comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam uoluntatem meam. s uoluntatem
eius qui me misit. Consonans gͦ ⁊ conue¬
niens ẽ filii uoluntas uoluntati patris.
In quantum maior ẽ filius ut cłs ab omm
creatura. in tantũ maius consonans uo¬
luntati patris inuenitur. ⁊ mauis adheret
suo genitori. dico enim adheret suo genitori
ut carissimus filius in amore et olilectione
et imanimitate. et consensu. ⁊ conuenien¬
tia. Omnia que ꝓferuntur a scĩs scriptu¬
ris. plena ueneratione suscrꝑe debemus.
Nec enim nr̃m magisterium deuenit di¬
uine scripture. ut a nob emendationem
accipiat. Atq utinam ⁊ digni inueniam᷑
scripturarum discipłi approbari. xxi
Suscipio que prouilisti. nescitis quia tem¬
plum dei estis et spiritꝰ dei habitat in uo¬
bis. Nec enim ds in habitat in homine
uirginem dicebatur. Spiritꝰ sc̃s suꝑueniet
inte. utiq ad scĩficandum et ad purgancdum.
Deniq sequitur. & uirtus altissimi obumbra¬
bit tibi. Altissimi autem iurtus quod xp̃e sit

Expanded text:
tem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . Consonans ergo et conveniens est Filii voluntas ad voluntatem Patris. In quantum major est Filius ut Deus ab omni creatura, in tantum magis consonans voluntati Patris invenitur, et magis adhaeret suo genitori. Dico enim, adhaeret suo genitori ut charissimus filius, in amore, et dilectione, et unanimitate, et consensu, et convenientia. Omnia quae proferuntur a sanctis Scripturis, plena veneratione suscipere debemus. Nec enim in nostrum magisterium devenit divina Scriptura, ut a nobis emendationem accipiat. Atque utinam et digni inveniamur Scripturarum discipuli approbari! 21. Suscipio quae protulisti, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Nec enim Deus inhabitat in homine,virginem dicebatur, Spiritus sanctus superveniet in te: utique ad sanctificandum et ad purgandum. Deinde sequitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Altissimi autem virtus quod Christus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
dei constitutus. tam ut ipse protulisti. for¬
tnam serui accepit. quod non pater. Sp̃s e¬
que sc̃s suscepit speciem columbe. quam
non suscepit pater. Scito gͦ quia unus est
inuisibilis. unus etiam incapabilis. atꝙ
unmensus. Oro ⁊opto cliscipłs eẽ diuina¬
rum scripturarum. Nam ⁊ suꝑius credo
religionem tuam retinere. quod sic dedi res¬
ponsum. quasi protuleris quod pater ⁊ filiꝰ
et sp̃s sc̃s. unam habeant uirtutem. unã
substantiam. unam deitatem. unam ma¬
iestatem. unam głam. Si affirmauers
de diinis scripturis. si alicubi rescriptam

Expanded text:
Dei constitutus jam, ut ipse protulisti, forDei constitutus jam, ut ipse protulisti, formam servi accepit, quod non Pater: Spiritus aeque sanctus suscepit speciem columbae, quam non suscepit Pater. Scito ergo, quia unus est invisibilis, unus etiam incapabilis atque immensus. Oro et opto discipulus esse divinarum Scripturarum: nam et superius credo retinere Religionem tuam, quod sic dedi responsum, quia si protuleris quod Pater et Filius et Spiritus sanctus unam habeant virtutem, unam substantiam, unam deitatem, unam majestatem, unam gloriam; si affirmaveris de divinis Scripturis, si alicubi scriptam
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quidemerit in arbitrio legenti¬
um probare. Nec enim sic loquimur ut
atius lauolem consequamur. sed studio
c olligende frat̃nitatis que nob̾cum est.
et obquam forte et ipse prouocare noᷤ
dignatus es ut responsum demus. ut
in nob̾ illi notati si tuecons entiam ut di¬
rerim professioni. necesse fuit me ꝓp¬
ter timorem dei. clare cibi responsum. Si¬
quidem non tantum uerbis nudare me
conatus es a discipulatu eorum. uerum
etiã ⁊ tractatum tuum dedisti ad quodne¬
cesse ẽ. me respondere. ea que de inuisibi¬
litate omĩpotentis dei prosecutus sum.
etiam ⁊ ipse licet alio ꝓposito attamen
tius uerbis affirmasti. quod spuitꝰ sc̃s
in specie columbe sit uisus. nec non et in
specie ignis. filius sane in forma homi¬
ius. Pater autem neq in specie colum¬
be. nec in forma hominis. nec aliquando
uertit se informas. Sed nec aliquando uer¬
titur de quo scriptum ẽ. Ego sum qui sum
⁊ non sum mutatus. filius sane in forma

Expanded text:
quod quidem in arbitrio erit legentiquod quidem in arbitrio erit legentium probare. Nec enim sic loquimur, ut alicujus laudem consequamur; sed studio colligendae fraternitatis, quae nobiscum est: aut ob quam forte et ipse provocare nos dignatus es, ut responsum demus, ut in nobis illi denotati sic tuae consentiant, ut dixerim, professioni, necesse fuit me propter timorem Dei dare tibi responsum. Siquidem non tantum verbis me conatus es a discipulatu eorum; verum etiam et tractatum tuum dedisti, ad quod necesse est me respondere ea quae de invisibilitate omnipotentis Dei prosecutus sum. Etiam et ipse, licet alio proposito, attamen tuis verbis affirmasti, quod Spiritus sanctus in specie columbae sit visus, necnon in specie ignis : Filius sane, in forma hominis: Pater autem, neque in specie columbae, nec in forma hominis; nec aliquando vertit se in formas, sed nec aliquando vertetur: de quo scriptum est, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Filius sane in forma
Abbreviated transcription (Latin):
affirmauit euangelio: dicens sic. Abra¬
ham pater ut̃ exultauit ut uideret di¬
em meum. ⁊ uidit ⁊gauisus ẽ. Hic enim
filius ⁊ iacobuisus ẽ. Qui infigura qua
erat uenturus idest hominis aute predi¬
catus colluctasse cum iacob inuenitur.
ipsius uocabulum nuncupatum est
uisio dei. Hoc ipsum affirmans utiq deus:
qui in predicatione colluctabatuitur cũ
iacob. quod in passione xp̃i impletũ
uidemus. Ait enim ad ipsum iacob. Iã
non uocabitur nomen tuum iacob:
sed isrł erit nomen tuum. hoc ẽ homo
uidens deum. hunc et in nouo et in¬
ueteri testamento uisum probamus. de
hoc apłi dicebant. & uidimus głam
eius. głam tanquam unigeniti apatre.
Ceterum siit ipse conaris pater iusuꝰ
ẽẽ asseratur. meridaces sunt apuduoꝰ
omnes scripture. Nara oleniq inuisibi¬
lem patrem paulus precdicat. ⁊ dominꝰ in
euangłio affirmat. Sepius nos accusas
quod audenter atꝙ presumenter ea
que non sunt dicenda a nob̃ olicantur.

