comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad eam. eleuare eleuare confurgeie¬
rusalem. Que ita soluitur. Quamdiu
quis bibit calicem & in ebriatur. inlant
uomitq et corruit: non eum posse con-¬
surgere. Necdum enim epotabit calicen
dñi. nec ꝑuenit ad feces: ut eum usq ad
fundum biberet: nunc aut̃ ad ierłm de
p̃c̃ico dicit tempore. que bibisti de manu
dnĩ calicem furoris enis. & non quebibis.
Simulq considerandum. qd̃ non ꝓpheta
non apłs exinde fuerit. in nidea qui cam
consolatus sit. & app̃henderit manum
euis: et iacentem eleuau̾it. Ex qͦ manift¬
stum ẽ: quod post ultimam captiuica¬
tem ista dicantur. Alioquin in babylo-
narrat hẏstoria. Quod aut̃ dicit duo siue
que occurrunt tibi: siue duo hec cont̾ra
tibi quis contristabitur suꝑte. & pro
duob infert quatuor uastitas &. concri¬
tio fames & gladius. illi simile ẽ. quodi
psalmo canitur. Semel locutus ẽ deus
duo hec audiui: quia pocestas dĩ &. tili¬

Expanded text:
tur ad eam: Elevare, elevare, consurge Jetur ad eam: Elevare, elevare, consurge Jerusalem. Quae ita solvitur: Quamdiu quis bibit calicem, et inebriatur, et insanit, vomitque, et corruit, non eum posse consurgere, necdum enim epotavit calicem Domini, nec pervenit ad feces, ut eum usque ad fundum biberit. Nunc autem ad Jerusaleito dicitur tempore: Quae bibisti de manu Domini calicem furoris ejus, et non quae bibis. Simulque considerandum, quod non propheta, non apostolus exinde fuerit in Judaea, qui eam consolatus sit, et apprehenderit manum ejus, et jacentem elevaverit. Ex quo manifestum est, quod post ultimam captivitatem ista dicantur: alioquin in Babylonenarrat historia. Quod autem dicit, duo sunt, quae occurrunt tibi, sive duo e contrario tibi, quis contristabitur super te? et pro duobus infert quatuor, vastitas et contritio, fames et gladius: illi simile est, quod in psalmo canitur: « Semel locutus est Deus, duo haec audivi, quia potestas Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
brum ioseph in sacculo frĩs beniamin
iussit abscondi iubet᷑ de ebrietate consur¬
gere eo qd̃ biberit & uacue fecerit & epo¬
taũit eum usq ad feces. quod tres uno
est calix de quo & in psalmis legimꝰ. Calix
in manu dñi uini meriplenus mixto.
Et inclinauit ex hoc in illum: uerũtamen
fex eius non ẽ. exinanita. bibent om̃s pec¬
cacores t̾re. Dequo & ad ieremiam ds̃ loqͣr
Sume calicem uiri meri de manu mea
& ꝓpinabis cunctis gentib ad quas ego
micto te: & bibent & uoment & insani¬
ent a facie gładũ quem ego mittam in
infert.Sic dicit dñs omp̃s deus ifrł. Bibi¬
te & inebriamini & euomite. &. cadite a
facie gladii: quem ego mictam in medio
ur̃i. Et notandũ qd calix iste furoris domini
gladius eius sit: qui in medio mittitur
peccatorum. In quo questio nascitur.
quom̃ post pocum ebrietatem uomicũq¬
etruinam. in iheremia dicatur ierłm
posse consurgere.& nunc y saias loqua¬

Expanded text:
brum, Joseph in sacculo fratris Benjamin brum, Joseph in sacculo fratris Benjamin jussit abscondi , jubetur de ebrietate consurgere, eo quod biberit, et vacuefecerit, et potaverit eum usque ad feces: quod tres uno est calix de quo in Psalmis legimus: Calix in manu Domini vini meri plenus mixto. Et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen fex ejus non est exinanita: bibent omnes peccatores terrae . De quo et ad Jeremiam Deus loquitur: Sume calicem vini meri de manu mea: et propinabis cunctis gentibus, ad quas ego mittam te. Et bibent et voment, et insanient a facie gladii, quem ego mittam in infert: Sic dicit Dominus Omnipotens Deus Israel: Bibite et inebriamini, et evomite: et cadite a facie gladii, quem ego mittam in medio vestri . Et notandum quod calix iste furoris Domini, gladius ejus sit, qui in medio mittitur peccatorum. In quo quaestio nascitur: quomodo post potum, ebrietatem vomitumqet ruinam, in Jeremia dicatur Jerusalem non posse consurgere, et nunc per Isaiam loqua
Abbreviated transcription (Latin):
quos exaltasti. Duo hec contraria tͥ. quis
contristabitur tecum: Ruina & contͥcio
fanies & gladius quis consolabitur te: Ie¬
Quarum syon que int̃precat᷑ specula. eo
qd̾ in monte sita sit. arx uocatur. reliqua
aut̃ urbis pars ierłm dicicur. que prius
appellabatur iebus & salem. Quã nunc
ꝓpheta cohortatur ut surgat que pͥus
negatione corruerat: dicens in domini
passione. crucifige crucifige talem. non
habemus regem nisi cesarem: et agat pe¬
nitentiam. & captiuitatis senciat malis
cur suum offenderit creatorem. Solent
medici amarissimam antidotum que
exgustu nom̃ accepit dare stomacho nau¬
sianti. ut noxios humores euomat: &¬
possit coctos cibos atq digestos maluũ
transmmttere. quos flegmatũ magnitu¬
do digeri non sinebat. Igitur &. ierłm
que bibit de calice furoris dñi & decon-
dĩ enus quem syminachus cracerem im¬
terp̃tatus ẽ. & quem iuxta geneseos li-¬

Expanded text:
quos exaltasti. Duo haec contraria tibi: quis quos exaltasti. Duo haec contraria tibi: quis contristabitur tecum? ruina et contritio, fames et gladius: quis consolabitur te? Jequarum Sion, quae interpretatur specula, eo quod in monte sita sit, arx vocatur: reliqua autem urbis pars, Jerusalem dicitur, quae prius appellabatur Jebus et Salem: quam nunc 596 Propheta cohortatur ut surgat, quae prius negatione corruerat, dicens in Domini passione: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem : et agat poenitentiam, et captivitatis sentiat malis, cur suum offenderit Creatorem. Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere, quos flegmatum magnitudo digeri non sinebat. Igitur et Jerusalem, quae bibit de calice furoris Domini, et de κόνδυ ejus, quem Symmachus craterem interpretatus est, et quem juxta Geneseos li
Abbreviated transcription (Latin):
minem loquitur deus postquam tetigit
os eius. Ecce ego dedi sermones meos more
tuo. Qui pot̾at cum psalmista canere.
Misit in ore meo canticum nouum: ym¬
num deo nr̃o. Quis aut̃ hec oꝑatus est
omĩa nisi deus atq saluator qui celum
fecit et t̃ram. et dicit syon populus m̃s
estu: quod ꝓprie ȩccłiȩ conuenit degen-¬
tib congregatȩ. Et in osee credentibus
pollicetur. Uocabo non populum meum
popłm meum: et ipse dicet michi deus
meus es tu E leuare eleuare consurge
ierłm que bibisti de manu dñi calicem
ire eius: usq ad fundum. Calicem soporis
it: et non ẽ. qui app̃hendat manum cius
ex om̃ĩb: filiis quos enucriuit. Duo sunt
que occurrerunt tibi. Quis contristabit᷑
suꝑte: hastitas et contricio et fames et
gladius: quis consolabitur ce: lxx. Exur¬
enim ruine furoris ebibisti.&. euacuasti.
et non erat qui consolaret᷑ te. exommbus
manum tuam: neq ex omnib filiis tiuis

