comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens. lignũ deorsũ mittitͥ & fer¬
rũ insuꝑficiem atcollit: qͥa uide¬
licet redemptor nr̃. piȩ nos recipi¬
ens. cor peccatoris humiliat. et ei.
qͣm amiserat intelligentiã. refor¬
mat. Lignum mergit: & ferrum
releuat: quia cor affligit. & scienti¬
am reparat. Unde bene alia trans¬
latione dr: qdđ confregit lignum.
atq iactauit: & sic ferrum sustulit.
Lignum nanq confringere ẽ: cor
abelatione conterere. Lignũ ad
ima ractare ẽ.: elatum coricos
nitione ut diximꝰ ꝓpriȩ infirmita¬
ds humiliare. Atq ilico ferrum
adsuꝑficiẽ redit: qͥa adusum ex-¬
ercitationis pristinȩ intelligentiȩ
recurrit. Igitur qm̃ donũ intellec¬
tus qđ accipitur. uix cũ tot chf¬
ficultatib custodit᷑: eurandum
quippe ẽ. ne ocio torpeat:curan¬
dũ. ne inexercitatione oꝑis. uicio
elationis euanescat: scĩ uiri mini¬
mȩ exultant. cũ cognoscunt quȩ
faciant: sed cum faciunt quȩ co¬
gnouernt. Et si intelligendo con¬

Expanded text:
lignum deorsum mittit, et ferrum in superficiem attulit: quia videlicet Redemptor noster, pie nos respiciens, cor peccatoris humiliat, et ei qui amiserat, intelligentiam reformat, lignum mergit, et ferrum levat, quia cor affligit, et scientiam reparat. Unde bene in alia translatione dicitur quod infregit lignum, atque jactavit, et sic ferrum sustulit. Lignum namque confringere est, cor elatione conterere. Lignum ad ima jactare, est elevatum cor in tatione, ut diximus propriae infirmitatis humiliare, atque illico ferrum in superficiem redit, quia adversum exercitationis pristinum intelligentia recurrit. Igitur quoniam donum intellectus quod accipitur vix cum tot difficultatibus custoditur curandum quippe est ne otio torpeat, curandum ne in exercitatione operis vitio elationis evanescat, sancti viri, minime exsultant cum cognoscunt 702 quae faciant, sed cum faciunt quae cognoverant; et si intelligendo con
Abbreviated transcription (Latin):
tentia non uitatur: ferrũ iaqua
ꝑditur: qͥa ex cdissoluto oꝑe. in¬
delligentia fatuatur. Quam ꝓfec¬
to intelligentiam. adhoc nouimꝰ
dari: ut ante dantis ocłos. exbo¬
na debeat actione restitui. Unde¬
& rectȩ is qui ferrũ amiserat: cla¬
enim hoc elec̾t ꝓprium. ut si qͣn¬
do eis insua scientia furquȩ uanȩ
glȩ culpa subripitur: ad cor ueloci¬
ter redeant: & quicquid inse an¬
te districd iudicis ocłos damp¬
nabile inuenuint᷑ lacrumis inseq̃nt᷑.
Quiflentes. ñ solum cautȩ inspiciuii
quȩ mala commiserunt:s ex ac¬
cepto miinere. quȩ reddere etiam
bona debuerunt: qͥa mmirũ tan¬
to se amplius peccatores sengunt:
qͣnto ex neglectis bonis quȩ agere
poterant. debitores tenentur. Rec¬
te gͦ qui ferrum ꝑddit clamat:
heu. heu. & hoc ipsum mutuum
acceꝑam. Acsi heat. Illud ꝑ dis¬
solutionem negligentiȩ ꝑdidi: qd
ut ꝑbona oꝑa redderẽ. exgr̃a crea¬

Expanded text:
ientia non vitatur, ferrum in aqua ientia non vitatur, ferrum in aqua perditur, quia ex dissoluto opere intelligentia fatuatur. Quam profecto intelligentiam, ad hoc novimus dari, ut ante dantis oculos, ex bona debeat actione restitui. Unde recte is qui ferrum amiserat, claenim hoc electi proprium, si quando eis in sua scientia furtive vanae gloriae culpa subrepit, ad cor velociter redeant: et quidquid in se ante districti judicis oculos damnabile inveniunt, lacrymis insequuntur. Qui flentes non solum caute inspiciunt, quae mala commiserunt, sed ex accepto munere quae reddere etiam bona debuerunt: qui nimirum tanto se amplius peccatores sentiunt, quanto ex neglectis bonis quae agere poterant debitores tenentur. Recte ergo qui ferrum perdidit, clamat: « Heu, heu, heu, et hoc ipsum mutuo acceperam. » Ac si dicat: Illud per dissolutionem negligentiae perdidi, quod ut per bona
Abbreviated transcription (Latin):
sa sentimus. Non ẽ autẽ secura
leticia. inuinis paginis ut for¬
tia uel multa cognoscere:sed co¬
gnita custodire. Nã qui bene in¬
telligit: qͥd intelligendo debeat.
agnoscit Quanto enĩ intellec¬
tum latius extendit: tanto ad
explenda oꝑa emxius ligatur.
Unde. in eugłio ueritas chcit. Cui
multum datum ẽ: multũ que¬
retur abeo.Etcui commenda¬
uerunt multum: plus pecent
tiam datã qͣsi pecuniã mutuã.
Quo plus nobis credit̃ exbeni¬
gnitate: eo debitores ampliꝰ dene¬
mur inoꝑe.Et plerumq eadem
intelligentiȩ accepta pecunia. cũ
adusuras auditorib dat̃. amit¬
III. titur: ñ cautȩ tribuatur. Neq e
nim negligenter intuendum ẽ
gna cederent un eoꝵ securis ex
manubrio inꝓfundum lapsa.
disparuit. Ferrũ quippe in ma¬
nubrio ẽ: donum intellectus in
corde. Ligna uͦ ꝑhoc cedere ẽ pͣ¬
uȩ agentes increpare. Qđ. non.¬
nunqͣm dũ flurȩ agitur: dũ lap¬
sus uane glȩ maccepta eadẽ sen

Expanded text:
sa sentimus. Non est autem secura sa sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus repetent tiam datam quasi pecuniam mutuam, quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tenemur in opere; et plerumque eadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi caute tribuatur. Neque enim negligenter intuendum estgna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae g
Abbreviated transcription (Latin):
appellatas ꝑsignificationẽ credi¬
mus. nͥ habundantia acumina
consilioꝵ: quȩ querentis manus
inuenit cum hȩc cogitatio trac¬
tantis gignit: has et enm salo¬
mon sapientiȩ diuitias contẽplat᷑.:
ait Corona sapientum: uidiȩ
eoꝵ. Qui. quia chuitias. ñmetalla
terrena. s prudentiã nominat: ili¬
co ꝑcontrarietatem subdit. fatui¬
tas stultorum: imprudentia. Si
enim coronã sapienqum. t̾renas
duitias diceret: ꝓculdubio fatui¬
tatem stultoꝵ. pauptatem potꝰ
quã inprudentiã fateretur.S dũ
fatuitatem stultoꝵ imprudentiã
subdidit: sapientiũ chuicias. qͥa
prudentiã dixerit. inhicauit. Has
inse paulus scientiȩ diuicias con¬
demplatus: & contemplationem
suã consicdatione humanȩ fragi¬
litats humilians: ait. Habemxꝰ
thesauiũ istũ. inuasis fic̾tilib.
Multas itaq apud nos chuicias
reppimus: cum dona abundan¬
tis intelligentiȩ. sacra eloquia in¬
uestigando. ꝑcipimus: atq in
his plura. nectam̃ sibimet adũ¬

Expanded text:
appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sibimet diver
Abbreviated transcription (Latin):
strec locũ inquo oritur. et postmo¬
dum cȩtera. adquȩ ꝓcedendo dilata¬
tur: ne si intendendo cognoscendis
aliis semetipsos nesciant᷑. ibi solis ra¬
dius. ub oritur tenebrascat. Ingenii
itaq iurtutem. ad cognoscendã pro¬
priam infirmitatem dirigunt: atq
exinfirmitatis suȩ melius eogritio¬
ne conualescunt. Aurum gͦ robur
ñ creditur si maccepto ingenio. fi¬
ducia ñhabetur.Qd bene salomon
admonens:ait. Habe fiduciã indo¬
mino. extoto corde tuo: & ne inni¬
caris prudentiȩ tuȩ Dicatgͦ. Si putaui
aurum. robur meum: & obrirȩ di¬
xi. fiducia mea. Ac si aꝑtȩ fateatur:
dicens. Nec quȩ ueraciter intelleri:
nec ingenio tribui. nec menti ꝓpͥȩ.
si qua egisse me bona contigit. hec
principaliter deputaui. Qui adhuc
subtilius humilitatem nobis sui
eorchs insinuans: adiungit. chcens.¬

Expanded text:
stret locum in quo oritur, et postmostret locum in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur, ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur obtenebrescat. Ingenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae, si qua egisse me bona contigit, haec principaliter deputavi. Qui adhuc subtilius humilitatem nobis sui cordis insinuans, adjungit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
hinc psalmista qͥ ad ꝑfectionis iã culm̃
ꝑuenerat: qͣsi uichoans. dicebat.
Diri. nunc cȩpi. Qtiia uidelicet si las¬
sessere abinchoatis bonis riolum̃.
ualde necesse ẽ. ut inchoare nos cot¬
dic credam᷑. Nec ab orret arationis or¬
dine. qd auro dicimꝰ ingeniũ desi¬
gnari: quia sic̃ mornamento aurũ
supponitur. ut gemmarũ desuꝑ or¬
do chsponatur: ita clara sc̃oꝵ inge¬
nia. duinis munerib humilit̃ sub¬
sternuntur: & distincta suꝑ se gr̃aꝵ
dona ꝑcipiunt. Et nͥ qͥd simile. au¬
rum cũ sapientia haberet. quidã
sapiens minimȩ dixisset Sapien¬
tia absconsa. &thesaurus mnuisus:
quȩ utilitas inutrisq: Scĩ autẽ uiri.
robur suũ. aurũ ñ deputant: quia qͣn¬
tolibet ingenio fulgeant: nichil se eẽ
ex suis uirib pensant. Etcum senti¬
re om̃ia ualenter possunt: prius in¬
telligere semetipsos cupiunt: qͣtinꝰ
lumen ingenii. more solis. prius illu¬

Expanded text:
Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus. Nec abhorret a rationis ordine quod auro dicimus ingenium designari, quia sicut in ornamento aurum supponitur, ut gemmarum desuper ordo disponatur, ita clara sanctorum ingenia divinis muneribus humiliter substernuntur, et distincta super se gratiarum dona percipiunt. Et nisi quid simile aurum cum sapientia haberet, quidam sapiens minime dixisset: Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utriusque ? Sancti autem viri robur suum aurum non deputant, quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. Et cum sentire omnia valenter possunt, prius intelligere semetipsos cupiunt, quatenus lumen ingenii more solis prius illu
Abbreviated transcription (Latin):
reuerberatur. Unde sollerter quiq:.
ne corporeis sensib nimis adexte¬
riora dilabantur: continuo studio.
intra mentem suã. occulta custo¬
dȩ dsciplina se colligunt: ut tan¬
tomagis inueniantur interius in¬
tegnꝰ quanto minus sunt exteri
fusi. hoc etenĩ uigore disciplinȩ.
intra mentis suȩ se archana con¬
strmrerat: qui exterioris uitȩ appe¬
titum fugiens. dicebat. Diem ho
iob uerbis aliis asserit: qͥa fulgentẽ
solem. & lunã incedentem clarȩ non
uiderit: atq exhis. incordis abditis
letatus ñ sit: quia nimirũ gaudere
ñpoterat dehis. quȩ ꝑdelect̾ationis
hȩc quȩ iurta hystoriam tͣctando
ꝑscrutemur:qͥdhoc inloco aurũ
accipimus. nͥ preclari intellectus
ingenium: Quid obritam. nͥ men¬
tem: quȩ dũ igne amoris excoqui¬
tur. semꝑ inse seruat claritatem pul¬
chritudinis. cotidiana innouatione
feruoris: Nescit enĩ mens ꝑcorpus
ueterascere: quȩ studet ꝑdesid̾ium

Expanded text:
reverberatur. Unde solertes quique reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custodiae disciplina se colligunt, ut tanto magis inveniantur interius integri, quanto minus sunt exterius fusi. Hoc enim vigore disciplinae intra mentis suae se arcana constrinxerat, qui exterioris vitae appetitum fugiens, dicebat: Diem homJob verbis aliis asserit, quia fulgentem solem et lunam incedentem clare non viderit, atque ex his in cordis abditis laetatus non sit, quia nimirum gaudere non poterat de his quae per delectationis haec quae juxta historiam tractando perscrutemur, quid hoc in loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium; quid obryzum, nisi mentem? quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
lunã incedentem clarȩ: & lȩcatum
ẽ. mnabseondito cor meũ. Quid hoc
loco uidere dr: nͥ defideranter in¬
tueri: Unde. & psalmista ait. Iniqͥ¬
tatem si conspȩei incorde meo: ñ
exaudiat dñs. Quȩ nimirum ini¬
quitas more exprimi non posset:¬
si non conspiceret᷑ incorde. S aliud ẽ.
iudere ꝑuihcium: aliud ꝑ appetitũ.
Beatus gͦ iob. fulgentẽ solem. & clarȩ
meedentem lunã. nequaqͣm uidisse
se phibet:ut se demonstret. p̃sentis¬
quia nequaqͣm mauro letatus sũ.
quia inipsa qͦ luce corporea delec¬
omnia p̃sentis uitȩ oblectamenta
despiciunt: p̃illius lucis t̃terne dul¬
cedine. abhac exteriori luce. anmã
qͣss atenebris auertunt. Multũq
secum intrinsecus contendunt:
ne huius lucis quȩ fulget extrinse¬
cus. delectatione rapiantur. Lux
quippe uisibilis. si incacitȩ diligit᷑:
aluce inuisibili eor cȩcatur: qͥa qͣn¬
to extra se inhians funditur: tan¬
to amplius ininternis obtutib

Expanded text:
lunam incedentem clare, et laetatum lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum. Quid hoc in loco videre dicitur, nisi desideranter intueri? Unde Psalmista ait: Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Deus . Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non posset,si non conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam vidisse se perhibet, ut se demonstret pquia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delecomnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque secum intrinsecus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd utraq hȩc luminaria. humansͤ
ministeriis deputata. oli miliciȩ
uocantur: in quoꝵ cultum mul¬
tos nouimꝰ. scrptura teste ceciddis¬
sẽ sicut scrptum ẽ. Adorauert̃
umuersam miliciã cęli. Et quia sol
&luna. alit̃ uidentur adusum. alit̃
aduenerationẽ: eo more quo acul¬
toribz suis uenerari solent. solem ⁊
lunã beatus iob nequaqͣm uidisse
se phibet: nec lȩcatum fuisse cor su¬
um: nec osculatum manũ ore suo.
nqua uidelicet osculatione: qͥd
aliud qͣm gr̃a uen̾ationis expͥmit̃
Q d si fecisset unqͣm: hoc iniquitatẽ
marimam et di negationẽ uocat
Sed postq̃m tanta de se locis suꝑioribz
untutum culmina narrauit: quid
nunc mirum memorat.si solẽ ac
lunam non se adorasse manifestat:
Unde pensandum ẽ: qđ postquam
mauro ñ habuisse fiduciã. nec it⁊
multis chuiciis lȩtatũ se fuisse te¬
statur: adhuc adsublimiora ducit᷑
ut tanto nos magis erudiat: qͣnto
de se aliqua subtilius narrat. Ait
enim. Si uich solem cũ fulgeret: &

Expanded text:
quod utraque haec luminaria humanis ministeriis deputata, coeli militiae vocantur. In quorum cultum multos novimus, scriptura teste, cecidisse, sicut scriptum est: Adoraverunt universam militiam coeli . Et quia sol et luna aliter videntur ad usum, aliter ad venerationem, eo more quo a cultoribus suis venerari solent, solem et lunam beatus Job nequaquam vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negationem vocat. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifUnde pensandum est, quod postquam in auro non habuisse fiduciam, nec in multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat quanto de se aliqua subtilius narrat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, et
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. inhuius ꝑegrinationis erum¬
pna. qm̃ eam qͣm appetunt adhuc
creatoris suispeciem contempla¬
riminmȩ smuntur: omẽm p̃sen¬
cte copiã. mopiã deputant: qͥa ui¬
delicet nil extra d̾m sufficit menti.
quȩ ueraciter dđm quȩxit. Etplerũq
eis ipsa sua habundantia fit uehem̃¬
ter onerosa: qͥa hoc ipsum grauiter
tolerant:qđ  festinantes ad patriam.
mitinere multa portant. Vnde fit:
uthȩc cũ indigentib ꝓximis deuo¬
tȩ pardiantur: quatinus dũ sumit
istȩ qdñhabet deponit ille quod
amplius habebat: nec comuator
uacuus ambulet: nec eum. quem
retardare muia poterat. nuium
onus grauet flecti gͦ de multa
habundantia minime letant᷑:
qͣm uidelicet ꝓamore cȩlestis pa¬
trimonii.aut largiendo disꝑgunt:
aut despiciendo deserunt. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
viri in hujus peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesenvitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patrimonii aut largiendo dispergunt, aut despiciendo deserunt. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
meisdem temporalib. quȩ ñ ad
delectationem sibi. sed adusum
retmet.fiduciã ponat: qm̃ eon¬
iunctus decurrentib. mox statũ
suũ animus ꝑdit. Nã uitȩ p̃sentis
fluctus trahit. quẽ leuat: et ualde
demens ẽqui mundã uoluitur:
et plantam figere conatur.d sunt
pleriq. qui et si mreb transeunti¬
bus fiduciam nequaqͣm ponunt:
cum tamen sibimet adusus neces¬
sarios abunde adsunt mente ta¬
cita lȩtantur. Qua inre dubium
non ẽ: quia tanto quisq minus
dolet qd desint ȩterna: quantoma¬
gis gaudet. qđ adsint temporalia.
Et quiminus dolet quod desuntũ¬
poralia: certius expectat ut ad¬
sint eterna. hoc itaq de terrenis
reb gaudium. beatus iob ñ se
habuisse testificans: subiungii.

Expanded text:
in eisdem temporalibus quae non ad in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans, subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
requiesce: comede bibe: epulare.
S hunc suꝑna uox increpat ceis.
Stulte. hac noc̾te animã tuã rẽpe¬
tunt ate: quȩ autẽ parasticurus
erunt: Eadem enĩ nocte sublat᷑
ẽ: qui mrerum sibi habundantia.
multa tempora fuerat p̃stolatus::
Ut scilicet qui mlongũ sib subsidia
colligendo ꝓspicerãt: subsequen¬
tem diem uel unũ. minime uidẽt.
Quasi inaquis enim defluentib
fundamentũ ponere ẽ: inreb la¬
bentib. spei fiduciã uelle solida¬
re.Stante enĩ imꝑpetuum deo:
transeunt omma. Quid gͥnsi ab
stante fugere ẽ transeuntib reb
mherere: quis nanq: unquã de¬
currentum fluminum tumichs
uerticib raptus. manere ipse fixꝰ
potuit: deorsum unda defluen¬
tem: Quis quis gͦ defluere deui¬
tat: suꝑẽ ut qđ defluit fugiat: ne
ꝑhoc qđ amat. inhoc cogatur ꝑ¬
uenire qd uitat. Qui enim reb
labentib mheret: illiic uidelicet
trahitur.quo tendit quod denet.
Pnius itaq curandum ẽ ne quisq
temporalia diligat: ac deinde ne

Expanded text:
requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne
Abbreviated transcription (Latin):
Siitaq adhuc arbor insemine est:
metuendũ ẽ. ne ipsa scientiȩ cog¬
nitione putrefiat. Si iam aduir¬
gultum ꝓdiit: curandũ ẽ. ne hãc
manus elationis tangat: atq aui¬
richtate suȩ actionis arefaciat. Si
autẽ ualenti robore iã adaltase sub¬
leuat: ualde formidandũ ẽ. ne hãc
admote laudis uentus grauior
endum ẽ: qͥa ne immoderatis lau¬
dib eruamur: plerũq miro rec¬
toris nr̃i moderamine. etiã detrac¬
donib lacerar ꝑmittimur: ut
cum nos uox laudantis eleuat:
lingua detrahentis humiliet:
quia & arbor sȩpe quȩ uniꝰ uenti
impulsu ita impellitur. ut pene
iam erui posse uideatur: alterr
eduerso uenientis flatu erigitur:
tulit: abalia. adstatum redit. uñ.
&illa arbor altȩ racheata qͣsi in¬
ter aduersantes uentos fixius ste¬
terat. quȩ dicebat. ꝑglam. &igno¬
bilitatem: pinfamiã &e bonam fa¬
mam. Sepe autem laus bene agen¬
tis aurib insolenter ad mota. dũ

Expanded text:
Si itaque adhuc arbor in semine est, Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior endum est quia ne immoderatis laudibus erigamur plerumque miro Rectoris nostri moderamine, etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quoniam et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur; tulit, ab alia ad statum redit. Unde et arbor illa alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, du
Abbreviated transcription (Latin):
menta ẽẽ conspicimꝰ arbustorum.
Nis quippe futurȩ arboris. prius in
semine ẽ postmodum mortu:. atq
adextremum ꝓducitur inramis.
Sic nimirum. sic unius cuiꝰq uutus
succrescit oꝑantis. Seminat᷑ nanq
intelligentia: oritur. inoꝑatione:
atq adultmum conualescit usq
aqdꝓuectus magni latitudinẽ. S
cum quemlibet sua intelligentia
extollit: arbor quȩ oriri poterat.
insemine putruit. Cum uͦ post
opationẽ bonã. elatonis peste
corrumpitur: qͣsi iã orta.siccatur.
Cum autem neq intelligentia neq
oꝑatio corrumpit: s excrescente
magnitudine. dũ fauor laudan¬
dum sequitur. atq abstatusuo
bene oꝑants animũ euertit lin¬
guarum uentos. arbor ꝑtulitꝰ
& om̃e qdmea robustũ creuerat:
tempestas famȩ rachcit᷑ euulsit.
Quo em̃ arbor altius adsuꝑiora
mentꝰ sentit: qͥa qͦ plus quisq in
uona oꝑa atcollitur: eo ampliori
ab ore laudantum flatu fatigat᷑

Expanded text:
menta esse conspicimus arbustorum. menta esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora mentius sentit, quia quo plus quisque in bonis operibus attollitur, eo ampliori ab ore laudantium flatu fatigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
melatione ipsis muentis corrũ¬
punt᷑. Sunt uͦ nonnulli. qͦs intel¬
ligentia qͥdẽ ñ eleuat: s exhibita
oꝑatio exaltat. Qui dũ act̾iones
suas respiciunt: apud m̃tẽ suã
sibi ceteros dedignando postpo¬
nunt. Hi uidelicet &si mmultis
diuitiis ñ gaudent: solem tam̃
li qͦs nec oꝑatio ꝓxima extollit:
sed eũ laudari abhominib ꝓhac
eadem bona oꝑatione cȩꝑint. ip¬
sis hominum fauorib deuicti. qͣsi
magnos se qͦsdam insua cogitati¬
one conspiciunt:atq acordis cu¬
stodia dissoluunt᷑. Hi ꝓfecto. & si
fulgentem solẽ uidere noluerunt:
lunã tamen clarȩ incedentem re¬
spiciunt: quia inter huius uitȩ
tenebras. dum iopinionis suȩ cla¬
ritate animũ defigunt: humil¬
labis giãm.q̃s exnocturno lumi¬
ne amittunt. Et intuentes lunam.
se ñuident: qͥa semetipsos nescire
incipiunt: dũ mentis oculos. in
transitorium fauorẽ defigunt. Sic¬
autẽ ꝓfectus ẽ. hominũ: sic̃ incre¬

Expanded text:
in elatione ipsis inventionibus corrumin elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamenli quos nec operatio propria extollit; sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia inter hujus vitae tenebras dum in opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt; et intuentes lunam, se non vident, qui semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium favorem defigunt. autem profectus est hominum, sicut incre
Abbreviated transcription (Latin):
mente humili. opimonis alienȩ
bona suscipimꝰ: nr̃a uel admeliꝰ
bona ꝓducimus: uł adbonum
mala ꝑmutamus. Cũq nos de
uita ꝓximi. famȩ splendor irradi¬
at̾mens nr̃a ut p̃diximus. quȩ ad
optinendum untutis iter se diri¬
git: qͣsi in lunȩ lumine gress̃ ponit.
S sicui exaliena opinione ꝓficimꝰ:
sic plerumq si laudib famȩ nr̃e
auntute uacuamur: qͥa dum delec¬
tatur animus. in hoc qd de se extͥn¬
secus haberi considerat: illud obli¬
uiscitur. ad qd introrsus anhelabat.
diȩ ñ corrupit: de multis uiciis
gaudere despexit. Quia uͦ eum
magnitudo oꝑis ñ inflauit: solẽ
sulgentem ñuidit. Quia autẽ il¬
lum nec fama laudabilis extulit:
clarȩ incedentem lunã. minimȩ atten¬
dit. Sunt enĩ nonnulli qui eo inela¬
donem corruunt: quo ꝑsubtilem in¬
telligentiam. uł que ñ faciunt bona
cognoscunt. Himmirũ suꝑ multis
duitiis lȩtantur: cũ quelibet sum¬
ma intelligendo reppiunt: atq

Expanded text:
mente humili opinionis alienae mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plerumque, si famae nostrae a virtute vacuamur, 705 quia cum delectatur animus in hoc quod de se extrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anhelabat. tiae non corrupit, de multis divitiis gaudere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
quã opꝰ qd̃ ab aliena opinione sũ¬
mitur: minꝰ mundo desidio inani¬
moformat᷑ Nam infirmȩ mentes.
cũ bona dealiis audiunt: aliqñ
se adoꝑationẽ rectã. ñ amore untu¬
ds: sed delectatione laudis. accen-¬
dunt. Et ꝓfecto liquet: qͥa sic̃ natiirȩ so¬
lis ẽ ut queq attigit accendat. ⁊ siccet:
ita lunaris ignis ẽ. ꝓpͥũ: ut qͥcqͥd con¬
digit exurat qͥdẽ s erurendo. humi¬
dũ reddat. Aduitã gͥbonã. alios ꝓ a
more di ẽffectus recti oꝑis: alios uͦ.
amor laudis infłamat. s cũ recti oꝑ¬
is affectu accendim᷑: qͣsi ꝑignẽ solis.
auicioꝵ amore siccam̃. Cum uero
quem adopus bonũ. laudis amor
ꝓuocat᷑ concupita fama. qͣsi luna
atrigit qͥa uidelicet. er aĩũ &accẽdit
& resoluit. Accendit scilicet adex¬
ercicium oꝑis: resoluit uͦ. ad con¬
cupiscentiam fauoris. Plerumq
tam̃ adexercenda opa.aliena nos
utiliter exempla ꝑsuadent: & cũ

Expanded text:
quam opus quod ab aliena opinione suquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
atcendi: qͥa dũde ea extolli timus.
abintuendo eo ocłos auerti. Seqr̃¬
missum solẽ aptȩ qͦ incedentem
clarȩ lunã subdidit: qͥa uidelicet
post opus bonũ fama laudabils̃
sequitur: ꝑq̃m. celebre nomen. m
hac presentis uitȩ nocte posside¬
tur. Si enĩ uerum ẽ. qđ quidã pu¬
tant illustrationem lunã ꝑoccul¬
tum circulum aracho solis accipe¬
ut possit lucem nocturnis cursib
exhibere: abhur significationis or¬
dme hȩc qͦ suspicio ñ abhorret. fã¬
ma quippe abono oꝑe uires ac¬
cipit: & fauoris grãm. qͣsi elarita¬
tem luminis asꝑgit Est aliud in
luna: qđ ꝓsimilitudinẽ. bona spar-¬
genti famx conueniat. Lux nanq
eius. etiã intenebrarũ tempore. iter
ambulantib ostendit: qͥa et dum
de aliena uita. lux laucdis emicat:
alios adexerciciũ bomi oꝑis illust᷑.
Cumq: illius opinio clara cognosci¬
tur: huic qͣsi ꝑgenti initinere. ex¬
emplilumen p̃betur.S nonnun¬

Expanded text:
attendi: quia dum de eo extolli timui, attendi: quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo oculos avertimissum solem, apte quoque incedentem clare lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si enim verum est, quod quidam putant, illustrationem lunae per occultum circulum a raut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ oꝑationis. Sicut enĩ dũ ui¬
uimus. debemꝰ bona nr̃a amemo¬
ria repellere. ne extollant: ita apꝓ¬
pinquante exitu. plerunq ea ad
memoriam iustȩ reuocamus: ut
uidelicet fiduciã p̃beant: et desꝑa¬
tum timorem p̃mant. Qui et si¬
corinthiis bona sua enumeran¬
do narrauit: illos confirmare
studurt non se ostendere.Nã qͥa
eadẽ bona non inse attenderet: pa¬
tefacta tribulatione ꝓpriȩ temp¬
tationis edocuit: qua expressa.
subiunxit. ꝓpter qd. placeo mͥ in
infirmitatib meis. Ut gͦ discipłos
instrueret: de se summa referebat.
Ut uͦ se in humilitate custodiret: osi¬
derationis oculum. ñ inurtutib
suis. sminfirmitatib fixerat. Ha¬
bent itaq ꝓprium sc̃i uiri. ut bo¬
na quidem quȩ agant. uideant:
ettam̃cũ ꝑegerint. abeoꝵ memoria
geret. Ac si aꝑtȩ diceret. Opꝰ meũ.
etiã cũ aliis exemplorũ lucẽ tribu¬
eret. adp̃sumptionis grãm non¬

Expanded text:
tempus operationis. Sicut enim dum vitempus operationis. Sicut enim dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam juste revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem pCorinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. Habent itaque proprium sancti viri, ut bona quidem quae agunt videant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria geret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad
Abbreviated transcription (Latin):
bonis lȩticiam deprimunt: et de
his quȩ seminus egisse intelligt̃
tristiciam requirunt:indignos se
estimant: & pene solibona sua ñ
uident: quȩ inse uidenda omĩb
adexemplum prȩbent. Hinc est:
qđ paulus. dum expleta in se bona
postponeret: & sola adhuc reliqua.
quȩ essent explenda. cogitaret:
cheit Ego me ñ arbitoor app̃hen¬
disse. Hinc ẽ: qđ ut posset se debo¬
nis quȩ agebat humiliare:. stude¬
bat. ad animũ preterita mala redu-¬
cere: dicens. Qui prius fui blasphe¬
mus. & ꝑsecͣutor: & eontumelios:
Qui. &sialiquando dixit᷑bonum
certamen certaui. cursũ consum¬
maui. fidem seruaui: intuendũ
summope ẽ qͥa eo illud tempore
intulit: quo. iã excorꝑe discessiirũ
se ẽẽ cognouit Ibi quippe p̃mi¬
sit dicens. Ego enim iã delibor:
et tempus meȩ resolutionis instat.
Tc̃ gͦ admemoriam. ꝑfectionẽ re¬
duxit oꝑis: cum iã p̃uidit. ad lar¬
gitatis spacium minimȩ sub eẽ

Expanded text:
bonis laetitiam deprimunt, et de bonis laetitiam deprimunt, et de his qutristitiam requirunt; indignos se existimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dicit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi , fidem servavi; intuendum summopere est, quia ea illo tempore intulit, quo jam ex tempore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam debemus aspicere qͣn¬
tum iam iter egimus: s qͣntũ suꝑ¬
est ut ꝑagamus: ut paulis ꝑ fiat
precentum: qđ in desmenter &e ti¬
midȩ adhuc attencht̃ futurũ. Am¬
plius gͥ debemꝰ inspicere. quȩ bo¬
na necdum fȩcimꝰ: qͣm ea quȩ iam
nos feciese gaudemꝰ. S u ħt. hoc
humana infumitas ꝓprium: ut
plus ei intueri libeat. qđ sibi inse
placetͥ qm qd sib inse dhisplicet.
Eger quippe oculus cordis. dũ la¬
borare inconsideratione metuit:
qͣsi quoddam stratum delectatio¬
nis manimo. ubi mollit̃ iaceat re¬
quint. Atq iccirco quȩ cõmoda
de ꝑactis bonis sit asseciitus. intel¬
ligit: sed quȩ dampna de neglec¬
tis patitur. nescit. Plerumq enim
hoc uicio temptantur etiã electi:
plerumq eoꝵ cordi suggerit᷑ ut
bona quȩ fȩcerint adanimum re¬
uocent: & securitatis iam leticia
exultent. Sed si uere elect sunt. ab
eo in quo sibi placent mentis ocłos
deuertunt: omnẽ inse de ꝑactis

Expanded text:
quaquam debemus aspicere quanquaquam debemus aspicere quantum jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quaeque quae fecerunt ad animum revocent, et securitatis jam laetitia exsultent. Sed si vere electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis
Abbreviated transcription (Latin):
tinus obliuiscuntur: & cordis o¬
culũ. inconsideratione bonoꝵ o
perum quȩ exhibent. sigunt: atq
eose iã scõs exristimant: quo inter
bona qͥagunt maloꝵ suoꝵ in qͥbus¬
a fortassis adhuc multiplicati sunt.
memoriam decłinant. Qui scilicet.
si distnctionem iudicis uigilanter
attenderent: plus demalis metue¬
tarent. Plus inspicerent qđ de his
quȩ adhuc agenda sunt. debitoreᷤᷤ
tenentur: quã qđ̃ oꝑantes quȩdã.
iam debiti partem soluunt. Neq
enim absolutus ẽ. debitor. qͥmul¬
ta reddit: s qui omnia. Nec ad
brauium uictoriȩ ꝑuenit. qui in
magna parte spectaculum uelo¬
libet destinata loca ꝑgentib. in¬
choando ꝓdest longum iter car¬
pere: si non etiam totũ ualeant
consummare. Qui gͦ et̾nã uitam
quȩrimꝰ: qͥd aliud qͣm quȩdã iti¬
nera agimus. ꝑ quȩ adpatriam
festinamus:s qͥd ꝓdest. qđd cãr¬
pimus multa: si ea quȩ adpue¬
niendum restant. negligimus re¬

Expanded text:
rotinus obliviscuntur, et cordis orotinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuetarent; plus inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velolibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incȩlis. Et rursum. Sint lumb
ur̃i p̃cinct: et lucernȩ ardentes.
Qđenim hoc inloco fulgenti sole:
id meuangłio lucernis ardentib
designatur. Bonum quippe op̃
cum inmedio ꝑfidoꝵ lucet: lucer¬
na ardet innocte. Cũ uͦ in ȩccłia re¬
splendet: sol fulget indie. Bonũ
opꝰ si adhuc tale ẽ qđ soli mali mi¬
rentur: lucerna uidelicet innocte
ẽ. Si autẽ ita ꝓficit. ut mirari abo¬
nis ac ꝑfectiorib possit: nimirũ
sol ẽ. indie. Bonum opꝰ eũ pactiuã
uitã corporis lucet: qͣs i lucernȩ
more. lumen extesta resplendet.
Cum uͦ ꝑsolam uirtutem mentis
incontẽplationẽ attollitur: quasi
more solis. decelo ueniens lux ui¬
detur. Quia gͥmulta beatus iob
hospitalitatis ac miscdiȩ de se
bona narrauerat: quȩ ꝓfec̾to tan¬
to adhuc minima quanto & cor¬
poraliter nouerat gesta: adiutu¬
tum spiitalium culmen. mentis
oculum reuocans. ꝑfectionis suȩ
meminit: et lucem exemploꝵ. qͣm
liqua faciunt iniquitatũ suarũ ꝓ¬

Expanded text:
elis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemplorum, quam liqua faciunt, iniquitatum suarum p
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ nimirum cogitatio.si assiduȩ
mentẽ excoquat: omnẽ suꝑbiȩ
tumorem premit. Rector ꝓuidus.
tanto iam. neq rex apostata. neq
dux impius uocabit᷑: qͣnto ei co¬
gitatione sollicita. potestas quȩ ac¬
cepta ẽ. non honor s onus estima¬
tur. Nã cui ẽẽ nunc iuhcem libet:
huc uidere tunc iudcem ñlibet.
Numerari enim culpȩ nequeunt:
quȩ habendȩ potestatis amore ꝑ¬
petrantur. Iunc solum uͦ. potestas
bene regitur.cũ. ñ amando sed ti¬
mendo. retinetur. Quȩ ut minis¬
tran rectȩ ualeat: oportet pͥmum.¬
ut hanc ñ cupiditas. s necessitas
imponat. ꝑcepta autem. nec pro
formidine debet deseri:. nec exli¬
bidine amplect: ne aut peius
qͣsi quis ex humilitate suꝑbiat᷑. si
chuinȩ dispensationis ordinem
fugiendo contempnat: aut eo

Expanded text:
Quae nimirum cogitatio, si assidue Quae nimirum cogitatio, si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judiciem libet, huic videre tunc judicem non libet. Numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc solum vero 787 potestas bene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet put hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percepta autem nec per formidinem debet deseri nec ex libidine amplecti. Ne autem quis peius quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contempnat, aut eo
Abbreviated transcription (Latin):
fulciat. adcustodiendũ difficilia.
psapientiȩ librũ dr̃. Horrendũ. &
cito apparebit: qm̃ iudiciũ duris¬
simum his qui prȩsunt. fiet Quia
gͦ plerunq ꝑpotestatem regiminys.
adculpã ꝓrumpit᷑ elationis: atq a¬
pud chstrictum iudicem. ipsa elatio
impietatis ȩstimat᷑: bene de dño he
liui dicit. Qui uocat duces: impios.
Deipso quippe ducatu dũ suꝑbiuĩ.
exemplo suo. subditos adimpieta¬
randum ẽ: ut qui regendis homi¬
nib prȩfert᷑ apud se. intra secretari¬
um mentis. in cathedra presideat
humilitatis. Cu̾nq iudicanti ei ã
cȩtens foris assistitur: uigilanti ocu¬
lo incessanter aspiciat ctu qͣndoq
iudici. ipse de his iudicandus assi¬
stat: ut qͣnto nunc ante eum quẽ
non uidet. sollicitus trepidat: tan¬
to eum cũ uiderit. securior cernat.
ma fortasse uix sufficit: & quot re¬
gendis subditis preest: reddendȩ
apud eum rationis tempore. ut
ita dicã. tot solus animas habet.

Expanded text:
fulciat, ad custodiendum difficilia. fulciat, ad custodiendum difficilia. per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam judicium durissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem ipsa elatio impietas aestimatur, bene de Domino per Eliu dicitur: Qui vocat duces impios. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impietarandum est ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis. Cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem non videt, sollicitius trepidat, tanto eum cum viderit securior cernat. ma fortasse vix sufficit, quia quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis tempore, ut ita dicam, tot solus animas habet.
Abbreviated transcription (Latin):
se prȩeẽ. uigilanter inspiciat. ne
ineo qđ prȩlatus. ẽ intumescat
ne iura debita potestatis immode¬
ratius exigat: ne disciplinȩ ius mu
poterat. inde intuentum corda
ꝑuertat: ne ut dictum ẽ. impietads
dur. pofficium pietatis existat.
Non autẽ debet hominum ducatũ
suscipe: qui nescit homineᷤ bene
uiuendo p̃cedere: nequi adhoc eli¬
gitur. ut alioꝵ culpã corripiatꝰ qd̃
resecare debuit. ipse committat.
spiciant᷑ ut sib & subditis uiuant
utbonum qđ faciunt. & intra si¬
num mentis abscondant: & tam̃
ereo ad puectum sequentium ex¬
empla rectȩ oꝑationis imꝑtiant:
ut sub ditoꝵ culpã animadu̾ten¬
tes corrigant: nec tam̃ puim eius
animaduersionis intumescant:
ut quȩdam leniter correpta tolerẽt
nec tamen disciplinȩ uincula eadẽ
lenitate dissoluant: ut quȩdã tole¬
rando dissimulent̾ nec tamen ea
crescere dissimulando ꝑmittant
Laboriosa sunt ista: & nisi diuina gĩa

Expanded text:
praeesse, ac vigilanter inspiciat ne praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, ne jura debitae potestatis immoderatius exigat, ne disciplinae jus in poterat, inde magis intuentium corda pervertat, ne ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit ipse committat. spiciant, ut sibi subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impertiant, ut subditorum culpas animadvertentes corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia