comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nunc alioꝵ intelligibilium quoꝵ¬
dam ⁊ rationabilium sac̾ficioꝵ ima¬
ginem describere dñs moy sen pre¬
cepit. Et aꝑtissime hȩc quȩ dr̃ reuo¬
catio. dispensationem quandã uer¬
boꝵ uł rerum ad suꝑiora respicien¬
tium innuit. S unde ad eum dñs
loquitur: De tab̾nacło scilicet cesti¬
monii. Primũ quidẽ de cȩlo. quia in
ipso habitare ds̃ affirmatur: deinde
tabernacłm testimonii. presentem
scͥpturam intelligimꝰ: Qm̃ quasi ta¬
b̾nacłm quoddam erat. cum ea quȩ
Hoꝵ aut̃ sermonum cab̾nacłm. testi¬
monium futurarũ rerum ẽ. indu¬
bitabilem eis fidem prestans. Quid
aut̃ dici. aut ad quos iussit: Ad fi¬
lios uidelicet ifrł: De quib eum qui
uoluntaria dona offerebat. de bubꝰ
uł de ouib offerre precepit: Ex utͦq
amnali uł iumento. similem desi¬
gnans hominem: qui nicħ acumi¬
nis neq ad uirtutem neq ad mali¬
ciam ht̃. s trahitur alio. Tales sunt
boues ioues. Nimis enim ad manũ

Expanded text:
et nunc aliorum intelligibilium quorumdam et rationabilium sacrificiorum imaginem describere Dominus Moysen praecepit: et apertissime haec quae dicitur revocatio, dispensationem quamdam verborum vel rerum ad superiora respicientium innuit. Sed unde ad eum Dominus loquitur, de tabernaculo scilicet testimonii: primum quidem de coelo, quia in ipso habitare Deus affirmatur. Deinde tabernaculum testimonii praesentem scripturam intelligimus, quoniam quasi tabernaculum quoddam erat, cum ea quae Horum autem sermonum tabernaculum testimonii, futurarum rerum est indubitabilem eis fidem praestans. Quid autem dicit, aut ad quos jussit? Ad filios videlicet Israel de quibus eum qui voluntaria dona offerebat, de bobus vel de ovibus offerre praecepit. Ex utroque animali vel jumento similem designans hominem, qui nihil acuminis, neque ad virtutem neque ad malitiam habet, sed trahitur ab alio. Tales sunt boves et oves. Nimis enim ad manum
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. paucis immutatis. Illud aut̃ intel¬
ligere oportet. eum qui subtilit̾ u̾ba
legis inuestigat: qr ñ solum de bub
s. & de ouib precepit irłitam᷑ offerre.¬
holocausta ergo ñ solum qui legis man

Expanded text:
icet paucis immutatis. Illud autem intelligere oportet eum qui subtiliter verba legis investigat, quoad non solum de bobus, sed et de ovibus praecepit Israelitam holocausta
Abbreviated transcription (Latin):
Sic iudĩ necesse eẽ . filium quasi heredi¬
tario iure in patͥs peccato succedere.
arbitrabantur. S quam obrem oues
ar capras ad latus altaris quod respic̃
ad aquilonem coram dño p̃cepit oc¬
cidi. cũ ñ ita de bub precepisset. s co¬
ram dño sancisset immolari: Uiden¬
tur enim t̾ĩba ipsa contrarietatẽ qͣn¬
dam habere atq differentiam. qr cũ
sit sacͥficium holo caustomatis utrũq
differentia his distribuit loca. Non ẽ.
ergo ignorandum. qr quantũ ad suꝑ¬
ficiem littere eundem in utrisq locũ
legis lator significauit. holocaustoma¬
tum enĩ altare ante tab̾nacłm consti¬
tutum ex lat̾e erat ianue. ut ñ scõꝵ
ministrantib obstrueretur introitꝰ
Sic̃ in exodo de eodẽ dr̃. Et imposuit
uelum ianuȩ tab̾nacłi cestimonii ⁊ arã
holocaustomatum posuit cura ostium

Expanded text:
Sic Judaei necesse esse filium quasi haerediSic Judaei necesse esse filium quasi haereditario jure in patris peccato succedere arbitrabantur. Sed quamobrem oves et capras ad latus altaris quod respicit ad aquilonem coram Domino praecipit occidi, cum non ita de bobus praecepisset, sed coram Domino sanxisset immolari? Videntur enim verba ipsa contrarietatem quamdam habere atque differentiam: quia cum sit sacrificium holocaustomatis, utraque differentia distribuit loca. Non est ergo ignorandum quod quantum ad superficiem litterae eumdem in utrisque locum legislator significavit; holocaustomatum enim altaro ante tabernaculum constitutum ex latere erat januae, ut non sanctorum ministrantibus obstrueretur introitus, sicut in Exodo de eodem dicitur: Et imposuit velum januae tabernaculi testimonii, et aram holocaustomatum posuit circa ostium
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ protulit. Siẽ ergo licet non
solum de ouib s & de capris offerri.
& oblatio de pecorib dr̃: sic ⁊eum qͥ
ex peccatorib ẽ. possibile ẽ simplici¬
tati oꝑam dare: & quasi ouem factũ.¬
conu̾sationẽ suam in holo caustũ of¬
ferre dõ. Quia enĩ nicħ impedit ad
ad ipiscendam iustificationẽ. pecca¬
torem quempram fuisse. quamuis
hoc iudȩi ñ putarent: audi qualia ꝑ
ierechielis prophetiam dixit. Cũ enim
in multis inuectus fuisset cont̃ iniustũ.
a dixisset morte moriatur. sangius eius
suꝑ ipsum erit. hȩc etiam subdidit. Qd
si genuerit filium. qui uidens omĩa pec¬
cata pat̾s sui quȩ fecit. ñ fecerit simile
eis. suꝑ montes ñ comedit. & ocłos suoᷤᷤ
non leuauerit ad idola domꝰ isrł. et
uxorem ꝑximi sui ñ uiolauerit: ialia
his similia: in quib finem hunc addi¬
dit: hic non morietur in iniquitate
patͥs sui. s uita uiuet. & dicitis: quare
ñ portabit filius iniquitatem patris:

Expanded text:
peccatorem. Sicut ergo licet non solum de ovibus, sed et de capris offerri, et oblatio de pecoribus dicitur, sic et eum qui ex peccatoribus est, possibile est simplicitati operam dare. conversationem suam in holocaustum offerre Deo. Quod enim nihil impedit ad adipiscendam justificationem peccatorem quempiam fuisse, quamvis hoc Judaei non putarent, audi qualia per Ezechielis prophetiam dixit; cum enim in multis invectus fuisset contra injustum et dixisset, morte moriatur, sanguis ejus super ipsum erit, haec etiam subdidit: Quod si genuerit filium qui videns omnia peccata patris quae facit, non fecerit simile eis, super montes non comederit, et oculos suos non levaverit ad idola domus Israel, et uxorem proximi sui non violaverit, et alia his similia, in quibus finem hunc addidit: hic non morietur in iniquitate patris sui, sed vita vivet, et dicitis, quare non portavit filius iniquitatem patris sui .
Abbreviated transcription (Latin):
breueq conclusit. Ait enim. Adolebitq
ea sac̾dos suꝑ altare. in holocaustũ. et
suauem odorem dño. Ergo qnͣdo sac¬
ficium nrm̃ holocaustum fit. tc̾ dño
odor suauitatis inuenitur. ⁊ qnͣdo oĩa
suꝑ intelligibile altare obtulerimꝰ imi¬
tatores xp̃i scdm possibilitatẽ effecti.¬
i ad ipsius imitationẽ nr̃am uitã seu
conu̾sationem coaptantes. hoc enim
holocaustũ annicłm iabsq macula

