comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num. leuiathan os istiꝰ euadat:
ut illicita nulla committat:s
hinc cognoscimus. qͣntũ redẽ¬
ptori humani generis debitoreᷤ
sumus: qui. ñsolum nos in ore
leuiathan ire ꝓhibuit: s ab ore
etiam redire concessit. Qui. spẽ
peccatori ñ abstulit: quia ma¬
xillam eius. ut euadendi uiam
tribueret. ꝑforauit: ut saltem
post mortem fugiat: qui incau
homini p̃cepta. ne peccet: et¬
camen peccanti dedit remedia.
ne despet Unde. & cauendum
summoꝑe ẽ: ne quis delectati¬
one peccati. leuiathan istr ore
rapiatur: ettamen si raptus
fuerit. ñ despet: qui peccatum
ꝑfectȩ lugeat: adhuc foramen
in maxilla eius inuenit.ꝑ qđ
euadat. Iam dentib teritur:
s adhuc. si euadendi uia quen¬
tur: in maxilla eius.foramen
inuenit᷑ habet etiã qͦ captus
exeat: qui p̃uidere noluit ne

Expanded text:
num Leviathan istius os evadat, num Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incauthomini ptamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est, ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur, et tamen si raptus fuerit non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit per quod evadat. Jam dentibus teritur: sed adhuc, si evadendi via quaeritur, in maxilla ejus foramen invenitur. Habet etiam captus quo exeat, qui praevidere noluerit ne
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Ab intellectu cireuli. ar¬
milla ñ discrepat: qͥa ipsa qͦ.
hoc ubi ponitur. ãbigendo
constringit. s quia armilla¬
lagus tendit᷑: ꝑ armillã. occul¬
ti eius iudicii erga nos ꝓtec¬
do impensior designatur. Ar¬
milla gͦ. dñs maxillam leuia¬
chan istius ꝑforat: quia ief¬
fabili misediȩ suȩ potentia. sic
malicȩ antiqui hostis obuiat:
ut aliquando.eos etiã qͦs iam
cepit. amittat. Et q̃si ab ore il¬
lius cadunt: qui. post ꝑpetra¬
tas culpas. ad innocentiã re¬
deunt. Quis enim. ore illius
semel raptus. maxillã ei eua¬
deret: si ꝑforata ñ eẽt: An non
i ore petrũ tenuit.cũ negauit:
An non in ore dauid tenuitcũ
m tantã se luxuria uoraginẽ
mersit: S dũ ad uitã uteb.
ppenitentiam rediit: leuiath¬
an istȩ eos aliquomͦ. quasi ꝑ
maxillȩ suȩ foramen amisit
ꝑ foramen gͦ marillȩ. ab ey ore
subtracti sunt: qui. post ꝑpetra¬
qonem tantȩ nequiciȩ.peniten¬
do redierunt. Quis autẽ homi¬

Expanded text:
ur. Ab intellectu circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoque hoc ubi ponitur ambiendo constringit; slatius tenditur, per armillam occulti ejus judicii erga nos protectio impensior designatur. Armilla ergo Dominus maxillam Leviathan istius perforat, quia ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam cepit amittat; et qlius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem homi
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum sese nobis ꝑspeciem
ostenderit. subtrahit: ꝓtinus sub
infirmitati nr̃e dñs non aꝑta
speciȩ maiestatis suȩ. sed pred¬
catorum suoꝵ uoce locutus ẽ
ut corda adhue earnalia.carnis
lingua pulsaret: ut tanto facilr
insueta ꝑciꝑent: quanto ea ꝑso¬
nitum consuetȩ uocis audiren.
At postquam ꝑmortem inpul¬
uerem caro resoluitur. & presur¬
rectionem puluis animat᷑: tunc
de dõaudire uerba ñquerimus:
quia unum ipsum quod implec
quanto & mentes nr̃as.ui intimȩ
illustratonis penetrat. Sublatis
nanq orꝗs & occidentib uerbis:
qͣsi quidã sonus ȩternȩ predicato¬
nis fit. ipsa imago internȩ uisio¬
nis. Unde. rectȩ nunc adbeatum
iob dñs dic̃. Quis enarrauit cȩloꝵ
raqonem: &concentum celi quis
rato accipitur: nͥ uis suꝑna secre¬
torum: Quid ꝑceli concentum:
nͥ concors predicangum sermode¬
signat᷑: Conditor gͥ nr̃ cum cȩlo¬
rum rationem narrare ceꝑit. dor¬
mire cęli concentum facit: quia

Expanded text:
quia cum sese nobis per speciem ostenderit subtrahit, protinus subinfirmitati nostrae Dominus non aperta specie majestatis suae, sed praedicatorum suorum voce locutus est, ut corda adhuc carnalia carnalis lingua pulsaret, et tanto facilius insueta perciperent, quanto ea per sonitum consuetae vocis audirent. At postquam per mortem in pulverem caro resolvitur, et per resurrectionem pulvis animatur, tunc de Deo audire verba non quaerimus, quia unum ipsum quod implet quanto et mentes nostras vi intimae illustrationis penetrat. Sublatis namque fortis et occidentibus verbis, quasi quidam sonus aeternae praedicationis fit ipsa imago internae visionis. Unde et recte nunc ad beatum Job Dominus dicit: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum cratio accipitur, nisi vis superna secretorum, quid per coeli concentum, nisi concors praedicantium sermo designatur? Conditor igitur noster cum coelorum rationem narrare coeperit, dormire coeli concentum facit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ conditus. doceatur: Quia gͥ
laus tantȩ intelligentiȩ:. non p̃¬
cheatoris uirtus ẽ. s auctoris:
rectȩ. peundẽ auctorem dicit᷑.
Uel quis dedit gallo intelligentiã:
Ac si diceret. nͥ ego: qui doctorũ
mentes. qͣs mire ex iuchilo con¬
did. ad intelligenda quȩ oc¬
culta sunt mirabilius instruxi:
Unde bene ut indichs prediean¬
tium ñ solum inspiratorem se
intelligentiȩ. sed etiam aucto¬
rem loquutonis ostendat: ad

Expanded text:
 conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcernam. Ac si aꝑtȩ diceret. Ꝙ
si quidam patientiã boni oꝑis
ostendunt: glam & incorrup¬
tionem non recipiunt. fi inten¬
tionẽs cordis. id est bases fabri¬
ce infundamento non figunt:
quia uidelicet d̾s uel honestȩ
uite echficium non inhabitat:
qd extra se positum non ipse
electȩ uniuscuiꝰq anime. spei
eterntatis innituntur: recte uo
&e dominica. de hac terra dicit᷑
Suꝑ quo bases illius solidatȩ st̃:
Ac si aꝑte chceret̾ nisi suꝑ me:
Cui. dum iusta queq anima in¬
tencdit: omne qd temporaliter
facit. inme ꝓculdubio non dẽ¬
poraliter construit. Quia uero
tunc robustius infundamento
solidamur: cum uerba dĩ &m
exteriorib preceptis sequim᷑.
& in intimis sensib subtilius
intelligendo pensamus: rectȩ

Expanded text:
aeternam . Ac si aperte diceret: Et aeternam . Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fundamento non figunt, quia videlicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se positum non ipse electae uniuscujusque animae spei aeternitatis innituntur, recte voce 909 Dominica de hac terra dicitur: Super quo bases illius solidatae sunt? Ac si aperte diceret, Nisi super me. Cui dum justa quaeque anima intendit, omne quod temporaliter facit, in me procul dubio non temporaliter construit. Quia vero tunc robustius in fundamento solidamur, cum verba Dei et in exterioribus praeceptis sequimur, et in intimis sensibus subtilius intelligendo pensamus, recte
Abbreviated transcription (Latin):
libet summa oꝑa maniter faci¬
unt: si intentiones cordium. extͣ
eternitatis certitudinem deflec¬
tuntur. & uere uitȩ premia non
requirunt: Iantoq grauiora rui¬
ne suꝑse dampna ȩdificant qͣn¬
to altiora echificia extra fundam̃¬
tum portant: quia cum ȩternȩ
uitȩ premiis non intendunt :
quo plus se qͣs inuntutib eri¬
fundius cadunt. Non gͦ pensan¬
dum ẽ. bases qͥd sustinent: sed ubi
sustmnentur: qͥa ꝓfecto humana cor¬
da chuinitus ꝑscrutantur. ñ solũ
quȩ faciunt: sed quid moperib
querunt. Unde cũ districtum iu¬
dicem paulus describeret: atq ac¬
tionem bonam narraret. chcens:
qui reddet unicuiq scđm oꝑa
cius. his quidem qui scd̃m pati¬
entiam boni oꝑis. gloriam &. in-¬
corruptionem: quia nominata
boni opis patientia qͣsi cotam
electȩ actonis fabricã dicerat:
subtiliter ilico. ubi bases eiusdem
fabricȩ consisterent. exqͥsiuit. di¬
cens. Glam & honorem & incor¬
ruptionem: querentib uitam

Expanded text:
libet summa opera inaniter faciunt, si intentiones cordium extra aeternitatis certitudinem deflectuntur, et vitae verae praemia non requirunt, tantoque graviora ruinae super se damna aedificant, quanto altiora aedificia extra fundamentum portant, quia cum aeternae vitae praemiis non intendunt, quo plus se quasi in virtutibus erifundius cadunt. Non ergo pensandum est bases quid sustinent, sed ubi sustinentur, quia profecto humana corda divinitus perscrutantur, non solum quae faciunt, sed quod in operibus quaerunt. Unde cum districtum judicem Paulus describeret, atque actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem, secundum patientiam boni operis, gloriam et corruptionem ; quia, nominata boni operis patientia quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
studia derelinquant:s sic mu
trisq mentem parciendo con¬
iungant: quatinus nec amorẽ
đi prȩpediat amor ꝓximi: nec
amorem ꝓximi. quia transcen¬
dit. abiciat amor dei. Quia igit᷑
humano corc.quid ageret igno¬
ranti. dđi atq hominis mediator
apparuit: qui &agendo trans¬
itoria disponeret. & contẽplan¬
do ostenderet. unde cuncta pen¬
derent: rectȩ dr̃. Uel qͥs dimisit
lapidem angularem eius: Ac
si aꝑtȩ dñs diceret. Nisi ego: qͥ
unicũ quẽ sine tp̃r genui.seruan¬
dis hominib cũ tempore osten¬
di: incuius uita discerent etiã
diuersa uiuendi studia non di¬
screpare: Et notandum. qd eũ
se non emisisse. s demisisse as¬
serit: quia ꝓfecto humanã na¬
turam filius suscipiens:adima
de sublimib uenit. Cuius in¬
carnatonis mysterium. quia¬
& electi angeli mirati sunt. qui
eodem mysterio redempti non¬

Expanded text:
studia derelinquant; sed sic in studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti Dei atque hominis Mediator apparuit, qui et agendo transitoria disponeret, et contemplando ostenderet unde cuncta penderent, recte dicitur: Vel quis dimisit lapidem angularem ejus? Ac si aperte Dominus diceret: Nisi ego, qui unicum quem sine tempore genui servandis hominibus cum tempore ostendi, in cujus vita discerent etiam diversa vivendi studia non discrepare. Et notandum quod eum non se emisisse, sed dimisisse asserit, quia profecto humanam naturam Filius suscide sublimibus venit. Cujus incarnationis mysterium etiam electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non
Abbreviated transcription (Latin):
Lapis quippe angularis ẽ adsa¬
cra eloquia. intellectus duplex.
Qui tunc huinitus dmitcitur:
qͣndo nequaquam districto iu¬
dicio.ignorantiȩ suȩ tenebris
illigatur: sed quadã lib̾tate
ꝑfruitur: dum inpreceptis di
sufficit. uel. exequendo exterio¬
ra agere uel contemplando. in¬
terna sentire. Ad qd. nunquã
nr̃ intellectus assurgeret: si ad
suscipiendam naturam nram
ipse nr̃ conditor non ueniret
Qui aliter angularis lapis dr̃
quia duos inse populos iun¬
xit: atq aliter: quia coniun¬
cc̃ȩ utriusq uide. acque uideli¬
cet &contemplaque inse ex¬
empla monstrauit. Abac̾tiua
enim uita:longe contempla¬
dua dstat. S incarnatus re¬
demptor ueniens.dũ utramq
exhibuit: inse utramq socia¬
uit. Nam cum inurbe miracła
faceret:. inmonte uͦ orando con¬
tinuȩ ꝑnoctaret: exemplum
suis fidelib prȩbuit: ut nec
contemplagonis studio. ꝓxi¬
morum curam negligant nec
rursum cura ꝓximoꝵ immoda¬
tius obligati. contemplationis

Expanded text:
Lapis quippe angularis est ad sacra eloquia intellectus duplex. Qui tunc divinitus dimittitur, quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius obligati contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriam corruptionis uicerat.
nunc luxuriam restringat elatio¬
nis: ne de patientia. uel de casti¬
tate supbiens. tantũ peius int̾
ante ocłos di luxuriosus existe

Expanded text:
luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existe
Abbreviated transcription (Latin):
doctores tribuant qđ ꝑexhortatio¬
nem suã adsumma ꝓficere audito¬
res uident: quia nisi sp̃s sc̃s eorũ
corda repleat: ad aures corpor.
uox docentum incassum sonat.
Formare enim uocem magistri ex¬
tenus possunt: sed hanc imprime
interius non possunt. Neq enim
qui plantat ẽ aliquid. neq qui ri¬
gat: s qui incrementum dat ds.

Expanded text:
doctores tribuant quod per exhortationem suam ad summa proficere auditores vident: quia nisi Spiritus sanctus eorum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
res. qui iam beneiiuentib docto¬
rib inhȩient calorẽ suꝑni amoris
accipiunt: cũ pafflatum sc̃i sp̃s ex¬
citantur. Ac si aꝑtȩ beato iob dicet
Incassum tͥ tribuis. si quos ꝑte ꝑfeciᷤ¬
se inuͥtutib cõtẽplaris: quia hi quoᷤ
ꝑte incaliusse estimas. nͥ eos sp̃s sc̃i
fenior attingeret̾ frigidi in sua in¬
sensibilitate remanerent. Postqͣm
uͦ hȩc fortit̃ dirit: parrogantiam
leuit motus. irrisionis ilico uerba
eo fabricatus es gelos: qui solidissim.
qͣsi ȩre fusi sunt. Possunt ꝑcȩlos. hi
qui incelestib sunt conditi an¬
gelici sp̃s. designari. Unde. & in

Expanded text:
i jam bene viventibus doctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illico verba eo fabricatus es coelos, qui solidissimi quasi aere fusi sunt. - Possunt per coelos hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici spiritus designari. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
filium ducere: & quem adeon¬
solationem senii acceꝑat. immo¬
lare. Cui numirum adinterro¬
gationem bene respondent: idẽ

Expanded text:
filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat immolare . Cui nimirum ad interrogationem bene respondenti, id
Abbreviated transcription (Latin):
genua erigite. Unde. sapientia in
to. Ac si aꝑtȩ dic̾et. Ego ñ feminis s
uris loquor: qͥa hi qui fluxa m̃¬
te sunt. mea uerba ꝑciꝑe nequaꝗͣ
possunt. Lumbos uͦ accingere ẽ:
uel moꝑe luxuriam. uel ineogi¬
tatione refrenare. Delectatio nãq
carnis: inlumbis ẽ. Unde & scĩs p̃¬
dicatorib dr. Sint lumbi ur̃i pre¬
cincti: & lucernȩ ardentes. Flũbos
enim luxuria: ꝑlucernas autem.
bonoꝵ opum claritas designat᷑
& lucernas tenere. Ac si aꝑte di¬
cat Prius inuobismetipsis luxu¬
nam restringite: &tẽ u deuob̾.
aliis bonoꝵ oꝑum exempla mon¬
strate S cum beatum iob tan¬
ta pręditum castitate nouerimꝰ:
cur ei post dot flagella đr. accin¬
ge sic̃ uir lumbos tuos. idest sic̃
fortis restringe luxuriam: ñ qͥa
alia ẽ luxuria carnis: qua castita¬
tem corrumpimus. alia uͦ luxu¬
ria cordis ẽ qua de castitate glori¬
amur: Dicitur gͦei. accinge sicut
uir lumbos cuos: ut qui prius

Expanded text:
genua erigite . Unde et Sapientia in to . Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed viris loquor, quia hi qui fluxa mente sunt mea verba percipere nequaquam possunt. Lumbos vero accingere est vel in opere luxuriam vel in cogitatione refrenare. Delectatio namque carnis in lumbis est. Unde et sanctis praedicatoribus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Per lumbos enimbonorum operum claritas designatur. et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id est, sicut fortis restringe luxuriam, nisi quia alia est luxuria carnis, qua castitatem corrumpimus; alia vero luxuria cordis eamur. Dicatur ergo: Accinge sicut vir lumbos tuos ; ut qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
aliud excelsum brachium acci¬
pitur. nͥ suꝑba antixpi celsitu¬
do: quȩ suꝑ reꝓbas mentes ho
gitur. ita ut homo pec ca¬
tor. & tamen ȩstimari homo de
spiciens. deum se suꝑ homines
mentiatur: Unde paulus apłs
dic̃. Ita ut intemplo di sedeat:
ostendens se tanqͣm sit ds̃. Cuip
ut tumorem plenius ostendẽt:
premisit. Qui aduersatur et ex¬
tollitur: suꝑ omne qd dicit ds̃.
aut qd eolitur. Ds̃ enim diciali¬
quando & homo potest. iurta
qd admoysen dicitur: Ecce con¬
sticui te d̃m pharaonis. Ds̃ uero
coli purus homo non potest

Expanded text:
aliud excelsum brachium accipitur, nisi superba Antichristi celsitudo, quae super reprobas mentes homs erigitur, ita ut homo peccator, et tamen spiciens, Deum se super homines mentiatur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se, tanquam sit Deus . Cujus ut tumorem plenius ostenderet, praemisit: Qui adversatur et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . Deus enim dici aliquando et homo potest, juxta quod ad Moysen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis . Deus vero coli purus homo non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
pios exea: Pterram quippe.ho¬
mo infima sapiens designatur:
cui peccanti dictum ẽ. Terra es:
& interram ibis.S quia pius con¬
ditor facturã suã ñdeserit: mala
hominum. & ꝑsuã patientiã to¬
lerat: &ꝑeorum quandoq conu̾¬
sionẽ relaxat. Cum duras atq in¬
sensibiles mentes respicit: modo
eas minis. mͦ uerberib. mͦ reue¬
lationib tcrret: ut que pessima
secuntate duruerant salubriti¬
more mollescant. quatnus uel
sero redeant: & hoc ipsum saltun
qd hu expectati sunt. erubescañ.
Scit enim dñs quia extrema uitȩ
nr̃e plus iudicat: & iccuco electos
suos infinẽ sollicitius purgat.
Scriptum quippe ẽ. Dñs iudicabit
fines derix. Tanto gͦimpensius uil¬
dimis nrĩs inuigilat: qͣnto inipsis
pendere initia uitȩ sequentis pen¬
sat. Qcd̃ quia miscd̃iter facit pie¬
tate sua imedio deducta. qua
etiam sero conuersos peccatores
recipitͣ beati iob iusticiam eru¬
dit: dicens. Nunquid denuisti

Expanded text:
pios ex ea? Potepios ex ea? Potemo infima sapiens designatur, cui peccanti dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed quia pius conditor facturam suam non deserit, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum autem duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore molescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem, quod diu exspectati sunt erubescant. Sic enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitius purgat. Scriptum quippe est: Deus judicabit fines terrae . Tanto ergo impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis pendere initia vitae sequentis pensat. Quod quia misericorditer facit, pietate sua in medium deducta, qua etiam sero conversos peccatores recipit, beati Job justitiam erudit, dicens: Nunquid tenuisti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑb equalem᷑ dampnatus. infe¬
riorem putet. Nam cum de illo hoc
qđ iam p̃misimus. dr extollens
dudum dĩ similitudinem. qͣsi iux¬
ta dm se erigere uoluit: s insuꝑ¬
biȩ culpa crescendo: lam se supra
let Quia gͦ hȩc eius suꝑbia distri¬
ct̃i iudicis eri aduentu ferienda:
sicut scriptum ẽ: quẽ dñs iħs int̃¬
ficiet spũ oris sui: & destruet illu¬
stratione aduentus sui: recte di
tur. Cuncta tam̃ hȩc. quȩ bis discus¬
sa sunt: adhuc intelligi & alit̃ pos¬
sunt. Uerba enim di: qͣsi pigm̃ta
quedã sunt nr̃i adiutorii. Et sic̃
pigmentum qͣnto plus teritur.
tanto in poculo eius uitus auge¬
tur:ita chuina eloquia.q magis
exponendo conterimus: eo audi¬
entes amplius. qͣss bibentes. am¬
gͥ misericors ds̃ diu peccata ho¬
minum tolerat: & cũ iam uicinũ
finem respicit plerunq mentes
peccantium immiitat: rectȩ de
se.uim tantȩ pictatis insinuanᷤ
ens extrema terrȩ: & excussisti im¬

Expanded text:
superbus aequalem, damnatus infesuperbus aequalem, damnatus inferiorem putet. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimus dicitur: Extollens dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra lit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui , recte ditur.---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juur misericors Deus diu peccata hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit, plerumque mentes peccantium immutat, recte de se, vim tantae pietatis insinuans, ens extrema terrae, et excussisti im
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ eolitur. tͣnsire conatur. Notan¬
dum uͦ ẽ in quantã suꝑbiȩ foueã
cecidit: qͥ mmensuram ruinȩ qͣ
lapsus ẽ. ñ ꝑmansit. Diabolus qͥp¬
pe uelhomo. abstatu conditionis
ꝓpriç. elata mente corruerunt: ut
uel ille diceret. ascendã suꝑ altitu¬
dinem nubium. similis ero altis¬
simo: uel iste audiens crederet. aꝑi¬
entur ocłi ur̃i. & eritis sic̃ dii. Iccir¬
co gͦ uderq cecidit: quia ẽt̃ simi¬
lis deo. non ꝑiusticiam. sed ꝑpo.
tentiã concupiuit S homo per
grãm liberatus. qui di similitu¬
dinem ꝑuerse appetendo. cecide¬
rat: inreatucriminis sui. longe dõ
imparem se ẽẽ cognoscens clamat.
Oñe quis similis tibi: diabolus uͦ.
in lapsus sui crimine. iustȩ dimis¬
sus: inmensuram ruinȩ suȩ mini¬
mȩ ꝑmansit. S quantodiu abom¬
nipotentis d̃i gr̃a defuit. tantoma¬
gis reatum criminis cumulauit.¬
Nam qui ideo cecidit quia ꝑuerso
lit uideri deo similis dedignetur:
ald eum quem habere ñpotuit

