comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ omnes urbes eius uniu̾sa mala
que locutꝰ sum adu̾sũ eam. qm̃ indu¬
rauerunt ceruicẽ suam ut ñ auditens
sermones meos: Postquã in thophet
pͣsentib populi senorib quos duxe¬
rat secũ iheremias. confregit laguncu¬
uerse loquit᷑ multitudini que ad locũ
thoph& ire noluerat. qd̃ inducturꝰ sit
dñs suꝑ ciuitatẽ hicrusalẽ. & suꝑ om̃s
urbes eius mala que locutꝰ sit adu̾sus
eam: Et ne putemꝰ crudelem eẽ senten¬
tiam: reddit causas. qͣre inducturꝰ sit
mala: Qmͣ inquit indurauerunt cer¬
uicẽ suam ut ñ audirent sermones
meos. ñ pꝰ multas qͥdem impietates
uolentes agere penitentiã: Et auduit
fassur filius emmor sacerdos qͥ consti¬
tutꝰ erat pͥnceps in domũ dnĩ hiere¬
miã ꝓphãntem sermones istos. & ꝑcus¬
sit fassur hieremiam ꝓpħam & mi¬
sit eum inneruũ quod erat in porta
beniamm suꝑiori in domo dnĩ: Pfas¬

Expanded text:
eius uniuersa mala, quae locutus sum aduersum eam, quoniam indurauerunt ceruicem suam, ut non audirent sermones meos. Postquam m Tofeth praesentibus populi senioribus, quos duxerat secum Hieremias, confregit laguncuuersae loquitur multitudini, quae ad locum Tofeth ire noluerat, quod inducturus sit dominus super ciuitatem Hierusalem et super omnes urbes eius mala, quae locutus sit aduersum eam. et ne putemus crudelem esse sententiam, reddit causas, cur inducturus sit mala: \'quoniam,\' inquit, \'indurauerunt ceruicem suam, ut non audirent sermones meos ne post multas quidem impietates uolentes agere paenitentiam.\' Et audiuit Phassur filius Emmer sacerdos qui constitutus erat princeps in domo Domini Hieremiam prophetantem sermones istos et percussit Phassur Hieremiam prophetam et misit eum in nervum quod erat in porta Beniamin superiori in domo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris in terris: Que licet ñ sequam᷑.
tamͣ dampnare ñ possumꝰ quã & mul-¬
ti eccłasticorum uirorũ & martires ita
dixerunt ut unusqͥsq in suo sensu
habundet. & dñi cuncta iudicio reser¬
uent᷑ Quomodo autẽ uas fictile & tes¬
teum si fractũ fuerit. inantiquã spe-¬
ciẽ ñ potest reformari. sic et popłs iu¬
deoꝵ & hierłem subu̾sa statũ pͥstinũ ñ
habebunt: Deniq cassum nom̃ ẽ ipsiꝰ
dicit᷑. & cum habitatione pͥstina pͥsti¬
nũ quoq nom̃ amisit ad discutiendã
suꝑbiam habitatorũ eius. Scẽ autẽ
crucis & resurrectionis uocabula ñ ur¬
bẽ significant s locum. nec diuitiaꝵ
quondã magnitudine̾. ꝑ quã periit
Et inthophet sepeliunt᷑ uel sepelient
eo qd̾ ñ sit alius locus ad sepeliendũ
Sic faciam loco huic ait dñs & habita¬
toribus cius. ut ponã ciitatẽ istamsi¬

Expanded text:
uatoris. quae licet non sequamur, tamen damnare non possumus, quia multi ecclesiasticorum uirorum et martyres ista dixerunt, ut unusquisque in suo sensu abundet et I domini cuncta iudicio reseruentur. quomodo autem uas fictile et testeum, si fractum fuerit, in antiquam speciem non potest reformari, sic et populus Iudaeorum et Hierusalem subuersa statum pristinum non habebunt. denique cassum nomen est dicitur, et cum habitatione pristina, pristinum quoque nomen amisit, ad decutiendam superbiam habitatorum ejus. Sanctae autem Crucis et Resurrectionis vocabula, non urbem significant, sed locum: nec divitiarum quondam magnitudinem, per quam periit Et in Thopheth sepelientur sive sepelient, eo quod non sit alius locus ad sepeliendum. Sic faciam loco huic, ait Dominus, et habitatoribus ejus, et pona
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum suoꝵ & carnib filiarũ suaꝵ. et
unꝰqͥsq carnes amici sui comedet in ob¬
sidione & in angustia qͣconcludent eos
inimicieorũ. & qui querunt animaseoꝵ.
Quamquã hec & inbabilonia captiui¬
tate accidisse populo nouerimꝰ. tamͣ
plenius referunt᷑ ad tempora salua-¬
toris. quando obsessisunt auespasia¬
no & tito. & ciuitas eorũ de adrianitẽ¬
porib in et̾nos cineres conlapsa eͣ ut
qui obtulerant filios suos ydolis. ipsi
eos postea famis necessitate cõpulsi
in ciboꝵ usum uerterent. carnesq
omniũ darent᷑ uolatilib celi: & bestiiᷤ
t̃rȩ: ut qͥ dei munerib abusi fuerant
in impietatẽ. & ꝓpͥa uiscera idolis im¬
molarant. uentres suos sepulcͣ face¬
rent liberorum: Et conteres lagun¬
cłam in ocuł eorũ qͥ ibunt uel eg̾dien¬
tur tecũ. & dices ad eos: hec dicit dns

Expanded text:
suorum et carnibus filiarum suarum et unusquisque carnem amici sui comedet in obsidione et in angustia, in qua concludent eos inimici eorum et, qui quaerunt animas eorum. Quamquam haec et in Babylonia captiuitate accidisse populo nouerimus, tamen plenius referuntur ad tempora saluatoris, quando obsessi sunt a Uespasiano et Tito et ciuitas eorum Hadriani temporibus in aeternos cineres conlapsa est, ut, qui optulerant filios suos idolis, ipsi eos postea famis necessitate conpulsi in ciborum usum uerterent carnesque omnium darentur uolatilibus caeli et bestiis terrae, ut, qui dei muneribus abusi fuerant in impietatem et propria uiscera idolis immolarant, uentres suos sepulchra facerent liberorum. Et conteres lagunculam in oculis uirorum, qui ibunt — uel egredientur — tecum, et dices ad eos: haec dicit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uiri: Reges autẽ iuda. hoc ẽ hereticoꝵ
patͥarche implent locum quondã dei
sanguine deceptorum & innocentium
Nisi stultus & simplex fuerit ñ cito sub¬
uertitur Et edificant excelsa bachalim
dum de sublimib disputare sedicunt.
Et comburent filios suos idolo. quos in
heresi genuerint: Que omnia ignoiare
añs se dicit. nec unquã ascendisse in co¬
gitationẽ suam ꝓpterea ecce dies ue¬
niunt dicit dñs. & ñ uocabit᷑ locus iste¬
amplius thopheth & uallis filii ennon.

