comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re: & credere in dm̃ patriarcharũ ab niham
isaac & iacob. & in iħm xp̃m qͥ oiũ ꝓpħarũ
uocibꝰ p̾dicatus ẽ. Si intellexisti duos ppłos
isrł & gentiũ mintellige transmigrationẽ isrł &
isrł ae dedit libellũ repudii. ut sequens firmat
exemplũ: lub& lex moysi mulieri displicenti
ut alterã ducat luxcta hc̃ sensũ intellige acci¬
pientes iudõs libellũ repudii. & om̃ino a dño
derelictos Ubi enĩ iã apud eos ꝓpħȩ. ubi sig¬
na uirtutũ : ubi manifestatio dei Non tẽplũ
non uictimȩ: non aliꝰ quilibe cultus. uolumi¬
nibꝰ legis ex pressus Fiecti sunt de regionibꝰ
suis: atq ita dedit dñs libellũ repudii isrł.
ꝓpt᷑ nos qui in scripturis iudei uocam᷑ ludĩ¬
autẽ ꝓpter tribũ uida. ex cuiꝰ saluator stirpe
descendit: Conuersi sumꝰ ad dnm̃. & nouissima
utinã salti in hoc tpr̃e non cõplerent᷑ Simi¬
lia futura sunt peccatis iuda: ĩmo peiora. Et

Expanded text:
re, et credere in Deum patriarcharum Abraham, re, et credere in Deum patriarcharum Abraham, Isus est prophetare. Si intellexisti duos populos Israel et gentium, intellige transmigrationem Israel Israel et dedit ei libellum repudii, ut relinquens firmet exemplum. Jubet lex Mosi mulieri displicenti ut alteram ducat . Juxta hunc sensum intellige accipientes Judaeos libellum repudii, et omnino a Domino derelictos. Ubi enim jam apud eos Prophetae, ubi signa virtutum, ubi manifestatio Dei? Non templum, non victimae, non alius quilibet cultus voluminibus legis expressus, ejecti sunt de regionibus suis, atque ita dedit Dominus libellum repudii Israel. Post eos, nos, qui in Scripturis Judaei vocamur. Judaei propter tribum Juda, ex cujus Salvator stirpe descendit, conversi sumus ad Dominum, et novissimautinam saltem in hoc tempore non complerentur. Similia futura sunt peccatis Juda imo pejora. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pidẽ Et in his om̃ibꝰ non conuersa ẽ ad me prȩ¬
uaricatrix iuda ex toto corde suo. sed in men¬
daciũ Non timuit ex his quȩ fecer̾ filii isrł
ut toto corde conuerteret᷑ ad me: & deposito
mendacio in quo ꝑseuerabat. uere ager& pe¬
nitentiã Et dix̃ dñs ad me iustificauit ani¬
mã suã isrł: a p̾uaricatione iuda Peccata
isrł cũ uidȩ uiciis cõparata: iustificant quo.¬
dãmͦ animã eiꝰ. Uade & lege sermones istos
ad aquilonẽ Si intellexisti historiã: uidea¬
mꝰ quid in his mysticus sermo signific& Noca¬
tio gentiũ ex peccato isrł. habuit exordiũ ut
testant᷑ apłi: pꝰ eam annunciationẽ quã ude¬
orũ p̃dicauerant sẏnagogis Ad uos dicerid̃
uoce loquit᷑ Illorũ peccato. salus gentibꝰ facta
salutis uenire: qͥ alieni eramꝰ testamͣtorum dĩ.
& reꝓmissionis Unde & enĩ mͥ nescio ubi eatͣ
scãm terrã nato. nc̃ de reꝓmissionibꝰ disputa¬

Expanded text:
in his omnibus non est conversa ad me praevaricatrix Juda, ex toto corde suo, sed in mendacium : nec timuit ex his quae fecerat Israel, ut toto corde converteretur ad me, et deposito mendacio, in quo perseverabat, vere ageret poenitentiam. Et dixit Dominus ad me, justificavit animam suam Israel a praevaricatrice Juda : Peccata Israel cum Judae vitiis comparata justificant quodammodo animam ejus. Vade et lege sermones istos ad Aquilonem . Si intellexisti historiam, videamus quid in his sermo mysticus significet. Vocatio gentium, exspectatio Israel, habuit exordium, ut testantur apostoli, post annuntiationem quam Judaeorum praedicaverunt Synagogis: Ad vos, dicentes, voce loquitur: Illorum peccato salus gentibus facta salutis venire, qui alieni eramus testamentorum, et repromissionis. Unde etenim mihi nescio ubi extra sanctam terram nato, nunc de repromissionibus disputa
Abbreviated transcription (Latin):
Quappt̾ leggamꝰ ueteris testam̃ti historias. &
ꝓpħas: & si quos iustificatos inuenerimꝰ. imitem᷑
ea ꝑ quȩ illi iustificati sunt: Legamꝰ eugłia. &
xta p̾cepta celestia. ut ñ tͣdat᷑ & nob̾ libellus
repudii. sed heredes efficiam᷑ cũ xp̃o iħu & ple¬

Expanded text:
stamenti historias et phetas, et si quos justificatos invenerimus imitemur ea, per quae illi justificati sunt. Legamus Evangeliaxta praecepta coelestia, ut non tradatur et nobis libellus repudii, sed haeredes efficiamur cum Christo Je
Abbreviated transcription (Latin):
fudem & mẏsteriũ dĩ. rursũ ad scelera conuersus
ẽ crucuttu purget᷑ incendii Beatus qͥ lauachrũ
acepit sp̃c sci. E ignis lauachro non indiget.
Miserabilis autẽ & om̃i fletu dignꝰ qͥ post laua¬
chrũ spc̾ bapticandus ẽ igne: Utrunq si quidẽ
iesse: & flos de radice ascendae. Uirga peccatoribꝰ.
flos iustis Sic ds̃ & ignis consumens. & lum̃
in scͥpturis dr̃ Ignis peccatoribꝰ: lum̃ scĩs Et
beatus qui ht̃ partẽ in resurrectione pͥma Si
quis seruauerit lauachrũ spc̃ sc̃ĩ. iste in resur¬
rectionis pͥmȩ parte cõmunicat. Si quis uͦ in
scđa resurrectione seruat᷑ iste peccator.ẽ. qͥ igniᷤᷤ
indiget haptismo. qui cõbustione purgat᷑. ut qͥc¬
quid habuerit lignoꝵ fenu& stipulei iggnis ille¬
consumat Qũaobrẽ cũ talia pꝰ mortẽ nob̾ resi-¬
dere uideamꝰ scͥpturas diligentissime lectitantes
reponamꝰ eas in cordibꝰ nr̃is. & iuxta earũ uiuere

Expanded text:
fidem et magisterium Dei rursum ad scelera conversus est, cruciatu purgetur incendii. Beatus qui lavacrum accepit Spiritus sancti, et ignis lavacro non indiget. Miserabilis autem et omni fletu dignus, qui post lavacrum Spiritus baptizandus est igni. Utrumque siquidem de radice ejus ascendit ; virga peccatoribus flos justis. Sic Deus et ignis consumens, et lumen in Scripturis dicitur , ignis peccatoribus, lumen sanctis: et: Beatus qui habet partem in resurrectione prima. Si quis servaverit lavacrum Spiritus sancti, iste in resurrectionis primae parte communicat. Si quis vero in secunda resurrectione servatur, iste peccator est, qui ignis indiget baptismo, qui combustione purgatur, ut quidquid habuerit lignorum, feni, et stipulae, ignis consumat. Quamobrem cum talia post mortem nobis residere videamus, Scripturas diligenter simul recitantes, reponamus eas in cordibus nostris, et juxta earum vivere
Abbreviated transcription (Latin):
iiudicio suꝑego ptum suꝑ sexcenta mili. satne¬
caurerin. Holiestimare quia hec ultio pena cantũ
fuerit peccatoribꝰ: quasi post mortem ⁊ suppli¬
cianterum a supplicio excipiendã sunt. Puntti
sunt in p̃senti ne infuturo igit᷑ puintent᷑. Cer¬
ne paupem in euangłio. squalore ⁊ penuria p̃mit̃.
postea in abraham simi requiescit. recipit mali
sua unta sua. Unde seis an receꝑint qui indi¬
luuio sint necati mala sua inunta sina Unde
nosti utrũ ne restituta sint sodome ⁊ gomorie
mala sua inuita sua: Audi testimoniũ sẽptã¬
rũ. Uis cestaĩti netĩs testimoniũ discere. ius no¬
ui edoceri s & esticuet᷑ sodoma in antiqiũ Po

Expanded text:
tum, et sexcenta millia Israelitarum . Noli existimare quod haec ultio poena tantum fuerit peccatoribus, quasi post mortem, et supplicia iterum a supplicio excipiendi sint. Puniti sunt in praesenti, ne in futuro jugiter punirentur. Cerne pauperem in Evangelio, squalore et penuria premitur, et postea in Abrahae sinu requiescit. Recepit mala sua in vita sua . Unde scis an receperint, qui in diluvio sunt necati, mala sua in vita? Unde nosti utrumne restituta sint Sodomae et Gomorrhae mala sua in vita sua? Audi testimonium Scripturarum. Vis Testamenti veteris testimonium discere? vis novi edocere? Restituetur Sod
Abbreviated transcription (Latin):
& antiquior ẽ hȩc imago quȩ dĩ ẽ. imagine
cabuli: quã postea nobis indiuimꝰ ob pecaatum
Vnde debeius magnoꝑe laborare.⁊ ut quomͦ
delinquentes portauimꝰ imagine̾ terrestris. ita
ad pęnitentiam conuersi portemꝰ imaginẽ &.¬
lestis. ad quã & uniuersa pͥmũ condita crea¬
tura ẽ: obcuiꝰ in malũ conuersionẽ. nc̃ peccan.¬
tes sermo corripiens ait Quomͦ conuersa est
in amaritudinẽ uitis aliena: Ego aute̾ plan¬
taui eam fructiferã: uniuersam uerã ꝙͥ ante
diximꝰ. & nc̃ eadẽ pleniꝰ ut intelligatis repeti¬
sed ipsa uicio suo aduersus conditoris de pͣuata
sit uoluntatẽ Ego autẽ plantaui te uitẽ
fructiferã: uniuersam uerã Non ex parte

Expanded text:
et antiquior est haec imago quae Dei est, imagine et antiquior est haec imago quae Dei est, imagine Zabuli, quam postea nobis induimus ob peccatum. Unde debemus magnopere laborare, ut quomodo delinquentes portavimus imaginem terrestris: ita ad poenitentiam conversi portemus imaginem coelestis, ad quam et universa primum condita creatura est, ob cujus in malum conversionem nunc peccantes sermo corripiens ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Ego autem plantavi eam fructiferam, universam veram. Et ante diximus, et nunc eadem plenius ut intelligatis, repetised ipsa vitio suo adversus conditoris depravata sit voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex pa
Abbreviated transcription (Latin):
delectat᷑ in ꝑditione uiuentiũ Creaũ
enĩ ut eẽnt omĩa. & salutares generati.¬
ones mundi: nec ẽ in eis uenenũ mortis.i
neq inferni regnũ suꝑ terrã Deinde paululũ
ultra ꝓcedens. re ꝑio unde sit mors In uidia
autẽ diaboli: mors introiuit in orbẽ terrarũ.
Om̃ia gͥ bona in nobis ꝓpt̾ nos condidit ds̃.
sed nos m& ipsi malicia̾ atq peccato ꝓprio.
nobis attraximꝰ uoluntatem Unde & in prę¬
senti lectione ꝑ ꝓpħam nc̃ querit᷑ ds̃. & quo¬
dãmͦ dubiꝰ inquirit. quomͦ in quibꝰdã amara
sit aĩa. quã dulce̾ ipse condidenit. & ait. Quomͦ
conuersa ẽ in a maritudinẽ uitis aliena᷑ Qd
dicit tale ẽ. Ego fȩci pedes quibꝰ incedet mor¬
tale genꝰ Qua causa factũ ẽ. ut claudicent
plurimi: Ego feci omĩa menbra ualida: atq in¬
tegra Quomͦ uideo in multis debilia atq mu¬
tilata᷑ Itaq non solũ primi hõis aĩa. sed uni.¬
uersorũ ad imaginẽ & similitudinẽ dĩ facta ẽ:

Expanded text:
delectatur in perditione viventium. Creavit enim ut essent omnia, et salutares generationes mundi, nec est in eis venenum mortis, neque inferni regnum super terram . Deinde paulum ultra procedens reperio unde sit mors: Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Omnia igitur bona in nobis et propter nos condidit Deus, sed nosmetipsi malitiam atque peccata propria in nobis attraximus voluntate. Unde et in praesenti lectione per prophetam nunc queritur Deus, et quodammodo dubius inquirit, qusit anima, quam dulcem ipse condiderat, et ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Quod dicit tale est, Ego feci pedes, quibus ingrederetur mortale genus; qua causa factum est ut claudicent plurimi? Ego feci omnia membra valida, atque integra; quomodo video in multis debilia atque inutilia? Itaque non solum primi hominis anima, sed et universorum ad imaginem et similitudinem Dei facta est , 866
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc loco ꝓ peccato iuda peccatũ eorũ posuer.
S si figuraliter consideres ut sepe ostñdimus
iudam xp̃m nuncupari: forsitan peccatũ iudę
peccatũ nr̃m ẽ. qui credimꝰ in xp̃m de tribu
iuda. & ex eiꝰ scđ̾m carne̾ stirpe nascentem
Si autẽ uolueris sacratiꝰ intelligere de ꝓdito.¬
re iuda dictũ. peocatũ iuda scriptũ eꝰ stilo
ferreo. in ungue ad amantino. sculptũ suꝑ
conueniunt: quoru̾ peocata non forinsecus
alicubi conseribunt᷑. sed in cordis conscientia
stilo exarata ferreo. sculpta ungue ad amanti¬
no Quia autẽ peccata nr̃a scribant᷑ in pecto.¬
re: ex his quȩ secunt᷑ intellige Antequam
peccatũ faciã: nulla in corde meo peocati ima¬
go uersatͣ: Cum autẽ conscientia peccati ima¬
ginẽ sumpserit. habeo formã illiꝰ: & semper
ante oculos cordis mei delicti põpa depingit᷑.
Et si quidẽ eẽt peccatũ meũ atramento c̃scrip

Expanded text:
in hoc loco pro peccato Juda, peccatum eorum posuerunt. in hoc loco pro peccato Juda, peccatum eorum posuerunt. Sed si figuraliter consideres, ut saepe ostendimus Judam Christum nuncupari, forsitan peccatum Juda peccatum nostrum est, qui credimus in Christum de tribu Juda, et ex ejus secundum carnem stirpe nascentem. Si autem volueris sacratius intelligere de proditore Juda dictum, « peccatum Juda scriptum stylo ferreo in ungue adamantino, sculptum super conveniunt, quorum peccata non forinsecus alicubi conscribuntur, sed in cordis conscientia stylo exarata ferreo, sculpta ungue adamantino. Quia autem peccata nostra scribuntur in pectore, ex his quae sequuntur intellige. Antequam peccatum faciam nulla in corde meo peccati imago versatur: cum autem conscientia peccati imaginem sumpserit, habeo formam illius, et semper ante oculos cordis mei delicti pompa depingitur. Et siquidem esset peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. & conuersi adorauer̾ oꝑa manuũ suarũ
putantes uera esse quȩ finxer̃ Om̃s gͥ tã de
uisibili materia. quã de falsis dogmatibꝰ
fingentes sibi dõs corripit nc̃ sermo diuinus.
dicens Si facia& sibi homo dõs & isti ñ ft̃ dii
ꝓpterea manifestabo illis in tpr isto manũũ
meãrũ: ostendã illis uirtutẽ meã In quo tp̃re:
nisi isto quo saluator nr̃ assumpsit corpꝰ huma¬
nũ : Et scient qr ego sũ dũs Deinde alia sequit᷑
ꝓpħia. quã nescio quare apud septuaginta ñ
inuenientes. in cȩteris edicionibꝰ quȩ cũ hȩbreo
consentiunt sermone repꝑimꝰ: quȩ plena eꝰ neces¬
sariis rebꝰ & tã utilibꝰ: ut possit si animꝰ fuerit
attentus. a uiciis reuocare lectorẽ Sic autẽ
sequit᷑ Peccatũ iuda conscriptũ ẽ in stilo fer¬
reo. in ungue ad amantino: suꝑ pectꝰ cordis
eorũ Qm̃ difficile ẽ aliquẽ se malũ confiteri.
idõ iudei qui exemplaria non nulla falsar᷑. &

Expanded text:
m, et conversi adoraverunt opus manuum suarum, putantes vera esse quae finxerant. Omnes igitur tam de visibili materia, quam de falsis dogmatibus fingentes sibi deos, corripit nunc sermo divinus dicens: Si faciet sibi homo deos, et isti non sunt Dii; propterea manifestabo illis in tempore isto opus manuum mearum, ostendam illis virtutem meam : in quo tempore, nisi in isto, quo Salvator noster assumpsit corpus humanum? Et scient quia ego sum Dominus. Deinde alia sequitur prophetia quam nescio quare apud Septuaginta non invenientes in caeteris editionibus, quae cum Hebraeo consentiunt sermone reperimus, quae plena est necessariis rebus, et tam utilibus, ut possit, si animus fuerit attentus, a vitiis revocare Lectorem. Sic autem sequitur: Peccatum Juda conscriptum est stylo ferreo, in ungue adamantino, sculptum sr difficile est aliquem se malum confiteri, ideo Judaei, qui exemplaria nonnulla falsarunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricatrix iuda pꝰ tanta quȩ passa ẽ isrł di¬
missa a dõ: accipiens libellũ repudii in manꝰ
suas Debuerat a uiciis suis iuida conu̾ti. & per
aliena peccata correpta. sibi similia p̾cauere.
quȩ ñ solũ peccare ñ desiit. sed pͥstinia scelera
duplicauit: intantũ ut ad cõparationẽ eiꝰ con¬
gregatio isrł. quȩ priꝰ fuerat & ipsa dãp̾nata.
sit iustior Et dedi ei libellũ repudii. in manꝰ eiꝰ.
Et non timuit p̾uaricatrix iuda soror eiꝰ. &

Expanded text:
varicatrix Juda . Post tanta quae passa est Israel, dimissa a Deo, accipiens libellum repudii in manus suas, debuerat a vitiis Juda converti, et per aliena peccata correpta, sibi similia praecavere: quae non solum peccare non desiit, sed pristina scelera duplicavit, intantum ut ad comparationem ejus congregatio Israel, quae prius fuerat ipsa damnata, sit justior. Et dedi ei libellum repudii in manus ejus, et non timuit praevaricatrix Juda
Abbreviated transcription (Latin):
na᷑ Post hȩc sequit᷑ Si abluta fueris nitro. &
multiplicaueris tibi poam: maculata es incon.¬
spectu meo iniquitatibꝰ tuis dicit dñs Ergone
hoc arbitrandũ ẽ. qr aiã peccatrix nitro co¬
nata sit purgare aĩas suas. & assumens paim
quȩ orit᷑ ex terra. in mundiciã delictorũ a se
mundare contendit ⁊ unde nc̃ ad eam loquat᷑
sermo diuinꝰ. si abluta fueris nitro & multipli¬
caueris tibi poam maculata es in conspectu meo
iniquitatibꝰ tius dic̃ dñs: an id quod ẽ ueriꝰ
estimandũ ẽ qr ut sacra uolumina om̃i uirtu¬
te sunt plena. ita & dĩ sermo om̃i uirtute sit
plenꝰ. & habeat istiꝰmodi fortitudine̾ quȩ possit
purgare uicia. & sordibꝰ defricatis. ad candorẽ
pristinũ reuocare : Nuiens quippe sermo dĩ &
effica.x. & accittus suꝑ omnẽ gladiũ utrinq ac
cutũ. & reliqua Ea quibꝰ doccm᷑ ꝓ passionibꝰ aĩe
remedio habere sermone̾: ẽẽ in e̾o nitrũ. ẽẽ poã

Expanded text:
fueris nitro, et multiplicaveris tibi herbam poam, maculata es in conspectu 867 meo in iniquitatibus tuis, dicit Dominus. Ergone hoc arbitrandum est, quia anima peccatrix nitro conata sit purgare maculas suas, et assumens poam, quae oritur ex terra, immunditiam delictorum a se mundare contenderit? Unde nunc ad eam loquitur sermo divinus: Si abluta fueris nitro, et multiplicaveris tibi poam, maculata es in conspectu meo, in iniquitatibus tuis, dicit Dominus. An id quidem verius existimandum est, quia ut sacra volumina omni virtute sunt plena, ita et Dei sermo omni virtute sit plenus, et habeat istiusmodi fortitudinem, quae possit purgare vitia, et, sordibus defricatis, ad colorem pristinum revocare? Vivus est quippe sermo Dei, et efficutum , et reliqua. Ex quibus diximus pro passionibus animae remedia habere sermonem, esse in eo nitrum, esse poam,
Abbreviated transcription (Latin):
ioait. Iustisicauit aĩa suã isrł a peccatrice uida
psum primũ lectionis sermonẽ qui ꝑobscurꝰ est
debemus excutere: & postea si dñs dederit uiam
intelligendi ad altiorẽ sensũ uenire Regnorũ
libris fert᷑ historia quȩ docet pꝰ salomonis interi¬
tũ temporibꝰ roboam duodeci tribꝰ fuisse diuisas
id .ẽ. decẽ tribubꝰ regnasse ieroboã & uocatas eas
eẽ isrł: duabꝰ uͦ p̾fuisse roboã. & uocatas eas ẽẽ
iudã Quȩ discessio ppłi iuxta fidem libri:usq
ad prȩsentẽ diẽ ꝑman&e Neq enĩ in aliquibus
uoluminib inuenit᷑. ubi isrł & iuda sub unum

Expanded text:
ait: Justificavit animam suam Israel a peccatrice Juda . 869 Ipsum primum lectionis sermonem, qui perobscurus est, debemus excutere, et postea, si Dominus dederit viam intelligendi, ad altiorem sensum venire. In Regnorum libris fertur historia, quae docet post Salomonis interitum, temporibus Roboam duodecim tribus fuisse divisas: id est in decem tribus regnasse Jeroboam, et vocatas eas esse Israel: duabus vero praefuisse Roboam, et vocatas eas esse Judam. Quae discretio populi juxta fidem libri, usque ad praesentem diem permanet. Neque enim in aliquibus voluminibus invenitur ubi Israel et Juda sub uno
Abbreviated transcription (Latin):
gaturas. sed terra ur̃a deserta. ciuitates uestrȩ
exuste igni: sic sunt quedã peccata quę animã
sordidant. & indigent homine qui habeat po¬
am. nitriq sermonẽ.Alia uͦ talia sunt ut ñ
possint supradicti sermonis uistute curari: neq
enĩ sordib cõparant᷑. locirco sciens differentias
peccatorũ: per isaiã dñs ait Lauabit dñs sor¬
des filiorũ & filiarũ sẏon: & sanguinẽ̾ emunda¬
bit de medio eorũ. spũ iudicii & sp̃ũ cõbustionis.
sordes & sanguine̾ Sordes ĩpũ iudicii. sangui¬
ne̾ spũ cõbustionis Si peccasti & peccatorũ sor¬
de polluta es: lauabit dñs sordes filiorum &
filiarũ syon. & sanguinẽ emundabit de medio

Expanded text:
sed terra vestra deserta, civitates vestrae igne exustae : sic sunt quaedam peccata quae animam sordidant, et indigent homine qui habeat poam, nitrique sermonem; alia vero talia sunt, ut non possint supradicti sermonis virtute curari, neque enim sordibus comparantur. Idcirco sciens differentias peccatorum, per Isaiam Dominus dicit: Lavabit Dominus sordes filiorum Sion in sanguine. Emundabit 868 de medio eorum spiritu judicii, et spiritu combustionis sordes et sanguinem . Sordes spiritu judicii, sanguinem spiritu combustionis. Si peccasti, et peccatorum sorde pollutus es, lavabit Dominus sordes filiorum, et filiarum Sion, et sanguinem emund
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ suam ꝑman& ignis iste consumit:
non ꝓpͥas creaturas: sed suꝑȩdificata. ligna.
fenum. stipulã Locus ẽ difficilis. & ad int̃¬
pͣtandũ nimii sudoris: ut cũ pͥmis seđa con¬
sentiant Repmissiones legunus &e pꝰ ꝓspera
repente tristia p̾dicant᷑: & retribuam inqͥt
illis pͥmũ duplices iniusticias eorũ necessario
appositũ ẽ primũ Primu̾ quippe ꝓpt̾ in¬
iusticias tormenta ꝑpetim᷑: deinde ꝓpt̾ iusti¬
ciã coronam᷑ Neq enĩ econtrario ante tribu¬
enda sunt iusta. & sic reddenda peccata᷑. ut
cesiantibꝰ bonis uicia et̾na ꝑmaneant: s ante
recipiemꝰ mala. & deinde bona̾. ut sublatis
uiciis uirtutes ꝑmaneant in ęt̾nũ. Obserua
omne̾ thesaurũ scripturarũ. & inuen ies semꝑ
dm̃ ea pͥmũ cõminantẽ que tristia sunt: & ea
deinceps inferentẽ que leticiã p̾beant audi¬
entibꝰ Occidit & uiuificat. ꝑcutit & sanit.

Expanded text:
militudinem suam permanet, ignis iste consumit, militudinem suam permanet, ignis iste consumit, non proprias creaturas, sed superaedificata ligna, fenum, stipulam. Locus est difficilis, et ad interpretandum nimii sudoris egens, ut cum primis secunda consentiant. Repromissiones legimus, et post prospera repente tristia praedicantur: Et retribuam, inquit, illis primum duplices injustitias eorum; necessario appositum est, primum: primum quippe propter injustitias tormenta perpetimur, deinde propter justitiam coronamur. Neque enim econtrario ante tribuenda sunt justa, et sic reddenda peccata, ut cessantibus bonis vitia aeterna permaneant, sed ante recipiemus mala, et deinde bona, ut, sublatis vitiis, virtutes permaneant in aeternum. Observa omnem thesaurum Scripturarum, et invenies semper Deum ea primum comminantem quae tristia sunt; et ea deinceps inferentem quae laetitiam praebeant audientibus. Occidit, et vivificat: percutit et sanat;
Abbreviated transcription (Latin):
& dimittunt᷑ nobis ea que scientes peccauimꝰ
an plectim᷑ ꝑ delictis neq recipiamꝰ p̃mia ꝓ
uirtutibꝰ. sed neutrũ horum uerũ ẽ: qr & p̾ro
peccatis torquebim᷑ & ꝓ iusticia recipiemꝰ
p̃mia quę merem᷑ Si enĩ pꝰ funclam̃tũ ibu
xp̃i non solũ in tuo corde aurũ. & argentũ.
& lapidem p̾ciosum. si tam̃ habes aliqͥd auri
uel argenti suꝑȩdificaueris uerũ & ligna fȩ
nũ stipulã quid tibi uis fieri cũ aĩa educta
fuerit a corpore. utru̾nã ingdi in scã euͦ ligniᷤᷤ
tuis cũ fęno & stipula. ut polluas regnũ dĩ:
an ꝓpt̾ lignũ. fenũ. & stipulã foris residere.
& ꝓ auro & argento & lapide p̾cioso nichil
qui consumat fenũ ligna uł stipulã Deus
quippe nr̃ apud eos qui possunt intelligere
diuina. ignis dr̃ ẽẽ consumens Et cũ dicat
consumat : tibi derelinquens de manifestiorib
intellectũ Neq enĩ id quod ad imagine̾ & si¬

Expanded text:
et dimittentur nobis ea quae scientes peccavimus; et dimittentur nobis ea quae scientes peccavimus; an plectemur pro delictis, neque recipiemus praemia pro virtutibus. Sed neutrum horum verum est, quia et pro peccatis torquebimur, et pro justitia recipiemus praemia quae meremur. Si enim post fundamentum Jesu Christi, non solum in tuo corde aurum, et argentum, et lapidem pretiosum si tamen habes aliquid auri vel argenti superaedificaveris; verum et ligna, fenum, et stipulam, quid tibi vis fieri cum anima sejunctafuerit a corpore? utrumnam ingredi in sancta cum lignis tuis, cum feno et stipula, ut polluas regnum Dei, an propter lignum, fenum, stipulam foris residere, et pro auro et argento et lapide pretioso nihil qui consumat fenum, ligna vel stipulam? Deus quippe noster apud eos qui possunt intelligere divina ignis dicetur esse consumens. Et cum dicat consumat: tibi relinquens de manifestioribus intellectum. Neque enim id quod ad imaginem et si
Abbreviated transcription (Latin):
& cętera scđ̾m dispensationẽ suam auferre
uoluerint ds̃ uiderit: nos istũ locũ cũ cęte.¬
ris editionibꝰ conferentes in uentũ posit̾ui &
retribuam illis pͥmũ duplices iniusticias eorũ.
ut ostendat᷑ quȩ &̃ si ex posterioribꝰ factis
digni effecti sunt beatitudine dĩ. at tamen
quia aliqñ peccauerint & humanis uiciis
non carebant. pͥmũ oportet eos sua recipere
delicta. & uide si ñ uera sit ratio Quis pec¬
cata non recepit: Nempe ille qui pꝰ credulita.¬
tẽ & baptismũ audierit dñm dicentẽ. dimis¬
sa sunt tibi peccata. neq ultra peccauerit.
rursus ad pͥstinas sordes fuerimꝰ reuersi &
adhuc imꝑfecto sensu ab apłorũ uestigiis
recedentes: aut iuxta gesserimꝰ aliqua. aut
certe in ipsa iusticia sint aliqua uixta pec
cata. Iquid nobis fiat consideremꝰ. utrum ne
egredientes de p̾senti scło si habuerimꝰ uicia
uel uirtutes recipiemꝰ ꝓ uirtutibꝰ pͥmia.

Expanded text:
et caetera secundum, dispensationem suam auferre et caetera secundum, dispensationem suam auferre voluerunt, Deus viderit. Nos istum locum cum caeteris editionibus conferentes, invenimus positum: « Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum: ut ostendatur quia etsi ex posterioribus factis digni effecti sunt beatitudine Dei, attamen quia aliquando peccaverunt, et humanis vitiis non carebant, primum oportet eos recipere sua delicta. Et vide si non vera sit ratio, quis peccata non recipit? nempe ille qui post credulitatem et baptismum audierit Dominum dicentem: Dimissa sunt tibi peccata , nec ultra peccaveris rursus ad pristinas sordes fuerimus reversi, et adhuc imperfecto sensu ab apostolorum vestigiis recedentes, aut injusta gesserimus aliqua, aut certe in ipsa justitia sint aliqua mixta  Al. nata peccata, quid nobis fiat consideremus, utrumne egredientes de praesenti saeculo, si habuerimus vitia vel virtutes, recipiemus pro virtutibus praemia,
Abbreviated transcription (Latin):
Egressus a facie dĩ. habitauit in terra naid.
Si ad malorũ cõparationẽ uenias: melius ẽ
abscondi a facie dĩ. quã fugere eũ In alio
celũ. in alio aute̾ ex desperatione nata con¬
tumelia negligit dm̃ Non se gͦ absconder᷑ a
facie mea. neq absconditȩ sunt iniquitates
eorũ contra oculos meos hi supra quas in ui¬
sticias se absconder̾ a facie dĩ : Aliqñ fuer̾
in peccatis qñ erant in mari: ex quo a piscato¬
enim intelligimꝰ ea nichilominꝰ de tribuendis
suppliciis. ꝑtimescimꝰ. siue uident᷑ non habere
cum suꝑioribꝰ quȩ de piscatoribꝰ & uenatoribꝰ
diximus Et sic non modicũ nobis scrupulũ
generant Et retribuã illis pͥmũ duplices in¬
iusticias eorũ. & peccata ipsorũ in quibꝰ conta.¬
minauer̾ terrã meam in morticinis ab homina.¬
tionũ suarũ. & in iniquitatibꝰ suis. quibꝰ um¬
pliuerunt hereditatẽ meã Quod ait pͥmũ.¬
siue non intelligentes quidam quod scrip¬

Expanded text:
Egressus est a facie Dei, et habitavit in terra Naid . Si ad malorum comparationem venias, melius est abscondi a facie Dei, quam fugere eum. In alio coelum. In alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Dominum. Non se absconderunt ergo a facie mea, neque absconditae Al. absoculos meos. Justi super quas injustitias non se absconderunt a facie Dei? Aliquando fuerunt in peccatis, quando erant in mari, ex quo a piscatoe superioribus, nihilominus de retribuendis suppliciis pertimescimus: sive videtur non haerere cum superioribus, quae de piscatoribus et venatoribus diximus, et sic non modicum nobis scrupulum generant. Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum, et peccata ipsorum in quibus contaminaverunt terram meam, in morticinis abominationum suarum, et iniquitatibus suis, quibus impleverunt haereditatem meam . Quod ait, primusive non intelligentes quidam, quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
nec ẽ in illis utilitas Quomͦ ab extremo t̾rę
derunt patres nr̃i simulachra ⁊ nec ẽ in illis
utilitas: Quinã isti qui ueniunt ab extre.¬
mis sunt : Alii pͥmi terre st̃: alq nouissimi
Qui sunt pͥmi : Sapientes scłi nobiles. diuites:
optimates Qui sunt extremi:. Stulta mundi
elegit ds̃ ut confundat fortia: & ea q̃ ñ erant:
ut destruat. quę sunt Ueniant gentes ab ex¬
tremo terrę. quasi dixerit de his om̃ibꝰ qͥ surs
nouissimi suꝑ terrã᷑ de fatuis. de ignobilibus.
de abiectis: & dicent. quã falsa posseder̃ pa¬
tres nr̃i simulachia. nec ẽ in illis utilitas. Non
qr & uera sint idola ad quorũ distinctionem
nc̃ falsa dicant᷑. sed idola quę falsa sunt ꝑ na¬
turã nulla ẽ in eis utilitas Si faciat hõ sibi
dõs. & isti ñ sunt dii Non solũ de corpor eis
simulachris faciunt sibi homines dõs: sed et
de corde confingunt. Qui enĩ possunt si mu¬
lare aliũ creatorẽ extͣ uniuersitatis deum

Expanded text:
et derunt patres nostri simulacra, nec est in illis utilitas? Quinam isti qui veniunt ab extremis? Sunt alii primi terrae, sunt alii novissimi. Qui sunt primi? Sapientes saeculi, nobiles, divites, optimates. Qui sunt extremi? Stulta mundi elegit Deus, ut confundat fortia, et ea quae non erant, ut destruat quae sunt. Venient Gentes ab extremo terrae: quasi dixerit: de his omnibus qui sunt novissimi super terram, de fatuis, de ignobilibus, de abjectis. Et dicent: Quoniam falsa possederunt patres nostri simulacra, nec est illis utilitas: non quia vera sint idola, ad quorum distinctionem nunc falsa dicantur, sed idola quae falsa sunt per naturam, nulla est in eis utilitas. Si faciet sibi homo deos, et isti non sunt dii. Non solum de corporeis simulacris faciunt sibi homines deos, sed et de corde confingunt: qui enim possunt simulare alium creatorem extra universitatis Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ioseph descendit in egiptum. dum pharao
somniis ammonetur. dum princeps uim interp̃¬
tem indicat. dum interpres dissent uisa. atq
ita ubertatis tempore frugibus congregatis
posterioris famis penuria uincitur E quibus
omnibus ꝑspicuum est non eẽ immodeiatam
iram: quȩ ab herethicis in creatore replendit᷑.
Poteramus quidem muitas historias retȩxere
adhȩc ꝓbanda quȩ dixi. s ne uideatur a ꝓposito
recedere. compendium facio sermonis Propositũ

Expanded text:
dum Joseph descendit in Aegyptum, dum Pharao somniis admonetur, dum princeps vini interpretem indicat, dum interpres disserit vasa, atque ita ubertatis tempore, frugibus congregatis, posterioris famis penuria vincitur. E quibus omnibus perspicuum est non esse immoderatam iram, quae ab haereticis in Creatore reprehenditur. Poteramus quidem multas historias retexere ad haec probanda quae dixi, sed ne videar a proposito recedere, compendium f
Abbreviated transcription (Latin):
ta peccauit ut a dõ traderet᷑ captiuitati & ser¬
uir& apud asfẏrios usq ad p̾sentẽ diẽ Et iu¬
das peccauit. traditusq ẽ babilonis ñ usq
ad hodiernũ diẽ. ut scriptura testat᷑. sed septu¬
aginta annis. de quibꝰ iheremias ꝓpħauit &
daniel Si intellexisti historiã que in regnoꝵ
libris scripta ẽ: considera uerba ꝓpħȩ & uidebis
ens congregatio iuda quod ob peccata sua isrł
tradita sit captiuitati. non egit penitentiã &
conuersa ẽ ad me. sed in tantũ peccata peccatis
cumulauit nut ad cõparationẽ uiciorũ eiꝰ iu¬
itior inueniat᷑ ifrł. Deinde ꝓpħa p̾dicare iubet᷑

Expanded text:
it, ut a Deo traderetur captivitati, et serviret apud Assyrios usque ad praesentem diem. Et Juda peccavit, traditusque est Babyloniis, non usque ad hodiernam diem, sed ut Scriptura testatur septuaginta annis, de quibus Jeremias prophetavit, et Daniel. Si intellexisti historiam quae in Regnorum libris scripta est, considera verba prophetae, et videbis ens congregatio Juda, quod ob peccata sua Israel traditus sit captivitati, non egit poenitentiam, nec conversa est ad me: sed intantum peccata peccatis cumulavit, ut ad comparationem vitiorum ejus justior inveniatur Israel. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
noli querere ꝓfundũ: sed in montibꝰ sit con¬
uersatio tua. ut iam ñ habeas opꝰ piscatorib
qui te rursus de fluctib extrahant. s aliis
quibꝰdã quos uenatores seͥptura nuncupit qͥ
te postea uenent᷑ de monte. de colle. de locis
altioribꝰ. Ibi sit deamoulatio tuaꝰ. ibi m̃tis
gressus: & statĩ obliuiscere maris: obliuiscere
ualliũ ac ꝓfundorũ. Heni ad montes ꝓpłias:
ueni ad colles iustos. in ipsis sit conuersatio
tua. ut cũ dies mortis aduenerit. mittant᷑
uenatores alii quidã a piscatoribꝰ qͥ suꝑ assũp.¬

Expanded text:
noli quaerere profundum, sed in montibus sit conversatio tua; ut jam non habeas opus piscatoribus, qui te rursus de fluctibus extrahant, sed aliis quibusdam, quos venatores Scriptura nuncupat, qui te postea venentur de monte, de colle, de locis altioribus: ibi sit deambulatio tua, ibi mens, gressus et statio: obliviscere maris: obliviscere vallium ac profundorum: veni ad montes, Prophetas; veni ad colles, justos  Al. ibi; in ipsis sit conversatio tua; ut cum dies mortis advenerit, mittantur venatores, alii quidam a piscatoribus, qui super assump
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias origenis opuscula: in omnem scripturam
ẽẽ triplia. Primusn opus eius exce̾pta sunt: quȩ
grece uh ulia nõil cupantur. in quibus ea quȩ sibi
udebantur obscura. aut que habere aliquid diffi¬
cultatis: suminltim breuiter ꝑstrinxit Scd̾m

Expanded text:
ut scias, Origenis opuscula in omnem Scripturam esse triplicia. Primum ejus opuscula Excerpta sunt, quae Graece σχόλια nuncupantur, in quibus ea quae sibi videbantur obscura, aut quae habere aliquid difficultatis, summatim breviterque perstrinxit. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ã dõ fueramꝰ auersi Si conuersi fueritis
restituã uos finis quippe reꝓmissionis resti¬
tutio ẽ ut in actib apłorũ legimꝰ usq ad
tp̃a restitutionis om̃iũ quę locitꝰ ẽ dẽ. ꝑos¬

Expanded text:
qui a Deo fueramus aversi: Si conversi fueritis, qui a Deo fueramus aversi: Si conversi fueritis, restituam vos. Finis quippe repromissionis restitutio est, ut in Actibus apostolorum legimus: Usque ad tempore restitutionis omnium quae loc
Abbreviated transcription (Latin):
Kesurrectionẽ suã pꝰ clauoꝵ annuncians
uulnera. Et iustus qui pꝰ plagas recipit sani¬
tatẽ facta ẽ subaudit᷑ m plaga sic̃ aqͣ m̃dax
ñ habens fidem Si quidem plaga mea ñ ma
n&. sed suꝑ me transit Idõ hȩc dicit dñs Si
conuersus fuerieir estituam te. Ad om̃s hȩc lo¬
quit᷑ d̃. quos reuerti uult ad salutẽ Uidet᷑
autẽ quoddã significare mysteriũ. in eo quodi
ait restitiã te Nemo quippe restitui potest
nisi in eũ locũ unde ante discesserat. Ut puta
si menbrũ corporis mei fuerit a cõpage disiun.¬
ctũ medicꝰ illud in pͥstinũ locũ restituere
conait᷑ Si aliquis separatꝰ a patria in exilũ
mitiit᷑. & postea ꝑ indulgentiã eorũ qͥ post̃
exules soluere reddit᷑ libertati. & redit unde
fuerat ex pulsus Miles quoq abiectus ex ordi¬
ne suo restituet᷑ ordini si acceperit ueniam
lta & nc̃ drꝰ ad mortale genꝰ id ÷ ad nos hoĩes.

Expanded text:
resurrectionem suam post clavorum annuntians resurrectionem suam post clavorum annuntians vulnera: et justus qui post plagas recipit sanitatem. Facta est mihi subauditur plaga sicut aqua mendax non habens fidem . Si quidem plaga mea non manet, 856 sed super me transit. Ideo haec dicit Dominus: Si conversus fueris, restituam te. Ad omnes haec loquitur Deus, quos reverti vult ad salutem. Videtur autem quiddam significare mysterii in eo quod ait: restituam te; nemo quippe restitui potest, nisi in eum locum unde ante discesserat, ut puta si membrum corporis mei fuerit a compage disjunctum, medicus illud in pristinum locum restituere conatur. Si aliquis separatur e patria, in exsilium mittitur, et postea per indulgentiam eorum qui possunt exsules solvere, redditur libertati: redit unde fuerat expulsus. Miles quoque abjectus ex ordine suo, restituitur ordini, si acceperit veniam. Ita et nunc dicitur ad mortale genus, id est ad nos homines,
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudine repletus sum Hoc ẽ tantũ in me
amaritudine fuerĩ Quare qui mę contristant
confortant᷑ in me: Multa passus ẽ iheremi.¬
as ab his qui ueritatẽ audire nolebant. &¬
tiũ. Et saluator ait Si eẽt de hoc mundo re.¬
gnũ meũ: ministri mei laborarent. ut ñ tra¬
derer iudeis. Confortant᷑ gͦ aduersũ eũ in
seło isto & quia iustus debilior sit a ꝑseqͣntibꝰ
se uide martyru passiones ludex in altis tri¬
bunalibꝰ sed&. ad ructũ & ad delicias sententiã
pmens. xp̃ianꝰ in quo xp̃c habitat iudicatu
plenꝰ amaritudine:. & ad mortẽ usq subiectus.
confortatis in imicis suis aduersũ se Plaga
mei firma ẽ. Qui confortant᷑ in me uulnera
inferunt mͥ. & plaga mea firma ẽ Si ue de
cruce dñi p̃dicttũ. sue de iustis. siue specialit̃
de iheremia uolueris acciꝑe. ñ abhorrebit a
sensu. plaga mea firma est: Nnde sanabor:
Et saluator potest dicere. unde sanabor.

Expanded text:
Amaritudine repletus sum: hoc est, in me tantuAmaritudine repletus sum: hoc est, in me tantuamaritudine fierem. Quare qui me contristant, confortantur in me? Multa passus est Jeremias ab his qui veritatem audire nolebant, et regione, ut Salvator ait: Si esset de hoc mundo regnum meum, ministri mei laborarent ut non traderer Judaeis . Confortantur ergo adversus eum in saeculo isto. Et quod justus debilior sit a persequentibus se, vide martyrum passiones. Judex in altis tribunalibus sedet ad ructum, et ad delicias sententias promens: Christianus in quo Christus habitat, judicatur plenus amaritudine, et ad mortem usque subjectus, confortatis inimicis suis adversum se. Plaga mea firma est. Qui confortantur in me, vulnera inferunt mihi: et plaga mea firma est. Sive de cruce Domini praedicatum, sive de justis, sive specialiter de Jeremia volueris accipere, non abhorrebit a sensu. Plaga mea firma est, unde sanabor? Et Salvator potest dicere, Unde sanabor?
Abbreviated transcription (Latin):
cepit agentẽ pascha dĩ: acima cũ amaritudinibꝰ
manducre Et de acimis quid ẽ mea int̾p̃ta¬
tio: Apłs paulus exposuit De a maritudine
uͦ quod sequit᷑. necesse ẽ ut aliquid apłicȩ dispu¬
necesse ẽ ut talis iatio reddat᷑: quȩ doceat sic eas
cel ebrandas quomͦ arima comedant᷑. Habeto
sincerttate & ueritatẽ: de amaritudines te se¬
quant᷑. & manducabis azima cũ sinceritate &
ueritate: Haulus qr istiꝰmoi atima comedebat:
sequebatur eũ amaritudo dicentẽ In imicꝰ fac:
tus sũ uera dicens Manducabat a maritudines
in dolore & laboreꝰ in uigiliis fi:quent᷑: in fa.¬
me & siti᷑. extra oetera qͥbꝰ pro totiꝰ mundi salute
pendebat: & quȩ eũ faciebant p̃sidem ueritatis
acima cũ amaritudiniꝰ mãnducure Et lex
quidẽ hȩc dicit. Aeima cũ amaritudinib
comedite. & implemini. sicuti & in alio loco
dr̃ de quibꝰdam Manducate & implete uos.
Propħa uͦ non ait amaritudinẽ comedi. sed

Expanded text:
agentem pascha Dei azyma cum amaritudinibus manducare. Et de azymis quid est mea interpretatio, Apostolus Paulus exposuit. De amaritudine vero quod sequitur, necesse est ut aliquid Apostolicae dispunecesse est ut talis ratio reddatur, quae doceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum amaritudo dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter, in fame et siti , extra caetera quae pro totius mundi salute pandebat, et quae eum faciebant praesidem veritatis azyma cum amaritudinibus manducare. Et Lex quidem haec dicit: Azyma cum amaritudinibus comedite et implemini, sicut et alio loco dicitur de quibusdam: Manducate et implete vos. Propheta vero non ait: Amaritudinem comedi; sed:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ remane hostia ꝓ peccato. Horribilis autẽ
quȩdã expectatio iudicii: ignis telus comedẽ
habentis aduersarios Propħatũ ẽ de his qui
a piscatoribꝰ & uenatoribꝰ de ꝓfundo in montibꝰ
sunt abstracti. quomͦ recipiant pͥmũ duplicia
peccata sua Post hec de uocatione gentium
ꝓpħatur. non eorũ qui necdũ cognouerint. xp̃m.
sed qui ĩa uocati sunt & sciunt laudes refer¬
re ꝓ gr̃a : & in ȩccła consistentes confiteant᷑.
adorent nom̃ eius Dñe fortitudo mea: & ad

Expanded text:
non remanet pro peccato hostia. Horribilis autem non remanet pro peccato hostia. Horribilis autem quaedam exspectatio judicii ignis, zelus comedere habens adversarios . Prophetatum est de his qui a peccatoribus et venatoribus de profundo in montibus sunt abstracti, quomodo recipiant primum duplicia peccata sua. Posthaec de vocatione gentiumt, non eorum qui necdum cognoverunt Christum, sed qui jam vocati sunt, ut sciant laudes referre pro gratia: et in Ecclesia consistentes, confiteantur, et adorent nomen ejus: Domine, fortitudo mea, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam Qui loquit᷑ ueritatẽ in corde suo.
qui ñ egit dolũ in lingua sua Nec fȩc̃ ꝑixi¬
mo suo malũ. & ohꝑbriũ ñ accep̃ aduersꝰ
ꝓximos suos Nos &iã in his obꝓbramꝰ. qui
a peccatis ad pęnitentiã conuertunt᷑ script᷑a
dicente. Ne imꝑꝑes uiro conuertenti a pec¬
catis Ob ꝓbrium non accepit aduersus ꝓ¬
ximos suosꝰ ad nichilũ deductus ẽ in conspe¬
ctu eius malignꝰ: timentes auteꝰ magnificat
Om̃s gͥ quicunq materiã illiꝰ ignis habemꝰ
in nobis pͥmũ recipiemꝰ nr̃a delicta S dic̃
mͥ aliquis de audientib expone & id qđ
sequit᷑. Duplices: E stoqͥppe reciꝑe mea pecca
ut cõpleat᷑ id quod ab apło dictũ ẽ Si cuiꝰ
opꝰ arserit detrimentũ patiet᷑. ipse aute̾ saluꝰ
erit. sic tam̃ quasi ꝑ igne̾ Cur uͦ duplicia
recipio peccata: Cui respondendũ ẽ. qr ser-¬
uus qui scit uoluntatẽ dñi sui. & non facit
cantibꝰ nob̾ pꝰ cognitionẽ ueritatis. ĩa ultra

Expanded text:
e suo, qui non egit dolum in lingua sua, nec fecit proximo suo malum, et opprobrium non accepit adversus proximos suos . Nos etiam non his opprobremus qui a peccatis ad poenitentiam convertuntur, Scriptura dicente: Ne improperes viro convertenti a peccatis . Opprobrium non accepit adversus proximos suos: ad nihilum deductus est in conspectu ejus ma quicunque materiam illius ignis habemus in nobis, primum recipiemus nostra delicta. Sed dicet mihi aliquis de audientibus: Expone et id quod sequitur: « duplices. » Esto quippe: recipere me peccata: ut compleatur id quod ab Apostolo dictum est ; « Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem 863 salvus erit, sic tamen quasi per ignem : cur vero duplicia recipio peccata? Cui respondendum est, quia servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit cantibus nobis post cognitionem veritatis jam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in terra.qr in terra ẽẽ thesauros ẽ arbit᷑¬
tus Si quis autẽ sublata cruce sequit᷑ dñm¬
te. hac nocte animã tuã repetunt a te: s ue¬
nientes uenatores & querentes animalia de
montibꝰ. de collibꝰ. de cauernis petrarũ. & illũ
cũ eis parit̾ accipient de uenatione sublimi᷑¬
& ad sublimiora beatitudinis regna portabt̃
Quia oculi mei. suꝑ om̃s uias eorũ Suꝑ om̃s
uias istiꝰmodi hominũ qui in montibꝰ conuer¬
sant᷑. in collibꝰ ambulant. in cauernis habi¬
tant petrarũ: hab& oculos ds̃ Non se abscon¬
der̃ a facie mea Qui sc̃i st̃. ñ se abscondunt
a facie dĩ: qui autẽ iniusti. absconduntur a
facie eiꝰ Adam ꝓ transgressione celestiᷤ mã¬
dati. audiuit uocẽ dñi dĩ deambulantis in
paradyso pꝰ meridiẽ: & abscondit se Sc̃s ħ ñ
facit: sed conscientia actuũ suorũ. ht̃ fiduciã
fiduciã habemꝰ ad dm̃. & quodcunq petie¬

Expanded text:
sibi in terra, quia in terra esse thesauros arbitrsibi in terra, quia in terra esse thesauros arbitratus te, hac nocte animam tuam repetent a te, » sed venientes venatores, et quaerentes animalia de montibus et collibus, de cavernis petrarum, etiam illum cum eis pariter accipient, et de venatione ad sublimiora beatitudinis regna portabunt. « Quia oculi mei super omnes vias eorum. » Super omnes vias istiusmodi hominum qui in montibus conversantur, in collibus ambulant, in cavernis habitant petrarum, habet oculos Deus. Non se absconderunt a facie mea. Qui sancti sunt, non se abscondunt a facie Dei; qui autem injusti, absconduntur a facie ejus. Adam post transgressionem coelentis mandati audivit vocem Domini Dei deambulantis in 860 paradiso post meridiem, et abscondit se . Sanctus hoc non facit, sed conscientia actuum suorum habet fiduciamfiduciam habemus ad Deum, et quodcumque petie
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ Herũ illi pisces cũ sagenis retibꝰ atq ha¬
mis extracti de aqua fuerint: moriuntur:
Apud nos uͦ cũ aliquis fuerit sermonis rete
cõp̃hensus. & eductus de mare scłi: moritur
quide &e ipse. sed peccato sed mundõ ut con
gendũ sensum quẽ conam᷑ exponere. animũ
inducere. pisces de mari extractos aliã rur¬
sus uitã assumere & aliud corpꝰ induere: tc̃
scies quo nobis ꝓfecerit exemplũ. Nemo blas¬
phemae nemo male lacere. non uocet᷑ crimꝰ
quod ab alteriꝰ adductũ ẽ intelligentia Et
tu gͥ cũ de scłi istiꝰ fluctibꝰ ꝑ discipulos dñi
fueris extractus. muta corꝑoris uicia. muta
sensũ aĩȩ: non es ille piscis qui in salsis uersa¬
baris undis. sed de ꝓfundo gurgite erutus
ad meliora conuertere. sodm illud apłicum.
Nos autẽ om̃s reuelata facie głam dñi contẽ

Expanded text:
orem. Verum illi pisces cum sagenis, retibus atque haorem. Verum illi pisces cum sagenis, retibus atque hamis extracti de aqua fuerint, moriuntur. Apud nos vero cum aliquis fuerit sermonis rete comprehensus, et eductus de mari saeculi: moritur quidem et ipse, sed peccato, sed mundo: ut consgendum sensum quem conamur exponere, animo inducere, pisces de mari extractos aliam rursus vitam assumere, et aliud corpus induere, tunc scies quo nobis profecerit exemplum. Nemo blasphemet, nemo male laceret, non vocetur crimen quod ab alterius abductum est intelligentia. Et tu igitur cum de saeculi istius fluctibus per discipulos Domini fueris extractus, muta corporis vitia, muta sensum animae; non sis ille piscis qui in salsis versabaris undis, sed 857 de profundo gurgite erutus ad meliora convertere, secundum illud Apostolicum: Nos autem omnes, revelata facie, gloriam Al.
Abbreviated transcription (Latin):
simonẽ & andream fiatrẽ eiꝰ mittentes retia
in mare: erant quippe piscatores Ibiq addit᷑.
Uidens autẽ eos iħe. dix̃ eis Henite post me:
& faciam uos piscatores hominũ Et relin¬
quentes retia. secuti sunt eũ Et fecit eos sal¬
uator de piscatoribꝰ pisciũ: piscatores homi.¬
nũ. Alios quoq duos fr̃s inuenit dñs. iaco.¬
bum cebedei & iohannẽ frẽm eius in nauicu¬
la cũ cebedeo patre eorũ.reficientes retia sua
Quos cũ similit᷑ ad eugłii ministeriũ ꝓuocas¬
sce piscatores hominũ reddidit. Si quis gͦ
iuxta hanc historiã considere discipulos sal.¬
uatoris. ut habeant grãm sermonis ita scrip¬
tuiarũ ratione contextã. ut retia q̃ possint
sup aiãs humanas giro artificis suꝑfundi ⁊t¬
& considet hoc ipsum cũ sũma ratione fieri:
uidebit quomͦ ñ tẽ tantũ saluator. sed &iã
usq ad p̃sentẽ diem mittat hominũ piscato¬
ex a cerbissimis fluctibꝰ ad aurã ꝓducere lib̃i¬

Expanded text:
Simonem et Andream fratrem ejus mittentes retia in mare. Erant quippe piscatores. Ibique additur: Videns autem eos Jesus, dixit eis: Venite post me, et faciam vos piscatores hominum. Et relinquentes sua retia secuti sunt eum . Et fecit eos Salvator de piscatoribus piscium, piscatores hominum. Alios quoque duos fratres invenit Dominus, Jacobum Zebedaei, et Joannem fratrem ejus, in navicula cum patre Zebedaeo reficientes retia sua . Quos cum similiter ad Evangelii ministerium provocasset, piscatores hominum reddidit. Si quis ergo juxta hanc historiam consideret discipulos Salvatoris, ut habeant non solum gratiam sermonis, ita Scripturarum ratione contextam ut retia, quae possint super humanas animas gyro artificis superfundi, et consideret hoc ipsum cum summa ratione fidei, videbit quomodo non tunc tantum Salvator, 856 sed et usque ad praesentem diem mittat hominum piscatot ex acerbissimis fluctibus ad auram producere liberi
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ ab his qui sermones dĩ audire contẽpnius :
& de p̃cat᷑ ut dĩ habeat auxiliũ dicens Seito
quomͦ acceꝑim ꝓpt̾ te obꝓbriũ a contẽpnen¬
tibꝰ sermones tuos Consumã eos Potest hoc
dicere ꝓpħes. sed magis conuenit saluatori post
cuiꝰ passionẽ uenit consũ matio ierłm. & int̾fe¬
ꝓpħe ꝓpt̾ lecgationẽ & increpationẽ uerbi dei
quas ad popłm ꝓferebant: oportet auditores
paucis cõmoneri de uita eorũ atq ꝓmissis &
nr̃a uoluntate: ut iuxta possibilitatẽ uiriũ
si uolumꝰ requiẽ consequi cũ ꝓpħis &̃ oꝑ arũ

Expanded text:
patitur ab his qui sermones Dei audire contemnunt, patitur ab his qui sermones Dei audire contemnunt, et deprecatur, ut Dei habeat auxilium dicens: Scito quomodo acceperim propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos, consumma eos. Potest et hoc dicere prophetes, sed magis convenit Salvatori, post cujus passionem venit consummatio Jerusalem, et interfepter legationem verbi et increpationes Dei, quas ad populum proferebant, oportet auditores paucis commoneri de vita eorum, atque promissis, et nostra voluntate, ut juxta possibilitatem virium, si volumus requi