comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magistri sint. in philistuim. & alienige¬
nis discipłi: qui magistroꝵ auctoritate
ducuntur. Et ñ solũ montẽ esau & alie¬
nigenas: s. regionẽ quoq effram. & sa¬
mariȩ possidebt̃. Effraum & samariam
crebro in oseȩ legimꝰ. & in heresib q̃ sub
nomine. xp̃iano ȩccłam diuidunt inter¬
p̃tati sumus. Et ibi enĩ sꝑatur ubertas. &
ibi custodiam fidei reꝓmittunt. Porro
beniamin filius dextere atq uirtutis.
ubi templũ dñi ẽ possidebit galaad. que
interpretat᷑ transmigratio testimonii:
isrłem carneũ significans. Ab illis enim¬
usq ad nos testimoniũ dñi cõmigrauit.
Iuxta septuaginta aut̃ & ipsũ beniamin
& gala ad. hi qui fuerit in meridie pos

Expanded text:
magistri, in Philisthiim, et alienigemagistri, in Philisthiim, et alienigenis discipuli, qui magistrorum auctoritate ducuntur. Et non solum montem Esau, et alienigenas, sed regionem quoque Ephraim et Samariae possidebunt. Ephraim et Samariam crebro in Osee legimus, et in haeresibus, quae sub nomine Christiano Ecclesiam dividunt, interpretati sumus. Et ibi enim speratur ubertas, et ibi custodiam fidei repromittunt. Porro Benjamin, filius dexterae, atque virtutis, ubi Templum Dei est, possidebit Galaad, quae interpretatur transmigratio testimonii, Israelem carneum significans: ab illis enim ad nos testimonium Domini commigravit. Juxta Septuaginta autem et ipsum Benjamin, et Galaad, hi qui fuerint in Meridi
Abbreviated transcription (Latin):
erant subiugatos. Dilatabit᷑ quoq t̃minꝰ
filioꝵ iuda usq effraim. ubi nc̃ neapolis
ẽ: & usq ad regionẽ samarie. ubi sebaste
condita ẽ. Beniamin aut̃ cuiꝰ statĩ ab ihe¬
rusalẽ contra septẽtrionem t̃mini dila¬
tantur. cunctã possidebit arabiam. que
prius uocabatur galaad: & nunc gerasa
min. & galaad: in qui fuer̃ in meridie
possidebunt. Hoc utrũ factũ sit: ds uide¬
rit. Potest enĩ ex parte ꝑ annos quin¬
gentos usq ad aduentũ dñi ẽẽ comple¬
tum: qđ certissime scio. & cotidie cõple¬
tur in nob: & in regno eccłiȩ confirma¬
tur. Hi enũ qui habitant in meridie.
id ẽ in geth: & in uero st̃ lumine. & qͥ
tenent campestria. & humilia. idẽ dis¬
cipłi eiꝰ qui dicit. discite a me. qr mitis
sũ & humilis corde. possidebt̃ montem
esau. & philistum: quos possumꝰ propt̃
supbiã dogiatũ. & eloquentiã scłarẽ
in echnicorũ ꝑsonã accipe: ut in monte

Expanded text:
erant subjugatos. Dilatabitur quoque terminus erant subjugatos. Dilatabitur quoque terminus filiorum Juda usque ad Ephraim, ubi nunc Neapolis est, et usque ad regionem Samariae, ubi Sebaste condita est. Benjamin autem cujus statim ab Jerusalem, contra septentrionem termini dilatantur, cunctam possidebit Arabiam, quae prius vocabatur Galaad, et nunc Gerasa min, et Galaad, hi qui fuerint in Meridie possidebunt: hoc utrum factum sit, Deus viderit; potest enim ex parte per annos quingentos usque ad adventum Christi esse completum: quod sicut certissime scio, 382 quotidie completur, et in regno Ecclesiae confirmatur. Hi enim qui habitant in Meridie, id est, in Nageb, et in vero sunt lumine, et qui tenent campestria et humilia, id est, discipuli ejus, quibus dicit: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde , possidebunt montem Esau et Philisthiim: quos possumus propter superbiam dogmatum, et eloquentiam saecularem in Ethnicorum persona accipere. Ut in monte sint
Abbreviated transcription (Latin):
samariȩ: & beniamin. & galaad. Reuer¬
so in regnũ suũ uida. qui habitauit in
meridie. & possedit cunctã regionem
iuxta diuisionẽ iħu fili naue quȩ uer¬
git ad scorpionẽ. id ẽ omnẽ arabitinã
in qui prius t̃minis artabant᷑ angu¬
stiis. possidebunt montẽ esau. id ẽ mon¬
tes seir: & montana quȩ edom ante
possederat. Qui aut̃ habitabant in se¬
phela id ẽ in campestrib liddã & emau.
diospolim. scilicet icopolimq signifi¬
cans. possidebunt palestinos. quinq ur¬
bes palestinorũ. gazam: ascalonẽ. az otũ.
accharon. geth: uł omnẽ illã plagã. quȩ
iuxta actus apłoꝵ. soronas appellat᷑. Alii
uero putant eã sephelam. id ẽ cãpestrem
regionẽ. quȩ circa eleutheropolim ẽ re¬
promitti: qđ ad rinocorurã & ad mare
usq tendenda sit: id ẽ de tribu iuda non
solũ eleutheropolim teneant. sed usq ad
maritima ꝑueniant. & philistiim suo
imperio subiugent. quos prius ñ habu¬

Expanded text:
Samariae, et Benjamin, et Galaad. ReverSamariae, et Benjamin, et Galaad. Reverso in regnum suum Juda, qui habitavit in Meridie, et possedit cunctam regionem, juxta divisionem Jesu filii Nave, quae vergit ad scorpionem, id est, ad omnem Acrabitthenam, hi qui prius terminis arctabantur angustis, possidebunt montem Esau, id est, montes Seir, et montana quae Edom ante possederat. Qui autem habitabant in Sephela, id est, in campestribus, Liddam et Emmaus, Diospolim scilicet, Nicopolimque significans, possidebunt Palaestinos, quinque urbes Palaestinorum, Gazam, Ascalonem, Azotum, Accaron, Geth, vel omnem illam plagam quae juxta Actus Apostolorum Saronas appellatur. Alii vero putant eam Sephelam, id est, campestrem regionem quae circa Eleutheropolim est, repromitti: quod ad Rhinocoruram, et ad mare usque tendenda sit, id est, de tribu Juda non solum Eleutheropolim teneant, sed usque ad maritima perveniant, et Philisthiim suo imperio subjugent, quos prius non habu
Abbreviated transcription (Latin):
toriam sub zorobabel ẽẽ iam factũ: aut
certe iuxta ꝓpħiam. & misticos intellec¬
tus. cotidie in ȩccłia fieri. & in regno ani¬
me aduersũ carnẽ. in uno quoq cõple¬
ri. frum̃tarium aut̃ scđm tropologiam.
desinere ẽẽ dicimus in hereticis: qͣndo
nullus fuerit qui apud eos granũ triti¬
ci qđ in t̾ra mortuũ est: & panẽ de cęlo
habere se iactet.Sunt qui ñ necoꝙũ¬
hoc ẽ qui gestare possit igniculũ a septu¬
aginta trans latũ. putent. Ad quiescen¬
tes gͥ diuersis int̾pretationib: dicemus
xp̃i habere se simulat. & enĩ ipse satha¬
nas transfiguratus ẽ. in angłm lucis. Et
hereditabunt hi qui ad austrũ st̃ mon¬
tẽ esau. & qui in cãpestrib philistiim.
& possidebunt regionẽ effraim. & regio¬
nẽ samariȩ: & beniamin possedit gala ad.
Lxx. Et possidebunt qui in nagep mon¬
tem esau. & qui in sephela alienigenas.
&e possidebunt montẽ effraim & campũ

