comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta dñicȩ passionis ad custodiam sui
pia mente retractant. uel certe exitũ prece¬
dentium iustoꝵ diligent᷑ aspiciunt: qui mag¬
nis ꝑ dño elaboratis agonib. nunc cursu cõ¬
summato de ꝑcepco iam brauio sine fine le¬
tantim: quatmꝰ consid̾atis maiorũ uͥtutib
& ipsi magni fieri possint. iuxta ꝑreceptum
apłi dicentis. Mementote prepositoꝵ uestroꝵ
qui uob̃ locuti sunt u̾bum d̾i: quorum intu¬
entes exitum conu̾sationis unitamin fidem
Creagrȩ autem sco̾rũ predicatoꝵ eqͦ figurȩ
congruunt: quoꝵ ministerii est animas fi¬
deliũ uerbo fidi reficere. & uixta regulã a¬
postolicȩ discretionis tudib adhuc discipu¬
lis racionabile. & sine dolo lac cloctrinȩ sim¬
plicis adhibere: ꝑfectiorib autẽ solidum ci¬
cere atꝙ ad imitacionẽ susciꝑe norunt:
hi quasi carnib hostiȩ salutaris refecti sa¬
tiantur. ꝙ quia doctoꝵ est spiritaliũ quȩ

Expanded text:
sacramenta Dominicae passionis ad custodiam sui sacramenta Dominicae passionis ad custodiam sui pia mente retractant, vel certe exitum praecedentium justorum diligenter aspiciunt, qui, magnis pro Domino elaboratis agonibus, nunc cursu consummato, de percepto jam bravio sine fine laetantur, quatenus consideratis majorum virtutibus, et ipsi magni fieri possint, juxta praeceptum Apostoli, dicentis: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imit. Creagae autem sanctorum praedicatorum aeque figurae congruunt, quorum ministerii est animas fidelium verbo fidei reficere, et juxta regulam apostolicae discretionis rudibus adhuc discipulis rationabile et sine dolo lac doctrinae simplicis adhibere : perfectioribus autem solidum cicere, atque ad imitationem suscipere norunt, hi quasi carnibus hostiae salutaris refecti satiantur . Et quia doctorum est spiritualium, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt. ut dicere suis auditorib possint. I
mitatores nr̃i estote. sicut & nos xp̃i: glori¬
enturq q dicant. Hescitis qm̃ angelos
iudicabinsꝰ. qͣntomagis secularia: Q đ autẽ
dicitur qđ hostia basilicȩ tecta fuissent e¬
re significant introitũ fidei sermone lĩpi¬
dissimȩ p̃dicationis p̾ꝑarari debere: ut ad
qe salutifera sacramenta debent̾ intrare in
se oporteat ipsos in ea conu̾sari. fecit quoꝙ hy¬
rã lebetas quoq & creagras & fialas: & cõple¬
uit omne opus regis in domo dñi. & cet̾a. Le¬
bete factȩ fuerunt ut lib̾ exodi cõmemorãt.
ad suscipiendos cineres altaris holocausti. Cre¬
agrȩ hoc est fuscimilȩ ad hoc in ministio ha¬
bebantur altaris: ut carnes uictimatũ ꝑ eos
dͥe calcͥariis cocte ꝓferrentur. atꝙ ad esum eoꝵ
qui his erant reticiendi adferrent᷑. Fialȩ uͦ
ad offerenda libamina. S lebetes cineres scõs
suscipiunt: cum fideles quiq uel exempla ac

Expanded text:
ficiunt, ut dicere suis auditoribus possint: « ficiunt, ut dicere suis auditoribus possint: « Imitatores nostri estote, sicut et nos Christi ; glorienturque et dicant: Nescitis, quoniam angelos judicabimus? quanto magis saecularia ? Quod autem dicitur, quod hostia basilicae tecta fuissent aere, significat introitum fidei sermone limpidissime praedicationis praeparari debere, ut adv Christi, et salutifera sacramenta debeant intrare in se oporteat ipsos in ea conversari. Fecit quoque Hiram lebetas et creagas et phialas, et complevit omne opus regis in domo Domini. Lebetes factae fuerunt, ut liber Exodi commemorat, ad suscipiendos cineres altaris holocausti . Creagae, hoc est, fuscinulae ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum eorum qui his erant reficiendi afferrentur. Phialae vero ad offerenda libamina. Sed lebetes cineres sanctos suscipiunt, cum fideles quique vel exempla ac
Abbreviated transcription (Latin):
intuitu dño tribuunt admonente ac dicente.
facite uobis amicos de maminona iniquitatis.
ut cum defeceritis recipiant uos in et̃na ta¬
bͥnacula. Bene atͥum sacerdotũ trib ordini¬
ordines sunt laꝑidum politorũ: fides. Spes.
caritas. Q recte politorũ: quia certe nȩcesse
est. discendi sollercia. ut qͥsq quomͦ cred̾e
quid sperare siue dilig̃e debeat dinoscat:
Unus autẽ ordo lignorũ cȩdri. ipsa est bona o¬
peratio ac sine corruptione simulationis exi¬
bita: sine cuiꝰ suꝑ adiectione fides. spes & ca¬
ritas uęra esse non ualet. Dictum namq ẽ
sepiꝰ : qđ ligna cȩdri ꝓpt̃ odoris grãm & in¬
ꝓutribilẽ suȩ nature potenciã ꝑseuerantiã
famamq pie designant actionis. Ad hoc atͥ¬
um usq unit̃si conscendunt electi: qui fide.
spe ddilectione atq oꝑe deo placere appetũt.
Hoc alta meritorũ gracia transcendunt per¬
fecti: cum in tanto uircutum culmine ppo¬

Expanded text:
intuitu Domino tribuunt aintuitu Domino tribuunt aFacite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Bene atrium sacerdotum tribus ordiniordines sunt lapidum politorum, fides, spes, charitas. Et recte, politorum, quia certa necesse est discendi solertia quisque, quomodo credere, quid sperare, sive diligere debeat, dignoscat. Unus autem ordo lignorum cedri, ipsa est bona operatio, ac sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione fides, spes, charitas, vera esse non valet. Dictum namque est saepius quod ligna cedri propter odoris gratiam, et imputribilem suae naturae potentiam, perseverantiam, famamque piae designant actionis. Ad hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt. Hoc alta meritorum gratia transcendunt perfecti, cum in tanto virtutum culmine pro
Abbreviated transcription (Latin):
batur: in ipsum ȩtiam templũ cum aperi¬
ebatur intuitũ suũ a longe dirigebat: nec
tamen atͥum sac̃dotum intrandi facultatem
habebat: uerum de inferiorib clamabat ad
dñm. quia nec cartialiũ in eccłia simplicitas
a dũo despicitur: quando fidelit̃ ea quȩ ua¬
lent illi uota pietatis offerunt. Dirigunt
enim uisus a longe in templũ d̾i. cum ui¬
tam sublimiũ discere & admirari sedulo gau¬
dent: & quos uirtutis unitacione sequi nẽque¬
unt. piȩ uen̾ationis complectunt᷑ affectu.
Uident hostias sacerdotũ in altari igne sa¬
cro scõ consumi: quia magna magnorũ oꝑa
dotum offerendas dño ꝑ illos: dum bona
quȩ p̃ualent oꝑantes. maioꝵ ac doctorum
& confirmantur exhortacione.: & int̃cessiõe
dño cõmendant᷑. Offerunt etiam tunc hos¬
tias suas sac̃dotib ꝑ eos dño cõmendendas
cum sanctis quibꝙ egentib nȩcessaria mũ¬
d huius. quib ipsi abundant. summȩ m̃cedis

