comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uultus eiꝰnã antea dechorꝰ incedebat:
ae magnificabat᷑ ab omib: qͥ sic̃ laudat᷑
incanticis.uenter eiꝰ eburneus.
distinctus erat saphiris .i. nat᷑e
nix̃ infirmitas interdũ celestib
in illo resplendebat miracłis. At nec̃.
qͥa dñs posuit in eo iniqͥtates omĩũ
nr̃m: ascendit sic̃ uirgultũ corã eo: &
sicut radix de terra sicienti. Illa facies

Expanded text:
tea decorus incedebat, et magnificabatur ab omnibus, quia sicut laudatur in Canticis: « Venter ejus eburneus, distinctus erat sapphiris , » id est naturae infirmitas interdum coelestibus in illo resplendebat miraculis. Ac nunc quia « Dominus posuit in eo iniquitates omnium nostrum, ascendit sicut virgultum coram eo et sic
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ in capud anguli. Unde & in bene¬
dictione esdem ignis oratio talis ẽ. deu.
qͥ ꝑ filiũ tuũ angularẽ .s. lapidẽ. carita¬
tis ignẽ tus fidelib contulisti ꝓductũ
ẽ silice. nr̃is ꝓfuturũ usib. nouũ hunc
ignẽ scĩfica: cec̾. P rudentiꝰ qͦ. in ymno
minaᷤ querere: it ostend̾et fieri hoc. ad
Ne nesciret homo spem sͥ luminis.
inxͥ solido corꝑe conditam: qͥ dici stabi¬
lem se uoluit petrã trr̃is igniculis unde
genus uenit Lapis gͦ quẽ ꝑcutientes.
ignẽ elicimus. xp̃m significat: qͥ ꝑcus¬
sis u̾b̾e crucis sp̃m sc̃m in nob̾ effudit.
Qd̃ si cristalli lapidem soli obicimꝰ. es¬
camq subicimꝰ. ut mediante cristallo.
carbones extincti reuiuiscant. aspectu
phebee lampadis. illud nob̃ gratissimȩ
ti. usq ad mortem appropingͣns. longe
hem̃ter accendi. Non enĩ uana religio
ẽ: sollempni ꝓ cessione ad noui ignis
benedictionẽ ex hire exeamꝰ inquit

Expanded text:
tus est in caput anguli . » Unde et in benetus est in caput anguli . » Unde et in benedictione ejusdem ignis oratio talis est: Deus, qui per Filium tuum, angularem scilicet lapidem, charitatis ignem tuis fidelibus contulisti, productum e silice, nostris profuturum usibus, novum hunc ignem sanctifica, etc. Prudentius quoque in hymno mine quaerere, ut ostenderet fieri hoc ad cinus adjunxit, Ne nesciret homo spem sibi luminis In Christi solido corpore conditam, Qui dici stabilem se voluit vetram Nostris igniculis unde genus venit. Lapis ergo, quem percutientes ignem elicimus, Christum significat, qui percussus verbere crucis, Spiritum sanctum nobis effudit. Quod si crystalli lapidem soli objicimus, escamque subjicimus, ut mediante crystallo carbones exstincti reviviscant aspectu phoebeae lampadis, illud nobis gratissime ti usque ad mortem appropinquans, longe  vehementer accendi . Non enim vana religio est, solemni processione ad novi ignis benedictionem exire. « Eamus, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
qui singłi expleto ꝓpħie suȩ mist̾io ab
illis occisi sunt. Illa quoq quȩ ultima.
ñ maior cet̾is extinguit᷑. ip̃m dñm sig¬
nificat: qͥ reputatus quasi unꝰ exꝓpħiͤ.
tandẽ occisus ẽ: postqm nullus apud
illos ꝓpħa surrexit: & hic extincts. ꝓro¬
lerisq moris ẽ: ut extinctis licmi xxi¬
naribꝰ. in ipsis tenebris. lugubres tropi.
p̾cinentib cantorib & choro respondẽ¬
te flebili modulatione decantent᷑: inci¬
pientes a kirieleyson. Sig̃tant autem
misso igne qui ad matutinoᷤᷤ
ut uł lapidem ꝑcuti entes exabstrusis
eiꝰ uenis ignẽ occultũ eiciamꝰ: uł liquidũ
cristalli lapidem sereno celo soli obicien¬
tes radiũ esꝰ tłisiectũ ꝑ eiꝰdem eristalli or¬
biculũ spectabili miracło. insubiectã
susscipiamꝰ escam. Nimirũ ꝑ hoc nob
pulcrȩ depingimꝰ. qd̾̃ ds qͥ dixit. detene¬
incordib nñs. ad illuminationẽ clari
&e tenebre facte sunt. Lapis enĩ cũ deillo

Expanded text:
qui singuli expleto prophetiae suae ministerio, ab illis occisi sunt. Illa quoque quae ultima non major caeteris exstinguitur, ipsum Dominum significat, qui reputatus quasi unus ex prophetis, tandem occisus est; post quem nullus apud illos propheta surrexit, et hic exstinctus proPlerisque moris est, ut exstinctis luminaribus, in ipsis tenebris lugubres tropi, praecinentibus cantoribus et choro respondente, flebili modulatione decantentur, incipientibus a Kyrie eleison. Significant autem e novo igne. Amisso igne, qui ad matutinos, ut vel lapidem percutientes, ex abstrusis ejus venis ignem occultum eliciamus, vel liquidum crystalli lapidem sereno coelo soli objicientes, radium ejus trajectum, per ejusdem crystalli orbiculum spectabili miraculo in subjectam suscipiamus escam. Nimirum per hoc nobis pulchre depingimus, quod Deus, qui « dixit de tenein cordibus nostris ad illuminationeet tenebrae factae sunt. Lapis enim, cum de ill
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa circa hanc horam cũ dixisset discipłis.
ecce appropinqͣbit. qͥ me tͣdet. ipsi gͣues
eẽ ceperunt. & p̃ tristicia dormitabant:
tandẽq uͭ t᷑ba et qͥ uocabat᷑ iudas uenit:
cũ tenerent eũ. relicto eo om̃s fugerunt.
Nec qͥsqͣm ex illis ad eũ ꝓpius iã accessit.
nisi discipłs ille. qui ut ait ioħs. notus
erat pontificiꝰ. quiq dixit hostiarie cein¬
troduxit petrũ. quẽ ieronimꝰ ip̃m suiᷤ¬

Expanded text:
quia circa hanc horam, cum dixisset discipulis: quia circa hanc horam, cum dixisset discipulis: « Ecce appropinquavit, qui me tradet , » ipsi graves esse coeperunt et prae tristitia dormitabant, tandemque ubi turba, et qui vocabatur Judas, venit, cum tenerent eum, « relicto eo, omnes fugerunt . » Nec quisquam ex illis ad eum proprius jam accessit, nisi discipulus ille, qui, ut Joannes ait, « notus erat 69 pontifici, quique dixit ostiariae et introduxit Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
rectiꝰ faciunt hii qͦs &e nos imitamur:
e ordini eũgłico magis eorũ ꝓpinqͣt cõ¬
ria nudant. s ipsa die parasceue lauãt
Nam hac fr̾ia.uͦ. cepit qͥdem dñs ad
uesꝑam agonitare: s tr̃ia .ui. sanguinẽ
eaqͣm de lat̾e suo lanceatꝰ effudit. Id̾cͥco.
&e cũ cantu ad passionẽ ꝑtinente. uł cũ
psalmodia penitentiali. lauare consue¬
uimꝰ: Hispidi qͦ ramusculi cũ quib
lauant᷑. flagella significant: quȩ pec¬
tus illud sacratũ. deiq capax atrociter
secuer̃t. Non enĩ diunitas inhabitãs
passibilitatẽ carnis excluserat: s ueroᷤ
dolores uerosq uͥgarũ iubices in ilo
camꝑanarũ clangor silescit. s regu¬
lariũ q concentũ horarũ. nr̃ omĩno cho¬
to exierunt cũ illo inmontẽ oliuarũ. dif¬
fugientes & oppressi tͥsticia cuncti a lau¬
de cõmuni conticuer̃t. Ic cͥco autẽ a cõ¬
pletorio ꝓfundũ hoc incipit᷑ silentiũ:

Expanded text:
rectius faciunt hi quos et nos imitamur, rectius faciunt hi quos et nos imitamur, et ordini evangelico magis eorum propinquat conria nudant, sed ipsa die Parasceve lavant. Nam hac feria quinta coepit quidem Dominus ad vesperam agonizari, sed feria sexta sanguinem et aquam de latere suo lanceatus effudit. Idcirco et cum cantu ad passionem pertinente, vel cum psalmodia poenitentiali lavare consuevimus. Hispidi quoque ramusculi, cum quibus lavantur, flagella significant, quae pectus illud sacratum Deique capax atrociter secuerunt. Non enim divinitas inhabitans, passibilitatem carnis excluserat, sed veros dolores verasque virgarum vibices in illo campanarum clangor silescit, sed regularium quoque concentum horarum noster omnino choto exierunt cum illo in montem Olivarum, diffugientes et oppressi tristitia, cuncti a laude communi conticuerunt. Idcirco autem a completorio profundum hoc incipitur silentium,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ altare sig̾cat. ut dictũ ẽ. de lat̾e fuo.
lancea militis ꝑforato sangͥnẽ c&e aqͣm
effuditͣ I d̾o lauant᷑ uinoce aqͣuinũ
enĩ ꝓsangͥne: in sacͣm̃to qͦ sacrificii.
ipso dño auctore ascitũ ẽ Sangͥnem in¬
qͣm ce aqͣm effudit de lat̾e suo sũmꝰ nr̃e
opifex salutis. quȩ pͥma sunt eidem ele¬
m̃ta salutis. Sanguine redimim᷑ aqua
ablium᷑: Hec enĩ aqͣ. pͥma sui fuit origo
baptismni. quo baptiram᷑ noᷤ. ꝙͣ. a nullo
accepit: s ipse pͥmꝰ auctor eiꝰ extitit. Hoc
id̾o dicimꝰ: ne putemꝰ illũ a ioħe suũ
accepisse baptismũ: qͦd romana aucto¬
ritas ñ concedit: grecor contͣdicens tͣ¬
dicioniut indie epipħie baptismũ ce¬
lebremꝰ. sic̃ in nocte paschali. qd̾̃ & supͣ
dictum ẽ. u de die ephipħie m̃tio facta
ẽ: S de origine baptismi oportuniꝰ dice¬
mꝰ: cũ de morte dñi in sequenti parasce¬
ue uł sabbi scĩ officio tractatꝰ uł ordo
causarũ poposcerit. Sciendũ autẽ. qͦd

Expanded text:
quem altare significat, ut dictum est, de latere suo lancea militis perforato sanguinem et aquam effudit . Ideo lavantur vino et aqua. Vinum enim pro sanguine, in sacramento quoque sacrificii, ipso Domino auctore, ascitum est. Sanguinem, inquam, et aquam effudit de latere suo summus nostrae opifex salutis, quae prima sunt ejusdem elementa salutis. Sanguine redimimur, aqua abluimur. Haec enim aqua, prima sui fuit origo baptismi, quo baptizamur nos, quem a nullo accepit, sed ipse primus ejus auctor exstitit. Hoc ideo dicimus, ne putemus illum a Joanne suum accepisse baptismum, quod Romana auctoritas non concedit, Graecorum contradicens traditioni, ut die Epiphaniae baptismum celebremus, sicut in nocte paschali, quod et supra dictum est, ubi de die Epiphaniae mentio facta est. Sed de origine baptismi opportunius dicemus, cum de morte Domini in sequenti Parasceve, vel Sabbati sancti officio, tractatus vel ordo causarum poposcerit. Sciendum autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
neum qͥdd̃a & sidereũ radiabat᷑. u̾bi
grã. qñ uendentes &e em̃tes eiecit detẽ¬
plo. qd̃ infinitꝰ fac̾e ñ posset exercitus
illa inquã faeies. nc̃ despiciebat᷑: a lapiꝰ
cedebat᷑. uelabat᷑. conspuebat᷑: uellebã¬
tur genȩ eiꝰ. qͥ a lie areolȩ aromatũ. gra¬
tum ꝓpe accedentib spirant odorẽ. ita
contuentib. benignitatẽ eiꝰ expͥmebant.
& mansuetudinẽ. M auꝰ eiꝰ quȩ ita fa¬
ciles erant ad oꝑanda miracula diuiui
beneficii. ut m̾ito dictȩ fuerint torna¬
tiles auree. plenȩ ia ciictisꝰ iunculis as¬
trictȩ sunt. clauis confixe st̃. ꝓ pt̾ ta¬
lia dictũ ẽ. ce aspectus in eo ñ ẽ. ce ñ ẽ ei
sp̃es. neq decor.Insuꝑ ce hoc ad denu¬
dati altaris causam ꝑtinet: qd̾̃ idẽ dñs
uestim̃tis suis spoliatꝰ ẽ̾. Milites nãq
cũ crucifixissent eũ diuisert̃ sͥ uestim̃¬

Expanded text:
eum radiabat, verbi gratia quando vendentes et ementes ejecit de templo , quod infinitus facere non possit exercitus, illa, inquam, facies nunc despiciebatur, alapis caedebatur, velabatur, conspuebatur. Vellebantur genae ejus, quae sicut areolae aromatum gratum prope accedentibus spirant odorem, ita contuentibus benignitatem ejus exprimebant et mansuetudinem. Manus ejus, quae ita faciles erant ad operanda miracula divini beneficii, ut merito dictae fuerint « tornatiles, aureae, plenae hyacinthis , » vinculis astrictae sunt, clavis confixae sunt. Propter talia dictum est: « Et aspectus in eo non est, et non est ei specie neque decor . » Insuper hoc ad denudati altaris causam pertinet, quod idem Dominus vestimentis suis spoliatus est. « Milites namque cum crucifixissent eum, diviserunt sibi vestime
Abbreviated transcription (Latin):
poratusq sompno mortis & incunc¬
tis a diuinitatis suę gła nudatꝰ ad tẽ¬
pus apparuit. Cũ gͦ altare ap̃m signi¬
ficet: rectȩ ob cõmemorationẽ hoꝵ uesti¬
tu ce ornatu suo spoliatũ est:

Expanded text:
somno mortis, et in cunctis a divinitatis suae gloria nudatus ad tempus apparuit. Cum ergo altare Christum significet, recte ob commemorationem horum, vestitu et ornatu suo spoliatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
magnificȩ ꝓpħa. flebilitq deplorat nr̃iᷤᷤ
intimis ꝑsonare aurib. nr̃is int̾rus
p̾sentialit̾ debet apparere conspectib.
ẽ ece uidimꝰ eũ. & ñ est sp̃es ei neq decor:¬

Expanded text:
magnifice propheta, flebiliterque deplorat; nostris magnifice propheta, flebiliterque deplorat; nostris intimis personare auribus, nostris internis praesentialiter debet apparere conspectibus: « Ecce vidimus eum, et non est species ei neq
Abbreviated transcription (Latin):
nes .s. scõs apłos. ñ solũ conticuisse: s
liqͥtꝰ fugit. &e tercio negauit. Igitur: ex
hora qͣ dñs traditus ẽ. ractȩ signis eccłȩ
silentiũ indicimꝰ xp̃mq solum torcular
calcantẽ. solũq in ligno crucis. extenso
corpore timpanirantẽ. testimoniũq u̾¬
tati humili ac solitaria uoce ꝑhibentẽ:
ligneo malleolo. intabula suspenso a
ur altare nudet᷑ scire uolentib.
facile liquet: si pͥus aĩadu̾terint.
quid ip̃m altare significet: Significat
autẽ.xp̃m: qͥa sic illud templo. quomͦ
xp̃c toti corpori ȩccłiȩ dignitate ce ho¬
nore p̾minet. Qd si ce auctoritaᷤᷤ desidera¬
tur: occurrit illa dñi dicentis ad moy¬
incarnationẽ mediatoris sperare. Tũc
nationis fidem posu̾it quicqͥd oꝑat᷑.
In altari gͦ de terra oblatũ munꝰ po¬
nimꝰ. si actus nr̃os dñicȩ incarnationiᷤ
fide solidamꝰ. Cum itaq nudũ altare
conspicimꝰ: dignũ illud menioria. qͦd