Expanded text:
s colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est, non permansit. Diabolus quippe vel homo ab statu conditionis propriae elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimo . Vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo uterque cecidit, quia esse Deo similis nopotentiam concupivit. Sed homo per gratiam liberatus, qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens clamat, 31 Domine, quis similis tibi? Diabolus vero, in lapsu sui criminis juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit: sed quanto diutius ab omnipotentis Dei gratia defuit, tanto magis reatum criminis cumulaNam qui ideo cecidit, quia perverso ns, videri Deo similis dedignetur, atque eum quem habere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
quam demiquis dictum ẽ re-¬
stituct᷑ ut lutum signaculũ. &
stabit sicut uestimentũ . & aufe¬
retur abimpiis lux sua: qđ utiq
inilla c̃. antirp̃i ꝑsecutione faci¬
endum: mox. de eiusdẽ antixp̃i
ꝑditione nos ꝯsolans. ait. Et brachiũ¬

Expanded text:
iquis dictum est, Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et auferetur ab impiis lux sua, quod utique in illa est Antichristi persecutione faciendum, mox, de ejusdem Antichristi perditione nos consolans, ait CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Quamuis aliud sit prua¬
re aliud ñ dare. hoc tam̃ repetiit
sub dendo. non dedit: qd p̃misit.
priuauit. Ac si diccret. Qd̃ dixi. pͥ¬
uauit᷑. ñ iniustȩ sapientiã abstu¬
lit: s iustȩ non dedit. Unde & pha¬
raonis cor dñs obdurasse descri¬
bitur: non qd̃ ipse duriciam con¬
tulit: s qd̃ exigentib ei meritis.
nulla illud desuꝑ infusi dmoris
sensibilitate molliui t. S nunc

Expanded text:
t: Quamvis aliud sit privare, aliud non dare, hoc tamen repetiit subdendo: 'non dedit', quod praemisit: 'privavit'. Ac si diceret, quod dixi 'privavit', non iniuste sapientiam abstulit, sed iuste 'non dedit'. Unde et Pharaonis cor Dominus obdurasse describitur, non quod ipse duritiam contulit, sed quod exigentibus meritis nulla illud desuper infusi timoris sensibilitate mollivit. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
mens eleuat: obliuiscens quam
multa pretereat: cũ ualde sint
pauca. quȩ seruat. Necesse ẽ .gͥ. ut
inquib alios rep̃hendimꝰ. elatio¬
nem sollicitȩ nr̃e cogitationis in¬
clinemus: quia si sublimorem
se ceteris nr̃ animus conspicit:
quasi in precipicio singularitatis
ductus. eõ peus ruit. S cur hypo¬
crita celestia lucra deserens. t̾rems
elaboret: substrucionis adhuc no¬
mine subiungit. dicens. Puauit eã d̃s̃.

Expanded text:
mens elevet, obliviscens quam multa praetereat, cum valde sint pauca quae servat. Necesse est igitur ut in quibus alios reprehendimus, elationem sollicitae nostrae cogitationis inclinemus, quia si sublimiorem se caeteris noster animus conspicit, quasi in praecipitia singularitatis ductus, eo pejus ruit. Sed cur hypocrita coelestia lucra deserens terrenis elaboret, sub struthionis adhuc nomine subjungit, dicens: CAPUT XIV Rec.
Abbreviated transcription (Latin):
situm hinc pondus. illinc fructũ
nr̃i laboris estimemus. Et cũ pon¬
dus. fructum suꝑat̾. laborẽ quisq
innoxiȩ declinat: dum mͦ se in
aliis exerceat: in quib. lucrũ fruc¬
tuum. pondus laboris uineat Cũ
uͦ subsequentȩ quanttate fructu¬
um. mensura laboris aut ȩquat᷑.
aut uincitur: labor. ñ sine gͣui cul¬
pa declinatur. Unde. predicator
egregius.cum damasci ualde ob¬
stinatas mentes ꝑsequentum cer¬
neret eor noluit aduersitati con¬
fligere: quia & semetipsũ. quẽ pro¬
futurũ multis nouerat. uidit pos¬
se deficere: &aut nullis se illie.
aut paucis ꝓdesse. Secessum gͦ
acertamine petiit: & pugnatu¬
rum felieius. adalia bella se serua¬
uit.Nonenim loco untus. s locꝰ
uirtuti defuit: & iccirco fortissi¬
mus miles ad obsidionis angu

Expanded text:
situm hinc pondus, illinc fructum situm hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deaut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angu
Abbreviated transcription (Latin):
impetum fecerunt uno animo
inteatro: rapto gaio &aristareo
macedonib: comitib patiliAcq
mox subditur. Paulo autem uo¬
lente intrare in popłm: ñꝑmi¬
serunt discipuli. Quidam autẽ
& de asiȩ principib. qui erant
amiei ei miserunt adeum: ro¬
gandes ne se daret int̾eatrũ. Inqͥb
ꝓfecto uerbis agnoscimꝰ. quo im¬
petu contra cuneos adu̾santes
irrueret: nͥ eum pamicos & di-¬
scipulos.caritatis frena tenius-¬
sent S si obuiare hostib. si ultro
pugnã petere. si nosmetipsos sẽꝑ
relinquere incursum nr̃i feruoriᷤ
debemus: qͥd ẽ qd isdem p̃dica¬
dor egregius de semet ipso fatet᷑
mͦ sponte armators cimeos impe¬
tit. & mͦ se abarmatis hostib qͣsi
drepidus abscondit: nͥ hoc qđ ne¬
cesse ẽ ut ineius artificiosa uirtu¬
de diseamus. adu̾sarioꝵ pugnam.
& constant̃ aliquando appẽtere.
& prudenter aliquando dechna¬
re: Neccesse quippe ẽ. ut ꝑ omne
qd agimus: inmentis trutina po¬

