comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& illa media pars.motum menbroꝵ nuntiat.
ut memoria teneatur: non ipsa memoria est.
Deniq dum hȩc ens tanqͣm ministeria. uicio
quolibet seu ꝑturbatione omnimꝰ deficumt:
desistentib nuntiis sentiendi . & ministris mo¬
uendi : tanqͣm non habens cur adsit ñ abscedit.
Si autem non ita deficiunt. ut in morte asso¬
let turbatur eius intentio tanquã conantis
redintegrare labentia nec ualentis: & in quib
reb durbatur. inde cognoscit᷑ que pars mini¬
sterioꝵ in causa sit. ut si poduerit medicina
succurrat. Namq aliud esse ipsam. aliud hec
eius corporalia ministeria uel uasa uel orga¬
na. uel si quid aptius dici possunt. hinc eui¬
denter elucet: qͦd plerumq se uehementi co¬
gitationis intentione auercit ab omnib. ut
pre oculis patentib recteq ualentib multa
posita nesciat: & si maior intentio ẽ. dũ ambula¬
bat repente subsistat:auertens utiq imꝑan¬

Expanded text:
et illa pars media motum membrorum nuntiat, et illa pars media motum membrorum nuntiat, ut memoria teneatur, non ipsa memoria est. denique, dum haec eius tamquam ministeria uitio quolibet seu perturbatione omni modo deficiunt desistentibus nuntiis sentiendi et ministris mouendi, tamquam non habens cur adsit abscedit. si autem non ita deficiunt, ut in morte adsolet, turbatur eius intentio, tamquam conantis redintegrare labentia nec ualentis. et in quibus rebus turbatur, inde cognoscitur quae pars ministeriorum in causa sit, ut, si potuerit, medicina succurrat. Namque aliud esse ipsam, aliud haec eius corporalia ministeria, uel uasa uel organa uel si quid aptius dici possunt, hinc euidenter elucet, quod plerumque se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus recteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique imperan
Abbreviated transcription (Latin):
uite in qua factus ẽ homo in animã uiuam.
Unde gͦ sit ipsa. id÷ de qua uelut materiȩ ds̃
hc̃ flatum fecerit quȩ anima dicitur. dum
quentur: nichil corporeum debet occurrere.
Sicut enim d̃s omnẽ creaturam: sic anima. om¬
nem corpoream creaturã naturȩ dignitate p̃¬
cellit. Flucem tamen & aerem que in ipso qͦ
mundo precellentia sunt corꝑa. magisq ha¬
bent faciendi prestantiã quam patiendi cor¬
pulentiam. sicut humor & terra.: tanqͣm ꝑ ea
quȩ spui similiora sunt. corpus administrat
Huntiat enim aliquid lur corporea: cui audem
nuntiat non hoc ẽ. qͦd illa: & hoc ẽ. anima cui
nundiat. non illa quȩ nuntiat. Et cum afflictioẽs
corꝑis moleste sentit. actionem suiã qua illi re¬
gendo ad÷ turbato eius temperamento im¬
pediri offenditur: & hȩc offensio dolor uocat᷑:¬
& aer qui neruis infusus ẽ. paret uoluntat ut
menbra moueat. non autem ipse uoluntas ẽ.

Expanded text:
uitae, in qua factus est homo in animam uiuam. uitae, in qua factus est homo in animam uiuam. Unde ergo sit ipsa, id est de qua uelut materie deus hunc flatum fecerit, quae anima dicitur, dum tur, nihil corporeum debet occurrere. sicut enim deus omnem creaturam, sic anima omnem corpoream creaturam naturae dignitate praecellit. per lucem tamen et aerem, quae in ipso quoque mundo praecellentia sunt corpora magisque habent faciendi praestantiam quam patiendi corpulentiam, sicut humor et terra, tamquam per ea quae spiritui similiora sunt corpus administrat. nuntiat enim aliquid lux corporea; cui autem nuntiat, non hoc est, quod illa; et haec est anima, cui nuntiat, non illa, quae nuntiat. et cum adflictiones corporis moleste sentit, actionem suam, qua illi regendo adest, turbato eius temperamento inpediri offenditur, et haec offensio dolor uocatur. et aer, qui neruis infusus est, paret uoluntati, ut membra moueat, non autem ipse uoluntas est.
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Et qm̃ corporalis motus qui sensum se¬
quitur.sine intcruallis temporum nullus ẽ.
agere autem interualla tempoꝵ spontaneo
motu. nͥ ꝑ adiutorium memoriȩ ñ ualemus:
ideo tres tanquã uentriculi cerebri demons
trantur: unus antcrior ad faciem a quo sen¬
sus omis: alter posterior ad ceruicẽ a qͦ mot̾
omnis: tercius in ter utrumq in quo memo¬
riam uigere demonstrant: ne cum sensum
sequitur motus. non conectat homo qͦd faci
endũ ẽ. si fuerit qͦd fecit oblit̾. Hec illi certis
in dicus ꝓbata eẽ dicunt: qͣndo & ipse parteᷤ
aliquo affectȩ morbo uel uicio. cum defeciᷤ¬
sent officia uel sentiendi. uel mouendi men¬
bra. uel motus corꝑis reminiscendi. satis qͥd
ualerent singulȩ declararunt: eisq adhibita
curatio cui rei reparandȩ ꝓfecerint explo¬
ratum ẽ. S anima in istis tanquam in orga¬
nis agit: nichil horum ẽ. ipsa: s uiuificat &
regit omnia: & ꝑ hȩc corꝑi consulit. & huic

Expanded text:
nem. Et quoniam corporalis motus, qui sensum senem. Et quoniam corporalis motus, qui sensum sequitur, sine interuallis temporum nullus est, agere autem interualla temporum spontaneo motu nisi per adiutorium memoriae non ualemus, ideo tres tamquam uentriculi cerebri demonstrantur: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis. Alter posterior ad cervicem, a quo motus omnis. Tertius inter utrumque, in quo memoriam vigere demonstrant, ne cum sensum sequendum est, si fuerit quod fecit oblitus. haec illi certis indiciis probata esse dicunt, quando et ipsae partes aliquo adfectae morbo uel uitio, cum defecissent officia uel sentiendi uel mouendi membra uel motus corporis reminiscendi, satis quid ualerent singulae declararunt eisque adhibita curatio cui rei reparandae profecerit exploratum est. sed anima in istis tamquam in organis agit, nihil horum est ipsa; sed uiuificat et regit omnia et per haec corpori consulit et huic
Abbreviated transcription (Latin):
illo spontaneo: non diceretur. homo factus ẽ in
animam uiuam. Proinde qm̃ pars cerebri an¬
terior unde sensus om̃s distribuuntur ad fron¬
tem collocata ẽ. atq in facie sunt ipsa uelut
organa sentiendi. excepto tangendi sensum qͥ
ꝑtotum corpus diffunditur: qui tamen etiam
ipse ab eadem anteriore parte cerebri osten¬
ditur habere uiam suã. quȩ retrorsus ꝑ uerti¬
cem atq ceruicem ad medullam spinȩ de qͣ
loquebamur paulo ante deducitur. unde ha¬
bet. utiq sensum in tangendo & facies. sic̃
totum corpus exceptis sensib uidendi. au¬
diendi. olfaciendi. gustandi. qui in sola fa¬
ciȩ prelocati sunt: ideo scͥptum arbitror. qͦd
in faciem ds̃ sufflauerit homini flatum ui¬
tȩ cũ factus ẽ. in animam uiuam. Anterior
quippe pars posteriori menito p̃ponitur: qͥa
& ista ducit. illa sequitur: & ab ista sensus.
ab illa motus ẽ: sicut consilium precedit actio¬