Expanded text:
nctos apostolos, non solum conticuisse, sed liquit, fugit et negavit . Igitur ea hora qua Dominus traditus est, recte signis Ecclesiae silentium indicimus, Christumque solum torcular calcantem, solum in ligno crucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritati humili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula suspenso etCur altare nudetur scire volentibus facile liquet, si prius animadverterint, quid ipsum altare significet. Significat autem Christum, quia sic illud in templo, quomodo Christus toti corpori Ecclesiae dignitate et honore praeeminet. Quod si et auctoritas desideratur, occurrit illa Domini dicentis per Moincarnatione Mediatoris sperare. Tunc nationis fidem posuerit, quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus . » Cum itaque nudum altare conspicimus, dignum illud memoria quod
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ illi. a p̾senti uita extinexert̃. De¬
inceps t̃minente uespera maiora tͥsti¬
ciȩ secunt᷑ increm̃ta. Altaria spoli¬
antur uino ae aqͣ lauant᷑. cãpanȩ
lares horas. absorbet tͥste silentiũ lisũ
nouimꝰ: misteria reqͥiamꝰ. cͣ cãpane¬
nas dm̃s scõs xͥ p̃cones significare.
suo loco iam dit̾tũ ẽ: qͥ caritatiꝰ igne
excocti. &e diuina institutione formatr:
inprectiõẽ d̾iceli. tanqͣm inturri for¬
titudinis comanentes: ĩmo suspen¬
sa m̃te pendentes qͣdam suꝑnȩ dilec¬
tionis corda cõmouent᷑: totaq die ce
tota nocte cõmotient᷑. ut ñ taceant
pdicare nom̃ dm̃ dicentes. Q remĩsci¬
mini dñi netaceatisc̾e ne detis silenti

Expanded text:
quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae cturnas, regulares horas absorbet triste silentium. Usum novimus, mysteria requiramus. CAPsanctos Christi praecones significare suo loco jam dictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes quadam fraternae dilectionis chorda commoventur, totaque die et tota nocte commoventur, ut non taceant praedicare nomen Domini, dicentes: « Qui reminiscimini Domini ne taceatis et ne detis sil
Abbreviated transcription (Latin):
latus ẽ nob̾. traditꝰ in manꝰ impiorũ:
&eint̾ iniquos ꝓiectꝰ Itaq rectȩ iocun¬
ditatis nr̃e laudib .i. regularib horis.
capita p̾cidimꝰ finesq earũ subsilen¬
tio ab sconidimꝰe int̾ psallendũ gła pat̾.
uod candele extingunt᷑. tur. xxxiiii¬

Expanded text:
 in manus impiorum, et inter iniquos projectus. Itaque recte jucunditatis nostrae laudibus, id est regularibus horis capita praecidimus, finesque earum sub silentio abscondimus, et inter psallendum, Gloria Patri ur candelae exstinguantur.
Abbreviated transcription (Latin):
s ce cuncte diei sic tͣnsigunt᷑ horȩ:
ut neq initiũ neq finẽ habeant con¬
sueto more ae recte. Nam dñs nr̃ qui
initiũ ce finis ẽ. sic̃ ipse ait. ego pͥncipiũ.
⁊ o. iniciũ ae fims: ipse inqͣm qui ẽ cap̃

Expanded text:
 et cunctae diei sic transiguntur horae, ut neque initium neque finem habeant consueto more. Et recte; nam Dominus noster, qui initium et finis est sicut ipse ait: « Ego principium t ω, initium et finis . » Ipse, inquam, qui est cap
Abbreviated transcription (Latin):
nificauer̃t: s. excecationẽ iudaice gentis:
quȩ priꝰ occisis ꝓpħis. & lapidatis qͥ ad
se missi fuerant. tandẽ occiso ipso dño
ce a lumine uultus d̾i derelicta ẽ. N ume¬
rosa quippe luminaria. que surgentes
ad uigilias ardentia reꝑisꝰ. numosos
significant scõs: qͥ ꝓphico sermone lucẽ¬
tes solẽq iusticie nascitur̃. &e passurum.
tanqͣm stelle p̾iuuȩ nuntianteslum̃ di¬
uine scientie ꝓpło illi diu̾sis tẽꝑib in¬
fund̾e missi sg̾at illiuitã eorũ excinguẽ¬
des corꝑalem: cecitatẽ sibimet intulere

Expanded text:
nificaverunt, scilicet excaecationem Judaicae gentis, quae prius occisis prophetis et lapidatis eis, qui ad se missi fuerant, tandem occiso ipso Dominet a lumine vultus derelicta est. Numerosa quippe luminaria, quae surgentes ad vigilias ardentia reperimus, universos significant sanctos, qui prophetico sermone lucentes, solemque justitiae nasciturum et passurum, tanquam stellae praeviae nuntiantes, lumen divinae scientiae populo illi diversis temporibus infundere missi sunt. At illi, vitam eorum exstinguentes cor
Abbreviated transcription (Latin):
guis meus: uox erat u̾bi incarnati:
uox et̾ni pͥncipii: u̾bũ antiqͥ consilii:
u̾bum qͦd humanã acceꝑat nat᷑am:
.i. in carne manens. panis &e uni ac¬
cipiebat sub̾am: uita media. panem
cũ sua carne. uinũ cũ suo sangune
iungebat. Quẽ admodũ in eorꝑis sen¬
sib. m̃ti &e corpulento aerimedia lingͣ
int̾uenit. & utrũq comungens. unũ
sermonẽ effic̃: quo in aures dunisso.
id qͦd audibule ẽ. eito ab sumit᷑. & tͣsit.
sensus autẽ sermonis. & indicente. & in
sũptus: sic u̾bũ patͥs. carm &e sangumi
qͣm de ut̾o u̾ginis assũpserat. ce pani ac
unũ sacͥficiũ effic̃. Qd. cũ mnora fideli¬
ũ sac̾dos distribuit. panis &e iunũ ab¬
sumit᷑ ce tnͣsit: partꝰ aut̃ uͥginis cum
unito sͥ u̾bo patͥs. & incelo ce in hõibuᷤᷤ¬
& integ̃ ꝑmanet. & in consũptꝰ. S in
illũ. in quo fides ñ ẽ. p̾ter uisibilis sp̃eᷤ
panis & uini. nicħ de sacͥficio ꝑuenit:
quẽ ad modũ asinus ad liram. cũ irra

Expanded text:
bi Incarnati, vox aeterni principii, verbum antiqui consilii. Verbum quod humanam acceperat naturam, id est in carne manens, panis et vini accipiebat substantiam vita media, panem cum sua carne, vinum cum suo jungebat sanguine. Quemadmodum in corporeis sensibus menti et corpulento aeri media lingua intervenit, et utrumque conjungens unum sermonem efficit, quo in aures dimisso, id quod audibile est, cito absumitur et transit: sensus autem sermonis et in dicente et in sumptus. Sic Verbum Patris, carni et sanguini, quem de utero Virginis assumpseunum sacrificium efficit, quod cum in ora fidelium sacerdos distribuit, panis et vinum absumitur et transit. Partus autem Virginis cum unito sibi Verbo Patris, et in coelo et in hominibus integer permanet et inconsumptus. Sed in illum, in quo fides non est, praeter visibiles species panis et vini, nihil de sacrificio pervenit. Quemadmodum asinus ad lyram
Abbreviated transcription (Latin):
tam pulcͥ oꝑis sacram̃tũ: In capite
ipso: in eodẽ qͦd sonuit nobis u̾bo u̾i¬
accipit ħ dictũ : sic̃ lacͥmabilẽ mo¬
rientis ꝓ filiis patͥs affectũ: sic̃ g̾ma¬
nȩ pietatis eloquiũ. sic̃ p̾acutũ uul¬
iuficȩ caritatis spicłm. Quia uen̾at
eiꝰ hora ut tnsiret ex ħ mundo ad pa¬
trem: qͥa uerũ erat qͦd dicebat disci¬
płis. quo ego uado. uos ñ potestis ue¬
nire:. ce petro dicenti. dñe quo uadis.
qͦ ego uado inqͥt. ñ potes seqͥ mͦ: qͥa
tatẽ illis competentẽ scͥbens. uisibilẽ
sui memoriã com̃dabat. Non enim
scͥpturarũ solam comonitionẽ: ad ħ
suffic̾e iudicabat. Obluiosũ nãq e
ex magna parte indocilẽ egrotũ:s. ge
nus humanũ curandũ susceꝑat. Ecce
uidemꝰ eiꝰ q̃ in sacͥs scͥpturis ẽ. mediq¬
nał discipline difficultatẽ. Quota enĩ¬

Expanded text:
tam pulchri operis sacramentum? In capite ipso, in eodem, quod sonuit nobis, verbo veriaccipit hoc dictum, sicut lacrymabilem morientis pro filiis patris affectum, sicut germanae pietatis eloquium, sicut praeacutum vulnificae charitatis spiculum. « Quia venerat ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, » quia verum erat quod dicebat discipulis, « quo ego vado, vos non potestis venire . » Et Petro dicenti: « Domine, quo vadis? Quo ego vado, inquit, non potes me sequi ; » quia, tatem illis competentem scribens, visibilem sui memoriam commendabat. Non enim Scripturarum solam commonitionem ad hoc sufficere judicabat. Obliviosum namque et ex magna parte indocilem aegrotum, scilicet genus humanum curandum susceperat. Ecce videmus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicina
Abbreviated transcription (Latin):
est. caro ẽ. Dñs autẽ dicit: qͥa caro ñ ꝓ¬
dest quieqͣm. Si enĩ uidei carnẽ ꝙͣ cru¬
ci fixer̃t̃ concid̾e ce deuorare. sicut carnẽ
agni maluissent: aut potuissent in¬
tegͣm uiuãq absorb̾e. sic̃ cetus marsˢ
uiuentẽ absorbuit ionã. nicħ illis
ꝓfuisset: immo maiori sacͥlegio consci¬
entias suas pollussent: Aĩalis gͥ uita.
qͥa caro est: si in corꝑe dñi ad ec̃t. iucħ
nobis ꝓdesset. ac ꝓp̃ hoc illã require¬
re fuꝑ fluũ ẽ. Nam qͥd celestis homo
ꝑ sacͥficiũ celeste ħ ad ministraret:⁊
qd̃ nobis ñ deerat. Non enĩ pruden¬
tie eiꝰ ẽ: curiositatẽ nr̃am. ĩ necessa¬
riis pasc̾e miracłis. Querebat ħ curi¬
osius herodes qñ erat ex multo tp̃a
lam gͦ uitã sp̃ualẽ. insacͥficio nobis
ce nr̃e necessitati expediebat: que est.
iusticia. & pax hec aut̃ eiꝰuita sp̃ualis
sic ẽ. in corꝑe sacͥficii. absq uita eius
animali: quomͦ lux sol absq colore

Expanded text:
s autem dicit, quia caro non prodest quidquam . » Si enim Judaei carnem quam crucifixerunt, concidere et devorare sicut carnem agni maluissent aut potuissent integram vivamque absorbere, sicut cetus maris viventem absorbuit Jonam , nihil illis profuisset, imo majori sacrilegio conscientias suas polluissent. Animalis igitur vita, quia caro est, si in corpore Domini adesset, nihil nobis prodesset, ac propter hoc illam requirere superfluum est. Nam quid coelestis homo per sacrificium coeleste hoc administraret quod nobis non deerat? Non enim prudentiae ejus est, curiositatem nostram non necessariis pascere miraculis. Quaerebat hoc curiosus Herodes, quando erat ex multo tempolam ergo vitam spiritualem in sacrificio nobis Et nostrae necessitati expediebat, quae est justitia et pax. Haec autem ejus vita spiritualis sic est in corpore sacrificii, absque vita ejus animali, quomodo lux solis absque 20 calore
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ. & silentio nr̃o uidebimꝰ consentien¬
tes eẽ. his quorũ polluta labia ñ teti¬
git seraphin rubenti calculo. quẽ at¬
tulit de alta r: ce dicunt semꝑ qͦmͦ ẽ.
quomͦ est: Immo clamem᷑. ce ne desit.
quid clamemꝰ pulsemꝰ ad ostiũ amiq.
qui tres panes cõmodare ꝯsueuit .i. fi
dem. spẽ caritatẽ: quȩ in ħ maxime
negotio necessaria st̃. Patit᷑ enĩ nos ñ
contͣdicentes: s nosse cupientes. Igit᷑.
ne omĩno uesciamꝰ qͦmͦ est: libet nũc
intueri in ordine tã ad mirabił sacri¬
ficii. tͥa que in oꝑe ciuilibet actoris egͥ¬
gii requirere consueuim᷑ .i. mat̾iam. in¬
tentionẽ. causãꝙ finalẽ. siue utilitatẽ.
Que cũ singła nobis. fidi manu pul-

Expanded text:
mus, et silentio nostro videbimur consentientes esse his, quorum polluta labia non tetigit Seraphim rubenti calculo , quem attulit de altari, et dicunt semper: Quomodo est? quomodo est? Imo clamemus. Et ne desit quid clamemus, pulsemus et ostium amici, qui tres panes commodare consuevit , id est fidem, spem, charitatem, quae in hoc maxime negotio necessaria sunt. Patitur enim nos, non contradicentes, sed nosse cupientes. Igitur ne omnino nesciamus quomodo est, libet nunc intueri in ordine tam admirabilis sacrificii tria, quae in opere cujuslibet auctoris egregii requirere consuevimus, id est materiam, intentionem, causamque finalem sive utilitatem. Quae cum singula nobis, fidei manu
Abbreviated transcription (Latin):
se ulciscat᷑ manu sua. ꝓp̃ stultũ nabal:
ita qͦ ut ipsa cũ illo et̾na dapnat̃o¬
ne ꝑeat. Quȩ qm̃ absq consilio uł ꝯ¬
scientia stulti illiꝰ festinat. & p̃missa
mun̾a cratione subsequit᷑. & ad oranᷤ.
loquit᷑ sapient̾ quȩ pacis sunt: obla¬
tionẽ ꝑficit bñdictã. dũ bñdicit᷑ elo¬
qͥum eiꝰ. & ad scͥptam. dũ nulla obli¬
uione delet᷑. & ratam dũ data remissio¬

Expanded text:
 stultum Nabal ita, ut ipsa quoque cum illo aeterna damnatione pereat. Quae quoniam absque consilio vel conscientia stulti illius festinat, et praemissa munera oratione subsequitur et adorans loquitur sapienter quae pacis sunt, oblationem perficit benedictam, dum benedicitur eloquium ejus, et ascriptam, dum nulla oblivione delet
Abbreviated transcription (Latin):
N orationis thomo seqͣnti. sic sacrã xuii.¬
oblationẽ. qͦmͦ diligentẽ publice salu¬
tis legationẽ. bñidictã. ad scͥptam. ratã.
rationabilẽq fore deposcimꝰ. Legatio
nãq ẽ. regis eius. qui cũ .xͦ. milib ñ ua¬
lens occurrere ei. qui cũ .xx. milib uen̾
solis factis iustificari ñ ualemꝰ: coram
ipso. qͥ ñ solũ de factis. s et de cogito¬
nibꝰ rõnẽ ex acturus est ⁊ qͣi cũ duplici
uenit exercitui. p̃sentis sacͥficii legati¬
onẽ mittentes: rogamꝰ ea que pacis st̃.
Magne autẽ laudis ẽ. sic legationẽ
hanc ꝑagere. ut ab illo cui mittit᷑ me¬
reat᷑ bñdici cloqͥir ⁊ eccłiȩ: sic̃ bñdix̃
dd̾ sapienti abigaił. dicens. Bñdictus
dñs. d̾sisił. & bñdictũ eloqͥum tuũ: de
bñdicta tuque ꝓhibuisti hodie me.
ne irẽ ad sanguinẽ. ce ulcisc̾er me ma¬
ne p̃sentis sacͥficii. p̃uenit uerũ dd̾ .i.
manu fortẽ. ł desiderabilẽ xp̃m. ꝑfe¬

Expanded text:
n orationis tomo sequenti, sic sacram oblationem, quomodo diligentem publicae salutis legationem benedictam, ascriptam, ratam, rationabilemque fore deposcimus. Legatio namque est regis ejus, « qui cum decem millibus non valens occurrere ei, qui cum viginti millibus solis factis justificari non valemus coram illo, qui non solum de factis, sed et de cogitationibus rationem exacturus, quasi cum duplici venit exercitu, praesentis sacrificii legationem mittentes, rogamus ea quae pacis sunt. Magnae autem laudis est, sic legationem hanc peragere, ut ab illo, cui mittitur, mereatur benedici eloquium Ecclesiae, sicut benedixit David sapienti Abigail, dicens: « Benedictus benedictum eloquium tuum et benedicta tu quae prohibuisti me hodie, ne irem ad sanguinem, et ulciscerer de mane praesentis sacrificii, praevenit Verbum David, id est manu fortem vel desiderabilem
Abbreviated transcription (Latin):
integraseit: & qͥcqͥd dic̃e conam᷑:
collatꝰ cũ re sermo upx ulliꝰ apparet eẽ
deficit: & in cͥcumcisa labia m̃tem ni¬
chilominꝰ incͥcũcisam. in suis ceptis.
tem̃itatis & mpudentie coarguit. Qs
enĩ nouit ordinẽ celi: aut ponet ratio¬
nes ciꝰ in terra: O ido nãq celi p̃senti
excapitło nobis effulsit: cuiꝰ claritatẽ
ferre ñ ualuit. sepe nominatꝰ. & noĩau¬
dus achis. Abiturꝰ hinc in sacrariũ
celi. pontifex summꝰ. ꝑ uiã passiotus :¬
sacͥficat mͦ mirabłi sed̾m ordinẽ suum
scd̾m celestis sacͥficii ritũ: accipiens pa¬

Expanded text:
integrescit, et quidquid dicere conamur, collatus cum re sermo, vix ullius apparet esse deficit, et incircumcisa labia mentem nihilominus incircumcisam in suis coeptis, temeritatis, impudentiae, coarguunt. « Quis enim novit ordinem coeli, aut ponet rationes ejus in terra? » Ordo namque coeli praesenti ex capitulo nobis effulsit, cujus claritatem ferre non valuit saepe nominatus et nominandus Achis . Abiturus hinc in sacrarium coeli pontifex summus per viam passionis sacrificat modo mirabili secundum ordinem suum, secundum coelestis sacrificii ritu
Abbreviated transcription (Latin):
tissime pat̾ usq ad eũ locũ. qui
tur: quorũ in pͥncipio uerꝰ agnꝰ a d̾o
patre.uł a se ipso ut diccũ ẽ. traditus:
illatus ẽ. in domos ifrł. ueniens in ciui¬
tatem iersm. Quȩ illatio uł tͣdicio. tri¬
na crucis figura signat᷑. dicendo uti
accepta habeas hec dona. ħ mun̾a.ħ.¬
ditꝰ ẽ. q̃ uenditio uł tradicio.itẽ trib
crucib in signit᷑ dicendo. bñdictam. ad¬
scͥptam. ratam. Illic eccłia q̃ priꝰ pre
mina pauꝑtate. ñ hñs hostiã qͣm of¬
stͣ. iun̾a sunt idona. qͥa nob̃ ab ipso
data: muña qͥa a nob̃ illi oblata. Do¬
nũ enĩ ẽ. qͦd a suꝑiore dat᷑. munꝰ. quod
ab inferiore. Illic inqͣm. in pͥma accio¬
ne cõmemoratio oĩum fit. quorũ idẽ¬
ẽ sacͥficiũ. quiq illi ua similitudine ꝯ¬
ueniunt. in eo qͦd eũ sint multi: sic ꝑ
unã fidẽ unũq sp̃m. in unũ corpꝰ eccłe
st᷑ coniuncti. quomͦ panis ille de multiᷤ
confectꝰ ẽ. granis: & uinũ illud de multiᷤͤ

Expanded text:
 quam tur, quorum in primo verus Agnus, a Deo Patre vel a seipso, ut dictum est, traditus , illatus est in domos Israel, veniens in civitatem Hierusalem. Quae illatio vel traditio trina crucis figura signatur, dicendo uti accepta habeas haec dona, haditus est quae venditio vel traditio item tribus crucibus insignitur dicendo benedictam, ascriptam, ratam. Illic Ecclesia, quae prius prae nimia paupertate non habens hostiam, quam ofsunt, munera sunt: Dona quia nobis ab ipso data; munera, quia a nobis illi oblata. Donum enim est quod a superiore datur; munus quod ab inferiore. Illic, inquam jam in prima actione commemoratio omnium fit, quorum idem sacrificium, quique illi vera similitudine conveniunt, in eo quod cum sint multi, sic per unam fidem unumque spiritum, in unum corpus Ecclesiae sunt conjuncti quomodo panis ille de multis confectus est granis, et vinum illud de multis
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie sue salutis cõmemoratione. p̃¬
celłet. de infantiliũ edentulã plebem
aĩarũ quȩ u̾bi antiqͥ & et̾ni pͥneipii
solidũ ñ pot̾at ter̾e̾ & ruminare cibũ:
dulcissimo liquamine hoc confecto.
u̾bi eiꝰdem diuinitatẽ in panis & uini
sacram̃to sorbillare consuefac̾et. Au¬
fer acetu eccłie cotidianas saluatoris
nr̃i. huiꝰ cemodi exequias: & inde qͣm
mñto dicat ipse saluator qͣ utilitas in
sangͥne. iͦ. Refrigescente enĩ ea que
hoc mͦ ubiq calet eiꝰ memoria: refri¬
gescet uniu̾sa caritas: muta er it fides:
claudicabit spes: conticescet magnus
ille clamor sanguinis usti abel. qui
ꝑtraditũ tanti sacrificii ritũ. cotidie
reꝑat uocẽ: cotidie laxat os bibentis.
coarguens caim: & mat᷑am indignȩ
fusi sanguinis uindictã reposcens.
Calente gͦ memoria tã celebri: caritaᷤ
.xͥ. concalescit: ꝑstat suꝑ fundam̃tũ
suũ edificiũ fid̾i᷑ spes cotidiana pecca¬
torũ remissione reuiuiscit. Utilitas.

Expanded text:
tis commemoratione, percelleret, et infantilium edentulam plebem animarum, quae Verbi antiqui et aeterni principii solidum non poterat terere et ruminare cibum dulcissimo hoc liquamine confecto, Verbi ejusdem Divinitatem, in panis et vini sacramento sorbilare consuefaceret. Aufer a coetu Ecclesiae quotidianas Salvatoris nostri hujusmodi exsequias, et vide quem merito dicat ipse Salvator, « quae utilitas in sanguine meo? » Refrigescente enim ea quae hoc modo nunc ubique calet, ejus memoria, refrigescet universa charitas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus ille clamor sanguinis justi Abel , qui per traditum tanti sacrificii ritum quotidie reparat vocem, quotidie laxat os bibentis, aledictum coarguens Cain, et maturam indigne fusi sanguinis vindictam reposcens. Calente ergo memoria tam celebri, charitas Christi concalescit, perstat super fundamentum suum aedificium fidei, spes quotidiana peccatorum remissione reviviscit
Abbreviated transcription (Latin):
suis laniat mortuũ corpus sacͥficii: atq
ꝑ hoc reus ẽ. corꝑis &e sangitinis dñi.S
dicit adu̾sariꝰ uiuens &e senfibił in cor¬
pore suo mobilisq est d̾s homo: & hõ¬
xp̃c. Eorpus autẽ sac̾ficii uitã ñ habet:¬
sensum ñ habet: mobile ñ ẽ. Hoc as¬
sispto: concludit sic. Corpꝰ gͥ dñi xp̃c¬

Expanded text:
acrificii, atque per hoc reus est corporis et sanguinis Domini . Sed dicit adversarius: Vivens et sensibilis in corpore suo mobilisque est Deus et homo Christus. Corpus autem sacrificii vitam non habet,sensum non habet, mobile non est. Hoc assumpto concludit sic: « Corpus i
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ illud. qͦd in pͥncipio erat u̾bũ.
caro factũ ẽ: Nam illud quidẽ ru¬
minare: medela ꝓbatissima &e dulcis
faucib amantis aĩe s tantus cib:
ualde paucorũ ẽ: P ret̾ea meditatio
hec. soliꝰ m̃tis ꝑabulũ ẽ: solius aĩe
scĩficatio ẽ. At illa utrũ q nr̃m corpꝰ¬

Expanded text:
in principio erat Verbum, caro factum est? Nam illud quidem ruminare, medela est probatissima, et dulcis faucibus amantis animae, sed tantus cibus valde paucorum est. Praeterea meditatio haec solius mentis pabulum est, solius animae sanctificatio est. At ille utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. offerenda. ꝑ fice gͥssus m̃s: eccłiȩ uo¬
ces sunt. ad supͣdictam ꝑfectionẽ euã¬
głicã tendenti s. & aiciliũ implorantis:
iustificari. & cuiꝰ iusticia sic habunda¬
uit. ut upxta idẽ euãgłm si offert munꝰ

Expanded text:
 Offerenda, Perfice gressus meos , Ecclesiae voces sunt ad supradictam perfectionem evangelicam tendentis, et auxilium implorantis, justificari. Et cujus justitia sic abundavit, ut juxta
Abbreviated transcription (Latin):
h̾ent. Eumi eẽt sero die. ce c̾. Nam &e lict̾a
leetionis huiꝰ. uiii. diem cõmemorat:
ce pꝰ dies .uiii. iterũ inquit erant dis¬
cipłi intus: &e interior sensus octauã
beatitudinis causam ñ pret̾ gredit᷑
Quid ẽ. enĩ qd̃ discipłis. forib clau¬
sis. intro manentib. dñs in medio ste¬
tit. bonũ ferens nunciũ consolationiꝰ
& pacis. nisi qd̾̃ his qui ꝑsecucionẽ
glistã. odert̃ hoĩes & separant eos siẽ
iã apłi separati erãt. ñ audentes corã
illis ꝓced̾e ad publicũ. dñs ce d̾s ipsoꝵ
familiarꝰ sese accõmodat contẽplan¬
dũ. ut gustent iã in suis tribulatoni¬
ido certior spes illos in medio tribu¬
lationis ambulantes consolet᷑ recolẽ¬
tes id qͦd illa de qͣ loquimͣ sententia
replicando inculcare nitit᷑. beati qui

Expanded text:
t sero die illa , etc. Nam et littera lectionis hujus octavam diem commemorat: Et post dies octo iterum, inquit, erant discipuli intus , et interior sensus octavam beatitudinis causam non praetergreditur. Quid enim est quod discipulis, foribus clausis, intro manentibus, Dominus in medio stetit bonum ferens nuntium consolationis et pacis, nisi quod his qui persecutionem ngelistam oderunt homines et separant eos , sicut jam apostoli separati erant, non audientes coram illis procedere ad publicum, Dominus et Deus ipsorum familiaris sese accommodat contemplandum, ut gustent jam in suis tribulationiideo certior spes illos in medio tribulationis ambulantes consoletur, recolentes id quod illa, de qua loquimur, sententia replicando inculcare nititur, « Beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾a fidẽ nr̃am edificat. s intus ꝑspici¬
entib liquet. qͦd ad iudaicũ spectat
ppłm: qui hactenꝰ in ĩcredulitate ꝑsistit:
cuiꝰ intypum thomas apłs diu dubi¬
tans tandẽ uidit̾. palpauit: & credidit.
N eq enĩ si solam insequam litt̾am.
sensus ꝑ omĩa stare pot̾itꝰ qr beati qͥdẽ¬

Expanded text:
ntus perspicientibus liquet quod ad Judaicum spectat populum, qui hactenus in incredulitate persistit, cujus in typum Thomas apostolus, diu dubitans, tandem vidit, palmavit et credidit. Neque enim si solam sequamur litteram, sensus per omnia stare poterit, quia beati quide
Abbreviated transcription (Latin):
hac lectione uictoriosa fides nr̃a pre¬
dicat᷑. &e ip̃a uictoria mundi nuncu
totidemq in terrã testes .i. idem sp̃c¬
eiꝰ. sanguis. u̾itati eiꝰ astipulant᷑. termͦ
in qͣm in cȩlo ce in t̾ra defensa testib:
regnũ celorũ adiudicat. His quoꝵ
tandꝰ est. qui etiã eu̾głio p̃dicto congru
uiii. beatitudinis causa ẽ. Respiẽ aut̃
ad aliam sententiã . qͣm dñs de futuris
fidelib ꝓferens. beati inqͥt qui ñ uider̃t:
& credider̃t. Nam ne solam nob̾ fidẽ suf¬
ficere arbitrem. oportunȩ regula uiuen¬
di. sine qͣ. fides mortua e. hoc intͦitu p̃li¬
bata est. Nam nos quidẽ signati sumꝰ.
dit: qui seruat oꝑando quod credit. Qͦ¬
contͣ de his qͥ fidem nominetenꝰ retinẽt.
paulus dic̃. Confitent᷑ se nosse dĩnꝰfactiᷤ

Expanded text:
hac lectione victoriosa fides nostra praedicatur, et ipsa victoria mundi nuncuptotidemque in terra testes, id ejus sanguis veritati ejus astipulantur; ternis inquam, in coelo et in terra defensa testibus regnum coelorum adjudicat his, quorum tandus est, qui etiam Evangelio praedicto congruioctavae beatitudinis causa est. Respicit autem ad aliam sententiam quam Dominus de futuris fidelibus proferens: Beati, inquit, qui non viderunt et crediderunt . Nam ne solam nobis fidem sufficere arbitremur, opportune regula vivendi, sine qua fides mortua est, hoc introitu praelibata est; nam nos quidem signati sumus dit qui servat operando quod credit. Quocirca de his, qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: « Confitentur se
Abbreviated transcription (Latin):
sñ .o. m. ẽ. Rectȩ gͦ. quał uita fidem uti¬
lem efficiat. ꝑ hanc apłici sermonis
particłam inĩtroitu demonstrat᷑. ne
seducamꝰ noᷤᷤ audientes de nob̾ dictum:
beati qui ñ uidert̃. ce cdider̃t ad hoc idẽ
consonat: aesimilit̾ accipienda ẽ. extre¬
ma p̃euntis epłȩ sententia. Qui credit¬

Expanded text:
st . » Recte ergo qualis vita fidem utilem efficiat, per hanc apostolici sermonis particulam in introitu demonstratur, ne seducamus nos audientes de nobis dictum: Beati qui non viderunt et crediderunt. Ad hoc idem consonat et similiter accipienda est extrema praeeuntis ep
Abbreviated transcription (Latin):
despondens. sangͥnem tuũ. in dotẽ
fudisti: & cũ causȩ articłs exigit ut
ꝓte paciar. sangͥnis mei uicem re¬
poscisce nẽ interim carnẽ meã cru¬
cifigam cũ uiciis. &e cõcupic gitͣ ut¬
supradictũ ẽ. rectȩ hac. uͣmi. die agit᷑
statio ad sc̃m ioħem lat̾nensem᷑ qr

Expanded text:
despondens, sanguinem tuum in dotem fudisti, et cum causae articulus exigit, ut pro te patiar, sanguinis mei vicem reposcis, et nunc interim carnem meam crucifigam cum vitiis et concupiscentiis supra dictum est, recte hac octava die agitur statio ad Sanctum Joannem Lateranensem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑsona thomȩ reliqͥe isrł quȩ saluȩ
fient minoris fidei qͣmgentes arguũ¬
tur. quia gentes ñ uider̃t & credider̃t
iscł autẽ nisi res apparuerit. helia et
enoch p̃euntib ñ credet: cũ paulus
dicat᷑. fidem fpandarũ sub̾am ẽẽ rerũ.
argum̃tũ ñ apparentiũ. atq idõ lau¬
dabilioris sumꝰ fidĩ: qͥ rem ñdũ appa¬

Expanded text:
in persona Thomae, reliquiae Israel, quae salvae fient, minoris fidei, quam gentes arguuntur, quia gentes non viderunt et crediderunt. Israel autem nisi res apparuerit, Elia et Enoch praeeuntibus non credet, cum Paulus dicat fidem sperandarum substantiam esse rerum, argumentum non apparentium , atque ideo laudabilioris sumus fidei, qui rem nondum appa
Abbreviated transcription (Latin):
cinam sigͣcabat. xp̃m. magni consilii an¬
głm: ipsa aũ piscinȩ aqua. quȩ moue¬
bat᷑. ppłm iudaicũ qͥ motus ẽ sedicioni¬
b descendente in illũ eodẽ magni con
motus aquȩ turbatꝰ ẽ. ut illũ crucifig̾et.
Ille uiꝰ qui descendebat in aqͣm & sa¬
nabat᷑ unã scãm eccłiam catholicã.
quȩ descendens in baptismũ xͥ sanat᷑
ab infirmitatib suis figurabat. Qd̃

Expanded text:
onsilii Angelum, ipsa autem piscinae aqua, quae movebatur populum Judaicum, qui motus est seditionibus, descendente in illum eodem magni consmotus aquae turbatus est, ut illum crucifigeret. Ille unus, qui descendebat in aquam, et sanabatur, unam sanctam Ecclesiam catholicam, quae descendens in baptismum Christi, sanatur ab infirmitatibus, figurabat: qui
Abbreviated transcription (Latin):
pius ab ĩpietate sua & fecit iudiciũ &e
ingemu̾it. s si ad baptismũ xͥ peccator
ingemiscens ẽuolauerit. statim saluꝰ
ẽ. nec int̾ labores penitentẽ. ad eo secu¬
rũ reddit deuenia. De salbato.xxi
Salb̾o sacdotib ordinatis. &e cet̾is
Paltaris xͥ ministris: ħ eũgłm com¬

Expanded text:
pius ab impietate sua, et fecerit judicium , ingemuerit, sed si ad baptismum Christi peccator ingemiscens convolaverit, statim salvusest, nec inter labores poenitentem adeo securum reddit de venia. Sabbato sacerdotibus ordinatis, et caeteris altaris Christi ministris,
Abbreviated transcription (Latin):
Saedos enĩ ce cet̾i altaris minist̾ dũ
ad tm̃ ministiũ ꝓmouent᷑ qͣsi in montẽ
altissimũ cũ dño ascendunt.: ut reuelata
facie splendidã eiꝰ głam speculent᷑. & in
telligant. qͥd cũ ip̃so ł de ipso moyses ae
inferiori annuntient: et c̃ fide x lega¬
lem moralitatẽ ꝓpħicãq doctͥnam ha¬
bentes. ꝑati st redd̾e rationẽ omĩpos

Expanded text:
Sacerdotes enim et caeteri altaris ministri, dum ad tantum ministerium promoventur, quasi in montem altissimum cum Domino ascendunt, ut revelata facie speculandam ejus gloriam speculentur , et intelligant, quid cum ipso vel de ipso Moyses et  et populo inferiori annuntient, et cum fide Christi legalem moralitatem propheticamque doctrinam habentes, parati sint reddere rationem omni posc
Abbreviated transcription (Latin):
faciem eiꝰ. s faciẽ suã nob̾ reuelat. ut
głam eiꝰ speculantes. in eandẽ yma¬
ginem tͣnsforma̾m᷑ a claritate legis.
scissũ e̾. assumo usq deorsũ. Ex tunc
enĩ omĩa legis sacram̃ta patuerũt:
atq ad gentiliũ fidem archana u

Expanded text:
 sed faciem nobis revelat, « ut gloriam ejus speculantes, in eamdem imaginem transformemur a claritate legis iscissum est a summo usque deorsum . » Extunc enim omnia legis sacramenta patuerunt, a
Abbreviated transcription (Latin):
ł egyptus quȩ .xͤ. plagis u̾berata. ñ
cessit: solo sangͥne agni uicta. filios
isrł dimisit: & quis ille sit in ꝓpħis cu¬
ius factus ẽ. pͥncipatus suꝑ humerũ
sa priꝰ. nc̃ crucem xp̃i suscipientib. a¬
ꝑta st̃. Sieq factum e̾. ut bib̃e possimꝰ¬
iã deaquis mara: quas sic̃ in exodo
legimꝰ. ñ pot̾at bib̾e popłs. donec cla¬
mante moyse ad dñm ostendit ei do¬
minꝰ lignũ: Qd̃ cũ misisset in aquas:
indulcedinẽ u̾sȩ sunt. Aquȩ enĩ in a¬
ra. legem significant: quȩ ñ paruã
inse habet a maritudinẽ. dũ dicit o
culũ ꝓ ocło. t̾entẽ ꝓ dente.: &e his simi

Expanded text:
vel Aegyptus, quae decem plagis verberata non vel Aegyptus, quae decem plagis verberata non cessit, solo sanguine agni victa, filios Israel dimisit, et quis ille sit in prophetis, cujus « factus est principatus super humerum sa prius, nunc crucem Christi suscipientibus aperta sunt. Sicque factum est, ut bibere jam possimus de aquis Mara, quas, sicut 75 in Exodo legimus, non poterat bibere populus, donec clamante Moyse ad Dominum, « ostendit ei Dominus lignum, quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt . » Aquae enim Mara legem significant, quae non parvam in se amaritudinem habet, dum dicit: « Oculum pro oculo, dentem pro dente ,
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis in qͥt ieronimꝰ. frac¬
tũ eẽ. atꝙ diuisũ legimꝰ. P ret̾ea io¬
sephꝰ refert u̾tutes anglicas p̃sules
quondã templi. tẽ pant̾ conclamas¬
se: transeamꝰ ex his sedib. S ce in hoc
numenta aꝑta sunt: iuxta litt̾am
quidẽ magnitudo signoꝵ ẽ. qd̾ cruci¬
fixum dñm. celũ &e terra &e omĩa con¬
tremiscant: S misticȩ tremorẽ signi¬
ficat credentiũ: qd̾ pͥstinis errorum
uiciis derelictis. & emollita cordis du¬
ricia. qͥ prius erant similes tumulis
mortuorũ. postea cognouer̃t creato¬
rem. Unde &e in psalmo. Cõmouisti
dñe t̾ram &e conturbasti eã ĩtẽ. cõmo¬
ta ẽ &e contremut t̾ra. Hec gͦ crucis¬
adorandȩ reuelatio. sic̃ e illa ueli. & tẽ¬
pli scissio. nob̾ illud misticȩ signifi¬
cat: qd̾ credentib incrucifixũ. clau¬
sa priꝰ scͥpturarũ misteria patefiãt.
Nam ꝑ creditam xͥ passionẽ uł cru¬
cem intelligimꝰ sacram̃ta legis e ar¬
chana ꝓpħarũ: u̾bi gr̃a cur pharao

Expanded text:
nis, inquit Hieronymus, fractum esse atque divisum legimus. Praeterea Josephus refert virtutes angelicas, praesules quondam templi, tunc pariter conclamasse, « Transeamus ex his sedibus. » Sed et in hoc, numenta aperta sunt , » juxta litteram quidem magnitudo signorum est, quod crucifixum Dominum coelum et terra et omnia contremiscant, sed mystice tremorem significat credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis et emollita cordis duritia, qui prius erant similes tumulis mortuorum, postea cognoverint Creatorem. Unde et in psalmo: « Commovisti, Domine, terram et conturbasti eam . » Item: « Commota est et contremuit, terra . » Cadorandae revelatio, sicut et illa veli templi scissio, illud mystice significat, quod credentibus in crucifixum clausa prius Scripturarum mysteria patefiant. Nam per creditam Christi passionem vel crucem, nunc intelligimus sacramenta legis et arcana prophetarum, verbi gratia, cur Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ꝓpt̾ hoc qͦd ad suscipiendã tan¬
ti luminis claritatẽ. noua eccłia sacro
baptismi fonte scĩficat᷑. Hac enĩ die.
sollẽpne ẽ. iuxta uerã ce euãgłicã patr̃
tͣdicionem fontes benedici: &e p̃parata
ꝑ fidem tam corꝑm. ꝙͣ. aĩarum creden¬
tium uasa regen̾atione noua scĩfica¬
riꝓreꝑant᷑ animȩ enĩ. quȩ mortuȩ fu¬
erant. uitȩ uictrici᷑ morte uicta debel¬
lo reu̾tenti. ut in magna regis xp̃i cu¬
ria. nullus sit u̾naculus aut seruus
empticiꝰ. qͥ ñ ad ingressũ triumphã¬
tis dñi gr̃e serico uł scĩtatis auro uest¬
atur. S de hoc. in sequentib. suo loco

Expanded text:
maxime propter hoc quod ad suscipiendam tantam luminis claritatem, nova Ecclesia sacro baptismi fonte sanctificatur. Hac enim die solemne est juxta veram et evangelicam Patrum traditionem, fontes benedici, et praeparata per fidem, tam corporum quam animarum credentium vasa, regeneratione nova sanctificari. Praeparantur animae, quae mortuae fuerant, vitae victrici, morte victa ; de bello revertenti, ut in magna regis Christi curia nullus sit vernaculus aut servus emptitius, qui non ad ingressum triumphantis Domini gratiae serico, castitatis auro vestiatur. Sed de hoc in sequentibus suo loco
Abbreviated transcription (Latin):
filii: sigillũ sp̃c scĩ. totiꝰ ẽ. testimoniũ
corpius conficientes. & m̃ usq ad p̾ͥmã¬
sabbi recedentes. toto eodẽ salbo iugi
silentio consopiti. usq inp̾ͥmã salb̾i.
ab omĩ diurno psallentio. cunctoq
sacͥ altaris mist̾io uacaremꝰ. Sic enĩ.
rei ꝓpĩ acced̾e putarem᷑: ꝓ eo qd̾ hac
die dñs nr̃ ĩmolatꝰ. sabbo requieuit in
sepulchro: totãq sequẽtem noctẽ dis¬
cipłi eiꝰ. intͥsticia transeger̃t: donec
dilucło redeuntib a monum̃to muli¬
erib. quȩq audierant & uid̾ant refe¬
rentib paulatim resptrare. & ingaudi¬
um reiiuisc̾e cepert̃. Uerius itaq tri¬
duanã dñi mortẽ obseruare suo tp̃re¬
uderen᷑: e illã deuet̾i hystoria simili¬
tudinẽ rectiꝰ tenere. qua dictũ ẽ. de mã¬
na: qd̃ filiis isrł. infigurã dñici corporis
datum est: die .ui. colligant qd̃ inferãt
sitq duplũ qͣm ꝑ singulos diescollig̾e

Expanded text:
Filii, sigillum Spiritus sancti, totius est testimonium Filii, sigillum Spiritus sancti, totius est testimonium corpus conficientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur pro eo quod hac die Dominus noster immolatus, Sabbato quievit in sepulcro, totamque sequentem noctem discipuli ejus in tristitia transegerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem observare videremur, et illam de veteri historia similitudinem rectius tenere, qua dictum est de manna, quod filiis Israel in figuram. Dominici corporis datum est: « Die sexta colligant quod inferant, sitque duplum quam per singulos dies colligere
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃i oportunã ut ait apłs głã: salutẽ
ad quisitã: reducem uitam: saluati¬
onẽ ꝑ fectam: lib̾ationẽ ꝑpetuam:
Ad oramꝰ crucẽ. fidei p̾sidium: spei fir¬
mam̃tũ: caritatis soliũ: mĩe titulitm:̃¬
pietatis argum̃tũ: gr̃e uehicłm. paciᷤᷤ
uexillũ Ad oramꝰ crucẽ que suꝑbiam
excidit: inuidiã obtͥuit. culpã correxit:
penã destruxit. Coux xp̃i. ianua celi:
clauis paradisi: diaboli deiectio: hoĩs
erectio: captiuitatis nr̃s solatiũ. lib̾ta¬
tis p̾cium. Crux expectatio patͥarcha¬
rũ ꝓmissio ꝓpħarũ: triũphus regum:
dignitas sacerdotũ. Crux tyramnos
increpat: potentes inclinat: affilictoᷤᷤ
subleuat: pauꝑes honestat. Crux.
tenebrarũ excidiũ : Lucis infuforiũ:
mortis effugiũ: uite nauigiũ: salu¬
tis imꝑiũ. Quicqͥd d̾o ꝓficimꝰ: qͥ qq̃uid¬
d̃o adquirimꝰ. quicqͥd sꝑamꝰ: ad oran¬
de crucis est fructus. ꝑ crucẽ. xp̃c ad
se traxit omĩa. Regnũ patͥs. sceptr̃

Expanded text:
portunam, ut ait Paulus, gloriam, salutem acquisitam, reducem vitam, salvationem perfectam, liberationem perpetuam. Adoramus crucem, fidei praesidium, spei firmamentum, charitatis solium, miseripietatis argumentum, gratiae vehiculum, pacis vexillum. Adoramus crucem, quae superbiam excidit, invidiam obtrivit, culpam correxit, poenam destruxit. Crux Christi, janua coeli, clavis paradisi, diaboli dejectio, hominis erectio, captivitatis nostrae solatium, libertatis pretium. Crux exspectatio patriarcharum, promissio prophetarum, triumphus regum, dignitas sacerdotum. Crux tyrannos increpat, potentes inclinat, afflictos sublevat, pauperes honestat. Crux tenebrarum excidium, lucis infusorium, mortis effugium, vitae navigium, salutis imperium. Quidquid Deo proficimus, quidquid acquirimus, quidquid speramus, adorandae crucis est fructus. Per crucem Christus ad se traxit omnia . Regnum Patris, sceptrum