comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑotestatẽ demoniũ supec
Tu autẽ cum acceꝑis eã in¬
gressus cubiculũ ꝑtres di¬
es continens esto ab ea: e
nichil aliud nisi orationib
uacabis cũ ea. Ipsa autem
nocte icenso iecore pises
fugabitur demoniũ. dec
uero nocte: incopulatione
scõꝵ patriarcharũ admit¬
teris. Tercia autẽ nocdte be¬
nedictionẽ consequeris:
ut filil ex uobis incolumo
ꝓcreentur. Transact̃a auii
tercia nocte accipies uirgi¬
nẽ cum dimore dñi. amor
filiorũ magis quã libidims
ductus: ut in semine abra¬
hȩ benedictionẽ infiluis cor¬
sequaris Ingressi st̃ autẽ at
raguhelem: et suscepit eos
raguhel cum gaudio. Intu¬
ensq: tobiam raguhel: d¬
xit annȩ uxorisuȩ. Quam
similis ẽ iuuenis iste conso¬
brino meo. Et cũ hec dixis¬
set ait. Unde estis iuuenss
fr̃s nr̃i. At illi dixerunt. Ea
tribuneptalim sumus: ex
captiuitate niniue.Dixitq
illis raguhel. Nostis tobiam
frẽm nr̃m: Qui dixerunt.
Nouimus. Cumq multabo¬

Expanded text:
potestatem daemonium super eos potestatem daemonium super eos tu autem cum acceperis eam ingressus cubiculum per tres dies continens esto ab ea et nihil aliud nisi orationibus vacabis cum ea ipsa autem nocte incenso iecore piscis fugabitur daemonium secunda vero nocte in copulatione sanctorum patriarcharum admitteris tertia autem nocte benedictione consequeris ut filii ex vobis incolomes procreentur transacta autem tertia nocte accipies virginem cum timore Domini amore filiorum magis quam libidinis ductus ut in semine Abrahae benedictionem in filiis consequaris ingressi sunt autem ad Raguhelem et suscepit eos Raguhel cum gaudio intuensque Tobiam Raguhel dixit Annae uxori suae quam similis est iuvenis iste consobrino meo et cum haec dixisset ait unde estis iuvenes fratres nostri at illi dixerunt ex tribu Nepthalim sumus ex captivitate Nineven dixit illis Raguhel nostis Tobiam fratrem meum qui dixerunt novimus cumque multa bo
Abbreviated transcription (Latin):
fumus eius extricat omẽ¬
ro siue amuliere: ita ut
ultra ñ accedat ad eos. Et
dixit ei. Ybiuis ut maneamꝰ:
Respondensq angłs ait.
Est hic raguel nomine pro¬
pinquus.uir de tributua:
et hic habet filiam nomine
saram. Sed neq masculũ ne¬
q: feminã ullum habet ali¬
um.p̃ter eam. Tibi debet᷑
omĩs substanta eius : & o¬
portet eam te acciꝑe comu¬
gem. Pete gͦ eam apatre eiꝰ:
&e dabit tibi eam uxorẽ. Tunc
respondit tobias. et dixit.
Audio quia tradita ẽ uiris
septem: et mortuisunt. S
et hoc audiui: quia demo¬
nium illos occidit. Timeo
gͦ ne forte et michi hȩc eue¬
niant: et cũsim unicus pa¬
rentib meis. deponã sene¬
ctutẽ illoꝵ cũ tristicia ad in¬
feros.Tunc angłs raphael
dixit ei. Audime: et osten¬
dam tibi qui sunt quibus
p̃ualere potest demoniũ.
Hinanq: quicomugiũ ita
suscipiunt.ut dm̃ ase sua
mente excludant: et suȩ
libidimi ita uacent sicut
equus et mulus in quibus
non ẽ intellectus: habet

Expanded text:
fumus eius extricat omfumus eius extricat omro sive a muliere ita ut ultra non accedat ad eos  et dixit ei ubi vis ut maneamus respondensque angelus ait est hic Raguhel nomine propinquus vir de tribu tua et hic habet filiam nomine Sarram sed neque masculum neque feminam ullum habet alium praeter eam tibi debetur omnis substantia eius et oportet te eam accipere coniugem pete ergo eam a patre eius et dabit tibi eam uxorem tunc respondit Tobias et dixit audio quia tradita est viris septem et mortui sunt sed et haec audivi quia daemonium illos occidit timeo ergo ne forte mihi haec eveniant et cum sim unicus parentibus meis deponam senectutem illorum cum tristitia ad infernum tunc angelus Rafahel dixit ei audi me et ostendam tibi qui sunt quibus praevalere potest daemonium hii namque qui coniugium ita suscipiunt ut Deum a se sua mente excludant et suae libidini ita vacent sicut equus et mulus in quibus non est intellectus habet
Abbreviated transcription (Latin):
eius flere: et tacuit¶ Profe
secutus ẽ eũ. Et mansit pri¬
ma mansione. iuxta fluuiũ
tigris. Et exiuit ut lauaret
pedes suos: et ecce piscisim¬
manis exiuit ad deuorandũ
eũ. Quẽ expauescens tobias:
exclamauit uoce magna diceis.
Dñe. inuadit me. Et dixit ei
angłs.App̃hende branciam
eius: et trahe eũ adte. Quod
cũ fecisset attraxit eũ in sicco:
et palpitare cepit ante pedes
eius. Cunc dixit ei angls. Ex¬
entera hunc piscem: et cor
eius et fel et iecur reponedi¬
bi.Sunt enĩhec. necessaria
ad medicamenta utiliteR.
Quod cũ fecisset assauit car¬
nes eius: et secũ sustulerunt
inuia.Cetera sallierunt qͤ
sufficerent cis: quousq ꝑ¬
uenirent inrages ciuitatẽ
medoꝵ.Tunc interrogauit
tobias angłm: et dixit ei. Ob¬
secro te azarias frater: ut di¬
cas michi qđ remediũ habe¬
bunt ista. quȩ de pisce serua¬
re iussisti. Respondensq di¬
xit ei Cordis eius particu¬
lam si suꝑ carbones ponas.

Expanded text:
ejus flere, et tacuit.  Cap.ejus flere, et tacuit.  Cap.secutus est eum, et mansit prima mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera heius et fel eius et iecur repone tibi sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter quod cum fecisset assavit carnes eius et secum sustulerunt in via cetera salierunt quae sufficerent eis quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum tunc interrogavit Tobias angelum et dixit ei obsecro te Azarias frater ut dicas mihi quod remedium habebunt ista quae de pisce servare iussisti respondensque dixit ei cordis eius particulam si super carbones ponas
Abbreviated transcription (Latin):
me magni filius. Et tobua
respondit. Ex magno gen¬
re es tu. Sed peto ne irasci.
qđ uoluerim cognosceregi¬
nus tuũ. Dixit autẽ illian¬
głs. Ego sanũ ducam: et
sanum tibi reducam filium
tuũ. Respondens autẽ tobi¬
as dixit. Bene ambuletis
et sit ds̃ initinere ur̃o: et
angłs eius comitetur uob¬
cum. Tunc paratis omib
quȩ erant in uia portanda:
fecit tobias uale patri suo.
et matri suȩ. et ambulauert̃
ambosimul. Cumq ꝓfecti
et dicere. Baculũ senectutis
nr̃ȩ tulisti: et transinisistia
nobis.Nunquã esset ipsa pe¬
cunia ꝓqua misisti eũ. Suf¬
ficiebat nobis pauꝑtas nr̃a:
ut diuitias computaremuᷤᷤ
hoc quod uidebamus filiũ
nr̃m. Dixitq ei tobias. No
uflere. Saluus ꝑueniet fi¬
lius nr̃÷ et saluus reuertet᷑
adnos: et oculi tui uidebt̃
cum. Credo enĩ qđ angłs dĩ
bonus comitetur ei: et be¬
ne disponat omĩa que circa
ipsum geruntur: ita ut cũ
gaudio reuertat᷑ ad nos. Ad
hanc uocem cessauit mater

Expanded text:
iae magni filius et Tobias iae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum dixit autem illi angelus ego sanum ducam et sanum tibi reducam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene amet sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque profecti et dicere: Baculum senectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobias: Noli flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit mater
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter ambulaui: et
mansi apud gabelũ fr̃em
nr̃m qui moratur in ragẽs
quitate medorum. que po¬
sita ẽ in monte exbathanis.
Cuitobias ait. Sustine me
obsecro: donechec ipsanun¬
dem patri meo. Tunc ing̾s¬
sus tobias: indicauit um¬
uersahec patrisuo.Super
quȩ ammiratus pater: ro¬
gauit ut introiret ad eum
Ingressus itaq: salutauit
eum et dixit.Gaudiũ tibi
semꝑsit.Et tobias ait. Qua¬
le mͥ gaudium erit. quim
tenebris sedeo: et lumen ce¬
li non uideo: Cui ait iuuie¬
nis. Forti animo esto: g
mo ẽ. ut adeo cureris. Din
itaq illi tobias. Nunqua
poteris ꝑducere filiũ meũ
ad gabelum in rages ciuc¬
tem medoꝵ: Et cum redienꝰ
restituam tibi mercedẽ tuã
Et dixit ei angłs. Ego dusa
et reducam eũ adte. Cuito¬
bias respondit. Rogo te: in¬
dica michi de qua domo att
de qua tribu es tu. Cui raple¬
el angłs dixit. Genus que¬
ris mercennarii. an ipsũ nte¬
cennartũ qui cum filio te
eat: Sed ne forte sollicitii
reddam: ego sũ ararias an¬

Expanded text:
frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi semper sit et Tobias ait quale mihi gaudium erit qui in tenebris sedeo et lumen caeli non video cui ait iuvenis forti animo esto in proximo est ut a Deo cureris dixit itaque illi Tobias numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages Medorum et cum redieris restituam tibi mercedem tuam et dixit ei angelus ego eum ducam et reducam ad te cui Tobias respondit rogo te indica mihi de qua domo aut de qua tribu es tu cui Rafahel angelus dixit genus quaeris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Anan
Abbreviated transcription (Latin):
auxit contemptũ in dñm.
Ipse ꝑse rexachar immolauit
dus damascitictimas. ꝑcus¬
sorib suis: & dixit. Dnire¬
gum syriȩ auxiliantur eis:
quos ego placabo hostus et
aderunt michi: cum ẽ con¬
trario ipsifuerint rumnȩ eius.
& umiuerso isrł̃. Direptis ita¬
q: achaz om̃ĩb uasis domꝰ
dei atq confractis. cltsit ia¬
nuas templi dei: & fecit si¬
bi altaria inuntuersis an¬
gulis ierłm. Inomĩb quo¬
q urbib iuda extruxit araᷤᷤ
ad cremandũ thus: atq: ad
iracundiam ꝓuocauit dñm
dm̃patrũ suoꝵ. Reliqua autẽ
sermonũ eius & omium o

Expanded text:
t contemptum in Dominum ipse per se rex Achaz immolavit diis Damasci victimas percussoribus suis et dixit dii regum Syriae auxiliantur eis quos ego placabo hostiis et aderunt mihi cum e contrario ipsi fuerint ruina eius et universo Israhel direptis itaque Achaz omnibus vasis domus Dei atque confractis clusit ianuas templi Dei et fecit sibi altaria in universis angulis Hierusalem in omnibus quoque urbibus Iuda extruxit aras ad cremandum tus atque ad iracundiam provocavit Dominum Deum patrum suorum reliqua autem sermonum eius
Abbreviated transcription (Latin):
misit rex achaz adre¬
gem assyriorum postulans
mei & ꝑcusserunt multos
ex iuda: & ceꝑunt p̃dam ma¬
gnam. Philistum quoq dif¬
fusi sunt ꝑurbes campestres
& admeridiem iuda: cepe¬
runtq bechsames & ahilon.
egaderoth. socho quoq et
hamnã. et guamzo cũuicu¬
lis suis: et habitauerunt in
eisHumiliauerat enĩ dñs
iudam ꝓpter achar regemiu¬
la eoquod nudasset eũ auxi¬
lo: &e contempteu habuisset
dñm. Adduxitq contra eũ
theglathphalasar regẽ assyri¬
orum: qui afflixit eũ. & nul

Expanded text:
misit rex Ahaz ad remisit rex Ahaz ad regem Assyriorum, auxilium maei, et percusserunt multos ex Juda, et ceperunt praedam magnam. Philisthim quoque diffusi sunt per urbes campestres, et ad meridiem Juda: ceperuntque Beth-Sames, et Aialon, et Gaderoth, Socho quoque, et Thamnan, et Gamzo, cum viculis suis, et habitaverunt in eis. Humiliaverat enim Dominus Judam propter Ahaz regem Juda, eo quod nudasset eum auxilio, et contemptui habuisset Dominum. Adduxitque contra eum Thelgath-Phalnasar, regem Assyriorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
de fr̃ib ur̃is: quia magno
furor dñi imminet uobis
Steterunt itaq uiri depris¬
cipib filiorum ephramar¬
rias filius iohanan.barati¬
as filius mosollamoth. i¬
chias filius sellũ. & amasis
lius adali contra eos quir
niebant de p̃lio: & dixert
eis. Non introducetis hu
captiuos: ne peccemus dĩ
Quare uultis adicere suys
peccata nr̃a. & uetera cum¬
lare delicta: Grande qu¬
pe peccatũ ẽ: & irafura¬
dñi imminet suꝑ isrł. Om¬
seruntq uiribellatores p̃¬
dam: & uniuersa que ce¬
rant coram principib et
om̃i multitudine. Steter̃
uiri quos supra memoras¬
mus: & app̃hendentes s¬
tiuos om̃sq qui nudierant
uestierunt de spoliis. Cũq
uestissent eos &e calciassent.
& refecissent cibo ac potu.
unxissent quoq ꝓpter labo¬
rem &e adhibuissent eis cu¬
ram: quicunq ambulare
ñ poterant & erant imbecil¬
locorpore. imposuerunt eoᷤ
ium̃tist adduxerunt iericho
ciuitatẽ palmarũ ad fr̃s eo¬
rũ:tꝑsiq reuersi sunt sama

Expanded text:
de fratribus vestris quia magnus furor Domini inminet vobis steterunt itaque viri de principibus filiorum Ephraim Azarias filius Iohanan Barachias filius Mosollamoth Hiezechias filius Sellum et Amasa filius Adali contra eos qui veniebant de proelio et dixerunt eis non introducetis huc captivos ne peccemus Domino quare vultis adicere super peccata nostra et vetera cumulare delicta grande quippe peccatum est et ira furni imminet super Israel. Dimiseruntque viri bellatores praedam, et universa quae ceperant, coram principibus, et omni multitudine. Steteruntque viri, quos supra memoravimus, et apprehendentes captivos, omnesque qui nudi erant, vestierunt de spoliis. Cumque vestissent eos, et calceassent, et refecissent cibo ac potu, unxissentque propter laborem, et adhibuissent eis curam: quicumque ambulare non poterant, et erant imbecillo corpore, imposuerunt eos jumentis, et adduxerunt Jericho civitatem palmarum ad fratres eorum, ipsique reversi sunt Samariam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuissent dñm dm̃ patrũ suoꝵ
odem tempore oc lu.¬
cidit zechriuir poters
exephraim.maasiam filiũre¬
gis: & etricam ducẽ domuᷤ
eius.Helcanam quoq: scđm
arege.Ceperuntq filii srł
de fr̃ib sus ducenta milia
mulierũ. pueroꝵ & puellaꝵ.
& infinitam p̃dam: ꝑtule¬
runtq: eam insamariam.Fa
tempestate erat ibi ꝓpħa dñi
nomine oded. Quiegressuᷤ
obuiam exercituruementrũ
insamariam: dixit eis.Ecce
contra iudam. tradidit eos¬
in manib ur̃ĩs. et occidistis
eos atrocter: ita ut cȩlum
ptingeret urã crudelitas.
Insuꝑ filios iuda &e ierłn¬

Expanded text:
uissent Dominum Deum patrum suorum eodem tempore occidit Zechri vir potens ex Ephraim Masiam filium regis et Ezricam ducem domus eius Helcanam quoque secundum a rege ceperuntque filii Israhel de fratribus suis ducenta milia mulierum puerorum et puellarum et infinitam praedam pertuleruntque eam in Samariam ea tempestate erat ibi propheta Domini nomine Oded qui egressus obviam exercitui venientium in Samariam dixit eis ecce contra Iudam tradidit eos manibus vestris et occidistis illos atrociter ita ut caelum pertingeret vestra crudelitas insuper filios Iuda et Hier
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in ierłm. ILitcebat au-¬
tem dñs ds̃ patrũ suorũ ad
llos ꝑmanũnuntiorũ suo¬
rũ de nocte consurgens et
cotidie cõmonens: eoquod
parceret popło et habitacu¬
losuo. At illi subsannaban
nuntios dei et paruipende¬
bant sermones eius. illude¬
bantq ꝓpħis: donec ascen¬
deret furor dñi in popłm eiꝰ
& esset nulla curatio. Addaxit
enim suꝑ eos regẽ chaldeorũ:
& interfecit iuuenes eorũ
ladio indomo scũarii. NoN
ẽ misertus adolescentis et
uirginis. & senis. nec decre¬
piti quidem: s om̃s tradi¬
dit manib eius.Uniuersa¬
q: uasadomus dñi tam maio¬
ra quã minora. & thesauros
templi & regis & principum
transtulit inbabylonẽ. Incen¬
derunt hostes domũ dñi:
destruxerunt murũ ierłm.
umuersas turres combusse¬
runt: & quicquid p̃ciosũ
fuerat demolitisunt. Siqͥs
euaserat gladiũ ductus in
babylonẽ seruiuit regi & fi¬
onec imꝑaret rex ꝑsa¬
rũ et compleret᷑ ser¬
mo dñi ex ore ieremie. & ce¬

Expanded text:
sibi in Hierusalem mittebat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii sui non est misertus adulescentis et virginis et senis nec decrepiti quidem sed omnes tradidit manibus eius universaque vasa domus Domini tam maiora quam minora et thesauros templi et regis et principum transtulit in Babylonem incenderunt hostes domum Ddestruxerunt murum Jerusalem, universas turres combusserunt, et quidquid pretiosum fuerat, demoliti sunt. Si quis evaserat gladium ductus in Babylonem seronec imperaret rex Persarum, ut compleretur sermo Domini ex ore Jeremiae, et ce
Abbreviated transcription (Latin):
norũerat ioachim cũ
regnare cȩpisset: & undecĩ
annis regnauit inierłm. Fecit¬
q: malũ coram dño deo suo.
Contrahunc ascendit nabu¬
chodonosor rex chaldeorum:
& uinctũ catenis duxit inba¬
bylonẽ. Ad quam et uasas
transtulit: et posuit ea ms
plosuo. Reliqua autẽ ueb¬
rũ ioachim & abominadio
eius quas oꝑatus ẽ. & que
inuenta sunt in eo: contrs¬
tur in libro regũ isrł & ui
Regnauit gͦ ioachin filiu
cto annorum erat iu¬
chin cum regnan
cepisset: & tribus mensho
ac decem dieb regnaur¬

Expanded text:
orum erat Joiacim cum regnare coepisset, et undecim annis regnavit in Jerusalem: fecitque malum coram Domino Deo suo. Contra hunc ascendit Nabuchodonosor rex Chaldaeorum, et vinctum catenis duxit in Babylonem. Ad quam et vasa Domini transtulit, et posuit ea in templo suo. Reliqua autem verborum Joiacim, et abominationum ejus, quas operatus est, et quae inventa sunt in eo, continentur in libro Regum Israel et Juda. Regnavitque Joiachin filius cto annorum erat Joiachin cum regnare coepisset, et tribus mensibus, ac decem diebus regna
Abbreviated transcription (Latin):
anni erat sedechiascũ
regnare cȩpisset: & undecih
annis regnauit in ierłm fi¬
citq malũ in oculis dñi d
sui: nec erubuit faciẽ ieri¬
miȩ ꝓphe loquentis ads
exore dm̃.Arege quoq na¬
buchodonosor recessit qui
adiurauerat eum ꝑ dm̃. et
indurauit ceruicem suam
&e cor: ut ñ reuerteret᷑ ad
dñm dm̃ isrl̃. Sed et uniu̾

Expanded text:
Sedecias cum regnare coepisset et undecim annis regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverteretur ad Dominum Deum Israhel sed et un
Abbreviated transcription (Latin):
galadithide. aminimo usq
ad maximũ. et uxores eoꝵ
ce natos. et exercitum mag¬
nũ ualde: ut uenirent inter¬
ram iuda. Et uenerunt usq
efron. Et hec ciuitas magna
in ingressu posita. munita ual¬
de. et nonerat declinare ab
ea  dextera uel sinistra: sed
ꝑ mediam iter erat. Et inclu¬
serunt se qui erant in crui¬
tate: et obstruxerunt por¬
tas lapidib.Et misit ad
eos iudas uerbis pacificis:
dicens.Transeamus ꝑ terrã
urãm ut eamus in terram
nram: & nemo uobis noce¬
bit.Tantũ pedib transibi¬
mus.Et nolebant eis aꝑi¬
re. Et p̃cepit iudas p̃dicari
in castris: ut applicarent
unusquisq inquo erant
loco. Et applicuerunt se¬
uiri uirtuti &e oppugnauit
ciuitatẽ illam totadie et do¬
ta nocte: et tradita ẽ ciuitaᷤᷤ
in manu eius. Et pereme¬
runt omnẽ masculũ in o¬
re gladu: et eradicauit eã
Et accepit spolia cius: et
transut ꝑ totam cruitatem

Expanded text:
Galaditiden a minimo usque Galaditiden a minimo usque ad maximum et uxores eorum et natos et exercitum magnum valde ut venirent in terram Iudae et venerunt usque Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis pacificis dicens transeamus per terram vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantum pedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo erat loco et adplicuerunt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota die et tota nocte et tradita est civitas in manu eius et peremerunt omnem masculum in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rentem.parati uenire adte
inp̃lium. Et abnt iudas
obuiam illis: et ait timothe¬
us principib exercitus si
Cum appropiauerit iudã
et exercitus eius ad torren¬
tem aquȩ: si transierit ad
nos prior. non poterimus susti¬
nere eum. quia potens poterit
aduersum nos. Siuero timu¬
erit transire. et posuerit ca¬
stra citra flumen. transfrete¬
mus adeos. et poterimus
aduersus illum. Ut autẽ ap¬
ꝓpiatut iudas ad torrentem
aquȩ statuit scribas populi
secus torrentem: & mandauit
cis dicens. Neminẽ hominũ
reliqueritis: seduemant om̃s
inp̃lium. Et transfretauit ad
llos pͥor: et omĩs popłs post
cum. Et contrite sunt ante
faciem eoꝵ om̃s gentes: et
piecerunt arma sua: et fu¬
gerunt adphanũ quod ẽ
incarnain. Et occupauit
ipsam ciuitatẽ: et phanũ
succendit igni. cũ om̃ib qui
erant in ipso. Et oppressa ẽ
carnamn: & non potuit susti¬
nere contra faciem iude. Et
congregauit iudas unuer¬
sos israelitas qui erant iN

Expanded text:
rentem parati venire ad te rentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen transfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit Iudas ad torrentem aquae statuit scribas populi secus torrentem et mandavit eis dicens neminem hominum reliqueritis sed veniant omnes in proelium et transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem Iudae et congregavit Iudas universos Israhelitas qui erant in
Abbreviated transcription (Latin):
& machinas ut comp̃hen¬
derent munitionẽ. et ex¬
pugnarent eos. Et uidit
iudas quiacepit bellũ. et
clamor belli ascendit ad ce¬
lum sicut tuba.et clamor ma¬
gnus de ciuitate: exercitui¬
mauerunt tubis: et clama¬
uerunt inoratione. Et cog¬
nouerunt castratimothei
quia machabeus ẽ: et re¬
fugerunt a facie eius. et ꝑ¬
cusserunt eos plaga magna.
Et ceciderunt ex eis in illa
die.fere octo milia uirorui.
Et deuertit iudas in masta
et expugnauit et cepit eã
et occidit omnẽ mascłm ei
et sumpsit spolia eiꝰet succen¬
dit eã igni.Inde ꝑrexit. ce ce¬
pit gasbon & maged. & bosor
& reliquias cruitatis galadi¬
chidis. Post hec autẽ u̾ba cont¬
gauit timotheuꝰ exercitũ ali¬
um: et castra posuit contra
raphon.trans torrentẽ. Et
misit iudas speculari exer¬
citum: et renuntiauerunt
et dicentes.quia  conuenert̃
ad eũ om̃s gentes.que incr¬
cuitu nrõ sunt. exercitus mul¬
tus nimis:et arabas condu¬
castra posuerunt transtor¬

Expanded text:
et machinas ut conprehenet machinas ut conprehenderent munitionem et expugnarent eos et vidit Iudas quia coepit bellum et clamor belli ascendit in caelum sicut tuba et clamor magnus de civitate et exercituimaverunt tubis et clamaverunt in oratione et cognoverunt castra Timothei quia Macchabeus est et refugerunt a facie eius et percusserunt eos plaga magna et ceciderunt ex eis in illa die fere octo milia virorum et divertit Iudas in Maspha et expugnavit et cepit eam et occidit omnem masculum eius et sumpsit spolia eius et succendit eam igni inde perrexit et cepit Casbon et Maged et Bosor et reliquas civitates Galaditidis post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conducastra posuerunt trans tor
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit in iudeam cũ leti¬
It iudas machabeus
et ionathas et fr̃s eiꝰ
transierunt iordanen. et a¬
bierunt uiam trium dierũ
ꝑ desertum: & occurrerunt
eis nabuthei et susceperunt
eos pacifice: et narrauerunt
eis omĩa quȩ acciderant fr̃i¬
b eoꝵ ingaladithide. et
quia multi ex eis comp̃hensi
sunt inbasara et bosor. et in
alimis. et in casfor et maget
et carnain. He om̃s ciuita¬
tes munite & magnȩ. Sed
& inceteris ciuitatib gala¬
dichidis tenentur comp̃hen¬
si. Et incrastinũ constitue¬
runt admouert exercitum
cutatibz his: et comp̃hendere
et tollere cos muna die. Et con¬
uertit iudas et exercitus eius
uiam in desertũbosor repen¬
te. et occupainit ciuitatẽ: et
occidit omnẽ masculũ in ore
gladii: et accepit omĩa spo¬
lia eoꝵ: et succendit eã igni
Et surrexerunt inde nocte:
et ibant usq admunitionẽ.
Et factum ẽ diluculo cũ al¬
leuassent oculos suos: ecce
popłs multus cuius ñ erat
numerus.portantes scalaᷤᷤ

Expanded text:
adduxit in Iudaeam cum laetiet Iudas Macchabeus et Ionathas et fratres eius transierunt Iordanem et abierunt viam trium dierum per desertum et occurrerunt eis Nabuthei et susceperunt eos pacifice et narraverunt eis omnia quae acciderunt fratribus in Galaditide et quia multi ex eis conprehensi sunt in Basara et Bosor et in Alimis et in Casfor et Macet et Carnain hae omnes civitates munitae et magnae sed et in ceteris civitatibus Galaditidis tenentur conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercitus eius viam in desertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in ore gladii et accepit omnia spolia eorum et succendit eam igni et surrexerunt inde nocte et ibant usque ad munitionem et factum est diluculo cum adlevassent oculos suos ecce populus multus cuius non erat numerus portantes scalas
Abbreviated transcription (Latin):
nedicite dnõ deo nr̃o. Et
benedixit omĩs eccła dño
deo patrũsuorum: & it¬
clinauerunt se & adoraue¬
runt dm̃. deinde regem.
Immolaueruntq uicti¬
mas dño: & obtulerunt
holocausta die sequenti
tauros mille. arietes mille.
agnos mille. cũ libaminibꝰ

Expanded text:
Deo nostro. Et benedixit omnis Ecclesia Domino Deo patrum suorum: et inclinaverunt se, et adoraverunt Deum, et deinde regem. Immolaveruntque victimas Domino: et obtulerunt holocausta die sequenti, tauros mille, arietes mille, agnos mille cum libaminib
Abbreviated transcription (Latin):
ti de popło isrł definierunt a¬
pudse ut ñ manducarent im¬
munda: et elegerunt magis
mori. quam cibis comqͥnari
immundiᷤ. Et noluer̃t ĩ fring̾e
legẽdiscãm & trucidadi ft̃: et
facta ẽ ira magna suꝑ popłm

Expanded text:
ti de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna sup
Abbreviated transcription (Latin):
& duos filios eius: & quos¬
dam pueros eius. Et fecit
deceptionẽ magnã in isrł:
& reddidit mala ꝓbonis.
Et scripsit hec ptolomeus.
& misit regiut mitteret ei
exercitum in auxiliũ: & tra¬
deret regionẽ & ciuitates
eorum & tributa. Et misit
alios ingararã tollere io¬
hannẽ. & tribunis misit epłas
ut uenirent adse: & daret eiᷤˢ

Expanded text:
et duos filios eius et quoset duos filios eius et quosdam pueros eius et fecit deceptionem magnam in Israhel et reddidit mala pro bonis et scripsit haec Ptolomeus et misit regi ut mitteret ei exercitum in auxilium et traderet regionem et civitates eorum et tributa et misit alios in Gazaram tollere Iohannem et tribunis misit epistulas ut venirent ad se et daret eis
Abbreviated transcription (Latin):
rati. Residui autẽ. fugerunt
res quȩ erant magris aroti.
& succendit eas igni. Et ce¬
ciderunt ex illis duomilia
uiroꝵ: & reuersus ẽ iudeam
meus filius abobi con¬
stidutus erat dux incampo
iericho: & habebat argentũ
& aurũ multũ. Erat enim
gener summi sacerdotis.
Et exaltatum ẽ cor eius. & uo¬
lebat obtinere regionẽ: et
cogitabat dolũ aduersus sy¬
monẽ &e filios eius. ut tolle¬
ret eos. Symon autẽ ꝑambu¬
lans ciuitates quȩ erant in
regione iudee & sollicitudi¬
nem gerens earũ. descendit
iericho ipse & mathathias
filius eius & iudas. anno
centesimo septuagesimo sep¬
timo. mense undecimo hic ẽ¬
mensis sabath: & suscepit e¬
um filius abobi in munitiun¬
culam quȩ uocatur doc cũ
dolo. quam edificauit. Et
fecit eis conuiuiũ magnũ:
& abscondit illic uiros. Et
cũ mebriatus eẽt symon et
filii eius. surrȩxit ptolome¬
us cũ suis. & sumpserunt ar¬
ma sua et intrauerunt in
conuiuiũ & occiderunt eũ

Expanded text:
rati residui autem fugerunt rati residui autem fugerunt res quae erant in agris Azoti et succendit eas igni et ceciderunt ex illis duo milia virorum et reversus est Iudaeam meus filius Abobi constitutus erat dux in campo Hiericho et habebat argentum et aurum multum erat enim gener summi sacerdotis et exaltatum est cor eius et volebat obtinere regionem et cogitabat dolum adversus Simonem et filios eius ut tolleret eos Simon autem perambulans civitates quae erant in regione et sollicitudinem gerens earum descendit Hiericho ipse et Matthathias filius eius et Iudas anno centesimo septuagesimo septimo mense undecimo hic mensis sabath et suscepit eos filius Abobi in munitiunculam quae vocatur Doch cum dolo quam aedificavit et fecit eis convivium magnum et abscondit illic viros et cum inebriatus esset Simon et filii eius surrexit Ptolomeus cum suis et sumpserunt arma sua et intraverunt in convivium et occiderunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauimus hostes isrł ab
adolescentiausq inhunedi¬
em: & ꝓsperatum ẽ in mani¬
b nrĩs liberare isrł aliquo¬
tiens. Nunc autẽ senui. Sed
estote loco meo & fr̃i mei:
& egressi pugnate ꝓgente
nr̃a. Auxilium uero de celo
uobiscum sit. Et elegit de
regione uiginti milia uiroꝵ
belligeratorũ et equides. & ꝓ¬
fecti sunt ad cendebeũ: et
dormierunt in modin. Et
surrexerunt mane & abie¬
runt in campũ: & ecce exor¬
citus copiosus in obuiã illis
peditũ et equitũ & fluui¬
us torrens erat inter medi¬
um ipsorum. Ex¬
t admouit castra con¬
tra faciem eoꝵ: ipse
& popłs eius. Et uidit po¬
pulũ trepidantẽ ad transtie¬
tandũ torrentẽ: & transfre¬
tauit primus. Et uider̃
eũ uiri et transierunt post eũ:
& diuisit popłm & equites
in medio peditũ. Erat autẽ
equitatus aduersarioꝵ. co¬
piosus nimis. Et exclama¬
uerunt sacris tubis. & in
fugam conuersus ẽ cende¬
beus & castra eius: & ceci¬
derunt exeis multiuulne¬

Expanded text:
imus hostes Israhel ab adulescentia usque in hunc diem et prosperatum est in manibus nostris liberare Israhel aliquotiens nunc autem senui sed estote loco meo et fratris mei et egressi pugnate pro gente nostra auxilium vero de caelo vobiscum sit et elegit de regione viginti milia virorum belligeratorum et equites et profecti sunt ad Cendebeum et dormierunt in Modin et surrexerunt mane et abierunt in campum et ecce exercitus copiosus in obviam illis peditum et equitum et fluvius torrens erat inter medium ipsorum et admovit castra contra faciem eorum ipse et populus eius et vidit populum trepidantem ad transfretandum torrentem et transfretaviterunt post eum et divisit populum et equites in medio peditum erat autem equitatus adversariorum copiosus nimis et exclamaverunt sacris tubis et in fugam conversus est Cendebeus et castra eius et ceciderunt ex eis multi vulne
Abbreviated transcription (Latin):
eustochium. qm̃ et bibliothe¬
cas hebreorum studuistis in¬
diare. et interp̃tum certamĩ¬
na comprobastis: tenentes
hester hebraicũ librum. ꝑsin¬
gula uerba nram translatio¬
nẽ aspicite: ut possitis agno¬
cere me nichil etiã augmen¬
tasse addendo.s fideli desti¬
monio simplicider sicut in he¬
breohabetur.hystoriam he¬
braicam. latine linguȩ tradi¬
disse. Nec affectamus laudes
hominũ: nec uituꝑationes
ex pauescimus. Deo enim pla¬
cere curantes. minas hominũ
penitus ñ tmemus: qm̃ dis
sipat ds̃ ossa eoꝵ quihomini¬
b placere desiderant: et scłm

Expanded text:
Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus placere desider
Abbreviated transcription (Latin):
mandata eoꝵ. nichil ab eis
accipientes. Similiter autẽ
& si genti iudeorum prius
acciderit bellum: adiuuabt̃
romani ex animo ꝓut eistẽ¬
pus ꝑmiserit . Et adiuuan¬
tib. ñ dabitur triticũ. arma
pecunia.naues. sicut placu¬
it romanis: & custodient
mandata eoꝵ absq dolo.
Scđm hec uerba: ita consti¬
tuerunt romani popło iu¬
deorum. Quod si post hec
uerba. hiaut illi addere
uel demere adhec aliqͥd uolu¬
erint: facient exꝓpositosuoEt
quȩcunq addiderint uel
dempserint: rata erunt Sed &
de malis quȩ demetrius rex
fecit meos:scripsimus ei di¬
centes. Quare grauasti iugũ
duum suꝑ amicos nr̃os. & so¬
cios iudeos:Si gͦ iterum adi¬
erint nos aduersum te.
faciemus illis iudiciũ: & pu

Expanded text:
mandata eorum nihil ab eis mandata eorum nihil ab eis accipientes similiter autem et si genti Iudaeorum prius acciderit bellum adiuvabunt Romani ex animo prout eis tempus permiserit et adiuvantibus non dabitur triticum arma pecunia naves sicut placuit Romanis et custodiant mandata eorum absque dolo secundum haec verba constituerunt Romani populo Iudaeorum quod si post haec verba hii aut illi addere vel demere ad haec aliquid voluerint facient ex proposito suo et quaecumque addiderint vel dempserint rata erunt sed et de malis quae Demetrius rex fecit in eos scripsimus ei dicentes quare gravasti iugum tuum super amicos nostros et socios Iudaeos si ergo iterum adierint nos adversum te faciemus illis iudicium et pu
Abbreviated transcription (Latin):
re cum illis amiciciã & socie¬
tatem: & ut auferrent ab eis
iugum grecorum quia uide¬
runt quod inseruitutẽ p̃me¬
rent regnum isrł. Et abie¬
runt romãuiam multam
ualde & introierunt curiã:
et dixerunt. Iudas macha¬
beus & fr̃s eius. & popłs su¬
deorum miserunt nos ad
uos: statuere uobiscũ socie¬
tatem et pacem. & conscribi
nos socios & amicos ur̃os.
Et placuit sermo in conspe¬
ctu eoꝵ. Et hoc rescriptum
quod rescripserunt in tabu¬
lis ereis: & miserunt in ie¬
rusalem. ut esset apud eos
ihimemoriale pacis et societa
manis et genti iudeoꝵ
m̃mari et int̾ra in ȩternum:
gladiusq & hostis ꝓcul sit
ab eis. Quod si institerit bel¬
lũ romanis prius. aut omĩ¬
b sociis eorum inomĩ domi¬
natione coꝵ: auxiliũ feret
gens iudeorum. ꝓut tempꝰ
dictauerit corde pleno. Et
pliantib ñdabunt neq sub¬
ministrabunt tricicũ. arma.
ycuniam.naues.sieut pla¬
auuit romanis: & custodient

Expanded text:
re cum illis amicitiam et sociere cum illis amicitiam et societatem et ut auferrent ab eis iugum Graecorum quia viderunt quod in servitutem premerent regnum Israhel et abierunt Romam viam multam valde et introierunt curiam et dixerunt Iudas Macchabeus et fratres eius et populus Iudaeorum miserunt nos ad vos statuere vobiscum societatem et pacem et conscribi nos socios et amicos vestros et placuit sermo in conspectu eorum et hoc rescriptum quod rescripserunt in tabulis aereis et miserunt Hierusalem ut esset apud eos ibi memoriale pacis et societatis manis et genti Iudaeorum in mari et in terra in aeternum gladiusque et hostis procul sit ab eis quod si institerit bellum Romanis prius aut omnibus sociis eorum in omni dominatione eorum auxilium feret gens Iudaeorum prout tempus dictaverit corde pleno et proeliantibus non dabunt neque subministrabunt triticum arma pecuniam naves sicut placuit Romanis et custodient
Abbreviated transcription (Latin):
muros eorum: & inseruitu¬
tem illos redegerunt usq in
hunc diem. Et residua reg¬
na et insulas.que aliquan¬
do restiterant illis exdermi¬
nauerunt: & inpotestatẽ re¬
degerunt. Cum amicis autẽ
suis & qui in ipsis requiem
habebant conseruauerunt
amiciciam : & obtinuerunt
regna quȩ erant ꝓxima et
quȩ longe: quia quicunq:
audiebant nomen eoꝵ. ti¬
mebant eos. Quib uͦ uellen
auxilio eẽ ut regnarent re¬
tati sunt ualde. Et in om̃ib
his nemo portabat diadema:
nec induebatur purpura.
ut magnificaretur in ea. Et
quia curiam fecerunt sibi.
& cotidie consulebant tre¬
centos uiginti consiliũ agen¬
tes semꝑ de multitudine:¬
ut quȩ digna sunt gerant.
Et committunt uni homini
magistratũ suũ ꝑsingulos
annos dominari umuerse
terrȩ suȩ. & om̃s obediunt
uni: et non ẽ inuidia neq
zelus inter eos: Xxiii.¬
t elegit iudas eupole¬
mũ filiũ ioħis filĩia¬
cob. & iasonem filiũ elearari.
& misit eos romã. constitue¬

Expanded text:
muros eorum et in servitutem illos redegerunt usque in hunc diem et residua regna et insulas quae aliquando restiterant illis exterminaverunt et in potestatem redegerunt cum amicis autem suis et qui in ipsis requiem habebant conservaverunt amicitiam et obtinuerunt regna quae erant proxima et quae longe quia quicumque audiebant nomen eorum timebant eos quibus vero vellent auxilio esse ut regnarent retati sunt valde et in omnibus istis nemo portabat diadema nec induebatur purpura ut magnificaretur in ea et quia curiam fecerunt sibi et cotidie consulebant trecentos viginti consilium agentes semper de multitudineut quae digna sunt gerant et committunt uni homini magistratum suum per singulos annos dominari universae terrae suae et omnes oboediunt uni et non est invidia neque zelus inter eos et elegit Iudas Eupolemum filium Iohannis filii Iacob et Iasonem filium Eleazari et misit eos Romam constitue
Abbreviated transcription (Latin):
cidit eos. Et secessit ionathaᷤᷤ
& symon et qui cũ eoerani
in bethbessi quȩ ẽ in deser¬
to. et struxit diruta eius:
& firmauerunt eã. Et ag¬
nouit bacchides & congre¬
gauit uniuersam multitudinẽ
suam. & his quide iuda erant
denuntiauit : & uenit & ca¬
stra posuit desuꝑ abethbesse:
& oppugnauit eam dies mul¬
tos & fecit machinas.Xxx

Expanded text:
cidit eos et secessit Ionathas cidit eos et secessit Ionathas et Simon et qui cum eo erant in Bethbessi quae est in deserto et struxit diruta eius et firmaverunt eam et agnovit Bacchides et congregavit universam multitudinem suam et his qui de Iuda erant denuntiavit et venit et castra posuit desuper a Bethbesse et obpugnavit eam dies multos et fecit machinas
Abbreviated transcription (Latin):
arce. in ierłm. in custodiam.¬
tanno cente¬
simo quinquagesi¬
mo tercio. mense sedo p̾ce¬
pit alchimus destrui mu¬
ros domus sc̃e interioris. et
illo ꝑcussus ẽ alchimus. et
impedita sunt oꝑa illius: et
occlusum est os cius. & disso¬
lutus ẽ paralisi. Nec ultra
loqui poduit uerbũ: & man¬
dare de domo sua. Et mor¬
tius ẽ alchimus in tempo¬
re illo: cũ tormento magno.
Et uidit bacchidesqm̃ mor¬
tuus ẽ alchimus et reuersꝰ
ẽ adregem: et siluit terra
annis duob. Et cogitauert̃
om̃s iniqui dicentes. Ecce io¬
nathas & qui cum eosunt.
insilentio habitant confiden¬
tes. Nunc gͦ adducamus bac¬
chidem: & comp̃hendet eos
om̃s in una nocte. Et abie¬
runt: & consilium ei dede¬
runt. Et surrexit ut ueni¬
ret cũ exercitũ multo. Et mi
qui erant miudea. ut com¬
phenderent ionathan et
eos quicũ eo erant: sed ñ
potuerunt. quia innotuit
eis consiliũ eorum. Et ap¬
prehendit de uiris regionis
qui principes erant militiȩ
quinquaginta uiros: & oc¬

Expanded text:
arce in Hierusalem in custodia et anno centesimo quinquagesimo tertio mense secundo praecepit Alchimus destrui muros domus sanctae interioris et illo percussus est Alchimus et inpedita sunt opera illius et obclusum est os eius et dissolutus est paralysin nec ultra loqui potuit verbum et mandare de domo sua et mortuus est Alchimus in tempore illo cum tormento magno et vidit Bacchides quoniam mortuus est Alchimus et reversus est ad regem et siluit terra annis duobus et cogitaverunt omnes iniqui dicentes ecce Ionathas et qui cum eo sunt in silentio habitant confidentes nunc ergo adducamus Bacchidem et conprehendet eos omnes in una nocte et abierunt et consilium ei dederunt et surrexit ut veniret cum exercitu multo et misiqui erant in Iudaea ut conprehenderent Ionathan et eos qui cum eo erant sed non potuerunt quia innotuit eis consilium eorum et adprehendit de viris regionis qui principes erant malitiae quinquaginta viros et oc
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat ierłm inscda: &e lo¬
cuti sunt ei uerba quȩ supra
taq maledicta quȩ seripo
sunt in libro hoc quẽ legen
coram rege iuda: qula der¬
liquerunt me &e sacrificau¬
runt diis alienis. ut meai
tracundiam ꝓuocarent. i
cunctis oꝑibus manuũ fui

Expanded text:
bitabat Hierusalem in secunda et lobitabat Hierusalem in secunda et locuti sunt ei verba quae supra ctaque maledicta quae scripta sunt in libro hoc quem legerunt coram rege Iuda quia dereliquerunt me et sacrificaverunt diis alienis ut me ad iracundiam provocarent in cunctis o
Abbreviated transcription (Latin):
legis inueni indomo dñi.
Et tradidit ei. At ille intulit
uolumen ad regẽ: & nunti¬
auit ei dicens. Omĩa que de¬
disti in manus seruoꝵ tuorũ
ecce complent᷑. Argentũ quod
reꝑtum ẽ in domo dñi con¬
flauerunt: datumq ẽ p̃fe¬
ctis artificum et diuersa oꝑa
fabricandũ. Preterea tradi¬
dit michihelchias sacerdos
hunc librũ. Quẽ cum rege
p̃sente recitasset. audissetq il¬
le uerba legis scidit uestim̃ta
sua: & p̃cepit helchiȩ & ahi¬
chan filio  saphan et abdon fi¬
lio micha. saphan quoq seri¬
bȩ. & asaiȩ seruoregis dicens.
quiis isrł & iuda: suꝑ uniu̾¬
sis sermonib libri istius qui
reꝑtus ẽ. Magnus enĩ furor
dñi stillauit suꝑ nos: eoqđ̃
ñ custodierint patres nr̃iuer¬
ba dñi. ut facerent omĩa quȩ
scripta sunt misto uolumine
Abut gͥhelchias & hi qui si¬
mul arege missi fuerant. ad
holdanꝓpheten uxorem sel¬
lum filii thecuath. filii has¬
ra custodis uestium quȩ ha¬

Expanded text:
Legis inveni in domo Domini: Legis inveni in domo Domini: et tradidit ei. At ille intulit volumen ad regem, et nuntiavit ei dicens: Omnia quae dedisti in manu servorum tuorum, ecce complentur. Argentum quod repertum est in domo Domini, conflaverunt: datumque est praefectis artificum, et diversa opera fabricantium. Praeterea tradidit mihi Helcias sacerdos hunc librum. Quem cum, rege praesente, recitasset, audissetque ille verba legis, scidit vestimenta sua: et praecepit Helciae, et Ahicam filio Saphan, et Abdon filio Micha, Saphan quoque scribae, et Asiae servo regis, dicens: quiis Israhel et Iuda super universis sermonibus libri istius qui reppertus est magnus enim furor Domini stillavit super nos eo quod non custodierint patres nostri verba Domini ut facerent omnia quae scripta sunt in isto volumine abiit igitur Helcias et hii qui simul a rege missi fuerant ad Holdan propheten uxorem Sellum filii Thecuath filii Hasra custodis vestium quae ha
Abbreviated transcription (Latin):
congregauerant leuitȩ et ia¬
ntores de manasse & ephra¬
im. et uniuersis reliquiis
isrł̃. et ab omĩ quoq iuda et
beniamin et habitatorib ie¬
rusalẽ. teadiderunt in ma¬
nib eorum qui p̃erant oꝑari¬
is indomo dñi: ut instaura¬
rent templũ. & infirma quȩ¬
q: sarcirent. At illi dederunt
eam artificibz & cementariis:
ut emerent lapides de lapi¬
dicinis. & ligna ad cõmissuraᷤ
edificii. & ad contignationẽ
domoꝵ quas destruxerant
reges iuda.Qui fidelit̃ cun¬
cta faciebant. Erant aut̃ p̃positi
oꝑantiũiaath et abdias de fili¬
is merari.Tabadias & mo¬
sollam de filus caath:quiur¬
gebant opus. Om̃s leuitȩ sci¬
entes organis canere. Super
eos uero quiaduarios usus
onera portabanterant scri¬
bȩ & magistri de leuitis ian¬
tores Cumq: efferrent pecu¬
niam quȩ illata fuerat in
templum dm̃i. repperit elchi¬
as sacerdos librum legis do¬
mini ꝑ manũ moysi: & ait
adsaphanscribam. Labrũ

Expanded text:
congregaverant Levitae, et jacongregaverant Levitae, et janitores de Manasse, et Ephraim, et universis reliquiis Israel, ab omni quoque Juda, et Benjamin, et habitatoribus Jerusalem, tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini, ut instaurarent templum, et infirma quaeque sarcirent. At illi dederunt eam artificibus, et caementariis, ut emerent lapides de lapicidinis, et ligna ad commissuras aedificii, et ad contignationem domorum, quas destruxerant reges Juda. Qui fideliter cuncta faciebant. Erant autem praepositi operantium, Jaath et Abdias de filiis Merari, Zacharias et Mosollam de filiis Caath, qui urgebant opus: omnes Levitae scientes organis canere. Super eos vero, qui ad varios usus onera portabant, erant scribae, et magistri de Levitis janitores. Cumque efferrent pecuniam, quae illata fuerat in templum Domini, reperit Helcias sacerdos librum Legis Domini per manum Mosi. Et ait ad Saphan scribam: Librum
Abbreviated transcription (Latin):
no postquam cȩꝑat. munda¬
uit iudam et ierłm. ab gxil¬
sis & lucis.simulachrisꝙ:
& sculptilib. Destruxerut¬
q: coram eo aras baalim: e
simulachra quȩ suꝑposita
fuerant demoliti sunt. Lu¬
cos etiam & sculptilia succi¬
dit atq cõminuit: & suꝑ
tumulos eorũ qui eis ims¬
lare consueuerant fragmenta
dispsit. Ossap̃terea sacerdotũ
combussit in altarib idolorũ:
mundatitq iudam & ierłm.
Sed et inurbib manasse et e¬
phiam. & symeonusq nep¬
thalim. cuncta subuertit. Cũ¬
q altaria dissipasset et lucos
& sculptilia contriuisset in
frusta. cunctaq delubra demo¬
sltus cẽt de uniuersa t̾ra isrł:
oitur anno octauo decimo re¬
guisui mundata iam t̃ra et
amplo dni. misit saphan fili¬
um eseliȩ. & maasiam princi¬
pem ciuitatis . & ioha filium
ioacha acõmentariis:ut IN¬
staurarent domũ dni deisui.
Quiuenerunt adhelchiam
sacerdotem magnũ: acceptã
q pecuniam ab eo quȩ illa¬
ta fuerat in domũ dñi. & qͣm

Expanded text:
m coeperat, mundavit Judam et Jerusalem ab excelsis, et lucis, simulacrisque et sculptilibus. Destruxeruntque coram eo aras Baalim: et simulacra, quae superposita fuerant, demoliti sunt: Lucos etiam, et sculptilia succidit atque comminuit: Et super tumulos eorum, qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. Ossa praeterea sacerdotum combussit in altaribus idolorum, mundavitque Judam et Jerusalem. Sed et in urbibus Manasse, et Ephraim, et Simeon usque Nephthali, cuncta subvertit. Cumque altaria dissipasset, et lucos, et sculptilia contrivisset in frusta, cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israel, Igitur anno octavo decimo regni sui, mundata jam terra, et templo Domini, misit Saphan filium Eseliae, et Maasiam principem civitatis, et Joa filium Joabaz a commentariis, ut instaurarent domum Domini Dei sui. Qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum: Acceptamque ab eo pecuniam, quae illata fuerat in domum Domini, et quam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑhis que dicta sunt conta
locũ istum et habitatores ie¬
rusalem. reueritusq faciem
meã scidisti uestimenta tuas
fleuisti coram me: ego quoq
exaudiui de dicit dñs. Iame¬
nim colligam te ad patres
tuos. & mñfereris in sepul¬
chrum tuũ in pace: nec uide¬
bunt oculitui om̃ẽ malũ qđ
ego inducturus sũ suꝑ locũ
istum et suꝑ habitatores eius.
Setulerunt itaq
regicuncta quȩ dixe¬
rat. At ille conuocatis uniu̾¬
sis maiorib natu iuda & ierł̃m
ascendit domũ dñi: unaq
om̃s uiruuda et habitatores
ierłm. sacerdotes et leuite et
cunctus popłs aminimo us¬
ꝙ admaximũ. Quib audi¬
entib indomo dñi: legit rex
omĩa uerbauoluminis. Et
stans in tribunali suo ꝑcussit
fȩdus coram dño: ut ambu¬
laret post eum et custodiret
p̃cepta et testimonia. & iusti¬
ficationes eius in toto corde
suo et in tota anima sua. fa¬
ceretq quȩ scriptasunt muo¬
satores ierłm iuxta pactũ do¬
mini dei patrũ suorũ. Abstu

Expanded text:
a locum hunc et habitatores Hierusalem reveritusque faciem meam scidisti vestimenta tua et flevisti coram me ego quoque exaudivi te dicit Dominus iam enim colligam te ad patres tuos et infereris in sepulchrum tuum in pace nec videbunt oculi tui omne malum quod ego inducturus sum super locum istum et super habitatores eius rettulerunt itaque regi cuncta quae dixerat at ille convocatis universis maioribus natu Iuda et Hierusalem ascendit domum Domini unaque omnes viri Iuda et habitatores Hierusalem sacerdotes et Levitae et cunctus populus a minimo usque ad maximum quibus audientibus in domo Domini legit rex omnia verba voluminis et stans in tribunali suo percussit foedus coram Domino ut ambularet post eum et custodiret praecepta et testimonia et iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua faceretque quae scripta sunt in votatores Hierusalem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit