comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ m te ñ ficta: que & habitauit primũ in auia
tua loide. & matre tua eunice: certus sum aut̃
qdđ & inte. Propter quã causam admoneo te. ut
resuscites grãm dei que ẽ in te ꝑ impositionẽ
manuum mearii. Non enim dedit nobis deus
spm timoris: scd uirtutis & dilectionis & so¬
testimoniũ dñi nr̃i neq me uinctum eiꝰ: sea con¬

Expanded text:
te non ficta quae et habitavit primum in avia tua Loide et matre tua Eunice certus sum autem quod et in te propter quam causam admoneo te ut resuscites gratiam Dei quae est in te per inpositionem manuum mearum non enim dedit nobis Deus spiritum timoris sed virtutis et dilectionis et sotestimonium Domi
Abbreviated transcription (Latin):
qui appellauert̃ deos oꝑa manuũ hominũ: au¬
rum & argentũ artis inuentionẽ. & similitu¬
dines animaliũ. aut lapidem inutilem. opus
manus antique. Aut si quis artifex faber de silua
lignũ rectũ secarierit. & huiꝰ docte eradat omnẽ
corticem. & arte sua usus diligenter fabricet uas
utile in conuersationẽ uite. reliquias aut̃ oꝑis
eius ad p̃parationẽ escȩ abutatur. & reliquum
hoꝵ qđ aci nullum usum facit. lignũ curuum
& uerticib plenũ sculpat diligenter. ꝑ uacuita¬
tẽ suã. & ꝑscientiã artis suȩ figuret illud & as¬
similet imagimi hominis. aut alicui ex anima¬
lib illud comparet. pliniens lubrica. & rubi¬
cundũ faciens fuco colorem illiꝰ. & omnem
maculã que in illoẽ. ꝑliniens terrã & faciat ei
dignã habitationẽ. In pariete ponens illud &¬
& confirmans ferro. ne forte cadat. ꝓspiciens illũ.
sciens qm ñ potest se adiiuare. Imago enĩ est.
& opus ẽ illi adiutoriũ: & de substantia sua &¬

Expanded text:
t deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua
Abbreviated transcription (Latin):
iutos serpentes. & bestias suꝑuacuas: immisisti
illis multitudinẽ mutoꝵ animaliũ in iundictã.
ut scirent quia ꝑquȩ peccat quis. ꝑ hec & torque¬
tur. Non enĩimpossibilis erat om̃ps manus tua
quȩ creauit orbem t̾rarũ ex materia inuisa. im¬
mittere illis multitudinẽ ursoꝵ. aut audaces
leones. aut noui generis ira plenas & ignotas
bestias. aut uaporem igneum spirantes. aut o¬
dorem fumi ꝑferentes. aut horrendas ab ocłis
scintillas enittentes. Quarũ non solũ lesura
poterat illos exterminare: sed & aspectus ꝑ ti¬
morem occidere. Sed & sine his unospũ occidi
poterant. ꝑsecutionẽ passi ab ipsis factis suis.

Expanded text:
utos serpentes et bestias supervacuas inmisisti utos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis factis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ne cum illis actum ẽ. Nam ꝓfonte quidẽ sempi¬
terni fluminis: humanũ sanguinẽ dedistim
iustis. Qui cũ minuerent᷑ in traductione infan¬
tiũ occisoꝵ: dedisti illis abundantẽ aquã inspe¬
rate: ostendens ꝑ sitim que tunc fuit quẽ admo¬
dum tuos exaltares: & aduersarios illoꝵ necares.
Cum enim temptatist̃. & quidẽ cum miscdia
disciplinã acceperunt: scierunt quẽ admodũ
cum ira iudicati impii tormenta paterentur.
Hos quidem tamqͣm pater monens ꝓbasti: illo ᷤ
autẽ tamquã durus rex interrogans condemp¬
nasti. Absentes enim & p̃sentes similiter torque¬
bantur. Duplex enĩ illos acceꝑat tedium: e ge¬
mitꝰ cum memoria p̃teritoꝵ. Cum enĩ audirent
ꝑ sua tormenta bene secum agi: cõmemoratist̃
dñm. & ammirantes in fine exitus. Quem enĩ
in expositione praua piectum derisert̃: in finẽ
euentus miratist̃. Non similiter iustis faciens:
uod quidam errantes colebant xxiiii. ÷ illoꝵ.¬

Expanded text:
ne cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione probra projectum deriserunt, in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens plorum quod quidam errantes colebant m
Abbreviated transcription (Latin):
& medietatẽ tempoꝵ. uicissitudinũ ꝑmutationeᷤ.
& consumationes tempoꝵ. Anni cursus: & stella¬
rum dispositiones. Naturas animaliũ: & iras be¬
stiarum. Uim uentoꝵ: & cogitationes hominũ.
Differentias uirgultoꝵ: & uirtutes radicũ. Et
quetũq sunt absconsa & imꝓusa didici. Om¬
nium eni artifex docuit me sapientia. Est enim
suauiᷤᷤ amans bonũ. acutus: qui nichil uetet
benefacere. Humanus. benignus. stabilis certꝰ.
securus. omnẽ habens uirtutem. omĩa pspicienᷤ
& qui capiat om̃s sp̃c intelligibiles. mundus.

Expanded text:
tiones et consummationes temporum, anni cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, uim uentorum et cogitationes hominum, digerentias uirgultorum et uirtutes radicum. Et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim suavis, amans bonum, acutus, quem nichil vetat, benefaciens, humanus, benignus, stabilisecurus, omnem habens virtutem, omnia perspiciens, et qui capiat omnes spiritus intelligibiles, mundus,
Abbreviated transcription (Latin):
guebant. Nam & si nichil illos ex monstris ꝑtur¬
balut: transitu animaliũ & serpentiũ sibilatio¬
ne cõmoti. tremebundiꝑiebant. & aerem quẽ
nulla ratione quis effugere posset negantes se
uidere. Cũ sit cnim timida nequitia. dat testi¬
moniũ condempnationi. semꝑ eni presumit
seua. conturbata conscientia. Nichil enĩ ẽ timor
nisi presumptionis adiutoriũ ꝓditio cogitatio¬
nis auxilioꝵ. Et dum ab introminor ẽ: exspec¬
tatio eius maiorem cõputat scientiã eiꝰ cause. de
qua torm̃tũ prestat. Illi autẽ qui impotentem
uere noctẽ & ab infimis & ab altissimis inferis
suꝑuenientẽ. eundem somnũ dormientes. ali¬
quando monstroꝵ exagitabant᷑ timore: aliqͣn¬
do amme deficiebant traductione. subitaneuᷤ
enĩ illis & insperatus timor suꝑuenerat. Deinde
si quisqm ex illis decidisset: custodiebatur in
carcere sine ferid redusus. Si enĩ rusticus quis¬

Expanded text:
guebant nam et si nihil illos ex monstris perturguebant nam et si nihil illos ex monstris perturbabat transitu animalium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem vere noctem, et ab infimis, et ab altissimis inferis supervenientem, eumdem somnum dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere, sine ferro reclusus. Hoc dicit cum i
Abbreviated transcription (Latin):
noctis compediti. inclusi sub tectis fugitiui ꝑpe
tue ꝓuidentie placuerunt. Et dum putant se
latere in obscuris peccatis. tenebroso obliuionis
uelamento disꝑsi sunt. pauentes horrende. &
cũ admiratione nimia ꝑturbati. Neq enĩ que¬
continebat illos spelunca sine timore custodie¬
bat. qm̃ sonitus descendens ꝑturbabat illos. &
ꝑsone tristes apparentes pauorem illis p̾stabant.
Et ignis quidem nulla uis poterat illis lumen
prebere: nec syderũ lympidȩ flamme illumina¬
re poterant illamhorrendã. noctem. XLii.¬
pparebat autẽ illis subitancus ignis timore plenꝰ:
& tunore ꝑcussi illius que ñ uidebatur faciei.
estimabant deteriora ẽẽ quȩ uidebant᷑. Et ma¬
gice artis appositi erant derisus: & sapientie głe
correptio cum contumelia. Illi enĩ qui ꝓmitte¬
bant timores & turbationes expellere se ab ani¬
ma languente. hii cũ derisu plemni timore lan¬

Expanded text:
noctis compediti, inclusi sub tectis fugitivi per noctis compediti, inclusi sub tectis fugitivi per tuam providentiam jacuerunt, et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes horrende et cum admiratione nimia perturbati. Commecontinebat illos spelunca sine timore custodiebat quoniam sonitus descendens perturbabat illos et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant et ignis quidem nuprebere nec siderum limpide flamme illuminare poterant illam noctem pparebat autem illis subitaneus ignis timore plenus et timore percussi illius quae non videbatur faciei aestimabant deteriora esse quae videbantur et magicae artis adpositi erant derisus et sapientiae gloriae correptio cum contumelia illi enim qui promittebant timores turbationes expellere se ab anima languente hi cum derisu pleni timore lan
Abbreviated transcription (Latin):
reatura enĩ tibi factori deseruens xXxIx.¬
excandescit in torm̃tũ aduersus iniustos: & le¬
nior fit ad benefaciendũ ꝓ his quim te confidt̃.
ꝓpter hoc & tunc in om̃ia transfigurata: omni¬
um nutrici grẽ tuȩ deseruiebant. ad uoluntatẽ
hoꝵ qui a te desiderati st̃.
t scirent filii tui quos dilexisti dñe. qm̃ ñ nati¬
uitatis fructus pascunt homines: sed sermo tu¬
us hos quim te crediderint conseruat. Qd enĩ
abigne ñ poterat exterminari. statim ab exiguo
radio solis calefactum tabescebat. ut notũ om̃ib
eẽt. qm̃ oportet p̃uenire solem ad benedictionẽ
tuam. & ad orientẽ lucis te adorare. Ingrati enĩ
fides. tãquã hybernalis glacies tabescit: ⁊ dispe¬
riet tãquã aqua suꝑuacua.
agna enĩ sunt iudicia tua dĩe. & menarrabi¬
lia uerba tua: ꝓpter hoc indisciplinate anime
errauert̃. Dum enĩ ꝑsuasum habent iniqͥ posse
dñari nationi scẽ. uinculis tenebrarũ & longe

Expanded text:
creatura enim tibi factori deserviens creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplinatae animae erraverunt dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae vinculis tenebraru
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ cosummati. Qđ enĩ mirabile erat in aqua
quȩ omna extinguit: plus ignis ualebat. Uin¬
dex ẽ enĩ orbis iustoꝵ. Quodam enĩ tempore man¬
suetabatur ignis: ne comburerent᷑ que ad im¬
pios missa erant animalia. sed ut ipsi uidentes
scirent. qm̃ dĩ iudicio patiuntur ꝑsecutionem.
Et quodam tempore in aqua suꝑ uirtutẽ igniᷤ
exardebat undiq ut inique terre nationem
exterminaret. ꝓ quib angłoꝵ esca nutristi po¬
pulum tuum.:¬
t paratũ panem de celo prestitisti illis sinc labo¬
re. omne delectam̃tũ inse habentẽ: & om̃is sapo¬
ris suauitatẽ. Substantiã enĩtuã & dulcedinẽ
tuã quã in filios habes ostendebas: & deseruienᷤ
uniꝰcuiꝰq uoluntati. ad quos quis uolebat con¬
uertebatur. Nix autẽ & glacies sustentabant
uim ignis & ñ tabescebant: ut scirent qm̃ fructꝰ
inimicoꝵ exterminabat ignis ardens in grandi¬
ne. & pluuia choruscans. Hoc autẽ iterũ ut mi¬
trirentur iusti: etiã sue uirtutis oblitus est.

Expanded text:
e erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentesubstantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est
Abbreviated transcription (Latin):
illos. In memoria enĩ sermonũ tuoꝵ examina
baritur & saluabantur. ne in altam incidenteᷤ
obliuionẽ. non possent tuouti achutorio. Et¬
enĩ neq herba neq malagia sanauit illos. sed̃
tuus dñe sermo quisanat omĩa.xxxui
hesdñe quiuite & mortis habes potestatẽ: & de¬
ducis ad portas mortis & reducis. Homo autem
occidit quide ꝑmaliciã animã suã. & cũ exierit
spc ñ reuertetur nec reuocabit animã quȩ re¬
cepta c̃. Sed tuã manũ effugere ĩpossibile est.
egantes enĩ nosse te impiiꝑfortitu xxxuii.

Expanded text:
illoillobantur, et salvabantur, ne in altam incidentes oblivionem, non possent uti tuo adjutorio; etenim neque herba neque malagma sanavit illos, sed tuus, Domine, sermo qui sanat omnia: Tu enim vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae rcepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
similiter & que his sunt contraria. Hoꝵ autẽ
uasoꝵ qui sit usus. Iudex c̃ figulus. Et cũ labore
uano: dm̃ fingit de eodem luto. Ille qui paulo
ante de terra factus fuerat. & post pusillũ sedu¬
cit unde acceptus ẽ repetitus debitũ animȩ quã
habebat. sed est illi ctira ñ quia laboraturus ẽ.
nec qm birus illiuita ẽ. sed concertatur aurifi¬
cib & argentariis. Sed & crarios imitatur: &
głam prefert. qm̃ res suꝑuacuas fingit. Cinis
est cor euis. & terra suꝑuacua spes illuiᷤ & litto
uilior uita illius. qm̃ ignorauit qui se finxit.¬
Et qui inspirauit illi animã que oꝑatur: &
qui insufflauit sp̃m uitalem. Sed estimauert̃
lusum ec̃ uitã nr̃ãm: & conuersationẽ uitȩ cõ¬
positã ad lucrũ. & oportere undecũq etiã ex ma
lo adquirere. Hic enĩ suꝑ om̃sscit se delinquere.
qui ex t̾rȩ materia fragilia uasa & sculptilia
fingit. Om̃s enĩ insipientes & infelices supra mo¬

Expanded text:
similiter et quae his sunt contraria horum autem similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoraet qui inspiravit illi animam quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae compositam ad lucrum, et oportere undecunque etiam lo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra mo
Abbreviated transcription (Latin):
male senserunt de deo. attendentes ydolis & in¬
iuste uirauert᷑ in dolo. contẽpnentes iusticiã.
Nlon em̃ purantiũ ẽ urtus. sed peccantiũ pena
ꝑambulat semꝑ. in iniustoꝵ p̃uaricationem.
u autẽ ds̃ noster suauis & uerus es: xXxii.¬
patiens & in miscđia disponens om̃ĩa. Et enim
si peccauerimꝰ tui suimis: scientes magnitudi¬
nem tuã. Et siñ peccauerimꝰ: scimꝰ qm apud
te sumus computati. Nosse enĩ te consũmata
Non er̃ inerrorem induxit nos hominũ male
artis excogitatio: nec umbra picture. labor si¬
ne fructu. Effigies sculpta ꝑuarios colores: cuiꝰ
aspectus insensato dat concupiscentiã. Et dili¬
git mortuȩ imaginis effigiem sine anima. Oa-¬
loꝵ amatores digni qui spem in talib habent.
& qui faciunt illos & qui diligunt & qͥcolunt.
Sed & figulus mollem terrã premens laborio¬
se fingit ad usus nr̃os unũ qđq uas. Et de co¬
dem luto fingit quȩ munda st̃ in usum uasa:

Expanded text:
male senserunt de Deo adtendentes idolis et inmale senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata  enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa
Abbreviated transcription (Latin):
imposuert̃. Et ñ suffecerat errasse eos circa dĩ
scientiã. sed & in magnouiuentes inscientię
bello. tot & tam magna mala pacẽ appellant.
Aut enĩ filios suos sacrificantes. aut obscura sa¬
crificia facientes. aut insanie plenas uigilias
habentes: neq uitam. neq nuptias mundas. iã
custodiunt. sed alius alium ꝑ muidiã occidit.
aut adulterans contristat. & omĩa cõnuxtast̃.
Sanguis. homicidiũ. furtũ. & fictio. corrup¬
tio. infidelitas. turbatio. & ꝑuriũ. tumultꝰ.
bonoꝵ dni immemoratio. animarũ inqͥnatio.
natiuitatis immutatio. nuptiarũ incohistantia.
inordinatio mechiȩ & impudicicie. Infandoꝵ¬
eiũ ydoloꝵ cultura om̃is mali causa c̃. & initiũ
& finis. Aut enĩdum letantur insaniunt. aut¬
certe uaticinant᷑ falsa: aut iiuunt iniuste.
aut peierant cito. Dũ enĩ confidunt in ydolis
que sunt sine anima male iurantes renoceri
se ñ sꝑant. Utraq gͦ illis euen ent digne. qm̃

Expanded text:
it: Et non suffecerat errasse eos circa Dei scientiam, sed et in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Aut enim filios suos sacrificantes, aut obscura sacrificia facientes, aut insaniae plenas vigilias habentes, neque vitam neque nuptias mundas jam custodiunt, sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat; et omnia commista sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inordinatio moechiae et impudicitiae. enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
& hos qui ignorabant artificis eximiã diligen¬
tiã. Ille enim uolens plus placere illi qui se as¬
sumpsit. elaborauit arte sua. ut similitudinẽ
inmelius figuraret. Multitudo autẽ hominũ
adducta ꝑ speciem oꝑis. eũ qui ante tempus
tamqm homohonoratus fuerat: nunc ut dĩn
ixistimauert̃. Et hec fuit uite humanc decep¬
tio. qm aut affectui aut regib descriuentes ho

Expanded text:
et hos qui ignorabant artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit elaboravit arte sua ut similitudinem in melius figuraret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam homo honoratus fuerat, nunc ut deum adoraverunt; et hec fuit vite humane deceptio, quoniam aut affectui aut regibus deservientes ho
Abbreviated transcription (Latin):
de om̃ib: ut ostendas qm̃ ñ iniuste iudicas iu
diciũ. Neq rex neq tyrannus in conspectu tuo
inquirent dchis quos ꝑdidisti. Cum sis gͦ nstꝰ.
iuste omtia disponis. Ipsum quoq qui ñ debet
puniri condempnas: & exterum estimas a tua
uirtute. Uirtas gnr̃tua iusticie initiũ ẽ: & ob
hoc qđ omniũ es dũs. õib te parcere facis. Uir¬
tutẽ enĩ ostendis tũ qui ñ crederis cẽ inuirtute
consummatꝰ: & bos qui te nescii ꝑ audaciam
traducis. Ti autẽ dñator uirtutis cũ tranqͥlli¬
tate iudicas: & cũ magna reuerentia disponis

Expanded text:
de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dtutem enim tu ostendis, qui non crederis esse in virtute consummatus, sed in iis qui sciunt audaciam traducis. Tu autem Dominus virtutum, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis
Abbreviated transcription (Latin):
auctores parentes animarũ mauxiliatarum.
uolusti ꝑdere ꝑmanus parentũ nr̃oꝵ. ut dig¬
nã ꝑciꝑent ꝑegrinationẽ pueroꝵ dĩ. quȩ tibi
omniũ carior ẽ terra. Sed & his tamꝙͣ. hõĩbus¬
peꝑcisti. & misisti antecessores exertitus tui ues¬
pas. ut illos paulatim exterminarent. Non qͥa
impotens eras in bello subicere impios iustis. aut
bestus scius. aut uerbo duro simul extermina¬
re. sed partib indicans dabas locũ penitentiȩ:
ñ ignorans qm̃ iniqua ẽ natio eoꝵ. & naturalis
malicia ipsoꝵ. Et qm ñ poterat mutari cogita¬
tio illoꝵ in ꝑpetuũ: semen enĩ erat maledictũ
abinitio. nec timens aliquẽ: ueniã dabas pecca¬
tis illoꝵ. Quis enĩ dicet tibi quid fecisti: Aut
quis stabit contra iudiciũ tuũ : Aut qͥs in con¬
spectu tuoueniet uendex iniquoꝵ hominũ:
Aut qͥs tibi imputabit. si nationes ꝑierint qͦs
tu fecisti: Nec enĩ ẽ alius ds quã tu. cuiꝰ cura ẽ

Expanded text:
auctores parentes animarum inauxiliatarum perdere voluisti per manus parentum nostrorum, ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei, quae tibi omniupepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum homiones perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est
Abbreviated transcription (Latin):
uita mortuũ rogat: & inadiutoriũ mutilem
inuocat: & ꝓ itinere petit ab eo qui ambulare
ñ potest. Et de adquirendo & de oꝑando. & de
omniũ rerũ euentu: petit ab eoqui mominib
est mutilis. Iterũ alius nauigare cogitans. & ꝑ
feros fluctus incipiens iter facere lignoportante
se. fragilius lignũ muocat. Illudeniꝰ cupiditas
adquirendi excogitauit: & artifexsapientia fa¬
bricauit sua. Tua autẽ pater gubernat pruden¬
tia. qm dedisti in mari uiã. & inter fluctus se¬
mitam firmissimã: ostendens qm̃ potens es ex
omnib sanare. etiã si sine rate quis adeat mare.¬
Sed ut ñẽent uacua sapientię tuȩ oꝑa. ꝓpter
hoc etiam exiguoligno credunt hoĩes animaᷤᷤ
suas: & transcuntes mare ꝑratem liberatist̃.
Abinitio enĩ cum ꝑirent suꝑbi gigantes. spes
orbis terrarũ ad ratem confugiens. remisit se¬
culo semen natiuitatis. que manu tua erat
gubernata. Benedictũ est enĩ lignũ. ꝑ qđ fit

Expanded text:
ita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ agnouerunt. Propter qđ & finis condemp¬
Uani sunt autẽ om̃s homines: in quib ñ subest
scientia dei. Et de hisque uidentur bona: ñ po¬
tuerunt intelligere cũ qui est. Neq oꝑib atten¬
dentes. agnouerunt quis cẽt artifex: sed aut
ignẽ. aut sp̃m. aut citatũ aerem. aut girum
stellarũ. aut nimiã aquã. aut solem aut lu¬
nam. rectores orbis terrarũ deos putauert̃. Qͦrũ
his dñator coꝵ speciosior est. Speciei enĩ genera
tor hec om̃ia constituit. Aut si uirtutẽ & opera
eoꝵ miratist̃: intelligant ab ipsis. qm̃ qui hec
constituit fortior ẽ illis. Amagnitudine enim
speciei & creature: cognoscibiliter poterit hoꝵ
creator uderi. Sed tam̃ adhuc in hiꝰ minor est.
t hii enim fortassis errant: xxx.. querela.¬
dm̃ querentes & uolentes inuenire. Etenim cũ
inoꝑib eiꝰ conuersentur: inquirt̃ & ꝑsuasum
habent qm̃ bona sunt que uidentur. Iterũ aut̃

Expanded text:
verum agnoverunt propter quod et finis condemverum agnoverunt propter quod et finis condemvani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quiignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem aut lunam rectores orbis terrae deos putauerunt: quorum his dominus speciosior est: speciei enim tor haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem
Abbreviated transcription (Latin):
rasti dans tempus & locũ. ꝑ que possint mutari
amalicia: cũ quanta diligentia iudicastifilioᷤᷤ
tuos. quoꝵ parentib iuramenta & contentiones
dedisti bonarũ ꝓmissionũ: Cum gͦ nobis disci¬
plinamdas: inimicos nr̃os multiplicit᷑ flagellaᷤᷤ.¬
t bonitatẽ tuã cogitemus iudicantes. xxuiii.¬
& cum de nobis uidicat᷑ sꝑemui miscdiã tuam.
Unde & illis qui muita sua insensate & iniuste
iuxerunt. ꝑ hec que coluerunt dedistisum ma
torm̃ta. Et enĩ in erroris uia diutius errauert̃:
dcos estimantes. hec que in anmalib st̃ suꝑua¬
cua. In fantũ insensatoꝵ more uiuentes. ꝓpter.
hoc tamqͣm pueris insensatis iudiciũ in derisũ
dedisti. Qui antẽ ludibriis & increpationibus
ñ correptisunt: dignum dĩ iudiciũ exꝑti st̃.
Inhis enim quȩ patiebantur moleste ferebant:
in quib patientes indignabantur. ꝑ hec quos
putabant deos in ipsis cum exterminarentur.
iudentes illũ que olim negabant se nosse. deum

Expanded text:
ri a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris insensatis iudicium in derisum dedisti qui autem ludibriis increpationis non correpti sunt dignum Dei iudicium experti sunt in his enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
in muscipulis pedib insipientiũ. Initiũ enĩ for¬
nicationis est exquisitio ydoloꝵ: & adinuentio
illoꝵ corruptio uite ẽ. Neq enĩ erant ab initio:
neqerunt inꝑpetuũ. Suꝑuacuitas enĩ hominũ¬
hoc adinuenit in orbem terrarũ. & id ecobreuis
illoꝵ finis inuentus c̃. Acerbo enĩ luctu dolens
pater. cito sibi rapti filii fecit imaginẽ. & illum
qui tunc quasi homo mortuus fuerat. nunc tãꝙͣ.
dm̃ colere cepit. & constituit inter seruos suos
sacra & sacrificia. Deinde interueniente tem¬
pore. conualescente iniqua consuetudine. hic
error tamꝗͣ. lex custodita ẽ: & tyrannoꝵ imꝑio
colebantur figmenta. hos quos in palã honorare

Expanded text:
in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctpater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ ualere tͥ soli suꝑat semꝑ: & uirtuti brachii
tui quis resistet:xxx.¬
Im̃ tamqͣm mom̃itũ statere sic ante te ẽ orbis ter¬
rarũ: & tãquã gutta roris antelucani que des¬
cendit in terram. Sed misereris omnium qͣm̃
omĩa potes. & dissimulas peccata hominum
ꝓpter penitentiã. Diligis enĩ omĩa que st̃.: &
nichil odisti hoꝵ que fecisti. nec enĩ odiens ali¬
aliqͥd ꝑmanere nisi tu uoluisses: aut qͦd ate
uocatum ñ ẽẽt conseruaret᷑ :. Parcis autẽ om¬
nib qm̃ tua sunt dñe qui amas animas.¬