Expanded text:
minem loquitur Deus, postquam tetigit minem loquitur Deus, postquam tetigit os ejus: Ecce ego dedi sermones meos in ore tuo . Qui poterat cum Psalmista canere: Misit in ore meo canticum novum, hymnum Deo nostro . Quis autem haec operatus est omnia, nisi Dominus atque Salvator, qui coelum fecit et terram, et dicit Sion: Populus meus es tu? Quod propriae Ecclesiae convenit de gentibus congregatae. Et in Osee credentibus pollicetur, dicens: Vocabo non populum meum, populum meum: et ipse dicet mihi: Deus meus es tu . Elevare, elevare, consurge Jerusalem, quae bibisti de manu Domini calicem irae ejus: usque ad fuit et non est qui adprehendat manum eius ex omnibus filiis quos enutrivit duo sunt quae occurrerunt tibi quis contristabitur super te vastitas et contritio et fames et gladius quis consolabitur te filenim ruinae κόνδυ furoris ebibisti et evacuasti: et non erat qui consolaretur te ex omnibus prehenderet manum tuam: neque ex omnibus filiis tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ & non occidit in corruptionẽ. & non
deficiet panis eiis: de theodotionis edictio¬
ne ex hebraico addicum ẽ. lpse conturbat
mare et sonare facit fluctus eius: cui & in
psalmis canitur. Tu dñaris potestatis ma¬
ris. et commotionem fluctuum eius tu
mitigas. In iheremia quoq scriptum ẽ.
Me non timebitis dic̃ dñs: & a facie mea ñ
formidabitis: qui posui arenas t̃minum
mari p̃cepcum sempit̾num qd̃ non prec̃i¬
bunt: Turbataq sunt maria: quando
sagena diũ extraxit piscium multitudi¬
nem. Et posuit dñs uerba sua morecre¬
dentis. et inumbra manus sue ꝓcexit eium:
qui et in euangłio loquit᷑. Quando tra¬
diderint uos nolite cogitare quom̃ autqͥd
loquamini: dabit᷑ enim uobis inilla hora
quid loquamini. Non enim uos estis qui
inuobis. Et inalio loco dicit adiustum.
Dilata os tuum et adimplebo illud. Et
icerum. aꝑi os tuum uerbo dĩ. dñs enim
dabit uerbum euangłizantib uirtute
multa. Unde ad int̾iorem hieremie ho¬

Expanded text:
dicitur: Et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus, de Theodotionis editione ex Hebraico additum est. Ipse conturbat mare, et sonare facit fluctus ejus cui et in Psalmis canitur: Tu dominaris fortitudini maris et commotionem fluctuum ejus tu mitigas . In Jeremia quoque scriptum est: Me non timebitis, dicit Dominus, et a facie mea non formidabitis, qui posui arenas terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit ? Turbata sunt maria, quando sagena 595 Domini extraxit piscium multitudinem . Et posuit Dominus verba sua in ore credentis, et in umbra manus suae protexit eum. Qui et in Evangelio loquitur: Quando tradiderint vos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. Non19, 20. Et in alio loco dicit ad justum: Dilata os tuum et implebo illud . Et iterum: Aperi os tuum verbo Dei: Dominus enim dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Unde ad interiorem Jeremiae ho
Abbreviated transcription (Latin):
di. et caliginem: et di nosse sermonẽ
qui nequaꝙͣ carnis aurib s cordis au¬
ditur: ⁊ dicere cũ ꝓpħa. dñs dat mͥlin¬
guã discipline: ut sciã quando oporteat
me loqui. Quod testimonium qualti co
decimi inysaiã libri quem nunc dissere¬
re cupio principium est. Oñs dedit mͥ¬

Expanded text:
di et caliginem, et Dei nosse sermonem, di et caliginem, et Dei nosse sermonem, qui nequaquam carnis auribus, sed cordis auditur; et dicere cum Propheta: Dominus dat mihi linguam disciplinae, ut sciam quando oporteat me loqui. Quod testimonium quarti et decimi in Isaiam libri, quem nunc disserere cupio, principium est. Cap. L 579 Do
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ fumigant. qͥ loqͥt¬
in deuteronomii canti.¬
co. e ¶ decioam et ego iuiuficabo. ꝑcutiã
ditionis humane crebro admonet. ut
hominem et senem. &r iamiãq moritu¬
tur t̾ra ⁊ cinis : uñ qͥme subito languo¬
re ꝑcusserat incredibili uelocitate sana¬
uit: et t̾reret potus quã affligẽt. et em̃¬
daret potius magis quã uerberaret. Ita¬
ꝙ sciens cuius sit omne quod uiuo: et
quod iccirco forsitan mea dormitio dif¬
feratur: ut ceptum inꝓpħas opꝰ exple¬
am: totum me huic trado studio et qua¬
si in quadã specula constitutꝰ. mundi hꝰ
turbines atꝙ naufragia ñ absq gemi¬
tu et dolore contemplor. Nequaquã p̃¬
sentia cogitans s futã. nec hominũ fa¬
mam. atq rumusculos. s dĩ iudiciũ ꝑ¬
tremiscens. Tuq uirgo xp̃i eustochiũ
quȩ egrotantẽ tius orationib adiuuasti
sanato quoq imprecare grãm ͥ: ut
eodem spũ quo prophete futura cecine¬
runt: possim innubem eorum ingre¬

Expanded text:
tes, et fumigabunt  tes, et fumigabunt  in Deuteronomii cantico: Ego occidam, et ego vivificabo: percutiam ditionis humanae, crebro admonet, ut hominem et senem, et jamjamque moritutur terra et cinis ? Unde qui me subito languore percusserat, incredibili velocitate sanavit: ut terreret potius, quam affligeret, et emendaret magis quam verberaret. Itaque sciens cujus sit omne quod vivo, et quod idcirco forsitan mea dormitio differatur, ut coeptum in Prophetas opus expleam, totum me huic trado studio, et quasi in quadam specula constitutus, mundi hujus turbines atque naufragia, non absque gemitu et dolore contemplor; nequaquam praesentia cogitans, sed futura: nec hominum famam atque rumusculos, sed Dei judicium pertremiscens. Tuque, Virgo Christi Eustochium, quae aegrotantem tuis orationibus adjuvisti, sanato  eodem spiritu, quo Prophetae futura cecinerunt, possim in nubem eorum ingre
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sagena missa inmare computro.¬
quasi cilicium erit oꝑimentũ eius: uel
om̃e qͦd supͣ nos ẽ. intelligamꝰ celũ. sic̃
uolatilia que inaere sunt appellantur
celestia: et aduersarie potestates dicun¬
tur ẽẽ celestes: que int̾ celũ t̾ramq dis.¬
currunt. uelt̾re induit᷑ celũ tenebris. qͣn¬
do obtexit᷑ nubib iuxta illd̃ qͦd scͥptũe
qui oꝑit celũ nubib ⁊ dat t̾re pluuiam.
Et incõminatione siccitatis loquit᷑ õs.
Ponã celũ eneũ: et terrã ferreã. Non qͦdẽ.¬
lementorum natura mutetur. s qd̃ ꝑ
es et ferrum penarum magnitudo.
monstrata sit. Aiunt philosophi. non
ãpliꝰ. decẽ stadiis at̾ra nubes sustolli.
ssolis splendore abscondi. sͦ ñ cȩlum
sacco obuoluitur. s intereluso celi lu.¬
mine: der qui subter est nubis tenebras
obscutatur. possumus celos obuolutos
tenebris. ⁊ sacco oꝑtos sic imex pretaris
picit terram: ⁊facit eã
trem̾e qui tang̃ mon¬

