comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis affectionis uoluptatisq: p̃ponat quã¬
uis suꝑ adific& ligna. foenum. stipulam
erit ꝑignem. Delicias quippe huius modi
amoresq termos ꝓpter coniugalem
qui den copulam non damnabiles tribula
ferunt hȩc ac ꝑ hoc ei quiedificauit:
erit edificatio ista damnosa. quia non ha¬
bebit quod suꝑ adificauit. & emũ amisi¬
one cruciabitur quib fruendo utique
lȩtabatur. sed ꝑhunc ignem saluus erit
hominem aedificantem suꝑ fundam̃ tum
aurum argetũ. lapides. pretiosos.
Q uisine uxore .ẽ. inquit cogitat quę sunt
dñi quomodo placeat dõ. Uide aliumedi¬
ficante. ligna. foenum. stipulam. Qui
autem matrimonio iunctus ẽ. inquit. co¬
gitat quaȩ sunt mundi. quomodo placeat
Dies enim dñi manifestabit. Dies utique
tribulationis qminigne inquit seuelabi¬
tur. Candan tribulatione igne uocat
sicut alibilegitur. uasa. figuli ꝓbat for¬
nax. & homines iustos tẽptatio tribula¬
tionis: & unius cuiusq opus qualesit¬

Expanded text:
affectionis voluptatisque praeponat, quamvis superaedificet ligna, fenum, stipulam, erit per ignem. Delicias quippe hujusmodi amoresque terrenos, propter conjugalem quidem copulam non damnabiles, tribulaferunt haec. Ac per hoc ei qui aedificavit, erit aedificatio ista damnosa; quia non habebit quod superaedificavit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur. Sed per hunc ignem salvus erit  Apostoli verbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: Qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt Dei, quomodo placeat Deo. Vide alium aedificantem ligna, fenumautem matrimonio junctus est, inquit, cogitat quae sunt mundi, quo placeat dies enim Domini declarabit, dies utique tribulationis: quoniam in igne, inquit, revelabitur. Eamdem tribulationem ignem vocat, sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis; et uniuscujusq
Abbreviated transcription (Latin):
supplicii qui propeccatis suis facere
dignas clamosinas neglegunt: iuxta
illud apłi iacobi. ludicium autem sine mi
sericordia illiquinon fecit miscđam: Qui
ergo fecit inquiunt. quamuis mores in me
lius non mnutauerit. sed inter ipsas suas
elemosinas nefariȩ acnequiter uixerit :
iudicium illi cũmiscđa futurum ẽ. ut aut
nulla damnatione plectatur. autpost
aliquod tempus siue paruum siuȩ ꝓlixũ
abilla damnatione liberetur: Ideo iudici
: iuiuorum atq mortuoꝵ noluisse ex¬
iftimant aliud cõmenorare seesse dic¬
turum. si uedextris quib est uitã daturus
aeternam. siue sinistris quos aterno sũp¬
plicio damnaturus: nisi elemosinas siue
factas siue non factas: ad hoc ꝑtinese
aiunt. & inoratione dominica cotidia¬
nam postulationen dimitte nob debita
nr̃a sicut & nos dimittimꝰ debitoribus
nr̃is: Quis quis enimilli qui in eum pecca¬
uit dimittit ignos cendo peccatum: ꝓ¬
cul dubio elemosinam facit: quam rem dñs

Expanded text:
supplicii, qui pro peccatis suis facere supplicii, qui pro peccatis suis facere dignas elemosynas neglegunt, iuxta illud apostoli Iacobi: Iudisericordia illi qui non fecit misericordiam. Qui ergo fecit, inquiulius non mutauerit, sed inter ipsas suas elemosynas nefarie ac nequiter uixerit, iudicium illi cum misericordia futurum est, ut aut nulla damnatione plectatur aut post aliquod tempus siue paruum siue prolixum ab illa damnatione liberetur. Ideo iudicem ipsum uiuorum adque mortuorum noluisse existimant aliud commemorare se esse dicturum siue dextris, quibus est uitam daturus aeternam, siue sinistris, quos aeterno supplicio damnaturus, nisi elemosynas sine factas sine non factas. Ad hoc pertinere aiunt et in oratione Dominica cottidianam postulationem: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Quisquis enim illi. qui in eum peccauit, dimittit ignoscendo peccatum, procul dubio elemosynam facit. Quam rem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uentib hoc ꝓmit tunt. ꝑignenui delic&
saluandis merito fundamenti : dequo
ait apłs fundamatum enim aliud
nemopotest ponere p̃ter id quod posi¬
cat supra fundamentum hoc. aurum
argentum. lapides. p̃tiosos. ligna
foum. stipulã: unius cuiusq opus
manifestabitur Dies enim dñi dela¬
rabit qm̃ inigne reuelabitur. & unius¬
cuius que opus. qualesit ignis ꝓbabit.
sicuius opus ꝑmanserit quod suꝑ aedifi¬
cauit: merce dem accipiet Sicuius autẽ
opus arserit: damnum patictur. ipscaut̃
saluus erit sic tamen qua si per ignem:
Dicunt ergo cuius lib& uitȩ catholicum
quod fundam̃tum nulla hereses hab&
a corporis eius unitate p̃cisa & iderꝓp¬
ter hoc fundam̃tum &iam simale uitȩ
fuerit catholicus. xp̃ianus. uelut qui
suꝑ adificauerit ligna. foium. fapulã:
putant tum saluum fieri ꝑignemid .ẽ.
p pomas ignis illius liberariquoigne
inultimo iudicio punientur mali:
tum modo arsuros. illius ater nitate

Expanded text:
ventibus, hoc promittunt, per ignem videlicet ventibus, hoc promittunt, per ignem videlicet salvandis merito fundamenti, de quo ait Apostolus: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod posi fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscuiusque opus manifestabitur. dies enim declarabit, quia in igne reuelabitur, et uniuscuiusque opus quale sit ignis probabit. si cuius opus permanserit, quod super er aedificauit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. Dicunt ergo cuiuslibet uitae catholicum quod fundamentum nulla haeresis habet a corporis eius unitate praecisa; et ideo propter hoc fundamentum, etiamsi malae uitae fuerit catholicus Christianus, uelut qui superaediifcauerit ligna, fenum, stipulam, putant eum saluum fieri per ignem, id est post poenas ignis illius liberari, quo igne in ultimo iudicio punientur mali. tummodo arsuros illius aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
somanducauerit nonmoriatur : Egosũ
panis uiuus quidecȩlo descend: Siquis
manducauent ex hoc pane: uiu& ine¬
tonum: ab &erna ergo morte inquiunt
necesse .ẽ. istos erui: & aduitã &ernam
quando cũq ꝑduci: Item sunt qui hoc nec¬
omnib habentib baptis matis xp̃i eteius
corporis sacramentum : sed solis catholicis
quamuis male uiuentib pollicentur: qr
non solo sacramento. sed repsa manduca¬
uerunt corpus xpi. in ipso eius corpore
confatuti : de quodt̃ apłs: unus panis
unum corpꝰmulti sumꝰ : Vt&iam si postea
in aliquam heresim uel &iam ingentiliũ
idolatriam lapsi fucrint : tantũ quia in
corpore xp̃i id .ẽ. incatholica ecła sũp
serunt baptis mum xp̃i & manduca uer
corpus xp̃i non moriant᷑ in aeternum:
seduitam quandoque consequantur a ter¬
nam. atqueilla om̃is impietas quanto
maior fuerit. non eis ualeat ad axternitatẽ.
sed addiutur nitatem magnitudinemq
ca ꝑ seuerantib quamuis in ea maleui¬

