comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damus cũ ꝓximis. escã scilicet & tunicã.
Lexenim dicit. diliges ꝓximũ tuũ tanꝗͣ
te ipsũ. De una tunica ñ dici potuit ut
diuideretur. quia tunc inde nemo uesti¬
retur. De esca ueritas dicit. Date elemofi¬
nam. & ecce om̃ia munda st̃ uob̾. Uener̃
aũt & publicani ut baptizarent᷑. & dixe¬
runt ad illũ. Magister. quid faciemus :
At ille dixit ad eos. Nichil amplius qͣm¬
qͦd constitutũ ẽ uob̾ faciatis. O agna
ius in sermone ioħis. quietiã publicanoᷤᷤ
umlites cogit consiliũ sue salutis ĩ qͥrere.
Precepit gͦ ne ultra p̾scriptũ eis quieqͣm
exigant. Publicam sunt qui uł uectiga¬
lia publica exigunt. uel conductores st̃
uectigaliũ fisci. scu rerũ publicarũ. Hi

Expanded text:
damus cum proximis, escam scilicet et tunicam. Lex enim dicit: Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . De una tunica non dici potuit ut divideretur, quia tunc inde nemo vestiretur. De esca Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Venerunt autem et publicani ut baptizarentur, et dixerunt l amplius quam constitutum est vobis faciatis. Magna vis in sermone Joannis, qui etiam publicanos et milites cogit consilium suae salutis inquirere. Praecepit ergo ne ultra praescriptum eis quidquam exigant. Publicani sunt, qui vel vectigalia publica exigunt, vel conductores sunt vectigalium fisci, seu rerum publi
Abbreviated transcription (Latin):
neq calumniã faciatis: ⁊ contenti estote
stipendiis ur̃is. Auoustinꝰ de uerbis dñi
onnulli cũ grauit᷑ peccant. hac uoce
se excusant. quia militant. ⁊ malis
actib sunt occupati. ꝑinde quasi militia
ñ uoluntas in culpa sit. Sed militare ñ
ẽ delictũ. nisi cum ꝓpt̾ predã militant.
nec gerere rem publicã est criminosum.
nisi cũ idõ gerunt. ut rem familiarem
augeant. Quilibet qͦq rectores. quili¬
bet clerici. si amplius quam decretũ ẽ eis
querunt. tanquã calumniatores & con¬
cussores. iohannis sententia condemnan¬
tur. Milites enĩ xp̃i sumꝰ. unde apłs. Ne¬
mo militans dõ implicat se negociis se¬
cularib Existimante aũt ppło. & co¬

Expanded text:
alumniam faciatis, et contenti estote stipendiis vestris. AUGUST., De verbis Domini.  Nonnulli cum graviter peccant, hac voce se excusant, quia militant, et malis actibus sunt occupati: perinde quasi militia, non voluntas, in culpa sit. Sed militare non est delictum, nisi cum propter quaedam militant; nec gerere rempublicam est criminosum, nisi eam ideo gerunt, ut rem familiarem augeant. Quilibet quoque rectores, quilibet clerici, si amplius quam decretum est eis quaerunt, tanquam calumniatores et concussores, Joannis sententia condemnantur. Milites enim Christi sumus. Unde Apostolus: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Existimante aut
Abbreviated transcription (Latin):
eum nemo uidit unquã. Unigeni¬
tus filius qui ẽ in sinu patͥs. ipse narra¬
uit. S upra hominẽ est uidere dm. Ido
paulus supra hominẽ raptus ẽ ut uidet
archana quȩ ñ licet homini loqui. Aus.
idit moyses nubẽ. & angłm ⁊ ignem.¬

Expanded text:
eum nemo vidit unquam. Unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Supra hominem est videre Deum. Ideo Paulus supra hominem raptus est, ut videret arcana quae non licet homini loqui . Vidit Moyses nubem, et angelum, et ignem
Abbreviated transcription (Latin):
labunt᷑ occulta cordiũ. & simulationeᷤ
onnulli tam̃ habentes ⁊elũ dĩ.
s nͣ scdm scientiam: uitare p̃sumunt
ũdum conuictos in crimine. ñdũ con-¬
fessos. acsi dicant. Uis imus ⁊ colligimꝰ
eos. idz excõmunicabimꝰ illos: Uerũ di¬
iuna scriptura necñ matura prelatoꝵ
sententia corripit tales. quẽ admodum
dñs increpat iacobũ ⁊ iohannẽ. ubi ñ
recepti in quadã cruitate dicunt. Dñe uiᷤ
dicimꝰ ignis descendat de cęlo. ⁊ consu¬
mat illose. LxXIII. MM.cͦ xxxuii.

Expanded text:
labuntur occulta cordium et simulationes onnulli tamen habentes zelum Dei, sed non secundum scientiam, vitare praesumunt nondum convictos in crimine, nondum confessos: ac si dicant: Vis, imus et colligimus eos, id est excommunicabimus illos? Verum divina Scriptura, nec non matura praelatorum sententia corripit tales, quemadmodum Dominus increpat Jacobum et Joannem, ubi non recepti in quadam civitate, dicunt: Domine, vis dicamus ut ignis descendat de coelo, et consumat illos ? CAPUT LXXIII. M. 137II
Abbreviated transcription (Latin):
tor ẽ saluator. qui seminat in animis
credentiũ. uł ipse hõ seminans in corde
suo. Predicatio euangłii minima ẽ om̃i¬
um disciplinarũ. quia pͥmo uix credit᷑
predicanti xp̃m crucifixũ. Phyloso¬
phicis aũt disciplinis quãuis pͥmo creda¬
tur: tam̃ adultimũ nichil uitale in eis
eẽ cognoscit᷑. ⁊ sicut holera herbarũ cito
decidunt. S p̃dicatio euangłii parua
uisa in principio. tandẽ crescit. ñ sicut
herbe q̃ cito arescunt ⁊ corruunt. s si c̃
arbor quȩ longa annositate.⁊ opima fer¬
tilitate gaudet. Polucres st̃ animȩ cre¬
dentiũ. rami diu̾sitates dogiatũ. ut
ꝓ uarietate morboꝵ uaria sit medicina.¬

Expanded text:
tor est Salvator qui seminat in animis credentium; vel ipse homo seminans in corde suo. Praedicatio Evangelii, minima est omnium disciplinarum; quia primo vix creditur praedicanti Christum crucifixum. Philosophicis autem disciplinis quamvis primo credatur, tamen ad ultimum nihil utile in eis esse cognoscitur, et sicut olera herbarum cito decidunt . Sed praedicatio Evangelii parva visa in principio, tandem crescit, non sicut herbae quae cito arescunt et corruunt, sed sicut arbor, quae longa annositate et optima fertilitate gaudet. Volucres, sunt animae credentium; rami, diversitates dogmatum, ut pro varietate morborum varia sit medicina
Abbreviated transcription (Latin):
credidunt in eũ. s ꝓpt̾ phariseos
ñ cfitebant᷑. ut de synagoga non
eicerentur. Dilexer̃ enĩ głam hominum
magis quam gloriam dei Aubiistinus.¬
ciendum ẽ quia dñs citicẽ suam iN
frontib credentiũ fixit. ubi qͦdãmͦ sedes
ẽuerec̃diȩ. ut de noĩe eiꝰ fidelis ñ erube¬
scat.⁊ magis dĩ głam ꝗͣ hõĩum diligat.
Cruca tẽpr̃e suo nchilerat in carne in¬
tolerabilius: nc̃ nichil ẽ in fronte głosiꝰ¬

Expanded text:
in eum, sed propter Pharisaeos non confitebantur, ut Synagoga non ejicerentur. Dilexerunt enim gloriam hominum magis quam gloriam Dei. AUGUST. Sciendum est quia Dominus crucem suam in frontibus credentium fixit, ubi quodammodo sedes est verecundiae, ut de nomine ejus fidelis non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. Cruce tempore suo nihil erat in carne intolerabilius, nunc nihil est in fronte glori
Abbreviated transcription (Latin):
ũc aũt clamauit & dyx̃. Qui credit ĩ me.
ñ credit in me: s meũ qͥ misit me. Simi¬
leram dixit. Alea doctrina si ẽ mea. s eiꝰ
quimisit me. Nunc aũt inqͥt ñ credit
in me. id in hoc solũmͦ qđ indet in me:
s in patrem. Et qui credit in patrẽ. ne¬
cesse ẽ ut credat eũ habere filiũ Et
qui uidet me: uidet eum qͥ misit me.
Ne putaretur sic uoluisse intelligi patrẽ
s: subiecit istud. Quasi diceret. Usq adeo
nichildistat int̾me & patrẽ: ut qui me
Iuidet. eumuideat. A.cxil.
Go lux in mundũ ueni. ut om̃is qͥ
credit in me. intenebris ñ maneat. Dix̃
dñs alibi discipłis. Uos estis lux mundi.
bris ñ maneat. satis manifestat se iN
tenebris om̃s ĩnuenisse. Et siqͥs audi¬
erit uerba mea & ñ custodierit: ego ñ
iudico eum. Non enim ueni ut iuditẽ
mundum: sed ut saluificẽ mundum.

Expanded text:
us autem clamavit et dixit: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Simile jam dixerat: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Nunc autem, inquit, non credit in me, id est, in hoc solummodo quod videt in me, sed in Patrem. Et qui credit in Patrem, necesse est ut credat eum habere Filium Et qui videt me, videt eum qui misit me, Ne putaretur sic voluisse intelligi Patrem  aequalis sibi, subjecit istud. Quasi diceret: Usque adeo nihil distat inter me et Patrem, ut, qui me videt, eum videat. A. 112X Ego lux in mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat. Dixit Dominus alibi discipulis: Vos estis lux mundi .bris non maneat, satis manifestat se in tenebris omnes invenisse. Et si quis audierit verba mea, et non custodierit ego non judico eum. Non enim veni ut judicem mundum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. Am̃ dico uobis: receꝑunt
mercedem suam. lenouimus.¬
on uirtus s causa uirtutis apud
Imosinam canunt ante se tuba. idz
faciunt eã in manifestatione: sicut ille
aptũ signum dat qui tuba canit. ut
honorificent᷑ ab hõib ⁊ ñ adõ. Te aũt fa¬
ciente elemosinã nescrat sinistra tua qͥd
faciat dextera tua: ut sit elemosina tuam
Icices hypocritarũ ẽ laus hominũ. Si¬
nistra significat dilectionem laudis.
dextera uͦ intentionẽ implendi precepta
cũ. Cumgͦ imples diuinũ preceptũ faci¬
endo elemosinã uł qdlibet bonũ: noli
humanã laudẽ admiscere: In abscondito.
id inconscientia. Si int̾i̾ora ꝑtinent ad
dexterã. ext̾iora ꝑtinent ad sinistrã.xXX¬

Expanded text:
 dico vobis, receperunt mercedem suam. HIvirtus, sed causa virtutis apud emosynam, canunt ante se tuba, id est, faciunt eam in manifestatione, sicut ille apertum signum dat qui tuba canit, ut honorificentur ab hominibus et non a Deo, Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dexteraMerces hypocritarum, est laus hominum. Sinistra significat dilectionem laudis, dextera vero intentionem implendi praecepta Dei. Cum ergo imples divinum praeceptum faciendo eleemosynam vel quodlibet bonum, noli humanam laudem admiscere. In abscondito, id est, in conscientia. Si interiora pertinent ad dexteram, exteriora pertinent ad sinistram.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. si alit̾ faciatis iusticiã. nͥita ut d̾s
singularit᷑ sit in causa: ñ inde habebitis
mercedẽ apud ipsũ. Laus hominũ non
debet appeti s subsequi. ut exemplo in¬
ieuiniũ contra concupiscentiam carms.
elemosinã contra concupiscentiã oculoꝵs

Expanded text:
id est, si aliter faciatis justitiam, nisi ita ut Deus singulariter sit in causa, non inde habebitis mercedem apud ipsum. Laus hominum non debet appeti, sed subsequi, ut exemplo injejunium contra concupiscentiam carnis; eleemosynam co
Abbreviated transcription (Latin):
plorat ita. Qm̃ lauclat᷑ peccator in de¬
sideriis animȩ suȩ. & iniquus benedr̃.
Cui ñ minima pęnȩ pars ẽ. t̃ mͦ sua sce¬
lera ñ argui. s insuꝑ quasi bene gesta
laudari. Ipsa enĩ peccati nuhx adulatio.
sic in culpa ardentib solet administrare
fom̃tum. sicut flammis oleũ. Et qͦmͦ pau¬
ꝑes esurientes & flentes maloꝵ imꝓbi¬
tate ꝓbant᷑. ita uacantes diuitiis. & epuliᷤ
& risui. male obsequentiũ clientela maio¬
remad pęnã fouent᷑. Scđm hȩc enĩ. fa¬
ciebant ꝓpħis patres eoꝵ. Pscudo ꝓpħas
significat. captantes uulgi fauorẽ quasi
futura preloquentes. Unde iezechiel. Uȩ
ꝓpħis insipientib qui secunt᷑ sp̃m suum.

Expanded text:
udatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Cui non minima poenae pars est, non modo sua scelera non argui, sed insuper quasi bene gesta laudari. Ipsa enim peccati nutrix adulatio, sic in culpa ardentibus solet administrare fomentum sicut flammis oleum. Et quomodo pauperes esurientes et flentes, malorum improbitate probantur, ita vacantes divitiis et epulis et risui male obsequentium clientela majorem ad poenam foventur. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Pseudoprophetas significat, captantes vulgi favorem, quasi futura praeloquentes. Unde Ezechiel: Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum supra Beda¬
regnũ cȩloꝵ pauꝑum ẽẽ dicat᷑: ex opposito
apparet qͦd ab hoc regno se alienat qui con¬
solationem querit in tẽporalib Non enim
diuitiȩ s amor diuitiarũ in culpa est. ut
eccłastes ait. Qui amat chiuitias fructus
ñ capiet ex eis: hoc ẽ qui nescit erogare
pauꝑi. carebit in posterũ. Et alibi legiꝰ.
Beatus diues qͥ inuentus ẽ sine macula.
qͥ post aurũ ñ abiit. nec sꝑauit in pecunia
& thesauris. U ȩuob̾ qui saturati estis.
quia esurietis. Saturatꝰ erat diues pur¬
puratus epulans cotidie splendide. sed
dirũ uȩ sustinebat. quando de lazari di¬
gito quẽ despexerat gu̾tã aquȩ querebat.
Utiq si beati st̃ semꝑ esurientes iusticiã.
infelices sunt nullã ueri bom patientes
famem. Ue uob̃ qui ridetis nunc: quia
lugebitis & flebitis. Hinc salomon ait.
Risus dolore miscebit᷑. & extrema gaudii
luctus occupat. Et it̾um. Cor sapientiũ
ubi tristicia ẽ: & corstultoꝵ. ubi leticia ẽ.¬

Expanded text:
Cum supra regnum coelorum pauperum esse dicatur, ex opposito apparet quod ab hoc regno se alienat, qui consolationem quaerit in temporalibus. Non enim divitiae, sed amor divitiarum in culpa est, ut Ecclesiastes ait: Qui amat divitias fructus non capiet ex eis , hoc est, qui nescit erogare pauperi, carebit in posterum. Et alibi legimus: Beatus dives qui inventus est sine macula, qui post aurum non abiit, nec speravit in pecunia et thesauris . Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis. Saturatus erat dives purpuratus, epulans quotidie splendide ; sed dirum vae sustinebat, quando de Lazari digito quem despexerat, guttam aquae quaerebat. Utique si beati sunt semper esurientes justitiam, infelices sunt nullam veri boni patientes famem. Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis. Hinc Salomon ait: Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Et iterum: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia e
Abbreviated transcription (Latin):
de originesq uirtutũ. uirtutes uͦ st̃ effe¬
ctus donoꝵ. ⁊ habitus animi iã confirma¬
t. Dona dicunt᷑ etiã sp̃s: ut in apocalypsi.
Uidit ioħes septem sp̃s discurrentes ante
ñ merita. uirtutes st̃ & dona & merita.
In illis enĩ oꝑatur ds sine nob̾. in istis
oꝑatur nobiscũ. Ex timore gͥ qui ẽ ini¬
cium sapientiȩ: nascit᷑ humilitas. Sic de

Expanded text:
de originesque virtutum, virtutes vero sunt effectus donorum, et habitus animi jam confirmati. Dona dicuntur etiam Spiritus, ut in Apocalypsi vidit Joannes septem spiritus discurrentes ante non merita; virtutes sunt et dona et merita. In illis enim operatur Deus sine nobis, in istis operatur nobiscum. Ex timore igitur qui est initium sapientiae , nasci
Abbreviated transcription (Latin):
Maledicent uobis presentialit̃. & dicent
om̃e malũ in absentia ur̃i. m̃tiertes. Per¬
sequiemmẽ um inferre: uł insidiis appe¬
tere. Separabunt uos. excludendo a syna¬
liũ hõis. G audete milla die ⁊ exultate. Ai¬
qm̃ merces ur̃a copiosa ẽ incelis. Hoc dr̃ ille
qui ibant gaudentes a conspectũ concilii.
qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine mnĩu con¬
tumeliam pat. Multa enim merces in
celis ẽ. multa patientib in t̾ris ꝓpt iusticiã.
Sic enim ꝑsecuti sunt ꝓpħas. qui fuer̃ante
uos. parres eoꝵ. Eremplo ꝓpħarũ confor¬
tat illos. quia uera dicentes solent ꝑsecuti¬
onem pati. nec tam̃ idõ ꝓpħe defecerunt
a predicatione.XXIII.L. T.¬

Expanded text:
entialiter, et dicent omne malum in absentia vestri mentientes. Persequi est vim inferre, vel insidiis appetere. Separabunt vos, excludendo a Synalium hominis. Gaudete in illa die et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelis. Hoc dicitur illis, qui ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Multa enim merces in coelis est multa patientibus in terris propter justitiam. Sic enim persecuti fuerunt prophetas, qui fuerunt ante vos patres eorum. Exemplo prophetarum confortat illos, quia vera dicentes, solent persecutionem pati; nec tamen ideo prophetae defecerunt a praedicatione.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ambulauerit in die ñ offendit: qͥa
lucem huius mundi uidet. Si aũt ambu¬
lauerit in nocte offendit: quia lux ñ est
in eo. Dubitationẽ & infidelitatẽ illoꝵ
redarguit. Uolebant ei dare consiliũ ne
moreretur: qͥ uenerat mori. Unde alibi
petro dicenti. dñe ꝓpicuis esto tibi: ait.
Redi post me sathana: ñ enim sapis quȩ
cłi sunt. Ego sum dies. uos estis horȩ. Nũ¬
quid horȩ consilium dare debent diei:
Si uidas ibi hora eẽt luceret: & ñ tradet
diem. Ergo dñs in hoc uerbo ñ ipsũ udã.