Expanded text:
quoque, sagena missa in mari, computrequoque, sagena missa in mari, computrequasi cilicium erit operimentum ejus, vel omne quod supra nos est, intelligamus coelum, sicut volatilia quae in aere sunt, appellantur coelestia; et adversariae potestates dicuntur esse coelestes, quae inter coelum terramque discurrunt. Vel certe induitur coelum tenebris, quando obtexitur nubibus. Juxta illud quod scriptum est: Qui operit coelum nubibus, et dat terrae pluviam . Et in comminatione siccitatis loquitur Deus: Ponam coelum aeneum, et terram ferream . Non quod elementorum natura mutetur, sed quod per aes et ferrum poenarum magnitudo monstrata sit. Aiunt philosophi, non amplius decem stadiiet solis splendorem abscondere. Ergo non coelum sacco obvolvitur, sed intercluso coeli lumine aer qui subter est, nubis tenebris obscuratur. Possumus coelos obvolutos tenebris, et sacco opertos, sic interpretari, picit terram, et facit eam tremere; qui tangit mon
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ⁊ exempla plenissima: qͦd qͥmare
rubrum fecit ꝑuium ppło suo: iordams
fluenta siccauit et arescentib inegypro
fluuus pisces u̾tit inputredinẽ: ⁊ qui
trib dieb inegipto tenebras fecit ẽẽ pal¬
pabiles ita ut celum quasi sacco opii¬
tum uideret᷑. et tenebris utiq potuite
ppłm suum de ꝑicło lib̾are. Siue qͥa sup̃
dixãt. ueni ⁊ ñ erat homo: uocaui ⁊ ñerat
qui audiret: illud possumus dicẽ. qͦo qͥ
tantoꝵ signoꝵ patrator est: ⁊ celũ t̃ras q
et maria suo facit seruire nutui: etiã ipe
erucem euadẽ potuerit dicens in euuan¬
gelio. Anputatis quia ñpossũ rogare
patrem meũ ut exibẽt mͥ mͦ plusquã
duodecim legiones angłoꝵ: Iuxta ana¬
gogen adincrepationem dñi desertũ
facit mare: quando omnis ħꝰ scłi ama¬
ritudo siccauit: ⁊ flumina desolant᷑.
De qͥb spĩtalis draco dicebat ĩegipto.
Mea sunt flumina: et ego feci ea. De qͥb

Expanded text:
nem et exempla plenissima. Quod qui mare nem et exempla plenissima. Quod qui mare Rubrum fecit pervium populo suo , Jordanis 577 fluenta siccavit, et arescentibus in Aegypto fluviis, pisces vertit in putredinem . Et qui tribus diebus in Aegypto tenebras fecit esse palpabiles, ita ut coelum quasi sacco opertum videretur et tenebris: utique potuerit et populum suum de periculo liberare. Sive quia supra dixerat: Veni, et non erat homo: vocavi, et non erat qui audiret, illud possumus dicere, quod qui tantorum signorum patrator est, et coelum terrasque, et maria suo facit servire nutui, etiam ipse crucem evadere potuerit, dicens in Evangelio: An putatis quia non possum rogare Patrem meum, ut exhiberet mihi modo plusquam duodecim legiones Angelorum ? Juxta anagogen, ad increpationem Domini desertum fit mare, quando omnis hujus saeculi amaritudo siccatur, et flumina desolantur, de quibus spiritualis draco dicebat in Aegypto: Mea sunt flumina, et ego feci ea . Et de q
Abbreviated transcription (Latin):
ratus ẽ. ium̃tis insipientib ⁊ similis
factꝰe. illis. Uocaui inqt eos: qͣsi rationa¬
bile animal: & dixi. Inclinate aurem
urãm inuerba oris m̃i: et ñ audiuit po¬
pulus meus uocẽ meã. Clamaui ⁊ dixi.
qͥ audiret. Uñ in euuangelio eis sũ locut̾.
Neq speciem dĩ uidistis: neq uocẽ illius
audistis: qͥa ñ habetis sermonẽ etꝰ ma
ad liberandum: Ecce increpatione m̃a
desertum faciã mare: ⁊ponã flumina
insiccũ. Cõputrescent pisces sine aqͣ: et
morient᷑ in siti. Induam celos tenebris.
et saccũ ponam̃ oꝑimentũ eoꝵ. Ixcx. sũ¬
quid ñ potest manus mea liberare:
aut non p̃ualet ut eruat: Ecce comini¬
natione mea desertum faciã mare: qe
ponam flumina desertum. et are fient
pisces eoꝵ eo quod ñsit aqua. & morien¬
tur insiti. Et induã celũ tenebris: ⁊ qͣsi
cilicium oꝑimentũ eius. Aduersũ eos
qui putabant dm̃ ñ potuisse liberare
ppłm suũ de captiuitate ponit ratio.¬

Expanded text:
atus est jumentis insipientibus, et similis factus est eis . Vocavi, inquit, eos quasi rationale animal, et dixi: Inclinate aurem vestram in verba oris mei , et non audivit populus meus vocem meam. Clamavi, et dixi: qui audiret; unde eis in Evangelio sum locutus: Neque speciem Dei vidistis, neque vocem illius audistis, quia non habetis sermonem ejus maad liberandum? Ecce in increpatione mea desertum faciam mare, ponam flumina in siccum: computrescent pisces sine aqua, morientur in siti. Induam coelos tenebris, et saccum ponam operimentum eorum. LXX: Numquid non potest manus mea liberare, aut non praevalet ut erunt? Ecce comminatione mea desertum faciam mare, et ponam flumina deserta, et arescent pisces eorum: eo quod non sit aqua, et morientur in siti. Et induam coelum tenebris, et quasi cilicium ponam operimentum ejus. Adversum eos qui putabant Dominum non potuisse liberare populum suum de captivitate, ponit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tum u̾itate facit oꝑa iusticie⁊ & potest
dici beta cocta. Porro qui int̃ uitia atq
uirtutes medius fluctuat. & duplici cor¬
de accedit ad seruitucem dĩ. iste rectissime
uocatur beta semicocta. Ad quem et m
apocalipsi ioħis loquit᷑ deus. Utinam
aut calidus eẽs aut frigidus: nunc autẽ
quia tepidus es euomam te. Qui tepidi
& dormientes: pleni sunt furoris dñi &
dissoluti. siue deficientes ꝑ dñm dm̃. Non
quo dñs dissolutionis eorum causa sit.
qui mortem non fecit nec letatur in ꝑdi¬
tione iuuentium: s quo qui in lege pec¬
cauerint ꝑ legem iudicentur que oꝑat᷑
iram dĩ his qui p̃uaricatores enis sunt.
iccͥco audi hec pauꝑcula hec & ebria

