comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agelli diceret. hec mea sunt. ueteres migrati coloni. Inue¬
mno tam̃ posse aliquem e ex eo qd̃ iam sperauerat mouere patho.
ut enandea. haut iguarus eram quantũ noua gaudia in armis
& p̃dulce deciis. Oratores homoeopathian uocant. quociens de simi¬
litudine passionis pathos nascitua. ut apd̃ uirgiliũ. Fuit & tͥ talis:
anchises genitor. Et patriȩ strinxit pietatis iniago. & subiit cari
genitoris inago. & dido. Me qͦ ꝑ multos suiles fortuna labores:
Est &e ille locꝰ ad ꝑmouentlũ pathos: in quo sermo dirigitur: uł ad
in animalia: uł ad muta. quo loco oratores frequent᷑ utuntua.
U trumq uirgilius. bene pathetice tractauit. uł cũ ait dido. dulceᷤᷤ
exuiiiȩ dũ fata ds̃q: finebanant. uł cũ turnus. Tuq optima ferrũ
terra tene. & idem alibi. Nunc o nunqu̾a frustrata uocatꝰ hasta me¬
os. & rebe du res: siqua du mortalib ulla est. uixunꝰ. Facit apd̃

Expanded text:
agelli diceret: haec mea sunt, veteres migrate coloni. Inveagelli diceret: haec mea sunt, veteres migrate coloni. Invenio tamen posse aliquem et ex eo quod iam speraverit movere pathos, ut Euander: haud ignarus eram quantum nova gloria in armis et praedulce decus. Oratores homoeopathian vocant quotiens de similitudine passionis pathos nascitur, ut apud Vergilium, fuit et tibi talis Anchises genitor et animum patriae strinxit pietatis imago et subiit cari genitoris imago et Dido, me quoque per multos similis fortuna labores. Est et ille locus ad permovendum pathos, in quo sermo dirigitur vel ad inanimalia vel ad muta, quo loco oratores frequenter utuntur. Vtrumque Vergilius bene pathetice tractavit, vel cum ait Dido: dulces exuviae, dum fata deusque sinebant, vel cum Turnus: tuque, optima, ferrum, Terra, tene, et idem alibi: nunc o numquam frustrata vocatus hasta meos, et Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Facit apud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uehenenter patheticũ est aminore: Nec uates helenus eũ musl¬
ta horrenda moneret. hos mnͥ p̃dixit luctus. ñ dira celeno. Quid
hic intelligims nͥ omiã quȩ passus erat minora illi uisa: quã
patris mortem. A maiore negauerunt quidã augeri rem posse:
S leganten hoc circa didonem uirgilius induxit᷑. Non alit̃ quã
sũmissis ruat hostib omĩs charthago aut antiqua tiros. Dixit
enĩ ñ minorem luctum fuisse ex unius morte: quã si tota urbs
qõ sine dubio esset maiꝰ ruisset. Et homerus idem fecit. ꝙce
est preter spem. hunc uirgiliꝰ srequent̾ exercuit. Nos tua ꝓgeni¬
es cli quib annuis arcem. Iceta. Et dido. hũc ego si potͥu
tantum sperare dolorem. & ꝓferre soror potero. Eneas de euan¬
dro. &e nunc ille quidem spe multũ captus inani. Fors & uota
facit. Iulud. Aduena nr̃i: qd̾ nunquã ueriti sumus. ut possessor

Expanded text:
non vehementer patheticum est a minore? Nec vates Helenus, cum mulnon vehementer patheticum est a minore? Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Quid hic intellegimus, nisi omnia quae passus erat minora illi visa quam patris mortem? A maiore negaverunt quidam augeri rem posse; sed eleganter hoc circa Didonem Vergilius induxit: non aliter quam si immissis ruat hostibus omnis Carthago aut antiqua Tyros. Dixit enim non minorem luctum fuisse ex unius morte quam si tota urbs, quod sine dubio esset maius, ruisset. Et Homerus idem fecit: ὡς εdicitur praeter spem. Hunc Vergilius frequenter exercuit: nos tua progenies, caeli quibus annuis arcem et cetera. Et Dido: hunc ego si potui tantum sperare dolorem, et perferre, soror, potero. Aeneas de Euandro, et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit, et illud: advena nostri, quod numquam veriti sumus, ut possessor
Abbreviated transcription (Latin):
post tergum nodis. fremit horridꝰ ore cruento. Diximꝰ a simili. nc̃
dicamius a ininore pathos apoeta positum. Nempe cũ aliquid ꝓpo¬
nitur qd̃ ꝑse magnum sit: deinde minꝰ esse ostenditur: quã illõ
qd̃ uolumꝰ angeri. sine dubio infinita miseratio mouetua. ut est
ilud. O felix una ante alias priameia uirgo: hostilem ad tumulũ
troiȩ sub nenib altis: iussa mori. Primũ qd̾ ait felix: cõꝑationẽ
sui fecit. Deinde posuit a loco hostilem ad tumulũ. & a modo qd̃
ñ minus acerbum est Iussa mori. S ergo hȩc accipienda sunt
Quamuis hostilem ad tumulũ. quamuis uissa mori: felicior tam̃
quam ego. quia sortitus non ꝑtulit ullos. Simile est & illud. O
tery quater beati. & qd̾ de passiphe dicit ꝓethides. Implerunt
taisis inugitib agros. Ueinde ut minꝰ hoc ẽẽ monitraret. At ñ
tam turpes pecudum tam̃ illa secuta est concubitus. Quid illd̾

Expanded text:
ënis post tergum nodis fremit horridus ore cruento. Diximus a simili: nunc ënis post tergum nodis fremit horridus ore cruento. Diximus a simili: nunc dicamus a minore pathos a poeta positum. Nempe cum aliquid proponitur quod per se magnum sit, deinde minus esse ostenditur quam illud quod volumus augeri, sine dubio infinita miseratio movetur: ut est illud, o felix una ante alias Priameia virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori primum quod ait "felix", comparationem sui fecit, deinde posuit a loco, "hostilem ad tumulum", et a modo, quod non minus acerbum est: "iussa mori." Sic ergo haec accipienda sunt: quamvis hostilem ad tumulum, quamvis iussa mori, felicior tamen quam ego, quia sortitus non pertulit ullos. Simile est et illud: o terque quaterque beati! Et quod de Pasiphaë dicit: Proetides implerunt falsis mugitibus agros; deinde ut minus hoc esse monstraret: at non tam turpes pecudum tamen ulla secuta est concubitus. Quid, illud
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de ira : Ac ueluti pleno lupus insidiatꝰ ouili: cũ fremit ad
caulas. & nugitꝰ ueluti fugit cũ. sauciꝰ aram: taurꝰ. & alia olu¬
ra similia: qui quęrit inueniet. Et unago q̃ est asimili paris ter¬
cia idonea est: inouendis affectib. Ea fit cũ aut forma corporis
absentis descbitur: aut omino quȩ nulla est fingitua. Utrũq
uragilius elegant᷑ fecit. Illud pͥus cͥca ascanũ. O mͥ sola mei suꝑ
astianatis imago. Sic oculos. sic ille manꝰ. sic ora ferebat. fingit
uero cum dicit. Quã fama secuta est: Candida sticcinctam latran¬
tiꝵ inguina monstris. S pͥoa forma oeston prestat: hȩc dinosin
id est prior mscdiam cominouet. horibrem scd̃a. sicut alibi. & scis¬
sa gaudens uadit discordia palla: quam cũ sanguineo seqͥtaa uello¬
na flagello. & omĩa illa quȩ de fama dixit. S & illud nimiũ pate¬

Expanded text:
Quid de ira? ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad Quid de ira? ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas et mugitus veluti fugit cum saucius aram taurus et alia plura similia qui quaerit inveniet. Et imago, quae est a simili pars tertia, idonea est movendis adfectibus. Ea fit cum aut forma corporis absentis describitur aut omnino quae nulla est fingitur. Vtrumque Vergilius eleganter fecit: illud prius circa Ascanium, o mihi sola mei super Astyanactis imago, sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; fingit vero cum dicit, quam fama secuta est candida succinctam latrantibus inguina monstris. Sed prior forma οἶκτον praestat, haec δείνωσιν, id est prior misericordiam commovet, horrorem secunda, sicut alibi: et scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello, et omnia illa quae de Fama dixit. Sed et illud nimium pathe
Abbreviated transcription (Latin):
quas reliquias fugientium. Deinde causam ininuit. Unius hoc
noxam & furias aiacis oilei. Quã minuit ut noxam diceret
qd̃ leuis culpe nom̃ est. & unius: qd̾ facile possit ignosci. &
furentis: ut nec culpa sit. & alibi. Maus ꝑdere gentenr: imina¬
nem laphitũ ualuit. Uides easdem obseruationes: gentẽ ⁊ im¬
manem. Deinde aliud exemplum concessit. In iras ipse deum:
antiquam genitor calidona dianȩ. Antiquam: ut plus honoris
accederet ex uetustate. Deinde in utroq causã minuit. Qd̃ scelꝰ
aut laphitis tantũ aut calidona merente. Aparabola uͦ qm̃
magis hoc poetȩ conuenit: sepissime pathos mouet. cũ aut
miserabilem aut iracundũ uellet inducere. Miserabile̾ sic
Qualis. populea merens philomena sub unibra: qualis cõmo¬
tis excita sacris thais: qualem uirgineo demessum poluce flo¬
rem. Et aliȩ plurimȩ patheticȩ parabolȩ in quib miseratꝰ est.

Expanded text:
quam reliquias fugientium. Deinde causam minuit: unius ob quam reliquias fugientium. Deinde causam minuit: unius ob noxam et furias Aiacis Oilei. Quam minuit ut"noxam" diceret, quod levis culpae nomen est, et "unius", quod facile possit ignosci, et "furentis" ut nec culpa sit. Et alibi: Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit. Vides easdem observationes, "gentem" et "immanem". Deinde aliud exemplum: concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae. "Antiquam", ut plus honoris accederet ex vetustate: deinde in utroque causam minuit: quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydone merente? A parabola vero quoniam magis hoc poetae convenit, saepissime pathos movit cum aut miserabilem aut iracundum vellet inducere. Miserabilem sic: qualis populea maerens philomela sub umbra ... qualis commotis excita sacris Thyas ... qualem virgineo demessum pollice florem ... et aliae plurimae patheticae parabolae in quibus miseratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ter introducta sunt. Sunt in arte rectorica ad parthos mouen¬
dum etiam hii loci. qui dicuntur circa rem & iouendis affec¬
tib ꝑoportum sunt Ex quib pͥmꝰ est a simili. huiꝰ species sũt
emplo uirgilius. Si potuit manes accersere coniugis orpheus.
Habes causam disparem. Manes illic coniugis: hic patris. Iilic accer¬
sere hic uidere. treicia fretꝰ cythara hic materiam eiꝰ irrisit. Si fra¬
trem pollux alt̾na morte redeuit. Itq reditq uiã tociens. Hoc iam
a modo. Plus est enĩ sepe ire qua semel. Quid thesea magnũ quid
memorem alcidem: hic ꝓpt̾ egregias ꝑsonas ñ habuit qd̾ minu¬
eret atq augeret. Nerum qd ui illis elucebat: hoc sibi iactat.
cum hiis ẽẽ ꝯmune. & mi genꝰ a ioue sumo. Simile est & il¬
lud ab indignatione. Qs̃ enĩ ait uino: pallas ne exure/re
classem argium potriit. iã hoc plus est. classem uc tricẽ

Expanded text:
ter introducta sunt. Sunt in arte rhetorica ad pathos moventer introducta sunt. Sunt in arte rhetorica ad pathos movendum etiam hi loci qui dicuntur circa rem, et movendis adfectibus peropportuni sunt. Ex quibus primus est a simili. Huius species sunt  εἰκών. Ab exemplo Vergilius: si potuit Manes accersere coniugHabes causam disparem: Manes illic coniugis, hic patria; illic accersere, hic videre. "Threicia fretus cithara": hic materiam eius irrisit. "Si fratrem Pollux alterna morte redemit itque reditque viam totiens": hoc iam a modo, plus est enim saepe ire quam semel. "Quid Thesea, magnum quid memorem Alciden?" Hic propter egregias personas non habuit quod minueret vel augeret: verum quod in illis elucebat hoc sibi iactat cum his esse commune: "et mi genus ab Iove summo." Simile est et illud ab indignatione: quid enim? Ait Iuno, Pallasne exurere classem Argivum ... potuit? Iam hoc plus est, classem victricem
Abbreviated transcription (Latin):
no ab etate. Miserere parentis longeui. A loco. Quẽ nc̃ mestũ pa¬
tria ardea longe: diuidit. & longe circa casandrã ex modo. Ec¬
ce trahebatur. Ex habitu corꝑoris. Passis pͥameia uirgo: crinib
Ex loco. Atemplo aditisq mineruȩ. & cirta agamennonẽ apa¬
tria. Ipse miceneus. a fortuna. Magnorũ ductor achiuũ. Alo
ꝑdiffinitionẽ pathos inouere solet cũ res quȩ miseracionẽ mouet
ñ diuicide dicitua. s datur intelligi ut cũ dicit metencius. Nũc
aite uulnus adactum. Quid enĩ aliud ex hoc intelligendũ est quã
hoc uilnus altum esse amittere filium : & rursꝰ idem. Hȩc uia
sola fuit. qua ꝑdere possis. S e hic scilicet accipiendũ est ꝑire
esse admitcere filiũ. & iuiturna cũ q̃ritur. qd̾ adiuuare sr̃em ꝓ¬
hibeatur. Immortalis. Qd̃ enĩ seqͥtur ñ est iituortalitas in ludu
uiuere. hȩc ut dixi uim diffinicionis habent. & apoeta elegan¬

