comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inferens in tormentis om̃ib suꝑ om̃es
truciatur. Tunc ait angłs ad ammã
hic ẽ lucifer. principiũ creaturaꝵ dei. qͥ
u̾sabatur in deliciis ꝑadysi. Qui si so
filii ade. Et iamindicati suuit. ⁊ mul¬
tos alios exꝑectant quiuel xp̃m negane¬
riut uł negantiũ oꝑa fecerint. pas¬
si sint antea caq̃ uidisti. prĩ iminora
tormenta. ⁊ post ducti sunt ad ista. De.
quib tormentis millus qui ea semel
intrau̾it ampluis exire pot̾ĩt. Hic sũt
p̾lati ⁊ principes mali. de quib scrip¬
tum ẽ potentes potenter tormenta
patientur. Qui nõ bene usi sũt po¬
tentia sibi a deo data. Tnc ait aĩa ad
angelum. Quare potentia nõ bonis
nos rectores nõ heant. aut ip̃is bonis
lius prouideant. hic ã infelix princeps
tencbraꝵ dictus ẽ. nõ ꝓpt̾ potenciam
qmͣ hẽbat. s pp̃ primatũ qm̃ tenet
in tenebris. Omnes añt alie pene ꝙͣ¬
ins maxime sint respectu hmiꝰ pro in

Expanded text:
inferens, in tormentis omnibus super omnes inferens, in tormentis omnibus super omnes cruciatur. Tunc ait angelus ad animam: « Hic est Lucifer principium viarum Dei, qui versabatur in deliciis paradisi. Qui si solfilii Adae; et jam judicati sunt, et multos alios exspectant, qui vel Christum negarunt, vel negantium opera fecerunt. Passi sunt autem ea quae vidisti prius minora tormenta, et post ducti sunt ad ista: de quibus tormentis nullus qui ea semel intraverit, amplius exire poterit. Hi sunt praelati et principes mali, de quibus scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur ; qui non bene usi sunt potentia sibi a Deo data. Tunc ait anima ad angelum: « Quare potentia non bonis nos rectores non habeant, aut ipsis bonis lius provideant. Hic autem infelix princeps tenebrarum dictus est; non propter potentiam quam habeat, sed propter primatum quem tenet in tenebris. Omnes autem aliae poenae, quamvis maximae sint, respectu tamen
Abbreviated transcription (Latin):
lib sufflanciũ. Cirtumdat ã̾ ip̃m tan¬
ta multitudo aĩaꝵ ⁊ demonũ quod nil¬
li credibile ess: quod mũdꝰ tot aĩas pa¬
rare poss a principio. Ligatus ẽ autẽ il
tis ualde grossis. ¶uniq sic u̾satur ĩ
carlbonib. ⁊ undiq comburitur mini¬
a exardescens ira. uerti se de uno latere
repletas aĩab conftringit sicut rustitꝰ
siciens racemos ꝯpͥmit ut in de unũ elici¬
at. in tm̃ ut milla sit ibi aĩa. q̃ tali con¬
tricõne nõ priuetur capite. uł pedibus
ant manib. Et timc suspirans suffiat
⁊ sparsit aĩas in duĩsas ꝑtes gehenne.
Et statim eructuat puteus ille de quo
p̾diximus fetidam flammã. Et tñ re¬
trahit hanelitũ dira illa bestia: retrahit
adse om̃es aĩas quas ante sparserat: ⁊
tũ fumo ⁊ sulphure in os enis candentes
deuorat. s ⁊ quetumq maiiis eius effu¬
giunt nestringantur: illas cũ cauda
sua ꝑtutit. Et sic misera illa bestia ꝑ¬
cuciens sꝑ ꝑcutitur ⁊ tormenta aĩab

Expanded text:
. Circumdat autem ipsum tanta multitudo animarum et daemonum, quli credibile esset mundum tot annis parere potuisse a principio. Ligatus est autem iltis et valde grossis: cumque sic versatur in carbonibus, et undique comburitur, nimia excandescens ira, vertit se de uno latere repletas animabus constringit, sicut rusticus sitiens racemos comprimit, ut inde vinum eliciat: intantum, ut nulla ibi sit anima, quae tali constrictione non privetur capite, vel pedibus, aut manibus: et tunc suspirans sufflat et spargit animas in diversas partes gehennae; et statim eructuat puteus ille, de quo praediximus, fetidam flammam: et cum retrahit anhelitum suum dira illa bestia, retrahit ad se omnes animas, quas ante sparserat, et cum fumo et sulphure in os ejus cadentes devorat. Sed et quaecunque manus ejus effugiunt, ne stringantur, illas cum cauda sua percutit: et sic misera illa bestia percutiens semper percutitur; et tormenta animabus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ demonib in fornacẽ usq inprotũ¬
dũ. Qͦ uiso aĩa tundali uolebat se re¬
tro trah̾e. s nõ ualebat a terra pedes le¬
nare. Et dum hec sepins temptaret. s
facere nõ poss minio furore repleta ĩ
semet ip̃am exarsit. ⁊ genas suas un¬
guib lacerans clamauit uem quar
Andientes hec demones. qui cũ flam¬
na ascendebant. cirtumdedert̃ eã cum
instrumentis quib aĩas ad tormenta
rapiebant. dñtes. O misera aĩa ape¬
us ⁊ trutiatib digna. unde huc uenis¬
ti: Nich̾ ad huc exꝑta es. Adhuc uide¬
bis dignũ oꝑib tius tormentũ. de qͤ
exire nõ poteres nec in eo ꝑire. s sem¬
ꝑ intruciatib uiuens ardebis sinere¬
frig̾io sine lumine sine ꝯsolatione
sine om̃i auxilio. Nullam deinceps
ti usq ad portas mortis. ⁊ infernis n¬

Expanded text:
cum daemonibus in fornacem usque in profuncum daemonibus in fornacem usque in profundum. Quo viso anima Tundali volebat se retro trahere, sed non valebat a terra pedes levare: et dum hoc saepius tentaret, et facere non posset, nimio furore repleta in semetipsam exarsit, et genas suas unguibus lacerans clamavit: « Vae miAudientes hoc daemones, qui cum flamma ascendebant, circumdederunt eam cum instrumentis, quibus animas ad tormenta rapiebant, dicentes: « O misera anima poenis et cruciatibus digna, unde huc venisti? Nihil adhuc experta es, adhuc videbis dignum operibus tuis tormentum, de quo nec exire poteris, nec in eo perire; sed semper in cruciatu vivens, ardebis sine refrigerio, sine lumine, sine consolatione, sine omni auxilio. Nullam deinceps ti usque ad portas mortis, et infernis
Abbreviated transcription (Latin):
les. tribulatio ⁊ angustia aĩam tim¬
dali muascrunt. Itaut omna linida¬
menta terre uiderentur ibi ꝯtremiscere
⁊ angelo p̾cedenti compulsa ẽ dicere.
Heu domine mi quid est quod p̾soli¬
to stare nõ possumm. Qͦ dicto nõ potu¬
it semou̾e p̾ miia formidine. Et et¬
ce angłs cito disparuit ⁊ enm ampliꝰ
uidere nõ potuit. ⁊ statim cepit desꝑare
nec rõ apud inferos quo illa ꝓperabat
Audiuit autẽ clamores ⁊ ululatus mi¬
re multitudinis ⁊ tointruũ tam horri¬
bile. ut nec ꝑuitas nr̃a potu̾it caꝑe nec
lingna enis enarrare. Circumspiciẽs
ergo. si quomodo uidere poss unde ue¬
nerant. uidit fossam quadratã ⁊ qua¬
drangulam qĩ cisternam qui putens
putudem flamine ⁊ fumi emittebat
columpuã q̃ columpna extendebatur
usq ad celos. Et in ip̃a columpna e¬
rat multitudo maxima aĩaꝵ ⁊ demo¬
nũ more fauilłaꝵ cũ flãma ascenden¬
ciũ. ⁊ ad nichilũ redacte. Iteꝵ cadebãt