Expanded text:
tum veritate facit opera justitiae, potest tum veritate facit opera justitiae, potest dici beta cocta. Porro qui inter vitia atque virtutes medius fluctuat, et duplici corde accedit ad servitutem Dei, iste rectissime vocatur beta semicocta, ad quem et in Apocalypsi Joannis loquitur Deus: Utinam aut calidus esses aut frigidus: nunc autem quia tepidus es, evomam te . Qui tepidi et dormientes, pleni sunt furoris Domini, et dissoluti, sive deficientes per Dominum Deum: non quo Dominus dissolutionis eorum causa sit, qui mortem non fecit, nec delectatur in perditione viventium: sed quo qui in Lege peccaverint, per Legem judicentur, quae operatur iram Dei his qui praevaricatores ejus sunt. Idcirco audi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tNoReci: que dicit᷑ beta. Hoc de
nomine: transeamus ad sensum. filii tui
sicut oryx uenatorum laqueis irretitus.
dormierunt in competis & plateis: & suꝑ
nudam humum nuda m̃bra ponentes
erint pauꝑes qui ñ fustinent cõminatio¬
nem. nequaqͣm habitabunt in domib
que uirtutib extruunt᷑. s: in principiis
iuarum & exituum tangentes omĩa &.
omĩa relinquentes. Qui recte dormire
dicunt᷑. illo somno de quo scribitur.
Donnier̃ somnum suum: & inuenerunt
nichil. Quo somno composuit rex assy¬
rius. & comparant᷑ bete semicocte. quod
genus ẽ. holeris uilissimi et fragilissi¬
mi. De quib holerib puto illud in psal¬
inis dici. Ne zeleris in malignantibus
neq emuleris facientes iniquitatem:
qm sicut fenũ uelocit᷑ arescent. & sicut
holera herbarum çito decident. Est enim
egrotantium cibus. Qui semel incredulus
est. appellatur beta cruda: qui aut̃ sim¬
plici contentꝰ fide absq racione et dogma¬

Expanded text:
sunt thoreth, quae dicitur beta. Hoc de sunt thoreth, quae dicitur beta. Hoc de nomine transeamus ad sensum. Filii tui sicut oryx venatorum laqueis irretitus, dormierunt in compitis et plateis, et super nudam humum nuda membra ponentes, erint pauperes qui non sustinent comminationem, nequaquam habitabunt in domibus, quae virtutibus exstruuntur, sed in principiis viarum, et in exitu tangentes omnia, et omnia relinquentes. Qui recte dormire dicuntur illo somno, de quo scribitur: Dormierunt somnum suum, et invenerunt nihil . Quo somno consopivit eos rex Assyrius. Et comparantur betae semicoctae, quod genus oleris mi. De quibus oleribus puto illud in Psalmis dici: Ne zeleris in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam sicut foenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident . Est enim aegrotantium cibus. Qui semel incredulus est, appellatur beta cruda. Qui autem simplici contentus fide, absque ratione et dogma
Abbreviated transcription (Latin):
singula bona habent: riunam en sull
uastitacem sequitur. Contriti famis s
gladium int̾itus. Possumus hecuxa
anatit in & suꝑ anima incelligere per¬
catrice: que nolens bibere calicem furoe
dñi. dicit in psalmo. Oñe ne in furoiea
arguas me: neꝙ in ura cua cortipias nl
Sin aut̃ biberit. bonum ẽ. ei sua sentire
supplicia: & audire dnin dicentem. Cum
ira furoris mei transierit: rursum cura¬
bo. Et alibi. Numquid qui cadet ñ resur¬
get dicit dominus. Iilii tiui ꝓiecti funt.
Dormierunt in capite omĩum uarum
sicut oryx illaqueas pleni indignatione
dñi. increpacione dĩ tui.lxx. filii tiuim¬
digentes & dormientes. in capite omĩũ
iarum: ficut beta semicocta. plemi fu¬
roris dñi. & deficientes a domino deo. Pro
beta semicocta. reliqui in t̃preces orygem
captum & illaqueatum transtulerunt:
qui hebraice appellatur tho. qd̃ genus
bestie nascentis in beremo. int̾ munda
animalia in leuitico et dcut̾onomio po¬
nitur. Pro quo .lxx. sẏra lingua opinati

Expanded text:
singula bina habent. Ruinam enim, sive vastitatem sequitur contritio: famem et gladium interitus. Possumus haec juxta anagogen, et super anima intelligere peccatrice, quae nolens bibere calicem furoris Domini, dicit in psalmo: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Si autem biberit, bonum est ei sua sentire supplicia, et audire Dominum dicentem: Cum ira furoris mei transierit, rursum curabo. Et alibi: Numquid qui cadit non resurget, dicit Dominus ? Filii tui projecti sunt, dormierunt in capite omnium viarum, sicut oryx illaqueatus: pleni indignatione Domini, increpatione Dei tui. LXX: Filii tui indigentes et dormientes in capite omnium viarum: sicut beta semicocta, pleni furoris Domini, et deficientes a Domino Deo. Pro beta semicocta, reliqui interpretes, orygem captum et illaqueatum, transtulerunt, qui Hebraice appellatur THO , quod genus bestiae nascentis in eremo, inter munda animalia in Levitico et Deuteronomio ponitur. Pro quo LXX Syra lingua opinati
Abbreviated transcription (Latin):
tur. audite me & comedite bona: & delec¬
tabitur in bonis anima ur̃a. Et non solũ
bona s& salutem omnib nuntiauit: quã
scõs. Non regnet peccatum in ur̃o mor¬
tali corꝑe: ut obediatis desideriis eius.
Et depeccatorib scribens. Mors inquit
regnauit ab adam usq ad moysen. Qd̃q
sequit᷑ uox speculatorum siue custodũ¬
mortuorũ. apłos significat. de quib & in
alio loco ad eccłiam loquit᷑ deus. Super
muros tuos constitui custodes qui numꝗͣ
tacebunt. recordantes dñi. qui exaltabt̃
uocem de sublimib disserentes. Unde dr̃
ad eos. Suꝑ montem excelsum ascende qͥ
euangłiras syon: exalta in forticudine
uocem tuam qui euangelizas ierłm. Isti
dm̃ pari uoce laudabunt. &. oculis uide¬
bunt ad oculos: quod aliis uerbis apłs
dicit facie ad faciem. Quando sc̃s canec
oculi mei semꝑ ad dnm̃. &. ad te leuaui
oculos meos qui habitas in celo: & dñs re

Expanded text:
tur: Audite me et comedetis bona; et delectabitur in bonis anima vestra; et non solum bona, sed salutem omnibus nuntiavit, quam Sanctos: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis desideriis ejus . Et de peccatoribus scribens: Mors, inquit, regnavit ab Adam usque ad Moysen . Quodque sequitur: Vox speculatorum tuorum, sive custodum tuorum, Apostolos significat, de quibus et in alio loco ad Ecclesiam loquitur Deus: Super muros tuos constitui custodes, qui numquam tacebunt, recordantes Domini, qui exaltabunt vocem de sublimibus disserentes. Unde dicitur ad eos : Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Exalta in fortivocem tuam qui evangelizas Jerusalem. Isti pari Deum voce laudabunt, et oculis videbunt ad oculos. Quod aliis verbis Apostolus dicit: Facie ad faciem ; quando Sanctus canit: Oculi mei semper ad Dominum . Et: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
& in fine huiꝰ uoluminis dicit᷑. Uermis e¬
oꝵ ñ moriet᷑. E in nichea contͣ ꝑtĩsos pͥn¬
cipes. Auferam bona eoꝵ quasi tinea ex¬
comedens & ambulaus suꝑ regulã in die
speculationis. ẜt in ꝓt̾bus. Tiea ossuũ:
aor uitelligens. Pro tinea in p̃senti loco
syminachus rubiguẽ: aquila uermẽ
interp̃tatus ẽ Quis ex uob̾ timens
dm̃. audiens uocẽ serui eus: Qͥs am¬
bulabit in tenebris. & non ẽ ei lum̃.
S̾ꝑet in nomine dñi: & uinitat᷑ super
dm̃ suũ. Quis ẽ in nob̾ qui trmeat do¬
minũ exaudiat uocẽ ꝓueri eiꝰ: Qui am¬
bulant in tenebris & ñ ẽ eis lux confi¬
ditis in nomine dñi: & innitimim suꝑ
dõ. Uos me flagellastis: uos meã faciẽ
conspiustis: ego tam̃ ad penitentiam ꝓ¬
uoco ꝑsecutores meos. Nolo enĩ mortem
popłi peccatoris: s tautũ ut reu̾tat᷑ ce
uitat. Et dico. Quis ẽ. int̾ uos qͥ tuneat
dnm. & audiat uocẽ serui uel pueri id

Expanded text:
 in fine hujus voluminis dicitur: Vermis e in fine hujus voluminis dicitur: Vermis eorum non morietur. Et in Michaea contra perversos principes: Auferam bona eorum quasi tinea excomedens, et ambulans super regulam in die speculationis . Et in Proverbiis: Tinea ossium cor 582 intelligens . Pro tinea, in praesenti loco Symmachus, rubiginem: Aquila vermem, interpretati sunt. Quis ex vobis timens Dominum, audiens vocem servi ejus? Qui ambulaviti, et innitatur super Deum suum. LXX: Quis est in vobis qui timeat Dominum, exaudiat vocem pueri ejus: qui ambulant in tenebris non est eis lux. Confiditis in nomine Domini, et innitimini super Deo. Vos me flagellastis, vos meam faciem conspuistis: ego tamen ad poenitentiam provoco persecutores meos. Nolo enim mortem populi peccatoris, sed tantum ut revertatur et vivat . Et dico: quis est inter vos qui timeat Dominum, et audiat vocem servi vel pueri, id
Abbreviated transcription (Latin):
timentũ: tinea comedet eos. lxx. Quia
iuxta est quiiustificat me. qͥs ẽ. qͥuis.
tificetur mecũ: resistat mͥ simul. Et̃
quis est qui udicium in eat aduersũ
me: appropinquet mͥ. Eoce dñs auxi¬
liator meus: quis asfliget me: Gc̃ce
om̃s uos quasi uestimentũ ueterascitis.
et qͣsi tinea comedet uos. Siqͥs inqͥt
me putat iuste adductum cruci: & ali¬
qͦd fecisse pecc̃m: resistat mͥ. Qͥs est ꝙͥ
iudicatur mecũ: ut non potentia ma¬
iestatis mee. s ratione suꝑet᷑: Iudica.¬
tur aũ quis cum dño auctoritate regnan¬
tis: sed comparatione uirtutũ. Quomͦ
et apłi uidicant duodecim tribus isrł.
et nimuite ac regina sabappłm iude¬
orum. Iuxta quẽ sensum iherłm dicitur.
Iustisicata est sodoma exte. Qͥa gͥ mill¬
pot̾ iustificari presente dño om̃s qse
uestimentũ inneterascent. Qd aut̃ inue¬
teresas ꝑditioni ꝓrimũ ẽ. Et quasi tiea
ait comedet eos: couscientia indelice pec¬
catoꝵ & zelus gentiũ salutarũm. De quo¬

Expanded text:
terentur, tinea comedet eos. LXX: Qui juxta est, justificat me: quis est qui judicetur mecum, resistat mihi simul? Et quis est qui judicium ineat adversum me? appropinquet mihi. Ecce Dominus auxiliator meus, quis affliget me? Ecce omnes vos quasi vestimentum veterascetis, et quasi tinea comedet vos. Si quis, inquit, me putat juste addictum cruci et aliquod fecisse peccatum, resistat mihi. Quis est qui judicetur mecum, ut non potentia majestatis meae, sed ratione superetur? Judicatur autem quis cum Domino, non auctoritate regnantis, sed comparatione virtutum: quomodo et Apostoli judicant duodecim tribus Israel, et Ninivitae, ac regina Saba populum Judaeorum. Juxta quem sensum ad Jerusalem dicitur: Justificata est Sodoma ex te . Quia iesente Domino, omnes quasi vestimentum veterascent . Quod autem inveterascit, perditioni proximum est. Et quasi tinea, ait, comedet eos. Conscientia videlicet peccatorum; et zelus gentium salvatarum. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
ns.⁊ confortatis flãmã abulanite inlu¬
mine iguis ut̾i. ⁊ in flãma qm succends̃¬
tis. Propt̾ me facta st̾ hȩc uobis. in
merore dormietis. Nichil ꝓdẽ exhorta¬
do nec post scelera spes salutiꝰ ẽ. Os de¬
elmauert̃ simul imitiles facti cunt:
om̃s S̾ ignem succendunt. flãmãq
corroborant.habent enĩ in se fenun
ligna. stipulam. spinas. ⁊ tͥbulos ac lo¬
lium: quȩ et̾uo tradiuit᷑ incendio. Un¬
de ⁊ in ꝓu̾biis scͥptam ẽ. In młtis lig¬
nis uiget ignis. Sin aut̃ paruus gͣn
dem mati̾ã cõp̃hendit. gndis flãma
quanta populabit᷑. Dicit᷑ &e in epistola
quȩ fert᷑ ad hebreos. de terra qd pro¬
ferens spinas ac tribulos reꝓba sit. &
maledictiom ꝓxima: sinisq illuiꝰ in
combustionẽ. Ergo qui accincti sant
flaminis atq circundati &e sͥ incendi¬
um roborauerunt ꝓuocant᷑ ad salutẽ.
&e dicit᷑ ad eos. Ambulate in lumine
ignis ur̃i & in flãmis quas suocendis¬
tis: ut in penis atq suppliciis discant dĩ

Expanded text:
 ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis; propter me facta sunt haec vobis. In moerore dormietis. Nihil prodest exhortatio; nec post scelera spes salutis est. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt ; omnes sibi ignem succendunt, flammamque corroborant. Habent enim in se fenum, ligna, stipulam, spinas, ac tribulos, ac lolium, quae aeterno tradantur incendio. Unde et in Proverbiis scriptum est: In multis lignis viget ignis . Sin autem parvulus ignis grandem materiam comprehendit; grandis flamma quanta populabitur? Dicitur et in Epistola quae fertur ad Hebraeos, de terra, quae proferens spinas et tribulos, reproba sit, et maledictioni proxima, finisque illius in combustionem . Ergo qui accincti sunt flammis atque circumdati, et sibi incendium roboraverunt, provocantur ad salutem, et dicitur ad eos: Ambulate in lumine ignis vestri: et in flammis quas succendistis, ut in poenis atque suppliciis discant Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm inpalestine regione querenqas
que totaus ꝓuintie deterrima est. etbi
titur sitis: ita ut celestibus utatur plui¬
uiis: et raritatem fontium cisternarum
exstructione soletur. s indi mambus
Ad quam dicitur. festinauerunt struc¬
tores tui. siuie uixt̾a. la .x. cito ecdificabe¬
degentib. Sequitur. Et qui destruxctat
et dissi pauerant egredientur ex te docto¬
res pessimi: ut nequaquã mandata et
traditiones sequaris hominum s: legĩ
dĩ. Diciturq ad eum ut leuet ocłos in
circuitu: et uideat filios qui ei fuint
congregati. De quib & dñs loquebat᷑.
Leuate ocłos ur̃os: et uidete quia albe
sunt iam segetes adutendũ. Et ut nosse.¬
curos faciat: uiuo ego inquit dominis.
qͦd iuxta uetus testam̃tũ uirandi dicit᷑
consuetudine: quia omĩb his uelut
ornam̃to uestieris: et circumdabis tibi
eos quasi sponsa circundat monileͥ
felix qui tanti mĩti ẽ. tanteq uirtums.

Expanded text:
Jerusalem in Palaestinae regione quaerendam, Jerusalem in Palaestinae regione quaerendam, quae totius provinciae deterrima est, et satitur sitis, ita ut coelestibus utatur pluviis, et raritatem fontium cisternarum exstructione soletur; sed in Dei manibus, ad quam dicitur: Festinaverunt structores tui. Sive juxta LXX: Cito aedificabede gentibus. Sequitur: Et qui te destruxerant et dissipaverant, egredientur ex te: doctores pessimi; ut nequaquam mandata et traditiones sequaris hominum , sed legem Dei. Diciturque ad eam, ut elevet oculos suos in circuitu, et videat filios qui ei fuerant congregati. De quibus et Dominus loquebatur: Levate oculos vestros, et videte quia jam albae sunt segetes ad metendum . Et ut securos nos faciat: Vivo ego, inquit Dominus quod juxta vetus Testamentum, 571 jurandi dicitur consuetudine, quia omnibus his velut ornamento vestieris, et circumdabis tibi eos, quasi sponsa circumdat monile sibi. Felix qui tanti meriti est, tantaeque virtutis,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligunt putant auream atq gẽmatã
decelestib deponendam. Cuius terminos
et infinitam latitudinem etiam in exechi¬
elis ultima parte descͥpsi. Quȩ cũ ita se
habeant: nunc diligentius intuendũ
est: quȩ equatuor dixit syon. Dereliqͥd
me dominus: et dñs oblitus est mei.
Nec dubium est quin congregatio scõꝵ
quȩ prior fuerat iniuideis. et ad nõ dere¬
licta est. ista cominemoret: et uoce lacri¬
mabili conqueratur seẽe desertã: et dñi
auxilio destitutam. Cui respondit dñs
naturali utens similitudine. Si potest
fieri ut mater sui obluscatur ĩ fantis.
et ad partum uiscerum suoꝵ non flec¬
tatur miscdia: et ego obliuiscar cui.
Plus aliquid dicam. Et si illa oblita
fuerit uincens mentis duritia iura.
ego tamen non obluuscar creaturam
meam: et scõrum animas semꝑ incor
de meo retinebo. Scio emm tu quȩ
descriptam esse te manib atq depietã
et muros tuos eoram ocłis meis iuigites
pmanere. Ex quo discimus nequaqua

Expanded text:
non intelligunt, putant auream atque gemmatam de coelestibus ponendam , cujus terminos et infinitam latitudinem etiam in Ezechielis ultima parte describi. Quae cum ita se habeant, nunc diligentius intuendum est, quae ex quatuor dixerit Sion, Dereliquit me Dominus, et Dominus oblitus est mei. Nec dubium est quin congregatio Sanctorum, quae prior fuerat in Judaeis, et a Domino derelicta est, ista commemoret, et voce lacrymabili conqueratur se esse desertam, et Domini auxilio destitutam. Cui respondit Deus, naturali utens similitudine: Si potest fieri, ut mater sui obliviscatur infantis, et ad partum viscerum suorum non flectatur misericordia, et ego obliviscar tui. Plus aliquid dicam: etsi illa oblita fuerit, vincens mentis duritia jura naturae; ego tamen non obliviscar creaturam meam, et Sanctorum animas semper in meo corde retinebo. Scito enim tu, quae descriptam esse manibus atque depictam; et muros tuos coram oculis meis jugiter permanere. Ex quo discimus, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
et iccirco ñ habent lucẽ. Neq eñi fieri
pot̾at ut in ꝑu̾sam auimam introuree
sapientia. Qui nescierunt nec intellȩxe¬
runt. ⁊ idõ in tenebͥs ambrilant. Non em̃
fecert oꝑa dñi atq maudata. nec semi
nauert in iusticia sͥ: nec uindemia¬
uert̃ uitẽ ut accend̾e̾nt sibi lucem.
scientie. Qui enĩ desiderat sapientiã
sertiat mandata: & dũs tͥbuet eã illi.
Uude ad dm̃ dicit᷑. lux p̃cepta tua. Et
alibi. Mandatũ diũ lucidũ: illtrminais
oculos. P recipiturq inpiis ut confi¬
dant in domino & peccatis ruente illꝰ

Expanded text:
et idcirco non habent lucem. Neque enim fieri et idcirco non habent lucem. Neque enim fieri poterat, ut in perversam animam introiret sapientia. Qui nescierunt nec intellexerunt; et ideo in tenebris ambulant. Non enim fecerunt opera Domini atque mandata, nec naverunt sibi justitiam, neque vindemiaverunt vitem, ut accenderent sibi lumen scientiae. Qui enim desiderat sapientiam, servet mandata, et Dominus tribuet eam illi. Unde et ad Deum dicitur: Lux praecepta tua. Et alibi: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos . Praecipiturque impiis ut confidant in Domino, et peccatis ruentes, illius
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ quos uulgo appellant timoratoᷤᷤ
in religione dĩ. P rotegit eñ dñs it̾ eoꝵ
ce uiã timoratoꝵ custodit. De hoc timo¬
re scriptũ ẽ. Timor dm̃: om̃a suꝑat. Et
intildos uirtutũ gͣdris ad huius cemodi
timorẽ dñi ꝑuenit᷑. Loquitur enĩ ser¬
mo diuims sub ꝑsona magist᷑ de patͥs.
discipulũ erudientis & filiũ. Si iuoca¬
ueris sapientiã. ⁊ intelligentiȩ dederis
nocem tuã. & si quesieris eã quasi pecu¬
niam. & quasi thesauros iuuestigaue¬
ris eam: tunc intelliges timorẽ dñi &
scientiã dĩ reꝑies. Iste ẽ timor qui ami¬
mas sc̃orum integras atq pudicas pu
buit spẽm nec głam. s in sumilitudi¬
nem carnis peccatͥtis. suscepit formã
seru. ut peccatũ ui carne suꝑaret. De ħ
dicitur quod sꝑet in nomine domin
& tunitatur suꝑ dm̃ stũ: ut quicqͥd
humane fragilitatis ẽ dituna maiesta
dicitur. qui noluert̃ obedire uoci filii
eius. et in tenebris gͣdiuntur erroris:

