comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Niuit autẽ ipse ꝓpt̾ patrẽ missus abeo. qͥa semedipsũ ex inal¬
niuit. factus obȩdiens usq ad mortẽ crucis. Si eñi scđm id qđ acce¬
pimꝰ uiuo ꝓpt̾ patrẽ qđ alibi ait pat̾ maior meẽ: sic̃ & nos
uiuimꝰ ꝓpt̃ ipsũ qͥa maior.ẽ. nob. hoc exeo qđ missus. ẽ. factũ
est Missio quippe eiꝰ exinanitio sui ma&ipsius .ẽ. & forme seruilis
acceptio qđ recte intelligit᷑ seruata eciã filii cũ patre. aqualitate
naturi Aaior ẽ. eni pater homini filio. sed ȩqualẽ hab& dm̃ filiũ
Inquã sentenciã. si recte accipiguntur hȩc uerba ita dix̃. Sicut
tanquã maiorẽ referã uitã meã. ex inanitio mea fecit inquã me

Expanded text:
t autem ipse propter Patrem, missus ab eo; quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad mortem crucis . Si enim secundum id accipimus, Vivo propter Patrem, quod alibi ait, Pater major me est ; sicut et nos vivimus propter ipsum, qui major est nobis: hoc ex eo quod missus est, factum est. Missio quippe ejus exinanitio suimetipsius est, et formae servilis acceptio: quod recte intelligitur, servata etiam Filii cum Patre aequalitate naturae. Major enim est Pater homine fiIn qua sententia si recte accipiuntur haec verba, ita dixit: « Sicut tanquam majorem referam vitam meam, exinanitio mea fecit, in qua me
Abbreviated transcription (Latin):
ineu credendo amare. credendo diligere. credendo ineiꝑ
ire & ei mẽbris incorporari. Ipsa est gͦ fides quã de nob
exigit ds̃ & ñ inuenit qđ exigat. nisidonauerit qđ inue¬
niat: quȩ fides : Nisi quã definit alio loco apłs plenissime
diceñs: Neq circũcisio aliꝗd ual& neq p̃putiũ sed fides
quae ꝑdilectionẽ oꝑatur. ñqualiscũq fides. sed fides quae¬
pdispitione oꝑatur  Hec inte sit & intelligis de doctri¬
padi quideni intelligis: euia doctrina ista nẽ mea
sed eiꝰ quimisit me Id est intelligisqͥa xp̃s filiꝰ dĩ qͥest
doctrina patris ñ .ẽ. exscipso. sed filiꝰe patris. Sabelli¬
anã heresem sententia ista dissoluit Sabelliani eñi di¬
cere ausi sunt. ipsũ. ẽt. filiũ qͥest & pat̃. duo. ee. no¬
mina sed unã rem Si duo essent nomina & resuna ñ
diceret᷑ mea doctrina ñ .ẽ. mea: Vtiq: situa doctrina
ñ est tua. odñe cuiꝰ. ẽ. nisi aliussit cuiꝰsit. Qđ dixisti

Expanded text:
in eum? Credendo amare, credendo diligere, credendo in eum ire, et ejus membris incorporari. Ipsa est ergo fides quam de nobis exigit Deus: et non invenit quod exigat, nisi donaverit quod inveniat. Quae fides, nisi quam definivit alio loco Apostolus plenissime dicens: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides quae per dilectionem operatur ? Non qualiscumque fidesper dilectionem operatur: haec in te sit, et intelliges de doctrina. Quid enim intelliges? Quia doctrina ista non est mea, sed ejus qui misit me: id est, intelliges quia Christus Filius Dei, qui est doctrina Patris, non est ex seipso, sed Filius est Patris. 7. Sabellianam haeresim sententia ista dissolvit. Sabelliani enim dicere ausi sunt ipsum esse Filium qui est et Pater; duo esse nomina, sed unam rem. Si duo essent nomina, et res una, non diceretur, Mea doctrina non est mea. Utique si tua doctrina non est tua, o Domine, cujus est, nisi alius sit cujus sit? Quod dixisti,
Abbreviated transcription (Latin):
resistut increlit ua qui resistit qͦmͦ uiuificat᷑ Ad uersarius
e. sldio luis qͥ penetrandus e. nauerait aciemesed el audot
inte. Nulnt g quida qͥ ñ credunt credant & aperiant a bnant
cinlominabunt. Sciebat eni abinicio ibs dessenter selentes
neũ du & distinx eredentes añ credentibꝰ ex p̃sste causẽ qui¬

Expanded text:
resistit, non credit. Nam qui resistit, quomodo vivificatur? Adversarius est radio lucis, quo penetrandus est: non avertit aciem, sed claudit mentem. Sunt ergo quidam qui non credunt. Credant et aperiant, aperiant et illuminabuntur. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentesaquam dixit et distinxit credentes a non credentibus, expressit causam qu
Abbreviated transcription (Latin):
ta si aiste : & utrũq c̃iunctũ unauita ñduȩ : qc unus ds̃ ñ duodii :
& hoc ipsũ sit esse uitã. Quomodo ergo dedit filio uitã pat᷑: ñ sic qua¬
si ante fuerit filius sine uita : atq ut̃ iuuer& apatre. accepit uitam.
Nã si hoc ess&e ñ baberte utã insem& ipso. ł cce deanima loquebar ẽ ani¬
ma: & ñsit sapiens: & ñ sit uista anima ẽ : & si ñsit pia anima c̃. Aliud
illi ergo ẽ: eẽ anima :. aliud uero eẽ. sapientẽ : eẽ uistã : eẽ prã. Est eroͦ
aliquid qđ ñ dũẽ. sapiens : ñdũ iusta : ndũpia : ñ tam̃ nihilẽ : ñ tamen

Expanded text:
ta, sit et iste; et utrumque conjunctum una vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: ta, sit et iste; et utrumque conjunctum una vita, non duae; quia unus Deus, non duo dii: et hoc ipsum sit esse vitam. Quomodo ergo dedit Filio vitam Pater? Non sic quasi ante fuerit Filius sine vita, atque ut viveret a Patre acceperit vitam: nam si hoc esset, non haberet vitam in semetipso. Ecce de anima loquebar. Est anima: etsi non sit sapiens, etsi non sit justa, anima est; etsi non sit pia, anima est. Aliud illi ergo est esse animam, aliud vero esse sapientem, esse justam, esse pium. Est ergo aliquid quo nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuob ipsis. Nã clausi amittitis qđ aꝑti ꝑcipitis ñ inuobis ipsisha¬
bais lucẽ. Sole occidente : cenete lucẽ si potestis. Noxẽ. & lumi¬
ne nocturno ꝑfruimini subducta lucerna tenete lucẽ  uuen q
sub tracta lucerna : mitnebris remanetis. ñ lucẽ inuobis ipsesda¬
abais. Hoc ẽ. ergo haberelucẽ in se m&e ĩpso. n indigere luce exal¬
tero. łcce ubisiquis intelligat ostend&e filiũ ȩqualẽ patriubiait.
Sic̃ hab& pat᷑ uitã insem& ipso : sic dedit filio habere uita in sem&¬
apso : ut hoc solũ int̾sit int̃patrẽ & filiũ. Quia pat̾ hab& uitã insema¬
sim : pascua mentis st̃ : ñ fastidiamꝰ ut uiuamꝰ. Ecce inquis fateris ipse
qđ uitã pat̾ filio dedit ÷̃ ut habeat eam qͥdẽ insemae ipso. sic̃ pat᷑ hab&
uitã in sem&e ipso: Non indigens ille: non indigeat & iste : ut sit illa ui¬

Expanded text:
non in vobis ipsis: nam clausi amittitis, quod aperti percipitis. Non in vobis ipsis hanon in vobis ipsis: nam clausi amittitis, quod aperti percipitis. Non in vobis ipsis habetis lucem: sole occidente tenete lucem, si potestis: nox est, et lumine nocturno perfruimini; subducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracta lucerna in tenebris remanetis, non lucem in vobis ipsis habetis. Hoc est ergo habere lucem in semetipso, non indigere luce ex altero. Ecce ubi, si quis intelligat, ostendit Filium aequalem Patri, ubi ait, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso: ut hoc solum intersit inter Patrem et Filium, quia Pater habet vitam in semesimus: pascua mentis sunt, non fastidiamus, ut vivamus. Ecce, inquis, fateris ipse quod vitam Filio Pater dedit, ut habeat eam quidem in semetipso, sicut habet Pater vitam in semetipso, non indigens ille, non indigeat et iste; ut sit ille vi
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥtait mors eiꝰ. ẽ: cũ aũ fit iusta. fit particeps alterius uitȩ quȩ
ñẽ. qđ ipsa. Erigendo se quippe addm̃ & in herendo dõ: ex illo uisti¬
ficat᷑. Dictũ ẽ. enĩ. Credenti ieũ qͥiustificat impiũ: deputat᷑
fides eiꝰ aduistitiã . Deficiendo abillo fit mni qua : ꝓficiendo adillũ
fit uistitia. Nonne uidet᷑ tibi quasi aliquid frigidũ : igni ad¬
motũ feruescere : remotũ abigne torpescere & ñ ne uidetur
tibi quiddã tenebrosũ. ad mot ũluci clarescere: remotũ aluce
nigrescera ⁊ tale quiddã ẽ. anima : ñtale aliquid ds. Pocest & ho¬
mo dicere habere selucẽ nunc inoculis suif. Dicant ergo quasi qua¬
da uoce ꝓpriȩ. oculitui sipos sunt habemꝰ lucẽ in nobĩ ipsis Con¬
tradicitur ñ ꝓpriȩ dicitis habere uos lucẽ inuobis ipsiss habais
lucẽ. sed incelo hab& is lucẽ : si forte nox ẽ. sed inluna inlucsi nis

Expanded text:
iniquitate, mors ejus est: cum autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae iniquitate, mors ejus est: cum autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae non est quod ipsa, erigendo se quippe ad Deum et inhaerendo Deo, ex illo justificatur. Dictum est enim: Credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Deficiendo ab illo fit iniqua, proficiendo ad illum fit justa. Nonne videtur tibi quasi aliquid frigidum igni admotum fervescere, remotum ab igne torpescere? nonne videtur tibi quiddam tenebrosum, admotum luci clarescere, remotum a luce nigrescere? Tale quiddam est anima, non tale aliquid Deus. Potest et homo dicere, habere se lucem nunc in oculis suis. Dicant ergo quasi quadam voce propria oculi tui si possunt: Habemus lucem in nobis ipsis. Contra dicitur: Non proprie dicitis habere vos lucem in vobis ipsis: habetis lucem, sed in coelo; habetis lucem, si forte nox est, sed in luna, in lucernis,
Abbreviated transcription (Latin):
haba utã. sed insemae ipso. Uiuere quippe suũ in illo ẽ: ñ aliun-¬
de nalienũ ẽ : ñ quasi mutuatur uitã: nec quasi particeps
fit iuite eius : uitȩ quȩ ñ ẽ. qđ ipse : sedhabae uitã in semce¬
ipso ut ipsa uita sibi sit ipse. Si pot uero adhuc inde modicũ quid dicere
exemplis ꝓpositis ad intelligentiã urãm in formandã: dño adiuuante po-
tuero : & piaeate intentionis urẽ. Uiuit ds̃ uiuit & anima. sediutadei
inmutabilis ẽ : uita animȩ mutabilis ẽ. Ds̃ nec ꝓficit. nec deficit: sed ẽ.
ipse sẽꝑ inse. ẽ it a ut ẽ : ñ alit̃ . nuncalit̃ postea : alit̾ antea. Animȩ
uero uita: ualde alit atq. alit̃ : uuebat stulta : iuiuit sapiens. iuue¬
bat inuiqua : uiuit nunc uista. Hunc meminit: nuncobliuiscit:
nunc discit : nunc discere ñ potest. Nunc ꝑdit qđ didicerat: nunc ꝑ¬
cipit qđ amiserat. Mutabilis uita animȩ. Ecũ uiuit anima in

Expanded text:
habet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non aliunhabet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non aliunde, non alienum est: non quasi mutuatur vitam, nec quasi particeps fit vitae, ejus vitae quae non est quod ipse; sed habet vitam in semetipso, ut ipsa vita sibi sit ipse. Si potuero adhuc modicum quid inde dicere, exemplis propositis ad intelligentiam vestram informandam, Domino adjuvante pe. Vivit Deus, vivit et anima: sed vita Dei immutabilis est, vita animae mutabilis est. Deus nec proficit, nec deficit; sed est ipse semper in se, est ita ut est: non aliter nunc, aliter postea, aliter antea. Animae vero vita, valde aliter atque aliter: vivebat stulta, vivit sapiens; vivebat iniqua, vivit justa: nunc meminit, nunc obliviscitur; nunc discit, nunc discere non potest; nunc perdit quod didicerat, nunc percipit quod amiserat: mutabilis vita animae. Et cum vivit anima in
Abbreviated transcription (Latin):
uiuent. Certist̃ : securi st̃ uiuent. Predicat᷑ xp̃c ÷ uerbũ dĩ: fili-¬
us dĩ : ꝑquẽ factast̃ om̃a . Certe dispensationis gr̃a: assumpta
carne natus ex uirgine. Infans in carne : uiuens incarne: pa¬
tiens in carne : moriens incarne. Resurgens in carne : ascen¬
dens in carne. Promittens resurrectionẽ carni : ꝓmittens resur-¬
rectionẽ m̃ti. Menti ante carne : carni post mentẽ. Qui au-¬
dit & obaudit uiu&. Qui audit & ñ obaudit. idẽ. audit &e con¬
tẽp̃nit audit & nc̃redit ñ uiu&. Quare ñ uiuoe qc ñ audit.
Quid ẽ. ñ audit non obaudit. Ergo qͥ audierint uiuent.
Adtende nunc qđ dixeramꝰ differendũ : ut nunc sifieri potue¬
rit aperiat᷑ : subicit c̃tinuo de hac ipsa resurrectione. Si¬
cut enĩ pat̃ hab& uitã in semae ipso. sic & dedit. filio habęre
uitã insem& ipso. Quid ẽ. hab& uitã pat̾ insemce ipso ꝵ ñ alibi

Expanded text:
vivent: certi sint, securi sint, vivent. Praedicatur Christus Verbum Dei, Filivivent: certi sint, securi sint, vivent. Praedicatur Christus Verbum Dei, Filius Dei, per quemfacta sunt omnia, certe dispensationis gratia assumpta carne natus ex Virgine, infans in carne, juvenis in carne, patiens in carne, moriens in carne, resurgens in carne, ascendens in carne, promittens resurrectionem carni, promittens resurrectionem menti, menti ante carnem, carni post mentem. Qui audit et obaudit, vivet: qui audit et non obaudit, id est, audit et contemnit, audit et non credit, non vivet. Quare non vivet? Quia non audit. Quid est, non audit? Non obaudit. Ergo qui audierint, vivent. 11. Attende nunc quod dixeramus differendum, ut nunc, si fieri potuerit, aperiatur. Subjecit continuo de hac ipsa resurrectione, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Quid est, habet vitam Pater in semetipso? Non alibi
Abbreviated transcription (Latin):
b nris solẽ nrm̃: ñque desiderant᷑ oculi carnis. sed cui ȩstuant
aperiri oculi cordis. Ipsũ ergo audiamꝰ. Am̃ am̃ dico uobis qeuenit
hora & nunc ẽ. quando mortui. Vid& e exprimi resurrectionem :
quando mortui audient uocẽ filii dĩ & qui audierint uiuent. Qua¬
re addidit qc audierint uiuent possint enĩ audire nisi uiuerent :
sufficer& ergo : uenit hora & nuncẽ. quando mortui audient uo-¬
cem filudĩ : Iã nos intelligeremꝰ uiuentes eos : quandonisi uiuereni
audire ñ possent. Non iñquit ꝗc uuunt audiunt : sed audiendo
re uiuescunt : audient. & qui audierint uiuent. Quid ẽ. ergo audi.¬
enta nisi obaudient. Quantũ enĩ ꝑtinent adauris auditũ : nom̃s
qͥ audient iuiuent. Multi enĩ audiunt & ñcredunt: audiendo
& ñ credendo ñ obaudiunt ñ obaudiendo ñuiuunt. Itaq. hic qͥ
audient : nihil ẽ.aliud quã qͥ obaudient. Qui ergo obaudierint

Expanded text:
bus nostris solem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant bus nostris solem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant aperiri oculi cordis. Ipsum ergo audiamus: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui, videte exprimi resurrectionem, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Quare addidit, Qui audierinticeret ergo, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei. Jam nos intelligeremus viventes eos; quando nisi viverent, audire non possent. Non, inquit, quia vivunt audiunt, sed audiendo reviviscunt: audient, et qui audierint vivent. Quid est ergo, audient; nisi, obaudient? Quantum enim pertinet ad auris auditum, non omnes qui audient vivent: multi enim audiunt et non credunt; audiendo et non credendo non obaudiunt: non obaudiendo non vivunt. Itaque hic, qui audient, nihil est aliud quam qui obaudient. Qui ergo obaudierint,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis resurrectio & ut qͥ resurgunt inaȩt̃nũ uiuant: hoc erit ce
in nouissima hora. Quid igitur : qͦmodo intellegimꝰ duas istas
resurrȩctiones & nũquid & forte qͥ nunc resurgunt : tunc ñre sur¬
gent. ut aliorũ fiat nunc resurgectio aliorũ tunc ñ est ita.
Nã ista resurrectione sirecte credidimꝰ : resurreximus. & nosipsi
qciã resurreximꝰ : alteram in finẽ resur rectionẽ ex pectamus.
Sed & nunc in ȩt̃ nã uitã resurreximꝰ: simfide ipsa ꝑseuerant᷑ ma¬
nemꝰ : & tunc inȩt̃nã uitã resurgemꝰ quando angelis coequa¬
bimur. Ipse igit᷑ distinguat : ip̃se aperiat qđ loqui ausi sumꝰ:
qͥ modo fiat resurrectio ante resurrectionẽ a non aliorũ & alio¬
rũ. sed eorũdẽ : nec talis qualis latari: sed iniuitã ȩt̃nã. Ape¬
riat plane. Auqi dilucescentẽ magistrũ. & inlabentẽ cordi¬

Expanded text:
qualis resurrectio? Ut qui resurgunt, in aeternum vivant. Hoc erit et qualis resurrectio? Ut qui resurgunt, in aeternum vivant. Hoc erit et in novissima hora. 10. Quid igitur? quomodo intelligimus duas istas resurrectiones? Numquid forte qui nunc resurgunt, tunc non resurgent; ut aliorum fiat nunc resurrectio, aliorum tunc? Non est ita. Nam ista resurrectione, si recte credidimus, resurreximus; et nos ipsi qui jam resurreximus, alteram in fine resurrectionem exspectamus. Sed et nunc in aeternam vitam resurreximus, si in fide ipsa perseveranter manemus; et tunc in aeternam vitam resurgemus, quando Angelis coaequabimur . Ipse ergo distinguat, ipse aperiat quod loqui ausi sumus: quomodo fiat resurrectio ante resurrectionem, non aliorum et aliorum, sed eorumdem; nec talis qualis Lazari, sed in vitam aeternam. Aperiet plane. Audite dilucescentem magistrum, et illabentem cordi
Abbreviated transcription (Latin):
sut amorte adiutã. Ad quã uitã ⁊ ad ȩt̃nã : nonergo sic̃ &e corpꝰlata-¬
ri. Tran sut enĩ. & ille amorte sepulchri. ad uitã hominũ : sed ñȩt̾nã.
iterũ moriturus. Resurrec turiaũ infine scłi mor tui: iniuta
mortuorũ in ȩt̾nã uitã. ante resurrectionẽ mortuorũ. in ȩt̾nã
uitã. Uenit hora inquit. Tuꝓcul dubio mbutꝰ fide : resurrectio¬
nis carnis eopectabas horã illã finis scłi. diem uidicii : quã
ne in isto loco expectares. addidit & nunc ẽ. Qđergodicit ue¬
nit hora : ñdicit dehora illa nouissima: ubi inuoce in iuissu ar-¬
changeli & intuba qĩ dñs ipse descendit decȩlo : & mortui in ap̃o
resurgent primi. Deinde nos uiuentes qͥreliqͥ sumꝰ :̃ simulcũ illis
rapiemur in nubib: obuiã xpo inaera : &ita sẽꝑ cũ dño erimus.
Ueni& hora illa ÷ sed ñ est nunc. hora uero ista quȩ sit aduertite. Uenit
hora & nunc ẽ quid uea fit ⁊ quid nisi resurrectioi ̃ mortuorũ. &

Expanded text:
iit a morte ad vitam. Ad quam vitam? Ad aeternam. Non ergo sicut corpus Lazari: transiit enim et ille a morte sepulcri ad vitam hominum, sed non aeternam, iterum moriturus; resurrecturi autem in fine saeculi mortui, in vitam mortuorum in aeternam vitam, ante resurrectionem mortuorum in aeternam vitam: Venit hora, inquit. Tu procul dubio imbutus fide resurrectionis carnis, exspectabas horam illam finis saeculi, diem judicii, quam ne in isto loco exspectares, addidit, et nunc est. Quod ergo dicit, Venit hora, non dicit de illa hora novissima, ubi in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei Dominus ipse descendet de coelo, et mortui in Christo resurgent in nubibus obviam Christo in aera, et ita semper cum Domino erimus . Veniet illa hora, sed non est nunc. Hora vero ista quae sit, advertite: Venit hora, et nunc est. Quid in ea fit? Quid, nisi resurrectio mortuorum? Et
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus. filius hominis ẽ. Pro inde qx filius hominis ẽ quid ac¬
copeti lotestatẽ & iudiciũ facere. Qđ uidiciũ i infine scł̃i. &&
ibi erit resurrectio moreuorũ sed corporũ. Animas ergo sus

Expanded text:
homo factus, filius hominis est. Proinde quia filius hominis est, quid achomo factus, filius hominis est. Proinde quia filius hominis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine saeculi: et ibi erit resurrectio mortuorum, sed corporum. Animas ergo susc
Abbreviated transcription (Latin):
luminat ñ omnem animã sed omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ. Cũ ergo ipsi m̃tiloquor audiat. id est obȩdiat & uiuat.
Noli itaq dñe tacere deresurrectione cãnis. ne ñ eã credant
homines. & remaneamꝰ nos argum̃tatores ñ prȩdicatores.
Ergo sic̃ pat̾ hab& uitã insemae ipso sic dedit & filio uitã habere
in sem& ipso. Intellegant ꝗc audiunt. credant ut intelligant
obȩdiant & iuuant. audiant adhuc aliud. nehic finita resur¬
rectionẽ esse putent & dedit ei potestatẽ & iudiciũ facere.
Mius pat̾ cuidedit filio ⁊ cui enĩ dedit uitã habere in semoe¬
ipso. Potestatẽ dedit ei & iudiciũ facere . q filius hominis ÷¬
ste enĩ xp̃s & filius dĩ a& filius homnis ẽ. In principio erat uer.
bũ. & uerbũ erat apuddm̃ & ds̃ erat uerbũ. Hoc erat in princi¬
pio apuddm̃. Ecce qͦ modo dedit ei uitã habere in semor ipso sed
qc uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nob̾. ex uirgine mraria

Expanded text:
luminat, non omnem animam, sed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius hominis esbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Ecce quomodo dedit ei vitam habere in semetipso. Sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ex virgine Maria
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uiuificat᷑. Ueniente itaq uerbrĩ & infuso audientib factisq illis ñso¬
lũ audientib sed &iã obedientib resurgoe anima amorte sua aduu¬
tã suã. hoc ẽ ab iniqͥtate ab insipientiã abimpi& att addm̃ suũ qͥ ẽ illa¬
ccedite inquit adeũ. & quid uob erit a & inluminamini. Sieres
accedendo inluminamini: & recedendo tenebramini ñ erat inũob
rie mini. siergo accedendo uiuitis recedendo morięmini. ñerit in
uob ura ipsa ẽ. enĩ uita urã. Quȩ ẽ. lux urã qm̃ apudte ei fonsui¬
te & inlumin&uo uidebimus lum̃. Nonergo sic̃ anima aliquuđ aliuid
e. antequia inlumindur. & fit melius cũ in limminat᷑ parenc ipario¬
ne melioris. &ita & uerbũ dĩ filius dĩ aliquid aliuderatiantedemoe
neciper& uita ut participando habeat iuitã sediue q d abre inisemce¬
ipso ratꝑhoc ipsc e ipsa uita. Quidergo ait dedit Filio habie enotama

Expanded text:
non vivificatur. Veniente itaque verbo et infuso audientibus, factisque illis non sonon vivificatur. Veniente itaque verbo et infuso audientibus, factisque illis non solum audientibus, sed etiam obedientibus, resurgit anima a morte sua ad vitam suam; hoc est, ab iniquitate, ab insipientia, ab impietate ad Deum suum, qui est illccedite, inquit, ad eum. Et quid nobis erit? Et illuminamini . Si ergo accedendo illuminamini, et recedendo tenebramini; non erat in voriemini. Si ergo accedendo vivitis, recedendo morimini; non erat infons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . 13. Non ergo sicut anima aliquid aliud est antequam illuminetur, et fit melius cum illuminatur participatione melioris; ita et Verbum Dei, Filius Dei, aliquid aliud erat antequam acciperet vitam, ut participando habeat vitam: sed vitam habet in semetipso; ac per hoc ipse est ipsa vita. Quid ergo ait, Dedit Filio vitam habere in
Abbreviated transcription (Latin):
rad os aduocẽ : linguã addistinctionẽ uocũ ñmouer&. Hisitaq
openib uiuere sẽ ostendit : & esse aliquid qđ sit corpore meliuis
Ded nũquid his operib sapientẽ : piã : iustã se ostendit a ñne ambu¬
lant operant᷑ : udent audiunt loquunt᷑ & stulti &impii & inuistia
nec uita habebat qua ipsa uiuerae : sed qua corpꝰ uuificarte : Aliud
ẽ⁊eni manima unde corpꝰ uiuificat᷑. aliud unde ipsa uiuificatur:
silsius quippe ẽ quã corpꝰ sed melius quã ipsac̃ ꝗs Est ergo ipsaciã
qsi qumsiotens iniusta impia uita corporis. Quia uero uita eꝰ ẽ
gͥs quomodo cũ ipsaẽ. incorpore. prȩstat illi uigorẽ. de corẽ mobili¬
catẽ officia membroꝵ siccũ uita eiꝰ ds in ipsã ẽ. prȩstat illi sapientiã
pietatẽ iustitiã caritatt̃. Aliud ẽ. igit qđ prestat᷑ corporideania aliud
qđ prestat᷑ animȩ dedõ. Uiuificat &iuuificat᷑. mortua uiuas icat supsa

Expanded text:
ocum non moveret. His itaque operibus vivere se ostendit, et esse aliquid quod sit corpore melius: sed numquid his operibus, sapientem, piam, justam se ostendit? Nonne ambulant, operantur, vident, audiunt, loquuntur et stulti, et impii, et injusti? nec vitam habebat qua ipsa viveret, sed qua corpus vivificaret. Aliud est enim in anima unde corpus vivificatur, aliud unde ipsa vivificatur. Melius quippe est quam corpus; sed melius quam ipse est Deus. Est ergo ipsa, etiamsi sit insipiens, injusta, impia, vita corporis. Quia vero vita ejus est Deus, quomodo cum ipsa est in corpore, praestat illi vigorem, decorem, mobilitatem, officia membrorum; sic cum vita ejus Deus in ipsa est, praestat illi sapientiam, pietatem, justitiam, charitatem. Aliud est ergo quod praestatur corpori de anima; aliud quod praestatur animae de Deo: vivificat, et vivificatur; mortua vivificat, si ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
noueritis qe de illa loquor. quid a h̃o  sic̃ enĩ pãt hab& uitã
insem& ipso sicdedit filio uita habere in sem& ipso : hab &e ui¬
ta qđ pat̃ ẽ. qđ filus ẽ. adquid ꝑtince ad animã anad corpꝰa non enĩ
anima potest sentire sapientiam. Hab& enĩ &pecus animai sed
pecoris anima ñ potest sentire sapientiã. Ergo anima huma¬
na potest sentire istã uitã . quã hab& pat̃ insem& ipso & dedit¬

Expanded text:
noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim  anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in sem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ẽ. hẏmeneius & filetꝰ qͥcirca ueritatẽ aberrauer̃ dicentes.
resurfectionẽ iã factũ esse. & fidẽ. quorundã sub uertunt. Iã fac¬
tũ eẽ. resurrectonẽ dicebant. sed eo modo ut alia ñ speraret᷑. & re¬
p̃hendebant homines qͥsperabant resurrectionẽ carnis uelut &iã
resurrectio quȩ ꝓmissa erat credendo impleret᷑ inm̃te. Re prȩ¬
hendit eos apłs. Cur eos reprehendite ñ ne hoc dicebant. quid
modo dñs loquebat᷑. Uenit hora & nunc ẽ. quando mortu i au¬
dient uocẽ filii ͣ & qui audierint uiuent. Sed deiuitam̃tiũ
loquor. adhuc ait tibi iħs ñdũ loquor deuita corporũ. sed
quor de uita uitȩ corporũ idẽ de animarũ inquib ẽ. uita
corporũ. Nã scio eẽ corpora inmonum̃tis iacentia. scio &cor-¬
poraurã inmonum̃tis futura ñdũ de illa resurrectione loquor.
De ista loquor. in ista resurgite neadpȩnã illã resurgatis. Sed ut

Expanded text:
quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui aorporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
dierint uiuent. qx om̃s qͥ obȩdierint uiuent. Ecce uidimꝰ resur¬
rectionẽ m̃tis. n eggo amittamꝰ defide. resurrectionẽ carnis. łt
nͥsi tuqnẽ iħu dixeris eã. quã obponemꝰ c̃ tradictorib om̃s enĩ secte
quȩ se aliquã religionẽ hominib inserere prȩ sumpser̃ ñ nega uer̃
istã m̃tiũ resurrectionẽ nediceraeur eis. siñ resurgit ãnima
quare mͥloqueris .i quid in me facere iusa siñ facis exdeterio¬
re meliorẽ quare loquerisa siñ facis ex inqͦ uistũ quare loque¬
risa siaũ facis exiniqͦ uistũ exc impiopiũ exstulto sapientẽ fa¬
teris resurgere animã meã sibi obtemperauero sitibi credidero
olentes ergo credisibi om̃s qͥ instituer̃ alicuiꝰ &iã false religio¬
nis sectam negare istã resurrectionẽ m̃tiũ ñ potuer̃: om̃s de
illa c̃senser̃. sed multi carnis resurrectionẽ negauer̃. Dixer̃ in
fide iã factũ eẽ. resurrectionẽ. Talib resistit ãpostolus dicenf.ex

Expanded text:
Ecce videmus resurrectionem mentis: non ergo amittamus fidem de resurrectione carnis. Et nisi tu, Domine Jesu, dixeris eam, quem opponemus contradictoribus? Omnes enim sectae, quae se aliquam religionem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem: ne diceretur eis, Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? quid in me facere vis? si non facis ex deteriore meliorem, quare loqueris? si non facis ex iniquo justum, quare loqueris? si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto sapientem, fateris resurgere animam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. Volentes ergo sibi credi omnes qui instituerunt alicujus etiam falsae religionis sectam, negare istam mentium resurrectionem non potuerunt; omnes de illa consenserunt: sed multi carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apostolus, dicens: Ex
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ audiunt & iu uuit imn de nsi audiendo uiuunt. Amicꝰ enĩ
sponsi.istat & audit eũ. & gaudio gaud& ꝓpt̃ uocẽ sponsi.
ñ ppũ uocẽ suã. Hoc ÷ participando ñ existendo audiunt
ainiunit. & om̃s qͥaudiunt uiuunt. qc om̃s ꝗ oboedi unt ui¬
uunt. Dic aliquid dñe &iã deresurrectione carnis. fuer̃
enĩ qͥ eũ negarent & dicerent. Quia ista sola ẽ. resurrectioquȩ
fit ꝑfidẽ cuiꝰ resurrectionis mꝰdodñs fecit cõ memorationẽ. &
in flamina uit nos q qͥdẽ. mortui audiunt uocẽ filii dĩ oeuiuent.¬

Expanded text:
Amicus enim sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , non propter vocem suam; hoc est, participando, non existendo audiunt et vivunt: et omnes qui audiunt, vivunt; quia omnes qui obediunt, vivunt. Dic aliquid, Domine, etiam de resurrectione carnis. Fuerunt enim qui eam negarent, et dicerent quia ista sola est resurrectio quae fit per fidem. Cujus resurrectionis modo Dominus fecit commemorationem, et inflamma
Abbreviated transcription (Latin):
meũ audit: & nondixit crede mͥ. sedcredit ei quimisit me.
erbũ ergo filu audiat: ut patri credat. Quare uerbum
audit tũũ & credit alteria ñne cũ uerbũ alicuius audimꝰ
eidẽ uerbũ ꝓferenti credimꝰ : loquenti nobis fidẽ ac comoda¬
mꝰ ⁊ quidergo uoluit dicere qͥuerbũ meũ audit &credit ei
qͥmisit me a nisi ꝗc uerbũ eiꝰ ẽ. in me. Et quid ẽ. audit uerbũ
meũ : nisi audit me. credit aũ ei qͥ misit me. Quia cũ illi credit :
uerbo eiꝰ credit: cũ aũ uerbo eiꝰ credit mͥ. credit : qc uerbũ patris
ego sum. Paxergo inscripturis : & om̃a disposita nequaquã rixantia
Tu abicelitẽ cordistui: intelliger: concordiã scriptiłrũ. Nũ quid
c̃traria sibi dicer& ueritas : qͥuerbũ meũ audit. & credit ei qui mi¬
sit me hab& uitã ȩt̃nã : & in uidiciũ ñ uenit sedtransut amorte¬

Expanded text:
meum audit, et non dixit, Credit mihi, sed credit ei qui misit me. meum audit, et non dixit, Credit mihi, sed credit ei qui misit me. Verbum ergo Filii audiat, ut Patri credat. Quare verbum audit tuum, et credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus? loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere, Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me; nisi, quia verbum ejus est in me? Et quid est, audit verbum meum, nisi, audit me? Credit autem ei qui misit me: quia cum illi credit, verbo ejus credit: cum autem verbo ejus credit, mihi credit; quia Verbum Patris ego sum. Pax ergo in Scripturis, et omnia disposita, nequaquam rixantia. Tu abjice litem cordis tui, intellige concordiam Scripturarum. Numquid contraria sibi diceret veritas? 8. Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium n
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ intelligo sine filio. honorificotam̃ & filiũ tãquã minorẽ
corrigłte ĩpsefilius. & reuocat te dicens: ut om̃s honorificent
filiũ ñ inferius sed sic̃ honorificant patrẽ. Qui ergo ñ hono¬
rificant filiũ : nec patrẽ honorificat qͥ mi sit illũ. Ego inquit
maiorẽ honorẽ uolo dare patri : minorẽ filio. Ibi tollis honorẽ
patri: ubi minorẽ das filio. Quid enĩ tibi aliud uid&ur ista sen-¬
tienti : nisi qr pat̃ ȩqualẽ sibi filiũ generare ÷ aut noluit aut
ñ potuit& si noluit in uidit : siñ potuit defecit. Non ergo ui¬
des qc ita sentiendo. ubi maiorẽ honorẽ usdare patri. ibi es
c̃tu meliosus in patrẽ. ꝓinde sic honofica filiũ qͦ modo honorifi¬
bis qc qͥuerbũ meũ audit. & credit ei quimis it mȩ hab& uitam
ȩ ternam : & in uidiciũ ñuenit. sed transut. Non nunc tran¬
sit : sed iã transi it amorte in uitã. & hoc adtendite. qͥ uerbũ

Expanded text:
Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen et Filium tanquam minorem: Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen et Filium tanquam minorem: corrigit te ipse Filius, et revocat te dicens: Ut omnes honorificent Filium, non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Qui ergo non honorificat Filium, nec Patrem honorificat, qui misit illum. Ego, inquis, majorem honorem volo dare Patri, minorem Patri, ubi minorem das Filio. Quid enim aliud tibi videtur ita sentienti, nisi quia Pater aequalem sibi Filium generare aut noluit, aut non potuit? Si noluit, invidit; si non potuit, defecit. Non ergo vides quia ita sentiendo, ubi majorem honorem vis dare Patri, ibi es contumeliosus in Patrem? Proinde sic honorifica Filium, quomodo honorifierbum meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit. Non nunc transit, sed jam transiit a morte in vitam. Et hoc attendite: Qui verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest inquit fieri. Quiñ honorificat filiũ ñ honoricat patrem
qui misit illũ. Non potest ergo dicere aliquis ego patrẽ honorifi¬
cabã. ꝗc filiũ ñ nouerã. Si ñdũ filiũ honorĩficabas : nec patrẽ
honori ficabas. Quid ẽ. enĩ honorificare patrẽ  nisi qđ habeat
fi liũ. Alud ẽ. enĩ cũ tibi cõ m̃dat᷑ ds̃ge ds ẽi & aliud cũ tibi
Om̃p̃s tibi cõm̃dat᷑ : sp̃s qͥdã summꝰ: acernus in uisibilis. in cõmuta¬
bilis tibi cõm̃dat᷑. Cũ uero tibi ꝗa pat̃ ẽ. cõ m̃datur nihil tibi aliua
quã & filius cõmendat᷑. Quia pat̾ dici ñ potest si filiũ ñ hab& sic̃
nec filius si patrẽ ñ hab&e: Sed ne forte patrẽ qͥdẽ honorifices.
tãquã maiorẽ: filiũ uero tãquã minorẽ ut dicas mͥ. Honorifico
patrẽ. scio enĩ qđ habeat filiũ. & ñ erro inpatris nomine. ñ enĩ

Expanded text:
Non potest, inquit, fieri: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem Non potest, inquit, fieri: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non potest ergo dicere aliquis, Ego Patrem honorificabam, quia Filium non noveram. Si nondum Filium honorificabas, nec Patrem honorificabas. Quid est enim honorificare Patrem, nisi quod habeat Filium? Aliud est enim cum tibi commendatur Deomnipotens tibi commendatur, spiritus quidam summus, aeternus, invisibilis, incommutabilis tibi commendatur. Cum vero tibi quia Pater est commendatur, nihil tibi aliud quam et Filius commendatur, quia Pater dici non potest si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honorifices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, ut dicas mihi: Honorifico Patrem, scio enim quod habeat Fil
Abbreviated transcription (Latin):
Quo modo itaq uerũ ẽ. neq enĩ pat̾ uidicat quẽ quã. sed om̃e iudi-¬
ciũ dedit filioꝵ moueant int̾ imꝓpositȩ quȩstiones : prȩstabit
dñs ut solutȩ delectent. Itaẽ. fr̃s om̃is quȩstio nisi intentũ fe-¬
cerit ꝓposita : ñ delectabit exposita. sed tantũ ergo ipse dñs
neforte in his quȩ ẽ. sub iectit aperiat se aliquantũ. Subteait enĩ
nubilo lucẽ suã & difficile ẽ. aquilȩ more uolare suꝑ omnẽ nebu.¬
lã quategit᷑ om̃is t̾ra. & uidere in uerbis dnĩ sincerissimã lucẽ.
Neforte ergo calore radiorũ suorũ discutiat caligine̾ nram. &
aliquantũ se in c̃sequentib: aperire dign&ur. dilatis istis sequen-¬
tia uideamꝰ. Quinonhorificat filiũ : ñ honorificat patrẽ qͥmi¬
sit illũ. Hoc uerũ ẽ : & planũ ẽ. Omne quippe iudiciũ dedit filio
sic̃ supͣ diocit : ut om̃s honorificent filiũ. sic̃ honorificant patrẽ.
uidsi inueniunt᷑ quipatrẽ honori ficant & ñ honorificant filiũ⁊

Expanded text:
sed omne judicium dedit Filio? Moveant interim propositae quaestiones, praestabit Dominus ut solutae delectent. Ita est, fratres; omnis quaestio nisi intentum fecerit proposita, non delectabit exposita. Sequatur ergo ipse Dominus, ne forte in iis quae subnectit, aperiat se aliquantum. Subtexit enim nubilo lucem suam; et difficile est aquilae more volare super omnem nebulam qua tegitur omnis terra , et videre in verbis Domini sincerissimam lucem. Ne forte ergo calore radiorum suorum discutiat caliginem nostram, et aliquantum se in consequentibus aperire dignetur, dilatis istis sequentia videamus. 6. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Hoc verum est et planicut honorificant Patrem. Quid si inveniuntur qui Patrem honorificant, et non honorificant Filium?
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũ uerbũ ieũ audit &credit ei qͥmisit me : hab& uitã ȩt̾nã.
& in uidiciũ ñuenit. Proba ꝙ resurrexit sed transiit inquit
a morte aduitã. Quitransiit amorte aduitã : nullo dubi tan¬
te utiq resurrexit. Non enĩ transir& de morte ad uitã : nisi pͥ¬
mo esset in morte & ñ ess&e inuita. Cũ aũ transierit : erit in uita
& ñ erit inmorte. Mortuus ergo erat & reuixit : perierat &
inuentus ẽ. Fit ꝓ inde iã quȩdã resurrectio. & tran seunt homi-¬
nes amorte quadã ad quandã uitã : amorte infidelitatis : ad
uitã fidei. Amorte falsitatis aduitã ueritatis : amorte
Am̃ am̃ di couob qruenit hora & nunc ẽ. Nos expectabamꝰ infinẽ
resurrectionẽ mortuorũ. nã ita credidimꝰ immo ñ ex pectaba¬
mꝰ: sed plane expectare debemꝰ. Neq enĩ falsum credimus: in fine
mor tuos resurrecturos. Cũ ergo uell& dñs iħs insinuare nob

Expanded text:
 verbum meum audit, et eredit ei qui misit me, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet. Proba quia resurrexit. Sed transiit, inquit, a morte in vitam. Qui transiit a morte ad vitam, nullo dubitante utique resurrexit. Non enim transiret de morte ad vitam, nisi primo esset in morte, et non esset in vita: cum autem transierit, erit in vita, et non erit in morte. inventus est . Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt homines a morte quadam ad quamdam vitam; a morte infidelitatis ad vitam fidei; a morte falsitatis ad vitam veritatis; a morte  vobis, quia venit hora, et nunc est. Nos exspectabamus in fine resurrectionem mortuorum; nam ita credidimus: imo non exspectabamus, sed plane exspectare debemus; neque enim falsum credimus in fine mortuos resurrecturos. Cum ergo vellet Dominus Jesus insinuare nob
Abbreviated transcription (Latin):
quos uult uiuificat. Maiora ergõst̃ opera mortuos suscitare : quã
itaque filius quos & pat̃ : qc ñalia necaliter : sed hȩc filius similit̃
facit. Ita plane intellegendũ ẽ. & ita tenendũ. Ped mem̃ tote ꝗc
filius quos uult uiuificat. Ten& e hic ergo ñ solũ potestatẽ filii :

Expanded text:
quos vult vivificat. Majora ergo sunt opera mortuos suscitare, quam quos vult vivificat. Majora ergo sunt opera mortuos suscitare, quam itaque Filius quos et Pater: quia non alia, nec aliter, sed haec Filius similiter facit. Ita plane intelligendum est, et ita tenendum: sed mementote, quia Filius quos vult vivificat. Tenete hic ergo non solu
Abbreviated transcription (Latin):
& maiora his inquit demonstrabit ei opera ut uos miremini. Maiora
his. Quib: maiora. facile occurrit his quȩ modo audistis curationib
sermonis: &ꝓpt̃ hoc dñs dicere. potuit: maiorahis de monstra¬
bit ei opera ut uos miremini. Sunt enĩ opera maiora quã ista.
& demonstrabit ea pat̃ filio⁊ non de monqstrauit. taquã depte¬
rito : sed de monstrauit defutoro. hoc ẽ. de monstraturus ẽ. Rur¬
sus difficilis orit᷑ quęstio: est enĩ aliquid apud patrẽ qđ filio non¬
dũ demonstratũ sit  est aliquid apud patrẽ qđ adhuc latebat:
filiũ. quando ista filius loq bat᷑  si enĩ de monstrabit: hoc ẽ. de¬
hoc difficile eẽ. uidere. Quo modo tãquã tẽporalit̾ filio coȩt̾ no
aliqua demonstratȩternus pat̾ : om̃a scienti quȩ sunt apud pa¬
trẽ. Quȩ st̃ tam illa maiora & hoc enĩ forte facile ẽ. intellege¬
re. Sicut enĩ pat̃ suscitat mortuos & iuuificat: sic & filiũs

Expanded text:
 majora his, inquit, demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Majora his: quibus majora? Facile occurrit, iis quas modo audistis, curationibusermonis: et propter hoc Dominus dicere potuit, Majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Sunt enim opera majora quam ista, et demonstrabit ea Pater Filio. Non demonstravit, tanquam de praeterito; sed demonstrabit, de futuro, hoc est, demonstraturus est. Rursus difficilis oritur quaestio. Est enim aliquid apud Patrem quod Filio nondum demonstratum sit? est aliquid apud Patrem quod adhuc latebat Filium, quando ista Filius loquebatur? Si enim demonstrabit, hoc est, dehoc difficile est videre, quomodo tanquam temporaliter Filio coaeterno aliqua demonstrat aeternus Pater, omnia scienti quae sunt apud Patrem. 5. Quae sunt tamen illa majora? Hoc enim forte facile est intelligere. Sicut enim Pater, i
Abbreviated transcription (Latin):
ter iudicat quẽ quã sed omne uidiciũ dedit filio : ut om̃s hono¬
rificent filig sic̃ honoriftcant patrẽ. Quod ita sub iunxit : tã¬
quã racionẽ reddens superioris sententiȩ. Multũ mouet intenti es.¬
tote: Filius quos uult uiuificat: pat̃ quos uult ui uificat. Filius sus
dist̃ mortui : quomodo pat̾ suscitat mortuos siñ iudicat quẽ quam.
O m̃e quippe iudicio dedit filio in illo aũ iudicio suscitant᷑ mortui oe
resurgent : alii aduitã. alii ad pȩnã. Qđ totũ si filius facit : pa¬
t̃ aũ idõ ñ facit qx pat̃ ñ iudicat quẽ quã : sed om̃e iudiciũ dedit
filio. Contrariũ uidebit᷑ ei qđ dictũ ẽ. sic̃ pat̃ suscitat̃ mortuof.
& iuuificat : sic & filius quos uult uiuificat. Simul ergo susci

Expanded text:
cat quemquam, sed judicium omne dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem: quod ita subjunxit, tanquam rationem reddens superioris sententiae. Multum movet, intenti estote. Filius quos vult vivificat, Pater quos vult vivificat: Filius suscdi sunt mortui, quomodo Pater suscitat mortuos, si non judicat quemquam? Omne quippe judicium dedit Filio. In illo autem judicio suscitantur mortui; et resurgunt alii ad vitam, alii ad poenam: quod totum si Filius facit, Pater autem ideo non facit, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, contrarium videbitur ei quod dictum est, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vi
Abbreviated transcription (Latin):
pora patri cooe nus ẽ. non enĩ uñquã pat̾ sine filio. ȩt̃nus aũ pa¬
t̃ẽ. Ergo co a&ernus & filius. Quid tu anima mortua eras ami
cipias uitã quã ñ babes inte qͥ hab&̃ uitã insem& ipso. Viiufi¬
cot ergo pat̃ & filius. &agit᷑ prima resurrecto quando resurgis
adparticipandã uitã qđ eu ñ es & participando efficeris tu¬
uens. & resurge a mortetua in uitã tuã qͥẽ. ds̃tuus & transi
amorte inuitã adernã. Hab& enĩ uitã acernã pat̾ insemae¬
ipso & nisi filiũ talẽ generaroe qͥhaberte uitã insem& ipsum.¬

Expanded text:
pora Patri coaeternus est. Non enim unquam Pater sine Filio: aeternus autem Papora Patri coaeternus est. Non enim unquam Pater sine Filio: aeternus autem Pater est; ergo coaeternus et Filius. Quid tu, anima? Mortua eras, amicipias vitam quam non habes in te, qui habet vitam in semetipso. Vivificat ergo te Pater, et Filius; et agitur prima resurrectio, quando resurgis ad participandam vitam quod tu non es, et participando efficeris vivens. Resurge a morte tua in vitam tuam, qui est Deus tuus; et transi a morte in vitam aeternam. Habet enim vitam aeternam Pater in semetipso; et nisi Filium talem generaret, qui habere
Abbreviated transcription (Latin):
ta qua sicuiquã diceremꝰ. Bedit tibi ds̃ esse. Eui deditae salicu:
dedit ÷ iudomꝰ ess&. Quomodo potuit dare qdomui ut domꝰ ess&& enĩ
sidom erat cuidar&e ut domꝰ ess& ĩquando iã domꝰ erat & Quid ẽ . er-¬
go dedit ei ut domꝰ ess& fecit utꝰ eaẽ. Quidẽ. ergo filiode dit. dedit
ei ut filius ess&. & genuit ut uita ess&. Hoc ẽ. dedit᷑ habere uitã insemae¬
ipso ut essoc uita. Nonegens uita. ne participando intellegat᷑ ha¬
bere uitã. Si enĩ participando habere uitã poss&. & amitan¬
do.eẽ. sine uita. Hoc infilio ne accipias. necogites. necredas.
Man&e ergopat̃ uita. manoe & filius uita. Pat̃ uita in sema&e ipso ñ
a filio filius uita insem& ipso sed a patre. A patre genitꝰ. ut ess& iu¬
ta in sem&e ipso. lat̃ uero ñ genitꝰ uita in semae ipso. nec minorẽ
genuit filiũ qͥ crescendo fier& ȩqualis. Non emĩ ad sui ꝑfectionẽ
aduitus ẽ. tẽport. ꝑ quẽ ꝑfectũ creatast̃ tẽpora. Ante om̃atem¬

Expanded text:
Tanquam si cuiquam diceremus, Dedit tibi Deus esse. Cui dedit? Si alicui dedit? Ut domus esset. Quomodo potuit dare domui ut domus esset? Etenim si domus erat; cui daret, ut domus esset, quando jam domus erat? Quid est ergo, Dedit ei ut domus esset? Fecit ut domus esset. Quid ergo Filio dedit? Dedit ei ut Filius esset, genuit ut vita esset: hoc est, Dedit ei habere vitam in semetipso, ut esset vita non egens vita, ne participando intelligatur habere vitam. Si enim participando haberet vitam, posset et amittendo esse sine vita: hoc in Filio ne accipias, ne cogites, ne credas. Manet ergo Pater vita, manet et Filius vita: Pater vita in semetipso, non a Filio; Filius vita in semetipso, sed a Patre. A Patre genitus ut esset vita in semetipso: Pater vero non genitus vita in semetipso. Nec minorem Filium genuit, qui crescendo fieret aequalis. Non enim ad sui perfectionem adjutus est tempore, per quem perfectum creata sunt tempora. Ante omnia tem
Abbreviated transcription (Latin):
potest. &qui ñ potest nutriat cor ut possit. Unde nutriat ⁊ delacte
ꝑueniat adͥ xp̃m. ab uno patre natũ uerbũ dm̃. apuqddm̃ : ꝑ qđ facta sunt
omĩa qu illa uita. ẽ. quȩ in illo. ẽ. lux hominũ. hoc eni seqͥt᷑. & uita erat lux¬
hominũ. & ex ipsa uita homines inluminant᷑ : pecora ñ inluminant᷑ :
qr peccora ñhabent rationales m̃tes. quȩ possint uidere sapientiã : ht¬
omo aut̃ factus adimaginẽ dĩ. habet rationalẽ m̃tẽ ÷ ꝑquã possit ꝑ¬
cipere sapientiã. Ergõ illa uita. ꝑ quã facta sunt omĩa : ipsa uita

Expanded text:
potest: et qui non potest, nutriat cor, ut possit. Unde nutriat? De lacte potest: et qui non potest, nutriat cor, ut possit. Unde nutriat? De lacte perveniat ad Christum ab uno Patre natum, Verbum Deum apud Deum, per quod facta sunt omnia: quia illa vita est, quae in illo est lux hominuhominum; et ex ipsa vita homines illuminantur. Pecora non illuminantur, quia pecora non habent rationales mentes quae possint videre sapientiam. Homo autem factus est ad imaginem Dei, habet rationalem mentem per quam possit percipere sapientiam. Ergo illa vita per quam facta sunt omnia, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ. in opere iusibilit̃ erit. Ecce facta .ẽ. in opere. numquid destiti
eẽ. inarte ⁊ & illa inopere facta.ẽ. &illa manet quȩ marte. ẽ.
Nã potest illa arca putrescere &iterũ ex illa quȩ in arte. ẽ. alia
fabricari. Ad tendite ergo arcã inarte. & arcã in opere. Ar.¬
ca in opere: ñ .ẽ. uita. Iar̃ca in arte. uita.ẽ: qr iuuit anima ar.¬
tificis ubi sunt ista om̃ia. antequã ꝓferantur. Sic ergo fr̃s lem̃i.
quid factũ.ẽ.: uita .ẽ. in illo. Terrã uides : ẽ. in arte terra. Cȩlũ ui.¬
des : ẽ. in arte celũ. Solẽ & lunã uides: sunt & ista in arte. Sed foris
corpora sunt. in arte. uita sunt. Videte. siqͦmodo potestis. Mag¬
na enĩ resdicta est. & siñ ame magno aut non ꝑme magnũ : tãm̃
amagno. Non eñĩ ame paritulo dicta sunt hȩc sed ille ñ. ẽ. par¬
uulus. adquẽ respicio. ut dicã. Capiat qͥsque ut potest. inquantum

Expanded text:
est, in opere uisibiliter erit. --- Ecce facta est in opere: numquid destitit est, in opere uisibiliter erit. --- Ecce facta est in opere: numquid destitit esse in arte? Et illa in opere facta est et illa manet, quae in arte est. Nam potest illa arca putrescere et iterum ex illa, quae in arte est, alia fabricari. Attendite ergo arcam in arte, et arcam in opere. Arca in opere non est vita, arca in arte vita est; quia vivit anima artificis, ubi sunt ista omnia antequam proferantur. Sic ergo, fratres quid factum est, uita est in illo. Terram uides; est in arte terra. Caelum, uides; est in arte caelum. Solem et lunam uides; sunt et ista in arte, sed foris corpore sunt, in arte uita sunt. Ex his na enim res dicta est: et si non a me magno, aut non per me magnum, tamen a magno. Non enim a me parvulo dicta sunt haec: sed ille non est parvulus ad quem respicio, ut dicam. Capiat quisque ut potest, in quantum