comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suae. Nonenim alium sp̃m etiam propħȩ habuerunt: qui xp̃muentu¬
rum praenuntiauerunt. S modus quidam uenturus erat dationis huiꝰ:
qui omĩno autta non apparuerat. Deipio hu dieitur. Husquam enim legimꝰ:
antea congregatos homines accepto sp̃u sc̾o. lingius omium gentium
cutos fuisse. P ost resurrectionem autem suam : primum quando app¬
eorum: qui flatu primum homine uiuficauit: & de Luno erexit.
quo flatu animani menbyis dedit: significans eum ẽẽ. quini sufflauit
infaciem illorum ut aluteo exurgerent. & luteis oꝑibus renuntiarent.
Tunc primum pꝰ resurrectionẽ suam dĩs. quam dicit euangelista glori¬
dies ut liber aecuum apłorui demoris trat: epsis uidentibus & iudendo
deducentib ascendit uicaelum. Ibi ꝑaetis decem diebus: die pentecostes
accepto impleti. om̃ium gentium linguis locuti sunt. Quid gͦ fũs. &

Expanded text:
suae. Non enim alium spiritum etiam Prophetae habuerunt, qui Christum ventusuae. Non enim alium spiritum etiam Prophetae habuerunt, qui Christum venturum praenuntiaverunt. Sed modus quidam futurus erat dationis hujus, qui omnino antea non apparuerat: de ipso hic dicitur. Nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam, primum quando appeorum , qui flatu primum hominem vivificavit, et de limo crexit, quo flatu animam membris dedit ; significans eum se esse qui insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem suam Dominus, quam dicit Evangelista gloris quadraginta dies, ut liber Actuum Apostolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Pentecostes accepto impleti, omnium gentium linguis locuti sunt . 7. Quid ergo, f
Abbreviated transcription (Latin):
erat apuddm̃: s nondum erat ineis qui crediderant in iesum. Ita enuim
disposuit dñsiesus: non eis dare sp̃m istum dequo loquimur. nisi post
resurrationem suam. Et hoc nonsine causa. Et forte si quȩramus: annuet
ut inueniamꝰ. Et si pulsemus: aperit ut intremus. Pietas pulsat: not
manuis. quanquam pulsat & manus. si ab oꝑib miscdiae non cesso manꝰ
Quae igitur causac̃. cur dñs iesus xp̃s statuerit. non nisi cumeẽt. glorificat᷑.
aart sp̃m sc̃m .a. Quod antequam dicanus ut possumꝰ: prius querendum
agnouerit sy meoN: agnouerit etiam anna uidua. prophetissa.
agnorierit iohannes ipst. quicum baptiz auit. Impletus sp̃iu scõ ⁊acharias.
multa dixit: spͥm scm ipsa maria ut dñm amciꝑoe accepit. Multa enim indicia
praecedentis sp̃ssc̃i habemus: antequam dñs glorificaret᷑ resurrȩctionis carnis

Expanded text:
erat apud Deum; sed nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim erat apud Deum; sed nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loquimur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si ab operibus misericordiae non cesset manus. Quae igitur causa est cur Dominus Jesus Christus statuerit nonnisi cum esset glorificatus, dare Spiritum sanctum? Quod antequam dicamus ut possumus, prius quaerendum agnoverit Simeon, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : impletus Spiritu sancto Zacharias multa dixit ; Spiritum sanctum ipsa Maria, ut Dominum conciperet, accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis
Abbreviated transcription (Latin):
d s autem scit in nobis: & quod ipsi nescimꝰ mnobis. Nam in firmitatẽ u¬
suam petruis nesciebat: quando a dño quodtꝰ cet. negaturus audubat.
Et deger se ignorabat: medicꝰ aegrum sciebat. Sunt gͦ quȩdam quae as
nouit in nobis: nescientibus nobis. ⁊ amen quantum ad homines ꝑtinꝙ
nemo siese nouit: quomodo ipse homo. Alius nescit quid uullo agatur:
s sp̃s eius nouit. Accepto autem spudĩ: discimus & quid agatur indo
N ontotum: quia non accipinus totum. Depignere multa norumꝰ. Pignꝰ enim
aecepimus: & huius pigneris plenitudo pꝰea dabitur. Interim in hac pere¬
grinatione pignus nos consoletur quia qui nos dignatus ẽ. oppignerare.
multum paratus e. dare. Sitalis ẽ. arra. quidẽ. quidẽ. ciuus ẽ. arra. o
Sei quidẽ. quod ait: nonenim erat sp̃s datus. quia iesus nondum erat glo-¬
rificatus. Ineuidenti.ẽ. intellectꝰ. Nondum eium nonerat sp̃s dĩ qui

Expanded text:
Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod ait, Non enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus? In evidenti est intellectus. Non enim non erat Spiritus Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quodbibit : soli ipsi debet sufficere. non fluit aquauiua deuentre eiꝰ. Si
autem proximo festinat consulere. ⁊ deo non siccatur quia manat. Uidebimꝰ
nunc quid sit quod bibunt quieredunt indĩo: quia utiq xpĩani sumus.
&: si credimus bibimus. Et unusquisq inseipso debet agnoscere si bibit:
quidbibentibus propinas set dicens. Hoc autem dicebat de spu: quem decep¬
turierant credentes meum. Nondum enim erat sp̃s datus: quia iesus nor¬
darem. Animus enim citiusq proprius eius ẽ. sps: dequodicit paulus apłs.
Qiuis enim scit hominum quae sunt hominis. ui sp̃s homuis qui impso ẽ.o
Dainde adiunxit. Sic & quȩ sunt di nemoseit: nis sysdĩ. Hrãnemo scit: nusĩ¬
sp̃snĩ. Non enim noui quid cogitas: aut tu quideogito. Ipsa enim sunt
proprianrã quae interuis cogitamꝰ: & cogitationum uniuscuiusq hominis
agatur in nobis nos autem sine euis spĩi scire poi simꝰ quid agatur indõ.