Expanded text:
 soli supererat semper, et virtuti brachii tui quis resistetam tanquam momentum statere sic ante te est orbis terrarum et tanquam gutta roris antelucani que descendit in terram, sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter poenitentiam. Diligis enim omnia quae sunt, et nihil odisti horum quae fecisti: nec enim odio habens alialiquid permanere, nisi tu voluisses; aut quod a te vocatum no esset, conservaretur? Parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, Domine, qui animas amas.
Abbreviated transcription (Latin):
filius ancillȩ tue. homo infirmus & exiguitem¬
poris: & minor ad intellectũ iudicii & legũ. Nã¬
&e siquis erit cõsũmatus inter filios hominũ: si
a fuerit ab illo sapientia tua. in nichilũ cõputa¬
bitur. Tu autẽ me elegistiregẽ popłotuo. & iudi¬
cem filioꝵ tuoꝵ & filiatũ. & dixisti edificare tẽ¬
plum in monte scõ tuo: & in ciuitate habitatio¬
nis tue altare similitudinc̃ tabernaculi sc̃itui
qđ p̃parasti abinitio. Et tecũ sapientia que no¬
uit oꝑa tua. quẽ affuit & tunc cũ orbem t̾rarũ
faceres. & sciebat quid placitũ eẽt odis tuis. &
quid directum in p̃ceptis tuis. Mitte illam de
sit apud te. Scit enĩ illa omnia & intelligit.
& deducet me in oꝑib bonis sobrie. & custodi&
me in sua potentia. & erunt accepta oꝑamea. Et
disponã popłm tuũ iuste. & erodignus sediũ
patris mei. Quis enĩ hominũ poterit scire consi¬
lium dĩ: Aut quis poterit cogitare qͥd uelit ds̃:

Expanded text:
lius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui temporis et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu me elegisti regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum et filiarum dixisti aedificare templum in monte sancto tuo et in civitate habitationis tuae aram similitudinem tabernaculi sancti tui quod praeparasti ab initio et tecum sapientia quae novit opera tua quae et adfuit tunc cum orbem terrarum faceres et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum in praeceptis tuis mitte illam de ssit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quis. scit p̾terita. & de futuris estimat. Scit
uersitias sermonũ: & dispositiones argum̃toꝵ.
Signa & monstra scit antequã fiant: & euentꝰ
tempoꝵ & scłoꝵ. Proposui gͦ hanc adducere mͥ.
ad conuuiuendũ: sciens qm cõmunicabit mecũ
de bonis: & erit allocutio cogitationis & tedu
mei. Habebo ꝓpter hanc claritatẽ ad turbas: &
honorem apud seniores & iuuenes. Et acutus
inueniar in iudicio: & inconspectu potentium
amabilis ero: & facies principũ mirabunt᷑ me.
Tacentẽ me sustinebunt: & loquentẽ me respi¬
cient: & sermocinantẽ me plura manus ori suo
imponent. Propt̾ea habebo ꝑhanc ĩmortalitatẽ:
& memoriã et̃nam his qui post me futuri sunt
relinquã. Disponã popłos: & nationes mͥ erunt
subiectes. Timebunt me audientes reges horren¬
di. In multitudine uidebor bonus: & in bello
fortis. Intrans in domũ meã: conquiescã cũ illa.
Non enim habet amaritudinẽ conuersatio illiꝰ.
nec tedium conuictus ipsius. sed leticiã. & gau¬

Expanded text:
cit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gau
Abbreviated transcription (Latin):
uat animã: & deprimit terrena in habita¬
tio sensum multa cogitantẽ. Et difficile estima¬
musquȩ in terra sunt: & quȩ in ꝓspectu sunt in¬
ueniemus cum labore: quȩ in cęlissunt autem
nisi tu dederis sapientiam. & miseris sp̃m sc̃m
tuũ de altissimis: Et sic correctȩ st̃ semite eoꝵ
quȩ in t̾ris sunt: & quȩ tͥ placent didicerint
homines.
am ꝑsapientia sanatisunt om̃s: quicũq pla
primꝰ formatus est a deo pater orbis t̾rarũ. cũ
solus eẽt creatus. custodinit: & eduxit illũ a
delicto suo: & dedit illi uirtutẽ continendi
om̃ia. Abhac ut recessit iniustus in ira sua.
ꝑ irã homicidii fraternitas deꝑiit. Propterquẽ
cũ aqua deleret terrã: iterũ sanauit sapientia.
er contemptibile lignũ iustũ gubernans hȩc.
& in consensu nequitiȩ cũ se nationes contulis¬
sent. scunt iustum & conseruauit sine que¬
rela dõ. & in filuis miscd̾iam fortẽ custodit.
ec iustũ aꝑeuntib impiis liberauit fugientẽ.