Expanded text:
affirmavit Evangelio, dicens sic: Abraaffirmavit Evangelio, dicens sic: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum, et vidit, et gavisus est . Hic etiam Filius a Jacob visus est, qui in figura qua erat venturus, id est, hominis, ante praemeditatus colluctasse cum Jacob invenitur. t loci ipsius vocabulum nuncupatum est, Visio Dei. Hoc ipsum affirmans utique Deus, qui in praemeditatione colluctabatur cum Jacob, quod in passione Christi impletum videmus. Ait enim ad ipsum Jacob, Jam non vocabitur nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum , hoc est, Homo videns Deum. Hunc et in Novo Testamento visum probamus. De hoc Apostoli dicebant: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre . Caeterum si, ut ipse conaris, Pater visus esse asseratur, mendaces sunt apud vos omnes Scripturae. Nam denique invisibilem Patrem Paulus praedicat , et Dominus in Evangelio affirmat . Saepius nos accusas, quod audenter atque praesumenter ea quae non sunt dicenda a nobis dicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ruuere. Iꝑ se sane moyses descripsit in ge
neseos libro quod ab illo pͥmo homine adam
usq ad ipsam incarn̾ationem semꝑ filiꝰ
usus ẽ. Nam si testimonia queris utiq
habes positum patrem. ad filium di¬
centem. faciamus hominem. ad una¬
ginem ⁊ similitudinẽ nr̃am. Sequitur.
& fecit deus hominem. Qulisutiq deus
nisi filius: hoc utiq et tu intius trno¬
tatib exposiuisti. Iste gͦ filius qui estx
pheta sui genitoris dicebat. Non est bonum
ẽẽ hominem solum. faciamus ei aduitori¬
um sccłm se. Iste filius ade ẽ uisus. sccłm
quod legunus adam dicentem. Uocem
tuam audini ambulantis in paradyso. et
abscondi me quia nudus eram. Habes
utiq quod ds dixit ei. & quis inlica¬
uit tibi quia nudus eras nisi de ligno
de quo p̃ceperam tibi ne manducares
ex eo manducasti : hic ds ⁊ abrahe uisꝯ
ẽ. & quia filius iusus ẽ abrahe fi uis cre¬
dere utiq ipse unigenitus deus in sancto

Expanded text:
vivere . Ipse sane Moyses descripsit in libro vivere . Ipse sane Moyses descripsit in libro Geneseos, quod ab illo primo homine Adam usque ad ipsam incarnationem semper Filius visus est. Nam si testimonia quaeris, utique habes positum Patrem ad Filium dicentem: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Sequitur: Et fecit Deus hominem . Quis utique Deus, nisi Filius? Hoc utique et tu in tuis tractatibus exposuisti. Iste ergo Filius qui est propheta sui genitoris, qui et dicebat, Non est bonum solum esse hominem; faciamus ei adjutorium secundum se : iste Filius Adae est visus, secundum quod legimus Adam dicentem, Vocem tuam audivi ambulantis in paradiso, et abscondi me, quia nudus eram. Habes utique quod Deus dixit ei, Et quis tibi indicavit quia nudus eras, nisi de ligno de quo praeceperam tibi ne manducares, ex eo manducasti ? Hic Deus et Abrahae visus est : et quia Filius visus est Abrahae, si vis credere, utique ipse unigenitus Deus in sancto
Abbreviated transcription (Latin):
serui maiorem patrem profiteris. Ad formã
serui angłi maiores sunt. Nec enim ob hoc
uenit xp̃c ut nos instrueret quod ad formam
serui maior ẽ pater. S i deo ueritas ad nos
uenit. ut utiq doceret nos atq instrueret
quod pater filio maiorẽ. et obhoc filio qui
magnus ols̃ ẽ. Nos enim sic głificamus
patrem ut magno deo maiorem illum pro¬
fiteamur. ut alto sublumorem annunciemus.
Sii uͦ hoc iste est debitus honor deo. ut forma
seruili maiorsit pater tu iuderis. xxu Dicis
quod se diuinitas patrib ostendit. ⁊ paulo an¬
te prosecutus es quod utiq diuinitas sit in¬
uisibilis. Ostendit se sane non pater qͥ
est inuisibilis. ne si dicamus patrem uisũ
fuisse. apłm reddamus mendacem qui ait.
Quem uidit hominum nemo. neq uidere
potest. & non solum inuenimur nouo resiste¬
te cestamento. rierum etiam ⁊ ueteri pari mͦ
contrarii inuenimur. Deniq sic ait moy¬
ses. Non potest quisquam deum uidere ⁊

Expanded text:
servi majorem Patrem profiteris. Ad formam servi majorem Patrem profiteris. Ad formam servi et Angeli majores sunt. Nec enim ad hoc venit Christus, ut nos instrueret quod ad formam servi major est Pater: sed ideo Veritas ad nos venit, ut utique doceret nos, atque instrueret, quod Pater Filio major est, et hoc Filio qui magnus est Deus. Nos enim sic glorificamus Patrem, ut magno Deo majorem illum profiteamur, ut alto sublimiorem annuntiemus. An vero iste est debitus honor Dei, ut forma servili major sit Pater, tu videris. 26. Dicis quod se divinitas patribus ostendit: et paulo ante prosecutus es, quod utique divinitas sit invisibilis. Ostendit se sane, non Pater, qui invisibilis est: ne si dicamus Patrem visum fuisse, Apostolum reddamus mendacem, qui ait, Quem vidit hominum nemo, neque videre potest . Et non solum invenimur Novo resistere Testamento, verum etiam et Veteri pari modo contrarii invenimur. Denique sic ait Moyses: Non potest quisque Deum videre et
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram fidei sue assumpserunt ut eẽnt
boni. Pater autem unus quod ẽ bonus: a
nemine accepit. & ideo ait xp̃c. nemo est
bonus nisi uinus. Sie gͦ unus ẽ ds. quia unꝰ
est in comparabilis quia unus ẽ immensus ut
iam sumus prosecuti.xxiuii Non denegamꝰ
quod filius diligat patrem. cum quando et
scriptum legimus. ut sciat hic mundꝰ quoddi¬
ligo patrem et sicut mandatum dedit michi
pater. sic facio. Constat filium et diligi. ⁊ di¬
ligere. ⁊ mandatum patris ut ipse asserit un¬
plere. & i deo unum sunt. sccłm quod ait ego
et pater unum sumus. Nam in eo quod di¬
cit. qui me uidet. uidet ⁊ patrem certa fide
credendum ẽ. quia qui uidet filium ꝑfili¬
um uidet et intelligit patrem. Propt̃ formã
serui. maiorem patrem professus es quod
michi minium stultum ẽẽ uidetur. Scimꝰ
enim quod et ipse protulisti. quod in forma
serui etiam angłis minor ẽ factus. Nec enĩ
satis in głam dei profusus es. quia forma

Expanded text:
mensuram fidei suae assumpserunt ut essent mensuram fidei suae assumpserunt ut essent boni. Pater autem unus, quod est bonus, a nemine accepit. Et ideo ait Christus, Nemo est bonus, nisi unus. Sic ergo unus est Deus, quia unus est incomparabilis, quia unus est immensus, ut jam sumus prosecuti. 24. Non denegamus quod Filius diligat Patrem, cum quando et scriptum legimus: Ut sciat hic mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum mihi dedit Pater, sic facio . Constat Filium et diligi et diligere, et mandatum Patris, ut ipse asserit, implere. Et ideo unum sunt, secundum quod ait, Ego et Pater unum sumus . Nam in eo quod dicit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; certa fide credendum est quia qui videt Filium, per Filium videt et intelligit Patrem. 25. Propter formam servi, majorem Patrem professus es: quod mihi nimium stultum esse videtur. Scimus enim, quod et ipse protulisti, in forma servi etiam eum Angelis minorem factum. Nec enim satis in gloriam Dei profusus es, qui ad formam
Abbreviated transcription (Latin):
iłc xp̃c ꝑ quem omnia ⁊ nos in ipso. Iste ẽ qui
a nobis xp̃ianis unus ds̃ predicatur. quem fi¬
lius unum promunciat bonum dicens. Ne¬
mo bonus nisi solus ds. Non quod xp̃c ñ
sit bonus. ipse enim ait. egosum pastor bonꝰ.
Non quod spuritus sc̃s non sit bonus. aucli
ꝓphetam clamantem. Spiritus tuus bonus
deducit me in uiam rectam. Ad huc autẽ
audi saluatoris testimonium dicentis. Bo¬
nus homo de thesauro cordis sui profert
bona. Necnon etiã ⁊ omnis creatura dei. bo¬
na est ualde. Si creatura bona. si homo bonꝰ
sispiritꝰ sc̃s bonus. si xp̃c bonus. quẽadmodum
unus bonus requirendum ẽ. Quia utiq sic
ait saluator. nemo bonus. nisi unus ds̃. eo qͦd
ipse ẽ fons bonitatis. Qui quod ẽ bonus. ane¬
mine accepit. Nam ⁊ xp̃c quod ẽ bonus. a suo
ginitore ẽ ut sit bonus. & omnis creatura
dei bona : ꝑ xp̃m accepit ut ẽẽt bona. Secl
siue filius. siue qui ꝑ filium sunt facti. de
illo uno fonte bonitatis unusquisq scołm

Expanded text:
 per quem omnia, et nos in ipso . Iste est qui a nobis Christianis unus Deus praedicatur, quem Filius unum pronuntiat bonum, dicens: Nemo bonus, nisi unus Deus . Non quod Christus non sit bonus: ipse enim ait, Ego sum pastor bonus . Non quod Spiritus sanctus non sit bonus: audi prophetam clamantem, Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam . Audi autem adhuc Salvatoris testimonium dicentis, Bonus homo de thesauro cordis sui profert bona . Necnon etiam et omnis creatura Dei bona valde. Si creatura bona, si homo bonus, si Spiritus sanctus bonus, si Christus bonus, quemadmodum unus bonus requirendum est. Quia utique sic ait Salvator, Nemo bonus, nisi unus Deus: eo quod ipse est fons bonitatis, qui quod est bonus, a nemine accepit. Nam et Christus quod est bonus, a suo genitore est ut sit bonus; et omnis creatura Dei bona, per Christum accepit ut esset bona. Sed sive Filius, sive qui per illum sunt facti, de illo uno fonte bonitatis unusquisque secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ne patris ⁊ filii et spiritꝰ scĩ. docentes eos
seruare omnia quecunq mandaui uob̃.
et si filius humilitatis grãtia et non uen¬
tatis hoc dixit. cur ausus fuit apłs eadem
repetere ⁊ licere ut ds̃ domini nr̃i cħu xͥ.¬

Expanded text:
ne Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos ne Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis . Et si Filius humilitatis gratia et non veritatis hoc dixit, cur ausus fuit Apostolus eadem repetere et dicere, Ut Deus Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
entem sed ꝑfectum. Quique ⁊ ꝑfectionẽ
a suo genitore accepit a quo et uitam
consecutus ẽ. Saluatoris ẽ sententia.
In ore duum aut triura testium consta¬
bit omne uerbum. Protulisti apłicum
testimonium. Qui cumin forma dei eẽt
non rapinam arbitratus est ẽe se equalẽ¬
cleo quod pro tuo arbitrio interpretatus
es. Eque ⁊ nos ut sensimus respondinꝰ
Inauditorum sane erit arbitrio quid
asseris ut puto. Ut dicis supse humili¬
aus se incorpore clum ẽẽ humano quam¬
ius deiucta morte tium phato diabolo.
post resurrectionem suam. isto utitur
sermone dicens. ascendo ad patrẽ meũ
etad patrem ur̃m. ubi iam humilitas
carnis necessa ua non erat ut dieis ꝓpter uideas
sed integra regula fidei tradebatum. si¬
cuti. et in alio loco postresurrectionẽ
suam assumptiꝰ dicipłis inmonte
oliueti dicepat. data ẽ michi omnis
potestas in celo ⁊ interra. euntes docete
omnes gentes. baptizantes eos innomi¬

Expanded text:
entem, sed perfectum: quique et perfectionem entem, sed perfectum: quique et perfectionem a suo genitore accepit, a quo et vitam consecutus est. Salvatoris est sententia, In ore duorum aut trium testium constabit omne verbum . Protulisti apostolicum testimonium, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est: quod tuo arbitrio interpretatus es; aeque et nos, ut sensimus, respondimus. In auditorum sane erit arbitrio, quid asseris, ut puto, ut dicis: si ipse humilians se in corpore dum esset humano, quamvis devicta morte triumphato diabolo post resurrectionem suam, isto utitur sermone, dicens, Ascendo ad Patrem meum et ad Patrem vestrum: ubi jam humilitas carnis necessaria non erat, ut dicis, propter Judaeos: sed integra regula fidei tradebatur. Sicuti et in alio loco post resurrectionem suam, assumptis discipulis suis in montem Oliveti, dicebat: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra: euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
innatum natura non accepimus. Cre¬
profitemur. ⁊ similem patri non denega¬
mus. Propt̃ea de diuinis scripturis in¬
structi nam quia diuersas accusamur
dicere naturas. hoc scito quod nos dici¬
mus. Quod pater sp̃s sp̃m genuit aute
omnia scła deus dm̃ genuit et cetera
que iam suꝑius dicta sunt. uerus ina¬
tus pater. uerum genuit filium. Sed
cum dicit dñs in euangłio. ut cognoscãt
te solum uerum deum ⁊ quem misisti
iħm xp̃m. sic solum uerum dioit patrẽ
quomodo ⁊ solum potentem. et solum sa¬
pientem quomodo ⁊ solum bonum. Ut
puto nec ipse cliabolus ausus ẽ clicere
quod pater non ꝑfectum genuit ante secula
filium. non enim proficientem genuit.
Homo enim cuius ⁊ accepisti comparati¬
onem si poterat ꝑ fectum mox generare
filium non pariuilum generaret. qui
daugnentatus annis tandem aliquan.¬
do compleat sui genitoris uoluntatem.
Pater autẽ qui uere beatus ẽ et solus po¬
lis ⁊ permanet si ne fine. Non profici¬

Expanded text:
innatum, naturam non accepimus: creinnatum, naturam non accepimus: creprofitemur, et similem Patri non denegamus: praeterea de divinis Scripturis instructi. Nam quia diversas accusamur dicere naturas, hoc scito, quod nos dicimus, quod Pater spiritus spiritum genuit ante omnia saecula, Deus Deum genuit: et caetera quae jam superius dicta sunt. Verus innatus Pater verum genuit Filium. Sed cum dicit Dominus in Evangelio, Ut cognoscant te solum Deum verum, et quem misistiicit Patrem, quomodo et solum bonum, et solum potentem, quomodo et solum sapientem. Ut puto nec ipse diabolus ausus est dicere quod Pater non perfectum genuit ante omnia Filium. Non enim proficientem genuit. Homo enim, cujus et accepisti comparationem, si poterat perfectum mox generare filium, non parvulum generaret, qui coagmentatis annis tandem aliquando compleat sui genitoris voluntatem. Pater autem qui vere beatus est et solus poc est, qualis et permanet sine fine, non profici
Abbreviated transcription (Latin):
men ut non obstrepatur ueritati. non
nrãm querimur in uiriam. seddei glori¬
am predicamus.xu Certum est qͦs
ait apłs. qui cum in forma dei ẽẽt. Qis
enim negat filium cẽ in forma dei: Quod
emm sit deus. quod sit dñs. quod sit rex. iã
puto latius exposuimus. et quia non ra¬
prnam arbitratus ẽ eẽ se equalem deo.
Hoc nos beatus apłs paulus astruit. qͦd
ille non rapuit nec nos dicimus. S quia
exinaniuit semet ipsum. factus obedi¬
ens patri usꝙ ad mortem. mortem autem
crucis. totis iurib preclicamus. Nos dic¬
tisumus filii gratia non natura hoc na¬
ti. Ideo ungenitus ẽ filius. quia quod
est sccłm diuinitatis sue naturam. hoc ẽ
natus filius. xui Cui forte su pse parẽ
applicas. quia spm̃ sc̃m. parem atq equa¬
lem asseris filio: eque ⁊ de substantia pa¬
tris eum ẽẽ profiteris. Si ita ẽ gͦ. iam
non ẽ unngenitus filius cum ⁊ alter sit
ex eadem substantia. Nos imparem deum

Expanded text:
men ut non obstrepatur veritati, non men ut non obstrepatur veritati, non nostram querimur injuriam, sed Dei gloriam praedicamus. 15. Certum est quod ait Apostolus, Qui cum in forma Dei esset. Quis enim negat Filium esse in forma Dei? Quod enim sit Deus, quod sit Dominus, quod sit Rex, jam puto latius exposuimus. Et quia non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, hoc nos beatus apostolus Paulus instruit, quod ille non rapuit, nec nos dicimus; sed quia exinanivit semetipsum, factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis , totis viribus praedicamus. Nos dicti sumus filii gratia, non natura hoc nati: ideo unigenitus est Filius, quia quod est secundum divinitatis suae naturam, hoc est natus Filius. Cui forte si ipse fratrem applicas, quia Spiritum sanctum parem atque aequalem asseris Filio; aeque et de substantia Patris eum esse profiteris: si ita est, ergo jam non est unigenitus Filius, cum et aliter sit ex eadem substantia. Nos in Patrem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agens fregit. Hic ẽ filius ut iam
non obtuntam eloquentia sermonis.
uł copra testimoriorum proferens pluci¬
ma. sed ꝑcompendium finiam. qͥ nsꝙ
ad passeris mortem sine ꝑmissione pa¬
tris non fieri hoc modo predicauit di¬
cens. Nonne duo passeres asse ueneunt.
tunus ex illis non cadet in terram sine
uoluntare patris: Hic sane ⁊ desira potes¬
tate quam accepit apatre dicebat. Potes¬
tatem habeo ponendi animam meam: ⁊
potestatem habeo iterum sumendi eam.
hoc enim preceptũ. accepi a patre meo.
Si ita reserunt euangłia. teneatur quos
legimus. Si quominus. aliud aliquid forte
aut obliuiosus minus dixi reprehendar.
Nec enim talis sum ut emendationem non
accipiam. Pret̾ea cum epm̃ precipiat beatꝰ
apłs paulus docibilem eẽ. Ille autem ẽ doci¬
bilis qui cotidie et discit ⁊ proficit docendo.
Meliora non respuimus. Si quid melius
dictum fuerit. ad omnia sumus parati
quamuis inuiriis afficiamur. Uerunta¬

Expanded text:
gratias agens fregit . Hic est Filius, ut jam gratias agens fregit . Hic est Filius, ut jam non obtundam eloquentia sermonis vel copia testimoniorum proferens plurima, sed per compendium finiam, qui usque ad passeris mortem sine permissione Patris nihil fieri, hoc modo praedicavit, dicens: Nonne duo passeres asse veneunt; et unus ex illis non cadet in terram sine voluntate Patris ? Hic sane et de sua potestate, quam accepit a Patre, dicebat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Hoc enim praeceptum accepi a Patre meo . Si ita referunt Evangelia, teneatur quod legimus: si quominus aliud aliquid forte, aut ut obliviosus minus dixi, reprehendar. Nec enim talis sum, ut emendationem non accipiam. Praeterea cum episcopum praecipiat beatus apostolus Paulus docibilem esse ; ille est autem docibilis, qui quotidie et discit et proficit docendo meliora: non respuimus, si quid melius dictum fuerit; ad omnia sumus parati, quamvis injuriis afficiamur. Verumta
Abbreviated transcription (Latin):
cui ꝑ obedientiam festinauit placere: qui est
qui dicebat. ego que placita sunt patri fa¬
cio semꝑ: Quis ẽ iste qui ad monum entũ
la zari ueniens dicebat. pater grãs ago
tibi qm̃ audisti me. ⁊ ego sciebam quia
semꝑ me audis. sed ꝓpter eos qui circum¬
stant clixi. ut creclant quia tu me misisti:
Quis utiq iste est. qui cum ceci nati ocu¬
los figuraret. dicentib discipłis. quis
peccauit. hio aut parentes eius ut cecꝰ
nasceretur. respondit. neq hic pecca¬
uit. neq parentes eius. sed ut manifes¬
tentur opera dei in illo. me oportet oꝑari
opera eins qui me misit: Iste ẽ utiq filiꝰ
carissimus patri. qui ⁊ accipiens panes ñ
prius fregit. sed prius in celum respexit
et grãs agit suo genitori. ⁊ sic fregit et
distribuit. Sic utiq et in ipsa passione
immo magis proximus passioni. ut re¬
fert euangłista. & enim dominꝰ iħc in ea
nocte qua tradebatur. accepit panem. ⁊

Expanded text:
cui per obedientiam festinavit placere, quam cui per obedientiam festinavit placere, quam qui dicebat: Ego quae placita sunt ei facio semper ? Quis est iste qui ad monumentum Lazari veniens dicebat: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me; et ego sciebam quia semper me audis, sed propter eos qui circumstant, dixi, ut credant quia tu me misisti ? Quis utique iste est, qui cum caeci nati oculos figuraret, dicentibus discipulis, Quis peccavit, hic aut parentes ejus, ut caecus nasceretur? respondit, Neque hic peccavit, neque parentes ejus; sed ut manifestentur opera Dei in illo: me oportet operari opera ejus qui me misit ? Iste est utique Filius charissimus Patri, qui et accipiens panes, non prius fregit, sed prius in coelum respexit, et gratias egit suo genitori, et sic fregit et distribuit. Sic utique et in ipsa passione, imo magis proximus passioni, ut refert evangelista : Etenim Dominus Jesus in ea nocte qua tradebatur, accepit panem, et
Abbreviated transcription (Latin):
ium habet uerbum: In eo autem cum
clicit. qui solris habet unmortalitatem
iam reddimus rõnem. Habet quidem fi¬
lius immortalitatem. sed acciprens a
patre. Habent ⁊omnes celestes uirtuteᷤ
imnmortalitatem: sel accipientes per
filium. quia omnia ꝑ illum sunt.
pater antẽ solus habet unmortalitatem. qui
ipsam immortalitarem non alun
de ẽ consecutus. Qui genitorem non
habet : qui originem non habet. fĩliꝰ
autem ⁊ ipse prosecutus ẽ. quod ex pa¬
tre sit genitus. Sepius equalem filium
asseris patri.cum ipse ungenitus deus
semꝑ ⁊ inomnib. auctorem suum predi¬
cet patrem. Aquo ut paulo ante dixi. ⁊
uitam se consecutum hoc modo professuᷤ
ẽ cdicens. Sicut pater habet in se uitã.
et incorruptionem ⁊ in accessibilitatem
utiq apatre cum uita accepit. Pater au¬
tem habet in se uitam. non ab aliquo accipienꝰ.
Sedideo uere beatus. ⁊ solus potens. Qui se¬
met ipsum exinanuit. paterant filius. Qui

Expanded text:
vim habet verbum? In eo autem quod vim habet verbum? In eo autem quod dicit, Qui solus habet immortalitatem; jam reddidimus rationem. Habet quidem Filius immortalitatem, sed accipiens a Patre. Habent et omnes virtutes coelestes immortalitatem, sed accipientes per Filium, quia omnia per illum sunt. Pater autem vere solus habet immortalitatem, qui ipsam immortalitatem aliunde non est consecutus, qui genitorem non habet, qui originem non habet. Filius autem, ut ipse prosecutus es, quod ex Patre sit genitus. Saepius aequalem Filium asseris Patri: cum ipse unigenitus Deus semper et in omnibus auctorem suum praedicet Patrem, a quo, ut paulo ante dixi, et vitam se consecutum hoc modo professus est, dicens, Sicut Pater habet vitam in semeet incorruptibilitatem et inaccessibilitatem utique a Patre cum vita accepit. Pater autem habet in se vitam, non ab aliquo accipiens: et ideo vere beatus et solus potens. Quis semetipsum exinanivit ? Pater aut Filius? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
utiq immortalis manet: licet in proliri¬
tate sermonis pretermiserim de imnmor¬
talitate omnipocentis dei. de eo quod di¬
xerit beatus apłs paulus qui solus ha¬
bet immortalitatem. attamen replicabo
tertum. subsequar autẽ et interpretati¬
onem deo fauente ⁊ donante gr̃am. Sic
enim solus unmortalitatem habere des¬
cribitur. sicuri ⁊ solus potens. sicuti ⁊ so¬
lus sapiens. Quis autẽ spiritaliũ homi¬
num ignorat. quia anuna humana im¬
mortalis ẽ. preterea cum saluatoris sit
sententia dicentis. nolite timere eos qͥ
occidunt corpus. animam autem non
possunt occilere ut unmortalem: Cum
gͦ anima sit immortalis. multomagis om¬
nes celestes uirtutes. ummortales ẽẽ cons¬
picimus. Nam cum dicat saluator qui
uerbum meum custodit. mortem non
uidebit in et̃num. ⁊ si qui u̾bum xp̃i
custodit. mortem ñ uidebit in et̃num.
quantomagis ille scdm diuinitatis sue
potentiam immortalis ẽ. cuius tantam

Expanded text:
utique immortalis manet? Licet in prolixiutique immortalis manet? Licet in prolixitate sermonis praetermiserim de immortalitate omnipotentis Dei, de eo quod dixit beatus apostolus Paulus, Qui solus habet immortalitatem : attamen replicabo textum; subsequar autem et interpretationem Deo favente et donante gratiam. Sic enim solus immortalitatem habere describitur, sicut et solus potens, sicuti et solus sapiens. Quis autem spiritualium hominum ignorat, quia anima humana immortalis est? Praeterea cum Salvatoris sit sententia, dicentis, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere , ut immortalem. Cum ergo anima sit immortalis, multo magis omnes coelestes virtutes immortales esse conspicimus. Nam cum dicat Salvator, Qui verbum meum custodit, mortem non videbit in aeternum . Et si qui verbum Christi custodit, mortem non videbit in aeternum; quanto magis ille secundum divinitatis suae potentiam immortalis est, cujus tantam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾̃bum dei profiteor. non mortale non cor¬
ruptibile. Si quidem corpus quodsuscepit
pro salute nr̃a. clamat de illo scriptura. re¬
quiescet caro mea in spe. hoc est resurrec¬
tionis spe. Qm̃ non derelinques animã
meam ininferno neq dabis scm̃ tuum
uidere corruptionem. Si enim illud
quod scm̃ uocatum ẽ filius dei corruptio¬
nem non uidit. quia tercio utiꝙ die re¬
surrexit amortius quantomagis cliuini¬
tas que suscepit corpus incorruptibilis
manet : Cur dicis non intelligis: Si non
tibi ad omnia responsum dabo. merito sine
intellectu ẽẽ iudicabor. Si quominꝰ. non
est religionis inuiriis appetere. Ego enim
non solum filii dei sapientiam umortalẽ
eẽ assero. sed etiam comprobabo. quod et
scõrum dei sapientia immortalis sit. slam
et si ipsi hoo ẽ eorum corpora ad unmorta¬
litatem reuocantur. quantomagis eorum
illa iuua sapientia. que usq ad consum¬
mationem scłi in omnib credentib floret

Expanded text:
Verbum Dei profiteor, non mortale, non corVerbum Dei profiteor, non mortale, non corruptibile. Siquidem corpus quod suscepit pro salute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet caro mea in spe; hoc est, resurrectionis spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem . Si enim illud quod sanctum vocatum est Filius Dei, corruptionem non vidit, quia tertio utique die resurrexit a mortuis; quanto magis divinitas, quae suscepit corpus incorruptibilis manet? Cur dicis quod non intelligis? Si non tibi ad omnia responsum dedero, merito sine intellectu esse judicabor: si quominus tamen non est religionis injuriis appetere. Ego enim non solum Filii Dei sapientiam immortalem esse assero, sed etiam comprobabo quod et sanctorum Dei sapientia immortalis sit. Nam si et ipsi, hoc est, eorum corpora ad immortalitatem revocantur; quanto magis eorum viva illa sapientia, quae usque ad consummationem saeculi in omnibus credentibus floret,
Abbreviated transcription (Latin):
et doloris est audire. Nec enim ad anime
ingenuitatem comparatis illam tantã
magnificentiam. sed ad fragilitatem cor¬
poris. De corpore utiq nascitur caro et
corporalis filius. non tamen anuma de
anima nascitur. Si gͦ nr̃a anima incor¬
ruptibiliter generat. et impassibiliter
nullam sentiens diminutionem. non in¬
quinationem aliquam. sed legitime
scłm uira diuina generat filium. sa¬
pientia consensum accommnodans corpo¬
ri. ipsa integra manet. quantomagis
om̃ĩ potens łs. iã ut paulo ante dixi. adquẽ
omnis comparatio humana sileat. tam̃
ut ualeamus dicere conamur. quanto
magis ds paterꝰ incorruptibilis. incorrup¬
tibiliter genuit filium. genuit autem.
cautionem meam tene. utiq habens tes¬
timonia scripturarum scarum. genera¬
tionem eius quis enarrauit. genuit¬
ut uoluit. uoluit ut potens. nichil sub¬
trahens. nulla inuidia intercipiente.
podentem genuit: Dixi. religiosos non
decet calunniam facere. Ego uerbũ dei.

Expanded text:
et doloris est audire. Non enim ad animae et doloris est audire. Non enim ad animae ingenuitatem comparatis illam tantam magnificentiam, sed ad fragilitatem corporis. De corpore utique nascitur caro, corporalis filius: non tamen anima de anima nascitur. Si ergo nostra anima incorruptibiliter generat et impassibiliter, nullam sentiens diminutionem, non inquinationem aliquam; sed legitime secundum jura divina generat filium, sapientia consensum accommodans corpori ipsa integra manet: quanto magis omnipotens Deus? jam et paulo ante dixi, ad quem omnis comparatio humana sileat, tamen ut valemus dicere conamur, quanto magis Deus Pater incorruptibilis incorruptibiliter genuit Filium? Genuit autem: cautionem meam tene, utique habens testimonia sanctarum Scripturarum: Generationem ejus quis enarrabit ? Genuit ut voluit, ut potens, nihil subtrahens, nulla invidia intercipiente potentem genuit. Dixi, religiosis non decet calumniam facere: ego Verbum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonquerens materiam unde faceret
non in auxilium aliquem accipiens. S
ut nouit ipse sua uirtute ⁊ sapientia
genuit filium non ut calumniã
facientes dicitis. qm̃ sicuti alia crea¬
tura ex nichilo facta ẽ. ita ⁊ ꝓfitemur
quod ex nichilo quasi unus de creatuns
sit factus. Quo quidem audi auctori¬
tatem synodice lectionis. quia in arimi¬
no patres nr̃i inter cetera et hoc dixert̃.
Si quis ex inchilo filium dicit. ⁊ non
ex deo parre a nathema sit. Si ius sane:
testimonia profero. Ait enim sic beatꝰ
patris ẽ. de substantia patris ⁊ spiritus sc̃s
cur unus si lius est. ⁊ alius non ẽ filius: eͥ
uob deliquit: Cum ex eadem sit substantia.
cum equalis sit filio ut dicis. quare non
et ipse heres omnium constitutus: qua¬
re non et ipse filius: Quare non et ipse eo
unus unigenitus. habens ⁊ alterum secũ
genitum. ⁊ ꝓpterea ex eadem substantia pa¬
tris. linde ⁊ filium dicitis eẽ. quod quidem

Expanded text:
Non quaerens materiam unde faceret, Non quaerens materiam unde faceret, non in auxilio aliquem accipiens, sed ut novit ipse sua virtute et sapientia genuit Filium. Non, ut calumniam facientes dicitis, quoniam sicuti alia creatura ex nihilo facta est, ita et profitemur quod ex nihilo quasi unus de creaturis sit factus. Quod quidem audi auctoritatem synodicae lectionis, quia in Arimino patres nostri inter caetera et hoc dixerunt: Si quis ex nihilo Filium dicit, et non ex Deo Patre, anathema sit. Si vis, sane testimonia profero. Ait enim sic beatusPatris est, de substantia Patris et Spiritus sanctus, cur unus Filius est, et alius non est filius? Quid vobis deliquit, cum ex eadem sit substantia, cum aequalis sit Filio, ut dicis; quare enim non et ipse haeres omnium constitutus; quare non et ipse filius? quare non et ipse eo unus unigenitus, habens et alterum secum genitum, et praeterea ex eadem substantia Patris, unde et Filium dicitis esse. Quod quidem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ regionem illius describens dicit infine¬
solum dicit obhoc quia nullus ei compara¬
tur. quia solus ẽ tante magnitudinis tã¬
te potestatis tante potentie. Pari mõdo.
et sapientem solum patrem predicat pau
sapienti deo. Sed requirenda est ratio:
quemad modũ solus sit sapiens. Non qd
xp̃c non sit sapiens. Iam protulisti xp̃m
dei uirtutem ⁊ dei sapientiam. Dedimꝰ
et nos testimonia. quod omnia in sapientia
condidit. sed uere solus sapiens pater. Cre¬
dimus scripturis. et ueneramur ipsas di¬
preterire optamlis. timentes ꝑiculum
quia in ipsis diuinis scripturis est positũ.
ue detrahentib aut addentib. uis scire
quanta ẽ sapientia patris: Intuere filiũ
et uidebis sapientiam patris. & eadem cau¬
sa ipse xp̃o dicebat. Qui me uidet. uidet
⁊ patrem. hoc ẽ in me uidet eius sapien¬
tiam. eius laudat uirtutem. illum glori¬
ficat. qui me talem ac tantum genuit
ante omnia scła. Unus unum. solus solũ.

Expanded text:
et regionem illius describens dicit,et regionem illius describens dicit,solum dicit ob hoc, quia nullus ei comparatur, quia solus est tantae magnitudinis, tantae potestatis, tantae potentiae. Pari modo et sapientem solum Patrem praedicat beasapienti Deo . Sed requirenda est ratio, quemadmodum solus sapiens: non quod Christus non sit sapiens. Jam protulisti Christum Dei Virtutem et Dei Sapientiam : dedimus et nos testimonia, quod omnia in sapientia condidit. Sed vere solus sapiens Pater. Credimus Scripturis, et veneramur ipsas Scpraeterire optamus, timentes periculum quod in ipsis divinis Scripturis est positum: Vae detrahentibus aut addentibus ! Vis scire quanta est sapientia Patris? Intuere Filium, et videbis sapientiam Patris. Et ea de causa ipse Christus dicebat, Qui me vidit, vidit et Patrem : hoc est, in me ejus videt sapientiam, ejus laudat virtutem; illum glorificat, qui me tantum ac talem genuit ante omnia saecula, unus unum, solus solum.
Abbreviated transcription (Latin):
opera tua dñe omnia in sapientia fecisti:
Nam cum omnia ꝑ xp̃m sint facta sine
clubio illum sp̃s sc̃s laudans dicebat. om̃ia
in sapientia fecisti. & cum ita habeatur
requirendum est gͦ. quomodo beatꝰ paulꝰ
dicit. beatus ⁊ solus potens. Ut prito ideo
solum potentem dicit. quia solus ẽ incom¬
parabilis in sua potentia. De cuius in com¬
parabilitate ꝓpheta admirans dicebat. Ds̃
quis similis erit cibi : uis nosse quod solꝰ
ẽ potens: Intuere filtum admirans poten¬
tiam filii. In ipso enim aduertes quia sols
ter enim in illa ummensa potentia potentem
creatorem genuit. filius insua illa a patre
potentia. ut ipse ait. orniua micbi tradita
sunt apatre meo. non creatorm creauit. sed
creaturam constituit. Istam enim poten¬
tiam admirans dei patris. dicebat paulꝰ
beatus ⁊ solus potens. Nam si ⁊ homo potenᷤ
et uerus. scđm quod de rob legimus. erat
homoille uerus uistus dei cultor. ad huc

Expanded text:
opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti . opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti . Nam cum omnia per Christum sint facta, sine dubio illum Spiritus sanctus laudans dicebat, Omnia in sapientia fecisti. Et cum ita habeatur, requirendum est ergo quomodo beatus Paulus dicit, Beatus et solus potens? Ut puto, ideo solum potentem dicit, quia solus est incomparabilis in sua potentia. De cujus incomparabilitate propheta admirans dicebat: Deus, quis similis erit tibi ? Vis nosse quod solus est potens? Intuere Filium, admirans potentiam Filii. In ipso enim adverte, quia solus ter enim in illa immensa potentia potentem creatorem genuit. Filius in sua illa a Patre accepta potentia, ut ipse ait, Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , non creatorem creavit, sed creaturam constituit. Istam enim potentiam admirans Dei Patris, dicebat Paulus, Beatus et solus potens. Nam si et homo potens et verus, secundum quod de Job legimus, Erat homo ille verus et justus Dei cultor; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cur non ⁊ celestes uirtutes pariter inuisi¬
biles pronuncias. quando nec ipse obtuti¬
b humanis uideri possint: Ego quidem te ᷤ¬
timonium protuili sine aliqua int̃pretatio¬
ne. uerboꝵ meorum dicens. Beatus ⁊ soluᷤ
potens. rex regum ⁊ dñs dominantium.
Si scripturam recitaui: reprehendi non
debui. Sin uͦ ꝑscrutaris sensum scriptu¬
re. redde rationem. Ait enim apłs. Beatus
⁊ solus potens rex regum. rii Solum
dicit potentem patrem non quia filius
non sit potens. Audi igitur testimoniũ
de filio. ipsum sp̃m sc̃m clamantem ⁊ cli¬
centem. Tollite portas principes ur̃as. et ele¬
uamini porte et̃nales. et introibit rex głe.
& sequitur. Quis ẽ iste rex glorie: & respon¬
sum intellige. Dñs fortis ⁊ potens. Quomͦ
non potens cuius potentiam omnis pre¬
dicat creatura: Quomodo non sapiens de
quo spiritus sc̃s collaudans eius sapienti¬
am clamat ⁊dicit. quam magnificata st̃

Expanded text:
cur non et coelestes virtutes pariter invisicur non et coelestes virtutes pariter invisibiles pronuntias, quando nec ipsae obtutibus humanis videri possint? Ego quidem testimonium protuli sine aliqua interpretatione verborum meorum, dicens: Beatus et solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium . Si Scripturam recitavi, reprehendi non debui: sin vero perscrutaris sensum Scripturae, reddo rationem. 12. Ait enim Apostolus, Beatus et solus potens, Rex regum. Solum dicit potentem Patrem, non quia Filius non sit potens. Audi igitur testimonium de Filio, ipsum Spiritum sanctum clamantem et dicentem, Tollite portas, principes vestri; et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Et sequitur: Quis est iste rex gloriae? Et responsum intellige: Dominus fortis et potens . Quomodo non potens, cujus potentiam omnis praedicat creatura? 13. Quomodo non sapiens, de quo Spiritus sanctus collaudans ejus sapientiam clamat et dicit: Quam magnificata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum fieri potest. scdm excogitatum
humanum. aut certe sodm auctorita¬
tem diuinarum scripturarũ. non per
omuia comparatio ulla digna inuenirͣ
ad illum qui ẽ incomparabilis. x
Ego patrem solum scłm antelata tes¬
timonia non cum altero et tercio dico qͦd
unus ẽ. sed quod solus unus ẽ deus. Si
uͦ solus unus non ẽ. pars ẽ. Nec enim ex
partib compositum unum dieo deum:
sed ille quod ẽ. uirtus ẽ ingenita simplex.
filius ante omnia scła et ipse uirtus ẽ ge¬
nitus. De hac sane uirtute filii. beatꝰ pau¬
lus apłs clicebat. congregatis uob̾. ⁊ mõ
spũ cum uirtute domini iħu. Dico enum et
profiteor quod nos sancta docent euangłia
et quia spiritus sc̃s ⁊ ipse ẽ uirtus in sua
propͥetate. de quo dominꝰ testimonium ꝑ¬
hibet dicendo uos autem sedete ad suos disci¬
amini uirtutem ab alto.ri Si ob hoc
iuisibilis filius ate pronunciatur qd̃
oculis humanis contemplari ñ possit:

Expanded text:
tum fieri potest secundum excogitatum tum fieri potest secundum excogitatum humanum, aut certe secundum auctoritatem divinarum Scripturarum, non per omnia comparatio ulla digna invenitur ad illum, qui est incomparabilis. 10. Ego Patrem solum secundum antelata testimonia, non cum altero et tertio dico quod unus est, sed quod solus unus est Deus. Si vero solus unus non est, pars est. Nec enim ex partibus compositum unum dico Deum: sed ille quod est, virtus est ingenita simplex: Filius ante omnia saecula et ipse virtus est genitus. De hac sane virtute Filii beatus Apostolus dicebat: Congregatis vobis et meo spiritu, cum virtute Domini Jesu . Dico enim et profiteor quod nos sancta docent Evangelia. Et quia Spiritus sanctus et ipse sit virtus in sua proprietate: de quo Dominus testimonium perhibet, dicendo, Vos autem sedete ad suos disciamini virtute ab alto . 11. Si ob hoc invisibilis Filius a te pronuntiatur, eo quod oculis humanis contemplari non possit;
Abbreviated transcription (Latin):
uideat patrẽ. legimꝰ in euangłio non quia patrẽ
uidit quis. nisi qͥ ẽ a deo hic uidit patrẽ. Uidicgͦ retrẽ
sedudit incapabilẽ. Pat autẽ sic uidit filiũ ut te¬
nens in sinu suo ⁊ habens soc̃m antelatũ testimomũ
qͦd dm̃ nemo uidit unꝙͣ. unigenitꝰ salrꝰ qͥ ẽ insim pat̾s
ipse narrauit. Uidet enim pater filiũ ut filium.
filius indit patrem. ut patrem mimensum. hu¬
manam sapientiam inuisibilem pronuunciat
tua religiositas. Ut prto sufficit ysaie dictum di¬
centis. Nun quid modicum est nobis certamen
prestare hominibus: & quomodo domino presta¬
bitis certamen: Certum est autem quia non est
deat. Ocinde huius sapientia non in opere eius petspi¬
citur non indisciplinis probattir. Non ergo. inusibi¬
lis est humana sapientia que comprehendi potest
que uidecur. que et reprehenditur. De oetero
autemNdecet et ordinis est.
digna r te u utiu comparatione.
quia de deo loqueris de illa unmen¬
sitate cui ⁊ si comparatio detur quan¬

Expanded text:
egimus in Evangelio: Non quia vidit Patrem quisquam, nisi qui est a Deo, hic vidit Patrem . Vidit ergo Patrem, sed vidit incapabilem. Pater autem sic videt Filium, ut tenens in sinu suo et habens, secundum antelatum testimonium, quod Deum nemo vidit unquam; unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse narravit . Videt enim Pater Filium ut Filium: Filius videt Patrem ut Patrem immensum. Humanam sapientiam invisibilem pronuntiat tua Religiositas: ut puto sufficit Isaiae dictum dicentis, Numquid modicum est vobis certamen praestare hominibus? Et quomodo Domino praestabitis certamen ? Certum est autem quia non est deat. Deinde hujus enim sapientia non in opere ejus perspicitur? non in discipulis probatur? Non ergo invisibilis est humana sapientia, quae comprehendi potest, quae videtur, quae et reprehenditur. De caetero autem decet et ordinis est, dignis te uti comparationibus; quia de Deo loqueris, de illa immensitate; cui etsi comparatio detur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Sicut gͦ in celestib dei fit uoluntas
ut ⁊ in nob̃ hoc modo compleatur qui hoc
oramus. ⁊ hoc factis adimpleamus ⁊ unus
spiritꝰ efficiamur cum deo. quando hoc uolumꝰ
quod d̾s uult. Nam et ipse filius passioni
proximus hoc ad suum genitorem utiq cla¬
inabat dicens. Abba pater: transeat calix
iste a me. Ueruntamen non sicut ego uo¬
lo: sed sicut tu iuis. Dicendo autem ñ sicut

Expanded text:
mus. Sicut ergo in coelestibus Dei fit voluntas, mus. Sicut ergo in coelestibus Dei fit voluntas, ut et in nobis hoc modo compleatur qui hoc oramus, et hoc factis adimpleamus; ut unus spiritus efficiamur cum Deo, quando hoc volumus quod Deus vult. Nam et ipse Filius passioni proximus, hoc ad suum genitorem utique clamabat dicens: Abba, Pater, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Dicendo autem,
Abbreviated transcription (Latin):
oe quia argumento uisus es obstrepere di¬
cens. gͦ tam miserabilis ẽspiritus sc̃s ut ge¬
mat. nos non miserabilem sp̃m sc̃m dicim:
siquidem ex ipsa lectione gloria sp̃s scĩ
ostenditur qua non prose gemit. sed audilec¬
tionem. quia pro scĩs. Si quidem nec filuᷤ
prose orat. sed pro nob̾ utiq postulat. et in¬
terpellat sicut iam protuli in precedenti.
Qui in modico fidelis ẽ. et in maiuis fidelis in¬
uenitur.xx Necenim aliter asseri po¬
test. quod pater ⁊ filius unum sint. nisi hoc
sane modo quo tu ipse et nos probare possu¬
mus his ipsis exemplis quib usus es. Nã
si ut dicis et apłs confirmat. qui adiungit
se cdño unus spiritus ẽ. est ntiq unus sp̃s
in consensu implens uoluntatem dei scdm
saluatoris magisterium. qui etiam nos¬
hoc modo ⁊ orare docuit inter cetera precũ
nrãrum. ut hoc licamus fiat uoluntas cua
sicut in celo et interra: Terra utiq nos su¬

Expanded text:
Et quia argumento visus es obstrepere diEt quia argumento visus es obstrepere dicens, Ergo tam miserabilis est Spiritus sanctus, ut gemat? Nos enim non miserabilem Spiritum sanctum dicimus, siquidem ex ipsa lectione gloria Spiritus sancti ostenditur, quia non pro se gemit: sed audi lectionem, quia pro sanctis . Siquidem nec Filius pro se, sed pro nobis utique postulat et interpellat, sicut jam protuli in praecedenti. Qui in modico fidelis est, et in majus fidelis invenitur . 20. Nec enim aliter asseri potest quod Pater et Filius unum sint, nisi hoc sane modo quo tu ipse et nos probare possumus his ipsis exemplis quibus usus es. Nam si, ut dicis, et Apostolus confirmat, Qui adjungit se Domino, unus spiritus est ; est utique unus spiritus in consensu implens voluntatem Dei, secundum Salvatoris magisterium: qui etiam hoc modo nos orare docuit, ut inter caetera precum nostrarum et hoc dicamus, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Terra utique nos su
Abbreviated transcription (Latin):
filius sublectus erit illi. qͥ sibi fubiecit om̃ia
hoc us ut a nob̾ olicatur quod corpore
imino magis dispensatione quam pro
nr̃a salute suscepit omnia subiecta. ꝓ¬
fiteamur. Reuera ⁊ corpus patri sub¬
iectum non filium ip̃m unigenitum deum.
Nos enim scimus ⁊ credimus. quod pater iu¬
dicat neminem. sedomne udicium dedit
filio. ut omnes honorificent filtum. sicut ho¬
norificant patrem. Hoc enim profitemur. qr
et in resurrectione cum omnia fuerunt fi¬
lio subiecta. cum omnes eum honorant et
uenerantur. ⁊ adorant. nec tunc sane filiꝰ
extollit se: sed etiam cum omnib subiectis
subditus patri hoc modo inuenitur ut
dicat. uenite benedicti patris mei. posside¬
te regnum paratum nob̃ ab origine mun
duxirIamdictum ẽ quod et ipse pro
cuo arbitrio scłm sensum tuum uisus es ali¬
enare. Stat tamen apłicum dictum. qrua
sicut oportet orare nescimus. sed ipse spititꝰ
postulat pro nob̾ gemuitib in enarrabilib.

Expanded text:
Filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia Filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia ? Hoc vis ut et a nobis dicatur, quod corpori, imo magis dispensationi, quam pro nostra salute suscepit, omnia subjecta profiteamur: revera et corpus Patri subjectum, non Filium ipsum unigenitum Deum. Nos enim scimus et credimus quod Pater judicat neminem, sed omne judicium dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant et Patrem . Hoc enim profitemur, quia et in resurrectione, cum omnia fuerint Filio subjecta, cum omnes eum honorant, et venerantur, et adorant, nec tunc sane Filius extollit se: sed etiam cum omnibus sibi subjectis subditus Patri hoc modo invenitur, ut dicat, Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum paratum vobis ab origine mundi . 19. Jam dictum est quod et ipse pro tuo arbitrio secundum sensum tuum visus es alienare. Stat tamen apostolicum dictum, quia sicut oportet, orare nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus.