comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ: Itadictũ ẽ. sinon lauerote cũ de solispedib
ageretur : qomͦꝰ diculiusol& calcaisme. quando a¬
sola planta calcatur: Atille amore &tonore ptiur¬
membra non solũ ima non subtraam ueru etiam prima
substerno: Nemi hineges capiendã tecu partem:cum
dustotus: Hic moueatur quis fortassis & dicat: Immo
simundus ẽ. totus. quidopusẽ.ceiuł pedes lauare : Dñsau¬
tem nouerat qđ dic ebat: & ĩã sinr̃a insirmitaseiꝰ secreta
non penȩ trut: Uerũtamen quantũ noserudire
xex lege sua docere dignatur . procaptumeo promo.¬
dulomeo aliquid & iamego de huiꝰ quȩstionis prosun¬
dita te illo adiuuante respondeam Ac primũ ipsam
locutionem non sibi eẽ. contrariã facile ostendam:
Quisenĩ nonita rectis sime loquipossit. mundus ẽ. tot
praeter pedes : Flegantius autẽ loquitur . si dicitmun¬
dus est totus nisipedes. quod tantũ ual&. : Hhocergo ait

Expanded text:
mecum. Ita dictum est si non lavero te, cum de solis pedibus mecum. Ita dictum est si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur, quomodo dici assolet: calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timormea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, dus totus. Hic moveatur fortassis quis, et dicat: Imo si mundus est totus, quid ei opus est vel pedes lavare? Dominus autem noverat quod dicebat, etiamsi nostra infirmitas ejus secreta non penetrat. Verumtamen quantum nos erudire et ex lege sua docere dignatur, pro captu meo, pro modulo meo, aliquid etiam ego de hujus quaestionis profunditate, illo adjuvante, respondeam: ac primum ipsam locutionem non sibi esse contrariam facillime ostendam. Quis enim non ita rectissime loqui possit, Mundus est totus, praeter pedes? Elegantius autem loquitur si dicit, Mundus est totus, nisi pedes; quod tantumdem valet. Hoc ergo ait
Abbreviated transcription (Latin):
s& & posteosuenis s& ad primũ. ⁊ Qui s enimnestiat
primũ apostolirrum eẽ. beatis simũ p&rũ: sed
nonintel legendum est quod post aliquos ad illũue¬
nerit: sed quod ab illocȩperit: Quandoer gopedes
apostoloꝵ lauarecepit. uenitadeum a quo coepit
idẽ. ad paerum: & tuncpa&erus quod etiam quilib&
eorũ expaiuis sa: expauitatq ait Dñe tumihila¬
uaspedes: Quidestu: quid est mihi  cogtanda sunt
potius quam dicenda : Neforte quod ex hisuer bis aliquate nus
dignum concipit animarion explic& lingria: Soc respondit
ihesus& dicit ei  Quodegofatiotunes cismodo: scies autẽ pos
tea : Nectani en ille dominicifactialtitudine exterritus
ꝓmit tit sieri qđcur fuer& ignorabat : sedusq ad suos pedes
humilexp̃m adhucnonuult uidere non potestsustinere:
Hoc quippe inceernumnonsit : qđ non quãsit: Tum
saluator egrũ reluetantẽ deiꝑsius salutispericulo ex¬
terrens : sinonlauero temquid non habebis partem

Expanded text:
primum. Quis enim nesciat primum Apostolorum esse beatissimum Petrum? Sed non ita intelligendum est quod post aliquos ad illum venerit; sed quod ab illo coeperit. Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum a quo coepit, id est, ad Petrum: et tunc Petrus, quod etiam quilibet eorum expavisset, expavit, atque ait, Domine, tu mihi lavas pedes? Quid est, tu? quid est, mihi? Cogitanda sunt potius quam dicenda; ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non explicet lingua. 2. Sed respondit Jesus, et dixit ei: Quod ego facio, tu nescis modo, scies autea. Nec tamen ille, dominici facti altitudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat, sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem
Abbreviated transcription (Latin):
erat traditur admortem . : Tantaẽ. quippe humi litatis re¬
utilitas. ut eam suo commendar& exẽplo & iã diuina sublimi¬
tas : quia homosuꝑb ingernũ perira: nisieũds̃ humilis in¬
uenir&. : enit enĩfilius hominis quȩrere & saluuface¬
reqđ perierat:: Perierat autem suꝑbiam deceptoris
secutusgꝰ hum ilitatẽredẽptoris sequatur intentus .: Exxĩ.¬

Expanded text:
erat traditurus ad mortem. Tanta est quippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas: quia homo superbus in aeternum periret, nisi illum Deus humilis inveniret. Venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat . Perierat autem superbiam deceptoris secutus, ergo humilitatem Redemptoris sequatur inventus.
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad symonem parũ : & dicitei pa&rus Dñe
tumihi lauas pedes: Quis enĩnon ex pauescera lauari sibipeles
deifilio: quanuis itaq: magnȩ fuiss& audatia contra dicere
seruũ dño hominedo: Tamen hoc parus facere maluit
quã ꝑpetius sibi pedeslauarentur adño & deo. : Neputa¬
re debemꝰ hoc p&rũ inter c&eros formidas se aIq recusas se.
cum idali ante ipsum libenter uł & quanimiter sibisieri ꝑmi¬
sissent. ⁊ facilius quippe sicaccipiuntur ista uerba aeuan¬
geliiqui acũ dictumeãe. coepit lauare pedes discipuloꝵ
& extergere lint eo quoerat precintus Denide sub iunc

Expanded text:
nit ad Simonem Petrum; et dicit ei Petrus: Domine, tu mihi lavas pedes? Quis enim non expavesceret lavari sibi pedes a Dei Filio? Quamvis itaque magnae fuisset audaciae contradicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus; deinde subjunc
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesitimeat inquinarepe des dumꝑgit ad xp̃m quos ba
btis matelauerat xp̃i: sicenum aat: Egodormio & cor
Deindedicit & iamipse: C perimihisorormea proxima
mea columba mea persectamea. quia caput meum re
pletũ estrore & crines mei noc tisguttis : & respondit
mentum : o gran demisterium: Ergonetim& inquina¬
repedesueniendo ad eumquiluuit suor discipuloꝵ pe¬
des: tima certe : quiaper terram uenit udeum qui
& iaminterraẽ. quilisuos hic constitutos non deserit
cendentes & descendentes ad silium hominis: Si ascen¬
duntadeum propterea quiasur sumest qͥuomodo ad
eum descendunt sinon &iamhc est: dicit ergo ȩcde¬
sia : Huiupedes neos quomo doinqui naboeos : &eis
habita ꝑsidem in cordibus hominum: In eis hoc dicit: cũ
deliberait: utrum minis teriumtale suscipiant cui se mi¬
nus idoneos existi marent ut sineculpa impleant. ne sor¬
te alus pradicantes ipsire probisiant: Tutius ueritasau

