comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ redit circulum. exglaciali compage
celi. rigorẽ nobis hib̾u frigoris dereluiquit.
Ne itinere solis in quib currit¬
Q oriens ꝑmeridiẽ it habet. qͥ post qͣm
ad occasum uenerit. iocceano se iunxe¬
rit: De lumine lune .xxxi.¬
unã qͥdã philosophi dicunt ꝓpͥunlum̃
habẽ. globiq eiꝰ unã partem ẽẽ lucifluam.
ñ suũ lum̃ haberȩ. s solis radiis illuminari.
ũde ⁊eclisim patit᷑. si uit̃ ipsam ⁊solem.um¬
bra t̾rȩ interueniat: Sol eñ illo loco suꝑi
Q ̃ ħmc euenit inͥquando sub illo est. par
superiore luceat. Inferiore uͦ qm hẽ adt̾ras
ascura fit. De formis lunȩ.
In iora sigura lunȩ. bi cornis ẽ. secł̃a sectilis.¬
cercia dimidia Quinta plena Quinta
cerum dimicdia. exmaiore. Sexta iterum see¬
tiis. Septima bicornis: Septima aũ semis.⁊
meesima sccia semis. insuo cibe medie sunt.
mafentẽ lunã. Est aut̃ tricesima des qđ lu¬

Expanded text:
riorem redit circulum, ex glaciali conpage riorem redit circulum, ex glaciali conpage caeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit.' De itinere solis . Sol oriens per meridiem iter habet. Qui postquam ad occasum venerit et Oceano se tinxerit. De lumine lunae . Lunam quidam philosophi dicunt proprium lumen habere, globique eius unam partem esse lucifluam, non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco superior est. Hinc evenit ut, quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, obscura sit. De formis lunae . Prima figura lunae bicornis est, ita.o Secunda sectilistertia dimidia, quarta plena, quinta iterum dimidia ex majore, sexta iterum sectilis, septima bicornis. 2. Septima iterum semis et vicesima secunda semis in suo orbe mediae sunt; nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo lu
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ fac̃. ⁊hibernis humoribꝰ ac prunis. t̾ra
pinguescit: Aocedens ꝓpius ad septẽtrionẽ.
estatẽ reddit. ut fruges maturitate durẽt.
& que sunt inhumidis incocta. ferue facta
imtescant: De de fectu solis¬
ol oriens diẽ fac̃. occidens noctem in¬
ducit: Nam dies ẽ sol suꝑ t̾ras. nox : sl
subt̾ris Ex ipso enĩ sunt orȩ Ex ipso dies
cũ ascenderit: Exipso etiã nox. cũ occiderit:
cissitudines tempoꝵ fiunt: Quando aũt ꝑ
meridiẽ currit. uicinior t̾re ẽ Quãdo uͦ uix¬
ta septẽtrionẽ. sublimis attollit᷑. Cui idõ ds
diu̾sos cursus instituit. loca. ⁊ tempora ne
diuersos accepit quibꝰ atris temperies ꝓrato¬
ne tempoꝵ dispensat᷑. iordo uicissitudurxem¬
mutationemq accip̃ Nam dũ ad suꝑiora cõ¬
scendit uer temꝑat ubi ad sũmũ uenerit.
estiuos accendit calores Descendens rursus.
autiumo temperiem reddit. Ubi uͦ ad inse¬

Expanded text:
mem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra mem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. De effectu solis . Sol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae: ex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occiderit: cissitudines temporum fiunt. Quandmeridiem currit, vicinior est terrae; quando vero juxta Septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo Deus diversos cursus constituit, loca, et tempora, ne diversos accipit, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi ad summum venerit, aestivos accendit calores: decedens rursus autumni temperiem reddit. Ubi vero ad infe
Abbreviated transcription (Latin):
minor fertur eẽ. quã solis Namdũ sol
suꝑior sit aluna ⁊ tam̃ ad nobis maior quã
luna uidet᷑. iam si ꝓpe nos accessisset. multo
maior quã luna inspiceret᷑: Sic̃ aũ sol forci
Q terra. ita t̾ra fortior ẽ luna ꝑaliquã qͣnti¬
tatẽ. De natura solis.xxuI.
Q dum igneus sit p̃nimio motu cõu̾si¬
onis suȩ. amplius incalescit: Cuiꝰ ignẽ
dicunt philosophi aqua nutriri. ⁊ a cõtrari¬
o elem̃to uirtutẽ luminis ⁊ caloris acciꝑe¬
Unde uidemꝰ eũ sepiꝰ madidũ. atq rorantẽ:
ñcũ mundo uerti Nam si fixꝰ celo ina¬
neret. om̃s dies &. noctes ęquales existerent:
S qm̃ alio loco cras occasurũ alio occidisse
esterno udemꝰ: a paret eum ꝑse ipsũ moue¬
ri.ñ cum modo uerti Sꝑaciis enĩ inequa¬
libꝰ obes annuos conficit. ꝓpt̃ tempoꝵ mu¬
tationes. oriens diẽ fac̃ occidens noctem in¬
ducit. Nam uadens longius ad meridiẽ. he¬

Expanded text:
minor fertur esse quam solis. Nam dum sol minor fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis maior quam luna videtur, iam si prope nos accessisset, multo maior quam luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior est terrae, ita terra fortior est lunae per aliquam quantitatem. De dum igneus sit, prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit, cujus ignem dicunt philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis, et caloris accipeunde videmus eum saepius madidum atque rorantem. non cum mundo verti. Nam si fixus coelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent. Sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hie
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ orbem ꝑuenerit: eqͥnoctiũ fac̃: Yme¬
rinos enĩ latine dies dicit᷑. atq nox. quo cir¬
culo dimidia sperȩ pars constituta p̃spicit᷑.
uartus circulus. antarticos uocat᷑.
eo qđ contrariꝰ sit circult quẽ articon
nominant.
uintus circulus. cimermnos tropicos. qui
alatinis. hiemał. siue brumalis. apellat᷑
his qui adaquilonẽ sunt fac̃. estatẽ aũ. his qͥ¬
ad austri partes cominorant᷑:. De ⁊oriaco cir
oriacus aut̃ circulus ẽ. qͥ exlinearum culo¬
quinq angulis. ex una linea constat:
uia ẽ quȩ inspera uidet᷑. acandore dicta.
quia alba ẽ quã aliqui dicunt. uiã cẽ quã
circuit sol. ⁊ ex splendorisipsius transitu ita
agintudo solis forcior terre ẽ. Unde &
eodẽ mom̃to quoorit᷑. ⁊ orienti simmul&t
occidenti. equalit apparet: Qđ uͦ tamquam
cubitalis nobis uidet᷑. considerare orportet.
quãtũ sol distat aterris. que longitulo facit.

Expanded text:
ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemead eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellaturhis qui ad aquilonem sunt, facit, aestatem vero his qin Austri partibus conmorantur. De zodiaco circulo . Zodiacus autem circulus est, qui ex linearum quinque angulis, et ex una linea constat. De via est, quae in sphaera videtur, a caquia alba est, quam aliqui dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita ortior terrae est, unde et eodem momento, quum oritur, et orienti simul et occidenti aequaliter apparet. Quod vero tamquam cubitalis nobis videtur, considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facit u
Abbreviated transcription (Latin):
sonus. Terciũ cathocorus. idẽ africa Quar¬
tum. rodus. Quintum. ellespontus. Sextum.
mesopontũ. Septimũ borustenus: De emi
pars sperȩ: demisperioꝵ supͣ t̾rã ẽ. eaparᷤ
celi quȩ a nob̾ tota uidet᷑ Amisperion fub
t̾ra ẽ. quȩ uideri ñ potest. quã dui subt̾ra
fuerit. De quinq circulis celi .xxi.¬
onȩ cȩliqͥnq st̃. quarũ distributionibus
quȩdã partes temperie sua incoluntur.
quȩdã inmanitate frigoris aut caloris. in¬
habitabiles existunt: Quȩ inde tonȩ uł cir¬
culi appellant᷑ eoqđ incircum ductione spe-
re existunt. Primus¬
Primus¬
uorũ pͥmꝰ circulus idõ arciuis apellat᷑.
eo qđ intͣ eum artoꝵ signa inclusa ꝓ
Icit᷑. quia ineo circiuens sol. aquilonis
finibꝰ etatẽ facit. ⁊ ultra eum circulum ñ
transit. s statim reuertit᷑ ⁊ inde tropicos ap¬
ellat᷑¬
ercius circulus ymerinos. qui alatinis
idõ equi noctiał appellat᷑ eo qđ sol cum

Expanded text:
Siene, tertius Catachoras, id est, Aphrica, quarSiene, tertius Catachoras, id est, Aphrica, quartus Rhodus, quintus Hellespontus, sextus Mesopontus, septimus Boristhenes. CAPUT ea pars caeli quae a nobis tota videtur; Hemisphaerion sub terra est quae videri non potest, quam diu sub terra fuerit. De quinque circulis caeli . Zonae caeli quinque sunt, quarum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam inmanitate frigoris aut caloris inhabitabiles existunt. Quae ideo zonae vel circuli appellantur, eo erae existant. Quoprimus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa pecitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatTertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum
Abbreviated transcription (Latin):
anuȩ cȩli duȩ sunt. oriens. ꝙ occasus.
nã una parte sol ꝓcedit. alia se recipit:¬
septẽ trionalis De qua lucanus: Sic mun¬
di pars ima iacet. qͣm tona niuał. ꝑpetue¬
pars orientalis ẽ. unde alique stellȩ ori¬
unt᷑ Scd̃a occidentał. ubi nob̃ aliquȩ stel¬
lȩ occidunt. Iercia septem trionał. ubi
sol ꝑuenit indiebus maioribꝰ Quarta
austrał. ubi sol ꝑuenit noctibꝰ maioribus
Oriens aũt. ab exnitu soł ẽ nuncupatus:
Abscondit enĩ lum̃ mitndo. & tenebras super¬
inducit: Septemtrio aũt ai septem stellis
axiᷤ uocat᷑. qͦ in ipso reuolutȩ rotant᷑ Hꝓͥe ⁊ u̾tex¬
dium diem. quasi medi dies. uł quia tunc
puriꝰ micat ether Merum enĩ purũ dicit̃:¬
Sunt ⁊ alia septem climata oli. quasi septẽ
lineȩ aboriente in occidentẽ. sub quibus &
mores hominũ dispares. atq animalia speci¬
alit̃ diuersa nascunt᷑. quȩ uocata sunt alocis
qͥbusdã famosis. quoꝵ. pͥmũ ẽ merois. sed̾m

