comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. ut referri etiã ad corpꝰ illiꝰ pos¬
sit: quia iniqui om̃s qui districtionẽ
iusticiȩ diuinȩ non metuunt. in cassũ
sibi de miscdia blandiuntur. M oxq ad
consolationẽ nr̃ãm rediens : extremi iu¬
dicii futurũ eius interitũ ꝓnuntiat dic̃s.
Et uidentib cunctis p̃cipitabit. Cunctis e.¬
nuim uidentib p̃cipitabit᷑ qͥa ȩt̃no tc̃ u¬
dice terribilit̾ apparente. astantib legio¬
nib angłoꝵ. assistente cuncto minist̾io
cȩlestium potestatum. atq electis om̃ib
adhoc spectaculum deductis. ista belua
crudelis & fortis in mediũ captiua dedu¬
citur: & cũ suo corpore. id.ẽ. cũ reꝓbis
omib. ȩt̃nis gehennȩ incendiis manci¬
patur. cũ dr̃. Discedite a me maledicti
in ignẽ ȩt̃nũ: qui paratus . ẽ. diabolo &
angłis eiꝰ. O quale erit illud spectacu
lum: qñ hȩc immanissima bestia elec¬
dorũ ocut ostendetur: quȩ hoc belli
tempore ninis illos terrere potuerat

Expanded text:
intelligi, ut referri etiam ad illius corpus possit, quia iniqui omnes qui districtionem justitiae divinae non metuunt, incassum sibi de misericordia blandiuntur. Moxque ad consolationem nostram rediens, extremi judicii futurum ejus interitum praenuntiat, dicens: Et videntibus cunctis praecipitabitur. Cunctis enim videntibus praecipitabitur, quia aeterno tunc judice terribiliter apparonte, astantibus legionibus angelorum, assistente cuncto ministerio coelestium potestatum, atque electis omnibus ad hoc spectaculum deductis, ista bellua crudelis et fortis in medium captiva deducitur, et cum suo corpore, id est cum reprobis omnibus, aeternis gehennae incendiis mancipatur, cum dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus lum, quando haec immanissima bestia electorum oculis ostendetur, quae hoc belli tempore nimis illos terrere potuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ a leuiathan isto res possessa diui¬
ditur: ueritatis uox ꝑpropħã pollicet᷑
dicens. Et si separaueris p̃ciosũ a uili: qͣsi
os meũ eris. Prȩciosũ quippe a uili sepa¬
rat: qui humanas mentes a reꝓba antiqͥ
hostis imitatione disiungit. Recte os dei
dr̃: quia ꝑ eum ꝓculdubio eloquia diui¬

Expanded text:
biliter a Leviathan isto res possessa divibiliter a Leviathan isto res possessa dividitur, veritatis vox per prophetam pollicetur, dicens: Et si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Pretiosum quippe a vili separat, qui humanas mentes a reproba antiqui hostis imitatione disjungit. Recte os Dei dicitur, quia per eum procul dubio eloquia divi
Abbreviated transcription (Latin):
do contexuerat loquendo dedit: & ab ĩ
fidelib uitã rectȩ conuersationis accep̃.
Iuȩ & chananeo cingulũ tradidit: quia
ꝑ iugorẽ demonstratȩ iusticiȩ. fluxa oꝑa
gentilitatis astrinxit: ut hoc quod p̃cipit᷑
uiuendo teneatur. Sint lũbi ur̃i p̃cincti.
Prȩdicatores gͦ suos dñs quȩrendo ancil¬
las inuenit: ꝑmutando amicos facit:
ditando negociatores exhib&. Qui enim
priꝰ mundi minas infirmi timuerunt :
pꝰ ad cͦgnoscenda diuina consilia ascendt̃.
ditati autẽ uirtutib usq ad exercendũ
sidei negociti ꝑducuntur: ut leuiathan
istiꝰ menbra Increpando. atq suadendo.
tanto seueriꝰ incidant. quanto & amicifa¬
cti amori ueritatis sem& ipsos ueriꝰ copu¬
lant: atq ab eo peccantium animas tan¬
to celerius subtrahant: quanto negoci¬
atores idonei effecti. insem& ipsis amplis¬
simas apothecas uirtutũ monstrant.
Quia enĩ ꝑprȩdicatores dei ualde lauda¬

Expanded text:
do texuerat, loquendo didicit, et a do texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur vivendo teneatur: Sint lumbi vestri praecincti . Praedicatores ergo suos Dominus quaerendo ancillas invenit, permutando amicos facit, ditando negotiatores exhibet. Qui enim mundi prius minas infirmi timuerunt, post ad cognoscenda divina consilia ascendunt. Ditati autem virtutibus, usque ad exercendum fidei negotium perducuntur, ut Leviathan istius membra increpando atque suadendo tanto severius incidant, quanto et amici facti amori veritatis semetipsos verius copulant, atque ab eo peccantium animas tanto celerius subtrahant, quanto negotiatores idonei effecti in semetipsis amplissimas apothecas virtutum monstrant. Quia enim per praedicatores Dei valde lauda
Abbreviated transcription (Latin):
negociũ geritur: dum uerbũ datur. &
fides ab auditorib sumitur. Quasi qͦddã
negociũ faciunt. qui p̃dicationẽ prȩro¬
gant: & a ppłis fidem reportant. Fidem
r&. Sumite psalmũ: & date tẏmpanũ
In tympano & enĩ coriũ siccatur. ut so¬
n&. Quid ergo ẽ. dicere. sumite psalmũ
& date tympanũ. nisi accipite sp̃itale can¬
ticum cordis: & reddite temporalẽ ma¬
cerationẽ corporis: Si suꝑna prȩdicatio
negociũ ñ fuiss&: nequaquã sub typo
fortis mulieris salomon de sca ȩxcła di¬
cer&. Syndonẽ fȩcit & uendidit: & cin¬
gulũ tradidit chananeo. Quid enĩ signat᷑
linteo syndonis: nͥ subtilis intextio sc̃ȩ
quia mens in illa fideliũ spe suꝑna refo¬
uetur. Unde & petro animalia in linteo
demonstrant᷑: qr peccatorũ animȩ mise¬
ricordit̃ aggregatȩ inblanda fidei qͥete
continentur. Hanc ergo syndonẽ ȩccła
fȩcit & uendidit: quia fidem quã creden¬