Expanded text:
no ab aetate: miserere parentis longaevi, a loco: quem nunc maestum pano ab aetate: miserere parentis longaevi, a loco: quem nunc maestum patria Ardea longe dividit, et circa Cassandram ex modo: ecce trahebatur ex habitu corporis: passis Priameia virgo crinibus, ex loco: a templo ... adytisque Minervae. Et circa Agamemnonem a patria: ipse Mycenaeus a fortuna: magnorum ductor Achivum, a neper definitionem pathos movere solet, cum res quae miserationem movet non dilucide dicitur sed datur intellegi, ut cum dicit Mezentius, nunc alte vulnus adactum: quid enim aliud ex hoc intellegendum est quam hoc altum vulnus esse amittere filium? Et rursus idem, haec via sola fuit qua perdere posses. Sed et hic scilicet accipiendum est perire esse amittere filium. Et Iuturna cum queritur quod adiuvare fratrem prohibeatur, immortalis ego? Quid enim sequitur? Non est immortalitas in luctu vivere. Haec, ut dixi, vim definitionis habent et a poeta elegan
Abbreviated transcription (Latin):
aqua inuoluens q nauĩq uiros. & saxũ ingeus uoluunt alii. I mor¬
tua qͥnetiam iungebant corpora uinis. Et in georgicis. Nec uia mor¬
tis erat simplex. & cetã in descriptõe uicebi. S & inateria apd̃ re-¬
thores pathos mouet. ut dũ queritira cicero. flãmã ex lingnis uiri¬
dib factam. atq ibi inclusum fumo necatũ. hoc enĩ a materia est
qmĩ hic usus est fumno mat̾i̾a ad occidendũ. ut aliꝰ alio gladio. a¬
iiꝰ ueneno. & id̃o acerrimũ pathos ex hoc motũ est. Idem facit. ⁊
cum ꝯ fi flagellis &sũ queritur ciuem romanũ. Inuemes idẽ
apd̾  uirgilium. At pat̃ omp̃s densa int̾ mibila telũ: contorsit.
singula quidẽ enuinerauimꝰ ex qͥb apõ rechoras pathos uascitur
qͥbrobtendimus usũ maronem s ñ nunqͣm uirgiliꝰ in una re ad
augendũ pathos diob ac płib locis coniundis utitur. ut intur¬

Expanded text:
aqua involvens navemque virosque, et: saxum ingens volvunt alii et moraqua involvens navemque virosque, et: saxum ingens volvunt alii et mortua quin etiam iungebat corpora vivis, et in Georgicis: nec via mortis erat simplex, et cetera in descriptione morbi. Sed et materia apud rhetoras pathos movet, ut dum queritur Cicero flammam ex lignis viridibus factam atque ibi inclusum fumo necatum. Hoc enim a materia est, quoniam hic usus est fumo materia ad occidendum —ut alius gladio, alius veneno— et ideo acerrimum pathos ex hoc motum est. Idem facit et cum flagellis caesum queritur civem Romanum. Invenies idem apud Vergilium: at pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit: siquibus ostendimus usum Maronem. Sed nonnumquam Vergilius in una re ad augendum pathos duobus aut pluribus locis coniunctis utitur, ut in Tur
Abbreviated transcription (Latin):
illud. at tu dictis albane maneres. & illa ominia. Uendidit hic
auro patriam. Quiq ob aloulteriũ cesi. Nec partem posuere suis
Ad pathos mouendũ: nec duos illos p̃termisit locos: quos rethores
appellant a modo & amiatia. Modꝰ est cũ dico: occidit manifeste
uł occulte. Materia est: cũ dico ferro an ueneno. Demosthenes de
modo. Inuidiã undie facitse pulsatũ coturno. Cicero uerricũ
nudum quẽdam dicit ab eo statuę impositũ. Uirgilitis ñ in inꝰ
euident̾. Altaria ad ipsa trementẽ traxit. & inmulto laxantẽ
sanguine uati. & capulo tenꝰ abdidit ensem & illa omia amo¬
do sunt. Rostroq mimanis adunco uitt᷑. Immortale iecira
tondens ⁊ Reł. & quos suꝑ atra silex: iamiã lapsura cadenti:¬
ꝙ imminet adsimilis. S & misct̃iam a modo sepe cõmouet.
ut de orpheo. Latos iuuenem sparsere ꝑ agros. ⁊ illuc. Obruit aust̃

Expanded text:
illud: at tu dictis, Albane, maneres, et illa omnia: vendidit hic illud: at tu dictis, Albane, maneres, et illa omnia: vendidit hic auro patriam,... quique ob adulterium caesi ... nec partem posuere suis. Ad pathos movendum nec duos illos praetermisit locos quos rhetores appellant a modo et a materia. Modus est cum dico: occidit manifeste vel occulte. Materia est cum dico ferro an veneno. Demosthenes de modo invidiam Midiae facit, se pulsatum cothurno; Cicero Verri cum nudum quendam dicit ab eo statuae impositum. Vergilius non minus evidenter: altaria ad ipsa trementem traxit et in multo lapsantem sanguine nati, et capulo tenus abdidit ensem. Et illa omnia a modo sunt: rostroque immanis vultur adunco immortale iecur tondens et reliqua, et quos super atra silex iam iam lapsura cadentique imminet adsimilis. Sed et misericordiam a modo saepe commovet, ut de Orpheo, latos iuvenem sparsere per agros; et illud: obruit Auster
Abbreviated transcription (Latin):
ne occisũ uellet. Quẽ falsa sub ꝓdicione pelasgi: Insontẽ infando in¬
dicio qͥa bella uetabat demisere neci. Et eneas ut ostenderet mag¬
nitudinẽ timoris sui: bene causam posuit. ⁊ parit̾ comitiq oneri¬
ꝙ timentem. Quia diapix ut contemptis arcificiis inglorius quẽ
ad modũ poeta ait uiueret: qualis causa ꝓponitur. Ine ut deposi¬
ti ꝓferret fata parentis: Ex eodẽ genere est. Fallit te incantũ
pietas tuia. hȩc enĩ causa illũ bostib etiam miserabilem fecit.
S & eneas cum hortatur ut sepeliantur mortui: quã causam
ꝓponit. Qui sanguine nobis: hanc patriam peperere suo. Nec
ñ & indignacio demonstratur a causa ut illic. Multa gemens
ignominiã plagasq suꝑbi: uictoris. tum quos amisit multus
amores. & illud a causa est. ex affectu indignantis. An solos
tangit atridas: iste dolor : solisq licet capere arma mycenis: Et

Expanded text:
ne occisum vellet: quem falsa sub proditione Pelasgi insontem infando inne occisum vellet: quem falsa sub proditione Pelasgi insontem infando indicio, quia bella vetabat demisere neci. Et Aeneas ut ostenderet magnitudinem timoris sui bene causam posuit et pariter comitique onerique timentem. Quid? Iapyx ut contemptis ceteris artificiis "inglorius", quem ad modum poeta ait, viveret, qualis causa proponitur? Ille ut depositi proferret fata parentis. Ex eodem genere est: fallit te incautum pietas tua. Haec enim causa illum hostibus etiam miserabilem fecit. Sed Aeneas cum hortatur ut sepeliantur occisi, quam causam proponit? Qui sanguine nobis hanc patriam peperere suo. Nec non et indignatio demonstratur a causa ut illic: multa gemens ignominiam plagasque superbi victoris, tum quos amisit inultus amores. Et illud a causa est ex adfectu indignantis: an solos tangit Atridas iste dolor, solisque licet capere arma Mycenis? Et
Abbreviated transcription (Latin):
mnenides. Tencia ĩa lunȩ se cornua lumine conplent. d septi¬
ina pꝰ troiȩ exicĩ iã uercitu estas. Freguens apd̃ illũ patho
a causa. Re uera enim plerũq conficit causa ut peo ol eir̃a
ant muserabilis uideatim. Ut cicero in uerrem. Qu obe sepial¬
turam in carcere necatorum a parentib rogabatun. hio eñi ñ
tam rogari aut pecuniam exigere quã ob hanc causam indignũ erat
& demosthenes cũ queritur quẽdam a midia circumuentũ: ex causa
auget inuidiam. Circũuenit inquit arbitrũ. qͥ inter se atq me
integre iudicauerat. Ergo & uirgiliꝰ egregie sepe ex hoc loco traxit
affectum. Occiditur in acie galesus. Hoc ꝑ se ñ est dignũ memo¬
ria belli tẽpore. s admouit causam. Dum paci mediũ se offert. Idẽ
alio loco. Sternitur infelix. deinde subicit catisã mirabilem. Alie¬
no uulnere. cum ad aliũ telum ẽẽt eiissũ. & cũ palamedon indig¬

Expanded text:
liam. Tertia iam lunae se cornua lumine conplent Septliam. Tertia iam lunae se cornua lumine conplent Septima post Troiae excidium iam vertitur aestas Frequens apud illum pathos a causa. Revera enim plerumque efficit causa ut res aut atrox aut miserabilis videatur, ut Cicero in Verrem, qui ob sepulturam in carcere necatorum a parentibus rogabatur. Hic enim non tam rogari aut pecuniam exigere, quam ob hanc causam, indignum erat. Et Demosthenes, cum queritur quendam a Midia circumventum, ex causa auget invidiam. Circumvenit, inquit, arbitrum, qui inter me atque se integre iudicaverat. Ergo et Virgilius egregie saepe ex hoc loco traxit affectum. Occiditur, inquit, in acie Galesus. Hoc per se non est dignum misericordia belli tempore, sed admovit causam: Dum paci medium alio loco: sternitur infelix, deinde subicit causam miserabilem alieno vulnere, id est, cum ad alium telum esset emissum. Et cum Palameden indig
Abbreviated transcription (Latin):
mus. I Entora cũ pat̾e lacͥmans portꝰq relinquo: oe dulces imo¬
riens remimiscitur argos. & ignarũ laurens habet hora minraun
ta: Lẏrnesi dom̃ alta solo iaurente sepulchrũ. Ee ut agamennonẽ
indigne ostendet occisum: assumpsit iocũ. Prima ntẽ norama
dextra oppetiit. & illuo. Menib in patrus: atqr ut dutat ooh¬
ri: Sacen uͭ locꝰ p̃cipue pathos mouet. Occisũ inductt orplie¬
a. ae miserabilioreni interitum eiꝰ a loco facit. Inter sacra oeut̃
nocturiq oegia bachi: &e in euersione troie. ꝑque domos cione¬
ligiosa domorũ limina. Cassandiȩ qͦ raptum uł deminetiolem
quã miserabilem fecit sacen iocus. Eece trabebatia. a templodt
& andiomache cũ de pyrri nece diceret. ut inudiam oceiderae
exprimeret: Excipit uicantum. patasq obtrune at adarde ue
iniserabilis ex longo dolore. Seꝑtem illũ ꝑhibent totos ex ordtne

Expanded text:
imus et litora cum patriae lacrimans portusque relinquo et dulces moimus et litora cum patriae lacrimans portusque relinquo et dulces moriens reminiscitur Argos et ignarum Laurens habet ora Mimanta, et Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum. Et ut Agamemnonem indigne ostenderet occisum, adsumpsit locum: prima inter limina dextra oppetiit, et illud: moenibus in patriis atque inter tuta domorum. Sacer vero locus praecipue pathos movet. Occisum inducit Orphea, et miserabiliorem interitum eius a loco facit: inter sacra deum nocturnique orgia Bacchi. Et in eversione Troiae: perque domos et religiosa deorum limina. Cassandrae quoque raptum vel deminutionem quam miserabilem fecit sacer locus: ecce trahebatur... a templo ... Et Andromache cum de Pyrrhi nece diceret, ut invidiam occidentis exprimeret: excipit incautum patriasque obtruncat ad aras et miserabilis ex longo dolore; septem illum totos perhibe
Abbreviated transcription (Latin):
olim ditissiimis aruis. Indignationẽ uͦ ex uerbis didonis. & no¬
stris illuserit aduena regnis. Elegant̃ enĩ ex contemptu eneȩ auget
iniuriam suam. I amata. Exulib ne datua ducenda lauina te¬
ucris. Inumanus. Bis capti friges. Mouit pathos miscd̃ę & ex
ebilitate. Ex quo me diuum pater atq hominũ rex. Fulminis af¬
flaiit uentis. & contigit igne. & anbi. Et truncas in honesto uul¬
nere nares. Et de metencio. Attolit in egrum: Se femua. & huc
E ⁊a ioco. Cũ uitam insictiis insilus int deserta lustra domos¬
ꝙ traho. & ubiȩ peserta ꝑagio. & at nos hie alii sicientes ibiꝰ
astros. Pars scichiã ⁊ rapidum crete uenieni. o aremti: a iuliro e¬
gregie ae breuit̃. Ten circuni iliacos raptauerat hecdora muros.
liacos: it est patȩ muros quos ipse defenderat. & qui  essiea crit
ꝑ decem annorum spacia puignauerat. & illud. Nos ꝑat̾are sno¬

Expanded text:
olim ditissimus arvis; indignationem vero ex verbis Didonis, et noolim ditissimus arvis; indignationem vero ex verbis Didonis, et nostris illuserit advena regnis?— Eleganter enim ex contemptu Aeneae auget iniuriam suam— et Amata: exulibusne datur ducenda Lavinia Teucris? Et Numanus: bis capti Phryges. Movit pathos misericordiae et ex debilitate: ex quo me divum pater atque hominum rex fulminis adflavit ventis et contigit igne, et alibi et truncas inhonesto vulnere nares, et de Mezentio, attollit in aegrum se femur, et huc et a loco: cum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque traho, et Libyae deserta peragro, et at nos hinc alii sitientes ibimus Afros, pars Scythiam et rapidum cretae veniemus Oaxem. Et illud egregie et breviter ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros— 'Iliacos', id est patriae muros, quos ipse defenderat, pro quibus efficaciter per decem annorum spatia pugnaverat— Et illud nos patriam fug
Abbreviated transcription (Latin):
auget inuidiam occisorũ ꝓ se amicoꝵ. Nidi oculos ante ipse me¬
os me uoce uocantẽ: iurranũ. Et idẽ cũ miserabilem fortunam
suã faceret : ut uido sibi parceretur: Nicisti & indũ tendere pal¬
inas ausonii uidere. id est quos minime uellem. Et aliorum p̾ces
orancium uitam. ꝑ te ꝑ qͥ te talem genuere parentes. & similia.
Nunc dicamus ⁊ habitu pathos qd̃ est uł in etate uł in debilitate
flentes in umine pͥmo. Apuericia: Infelix puer atq impar cõgres¬
sus achilli. Et paruũq patri tendebat iulum. ut ñ uniuꝰ miserabi¬
le sit ꝑiculũ in paruo quã in filio. & suꝑet ꝯiuux ne creusa: Asca¬
niusq puer. & alibi. I parui casus iuli. Aiuuenta uͦ: Impositis¬
nectȩ. I ducitur inselix ȩuo cõfectꝰ aletes. Et caniem multo de¬
format puluere. Mouit & a fortuna modo miscđiam: mͦ indig
asẏe.Isinon. & nos aliquot nom̃q decusq: gessimꝰ. I ausoniisq

