comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duo cȩci commemorati a matheo. ĩemplum
etiam adiuncto corpore eiꝰ quod est ecclegia.
Scđ̾m autem id qͥd est caput eccłie. dictum ẽ.¬
Soluite templum est hoc. & t̃duostiscitabo
illud. Scdm id quod etiam adiuncta eccła
intelligit᷑ templum. uidet᷑ dixisse. duferte
ista hinc. Scͥptum est. Domus mea. domus
orationis uocabit᷑. Uos aut̃ fecistis eam domũ
negotiationis: uł speluncam latronum
Significauit enim fut᷑os in eccłia. qͥ sua
negotia poti agerent: tił receptacłm ibi ha¬
berent ad occultanda scelera sua: quam
ut caritatem xp̃i sequerent᷑. & peccatorũ
confessione accepta uenia corrigerentur
piunt mori: quia contibia ꝓpt̾ filios: filii ꝓpt̾
successionem:successio ꝓpt̃ mortem. Ubi
gͦ mors non est: neq conubia. Sicut enim
nunc sermo nr̃ decedentib &e succedentibꝰ
sillabis ꝑagit᷑ atq ꝑficitur: ita & ipsi hoĩes
quoꝵ sermo est. decedendo ac succedendo

Expanded text:
duo caeci commemorati a Matthaeo. Ib. XIduo caeci commemorati a Matthaeo. Ib. XIetiam adjuncto corpore ejus, quod est Ecclesia. Secundum autem illud quod est caput Eccduo suscitabo illud. Secundum id vero quod etiam adjuncta Ecclesia intelligitur templum, videtur dixisse, Auferte ista hinc: scriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam domum negotiationis, vel speluncam latronum . Significavit enim futuros in Ecclesia, qui sua negotia potius agerent, vel receptaculum ibi haberent ad occultanda scelera sua, quam ut charitatem Christi sequerentur, et peccatorum confessione accepta venia corrigerentur.piunt mori; quia connubia propter filios, filii propter successionem, successio propter mortem: ubi ergo mors non est, neque connubia. Sicut enim nunc sermo noster decedentibus et succedentibus syllabis peragitur atque perficitur: ita et ipsi homines quorum sermo est, decedendo ac succedendo
Abbreviated transcription (Latin):
cum & ipse eg̃dientibꝰ eis ab ieuicho dieat
illuminatum. cuiꝰ & nomen dixit & patrẽ:
ut intelligamꝰ cum fuisse notios imum.
alterum ignotum: ut merito ille notus
etiam solus decenter commemoraretur
S qm̃ quȩ consequunt᷑ in euangłio sedm
lucam. aꝑtissime ostendunt id quod nar¬
rat adhuc uenientib eis iericho factum ẽẽ
niehil aliud restat intelligere. nisi bis esse¬
factum hoc miracłm: semel in uno cȩco cum ad¬
huc ueniret in illam ciuitatem. & iterum in
duob cum inde egͥderet᷑: ut illud unum ba¬
cas. illud alt̾m maths narraret. neq hoc sine
aliquo sacramento. Si enim ihericho lunã
& ob hoc mortalitatem intͥp̃tamur. morti ꝓ¬
pinquans dñs. iudeis solis lumen euangelii
iusserat p̃dicari. Quod significauuit unus
ille cȩcꝰ: quem lucas commemorat. A morte
autem resurgens atq discedens: & iudeis &e
gentib. Oͦs duos popłos significare uident᷑

Expanded text:
cum et ipse egredientibus eis ab Jericho dicat cum et ipse egredientibus eis ab Jericho dicat illuminatum, cujus et nomen dixit et patrem : ut intelligamus eum fuisse notissimum, alterum ignotum, ut merito ille notus etiam solus decenter commemoraretur. Sed quoniam quae consequuntur in Evangelio secundum Lucam, apertissime ostendunt illud quod ipse narrat adhuc venientibus eis Jericho factum esse; nihil aliud restat intelligere, nisi bis essefactum hoc miraculum, semel in uno caeco, dum adhuc veniret in illam civitatem, et iterum in duobus cum inde egrederetur: ut illud unum Lucas, illud alterum Matthaeus enarraret; neque hoc sine aliquo sacramento. Si enim Jericho Lunam, et ob hoc mortalitatem interpretamur, morti propinquans Dominus, Judaeis solis lumen Evangelii jusserat praedicari, quos significavit ille unus caecus quem Lucas commemorat: a morte autem resurgens atque discedens, et Judaeis et Gentibus, quos duos populos significare videntur
Abbreviated transcription (Latin):
nes significat: ꝑ punctiones. dolores in passio¬
ne susceptos: foramen gͦ acus: dicit angustias
passionis. Quod autem ait. que impossibibia
sunt apud homines possibilia sunt apud
dm̃. non ita accipiendum ẽ: quod cupidi &e
suꝑbi qui nomine illiꝰ diuras significati sunt
in regnum celoꝵ sint intrat᷑i cum suis cupi¬
ditatibus & suꝑbiars possibile est deo. ut ꝑ
u̾bum eiꝰ sicut etiam factum ẽẽ & cotidie fi¬
eri uidemus.a cupiditate temporalium ad
caritatem ȩt̾noꝵ: &e a ꝑniciosa suꝑbia ad
humilitatem salubrimam conũtantur.
Possumus ꝓpinquantib adihe xlix¬
richosic intelligere. ut iam inde egressi
prope tam̃ adhuc ẽẽnt ad eam ciuitatem:
quod quidem minꝰ usitate dicitur. S tam̃
os cecos: qui iuxta uiam sedebant. De nu¬
mero quippe nulla eẽt questio: si alt̾ euan¬
gelistarum de uno tacuisset. uniꝰ reminis¬
cens. Nam & marcꝰ unum commemorat.

Expanded text:
nes significat, per punctiones dolores in passiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. foramen ergo acus dicit angustias passionis. quod autem ait: quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud deum, non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberrimam conuertantur.Possemus de propinquantibus ad Jericho sic intelligere, ut jam inde egressi, prope tamen adhuc essent ad eam civitatem: quod quidem minus usitate dicitur, sed tamen os caecos qui juxta viam sedebant . De numero quippe nulla est quaestio, si alter Evangelistarum de uno tacuit, unius reminiscens. Nam etiam Marcus unum commemorat,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. facilius est camelum ꝑforamen acus
transire:quam diuitem intrare in regnum
dei: Diuitem hic appellat cupidum rerum
temporalium: & de talib suꝑbientem. His
dicutib contrarii sunt pauꝑes sp̃o.: quors
ẽ regnum cȩloꝵ. Nam eo manifestat᷑. om̃s
cupidos etiam si facultatib careant huius
mundi. ad hoc genꝰ diuitum quod est rep̃¬
hensum ꝑtinere: quia postea dicerunt qͥ
audiebant. & quis pot̾it saluus fieri. eum
incomparabilit maior turba sit patipum:
uidelicet intelligentes in eo numero deputa¬
ri etiam illos. qui quanquam talra non habe
ant. tam̃ habendi cupiditate rapiunt᷑. Sen¬
fus est. autem faciliꝰ xp̃m pati ꝓ dilectorib
scł: quam dilectores scłi add xp̃m posse con¬
uerti. Camel autem nomine se intelligiuo¬
luit: quia humiliat᷑ onera sustulit. In quo
enim manifestius intelligit᷑. quam in ipso
quod scͥptum est. quanto magnus es humi¬
lia te in omnibus: ꝑacum autem punctio¬

Expanded text:
ait, Facilius est camelum per foramen acus ait, Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei? Divitem hic appellat cupidum rerum temporalium et de talibus superbientem. His divitibus contrarii sunt pauperes spiritu, quorum est regnum coelorum . Nam eo manifestatur omnes cupidos, etiamsi facultatibus hujus mundi careant, ad hoc genus divitum quod est reprehensum pertinere; quia postea dixerunt qui audiebant, Et quis poterit salvus fieri? cum incomparabiliter major turba sit pauperum: videlicet intelligentes in eo numero deputari etiam illos qui quanquam talia noant, tamen habendi cupiditate rapiuntur. sensus est autem: facilius Christum pati pro dilectoribus saeculi, quam dilectores saeculi ad Christum posse conuerti. cameli autem nomine se intellegi uoluit, quia humiliatus onera sustulit. in quo enim manifestius intellegitur quam in ipso quod scriptum est: quanto magnus es, humilia te in omnibus? per acum autem punctio
Abbreviated transcription (Latin):
cem adquis iuit. & alt̾ quinq significat eos
ẽẽ ad quisitos in gregem dei. a quib ipsa lex
ꝑ grãm intellecta est: Siue quia decalogo con¬
tinct᷑ siue quia ille ꝑ quem lata est libros qͥn¬
q conscͥpsit. Ad hoc ꝑtinent & decem & qͥnq
ciuitates: qͥb eos p̃ponit. Multiplicatio emi
intelligentie in ipsa ueritate. quȩ de unoqͦq
p̃cepto uel de unoquoq ubro pullulat ad
unum redacta: quasi ciuitatem facit uuien¬
tium rationum et̾narum. Est enim ciuitas
non quoꝵ libet ammantium: s rationaliũ
multitudo. unꝰ legis societate deuincta. Qͦ
autem ab illo qui uti noluit aufert᷑ quod ac¬
ceperat. & ei dat᷑ qui decem habebat: Signifi.¬
catur & illum posse amittere mimus dei. qͥ
habens ñ habet. id est non bene uuit᷑ & in eo
augeri. qui habens habet: hoc ẽ bene utit᷑.
Inimicos gͦ suos quos iubet coram se int̾fici:
significat impictatem udoꝵs qui ad cum

Expanded text:
cem acquisivit, et alter quinque, significat eos cem acquisivit, et alter quinque, significat eos esse acquisitos in gregem Dei, a quibus ipsa Lex per gratiam intellecta est; sive quia Decalogo continetur, sive quia ille per quem lata est, libros quinque conscripsit: ad hoc pertinent et decem et quinque civitates, quibus eos praeponit. Multiplicatio enim intelligentiae in ipsa varietate, quae de unoquoque praecepto vel de unoquoque libro pullulat, ad unum redacta, quasi civitatem facit viventium rationum aeternarum. Est enim civitas, non quorumlibet animantium, sed rationalium multitudo, legis unius societate devincta. Quod autem ab illo qui uti noluit, aufertur quod acceperat, et ei datur qui decem habebat, significatur et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est non utitur; et in eo augeri qui habens habet, hoc est bene utitur. Inimicos ergo suos quos jubet coram se interfici, significat impietatem Judaeorum qui ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
mines hac sibi ꝑũsitate blandientes: ut di¬
cant. Sufficit ut de se unusquisq rationẽ
reddat. Quid opꝰ est alus p̾dicare aut mini¬
strare. ut etiam de ipsis rationem reddere qͥs¬
q cogat᷑ cum apud dñm etiam illi sint mex¬
cus abiles quib lex data non ẽ neq audito
euanglio dormierunt. qͥa ꝑ creaturam pote¬
a constitutione mundi. ꝑ ea quȩ facta sunt
intellecta conspiciunt᷑: Hoc est enim. qͥsi
metere ubi ñ seminauit: id est etiam eos impie¬
tatis reos tenere. ꝑ quib ũbum legis aut eun¬
gelii nonministratum ẽ. Hoc autem pͣlatiue
luti ꝑicłm iudicii deuitantes: pig̾ languore a
uerbi ministratione conquies cunt. Et hoc ẽ
quasi in sudario ligare quod acceperant.
Mensam quo danda erat pecunia. ꝓfessio¬
nem ipsam religionis accipimꝰ : quȩ tanquã
publice ꝓponit᷑ adusum necessarium saluti.
Quod autem unꝰ eoꝵ qui bene usisunt de¬

Expanded text:
mines hac sibi perversitate blandientes ut dimines hac sibi perversitate blandientes ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat; quid opus est aliis praedicare aut ministrare, ut etiam de ipsis reddere rationem quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus Lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam potea constitutione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit; id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum Legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt; et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Mensam quo danda erat pecunia, professionem ipsam religionis accipimus, quae tanquam publice proponitur ad usum necessarium saluti. Quod autem unus eorum qui bene usi sunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
Regio longinqua eccłia gentium: usq ad fines
t̾re. Reũtisse tam̃ dicit. Abut enim ut plenitu¬
do gentium intraret: reuerteret᷑ ut omnis
isrł salutis fiat. Decem mnas legem signifi¬
cat ꝓpt̾ decalogum: decem autem seruos.
quib sub illa positis gr̃a p̃dicata ẽ. Sic enĩ¬
eis intelligendum est datas innas adusũ:
cum intellexerunt eam ipsam legem remoto
uelamine ad euangłm ꝑtinere. Ciues eius qͥ
post eum miserunt legationem. dicentes. se
nolle ut regnaret sibi. iudei sunt: qui etiã
sima & eminentissima claritate uenturꝰ ẽ.
qui eis humilis apparuerat cum diceret:
regnum meum ñ est de hoc mundo. Oͦd
aut̃ serui reddentes rationem ex eo qͦd acce¬
perant. laudant᷑ qui lucrati sunt: significat
eos bonam reddere rationem. qui bene usi st̃
eo quod acceꝑunt. ad augendas diuitias do¬
mini. ꝓpt̃ eos qui credunt in eum: quod qui
facere nolunt: in illo significati sunt. qͥmnã
suam in sudario seruauit. Sunt enim ho¬

Expanded text:
Regio longinqua, Ecclesia Gentium usque ad fines terrae. Reverti tamen se dicit: abiit enim, ut plenitudo Gentium intraret; revertetur, ut omnis Israel salvus fiat . Per decem mnas, Legem significat propter Decalogum. Decem autem servos, quibus sub illa positis gratia praedicata est. Sic enim intelligendum est eis datas mnas ad usum, cum intellexerunt eam ipsam Legem remoto velamine ad Evangelium pertinere. Cives ejus qui post eum miserunt legationem, dicentes se nolle ut regnet sibi, Judaei sunt, qui etiam sima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit, cum diceret, Regnum meum non est de hoc mundo . Quod autem servi reddentes rationem ex eo quod acceperant, laudantur qui lucrati sunt, significat eos bonam reddere rationem, qui bene usi sunt eo quod acceperunt, ad augendas divitias Domini per eos qui credunt in eum. Quod qui facere nolunt, in illo significati sunt qui mnam suam in sudario servavit. Sunt enim ho
Abbreviated transcription (Latin):
credentibꝰ in nomine eiꝰ. ut uideamus in
enigmate: Unde tc̃ autem similes e erimꝰ.
nisi qm̃ ut ipse ait. uidebimus eum sicuti ẽ.
Quod etiam dictum est: tẽ autem facie aqͥ
faciem. Illa gͦ fide p̃sentissimȩ ueritatis. pleris¬
q ñ intelligentib. uideri pot̾ domiꝰ noster
disciplis suis non ad id quod petierant respon¬
disse. Cum enim dixissent dñe auge nob̃fidẽ.
ait illis. Si hab̾ctis fidem tanquam gͣnum
Synapis:diceretis huic arbori moro eradica¬
re & transplantare in mare : & obediret uo¬
bis. Deinde sequit᷑. Qs autem ur̃m habens
seruum arantem aut pascentem. cui reqͥsso
de agro dicit illi statim transi recumbe. & ñ
dicit para quod cęnem. & p̃cingere aminist̾
michi.donec manducem & bibam: e pꝰ hec
tu manducabis & bibes: Nunquid grqͣm¬

Expanded text:
credentibus in nomine ejus , ut videamus in aenigmate ? unde autem tunc similes ei erimus, nisi quoniam, ut ipse ait, videbimus eum sicuti est? Quod etiam dictum est, Tunc autem facie ad faciem. Illam ergo fidem praesentissimae veritatis plerisque non intelligentibus videri potest Dominus noster, discipulis suis non ad id quod petiverant respondisse. Cum enim dixissent Domino, Adauge nobis fidem, ait illis: « Si haberetis fidem tanquam granum sinapis, diceretis huic arbori moro, Eradicare et transplantare in mare, et obediret vobis. » Deinde sequitur: « Quis autem vestrum habens servum arantem aut pascentem qui regresso de agro dicet illi statim transi recumbe et non dicet ei para quod cenem et praecinge te et ministra mihi donec manducem et bibam et post haec tu manducabis et bibes numquid gr
Abbreviated transcription (Latin):
quecunq p̃cepta sunt uobis: dicite. Derui
suꝑuacui sumꝰ: quod debuimꝰ facere fecimꝰ
Qͥd hec ꝑtineant ad id quod dictum est ddñe
auge nobis fidem. difficile apparet: nsi intel¬
ligamus. ex fide in fidem. id est ex fide ista
in qua ministrat᷑ deo. in illam fidem eos sig¬
nificasse transferendos. ubi fruantur deo.
Augetur enim fides: cum pͥmo uerb̃p̃dican¬
tibus. deinde reb apparentib creditur. S
illa contemplatio summam quietem ha¬
bet: quȩ in et̾̃no regno dei tͥbuttur. Sũma
uͦ quies illa. p̾mium est iustoꝵ laboꝵ. qui mn
eccliȩ ministratione ꝑagunt᷑. Et ideo q̃mius
in agro aret seruus aut pascat. hoc est in
uita scłari. uel t̾rena uerset negotia. uel
stuitis hominib tanquam pecorib seruiat.
opꝰ est. ut post illos labores domum uieniat
hoc ẽ eccłiȩ so cict᷑: laboret etiam ibi mini¬
strans dominosuo: donec manducet &

Expanded text:
quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi supervacui sumus; quod debuimus facere fecimus. » Quid haec pertineant ad id quod dictum est Domino, Adauge nobis fidem, difficile apparet, nisi intelligamus ex fide in fidem, id est, ex fide ista in qua ministratur Deo, in illam fidem eos significasse transferri ubi fruantur Deo. Augebitur enim fides, cum primo verbis praedicantibus, deinde rebus apparentibus credetur. Sed illa contemplatio summam quietem habet, quae in aeterno Dei regno tribuitur; summa vero quies illa, praemium est justorum laborum, qui in Ecclesiae ministratione peraguntur. Et ideo, quamvis in agro aret servus aut pascat, hoc est, in vita saeculari vel terrena verset negotia, vel stultis hominibus tanquam pecoribus serviat; opus est ut post illos labores domum veniat, hoc est, Ecclesiae societur; laboret etiam ibi ministrans Domino suo donec manducet et
Abbreviated transcription (Latin):
phetas non audiunt: neq siquis ex mortu¬
is resurrexerit credent. Quia eum p̃nun¬
ciauerunt moys es ce ꝓpħ̃e qui surrexit ã
mortuis. & hoc ipsum etiam de illo. qͦd
surrecturꝰ ess et a moritus. Quib ñ cre¬
dendo: utiq nec xp̃o uoluerunt credere
Multominꝰ cͦ cuilibet possent credere qͥ
a mortuis resur geret. qndo ei non credunt.
cuiꝰ resurrectionem moyses & ꝓphe p̃dica
ligi potest ista narratiodut lazarum dñm
significare accipiamꝰ. iacentem ad iantiã
ipsiꝰ diuitis: quia se ad aures suꝑbissimas
iudeoꝵ incarnationis humilitate deiecit.
Cupiens sat᷑ari de micis quȩ cadebant de
mensa ditutis⁊ querens ab eis uł minima

Expanded text:
ophetas non audiunt, neque si quis ex mortuophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent: quia eum praenuntiaverunt Moyses et Prophetae qui surrexit a mortuis, hoc ipsum etiam de illo quod resurrecturus esset a mortuis, quibus non credendo utique nec Christo volunt credere. Multo minus ergo cuilibet possunt credere qui a mortuis resurrexerit, quando ei non credunt, cujus resurrectionem Moyses et Prophetae petiam intelligi potest ista narratio, ut per Lazarum Dominum significari accipiamus, jacentem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas Judaeorum incarnationis humilitate dejecit: cupiens saturari de micis quae cadebant de mens
Abbreviated transcription (Latin):
de talib qualis ille diues insinuat᷑. nulla
scͥpt᷑a fieri pollicet᷑. Quinq aut̃ fr̃s quos
habe se dicit in domo patͥs sui: iudeos signi¬
ficant. Appellati aut̃ sunt quinq qͥa sub
lege detinebant᷑. quȩ ꝑ moysen data est:
qui libͦs quinq conscͥpsit. OSd ueroiara¬
rum petit mitui ad fr̃s suos: sentit se uti¬
q indignum qui testimonium ꝑhibeat ue¬
ritati. Et quia non impetrauerat. paulu¬
lum sibi refrigerari: multominus creoit
relaxari se posse ab inferis ad p̃dicationem
ueritatis. Quod abraham dicit. si uolt̃
crecde. habent moysen & ꝓphas: ñ istos eunͣ¬
gelio p̃posuit: s quia euangłm sic̃ dicit apłs.
testimonium habet a lege ce ꝓpħ̃is: illis cre¬
dendo posse eos significat ad euangłm ꝑue¬
nire. Sicut alio loco ipse dominus dicit.
Si crederetis moysi: crederetis & michi.
Ille enim de me scͥpsit. Deniq ad hoc ꝑtinet.
quod etiam postea dicit. Si moysen &e ꝓ¬¬

Expanded text:
de talibus qualis ille dives insinuatur, nulla de talibus qualis ille dives insinuatur, nulla Scriptura fieri pollicetur. Quinque autem fratres quos habere se dicit in domo patris sui, Judaeos significant. Appellati enim sunt quinque, quia sub Lege detinebantur quae per Moysen data est, qui libros quinque conscripsit. Quod vero Lazarum petit mitti ad fratres suos, sensit se utique indignum qui testimonium perhibeat veritati: et quia non impetraverat paululum se refrigerari, multo minus credit relaxari se posse ab inferis ad praedicationem veritatis. Quod Abraham dicit, Si volunt credere, habent Moysen et Prophetas, non istos Evangelio praeposuit; sed quia Evangelium, sicut dicit Apostolus, testimonium habet a Lege et Prophetis , illis credendo posse eos significat ad Evangelium pervenire: sicut alio loco ipse Dominus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: ille enim de me scripsit . Denique ad hoc pertinet quod etiam postea dicit, Si Moysen et Pr
Abbreviated transcription (Latin):
inde exeant donec reddat nouissimum qͦ¬
drantem. ꝑ incommutabilitatem diuine
sententie nuilum auxilium miscdiȩ pos¬
se p̃beri a iustis. etiam si uelint prebere: Or
ammonet scilicet. ut inhac urta homines
subueniant quib posscint. ne postea etiã
Si optime recepti fuerint. eis quos diliguñ
recipi a scĩs in illa tab̃nacła mereant᷑: s de hiᷤ
qui sibi amicos officiosissimis oꝑib miscdĩȩ
fecerint: quanquam nec ips os iusti uelut
ꝓpͥa potestate quasi gratificando recipiant.
S ꝓmissione atq ꝑmissione ulltus qui eos
consilio p̃monuit ut sibi amicos facerent:
& qui se ipsum pasci. uestiri. hospicio re¬
cipi. uisitar. in uno quoq minimoꝵ suoꝵ
lib̾atoris bonitate dignat᷑ est. Quanquam
illa receptio utrum statim post istam uitam
fiat an infine scłi. in resurrectione mortuo¬
rum atq ultima retributione iudien: non
minima questio est. S qͣndolibet fiat: certe

Expanded text:
inde exeant donec reddant novissimum quinde exeant donec reddant novissimum quadrantem , per incommutabilitatem divinae sententiae, nullum auxilium misericordiae posse praeberi a justis, etiam si eam velint praebere? Quo admonet scilicet ut in hac vita homines subveniant quibus possunt, ne postea etiam si optime recepti fuerint, eis quos diligunt recipi a sanctis in illa tabernacula mereantur; sed de his qui sibi amicos officiosissimis operibus misericordiae fecerint: quanquam nec ipsos justi velut propria potestate quasi gratificando recipiant; sed promissione atque permissione illius qui eos consilio praemonuit ut sibi amicos facerent, et qui seipsum pasci, vestiri, hospitio recipi, visitari in unoquoque minorum suorum, liberatoris bonitate dignatus est. Quanquam illa receptio, utrum statim post istam vitam fiat, an in fine saeculi in resurrectione mortuorum atque ultima retributione judicii, non minima quaestio est: sed quandolibet fiat, certe
Abbreviated transcription (Latin):
atq sentire beatoꝵ requiem: quo sane t̾ns¬
ire ñ possunt. Oͦd autem linguam sibi
uult refrigerari. cum in flamma totus
utiq ardet: Significat quod sc̾ptum est.
mors & uita in manib uingue: & quia ore
confessio fit at salutem: quod suꝑbia il¬
le non fecit. Extremum audem digit uel
dicit᷑ recepisti bona inuita tua. illud tan¬
gitur. quia felicitatẽ dilexit scłi. nec au¬
am uitam p̃t̃ illam in qua suꝑbus tume¬
bat adamauit. Lazarum autem mala dic̃
recepisse: quia intellexit uite huius mor¬
talitatem. labores. dolores & erumnas. penã
it̾m scͥptum est. nec infantem euius est
unius diei uita suꝑ t̾ram mundum ẽẽ a¬
peccato. Quia om̃s utiq in adam mori¬
untur: qui factus est trans gressione morta¬
lis. Quod autem dicit ad ea loca in quib
torquent᷑ impii iustos etiam si uelint ñ pos¬
se t̾noire. quid aliud significat: nisi post
hanc uitam ita receptis in carcere ut non

Expanded text:
atque sentire beatorum requiem, quo sane transatque sentire beatorum requiem, quo sane transire non possunt. Quod autem linguam sibi vult refrigerari, cum in flamma utique totus arderet, significat quod scriptum est, Mors et vita in manibus linguae : et quia ore confessio fit ad salutem , quod per superbiam ille non fecit. Extremum autem digiti, vel dicitur, Recepisti bona in vita tua, illud tangitur, quia felicitatem dilexit saeculi, nec aliam vitam praeter istam in qua superbus tumebat, adamavit. Lazarum autem mala dicit recepisse, quia intellexit hujus vitae mortalitatem, labores, dolores, et aerumnas, poenas ab hac mundum nec infantem, cuius est unius diei uita supeccato , quia omnes utique in Adam morimur , qui factus est transgressione mortalis. Quod autem dicit, ad ea loca in quibus torquentur impii, justos, etiam si velint, non posse transire, quid aliud significat, nisi post hanc vitam ita receptis in carcere, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ saturari de micis quȩ eadunt de m̃s a
diuitis. iacens adianuam. Non enim ad¬
mittebatur ad epulas eiꝰ. qui nec bene illis
utebat᷑ nec egenti dabat. tanquam scriba
claues habens regni cȩloꝵ. nec ipse intrans
nec alios intrare ꝑmittens. Micȩ st̃ enim
cacdentes de mensa diuitis quedam ũba
legis:quȩ illi iactantes quasi ꝓiciebant
in t̾ram: cum suꝑbe popło loquerentur.
Ulcera sunt confessiones peccatorum. uelut
mali humores. a uiscerib intimis foraᷤ erũ¬
pentes.Canes qui ea ungebant. neqͥssimi
homines amantes peccata: qui lata lingua
etiam laudare ñ cessant oꝑa mala: quȩ in
se aliꝰ gemens & confitens detestat᷑. Sinus
abrahȩ requies beatoꝵ pauꝑum. quoꝵ ẽ
regnum celoꝵ: quo post hanc uitam reci¬
piunt᷑. Sepult᷑a inferni. penarum ꝓfun¬
ditas: que suꝑbos. & immisericor des post
hanc uitam uorat. Quos tamen dñs in
ista narratione dicit uide de longinquo.

Expanded text:
tamen saturari de micis quae cadunt de mensa tamen saturari de micis quae cadunt de mensa divitis jacens ad januam. Non enim admittebatur ad epulas ejus, qui nec bene illis utebatur, nec egenti dabat; tanquam Scriba claves habens regni coelorum, nec ipse intrans, nec alios intrare permittens . Micae cadentes de mensa divitis, sunt quaedam verba Legis, quae illi jactantes quasi projiciebant in terram, cum superbe populo loquerentur. Ulcera, sunt confessiones peccatorum, velut mali humores a visceribus intimis foras erumpentes. Canes qui ea lingebant, nequissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam laudare non cessant opera mala, quae in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus Abrahae, requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Quos tamen Dominus in ista narratione dicit videre de longinquo
Abbreviated transcription (Latin):
dide. & cȩt̃a. ꝑ allegoriam sic accipi posst̃:
ut in diuite intelligat᷑ suꝑbia iudeoꝵ. ig¬
norantium dei iusticiam. & suam uolentiũ
constituere. Purpura &e bys sꝰ dignitas regra
est. Et auferet᷑ inquit a uob̃ regnum dei.
&e cdabit᷑ genti facienti iusticiam. Epulatio
splendida. iactantia legis est. qua głabant᷑.
plus ad pompam elationis abutentes ea:
quam ad necess itatem salutis. utentes. Mõ¬
dicꝰ aut̃ noĩe lazarꝰ quod int̾ptatur ad¬
uitus. Significat indigentem. uelut genti¬
lem aliquem aut publicanum: qui tanto
magis adiuuat᷑. quantominꝰ de suarum
facultatum copia p̃sumit. Tales erant duo:
qui orabant in templo.Unus publicanus:
& aliꝰ phariseꝰ. Diues gͦ dieit tanquam sa¬
tiatus iusticia. non int̾ illos beatos nume¬
randus. qui esuriunt & sitiunt iusticiam:
grãs t ago. qui non sum sic̃ publicantis
iste. Pauꝑ autem qui se adiuuari desid̾at.
dicit ꝓpicius esto mͥ peccatori. Desiderat

Expanded text:
pi possunt, ut in divite intelligantur superbi Judaeorum, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere . Purpura et byssus, dignitas regni est. Et auferetur, inquit, a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti justitiam . Epulatio splendida, jactantia Legis est, in qua gloriabantur plus ad pompam clationis abutentes ea, quam ad necessitatem salutis utentes. Mendicus autem nomine Lazarus, quod interpretatur Adjutus, significat indigentem, veluti gentilem aliquem aut publicanum, qui tanto magis adjuvatur, quanto minus de suarum copia facultatum praesumit. Tales erant duo qui orabant in templo; unus publicanus, et alius pharisaeus. Dives ergo dicit tanquam satiatus justitia, non inter illos beatos numerandus qui esuriunt et sitiunt justitiam : Gratias tibi ago, quia non sum sicut publicanus iste. Pauper autem qui se adjuvari desiderat, dicit: Propitius esto mihi peccatori . Desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ aduentꝰ p̾cursor sꝑatur helyas. sic̃ huiꝰ
iobs fuit. Et ideo dicit᷑ a dño. Helyas iam
tanqͣm p̃cedentis p̃conis officio: & hic iam
uenit. & ille uent᷑us est. ꝓpt̾ea & istum ioħm¬
ꝑ sp̃m quo pat̃ eiꝰ uates impletꝰ est. dicit p̾cur¬
Pactis autem maria cum elisabeth mensibus
tͥb. discedit. Quo numero michi uidet᷑ sig¬
nificari fides tͥnitatis. & baptisma in nomine
pats & filii & sp̃s sancti: quo ꝑ humilem do¬
mini aduentum genus humanum imbuit᷑ :
& fut᷑o aduentu claritatis eiꝰ excolitur. Qs¬

Expanded text:
cujus adventus praecursor speratur Elias, sicut hujus cujus adventus praecursor speratur Elias, sicut hujus Joannes fuit. Et ideo dicitur a Domino: Elias jam tanquam praecedentis praeconis officio et hic jam venit, et ille venturus est. Propterea et istum Jom quo pater ejus vates impletus est, dicitur praecurte Eliae. Peractis autem Maria cum Elisabeth mensibus tribus, discedit . Quo numero mihi videtur significari fides Trinitatis, et Baptisma in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, quo per humilem Domini adventum genus humanum imbuitur, et futuro adventu claritatis ejus extollitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑucnire: manifestum est. solam senectutem
cipit a domini aduentuusq infinem scłi. qͥb
generationib computet᷑. incertum ẽ.Et hoc u
quam furem in nocte ẽẽ uent᷑um. S tamen
secta etate u̾sitatum ẽẽ genꝰ humanum humil
domini aduentu: suꝑius distinctis generationi¬
bus edocet᷑. Quauisitatione incipit manife¬
stari ꝓpħia.: que suꝑiorib quinꝙ ecatibus la
ut supradictum est: ideo ex senib parentibus
nascit᷑. danquam senescente scło ꝓpħia illa in¬
notescere incipiat. Et quinq mensib se occul¬
tat mat̾ eius. sic̃ scͥptum est. octultabat se elifa¬
bethmensib quinq sexto autem mense uisita¬
tur a maria matre domini: & ecultat in
manifestari incipiat. s tanqͣm in ut̃o: id est ñdỹ
tam euident̃. ut omnes sicut in luce manife¬
stum eẽ fateant᷑. quod fut᷑um credimꝰ scđo ad¬
uentu domini. quo in claritate uenturꝰ est

Expanded text:
pervenire, manifestum est solam senectutem pervenire, manifestum est solam senectutem cipit a Domini adventu, usque in finem saeculi, quibus generationibus computetur incertum est: et hoc utquam furem in nocte esse venturum . 3. Sed tamen sexta aetate visitatum esse genus humanum humili Domini adventu, superius distinctis generationibus edocetur. Qua visitatione incoepit manifestari prophetia, quae superioribus quinque aetatibus latut supra dictum est, ideo ex senibus parentibus nascitur, tanquam senescente saeculo prophetia illa innotescere incipiat; et quinque mensibus se occultat mater ejus, sicut scriptum est, Occultabat se Elisabeth mensibus quinque. Sexto autem mense visitatur a Maria matre Domini; et exsultat infophetia manifestari incipiat: sed tanquam in utero, id est, nondum tam evidenter, ut omnes sicut in luce manifestam esse fateantur; quod futurum credimus secundo adventu Domini, quo in claritate venturus est;
Abbreviated transcription (Latin):
tiorecte credit᷑ quinq sensib corporis dedita estꝰ qͥ
sunt. uisus. auditus. olfactꝰ. gustꝰ. tactus. Et ideo
duȩ pͥmȩ etates generis humani denis generatio¬
nibus defimunt᷑. tanquam infantia &e puericia
quinarioscilicet geminato: qm generatio ut̾q
sexu ꝓpagat᷑. Sunt gͦ generationes decem ab
adamusꝙ ad noe: ce inde usꝙ ad abraham a¬
liȩ decem: qͣs duas etates infantiam & puericiã
generis human ẽẽ diximus. Adolescentia uͦ
& iuuentꝰ &e grauitas. id est ab abrahamusq
ad cdauid. & inde usq ad transinigrationem
inbabiloniam.& inde usq: ad aduentum do¬
mini. quatuor denis generationib figͤantur.:
septenario geminato ad eandem rationem
utusq sexus. cum quinario qui ẽ in sensibus
corporisactio & cognitio addita fuerit. Se¬
nectus autem solet etiam tantum tenere tem¬
pus: quantum reliquȩ omnes etates. Nam cũ
ã sexagesimo anno senectus dieat᷑ incipe. ce pos¬
sit humana uita usq centum uiginti annos

Expanded text:
tio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, olfactus, gustus, tactus. Et ideo duae primae aetates generis humani denis generationibus definiuntur, tanquam infantia et pueritia; quinario scilicet geminato, quoniam generatio utroque sexu propagatur. Sunt ergo generationes decem ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham aliae decem; quas duas aetates infantiam et pueritiam generis humani esse diximus. Adolescentia vero et juventus et gravitas, id est, ab Abraham usque ad David, et inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdem generationem utriusque sexus, cum quinario qui est in sensibus corporis, actio et cognitio addita fuerit. Senectus autem solet etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates. Nam cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humana vita usque ad centum viginti annos
Abbreviated transcription (Latin):
Septuagies septies ẽẽ dimittendum. Unde
recte credit᷑. commemoratione huiꝰ nu¬
meri. omnia peccata iuississe dimitti: qͣn.¬
doquidem ipse ꝑquem peccata ommia
dimissa sunt. septuagesima &e septima
generatione scdm euangłiste memorati
testimonium. ad homines humaniter ue¬
nire dignatus est. Conuenientissnne aut̃.
cum sit etiam alia series generationum
quam matbs explicat. hanc ille tenuit qͥ

Expanded text:
e recte creditur commemoratione hujus numeri omnia peccata jussisse dimitti; quandoquidem ipse per quem peccata omnia dimissa sunt, septuagesima et septima generatione, secundum evangelistae memorati testimonium, ad homines humaniter venire dignatus est. Convenientissime autem, cum sit etiam alia series generationum quam M
Abbreviated transcription (Latin):
culares doctrinȩ sterili uanitate resonan¬
tes:de quib laudes idoloꝵ fabularum q
ad deos gentium ꝑtinentium. uario s er¬
mone atq carminib ꝑcrepant:quib de.¬
monia delectant᷑. Vlnde cum iste saturari
cupiebat. aliquid solidum & rectum quod
ad beatam uitam ꝑtineret inuenire uole¬
bat in dalib. & non poterat. Hoc est enim
qͦd ait: & nemo illi dabat. In se aut̃ reũsꝰ.
iam scilicet ab eis que forms ecꝰ frustra illi¬
ciunt & seducunt. in conscientiam int̾iorẽ
reducem faciens intentionem suam: dixit.
Quanti mercennarii in domo pat̾s mez
abundant panib: Unde hoc scire pot̾at.
in quo tanta erat obliuio dei. sicut in om¬
nibus idolatͥs fuit: nisi quod ista recogita.¬
tio iam resipiscentis est.cum euangelium
p̃dicaretur: Iam enim pot̾at talis animad¬

Expanded text:
culares doctrinae, sterili vanitate resonanculares doctrinae, sterili vanitate resonantes; de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos Gentium pertinentium vario sermone atque carminibus percrepant, quibus daemonia delectantur: unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait, Et nemo illi dabat. In se autem reversus, jam scilicet ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt, in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam, dixit, Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animad
Abbreviated transcription (Latin):
ipso creatore. Quod non post multos dieᷤ
dixit factum. ut congregatis omnib ꝑegre
ꝓficisceret᷑ in regionem longinquam: quia
non multo post institutionem humani ge¬
neris. placuit ammȩ ꝑlib̃um arbitrium fer¬
re secum quandam uelut potentiam nat᷑e
suȩ. & deserere eum a quo condita est. p̾fi¬
dens uirib suis. Quas uires tanto consu¬
mit citi᷑ quanto eum deserit a quo date sc̃.
Itaq hanc uitam ꝓdigam uocat. amantem
fundere atq spaciari pompis ext̾ioribus.
intꝰ inanescentem: cum ea quisq sequit᷑
quȩ ab illo ꝓcedunt: & relinquit eum qui
sibi ẽ int̾ior. Regio itaq longinqua: obli¬
uio dei est. fames autem in illa regione: est
indigentia uerbi ueritatis. Unus ciurum
regionis illiꝰ: aliquis aerius pͥnceps ad mi¬
litiam diaboli ꝑtinens. Uilla eiꝰ. modus po¬
testatis eius: porci: immundi sp̃s. qui sub
ipso sunt. Silique quib porcos pascebat. se¬

Expanded text:
ipso Creatore. Quod non post multos dies ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus peregre proficisceretur in regionem longinquam: quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praefidens viribus suis; quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam vocat, amantem fundere atque spatiari pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, et relinquit eum qui sibi est interior. Regio itaque longinqua, oblivio Dei est. Fames autem in illa regione, est indigentia verbi veritatis. Unus civium regionis illius, aliquis aerius princeps ad militiam diaboli pertinens. Villa ejus, modus potestatis ejus. Porci, immundi spiritus qui sub ipso essent. Siliquae quibus porcos pascebat, sae
Abbreviated transcription (Latin):
cum accesserit ꝑficit: cui deputat omnes
ꝑpenitentiam reconciliatos: quȩ humili
os filios. deus ad duos populos intelligit᷑:¬
& tanqm styrpes duas generis humani.
Unam eorum qui ꝑmanserunt inunius
dei cultu: alt̾am uͦ eoꝵ qui usq ad colenda
idola deseruerunt dm̃. Ab ipso autem ex¬
ordio creature mortalium. consideratio de¬
bet intendi. Maior gͦ filiꝰ ad cultum unius
dei ꝑtinet: minorem in regionem longinqͣm
ꝓfectum ẽẽ dicit. Petut enim. ut sibi pars
substantiȩ que eum tangeret daretur a pa-¬
tre: tanqͣm anima potestate sua delectata
id quod illi uiuere est. intelligere. memi.¬
niss e. ingemo acri excellere. Omnia enim¬
ista diuina sunt munera: que in potesta¬
te accipiens ꝑliberum arbititum. quia
ditusit pat̾ fuiis substantiam. minor filꝰ
in regionem longinquam ꝓfectus est.male
utendo nat᷑alib boms: eo ipso quod patrẽ
des eruit cupiditate fruendi creat᷑a. relicto

Expanded text:
cum accesserit perficit, cui deputat omnes cum accesserit perficit, cui deputat omnes per poenitentiam reconciliatos, quae humilitos filios, Deus ad duos populos intelligitur, tanquam stirpes duas generis humani: unam eorum qui permanserunt in unius Dei cultu, alteram eorum qui usque ad colenda idola deseruerunt Deum. Ab ipso autem exordio creaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius ad cultum unius Dei pertinet. Minorem in regionem longinquam profectum esse dicit. Petiit enim ut sibi pars substantiae quae eum tangeret, daretur a patre, tanquam anima potestate sua delectata, id quod illi est vivere, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere: omnia ista divina sunt munera, quae in potestatem accipiens per liberum arbitrium, quia divisit pater liberis substantiam, minor filius in regionem longinquam profectus est, male utendo naturalibus bonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto
Abbreviated transcription (Latin):
hominem apostatam. ouem ꝑditam. omnes
peccatores dixit. qui ꝑ penitentiam reconei¬
lantur deo. Quam bumeris suis portat: qͥa
humiliando se tales erexit. Ideo autem illas
nonaginta nouem dixit quas reliquit in
deserto: qͥa suꝑbos significant tanquam soli¬
tudinem gerentes in animo. dum solos se
uideri uolunt. Quib ad ꝑfectionem uni¬
ens: non sequit᷑ unum quod ds est. Ideoq
& in nonaginta nouem ouib. & in nouem
draginis ponit hoꝵ significationem: qui de
se p̃sum̃tes. peccatoribꝰ ad salutem recle¬
untib se p̃ponunt. Unum enim deest & ad
nouem ut decem sint: & ad nonaginta
nouem ut centum sint. Et sic ꝑcȩt̾os nume
ros considera. Nam & nongentis nonagin¬
ta nouem unum deest ut mille sint:ce ad
nouem milia nongentos nonaginta nouẽ
unum deest.ut decemmilia sint. Uariari
gͦ ꝑ breuitatem &e magnitudinem numers
possunt quib unum deest ut ꝑficiant᷑. ip.¬
sum uͦ unum sine uarietate in se manens.

Expanded text:
m, apostatam: Ovem perditam, omnes m, apostatam: Ovem perditam, omnes peccatores dixit, qui per poenitentiam reconciliantur Deo. Quam humeris suis portat, quia humiliando se tales erexit. Ideo autem illas nonaginta novem dixit, quas reliquit in deserto, quia superbos significant, tanquam solitudinem gerentes in animo, dum solos se videri volunt, quibus ad perfectionem uniens, non sequitur unum, quod Deus est. Ideoque et in nonaginta novem ovibus et in novem drachmis ponit eorum significationem, qui de se praesumentes peccatoribus ad salutem redeuntibus se praeponunt. Unum enim deest ad novem ut decem sint, et ad nonaginta novem ut centum sint. Et si per caeteros numeros hoc consideres. Nam et nongentis nonaginta novem, unum deest ut mille sint, et ad novem millia nongento nonagintas novem, unum deest ut decem millia sint. Variari ergo per brevitatem et magnitudinem numeri possunt, quibus unum deest ut perficiantur: ipsum vero unum sine varietate in se manens
Abbreviated transcription (Latin):
renunciat omnib quȩ sunt eius: ñ potest
m̃s ẽẽ discipłs. Int quȩ omnia. etiam ips a
temporalis uita intelligat᷑ necesse ẽ. quam
oportet sic pos sidere ad tempus: ut non
te impediat ab ȩt̃na: qui eam fũiit minatꝰ
auferre. Sicut autem de turre ñ ꝑfecta
ꝑ opprobrium deterruit.dicentium. quia hic
homo cȩpit edificare ce non potuit consum¬
mare:Sic in rege cum quo dimicandum
est. ips am pacem accus auit. cum ait. ad¬
huc illo longe agente. legationem mittens
rogat ea quȩ sunt pacis⁊ significans etiã
minas imminentium a diabolo tempta¬
tionum ñ sustinere homines: qui ñ renun¬
ciant omnibꝰ quȩ possident: & pacem
cum eo facere. consentiendo illi ad cõmit¬
tenda peccata. Turrem qͥppe edificare.
& contͣ regem illum dimicare: ẽẽ discipłin
xp̃i est. Habere aut̃ sumptꝰ ad ꝑficiendã
durrem. ce habere fortia decem milia contͣ
uiginti milia regis: renunciare omnib est

Expanded text:
renuntiat omnibus, quae sunt eius, non potest renuntiat omnibus, quae sunt eius, non potest meus esse discipulus. inter quae omnia etiam ipsa temporalis uita intellegatur necesse est, quam oportet sic pote impediat ab aeterna, qui eam fuerit minatus auferre. Sicut autem de turri non perfecta, per opprobrium deterruit dicentium, Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare: sic in rege cum quo dimicandum est, ipsam pacem accusavit, cum ait, Adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae sunt pacis; significans etiam minas imminentium a diabolo tentationum, non sustinere homines qui non renuntiant omnibus quae possident, et pacem cum eo facere consentiendo illi ad committenda peccata. Turrem quippe aedificare, et contra regem illum dimicare, esse discipulum Christi est: habere autem sumptus ad perficiendam turrem, et habere fortia decem millia contra viginti millia regis, renuntiare est omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sidit: sic iste quanto est copios ior diuitũs
quib non bene utit᷑: tanto ardentiꝰ talia con¬
cupiscit. Illam uͦ ita morbo incuruam ut se
erigere non poss et: animȩ t̾renis opinio¬
nibus debilitate atq opp̃sse. ita ut diuina co¬
adducit inuitatos ad cenam. de ipsa gente
iudeoꝵ qui crediderunt significat: debiles
peccatis. non habentes suꝑbiam quasi iusti¬
ciȩ: quȩ mendax pͥmates eorum a gr̃a ꝓhibe¬
bat. Oͦ d autem ã sepib & uns alios addy¬
ci iussit. cum adhuc locus ẽẽt: gentes signi¬
ficat: ꝓpt̃ diu̾s as uias sectarum. & spinas
ficandam. uires ad discipłatum xp̃i obtinen¬
dum: & decem milia p̃liaturi cum rege
qui habet uiginti milia. simplicitatem xp̃ia¬
ni dimicat᷑i cum duplicitate diaboli. hoc ẽ
dolis & fallaciis eiꝰ. in affectu constituit re¬
nunciantis omnibꝰ quȩ sunt eius. Ita enim
concludit. Sic gͦ omnis ex uobis qui non

Expanded text:
sitit, sic iste, quanto est copiosior diuitiis, sitit, sic iste, quanto est copiosior diuitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit; illam uero ita morbo incuruam, ut se erigere non posset, animae terrenis opinionibus debilitatae atque oppressae, ita ut diuina coadducit invitatos ad coenam, de ipsa gente Judaeorum qui crediderunt significat, debiles peccatis, non habentes superbiam quasi justitiae, quae mendax primates eorum a gratia prohibebat. Quod autem de sepibus et viis alios adduci jussit, cum adhuc locus esset, Gentes significat, propter diversas vias sectarum et spinas ficandam, vires ad discipulatum Christi obtinendum: et decem millia praeliaturi cum rege qui habebat viginti millia, simplicitatem christiani dimicaturi cum duplicitate diaboli, hoc est cum dolis et fallaciis ejus, in affectu constituit renuntiantis omnibus quconcludit: sic ergo omnis ex uobis, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
uoo dominus dixit. cum uiditis xxu¬
nubem orientem ab occasu: carnem suam
amorte resurgentem significat. Ex illo enim
omnib t̾ris imber euangłicȩ p̾dicationis
infusus ẽ. Austrum flantem ante ȩstus:
est ñ potestis. cum de augenda stat᷑a corpo¬
ris diceret: Minimum enim est. s deo. cor
nolite in sublime extolii. Primo enim hec
ad necessitadem implendam homoquerit.
cum aut̃ hȩc abundauerint. incipit & suꝑ¬
bire de talibus.Tale est hoc ac si se uulnerat᷑
qͥs iactet. quia habet multa emplastra in do¬
mo: cum hoc illi bonum c̃ẽt ut uulnera non
habet. &e ne uno qͥdem indigeret emplastro.
quod cecidit in puteum comparauit: humo¬
re enim laborabat: sicut illam mulierem
quam decem & octo annis alligatam dixe¬
rat. & ab eadem alligatione soluebat. com¬
parauit ium̃to qͦd soluit᷑ ut ad aquam
ducat᷑. ydropem autem. recte comparamus
auaro diuiti. Sicut enm ille quantomagis
abundat humore mordinato. tanto ampliꝰ

Expanded text:
uod Dominus dicit, Cum videritis nubem orientem ab occasu, carnem suam a morte resurgentem significat: ex illo enim omnibus terris imber evangelicae praedicationis infusus est. Austrum flantem ante aestus, est, non potestis, cum de augenda corporis statura diceret; minimum est enim hoc, sed Deo, corpnolite in sublime extolli. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit: cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. quod cecidit in puteum, comparavit; humore enim laborabat: sicut et illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Hydropem autem recte comparamus diviti avaro: sicut enim ille quanto magabundat humore inordinato, tanto amplius
Abbreviated transcription (Latin):
poralit aliqͥd ualent. Itaq etiam si om̃s hoĩes
conuerterent᷑ ad dm̃. int̃ qͦs sunt etiam ini¬
mies. ꝓ quib tubem̃ orare: diabolus tamen
qui oꝑat᷑ in filiis diffidentiȩ remaneret in fi¬
ne scłi damnandus. Quem finem iusti cũ
uenire desiderant: quamuis ꝓinimicis suis
orent: tam̃ non absurde uindictam deside¬

Expanded text:
poraliter aliquid ualent. itaque etiam si omnes homines poraliter aliquid ualent. itaque etiam si omnes homines conuerterentur ad deum, inter quos sunt etiam inimici, pro quibus iubemur orare, diabolus tamen, qui operatur in filiis diffidentiae, remaneret in saeculi fine damnandus. quem finem iusti cum uenire desiderant, quamuis pro inimicis suis orent, tamen non absurde uindictam deside
Abbreviated transcription (Latin):
alictibi aꝑte ista ponunt᷑. Hic gͦ iniquusu¬
dex. ñ ex similitudine s ex dissimilitudine
adhibitꝰ est: ut ostenderet dñs qͣnto certiores
eẽ debeant. qͥ dm̃ ꝑs euerant̾ rogant fontẽ
iusticiȩ atq miscdiȩ. uel siquid excellentius
dici aut audiri potest: cum apud iniqͥssi¬
mum uidicem. usq ad effectum implendi
desidii ualuerit ꝑseuerantia dep̃cantis. Ips a
uͦ uidua potest hab̾e simulitudinem ȩceliȩ:
qͦd desolata uidet᷑. donec ueniat dominus:
qui tam̃ in secreto etiam nc̃ curam eiꝰ gerit.
Si aut̃ mouet cur electi dei se umdieari de¬
precent᷑. quod etiam in apocalipsi ioħis de
ut ꝓ nr̃is immicis & ꝑsecutorib oremꝰ. intel¬
ligendum ẽ eam tundictam ẽẽ iustoꝵ. ut
om̃s mal ꝑeant. Peunt aut̃ duob modis.
Aut conu̾sione ad itisticiam: atit amissa ꝑ
supplicium potestate. qua nc̃ adũs homines
quandiu hoc ipsum bonis expedit. uł tem¬

Expanded text:
alicubi aperte ista ponuntur. Hic ergo iniquus jualicubi aperte ista ponuntur. Hic ergo iniquus judex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est, ut ostenderet Dominus quanto certiores esse debeant qui Deum perseveranter rogant, fontem justitiae atque misericordiae, vel si quid excellentius dici aut audiri potest, cum apud iniquissimum judicem usque ad effectum implendi desiderii valuerit perseverantia deprecantis. Ipsa vero vidua potest habere similitudinem Ecclesiae, quod desolata videtur donec veniat Dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam ejus gerit. Si autem movet cur electi Dei se vindicari deprecentur, quod etiam in Apocalypsi Joannis de ut pro nostris inimicis et persecutoribus oremus ; intellegendum est eam uindictam esse iustorum, ut omnes mali pereant. pereunt autem duobus modis, aut conuersione ad iustitiam aut amissa per supplicium potestate, qua nunc aduersum bonos, quamdiu hoc ipsum bonis expedit, uel tem