Expanded text:
negotium geritur, dum verbum datur, et negotium geritur, dum verbum datur, et fides ab auditoribus sumitur. Quasi quoddam negotium faciunt, qui praedicationem praerogant, et a populis fidem reportant. Fidem ret: Sumite psalmum, et date tympanum . In tympano etenim corium siccatur ut sonet. Quid est ergo dicere: Sumite psalmum, et date tympanum, nisi accipite spiritale canticum cordis, et reddite temporalem macerationem corporis? Si superna praedicatio negotium non fuisset, nequaquam sub typo fortis mulieris Salomon de sancta Ecclesia diceret: Sindonem fecit et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo . Qulineo sindonis subtilis intextio signatquia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam creden
Abbreviated transcription (Latin):
lum negociatores. Leuiathan iste toties
conciditur: quoties diuini uerbi gladio
sua ab illo menbra separant᷑. Iniquienĩ
cum uerbũ ueritatis audiunt. & sc̃o timo¬
re ꝑcussi. ab antiqui hostis se imitatione
suspendunt: ipse incorpore suo diuidit᷑.
cũ ii qui praue ei inhȩserant subtrahut᷑.
Ipsos uero amicos nominat: quos suꝑiꝰan¬
cillas uocat. Ipsos etiam negotiatores ap¬
pellat: quos amicos dixerat. Scĩ enĩ pre¬
dicatores prius ancillȩ sunt ꝑformidinẽ
post amici ꝑfidẽ: ad extremũ quoq ne¬
gociatores ꝑ actionẽ. Ipsis quippe infir¬
mantib dr̃. Noli timere pusillus grex:
quia complacuit patri ur̃o dare uobis
regnum. Ipsis rursũ conualescentib dt.
Uos autẽ dixi amicos: quia omĩa quȩ¬
cumq audiui a patre meo. nota feciuo
bis. Ipsis ad extremũ in negocii oꝑationẽ
ꝑgentib iubetur. Cuntes inmundum
uniuersũ: prȩdicate eugłm om̃i creat᷑e
in prȩdicatione qͥppe fidei. quasi qͦddã

Expanded text:
 negotiatores.---Leviathan iste toties conciditur, quoties divini verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iniqui enim cum verbum veritatis audiunt, et, sancto timore perculsi, ab antiqui se hostis imitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui prave inhaeserant subtrahuntur. Ipsos vero amicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fidem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rursum convalescentibus dicitur: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feciionem pergentibus jubetur: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . In praedicatione quippe fidei quasi quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriam temptat. sed tam̃ m inime suꝑat:
mutata suggestione. cor illiꝰ in maliciã
inflãmat. Quia gͦ ad eũ belua uenire ñ
ualuit: draco uenit. Illũ ueneno mali¬
ciȩ corrumꝑe non ual&ꝰ s tam̃ bona sua
eiꝰ ocłis oppͥonit: & cor illiꝰ insuꝑbiã ex¬

Expanded text:
luxuriam tentat, et tamen minime superat, luxuriam tentat, et tamen minime superat, mutata suggestione cor illius in malitiam inflammat. Quia ergo ad eum venire bellua non valuit, draco venit. Illum veneno malitiae corrumpere non valet, sed tamen bona sua ejus oculis opponit, et cor illi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nr̃ã in diuina uirtute possidet᷑: ium̃¬
tum ẽ. Quia uero latent̃ mord&: serpeis
est. Quia autẽ non nunquam ꝑ indomitã
suꝑbiã se etiã lucis angłm simulat auis:
Humanum & enĩ genꝰ quamuis in explica¬
bili inquitatis arte lacessat: trib tam̃
uiciis ualde temptat: ut uidelic& alios
sibi ꝑ luxuriam. alios ꝑmaliciã. alios ꝑ
suꝑbiam subdat. Non gͦ immerito in eo¬
quod agere nititur. ex ipso actionũ sua¬
rũ nomine uocatur: cum ium̃tũ. draco
uel auis dr̃. In eis quippe quos adstulti¬
ciam luxuriȩ excitat: ium̃tũ ẽ. In eis qͦs
ad nocendi maliciã inflãmat: draco ẽ.
In eis autẽ quos infastu suꝑbiȩ quasi
existit. ꝑtot nanq ad eor cor se species in¬
tulit: inquot eos nequicias implicauit.
Multarum igitur rerum nomine uocat᷑:
qui ante deceptorũ mentes inuarias for¬
marũ species uertitur. Cũ enĩ hc̃ ꝑcarnis

Expanded text:
tatem nostram divina virtute possidetur, jumetatem nostram divina virtute possidetur, jumentum est; quia vero latenter mordet, serpens est; quia autem nonnunquam per indomitam superbiam se etiam lucis angelum simulat, avis est. Humanum etenim genus quamvis inexplicabili iniquitatis arte lacessat, tribus tamen vitiis valde tentat, ut videlicet alios sibi per luxuriam, alios per malitiam, alios per superbiam subdat. 31. quod agere nititur ex ipso suarum actionum nomine vocatur, cum jumentum, draco, vel avis dicitur. In eis quippe quos ad stultitiam luxuriae excitat, jumentum est; in eis quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est; in eis autem quos in fastum superbiae quasi existit. Per tot namque ad deceptorum cor se species intulit, in quot eos nequitias implicavit. Multarum igitur rerum nomine vocatur, quia ante deceptorum mentes in varias formarum species vertitur. Cum enim hunc per carnis
Abbreviated transcription (Latin):
sione comparat᷑: Uehemoth quippe
ut diximꝰ: belua int̃p̃tatur. Quȩ quadru¬
pes ostenditur. sicut dumbos fęnũ come¬
dere ꝑhibetur: leuiathan uͦ qui hamo
capitur. ꝓculdubio serpens in aquis in¬
notescitur. Nunc uͦ ad auis similitudinẽ
ducitur: cum dr̃. Nunquid illudes ei qͣsi
aui: Cur gͦ belua uł ium̃tum. cur dra¬
co. cur auis appelletur: indagemꝰ. Citiꝰ enĩ
nomina eiꝰ agnoscimꝰ: si t̃gi u sationis il¬
liꝰ astutiam subtilit̃ exploremꝰ. De cȩlo
quippe ad t̾ram uenit: & ad spẽ cȩlestiũ
nulla iam respiratione se erigit. Irrati¬
onale gͦ & quadrupes animal ẽ. ꝑ actioĩs
inmundȩ fatuitatẽ: draco. ꝑ nocendi ma¬
litiam: auis. ꝑ subtił naturȩ leuitatem.
Quia enĩ hoc quod contra se agit ignorat:
bruto sensu belua. ẽ. Quia maliciose nob̾
nocere appetit: draco.ẽ. Quia uͦ de nat᷑e
suȩ subtilitate suꝑbe extollit᷑: auis. ẽ. Rur¬
sum quia in hoc quod iniq agit. ad utili¬

