comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quasi morti destinatos. Ad hoc enĩ
uenturi s̃ ut occidantur. Quia spectacłm
facti sumus huic mundo. ⁊ angłis ⁊ homi¬
nib. Quia er̃ spectacłm ⁊ enoc & helyas
usq ad eo ut corpr̃a eoꝵ in platea ꝓician.¬
tur in conspectu tocius ppłi infidelis. Ita
⁊ apłi spectacłm factis quia publice ride¬
bantur positi ad iniuriã ⁊ mortẽ ꝗͣ passi
sunt. M undũ aũt angłos ⁊ homines
głos malos. E homines mali inereduli
amantes xp̃m stulti s̃ mundo. Llos autem
prudentes in xp̃o. Qui prudens in xp̃o ui
dicatur a ꝑfidis ñ recte asserit xp̃m. Demq
marcion quia negat filium dĩ ⁊ incarnari
dm̃ potusse. prudens ẽ mundo. Et fotinꝰ¬
stulticia sic̃ indetur mundanis p̃dicantes
xp̃m iniuriis subiciebantur. Uos aũt for¬
tes. Idõ fortes quia sic ꝓfittbantur xp̃m ne
offenderent homines ut eent securi. Uos
denegat ab inicio ꝓfitetur. Hec gͥ om̃ia

Expanded text:
dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc enim dicens: Quasi morti destinatos , ad hoc enim venturi sunt, ut occidantur. Quia spectaculum facti sumus huic mundo, et angelis et hominibus. Quia erunt spectaculum et Enoch et Elias usque adeo, ut corpora eorum in platea projiciantur in conspectu totius populi infidelis; ita et apostoli spectaculum facti sunt; quia publice ridebantur, positi ad injuriam et mortem quam passi sunt. Mundum autem, angelos et homines gelos malos, et homines mali et increduli;amantes Christum, stulti sunt mundo. Vos autem prudentes in Christo. Qui prudens in Christo judicatur a perfidis, non recte asserit Christum. Denique Marcion, quia negat Filium Dei, et incarnari Deum potuisse, prudens est mundo, et Photinustultitia, sicut videtur mundanis, praedicantes Christum injuriis subjiciebantur. Vos autem fortes. Ideo fortes, quia sic profitebantur Christum, ne offenderent homines, ut essent securi. Vos denegat, ab initio profitetur. Haec igitur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Et utinam regnetis ut et nos uob̃cũ reg¬
nemus. Ut pius pater &e ingratis filiis
beneoptat. Quin enim fieri poterat ut si¬
ne apłis regnarent.  uicqͥd enim ñ ab apłis
traditum ẽ. scelerib plenum ẽ. Sic tam̃
fuerat ordo dicere ut nob̾cum regnetis:
quia p̃miserat ⁊ utinam regnetis aliter
dicere ñ potuit nͥ ut & nos uobiscũ reg¬
nemus. Regnare aũt ẽ de spe ⁊ ꝓmissis
xp̃i securum eẽ & gaude in his quȩ adu̾sa
ꝓpter nom̃ xp̃i accedunt. Lucrũ enĩ affer̃
ñ detrĩtum. Linde alio loco dic̃. Cum in¬
stinatos. Hoc ideo ꝑsone suȩ deputat quia
semꝑ in necessitate fuit ꝑsecutiones ⁊ p̃ssu¬
ras ultra ceteros passus. Sicut passuri sũt
enoc & helias qui ultimo tempr̃e futuris
aplĩ. Mlitti enim habent antexp̃m ad p̃ꝑa¬
randum ppłm dĩ ⁊ muniendas om̃s ecclas
ti ⁊ occidi. lectio a pocalipsis testatur. hoꝵ
ergo tempus suo tempr̃i comparauit apłs

Expanded text:
Et utinam regnetis, ut et nos vobiscum regEt utinam regnetis, ut et nos vobiscum regnemus. Ut pius pater etiam ingratis filiis bene optat. Qui enim poterat fieri, ut sine apostolis regnarent? Quidquid enim non ab apostolis traditum est, sceleribus plenum est. Sic tamen ordo fuerat dicere: Ut nobiscum regnetis; sed quia praemiserat: Et utinam regnetis, aliter dicere non potuit nisi: Ut et nos vobiscum regnemus. Regnare autem est de spe et promissis Christi securum esse, et gaudere in iis, quae adversa propter nomen Christi accidunt; lucrum enim afferunt, non detrimentum. Unde alio loco dicit: Cum instinatos. Hoc ideo personae suae deputat, quia semper in necessitate fuit, persecutiones et pressuras ultra caeteros passus, sicut passuri sunt Enoch et Elias, qui ultimo tempore futuri sunt apostoli. Mitti enim habent ante Christum ad praeparandum populum Dei, et muniendas omnes Ecclesias, ones pati et occidi lectio Apocalysis testatur. Horum ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ causȩ suȩ intendi cognosceret. Qd autẽ
habes qd̃ ñ accepisti : Nichil illum bomi ul¬
tra dieit consecutum ab aliis ꝗͣ ab eo ac¬
ceꝑat. ideo frustra queri. Qd enim habe¬
bant ab apło acceꝑant. Ad unũ aũt ui¬
detur loqui qui ad partẽ plebis loquit᷑.
Si autem accepisti quid głaris qͣsi ñ acce¬
ꝑistis: hoc quasi insultatores apli agebãt
ꝑ imꝑitiam ut eadẽ audientes quȩ abapło
iam didicerant. illũ euacuantes de hoꝵ
magisterio głarentur. Cloquentia enim
commendati p̃dicationis głam in se cõ¬
uertebant. Apłs uero se contemptibilẽ
uolebat uidi dum mͦ dei głam faceret ac¬
ceptabilẽ. Iam saturati estis iam diuites
facti estis sine nob̾ regnatis. Ironia ẽ sicut
dicunt. Irascentis enim uerba s̃ ñ confir¬
mantis. In quib enim tanta uicia arguit
regnare illos dic̃. Sic enim putabant glan¬
tes de his quȩ a pscudo aplis tradebantur.

Expanded text:
quod causae suae intendi cognosceret. Quid enim quod causae suae intendi cognosceret. Quid enim habes, quod non accepisti? Nihil illum boni ultra dicit consecutum ab aliis, quam ab eo acceperat, ideo frustra queri; quod enim habebant, ab Apostolo acceperant. Ad unum autem videtur loqui, quia ad partem plebis loquitur. Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? Hoc quasi insultatores Apostoli agebant per imperitiam; ut eadem audientes, quae ab Apostolo jam didicerant, illum evacuantes, de horum magisterio gloriarentur; eloquentia enim commendati, praedicationis gloriam in se convertebant. Apostolus vero contemptibilem se volebat videri, dummodo Dei gloriam faceret acceptabilem. Jam saturati estis, jam divites facti estis, sine nobis regnatis. Ironia est, ut dicunt; irascentis enim verba 125 sunt, non confirmantis. In quibus enim tanta vitia arguit, regnare illos dicit; sic enim putabant, gloriantes de iis quae a pseudoapostolis tradebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
do apłoꝵ głas ce traditiones ꝑuersas sub
sua ꝑsona ⁊ apollo cuacuat. suminatim
illos designans ñsingillatĩ ne maior for¬
te discordia in ppsis nasceretur. Nemo enĩ
audiens nomen suũ tractari aut eius eui
fauet contentus ẽ tacere. Tacito aũt no¬
mine siquis audiẽs ac si de se intelligat
dictum dissimulat. Sub hac gͦ ꝓpositione
euacuauit ꝑsonas illoꝵ cum dic̃. Ego plan¬
taui apollo rigauit & cet̾a. Ut in his disce¬
rent nichil dandũ hominib. Qͥs enu te
discernit: Id ẽ s̃ aliqui qui ampliuis accipi¬
entes in baptismate aut in doctrina ceteros
dicant minus consecutos. Hoc his loquit᷑
qui baptizatos ab aliis plus aliquid eẽ pu¬
tabant quoꝵ eloquentia seducebantu
ut fuco quodã ꝑuersa recta putarent. Tanta
enim discordia in ppło erat ut multa cẽnt
studia diuersaꝵ partiũ. & sic om̃ia dieta
sua aptauit apls sine manifestatione no¬
murũ om̃ib partib ut cum legeretur epła
unaqueq pars ad se dicta susciꝑet audiens

