comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum in altissimis ignorantie tene¬
bris nulla resistente ratione scđm car¬
nem iuiuitur. hec sunt pͥma opera horni¬
nis. Deide cum per legem facta fuerit
cognitio peccati. si nondum diuinus ad
citur. et sciens pectat. peccatoq subditꝰ
seruit. a quo quisenim deuictus ẽ. huic et
seruus addictus ẽ. id agente scientia man¬
dati. ut peccatum operetur in homine
omnem concupiscentiam cumulo preua¬
licationis adiecto. atꝙ ita quod scͥptum ẽ
impleatur. lex subintrauit. ut habun¬
daret delictum. hec sunt scdła opera hominis. Si au¬
tem respexerit cd̾s ad implenda que mantat ip̃e ad¬
uinare crectatur. ⁊agi homo ceperit dei sp̃ũ. con¬
cupiscitur aduersus carnem fortiore robore ca¬
ritatis. ut quamuis adhuc sit homini quod¬
repugnet ex homine nondum tota infirmita¬
te sanata. ex fide tamen uistus uiuat. iusteq
uiuat. inquantum non cedit male conci¬
piscentie. uncente delectatione uisticie. Hec
sunt tertia opera bone spei hominis. Inquib

Expanded text:
ed cum in altissimis ignorantiae tenebris nulla resistente ratione secundum carnem vivitur, haec sunt prima hominis. Deinde cum per legem cognitio fuerit facta peccati, si nondum divinus adjcitur, et sciens peccat, peccatoque subditus servit: A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est ; id agente scientia mandati, ut peccatum operetur in homine omnem concupiscentiam, cumulo praevaricationis adjecto, atque ita quod scriptum est impleatur, Lex subintravit, ut abundaret delictum . Haec sunt secunda hominis. Si autem respexerit Deus, ut ad implenda quae mandat ipse adjuvare credatur, et agi homo coeperit Dei Spiritu, concupiscitur adversus carnem fortiore robore charitatis ; ut quamvis adhuc sit quod homini repugnet ex homine, nondum tota infirmitate sanata, ex fide tamen justus vivat , justeque vivat, in quantum non cedit malae concupiscentiae, vincente delectatione justitiae. Haec sunt tertia bonae spei hominis; in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lis. si talis utiq innatus ego respondenᷤ
tibi. sed dicis in quam de filio. si equalis
utꝙ talis. id est ut quia non ẽ ingenitꝰ
non uldeatur talis. Posses dicere non
ẽẽ hominem quem genut adam. quia
ipse adam non ẽ genitus. sed factus adeo.
Si autem potuit acdam et non ẽ genitus
⁊ tamen hoc generare quod erat ipse. ñ
ius ut potuerit łs deum equalem sibi. ad
hec non miror nullum te inuenisse res¬
ponsũ sedplane laudonec respondere conatũ
enim insormonib nr̃is. quod certe respon¬
deres inuenire potutsi. ⁊ tamen pene uͭ ꝙ
tacere noluisti. Sed cum in aliis cam mul¬
ta dixeris cause que inter nos agitur non
necessaria. et tempus loquendo consump

Expanded text:
lis: si talis, utique innatus; ego respondens lis: si talis, utique innatus; ego respondens tibi: Sed dicis, inquam, de Filio, Si aequalis, utique talis; id est, ut quia non est ingenitus, non videatur talis. Posses dicere non esse hominem quem genuit Adam, quia ipse Adam non est genitus, sed factus a Deo. Si autem potuit Adam et non esse genitus, et tamen hoc generare quod erat ipse; non vis ut potuerit Deus Deum aequalem sibi? Ad haec non miror nullum te invenisse responsum: sed plane laudo nec respondere conatum. enim in sermonibus nostris quid recte responderes invenire potuisti, et tamen pene ubique tacere noluisti. Sed cum in aliis tam multa dixeris, causae quae inter nos agitur non necessaria, et tempus loquendo consump
Abbreviated transcription (Latin):
euangłium. In principio. erat uerbum. ⁊
uerbum erat aput deum. ⁊ cłs erat uerbũ.
et omnia ꝑ ipsum facta sunt. Mutabi¬
lem creclis. quid iam dicam de spũ sancto.
quando illum quem uerum dei filium. et
uerum confiteris deum. mutabilem cre¬
dis: Quodutiq non crederes. si for mam
serui. a forma acicẽ susceptam. non foemã
dei in formam semn et̃ muratam tanquam
catholicus crederes. et uisibili homine
assumpto. ꝑmansisse inuisibilem de¬
um. non cartialiter sed sp̃italiter cogita¬
res. nec contendendo diffideres. secd intel.¬
ligendo conspiceres. et sp̃m sc̃i in nisi¬
bili sua manente natura. modo in ignis
aut columbe ⁊ speciem. mutata atq con¬
uersa ꝑsubiectam creaturam apparuisse
sicut uoluit ui sibiliter. posses considera¬
re fideliter. Memento tamen nec maio¬
rem patrem spiritu sancto. nec adoratum
patrem a sp̃ũ sancto ullis diuinis testimo¬
ras de filio. si equalis patri utꝙ ta¬

Expanded text:
Evangelium, In principio erat Verbum, et Evangelium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et, Omnia per ipsum facta sunt , mutabilem credis! Quid jam dicam de Spiritu sancto, quando illum quem verum Filium Dei et verum confiteris Deum, mutabilem credis? Quod utique non crederes, si formam servi a forma Dei esse susceptam, non formam Dei in formam servi esse mutatam, tanquam catholicus crederes; et visibili homine assumpto, permansisse invisibilem Deum, non carnaliter, sed spiritualiter cogitares; nec contendendo diffideres, sed intelligendo conspiceres: et Spiritum sanctum invisibili sua manente natura, nullo modo in ignis aut columbae speciem mutata atque conversa, per subjectam creaturam apparuisse, sicut voluit visibiliter , tu posses considerare fideliter. Memento tamen, nec majorem Patrem Spiritu sancto, nec adoratum Patrem ab Spiritu sancto, ullis divinis testimoras de Filio, Si aequalis Patri, utique ta
Abbreviated transcription (Latin):
specie sit uisus. necnon ⁊ in specie ignis
filiussane in forma hominis pater autem neꝙ iñ
specie columbe nec in forma hominis nec aliquando
uertit se informas sed nec aliquando uertirur de
quo scriptum ẽ. Egosum qͥ sũ ⁊ ñ sum mutatꝰ. drinde
adiungis ⁊ dicis. filius sane in forma dei con¬
stitutus. iam ut ipse protulisti formã
serui accepit quod non pater sps̃ eque
scs̃ suscepit speciem columbe. quam non
suscepit pater. Scito gͦ inquis. quia
unus ẽ inuisibilis. unus etiã incapabile.
atq immensus. Hec minquid. diceres. si secundũ
spm non sccłm carnem posses cogitare quid di¬
ceres:. homo es enim. qui legis inscripturis
scĩs. egosum qui sum. ⁊ non sum mutatus. Et
cum uerba ista sint non patris solius sed ip¬
sius trinitatis. que unus ẽ ds. tu ea patri
tantum modo tribuens filium mutabilem
creclis unigenitum. ꝑ quem facta sunt om¬
nia. Mutabilem credis eumde quo dicit