Expanded text:
batur; in ipsum etiam templum, cum aperibatur; in ipsum etiam templum, cum aperiebatur, intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent illi vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacrosancto consumi, quia magna magnorum operdquae praevalent, operantes, majorum ac doctiorum et confirmantur exhortatione, et intercessione Domino commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis
Abbreviated transcription (Latin):
quia absꝙ ulla dubietate multo maior est
in sc̃a eccłia talium qͣm ꝑfectoꝵ. mimerus.
S qͣntã numero prestant: tautũ succum¬
bunt merito. Unde apte basilica hȩc gͣndiᷤ
& si plurimos capit: non eos tamen in int̾ĩo¬
ra templi deaurati non ad altaris officium
non in ipsũ saltem atͥum sac̃dotũ intromit¬
tit: quia carnales quiq atq infirmi adhuc
in eccłia. & si ob meritum caste fidei ac ꝑte¬
tatis dño deuote ad ȩlectoꝵ sortem ꝑtinent.
longe tam̃ abest ut illis ȩquentur. qui cum
fiducia dicere ꝓbantur. Non enim audeo
aliquid. loqui eorũ quȩ ꝑ me non effic᷑ xͤͦ in
obedientiam gentium uerbo & factis. Es
it̃m. Bonũ certamen c̾taui. cursum consum¬
maui: fidem seruaui. De cȩc̃o reposita est mͥ
corona iusticiȩ. Accedebat quidem uulgus
usꝙ ad atͥum sac̃dotũ. hostias suas uiq ad
huius ianuam deferebat susceptas a sac̾do¬
tib. atꝙ in altari oblatas oculis ꝓseque¬

Expanded text:
tate multo major est in sancta Ecclesia talium quam perfectorum numerus, sed quantum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in idipsum saltem atrium sacerdotum intromittit, quia et carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesia etsi ob meritum castae fidei hac pietatis Domini devote ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur qui cum fiducia dicere probantur: Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Christus in obedientiam gentium verbo et factis . Et iterum: Bonum certamen certaviavi, de caetero reposita est mihi corona justitae . Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas usque ad hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus atque in altari oblatas oculis proseque
Abbreviated transcription (Latin):
nis. loquens ex ꝑsona eorũ. qui post cõpleta
eiusdem incarnationis archana ad fidem
uenert̃: ait. Ecce audiuimꝰ ea ĩ effrata: ĩuenimꝰ ea
ĩ cãpiᷤᷤ siluȩ. Audiuimꝰ qͥppe ĩeffrata .i. ĩ bȩchleẽ
sacramenta dñica: qͥa ꝓmnissũ legimꝰ dauid qͥ

Expanded text:
nis loquens, ex persona eorum qui post completa nis loquens, ex persona eorum qui post completa ejus incarnationis arcana ad fidem venerunt, ait, Ecce audivimus ea in Ephrata, invenimus ea in campis sylvae . Audivimus quippe in Ephrata, id est in Bethleem, sac
Abbreviated transcription (Latin):
regione iordanis fusa sunt uasa domꝰ dñi:
in quo uidelicet flumine dñs noster bap¬
titari dignatus est. eiusq tinctus undis
aquarum nobis ȩlementũ in ablutionẽ
peccatorũ conuerait. Q quia omne fideli¬
um baptisma quo dño consecrantur in ex
emplum celebratur baptismatis illius quo
ipse aquas sanctificauit: recte in regione
iordanis uasa sunt domꝰ dñi facta. Neꝙ
enim alit̾ uasa electionis. & misericordiȩ
fieri possumꝰ. nisi ad baptisma eiꝰ. qđ illo ĩ
flumine subit respicientes & ipsi uitali flu¬
mine satagamꝰ ablui. Notandũ autẽ qđ
non tantum in regione iordanis. s ꝙ in cã¬
pestri regione illius facta dicit eadem ua¬
sa: significans multiplicationẽ fideliũ. q̃
non solum in uidea s & in omniũ natio¬
num erat latitudine futura. expleta ꝓphe¬
tia quȩ dicit. Gaudebunt campi & õmnia
quȩ in eis sunt. Cui simile est hoc: qđ idẽ
psalmista de sacramentis dñicȩ incarnatio¬

Expanded text:
regione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicet flumine Dominus noster baptizare dignatus est, ejusque tinctus undis, aquarum nobis elementum in ablutionem peccatorum convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino conseemplum celebratur baptismatis illius quo ipse aquas sanctificavit. Recte in regione Jordanis vasa domus Domini sunt facta. Neque enim aliter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi ad baptisma illius quod illo in flumine subiit respicientes, et ipsi vitali flumine satagamus ablui. Notandum autem quod non tantum in regione Jordanis, sed et in campestri regione illius facta dicit eadem vasa; significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed et in omnium nationum erat latitudine futura, expleta prophetia quae dicit: Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt . Cui simile est hoc, quod idem psalmista de sacramentis Dominicae incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ caritatis & castitatis luce chorusca: qͦꝵ
sublimitati significande etiam locus ꝯuenit
eiusdẽ altaris. St̾abat enim ante ostium
sancta sc̃oꝵ : ut in factura tab̾naculi mani¬
feste legimꝰ. In quo uidelicet altari. non hoᷤᷤ¬
trarum sangns. neq libamina s chimia¬
mata tantum incendebant᷑: quorũ fumꝰ ad
suꝑiora ascendens. operiebat arcã. atq ora¬
ciulũ odore suauitatis impleuit. In quo fi¬
gura expͥmebatur sanctoꝵ: qui dum ne¬
glectis temꝑaliũ rerũ cupiditatib tota in¬
tentione cȩlefaia quęrunt. uelut intus in
uicinio oraculi sunt positi. Nec longe sunt
remoti a uelo: quo templum & sancta scõꝵ
dirimuntur: quia corpore tantum incolũt.¬
cȩt̾um sccłm interiorẽ hominẽ totã hñt¬