Expanded text:
illo spontaneo, non diceretur homo factus in illo spontaneo, non diceretur homo factus in animam uiuam. Proinde, quoniam pars cerebri anterior, unde sensus omnes distribuuntur, ad frontem conlocata est atque in facie sunt ipsa uelut organa sentiendi — excepto tangendi sensu, qui per totum corpus diffunditur; qui tamen etiam ipse ab eadem anteriore parte cerebri ostenditur habere uiam suam, quae retrorsus per uerticem atque ceruicem ad medullam spinae, de qua loquebamur paulo ante, deducitur, unde habet utique sensum in tangendo et facies, sicut totum corpus, exceptis sensibus uidendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, qui in sola facie praelocati sunt — ideo scriptum arbitror, quod in faciem deus sufflauerit homini flatum uitae, cum factus est in animam uiuam. anterior quippe pars posteriori merito praeponitur, quia et ista ducit, illa sequitur et ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actio
Abbreviated transcription (Latin):
carnis corpulentia solidatur: quȩ magis st̃
ad patiendum subdita. quã p̃dita ad facien¬
dum. Non mͥ gͦ uidetur dictum factus ẽ homo
in animam uiuam:nͥ quia sentire cȩpit in cor¬
pore qͦd ẽ animate uiuendutisq carnis certis¬
simum indicium. Nam mouentur &. arbusta
ñ tantum ui extrinsecus impellente uelut cũ
uentis agitantur. sed illo motu quo in trinsecꝰ
agitur quicquid adinerementum speciemq
arborrum ꝑtinet: qͦd u̾titur sucus in radicem:
uertiturq in ea quib constat herbȩ natura
uel ligni. Nichil enim horum sine interno mo¬
tu. sed iste motus non ẽ spontaneus qualis il¬
le qui sensui copulat᷑ ad corꝑis administratio¬
nem: sicut in animalium om̃i genere qͣm uo¬
cat scriptura animam uiuam. Nam & nobis
nͥ messet ediam ille motus. nec crescerent nr̃a
corꝑa: nec ungues capillosq ꝓducerent. S si
hoc solum esset in nobis sine sensu motuq

Expanded text:
carnis corpulentia solidatur — quae magis sunt carnis corpulentia solidatur — quae magis sunt ad patiendum subdita quam praedita ad faciendum. Non mihi ergo uidetur dictum: factus est homo in animam uiuam, nisi quia sentire coepit in corpore: quod est animatae uiuentisque carnis certissimum indicium. nam mouentur et arbusta non tantum ui extrinsecus inpellente, uelut cum uentis agitantur, sed illo motu, quo intrinsecus agitur quidquid ad incrementum speciemque arboris pertinet, quo ducitur sucus in radicem uertiturque in ea, quibus constat herbae natura uel ligni; nihil enim horum sine interno motu. sed iste motus non est spontaneus, qualis ille, qui sensui copulatur ad corporis administrationem, sicut in omni animalium genere, quam uocat scriptura animam uiuam. nam et nobis nisi inesset etiam ille motus, nec crescerent nostra corpora nec ungues capillosque producerent. sed si hoc solum esset in nobis sine sensu motuque
Abbreviated transcription (Latin):
dem generis summum non sit nͥ lum̃ qͦd ex
ocłis emicat. quo illa non adiuuatur nͥ ad cor¬
porcas formas coloresq sentiendos: habetq
ipsa unumerabilia longe dissimilia cuncto
genen corpoꝵ. quȩ ñ nͥ intellectu atq ratione
conspiciat. quo nullus carnis sensus aspirat:
anime nec de terra.neri: nec de aqua. nec
de aere. nec de igne quolibet: sed tamen crassio¬
ns corporis sui materiam hoc ẽ. humidã qͣndam
terram quȩ in carnis uersa ẽ qualitatem. ꝑsub¬
tiliorem naturã corꝑis administrat. id: ꝑ lucẽ
& acrem. Nullus enim sine his duobz uel sens
in corꝑe ẽ: uel ab anima spontaneus corꝑis
motus. Sicut autem prius eẽ debet nosse
quam facere: ita sentire pͥꝰ ẽ quam mouere.
Anima gͦ qm̃ res ẽ in corporea. corpꝰ qͦd in cor¬
poreeuicinum ẽ. sicuti ẽ. ignis uel potus lux
&. aer primitus agit: & ꝑhec cetera quȩ cras¬
siora sunt corꝑis. sicut humor & terra unde

Expanded text:
dem generis summum non sit nisi lumen, quod ex dem generis summum non sit nisi lumen, quod ex oculis emicat, quo illa non adiuuatur nisi ad corporeas formas coloresque sentiendos habetque ipsa innumerabilia longe dissimilia cuncto generi corporum, quae nonnisi intellectu atque ratione conspiciat, quo nullus carnis sensus aspirat? a nec de terra nec de aqua nec de aere nec de igne quolibet; sed tamen crassioris corporis sui materiam, hoc est humidam quandam terram, quae in carnis uersa est qualitatem, per subtiliorem naturam corporis administrat, id est per lucem et aerem. nullus enim sine his duobus uel sensus in corpore est uel ab anima spontaneus corporis motus. sicut autem prius esse debet nosse quam facere, ita sentire prius est quam mouere. anima ergo quoniam res est incorporea corpus, quod incorporeo uicinum est, sicuti est ignis uel potius lux et aer, primitus agit et per haec cetera quae crassiora sunt corporis, sicuti humor et terra — unde
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. &. de cuius medio uelut centro qͦdã
ñsolum ad ocłos s etiã ad sensus ceteros tenu¬
es fistulȩ deducuntur: ad aures tudelicet &
ad nares. ad palatum: ꝓpt̾ audiendũ. olfaci¬
endum. atq gustandum: ipsumq tangendi
sensum qui ꝑ totum corpus ẽ. ab eodem cere¬
bro dirigi ꝑ medullam ceruicis. & eam quȩ
continetur ossib quib dorsi spina conserit᷑:
ut inde se quidã tenuissimi riuuli qui tan¬
gendi sensũ faciunt ꝑ cunc̾ta menbra diffun¬
dant Cum gͥhis qͣsi nunciis accipiat anima
quicqͥd eam corꝑalium ñ latet᷑ ipsa uero usq
adeo aliud quiddam sit. ut cum uult intelli¬
gere uel diuuina uel dm̃. uel omnino etiam se
ipsam suasq considerare uirtutes. ut aliquid
luce se auertat eamq ad hoc negotium non
tantum nullo adiumento uerũ etiã non nullo
impedimento eẽ sentiens. se in obtutum mentis
attollat. Quomͦ exeo genere aliquid ẽ cũ eius¬