Expanded text:
bitque ea sacerdos super altare in holocaustum et suavem odorem Domino. Ergo quando sacrificium nostrum holocaustum fit, tunc Domino odor suavitatis invenitur, et quando omnia super intelligibile altare obtulerimus, imitatores Christi secundum possibilitatem efficimur ad ipsius imitationem, nostram vitam seu conversationem coaptantes, hoc enim holo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ nos hostiam dicimꝰ. grece dr̃ cãrpõ
locaustum significatur. qr omne¬
mandatum fructificat. ei qui ꝑ spi¬
ritalem conu̾sationẽ efficitur holo¬
caustum. Propt̃ quod ⁊manꝰ in ca-

Expanded text:
d nos hostiam dicimus, Graece καρπώμα locaustum significatur. Spiritualiter enim fructificat, qui per spiritualem conversationem efficitur holocaustum: p
Abbreviated transcription (Latin):
ilł. Uerum qr intelligibilẽ quedã
isrł didicimꝰ. eumq intelligibilem
circumcisionẽ uenerantẽ. quẽad¬
modũ paulus ait: ñ enĩ qui in ma¬
nifesto uideus. nec ea quȩ palam in
carne ẽ circumcisio. s quȩ in oculto.
& circ̃cisio cordis in spũ non littera.
cuiꝰ laus ñ ex hominib. s ex dõ ẽ:

Expanded text:
i. Verum quia intelligibilem quemdam Israel didicimus, eumque intelligibilem circumcisionem venerantem, quemadmodum Paulus ait: Non enim qui in manifesto Judaeus, nec ea quae palam in carne est circumcisio, sed qui in occulto, et circumcisio cordis in spiritu, non littera, cujus laus non ex homini
Abbreviated transcription (Latin):
alapis cedebant adligantes:.usq
aduesperum protelata est: tene¬
bris enim eam interpolantibuf.
& aserta hora usq adnonã
factis: necessarie. sacrificium
conspersa frigetur Sartagi¬
nem. domini crucem. ut pote
fortem. et nichil abigne huma¬
norum peccatorum lesam. ac¬
cipi oportet: quȩ etiam super¬
impositam dominicam car¬
nem. esibilem hominibus red¬
didit. Nisi enim super im¬
posita fuisset cruci: nos cor¬
pus xpisti nequaquam my¬
stice percepissemus. Hec iN
oleo conspergitur. Quia enim¬
nobis compassus est: inpassi¬
bilis. passionem sustinuit
carnis. Addidit autem &¬

Expanded text:
alapis caedebant alligantes, usque alapis caedebant alligantes, usque ad vesperum protelata est: tenebris enim eam interpolantibus, et a sexta hora usque ad nonam factis, necessarie sacrificium conspersa frigetur; sartaginem Domini crucem ut pote fortem, et nihil ab igne humanorum peccatorum laesam, accipi oportet, quae etiam superimpositam Dominica carnem esibilem hominibus reddidit; nisi enim super imposita fuisset cruci, nos corpus Christi nequaquam mystice percepissemus. Haec in oleo conspergitur, quia nobis compassus est, impassibilis passionem sustinuit carnis: omne autem
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Participes autem xpisti ef¬
fecti sumus. tamen sunitium
substantiȩ eius usq adfinem
firmum retineamus. Quam gͦ¬
oblationem. cum sacerdos unctꝰ
fuerit.post incarnationem uide¬
licet uerbi. legis lator offerri pre¬
cepit. decimam partem ephi of¬
ferent similȩ insacrificio sempi¬
terno. medium eius mane &
medium eius uespere: que iN
sartagine oleo conspersa friget᷑:
Sed decimam quidem ephi sum¬
lȩ.esse unigeniti humanitatem.
insuperioribus ostensum est.:
Cum et ephi. ut pote mensuram
tres mensuras capientem. trini¬
tatem esse recte dirimus. Si au¬
tem ephi. domini caro esse. &
diuinitatis supereminentia
demonstretur.dominiceq car¬
nis cum ea inseparabilitas: Hoc
nichilominus insacrificium
perpetuum est. Quia sicut ait
paulus. Una enim oblatione
consummauit insempiternum
sanctificatos:. Unde et saluare im
perpetium potest: accendens
per semet ipsum addeum. Mledi¬
um autem eius mane. & medi¬
um uespere. Mane passio inci¬
piens. ex quo eum inatrio caiphe

Expanded text:
i. participes enim Christi effecti sumus, si tamen initium substantiae eius usque ad finem firmum retineamus. dum oblationem cum sacerdos unctus fuerit, post incarnationem videlicet verbi, legislator offerri praecepit? decimam partem ephi offerent similae in sacrificio sempiterno, medium ejus mane, et medium ejus vespere, quae in sartagine oleo conspersa frigetur. Sed decimam quidem ephi similae, esse Unigeniti humanitatem, in superioribus ostensum est, cum et ephi utpote mensuram tres modios capientem. Trinitatem esse recte diximus. Si autem ephi, Domini caro esse, ut et divinitatis supereminentia demonstretur, Dominicaeque carnis cum ea inseparabilitas, hoc nihilominus in sacrificium perpetuum est, quia sicut ait Paulus: Una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificatos, unde et salvare in perpetuum potest, accedens per semetipsum ad Deum: medium autem ejus mane et medium vespere . Mane passio incipiens: ex quo enim in atrio Caiphae
Abbreviated transcription (Latin):
filuiꝰ eiꝰ predicta mandant᷑. quia
offerre ꝓpeccato sacͥficiũ. id÷ pe¬
nitentiã. sublimiũ ⁊ sũmoꝵ ẽ. atq
at̾ra subleuatoꝵ qͦd ñ p̃stat ñ amalo
recessio.
Ergo ubi holocausta immolantur.
ibi et quȩ propeccato sunt occidun

Expanded text:
filiis ejus praedicta mandantur, quia offerre pro peccato sacrificium, id est, poenitentiam sublimium et summorum est, atque a terra sublevatorum, quod non praestat nisi a malo recessio. Ergo ubi holocausta immolantur, ibi et quae pro peccato sunt occidun
Abbreviated transcription (Latin):
et lxx. dicerunt. holocaustum
integrum erit: Aquila edidit.
Non ergo comedet exeo quisqͣm.
idest non diuidetur. quia den¬
tium est diuidere. et partiri ci¬
bos.cum aliter mandi non pos¬
sint. Xpisti autem sacrificium.
indiuisibile demonstratum ẽ:
& propterea comedi non potest.
Locytus est dominus admo¬
ysen dicens. Loquere aaron &
filus eius. Ista est lex hostie pro
peccato: in loco ubi offertur ho¬
locaustum. immolabitur
coram domino. sanctum sancto¬
trio tabernaculi quicquid te
tur:. Si de sanguine illius uestis
fuerit aspersa. lauabit᷑ in loco
scõ. Uas autẽ fictile in quo cocta
est. confringetur. Quod si uas
eneum: defricabitur. et lauabit᷑
aqua. Omnis masculus degene¬
re sacerdotali uescitur carnib
cius. quia scm̃ sanctorum est.
ostia enim que ceditur ꝓpecca¬
to. cuius sangius infertur iN
tabernaculum testimonii ad
expiandum in sanctuario. non
commedet᷑ s comburet᷑ igni qͥa

Expanded text:
ta dixerunt: Holocaustum fiet integrum: erit, Aquila edidit. Non ergo comedet ex eo quisquam, id est, non dividetur, quia dentium est dividere et partiri cibos, cum aliter mandi non possint. Christi autem sacrificium indivisibile demonstratum est, et propterea comedi non potest. Locutus est autem Dominus ad Mosen, dicens: Loquere ad Aaron et ad filios ejus: ista est lex hostiae pro peccato: In loco ubi offertur holocaustum, immolabitur coram Domino. Sanctum sanctotrio tabernaculi. Quidquid h.sanctificabitur. Si de sanguine illius vestis fuerit aspersa, lavabitur in loco sancto. Vas antem fictile, in quo cocta est, confringetur; quod si vas aeneum fuerit, defricabitur, et lavabitur aqua. Omnis masculus de genere sacerdotali vescetur carnibus ejus, quia sanctum sanctorum est. Hostia enim quae caeditur pro peccato, cujus sanguis infertur in tabernaculum testimonii ad expiandum in sanctuario, non comedetur, sed comburetur igni. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
tota cremabitur inaltari. Om¬
ne enim sacrificium sacerdotũ
igne consumetur.nec quisquam
commedet exeo. Omne sacrifi¬
cium quod a̾sacerdotis refertur
personam: Unigeniti facrificii
figuram gerit: sicut per pre¬
sentem demonstratur legem
it enim. Et locutus est do¬
minus admoysen dicens. Hec
est oblatio a aron & filiorum
euis. quam offerre debent domi¬
no indie unctionis sue Multoꝵ
quidem sacerdotum hoc donũ
est.Ait quippe.aaron et filioꝵ
eius: seduno uncto offertur: quia
omnis sacerdocu imago. et fir¬
mitas. siue subsistentia xpisti
sacrificium est. Ipso enim solo
oblato. per totum est: et quan¬
do actum est:indie unctionis
euis:idest tempore quo incar¬
natus est. Unc̾tio enim inuni¬
geniti persona: incarnatio di¬
citur. De quo ait petrus. Ihesũ
nararenum. quomodo eum
unrit deus. spiritu sancto &
uirtute. Hec uero quomodo aut
quando facta sint: Gabriel ma¬
riȩ dixit. Spiritus sanctus in¬
quiens superueniet inte: &
uirtus altissumi obumbrabit

Expanded text:
tota cremabitur in altari. Omne enim sacrificium sacerdotum igne consumetur, nec quisquam comedet ex eo. Omne sacrificium quod ad sacerdotis refertur personam, Unigenti sacrificii figuram gerit, sicut per praesentem demonstratur legem. Ait enim: Et locutus est Dominus ad Moysen dicens: Haec est oblatio Aaron et filiorum ejus quam offerre debent Domino in die unctionis suae. Multorum quidem sacerdotum hoc donum est: ait quippe Aaron et filiorum ejus, sed uno uncto offertur, quia omnis sacerdotii imago et firmitas sive subsistentia Christi sacrificium est, ipso enim solo oblato per totum est. Et quando actum est: In die unctionis ejus, id est, tempore quo incarnatus est: unctio enim in Unigeniti persona incarnatio dicitur, de qua ait Petrus: Jesum Nazarenum quomodo eum unxit Deus Spiritu sancto et virtute ; haec vero quomodo aut quando facta sint, Gabriel Mariae dixit: Spiritus sanctus, inquit, superveniet in te, et virtus Altisssimi obumbrabit
Abbreviated transcription (Latin):
Mares inquit tantum stirpis
aaron comedent illud: legiti¬
mum sempiternum est iN
generationibus uestris. de
sacrificiis domini. Non ergo
omnium est de deo disputare:
sed talium qui nichil femine¬
um. nichil fluxum incogita¬
cionib habent: quod legitimỹ
eternum ingenerationibus eo¬
rum. idest imperpetuum cu¬
stodiri precepit᷑ ut inomni tẽ¬
pore intendamuf. Nullatenꝰ
de deo disputare presumere.
quamdui perquasdam decli¬
nationes diffluentes.uel se¬
culares alias phantasias. a
masculorum excidimus digni¬

Expanded text:
Mares, inquit, tantum stirpis Aaron comedent illud, legitimum sempiternum est in generationibus vestris de sacrificiis Domini. Non ergo omnium est de Deo disputare, sed talium qui, nihil femineum, nihil fluxum in cogitationibus habent, quod legitimum aeternum in generationibus eorum, id est, in perpetuum custodiri praecepit, ut in omni tempore intendamus, nullatenus de Deo disputare praesumere, quandiu per quasdam declinationes diffluentes vel saeculares alias phantasias a masculorum excidimus digni
Abbreviated transcription (Latin):
cabitur. Omnis quippe dei
cominemoratio. sanctificatio¬
nem prestet. Quod testatur
paulus.dicens. Quia omnis
cieatura dei bona: et nichil reici¬
endum. quod cum graciarum
actione percipitur. Sanctificatur
autem.per uerbum dei. et ora¬
tionem sed cum dicit tangen¬
tem sancꝰtificari: plane ostendit.
quia indisputando de deo. id ÷
inteologia.Sufficit nobis etiam
tangere: quemadmodum ignẽ.
qui uult calefieri. nam si uite¬
rius mittat manum: pro eo qͦd
de deo disputare presumit. Pro
eo quod gloriosus quid uult
ostendere. inblaphemiam ca¬
dit: dum comprehendere alti¬
tudinem diuinorum dogma¬
aron et filiorum eiuuis. quam of

Expanded text:
ippe Dei commemoratio sanctificationem praestat, quod testatur Paulus dicens: Quia omnis creatura Dei bona et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur, sanctificatur autem per verbum Dei et orationem . Sed cum dicit, tangentem sanctificari, plane ostendit quia in disputando de Deo, id est, in theologia, sufficit nobis etiam tantum tangere, quemadmodum ignem qui vult calefieri; nam si interius mittat manum pro eo quod de Deo disputare praesumit, pro eo quod gloriosius quid vult offendere, in blasphemiam cadit, dum comprehendere altitudinem divinorum dogmaaron et filiorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ta cremabitur in altari. Omne
enim sacrificium sacerdotum
igne consumetur.: nec quisqͣm
comedet exeo. Quid ergo ꝑhȩc
contestamur. nisi ut non dica¬
tur de domino.quia is qui ex
muliere natus est.passus est.
Q ui autem descendit. decelo pas
sus non est: Nobis enim unusdo
hi qui crucifirerunt. ñ cognoriert̃.
ciius esset dignitãs atq uirtutis
Si enĩ cognouissent: numqͣm dñm
glẽ crucifixissent. Ipsuis ergo est
uerbi incarnati paissio. quȩ ꝓuenit
incarne.Qͣm obrem tota crema¬
bitur in altari. Ipsius ergo ẽ qui
semetipsũ totum exinaniuit.
et formã serui accepit. et habitu
inuentus ut homo ẽ. humiliauitq
semetipsũ obediens factus usq
ad mortẽ mortẽ autẽ crucis. Dic¬

Expanded text:
in altari. Omne enim sacrificium sacerdotum igne consumetur, nec quisquam comedet ex eo. Quid ergo per haec contestamur? nisi ut non dicatur de Domino, quod is qui ex muliere natus est, passus est; qui autem descendit de coelo, passus non est: Nobis enim unus Donia , quem hi qui crucifixerunt non cognoverunt cujus esset dignatis atque virtutis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Ipsius ergo est Verbi incarnati passio, quae provenit in carne, quamobrem tota cremabitur in altari. Ipsius ergo est qui semetipsum totum exinanivit, et formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo, humiliavitque semetipsum, obediens factus usque ad mortem, mortem autem crucis
Abbreviated transcription (Latin):
minum. Si quis autem in do¬
mo. deiͦ ecclesiam habet ait qͥp¬
pe pauluf Salutate nimpham.
& domesticam eius ȩcclesiam
H abet autem quis domesticam
ȩcclesiam. quando semetipsum
sanctificauerit deo. et asecula¬
ribus cessauerit negocus. Hic
etiam domi de deo loqui. si¬
ue theologiam exer¬
cere potest. Tales sunt quibus
pars desacrificiis domini. idest
loqui dedeo uel theologia de
doms et oblationib: datur: de
quo subdidit. Sanctum sanc¬
torum erit: quia sancti sancto¬
rum contemplationem possidẽt.
Subdidit autem. sicut pro pec¬
cato atq delicto: simile illud uo¬
lens ostendere. pro dellcto &
propeccͤato sacrificio. Sermo
enim de deo. marime aderep¬
tionem et emundationem a¬
nimȩ.habetur.Quando oleo
&thuri. elemosinȩ uidelicet
& orationi. sacrificium uer¬
bi dei. idest theologie. coniun¬

Expanded text:
minum . Si quis autem in domo Ecclesiam habet: Ait quippe Paulus: Salutate Nympham et domesticam ejus Ecclesiam . Habet autem quis domesticam Ecclesiam, quando semetipsum sanctificaverit Deo, et a saecularibus cessaverit negotiis, hic etiam domi de Deo loqui sive theologiam exercere potest. Tales sunt, quibus pars de sacrificiis Domini, id est, loqui de Deo vel theologia de donis et oblationibus datur, de quo subdidit: Sanctum sanctorum erit, quia sancti sanctorum contemplationem possident; subdidit autem, sicut pro peccato atque delicto; simile illud volens ostendere pro peccato et pro delicto sacrificium. Sermo enim de Deo maxime ad ereptionem et emundationem animae habetur, quando oleo et thuri, eleemosynae videlicet et orationi, sacrificium verbi Dei, id est, theologiae conjun
Abbreviated transcription (Latin):
intelligens Omne autem
hoc sacrificium est suauissimi
odoris domino. humani qͥp¬
pe generis salutem prestitit.
Hac autem deo. ut pote creatuue
maiorem autem explanationẽ.
quod unigeniti sacrificium si¬
gnificet. Intentle.
quid subdidit. Sacerdos qui
patri iuire successit. quod septu¬
aginta ita ediderunt. Sacerdos¬
unctus pro eo exfiliis eius. faci
inloco ipsius. sedꝓeo translato
inse uidelicet sacerdotio ma¬
nifestum ẽ. Exeo quippe quod
ipse sacerdotium suscipiens illiꝰ
sacerdocii ministeriĩ cessare
fecit. S et quod ediderunt ex
filiis eius. esse exeius filiis u¬
ste creditur. ut pote qͥ exiacob
femorib descendebat: Beatissimȩ
genetricis dñi exeadẽ tribu linea

Expanded text:
nis: omne autem hoc sacrificium est suavissimi odoris Domino, humano quippe generi salutem praestitit, hac autem Deo ut pote creatura vius. Ad majorem autem explanationem quod Unigeniti sacrificium significet, intende quid subdidit: Sacerdos qui patri jure successit, quod Septuaginta ita ediderunt: Sacerdosunctus pro eo ex filiis ejus faciein loco ipsius, sed pro eo, translato in se videlicet sacerdotio, manifestum est ex eo quod ipse sacerdotium suscipiens, illius sacerdotii ministerium cessare fecit. Sed et quod ediderunt ex filiis ejus: Esse ex ejus filiis juste creditur, ut pote qui ex Jacob femoribus descendebat: beatissimae genitricis Domini ex eadem tribu linea
Abbreviated transcription (Latin):
de pplo tĩȩ.: ut faciat quicꝗ̃ ex bis
quȩ dñi lege ꝓhibentur. Non dic̃
quid: quia in quolibet p̃uaricatus
quis fuerit. in totam legem delin¬
quit. Sicut beatus lacob ait. Qui¬
cumq totam legem seruauerit.
offenderit aut̃ in uno. om̃ĩum re¬
us constituetur. S & hoc quod¬

Expanded text:
de populo terrae, ut faciat quidquam ex iis de populo terrae, ut faciat quidquam ex iis quae Domini lege prohibentur. Non dicit quid, quia in quolibet praevaricatus quis fuerit, in totam legem delinquit, sicut beatus Jacobus ait: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, omnium reus constituetur . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ desꝑauerint: quẽ admodum
quidam gubnatores uł nautȩ pa¬
uidi. statim ꝑeunt. Nam ⁊ dñs dix̃.
Orate ne fiat fuga ur̃a hieme uel sab¬
luto᷑. Hiemẽ. cempus penitentiȩ di¬
cens: sabbatum uero. otium animȩ.
atq uirtutum cessationẽ intelligẽs.
Ad otium siquidem. atq a malis uaca¬
tionem. datum ẽ sabbatum: s iude¬
oꝵ gens ediu̾so hoc usa ẽ. Graue
aut̃ ẽ in tempore quo necessaria ẽ
penitentia: imulto grauius quo ua¬
ri:uł ꝑsequutionem pati. Unde etiã.
sic̃ maiorem. eum qui sabbato ꝑse¬
quutionem patitur. nouissimum
numerauit. Quia ergo ⁊ hyrei uł
caprȩ siue hedi uirtutem: idiffe-¬
rentiȩ sacͥficioꝵ modũ didicimus:
iam uideamꝰ quȩ in utroq agunt᷑
sacrificio. Communia enim sunt:
qmͣ penitentiȩ finis. & generalis ef¬
fectus peccatoꝵ. remissio ẽ: quã
aꝑte legis lator posuit. dicens. Quod
si peccauerit anima ꝑ ignorantiam

Expanded text:
sin autem desperaverint, quemadmodum sin autem desperaverint, quemadmodum quidam gubernatores vel nautae pavidi, statim pereunt. Nam et Dominus dixit: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato , hiemem tempus poenitentiae dicens, sabbatum vero otium animae atque virtutum cessationem intelligens; ad otium siquidem atque a malis vacationem datum est sabbatum, sed Judaeorum gens hoc e diverso usa est. Grave autem est in tempore quo necessaria est poenitentia, et multo gravius quo varsecutionem pati, unde etiam sicut majorem eum qui sabbato persecutionem patitur, novissimum numeravit. Quia ergo et hirci et caprae sive haedi virtutem et differentiae sacrificiorum modum didicimus, jam videamus quae in utroque aguntur sacrificio. Communia enim sunt, quoniam poenitentiae finis, et generalis effectus peccatorum remissio est, quam aperte legislator posuit, dicens: Quod si peccaverit anima per ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio caprȩ sacͥficium ꝓ peccatosi¬
gnat sic hẏrcꝰ ⁊ capra cũ sit feminini ge¬
neris. hyrcus masculini. sacrifien in¬
t̃precantur uim. Non enim frustͣ
hoc legis lator intendit: s qr hyreus
dicant: offerri debere:. Quod latini
ex eadem editione int̃pretati sunt
hedum ex capris masculũ: icaprã
de hedis femellam. Chy. marrir
aut̃ & chymarra. fetus caprarum
annum capris parientib: quidam
fetus tempore hyemis: quidã aut̃
estatis generantur. Cum ergo ita
se habeant: ꝑ hyemẽ tristiciam pe¬
nitentiȩ docet. In tristicia quippe
hic & fletu filios generat. s tamen
filui eius ñ sunt a sacrificio ꝓbati.
Unde existimo. hedos id ẽ. chimarros
offerre penitentes utpote fluctuan¬
tes precepit: & ut qui diu̾sitatibus
undarum a peccatis se erigentib
repugnantes. misericordit̾ om̃imꝰ
saluabuntur. Si enim ꝑmaneant
in penitentia. & non desꝑent: uelut
incempestate relinquentes nauis
anime gubnacula lib̾abuntur.

Expanded text:
oblatio caprae sacrificium pro peccato signat, sic hircus et capra cum sit feminini generis, hircus masculini, sacrificii interpretatur vim. Non enim frustra hoc legislator intendit, sed quia hircus αιραν dicant offerri debere, quod Latini ex eadem editione interpretati sunt: haedum ex capris masculum, et capram de haedis femellam. Chimarrus autem et chimarra fetus caprarum annum capris parientibus, quidam fetus tempore hiemis, quidam autem aestatis generantur. Cum ergo ita se habeant, per hiemem tristitiam poenitentiae docet; in tristitia quippe hic et fletu filios generat, sed tamen filii ejus non sunt a sacrificio probati. Unde existimo haedos, id est, χιμάρους, offerre poenitentes, ut pote fluctuantes, praecepit, et ut qui diversitatibus undarum a peccatis se erigentibus, repugnantes misericorditer omnino salvabuntur. Si enim permaneant in poenitentia, et non desperent, velut in tempestate relinquentes navis animae gubernacula liberabuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
qui peccauit peccatũ suum cog¬
nouerit: neq enim aliter penitenti¬
am agere potest: nisi cognoseat pec¬
catum sum. Tunc enim pͥnceps
hẏreum siue chimarlum: Is autem
qui de turba ẽ. offeret capram siue
chymarram: inmaculata aut̃ utͣq
Inmaculatam siquidem oportec ẽẽ
penitentiam. Quȩ aut̃ eusẽ ma¬
cula: uidelicet si peccato comꝑatia¬
tur: uł amicus sit penitens. pro quo
agit penitentiam. Oportet enim
eum. ꝑfecto. a peccato eodem. atq
studiosissimo recedere ꝓposito.
Beinde imponet manum suam suꝑ
caput hostiȩ. ipse ꝑsemet ipsum
peccatum manifestans: i suã offe¬
rens confessionem. Ipse aut̃ scdm
enim necessarium ⁊ alioꝵ auxili¬
um ad orationem. ut suscipiatur
eius pęnitentia. Unde nec om̃imͦ
saẽdotes occidere precepit. Ait enĩ
Occident eum in loco in quo ocidun¬
tar holocaustomata. Qui aut̃ oe¬
cidant. non addidit: licec enim in
sacrificio penitentię: alt̾nis uti a¬
iutoriis: quod testatur iacob. ora¬

Expanded text:
qui peccavit peccatum suum cognoverit, neque enim aliter poenitentiam agere potest nisi cognoscat peccatum suum, tunc enim princeps hircum sive chimarrum; is autem qui de turba est effert capram sive chimarran, immaculata autem utraque: immaculatam siquidem oportet esse poenitentiam. Quae autem ejus est macula? Videlicet si peccato compatiatur, vel amicus sit poenitens pro quo agit poenitentiam. Oportet enim eum perfecte a peccato eodem atque studiosissimo recedere proposito. Deinde imponet manum suam super caput hostiae; ipse per semetipsum peccatum manifestans, et suam offerens confessionem. Ipse autem secenim necessarium et aliorum auxilium ad orationem, ut suscipiatur ejus poenitentia, unde nec omnimodo sacerdotes occidere praecepit. Ait enim: Occident eum in loco in quo occiduntur holocaustomata. Qui autem occidant non addidit, licet enim in sacrificio poenitentiae alterius uti adjutoriis. Quod testatur Jacobus dic
Abbreviated transcription (Latin):
atq delinquat. ⁊ cognouerit pec¬
catum suum. offeret capram i¬
maculatam. ponetq manũ suꝑ
caput hostiȩ quȩ pro peccato ẽ:
ummolabit eam in loco holocau¬
sti. Tolletq sac̾dos de sanguine
in digito suo. & tangens cornua
altaris holocausti: reliquũ fun¬
det ad basim eius. Omnẽ aut̃ au¬

Expanded text:
atque delinquat, et cognoverit pecatque delinquat, et cognoverit peccatum suum, offeret capram immaculatam. Ponetque manum super caput hostiae, quae pro peccato est, et immolabit eam in loco holocausti. Tolletque sacerdos de sanguine in digito suo, et tangens cornua altaris holocausti, reliquum fundet ad basim ejus. Omnem autem a
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum plebis & sac̾dotis intelle¬
xit: & ꝓpt̃ea idem in utroq sacri¬
ficium ordinauit. Ne ipsis quidẽ
u̾b̃ diuidens: quod non faceret. nͥ
figure fuissent ea quȩ tẽ agebant᷑.
Si peccauerit pͥnceps.: ⁊ fecerit unũ
eplurib ꝑ ignorantiam qd dñi le¬
ge prohibetur. ⁊ postea intellexerit
peccatum suum. offeret hostiã
dño. hycum de capris immacłatũ.
ponetq manum suam suꝑ caput eiꝰ.
Cumq immolauerit eum in loco
ubi solet mactari holocaustum co¬
ram dño: quia pro peccato ẽ. tin¬
guet sacerdos digitum in sangͥne
hostiȩ pro peccato. tangens cornua
altaris holocausti: i reliquũ fundẽs
ad basim eiꝰ. Adipem uero eiꝰ ado¬
lebit supra. sic̃ in uictimis pacifico¬
rũ fieri solet. rogabitq pro eo et
pro peccato eius: ac dimittetur ei.
Qd̾ si peccauerit anima ꝑ ignoran¬
tiam de ppło t̾rȩ. ut faciat quicꝗͣ
ex his quȩ dñi lege prohibentur.

Expanded text:
peccatum plebis et sacerdotis intellepeccatum plebis et sacerdotis intellexerit. Et propterea idem in utroque sacrificium ordinavit; nec ipsis quidem verbis dividens quod non faceret, nisi figurae fuissent ea quae tunc agebant. Si peccaverit princeps, et fecerit unum e pluribus per ignorantiam quod Domini lege prohibetur et postea intellexerit peccatum suum offeret hostiam Domino hircum de capris inmaculatum ponetque manum suam super caput eius cumque immolaverit eum in loco ubi solet mactari holocaustum coram Domino quia pro peccato est tinguet sacerdos digitum in sanguine hostiae pro peccato tangens cornua altaris holocausti et reliquum fundens ad basim eius adipem vero adolebit supra sicut in victimis pacificorum fieri solet rogabitque pro eo et pro peccato eius ac dimittetur ei quod si peccaverit anima per ignorantiam de populo terrae ut faciat quicquam ex his quae Domini lege
Abbreviated transcription (Latin):
illum: festinabat enim dispensa¬
re nr̃oꝵ peccatoꝵ remissionẽ: quod
necessarie inhis quȩ sunt de ui¬
tuli synagoge sacͥficio. ẽ conside¬
ratum. Ait enim. Sic faciet de hoc
uitulo. quomͦ fec̃ & pͥus. Et rogante
enim factus ẽ nob̃ ꝓpitiatio in san¬
guine suo. sic̃ abeato ꝑaulo roma¬
nis scͥptum ẽ. ꝑquem in tantum
peccata remissa sunt: quatenus
ipsi quoq remissionem mererent᷑.
qui in eo peccauerunt. De ipsis
quippe dixerat. Pater ignosce ill.
nesciunt enim quid faciunt. S
quid ad finem sacͥficii legis lator
dixit : sufficit enim nob̾ legis ipsiꝰ
conclusio: ad manifestanda p̾sentia.
Ipsum aut̃ uitulum efferet extra
castra. atq comburet. sic̃ ⁊ pͥorem
uitulum: quia ꝓ peccato ẽ multi¬
tudinis. Uides quomͦ nichil mu¬
tari in scđo sacrificio extra hoc
quod pͥmo ẽ. precipitur: Et quã¬
obrem: quia pro peccato ẽ inquit
multitudinis. Ergo hoc manife¬
stum ẽ. ut indubitabile. quia idẽ

Expanded text:
illum? Festinabat enim dispensaillum? Festinabat enim dispensare nostrorum peccatorum remissionem, quod necessarie in his quae sunt de vituli synagogae sacrificio est consideratum. Ait enim: Sic faciet de hoc vitulo quomodo fecit et prius. Et rogante enim factus est nobis propitiatio in sanguine suo, sicut a beato Paulo Romanis scriptum est, per quem in tantum peccata remissa sunt, quatenus ipsi quoque remissionem mererentur qui in eo peccaverunt. De ipsis quippe dixerat: Pater, ignosce illis, nesciunt enim quid faciunt . Sed quid ad finem sacrificii legislator dixit? Sufficit enim nobis legis ipsius conclusio ad manifestanda praesentia. Ipsum autem vitulum efferet extra castra atque comburet, sicut et priorem vitulum, quia pro peccato est multitudinis. Vides quomodo nihil mutari in secundo sacrificio extra hoc quod primo est praecipitur? Et quamobrem? Quia pro peccato est, inquit, multitudinis. Ergo hoc manifestum est et indubitabile quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Ergo abinitio quidem suum
peccatum ignorauerunt. s postea
cognouerunt. Et hoc ostendunt
ipsa u̾ba dñi. ait enim. Nisi uenissẽ
qr loquutus eis fussem: peccatum
ñ haberent. ut ignorantes utiq: nẽ
aut̃ excusationem non habent de
peccato suoͬ ut pote ꝑ eius doctrinã
discendes quod nesciebant Prius:
ergo quando suum peccatum cog¬
nouerunt : tunc ad sacͥficium uni¬
geniti se u̾cerunt. Demnde. in sacͥfi¬
cio sac̾dotis. ipsum diximꝰ imposu¬
isse manum suꝑ caput uituli.
Hic autẽ seniores hoc facẽ dieit.
Utrumq enim reuera in xp̃i sacri¬
ficio agebatur. id ẽ. qr ⁊ imminebãt
ad consũmandum illud seniores
popłi ⁊ scribȩ. &. caiphas pͥnceps sa¬
cerdotum. dicebantq. Expedit no¬
bis ut unus homo moriatur ꝓppło.
& ñ tota gens ꝑeat. Et qr nullomͦ
expleri potuisset. si non semet ipsũ
ad passionem dñs tradidisset. in
tantum ut ipse diceret petro. mite
gladium tuum in uaginam. cali¬
cem quẽ dedit mͥ pater. non bibã

Expanded text:
suum. Ergo ab initio quidem suum peccatum ignoraverunt, sed postea cognoverunt; et hoc ostendunt ipsa verba Domini, ait enim: Nisi venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, ut ignorantes utique, nunc autem excusationem non habent de peccato suo , ut pote per ejus doctrinam discentes quod nesciebant prius; quando ergo suum peccatum cognoverunt, tunc ad sacrificium Unigeniti se verterunt. Deinde in sacrificio sacerdotis ipsum diximus imposuisse manum super caput vituli, hic autem seniores hoc facere dicit. Utrumque enim revera in Christi sacrificio agebatur, id est, quia et imminebant ad consummandum illud seniores populi et scribae, et Caiphas princeps sacerdotum, dicebantque: Expedit vobis ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat . Et quia nullo modo expleri potuisset, si non semetipsum ad passionem Dominus tradidisset, in tantum uti praediceret Petro: Mitte gladium tuum in vaginam, calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽ aliis sublimior scientia. non
solum exhibeat simplicitatem:
cum oporteat eum etiam pru¬
dentem ẽẽ sicut serpentem. quẽ¬
ad modum dñs ait. Qui uero ñ ẽ
talis. id ẽ. qui non abundat scien¬
tia. & ꝓpt̾ea in ppło degit: hic qu̾ã¬
ius sit simplex. si contingat ut pec¬
cet. nec ipsi peccati ignoscetur. nͥ
ꝑ oblationem penitentiȩ peccatũ
diluerit. Cum ergo hȩc ita se ha¬
beant. non egent cet̾a expositione.
Cum enim sacͥficium pro peccato sit.¬

Expanded text:
et est aliis sublimior scientia, non et est aliis sublimior scientia, non solum exhibeat simplicitatem cum oporteat eum etiam prudentem esse sicut serpentem, quemadmodum Dominus ait; qui vero non est talis, id est, qui non abundat scientia, et propterea in populo deget, hic quamvis sit simplex, si contingat ut peccet, nec ipso peccato ignoscetur nisi per oblationem poenitentiae peccatum diluerit. Cum ergo haec ita se habeant, non egent caetera expositione. Cum enim sacrificium pro peccato sit
Abbreviated transcription (Latin):
molatur pro pacificis. ⁊ cremabit
suꝑ altare iͥncensum dnũ. rogabitq
pro eo & pro peccato eius: idimitte¬
tur illi. Semet ipsum nunc quoq
sequens legis lator. oblationi caprȩ
siue chy marrȩ. quam dixiinꝰ ab his
qui sunt de ppło. & qui non occupan¬
tur in meditatione legis offerri. ouẽ
possibile ẽ ẽẽ aliquos etiam simplices.
quib conueniat ouis sacrificium:
quod tam in holocaustomatis quã
sacrificiis hostiȩ pacificoꝵ demon¬
stratum. Aꝑte ergo legislatorn
approbare cupiens qm̃ non solum
pͥnceps id ẽ scientia sublimior. nec
tantum popularis. s ⁊ siquis ẽ in
popularib simplex. si forte peccaue¬
rit. quod & hic ad redemptionem
peccatoꝵ debeat penitentiam: O¬
uis sacrificium introdux̃. Ido aut̃
ñ arietem s ouem. id ẽ feminam
& ñ masculum. precipit offerri.
Quia popularib feminarum sacͥfi¬
cium deputauit. eos hic qui lege̾
accipiunt euident̃ contestans.
ut quiẽq pͥncipatum sortitus ẽ.

Expanded text:
pro pacificis, et cremabit super altare in incensum Domini. Rogabitque pro eo, et pro peccato ejus, et dimittetur illi. Semetipsum nunc quoque sequens legislator oblationi caprae, sive chimarrae quam diximus ab his qui sunt de populo, et qui non occupantur in meditatione legis, offerri ovem possibile est esse aliquos etiam simplices quibus conveniat ovis sacrificium, quod tam in holocaustomatis quam sacrificiis hostiae pacificorum demonstratum. Aperte ergo legislator approbare cupiens quod non solum princeps, id est scientia sublimior, nec tantum popularis, sed si quis est in popularibus simplex, si forte peccaverit, quod et hic ad redemptionem peccatorum debeat poenitentiam, ovis sacrificium introduxit: ideo autem non arietem, sed ovem, id est feminam, et non masculum praecepit offerri, quia popularibus feminarum sacrificium deputavit; eos hic qui legem accipiunt evidenter contestans, ut quicunque principatum sortitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quentia. diu in presentib inmorari.
iurantis. cestisq fuerit. quod aut ipse
uidit. aut conscius ẽ: nisi indicaue¬
rit. portabit iniquitatẽ suam. Ani¬
ma quȩ tetigerit aliquid inmundũ.
siue quod occisum a bestia ẽ. aut ꝑ
se mortuum. uł quodlibet aliquid
reptile: ⁊ oblita fuerit inmundiciȩ
suȩ. rea ẽ. & deliquit. Et si tetigerit
quicquam de inmundicia homini
iuxta omnẽ impuritatẽ qua pollui
solet. oblitaq cognouerit postea.
subiacebit delicto. Anima quȩ ni¬
rauerit. & protulerit labiis suis. ut
uel male quid faceret uł bene. & id
ipsum iuramento & sermone fir¬
mauerit. oblitaq postea intellexe¬
rit delictum suum: agat pęniten¬
tiam pro peccato. & offerat agna̾

Expanded text:
equentia, diu in praesentibus immorari.urantis, testisque fuerit quod aut ipse vidit aut conscius est: nisi indicaverit, portabit iniquitatem suam. Anima quae tetigerit aliquid immundum, sive quod occisum a bestia est, aut per se mortuum vel quodlibet aliud reptile et oblita fuerit inmunditiae suae rea est et deliquit et si tetigerit quicquam de inmunditia hominis iuxta omnem inpuritatem qua pollui solet oblitaque cognoverit postea subiacebit delicto anima quae iuraverit et protulerit labiis suis ut vel male quid faceret vel bene et id ipsum iuramento et sermone firmaverit oblitaque postea intellexerit delictum suum agat paenitentiam pro p
Abbreviated transcription (Latin):
los columbarum dño. unũ pro
peccato ⁊ alterum in holocaustũ.
dabitq eos sac̾doti. Qui pͥmũ offe¬
rens pro peccato. retorquebit capt̃
eius ad pennulas. ita ut collo here¬
at. & non penitus ab rumpatur.
et asꝑget de sanguine eius pariecẽ
altaris. Quicquid aut̃ reliquũ fuerit.
faciet distillare ad fundamentũ eiꝰ.
quia pro peccato ẽ. Alterum uero ad¬
olebit in holocaustum. ut fieri solet.
rogabitq pro eo sac̾dos. & pro pecca¬
to eius. & dimittetur ei. Quod si ñ
quiuerit manꝰ eius offerre duos
turtures uł duos pullos columbȩ.
offeret pro peccato similam. parcẽ
ȩphi decimã. Non mittet in eam
Ioleum. nec turis aliquid imponet.
‸qr pro peccato ẽ. Tradetq eam sac̃¬
doti. Qui plenum ex toto pugillũ
Ihauriens. cremabit suꝑ altare in
monim̃tũ eius qui optulerit. ro¬
gans pro illo. ⁊ expians. Reliquam
uero partem: ipse habebit in mu¬
nere. Noͣn eadem legis lator repe¬
tit: cum in pret̾itis quippe dixisset.

Expanded text:
los columbarum Domino unum pro peccato et alterum in holocaustum dabitque eos sacerdoti qui primum offerens pro peccato retorquebit caput eius ad pinnulas ita ut collo hereat et non penitus abrumpatur et asperget de sanguine eius parietem altaris quicquid autem reliquum fuerit faciet destillare ad fundamentum eius quia pro peccato est alterum vero adolebit holocaustum ut fieri solet rogabitque pro eo sacerdos et pro peccato eius et dimittetur ei quod si non quiverit manus eius offerre duos turtures vel duos pullos columbae offeret pro peccato similam partem oephi decimam non mittet in eam oleum nec turis aliqquia pro peccato est, tradetque eam sacerdoti, qui plenum ex toto pugillum hauriens, cremabit super altare, in monimentum ejus qui obtulit, rogans pro illo et expians. Reliquam vero partem ipse habebit in munere. Num eadem legislator repetit, cum in praeteritis dixisset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ peccati appellauit. qui pro pec¬
matis offeret: uidelicet suꝑ crucem
suam Si enim altare holocaustoma¬
tis. dñi corpus ẽ: huiꝰ proculdubio
cornua. crux erit. De qua abacue
dixit. Corna sunt in manib eiꝰ.
Offeret suꝑ suam crucem pͥmitias
necessario sanguinis. qui ꝓ peccato
offertur: quia opus crucis ⁊ effectꝰ.
ꝑfecta peccatoꝵ nr̃oꝵ remissio ẽ.
Quod aut̃ dic̃. reliquum sanguinẽ
fundet ad basim eius. om̃em pe¬
nitentiam eu̾głicȩ tribuit predi¬
cationi. quam ẽẽ basim altaris
diximꝰ. Recte autẽ penitentiam
omnẽ apłicȩ predicationi tribuit.
quia om̃is eius intentio hec ẽ. ut
om̃is homo penitens se corrigendo
saluetur. Propt̃ quod ⁊pͥmã uocem
illam dñs prouidet in eũgłio do¬
ctoralem. Penitentiam agite. ap¬
ꝓpinqͣuit enim regnum cęloꝵ. Qui¬

Expanded text:
autem peccati appellavit, qui pro pecmatis offeret, videlicet per crucem suam; si enim altare holocaustomatis Domini corpus est, hujus procul dubio cornua crux erit, de qua Habacuc dixit: Cornua sunt in manibus ejus . Offeret super suam crucem primitias necessario sui sanguinis qui pro peccato offertur, quia opus crucis et effectus perfecta peccatorum nostrorum remissio est. Quod autem dicit: Reliquum sanguinem fundet ad basim ejus, omnem poenitentiam evangelicae tribuit praedicationi, quam esse basim altaris diximus. Recte autem poenitentiam omnem apostolicae praedicationi tribuit, quia omnis ejus intentio haec est, ut omnis homo poenitens se corrigendo salvetur, propter quod et primam illam vocem Dominus providet in Evangelio doctoralem: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coeloru
Abbreviated transcription (Latin):
& in cęlo. Sinaut̃ de pecoribus
optulerit uictimam pro peccato.
ouem scilicet in maculatam. po¬
net manum suꝑ caput eius.⁊ i
molabit eam in loco ubi solent
holocaustoꝵ cȩdi hostiȩ. Sumetq
sac̾dos de sanguine eius digito suo.
& cangens cornua altaris holocau¬
sti. reliquum fundet ad basim etꝰ.
Omnẽ quoq auferens adipem. sic̃

Expanded text:
 ei. Sin autem de pecoribus obtulerit victimam pro peccato, ovem scilicet immaculatam, ponet manum super caput ejus, et mmolabit eam in loco ubi solent holocaustorum caedi hostiae sumetque sacerdos de sanguine eius digito suo et tangens cornua altaris holocausti reliquum fundet ad basim eius omnem quoque auferens
Abbreviated transcription (Latin):
pro peccato quippe. in conspectu
dñi confiteri necessarium habe¬
mꝰ. Propt̃ quod dixit dauid. Pec¬
catum meum cognitum tͥ feci.
& in iusticias meas non operui.
Dixi. Pronuntiabo adu̾sũ me in ul¬
sticiam meam dño: ⁊ tu remisisti
iniquitatem cordis mei. Propt̾ea
hic legis lator intulit: & tollet. &¬
ponet sac̾dos sanguinem pecca¬
ti digito suꝑ cornũa altaris holo¬

Expanded text:
Pro peccato quippe in conspectu Domini confiteri necessarium habemus, propter quod dixit David: Peccatum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non operui. Dixi, Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti iniquitatem cordis mei . Propterea hic legislator intulit: et tollet et ponet sacerdos sanguinem peccati digito super cornua altaris holo
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ergo si peccauerit. hircũ offert.
Si quis aut̃ de ppło. dic̃ aut̃ idiotã
siue popularem ñ eum qui sorte
distinctus ẽ ad meditandam legẽ.
Nam & hic utiq pͥnceps nomina¬
retur: qui pro minori peccato caprã
offerre precipitur: quẽad modum
ille hyrcum: hic feminã. illemarem.

Expanded text:
hic ergo si peccaverit, hircum offert, si quis autem de populo, dicit autem idiotam, sive popularem, non eum qui sorte distinctus est ad meditandam legem. Nam et hic utique princeps nominaretur, qui pro minori peccato capram offerre praecipitur, quemadmodum ille hircum, hic feminam, ille marem.
Abbreviated transcription (Latin):
auc̃ auferens adipem. sic̃ auferri
solet de uictimis pacificoꝵ: ut pę¬
nitentis om̃e desidium sursum re-¬
spiciat. id ẽ. celum intendat. Tẽ enĩ
poterit penitentia offerentis in pa¬
cificoꝵ sacrificio reputari. S qui
sit finis hoꝵ que dicta sunt addidit:
Rogabq peo sac̃do ᷤᷤ ⁊ dimutet̃ ei. Neq .n.¬
Yu donei sumꝰ: pecc̃a nob̃met ipsis dimit

Expanded text:
autem auferens adipem sicut auferri solet de victimis pacificorum, ut poenitentis omne desiderium sursum respiciat, id est coelum intendat, tunc enim poterit poenitentiam offerenti in pacificorum sacrificio reputari: Sed quis sit finis horum quae dicta sunt, addidit: Rogabitque pro eo sacerdos et dimittetur ei. Neque enim idonei sumus peccata nobismetipsis dimit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare in odorem suauitatis
dnõ. rogabitq pro eo: idimittet᷑
ei. Quemadinodum in spontane¬
is sacrificiis. differentias. in con¬
u̾sationib ⁊ conditionib uite
offerentium ordinauit. Itarur¬
sum pro peccatis sacrificia equalia
eẽ peccatis iubet. quoꝵ magnitu¬
do non solum exactione peccati. s
ex ꝑsona peccantium ponitur. Et
luntatem eius: uapulabit multis.
Qui aut̃ ñ cognouit: iñ fec̃ digna.
plagis uapulabit paucis. S quid
subiunxit: Cui datum ẽ multũ.
multum queritur ab eo. Et cui ere¬
dicum ẽ multum. multũ exigitur
ab eo. Hunc intellige eẽ. qui a legn¬
latore dictus ẽ pͥnceps: quem sic

Expanded text:
altare, in odorem suavitatis Domino, rogabitque pro eo et dimittetur ei. Quemadmodum in spontaneis sacrificiis differentias in conversationibus et conditionibus vitae offerentium ordinavit, ita rursum pro peccatis sacrificia aequalia esse peccatis jubet, quorum magnitudo non solum ex actione peccati, sed ex persona peccantium ponitur Et nluntatem ejus, vapulabit multis; qui autem non cognovit, et non fecit digna plagis, vapulabit paucis ; sed quid subjunxit? Cui datum est multum, multum quaeritur ab eo; et cui creditum est multum, multum exigitur ab eo . Hunc intellige esse qui a legislatore dictus est princeps; hic
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ratione. & scã eẽ. & testimo¬
nii appellari tab̾nacłm. massa nr̃a
potest. Si enim tab̃nacłm destimo¬
nii celum dirimus: recte sc̃a nomi¬
nat᷑ celestis noster homo: de quo ait
paulus. Sicut portauimus ima¬
ginem t̾reni: portemus et imagiĩ
celestis. Rursus. si terrestris domꝰ
nr̃a huius habitationis dissoluat᷑:
habemus edificationẽ que exdõ
ẽ.domũ ñmanu fact̾am. eternam

Expanded text:
quippe ratione et sancta esse, et testimonii appellari tabernaculum massa nostra potest. Si enim tabernaculum testimonii coelum dixerimus, recte sancta nominatur, coelestis noster homo, de quo ait Paulus: Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Rursus: Si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, habemus aedificationem, quae ex Deo est, domum non manu fact