comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ommum firmaretur: placuit tamen decreto
concilii dilationem temporis dari. intra quod
si quis corrigi uoluisset innocens haberetur.
Hȩc dicens siccine contra te ipsum sensus clau¬
dis. ut non aduertas quod hi omnes qͥ ꝓpterea
contra se ferri sententiam concilii meruerunt
qͥa maximiano sociabant᷑ añꝗͣ se int᷑ dilationis
tempꝰ corrigerent in eodem scismate consistebãt:
bi gͦ etiam baptitabant. Obsecro te quid inanem
caliginem ꝑspicus reb asꝑgis. quam rursꝰ
tuorum uerborum non minore ꝑspicuitate dis¬
ꝑgis. Dico enĩ p̃textatum & felicianum maxi¬
miani ordinatores meo quod cõmiserunt sacri¬
lego scismate baptirasse. & abeis baptiratoscũ
eis esse susceptos. non rescist o baptismate qͦd
in seismate dederũnt quod sacrilegi ministra¬
uerant. quod ore maledictione pleno. qͦd labiis
cum ueneno aspidum consecrauerant. Talia qͥp¬
pe ineos dicuntur ea sententia quam in eos
om̃s ꝓlatam ẽẽ non negas. Hic tu respondes.

Expanded text:
o concilii dilationem temporis dari, intra quod si quis corrigi voluisset, innocens haberetur. Haec dicens, siccine contra te ipsum sensus claudis, ut non advertas quod hi omnes qui propterea contra se ferri sententiam concilii meruerunt, quia Maximiano sociabantur, antequam se intra dilationis tempus corrigerent, in eodem schismate consistebant? Ibi ergo etiam baptizabant. Obsecro te, quid inanem caliginem perspicuis rebus aspergis, quam rursus tuorum verborum non minore perspicuitate dispergis? Dico enim Praetextatum et Felicianum Maximiani ordinatores in eo quod commiserunt sacrilego schismate baptizasse et ab eis baptizatos cum eis esse susceptos non rescisso baptismate, quod in schismate dederant, quod sacrilegi ministrauerant, quod ore maledictione pleno, quod labiis cum ueneno aspidum consecrauerant. talia quippe in eos dicuntur ea sententia, quam in eos omnes prolatam esse non negas. Hic tu respondes,
Abbreviated transcription (Latin):
baptiati. Proinde hoc loco non petiliano eurꝰ
uerba non defendisti s tibi respondeo. qui ꝓ
tua sententia nescio quid aliud non quod ille
dixisti. Tu enim sicut scribis hoc uis. hoc sua¬
des. ut non sicut ille dixit conscientia sc̃ȩ̃ dan¬
tis abluat accipientem. uł accipienti det fi¬
dem. neq ut ipsa sit origo & radix caputq
credentis. s ꝑ ipsam xp̃c abluat. ꝑipsã xp̃e¬

Expanded text:
baptizati. Proinde hoc loco non Petiliano, cuius baptizati. Proinde hoc loco non Petiliano, cuius uerba non defendisti, sed tibi respondeo, qui pro tua sententia nescio quid aliud, non quod ille, dixisti. tu enim, sicut scribis, hoc uis, hoc suades, ut non, sicut ille dixit, conscientia sancte dantis abluat accipientem uel accipienti det fidem neque ut ipsa sit origo et radix caputque credentis, sed per ipsam Christus abluat, per ip
Abbreviated transcription (Latin):
locum. xp̃o reliquerit ad abluendam conscienti¬
am baptirati. aut a quo fidem ꝑcipiat bapti¬
ratus quando conscientiam dantis dicit atten¬
di quȩ abluat accipientis et non fidem ꝑciꝑe
s reatum qui fidem sumit aꝑfido. Tu quidẽ
cedere uideris tanto ponderi ueritatis. &. dici ᷤ
hoc te suadere et hoc uelle ut. xp̃c det fidem. at¬
q ad ineundam uitam nouam xp̃e abluat. xp̃i¬
anum. queris autem ꝑ quem melius fiat. qͦd sine
ministro fieri non oportet. Petilianus tamen ñ
abliu conscientiam. Nec dirit quisquis fidem
aꝑfidõ sumpserit. non fidem ꝑcipit s reatum.
ut axp̃o quamuis ꝑ alium sumere uideretur:
s omnino dixit aꝑfido sumpserit atq aͣd hoc
quasi ꝓbaret adiunrit. Omnis enim res origine
nichil ẽ: ipsum scilicet ministrum cuius consci¬
entiam dixit atcendi. non ꝑ quem xp̃e abluat
sed quȩ abluat accipientis. ipsum ꝓrsus mi¬
nistrum originem radicem caputq faciens

Expanded text:
locum Christo reliquerit ad abluendam conscientilocum Christo reliquerit ad abluendam conscientiam baptizati aut a quo fidem percipiat baptizatus, quando conscientiam dantis dicit attendi quae abluat accipientis, et non fidem percipere sed reatum, qui fidem sumit a perfido. tu quidem cedere uideris tanto ponderi ueritatis et dicis hoc te suadere et hoc uelle, ut Christus det fidem atque ad ineundam uitam nouam Christus abluat christianum, quaeris autem per quem melius fiat, quod sine ministro fieri non oportet. Petilianus tamen nonablui conscientiam, nec dixit: quisquis fidem per perfidum sumpserit non fidem percipit sed reatum\', ut a Christo quamuis per alium sumere uideretur, sed omnino dixit: a perfido sumpserit atque ad hoc, quasi probaret, adiunnihil est, ipsum scilicet ministrum, cuius conscientiam dixit attendi non per quam Christus abluat, sed quae abluat accipientis, ipsum prorsus ministrum originem, radicem caputque faciens
Abbreviated transcription (Latin):
& infelicitas in uiis eius. et uiam pacis ignoraret.
nec esset timor dei ante oclos eius. utrum tunc
nonesset maculosus immundus. sordidus. qui uas
sordidum collecta feculentia glutinauit. non infi¬
delis uenenum aspidum sub labiis habens. ñ cri¬
minosus famosi criminis reus. Et tamen & ipse
nc̃ cum primiano ur̃ ep̃s sedet. et quos tunc bap¬
trrauit. nusquam postea lodos uobiscum nunc ha¬
bet. & adhuc pugnatis contra ueritatem. nec con¬
sit caput. Quib uerbis meis in illa epła contra
petilianum positis. tua uerba subiungis & di¬
cis. hoc et nos suademus. hoc uolumus. s que¬
rimus ꝑquẽ hoc meliuis fiat. nec attendis hoc
ñ suadere petilianum cui tunc respondi. et cuiꝰ
epłam adueisus responsionem meã defendere
atq affirmare conaris. Iue quippe aꝑte dixit.
Conscientia sc̃e dantis attenditur: quȩ abluat
accipientis. Nam qui fidem a ꝑfido sumpserit
non fidem ꝑcipit sed reatum. Dic michi quem