Expanded text:
 glorias et traditiones perversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non singulatim; ne forte major discordia in populo nasceretur. Nemo enim audiens nomen suum taxari, aut ejus cui favet, contentus est tacere: tacito autem nomine si quis audiens, etiamsi de se intelligat dictum, dissimulat. Sub hac ergo propositione evacuavit personas illorum, cum dicit: Ego plantavi, Apollo rigavit, etc. , ut in his discerent nihil dandum hominibus. Nam quis te discernit? Id est, sunt aliqui, qui amplius accipientes in baptismate aut in doctrina, caeteros dicant minus consecutos. Hoc iis loquitur, qui baptizatos ab aliis, plus aliquid esse putabant: quorum eloquentia seducebantur, ut fuco quodam perversa recta putarent. Tanta enim discordia erat in populo, ut multa essent studia diversarum partium: et sic omnia dicta sua aptavit Apostolus sine manifestatione nominum omnibus partibus; ut cum legeretur epistola, unaquaeque pars ad se dicta susciperet, audiens
Abbreviated transcription (Latin):
Ita & peccatum unius qd cognitum non
arguitur multos contaminat. Immo om̃s
qui norunt ⁊ non deuitant aut cum possit
arguere dissimulant. Non enim sͥ uidetur
peccare quando a nullo corripitur aut u¬
talur. Expurgate uetus ferm̃tum ut sitis
noua consꝑsio. Hoc duplici genere accipi¬
endum ẽ quia ẽ & fermentum humanadoc¬
trina. Dicente saluatore. Cauece a ferm̃to
phariseoꝵ idẽ a doctrina. Et ad malam
gͦ doctrinam cauendam ⁊ adhanc causã
dictum ẽ quia & eiecto fornicatore uetus
fermentum eicitur. Idõ aũt uetus quia
autiqui erroris peccatum ẽ. Noua autem
conspersio xp̃i doctrina ẽ. Sicut estis ari¬
mi. Arima ẽ causa ñ fermentatȩ farinȩ
dictum cum filii isrł eiecti s̃ de egypto ut
fermentũ uetustas haberetur azima aũt
nouitas. Abiectis enim ueterib errorib
egyptioꝵ in nouã legem inductis̃. It ita
& coruithii post paganoꝵ errores in eugłor¬

Expanded text:
Ita et peccatum unius, quod cognitum non Ita et peccatum unius, quod cognitum non arguitur, multos contaminat; immo omnes qui norunt, et non devitant, aut cum possint arguere, dissimulant. Non enim sibi videtur peccare, quando a nullo corripitur aut vitatur. 128 Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio. Hoc duplici genere accipiendum est, quia est et fermentum humana doctrina, dicente Salvatore: Cavete a fermento Pharisaeorum , id est a doctrina. Et ad malam ergo doctrinam cavendam, et ad hanc causam dictum est, quia ejecto fornicatore, vetus fermentum ejicitur. Ideo autem vetus quia antiqui erroris peccatum est. Nova autem compositio, Christi doctrina est. Sicut estis azymi. Azyma ex causa non fermentatae farinae dictum est, cum filii Israel ejecti sunt de Aegypto; ut fermentum vetustas haberetur, azyma autem novitas. Abjectis enim veteribus erroribus Aegyptiorum in novam legem inducti sunt; ita et Corinthii post paganorum errores in E
Abbreviated transcription (Latin):
contaminatum supͣdictum sathane ut
sp̃c sc̃s saluus sit in hominib ecclȩ indie
iudicii. Hisi enim eiectus eẽt ñ fieret sal¬
uus sp̃c eccłȩ in die iudicii. Deserebat enĩ
om̃s contaminationis causa ut indie dñi
nudi ab spũ sco inuenti audirent a iudice
domino. recedite a me non noui uos. Siẽ
dicit ad romanos. Siquis autem sp̃m xp̃i
statur deserit & non erit salius. Nõ utiq
sͥ qui impassibilis ẽ sed nobis quib datus
est ut ꝑ illum dĩ filii eẽ ꝓbemur. Res enĩ
quȩ amittitur salua ñ ẽ. Non utiq sͥ qui
ubicumq sit necesse ẽ sit. sedei aquo a
eti enim erant cum magis contristari de¬
buerint in frẽ tam acerbe peccante. sicut
tristis fuit samuhel in saul peccante. Aqͦ
crimine mali doctores aut dissimulabãt
aut negligentius arguebant sicut & heli
sacerdos filios suos peccantes in deum ne
amari eẽnt hominib. Nescitis quia mo¬
dicum ferm̃tum totam massã corrumpit:

Expanded text:
contaminatum supradictum Satanae, ut contaminatum supradictum Satanae, ut spiritus salvus sit in hominibus Ecclesiae in die judicii; nisi enim ejectus esset, non fieret salvus spiritus Ecclesiae in die judicii. Deserebat enim omnes contaminationis causa, ut in die Domini nudi ab Spiritu sancto inventi, audirent a judice Domino: Recedite a me, non novi vos ; sicut dicit ad Romanos: Si quis autem spiritum statur deserit, et non erit salvus: non utique sibi, qui impassibilis est: sed nobis quibus datus est: ut per illum Dei filii esse probemur. Res enim quae amittitur, salva non est, non utique sibi, quae ubicumque sit, necesse est ut sit; sed ei a quo aeti enim erant, cum magis contristari debuerint in fratre tam acerbe peccante, sicut tristis fuit Samuel in Saul peccante. A quo crimine mali doctores aut dissimulabant, aut negligentius arguebant sicut et Heli sacerdos , filios suos peccantes in Deum ne amari essent hominibus. Nescitis quia modicum fermentum totam massam corrumpit?
Abbreviated transcription (Latin):
tradere huiusmodi sathane in interitũ
carnis. Qm̃ omĩs carnis uoluptas a di-¬
abolo ẽ ac ꝑ hoc cum huic uoluptati re¬
mutitur traditur sathane. Caro enim
hoc habet in natura ut intereat. Ani¬
ma gͦ cum seungit desidio eius infir¬
mans sp̃alem suum uigorẽ simul inte¬
ritum patitur. Itaq si hic correptus stu¬
pri admissi erubesceret eiectum se ñin¬
teriret penitentia subsequente. Nã ñ tm
omniũ consensu & p̃sentia s uirtute dñi
ihu id ẽ sententia cuius legatione funge
quando quȩ contͣ legem s̃ fiunt. S in hac
aliter causa interitus cariis homini de¬
putatur. Quamꝗͣ enim om̃ia peccata car¬
nalem hominem prestent. hoc tam̃ speci¬
latam animã cum corprẽ tradit gehen
fit caro sicut & corpus recte gubernatum
spale appellatur. Animus tam̃ ẽ quia¬
ut uictus illecebris totum hominẽ car-¬
neum facit aut in uigore naturȩ suȩ ma¬
nens carni p̃stat ut sp̃alis dicatur. Ut sp̃c
saluus sit in die domini ih̃u xp̃i. Tradi