Expanded text:
lorum et de cuius medio uelut centro quodam lorum et de cuius medio uelut centro quodam non solum ad oculos, sed etiam ad sensus ceteros tenues fistulae deducuntur, ad aures uidelicet, ad nares, ad palatum, propter audiendum, olfaciendum atque gustandum; ipsumque tangendi sensum, qui per totum corpus est, ab eodem cerebro dirigi per medullam ceruicis et eam, quae continetur ossibus, quibus dorsi spina conseritur, ut inde se tenuissimi quidam riuuli, qui tangendi sensum faciunt, per cuncta membra diffundant. Cum igitur his quasi nuntiis accipiat anima quidquid eam corporalium non latet, ipsa uero usque adeo aliud quiddam sit, ut, cum uult intellegere uel diuina uel deum uel omnino etiam se ipsam suasque considerare uirtutes, ut aliquid ue oculorum luce se auertat eamque ad hoc negotium non tantum nullo adiumento, uerum etiam nonnullo inpedimento esse sentiens se in obtutum mentis adtollat: quomodo ex eo genere aliquid est, cum eius
Abbreviated transcription (Latin):
autem ex mundi corporeis elementis fit cor¬
poreum sit necesse ẽ: inq mundi elementis
etiam aer istȩ numeretur: nec si de puri ille
celestisq ignis elemento facta anima diceret᷑:
credi oporteret. Om̃e quippe corpus in omne
corpus posse mutari: non defuerunt qui as¬
sererent. Corpꝰ autem aliquod. siue terrenum
siue celestȩ conuerti in animam fieriq natu¬
ram incorpoream: nec quemquam sensisse
scio. nec fides habet. Deinde non ẽ. contemp¬
nendum qͦd medici ñ tantum dicunt. uerũ etiã
ꝓbare se affirmant. quamuis omnis caro terre¬
nam soliditatem inpromptu gerat. habet ta¬
men inse &aeris aliquid qͦd & pulmonib con¬
tinetur: & a corde ꝑ uenas quas arterias uo¬
cant diffunditur: & ignis non solum feruidã
qualitatem cuius sedes in iecore ẽ. uerum etiã
luculentam. qͣm ueluti liquar aut subuolare
ostendunt in excelsum cerebri locum tanqͣm
in celũ corꝑis nr̃i:. unde & radii emicant ocu¬

Expanded text:
autem ex mundi corporeis elementis fit, corautem ex mundi corporeis elementis fit, corporeum sit necesse est inque mundi elementis etiam aer iste numeretur, nec si de puri illius caelestisque ignis elemento facta anima diceretur, credi oporteret. omne quippe corpus in omne corpus posse mutari non defuerunt qui adsererent; corpus autem aliquod, siue terrenum siue caeleste, conuerti in animam fierique naturam incorpoream nec quemquam sensisse scio nec fides habet. Deinde — si non est contemnendum, quod medici non tantum dicunt, uerum etiam probare se adfirmant — quamuis omnis caro terrenam soliditatem in promtu gerat, habet tamen in se et aeris aliquid, quod et pulmonibus continetur et a corde per uenas, quas arterias uocant, diffunditur; et ignis non solum feruidam qualitatem, cuius sedes in iecore est, uerum etiam luculentam, quam uelut eliquari ac subuolare ostendunt in excelsum cerebri locum, tamquam in caelum corporis nostri. unde et radii emicant ocu
Abbreviated transcription (Latin):
num quidẽ & humidum: Nullom᷑. hinc e¬
nim potius caro facta ẽ. Nam qͥd alud ẽ li¬
mus. qͣm humida derra: Nec humore solo
amma facta credenda ẽ: quasi caro de t̾ra.
anima de aqua. Nimis enĩ absurdum ẽ. inde
factam putare animã hominis: unde facta
ẽ. caro piscis & uolueris. Ergo fortassis ex
aere.huic enim elemento etiam flatus com¬
petit: s nr̃:. non dĩ. Unde supra diximꝰ hoc
potuisse congruenter putari. si animã mun¬
di tanquam unius maximi animantis dm̃
crederemus: ut ita eam flauerit de aere cor¬
poris sui. sicut flat nr̃a de sui. Cum uͦ deũ
esse constet supra omne mundi corpꝰ. ut supͣ
omnem spm̃ quem creauit in compabili
om̃ino distantia. quom̃ id iec̾e dici potest:
An forte quantomagis ds̃ uniuersȩ creaturȩ suȩ
p̃sens ẽ om̃i potentia singulari: tantomagis
potuit exaere flatum facere quȩ anima hoĩs
esset.S cum anima non sit corporea: quicqͥd

Expanded text:
num quidem et humidum? nullo modo; hinc enum quidem et humidum? nullo modo; hinc enim potius caro facta est. nam quid aliud est limus quam terra humida? nec humore solo anima facta credenda est quasi caro de terra, anima de aqua. nimis enim absurdum est inde factam putare animam hominis, unde facta est caro piscis et uolucris. Ergo fortassis ex aere? huic enim elemento etiam flatus conpetit; sed noster, non dei. unde supra diximus hoc potuisse congruenter putari, si animam mundi tamquam unius maximi animantis deum crederemus, ut ita eam flauerit de aere corporis sui. sicut flat nostra de sui. cum uero deum esse constet supra omne mundi corpus et supra omnem spiritum, quem creauit, inconparabili omnino distantia, quomodo id recte dici potest? an forte quanto magis deus uniuersae creaturae suae praesens est omnipotentia singulari, tanto magis potuit ex aere flatum facere, quae anima hominis esset? sed cum anima non sit corporea. quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ipsã dĩ substantiam. atq id omnino qͦd
ds̃ ẽ. non trepidant eam tã turpiter commu¬
tabilem dicere: ut nullum sit herbȩ seu uermi¬
culi genus. ubi eam non esse commixtã. uel
quo reuolui non posse mirabili opinentur in¬
sania. Qui tamen si remotis ab animo suo re¬
rum obscurissimarum questionib. qͣs carnali
corde uersantes. necesse ẽ. ut inopiniones fal¬
sas norias monstruosasq labantur. & ꝓuol¬
uantur. unũ illud firmissimȩ teneant. qđ
om̃i animȩ rationali illius disputationis am¬
bagib naturaliter & ueraciter insitũ ẽ. esse
omnino incommutabilem & incorruptibilẽ
dm̃: tota eoꝵ milleformis fabula repente
dilabitur: quã in suis uanis ac sacrilegis
mentib. non nͥ dĩ turpissima mutabilitate fin¬
xerunt. Non ẽ. gͥ maderies animȩ humanȩ. nec
animȩ irrationalis. Quid gͦ ẽ unde anima
flatu dĩ facta ẽ: An corpꝰ aliquod erat terre¬