Expanded text:
uiri; reges autem luda, hoc est hereticorum uiri; reges autem luda, hoc est hereticorum patriarchae, implent locum quondam dei sanguine deceptorum et innocentium — nisi enim stultus et simplex fuerit, non cito subuertitur — et aedificant excelsa Bahalim, dum de sublimibus disputare se dicunt, et comburunt filios suos idolo, quos in heresi genuerint. quae omnia dominus ignorare se dicit nec umquam ascendisse in cogitationem suam. Propterea ecce dies ueniunt, dicit dominus, etnonuocu.br:trcrlocusi.steamplius To feth
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc locũ multi quidẽ ad celestẽ refe¬
funt iherusalem Qd ne semꝑ admone¬
am. tantũ hoc dixisse sufficiat. uitandã
istiusmodi explanationẽ. ĩmo heresim
qͦ manifesta subu̾tit: & p̃stigiasquas¬
dam eccłiis xpĩconatur induce̾ Nulli
autẽ dubiũ quin in tempĩo dei bachãl
ido lũposuerunt siue in delubro quod
erat inualle filiiennon. ubi& lucus ba¬
chal & ara eius fuit. suꝑ quã ĩmolaue¬
runt & incenderunt filios suos. qͣ dñs
nec cogitauit nec locutꝰ ẽ. nec ascendert̃
in coreius. ñ quod deus futura nesciue¬
rit. s quod indigna sua noticia igno¬
rare sedicat. iuxta illud euanglĩcum.
Recedite a me oꝑarii iniquitatis: nescio¬
uos Nouit enĩ dñs eos qͥsunt eius. et
qui ignorat ignorabitur. uel certe. ani¬
paton aco. & hec de deo accipienda sicut¬
& alia. Omnis autẽ hereticus derelin¬
quit dnm̃ & alienũ facit locum habi¬
cione dei. quẽ sua fraude polluerit et
libat diis alienis. quos nec ipse noue¬

Expanded text:
Et hunc locum stulte quidam ad caelestem referunt Hierusalem. quod ne semper ammoneam, tantum hoc dixisse sufficiat uitandam istiusmodi explanationem. immo heresim, quae manifesta subuertit et praestigias quasdam ecclesiis Christi conatur inducere. nulli autem dubium, quin in templo dei Bahal idolum posuerint siue in delubro, quod erat in ualle filii Ennom, ubi et lucus Bahal et ara eius fuit, super quam immolauerunt et incenderunt filios suos. quae dominus nec cogitauit nec locutus est nec ascenderunt in cor eius, non quo deus futura nescierit, sed quo indigna sua notitia ignorare se dicat iuxta illud euangelicum: recedite a m e, operariiiniquitatis, nesciouos! nouit enim dominus eos, qui sui sunt, et qui ignorat, ignorabitur. uel certe ἀνθρωποπαθω̃ς et haec de deo accipienda sicut et alia. omnis autem bereticus derelinquit deum et alienum facit locum habitatione dei, quem sua fraude polluerit, et libat dis alienis, quos nec ipse noue
Abbreviated transcription (Latin):
occisionis que ẽ ualł filii ennom. que
hebͣice dicitur gehennon. unde & gehen¬
nam appellatam putant ut supͣdixi¬
mus Miror autẽ quid sͥ uoluerint. lxx
uiroꝵ multitudinẽ. nͥ forte ex eo qd̃ ibi
populus corruerit. & cessauerit homi¬
nũ multitudo. uel spiritalit in errore
idolatͥȩ. uel iuxta litterã ababilonio ex¬
ercitu. quod in consequentib manifes¬
tius legitur. Et dissipabo consiliũ uide
ꝙ hierłem in loco isto. & subuertã eos
gladio in conspectu inimicoꝵ suoꝵ et in
manuquerentiũ animas eoꝵ Et dabo
cadauera eorũ ȩscã uolatilib celi & bes

Expanded text:
occisionis. Quae sit uailis filii Ennom, quae Hebraice dicitur \'gehennom.\' unde et \'gehennam\' appellatam putant, supra diximus. miror autem, quid sibi uoluerint LXX p\'uirorum multitudinem,\' nisi forte ex eo, quod ibi populus corruerit et caesa sit hominum multitudo uel spiritaliter in errore idololatriae uel iuxta litteram a Babylonio exercitu, quod in consequentibus manifestius legitur. Et dissipabo consilium Iudae et Hierusalem in loco isto ei subuertam eos gladio in conspectu inimicorum I suorum et in manu quaerentium animas eorum et dabo ca
Abbreviated transcription (Latin):
cue ñ de babiloniis quippe & urbs
instaurata & populus reductus iniu¬
deam. & habundantiȩ pͥstinȩ restitu¬
tꝰ ẽ Post captiuitatẽ autẽ que subues¬
pasiano & tito. & pꝰea accidit sub adri¬
ano usq ad consũmationẽ scłi ruine
iherusalem ꝑmansure sunt: quãꝗͣ
sibi uidei aureã atq gẽmatã iherłm

Expanded text:
 post Babylonios quippe et urbs instaurata et populus reductus in Iudaeam et abundantiae pristinae restitutus est. post captiuitatem autem, quae sub Uespasiano et Tito et postea accidit sub Hadriano, usque ad consummationem saeculi ruinae Hierusalem permansurae sunt, quamquam sibi Iudaei auream atque gemmatam H
Abbreviated transcription (Latin):
et adu̾sum arrianos. et macedonianos.
paruũ libellum. in quo coessentialem
predicat trinitatẽ. et alium adu̾sus eos.
qui dicunt eẽ in creaturis aliquid in¬
corporcũ: in quo et diuinis destimoniiᷤ
et patrũ confirmat sententiis nichil
dam grecũ nomine edita : qui a fide
catholica discedens. ad nestorianã abi¬
it impietatẽ: in qua ep̃s monet cum
credere sanctã mariã uirginẽ. non ho¬
minẽ purũ genuisse. qui postea diui¬
nitatẽ susciꝑet: sed dm̃ ueru̾ in homi¬
ne uero: Sunt uero eiꝰ et alia scripta.
quȩ quia nondũ legi nominare no¬
lui uiua tamen uoce egregius doc¬
ior et credit᷑. et ꝓbat᷑. Scͥpsit postea¬
& ad felicem prefectũ p̃torii. et patriciȩ
dignitatis uirũ filium magni consulis
iam religiosum epłam. adtimorẽ dñi
hortatoriã continentẽ ꝑsonas pleno a¬
numo penitentiã agere disponentiũ.¬

Expanded text:
et adversum Arianos et Macedonianos parvum libellum, in quo coessentialem praedicat Trinitatem. Et alium adversus eos qui dicunt esse in creaturis aliquid incorporeum. In quo divinis teet Patrum confirmat sententiis, nihil mdam Gratum nomine edita, qui a fide catholica discedens, ad Nestorianam abiit impietatem. In qua epistola admonet eum credere sanctam Mariam Virginem non hominem purum genuisse, qui postea divinitatem susceperit, sed Deum verum in homine vero. Sunt vero et alia ejus scripta, quae, quia necdum legi, nominare nolui. Viva tamen voce egregius doctor et creditur et probatur. Scripsit postea ad Felicem praefectum praetorii, et patriciae dignitatis virum, filium Magni consulis, jam religiosum, epistolam ad timorem Domini hortatoriam, convenientem personis pleno animo poenitentiam agere disponenti
Abbreviated transcription (Latin):
lem et unitam dĩ & hominis societatẽ.
calculator scͥpturaꝵ. inuitatus ascõ hy¬
lario urbis rome ep̃o. composuit pascha¬
lem cursũ indagatione cautissima. post
quatuor pͥcees qui composuerunt. idest
ypolitum. eusebium. theophilũ. & ꝓspe¬
rum: & ꝑtendit annoꝵ seriem usq ad an¬
num quingentesimũ tricesuũ scd̃m: & ita
ut quingentesimo tricesimo t̾cio anno. re¬
& die eademq luna. quõ pͥmũ passio ac re¬
surrectio dominica facta est. lxxxuiii.