Expanded text:
tradere hunc Satanae in interitum carnis. Quoniam omnis carnis voluptas a diabolo est, ac per hoc cum huic voluptati remittitur, traditur Satanae; caro enim hoc habet in natura, ut intereat; anima ergo cum se jungit desiderio ejus, infirmans spiritualem suum vigorem, simul interitum patitur. Itaque si hic correptus stupri admissi, erubesceret ejectum se, non interiret, poenitentia subsequente. Non tantum omnium consensu et praesentia; sed virtute Domini Jesu, id est sententia cujus legatione fungebquando quae contra legem sunt, fiunt: sed in hac aliter causa interitus carnis homini deQuamquam enim omnia peccata carnalem hominem praestent, hoc tamen specit, quo cum corpore tradit gehennfit caro; sicut et corpus recte gubernatum spiritale appellatur. Animus tamen est, qui aut victus illecebris, totum hominem carneum facit: aut in vigore naturae suae manens, carni praestat, ut spiritualis dicatur. Ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu Christi. Tradit
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ dĩ sapientius ẽ hominib. Stultũ
dĩ uiquit ñ qr uere stultũ ẽ sqr ab homi¬
nib dum rationi mundane ñ conuenit
stultũ putatur cũ sit ratio sp̃alis. Ac ꝑħ
sapientius dinoscit᷑ eẽ hominib quia
sp̃ãlia plus sapiunt ꝗͣ carnalia. Non enĩ
spãlia ꝑcarnalia s̃. s carnalia constant
ꝑspalia. Ideoq subiecta s̃ carnalia sp̃alib¬

Expanded text:
est hominibus. Stultum Dei, inquit, non quia vere stultum est, sed quia ab hominibus, dum rationi mundanae non convenit, stultum putatur, cum sit ratio spiritalis: ac per hoc sapientius dignoscitur esse hominibus; quia spiritalia plus sapiunt quam carnalia. Non enim spiritalia per carnalia sunt, sed carnalia constant per spiritalia; ideoque subjecta sunt carnalia spi
Abbreviated transcription (Latin):
sensu. Nos autem seruos urõs ꝓpt̾̃ iħ̾m. Ser¬
uos ꝓ ministris posuit ut ñ singłos sͥ defen¬
derent cum om̃ib uterentur. Sic̃ ⁊ dominus
dicit. Ego sum in medio ur̃m ñ ut ministrer
s ut muustrẽ. Nam mundꝰ utiq nr ẽ. s ut
de illo scd̾m dĩ uoluntatẽ sentiamꝰ ⁊ decretoᷤ
cursus eius in dĩuoluntate ponamꝰ. Et ui¬
ta presens concessa nob̾ ẽ. s ut modeste illã
& cum dĩ gła transsigamus. siue mors ut ꝓ
xp̃o mori libent habeamꝰ sꝑe ꝓmissionis fu¬
turȩ. Siue p̃sentia ut sic presentib utamur
ne offendamus. Siue futura ut fut᷑a creden¬
tes ipsis nos magis qr meliora s̃ cõm̃demus.
os aũt xp̃i. Ut quomͦ hec iudicio nr̃o conces¬
sa s̃ & subiecta. ita nos xp̃o subiciamur.¬

Expanded text:
sensu: Nos autem servos vestros propter Jesum . Sersensu: Nos autem servos vestros propter Jesum . Servos pro ministris posuit; ut non singulos sibi defenderent, cum omnibus uterentur, sicut et Dominus dicit: Ego sum in medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem . Nam mundus utique noster est, sed ut de illo secundum Dei voluntatem sentiamus, et decretos cursus ejus in Dei voluntate ponamus. Et vita praesens concessa nobis est, sed ut modeste illam et cum Dei gloria transigamus. Sive mors, ut pro Christo mori libenter habeamus spe promissionis futurae. Sive praesentia, ut sic praesentibus utamur, ne offendamus. Sive futura, ut futura credentes, ipsis nos magis, quia meliora sunt, commendemus. Vos autem Christi: ut quomodo haec judicio nostro concessa sunt et subjecta, ita
Abbreviated transcription (Latin):
prudens. quia stultus scło prudens ẽ dõ dũ
credit dm̃ fecisse quȩ ratio mundi ñcapit
sicut supramemoraui. Pseudo apli autem
prudentes uolentes tudi in mundo neq
dmñ filium habere neq incarnationẽ uerã
eẽ neq carnẽ posse resurgere p̃dicabant.
Sapientia enim huiꝰ mundi stulticia est
apud dm̃. Sic stulticia ẽ sapientia huius
mundi apud dm̃. Dum fac̃ ds̃ qđ mundus
fieri posse negat sapientiã illius stulticiã
ꝓbat. Et cum multos dõs dicant. fides
aut̃ unum ꝓbet teste uirtute inprudentia
sua confundentur. Scriptũ ẽ enim rep̃hen¬
Idens sapientes in astucia ipsoꝵ. ce iterũ. Dñs
Inonit cogitationes sapientiũ qͣm̃uane suat.
rep̃hendit ostendens uerum eẽ qd falsum
dicebant ⁊ falsum qd̾ uerum putabãt. Itaq¬
I nemo głetur in homine. Qm̃ enimhumant
consilium retractari ñ pot̃. Quicqͥd eñ homi¬
nes sine deo sapiunt stultum ẽ. Om̃ia enim¬

Expanded text:
prudens; quia stultus saeculo prudens est Deo, dum prudens; quia stultus saeculo prudens est Deo, dum credit Deum 123 fecisse, quae ratio mundi non capit, sicut supra memoravi. Pseudoapostoli autem prudentes volentes videri in mundo, neque Deum Filium habere, neque incarnationem veram esse, neque carnem posse resurgere praedicabant. Sapientia enim hujus mundi stultitia est apud Deum. Sic stultitia est sapientia hujus mundi apud Deum, dum facit Deus, quod mundus fieri posse negat; sapientiam illius stultitiam probat, et cum multos deos dicant, fides autem unum probet, teste virtute, in prudentia sua confundentur. Scriptum est enim: Reprehendens sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus novit cogitationes sapientium, quoniam vanae sunt. reprehendit, ostendens verum esse, quod falsum dicebant; et falsum, quod verum putabant. Itaque nemo glorietur in homine. Quoniam enim humanaeconsilium retractari non potest: quidquid enim homines sine Deo sapiunt, stultum est. Omnia nam
Abbreviated transcription (Latin):
erubescat necesse ẽ qui se uidit falsũ defendis¬
se ꝓucro. Et simili mͦ semꝑ fiduciã habebit dĩ
qui abiecto falso secutus ẽ uerũ. & spreta u¬
pietate succubuit pietati. Extra catholicã
enim quicquid ẽ contrarium ẽ. Nescitis qr
templũ dĩestis & sp̃ce deihabitat in uobis:
emplum dĩ nos dicit ut dm̃ in nob̃ habita¬
re sciamus. In templo enim suo habitet ne¬
tes corpr̃a sua uiolando corruꝑant. Maxi¬
me ille qui uxorẽ patris habebat ut ante
eẽt reus. qͣ causa illius in mediũ prumꝑet.
Deniq simili inmo eodem mͦ cum causã illius
indicat loquitur dicens. Annescitis qr corpr̃a
suꝑius templũ dei dixit hoc aũt loco tẽplũ
prio uł humano consilio putet se sͥ ꝓdesse:
Iad suꝑiorẽ sensum redit. Siquis iudetur
Isapiens ẽẽ inter uos in hoc scło stultus fiat
ut sit sapiens. Hoc dicit quia si quis intelli
fugiat ut stultus ab ea iudicetur. ⁊ tuncerit

Expanded text:
crubescat necesse est, qui se videt falsum defendiscrubescat necesse est, qui se videt falsum defendisse pro vero: et simili modo semper fiduciam habebit Dei; qui abjecto falso, secutus est verum; et spreta impietate, succubuit pietati. Extra catholicam enim quidquid est, contrarium est. Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Templum Dei nos esse dicit, ut Deum in nobis habitare sciamus; in templo enim suo habitet netes, corpora sua violando corruperant; maxime illum qui uxorem patris habebat; ut ante esset reus, quam causa illius in medium prorumperet. Denique simili, immo eodem modo, cum causam illius judicaSuperius templum Dei dixit; hoc autem loco templum proprio, vel humano consilio putet se sibi prodesse. Ad superiorem sensum redit: Si quis videtur sapiens esse inter vos in hoc saeculo stultus fiat, ut sit sapiens. Hoc dicit, quia si quis intelligfugiat, ut stultus ab ea judicetur, et tunc erit
Abbreviated transcription (Latin):
nebit. Si euius opus arserit detrimentum
patietur. Opus qd̾ ardere dr̃ mala doctrina
ẽ quȩ interibit. Cuncta enĩ mala ꝑibunt.
sic̃ iter impioꝵ qr non s̃ substantiȩ s asse¬
uerationes ꝑuerse. Dampnũ aũt pati est
penas ꝑpeti. Quis enim in pena positus iac¬
turam ñ facit: Ipse tamen saluus erit sicta¬
men quasi ꝑ ignem. Saluum illũ futurum
dixit qr non interibit scibstantia qͣconstat.
ieut ce doctrina mala ꝑibit. qr accidens causa
ẽ. ideo aũt dix̃. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ ut salus
hec ñ sine pena sit qr ñdixit saluus erit ꝑ
ignem ut merito suo abigni ñ combustus
saliius fiat examinatꝰ ꝑ ignẽ. S cum dicit.
sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Ostendit saluum quidẽ
illum futurũ s penas ignis passurũ. ut ꝑig
nem purgatus fiat saluus. & ñ sic̃ ꝑfidi et̾̃no
igne in ꝑpetuũ torqueat᷑ ut ex aliqua parte
oꝑe precium sit credidisse in xp̃m. Semꝑ enĩ

Expanded text:
nebit. Si cujus opus arserit, detrimentum nebit. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur. Opus quod ardere dicitur, mala doctrina est, quae interibit. Cuncta enim mala peribunt, sicut iter impiorum; quia non sunt substantiae, sed asseverationes perversae. Damnum autem pati est poenas perpeti. Quis enim in poena positus, jacturam non facit? Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Salvum illum futurum dixit; quia non interibit substantia, qua constat, sicut et doctrina mala peribit; quia accidens causa est. Ideo autem dixit: sic tamen quasi per ignem; ut salus haec non sine poena sit, quia non dixit: Salvus erit per ignem; ut merito suo ab igni non combustus, salvus fiat examinatus per ignem; sed cum dicit: Sic tamen quasi per ignem, ostendit salvum illum quidem futurum, sed poenas ignis passurum; ut per ignem purgatus fiat salvus, et non sicut perfidi aeterno igne in perpetuum torqueatur: ut ex aliqua parte operae pretium sit credidisse in Christum. Semper enim
Abbreviated transcription (Latin):
Tria genera posuit p̃clara in mundo inquib
bonam doctrinã significauit. Ligna fenũ
stipulam. Tria alia genera posuit s friuo¬
la in his corrupta ⁊ uana doctrina designa¬
ta dinoscit᷑. Qui fac̃ hoc opus manifestus
doctrina inigne om̃ib apparebit. Nunc enĩ
quosdã fallit. Et uniuscuiꝰq opus quale sit
ignis ꝓbabit. Quia enĩ ꝑ ignem examina¬
tio fiet. si in aliqͦ ñ inuenerit qd exurat ma¬
nifestat illum bonũ fuisse doctorẽ. Mala
enĩ ⁊ adultera doctrina iccirco inligno et¬
in fęno istipula significata ẽ ut ostenderet᷑
ignis eẽ esca.Si cuiꝰ opus manserit quod
suꝑ edificauerit mercedẽ accipiet. Cũ enĩ
nicħ in illo sordis inuentũ fuerit prauȩ
doctrinȩ ut in bono auro. ita erit ut tres
fr̃s in camino ignis mercedẽ uitã eternã
cum gła accepturus. Qura sic̃ aurum ⁊ ar¬
gentum & lapides quos ignis ñ consumit
ita ce bonus magister incorruptibił ꝑma¬

Expanded text:
Tria genera posuit praeclara in mundo, in quibus Tria genera posuit praeclara in mundo, in quibus bonam doctrinam significavit, Ligna, fenum, stipulam: tria alia genera posuit, sed frivola. In his corrupta et vana doctrina designata dignoscitur. Qui facit hoc opus, manifestusdoctrina in igne omnibus apparebit; nunc enim quosdam fallit. Et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Quia enim per ignem examinatio fiet, si in aliquo non invenerit, quod exurat, manifestat illum bonum fuisse doctorem; mala enim et adultera doctrina idcirco in ligno, feno, et stipula significata est, ut ostenderetur ignis esse esca. Si cujus opus manserit, quod superaedificaverit; mercedem accipiet. Cum enim nihil in illo sordis inventum fuerit pravae doctrinae, ut in bono auro; ita erit ut tres fratres in camino ignis , mercedem vitam aeternam cum gloria accepturus; quia sicut aurum et argentum, et lapides, quos ignis non consumit: ita et bonus magister incorruptibilis perma
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ut dignꝰ eẽt p̃dicare eugłm ut & hoc
dĩ ẽẽ ostendet ñ hominis. Scđm hanc itaq
gr̃am ut sapientẽ architectũ fundam̃tum
se dic̃ posuisse. Sapiens architectus ẽ qui
uixta disciplinã anctoris collocat funda
bus. U nusquisq aũt uideat quẽ admo¬
fundam̃to. ne si obliqua fuerunt & friuola
runam faciant manente incolumi funda¬
mento. Ir si male docuerit xp̃i nom̃ ꝑma¬
net qd ẽ fundamentum. doctrina aũt ma¬
la ꝑibit sicut dic̃ dñs. Om̃is plantatio ꝗͣ
ñ plantauit pat m̃s celestis eradicabitur.
nemo potest poncre aliud fundamentũ. qr
quamius heretici sint aliqui ñ tam̃ docent
nͥ sub xp̃i nomine. Altt̃ enim cõm̃ta erro¬
ris cõmendare ñ posst̃. nͥ interposito salua¬
toris nomine p̃dicent ut res contrarias ⁊
absurdas nominis dignitas acceptabiles fa
ciat. Siquis aũt suꝑedificat supͣ fundam̃tũ
hoc aurum argentũ lapides preciosos. La¬
pides p̃ciosi s̃ quos ñ corrumpit ignis.:

Expanded text:
oc Dei esse ostenderet, non hominis. Secundum hanc itaque gratiam, ut sapientem architectum fundamentum se dicit posuisse. Sapiens architectus est, qui juxta disciplinam auctoris collocat fundambus. Unusquisque autem videat, quemadmofundamento; ne si obliqua fuerint et frivola, ruinam faciant, manente incolumi fundamento; quia si male docuerit, Christi nomen permanet, quod est fundamentum: doctrina autem mala peribit, sicut dicit Dominus: Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur .nemo potest ponere aliud fundamentum, quia quamvis haeretici sint aliqui, non tamen docent, nisi sub Christi nomine. Aliter enim commenta erroris commendare non possunt, nisi interposito Salvatoris nomine praedicent; ut res contrarias et absurdas nominis dignitas faciat acceptabiles. Si quis autem superaedificat supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Lapides pretiosi sunt, quos non corrumpit ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
nͣtum ꝙͦ ad honorificentiã dĩ ꝑtinet nicħ
ẽ homo. Quantũ aũt ad ministeriũ ꝑtinet
ut aliquid de illo sꝑetur ad iniuriã dĩ. Qui
autem plantat & qui rigat unum s̃. Unuo
sunt qr ambo mercennarii s̃. quãuis diu̾¬
sa sint illoꝵ officia. Unuisqͥsq aũt ꝓpriam
mercedẽ accipiet sed̾m suum laborẽ. Iuã¬
uis enim unũ sint s quia maior ẽ qui eu¬
głizat ꝗͣ qui baptirat ideo discreuit mer¬
cedes illorum. & ñ solum ad hoc s ad doctri¬
ne sinceritatẽ ꝑtinet ut dignus mercede

Expanded text:
Quantum ergo ad honorificentiam Dei pertinet, nihil Quantum ergo ad honorificentiam Dei pertinet, nihil est homo: quut aliquid de illo speretur ad injuriam Dei. Qui enim plantat, et qui rigat, unum sunt. Unum sunt, quia ambo mercenarii sunt; quamvis diversa sint illorum officia. Unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. Quamvis enim unum sint, sed quia major est, qui evangelizat, quam qui baptizat; ideo discrevit mercedes illorum; et non solum ad hoc, sed ad doctrinae sinceritatem pertinet: ut majori mercede
Abbreviated transcription (Latin):
serui quos cẽ inuitos oportet dispensare.
Numqͥd ñ moyses coactus ẽ ire ad pharao¬
nem. & ionas inuitus missus ẽ p̃dicare
ninȩuitis. ⁊ ananias contradicens missꝰ
ẽ saulo manũ imponere. Et unicuiq sic̃
dñs dedit. id ẽ sicut uoluit ⁊ scunt di¬
sit singłis officia ministerii. Ego planta¬
ui apollo rigauit s ds̃ incrementũ dedit.
Plantare ẽ eugłirare ⁊ ad fidem attrahere.
Rigare uͦ baptizare sollempnib uerbis. Pec¬
cata aũt dimutere ⁊ sp̃m dare dĩ solius
Si gͦ effectum salutis ds̃ dat. nulla gła ui
manus impositione datum adeo ⁊ ñ bapti¬
zatum. consecutũ remissionẽ peccatoꝵ. Nũ¬
quid ñ hic inusibilit baptiratus ẽ qͣndo
donum luptismatis consecutus ẽ :Itaq neq
qui plantat ẽ aliquid neq qui rigat s qui
incrementũ dat ds̃. Et plantata enĩ solent
emori &r rigata ad effectum fecunditatis mi¬
mine ꝑuenire. nͥ det deus uegetatã uitam.

Expanded text:
servi, quos etiam invitos oportet dispensare. servi, quos etiam invitos oportet dispensare. Numquid non Moyses coactus est ire ad Pharaonem; et Jonas invitus missus est praedicare Ninivitis, et Ananias contradicens missus est Saulo manum imponere? Et unicuique sicut Dominus dedit: id est, sicut voluit, et scivit, divisit singulis officia ministerii. Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit. Plantare est evangelizare, et ad fidem attrahere: rigare vero, baptizare solemnibus verbis: peccata autem dimittere, et Spiritum dare, Dei solius. Si ergo effectum salutis Deus dat, nulla gloria in manus impositione datum a Deo , et non baptizatum consecutum remissionem peccatorum. Numquid non hic invisibiliter baptizatus est, quando donum baptismatis consecutus est? Itaque neque qui plantat, est aliquid; neque qui rigat: sed qui incrementum dat Deus. Et plantata enim solent emori, et rigata ad effectum fecunditatis minime pervenire, nisi det Deus vegetam vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
a mortius resurgeret. Nam cũ in uob̃ emu¬
I latio &e contentiones gint ñne carnales estiᷤ
I⁊ scł̾m hominẽ ambulatis. Indignitatis
eausas ostendit qr de homine qͥ sꝑat auxili¬
um carnalis ẽ. Qui aũt spreta humanita
cuntur a deo adoptati ita ⁊ ĩ hoĩe glantẽ ⁊ hoĩes
& carnales dicunt᷑ quod uno uerbo senten¬
tia dei concludit qui ait Ego dixi dis
estis. uos sic̃ homines moriemim. A sua
gͦ ꝑsona incipit neforte putaret᷑ ꝑ inuidi¬
am magis ꝑsonas illoꝵ destruere ostendẽs
magnũ errorẽ & ad dĩ contumeliã ꝑtiuere
qͣndo deo p̃dicato gła datur hominibus.
Qd gͦ minus ẽ a gentilitate dum adhuc ali¬
quid de hominib sꝑatur: Quid gͥ ẽ apol¬
lo quid uͦ paulus: mmistri eius eui credi¬
distis. Ut quia ministri s̃ spes inhis ñ sit
s in dõ cuius ministri s̃. Illi enim gr̃arũ
actio deferenda ẽ cuius donũ ẽ. hi uero

Expanded text:
a mortuis resurgeret . 121 Cum enim in vobis aemua mortuis resurgeret . 121 Cum enim in vobis aemulationes et contentiones sint, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Indignitatis causam ostendit; quia qui de homine sperat auxilium, carnalis est. Qui autem. spreta humanitatcuntur, a Deo adoptati; ita et in homine gloriantes, et homines et carnales dicuntur, sententia Dei conclusi, qui ait: Ego dixi, dii estis; vos autem sicut homines moriemini . A sua ergo persona incipit; ne forte putaretur per invidiam magis personas illorum destruere, ostendens magnum errorem et ad Dei contumeliam pertinere, quando Deo praedicato, gloria datur hominibus. Quid ergo minus est a gentilitate, dum adhuc aliquid de hominibus speratur? Quid igitur est Apollo? Quid vero Paulus? Ministri ejus, cui credidistis. Ut quia ministri sunt, spes in his non sit, sed in Deo, cujus ministri sunt. Illi enim gratiarum actio deferenda est, cujus donum est; hi vero
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim fide quȩ ẽ uelut scm̃ sp̃ale nullũ
fructum dõ dignũ fecerunt ut ꝑfectionis
uerba mererentur addiscere. s quasi par-¬
uuli in ꝑfectionis sensib studebant. Apłs
aũt uir diuinus ⁊ medicus sp̃al̃. unicuiq
scđm uires eiꝰ tradebat ne ꝑ inꝑfectionẽ
⁊ impitiã quis de reb sp̃alib: scandaluor
pateretur. Nondũ enim poteratis. Osten¬
dit aꝑte ñ illos debuisse audire que con-¬
firmatis dicendas̃. S neq nunc potestis
adhuc enim estis carnales. Hic ualde ar¬
guit temeritatẽ illoꝵ qui querebantur
dudum se ñ audisse sp̃alia cum ad huc ĩ¬
digni eẽnt audire. Pseudo apłi enim pro¬
miscue om̃ib uno atq eodẽ genere tra¬
debant nullius ꝑsonam discernentes ut
acceptabiles fierent ꝑ ypocrisucõm̃dati.
ipsos apłos fuisse distantiam. Tribus
⁊ enim discipulis głam suam inmonte ostẽ¬
dit dicens illis ut tacerẽt uisum quamdiu

Expanded text:
ta enim fide, quae est velut semen spiritale, nullum ta enim fide, quae est velut semen spiritale, nullum fructum Deo dignum fecerunt, ut perfectionis verba mererentur addiscere: sed quasi parvuli imperfectionis sensibus studebant. Apostolus autem vir divinus, et medicus spiritalis, unicuique secundum vires suas tradebat; ne per imperfectionem et imperitiam quis de rebus spiritalibus scandalum pateretur. Nondum enim poteratis. Ostendit aperte non illos debuisse audire, quae confirmatis dicenda sunt. Sed neque nunc potestis; adhuc enim carnales estis. Hic valde arguit temeritatem illorum, qui querebantur dudum se non audisse spiritalia; cum adhuc indigni essent audire. Pseudoapostoli enim promiscue omnibus uno atque eodem genere tradebant, nullius personam discernentes; ut acceptabiles fierent per hypocrisin commendati: ipsos apostolos fuisse distantiam; tribus etenim discipulis gloriam suam in monte ostendit, dicens illis ut tacerent visum, quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
uit laudat penitentiã dĩ. Quẽ qui om̃ia
negat posse nec mundũ credit fecisse. Qͥd
enun magnum ẽ ut de se credatur gene¬
rasse qui ñ ambigitur cuneta ex nichilo fe¬
cisse: Quippe cum dicat saluator. Apud
dm̃ aũt om̃ia possibilia s. Nlos aũt sensũ
dñi habemus. Hoc dicit quia qui credentes
participes sumus eiꝰdem. idẽ diuinȩ senten
ciȩ. Ꝙ ego fr̃s non potui uob̃ loqui quasi
sp̃alib s quasi carnalib. Nunc his loquit᷑
qui ꝓpterea qd̃ scli adhuc uoluptatib serui
ebant carnales erant. Quãuis iam baptira
pꝰ baptismũ statim ad ueterẽ hominẽ fuerãt
infuderat simaneat inꝓposito regenerati¬
onis. Si qͦminus abscedit. ita tam̃ ut si se
reformauerit homo redeat ad illum.Sẽꝑ
enum paratus ad bonũ ẽ diligens peniten¬
tiã. Quasi paruulis in xp̃o lac uobis potũ
dedi ñ escam. Quamuis renati ẽẽnt in xp̃o
tam̃ ñ fuit dignum tradihis sp̃alia. Accep¬

Expanded text:
vit, laudat potentiam Dei, quem qui omnia vit, laudat potentiam Dei, quem qui omnia negat posse, nec mundum credit fecisse. Quid enim magnum est, ut de se credatur generasse, qui non ambigitur cuncta ex nihilo fecisse? quippe cum dicat Salvator: Apud Deum autem omnia possibilia sunt . Nos autem sensum Domini habemus. Hoc dicit, quia credentes participes sumus ejusdem divinae sentenego, fratres, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Nunc his loquitur, qui propterea quod saeculi adhuc voluptatibus serviebant, carnales erant. Quamvis jam baptizatpost baptismum statim ad veterem hominem fuerant infuderat, si permaneat in proposito regenerationis: si quominus, abscedit; ita tamen ut si se reformaverit homo, redeat ad illum. Semper enim paratus ad bonum est, diligens poenitentiam. Quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam. Quamvis renati essent in Christo, tamen non fuit dignum tradi spiritualia; accep
Abbreviated transcription (Latin):
scientia sua ñ concludit. cum hoc magis
stultũ deb̾et hab̾e ⁊ illird prudens. Qd̃
humanã traditionẽ sequentes dum untꝰ
dĩ fidem abnegant. Spaliter factum est
qd ratione carnis inflati putant fieri nõ
posse. & sic reꝓbi adnotati sp̃alit̃ condemp¬
nati s̃. Sp̃alis autem durdicat omia. ipse
aũt a nemine iuidicatur. Qm̃ uera ratio
enim exemplo infidelitas diiudicabitur
psi autem a nemine duudicabunt᷑ Quis
enim condemynet uera dicentẽ: Cum enĩ
constet om̃s inimicos fidei falsa tenere ꝓ
ueris. accusatio illoꝵ in irritũ iã deducta
ẽ ueri iudicio condempnata. Iuia qui ñ
crediderit inqͥt dñs iam iudicatus ẽ. Quis
Ienim cognouit sensũ dñi qui instruat ex̃:
Sensus dĩ ẽ quod hec sp̃aliter iussit fieri
ꝑquȩ mundi sapientia stulta putaretur
negans posse fieri qd̃ factu ẽ. Quẽ sensũ
nullus ẽ qui cognouerit ⁊ displiceat illi
ut em̃det consilium dĩ. quia qui cogno¬

Expanded text:
scientia sua non concludit; cum hoc magis scientia sua non concludit; cum hoc magis stultum deberet habere, et illud prudens, quod Humanam traditionem sequentes, dum unius Dei fidem abnegant, spiritualiter factum est, quod ratione carnis inflati putant fieri non posse: et sic reprobi annotati, spiritaliter condemnati sunt. Spiritalis vero dijudicat omnia, et ipse a nemine judicatur. Quoniam vera ratio enim exemplo infidelitas dijudicabitur: ipsi autem a nemine judicabuntur. Quis enim condemnet vera dicentem? Cum enim constet omnes inimicos fidei falsa tenere pro veris, accusatio illorum in irritum jam deducta est, veri judicio condemnata; quia qui non crediderit, inquit Dominus, jam judicatnovit sensum Domini? quis instruxit eum ? Sensus Dei est, quod haec spiritaliter jussit fieri, per quae mundi sapientia stulta probaretur, negans posse fieri quod factum est. Quem sensum nullus est, qui cognoverit, et displiceat illi, ut emendet consilium Dei; quia qui cogno
Abbreviated transcription (Latin):
animis nr̃is loquitur sp̃alia excitans illoᷤᷤ
ad cognitionẽ sui creatoris. Sỹalib sp̃alia
comparantes. Hoc ẽ his qui mundanam
prudentiã refutant sp̃alem efficatiã tra¬
dere. que mysterio fidei continetur ad il¬
luminandos sensus beniuoloꝵ hominũ.
redentes enim quȩ mundi sapientia stul¬
ta iudicat spales s̃. Animalis aũt homo¬
illi. Pecorib enim simił sensũ suũ in tra
deprimit. ideo ñ assequitur nͥ quȩ uid&
nec putat aliquid posse fieri ꝗͣ quomͦ
scit. Idõ quicquid aliter audit ꝗͣ nouit
stultum iudicat. Nichil enim estimat
posse fieri sine commixtione. Linde
ridet audiens dm̃ filium genuisse quẽ scit
simplicẽ & incorporeum & uirginẽ ƿepe¬
risse & resoluta corpr̃a rursum reuocari ad
uitaor Cum hȩc magis ad laudem dĩ ꝓfici¬
ant ut credatur fecisse cuiꝰ oꝑis ratio in¬
uestigari ñ possit. Ds̃ est enum qui fecit.
mbecillitas enĩ humana stultũ putat. qd

Expanded text:
animis nostris loquitur spiritalia, excitans illos animis nostris loquitur spiritalia, excitans illos ad cognitionem sui Creatoris. Spiritalibus spiritalia comparantes. Hoc est, iis qui mundanam prudentiam refutant, spiritalem efficaciam tradere, quae mysterio fidei continetur, ad illuminandum sensus benevolorum hominum; credentes enim quae mundi sapientia stulta judicat, spiritales silli. Pecoribus enim similis 120 sensum suum in terram deprimit; ideoque non assequitur nisi quae videt: nec putat aliquid posse fieri, quam quomodo scit. Ideo quidquid aliter audit, quam novit, stultum judicat; nihil enim existimat posse fieri sine commixtione. Unde ridet audiens Deum Filium genuisse, quem scit simplicem et incorporeum: et Virginem peperisse, et resoluta corpora rursum revocari ad vitam; cum haec magis ad laudem Dei proficiant, ut credatur fecisse, cujus operis ratio investigari non possit; Deus est enim, qui fecit. Imbecillitas enim humana stultum putat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sunt suꝑioꝵ scire consilium neq creat᷑a con¬
ditoris sui dinoscere uoluntatẽ. Quȩ ⁊ loqͥ¬
mur. Ut hinc manifestum sit scire nos quȩ
adeo nob̾ donata s̃ quia hec ce loquimun
ut & alii discant ꝑdoctrinã sp̃alem. Predi¬
catorib enim idẽ apłis insinuata diuinitꝰ
s̃ que traderent ppłis ⁊ addiscerent. Princi¬
pes huius scłi quid ammisisent mali. Nõ
in doctrina uerboꝵ humanȩ sapientiȩ
s in doctrina xp̃i. Ulerba enim humanȩ
sapientiȩ hunc sensũ ñ uident neq litte¬
raturȩ studiis apprehenditur. s ꝑ fidẽ sp̃a
ratione concipitur. Dicente isaia ꝓpħa. Nifi
credideritis neq intelligetis. Nat᷑ali enun
magis lege quam cursu syderũ ⁊ calculis
signoꝵ quȩ infirmam̃to denotant᷑ addis¬
citur.Deniq credentes ñ humanis uerbis
s naturȩ suȩ uident congruere qđ̾ eredt̃.
pus enim agnoscit opificem. Idõq eugłm

Expanded text:
sunt superiorum scire consilium, neque creatura consunt superiorum scire consilium, neque creatura conditoris sui dignoscere voluntatem. Quae et loquimur. Ut hinc manifestum sit scire nos quae a Deo nobis donata sunt; quia haec et loquimur, ut et alii discant per doctrinam spiritalem. Praedicatoribus enim, id est, apostolis insinuata divinitus sunt, quae traderent populis, et addiscerent principes hujus saeculi quid admisissent mali. Non in doctrina verborum humanae sapientiae, sed in doctrina spiritus; verba enim humanae sapientiae hunc sensum non vident, neque litteraturae studiis apprehenditur: sed per fidem spiritali ratione concipitur, dicente Esaia propheta: Nisi credideritis, neque intelligetis . Naturali enim magis lege, quam cursu siderum, et calculis signorum, quae in firmamento denotantur, addiscitur. Denique credentes non humanis verbis, sed naturae suae vident congruere, quod credunt; opus enim agnoscit opificem: ideoque Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
sibile ẽ. Quis enim scit hominũ ea quȩ s̃
hominis nͥ sp̃c hominis qui in ipso ẽ: Ma¬
nifestum ẽ cogitationes nr̃as anullo sci¬
ri. nͥ ab animo nr̃o quẽ spm dix̃. Deniq ĩ
naturaliter ñdoctus. Et docuit nos de my¬
Nos autem ñ spm huius mundi accepimꝰ
s sp̃m qui ex deo ẽ. Hinc scimus qr sp̃m
qͥ de dõ est accepimꝰ qr mundi sp̃c ñ potest
scire quȩ ab hoc nob̃ insinuata s̃. Sp̃c tam̃
mundi hic ẽ. ꝑ quẽ arripiunt᷑ fanatici qͥ
sine dõs̃. Est enim int̃ mundanos sp̃c poti¬
or. Unde solet coniecturis q̃ mundi s̃ diui¬
nareꝙ̃ phitonẽ appellant. hic ẽ qui ꝑ ueri¬
similia fallitur & fallit. Hic ẽ qui ꝑ sibil¬
lam locutus ẽ sensũ nr̃oꝵ secutus locũ uo¬
lens int celestes habere. Ut sciamꝰ quȩ a dõ
donata s̃ nob̾. Iuia enĩ dĩ sp̃e datus ẽ nob̾
scimus quȩ a deo donata s̃ noͣb. Quia enĩ¬
nͥ qui de deo ẽ sp̃c dĩ. Inferiora enim ñ pos¬

Expanded text:
s enim scit hominum ea, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Manifestum est cogitationes nostras a nullo sciri, nisi ab animo nostro, quem spiritum dixit. Denique in naturaliter, non doctus; et docuit nos de mynon autem spiritum hujus mundi accepimus; sed Spiritum qui ex Deo est. Hinc scimus quia Spiritum, qui de Deo est, accepimus, quia mundi spiritus non potest scire, quae ab hoc nobis insinuata sunt. Spiritus tamen mundi hic est, per quem arripiuntur fanatici, qui sine Deo sunt; est enim inter mundanos spiritus potior; unde solet conjecturis, quae mundi sunt divinare, quem pythonem appellant. Hic est qui per verisimilia fallitur et fallit: hic est qui per Sibyllam locutus est, sensum nostrum secutus, locum volens inter coelestes habere. Ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Quia enim Dei Spiritus datus est nobis, scimus quae a Deo donata sunt nonisi qui de Deo est, Spiritus Dei; inferiora enim non pos
Abbreviated transcription (Latin):
incorinthiis rep̃hendere ostendat. Corpus enĩ
ipsum memorat ut ex eo m̃broꝵ eiꝰ ratio di¬
noscatur. Cormthus tam̃ manifesta erant
qr causas in quib arguebant᷑ ñ ignorabant.
entie p̃dicans odium sͥ & ꝑsecutiones ꝓ uo¬
cabat qͣsi rem uanam annuncians ⁊ mimi¬
ciciam iudeis atq gentilib. & sermo m̃s