Expanded text:
habitatio sensum multa cogitantem, et difficile aestimabimus quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt inueniemus cum labore. Quae in caelus sunt autem nisi tu dederis sapientiam et miseris sanctum spiritum tuum de altissimis et sic correctae sunt semitae eorum qui in terris sunt et quae tibi placent didicerunt homines et per sapientiam sanatiprimus formatus est a Deo, pater orbis terrarum: cum solus esset creatus, custodivit, eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum et servavit sine querella Deo et in filii misericordia fortem custodivit haec iu
Abbreviated transcription (Latin):
Concupiscentia itaq sapientię: deducet ad reg¬
nũ ꝑpetuũ. Si gͦ delectamini sedib & sceptris
reges populi: diligite sapientiã ut in ꝑpetuum
dum facta sit referã: Et ñ abscondam a uobis
sacram̃ta dĩ: sed abinitio natiuitatis inuesti¬
gabo. Et ponã in lucem scientiã illius:. & ñ pre¬
teribo ueritatẽ: neq cũ muidia tabescente iter
tiȩ. Multitudo autẽ sapientiũ sanitas ẽ orbis ter¬
rarũ: & rexsapiens popłi stabilim̃tũ ẽ. Ergo ac¬
cipite accipite disciplinã ꝑsermones meos: & ꝓ¬
derit uobis.
Sum quide & ego mortalis homo similis omnib:
& ex genere terreno. illiꝰ qui prior factus ẽ. & in
uentre matris figuratꝰ sum caro. Decẽ m̃fium
tempore coagulatus sũ insanguinẽ: ex semine
hominis & delectamto somni conuenientis. Et
egonatus accepi cõmunẽ aerem: & in similiter
factam decidi terrã: & primã uocẽ similẽ om̃ib
emisi plorans: in inuolum̃tis nutritus sũ & curis

Expanded text:
concupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum si ergo delectamini sedibus et stemmatibus reges populi diligite sapientiam ut in perpetuum dum facta sit referam et non abscondam a vobis sacramenta Dei sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter tiae multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum et rex sapiens populi stabilimentum est ergo accipite disciplinam per sermones meos et proderit vobis sum quidem et ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior finctus est et in ventre matris figuratus sum caro decem mensuum tempore coagulatus in sanguine ex semine hominis et delectamento somni conveniente et ego natus accepi communem aerem et in similiter factam decidi terram primam vocem similem omnibus emisi plorans in involumentis nutritus sum et curis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib manuũ illius honestas. sine defectione: &
incertamine loquele illiꝰ sapientia: & p̃claritas
in cõmunicatione sermonum ipsius: circubã
querens ut mͥ illam assumerem. Puer autẽ erã
ingeniosus: & sortitus sum animã bonã. xix.¬
t cum ẽem magis bonus: ueni ad corpus incom¬

Expanded text:
s honestas sine defectione et in certamine loquellae illius sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens ut mihi illam adsumerem puer autem eram ingeniosus et sortitus sum animam bonam et cum essem magis bonus veni ad corpus inco
Abbreviated transcription (Latin):
cis et̾nȩ. &speculũ sinc macula. dĩ maiestatis. &
imago bonitatis illius. Et cũ sit una. omĩa po¬
test: & ꝑmanens inse omnia innouat. & ꝑnati¬
ones in animas sc̃as se tranfert. amicos dĩ & ꝓphe¬
tas constituit. Neminẽ enĩdiligit d̾s: nisi eum
qui cũ sapientia in habitat. Est enĩ hȩc speciosior
sole. & suꝑ omnẽ stellarũ dispositionem. Luci
comꝑata inuenitur prior: illi enĩ succedit nox.
sapientia autẽ ñ uincit malicia. xuiii.¬
ttingit gͦ a fine usq ad finẽ fortiter: & disponit
omnia suauiter. Hanc amaui & exquisiuieam¬

Expanded text:
peculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia sua
Abbreviated transcription (Latin):
hec premonebant: ne inscii quare mala patie¬
bantur ꝑirent. Tetigit autẽ tunc & iustos demp¬
tatio mortis. & cõmotio in heremo facta ẽ multi
tudinis. sed ñ dui ꝑmansit ira tua. xlu.¬
lis ꝓferensseruitutis tuȩ scutũ orationẽ. a ꝑin
censum dep̃cationẽ alligans. restitit ire. & finẽ
necessitati imposuit. ostendens qm̃ tuus ẽ famu¬
lus. Uicit autẽ turbas ñ in uirtute corporis. nec
subiecit. iuram̃ta parentũ & testam̃tũ cõmemoranꝰ.
umenĩ aceruatim iã cecidissent suꝑ uxlUi
alterutrũ mortui. inter stetit & amputauit

Expanded text:
haec praemonebant ne inscii quare mala patiehaec praemonebant ne inscii quare mala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in htudinis: sed non diu permansit ira tua. P, proferens servitutis suae scutum, orationem, et per incensum deprecationem alnecessitati ostendens quoniam tuus est famulus vicit autem turbas non virtute corporis nec subiecit iuramenta parentum et testamentum commemorans cum enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortu
Abbreviated transcription (Latin):
& flebilis audiebatur planctꝰ ploratoꝵ infantiũ.
Sumili autẽ pena seruus cũ dño afflictus: & po¬
pularis homo rigisimilia passus. Similiter gͦ
om̃s uno nomine mortis mortuos habebant in¬
numerabiles. Nec enĩ ad sepeliendũ uiui suffici
ebant: qm̃ uno momĩto que erat p̾darior natio
illoꝵ exterminata c̃. Dc om̃ib enĩ ñ credentes ꝓp¬
ter beneficia. Tunc cũprimũ fuit exterminiũ
pͥmogenitoꝵ spopondert̃ popłm dĩ se eẽ. Cum
cnĩ quictũ silentiũ contineret omĩa: & nox in
suo cursu mediũ iter haberet: onmpotens ser
Gladius acutus insimulatũ imꝑiũ tuũ por¬
tans. & stans repleuit omnia morte. & usq ad ce¬
lum atingebat stans in terra. Tunc continio
uisus somnioꝵ maloꝵ turbauert̃ illos. & timo¬
res suꝑuenert᷑ insꝑati: & alius alibi ꝓiectus se¬
miuuius. ꝓpter quã moriebatur. causam demon¬
strabat mortis. Uisiones enĩ quȩ illos turbauert