Expanded text:
toriam sub Zorobabel esse jam factum, aut toriam sub Zorobabel esse jam factum, aut certe juxta prophetiam, et mysticos intellectus quotidie in Ecclesia fieri, et in regno animae adversus carnem, in unoquoque compleri. Frumentarium autem secundum tropologiam desinere esse dicimus in haereticis, quando nullus fuerit qui apud eos granum tritici, quod in terra mortuum est, et panem de coelis habere se jactet. Sunt qui non πυρφόρ a Septuaginta translatum putent. Acquiescentes igitur diversis interpretationibus, dicemus ui lucem Christi habere se simulat. Et enim ipse Satanas transfiguratur in Angelum lucis . Et haereditabunt hi qui ad Austrum sunt, mentem Esau: et qui in campestribus, Philisthiim: et possidebunt regionem Ephraim, et regionem Samariae: et Benjamin possidebit Galaad. LXX: Et possidebunt qui in Nageb, montem Esau: et qui in Sephela, alienigenas, et possidebunt montem Ephraim, et campum
Abbreviated transcription (Latin):
feci. & om̃s fr̃s tuos subieci ei seruos:
fr̃iq tuo seruies. Et ñ erunt reliquiȩ
domus esau: quando omnia xp̃o genu¬
flectent. cȩ lestiũ. & t̾restriũ. & inferno¬
rũ: & subicient᷑ ei uniuersa. ut sit dñs
om̃ia in om̃ib. Quia uero esau suꝑ
fundamentũ xp̃i uitio suo exstruxe¬
rat. fenũ. ligna. stipulam. id circo domꝰ
iacob & ioseph. in ignẽ uertetur & flam¬
mã. imitans dm̃ suũ qui dicit. ego sũ
ds̃ ignis consumens. ut deuoratis paleis
peccatoꝵ. frumentũ purũ in horrea con¬
greget᷑. Cuncta quȩ diximꝰ & quȩ dictu¬
ri sumꝰ. iudei sibi futuro tp̃r pollicentur.
quando ꝓ xp̃o recipient antixp̃m: ĩple¬
ta ꝓphetia dñi saluatoris: ego ueni in no¬
mine patris mei. & ñ recepistis me: si aliꝰ
uenerit in nomine suo. illũ recipietis.
Et quicqͥd contra idumeã int̃pretati su¬
mus: illi aduersũ romanũ regnũ som¬
niant. Qđ nos dicimus aut iuxta his¬

Expanded text:
feci: et omnes fratres tuos subjeci ei servos: feci: et omnes fratres tuos subjeci ei servos: fratrique tuo servies . Et non erunt reliquiae domus Esau, quando omnia Christo genuflectent coelestium et terrestrium, et infernorum , et subjicientur ei universa, ut sit Deus omnia in omnibus. Quia vero Esau super fundamentum Christi vitio suo exstruxerat fenum, ligna et stipulam : idcirco domus et Jacob et Joseph in ignem vertetur et flammam, imitans Dominum suum, qui dicit: Ego sum Deus ignis consumens , ut devoratis paleis peccatorum, frumentum purum in horrea congregetur. Cuncta quae diximus, et quae dicturi sumus, Judaei sibi futuro tempore pollicentur, quando pro Christo recipient Antichristum, impleta prophetia Domini Salvatoris: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum recipietis . Et quidquid contra Idumaeam interpretati sumus, illi adversus Romanum regnum somniant: quod nos dicimus, aut juxta his
Abbreviated transcription (Latin):
uł scđm theodotionẽ. & quintã editi¬
onẽ residuus. Hec aut̃ om̃ia fient: qr
dñs ẽ locutus. & illiꝰ iussisse fecisse est.
Alit̃. Destructis carnis oꝑib. & t̾reno
imperio desolato: erit in eccłia salua¬
tio eoꝵ. qui a matre ñ exierunt: & in
scĩficat. & qui scĩficatur: ex uno om̃s.
Et possidebit domus supplantatoris ia¬
cob. eos qui se hereditate possederant.
de ꝑsecutorib faciens xp̃ianos. & ipsoᷤ
idumeos in eccłiȩ fidẽ recipiens. Domꝰ
aut̃ esau: uertetur in stipulã. Et qͦmͦ
ignis uicinia culmus ñ ualet sustine¬
re: ita disputationẽ iacob que ignita
ẽ sermone dñi. eloquia enĩ dm̃ igne
examinata. & flammã ioseph. quȩ
interp̃tatur augmentũ: & qͥ a fr̃ib
uenditus popłm pauit in egypto : do-¬
mus esau sustinere ñ poterit: s ad pri¬
mã congressionẽ sophismata eoꝵ uer¬
tentur in nichilũ. & deuorabunt᷑ in
salutẽ suã: iuxta illud qđ in benedicti
one ysaac dr ad esau. Si dñm tuũ illũ

Expanded text:
m Theodotionem, et quintam editionem, residuus. Haec autem omnia fient quia Dominus locutus est, et illius jussisse, fecisse est. Aliter: Destructis carnis operibus, et terreno imperio desolato, erit in Ecclesia salvatio eorum qui a matre non exierint. Et in sanctificat, et qui sanctificantur, ex uno omnes. Et possidebit domus supplantatoris Jacob eos qui se haereditate possederant, de persecutoribus faciens Christianos, et ipsos Idumaeos in Ecclesiae fidem recipiens: domus autem Esau vertetur in stipulam. Et quomodo ignis viciniam culmus non valet sustinere: ita disputationem Jacob, quae ignita est sermone Domini: Eloquia enim Domini igne examinata , et flammam Joseph, qui interpretatur augmentum , et quia fratribus venditus, populum pavit in Aegypto, domus Esau sustinere non poterit: sed ad primam congressionem sophismata eorum vertentur in nihilum. Et devorabuntur in sm tuum illum
Abbreviated transcription (Latin):
it: frẽm uulnere ꝑcussisti. S & hec erit
causa cruciatus. Nã quando alieni de¬
uastabant exercitũ iacob. & ingredie¬
bant᷑ ꝑ portas eius. in pacificã quondã
iherłm mittebant sortes. ut eius sibi
spolia diuiderent: tu unus eras ex
hostib. Legimus. uidimus. cotidieq
ꝓbamus: quando ꝑsecutio contͣ eccłam
oritur. multo peiores ꝑsecutores udeos
& hereticos in xp̃ianos fieri: ꝗͣ ednicõ.
Possumus extraneos ingredientes portã
mas dicere. portasq iherłm id ẽ animȩ
qui escentis. & uidentis dm̃. quinq sen¬
sus int̾pretari: ꝑ quos introeant hostes.
sa ẽ ꝑfenestras nr̃as. Si susceperimus per
aures m̃datiũ. ac iudiciũ sanguinis. ꝑ
aliã portã hostis ẽ ingressus. Odoratus
quoq gustus. & tactus. si uł uariis odo¬
rib uel dulcib cibis. uł amplexib deli¬
catis captus fuerit: ꝑ alias portas in¬¬
gressi sunt aduersarii. & spolia diui¬

Expanded text:
it fratrem vulnere percussisti. Sed et haec erit it fratrem vulnere percussisti. Sed et haec erit causa cruciatus: nam quando alieni devastabant exercitum Jacob et ingrediebantur per portas ejus 374 in pacificam quondam Jerusalem, mittebantque sortes, ut ejus sibi spolia dividerent, tu unus eras ex hostibus. Legimus, vidimus, quotidieque comprobamus, quando persecutio contra Ecclesiam oritur, multo pejores persecutores Judaeos et haereticos in Christianos fieri, quam ethnicos. Possumus extraneos ingredientes portas mas dicere, portasque Jerusalem, id est, animae quiescentis et videntis Deum, quinque sensus interpretari, per quos introeant hostes, sa est per fenestras nostras : si susceperimus per aures mendacium ac judicium sanguinis, per aliam portam hostis ingressus est. Odoratus quoque, gustus et tactus, si vel variis odoribus, vel dulcibus cibis, vel amplexibus delicatis captus fuerit, per alias portas ingressi sunt adversarii, et spolia divi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & suꝑ iherłm miserunt sortem:
& uos eratis quasi unus ex eis. Id circo
interibit uir de monte esau. & peribit
sapientia de idumea. & prudentia de
monte esau: quia int̾fecisti germanũ.
& iniq ȩgisti contra frẽm tuũ iacob
quando chaldeis babiloniisq uastanti¬
bus iherłm & obsidentib ciuitatẽ. et
ingredientib portas eiꝰ. mittentibusq
sortẽ in diuisionẽ p̃darum: tu eoꝵ sociꝰ
eras. & in hostiũ numero uersabaris.
Alit̃. Cuncta quȩ scripta st̃ patieris. o
edom cruente. trene. crudelis. qr falsa
mortiferaq doctrina. & aduersum dm̃
impietatẽ loquente: occidisti frẽm tuũ
iacob. Legimus in salomone. St̃ qͥ locunt᷑
& interficiunt gladio. & in alio loco. Ue¬
nenũ aspidũ sub labiis eorũ: & lingua
eoꝵ gladius accitus. Opiet gͦ te confu¬
sio: & dices. Confusio uultus mei oꝑuit
me: ac peribis. ñ ad breue tempus. sed
in ȩt̃num. Eterno enĩ quantũ in te fu¬

Expanded text:
ejus: et super Jerusalem miserunt sortem; ejus: et super Jerusalem miserunt sortem; et vos eratis quasi unus ex eis. Idcirco interibit vir de monte Esau, et peribit sapientia de Idumaea, et prudentia de monte Esau, quia interfecisti germanum, et inique egisti contra fratrem tuum Jacob: quando Chaldaeis, Babyloniisque vastantibus Jerusalem, et obsidentibus civitatem, et ingredientibus portas ejus, mittentibusque sortem, in divisione praedarum, tu eorum socius eras, et in hostium numero versabaris. Aliter: Cuncta quae supra scripta sunt patieris, o Edom cruente, terrene, crudelis: quia falsa mortiferaque doctrina, et adversum Dominum impietatem loquente, occidisti fratrem tuum Jacob. Legimus in Salomone: Sunt qui loquuntur et interficiunt gladio . Et in alio loco: Venenum aspidum sub labiis eorum . Et, Lingua eorum gladius acutus . Operiet ergo te confusio, et dices: Confusio vultus mei operuit me : ac peribis, non ad breve tempus, sed in aeternum. Aeterno enim quantum in te fu
Abbreviated transcription (Latin):
tes idumeȩ. qui carnalia. & terrena
sapiebant. & auferetur prudentia
esau. quȩ eleuabat᷑ contͣ scientiã dĩ.
Et qui priꝰ ꝓ esau. & idumea. dialetica
arte pugnabant. & erant in p̃sidiis
theman. qđ interp̃tatur consũ matio.
desinent pugnare ꝓ magistris prio¬
ribus. siue qui ante lum̃ sibi scientiȩ
ꝓmittebant. & putabant se ẽẽ in me¬
ridie. timebunt. & formidabt̃: ecclesi¬
astico uiro obtinente. & sophismata
eoꝵ: in tantũ. ut nullus resideat qͥ
mate dimicare. Propt̾ int̾fectionẽ et
stares aduersus. quando capiebant
alieni exercitũ eiꝰ & extranei ingre¬
diebant᷑ portas eius. & suꝑ iherłm
mittebant sortem: tu quoq eras qͣsi
unis ex eis .Lxx. Propt̃ int̾fectionẽ
& impietatẽ aduersũ frẽm tuum ia¬
cob. operuit te confusio: & aufereris
in etnum. Ex die qua restitisti econt᷑.
i die cũ capent alienigenȩ fortitu¬
dinẽ eius & alieni ingressi st̃ portas

Expanded text:
tes Idumaeae, qui carnalia et terrena tes Idumaeae, qui carnalia et terrena sapiebant, et auferetur prudentiaEsau, quae elevabatur 373 contra scientiam Dei. Et qui prius pro Esau, et Idumaea dialectica arte pugnabant, et erant in praesidiis Theman, quod interpretatur consummatio, desinent pugnare pro magistris prioribus. Sive qui ante lumen sibi scientiae promittebant, et putabant se ese in meridie, timebunt et formidabunt, ecclesiastico viro obtinente sophismata eorum: intantum ut nullus resideat quimate dimicare. Propter interfectionem etstares adversus eum, quando capiebant alieni exercitum ejus, et extranei ingrediebantur portas ejus, et super Jerusalem mittebant sortem: tu quoque eras quasi unus ex eis. LXX: Propter interfectionem et impietatem adversum fratrem tuum Jacob, operiet te confusio, et aufereris in aeternum. Ex die qua restitisti contra, in die ut caperent alienigenae fotitudinem ejus, et alieni ingressi sunt portas
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia de idumea. & calliditas erus
stulticia demonstrabitur. Prudentiam
quoq ipse dñs auferet de monte esau-
id ẽ de montib seir. uł quia ubrs idums
in monte sita ẽ. uł quia om̃is illa regio
quȩ ad austrũ uergens confinis ẽ here¬
mo: p̃ruptis montib edita sit. Unde & di.
Pauebt̃ pugnatores tui de theman. qd nos
int̾pretati sumus meridiem. Quomodo
aut̃ supͣ dixeram esau. trib nominib
appellatũ: ita & plaga regni eiꝰ quȩ ad
austrũ uergit: tribus uocabulis appel¬
latur. darom. themañ. nagep̃. Quȩ om¬
nia iuxta hierechiel: austrum. affricũ.
meridieniq significant. Postquã uero
timuerunt fortes regni eiꝰ qui ha-
bitabant in meridie: tunc interibit
uir de monte esau. qui & pugnare ꝓ
ciuitate. & prudent̃ dare consiliũ soli¬
tus erat. Alit̃. Postꝗͣ hi qui priꝰ decepti
erant. conu̾si fuerint ad ȩccłam: tc̃
ipso dño dimicante. peribunt sapien¬

Expanded text:
sapientia de Idumaea et calliditas ejus sapientia de Idumaea et calliditas ejus stultitia demonstrabitur. Prudentiam quoque ipse Dominus auferet de monte Esau, id est, de montibus Seir, vel quia urbs Idumaea in monte sita est, vel quia omnis illa regio quae ad Austrum vergens confinis est eremo, praeruptis in montibus edita sit. Unde et dicitur: Pavebunt pugnatores tui de Theman, quod nos interpretati sumus, meridiem. Quomodo autem supra dixeram, Esau tribus nominibus appellatum: ita et plaga regni ejus, quae ad Austrum vergit, tribus vocabulis appellatur, Darom, Theman, Nageb  , quae omnia juxta Ezechiel, Austrum, Africum, Meridiemque significant. Postquam vero timuerint fortes regni ejus, qui habitabant  Al. habitant in Meridie, tunc interibit vir de monte Esau, qui et pugnare pro civitate, et prudenter dare consilium solitus erat. Aliter: Postquam hi qui prius decepti erant, conversi fuerint ad Ecclesiam: tunc ipso Domino dimicante, peribunt sapien
Abbreviated transcription (Latin):
magistro suo: dicentes falsa eẽ quȩ didi¬
cerant. p̃ualebunt contra eũ. & eruditi
eccłiȩ fide: falsum dogina conuincent.
Iui qui quondã comedebant apud here¬
ticos ñ panẽ eucharistiȩ. s panẽ luctus.
& panẽ subcinericiũ. qui ñ reuersatur
ꝓponent questiones de scripturis. ten¬
dent insidias idumeo. atq t̾reno. & in
om̃ib carneo p̃ceptori: hereses enĩ ad
galathas. int̾ carnis oꝑa numeratas le¬
gimus. & tunc ostendetur ñ eẽ pruden¬
tia in edom. Nũquid ñ in die illa dic̃
dñs ds̃. ꝑdam sapientes de idumea. et
prudentiã de monte esau: Et timebt̃
fortes tui a meridie: ut intereat uirde
monte esau.Lxx. In die illa dicit dñs.
ꝑdam sapientes ex idumea: & intelligen¬
tiã de monte esau. Et pauebt̃ pugnato¬
res tui de theman: ut auferatur homo
de monte esau Cũ hostis fines tuos pos¬
sederit. & om̃s uiri federis tui illuseris
tibi. & p̃ualuerint contra te: tc̃ peribit

Expanded text:
magistro suo, dicentes falsa esse quae didimagistro suo, dicentes falsa esse quae didicerant: praevalebunt contra eum, et eruditi fide Ecclesiae, falsum dogma convincet. Illi qui quondam comedebant apud haereticos, non panem Eucharistiae, sed panem luctus, et panem subcinericium qui non reversatur, proponent quaestiones de Scripturis, tendent insidias Idumaeo atque terreno, et in omnibus carneo praeceptori haereses enim ad Galatas inter carnis opera numeratas legimus , et tunc ostendetur non esse prudentia in Edom. Numquid non in die illa, dicit Dominus, perdam sapientes ex Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui a Meridie: ut intereat vir de monte Esau. LXX: In die illa, dicit Dominus, perdam sapientes ex Idumaea, et intelligentiam de monte Esau. Et pavebunt pugnatores tui de Theman, ut auferatur homo de monte Esau. Cum hostis fines tuos possederit, et omnes viri foederis tui illuserint tibi, et praevaluerint contra te: tunc peribit
Abbreviated transcription (Latin):
quo in hieremia contra idumeam đr:
ecce quasi leo ascendit de suꝑbia iorda-¬
nis ad pulchritudinẽ robustã. quia subi¬
to currere eũ faciã ad illã. Ac deinde. Ec¬
ce quasi aquila ascendet & uolabit. &
expandet alas suas suꝑ bosram: & erit
cor fortiũ idumeȩ in die illa. quasi cor
mulieris parturientis. Om̃s qui ante
erant federati edom. & in p̾sidio urbis
suꝑbissime fuerant. reliquerunt eũ:
& uincti hostib contra insidias teten¬
derunt. p̃liaueruntq aduersus eum.
& tunc indicatũ ẽ. quia nulla in edom
eẽt sapientia. dum sperat in his qͥ adu̾¬
sarii demonstrati st̃. Aut̃. Cũ abscondi¬
quib prius popłi fuerant in reciti ꝓla¬
ta fuerint in medio. ita ut uir ęccłiasti¬
cus possit dicere. ñ enim ignoramus eiꝰ
astutias. derelinquent t̾minos edom. &
dimittent eum. & usq ad t̃minos eccłiȩ
transmigrantes ꝓferent doctrinas pes¬
simas: tunc illudent & resistent quondã

Expanded text:
quo in Jeremia contra Idumaeam dicitur: quo in Jeremia contra Idumaeam dicitur: Ecce quasi leo ascendet de superbia Jordanis ad pulchritudinem robustam, quia subito currere eum faciam ad illam : Ac deinde: Ecce quaexpandet alas suas super Bosran: Et erit cor fortium Idumaeae in die illa, quasi cor mulieris parerant foederati Edom, et in praesidio urbis superbissimae fuerant, reliquerunt eum, et juncti hostibus contra eum insidias tetenderunt: praevalueruntque adversus eum, et tunc indicatum est, quia nulla in Edom esset sapientia: dum sperat in his qui adversarii demonstrati sunt. Aliter: Cum abscondiquibus prius populi fuerant irretiti, prolata fuerint in medium, ita ut vir Ecclesiasticus possit dicere: Non enim ignoramus ejus astutias , derelinquent terminos Edom, et dimittent eum, et usque ad terminos Ecclesiae transmigrantes, proferent doctrinas pessimas. Tunc illudent 372 et resistent quondam
Abbreviated transcription (Latin):
& ualentinũ. & om̃s hereticos. quomͦ
in doctrinis demonioꝵ. & cauteriatã
habentes conscientiã applaudant sibi.
& simplices animas quasi quibdam di¬
uinis mysteriis initiantes. cõposito ser¬
mone decipiant. S cũ .xxx. eonas. et
quadrigas. & ocdoadas. & duodecadas.
& duplicem dm̃. & portentosũ abraxas.
in medium sermo ꝓtulerit: tunc pru-¬
dentia esau. stulticia demonstrabitur.
& inuestigabunt᷑ secreta eius. Usq ad
ris tui illuserunt tͥ: inualuer̃ adu̾sum
te uiri pacis tuȩ. qui comeder̃ tecum.
ponent insidias suꝑ te. ñ ẽ prudentia
in eo.Lxx. Usq ad t̾minos dimisert̃ te.
suer̃ insidias suꝑte. ñ ẽ sapientia in eo.
Quidã id qđ supra exposuimus. quomͦ
ꝑscrutatus ẽ esau. & cõprehensa st̃ absc̃¬
dita eiꝰ. ad t̾minos usq distingunt: ut
sit sensus. Abscondita tua atq secreta:
usq ad t̃minos reuelata st̃. Nobis autẽ
melius uidetur: ut cũ posteriorib copu¬
letur. Ueniente gͦ nabuchodonosor. de

Expanded text:
 Valentinum, et omnes haereticos, 371 quomodo in doctrinis daemoniorum, cauteriatam habentes conscientiam, applaudant sibi, et simplices animas quasi quibusdam divinis mysteriis initiantes, composito sermone decipiant. Sed cum triginta aeonas, et quadradas, et octoadas et duodecadas, et duplicem deum, et portentosum Abraxas in medium sermo protulerit: tunc prudentia Esau stultitia demonstrabitur, et investigabuntur secreta ejus. Usque ad ris tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudin eo. LXX: Usque ad terminos dimiserunt te:suerunt insidias subter te: non est sapientia in eo. Quidam id quod supra exposuimus, Quomodo perscrutatus est Esau, et comprehensa sunt abscondita ejus, ad terminos usque distinguunt: ut sit sensus, abscondita tua atque secreta usque ad terminos revelata sunt. Nobis autem melius videtur, ut cum posterioribus copuletur. Veniente ergo Nabuchodonosor de
Abbreviated transcription (Latin):
scłi transtulit: & de cuiꝰ genimine uinũ
ẽẽ bibiturũ in regno patris pollicetur.
ita cupiunt uniuersa populari. ut uix
racemũ relinquant in ea: s e contrario
dñs ait: omnia secreta eorũ & occulta
misteria. & patriarcharũ reuelat esau:
hos quippe intelligo: qui pruni hereses
adinuener̃ ꝑ scõs suos. & eccłiasticos u¬
ros atq doctores ꝓfert in mediũ. & pri¬
ma illiꝰ uictoria ẽ: patefacere quȩ tege¬

Expanded text:
saeculi transtulit, et de cujus genimine vinum saeculi transtulit, et de cujus genimine vinum se esse bibiturum in regno Patris pollicetur, ita cupiunt universa populari, ut vix racemum relinquant in ea. Sed econtrario Dominus agit: omnia enim secreta eorum, et occulta mysteria, et patriarcharum Esau hos quippe intelligo qui primi haereses adinvenerunt per sanctos suos et Ecclesiasticos viros atque doctores profert in medium, et prima illius victoria e
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodonosor. Inuestigauer̃ omnia
secreta tua. & cauernas. & foramina spe¬
luncarũ in quib habitas lustrauerunt.
Et reuera ut dicamus aliquid de natu¬
ra loci: omnis australis regio idumeoꝵ
de eleutheropoli. usq petram. & achila
hoc ẽ enim possessio esau in specub habi¬
tatiunculas ħt: & ꝓpt̾ nimios calores
solis quia meridiana ꝓuincia ẽ. subt̃¬
raneis tuguriis utitur. Discooperui in¬
quit esau. idẽ qđ t̾ra p̃mebat᷑. in mediũ
protuli: & aꝑta sunt omnia quȩ clau¬
debas. substantiãq tuã me parit̾ cũ ho¬
stib ꝑquirente: nulla potuer̃ secreta
celare. Aliter. fures enĩ & latrones qui
ingrediunt᷑ nocte: quia filii st̃ noctiᷤ.
& tenebrarũ: hȩreticos puto contraria
ueritati dogiata p̃dicantes: qui furan¬
tur sufficientia sibi. & cotidie de eccłiȩ
gregib raꝑe festinant. Isti in gredien¬
tes uineam dñi nr̃i. quã de egypto huiꝰ

Expanded text:
Nabuchodonosor, investigaverunt omnia Nabuchodonosor, investigaverunt omnia secreta tua, et cavernas, ac foramina speluncarum, in quibus habitas, lustraverunt. Et revera, ut dicamus aliquid et de natura loci, omnis australis regio Idumaeorum de Eleutheropoli usque Petram, et Ailam haec est enim possessio Esau, in specubus habitatiunculas habet. Et propter nimios calores solis, quia meridiana provincia est, subterraneis tuguriis utitur. Discooperui, inquit, Esau, id est, quod terra premebatur in medium protuli, et aperta sunt omnia quae claudebas, substantiamque tuam me pariter cum hostibus perquirente, nulla potuerunt secreta celare. Aliter, Fures et latrones, qui ingrediuntur nocte, quia filii sunt noctis et tenebrarum, haereticos puto, contraria veritati dogmata praedicantes, qui furantur sufficientia sibi, et quotidie de Ecclesiae gregibus rapere festinant. Isti ingredientes vineam Domini nostri , quam de Aegypto hujus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt sufficientia sibi: Et si uindemi¬
atores introissent adte. nonne reliquis¬
sent racemũ: Quomͦ ꝑscrutatus ẽ esau
& dep̾hensa sunt abscondita eiꝰ: Hiere¬
mias similiter. licet ordine cõmutato:
cte. rapuissent utiq qđ sufficeret sibi.
Ego discooperui esau. reuelaui abscon¬
dita eius: & celare ñ poterit. Quod dic̃
hoc ẽ. Si fures & latrones. qui in noc¬
te domos suffodere consuerunt. & rape
quȩ in domib sunt introissent ad te. &
absconditi tenebris circumissent domꝰ
tuȩ angulos: utiq hoc tulissent. quod
putabant sibi posse sufficere: & aliqͥd
in edib tuis uł ꝑ satietatẽ. uł ꝑ igno¬
rantiã reliquissent. Si uindemiatores
introissent uineam tuã. & eã uł hosti¬
liter uastare. uł a te conducti demetere
cupent: quamuis diligens eoꝵ fuisset
uindemia.tam̃ racemos uitib foluisq
celatos inter palmites reliquissent. S.
hostes qui ad te dño iubente uenerunt.
significat aut̃ babilonios. & exercitum

Expanded text:
Al. sufficientiam sibi? Et si vindemiatores introissent ad te, nonne reliquissent racemum? Quomodo perscrutatus est Esau, et deprehensa sunt abscondita ejus? Jeremias similiter, licet ordine commutato: cte, rapuissent utique quod sufficeret sibi. Ego vero discooperui Esau, revelavi abscondita ejus, et celare non possunt . Quod dicit, hoc est: 370 Si fures et latrones qui de nocte domos suffodere consueverunt, et rapere quae in domibus sunt, introissent ad te, et absconditi tenebris, circuissent domus tuae angulos, utique hoc tulissent quod sibi putabant posse sufficere, et aliquid in aedibus tuis, vel per satietatem, vel per ignorantiam reliquissent. Si vindemiatores introissent vineam tuam, et eam vel hostiliter vastare, vel a te conducti demetere cuperent, quamvis diligens eorum fuisset vindemia, tamen racemos vitibus foliisque celatos, inter palmites reliquissent. Sed omnia hostes, qui ad te, Domino jubente, venerunt significat autem Babylonios, et exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
& condẽpnabt̃ eã. quia pęnitentiã ege-¬
runt in p̃dicatione ionȩ: & ecce plusquã
iona hic. Condẽpnat᷑ generatio iudeorũ.
credente mundo: & niniue agente pȩ¬
nitentiã. isrł incredulus perit. Iui ha¬
bent libros: nos libros dnm̃. Iuli tenent
ꝓpħas: nos intelligentiã ꝓpħarũ. Iulos¬
illos barabas latro dimittit᷑: nobis xp̃s
T FACTUM

Expanded text:
itentiam egerunt in praedicatione Jonae; et ecce plus quam Jonas hic . Condemnatur generatio Judaeorum, credente mundo: et Ninive agente poenitentiam, Israel incredulus perit. Illi habent libros, nos librorum Dominum : illi tenent prophetas, nos intelligentiam prophetarum: illosillos Barabbas latro dimittitur, nobis Christus t fa
Abbreviated transcription (Latin):
primo tp̃r ad ione p̃dicationẽ acta pęni¬
tentia niniuitas ueniam consecutos.
postea uero in pristinis uitiis ꝑseueran¬
tes: dĩ in se ꝓuocasse sententiã. Traduntq
hebrei osee. & amos. & isasam. & ionam:
hisdẽ ꝓpħasse tẽporib. Hoc: quantũ ad
hnstorie ꝑtinet fundamenta. Cȩterum
ñ ignoramus chromati papa uenerabiliᷤ.
sudoris ẽẽ. uł maximi totũ ꝓphetã refer
sit. qđ susceptꝰ a cęto. qđ eiectus in litus
ob salutem urbis innumerȩ cucurbite
sit delectatus umbraculo. qđ rep̃hensus
adeo cur maiorẽ curã habuerit herbe
uirentis. & extimplo aridȩ: quã tante
hominũ multitudinis. & cetera quȩ in
ipso uolumine explanare nititur. Et
presserit. quã ipse qui inspirauit ꝓphe¬
tas: & futurȩ ueritatis in seruis suis li¬
neas ante signauit. Loquit᷑ gͦ ad iudeos
suis sermonib incredulos: & xp̃m dei
filiũ nescientes. Uiri niniuite resur

Expanded text:
primo tempore ad Jonae praedicationem, acta poeniprimo tempore ad Jonae praedicationem, acta poenitentia, Ninivitas veniam consecutos: postea vero in pristinis vitiis perseverantes, Dei in se provocasse sententiam. Traduntque Hebraei, Osee, et Amos, et Isaiam ac Jonam iisdem prophetasse temporibus. Hoc quantum ad historiae pertinet fundamenta. Caeterum non ignoramus, Chromati papa venerabilis, sudoris esse vel maximi totum prophetam referrsit, quod susceptus a ceto, quod ejectus in littusob salutem urbis innumerae, cucurbitae sit delectatus umbraculo: quod reprehensus a Deo cur majorem curam habuerit herbae virentis, et extemplo aridae, quam tantae hominum multitudinis, et caetera quae in ipso volumine explanare nitemur: et pres erit, quam ipse qui inspiravit prophetas, et futurae veritatis in servis suis lineas ante signavit. Loquitur ergo ad Judaeos sui sermonis incredulos, et Christum Dei Filium nescientes: Viri Ninivit
Abbreviated transcription (Latin):
sã etiam ipsũ puerũ sic uocatũ. Amathi
enĩ in nr̃a lingua ueritatẽ sonat: & ex
eo qđ uerũ helias locutus ẽ: ille qui sus¬
citatus ẽ: filius eẽ dicit᷑ ueritatis. Porro
hodie appellatur diocesarea euntib tibe¬
riadẽ. haud grandis ẽ uiculus: ubi & se¬
pulchrũ eiꝰ ostendit᷑. quanꝗͣ alii iuxta
diospolim. id ẽ liddam. eum & natum
& conditũ uelint: ñ intelligentes hoc
qđ additur offer. ad distinctionẽ aliarũ
gech urbium ꝑtinere. quȩ iuxta eleu-¬
theropolim.siue diospolim: hodieq mon¬
strantur. Liber quoq thobi. licet ñ habe¬
atur in canone: tñ quia usurpatur ab
eccłiasticis uiris: tale quid memorat di¬
cente thobi ad filiũ suũ. fili ecce senui. &
in eo sum: ut reuertar de uita mea. Tolle
filios tuos: & uade in mediam fili.Scio
torias. tam hebreas quã grecas ꝑtinet:¬
& maxime heroditum legimꝰ niniuen.
regnante apud eos iosia acyxarẽ rege me¬
doꝵ fuisse subuersã: ex quo intelligimꝰ

Expanded text:
sam etiam ipsum puerum sic vocatum. Amathi enim in nostra lingua veritatem sonat: et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius esse dicitur veritatis. Porro hodie appellatur Diocesaraea euntibus Tyberiadem haud grandis est viculus, ubi et sepulcrum ejus ostenditur. Quamquam alii juxta Diospolim, id est, Liddam, eum et natum et conditum velint: non intelligentes hoc quod additur, Opher, ad distinctionem aliarum Geth urbium pertinere, quae juxta Eleutheropolim, sive Diospolim, hodie quoque monstrantur. Liber quoque Tobiae, licet non habeatur in Canone, tamen quia usurpatur ab ecclesiasticis viris, tale quid memorat, dicente Tobia ad filium suum. Fili, ecce senui, et in eo sum ut revertar de vita mea: Tolle filios tuos, et vade in Mediam, fili: sciotorias tam Hebraeas quam Graecas pertinet, et maxime Herodotum, legimus Niniven, regnante apud Hebraeos Josia, et Astyage rege Medorum, fuisse subversam. Ex quo intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
dño: & munitionem in gentib misit.
Surgite: & consurgamus adu̾sus eam
in p̃lium. Iam supra diximus eandem
ẽẽ edom quã & idumeam: quia in he-¬
braico ipse qui condidit: in greco urbs
quȩ sit ab eo condita: nominatur. Au¬
audierunt: om̃s enim scribunt cont᷑
edom. qđ ad gentes legatus missus sit.
mediator dĩ & hominũ homo xp̃s iħs:
silii angelus: & pat̾ futuri scłi scribitur.
Qd aut̃ ꝓ legato id ẽ seir: septuaginta.
huriuctia id ẽ munitionẽ int̾pretati
sunt: possumus dicere. qđ ipse legatꝰ sit
nr̃. & ipse munitio: dicens ea quȩ ꝓpheta¬
lis sermo contexuit. Surgite. & consur¬
in plio. Legatus qui ad gentes missus ẽ.
hec loquit᷑. Surge qui dormis. & eleuare
uideatur: me inquit habetis primum
lioꝵ: qui & iħu filio naue gladium te¬
nens apparui: & amalech in crucis meȩ
uexillo. moyse pugnante suꝑaui. Hiere¬
nuias in uisione contra idumeã: ñ mul¬
tũ abhis discrepat Auditũ inqͥt audi¬

Expanded text:
misit: Surgite et consurgamus adversus eum in praelium. Jam ut supra diximus, eumdem esse Edom quam et Idumaeam, quia in Hebraico ipse qui condidit: in Graeco urbs quae sit ab eo condita nominatur. Auaudierunt omnes enim scribunt contra Edom quod ad gentes legatus missus sit, mediator Dei et hominum, homo Christus silii Angelus, et Pater futuri saeculi scribitur . Quod autem pro legato, id est SIR  , Septuaginta περιοχὴν, id est, munitionem interpretati sunt, possumus dicere, quod ipse legatus noster sit, et ipse munitio: dicens ea quae prophetalis sermo contexuit: Surgite, et consurin praelium. Legatus qui ad gentes est missus, haec loquitur: Surge qui dormis, et elevare videatur, me, inquit, habetis primum liorum, qui et Jesu filio Nave gladium tenens apparui: et Amalec in crucis meae vexillo, Moyse pugnante, superavi . Jeremias in visione contra Idumaeam non multum ab his discrepat: Auditu, inquit, audi
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑q bethleem: in qua ortus ẽ cȩles¬
tis panis.His aut̃ ita gestis: ascendent
saluatores. uł qui saluati fuerint de re¬
liquiis popłi iudaici in montẽ sion: ut
iudicent. & ulciscant᷑ mont̾ẽ esau. Quo¬
mͦ lum̃ dñs licẽ appellat apłos suos et
dicit. uox estis lux mundi. & ipsa petra
petro donauit. ut petra sit: pastor quoq
ipse saluator apłos suos mundi ẽẽ uolu¬
it saluatores. qui ascender̃ speculã mon
Hec ad duas lugubratiunculas ueterum
auctoritatẽ secutus. & maxime expositi¬
onẽ hebraicã proprio sermone dictaui:
aꝑuiq os meũ. s nescio an illud xp̃s ĩple¬
uerit. Vnde sapiens lector sensuũ magiᷤ
debet consequentiã querere: quã eloqͥi
uenustatem. Neq enĩ ea leuitate. & com¬
positione uerborũ dictamus aut sc̃ibimꝰ.
Auud ẽ mi pãmachi sepe stilum uertere.
& quȩ memoria digna sunt scribere. ali¬
ud notarioꝵ articulis p̾paratis. pudore

Expanded text:
appellaturque Bethleem, in qua ortus est coelesappellaturque Bethleem, in qua ortus est coelestis panis. His autem ita gestis, ascendent salvatores vel qui salvati fuerint de reliquiis populi Judaici in montem Sion, ut judicent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appellat Apostolos suos, et dicit: Vos estis lux mundi : et ipsa petra Petro donarit, ut petra sit: pastor quoque ipse Salvator Apostolos suos mundi esse voluit salvatores, qui ascendere speculam montHaec ad duas lucubratiunculas veterum auctoritatem secutus, et maxime expositionem Hebraicam propero sermone dictavi, aperuique os meum: sed nescio an illud Christus impleverit. Unde sapiens lector sensuum magis debet consequentiam quaerere, quam eloquii venustatem. Neque enim ea lenitate, et compositione verborum dictamus, ut scribimus. Aliud est, mi Pammachi, saepe stylum vertere, et quae memoria digna sunt scribere; aliud notariorum articulis praeparatis, pudore
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. quando occidentẽ dimiserint lit¬
teram. & ad sp̃m uenerint uiuifican¬
tem. mouebit cuncta quȩ legis sunt.
negociabit᷑ de multis margaritis. unã
p̃ciosam margaritã. & deposita iudeoꝵ
suꝑbia. humilitatẽ sectabit᷑ xp̃ianam.
& illuc usq ꝑueniet. ubi antea fuit tri¬
bulatio panis: & mulier uidua. suo con¬
ditore deserta. pupillũ filiũ uix alebat.
& uniuersa illius peccata. & uitia. con¬
crementur. Captiuitas aut̃ siue tͣnsmi¬
gratio ierłm. ubi quondã erat uisio pa¬
cis. & quȩ nẽ in toto orbe dispersa ẽ. pos¬
sidebit ciuitates austri: id ẽ eccłias ueri
& ꝑfecti luminis. dicetq sponsa pęnitenᷤ.
ubi pascis. ubi cubas in meridie: & cũ
ioseph in antiꝗͣ germanitatẽ recepta.
in ebriabit᷑ sanguine pastoris. & princi¬
pis. Qđ si iuxta septuaginta eufrata le¬
gimus: nulli dubiũ ẽ. quin xp̃i intelli¬
gatur fides. Effrata enĩ int̾pretat᷑. ke ar̃¬

Expanded text:
Israel quando occidentem dimiserint litIsrael quando occidentem dimiserint litteram, et ad spiritum venerint vivificantem, movebit cuncta quae Legis sunt. Negotiabitur de multis margaritis unam pretiosissimam margaritam, et deposita Judaeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque perveniet, ubi antea fuit tribulatio panis, et mulier vidua a suo conditore deserta pupillum filium vix alebat, et ubi universa illius peccata, et vitia concrementur. Captivitas autem sive transmigratio Jerusalem, ubi quondam erat visio pacis, et quae nunc in toto orbe dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias veri et perfecti luminis, dicetque cum sponsa poenitens: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Et cum Joseph in antiquam germanitatem recepta, inebriabitur sanguine pastoris, et principis. Quod 385 si juxta Septuaginta Ephratha legimus, nulli dubium est, quin Christi intelligatur fides. Ephratha enim interpretatur καρποφ
Abbreviated transcription (Latin):
corontec id ẽ actiue saluatores intel¬
ligendi sunt. Siquidẽ cecioercen ut
id ẽ saluati. fletim hebreo sermone di¬
cuntur. Quia iuxta historiam ut potu¬
imus interp̃tati sumꝰ. & int̃ confrago¬
sos scopulos nr̃am nauiculã reximus:
spiritali intelligentiȩ uela pandamus.
ut flante dño. & sua reserante misteria:
leti perueniamus ad portũ. Eo tẽpore
inigratio exercitus filioꝵ isrł. uł certe
principiũ transiigrationis carnei
quondã isrł. istud erit. ut ad chanane¬
orum terrã perueniat:. & propheticus
sermo qui fame periclitabat᷑ in uidea.
exicato uellere isrł. ad gentiũ rura tran¬
seat. ibiq pascatur. & pascat: dũ cr reci¬
pitur a credentib & pascit ipse creden¬
tes. Sareptha uł ex duob cõpositum est
& interp̃tatur angustia panis: uł unũ
uerbũ ẽ. & transfertur in incendium.
Chanaan uero in salon id ẽ motũ uer¬
titur: aut certe negociator & humilis
appellatur. Igit᷑ transinigratio filioꝵ

Expanded text:
ώζοντες, id est, active salvatores intelligendi sunt. Siquidem σεσωσμένοι, id est, salvati, PHELETIM   Hebraeo sermone dicuntur. Quia juxta historiam, ut potuimus, interpretati sumus, et inter confragosos scopulos nostram naviculam reximus: spiritualis intelligentiae vela pandamus, ut flante Domino, et sua reserante mysteria, laeti perveniamus ad portum. Eo tempore migratio exercitus filiorum Israel, vel certe principium transmigrationis carnei quondam Israel, istud erit, ut ad Chananaeorum terram perveniat, et propheticus sermo qui fame periclitabatur in Judaea, exsiccato vellere Israel, ad gentium rorem transeat: ibique pascatur, et pascat, dum et recipitur a credentibus, et pascit ipse credentes. Sareptha, vel ex duobus compositum est, et interpretatur angustia panis: vel unum verbum est, et transfertur in incendium. Chanaan vero in σάλον, id est motum vertitur: aut certe negotiator et humilis appellatur. Igitur transmigratio filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
scithicũq mare & ionium. uł egeum.
assyrii. babiloniiq tenuerunt. Legamꝰ
heroditũ. & grecas. barbarasq hrstorias.
& uidebimꝰ quomͦ sub babilonris. & assi¬
riis. impletũ sit. hoc qđ đr. iuxta ẽ dies

Expanded text:
Scythicumque mare, et lonium vel Aegaeum, Scythicumque mare, et lonium vel Aegaeum, Assyrii Babyloniique tenuerunt. Legamus Herodotum, et Graecas barbarasque historias, et videbimus quomodo sub Babyloniis et Assyriis impletum sit hoc quod dicitur: Juxta est dies
Abbreviated transcription (Latin):
or ista tribulatio: quã fuit ex gentib
faciliusq eũ ab echnicis captũ liberes:
quã hereticoꝵ p̾stigiis inrecitũ. Quomi¬
am iuxta ẽ dies dñi suꝑ om̃s gentes. sic̃
fecisti. fiet tibi: retributionẽ tuam con
uertet in caput tuũ. Quomͦ enĩ bibisti
suꝑ montẽ sc̃m meũ: bibent om̃s gc̃s
iugiter. & bibent & absorbebunt. & erurt
retributio tua reddetur in caput tuum.
Quia quomͦi bibistis suꝑ montẽ sc̃m me¬
um: bibent om̃s gc̃s uinum. bibent oe
absorbebunt: & erunt quasi non sint.
Hec aut̃ o idumea ideo facere cessabis:
quia ueniet suꝑ te ultio dñi.Si enim
iuxta hieremiam. quib ñ erat iudiciũ
ut biberent calicẽ. bibentes biberunt.
tu quasi in nocens relinqueris. ñ eris
innocens: s bibens bibes. Porro qđ ait
iuxta ẽ dies dñi suꝑ om̃s gentes: legamꝰ
in eodem. Calix aureus babilon in ma¬
nu dñi: in ebrians om̃s gentes. Uniũ¬
sas quippe nationes. usq ad ꝓpontidem

Expanded text:
or ista tribulatio, quam fuit ex gentibus; or ista tribulatio, quam fuit ex gentibus; facilius enim ab ethnicis captum liberes, quam haereticorum praestigiis irretitum. Quoniam juxta est dies Domini super omnes gentes: sicut fecisti, fiet tenim bibisti super montem sanctum meum, bibent omnes gentes jugiter: et bibent; et absorbebunt, et erunt Retributio tua reddetur in caput tuum. Quia quomodo bibisti super montem sanctum meum, bibent omnes gentes vinum: bibent et absorbebunt, et erunt quasi non sint. Haec autem, o Idumaea, ideo facere cessabis, quia veniet super te ultio Domini. Si enim juxta Jeremiam , 377 quibus non erat judicium ut biberent calicem, bibentes biberunt: tu quasi innocens reliqueris: non eris innocens, sed bibens bibes. Porro quod ait: Juxta est dies Domini super omnes gentes, legamusin eodem: Calix aureus Babylon in manu Domini inebrians omnes gentes. Universas quippe nationes usque ad Propontidem,
Abbreviated transcription (Latin):
das: & uł ipse capias: uł captiuitati ho¬
stiũ serues. Hec iuxta historiam diximꝰ
ad ea quȩ obscura sunt ꝑgere. Quis
hereticoꝵ ñ despicit uiros ecclesiasticõ:
Quis non exultat in malis eorũ: Siqͥdo
ꝓpt̃ peccata popłi ꝑsecutioni traditi fu¬
erint. & multi uł infirma fide. ut suꝑ
petrosa seminati. in negatione corrue¬
rint: uideas illos exultare. gaudere. no¬
strã ruinã. suam putare uictoriã. in tan¬
tũ ut iungant᷑ gentib.  ꝑsecutio seui¬
or. uł ex iudeis. uł exhis fiat. qui tres
tia elapsus fuerit. stant in diu̾ticulis.
p̃ponant sophismata. &r testimonia qͣsi
de scripturis ꝓferunt. ut lapsis atq con¬
fectis. consuta offerant ceruicalia. & po¬
nant sub om̃i cubito manus. Atq ita
fit: ut qui forsitan ꝑsecutionẽ aut uir¬
tute suparint. aut timore effugerint:
decepti prauis dogmatibꝰ rursũ in car¬
cere teneant᷑ errorũ. & multo fiat pei¬

Expanded text:
das: et vel ipse capias, vel captivitati hodas: et vel ipse capias, vel captivitati hostium serves. Haec juxta historiam diximusad ea quae obscura sunt pergere. Quis haereticorum non despicit ecclesiasticos? Quis non exsultat in malis eorum, si quando propter peccata populi persecutioni traditi fuerint, et multi vel infirma fide, vel supra petrosa seminati, in negationem corruerint, videas illos exsultare, gaudere, nostram ruinam, suam putare victoriam: intantum, ut jungantur gentibus, et persecutio saevior, vel ex Judaeis, vel ex his fiat, qui fratrtia elapsus fuerit, stant in diverticulis, et proponunt sophismata, et testimonia, quasi de Scripturis proferunt: ut lassis atque confectis consuta offerant cervicalia, et ponant ea sub omni cubito manus. Atque ita fit, ut qui forsitan persecutionem, aut virtute superarint, aut timore effugerint, decepti pravis dogmatibus, rursum in carcere teneantur errorum, et multo fiat pej
Abbreviated transcription (Latin):
tatis iilius. neq stabis in exitib ut in¬
tficias eos qui fugerint: & ñ concludes
Sreliquos ens in die tribulationis lxx
Et ñ despicies etiã tu congregationẽ eiꝰ
in die ꝑditionis eoꝵ. neq apponeris
fortitudini eoꝵ in die ꝑdicionis eius.
neq stabis in egressib eius. ut int̾fici¬
as eos qui salui fuerint: neq condu¬
des fugitiuos eoꝵ in die tribulationᷤ
Cum ipse captiuus fueris. & a babib¬
nio uastante deletus: int̾ cetera q̃ fecisti.
non hec facies quȩ sequunt᷑. Non despi¬
cies atq contẽpnes frẽm tuũ iacob in
die uastitatis illius: neq apponeris ad ex¬
ercitũ babilonioꝵ. siue ñ emitteris ad¬
uersum exercitum iuda: quando supa¬
tus ab aduersariis terga uerterit. Cũq
ceꝑint fugere ꝑ notas sibi uias. & diu̾ti¬
cula. & colles ad solitudinẽ ꝑferentes: ñ
stabis in biuio. nec uenientes expecta¬
bis incompetis. ut int̾ficias eos qui fue¬
rint liberati. aliosq cõprehensos reclu¬

Expanded text:
us. Neque stabis in exitibus ut interficias eos qui fugerint: et non concludes reliquos ejus in die tribulationis. LXX: Et non despicies etiam tu congregationem eorum in die perditionis eorum: neque apponeris fortitudini eorum in die perditionis eorum: neque stabis in egressibus eorum, ut interficias eos qui salvi fuerint ex eis: neque concludes fugitivos eorum in die tribulationis. Cum ipse captus fueris et Babylonio vastante deletus, inter caetera quae fecisti, ne haec facias quae sequuntur: Non despicies, neque contemnes fratrem tuum Jacob in die vastitatis illius: neque apponeris ad exercitum Babyloniorum, sive non emitteris adversum 376 exercitum Juda, quando superatus ab adversariis terga verterit. Cumque coeperint fugere per notas sibi vias, et diverticula, et calles ad solitudinem perferentes, non stabis in bivio, nec venientes exspectabis in compitis, ut interficias eos qui fuerint liberati, aliosque comprehensos reclu
Abbreviated transcription (Latin):
uł fortitudines contrariȩ suppliciis de¬
legatȩ. uł aduersariȩq uirtutes biben.
& absorbebunt sanguinẽ tuũ. & ad ex¬
tremũ in cunctos ueniente cruciatu.
ipsi quoq erunt quasi ñ sint. Qui enĩ
perit ei qui ẽ. & qui dicit ad moysen.
qui ẽ misit me ad uos: scđm regulam
scripturarũ non eẽ dr. Unde & hest̃
legimꝰ. Ne tradas dñe sceptrũ tuũ: his
qui ñ st̃. Possumus hunc locũ aliter
interp̃tari. Quia letati estis in ruina
seruoꝵ meoꝵ: eadem ꝑsecutio contͣ
uos quoq ueniet. & patiemini quec̃q
fecistis. Et sic̃ letati estis aduersũ popłm
meũ. cũ gentib reliquis: ita om̃s gc̃s
letabuntur contra uos. & deuorabunt.
& bibent: & ꝑsecutione simili conteret.
In monte aut̃ syon: erit saluatio. & ertt
sc̃ĩ. & possidebit domus iacob: eos qͥ se
possedant. Et erit domꝰ iacob ignis. & do
mus ioseph flamma: & domus esau sti¬
pula. Et succendent᷑ in eis. & deuorabt̃

Expanded text:
vel fortitudines 378 contrariae suppliciis devel fortitudines 378 contrariae suppliciis delegatae, vel adversariae quaeque virtutes, bibent et absorbebunt sanguinem tuum, et ad extremum in cunctos veniente cruciatu, ipsae quoque erunt quasi non sint. Qui enim perit ei qui est, et qui dicit ad Moysen: Qui est misit me ad vos , secundum regulam Scripturarum, non esse dicitur. Unde et in Esther legimus: Ne tradas, Domine, regnum tuum his qui non sunt . Possumus hunc locum et aliter interpretari: Quia laetati estis in ruina servorum meorum, eadem persecutio contra vos quoque veniet, et patiemini quaecumque fecistis. Et sicut laetati estis adversum populum meum cum gentibus reliquis: ita omnes gentes laetabuntur contra vos, et devorabunt et bibent, et persecutione simili conterent. . In monte autem Sion erit salvatio, et erit sanctus et possidebit domus Jacob eos, qui se possedmus Joseph flamma, et domus Esau stipula: Et succendentur in eis, et devorabunt