comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emicaret: eiusq interfectores. de illiꝰ
resurrectione confunderet: Si quem
delectat tam suaue tam scm̃ tale
spectaculum intueri: actus apłoꝵ legat:
bi beatum petrum quem negantem do-¬
luerat. stupeat predicantem: Ibi lin¬
guam illam uideat ad fiduciam. a diffi¬
dentia. & ad libertatem a seruitute

Expanded text:
emicaret, ejusque interfectores de illius emicaret, ejusque interfectores de illius resurrectione confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibere: sed contra suam pollicitatio.¬
nem timore magno conpulsus est ter
negare Timor autem iste non est in
caritate : sed ꝑfecta caritas foras
mittit timorem Deniq ante passionẽ
dñi seruilis timor eius in terrogatus est
a femina seruitutis: post resurrectionẽ uero
dñi. liberalis eius amor ab ipso principe
libertatis Et idõ ibi turbabatur: Hic
tranquillabatur: Ibi quem dilexerat ne¬
gabat. hic quem negauerat diligebat:
Sed adbuc etiam tunc amor ipse in firmꝰ
fuerat & angustus: donec eum roboraret
cedilataret sp̃s sc̃s Qui postea quam
illi est habundantia gre largioris infusus.
sic ad ꝑhibendum de xp̃o testimonium
quondam eius frigidum pectus accen-¬
dit. atq illa prius t epida quȩ ueritatẽ
suppresserant ora reserauit : ut cum om̃s
in quos uenerat sp̃s sc̃s linguis om̃iũ
gentium loquerentur. uideoꝵ circum¬
stantibus turbis : solus ad testimoniũ
de xp̃o perhibendum p̃ceteris ꝓmtꝰ

Expanded text:
perhibere; sed contra suam pollicitatioperhibere; sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem iste non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Denique ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem vero Domini liberalis ejus amor ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat negabat, hic quem negaverat diligebat. Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilataret Spiritus sanctus. Qui posteaquam illi est abundantia gratiae largioris infusus, sic ad perhibendum de Christo testimonium quondam ejus frigidum pectus accendit, atque illa prius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium de Christo perhibendum praecaeteris promptius
Abbreviated transcription (Latin):
conuersisunt: & tanti sanguinis tam
impie. atq immanit̃ fusi. indulgentiã
ꝑceperunt : ipso redempti sanguine
quem fuderunt Xp̃i enim sanguis sic
.ẽ: ut ipsum etiam peccatum posset
delere quo fusus est Hoc ergo intuens
dñs: dicebat Odio habuer̃ me gratis:
Cum autem uenerit paraclitus: ille tes¬
timonium ꝑhibebit de me Tamquam
diceret Odio me habuerunt & occi-¬
derunt uidentes: sed tale de me pa¬
raclitus testimonium ꝑhibebit. ut
eos faciat in me credere non uiden-¬
tes Et uos inquit testimonium ꝑ¬
hibebitis: quia ab incio metum estis
Quia enim ab inicio mecum estis: potes¬
tis predicare qđ nostis Qđ ut modo
faciatis: illius sp̃c plenitudo non¬
dum ad est uobis Ille ergo testimoni¬
um ꝑhibebit de me: oe uos ꝑhibebitis
Dabit enim uobis fiduciam testimoniũ
Que utiq petro ad huc defuit. quando
mulieris ancille in terrogatione ꝑ terri-¬
tus. non potuit uerum testimonium

Expanded text:
conversi sunt; et tanti sanguinis tam conversi sunt; et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic s est, ut ipsum etiam peccatum posset delere quo fusus est. Hoc ergo intuens Dominus dicebat, Odio habuerunt me gratis: cum autem venerit Paracletus, ille testimonium perhibebit de me: tanquam diceret, Odio me habuerunt, et occiderunt videntes; sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non videntes. 2. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Quia enim ab initio mecum estis, potestis praedicare quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, et vos perhibebitis: dabit enim vobis fiduciam testimonium Quae utique Petro adhuc defuit, quando mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
a patre ꝓcedit: ille testimonium per¬
hibebit de me Et uos testimonium
ꝑhibebitis: quia ab inicio mecum estis
Qͥ đ hoc ꝑtinet ad illud qđ dixerat.
nunc autem & uiderunt & oderunt
eoꝵ. quia odio me habuerunt gratis:
An quia paraclitus quando uenit sp̃s
ueritatis. eos qui uider̃ & oderunt
testimonio manifestͣore conuicit : im¬
mo uero etiam aliquos ex illis qui uide¬
runt &e adhuc oderant. ad fidem quȩ
ꝑdilectionem oꝑatur. sui manifestati¬
one conuertit: Hoc ut intelligamꝰ:
ita factũ esse recolimus benit enim
die pentecostes sp̃s sc̃s in centum
iugiti homines conge̾gatos: in quib
ce apłi om̃s erant Qui illo ad impleti:
cum linguis om̃ium gentium loqueren-¬
tur: plures ex his qui aderant tanto mi¬
raculo stupefacti. quandoquidem ui¬
derunt loquente petro tam magnũ
atq duunum testimonium ꝑhiberi
de xp̃o. ut ille qui occisus ab eis int̾̃
mortuos deputabatur resurrexisse
& uiuere ꝓbaretur: conpuncti corde