Expanded text:
rnae charitatis et castitatis luce corusca, quorum rnae charitatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis, neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur: quorum fumus ad superiora ascendens operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implevit; in quo figura expglectis temporalium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt, velut intus in vicinia oraculi sunt positi, nec longe sunt remoti a velo quo templum et sancta sanctorum dirimuntur: quia corpore tantum tesecundum interiorem hominem totam h
Abbreviated transcription (Latin):
ecttꝙ salomon omnia uasa domꝰ dĩ. &
altare aureum & mensas. & suꝑ eas pa¬
nes propositionis: candelabra quoꝙ eum lu¬
cernis suis ut lucerent ante oraculũ iuxta
ritum ex auro purissimũ. Quid est qđ su¬
ꝑius dixit fecisse hẏram salomoni omnia
uasa in domo dm̃i. & nunc dicit salomonẽ
ip̃m fecisse omnia uasa domꝰ dñi: nisi ut os¬
tendatur hẏstorialit̃ salomonẽ fecisse ip̃m
opus templidictando. & hẏram oꝑando:
Iuxta allegoriã uero significat redempto¬
rem nr̃m in sanctis predicatorib atq inõ¬
nib fidelibus suis ornatũ eccłiȩ parare.
atꝙ ad oꝑa uircutum efficere: Quia ipsius
doni totum est: quodcumq recte sapiunt.
bene uolunt. ac fideliter agunt. qui in ȩ¬
uuangelio discipulis suis ait. Sine me ni¬
cħ potestis facere. De quo iacob apłs ait.
Omne datum oꝑtimũ. & omne donum ꝑ¬
fectum desursum est: descendens a pat̾re
luminũ. Apud quẽ non est transmutacio.
um corda significat ꝑfectorum iustorũ int̾¬

Expanded text:
e Salomon omnia vasa domus Dei, et altare aureum, et mensas, et super eas panes propositionis: Candelabra quoque cum lucernis suis, ut lucerent ante oraculum juxta ritum, ex auro purissimo: Et perius dixit fecisse Hiram Salomoni omnia vasa in domo Domini, et nunc dicit, Salomonem ipsum fecisse omnia vasa domus Domini? nisi ut ostendat historialiter Salomonem ipsum fecisse opus templi dictando, et Hiram operando? Juxta allegoriam vero significat Redemptorem nostrum in sanctis praedicatoribus, atque in omnibus fidelibus suis ornatum Ecclesiae parare, atque opera virtutum efficere, quia ipsius doni totum est quodcunque recte sapiunt, bene volunt ac fideliter agunt: qui in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . De quo Jacobus Apostolus ait: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est trum corda significat perfectorum justorum, inte
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na in cęlis. s multȩ in ea mansiones ad re¬
cipiendos om̃s. quos timentes se ac diligen¬
tes dñs benedicit pusillos cum maioribus.
Et intulerunt sacerdotes archã fed̾is dñi.
in locum suũ idest ad oraculũ templi in sca
scoꝵ subter alas cherubin: ita ut cherubin
expanderent alas suas suꝑ locum in quo
posita erat archa. c ipsam archã tegerent
cũ uectib eius. Uectiũ autẽ quib porta¬
batur archa: quia paululũ longiores erãt
capita parebant ante oraculum. Si uero
quis paululũ fuisset excrinsecꝰ: eos uidere
non pot̾at. Fuit itaq archa ibi usq in ꝑre¬
sentem diem. Nichilq erat alid̾in archa. nͥ
duȩ tabulȩ quas posuerat moyses in oreb.

Expanded text:
aeterna in coelis : sed multae in ea mansiones ad reaeterna in coelis : sed multae in ea mansiones ad recipiendos omnes, quos timentes se ac diligentes Dominus benedicit, pusillos cum majoribus. Et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum, id est, ad oraculum templi in sancta sanctorum subter alas cherubim, ita ut cherubim expanderent alas suas super locum, in quo posita erat arca, et ipsam arcam tegerent cum vectibus suis. Vectium autem, quibus portabatur arca, quia paulo longiores erunt, capita parebant ante oraculum. Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eas videre non poterat. Fuit itaque arca ibi usque in praesentem diem. Nihilque erat aliud in arca, nisi duae tabulae, quas posuerat M
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculo portauerunt sacetdotes cumle
ditio omnes electos & doctoꝵ uidelicet q¬
cet̃oꝵ fideliũ cȩtũ in gaudiũ regni celes¬
tis introducit. reponitq uasa diũsi geñis
Argentea siue aurea in thesautis domꝰ do¬
m̃ini: quando eos qui in multitudine dul¬
cedinis eius. Frui meruerint abscondit
in abdico uultus sui a conturbatione ho¬
minũ. & apte multi sunt thesauri in qͣb
uasa electionis recondant᷑. s una domꝰ dñi
in qua idem sunt facti thesauri: quia &
una est ȩcclia in qua om̃s continentur elech
qͣntũ lib& mertas distent. Q una ac non diu̾¬
sa est pacria illa celestis quȩ ȩlectis ꝓmitut᷑
uidex ipse ac distribitor p̃mioꝵ dñs. una
sentencia demonstrauit: cum ait. In domo
patris mei mansiones multȩ sunt. Unã s
ios ad recipienda uasa diuersi gen̾is. una
tamen benedictiõe sanctificata parauit: qͥa
nimirũ una est domꝰ patͥs non manufacta.

Expanded text:
tabernaculo, portaverunt sacerdotes cum Letabernaculo, portaverunt sacerdotes cum Leli judicio, omnes electos, et doctorum videlicet caeterorum fidelium coetum in gaudium regni coelestis introducit, reponitque vasa diversi generis argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos, qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerunt, abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum . Et apte multi sunt thesauri, in quibus vasa electionis recondantur, sed una domus Domini, in qua iidem sunt facti thuna est Ecclesia, in qua omnes continentur electi, quantumlibet meritis distent, et una, ac non diversa, est patria illa coelestis, qua electis promittitur  judex ipse, ac distributor praemiorum Dominus una sententia demonstravit, cum ait: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Unam eros ad recipienda vasa diversi generis; una tamen benedictione sanctificata paravit, quia nimirum una est domus Patris non manufacta,
Abbreviated transcription (Latin):
Ntulit igitur salomon omnia quȩ uouãt
dauid pater suus argentũ & aurum: & uni¬
uersa uasa posuit in thesauris domꝰ dñi: &¬
reliqͣ Argentũ namq ad nitorẽ eloquentiȩ.
aurum ad splendorẽ sapientiȩ: uasa genã¬
lit̃ ad racionabilẽ ꝑtinent creaturã. Uouit
siue ut in libro regum habetur sanctifica¬
uit dauid pater salomonis. argentũ: cum
ds̃ pater eloquentes quosq gracia sui sp̃c
ad loquendũ uerbũ ȩuuangelii cõfortat. Sc̃i¬
ficat aurũ: cum naturali ingenio p̃ditos suo
replens sp̃u. ad consideranda in lege sua mi¬
rabilia inluminat. Sc̃ificat ꝙͣ uasa: cum
ominib geñalit̃ eccłiȩ filiis ȩiusdẽ sp̃c gra¬
ciam largit᷑ & ad amãda illos & appetenda
dona ꝑpetue salitis inflãmat. Hoc autẽ
argentũ. hoc aurũ. hec sanctificata uasa
salomon infert in templũ: un̾ consequẽ¬
ter scriptũ est. Portauerunt leuite archã.
& intuserunt eam. & omne̾ paraturã tab̾¬
naculi. Porro uasa sanctuaru quȩ erant in