Expanded text:
impetum fecerunt uno animo impetum fecerunt uno animo in theatrum, rapto Gaio et Aristarcho Macedonibus comitibus Pauli. Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum, non permiserunt discipuli, quidam autem et de Asiae Principibus qui erant amici ejus, miserunt ad eum, rogantes ne se daret in theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus, quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frema tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina po
Abbreviated transcription (Latin):
Plernq enĩ. quieti atq incon¬
cussi relinquimur: si obuiare
prauis ꝓiusticia ñ curamus.
S si ad eternȩ uitȩ desidium ani¬
mus exarsit: siiã uerũ lumen in¬
trinsecus respicit: si inse flamã
scĩ feruoris accendit: inquantũ
locus admittit. inquantũ eausa
exigit debemus ꝓ defensione iu¬
sticie. nos metipsos obicere: & ꝑ¬
uersis ad imusta erumpentib.
etiã cũ ab eis ñquenmur. obuia¬
re. Nam. cum iusticiã qͣm nos
amamꝰ. maliis feriunt: nos ni¬
chilominus sua ꝑcussione con¬
fodiunt: etiam si uenerari uide¬
antur. Quia gͦuir sc̃s. prauis ac
male  agentib sese etiam cũ non
queritur. opponit: recte de equo
calcarib excitatum. contͣ arma¬
tos hostes. quantus paulũ feruor
accenderat: qͣndo eũ ephesi adir-¬
rumpendas teatri turbas. zeli fla-¬
ma rapiebat. Scrptũ quippe est.
Replet sunt ira: &clamauerunt.
dicentes. Magna chana ephesioꝵ.
Et impletaẽ ciuitas confusione: &

Expanded text:
Plerumque enim quieti atque inconPlerumque enim quieti atque inconcussi relinquimur, si obviare pravis pro justitia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum causa exigit, debemus pro defensione justitiae nosmetipsos objicere, et perversis ad injusta erumpentibus, etiam cum ab eis non quaerimur, obviare. Nam cum justitiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiunt, etiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus sese etiam cum non quaeritur opponit, recte de equo calcaribus excitatum contra armatos hostes, accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rapiebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt, dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Et impleta est civit
Abbreviated transcription (Latin):
psalomonem dr. Non contrista¬
bit iustũ: quicqͥd ei acciderit
hinc. ineo rursum scriptum est.
Iustus qͣs i leo confidens: absq ter¬
rore ent. Inoccursũ bestiarũ. iccir¬
coleo ñ trepidat: qͥa p̃ualere se
omnib ñ ignorat Inde iusti uini
securitas. rectȩ leoni comparatur:
quia contra se cũ quoslibet insur
gere conspicit: admentis suȩ con¬
fidendam redit: & scit quia cun¬
ctos adusantes suꝑat: quia illũ
solum diligit. quẽ inuitus nullo¬
mͦ amitat. Quis quis enĩ ext̾iora.
quȩ & nolenti subtrahant᷑.appe¬
dit: sua se sponte extraneo timori
substerit. Infracta autem uut̾ ẽ
concupiscentiȩ t̾renȩ contempt̾.
quia & maltum mens ponitur:
cum areb infimis. spei suȩ iudi¬
cio subleuatur. Atq acuntis
adu̾santib tanto minus atcin¬
gitur: qͣnto insupius sita. tutiꝰ
solum contͣse uenientes mini¬
mȩ metuit: s eis etiã ioccur¬
sum ꝑgit. Unde. bene hic addi¬
tur: Inoccursũ ꝑgit armatis.

Expanded text:
per Salomonem dicitur: Non contristaper Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum qugere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit, et scit, quia cunctos adversantes superat, quia illum solum digit, quem intuitus nullo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tsolum contra se venientes minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnomine iħu contumeliã pati.
hinc paulus. cum duris in mace¬
donia fuisset ꝑsecucorib p̃ssus:
in eo qđ se afflictum insinuat:
etiam iocundatũ demonstrat:
dicens. Nam cũ uenissemus ma-¬
cedoniam: nullã requiẽ habu¬
it caro nr̃a. Acsi aꝑtȩ diceret. qͥa
sp̃s requiem habuit: dũ. ꝑ ꝓuec¬
tum animȩ. ꝑsecuionum sup¬
plicia. caro tolerauit. Contͣhunc
itaq equum. ab adu̾sariis sc̃e
eccliȩ parantur gladii. de dolore
pęnarũ: parantur arma. de pa-¬
drociniis scłarium potestatũ. So¬
lent nanq heretici potentũ mun¬
di defensionib. qͣs: quibzdã armis
se tegere: solent om̃s infideles. pre¬
dicationẽ fidei. excitatis etiã scłi
podestatib. impugnare.S equus
di exultat audacter: & exteriora
tormenta ñ metuit: quia internã
delectatonem querit. Potestatum
mundi iracundiã ñ formidat: qͥa
ipsiuis qͦ uitȩ presentis desidiũ.
ꝑments excessum calcat. Hinc.

Expanded text:
nomine Jesu contumeliam nomine Jesu contumeliam Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque vitae praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tat audacter: quia sie aduersis
ñfrangitur:sic̃ nec ꝓspis eleua¬
tur. Aduersa nanq ñ deiciunt:
quẽ ꝓsꝑa nulla corrumpunt.E¬
quus itaq istȩ. & fortis ẽ: & sub
freno ẽ.Ne gͦ prematur aduersis:
habet uim fortitudinis. Ne ele¬
uetur ꝓspis: habet pondus dẽ¬
sup insidendis. Decurrunt quippe
dempora: s iccireo iustum tra¬
here ñualent: qͥa leuare non pos¬
sunt. Illos nimirum trahunt. qͦs
leuant. Irata deiciunt: qͦs blan¬
da sustouunt. Uir autem bene
dõ subditus.scit inter transeun¬
da stare: scit inter lapsus decur¬
rendum tempor. mentis gres¬
sum figere:s cit nec ad subiecta
se erigere: nec ad obiecta trepida¬
re.Plerimq autẽ quia exerceri se
utilius contrigonis sue laborib
nouit:aduersis hylarescit. Quȩ dũ
constanter ꝓueritate patitur: au¬
geri sibi uirtutis meritum letatur.
Hinc ẽ. qđ tunc apłos exultasse
flagella tolerasse: sicut scͥptũ ẽ.
Ibant gaudentes. aconspectu
concilii: qm̃ digni habiti sunt.

Expanded text:
er, quia sic adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne ergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere non valent, quia levare non possunt. Illos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene Deo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
teriorib. quȩ raptim uidẽ podu¬
it: addexteriora quȩ dolerat. iudi¬
dicandi regłam sumit. Suꝑ se
enim rapitur:dũ sublimia con¬
templatur: et semetipsam iã
liberus excedendo conspicieis.
quicqͥd ei ex ipsa sub seipsa re¬
manet. subtilius conp̃hendit
Ex qua re. miro mͦ agitur: ut sic̃
suꝑius dictũ ẽ. unde dignior
efficitur: inde. sibimet indigna
uideat᷑: et tunc rechitudini lon¬
ge ẽẽ se sentiat: cũ apꝓpinqͣt
Unde. salomon ait. Cuncta dem¬
ptaui insapientia: dixi. sapi¬
ens efficiar: & ipsa longuis re¬
cessit ame Quesita enim sapi¬
entia. longe recedere dr: qͥa ap¬
ꝓpinquant altior uidecur.Q.
uͦ hanc nequaqͣm querunt:
tanto se ei ꝓpinqͦs ȩstimant.
qͣnto eius rechtudinis regłam
ignorant: qͥa sit intenebris. mi¬
rari lucis claritatem nesciunt:
qͣm. nunqͣm uiderunt. Cũq
informa erꝰ pulchritudinis ñ
tendunt: insemetipsis libent̃
cotidie deformiores fiunt. Nã
quisquis eius radiis tangitur
sua illi manifestius tortitudo

Expanded text:
terioribus quae raptim videre potuit, ad exteriora quae tolerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua re miro modo agitur, ut, sicut superius dictum est, unde dignior efficitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc rectitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus rectitudinis regulam ignorant, quia siti in tenebris mirari lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑcardilaginem: nͥ simula¬
dio eitis. accipitur. Cartilago
nanq: ossis ostendit spẽm: s
ossis ñ habet firmitatẽ. Et suis

Expanded text:
er cartilaginem, nisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et su
Abbreviated transcription (Latin):
gligendo dilatare: Hȩc dũ quass
consulens dic̃ zelum caritatis
adimit: & omne bonũ. qđ ꝓdire
excaritate poterat: gladio sub¬
introducti corpis extinguit. Si
ut sic eoꝵ zelo contra uicia. sicu
ti nr̃o flagremꝰ. Quia gͥ dũ suauit
consulit. mentẽ abintentione ꝓ¬
pria alienam reddit: rectȩ dicit᷑
ossa eius: sic̃ fistulȩ exis. Quando
em̃ ꝑfraudulenta eius consilia.
audientis animo blandum so-¬
nat᷑ qͣsi cum fistula ȩris cantat:
ut unde mulcet: inde decipiat.
certamen mouet: qͣndo se i
insidiis sub p̃textu inmfirmita¬
tis exercet. Tunc audẽ. dunores
temptatones excitat: quando.
ante temptati ocłos.iniquitatis
laqueos. sub sp̃e untutis occul¬
tat. Unde. & rectȩ subungitur.¬

Expanded text:
gligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, inde decipiat certamen movet, quando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc autem duriores tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
inloco mare acciꝑe. non specia¬
liter curbam ꝑsequentum. sed
generaliter scłm debemus:se¬
cundo condra hoc mare dñs o¬
stia opposuit: quia & priꝰ hu¬
mano generi precepta legis: &
postmodum. nouȩ grẽ testam̃¬
tum dedit. Scd̃o. obiectis ostiis.
huius maris impetus clausit:
quia eos qͦs adobsequiũ sui cul¬
tus assumpsit & prius abydolis.
data lege coercuit: & post.ab
intellectu carnali. grã reuelata
correxit. Scdõ. mare ostia acce¬
pit: quia humanum genus pͥ
postmodum uͦ. etiam acogitatio¬
nis culpa constrinxit. Uideamꝰ:
quemadmodum prima tum̃ti
mari dñs ostia imponat. Ecce

Expanded text:
in loco mare accipere non specialiter turbam persequentium, sed generaliter saeculum debemus, secundo contra hoc mare Dominus ostia opposuit, quia et prius humano generi praecepta legis, et postmodum novae gratiae testamentum dedit. Secundo objectis ostiis hujus maris impetum clausit, quia eos quos ad obsequium sui cultus assumpsit, et prius ab idolis data lege coercuit, et post ab intellectu carnali gratia revelata correxit. Secundo mare ostia accepit, quia humanum genus pripostmodum vero etiam a cogitationis culpa constrinxit. Videamus quemadmodum prima tumenti mari Dominus ostia imponat. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Mare uidit. & fugit. Possunt etiam
ꝑostia aꝑte passiones eius non
inconuenienter intelligi:. Quib
exocculto uectem posuit: quia
eas inuisibili chumitate robora¬
uit. Contra qͣs. mundi fluctus ue¬
niunt̾ sed fract dissili̾scunt: qͥa
suꝑbi eas uiuendo despiciunt:
sedearum uires expiendo ꝑti¬
mescunt. Nam dũ passiones u¬
nigeniti. humanũ genꝰ prius
irrisit: postmodum expauit. qͣs
contra opposita ostia. more eli¬
dendi maris. & tumore elatũ ue¬
nit: & fractum uirtute dissiliuit:
S quia iccirco hoc adbeatum iob
đr. ut de tot uurtutib cordis eius
gła premeretur: ne sibi fortasse tri

Expanded text:
Mare vidit, et fugit . Possunt etiam Mare vidit, et fugit . Possunt etiam per ostia apertae passiones ejus non inconvenienter intelligi. Quibus ex occulto vectem posuit, quia eas ex invisibili divinitate roboravit. Contra quas mundi fluctus veniunt, sed fracti dissiliunt, quia superbi eas videndo despiciunt, sed earum vires experiendo pertimescunt. Nam dum passiones unigeniti humanum genus prius irrisit, postmodum expavit; quasi contra opposita ostia, more elidendi maris, et tumore elatum venit, et fractum virtute dissiluit. Sed quia idcirco hoc ad beatum Job dicitur, ut de tot virtutibus cordis ejus gloria premeretur, ne sibi fortasse tri
Abbreviated transcription (Latin):
graationib cinxit: rectȩ subic̃
Circumdech ulud terminis meis
Et quia huius humani generis
motus. misso mediatore coher¬
cuit: aptȩ subiungit Et posui
uectem & ostia. Uectem quippe
& ostia posuit: quia redemptõre
nr̃o contra culpas delinquenti¬
um misso.nouȩ uitȩ p̃dicamen¬
ta firmauit. Clausa nanq ostia:
opposito uecte roborantur. Uec¬
tem gͦ ds̃ opposuit: quia cont᷑
lasciuos motus humani generis.
umgenitum misit: qui p̃cepta
spiritalia quȩ loquendo docuit:
agendo solidauit. Bene autẽ sub¬
ditur. Et dixi. Hucusq uenies &
non ꝓcedes ampliuis: & hic con¬
fringes cumentes fluctus tuos.
Hoc quippe mare. ostia ꝓpria tran¬
scenderat: qͥa claustra legis oppo¬
side. humani tumoris unda salie¬
bat.At postquã mundus oppo¬
sidum sibi unigenitum reppit:e¬
lationis suȩ impetũ fregit. & trans¬
ire ñualuit: quia eius fortitudine
furoris sui terminum clausum in¬
uenit. Unde. recte ꝑꝓpħam dicit᷑.

Expanded text:
gationibus cinxit, recte subjicit: gationibus cinxit, recte subjicit: Circumdedi illud terminis meis. Et quia hujus humani generis motus misso Mediatore coercuit, apte subjungit: Et posui vectem et ostia. Vectem quippe et ostia posuit, quia Redemptore nostro contra culpas delinquentium misso, novae vitae praedicamenta firmavit. Clausa namque ostia opposito vecte roborantur. Vectem ergo Deus opposuit, quia contra lascivos motus humani generis unigenitum misit, qui praecepta spiritalia, quae loquendo docuit, agendo solidavit. Bene autem subditur: Et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia priora transcenderat, quia claustra legis oppositae humani tumoris unda transiliebat. At postquam mundus oppositum sibi unigenitum reperit, elationis suae impetum fregit, et transire non valuit, quia ejus fortitudine furoris sui terminum clausum invenit. Unde recte per Prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mmelioris uitt figura compo¬
suit. Bruta nanq animalia y¬
dolis megypto mactabant: eiꝰq
inusũ postiodũ. animalium
mact̾ationẽ retinuit s ydo¬
lorum cultum ustauit: ut dũ
de usu suio aliqͥd amitteret̾ con¬
solaretur eius infirmitas. per
hoc qđ dc usu suo aliquid ha¬
beret. Mira autẽ dispensatione
consilii. qđ ei dñs de consuetu¬
dine carnaliretinuit:.hoc in
figurã sp̃s potentius uertit.
Quid enim sacrificia illoꝵ ani¬
maliũ: nͥunigeniti mortẽ desi¬
gnant: Qd sacrificia illoꝵ ani¬
malium: nͥ extinctionẽ carnalis
nr̃ȩ uitȩ significant: Unde gͦ
inbecillitati ppłi rudis condes¬
cendit᷑: inde ei ꝑobumbratas al¬
legoriarum species.maior fort¬
tudo sp̃s nunciatur. Recte itaq
dicitur: & caligine illud. quas
pannis infandiȩ obuoluerem:
qͥa unde eius teneritudinis in¬
firma ꝑtulit: inde. altam signi¬
ficationum spiritalium nubẽ
te.abimmoderatis animi eua¬

Expanded text:
meliori vitae figura compomeliori vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant, eique in usum postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod ei Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium nisi unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium nisi exstinctionem carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem, quia unde ejus teneritudinis infirma pertulit, inde altam significationum spiritalium nubem te ab immoderatis animi eva