Expanded text:
sione comparatur? Behemoth, quippe, ut diximus, bellua interpretatur, quae quadrupes ostenditur, dum sicut bos fenum comedere perhibetur. Leviathan vero, quia hamo capitur, procul dubio serpens in aquis innotescitur. Nunc vero ad avis similitudinem ducitur, cum dicitur: Nunquid illudes ei quasi avi? Cur ergo bellua, vel jumentum, cur draco, cur avis appelletur, indagemus. Citius enim nomina ejus agnoscimus, si tergiversationis illius astutiam subtiliter exploremus. De coelo quippe ad terram venit, et ad spem coelestium nulla jam respiratione se erigit. Irrationale ergo et quadrupes animal est per actionis immundae fatuitatem, draco per nocendi malitiam, avis per subtilis naturae levitatem. Quia enim hoc quod contra se agit ignorat, bruto sensu bellua est; quia malitiose nobis nocere appetit, draco est; quia vero de naturae suae subtilitate superbe extollitur, avis est. Rursum, quia in hoc quod inique agit ad utili
Abbreviated transcription (Latin):
inundo exhibuit: & potentes quosq
qui eiꝰ corpus fuerant. sub t̾roris sui
uincla restrinx̃. Et in semae ipso leuia¬
than iste ancillis ligatur. cum infir¬
nus prȩdicantib ueritatis lumine cla¬
rescente. contra electorum mentes an¬
tiquus hostis non quantũ uult seuite
ꝑmittitur: sed ne sub infidelitatis cap¬
tiuitate cunctos quos appetit teneat.
signis & uirtutib coartatur. Ipse gͦ ꝑse
hoc fortit᷑ facit: qui contra illũ uires ñ
fortib tribuit.S quia quos contra eũ
dñs mittat insinuat: nunc etiã quid
ipsi agant qui mittuntur. ad iungat.

Expanded text:
mundo exhibuit, et potentes quosque, mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui vinculo restrinxit. Et in semetipso Leviathan iste ancillis ligatur, cum infirmis praedicantibus, veritatis clarescente lumine, contra electorum mentes antiquus hostis non quantum vult saevire permittitur; sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur. Ipse ergo per se hoc fortiter facit, qui contra contra illum vires non fortibus tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agant qui mittuntur, adjungit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuinitatis & humanitatis suȩ parit̾ nob̾
archana prȩdicauit. Mensam qͦq ꝓ
posuit: quia scripturȩ sacrȩ nobis pa¬
bula aꝑiendo prȩparauit.Ancillas
etiam suas misit. quȩ ad arcẽ nos atq¬
ad ciuitatis mȩnia uocarent: quia p̃¬
dicatores infirmos abiectosq habere
studuit. qui fideles populos ad sp̃italis
patriȩ ȩdificia suꝑna colligerent. Un¬
de in eugłio dñs nathanaelem laudat.
nec tam̃ in sorte prȩdicantiũ numerat:
quia ad p̃dicandũ eũ tales uenire de¬
buerant. qͥde laude ꝓpria nil habebant:
ut tanto solius ueritatis cognosceret᷑¬
eẽ quod agerent: quanto & aꝑte cerne¬
retur. quia ad hoc agendũ ꝑse idonei
ñ fuissent. Ut gͦ mira potentia ꝑ p̃dica¬
torũ linguas clarescer& : priꝰ mirabi¬
lius actum ẽ. ut eorundẽ prȩdicanti¬
um meritũ nullũ ẽẽt. Ancillas gͦ dñs
misit. & leuiathan huiꝰ fortitudinem
ligauit: quia infirmos prȩdicatores

Expanded text:
ivinitatis et humanitatis suae nobis pariter ivinitatis et humanitatis suae nobis pariter arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos atque civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fideles populos ad spiritalis patriae aedificia superna colligerent. Unde in Evangelio Dominus Nathanaelem laudat , nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant, qui de laude propria nihil habebant, ut tanto solidius veritatis esse cognosceretur quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum per se idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Ancillas ergo Dominus misit, et Leviathan hujus fortitudinem ligavit, quia infirmos praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
excidit colũpnas septẽ:im molauit
uictimas: miscuit uinũ: ꝓposuit
mensam: misit ancillas suas. ut uoca¬
rent ad arcem. & menia ciuitatis. Sa¬
pientia quippe domũscondidit: cum
unigenitus dei filiꝰ inse ipso intra ute¬
rum uirginis. mediante anima hu-¬
manum sibi corpꝰ creauit. Sic qͥppe
corpꝰ unigeniti. domꝰ dei dr̃: sic̃ etia mn
templũ uocatur. lta uͦ: ut unꝰ idẽq
dei atq hominis filiꝰ. ipse sit qui in
habitat. ipse qui inhabitatur. Qđ ta¬
m̃ recte & alit̾ accipitur: sidomꝰ sa¬
pientiȩ ȩccła uocetur. Quȩ septẽ eciã¬
sibi columpnas excidit: quia ab amore
prȩsentis scł̃i disiunctas ad portandam
eiusdem ȩccłȩ fabricã mentes predican¬
tium erexit: que ꝓ eo quod ꝑfectioĩs
uirtute subnixȩ sunt: septenario nu¬
mero signantur. Immolaurt uictimaᷤ:
quia uitã p̃dicantiũ mactari in ꝑsecu¬
tione ꝑmisit. Uinum miscuit: quia di¬

Expanded text:
excidit columnas septem. Immolavit excidit columnas septem. Immolavit victimas, miscuit vinum, posuit mensam, misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et moenia civitatis. Sapientia quippe domum sibi condidit, cum unigenitus Dei Filius, intra uterum Virginis, mediante anima, humanum sibi corpus creavit; sic quippe corpus Unigeniti, domus Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur. Ita ut unus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui ihabitat, ipse qui inhabitatur. Quod tamen recte et aliter accipitur, si domus sapientiae Ecclesia vocetur. Quae septem sibi columnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae sunt, septenario numero designantur. Immolavit victimas, quia vitam praedicantium mactari in persecutione permisit. Vinum miscuit, quia d
Abbreviated transcription (Latin):
luit machinatione refragari. Expedie¬
bat quippe: ut peccatorũ mortẽ iuste
morientium. soluer& mors iꝰti in iuste
morientis. Quod quia leuiathan iste
usq ad tempꝰ passionis illiꝰ ignorauit:
quasi more auis illusus. diuinitatis eiꝰ
laqueũ ꝑtulit: dum humanitatis eiꝰ
ancillis tuis. subaudis ut ego: Inser¬
uis & si despecta ẽ. conditio. uirilitas ui¬
get: in ancillis autẽ cũ conditione pa¬
rit̾ sexus iac&. Bene autẽ dñs leuiathan
istũ ñ seruis. sed ancillis suis ligare se
asserit: quia ad nrãm redemptio nẽ
ueniens. & suos contra mundi suꝑbiã
prȩdicatores mittens. relictis sapienti¬
b insipientes. relictis fortib debiles.
relictis diuitib pauꝑes elegit. Ancil-¬
lis gͦ suis leuiathan huiꝰ fortitudinem
dñs ligauit: quia attestante paulo
infirma mundi elegit as. ut confun¬
dat fortia. Vnde bene etiã ꝑsalomonẽ
dr̃. Sapientia ȩdificauit sibi domũ:

Expanded text:
luit machinatione refragari. Expedieluit machinatione refragari. Expediebat namque ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi injuste morientis. Quod quia Leviathan iste usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi more avis illusus, divinitatis ejus laqueum pertulit, dum humanitatis ejus nei.---Subaudis ut ego. In servis etsi despecta est conditio, virilitas viget; in ancillis autem cum conditione pariter sexus jacet. Bene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit, quia attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur: Sapientia aedificavit sibi do
Abbreviated transcription (Latin):
głe. corã cogitationis eiꝰ obtutib quasi
auis uolauit. Quȩ nimirũ auis tanto
contra nos inmaniꝰ extollitur: quanto
nulla naturȩ suȩ infirmitate p̃pedit᷑.
Quia enĩ carnis morte ñ p̃mitur. & re¬
demptorẽ nr̃m carne mortalẽ uidit:
altiore fastu elationis intumuit. Sed
ubi contra auctorẽ suũ penna se suꝑbiȩ
extulit: ibi laqueũ suȩ mortis inuenit:
Nam ea eiꝰ carnis morte ꝓstratꝰ ẽ: quã
expetiit elatus. Et inde laqueum ꝑtulit:
unde quasi ȩscam suȩ maliciȩ mortem
illusit: dũ ei inpassione unigeniti filii
ostendit ȩscam. sed laqueũ abscondit. Ui¬
dit enĩ quod ore ꝑciꝑ&e : s ñ uidit quod
mortẽ. iudeorũ ꝑsequentiũ animos con-¬
citauit. Sed in ip̃so traditionis escẽpo¬
re tarde iam cognouisse intelligitur:
quod illa eiꝰ morte puniretur. Unde &
pilati coniugẽ sõniis t̾ruit: ut uir il¬
la iusti ꝑsecutione cessar&. S res int̃.¬
na dispensatione disposita: nulla ua¬

Expanded text:
gitationis ejus obtutibus quasi avis volavit. Quae nimirum avis tanto contra nos immanius extollitur, quanto nulla naturae suae infirmitate praepeditur. Quia enim carnis morte non premitur, et Redemptorem nostrum carne mortalem vidit, altiori fastu elationis intumuit; sed ubi contra auctorem suum penna se superbiae extulit, ibi laqueum suae mortis invenit. Nam ea ejus carnis morte prostratus est, quam expetiit elatus; et inde pertulit laqueum, unde quasi escam suae malitiae mortem illusit, dum ei in passione unigeniti Filii sui ostendit escam, sed laqueum abscondit. Vidit enim quod ore perciperet, sed non vidit quod mortem Judaeorum persequentium animos concitavit . Sed in ipso traditionis ejus tempore tarde jam cognovisse intelligitur, quod ipse illa ejus morte ruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret . Sed res intna dispensatione disposita nulla va
Abbreviated transcription (Latin):
ciatus dum iusti conspiciunt. inbi laudib
crescunt: quia & in se cernunt bonũ
quo remunerati sunt: & in illis conspi¬
ciunt malũ quod euaser̃. Ita enĩ tẽ pul¬
chra erit uniuersitas dũ & gehenna
iuste cruciat impios: & ȩt̾na felicitas
iuste remunerat pios. Sicut enĩ niger
color inpictura subst̾nitur: ut suꝑiec¬
tus albus uł rubeus pulchrior ostenda¬
tur: ita tt̃ etiã malos bene ordinans
ds̃. feliciora exhib& gaudia beatorũ. o¬
stensis ante eorũ oculos suppliciis reꝓboꝵ.
Et quamuis illud ex uisione dnĩca eorũ
gaudiũ ñ sit quo crescat: magis tam̃ au¬
ctori suo ẽẽ se debitores sentiunt. q̃n &
bonũ cernunt. quod iuste remunerati
tatio leuiathan istiꝰ. & illic dãpnatio ꝓfi¬
cit÷ sempit̃nus seruus ẽ. dũ dei laudib
nesciens seruit: & illic eiꝰ pęna iusta. &
hic uoluntas iniꝰta. Sequit᷑. Nunquid

Expanded text:
ciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus ciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod juste remunerati tatio Leviathan istius, et illic damnatio proficit, sempiternus servus est dum Dei laudibus nesciens servit, et illic poena ejus justa, et hic voluntas injusta.
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis suȩ. Seruus gͦ expacto.ẽ: qͥ dũ
uoluntatẽ suã implere ꝑmittitur.
a suꝑni consilii uoluntate ligat᷑ ÷ ut elec¬
tos dei sicut dictũ ẽ. uolens tempt&: &
inhac uita electorũ usib seruit. quandiu
maliciȩ suȩ ne quitiam temptationib ex¬
ercere potuerit: hoc autẽ in loco adño
non solum ex pacto seruus s sempit̃nus
seruus accipi dr̃ in uestigare compelli¬
mur. quomodo & pꝰ prȩsentis uitȩ t̾mi¬
num seruire eũ dño inꝑpetuũ demon
stremꝰ. Neq enĩ tc̃ iustos cęlesti felicita¬
te pollentes adhuc temptare ꝑmittit᷑.
cum ante eorum oculos ȩt̃nis gehennȩ
ignib mancipat᷑: quia nequaquã in
illa suꝑna patria temptationib erudi¬
endi sunt. in qua iã ꝓtemptationum
laborib remunerantur: s tc̃ leuiathan
iste cumsuo corpore reꝓbis uidelic&
om̃ib. flãmis ultricib traditur: qui¬
b sine fine crucietur. Quos scilic& cru¬

Expanded text:
luntatis suae. Servus ergo ex pacto est, qui dum luntatis suae. Servus ergo ex pacto est, qui dum voluntatem suam implere permittitur, a superni consilii voluntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, in in hac vita electorum usibus servit, quandiu malitiae suae nequitiam tentationibus exercere potuerit, hoc autem in loco a Domino non solum ex pacto servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur quomodo et post praesentis vitae terminum servire eum in perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justos coelesti felicitate pollentes adhuc tentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia nequaquam 1094 in illa superna patria tentationibus erudiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cru
Abbreviated transcription (Latin):
gia desiderato fine concludat. Antiquus
itaq hostis a sinceritate diuinȩ innocentiȩ
maliciȩ suȩ succensus face discordat: s ab
eiꝰ iudicio etiã discordando ñ discrepat.
Nam uiros iustos semꝑ maliuole tempta¬
derium temptatoris agitur: & tam̃ ꝑ eam
miro mͦ uoluntas iusti dispensatoris imple¬
tur. Erudiendos enĩ sic̃ & nuꝑ diximꝰ elec¬
tos suos dñs sepe temptatori subicit: sicut
pꝰ paradẏsi claustra. post t̃cii cęli secreta.
ne reuelationum magnitudine paulus ex-¬
tolli potuiss&. ei sathanȩ angłs datus.ẽ.
S ut pręfati sumꝰ. ipsa hac temptatiõe
disponitur: ut qui elati ꝑire poterant.
humiliati a ꝑditione saluentur. Secre
to dispensationis ordine. unde sȩuire ꝑ¬
mit uitur iniquitas diaboli: inie pie
ꝑficitur benignitas dei. Et bene hoc pac¬
to quod cum dño ferire dr̃. seruus accipi
ꝑ hibet᷑: qr inde obtemꝑat nutib suꝑnȩ
gr̃ȩ: unde exerc& iram nequissimȩ uo¬

Expanded text:
gia desiderato fine concludat. Antiquus gia desiderato fine concludat. Antiquus itaque hostis a sinceritate divinae innocentiae malitiae suae face succensus discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat; nam viros justos semper malevole tentaderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro modo voluntas justi dispensatoris impletur. Erudiendos enim, sicut nuper diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolii potuisset, ei Satanae angelus datus est . Sed, ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire phumiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. Et bene ex hoc pacto quod cum Domino ferire dicitur, servus accipi perhibetur, quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae unde exercet iram nequissimae vo
Abbreviated transcription (Latin):
ei mollia loquebatur. cũ dicer&. Scio qͥ es
sc̃s dei. Ad quem leuiathan iste multipli
preces multiplicat: cũ extremi die iudicii
iniqui qui eiꝰ corpus sunt sibi parci de¬
precantur: cum menbra eiꝰ uidelic& rep¬
bi. sero clamantes dicunt. dñe. dñe. aꝑi
nobis. Quib ꝓtinꝰ respondet᷑. Nescio uos
unde sitis. Tunc etiã dño ꝑ menbra sua
mollia loquet᷑: q̃n multi ex eiꝰ corpore
cimꝰ : & intuo nomine uirtutes multas
fecimꝰ: Mollia quid̃e deprȩcantes dict̃.
cũ eiꝰ nomine replicant. quȩ fęxerunt:
sed duro corde illa cum facerent insua
laude rapuerunt. Unde mox audiunt:
cũ pactũ. sub audis ut mecũ : & accipies
cum seruum sempit̾nũ. subaudis ut ego¬
Sed ualde sollert᷑ intuendũ ẽ. quod pactũ
cum dño leuiathan iste feriat: ut sempi¬
ternus ab eo seruus habeatur. In pacto nãq
discordantiũ partiũ uoluntas impletur.
ut ad uotum suum quȩq ꝑueniat: & iur¬

Expanded text:
ei mollia loquebatur cum diceret: Scio quia sis ei mollia loquebatur cum diceret: Scio quia sis sanctus Dei . Ad quem Leviathan iste multiplicpreces multiplicat, cum extremi die judicii iniqui qui ejus corpus sunt sibi parci deprecantur, cum membra ejus, videlicet reprobi, sero clamantes dicunt: Domine, Domine, aperi nobis . Quibus protinus dicitur: Nescio vos unde sitis. Tunc etiam Domino per membra sua mollia loquetur, quando multi ex ejus corpore cimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Mollia quidem deprecantes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fecerunt, sed duro corde illa cum facerent, in suam laudem rapuerunt. Unde mox audiunt: cum pactum? Subaudis ut mecum: Et accipies eum servum sempiternum. Sed valde solerter intuendum est quod pactum cum Domino Leviathan iste feriat, ut sempiternus ab eo servus habeatur. In pacto enim, discordantium partium voluntas impletur, ut ad votum suum quaeque perveniat, et jur
Abbreviated transcription (Latin):
spensationis ordine dũ temptantur hu¬
miliantur: dum humiliantur. eiꝰ esse
iam desinunt. Bene gͦ maxilla uehemod
istiꝰ ꝑforata dr̃: qr electos dei unde cont̃t
inde amittit. Unde temptat ut ꝑdat:
agit inde ne ꝑeant. Antiquus itaq ho¬
stis occultis dei dispensationib seriuens.
uolens: sed ad regnũ temptando seruat
inuitus. Maxilla gͦ eiꝰ ꝑforata ẽ: quia eos qͦs
temptando id. ẽ. mandendo conterit: qͦsi
cum deglutit amituit. Qđ quia non huma¬
na s diuina ꝓuidentia agit᷑. ut utilitati
iustorũ ipsa uetusti aduersarii astutia suf¬
fragetur: quatinꝰ cũ electos temptat. eo
magis temptando custodiat: bene adbea¬
tum iob dr̃. Aut armilla ꝑforabis maxil¬
lam eiꝰ. subaudis ut ego: qui ꝓuide cuncta
disponens. electos meos inde robustiꝰ inĩtegritate
c̾todio. uñ eos ꝑ maxillã leuiathan istiꝰ labefactari
eni adꝑsonã filii hȩc uerbareferant᷑: in carnato