Expanded text:
auget invidiam occisorum pro se amicorum: vidi oculos ante ipse meauget invidiam occisorum pro se amicorum: vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem Murranum et idem cum miserabilem fortunam suam faceret, ut victo sibi parceretur: vicisti et victum tendere palmas Ausonii videre id est quos minime vellem. Et aliorum preces orantium vitam: per te, per qui te talem genuere parentes et similia. Nunc dicamus ex habitu pathos, quod est vel in aetate vel in debilitate flentes in limine primo; a pueritia, infelix puer atque impar congressus Achilli, et parvumque patri tendebat Iulum, ut non minus miserabile sit periculum in parvo quam in filio, et superet coniunxne Creusa Ascaniusque puer, et alibi, et parvi casus Iuli; a iuventa vero, impositiqnectae et ducitur infelix aevo confectus Aletes et canitiem multo deformat pulvere. Movit et a fortuna modo misericordiam, modoAsiae et Sinon: et nos aliquod nomenque decusque gessimus, et Ausoniisque
Abbreviated transcription (Latin):
ũ possũ ꝑoere ȩneam: ħ uincor ab enea. Deinde confirmat se
ad nocendum. & qd̾ ꝓprium est irascentis: & si desꝑat ꝑsici posse
tamen impedire contenta est. Nedere si nequeo suꝑos acheron¬
ta mouebo. Non dabitur regnis esto ꝓhibere latinis: Attrabere
atq moras tantis licet addere reb. At licet amborũ ppulos ex-¬
scindere regũ. Post hȩc in nouissimo qd̃ irati libent᷑ faciunt ma¬
ledicit. Sanguine troiauo ⁊ rutilo dotabe̾ uirgo. & ꝓtinꝰ argu¬
mentum a simili conueniens exp̃cendentib. Nec face tantũ: Ces¬
seis pregnans enira uigales. Uides quã seꝑe orationẽ inutaue¬
rit: ac frequentib figuris uariauerit. Quia ira q̃ breuis furor::
ñ potest unũ continuare sensum in loquendo. Nec desunt apd̃
cundẽ orationes miscd̃am cõmouentes. Turmis ad iuturnã. An
miseri fr̃is lęcũ ut mortale ut crudele uideres: Et idem cum

Expanded text:
"non possum perdere Aeneam," sed vincor ab Aenea Deinde confirmat se "non possum perdere Aeneam," sed vincor ab Aenea Deinde confirmat se ad nocendum et, quod proprium est irascentis, etsi desperat perfici posse, tamen impedire contenta est: flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis ... at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos excindere regum. Post haec in novissimo, quod irati libenter faciunt, maledicit: sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo, et protinus argumentum a simili conveniens ex praecedentibus: nec face tantum Cisseis praegnans ignes enixa iugales. Vides quam saepe orationem mutaverit ac frequentibus figuris variaverit, qui ira, quae brevis furor est, non potest unum continuare sensum in loquendo. Nec desunt apud eundem orationes misericordiam commoventes. Turnus ad Iuturnam: an miseri fratris letum ut crudele videres? Et idem cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nna g nobis urgiliana oracio ꝓ exemplo sit. heu stirꝑ̃e iuisa.
N sigeis occumbere campis: Num capti potuere capi. Nũ incenła
eremauit. Troia uiros: Deinde sequitur yꝑbole. Medras acies
mediosq ꝑ ignes inuenere uram. Deinde ironra. Ant cier
mea numina tandẽ fefsa iacent odiis: aut ex saturata quieus.
Ieinde ausus suos inefficaces queritur. ꝑundas ausa sequi. e ꝓeu¬
ꝗs toto me opponere ponto. Scd̾a pꝰ hec yꝑbole. Absumꝑpte. inte¬
ueros nires. cęliq marisq. Inde disꝑiȩ quȩrele. Quid syites aut
seilla mͥ: quid uasta caribdis ꝓfuit. Iungitur deinde argum̃tũ
aminore ut pathos augeatur. Mars ꝑdere gentẽ inmanẽ lapi¬
thum ualuit: ininor scilicet ꝑsona. Ido illud sequitua. Ast ego
mnagna ionis coniunx. deinde cũ causas ꝙͦ contulisset quan¬
to impetu dea dixit. Infelix q̃ memet ĩ omnia uerti. Nec dixit

Expanded text:
Vna ergo nobis Vergiliana oratio pro exemplo sit: Heu stirpem invisam Vna ergo nobis Vergiliana oratio pro exemplo sit: Heu stirpem invisam culae: num Sigeis occumbere campis, num capti potuere capi? Num incensa cremavit Troia viros? Deinde sequitur hyperbole: medias acies mediosque per ignes invenere viam deinde ironia: at credo mea numina tandem fessa iacent, odiis aut exsaturata quievi Deinde ausus suos inefficaces queritur: per undas ausa sequi et profugis toto me opponere ponto secunda post haec hyperbole: absumptae in Teucros vires caelique marisque inde dispersae querelae: quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Iungitur deinde argumentum a minore ut pathos augeatur: Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit minor scilicet persona: ideo illud sequitur: ast ego magna Iovis coniunx deinde cum causas quoque contulisset, quanto impetu dea dixit, infelix quae memet in omnia verti! Nec dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
snsfusa nitentes. Isibilla qͥa insanit. Subito ñ uultꝰ ũ color unꝰ.
q̃ comꝑtȩ mansere comȩ. Nc̃ uideamꝰ pathos qd̃ tenore oracionis
exprimitu. Ac pͥmũ queramꝰ qͥo de tali oratõe rechorica arte p̃¬
cipitur. Oportet eñ ut oracio pathetica: aut ad indignatõem:
tur. horum alterum accusatori necessariũ est: alterũ reo. & neces¬
se est inicium abruptũ habeat. qm̃ satis indignanti ienit̃ inci¬
pere ñ conuienit. Ioo apõ uirgiliũ: sic incipit uino. Quid me
atta silencia cogis rumꝑe : ꝙ aibi. Me ne incepto desistere uic¬
tam: & albi. heu stirpem inuisã. & fatis contraria nr̃is: fata
frigum. Idido. moriemur inultȩ: s moriamur ait. I eadem.
ansis: Nec micium solum tale ẽẽ debet. s omnis si fieri potest o¬
racio uideri pathetica: & breuib sententiis s crebris fignra¬
rum mutacionib debet uelut inter estus nacundię Eludirare

