comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
congruamus. magna nobis et animi et
corporis intentione intendum est: ut
cum grauissimi sit piaculi festũ pascha¬
le negligere: ꝑiculosius sit eccłasticis qui¬
dem conuentib uingi: s in dñice pas¬
sionis consortio non haberi. Nam di¬
cente dño. qui non accipit crucẽ suã
et sequitur me nonẽ me dignus. et di¬
cente apło si compatimur et conregna¬
bimus: quis uere xp̃m passũ. mortuũ
et resuscitatũ colit. nisi qui cũ ipso et
patitur. et moritur et resurgit: Et hec
quidem in omnib ecclȩ filiis ipso iam
regenationis sunt inchoaia misterio.
ubi peccati interitus. uita est renascentis:
et triduanã diũ mortẽ imitatur trmna
demersio: ut de moto quodam aggere
sepulture. quos ueteres suscepit sinus fon¬
tis: eosdem nouos edat unda baptismatis.
S implendum est nichilominus oꝑe
quod celebratum est sacramento: et na¬
tis de spũ scõ quantũcumq suꝑẽ mũ¬
dani temporis. non sine crucis suscepti¬

Expanded text:
congruamus, magna nobis et animi et congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus ; quis vere Christum passum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere quod celebratum est sacramento, et natis de Spiritu sancto quantumcumque superest mundani corporis, 275 non sine crucis suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ omniũ naturarum. in substancia ue¬
ri hominis uirgo incemerata pepisset:
quod equalis patri filius dci. qui ĩple¬
ret omnia et contineret uniuersa: fu¬
rentium manib comprehendi. iniquo¬
rum iudicio condempnari. et post de¬
decora illusionũ cruci se ꝑmisisset affi¬
gi. S. in his omnib simul sunt et hu
scurat: quia de meffabili potentia fac¬
tum est. ut cum homo uerus est in deo
iniuolabili. et deus uerus est in carne
passibili: conferret᷑ homini gła ꝑ contu¬
meli. am. incorruptio ꝑ fuppliciũ. ui¬
ta ꝑ mortem. Nisi enim uerbum caro
fieret et tam solida existeret unitas in
utraq natura. ut a suscipiente suscep¬
tam nec ipsũ breue mortis tẽpus abiũ¬
geret: numquã ualeret ad ȩcernitatẽ
redire mortalitas. S affuit nobis in
xp̃o singłare presidiũ: ut in natura
passibili mortis conditio remaneret.
quã impassibilis essentia recepisset:
et ꝑ id qđ non poterat mori. posset id

Expanded text:
rem omnium naturarum in substantia verem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere: a generali indulgentia nec
iudaicũ uoluit crimen excludere. Quo¬
rũ itaq ꝑfidiam detestamur. corumdẽ
fidem si conuertantur amplectimur:
et imitantes misccłiam dnĩ qui ꝓ eis
a quib erat crucifixus orabat. nos
quoq cũ beato paulo apło nr̃a tungimꝰ
preces: et ut ille popłs miscdiam conseq̃¬
tur optamus. ob cuius offensionẽ gr̃am
reconciliationis accepimꝰ: qm̃ sicut ait
magister gentium. conclusit deus oĩa
intellectum abstulit. et sapientiũ mũ¬
di corda turbauit: nisi crux filui dei
quȩ et philosophiam euanescere pru¬
dentium. e isrłicicã fecit caligare doc¬
trinam: Omnẽ namq sensũ humane
mentis. excessit diuini altitudo consilii:
eũ placuit deo ꝑ stulticiam p̃dicatioĩs
saluos facere credentes ut mirabilior fi¬
eret constancia fidei ex difficuliate cre¬
dendi. Inconsequens enim et irraciona¬
bile uidebat᷑ reciꝑe animo qđ creato¬

Expanded text:
dimittere, a generali indulgentia nec dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes misericordiam Domini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis accepimus: quoniam, sicut ait idem magister gentium, conclusit Deus omniaintellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creato
Abbreviated transcription (Latin):
sio saluatoris. et eterne mortis uincula
temporali sint dñi morte disrupta: ali¬
ud tamen crucifixi pacientia. aliud cru¬
cisigentiũ egit insania: nec ad eosdem
ierum exitus nuscđia et ira tendebat.
cũ ꝑ eiusdem sanguinis fusionẽ xp̃c sol¬
uert mundi captiuitatẽ: iudei interfi¬
cerent omnium redemptorem. Obdu
e nichil ei legis cestificatio. nichil mis¬
teriorũ imagines. nichil ꝓpħarum ora¬
cula ꝓfuerunt: cum pascha dñi tot se¬
clis celebratum. in eo ioħ̾s doceret imple¬
um. de quo publica ꝓtestatione dicebat.
Fece agnus dei: ȩcce qui tollit peccatum
mundi. Repugnat iniquitas iusticie.
eritas luci. mendaciũ ueritati: s de se¬
uicia obluctantiũ. de scelere crudeliũ.
obtinuit iłic eterne dispositionis effec
let ita humano generi sua morte con¬
filuit. ut sacramentũ salutis etiã ipsis
sleutorib non negant. Qui em̃ uene¬
rat unuersis credentib omnia peccata