Expanded text:
lem et ei unitam Dei et hominis societatem. calculator scrupulosus, invitatus a sancto Hilario urbis Romae episcopo, composuit Paschalem Cursum indagatione cautissima; post quatuor priores qui composuerunt, id est Hippolytum, Eusebium, Theophilum et Prosperum; et protendit annorum seriem usque ad annum quingentesimum trigesimum secundum: ita ut quingentesimo trigesimo tertio anno Paet die, eademque luna qua primum passio et resurrectio Domini facta est. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
lirinensiᷤ monasterii. apud regiu̾
galliȩ ep̃c factꝰ. uir indiuinis scͥp¬
turis intentis satis. ex traditioẽ
simbol oc casionẽ accepta. compo¬
suit librũ de sp̃u scõ. in quo ostendit
eum iuxta fidem patrũ et consub¬
stantialẽ et coȩt̾nalem ẽẽ patri.et
filio. ac plenitudinẽ trinitatis obti¬
nentem. Edidit quoq opus egregiũ

Expanded text:
rinensis monasterii apud Regium Galliae episcopus factus, vir in divinis Scripturis satis intentus, ex traditione symboli occasione accepta, composuit librum de Spiritu sancto in quo ostendit eum juxta fidem Patrum et consubstantialem et coaeternalem esse Patri et Filio, ac plenitudinem Trinitatis obtinentem. Edidit quoque opus egregium
Abbreviated transcription (Latin):
hodon genere asianus ataciano de
quo supradiximꝰ rome inscͥpturi
erud̾itus. edidit plurima p̃cipuaq ad¬
u̾sus marcionẽ opuscula: in quib refeit
quomͦ ipsi quoqunt̃ se marcioniste dl¬
crepent. & appellen senem alium bereti¬
habitum eo quod dm̃ quẽ coleret ignora¬
re se diceret: Meminit in eodem libro ꝗ
scͥpsit ad galistionẽ tatiani se rome fuisse
auditorẽ. S in exameron elegantes tractatꝰ
composuit: & adu̾sum catafrigas insigne
opus. temporibq commodi & seueri fioruit.

Expanded text:
hodon, genere Asianus, a Tatiano, de quo supra diximus, Romae in Scripturis eruditus, edidit plurima: praecipuumque adversus Marcionem opus, in quo refert, quomodo ipsi quoque inter se Marcionitae discrepent; et Apellem senem alium haeretihabitum, eo quod Deum, quem coleret, ignorare se diceret. Meminit in eodem libro, quem scripsit ad Callistionem, Tatiani se Romae fuisse auditorem. Sed et in Hexaemeron elegantes tractatus composuit, et adversum Phrygas insigne opus; temporibusque Commodi et Severi floruit.
Abbreviated transcription (Latin):
et eustochiũ. quia cotidie scribuntur: in¬
certus ẽ numerus. Scͥpsi p̃terea in micheã
ex planationũ libros cduos. In sophoniam
librum unũ. in naũ librũ unũ. In abba¬
tuc libros ctuos. In aggeum librũ unum.
Multaq alia de oꝑe. ꝓpħali. quȩ nunc ha¬
beo in manib. et necdũ ex pleta sunt. Itẽ¬

Expanded text:
et Eustochium, quia quotidie scribuntur, inet Eustochium, quia quotidie scribuntur, incertus est numerus. Scripsi praeterea in Michaeam explanationum libros duos, in Sophoniam librum unum, in Nahum librum unum, in Habacuc libros duos, in Aggaeum librum unum. Multaque alia de opere prophetali, quae nunc habeo in manibus, et necdum expleta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eronimus ꝑatre eusebio natus. oppi¬
do stridonis. quod a gothis eu̾sum est
dalmaciȩ quondã pannoniȩq confinium
monachi. epłaꝵ ad diu̾sos librum unũ. ad
eliodoꝵ exhortatoriã altercationẽ luciferia¬
ti octo. quas de greco in latinũ uerti. de sera¬
pbim. & osanna. de frugi et luxurioso fi¬
lus de tribus questionib legis uet̾is ome¬
lias .iii. in cantico canticorũ duas. adu̾suꝰ
ad eustochium. de mirginitate seruanda.
ad marcellam. epłaꝵ librum unũ. consola¬
toriam de morte filiȩ ad paulã. inepła pau¬
li adgalatbas cõmentarioꝵ libros tres. Item
ad titum librũ unũ. in epła ad pbilemonẽ.
stionum hebraicaꝵ ingenesĩ librum unũ.
de locis librum unũ. hebraicoꝵ nominũ
libtũ unũ. de spu scõ didimi quẽ inlati¬
num transtuli librũ unũ. in lucã omelia
iuginti nouẽ. In psalmos a decimo usq ad
mentũ grecȩ fide reddidi. Uetus iuxta be¬
braicam transtuli. Epłarum autẽ ac paulã

Expanded text:
eronymus patre Eusebio natus, oppido Stridonis, quod a Gothis eversum, Dalmatae quondam Pannoniaeque confinium monachi, Epistolarum ad diversos librum unum, ad Heliodorum Exhortatoriam, Altercationem Luciferiati octo, quas de Graeco in Latinum verti; de Seraphim, de Osanna, et de frugi et luxurioso filiis; de tribus Quaestionibus Legis veteris, Homilias in Cantica canticorum duas, adversus ad Eustochium de virginitate servanda, ad Marcellam Epistolarum librum unum, Consolatoriam de morte filiae ad Paulam, in Epistolam Pauli ad Galatas commentariorum libros tres, item ad Titum librum I, In epistula ad Philemonem stionum hebraicarum in Genesim librum unum, de Locis librum unum, hebraicorum nominum 955 librum unum; de Spiritu sancto Didymi, quem in Latinum transtuli, librum unum; in Lucam homilias triginta novem; in Psalmos, a decimo usque admentum Graece fidei reddidi, Vetus juxta Hebraicam transtuli; Epistolarum autem ad Paulam
Abbreviated transcription (Latin):
&e mulia eits sparsim ostendunt opus¬
cula: sed p̃cipue liber. quẽ composint de
uacca rusa in deuteronomio. & delicho
ucius felix romȩ insignis. Uiii¬
causidicꝰ. scripsit altercationis dia¬
logum xp̃iani et ȩchnici disputantis. qͥ¬
ocĩauus inscribit: d et alius stib noĩe
eius fertur de fato. uel contra mathemati¬
cos: Qui cum sit &e ipse diserti bominis. ñ
mͥ uidetur cum suꝑioris libri stilo conue¬
nire. Meminit huiꝰ mucii. & lactantius

Expanded text:
 multa ejus sparsim ostendunt opuscula, sed praecipue liber quem composuit de vacca rufa in Deututius Felix, Romae insignis causidicus, scripsit altercationis Dialogum, Christiani et Octavius inscribitur. Sed et alius sub nomine ejus fertur de Fato, vel contra mathematicos, qui cum sit et ipse diserti hominis, non mihi videtur cum superioris libri stylo convenire. Meminit hujus Minucii et Lactantius
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽẽ ꝑsonã. Huic enim sententiȩ. supͣ¬
scͥptus nestor ostensus ẽ eẽ contraru ᷤ.
Sumliter etiã sirtus successor cȩlestim.
ꝓ eadem re. et ad ipsum nestorẽ. & ad oriẽ¬
tis ep̃os. adu̾sum errorẽ eus ad succiden¬
dum sententias duerit. luU