Expanded text:
ditatem: quos vulgo appellant timoratos in religione Dei. Protegit enim Dominus iter eorum; et viam timoratorum custodit. De hoc timore scriptum est: Timor Domini omnia superat. Et tos virtutum gradus ad hujuscemodi timorem Domini pervenitur. Loquitur enim sermo divinus sub persona magistri et patris, discipulum erudientis et filium: Si invocaveris sapientiam, et intelligentiae dederis vocem tuam, et si quaesieris eam quasi pecuniam, et quasi thesauros investigaveris eam: tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei reperies . Iste est timor qui animas sanctorum integras ac pudicas purbuit speciem nec gloriam, sed in similitudine carnis peccatricis suscepit formam servi, ut peccatum in carne superaret. De hoc dicitur, quia 583 speret in nomine Domini, et innitatur super Deum suum: ut quidquid humanae fragilitatis est, divina majestatccatoribus dicitur, qui noluerunt obedire voci Filii ejus, et in tenebris gradiuntur erroris,
Abbreviated transcription (Latin):
Rursumq de cantico: corrumpunt mo¬
res bonos confabulationes male. Et
epimenidis u̾sum exametrũ. Cretenses
semꝑ mendaces. male bestie. uentris
pigri. Qui si metroꝵ ordinẽ atq m̃su¬
ram intransiatione ñ seruant. sciendũ
est ingreco eospedib currere. hoc aũ
faciebat: quia accipiebat linguã dis.¬
cipline ut sciret qͣndo oportẽt loqͥuer.¬
bum. Cui addita ẽ. auris ꝑgrãm quã
ꝑ natãm ñ habeat: ut intelligamꝰ neqͥ ꝙͣ
aures corꝑis accipi deb̾e ẜ m̃tis: de qb

Expanded text:
Rursumque de Comico: Corrumpunt moRursumque de Comico: Corrumpunt mores bonos confabulationes malae ; et Epimenidis versum hexametrum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri . Qui si metrorum ordinem atque mensuram in translatione non servant, sciendum est in Graeco eos pedibus currere. Hoc autem faciebat, quia acceperat linguam disciplinae, ut sciret quando oporteret loqui verbum. Cui addita est auris per gratiam, quam per naturam non habebat: ut intelligamus nequaquam aures corporis accipi debe
Abbreviated transcription (Latin):
facieb eoꝵ de frontem titã cduriorẽ fronti¬
bus eoꝵ: ut adamantem & ut silic̃e cdedi
faciem tuã uniuersos eoꝵ impet contu¬
disse:. Hoc illi dicerunt. qͥ oni ta cione
conantur decepõ euertere prophedas.
et adꝑuersam intelligentiã praua int̾¬
pretatone torquere. quasi si ⁊hec dde
ysaia scͥpta sint: possint alia suꝑ ae põ
auferre testimonia: quȩ ita ꝑspicua
sunt: ut clarum sui cunctoꝵ ꝯcłis lum
pior finitus est liber. etiamista referen.¬
da sunt: qͦ uixta dispensatione assũpti
corpis eruditus sit: et linguã acceꝑit
discipline: ut sciret quando deberet
loqui qͣndo reticere. Demiq inpassione
to orbe nunc loquitur. Magneq scien¬
die est: dare intemꝑe conseruis cybaria.
et audientiũ considerare ꝑsonas. uñ ꝙ
apłs paulus. his qui ꝓphetarũ fidẽ ñ re.¬
cipiebant: auctoꝵ suoꝵ loqͥt̃ testimoni¬
I.Sic̃ quidam de urĩs poetarũ dixer᷑.
euius et genus sumus aratum significan᷑.

Expanded text:
tem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et silicem dedi faciem tuam , universos eorum impetus contudisse. Hoc illi dixerint, qui omni ratione conantur de Christo evertere prophetias, et ad perversam intelligentiam prava interpretatione torquere: quasi si et haec de Isaia scripta sint, possint alia super Christo auferre testimonia, quae ita perspicua sunt, ut clarum sui cunctorum oculis lumen , in qua et superior finitus est liber, etiam ista referenda sunt: quod juxta dispensationem assumpti corporis eruditus sit, et linguam acceperit disciplinae, ut sciret quando deberet loqui, quando reticere. Denique qui in passione ros, in cuncto orbe nunc loquitur. Magnaeque scientiae est, dare in tempore conservis cibaria, et audientium considerare personas. Unde et Apostolus Paulus, his qui Prophetarum fidem non recipiebant, auctorum suorum loquitur testimoniis: sicut quidam de vestris poetis dixerunt: Hujus et genus sumus : Aratum significans.
Abbreviated transcription (Latin):
ditio apuit aures etꝰ. ut scientiã patͥs
adnos usq transinittẽt: qui ñ contdixit
ei ẜ factus c̃. obediens tisq admort et
mortẽ erucis: ita ut poneret eorpꝰ siuede¬
sum suum adplagas etpectus elca¬
par flagella concioe̾nt: genasq suas
non auertẽt ab alapis: qͦd illum aminis¬
tro pͥncipis sacerdotũ sustinuisse. n&i
bium ẽ: ita ut certatim eiuuideoꝵ ppłi
illuderent. Quiꝑcussus atq consputᷤ
non erubuit s quasi agnus dductuo ad
iuctimã ẽ. et quasi ouis corã tondente
ñ aꝑuit ossuũ. Quod autẽ filius ure¬
ta suscepti corꝑis sacramentum apatr
audierit quod loquatur. in ȩũugło ple¬
nius discimus: inquo ipse ait. Et qui
misit me pat᷑. mandatũ michi dedit. qͥd̃
dicam & quid loquar. Et itm. Sic̃ audio.
sic uidico. Iuxta est qui iustificat me.

Expanded text:
 Patris ad nos usque transmitteret; qui non contradixit ei, sed factus est obediens usque ad mortem, et mortem crucis . Ita ut poneret corpus sive dorsum suum ad plagas; et pectus Dei capax flagella conciderent, genasque suas non averteret ab alapis. Quod illum a ministro principis Sacerdotum sustinuisse non dubium est: ita ut certatim et Judaeorum populi illuderent. Qui percussus atque consputus, non erubuit, sed quasi agnus ductus ad victimam est; et quasi ovis coram tondente non aperuit os suum. Quod autem Filius juxta suscepti corporis sacramentum a Patre audierit quid loquatur, in Evangelio plenius discimus, in quo ipse ait: Et qui misit me Pater, mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. Et iterum: Sicut audio, sic judico . Juxta est qui justificat me:
Abbreviated transcription (Latin):
bene. quid me cedis: Habens duodecim
angelorum milia: que illius nutibus
obedirent. Iste asꝑget gentes multas miu¬
dans cas sanguine suo: et in baptisma¬
te dĩ conseerans seruituti. Suꝑ ipsum
continebunt reges os suum principes
seculi quorum omĩs sapientia crucis
p̃dicatione subu̾sa ẽ: et qui ñ habuerã
legem et ꝓpħas et quib de eo non fueras
nuntiatum ipsi uidebunt et incelligent.
Dequib loquitur et saluator. Beati qui
uiderunt et crediderunt. In quonun con¬
paratione iudeorum duritia reprehen¬
dicur. qui uidentes et audientes ylaic
in seuaticinium compleuerunt dicen¬
tis. Auditu audietis et non incelligeas

Expanded text:
bene, quid me caedis ? habens duodecim bene, quid me caedis ? habens duodecim Angelorum millia, quae illius nutibus obedirent. Iste asperget gentes multas, mundans eas sanguine suo et in baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes saeculi, quorum omnis sapientia crucis praedicatione subversa est: et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat nuntiatum, ipsi videbunt et intelligent. De quibus loquitur et Salvator: Beati qui non viderunt et crediderunt . In quorum comparatione, Judaeorum duritia reprehenditur, qui videntes et audientes, Isaiae in se vaticinium compleverunt, dicentis: Auditu audietis
Abbreviated transcription (Latin):
enim intelligentia atq sapientia: qui
ꝓficiebat quasi puer etate atq sapien-¬
tia. De quo loquitur et pecrus. Deus pa¬
trum nr̃orum glorificauit filium su¬
um iħm. quem uos quidem tradidistis
et negastis ante faciem pilati uolentis eũ
dimictere: uos autem scm̃ et iustum ne-¬
gastis. De quo et supra scͥptum ostendimꝰ.
Ego testis dic̃ dominus. et puer meus¬
quem elegi. Suꝑ ipsum stupebunt plu¬
rii: cum illius signa ꝑspexerint. Et
hinc eric maius miracłm: quod ingloriꝰ
erit int̾ homines aspectiis eius. Non quo
forme significet feditacem: s quo in hu-¬
militate uenerit et pauꝑtate. Qui cum
diues eẽt pro nobis pauꝑ factus ẽ. et ert-¬
dentib dixit. discite ame quia mitis sũ
et humilis corde. De quo et celemens uir ap¬
stolicus. qui post pecrum romanam rex̃
eccłiam scribit ad corinthios. Sceptrum
nistro sacerdotis responderit.Simale lo¬
cutus sum argue de peccaco.Sin autẽ

Expanded text:
enim sapientia atque intelligentia, qui enim sapientia atque intelligentia, qui proficiebat quasi puer aetate atque sapientia: de quo loquitur et Petrus: Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et negastis ante faciem Pm et justum negastis , de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer quem elegi: super ipsum stupebunt plurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; et credentibus dixit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : de quo et Clemens vir apostolicus, qui post Petrum Romanam rexit Ecclesiam, scribit ad Corinthios: Sceptrum nistro sacerdotis, responderit: si male locutus sum, argue de peccato; sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
quib non ẽ. narratum de eo uiderunt:
et qui non audierant contemplati sunt.
Lxx. Ecce intelliget puer meus et exalta¬
bitur et gloriabitur ualde. Situt stupe¬
bunt suꝑ te multi: sic in gloria erit ab
hominibus species tua. et gloria tua afi¬
lus hominum. Sic mirabuntur gentes
multe suꝑ eo. et continebunt reges os
suum: quia quib non ẽ. annuntiatum.
de eouidebunt. et qui non audierunt in¬
telligent. Ne ulla legentibus ambiguitas
relinquatur. quis sit ille qui dixerit. ego
qui loquebar ecce adsum. et quod sit bra-¬
us de cuiꝰ differentia supra diximus. Incel¬
liget aut̃ non ut uerbum dĩ atq sapien¬
tia. s ut seruus et puer: qui cum in for¬
ma dei eẽt. formam serui ẽ. dignatus ac
ciꝑe. factus obediens patri usq ad mortẽ
et mortem crucis. Quam obrem exaltaũ
cum: et donauit illi nom̃ suꝑ omne nom̃.
Qui loquit᷑ in psalmo. Bñdicam dño qͥ
tribuit mͥ intellectum: et de quo dauid
canit. qui fecit celos in intellectu. Ipse ẽ.

Expanded text:
ulg. est narratum de eo, viderunt; et qui non audierant, contemplati sunt. LXX: Ecce intelliget puer meus, et exaltabitur, et gloriabitur valde. Sicut stupebunt super te multi: sic in gloria erit ab hominibus species tua, et gloria tua a filiis hominum: sic mirabuntur gentes multae super eo, et continebunt reges os suum, quia quibus non est annuntiatum de eo, videbunt, et qui non audierunt, intelligent. Ne ulla legentibus ambiguitas relinquatur, quis sit ille qui dixerit: Ego qui loquebar, ecce adsum; et quod sit braus, de cujus differentia supra diximus. Intelliget autem, non ut verbum Dei, atque sapientia; sed ut servus et puer. Qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est accipere: factus obediens Patri usque ad mortem, et mortum, et donavit illi nomen super omne nomen. Qui loquitur in psalmo: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum ; et de quo David canit: Qui fecit coelos in intellectu . Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
ti: et uos parentem et illa conugem dere¬
linqueret. Uñ adulteram matrẽ urãm. ultͣ
tenere ñ potui: s uolentẽ hab̾e ꝑmisi. Qd
autem peccatis suis unusqͥsq uendatur
datus sub peccato: qui enĩ facit peccatũ
seruus est pecci. Et qͦmͦ auari atq raptores
tali ur̃o corꝑe. Ut aũ sciatis ñ ame repu¬
diatam matrẽ urãm: s uoluntate ꝓpͥa
recessisse. Pt multa beneficia humantim
corpus assumpsi: ⁊ neqͣꝙͣ ꝑ prophetas
s p̃sens locutus sũ. Ueni: et ñerat uir
suit hõmo. Om̃s enim uiri ⁊ hominis ima¬
ginem relinquentes. bestiarũ ⁊ serpentiũ
riscos. geñimina uiperarũ. Et ad libicdino¬
sos eqͥ in sanientes infeminas factis ũt.
ritas urãs ante porcos. Et de impudenti

Expanded text:
ti, et vos parentem, et illa conjugem dereti, et vos parentem, et illa conjugem derelinqueret. Unde adulteram matrem vestram ultra tenere non potui, sed volentem abire permisi. Quod autem peccatis suis unusquisque venundatur, datus sub peccato . Qui enim facit peccatum, servus est peccati . Et quomodo avari atque raptores tali vestro corpore . Ut autem sciatis, non a me repudiatam matrem vestram; sed voluntate propria recessisse, post multa beneficia humanum corpus assumpsi, et nequaquam per Prophetas, sed praesens locutus sum. Veni, et non erat vir, sive homo. Omnes enim viri et hominis imaginem relinquentes, bestiarum et serpentium rissos: Equi insanientes in feminas facti sunt .ritas vestras ante porcos . Et de superbi