comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mine isu xp̃i: surge. et ambula. Obedi¬
entiȩ subditur: quod ex necessitate ue¬
nebat. Dicitur homini. surge: quod
semꝑ obtabat. S qm̃ naturalibus uin¬
culis impeditus erat: ñ poterat quod
uolebat. sc̃ aũt tanta facilitate. inisen¬
aibilia seriuunt: ut adnuitũ iubentis.
ila pedũ infirmitas auolaret. Surge. et
ambula. Et surrexit inquit continuo:
et stecit. Animo imꝑatur: et pedes ser¬
uiunt. Exilient inquit ꝓpħa tanquã
uituli. de unculis laxati. Et consoli
citate res agatur. attendite. Uix aures
debilis. sermo iubentis intrauerat. et
continuo uis sanitatis irrupit: et exclu¬
sa infirmitate. usui menbra redduntur.
Testimoniũ uelocis resurrectionis ẽ: ue¬
locitas ex debilitate surgentis. In mom̃¬
to inictu oculi: innouissuna tuba. Ca¬
net enĩ tuba. et mortui resurgent: et
nos inmutabunur. Futura metire de
factis. Inquanto mom̃to. mortui exci¬
tentur: debilibus anatura crede ue¬

Expanded text:
mine Jesu Christi surge et ambula. Obedimine Jesu Christi surge et ambula. Obedientiae subditur, quod ex necessitate veniebat. Dicitur homini, Surge, quod semper optabat: sed quoniam naturalibus vinculis impeditus erat, non poterat quod volebat. Nunc autem tanta facilitate insensibilia serviunt, ut ad nutum jubentis illa pedum infirmitas avolaret. Surge et ambula. Et surrexit, inquit, continuo et stetit. Animo imperatur, et pedes serviunt: Exsilient, inquit propheta, tanquam vituli de vinculis laxati . 6. Resurrecitate res agatur, attendite. Vix aures debilis sermo intraverat jubentis, et continuo vis sanitatis irrupit, et exclusa infirmitate usui membra redduntur. Testimonium velocis resurrectionis est velocitas ex debilitate surgentis. In momento, in ictu oculi, in novissima tuba: canet enim tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . Futura metire de factis. In quanto momento mortui excitentur, debilibus a natura crede ve
Abbreviated transcription (Latin):
possedit: sanitatẽ dedit. Deo diuclẽ
inops auri. Aurũ et argentũ n baba
Ideo igitur tantas uirtutũ opes p̃tulit.
quod aũt habeo. hoc do tibi. Innomine
iħu xp̃i surge. et ambula: Hoc plane
ñ inmarsupio: s in animo tenebatur.
Quid ei dedit: In nomine iħu xp̃i:
surge. et ambula. Pauꝑem hominem:
expauit infirmitas. Infirmitas equa
lege et ęqua potentia. reges captiues
constringens: ñ potuit sustinere us¬
sionẽ pauꝑis. regibus dominans. Pi¬
rum ẽ. quod infirmitatẽ nominamꝰ
pauꝑis imꝑiũ. etiã natura ñ ꝑtulis.
Ille eñi claudus erat. ex utero matrs
suȩ. Debilitas itaq quã ei inuextrs
natuuitas: ii pauꝑis iubentis exelusa est.
Q uod ꝓfecto ñ fieret: nisi pauꝑ apłs. ple¬
nis eẽt illo deo qui ẽ auctor nature. Ni¬
echil gͣ hac dicuis pauꝑtate. Quid donat.
qui es ñ habet: Uirtutes largitur: et¬
gratis confert. quod emi ñ potest. Inno¬

Expanded text:
possedit, sanitatem dedit. Deo dives est, possedit, sanitatem dedit. Deo dives est, inops auri. Aurum et argentum non habeo: ideo igitur tantas virtutum opes praetulit. Quod habeo hoc tibi do; in nomine Jesu Christi surge et ambula. Hoc plane non in marsupio, sed in animo tenebatur. Quid ei dedit? In nomine Jesu Christi surge et ambula. Pauperem hominem expavit infirmitas aequa lege et aequa potentia reges captivosque constringens: non potuit sustinere jussionem pauperis regibus dominans. Parum est quod infirmitatem nominamus; pauperis imperium etiam natura non pertulit. Ille enim claudus erat ex utero matris suae. Debilitas itaque quam ei in vexerat nativitas, vi pauperis jubentis exclusa est: quod profecto non fieret, nisi pauper Apostolus plenus esset illo Deo, qui est auctor naturae. Nihil ergo hac ditius paupertate. Quid donat, qui aes non habet? Virtutem largitur, gratis confert. Quid enim non potest? In no
Abbreviated transcription (Latin):
ples sit: Celũ emit. Quibus thesauris
conferri possit. quod pauꝑtati udeamꝰ
indultũ.: ut ad regnũ cęloꝵ ueniret:¬
Quod diues possessione sua obtinere
ñ possit: nunc obtinet. ut contemptu
ꝑueniat. Multo gͦ plus fulget fides:
quã aurũ. Aurũ latebris tenebrescit:
ainic ii fides ingenito splendore conspi¬
cuat. Aurũ t̾to prodi ñ potest: fides
bono publico semꝑ fulget. Dignitatem
fidĩ: fidutia ipsa testatur. Aurũ necin¬
ter conuenientes tutũ ẽ: fides etiã in¬
ter pugnantes secura ẽ. Quid gͦ dona
ctionis ordo ꝓloquitur. Aurũ et ar¬
gentũ ñ ẽ michi. S ꝓhis quid babet:
Quod aũt habeo: hoc do tibi. Innomi¬
ne iħu xp̃i: surge. et ambula. De effec¬
tibus. p̃tia rerũ estimentur. Qui aurũ
donabant. implebant pauꝑis uentrẽ:
mauis onus debilibus pedib futurũ.
Solabantur infirmitatẽ: sanitatẽ rl¬
dere ñ ualebant. Ille aũt qui aurũ nõ

Expanded text:
ples sit? Coelum emit. Quibus thesauris ples sit? Coelum emit. Quibus thesauris conferri possit, quod videmus paupertati indultum? Ut ad regnum coelorum veniret dives, possessione sua obtinere non posset: nunc obtinet ut contemptu perveniat. Multo ergo plus fulget fides quam aurum. Aurum latebris tenebrescit amicum; fides ingenito splendore conspicuat: aurum tuto prodi non potest; fides bono publico semper fulget, dignitatem fidei fiducia ipsa testatur: aurum nec inter convenientes tutum est; fides etiam inter pugnantes secura est. 5. Pauperis ctionis ordo proloquitur. Aurum et argentum non est mihi. Sed pro his quid habet? Quod autem habeo hoc tibi do: in nomine Jesu Christi surge et ambula. De effectibus pretia rerum aestimentur. Qui aurum donabant, implebant pauperis ventrem, majus onus pedibus debilibus futurum, solabantur infirmitatem, sanitatem reddere non valebant. Ille autem qui aurum non
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia eius manet inȩt̃nũ. Uis gͦ nosse.
quã iusti iudicis ressit. aurũ et argen¬
tum: uariis inde torquetur: inde mi¬
sericors adiuuatur. Exerceatur gͦ rei
contemptus: ꝑ contemptũ utilis. Ad
possessionẽ eius ñ om̃s idonei: ad con¬
temptũ eius om̃s idonei. Nemogͦ non
potest int̾ eos reputari. qui disꝑserunt.
tribuert̃q pauꝑibꝰ. iusticia eorũ ma¬
net inet̃nũ. Nemo non int̾ eos reputa¬
ri potest: qui bene uoluerit ꝑfugaciũ
rerũ despectũ placere dõ. Magne felici¬
tatis ẽ conditio xp̃ianoꝵ: quibus ela-¬
ritudo regni inpauꝑtate posita ẽ. Pos¬
sidere quod cũ labore requiritur pauco¬
rum ẽ: contempnere quod cũ fructu
contempnas. omniũ ẽ. Felicitas gͦ mag¬
na xp̃ianoꝵ: quibus datũ ẽ. ut pauꝑ¬
tate faciat p̃ciũ regni celorũ. Nontibi
displiceat pauꝑtas tua: nichil ea po¬
test ditius inueniri. Uis nosse quã locu¬

Expanded text:
justitia ejus manet in aeternum . Vis ergo nosse justitia ejus manet in aeternum . Vis ergo nosse quam justi judicis res sint aurum et argentum? Avarus inde torquetur; inde misericors adjuvatur. Exerceatur ergo rei contemptus per contemptum utilis. Ad possessionem ejus non omnes idonei; ad contemptum ejus omnes idonei. Nemo ergo non potest inter eos reputari, qui disperserunt tribueruntque pauperibus, justitia eorum manet in aeternum: nemo non inter eos reputari potest, qui bene voluerit per fugacium rerum despectum placere Deo. 4. tatis est conditio Christianorum, quibus claritudo regni in paupertate posita est. Possidere quod cum labore requiritur, paucorum est: contemnere quod cum fructu contemnas, omnium est. Felicitas ergo magna Christianorum, quibus datum est ut paupertate faciant pretium regni coelorum. Non tibi displiceat paupertas tua: nihil ea potest ditius inveniri. Vis nosse quam locu
Abbreviated transcription (Latin):
alicui sit nom̃ ignotũ de apło ꝓditore:
aurũ quod apud auarũ animũ p̃fert̃
et xp̃o: incuiꝰ appetitũ congrua ma¬
gister gentiũ auctoritate deconuit
dicens: auaricia quȩ ẽ idoloꝵ seruit.
Quid gͦ amplius refulget. aurũ. quod
sordidus dñs habet. aurũ quod ampliꝰ
erueiat apud quẽ largius fuerit: aurũ.
quoa amanti se nichil de sua possessio¬
ne ꝑmittit: refundens ei reatũ suũ. eus
usli suũ negat. Grauis accusatio. erum¬
di creatura dampnatur. S qm̃ obce¬
cata prudentia hominũ. id in mag¬
nũ p̃tiũ receptũ ẽ. iam in infamiã rei
redundat. quicquid de mala cupidi¬
di eẽ ñ posset. Uerũ prebet matheriȩ
miscłiam apud bonos animos et
nouo genert tt̃ magis ꝓdẽ. quando
contempnitur: ut ipsa sui conditione tes¬
tetur. qm̃ mala ẽ rei euis possessio. cuiꝰ
abdicatio fructuosa ẽ. Prebet gͦ matheri¬
am subueniendi: disꝑsit dedit pauꝑib:

Expanded text:
alicui sit nomen ignotum, de apostolo proditorem; alicui sit nomen ignotum, de apostolo proditorem; aurum, quod apud avarum animum praefertur et Christo: in cujus appetitu congrua Magister Gentium auctoritate detonuit dicens, Avaritia quae est idolorum servitus . Quid ergo amplius refulget aurum, quod sordidus dominus habet; aurum, quod amplius cruciat apud quem largius fuerit; aurum, quod amanti se nihil de sua possessione permittit, refundens ei reatum suum, cui usum suum negat gravis acquisitio, aerumDei creatura damnatur: sed quoniam obcaecata prudentia hominum id in magnum pretium receptum est, jam in infamiam rei redundat, quidquid de mala cupidiDei esse non posset. Verum praebet materiam misericordiae apud bonos animos; et novo genere tunc magis prodest, quando contemnitur; ut ipsa sui conditione testetur quoniam mala est rei ejus possessio, cujus abdicatio fructuosa est. Praebet ergo materiam subveniendi: Dispersit, dedit pauperibus;
Abbreviated transcription (Latin):
igie purgatũ. Qui aurũ ñ habet: fidẽ
ẽ ut illud uideatur. ꝓuidens homini¬
bus natura dampnasse: nec exposuis¬
se rem succensurã oculos cupidoꝵ: atq
ut adiuuaretur pauꝑtas: difficultate
parancdarũ diuitiarũ. cũ labore fecit
queri: quod noluerat inueniri. Ergo
iudeamus qui aurũ ñ habet. quid
habet. Uirtutẽ babet: fidẽ habet. Ex¬
pancdamus quod diximuf: Quidam¬
plius choruscet. aurũ. quod erumpna
ꝑquirit. quod auaricia cupit. quod
sollicitudo custodit: aurũ matheria
laborũ piculosa possidentiũ: aurũ.
eneruatio uirtutũ: aurũ. malus dñs ꝓdi¬
tor seruus. Ergo qui aurũ ñ babet. quid
babet: f idem habet. Uideamus ut dixi¬
mus. quid amplius choruscet. aurũ. quod
nemo tutũ babet. nisi qui semꝑ abscon¬
dit: aurũ. quod inꝑniciẽ dñi fulget. au¬
rum quod ꝑtenebras queritur. ꝑtenebras
custoditur aurũ cuiꝰ inquisitio damp¬
natos habet: cuiꝰ amor iudã facit: et ne

Expanded text:
igne purgatum: qui aurum non habet, fidem igne purgatum: qui aurum non habet, fidem ; ut illud videatur providens hominibus natura damnasse, nec exposuisse rem succensuram oculos cupidorum: atque ut adjuvaretur paupertas difficultate parandarum divitiarum, cum labore fecit quaeri, quod noluerat inveniri. Ergo videamus: qui aurum non habet, quid habet? Fidem habet, virtutem habet. Expendamus quod diximus, quid amplius coruscet aurum, quod aerumna perquirit, quod avaritia cupit, quod sollicitudo custodit; aurum materia laborum, periculosa res possidentium; aurum enervatio virtutum, aurum malus dominus, proditor servus. Ergo qui aurum non habet, quid habet? Fidem habet. Videamus, ut diximus, quid amplius coruscet aurum, quod nemo tutum habet, nisi qui semper abscondit; aurum, quod in perniciem domini fulget; aurum, quod per tenebras quaeritur, per tenebras custoditur; aurum, cujus inquisitio damnatos habet, cujus amor Judam fecit, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
dientes uidisset apłos: elemosinã ex mo¬
re poscebat. S cum in cũ conuertissent
intuitũ: nichil ille claudus ultra notĩ
solam̃ opperiens. credidit affluituran
uilẽ de apłorũ manib largitatẽ. S pi¬
trus apłs ait ad eũ. Intende innos. Aus
cũ respexisset: argentũ inquit et auñ
cum uirtutũ diuttiȩ sequerent. ut censs
paupies narraretur: nisi ipsã iurtutem
uoluisset apłs cũ suu attestatione. ꝓfer¬
e sle eni mirareris possessorẽ iurtutũ:
ant ꝓfessus ẽ abrenuntiatorẽ duutiarũ.
Iustenamq sequebatur: ut largiretur
igna qui opes contempserat. Quiabac
piuꝑtate dicius: Quid hac iurtute
pauꝑius: T̃ estimoniũ gͦ uirtutis: secu¬
tura ẽ ꝓfessio pauꝑtatis. Unde. et apłs
loquebatur: tanquã nichil habentes
et omia possidentes. Quidigitur hac
piuptate dicius: argentũ et aurũ n
uabeo : S quid habet: qui argentum
ñ habet: Eloquiũ uebemens: ȩloquiũ

Expanded text:
edientes vidisset Apostolos, eleemosynam ex moedientes vidisset Apostolos, eleemosynam ex more poscebat. Sed cum in eum convertissent intuitum, nihil claudus ultra notum solamen opperiens, credidit affluituram vilem de Apostolorum manibus largitatem. Sed Petrus apostolus ait ad eum, Intende in nos. Quos cum respexisset, Argentum, inquit, et aurucum virtutum divitiae sequerentur, ut census pauperies narraretur, nisi ipsam virtutem voluisset Apostolus cum sui attestatione proferre. Ne enim mirareris possessorem virtutum, ante professus est abrenuntiationem divitiarum. Juste namque sequebatur, ut largiretur signa, qui opes contempserat. Quid hac paupertate ditius? quid hac virtute pauperius? Testimonium ergo virtutis secutura est professio paupertatis. Unde et Apostolus loquebatur, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Quid igitur hac paupertate ditius? Argentum et aurum non habeo. Sed quid habet, qui argentum non habet? Eloquium vehemens, eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
quod de integris munerib portionem
quandã putauerit subtrabendã. Ait
natur. cur ñ cotũ dederit. quod de suo
ipse ꝓmiserat: quid censemus de eoqui
ñ uult reddere quod aliis reꝓmisit: Ui¬
dete gͦ et uos fr̃s quid ꝓmiseritis dõ cũ
primũ grãm fidĩ ꝑcepistis. Ecce abun¬
quod polliciti estis: ne dicatur et uob̾.
quod ananie dictũ ẽ. ñ m̃titi estis dõ¬
apłorũ. petrus et iob̾s ascendebant in
ost resurrectionẽ. xp̃i. quoꝵ opĩ
patrocinio p̃dicatio apłorũ mu¬
niatur: lectio quã audistis exposuit.
Ascendentes inquit petrus et ioħs in
templũ: materiã sermoni. id ẽ p̃dicano¬
ni ingressum. ꝑ signa p̃ pararunt. Prace¬
dere quippe stupor debuit: ut muande
rei expositio sequeretur. Fulgor gͦ sigu¬
rũ: popłoꝵ corda ꝑcussit. Nam erat qui¬
dam anatiuitate sua claudus qui por¬
tabatur manib: et mñdicabat inquii
adspeciosã portã templi. Qui cũ ingi¬

Expanded text:
quod de integris muneribus portionem quod de integris muneribus portionem quamdam putavit subtrahendam; ait natur cum non totum dederit quod de suo ipse pro serat, quid censemus de eo qui non vult reddere quod alius repromisit? Videte ergo et vos, fratres, quid promiseritis Deo, cum primum gratiam fidei percepistis. Ecce abunquod polliciti estis, ne dicatur et vobis quod Ananiae dictum est: Non mentiti estis Aost resurrectionem Christi, quorum operum patrocinio praedicatio Apostolorum muniatur, lectio quam audistis exposuit. Ascendentes, inquit, Petrus et Joannes in templum, materiam sermoni, id est, praedicationi ingressum, per signa praepararunt. Praecedere quippe stupor debuit, ut mirandae rei expositio sequeretur. Fulgor ergo signorum populorum corda percussit. Nam erat quidam a nativitate sua claudus, qui portabatur manibus, et mendicabat, inquit, ad Speciosam portam templi: qui cum ingr
Abbreviated transcription (Latin):
eos grã fidĩ fuisse p̃ditos: ut om̃s celestiũ
diuitiarũ abundauerint largitate. Ra
ro igitur. hoc tp̃re inuenimus in xp̃ano
popło locupletẽ. & si pleriq indomib
dici. Dũ enĩ circa pauꝑes ñ ꝓeo quod p̃¬
ualent oꝑantur: hec hoc ẽ gratũ quod
offert̃: nec illud ẽ satiabile quod reser¬
uant. Dicit dñs ad cam: cũ offerret mu¬
nera. Si recte offeras recte aũt ñ diui¬
das: peccasti. Quiesce. Sic et tu xp̃iane.
ñ recte diuidis: quide tanto auro tuo.
maiorẽ partẽ maminonȩ seruas. quam
dño largiris. Sic namq ananias in acti¬
bus apłorũ dũ putat se recte offerre. et
ñ recte diudit: pecuniã obtulit quam¬
ꝑdidit: et quantũ domi reseruauit. ami¬
sit. Pecuniã in quã parit ꝑdidit. et salu¬
tem Dũ eñĩ ex eo quod ꝓmiserat par¬
tem subtraxit: sacrilegii simul con¬
dempnatur et fraudis. Sacrilegii. quod
dm̃ inpollicitatione sefellerit: fraudis.

Expanded text:
eos gratia fuisse fide praeditos, ut omnes coelestium eos gratia fuisse fide praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abundaverint largitate. ro igitur hoc tempore invenimus in Christiano populo locupletem; et si plerique in domibus dici. Dum enim circa pauperes non pro eo quod praevalent operantur, nec hoc est gratum quod offerunt, nec illud est satiabile quod reservant. Dicit Dominus ad Cain, cum offerret munera: Si autem recte offeras, recte autem non dividas, peccasti, quiesce . Sic et tu, christiane, non recte dividis, qui de tanto auro tuo majorem partem mammonae servas, quam Domino largiris. Sic namque Ananias in Actibus Apostolorum, dum putat se recte offerre, et non recte dividit, pecuniam quam obtulit, perdidit; et quam domi reservavit, amisit: pecuniam, inquam, pariter perdidit et salutem. Dum enim ex eo quod promiserat partem subtraxit, sacrilegii simul condemnatur et fraudis: sacDeum in pollicitatione fefellit; fraudis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cadẽ inplebe fides s nonmnplebe ẽ ipsa
largitio. Ita alt̾ de alterius inopia ñ cogi¬
tat. ut illud sit quod dicit apłs. Alius
quidẽ esurit: alius aũt ebrus ẽ: s etiã
gentes pecunias suas ad pedes apłoꝵ non
deferunt: s etiã confugientes fr̃s suos ꝑ¬
trahunt apedib sacerdotũ. Nẽ ẽ illud
tempus.: quod describit beatus apłs di¬
cens. In nouissimis diebus abundabit
Modo eni abundat auaricia et iniqui¬
tas quȩ ante largitatis bonitate cessabãt:
et refrigescit frnitatis caritas. quȩ prius
xp̃i amore feruebat. T̃ anta eni subapłis
fr̃nitatis dilectio fuit: ut tẽ inconuen¬
tu suo ñ inueniretur indigentia. T̃ anta
aũt mͦ xp̃ianitatis dissimulatio ẽ: ut
incetu nr̃o uix inuenias locuplẽtem
Locuplett̃ aũt uix inueniri dico: non
eccła intelligi uoluit: qui diues in xp̃oẽ.
Nam et ibi quodait sub apłis nemuinem
indigentẽ flusse: ostendit utiq tota

Expanded text:
eadem in plebe fides; sed non in plebe est ipsa eadem in plebe fides; sed non in plebe est ipsa largitio. Ita alter de alterius inopia non cogitat; ut illud sit quod dicit Apostolus: Alius quidem esurit, alius autem ebrius est . Nam gentes pecunias suas ad pedes Apostolorum non deferunt; sed etiam confugientes fratres suos retrahunt a pedibus sacerdotum. Nunc est illud tempus, quod describit beatus apostolus dicens: In novissimis diebus abundabit Modo enim abundant avaritia et iniquitas, quae ante largitatis bonitate cessabant: et refrigescit charitas fraternitatis, quae prius Christi amore fervebat. Tanta enim sub Apostolis fraternitatis dilectio fuit, ut tunc in conventu suo non inveautem modo Christianitatis dissimulatio est, ut in coetu nostro vix invenias locupletem: locupletem autem vix inveniri dico, non Ecclesia intelligi voluit, qui dives in Christo est. Nam et ibi quod ait, sub Apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tota
Abbreviated transcription (Latin):
germanũ hȩc assumit frequent̃ alienũ.
lanta gͦ sicut dixi. illo intempore. xp̃i¬
anȩ plebis deuotio fuit: ut nemo domũ
sua diceret᷑. nemo ꝓpriũ aliquid uendica¬
rit sicutait sc̃s luicas. dicens. Nemo quic¬
quã ex eo quod possidebat: suũ ꝓpriũ
eẽ dicebat. son enĩ inquã erat quisꝗͣ
egens int̃ ipsos. Beata igitur plebs. quȩ
dum plures inxp̃o habet diuites. nullũ
in scło habet indigentẽ: et quȩ dũ eter¬
nas cogitat duitias. a fr̾ib temporalẽ
reppulit pauꝑtatẽ. Uendebant eñi sicut
ait scriptura p̃dia et domos suas: et pre¬
tia uenditoꝵ ante pedes apłoꝵ ponebant.
ut erogaretur ꝓut cuiq opus erat. Uide¬
te scõrũ uiroꝵ fidẽ. quẽ admodũ ꝓpter
xp̃m toto se exspoliabant patrimonio:
et nichil sibi relĩqui faciebant. Non eñ
uerebantur ne esurirent ipsi: dum tune¬
inplebe deuotio. Modo quid simile reꝑi¬
xpc̃ innobis: s ñ idem animus in nobis.

Expanded text:
germanum; haec assumit frequenter alienum. germanum; haec assumit frequenter alienum. Tanta ergo, sicut dixi, illo in tempore christianae plebis devotio fuit, ut nemo domum suam diceret, nemo proprium aliquid vindicaret, sicut ait sanctus Lucas, dicens: Nemo quidquam ex eo quod possidebat, suum proprium esse dicebat. Non enim, inquam, erat quisquam egens inter ipsos. Beata igitur plebs, quae dum plures in Christo habet divites, nullum in saeculo habet indigentem: et quae dum aeternas cogitat divitias, a fratribus temporalem repulit paupertatem. Vendebant enim, sicut ait Scriptura, praedia et domos suas; et pretia venditorum ante pedes Apostolorum ponebant, ut erogaretur, prout cuique opus erat. Videte sanctorum virorum fidem, quemadmodum propter Christum toto se exspoliabant patrimonio, et nihil sibi reliqui faciebant: non enim verebantur ne esurirent ipsi, dum timein plebe devotio. Modo quid simile reperistus in nobis; sed non idem animus in nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
egimus in libro qui apłoꝵ actib
asscribitur. tantã sub memoratis uirs
deuotionẽ plebis fuisse. ita populi. xyi¬
ani floruisse primitias. ut post accep¬
tam fidẽ nemo domũ ꝓpriã sibi de¬
fenderet. et nemo suũ aliquid uendi¬
caret: s uire fr̃nitatis eẽnt illis omia
communia: scilicet ut qui in eoꝵ con¬
sortio religionis tenebant᷑. eodẽ conss¬
cio fruerentur et uitȩ: hoc ẽ. ut qulb
erat una fides. eẽt una substantia: et qui¬
bus erat communis xp̃c. communis eẽt
et siumptus. Nefas eñi putabant religiosi
uirieũ sibi participẽ ñ adsciscere insũbͭ¬
quã sanguinis. Sanguinis eñi fr̃nitas.
demonstrat. sicut scriptũ ẽ. Erat aũt cre¬
dentiũ cor. atq anima una. Uere gͦ fr̃
lle ẽ: qui tam corpore quã unanimitate
aũt fr̾nitas sine int̾missione pacifica ẽ.
ila mit se cominunia cũ emulatione di¬
uidit: hȩc etiã cdm gratulatione com¬
municat. Iula inconsortio despicit sepe¬

Expanded text:
egimus in libro qui Apostolorum Actibus adscribitur, tantam sub memoratis viris devotionem plebis fuisse, ita populi Christiani floruisse primitias, ut post acceptam fidem nemo domum propriam sibi defenderet, et nemo suum aliquid vindicaret; sed jure fraternitatis essent illis cuncta communia: scilicet ut qui eodem consortio religionis tenebantur, eodem consortio fruerentur et vitae; hoc est, ut quibus erat una fides, esset una substantia, et quibus erat communis Christus, communis esset et sumptus. Nefas enim putabant religiosi viri, eum sibi participem non adsciscere in substquam sanguinis. Sanguinis enim fraternitademonstrat, sicut scriptum est, Erat autem credentium cor atque anima una. Vere ergo frater ille est, qui tam corpore quam unanimitate sti autem fraternitas sine intermissione pacifica est: illa inter se communia cum aemulatione dividit; haec etiam cum gratulatione communicat: illa in consortio saepe despicit
Abbreviated transcription (Latin):
uidere non potes: crede quod nondũ
uides. Ambula ꝑfidẽ: ut ꝑuenias ad
speciẽ. Species non lȩtificabit inpa¬
tria: quẽ fides non consolatur inuia.
Sic eni dicit apłs. Quamdui sumꝰ in
corpore: ꝑ egrinam᷑ ad ñõ. Statiq

Expanded text:
videre non potes, crede quod nondum videre non potes, crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut pervenias ad speciem. Species non laetificabit in patria, quem fides non consolatur in via. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Do
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ se equalẽ deo. si ab eis quos sanari
uoluit iam uideri posset equalis deo:
non opus haberet semet ipsũ exina¬
iure. et formã serui acciꝑe. Sed quia
non erat unde uideretur ds̃. et erat
unde uideret᷑ homo: qui ds̃ erat fac¬
tus ẽ homo: ut id quod uidebatur.
sanaret illud unde non uidebatur. Ip¬
se eni alio loco ait. Beati mundo cor¬
de: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Poterat
utiq phylippus respondere: et dice¬
re. Dñe ecce uideo te. Ialisne ẽ pat̃
quale ẽ hoc quod uideo: qm̃ dixisti
qui uidet me uidet et patrẽ: Aute¬
quã hoc responderet phylippꝰ uł for¬
tasse ante quã cogitaret: cũ dixisset
diĩs qui uidet me uidet et patrẽ. con¬
tinuo subunxit. Non credis quia ego
inpatre. et pat̾ inme : Illo eñi oculo nõ¬
dum uidere poterat. nec patrẽ. nec eqͣ¬
lem patri filiũ: sed ut sanaretur oculꝰ
ad uidendũ. inunguendus erat ad cre¬
dendũ. Ideo antequã uideas quod

Expanded text:
t esse aequalis Deo, si ab eis quos sanari t esse aequalis Deo, si ab eis quos sanari voluit jam videri posset aequalis Deo, non opus haberet semetipsum exinanire, et formam servi accipere . Sed quia non erat unde videretur Deus, et erat unde videretur homo; qui Deus erat, factus est homo, ut id quod videbatur, sanaret illud unde non videbatur. Ipse enim alio loco ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Poterat utique Philippus respondere, et dicere, Domine, ecce te video: talisne est Pater, quale est hoc quod video; quoniam dixisti, Qui me vidit, vidit et Patrem? Antequam hoc responderet Philippus, vel fortasse antequam cogitaret, cum dixisset Dominus, Qui me vidit, vidit et Patrem; continuo subjunxit, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicenti ostende nobis patrẽ. et sufficit
nobis. Tanto tp̃re uobiscũ sum. et nõgno
det et patrẽ. Et ut interim oculos fidĩ
sanaret. prius admonetur scđm fidem:
ut possit ad speciẽ ꝑuenire. & ne sic
putaret phylippus cogitandũ dm̃. quo
inpatre. et pat̾ inme: Iam dudũ dixe¬
rat. qui me uidet uidet et patrẽ: sed
nondũ habet᷑ phylippꝰ sanũ oculum
unde uideret patrẽ:atq ideo nec unde
uderet ipsũ filiũ. patri coequalẽ. Itaq
aciem iñtis adhuc sauciam et tantam
lucẽ aspicere nonualentẽ. sanandam
atq firmandã fidĩ medicam̃tis fom̃¬
tisq suscepit: et ait. Non credis quia
ego inpatre. et pat̾ inie ẽ: Qui gͦ non¬
dum potest uidere quod demonstratu¬
rus ẽ dñs: non prius querat uidere qͦd
credat: sed prius credat. ut possit ocu¬
lus sanari quo uideat. Sola eñi serui
forma ex hibebatur seruilib oculis:
quia ille qui non rapinã arbitratꝰ ẽ¬

Expanded text:
dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me dit et Patrem. Et ut interim fidei oculos sanaret, prius admonetur secundum fidem, ut possit ad speciem pervenire. Et ne sic putaret Philippus cogitandum Deum, quoin Patre, et Pater in me est ? Jamdudum dixerat, Qui me vidit, vidit et Patrem. Sed nondum habebat Philippus sanum oculum, unde videret Patrem: atque ideo nec unde videret ipsum Filium Patri coaequalem. Itaque aciem mentis adhuc sauciam, et tantam lucem aspicere non valentem, sanandam atque firmandam fidei medicamentis fomentisque suscepit, et ait, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Qui ergo nondum potest videre quod demonstraturus est Dominus, non quaerat prius videre quod credat: sed prius credat, ut possit oculus sanari quo videat. Sola enim forma servi exhibebatur servilibus oculis: quia ille qui non rapinam arbitratus es
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat mortuũ. Eius eñi uoce ꝑ apłm
clamat᷑ ad mortuũ. surge qui dormis.
Cecus luce illuminabitur. cũ surrexe¬
rit. Surdos aũt quãmultos ante ocu¬
los suos dñs intuebatur. cũ diceret: qͥ
habet aures audiendi audiat. Quis
eni ante illũ sine corporis aurib sta¬
oculos querebat. cũ loqueretur utiq
udentib. sed uidentib ꝑ oculos car¬
nisꝰ. Nam cũ ei diceret phylippus. dñe
ostende nobis patrẽ. et sufficit nob̾:
bene quidẽ hoc intelligebat. ut de¬
monstratꝰ pat̾ possit sufficere. Sed
cui non sufficiebat equalis patri:
quomͦ sufficeret pat̾: Quare aũt
non sufficiebat: Quia non uidebat᷑.
Quare non uidebatur: Quia nondũ
erat sanus oculus unde uideri pos¬
set. Hoc eñĩ quod incarne dñi uide¬
batur his oculis. non soli discipuli
uiderunt qui honorauerunt: sed
et uidei qui crucifixerunt. Qui gͦ
alit̃ se uideri uolebat. alios oculos
requirebat. et ideo sic respondit

Expanded text:
excitat mortuum. Ejus enim voce per Apostolum excitat mortuum. Ejus enim voce per Apostolum clamatur ad mortuum, Surge, qui dormis. Caecus luce illuminabitur, cum surrexerit. Surdos autem quam multos ante oculos suos Dominus intuebatur, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum sine corporis auribus staoculos quaerebat, cum loqueretur utique videntibus, sed videntibus per oculos carnis? Nam cum ei diceret Philippus, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: bene quidem hoc intelligebat, ut demonstratus Pater posset sufficere; sed cui non sufficiebat aequalis Patri, quomodo sufficeret Pater? Quare autem non sufficiebat? Quia non videbatur. Quare non videbatur? Quia nondum erat sanus oculus, unde posset videri. Hoc enim quod in carne Domini videbatur his oculis, non soli discipuli viderunt qui honoraverunt, sed et Judaei qui crucifixerunt. Qui ergo aliter se videri volebat, alios oculos requirebat. Et ideo sic respondit
Abbreviated transcription (Latin):
diant qui non obediebant & dici¬
mus. Iile credidit: ac miramur cũ
audimꝰ. de his quos aliquando du¬
ros noueramꝰ. Cur ergo ninc miraris
credentẽ. innocentẽ. deo seruientem:
nisi quia conspicis uidentẽ quẽ no¬
ueras cȩcũ. conspicis uiuentẽ quem
noueras mortiũ: conspicis audientẽ
quẽ noueras surdũ: Nam uidete ta¬
lit̃ mortuos. de quib mortus dice¬
bat dñs cuidã. tardanti ne dnm̃
sequeret᷑. quia sepelire patrẽ uole¬
bat. Sine inquit mortuos sepelire
mortuos suos. Certe mortui sepulto¬
res non sunt corpore mortui: quia si
hoc eẽnt. mortua corpora sepelire
non possent: tam̃ eos mortuos uocat.
Ubĩtusi intus in anima. Sicut enĩ
etiã uisibilit plerumq indomo ui¬
tegra et salua. dñs eius domꝰ mortu¬
us iacet. sic incorpore integro multi
habent animã intus mortuã: et hos
sic excitat apłs. Surge qui dormis.
et ex surge amortus: et illuminabit
te xp̃c. Ipse illuminat excȩcatũ: qui

Expanded text:
diant qui non obediebant? et dicidiant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum; conspicis audientem, quem noveras surdum? Nam videte aliter mortuos, de quibus mortuis dicebat Dominus cuidam ideo tardanti, ne Dominum sequeretur, quia sepelire patrem volebat: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos . Certe mortui sepultores non sunt corpore mortui: quia si hoc essent, mortua corpora sepelire non possent. Tamen mortuos eos vocat: ubi, nisi intus in anima? Sicut enim etiam visibiliter plerumque in domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Ipse illuminat excaecatum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nos: sed et post nos. Post paruũ enĩ
tempus. postea quã ab oculis morta¬
libus recessit ut firmaretur in cordi¬
bus: quicumq crediderunt. non ui¬
dentes crediderunt: Et magnũ me¬
ritum habuit fides eorũ: cui fidĩ
comparande cor tantũ admouer̃t
ergo fecit dñs. ut inuitaret ad fidẽ.
hec fides nunc feruet in ȩccła toto
orbe diffusa: et nunc maiores sani¬
tates oꝑatur: ꝓpt̃ quas non ẽ de¬
dignatus tunc exhibere illas mino¬
res. Sicut enĩ animus melior ẽ corpo¬
re: sic et melior ẽ salus animi. quam
salus corporis. Modo caro cȩca non a¬
ꝑit oculos miraculo dñi: et cor cȩcum
aꝑit oculos sermoni dñi. Modo non
resurgit mortale cadauer. resurgit
anima quȩ mortua iacebat in uiuo
cadauere. Modo aures corporis sur¬
de non aꝑiuntur. Sed quã multi ha¬
bent aures clausas cordis. que tam̃
uerbo dĩ penetrante patescunt. ut
credant qui non credebant. et bene
uniant qui male uiuebant: et obe¬

Expanded text:
nos, sed et post nos. Post parvum enim nos, sed et post nos. Post parvum enim tempus, posteaquam ab oculis mortalibus recessit ut firmaretur fides in cordibus, quicumque crediderunt, non videntes crediderunt, et magnum meritum habuit fides eorum: cui fidei comparandae, cor tantum admoverunt ergo fecit Dominus, ut invitaret ad fidem. Haec fides nunc fervet in Ecclesia, toto orbe diffusa. Et nunc majores sanitates operatur, propter quas non est dedignatus tunc exhibere illas minores. Sicut enim animus melior est corpore; sic et melior salus animi, quam salus corporis. Modo caro caeca non aperit oculos miraculo Domini; et cor caecum aperit oculos sermoni Domini. Modo non resurgit mortale cadaver; resurgit anima, quae mortua jacebat in vivo cadavere. Modo aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obe
Abbreviated transcription (Latin):
sentib ecclẽ temporib priora p̃po¬
nere. Quodã quippe loco idemdñs
uidentib et ideo credentib p̃ponit
eos qui non uident et credunt. llã
usq eo illo tempore discipulorũ eiꝰ
nutabat infirmitas. ut quẽ uidebãt
iam resurrexisse: etiã contraectandũ
putarent ut crederent. Non sufficie¬
bat oculis quod iuderent. nisi et
manus admouerent᷑ m̃bris. et cica¬
trices tecentiũ uulnerũ tangerent᷑:
ut ille qui dubitabat discipulus. re¬
pente. tactis et cognitis cicatricib.
exclamaret: dñs m̃s. et ds̃ m̃s. Cica¬
trices ostendebant eũ: qui om̃ia
ulnera in aliis sanauerat. Nunqͥd
non poterat dñs sine cicatricibus
resurgere: Sed in corde discipłorũ
uuilnera nouerat: ꝓpt̾ quȩ sananda.
cicatrices in corpore suo seruauerat
& quid dñs illi. iam confitenti ac
dicenti. dñs ins et d̾s m̃s: Quia ui¬
disti. me inquit. credidisti: bea¬
ti qui non uident et credunt. Qͦ
dixit fr̃s nisi nos: Non quia solos

Expanded text:
aesentibus Ecclesiae temporibus priora praeponere. Quodam quippe loco idem Dominus videntibus, et ideo credentibus, praeponit eos qui non vident et credunt. Namque usque eo illo tempore discipulorum ejus nutabat infirmitas, ut quem videbant jam resurrexisse, etiam contrectandum putarent, ut crederent. Non sufficiebat oculis, quod viderent, nisi et manus admoverentur membris, et cicatrices recentium vulnerum tangerentur: ut ille qui dubitabat discipulus, repente tactis et cognitis cicatricibus exclamaret, Dominus meus et Deus meus! Cicatrices ostendebant eum, qui omnia vulnera in aliis sanaverat. Numquid non poterat Dominus sine cicatricibus resurgere? Sed in corde discipulorum vulnera noverat, propter quae sananda cicatrices in corpore suo servaverat. Et quid Dominus illi jam confitenti ac dicenti, Dominus meus et Deus meus? Quia vidisti me, inquit, credidisti: beati qui non vident, et credunt . Quos dixit, fratres nisi nos? Non quia solos
Abbreviated transcription (Latin):
quod solum uerũ ẽ. distinguit tem¬
pora. et soluit questionẽ: uerũ ẽ. Si
peccatũ insecreto ẽ: insecreto corripe
Si peccatũ publicũ ẽ et aꝑtum: pub¬
lice corripe: ut ille em̃detur. et cȩte¬

Expanded text:
cum solo verum est, distingue temcum solo verum est, distingue tempora, et solvis quaestionem, verum est, si peccatum in secreto est, in secreto corripe, si peccatum publicum est, et apertum publice corripe, ut ille emendetur, et caete
Abbreviated transcription (Latin):
ties te fatigaui: Si hac p̃scriptione
seueritas discipline dormiat. repres¬
sa disciplina: seuit inpunita nequitia.
Quid gͦ faciendũ ẽ: Corripiamus
uerbis: et si opus ẽ. et uerberibꝰ. Sed
delictum dimittamꝰ culpã de corde
abiciamus. Ideo enĩ dñs subdidit de
cordib ur̃is. ut si ꝑ caritatẽ imponit᷑
disciplina. de corde lenitas non rece¬
dat. Quid enĩ tam piũ. quã medicus
ferens ferram̃tũ: Plorat secandus et
secatur Plorat urendus et uritur. Nõ
ẽ illa crudelitas: absit ut seuicia me¬
dici dicatur. Seuit inuuiliuis. ut homo
sanetur: quia si uulnus palpetur homo
ꝑditur. Sic gͦ ista monuerim fr̃s mei:
ut fr̃s nr̃os qui peccauerint. om̃i mo¬
do diligamus. De corde nr̃o caritatẽ
in eos non dimittamus. et disciplinam
cũ opus ẽ demus. ne ꝑsolutionem dis¬
ciplinȩ crescat nequicia: et incipiamꝰ
bis. peccantes coram om̃ibus corripe.
ut cȩteri timorẽ habeant. Certe siqͥs

Expanded text:
ties te fatigavi? Si hac praescriptione ties te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, repressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid ergo faciendum est? Corripiamus verbis, et si opus est, et verberibus: sed delictum dimittamus, culpam de corde abjiciamus. Ideo enim Dominus subdidit, de cordibus vestris, ut si per charitatem imponitur disciplina, de corde lenitas non recedat. Quid enim tam pium quam medicus ferens ferramentum? Plorat secandus, et secatur: plorat urendus, et uritur. Non est illa crudelitas; absit ut saevitia medici dicatur. Saevit in vulnus, ut homo sanetur: quia si vulnus palpetur, homo perditur. Sic ergo ista monuerim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint omdo diligamus de corde nostro, charitatem in eos non dimittamus, et disciplinam, cum opus est, debemus, ne per solutionem disciplinae, vel crescat nequitia, et incipiamusbis: Peccantem coram omnibus argue, ut caeteri timorem habeant . Certe solus
Abbreviated transcription (Latin):
quid dimiseram replicabo tibi. Non
eñi m̃titur ueritas: non eñi fallit aut
fallitur. xp̃c. qui subiecit dicens: sic
et uobis faciet pat̾ ur qui incelis ẽ.
Inuenis patrẽ: imitare patrẽ. Si enim
imitari non uis: exheredari disponis.
Faciet gͦ ista uobis inquit pat̾ ur cȩ
lestis: si non remiseritis unus quisq
fr̃ib ur̃is ex cordib ur̃ĩs. Nedicas in
lingua ignosco: et corde differas.
Suppliciũ enĩ ostendit tibi ds̃. minan¬
do iundictam. Nouit dñs: ubi dicas.
liocẽ tuã homo audiuit: conscienti
am ds̃ inspicit. Si dicis dimitto: di¬
mitte. Melius ẽ. cũ clamas ore. et di¬
mittis incorde: quã blandus ore. cru¬
indisciplinati. et nolunt uapulare:
qui sic p̃scribunt nobis. quando uo¬
lumis dare disciplinã: peccaui: ignos¬
ce michi. Ecce ignoui: et iterũ pec¬
cat. Ignosce: ignoui. Peccat t̾rio. ig¬
nosce: tcio. Ignoui: lam quarto uapu¬
let. & ille. Nunquid septuagies sep¬

Expanded text:
quid tibi dimiseram, replicabo tibi. Non quid tibi dimiseram, replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas; non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, dicens: Sic et vobis faciet Pater vester, qui in coelis est. Invenis Patrem, imitare Patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque fatribus vestris ex cordibus vestris. Ne dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam blandus ore, cruindisciplinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies sep
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tabernaculũ fabricari multa ibi
numerosa dicta sunt. in magno sa¬
cram̃to. Inter cȩtera. uela cilicina uis¬
sa sunt fieri: non decem sed unde¬
cim: quia ꝑciliciũ ostenditur con¬
fessio peccatoꝵ. Quid aũt ampliuis
queris: Uis nosse. om̃ia peccata con¬
tineri numero isto septuagesimo
septimo: Septuplũ solet ꝓtoto com¬
putari. qm̃ septẽ dieb uoluitur
tempus: & finito septenario. rursus
ad caput reditur. ut eadẽ forma uol¬
uatur. E huiꝰmodo formȩ reuolutio¬
nes scła transeunt: aseptenario tam̃
numero non receditur. Opña enun
peccata dixit. quando septuagies
septies dixit: quia illud undecun
duc septies. fiunt septuagies septies.
ea septuagesimo septimo numero
p̃signauit. Nemo contra se teneat.
non ignoscendo: ne contra illũ te¬
neatur. quando orat. Dicit enĩ ds̃.
Dimite: et dimitetur tibi. Sed egs
prior dimisi: dimitte uł postea. Nam
si non dimiseris reuocabote: et quic¬

Expanded text:
est tabernaculum fabricari. Multa ibi est tabernaculum fabricari. Multa ibi numerosa dicta sunt, in magno sacramento. Inter caetera vela cilicina jussa sunt fieri, non decem, sed undecim : quia per cilicium ostenditur confessio peccatorum. Quid autem amplius quaeris? Vis nosse omnia peccata contineri numero isto septuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receditur. Omnia enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septuagies septies. ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur, quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. Sed ego prior dimisi: dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te; et quid
Abbreviated transcription (Latin):
ille. decem milia talentorũ: et ille.
decies decẽ. Alegituno enĩ numero
non recessum ẽ: in quo utroq inue¬
nies utraq peccata: uterq debitor:
et uterq ueniȩ deplorator. et impe¬
trator. Sed ille seriuis malus. seruus
ingratus. iniquus. noluit rependere
quod accepit: noluit p̃stare quod
illi indigno prestitũ fuit. Uidete gͦ¬
fr̃s. Nuisqͥs incipit abaptismo. liber
exit: dimissa sunt illi decem milia
talentorũ. Q cũ exierit. inuenire
habet conseruũ suũ debitorẽ. Ob¬
seruet gͦ ipsũ peccatũ. Numerus
undenarius. transgressio legis est.
Lex eñĩ denarius: Peccatũ undena¬
riũ. Lex eñĩ ꝑ decem: peccatũ ꝑun¬
decim. Quare peccatũ ꝑundecim:
Quia transgressio denarii ẽ: ut eas
ad undenariũ. In lege aũt modus
fixus ẽ: transgressio aũt peccatũ ẽ.
lam ubi transgrederis denariũ: ad
undenariũ uenis: ad eo magnũ mi¬
steriũ figuratum ẽ. quando iussum

Expanded text:
ille decem millia talentorum, et ille ille decem millia talentorum, et ille decies denos. A legitimo enim numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata. Uterque debitor, et uterque veniae deplorator et impetrator: sed ille servus malus, servus ingratus, iniquus, noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. CAPUT fratres: quisque incipit a Baptismo, liber exit, dimissa sunt illi decem millia talentorum; et cum exierit, invenire habet conservum suum debitorem. Observet ergo ipsum peccatum: quia numerus undenarius transgressio legis est. Lex enim denarius, peccatum undenarium. Lex enim per decem, peccatum per undecim. Quare peccatum per undecim? Quia transgressio denarii est, ut eas ad undenarium. In lege autem modus fixus est: transgressio autem peccatum est. Jam ubi transgrederis denarium, ad undenarium venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando jussum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: nulla culpa preteritur. ubi nonde¬
aginta septẽ generationes enumera¬
uit: quẽ numerũ dñs inpeccatoꝵ re¬
missione cõmendauit: qm̃ ab aptis¬
mo cȩpit numerare. ubi omia pecca
cipite sacram̃tũ mauis. In septuage¬
simo et septimo numero: misteriũ ẽ
remissionis peccatoꝵ. Pot generatio¬
nes inueniuntur axp̃o usq ad adam.
Deude paulo diligentuis in terroga ip¬
suis numeri secretũ: latebrasq euis in¬
quire. Pulsa diligentius: ut aꝑiatur
tibi. lusticia. lege dĩ constat. Uerum
ẽ. Nam lex indecem p̃ceptis comm̃¬
datur. ideo ille debebat decem milia
talentorũ. Ipse ẽ ille memorabilis
decalogus scriptus digito dĩ: traditꝰ
populo ꝑmoysen famulũ dĩ. Debe-¬
bat gͦ ille: decem milia talentorum:
om̃ia peccata significat: ꝓpt̾ nume¬
rum legis. Debebat et ille centum
denarios: non minus ab eodẽ nume¬
ro. Nam et centies centũ. fit decem
milia: et decies deni. fit centũ. Et

Expanded text:
est, nulla culpa praeteritur quae non deest, nulla culpa praeteritur quae non deaginta septem generationes enumeravit, quem numerum Dominus in peccatorum remissione commendavit; quoniam a baptismo coepit enumerare, ubi omnia peccacipite sacramentum majus. In septuagesimo septimo numero mysterium est remissionis peccatorum. Tot generationes inveniuntur a Christo usque ad Adam. Deinde paulo diligentius interroga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire: pulsa diligentius, ut aperiatur tibi. Justitia lege Dei constat: verum est. Nam lex in decem praeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus scriptus digito Dei, traditus populo per Moysen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Audite fr̃s magnũ misteriũ: ammi¬
rabile sacram̃tũ. Quando dñs bapti¬
⁊atus ẽ. lucas euangłista sõs ibi com¬
memorauit generationes eius. quo
ordine. qua serie. quo stemate. ad illã
generationẽ uentũ fuerit qua natꝰ
uenit usq ad ioseph descendendo. lu¬
cas aũt ascendendo cȩpit numerare.
Quare ille descendendo. ille ascenden¬
do: Quia matħs generationẽ. xp̃i cõ¬
memorabat. qua descendit ad nos: ideo
quando natus ẽ. xp̃c cepit numerare
descendendo. Lucas aũt. quia tẽ cȩpit
numerare quando baptizatus ẽ. xp̃c.
lbi ẽ initiũ ascensionis: iste ascenden¬
do numerare cepit. Numerando aũt:
compleuit generationes septuaginta¬
et septẽ. A quo numerabat intendite.
nos cũ peccati obligatione genera¬
uit: ꝑuenit usq ad adam: et nume¬
rantur generationes septuaginta
septẽ: hoc ẽ axp̃o usq ad adam. quas
diximus septuaginta septẽ: et ab
adam usq ad xp̃m septuaginta sep
tem. Si gͦ nulla generatio pret̾missa

Expanded text:
dite, fratres, magnum mysterium, admirabile sacramentum. Quando Dominus baptizatus est, Lucas evangelista sanctus ibi commemoravit generationes ejus, quo ordine, qua serie, quo stemmate ad illam generationem ventum fuerit, qua natuvenit usque ad Joseph descendendo : Lucas autem ascendendo coepit numerare. Quare ille descendendo, ille ascendendo? Quia Matthaeus generationem Christi commendabat, qua descendit ad nos; ideo quando natus est Christus, coepit numerare descendendo. Lucas autem quia tunc coepit numerare, quando baptizatus est Christus; ibi est initium ascensionis: iste ascendendo numerare coepit, numerando autem complevit generationes septuaginta septem. A quo numerabat? Intendite nos cum peccati obligatione generavit. Pervenit usque ad Adam, et numerantur generationes septuaginta septem: hoc est, a Christo usque ad Adam, quas diximus septuaginta septem; et ab Adam usque ad Christum septuagintem. Si ergo nulla generatio praetermissa
Abbreviated transcription (Latin):
debebat. Iam plus ẽ quam septuagies
septies: et tam̃ iratus ẽ dñs quia ei ñ
dimisit. Non solum eñĩ centũ plus ft̃
quã septuaginta septẽ. sed centũ dena¬
rii forte mille assi sunt. Sed quid ad
simus ignoscere: si nobis desideramꝰ
ignosci. Si eñi consideremꝰ peccata nr̃a.
et numeremus quid facto. quid ocu¬
lo. quid aure. quid cogitatione. quid
innumerabilib motib. nescio utrũ
dormiamꝰ sine talento. Ergo cotidie
petimus: cotidie diuinas aures oran¬
do pulsamus. cotidie nos ꝓsternimꝰ
et dicimus: dimitte nobis debita nr̃a.
sicut et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.
Que debnita tua: Omĩa. an aliquam
partẽ: Respondebis. Om̃ia. Sic gͦ et
tu. debitori tuo. Hanc gͦ regulam po¬
nis: hanc oditionẽ loqueris. hoc
pacto et placito quando oras cõme¬
moras. utdicas dimitte nobis. sicut
et nos dimittimus debitorib nr̃is.¬

Expanded text:
debebat. Jam plus non est quam septuagies debebat. Jam plus non est quam septuagies septies? Et tamen iratus est Dominus, quia ei non dimisit. Non solum enim centum plus sunt quam septuaginta septem; sed centum denarii forte mille asses sunt. Sed quid ad simus ignoscere, si nobis desideramus ignosci. Si enim consideremus peccata nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid aure, quid cogitatione, quid innumerabilibus motibus; nescio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidie petimus, quotidie divinas aures orando pulsamus, quotidie nos prosternimus et dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita tua? Omnia, an aliquam partem? Respondebis, Omnia. Sic ergo et tu debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hanc conditionem loqueris: hoc pacto et placito quando oras, commemoras, ut dicas, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus debitoribis