Expanded text:
anuae coeli duae sunt: Oriens et Occasus. Nam una porta sol procedit, alia se recipitseptentrionalis. De qua Lucanus: Sic mundi pars ima facet, quam zona nivalis, Perpetuaepars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab exortu solis est nuncupatus. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic dium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicit4. Sunt et alia septem climata coeli, quasi septem lineae ab Oriente in Occidentem, sub quibus et mores hominum dispares, atque animalia specialiter diversa nascuntur; quae vocata sunt a locis quibusdam famosis, quorum primus est Meroe, secundus
Abbreviated transcription (Latin):
gente. ⁊ astrorũ micantiũ splendentibꝰ signis
cuus sit. ⁊ adspeculandum purior. De cels
tra ẽ. exoimibꝰ partibus equalit̃ conclus Ii
speram nec pͥncipiũ habere dicunt. net¬
nũ.idõ qđ in rotundum quasi circulus. uuis
incipiat. ł ubi desinat. ñ facile comphendaur
Philosophi aũt. mundi septẽ celos. idẽ plan¬
tas. globorum consono motu introduxerim
quoꝵ oidibꝰ co nexa memorant omĩa. quoes
sibi in nexos. ⁊ uelut insertu̾s. uersari retm.
recontrario ceteris motu ferri arbitrant᷑.
tem trionalis. qͥñ quam occidit. apellaturq
boreas. alt̃ australis qͥ ñqͣm iudet᷑. ⁊ austrin¬
tus dicit᷑. His duobus polis. moueri speram
celi dicunt. ⁊ conmotu eiꝰ. sidera inea fixa al
oriente usq abꝰ occidentale cireũ ire. septem.¬
trionibꝰ breuiores giros iuxta cardinem
ꝑagentibꝰ De euisdẽ spere cursu xi.

Expanded text:
lgenti et astrorum micantium splendentibus signis lgenti et astrorum micantium splendentibus signis cuus sit et ad speculandum purior. De sphaeterra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt nenum, ideo quod in rotundum, quasi circulus, unde incipiat vel ubi desinat non facile conprehendatur. Philosophi autem mundi septem caelos, id est planetas, globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus conexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro, et e contrario ceteris motu ferri arbitrantur.ptentrionalis, qui numquam occidit, appellaturque Boreus; alter Australis, qui numquam videtur, et Austronotius dicitur. His duobus polis moveri sphaeram caeli dicunt, et cum motu eius sidera in ea fixa ab oriente usque ad occidentem circuire, septentrionibus breviores gyros iuxta cardinem peragent
Abbreviated transcription (Latin):
celi signa. ꝑsingula animȩ ł corporis menbra
disponunt. siderumq cursu. natiuitates homi¬
strononniȩ racio De astrononie racione¬
modis plurimis constat. De fit enĩ¬
quid sit mundus. qͥd celũ. qͥd sperȩ sit̾. ⁊cursꝰ.
qͥd axes oeli cȩli ⁊ poli. q̃sunt climata celi. qͥ
cursus solis. ⁊ lunȩ. atq astroꝵ. ⁊ceta de
excȩlo. t̾ra ⁊ mari. cunctisq sideribꝰ. Qui
id circo mundus ẽ apellat᷑. quia semꝑ in motu
E. Nulla enĩ reqͥes. eiꝰ elem̃tis concessa est.¬
ita de monstratur: Nam quem ad modũ
trigit᷑ mundus. inseptentrionalem plagam.
ita declinat᷑ in australem. capud aũt eiꝰ. ⁊ qua¬
si facus. orientał regio ẽ. ultima pars septẽ¬
trionalis est: De cęlo eiusq noni ne
Cũ philosophi rotundum. uolubile. a
ardens. eẽ dixerunt. uocatũq hoc nom
eoqđ tamqͣm uas eelatũ. inp̃ssa signa habes
stellarum Distinx̃ enĩ eum deus claris ba¬

Expanded text:
caeli signa per singula animae vel corporis membra caeli signa per singula animae vel corporis membra disponunt, siderumque cursu nativitates homiAstronomiae ratione . Astronomimodis plurimis constat. Diffinit enimquid sit mundus, quid celum, quid spere situs et cursus, quid axis celi et poli, que sint climata celi, qui cursus Solis et Lune, atque astrorum etc. »Eterra, mari cunctisque sideribus. Qui idcirco mundus est appellatus, quia semper in motu est; nulla enim requies eius elementis concessa est.ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in australem. Caput autem eius et quasi facies orientalis regio est, ultima pars septentrionalis est. De caelo et eius nomine . Caelum philosophi rotundum, volubile atque ardens esse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat stellarum. Distinxit enim eum Deus claris lu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. motu cȩli ⁊racione amini excitat᷑. ꝑtem¬
poꝵs uices. ꝑastroꝵ ratos diffinitosq cursus.
ꝑ iuter ualloꝵ spacia moderata. Consideraũ.
dim̃siones quasdam nuinerosq de simiendo.
ac fecernendo in ordine nectens: astrologiam
repperit:. De institutorib astro nomie
Nutqͣ aut̃ lĩgua. diuersoꝵ qͥdem
siuit de astronomia scripta uolumina. int̃
qͦs tam̃ ꝑtolomeus rex alexandriȩ. apua gre¬
cos p̃cipuris habet᷑ Hic eciã ⁊ canones institu¬
it. qͥbus cursus astroꝵ inueniat᷑. De cdiffe̾ntia
⁊ astrologiã aliqͥd disfert. Nam astronomi¬
a. cȩli conuersionẽ. ortus. ambitꝰ motꝰq fiderũ
continet. uł qua ex causa ita uocentur: Astrolo¬
gia uͦ. partim naturalis. partun suꝑsticiosa ẽ.
Naturalis. dũ exsequit᷑ solis.: i lune cursus. uł
stellarum certas temporumq staciones: Suꝑ¬
sticiosa uͦ illa. quam mathematici sequuntur.
qͥ iustellis auguriantur. quiq eciã duodecĩ.

Expanded text:
 ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque cursus, per intervallorum spatia moderata, consideravit dimensiones quasdam et numeros, quae definiendo ac secernendo in ordinem nectens Astrologiam repperit. De institutoribus eius . In utraque autem lingua diversorum quidem sunt de astronomia scripta volumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astrorum inveniat Astrologiam aliquid differt. Nam Astronomia caeli conversionem, ortus, obitus motusque siderum continet, vel qua ex causa ita vocentur. Astrologia vero partim naturalis, partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in stellis auguriantur, quique etiam duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
q dũ stella semꝑ mouet᷑. tam̃ in aliqͥbus
locis stare uidet᷑:. De nõib stellarũ quib
excausis uocabula acceperunt.
pl apellatꝰ eoqd solus appareat. obscura¬
tis fulgore suo cunctis sideribꝰ
Luna dicta quasi lucina. ablata media

Expanded text:
a dum stella semper movetur, tamen in aliquibus a dum stella semper movetur, tamen in aliquibus locis stare videntur. De nominibus stellarum, quibus ex causis nomina acceperunt . Sol appellatus eo quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media
Abbreviated transcription (Latin):
cellȩ inter se diuersis int̾ uallis distant
laterra. ꝓpt̃ea dispari claritate. magis
minus ue. nr̃is ocłss aparent: Nam multȩ.
maiores sunt hisquas uidemꝰ conspicuas.
cognoscit᷑ inquanto tempore circulũ
suũ una queq stella ꝑcurrat. siue ꝑlon¬
gitudinẽ. siue ꝑ latitudinẽ: Nam luna oe¬
toannis fert᷑ explere circulũ suũ Sercurĩ¬
xxx. Quibus ꝑ actis ad reuersionẽ circuli
sui. hisdẽ signas ⁊ partibus reuertuntur.
Quedã sidera radiis soł p̃pedita. anomala fi¬
unt. aut retrograda. aut stacionaria. iuxta
uidit eui: mutat nocte. diẽ: Radisq poten¬
tibꝰ astra ire uetat. Cursusq uagos racione
morat᷑:. De stellis planetis .xlu
uȩdam stellȩ idõ planete dicunt᷑. id est
errantes. q ꝑtotum mundũ uario mo¬
culas addunt ⁊ detunt Cetera quando ta̾tũ
motũ siũ consuetum age uidet᷑. ⁊ aliqͥd p̃t̃
Iemocio uł retrogradacio stellarum
stellarum ẽ. in quo. stella dũ motum

Expanded text:
ellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis, minusve nostris oculis apparent; nam multae majores sunt iis quas videmus conspicuas, cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. 2. Nam luna octo annis fertannis XXX. Quibus peractis ad reversionem circuli sui isdem signis et partibus revertuntur. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, iuxta vidit aevi: mutat nocte diem, radiisque potentibus astra ire vetat, cursusque vagos ratione moratur. De stellis planetis . QuQuaedam stellae ideo planetae dicuntur, id est, errantes, quia per totum mundum vario moculas addunt et detrahunt. Caeterum quando tantum motum suum consuetum agere videtur, et aliquid praeter emotio vel retrogradatio stellarum est, in quo stella, dum motum
Abbreviated transcription (Latin):
manifestabo: qͥa ñ fui dignꝰ tua ꝑ legere
eloquia Statim enĩ ut accepi pitatium
tuum: puer regius ad me uenit Pedi cu¬
biculario meo illum pictacium: & con¬
festim ambulaui ad principẽ. ut post¬
ea ꝑlegerem. ⁊ rescriberem: Reu̾sus de pa¬
latio regis ñsolum scripta tua ñ inueni.
s etiam & quiequid aliud incartis fuit
perut. & id circo scit dñs. luxi meritum
incum. quia ñ ꝑlegi eloquium tuũ. sedro¬
go uł quecumq occasio euenerit: rescribe
mͥ. ⁊ grãm u̾bi tui ñ auferas. ut quod ex
meo delicto ꝑdidi. iterum gr̃a tua recipiã
& manu sua. Ora ꝓnobis. beatissime dñe:

Expanded text:
manifestabo: quia non fui dignus tua perlegere manifestabo: quia non fui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime d
Abbreviated transcription (Latin):
Eideo in me pͥmum existe munificus:
sic inscõꝵ cȩtib & felix habearis & primis
Gesta etiam synodi in quosintharius exa¬
iminis ur̃i igne & siñ purifiat᷑ inuenita
tam̃ decoctus: queso ut ur̃o intinctu a fil
ur̃o dũo rege. nobis dirigatur cito. Nam
⁊ nr̃t cius sic flagitauit głam suggestio:ꝙ̃
multum inconcilio. ꝓ inuestiganda opus
est ueritate: Decetero creatoris altissimi p¬
etatem efflagito. ut coronam beatitudinis
ur̃ȩ ꝓ integritate fidĩ. & statu ȩccłȩ suȩ lon¬
go iempore p̃cipiat conseruare: meq int
ob latrantia p̃sentis mundi uaria & innu¬
merabilia discrimina. munitum reddat u
intercessionis gr̃a. ac reconditum in grem
memoriȩ tuȩ tutũ abom̃i tempestate per¬
cati oratu ur̃o efficiat trinitas sacͣtissima
& manu sua
go seruus dñi braulio: Usidoro indĩ
gr̃as xꝑo egi: E utinam cuius cognou sa¬
lutem: in hoc corpore aspicerem ⁊ uisio¬
nem: Quid aut̃ mͥ euenit. ꝓpeccatis mei

Expanded text:
ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino gratias Christo egi; et utinam cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoris fungerent᷑. senatꝰ censuit ut augusti cefi¬
ris ħcantũ nom̃ eẽt. eo qđ distuigueret᷑ acet̾is gẽ¬
tiũ regib qđ et saq̃ntes cesares haccenꝰ usurpaue¬
runt. Solet enĩ fieri ut pͥmi regis nomͣ etiã reli¬
qͥ possideant. sic̃ ap̃ albanos ex silui noĩe. om̃s
reges albanorũ siluii appellati sunt. sic̃ ap̃ ꝑsas
arsacede. ap̃ egiptios ptolomei. ap̃ athenienses
cicropide. Augustus autẽ ap̃ romanos nomen
imꝑii ẽ. eo qd olĩ augerent rẽ pliblicã amplifi¬
cando. qđ nom̃ pͥmꝰ senatꝰ octouiano cesari tͣ¬
didit. ut qr auxerat tras. ipso noĩe et titulo cõ¬

Expanded text:
peratoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Cesaperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Cesaris hoc tantum nomen esset, eoque is distingueretur a ceteris gentium regibus; quod et sequentes cesares hactenus usurpaverunt. Solet etiam fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine, omnes reges Albanorum Silvii appellati sunt; apud Persas Arsacide; apud Egyptios Ptolomei; apud Athenienses Cecropide. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rem publicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Cesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo co
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑio utebant᷑. Pius enĩ erant honore ꝙͣ. consules
qͥ annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores
q̃si pͥncipes et p̃ceptores. Unde et magistͥ popłi
noĩabant᷑. Unde et edicta dicunt᷑. Cesarũ nom̃
a uilio cepit qͥ bello euuli cõmoto. pͥmꝰ romanũ
singłarẽ obtinuit pͥncipatũ. Cesar autẽ dictus
qd ceso mortue matͥs ut̾o platꝰ eduetꝰq fuerit.
uł qđ cũ cesarie natꝰ sit a quo et ĩꝑatores seq̃n¬
tes cesares dicti. eoqđ comati essent. Qui enim
ex secto utõ eximebant᷑: cesones et cesares appel¬
labant᷑. Iulius autẽ dietꝰ qͥ abiulo enee filio ori¬
ginẽ duxit. ut confirmat uirgl. Iuliꝰ a magno
demissũ nom̃ iulo Imꝑatorũ autẽ nom̃ apud
romanos corũ tantũ priꝰ fuit apud qͦs sũma rei
militaris consisteret. Et ido imꝑatores dicti ab
imꝑando exercitui. S dũ di duces titulis im¬

Expanded text:
imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Caesarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principateo quod ceso mortue matris utero prolatus eductusque fuerit; vel quod cum cesarie nattes 422 Caesares dicti eo quod comati essent. Qui enim ex secto utero eximebantur, Caesones et Caesares appellabantur. 13. Julius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio, originem duxit, ut confirmat Virgilius: Julius a magno demissum nomen Iulo. 14. Imperatorum autem nomen apud Romanos eorum tantum fuit prius apud quos summa rei militimperando exercitui. Sed dum diu duces titulis im
Abbreviated transcription (Latin):
minationẽ ñ ferient: annua imꝑia binosq cõ¬
sules sibi fecert̃. Nã fastus regũ ñ beniuolentia
consulentis s suꝑbia dñantis erat. Hinc igitꝰ
consules appellati uł a consulendo ciuib uel
a regendo cuncta consilio. Quos tam̃ ideo mu¬
tandos ꝑ annos singlos elegert̃. ut nec insolens
diu maneret. et moderatior cito succurreret.
Inde autẽ duo pares. qr unꝰ rem eguilẽ. alt̃ autẽ
rẽ militarẽ ad ministrabat. Regnauert̃ autẽ
sules suffecti erant consulib. et dicti ꝓconsu¬
les co qđ uice consulis fungerent᷑. sic̃ ꝓeurator
curatoris id est auccoris. Exconsules autem
dicti qđ iam a consulatu exiert̃ siue discessert̃
ꝑacto uicis sue anno. Dictatores qͥnto anno pꝰ rrges
expulsos romam sͥ creauert̃. dũ gener carqͥni ad
inuiriã soceri uindicandã ingentẽ adu̾sus ro¬
mã collegisset exercitũ. Hiĩ qͥnquennii tẽporis

Expanded text:
minationem non ferrent, annua imperia binosque conminationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per annos singulos elegerunt, ut nec insolens diu maneret, et moderatior cito succInde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabat. Regnaverunt autem sules subiecti erant consulibus et dicti proconsules eo quod vice consulis fungerentur. Ecuratori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis
Abbreviated transcription (Latin):
na trarũ duo regna cet̾is glosa tͣdunt᷑. assiriorũ
pͥmũ. deinde romanorũ. ut tẽporib et locis int̃
se ordinata atq distincta sunt. Namsic̃ illud
priꝰ et ħ posteriꝰ. ita illud inoriente. ħ in occiden¬
te exortũ est. Deniq in illiꝰ fine: huiꝰ iniciũ con¬
sestĩ fuit. Regna cetera cctiq reges uelud appẽ¬
dices istorũ habent᷑. Reges aregendo uocati. Si¬
cut enĩ sacerdos ascĩficando: ita et rex aregen¬
do. Non enĩ regit qͥ ñ corripit. Recte gͥ facien¬
do. regis nom̃ tenet᷑. peccando amitiit᷑. Nñ et
apud uet̾es tale erat ꝓu̾biũ. Rex eris si recte
facis: si ñ facis ñeris. Rogie uirtutes p̃cipue
duȩ. iusticia et pictas. Plus autẽ in regib lau¬
dat᷑ pietas. Nã iusticia ꝑse seuera ẽ. Consules
appellati a consulendo. sic̃ reges aregendo. sicut
leges a legendo. Nam cũ romani regũ suꝑbã do¬

Expanded text:
na terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum na terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae virtutes praecipuae duae: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas; nam iustitia per se severa est. Consules appellati a consulendo, sicut reges a regendo, sicut leges a legendo. Nam cum Romani regum superbam do
Abbreviated transcription (Latin):
subt̾ris positi adu̾sa pedib nris calcent uestigia.
nulla racione credendũ ẽ. qr nec soliditas patit᷑
nec centrũ t̃xe . s neq hoc ulla historie cogniciõe
firmat᷑.s hoc poete quasi raciocinandoconiectãt.
Titanas autẽ qͦsdã in grecia fert̃ fuisse. robustos.
et excellentes uirib popłos. q̃s fert̃ fabule ab ira¬
ti contͣ dõs tra ad eius ultionẽ creatos. unde et
qđ quasi ulciscendȩ matris tr̃e causa indeos
armati existerent. Quos fabule a ioue bello
fuisse suꝑatos atq extinctos fingunt: ꝓpt̃ quod
de glo iactis fulminib interierunt. de regnis¬
aregib dictũ. Nã sic̃ reges aregendo uoca¬
ti. itar̾egnũ aregib. Regnũ uiu̾se nationes su
is queq tẽporib habuert̃. ut assirii. mediꝑsi. egip¬
tii. greci. quorũ uices sors cẽporũ ita uolutauit
ut alterũ ab altero solueret᷑. Inter omĩa autẽ reg¬

Expanded text:
sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. De regnisa regibus dictum. Nam sicut reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae natis quoque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi, Persi, Egyptii, Greci. Quorum vices sors temporum ita volutavit, ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem reg
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑. Hu quondã ab indo flumine consurgen¬
es iuxta egiptũ. inter nilũ et occeanũ in meri¬
die sub ipsa solis uicinitate conseder̃t. quorũ
res sunt popłi. Esꝑii garamantes. et indi. esꝑri
Ẽ occidentis. garamantes tripolis. indi orientis.
T̃mgodite gens ethiopũ icdo ñcupati qđ canta.
ideritate pollent: ut feras cursu pedũ asseqͣnt᷑.
et piscib tantũ alaut᷑. Hii pꝰ indos montanas
regiones tenent. qͦs subactos alexander magnus
piscib uesci ꝓhibuit. Atropofagi gens asꝑrima.
subregione siricũ sita qͥ humanis carnib ues¬
cunt᷑ idõ atropofagi noĩant᷑. Ideo ficut his. ita
et cet̾is gentib ꝑscła aut airgib aut alocis aut
amorib aut exqͥb libet aliis causis ĩmutata uo¬
cabula sunt. ita ut pͥma origo nõis eorũ tẽporũ
uetustate ñ pateat. Iã uͦ hii qͥ antipode dicunt᷑
i qđ contͣrii ẽẽ uestigiis nr̃is putant᷑. ut quasi

Expanded text:
pretatur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgenpretatur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, quorum tres sunt populi: Hesperii Garamantes et Indi: Hesperii sunt Occidentis, Garamantes Tripolis, Indi Orientis. 129. Troglodytae gens Aethiopum; ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent, ut feras cursu pedum assequanturet piscibus tantum alantur. 419 Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. 132. Anthropophagi gens asperrima sub regione Serum sita. Qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo Anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et caeteris gentibus per saecula, aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis immutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cuert̃. qͥ puoximã hispaniã in habitabant quei
nom̃ paulatĩ libies corripere barbara linguone
cis uocent᷑ Greci enĩ nigrũ mauran uocant. fll¬
fero qͥppe calore afflati. speciẽ atri coloris ducul
Massilia ciuitas affrice ẽ. non longe ab allaue
et ortis esꝑidũ a qua cuittate massili uoral¬
qͦs nos corrupte massulos uocamꝰ. De qͥbruigl
lũ gentes st̃. ameridie usq occeanũ heꝑmũ ꝑ
uagantes. His nomen gauloen insula delli a
est uixta ethiopiã. ubi nec serpens nascit̃ nl
uiuit. Garamantes popłi africe ꝓpecutus
inhabitantes agaremante rege apollinis filio no¬
ninati qͥibi ex suo noĩe garama opidũ condidit.
ꝯt᷑ aitẽ prim gentib ethi opuĩ. Deqͥb uirgilius.
frtremi garamantes. Extremi autẽ qr seui. et a
cmnsorcio humanitatis remoci. Esꝑu uͦ st̃ qͥ cir¬
pes dicti a filio ch̃a qͥ uocatꝰ ẽ chus ex qͦ originẽ
tahunt. Chus enĩ ebraica lingua ethiops inter

Expanded text:
cuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum cuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua raecis vocentur: Graeci enim nigrum mauron vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massilia civitas Africae est non longe ab Atlante et hortis Hesperidum: a qua civitate Massylii vocas nos corrupte Massulos vocamus, de quibus Vlum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est juxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur, nec vivit. 125. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes a Garamante rege, Apollinis filio, nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem proximi gentibus Aethiopum, de quibus Virgilius extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi, et a consortio humanitatis remoti. 126. Hesperii verPES dicti sunt a filio Cham qui vocatus est Chus, a quo originem traxerunt. Chus enim ebrayca lingua Ethiops inter
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ a tiria urbe fenieũ noĩatos. de qua psitist .
loca sireuĩ in ħhbia occupauert̃. et ꝙ exgitis is¬
rant diruiato noĩe geculi cognominati se in
et opinio ẽ apud gotos ab antiqua cognaiore
mauros cotisanguinitate ꝓpinqͥs sibiuocar
Afticã autẽ inicio habuere libies. deinde afiꝰ
her getuli. postremũ mauri. et niumides. Mne
et numide ut afri putant. sic sũpsert᷑ et gmiau¬
ũ et uocabulũ. Nã postꝙ̃ in hispania herils
interut. exercitꝰ eius cõpositꝰ ex uarus gntibis
amisso duce. passim sibi sedes querebant a qri
irumero medi et ꝑse. et armenu. nauib inan¬
cã tii suecti ꝓxima mari loca occupauert. s p
dũ mat̾iam in agͥs ꝓ construendis donicilis
ñ inuenissent: et ignara lingua cõmertũ pbi¬
bet. ꝑ patentes agros et diu̾sas solitudinẽ ui¬
gabant᷑. et aꝑambulationib uagabundis senie¬
ipsos. ꝓpͥa lingua numides appellauert ides se
opido uagos errantes. Medi autẽ cũ lilius sens¬

Expanded text:
 a Tyria urbe Phoenicum nominatos, de qua profecti sloca Syrtium in Libya occupaverunt, et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numides. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus eius conpositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi et Persae et Armenii navibus in Africam transvecti proxima mari loca occupavere. Sed Persae, dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se mis
Abbreviated transcription (Latin):
hic acies certare solebat. Lam pꝰea et classica na¬
uiũ dicta. Nodus ẽ pp̾e demsa peditũ multi¬
tudo sicut t̾ia equitũ. Nodũ autẽ dictũ pro
difficultate qđ uir possit absolui. Ale in exer
tti qr tegunt pedites alarũ uice. Cornia uocã
t᷑ extremitas exeiritꝰ qđ in torta fit. Agm̃ dr
cũ exercitꝰ iter facit. ab agendo dictũ id est¬
citus ambulans. Nã agnen dr̃. quod in longi¬
tudine directũ est. quale solet esse cũ exercitꝰ
portis ꝓcedit. Quicquid fuerit aliud: abusi¬
ue dicitur. de ciuib de ĩꝑus miliciȩ qͥ¬
qđ in unũ coeuntes uiuant. ut urta cõmis
et ornacior fiat et tutior. Domus uni smu
genus familie. siue coniunctio uiri et uros
Incipit autẽ aduob et ẽ nom̃ grcũ. daldi¬
mata groci cecta dicunt. Familia ẽ liberor

Expanded text:
sibus hic locus, hic acies certare solebant. Iam postea et classica nasibus hic locus, hic acies certare solebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. quia tegunt pedites alarum vice. Cornua vocata sunt extremitas exercitus, eo quod intorta sit. Agmen dicitur cum exercitus iter facit, ab agendo vocatucitus ambulans. Nam agmen dicitur, quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit. Quidquid fuerit aliud, abusive dicitur. De civibus . De imperiis militiaeqquod in unum coeuntes vivant, ut vita communis et ordinatior fiat et tutior. Domus unius fagenus familie sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus et est nomen grecum, nam domata grece tecta dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Euocatio. dũ ad subitũ bellũ ñ solũ milites s
et ceti euocant᷑. Uñ etiã consul solebat dicere.
Qͥ rẽ publicã saluã esse uult: me sequat᷑. Con¬
uiracio. quȩ fit intumultu qñdo uicinũ urbis
ꝑicłm singłos iurare ñ patit᷑ s et repente collig
multitudo et tumultuosa in ira conflat᷑. Hee
et cumultuacio dr. In acie aute istȩ formȩ fe¬
re st̃ exercitꝰ. classis nodus cuneꝰ ale cornua. ag¬
men. que formȩ et noia ab ipsis reb de qͥb tñsla¬
ta st̃ mutuant᷑. Acies dicta qđ ferro armata sit.
et acumine gladiorũ. E rercitꝰ multitudo exu¬
no genere ab ȩxercitatione belli uocata. Cuneꝰ¬
ẽ in unũ collecta militũ multitudo uñ ppt̃ qd
inunũ coit. ipsa coitio in unũ cune̾ noĩatus ẽ.
quasi couneꝰ. eo qđ inunũ cuncũ om̃s cogant᷑.
Classes dicte ꝓpt̃ diuisionẽ exercttꝰ. qͥ pea ma¬

Expanded text:
Evocatio, dum ad subitum bellum non solum miles sed Evocatio, dum ad subitum bellum non solum miles sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: 'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In acie autem istae fere formae sunt: exercitus, classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata. Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod in unum omnes cogantur. Classes dictae propter divisionem exercitus, qui postea man
Abbreviated transcription (Latin):
scda centuria st̃. quasi sub pͥma centuria. tam̃
stricti etiã ipsi et in specuł positi inbello st̃. ut
si pͥma defecerit. isti qͦs subscda diximꝰ. laboran¬
tib pͥmis subueniant. Nñ et ad insidiandũ po¬
nit᷑ subicenturiatꝰ quasi armis dolosis instructꝰ.
st̃ milites. siue q bellũ pͥmo manu incipiebant.
siue qd anteq̃ signa essent. mamipłos sibi id est
fasciculos stipulȩ uel herbȩ alicuiꝰ ꝓsignis faci¬
ebant. A qͦ signo manipłares milites cognõiati ft̃.
mamiplos. Turma. ccc. eqͥtes st̃. Romani enĩ eqͥtes
muna cribu coe fuert̃ Be singłis eñ centuris
decem dabant᷑ et fiebat t̾ma. Cohors quingentos
milites habet. T̃ria st̃ militie genera. Sacram̃tũ.
euocatio. coniuratio. Sac̃mentũ in qͦ pꝰ electionẽ
iurat unꝰqͥsq miles se ñ recedere a milicia ñ post
cõpleta stipendia idẽ militiȩ tẽpora. e hn sunt
qͥhabent plenã militiã. Nã .xxu. annis tenet᷑.¬

Expanded text:
secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria, tamen stricti etiam ipsi et in spiculis positi in bello sunt, ut si prima defecerit, isti, quos sub secunda diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus.sunt milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est fasciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognominati suntmaniplos. Turma triginta equites sunt. Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt. De singulis enim centuriis decem dabantur et fiebant turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, coniuratio. Sacramentum, in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post conpleta stipendia, id est, militiae tempora; et hi sunt qui habent plenam militiam. Nam viginti et
Abbreviated transcription (Latin):
ispaniȩ. uocabulo urb̃ et iberi amnis cui insiꝰ¬
dunt appellati. Horũ animꝰ ꝑtinax. et magis ad
latrocinandũ et ad bellandũ. nel ad ꝑꝓcͣendũ
uerb̾a sẽꝑ parati. Celtiberi ex gallis celticis
fuert̃. quorũ ex noĩe appellata ẽ regio celtibia.
Nam ex flumine spanie ibero ubi consedunt
et ex gallis qͥ celtici dicebant᷑. mito utroq
uocabulo celtiberi ñcupati sunt. Afri ap¬
pellati ab uno ex posteris abrahe qͥuocabat᷑¬

Expanded text:
Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insiHispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
obtentos. Idem et uascones q̃si uaccones.c.ins.
lict̾a demutata. qͦs neuis põpeiꝰ edomita spani¬
a et ad tũphũ uenire festinans de pirenei iu¬
gis deposuit et inunũ opidũ congregatuit.
Unde et conuenarũ urbs nom̃ accepit. Ispam
ab ybero amine pͥmũ hiberi: pꝰea ab ispalo speni
cognomiinati surit. Galleci acandore dicti amñ
et galli reliqͥs enĩ spanie popłis candidiores ex¬
istunt. Hii grecã sibi originẽ assert̃. unde et na¬
t᷑ali ingenio callent. Siqͥdẽ pꝰ finẽ troiani bel¬
li teucrũ. morte aiacis frĩs inuisũ patͥ telamo¬
ni.dũ ñ reciperet᷑ in regnũ. cy prũ concessisse.
ibiq urbẽ noĩe antiq̃ patriȩ salaminã condi¬
disse. inde ad galleciã ꝓfectũ expositis sedib
ex loco genti nom̃ dedisse. Astures gens ispa¬
niȩ uocati eo qđ circa sturrẽ flum̃ septi mon¬
tib siliusq crebris inbabitant. Cantabri gẽs

Expanded text:
em. Idem et Vascones, quasi Vaccones, c in s em. Idem et Vascones, quasi Vaccones, c in s litteram demutata. 108. Quos Cn. Pompeius, edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. 109. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminamo condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. alii eos aferitate morũ ñcupatos existimant.
Sunt enĩ in illis mores inconditi. nat᷑alis feroci¬
tas aiumorũ. Brittones. qͥdã latine nõĩatos sus¬
picant᷑ coqũ bruti sc̃. gens uit̾ occeanũ int̾fuso
mari. quasi ȩxt̃ orbẽ positi. Deqͥb: uirgl. toto di¬
uisos orbe britannas. Scoti ꝓpͥa lingua nomen
habent apicco corpore co qd̃ aculeis ferreis cũ atͣ¬
mento uariarũ figurarũ stegmate adnotent᷑.
Galli a candore corporis ñcupati sunt. gala enĩ
grece lac d̃r: unde et sibilla sic eos appellat. cum
ait de his tunc laccea colla auro innectunt᷑. Sodin
porũ quantitates et animorũ diu̾sitates existunt.
lnde romanos graues. grecos leues afros uersipelles.
tiqͥtꝰ ⁊ enones dicebant᷑ qđ liberũ hospicio recepis¬
sent p̾ea ⁊. in .s. litt̾ã cõmutata ẽ. Uacca opidum
fuit iuxta pireneu aquo sunt cognominati uac¬
uaccei. Hu pirenei uigis ꝑ amplã montis babi¬

Expanded text:
tantur. Alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. tantur. Alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. 102. Britones quidam Latine nominatos suspicantur, eo quod bruti sint, gens inter Oceanum, interfuso mari, quasi extra orbem posita. De quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos. 103. Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate annotentur 104. Galli a candore corporis nuncupati sunt, γάλα enim Graece lac dicitur. Unde et Virgilius sic eos appellat, cum ait de iis: Tum lactea colla Auro innectuntur. 105. porum quantitates, et animorum diversitates existunt. 415 Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, tiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta PyrenaeuVaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habi
Abbreviated transcription (Latin):
barbarie. ctiã in ipsis uocabulis horrorẽ signifi¬
cat. Sueui pars germanorũ fuert̃ infines septẽ¬
trionis. dequib lucanꝰ. Fundit abextremo fa¬
uos aqͥlone sueuos. Quorũ fuisse certũ pagos et
popłos multi ꝓdidunt. Dicti autẽ sueui putant᷑
amonte sueuo qͥ abortu iniciũ germanie facit.
cuiꝰ loca incoluert̃. Burgundiones quonda a ro¬
manis subac ta interiori germania ꝑcastrorũ
limites positi atiberio cesare inmagnã malue¬
rt̃ gentẽ atq ita nom̃ ex locis supsert̃. qr crebra
ꝑlinuites habitacula constituta burgos uocant.
Hui postea rebelles romanis effecti plusqͥ. lxxx.
milia armatorũ ispe rheni fluminis insedert̃.
et nom̃ gentis obtinuert̃. Saxonĩ gens in occe¬
am litorib et paludib inuiis sita uirtute atq
agilitate habilis. unde et appellata. qđ sit durũ
et ualidissimũ genꝰ hominũ. et p̃staus ceteris
pyraticis. Franci a quodã ꝓpͥoduce uocari pri¬

Expanded text:
barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam signifibarbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putaa monte Suevo qui ab ortu initium Germaniae facit, cujus loca incoluerumanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta Burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti, plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluminis insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. 100. Saxonum gens in Oceani littoribus et paludibus inviis sita, virtute atque agilitate habilis. Unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. 101. Franci a quodam proprio duce vocati pu