Expanded text:
dam esse personam. Huic enim sententiae suprdam esse personam. Huic enim sententiae supradictus Nestorius ostensus est esse contrarius. Similiter etiam Xystus, successor Coelestini, pro eadem re et ad ipsum Nestorium et ad Orientis episcopos, adversum errorem ejus succidendum sententias direxit.
Abbreviated transcription (Latin):
igilius cdiaconus. compostut ex tradi¬
tione patrũ monacborũ regulã. quȩ¬
monastice ꝓ fessionis inse tenentẽ disci
¶plnam.
ep̃c. scripsit ad reginas archactii im¬
ꝑatoris filias. de fide. et uirgintate. librũ
ualde egregium. in quo p̃ueniens nesto
suit infinitos tractatus diu̾sarũ dispo¬
sitionũ. in quib iam subtuli nequitia
infudit postea prodite impietatis uene¬
na. quȩ moralis interdũ occultabat
suadela. Postquã uero eloquentia. et
abstinentia cõmendante. constantino¬
politane. eccłȩ pontificatui donatus ẽ.
aꝑtum se hostem ȩccłe quã ddui celabat
ostendens. scripsit librum quasi de in¬
carnatione dñi sexaginta et duobus di¬
uinȩ scͥpture testimoniis prano sensu suo
constrtictũ. in quo quiequid asseueraue¬
decreta sinodi adu̾sus stipradictum
nestorẽ dictauit. habitumq uolum̃ des¬
cribens. adorientis et occidentis ȩcclas
dedit confirmans duab in xp̃o manen¬
tibus ꝑfecte naturis. nnã filu dĩ creden¬

Expanded text:
igilius diaconus composuit, ex traditione Patrum, monachorum Regulam, bremonasticae professplinam. copus, scripsit ad reginas, Arcadii imperatoris filias, de Fide et Virginitate librum valde egregium, in quo praeveniens Nestorsuit infinitos tractatus diversarum hypothescon: in quibus etiam tum subtili nequitia infudit postea proditae impietatis venena, quae moralis interdum occultabat suadela. Postquam vero, eloquentia ejus et abstinentia commendante, Constantinopolitanae Ecclesiae pontificatu donatus est, apertum se hostem Ecclesiae, quem diu celarat, ostendens, scripsit librum quasi de Incarnatione Domini, sexaginta et duobus divinae Scripturae testimoniis pravo sensu suo constructum: in quo quid asseveravedecretum synodi adversum supradictum Nestorium habitum volumine describens o ad Orientis et Occidentis Ecclesias dedit, confirmans, duabus in Christo manentibus perfecte naturis, unam Filii Dei creden
Abbreviated transcription (Latin):
mech: Dadan gensẽ ethiopiȩ. in occidenta¬
h plaga. Et chus genuit nemrod. Iste gꝓit
ẽẽ potens int̾ra. Et post paululũ. Ee fuit in¬
quit caput regni ipsiꝰ babel. & aracb. & a¬
chad. & chalanne in t̾ra sennaar: Nem rod
filius chus arripuit insuetã pͥmꝰ in popło ᷤᷤ
tyrannidẽ. Regnauitq inbabylone: quȩ
ab eo quod ibi confusȩ sunt linguȩ turrẽ
ȩdificantiũ: babel appellata ẽ. Babel eñi
int̾p̃tatur confusio. Regnauit autẽ &
in arech. hoc est et in edessa. & in achab. quȩ
nunc dicit᷑ uisibis & in calanne. quȩ postea
uerso nomine. a seleuco irge ẽ u̾iua selcucia.
uel certe quȩ nunc. nt eci dͥor appallat᷑.

Expanded text:
MECH. Dadan gens est Aethiopiae in occidentaMECH. Dadan gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Et Chus genuit Nemrod. Iste coepit esse potens in terra. Et post paululum: Et fuit, inquit, caput regni ipsius Babel et Arach, et Achad, et Chalanne in terra Sennaar. Nemrod, filius Chus, arripuit insuetam primus in populo tyrannidem, regnavitque in Babylone, quae ab eo, quod ibi confusae sunt linguae turrim aedificantium, BABEL   appellata est. Babel enim interpretatur confusio. Regnavit autem et in nunc dicitur Nisibis, et in Chalamie, quae postea verso nomine a Seleuco rege est dicta Seleucia, vel certe quae nunc Ktycium appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
maritima loca usq ad occeanũ possecłe
fut & chanaan. Chus hodieq ab hebreis
etbiopia nuncupat᷑ Mesram: egyptꝰ. Fut.
libies. a quo et mauritaniȩ fluuiꝰ usq in
presens. fut dr̃. Om̃isq circa eum regio: fu¬
tensis: Multi scriptores tam greci quã latini:
huiꝰ rei testes sunt. Quare autẽ inuna tan¬
tum climatis parte. antiquũ libiȩ nom̃ rese¬
derit & reliqua t̾ra uocata sit affrica: non
optinuit t̾ram quam iudȩi deinceps posse¬
derunt eiectis chananeis. Filii chus. saba &¬
euila. sabatha. et rehema. sabatbaca. Saba
arx. Ciuila getuli. in parte remotiors africȩ
heremo coherentes. Sabatha aquo saba¬
tbeni. qui nunc astabari nominant᷑. Rehe¬
ma uͦ. et sabathaca paulatĩ antiqͣ uocabu¬
la ꝑdidere: & quȩ nunc ꝓ uet̾ib habeant.
ignorat᷑. Filii rehema. saba &e dadan. Hic
saba ꝑ sin. literã scribit᷑ supͣ uͦ ꝑ samech.
psalmo ubi nos habemꝰ reges arabũ & saba

Expanded text:
maritima loca usque ad oceanum possederemaritima loca usque ad oceanum possedere, et Phuth, et Chanaan. Chus usque hodie ab Hebraeis Aethiopia nuncupatur: Mesraim, Aegyptus: Phuth, Libyes. A quo et Mauritaniae fluvius usque in praesens Phuth dicitur, omnisque circa eum regio Phutensis. Multi scriptores tam Graeci quam Latini, hujus rei testes sunt. Quare autem in una tantum climatis parte, antiquum Libyae nomen resederit, et reliqua terra vocata sit Africa, disseobtinuit terram, quam Judaei deinceps possederunt, ejectis Chananaeis. Filii Chus, Saba, Aevila, Sabatha, Regma, et Sabathaca. Saba arae. Evila, Getuli, in parte remotioris Africae eremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Regma vero et Sabathaca paulatim antiqua vocabula perdidere, et quae nunc pro veteribus habeant, ignoratur. Filii Regma, Saba et Dadan. Hic Saba per SIN litteram scribitur, supra vero per SAMECH  , psalmo, ubi nos habemus, Reges 320 Arabum et Saba
Abbreviated transcription (Latin):
taui: ad aquilonis partẽ habitant. Filii
gomer ascanar ce risan. & thogorma: As¬
chanar. greci reginos uocant. Rifan: pa¬
flagonas: Thogormas frigas. fi̾lii iauan:
elisa.&. tharsis. cethim & dodanim. Ab his
diuisȩ sunt insulȩ nationũ in t̾ris sius. uir
scd̃m linguam suiã. cognationem
suam et gentẽ suã: de ionib idest grecis.
nascunt᷑ helisei qui uocant᷑ eolides. Unde
& quinta lingua greciȩ eolis appellat᷑ quã
sephus cilicas arbitrat᷑ .s. aspirationis literã.
uiciose a posteris in .i. dicens fuisse corrup¬
tam: Unde &. metropolis eorũ ciuitas thar¬
sus appellatur. paulo apło głosa: Cethim
ronis de antiquitatibꝰ libros. & sinnii ca¬
pitonis. et grecũ flegonta. cȩterosq erudi¬
tissimos uiros: et uidebimus om̃s pene
insulas. et totiꝰ orbis litora. t̾rasq mari ui¬
cinasgrecis accolis occupatas. qui ut supͣ
diximꝰ ab amano & tauro montib omĩa

Expanded text:
ravi, aquilonis partem inhabitant. Filii ravi, aquilonis partem inhabitant. Filii Gomer, Aschenez, et Riphath, et Thogarma. Aschenez Graeci Reginos vocant: Riphath, Paphlagones, Thogarma, Phrygas. Filii Javan, Elisa, et Tharsis, Cethim et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae nationum in terris suis. Vir secundum linguam suam et cognationem suam, et gentem suam. De Ionibus, id est, Graecis nascuntur Elisaei, qui vocantur Aeolides: unde et quinta lingua Graeciae Aeolis appellatur, quasephus Cilicas arbitratur, θ aspirationis litteram vitiose a posteris in τ dicens fuisse corruptam: unde et metropolis eorum civitas Tarsus appellatur, Paulo apostolo gloriosa. ronis de Antiquitatibus libros, et Sisinnii Capitonis, et Graecum Phlegonta, caeterosque eruditissimos viros: et videbimus omnes pene insulas, et totius orbis littora, terrasque mari vicinas, Graecis accolis occupatas: qui, ut supra diximus, ab Amano et Tauro montibus, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
les. & ciliciȩ montib. usq ad fluuiũ tanaim.
In europa uͭ usq ad gacdara nomina locis
& gentib relinquentes: E quib postea ĩmu¬
tata sunt plurima: çȩtã ꝑmanent ut fuert̃
Stint autẽ gomer galathȩ magog scithȩ. ma¬
dai medi auuan iones. qui & greci. unde &
mare ioniũ. tubal hiberes qui & hispani. a
quib celtiberia. licet quidã italos suspicent᷑.
mosoch capadoces. Vnde & urbs apud eos
usq hodie marecha dicit᷑ Porro septuagin¬
ta inter p̃tes. capturim. cappacdocas arbitrant᷑
Thyras. traces. Quorum ñ satis immutatum
uocabulũ ẽ. Scio quendã gog. & magog. cã
de presenti loco quam de hierechiel.ad go¬
thorum nuꝑ in t̾ra nr̃a bachantiũ hystoriã
retulisse. Quod utrũ uerum sit p̃li ipsius
fine monstrat᷑. E certe gothos. omnes retro
eruditi magis getas. quam gog. &e magog.
appellare consuerunt. Hȩ itaq septẽ gen¬
ces quas de iaphet uenire styrpe memo¬

Expanded text:
et Ciliciae montibus, usque ad fluvium Tanaim, et Ciliciae montibus, usque ad fluvium Tanaim, in Europa vero usque ad Gadira, nomina locis et gentibus relinquentes, e quibus postea immutata sunt plurima, caetera permanent ut fuerunt. Sunt autem Homer, Galatae; Magog, Scythae; Madai, Medi; Savan, Iones, qui et Graeci; unde et mare lonium; Thubal, Iberi, qui et Hispani, a quibus Celtiberi, licet quidam Italos suspicentur. Mosoch, Cappadoces; unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. Porro septuaginta interpretes Caphthorim Cappadocas arbitrantur; Thiras, Thraces, quorum non satis immutatum vocabulum est. Scio quemdam Gog et Magog, tam de praesenti loco quam de Ezechiel, ad Gothorum nuper in terra nostra vagantium historiam retulisse, quod utrum verum sit, praelii ipsius fine monstrabitur. Et certe Gothos omnes retro eruditi magis Getas quam Gog et Magog appellare consueverunt. Hae itaque septem gentes, quas de Japheth venire stirpe memo
Abbreviated transcription (Latin):
quenter sepiuaginta int̾p̾tes ñ ualentes
cabulis aspirate deb̾e. Unde et in presentilo¬
co. cham transtulerunt pro eo quod ẽ ham
aquo & egyptꝰ usq hodie egiptioꝵ lingua
ham dicit᷑. Dilatet ds̃ iafeth: ce habitet in
tab̾naculis scm. De sem hebrei: de iafechpo¬
pulus gentiũ nascit᷑ Quia gͥ lasa ẽ multitu¬
docredentiũ: a latitudine quȩ iafech dicit᷑.
latitudo nom̃ accepit: Quod autẽ ait & ha
bitet in tab̾nacłis sem. de nob̃ ꝓpħatur: qͥ
mut. E facti sunt omnes cdies noe nongen¬
ti qͥnqͣginta anni. Ecce post diluuiũ trecẽ¬
tis quinqͣginta annis uixit noe. Ex quo ꝑ¬
spicuũ ẽ centũ uginti annos generationi
illi ut sup̃ diximus adpęnitentiã clatos:
& non uitȩ mortaliũ constitutos: fi̾liĩ ia
phet. gomer. et magog & madai. & iauan.
& tubal. & mosoch. & thyras:. Iaphet filio
noe nati sunt septem filii. qui possedert̃
terrã inasia ab amano & tauro &e syriȩ coe

Expanded text:
quenter Septuaginta Interpretes non valentes quenter Septuaginta Interpretes non valentes cabulis aspirare debere: unde et in praesenti loco, Cham transtulerunt, pro eo quod est HAM, a quo et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua HAM dicitur. Dilatet Deus Japheth, et habitet in tabernaculis 317 Sem. De Sem, Hebraei; de Japheth, populus gentium nascitur. Quia igitur lata est multitudo credentium, a latitudine, quae IAPHETH   dicitur, lbitet in tabernaculis Sem, de nobis prophetatur, qui mur. Et facti sunt omnes dies Noe nongenti quinquaginta anni. Ecce post diluvium trecentis quinquaginta annis vixit Noe. Ex quo perspicuum est, centum viginti annos generationi illi, ut supra diximus, ad poenitentiam datos, et non vitae mortalium constitutos. Filii Japhet, Gomer et Magog, et Madai et Javan, et Thubal, et Mosoch, et Thiras. Japhet filio Noe nati sunt septem filii, qui possederunt terram in Asia ab Amano et Tauro, Coelesyriae
Abbreviated transcription (Latin):
bat noe: hoc ẽ illius uestigia sequebatur.
F ac tibi archam de lignis quadratiᷤᷤ. Pro
quadratis lignis. bituminata legimus
in bhebreo: Colligens facies archã. & in cu¬
bito consũmabis eam desuꝑ. Pro eo quod
est colligens facies archam. in hebreo ht̃.
meridianũ facies archȩ. Quod manifestiꝰ
& hoc ẽ dilucidum facies arcbȩ. uolens fe¬
nestram intelligi. Et quieuit aqua. Reue¬
lati sunt fontes abyssi: & cataractȩ cȩli: Pro
reuelatis fontib: clausos & obturatos.
omnes int̾p̾tes transtulerunt: Et ꝓ eo qđ
sequit᷑ cessauit aqua suꝑ t̾ram: & rem¬
atq correntes. ꝑ occultas uenas ad matricem
tuit noe ostium archȩ quod fecit. & emisit
coruũ. Et egressus non rediit ad eum donec
siccaret᷑ aqua de tra. Pro ostio. senestra scͥpta ẽ
in bebreo. Et de coruo. aliter dicit᷑ Emisit cor¬
uum. & egressus ẽ exiens et reu̾tens donec fic¬
carent᷑ a quȩ cle t̾ra. Et erant filii noe qͥ egres¬
si sunt de archa. sem. cham. & iapheth fre¬

Expanded text:
at Noe: hoc est illius vestigia sequebatur. Fac tibi arcam de lignis quadratis. Pro quadratis lignis, bituminata legimus in Hebraeo. Colligens, facies arcam, et in cubito consummabis eam desuper. Pro eo quod est, colligens facies arcam, in Hebraeo habet, meridianum facies arcae, quod manifestius , hoc est, dilucidum facies arcae, volens fenestram intelligi. Et quievit aqua, et revelati sunt fontes abyssi, et cataractae coeli. Pro revelatis fontibus, clausos et obturatos, omnes interpretes transtulerunt. Et pro eo quod sequitur: cessavit aqua super terram, et reatque torrentes, per occultas venas ad matricem ginta dies aperuit Noe ostium arcae quod fecit, et emisit corvum, et egressus non rediit ad eum, donec siccarentur aquae de terra. Pro ostio, fenestra scripta est in Hebraeo. Et de corvo aliter dicitur: Emisit corvum et egressus est, exiens et revertens donec siccarentur aquae de terra. Et erant filii Noe, qui egressi sunt de arca, Sem, Cham, et Japheth. Fre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facietis uel seruile. uel illud dequo
oꝑandũ de quo saluator loquitur. oꝑa¬
mini opus quod ñ perit: Sciͣficate
inquit diem sabbati ut omne tẽpꝰ
uitȩ nr̃e in scificatione ducamꝰ sicut
fecerunt patresnrĩ. ab raham ysaac
& iacob Cumq ista pͣceꝑit deus ñ
inclinauerunt aurẽ suam m̃tis
utiq ñ carnis. s indurauerunt cer¬
uicẽ suam reicientes iugũ leg is. ꝙ
malium habentes similitudinem
uideamus quod sit pͣmiũ eoꝵ qui ñ
portant onera in die sabbati & sc̃ificant̃
illum: Ingredie nt᷑ ait ꝑ portasci¬
uitatis huius reges quoꝵ cor in ma¬
nudei ẽ. & qui regnant corporib
suis: Et pͥncipes sedentes suꝑ soliuĩ
dauid ut xpiimitentur exemplum
& ascendentes incurrib & equis. de
quib scriptum ẽ. currus dei decem
milib multiplex. milia letantiũ.
dñs in eis in syna in scõ Et alibi. eqͥ

Expanded text:
ne faciatis, vel servile, vel illud de quone faciatis, vel servile, vel illud de quooperandum, de quo Salvator loquitur; Operamini opus, quod non perit . Santificate, inquit, diem sabbati, ut omne tempus vitae nostrae in sanctificatione ducamus, sicut fecerunt patres nostri Abraham, Isaac et Iacob. cumque ista praeceperit deus, non inclinauerunt aurem suam — mentis utiquenon carnis —,sed induraueruntceruicem suam reicientes iugum legis et malium habentes similitudinem. uideamus. quod sit praemium eorum, qui non portant onera in die sabbati et sanctificant illum, ingredientur, ait, per portas ciuitatis huius reges. quorum cor in, manu dei est et qui regnant corporibus suis, et principes sedentes super solium Dauid, ut Christi imitentur exemplum, et ascendentes in curribus et equis, de quibus scriptum est: currus dei decem milibus, multiplex, milia laetantium; dominus in eis in Sinai, in
Abbreviated transcription (Latin):
eorum uiri iuida & habitatores ihe¬
rusalem. & habitabitur ciuitas hec
in sempitͣnũ: Et uenient de ciuita¬
tib iuda & de circuitu hierłm & de tͣra
beniamin. & de campestrib & de
montuosis. & ab austro portantes
holocaustũ & uictimas. siue tymia¬
ma. & sacrificiũ siue manna & thos.
& inferent oblationẽ siue laudem
in domũ dnĩ: Si autẽ ñ audieritis
me ut scificetisdiem sabbati & ne
portetisonus & ne inferatis ꝑportas
iherłm in die sabbati succendã ignẽ
in portis eius & deuorabit domos ihe¬
rusalem & ñ extinguet᷑. Ne p̃ceptũ¬
sabbati instauratũ ꝑ iheremiã ĩ frus¬
ta discer perem totum ponere pla¬
caut ut simul omnia cognoscamꝰ.
Custodit animã suam qui nͣ portat
pondera peccatorũ in die quietis et
sabbati. nec infert ea ꝑ portas iheru¬
salem quas uirtutes debemꝰ accipe
Et nolite inquit eicere onera de do¬
mib uriͣs. non enim portanda sunt
s penitus abicienda: Etomne opus

Expanded text:
eorum, uiri Iuda et habitatores Hieeorum, uiri Iuda et habitatores Hierusalem, et habitabitur ciuitas haec in sempiternum. et uenient de ciuitatibus Iuda et de circuitu Hierusalem et de terra Beniamin et de campestribus et de montuosis et ab austro portantes holocaustum et uictimas - siue thymiamata - et sacrificium - sine manna — et tus et inferent oblationem — sine laudem — in domum domini. si autem non audieritis me, ut sanctificetis diem sabbati et ne portetis onus et ne in feratis per portas Hierusalem in die sabbati, succendam ignem in portis eius et deuorabit domos Hierusalem et non extinguetur. Ne praeceptusabbati instauratum per Hieremiam in frusta discerperem, totum ponere placuit, ut simul omnia cognoscamus. custodit animam suam, qui non portat pondera peccatorum sabbati: nec infert ea per portas Jerusalem, quas virtutes debemus accipere. Et nolite, inquit, ejicere onera de domibus vestris. Non enim portanda sunt, sed penitus abjicienda. Et omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
gus ingreditur ut necessitate cogan¬
tur audire. & inportune oportune
p̃aices uerbum dei. ne ulla apud
eos remaneat excusatio. quod id̾o ñ
fecerint. quia ñ audierint: Hec di¬
cit dñs Custodite animas ur̃as &
nolite portare pondera in die sabb̃i
nec inferatis ꝑ portas hierusalẽ et
nolite eicere oñ̾a de domibꝰ ur̃is in die
sabbati & omne opus ñ facietis. &¬
scĩficate diem sabbati sicut pͣcepi
patͥb urĩs. & ñ audierunt nec incli¬
nauerunt aurẽ suã. & indurauertͣ
ceruicẽ suam. & quod in ebraico ñ ha-¬
betur suꝑ patres suos ne audirent
me. & ne acciꝑent disciplinã &erit
inquit si audieritis me dicit dñs
ut nͣ inferatisonera ꝑ portascuu¬
tatis huius in die sabbati. & si scifi¬
caueritis diem sabbati ne faciatis
inea omne opus:ingredient᷑ ꝑ por¬
tas ciuitatis huius reges & pͥncipes
sedentes suꝑ soliũ dil: & ascendentes
in currib & in equis ipsi & principes

Expanded text:
gus ingreditur et egreditur, ut necessitate cogangus ingreditur et egreditur, ut necessitate cogantur audire et inportune oportune praedices uerbum dei nec ulla apud eos remaneat excusatio, quod ideo non fecerint. quia non audierint.\' Haec dicit Dominus custodite animas vestras et nolite portare pondera in die sabbati nec inferatis per portas Hierusalem et nolite eicere onera de domibus vestris in die sabbati et omne opus non facietis sanctificate diem sabbati sicut praecepi patribus vestris et non audierunt nec inclinaverunt aurem suam sed induraverunt cervicem suam betur: super patres suos —, ne audirent me et ne acciperent disciplinam. et erit, inquit. si audieritis me, dicit dominus. ut non inferatis onera, per portas ciuitatis huius in die sabbati, et si sancti- ficaueritis diem sabbati, ne faciatis in ea omne opus: ingredientur per portas ciuitais huius reges et principes sedentes super solium. Dauid et ascendentes in curribus et equis, ipsi et principes
Abbreviated transcription (Latin):
antur: Confundant᷑ qui me ꝑsequun¬
tur. & ñ confundar ego. paueant illi
& nͣ paueam ego: In duc suꝑ eos diẽ
Safflictionis & dupplici contricione
contere eos: Imp̃cat᷑ aduersũ eos ꝓpħa
qui exprobant uerbum dnĩ & diciiñ
uͥ ẽ uerbum dnĩ ueniat. ut confum¬
dant᷑ qͥ ꝑsequunt᷑ eũ. & erubescant
& redeant ad salutẽ ut illi paueanͥ
m̃tientes. & ñ iste qui uera pͣdicit.
Cumq dies ultionis ad uenerit. dup¬
plici contritione conterat eos fame
& gladio. Hec dicit dñs ad me Uade
& sta in porta siue in portis filioꝵ po¬
puli ꝑ quã siue ꝑquas ingrediunt᷑
reges iude & egrediunt᷑ . &. in cunctis
portis iherusalem. & dices ad eos: Au
iudea cunctiq habitatores hierłm
qui ingredimini ꝑ portas has: Qm̃
inquit uerba tua audire contẽpnun
nec ad te ueniunt ut requirant que
sit sententia dnĩ: tu ꝑge ad locum
celeberrimũ uel portarum templi
uel urbis. ꝑ quas reges & omne uul¬

Expanded text:
antur. Confundantur, qui persequunantur. Confundantur, qui persequuntur me, et non confundar ego! paueant illi et non paueant ego! induc super eos diem afflictionis et duplici contritione contere eos! Inprecatur aduersum eos propheta, qui exprobrant ei uerbum domini et dicunt: ubi est uerbum domini? ueniat, ut confundantur, qui persequuntur eum, et erubescant et redeant ad salutem, ut illi paueant mentientes et non iste, qui uera praedicit. cumque dies ultionis aduenerit, duplici contritione conterat eos, fame et gladio. Haec dicit dominus ad me: uade et sta in porta — siue in portis — filiorum populi, per quam — siue per quas — ingrediuntur reges Iudae et egrediuntur, in cunctis portis Hierusalem Iudaea — cunctique habitatores Hierusalem, qui ingredimini per portas has! \'Quoniam\'. inquit, \'uerba tua audire contemnunt nec ad te ueniunt, ut requirant, quae sit sententia dei, tu perge ad locum celeberrimum uel portarum templi uel urbis, per quas reges et omne uul
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ arbitnͣtes: Ilł autẽ inquit ista
dicentib ego autẽ ñ sum tͣbatꝰ nec
laboraui te pastorem sequens. siue
pꝰ tua ingrediens uestigia: Nec hoc
fui fine contentꝰ. s diem hominis
ñ desideraui. uel uitam longioiem
uocat testem quẽ & iudicem dicens
tu nosti: Sequitur: Quod egressũ
ẽ de labiis meis rectum fuit in con¬
spectu tuo: ut numquã m̃titus sit
ce dnĩ uoluntati ad uersa ñ dixerit
Non sis inquit mͥ tu formidiur. spes
mea in die afflictionis. meȩ qd̃ ꝑspi¬
cuũ ẽ uixta hebraicũ. uixta id uero
quod.lxx. tnͣstulerunt dicentes. ne
fias mͥ in alienũ parcens m in die
malo. est sensus: Ne parcas mͥ in pͣ¬
senti seculo quod malumẽ. s redde
mͥ uixta peccata mea ut requiem ha¬
beam sempitͣnã Scio inquit scͥptũ
quẽ diligit dñs corripit. flagellat
autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit: Dies
autẽ malus uel omne scłm ẽ uel dies
iudicii. his qui ꝓpter peccata cruci¬

Expanded text:
tionem arbitrantes. illis autem inquit ista tionem arbitrantes. illis autem inquit ista dicentibus: \'ego non sum turbatus nec laboraui te pastorem sequens siue post tua ingrediens . uestigia; nec hoc fui fine contentus, sed diem hominis non desideraui uel uitam longiorem uocat testem, quem et iudicem: tu nosti. sequitur: quod egressum est de labiis meis. rectum fuit in conspectu tuo, ut numquam mentitus sit, ut domini uoluntati aduersa non dixerit. non sis, inquit, mihi tu formidini, spes mea in die afflictionis! quod perspicuum est iuxta Hebraicum; iuxta id uero, quod LXX transtulerunt dicentes: ne fias mihi in alienum parcens mihi in die malo, est sensus: \'ne parcas mihi in praesenti saeculo. quod malum est. sed redde mihi iuxta peccata mea, ut requiem habeam sempiternam! scio enim scriptum: quem diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit.\' dies autem malus uel omne saeculum est uel dies iudicii his, qui propter peccata cruci
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dixit de sp̃i quem accept᷑i erant
credentes in eum: Sana me dñe et
sanabor. salinum me fac et saluus ero.
qm̃ laus mea tu es. Multi medici
uerunt. quȩ omnẽ substantiã suã
ꝑdiderat in eis et tamen a nullo cu¬
rari potuit nisi ab eo qui uerus est
medicus & cuius sanitas in pennis
euis: Unde & nunc ꝓpħa a populo
passus obprobria & crebro insidiis
circumuentꝰ ab eocurari & saluus fi¬
eri cupit. cuius uera laus ueraq me¬
dicina ẽ: Ecce ipsi dicunt ad me Uẽ
uerbum anĩ ueniat: Ego autẽ ñsũ
turbatus de pastorem sequens: siue
ñ laboraui sequens te. & diem homi¬
nis ñ desideraui tu scis: Quod egres¬
sum ẽ de labiis meis rectum fuit in
conspectu tuo. siue ante faciem tuã.
Nonsis mͥ tu formidini. spes mea in
die afflictionis. siue ñ fias mͥ alienus
parcens mei in die pessimo: Qui ñ pu¬
tant uentura que dicta sunt. lo¬
quunturad ꝓphãm. ubi ẽ uͥibũ dm̃ ue¬
mat: dissimilationem sententiȩ dila¬

Expanded text:
quem accepturi erant credentes . » « Sana me, Domine, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero, quoniam laus mea tu es. » Multi medici verant, quae omnem substantiam suam perdiderat in eis, et tamen a nullo curari pomedicus et cuius sanitas in pennis eius. unde et nunc propheta a populo passus opprobria et crebro insidiis circumuentus ab eo curari et saluus fieri cupit, cuius uera laus ueraque medicina est. Ecce ipsi dicunt ad me: ubi est uerbum domini? ueniat! ego autem non sum turbatus te pastorem sequens — siue non laboraui sequens te — et diem hominis non desideraui: tu scis. quod egressum est de labiis meis, rectum fuit in conspectu tuo -sine ante faciem tuam est —. non sis mihi tu formidini, spes mea in die afflictionis siue non fias mihi alienus parcens mei in die pessimo! Qui non putant uentura, quae dicta sunt, loquuntur ad prophetam: ubi est uerbum domini? ueniat! dissimulationem sententiae dila
Abbreviated transcription (Latin):
mali sunt. Nd te gentes uenientab
extremis t̾re. & dicent: Nere m̃daciũ
possederunt patres nr̃i. uanitatẽ que
eis ñ ꝓfuit.Lxx. Ad te gentes uenient
ab extremis t̾re & dicent: Quomodo fal¬
sa possederunt patres nri idola: & ñẽ
in eis utilitas: Postquã eiectꝰ ẽ isrł & a
piscatorib uenatoribq tͣnslatꝰ. conse¬
quent᷑ uocat᷑ ad fidem gentiũ multi¬
tudo. & confitetur se siue patres suos in
pͥore errore uersatos: Qui autẽ dicunt
uere falsa possederunt patres nri. ido¬
la in quib nulla ẽ utilitas confitent᷑
omni ueritatis subnixã p̃sidio Nũqͥd
faciet sͥ homo deos: Et ipsi ñ sunt dii
Et hoc gentes loquunt᷑ que uenerunt
ad saluatorẽ ab extremis t̾re suggillan¬
tes ignorantiã tã suã quã maiorũsuoꝵ
qui putauerunt ab homine fieri deos
cum deisit homines facere: Idcirco
ecce ego oftendam eis ꝑ uicẽ hanc osten¬
dã eis manũ meã & uirtutẽ meã. & sci¬

Expanded text:
tes uenient ab extremis s terrae et dicent: u ere mendacium possederunt patres nostri, uanitatem, quae eis non pro fuit. LXX: ad te gentes uenient t ab extremis terrae et dicent: quomodo falsa possederunt patres nostri idola et non est in eis utilitas! Postquam eiectus est Israhei et a piscatoribus uenatoribusque translatus, consequenter uocatur ad fidem gentium multitudo et confitetur se siue patres suos in priore errore uersatos. qui autem dicunt: ‛quomodo falsa : possederunt patres nostri idola, in quibus nulla est utilitas!\', confitentur omni subnixa praesidio. Numquid faciet sibi homo deos et ipsi non sunt d i? Et hoc gentes loquuntur, quae uenerunt ad saluatorem ab extremis terrae suggillantes ignorantiam tam suam quam maiorum suorum, qua putauerint ab homine fieri deos, cum dei sit homines facere. Idcirco ecce ego ostendam eis per uicem hanc, ostendam eis manum meam et uirtutem meam et sci
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut absq ullo impedim̃to scribi
possit in eostilo ferreo. ut dura ferri
materies scribat indurion tabula ad¬
amantina. & duret quod scͥptũ ẽ in ꝑ¬
petuum: Ipsi enim dixerunt. sanguis
eius suꝑ nos & suꝑ filios nrõs: Unde
exaratum siue insculptũ ẽ. & incorm¬
b altarium siue ararum eoꝵ. ut oꝑa
sacrilegii in et̃nã memoriã ꝑseuerets:
Si autẽ hoc ita ẽ. uͥ illo⁊d quodauꝰ
delira confingit posse de om hominẽ
sine peccato eẽ siuelit. & facilia dei eẽ
mandata: Cum recordati fuerint filii
eorum ararũ suarum & lucoꝵ lignoꝵ¬
q frondentiũ in montib excelsis saci¬
ficantes in agro fortitudinẽ tuã. & om̃s¬

Expanded text:
tem, ut absque ullo inpedimento scribi tem, ut absque ullo inpedimento scribi possit in eo stilo ferreo, ut dura ferri materies scribat in duriore tabula adamantina et duret, quod scriptum est, in perpetuum. ipsi enim dixerunt: sanguis eius super nos et super filios nostros. unde et exaratum siue insculptum est in cornibus altarium — uel ararum — eorum, ut opera sacrilegii in aeternam memoriam perseuerent. si autem hoc ita est, ubi illud, quod anus delira confingit posse hominem sine peccato esse, si uelit, et facilia dei esse mandata? Cum recordati fuerint filii eorum ararum suarum et lucorum lignorumque frondentium in montibus excelsis sacrificantes in agro, fortitudinem tua
Abbreviated transcription (Latin):
iectus ẽ loquitur. peccatum uida scͥp¬
tumẽ stilo ferreo in ungue adaman¬
tino & cetera: quod cura.lxx. p̃tͣmissũ
sit nescio. nisi forsitan peꝑcerunt po¬
pulo suo. sicut & in ysaia eos fecisse
ab homine cuius sps̃ in narib eius
quia excelsus reputatꝰ est ipse multa¬
ꝙ huiuscemodi. que si uoluero cunc̃¬
ta digerere. ñ dicã libro. s libris opus
erit: Gentiũ peccata deleta sunt que
conuerse ad dnm̃ ab extremis trȩ. audi¬
erunt illud. laudate dnm̃ omnesgnͣs.
laudate eũ omnes populi & reliqua.¬
de quib dixerat ad moysen. aimitte
me ut intͣficiam populũ istum & fa-¬
ciamte in gentẽ magnã: Peccatum
autẽ uida indelebile. atq ut ita dicã
nulla ratione abolendũ scriptũ ẽsti¬
lo ferreo in ungue adamantino. qͥ he¬
braice dicitur samir. ñ quo ullusun¬
guis sit qͥ appelletur samir.s quod
lapis ad amantinꝰ qui ex eo quod indo¬
mitꝰ sit & infrangibił hoc nom̃acci¬
pit: lantum nitorem habet & leuita¬

Expanded text:
iectus est, loquitur: peccatum Iuda scriptum est stilo ferreo in ungue adamantino et cetera. quod cur a LXX praetermissum sit, nescio, nisi forsitan pepercerunt populo suo, sicut et in Isaia eos fecisse ab homine, cuius spiritus in naribus eius, quia excelsus reputatus est ipse; multaque huiuscemodi, quae si uoluero cuncta digerere, non dicam libro, sed libris opus erit. gentium peccata deleta sunt, quia conuersae ad dominum ab extremis terrae audierunt illud: laudate dominum, omnes gentes, laudate eum, omnes populi, qude quibus dixerat ad Mosen: dimitte me, ut interficiam populum istum, et faciam te in gentem magnam. peccatum autem Iuda indelebile atque, ut ita dicam, nulla ratione abolendum, scriptum est stilo ferreo in ungue adamantino, qui Hebraice dicitur \'samir\', non quo ullus ungues sit, qui appelletur \'samir\', sed quo lapis adamantinus, qui ex eo, quod indomitus sit et infrangibilis, hoc nomen accepit, tantum nitorem habeat et leuita
Abbreviated transcription (Latin):
bit cum uenerit bonũ. s habitabit
in siccitate in deserto in trͣa salsugi¬
nis & in habitabili Simaledictus
ẽ omnis homo qͥ confidit in homine
paulus autẽ samosatenus & fotinꝰ
quãuis scm & cunctis excelsũ uirtu¬
tib pͣdicent saluatorẽ tamen homi¬
nẽ confitentur. ergo maledictieruñ
spem habentes in homine: Quod si no¬
bis oppositũ fuerit quod & nos creda¬
mꝰ in eo qui dicit nunc aut̃ẽ queritis
me intͣficere hominẽ qͥ ueritatẽ uob
loquutꝰ sum quã audiui a deo. hoc a¬
braham ñfecit. uos facitis oꝑapatris

Expanded text:
bit cum venerit bonum; sed habitabit in siccitate in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili. Si maledictus est omnis homo, qui confidit in homine, Paulus autem Samosatenus et Photinus, quamvis sanctum et cunctis excelsum virtutibus praedicent Salvatorem, tamen hominem confitentur; ergo maledicti erunt spem habentes in homine. Quod si nobis oppositum fuerit, quod et nos credamus in eo, qui dicit: Nunc autem quaeritis me interficere hominem, qui veritatem vobis locutus sum, quam audivi a Deo, hoc Abraha