Expanded text:
ntulit igitur Salomon omnia, quae voverat David pater suus, argentum, et aurum, et universa vasa posuit in thesauris domus Dei. reliqua. Argentum namque ad nitorem eloquentiae, aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationabilem creaturam vovit, sive, ut in libro Regum habetur, sanctificavit David pater Salomonis argentum , cum Deus Pater eloquentes quosque gratia sui Spiritus ad loquendum verbum Evangelii confortat. Sanctificat aurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat. Sanctificat et vasa, cum omnibus generaliter Ecclesiae filiis ejusdem spiritus gratiam largitur, et illos ad appetenda dona perpetuae salutis inflammat. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa Salomon infert in templum, cum Dominuter scriptum est: Portaverunt Levitae arcam, et intulerunt eam et omnem paraturam tabernaculi. Porro vasa sanctuarii quae erant in
Abbreviated transcription (Latin):
or sit pͥore eiusdem oꝑis¬
S
libro. in hystorica narraci¬
one: antiqͥora tam̃ qͦd ãtnͦ¬
regũ reꝑlicat tempora.
excepto qł ille alexandri magni macedo¬
nis in principio sui breuem facit cõmemora¬
tionẽ. Nam & seleuq regis cognomento ni¬
chanoris. in iudeos cominemorat ista benefi¬
cia. quem hystoria antiquitatũ iosephi et
cronicon eusebii. testantur iudeos re publi
habitatorib macedonib & grecis deputasse.
Similiter & antiochus magnꝰ testantib supͣ
dat: & multiplicib muñib donat. Habet
tionem. s tamen hẏstoriȩ non destruit u̾ita¬
tem: qui licet prioris libri multa omittat
testimonia. tamen ꝑ plura int̾serit quȩ i
illo non inueniuntur. Scriptus enim ab his
uidetur qui morati sunt in t̾ra uida: ad eos
qui in exteris fuert̃ regionib: unde ita incipit.

Expanded text:
or sit priori ejusdem operis libro in historica narratione, antiquiora tamen quadantenus replicat tempora, excepto quod ille Alexandri Magni Macedonis in principio sui brevem facit commemorationem. Nam et Seleuci regis, cognomento Nicanoris, in Judaeos commemorat iste beneficia, quem Historia Antiquitatum Josephi et chronica Eusebii testantur Judaeos in republichabitatoribus Macedonibus et Graecis deputasse; similiter et Antiochus Magnus, testantibus supra dat, et multiplicibus muneribus donat. Habet tionem, sed tamen historiae non destruit veritatem: quia licet multa prioris libri contineat testamenta, tamen nonnulla interserit quae in illo non inveniuntur. Scriptis enim ab his videtur qui morati sunt in terra Juda, ad eos qui in exteris fugerunt regionibus. Unde idem ita incipit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inuidiam neci tradere & de terra ecclesiȩ
auferre conatur: quatinꝰ facilius totam plebẽ
dissipare & inuadere possit: Inter pretatur e¬
nim pharao dissiꝑans. Nechao ꝑcussio. maged¬
do de temptacione. ꝑmissus quippe diabolus.
consurg̃e aduersus sanctos hoc solummꝰ ag̃
hoc totis uirib certat. quatinꝰ temptando gre¬
gem d̃i ꝑcutiens dissipet: eosq pͥmum aufe¬
rat. quorum solacio adiuti contra hostem di¬
micare oȩtĩ debuerant.

Expanded text:
per invidiam neci tradere et de terra Ecclesiae per invidiam neci tradere et de terra Ecclesiae auferre conatur, quatenus facilius totam plebem dissipare et invadere possit. Interpretatur autem Pharao dissipans, Nechao percussio, Mageddo de tentatione. Permissus quippe diabolus consurgere adversus sanctos, hoc solum modo agit, hoc totis viribus certat, quatenus tentando gregem Dei percutiens dissipet, eosque primum auferat quorum solatio adjuti contra hostem dimicare caeteri debuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
mis affectus iussit exercitum reuocari: & ad
iherłm remeauit quia plagatus est. Sepultꝰꝙ
no luctu gemituq defleuit. S iheremias ꝓ¬
pheta mortis eius carmen lamentabili modu¬
latione composuit: qͦd hactenꝰ noscitur ꝑma¬
nere. Hic uero propheta etiam futuram ciui¬
tatis cladem predixit.scripto reliquit: simus
a captiuitatẽ nunc aꝑud nos habitã. & baby¬
lonum uariã migrationẽ. Q non solum iste p̾¬
dixit hec populo esse uentura: s & ꝓpheta ȩ¬
rechiel primus dde his duos libros conscͥbens
ꝑlebi reliquit. Erant autem ambo genere sa¬
cetolotes. S iheremias quidem in iherosolimiᷤᷤ
est cominoratus a tercio decimo anno regis io¬
siȩ: usq dum ciuitas uastaretur &̾ templum.
Quid autem iuxta allegoriam interfectio io¬
siȩ significat. qui a pharaone nȩchao inter¬
fectus est in mageddo: nisi ꝑsecutionẽ antiqͥ
hostis aduersus sanctos predicatores. quos

Expanded text:
mis affectus jussit exercitum revocari, et ad mis affectus jussit exercitum revocari, et ad Jerusalem remeavit quia plagatus est, sepultusque no luctu gemituque deflevit. Sed Jeremias propheta morti ejus carmen lamentabili modulatione composuit, quod hactenus noscitur permanere. Hic vero propheta etiam futuram civitatis cladem praedixit, scripto reliquit simul et captivitatem nunc apud nos habitam et Babyloniam variam migrationem, et non solum iste praedixit haec populo esse ventura, sed et propheta Ezechiel primus de his duos libros conscribens plebi reliquit. Erant autem ambo sacerdotes, sed Jeremias quidem in Jerosolymis est commoratus, a decimo quarto anno regis Josiae usque dum civitas vastaretur et templum. Quid autem juxta allegoriam interfectio Josiae significat, qui a Pharaone Nechao interemptus est in Mageddo, nisi persecutionem antiqui hostis adversus sanctos praedicatores quos
Abbreviated transcription (Latin):
lamentaciones suꝑ iosia replicant. ꝙ cet̾a. De
hoc prelio iosephus ita refert. Dum iosias
in pace atꝙ diuitiis & gloria suꝑ omnes ex¬
celleret: nechao rex egyptioꝵ castra pofu¬
it ad eufraten fluuium. ut contra medos
& babylonios dimicaret: qui assyriorũ sol¬
uerunt principatum. Habebat enim deside¬
rium ut regnaret in asia. De regno iosie.
contra medos iter facere. Tunc mittens le¬
gatos ad eum nechao. significauit non se
contra eum exercitum ducere. s ad eufratẽ
fluuiũ ꝓperare: adicientes ut eum ꝓuo¬
care non deberetad sua bella ꝓhibenda. ne
aliena iret ad prelia quo tendebat. Iosias uͦ
non adquiescebat uerbis iachaos: s insta¬
bat ne iter suum ꝑ eius faceret regionem.
Neor urgebat eum: ut qđ unminebat accid̾et.
Nam dum aciem exercitus suicomponeret.
in curru uectus a curru transiret ad currũ:
quidam iaculatus eum egyꝑtiorum. abellifeᷤ¬
t̃mnatione susꝑendit. Mox enim fuulnere ni¬