Expanded text:
et infelicitas in uiis eius et uiam pacis ignoraret et infelicitas in uiis eius et uiam pacis ignoraret nec esset timor dei ante oculos eius, utrum tunc non esset maculosus inmundus sordidus qui uas sordidum collecta faeculentia glutinauit, non infidelis uenenum aspidum sub labiis habens, non criminosus famosi criminis reus. et tamen et ipse nunc cum Primiano uester episcopus sedet et quos tunc baptizauit nusquam postea lotos uobiscum nunc habet. Et adhuc pugnatis aduersus ueritatem nec consit caput. quibus uerbis meis in illa epistula contra Petilianum positis tua uerba subiungis et dicis: hoc et nos suademus, hoc uolumus, sed quaerimus per quem hoc melius fiat, nec adtendis hoc non suadere Petilianum, cui tunc respondi et cuius epistulam aduersus responsionem meam defendere atque affirmare conaris. ille quippe aperte dixit: conscientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientis. nam qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. dic mihi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
maculosus. abluat sordidus. emundet immun¬
dus. det infidelis fidem. criminosus faciat inno¬
centem. Hȩc certe uerba tua sunt. quib senten¬
tiam meam reprehendis. cum hoc ego omni¬
no non consenserim. neq seripserim. quia et in¬
ter fidelem ꝑfidumq plurimumq distat. ñ
ad sacramentum si hoc uterq habet. sed ad me¬
ntum. quia hoc alter ad salutem habet alter
ad penam. nec quicquid iusto licet. potest et
imustus implere: quia et si podest iniuistus ba¬
ptirare. non tamen potest in regnum cȩlorum
iniustus intrare. Nec purifieat. uł abluit. uel
emundat. nec innocentẽ facit quemquam qͥ
ei ministrat baptismum. s dantis gr̃a. et ꝑci¬
pientis bona conscientia. S tu aspice utrum
nichil inter primianum felicianumq dista¬
ret. cum primianus inter trecentos decem se¬
deret. a quib ille dicebatur qͦd uenenum
aspidum eẽt sub labiis eius. et ueloces haberet pe¬
des ad effundendum sanguinem. et contribulatio

Expanded text:
t sordidus, emundet inmundus, det infidelis fidem, criminosus faciat innocentem? haec certe uerba tua sunt, quibus sententiam meam reprehendis, cum hoc ego omnino non consenserim neque scripserim, quia et inter fidelem perfidumque plurimum distat non ad sacramentum, si hoc uterque habet, sed ad meritum, quia hoc alter ad salutem habet, alter ad poenam, nec quidquid iusto licet potest et iniustus implere, quia etsi potest iniustus baptizare, non tamen potest in regnum caelorum iniustus intrare, nec purificat uel abluit uel emundat nec innocentem facit quemquam qui ei ministrat baptismum, sed dantis dei gratia et percipientis bona conscientia. sed tu aspice, utrum nihil inter Primianum Felicianumque distaret, cum Primianus inter trecentos decem sederet. a quibus ille dicebatur quod uenenum aspidum esset sub labiis eius et ueloces haberet pedes ad effundendum sanguinem et contribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam xp̃c xp̃iani sit caput. Ideo enim que¬
ris ꝑ quem melius fiat. quod axp̃o fieri con¬
cedis. ubi et tu quantum uideo non negas hoc
fien posse etiã ꝑ ministrum malum. sed dicis
melius posse ꝑbonum. Quid ẽ enim aliud qͦd
dicis. hoc et nos suademꝰ. hoc uolumus. s que¬
rimus ꝑ quem melius fiat: Ae ꝑ hoc abluit

Expanded text:
istiani sit caput. ideo enim quaeris, per quem melius fiat quod a Christo fieri concedis, ubi et tu, quantum uideo, non negas hoc fieri posse etiam per ministrum malum, sed dicis melius posse per bonum. quid est enim aliud quod dicis: hoc et nos suademus, hoc uolumus, sed quaerimus per quem ?melius fiat? ac per hoc abluit
Abbreviated transcription (Latin):
iam trib nec paruis uolumi¬
nib epse cuȩ crescom diligen¬
ter satisq responderim qua
petiliam litteras contra mea
scripta quib refellebantur¬
defenden¬
das putastis. tamenhoc etiam breuiori oꝑ̾e insti¬
tui de sola causa marimianensium tecũ agere.
ex hac una ostendere omnia quȩ in illa epła po¬
siusti. quam frustra. quam inaniter dixens Neq
enim contemmnendum ẽ beneficium dĩ. quod
& ad nr̃ȩ dispensationis compendium. & ad

Expanded text:
iam tribus nec paruis uoluminibus epistulae tuae, Cresconi, diligenter satisque responderim, qua Petiliani litteras contra mea rescripta, quibdefendendas putasti: tamen etiam hoc breviori opere institui de sola causa Maximianensium tecum agere, et ex hac una ostendere omnia quae in illa epistola posuisti, quam frustra, quam inaniter dixeris. Neque enim contemnendum est beneficium Dei, quod et ad nostrae dispensationis com
Abbreviated transcription (Latin):
bus nobis tanquam ꝑsecutorib inuidiã facitis.
Uos autemapud iudices quos ipsi imꝑatoresmi¬
serunt. maximianensib ꝑsecutionem fecistis.
Baptismum ȩccliȩ dan extra ȩccłiam ñ posse
contenditis. Uos baptismum quẽ incrimine
scismatis marimianenses dederunt. in receptiᷤ
eis quib dederunt ñ rescidistis. Si hȩc ꝓ pace
unitatis fieri debuerunt. unde nos accusetis non
inuenitis. Si autem non debuerunt. nos non ac¬
cusetis nͥ uos ipsos damnaueritis. Nolo te ꝑmł
ta distendas. Nam et ego possem breuiter ea qͦ
contra de dicta sunt in memoriam reuocare. Ss
hinc solum cogita. maximianesium causam
tibi ante oculos pone. Si de hac nobis respon¬
dere potuenis. aggredere cȩtera. Si autem ñ po¬
dueris. meliuis ẽ ut quieseas: quam calces aduer¬

Expanded text:
bus nobis tamquam persecutoribus facitis inuidiam: bus nobis tamquam persecutoribus facitis inuidiam: uos apud iudices, quos ipsi imperatores miserunt, Maximianensibus persecutionem fecistis. baptismum ecclesiae dari extra ecclesiam non posse contenditis: uos baptismum, quem in crimine schismatis Maximianenses dederunt, in receptis eis quibus dederunt non rescidistis. si haec pro pace unitatis fieri debuerunt, unde nos accusetis non inuenitis; si autem non debuerunt, nos non accusetis, nisi uos ipsos damnaueritis. nolo te per multa distendas; nam et ego possem breuiter ea quae contra te dicta sunt in memoriam reuocare. sed hinc solum cogita, Maximianensium causam tibi ante oculos pone. si de hac nobis respondere potueris, adgredere cetera; si autem non potueris, melius quiescas quam calces aduer
Abbreviated transcription (Latin):
genus areȩ uos fecisse glamini. aut quȩ solum
tnticum habeat. aut in qua solum triticum ap¬
pareat cui non sit neces sarius uentilator sed
ꝑscrucator. Nam & parmenianus ũr p̃claram
uĩam mundiciam. uelut immundiciȩ nr̃ȩ a
contrario comꝑans: ausus ẽ interponere senten¬
tiam ꝓphȩ iherenniȩ ubi ait. Quid palea cum
tritico: Quod ille dirit ut ipsa indicat lectio.
aduersus eos qui diuinis oraculis sua somnia
coȩquabant. Arrogantia tamen ur̃a & horren¬
da suꝑbia parmeniani litteris declaratur: uͥ
uos contra scripturas diuinas & contͣ monita
cẏpriani. ante ultimam uentilationem quã
mundus expectat tanquam purgatũ a palea
triticum predicatis. Quid gͥ dignius aduers
hanc fallacissimam elationem quã causa ma¬
ximianensium uobis potuit ꝓcurari: Quec̃q
innos dicere tanqͣm in traditores soletis. in ma¬
xumanenses quos recepistis damnatos. qͣndo
damnati sunt grauiora dixistis. De imꝑatori¬

Expanded text:
genus areae uos fecisse gloriamini, aut quae solum genus areae uos fecisse gloriamini, aut quae solum triticum habeat aut in qua solum triticum appareat, cui non sit necessarius uentilator, sed perscrutator. nam et Parmenianus uester praeclaram uestram munditiam uelut inmunditiae nostrae. a contrario conparans ausus est interponere sententiam prophetae Hieremiae, ubi ait: quid paleae cum tritico? quod ille dixit, ut ipsa indicat lectio, aduersus eos, qui diuinis oraculis sua somnia coaequabant. adrogantia tamen uestra et horrenda superbia Parmeniani litteris declaratur, ubi uos contra scripturas diuinas et contra monita Cypriani ante ultimam uentilationem, quam mundus expectat, tamquam purgatum a palea triticum praedicauit. Quid igitur dignius aduersus hanc fallacissimam elationem quam causa Maximianensium uobis potuit procurari? quaecumque in nos dicere tamquam in traditores soletis, in Maximianenses, quos recepistis damnatos, quando damnati sunt grauiora dixistis, de imperatori
Abbreviated transcription (Latin):
tionem hominum.magna destium qui me
nouerunt suppetit copia. Ad dei uͦ conspectũ
sola conscientia. Quam contra um̃s crimina¬
tiones cum intrepidam geram. nonme tam̃
sub ocłis omnipotentis iustificare audeo. ma¬
gisq ab illo affluentem miscđiȩ largitatem
quam iudicii summũ examen expecto: cogi¬
tans quod scriptum ẽ. Cum rex iustus sedit
in throno. quis gloriabitur castum se habere
cor. aut quis gloriabitur mundum se esse a
peccato: S quid ad rem cuius inter nos uer¬
titur questio. qualis ipse sim. cum in area do¬
minica sim stipula si malus. granũ si bonus:
uos tamen si grana essetis. paleam commirta
sic̃ admonet etiam ipse cyprianus ante tempus
uentilationis non refugeretis. Proinde nos si quem
repperimus in uobis notum hominẽ malum.
recte uobis obicimus. Ibi enim tota defensio ura
consistit quia ꝓpterea uos seꝑastis. ne alienoꝵ
peccatorum contagione ꝑiretis. Unde nouum

Expanded text:
tionem hominum magna testium qui me tionem hominum magna testium qui me nouerunt suppetit copia, ad dei uero conspectum sola conscientia, quam contra uestras criminationes cum intrepidam geram, non me tamen sub oculis omnipotentis iustificare audeo magisque ab illo afluentem misericordiae largitatem quam iudicii summum examen expecto, cogitans quod scriptum est: cum rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Sed quid ad rem, cuius inter nos uertitur quaestio, qualis ipse sim, cum in area dominica sim stipula si malus, granum si bonus? uos tamen si grana essetis, paleam conmixtam, sicut admonet etiam ipse Cyprianus, ante tempus uentilationis non refugeretis. proinde nos, si quem repperimus in nobis notum hominem malum, recte uobis obicimus; ibi enim tota defensio uestra consistit, quia propterea uos separastis, ne alienorum peccatorum contagione periretis. unde nouum
Abbreviated transcription (Latin):
lum aliquando deceꝑant. mea tanta scripta
qui uoluerit legere possit. non usq ad eo desipit
ut de me credat potius uerbis ur̃is. quam ocłis
ac sensib suis. S epłam inquis principis ur̃.
qua nescio quid de te scͥpsit. cum te ordinari nol¬
let tenent non pauci nrõrum. Illã ego minime
curarem. nec si eius a quo scupta dicitur non ꝑ¬
spicua ꝓnobis sententia legeretur illam calum¬
niam falsitatemq condemnans. Quantominus
eam curat catholica ȩccłia. cuius causam contͣ
uos agimus. cui dot diuinis testimoniis prefi¬
denti nulla humana de quoquam homine testi¬
monia seu falsa seu uera qua gaudet auferuñ
ueritatem: Desine talib. Unus homo sum.
Eccłiȩ inter nos agitur causa: non mea. Eccł̃iȩ
inquam. quȩ in nullo homine spem ponere
a suo didicit redemptore. Quam quam nec de me
ipso uobis etiam si meam conuersationem noᷤ¬
setis. recte crederetur inimicis mͥ. Ad existima¬

Expanded text:
lum aliquando deceperant, mea tanta scripta lum aliquando deceperant, mea tanta scripta qui uoluerit legere possit, non usque adeo desipit, ut de me credat potius uerbis uestris quam oculis ac sensibus suis. Sed epistulam, inquis, principis uestri, qua nescio quid de te scripsit, cum te ordinari nollet, tenent non pauci nostrorum. illam uero minime curarem, nec si eius a quo scripta dicitur non perspicua pro nobis sententia legeretur illam calumniam falsitatemque condemnans; quanto minus eam curat catholica ecclesia, cuius causam contra uos agimus, cui tot diuinis testimoniis praefidenti nulla humana de quoquam homine testimonia seu uera seu falsa qua gaudet auferunt ueritatem! desine talibus: unus homo sum. ecclesiae inter nos agitur causa, non mea, ecclesiae, inquam, quae in nullo homine spem ponere a suo didicit redemptore. quamquam nec de me ipso nobis, etiamsi meam conuersationem nossetis, recte crederetur inimicis mihi. ad existima
Abbreviated transcription (Latin):
lo captiuatos: nec tamen lenitatem quam
commendabat amisit. quia eam quã doce¬
bat tacere noluit ueritatem. S ipse uideris
cuius partes agas: qui mea uerba uelut con¬
uiciosa et seua criminando eos quos ad dis¬
putandum conuenire non uis. ad litigandũ
niteris excitare. Nolo enim dicere quia &
te litigare delectat. parcius quippe ac uere¬
cundius. s quasi ex obliquo michi obicis
quȩ adme omnino non ꝑtinent. Qtud.N.
uidicem de manicheorum pestilentiosissi¬
ma & xp̃ianis omnib anathemanda uani¬
tate si tantum dicere solerem ac non etiam con¬
scriptis libris multis multiplicibq testarer.
ne sic quidem esset aduersus me ullus calum¬
nȩ ur̃ȩ locus. Neq enim me catholica falso
a uobis argui miraretur: a quib totus. xp̃iañ
orbis cum tot ȩccłiis etiam illis primis a płi¬
co labore ꝓpagatis falsis criminib accusat᷑
Cum uͦ contra manicheos qui me adolescentu¬

Expanded text:
lo captiuatos, nec tamen lenitatem quam lo captiuatos, nec tamen lenitatem quam commendabat amisit, quia eam quam docebat tacere noluit ueritatem. Sed ipse uideris cuius partes agas, qui mea uerba uelut conuiciosa et saeua criminando eos, quos ad disputandum conuenire non uis, ad litigandum niteris excitare; nolo enim dicere, quia et te litigare delectat. parcius quippe ac uerecundius, sed quasi ex obliquo mihi obicis quae ad me omnino non pertinent. quid enim iudicem de Manicheorum pestilentiosissima et christianis omnibus anathemanda uanitate, si tantum dicere solerem ac non etiam conscriptis libris multis multiplicibusque testarer, ne sic quidem esset aduersus me UIIUB calumniae uestrae locus. neque enim me catholica falso a nobis argui miraretur, a quibus totus christianus orbis cum tot ecclesiis, etiam illis primis apostolico labore propagatis, falsis criminibus accusatur. cum uero contra Manicheos, qui me adulescentu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seruasse reprehendis eo qͦd manicheorum¬
donatistarum facta mentione ꝑmotus dire¬
rim. sicut non potest quod dñs ait sathanaᷤ
sathanan excludere. ita ñ potest errorem ma¬
nicheorum donatistarum error euertere qͦsi
petilianum sathanȩ eomparauerim. ac non
errorem cuius eum cupio laqueis expediri.
Bene quod apłs nos aduersus tales calumni¬
as premuniuit eo ipso loco. ubi nos mites pa¬
tientes et modestos ẽe admonet qͣndo aliqͣm
dissentientem corripimꝰ. Cum enim dixisset
serum autẽ dñi litigare non oportet. s eẽ
mitem ad om̃s. docibilem. patientẽ. in mo¬
destia corripientem diuersa sentientes: con¬
tinuo subiunrit. Ne forte det ulis ds̃ penitñ¬
ciam ad cognoscendam ueritatem. & resipi¬
seant de diaboli laqueis. captiuati ab ipso
sedm ipsius uoluntatem. Ecce apłiea man¬
suetudo. cum quib placide patienter mo¬
desteq agi precepit. eos ipsos dicit adiabo¬

Expanded text:
non seruasse reprehendis, eo quod Manichenon seruasse reprehendis, eo quod Manicheorum facta mentione permotus dixerim: sicut non potest, quod dominus ait, satanas satanan excludere, ita non potest errorem Manicheorum Donatistarum error euertere, quasi Petilianum satanae conparauerim ac non errorem, cuius eum cupio laqueis expediri. bene quod apostolus nos aduersus tales calumnias communiuit eo ipso loco, ubi nos mites, patientes et modestos esse admonet, quando aliquem dissentientem corripimus. cum enim dixisset: seruum autem domini litigare non oportet, semitem ad omnes, docibilem, in modestia corripientem diuersa sentientes. forte det illis deus paenitentiam ad cognoscendam ueritatem et resipiscant de diaboli laqueis, captiuati ab ipso secundum ipsius uoluntatem. ecce apostolica mansuetudo! cum quibus placide, patienter modesteque agi praecepit, eos ipsos dicit a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
get. Unde si ꝑ ur̃m sicut putas melius fit:
ergo et ꝑ nr̃m bene fit. Ac ꝑ hoc quando
ꝑ nos baptiratum rebaptiratis. id quod ex
ista tua regula bene factum ẽẽ conceditis
sacrilega presumptione rescinditis. Ue¬
reor ne nimis urgeam uerecundiam tuã si
ostendam quam leuiter et scurriliter quedã
etiam uerba mea que translate posui. fron¬
tem ꝓ pudore. osꝓ sermone. tridens telum
ꝓ triꝑtita oratione. tricipitem bestiam ꝓ erro¬
re trib calumniis aduersus tot populoꝵ in¬
nocentiam seuiente. qͣsi urbanus & dicar ex¬
agitanda putaueris. Serua potius puerilia
pueris. Neq enim me mouet qͦd neptumũ
telum ꝓpter tridentem dicis ep̃m ñ decere.
cum sit et piscatorum ac ꝑhoc apłicum. qͦd
suos apłos dñs piscatores hominum fecit.
Nam et dm nr̃m scriptura dicit & alas hab̃e
& sagictas: nec tamen cupidinem colimus.
Quin etiam me ꝓmissam in exordio lenitatẽ

Expanded text:
get. unde si per uestrum sicut putas melius fit, get. unde si per uestrum sicut putas melius fit, ergo et per nostrum bene fit, ac per hoc, quando per nos baptizatum rebaptizatis, id quod ex ista tua regula bene factum esse conceditis sacrilega praesumptione rescinditis. Uereor ne nimis urgeam uerecundiam tuam, si ostendam, quam leuiter et scurriliter quaedam etiam uerba mea quae translata posui, frontem pro pudore, os pro sermone, tridens telum pro tripertita oratione, tricipitem bestiam pro errore tribus calumniis aduersus tot populorum innocentiam saeuiente, quasi urbanus et dicax exagitanda putaueris. serua potius puerilia pueris. neque enim me mouet, quod Neptunium telum propter tridentem dicis episcopum non decere, cum sit et piscatorium ac per hoc apostolicum, quod suos apostolos dominus piscatores hominum fecit. nam et deum nostrum scriptura dicit et alas habere et sagittas, nec tamen Cupidinem colimus. Quin etiam me promissam in exordio lenitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tuarum. uelut nrãm ꝑtinatiam criminan¬
do. tot documenta legalia quod melius &
uerius ẽ nobis ꝑsuadere non posse. Ubi ego
concludo scđm artificialia tua. iam nosue¬
rum et bonum tenere si quod uerius & me¬
lius ẽ nobis ꝑsuadere non potest. Cum gͦ
nos non rescindamꝰ ut scđm de loquar ue¬
rius & melius baptisma ur̃m. quare uos re¬
scinditis uerum et bonum nr̃m: Idem cũ
dixisses hoc et nos uolumus ut xp̃c sit origo
& radix capucq xp̃iani. continuo subiecisti.
S querimus ꝑ quem hoc melius fiat. Quod
dicendo utiq ꝯcessisti ⁊ ꝑ malum ministrum.
bene fieri. s melius ꝑ bonum. Cum itaq
nos non rescindimus baptismum quem ꝑ
ur̃m tanqͣm ꝑ bonum ministrum dari di¬
citis. quare uos rescinditis baptismum quẽ
ꝑ nr̃m tanquam ꝑ malum ministrum da¬
tum eẽ condenditis: Tu enim dixisti: que¬
rimus ꝑ quem melius fiat. Et tua regula
ẽ quia gradus istȩ qͦd ante positum ẽ au¬

Expanded text:
tuarum, uelut nostram pertinaciam criminantuarum, uelut nostram pertinaciam criminando, tot documenta legalia quod melius et uerius est nobis persuadere non posse. ubi ego concludo secundum artificialia tua iam nos uerum et bonum tenere, si, quod uerius et melius est, nobis persuaderi non potest cum ergo nos non rescindamus, ut secundum te loquar, uerius et melius baptisma uestrum, quare uos rescinditis uerum et bonum nostrum? item cum dixisses: hoc et nos uolumus ut Christus sit origo et radix caputque christiani, continuo subiecisti: sed quaerimus per quem hoc melius fiat. quod dicendo utique concessisti et per malum ministrum bene fieri, sed melius per bonum. cum itaque nos non rescindimus baptismum, quem per uestrum tamquam per bonum ministrum dari dicitis, quare uos rescinditis baptismum, quem per nostrum tamquam per malum ministrum datum esse contenditis? tu enim dixisti: quaerimus per quem melius fiat, et tua regula est, quia gradus iste quod ante positum est au
Abbreviated transcription (Latin):
babile ẽ et illo utiq ꝓbabilius. Recole libroᷤ
ubi uerba didicisti. quam de non fallam pro¬
fecto repꝑies. Unde etiam si ur̃os ꝓbabiliter
nr̃is traditionem obiecisse concederem non
ideo uerum obiecisse condenderem. et recte
nos dicerem ꝓbabilius hanc obicere quando¬
quidem a uobis nominari tantum traddito¬
res. solemus audire. nullis autem gestis uł
ȩccłiasticis ut publicis recitan demonstra¬
riq confessos. anobis autem ꝓferri & gesta
publica ubi ur̃i tradiderunt. & eccłiastica uͥ
confessi dõ iudici derelicti sunt. S ñ omitto
tam manifestum adiutorium duum qͦ nobis
etiam nesciens plurimum faues. docendo re¬
gulas comparatiui gradus. quia id qͦd ante po¬
sitũ ẽ auget. ñ qͦd ante dictũ ẽ imꝓbat. Scd̾m hãe
enĩ regulam tuã. scd̾m quedã uerba tua in epła
tua sine ulla difficultate obtinuimꝰ causã m̃ã.
Tu enim dixisti in primis partib litterarum

Expanded text:
robabile est et illo utique probabilius. recole libro, robabile est et illo utique probabilius. recole libro, ubi uerba didicisti: quam te non fallam profecto repperies. Unde etiamsi uestros probabiliter nostris traditionem obiecisse concederem. non ideo uerum obiecisse contenderem et recte nos dicerem probabilius hanc obicere, quandoquidem a nobis nominari tantum traditores solemus audire, nullis autem gestis uel ecclesiasticis uel publicis recitari demonstrarique confessos, a nobis autem proferri et gesta publica, ubi uestri tradiderunt. et ecclesiastica. ubi confessi deo iudici derelicti sunt Sed non omitto tam manifestum adiutorium tuum, quo nobis etiam nesciens plurimum faues docendo regulas conparatiui gradus, quia id quod ante positum est auget. non quod ante dictum est inprobat. secundum hanc enim regulam tuam, secundum quaedam uerba tua in epistula tua sine ulla difficultate obtinuimus causam nostram. tu enim dixisti in primis partibus litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
nec scđm grammaticos in uerbo me errasse re¬
prehenderes. si saldem me uerboꝵ ipsoꝵ auc̃to¬
res ut attente legere ut memoriter recolere
uoluisses. Pueriles enim habent littere. sed ñ
apuero imꝑito dictum dii meliora piis. erro¬
remq hostib illum. Discissos nudis lania¬
bant dentib artus. Quomͦ gͦ meliora piis
quasi bona essent istis. ac ñ potius magna
mala. qui discissos nudis laniabant dentib
artus: Iam uides certe. quia sicut iste piis
potuit optare meliora. quamuis illa in qͦꝵ
comparatione optabat ñ essent bona: sic ⁊
ego potui dicere traditionẽ ꝓbabilius uob̃
obicius. quamuis eam uos nobis non pro¬
babiliter obicerctis. ut omittam quia et pro¬
babile quando dicitur. non consequenter ẽ
uerum. cum ea dicuntur que fieri possunt
ac solent. et ideo ꝓbantur. hoc ẽ appbant᷑
& credunt᷑ etiam si facta non sint. Qͦd au¬
tem uerum ẽ. cum ostenditur necessario ꝓ¬

Expanded text:
nec secundum grammaticos in uerbo me errasse renec secundum grammaticos in uerbo me errasse reprehenderes, si saltem uerborum ipsorum auctores uel attente legere uel memoriter recolere uoluisses. pueriles enim habent litterae, sed non a puero imperito dictum: di meliora piis erroremque hostibus illum. discissos nudis laniabant dentibus artus. quomodo ergo \'meliora\' piis, quasi bona essent istis ac non potius magna mala, qui discissos nudis laniabant dentibus artus? iam uides certe, quia, sicut iste piis potuit optare meliora, quamuis illa, in quorum conparatione optabat, non essent bona, sic et ego potui dicere: traditionem probabilius nos uobis obicimus. quamuis eam uos nobis non probabiliter obiceretis. at omittam. quia et probabile quando dicitur non consequenter est uerum. cum a dicuntur. quae fieri possunt ae solent et ideo probantur. hoc est adprobantur et creduntur. etiamsi facta non sint: quod autem uerum est cum ostenditur. necessario p
Abbreviated transcription (Latin):
nas & tribulos & ustionem mereri: s magis
quia mala erant. Ut illis deuitatis. meliora eli¬
gerent & optarent: hoc ẽ bona tantis malis
contraria. S forte apł̃m sic audiendum esse
arbitiaris. quemadiodum de se ipse dicit tan¬
quam hominem et si imꝑitum sermone s ñ
scientia. et ideo non uerborum in eo sed rerum
atq sententiarum auctoritatem sectandam.
bona pomi debuisse contendens. ubi posuit
ipse meliora. Quid si et ego iam his licteris
assuefactus. & illas quas puer didici oblitus.
sic dixi. obicitis traditionem. hanc ipsõ mul¬
to ꝓbabilius nos uobis obicimus tanquam
dicerẽ ꝓbabiliter. cõꝑatiuũ ꝓpositiuo ponens.
non quia uos ꝓbabiliter: s magis quia im¬
ꝓbabiliter. sieut ille meliora non quia illa e¬
rant bona s magis quia mala: Tu quare tam
temere concludis ex hoc me confirmasse uos
ꝓbabiliter quia dixi nos ꝓbabilius: Quanqͣm

Expanded text:
nas et tribulos et ustionem mereri, sed magis nas et tribulos et ustionem mereri, sed magis quia mala erant, ut illis deuitatis meliora eligerent et optarent, hoc est bona tantis malis contraria. sed forte apostolum sic audiendum esse arbitraris quemadmodum de se ipse dicit, tamquam hominem etsi imperitum sermone, sed non scientia, et ideo non uerborum in eo, sed rerum atque sententiarum auctoritatem putas esse sectandam, \'bona\' poni debuisse contendens ubi posuit ipse \'meliora/ quid, si et ego iam his litteris adsuefactus et illas quas puer didici oblitus sic dixi: obicitis traditionem. hanc ipsam multo probabilius nos uobis obicimus, tamquam dicerem \'probabiliter\', conparatiuum pro positiuo ponens, non quia uos probabiliter, sed magis quia inprobabiliter, sicut ille \'meliora\', non quia illa erant bona, sed magis quia mala? tu quare tam temere concludis ex hoc me confirmasse \'uos probabiliter\', quia dixi \'nos probabilius\'? Quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
epte tibi obiciam quod tu uidere nolusti. qñ
michi anticadegoriam. uelut ex arte rechorica
obiciendam putasti. Quod genus questiomis
ubi dicitur. non ego feci sed tu fecisti. etiã in
auctoritate ꝓpħica demonstraui. Considera
tamen diligentius. ne forde inuenias in latinȩ
locutionis auctorib quib grammaticorum
artificialia seruiunt. non semꝑ istũ gradum
quod antepositum ẽ augere s aliquando con¬
trario suꝑferri. Cuuis locutionis exemplum.
adhebreos. Cum enim loqueretur de benedictio¬
ne derrȩ quȩ accepta pluuia frac̾tum reddit: de¬
inde subiecit. Proferens audem spinas & tribu¬
los. reproba & maledictiomi ꝓxima ẽ. cuiꝰ finiᷤ
in ustionem. Quod ne illis quib loquebatur
optasse uideretur. confisi sumus audem inquit
de uobis fr̃s earissimi. meliora et herentia salu¬
di. Attendis certe. quomͦ hic dixerit meliora. Ñ
quia bona erant quȩ supradirerat. ꝓferre spi¬

Expanded text:
epte tibi obiciam quod tu uidere noluisti, quando epte tibi obiciam quod tu uidere noluisti, quando mihi anticategorian uelut ex arte rhetorica obiciendam putasti, quod genus quaestionis, ubi dicitur: \'non ego feci, sed tu fecisti, etiam in auctoritate prophetica demonstraui. Considera tamen diligentius, ne forte inuenias in Latinae locutionis auctoribus, quibus grammaticorum artificialia seruiunt, non semper istum gradum quod ante positum est augere, sed aliquando contrario superferri. cuius locutionis exemplum iad Hebraeos. cum enim loqueretur de benedictione terrae, quae accepta pluuia fructum reddit, deinde subiecit: proferens autem spinas et tribulos reproba et maledictioni proxima est, cuius finis in ustionem. quod ne illis quibus loquebatur optasse uideretur, confisi sumus autem, inquit, de uobis, fratres carissimi, meliora et haerentia saluti. attendis certe quomodo hic diierit\'meliora\', non quia bona erant, quae supra dixerat proferre spi
Abbreviated transcription (Latin):
uitas quod non possem dicere traditionẽ
ꝓbabilius nos uobis obicimꝰ nͥ uos nobis eam
ꝓbabiliter obicere confiterer. Si enim uos in¬
quis ꝓbabilius. nos gͦ probabiliter. & hoc do¬
cens. quia sic ẽ ꝓbabiliter & ꝓbabilius. ut si dicas
uere et ueruis. et quia gradus istȩ quod ante po¬
situm ẽ auget. non quod ante dictum ẽ impro¬
bat: adiungis alia uerba quib hoc euidente
intelligamus ac dicis. Sicut ẽ bene & melius
male et peuis. horrbiliter et horibiluis. sic et̃
ostendens ꝓbabiliter ce. ꝓbabilius. Unde colli¬
gi putas. quia si ego ꝓbabilius qͦd falsum ẽ
obicio. suꝑest ut uos ꝓbabiliter quod uerum
ẽ obiecisse confirmes. Hic gͦ nunquid dico
quod in questione uł in disputatione eccłia¬
stiea nos artificialia grãmatiee docere cona¬
ris. quid ualeat comparatuius gradus. quia
id quod ante positum ẽ auget. non qͦd ante
dictum ẽ imꝓbat: iudeo enim quam hoc in¬

Expanded text:
ultas, quod non possem dicere: \'traditionem ultas, quod non possem dicere: \'traditionem probabilius nos uobis obicimus,\' nisi uos nobis eam probabiliter obicere confiterer. si enim uos, inquis, probabilius, nos ergo + probabiliter, et hoc docens: quia sic est probabiliter et probabilius, ut si dicas uere et \'uerius\' et quia gradus iste quod ante positum est auget, non quod ante dictum est inprobat. adiungis alia uerba, quibus hoc euidentius intellegamus, ac dicis: sic est bene et <melius>, \'male et peius\\ \'horribiliter\' et horribilius, sic esse ostendens probabiliter et probabiliter. unde colligi putas, quia, si ego probabilius quod falsum est obicio, superest ut uos probabiliter quod uerum est obiecisse confirmes. hic ego numquid dico, quod in quaestione uel in disputatione ecclesiastica nos artificialia grammatica docere conaris, quid ualeat conparatiuus gradus, quia id quod ante positum est auget, non quod ante dictum est inprobat? uideo enim, quam hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ ut dictre ecperam in hoc quod tͥ ꝓmagno
elegisti. ut quȩ uos de traditorib testimonia
ꝓfertis uera sint quȩ autem ꝓferuntur contͣ
uos falsa sint. nichil ualetis aduersus eccłiã
catholicam coto terrarum orbe diffusam &
aduersus ꝓuidentiã dĩ qua in xp̃ianum no¬
men ut tuis uerbis utar cotus cotidie uertit᷑
mundus. quantomagis deficitis in accusatio¬
nib ur̃is. cum hanc ipsam traditionem cuiꝰ
nomen uelut horrentes qui hoc scisma fece¬
runt. axp̃i corpore separatos se ipsos diabolo
tradiderunt. multo ꝓbabilius sicut inillis lit¬
teris dixi et nunc dico. nos uobis obicimus.
aquib nomina & crimina traditorum diei
tantummꝰ audimus: nos autem et gesta eccl̃ia¬
stiea quib de se ipsi confessi sunt et gesta
municipalia quib hoc fecisse leguntur ostñ¬
dimus. Tu uero callidus examinator. apen¬
sorq uerborum. doces nos quid ualeat com¬
paratiuus gradus. et tanquam uictor ex¬

Expanded text:
si ergo, ut dicere coeperam, in hoc, quod tibi pro magno si ergo, ut dicere coeperam, in hoc, quod tibi pro magno elegisti, ut quae uos de traditoribus testimonia profertis uera sint, quae autem proferuntur contra uos falsa sint, nihil ualetis aduersus ecclesiam catholicam toto terrarum orbe diffusam et aduersus prouidentiam dei, qua in christianum nomen, ut tuis uerbis utar, totus cotidie uertitur mundus, quanto magis deficitis in accusationibus uestris. cum hanc ipsam traditionem, cuius nomen uelut horrentes, qui hoc schisma fecerunt, a Christi corpore separatos se ipsos diabolo tradiderunt. multo probabilius, sicut in illis litteris dixi et nunc dico, nos uobis obicimus, qui uos nomina et crimina traditorum dicere tantummodo audimus, nos autem et gesta ecclesiastica, quibus de se ipsi confessi sunt, et gesta municipalia, quibus hoc fecisse leguntur, ostendimus! Tu uero callidus examinator appensorque uerborum doces nos, quid ualeat conparatiuus gradus, et tamquam uictor ex
Abbreviated transcription (Latin):
mo etiam inuenies absolutum. Porro si qͦd
t̾ ꝓ magno elegisti. ut de criminib traditio.¬
num quȩ uos ꝓfertis documenta uera sint q̃
autem nos ꝓferimꝰ falsa sint: etiam in eo uos
ueritas dei suꝑat. quȩ sicut predixit ita redd̃
ȩccłiam in uniuerso mundo fruc̾tifieantem at¬
q crescentem: quia nehil ei preuidieant alie¬
norum criminum licet uera documenta quȩ
ꝓpinquiorib epis transmarins. ꝑ quos in lon¬
ginquiores partes. siue transit talium rerum fa¬
ma siue non transit. aut non sunt demonstra¬
ta sicut debuerunt. aut non sunt credita quib
demonstrari potuerunt: aut credita et occul¬
ta nequaquam ad alios ꝑuenerunt. nec quisꝗͣ
uł unus homo. quanto minus tantus xpĩanoꝵ
numerus in tot gentib constitutus. reus pot̃
ẽẽ participati sceleris aliem. si uł nulla etus
uera documenta eognouerit. uł eũ simulata
innocentia. falsis documentis quisq fefellent.

Expanded text:
mo etiam inuenies absolutum. Porro si — quod mo etiam inuenies absolutum. Porro si — quod tibi pro magno elegisti, ut de criminibus traditionum quae uos profertis documenta uera sint, quae autem nos proferimus falsa sint: etiam in eo uos dei ueritas superat, quae sicut praedixit ita reddit ecclesiam in uniuerso mundo fructificantem atque crescentem, quia nihil ei praeiudicant alienorum criminum licet uera documenta, quae propinquioribus episcopis transmarinis, per quos in longinquiores partes siue transit talium rerum fama siue non transit. aut non sunt demonstrata sicut debuerunt aut non sunt credita quibus demonstrari potuerunt aut credita et occultata nequaquam ad alios peruenerunt, nec quisquam uel unus homo, quanto minus tantus christianorum numerus in tot gentibus constitutus reus potest esse participati sceleris alieni, si uel nulla eius uera documenta cognouerit uel eum simulata innocentia falsis documentis quisque fefellerit —:
Abbreviated transcription (Latin):
peratore cecilianum tam temere non dico au¬
diendum uł dicendum sed etiam scribendũ
putas. Ueruntamen scđm uerba tua. ecce ui
deo inexilio eecilianum imꝑatore damnan¬
te. saltim responde quo accusante. et mͦ me
interrogaqͦa in epła tua post multa similit̃
mane posiusti. quis ꝓlato testamento minꝰ
consentit qui ꝑsecutionem patitur auͣt qui
facit hec certe uerba tua sunt. Aspice gͦ cȩcili¬
anum ꝑsecutionem passum & sicut ipse di¬
tisti mexilio consticutum. Aspict etiã urõs
sicut suis uerbis imperator ipse testatur ad¬
uersum cȩcilianum diurnis dieb interpel¬
lare non desistentes. Et̾ isdem ipsis uerbis
tius interroganti nichi responde. quis mi¬
nus testamento plato consentit. qui ꝑsecu¬
tionem patitur an qui facit. Diligenter autẽ
ꝑlectis omnib inuenies cȩcilianum aurĩs
etiam apud imꝑatorem ꝑsecutionẽ passum.
s non inuenies abimꝑatore damnatũ: im¬

Expanded text:
peratore Caecilianum tam temere, non dico auperatore Caecilianum tam temere, non dico audiendum vel dicendum, sed etiam scribendum putas? Verumtamen secundum verba tua, ecce in exsilio video Caecilianum imperatore damnante, saltem responde quo accusante: et modo me interroga, quod in epistola tua post multa similiter inane posuisti, Quis prolato testamento minus consentit? qui persecutionem patitur, an qui facit? Haec certe verba tua sunt. Aspice ergo Caecilianum persecutionem passum et. sisut ipse dixisti. in exilio constitutum, aspice etiam uestros. sicut suis uerbis imperator ipse testatur. aduersum Caecilianum diurnis diebus interpellare non desistentes, et isdem ipsis uerbis tuis interroganti mihi responde: quis minus testamento prolato consentit, qui persecutionem patitur an qui facit? diligenter autem perlectis omnibus inuenies Caecilianum a uestris etiam apud imperatorem persecutionem passum. sed non inuenies ab imperatore damnatum, im
Abbreviated transcription (Latin):
narrasset inhis quȩ supra locutus ẽ quem.¬
admodum ad iudicium eius post ep̃alia iu¬
dicia partes ꝑductȩ fuerint. in quo ꝑuidi inqͥt
cȩcilianum uirum om̃i innocentia preditum.
ac debita religioni suȩ officia seruantem. eiq
ita ut oportuit seruientem. nec ullum in eo cri¬
men reꝑiri potuisse eudenter apparuit. sicut
absens fuerat aduersariorum suorum simula¬
tione compositum: Tu quare non inseruisti sẽ¬
dentiam constantini qua eum dicis ẽẽ damna¬
tum et brirȩ inexilio constitutum uir disertis¬
simȩ: Quam congruentius hanc inseruisses.
quam nescio quid descrdicensi concilio. qͦd nec
ad uos nec ad catisam quȩ inter nos ẽ & uos
omnino ꝑtinere monstratur. Cur enim fucrit
brire cȩcilianus. quoduos calum mosissimȩ
appellatis exilium. cum suam presentiam ma¬
lut eccłie deẽt quam pacem. quid ame opus
ẽ dici: Tu interim damnantis imꝑatoris sen¬
tentiam nullam recitas. & damnatum abim

Expanded text:
narrasset in his, quae supra locutus est, quemnarrasset in his, quae supra locutus est, quemadmodum ad iudicium eius post episcopalia iudicia partes perductae fuerint: in quo peruidi, inquit, Caecilianum uirum omni innocentia praeditum ac debita religionis suae officia seruantem eique ita ut oportuit seruientem, nec ullum in eo crimen repperiri potuisse euidenter apparuit, sicut absenti fuerat aduersariorum suorum simulatione conpositum. Tu quare non inseruisti sententiam Constantini, qua eum dicis esse damnatum et Brixae in exilio constitutum, uir disertissime? quanto congruentius hanc inseruisses quam nescio quid de Serdicensi concilio, quod nec ad uos nec ad causam, quae inter d>» est et uos. omnino pertinere monstretur! cor enim fuerit Brixae Caecilianus. quod uos ealnmnio?issime appellatis? exilium. cum suam praesentiam maluit ecclesiae deesse quam pacem. quid a me opus est dici? tu interim damnantis imperatoris sententiam nullam recitas
Abbreviated transcription (Latin):
ingentium decurionem ⁊iquensium ciuitatis
epsam ceciliam exduum uiris falsasse contende¬
ret. et eundem ipsum ingentium suspensum
actis quȩ suberant ꝑuidimus. et ideo minime
tortum quod se decirionem ⁊iquensium ciui¬
tatis ẽẽ asseuerauerit. Unde uolumꝰ eundem ip¬
sum ingentium sub ẏdonea ꝑsecutione ad co¬
mitatum meum constantin augusti mittas:
uit illis qui in presentiarum agunt atq diurniˢ
dieb interpellare non desinunt audientibus
& coram assistentib apparere et intimar pos¬
sit frustra eos ceciliano ep̃o inuidiam compa¬
rare atq aduersus eum iuolenter insurgere uo¬
liusse. Ita enim fiet ut omissis sicuti oportet eiꝰ¬
modi contentionib popłs sine dissensione ali¬
qua religioni ꝓpriȩ cum debita ueneratione
deseruiat. Insero autem adhuc et uerba con¬
stantim exlittens eius ad eumalium uicari.¬
um. ubise inter partes cognouisse et innocen¬
tem cȩcilianum comperisse testatur. Cum enĩ

Expanded text:
Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani ex duumuiris falsasse contenderet, et eundem ipsum Ingentium suspensum actis quae suberant peruidimus et ideo minime tortum, quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas, ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt, audientibus et coram adsistentibus apparere et intimari possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam conparare atque aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eiusmodi contentionibus populus sine dissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Insero adhuc et uerba Constantini ex litteris eius ad Eumalium uicarium, ubi se inter partes cognouisse et innocentem Caecilianum conperisse testatur. cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
et maximinus. & ualerius. lucinianus. licinius.
ad ꝓbianum ꝓconsulem africe. Elianus prede¬
cessortuus merito cum deꝑfectissimoͥs uuoͥs uica¬
rius prefec̾torum tunc ꝑafricam nrãm in como¬
daualitudine teneretur. eiusdem partib fun¬
ctus. interetera etiam id negotium uł inuidi¬
am quȩ ceciliano ep̃o et eccłie catholicȩ uideba¬
tur ẽẽ commota. ad examen suũ atq uissionẽ
credidit eẽ reuocandam. Et enim cum tã suꝑi¬
um centurionem & cecilianum magistratum
aptugnitanorum & saturmum excitratorem
& calibium iumorem. eiusdem ciuitatis eurato¬
rem. atq solum seruum publicum suprascͥptȩ
ciuitatis. presentes ẽẽ fecisset: audientiã p̃buit
competentem. Adeo ut cum ceciliano fuisset
obiectum quo dare licet et idem ep̃atus uideret᷑
ẽẽ delatus cui diuinarum scripturarum ꝓditio
atq exustio uideretur obiect̾a: innocentẽ deo
felicem fuisse consticerit. Deniq cum marimus

Expanded text:
et Maximinus et Ualerius Licinianus Licinius et Maximinus et Ualerius Licinianus Licinius ad Probianum proconsulem Africae. Aelianus prodecessor tuus merito, cum de perfectissimis Uerus uicarius praefectorum tunc per Africam nostram incommoda ualetudine teneretur, eiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae Caeciliano episcopo et ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam. etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptugnitanorum et Saturninum ex curatore et Calibium iuniorem eiusdem ciuitatis curatorem atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit conpetentem, adeo ut, cum Caeciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem episcopatus uideretur esse delatus, cui diuinaJ.:um scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus
Abbreviated transcription (Latin):
uis legere. exarchiuo ꝓconsulis accipe. Elianꝰ
ꝓconsul dixit. Exꝑfessione ceciliam qui act̾a
falsa ẽẽ dicit. atq epłȩ plurima ad dita. manife¬
stum ẽ qua uoluntate hec gesserit ingentius.
& ideo reciꝑetur in carcerem. Est enuim artiori
interrogationi necessarius. felicem autem reli¬
giosum ep̃m. liberum ẽẽ ab exustione instrum̃¬
torum deificorum manifestum ẽ. cum nemo
in eum aliquid ꝓbare potuerit. quod religiosaᷤᷤ
scripturas tradiderit uł exusserit. Omniũ enĩ
interrdgatio supra. scriptura inanifesta ẽ: nul¬
las scripturas deificas ut inuentas uł corrup¬
tas uił incensas fuisse. Hoc ac̾tis continetur qͥs
tale aliquid sien iusserit. Insero etiã rescͥptum
imꝑatoris constantini ad ꝓbianum idipsum
attestantis. et quam molesti apud eum maio¬
res ur̃i accusatores innocentium fuerint osten¬
dentis. Imꝑatores cȩsares. flauius constantinꝰ

Expanded text:
uis legere, ex archiuo proconsulis accipe. Aelianus uis legere, ex archiuo proconsulis accipe. Aelianus pro consule dixit: ex professione Caeciliani, qui acta falsa esse dicit atque epistulae plurima addita, manifestum est qua uoluntate haec gesserit Ingentius, et ideo recipietur in carcerem; est enim artiori interrogationi necessarius. Felicem autem religiosum episcopum liberum esse ab exustione instrumentorum deificorum manifestum est, cum nemo in eum aliquid probare potuerit, quod religiosas scripturas tradiderit uel exusserit. omnium enim interrogatio supra scriptorum manifesta est nullas scripturas deificas uel inuentas uel corruptas uel incensas fuisse. hoc actis continetur, quodtale aliquid fieri iusserit. Insero etiam rescriptum imperatoris Constantini ad Probianum id ipsum attestantis et quam molesti apud eum maiores uestri accusatores innocentium fuerint ostendentis. Imperatores Caesares Flauii Constantinus