Expanded text:
riatur. Ego sum panis uiuus, qui de caelo descendi. Si quis manducauerit ex hoc pane, uiuet in aeternum. Ab aeterna ergo morte, inquiunt, necesse est istos erui et ad uitam aeternam quandocumque perduci. omnibus habentibus baptismatis Christi et eius corporis sacramentum, sed solis catholicis quamuis male uiuentibus pollicentur, quia non solo sacramento, sed re ipsa manducauerunt corpus Christi, in ipso eius corpore constituti, de quo dicit apostolus: Unus panis, unum corpus multi sumus; ut, etiamsi postea in aliquam haeresim uel etiam in gentilium idolatriam lapsi fuerint, tantum quia in corpore Christi, id est in catholica ecclesia, sumserunt baptismum Christi et manducauerunt corpus Christi, non moriantur in aeternum, sed uitam quandoque consequantur aeternam; adque illa omnis inpietas, quanto maior fuerit, non eis ualeat ad aeternitatem, sed ad diuturnitatem magnitudinemque ca perseverantibus, quamvis in ea male vi
Abbreviated transcription (Latin):
pere : quia poced qualsipse picatus e. sicut ds̃
nouit non eã nos sic possum nosse.: nec ulliangłi:
Superat itaq omnẽ int bictũ. ñ dubiũ qđ p̃t̃ suuĩ
Sed quia & nos ꝓmodo nro. pacis ei participes
factisum: sumã in nob atq int̾nos &cũ ipso
modo sciunt eã scĩ angłi : homines autem nc̃
cellant: Considerandũ . ẽ. enĩ : quantꝰ uir dicebat
exparte scim & exparte ꝓpͥhetam donecueniat
qđ ꝑ fectũ .ẽ. & uidem nunc ꝑ speculũ in enigmate
tunc autẽ faciead facie. Sic iamuidet sci
angłi qui&iam nr̃i angeli dicci sunt: quieruti
depotestate tenebrarũ & accepto sp̃s: ignoe
trans lati ad regnũ xp̃i. ad eo sangelos iuncoe¬
pimꝰ ꝑtinere. cũquib noberit sca ato dulcissima
undeiam tot libros scripsim di ciuitas cõmunis:
Sic sunt ergo angłi nr̃i qui sunt angłidi: que ammo

Expanded text:
ei, qua deus ipse pacatus est, sicut deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summodo sciunt eam sancti angeli, homines autem nunc cellant. Considerandum est enim, quantus vir dicebat: Ex parte scimus, et ex parte prophetamus, donec veniatquod perfectum est; et: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. sic iam uident sancti angeli, qui etiam nostri angeli dicti sunt, quia eruti de potestate tenebrarum et accepto spiritus pignore translati ad regnum Christi ad eos angelos iam coepimus pertinere, cum quibus nobis erit sancta atque dulcissima, de qua iam tot libros scripsimus, dei ciuitas ipsa communis. sic sunt ergo angeli nostri, qui sunt angeli dei, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
ma sit corporis sensus & uita: itacorpora
dicimꝰ & dolentia cumdolor corpori nisi
ab anima .ec. non possit. Dol& itaque
anima cum corpore in eo loco ciꝰ ubi aliqͥd
ipsa corpore in colomi dol& &iamnon
in conpore constituta: nam utiq: dolebat
diues ille apud inferos quando dicebat
crucior in ac flama: corpꝰauten nec ex¬
anime dol& necexanimatum sin eanima
dol&. Siergo adolore arguntũ recte
sumer& ut ad morte uti deo mors possit
accedere quia potuit accidere & dolor
magis ad animã ꝑtiner& mori. at quã ma¬
gis ꝑtin& & dolere. Cumuero illa quama¬
gis dolere potest non possit mori quid
mom̃ti adfert. cur illa corpora qm̃fu¬

Expanded text:
ma sit corpori sensus et uita: ita corpora ma sit corpori sensus et uita: ita corpora dicimus et dolentia, cum dolor corpori nisi ab anima esse non possit. Dolet itaque anima cum corpore in eo loco eius, ubi aliquid ipsa corpore incolumi; dolet etiam non in corpore constituta; nam utique dolebat diues ille aput inferos, quando dicebat: Crucior in hac flamma. Corpus autem nec exanime dolet nec animatum sine anima dolet. sumeretur ad mortem, ut ideo mors possit accidere, quia potuit accedere et dolor, magis ad animam pertineret mori, ad quam magis pertinet et dolere. cum uero illa quae magis dolere potest non possit mori, quid momenti affert, cur illa corpora, quoniam fu
Abbreviated transcription (Latin):
ris carere moriendo Prima anunam
nolentim pellit ecor pore: scđa mors
animam noleritem tenet in corpore. ab
utraq morte cõmunit idhab&. ut quod
non uult anima desuo corpore patiat
Adtendunt auton ista contra dictor es
nulla eẽ nunc carnem quadolorẽ pati
possit morteq nompossit & nem adte¬
dunt ee tam̃ aliquid tale qđ corpore
mauis sit Ipsiquoq anim cuius psentia
corpus uiuit & regitur. & dolore patipo¬
test & mori non potest Car inuenta res:
quatum sensũ doloris habeat in mortalis:
Hocigitur erit tunc &iam in corporibus
dampnatorum. quod nunc ee. scimꝰ in a¬
nimis omnium. Siautem consideremus
diligintius dolor quidr̃ corporis magis
adanimã ꝑtin&: animȩ e. enim dolge
non corporis quando ei dolendi caus
existit a corpore. Cum ineo loco dol&
ubi leditur corpꝰ. Sicutergo dicimꝰ corpo¬
ra scientia & corpora uiuentia cuabani¬