Expanded text:
lamentationes super Josia replicant, etc. De lamentationes super Josia replicant, etc. De hoc praelio Josephus ita refert. Dum Josias in pace atque divitiis et gloria super omnes excelleret, Nechao rex Aegyptiorum castra posuit ad Euphraten fluvium ut contra Medos et Babylonios dimicaret, qui Assyriorum solverant principatum. Habebat enim desiderium ut regnaret in Asia; et dum venisset contra Medos iter facere. Tunc mittens legatos ad eum Nechao significavit non se contra eum exercitum ducere, sed ad Euphratem fluvium properare, adjiciens ut eum care non deberet per suum bellum prohibendo, ne aliena iret ad praelia quo tendebat. Josias vero non acquiescebat verbis Nechao, sed instabat ne iter suum per ejus faceret regionem. Reor urgebat eum ut quod imminebat accideret. Hic dum aciem exercitus sui componeret, et in curru vectus a curru transiret ad currum, quidam jaculatus eum Aegyptiorum a belli festinatione suspendit. Mox enim vulnere ni
Abbreviated transcription (Latin):
phetarũ hoc est iheremiȩ & aliorum potu¬
it agnoscere dñi uoluntatẽ. ad ultionem
agendam in populo peccatore. Unde & rap¬
saces dicit dẽ sennacherib rege assyrioꝵ.
Dñs iussit me ascendere ad terram istam:
quia iam ꝑphetȩ isrł ꝓphetauerant hoc qd̃
ille ascensurus esset: quia hoc eum mimme
latuit. Noluit iosias reuerti. s ꝑ repara¬
uit contra eum bellũ: nec adquieuit sermo¬
nib nechao regis exore dĩ. uęrum ꝑrexit
ut dimicaret in campo magetdo. Ibiq
uulneratus a sagittariis: dixit pueris suis.
Educite me de prelio: quia oppido uulne¬
ratus sum. Qui transtulerunt eum de cur¬
ru in alt̾um currũ. qui sequebatur eũ mo¬
re regio: & asportauert̃ eum in iherłm. Mor¬
tuusꝙ est & sepultus in mausoleo patrũ
suorum : & uniu̾sus iuda & iherłm luxert̃
eum. Ihȩremias maxime: cuius omnes can¬
tores atq cantatrices usq in presentem diẽ

Expanded text:
rophetarum, hoc est Jeremiae et aliorum, poturophetarum, hoc est Jeremiae et aliorum, potuit cognoscere Domini voluntatem ad ultionem agendam in populo peccatore. Unde et Rapsaces dicit Sennacherib regi Assyriorum, Dominus jussit me ascendere ad terram istam, quia jam prophetae Israel prophetaverant hoc, quod ille ascensurus esset, quia hoc cum minime latuit. Noluit Josias reverti, sed praeparavit contra eunt bellum nec acquievit sermonibus Nechao regis ex ore Dei, verum perrexit ut dimicaret in campo Mageddo, ibique vulneratus a sagittariis dixit pueducite me de proelio quia oppido vulneratus sum qui transtulerunt eum de curru in alterum currum qui sequebatur eum more regio et asportaverunt in Hierusalem mortuusque est et sepultus in mausoleo patrum suorum et universus Iuda et Hierusalem luxerunt eum Hieremias maxime cuius omnes cantores atque cant
Abbreviated transcription (Latin):
bulabunt gentestn lumine eius & regesi
rȩ afferent gloriam suam. & honorem urib¬
lam: & portȩ eius nonclaudentur ꝑ diem
nox enim non erit illic. Q ad ferent glo¬
riam & honorẽ gentium in illam: nee
intrabit in eam aliquid comqͥnatũ. a fa¬
ciens abhominationẽ & mendatiũ. tusi qui
scripti sunt in libro uitȩ agni ꝙ nomen
ciuitatis exe illa clie. dñs ibidem. Benelit̃
dñs quoniã mirificauit misericordiam
nechao rex egypti ad pugnandũ in char¬
camis iuxta eufraten: & ꝓcessit in occur¬
sum eius iosias. At ille missis ad eum nũ¬
tiis ait. Quid michi & tibi est rex iuda:
Non aduersum te hodie uenio: s contͣ
aliam domũ pugno. hoc est contͣ domum
regis adadaremon filii tabrimon qui rega¬
nabat in carcamis: quem ea tempestate qͣ
ꝙ̾ iosiam regem nechao int̾fecit. Ad quem
deus ire festinato me precepit. Desine ad¬
uersum dm̃ facere qui mecum est: ne it̃¬
ficiat te. Rex egypti se dñm festinato ire
precepisse cominemorat: quia ex uerbis ꝑ¬

Expanded text:
umine ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam, et portae ejus non claudentur per diem. Nox enim non erit illic. Et afferent gloriam et honorem gentium in illam, nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, et faciens abominationem et mendacium, nisi qui scripti sunt in libro vitae agni , et nomen civitatis ex illa die Dominus ibidem: Benedictus Dominus, quoniam mirificavit misericordiam Nechao rex Aegypti ad pugnandum in Charchamis juxta Euphraten, et processit in occursum ejus Josias. At ille missis ad eum nuntiis ait: Quid mihi et tibi est, rex Juda? Non adversum te hodie venio, sed contra aliam pugno domum, hoc est, contra domum regis ad Remmon filii Jabrimon qui regnabat in Charchamis, quae ea tempestate qua et Josiam regem Nechao interfecit, Ad quam me Deus festinato ire praecepit. Desine adversum Deum facere qui mecum est, ne interficiat te. Rex Aegypti se Dominum festinato ire praecepisse commemorat, quia ex verbis p
Abbreviated transcription (Latin):
uanda precipitur: ꝑ quam maiore dei gr̃a
sublimari mereantur. dicente scã scͥptuta.
Ds̃ suꝑbis resistit: humilib autem dat gra
clam. Preparauit quoq eis orias id est cuc̃¬
t̃o exercitui clipeos q̃ hastas. & galeas. &
loricas. arcusq &e fundas ad iaciendos lapi¬
des: & fecit in iherusalẽ diu̾si geñis machinas
quas in turrib collocauit. & in angulis mu¬
iorũ. ut muterent sagittas qͦ saxa grandia:
Egressumq est nomen eius ꝓcul: eo qđ auxi¬
liaretur ei dñs & corroborasset illũ. S cũ ro¬
boratũ essec: eleuatũ est cor eiꝰ in int̾itũ suũ
& neglexit dñm dm̃ suum. Ingressusq tẽplũ

Expanded text:
vanda praecipitur, per quam majore Dei gratia vanda praecipitur, per quam majore Dei gratia sublimari mereantur, dicente sancta Scriptura: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gra. Praeparavit quoque eis Ozias, id est, cuncto exercitui, clypeos, et hastas, et galeas, et loricas, arcusque et fundas ad jaciendos lapides. Et fecit in Jerusalem diversi generis machinas, quas in turribus collocavit, et in angulis murorum, ut mitterent sagittas et saxa grandia: egressumque est nomen ejus procul, eo quod auxiliaretur ei Dominus, et corroborasset illum. Sed cum roboratus esset, elevatum est cor ejus in interitum suum, et neglex
Abbreviated transcription (Latin):
Meminit &e erras huius porte in restaura¬
tione urbis. post reditum captiuitatis ba¬
bylonie: ubi dicit. E portã uallis ȩdifica¬
uit ennon : & habitatores zanoe. Scimꝰ ual¬
lem iosaphat. quȩ & gehennon hoc eft ualł
ennon dicebatur. ad orientalem plagã ẽẽ
ciuitatis iherłm: ꝑ quam torrens cȩdron: cu¬
ius in ȩuuangelio fit mentio. si quando plu¬
uiarũ uel niuium aquas recipit. a septem¬
non de manasse rege iuda. Post hec edifi¬
cauit murum extra ciuitatem dauid: ad
occidentẽ gyon in conualle. Gion autẽ
nomen est fontis: ubi est salomon unctꝰ
in regem foris ciuitate᷑. Siue eigo hanc
siue uillam. siue aliam quamlibet eiꝰdem
ciuitatis uallem etras hoc loco significet:
patet sacramentum. quia porta uallis edi¬
ficatur in iherłm. cum uel inbutis nuꝑ a no¬
ticia fidei electis. uel reparatis in castitatẽ
fidei his qui aberrauerant. a doctorib ue¬
ritatis. inter alia uirtus humilitatis obser¬

Expanded text:
Meminit et Esdras hujus portae, in restauraMeminit et Esdras hujus portae, in restauratione urbis post reditum captivitatis Babylonicae, ubi dicit: Et portam vallis aedificavit Hanun, et habitatores Zanoe . Scimus vallem Josaphat, quae et Gehennon, hoc est vallis Ennon, dicebatur, ad Orientalem plagam esse civitatis Jerusalem, per quam torrens Cedron, cujus in Evangelio fit mentio, si quando pluviarum vel nimium aquas recipit, a septennon de Manasse rege Juda: Post hanc aedificavit murum extra civitatem David ad occidentem Gihon in convalle . Gihon autem nomen fontis, ubi est Salomon unctus in regem foris civitatem. Sive ergo hanc, sive illam, sive aliam quamlibet ejusdem civitatis vallem Ezras hoc loco significet, patet sacramentum, quia porta vallis aedificatur in Jerusalem, cum vel imbutis nuper per notitiam fidei electis, vel reparatis in castitate fidei his qui aberraverant a doctoribus veritatis, inter alia virtus humilitatis obser
Abbreviated transcription (Latin):
egressus est. & pugnauit contra phylistium.
& destruxit murum gech & murum ianblȩ
murumq aroti. Edificauit quoq oppida
in ꝗroto. & phylistim: & adiuuit eum ds
contra phẏlstim. & contra arabas q̃ habi
tant in gurbaal. Gurbaal ipsum dicunt esse
locum. quim genesi uocatus est ieraia: ubi
fuit abimelech rex. & in qua peregͥnatus ẽ
habraam cum uixore sua sara. sicut in gene¬
si legitur. Edificauitq: orias turres in iheru¬
salem suꝑ portam anguli & suꝑ portã ual¬
lis. & reliquas in eodem muri latere. firma¬
uitq eas. & reliqͣ Portam enim effraim qͣm
tor historiȩ illud nomen ponere in edificã¬
do: qđ posuit in destruendo. Nec in merito
qł effraim eo tempore idolis immolabat. &
particeps ioas regis sui in destructione por¬
te iherusalẽ fuerat. in edificatione ipsius ꝓ¬
p̃rio uocabulo suo ut nominaret᷑ non m̾e¬
ruit: s nomine uallis nominata est. ꝓpt᷑
auctoris sui humiliationẽ ac uilitatem.

Expanded text:
egressus est, et pugnavit contra Philisthiim, egressus est, et pugnavit contra Philisthiim, et dextruxit murum Geth, et murum Jabniae murumque Azoti. Aedificavitque oppida in Azoto, et in Philisthiim, et adjuvit eum Deus contra Philisthiim, et contra Arabes qui tant in Gurbaal. Gurbaal ipsum dicunt esse locum qui in Genesi vocatus est Gerara, ubi fuit Abimelech rex, et in qua peregrinatus est Abraham cum uxore sua Sara, sicut in Genesi legitur. Aedificavitque Osias turres in Jerusalem super portam anguli, et super portam vallis, et reliquas in eodem muri latere, firmavitque eas, etc. Portam enim Ephraim quam tor historiae illud nomen ponere in aedificando, quod posuit in destruendo. Nec immerito, quia Ephraim eo tempore idolis immolabat, et particeps Joas regis sui in destructione portae Jerusalem fuerat; in aedificatione ipsius proprio vocabulo suo ut nominaretur non meruit, sed nomine vallis nominata est, propter auctoris sui humiliationem ac vilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
orias. idest in regum azarias nominatur.
Orias enim interpretatur uircus dñi: &̾ ara¬
rias auxilium dñi. Q recte uittus dñi. uel
Auxilium dñi uocatur: quia qͣm diu rectae¬
git diuina ope adiutꝰ pluruna comisit feli¬
cicer bella. & ubiq de hostib tͥumphauit.
S postqͣm ꝑ suꝑbiã illicita temptabat:
lepra ꝑcussus ꝙ nominis & honoris sumil
fuscaiit dignitatẽ: quia leꝑsus factus. ex¬
clusus a populo. seorsum in domo separata
usꝙ ad diem mortis sue habitauit. Qđ aũ
dicitur quia orias exquisierit dñm in die¬
b zachariȩ intelligentis & uidentis deu̾:
hunc rachariam narrant ebrei filium es¬
se zachariȩ filii ioiade. qui post morcem
occisi patris natus est postumꝰ. ob qđ & no¬
men patͥs sortitus est. Intelligens enim
ꝓpter sacerdotiũ nuncuꝑatꝰ est: uidens uę¬
ro ꝓpter prophetiã. Cumq requireret do¬
minum: direxit eum in omnib. Deniq

Expanded text:
Ozias, idem in libro Regum Azarias nominatur. Ozias, idem in libro Regum Azarias nominatur. Ozias interpretatur virtus Domini, et Azarias auxilium Domini. Et recte virtus Domini vel auxilium Domini vocatur, quia quandiu recta egit, divina ope adjutus, plurima commisit feliciter bella, et ubique de hostibus triumphavit. Sed postquam per superbiam illicita tentabat, lepra percussus, et nominis et honoris simul fuscavit dignitatem, quia leprosus factus, et exclusus a populo, seorsum in domo separata usque ad diem mortis suae habitavit. Quod autem dicitur, quod Ozias exquisierit Dominum in diebus Zachariae intelligentis et videntis Dominum, hunc Zachariam narrant Hebraei filium ess patris natus est posthumus, ob quod et nomen patris sortitus est. Intelligens enim propter sacerdotium nuncupatus est, videns vero propter prophetiam. Cumque requireret Dominum, direxit eum in omnibus. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
& intui secerunt eum ibi. Reporcantesq suꝑ
ȩquoi: sepelierunt eum cum patrib suis in
ex eotempore quo prophecȩ consiliu non au¬
diuit. neq ad dñm conũq uoluit. preparatio
coniurationis illius facta est. & eatenꝰ delata.
donec ad consummationẽ ꝑuentret. Reportã¬
tesq suꝑ equos: sepelierunt eũ. Non enim
sine causa scriptura dicit eum portatũ suꝑ e¬
quos: quia deos edom qui in equis portabã¬
tur adorauerit. & idcirco non portatũ super
humeros hominum. quia negligens erat ser¬
uire deo irahel: cuiꝰ minist̾ia suꝑ humeros
chatitarum portari iussa erant. Sexdecim ã
quinquaginta duob aniiis regnauit in ihe¬
rusalem. Nomen matris eiꝰ hiechelia de ihe¬
rusalem. fecitq qđ erat rectum in oculis do¬
mini. iuxta omnia quȩ fecerat amasias pat̃
eius: & exquisiuit deum in dieb zacha¬
riȩ intelligentis q̾ uidentis dm̃. Orias hic
dionuus erat: quia qui in paralipomenon

Expanded text:
et interfecerunt eum ibi reportantesque super et interfecerunt eum ibi reportantesque super equos sepelierunt eum cum patribus suis in ex eo tempore quo prophetae consilium non audivit, neque ad Dominum converti voluit, praeparatio conjurationis illius facta est; et eatenus dilata, donec ad consummationem perveniret. Reportantesque super equos sepelierunt eum. Non enim sine causa Scriptura dicit eum portatum super equos, quia deos Edom, qui in equis portabantur, adoraverit. Et idcirco non portatum super humerum hominum, quia negligens erat servire Deo Israel, cujus ministeria super humeros Caathitarum portari jussa sunt . CAPUT quinquaginta duobus annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Hiechelia de Hierusalem fecitque quod erat rectum in oculis Domini iuxta omnia quae fecerat Amasias pater eius et exquisivit Deum in diebus Zacchariae intellegentis et videntis Deum cdionymus erat; quia qui in Paralipomenon
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt. Altera autẽ bechsames est in tͥbu
neptalim. ad regnum decem tͥbuum in sama¬
ria ꝑtinens. Qd autem regnum dicit bęchsa¬
mes oppidum esse iudȩ: significat qđ ad regñ
iude hoc est ad duas trib quib domꝰ dauid
regnabat ꝑtinebat. Cȩt̾um scdm locoꝵ situm. ad
sortem ꝑtinebat beniamin. Illud autẽ qđ scͥp¬
tura refert ioas tulisse thesauros quȩ repperit
in domo dei & apud obededom: oftendit eum
non solum illum uasa tulisse que in domo d̃i
repperit. s & illa quȩ apud ianitores & custo¬
des templi seruabantur. In priore ergo libro nar¬
ratur: qđ de filiis obededom ꝑ dauid fuissent
ȩlect. sexaginta duo uiri ad ministrandũ in
domo ħ. ce ad custodiam templi. Reliqua
uero sermonũ amasie priorum & nouissimoꝵ
scripta sunt in libro regum iuda q̾ israhel. Qi
postqͣm recessit a dño: tecenderunt ei insichas
in iherusalẽ. Cumꝙ fugisset lachis: miserit

Expanded text:
caverunt. Altera autem est Bethsames in tribu caverunt. Altera autem est Bethsames in tribu Nephthali ad regnum decem tribuum in Samaria pertinens. Quod autem in Regum dicitur Bethsames oppidum esse Judae, significat quod ad regnum Judae, hoc est, ad duas tribus quibus domus David regnabat, pertinebat: caeterum secundum locorum situm, ad sortem pertinebat Benjamin. Illud autem quod Scriptura refert, Joas tulisse thesauros quos reperit in domo Dei, et apud Obededom, ostendit eum non solum illa vasa tulisse, quae in domo Dei reperit, sed et illa quae apud janitores et custodes templi servabantur. In priore libro narratur quod de filiis Obededom per David fuissent electi sexaginta duo viri ad ministrandum in domo Dei, et ad custodiam templi. Reliqua vero sermonum Amasiae priorum et novissimorum scripta sunt in libro regum Iuda et Israhel qui postquam recessit a Domino tetenderunt ei insidias in Hierusalem cumque fugisset Lachis miserunt
Abbreviated transcription (Latin):
auium laceratione ꝑropͥo decore exutum nar¬
rant. Nec enim bonum est alicui ꝓpria bona
negligere: & aliena ꝑ fraudem atqͣ auariciã
ambire. Ascendit igitur ioas rex israhel: &
mutuos sibi prebuere conspectus. Amasias
autem rex uida erat in bȩchsames iudȩ. Cor¬
ruitq iudas coram israhel: & fugit in taber¬
nacula sua. Porro amasiam regem iuda fili¬
um ioas filũ ioachar cepit ioas rex israhel
in bȩthsames: & adduxit in iherusalẽ. destrux̃q
murum eiꝰ. a porta effraim usq ad portã an¬
guli. ccet. cubitis. Omne quoq aurum q argẽtũ¬
tulit. & uniuersa uasa que repererat in domo
dñi aꝑud obededom. & in thesauris etiã domꝰ
regiȩ. & cȩt̃a. Bethsames ciuitas est sac̾dotał
in tribu beniamin: quȩ usꝙ hodie demonstra¬
tur de eleuteropohi ꝑgentib nicopolim in de¬
cumo miliario contra orientalẽ plagam. Ibi
quoq amasias & ioas mutuo contra se dimi¬

