comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est obsimilitudinem uerb sayon
& syon. qͦd hisdem signat᷑ elementiᷤ
Et faciet dñs exercitinum omnibus
poplis in monte hoc conututum
pinguium. contiuium uindemie.
pinguium mectullatorum. uinde¬
miȩ defecate. Et ycipitabit in mon¬
de isto faciem uincli colligati fuꝑ õs
poplos. & delam quam orditus est
Suꝑ om̃s nationes p̃cipitabit mor¬
dem in sempit̃num. Et auferet dñs
deus lacrimam ab omni facie et
opꝓbrium popli sui auferet de u¬
niuersa terra. quia dñs locutus ẽ.
Lex. Et faciet dñs sabaoch omnib
in monte isto. Cradet omina hec gen¬
tib. consilium enim hoc suꝑ omneᷤ
gs deuorabit mors p̃ualens. Et rur¬
futm abstulit dñs ds omnem lacinã
ab omni facie. & opprobrtũ poptib
sui abstulit ab omni t̃ra. Os enim
dñi locutum ẽ. Peo quod nos u̾timꝰ
faciem uincłi colligati suꝑ om̃s po¬
pulos. aquila interp̃tatus ẽ faciem
denebrarum sicꝑ omnes popl̃os.Cũq

Expanded text:
est, ob similitudinem verbi SAION est, ob similitudinem verbi SAION et SION , quod eisdem signatur elementis. Et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium pinguium, convivium vindemiae: pinguium medullatorum, vindemiae defaecatae. Et praecipitabit in monte isto faciem vinculi colligati super omnes populos, et telam quam orditus est super omnes nationes. Et praecipitabit mortem in sempiternum, et auferet Dominus Deus lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui auferet de universa terra: quia Dominus locutus est. LXX: Et faciet Dominus Sabaoth omnibus in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
pulus fortis. ce ciuitas gentium robu¬
starum timebit te hoc ẽ eccłia degen¬
tib congregata: qͥa fact̾us es fortitudo
pauꝑi xp̃o tuo de quo ce in psalmis
legimus. Beatus qui intelligit super
egenum ce pauꝑem. Et in ⁊acharta
scdm hebraicam ueritatem pauper
hoc ẽ hebion. suꝑ pullum asine sede
des cribitur. Fortitudo egeno: in tͥbu¬
latione passionis sue. Spes a turbi¬
Iudeorum illi nocere non potuit.
Et ut alia utar similitudine. sic̃t
ꝓpago grauissimo dorretur estu atq
flaccescit: ita tumultum ac clamo¬
rem alienoꝵ hoc ẽ qͥa de alien fc̃i
sunt. marcescere facies &e ꝑire. Iux¬
ta .lxx. interp̃tes non dicosenscum
s uerbors ordinem &e consequentiã
in hoc loco reꝑire non pocui. Et ꝓeo
loco uͥ nos interp̃tati sumus sic̃ estu
in fiti ꝓ quom hebraico scͥptum est.
basalor quod apudeos inutum uł
sitis dr. quare illi ꝓ iniio & in sici
uerterunt in syon. error ꝑspicuus

Expanded text:
pulus fortis, et civitas gentium robupulus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et in Zacharia secundum Hebraicam veritatem, pauper, hoc est EBION , super pullum asinae sedere describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbiJudaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravissimo torretur aestu, atque flaccescit, ita tumultum et clamorem alienorum, hoc est, qui a te alieni facti sunt, marcescere facies et perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordinem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare illi pro invio et in siti verterint, in Sion; error perspicuus
Abbreviated transcription (Latin):
bum hebtaicum ãmen: ꝑto qͦ.lxx.
transtulerunt fiat. Et dñs meuan
det & confiteatur nomini dñi. & q̃
sint ista mirabilia &e cogitationes an¬
tique quastieras oꝑe demonstrauit.
sequit᷑. Qa posuisti eruitatem in tu
multum. urbem fortem in rutnam:
domum alienorum ut non sit ciuii¬
tas. ce in ȩt̃num ñ ȩdificetur. Ciuitas
quondam fortis trłm intelligitur
que fact̾a est domꝰ alienorum. de qͥ¬
bussaluator dicit in psalmo. filu
alien m̃oiq funt mͥ. filii alien: mue¬
terauerunt ⁊ claudicauert̃ a semitis
suis. Hec cruitas cum destructa fu̾it
in ȩt̃num non edificabit̃: ut mille
annorum regnum ce auree irłm atq
gemmate somnia conquiescant.De¬
structa autem irłm ꝓ impietate sua:
laudabit dm̃ popłs fortis. Quis sit
autem popłs fortis: seqnsuersꝰ ostend̃.
¶iuitas gentium robustarum time¬
bit te. Iuis blasphemantib. gentium
popłs te timebit. Ermetpium eimsa¬
pientie timor dñi. Laudabitq te po¬

Expanded text:
rbum Hebraicum AMEN pro quo LXX rbum Hebraicum AMEN pro quo LXX transtulerunt fiat. Et Dominus in det et confiteatur nomini Domini, et quae sint ista mirabilia, et cogitationes antiquae, quas veras opere demonstravit, sequitur: Quia posuisti civitmultum, urbem fortem in ruinam, domum alienorum, ut non sit civitas, et in aeternum non aedificetur. Civitas quondam fortis Jerusalem intelligitur, quae facta est domus alienorum; de quibus Salvator dicit in psalmo: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveteraverunt et claudicaverunt in semitis suis . Haec civitas cum destructa fuerit, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructa autem Jerusalem pro impietate sua, laudabit Dominum populus fortis. Quis sit autem populus fortis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te po
Abbreviated transcription (Latin):
putant uocem scõrum ẽẽ. populiq cre¬
dentis. cum łs aduerfam omnem or¬
bem q̃ supra dict̾a sunt fecerit. & om¬
mum ꝓpħarum fc̃unt completa ua¬
ticima. entitatemq subuercam ro¬
mam int̃pretant᷑. que delenda sit pe¬
nitcis. popłmq fortem qui laudet do¬
minum &e cui factussit ddñs fortittido
in tribulatione sua & angustia refert
ad isrł: qͥ de ꝑsecutione gentium qͣsi
mestu ardentissimo & in sit libatus
sit. Aliiuͦ &e melius &e rectus ex ꝑsona
ꝓpħe dici intelligunt ꝓ passione dñi
saluatoris grãs patͥ reftrentis. quod
fecerit mirabilia & cogitationes anti¬
quas ueritate cõpleuerit. qn stantes
ad derteram audient. ¶cutte bndic¬
ti patͥs mei possidete p̃paratum tobis
regnium a constitucione mundi. Qͦd
&e patilus intelligens loquebatur.
sic̃ elegit nos in ipso ante constitutio¬
nem mundi ee nos scõs & immacłatoᷤ
Desidansq fieri qͦd ꝓpħat. tungit ũ¬

Expanded text:
putant vocem sanctorum esse, populique creputant vocem sanctorum esse, populique credentis: cum Deus adversum omnem orbem quae supra dicta sunt fecerit, et omnium prophetarum fuerint completa vaticinia; civitatemque subversam, Romam interpretantur, quae delenda sit penitus, populumque fortem, qui laudet Dominum, et cui factus sit Dominus fortitudo in tribulatione sua et angustia, referunt ad Israel, qui de persecutione gentium quasi in aestu ardentissimo et in siti liberatus sit. Alii vero et melius et rectius ex persona prophetae dici intelligunt, pro passione Domini Salvatoris gratias Patri referentis, quod fecerit mirabilia, et cogitationes antiquas veritate compleverit, quando stantes ad dexteram audient: Venite, benedicti Patris mei, possidete praeparatum vobis regnum a constitutione mundi . Quod et Paulus intelligens loquebatur: Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi, esse nos sanctos et immaculatos ; desideransque fieri quod prophetat, adjungit ve
Abbreviated transcription (Latin):
intribtilatione fua. spes a turbine
umbracłm ab estu. Sp̃c enimro¬
bustortm: quas turbo impellens
parietem. Sicut estu insiti. tumtil¬
tum abienorum humiliab: & quasi
calore sub nube dorente ꝓpagiem
fortium marcescere facies. Lrr. Dñe
ds m̃s głificabo te. laudabo nomen
terum. qͣm fecisti ammirabiles res
Consilium antiquum uerumfiat:
quia postusti ciuitades in tumultum.
ciuitates fortes ut cadent fundam̃ta
carum. Impiorum eiuitates. in ec̃nũ
ñ edificabuntur. ꝓpterea bndicet tibi
popłs pauꝑtim. ce ciuitates hominũ
iiquitates fustinentium. b̃ndicent
tibi. fuisti enim omni cucitat humi¬
li acxiliator: & t̾stib ꝓpter mopiam
ꝓtectio. Ab hominib pessimis libab̃
cos: umbracłm sicientrũ &e sp̃c hominũ
iniquitatem sustinentium guasi ho¬
mines pusill ammi sicientes in syon:
ab hominib impus quib nos tͣdidisti.
Ouplex huius loq expositio ẽ. Iudei

Expanded text:
in tribulatione sua, spes a turbine, in tribulatione sua, spes a turbine, umbraculum ab aestu: spiritus enim robustorum quasi turbo impellens parietem. Sicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis: et quasi calore sub nube torrente, propaginem fortium marcescere facies. LXX: Domine Deus meus, glorificabo te: laudabo nomen tuum, quoniam fecisti admirabiles res, consilium antiquum verum, fiat. Quia posuisti civitates in tumulum: civitates fortes, ut caderent fundamenta earum. Impiorum civitates in aeternum non aedificabuntur. Propterea benedicet tibi populus pauperum, et civitates hominum iniquitatem sustinentium benedicent tibi. Fuisti enim omni civitati humili auxiliator, et tristibus propter inopiam protectio: ab hominibus pessimis liberabis eos: umbraculum sitientium, et spiritus hominum iniquitatem sustinentium quasi homines pusillanimes sitientes in Sion ab hominibus impiis, quibus nos tradidisti. Duplex hujus loci expositio est. Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
cipum in unum fascem & detrusio¬
nem in lacum & custodiam carceriᷤᷤ.
ce clauisorum pꝰ longum dempus ui¬
sitationem: ruborem lune & confui¬
ad hebreos. &e in conspectu senum suo¬
rum glificabtt̃. qualis senex fuit a¬
braham qͥ morcuus in senectute bo¬
na & appositus ad patres suos. qualeᷤᷤ
tubctur &e moyses p̃sbiteros eligere.
qͦs scit ẽe p̃sbiteros. Canen homi¬
ins sapientia eiꝰ qͥ imitatur uetustũ
dierum. cuiꝰ cesaries describit᷑ candi¬
da: ut etatis longitudo monstreti
Potest hoc &e de eccłiastico gractum
telligi: si tam̃ non destruat oꝑibus
bo te Conficebor nomini tuio qm
fecisti mirabilia. cogitationes ant¬
quas fideles: amen. Quia posiusti
ciuitatem in tumiltum. urbem
fortem inruinam: domtm alieno¬
rum ut ñ sit quitas: & in sempit̃¬
num non edificet᷑. Suꝑ hoc lauda¬
bit te popłs fortis. ciuitas gentium
robustarum timebit te. quia fact
esfortitudo paupi.fortitudo egeno

Expanded text:
cipum in unum fascem, et detrusiocipum in unum fascem, et detrusionem in lacum, et custodiam carceris, et clausorum post longum tempus visitationem, ruborem lunae et confuad Hebraeos: Et in conspectu senum suorum gloriabitur . Qualis senex fuit Abraham, qui mortuus est in senectute bona, et appositus est ad patres suos . Quales jubetur et Moyses presbyteros eligere, quos scit esse presbyteros : cani enim hominis sapientia ejus , qui imitantur vetustum dierum, cujus caesaries describitur candida, ut aetatis longitudo monstretur . Potest hoc et de ecclesiastico gradu intelligi, si tamen non destruant operibus bo te, confitebor nomini tuo: quoniam fecisti mirabilia, cogitationes antiquas, fideles, amen. Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Super hoc laudabit te populus fortis, civitas gentium robustarum timebit te. Quia factus es fortitudo pauperi, fortitudo egeno
Abbreviated transcription (Latin):
quod iudicium de humana ñ possit
setre fragilitas: nec de penarum mag¬
nicudine atq insura ferre sententi¬
am.q̃ dm̃ arbitrio dereliet̾a ẽ. Titne
erubescet luna &e confundetur sol:
iuxta illud quod apłs ait. E tenim
creatura ipsa congemiscit & parturit.
cernens homines qui suo fruebantur
lumine nicħ dignum dei bonitate
fecisse. qu solem situm oriri facit sr
iustos & miustos. qͣm si dispensacor
& uillicꝰ ueniente dño cernat fami¬
liam uarus subies cruciatib & ne¬
quaquam suca implesse p̃cepta. De
hoc eodem loco plenius saluator in
euangłio docet. Sol obscurabit᷑
&e luna non dabit lumen suum. et
stelle cadent de celo. & uirtutes celoꝵ
mouebuntur.qn appartierit signũ
filii hominis in cdo. & plamerint
se omnes tͥbtis terre & uiderint filiũ
hominis uenientem cum nubib oeli
inuirtute & gła multa. Didieimus
subũsionem derre uisitationẽ mili¬
tiȩ celi. congregationem regum & pͥn¬

Expanded text:
quod judicium Dei humana non possit quod judicium Dei humana non possit scire fragilitas, nec de poenarum magnitudine atque mensura ferre sententiam, quae Domini arbitrio derelicta est. Tunc erubescet luna, et confundetur sol, juxta illud quod Apostolus ait: Etenim creatura ipsa congemiscit et parturit , cernens homines qui suo fruebantur lumine, nihil dignum Dei bonitate fecisse, qui solem suum oriri facit super justos et injustos . Quomodo si dispensator et villicus, veniente Domino, cernat familiam variis subjici cruciatibus, et nequaquam sua implesse praecepta. De hoc eodem loco plenius Salvator in Evangelio docet: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebuntur, quando apparuerit signum Filii hominis in coelo, et planxerint se omnes tribus terrae, et viderint Filium hominis venientem cum nubibus coeli, in virtute et gloria multa . Didicimus subversionem terrae, visitationem militiae coeli, congregationem regum et prin
Abbreviated transcription (Latin):
a in daniele scͥptum est. Elrut in ocẽ¬
sum mͥ pͥnceps regni ꝑsarum ce pͥncepꝰ
regni medorum. &e pͥnceps regni g̃coꝵ
runt gradam congregabit dñs in die
iudicii. quasi in inofasce partt̾ colli¬
gatos. & mitet in lacum itiferni: ut
in illis quoq impleat᷑ quod de impio
scͥptum ẽ: lacum aꝑuit & fodit eum
&e incidit in foueam quam fecit. Et
includent᷑ incarcere: iuxta illud qͦdͥ
atc dñs. Ite in ignem et̃num qͥ p̃para¬
tus ẽ cdiabolo & angłis eis. Qͦd autẽ
sequitur & post multos dies tusttabtm¬
tur uidẽt̃ applatide amicis meis qui
diabolo &e demonib dant penitentiã.
quod multa post tempora a domino
uisicent᷑. S consident quod ñ dixert
apte scͥytura diuina utisitabuntur a
ño uel uisitabunt᷑ ab angłis: s ab
solute uisitabuntur. Ex qua ambi¬
gititate uierbi. & remedium potest in¬
delligi & correptio: quod postquam
iusti p̃mia receꝑint illi tupenis ꝑpe¬
tuis tusicent᷑. Et tamen sciendum

Expanded text:
 in Daniele scriptum est: Exiit in occursum mihi princeps regni Persarum, et princeps regni Medorum, et princeps regni Graecorunt gradum, congregabit Dominus in die judicii, quasi in uno fasce pariter colligatos, et mittet in lacum inferni, ut in illis quoque impleatur quod de impiis scriptum est: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Et includentur in carcere, juxta illud quod ait Dominus: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et Angelis ejus . Quod autem sequitur: Et post multos dies visitabuntur, videtur applaudere amicis meis, qui diabolo et daemonibus dant poenitentiam, quod multa post tempora a Domino visitentur. Sed considerent quod non dixerit aperte Scriptura divina: Visitabuntur a Domino, vel visitabunsolute, Visitabuntur. Ex qua ambiguitate verbi et remedium potest intelligi et correptio quod, postquam justi praemia receperunt, illi in poenis perpetuis visitentur. Est tamen sciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
est:s quod ꝑse ignominie patet. os¬
tendit ẽẽ ignominiosum. Quod qͥde
& de sacerdotib in leuitico legimus
contaminatione contaminabit eũ.
hauddubium qͥn sacerdos: ñ qͦ sacer¬
dos contaminatonis auctor sit: s
qͦ ostendat eum contaminatum. qui
prtus mundus plurimꝰ indebatur
Oꝑare terram tuam: et enm naues
nequaquam uemient de carthagi¬
ne. & manꝰ tuta nequaqͣn p̃ualet
q̃ in mare ꝓuocat reges. Multum
a cęteris interp̃tib & ab ipso hebraico
in hoc loco.ltx. discordat editio: sed
ite karthaginem ultilate qͥ habitadͦ
in infula: nc̃ contra tyrum loquitur.

Expanded text:
est, sed quod per se ignominiae patet, osest, sed quod per se ignominiae patet, ostendit esse ignominiosum. Quod quidem et de Sacerdotibus in Levitico legimus: Contaminatione contaminavit eum , haud dubium quin sacerdos: non quo contaminationis auctor sit, sed quo ostendat eum contaminatum, qui prius mundus plurimis videbatur. Operare terram tuam: etenim naves nequaquam veniunt de Carthagine, et manus tua nequaquam praevalet, quae in mari provocat reges. Multum a caeteris interpretibus, et ab ipso Hebraico in hoc loco LXX discordat editio, sed te Carthaginem, ululate qui habitatis in insula. Nunc con
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ in euangłio legimꝰ institores mar¬
garitarum qui omnib uenditis u¬
num cuptunt emere margarituni.
& utiq appellandi sunt incliti nego¬
diatores ñ terre s cȩli: sic econtrario
negotiatores tyri hoc ẽ tͥbtilationis
& angustie appellandi sunt meliti
terre. quia quicquid agunt terram
respicit: & pͥncipes chanaan quod in¬
terp̃tat᷑ fluctuantes atq commodi.N
enim statuunt supͣ petiam pedes fuoᷤ.
nec podest de eiᷤᷤ dici pet̾ refugium eri¬
natiis siue leꝑorib: s illud potus qͦd
tustus ꝑene passtis est sustinent. mei
autem pene mot sunt pedes. pene ef¬
fusi sunt gressus mei. Dñs gͦ exercitu¬
um hoc confilium cogitaiit ut dis¬
solueret pessima negotiatorũ uincła:
immo comꝑact̾am initiriam dissipa¬
ret. ꝑ quam cunct̾i qͥ tẏrofubditi st̃
sciꝑbtunt. Quodq intulit ce deho¬
nestare omne quod głosum ẽ suꝑt
ram: non dñs dehonestam̃ti atictor

Expanded text:
quomodo in Evangelio legimus institores marquomodo in Evangelio legimus institores margaritarum , qui omnibus venditis unam cupiunt emere margaritam, et utique appellandi sunt inclyti negotiatores non terrae, sed coeli: sic econtra negotiatores Tyri, hoc est, tribulationis et angustiae, appellandi sunt inclyti terrae, quia quidquid agunt, terram respicit: et principes Chanaan, quod interpretatur fluctuantes atque commoti. Non enim statuunt supra petram pedes suos, nec potest de eis dici: Petra refugium herinaciis , sive leporibus; sed illud potius quod justus pene passus est, sustinent: Mei autem pene moti sunt pedes: pene effusi sunt gressus mei . Dominus ergo exercituum hoc consilium cogitavit, ut dissolveret pessima negotiatorum vincula, immo compactam injuriam dissiparet, per quam cuncti qui Tyro subditi sunt superbiunt. Quodque intulit, et dehonestare omne quod gloriosum est super terram, non Dominus debonestamenti auctor
Abbreviated transcription (Latin):
moramini qͥ ex omni parte exgositi estiᷤᷤ
demptationum fluctib. recedite de ea
& tͣnfide carthaginem .i. tharsis: at¬
q ad uerum gaudium festinate. lu¬
gendes antiqua peccata &e ueterem cõ¬
tumeliam. quam aut ipsi aliis infe¬
rebatis aut patiebamini ab aliis. H
autem ideo p̃cipio quia tẏrumur¬
bem urãm de sius sedib & ꝓposito
cernetis ad t̾minos alios migratu
qui prius habitabant in angustia re¬
gitauit hec suꝑ tyrum: Nunqͥd
minor ẽ aut non p̃ualet: Negotia¬
dores eius pͥneipes chanaan incli
terre. Dominus sabaoth cogitauit
dissoluere omnem contumeliam
glantium: a dehonestare omne
quod inclitum est suꝑ terram..
Merbrim chanaan de theodotioĩs
editione addditum est: ꝓ qͦ aquila ne¬
gotiatores tͣnstulit. Int̾rogat gͦ sp̃c sẽs
immo int̾rogatione confirmat qͦd
dñis hec aduersum dẏri pͥncipes co¬
gitarit: quorum omnis industria
est. negotiationib opes querere. Et

Expanded text:
moramini, qui ex omni parte expositi estis moramini, qui ex omni parte expositi estis tentationum fluctibus, recedite de ea, et ite ad Carthaginem, id est, Tharsis, atque ad verum gaudium festinate, lugentes antiqua peccata, et veterem contumeliam, quam aut ipsi aliis inferebatis, aut patiebamini ab illis. Hoc autem ideo praecipio, quia Tyrum urbem vestram de suis sedibus et proposito cernitis ad terminos alios migraturqui prius habitabant in angustia, regitavit haec super Tyrum? Numquid minor est, aut non praevalet? Negotiatores ejus principes Chanaan, inclyti terrae. Dominus Sabaoth cogitavit dissolvere omnem contumeliam gloriantium, et dehonestare omne quod inclytum est super terram. Verbum Chanaan, de Theodotionis editione additum est, pro quo Aquila, negotiatores transtulit. Interrogat ergo Spiritusimmo interrogatione confirmat, quod Dominus haec adversum Tyri principes cogitarit, quorum omnis industria est negotiationibus opes quaerere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
& coartans. etiam ipsa derrebitur. se
qq intelligens eadem quȩ tyrus pas¬
sa est cẽ passuram. Quod cam ad
omina uitia referat᷑ potest & de here¬
seon diuers itate sentiri: qñ alia cap¬
taheresi. Alia ꝑtremiscie & in alt̾iꝰ
confusione altera capiendam esse se¬
soiat. Qͦmͦ autem de sodomis dr
usq hodie. & infertͣ. ueruntam̃ sodomiiᷤᷤ
dolerabiliꝰ erit indie iudicii qmuobiᷤᷤ.
sic & de tyro ce sydone discimts salua¬
tore dicente. ueruntam ꝙ̇ro ce sydo¬
ni leuius erit in die tudicii quam q¬
intelligebat exisse đr de finib tyri
& sydonis. Neq enim poterat aliter
occurrere saluatori. ins tẏri ce sydo¬
nis deriminos reliquisset. Ite cartha¬
ginem ululate qui habitatis in insu¬
la hac. Nonne enim hec ẽ contumelia
ura a pͥncipio antequam traderetuꝵ¬
eiꝰ longe ad ꝑegͥnandum. de hebrat¬
coadditum est: & asterisco hoc ẽ stelliᷤᷤ
illuminantib p̃notatur. O tyrii qͥ
habitatis in angustia. &e in infcila com¬

Expanded text:
et coarctans, etiam ipsa terrebitur, se quoque intelligens eadem quae Tyrus passa est, esse passuram. Quod cum ad omnia vitia referatur, potest et in haereseon diversitate sentiri, quando alia capta haeresi, alia pertremiscit, et in alterius confusione, alter se capiendum esse sentit. Quomodo autem de Sodomis dicusque hodie; et infertur: Verumtamen Sodomis tolerabilius erit in die judicii quam vobis: sic de Tyro et Sidone discimus Salvatore dicente: Verumtamen Tyro, et Sidoni levius erit in die judicii quam cintelligebat, exisse dicitur de finibus Tyri et Sidonis. Neque enim poterat aliter occurrere Salvatori, nisi Tyri et Sidonis terminos reliquisset. Ite Carthaginem: ululate qui habitatis in insula hac. Nonne haec est contumelia vestra a principio antequam traderetejus longe ad peco additum est, et asterisco, id est, stellis illuminantibus praenotatur. O Tyrii qui habitatis in angustia et in insula com
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ legis funt faciunt : isti legem ñha¬
bentes tpsi sͥ funt lec. qtui ostendunt
opꝰ legis scͥptum in cordib furis. Qui
gͥ has leges obseruatunt p̃mia consi¬
quendur : qͥ neglerertnt eas sustine¬
bunt que ne sermo ꝓpħicus comii¬
natur. Et qͦmͦ in pͥncipio bndieit
đs omni creature quam fecerat:Sic

Expanded text:
quae legis sunt faciunt: isti legem non haquae legis sunt faciunt: isti legem non habentes, ipsi sibi sunt lex: qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis . Qui igitur has leges observaverint, praemia consequentur: qui autem neglexerint eas, sustinebunt quae nunc sermo propheticus comminatur. Et quomodo in principio benedixit Deus omni creaturae quam fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
ce humilib dat grãm. Unde pͥma
sententia est contra eos qͥ excels ft̃
derre. ut infirmentur imuers a q̃
nunc fortia sunt ꝓpt̃ eos qui san¬
guinem sangumimiscuerunt:¬
& inmorem sanguimis abel. interfe¬
ctorum cruorem ad dm clamare fe¬
cerunt. Qͥa transgressisunt leges¬
fedꝰ sempit̾num. Ppder hoc maledi¬
ctio uorabit terram. & peccabunt
habitatores eiꝰ. Ideo insament eulto¬
res ens: & relinquentur homines
pauci. Lii. Quia p̃uaricati funt le¬
gem. mutauerunt p̃ceptum. testam̃¬
tum ȩc̃num. ꝓpt hoc maledict̾io uo¬
rabit t̾ram: quia peccauiere habita¬
tores etus.Ideo pauꝑes erunt habita¬
dores terre. & dimittentur homines
pauci. Auchiant iudei qͥse solos acce¬
pisse legem dñi głantur. quod tn¬
uerse pͥmum gs̃. totꝰq orb naturalẽ
acceꝑit legem: &e iccͥco postea ler da¬
ta sit ꝑ moysen. qͥa pͥma lex dissipata
est. De qua apls loquitur. Cum em̃¬
gs q̃ non habent legem naturalit̃ ca

Expanded text:
et humilibus dat gratiam . Unde prima et humilibus dat gratiam . Unde prima sententia est contra eos, qui excelsi sunt terrae, ut infirmentur universa quae nunc fortia sunt propter eos qui sanguinem sanguini miscuerunt, et in morem sanguinis Abel, interfectorum cruorem ad Deum clamare fecerunt . Quia transgressi legefoedus sempiternum propter hoc maledictio vorabit terram et peccabunt habitatores eius ideoque insanient cultores eius et relinquentur hompauci. LXX: Quia praevaricati sunt legem, mutaverunt praecepta, testamentum aeternum. Propter hoc maledictio vorabit terram, quia peccaverunt habitatores ejus: ideo pauperes erunt habitatores terrae, et dimittentur homines pauci. Audiant Judaei, qui se solos legem accepisse Domini gloriantur, quod universae primum gentes totusque orbis naturalem acceperit legem, et idcirco postea lex data sit per Moysen, quia prima lex dissipata est. De qua Apostolus loquitur: Cum egentes quae non habent legem naturaliter, ea
Abbreviated transcription (Latin):
dnm suum. Et saluator in eugłio
cui omne tudictum traditum est.
pleno sermone testatur.Dissipabitͣ
gͦ terra. ce omma terrena oꝑa redi¬
gentur ad nichilum: ut abolita i¬
mago suꝑcȩlestis.Primus enim hõ
de terra terrenꝰ: scd̾̃s de cȩlo cȩlestis.
Qualis terrenus. tales a terrem. ce
qualis suꝑ celestis tales & suꝑcȩlestes:
ut sic̃ portauimꝰ imagnnẽ terreni. por¬
demus ce imaginem celestis ¶nde
idem apłs loquitur. Caro ae sangͥs
regnum dei non possidebunt. non
quo scđm hereticos disꝑeat natura
corporum: s quo corrupguum ħ
induat incorruptionem. ce mortale
hoc induat immortalitatem: & ħ
omnia fient: qͥa quod futurtm ẽ¬
& deflurit terra & infirmata est. De¬
fluxit orb̃: infirmata ẽ altitudo po¬
puli terre: & terra interfecta ẽ ab
habitatorib fuis: Lrx. Luxit terra.
corruptꝰ est orb̃. Luxerunt excelsi t̃¬
re. terra autem egit impie ꝓpt̃ ha¬
bitatores suos. Deus suꝑbis registit

Expanded text:
Dominum suum . Et Salvator in Evangelio, Dominum suum . Et Salvator in Evangelio, cui omne judicium traditum est, pleno sermone testatur. Dissipabitur ergo terra, et omnia terrena opera redigentur ad nihilum, ut abolita iimago supercoelestis. Primus enim homo de terra terrenus, equalis terrenus, tales et terreni; et qualis supercoelestis, tales et supercoelestes: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem supercoelestis . Unde idem Apostolus loquitur: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Non quod secundum haereticos dispereat natura corporum, sed quod corruptivum hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem. Et haec omnia fient: quia quod futurum eet defluxit terra, et infirmata est: defluxit orbis, infirmata est altitudo populi terrae, et terra interfecta est ab habitatoribus suis. LXX: Luxit terra, corruptus est orbis, luxerunt excelsi terrae, terra autem egit impie propter habitatores suos. Deus superbis resistit,
Abbreviated transcription (Latin):
ce apłm ꝑtͣnseat celum &e terra. &e fi̾ta
mundi istrus. & deducantur pectato¬
res in infernum. de quib scriptum
est. ingredient᷑ ad ertrema terre.tra¬
dentur in manꝰ gladii: partes trulpi¬
um erunt: dem quia pro qualitate
meritoꝵ multe sunt manziones a¬
terra.lix. corruptum orbem interp̃¬
tati sunt: & ꝓ afflicta facie illius .i.
terre. idem transtulerunt. ce reue¬
labit faciem erus ut procectant
mortui de sepulchris suis: siue nu¬
dabit eam ut omna oꝑa etus profe¬
rantur in publicum: &e dis ꝑgantur
habitatores eius in diuerda loca. p̃¬
imiis & scppliciis destinati. Ic̃ nulla
erit diuersitas inteꝵ nobilem & ig¬
nobilem. sacerdotem & laicum. do¬
minam. diuitem &e patꝑem: fene¬
ratorem ce eum qͥ ere alieno p̃mitur
ementem atq uiendentem. Omnes
enim ex equo stabunt ante tͥbunal
xp̃i: nec erit acceptio ꝑsonarum apd
deum. De quo ae iob eisdem prope¬
modam uerbis loquit᷑. Paruus ce
magnꝰ ibi sunt. & seruus ñ timens

Expanded text:
 pertranseat coelum et terra, et figura mundi istius , et deducantur peccatores in infernum , de quibus scriptum est: Ingredientur ad extrema terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Deinde quia pro qualitate meritorum multae sunt mansiones aterra LXX corruptum orbem interpretati sunt; et pro afflicta facie illius, id est terrae, iidem transtulerunt, et revelabit faciem ejus, ut procedant mortui de sepulcris suis; sidabit eam, ut omnia opera ejus proferantur in publicum, et dispergantur habitatores ejus in diversa loca, praemiis vel suppliciis destinati. Tunc nulla erit diversitas inter nobilem et ignobilem, sacerdotem et laicum, sminam, divitem et pauperem, feneratorem et eum qui aere alieno premitur, ementem atque vendentem. Omnes enim ex aequo stabunt ante tribunal Christi, nec erit acceptio personarum apud Deum . De quo et Job eisdem propemodum verbis loquitur: Parvus et magnus ibi sunt, et servus non timens
Abbreviated transcription (Latin):
s in multiloqutio &e clamore uersat᷑.
Unde ob multitudinem deceptorum
frequens eruitas appellatur. c exultãs
ꝓpter suꝑbiam. Inflaqi eñ tument.
ce secretiora inuenisse se glandar. Int̃¬
fecti tui non interfect̾i gladio. nec
mortui tcui in bello. Lxx. Uulnerat
tui non uulnerati gladio. nec mortui
tui in bello. Maxima pars absq ullo
certamtne &e disceptatione hereticoꝵ
deceptionib fupplantatur. Et hec
est turba quam plurima. Inter fecti
uulnerati gladio: s uoluntate ꝓpͥa
ad herecicos tͣnsierunt. & cõparatio¬
ne eorum qͥ post p̾lium uictisunt. in¬
felicior ille uulneratꝰ & interfectus
ẽ. qͥ sponte se tͣctidit: qͦm & in marcy¬
rio. qͥ post penas uictus in anus dedit.¬

Expanded text:
sed in multiloquio et clamore versatur. sed in multiloquio et clamore versatur. Unde ob multitudinem deceptorum, frequens civitas appellatur, et exsultans, propter superbiam. Inflati enim tument, et sacratiora se invenisse gloriantur. Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. LXX: Vulnerati tui non vulnerati gladio, nec mortui tui mortui in bello. Maxima pars absque ullo certamine et disceptatione, haereticorum deceptionibus supplantatur, et haec est turba quamplurima. Interfecti ivulnerati gladio, sed voluntate propria ad haereticos transierunt, et comparatione eorum, qui post praelium victi sunt, infelicius ille vulneratus, et interfectus est, qui sponte se tradidit. Quomodo et in martyrio qui post poenas
Abbreviated transcription (Latin):
infestius ponitur. Peo enm quod lrx.¬
tͣnstulert̃ nc̃. in hebreo habet ãffo: qͦd
nos interp̃tati sumꝰ nunc quoq. Et
aquila uolens hebraicum seruare idio¬
ct̾ionem latinꝰ sermo ñ explicat. Qnͣdo
atitem dic̃ quidnam tͥ quoq est. int̃¬
rogat cur int̃ alios & ipsa conscendat:
atq opinone fublimtũ in humilib
cõmoret᷑. Et c̃ sensus. Cum phyloso¬
phi dimcant. &e omnis sapĩa scłaris
de fublimib disputans simplicitatem
contennat ecclie. cur tu qͦq ercelsa
ut ostendent ẽẽ & aliud tectum de qͦ
saluator descende ꝓhibet: quod tñ
non sit tect̾um uantm. Demiq et
apłs petrus hora orationis ui. ascen¬
dit in tectum. Nc̃ autem ut ostendet
multam hereticoꝵ uarietatem : non
unum tectum s decta plitrima no¬
minauit. Clamoris plena. urbs fre¬
quens. ciuitas erultans Lxx Reple¬
ta ẽ ciuitas clamantium. urbs exul¬
tans. Doct̾rina hereticoꝵ ñ in sensti

Expanded text:
nifestius ponitur, pro eo quod nifestius ponitur, pro eo quod nstulerunt nunc; in Hebraeo habet APHPHO, quod nos interpretati sumus nunc quoque, et Aquila volens Hebraicum servare idioctionem 311 Latinus sermo non explicat. Quando autem dicit, quidnam tibi quoque est? interrogat cur inter alios et ipsa conscendat, atque opinione sublimium in humilibus commoretur. Et est sensus: cum Philosophi tumeant, et omnis sapientia saecularis de sublimibus disputans, simplicitatem contemnat Ecclesiae, cur tu quoque excelsa ut ostenderent esse et aliud tectum, de quo Salvator descendere prohibet : quod tamen non sit tectum vanum. Denique et apostolus Petrus hora orationis sexta ascendit in tectum . Nunc autem, ut ostenderet multam haereseon varietatem, non unum tectum, sed tecta plurima nominavit. Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans. LXX: Repleta est civitas clamantium, urbs exsultans. Doctrina haereticorum non in sensu,
Abbreviated transcription (Latin):
conseq̃ntia trahimͣ ad intelligentiam
spitalem: ut oms ꝑtersorum dogma¬
cum pͥncipes qͥ corruerunt de fublimi¬
tate senftis scãrum scͥpturaꝵ & ad hti¬
milia deuolutisunt. sciamus in syon
ualle uerfari. Tale qrud puto a salo¬
monem in ꝓuerbus dicere. Oclm qͥ
irridet pattem & despicit senectutem
matͥs. effodiant eum corui de conutal¬
lib: & comedant illum pulli aqͥlaꝵ.
Statm enim ut sensus hereticoꝵ irri¬
serit creatorẽ patrem &e senectutem
matͥs eccliȩ despexerit. effodietur a
tets & immundis uolucrib q̃ referumt̃
ail contrarias foratudines. nec possunt
montes unde ueniet aurilium mͥ: s in
moctum brucoꝵ animalium ad t̾rena
dep̃ssi funt. Quid nam tͥ quoq ẽ quia
ascendisti & du omnis intect̾a: Lrx
Quid factum ẽ tibi nẽ quia ascend¬
sti omnis intect̾a irana: Hoc quod
turca .lxx. int̃pretes in regum uolum¬
ne q̃ritur quid sͥuelit dicente helyseo
ubi est ds helye. affõ. in p̃senti locoma¬

Expanded text:
rborum consequentia trahimur ad intelligentiam spiritualem, ut omnes perversorum dogmatum principes, qui corruerunt de sublimitate sensus sanctarum Scripturarum, et ad humilia devoluti sunt, sciamus in Sion valle versari. Tale quid puto et Salomonem in Proverbiis, dicere: Oculum qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodiant eum corvi de convallibus, et comedant illum pulli aquilarum . Statim enim ut sensus haereticorum irriserit Creatorem Patrem, et senectutem Ecclesiae matris despexerit, effoditur a tetris et immundis volucribus, quae referuntur ad contrarias fortitudines. Nec possunt montes, unde veniat auxilium mihi : sed in modum brutorum animantium ad terrena depressi sunt. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta? LXX: Quid factum est tibi nunc, quia ascendistis omnes in tecta vana? Hoc quod juxta LXX interpretes in Regum volumine quaeritur, quid sibi velit dicente Eliseo : Ubi est Deus Eliae APHPHO , in praesenti loco ma
Abbreviated transcription (Latin):
ment de mari huiꝰ seli dꝑterea qui
nẽ scͥpturis scĩs erudit estis &e scitis
tobis tm̃ gaudium tantaq p̃mia
reseruari. in doctͥms głificate dñm:
audientes illud quod scͥptum ẽ. qui
glatur in dño głetur. nequaguam¬
huiꝰmaris &e scłi. in quib benedieit᷑
atq latidat᷑ nom̃ dñi dei quondam
isrł. siue hominis uidentis ͥm Iurta
lxx. omnia q̃ de scĩs intelleximꝰ. refer¬
ripossunt adimpios : quod cum fue¬
rit finita umdemia tẽ illz clament
insuppliciis constituti: qui autem e¬
uaserint impioꝵ numerum letentur

Expanded text:
nient de mari hujus saeculi. Propterea qui nient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audientes illud quod scriptum est: Qui gloriatur, in Domaris et saeculi, in quibus benedicitur atque laudatur nomen Domini Dei quondam Israel, sive, hominis videntis Deum. Juxta LXX, omnia quae de sanctis intelleximus, referri possunt ad impios, quod cum fuerit finita vindemia, tunc illi clament in suppliciis constituti. Qui autem evaserint impiorum numerum laetentur
Abbreviated transcription (Latin):
aqua maris. Eꝑterea gła domini
ininfulis crit maris. nomen dñi
glosum erit dñi di isił. Relictis
hominib paticis qñ maledictio uo¬
rauerit terram. & in urbe fuerit so¬
litudo. & hec uniu̾sa contigerint
in medio terre in medio popłorum
& gentium: tanta erit scõrum paui¬
citas de quib dñs loquitur in eimͣ¬
gelio multiuocati &e pauci electi.
& tam uehemens p̃ssura rustorum
ut temꝑtent᷑ fifieri potest etiam electi
dei. & paucitas eoꝵ bacis oliuarum ra¬
rissimis comparet᷑. quȩ cum excusse
fuerint atq dimissȩ. uix pauce rema¬
nent in ramor cacumine: & quomͦ
cum fuit finita uindemia solent pau¬
peres egestate cogente uacuas circitm¬
tre uites. & paucauuarum grana col¬
ligere.Higͥ qͥ remanserunt &e post
uindemiam mundistiꝰ atq p̃sfuram
manꝰ gutuerint antixͥ ꝑsequentis effu¬
gere siue pene imminentis ardores:
ent in equorum si militudinem le¬
ticie magnicuidine gestientes: & hĩ¬

Expanded text:
aqua maris, propterea gloria Domini aqua maris, propterea gloria Domini in insulis erit maris, nomen Domini gloriosum erit, Domini Dei Israel. Relictis hominibus paucis, quando maledictio voraverit terram, et in urbe fuerit solitudo, et haec universa contigerint in medio terrae, in medio populorum et gentium, tanta erit sanctorum paucitas, de quibus Dominus loquitur in Evangelio: Multi vocati, et pauci electi : et tam vehemens pressura justorum, ut tententur, si fieri potest, etiam electi Dei: et paucitas eorum baccis olivarum rarissimis comparetur, quae cum excussae fuerint atque demessae, vix paucae remanent in ramorum cacumine; et quomodo cum fuerit finita vindemia, solent pauperes, egestate cogente, vacuas circuire vites, et pauca uvarum grana colligere. Hi igitur qui remanserint, et post vindemiam mundi atque pressuram, manus quiverint Antichristi persequentis effugere, sive poenae imminentis ardores, ent in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hin
Abbreviated transcription (Latin):
firum &e uruenert nicħ omnes utr
diuitiarum in manib stus. Ttansla¬
tum ẽ qͥtpe in cȩlos gatidium terre.
&e relicta ẽ in urbe quondam celeber¬
rima solidudo. & portas itiarum freq̃n¬
tium. ꝑ qͣs popłorum influebant ag¬
mina. opprimet habitatorum cala¬
mitas. Et ut sciremꝰ ꝑspicue de to¬
tius orb̃ int̾itu nunciari: intulit. hoc
erunt in mecdio derre in mectio genti¬
um siue poplorum. Quomͦ si paucȩ¬
oliue q̃ remanserunt ercutiant᷑ ex
olea: & racemi cum fuerit finita uin¬
demia. Hleuabunt uocem suam.
atq latidabunt. Cum glificatus fer¬
erit dñs.htisment de mari. Ppter
hoc in docttinis głificate dñm. an
insulis maxis nomen domtni deris¬
rael. Quantum ab hebraica u̾itate
in hoc loco.lxx. distet translatio: se¬
quentia u̾ba demonstrant: Lxx: Qo¬
modo siquuis excutat oliuam. sic ex¬
cutient eos. Et si qͥescat uindenna:
isti clamore uociferabunt̃. Q atitẽ
relictifuerint suꝑ terram letabunt᷑
stinul: cum gła dñi conturbabitur

Expanded text:
omnes viri divitiarum in manibus suis . Translatum est quippe in coelos gaudium terrae, et relicta est in urbe quondam celeberrima solitudo, et portas viarum frequentium per quas populorum influebant agmina, opprimet habitatorum calamitas. Et ut sciremus perspicue de totius orbis interitu nuntiari, intulit, Haec erunt in medio terrae: in medio gentium sive populorum. Quomolivae, quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi, cum fuerit finita vindemia. Hi levabunt vocem suam, atque laudabunt. Cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari. Propter hoc in doctrinis glorificate Dominum: in insulis maris nomen Domini Dei Israel. Quantum ab Hebraica veritate in hoc loco LXX distet translatio, sequentia verba monstrabunt. LXX: Quomodo si quis excutiat olivam, sic excutient eos: et si quiescat vindemia, isti clamore vociferabuntur. Qui autem relicti fuerint super terram, laetabuntur simul cum gloria Domini, conturbabitur
Abbreviated transcription (Latin):
egypto sumꝰ & inistitis mundi t̾samtr
teneb̾s. non possumꝰ loqͥ lingua hebrca:
s lingua chananttide. que int̃ egyp¬
dam & hebream media ẽ: & hebreȩ
magna ex parte confinis. ¶hanaan
int̃pretat᷑ qtiasi commotio: siue quas
res pondens. Qñ gͥ ab egypto recedimꝰ
& erire uolum de potestate pharaonis.
ita ut tra nr̃a & confessio formidolosa
sit egypto. tc̃ mouem̃ & quasi respon¬
demtis dñi tioluntaq: & tamen quia
adhuc in p̃senti scłosumus. lingua he¬
cituum: hoc sigcat quod etiam hic po¬
sici. nequaquam demonum s derre¬
cordemtir omnpodentis. De his .uͤ. ꝙ
uitatib cum aliarum .iiͦii. tacita sint

Expanded text:
Aegypto sumus, et in istius mundi versamur Aegypto sumus, et in istius mundi versamur tenebde, quae inter Aegyptiam, et Hebraeam media est, et Hebraeae magna ex parte confinis. Chanaam, interpretatur, quasi commotio, sive quasi respondens. Quando igitur ab Aegypto recedimus, et exire volumus de potestate Pharaonis, ita ut terra nostra, et confessio formidolosa sit Aegypto: tunc movemur et quasi respondemus Domini voluntati, et tamen quia adhuc in praesenti saeculo sumus, lingua Heinum exercituum, hoc significat, quod etiam hic positi nequaquam daemonum, sed Dei recordemur omnipotentis. De his quinque civitatibus, cum aliarum quatuor tacita sint
Abbreviated transcription (Latin):
lum aspicere ñ pot̾at. eleuauertimus
ocłos nr̃os. & dixerimꝰ ad de leuaui o¬
culos meos qui habitas in cȩlo. ocłsnr
& uisᷤ loquit᷑ lingua chananttide.
Si circumcidertmꝰ aitres nras & au¬
dierimus dñm loquentẽ qui habet
aures audiendi audiat. auditus nr
loquit᷑ lingua chananttide. Quipo¬
huius odoratꝰ loquitur lingua cha¬
nanttide. Gustus quoq in bonam
partem accipit᷑ eius qui comedit pa¬
nem de cȩlo descendentem. panemui¬
uum &e n mortuum: & audit illud
gustate &e uidete quam suauis ẽ dñs.
statmq loquitur lingua chananto¬
de. D &e tactꝰ spitalis ẽ de quo loħs
apłs ait. manus nre palpauerunt de
uerbouitȩ. & qui fide tangit dñm iho
lla ut de eo saluator possit dicere. teq¬
git me aliquis. ego enim scio tintutem
exisse de me. Didiermꝰ quanta bona tͥ¬
buat eleuata manus dm̃i: queramꝰ qͣre
ñ lingua hebrea s lingua chanantti¬
ad locum. G & nos licet sc̃i qͣmdtum

Expanded text:
lum aspicere non poterat , elevaverimus lum aspicere non poterat , elevaverimus oculos nostros et dixerimus, Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelus loquitur lingua Chananitide. Si circumciderimus aures nostras, et audierimus Dominum loquentem: Qui habet aures audiendi audiat , auditus noster loquitur lingua Chananitide. Qui pohujus odoratus loquitur lingua Chananitide. Gustus quoque in bonam partem accipitur ejus qui comedit panem de coelo descendentem, panem vivum et non mortuum, et audit illud: Gustate et videte quam suavis est Dominus , statim loquitur lingua Chananitide. Sed et tactus spiritualis est, de quo Joannes Apostolus ait: Manus nostrae palpaverunt de Verbo vitae ; et qui fide tangit Jesum, ita ut de eo Salvator possit dicere: Tetigit me aliquis, ego enim scio virtutem exisse de me . Didicimus quanta bona tribuat elevata manus Domini; quaeramus quare non lingua Hebraea, sed lingua Chananitiad locum. Ergo et nos licet sancti quamdiu in
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut ad reliqua trans camus.
Indie illa erunt.u. eruitates in t̾ra
egyyti loquentes lingua chanan¬
tide & iurantes ꝑ dñm exercituum.
Cuttas solls uocabitur una. Mul¬
dum ꝓdest manꝰ dñi eleuata siue
cominota sitꝑ egyptum ut terra tu¬
de sit ez in timorem: & omnis qͥ illiꝰ
recordat᷑ fu̾it ꝑtimescat. In illo tp̃r
odoratum. gustum. & tactum. Qndo
uidemꝰ mulierem ad concupiscendũ
insus nr loquit᷑ lingua egyptia. Qñ
audimus iudictum sanguinis dicen¬
te dño non suscipias auditionem ua
delicus. & lacem si lectos eburneos.
ratusm̃r loquit᷑ lingua sgẏptia. Qñ¬
lingua egyptia. Sinon audierimꝰ
illud quod apłs loguitur. bonum est
homini mulierem non tangere. sed
econtͣrio iungamur meretͥei : tactus
nr loginitur lingua egyptia. Om aũ¬
e contrario leuauerimus ocłos nr̃os
& uiderimus qͦd regiones iam albe fc̃
ad metendum. &e nequaqͣm euru fu¬
erimus in terram: s tuxta euangeli

Expanded text:
mus, ut ad reliqua transeamus. mus, ut ad reliqua transeamus. In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti loquentes lingua Chananitide, et jurantes per Dominum exercituum: civitas solis vocabitur una. Multum prodest manus Domini elevata sive commota super Aegyptum, ut terra Judae sit ei in timorem, et omnis, qui illius recordatus fuerit, pertremiscat. In illo tempoodoratum, gustum, et tactum. Quando videmus mulierem ad concupiscendum, visus noster loquitur lingua Aegyptia. Quando audimus judicium sanguinis, dicente Domino: Non suscipies auditionem vandeliciis, et jacemus super lectos eburneos, ratus noster loquitur lingua Aegyptia. Qulingua Aegyptia. Si non audierimus illud, quod Apostolus loquitur: Bonum est homini mulierem non tangere ; sed econtrario jungamur meretrici, tactus noster loquitur lingua Aegyptia. Sin autem econtrario elevaverimus oculos nostros, et viderimus quod regiones jam albae sint ad metendum, et nequaquam curvi fuerimus in terram, sed juxta Evangelic
Abbreviated transcription (Latin):
dere consueuit quos ñ amat egyptꝰ
& suffocat & inderficit. s tmore femi¬
neo quas solas uult pharao uiuere.
Cimebit autem commotionem stue
elcuationem manꝰ dñi. ꝑ quam sup¬
plicia demonstrant᷑. quam mouie¬
bit et eleuabit ut ꝑcutiat egyptũ.
Tunc terra iuda scientia scripturaꝵ
lex ce ꝓpħe. etanglia. & apłorum eplȩ
erunt egẏpto in festiuitatem si cas
cognoũit. uel in timorem si compa¬
ratione doctͥnȩ ce ueritatis earum
se intellerertt habuisse mendaciũ.
Omnis qui huius terre fu̾nit recorda¬
dus pauehit eo pauore qui dticit ad
uitam. Principium einm sapientie
timor dñi. Et hoc non solum inõ¬
summatione mundi. s in p̃senti qͦ
tempore acciꝑe possumus quod ec¬
clesiasticum uirum & doctͥns cęlest¬
bus eruditum omnis hereticus di¬
meat. & recordatione illtus terreat᷑.
Simebit autem &e patiebit consiliũ
dñi quod siꝙ egẏotum mundristiꝰ
cogitauit. Singla breuit̃ tͣnscurri¬

Expanded text:
dere consuevit, quos non amat Aegyptus, dere consuevit, quos non amat Aegyptus, sed suffocat et interficit; sed timore femineo, quas solas vult Pharao vivere. Timebit autem commotionem, sive elationem manus Domini, per quam supplicia demonstrantur, quam movebit et elevabit, ut percutiat Aegyptum. Tunc terra Juda, id est, scientia Scripturarum, lex eerunt Aegypto in festivitatem, si eas cognoverit: vel in timorem, si comparatione doctrinae et veritatis earum se intellexerit habuisse mendacium. Omnis qui hujus terrae fuerit recordatus, pavebit eo pavore, qui ducit ad vitam: Principium enim sapientiae, timor Domini . Et hoc non solum in consummatione mundi, sed in praesenti quoque tempore accipere possumus; quod Ecclesiasticum virum, et doctrinis coelestibus eruditum, omnis haereticus timeat, et ad recordationem illius terreatur. Timebit autem et pavebit consilium Domini, quod super Aegyptum mundi istius cogitavit. Singula breviter transcurri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio & fine. qͦd ce syminachus
& .lix. tͣnstulerunt. theodotio more
suo ipsauierba hebraica posuit. caffec¬
&e ẽsmoñ. quod aquila inderpretatꝰ
est incuruum atq ꝑuersum. in in¬
curuo senes intelligi uolens. in ꝑu̾so
lasciuientes pueros. qui omĩa ꝑũs a
faciant. ac ꝑ hoc eẽ sensum quod in
egypto non solum caput desit & cau¬
mulieres & stupebunt & timebunt
a facie cominotionis manus cdm̃i ex¬
ercituum quam ipse mouebit fuꝑ
cam: & erit terra iuda egypdo in fe¬
stiuitatem. Omnis quiillius fu̾it
recordatꝰ pauebit a facie consilii do¬
mini exercituiũ quod ipse cogitatut
stiꝑ eam. In illo tempore hoc enim ut
crebro diximus sig̃cat dies qñ miscu¬
erit dñs sp̃m erroris atq uertiginis
ut euomat egyptꝰ uinum draconũ.
& furorem aspictum insanabilem in¬
telligens errorem suum & ebrietatem
pͥstinam. Egyptꝰ timebit quasimo¬
lier ñ timore fortuito qui uiris acci¬

Expanded text:
principio et fine, quod et Symmachus principio et fine, quod et Symmachus et LXX transtulerunt, Theodotio more suo ipsa verba Hebraica posuit CHAPHPHE et AGMON : quod Aquila interpretatus est, incurvum, atque perversum. In incurvo, senes intelligi volens; in perverso, lascivientes pueros, qui omnia perversa faciant; ac per hoc esse sensum, quod in Aegypto non solum caput desit et caumulieres et stupebunt et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum quam ipse movebit super eam et erit terra Iuda Aegypto in festivitatem omnis qui illius fuerit recordatus pavebit a facie consilii Domini exercituum quod ipse cogitavituper eam. In illo tempore, hoc enim, ut crebro diximus, significat dies, quando miscuerit Dominus spiritum erroris atque vertiginis, ut evomat Aegyptus vinum draconum, et furorem aspidum insanabilem, intelligens errorem suum et ebrietatem pristinam, Aegyptus timebit quasi mulier, non timore fortuito, qui viris acci