Expanded text:
ris carere moriendo. Prima mors animam ris carere moriendo. Prima mors animam nolentem pellit e corpore, secunda mors animam nolentem tenet in corpore; ab utraque morte communiter id habetur, ut quod non uult anima de suo corpore patiatur. Adtendunt autem isti contradictores nullam esse nunc caris, quae dolorem pati possit mortemque non possit, et non adtendunt esse tamen aliquid tale quod corpore maius sit. Ipse quippe animus, cuius praesentia corpus uiuit et regitur, et dolorem pati potest et mori non potest. Ecce inuenta res est, quae, cum sensum doloris habeat, inmortalis est. Hoc igitur erit tunc etiam in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Si autem consideremus diligentius, dolor, qui dicitur corporis, magis ad animam pertinet. Animae est enim dolere, non corporis, etiam quando ei dolendi causa exsistit a corpore, cum in eo loco dolet, ubi laeditur corpus. Sicut ergo dicimus corpora sentientia et corpora uiuentia, cum ab ani
Abbreviated transcription (Latin):
certum tam .e. uiuere omne quod dol&
doloranq omnem nisi inre uiuente. &e.
nonposse Necesse e ergo ut uiuat
dolens non .e. nec esse utoccidat dolor
quia nec corpora ista mortalia & utiq
moretura om̃is dolor occidit & utdolor
aliquis possit occidere. illa causa e.
qm sic .e. anima cone xa huiccor pori.
ut sumis dolorib cedat atq discedat
U m̃ & ipsa compigo men brorum atque
uitalium sic .e. infirma uteã uim qua
magnum uł sumu dolorẽ facit nonua¬
leat sustinere. Tunc autan talicorpori
anima & eo conectitur modo: utillud
uinculum sicut nulla temporis longitu¬
dine soluitur: ita nullo dolore rupatur
roinde&iam sicaro nunc talis nulla ẽ.
quae sensum doloris ꝑpetipos sit mortei
non possit: erit tam tunctalis caro qͥlis
nunc non .e. sicut talis erit & mors qualis
nunon .e Nonenim nulla sed sempiterna
morserit: quando ne uiuere anima
poterit dm̃ habendo nec dolorib: corpo¬

Expanded text:
certum tamen est uiuere omne quod dolet certum tamen est uiuere omne quod dolet doloremque omnem nisi in re uiuente esse non posse. Necesse est ergo ut uiuat dolens, non est necesse ut occidat dolor, quia nec corpora ista mortalia et utique moritura omnis dolor occidit, et ut dolor aliquis possit occidere. illa causa est, quoniam sic est anima conexa huic corpori, ut summis doloribus cedat adque discedat; quoniam et ipsa conpago membrorum adque uitalium sic infirma est, ut eam uim, quae magnum uel summum dolorem facit, non ualeat sustinere. Tunc autem tali corpori anima et eo conectetur modo, ut illud uinculum, sicut nulla temporis longitudine soluetur, ita nullo dolore rumpatur. Proinde etiamsi caro nunc talis nulla est, quae sensum doloris perpeti possit mortemque non possit: erit tamen tunc talis caro, qualis nunc non est, sicut talis erit et mors qualis nunc non est. Non enim nulla, sed sempiterna mors erit, quando nec uiuere anima poterit Deum non habendo nec doloribus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dementis quia sinon incre dibilius sit
ueetari quam eruciari talib rebus
Miru̾bile e enim dolere inignib & tam
uiuere Selmirabilius uiuere inignib
necdolere Si autem hoc creditur curñ
& illud: sed nullum . e: inquiunt corp
quod dolere possit. nec possit mori
& hocunde scimꝰ: nam dexor porib quis
certus ẽ. demonum. utrum in eis doleaN
quando se ad fligimagnis cruciatib
confitent quodsi respondet terrenũ
corpus solidum scilic& atq conspicuu
nullum. et. atq ut uno potius nomine
id ex plicen. nullam eẽ carnem quȩdole¬
repossit morique non possit. quid aliud
dr̃ nisi quod sensu corporis homines &ex¬
perientia collegerunt nullam nam que
carno nisi mortalem sciunt. & hȩc e.
eorum tota ratio ut quod exꝑtinon sunt
nequaquã.eẽ posse arbitrentur Nãq
huius rationis ẽ. doloren facere mortis
argum̃tũ cumuitȩ potius sit indiciũ:
&si non querimus utru possit seꝑuiuere

Expanded text:
elementis; quasi non incredibilius sit elementis; quasi non incredibilius sit uegetari quam cruciari talibus rebus. Mirabile est enim dolere in ignibus et tamen uiuere, sed mirabilius uiuere in ignibus nec dolere. Si autem hoc creditur, quur non et illud? quod dolere possit nec possit mori. Et hoc unde scimus? Nam de corporibus quis certus est daemonum, utrum in eis doleant, quando se adfligi magnis cruciatibus confitentur? Quod si respondetur terrenum corpus solidum scilicet adque conspicuum nullum esse, adque ut uno potius nomine id explicem, nullam esse carnem, quae dolere possit morique non possit: quid aliud dicitur, nisi quod sensu corporis homines et experientia collegerunt? Nullam namque carnem nisi mortalem sciunt; et haec est eorum tota ratio, ut, quod experti non sunt, nequaquam esse posse arbitrentur. Nam cuius rationis est dolorem facere mortis argumentum, cum uitae potius sit indicium? enim quaerimus, utrum semper possit uiuere:
Abbreviated transcription (Latin):
istum degerim dixi. Quidigitur oftondi
unde conuincant᷑ in creduli posse huma¬
na corpora animata atq uiuentia non
so lum num quã morte dissolui sed in & nor
quoq ignium durare torm̃tis. Nolunt
eium hoc ad omni potentis. Nos referre
potintiam: sed aliquo exemplo ꝑsuader
sibi flagitant . quibus respondebimus
.ce. animalia ꝓ fecto cor ruptibilia. qui
mortalia quaetam̃ in mediis ignib uiunt
Nonnullũ &iam genꝰ uermium in aqͥrũ
calida rum scaturrigine repperiri: quari
fer uorem nemo inpune controct&.
Illos autem non solum sine ulla suilesiome
ibi ec. sedextra .ce. nonposse. autno¬
luit credere si ostendere nonualem
aut siualucrimꝰ siueoculis deons trase
res ipias: siue ꝑ testes idoneos edocere
non satis eẽ hoc adenplumrei dequa
questio ẽ eadem infi delitate conte.¬
dent. quiahȩ ammalia non semper
uiuunt & in illis feruorib sine dolorib
uiuunt. Sue quippe naturȩ conueni¬
entib uege tantur illis non cruciant᷑

Expanded text:
te Dei XXI. Quid igitur ostendam, unde convincantur increduli posse humana corpora animata atque viventia non solum nunquam morte dissolvi, sed in aeternorum quoque ignium durare tormentis? Nolunt enim hoc ad Omnipotentis nos referre potentiam, sed aliquo exemplo persuaderi sibi flagitant. Quibus si respondebimus esse animalia profecto corrupmortalia. quae tamen in mediis ignibus uiuant; nonnullum etiam genus uermium in aquarum calidarum scaturrigine reperiri, quarum feruorem nemo inpune contrectat; illos autem non solum sine ulla sui laesione ibi esse, sed extra esse non posse: aut nolunt credere, si ostendere non ualemus; aut, si ualuerimus sine oculis demonstrare res ipsas siue per testes idoneos edocere, non satis esse hoc ad exemplum rei, de qua quaestio est, eadem infidelitate contendent, quia haec animalia nec semper uiuunt et in illis femoribus sine doloribus uiuunt: suae quippe naturae conuenientibus uegetantur illis, non cruciantur
Abbreviated transcription (Latin):
bileest nomen dȩmonum: ut hoc modis omnib:
a scis angdis nos remouere debcamꝰ Nuncergo
ita liber iste claudatur : ut sciam sti mortales
& bratos quod lib& uocentur. qui tam̃ facti&
creati sunt medios non .aẽ. adimmortalẽ bea¬
titudinem ꝑducendis mortalib miseris. a quib
utraq differentia separantur: Quia utẽ modi¬
i sunt : communem habendo inmortalitatem
cum superiorib: : miseriam cum inferiorib qm̃
merito malitiȩ miseri sunt: beatitudinẽ quam
non habent inuidere nob possunt. quã p̃ bere::
Vnde nihil habent amicidȩmonum. qui nob̶
dignum afferant. Cureos tamquã adiutores
colere debeam. quos potius ut deceptores uita¬
redebonus: quos autem bonos & ideo non solũ
inmortales. uerum &iam beatos deoꝵ nomẽ.
sacris & sacrificus. ꝓpter uitam beatam post
mortem adipiscendam colendos putant. qua¬
lescumq illisint & quolib& uocabulo digni
sint. non eos uelle ꝑtale religionis obsequiũ:¬

Expanded text:
bile est nomen daemonum, ut hoc modis omnibus bile est nomen daemonum, ut hoc modis omnibus a sanctis angelis nos remouere debeamus. Nunc ergo ita liber iste claudatur, ut sciamus inmortales et beatos, quodlibet uocentur, qui tamen facti et creati sunt, medios non esse ad inmortalem beatitudinem perducendis mortalibus miseris, a quibus utraque differentia separantur. Qui autem medii sunt communem habendo inmortalitatem cum superioribus, miseriam cum inferioribus, quoniam merito malitiae miseri sunt, beatitudinem, quam non habent, inuidere nobis possunt potius quam praebere. Unde nihil habent amici daemonum quod nobis dignum adferant, quur eos tamquam adiutores colere debeamus, quos potius ut deceptores uitare debemus. Quos autem bonos et ideo non solum inmortales, uerum etiam beatos deorum nomine sacris et sacrificiis propter uitam beatam post mortem adipiscendam colendos putant, qualescumque illi sint et quolibet uocabulo digni sint, non eos uelle
Abbreviated transcription (Latin):
tales illi & beati quuncelissunt: non tamen
dictisunt di deorum id .ẽ. dĩ & hominũ in po¬
pulodĩ constitutoꝵ . quib dictum . ẽ : Egodixi
dui cstis & filui excelsiom̃s: Hinc ẽ. quod ait
apłs. Et si sunt quidicunt᷑ di. siue inclo siue
in terra. sicuti sunt di multi. & domini multi:
disceptandũ .ẽ. cum res ipsa ita clareat: ut ab
scrupulo dubitationis aliena sit: Illud uero
quodnos ex corum inmortalium beatorum nu¬
mero missos esse angelos dicimꝰ. quidĩ uolun¬
tatem hominib annuntiarent: Illis autem
non plac&. quia hoc ministerium non ꝑillos
quos deos appellant id est in mortales & beatos.
sed ꝑ domones fieri credunt. quos in mortales tan¬
tum. non &iam beatos audent dicere. autterte
ita inmortales & beatos. ut tamen donones bo¬
nos nondcos sublimiter conlocatos. & ab hu¬
mana contrectatione senotos: quamuis nomi¬
nis controuersia uideatur: Tamen ita detesta¬

Expanded text:
tales illi et beati, qui in caelis sunt, non tamen tales illi et beati, qui in caelis sunt, non tamen dicti sunt di deorum, id est di hominum in populo Dei constitutorum, quibus dictum est: Ego dixi, di estis et filii Excelsi omnes. Hinc est quod ait apostolus: Etsi sunt qui dicuntur di, siue in caelo siue in terra, sicuti sunt di multi et domini multi: disceptandum est, cum res ipsa ita clareat, ut ab scrupulo dubitationis aliena sit. Illud uero, quod nos ex eorum inmortalium beatorum numero missos esse angelos dicimus, qui Dei uoluntatem hominibus adnuntiarent, illis autem non placet, quia hoc ministerium non per illos, quos deos appellant, id est inmortales et beatos, sed per daemones fieri credunt, quos inmortales tantum, non etiam beatos audent dicere, aut certe ita inmortales et beatos, ut tamen daemones bonos, non deos sublimiter conlocatos et ab humana contrectatione semotos, quamuis nominis controuersia uideatur, tamen ita detesta
Abbreviated transcription (Latin):
Xcelsiom̃s: Potest itaq intellegi hoꝵ deoꝵ
ds̃ quidictus ẽ. ds̃ dõrum : & super hos ds̃
rex magnus. quidictus .ẽ. rexmagnus suꝑ
om̃s deos : Vcrum tam̃ cum a nob̵ queritur si
homines dicti sunt dii. quod inpopulodĩ sunt
quem ꝑ angelos uel ꝑ homines alloquitur ds̃
quanto magis in mortales eo nomine dignisunt.
quica fruuntur beatitudine. ad quã colendo¬
dm̃ cupiunt homines punire. quid responde¬
bimus nisi non frustra inscripturis scis exp̃s¬
sius homines nunccupatos deos. quã illos
inmortales & beatos. quib: nos equales futuros
in resurrectione ꝓmittit᷑. Nescilic& ꝓpter
illoꝵ excellentiam aliquẽcorum nob constituere
dm̃ infidelis auder& infirmitas: qđ in hominc̃
facileest euitare: eteuidentius dicidebuerunt
homines di inpopulodĩ. utterti ac fidentes
facerent cum esse dm̃ suum quidictus ẽ ds̃
deorum : quia & ipsi appellantur di inmor¬

Expanded text:
Excelsi omnes. Potest itaque intellegi horum deorum Excelsi omnes. Potest itaque intellegi horum deorum deus, qui dictus est deus deorum, et super hos deos rex magnus, qui dictus est rex magnus super omnes deos. Verum tamen cum a nobis quaeritur: si homines dicti sunt di, quod in populo Dei sunt, quem per angelos uel per homines adloquitur Deus, quanto magis inmortales eo nomine digni sunt, qui ea fruuntur beatitudine, ad quam Deum colendo cupiunt homines peruenire: quid respondebimus nisi non frustra in scripturis sanctis expressius homines nuncupatos deos, quam illos inmortales et beatos, quibus nos aequales futuros in resurrectione promittitur, ne scilicet propter illorum excellentiam aliquem eorum nobis constituere deum infidelis auderet infirmitas? Quod in homine facile est euitare. Et euidentius dici debuerunt homines di in populo Dei, ut certi ac fidentes fierent eum esse Deum suum, qui dictus est deus deorum; quia etsi appellentur di inmor
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt adherendo beatos. eẽ. dicunt: hocdi¬
cunt quod dicimꝰ quoc lib& cos nomine ap¬
pellant: Hanc autẽ platonicoꝵ. eẽ sententiã
siue omnium siuemelioꝵ. in eoꝵ litteris inue¬
niri potest : Nam &dcipso nom̃e. quor huius modi
inmottalẽ beatamq: creaturam deos appellan:
ideo internos & ipsosipe. nenulla est dissensio
quia & in nr̃is sacris legitur litteris dĩ deoꝵ
Etalibi Rex magnꝰ suꝑ om̃s deos: Illud autẽ
ubi scriptum est: Teribilis ẽ: suꝑ deos : Cur
Suꝑ om̃s ergodeos dix̃ sed gentiuĩ . Id .ẽ quos
gentes ꝓdis habent: quȩ sunt demania: Ideo
terribilis : sub quo terrore dno dicebant.
uenistiꝑ dere nos : Illud uero ubidicit᷑ ds̃
deoꝵ ͦ non potesidm: telbogi ds̃ demonioꝵ
& rix magnus su ꝑiom̃si d cos: Absita
utdicadr rex magnus suꝑ omnia dononia
Sed homenes quoq: inpopulodĩ: eadẽ scriptura
deos appellat: Ego inquit dixi dii estis. & filii

Expanded text:
ti sunt, adhaerendo beatos esse dicunt: hoc diti sunt, adhaerendo beatos esse dicunt: hoc dicunt quod dicimus, quolibet eos nomine appellent. Hanc autem Platonicorum esse sententiam, siue omnium siue meliorum, in eorum litteris inueniri potest. Nam et de ipso nomine, quod huius modi inmortalem beatamque creaturam deos appellant, ideo inter nos et ipsos paene nulla dissensio est, quia et in nostris sacris litteris legitur: . Et alibi, Rex magnus super omnes deos . Illud autem ubi scriptum est, Terribilis est super omnes deos; cur d. Super omnes ergo deos dixit, sed gentium, id est, quos gentes pro diis habent, quae sunt daemonia: ideo terribilis, sub quo terrore Domino dicebant, Venisti perdere nos ? Illud vero ubi dicitur, Deus deorum, non potest intelligi Deus daemoniorum: et Rex magnus super omnes deos, absit ut dicatur Rex magnus super omnia daemonia. Sed homines quoque in populo Dei, eadem Scriptura deos appellat. Ego, inquit, dixi, Dii estis, et filii
Abbreviated transcription (Latin):
coniectare. eisq: temporalẽ & mutabilẽ motũ
sue uoluntatis & facultatis in serere. quod dimo¬
nib certa ratione ꝑ mis sum. c̃.: aliud autem
in&ernis atq in comitiu tabilib dñ legib: quaineiꝰ
sapientla uiuuntimutꝗ drnes tpͥoꝵ p̃uidert
deique uolunt antẽ quȩtamcertissima quam
potentissima est omnium sp̃s eiꝰ participatione
cognore Quod scis angelis recte discr&ioe
donatum est : Ita quenon solũ &ni uerũ &iã
bcatisunt: Bonum autem quo ib eati sunt : ds̃
illis .ẽ. a quo creatisunt: Illius quippe indeli¬
nabiliter participatione & contẽ platione
ꝑfruuntur : Hos si platonici malunt deos
quã demones dicere : eisq: annumerare quos
a sumodõ conditos deos scribit eoꝵ auitor
& magister plato : dicant qđ uolunt: non
enim cumeis deuerboꝵ controuersia laboran¬
dum ẽ: Si enim sic inmortales uttam̃ a sũmo
dõ factos. & si non ꝑscipsos sedei a quo fac¬

Expanded text:
conjectare, eisque temporalem et mutabilem modum conjectare, eisque temporalem et mutabilem modum suae voluntatis et facultatis inserere, quod daemonibus certa ratione permissum est: aliud autem in aeternis adque incommutabilibus Dei legibus, quae in eius sapientia uiuunt, mutationes temporum praeuidere Deique uoluntatem, quae tam certissima quam potentissima est omnium, spiritus eius participatione cognoscere; quod sanctis angelis recta discretione donatum est. Itaque non solum aeterni, uerum etiam beati sunt. Bonum autem, quo beati sunt, Deus illis est, a quo creati sunt. Illius quippe indeclinabiliter participatione et contemplatione perfruuntur. quam daemones dicere eisque adnumerare, quos a summo Deo conditos deos scribit eorum auctor et magister Plato: dicant quod uolunt; non enim cum eis de uerborum controuersia laborandum est. Si enim sic inmortales, ut tamen a summo Deo factos, et si non per se ipsos, sed ei, a quo fac
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ ficantur caritascara est: Precuius nontan¬
tum incorporali: ueru&iã in cõmutabili & inef¬
fabili pulchritudine cuius scõ amore in ardes¬
cunt: om̃a quȩ infra sunt & quodillud .ẽ. ñ sunt:
seque ipsos int̃ illa contẽpnunt. utextoto
quod bonisunt . cobono ex quo bonis ꝑfruant᷑:
& ideo certius tamtẽ poralia & mutabilia ista
nouer̃ : quia eoꝵ principales causas inuerbodĩ
conspiciunt: ꝑ qđ ftcctus ẽ. mund: Quib causis.
quedam ꝓbantur. quedam reprobantur. cuncta
ordinantur: Demones autẽ non in&erna stẽpoꝵ
causas. & quod ammodo cardinales indĩ sapientia
conteplantur : sed quorundã signoꝵ nob̶ occul¬
torum maiore &xperientia. multo plura quã ho¬
mines ffutura prospiciunt: dispositiones quoq
suas aliquando pronuntiant: Deniq sepeisti:
nus quam illi omnino fallunt᷑ : Auid ẽ. enim
temporcdib tempor cilia. & mutubilib mutabilia

Expanded text:
sanctificantur, caritas cara est, prae cuius non tansanctificantur, caritas cara est, prae cuius non tantum incorporali, uerum etiam incommutabili et ineffabili pulchritudine. cuius sancto amore inardescunt, omnia, quae infra sunt et, quod illud est, non sunt seque ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mutabilia ista nouerunt, quia eorum principales causas in Verbo Dei conspiciunt, per quod factus est mundus; quibus causis quaedam probantur, quaedam reprobantur, cuncta ordinantur. Daemones autem non aeternas temporum causas et quodam modo cardinales in Dei sapientia contemplantur, sed quorundam signorum nobis occultorum maiore experientia multo plura quam homines futura prsuas aliquando praenuntiant. Denique saepe isti, nunquam illi omnino falluntur. Aliud est enim temporalibus temporalia et mutabilibus mutabilia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩin illo est corda mundant᷑: sed ꝑquedam
temporulia suȩ uirtutis affecta : & occultis¬
sima signa sapientiȩ quȩ angelicis sensib
&iam malignorum spuum potius quã infir¬
mitati hominũ possent . eẽ. conspicua: Deniq
quando ea paululum supprimꝰda iudicauit.
& aliquantol.tius latuit. dubitauit deillo
demonum princeps. eumq tẽptauit An xp̃s
ess& explorans: Quantũ se teptari ipse ꝑ¬
misit. uthominem quem gerebat ad nr̃ae
imitatiomis temperar& exemplum: Post illã
uero tẽptationẽ cũ angłi sicut scriptum est mi¬
nis trarent aboniutique & scĩ. Ac ꝑ hoc spitib
inmundis metuendi & tremendi magis magisq
in notes cebat denonib quantus c&. & ei iubenti
quamuis in illo conteptibilis uider& carnis in¬
firmitas. resistere nullus auder&: Hisigitur
angelis bonis om̃is corporalium tẽporaliũq
rerum scientia qua inflantur demones uilis. ẽ.
non quod earum ignarisint. sed quodillis di qͣ:

Expanded text:
quae in illo est, corda mundantur, sed per quaedam quae in illo est, corda mundantur, sed per quaedam temporalia suae uirtutis effecta et occultissimae signa praesentiae, quae anetiam malignorum spirituum potius quam infirmitati hominum possint esse conspicua. Denique quando ea paululum supprimenda judicavit, et aliquanto altius latuit, dubitavit de illo daemonum princeps, eumque tentavit an Christus esset, et explorans quantum se tentari ipse permisit, ut hominem quem gerebat, ad nostrae imitationis temperaret exemplum. Post illam vero tentationem cum angeli, sicut scriptum est, ministrabant ei , boni utique et sancti, ac per hoc spiritibus immundis metuendi et tremendi, magis magisque innotescebat daemonibus quantus esset, ut ei jubenti, quamvis in illo contemptibilis videretur corporis infirmitas, resistere nullus auderet. INTangelis bonis omnis corporalium temporaliumque rerum scientia, qua inflantur daemones, uilis est: non quod earum ignari sint, sed quod illis Dei, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Porro demonum qua promeritis pos sidebatur
genus humanum : di humilitas quein forma
serui apparuit. quantum uirtutẽ habeat.
anime hominum nesciunt. Inmunditia elationis
dem dño infirmitate carnis indutodixorint.¬
Quid nob̵ & tibi ihũ nazarene: uenisti per¬
dermos: Clarum est in his uerb quod incis
& tanta scientia erat & caritãs nonerat.
Poenam suam quippe formidabant ab illo:
Non in illo iustitiam diligebant : Tantiũ ero
cis innotuit quantum uoluit: tantũ autem
uoluit. quantum oportuit : Sedinnotuit Nĩ
sicut angelisscis qui eius. scđmid quod dĩ uer¬
bum est participata &nitate per fruuntur:
sed si cuteis terrendis in notescendũ fuit. & ex
quorum trrannica quod ammodo potestate
fuerat liberiurus. predestinatos insuum
regnum: Etgloriam sem ꝑ ueracem: & ueracit᷑
sepiternam : Innotuit ergo demonib: non
ꝑid quod .e. uita & erna & lum̃ in cõmutabi¬
le. quod inluminat pios eui uidendo ꝑfidẽ

Expanded text:
porro daemonum, qua pro meritis possidebatur porro daemonum, qua pro meritis possidebatur genus humanum, Dei humilitas, quae in forma servi apparuit, quantam virtutem habeat, animae hominum nesciunt immunditia elationis dem Domino infirmitate carnis induto dixQuid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere nos? Clarum est in his uerbis, quod in eis et tanta scientia erat, et caritas non erat. Poenam suam quippe formidabant ab illo, non in illo iustitiam diligebant. Tantum uero eis innotuit, quantum uoluit; tantum autem uoluit, quantum oportuit. Sed innotuit non sicut angelis sanctis, qui eius, secundum id quod Dei Verbum est, participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica quodam modo potestate fuerat liberaturus praedestinatos in suum regnum et gloriam semper ueracem et ueraciter sempiternam. Innotuit ergo daemonibus non per id. quod est uita aeterna et lumen incommutabile, quod inluminat pios, cui uidendo per fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
sionem aurium. tammultarum utiam penesint
omnium quehoc uerbum nonnisi inmalã partẽ
audire consuer. quod diximꝰ cogam̃ exponcre :
Cumpossimꝰ angelorum nomine adhibito can¬
dem offensionẽ quȩ nomine denonũ fieri pote¬
nominis. sidiuinos intueamur libros aliquid
adfert cogitatione dignissimum: Dęmones
enim dicunt᷑ : qm̃ uocabulum grecũ est obscientiã
nominati: Apostolus autẽ spũ scõ locutus ait
Scientia inflat. caritas uero aedificat: Quod
recte aliter non intellogit᷑: nisi & scientia tunc
prodesse cũ caritas in est Sine hacautẽ in flare :
id est in suꝑbiam in anissime. quasi uentositate
extollere : Estergo indenonib scientia sine
caritate: & ideo tam inflati. hoc . ẽ. tã suꝑbi
sunt : ut honores diuinos. & religionis scrui¬
tutt : quamuero dõ deberi scuint. sibisatis
egerint exhib. eri. & quantũ pos sunt apud
quos pos sant adhuc agunt: contra suꝑbum

Expanded text:
sionem aurium tam multarum, ut iam paene sint sionem aurium tam multarum, ut iam paene sint omnium, quae hoc uerbum non nisi in malam partem audire consuerunt, quod diximus cogamur exponere, cum possimus angelorum nomine adhibito eandem offensionem, quae nomine daemonum fieri potenominis, si diuinos intueamur libros, aliquid adfert cognitione dignissimum. Daemones enim dicuntur quoniam uocabulum Graecum est ob scientiam nominati. Apostolus autem spiritu sancto locutus ait: Scientia inflat, caritas uero aedificat; quod recte aliter non intellegitur, nisi scientiam tunc prodesse, cum caritas inest; sine hac autem inflare, id est in superbiam inanissimae quasi uentositatis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt, et apud quos possunt, adhuc agunt. Contra superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
nicolarũ in quib & labeo . ẽ eosde ꝑhibe
ab aliis angelos diciquos ipsidonones nunccu¬
pant Iammihi debonis angelis aliquid uideo
disserendũ. Quos isti esse nonnogant: sed
cos bonos demoes uocare quam angelos ma¬
lunt. Nos autem sicut scriptura loquitur:
sccundũ quã xpĩ anisumus angelos quidem
partim bonos partimbonos Numquã ucrobonos
dȩmones legimꝰ sedubicũq illarũ littera rum
hoc nomen positum repperitur. siue dȩmones
si uedemonia dicant᷑. nonnisi maligni signifi¬
cantur sp̃s: & hanc loquendi consuetudinem
in tantum populi usq quaq secutisunt: uteoꝵ
&iam quipagani appellantur. & deos multos
acdemones colendos &̃. contendunt : Nullus
feresit. tam litteratꝰ & doctas. quiaudeat in lau¬
de ud seruosuo dicere deonẽ habes Sed cui¬
lib& hoc dicere uoluerit. non scaliter accipi
quam maledicere uoluisse dubitarenonpossit
Quia igitur nos causa conpellit. ut post offen¬

Expanded text:
nicolarum, in quibus et Labeo est, eosdem perhibent nicolarum, in quibus et Labeo est, eosdem perhibent ab aliis angelos dici, quos ipsi daemones nuncupant, iam mihi de bonis angelis aliquid uideo disserendum, quos isti esse non negant, sed eos bonos daemones uocare quam angelos malunt. Nos autem, sicut scriptura loquitur, secundum quam Christiani sumus, angelos quidem partim bonos, partim malos, numquam uero bonos daemones legimus; sed ubicumque illarum litterarum hoc nomen positum reperitur, siue daemones, siue daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo dicere: \'Daemonem habes\'; sed quilibet hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit. Quae igitur nos causa conpellit, ut post offen
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ctipsa uia corporali. que falsissima est
& plenissima crroris. qua noniter agit᷑ iustitiͤ
Hoc est in corporalem similitudinẽ addm̃ de¬
bous ascendere. Inipsa tam̃uia corporaliquã
denonum amici ꝑ elem̃toꝵ gradus ordinant
inter &herios deos. & terrenos homines acis
dȩmonib mediis comstitutis hocdeosopinant᷑
habere precipuum: ut propterhoc int̃ uallum
locorum contrectatione ñ contaminarentur
huma nat̃ : Ita dȩ mones contaminari potius ab
hominib: quam homines mundari ai demonib
credunt: &d cos ipsos contaminari potuisse.
nisiloci altitudine munirent᷑: Quis tã infelix
est ut ista uia mundari se existim&. ubi homi¬
nes contaminantes. demones conta minati.
dii contaminabiles p̃dicant᷑. &n potius cligat
uiam ubi contaminantes magis dȩ mones cuitent᷑.
et abin contam in abilidõ. ad incunda societatẽ
in contaminatoꝵ angłoꝵ homines a contami¬
natione mundent᷑. sed nede uerb &iã noscerta

Expanded text:
quidem et in ipsa uia corporali quae falsissima est quidem et in ipsa uia corporali quae falsissima est et plenissima erroris, qua non iter agit iustitia; hoc est incorporalem, similitudinem ad Deum debemus ascendere — in ipsa tamen uia corporali. quam daemonum amici per elementorum gradus ordinant inter aetherios deos et terrenos homines aeriis daemonibus mediis constitutis, hoc deos opinantur habere praecipuum, ut propter hoc interuallum locorum contrectatione non contaminentur humana. Ita daemones contahominibus, quam homines mundari a daemonibus credunt, et deos ipsos contaminari potuisse, nisi loci altitudine munirentur. Quis tam infelix est, ut ista via mundari se existimet, ubi homines contaminantes daemones contaminati, dii contaminabiles praedicantur; et non potius eligat viam, ubi contaminantes magis daemones evitentur, et ab incontaminabili Deo ad ineundam societatem incontaminatorum Angelorum homines a contamicuius boni. Sed ne de uerbis etiam nos certar
Abbreviated transcription (Latin):
tali sps iustitia ꝑ quam non locoꝵ distantia.
sed similitudinis excellentia mansit insummis:
mundandis liberandisq nob uere diuinũ p̃be¬
at adiutorium: Qui profecto in contaminabilis
ds̃ : absit ut contaminationẽ timer&. &homine
quo indutus .e: autex hominib: interquos in
homine conuersatus e Non enim parua sunt
he interim duo quȩ salubriter sua in carnatione
manstrauit: neccarne posse contaminarł
ueram diuinitatẽ: Nec ideo putandos doones
nob̵. ec̃. mdiores : quia non habent carnien:
Hic ẽ sicut enim scã scriptura p̃dicat media
tate qua nob factus . ẽ. similis. non hic locus
ut conpetenter. ꝓnrã facultate dicamus:
multis effectib clareant ꝑ corporaliũ tamen
locorum inter ualla & ꝑaeriorum cor porum
leuitatom ac prouertu aninoꝵ nos auocare
atque auertere moliuntur. Nonuiamp̃bent
addm̃. sed neuia tencatur in pediunt: Quando

Expanded text:
tali spiritus iustitia, per quam non locorum distantia, tali spiritus iustitia, per quam non locorum distantia, sed similitudinis excellentia mansit in summis, mundandis liberandisque nobis uere diuinum praebeat adiutorium. Qui profecto incontaminabilis Deus absit ut contaminationem timeret ex homine quo indutus est, aut ex hominibus inter quos in homine conuersatus est. Non enim parua sunt haec interim duo, quae salubriter sua incarnatione monstrauit, nec carne posse contaminari ueram diuinitatem, nec ideo putandos daemones nobis esse meliores, quia non habent carnem. Hic est, sicut eum sancta scriptura praedicat, mediatate, qua nobis factus est similis, non hic locus est ut conpetenter pro nostra facultate dicamus. multis effectibus r clareant, per corporalium tamen locorum interualla et per aeriorum corporum leuitatem a prouectu animorum nos auocare adque auertere moliuntur, non uiam praebent ad Deum, sed. ne uia teneatur, inpediunt. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauerunt : cum agitur debeata uita corpo¬
ralium contrectationum facere mentionem:
ubi est illud platonis. ubiait. fugiendum est igit᷑
ad carissimam patriam. & ibit fit pater. &ibiomã
Quaeigitur inquit cdassis. aut fuga similedo
ficri. Siergodõ quantosimilior. tanto fit quisque
propinquior Nulla est abillo alla longinquitas.
quam cius dissimilitudo: Incorporaliuero illi eino
& in commutalili tanto .e. anima hominis dissi¬
milior: quanto rerum temporalium mutabiliũq
cupidior: Hoc ut san&ur qm̃ inmortali puritate
quȩ in summo est. eaquȩ inimosunt mortalia
& inmunda comuenire nonpossunt: opus est
quidem mediatorem. nontam̃ tali quicor pus
quidem habeat inmortale ꝓpinquum. sũmis.
animum autem morbibum similem infimis
Quomorbo nob inuideat potius nesanemur:
quam adiuu& ut sancm: Sedtali qui nob in in¬
fimis excorporis mortalitate coaptatus. in mor¬

Expanded text:
iudicauerunt, cum agitur de beata uita, corpoiudicauerunt, cum agitur de beata uita, corporalium contrectationum facere mentionem. Ubi est illud Plotini, ubi ait: Fugiendum est igitur ad carissimam patriam, et ibi pater, et ibi omnia. Quae igitur, inquit, classis aut fuga? Similem Deo fieri.\' Si ergo deo quanto similior, tanto fit quisque propinquior, nulla est ab illo alia longinquitas quam eius dissimilitudo. Incorporali uero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum temporalium mutabiliumque cupidior. Hoc ut sanetur, quoniam inmortali puritati, quae in summo est, ea quae in imo sunt mortalia et inmunda conuenire non possunt, opus est quidem mediatore; non tamen tali, qui corpus quidem habeat inmortale propinquum summis, animum autem morbidum similem infimis quo morbo nobis inuideat potius ne sanemur, quam adiuuet ut sanemur; sed tali, qui nobis infimis ex corporis mortalitate coaptatus inmor
Abbreviated transcription (Latin):
An forte dii possunt ab hominib: contamina¬
tos mundare denones. necabeis contami¬
nari Cteo modo non possent & homines :
quis talia sentiat: nisi quã mfallacissimi dae¬
mones decoeperunt : Quid quod siuideri &
uidere contaminat uidentur ab hominibus
dii quos uisibiles dicit darissima mundilumi¬
na &c& sidera. tutioresq sunt denones abis¬
ta hominum contaminatione qui non poss
uideri nisiudint: Aut si non uideri. seduidere
contaminart: nogent ab istis clarissimis mun¬
diluminib: quos deosopinantur uideri homines.
cum nadios suos terras usque ꝑtindant: Quita¬
mer corum radii ꝑquȩque in munda diffusi
non contaminantur. & di contaminarent᷑
Sih ominib miscerentur. &iam si ess& necessa¬
nius in subueniendo contectus : Nam radiis solis
& lune terra contingitur. nec istã contaminat
homines. qui cuncta corporca & sensibilia pre
incorporalib & intellegibilib post ponenda

Expanded text:
An forte di possunt ab hominibus contaminaAn forte di possunt ab hominibus contaminatos mundare daemones, nec ab eis contaminari, et eo modo non possent et homines? Quis talia sentiat, nisi quem fallacissimi daemones deceperunt? Quid quod, si uideri et uidere contaminat, uidentur ab hominibus di, quos uisibiles dicit, \'clarissima mundi lumina et cetera sidera, tutioresque sunt daemones ab ista hominum contaminatione, qui non possunt uideri, nisi uelint? Aut si non uideri, sed uidere contaminat, negent ab istis clarissimis mundi luminibus, quos deos opinantur, uideri homines, cum radios suos terras usque pertendant. Qui tamen eorum radii per quaeque inmunda diffusi non contaminantur, et di contaminarentur, si hominibus miscerentur, etiamsi esset necessarius in subueniendo contactus? Nam radiis solis et lunae terra contingitur, nec istam contaminat homines, qui cuncta corporalia et sensibilia prae incorporalibus et intellegibilibus postponenda
Abbreviated transcription (Latin):
do & audiendo di corporaliter misceri hominib:
possent: Hociutem modo dęmones simisce int̃
contaminarentur : in contaminabiles dicunt
donones & contamin abiles deos: Siautem
contaminantur & demones. quid conferunt
hominib aduitam post mortẽ beatam. quos
contaminati mundare nom possunt: ut eos mundos
diis in contaminatis postł adiungere. inter
quos & illos medii constituti sunt : autsi hoceis
beneficii non conftrunt quid prodest hominib
dęmonum amica mediatio: anut post mortẽ
non ad deos homines ꝑ dęmones transcant.
Sad simul uiuant utriq contaminati. acꝑ hoc
nautribeati: nisi forte quis dicat more spongearũ.
ud huius cemodi rerum mundar donones amicos
suos. uitanto ipsi sordidiores fiant quanto
fiunt homines cis uelut tergentib mundiores:
quod suta est hoccontaminatiorib du miscent᷑
dȩnonibus quine contaminaront̃ hominũ
ꝓpinquitatẽ . contrectationẽq uita runt

Expanded text:
do et audiendo di corporaliter misceri hominibus do et audiendo di corporaliter misceri hominibus possent. Hoc autem modo daemones si miscentur,r: incontaminabiles dicunt daemones et contaminabiles deos. Si autem contaminantur et daemones, quid conferunt hominibus ad uitam post mortem beatam. quos contaminati mundare non possunt, ut eos mundos dis incontaminatis possint adiungere, inter quos et illos medii constituti sunt? Aut si hoc eis beneficii non conferunt, quid prodest hominibus daemonum amica mediatio? An ut post mortem non ad deos homines per daemones transeant, sed simul uiuant utrique contaminati ac per hoc neutri beati? Nisi forte quis dicat more spongiarum uel huiusce modi rerum mundare daemones amicos suos, ut tanto ipsi sordidiores fiant, quanto fiunt homines eis uelut tergentibus mundiores. Quod si ita est, contaminatioribus di miscentur daemonibus, qui, ne contaminarentur, hominum propinquitatem contrectationemque uitarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
minatis simi perscuerent: Quidiam deceteris ser¬
sibus dicam: non enim ol faciendo contaminari
ueldi possent siadessent. uelcum ad sunt
donones sunt uiuoꝵ corpoꝵ uaporib: humanoꝵ
sitantis sacri ficiorum cadauerinis contaminant᷑
nidoribus: Ingustandiautẽ sensum. nulla neres¬
sitate reficiendȩ mortalitatis urgentur: ut fame
adacti. cibos ab hominib: querant : Tractus uero
in potes tate est : Nam lic& ab eo potissimum sensu
contrectatio dicta uideatur : acteus tamen
siuellent miscerentur hominib utuiderent &uide¬
rentur. audirent. & audirent᷑: Tangendi autẽ
quȩ neces sitas : namneque homines id concu¬
piscere auderent : cumdeoꝵ uel demonum. bono¬
rum conspectu uel conloquio fruerentur: & sun
tantum curiositas ꝓ grederetur. utuellent: quo¬
nam pacto quis piam poss& inuitũ tangeredm̃
uel dȩmonem. quinisi captum non potest passore:
Videndo igitur uisib: q se prebendo. & loquen¬

Expanded text:
minatissimi perseuerent? Quid iam de ceteris senminatissimi perseuerent? Quid iam de ceteris sensibus dicam? Non enim olfaciendo contaminari uel di possent, si adessent, uel cum adsunt daemones possunt uiuorum corporum uaporibus humanorum, si tantis sacrificiorum cadauerinis non contaminantur nidoribus. In gustandi autem sensu nulla necessitate reficiendae mortalitatis urgentur, ut fame adacti cibos ab hominibus quaerant. Tactus uero in potestate est. Nam licet ab eo potissimum sensu contrectatio dicta uideatur, hactenus tamen, si uellent, miscerentur hominibus, ut uiderent et uiderentur, audirent et audirentur. Tangendi autem quae necessitas? Nam neque homines id concupiscere auderent, cum deorum uel daemonum bonorum conspectu uel conloquio fruerentur; et si in tantum curiositas progrederetur, ut uellet: quonam pacto quispiam posset inuitum tangere deum uel daemonem, qui nisi captum non potest passerem? Videndo igitur uisibusque se praebendo et loquen