Expanded text:
quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agquid bibentibus propinasset, dicens: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondarem. Animus enim cujusque, proprius est spiritus ejus: de quo dicit Paulus apostolus, Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? deinde adjunxitquid cogitas, aut tu quid cogito: ipsa enim sunt propria nostra, quae interius cogitamus; et cogitationum uniuscujusque hominisagatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ppsi corporum amatores reclamari se uolunt. & hoc eos magis delecta
si amentur. quales sunt amatores animorum. & Et si magni sunt amatores
animarum. quales sunt dĩ amatores qui pulchros animos facit. a Sicut
enim anunus facit decus incorpore: sicds̃ in animo. Nonenim facit corpori
unde ainetur : nisi animus. Qui cum migrauerit: horrescis cadauer. o¬
quantumcunq pulchra illa menbra dilexeris: sepelire festinas. Decus gͦ
corporis animus: decus animi ds̃. Clamat gͦ dñs ut ueniamus & bibamus
siintus sitimus : & dicit. quia cum biberimus. flumina aquae uiuae fluent
deuentre ur̃o. Uenter interioris hominis: conscientia cordis ẽ. Bibito gͦ is
liquore: uiuiscit purgata conscientia. & hauriens fontem habebit: etiam
ipsa fonserit. Quid ẽ. fons. & quid ẽ. fluuius. qui manat deuentre interioris
hominis. a Beniuolentia. qua uult consulere proximo. Si enim putet quia

Expanded text:
Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatores animorum? Et si magni sunt amatores animorum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia
Abbreviated transcription (Latin):
Omiuno constat plus amare hominẽ anunam suam: quam corpussuum. Sed
malio homine plus amat homo animam suam : quam corpus. Quid enin
amatur in amico. ubie. amor sincerior & castior.a Quid amatur in amico.
animus ancorpꝰ. & Sifides amatur : animus amatur. di beniuolentia
amatur : beniuolentiae sedes animus. ẽ. Si hoc aias in altero quia & ipse
amat te: animum amas. quia non caro s animus amat. Idõ enim amas
quia te amat. Quaere undete am& : & uide quid ames. Plus gͦ amatur :¬
& non iudetꝰ. Aliquid etiam uolo dicere: ubi magis appareat dilectioni
urãe. quantum ametur animꝰ : & quem admodum corpori praeponatur.
iipsi lasciui amatores : qui prilehritudine corporum delectantur. oꝵ
forma menbrorum accenduntur: tunc amant amplius. quando amantꝰ.
Hamsi amoȩ & sentiat quia odio habetur : magis irascitur quam diligit.
Quare magis irascitur. quam diligit. a auia nonei redditur: quod impendit.

Expanded text:
Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchritudine corporum delcetantur, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit.
Abbreviated transcription (Latin):
de spu: quem accepturi erant credentes ineum. Nondum enum erat
pus datus : quia iħs nondum erat clarificatus. Est gͦ sitis uiterior
& uenter interior : quia ẽ. homo interior. Et ille quidem interior
inuisibilis : exterior autem usibilis. S melior interior quam exte-¬
rior: & quod nonuidet᷑. hoc plus amatur. Cons tat enim plus¬
imari hominem interiorem: quam exteriorem. Unde hoc constat. Unu¬
quisq in se ipso proba. Quamuis enim qui male uiuitꝰ: animos suos corpori
addicant. uiuere tamen uolunt: quod non ẽ. nisi animi. Magisq se ipsos
udicant quiregunt : quam illa quae regunt. Regunt enim animi: reguntꝰ
corpora. Gaud& quisq uoluptate : & capit de corpore uoluptatẽ. S separa
nimum : nil restat in corpore quod gaudeat. Ꝙ si de corpore gaudox: an¬
mus gaud&e. Si gaud& dedomosua : de se non deb&ꝵ gaudere.  Et si
habet animusunde oblectetur extrinsecus: sine delitiĩs manoe intrinsecus. a¬

Expanded text:
. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plusamari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus?
Abbreviated transcription (Latin):
credentibus promisit longeuitatem : aut decrepitam senectutẽ. quam om̃s optant
ntequã ueniat. om̃s de illa cumuenerit murmurant. Nonpulchritudir
corporis : quamuel corporis in orbus. uelipsa senectiis quae optatur exterminat.
Wit eẽ. pulcer: & uult ẽẽ. senex. Istaduo desideria : sibu nuicem concordare non
possunt. Si senex eris: pulcher noneris. Quando senectus uenerit: pulchritudo
igiet. & muno habitare non possunt: uigor pulchritudinis. & gemitꝰ senec
Omĩagͦ ista : nonnobis ꝓmisit quidixit. Qui credit inmẽ: ueniat & bibat. &
flumina deuentre euis fluent aquȩ uiuae. Uitam aet̾nã promisit: ubi nichil
tieamꝰ. ubi non conturbemur. unde non migremꝰ: ubi non moriamur. ubi
t decessor plangatur : nec successor speretur. Quia gͦ tale ẽ. quod nobis pr¬
mnisit amantibus: & sp̃s sc̃ĩ caritate feruentib. ideo ipsum sp̃m nobis noluit

Expanded text:
credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum venerit murmurant. Non pulchritudinem corporis, quam vel corporis morbus, vel ipsa senectus quae optatur exterminat. Vult esse pulcher, et vult esse senex: ista duo desideria sibi invicem concordare non possunt: si senex eris, pulcher non eris: quando senectus venerit, pulchritudo fugiet; et in uno habitare non possunt vigor pulchritudinis, et gemitus senectutis. Omnia ergo ista non nobis promisit, qui dixit, Qui credit in me, veniat, et bibat; et flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Vitam aeternam promisit, ubi nihil timeamus, ubi non conturbemur, unde non migremus, ubi non moriamur; ubi nec decessor plangatur, nec successor speretur. Quia ergo tale est quod nobis promisit amantibus, et Spiritus sancti charitate ferventibus; ideo ipsum Spiritum noluit
Abbreviated transcription (Latin):
Ut inresurrectione nr̃a caritas flagroꝵ: & ab amore scli separ&ȩ. ut totacur-¬
ratindin. Hic enim nascimur : & morunur. Hoc non amemꝰ. Caritate
migremus : caritate sursum habitemus. caritate illa qua diligiinus
n. Nichil aliud inhac uitȩ nrãe peregrinatione meditemur: nͥ qui
& hicnonsemꝑ erimnus. & ibi nobis locum bene uiuendo p̾parabunus.
Cox quod amemus siuiuimus : sun ipsum credimus qui resurrexit. Dabit nobis.
ion quod hic amant homines quidm̃n non amant : aut tanto plus amant. quat
illum minus amant: tanto autem hocminus amant. quanto plus illum
amant. S uideanius quid nobis promisit. Hondiuicias terrenas. & temporales:
non honores & potestates in seculo isto. Uidetis enim onũa haecdari & hominibus
alis : uemagnipendantur abonis. Nonipsam postremo corporis sauitate
non quia ipse illam nondat: s quia ut uideas & pecoribus dat. Honuitam po-¬
longam. Quidẽ. enĩ longum. quod aliquando finitur. & non pro magno nobis

Expanded text:
 nostra charitas nostra flagret, et ab amore saeculi separet, ut tota currat in Deum. Hic enim nascimur et morimur, hoc non amemus: charitate migremus, charitate sursum habitemus, charitate illa qua diligimus Deum. Nihil aliud in hac vitae nostrae peregrinatione meditemur, nisi quia et hic non semper erimus, et ibi nobis locum bene vivendo praeparabimus, . Ecce quod amemus. Si vivimus, si in ipsum credimus qui resurrexit; dabit nobis, non quod hic amant homines qui Deum non amant, aut tanto plus amant, quanto illum minus amant: tanto autem hoc minus amant, quanto illum plus amant. Sed videamus quid nobis promisit: non divitias terrenas et temporales, non honores et potestates in saeculo isto; videtis enim omnia haec dari et hominibus malis, ne magnipendantur a bonis. Non ipsam postremo corporis sanitatem: non quia ipse illam non dat, sed quia, ut videtis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est enim longum quod aliquando finitur? Non pro magno nobis
Abbreviated transcription (Latin):
NTER DISSENSIONOS
inter cetera quae dixit. quibus alii confunderentur alii docerentur.
iouissimo festiuitatis illius die. tuncenim ista agebantur. quae
appellatur scenophegia: idẽ. tab̾naculorum conftructio. de qua
fes tutate iam antea meminit caritas ur̃a fuisse dissertum: uocat
ueniat ad eum. Si sitimus audiamus: & non pedibus. s affectibus. nec
migrando s amando ueniamꝰ. Quanquam scđm interiorem hominẽ.
&e qui amat migrat. & aliud ẽ. inigrare: corpore. aliud corde.
Migrat corpore : qui motu corporis mutat locum. Migrat corde: qui
iotu cordis mutat affectum. Si aliud amas. aliud amabas: non
ibi es. ubi eras. Clamat gͦꝰ nobis dñs. Stabat enim. & olamabat. Si quis
sitit : ueniat ad me & bibat. Qui credit inme : sicut dicit scriptura

Expanded text:
nter dissensiones hristo, inter caetera quae dixit, quibus alii confunderentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit Charitas vestra fuisse dissertum, vocat veniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui cred
Abbreviated transcription (Latin):
eu: & ds clarificauit eũ insemet¬
ipso. ut natura humana inqua
e. filiꝰ hominis. quȩ a uerbo ẽno
suscepta e̾ etiã ĩ mortali ęc̾itate
donetꝰ & continuo inqͥt: clarifi¬
cabit eiĩ. Resurrectionẽ scilicet
suã. ñ sicut nr̃am infine scłi: s
continuo fucurã hac attestatio¬
ne p̃dicens. Ipsa ẽ. enĩ clarificatio.
deqͣ euangłista iã dixerat quod
paulo ante cõmemoraui. qͥa ꝓptea
ñ dũ erat sp̃s datꝰ. illo utiq nouo
modo in eis quibꝰ fuerat eo modo
post resurrectionẽ credentibꝰ dan¬
diis: quia iħe ñdũ erat clarificatꝰ
id e. ndũ fuerat mortalitas im¬
mortalitate uestita. Potest & de

Expanded text:
et Deus clarificavit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur; et continuo, inquit, clarificabit eum, resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio de qua evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum erat spiritus datus, illo utique novo modo in eis quibus fuerat eo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum erat clarificatus, id est, nondum fuerat mortalitas immortalitate vestita, et in ae
Abbreviated transcription (Latin):
s ad uicinã resurrectionẽ ꝑtinere
credat᷑. tanꝗͣ fuerit factũ: quod erit
tã ꝓxime iã futurũ. Hodie dilectio¬
ni ur̃ȩ ista suffecerint. Cũ donaue.¬
rit dñs: de consequentibꝰ disseremꝰ¬
Abfo Quoo ait filiolia dhucoxdicũ

Expanded text:
ctionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit Dominus, de consequentibus disseremnus dicit, Filioli, adhuc modicu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. s petra erat xp̃c. Nec dic¬
tũ ẽ. bonũ sem̃ significabat filioᷤᷤ
regni. aut tizania significabars
filios maligni: s dictũ e. bo¬
nũ sem̃ histꝰ filii regnirizania
filii maligni. Sicut gͦ solet lo¬
qͥ scripta ressignificantes. tanꝙͣ
illas quȩ significant᷑ appellans. ita
locutꝰ ẽ. dñs dicens. nõ clarificatus
e. filiꝰ hominis. postea quã separatto
inde nequissimo. & secũ remanenti¬
bꝰ seis. significata e. glorificatio
eiꝰ. quando separatis iniqͥs manebit
ineternitate cũ scĩs. Cũ autẽ dixiss
nẽ clarificatꝰ e filiꝰ hominis: ad¬

Expanded text:
m; sed, Petra erat Christus . Nec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est glorificatio ejus, quando separatis iniquis manebit in aeternitate cum sanctis. 3. Cum autem dixisset, Nunc clarificatus est Filius hominis; ad
Abbreviated transcription (Latin):
suo mundatore mansertꝰ. ⁊ale
hic mundus. & nemo in pło xpĩ
rema nebit ĩmundꝰ. cũ ⁊izanus¬
futurũ p̃uidens dñs. & nc̃ sig¬
nificatũ eẽ. contestans: disceden¬
te uda tanꝗͣ ⁊izaniis separatis.
remanentibꝰ tanꝙͣ tritico apłis
scĩs. nc̃ inqͥd clarificatꝰ ẽ. filiꝰ ho¬
minis. Tanꝙͣ diceret. Ecce in illa
mea clarificatione qͦd erit. ubi
maloꝵ nullus erit. ubi bonoꝵ
nullꝰ ñ erit. Sic autẽ ñ ẽ.dictũ.
nõ significata ẽ. clarificatio fi¬
lui hominis. s dictũ eꝰ. nẽ clari¬
ficatꝰ e. filiꝰ hominis: quẽ ad mo

Expanded text:
suo mundatore manserunt. Talesuo mundatore manserunt. Talehic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizanfuturum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Aposs, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ut interimat᷑: H ec cine ẽ. clari¬
ficatio. an potiꝰ humiliatio: Ñne
quando miracula faciebat. ait
tañ de illo iste ipse ioħs. sp̃s non
erat datꝰ. qͥa iħc ñdũ erat glorifi¬
catꝰ Tc̃ gͦ ñdũ erat glorificatꝰ
cũ mortuos suscitaret. & nc̃ e. glo¬
rificatꝰ cũ mortuis ꝓpinquar̾et :
Nundũ erat glorificatꝰ faciens di¬
uina. & glorificatꝰ est passurꝰ hu¬
mana: Mirũ. si hoc ds̃ ille magist᷑
significabat & docebat his uerbis.
Altius est ꝑscrutandũ altissimi dic¬
tũ. qͥse aliquantũ manifestat ut
inueniamꝰ. & iterũ occultat ut
inquiramꝰ. & de inuentis ad in.¬
uenienda tanguã passibꝰ inni¬
tan᷑. Uideo hic aliquid: qđ p̃fi¬
guret magnũ aliqͥd. Exiit iu¬
ꝑditionis & clarificatꝰ eꝰ. filiꝰ ho¬
minis. Ille qͥppe exierat. ꝓpt̾ quẽ
dictũ eis erat. & uos mundi estiꝰ.
s ñ om̃s. Itaq exeunte ĩ mundo:
om̃s mundi remansert. & cum

Expanded text:
ut interimatur? Haeccine est gloriut interimatur? Haeccine est glorificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste ipse Joannes: Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum mortuis propinquaret? nondum erat glorificatus faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid qguret magnum. Exiit Juperditionis, et clarificatus est filius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ꝑ uenientes. Nos autẽ semper
ambulemꝰ inuia. donec eo ueniamꝰ
quo ducit uia. Nusꝙͣ in ea remane¬
amꝰ. donec ꝑducat ubi maneamꝰ
Atq ita & querendo tendimꝰ. & ini¬
ueniendo ad ali qͥd ꝑuenimus.
& ad id quod restat querendo & ina¬
ueniendo transimꝰ: qͦ usq ibi fiat
finis querendi. ubi ꝑfectioni ñ suꝑ¬
est intentio ꝓficiendi. Hec p̃locu¬
onẽ. P rofundꝰ ÷ enĩ. Et utiq ubi
multũ laboraturus ẽ. disputator:
ñ remissꝰ eẽ. deb& auditor. Quid
gͦ ait dñs. postea quã uidas exi it
ut citiꝰ faceret quod erat facturus.
hoc ÷ dnm̃ traditurꝰ: Quid ait dies.
cũ exiss nox : Quid ait redẽptor.
cũ exiss uenditor: Nc̃ inqͥt clari¬
ficatus eꝰ. filiꝰ hominis. Quare
nẽ : Nunqͥd qr exi it qͥtradat. qe
ĩminent qͥ teneant & occidant:
Itane nc̃ clarificatꝰ e. qͥa ꝓpe e̾. ut
ãpliꝰ humiliet᷑. qui iã ĩpendet
ut alliget᷑. ut uidicet᷑. ut condẽp¬
net᷑. ut irrideat᷑. ut crucifigat᷑.

Expanded text:
 etc. Nos autem semper ambulemus in via donec eo veniamus quo ducit via, nusquam in illa remaneamus, donec perducat ubi maneamus. Atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo, ad aliquid pervenimus.et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficiendi. Haec praelocuonem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius facerehoc est Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Nunquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occidant? Itane nunc clarificatus est, quia prope est ut amplius humilietur, quia jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur,
Abbreviated transcription (Latin):
e. querite faciẽ eiꝰ seꝑ. quẽ ad modũ
dequibusdã. sẽꝑ discentes & ad ue¬
entes. S ed potiꝰ sicut ille ait. eũcũ¬
sũmauerit homo tunc incipit:
doneo ad illã uitã ueniamꝰ. ubi
sic impleam᷑ ut capaciores ñ esfi.¬
ciam᷑ : qͥa ita ꝑfecti erimꝰ. ut iã ñ
ꝓficiamꝰ. Tc̾ enĩ ostendet᷑ nobis:
qđ fufficit nobis. Hic autẽ sẽꝑ que¬
ramꝰ. & fructꝰ in uentionis ñ sit
finis inquisitionis. N eq enĩ ꝓp.¬
terea ñ sẽꝑ qr hic tantũ. s idõ hic
sẽꝑ dicimꝰ eẽ. querendũ. ne aliquã¬
do hic puteniꝰ ab inqͥsitione cessan
dũ. Nã & deqͥb dictũ e̾. sẽꝑdiscen¬
tes & ad ueritatis srienciã nũquã
ꝑuenientes: hic st̾ utiq sẽꝑ discen¬
tes. Cũ uero de hac uita exierint:
iã ñ ert̾ discentes. s erroris sui mer.¬
cedẽ recipientes. Sic enĩ dictũ e̾.
sẽꝑ discentes. & adueritatis scienti¬

Expanded text:
admodum de quibusdam. Semper discentes, et ad sentes ; sed potius sicut ille ait, Cum consummaverit homo, tunc incipit : donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostendetur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hicdum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, Semper discentes
Abbreviated transcription (Latin):
indiebus ebdomadis: ipsa nos circuncidit. Audi circuncisos uera petra.
apło monente. Si gͦ resurrexistis cum xp̃o. quae sursum sunt sapite. ubi
Circuciss loquitur. Resurrexit xp̃s. abstulit uobis desideria carnalia:
abstulit concupiscentias malas. abstulit suꝑfluum cum quonati eratis:
multo peuis quod male uiuendo addideratis. Circunrisi ꝑpetram: quare ad¬
huc sapitis terram.a Et ad extremum quid legem dedit moyses & circuneiditis
hominem sabbato. intelligite hoc significari opus bonum quod ego feci totũ
hominem sanum sabbato: quia & curatus ẽ. ut sanꝰ ẽẽt. incorpore. & ere¬
dit ut sanus ẽẽt. in anima. Nolite uidicare ꝑsonalit̃: s rectum udicium
iudicate. Quid ẽ. hoc. & modo quia ꝑ legem moysi circunciditis sabbato:
non irascimini moysi : & quia ego die sabbati sanum feci hominem. irascunini
michi.& Personaliter iudicatis: ueritatem attendite. Ego non me praefero

Expanded text:
in diebus hebdomadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, in diebus hebdomadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis cum Christo; quae sursum sunt quaerite, ubi Circumcisis loquitur: Resurrexit Christus, abstulit vobis desideria carnalia, abstulit concupiscentias malas, abstulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc sapitis terram? Et ad extremum quia Legem dedit Moyses, et circumciditis hominem sabbato, inthominem in sabbato salvum; quia et curatus est, ut sanus esset in corpore; et credidit, ut sanus esset in anima. « Nolite judicare personaliter, sed recte judicium judicate. Quid est hoc? Modo qui per legem Moysi circumciditis sabbato, non irascimini Moysi; et quia ego die sabbati salvum feci hominem, irascimini mihi. Personaliter judicatis, veritatem attendite. Ego non me praefero
Abbreviated transcription (Latin):
mali facis. do calumniam meditaris.  intendetͥ. Creatura es : agnosoe cre-¬
atorem. Seruus es: ne contemnas dnm. Adoptatus es: s non meritis tius.
Quaere eus głam aquo habes hanc grãm homo adoptatꝰ: cuius głam quaesi¬
uit. quiẽ ab illo natusunicꝰ. aui autem quaerit głam enis qui misit illum.
hic uerax ẽ: oe iniustitia in illo non ẽ. In antichristo autem in iticia ẽ: & uerax
non e: quia głam suam quȩsiturꝰ. ẽ : non euis a quo missus ẽ. Non
enim missus ẽ: s uenire ꝑmissus. onĩs gͦ ꝑtinentes ad corpꝰ xp̃i: ne
inducamur in laqueos antichrifti: non queramus głam nr̃am. Sed si ille

Expanded text:
mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi, creatura es, agnosce Cremali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi, creatura es, agnosce Creatorem; servus es, ne contemnas Dominum; adoptatus es, sed non meritis tuis; quaere gloriam ejus a quo habes hanc gratiam, 536 o homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit, qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus, qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. In Antichristo autem injustitia est, et verax non est; quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus est: noenim est missus, sed venire permissus. Omnes ergo pertinentes ad corpus Christi, ne inducamur in laqueos Antichristi, non quaeramus gloriam nostram. Sed si ille
Abbreviated transcription (Latin):
ait adiudaeos. Ego ueni in nomine patris mei: & non suscepistis me. Alius
ueniet innomine suo: & hunc suscipietis. Significauit eos anticristum sus¬
cepturos: qui głam nominis sui quaesiturus ẽ. inflatus non solidus. & idõ
plum nobis praebuit humilitatis. Nempe aequalis. e. patris : nempe
inpruicipio erat uerbum. & ũbum erat apud din: & ds̃ erat u̾bum. Nempe
ipsedixit: & uerissune dixit. Tanto tempore uobiscum sum: & non cogno.¬
uistis me. ł hilippe : quiuidit me : uidit & patrem. Nempe ipse dixit.
& ueris sime dixit. Ego & pater: unum sumus. Si gͦ ille cum patre unum.
aequalis patri : ds̃ dedõ. dĩ apud dĩn. coȩternus: immortalis. pacriter
in cominutabilis. pariter sine tempore: pariter creator & dispositor. tempo¬
rum. tamen quia uenit intempore. & formani serui accepit. & habitu in-
uentus ut homo: quaerit głam patris non suam. quid tu homo facere debes.
qui quando aliquid boni facis: głam tuam quaeris. quando autem aliqͥd¬

Expanded text:
udaeos: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Significavit eos Antichristum suscepturos, qui gloriam nominis sui quaesiturus est, inflatus, non solidus; et ideo plum nobis praebuit humilitatis: nempe aequalis est Patri, nempe in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nempe ipse dixit, et verissime dixit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui vidit me, vidit et Patrem ; nempe ipse dixit, et verissime dixit, Ego et Pater unum sumus . Si ergo ille cum Patre unum, aequalis Patri, Deus de Deo, Deus apud Deum, coaeternus, immortalis, pariter incommutabilis, pariter sine tempore, pariter creator et dispositor temporum; tamen quia venit in tempore, et formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo , quaerit gloriam Patris, non suam: quid tu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, g
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o iħu: & iã sic nut credamꝰ sed
quia credimꝰ: unũ sumꝰ. Quid. ẽ.
gͦ. om̃s unũ sint ut mũdus credat:
Ipsi quippe om̃s: mundꝰ. ẽ. credens.
Neq eñi alii sunt quiunã erunt.
& aliest mundus ꝓpterea. credi¬
turꝰ quia illi unum erunt: cũ
ꝓculdubio dei is dicat ut om̃is
unũ sint: deqͥbus dixerat non
ꝓhis autẽ rogo tantũ sed & ꝓeis
qͥcredituri sunt ꝑuerbũ eoꝵ
in me: continuo subiuingens
ut om̃s unum sunt. Isti autẽ
om̃s qͥd . ẽ. nisi mundues. non
hostilis utiq sed fidelis: Nam
ecce qͥdixerat non ꝓmundo rogo
ꝓmundo rogat ut credat: gm̃a. ẽ
mundus de quo scriptũ. ẽ: necũ
hoc mundo damnem᷑. Pro isto
mundo non rogat. Neq enĩ qͦ
sit p̃destinatꝰ ignorat. Et est
mundꝰ: de quo scriptum est. Non
uenit filius hommis ut iudicet
mundũ : sed ut saluet᷑ mundus

Expanded text:
 ; etiam sic non ut credamus, sed quia credimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum sint, ut mundus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neque enim alii sunt qui unum erunt, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erunt; cum procul dubio de his dicat, Ut omnes unum sint, de quibus dixerat, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens, Ut omnes unum sint. Isti autem omnes quid est, nisi mundus, non hostilis utique, sed fidelis? Nam ecce qui dixerat, Non pro mundo rogo , pro mundo rogat ut credat. Quoniam est mundus de quo scriptum est: Ne cum hoc mundo damnemur . Pro isto mundo non rogat: neque enim quo sit praedestinatus, ignorat. Et est mundus de quo scriptum est, Non enim venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus
Abbreviated transcription (Latin):
excellentius. an qd desꝑatius iace¬
banus. Cum uͦ nouerimus bonoꝵ
omr̃rum creatorẽ reparandis angłis
malis nichil gr̃e comtulisse. cur
erat natura sublimior: Tanto enĩ
minus quam nos peccare debue¬
runt: quanto meliores nob̾ fue¬
runt. Nunc aut̃ moffendendo cre¬
atore. tanto execrabilius beneficio
ens ingrati extiterunt: quanto
beneficentius sunt creati. Hec eis
satis fuit desertores esse illius. nͥ
& nr̃ifierent deceptores. Hoc itaq
nobis magnũ bonum comfert qui
dilexit nos sicut dilexit. xp̃m :¬
ut ꝓpt̃ ipsum cuius menbra. e̾e. nos
uoluit. equales sc̃ĩs angłis scĩ simus:
qͥb & natura inferiores conditi su¬
mus. & peccato indigniores facti:
qui eorum fieri quales cunq socii
deberemus.

Expanded text:
excellentius, an quod desperatius jaceexcellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit ut propter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus.
Abbreviated transcription (Latin):
gat menbra unigenitisin: Et
qͣuanto amplius ipsum anigenitũ.
inqͦ condita sunt oninia uisibilia
& inuisibilia. que insuis generib
ordinata ordinatissime diligit:
Merbra quippe unigeniti: ad ange¬
lorum scõrum equalitatẽ. gr̃ȩ suȩ
largitate ꝑducit. Unigenit᷑ꝰ aut̃
cumsit dñs om̃ĩum: ꝓculdubio
ẽ. dñs angłorũ. natura qua dis̃ ẽ.
non angelis sedpatri pocius eqͣlis.
Gr̃a uͦ qͦ homo ẽ. quomodo non ex
cellentiam cinus lib& angłi. eũsit
una ꝑsona carnis & uerbi: Quan¬
quam nondesint qui & iam nos an
tempus ꝓ impiis mortuus ẽ. Hic ͦ
non meritũ nr̃m : sed dĩ misedia com¬
mendatur. Nan quale. ẽ. idõ se uel¬
le laudari qͥ a uicio suo tam detes¬
tabiliter egrotauit. ut nonposs&s.
aliter quam medici morte sanari ͤ
Non ẽ hec nr̃orũ głameritorũ: sed
medicina morborum. An idõ nos
p̾ferimus angłis. quia cum & angłi
peccauerint nichil eis tale unde sa
idõ fuiss& factum quod steteramꝰ

Expanded text:
gat membra Unigeniti sui; et gat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitus autem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Angelorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angtempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? Non est haec nostrorum gloria meritorum, sed medicina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanideo fuisset factum, quod steteramus
Abbreviated transcription (Latin):
odisti dnẽ om̃s qͥopant᷑ iniqͥtatẽ.
Prainde miro & diuino modo.
&̃ quando nos oderat: diligebat.
Oderat enĩ nos quales ipse non fece¬
rat. Et qͥa iniqͥtas nr̃a opus eiꝰ nõ
dm̃ ex parte consumpserat: no¬
uerat simul in uno quęq nr̃m
& odisse qd feceramꝰ. & amare
qđ fecerat. Et hoc quidẽ in oĩb
intelligi ƿotest de illo: cuiue¬
raciter̃ dicit᷑. nichi odisti hoꝵ
q fecisti. Non eñ qđ cũq
odisset. e̾ẽ. uoluisset. aut omĩno
ẽet. quod omp̃s. ẽe. noluiss&. nisi
& ineo quod odit. esset &iam qd
amaret. Merito quippe odit. &
uelud a regula suȩ artis alienũ
gͣꝓbat incium. Amat tamen su¬
um & iam inuiciosi uel sanatio.¬
ne beͤficium. uel dampnatione
iuditium. Itaq ds nichil odit
eorũ que fecit. Naturarũ enim
non uiciorũ conditor: mala que
odit ipse nonfecit. & de malis
eisdem uel sanando ea ꝑmiscðiã.
sunt ipsa que facit. Cum igit᷑
eorũ que fecit nichil odit. quis
digne possit eloqui quantũ dili¬

Expanded text:
omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericsunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum dili
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. ubi eãdẽ patris & suã significa¬
uit. ẽẽ. naturã. Acꝑhoc: & cum
innob̾ sunt pater & filiꝰ uel etiã sp̃s
sc s̃. non debemꝰ eos putare nature
uniꝰ. ẽẽ. nobiscũ. Sic itaq sunt inno¬
bis uł nos millis: ut illi unũ fint
innatura sua: nos unũ in nrã St̃
quippe ipsi m obis tan quã ds in
templo suo: sumꝰ autẽ nos in illis.
tanquã creatura increatorẽ suo.
Deinde cũdixiss ut & ipsi in nob̾
unũ sint adiunxit. Ut minoꝰ
creclat quia me misisti. Quiꝰ est
hoc: Num quidnam tunc cre¬
tre & silio unũ oms erimꝰ  Non¬
ne ista est pax illa ꝑpetua & po¬
cius fideimerces quam fides.o
Unum eñ erimꝰ nonut credamꝰ.
sed quia credidinius. Sed & siin
hac uita ꝓpt̃ ipsã cõmunẽ fidẽ om̃s

Expanded text:
ificavit esse naturam. Ac per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius, vel etiam Spiritus sanctus, non debemus eos putare naturae unius esse nobiscum. Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum sint in natura sua, nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo: sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. 2. Deinde cum dixisset, Ut et ipsi in nobis unum sint, adjunxit, Ut mundus credat quia tu me misisti. Quid est hoc? Numquidnam tunc cretre et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est pax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimus. Sed etsi in hac vita propter ipsam com
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ habentes ubi figamini: uento¬
sa loquacitate iactamini. Hec st̃ in¬
ania p̃sũptionis ur̃e.S qͥd uos seqͣt᷑
uidete. & si ẽ in uobis ullus sensus:¬
horrete. Qui enĩ asemet se fructũ existi¬
mat ferre: in uite ñ est. Qui inuite ñ¬

Expanded text:
et non habentes ubi figamini, ventoet non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite n
Abbreviated transcription (Latin):
suos palmites. &¬
unde ĩa pridẽ sic.¬
ut potumꝰ disputatũ ẽ. In hac autẽ
lectione cũ ad huc deseipso qͥ ẽ. uitis.
& desuis palmitibꝰ hoc ÷ discipłis lo¬
queretꝰ. manete in qͥd inme. & ego in
uobis. Ñ eomͦ illi in ipso: sicut ipse
in illis. Utrunq autẽ ꝓdest ñ ipsi:
s illis. lta quippe st̃ inuite palmites
ut uiti ñ conferant. s inde accipian.

Expanded text:
lmites, unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut viti non conferant, sed inde a
Abbreviated transcription (Latin):
sicut praelocitꝰ sum de tot languentibus unum sanare dignatꝰ. ẽ.
Inuenit in annis eiꝰ : numerum quendam languoris. Triginta uiii.
annos habebat in infirmitate. Hic numerꝰ quomodo magis ad languorẽ
ptineat quam ad sanitatem : paulo diligentius exponendum. ẽ. Int
uos uolo. aderit dñs. ut congrue loquar : & sufficienter audiatis.
Quadragenarius numerus. sacratus nobis in quadam ꝑfectione comm̃datꝰ.
N ocum ẽẽ. arbitror caritati urãe : testantur sepissimae scripturae di
uinae. Ieuiniũ. hoc numero consecratum. e: bene nostis. Nam o
Ideo in illo monte tres apparuert̃. ubi se discipulis ostendit inclaritate
uultus. & uestis suae. Apparuit enim medius inter moysem & helian
tanquam euangelium testimoniũ haberet alege & prophetis. Siue gͦ
in lege. siue inprophetia. siue in euangłiũ: quadragenarius numerꝰ

Expanded text:
sicut praelocutus sum, de tot languentibus unum sanare dignatus est. sicut praelocutus sum, de tot languentibus unum sanare dignatus est. Invenit in annis ejus numerum quemdam languoris: Triginta octo annos habebat in infirmitate. Hic numerus quomodo magis ad languorem pertineat, quam ad sanitatem, paulo diligentius exponendum est. Intentos vos volo; aderit Dominus, ut congrue loquar, et sufficienter audiatis. Quadragenarius numerus sacratus nobis in quadam perfectione commendatur. Notum esse arbitror Charitati vestrae: testantur saepissime divinae Scripturae. Jejunium hoc numero consecratum est: bene nostis. Nam etangelium. Ideo in illo monte tres apparuerunt, ubi se discipulis ostendit in claritate vultus et vestis suae. Apparuit enim medius inter Moysen et Eliam , tanquam Evangelium testimonium haberet a Lege et Prophetis . Sive ergo in Lege, sive in Prophetis, sive in Evangelio, quadragena
Abbreviated transcription (Latin):
inporticibus sanari non poterant: subito eium uidebatur aqua tͥbara
o aquo turbatatiur: nonuidebat᷑. Credas hoc anglica urtiute fieri solere.
nontamer sine significante aliquo sacranento. ł ost aquam turbatam
nottoni se uinuis qui poterat: & sanabatur soł. Post illum quus quit
sonttecret : srustra faceret. Quid sibi gͦ uult hoc: nisi quia uenit
unus. ap̃e ad populum iudacorum. & faciendo magna: docndo
utilia pturbauit peccatores : Turbauit aquam praesentia un or al sert¬
tauit adpas sionem suam. sed latens turbauit. Si enum. cognoruissent.
munquari auns glac crueifixisent. Dẽsemnaere gͦ iaqͥm tbatam.
hoc ẽ. humiliter credere indni passionem. Ibi sanabatur unꝰ: significans
unitatem. Post ea quisquis ueniret nonsanabatur : quia quisquis praetꝰ
unitatem fuerit. sanari non poterit. Uideamus gͦ. quid uoluerit
significare in illo uno. quem etiam ipse seruans unitatis mysterium

Expanded text:
in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, in porticibus sanari non poterant? Subito enim videbatur aqua turbata, et a quo turbabatur, non videbatur. Credas hoc angelica virtute fieri solere, non tamen sine significante aliquo sacramento. Post aquam turbatam mittebat se unus qui poterat, et sanabatur solus: post illum quisquis se mitteret, frustra faceret. Quid sibi ergo hoc vult, nisi quia venit unus Christus ad populum Judaeorum; et faciendo magna, docendo utilia, turbavit peccatores, turbavit aquam praesentia sua, et excitavit ad passionem suam? Sed latens turbavit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Descendere ergo in aquam turbatam, hoc est humiliter credere in Domini passionem. Ibi sanabatur unus, significans unitatem; postea quisquis veniret, non sanabatur: quia quisquis praeter unitatem fuerit, sanari non poterit. 4. Videamus ergo quid voluerit significare in illo uno, quem etiam ipse servans unitatis mysterium,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis indicat apocal: psis iohannis: ubi ei cum ostenderentur aquae
multe. & interrogass&̧ quid eẽnt: responsum accepit populos esse
A quagͦ illa ia .ẽ. populus illae: quinq libris moysi. tanquam quino
porticibus claudebatur. s illi libri prodebant languidos: non sanabas
L ex enim peccatores coniuncebat: non absoluebat. Iaeo littera sinc gra rcois
faciebat : quos confitentes grã liberabat. Nam hoc dicit apostolꝰ. Si enim
aata cet: lex quae posso uiuificare: omino exlege cẽt. iustitia. auare
cato ut promissio exfide icsuxpĩ daretur credentibus. Q uid eiudertꝰ.
Nonne uerba haec exposuerunt nobis & quinq portieꝰ. & languentiom
multitudinem: auinq porticus: lexẽ. Quare quinq porticius non
sanabant languentes: quiasi data eẽt lex quae posso uiuificare
omino ex lege eet. iustitia. Quare gͦ continebat quos nonsanabat:

Expanded text:
nobis indicat Apocalypsis Joannis: ubi ei cum ostenderentur aquae nobis indicat Apocalypsis Joannis: ubi ei cum ostenderentur aquae multae, et interrogasset quid essent, responsum accepit, populos esse . Aqua ergo illa, id est populus ille, quinque libris Moysi, tanquam quinque porticibus claudebatur. Sed illi libri prodebant languidos, non sanabant. Lex enim peccatores convincebat, non absolvebat. Ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes gratia liberabat. Nam hoc dicit Apostolus: Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare cato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Quid evidentius? Nonne verba haec exposuerunt nobis et quinque porticus, et languentium multitudinem? Quinque porticus Lex est. Quare quinque porticus non sanabant languentes? Quia si data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Quare ergo continebant quos non sanabant?