Expanded text:
ustia animam Tundali invaserunt, ita ut omnia fundamenta terrae viderentur sibi contremiscere, et angelo praecedenti compulsa est dicere: « Heu, domine mi, quid est, quod prae solito stare non possum? » Quo dicto non potuit se movere prae formidine: et ecce angelus cito disparuit, et eum amplius videre non potuit. Et statim coepit desperare. ratio apud inferos, quo illa properabat . Audivit autem clamores et ululatus mirae multitudinis, et tonitruum tam horribile, ut nec parvitas nostra potuerit capere, nec lingua ejus enarrare. Circumspiciens ergo, si quomodo videre posset unde venerat, vidit fossam quadratam, et quadrangulam quasi cisternam. Qui puteus putidam flammae et fumi emittebat columnam; quae columna extendebatur usque ad coelos; et in ipsa columna erat multitudo maxima animarum et daemonum more favillarum cum flamma ascendentium; et ad nihilum redactae iterum cadebant
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e locũ istum magis me ꝯturbat
⁊ fetorem eius sustinere plus me gra¬
uat qmͣ pati omĩa q̃ ante patiebar.
uñ rogo si põt ficri. ut hinc me subtͥ¬
has cito. ⁊ hic me cruciari amplius
nõ ꝑmittas. hic enĩ uideo multos cog
sortiũ multũ ab horesco. Scio antẽ ꝓ
patiar qmͣ ip̃i. Ad qmͣ angłs. ueni
o felix aĩa ꝯuertere in reqmẽ tuam
quia dñs bñfecit tibi. Non enĩ hec
patieris. n ampluis nͥ promeru̾is
ifta uidebis. huc usq uidisti inimi

Expanded text:
um locum magis me conturbat, et fetorem ejus sustinere plus me gravat, quam pati omnia, quae ante patiebar. Unde rogo, si potest fieri, ut hinc me subtrahas cito, et hic me cruciari amplius non permittas. Hic enim video multos cognsortium multum abhoresco. Scio autem prpatiar, quam ipsi. » Ad quem angelus: « Veni, o felix anima, convertere in requiem tuam; quia Deus beneficit tibi. Non enim haec patieris; nec amplius, nisi promerueris, ista videbis. Hucusque vidisti inimi
Abbreviated transcription (Latin):
depellere nititur tugurio. fallax ergo
fallacem homĩb adoꝑtus ymagniem
sub obscuro uesꝑe celsam adolescentis¬
petit in misso capite fenestre intum uͥ
Ceruens illum fabrili oꝑe occupatum.
postulat sibi quippiam oꝑis fabritari
re. Demide religionẽ oñd̾e. ⁊ denno eadẽ
repet̾e. Tunc athleta xp̃i quis ess intel¬
ligens. tenatula quib ferrũ tenebat¬
cepit fortiter ignire ⁊ supp̾ssis labiis xͥ
monstrũ introrsus trabit. Iamq stan¬
ĩmaui rugitu fremens ululatus. O
ille clamor fuiss qui tanta eos ueh emĩ¬
tia dormientoe t̾ruiss. Demonis ait
tem damputiti. quo ꝑacto sustinebitis
it mũdiciã cordis. uł uix eũ latere poss
quicquid sinister sp̃c molitus fuisset

Expanded text:
depellere tugurio. Fallax ergo fallacem hominis adopertus imaginem, sub obscuro vespere cellam petit adolescentis, immisso capite fenestrae incumbit, cernit illum fabrili opere occupatum, postulat sibi quippiam operis fabricaridenuo eadem repetere. Tum vero athleta Christi quis esset intelligens, tenacula quibus ferra tenebat fortiter ignire, suppressis labiis Chrmonstrum introrsum trahit. Jam stanimmani rugitu fremens ululatus: O ille clamor fuisset, qui tanta eos vehementia dormientes terruisset. « Daemonis, ait, atem damnati quo pacto sustinebitis? » is munditiam obtinuit, ut vix eum latere posset quidquid sinister spiritus molitus fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi loqñdi cuꝑidissimũ aduet dẏabo¬
lum scurre siłimũ coram equitantib
dep̾hendit saltantẽ. ⁊ qiͣ defuturs aliqͥ
ti ppło inclicass formã q om̃i conspec¬
tib horribilẽ ex imꝑio demidass. re¬
quisitus postea quid eiusdẽ monst ⁊
tam peculiaris leticia portend̾et mor¬
tem regis regniq mutationẽ proxi¬
mã esse nũcianit. Cu mox ꝓpħie.

Expanded text:
sibi cupidissimum adiret, diabolum scurrae simillimum coram equitantibus deprehendit saltantem, et quasi de futuro aliquo ti populo indicasset, formamque omnium conspectibus horribilem ex imperio denudasset, requisitus postea quid ejusdem monstri tam petulans laetitia portenderet, illo mortem regis regnique mutationem proximam esse denuntiat. Cui mox p
Abbreviated transcription (Latin):
dens ait. Tu stelliferũ añqmͣ huc rem¬
rec uidisti. ⁊ nũc cui locuta sim interro¬
gas. Ipẽ ẽ qui ad ostiũ eccĩe tibi ⁊ me de¬
numente morte t̾ritam ꝯsolans uisitauit¬
Dibi ant singulari amico grãs refero qr¬

Expanded text:
dens ait: Tu stelliferum antequam huc venires vidisti, et nunc cui sum locuta interrogas? Ipse est qui tibi ad ostium ecclesiaedens ait: Tu stelliferum antequam huc venires vidisti, et nunc cui sum locuta interrogas? Ipse est qui tibi ad ostium ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nis
tumus expriunt. siquis in defossa ter¬
ra constiterit. Aliter enĩ neq satis ad
pectus porrigitur mediũ hastioli fenes¬
trella aꝑit ꝑ quã lumẽ oꝑanti irradi

Expanded text:
is rimit hominis, si quis in defossa terra constiterit. Aliter enim neque satis ad pectus porrigitur, trellam aperit, per quam lumen operanti irradi
Abbreviated transcription (Latin):
bonor excogitari põt. Qui nõ prorsus ĩ
tante sublimitatis ꝯꝑacione uilescat
S uuiꝰ si quidẽ cuittatis aut ppłi seu regi¬
onis uiꝰ. S uniu̾sitatis iudices hñt
p̾sidere cũ xp̃o. Nec solum hoĩes. s ipõs
anglos uidicabunt. Qui p̾sentẽ ad me¬
dicum uaporem p̾sentis glorie dedignã¬
tes. ⁊ exsufflantes improꝑ iũ xp̃i uniũ¬
sis p̾ferunt titulis dignitatũ. Inflix¬
prorsus ambicio: q̃ ambite magna nõ
nouit q̃ reus de modico crescere: de mari¬
mo minius. Amant enĩ cathedras pri¬
mas. que uelut grossi ficuũ uelociter
sũt casure. hec enĩ est ꝑfectoꝵ gloria sin

Expanded text:
ri potest, qui non prorsus in tantae sublimitatis comparatione vilescat? Non unius siquidem civitatis aut populi seu regionis unius, sed universitatis judices habent praesidere cum Christo. Nec solum homines, sed et ipsos angelos judicabunt , qui parentem ad modicum vaporem praesentis gloriae dedignantes et exsufflantes, improperium Christi universis praeferunt titulis dignitatum. Nprorsus ambitio, quae ambire magna non novit, quaerens de modico crescere, et de maximo minui. Amant enim cathedras primas: quae velut grossi ficuum velociter sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ħ. Tempus hoc aĩab nõ corporib est
assignatũ. dies salutis utiq nõ uolip¬
tatis. At nemo inquiũt carnẽ suam
odio hñit. uerum est. s ⁊ elũ hñs abs¬
q scĩa dum prodẽẽ festinat inuenit᷑
obesse. Cum enĩ iuditiũ carnis. ex
aĩa pendeat. Nich̃ carni põt utilius
qmͣ salus aĩe prouideri ut uidel intẽ¬

Expanded text:
 Tempus hoc animabus, non corporibus est assignatum: dies salutis utique, non voluptatis. odio habuit . Verum est: sed zelum habens absque scientia, dum prodesse festinat, invenitur obesse. Cum enim judicium carnis ex anima pendeat, carni nihil potest utilius quam salus animae provideri, ut videl
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ statuã ꝯͣ fac̃. Quod qr defractori loqui¬
tur. Certũ est ex p̃cedentib ⁊ quidẽ iuste
ad se retorquendus. ⁊ se compellendꝰ est
intueri. Qii añtens faciem fuã a se ali¬
eua pocius mala qmͣ sua solet curiosus

Expanded text:
 tuam . Quod quia detractori loquatur, certum est ex praecedentibus. Et quidem juste ad se retorquendus, et se compellendus est intueri, qui avertens faciem suam a se, aliena potius mala, quam sua solet curiosius
Abbreviated transcription (Latin):
quid ad nos de alienis seruis. suo dño:
stant aũ cadũt. Quis nos ꝯstituit in¬
teqmͣ desuo quisq trabem eiciat in fra¬
trũ oculis tam curiose festucas ꝑ quiri¬
tis:: Qui in regula gloriamini. cur
ꝯͣ regulam detrahitis. Audite ⁊ discite¬
ordinẽ qui ꝯͣ ordinẽ aliis ordinib dero¬
gatis. ypocrita inquit. E ice pͥmo tra¬
sa trabes est suꝑbia. Qua teputai᷑ ali¬
quid esse cũ nichilsis. In saiissime ti¬
bi tanqm sanus exultas. ⁊ aliis uanis¬
sime trabem portans defestutis in sul¬

Expanded text:
quid ad vos de alienis servis? Suo domino stant, aut cadunt. Quis vos constituit jutequam de suo quisque trabem ejiciat, in fratrum oculis tam curiose festucas perquirat? Qui in Regula gloriamini, cur contra Regulam detrahitis? cur ordinem, qui contra ordinem aliis Ordinibus derogatis. Hypocrita, inquit, ejice primum trasa trabes est superbia, qua te putans esse aliquid, cum nihil sis, insanissime tibi tanquam sanus exsultas, et aliis vanissime, trabem portans, de festucis insul
Abbreviated transcription (Latin):
theo modico unio utend̾ ꝯsuluit. ⁊
donimꝰ ip̃e bibit. ita ut potator umi ipp̃e¬
appellatus sit. Apłs quo bibendũ de¬
dit. Insuꝑ ⁊ ex eo sacram̃ta su sangͥnus
odidit. Cnm eõrio aquã ad nuptias
desid̾auerat potare renuerit. uniq
illi gedeonis. qui p̃ auiditate toto cor¬
porẽ prostrato de flumine biberunt
digni ire ad bellum nõ fuerunt. Iam
uo̾ de labore manuũ quid dicam cũ et
martha laborans increꝑata ⁊ maria
quiesceus laudata sit: ⁊ paulus aꝑte
dicat. labor corporis ad modicũ ualet
pietas aũt ad omĩa. Oꝑtimus labor
de quo ꝓpħ̃a dicidat. laliram ingemu¬
tu meo. Et alibi. Memor fui dei. ⁊ de¬
lectatus sũ. ⁊ ex̾citatus sũ at necorpo¬
rale intelligas. ex̾citiũ. ⁊ defecit inquit
Sp̃nalis protuldubio labor intelligit

Expanded text:
theo modico utendum vino consuluit ; theo modico utendum vino consuluit ; Dominus ipse bibit, ita ut vini potator appellatus sit ; Apostolis quoque bibendum dedit; insuper et ex eo Sacramenta sui sanguinis condidit : cum econtrario aquam ad nuptias desideraverat, potare timuerit ; virique illi Gedeonis, qui prae aviditate toto corpore prostrato de flumine biberunt, digni ad praelium ire non fuerint , Jam vero de labore manuum quid gloriamini, cum et Martha laborans increpata, et Maria quiescens laudata sit ; et Paulus aperte dicat: Labor corporis ad modicum valet, pietas autem ad omnia? Optimus labor, de quo propheta dicebat: Laboravi in gemitu meo : et de quo alibi, Memor fui Dei, et delectatus sum, et exercitatus sum. Ac ne corporale intelligas exercitium, Et defecit, inquitspiritualis procul dubio labor intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
b. utiq obsernanciis frĩb calumpni¬
am struitis. ⁊ q̃ maiora sunt regule spi¬
ritalia .s. instituta relinquitis. camesũ¬
q glucientes culicẽ liquatis. Magna
abusio. Maxima curaẽ ut corpus regu¬
lauter niduatur. ⁊ ꝯͣ regulam sius ues¬
sit pelłib inuoluta hirulitas quĩ tun¬
cata suꝑbia. p̾sertim cũ deus. tnuicas pel¬
liceas prinus hom̃ib fecit. ⁊ iohẽs in
hereuio zona pellicea lumibos accuxit
litudine nõ tunicis. set pellib se se in¬
duerit. Repleti dem̃ uentiẽ faba men¬
tẽ suꝑbia. cibos dampnanus sagma¬
tos qͣuasi nõ meluis sit exigno sagimi¬
ne ad u. sini uesai qm uentoso legu¬
mine usq ad ructũ exsaturari. p̾ci¬
pnecũ esau Inõ de carne. s de lente
sit rep̾hensus. ⁊ de ligno nõ de carne¬
adam dampnatus. ⁊ ionathas ergus¬
tu mellis nõ carius morti adinditat᷑
ti pp̃ infirmitatẽ qm̃ multa aq̃ ingͣ¬
gitari pp̃ auiditatẽ. qr ⁊ paulꝰ thymo¬

Expanded text:
bus itaque observantiis fratribus calumniam struitis; et quae majora sunt regulae, spiritualia scilicet instituta, relinquitis, camelumque glutientes, culicem liquatis? Magna abusio! Maxima cura est, ut corpus regulariter induatur, et contra regulam suis vessit pellibus involuta humilitas, quam tunicata superbia: praesertim cum et Deus tunicas pelliceas primis hominibus fecerit ; et Joannes in eremo zona pellicea lumbos accinxerit litudine, non tunicis, sed pellibus sese induerit. Repleti deinde ventrem faba, mentem superbia, cibis damnamus saginatos! quasi non melius sit exiguo sagimine ad usum vesci, quam ventoso legumine usque ad ructum exsaturari: praecipue cum et Esau non de carne, sed de lente sit reprehensus ; et de ligno Adam, non de carne damnatus ; et Jonathas ex gustu mellis, non carnis, morti adjudicatus : ti propter infirmitatem, quam multa aqua ingurgitari per aviditatem: quia et Paulus Timo
Abbreviated transcription (Latin):
in idip̃m cũ timore dei ren̾tentes ne
temptarentur a sathana. Multe tũ
ex consensu maritoꝵ a licitis amplex¬
ib abstinentes celibem ⁊ uere ange

Expanded text:
in id ipsum cum timore Dei reuertantes, ne tentarentur a Satana. Multae tamen, ex consensu maritorum, a licitis amplexibus abstinentes, caelibem et uere ange
Abbreviated transcription (Latin):
sitis dunciis hũndare. uł int̾ pompo¬
sos seculares cũ ꝑitulo reman̾e ¶i¬
disti ⁊ ganisus es. scãs ⁊ deo sermentes
matronas qnͣto zelo. iuuentulaꝵ pu¬
diticiam ꝯsernarent. ⁊ eas in lynesto
ꝓpoito ut lolum celestem spoulũ deli¬
derarent salutarib monitis instrue
placere nitebantur ĩ carne ita im̃o
ampluis sponso celesti plac̾e studebãt
in spũ freqñter ĩ memoriã renocantes
illud apli. uidna q̃ indeliciis uiuit

Expanded text:
iis abundare uel inter pomposos saeculares cum periculo remanere. Uidisti, et gauisus es, sanctas Deo seruientes matronas, quanto zelo iuuencularum pudicitiam conseruarent, et eas in honesto proposito, ut solum coelestem sponsam desiderarent, salutaribus monitis instruerplacere nitebantur in carne, ita imo amplius sponso coelesti placere studebant in spiritu, frequenter ad memoriam reuocantes illud Apostoli: Uidua qua in deliciis uiuit
Abbreviated transcription (Latin):
narrante audini ꝙ reliqueras egyp¬
tũ in ꝑtib tus. ⁊ transiens ꝑ desertũ
tr̃ami ꝓmissionis in leodii ꝑtib inue¬
nisti. cũ enĩ in ꝑtib tuis multos de ꝑti¬
b nrĩs trncesigiato ꝯͣ hereticos fide
cognonisses ĩmo sic̃ mͥ dixisti quasdã
mulieres magis pro uno ueniali lu¬
gentes qmͣ homĩes in ꝑtib tuis pre
mille mortalib mirareris. ueniens
ad ꝑtes nrãs. sic̃ audisti sic uidisti. ĩ¬
mo plusꝙͣ audisti. idisti eĩ ⁊ gani¬
sus es mortis lilioꝵ dñi multas scaꝵ
uirgiũ ĩ diu̾sis locis tateruas q̃ sꝑre¬
tis pͥro xp̃o carnalib issecebris. ⁊ con¬
temptis pro amore celestis regmi huius
mũdi diuiciis in pauꝑtate ⁊ humili¬
tate sponso celesti adherentes labore ma¬
nuũ tenuẽ uictũ querebant. lic enĩ
parentes eaꝵ mułtis diuiciis hm̃da¬

Expanded text:
udiui quod reliqueras Aegyptum in partibus tuis, et, transiens per desertum, terram promissionis partibus Leodii inuenisti: cum enim in partibus tuis multos de partibus nostris crucesignatos, contra haereticos fide cognouisses, imo, sicut mihi dixisti, quosdam mulieres magis pro uno ueniali lugentes, quam homines in partibus tuis pro mille mortalibus, miraueris; ueniens ad partes nostras, sicut audisti sic uidisti, imo plus quam audisti. Uidisti enim, et gauisus es, in hortis liliorum Domini multas sanctarum uirginum in diuersis locis cateruas, quae, spretis pro Christo carnalibus illecebris, et contemptis pro amore regni coelestis huius mundi diuitiis, in paupertate et humilitate sponso coelesti adhaerentes, labore manuum tenuem uictum quaerebant, licet enim parentes earum diuitiis m
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o quosdã eiusdẽ oꝑis quat̾nos accomo¬
dan̾it. sicq siue ꝑ obliuonẽ sine ꝑ ne¬
głiam sine alia de cã penitus amiserit
De hoc tñ oꝑe pro ut inuenire potui. In
hor quo nr̃o oꝑe multa ꝑ diu̾sa loca i¬
inserere uolui. ⁊ ⁊ de quibdã aliisems
scriptis unde fiores excerpsi. scripsit eĩ
ut legitur epłam cinꝰ titulꝰ ẽ de reꝑati¬
tandẽ qiͣ liberũ se a noto existimans
eo qd̾ minime funss professus rediẽs
ad secularẽ uitã duxit uxorem noĩe
rixendam. Suꝑ quib rogatus helỹnã
cũ clanstrali ip̃ius helynandi scipsit
eplãni ad emidẽ galterũ sub enudẽ
omlłii ꝑsona. ita ut ip̃ius ẽẽ uideat᷑
Scripsit ⁊ idẽ helynandꝰ sermones a
ad corpora ⁊ regressu a corporib ⁊ de lo¬
cis inferoꝵ latus exposni. ut melius
intellecti facilius caueant᷑. Itaq de ora¬
culo apossinis. de quo macrobius exuoiẽ

Expanded text:
quosdam ejusdem operis quaterniones accommodaverit; sicque sive per oblivionem, sive per negligentiam, sive alia de causa penitus amiserit. De hoc tamen opere, prout invenire potui, in hoc quoque nostro opere multa per diversa loca iinserere volui, et etiam de quibusdam aliis ejus scriptis, unde flores excerpsi. Scripsit enim, ut legitur, epistolam, cujus titulus est, De reparatitandem quasi liberum se a voto existimans, eo quod minime fuisset professus, rediens ad saecularem vitam, duxit uxorem, nomine Rixendam. Super quibus rogatus Helinanduconclaustrali ipsius Helinandi, scripsit Epistolam ad eumdem Galterum sub ejusdem Guillelmi persona, ita ut ipsius esse videatur. Scripsit etiam idem Helinandus sermones alad corpora, et regressu a corporibus, et de locis inferorum latius exposui, ut melius intellecti caveantur. Itaque de oraculo Apollonis, de quo Macrobius errore
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib cuil p̃stat riditulũ. aliud qd
ip̃i meniorant fcm. Ditũt eĩ angelũ
doctori aꝵi aruisse. ei q dixisse. Ad hoc
uetusse me noueris ut aĩam tuam

Expanded text:
omnibus cuilibet praestat ridiculum, aliud quod ipsi memorant factum. Dicunt enim angelum doctori, eique dixisse: « Ad hoc venisse me scias, ut animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
sublimes gradus. Et erant
insingulis gradib dno demones
qui intentabant ascendentes in
singłis gradib ꝑcutiebant illñ
noniciũ. Qui detatigatus ab ictib̃
demonũ. uixiam sequi poterant¬
ductorem suũ. Relpiciens autẽ post
se scũs bñdc̃s posuit manũ suã suꝑ
caput nonicii ⁊ confortaut. Post
illos gͣdus ascensos: uidit nouitius
locũ magne claritatis ⁊ uiriditatis
ĩ regione puri etħis. Et uidit ibi ta¬
pellam inacre pendentẽ tam par¬
uam. ⁊ miraretur ad quid tam ꝑ¬
ua capella fc̃a erat. Ad quẽ sc̃s bene
sc̃s bñdictus msit nouiciũ stare
post ostiũ. Ibi erat quidã candidato¬
rũ grex. sedentes in cirturtu intĩori
plendens sicut sol int̾ stellas. Ad ꝙ
accedens scũs bñdc̃s ait. Bñdicite.
at illa. Dñs. Dña inquit. Ecce no¬
uitius quẽ ad dnti nissistis. Et illa.
facite illũ coram me uenire. Qin cũ
accessiss: dixit ad eũ dña. uis mora¬
ri in domo mea metũ. ad ẜmendũ

Expanded text:
sublimes gradus, et erant in singulis gradibus duo daemones, qui incantabant ascendentes, et in singulis gradibus percutiebant illum novitium. Qui defatigatus ab ictibus daemonum vix jam sequi poteratductorem suum. Respiciens autem post se sanctus Benedictus, posuit manum suam super caput novitii, et confortavit eum. Post illos gradus ascensos vidit novitius locum magnae claritatis et viriditatis in regione puri aetheris: et vidit ibi capellam in aere pendentem, tam perviam, ut miraretur, ad quid tam parva capella facta erat. Ad quem sanctus Benesanctus Benedictus, jussit novitium stare post ostium. Ibi erat quidam candidatorum grex, sedentes in circuitu interiorisericordiae, resplendens sicut sol inter stellas. Ad quam accedens S. Benedictus, ait: « Benedicite. » Et illa: « Dominus. Domina, inquit, ecce novitius, quem adduci jussistis. » Et illa: « Facite illum coram venire. » Qui cum accessisset, dixit ad eum domina: « Vis morari in domo mea mecum, ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
sigins credat ꝙ cũ ego iugrarẽ de cor¬
pore. uidi qmͣdã coronã descendentẽ de
celo. qmͣ putaui meã fore. S data est
cuidam monacho. qui ante me mortu¬
us ẽ. Pio quare ꝯtristatus fui inui¬
dens bono frĩs mei. De qͣre eidẽ abbi cõ¬
fessionẽ feci ⁊ penitui. Teipm̃ admo¬
neo ut in ꝓpoĩto tuo ꝑmaneas. hũił
⁊ obediens. ⁊ honores fugiens. ⁊ tuã
ꝓpriam uolmitatẽ nũqͣm fac̾e delecte

Expanded text:
cum ego migrarem de corpore, vidi quamdam coronam descendentem de coelo, quam putavi meam fore, sed data est cuidam monacho, qui ante me mortuus est; pro qua re contristatus fui, invidens bono fratris mei. De qua re eidem abbati confessionem feci, et poenitui. Teipsum admoneo ut in proposito tuo permaneas humilis et obediens, honores fugiens, et tuam propriam voluntatem nunquam facere delecte
Abbreviated transcription (Latin):
dĩi facies ⁊ custodies. Q uod cum in¬
redutite eũ unde adduxistis. Sunc
diligent᷑. ⁊ retine firmit᷑ qd̃ insurꝰ
es. qr utile erit tibi hec uidisse. Tñc
sc̃s bñdc̃s accepit peluim ⁊ lintheo
p̾cuxit se. ⁊ dedit pelium ⁊ dedit dñe
ibi sedentiũ ꝑ ordinẽ. ⁊ sc̃s bñdc̃s po¬
steam extergebat flexis genib. fcõ
illo mandato scs̃ bñdc̃s reduxit illũ
ꝑ loca florida ⁊ delectabilia ⁊ suani¬
ter redolentia. Et ecce multitudo
monachoꝵ ⁊ nouitioꝵ occur uerut
eis. Ex quib quidã pulchras co¬
ronas hebant in capitib sis. a¬
lii nõ dũ eas hẽbant in capitib.
s cũ fiducia expectabant. Int̾ quos
cunit quidam monachꝰ qui ꝑ liguũ prciit
a scõ bñdicto licentuis loqui cumu ilto
nouitio ⁊ accepit. Qua accepta dixit
ad nouitiũ. fr̃ guliceliue. Ego fu mo¬
nachꝰ de domo tua. Precor ut dicas
abbĩ tuo ⁊ meo exꝑte mea. ꝙ fr̃ ma¬

Expanded text:
ini facies et custodies. » Qui cum juReducite eum, unde adduxistis. » Tundiligenter, et retine firmiter quod visurus es, quia utile tibi erit haec vidisse. » Tunc S. Benedictus accepit pelvim, et linteo praecinxit se, et dedit pelvim dominae ibi sedentium per ordinem, et S. Benedictus post eam extergebat flexis genibus. Facto illo mandato sanctus Benedictus reduxit novitium per loca florida et delectabilia, et suaviter redolentia: et ecce multitudo monachorum et novitiorum occurrerunt eis. Ex quibus quidam pulchras coronas habebant in capitibus suis; alii nondum habebant in capitibus, sed cum fiducia exspectabant. Inter quos quidam monachus, qui per signum petiit a sancto Benedicto licentiam loquendi cum illo novitio, et accepit. Qua accepta, dixit ad novitium: « Frater Gunthelme, ego fui monachus de domo tua. Precor ut dicas abbati tuo et meo ex parte mea, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tata q̃ comedis. sumptus eccłiasticos
medis. ac si tibi ꝓpria iuius suftic̾e
bunal xp̃i. Audient᷑ ppłoꝵ querela
granis ⁊ accusatio dura quoꝵ uirere
ectĩe sibi ampla palatia fabricent u
iitantes quadrata rotundis. nec lo
extollant. de facultatib erclie ꝯsangͥ¬
neos suos aũ neptes ne filias dixiui
nuiptiis tradat. Res pauꝑm nõ pauꝑ¬
ib dare. par sacrilegii crimẽ esse di¬
tri ⁊ dispensatores nõ utiq dm̃ uel
mit. ⁊ sec enĩ ordinauit deus hiis qui
emͣgelio sermit̃. de emͣgelio quere¬

Expanded text:
ata quae comedis . Sumptus ecclesiasticos medis, ac si propria tibi minus sufficere bunal Christi: audietur populorum querela gravis, accusatio dura, quorum vixere Ecclesiae ampla palatia fabricet, mutans quadrata rotundis; nec locextollat de facultatibus Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse ditri dispensatores, non utique domini vel titum. Nec enim ordinavit Deus his qui Evangelio serviunt, de Evangelio qu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hẽbat arreptis fandelis innocentẽ
ext. nec prius desist̾et qmͣ pene exani¬
mẽ ⁊ ip̃a lacrimis infuid̾et. Qua pp̃
tota uita sua ita candelas exhorrint. ut
nũqm ante se pat̾etur eas inferri lu¬
men eaꝵ. hꝰ coronandi capiti cum b̃s
dimstamis dyadema capiti impon̾et
tui aspirasti ad regnũ. p̃p̃ea audi ner¬
bum domini. hec dicit dñs d̾s. Non
delebitur pcc̃m ignominose mr̃is tue
⁊ peccatũ uiroꝵ qui interfuerũt ꝯsi¬
lo eius neqmͣ. insi multo sanguine
miseroꝵ prouincialiũ ⁊ uenient suꝑ
gentẽ angloꝵ mala qualia nõ passa

Expanded text:
non habebat, arreptis candelis innocentem caederet, nec prius desisteret, quam pene exanimem et ipsa lacrymis infunderet. Quapropter tota vita sua ita candelas exhorruit, ut nunquam ante se pateretur inferri lumen earum. Hujus coronandi capiti cum B. Dunstanus diadema imponeret, tui aspirasti ad regnum, propterea audi verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Non delebitur peccatum ignominiosae matris tuae, et peccatum virorum qui interfuerunt concilio illius nequam, nisi multo sanguine miserorum provincialium; et venient super gentem Anglorum mala qualia non passa
Abbreviated transcription (Latin):
Nno .u ͦ pacato undiq regno
cñ otho imꝑator aquis graui
retur. lotharius rex francoꝵ sb̃¬
to ad muadendam lotharingiam.⁊
tus erat iex ꝑ multã uastationem rep.¬
triant. Q uẽ cũ festinabili extitu iꝑ¬
ator prosetutus ꝯdicto dic .s. kł. octobris
frantiam intranit. Quã usq ad kł̃.
detembris ꝑ nagatus fines remensim
laudunensiũ suessionũ ⁊ ꝑisiensimm
diũsa cede uastauit. eccliis tñ dei om̃ i¬
munitate ꝯcessa. In redemido tũ ꝑtẽ
dam redisus p̃dixit. qd̾ om̃s huius
mali incentores aute septenniũ more¬

Expanded text:
. Pacato undique regno, cum Otto imperator Aquisgrani moraretur, Lotharius rex Francorum subito ad invadendam Lotharingiam coaratus erat, rex post multam vastationem repatriavit. Quem cum inestimabili exercitu imperator prosecutFranciam intravit; quam usque ad Kalendas Decembris pervagatus, fines Remensium, Laudunensium, Suessionum, et Parisiensium diversa clade vastavit, aecclesiis tantum Dei omni immunitate concessa. In redeundo tamen cirdam reclusus predixit, quod omnes hujus mali incentores ante septennium more
Abbreviated transcription (Latin):
truudũ ⁊ intrortũ capłi angustũ nuenit
ut millatemis intrare ualeret. uere nifia
aditum nõ potiit transire. Inde ad doxmu¬
toriũ fcm̃ gressũ ꝯũtit. ⁊ phantasis soli¬
tis seeos inquietate posse confidens nitro¬
ne temptanit. s eadem grossitudine sua
ab lystio repulsus recessit postremo ad re¬
sctoruiui nocendi sp̃em contulit ibi propt
aliquantulã corporis curam maiorem sus¬
picatus mentiũ in curiam. Ibi ⁊̃ tot obices¬
ex diuinoꝵ lectione u̾boꝵ tot trabes ex de¬
uocione auditoꝵ tot repagula repꝑit ex
caritate sibi nuntẽ sermaitiũ. ut nuillo
mͦ ultra ualens procedere cogeretur retro¬
cedere. Sic ab omnib officinis monastii re¬
iectus a conspectu piissimi redemptoris et
gloriose marie uirginis matris cũ ea qua
dignus confusione pestifer ille recessit
potenti ac misericordissimo saluatori
grãs agite. quia ⁊ nequissimũ hostem
a nobis expulit. ⁊ ip̃e nobiscũ festum te¬

Expanded text:
tumidum, et introitum capituli angustum invenit tumidum, et introitum capituli angustum invenit ut nullatenus intrare valeret; vere inflaaditum non potuit transire. Inde ad dormitorium fratrum gressum convertit, et phantasiis solitis se eos inquietare posse confidens, introire tentavit; sed eadem grossitudine sua ab ostio repulsus, recessit. Postmodum ad refectorium nocendi spem contulit, ibique, propter aliquantulam corporis curam, majorem suspicatus mentium incuriam, ibi etiam tot obices divinorum ex lectione verborum, tot trabes ex devotione auditorum, tot repagula reperit ex charitate sibi invicem servientium, ut nullo modo ultra valens procedere, cogeretur retrocedere. Sic ab omnibus officinis ecclesiae rejectus, a conspectu piissimi Redemptoris et gloriosissimae Virginis matris, cum ea qua dignus est confusione, pestifer ille recessit. omnipotenti ac misericordissimo Salvatori gratias agite; quia et nequissimum hostem a vobis pepulit, et ipse nobiscum festum ce
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Uenerabilis ille p̃r hugo qui adh
senex suꝑerat. capitulũ ubi frẽs conue
aliquas tenebraꝵ suaꝵ nebulas tanto
menso luune astare. Idem d̾s puer ex¬
ultabat ⁊ cordis leticiam gestu corporis
⁊ plausu manuũ demonstrabat. Et cõ¬
ñsus ad matrẽ aiebat. Ceris matrẽ noc¬
tem natinitatis mce q̃ m̃nunet gandiis
illustrandam. in qua ⁊ ꝓpħaꝵ ocatula
meo exte ortu onniã simul celestia ⁊ ter¬
restria letabintur. ubi est mĩc hostis
mei dampnati ꝑfidia. ubi eius potesta
qui ante hx singulare gaudiũ mũdodo¬
nunabatur. Qo ille impudens audito
de latibulo suo ẽ egressus. a longe se p̾sen¬
tabat. ⁊ ignominose deturpatus cũ mul¬
toplantfu ⁊ ululatu ut ad mitteretur
orabat. Et sic ait. in nulla ꝑte ecc̃e ad
mtto i aliquo salten reliquiaꝵ offi¬
tinaꝵ loco suscipiar. At fuuis uirgnus
p̾iudicatũ lamenteris: tempta qr potis
at ilse solutus aditũ capituli peciit. ⁊ nnt¬
re conatus nõ potuit. Intantũ etem̃. ⁊ se

Expanded text:
adhuc senex supererat, capitulum, ubi fratres aliquas tenebrarum suarum nebulas tanto menso lumine astare. Idem Deus puer exsultabat, et cordis laetitiam gestu corporis et plausu manuum demonstrabat: et conversus ad Matrem aiebat: « Cernis, Mater, noctem nativitatis meae, quae imminet, gaudiis illustrandam? in qua et prophetarum omeo ex te ortu omnia similiter coelestia et terrestria laetabuntur. Ubi est nunc hostis mei damnata perfidia? Ubi nunc ejus potestas, quae ante hoc singulare gaudium mundo dominabatur? » Quo ille imprudens audito, de latibulo suo egressus, a longe se prodidit; et ignominiose deturpatus, cum multo planctu et ululatu, ut admitteretur orabat: « Et, si, ait, in nulla parte ecclesiae admittor, in aliquo saltem reliquarum officinarum loco suscipiar. » At Filius Virginis: praejudicatum lamenteris, tenta quod poteris. » At ille solutus, aditum capituli petiit; et intrare conatus, non potuit; intantum enim et se
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾ii cct̾is sollempnitatib
natuntatẽ domini quodã singulari
affectu denotius agere ⁊ tantĩ melo¬
diis cercoꝵ ascensionib quodq lon¬
ge p̾stantus ẽ spũali deuotione. mul¬
taq latrimaꝵ profusione cũ angelis

Expanded text:
onasterii, caeteris solemnitatibus Nativitatem Domini quodam singulari affectu devotius agere, et canticum melodiis, cereorum accensionibus, quodque longe praestantius est, spirituali devotione multaque lacrymarum effusione, cum an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulli sermĩ. ad prẽm accedo cin ocaidit
liũ. ꝑcussi u̾bo occidi exemplo. nec tñ per¬
time̾sco dñm. nec renereor pr̃em. ma¬
nens in turba fr̃m turbans aliquos ⁊
tiliatus accedẽ debussem. ad osculum
rem puerum portare ĩ manib. ⁊ fruc
puerum ĩ manib .i. puritatẽ ioꝑi¬
b: tñ orat exauditur ut in pate dunit¬
tatur. Cninofferebant᷑ intemplo pu¬
eri offeri solebant in hac purifitatio¬
ne agnis turtures ⁊ colube. Ego
ante᷑ quid offeram: tũ millũ istoꝵ ha¬
bere queã : offeram me portum dehiis
quos tam dni paui. offeram ne meru
ne mͥ nolitans occurrit. offeram struc¬
tionẽ qmͣ mitrini post com̃sionem
offeram fortassis portũ inmũdicie ꝓ
agno ignorantie. merulam uolupta¬
tis pro turture tastitatis. structionem
simulacionis. ꝓ columba simplicita¬
nant seculares fabule. tib spmĩ ĩ mũ¬
doꝵ. secularia narro. stultos ꝯgrego.
Et sicut porti siliquas setuntur mũdi
migas. hen qmͣ sepe octurut mͥ me¬

Expanded text:
ussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ciliatus accedere debuissem ad osculum rem puerum portare in manibus et frucpuerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcum de his, quos tandiu pavi? Offeram ne merulne mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitanant saeculares fabulae, quae sunt qu saecularia narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi me
Abbreviated transcription (Latin):
claustri dicturus accedo qui
me solũ inter ceteros. in hac ꝑte neg¬
ligentiorem reꝑio. Qui licet abliitis
manib. lota fatie albis uestib in¬
ditus accedam ad altare. tñ ꝑu̾sus
corpus meis nõ ꝑ timesco manibus
trattare. Accede elatus ad humilẽ.
iratus admitẽ. trudelis ad misericor¬
diam ⁊ tñ patitur humilis elatũ mi¬
tis iratũ. crudelem imsericors. Accedo
ẜmis ad dominũ. nõ amore. s timore
nõ deuotione s usu. Actedo ad dim̃i cuiꝰ¬

Expanded text:
ca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota facie, albis vestibus indutus accedam ad altare, tamen pervecorpus meis non pertimesco manibus tractare. Accedo ad humilem elatus, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
q glorie illius muideus ab om̃i auxi¬
lio oportuno. se subtrahebat. ¶Nunti¬
os u̾o freqũter clam ad salhadinũ mit¬
tebat. ⁊ ab eo mutua doua accipiebat
Timẽs itaq dolum enis. s magis ut

Expanded text:
od glorie eius invidens ab omni auxilio oportuno se subtrahebat. Nuncios quoque clam semper ad Salahadinum mittebat et ab eo multa dona suscipiebat. Timens itaque dolum eius, sed ‹magis›,
Abbreviated transcription (Latin):
dieusis ep̃c a facie imꝑatoris fugiens
eius canonite fuerat electus ⁊ tonsec̃¬
tus. Eodẽ anno comes theobaldus¬
⁊ tomes ꝑticensis. ⁊ dux burgundie
philippus quoq flandrie cõmes ĩ ob¬

Expanded text:
diensis episcopus a facie imperatoris fugiens eius canonice electus et consecrt. Quo et anno comes Theobalduss Parysiensis et dux Burgundie, Philippus quoque comes Flandrie in ob
Abbreviated transcription (Latin):
quaret ut ⁊ deus appropnnquet. Nõ
solum enĩ faciendus ẽ homo ⁊ formã¬
dus. s ⁊ uinificandꝰ. primo enĩ for¬
maiit deus hominẽ. deinde inspirauit
tio hoĩs. institucõ ẽ moral. uia eiusa
mor dei ẽ. hunc fides concipit. spes ꝑ¬
turit: ip̃e se format ⁊ omuficat. A¬

Expanded text:
Non solum enim faciendus est homo et formandus, sed et vivificandus. Primo enim formavit Deus hominem: deinde inspiravit tio hominis, institutio est moralis: vita ejus, amor Dei. Hunc fides concipit, spes parturit, ipse se format et vivificat. A
Abbreviated transcription (Latin):
eis q̃ ad te sũt exꝑiri. uelut quid pos¬
sit. ⁊ qd̾ proniptissime põt qñq se¬
cundum carnẽ uł scłm. siue timor
nupulerit. sine cupiditas traxerit
s ⁊ si fallimꝰ hoĩes inscios. nõ nos
ꝑmittas. ut qͣi uolentes falsere te:
fallamus nosmet ip̃s. Non lalura¬
nob̾ uidemur. uł a ꝯsuetudine ocii
⁊ deliciaꝵ urãꝵ nos nõ posse effetin
Adoremus ergo sꝑ̃ ⁊ procidamus
⁊ ploremus oꝑrã te: qui fecisti nos

Expanded text:
uid possit, et quod promptissime potest quandoque secundum carnem vel saeculum, sive timor impulerit, sive cupiditas traxerit. Sed et si fallimus homines inscios, non nos permittas, ut quasi volentes fallere te, fallamus nosmetipsos. Nos non laboranobis videmur, vel consuetudine otii et deliciarum nostrarum nos non posse efficimus. 41. Adoremus ergo semper, et procidamus, et ploremus coram te, qui fecisti nos
Abbreviated transcription (Latin):
multũ dilexit. Nam ⁊ indiligendo
te deus retribucio magna ẽ. diligenti
ꝯ scĩe. ipã dilectio tua. Denide u̾o uita
etũa. sic fres obsetro. nõ extusemus noc
s accusemus ⁊ confiteamur ⁊ qui mag¬
ni noĩs umibram ⁊ ꝑ sonale qd̃dam.
fignientũ ꝑfectionis apud homĩes ĩ¬

Expanded text:
multum. Nam in diligendo te, Deus, retributio magna est diligenti conscientiae ipsa dilectio tua, deinde vero vita aeterna. Sic, fratres, obsecro vos, non excusemus nos, sed accusemus nos, et confiteamur. Et qui magni nominis umbram, et personale quoddam figmentum perfectionis apud homines in
Abbreviated transcription (Latin):
mũdꝰ. Ipi sibi celłas fabricabant in
quib tecti tm̃ ño ⁊ circimisepti a tͣ¬
uine ⁊ a plinua uitabant᷑. In quib
ħemitice fiugalitatis deliciis afflrẽ¬
tes lo cupletabant multe ip̃i egentes¬
Ipĩ quos quo noĩe diguris appellem
de labore suos panꝑes pascebant. e¬
cemus. nõ aĩales. s aĩalia tr̃ena ad¬
herentes tr̃e ⁊ sensib carnis nr̃e in
manib pendentes. Q mͣuis ꝯsolat᷑
nos in hoc ip̃m aliquatenus ille
qui cũ diues ess pauꝑ pro nob̃ fcũs¬

Expanded text:
icabant, in quibus tecti tantummodo et circumsepti a turbine et a pluvia tutabantur, in quibus eremiticae frugalitatis deliciis affluentes, locupletabant multos ipsi egentes. Quos quo nomine dignius appellem de labore suo pauperes pascebant; ecemus nos, non animales, sed animalia terrena, adhaerentes terrae, et sensibus carnis nostrae, in manibus pendentes? Quamvis consoletur nos in hoc ipsum aliquatenus ille, qui cum dives esset, pauper pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ne: deficiente corporis robore deberet¬
solueretur ⁊ uirtus aĩe qd̾ si conceda¬
tur. corrupto corpore aĩa quo coꝵpi
oculoꝵ fide probatur. frequter eni
contingit. ut qnͣto magis corpus de¬
bilitatur ⁊ morti apprõpiat. tanto
solet accidere. ut qnͣto quis morti proxi¬
miorẽ. tanto ꝑspicatiori ingeat men¬
tis acumme plusq solito recordetur

Expanded text:
 deficiente corporis robore animsolvatur et virtus animae. Quod si concedatur corrupto corpore, anima etiam corrumpi oculorum fidem impugnat. Saepe enim contingit, quanto magis corpus debilitatur et morti appropiat, ut tantsolet accidere, ut quanto morti proximior est, tanto perspicaciori mentis acumine plus solito recordetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsimilẽ conscendere ferit mseriam
quid fecisti. uideo te ĩ pena mͥ siłem. quẽ
in actu uideo tam dissimilẽ. Non potu¬
ma processisti. ⁊ me cũ pendens in ligno
Qͥs huc teadduxit. Sola mĩa. Secũ¬
dũ hauc magnã mĩam tnã. miserere
rere. In hoc qr ymaginẽ meã nnte uideo
similem. ⁊ eandẽ metũ miseriã pati.
Quid ergo restat insi ut sperẽ. Erge
plesti negotiũ tuũ. Ad hoe uenifti ut
me reducas tecũ. Tecũ ire ꝯcupisco ⁊
pro amarissimã mortẽ pati nõ contre

Expanded text:
iam. quid fecisti? Video te mihi in poena similem, quem in actu video tam dissimilem! Non potuma processisti, et mecum pendes in ligno! Quis huc te adduxit? sola misericordia. Secundum hanc magnam misericordiam tuam miserere reri? in eo quod imaginem meam in te video similem, et eamdem mecum miseriam pati; quid ergo restat nisi ut sperem de plesti negotium tuum, ad hoc venisti ut me reducas tecum. Tecum ire concupisco, et pro hoc amarissimam mortem non contre
Abbreviated transcription (Latin):
nitr̃a ambulant. ⁊ lacertis sursu ĩ
aere uolãt. Q nod ẽ q̃so monstrũ hoc
quod simul in se fingit ⁊ homĩs incel
nis eloquio proclamare. l innano ta

Expanded text:
n terra ambulant, et lacertis sursum in aere volant. Quod est quaeso monstrum hoc, quod simul in se fingit et hominis incenis elogio proclamare: Humano capit
Abbreviated transcription (Latin):
b quos absconderat. sub muro late¬
ritio. egyptii uo̾ honoranert̃ ꝓphe¬
tam. sepelientes eũ mxͣ tumulũ re¬
gũ. Memores bñficioꝵ q̃ p̃stiterat
egypto. orõne emĩ sua fugauerat bes

Expanded text:
bus, quos absconderat sub muro latericio. Aegyptii vero honoraverunt prophetam sepelientes eum juxta tumulum regum, memores beneficiorum quae praestiterat Aegypto. Oratione enim sua fugaverat as
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ uimn patitur ⁊ uiolenti mpiũt
illud. Nonne tibi uidetur malachie
oro uicem quodãmodo esfractoris
catrix mulier fr̃ins optinuit ar¬
mis qd̾ sius m̾itis negabatur. hanc
pccã ꝯsinnere debellare obiuas po¬
testates infr̃e celis reu̾tentes de ter¬

Expanded text:
 vim patitur, et violenti rapiunt illud. Nonne tibi videtur Malachiae oratio vicem quodammodo effractoris o peccatrix mulier fraternis obtinuit armis, quod suis meritis negabatur? Hanc peccata consumere, debellare obvias potestates, inferre coelis revertentes de ter
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut detur delitato quod sufficiat. ne
dam qui erigentes ternitẽ noluerũt
sociari eis. aci quos foris accedere nõ an¬
debant. s egressi de pmꝑe eccĩa cirtuie¬
runt diciores. ut ibidem reciꝑentur.
hr̃e ꝯsuenerant. nũc senuꝑ nouos aut
sionẽ lectulũ ꝓprium nisqmͣ hebant.
⁊unc si forte uoluntas eis fu̾it emndi ali¬
tubi ornamenta lectuli secũ portant.
Dimieo antẽ ne inhiꝰ lectulis uideant᷑
sompnia uanctatis ne mneis patiatur
ma lenctatis. Inter illos ⁊ qui tuncis
indimctur uoluptas pedẽ posuit nõ ꝙ
canusiis induãtur. s qͥuodam delicato
pamio qui uulgo saya uotatur. In os¬
tensione gͥ lanee uestis asꝑitatẽ comĩ¬
sacionis ostendunt. s in delectatione
delicati panni suanitatis molliciem q̃¬
runt. uidi ⁊ ego nsi fallor monachũ
tamisia uestitũ Iocantẽ ⁊ dicentẽ. Ca¬
nor est stamina. Eratq samis ⁊ ꝑe¬

Expanded text:
 ut detur delicato quod sufficiat ne dant, erigentes cervicem, voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, unc semper novos aut sionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur  perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camis
Abbreviated transcription (Latin):
debeat de quibdam nĩ ordinis cano
sponsũ desideraret. forsitan estimares
sclãris. s si forte regularem uideas. ar¬
chidyaconũ uel episcopum te uidisse
ꝯtendas. s forsitan dices. Delicatis de¬

Expanded text:
debeat de quibusdam nostri ordinis canonsponsum desideret, forsitan aestimaressaecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis de
Abbreviated transcription (Latin):
it apłs. nõ in ueste p̃ciosa. Qui
molliciei mulieꝵ p̾tiosiorem
uestem negat. putas ne monacho p̃ci¬
osiorẽ hĩtum concedat. Plus aniat spõ¬
sus sponse castitatem quã speciosam
uestem. plus simplicitatem quã tor¬
tum trinẽ. Sic in mortalis sponsus
plus amat interiorem hĩtũ qmͣ exte¬
norem. Molles mollia querunt. ela¬
ti p̾ciosa. Delicati spetiosa. exterior

Expanded text:
it enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Ad quod cũ iam torquem aure¬
am ep̃c fabritass q̃ collo ducis secum
ꝯmuantis miceretur dolo prodito fr̃¬
tratus ẽ. ⁊ post triduũ morbo ⁊ augore
uł ut alii dicũt fuiminus ictu int̾iit.
Complices ⁊̃ ꝯsilii a duce prĩa elimina¬
ti sunt. Misso aute ex̾cctu ꝯͣ heuritũ

Expanded text:
tum. Ad quod cum jam torquem auream episcopus fabricasset, quae collo ducis secum convivantis injiceretur, dolo prodito frustratus est; et post triduum morbo et angore, vel ut alii dicunt fulminis ictu periit. Complices consilii etiam a duce patria eliminati sunt. Misso autem exercitu a r