comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona uidentur Et in his om̃ib int̃ noᷤᷤ
& uos chaos magnũ firmatũ ẽ ut hi
qui uolunt hinc transire ad uos ñ possiq̃.
noq inde huc transmeare. Chaos siue
chaus ut uet̾es codices habent significat
ꝑpetuam dissimilitudinẽ int̃ bonorũ
malorũq uoluntates. quia post mortẽ ne
q̃unt merita mutari. Nonẽ dubiũ quin
cepbi ã penis transire cuꝑent. sicut ad huc
faciunt ad sortẽ beatoꝵ. Transire autẽ
uistoꝵ ẽ. m̃te ire ꝑ miscdiã ad positos intor¬
mentis: eosq uelle lib̾are. S ñ possunt. qͥ a
istoꝵ ammȩ quamuis in suȩ nature bo¬
nitate miscłiam habeant. tanta tam̃ re
ditudine actoris sui constringunt᷑. ut
nulla cõpassione ad reꝓbos moueantur.
Iut᷑. Iusti transire uolunt. id existimant᷑
a multis transire uelle. ad illos p̃sertim eri¬
piendos apenis. qͥ eis in hac uita maiori
affectu iungebant᷑ Et ait. Rogo gͦ te pa¬

Expanded text:
bona videntur. Et in his omnibus inter nos bona videntur. Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hic transire ad vos non possint, neque inde huc transmeare. » Chaos sive chaus, ut veteres codices habent, significat perpetuam dissimilitudinem, ut inter bonorum malorumque voluntates, quia post mortem non poterunt merita mutari. Non est dubium quin reprobi a poenis transire cuperent, sicut adhuc faciunt ad sortem beatorum. Transire autem justorum est mente ire per misericordiam ad positos in tormentis, eosque velle liberare. Sed non possunt, quia justorum animae, quamvis in suae naturae bonitate misericordiam hactitudine auctoris sui constringuntur, ut nulla compassione ad reprobos moveantur. Aliter: Justi transire volunt, id est, existimantur a multis transire velle ad illos praesertim eripiendos a poenis, qui eis in hac vita majori affectu jungebantur. Et ait: Rogo ergo te, pa
Abbreviated transcription (Latin):
a corporib separatȩ. Petit gͦ diues lin¬
guam suã refrigerari. id÷ pęnã quãcũ
lingua meruit relaxari. In conuiuiis
enim quia loquacitas solet abundare:
ꝑhibetur diues ex lingua grauit᷑ arde.
Optat gͥ ab extremo digiti setangi. id
subueniri. Et dixit illi abraham. Fili
recordare quia recepisti bona inuita tua.
& lazarus similit mala. Nune aũt hic
consolatur. tu uͦ cruciaris. Torquetur
ante iudiciũ. quia luxurioso carere de¬
liciĩs pęna ẽ. Abraham cet̾iq patres fi¬
deles nequaquã scdm carnẽ filiosã tor¬
mentis lib̾are student. qͦs a fide deinas¬
se considant. Forte diues iste aliquid
bom habuit. qd̾ felicitas transeuntis
uitȩ remunerauit. & lazarꝰ aliqͥd mali.
s ignis mopiȩ purgauit. Uel in hoc rece
pit bona. quia om̃e suum gaudiũ feli¬
citatẽ transitoriã putauit. Iusti uͦ & si
mundana bona habeant. quia ad ȩt̃na
scĩs desidiis estuant. q̃ assunt minime

Expanded text:
a corporibus separatae. Petit ergo dives lina corporibus separatae. Petit ergo dives linguam suam refrigerari, id est poenam quam cum lingua suo meruit, relaxari. In conviviis enim quia loquacitas solet abundare, perhibetur dives ex lingua gravius ardere. Optat igitur ab extremo digiti se tangi, idorditer sibi subveniri. Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur; tu vero cruciaris. » Torquetur ante judicium, quia luxurioso carere deliciis poena est. Abraham caeterique patres fideles, nequaquam secundum carnem filios a tormentis liberare student quos a fide deviasse considerant. Forte dives iste aliquid boni habuit quod felicitas transeuntis vitae remuneravit, et Lazarus aliquid mali quod ignis inopiae purgpit bona, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Justi vero et si mundana bona habeant, qui ad aeterna sanctis desideriis aestuant, quae adsunt, minime
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. In altũ currendo deficit. qͥ suꝑ¬
biendo ad int̾itum tendit. Quẽ si semel
culpa ad pęnam ꝑtrahit. miscdia ult̾i¬
us ad ueniã ñ reducit Eleuans autẽ
oculos suos cũ eẽt in torm̃tis. uidit ab ra¬
ham alonge. & lazarũ in sinu eiꝰ. Beda¬
fidem patrẽ nr̃m. cetus credentiũ
liberatorẽ expectantiũ sinuserat a brahe.
ad quẽ ministerio angłoꝵ directꝰ finit la¬
⁊arus de m̃dico diues factus. Infideles
aũt iuxta uarietatẽ culparũ ꝑ dͥiu̾sas
mansiones in nno pęnarũ positi. fide¬
les suꝑ se in requie alonge conspicuns.
quia illuc ꝑ meritũ ñ attingunt Etip¬
se clamans ait. Pat̃ abraham miserere
mei. & mitte. lazarũ ut intinguat extre¬
mum digiti sui in aquã. ut refrigeret
linguam meã. quia crucior in hac flã¬
ma. S icut diuinitas figurate ꝑ transla¬
tionem ocłos. linguã. digitos. cteraq
humana membra dr̃ habere: ita ammȩ

Expanded text:
dicens: In altum currendo deficit, qui superdicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reducit. Elevans autem oculos suos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. » Cfidem patrem nostrum, coetus credentium, liberator exspectantium, sinus erat Abrahae, ad quem ministerio angelorum directus fuit Lazarus, de mendico dives factus. Infideles autem pro varietate culparum per diversas mansiones in imo poenarum positi fideles super se in requie a longe conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. « Et ipse clamans dixit: Pater Abraham, miserere mei et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aqualinguam meam, quia crucior in hac flamma. Sicut divinitas figurare per translationem oculos, linguam, digitos, caeteraque humana membra dicitur habere, ita animae
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ ꝓbat᷑. Quẽ ad maiorẽ ipsius ꝓba¬
ꝑti. tionem pauꝑtas simul & egͥtudo.
& uisa diuitis copia. & nulla sibi
adhibita consolatio. afficiunt.Cauen¬
dum gͦ ne pauꝑes despiciamꝰ. & siqua in
eis rep̃hensibilia uidem. quia fortasse
quos moꝵ infirmitas uulnerat. medici¬
na pauꝑtatis purgat. Factũ ẽ aũt ut
moreretur m̃dicus. & portaret᷑ ab angłis
in sinũ abrahȩ. Moritius ẽ aũt ⁊ diueᷤ.
& sepultus ẽ in inferno. Sinus abrahȩ
requies ẽ beatoꝵ pauꝑũ. sepultura in¬
pȩnarũ. Unde Gregoriꝰ libro duodecimo
in iob. Non iustoꝵ animas ad infernũ
dicimꝰ descendisse. ut in locis pęnalib
tenerent᷑. s in suꝑiorib requiescerent.
Idem t̃ciodecimo. Tediũ quo iusti desi¬
derabant uidẽ saluatorẽ. uocat iob tene¬
bras. ubi ait. In tenebris straui lectulũ
meum. Idem in octauo. Sic̃ consumit᷑
nubes & ꝑtransit: sic qͥ descendit ad in¬
feros. ñ ascendit. Acsi aꝑte loq̃ret᷑ iob

Expanded text:
probatur. Quem ad majorem ipsius probationem paupertas simul et aegritudo, et visa divitis copia, et nulla sibi adhibita consolatio, afficiunt. Cavendum ergo ne pauperes despiciamus, et si qua in eis reprehensibilia videmus, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus autem et dives et sepultus est in inferno. » Sinus Abrahae requies est beatorum pauperum; sepultura inpoenarum. Unde Gregorius duodecimo in Job: « Non justorum animas ad infernum dicimus descendisse, ut in locis poenalibus tenerentur, sed ut in superioribus requiescerent. » Idem tertio decimo: « Taedium quo justi desiderabant videre Salvatorem, vocat Job tenebras, ubi ait: In tenebris stravi lectulum meum . » Idem in octavo. « Sicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendit. » Ac si aperte loqueretur Job,
Abbreviated transcription (Latin):
c tam̃ diues ñ abstulisse aliena rep̃¬
henditur. s ꝓpria ñ dedisse. quamuis
in lege ñ tenacia s rapina damnet᷑. Con¬
culȩ marinȩ ferro circũcisȩ lacͥmas pur¬
pureas emntunt. quib lanatinguit᷑. un-¬
de purpura texitur. Byssus u̾ genꝰ ẽ lini
candidissimi. & mollissimi. qd̃ greci papa¬
ten uocant Et erat quidã m̃dicꝰ nomine
laiarꝰ. qui iacebat ad ianuã eiꝰ ulceribus
plenus. cupiens saturari demicis q̃ cade¬

Expanded text:
c tamen non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse, quamvis in lege non tenacia, sed rapina damnetur. Conchulae marinae ferro circumcisae lacrymas purpureas emittunt, quibus lana tinguitur, unde purpura texitur. Byssum vero genus est lini candidissimi et mollissimi, quod Graeci papaten vocant. « Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ad januam ejus, ulceribus plenus, cupiens saturari de micis q
Abbreviated transcription (Latin):
Hec a se canes remouere poterat. nec iisi¬
nant nomina. & dñs ꝑ humilitatis
apꝓbationẽ. pauꝑis huiꝰ nom̃ dicat: ñ
parabola s teigeste narratio hȩc ẽ. M diei
huius ulcera diues fastidiosus exhorret.
ne int̾ preciosas epulas unguentatosq
conuiuas. fetorẽ ulcerũ lambentib canib¬

Expanded text:
oterat, nec visinant nomina, et Dominus per humilitatis approbationem pauperis hujus nomen dicat, non parabola, sed rei gestae narratio haec est. Mendici hujus ulcera dives fastidiosus exhorret, ne inter pretiosas epulas unguentatosque convivas fetorem ulcerum lambentib
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quia templũ possũ suscitare deie¬
ctum a uobis. qd̾ t̃renum ẽ. qͣm̃ credetis
quia ꝑ sp̃m̃ posst̃ homines regenerari :
Hunc tam̃ ꝑ increpationẽ inuitatum ad
humilitatẽ. instruit adhuc de diuia
& humana sui natiuitate. de passione. &
ascensione. & aliis plurib Unde sequitur.
Et nemo ascendit in celũ. nͥ qui descenar

Expanded text:
tis, quia templum possum suscitare dejetis, quia templum possum suscitare dejectum a vobis, quod terrenum est: quomodo credetis, quia per Spiritum possunt homines regenerari? Hunc tamen per increpationem invitatum ad humilitatem, instruit adhuc de divina et humana sui nativitate, de passione, et ascensione, et aliis pluribus. Unde sequitur: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descen
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sp̃s sc̃s intelligit᷑ peccata remitiunt᷑.
ne ꝓpterea damnationis penã incurrat.
Non enim caro s anima sentire potest uł
pumri: nec pena peccati remittitur. nͥ ei
qd potest puniri. Non mireris quia dixi
tibi: oportet uos nasci denuo. Sp̃s ubi
uult spirat. & uocem eius audis. s ñ scis
unde ueniat aut quo uadat. Sic ẽ om̃ĩs

Expanded text:
quae Spiritus sanctus intelligitur, peccata remittuntur, quae Spiritus sanctus intelligitur, peccata remittuntur, ne propter ea damnationis poenam incurrat. Non enim caro, sed anima sentire potest vel puniri, nec poena peccati remittitur nisi ei quod potest puniri. Non mireris quia dixi tibi, oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed non scis u
Abbreviated transcription (Latin):
de baptismo. Considerans latronẽ cui
dictum ẽ hodie mecum eris in paradyso
inuenio ñ tantũ passionẽ ꝓ nomine xp̃i
id qđ ex baptismo deest supplere posse.
s enam fidem conuersionẽq cordis. si for-¬
te ad celebrandũ mysterium baptisim
in angustiis tempoꝵ succurri ñ potest.
Quantũ itaq ualeat etiam sine uisibili
cum minist̾ium baptismi ñ contẽptus
religionis. s articulus necessitatis excludit.
Sciendum qm̃ augustinus hanc senten¬
tiam ñ retractauit ut quidã falso putanNs.
biea s illud qd̾ mexemplo dixerat latronẽ
uẽ ñ fuisse baptrzatum. quia incertũ ẽ utrũ¬
tͦ fuerit baptrzatus an non. Qđ gͦalibiait.¬
ie cathecuminũ quamuis in bonis oꝑib de¬
functũ uitã habere ñ credimus nͥ mar¬
tyr fuerit:hoc & similia de contẽpnen¬
tib sacram̃tum baptismi dicta st̃ Qđ
natum ẽ ex carne caro ẽ: & qd̾ natum est
amima nascitur indõ. cum ei ꝑ gr̃am dĩ

Expanded text:
de baptismo: « Considerans latronem cui de baptismo: « Considerans latronem cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, invenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deest supplere posse, sed et fidem conversationemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. » Quantum itaque valeat etiam visibili cum mysterium baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatisSciendum quoniam Augustinus hanc sententiam non retractavit, ut quidam falso putant; sed illud quod in exemplo dixerat, latronem non fuisse baptizatum, quia incertum est utrum fuerit baptizatus an non. Quod igitur alibi ait,: Cathecumenum enim quamvis in bonis operibus defunctum vitam habere non credimus, non martyr fuerit. Haec et his similia de contemnentibus sacramenta baptismi dicta sunt. « Quod natum est ex carne, caro est; et quod natum est anima nascitur in Deo, cum ei per gratiam Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ñ ꝑcepto regenerationis lauacro ꝑ xp̃i con¬
fessione moriuntur. tantũ eisualet ad di-¬
mittenda peccata: quantũ si abluerent᷑ sac̃¬
fonte baptismatis. Qui enim dix̃. siquis ñ¬
renatus fuerit ex aqua & sp̃u. ñ intrabit¬
in regnum cȩloꝵ alia sententia istos fecit¬
exceptos. ubi ñ minus generalit ait. qͥ me¬
confessus fuerit coram hõib confitebor eũ
coram patre meo. Equidẽ sanguis & aqua¬
rit p̃tulerunt. Demq siquos in fide xp̃i¬
& incaritate ñ fict᷑a radicatos. excludat¬
articulus mortis a sacram̃to baptismr.¬
constat quia ñ excluduntur a salute.¬
Mariyres enim st̃ coram dõ. si puro corde¬
martyrio parati erant. & baptirati st̃ inͥ
tos hos dies. Hinc ẽ qd̾ ait ambrosius de
ualentiniano. Uentrem meũ doleo ut ꝓ¬
phetico utar exemplo. quia quẽ regene¬
raturus eram amisi. Iue tam̃ grãm quã
poposcit ñ amisit. Augustinꝰ libro qͣrto

Expanded text:
non percepto regenerationis lavacro, pro Chrnon percepto regenerationis lavacro, pro Chrfessione moriuntur, tantum eis valet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur safonte baptismatis. Qui enim dixit: Si quis nrenatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabitn regnum coelorum, alia sententia istos feceexceptos, ubi non minus generaliter ait: Qconfessus fuerit coram hominibus, confitebor et coram Patre meo . Equidem sanguis et aquartulerunt. Denique si quos in fide Chriet in charitate non ficta radicatos, excludrticulus mortis a sacramento baptismconstat quia non excluduntur a salute.Martyres enim sunt coram Deo, si puro cordemartyrio parati erant, et baptizati sunt tos hos dies . Hinc est quod ait Ambrosius de Valentiniano: « Ventrem meum doleo , ut prophetico utar exemplo, quia quem regeneraturus eram, amisi. » Ille tamen gratiam quam poposcit, non amisit. Augustinus libro quarto
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui scđm sp̃m. ita ⁊ ñc. Scdm carnẽ
nati st̃ dilectores mundi. sod̾m sp̃m ama¬
tores xp̃i. Plusgͦ nos ꝑsequunt᷑. qui nos
illudendo seducunt ita. Uen. ueni. bapti¬
rare hic : hic habes uerũ baptismũ. Ys¬
mael gͦ ñ idõ fuit exheredatus. quia ex
ancilla natus: s quia suꝑbus fuit. Nã
si eẽt idõ exheredatus: filii iacob ñ adint¬
terentur ad hereditatẽ. Qđ aũt sara affi¬
git ancillã agar: ñ dr̃ ꝑsecutio. s corre¬
ctio. Unde etiam angłs fugienti dicit.
reu̾tere & humiliare sub manu dñe tut.
Sic boni pͥncipes ħeticos & quoslibet
ꝑniciosos eccłȩ. exiliis & aliis legalib
penis iuste affligunt. Respondit m̃c.
Am̃ am̃ dico tͥ. insi qͥs renatus fuerit
exaqua & spũ:. ñ potest intire in regnũ dĩ.
ensus ẽ. Quisquis renasci con. Magist̃.¬
tempserit ex uisibili sacram̃to aquȩ &¬
spuscõ. & in hoc neglectu uitam finierit: a¬
regno dĩ in ꝑpetuum exclusus erit. Quic̃q¬

Expanded text:
et nunc . Secundum carnem nati sunt dilectores mundi, secundum spiritum amatores Christi. Plus ergo nos persequuntur, qui nos illudendo seducunt ita. Veni, veni baptizare hic; hic habes verum baptismum. Ismae ergo non ideo fuit exhaeredatus, quia ex ancilla natus, sed quia superbus fuit. Nam si esset ideo ex haeredatus, filii Jacob non admitterentur ad haereditatem. Quod autem Sara affligit ancillam Agar, non dicitur persecutio, sed correctio. Unde etiam angelus fugienti dicit: Revertere et humiliare sub manu dominae tuae . Sic boni principes haereticos et quoslibet perniciosos Ecclesiae exsiliis et aliis legalibus poenis juste affligunt Respondit Jesus: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Sensus est: Quisquis renasci coempserit ex visibili sacramento aquae sancto, et in hoc neglectu vitam finierit, regno Dei in perpetuum exclusus erit. Quicun
Abbreviated transcription (Latin):
Pon alns his asũptis quã in tñsfiginatioe.¬
quib secretiora manifestat: ut ueritatem
assumpti ꝓbaret hoĩs. uere contristat eũ

Expanded text:
on aliis hic assumptis quam in transfiguratioquibus secretiora manifestat. Ut veritatem assumpti probaret hominis, vere contristat eu
Abbreviated transcription (Latin):
conuersam gentilitatem. Phariseus ro¬
gauit dñm ut manducaret cũ illo. quia
ppłs idem quẽ uenientẽ credere noluit
uenturũ sꝑauit. & ut ueniret optauit
dicens. Excita potentiã tuam & ueni:
ut saluos facias nos. Dñm cũ pharisȩo
manducare ẽ: de ppło credenti gaudẽ.
Unde alibi. Aleus cibus ẽ. ut faciam
uoluntatem eius qui me misit.
t respondens iñc: dixit ad illũ. Sy

Expanded text:
conversam gentilitatem. Pharisaeus roconversam gentilitatem. Pharisaeus rogavit Dominum ut manducaret cum illo, quia populus idem quem venientem credere noluit, venturum speravit; et ut veniret optavit, dicens: Excita potentiam tuam et veni, ut salvos facias nos . Dominum cum Pharisaeo manducare, est de populo credenti gaudere. Unde alibi: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et respondens Jesus, dixit ad
Abbreviated transcription (Latin):
pendit qd sͥ podore suȩ carnis turpiter
adhibuerat. illicitis actib intenta. pͥus¬
quam dño familiaris fieret. In toto
mundo ñ tam mulierista quã eccła
Itcende noticiam futuroꝵ. quos
passurꝰ dñs post paucos dies sciat euan¬
głium suum toto orbe celebrandũ. No¬
tandũ quia quantã famã maria adep¬
ta ẽ.tantam infamiam uidas ẽ adeptus.
futuras impii contumelias tacendo p̃t̾iit.
idens aũt phariseus qui uoca¬
uerat eum: ait intra se dicens. Hic si
eẽt ꝓpħa. sciret utiq q̃ & qualis eẽt mu¬
lier quȩ tangit eũ quia peccatrix ẽ. Mas̾.
um pͥstina nomina consuetudo tene¬
re soleat. falsa opinio pharisei de
falsa iusticia p̃sumentis. mariam uocat
peccatricem. dequa septem demonia iã
fuerant eiecta. cum dñs de ea dixit. Ma
comp̃henditur:. recte septenario nume¬
ro uniuersitas uicioꝵ quib plena fuit
ystice phariseus arrogans iudaicũ
ppłm designat. peccat̾x sc̃ĩficata :

Expanded text:
pendit, quod sibi pro odore suae carnis turpiter pendit, quod sibi pro odore suae carnis turpiter adhibuerat, illicitis actibus intente, priusquam Domino familiaris fieret. In toto mundo non tam mulier ista quam Ecclesia ttende notitiam futurorum, quod passurus Dominus post paucos dies sciat Evangelium suum toto orbe praedicandum. Notandum quia quantam famam Maria adepta est, tantam infamiam Judas est adeptus, futuras impii contumelias tacendo praeteriit. Videns autem Pharisaeus qui vocaverat eum, ait intra se, dicens: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis esset mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Cum pristina nomina consuetudo tenere soleat, falsa opinio Pharisaei de falsa justitia praesumentis, Mariam vocat peccatricem, de qua septem daemonia jam fuerant ejecta, cum Dominus de ea dixit: Marcomprehenditur, recte septenario numero universitas vitiorum, quibus plena fuit, ystice, Pharisaeus arrogans, Judaicum populum designat; peccatrix sanctificata,
Abbreviated transcription (Latin):
ittens enim hec unguentũ hoc in
corpꝰ meũ. ad sepeliendũ me fec̃. Mas̃.¬
Un est ꝑditio unguenti: s officiũ sepul¬
turȩ. Patientra dñi ñ arguit uidã aua¬
riciȩ. & ñ pauꝑũ causa dixisse qđ dixit. s
obsequiũ mariȩ comĩndat. Qđ ioħs ait
sine illam ut indiem sepulturȩ meȩ ser¬
uet illud: t ale ẽ. acsi dicat. Sine illã facere
qd facit. ut custodiat illud factũ in cor¬
de suo usq indiem sepulture meȩ. & tunc
sciet quia istud obsequiũ ẽ p̃uentio corpo¬
ris mei sepeliendi. Unde scd̾m marcsi dr̃.
nit ungere corpus meũ in sepulturã. sub¬
audis ponenctũ. Acsidicat. Sineillã mͦ
ad sepulturã p̃parare me more iudȩoꝵ
dum potest. qđ tunc uolet fac̾e ⁊ ñ pot̾it.
Amen dico uob̾. ubicunq p̃dicatũ fue¬
rit hoc euangłium intoto mundo: dicet᷑
& qđ hec fecit in memoriã eiꝰ. Subaudiᷤ
& qł uidas contralocittus ẽ: dicetur in
contumeliam ei hec enĩ laudabilit᷑ ex¬

Expanded text:
ittens enim haec unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit. Non est perditio unguenti, sed officium sepulturae. Patientia Domini non arguit Judam avaritiae, et non pauperum causa dixisse quod dixit, sed obsequium Mariae, commendat. Quod Joannes ait: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud; tale est ac si dicat: Sine illam facere quod facit, ut custodiat illud factum in corde suo usque in diem sepulturae meae, et tunc sciet quia istud obsequium est praeventio corporis mei sepeliendi. Unde secundum Marcum dienim ungere corpus meum in sepulturam, subaudis ponendum. Ac si dicat: Sine illam modo ad sepulturam praeparare me more Judaeorum, dum potest: quod tunc volet facere, et non poterit. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod haec fecit in memoriam ejus. Subaudis et quod Judas contra locutus est, dicetur in contumeliam ejus. Haec enim laudabiliter ex
Abbreviated transcription (Latin):
de maiori feditate extrahitur. Nullus
utiq tantũ potest diligere. qͣntũ ea q̃
in plurib donis plurib ꝑsonis diligit
Et conu̾sus ad mulierẽ: dixit symoni.
Uides hanc mulierẽ: Intraui in domũ
tuam. aquã pedib meis ñ dedisti. hecaũt¬

Expanded text:
de majori foeditate extrahitur. Nullus de majori foeditate extrahitur. Nullus utique tantum potest diligere, quantum ea quae in pluribus donis, pluribus personis diligit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides hanc mulierem? intravi in domum tuam, aquam pedibus meis n
Abbreviated transcription (Latin):
quia is cun plus donauit. At ille dixit. Re¬
cte iudicasti. Qua sententia suꝑbus apd̃
se phariseus conuincit᷑. & sicut freneticus
funẽ portat ex quoliget᷑. Hominũ iudicio
plus fortasse offendit qui plus debuerat.
plius diligat qui amplius debuit. si tantũ
utrunq ppłm designant. fenerator uero
creatorẽ. qui lucrũ querit illius numini.
quem in nob fabricatꝰ ẽ ad imaginẽ suã.
Minus debet ppłs cuilegis decalogꝰ ꝑ
seruũ datus ẽ. plus aũt cuigr̃a uitȩ et̾nȩ
ꝑ filium ẽ commissa. Ideo iudei ꝑ dena¬
rium.xp̃ĩan ꝑ centenariũ numerum
fȩnus accumulatur: s utq ꝑ quinariũ
multiplicat᷑. quia quinq sensꝰ in hac
uita debet uterq cultui rationis man¬
cipare. Et quia nullus suis uirib s dĩ
grã salui facti sumꝰ: recte dr̃. Non ha¬
bentib illis unde redderent: donauit
utrisq. Plus gͦ diligit eccła gentiũ quã
iudeus. quia & scđm p̃sentem statum
maior ei gr̃a confert᷑. & scđ̾m pret̾itum

Expanded text:
avit. At ille dixit ei: Recte judicasti. Sua sententia superbus apud se Pharisaeus convincitur, et sicut phreneticus funem portat ex quo ligetur. Hominum judicio plus fortasse offendit, qui plus debuerat, plius diligat qui plus debuit, si tantum utrumque populum significant, fenerator vero Creatorem, qui lucrum quaerit illius nummi, quem in nobis fabricatus est ad imaginem suam. Minus debet populus, cui legis Decalogus per servum datus est: plus autem, cui gratia vitae aeternae per Filium est commissa. Ideo Judaei per denarium, Christiani per centenarium numerum fenus accumulatur, sed utrique per quinarium multiplicatur, quia quinque sensus in hac vita debet uterque cultui rationis mancipare. Et quia nullus suis viribus sed Dei gratia salvi facti sumus, recte dicitur: Non habentibus illis unde redderent, donavit utrisque. Plus ergo diligit Ecclesia gentium quam Judaeus, quia et secundum praesentem statum major ei gratia confertur, et secundum praeteritum
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ socia caritate colligite. & sic ꝑ alte¬
rius salutẽ uob̃ acquirit᷑ salus. Beoa.
cute intuendũ ẽ. quia ñ passim pec¬
canti dimittere iuibem᷑. s penitentiã
agenti. Primũ gͦ ẽ peccantẽ increpare ait
penitenti ñ indulget. Nam qui dixit. si
penituerit dimitte. p̃misit. si peccauerit
increpa. ut neq difficilis sit uenia. nec
remissa indulgentia. Teron.
imittemꝰ gͦ debitorib nr̃is debita
pęnȩ peccati. si peniteant in nos

Expanded text:
itentem socia charitate colligite; et sic per alteitentem socia charitate colligite; et sic per alterius salutem vobis salus acquiritur. BEDA Acute intuendum est, quia non passim peccanti dimittere jubemur, sed poenitentiam agenti. Primum ergo est peccantem increpare, ut poenitenti non indulget. Nam qui dixit: Si poenituerit, dimitte, praemisit, si peccaverit, increpa, ut neque difficilis sit venia, nec remissa indulgentia. HIERON. Dimittemus ergo debitoribus nostris debita poenae peccati, si poeniteant in nos
Abbreviated transcription (Latin):
ex siquidẽ ut mundꝰ factus ẽ. ceper̃
mali et bom. Potest gͦ inmnor filius signi¬
ficare malos om̃s ad pęnitentiã ueni¬
entes. maior ũ om̃s in ciatu dĩ ꝑsistenteᷤᷤ
licet in aliqua peccata uelut in iuidram
fr̃is deuiantes. Iuxta hoc gͥ accipiemꝰ ꝑui
tulũ saginatũ maiora gr̃e dona. et ineo
cõparatione ꝑ hȩdũ minora. sic̃ uniuerli
hominũ iusticia dõ comparata. reputat᷑
lȩ uno fine miscdiȩ claudunt᷑. Ouis a
pastore lapsa reuocatur. dragina q̃ ꝑierat
inuenitur. filius ad patrẽ ꝓpriis uestigis
redit. & a patre honorat᷑. Ouis sumꝰ. pe¬
tamus pascua. dragina sumꝰ. babeamꝰ p̃¬
cium. filii sumus. festinemus ad patrem.
⁊tenoite uobis. Si peccauerit
inte fr̃ tuus. uade & corripe eũ
int̃ te & ipsũ solũ. Si te audie¬
rit. Let penitentiam egerit. dimitte illi.
M&e lucratus eris frẽm tuum. Masist̾¬
uia ds gaudet de peccatore conu̾so
peccantẽ ut conu̾tatur corripite. & pem¬

Expanded text:
x siquidem ut mundus factus est, coeperunt mali et boni. Potest igitur minor filius significare malos omnes, ad poenitentiam venientes; major vero, omnes, in cultu Dei persistentes, licet in aliqua peccata velut in invidiam fratris deviantes. Juxta hoc igitur accipiemus per vitulum saginatum majora gratiae dona, et in eorum comparatione per haedum minora, sicut universa hominum justitia Deo comparata, reputaturolae uno fine misericordiae clauduntur. Ovis a pastore lapsa revocatur; drachma quae perierat, invenitur; filius ad patrem propriis vestigiis redit, et a patre honoratur. Ovis sumus, petamus pascua; drachma sumus, habeamus pretium; filii sumus, festinemus ad patrem CAPUT ttendite vobis: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit L. et poenitentiam egerit, dimitte illi, M. et lucratus eris fratrem tuum. Quia Deus gaudet de peccatore converso, peccantem, ut convertatur, corripite, et poen
Abbreviated transcription (Latin):
einceps ñ delectabor in sacrificiis
ynagogȩ. donec credat in patrem
meum & in me. & in ȩccła fidelit̾ immo¬
let sacrificium carnis meȩ & sanguins
mei. Qđ cum fecerit tc̃ bibam. hoc ẽ de¬
lectabor uobiscũ in renouatione sua ꝑ¬
¶ fidem ȩccłȩ. B eda in marcum.
assurus dñs ait. iam ñ bibam de ge¬
nimme uitis. Acsi aꝑte dicat. Non ul¬
tra carnalib cerimoniis delectabor. in
quib carnalis agnus locum tenet. Ade¬
ritenim tempus me resurgente. cũ ego
sublimatꝰ in głam utte ĩmortalis uobis¬
cum fungar de salute huiꝰ ppłi. fonte gr̃e
sp̃ualis regenerati. Idem in lucam.

Expanded text:
einceps non delectabor in sacrificiis Synagogae, donec credat in Patrem meum et in me, et in Ecclesia fideliter immolet sacrificium carnis meae et sanguinis mei. Quod cum fecerit, tunc bibam, hoc est, delectabor vobiscum in renovatione sua per fidem Ecclesiae. Beda in Marcum: « Passurus Dominus, ait: Jam non bibam de genimine vitis. Ac si aperte dicat: Non ultra carnalibus caeremoniis delectabor, in quibus carnalis agnus locum tenet. Aderit enim tempus, me resurgente, cum ego sublimatus in gloriam vitae immertalis, vobiscum fungar de salute hujus populi fonte gratiae spiritualis regenerati. » Idem in Lucam
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ideo patrẽ meum hoĩem q̃rits.
Ille qui omia scit. quando dicit forsitan
ñ dubitat.s increpat. O homo cũ in cor-¬
de tuo ẽ u̾bum. aliud ẽ quam sonus. s
ut transeat ad me sonũ quasi uehiculũ
querit. Assumit sonũ. imponit se quo¬
dammͦ in uehiculum. transcurrit aerẽ.
uenit ad me nec recedit a te. Sonus aũt
ut ueniret ad me recessit a te. nec ꝑsti¬
tit apud me. Uerbumgͦ qđ erat in corde
tuo. nunquid sono pret̾eunte pret̾iit:
Sonus medius transuolauit. uerbũ uͦ
qđ assũpsit sonũ. est apud me. & ñ re¬
cessit a te. Hoc attende.quisqͥs es exa¬
minator sonoꝵ. Uerbũ dĩ contẽpns.
qui u̾bum hõis ñ comp̃hendis: Scit
ds̃ om̃ia. Qui etiã dixit discipłis talẽ
sententiã qualẽ mͦ iudȩis. quando phi¬
lippus postulauit eũ dicens. Dñe ostẽ¬
de nob̃ patrẽ. Philippe. qui uidet me
uidet & patrem. Hoc ñ fuit forsitan
uidet & patrem. u̾bum scilicet dubita¬
tionis. quia ñ increpabat dñs incredu

Expanded text:
tis, ideo Patrem meum hominem quaeritis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. O homo! cum in corde tuo est verbum, aliud est quam sonus, sed ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit, assumit sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, non recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, nunquid sono praetereunte praeteriit? Sonus medius transvolavit, verbum vero quod assumpsit sonum, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendis? Scit Deus omnia. Qui etiam dixit discipulis talem sententiam qualem modo Judaeis, quando Philippus postulavit eum, dicens: Domine, ostende nobis Patrem. Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Hic non fuit, forsitan videt et Patrem, verbum scilicet dubitationis, quia non increpabat Dominus incredu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc capitulũ. Dum es in uia hoc ẽ dũ
uadis ad iudiciũ cũ iniuria consentiad¬
uersario tuo. qui iustã causam ht̃ con¬
trate. ne inde mittaris in carcerem. &
reddas ibi cruciatꝰ quicqͥd abstulisti us¬
q ad nouissimum quadrantẽ. XXUIII.

Expanded text:
hoc capitulum: Dum es in via, hoc est, dum vadis ad judicium cum injuria, consenti adversario tuo qui justam causam habet contra te, ne inde mittaris in carcerem, et reddas ibi cruciatus quidquid abstulisti, usque ad novissimum quadrantem.
Abbreviated transcription (Latin):
lucas explicat uerbũ suũ cõmiserit. ut
acet paraliticus. torquetur. acu banus.¬
ta scilicet passione. Hec ita expͥmit. ut
& animȩ suȩ angustias indicet. & xp̃m
cominisceri seruis. Beda.

Expanded text:
Lucas explicat, verbum suum commiserit, ut Jacet paralyticus, torquetur acuta scilicet passione. Haec ita exprimit, ut et animae suae angustias indicet, et Chricommisereri servis.
Abbreviated transcription (Latin):
& fide credentium. Hylarius.¬
ffertur in testimoniũ illis qͥ uideñ
lepsũ mundatũ. qd̾ saluant᷑ a lepra pecca¬
toꝵ. & offerunt se dd̃ si credunt. aut si ñ
b offerri in testimoniũ. id in signum
spũalis oblationis. sicut curatio leprȩ
testatur curationẽ peccati. illud inquã
munus offer ñ solũ in signos in re. ut
tu ipse a sordib peccati. emundatus in
sacrificiũ dĩ transeas. Moyses enĩpre¬
cepit testimoniũ. cuiꝰ in te geris effec̾tum.
popłm specialis alicuiꝰ ciuitatis. s mul¬
tarum popłos fuisse sanatos. Quia uͦ
lepsus genus humanũ peccatis langui¬
dum typice designat: recte in luca ple¬
nus lepra describit᷑. Om̃s enĩ peccauer̃.
⁊ egent grã dĩ. Extensio manus salua
tate mundati debent se ostendẽ. confi¬
tendo quia tẽplũ eiꝰ st̃. & offerre ei sua
corpora hostiã uiuentẽ. R.x u IIII.¬
t ille egressus cepit p̃dicare ⁊ diffama¬
re sermonẽ. ita ut iam ñ posset ma

Expanded text:
et fide credentium. Offertur in testimonium illis qui vident leprosum mundatum, quod salvantur a lepra peccatorum, et offerunt se Deo si credunt; aut si non bus, offerri in testimonium, id est in signum spiritualis oblationis, sicut curatio leprae testatur curationem peccati, illud, inquam, munus offert non solum in signo, sed etiam in re, ut tu ipse a sordibus peccati emundatus, in sacrificium Dei transeas. Moyses enim praecepit testimonium, cujus in te geris effectum. populum specialis alicujus civitatis, sed multarum populos fuisse sanatos. Quia vero leprosus genus humanum peccatis languidum typice designat, recte in Luca plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gratia Dei . Extensio manus signiftate mundati, debent se ostendere, confitendo quia templum ejus sunt, et offerre ei sua corpora hostiam viventem . R. 19X At ille egressus, coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jam non posset
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris. at ille officio functꝰ euangłiste
mox egressus cepit p̃dicare. & se int̾ius
ext̾iusq sanatũ docere. ita qd̾ ipsiꝰ salua¬
tio multos ad dñm cogĩt. d exẽplum
doctrinȩ factum ẽ. qd̾ nec iussus tacere
potest acceptũ bñficium. ut electi in ma¬
gnis q̃ faciunt latere quidẽ in uolunta¬
te habeant. qd̃ ẽ humilitatis. ⁊ inurti pro¬
dantur ut aliis ꝓsint. qd̾ magne ẽ subli¬
mitatis. cũ etiã si uelint oꝑa ñ possunt
taceri. Ieronimus in marcuo¬

Expanded text:
dixeris: at ille officio functus evangelistae, mox egressus, coepit praedicare, et se interius exteriusque sanatum docere, ita quod ipsius salvatio multos ad Dominum cogit. Ad exemplum doctrinae factum est, quod nec jussus tacere potest acceptum beneficium, ut electi in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, quod est humilitatis; et inviti prodantur ut aliis prosint, quod magnae est sublimitatis, cum etiamsi velint, opera non possint taceri. HIERON. in Marc
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ. Ueruntam᷑ ñ negligent᷑ intuen¬
da ẽ etiã mathei mystica locutio. scdm
quã scriptum ẽ in psalmo. Accedite ad
cũ ⁊ illuminamini. Itaq fide uenit cen-
ici tam̃ potest Mag̃. Iturio.¬

Expanded text:
aliquem. Verumtamen non negligenter intuenda est etiam Matthei mystica solutio, secundum quam scriptum est in Psalmo: « Accedite ad eum et illuminamini . » Itaque fide venit centurio. Dici tamen potest quod eti
Abbreviated transcription (Latin):
ctificat cum bonȩ spei oꝑa monstrat. ⁊tẽ
incipiunt manifestari ħeticoꝵ dognia¬
ta. Qd uidentes boni hoĩes s ñdum sp̃u¬
ales. qui om̃ia iudicent iuxta illud pau¬
li. sp̃ualis iudicat om̃ia: mouent᷑. qui a
sub nomine xp̃i sunt hereses. Unde seqͥt᷑.
Iccedentes aũt serui patrisfamilias: di¬
xerunt ei. Dñe nonne bonũ sem̃ semina¬
stim agrotuo: Unde gͦ habet ⁊rrania:
Et ait illis. Inimicus homo hoc fẽc̃ Audi¬
to dolo paĩfamilias. ñ exarsit in iram. nec
mox ulcisci uoluit. ita ⁊ nos lesi patient̾¬

Expanded text:
ctificat, cum bonae spei opera monstrat: et tunc ctificat, cum bonae spei opera monstrat: et tunc incipiunt manifestari haereticorum dogmata. Quod videntes boni hominos sed nondum spirituales, qui omnia judicent, juxta illud Pauli: Spiritualis judicat omnia , moventur, quia sub nomine Christi sunt haereses. Unde sequitur: Accedentes autem servi patris familias, dixerunt ei. Domine, nonne bonum semen seminasti in agro tuo? Unde ergo habet zizania? Et ait illi: Inimicus homo hoc fecit. Audito dolo, paterfamilias non exarsit in ira, nec mox ulcisci voluit, ita et nos laesi, patient
Abbreviated transcription (Latin):
irgnũ celoꝵ hõi qui seminauit bonũ se¬
Iognum cȩloꝵ intellige xp̃m. qͥdat in
Icelestib regnare. eiq seruire regna¬
ric̃. Bonũ quidem ñ seminat nͥ bonus. qͥ
sem̃ bonȩ uoluntatis ad bona oꝑa studet
ꝑducere. Cum aũt dormirent homineᷤ
uenit inimicus eiꝰ ⁊ suꝑseminauit ⁊ rra¬
na in medio tritici.⁊ abiit. Cautelã
moralit̃ intimat habendã. Dormientes
sunt magistrieccłȩ. Qui cũ mertia ⁊ incu¬
na negligunt sͥ cõmissos. uł cũ dormi¬
tionem mortis accipiunt: tc̃ siquidẽ p̃¬
tedente nomine xp̃i suꝑseminat diabo¬
lus zizania in medio tricici. id inducit
ħeticos int̃ iustos. Qui idõ triticũ appel¬
lati sunt. quia excussi fuert̃ a paleis infi¬
delitatis ꝑ fidẽ. Et abiit. quia int iustos
diustare ñ potuit. Cum aũt creuisset
herba ⁊ fructum fecisset. tc̃ apparuert̃ &
trrama. Crescit herba. cũ u̾bum pre¬
dicationis fidelium m̃tib ꝓmouet᷑. fru¬

Expanded text:
avit bonum segnum coelorum intellige Christum, qui dat in coelestibus regnare; eique servire, regnare est. Bonum quidem non seminat nisi bonus, qui semen bonae voluntatis ad bona opera studet perducere. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus, et superseminavit zizania in medio tritici; et abiit. Cautelam moraliter intimat habendam. Dormientes sunt magistri Ecclesiae, cum inertia et incuria negligunt sibi commissos, vel cum dormitionem mortis accipiunt. Tunc siquidem, praecedente nomine Christi, superseminat diabolus zizania in medio tritici, id est inducit haereticos inter justos. Qui ideo triticum appellati sunt, quia excussi fuerunt a paleis infidelitatis per fidem. Et abiit, quia inter justos diu stare non potuit. Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Crescit herba, cum verbum praedicationis fidelium promovetur; fru
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit in fasciculos ligarizizama. quia
ꝓ modo ꝑu̾sitatis suȩ pumet᷑ unusquisq
s qui unitatẽ fidei amauert̃: in celestes
mansiones congregabunt᷑. Hic iusticia
notatur. longanimitas uͦ ubi dic̃. sinite
utraq crescere usq ad messẽ. IeRONIAE

Expanded text:
izania, quia pro modo perversitatis suae punietur unusquisque; sed qui unitatem fidei amaverunt, in coelestes mansiones congregabuntur. Hic justitia notatur. Longanimitas vero, ubi dicit: Sinite utraque crescere usque ad messem. HIERON
Abbreviated transcription (Latin):
Et dix̃. Non. Ne forte colligentes ⁊ izania.
eradicetis simul cũ eis ⁊ triticũ. Remigiuᷤ
ic datur penitentiȩ locꝰ. ⁊ Magist᷑.¬
& discretionis exemplũ. Ibi nanq
patient̃ tolerandi st̾ mali. ubi aliqui in¬
ueniuntur qͥ adiuuent᷑ boni. Pret̾ea qui
hodie errat. cras forsitan defendet ueri¬
tatem. & necesse ẽ ut mali ꝑmixti sint bo¬
nis. ꝑ quos ererceant᷑. uł quoꝵ cõparatio¬
ne nitantur ad melus. Sinite utraq
crescere usq ad messẽ. ⁊ in tẽpore messis
dicam messorib. Colligite pͥmũ ⁊ rranra.
& alligate ea fasciculos ad comburendũ.

Expanded text:
izania, eradicetis simul cum eis et triticum. RABAN. Hic datur poenitentiae locus et discretionis exemplum. Ibi namque patienter tolerandi sunt mali, ubi aliqui inveniuntur qui adjuventur boni. Praeterea qui hodie errat, cras forsitan defendet veritatem, et necesse est ut mali permisti sint bonis, per quos exerceantur, vel quorum comparatione nitantur ad melius. Sinite utraque crescere usque ad messem, et in tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et all
Abbreviated transcription (Latin):
in carnis uoluptate resoluit᷑. dũ nulla uen
turȩ penȩ formidine terret᷑. pacem habet
in die sua. s graue scandalũ damnationiᷤ
habebit indie extrema. Inimici st̃ mali¬
gni sp̃s. qui animã a corpore exeuntẽ ob¬
sident. quã in carne positã deceptoriis de¬
lectationib fouent. Uallo eã circundañ.
quia reductis imquitatib quas ꝑpetrauit
ante ocłos eius. ad societatẽ suȩ damnati¬
onis eam coartant. Undiq coangustant.
quando ei ñ solum oꝑis. uerũ etiam locu¬
tionis iniquitates replicant. Tc̃ anima
ꝑ cognitionẽ reatus sui ad terrã const̾nit᷑.
cum caro ad puluerẽ urgetur. Tunc in mor¬
tem filii eus cadunt. cũ cogitationes illici¬
tȩ ex illa ꝓdeuntes in extrema ultione
dissipantur. sic̃ scriptũ ẽ. In uia die ꝑibt̃
om̃s cogitationes eoꝵ. Lapis suꝑ lapidẽ
intelligitur dura cogitatio. suꝑ durã cogi¬
tationem. Euersam animã uisitat ds coti¬

Expanded text:
in carnis voluptate in carnis voluptate turae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, sed grave scandalum damnationis habebit in die extrema. Inimici sunt maligni spiritus, qui animam a corpore exeuntem obsident, quam in carne positam deceptoriis delectationibus fovent. Vallo eam circumdant, quia reductis iniquitatibus quas perpetravit ante oculos ejus, ad societatem suae damnationis eam coarctant. Undique coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis iniquitates replicant. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro in pulverem urgetur. Tunc in mortem filii ejus cadunt, cum cogitationes illicitae ex illa prodeuntes in extrema ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Lapis super lapidem intelligitur dura cogitatio super duram cogitationem: Perversam animam visitat Deus quoti
Abbreviated transcription (Latin):
uistarionis nere
uersionem i̾rłm factã ẽẽ a romaniᷤᷤ
principib uespasiano &tito. ñ igno¬
ramus. Etiam ipsa transinigratio ciuita¬
tis. nunc constructȩ extra portã ubi dñs
crucifixus fuit. testat᷑. qd̃ pͥor illa ihrłm
funditus eu̾sa sit. hȩc ẽ causa destructi¬
onis illius. quia ñ cognouit dñm qͣndo
uisitauit eam. Unde illud ꝓpħicũ. Mil¬
uus in cęlo cognouit tempus suũ. turtur
& hyrundo & cyconia custodiert̃ tempus
aduentus sui. ppłs aũt m̃s ñ cognouit ni
tem. cũ ꝑiturã nunciaret. s cotidie ꝑelectoᷤ
suos in eccła plangit reꝓbos. qͥ nesciunt
cur plangant᷑ quia iuxta salomonẽ le¬
tantur cũ male fecerint. & exultant in re¬
b pessimis. Qui si damnationẽ suam p̃¬
uiderent. se ipsos cũ electoꝵ lacͥmis plan¬
quȩ transitorio gaudet in tempore. Cui ea
q̃ assunt ad pacẽ sunt. quia dũ ex reb tẽ¬
poralib lȩtatur. dũ honorib extollit᷑. dũ

Expanded text:
visitationis tuae. Eversionem Hierusalem factam esse a Romanis principibus Vespasiano et Tito non ignoramus. Etiam ipsa transmigratio civitatis nunc constructae extra portam ubi Dominus crucifixus fuit testatur, quod prior illa Hierusalem funditus eversa sit. Haec est causa destructionis illius, quia non cognovit Dominum quando visitavit eam. Unde illud propheticum: « Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus atem, cum perituram nuntiaret, sed quotidie per electos suos in Ecclesia plangit reprobos, qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonem, « laetantur cum malefecerint et exsultant in rebus pessimis . » Qui si damnationem suam praeviderent, seipsos cum electorum lacrymis planversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae assunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cirtundabunt te mmmici tui uallo. & co¬
angustabt̃ te undiq & ad terrã ꝓster¬
nent te. & filios tuos quim te st̃. Mas̃.
itteram sic lege. Si cognotusses qͥ a
uenient dies in te. & circundabunt te inimi¬
ci. & cet̾a. etiam tu subaudis fleres. quȩ mͦ
quia nescis qd̾ imminet exultas. dũ carnẽ
uoluptatib das. Et quidẽ in hactua die
id÷ in hactua ꝓsꝑitatis claritate. q̃ ad
pacem tͥ ẽ temporalẽ. subaudis fleres. si
cognouisses hȩc suꝑuentura mala. s nc̃
abscondita st̃ ab ocłis cordis tui. Uel po¬
test a pͥncipio capituli subuno u̾su legi
usq ad pacem tͥ. hoc mͦ. fleuit dicens. qͥa
si cognouisses etiam tu mecũ subaudis
ruinã q̃ imminet. etquidẽ hoc ẽ etiã certe
res. Nunc aũt abscondita st̃. erit alius
uersus usq ad finẽ capituli. L.cc. xxx¬
t ñ relinquent in te lapidẽ suꝑ la

Expanded text:
i vallo, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Litteram sic lege: Si cognovisses, quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici, etc., etiam tu, subaudis fleres, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas, dum carnem voluptatibus das. Et quidem in hac tua die, id est, in hac tua prosperitatis claritate, quae ad pacem tibi est temporalem, subaudis fleres, si cognovisses haec superventura mala; sed nunc abscondita sunt ab oculis cordis tui. Vel potest a principio capituli sub uno versu legi usque ad, pacem tibi, hoc modo: Flevit, dicens, quia si cognovisses etiam tu mecum, subaudis ruinam quae imminet, et quidem, hoc est etiam certe,res. Nunc autem abscondita sunt, erit alius versus, usque in finem capituli. L. 237non relinquent in te lapidem su
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũt triginta refertur ad
nuptias. digitoꝵ comunctio insinuat. q̃
quasi molli osculo se complectens. mari¬
tũ pingit ⁊ coniugẽ. Sexaginta ꝑtinet
ad uiduas. q̃ quantomagis abstinent:
tanto maius p̃mium recipiunt. Centesi¬
mus nuimerꝰ. qui a sinistra transfert᷑ ad
dexterã.: expͥmit uirginitatis coronã. Alit̃.¬
entesimꝰ fructus ẽ martyrũ. ꝓpt̾ sc̃i¬
tatem uittȩ. uł contẽptũ mortis. Sexage¬
simus ẽ uirginũ ꝓpt̾ ociũ int̾ius. quia ñ
pugnant contra consuetudinẽ carnis.
Solet enĩ ociũ concedi sexagenariis. post
militiã. Tricesimꝰ coniugatoꝵ. quia hȩc
ĩctas p̃liantiũ. & his ẽ maior conflictus
dum si homo iaciat sem̃tem in
terrã. ⁊ dormiat & exurgat no¬
cte ac die. & sem̃ germinet et increscat
dũ nescit ille. Ultro enĩ t̾ra fructificat.
pͥmum herbã. deinde spicã. deinde ple¬
num frum̃tum in spica. Et cũ se ꝓduxe

Expanded text:
uod autem triginta refertur ad nuptias, digitorum conjunctio insinuat, quae quasi molli osculo se complectens, maritum pingit et conjugem. Sexaginta pertinet ad viduas: quae, quanto magis abstinent, tanto majus praemium recipiunt. Centesimus numerus, qui a sinistra transfertur ad dexteram, exprimit virginitatis coronam. entesimus fructus est martyrum, propter sanctitatem vitae vel contemptum mortis. Sexagesimus est virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis. Solet enim otium concedi sexagenariis post militiam. Trigesimus conjugatorum, quia haec est aetas praeliantium, et his est major conflictus,dum si homo jaciat sementem in terram, et dormiat et exsurgat nocte ac die, et semen germinet et increscat, dum nescit ille. Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ datum. Mysteria regni celoꝵ id÷ se¬
creta scͥpturarũ reuelabunt᷑ uob̃ qͥ mec̃
estis. ⁊ sequacib ũris. sp̃uali intelligen¬
llis aũt qͥ foris sunt ut marcus scribit.
in parabolis om̃ia fiunt. Foris quidẽ
dicit eẽ ñ solum illos qui neq curabant
intrare nauẽ. neq cognoscere uerita¬
tem. s et om̃s illis similes corporis
sensis tantũ sequentes. ut nichil sp̃uali¬
ter intelligant. Nota ubi dicit in para¬
bolis om̃ia fieri his qui foris st̃. insinu¬
at ñ solum in u̾bis dm̃ s ⁊ in factis para¬
bolas ẽẽ. id signa mysticarũ rerum:¬
eorsum autẽ discipłis suis disserebat
lli enim digni erant audire myst̾ĩa in
intimo penetrali sapientiȩ. qͥ remotis
cogitationũ tumultib in solitudine

Expanded text:
ni coelorum in secreta Scripturarum revelabuntur vobis, qui mecum estis et sequacibus vestris spirituali intelligenllis autem qui foris sunt, » ut Marcus scribit , « in parabolis omnia fiunt. » Foris quippe dicens non solum esse illos qui neque curabant intrare navem, neque cognoscere veritatem, sed et omnes illis similes corporis sensus tantum sequentes, ut nihil spiritualiter intelligant. Nota, ubi dicitur in parabolis omnia fieri his qui foris sunt, insinuat non solum in verbis Domini, sed et in factis parabolas esse, id est signa mysticarum rerum,eorsum autem discipulis suis disserebat lli enim digni erant audire mysteria in intimo penetrali sapientiae, qui, remotis cogitationum tumultibus, in solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
sum negare ñ posse. laus ẽ uoluntatis
diuinȩ. Nolentes gͥ ocłõs & aures aꝑi¬
re ueritati. meruert̃ ut nunquã uide¬
ant ocłis. & ñ audiant aurib. & non
intelligant corde. qd̃ ẽ neq uidere neq
audire. & ñ conũtantur ad penitentiã.
iñsanent᷑ a peccatis. ut innocentiã recipi¬
oeo parabolas multi audier̃. quia excecati
erant. & inde excecati. q̃m suꝑbia meras¬
satum cor habebant. Excecatio uͦ ⁊ para¬
bolarum obscuritas fuit eis occasio. ne¬
quando hoc est ut aliquando salubrius
conu̾̃terent᷑ ꝑ illũ qui t̃ribilis in consili¬
is suꝑ filios hominũ. quib uult misere¬
tur. ⁊ quos uult iuste deserit. Nam quia
obscure dicta ñ intellexer̃. idõ ñ credide¬
runt in euĩ. & sic crucifixert. & sic post
resurrectionẽ miraculis territi. de rea¬
tu maioris criminis compuncti ft̃. unde
accepta in dulgentia maiori flagrant di¬
lectione. De aliis dicit dñs. loquar eis
m aluis lingis ⁊ in aliis labiis. manife¬

Expanded text:
sum negare non posse, laus est voluntatis divinae. Nolentes igitur oculos et aures aperire veritati, meruerunt ut nunquam videant oculis, non audiant auribus et non intelligant corde, quod est neque videre, neque audire, et non convertantur ad poenitentiam, et non sanentur a peccatis, ut innocentiam recipideo parabolas multi audierunt, quia excaecati erant, et inde excaecati, quia superbia incrassatum cor habebant. Excaecatio vero et parabolarum obscuritas, fuit eis occasio; nequando, hoc est, ne aliquando salubrius converterentur per illum, qui terribilis in consiliis super filios hominum, quibus vult miseretur, et quos vult juste deserit. Nam quia obscure dicta non intellexerunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territi de reatu majoris criminis compuncti sunt; unde accepta indulgentia, majori flagrant dilectione. De aliis dicit Dominus: Loquar eis in aliis linguis et in aliis labiis , manife