Expanded text:
t in die, non offendit, quia lucem hujus mundi videt. Si autem ambulaverit in nocte, offendit; quia lux non est in eo. Dubitationem et infidelitatem illorum redarguit. Volebant ei dare consilium, ne moreretur, qui venerat mori. Unde alibi Petro dicenti: Domine, propitius esto tibi, ait: Redi post me, Satana, non enim sapis quae Dei sunt . Ego sum dies, vos estis horae. Nunquid horae consilium dare debent diei? Si Judas ibi hora esset, luceret, et non traderet diem. Ergo Dominus in hoc verbo non ipsum Juda
Abbreviated transcription (Latin):
Inxit maria dñm post resurrectionẽ
lazari .s quia utrunq pret̾ierat qͣndo
euangłista scripsit. ñ in congrue cõmemo¬
rat posterius. antequã referat qđ fuit
sana. & sufficit amanti nunciare. qͥ
ñ deserit quẽ amat. In bethania infirma¬
ierosolimis. Iste sorores lazari figura ft̃
do. id÷ ꝓ reliquis intenebris ignorantiȩ
adhuc errantib. dño supplicant. Audi¬
ens aũt uũc: dixit eis. Infirmitas hȩc ñ
ẽ ad mortẽ. s ꝓ gła dĩ. ut głificetur filiꝰ¬
ipsa mors q̃ imminebat ad mortem
fuit .s potius ad miraculũ. quo om̃s
crederent in xp̃m. Głificatio aũt filiũ
ci ñ auxit cum sit plenusds: s nob ꝓfuit.
Diligebat aũt in̾c marcham. & sororẽ
eius mariam & lazarũ. Tristium con¬
solator. languentiũ saluator. & mortu¬
orum suscitator. lazarũ diligebat. ꝑ qͣm
peccator significatur. quia ñ uenit uoca¬
re iustos. s peccatores. Ut gͦ audiuit qͥa
infirmabatur. tc̃ quidẽ mansit in eodẽ

Expanded text:
ost resuscitationem Lazari, sed quia utrumque praeterierat quando evangelista scripsit, non incongrue commemorat posterius, antequem referat quod fuit sana: et sufficit amanti nuntiare, qui non deserit quem amat. In Bethania infirmaHierosolymis. Istae sorores Lazari, figura sundo, id est pro reliquis in tenebris ignorantiae adhuc errantibus, Domino supplicant. Audiens autem Jesus, qui dixit eis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filiipsa mors, quae imminebat, ad mortem fuit, sed potius ad miraculum, quo omnes crederent in Christum. Glorificatio autem Filium Dei non auxit, cum sit plenus Deus, sed nobis profuit. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam et Lazarum. Tristium consolator, languentium salvator, et mortuorum suscitator, Lazarum diligebat, per quem peccator significatur, quia non venit vocare justos, sed peccatores . Ut ergo audivit quia infirmabatur, tunc quidem ma
Abbreviated transcription (Latin):
tentiamagentẽ: Et si dep̃hensꝰ humili¬
auerit se. ñ idõ dolet quia peccauit:s
confunditur quia ꝑdidit głam suã. Citiuᷤ
sepe conu̾tuntur qui desidiis mundialib
& uoluptatib carnalib seipsos manci¬
pauerunt. Uide quia de p̃senti dixit p̃ce¬
dunt uos: & uide quia ubi aliqͥs p̃cedit:
cẽ uidetur qui sequat᷑. Hoc igitur uerbo
significabant᷑ & sacerdotes ingressuri in
regnũ dĩ. idz credituri in xp̃m. Sedquia
credentib publicanis & meretricib ioħi.
& baptizatis ab eo sacerdotes ñ credide¬
runt: post publicanos & meretͥces intra¬
turi annunciant᷑. sicut & factũ ẽ: nam
post ascensionẽ dñi multi credidunt.
Publicani p̃cedentes st̃. matħs publicanꝰ.
& zacheus princeps publicanoꝵ. Mere¬
trices intellige ꝑbeatã mariã magdalenã.

Expanded text:
tentiam agentem? Etsi deprehensus humilitentiam agentem? Etsi deprehensus humiliaverit se, non ideo dolet quia peccavit, sed confunditur quia perdidit gloriam suam. Citius saepe convertuntur, qui desideriis mundialibus et voluptatibus carnalibus seipsos mancipaverunt. Vide quia de praesenti dixit, praecedunt vos: et vide quia ubi aliquis praecedit, esse videtur qui sequatur. Hoc igitur verbo significabantur sacerdotes ingressuri in regnum Dei, id est credituri in Christum. Sed quia credentibus publicanis et meretricibus, Joanni et baptizatis ab eo sacerdotes non crediderunt, post publicanos et meretrices intraturi annuntiantur, sicut et factum est: nam post ascensionem Domini multi crediderunt. Publicani praecedentes, sunt Matthaeus publicanus et Zachaeus princeps publicanorum. Meretrices intellige, per beatam Mariam Magdalenam.
Abbreviated transcription (Latin):
test intelligi gentiũ ppłs. Quasi dicatur
Gentiũ ppłs. magis ẽ placens dõ quã uos.
Laiciaũt & sacerdotes duo filiĩ possunt
intelligi. & ppłs prior filius ẽ. deinde sa-¬
cerdotes regentes illũ. Demq ppłs dĩ ex
ter. ipore abrahȩ cepit: sac̾dotes aut̃ ex tẽ¬
pore aaron. Sacerdos & om̃is clericus & si
specialiter se ꝓmitat obauditurũ dõ:ta¬
men ꝑ hoc qđ doctor constituit᷑ alioꝵ ui
uitã ꝓfitetur. reuera aut̃ studet in fp̃uali.
quam sacerdos qui in pͥma facie ꝓfitet᷑
uitam sp̃ualẽ. reuera autẽ complectitur
uitã carnalem. Et melior ẽ laicus ante dm̃
penitentiã agens: quã clericus ꝑmanens
inpeccatis. Laicus enim in die uidicii stolã
sacerdotũ accipiet. idõ enĩ in crismate om̃s
ungunt᷑ in sacerdotio. sacerdos aũt pecca¬
tor spoliabitur sacerdotii dignitate. quã
habuit. & erit int̾ infideles & hypocritas.
Quis aliquando uidet clericũ cito pęni¬

