comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpotestatem dyaboli traditum ẽ geis haumnañ.
peccato pͥmi hominis in om̃s utriusq sexustõ¬
mixtione nascentes originalit̃ tñseunte. ⁊ de¬
bito pͥmoꝵ parentum ꝯbligante. quo cuta õi¬
depranata peccato. non ut est creata ab initio
amisit qñ in potestate dĩaboli c̃e ꝑtuisit. s in¬
ter mala penalia. ⁊̃ malis multa pstitit bona.
⁊ tandẽ hominẽ quẽ cõmissio peccatoꝵ dẏabo¬
lo subdidit. remissi one peccatoꝵ douata ꝑ san¬
guinem xͥ eruit a dyabolo. ut sic iufticia uinẽe
gnuminueniret. occidit eum tñ. ⁊ utiq iustũ
est ut debitores quos tenebat lib̾i dimittant᷑
ineum credentes quẽ sine ullo debito occidit.
Ideo aut̃ potentia uincere noluit. qr dẏabolꝰ
sa iusticia potentie magis student. eiꝰq ł ad¬
eptione letantur ⁊ cupiditate inflamant᷑.¬
ideoq placuit deo ut ñ potentia s iustici a
uncens hominẽ erueret. in quo hõ eũ imi

Expanded text:
in potestatem diaboli traditum est genus humanum, in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca odepravata peccato, non ut est creata ab initio. amisit, quando in potestate diaboli esse permisit, sed inter mala poenalia, etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commistio peccatorum diabolo subdidit, remissione peccatorum donata, per sanguinem Christi eruit a diabolo, ut sic justitia vinceregnum inveniret, occidit eum tamen. Et utique justum est, ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus sa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflamIdeoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imi
Abbreviated transcription (Latin):
erigiieum. Quales ne suꝑbiremꝰ. ⁊ suꝑbien¬
tes de meritis nostris magis ab eo resilirem. ⁊ ĩ
⁊ reconciliatos deo. tanꝙͣ. non alio modo posset
nos recontiliare ⁊ iustificare nisiꝑ mortẽ tp̃i.¬
deo qui omnia pot̃. S nustus alius nr̃e misie
san ande fuit ꝯuenientior. Qͥd enĩ mentes no¬
stras tm̃ erigit. ⁊ ab ĩmortalitatis desꝑatione
lib̾at. qͣm qd̃ tantinos fecit deus. ut dei faluiꝰ ĩ¬
mutabilit bonus in semanens qd erat. ⁊ ano¬
bis pro nob̾ accipiens qd̃ non erat p̃ter nat᷑e¬
sine ullo suo maio m̃ito mala nr̃a moriẽdo
ꝑferret. ⁊ credentib doña sua sine ullis meritis
nr̃is in debita largitate ꝯferret. qr etea q̃ dñr
m̃ita nr̃a bona dona sunt es. Dona nãq dei ft̃.
m̃tta nr̃a quib ad sũmum bonũ ꝑuenimꝰ. Est
p̾terea alia ratio quare potiꝰ istomodo ꝙ̃ alioli
atur dẏabolus ñ potentia: Qd̾ qͦmͣ factũ sit ut
pateat. explicabo ut poterd quadã insticia dei

Expanded text:
erigi in eum; quales, ne superbiremus et superbientes de meritis nostris magis ab illo resiliremus et iet reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare, et justificare nisi per mortem ChriDeo, qui omnia potest, sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Quid enim mentes nostras tantum erigit, et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus in se manens quod erat, et a nobis et pro nobis accipiens quod non erat, praeter natsine ullo merito suo malo, mala nostra moriendo perferret, et credentibus dona sua sine ullis meritis nostris indebita largitate conferret? Quia et ea quae dicuntur merita nostra bona, dona sunt ejus. Dona namque Dei sunt merita nostra, quibus ad summum bonum pervenimus. Est praeterea alia ratio quare potius isto modo quam alio liatur diabolus, non potentia. Quod quomodo factum sit, ut pateat explicabo, prout potero. Quadam justitia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hensibilis est cnĩ dilectio qua diligit deu̾
atq ĩiitabilis. Non enĩ ex quo ei reconcili a¬
ti sumꝰ ꝑ sanguinẽ filn eius nos cepit diligei
ante mundum. priusꝙͣ oĩo aliquidc̃em: ai¬
lexit nos. ut cum enis imigenito ⁊̃ nos filii euis
esscm̃us. Qd̾ e roconciliati sumꝰ deoꝑ mortem
ci ⁊ se iniuitem diugant. qui ante se inuitẽ ode
mus. cunrqtio pp peccatum inmicicias ha¬
bebaniꝰ. Pabebit enĩ ille crgã nos caritãtẽ etiã
cum mimititras ecercebamus adũsus cũ ope¬
rando iniquitatc̃. Sicut cr̃ ei dictũ est. odisti
om̃s qui oꝑantur miquitatẽ. ita ⁊ illud ei dic¬
tum est. Nicħodisti eoꝵ que fecisti Prom̃ mi¬
ro ⁊ diuino modo ⁊̃ q̃n nos oderat diligebat:
eerat enĩ nos quales ipse non fecerat. ⁊ quia
unquitas t̃a ñ penitus ꝯsumpserat opuscĩ.

Expanded text:
comprehensibilis est enim dilectio qua nos diligit Deus atque immutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus, per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed ante mundum, prius quam omnino aliquid essemus dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus. Quod ergo nos reconciliati sumus Deo per mortemci, et se invicem diligant qui ante se invicem odemicitias habebamus. Habebat enim ille charitatem erga cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitatem. Sicut enim ei dictum est: Odisti omnes qui operantur iniquitatem . Ita et illud ei dictum est: Nihil odisti eorum quae fecisti . Proinde miro et divino modo etiam quando nos oderat diligebat. Oderat enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra non penitus consumpserat ejus opus.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ abstuilit. licet em̃plerisq in locisiram d̾ile¬
gamꝰ. non est putand̾ tñ qd̾ in illum cadat ul¬
la ꝑturbatio. qr semꝑidem manet. ⁊ in tnqͥl¬
litate iudicat. S ira appellatur. umdictar ui
tioipsiis. Aduertendum est qd̃ ad cõmenda¬
tionẽ diuine dilectõissepe apłs iterat de mor
texͥ.⁊ ad rep̾hensionẽ humani tumoris hoĩs
repetit infirmitatẽ. Dixerat enĩ sup̃. xp̃e pro¬

Expanded text:
aimo. Licet enim plerisque in locis iram Dei legamus, non est putandum tamen quod in illum cadat ulla perturbatio, qui semper idem manet, et in tranquillitate judicat; sed ira appellatur vindicta, et ultio ipsius. Advertendum est quod ad commendationem divinae dilectionis saepe Apostolus iterat de morte Christi, et ad repressionem humani tumoris, hominis repetit infirmitatem. Dixerat enim supra: Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec loq̃ntur linguis
nec ꝓphecent. Non enĩ
perint .e. ab aliq̃. auc.¬
toritate loqui in eccła.¬
nuit. sic̃ ⁊ lex di. ĩ genesi

Expanded text:
ut nec loquantur linguis nec prophetent. Non enim permittitur eis ab aliqua auctoritate loqui in ecclenuit. S
Abbreviated transcription (Latin):
indixit mulier sempor
debet uerctundar¬
a uob̃. qr forte de lingͥs
non recte locutus fuisse
uideretur. ne alit̾ ordi
crepatio. q̃ arguit cos.a.¬

Expanded text:
induxit mulier, semper debet verecundara vobis, quia forte de linguis non recte locutus fuisse videretur, ne aliter ordicrepatio qua arguit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
sus. quem celum ist celor
scͥptuta u̾ocat. istos utiq
ino ñ illos sup̃mox ubi
sol ⁊ luna ⁊ sydera ꝯstitu¬
tast᷑. dicit hic scͥptura mo¬
uendos ⁊ alibi ꝑituros. p̃o

Expanded text:
sus quem coelum vel coelos Scriptura vocat. Istos utique imos, non illos summos, ubi sol, et luna, et sidera constituta sunt. Dicit hic Scriptura movendos et alibi perituros pro
Abbreviated transcription (Latin):
lia ⁊ ꝑmittentẽ eterna. si
debeinus recusare. qr ipse
uit. t̃. ut cominaretur ne
recusarent. nẽ ñ dicomin¬
atur s repmituit. ⁊ idco mł¬
tominus debetis recusaie.
ꝓmittit inꝙͣ dicens. adhͤ¬

Expanded text:
 promittentem aeterna. Nec debemus recusare, quia ipse vit terram, ut comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Adh
Abbreviated transcription (Latin):
cum illi uenerit dies mortis patient tolerat
mortẽ. luctatur aduersum seut sequatur ro¬
luntarẽ dei.⁊ hoc potius agat aĩo ꝙ. elegit deu
ñ qd elegit uoluntas humana. ⁊ ex desiderio ui¬
te pͥsentis sit lucta cum morte. ⁊ adhibet patit̃¬
tiam fortitudinẽ. ut cquo aĩo moriat᷑. Quiuͦ¬

Expanded text:
cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatu
Abbreviated transcription (Latin):
sitatẽ. sic g distinguend̾ est. Coartor uel cõ¬
compedib mnctus sum. ⁊ cum xp̃o ẽẽ p̾sen¬
tialiter. ⁊ q̃i quereretur. quare hur rei potuiᷤ¬
lius est qnͣtum adme. ⁊ q̃nterum diceretur. cur
ergoc duob cõpelleris subdit. qr est manendi
necessitas dicens ꝑmanere aut̃ in carne netes.¬

Expanded text:
sitatem. Sic ergo distinguendum est: Coarctor vel comcompedibus vinctus sum et cum Christo esse praesentialiter. Et quasi quis quaeret: Quare hujus rei potilius est, quantum ad me. Et quasi iterum diceretur: Cur ergo e duobus compelleris? subdit, quia est manendi necessitas, dicens: Permanere autem in carne neces
Abbreviated transcription (Latin):
ut siue cũ ue¬
nero ⁊uidero
uos. sine absẽs
audiam de uo¬
bis quia statiᷤ
in unosp̃u u
nanunes col¬
laborantes fi¬
dei enuange¬
lii.⁊ innullo
terreamini ab
adu̾sariis que¬

Expanded text:
ut sive cum venero, et videro vos, sive absens audiam de vobis, quia statis in uno spiritu unanimes, collaborantes fidei Evangelii: in nullo terreamini ab adversariis: qua
Abbreviated transcription (Latin):
tilitatem omnis gñis
hominũ. sine quo nõ
profuisset nobnasci
erudiens nos exemplo
erudias. erudiens nos
amundi hus pͥncipe:
suggeruntur. sobrie
tam fragili. Nos dico¬
Expectantes ut certi
⁊ solliciti beatam spẽ
.l. głam eternam. ⁊ ad

Expanded text:
tilitatem omnis generis hominum sine quo non profuisset nobis nasci, erudiens nos exemplo erudias. Erudiens nos  mundi hujus principe suggeruntur, sobrie tam fragili. Nos dicoxspectantes, ut certi et solliciti, beatam spem, gloriam aeternam, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
hĩit uiros infideies. qͥ¬
dei obsequi debent
ferri ad senes.⁊ ad oĩa
nes ⁊ anus. ⁊ adolescen¬
tulas. ut ita schant¬

Expanded text:
t viros infideles quDei obsequi debent,referri ad senes et ad omnia senes et anus et adolescentulas, ut ita se ha
Abbreviated transcription (Latin):
.i. impunitati diffidentes deiu dicio futuro
hiis inqͣm talib erit post iudiciũ ira .i. pe.
na materi alis ⁊ sp̃ualis ⁊ in ipso die indicu
erit eis indignatio qr sibi ipsũ indignabi¬
tur.⁊ interim ante iudicium post carniꝰ ab

Expanded text:
est impunitati diffidentes de Dei judicio futuro. His, inquam, talibus erit post judicium ira, id est poena materialis vel spiritualis: et in ipso die judicii erit ejus indignatio, quia sibi ipsis indignabuntur; et interim ante judicium post carnis abs
Abbreviated transcription (Latin):
dedit nob deus
dilectionis. ⁊ hoc est ꝙ
ait. Non cnĩ dedit no.¬
tibi ut michi sp̃m ti¬
moris. Quo turbatuᷤ
n dixit. Noltte timere cõ
minusait. Eum tune qui ꝑotest⁊ corpus ⁊ am¬
rem non mundi sed dei. qui pot̾ ꝑdere in geħ.
Non dedit inq̃m sp̃m timoris s uirtutis .i. for¬
titudinis ꝯtra aducrsa que timorem pellat. q̃
uenit ex dilectione dei ⁊ ꝑximi. de qua addit.
÷. prius monuit ñ tumere.
ad qd̾ ualet utus.
cere. ad qd̾ ualet di

Expanded text:
 Deus dilectionis. Et hoc est quod ait, non enim dedit notibi ut mihi, spiritum timoris, quo turbatus xit: Nolite timere eos minus ait: Eum timete qui potest corpus et anrem, non mundi, sed Dei qui potest perdere in gehennam. Non dedit, inquam, spiritum timoris, sed virtutis, id est fortitudinis contra adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, . Prius monuit non timere, ad quod valet virtus. cere, ad quod valet di
Abbreviated transcription (Latin):
.4. exlubere uos deo debetis. ⁊ potestis qr estis
uuentes nirtutib ⁊ debetis qr priꝰ mortui
parati ⁊ ħ est qd̃ dicit᷑. cum subdit: ⁊ inembr
.s. impleatur iusticia. Sicut enĩ pãco arna
echibemus membra nr̃a cummale agins ut

Expanded text:
 Exhibere vos Deo debetis et potestis, quia estis viventes virtutibus; et debetis, quia prius mortui parati. Et hoc est quod dicit cum subdit, et membr impleatur justitia. Sicut enim peccato arma praebemus membra nostra cum male agimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
matur. Carne enim
seruit deo qui de reb
carnalib sperat sc
placere deo. Cumuͦ ⁊
ipsa caro ad bona o

Expanded text:
vimus. Carne enim servit Deo, qui de rebus carnalibus sperat se placere Deo. Cum vero et ipsa caro ad bona o
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciã .i. spem salutis in c̾arne .i. in carna¬
tiis. necũ ⁊ de genere gloriabantur. Et ne ui¬
deatur apłc non posse fidere in carne ⁊ con¬
tempnere qd̾ non ht̃ subdit. qͣmq̃. ego habe
am .i. habere possim ꝯfidentiam incar. si qua
cẽt. ⁊ uere possuri. qr ⁊̃ plus aliis. ⁊ hoc ÷ qd̾ sub
fidere in carne q̃rinde iustus sit. ego mag̾̃ iii.¬
deoi debere ꝯfidere. q̃m illi pscudo. qr ego sum
maior cĩrcumcisussum s habeo cirtumcisio¬
uem octauidiei. ut lex moysi p̃cipit homi.¬
nem .s. octaua die circumcidi cultello petri¬
no innuens qd̃ pꝰ tempus .uii. dierũ in .uiͦii.¬

Expanded text:
fiduciam, id est spem salutis, in carne, id est in carnatiis, nec non etiam de genere gloriabantur. Et ne videatur Apostolus non posse fidere in carne et contemnere quod non habet, subdit: Quanquam ego habeam, id est habere possim confidentiam in carne, si qua esset. Et vere possim, quia plus aliis, et hoc est quod subfidere in carne, quasi inde justus sit, ego magis videor, debere confidere quam illi pseudo, quia ego sum  dicat: Non major circumcisus sum, sed habeo circumcisionem octava die, ut lex Moysi praecipit hominem, scilicet octava die circumcidi cultello petrino. Innuens quod post tempus, VII dierum in
Abbreviated transcription (Latin):
is atq primarius.
tatẽ nidaicam segre
Namdicitur hocũ¬
bum q̃i segregatio¬
ueminter pretari.
sicut latine egregiꝰ¬

Expanded text:
us atque primarius. tatem Judaicam segregNam dicitur hoc verbum quasi segregatiointerpretari: qui sicut Latine egregi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ⁊ ñ proselitus non aduena ad ppłm dei.
s aparentib natus uideus. ⁊ sumnon de uili¬
ori tribu sed de tribu beniamin que ñ fuit
de contubinis. que tribus adhesit iude nõ
recedens a templo qndo facta est separatõ
in seruos salomonis. Tunt enĩ tribus iuida
non recedentes a ierłm ⁊ a templo ⁊ ego na¬
tus ex hebreis parentib sum hebreus. a. ñ¬
pro abrahet mutata littera ab abrahã uñ
origo trahitur. ñ ab heber. Hoc aut̃ augͦ. re¬
tractat ita dicens. o. d̾ dixiexabraham ce
pissegentẽ hebreoꝵ est quidẽ ⁊ hoc credibile
ut hebrei uelũ abraheiditti ẽẽ uide ant᷑. sẽd
ex illo uerꝰ intelliguntur appellati qui uo

Expanded text:
st non proselytus, non advena ad populum Dei, sed a parentibus natus Judaeis; et sum non de minori tribu, sed de tribu Benjamin, quae non fuit de concubinis, quae tribus adhaesit non recedens a templo quando facta est separatio in servo Salomonis. Tunc enim tribus Juda qnon recedentes a Jerusalem et a templo; et ego natus ex hebraeis parentibus sum Hebraeus. pro Abrahaei mutata littera ab Abraham, unde origo trahitur, non ab Heber. Hoc autem Augustinus retractat ita, dicens: Quod dixipisse gentem Hebreorum est quidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellati, qui uo
Abbreviated transcription (Latin):
lauimꝰ in desideriis carnis fatentes uolũta¬
tes carnis. ⁊ eramus natura filiire. talis ius¬
tus scd̾m legem erat. m̾alum erat talẽ sec
de illo m̃agnam faciebat querclam. Sed. ac̃.
hec arbitrat᷑

Expanded text:
ando in desideriis carnis, facientes voluntatem carnis, et eramus natura filii irae . Talis justus erat secundum legem. Malum erat talem justde illo magnam faciebat querelam. VERS. 7-12.-- ec arbitrat
Abbreviated transcription (Latin):
de cetero ꝯtra psendo a¬
płos monet. nelegalia
dant. Et incipit ħagͥe
de sinceritate fider q̃i¬
de tołautia ⁊ quibzdã
aliis. hutusq monin.
beatis in dominoñ in
carnalib obseruan¬
tiis. ⁊ hec quidẽ presenᷤ
dixi nob̾. sedead̾ scribe
uob̾ que presens dixi.

Expanded text:
de caetero contra pseudoapostolos monet ne legalia  credant. Et incipit hic agere de sinceritate fidei qde tolerantia et quibusdam aliis. Hucusque monui. beatis in Domino, non in carnalibus observaniis. Hoc quidem praesens dixi vobis, sed eadem scribere vobis, quae praesens d
Abbreviated transcription (Latin):
ritu seriumꝰ deo qui
carnem domainus.
ut sp̃c obtemꝑet deo¬
Sp̃c enĩ regit. carore¬
git si ñ regitur. in ñ¬

Expanded text:
ritu servimus Deo qui carnem domamus ut spiritus obtemperet Des enim regit, caro regit, si non regatur. In no
Abbreviated transcription (Latin):
grue supra dixit orbem futur subiettũ. ⁊ hoc est
oĩa subiec . ei. uoluntate que subitienda ft. eo¬
tidie enĩ aliqui subiciuntur ei.s ñ om̃s qui ĩoi¬
ciendift̃ subitientur donec inuiditio. Sistingnie
cutmait. nicħ dimisit ñ ei sub. hic unuisale sus¬

Expanded text:
grue supra dixit orbem futurum subjectum. Et hoc est ia sabjecta ei voluntate quae subjicienda sunt. Quotidie enim aliqui subjiciuntur ei, sed non omnes qui subjiciendi sunt subjicientur, donec in judicio. Distingue cum ait, nihil dimisit non subjectum. Hic universalem su
Abbreviated transcription (Latin):
nitate breuiter coplecti¬
tur dignitatẽ eiꝰ supra
ꝙͣ peius dixit. Capitulũ
est breins multoꝵ com¬
plecio sic dicta eo qd bre

Expanded text:
nitate breviter complectitur dignitatem ejus supra quam prius dixit. Capitulum est brevis multorum complexio sic dicta, eo quod bre
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ omnib palam obtulit illud dico implen¬
implere que ecteris t̃ꝑib ꝓmissa ⁊ p̃figurata
ft̃ diuina ꝑuidentia rationabilit̾ dispensauit.
nali loge cent ꝯuicti inꝑbi parmpenderẽt xp̃i
aduentum. Neg̾ q̃ratur cur in hoc tempore po

Expanded text:
vel omnibus palam obtulit. Illud dico implenimplere quae caeteris temporibus promissa et figurata sunt, divina providentia rationabiliter dispensavit. nali lege essent convicti, superbi parvipenderent Christi adventum. Ne ergo quaeratur cur in hoc tempore po
Abbreviated transcription (Latin):
locũq pignore deambulat deus in nob̾. ⁊ sic
pignus accepimꝰ. Quidam tñ codices melius
hñt arram. eandẽ qͥppe rem uterpretes dicere
qͣ ponitur autertur. arra uͦ est cũ de ipio precio¬
hoc ut sanguine esꝰ redempti a uire inimiti.
ut ultranon dñet᷑ nob̾ inimicus. acqͥramꝰ de

Expanded text:
locunque pignore deambulat Deus in nobis, et sic pignus accepimus. Quidam tamen codices melius habent arrham; eamdem quippe rem interpretes dicere quo ponitur, aufertur; arrha vero est cum de ipso datuhoc ut sanguine ejus redempti a jure inimici, et ultra non dominetur nobis inimicus. Acquiramus De
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr merita que p̃cedunt futurã iitam exg̃¬
tia ft̃.⁊ dei dona sunt. Coronat eiũ mnobis
mus. Ne quis gͦ putet anmias cum deo fuisse e¬
t̃nas. ⁊ tunc aliquid meruisse iuxta exrorẽ illo¬
rũ qui ante hec insibilia. dicunt qͣsdam fuisse
animas ic̃as. ⁊ ideo tunc fuisse electas. S aꝑte
nisi p̃destinaudo: Elegit g p̃destinans nos. ⁊ sic̃
non elegit eo qd̾ tunc sc̃i eens ita nec ideo qui
goq futuri eramus clegit. s ut eemus sc̃i. ĩo
quippe tales futuri eramns. qr elegit ipse p̃
qui cẽnt futuri sc̃i ⁊ ĩmaculati. ꝑ lib̾e uolun¬
tatis arbitriũ. ⁊ ideo eos in sua p̃scĩa quales fu¬
turos cẽ p̾scuut. elegit. elegit inq̃. anteꝙͣ ẽent.
p̾destinans filios. quos futuros scõs p̃sciuit. nõ
fecit nec se factur̃ s ipsos facturos ẽẽ p̃uidit. ꝙ̃
hominum .i. intus ĩ pse ꝯspicit. si excra ubi ho¬
mines uident. Uel in ꝯspectu es .i. ut cũ ꝯspicia¬
sua. lmoremĩ dei hoc fecit. uel ita dico ut ẽe

Expanded text:
 merita quae praecedunt futuram vitam ex gratia sunt, et dona Dei sunt. Coronat enim in nobis mus. Ne quis ergo putet animas cum Deo fuisse aeternas, et tunc aliquid meruisse, juxta errorem illorum qui ante haec visibilia dicunt fuisse quasdam animas sanctas, et ideo tunc fuisse electas; sed apernisi praedestinando? Elegit ergo praedestinans nos: et sicut non elegit eo quod tunc sancti essemus, ita nec ideo quigo quia futuri eramus elegit, sed ut essemus sancti. Ideo quippe tales futuri eramus, quia elegit ipse praqui essent futuri sancti et immaculati per liberae voluntatis arbitrium; et ideo eos in sua praescientia quales futuros esse praescivit elegit. Elegit, inquit, antequam essent, praedestinans filios quos futuros sanctos praescivit: nec fecit, nec se facturum, sed ipsos facturos esse praevidit. Qhominum, id est intus ubi ipse conspicit, non extra ubi homines vident. Vel, in conspectu ejus, id est ut eum csua. Amor enim Dei hoc fecit. Haimo. Vel ita dico, ut ess
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur meriuise¬
melius aliis oftendit
cosita gratis uocatos
ñ m̾itis sicut fuerũt¬
alii dicens. in quo xp̃o¬

Expanded text:
iderentur meruisse aliis, ostendit eos ita gratis vocatos non meritis, sicut fuerualii, dicens: In quo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cius mortem rodimit᷑ ⁊ libat᷑ amalo. qr tum cis
qͥdam mn redit in gr̃am pꝰmimiticias q̃s int̾ ho¬
mines ⁊ sc̃os angelos poccata fecerũt. ⁊ ex ipsa
hominũ redemptione rume illuis angelice da¬
mpitũ repiratur. ⁊ utiq nouer̃t angelis ancti doc¬
ti de deo. cui u̾itatis eterna tempłoc beati sunt
tegritas illiꝰ cinitatis expectet. Instaurant᷑ aũ
que incelis sunt. cum id qd̾ ĩde cecidit in ange¬

Expanded text:
liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae damnum reparatur; et utique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunttegritas illius civitatis exspectet. Instaurantur autem quae in coelis sunt, cum id quod inde cecidit in ange
Abbreviated transcription (Latin):
tiarũ est eterna adoptio. in qua gr̃a gratiti¬
cauit nos .i. gratosnos sibi fecit. hic notatur
noi diligit. Siligens enĩ uingenitũ suum ⁊ illiᷤ
qͣs diligit ⁊ quib uult filius diuina largituri
quo. Et ce hic ostendit ꝑ quiẽ facci suntꝰ gra¬
ti. dicens. in q̃ filio ha¬
bemius red̾. ut possins
reũti a captinitate q̃
seriuebamus dyabolo¬
uenundati sub pec̃c̃o.
habemsꝰ inq̃ ꝑ sangui¬

Expanded text:
tiarum est aeterna adoptatio, in qua gratia gratificavit nos, id est gratos nos sibi fecit. Hic notatur nos diligit. Diligens enim suum Unigenitum, etiam illis quos diligit, et quibus vult Filius divina dona largitur, in quo. Ecce hic ostendit per quem facti sumus grti, dicens: In quo, Filio habemus redemptionem, ut possimus a captivitate qua serviebamus diabolovenundati sub peccato; habemus, inquam, per sangui
Abbreviated transcription (Latin):
rum p̃ordinationũ atteram hic implet᷑ qd̾ istoͤ
facit. alteram infuturo implebit que erit õiũ
ꝑfectio. a qua ꝯsũmatõe ominũ incorit. osten¬
dens pͥmo effectum eius. ⁊ utens p̾terito ꝓ fut᷑o
prorei certitudine future. cum ait. & deus bñ¬
dixit .i. benedicet nos nr̃is meritis maledictoᷤ¬
altatione ⁊ ꝑfecta: que totaerit sp̃ualis ⁊ ĩ cor

Expanded text:
rum praeordinationum alteram hic implet, id est quia justos facit; alteram in futuro implebit, quae erit omnium perfectio, a qua consummatione omnium incipit, ostendens effectum ejus, et utens praeterito pro futuro pro rei certitudine, cum ait: Qui Deus benedixit, id est benedicet, nos, nostris meritis maledictoaltatione, et perfecta, quae tota erit spiritualis etiam in cor
Abbreviated transcription (Latin):
porib que tunc habebt̃ naturã sp̃e. qr erunt
agilia ⁊ habilia ciboñ egentia. que sp̃uina¬
turalia ft̃. Senedictõe dico habita incelesti
b .i. incelo. ⁊ hec fiet inxp̃o .i. oꝑante xp̃o. Si¬
de futuro. Hic ponit primam p̃ordinationem
que est de presenti tangens effectũ esꝰ. M̃. Rene¬

Expanded text:
poribus, quae tunc habebunt naturam spiritus, quia erunt agilia et habilia, cibo non egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione dico habita in coelestibus, id est in coelo. Et hoc fiet, inde futuro, hic ponit primam praeordinationem quae est de praesenti, tangens effectum ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
s deus mictu solo ĩꝑas¬
sibilit̃ facit. hõ si cona¬
tu ⁊ labore. ita deus be
ꝑtit. non meritis eiꝰ s
benedixit post actionẽ
gr̃arũ enumerat bene
T. dei pordinatões. ⁊ ear effectus. quarũ al
dei p̃destinatio que est ipse deus. S qr de duõb ⁊
ipsa dei et̾na p̃ordinatio .s. de iifticia in p̃sen¬

Expanded text:
 Deus nutu solo imposibiliter facit, homo vero conatu et labore; ita Deus benrtit, non meritis ejus sebenedixit nos. Post actionem gratiarum enumerat benefs Dei praeordinationes, et earum effectus, quarum altsit praedestinatio quae est ipse Deus, sed quia de duobus est ipsa Dei aeterna praeordinatio, scilicet de prae
Abbreviated transcription (Latin):
tur timend̾ etat. Q enĩstat cadere pot̾. Et quia
millus adeo ꝑfectus est qui cresc̾e non possit.
cos ad ult̾iora hortat᷑ ne recedanta fide pro suis
dit de quo statnad ꝙ̃. dignũ nocati sũt. dicẽs oĩa
beneficia eis ⁊ aplis ipsis ⁊ totihumano gñida
re. ⁊ ad ult̾iora prouocare. nec ñ ad humilitatem
lis est. Oc more suo salutation c̾ p̾mittit. deinde
gr̃as agit dco cponens pͥ bentficia hum ano ge¬
ner p̃stita. post ipsis apostolis specialit indulta.

Expanded text:
tur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a fide pro suis dit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi re, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatemlus. More suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta;
Abbreviated transcription (Latin):
qui ucorem patris te¬
nebat. ⁊ illos qui eũ
tolerabant. Erãt enĩ
ĩgentis peccati secum
ĩ correptũ ꝯuenire. Nõ
m̃ortis. s ⁊̃ adherentes

Expanded text:
qui uxorem patris tenebat, et eos qui eum tolerabant. Erant enim ingentis peccati secum incorreptum convenire. Non mortis, sed etiam inhaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
¶ qui ĩ flati estis nec corrigitis.¬
Quidauditur: formẽ. Res
dcret. nec ab hus ⁊̃ dicit. admitti qui deu nescui¬
Publice eimnonerram suam locouxoris hi
re patris incipit de forncatõe. postea moneb̃

Expanded text:
 qui inflati estis, nec corrigitQuid auditur? Fornicatio, deret nec ab his etiam dicit admitti qui Deum nesciPublice enim novercam suam loco uxoris hare patris, incipit de fornicatione, postea monebit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ humane gñatõis opere ꝓductam. nec bumanis
fomentis auitã s a deo meffabilit̾ compactã. ⁊ e¬
temam. ꝙ ab cterno factam. in dei dispositie .i. ab
eterno nob̃ p̃paratam.⁊ illã habebrmus incelig.
.i. inter celestos .s. inter angelos. uel potuis et̃na dr̃.
timeamus dissolin de corpore. iuolentia infidelitm.
qr pparata est habitatio in celis. et̃na.ut a tẽporali
⁊ terrena expulsi in ꝑpetua domo recipiamur. Se¬

Expanded text:
n humanae generationis opere productam, nec humanis fomentis auctam, sed adeo ineffabiliter compactam, et aeternam, quia ab aeterno factam, id est Dei dispositione, id est ab aeterno nobis praeparatam. Et illam habebimus in coelis, id est inter coelestes, timeamus dissolvi de corpore violentia infidelium, quia praeparata est habitatio in coelis aeterna, ut de temporali et terrena expulsi in perpetua domo recipiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
impleta peccata. sed
completa sunt ueni
tisunt gladro. tame.
pectilentia. captiuitã
codices hñit. p̾uenit
ira dei .i. uindicta der
anteuenit in hec se¬

Expanded text:
impleta peccata, sed completa sunt venieti sunt gladio, fame, pestilentia, captivitatecodices habent, praevenit ira Dei, id est vindicta Dei ante venit in hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
multa passi estis. nõ
tiam ur̃am. uos dico
remoti a uobis ore .i.
ant. qr uos alloqui ñ
possum nec uidere. s¬

Expanded text:
multa passi estis. Nos tiam vestram. Nos dico, remoti a vobis, ore, id ant, quia vos alloqui non possum, nec videre; s
Abbreviated transcription (Latin):
Quun sordib est or¬
descat adhui. ⁊ uindit¬
tam pectatis sins ⁊ pa¬
rentum debitam ĩ se
prouocent. Quadra¬
ginta quidem annor
actis cum nollent ce¬
ders completa sunt

Expanded text:
n sordibus est, sordescat adhuc , et vindictam peccatis suis et parentum debitam in se provocent. Quadraginta quidem annos actis cum nollent credere, completa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. hec ꝓpͥa ab unoq portant᷑. hec hoñ a pec¬
cata ft̃. Asia gͥ sũt in quib quisq ꝓpriũ pec¬
catum portat. nec portat cum alio nec ꝓitit
in alterũ. Alia it̃ que cum aliis ⁊ ꝑ aliii por¬
tantur. item pp̃ diu̾sos hichoĩes dicit. cont̃¬
quidem peccato millus inquinatur nͥ ꝯsenti.¬
endo ł imitando fecerit suũ. Item stra negligẽ¬
tes qͥ nullũ curant corrig̾e. sccuti qd̾ alienis ñ
Staminent᷑ peccatis. dicit. ĩuitẽ honera porta¬
re. honeta ĩfirmitatis inuicẽ portam. dũ letiita

Expanded text:
tur, haec propria ab unoquoque portantur. ita ecata sunt; alia ergo sunt in quibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contquidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nus nisi diligat cui opitulatur: ñ est bonꝰ insi
diligendo. Non: fidelis salubrt̃ nͥ ea fide que
ꝑ dilectionem oꝑatur. Non est mansuetus.
cui dilectio ñ moc̾etur. Non ꝯtinet se qͥs ab eo
unde turpatur. insi diligat unde honestatur.
Merito gͥcaritatem sic sepe cõmendat. q̃i sola
sit p̃̾cipienda. que ñ pot̾ haberi sñ ceteris quib¬

Expanded text:
nus, nisi diligat cui opitulatur. Non est bonus, nisi diligendo. Non fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur. Non est mansuetus qui dilectione non moderatur. Non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito ergo charitatem sic saepe commendat, quasi sola sit praecipienda, quae non potest haberi sine caeteris, quib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsum nomen oftendit. Qͥd enĩ aliud so¬
nat delictum ñ derelictum: ⁊̃ quid d̾elinqͥt.
qui delinquit. nͥ bonũ: uel pot̃ uideri illud
ẽẽ delictum. qd̾ ignoranter fit. peccatũ qd̃ a
est.dum uł ad horam non uidetur quidagẽ¬
.i. ne deo ꝑmittente. in simile cadas. Nicħ enĩ
tio. ita eos necdeesse uoluit fratrũ correcti¬
om nec studere certamini. Ideoq ne sibiuide

Expanded text:
ipsum nomen ostendit. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum, et quid derelinquit qui delinquit, nisi bonum? Vel potest videri illud esse delictum quod ignoranter fit; peccatum quod a est, dum vel ad horam non videtur quid age ne, Deo permittente, in simile cadas. Augustinutio, ita eos nec deesse voluit fratrum correctioni, nec studere certamini. Ideoque ne sibi
Abbreviated transcription (Latin):
debantur c̃e maiores
qr priores. iste mini¬
mꝰ qr nouissimꝰ. S in¬
de apparet dignior. qr
adhuc ex parte homi

Expanded text:
debantur esse majores: quia priores. Iste minia novissimus. Sed inde apparet dignior: quiuc ex parte homi
Abbreviated transcription (Latin):
fonte comumi ad ꝑpͥã
suã falsitatẽ reductus
possit facere. nũqͥdr an
soñ eet auditus. ñ pre
coedia aqua posita e¬
rat oĩb p̃ceptũ dei aq̃¬
quodã modo publica
spargͥe cupiebat. ⁊ emisit uenenũ de ꝓpͥo locutus :¬
de suo. Guftate ⁊ eritissicut dii. ⁊ alii appẽtentes
qd̾ ñ erant amiscrunt qd̾ accepert̃. ħ̾ic uidendũ
⁊ anathatirauit eum ⁊ ciuitates eiꝰ. ⁊ uocatũ est
cħinde uictor inusus suos auferret. s totũ in pe¬
plis. ⁊ ⁊ dictum a potoyanatheme .i. sursũ ponere.
Ideo dicit mn. qr olumn dũ dixit hominẽ ex loge iusti¬
ut laudarentut a uideis. qͦs ñ tunet offende pau

Expanded text:
fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus possit facere, nunquid et on esset auditus, non pra mortem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqquodammodo publica spargere cupiebat, et emisit venenum de proprio: locutus de suo; Gustate, et eritis sicut dii : et illi appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum estinde victor in usus suos auferret, sed totum in poeplis; et est dictum apo tou anathene, id est sursum ponere. Ideo dicit, modo, quia olim, dum dixit hominem ex lege justiut laudarentur a Judaeis, quos non timet offendere Pau
Abbreviated transcription (Latin):
bonus. ueniens de celo¬
ut credibiliorsit. euã¬
et uobis aliqͥd qd̾ pute
adeo certus : de u̾itate euangelii sui. Qd̾ si ⁊̃ ange¬
ius aliud nunciaret. ñ crederet. s anathatiraret.
accepistis. Nam si illud diceret. sibi ipse p̃udita.
fider deerant. S qui suplet qd̾ minus erat. add̾.
ñ qd̾ inerat tollit. Qͥ aũ pretergredit᷑ fidei regu¬
iam ñ accedit in ma s recedit auia seqͣr. Sicut

Expanded text:
bonus, veniens de cout credibilior sit, evanvobis aliquid quod putetadeo certus est de veritate Evangelii sui, quod etiam angelus si aliud nuntiaret, non crederet sed anathematizaret. accepistis. Nam si illud diceret, sibi ipsi praejudicfidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat, tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit a via. Anat
Abbreviated transcription (Latin):
deũ cẽ: unde alibi apłe ait. Com̃isi estis seruire deo ri¬
uor uero. Natura enĩ dei mnuꝰ ⁊ uerus est deus. ue
tebat. Igitur saluator nerus deus est. qui sed̾ essẽ¬
tiam deusest. S dicunt heretici ñ natura ẽẽ dm̃
filiũ. s creatũ. quib respondend̾ ÷ qr si natu ra
deus non est filius s creatura nec colendꝰ est oĩo
nec ut deus adorandus dicente apło. Coluerũt
⁊ seriuerũt potiꝰ creature qͣm creatori. S illi. ad
qͣm creaturã ẽẽ non negas. simul cum diuinitate
adoras. ⁊ eiñminus qͣm diuinitati deseris: Ego
dñicam carnem ĩmo perfectam in xp̃o humani
q: deum ⁊ hominẽ dei filiũc̃ẽ ꝯfitear. Demq si bo¬
minẽ separau̾is a deo. ut fotinus⁊ paulus samo

Expanded text:
Deum esse? Unde alibi apostolis ait: Conversi estis servire Deo vivo et vero . Natura enitebat. Igitur Salvator verus Deus est, qui secundum essentiam Deus est. Sed dicunt haeretici non natura esse ipsum Filium, sed creatum. Quibus respondendum, quia si natura Deus non est Filius, sed creatura, nec colendus est omnino, nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo: Coluerunt et servierunt potius creaturae quam Creatori . Sed illi adm creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, atque ei non minus quam divinitati deservis? Ego Dominicam carnem, imo perfectam in Christo humaque Deum et hominem Dei Filium esse confitear. Denique si hominem sepa
Abbreviated transcription (Latin):
ut premonita eccła
sit sollicita. ne abhi
dem.ꝯtra que modo ã¬
plius uigilandum:
Quidam .s. notabi¬
les discedent a fiden
co sublimis ut supra
dictum est. Discedẽt
quidam dico atten¬
hominũ sed demoni
nia habentium. ho¬
mnum dico leq̃nti¬
ummenda. in ypo.
onent mag̃ decipi¬
ant. ⁊ habentiũ suã
ꝯsciam cauteriatã.¬
.i. corruptam praua
ferrum a cauendo di¬
ccum. quo corrumpi¬
tur ⁊ uritur cutis. et
latur hic u̾bũpatris
da est eccła. ⁊ hoc sat̃¬
mentum est magñ
qr magnitudinis eiꝰ
ñ est finis. ⁊ manife¬
ste magnum.qr ap
racula. Qd̾ sacramẽ¬
tum ⁊ si sit inuisibi¬
dico incarne assump¬
ta. Sacramentũ qd̃¬

Expanded text:
ut praemonita Ecclesia sit sollicita ne ab hujtra quae modo amplius vigilandum quidam, scilicet notabiles, discedent a fide, t sublimis, ut supra dictum est. Haimo Discedent quidam, dico, attenhominum, sed daemoniorum, nia habentium. Hm, dico, loquentiuone ut magis decipiet habentium suam conscientiam cauteriatat corruptam prava ferrum, a cavando ditum, quo corrumpitur et uritur cutis. Et latur Verbum Patris, da est Ecclesia. Et hoc sacramentum est magnum, quia magnitudinis ejus non est finis, et manifeste magnum, quia racula. Quod sacramentum, etsi sit invisibidico, in carne assumpta. Sacramentum q
Abbreviated transcription (Latin):
te ait. languens. N
enim recusando fidẽ
penitus moritur.nͨ
titis accessionib lã¬
guet cirra q̃stiones
⁊ pugnas uerboꝵ. &
stio cium erat an ali¬
quis ẽẽt scriuis. cum

Expanded text:
te ait, languens: non enim recusando fidem penitus moritur, netitis accessionibus languet circa quaestiones et pugnas verborum. Quaestio enim erat an aliquis esset servus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ acquiescit ei doc.
ñratio ducit eum. ⁊
idco elatus est ñ pati¬
ens seuinci. quippe cũ
ad fauorem q̃rend̾ m

Expanded text:
non acquiescit ei doctrnon ratio ducit eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum in
Abbreviated transcription (Latin):
gali quippe uinculo si pudicitia ꝯseruatur:
as s ⁊̃ si nonnubant nubere uelle dampna
bile est. Qd̾ ut demonstraret apłe ñ ait.
cum in deliciis uixerĩt in xp̃onubunt s. nu¬
at c̃ẽ dampnatam siuie sequantur nuptie. si¬
uedesint. ꝯampnatur erim ꝓpositi fraũis. da¬
mpnatur fracta uoti fides. dampnantur ta
spiciunt. sed simul
cum pͥdictis malis.

Expanded text:
gali quippe vinculo, si pudicitia non conservatur, as, sed, etiamsi non nubant, nubile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis egerint in Christo, nubunt, sed, nuat esse damnatam, sive sequantur nuptiae, sive desint. Damnatur enim propositi fraus, damnatur fracta voti fides; damnantur talspiciunt, sed simul cum praedictis malis,
Abbreviated transcription (Latin):
nu ñ faciunt corde
faciunt. multo cre
lius est ut ⁊̃ manib
fiat. nec dedignetur
singula: Si omne .o.¬
bo. Subsecuta est. lx¬
quarũ sanguis fer¬
adolescentuias uidy
ctati ł acile credi nõ¬
debet. Cum enĩ .q. sõ

Expanded text:
nu non faciunt, corde faciunt, multo etiam melius est ut etiam manibus fiat, nec dedignetur singula? Si omne opum subsecuta est huquarum sanguis feradolescentulas viduaaetati facile credi debet. Cum enim. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
parentes filiis. uł pa¬
rentib filii. deo ipse magr̃ sc̃oꝵ insinuans ꝙ
apiis filiis cura impendenda eit parentib &e
se ipso exemplum ꝯstituit. qndo de crucema¬
temiohanni cõmendauit. ⁊ alterumprose

Expanded text:
parentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse magister sanctorum insinuans quod a piis filiis cura impendenda est parentibus, de seipso exemplum constituit, quando de cruce matrem Joanni commendavit, et alterum pro se
Abbreviated transcription (Latin):
est in aĩa. uiduam talẽ eẽ debere sigẽ. ut os¬
tendat se ideo scd̾as nuptias ꝯtempsisse ut
mortua habenda est. qr genus imposture ẽ
honorem uidue habere uelle ⁊ non obsequi do
ui deliciis ut sint irreph. qr non est eisoccasio
mundi. tantam diligentiã actuũ uel morũ
uiduam uult habere ut rephendiñ possit. a¬
mota enum asꝑe mundane ꝯuersationis ⁊ cor¬
poris curandi ab officio ad deum se ꝯtulit. ut

Expanded text:
est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem viduae habere velle, et non obsequi Deoin deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am. Qd̾ insiexrelatuus accipiñ oportet.
Non enĩ intelligend̾ est ut facerent dii uelũ
ad ymaginẽ deoꝵ sit hic factus. s ut facerent
sa ita eẽ ymago dei dr̃. ut ⁊ ad ymaginẽ fact᷑
cẽ ñ sileatur. qr non est ei equalis. sed quadã si¬
militudine accedit. Non enĩ locoꝵ utt̾uallo
p̃p ĩparem simmilitudinẽ dictus est ⁊̃ ad ymagi¬
nem deifactus. filiꝰ aut̃ ymagoͣ ꝑatus est ⁊ nõ
.ldymaginẽ in qnͣtũ deus est. qr equalis ẽ pat̾
cuĩ soluis ymago est. hõ aut᷑ ymago trita¬
tis est ⁊ adymaginẽ. unde fecit deus hominen
ad ymaginẽ suam. att sicut deus prcest õĩb

Expanded text:
ram, quod nisi ex relativis accipi non oportet. Non enim intelligendum est, ut facerent dii, vel ut ad imaginem deorum sit factus, sed ut facerent sa ita esse imago Dei dicitur, ut ad imaginem factus esse non sileatur, quia non est ei aequalis, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervalpropter imparem similitudinem dictus est etiam ad imaginem Dei factus. Filius autem imago Patris, et non ad imaginem, in quantum Deus est, quia aequalis est Patri, cujus solius imago est. Homo autem imago Trinitatis est, et ad imaginem. Unde: fecit Deus hominem ad imaginem suam, ut sicut Deus praeest omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ aditoriose posse custodire qd̾ dedit ꝓfectuᷤᷤ
in longinquaͣ ⁊ uniens ꝑdige cuncta ꝯsũpsit.¬
⁊ ibo ad patrẽ meũ. Qm cogitationẽ bonam ñ
hr̃et insi ⁊ ipsam illi in occuldo pater miseric¬
ordissimus inspirasset. ideo rocte ait. ⁊ hoc nõ
ex uob̾ s dei donũ est non ex oꝑibe. Nẽ forte di¬
cas ꝓmeriri. ⁊ ideo accepi. Non putes te ꝓmerẽ¬
do accepisse qͥ non ꝑmereris nͥ accepissẽs. gr̃a p̾
ñ gratis accepisti. Oĩa merita p̾cedit gr̃a ut do¬
na dei ꝯseq̃ntur meritamea. ⁊ neqͥsalit̾ ĩtelli

Expanded text:
ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinquam, et vivens prodige cuncta consumpsit ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non habet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset. Ideo recte ait: Et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia prnon gratis accepistis: omnia merita praecedit gratia, ut dona Dei consequantur merita mea. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
de uideis sunt modõ
aductores mei inre
dei p̃dicando. o mi
chi postto in tribula¬
tione sunt solatio.
uicem meam supplẽ¬

Expanded text:
de Judaeis, sunt modo adjutores mei in regno Dei praedicando, qui mihi, posito in tribulatione, sunt solatio, vicem meam supplen
Abbreviated transcription (Latin):
epła arguit. ⁊ in eadem
gła ꝯstituet nos .i. ꝯfir
mabit ut ultra.s. nõ¬
nob̾dũctur. ꝯstituet di¬
fidei participesin una
pares nobis sitis siuolueritis. ⁊ bñ de uob̾ hocasse

Expanded text:
a arguit, et in eadem gloria constituet nos, id mabit, ut ultra, ominetur. Constituet, difidei participes in unapares nobis sitis, si volueritis. Et bene de vobis hoc asse
Abbreviated transcription (Latin):
occła cotidie debent se offerre fideles carnẽ suam
introibat sũmus pontifex cum sanguine semt
ĩ aimno benignitatis effusosanguine in remis¬
sione pecc̃oꝵ in int̾iora celu ntrount. ianuam
galia nuilus intraret ineclũ. & prius testam̃tũ¬
qd interuis habint altare incensi ante forts sũ
diuo altare holocaustoꝵ qd̃ dr̃ tabernacłm. q
ad tempns durauit. Qd̾ fuit fcm in figura hu
rant sacerdotes accendentes lum̃ doct̾ne ⁊ pas

Expanded text:
a quotidie debent se offerre fideles, carnem suamcundo autem introibat summus pontifex cum sanguine semel in anno, benignitatis effuso sanguine in remissionem peccatorum; in interiora coeli introivit januamgalia nullus introiret in coelum. Quasi dicatquod intus habuit altare incensi ante fores sub divo altare holocaustorum quod dicitur tabernaculum, quia ad tempus duravit quod fuit factum in figura hujrant sacerdotes accendentes lumen doctrinae, et pas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ agro. unus assumetur ⁊ alt̃ relinquetur. ⁊ duo
molentes in mola. una assumetur ⁊ alt̾a relinq̃¬
tur. ꝑillos qui sũt in agro significantur rectores¬
⁊ ꝑ iob. Orima pars hastilium erat q̃i calami ay¬
ra. post erant ciphi. in de sperule auree. tand̾lilia
Calamist̃ scĩ qui in humidis diuinifontis nutri
gr̃e aliis ꝯpsi ⁊̃ ft̃ cipħi dum alusppinant qd bibe

Expanded text:
in lecto, unus assumetur, et alter relinquetur; et: duo molentes in mola, unus assumetur, et alter relinquetur. Per illos qui sunt in agro, significantur rectoreset per Job. Prima pars hastilium erat quasi calami aurei, post erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti qui in humidis divini fontis nutritgratiae aliis, ipsi sunt etiam scyphi, dum allis propinant quod bibe
Abbreviated transcription (Latin):
anulũ aureũ. duos a dextus ⁊ duos a simstris in qͥb
assidue erant ad portand̾ uectes de lignis sethim ay¬
ropurissimo deaurati. ꝓpiciatoriĩ si erat tabula
manno ⁊ si forte aliqũ exigebait nec̾citas ꝑ pẽco sa¬
c̾dotis ut uniu̾se synagoge. in prioriã tabemaculo
cotidie intrabant sacerdotes ntum sacrificioꝵ ex¬
plentes. hoc aut̃ totum parabola ẽ ⁊ umbea cele
tedr̃ tabernatulum. qr ineo militatur dõ anteꝙ̃
ueniat᷑ ad celum. ẽabernaculum it ꝓp̾e belligeran¬
tute ⁊ sap̃ia in medio fideliũ. qui ⁊ ipsi candelabra

Expanded text:
nulum, et duos a dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis setim, auro purissimo deaurati; in arca vero tria in anno. Et si forte aliquando exigebat necessitas pro peccato sacerdotis vel universae Synagogae in priori autem tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes ritum sacrificiorum explentes. Hoc autem totum parabola est et umbra coeletur tabernaculum, quia in ea militatur Deo, antequam veniatur ad coelum. Tabernaculum namque proprie belligeranulgens virtute et sapientia in medio fidelium, quia et ipsi candelabra
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculũ. hoc aut̃ sed̾ tab̾naculũ. in pͥmoaũ
tabernaculo erat candclabrũ aureum. s apłe dic̃
chia. Erat enĩ in medio hastile hñsper iiii. loca
cipbex. speras ⁊ lilia. a quo ꝑtedebãt brachia tria a
ca cipho. speras ⁊ lilia. m cod̾ ⁊̃ erat mensa quad̃¬
ta ut altare. ⁊ habelut. ilii. pedes. ⁊ erat postiiti¬
tum tab̾nacłi que erat delignio seclum. ⁊ in aura¬
ta auro purissimo. q̃ habebat labium aureũ per
circuitũ. ac desuper coronam aureã interrasilem
reos quib ĩmittebantur uectes ut posset porta¬
ti. quicrant de lignis sechim ⁊ auro crcum dati
rant de simila. ⁊ singulis salbatis om̃s mitabã¬
tur. Si ueroante sabbatũ aliqͥs cẽt netessarĩ non
rẽ incensi. ubi .s. adolebatur incensum super ci¬
neres calentes qui illui deferebantur ab altan
sacrificioꝵ qd̾ erat extra tab̾nacłmm atriosubdi¬
uo. ⁊ erat quadratum .u. cubitis latum. ⁊ totidẽ

Expanded text:
tabernaculum, hoc autem secundum tabernaculum. In primo autem tabernaculo erat candelabrum aureum, sed Apostoluschia. Erat enim in medio hastile per quatuor loca, scyphos, sphaeras, et lilia. A quo procedebant brachia, tria aca scyphos, sphaeras, et lilia. In eodem etiam erat mensa quadrata, ut altare, et habebat quatuor pedes, et erat post introitum tabernaculi quae erat de lignis Setim et inaurata auro purissimo, quae habebat labium aureum per circuitum, ac desuper coronam auream interrasilem reos, quibus immittebantur vectes, ut posset portari, qui erant de lignis Setim, et auro circumdati, rant de simila, et singulis Sabbatis omnes mutabantur. Si vero ante Sabbatum aliquis erat necessarius, non re incensi, ubi scilicet adolebatur incensum super cineres calentes, qui illuc deferebantur ab altari sacrificiorum, quod erat extra tabernaculum in atrio sub divo. Et erat quadratum quinque cubitis latum, et totidem
Abbreviated transcription (Latin):
p adlusũ ÷ puericia. qͥ
ait̃ lusui puerilitã
ut faciunt illi qͥ despe¬
rant de resiurõe. sicut
quidam eor.t. dicente¬

Expanded text:
 ad lusum est pueritia. Quid autem lusui puerili tamut faciunt illi qui desperant de resurrectione, sicut quidam eorum tent
Abbreviated transcription (Latin):
aliter saꝑ ꝙ̃ resse habet. angenta ꝑfectioẽ. hũa
gͥ tẽptatio est credo cumbono qͥs aĩo scd̾ humanã
tñ fragilitatẽ maliq̃labit᷑ ⁊silio. uel cũ irritat᷑¬
tas postulat. ⁊ qr hõĩes sumuss. spe angelisum̃
angeli ñ sit p̾sumptiodyaboli. soait. ẽc̃ptatio
ad ꝓbandos uł exercendos bonos. et pumiendor

Expanded text:
aliter sapere quam res se habet, angelica perfectio est. Humana igitur tentatio est, credo, cum bono quis animo secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo labitur consilio, vel cum irritattas postulat. Et quia homines sumus, sed spe angeli sumuangeli, non sit praesumptio diaboli. Ideo ait, tentatioad probandos vel exercendos bonos, et puniendos
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim destruitur lex cum impleta scd̃m
sp̃m cessat scd̾m litteram. unde subdit. S sta
est ꝑ qͣm impletͣlex. que sine fide infirma es¬
set. firmatur enĩ status legis. qr nstica ⁊ ce¬
tur. Mistica gͦ ⁊ promittentiam cuangeliomi¬
pleta sunt. scõm sp̃ualem intelligentiã. litc̃a
uero occidens tollitur. Moralia autem in qͥbus

Expanded text:
Non enim destruitur lex, cum impleta secundum spiritum, cessat secundum litteram. Unde subdit: Sed staest per quam impletur lex, quae sine fide infirma esset. Firmatur enim status legis, quia mystica et caetur. Mystica ergo et promittentia in Evangelio impleta sunt, secundum spiritualem intelligentiam. Littera vero occidens, tollitur, moralia autem, in quibus