Expanded text:
avium laceratione, proprio decore exutum naravium laceratione, proprio decore exutum narrant. Neque enim bonum est alieni propria bona negligere, et aliena per fraudem atque avaritiam ambire. Ascendit ergo Joas rex Israel, et mutuos sibi praebuere conspectus. Amasias autem rex Juda erat in Bethsames Juda. Corruitque Judas coram Israel, et fugit in tabernacula sua. Porro Amasiam regem Juda, filium Joas filii Joachaz, cepit Joas rex Israel in Bethsames, et adduxit in Jerusalem; dextruxitque murum ejus, a porta Ephraim usque ad portam anguli quadringentis cubitis. Omne quoque aurum, et. argentum, et universa vasa quae repererat in domo Domini, et apud Obededom, in thesauris etiam domus regiae abstulit, etc. Bethsames civitas est sacerdotalis in tribu Benjamin, quae usque hodie demonstratur de Eleutheropoli per Gennicopolim in decimo milliario contra Orientalem plagam, ubi quoque Amasias et Joas mutuo contra se dimi
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ ꝑmansit. Igitur amasias rex iuda inito
pessimo consilio: misit ad ioas filiũ ioachar
filii hiey regem ifrahel dicens. Ueni: uide¬
amus nos mutuo. Et ille remisit nuntios
dicens. Carduus qui est in libano: misit ad
cȩdrum libani dicens. Da filiam tuam filio
meo uxorem. Q ecce bestie quȩ erant in sil¬
ua libani. transierunt & conculcauerunt
carduum. Dixisti. ꝑcussi edom: & ideuro e¬
rigitur cor tiium in suꝑbiã. Sede in domo
tua. Cur malum aduersum te ꝓuocas. ut cadas
& tu. &s iudas tecum: Quid ꝑ istam similitu¬
dinẽ rex israhel amasiȩ regi innuit. nisi qd ip̃e
licet a nobilib parentib hoc est a dauid re¬
gia stirpe fuisset natus. tamen ꝓpt̾ idolatͥȩ
felitatẽ degener & uilis effectus. ꝓpriã mͦsu¬
ram non considauit. s maiora ultra modum
suꝑbiȩ fastu appetens. mediocria quȩ hr̃e si uel
bulȩ graculum qui pauonis pennas sibi usurpa¬
re ad ornatum ꝑ rapinã uoluerat: aliarum

Expanded text:
vitae permansit. Igitur Amasias rex Juda, inito vitae permansit. Igitur Amasias rex Juda, inito pessimo consilio, misit ad Joas filium Joachaz filii Jehu regem Israel, dicens: Veni, videamus nos mutuo. At ille remisit nuntios dicens: Carduus qui est in Libano misit ad cedrum Libani dicens: Da filiam tuam filio meo uxorem. Et ecce bestiae quae erant in silva Libani transierunt, et conculcaverunt carduum. Dixisti: Percussi Edom, et idcirco erigitur cor tuum in superbiam, sede in domo tua, cur malum adversum te provocas, ut cadas et tu et Juda tecum. Quid per istam similitudinem rex Israel Amasiae regi innuit, nisi quod ipse, licet a nobilibus parentibus, hoc est a David regia fuisset stirpe natus, tamen propter idololatriae foeditatem, degener et vilis effectus, propriam mensuram non consideravit, sed majora ultra modum per superbiae fastum appetens, mediocria quae si vellet, cbulae graculum, qui pavonis pennas sibi usurpare ad ornatum per rapinam voluerat, aliarum
Abbreviated transcription (Latin):
ea. Hunc prophetã ergo qui missus est. ad in¬
crepandum regem pro idolatͥa. quia stulte
gerebat: dicunt fuisse de eleatar filiũ dodoi.
idest auunculi eiꝰ. Cessauitq propħa & dixit.
Scio qł cogitauerit dñs occidere te: qui &̾
fecisti hoc malũ. & insuꝑ non adquieusti cõ¬
silio mneo. Quid est qđ ꝓpheta dicit. dñm co¬
gitare occidere amasiam. cum ipse ꝑ alium ꝑ¬
phetam dicat. Nolo mortem peccatoris. s ut
conuertatur & uiuat: Et apostolus de ipso do¬
mino ait. Qui uult omnes homines saluos fi¬
eri. & ad agnitionem ueritatis ꝑuenire. Quo¬
modo hic dicitur uelle occidere. qui neminẽ
uult perire: nisi quia uult ut conu̾sus apecca¬
tis uiuat. eum autem qui in peccatis ꝑseu̾at
iusto iudicio dampnat: Ideo ergo amasias
interiit: quia ad monitꝰ ꝑ prophetã ut consi¬
lio penitencie sibimet iꝑsi subueniret non
obediuit. inmo incepto scelere usq ad finẽ

Expanded text:
eos. Hunc ergo prophetam qui missus est ad ineos. Hunc ergo prophetam qui missus est ad increpandum regem pro idololatria quam stulte gerebat, dicunt fuisse Eleazar filium Dodoi, id est, avunculi ejus. Cessavitque propheta et dixit: Scio quod cogitaverit Dominus occidere te, qui et fecisti hoc malum, et insuper non acquievisti consilio meo. Quid est quod propheta dicit, Dominum cogitare occidere Amasiam, cum ipse per alium prophetam dicat: Nolo mortem peccatoris, sed ut magis convertatur et vivat ? Et Apostolus de ipso Domino ait: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis pervenire Quomodo hic dicitur velle occidere, qui neminem vult perire, nisi quia vult, ut conversus a peccatis vivat; eum autem qui in peccatis perseverat, justo judicio damnat. Ideo ergo Amasias interiit, quia admonitus per prophetam, ut consilio poenitentiae sibimetipsi subveniret, non obedivit, imo in incoepto scelere, usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
tram non aliquã ciuitatem hoc in loco nũ¬
cupat. ubi amasias idumeos uincit: s tan
ceꝑit. eosꝙ deducens ad magnã petram. q̃
est in arabia constituta ex ea p̾cipitauerit.
Amasias uero post cedem idumeoꝵ. allatos
deos filiorũ seir statuit illos in deos sibi
q& adorabat eos: & illis ad olebat incensum.
Qmobrẽ iratus dñs contra amasiã: misit ad
illum propħam qui diceret es. Cur adorasti
deos qui non liberauerunt populum suũ
ei. Num consiliaruis regis es: Quiesce. ne in¬
terficiam te. Harrant uidei qđ amasias tex
ꝓpter hoc ablatos deos filiorum ȩdoni. pꝰ
necem eorum statuerit sibi in deos: quia cũ
precipitarentur illa decem milia. quȩ de petͣ
arabie piecta sunt. responsa talia cultorib suis
decłint. ideo illos int̾fectos esse. quia de cultu
eorum negligentes fuerunt. Uidens ergo a¬
masias huius cȩmodi responsa dare. & aras
eorum eripi: hoc errore deceptus adorauit

Expanded text:
tram non aliquam civitatem hoc in loco nuntram non aliquam civitatem hoc in loco nuncupat, ubi Amasias Idumaeos vicit, sed tanit, eosque deducens ad magnam petram, quae est in Arabia constituta, ex ea praecipitaverit. Amasias vero post caedem Idumaeorum et allatos deos filiorum Seir, statuit illos in deos sibi, et adorabat eos, et illis adolebat incensum. Quamobrem iratus Dominus contra Amasiam, misit ad illum prophetam qui diceret ei: Cur adorasti deos qui non liberaverunt populum suum ei: Num consiliarius regis es? quiesce, ne interficiam te. Narrant Judaei, quod Amasias rex, propter hoc ablatos deos filiorum Edom post necem eorum statuerit sibi in deos, quia cum praecipitarentur illa decem millia, quae de Petra Arabiae projecta sunt, responsa talia cultoribus suis dederint, ideo illos interfectos esse, quia in cultu eorum negligentes fuerunt. Videns ergo Amasias eos hujuscemodi responsa dare, et aras eorum eripi, hoc errore deceptus, adoravit