Expanded text:
spensationis ordine dum tentantur huspensationis ordine dum tentantur humiliantur, dum humiliantur ejus esse jam desinunt. Bene ergo maxilla Behemoth istius perforata dicitur, quia electos Dei unde conterit, inde amittit; unde tentat ut perdat, agit inde ne pereant. Antiquus itaque hostis, occultis Dei dispensationibus serviens, volens, sed ad regnum tentando servat invitus. Maxilla ergo ejus perforata est, quia eos quos tentando, id est mandendo conterit, quasi cum deglutit amittit. Quod quia non humana sed divina providentia agitur, ut utilitati justorum ipsa vetusti adversarii astutia suffragetur, quatenus cum electos tentat, eos magis tentando custodiat, bene ad beatum Job dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus? Subaudis ut ego, qui provide cuncta disponens, electos meos inde robustius in integritate custodio, unde eos per maxillam Leviathan istius labefactari enim ad personam Filii haec verba referantur, incarnato
Abbreviated transcription (Latin):
ter interficit: quia ualde rarũ ẽ. qd̾ ho¬
uit. Maxilla tam̃ uehemoth istiꝰ ꝑfora¬
ta intelligi & alit̾ potest: ut in ore ten̾e
dicatur. non quos iam ꝑfecte peccato
implicat: s quos adhuc peccati ꝑsuasio¬
nib temptat: quatinꝰ ei quẽ lib& man¬
de sit. de peccati eum delectatione tẽpta¬
re.Mandendum quidem s ñ de gluti¬
endum accȩꝑat paulũ: q̃n illũ pꝰ tot re¬
uelationum sullimia stimulis carnis a¬
gitabat. Tunc gͦ cũ contra illũ licentia m
temptationis accȩpit: in maxilla eũ te¬
nuit. sed ꝑforata. Qui uero elatus ꝑire po¬
terat: temptatꝰ est ne ꝑir&. Temptatiog
illa ñ uorago uiciorũ. s custodia meritoꝵ
fuit: quia leuiathan iste fatigando eum
in afflictione contriuit: s ñ inculpã capi¬
endo deuorauit. Flatos autẽ inscĩtate ui¬
& tanto sub eiꝰ iure caderent: quanto se
insuis uirtutib eleuarent. Sed mi rodi¬

Expanded text:
ter interficiet: quia valde rarum est, quod hoter interficiet: quia valde rarum est, quod ho.---Maxilla tamen Behemoth istius perforata intelligi et aliter potest, ut in ore tenere dicatur non quos jam perfecte peccato implicavit, sed quos adhuc peccati persuasionibus tentat, quatenus ei quemlibet mandere sit de peccati eum delectatione tentare. Mandendum quidem, sed non deglutiendum acceperat Paulum, quando illum post tot revelationum sublimia stimulis carnis agitabat . Tunc ergo cum contra illum licentiam tentationis accepit, in maxilla eum tenuit, sed perforata. Qui vero elatus perire poterat, tentatus est ne periret. Tentatio ergo illa non vorago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, quia Leviathan iste fatigando eum in afflictione contrivit, sed non in culpa capiendo devoravit. Elatos autem in sanctitate vi tanto sub ejus jure caderent, quanto se in suis virtutibus elevarent. Sed miro di
Abbreviated transcription (Latin):
n&. Ecce qui de uirtute se extulit: ꝑ
uicium ad humilitatẽ redit. Qui uͦ ac¬
ceptis uirtutib extollit᷑: ñ gladio sed
ut ita dixerĩ. medicamento uulnera¬
tur. Quid. ẽ. enĩ uirtus. nisi medicam̃¬
tum e Et quid.ẽ. uicium nisi uulnꝰ
Qag nõ de medicam̃to uulnus facimꝰ:
facit ille de uulnere medicam̃tũ: ut
qui uirtute ꝑcutim᷑. uicio curemur.
Nos nanq uirtutum dona retorque¬
mus inusũ uiciorum: ille uiciorum
illecebras assumit inarte uirtutũ:
& salutis statũ ꝑcutit. ut seru&: ut
qui humilitatẽ currentes fugimꝰ: ei
saltem cadentes hȩreamꝰ. Sed int̾ hȩc
sciendũ: quod pleriq hominũ quo in
multis corruunt. artiꝰ ligant᷑. Cũq
tit ut concidant: ex alio quoq illigat
ne surgant. Consider& itaq homo cũ
quo aduersario bellũ gerat: & si iam se
inaliquo deliquisse ꝑpendit. saltemad
culpam ꝑtrahi ex culpa ꝑtimescat: ut
studiose uitentur uulnera. quib freqͥn¬

Expanded text:
net. Ecce qui de virtute se extollit, per net. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed, ut ita dixerim, medicamento vulneratur. Quid est virtus, nisi medicamentum? Et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum: ille vitiorum illecebras assumit in arcem virtutum et salutis statum percutit, ut servet; ut qui humilitatem curantis fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum quia in multis corruunt, arctius ligantur. Cumque tit ut concidant, ex alio quoque ligat ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat. Et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequen
Abbreviated transcription (Latin):
inde contra eos hostis antiquus. quia
iam interiꝰ dominatur. etiã exteriꝰ sȩ¬
uire ꝑmittitur: ut qui incogitatiõe
elati sunt. ꝑ carnis luxuriã ꝓsternant᷑.
Scimus autem quia aliquando minus :
incorporis corruptione cadere: quã
cogitatione tacita ex deliberata elatioe
peccare S cum minꝰ turpis suꝑbia credi¬
tur: minus uitatur. Luxuriam uͦ eo ma¬
gis erubescunt. homines: quo simul om̃s
turpẽ nouer̃. Unde fit plerũq ut ñ¬
nulli pꝰ suꝑbiam inluxuriam corruen¬
tes. ex aꝑto casu malũ culpȩ latentis e¬
rubescant: & tc̃ etiã maiora corriguñ.
cum ꝓstrati inminimis grauiꝰ confun¬
duntur. Reos enĩ se int̾ minora con¬
spiciunt: qui se liberos inter grauiora
crediderunt. Pia gͦ dñi dispensatione
de culpa ad culpam trahit: & dũ plꝰ
ꝑcutit. inde eum quem cȩꝑat amitut :
atq unde uicisse cernitur. inde suꝑat᷑.
Considerare lib&. intra munitũ gr̃ȩ si

Expanded text:
inde contra eos hostis antiquus, qui inde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam subire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quia simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigant, cum prostrati in minimis gravius confunduntur. Reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderunt. Pia ergo Domini dispensatione de culpa ad culpam trahit. Et dum plus percutit, inde eum quem acceperat amittit; atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ etiã de mĩa confidit. Loco igit᷑ pig¬
noris. mola suꝑior aut inferior colli ꝓ¬
hibetur: quia qui peccatori p̃dicat᷑.
tanta dispensatione componere prȩ¬
dicationem deb&: ut ne derelicta spe
timorem subtrahat: nec substracta
spe insolo eũ timore derelinquat. Mo¬
la enim suꝑior aut inferior tolit᷑: si
ꝑ prȩdicantis linguã inpeccatoris pec¬
tore aut timor abspe. aut spes a timo¬
re diuidatur. Sed quia exigente causa.¬
dauid ad medium deducto. tanti faci-¬
noris memoriam fȩcimꝰ: lectoris fortas¬
se animꝰ mouetur: cur omp̃c deus eos
quos inꝑpetuũ eligit. quos ad donorũ
quoq spiritaliũ culm̃ assumit. illesos
a corporalib uiciis ñ custodit. Unde q
satis fieri ciciꝰ credimꝰ: breuit̃ respon¬
demꝰ. Nonnulli enĩ ꝑ accepta dona
uirtutum. ꝑ impensam grãm bonoꝵ
oꝑum. insuꝑbiȩ uiciũ cadunt: sed ta¬
men quo ceciderint ñ agnoscunt. Pro¬

Expanded text:
non etiam de misericordia confidat. Loco igitur pignon etiam de misericordia confidat. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicantis linguam in peccatoris pectore, aut timor a spe, aut spes a timore dividatur. David ad medium deducto, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus moveatur, cur omnipotens Deus eos quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritalium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit. Unde quia satis fieri citius credimus, breviter respondeamus. Nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quo ceciderint, non agnoscunt. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
dicam̃tum: quod uno eodẽq ordine po¬
sitũ. & p̃mendo tumentia ex siccat: &
sulleuando arentia infundit. De maioꝵ
nos lapsu t̾ruit: sed de reparatione ro
dispensationis misericordia & suꝑbien
dicens. Non accipies loco pignoris suꝑio¬
rem. aut inferiorem molam. Accipe nãq
aliqñ dicimꝰ auferre. Unde & aues ille ꝗͣ¬
uocantur. Unde & paulus apłs dicit.
Sustinetis enĩ. siquis deuorat. siquis ac¬
cipit. Ac sidicerte. siquis rapit. Pignꝰ ue
ro debitorᷤᷤ ẽ: confessio peccatous. A
debitore enĩ pignꝰ accipitur: cũ a pec¬
catore iam peccati confessio tenetur.
Suꝑior autẽ & inferior mola ẽ: spes &
timor. Spes qͥppe ad alta subuehit: timor¬
autẽ cor inferiꝰ prȩmit. Sed mola suꝑi¬
or & inferior ita sibi necessario iungit᷑:
ut una sine altera inutilit̾ habeatur.
Inpeccatoris itaq pectore incessant̃
deb& spes & formido coniungi: quia
timeat. In cassũ iusticiam metuit: si

Expanded text:
dicamentum, quod uno eodemque ordine podicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione robdispensationis misericordia et superbientdicens: Non accipies loco pignoris superiorem, aut inferiorem molam . Accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae qvocantur; unde et Paulus apostolus dicit: « Sustinetis enim si quis devorat, si quis accipit » . Ac si diceret, « si quis rapit. » Pignus ro debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior est mola, spes et timor. Spes qautem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et formido conjungi, quia justitiam timeat; incassum justitiam metuit, si
Abbreviated transcription (Latin):
rabitur. Pietatẽ nãq eiꝰ ꝑtinꝰ. & iustitiã
subdidit: dicens. Miscdia enĩ & ira ab illo.
Diuina itaq clementia maxillã uehemoth
istius ꝑforans. ubiq humano generi &
miscdit̃ & potent̾ occurrit: quia nec li¬
bero ad monitionẽ prȩcauendi tacuit:
nec capto remediũ fugiendi subtraxit.
Adhoc quippe inscriptura sacra uiro¬
rum talium id est dauid & petri peccata
sunt indita: ut cautela minorũ. sit ru¬
ina maioꝵ. Ad hoc uͦ utrũq illic & pęni¬
tentia insinuatur & uenia: ut spes peun¬
tium. sit recuꝑatio ꝑditorũ Destatu gͦ
suo. dauid cadente nemo suꝑbiat: de lap.¬
su etiã suo dauid surgente nemo desꝑ&.
Ecce quam mirabilit scriptura sacra eodẽ
uerbo suꝑbos p̃mit: quo uerbo humiles
leuat. Unã nanq rẽ gestam retulit: ꝙ di¬
uerso mͦ suꝑbos quidem ad humilitatis
formidinem. humiles uͦ ad spei fiduciã re¬
uocauit. O inestimabile noui generis me¬

Expanded text:
rabitur . Pietatem namque ejus protinus, et justitiam rabitur . Pietatem namque ejus protinus, et justitiam subdit, dicens: Misericordia enim et ira ab illo . Divina itaque clementia maxillam Behemoth istius perforans, ubique humano generi et misericorditer et potenter occurrit, quia nec libero admonitionem praecavendi tacuit, nec capto remedium fugiendi subtraxit. Ad hoc quippe in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri, peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia, ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente, nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, 1091 nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis me
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nemo dicat. quia piꝰ ẽ. uenialit̃ pecco :¬
& nemo qui peccauerit dicat qr ĩstꝰ ẽ. depet¬
cati remissione desꝑo Relaxat enĩ ads̃ fa¬
cinꝰ: quod deflet᷑. S ꝑpetrare quisq ti¬
meat: quod si digne deflere possit ignorat
Ante culpã gͦ iusticiam metuat: pꝰ culpã
tam̃ de pietate prȩsumat. Neq ita iti¬
ciam timeat. ut nulla spei consolatione
conualescat: neq ita confidat de miscdia
ut ad hibere uulnerib suis digne pęniten¬
tiȩ negligat medicinã: s quẽ p̃sumit si¬
bi pie parcere: semꝑ etiã cogitae d istrictt
iudicare. Sub pietate itaq eiꝰ spes pecca¬
toris gaudeat: s subdistrictione illiꝰ pę¬
nitentis correctio contremiscat. S pes gͥ
prȩsumptionis nr̃ę habeat etiã morsũ ti¬
moris: ut adcorrigenda peccata iusticia
iudicantis t̾reat: quẽ ad fiduciã ueniȩ
gra parcentis inuitat. hinc enĩ ꝑ quen¬
dam sapientem dt̃. Ne dixeris. miseratio¬
nes dñi multȩ: peccatorũ meorũ ñ meno¬

Expanded text:
Sed nemo dicat: Quia pius est, venialiter pecco. Et nemo qui peccaverit dicat: Quia justus est, de peccati remissione despero. Relaxat enim Deus facinus quod defletur, sed perpetrare quisque timeat quod si digne deflere possit ignorat. Ante culpam ergo justitiam metuat, post culpam tamen de pietate praesumat; neque ita justitiam timeat, ut nulla spei consolatione convalescat; neque ita confidat de misericordia, ut adhibere vulneribus suis dignae poenitentiae negligat medicinam; sed quem praesumit sibi pie parcere, semper etiam cogitet et districte judicare. Sub pietate itaque ejus spes peccatoris gaudeat, sed sub districtione illius poenitentis correctio contremiscat. Spes igitur praesumptionis nostrae habeat etiam morsum timoris, ut ad corrigenda peccata justitia judicantis terreat, quem ad fiduciam veniae gratia parcentis invitat. Hinc enim per quemdam sapientem dicitur: Ne dixeris, Miserationes Domini multae sunt, peccatorum meorum non memo
Abbreviated transcription (Latin):
re prȩsumamꝰ. quare te ita caute dis¬
cipuł copulas: quare uł te illorũ uł
illos tuis actionib tã sollicita mente
conformas: Ilico subiunx̃. Ut ñ circunue¬
mamur a sathana. Cuiꝰ sagaces insidias
quam acuto sensu transfigat: in sinuat
subdens. Non enim ignoramꝰ cogitatio¬
nes eiꝰ. Ac si uerbis aliis dicat. Acuti au¬
ctore dño sudes sumꝰ: & nares uehemoth
istiꝰ subtilit̾ circunspiciendo penetra¬
mꝰ: ne hoc quod bene mens inchoat.
ipse in maliciȩ finẽ uertat. Possunt ꝑ
sudes. acuta ipsiꝰ ꝑ carnẽ manifestatȩ sa¬
pientiȩ uerba signari: ut quia narib
odor trahitur. ꝑ uehemoth nares. illa
antiqui hostis exploratio figuret᷑: qui
cum dm̃ incarnatũ ẽẽ dubitar&: hoc
expetitis miracuł uoluit temptando
cognoscere dicens. Si filiꝰ dei es: dic ut
lapides isti panes fiant. Quia gͦ signoꝵ
indiciis. odorẽ diuinitatiꝰ eiꝰ cognosc̾e
concupiuit : quasi flatũ narib traxit.

Expanded text:
re praesumamus: Quare te ita caute disre praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico subjunxit: Ut non circumveniamur a satana . Cujus sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat. Vet. sudes acuta ipsius per carnem manifestatae sapientiae verba signari, ut quia naribus odor trahitur, per Behemoth nares illa antiqui hostis exploratio figuretur. Qui cum Deum incarnatum esse dubitaret, hoc expetitis miraculis voluit tentando cognoscere, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quia ergo signorum indiciis odorem divinitatis ejus cognoscere concupivit, quasi flatum naribus traxit.
Abbreviated transcription (Latin):
si unũ e multis assertorib ueritatis inte¬
stimonium paulũ uocemꝰ: sub quo qͥdã
chorintiꝰ dũ incesti facinꝰ ꝑ petrassꝙ:
eũ doctor egregiꝰ incarnis interitu ad
Magna quippe arte magisterii ipsiest
traditus. coactus inpę̧nã. cuisponte. ẽ
substratꝰ inculpa. ut qui auctor fuerat
ad uiciũ neqͥciȩ: ipse flagellũ fier& di¬
sciplinȩ. Qua cam̃ bene gesta penitentia
dũ cognouiss& corinthios suꝑ eũ iã mi¬
scđit᷑ motos: ait. Cui aliqͥd donastis: &
ego. Nã & ego quod donaui. siquid do¬
naui: ꝓpt̾ uos in ꝑsonaxͥ. Cõmunionis¬
itaq grãm cogitans: ait. Cui aliquid do¬
nastis: & ego. Ac sidicer&. Abono ur̃o
ñ dissentio: meũ sit quicquid insi fecistis.
Atq mor subdidit. & ego siquid donaui:
ꝓpt̃ uos. Ac si dicer&. Urĩs actib bonum
tilitas bonitas ur̃a. Qui ipsam mox cõ¬
pagẽ cordiũ inqua sic tenetur ad iungens.
subdidit: in ꝑsona.xͥ. Cui uelut si dice¬

Expanded text:
si unum e multis assertoribus veritatis in tesi unum e multis assertoribus veritatis in testimonium Paulum vocemus. Sub quo quidam Corinthius, dum incesti facinus perpetrasset, eum doctor egregius in carnis interitum, ad Magna quippe arte magisterii ipsi est traditus coactus in poenam cui sponte est substratus in culpa, ut qui auctor fuerat ad vitium nequitiae, ipse flagellum fieret disciplinae. Qua tamen bene gesta poenitentia, dum cognovisset Corinthios super eum jam misericorditer motos, ait: Cui aliquid donastis, et ego; nam et ego quod donavi, si quid donavi, propter vos in persona Citaque gratiam cogitans ait: Cui aliquid donastis, et ego. Ac si diceret: A bono vestro non dissentio. Meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus bonum tilitas bonitas vestra. Qui ipsam mox compagem cordium, in qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dice
Abbreviated transcription (Latin):
Narib gͦ uehemoth. callidȩ eiꝰ insidiȩ de¬
signantur: ꝑ quas sagacissime nititur.
& occulta cordis nr̃i bona cognoscere:
& hȩx pessima ꝑsuasione dissipare. In
sudib itaq dñs nares eiꝰ ꝑforat: quia
calidas eiꝰ insidias acutis scõrũ sensib
penetrans eneruat. Sȩpe autẽ bonor
uias tanta insidians arte circũuolat :
ut ꝑ ea quȩ ab eis bene gesta cognoue¬
rit. ad maliciã aditũ quęrat. Nã cũ aliũ
largiri quid conspicit: inde aliũ indis¬
cordiȩ flãma succendit. Et cum huncre¬
spicit misereri. illi ꝑsuad& irasci: ut dũ
bonum quasi ñ cõmunit᷑ factũ insinuat:
concordes animos a bono gr̃ȩ cõmunis ab¬
scidat. Quia enĩ iustoꝵ mentes ad mala sra¬
dendo non ualae frangere: bonis satagit
actib inter eos mala seminare. S sci uiri
has eiꝰ insidias tanto celeriꝰ uincunt: qͣnto
& subtiliꝰ deprehendt̃. Qd meliꝰ ostendimꝰ.

Expanded text:
Naribus ergo Behemoth callidae ejus insidiae deNaribus ergo Behemoth callidae ejus insidiae designantur, per quas sagacissime nititur et occulta cordis nostri bona cognoscere et haec pessima persuasione dissipare. In sudibus itaque Dominus nares ejus perforat, quia callidas ejus insidias acutis sanctorum sensibus penetrans enervat. Saepe autem bonorum vias tanta insidians arte circumvolat, ut per ea quae ab eis bene gesta cognoverit, ad malitiam aditum quaerat. Nam unde alium largiri quid conspicit, inde alium in discordiae flamma succendit; et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum bonum quasi non communiter factum insinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Quia enim justorum mentes ad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actionibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quod melius ostendimus,