Expanded text:
in Corinthiis reprehendere ostendat. Corpus enim in Corinthiis reprehendere ostendat. Corpus enim ipsum memorat, ut ex eo membrorum ejus ratio dignoscatur: Corinthiis tamen manifesta erant; quia causas in quibus arguebantur, non ignorabant. entiae praedicans, odium sibi et persecutiones provocabat, quasi rem vanam annuntians, et inimicam Judaeis atque gentibus. Et sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. nunc ñ se aliter illis tradidisse
ꝓbat quãqͣ ostendit. Quia ⁊ in humilitate
sermonis et in stulticia p̃dicationis sic̃ mũ¬
do idetur. locutus ẽ illis de xp̃o mysteriũ.
Q d̾ idõ mysterium uocat qr qd̾ incarnatum ÷
occultum erat ascłis apud dm̃ ds̃ uerbum
Hereticos aũt eẽ in quib głabantur. qr ce ꝑ
eloquentiã prauã doctrinam cõmendabant
⁊ prudentiã mundi sectantes crucẽ xp̃ieua¬
cuabant erubescentes stulti appellari amũ¬
do. Ut neq natum xp̃m ex uirgine p̃dica¬
rent neq uere crucifixum docerent. quia
stultũ iudetur dĩ filium natũ hominẽ fa
dicebant. Ex quib marcion traxit errorẽ.
Quȩ arguit clausa uidentur qr ñ illa manife¬
stat s intelligi uult ex eo qd prudentiam
mundi inuehitur que ẽ religioni inimica
Quȩ aũt s̃ quȩ corripit eius iudicio uult dis¬
ei ut queq nr̃a irridet uelut stulta ea se om̃a

Expanded text:
ostendit, nunc se non aliter illis tradidisse ostendit, nunc se non aliter illis tradidisse probat, quam quae ostendit; quia et in humilitate sermonis, et in stultitia praedicationis, sicut mundo videtur, locutus est illis de Christo mysterium. Quod ideo mysterium vocat, quia quod incarnatum est, occultum erat a saeculis, apud Deum, Deus Verbum. Haereticos autem esse in quibus gloriabantur, quia et per eloquentiam, pravam doctrinam commendabant, et prudentiam mundi sectantes, crucem Christi evacuabant, erubescentes stulti appellari a mundo; ut neque natum Christum ex Virgine praedicarent, neque vere crucifixum docerent; quia stultum videtur Dei Filium natum hominem fatdicebant; ex quibus Marcion traxit errorem. Quae arguit, clausa videntur; quia non illa manifestat, sed intelligi vult ex eo, quod prudentia mundi invenitur, quae est religioni inimica. Quae autem sunt, quae corripit, ex ejus judicio vult disci; ut quaeque nostra deridet velut stulta, ea se omnia
Abbreviated transcription (Latin):
d confirmationẽ credentiũ xp̃m dĩ uolun¬
tate dic̃ egisse quȩ gessit ut sciamꝰ uere nos
sapientiã didicisse ⁊ scĩficatos ẽẽ &e iustifi¬
carnis ⁊ idoloꝵ ĩmundicia purgati siue
qd iustificati. Iustum ẽ enim creatorẽ colere
ceteris sprctis. Siue qd sapientes ꝑid quod
mundanos didicimus imꝑitos: totũ boc
dĩ beneficium ẽ ꝑ xp̃m. Redemptio tam̃
pienti ut peccati in se contradictionẽ au¬
ferret. & sic captiuos eiꝰ erueret. Ut quem¬
admodum scriptum ẽ qui głatur in dño
głetur. Hoc scriptum ẽ in ieremia ꝓpħa.
ret. Ideoq confundantur inqͥt in idolis suiᷤ
qui ñ pluunt nec fecer̃ cȩlum & tr̃am. Simi¬
limͦ & qui in hominib głantur qͦs sciunt
utiq nullius eẽ uirtutis. Quare & ait scͥp¬
Itura. Uana spes ẽ in homine. & ego cũ ue
sermonis aut sapientiȩ. predicans uob̾ my
Qm̃ suꝑuis gradatim formã disciplinȩ nr̃e

Expanded text:
Ad confirmationem credentium, Christum Dei volunAd confirmationem credentium, Christum Dei voluntate dicit egisse, quae gessit; ut sciamus vere nos sapientiam didicisse, et sanctificatos esse, et justificarnis et idolorum immunditia purgati, sive quod justificati justum est enim Creatorem colere, caeteris spretis, sive quod sapientes per id quod mundanos didicimus imperitos, totum hoc Dei beneficium est per Christum. Redemptio tamenpienti, ut peccati in se contradictionem auferret, et sic captivos ejus erueret. Ut quemadmodum scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Hoc scriptum est in Hieremia propheta . rent. Ideoque confundantur, inquit, in idolis suis, qui non pluunt, nec fecerunt coelum et terram: simili modo et qui in hominibus gloriantur, quos sciunt utique nullius esse virtutis; quare et ait Scriptura: Vana spes est in homine . CAPUT me Quoniam superius gradatim formam disciplinae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
rationes mundanas credendo in xp̃m.
ut ea quȩ s̃ uere ignobilia ⁊ contemptibilia
destrueret. Quia ipsi magis iudicandi & cõ¬
dempnandi s̃ qui iudicant. Asscuerationẽ
enim illoꝵ error utuenit nec fuit ab inicio.
rã aũt disciplina ab micio ẽ. Destruitur
gͦ dum sine testimonio nudis uerb̾ asserit᷑.
rã uero ñ uerb̃ solis s & teste uirtute ꝓbat᷑.
Ut ñ gletur om̃is caro in conspectudĩ. Id:
ut sententia carnis erubestat in errore suo
iudice deo.Sensus enim carnis ẽ diffidẽ
dĩ potentia uirginẽ peperisse. Quia hoc mũ¬
di ratio qui cognatus ẽ carnis ñ recipit. Ex
ipso enim uos estis in xp̃o iħu. Ex ipso id:
enim ꝓpositum ẽ ut ueritatẽ eiꝰ ⁊ mĩam
ꝑ xp̃m disceremus. Ueritas ẽ mistertũ tri¬
nitatis. Miscdia uͦ quia cum eẽmus capti¬
ui redemit nos. Qui factus ẽ sapientia no¬
b̾a do ⁊ iusticia ⁊ scĩficatio & redemptio.

Expanded text:
rationes mundanas, credendo in Christum, rationes mundanas, credendo in Christum, ut ea quae sunt vere ignobilia et contemptibilia destrueret; quia ipsi magis judicandi et condemnandi sunt, qui judicant. Asseverationem enim illorum error invenit, nec fuit ab initio: nostra autem disciplina ab initio est. Destruitur ergo, dum sine testimonio nudis verbis asseritur: nostra vero non verbis solis, sed et teste virtute probatur. Ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Id est, ut sapientia carnis erubescat in errore suo, judice Deo; sensus enim carnis est diffidere Dei potentia virginem peperisse, etc., quia hoc mundi ratio, qui carnis cognatus est, non recipit. Ex ipso enim vos estis in Christo Jesu. Ex ipso, id est, enim propositum est, ut veritatem ejus et mm disceremus. Veritas est mysterium Trinitatis: misericordia vero; quia cum essemus captivi, redemit nos. Qui factus est sapientiae nobis a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio.