĩ ua¬
diuicibz cursores et mumdas et mul¬
tas añ se puli̾us agẽtẽ hic sine du¬
bio cultior conitatiorq ꝙͣ. M. cato ui¬
deret᷑. hic qͥ int̾ illos apꝑatus delicatꝰ
cũ maxie dubitat utrũ se ad gladiũ
locet an cultrũ ad. o ꝙͣtũ erat scdĩ de¬
cus ĩpatorẽ triũphalez cõsorciũ ꝙ suꝑ¬
oĩa hoc ẽ. catonẽ uno cabalo cõtẽtu¬
eẽ. Et ne toto quidẽ partẽ enĩ sarcine
ab utroqz latere dependẽtes occupabãt.
Ita nõ oĩb obesis ĩmanib et astu¬
rombz et colutarus p̾ferres unicũ e
quũ ab ip̃o cutone defuctũ. ¶ Uideo
nõ futurũ finẽ ĩ ista mat̾ia ullũ insi
quẽ ip̃e mͥ fecero. hic itaqz cõticesca
ꝙͣtũ ad ista q̃ sine dubio talia diuina¬

Expanded text:
 enim cum hostibus nostris bellum, alter cum moribus gessit, cantherio vehebatur et hippoperis quidem inpositis, ut secum utilia portaret. O quam cuperem illi nunc occurrere aliquem ex his trossulis in via cursores et Numidas et multum ante se pulveris agentem ! Hic sine dubio cultior comitatiorque quam M. Cato videretur, hic, qui inter illos apparatus delicatos cum maxime dubitat, utrum se ad gladium locet an ad cultrum. O quantum erat saeculi decus, imperatorem triumphalem, censorium, quia haec est, Catonem uno caballo esse contentum et ne toto quidem ! Partem enim sarcinae ab utroque latere dependentes occupabant. Ita non omnibus obesis mannis et asturconibus et tolutariis praeferres unicum illum equum ab ipso Catone defrictum ? Video non futurum finem in ista materia ullum, nisi quem ipse mihi fecero. Hic itaque conticescam, quantum ad ista, quae sine dubio talia divina
Abbreviated transcription (Latin):
ĩspurtauit. q̃ sic ĩquosdã hoĩes ꝯuõ
denariꝰ ĩcloacã cadit. uirtus suꝑ ista
cõsistit. suo ere cẽset᷑. Nichil ex istis
cuilibet ĩ currẽtib bonũ iudicat. Me¬
diciia et gubnacio nõ int̾dicit sibi
ac sius admĩstracõe taliũ rerũ. Qͥ
nõ ẽ uir honus põt inchominꝰ medi¬
Tã me h̾cules ꝙͣ cocus. Cui cõtĩgit
hr̃e nõ quãlibet. hũc nõ quẽlibet di¬
xeris. Qualia qͥsqz ht̃ talis ẽ. Fiscus
cãti ẽ ꝙͣtũ ht̃. ĩmo ĩ accessionẽ eius e¬
ueĩt ꝙ ht̃. Quis pleno sa culo ullũ p̾
moniorũ. accessioẽs illorũ et appẽdices
sũt. Qr̃ ergo sapiẽs magnꝰ ẽ. qr mag

Expanded text:
 sic in quosdam homines quomodo denarius in cloacam cadit. Virtus super ista consistit. Suo aere censetur. Nihil ex istis quolibet incurrentibus bonum iudicat. Medicina et gubernatio non interficit sibi ac suis admiratione talium rerum Qui non est vir bonus, potest nihilominus meditam mehercules quam cocus. Cui contingit habere rem non quamlibet, hunc non quemlibet dixeris; qualia quisque habet, talis est. Fiscus tanti est, quantum habet; immo in accessionem eius et. Quis pleno sacculo ullum premoniorum: accessiones illorum et appendices sunt. Quare ergo sapiens ma