Expanded text:
a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Quid hoc pertinet ad illud, quod dixerat: Nunc autem et oderunt est, Quia odio habuerunt me gratis? » An quia Paracletus quando venit, Spiritus veritatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit? Imo vero etiam aliquos ex illis qui viderunt, et adhuc oderant, ad fidem quae per dilectionem operatur , sui manifestatione convertit. Hoc ut ita intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus et Apostoli omnes erant, qui illo adimpleti cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui oderant, tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille qui occisus ab eis inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde
Abbreviated transcription (Latin):
sermone quem lo¬
quutus ẽ. discipłis
suis post cȩnam.
ꝓximus passioni.
tamquam iturus
& relicturus eos
presentia corporali: cum om̃ib autem
sius usq in consummationem scłi futu¬
rus presentia sp̃itali: exortatus ẽ. eos
ad ꝑferendas ꝑsequutiones impiorũ.:
quos mundi nomine noncupauit Ex
quo tamen mundo etiam ipsos discipłos
elegisse dixit: ut scirent se grã dĩ esse
qđ sunt. suis autem uiciis fuisse qđ fu¬
erunt: Deinde persequutores & suos
& ipsorum iuideos euident̃ ex p̃ssit:
ut omino appareret etiam ipsos mun-¬
di dampnabilis appellatione conclusos.
qui ꝑsequitur scõs Cumq de illis dice.¬
ret. qđ ignorarent eum a quo missus . ẽ.
& tamen odissent &e filium & patrem.
hoc .ẽ. ce eum qui missus est & eum a
quo missus.ẽ de quib om̃ib in aliis
sermonib iam disseruimus: ad hoc ꝑue¬
nit ubi ait Et adimpleatur sermo
qui in lege eorum scriptus est: qui a
odio me habuerunt gratis Peinde

Expanded text:
sermone quem locutus est discipulis suis post coenam, proximus passioni, tanquam iturus et relicturus eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod ignorarent eum a quo missus est, et tamen odissent et Filium et Patrem, hoc est, et eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
est dictum nunc significata. ẽ. clarifica¬
tio filii hominis. sed dictum. ẽ. nimo cla¬
rificatus . ẽ. filius hominis: que mad modũ
non est dictum petra significabat xpm̃.
sed petra erat. xp̃s. nec dictum.ẽ. bonum
semen significat filios regni. aut zirania
significat filios maligni : sed dictum. ẽ.
bonum semen hi sunt filii regni. tizania
autem filii maligni Sicut ergo solet
loqui scriptura. res significantes tamꝗ
illas quȩ significantur appellans: ita lo.¬
quutus ẽ. dñs dicens. nunc clarificatus. ẽ.
filius hominis: postea quam separato
inde nequissimo. & secum remanentib
scĩs. significata ẽ. glorificatio eius. quan¬
do separatis iniquis. manebit in ȩtertu¬
tate cum scĩs Cum autem dixisset punc

Expanded text:
est dictum, Nunc significata est clarificaest dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemadmodum non est dictum, Petra significabat Christum; sed, Petra erat Christus . Nec dictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est glorificatio ejus, quando separatis iniquis manebit in aeternitate cum sanctis. 3. Cum autem dixisset, Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
occultat ut inquiramus: &ede inuentis
ad inuenienda tamquam passib innitamꝰ:¬
U ideo hic aliquid: qđ prefiguret magnũ
aliquid Exut uidas: & clarificatus. ẽ.
iħs Exiit filius ꝑditionis: &e clarificatꝰ
.ẽ. filius hominis: Ille qui ppe exierat:
ꝓpter quem dictum erat eis Ꝙ uos mim¬
di estis: sed non om̃s Exeunte itaq inmun¬
do om̃s mundi remanserunt: &e cum suo
mundatore manserunt Iale aliquid erit
cum uictus a xp̃o transierit hio mundus.
&e nemo in popło xp̃i remanebit in mun-¬
dus: cum zizani is a tritico separatis.
iusti fulgebunt sicut sol in regno patris
sui Hocꝰ futurum preuidens dñs ce nunc
significatum. eẽ. contestans discedente
uida. tamquam zitani is sẽparatis. rema¬
nentib tamquam tritico apłis scĩs: nunc
inquit clarificatus ẽ. filius hominis Iãꝗ
diceret: Ecce in illa mea clarificatione
qđ erit: ubi maloꝵ nulluserit: ubi bo¬
norum nullus peribit: Sic autem non

Expanded text:
occultat ut inquiramus, et de inventis occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus; exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum erat eis, Et vos mundi estis, sed non omnes . Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non
Abbreviated transcription (Latin):
diturus: Quid ait dies cum exisset nox:
Q uid ait redẽptor cum exisset uenditor:¬
Nunc inquit clarificatus. ẽ. filius hominis:
Quare nuno: Numquid quia exit
qui tradat : quia inminent qui tene¬
ant & occidant: Itane nuno clarifica¬
tus ẽ. quia prope. ẽ. ut amplius hu¬
mlietur : quia mpendit ut alligetur.
ut iudicetur : ut condempnetur: ut
irrideatur: ut crucifigatur : ut inte¬
rimatur: Hectine ẽ clarificatio. an
pocius humiliatio: Nonne quando
miracula faciebat. ait tam̃ de illo iste io
hannes: sp̃s nondum erat datus. quia
iħs nondum erat glorificatus: Tunc
ergo nonctlum erat glorificatues cum
mortuos suscitaret: &e nuno ẽ. glorifi¬
catus cum mortius ꝓpinquaret: Non¬
dum erat glorificatus faciens diuina:
ceglorificatus. ẽ. passurus bumana:
Mirum si hoc ds̃ magister ille significabat
ce docebat his uerbis Altius .ẽ. ꝑscruc¬
tandum altissimi dictum: qui se aliquan¬
tum manifestat ut ueniamus: & iterũ

Expanded text:
diturus? Quid ait dies, cum exisset nox? diturus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait RedeNunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Nunquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occidant? Itane nunc clarificatus est, quia prope est ut amplius humilietur, quia jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est glorificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste ipse Joannes: Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum morti propinquaret? Nondum erat clarificatus, faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum si hoc Deus ille magister significabat, et dicebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
nientes : hic sunt utiq semꝑdiscentes:
Cum uero de hac uita exierint: iam non
erunt discentes sed erroris sui merce¬
dem recipientes Sio enimdictum est
semper discentes. ce ad ueritatis scien¬
tiam nũquam ꝑuenientes : tamquã di-¬
ceretur Semper ambulantes: & nũquã
ad uiam ꝑuenientes Nos autem semꝑ
ambulemus in uia: cdonec eo ueniamus
quo ducit uia: Nusquam inea remanea¬
mus: donec ꝑducat ubi maneamus Atq
ita & quȩrendo tendimus. &e inueniendo
ad aliquid ꝑuenimꝰ: ce ad id qđ restat
querendo & inueniendo transimus.
quorisq ibi fut finis quęrendi. ubi ꝑfec¬
tioni non suꝑest intentio ꝓficͥendi Hȩc
quem ad discipłos habuit ante passionẽ:
Profundus ẽ. ce enim Et utiq ubi mul¬¬
tum laboraturus ẽ. disputator: non re¬
missus debet esse auditor Quid ergo
ait dñs postea quam uidas exiit. ut citiꝰ
faceret qđ erat facturus. hoc ẽ. dñm tra¬

Expanded text:
nientes; hic sunt utique semper discentes; nientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; tanquam diceretur, Semper ambulantes, et ad viam nunquam pervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in ea remaneamus, donec perducat ubi maneamus: atque ita, et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficiendi. Haec onem, quem ad discipulos habuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum tra
Abbreviated transcription (Latin):
octultus ẽ : ut inuentus quȩrat᷑.
in mensus ẽ: Onde alibi dicitur:
Q uęrite faciem eius semꝑ: Facit enim quȩ¬
rentem in quantũ capit: ce inuenientẽ
capaciorem facit: ut rursus quęrat
inplere. ubi plus capere cȩperit Hon
ergo ita dictum ẽ. quęrite faciem eius
semꝑ. quemad modũ de quib:dã semꝑ
discentes ce ad ueritatis scientiam nũ
quam peruenientes: sed pocius sicut
ille ait. cũ cõsummauerit homo tunc
incipit : doneo ad illã uitam ueniamꝰ.
ubi sic inpleamur ut capaciores non
efficiamur: quia ita ꝑfecti erimus
ut iam non ꝓficiamus Tunc enim osten¬
detur nobis : qđ sufficit nobis Hic
autem semper quęramus: ce fructus
inuentionis non sit finis inquisitionis
Neq enim ꝓpt̾ea non semper quia hic
tantum : sed idõ hic semper dicimus
esse querendum. ne aliquando hio pu¬¬
temus ab inquisitione cessandum Nã
&e de quibus dictum . ẽ. semꝑ discentes.
&e ad ueritatis scientiam numquã ꝑue¬

Expanded text:
ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo ita dictum est, Quaerite faciem ejus semper, quemadmodum de quibusdam. Semper discentes, et ad scientiam quam pervenientes ; sed potius sicut ille ait: Cum consummaverit homo, tunc incipit , donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisNeque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam perve
Abbreviated transcription (Latin):
formam serui accipiens In qua udetur
etiam ad faciendum iudicium obȩdi¬
entiam suam cõmendasse: cum dixit:
sicut audio udico
Adam namq ꝑcuiꝰ uniꝰ hominis ĩ ohedieis¬
tiam peccatores constituti sunt multi.
non sicut audiuit iuidicauit: quia qđ
audiuit preuaricatus est Et a semet¬
ipso fecit malum qđ fecit: quia non dĩ
uoluntatem sed suam fecit Ipse autẽ
ꝑciuus uniꝰ hominis obedientiam iusti
constituuntur multi. non sodũ obȩdiens
fuit usq ad mortem crucis. in qua est ui¬
uus iudicatus a mortuis: se obȩdientẽ
se futurum ꝓmittens. in ipso quoq ui¬
dicio quo est de uiuis iudicaturus &r mor¬
tius: non possum in quit a me ipso face¬
re quicquam : sed sicut audio uidico¬
In ꝑsona uero sp̃s scĩ quomodo id accipia¬
mus qđ ait. non enim loquetur a semet¬
ipso. sed quȩcũq audict loquetur: cum
in ea non sit alia diuinitatis alia huma

Expanded text:
formam servi accipiens : in qua videtur formam servi accipiens : in qua videtur etiam ad faciendum judicium obedientiam suam commendasse, cum dixit, sicut audio, judico. Adam namque per cujus unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi, non sicut audivit, judicavit; quia quod audivit praevaricavit, et a semetipso fecit malum quod fecit; quia non Dei voluntatem, sed suam fecit: iste autem per cujus unius hominis obedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquam: sicut audio, judicoIn persona vero Spiritus sancti, quomodo id accipimus, quod ait: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur, cum in ea non sit alia divinitatis, alia huma
Abbreviated transcription (Latin):
Simile . ẽ ei hoc: qđ de semet ipso dicit:
Non possum a me ipso facere quicquam:¬
sed sicut audio iudico: Sed illud cum ex¬
diximus : ut obedientiam suam qua fac¬
tus est obȩdiens usq ad mortem crucis p̃¬
nunciasse filius iuideretur: & iudiciũ
futurum quo uiuos & mortuos uidica¬
bit: quia hoc ꝑ id facturus. ẽ qđ filius
hominis ẽ: ꝓpt̃ qđ dixit: pater non iu¬
dicat quemquam. sedꝰ uidicium dedit
filio: quia in uidicio non forma dĩ qua
ȩqualis est patri nec ab impiis uideri po¬
test. sed forma hominis apparebit qua
minoratus est etiam modico minus ab
angłis: quauis iam in claritate. non pris¬
tina sit humilitate uenturus: conspicu¬
us tamen futurus oculis. bonoꝵ & malo¬
rum Hinc ait ce illud Et potestatem
dedit ei & uidicium facere: qm̃ filius
hominis est In quib uerbis eius manifei¬
tatur non eam formam p̾sentandã esse
quam cum semet ipsum ex inanisset. ac¬
cepit Semet ipsum enim exinaniuit:

Expanded text:
Simile enim est hoc ei, quod de seipso dixit: Non possum a me facere quidquam; sicut audio, judico . Sed illud cum exdiximus, ut obedientiam suam, qua factus est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium Filio dedit , quia in judicio non forma Dei, qua coaequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus eAngelis; quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exinanivit
Abbreviated transcription (Latin):
& modo non hic esse: Si ergo hoc pu¬
tamus: iam ergo post ascensionem dñi
facta ẽ. nox ista metuenda. ubi nemo
possit oꝑari: Si post ascensum dñi fac¬
ta. ẽ. nox ista. unde apłi tanta oꝑatis:¬
erant ad implens declit eis loqui om̃iũ
gentium linguis: Numquid ista¬
nox erat quando transeuntib disci
płis egri cum lectulis ponebantur.¬

Expanded text:
et modo non hic esse? Si ergo hoc puet modo non hic esse? Si ergo hoc putamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si post ascensum Domini facta est nox ista, unde Apostoli tanta operati suerant adimplens, dedit eis loqui omnium gentium linguis ? Numquid nox epulis aegri cum lectulis ponebantur
Abbreviated transcription (Latin):
atq confirmo te ibi fuisse quando dix̃
ds̃. Fiat lux & facta est lux. Sienĩ
uerbo fecit ꝑte fecit. & ideo dic¬
tum .ẽ. om̃a ꝑ ipsum facta sunt.
& sine ipso factum. ẽ. nichil Di¬
uisit ds̃ inter lucem & tenẽbras.
lucem uocauit diem. & tenebras
uocauit noctem: Que ẽ. illa nox. quȩ
cum uenerit nemo poterit oꝑari : Au-¬
di quid sit dies. ce tunc intelliges quȩ
sit nox: Unde sumus audituri quid¬
nam sit dies iste: ipse dicat: Quamdiu
in hoc mundo sum: lux sum mundi:
Ergo nunc scio quia nox erit. quando
ibi xp̃c non erit Idõ nemo poterit
oꝑari: restat inqirere Fr̃s mei pa¬
cienter accipite inqrirentem me uo¬
biscum: quȩro uobiscum: inueniam
a quo quȩro: Constat. expressũ. ac
definitum. ẽ: diem cõmemorasse dñm
hoc loco se ipsum. id est lumen mun¬¬
di Quamdiu inquit sum in hoc
mundo. lux sum mundi: Ergo oꝑa
tor ipse quamdui . ẽ: Aut in hoc mun-¬
do putamus eum fr̃s fuisse hic tunc:

Expanded text:
atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux . Si enim Verbo fecit, per te fecit: et ideo dictum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est ninter lucem et tenebras; lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem . 5. Quae est illa nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux sum mundi. Ergo ipse operatur. Quamdiu est autem in hoc mundo? Putamus eum, fratres, fuisse hic tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso peccato factum .ẽ. ut cȩcus nas¬
ceretur: Si ergo non peccatu fac¬
tum . ẽ: ut cecus nasceretur. parentũ.¬
quare cȩcus natusest: Audi magis.¬
trum docentẽ. quę̧re credentẽ. ut
faciat intelligentem: Ipse causam
dicit. quare ille cęcus sit natus: Me¬
que ihic peccauit inquit neq pa¬
rentes eius. sed ut manifestentur oꝑa
dĩ in illo: deinde quid sequitur. me
oportet oꝑari oꝑa eius qui misit me:
Ecce est ille missus in quo lauit faciẽ
cȩcus & uidete quid dixerit: me opor¬
tet oꝑari opera eius qui misit me.
donec dies est Mementote quomo¬
do uniuersam głam illi dat de quo ẽ.
quia ille habet filium qui de illo sit:
ipse non habet de quo sit: Sed quare
dixisti dñe donec dies est: Audi qua-¬
re: Ueniet nox quando nemo potest
oꝑari Hec tu dñe : Ita ne tantum
ualebit nox illa ut nec possis tu in
illa oꝑari cuiꝰ opus est nox: Puto enĩ
eñe iħu immo non puto sed credo

Expanded text:
ipso peccato factum est ut caecus nasipso peccato factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato factum est parentum ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem: quaerit credentem, ut faciat intelligentem. Ipse causam dicit quare ille caecus sit natus: Neque hic peccavit, inquit, neque parentes ejus: sed ut manifestentur opera Dei in illo. 4. Deinde quid sequitur? Me oportet operari opera ejus qui misit me. Ecce est ille missus in quo faciem lavit caecus. Et videte quid dixerit, Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Memento te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dies est? Audi quare. Venit nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit nox illa, ut nec tu possis in ea operari, cujus opus nox est? Puto enim, Domine Jesu, imo non puto, sed credo
Abbreviated transcription (Latin):
a natiuitate Et interrogauer̃ eum
discipłi eius Rabbi: scitis quia rab¬
bi magister est: magistrum appella-¬
bant. quia discere desiderabant:
Quȩstionem quippe dño ꝓposuerunt.
tamquam magistro Quis peccauit.
hic an parentes eius ut cȩrus naceret᷑:¬
Quid .ẽ. qđ dixit : si nullus homo sine
ginali peccato natus erat uel uiuen¬
do nichil addiderat: An quia ocu-¬
los clausos habebat concupiscentiȩ
minime uigilabant: Quanta ma¬
la cęci commit tunt. a quo malo
abstinent: Mens mala etiam oculiᷤ
clausis non poterat uidere. sed noue¬
rat cogitare. & forte concupiscere
aliquid qđ cȩcus non posset implere. sed in
corde uidicari a corde ꝑscrutari Si ergo &
parentes eius habuerunt peccatum ce iste
habuit petcatum Et quare dñs dixit. neq
hic peccauit neq parentes eius. nisi
ad rem de qua interrogatus est. ut
cȩtus nasceretur: Habebant enim
peccatum parentes eius sed non in¬

Expanded text:
a nativitate. Et interrogaverunt eum a nativitate. Et interrogaverunt eum discipuli ejus: Rabbi. Scitis Rabbi quia magister est. Magistrum appellabant, quia discere desiderabant: quaestionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro, Quis peccavit, hic, an parentes ejus, ut caecus nasceretQuid est quod dixit? Si nullus homo sine ginali peccato natus erat, vel vivendo nihil addiderat? An quia oculos clausos habebat, concupiscentiae minime vigilabant? Quanta mala committunt caeci! A quo malo abstinet mens mala, etiam clausis oculis? Non poterat videre, sed noverat cogitare, et forte concupiscere aliquid quod caecus non posset implere, sed in corde judicari a cordis perscrutatore. Si ergo et parentes ejus habuerunt peccatum, et iste habuit peccatum; quare Dominus dixit, Neque hic peccavit, neque parentes ejus: nisi ad rem de qua interrogatus est, ut caecus nasceretur? Habebant enim peccatum parentes ejus, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
do inunxit fortasse cate̾cuminum
fecit: Potest quidem alit̾. atq alit̃
tanti sacramenti exponi ce ꝑtrac-
caritati ur̃ȩ: Audistis grande mis-¬
terium: In terroga hominem . xp̃ia.¬
nuses: respondet tibi. non sum: si
paganus est aut iudeus Si autẽ
dixerit non sum: adhuc quȩris ab
eo Caticum inus aut fidelis: Si res-¬
ponderit caticuminus inunctus est
nondum lotus: Sed unde inunctus:
quȩre &e respondet Quȩre ab illo
in quem credat: eo ipso quo caticu-¬
minus est dicit. in xp̃m Eoce modo
loquar & fidelibiis & caticuminis.
qui dixi de sputo && luto. quia uer-¬
bum caro factum ẽ: Et hoc caticumi¬
ni audiunt: sed non eis sufficit ad
qđ inunctisunt: Festinent ad laua¬
crum. si lumen inquirunt: lam ergo
ꝓpter quasdam in hac ipsa lectionẽ
questiones uerba dñi. &e ipsuis uni-¬
uersȩ lectionis ꝑcurramiis pocus
quam tractemus Exiens uidit ho-¬
minem cȩcum non utcũq cȩcũ sed

Expanded text:
do inunxit, fortasse catechumenum do inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest quidem aliter atque aliter tanti sacramenti exponi profunditaCharitati vestrae; audistis grande mysterium. Interroga hominem, Christianus es? Respondet tibi, Non sum, si Paganus est aut Judaeus. Si autem dixerit, Sum; adhuc quaeris ab eo, Catechumenus, an fidelis? Si responderit, Catechumenus; inunctus est, nondum lotus. Sed unde inunctus? Quaere, et respondet; quaere ab illo in quem credat: eo ipso quo catechumenus est, dicit, In Christum. Ecce modo loquor et fidelibus et catechumenis. Quid dixi de sputo et luto? Quia Verbum caro factum est. Hoc et catechumeni audiunt: sed non eis sufficit ad quod inuncti sunt; festinent ad lavacrum, si lumen inquirunt. 3. Jam ergo propter quasdam in hac ipsa lectione quaestiones, verba Domini et ipsius universae lectionis percurramus potius quam tractemus. Exiens vidit hominem caecum: non utcumque caecum, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ : sicut &e ceteri Si filii irȩ. filii
iundictȩ.filii poenȩ. fili i gehennȩ.
quomodo natura nisi quia peccante
primo homine uicium ꝓ natura in¬
oleuit : si uicium ꝓnatura inole-¬
uit scđm mentem: om̃is homo cȩcus
natus est: Sienim uidit: non opus
cus . ẽ. ergo a natiuitate Uenit dñs.
quid fecit : magnum misterium
commendauit: Spuit in terram.
de saliua sua lutum fecit qui uer-¬
bum carofactum .ẽ: & inunxit ocu-¬
los cȩci: Inunctus erat & nondum
uidebat. mittit illum ad piscinã
quȩ uocatur siloe Pertinuit aut̃
ad euangłistam cõmendare nobis
nomen huiꝰ piscinȩ : ce ait qđ inter-¬
pretatur missus Iam qui sit missus
agnoscitis Nisi enĩm ille fuisset mis¬
sus: nemo nr̃m. eẽt. ab iniquitate
dimissus: Lauit ergo oculos in ea
piscina quȩ interpretabatur mis-¬
sus. baptizatus est in xp̃o: Si ergo
quando eum in se ipso quodam modo
baptit auit. tunc illuminauit. quan¬

Expanded text:
irae, sicut et caeteri . Si filii irae, filii irae, sicut et caeteri . Si filii irae, filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura, nisi quia peccante primo homine, vitium pro natura inolevit? Si vitium pro natura inolevit, secundum mentem omnis homo caecus natus est. Si enim videt, non opus cus est ergo a nativitate. 2. Venit Dominus: quid fecit? Magnum mysterium commendavit. Exspuit in terram, de saliva sua lutum fecit: quia Verbum caro factum est . Et inunxit oculos caeci. Inunctus erat, et nondum videbat. Misit illum ad piscinam quae vocatur Siloe. Pertinuit autem ad Evangelistam commendare nobis nomen hujus piscinae; et ait, Quod interpretatur Missus. Jam quis sit missus agnoscitis: nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina quae interpretatur Missus, baptizatus est in Christo. Si ergo quando eum in seipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit; quan
Abbreviated transcription (Latin):
quem dñs iħs illumi¬
nauit qui cȩcus natꝰ
fuit : ꝓlixa lectio re.¬
citata. ẽ Quam si
uniuersam ꝑtracta¬
re cõnemur: ꝓ sui dignitate sicut
ualemus. singula considerantes: nõ
sufficit dies inde peto & ammo-¬
neo caritatem ur̃am: ut in his quȩ
aꝑta sunt. sermonem nr̃m non re-¬
quiratis: Nam nimis longum erit
in singulis immorari Breuit̃ ergo:
cȩci huiꝰ illuminati commendo mis¬
terium Ea quippe quȩ fecit dñs
da: ce oꝑa Et uerba sunt: Oꝑa:
quia facta sunt: uerba: quia sig¬
na sunt: Si ergo quid significet
hoc qđ factum est cogitemus: genꝰ
humanum est iste cecus Hȩc enĩ
cęcitas contigit in primo homine
ꝑ peccatum : de quo om̃s originem
duximus: non solum mortis sed etiã
iniquitatis Si enim cȩcitas est in-¬
fidelitas. & illuminatio fides. quam¬
fidem. qu ĩm fidelem quando uenit
xp̃c inuenit: quando quidem apłs
natus in gente ꝓpħarum dicit. fui¬
mus e nos aliquando natura filii

Expanded text:
quem Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo caeci hujus illuminati commendo mysterium. Ea quippe quae fecit Dominda, et opera et verba sunt: opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc quod factum est cogitemus, genus humanum est iste caecus: haec enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes originem duximus, non solum mortis, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit? Quandoquidem Apostolus natus in gente Prophetarum dicit: Fuimus et nos aliquando natura filii
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. ẽ: non habere peccatum: Deniq
fr̃s. hoc ammonet ds̃. quando cõmen-¬
dat sabbatũ: om̃e opus seruile non
facietis: Hȩc sunt uerba dĩ: sabba¬
tum commendantis: Om̃e opus ser-¬
uile non facietis: Iam suꝑiores lecti-¬
ones interrogate qđ sit opus seruile :
& dñm audite. om̃is qui facit pecca.¬
tum: seruus ẽ. peccati Sed isti nec
uidentes ut dixi. nec in uncti: sab¬
batum carnalit̾ obseruabant: sp̃italit̃
uiolabant: Alii dicebant quomodo po-¬
test homo peccator hȩc signa facere:
Ecce sunt inuncti Q scisma erat in eis.
dies enm diuiserat inter lucem &e te

Expanded text:
hoc est, non habere peccatum. Denique, hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus, quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile ; et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Ecce sunt inuncti. Et schisma erat in eis. Dies ille diviserat inter lucem et te
Abbreviated transcription (Latin):
& laua: Et abii or laui: & uidi:
Ecce adnunciator factus est gr̃e: Ecce
euangelitat: Confitetur uidens: Cȩ¬
cus ille confitebatur & cor impiors¬
confringebatur: quia non habebat
in corde qđ iam ille habebat in facie:
dixerunt ei: ubi . ẽ. ille qui aperuit¬
tibi oculos: ait. nescio In his uerbis.
animus ipsius adhuc inuncto simi¬
lis erat: nondum uidenti: Sic po-¬
namus fr̃s tamquam illam inuncti¬
onem in animo habuerit Predicat.
& nescit quem predicat: Adducunt
eum ad phariseos. qui cȩ̨cus fuerat:
Erat autem sabatum quando lutum
fecit iħc. & aperuit oculos eius:
terum ergo interrogabant eum pha¬
risȩi. quomodo uidisset Ille autem
dixit eis Lutum posuit suꝑ oculos
meos. & laui ce uideo: Dicebant ergo
ex phariseis quidam: Non om̃s sed
quidam: Iam enim inungebantur
quidam: Quid ergo dicebant nec
uidentes nec in uncti: non est hic
homo a dõ: qui sabbatũ ñ custodit:
Ipse pocius custodiebut. qui sine pec-¬
cato erat: Sabbatum autẽ spiritale

Expanded text:
a. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei: Ubi est ille qui tibi aperuit oculos? Ait: Nescio. In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctio nescit quem praedicat. « Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem sabbatum, quando lutum fecit Jesus, et aperuit oculos ejus. Iterum ergo interrogabant eum Pharisaei, quomodo vidisset? Ille autem dixit: Lutum posuit super oculos meos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam. Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec inuncti? Non est hic homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat. Sabbatum enim spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
&e stillam aquȩ de digito pauꝑis requi-¬
rebat: Polebat ce an gebatur: fateba¬
tur nec ei subueniebatur: & conatus
ẽ. benefacere: Ait enim abrahe Pat̃
abraham mitte lazarum ad fr̃s meo ᷤ.
ut dicat illis quȩ hic aguntur: ne et
ipsi ueniant in hunc locum torm̃toꝵ:
Oinfelix. quando uiuebas: tunc erat tẽpͦ
operandi Alodo iam: in nocte es: in qua
nemo possit oꝑari: Hec cum dixisset:
expuit in terram &r fecit lutũ exputo
ce liniuit lutum suꝑ oculos eius & dix̃

Expanded text:
et stillam aquae de digito pauperis requiet stillam aquae de digito pauperis requirebat: dolebat, angebatur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim Abrahae: Pater Abraham, mitte Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agatur, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum . O infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qua nemo possit operari. 7. « Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos eju
Abbreviated transcription (Latin):
licitudo qui uiumus si fieri posset
de hac uoce etiam posteros qui futuri
sunt securissimos faceremus : Ecce
inquit ego uobiscum sum: usq ad
comsummationem scłi Dies iste qͥ¬
in circuitu solis huius impletur pau¬
cas horas habet: dies presentiȩ xp̃i
usq ad comsummationẽ scłi exten.¬
ditur: Post resurrectionem uero
uiuorum &e mortuoꝵ. cum positis ad
dexteram dixerit: Uenite benedicti
patris mei ꝑcipite regnũ: positis autẽ
ad sinistram dixerit᷑: ite maledicti in
ignem ȩternũ. qui preparatus est diabo¬
lo &e angłis eius: ibi erit nox ibi nemo
potest oꝑari. sed reciꝑe qđ oꝑatus est:
Aliud ẽ. tempus oꝑationis: aliud recep-¬
tionis: Retddet enim unicuiq dñs se-¬
cundũ oꝑa sua: cum uiuis fac si factu¬
rus es: Erit enim tunc nox ualida
quȩ inuoluat impios Sed & modo om¬
nis infidelis quando moritur : illa noc¬
te suscipitur Hon ẽ. ut illic aliquitd
oꝑetur In illa nocte diues ardebat:

Expanded text:
licitudo qui vivimus: si fieri posset, licitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos faceremus. Ecce, inquit, ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Dies iste qui circuitu solis hujus impletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem saeculi extenditur. Post resurrectionem vero vivorum et mortuorum, cum positis ad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis autem ad sinistram dixerit, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus : ibi erit nox ubi nemo potest operari, sed recipere quod operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud receptionis: reddet enim Dominus unicuique secundum opera sua . Cum vivis, fac, si facturus es: erit enim tunc nox valida, quae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moritur, illa nocte suscipitur: non est ut illic aliquid operetur. In illa nocte dives ardebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uel unbra transeuntiũ tangeren.¬
tur: Dñs autem cum hic esset nemi-¬
nem transiens unbra sua saluũ fecit:
Sed ipse discipłis dixerat: Maiora hoꝵs
facietis: Dixerat qrudem dñs maiora
horum facietis: sed non se extollat
caro ce sanguis Audiat dicentẽ: Sine
me nichił potestis facere: Quid igit᷑.
quid dicimus de nocte ista. quando
erit: quando nemo poterit oꝑari:¬
Nox ista impiorum erit Nox ista eoꝵ
erit quib in fine dicetur: Ite in ig¬
nem ȩternũ qui preparatus est dia-¬
bolo & angelis eiꝰ. Sed nox dicta ẽ. nõ
flamina. non ignis: audi quia & nox. ẽ:
De quodam seruo dicit. ligate manus¬
illi & pedes: ce ꝓicite eum in tenebra ᷤᷤ
exteriores Oꝑetur ergo homo dum
uiuit: ne in illam noctem ꝑueniat.
ubi nemo potest operari Modo est
ut oꝑetur fides ꝑ dilectionẽ: & si mͦ
operamur: hic est dies. hic est xp̃s:
Audi ꝓmittentem: & ne arbitreris ab-¬
sentem: Ipse dixit: Ecce ego uobiscũ
sum: Quamcliui non sit in nobis sol-¬

Expanded text:
ut vel umbra transeuntium tangerentur ? Dominus autem cum hic esset, neminem transiens umbra sua salvum fecit: sed ipse discipulis dixerat, Majora horum facietis . Dixerat quidem Dominus, Majora horum facietis: sed non se extollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil potestis facere . 6. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit oNox ista impiorum erit; nox ista eorum erit, quibus in fine dicetur: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sed et nox dicta est, non flamma, non ignis. Audi, quia et nox est. De quodam seret pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sol
Abbreviated transcription (Latin):
cus erat: dicebant: Honne hic ẽ. qui
sedebat ce mendicabat: Alii dicebant
quia hic est: alii autẽ nequaquam
sed similis . ẽ. eus Aꝑti oculi uultum
mutauerant: Ille dicebat quia ego
sum: Uox grata ne dampnaretur
ingrata: Dicebant ergo ei: Quomͦ
aꝑti sunt oculi tui: respondit: Ille
homo qui dicitur iħc lutum fecit

Expanded text:
erat, dicebant: Nonne hic est qui sedebat, et mendicabat? Alii dicebant, Quia hic est: alii, Nequaquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutaverant. « Ille dicebat, Quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter aliquam distinctionem: ubi suos
dixit pluraliter. hoc est sermones Ubi
autem sermonem hoc ẽ. uerbum. non
suum dixit esse sed patris: se ipsum in-¬
telligi uoluit: In principio enim erat
uerbum & uerbum erat apud diñ: &
ds̃ erat uerbum Non utiq suum sed pa-¬
tris est uerbum : quomodo nec sua imago
sed patris. nec suus filius idem ipse. sed
patris Recte igitur tribuit auctori.
quicquid facit ęqualis: a quo habet hoc
ipsum qđ illi est indifferent̃ ȩqualis
SŨ UOBIS APDO UOS MATTENS. OSO ADIO

Expanded text:
propter aliquam distipropter aliquam distidixit pluraliter, hoc est sermones; ubi autem sermonem, hoc est Verbum, non suum dixit esse, sed Patris, seipsum intelligi voluit. In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Non utique suum, sed Patris est Verbum: quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequalis. sum
Abbreviated transcription (Latin):
uenimus intuendo Geniunt implendo :
uenimus capiendo: ut sit nob eoꝵs non ter-¬
na uisio. sed interna: & in nob eoꝵ non
transitoria mansio sed ȩterna Sic mundo
non se filius manifestat. Mundus enim
est dictus hoc loco : de quib continuo sub¬
Filium autem non ut beatificentur. sed
ut uidicentur : ad modicum uident:
Nec ipsum in forma di ubi est cum
patre & spũ scõ parit̃ inuisibilis:
sed in forma hominis ubi esse uoluit
mundo. patiendo contemptibilis. uidi¬
cando terribilis Qđ uero ad uinxit &
sermo quem audistis non est ms̃: sed
eius qui misit me patris : non mirem᷑:
non paucamus Non ẽ. minor patre:
sed non est nisi a patre Non est inpar
ipsi: sed non est a se ipso Neq enm men:¬
titus est dicendo: qui non diligit me
sermones meos non seruat : Ecce suos
dixit esse sermones Noͥnquid sib est ip¬
se contrarius. ubi rursus dixit. & sermo
quem audistis non est mis: Et fortasse

Expanded text:
venimus intuendo. Veniunt implendo, venimus intuendo. Veniunt implendo, venimus capiendo: ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna, et in nobis non transitoria mansio, sed aeterna. Sic mundo non se Filius manifestat. Mundus enim est dictus hoc loco, de quibus continuo subjuFilium autem, non ut beatificentur, sed ut judicentur, ad modicum vident: nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto invisibilis, sed in forma hominis, ubi esse in mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando terribilis. Quod vero adjunxit: Et sermo quem audistis, non est meus, sed ejus qui misit me, Patris, non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem audistis, non est meus? Et fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
ad udicium uiuoꝵ & mortuorum esse
uenturum : ꝓculdubio tunc eum uidebit
mundus: quo nomine significatisunt a
regno eius alieni Ac ꝑ hoc longe meliuis
intelligitur illud tempus iam significare
uoluisse. in eo qđ ait. ad huc modicum
&e mundus me iam non uidet: quan-¬
do infine scłi auferetur ab oculis damp.¬
natorũ : ut illi eum de cetero uideunt.
apud quos diligentes eum facit pat̃ atq
ipse mansionem Modicum autem dixit :
quia & id qđ ꝓlixum uidetur hominib
breuissimum est ante oculos dĩ De hoc
quippe modico: iste idem ioħs euanglista.
filioli inquit. nouissima hora est Nequis
porro existimet patrem tantum ce fili¬
um sine sp̃u scõ apud dilectores suos fa¬
cere mansionem: recolat qđ de sp̃ũ scõ
apud uos manebit & in uobis erit Ecoe
facit in scĩs cum patre & filio sc̃s etiam
sp̃c mansionem: Intus utiq : tamquam
nimus ad eos Geniunt subueniendo: ue¬
nimus obȩdiendo: Geniunt illuminando:

Expanded text:
ad judicium vivorum et mortuorum esse ad judicium vivorum et mortuorum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur jam illud tempus significare voluisse, in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnatorum, ut illi eum de caetero videant, apud quos diligentes eum facit Pater atque ipse mansionem. Modicum autem dixit, quia et id quod prolixum videtur hominibus, brevissimum est ante oculos Dei: de hoc quippe modico iste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, recolat quod superius de apud vos manebit, et in vobis erit. Ecce facit in sanctis cum Patre et Filio sanctus etiam Spiritus mansionem: intus utique, tanquam nimus ad eos. Veniunt subveniendo, venimus obediendo. Veniunt illuminando,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc audiebant ꝑos eius. sed etiam nos ꝑ
euangelium eius hoc nosse possemus:
Quęsierat enim de xp̃i manifestatione: &e audi-
uit dilectionem atq mansionem Ergo quȩdã
est manifestatio interior: quam ꝓrsus impu
non nouerunt. quib dĩ patris ce sp̃s scĩ ma-¬
nifestatio nulla est: Filii uero potuit esse:
sed in carne: Que nec talis est qualis illa:
nec semꝑ illis ad esse potest qualiscumq
sit. sed ad modicum tempus: & hoc ad iudi¬
cium non ad gaudium: ad supplicium non
ad premium: Nunc ergo ut intelligamus
quantum aperire ipse dignatur quomodo
dictum sit. adhuc modicum & mundus
me iam non uidet. uos autem uidetis me :
uerum . ẽ. quidem qđ post paululum etiã
corpus suum in quo eum poterant &e im¬
pii uidere. oculis eoꝵ fuerat subtracturꝰ:
quandoquidem post resurrectionem nemo
eum uidit illorum Sed qm̃ testantib¬
uidistis eum euntem in cęlum: nec alud
credimus quam eum in eodem corpore

Expanded text:
tunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per tunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per Evangelium ejus hoc nosse possemus. Quaesierat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione atque mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio nulla est: Filii vero potuit esse, sed in carne; quae nec talis est qualis illa, nec semper illis adesse potest qualiscumque sit, sed ad modicum tempus; et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium. 3. Nunc est ergo ut intelligamus, quantum aperire ipse didictum sit: Adhuc modicum, et mundus me non videt; vos autem videtis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat subtracturus, quandoquidem post resurrectionem nemo eum vidit illorum. Sed quonividistis eum euntem in coelum ; nec aliud credimus quam eum in eodem corpore