Expanded text:
Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos baptismate laverat dditur et dicentis : Aperi mihi soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta mea » . Nec epletum est rore, et crines mei noctis guttis. » Et respondet mentum! o grande mysterium! Ergone timet inquinare pedes, veniendo ad eum qui lavit suorum discipulorum pedes? Timet certe, quia per terram venit ad eum, qui etiam in terra est, quia suos hic constitutos non deserit. cendentes et descendentes ad Filium hominis ? Si ascendunt ad eum propterea quia sursum est, quomodo ad eum descendunt, si non etiam hic est? Dicit ergo Ecclesia: Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? In eis habitet per fidem in cordibus hominum . In his hoc dicit, cum deliberant utrum ministerium tale suscipiant, cui se minus idoneos existimant, ut sine culpa impleant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi fiant . Tutius enim veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Sursumenim xp̃se. sedens addexteram patris : sed ꝓfecto &
hic est. propter quod saulo interraseinentidicit. Quid me
persequaeris: ut autem hoc quȩrendum susciperemus
hic tractabatur quod pedes dñs discpłis lauit. cũ iam ipsi
discipulilotiessent nec opris haberent nisipedes lauare.
Ubiuisume. intellȩgendum quod babtis moquidem
homototus abluitur: seddumistoposteauiuit in sȩcu¬
lo humanis affectib: terrã uelut pedib: calcars. ipsascilic&
abeoquipedes luuit discipulis suis. nec desinit inter¬
pellu repronobis : Hic occurrerunt ex cantico cun¬
ticorum ecclesiae uerbadicentis. Iuiupedesme¬
os quomodoin quintiboeos.: Cumullaꝰ ire & ape¬
rireei quiuenerat ad eam & pulsauerat: sibiq
uperiripopos cerat. ille spaiosus forma prȩsiliis ho¬
minum: hincquȩstionata est. quãco artarenoliui¬
mus angustusteporis. ideoq: distu limꝰ q̃uoniam modo

Expanded text:
Sursum enim Christus est sedens ad dexteram Patris: sed profecto et Sursum enim Christus est sedens ad dexteram Patris: sed profecto et hic est; propter quod et Saulo in terra saevienti dicit, Quid me persequeris ? Ut autem hoc quaerendum susciperemus, id tractabatur quod pedes Dominus discipulis lavit, cum jam ipsi discipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum isto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram velut pedibus calcans, ipsa sciliceab eo qui pedes lavit discipulis suis , nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt ex Cantico canticorum Ecclesiae verba dicentis, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? cum vellet ire, et aperire ei qui venerat ad eam, et pulsaverat, sibique aperiri poposcerat, ille speciosus forma prae filiis hominum . Hinc quaestio nata est quam coarctare noluimus angustiis temporis, ideoque distulimus, quonam modo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ssursum ÷ ͦ non neciscendit incaelũ & sed et ad exteram patris :
ergo ut adx p̃meamus terram calcare conpellimur : cum potius
es se : U̾id&is srs hodiernitẽporis angustias istam coartare
quaestionẽ : Iuod& siuos forteminꝰ iuid&is egoutcumq ui¬
deo quantȩ disprtationis indigeat: Undep&ꝰouteampoti¬
ussus pendi quam negligentius uł angustius pertractari.
Non saudata sed dilata expectatione patiamini:
Aderit enĩ nobis dñs quinos debitores facit : ut fatiat & i¬
donet undereddã quidonauit ut debeat᷑: Dona¬
Quit enĩ dilectionem dequa dictum est: Nemi¬
niquicquã debeatisnisuit inucem diligatis donet & ĩ amser¬
monem que uide ꝯme debere dilectis: expectationem uiton
Eldhocnemphe diftuleram : ut explicarem sicut pos sem. quẽ¬
ad modum &iam perterram ueniatur adxp̃m c̃um potius
iubeamur quasur sum sunt quarere non qua suꝑ terram :

Expanded text:
Christus sursum est? nonne ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris? nChristus sursum est? nonne ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris? nergo ut ad Christum eamus, terram calcare compellimur; cum potius ossimus? Videtis, fratres, hodierni temporis angustias istam coarctare quaestionem. Quod et si vos forte minus videtis, ego utcumque video quantae disputationis indigeat. Unde peto ut eam potius suspendi, quam vel negligentius vel angustius pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatione patiamini. Aderit enim Dominus qui nos debitores facit, ut faciat etiDonet unde reddam, qui donavit ut debeam. Donavit enim dilectionem, de qua dictum est, Nemini quidquam debentis, nisi ut invicem diligatis ; donet etiam sermonem, quem video me debere dilectis. Exspectationem vestram ad hoc nempe distuleram, ut explicarem sicut possem, quemadmodum etiam per terram veniatur ad Christum; cum potius jubeamur quae sursum sunt quaerere, non quae super terram .
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum non habemꝰ nos ipsos decipiamꝰ. & ueritas innobis
nonsit: Cpotidiae igitur pedes lauat nobis qui in terpellat
ꝓnobis: & qd tidie nosopus habore ut pedes lauemus ide:
uias sp̃italiũ gressuum dirigamꝰ : in ipsa orationedomini¬
ca consitem᷑ : cum dicimꝰ. dimit te nobis debitanrã: sicut
& nos dimit timus debitorib nris: Sieni consite amur sicut¬
scriptũ est peccatama : profecto illequilauit pedes disci¬
puloꝵ suoꝵ sidelis e. & iustusquidimit Stit nobis peccata
& mundae ab omi iniquitate. ide. usq ad pedes quib conuersam̃
in terra : Roinde ex desia quamundat xp̃s lauacro aquȩ inuer¬
bonon solum in illis est sine macula & ruga qui postlaua crum
regenerationis continuo ex huiusuita contagione tolluntur .
Neccalcant terr& ut opiis habeant pedeslauare: Uerum& i
tis & iã pedibis emigrare: In his autem quihic demorantur
& ĩamsimundasit. qm̃ iusteuiuuNt õpustamen habent pe¬
des lauare. qm̃sine peccato utiq nonsunt Ropter hoc di

Expanded text:
peccatum non habemus, nos ipsos decipiamus, et veritas in nobis non sit . Quotidie igitur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis : et quotidie nos opus habere ut pedes lavemus, id est, vias spiritualium gressuum dirigamus, in ipsa oratione dominica confitemur, cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimitscriptum est, peccata nostra, profecto ille qui lavit pedes discipulorum suorum, fidelis est et justus qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate , id est, usque ad pedes quibus conversamur in terra. 5. Proinde Ecclesia quam mundat Christus lavacro aquae in verbo, non solum in illis est sine macula et ruga , qui post lavacrum regenerationis continuo ex hujus vitae contagione tolluntur, nec calcant terram ut opus habeant pedes lavare; verum ettis etiam pedibus emigrare. In his autem qui hic demorantur, etiamsi munda sit, quoniam juste vivunt; opus tamen habent pedes lavare, quoniam sine peccato utique non sunt. Propter hoc dic
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Decit autem & aluis homodei: uditui meo dabis
gaudium & laititiam : & exultabunt ossahumiliata:
Hoc est qđ dixi cum ueritas auditur. hunulitas custo¬
ditur: dicit & ulius. amicus autems ponsi stat & andit
eum & gaudio gaud& propter uocem sponsi: fruamur
auditis inestrẽpitii nobis loquente uitrinsecus uerita¬
te: ꝑ quia ĩ concuni forinsecus insonat perlegentem. ꝑ
acdnuntiantem pripraedicantem : ꝑdisputantem.
ꝑprȩcipientem ꝑ consolantẽ: ꝑ ex hortatẽ : ꝑ ipsu m&i am
cantentẽ adq sallentem: Ipsi qui hȩcagunt inquinaripe¬
dib suis timent. cũ placere hominibus subrepente a mo¬
re humanȩ laudis affectant : : E&erũ qui eos audit li¬
benter & pienon haba locũ iactandise in lã boribus
alienis & non inflatis os sibus humiliatis gaudiogau

Expanded text:
. Dicit et alius homo Dei, Auditui meo dabis gaudium et laetitiam, et exsultabunt ossa humiliata . Hoc est quod dixi, Cum veritas auditur, humilitas custoditur. Dicit et alius, Amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinsecus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legdicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gau
Abbreviated transcription (Latin):
te cla risicaturꝰ ẽẽt. dm̃.: Cũ es sesiunior cinge baste¬
& abul ibas ubi uolebas : cũ autẽsenueris. alter te
cing&. & fer& quoti non uis.: Ubisatis expres sit
non aseipso. so aibalio debere occidi : qui uestigi a se¬
quitur xp̃i.: Cumergo eausȩ arti culus uenerit.
ut hȩc condicio proponatur. dut faciendũ con¬
tra dei p̃ceptũ. aut e hac uita em igrandum quoꝵ duoꝵ
homo cogetur. alter̃ eligere. conminante. mortem ꝑ¬
secutore : ibieligat deodilecto mori. qua moffensouuere. : Ibi
oderit in hoc mundo i nimã suct̃: ut in uitã gernã custodiateam:
Siquis mihiminis trat: mesequatur.: Quid e. mesequatur. nisi

Expanded text:
te glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
quod ego uolo s& sicut tuuis pater.: Sic enim homo
abhumnanis in diuin& dirigitur. cum uoluntati
humane uoluntas diuina praponitur: Quide. cutẽ
clarisica tuum nomen. iusi in suapassione & resurrec¬
tione : quid ergͦ est aliud nisi ut pat̃ clarific& filium.

Expanded text:
quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Sic enim homo quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem, Clarifica tuum nomen; nisi, in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium
Abbreviated transcription (Latin):
in melius conmutauit.: Audiergo quid in de subiungat
cũdixissa. Nunc anima me turbata e. & quiddicã
inquid: Patersaluificame ex horaae. S& proptereti¬
ueni in horam hane. : Later clarisica tiium nomen.:
Docuit te quid cogites. doeuit quid dicas. quẽ uiuo¬
ces. in quosperes: cuiꝰ. uoluntatem certã aitq diuinita
prosicere: Nam & tẽptari dignatusẽ. adiabolo a quo
utiq: sinoll& non tẽptaretur: quem ad modum si noll&
non pate retur. &earespondit diabolo quaetu in
tẽptatiomb: debeas respon dere.: &illequidem tẽpta¬
tus ẽ. s& non periclitatus. ut docer& te intẽpta cione
periclitantem temptatori respondere. & post tempta¬
cuitem hic dixit. nunc onimame a turbatae. ita
&iam ubidicit. Tristis ẽ. animamȩ ausq ad mortem
& pater si sieri potest. transeat ame calixiste: Io omi¬
nis sus cepit insirmitatem. ut doceat. sie contrista¬
tuni & contur batum qđ sequitur dicere. Nerum non

Expanded text:
in melius commutavit. Audi ergo quid inde subjungat, in melius commutavit. Audi ergo quid inde subjungat, cum dixisset, Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit? Pater, salvifica me ex haveni in horam hanc: Pater, clarifica tuum nomen. Docuit te quid cogites, docuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tproficere. Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique si nollet non tentaretur, quemadmodum si nollet non pateretur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere tus est, sed non periclitatus: ut doceret te in tentatione periclitantem, tentatori respondentem, et post tentaautem hic dixit: Nunc anima mea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum, quod sequitur dicere. Verumtamen, non
Abbreviated transcription (Latin):
nis meae: dudipime uocẽ infirmita tif tuae. Uires sugge¬
rout cur ras. nec reprimo quod acceleras sedtrans fero in
me quod trepidas. & substerno qua transeas. ⁊ Od ñe
medicitor deussupranos. homo ꝓpternos. Egnos comise¬
ricor dicm tuam. ⁊ Nã quod tu tantus. tuae caritatis
uo luntate tur baris. multos in corporetuo quisua
insirmitatis neces sita te tur bantur nedes perandopere¬
ant consolaris deniq homo quisequi uult. audiat
quase quectur.: Accessit forte hora terribilis propo¬
nitur optio dutfaciendȩ iniquitatis. dut sub eundȩ pas¬
sionis. turbatur anima insirma: Propter quã sponte
turbata ẽ. anima inuicta. ⁊ Prepone tuae uoluntati: uo¬
lunta tem dei. :dtendeenĩ quid deinde subiungat crea¬
tortuus. & magister tuus quite fecit.: & ut te docer&
factus ẽ : & ipse: quod fecit. : Homo enĩ factus ẽ qui ho¬
minemfecit: s& deus in cõmutabilis mansit. & hominẽ

Expanded text:
nis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggenis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis, aut subeundae passionis; turbatur anima infirma, propter quam sponte turbata est anima invicta: praepone tuae voluntati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te fecit, et ut te doceret factus est et ipse quod fecit: homo enim factus est qui hominem fecit; sed Deus incommutabilis mansit, et hominem
Abbreviated transcription (Latin):
affero. : cudio. Quio dit animam suai in hocmũ do
inuitam & ernam custodit eam. Nec ꝑ mittoꝵ. tan¬
tũ modomirari : sed iubeor imitari.⁊ dein desequen¬
tib uerbis. siquis mihiministrat. mesequatur. &
ubisumego. ibi& minis ter meus erit. mundũ con¬
tẽpnere ciccendor. & in conspectume onihilẽ. Uita
huiꝰ status quantũ liba suerit prolixus ua porprȩ a¬
more & ernorũ tẽporalia mihi cuncta uiles cunt.:
&rursus ipsũ dñm meum. quime illis uerbis abinsirmi¬
tatemed rapuit adsirmitatem suam. Audio dicentem:
Nunc anima meatur bata est.: Quid hoc ẽ. quomodose¬
qui iubes animã meã. siturbariuideo animatua : quomͦ
sufferam quod graue tanta sirmitas sentit: quale sunda¬
mentum quaeramus . si petͤ. suc cumbit: S& uidi
iͥ. audire in cogitatione me. Respondentem mihi dñm
& quodã modo dicentem.: Magis sequaris: quia sic me
interĩ sufferas.: Ione ut audisti ad teuocem fortitudi¬

Expanded text:
affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Deinde sequentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus erit; mundum contemnere accendor, et in conspectu meo nihil est vitae hujus totus, quantumlibet fuerit prolixus, vapor; prae amore aeternorum temporalia mihi cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmitate mea rapuit ad firmitatem suam, audio dicentem, Nunc anima mea turbata est. Quid est hoc? Quomodo sequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondentem mihi Dominum, et quodammodo dicentem: Magis sequeris, quia sic me interpono ut sufferas: audisti ad te vocem fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ost qua in dñs ih s xp̃s: uerbis lectionis hesterna ministros
sucs ut se ipsum sequȩrentur hortatus ẽ. cuista prãt¬
dixis sae passionen suã quod nifigranum frumenti ca¬
densinter ramortuum fuerit. solum man&. Situtem
niortuum fuerit nmultum fructum affert. ubiex¬
citauit eos. qui eum adregnũ caeloꝵ sequi uellent ite aui¬
mã sudm odissent in hocmundo. si eam inuitam &ernã
canima mea turbeta est. nde turbata est. dñe a¬
nimatua : nem pepdulo ante dixisti: qui odit animam
ueniente hora qua ex hoc mundo egre diꝗtur : Quis hoc
de dnimadnĩ dudeat ddfirmare s&ꝰ nos inse transtu¬
lit nos in se sus coepit. caput nrm̃ menbroꝵ suorum.
suscaepit affectum. & ideo aba li quo non est turba¬
tum : sa sicut deil lo dictumẽ. cum lararum suscita¬
r& turbduit sem& ipsum.: O portebat eni utunus me
sũmci : ita nobis cum pateretur & ad insirma.:  u
disupius dicentem.: Uenit hora. ut clarisicetur filius
hominis.: Simor tisi catum fuerit granũ : multũ fructũ

Expanded text:
ominus Jesus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum suscepit affectum: et ideo non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictum est, cum Lazarum suscitaret, turbavit semetipsum . Oportebat enim ut unus mesumma, ita nobiscum pateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
rigit esurientipanẽ: demise ricor dici facere. non de
iactantia: Non  li udibiquae rere. quã opus bonum :
ues cien tesinistra. quid faciat dexteratua : idẽ. ut ali¬
ente ur intentio cupiditatis. aboꝑe caritatis : Quisic
minis trad. xp̃o ministrat. Necteq illidicitur: Cum
uni exmini meis fecisti: mͥ.fecisti.⁊ Nec ed tantum qu& ad mi¬
sericor dic̃ꝑtinent corporalem. sed omĩa opera bona ꝓpter
xp̃m fatiens.: Tuncenĩ erunt bona. qm̃finis legis xp̃s adius¬
ticiã om̃i credenti.⁊ Minister ẽ. xp̃iusq ad illud opus magnȩ ca

Expanded text:
rigit esurienti panem, de misericordia facere debet, non de rigit esurienti panem, de misericordia facere debet, non de jactantia non aliud ibi quaeret quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitaministrat, Christo ministrat, recteque illi dicetur: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia opera bona propter Christum faciens. Tunc enim erunt bona; quoniam finis legis Christus ad justitiam omni credenti minister est usque ad  apu
Abbreviated transcription (Latin):
erat. exrecũ bentib: Sedeomodo xp̃o &i ã iudas ꝑditus
minis trauit.: Nã & loculos ipseha bebat : & quã uis teeis
quae mittebantur. sceleratissime furaretur : ꝑ illũ tam̃
&iã neces saria parabantur.: Hinc ẽ. illud quod cũ ei dice¬
r& dns. quod facis facceleriter: Arbitranisnt quidã. qđ
eũ ius serit propter diemfestum. necessaria p̃parare: uł indi¬
gentib: darealiquitł: nullomodo igitur dehuius cemodiminis
minis trantem : reprobatũ potius quã honoratũ. uidemus:
Utquidergo alibi quaerimꝰ quid sit ministrarexp̃o & non
potius in is tis ipsis ues bis dgnoscimꝰ : Cũ enĩ dixit. Siquis m.
minis trat mes equatur: hoc intellegiuo luit. ac sidicer&.
Siquis menon se quitur . non mihiminis trat.: Ministrant
eni mesequa tur : uias ambul& meas. nonsuas:: Sicut
libi scriptũ ẽ.: Quise dicit in xp̃o manene : deb& sicut
anbu lauit ille. & ipse anbulare.: Deb& & it̃ si por

Expanded text:
erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittetiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare, vel indigentibus aliquid dare . Nullo modo igitur de hujuscemodi minist quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambular
Abbreviated transcription (Latin):
si quismihiministrat : mesequatur : Quofructu : quamer caede.
quo prȩmio: & ubisũ inquit ego illic & minifter meuserit :
Tratis cimetur : & operis quominis tratur. illip̃ciumsit eẽcõ
illo.: Ubieni beneerit sineillo. aut quando eẽ. male poterit
cum illo: Cudi eui dentius.: Siquis mihiministrat: hono¬
rifica bit eũ pater . : Quo honore. nisiut sit cõ filio eiꝰ: quod
enĩ suꝑuis cit. ubiegosũ illic & minifter meus erit : Hoc intel¬
ligitur exposuis se cũ dicit. honorificabit eum pater meus:
Nã quce maiorẽ honorẽ acciꝑe potest. ad optatus. quã ut sit ubi
est unicꝰ. non aequalis factꝰ diuinitati: sed consociatus & ernita¬
ti
Quidsit aute ministra rexp̃o. cui operi merces tanta promit¬
titur: hoc pocius debemus in quire re.: Sienĩ hoc putauerimꝰ. eẽ
nanticibum coquert uł apponere. uel poculũdare. potũq
mis cere : fecerunt hoc illi qui potuerunt eũ in corpore habere
presentem. sicut martha. & maria. quando & la zarꝰ u

Expanded text:
Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse nanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus
Abbreviated transcription (Latin):
hoca intellegendũ diffi¬
cillimũsit: adiecit
aliutl difficilius : & ma¬
iora horũ facia Quidẽ. hoc: qui facer& opera qua
xp̃s fecit. non inueniebamus: qui & iam maiora ficiat.
inuenturisumus: Sed dixeramus sermone pristino : qe
maius fuit umbresuae transitu. quod discipuli fecer̃.
quentes: &quia plures apostolis quã ipso ꝑ osproprid̃
predicante dño crediderunt: ut ecuiderentur opera
intelligendaeẽ . maiora : Non quo maior eẽt magistro dis¬
cipulus. uł dño seruus. uel adoptatus unigenito. uł ho¬
modeo : sed quodper illos ipsed ignaretur eadẽ maio¬
rafacere : quidicit illis alioloco : Si neme nihil potes
tisfacere. ⁊ Ipsequippe. ut alia omittam quȩ sunt in¬
numerabilia sineipsis fecit ipsos: Sine ipsis fecit hunc
mundum : & quia homo &iã ipsesieri dignatus est. si¬
ne ipsis fexit & seipsum. Nuid autẽ illis ine ipso. nisi pec
catum: Deniq & hic quod des acre poterat nos mo ue¬
re. mox abstulit . ,Cumenim dixis sa. qui credit imme

Expanded text:
hoc ad intelligendum difficillimum sit, adjecit aliud difficillius: et majora horum faciet. Quid est hoc? Qui faceret opera, quae Christus fecit, non inveniebamus; qui etiam majora faciet, inventuri sumus? Sed dixeramus sermone pristino, quia majus fuit umbrae suae transitu, quod discipuli fecerunare languentes: et quia plures apostolis, quam ipso per os proprium praedicante Domino, crediderunt, ut haec viderentur opera intelligenda esse majora; non quo major esset magistro discipulus, vel Domino servus, vel adoptatus Unigenito, vel homo Deo; sed quod per illos ipse dignaretur eadem majora facere, qui dicit eis altis facere . Ipse quippe, ut alia omittam, quae sunt innumerabilia, sine ipsis fecit ipsos, sine ipsis fecit hunc mundum: et quia homo etiam ipse fieri dignatus est, sine ipsis fecit et seipsum. Quid autem catum? Denique et hic id quod de hac re poterat nos movere, mox abstulit: cum enim dixisset, Qui credit in me,
Abbreviated transcription (Latin):
& cetera euuangłii : usq: non est scissũrete. Hoc est magnũ sacramen¬
tũ. in magno ioħis euuangłio : & ut uehementius cõmendare tur
lo coultimo scriptũ . qđ ergͦ septẽ discipłi fuer̃ in ista piscatione.
petrus & thomas nathanahel &duofilurebedei & aliiduoquorũ no¬
minatacent᷑ istisuo septe narionumero. finẽ significant temporis.
Vniuers quippe septẽ dieb: uoluit᷑ munđ. ad hoc ꝑtin& qđ mane fac

Expanded text:
 cum tanti essent, non est scissum rete. Hoc est magnum sacramentum in magno Joannis Evangelio, et ut vehementius commendaretur, loco ultimo scriptum. Quod ergo septem discipuli fuerint in ista piscatione, Petrus, et Thomas, et Nathanael, et duo filii Zebedaei, et alii duo quorum nomina tacentur, isto suo septenario numero fidem significant temporis. Universum quippe septem diebus volvitur tempus. Ad hoc pertinet quod mane fac
Abbreviated transcription (Latin):
ergͦ itr̃ madsem& ipsos discipłi idest ubi habitabant . & unde ad monu¬
mentũ cucurrerant. Caria aut̃ stabat ad monumentũ foris plo¬
rans: Viris eñisedentib: infirmiorẽ sexũ in eodẽ loco fortiorfiebat
affect: & oculi quid ñm quesierant & ñ inuenerant . lacrimis ĩauaca¬
ergͦfler& inclinauit se& ꝓspex in monumentũ . Cur hoc fecerat:
nescio. Non enĩ nesciebat non ibies seiã quẽ querebat. quando qui¬
dem in de sublatũ & discipłis ipsa nuntiauerat . & illi ad monumentũ
uenerant & non solũ intuendo sed etiã intrando corpꝰdñiquȩ si¬
erant nec inuenerant : Iuid sibi ergͦ uult qđ istacũ fler& rursũ
in monumentd̃ inclinata ꝓspex̃ utrũ qđ nimiũ dolebat. nec suis nec¬
illoꝵ oculis facile putabat esse credendũ anpotius diuino instine
tu animo eiꝰ effectũ est ut ꝓspicer&. Prospexeni & iudit duos anglos

Expanded text:
ergo iterum ad semetipsos discipuli id est, ubi habitabant, et unde ad monuergo iterum ad semetipsos discipuli id est, ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant; Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. Viris enim redeuntibus, infirmiorem sexum in eodem loco fortior figebat affectus. Et oculi qui Dominum quaesierant et non invenerant, lacrymis jam vacaergo fleret, inclinavit se et prospexit in monumentum. Cur hoc fecerit nescio. Non enim nesciebat non ibi esse jam quem quaerebat; quandoquidem inde sublatum et discipulis ipsa nuntiaverat; et illi ad monumentum venerant, et non solum intuendo, sed etiam intrando corpus Domini quaesierant, nec invenerant. Quid sibi ergo vult quod ista cum fleret, rursum in monumentum inclinata prospexit? Utrum qillorum oculis facile putabat esse credendum? An potius divino instinctu in animo ejus effectum est ut prospiceret? Prospexit enim: Et vidit duos angelo
Abbreviated transcription (Latin):
quomđ uenerint atq ait Currebant aut̃ duosimul &cr̃. ubios¬
tendit qđ precurrens ad monumentũ uenerit prior alius illedis¬
cipłs quẽ se ipsũ significat : sed tã quã de alio cuncta narrat. Et cũ se
inclinass& inquit uidit posita linte amina non tamen introuiit.
Venit ergͦsymonpetrus sequens eũ & introiit in monumentũ : &¬
ista significant. nequaꝗͣ idput auerĩ : sed ad alia festinamꝰ in quib:
inmorari questionis uł obscuritatis alicui necessitate cõpellim᷑.
Nã iftaquȩ ꝑse ipsa manifestas. quid singula etiã significent.
querere sc̃ȩ quidem delitiȩ s̃: sed otiosoꝵ qđ non sum nos: Tunc
ergͦ introuuit & ille discipłs qui uenerat primꝰ ad monumentũ
Prioruenit & posterior intrauit . Neq: hoc utiq: uacat : sed mihi
adistañ uacat. Et uidit inqͥt & credidit hic non nulliparũ ad¬
tendentes putant hociohannẽ credidisse. qđ iħs resurrexerit

Expanded text:
quomodo venerint, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi osquomodo venerint, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit alius ille discipulus quem seipsum significat, sed tanquam de alio cuncta narrat. Et cum se inclinasset, inquit, vidit posita linteamina, non tamen introivit. Venit ergo Simon Petrus sequens eum, et introivit in monumentum, ista significant? Nequaquam id putaverim, sed ad alia festinamus, in quibus immorari quaestionis vel obscuritatis alicujus necessitate compellimur. Nam ista quae per seipsa manifesta sunt, quid singula etiam significent quaerere, sanctae quidem deliciae sunt, sed otiosorum, quod non sumus nos. Tunc ergo introiit et ille discipulus qui venerat primus ad monumentum. Prior venit, et posterior intravit. Neque hoc utique vacat, sed mihi ad ista non vacat. Et vidit, inquit, et credidit. Hic nonnulli parum attendentes, putant hoc Joannem credidisse, quod Jesus resurrexit;
Abbreviated transcription (Latin):
dominicae passionisum bra p̃ces serat: unde pascha nr̃m inmo¬
latus est xp̃s de quo & i saiasꝓphetap̃dixerat. Si c̃ouisadim¬
molandũductus est. Itẽ qr subiunexerat dicens. sed unꝰmili¬
tũ lancealatus eiꝰ aperuit : Adhocꝑtin& alterũ testimonium.
uidebunt inquẽ confixer̃ : ubi ꝓmissus ẽ . xp̃sinea quacrucifixus ẽ

Expanded text:
Dominicae passionis umbra praecesserat. Unde Pascha nostrum immoDominicae passionis umbra praecesserat. Unde Pascha nostrum immolatus est, de quo et Isaias propheta praedixit: « Sicut ovis ad immolandum ductus est . Item quia subjunxerat dicens: Sed unus militum lancea latus ejus aperuit, ad hoc pertinet alterum testimonium: Videbunt, in quem compunxerunt: ubi promissus est Christus in ea qua crucifixus est
Abbreviated transcription (Latin):
ut inde formaret᷑ ei coniux quȩ delatere dormientis effluxit
Omor sunde mortui reuiui sc̃unt . quid isto sanguine mundius :
quiduulnere istosa lubrius: & quidit inquid testimoniũ ꝑhibuit :
&uerũ ẽ eiꝰ testimoniũ. Et ille scit qr uera dic̃ ut & uoscredatis
Nondix̃ ut & uossciatis sedut credatis. Scit enĩ quiuidit cuiꝰ
credat testimoniũ quiñ uidit. Magis autẽ ad fidẽ ꝑtin& ere
dere quã uidere : Nã quid ẽ aliud credere quã sidẽ ac cõmo¬
dare : facta senĩ haec inquid ut scriptura impleat᷑ : os ñ com
minuetis exeo. Et iterũ alia scriptura dic̃. Uidebunt inquẽ
cõfixer̃. Duotestimonia de scripturis reddidit : singulis re¬
b: quas factas fuisse narrauit . Nã qr dixerat ad iħmautẽ cũ
ꝑtin& testimoniũ os non cõminue tisẽxeo. Qđ p̃ceptũ ẽ. eis qui
celebrare pascha uissis ouis inmolationẽ inueterile gequae

Expanded text:
ut inde formaretur ei conjux, quae de latere dormientis effluxit. ut inde formaretur ei conjux, quae de latere dormientis effluxit. O mors, unde mortui reviviscunt. Quid isto sanguine mundius? Quid vulnere isto salubrius? Et qui vidit, inquit, testimonium perhibuit; et verum est ejus testimonium; et ille scit quia vera dicit, ut et vos credatis. Non dixit: Ut et vos sciatis, sed ut credatis. Scit enim qui vidit, cujus credat testimonio qui non vidit. Magis autem ad fidem credere pertinet, quam videre. Nam quid est aliud credere, quam fidem accommodare? Faminuetis ex eo . Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt in quem pupugerunt . » Duo testimonia de Scripturis reddidit singulis rebus, quas factas fuisse narravit. Nam quia dixerat: « Ad Jesum autem cum pertinet testimonium: « Os non comminuetis ex eo. » Quod praeceptum est his, qui celebrare Pascha jussi sunt ovis immolatione in veteri lege, quae
Abbreviated transcription (Latin):
est cũeo. Ad iħm aut̃ cũ uenissent : ut uider eũiã mortuũ. ñ fre¬
ger̃ eiꝰ crura. sed unꝰ militũ lancealatꝰ eiꝰ aperuit : & continuo
exiuit sanguis & aqua. Vigilant i uerbo euuangłta usus est. ut ñ
dicer& latꝰ eiꝰ ꝑcus sit aut uulnerauit. aut qͥd aliud sed a peruit
ut illic quodã modo uitȩ hostiũ panderet᷑ : unde sacramenta
aeccłȩ manauer̃ sine quib: aduitã quȩ uerauita est ñ intrat᷑.
Ille sanguis in remissionẽ fusus est peccatoꝵ : aqua illa salutare
tẽperat poculũ: hȩc & lauaerũ prȩstat. & potũ. Hoc pͣnunti¬
abat qđ noe in latere arcȩ hostiũ facere iussus est qua in tra¬
rent animalia quȩ non erant diluuia peritura : quib: pre¬
sigurabat᷑ eccła Propt̃ hoc prima mulier facta ẽ. deuiri
lateredormientis & appellata ẽ. eua materq: uiuorum:
Magnũ quippe significauit bonũ: ante magnũ preuaricatio¬
nis malũ. Hic scđsadam inclinato capite incrucedormiuit.

Expanded text:
ortuum, non fregerunt ejus crura. Sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. » Vigilanter verbis evangelista usus est, non ut diceret, latus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud, sed aperuit, ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem fusus est peccatorum. Aqua illa salutare temperat poculum. Haec et lavacrum praestat, et potum. Hoc praenuntiabat quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est, quia intrarent animalia quae non erant diluvio peritura, quibus praefigurabatur Ecclesia. Propter hoc, prima mulier facta est de viri latere dormientis, et appellata est vita, materque vivorum. Magnum quippe significavit bonum ante magnum praevaricationis malum. Et hic secundus Adam inclinato capite, in cruce dormivit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã in longitudine tẽporis usq: in finẽ. Alta est in cacumine. qđ
transuersũ lignũ sursũuersus excedit᷑. & significat suꝑnũ finẽ.
qͦ cuncta operareferunt᷑. Im̃ cunctaquȩ latitudine ac longitu¬
dine bene ac ꝑ seuerant̃ fiunt. ꝓpẽ altitudinẽ diuinoꝵ facienda
sunt pͥmiorũ. Pro funda est in ea parte quaint̃ra figit᷑: ibiquippe
& occulta ẽ. nec uideri potest : sed cuncta eiꝰ apparentia &emi¬
nentia inde consurgunt : sic̃ bona nr̃ade ꝓfunditate gr̃aẽdei. quȩ
cõprehendiaciudicari ñ potest uniuersa ꝓcedunt. Sed & sicrux

Expanded text:
tiam in longitudine temporis usque in finem. Alta est in cacumine quod per tiam in longitudine temporis usque in finem. Alta est in cacumine quod per transversum lignum sursum versus excedit et significat supernum finem, quo cuncta opera referuntur. Quoniam cuncta latitudine ac longitudine bene ac perseveranter fiunt, propter altitudinem divinorum facienda sunt praemiorum. Profunda est in ea parte quia in terra figitur. Ibi quippe et occulta est, nec videri potest, sed cuncta ejus apparentia et eminentia inde consurgunt, sicut bona nostra de profunditate gratiae Dei, quae comprehendi ac indicari non potest universa procedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gandi & soluendisolacceperit potestatẽ : cũ & illud unꝰ ꝓom̃ib:
dixerit & hoc cũ om̃ib: tãꝗͣ ꝑsonã gerens ipsius unitatis accepe
suꝑ contexta. addidit ꝑ totũ. Iđ si referamꝰ adid qđ significat . ne¬
moeiꝰ est expers. qͥ ꝑtiner &inuenit᷑ ad totũ : a quo toto sic̃ greca
indicat lingua. catholica uocat᷑ aeccła. In sorte aut̃ qͥd nisi gr̃a
deicõmendata est : sic quippe inumno ad om̃s ꝑuenit . cũ sors quipꝑe¬
om̃ib placuit q̃i & dĩgr̃a in unitatead om̃s ꝑuenit : & cũ sorsmittit᷑.
ñ ꝑsonȩ cuiꝰcumq: uł merits. sed occulto deiiuditiocedit᷑. Nec ideo
ista ñ aliqͥdboni significas sedixeritquis ql ꝑmalos factas non
dicturisumꝰ quȩ certe ab inimicis similit̃ atq: impiis xp̃o facta &
in pacta est & tam̃ ea significarirecte intelligit᷑ qđ ait apłs.
pe intrans uerso ligno quo ex tendunt᷑ pendenti smanꝰ: & signifi¬
cat operabona in latitud ine baritatis. Longaẽ a trans uerso

Expanded text:
i et solvendi solus acciperet potestatem: cum et illud unus pro omnibus dixerit, et hoc cum omnibus tanquam personam gerens ipsius unitatis accepersuper contexta, addidit, per totum. Quod si referamus ad id quod significat, nemo est ejus expers, qui pertinere inveniatur ad totum: a quo toto, sicut Graeca indicat lingua, Catholica vocatur Ecclesia. In sorte autem quid, nisi Dei a commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit; et cum sors mittitur, non personae cujusque vel meritis, sed occulto Dei judicio ceditur. Nec ideo ista non aliquid boni significasse quis dixerit, quia per malos facta sunt;dicturi sumus, quae certe similiter ab inimicis atque impiis Christo facta et impacta est? Et tamen ea significari rectpe in transverso ligno quo extenduntur pendentes manus, et significat opera bona in latitudine charitatis; longa est a transverso
Abbreviated transcription (Latin):
est. sedamatheo uerũ dictũ Restat ergͦ ut in aliqͦd in his uerbis
lateat sacramentũ. Iđ siue in ueniam. siue inuenire minime
ualeamꝰ: in esse tamen nullo modo dubitare debemꝰ. Aut ergͦ
sic dictũ est nolime tangere. nondũ enĩascendi ad patrẽ me ũ.
didit nisicũ ascendis s& incȩlũ ad ꝑatrẽ. Aut sic in secrediuoluit
ił .s. hoc ẽ. sic sespiritalit̃ tangi. qđ ipse& pater unũ sint . Ei. quippe
intimis sensib: quodã modo ascendit ad patrẽ. quisic in eoꝓsĩcerit
ut patri agnoscat aequalẽ. Alit̃ non recte tangit᷑ idest alit̃
in eũ non recte credit᷑. Poterat aut̃ in eũ siccredere maria ut
re id est noli in me sic credere que ad modũ ad hucsapis: Noli
tuũ sensũ hucusq ꝑtendere. qđ ꝓtefact arus sum: nec tran¬
sire ad illuđ qđ factaes. Iuomodo enĩ non carnalit̃ in eucre¬
Vade aut̃ ad fr̃s meos & diceis Ascendo ad patrẽ meũ & patrẽ urm̃¬

Expanded text:
est, sed a Matthaeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis est, sed a Matthaeo verum dictum. Restat ergo ut aliquod in his verbis lateat sacramentum: quod sive inveniamus, sive invenire minime valeamus, inesse tamen nullo modo dubitare debemus. Aut ergo sic dictum est, Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum, stum non credidit, nisi cum ascendisset ad Patrem: aut sic in se credi voluit Jesus, hoc est, sic se spiritualiter tangi, quod ipse et Pater unum sint. Ejus quippe intimis sensibus quodammodo ascendit ad Patrem, qui sic in eo profecerit ut Patri agnoscat aequalem: aliter non recte tangitur, id est, aliter non recte in eum creditur. Poterat autem sic credere Maria, utre: id est, Noli in me sic credere, quemadmodum adhuc sapis; noli tuum sensum huc usque pertendere quod pro te factus sum, nec transire ad illud per quod facta es. Quomodo enim non carnaliter adhuc in eum creVade autem ad fratres meos, et dic eis, Ascendo ad Patrem meum et Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
nolime tangere : & tã quã huiꝰ ꝓhbitionis causaquereret᷑ ad iunx̃.
Nondũ enĩ ascendiad patrẽ meũ. Iuid est hoc sistans interranon
tangit᷑ sedens incȩlo quomodo ab hominib: tangeret᷑ : quicerte
ante ꝗͣ ascender& discipłis se tangendũ obtulit : sic̃ lucas euuange¬
sic̃ me uidetis habere: uł quando dix̃ discipło thomȩ : inferdigitũ
tuũ huc & udemanꝰ meas & asfermanũ tuã & mitte inlatus meum.
cendiss& uoluisse setangi. amulierib: aut̃ noluisse nisicũ ascendis¬
s& ad patrẽ : sed nec sic qͥuell& desipere sineret᷑ . Legunt᷑ etiam
femine postre surrectionẽ. ante quã ad patre ascender& teti¬
gisse iłim in quib: etiam erat ipsa maria magdalenȩ narrante
matheo qđ occurrerit illis iħsdicens auete . Ille aut̃ accesser̃ in¬
quid & tenuer̃ pedes eiꝰ & adorauer̃ eũ. hoc aiohanne prȩt̃missũ

Expanded text:
Noli me tangere? et tanquam hujus prohibitionis causa quaereretur, adjunxit: Noli me tangere? et tanquam hujus prohibitionis causa quaereretur, adjunxit: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. Quid est hoc? Si stans in terra non tangitur, sedens in coelo quomodo ab homine tangeretur? qui certe antequam ascenderet, discipulis se tangendum obtulit, dicens, sicut Lucas evange: vel quando dixit discipulo Thomae, Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum. d Patrem ascendisset, voluisse se tangi; a mulieribus autem noluisse, nisi cum ascendisset ad Patrem? Sed nec sic, qui vellet, desipere sineretur. Leguntur enim etiam feminae post resurrectionem antequam ad Patrem ascenderet, tetigisse Jesum, in quibus erat etiam ipsa Maria Magdalene, narrante Matthaeo quod occurrerit illis Jesus dicens, Avete. Illae autem accesserunt, inquit, et tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum . Hoc a Joanne pr
Abbreviated transcription (Latin):
eũ &egoeũ tollã Dic̃ eiiħs. Maria : conuersa illa dix̃ Rabboni: qđ¬
hominẽ a qͦ benesitiũ postulabat hicrecolebat doctorẽ. a quo
discernere humana & diuina discebat. Appellabat dñincuiꝰ
ancillanonerat . ut ꝑ eũ ꝑuenir& ad dñm̃cuiꝰ erat. Alit̃ ergͦdñm
dix̃ sustuler̃ dñm meũ : alit̃ aut̃ dñe situ sustulistieum
sũ ut uider & iħim quando eũ putauit esse ortolanũ. &cũ illo utiq: lo¬
quebat᷑ quomodorurs conuersa dr̃ ut eidicer& rabboni. nisi qitunc
conuersa corpore qđ nonerat putauit : nunc corde conuersa qđ
erat agnouit᷑. Dic̃ eiiħs Nolime tangere : nondũ enĩ ascendi ad patrẽ
meũ. Vade aut̃ ad fr̃s me os & dic eis ascendo ad patrẽ meũ & patrẽ
ur̃m. dm̃meũ & dm̃ ur̃m Estinistis uerb: qđ breuit̃ quidẽ sed tamen
attentius ꝑ tractare debemꝰ. Ils quippe mulierẽ quȩ illũ magistrũ

Expanded text:
eum, et ego eum tollam. Dixit ei Jesus: Maria! Conversa illa, dixit: Rabboni, qeum, et ego eum tollam. Dixit ei Jesus: Maria! Conversa illa, dixit: Rabboni, qhominem a quo beneficium postulabat; hic recolebat doctorem a quo discernere humana et divina discebat. Appellabat dominum cujus ancilla non erat, ut per eum perveniret ad Dominum cujus erat. Aliter ergo Dominum dixit, Sustulerunt Dominum meum; aliter autem, sum, ut videret Jesum, quando eum putavit esse hortulanum, et cum illo utique loquebatur, quomodo rursus conversa dicitur, ut ei diceret Rabboni, nisi quia tunc conversa corpore, quod non erat putavit: nunc corde conversa, quod erat agnovit? Dicit ei Jesus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. Vadeum, et Deum vestrum. Est in his verbis quod breviter quidem, sed tamen attentius pertractare debeamus. Jesus quippe mulierem quae illum magistrum