Expanded text:
suffusa nitentes ..., et Sibylla quia insanit, subito non vultus, non color unus, suffusa nitentes ..., et Sibylla quia insanit, subito non vultus, non color unus, non comptae mansere comae. Nunc videamus pathos quo tenore orationis exprimitur. Ac primum quaeramus quid de tali oratione rhetorica arte praecipitur. Oportet enim ut oratio pathetica aut ad indignationem tur. Horum alterum accusatori necessarium est, alterum reo. Et necesse est initium abruptum habeat, quoniam satis indignantibus leniter incipere non convenit. Ideo apud Vergilium sic incipit: quid me alta silentia cogis rumpere? Et alibi: mene incepto desistere victam? Et alibi: heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum et Dido: "moriemur inultae, sed moriamur," ait et eadem: talibus ausis ..." Nec initium solum tale esse debet, sed omnis si fieri potest oratio videri pathetica et brevibus sententiis et crebris figurarum mutationibus debet velut inter aestus iracundiae fluctuare.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩsit. S & tota darecis fatigacio habitu depin¬
gitira. Ast illũ fidi equales genua egra trahen-¬
tem. quassautemq utroq caput crassumq cruorem: ore eiec¬
tantem. Sociorum q eiꝰ trepidationem breuit̃ ostendit. Galeã¬
q enseuiq uocati accipiunt. Quasi ñ sponte accepturi munꝰ
qd̃ erat dampnum uerecundię. Ex eodem genere est illt̾. Toto¬
q loquentis ab ore scintille absistunt. oculis micat acrib ig¬
nis E & in descͥpcione habitꝰ langoris. ut est tota descͥpcio pe¬
stilentiȩ apd̃ tucydiden. & labitur infelix. studiorũ atq im¬
sudor. I ille quidẽ morituris frigidꝰ. Est it̾ pathe ⁊ pudor
ut cura deiphebum pauitantẽ ⁊ dira tegentẽ supplicia.
Et luctus habitu ꝓditur. ut in euriali matre. Expulsis manib ra¬
an reuolutaq pensa. Cuolat infelix. Et latiñ qͥa mniratur. defixa
obtutu tenet ora. Et uenꝰ qͥa rogatura erat. Tristior &e lacͥmis ocnlo ᷤ

Expanded text:
haesit. Sed et tota Daretis fatigatio habitu depinhaesit. Sed et tota Daretis fatigatio habitu depingitur: ast illum fidi aequales genua aegra trahentem quassantemque utroque caput crassumque cruorem ore eiectantem sociorum quoque eius trepidationem breviter ostendit: galeamque ensemque vocati accipiunt, quasi non sponte accepturi munus quod erat damnum verecundiae. Ex eodem genere est illud: totoque loquentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis. Est et in descriptione languoris habitus, ut est tota descriptio pestilentiae apud Thucydiden et: labitur infelix studiorum atqsudor et ille quidem morituris frigidus, aret pellis ut circa Deiphobum, pavitantem et dira tegentem supplicia, et luctus habitu proditur ut in Euryali matre: expulsi manibus radii revolutaque pensa; evolat infelix, et Latinus, quia miratur, defixa. Obtutu tenet ora, et Venus quia rogatura est, tristior et lacrimis oculos
Abbreviated transcription (Latin):
Olearum genera hȩc enumerantur. Affricana. albigerus. aquilia. ale¬
ranorina. egypcia. culminea. conditua. luciniana oechas. oleast̃.
pausea. pauliaradius sallentina. sergiana. terinucia. Sicut uuarũ
ista sunt genera. Aminnea scilicet a regione. Nã aminei fuerunt
uͥ nunc falernum est. asmusca. atrusca. Aibiuerꝰ. Abena. Apia¬
na. apicia. bumamina. aut ut greci dicunt. Boy Macaoc. du¬
racina labrusca. melansithia. maronia. mareotis. numentana
prescia. prannia pfthia. pilleolata. rodia. stephannitis uennu¬
cula. uariola lagea. Inter hȩc p̾textatꝰ. uellem seruiũ nr̃m di¬
utius audire s hora nos quietis admonet ut exorto iubare elo¬
quio sẏmachi domi suę fruamur. Atq ita fada discessio est.¬
ermone mouetur quam si dura silex aut
stet marpeia cautesx Tandem corripuit seseat¬
q inmica refugit. Item pathos est & in hoc
u̾su. Obstupui sfeteruntq comȩ & uox faucib

Expanded text:
Olearum genera haec enumerantur: Africana, albiceris, Aquilia, AleOlearum genera haec enumerantur: Africana, albiceris, Aquilia, Alexandrina, Aegyptia Culminea, conditiva, Liciniana, orchas, oleaster, pausia, phaulia, radius, Sallentina, Sergiana, termitea, sicut uvarum ista sunt genera: Aminea —scilicet a regione, nam Aminei fuerunt ubi nunc Falernum est— asinusca atrusca, albuelis, abena, apiana, Apicia, bumamma— aut ut Graeci dicunt βούμασθος— duracina, labrusca, melampsithia, Maronia Mareotis, Numentana, precia, pramnia, psithia, pilleolata, Rhodia, stephanitis, venucula, variola lagea.» Inter haec Praetextatus: «velim Servium nostrum diutius audire, sed hora nos quietis admonet ut exorto iubare eloquio Symmachi domi suae fruamur.» Atque ita facta discessio est.ermone movetur, quam si dura silex aut stet Marpesia cautes. Tandem corripuit sese atque inimica refugit. Item pathos est et in hoc versu: obstupui steteruntque comae et vox faucibus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ inferum d̃oꝵ auercentiũq in tutela sunt: eas infelices nomi
nngrosq fructus ferunt. Itẽq acrifolium. pirũ siluaticũ. pruscũ.
rubrum. sentesq quib portenta. ꝓdigiaq mala cõburi iubere opor¬
tet. Quid qt̾ ficum tãquã ñ ponnim: secerni a pomis apõ idoneos
irpꝑimus. Afranꝰ in selia . pomũ. oliis. ficũ. uuam. S ⁊ cicero eoco¬
nomicon libro t̾cio. Neq serit uttem: neq q̃q sata est: diligent̃
colit. oleum ficos. ꝑania ñ habet. Nec hoc ignorandũ est ficũ solã¬
ex omnib arborib ñ florere. lacti ꝓprie sicoeum dicitur. Grossi appellan¬
tur fici: qui ñ maturescunt. hos greci dicunt. o AyI.Eoyc. Martiꝰ
In milib tot ficoꝵ ñ uidebitis grossũ. ⁊ paulo pͦ ait. Sumas ab
asilio lacte diffluos grossus. Ipostumiꝰ albinꝰ annali pͥmo de bruto
Ea causa sese stultũ brutũq faciebant: grossulos ex melle edebat.