Expanded text:
quam ipsam dei substantiam atque id omnino, quod quam ipsam dei substantiam atque id omnino, quod deus est, non trepidant eam tam turpiter commutabilem dicere, ut nullum sit herbae seu uermiculi genus, ubi eam non esse conmixtam uel quo reuolui non posse mirabili opinentur insania. qui tamen si remotis ab animo suo rerum obscurissimarum quaestionibus, quas carnali corde uersantes necesse est ut in opiniones falsas, noxias monstrosasque labantur et prouoluantur, unum illud firmissime teneant, quod omni animae rationali sine ullius disputationis ambagibus naturaliter et ueraciter insitum est, esse omnino incommutabilem et incorruptibilem deum, tota eorum milleformis fabula repente dilabitur, quam in suis uanis ac sacrilegis mentibus nonnisi de dei turpissima mutabilitate pinxerunt. Non est igitur materies animae humanae nec anima inratiocalis. Quid ergo est, unde anima flatu dei facta est? an corpus aliquod erat terre
Abbreviated transcription (Latin):
nes pecorum similes fieri. ac sic quodãm᷑
in pecora commutari: ut hoc dedecore abiec¬
to. eos acupiditatũ prauitate reuocarent.
Nam illa quȩ feruntur accidisse. ut quidam
qͣsi recordarentur in quoꝵ animaliũ corpo¬
rib fuerint. aut falsa narrantur: aut ludifi¬
cationib demonum hoc in eoꝵ animis fa¬
cꝰtum ẽ. Si enim contingit in somnis ut
fallaci memoria qͣsi recordetur se homo
fuisse qͦd non fuit. aut egisse qͦd ñ egit᷑ qͥd
mirum si quodã dĩ iusto occultoq udicio.
sinuntur demones in cordib etiam uigi¬
lanttum tale aliquid posse: Manichei autẽ
qui se. xp̃ianos uł putant uł putari uolunt.
in hac opinione translationis uł reuolutio¬
nis animarum. eo sunt illis gentium phi¬
losophis uel si qui aliqui alii uam homineᷤᷤ
hoc putant deteriores & detestabiliores: qͦd
illi animȩ naturã a dĩ natura discernunt. isti
autem cum aliud nichil dicant ẽẽ animam

Expanded text:
nes pecorum similes fieri ac sic quodam modo nes pecorum similes fieri ac sic quodam modo in pecora commutari, ut hoc dedecore obiecto eos a cupiditatum prauitate reuocarent. Nam illa, quae feruntur accidisse, ut quidam quasi recordarentur in quorum animalium corporibus fuerint aut falsa narrantur aut ludificationibus daemonum hoc in eorum animis factum est. si enim contingit in somnis, ut fallaci memoria quasi recordetur se homo fuisse, quod non fuit, aut egisse, quod non egit, quid mirum, si quodam dei iusto occultoque iudicio sinuntur daemones in cordibus etiam uigilantium tale aliquid posse? Manichaei autem, qui se christianos uel putant uel putari uolunt, in hac opinione translationis uel reuolutionis animarum eo sunt illis gentium philosophis uel si qui alii uani homines hoc putant deteriores et detestabiliores, quod illi animae naturam a dei natura discernunt, isti autem, cum aliud nihil dicant esse animam
Abbreviated transcription (Latin):
pe. asserunt:nec attendunt. ꝑ hanc rationem
nullomͦ fieri posse ut pecoris anima post
mortem in hominem transferantur. Nullomͦ
enim porcus similior erit hommi quã porco
& cũ mansuescunt leones: canib uł etiam
ouib fiunt similiores qͣm homineb. Cum
gͥ apecorum morib pecora ñ recedunt. & quȩ
aliquantũlum cęteris dissimilia fiunt. si¬
miliora fuint tamen suo gen̾iquam hu¬
mano: longeq plus ab hominib qͣm ape¬
corib differunt: nunqͣm erunt hominum
animȩ istȩ si ea quȩ similiora sunt trahunt
Si autem hoc argumentũ falsum ẽ quomͦ
erit uera ila opinio: quandoquidẽ nichil alz¬
ud affert quo etiã si non uera. saltem uͦ simi¬
lis habeatur. Unde ꝓcliuius & ipse crediderim.
qͦd etiam eorum posten sectatores. ulos homi¬
nes qui hȩc primitus in suis libris posuert.
in hac uita potus intelligi uoluisse quadam
puersitate morum ac tURituorine homi¬

Expanded text:
pe adserunt nec adtendunt per hanc rationem pe adserunt nec adtendunt per hanc rationem nullo modo fieri posse, ut pecoris anima post mortem in hominem transferatur. nullo modo enim porcus similior erit homini quam porco; et cum mansuescunt leones, canibus uel etiam ouibus fiunt similiores quam hominibus. cum igitur a pecorum moribus pecora non recedunt et quae aliquantulum ceteris dissimilia fiunt, similiora sunt tamen suo generi quam humano longeque plus ab hominibus quam a pecoribus differunt, numquam erunt hominum animae istae, si ea, quae similiora sunt, trahunt. si autem hoc argumentum falsum est, quomodo erit uera illa opinio, quandoquidem nihil aliud adferunt, quo etiamsi non uera, saltem uerisimilis habeatur? unde procliuius et ipse crediderim, quod etiam eorum posteri sectatores, illos homines, qui haec primitus in suis libris posuerunt, in hac uita potius intellegi uoluisse quadam peruersitate morum ac turpitudine homi
Abbreviated transcription (Latin):
ra transmigrare. Fieri sane homines uite gene
pecorib similes: & ipse res humanȩ clamitãt ⁊ scͥp¬
tura testatur. Unde ẽ uluo qͦd commemoraui ho
mo in honore positus non intellexit comparat᷑
ẽ. iumentis in sensatis & similis factus ẽ. eis: s¬
utiq in hac uita non post mortem. Proinde ł
t̃alib bestiis nolebat in podestatem dari animã
suam qui dicebat. Ne tradideris bestiis animã
conficentem tibi. quales cauendos dnis signifi¬
cat ubi dicit eos indutos uestitu ouium intus
autem ẽẽ lupos rapaces: uel ipsi diabolo & angłis
eius. nam & ille dictus ẽ leo & draco. Quid enĩ
afferunt argumenti philosophi qui putant
hominum animas in pecora. uel pecoꝵ in
homines post mortem posse transferri: Hoc
certe qͦd morum similitudo ad id trahat. ue¬
lut auaros in formicas: rapaces in miluos. se¬
uos ac suꝑbos in leones:sectatores inmunde
uoluptatis in sues. & si qua similia. Hec qͥp¬

Expanded text:
ra transmigrare. Fieri sane homines uitae genere ra transmigrare. Fieri sane homines uitae genere pecoribus similes et ipsae res humanae clamant et scriptura testatur. unde est illud, quod ctellexit; conparatus est iumentis insensatis et similis factus est eis, sed in hac uita utique, non post mortem. proinde uel talibus bestiis nolebat in potestatem dari animam suam, qui dicebat: ne tradideris bestiis animam confitentem tibi — quales cauendos significat dominus, ubi dicit eos indutos uestitu ouium, intus autem esse lupos rapaces — uel ipsi diabolo et angelis eius; nam et ille dictus est et leo et draco. Quid enim adferunt argumenti philosophi, qui putant huminum; num animas in pecora uel pecorum in homines post mortem posse transferri? hoc certe, quod morum similitudo ad id trahat, uelut auaros in formicas, rapaces in miluos, saeuos ac superbos in leones, sectatores inmundae uoluptatis in sues et si qua similia. haec quip
Abbreviated transcription (Latin):
catholice omnino contrarium ẽ si concesserimꝰ
irrationalem animã ueluti matenem subiacere.
unde. rationalis anima fiat. Sic enim fiet. ut si
hec inmelius commutata erit hominis: ulla qͦ
indeterius commutata sit pecoris. De quo lu¬
dibrio quorumdã philosophorum. etiã eoꝵ po¬
steri erubuerunt. nec eos hoc sensisse. s non rec¬
te intellectos esse dixerunt: & credo ita essẽ. uelut
siquisqͣm etiam de scripturis nrĩs hoc sentiat
ubi dictum ẽ. homo in honore posit᷑ ñ intellex̃
comparatus ẽ. pecorib insensatis & similis fac̾tꝰ
ẽ eis: aut ubi item legitur. ne cradideris bestiis
animã confitentem tͥ. Neq enim non om̃s he¬
retici scripturas catholicas legunt: nec ob aliud
sunt heretici.nͥ qͦd eas ñ recte intelligentes sua ᷤ¬
falsas opinationes contra earum ueritatẽ ꝑui¬
catholicȩ tamen fidei ñ conuenit credere ani¬
nias pecoꝵ in homines. aut hominum in peco¬

Expanded text:
catholicae omnino contrarium est, si concesserimus catholicae omnino contrarium est, si concesserimus irrationalem animam veluti materiem subjacere, unde rationalis anima fiat. Sic enim fiet, ut si haec in melius commutata, erit hominis; illa quoque in deterius commutata, sit pecoris. De quo ludibrio quorumdam philosophorum etiam eorum posteri erubuerunt, nec eos hoc sensisse, sed non recte intellectos esse dixerunt. Et credo ita esse, velut si quisquam etiam de Scripturis nostris hoc sentiat, ubi dictum est, Homo in honore positus non intellexit; conparatus est pecoribus in sensatis et similis factus est eis, aut ubi item legitur: ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. neque enim non omnes haeretici scripturas catholicas legunt nec ob aliud sunt haeretici, nisi quod eas non bene intellegentes suas -falsas opiniones contra earum ueritatem peruicatholicae tamen fidei non conuenit credere animas pecorum in homines aut hominum in peco
Abbreviated transcription (Latin):
ens. idemq beatum ẽ. nullomͦ mouetur aut
mutatur. aut amitcit aliquid. cum hoc ab eo
defluit unde anima fit. Non ẽ. enim corpꝰ. ut
tanquam exhalando minuatur.Si autem ani¬
ma urationalis materies ẽ quodammꝰ de qua
fit anima rationalis id÷ humana: rurso querit̃
etiam ipsa irrationalis unde fiat. qͥa & ipsam ñ
fac̃ nͥ ereator omniũ naturarum. An illa de ma¬
terie corporali: curnon gͦ & ista: Nisi forte quod
uelut gradatim ficri conceditur: compendio
posse din facere quisquam negauit. Proinde q̃li¬
bet adhibeatur interpositio: Si corpꝰ ẽ materies
animȩ irrationalis. & anima irrationalis ẽ. ma¬
teries animȩ rationalis: ꝓculdubio corpꝰ ẽ mate¬
ries anime rationalis: qͦd neminem unquã scio
ausum ẽẽ sentire. nͥ qui & ipsam animã non nͥ
in genere alicuius corꝑis ponit. Deinde cauen¬
dum ẽ. ne quedam translatio animȩ fieri a peco
re in hominem posse credatur. qͦd ueritati fideiq

Expanded text:
ens, idemque beatum est, nullo modo mouetur aut ens, idemque beatum est, nullo modo mouetur aut mutatur aut amittit aliquid, cum hoc ab eo defluit, unde anima fit. non est enim corpus, ut tamquam exhalando minuatur. Si autem anima inrationalis materies est quodammodo, de qua fit anima rationalis, id est humana, rursus quaeritur, etiam ipsa inrationalis unde fiat, quia et ipsam non facit nisi creator omnium naturarum. an illa de materie corporali? cur non ergo et ista? nisi forte quod uelut gradatim fieri conceditur conpendio posse deum facere quisquam negabit. proinde quaelibet adhibeatur interpositio, si corpus est materies animae inrationalis et anima inrationalis est materies animae rationalis, procul dubio corpus est materies animae rationalis. quod neminem umquam scio ausum esse sentire, nisi qui et ipsam animam nonnisi in genere alicuius corporis ponit. Deinde cauendum est, ne qure in hominem posse credatur quod veritati fideique
Abbreviated transcription (Latin):
credatur sic in illa matcriȩ de qua fact̾a ẽ. quie¬
tum fuisse motum etiã sentiendi sicuti in ista
infantuli. quȩ iam certe anima ẽ. hominis. quie¬
tꝰ ẽ adhuc motus ratiocinandi. Hãsi tam beata
erat uita de qua fact̾a ẽ. hominis anima. deteriꝰ
gͦ fact̾a ẽ: & ideo non iam illa materies huius.
sed illius ista deflurio ẽ. Nam materies aliqua
cum formatur. presertim adõ. in melius sine du¬
bitatione formatur. Sed etiã si cuiusqͣm in ali¬
qua beatitudine factae adõ uitȩ deflurio am¬
ma humana posset intelligi: nec sie credenda
erat esse cȩpisse in aliquo actu meritorũ suoꝵ.
nͥ ex quo ꝓpriam cȩpit agere uitam. dum ani¬
ma facta ẽ. animans carnẽ. & eius sensib uelut
nunciis utens: atq in se ipsa se uiuere sentiens
sua uoluntate. intellectu. memoria. Si enim ẽ.
aliquid unde istam deflurionem formate carni
ds̃ inspiraret tanquam sufflando animã faci¬

Expanded text:
credatur sic in illa materie, de qua facta est, quiecredatur sic in illa materie, de qua facta est, quietum fuisse motum etiam sentiendi, sicut in ista infantili, quae iam certe anima est hominis, quietus est adhuc motus ratiocinandi? Nam si iam beata erat uita, de qua facta est hominis anima, deterius ergo facta est, et ideo non iam illa materies huius, sed illius ista defluxio est. nam materies aliqua cum formatur, praesertim a deo, in melius sine dubitatione formatur. sed etiam si cuiusquam in aliqua beatitudine factae a deo uitae defluxio anima humana posset intellegi, nec sic credenda erat esse coepisse in aliquo actu meritorum suorum, nisi ex quo propriam coepit agere uitam, dum anima facta est animans carnem et eius sensibus uelut nuntiis utens atque in se ipsa se uiuere sentiens sua uoluntate, intellectu, memoria. si enim est aliquid, unde istam defluxionem formatae carni deus inspiraret, tamquam sufflando animam faci
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ nomen. quam spẽm. quem usum in reb
conditis tenet: Aituit an non: Si uiuit. qͥd agit:
Quid confert umuersitatis effectib: Beatã ne uitã
gerit: anmiseram. an neutram: lliuificat aliqͥd.
an ab hoc etiam oꝑe uacat. & in quodã secreto
uniuersitatis ociosa requiescit. sine uigili sen¬
su motuq uitali: Si enim nulla ꝓrsus adhuc
uita erat. quomͦ esset uitȩ futurȩ quedã incorpo¬
rea nec. uiua materies. aut falsum ẽ. aut ni¬
mis latet. Si autem iam uiuebat nec beate.
nec misere quomͦ rationabilis erat: Qͦd si tunc
rationalis facta ẽ. cum ex illa materie natura
humanȩ animȩ facta ẽ: irrationalis gͦ uita ma¬
teries erat animȩ rationalis id÷ humanȩ. Quid
gͦ inter illam pecorisq distabat: An rationalis
erat iam possibilitate. nondum facultade:. Si .ni.
uidemus infantilem animam. iam utiq ho¬
minis animã. nondum cȩpisse uiti ratione. & ta¬
men eam rationalem iam dicimus:cur non

Expanded text:
quod nomen, quam speciem, quem usum in rebus quod nomen, quam speciem, quem usum in rebus conditis tenet? uiuit, an non? si uiuit, quid agit? quid confert uniuersitatis effectibus? beatamne uitam gerit, an miseram, an neutram? uiuificat aliquid? an ab hoc etiam opere uacat et in quodam secreto uniuersitatis otiosa requiescit sine uigili sensu motuque uitali? si enim nulla prorsus adhuc uita erat, quomodo esset uitae futurae quaedam incorporea nec uiua materies? aut falsum est aut nimis latet. si autem iam uiuebat nec beate nec misere, quomodo rationalis erat? quodsi tunc rationalis facta est, cum ex illa materie natura humanae animae facta est, inrationalis ergo uita materies erat animae rationalis, id est humanae? quid ergo inter illam pecorisque distabat? an rationalis erat iam possibilitate, nondum facultate? si enim uidemus infantilem animam, iam utique hominis animam, nondum coepisse uti ratione et tamen eam rationalem iam dicimus, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib ueritatisq doctrina: sed in fua iam
natura qua ẽ anima. sicut etiã caro in sua na¬
tura qua iam caro ẽ. & salute decorat᷑ ⁊ morbis
uulneribq fedat᷑. S sicut hec excepto qͦd iam
caro ẽ. in ꝗͣ natura uł ꝓfiẽ ut pulera. uł defic̃ ut
caro esset: sic fortasse potuit¬
& anima
antequam ea ipsa natura
chritudo uirtus. uel deformitas uicium est. ha¬
bere aliquam materiam ꝓsuo genere spirita
lem quȩ nondum esset anima: sicut derra de
qua caro fact̾a ẽ. iam erat aliquid quamuis
non erat caro. S & iam terra implebat mun¬
di infimam pardem anteqͣm de illa corpus
hominis fieret conferens uniuerso totũ sicũ:
ut etiam si nulla ex ea caro fieret animantis
cuius quam. specie tamen sua mundi fabri¬
cam molemq compleret. scdm quã dicit᷑
mundus celum & terra. At uͦ illa spiritalis
materies si fuit ulla unde anima fieret. uł
si ẽ. ulla unde animȩ funt. quid ipsa est:

Expanded text:
uirtutibus ueritatisque doctrina, sed in sua iam uirtutibus ueritatisque doctrina, sed in sua iam natura, qua est anima, sicut etiam caro in sua natura, qua iam caro est, et salute decoratur et morbis uulneribusque foedatur. sed sicut haec excepto, quod iam caro est,-in qua natura uel proficit, ut pulchra, uel deficit, ut caro esset: sic fortasse potuit et anima, antequam ea ipsa natura , cuius uel pulchritudo uirtus uel deformitas uitium est, habelem, quae nondum esset anima; sicut terra de qua caro facta est, jam erat aliquid, quamvis non erat caro. 10. Sed enim jam terra implebat mundi infimam partem, antequam de illa corpus hominis fieret, conferens uniuerso totum suum, ut, etiamsi nulla ex ea caro fieret animantis cuiusquam. specie tamen sua mundi fabricam molemque conpleret, secundum quam dicitur mundus caelum et terra. At uero illa spiritalis materies, si fuit ulla, unde anima fieret, uel si est ulla, unde animae fiunt, quid ipsa est?
Abbreviated transcription (Latin):
anima factus sit: an uͦ iam erat aliquid sp̃ale
quaminis hoc quicquid erat nondum animȩ
natura erat. atq ex hoc factus sit flatus dĩ quȩ
natura eẽt animẽ sic̃ nec corꝑis humani na¬
tura iam erat anteqͣm ds eam de luno terrȩ
uł puluere formauisset: non enim caro huma¬
na erat puluis aut limus: sedtamen aliquid
erat unde illa fieret quȩ nondum erat. Num
gͦ credibile ẽ in pumis illis sex dierum oꝑib
dm̃ condidisse non solam futuri corꝑis huma¬
ni causalem rationẽ. uerũ etiam inateriã de
qua fieret. id÷ terram de cuius limo uł pulu̾e.
fingeretur: animȩ autem solam ibi condidisse
rationem scđm quam fieret. non etiam qͣndã
ꝓ suo genere materiam de qua fieret: Si enim
quiddã in commutabile eẽt anima: nullomͦ ei
qͣsi materiã querere deberem᷑. Hc̃ autem mu¬
tabilitas eius satis indicat eam interim tucisᷤs
atq fallaciis deformem reddi: formari autẽ

Expanded text:
anima factus sit: an uero iam erat aliquid spiritale, anima factus sit: an uero iam erat aliquid spiritale, quamuis hoc, quidquid erat, nondum animae natura erat, atque ex hoc factus sit flatus dei, quae natura esset animae, sicut nec corporis humani natura iam erat, antequam deus eam de limo terrae uel puluere formauisset. non enim caro humana erat puluis aut limus, sed tamen aliquid erat, unde illa fieret, quae nondum erat. Num ergo credibile est in primis illis sex dierum operibus deum condidisse non solum futuri corporis humani causalem rationem uerum etiam materiem, de qua fieret, id est terram, de cuius limo uel puluere fingeretur, animae autem solam ibi condidisse rationem, secundum quam fieret. non etiam quandam pro suo genere materiam, de qua fieret? si enim quiddam incommatabile esset anima, nullo modo eius quasi materiem quaerere deberemus; nunc autem mutabilitas eius satis indicat eam interim uitiis atque fallaciis deformem reddi, formari autem
Abbreviated transcription (Latin):
lo animas facere. An dicendum ẽ cum in illis
quidẽ oꝑib primoꝵ sex dierum fecisse diem
illum occultum. ac si hoc podius credi opordet
spintalem atq intellectualem naturã.
scilicet unitatis angłicȩ. & adres. i mundũ
id÷ cęlum & terram: atq in illis iam
ertantib naturis rationes creas se futurarum
aliarum naturarum non ipsas naturas: Alio¬
quin si iam ibi creatȩ essent. sicut erant future:
non adhuc essent futtare. Qͦd si ita ẽ nondum
erat in conditis reb animȩ humanȩ tlla na¬
cura: & tunc ẽẽ cȩpit cum eam ds̃ sufflando
fecit atq indidit homini. Sed non ideo que¬
stio sublata ẽ. qua quentur adhuc. utrũ eam
naturam quȩ anima dicitur & antea ñ erat.
ex nichilo creauerit. tanquam ipse flatus er
non ex aliqua substantia subiacente factus sit.
sicut de flatu dicebam̾ quem facit anima ex
corꝑe suo. s omnino ex nichilo tunc factus
sit flatus cum flare ds̃ uoluit idẽq hominis