Expanded text:
sio Salvatoris, et aeternae mortis vincula sio Salvatoris, et aeternae mortis vincula temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. Judaei interficerent omnium Redemptorem. CAP. et nihil ei legis testificatio, nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
acram dilectissimi dñice passio¬
nis historiam. euanglica ut mo¬
ris est uarratione decursam. ita om̃i¬
um ur̃m arbitror inhesisse pectoribus:
ut unicuiq audientiũ ipsa lectio que¬
dam facta sit uisio. Habet enim hanc
potentiã fides uera. ut ab his mente
non desit quib corporalis presentia
interesse non potuit: et siue in preterl¬
tum redeat. suie in futurũ se eor crelol¬
tis extendat: nullas sentiat tempors.
cognitio ueritatis. Adest gͦ sensib nr̃is
imago rerum pro nr̃a salute gestarĩ.
et qͥcqͦd tum discipłorum preftr iẽs̃
anmos. nrõs quoq tangit affectus. non
quod aut cristicia deprimimur. aut fu¬
etiam eos quos illius tempestatis magni¬
tudo concussit ad inuictam constantiã
resurrectio dñi ascensioq prouexerit.
s quia in cogitationẽ uenit quales tunc
ierłm popłi. et quales fuerint sacerdotes:¬
cum magno accipimus tremore mentiũ.
tantũ facinus impiorũ. Quãuis enim
ad salutẽ humani generis ꝑtineret pas¬

Expanded text:
acram, dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia deprimamur, aut saetiam eos quos illius tempestatis magnitudo concussit, ad invictam constantiam resurrectio Domini 273 ascensioque provexerit; sed quia cum in cogitationem venit quales tunc Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facinus impiorum. Quamvis enim ad salutem humani generis pertineret pas
Abbreviated transcription (Latin):
terribilis: cum ita dubitandũ non eẽt
de consortio glȩ. sicut dtibitandum ñ
sumꝰ mortui. nos sepulti. nos etian in
ipso die tercio suscitati. Unde apłs dic̃.
Si consurrexistiꝰ cum xp̃o quȩ sursum
sunt querite: ubi xp̃e est in dextera. se¬
dens. Que sursum sunt sapice. non quȩ

Expanded text:
terribilis: cum ita dubitandum non esset terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut dubitandum non esumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; q
Abbreviated transcription (Latin):
nra consunieret. Que ita unam in se fe¬
cit deitatis humanitatisq ꝑsonã: ut
sub dispensatione infirmitatũ atq uir-¬
tutum. nec caro ꝑ diuinitatẽ iniuolabi¬
lis: nec diuinitas ꝑ carnẽ posset esse pas¬
sibilis. Suscepit nos illa natura. que et
ꝓpaginẽ nr̃i generis a cõmuni tramite
non abrumꝑet: et contagiũ peccati in
omnes homines transeuntis excludẽt.
Infirnuitas sane atq mortalitas que ñ
peccatum erant s pena peccati: a redẽp¬
tore mundi recepta sunt ad suppliciũ.
ut impenderentur ad precuĩ. Qd̃ gͦ ui
ominib hominib transfusio erat cdãp¬
nationis: hoc in xp̃o sacramentũ est pi¬
etatis. Prebuit enim se crudelissimo ex¬
actori liber a debito: et ministras diabo¬
li iudaicas manus. incruciatũ unma¬
culate carnis admisit. Quam ideo usq¬
ad celerrimã resurrectionẽ uoluit esse
mortalem: ut credentib in eũ nec ꝑse¬
cutio insuꝑabilis. nec mors posset esse

Expanded text:
nostra consumeret: quae ita unam in se fenostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad supplicium, ut impenderentur ad pretium. Quod ergo in omnibus hominibus transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ deuotio incitatur humana: qm̃ cap¬
tiuitatis iugo erutis. etiã hoc prestat re¬
demptio. ut eam sequi possit tnitatio.
Nam si mundana sapientia ita insuis
gloriatur crrorib ut quem sibi ducem
quisq legerit. eius opiniones et mores
atq omnia instituta sectet᷑: que nobis
erit cõmunio nominis xp̃i. nisi ut ei
inseparabiliter uniamꝰ qui est ut ipse
huniani generis plenituditie. ita mise¬
ricors dcus creature adimaginẽ suam
luit subuenire: ut nec extra naturã esset
naturȩ reparatio. et ultra ꝓprie originis
dignitatem ꝓficeret sccła conditio: fe¬
lix si abeo non deiceret᷑ quod deus fecit.
felicior si in eomaneat qd refecit. Mul¬
tum fuit a xp̃o accepisse formam: s. plus
est in xp̃o habere substanciã. Suscepit
enim nos in suam potestatẽ ita natura.
quȩ se inquas uoluerit mensuras benig¬
uitatis infleccit: noc usquam conuersa¬
nos illa natura que nec nr̃is sua. nec sius

Expanded text:
quo devotio incitatur humana: quoniam capquo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei inseparabiliter uniamur, qui est, ut ipsehumani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam voluit subvenire, ut nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim qua se in quas voluit mensuras benignitatis inflexit, nec unquam convers illa natura quae nec nostris sua, nec suis
Abbreviated transcription (Latin):
ocum quidem dilectissimi pa¬
schale sacramentum euanglica
nobis narratio p̃sentauit: et ita ꝑ aurẽ
carnis penetratus est mentis auditus.
ut nemini nr̃m rerũ gestarũ imago de¬
fuerit: cum diuinitus inspirate textus
historie euidenter ostenderit. qua dñs
o addictus. qua seuicia crucifixus. et
qua sit gła suscitatus. S adiciendum
est etiam nr̃i sermonis officium: ut sic̃
pia expectacione reposcere uos consuetu¬
dinis debitũ sentio. ⁊ta sollẽpnitati sac̃¬
tissime lectionis. sub uingatur exhorta¬
do sacerdotis. Quia gͥ apud fideles au¬
res. ignorantiȩ locus non est: seinen uer¬
bi quod est in predicatione euangłii. de¬
bet in terra ur̃i cordis augeri:ut remo¬
tis suffocationib spiriarum ac tribulo¬
rum. libera in fructus suos exeant plan¬
taria piorũ sensuum. et rectarũ germi¬
na uoluntatũ. Crux cum xp̃i quȩ sal¬
uandis est impensa mortalib et sacra¬
mentum est et exemplũ. Sacramentum
quo uirtus implecur duna: exẽplũ

Expanded text:
otum quidem, dilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter ostenderit qua Dominuo addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatẽ nominis sui: et qui ascendit in
celos non deserit adoptatos. Qui sedet
ad dexterã patris is cotius habitator ẽ
corporis: et ipse deorsum confortat ad
patientiam. qui sursũ inuitat ad głam.
nec inter aduersa trepidandũ. Ibi qui¬
dem blandiunt᷑ deceptiones. et hic gra¬
uescunt labores: s quia miscłia dñi ple-¬
na est terra. ad est nobis xp̃i ubiq uic¬
toria. ut impleatur qđ ait. Nolite tune¬
re: quia ego uici mundũ. Siue gͦ contra
ambicionẽ scłi. siue contra concupiscen¬
tias carnis. siue contra hereticorũ iacu¬
la dimicemus: dñi cruce semꝑ arma
mͣ. nec umꝙͣ a paschali festo ire¬
nemus. Inter omnes namq uitȩ huius
uarictates. quȩ diuersarũ plenȩ passio¬
num: apłicȩ exhortationis memuinisse de¬
bemus. qua nos instruit diceus. Hoc sen¬
cite in uobis quod et in xp̃o iħu. Qui cũ
insorma dei esset. non rapinã arbitratus

Expanded text:
etatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum invitat ad glorianec inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur quod ait: Nolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper am umquam a paschali festo recenemus. Inter omnes namque vitae hujus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis meminisse debemus, qua nos instruit, dicens: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbi
Abbreviated transcription (Latin):
urã abscondita est cum xp̃o in deo. Cũ
enim xp̃c apparuerit uita ur̃a: tuno et
uos apparebitis cum ipso ingła. Ut autẽ
nouerint corda fidelium. habere se unoe
ad suꝑnã sapientiam. spretis mundi cu¬
piditatib ualeant eleuari: spondet no¬
bis dñs presentiã suam dicens. Ecce ego
uobiscũ sum omnib dieb usq ad con-¬
sumationẽ scłi. Non enĩ frustra ꝑ ysa¬

Expanded text:
o in Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non enim frustra
Abbreviated transcription (Latin):
deitas: et uera credatur humanitas. lp¬
se est caro: qui uerbum. Et sicut unius
cum patre substanciȩ: ita unius cũ ma¬
tre naturȩ. Non geminatus ꝑsona: ñ
confusus essentia. Potestate impassibi¬
lis: humilitate mortalis. S utraq sic
utens. ut et uirtus glorificare possit in¬
firmitatẽ: et infirmitas non ualeret ob¬
seurare uirtutem. Comprehendi se a ꝑse¬
cutorib patitur qui continet mundum:
et corũ manib nectitur: quorũ corde ñ
capitur. Iusticia non resistit iniuistis. a
cedit ueritas testimoniis falsitatis. ut
manens in forma dei formã impleret

Expanded text:
Deitas et vera credatur humanitas. IpDeitas et vera credatur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate impassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi se a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum manibus nectitur, quorum corde non capitur. Justitia non resistit injustis, et cedit veritas testimoniis falsitatis: ut manens in forma Dei, formam impleret
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati. et paschalis agni cessauit occisio:
quia lex ꝑ mor sen data est: grã autem
serunt figurȩ ut sequeret᷑ effectus: et
aduentu rerum nuntiatarum finita
sunt officia nuntiorũ: sic reconciliati¬
one humani generis temꝑata. ut salꝰ
quȩ in xp̃o est. nullis sclis sub eadem
iustificatione defuerit: et ad hoc dila¬
tionũ ꝓfecerit racio. ut quȩ diu credita
sunt anteq̃ fierent in cune tanter hono¬
rentur. Nam cum uirtus fidei in hisquȩ
uisui non subie̾cent constituta sit: indul¬
gentius nobiscũ egit doctrina cȩlestis:
quos in hec mundi tempora distulit ad
intelligentie facultatẽ: ut multo pluri¬
b quam pͥores et uatib uterem᷑ et testib¬
Quod gͦ nobis de passione dnĩ iħu xp̃i
saera et digito dei scripta euangłia pro-¬
testantur. sine nubilo hesitationis acci¬
pite: et reruni gestarũ ordinẽ tam habe¬
tote manifestum. quã siomnia corporeo
et uisu attigeritis et tactu. Uera in xp̃o

Expanded text:
sabbati, et paschalis agni cessavit occisio, sabbati, et paschalis agni cessavit occisio, quia lex per Mosen data est, gratia auteserunt figurae, ut sequerentur effectus, et adventu rerum nuntiatarum finita sunt officia nuntiorum, sic reconciliatione humani generis temperata, ut salus quae in Christo est, nullis saeculis sub eadem justificatione defuerit; et ad hoc dilationum profecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur. Nam cum virtus fidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec mundi tempora distulit, ut 269 ad intelligentiae facilitatem, multo pluribus quam priores et vatibus uteremur et testibQuod ergo nobis de passione Domini Jesu Christi sacra et digito Dei scripta Evangelia protestantur, sine nubilo haesitationis accipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam si omnia corporeo et visu attingeretis et tactu. Vera in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ omniu est mater errorũ. in mul¬
tas opiniones quas arte dicendi ne¬
cessr habeat colorare distrahitur: ueri¬
tatis autẽ testificatio numquã a sua lu¬
& discedit. Et quod aliis minus aliis
amplius micat: non uarietas facit lu¬
minis. s infirmitas contemplationis.
Cui scdm suꝑne illuminationis auxili¬
um. etiã meo sermone famulandũ est:
ut qm̃ dei agricultura. dei ȩdificatio
estis: ipse et dispensanti et accipienti tri¬
buat sufficientiã: qui largitionũ sua¬
rum uistam exigere nouit usuram.
lectionis. quam de gla crucis xp̃i inten¬
T accepistis auditu. onmia uobis diui¬
norum eloquiorum misteria patefacta
sentite: et quicqͥd sub ꝓpħicis testifica¬
tionib umbra ueteris testamenti uela¬
bat. in sacramento passionis dñi ma
nifestum esse gaudete. Ideo enĩ sacrifi¬
ciorum uarietates. purificationũ dif¬
ferentiȩ destiterunt: ideo mandatum
circumcisionis. ciborum discretio. ociũ

Expanded text:
quae omnium est mater errorum, in mulquae omnium est mater errorum, in multas opiniones, quas arte dicendi necesse habeat colorare, distrahitur. Veritatis autem testificatio numquam a sua luce discedit, et quod aliis minus, aliis amplius micat, non varietas facit luminis, sed infirmitas contemplationis. Cui secundum supernae illuminationis auxilium, etiam meo sermone famulandum est: ut quoniam Dei agricultura, Dei aedificatio estis , ipse et dispensanti et accipienti tribuat sufficientiam, qui largitionum suarum justam exigere novit usuram. lectionis, quam de gloria crucis Christi intento accepistis auditu, omnia vobis divinorum eloquiorum mysteria patefacta sentite; et quidquid sub propheticis testificationibus umbra veteris Testamenti velabat, in sacramento passionis Dominicae manifestum esse gaudete. Ideo enim sacrificiorum varietates et purificationum differentiae destiterunt, ideo mandatum circumcisionis, ciborum discretio, otium
Abbreviated transcription (Latin):
su dierum et temporũ lucra debemus
facere oꝑm. non dampna meritorũ. Pus
autẽ studiis et religiosis animis aderit
miscđia dei: ut quod fecit concupisci fa¬
ciat obtineri: qui iuuit et regnat cum
quidem dilectissimi ineffabi¬
lis sacramenti. ita humane incelligen¬
tie altitudinẽ. et cocius uincit eloquu
facultatẽ. ut et excellentissimis ingenus
t facundissimis lingus. sublimior sit
triumphus dñice passionis. S gau¬
dendum nobis potius quam erubes¬
cendũ est: quod tante suꝑani materie
dignitate. de qua nemo humilius sen¬
sit. quam qͥ putauit suffecisse quȩ dix̃.
b diuinis loquenti carnaliũ auriũ
sunt timenda fastidia. tamquã despe¬
tui sint futura quia crebro cognoscũ¬
tur iterata: cum hoc maxime ad xp̃i¬
anȩ fidei ꝑtineat soliditatẽ. ut scđm a¬
plicam doctrinam id ipsũ dicamus
omnes. et simus ꝑfecti in eodem sensu
et in eadem scientia. Infidelitas qͥ ppe

Expanded text:
su dierum et cursu temporum lucra debemus su dierum et cursu temporum lucra debemus facere operum, non damna meritorum. Piis autem studiis et religiosis animis aderit misericordia Dei, ut quod fecit concupisci, faciat obtineri: qui vivit et regnat cum dilectissimi, ineffabilis sacramenti, ita humanae intelligentiae altitudinem, et totius vincit eloquii facultatem, ut et excellentissimis ingeniis, et facundissimis linguis sublimior sit triumphus Dominicae passionis. Sed gaudendum nobis potius quam erubescendum est, 268 quod tantae superamur materiae dignitate; de qua nemo humilius sensit quam qui putavit suffecisse quae dixit.bus divinis loquenti carnalium aurium sunt timenda fastidia, tamquam despectui sint futura, quia crebro cognoscuntur iterata: cum hoc maxime ad Christianae fidei pertineat soliditatem, ut secundum apostolicam doctrinam, idipsum dicamus omnes, et simus perfecti in eodem sensu et in eadem scientia . Infidelitas quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
terunt: nos dilectissimi effusam super
omnes gentes grãm dei. prociduis cor¬
porib atq animis adoremus: obsecran¬
ces miscđem patrem et diuitẽ redẽpto¬
rẽ. ut de die in diem auxilio eius adiu¬
ti. omnia uite huiꝰ ꝑicła possimus ef¬
sugere. Ad est enim callidus ubiq tẽp¬
cator: et nichil uacuum relinqͥt insidus.
Cui auxiliante miscdia dei que nobis
inter omnia aduersa pretenditur. fi¬
deli semꝑ est constancia resistendum:
ut quãuis impugnare non desinat. ne¬
minẽ tamen quẽ expugnet inueniat.
Prosint omnib dilectissuni religiose
celebrata ieiunia. et continentie utili¬
as quã et animis et corporib probaui¬
mus congruentem. nullis corrũpatur
excessib. Quȩ enim ad sobrietatem et
parsimoniam ꝑtiuent. ideo diligentĩ
iihis sunt cedebranda dieb ut de braun
studio. in longam consuetudinẽ mitte
studio parsimoniȩ. nullum a fidelibus
uacuum tempus habeatur: qm̃ iͣmnacces¬

Expanded text:
terunt, nos dilectissimi, effusam super terunt, nos dilectissimi, effusam super omnes gentes gratiam Dei prociduis corporibus atque animis adoremus; obsecrantes misericordem Patrem et divitem Redemptorem, ut de die in diem, auxilio ejus adjuti, omnia vitae hujus pericula possimus effugere. Adest enim callidus ubique tentator, et nihil vacuum a suis relinquit insidiis. Cui, auxiliante misericordia Dei, quae nobis inter omnia adversa praetenditur, fideli semper est 267 constantia resistendum: ut quamvis impugnare non desinat, neminem tamen quem expugnet inveniat. Prosint omnibus, dilectissimi, religiose celebrata jejunia, et continentiae utilitas, quam et animis et corporibus probavimus congruentem, nullis corrumpatur excessibus. Quae enim ad sobrietatem et parcimoniam pertinent, ideo diligentius in his sunt celebrata diebus, ut de brevi studio in longam consuetudinem mitterstudio parcimoniae, nullum a fidelibus vacuum tempus habeatur, quoniam utique in acces
Abbreviated transcription (Latin):
et ad exorandũ dr̃a inmaculatꝰ sacerdos.
ꝑuelum suȩ carnis intrabat. Deniq
adeo tunc a lege ad ȩuangłm a sinagoga
ad eccłam. a multis sacrificus ad unam
hostiam euidens est facta translatio:
ut emittente sp̃m dño uelũ illud mis¬
ticum quod templi penetralia sc̃m̃q se¬
cretum suo intercludebat obiectu. a
sũmo usq ad imum ui subita scindere¬
tur: qm̃ figuras ueritas auferebat: et su¬
ꝑflui erant nunti sub p̃sentia nuncial.
Adiciebatur his elementorum omniũ tre¬
menda cõmotio: et actorib crucis xp̃i ip¬
sa se naturȩ officia subtrahebant. Cũq
custos supplicii centurio territus his
quȩ uiderat diceret. uere filius dei erat
iste: impietatẽ camen udaicam monu¬
mentis et petris omnib duriorẽ. nulla
proditur mitigasse compunctio: ut ap¬
pareat paratiores ad intelligendum dĩ¬
filium. tunc fuisse romanos milites ꝙͣ
luc̃e sibi in tenebras. et in luctũ festa uer¬

Expanded text:
et ad exorandum Deum immaculatus sacerdos per et ad exorandum Deum immaculatus sacerdos per velum suae carnis intrabat . Denique adeo tunc a lege ad Evangelium, a Synagoga ad Ecclesiam, a multis sacrificiis ad unam hostiam evidens est facta translatio, ut emittente Spiritum Domino, velum illud mysticum quod templi penetralia sanctumque secretum suo intercludebat objectu, a summo usque ad imum vi subita scinderetur: quoniam figuras veritas auferebat, et superflui erant nuntii sub praesentia nuntiati. Adjiciebatur iis elementorum omnium tremenda commotio , et auctoribus Crucis Christi ipsa se naturae officia subtrahebant. Cumque custos supplicii Centurio, territus iis quae viderat, diceret: Vere Filius Dei erat homo iste : impietatem tamen Judaicam monumentis et petris omnibus duriorem, nulla proditur mitigasse compunctio: ut appareat paratiores ad intelligendum Filium Dei tunc fuisse Romanos milites, quam ione privati, lucem sibi in tenebras et in luctum festa ver
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ preces blasphemantiũ linguarũ.
humani generis redemptio debebat o-¬
mitti: cũ si deitatem filii uolussetis ag¬
noscere innumera oꝑa eiuis uideretis.
que uos ad eam quã fallaciter ꝓmittitis
fidem. confirmare debuerint. Si autẽ
ut ipsi ꝓfitemini uerum est quod alios
saluos fecit: cur illa tot ac tanta miracła
que sub publico sunt facta conspectu.
in nullo cordis ur̃i duriciam mollier̃t:
nisi quia ita semꝑ scõ sp̃ui restitistis. ut
omnia uobis beneficia dei in ꝑniciem
uerteretis. Nam etiam si descenderet
xp̃c de cruce: uos tamen hereretis in cͥ
et collapsa reparantem. nulle contume¬
lie. nulla conuicia.a sui uia ꝓpositi remo¬
uerunt. O fferebatur enĩ deo ꝓsalute nũ¬
di hostia singłaris: et occisio ueri agni.
libertatem fidei transferebat. Confirma¬
batur quoq testamentũ nouũ et xp̃i sã¬
guine eterni regni scribebant᷑ heredes.
Ingrediebatur sũmus pontifex scã sc̃or

Expanded text:
cundum pravas blasphemantium linguas cundum pravas blasphemantium linguas humani generis redemptio debebat intermitti: cum si Deitatem Filii Dei voluissetis agnoscere, innumera opera ejus videretis, quae vos ad eam quam fallaciter promittitis fidem confirmare debuerint. Si autem, ut ipsi profitemini, verum est quod alios salvos fecit, cur illa tot et tanta miracula, quae sub publico facta sunt conspectu, in nullo cordis vestri 266 duritiam mollierunt, nisi quia ita semper sancto Spiritui restitistis, ut omnia vobis beneficia Dei in perniciem verteretis? Nam etiamsi descenderet Christus de cruce, vos tamen haereretis in criet collapsa reparantem nullae contumeliae, nulla convicia a sui via propositi removerunt. Offerebatur enim Deo pro salute mundi hostia singularis, et occisio Christi verlibertatem fidei transferebat. Confirmabatur quoque Testamentum novum, et Christi sanguine aeterni regni scribebantur haeredes. Ingrediebatur summus pontifex Sancta sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ xp̃c dilexit eccłam: et semet ipsum
tradidit pro ea ut eam scĩficaret. Unde
tradi dñm passioni. tam fuit paterne ꝙͣ
ipsius uoluntatis: ut eum non solum pa¬
ter relinqueret s ipse se quadam racio¬
ne desereret non crepida discessione
s uoluntaria cessione. Continuit enĩ
se ab impiis crucifixi potestas: et ut di¬
spositione uteret᷑ occulta. uti noluit
uirtute manifesta. Nam qui mortem
et mortis auetorẽ sua uenerat passione
destruere: quomͦ peccatores saluos face¬
ret. si ꝑsecutorib repugnaret: Iudeoꝵ
gͥ hoc fuerat dilectissimi. ut iħm crede¬
rent a deo relictũ. in quẽ tanto scelere
seuire potuissent: qui sacramentũ mi¬
rabilis patienciȩ nescientes. sacrilega
illusione dicebant. Alios saluos fecit:
se ipsum ñ potest saluũ facere: Si rex
isrł est: descendat nunc de cruce et cre¬
dimus ei. Non ur̃e cecitatis arbitrio
stulti scribe et impii sacerdotes osten¬
tanda erat potentia saluatoris: nec se¬

Expanded text:
 dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret . Unde tradi Dominum passioni, tam fuit paternae quam ipsius voluntatis: ut eum non solum Pater relinqueret, sed etiam ipse se quadam ratione desereret, non trepida discessione, sed voluntaria cessione. Continuit enim se ab impiis Crucifixi potestas, et ut dispositione uteretur occulta, uti noluit virtute manifesta. Nam qui mortem et mortis auctorem sua venerat passione destruere, quomodo peccatores salvos faceret, si persecutoribus repugnaret? Judaeorum igitur hoc fuerat, dilectissimi, ut Jesum a Deo crederent relictum, in quem tanto scelere saevire potuissent: quia sacramentum mirabilis patientiae nescientes, sacrilega illusione dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Non vestrae caecitatis arbitrio, o stulti scribae, et impii sacerdotes, ostendenda erat potentia Salvatoris, nec se
Abbreviated transcription (Latin):
nanda. Illis quidem in omni gła pre¬
cellentib qui terribiles mortes et seua
tormenta usq ad exalationẽ sp̃c tole¬
rando suꝑarunt: s etiam his subseq̃n¬
tib qui auariciȩ cupiditatẽ. suꝑbie
elationẽ. desideriaq luxuriȩ carnis
mortificatione uicerunt. Unde me¬
rito apłs quod omnes qui piȩ uolunt
uiuere in xp̃o: ꝑsecutionẽ patiuntur.
Cuius utiq non est extraneus: qui ñ
est pietatis alienus. Paschalem enĩ fes¬
tiuitatem sollempniter agit: qui non
scilicet factus corporis xp̃i. qui cũ esset
in forma dei. forma serui dignatus est
fieri. ut inuno mediatore dei et homi¬
num homine ihu xp̃o et plenitudo ma¬
iestatis diuine et ueritas nature essec
humane. Quam nisi uerbi diuinitas
assumpsisset: nec regeneratio esset in a¬
qua baptismatis. nec redemptio in san¬
giune passionis. S quia in sacram̃to
incarnationis xp̃i nichil falsum. nichil
accepimus figuratũ: non frustra nos et

Expanded text:
nanda: illis quidem in omni gloria praenanda: illis quidem in omni gloria praecellentibus, qui terribiles mortes et saeva tormenta usque ad exhalationem spiritus tolerando superaverunt, sed etiam iis subsequentibus qui avaritiae cupiditatem, superbiae elationem, desideriaque luxuriae, carnis suae mortificatione vicerunt. Unde merito Apostolus ait quod omnes, qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Cujus utique non est extraneus, qui non est pietatis alienus: paschalem enim festivitatem solemniter agit, qui non scilicet factus corporis Christi: qui cum esset in forma Dei, forma servi dignatus est fieri , ut in uno mediatore Dei et hominum, homine Jesu Christo , et plenitudo majestatis divinae, et veritas naturae esset humanae.atem, nec regeneratio esset in aqua baptismatis, nec redemptio in sanguine passionis. Sed quia in sacramento incarnationis Christi nihil falsum, nihil accepimus figuratum, non frustra nos et
Abbreviated transcription (Latin):
In hac gͥ spe dilectissimi constituti.
omnes diaboli cauete uersutias: qui
non solum ꝑ carnis concupiscentias
et ꝑ corporeas tantum insidiat᷑ illeceb̃s.
s inter ipsoͣ quoq semina fidei spar¬
gens titania falsitatum. ueritatis stu¬
det uiolare culturamꝰ: ut quos non potu¬
erit corrumpere malis actib. impiis
subuertat errorib. Fugite gͦ mundane
argumenta doetrine. et uiꝑea hereticor
uitate colloquia. Nichil uobis cõmune
sit cum eis: qui catholice aduersantes fi¬
dei. solo sunt nomine xp̃iani. Non enum
templum sp̃c dei. nec menbra sunt xp̃i:
s falsis opinionib implicati. tot species
habent diaboli. quot simulachra men
omnes uite istius temptationes. et prelia
cum fidei exultatione coleremus. Si e¬
nim compatimur: et conregnabimus.
Quod premium non eis tantum para¬
tum est qui ꝓ nomine dñi impiorum
seuicia sunt ꝑempti: qm̃ unuiersitas
deo seruientium deoq uiuentiũ. sic̃
in xp̃o est crucifixa: ita est in xp̃o coro¬

Expanded text:
In hac igitur spe, dilectissimi, constituti, omnes diaboli cavete versutias, qui non solum per carnis concupiscentias, nec 271 per corporeas tantum insidiatur illecebras, sed inter ipsa quoque semina fidei spargens zizania falsitatum, veritatis studet violare culturam, ut quos non potuerit corrumpere malis actibus, impiis subvertat erroribus. Fugite ergo mundanae argumenta doctrinae et viperea haereticorum vitate colloquia. Nihil vobis commune sit cum eis qui catholicae adversantes fidei solo sunt nomine Christiani. Non enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt Christi; sed falsis opinionibus implicati, tot species habent diaboli, quot simulacra mendaomnes vitae istius tentationes et omnia praelia cum fidei exsultatione toleremus. Si enim compatimur, et conregnabimus . Quod praemium non eis tantum paratum est qui pro nomine Domini impiorum saevitia sunt perempti, quoniam universitas Deo servientium Deoque viventium, sicut in Christo est crucifixa, ita est in Christo coro
Abbreviated transcription (Latin):
cionis dispensatio. ad unigenitum dei
filium ꝓpͥe ꝑtineret: sic camen pater nͣ
abiungebatur a filio. quemad modum
caro non diuidebatur a uerbo. Ideo
quam oportuerit eum non erui. non
defendi. s seuientiũ manib derelinq:
hoc est saluatorẽ fieri mundi et omniũ
hominum redemptorẽ. non ꝑmiseriã
s ꝑ miscđiam. nec amissione auxili. s
dsffinicione moriendi. Quȩ uero illie
uite intercessio sentienda est. ubi ani¬
ma et potestate est emissa: et potestate¬
est reuocata: Dicit autẽ beatus apls.
quod pater filio non peꝑcit: s pro nob̾¬

Expanded text:
tionis dispensatio ad unigenitum Dei tionis dispensatio ad unigenitum Dei Filium proprie pertineret, sic tamen Pater non abjungebatur a Filio, quemadmodum caro non dividebatur a Verbo. CAP. quam oportuerit eum non erui, non defendi, sed saevientium manibus derelinqui, hoc est Salvatorem mundi fieri, et omnium hominum Redemptorem; cordiam; nec amissione auxilii, sed definitione moriendi. Quae vero illic vitae intercessio sentienda est, ubi anima et potestate est emissa, et potestate revocata? Dicit enim beatus Apostolus quod Pater Filio suo proprio no
Abbreviated transcription (Latin):
te enim in sua ꝓpͥetate utraq substancia
nec deus reliquit sui corporis passionẽ:
nec d̾m fecit caro passibilem: quia di¬
uinitas quȩ erat in dolente. non erat
in dolore. Unde scd̾m uerbi hominis¬
q ꝑsonam. idem est qui factus est in¬
ter omnia: et ꝑ quem facta sunt omĩa.
Idem est qui impiorum manib com¬
prehenditur: et qui nullo fine conclu¬
ditur. Idem est qui clauis transfigitur:
et qui nullo dolore sauciatur. Idem
postremo est qui mortem subiit. et sem¬
piternus esse non desut: ut utrumq
signis non dubus manifestetur. quod
uera sit in xp̃o humilitas et uera ma¬
iestas. Quia ideo se humane infirmi¬
tati uirtus diuina conseruit: ut dum
deus sua facit esse que nr̃a sunt: nr̃a
faceret esse que sua sunt. Non gͦ aberat
a patre filius nec a filio pater: et illa dei¬
tas in cõmutabilis atq inseparabilis tri¬
nitas. nichil sui poterat a se habere dis¬
cretum. Quamius enĩ suscepte incarna¬

Expanded text:
te enim in sua proprietate utraque substantia, te enim in sua proprietate utraque substantia, nec Deus dereliquit sui corporis passionem, nec Deum fecit caro passibilem, quia Divinitas quae erat in dolente non erat in dolore. Unde secundum Verbi hominisque personam, idem est qui factus est inter omnia, et per quem facta sunt omnia. Idem est qui impiorum manibus comprehenditur, et qui nullo fine concluditur. Idem est qui clavis transfigitur, et qui nullo vulnere sauciatur. Idem postremo est qui mortem subiit, et sempiternus esse non desiit, ut utrumque signis non dubiis manifestetur quod vera sit in Christo humilitas, et vera majestas: quia ideo se humanae infirmitati virtus divina conseruit, ut dum Deus sua facit esse quae nostra sunt, nostra faceret esse quae sua sunt. Non ergo aberat a Patre Filius, nec a Filio Pater: et illa Deitas incommutabilis, et inseparabilis Trinitas nihil sui poterat a se habere discretum. Quamvis enim 265 susceptae incarna
Abbreviated transcription (Latin):
tris. pro mundi reconciliatione p̃elegit:
Unde ipsa uox non exauditi. magiũ ẽ
expositio sacramenti. quod nichil hu¬
mano generi conferret redemptoris po¬
testas: si quod pecebat nr̃a obtineret in¬
firmitas. Hec hodie dilectissimi ne uos
prolixitate sermonis oneremus: dic ta
sufficiant. Cetera in quartam salbati
differamus. Aderit dñs orantib uobis
ut quȩ soluenda ꝓmittimus. ipso lar¬
giente reddamus: qui uiuit et regnat.
ermo proximus dilectissimi cu¬
ius uobis ꝓmissam restituere
cupimus portionem. in id disserendi
racione. ꝓcesserat. ut de illa clamantis
ad patrem crucifixi dñi uoce loquere¬
mur. ne simplex et incuriosus auditor.
ita acciꝑet uerba dicentis. deus meus
deus meus quare me dereliquisti. tam¬
quã fixo iħu in crucis ligno paternȩ ab
eo deitatis omnipocentia recessisset: cũ
in tantam unitatem dei et hominis na¬
tura conuenerit ut nec supplicio pocue¬
rit diruni nec morte disiungi. Manen¬

Expanded text:
tris pro mundi reconciliatione praeelegit? tris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret infirmitas. Haec hodie, dilectissimi, ne vos prolixitate sermonis oneremus, dicta sufficiant: caetera in quartam sabbati differamus. Aderit Dominus orantibus vobis, 264 ut quae solvenda promittimus, ipso largiente reddamus, qui vivit et regnat ermo proximus, dilectissimi, cujus vobis promissam restituere cupimus portionem, in id disserendi ratione processerat, ut de illa clamantis ad Patrem crucifixi Domini voce loqueremur: ne simplex et incuriosus auditor ita acciperet verba dicentis: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? tamquam fixo Jesu in crucis ligno, paternae ab eo Deitatis omnipotentia recessisset; cum in tantam unitatem Dei et hominis natura convenerit, ut nec supplicio potuerit dirimi, nec morte disjungi. Manen
Abbreviated transcription (Latin):
ista dilectissimi doctrina est. non que¬
rela. Nam cum in xp̃o. dei et hominis
una ꝑsona sit nec ab eo potuerit relui-¬
qui. a quo non poterat separari: pro
nobis crepidis et infirmis interrogãt.
cur caro pati metuens. exaudita non
fuerit. Instante enim passione ad sa¬
nandum et corrigendum nr̃e fragilita¬
tis metum. dixerat. Pater si possibile ẽ
transeat calix iste ame. Ueruntamen
non sicut ego uolo. s sicut tu. Et iterũ
Pater si non potest hic calix transire
nͥ bibã. illum: fiat uoluntas cua. Qͥa
gͦ trepidatione carnis euicta. iam ad
paternam transierat uoluntate. t ioss
mortis terrore calcato. opus sue mnstitu¬
cionis implebat: cur in ipso tante uic¬
conȩ exaltatus triumpho. causam et
racionem quare sit relictus id est non
exauditus inquirit. nisi ut ostendat
alium illum esse affectum quem adhu¬
manȩ formidinis excusationem recepit:
alium illum quem ex eterno placito pa¬

Expanded text:
ista, dilectissimi, doctrina est, non queista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis trepidis et infirmis interrogat cur caro pati metuens exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum et corrigendum nostrae fragilitatis metum dixerat: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu, et iterum: Paternisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tantae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Pa
Abbreviated transcription (Latin):
pimus: et uigiter admonem᷑ ut dona
grẽ dei non negligenter habeamus.
Tuste enim nobis instat precepto qui
precurrit auxilio: et benigne incitat
ad obedientiam. qͥ ducit ad głam. Un¬
de merito dñs ipse nobis factus est
Per ipsum autẽ ad ipsum tendit. qui
ꝑ semitam patientiȩ et humilitatis eius
incedit. In quo plane itinere. nec ȩstus
deest laboris: nec nubes cristicie. nec ꝓ¬
cella formidinis. Ibi sunt insidiȩ iniqͦ¬
rumꝰ ꝑsecutiones infideliumꝰ: minȩ po¬
tentiumꝰ contumelie suꝑborum: que do¬
minus uirtutum et rex glẽ ideo omia
ininfirmitatis nr̃e forma et in carnis
peccati similitudine ꝑcucurrit: ut in¬
ter presentis uite ꝑicła. non tam optan¬
dum sit nobis dedinando ista effugere.
poris sui menbra transformans. quod
olim in psalmo errictuarat. id in sup¬
plicio crucis sub redemptorũ suorum
uoce clamabat. Deus deus meus respi-¬
ce in me quare me dereliquisti: Nox

Expanded text:
pimus, 263 et jugiter admonemur ut dona pimus, 263 et jugiter admonemur ut dona gratiae Dei non negligenter habeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est Per ipsum autem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, poris sui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Vox
Abbreviated transcription (Latin):
sue ise xp̃e crucifixus est et mortuus
ac sepultus: non proprie conditionis ne¬
cessitas: s nr̃e captiuitatis redemptio fu¬
it. Ideo enim uerbum caro factum est
ut de utero uirginis sumeret᷑ natura
passibilis: ut quod in filium dei ñ po¬
tuit ꝑpetrari: in filium hominis posset
admita. Nam licet in ipso ortu chorus¬
carent in eo signa deitatis. et omnia in¬
crementa corporalium ꝓuectuum. diui¬
nis essent plena miraculis: infirmita¬
tum tamen nr̃arum susceꝑat uerita¬
tem: et excepta cõmunione peccati. i¬
chil a se humane infirmitatis excluse¬
rat: ut et sua nobis insereret. et in se
nr̃a curaret. Ab omnipocente enĩ me¬
dico dupplex miseris remedium p̃pa¬
ratum ẽ: cuius aliud est in sacram̃to
aliud in exemplo: ut ꝑ unum confe¬
rantur diuina. ꝑ aliud exigantur hu¬
mana: quia sicut deus iustificationis
est auctor. ita homo deuotionis est de
biȩ nobis nec desidiȩ locus relinquit᷑:
quia et nichil habemus nisi qđ acce¬

Expanded text:
rucifixus et mortuus et sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devotionis est deberbiae nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
pias manus: et cohibita est potentia decta¬
tis. ut ꝑueniretur ad głam passionis.
Cuius utiq inanis fuisset species. et pro¬
futura nulli imago colerantie. nisi uera
diuinitas. ueris se humane carnis sen¬
sib induisset: ut unus dei atq homi¬
nis filius aliunde intemerabilis. aliun¬
de passibilis. mortale nr̃m ꝑ suũ immor¬
tale renouaret. Et ideo mestitudine.i¬
deo formidine non carebat: ut ad eum¬
cendas huius mundi ꝑturbationes. ñ
solum sacramento nos susceptionis. s.
etiam exemplo fortitudinis roboraret.
Nam iniusta uideretur ad patientiã¬
eius cohortacio: cui nulla esset in nr̃a
infirmitate cõmunio. Ueras autẽ dñi

Expanded text:
pias manus, et cohibita est potentia Deitapias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infir