Expanded text:
quae inferum deorum avertentiumque in tutela sunt, eas infelices nominquae inferum deorum avertentiumque in tutela sunt, eas infelices nominam nigram nigrosque fructus ferunt, itemque acrifolium, pirum silvaticum, ruscum, rubum sentesque, quibus portenta prodigiaque mala comburi iubere oportet. Quid quod ficum tamquam non pomum secerni a pomis apud idoneos reperimus? Afranius in Sella: "pomum holus ficum uvam", sed et Cicero oeconomicon libro tertio: "neque serit vitem neque quae sata est diligenter colit: oleum ficos poma non habet." Nec hoc ignorandum est, ficum solaex omnibus arboribus non florere. Lacti proprie ficorum dicitur. "Grossi" appellantur fici quae non maturescunt. Hos Graeci dicunt ὀλύνθους. Mattius: in milibus tot ficorum non videbitis grossum, et paulo post ait: sumas ab alio lacte diffluos grossos. Et Postumius Albinus annali primo de Bruto: "ea causa sese stultum brutumque faciebat, grosullos ex melle edebat."
Abbreviated transcription (Latin):
uianum. Orbiculatũ. precianum. rubile. signinũ. tullianũ titra¬
fici aridȩ ut enumeremꝰ genã ficorum eodem cloacio nos de hiis
ut de atiis instruente. Sic enĩ diuersas ficos diligentiȩ suȩ more di¬
numerat. Affrica. albula. harundinea. asinastra. atra. palusca. an¬
gusta. bifera. carica. caldica. alba. uigra. chia alba nigra. calpurni¬
ana. alba nigra. cucurbitiua. duricoria. herculanca. liuiana. ludia.
Leptoludia. mansica. numica pulla põpeiana. p̃cox. tellana atra.
S ciendũ qd̃ ficus alba ex felicib sit arborib. contra: nigra ex ĩfelici¬
b. Docent nos utrũq pontisices. Ait enĩ ueranus de uerbis pontifi¬
calib. Felices arbores pittantira c̃ẽ: quencus. esculus. ylex. suberiꝰ
fagus. corilus. Sorbꝰ ficus alba. pirus. malus. uitis. prunis. cornꝰ
iotus. Carquimꝰ aut̃ pͥscus: in osteutario arborario sic ait. Arbores

Expanded text:
vianum, orbiculatum, Praecianum, rubile, Signinum, Tullianum, Titiavianum, orbiculatum, Praecianum, rubile, Signinum, Tullianum, Titiafici aridae ut enumeremus genera ficorum, eodem Cloatio nos de his ut de aliis instruente. Sic enim diversas ficos diligentiae suae more dinumerat: Africa albula, harundinea, asinastra atra, palusca, Augusta, bifera, Carica, Chalcidica alba nigra, Chia alba nigra, Calpurniana alba nigra, cucurbitiva, duricoria, Herculanea, Liviana, Lydia, leptolydia, Marsica, Numidica pulla, Pompeiana praecox, Tellana atra. Sciendum quod ficus alba ex felicibus sit arboribus, contra nigra ex infelicibus. Docent nos utrumque pontifices. Ait enim Veranius de verbis pontificalibus: "felices arbores putantur esse quercus, aesculus, ilex, suberies, fagus, corylus, sorbus, ficus alba, pirus, malus, vitis, prunus, cornus, lotus." Tarquitius autem Priscus in ostentario arborario sic ait: arbores
Abbreviated transcription (Latin):
de citreo dixisse uirgilium: Accipite ꝙ̃ oppius in libro de siluestri¬
b arborib dicat. Citrea id est malus & ꝑsica Alt̾a geueratur
in italia : & in media altera. I paulo pꝰ de citreo loquens ait.
Est autem odoratissimũ ex quo interiectũ uesti tineas uecat. Fer¬
tur etiam uenenis contrarium. qd trictum cũ uio: purgacio¬
ne uirium suarũ bibentes seruat. generantur aut in ꝑside omni
tempore mala citrea. Alia enĩ p̃carpuntur: alia interim maturescunt.
ides hic & citreum nominari & om̃ia signa pomi: q̃ de eo uirgilius
uixit. licet nom̃ citrei ille ñ dixerit. Nam & homerus qͥ citreũ syoni.
uidemꝰ: uarietas nominũ numerosa dicernit. Nã idem cloacius
sic eorũ uocabula describit. Anicianũ. Cucurbitiuũ. Cirritum. Cer¬
uisca. calculosũ. crustuminũ. Decimanũ. greculũ. Lollianũ. Lanu¬
uinum. Laureum. Lateresianũ. Myrapiũ. Milesyũ. murteũ. ne¬

Expanded text:
de citreo dixisse Virgilium, accipite quae Oppius in libro de silvestride citreo dixisse Virgilium, accipite quae Oppius in libro de silvestribus arboribus dicat: Citrea item malus et Persica: altera generatur in Italia, et in Media altera. Et paulo post de citreo loquens ait: Est autem odoratissimum: ex quo interiectum vesti tineas necat. Fertur etiam venenis contrarium, quod tritum cum vino purgatione virium suarum bibentes servat. Generantur autem in Perside omni tempore mala citrea: alia enim praecarpuntur, alia interim maturescunt. Vides hic et citreum nominari et omnia signa poni quae de eo Virgilius dixit, licet nomen citrei ille non dixerit. Nam et Homerus, qui citreum θύον quae vidimus varietas nominum numerosa discernit. Nam idem Cloatius sic eorum vocabula describit: Anicianum, cucurbitivum, cirritum, cervisca, calculosum, Crustuminum, decimanum, Graeculum, Lollianum, Lanuvinum, laureum, Lateresianum, myrapium, Milesium murteum, Nae
Abbreviated transcription (Latin):
ra scͥptores. qui nuces & mala sic diuidunt. ut nuces dicant
om̃e pomum qd̃ foris duro tegatur & intꝰ habeat qd̃ esui est:
rat: magis erit inter mala numerandũ. hiis p̾missis malo¬
rum enuineranda sunt genera. q̃ cloatiꝰ in ordinatorũ grecoꝵ.
libro quarto tta diligenter enumerat. Sunt aũt genera ma¬
lorum: Amerinum. Cottoniũ. Citreum. Coccymeliũ. Conditiuũ.
eti ALHAic. Musteum. Mattianum. Orbiculatũ. O gracianum.
precox. p annuceum. Punicum. ꝑsicum. Quirianũ. ꝓsiuũ. rubrũ.
Scandiancũ siluestre. strucium. scancianũ. tibur. uerianũ. Ui deᷤᷤ
ꝑsicũ acloacio int mala mimeratũ. qd̃ nom̃ originis suę tenuit.
licet iam dudum nr̃i soli germen sit. Qd̃ aũt ait: idem cloatiꝰ
citreum: ⁊ ipsum ꝑsicũ malum est: scd̃m uirgiliũ. Felicis ma¬
li quo ñ prestantuis ullum: ⁊ reł. Et ut nemo dubitet hȩc

Expanded text:
ra scriptores qui nuces et mala sic dividunt, ut nuces dicant ra scriptores qui nuces et mala sic dividunt, ut nuces dicant omne pomum quod foris duro tegatur et intus habeat quod esui est, rat, magis erit inter mala numerandum. His praemissis malorum enumelibro quarto ita diligenter enumerat: Sunt autem genera malorum: Amerinum cotonium citreum coccymelum conditivum ἐπιμηλὶς musteum Mattianum orbiculatum ogratianum praecox pannuceum Punicum Persicum Quirianum prosivum rubrum Scaudianum silvestre struthium Scantianum tibur Verianum. Vides Persicum a Cloatio inter mala numeratum, quod nomen originis suae tenuit, licet iam dudum nostri soli germen sit. Quod autem ait idem Cloatius citreum, et ipsum Persicum malum est secundum Virgilium: Felicis mali quo non praestantius ullum et reliqua. Et ut nemo dubitet haec
Abbreviated transcription (Latin):
Partim ꝑsica qd̃ nomen sic deniq fertua
P ropterea quod qui quondam cum rege potenti.
Nomine alexandro magno fera prelia bello.
In persas retulere suo post inde reuentu.
Hoc genus arboris in p̾latis finib grais
Disseruere nouos fructus mortalib dantes.
Molusca hȩc nux est: nequis forte inscius erret.
Nux terentina dicitur q̃ ita mollis est: ut uix adtrectata frangat᷑.
de qua in libro faborini sic reperitur. Itẽ qd̃ quidã terentinas oues
uł mices dicunt: quȩ sunt terentinȩ a tenero qd̾ est lingua sabi¬
norum molle. unde ix terentios qͦ dictos putat uarro ad libonẽ
primo. quã in culpam etiã oracius potest uideri incidere quiait
& molle tarentum. Nux pinea hos nobis qui appositi sunt nucu¬
leos dedit. Plautꝰ in cistellaria. Qui e nuce nuculeos ẽẽ uult:
frangat nucem. I quia mala uidemus admixta bellariis: pꝰ nu¬
ces de malorum generibꝰ difserendum est. Sunt de agri cultu¬

Expanded text:
partim Persica, quod nomen sic denique fertur partim Persica, quod nomen sic denique fertur propterea quod qui quondam cum rege potenti, nomine Alexandro Magno, fera proelia bello in Persas tetulere, suo post inde reventu hoc genus arboris in praelatis finibus Grais disseruere, novos fructus mortalibus dantes. Mollusca haec nux est, ne quis forte inscius erret. Nux terentina dicitur quae ita mollis est ut vix attrectata frangatur. De qua in libro Favorini sic reperitur: "item quod quidam Tarentinas oves vel nuces dicunt, quae sunt terentinae a 'tereno', quod est Sabinorum lingua molle, unde Terentios quoque dictos putat Varro ad Libonem primo." Quam in culpam etiam Horatius potest videri incidere, qui ait et "molle Tarentum". Nux pinea hos nobis qui adpositi sunt nuculeos dedit. Plautus in Cistellaria: qui e nuce nuculeos esse vult frangit nucem. Et quia mala videmus admixta bellariis, post nuces de malorum generibus disserendum est. Sunt de agri cultu
Abbreviated transcription (Latin):
Nux greca hȩc est. q̃ & amiglale dicit᷑. s & thasia eadẽ nux uo¬
catur. Testis est cloatius in ordinatorũ grecoꝵ libro quarto. cũ sic
ait. Nux greca amigdale: arta uͦ in supplicatõe: mice̾ grecã inqͥt
fabumq adde quantũ libet. Nucem moluscam licet hyemis
nobis tempꝰ inuideat: tam̃ quia de nucib loquimur: iudidam ñ
relinquamus. Plautꝰ in calceolo sic eiꝰ meminit. Moluscã nucem
suꝑ eiꝰ dixit impendere regulas. Eoce plautꝰ nominat quidem
s qͥd sit nux molusca ñ exprimit. Est aut̃ ꝑsicũ qd̾ uulgo uo¬
catu: & molusca nux dicitur. sqõ scilicet cetis omib nucibꝰ
mollioe sit. huiͦ rei idonẽ adsertor est furius ura longe doctissi
inꝰ in ioyllio qd̃ inscribit᷑ moretũ. Nam cũ loquitur de ortulano
faciente moretum. inter cetera q̃ eo mittit. & hoc pomũ mitti
ait. his uerbis. Admisce tua basilicis hȩc nunc partim.

Expanded text:
Nux Graeca haec est quae et amygdale dicitur, sed et Thasia eadem nux voNux Graeca haec est quae et amygdale dicitur, sed et Thasia eadem nux vocatur. Testis est Cloatius in Ordinatorum Graecorum libro quarto, cum sic ait: Nux Graeca amygdale. Atta vero in Supplicatione: Nucem Graecam, ait, favumque adde quantum libet. Nucem molluscam licet hiemis nobis tempus invideat, tamen, quia de nucibus loquimur, indictam non relinquemus. Plautus in Calceolo sic eius meminit: — Molluscam nucem Super eius dixit inpendere tegulas. Ecce Plautus nominat quidem, sed quae sit nux mollusca non exprimit. Est autem Persicum quod vulgo vocatur: et mollusca nux dicitur scilicet, quod ceteris omnibus nucibus mollior sit. Huius rei idoneus adsertor est Suevius, vir longe doctismus, in idyllio quod inscribitur Moretum. Nam cum loquitur de hortulano faciente moretum, inter cetera quae eo mittit et hoc pomum mitti ait his verbis: admiscet vaca basilicis haec nunc partim,
Abbreviated transcription (Latin):
meminit uarro in logistorico: qͥ inse̾bitur marius de fortuna.
Iude scilicet p̾nestinȩ nuces. Est ⁊ illud apõ neuiũ in fabula a¬
riolo. Quis heri apd̃ te p̾nestim ⁊ lamiuini hospites. Suopte
utrosq decuit acceptos cibo alteris iuanẽ bulbam madidam
dari: alteris nuces in ꝓcliui ꝓfundere. hanc aut̃ inicẽ greci pon¬
ticam uocant. dũ unaquęq natio indit huic nuci nom̃. ex lo¬
&o in quo nascitur copiosior. Nux castanea: de qͣ uirgiliꝰ castane¬
asq nuces. uocatur ethera deothica. Nam uir doctꝰ opius ĩ li¬
bro quẽ fecit de siluestrib arborib sic ait. Hora cleotica hȩ nux
quã quidam castaneã uocant: itemq pontica nux atq etiam
q̃ dicuntur basilicȩ uiglandes: germina atq flores agunt. simili¬
t hisdem temporib quib grecȩ nuces. Nunc dicendũ est q̃ sit gre¬
ca nuix. Ac simul hoc dicens amigdalã de lance tulit & ostendit.

Expanded text:
meminit Varro in logistorico qui inscribitur Marius de fortuna: meminit Varro in logistorico qui inscribitur Marius de fortuna: inde scilicet Praenestinae nuces. Est et illud apud Naevium in fabula Ariolo: Quis heri Apud te? Praenestini et Lanuvini hospites. Suopte utrosque decuit acceptos cibo, Alteris inanem bulbam madidam dari, Alteris nuces in proclivi profundere. Hanc autem nucem Graeci Ponticam vocant, dum unaquaeque natio indit huic nuci nomen ex loco in quo nascitur copiosior. Nux castanea, de qua Virgilius: Castaneasque nuces, vocatur et Heracleotica. Nam vir doctus Oppius in libro quem fecit de silvestribus arboribus sic ait: Heracleotica haec nux, quam quidam cataneam nominant, itemque Pontica nux atque etiam quae dicuntur basilicae iuglandes germina atque flores agunt similiter isdem temporibus quibus Graecae nuces. Nunc dicendum est quae sit Graeca nux. Ac simul hoc dicens amygdalam de lance tulit et ostendit.