Expanded text:
columbae sit visus, necnon et in specie ignis: columbae sit visus, necnon et in specie ignis: Filius sane, in forma hominis: Pater autem, neque in specie columbae, nec in forma hominis; nec aliquando vertit se in formas, sed nec aliquando vertetur: de quo scriptum est, « Ego sum qui sum, et non sum mutatus. » Deinde adjungis, et dicis: Filius sane in forma Dei constitutus jam, ut ipse protulisti, formam servi accepit, quod non Pater: Spiritus aeque sanctus suscepit speciem columbae, quam non suscepit Pater. Scito ergo, inquis, quia unus est invisibilis, unus etiam incapabilis atque immensus. Haec numquid diceres, si secundum spiritum, non secundum carnem, posses cogitare quid diceres? Homo es enim, qui legis in Scripturis sanctis, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Et cum verba ista sint, non Patris solius, sed ipsius Trinitatis, quae unus est Deus; tu ea Patri tantummodo tribuens, Filium mutabilem credis! Unigenitum per quem facta sunt omnia mutabilem credis: eum de quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
appareret. ac deinde illa species preti¬
ret. sed ad unitatem ꝑsone stie manente
inuisibili dei forma accepit uisibilem ho¬
minis formam. non solum natus est
in ea de homine matre. uerum etiam
creuit in ea. ⁊ manducauit et bibit. et
doriniuit in ea. et occisus ẽ in ea. et resur¬
rexit in ea. et ascendit in celum. ⁊ sedet
ad dexteram patris in ea. et adiudicã¬
dos uiuos ⁊ mortuos ẽ uentunus in ea
et in regno suo ei qui illi subiecit om̃ia
erit subiectus in ea. hec tu in mea respõ¬
sione breuiter dicta. quãnunc aliqnͣ¬
to latius ut uel sic intelligeres explica¬
ui attendere ⁊ considerare noliusti.
irruenꝰ in tantam blasphemniam.
ut naturam diuinam dei ⁊sprritus
scĩ. conu̾tibilem pronefas ⁊ mutabilẽ
diceres. Tua namq ista sunt uerba.
Ea inquis que de iniuisibilitate ommi¬
potentis dei ꝓsecutus sum. etiam ⁊ipse
licet alio ꝓposito attamen tius uerbis
affirmasti. quod spiritus sc̃s in columbe

Expanded text:
appareret, ac deinde illa species praeteriappareret, ac deinde illa species praeteriret; sed in unitatem personae suae, manente invisibili Dei forma, accepit visibilem hominis formam; non solum natus est in ea de homine matre, verum etiam crevit in ea, et manducavit, et bibit, et dormivit in ea, et occisus est in ea, et resurrexit in ea, et ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris in ea, ad judicandos vivos et mortuos est venturus in ea, et in regno suo, ei qui illi subjecit omnia, erit subjectus in ea. Haec tu in mea responsione breviter dicta, quae nunc aliquanto latius, ut vel sic intelligeres, explicavi, attendere et considerare noluisti, irruens in tantam blasphemiam, ut naturam divinam Dei et Spiritus sancti convertibilem, proh nefas! et mutabilem diceres. Tua namque ista sunt verba: Ea, inquis, quae de invisibilitate omnipotentis Dei prosecutus sum, etiam et ipse, licet alio proposito, attamen tuis verbis affirmasti, quod Spiritus sanctus in specie
Abbreviated transcription (Latin):
serui dexit. pater maior me ẽ. &cum
egd elexerim sp̃m sc̃m non ad unitatẽ
persone sue ullam suscepisse creaturã.
reisse arcisti. sicut apparuit xp̃e in homi¬
ne quali columba.⁊ sp̃s uel ignis ⁊ spint
uaa psona sit. sicut uerbum ⁊ homo una
psora esti Ad horam quippe apparuert̃
rent. iusibiliter inuisibilem. columba ꝓpter
amorem scm. ignis autẽ ꝓpter ca itatis lu¬
men atꝙ feruorem: et ꝑacto significatioĩs
officio corporales ille species transierunt. at.¬
ꝙ ẽẽ ulterius destiterunt. sicut colum a
nubis nebulosa ꝑcliem. luminosa ꝑ noc¬
tem. Deniq ne putaretur columba uel
flamina ad substanciam ꝑtinere spiritꝰ
scĩ uel quod se in hec usibilia tante ma¬
iestatis natura conuerterit. aut inumi¬
tatem persone sue ista susceꝑit. nunꝗͣ
postea sic apparuisse legitur sp̃s sanctus.
xp̃c autem qui humanam non ad ho¬
ram sumpsit effigiem. in qua homuub

Expanded text:
servi dixit, Pater major me est . Et cum servi dixit, Pater major me est . Et cum ego dixerim, Spiritum sanctum non ad unitatem personae suae ullam suscepisse creaturam; ruisse dixisti, sicut apparuit Christus in homine: quasi columba et Spiritus, vel ignis et Spiritus una persona sit, sicut Verbum et homo una persona est. Ad horam quippe apparueruntrent visibiliter invisibilem; columba, propter amorem sanctum; ignis autem, propter charitatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officio, corporales illae species transierunt, atque esse ulterius destiterunt; sicut columna nubis, nebulosa per diem, luminosa per noctem . Denique ne putaretur columba vel flamma ad substantiam pertinere Spiritus sancti, vel quod se in haec visibilia tantae majestatis natura converterit, aut in unitatem personae suae ista susceperit, nunquam postea sic apparuisse legitur Spiritus sanctus. Christus autem, qui humanam non ad horam sumpsit effigiem, in qua hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ono decimo loco quia po¬
posceras ame. ut ostenderem equalẽ.¬
equalem ẽẽ patri spm̃ scm̃: respondi tibi di¬
cens. Quid ẽ autem quod poscis ut osten
tu patrem ostenderis maiorem ẽẽ sp̃u scõ
sicut potiusti ostendere de filio ꝓpter for¬
mam serui: Scimus enim inquam dic¬
tur ẽẽ. patrem filio ẽẽ maiorem. quia in
forma sermi erat filius. ⁊ adhuc ẽ in forma
humana filius quam leuauit in celum.
proptea de illo dictum est. quod ⁊ nuncin
terpellat pro nobis. & sempit̾na erit
in regno hec eadem forma immortalis. Prop¬
ter quod dictum ẽ. tunc ⁊ ipse filius subiectus
erit ei. qui illi subiecit omnia. Nam i¬
de sp̃ũ sancto qui nullam suscepit cre¬
aturam ad unitatem ꝑsone sue. quam¬
uis se ꝑ subiectam creaturam uisibi¬
liter.et ipse suie ꝑ columbe speciem si¬
ue ꝑ linguas igneas sit demonstrare
adorasse patrem. nunquam dictus est
minor patre. Ad hec tu quasi respondenᷤ
maiorem. sicut filius ꝓpter formam

Expanded text:
ono decimo loco, quia poposceras a me, ut ostenderem aequalem esse Patri Spiritum sanctum; respondi tibi dicens: Quid est autem quod poscis, ut ostentu Patrem ostenderis majorem esse Spiritu sancto; sicut potuisti ostendere de Filio, propter formam servi? Scimus enim, inquam, dictum esse Patrem Filio majorem, quia in forma servi erat Filius; et adhuc in forma est humana Filius, quam levavit in coelum: propterea de illo dictum est quod et nunc « interpellat pro nobis » . Et sempiterna erit in regno haec eadem forma immortalis: propter quod dictum est « Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia » . Nam de Spiritu sancto qui nullam suscepit creaturam ad unitatem personae suae, quamvis se per subjectam creaturam visibiliter et ipse, sive per columbae speciem, sive per linguas igneas sit demonstrare adorasse Patrem; nunquam dictus est minor Patre. Ad haec tu quasi respondens, majorem, sicuti Filius propter formam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potuisset. quia ⁊ si peccatum erat in
solo erat libero arbitrio constitutum ñ
tamen iusticie retinende sufficiebat
liberum arbitrium. nisi participa¬
tione unmutabilis bom diumum ad¬
uitorium preberetur. Sicut enim mori
ẽ in hominis potestate cum uelit. ne¬
mo enim ẽ qui non seipm ut nichila¬
liud dicam uł non uescendo possit occi¬
sat ẽ. si adiutoria siue alimentorum.
siue quoꝵcunꝙ tutaminum desint.
sic homo in parady so ad se oceidendumte¬
linquendo iusticiam idoneus erat ꝑ uolũ¬
tatem. Ut autem a beo teneretur uia ius¬
ticie parum erat uelle. nisi ille qui eum
fecerat adiuuaret. S post illam ruinam

Expanded text:
esse potuisset. Quia etsi peccatum in esse potuisset. Quia etsi peccatum in solo erat libero arbitrio constitutum, tamen justitiae retinendae non sufficiebat liberum arbitrium, nisi participatione immutabilis boni divinum adjutorium praeberetur. Sicut enim mori est in hominis potestate cum velit, nemo est enim qui non seipsum, ut nihil aliud dicam, vel non vescendo possit occisatis est, si adjutoria sive alimentorum sive quorumcumque tutaminum desint: sic homo in paradiso ad se occidendum relinquendo justitiam idoneus erat per voluntatem, ut autem ab eo teneretur vita justitiae, parum erat velle, nisi ille qui eum fecerat adjuvaret. Sed post illam ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
esse tamen ex hominib homines. nec habe¬
re potestatem cum patrib regiam et ta¬
men eandem tenere naturam. uos tamen
filio dei regis regnum cum patre conceditis. et
naturam paternam uanitate impra denegatis.
Eumq deo patri dicitis inequalem. qui non
rapinam hoc ẽ non alienum arbitratus ẽ ẽẽ
equalis deo. s tamen non intendens que
sua sunt s que nr̃a sunt. semet ipsum exin¬
aniuit. non formam dei ꝑdens. sed formã
serui accipiens. in qua ẽ patri fac̾tus obe¬
diens. usq ad mortem crucis. In qua for¬
ma eum non unltis sic agnoscere patre dõ
minorem. ut in dĩ forma patri non nege
equalem. Nosinquis dicti sumus filii
grauia non natura. hocẽ nan. Ideo uiige¬
nitus ẽ filius quia quod ẽ scđm diumitatiꝰ
sue naturam. hoc ẽ natus filius. Hec non
tua solum. uerum etiã nr̃a sunt uerba. sur
gͦ quem dei filium natura non gratia con¬
fiteris. eiusdem nature ciuus pater ẽ non

Expanded text:
esse tamen ex hominibus homines; nec habeesse tamen ex hominibus homines; nec habere potestatem cum patribus regiam, et tamen eamdem tenere naturam. Vos autem Filio Dei regis regnum cum Patre conceditis, et naturam paternam vanitate impia denegatis; eumque Deo Patri dicitis inaequalem, qui non rapinam, hoc est, non alienum arbitratus est esse aequalis Deo; sed tamen non intendens quae sua sunt, sed quae nostra sunt, semetipsum exinanivit; non formam Dei perdens, sed formam servi accipiens, in qua est Patri factus obediens usque ad mortem crucis . In qua forma eum non vultis sic agnoscere Patre Deo minorem, ut in Dei forma Patri non negetis aequalem. « Nos, » inquis, « dicti sumus filii gratia, non natura hoc nati: ideo unigenitus est Filius, quia quod est secundum divinitatis suae naturam, hoc est natus Filius. » Haec non tua solum, verum etiam nostra sunt verba. Cur ergo quem Dei Filium natura non gratia confiteris, ejusdem naturae, cujus Pater est, non
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. filius autem. nunquam non fuit.
et deo patri equalem negas. maiorem patͥs
formam putans eẽ quam filii. tanquam
non habuerit pater unde formam suã
compleret. in filio quem de se ip̃o genuit
non fecit ex nichilo non ex alio. Aut si for¬
mam suam in unico filio plenam gigne¬
re potuit. non tamen genuit plenam.
sed minorem. quid sequatur attenclite
et inuiam redite. ne cogamini patrem
inuidum dicere. Dicitis dm̃ filium. dici¬
tis dnm̃. sedut duos deos dominosq faci¬
atis. contra scripturam clamantem. Do
in hoc sacrilegio nob prodest quod patri
datis tantam formam quantam ñ datis
filio: Nunquid si unus maior alter ẽ
minor. ideo non sunt dei ⁊ domini duo:
Si carere cupitis hoc errore. sic dicite ali¬
um eẽ patrem alium eẽ filium ut tam̃
simul ambos non duos dicatis sedunum dñm de¬
um. Dicitis regem filium de rege patre. utiꝙ
natum. nec intuemini in genere humano fi¬
lios regum etiam si non sint ex regib regeᷤᷤ.

Expanded text:
fuit: filius autem nunquam non fuit. et Deo Patri aequalem negas, majorem Patris formam putans esse quam Filii: tanquam non habuerit Pater unde formam suam compleret in Filio, quem de se ipso genuit, non fecit ex nihilo, non ex alio. Aut si formam suam in unico Filio plenam gignere potuit, nec tamen genuit plenam, sed minorem; quid sequatur attendite, et in viam redite, ne cogamini Patrem invidum dicere. Dicitis Deum Filium, dicitis Dominum; sed ut duos deos dominosque faciatis, contra Scripturam clamantem, Audin hoc sacrilegio vobis prodest, quod Patri datis tantam formam, quantam non datis Filio? Numquid si unus major, alter est minor, ideo non sunt dii et domini duo? Si carere cupitis hoc errore, sic dicite alium esse Patrem, alium esse Filium, ut tamen simul ambos non duos dicatis, sed unum Dominum Deum. Dicitis regem Filium de rege Patre utique natum: nec intuemini in genere humano filios regum etiamsi non sunt ex regibus reges,
Abbreviated transcription (Latin):
quib hec placent ut possit ad celum suꝑiꝰ
ꝑueniri. hic etiã iħm hominẽ tantum modo. et de utro¬
ꝙ sexu natum putasse ꝑhibetur. sed aecepis¬
se talem animam qua sciret ea que suꝑna
ẽẽnt atꝙ nunciaret. Resurrectionem cor¬
poris simulcum lege abiciebat. Negabat
a deo factum. s a nescio quib uirtutibus
mundum. Secte ipsius traditur fuisse
quandam feminam marcellinam que cole
rando incensum q ponendo

Expanded text:
quibus haec placent, ut possit ad coelum superius quibus haec placent, ut possit ad coelum superius perveniri. Hic etiam Jesum hominem tantummodo et de utroque sexu natum putasse perhibetur, sed accepisse talem animam, qua sciret ea quae superna essent atque nuntiaret. Resurrectionem corporis simul cum lege abjiciebat. Negabat a Deo factum, sed a quibusdam virtutibus mundum. Sectae ipsius fuisse traditur socia quaedam Marcellina, quae colebrando incensumque ponendo
Abbreviated transcription (Latin):
terrarum partes. aliter atꝙ aliter nuncu¬
pentur. nonnulli eos etiam borboricas uocãt.
quasi cenosos ꝓpter miniam turpitudinẽ
quam siis mysteriis exercere dicuntur. Ali¬
qui eos anicholaitis exortos putant. aliqui
a carpocrate de quo post loquemur. Tradũt
autem doginata fabulosissimis plena fig¬
mentis etiam ipsi principum uł angłoꝵ
nominib terribilib infirmas animas
capunt. ⁊ de deo rerumq natura fabu¬
losa ⁊ a sanitate ueritatis aliena multa
contexunt. Animarum substanciam dei
dicunt ẽẽ naturam. earumq aduentum
in hec corpora ⁊ reditum ad deum. eisdem
sius fabulis longissimis ⁊ stultissimis se¬
cundum suos errores inserunt. Aillos qui
eis credunt facuint non multa ut putant
scientia prepollere. s multa ut ita dixerĩ
fabulositate uanescere. Dicuntur quoq¬
dm̃ bonum ⁊ deum malum in sius habe¬
re dogniatib. uii.
I arpocratiani sunt a carpocrate. quido
cebat omnem turpem oꝑationem om

Expanded text:
terrarum partes aliter atque aliter nuncuterrarum partes aliter atque aliter nuncupentur, nonnulli eos etiam Borboritas vocant, quasi coenosos, propter nimiam turpitudinem quam in suis mysteriis exercere dicuntur. Aliqui eos a Nicolaitis exortos putant: aliqui a Carpocrate, de quo post loquemur. Tradunt autem dogmata fabulosissimis plena figmentis: etiam ipsi principum vel angelorum nominibus terribilibus infirmas animas capiunt; et de Deo rerumque natura, fabulosa et a sanitate veritatis aliena multa contexunt. Animarum substantiam, Dei dicunt esse naturam, earumque adventum in haec corpora et reditum ad Deum iisdem suis fabulis longissimis et stultissimis secundum suos errores inserunt: et illos qui eis credunt faciunt, non multa, ut putant, scientia praepollere, sed multa, ut ita dicam, fabulositate vanescere. Dicuntur quoque bonum deum et malum deum in suis habere dogmatibus. VII. CARPOCRATIANI sunt a Carpocrate, qui docebat omnem turpem operationem,
Abbreviated transcription (Latin):
icholaite anicholao nominati sunt uno
ut phibetur exillis septem. quos apłi
diãcones ordinauerant. Iste cura de zelo pul¬
chertime conitgis culparetur. uelut purgan¬
di se causa ꝑmisisse fertur ut ea qui uellet
uteretur. Quod eius factum in sectam tur¬
pissimara uersum ẽ. qua placet usus indif¬
ferens feminarum. Hi nec abeis que immolant᷑¬
ydolis cibos suos separant. et alios ritus genti¬
lium suꝑsticiontim non aduersantur. Narrãt
etiam quedam fabulosa de mundo nescio quot
barbara principum nomina miscentes diᷤ¬
putationib sius quib terreant auditores. qͤ
prudentib risum pocius faciunt quam timo¬
rem. Intelliguntur autẽ etiam isti non deo
tribuere creaturam. s quib dam potestati¬
b quas mirabili uel fingunt uanitate uel
credunt.
ostici se ꝓpter excellentiam scientie sic ap
pellatos ẽẽ uel appellari debuisse głant᷑.
cum sint suꝑiorib omnib uaniores atq tur¬
piores. Unde cum ab aliis atq aliis ꝑdiuersas

Expanded text:
ICOLAITAE a Nicolao nominati sunt, uno, ut perhibetur, ex illis septem quos Apostoli diaconos ordinaverunt . Iste cum de zelo pulcherrimae conjugis culparetur, velut purgandi se causa permisisse fertur, ut ea qui vellet uteretur. Quod ejus factum in sectam turpissimam versum est, qua placet usus indifferens feminarum. Hi nec ab iis quae idolis immolantur cibos suos separant: et alios ritus gentilium superstitionum non aversantur. Narrant etiam quaedam fabulosa de mundo, nescio quae barbara principum nomina miscentes disputationibus suis, quibus terreant auditores; quae prudentibus risum potius faciunt, quam timorem. Intelliguntur autem etiam isti non Deo tribuere creaturam, sed quibusdam potestatibus, quas mirabili vel fingunt vanitate, vel credunt. VI. GNOSTICI propter excellentiam scientiae sic se appellatos esse, vel appellari debuisse gloriantur: cum sint superioribus omnibus vaniores atque turpiores. Denique cum ab aliis atque aliis per diversas
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ⁊ ipsam uitam et̃nam que certe m̾¬
ces est oꝑum bonorum. grãm dei appel¬
lat apłs. Stipendium inquit peratimor ͤ
gratia autẽ dei uta eterna in xp̃o ihudo¬
mino nr̃o. Stipendium pro õpere milicie
debitum redditur. non donatur. Ioeo qi¬
xit stipendium peccati mors: ut mortẽ
peccato non immerito illatam. sed debi¬
tam demonstraret. Gratia uͦ nisi gratis ẽ.
gratia nonẽ. Intelligendum ẽ igitur e¬
tiam ipsa hominis bona merita. ẽẽ dei
munera. Quib cum uita eterna rea¬
ditur. quid nisigratia progrã reddit᷑:
Sic gͦ factus ẽ homo rectus. ut ⁊maue¬
re in ea rectitudine posset. non sine di¬
uino adiutorio. et suo fieri ꝑuersus ar¬
bitio. Utrũ libet horum elegisset deiuo¬
luntas fieret. aut etiam ab illo. aut cet¬
te de illo. Proinde quia suam maluit
facere quam dei: de illo facta ẽ uolun

Expanded text:
nde et ipsam vitam aeternam, quae certe merces est operum bonorum, gratiam Dei appellat Apostolus. Stipendium, inquit, peccati mors. Gratia autem Dei vita aeterna, in Christo Jesu Domino nostro. Stipendium pro opere militiae debitum redditur, non donatur. Ideo dixit: stipendium peccati mors, ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demogratia non est. Intelligendum est igitur etiam ipsa hominis bona merita esse Dei munera; quibus cum vita aeterna redditur, quid nisi gratia pro gratia redditur ? Sic ergo factus est homo rectus, ut et manere in ea rectitudine posset non sine adjutorio divino, et suo fieri perversus arbitrio. Utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret, aut etiam ab illo, aut certe de illo. Proinde quia suam maluit facere quam Dei, de illo facta est volun
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii lateat auditorem. siue lectorem qͥs
olixetit. ego sum ueritas: Qui cum docuisset
or̃onem. hanoin ea positam sentenciam uebe¬
menter commnendauit dicens. Si enim dun¬
seritis hominib peceata eorum: dimit¬
tet ⁊uob̾ pater ur̃ celestis peccata ur̃a. Si
autem non dimisenitis hominib: nec pãt
ur̃t climittet uob peccata ur̃a. Adhoctam
magnum thonitrnum. quis non exꝑgisci¬
tur. non dormit sed mortuns ẽ. et tamen po¬

Expanded text:
lateat Evangelii auditorem sive lectorem, quis lateat Evangelii auditorem sive lectorem, quis dixerit, Ego sum veritas ? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea positam sententiam vehementer commendavit, dicens: Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Si autem nonvester dimittet peccata vestra . Ad tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: et tamen po
Abbreviated transcription (Latin):
amen quia hoc tam magnũ bonum
tante multitudinis non ẽ quantã
credimus exaudiri cum in orone
dicitur. dimitte nob̃ debita nr̃a sicut
⁊ nos dimittimus debitorib nr̃is. ꝓculdu¬
bio uerba sponsionis huius implentur. si
homo qui nondum ita proficit. ut iam di¬
ligat inmicum. tamen quando rogatur
ab homine qui peccauit meum. ut ei di¬
nuitat dimittit ex corde quia etiam sibi
roganti utiq uult dimitu. cum orat
⁊ dicit sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitorib
nr̃is. idest sic dimnte debita nr̃a rogan¬
tib nob̃: sicut ⁊ nos dinttunus rogã¬
tib debitorib nrĩs. lxxu
AM uero qui enm in quem peccanit hominẽ
rogat. si peccato suo mouetur ut roget. non
est adhuc deputandus inimicus: ut eumdi¬
ligere sit difficile. sicut difficile erat quan¬
do inimicicias exercebat. lxxyi¬
uisquis autem roganti. et peccati sui
penitenti ex corde nondimiitit. nullo
modo estimet a domino sua peccata dumiti.
qm̃ mentiri ueritas non potest. Quem uero

Expanded text:
amen quia hoc tam magnum bonum tantae multitudinis non est, quantam credimus exaudiri, cum in oratione dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; procul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit, ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam sibi roganti utique vult dimitti, cum orat et dicit, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; id est, Sic dimitte debita nostra rogantibus nobis, sicut et nos dimittimus rogantibus debitoribus nostris. CAPUam vero qui eum, in quem peccavit, hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo existimet a Domino sua peccata dimitti; quoniam mentiri veritas non potest. Quem vero
Abbreviated transcription (Latin):
fidem tunc per speciem. et ipsum ꝓrimũ
nunc ꝑfidem. nonenim scimus mortales cor¬
ta mortalium. Tunc autem illuminabit
ds abscondita tenebrarum. et manifestabit
cogitationes cordis. ⁊ tunc laus erit uni¬
cuiq adeo. quia id laudabitur ⁊ diliget᷑
a proximo in proximum. quod ne lateat
ab ipso illuminabitur deo. Minuit᷑ autẽ
cupiditas caritate crescente. donet ueni¬
at hic ad tantam magnitudinem. qua
maior ẽẽ non possit. Maiorem caritatem
nemo habet. quam ut animam suã po¬
nat quis pro amicis suis. Ibi autẽ quis
explicet quanta caritas erit. ubi cupidi¬
tas quam uel cohercendo suꝑet nulla erit:
Qm̃ summna erit sanitas. quando conten¬
cio mortis nulla erit. cxxu.

Expanded text:
fidem, tunc per speciem, et ipsum proximum fidem, tunc per speciem, et ipsum proximum nunc per fidem. Non enim scimus mortales corda mortalium, tunc autem illuminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ad caritatem de qua dicit un apłs.
Fius autẽ precepti ẽ caritas. de cordepu.¬
ro ⁊ conscientia bona. et fide non ficta. Omnis
itaꝙ precepti finis caritas est. idest adcarita¬
tem refertur omne preceptum. Quod uͦ ita
fit uel timore pene. uel aliqua intentiõe car:¬
nali. ut non referatur adillam caritatẽ quã
cliffundit spiritus scõ. in cordib nr̃is. non¬
dum fit quẽ ad modum fieri oportet quãius
fieri udeatur. Caritas quippe ista dei ẽ et ꝓ¬
xum. c utiq ui his duob preceptis. tota
lex pendet ⁊ ꝓphete. Ad de euangłium. adde
apłos: non enim aluinde uox ista ẽ. finis pre
cepti ẽ caritas. et ds caritas est. Quocunq
gͦ mandat cłs ex quib unum ẽ non mecha¬
bens. ⁊ quecunꝙ non ubentur sed sp̃ĩta¬
li confilio monentur ex quibus unum est
bonum est homini mulierem non tange.¬
re. tunc recte fuint cum referuntur: ad
diligendum deum ⁊ proximum. ꝓpterdm̃:
et in hoc seculo ⁊ infuturo. nunc deum per

Expanded text:
em, de qua dicit Apostolus: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Omnis itaque praecepti finis est charitas; id est, ad charitatem refertur omne praeceptum. Quod vero ita fit vel timore poenae, vel aliqua intentione carnali, ut non referatur ad illam charitatem quam diffundit Spiritus sanctus in cordibus nostris , nondum fit quemadmodum fieri oportet, quamvis fieri videatur. Charitas quippe ista Dei est et proximi: et utique in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Adde Evangelium, adde Aposaritas; et, Deus charitas est . Quaecumque ergo mandat Deus, ex quibus unum est, Non moechaberis ; et quaecumque non jubentur, sed spirituali consilio monentur, ex quibus unum est, Bonum est homini mulierem non tangere : tunc recte fiunt, cum referuntur ad diligendum Deum, et proximum propter Deum, et in hoc saeculo, et in futuro; nunc Deum per
Abbreviated transcription (Latin):
capax eẽ manlati. sccłm carnem ui¬
uat necesse ẽ. S si iam sacramento regene¬
rationis imbutus ẽ. nichil ei mors oberit
si tunc ex hac uita migrauerit. quia idõ
⁊ mortuoꝵ dominetur. Nectenebit reg¬
num mortis eum pro quo mortuus ẽ ille
liber in mortuis. cxxiiii¬

Expanded text:
capax esse mandati, secundum carnem vivat necesse est: sed si jam Sacramento regenerationis imbutus est, nihil ei oberit si tunc ex hac vita migraverit. Quia ideo et mortuorum dominetur ; nec tenebit regnum mortis eum, pro quo mortuus est ille liber in mortuis . C
Abbreviated transcription (Latin):
reprehensione conscientie. certe mobilitate
⁊ mutabilitate preuaricatricis nature.
rectionis sollemnitas ante transgressum
uernalis equinoctii et sexte decime lune ini¬
cium. non potest celebrari. eodem tamen m̃
legis latores qui ideo animam tantũ
ad imaginem dei creatam dicunt. ut quia
ds̃ incorporalis recte creditur. etiam in cor¬
porea anima ẽẽ credatur. libere confitem᷑
imaginem in et̾nitate. sumlitudinem in

Expanded text:
reprehensione conscientiae certe mobilitate reprehensione conscientiae certe mobilitate et mutabilitate praevaricatricis naturae. rectionis solemnitas, ante transgressum vernalis aequinoctii, et sextae decimae lunae initium non potest celebrari: eodem tamen men legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima incorporea esse credatur: libere confitemur, imaginem in aeternitate: similitudinem in
Abbreviated transcription (Latin):
on omnes male cogitationes nr̃e semaper
diaboli instinctu excitantur. s aliquoci¬
ens ex nr̃i arbitrii motu emergunt. Bone¬
autem cogitationes. a deo sunt. semꝑ. xlyi¬
emones ꝑ mergiam operationem non crẽdimꝰ
substancialiter illabi anune. sed applica¬
tione ⁊ opptessione uniri. Inabi autem menti.
illi soli possibile ẽ qui creauit. Qui natura sub¬
sistens in corporeus capabilis ẽ sue facture.
abipso deo didicimus. ⁊ cum alios hac p̃sump¬
tione iuuent sibi ꝑ ambitionem humane
glorie nocent. quia głiantur in dato falso ñ
num. non tamen scm̃ si intemꝑatis ⁊asꝑis
morib agat. Temꝑatis autem ⁊ placitis mori¬
bus. etiam absꝙ signorum efficacia. et sc̃m ⁊
tamen ex hoc desinit eẽ iustus uel sc̃s̃. cum
affectu tencat scĩtatem. Non enim nature hu¬
mane uirib. sed ꝓpositi adiumento per dei
gr̃am adquirimus scĩtatem. Etideo ueraciter
se omnes sci pronunciant peccatores. quia in
ueritate habent quod plangant. et si nori

Expanded text:
on omnes malae cogitationes nostrae semper diaboli instinctu excitantur, sed aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt. Bonautem cogitationes semper a Deo sunt. CAP. Lenergiam operationem non credimus substantialiter illabi antione 43 et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est qui creavit: qui natura subsistens incorporeus, capabilis est suae facturaab ipso Deo didicimus; et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent; quia gloriantur in dato falso, non mnum, non tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat; temperatis autem et placidis moribus etiam absque signorum efficacia, et sanctum, et tamen ex hoc desinit esse justus, vel sanctus, cum affectu teneat sanctitatem. Non enim naturae humanae viribus, sed propositi adjumento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem. Et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent 44 quod plangant; et si non
Abbreviated transcription (Latin):
tem q de angłis quis explicet. cum qualib
corporib apparuerint hominib. ut non
solum cernerentur. uerum etiã tangerẽ¬
tur. trursus. non solida corpulentia. sed
spiritali potentia quasdam uisiones non
oculis corporis. sedspĩtalib uel mentib
ingerant. uel dicant aliquid. non ad au¬
res foruisecus s intus anime hominis. eti¬
am ipsi ibidem constituti. sicut scriptũ ẽ
in propħarum libro. ⁊ clixit michi angłs.
qui loquebatur in me. non emm ait qui
loquebatur ad me sed in me. uel appareat
⁊ in somnis ⁊ colloquantur more somni¬
orum: Habemus quippe in euanglio. Ecce
angłs domini apparuit illi in somins li¬
cens. his enim modis. uelut indicant se
angłi. contrectabilia corpora. non habere
faciuntꝙ difficillimam questionem
tione luctatus sit. Cum ista queruntur
⁊ ea sicut potest quisꝙ comectat. non in¬
utiliter exercentut ingenia. si adhibea¬
tur disceptatio moderata. & absit error

Expanded text:
Itemque angeli quis explicet cum qualibus Itemque angeli quis explicet cum qualibus corporibus apparuerint hominibus, ut non solum cernerentur, verum etiam tangerentur; et rursus non solida corpulentia, sed spirituali potentia quasdam visiones, non oculis corporeis, sed spiritualibus, vel mentibus ingerant, vel dicant aliquid non ad aurem forinsecus, sed intus in animo hominis, etiam ipsi ibidem constituti: sicut scriptum est in Prophetarum libro, Et dixit mihi angelus qui loquebatur in me : non enim ait, qui loquebatur ad me; sed, in me. Vel appareant et in somnis, et colloquantur more somniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionemtione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur disceptatio moderata, et absit error
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo autem se habeat beatissima illa. ⁊ su¬
ꝑnasocietas que ibi sint differentie. prepo¬
siturarum ut cum om̃s tanquam generali no¬
mine angłi nuncupentur: sicut in epła ad
hebreos legimus. cui enim angłorum dixit¬
łs aliquando sede a dextris meis. hoc quippe mͦ
significauit omnes uniu̾saliter angłos dici
sint tamen illic archangłi. et utrum idem ar¬
changeli arpellentur uirtutes. atꝙ ita dictum
sit. laudateꝰ eum omnes angeli. laudate eumomnes
uirtutes eius. ac sidiceret᷑ laudate cũ os̃ angłi. laudate eñ
quib uniuersam ipsam celestera societatem udetur
apostolus cẽ complexus dicendo siue sedes sue flñatio¬
nes siue pͥncipatꝰ siue potesta. tes. dicant qͥ possunt
sitamen possunt probare quod dicunt. ego me is¬
ta ignorare confiteor. Sed ne illud quidem cet¬
tum habeo. uirum ad candem societatem pertine¬
ant sol et luna. et cuncta sidera. quamius non¬
nullis lucida esse corpora non cum sensu uelintel¬
ligentia uideantur.¬

Expanded text:
uomodo autem se habeat beatissima illa et superna societas, quae ibi sint differentiae praepositurarum, ut cum omnes tanquam generali nomine Angeli nuncupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis ? hoc quippe modo significavit omnes universaliter Angelos dici, sint tamen illic Archangeli: et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus ; ac si diceretur, Laudate eum omnes Angeli equibus universam ipsam coelestem societatem videtur Apostolus esse complexus, dicendo, Sive Sedes, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt: ego me ista ignorare confiteor. Sed ne illud quidem certum habeo, utrum ad eamdem societatem pertineant sol et luna et cuncta sidera: quamvis nonnullis lucida corpora esse, non cum sensu vel intelligentia, videantur
Abbreviated transcription (Latin):
sed quomͦ ista septem sunt intelligenda
ipse sua breuitate commonuit. Nomen
quippe dei scificatur in spũ. dei autẽ
regnum in carnis resurrectione uen¬
turum ẽ. Ostendens gͦ lucas terciam pe¬
titionem dnoꝵ suꝑiorum ẽẽ quodam m̾
repetitionem. magis eam pet̾mittendo
fecit intelligi. Deinde tres alias adum¬
git de pane cotidiano. de remissione
peceatoꝵ. de temptatione uitanda. At
uero quod ille in ultimo posuit. s libera¬
nos amalo. iste non posait. ut il telligeremus
ad illud superiꝰ quod de temptatione dictum ẽ
ꝑtinere. Ioco quippe ait sed libera. non ait et
lobera tanquam unam petitionem eẽ de

Expanded text:
sed quomodo ista septem sunt intelligenda, ipse sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei autem regnum in carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodam modo repetitionem, magis eam praetermittendo facit intelligi. Deinde tres alias adjungit, de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda . At vero quod ille in ultimo posuit, Senos a malo; iste non posuit, ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est, pertinere. Ideo quippe ait, Sed libera; non ait, Et libera, tanquam unam petitionem esse de
Abbreviated transcription (Latin):
ngłi uͦ qui in illa qua creatisunt beaticu.¬
dine ꝑseuerant. non natura possident
bonum ut non mutarentur cum ceteris. sed
arbitrii seruantes bonam uoluntatem. et¬
scĩ angłi uocantur quod tenuerunt arbitrii
scĩtatem. nec sociorum exemplo deuarint
a bono.
causa filiorum ⁊ compescende fornicationis obtentu.
elior ẽ continentia. sed non xxuiii

Expanded text:
vero, qui in illa, qua creati sunt, beatitudine perseverant, non natura possident bonum ut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii servantes bonam voluntatem, sancti angeli vocantur, quod tenuerunt arbitrii sanctitatem, nec sociorum exemplo deviaverunt a bono. causa filiorum, non concupiscentiae fornicationis obtentu. Melior est continentia, sed non sibi su
Abbreviated transcription (Latin):
tionum mundi. in globo quodam tanquã
in carcere sempiterno ẽẽ uicturam. Cui
globo affirmant accessurum semꝑ atq ad¬
hesurum quasi cooꝑtorium atꝙ tectorium
ex animab natura quidem bonis. sed tam̃
qu ie non potuerint a nature male contagi¬
one mundari. xluii
ieracite quorum auctor hieraca nun¬
cupatur resurrectionem carnis negãt.
monachos tantum ⁊ monachas. ⁊ conui¬
gia non babentes. in communionem sui¬
recipiunt. ad regnum celoꝵ non ꝑtinere par¬
uulos dicunt. quia non sunt eis merita ul
cupan uolentes orare cum conuersis
idest eis qui inꝑsecutione ceciderunt. scis¬
ma fecerunt. slunc autem dicuntur ar¬

Expanded text:
ationem mundi in globo quodam, tanquam ationem mundi in globo quodam, tanquam in carcere sempiterno, esse victuram. Cui globo affirmant accessurum semper et adhaesurum quasi coopertorium atque tectorium ex animabus, natura quidem bonis, sed tamen quae non potuerint a naturae malae contagione mundari. XLVII. HIERACITAE, quorum auctor Hieraca nuncupatur, resurrectionem carnis negant. Monachos tantum et monachas et conjugia non habentes in communionem recipiunt. Ad regnum coelorum non pertinere parvulos dicunt, quia non sunt eis ulla merituncupati, nolentes orare cum conversis, id est, eis qui in persecutione ceciderunt, schisma fecerunt. Nunc autem dicuntur Ar
Abbreviated transcription (Latin):
nam per noctem si apparet. Si autem non
apparet. ad aquilonarem partem. qua
sol cum occiderit ad ocientem reuertitur.
stant oantes. Peccatorum origines. non
libero arbitrio uoluntatis. sed substantie
tribuunt gentis adu̾se. quam dogmati¬
zant ẽẽ omnib mixtam. Omnẽ carnem
non dei sed male mentis ẽẽ ꝑhibent opifi¬
cium: que contrario principio deo coet̃na
ẽ. Auint carnalem concupiscentiam qua
caro concripiscit aduersus sp̃m. non exui¬
ciata in primo homine natura nob̃ ineẽ.
am sic nob̾ ad herentem. ut quando libera¬
mur atꝙ purgamurr separenir a nob̃. et
insuam naturam etiã ipsa immortalit
uiuat. Eãs ꝙ duas animas uel duas men¬
tes unam bonam ⁊ alteram malam in uno
homine inter se habere conflictum. qͣndo
carnem. Nec in nob̃ sanatur hoc uicium si¬
cut nos dicimus nusquam futurum. sed a
nob̾ seiuinctam atq seclusam substantiam
istam mali. ⁊ finito isto scło post conflagͣ¬

Expanded text:
nam per noctem, si apparet; si autem non nam per noctem, si apparet; si autem non apparet, ad aquiloniam partem, qua sol cum occiderit, ad orientem revertitur, stant orantes. Peccatorum originem non libero arbitrio voluntatis, sed substantiae tribuunt gentis adversae: quam dogmatizantes esse hominibus mixtam, omnem carnem non Dei, sed malae mentis perhibent esse opificium, quae a contrario principio Deo coaeterna est. Carnalem concupiscentiam, qua caro concupiscit adversus spiritum, non ex vitiata in primo homine natura nobis inesseam, sic nobis adhaerentem, ut quando liberamur atque purgamur, separetur a nobis, et in sua natura etiam ipsa immortaliter vivat: easque duas animas, vel duas mentes, unam bonam, alteram malam, in uno homine inter se habere conflictum, quando carnem . Nec in nobis sanatum hoc vitium, sicuti nos dicimus, nunquam futurum: sed a nobis sejunctam atque seclusam substantiam istam mali, et finito isto saeculo post conflagr
Abbreviated transcription (Latin):
totum uerum habentes. nonnullas apochri¬
fas anteponant. Promissionem domini ih̾u
xp̃i. de parachyto sp̃u scõ. in suo heresiarcha
manicheo dicunt eẽ completam. Unde ipse
lo miserit sp̃m sc̃m. Propt̃ quod et iam ipse
manicheus duodecim discipłos habuit.
Ad iustar apłici numen. Quem numerum
manichei hodieꝙ custodiunt. Nam exelec¬
tis suis habent duodecim quos appellant
magistros. ⁊ tercium decimum pͥncipem
ipsorum. Ep̃os autem septuaginta duos
qui ordinantur a magistris ⁊ prb̃ros qui
orclinantur ab ep̃is. Habent eniam ep̃ĩ
diacones. Iam ceteri tantum modo electi
uocantur. S mutuntur etiam ipsi qui
uidentur idonei ad hunc errorem. uel ubi
ẽ sustentandum ⁊ augendum. uel ubi ñ
ẽ etiam seminandum. Baptismũ in aqua
nichil cinquam ꝑhibent salutis asferre.
nec quenquam eceum quos decipiunt bap¬
tizandum putant. Orationes faciunt ad
solem ꝑ diem. quaquau̾sus circinit. ad lu¬

Expanded text:
totum verum habentes nonnullas apocryptotum verum habentes nonnullas apocryphas anteponant. Promissionem Domini Jesu Christi de paracleto Spiritu sancto in suo haeresiarcha Manichaeo dicunt esse completam. Unde se inlo miserit Spiritum sanctum. Propter quod etiam ipse Manichaeus duodecim discipulos habuit, ad instar apostolici numeri, quem numerum Manichaei hodieque custodiunt. Nam ex Electis suis habent duodecim, quos appellant magistros, et tertium decimum principem ipsorum: episcopos autem septuaginta duos, qui ordinantur a magistris; et presbyteros, qui ordinantur ab episcopis. Habent etiam episcopi diaconos. Jam caeteri tantummodo Electi vocantur: sed mittuntur etiam ipsi qui videntur idonei, ad hunc errorem, vel ubi est, sustentandum et augendum; vel, ubi non est, etiam seminandum. Baptismum in aqua nihil cuiquam perhibent salutis afferre: nec quemquam eorum quos decipiunt, baptizandum putant. Orationes faciunt ad solem per diem, quaqua versum circuit: ad lu
Abbreviated transcription (Latin):
rare prohibent. ꝓpter quod coniugia co¬
pulanda sunt. Adam ⁊euam ex parentibus
principib fumi asserunt natos cum pater
eorum nõmine saclas sociorum suorum fe¬
tus omnium deuorasset.⁊ quicquid inde di¬
tenacissimo uinculo colligasset. Xp̃m au¬
tem fuisse affirmant quem dicit nr̃a scrip¬
tura serpentem. a quo illuminatos asse¬
runt. ut cognitiõis oculos aꝑirent. ⁊ bonũ malũq
dinosc̾ent. Eumq xp̃m nouissimis tẽporibꝰ uenisse ad
animas non corpora liberanda nec fuisse
incarne uera. sed sunulatam speciẽ car¬
nis ludificandis humanis sensib prebu¬
isse. ubi non solum mortem uerum enã
resurrectionem similiter mentiretur.
diũ qui legem ꝑ moysen dedit. et in he¬
breis prophetis locutus est. non ẽẽ uerum deum
sedunum ex principib tenebrarum. ipsuisꝙ
testamenti noui scripturas tanquam falsa¬
tas ita legunt. ut quod uolunt inde accipi¬
ant. ⁊ quod nolunt reiciant. eis ꝙ tanquã

Expanded text:
rare prohibent, propter quod conjugia corare prohibent, propter quod conjugia copulanda sunt, Adam et Evam ex parentibus principibus fumi asserunt natos: cum pater eorum nomine Saclas sociorum suorum fetus omnium devorasset, et quidquid indtenacissimo vinculo colligasset. Christum autem fuisse affirmant, quem dicit nostra Scriptura serpentem, a quo illuminatos asserunt, ut cognitionis oculos aperirent, et bonum malumque dignoscerent: eumque Christum novissimis temporibus venisse ad animas, non ad corpora liberanda. Nec fuisse in carne vera, sed simulatam speciem carnis ludificandis humanis sensibus praebuisse, ubi non solum mortem, verum etiam resurrectionem similiter mentiretur. Deum qui Legem per Moysen dedit, et in Heeis Prophetis locutus est, non esse verum Deum, sed unum ex principibus tenebrarum. Ipsiusque Testamenti Novi scripturas tanquam infalsatas ita legunt, ut quod volunt inde accipiant, quod nolunt rejiciant, eisque tanquam