Expanded text:
lo animas facere. an dicendum est eum in illis lo animas facere. an dicendum est eum in illis quidem operibus primorum sex dierum fecisse diem illum occultum ac, si hoc potius credi oportet, spiritalem atque intellectualem naturam, scilicet unitatis angelicae, et mundum, id est caelum et terram, atque in illis iam extantibus naturis rationes creasse futurarum aliarum naturarum, non ipsas naturas? alioquin si iam ibi creatae essent, sicut erant futurae, non adhuc essent futurae. quod si ita est, nondum erat in conditis rebus animae humanae ulla natura et tunc esse coepit, cum eam deus sufflando fecit atque indidit homini. Sed non ideo quaestio sublata est, qua quaeritur adhuc, utrum eam naturam, quae anima dicitur et antea non erat ex nihilo creauerit, tamquam ipse flatus eius non ex aliqua substantia subiacente factus sit, sicut de flatu dicebamus, quem facit anima ex corpore suo, sed omnino ex nihilo tunc factus sit flatus, cum deus flare uoluit, idemque hominis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi corpoream de isto aere subiacente sibi ex
corpore suo: ñ tamen qͦd dedisset sufflando. de
se ipso dedisse putare deb̾emꝰ: sed ita de sibi sub¬
iecto aere corꝑis sui. sic̃ anima de huiusmͦi re
similider adiacente hoc ẽ de corꝑe non de se
ipsa flatum facit. Nunc uͦ quia non tandũmͦ
mundi corpꝰ dõ eẽ subditum dicimꝰ. s illum eẽ.
supra omnẽ creaturã siue corꝑalem siue spuri¬
talem: nec de se ipso nec de corporeis elem̃tis
credendum ẽ. animam fecisse sufflando. Utrũ
autem ex eo qͦd ommino non erat id⁊ exnichilo.
an ex aliqua re quȩ iam ab illo fact̾a spiritalit̃
erat s anima nondum erat:merito queri pot̃
Si enim deum adhuc aliquid ex nichilo creare
non credimus posteaquam creauit omĩa simł.
& obhoc a consummatis omnib oꝑib requie¬
uisse credimꝰ quȩ inchoauit facere. ut quicqͥd
deinde faceret exhis faceret: non uideo quem¬
admodum intelligamus adhuc eum ex nichi¬

Expanded text:
nisi corpoream de isto aere subiacente sibi ex nisi corpoream de isto aere subiacente sibi ex corpore suo, non tamen quod dedisset sufflando de se ipso dedisse putare deberemus, sed ita de sibi subiecto aere corporis sui, sicut anima de huiusmodi re similiter adiacente, hoc est de corpore, non de se ipsa flatum facit. nunc uero quia non tantummodo mundi corpus deo esse subditum dicimus, sed illum esse supra omnem creaturam siue corporalem siue spiritalem, nec de se ipso nec de corporeis elementis credendus est animam fecisse sufflando. Utrum autem ex eo, quod omnino non erat, id est ex nihilo, an ex aliqua re, quae iam ab illo facta spiritaliter. erat, sed anima nondum erat, merito quaeri potest. si enim deum adhuc aliquid ex nihilo creare non credimus, posteaquam creauit omnia simul, et ob hoc a consummatis omnibus operibus requieuisse credimus, quae inchoauit facere, ut, quidquid deinde faceret, ex his faceret, non uideo, quemadmodum intellegamus adhuc eum ex nihi
Abbreviated transcription (Latin):
putentur meliora que fecit uerbo qͣm qͦd facit
flatu. quia & in nobis melius ẽ. uerbum quã
flatus: nichil ẽ. interim scd̃m supradict̾am rati¬
onem cur animam ipsum dĩ flatum dicere du¬
bitemus: dum intelligatur non ẽẽ dĩ natura atq
substantia: sed hoc ip̃sum esse sufflare qͦd est
flatum facere: qͦd autem flatum facere. hoc ani¬
mam facere. Cui sendentiȩ congruit. qͦd ꝑ ysai
omnem ego feci. Nam non quemlibet flatum
corporeum dicere sequentia docent. Cũ enm
dirisset omnem flatum ego feci: & ꝓpt̃ pecca¬
tum inquit pusillum quid contristaui eum &
ꝑcussi eum. Qͥd gͦ dicit flatum nͥ animam q̃
ꝓpter peccatum ꝑcussa & contristata ẽ: Quid
igitur ẽ. omnem flatum ego fecĩ. nisi omnem
animam ego feci: Si gͦ dm diceremus tanꝗͣ¬
corporei mundi huius animã. eui mundus ip̃se
ess et tanquam corpus unius animantis: recte ñ
cum diceremꝰ sufflando fecisse animã hominis

Expanded text:
putentur meliora quae fecit uerbo quam quod fecit putentur meliora quae fecit uerbo quam quod fecit flatu, quia et in nobis melius est uerbum quam flatus, nihil est interim secundum supra dictam rationem, cur animam ipsam flatum dei dicere dubitemus, dum intellegatur non esse dei natura atque substantia, sed hoc ipsum esse sufflare, quod est flatum facere, quod autem flatum facere, hoc animam facere. cui sententiae congruit quod per Esaiaomnem ego feci; nam non quemlibet flatum corporeum eum dicere sequentia docent. cum enim dixisset: omnem flatum ego feci, et, propter peccatum, inquit, pusillum quid contristaui eum et percussi eum. quid ergo dicit flatum nisi animam, quae propter peccatum percussa et contristata est? quid igitur est: omnem flatum ego feci, nisi: omnem animam ego feci? Si ergo deum diceremus tacorporei mundi huius animam, cui mundus ipse esset tamquam corpus unius animantis, recte non eum diceremus sufflando fecisse animam hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
tum: cum uoluntate sufflamꝰ. Qd si etiam non
ex hoc qui forisecus adiacet. accepto &
reddito. s ex ipsius nr̃i corꝑis natura quȩ con¬
stat. sufflando aliquid eicerem᷑: non eadem na¬
tura ẽ corꝑis & animȩ: qͦd & ipsi utiq consenti¬
unt. Qua ꝓpter etiam si aliud ẽ. animȩ sub̃a
que corpꝰ regit & mouet. aliuo flatus quem re¬
gendo & mouendo facit de corꝑe sibi subdito.
non de se ipsa cui corpus ẽ subditum. cũ itͣaq
longe quidẽ incomparabili mͦ. sedtamen ani¬
ma regat subditum corpꝰ. & ds̃ subditam crea¬
turam: cur non potius intelligatur de subiect̾a
sibi creatura fecisse ds̃ animã in eo qͦd sufflasse
dictus ẽ: Quandoquidem ipsa anima quamuis
corpori suo ñ ita dominetur ut ds̃ uniuersitati
quam condidit: tamen eius motu non de sua
substantia flatum facit. Possemꝰ quidẽ dicere
nec ipsum dĩ flatum ẽẽ animam hominis: s dm
sufflando fecisse animam in homine. Sed ne

Expanded text:
tum, cum uoluntate sufflamus. quodsi etiam non tum, cum uoluntate sufflamus. quodsi etiam non ex hoc, qui forinsecus adiacet, accepto et reddito, sed ex ipsius nostri corporis natura, qua constat, sufflando aliquid eiceremus, non eadem natura est corporis et animae: quod et ipsi utique consentiunt. quapropter etiam sic aliud est animae substantia, qua corpus regit et mouet, aliud flatus, quem regendo et mouendo facit de corpore sibi subdito, non de se ipsa, cui corpus est subditum. cum itaque longe quidem inconparabili modo sed tamen anima. regat subditum corpus et deus subditam creaturam, cur non potius intellegatur de subiecta sibi creatura fecisse deus animam in eo, quod sufflasse dictus est, quandoquidem ipsa anima, quamuis corpori suo non ita dominetur ut deus uniuersitati, quam condidit, tamen eius motu, non de sua substantia flatum facit? Possemus quidem dicere nec ipsum dei flatum esse animam hominis, sed deum sufflando fecisse animam in homine; sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
omnino eẽ in commutabilem. Porro autem a¬
nime naturam. uel indeterius uel in melius
commutari posse quis ambigit: Ac ꝑ hoc
sacrilega opinio ẽ:eam & dm̃ credere uniꝰ eẽ
substantiȩ. Quid enim hoc mͦ aliud quã &
ille commutabilis creditur: Eredendum
itaq ẽ. &. intelligendum neq ullomͦ dubitan¬
dum quod recta fides habet. animam sic esse
a deo tanquam rem quã fecerit. non tanqͣm
naturȩ cuius ipse ẽ. siue genuerit siue quo qͦ
mͦ ꝓtulerit. Et quomͦꝰ in quiunt scriptum ẽ.
sufflauit in faciem eius. & factus est homo
in animam uiuuã.si non anima dĩ pars est.
uel omnino dĩ substantia: Immo uero ex hoc¬
uerbo satis apparet ita non esse. Cũ enĩ homo
sufflat. anima itaq ipsa subiacentem sibi natu¬
ram corꝑis mouet: & de illa non de se ipsa fla¬
tum facit. Hisi forte isti tam tardi sunt. ut ne¬
sciant isto recipeo hal itu quem de hoc aere
cutum fuso ducimꝰ & reddimꝰ. fieri etiam fla¬

Expanded text:
omnino esse incommutabilem. porro autem aomnino esse incommutabilem. porro autem animae naturam uel in deterius uel in melius commutari posse quis ambigit? ac per hoc sacrilega opinio est eam et deum credere unius esse substantiae. quid enim hoc modo aliud quam et ille commutabilis creditur? credendum itaque est et intellegendum neque ullo modo dubitandum, quod recta fides habet, animam sic esse a deo tamquam rem, quam fecerit, non tamquam naturae, cuius ipse est, siue genuerit siue quoquo modo protulerit. Et quomodo, inquiunt, scriptum est: sufflauit in faciem eius, et factus est homo in animam uiuam, si non anima dei pars est uel dei omnino substantia? immo uero ex hocuerbo satis adparet ita non esse. cum enim homo sufflat, anima utique ipsa subiacentem sibi naturam corporis mouet et de illa, non de se ipsa flatum facit; nisi forte isti tam tardi sunt, ut nesciant isto reciproco halitu, quem de hoc aere circumfuso ducimus et reddimus, fieri etiam fla
Abbreviated transcription (Latin):
nulli autem codices habent spirauit. uel in¬
spirauit in faciem eius. Sed cum greci habe¬
ant. ẽn e oͣycnie. non dubitatur flauit uel suf¬
flauit esse dicendum. Querebamus autem
insuꝑiore sermone de manib di:cum homo
de limo formatus cogitaretur. Quid gͦ nunc
dicendum ẽ in eo qͦd scͥptum ẽ. sufflauit ds̃.
nisi quia sicut ñ manib corꝑis finxit: ita nec
faucib labiis ue sufflauit: Ulerumtamen hoc
uerbo scrptura in questione difficillima. plu¬
rimum nos quantũ opinor adiuutt. Nã cũ
quidam ex hoc uerbo crediderint aliquid eẽ
animã de ipsa substantia dĩ id÷ eiusdem na¬
turȩ cuiꝰ ille ẽ hoc ideo putantes quia cum
homo sufflat aliquid de se ipso eicit in flatu:
hinc potius ammonendi sumꝰ. hanc inimicã
fidei catholicȩ repbare sententiam. Nos enĩ
credimꝰ dĩ naturã atq substantiam quȩ in dri¬
nitate creditur amultis. indelligitur a paucis:

Expanded text:
nulli enim codices habent: spirauit uel innulli enim codices habent: spirauit uel inspirauit in faciem eius. sed cum graeci habeant svstpoairjasv, non dubitatur flauit uel sufflauit esse dicendum. quaerebamus autem in superiore sermone de manibus dei, cum homo de limo formatus cogitaretur; quid ergo nunc dicendum est in eo quod scriptum est: sufflauit deus, nisi quia sicut non manibus corporis finxit, ita nec faucibus labiisue sufflauit? Uerum tamen hoc uerbo scriptura in quaestione difficillima plurimum nos, quantum opinor, adiuuit. Nam cum quidam ex hoc uerbo crediderint aliquid esse animam de ipsa substantia dei, id est eiusdem naturae, cuius ille est, hoc ideo putantes, quia cum homo sufflat, aliquid de se ipso eicit in flatu, hinc potius admonendi sumus hanc. inimicam fidei catholicae reprobare sententiam. nos enim credimus dei naturam atque substantiam, quae in trinitate creditur a multis, intellegitur a paucis,
Abbreviated transcription (Latin):
Querẽ de t̾ra. ⁊ flauit in faciem
eius flatum uitȩ̾ & factus
ẽ homo in animã uiuentẽ.
Hec uerba scripture nobis
& in principio suꝑioris libͥ
considesanda ꝓposucram: & de ipso homine
facto marimeq de eius corpore quantum
satis dĩrimus. qͦd scđm scripturas uisum
c̃. disseruimus. Sed quia de anima huma¬
na non parua questio ẽ. adhunc eam librũ
differendam putauimꝰ: nescientes quantum
nos dñs aduiturus esset. recte loqui cupido ᷤ:
illuo tamen scientes nͥ quantum ipse adiu¬
uaret recte non esse loquuturos. Recde autemẽ.
ueraciter. atq congruenter: nichil audacit᷑ refel¬
lendõ: nichil temere affirmando. dum adhuc
dubium ẽ. uerum falsum ne sit. siue fidei. siue
scientiȩ xp̃iane ẽ. qͦd autẽ doceri potest uł re¬
rum ratione aꝑtissima. uł scripturarum aue¬
toritate certissima. sine cunctatione asserendo.
Ac primum illud uideamus qͦd scͥptum ẽ. fla¬
uit uel sufflauit in faciẽ eiꝰ flatum uitȩ. Non¬

Expanded text:
uerem de terra et flauit in faciem eius flatum uitae, et factus est homo in animam uiuentem. haec uerba scripturae nobis et in principio superioris libri consideranda proposueramus et de ipso homine facto maximeque de eius corpore, quantum satis duximus, quod secundum scripturas uisum est, disseruimus. sed quia de anima humana non parua quaestio est, ad hunc eam librum differendam putauimus nescientes, quantum nos dominus adiuturus esset recte loqui cupidos, illud tamen scientes, nisi, quantum ipse adiuuaret, recte nos non esse locuturos. recte autem est ueraciter atque congruenter nihil audacter refellendo, nihil temere adfirmando, dum adhuc dubium est, uerum falsumne sit, siue fidei siue scientiae christianae, quod autem doceri potest, uel rerum ratione apertissima uel scripturarum auctoritate certissima sine cunctatione adserendo. Ac primum illud uideamus, quod scriptum est: flauit uel sufflauit in faciem eius flatum uitae. non