Expanded text:
et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus similiter ergo omnes uno nomine mortis mortuos habebant innumeraebant: quoniam uno momento, quae erat praeclarior, natio illorum exterminata est. De omnibus enim non credentes propter veneficia, tunc vero primum cum fuit exterminium primogenitorum, spoponderunt populum Dei esse. Comenim quietum silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermGladius acutus in simulatum imperium tuum portans: et stans replevit omnia morte: et usque ad celum attingebat stans in terram. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos: et timores supervenerunt insperati et alius alibi proiectus semivivus propter quam moriebatur causam demonstrabat visiones enim quae illos turbaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
runt ignote uie: & solem sine lesura boni hospi¬
cii prestitisti. Digni quidem illi carere luce. &
pati carcerem tenebrarũ: qui inclusos custodie¬
bant filios tuos. ꝑ quos incipiebat incorruptũ
legis lumen scło dari. Cũ cogitarent iustoꝵ occi¬
dere infantes. & uno exposito filio & liberato in
traductionẽ illoꝵ multitudinẽ filioꝵ abstulisti:
& pariter illos ꝑdidisti iaquã ualidam. Illa
nox eñ ante cognita ẽ apatrib nr̃is: ut uere sci¬
entes quib iuramentis crediderunt ammeqͥore ᷤᷤ
ẽẽnt. Suscepta ẽ autẽ apopło tuo dñe sanitas
quid̃e iustoꝵ: Iniustoꝵ autẽ exterminatio.
Sicut enĩ lesisti aduersarios nrõs. xliiii.¬
sic nos ꝑuocans magnificasti. Absconse enim sa¬
crificabant. iusti pueri bonoꝵ: & iusticie legem
in concordiam disposuert̃. Similiter bona & ma¬
la recepturos iustos patrias decantantes laudes.
Resonabat autẽ inconueniens inuicoꝵ uox.

Expanded text:
runt ignotae viae et solem sine laesura boni hospirunt ignotae viae et solem sine laesura boni hospitii praestitisti digni quidem illi carere luce et pati carcerem tenebrarum qui inclusos custodiebant filios tuos per quos incipiebat incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iusti pueri bonorum et iustitiae legem in concordia disposuerunt similiter bona et mala percepturos iustos patri iam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox
Abbreviated transcription (Latin):
cupatus eẽt. ineffugabilem sustinebat necessi¬
tatẽ. Una enĩcathena tenebrarũ om̃s erãt colli¬
gati. siue spc̃ sibilans. aut inter spissos ramos
auiũ sonꝰ suauis. aut uis aque decurrentis n¬
miũ. aut sonus ualidus precipitatarũ petrarũ.
aut ludentiũ animaliũ cursus miusus: auit̃
mugientium ualida bestiarũ uox. aut resonanꝰ
de altissimis montib echo: deficientes facielũt
illos pre timore. Omnis enĩ cebis terrarũ limpi¬
do luminabat᷑ lumine: & ñ impeditis oꝑib con¬
tinebat᷑: solis autẽ illis suꝑposita erat grauis nox:
imago tenebrarũ quȩ suꝑuentura illis erat. Ipsi
gͦ sibi erant grauiores tenebris. xliii.¬
Scĩs autẽ tinsmaxima erat lux: & hoꝵ quidem
uocem audiebant. sed figurã ñ uidebant. Et
quia ñ & ipsi ꝑ eadem passi erant. magnificabãt.
Et qui ante lesi erant. qm̃ ñ ledebantur gr̃as
agebant: & ut eẽt differentia donũ petebant.
ꝑp̃ter qđ ignis ardentẽ columpnã ducẽ habue¬

Expanded text:
ugibilem sustinebat necessitatem. Una enim catena tenebrarum omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium valida bestiarum vox, aut resonans de altissimis montibus echo: deficientes faciebant illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant et qui ante laesi erant quoniam non laedebantur gratias agebant et ut esset differentia donum petebant propter quod igni ardentem columnam ducem habue
Abbreviated transcription (Latin):
Preoccupat qui se concupiscunt: ut illis se pͥor
ostendat. Qui de luce uigilauerit ad illã non la¬
borabit: assidentẽ enĩ illam in forib suis inueni¬
et. Cogitare gͦ de illa sensus ẽ consummatꝰ: & qͥ
uigilauerit ꝓpter illam cito erit securus. Qm̃¬
dignos se ipsa circuit querens: & in uiissuis os¬
tendit se illis hilariter. & in omni prudentia
occurret illis. Initiũ enim illius uerissima ẽ dis¬
cipline concupiscentia. Cura gͦ discipline. dilec¬
tio ẽ: & dilectio. custodia legum illius ẽ. Custo

Expanded text:
iscunt; et illis se priorem ostendit. Qui de luce vigilaverit ad illam, non laborabit: assidentem illam in foribus suis inveniet. Cogitare enim de illa, sensus est consummatus: et qui vigilaverit propter illam, cito erit securus. Qdignos se ipsa circuit quaerens et in uiis ostendit se illis hilariter et in omni prouidentia occurrit illis. initium enim illius uerissima est disciplinae concupiscentia. cura ergo disciplinae dilectio est, et dilectio custoditio legu