Expanded text:
test intelligi gentium populus. Quasi dicatur: test intelligi gentium populus. Quasi dicatur: Gentium populus est magis Deo placens quam vos. Laici etiam et sacerdotes, duo filii possunt intelligi, et populus prior, filius est, deinde, sacerdotes regentes illum. Denique populus Dei ex tempore Abrahae coepit, sacerdotes autem ex tempore Aaron. Sacerdos et omnis clericus etsi specialiter non promittat se obauditurum Deo, tamen per hoc quod doctor constituitur aliorum,vitam profitetur, revera autem studet in spirituali, quam sacerdos qui in prima facie profitetur vitam spiritualem, revera autem complectitur vitam carnalem. Et melior est laicus ante Deum poenitentiam agens, quam clericus permanens in peccatis. Laicus enim in die judicii stolam sacerdotum accipiet: ideo enim in chrismate omnes unguntur in sacerdotio, sacerdos autem peccator spoliabitur sacerdotii dignitate quam habuit, et erit inter infideles et hypocritas. Quis aliquando videt clericum cito poeni
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. dicunt ei nouissimꝰ. sciendũ ẽ
in ueris exemplarib ñ hab̃i nouissimꝰ s
primꝰ: ut ꝓpͥo iudicio condemnent᷑. Si aũt
nouissimꝰ uoluerimꝰ legere: manifesta est
int̃pretatio. ut dicamꝰ ueritatẽ intellige̾
iudȩas. s t̃giuersari⁊ nolle dicere qd̃ sen¬
tiunt. sic̃ & baptismũ ioħis scientes ẽẽ de
mea ẽ iusticia. supra quã naturã ho¬
minum ds̃ plantauit. specialit᷑ aũt
dedit eam in libro iudȩis. Cum diu̾se sins
uites. diu̾se st̃ species iusticiȩ. In qͣ uinea
unusquisq scđ̃m uires oꝑatur. paucas uites
aut multas. nescio aut̃ si totã umeam quis
hominũ sufficiat oꝑari. Nolo. dixit in co-¬
gitatu. Puto qd̃ ex ꝑsona om̃ium peccatoꝵ
publicanꝰ ponitur. & ex ꝑsona om̃iũ pecca-¬
tricum mererrix. Et quãuis sint multa
peccata in utroq sexu. tam̃ auaricia p̃ci¬
pue abundat in uiris. fornicatio in mu-¬
lierib In publicans & in meretͥcib. po¬

Expanded text:
 dicunt ei: novissimus, sciendum est, in veris exemplaribus non haberi, novissimus, sed primus, ut proprio judicio condemnentur. Si autem novissimus voluerimus legere manifesta est interpretatio, ut dicamus veritatem intelligere Judaeos, sed tergiversari et nolle dicere quod sentiunt, sicut et baptismum Joannis scientes esse de nea est justitia, supra quam naturam hominum Deus plantavit, specialiter autem dedit eam in libro Judaeis. Cum diversae sint vires, diversae sunt species justitiae. In qua vinea unusquisque secundum vires operatur paucas vites aut multas; nescio autem si totam vineam quis hominum sufficiat operari. Nolo, dixit in cogitatu. Puto quod ex persona omnium peccatorum publicanus ponitur, et ex persona omnium peccatricum meretrix. Et quamvis sint multa peccata in utroque sexu, tamen avaritia praecipue abundat in viris, fornicatio in mulieribus. In publicanis et in meretricibus po
Abbreviated transcription (Latin):
cauit turrim. & locauit eã agricolis &
quos creauit ppłos. in alia parabola
pastor. in alia pat̾familias nuncupat᷑.
in alia uineam locat. in alia inuitat ad
nuptias. & diu̾sis similitudinib rẽ sig¬
nificat eandẽ. ut iudȩoꝵ suꝑbiã reꝓbet.
& in cõmune om̃ium peccatoꝵ siue genti¬
lium. siue ifraelitarũ pęnitentiã ꝓbet.
dr̃ similitudine. ñ ueritate. Nullus exi¬
stimet xp̃m ido habuisse humanã natu¬
maturi ꝓpt̾ appellationẽ humani nomi¬
nis quasi purꝰ homo fuisset: appellatus
ẽ etiam ds̃ pat hõ. ut sic ds̃ filius liberare¬
tur ab hereticoꝵ blasphemiis. Iexoñ.¬
inea ẽ domus isrł. cui circũdedit sepẽ
id murum urbis. uł angłoꝵ auxi¬
epim̃tum dedit eis custodiam iustoꝵ
debantur a dõ contra meritũ suum. sep¬
mentis patrũ suoꝵ. Torcular ẽ ȩccła m

Expanded text:
cavit turrim, et locavit eam agricolis, et quos creavit populos, in alia ppastor, in alia pater familias nuncupatur, in alia uineam locat, in alia inuitat ad nuptias et diuersis similitudinibus rem significat eandem, ut Iudaeorum superbiam reprobet et in commune omnium peccatorum, siue gentilium siue Israhel, paenitentiam probet.ur similitudine, non veritate. Nullus existimet Christum ideo habuisse humanam animaturi, propter appellationem humani nominis, quasi purus homo fuisset: appellatus est etiam Deus Pater homo ut sic Deus Filius liberaretur ab haereticorum blasphemiis. Vinea et domus Israel, cui circumdedit sepem, id est murum urbis, vel angelorum auxiepimentum dedit eis custodiam justorudebantur a Deo contra meritum suum sepimentis patrum suorum. Torcular est Ecclesia, in
Abbreviated transcription (Latin):
Eccła aũt torcular fit habens in seuer¬
bum di. ut ñ tantũ ipsa eccła torcular
uideatur. quantũ uerbũ ipsũ qd̾ traditũ
ẽ in ea fossum. Si enim u̾bum noui testa¬
menti qđ leue ẽ cruciat hominẽ contra.¬
dicentem naturȩ carnis: quantomagis
uerbum ueteris qđ importabile erat:
Ubi gͦ u̾bum dĩ positum erat in lege mo¬
dum uuendi constituens: torcular erat
fossum. Ubi aũt de fide ꝓpħabatur. erat
turris edificata. Nam sicut inturri
consistentes. & hostiũ irruptionẽ ñ faci¬
le patiuntur. & ipsos hostes deturri fa¬
cile conterunt: sic consistentes in fide &
ñ suꝑantura demonib. & ipsos demo¬
os appellauit. conductos hora pͥma.
t̃cia. sexta. nona. id uocationib uariis
orcular fodit in ea. ꝓpħas scilicet.
Edificauit aut̃ turrim. legis scilicet fi¬
duciam. ex qua sacerdotes xp̃m specula¬

Expanded text:
ns in se verbum Dei: ut non tantum ipsa Ecclesia torcular videatur, quantum verbum ipsum, quod traditum est in ea fossum. Si enim verbum Novi Testamenti quod leve est, cruciat hominem contradicentem naturae carnis, quanto magis verbum Veteris, quod importabile erat? Ubi ergo verbum Dei positum erat in lege, modum vivendi constituens, torcular erat fossum. Ubi autem de fide prophetabatur, erat turris aedificata. Nam, sicut in turri consistentes et hostium irruptionem non facile patiuntur, et ipsos hostes de turri facile conterunt, sic consistentes in fide, et non superantur a daemonibus et ipsos daemoos appellavit, conductos hora prima, tertia, sexta, nona, id est vocationibus variis orcular fodit in ea, prophetas scilicet, Aedificavit autem turrim, legis scilicet fiduciam, ex qua sacerdotes Christum specula
Abbreviated transcription (Latin):
oterat dñs aꝑta responsione eos con¬
futare. s prudent̾ interrogat. ut ip¬
si uł suo silentio uł sua sententia con¬
demnentur. Nit illis & ipse. Nec ego dico
uobis. in qua potestate hec faciam.
Non dixit nec ego scio. qd consequens erat
responsioni eoꝵ. quia mentiri ueritas ñ
uidelicet iohannẽ de celo habuisse ꝓphe¬
tiam. unde mͥ testimoniũ ꝑhibuit. & in
qua potestate hȩc facio demonstraunt.
Notandũ aut̃ quia duas ob causas sci¬
entia ueritatis ẽ occciltanda q̃rentib
cum aut is qui querit minus capax est
ad intelligendũ. aut odio uł contẽptu
ueritatis. indignus ẽ cui aꝑatur. Deuno
ait dñs. adhuc multa habeo uob̃ dicere
s ñ potestis portare mͦ. de altero. nolite
sc̃m dare canib. neq mittatis margari¬
tas ante porcos. M .CCxuiii.
iud aut̃ uobis uidetur: Homo qͥdã
habebat duos filios. & accedens
ad primũ dixit. Pili uade hodie oꝑare

Expanded text:
oterat Dominus aperta responsione eos confutare: sed prudenter interrogat, ut ipsi vel suo silentio vel sua sententia condemnentur. Ait illis et ipse: Nec ego dico vobis, in qua potestate haec faciam. Non dixit, nec ego scio, quod consequens erat responsioni eorum, quia mentiri veritas non videlicet Joannem de coelo habuisse prophetiam, unde mihi testimonium perhibuit, et in qua potestate haec facio, demonstravit. Notandum autem quia duas ob causas scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum aut is qui quaerit, minus capax est ad intelligendum, aut odio vel contemptu veritatis, indignus est cui aperiatur. De uno ait Dominus: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo ; de altero. Nolite sanctum dare canibus, neque mittatis margaritas ante porcos . M. 218X Quid autem vobis videtur? Homo quidam habebat duos filios, et accedens ad primum, dixit: Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ih duas uirgas. unam uocaui decorẽ. & alte¬
ram uocaui funculũ. ⁊ pauigregẽ. Primũ
drgentiliũ ppło ꝑ naturalis legis noticiã.
uade oꝑare in uineã meã. hoc ẽ qđ t̃ ñ uis
fieri. alteri ne feceris. Qui suꝑbe respon¬
dit. nolo. Postea uͦ in aduentu saluatoriᷤ
acta penitentia oꝑatus ẽ inuineã dĩ. &
sermonis contumaciã labore correxit. Al¬
ter aũt filius ẽ ppłs iudeoꝵ. qui respondit
moysi om̃ia p̃cepta dñi faciemꝰ. Et ñ iuit
inumeã. quia int̾fecto patͥs familiȩ filio. se
putauit heredẽ. Alii parabolã referunt ad
peccatores ⁊ iustos. ipsodño disserente. Am̃
dico uob̃. quia publicam ⁊ meretrices icd
peccatores. ꝑ penitentiã p̃cedunt uos in re¬
gnum di. Phariseiqui iactabant se legẽ dĩ

Expanded text:
rgas, unam vocavi decorem, et alteram vocavi funiculum, et pavi gregem . Primum dicitur gentilium populo per naturalis legis notitiam: Vade operari in vineam meam, hoc est, quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris . Qui superbe respondit: Nolo. Postea vero in adventu Salvatoris acta poenitentia, operatus est in vinea Dei, et sermonis contumaciam labore correxit. Alter autem filius, est populus Judaeorum, qui respondit Moysi: Omnia praecepta Domini faciemus . Et non ivit in vineam, quia interfecto patrisfamiliae filio, se putavit haeredem. Alii parabolam referunt ad peccatores et justos, ipso Domino disserente: Amen dico vobis, quia publicani et meretrices id est, peccatores per poenitentiam praecedunt vos in regnum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinꝰ de bono coniugali.
icut ñ ẽ impar meritũ patientiȩ
in petro qui passus ẽ. & in ioħe qui pas¬
sus ñ ẽ. sic ñ est impar meritũ conti¬
nentiȩ. in ioħe qui nullas exꝑtus ẽ nup¬
tias. & in abraham qui filios generauit.
Hinc etiã ieronimus in maiori breuiario.
psalmo centesimo qͥntodecimo. Mona¬
chi debent habere puritatẽ martyrum.
siquidẽ & ipsi martyres st̃. Qd̾ enĩ fa¬
ciunt angłi in celis. hoc monachi psal¬
lentes die ac noc̾te faciunt int̾ris S e¬
dere aũt ad dexterã meam & sinistram
ñ ẽ meũ dare uob̾ s q̃b paratũ ẽ ã patͥmo

Expanded text:
Augustinus de bono conjugali: « Augustinus de bono conjugali: « Sicut non est impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est, sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios generavit. » Hinc etiam Hieronymus in majori breviario, psalmo centesimo quinto decimo: « Monachi debent habere puritatem martyrum, siquidem et ipsi martyres sunt. » Quod enim faciunt angeli in coelis, hoc monachi psallentes die ac nocte faciunt in terris. Sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a P
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ego bibiturꝰ sum. aut baptismo qͦ
ego baptizor baptirari: Dicunt ei. Pos¬
sumus. C alix passio ẽ. baptisma mors.
Et dicitur baptisma. ao similitudinẽ
lanȩ intinc̾tȩ. Sicut enĩ intinguitur &
accipit alicuius coloris dignitatẽ lana:
sic & nos in mortẽ descendimꝰ corporales
& resurgimꝰ sp̃uales. Unde apłs.Semina¬
mur in infirmitate. surgemꝰ in uircute.
Seminat᷑ corpus animale. surgit corpus
sp̃uale. Om̃is mors habet passionẽ.s non
om̃is passio mortẽ. Confessores enĩ fuer
ẽ. eo qd̾ assidue calidam soleat suscipe
potionẽ. Macrobius theodosius dicit gen
posito nomine a potu cylicos. qd̾ poculi
genus una littera immutata. calicẽ qͥrxit.
Unde hoc nom̃ memoriȩ constat infixũ.¬
da potione. qua utuntur conui
herode capite truncatus sit. ioħs aũt
eum missũ inferuentis olei doliũ. uide¬
bimus eius animũ martyrio ñ defuisse.
& eum calicẽ confessionis bibisse. Hinc

Expanded text:
quem ego bibiturus sum? aut baptismo quo quem ego bibiturus sum? aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? Dicunt ei: Possumus. Calix, passio est; baptisma, mors. Et dicitur baptisma, ad similitudinem lanae intinctae. Sicut enim intingitur et accipit alicujus coloris dignitatem lana, sic et nos in mortem descendimus corporales, et resurgimus spirituales. Unde Apostolus: Seminamur in infirmitate, surgimus in virtute. Seminatur corpus animale, surgit corpus spirituale . Omnis mors habet passionem, sed non omnis passio mortem. Confessores enim passiest eo quod assidue calidam soleat suscipere potionem. » Macrobius Theodosius dicit gentHeracleam, composito nomine a potu cylicos, quod poculi genus una littera immutata, calicem dixit. Unde hoc nomen memoriae constat infixum.da potione, qua utuntur convivHerode capite truncatus sit, Joannes aueum missum in ferventis olei dolium, videbimus ejus animum martyrio non defuisse, et eum calicem confessionis bibisse. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
terrogat dñs. ut inconsideratã confessa
petitionẽ. corrigatur. Audierat illum
mulier t̾cia die resurrecturũ. & puta¬
bat complendũ in pͥmo aduentu qd ꝓ
mittitur in scđo. Ergo auiditate femi¬
nea. ĩ memor futumꝵ. cupit p̃sentia.
Non ẽ mirũ si ista mulier arguit᷑ imꝑi¬
tiȩ.cũ petrus uolens facere tria tab̃na¬
cula erraret. Nespondens aũt m̃c. dix̃ eis.
Nescitis quid petatis. Loħs crisostomꝰ.¬
go uos uocaui de sinistris ad dext̾am.
& uos curritis ad sinistrã. Regnare
uultis. qui ñ meriustis culm̃ honoris.
Mater postulat & dñs discipłis loquit᷑.
intelligens preces matris descendẽ ex fili¬
orum uoluntate. Ideo forsitan res ꝑ femi¬
nam agebatur. quia diabolus ꝑ eos ñ ua¬
lebat adũsus eos. Qui ut adam spoliatĩ
ꝑ mulierẽ: ita istos suꝑare uolebat ꝑ
matrẽ suã. S iam ñ poterat ꝑditio in¬
troire ꝑmulierẽ. ex quo de muliere sa¬
lus nr̃a ꝓcessit. Potestis bibere calicem

Expanded text:
terrogat Dominus ut inconsideratam confessa petitionem corrigatur. Audierat illum mulier tertia die resurrecturum et putabat implendum in primo adventu quod promittitur in secundo. Ergo aviditate feminea, immemor futurorum cupit praesentia. Non est mirum si ista mulier arguitur imperitiae, cum Petrus volens facere tria tabernacula, erraret. Respondens autem Jesus, dixit eis: Nescitis quid petatis. CHRYS. Ego vos vocavi de sinistris ad dexteram, et vos curritis ad sinistram. Regnare vultis, qui non meruistis culmen honoris. Mater postulat, et dominus discipulis loquitur, intelligens preces matris descendere ex filiorum voluntate. Ideo forsitan res per feminam agebatur, quia diabolus per eos non valebat adversus eos. Qui ut Adam spoliavit per mulierem, ita istos separare volebat per matrem suam. Sed jam non poterat perditio introire per mulierem, ex quo de muliere salus nostra processit. Potestis bibere calicem
Abbreviated transcription (Latin):
quia non ẽ ꝑsonarum acceptio apud dm.
s tim̃tium eũ. Ergo uos quoq regnũ dĩ
accipietis. si digni fueritis. Uelita. Beta¬
cet suꝑbis. hoc enim adhuc erant. Si uul¬
ts acciꝑe. prius humiliamin.M.CC
Siturbati sunt apłi Ioħs crisostomus.
quia isti ausi sunt hoc ꝑ matrẽ pet̾e.
quantomagis turbarent᷑. si petitio eorum
suscepta fuisset: Ideo neq dixit ñ sede¬
bitis. ne duos confunderet: neq sedebitiᷤ
ne ceteros irritaret.s tanquã benignus
pat̃ sic respondit. ut int̾ fr̃s concordra ñ
rumꝑctur. & om̃s sꝑarent. Nam qd̾ uni¬

Expanded text:
quia non est personarum acceptio apud Deum, sed timentium eum. Ergo vos quoque regnum Dei accipietis, si digni fueritis. Vel ita: cet superbis, hoc enim adhuc erant. Si vultis accipere, prius humiliamini. dignati sunquia isti ausi sunt hoc per matrem petere, quanto magis turbarentur, si petitio eorum suscepta fuisset? Ideo neque dixit, non sedebitis, ne duos confunderet; neque sedebitis, ne caeteros irritaret. Sed tanquam benignus pater sic respondit, ut inter fratres concordia non rumperetur, sed omnes sperarent. Nam q
Abbreviated transcription (Latin):
tristiciam habetis. Iterum autẽ uidebo
uos. & gaudebit corur̃m. Et gaudium
ñs exponit paradigna qđ de mulie¬
re ꝓposuit. Tristiciam enim habuer̾
discipłi passo dño.s ꝑact̾a resurrectionis
gła gauisi sunt uiso dño. Et gaudiũeoꝵ
ñ tollitur ab eis. quia & si postmodũ ꝑse¬
cutiones ꝓ xp̃i nomine ac torm̃ta passi
sunt. spetam̃ resurrectionis ac uisioris illeꝰ
accensi. libent̾ adu̾sa quȩq ferebant. immo
gaudium existimabant cũ in tẽptationes
uarias incidissent. Qđ̃ aũt ait. it̾um autem
uidebo uos & gaudebit cor urm. sic intelli¬
gitur. Eripiam uos ab adu̾sariis. corona¬
bo uos uictores. ꝓbabo me semꝑ uidisse
uos decertantes. E tin illo die.me ñ ro¬
gabitis quicquã. In illo die uisionis et̃ne
ñ petetis uł ñ int̾rogabitis. quia tunc

Expanded text:
terum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Et gaudium nus exponit paradigma quod de muliere proposuit. Tristitiam enim habuerunt apostoli passo Domino, sed peracta resurrectionis gloria gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum non tollitur ab eis, quia, et si postmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter adversa quaeque ferebant, imo gaudium existimabant cum in tentationes varias inciderent. Quod autem ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, sic intelligitur: Eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, probabo me semper vidisse vos certantes. Et in illo die non rogabitis me quidquam. In die visionis aeternae non petetis, vel non interrogabitis, quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cum : Nescimus quid loquitur. Auoustinꝰ.¬
oc cosmotebat quia qirit modicum s
postea manifestatũ fint. Nam postpau¬
lulum passus ẽ. & ñ uid̾unt eum. rursꝰ post
eum dum reqtueuit in monum̃to. & mo¬
dico tempore uder̃ eum quando eis appa¬
ruit in quadraginta dieb post resurrect̾io¬
nem. Propt̾ea modico tempore uidebitis
me. quia uado ad patrẽ deposita mortali-¬
tate. humanã naturam cȩlis inferens. Auõ.¬
rod autẽ ait & iam ñ uidebitis me. sic acci¬
piendum ẽ. quomꝰ suꝑius ubi ait. de usti¬
cia uͭ quia ad patrem uado & iam ñ uidebi¬
tis me. quia scilicet mortalẽ eum ñ ampliꝰ
uiderent. Cognouit autẽ iũc. quia uo¬
lebant eum int̾rogare:& dixit eis. De hoc
queritis int̾ uos. quia diximodicum & ñ

Expanded text:
cum? Nescimus quid loquitur. Hoc eos movebat, quia dixit: modicum, sed postea manifestatum fuit. Nam post paululum passurus est, et non viderunt eum: rursus posteum, dum requievit in monumento: et modico tempore viderunt eum, quando eis apparuit in quadraginta diebus post resurrectionem. Propterea modico tempore videbitis me, quia vado ad Patrem, deposita mortalitate, humanam naturam coelis inferens. Quod autem ait, et jam non videbitis me, sic accipiendum est quo modo superius, ubi ait: De justitia vero, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Quia scilicet eum mortalem non amplius viderent. Cognovit autem Jesus quia volebant eum interrogare, et dixit eis: De hoc quaeritis inter vos, quia dixi: mod
Abbreviated transcription (Latin):
me: Amenamen dico uob̃. quia plorabitis
& flebitis uos. mundꝰ aũt gaudebit. Nos
aut̃ contͥstabimini: s tristicia ur̃a uertet᷑
ingaudium. Contrrstati st̃ de morte dm̃.
s mox de resurrectione lȩcati. Mundus
autem significat hic mimicos: a quibus

Expanded text:
rabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. » Contristati sunt de morte Domini, sed mox de resurrectione laetati. Mundus autem significat hic inimicos, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ñ ut dm̃ magnificauer̃. aut gr̃as egert̃.
augetur nec mmnuit᷑. hec eccłẽ. quia in se
multiplicata. crescit incentenariũ. Quia
gͦ in denario qui ẽ unitas. centenarii ua¬
rietas ꝑ sui multiplicationẽ generatur.
bene dicunt᷑ fuisse decẽ leꝑsi. qui a fide
umius dĩ fuerant diũsi. Et ficut om̃s fi¬
deles ꝑdenariũ signari possunt. obcusto¬
diam decẽ mandatoꝵ: sic om̃s infideles
eodẽ numero intelligi possunt econtͣrio.
ob negligentiã eorundẽ mandatoꝵ. Unus
qui redũt ad dnm curatꝰ. dr̃ alienigena.
uł quia pͥus alienus fuit ab eccła. uł qͥa
se alienauit a socioꝵ suor ꝑfihia.CXII.¬

Expanded text:
m, non ut Deum magnificaverunt aut gratias egerunt . augetur nec minuitur; haec, Ecclesiae, quia in se multiplicata crescit in centenarium. Dicitur vero in denario, qui est unitas centenarii, varietas per sui multiplicationem generatur; bene dicuntur fuisse decem leprosi, qui a fide unius Dei fuerant diversi. Et sicut omnes fideles per denarium signari possunt ob custodiam decem mandatorum, sic omnes infideles eodem numero intelligi possunt econtrario ob negligentiam eorumdem mandatorum. Unus qui rediit ad Dominum curatus dicitur alienigena, vel quia prius alienus fuit ab Ecclesia, vel quia se alienavit a sociorum suorum perfidia. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc monum̃to nemo ante nemo post
Isepultus est. Beda in Marcum.¬
icitur aut monum̃tũ dñi qđ domus
fuerit rotunda de subiacente rupe excisa.
tante altirudinis ut homo intꝰ consistens
iux manu extenta culm̃ possit attingere.
Que habet intͦitum ab oriente. cui lapis ille
magnus impositꝰ ẽ. In cuiꝰ monum̃ti parte
aquilonali sepulchrũ ipsũ hoc ẽ locus do¬
minici corporis de eadem petra fact̾um est.
septem habens pedes longitudinis. triũuͦ
palmoꝵ m̃ sura cetero paium̃to altius emi¬
nens. Qui uidelicet locus ñ desuꝑ sa lat̾e
meridiano ꝑtotũ patulus ẽ: unde corpꝰ in¬
ferebatur. Color aũt enisdẽ monum̃ti ac
loculi: rubicundo & albodr̃ eẽ ꝑmixtus.¬

Expanded text:
in hoc monumento nemo ante, nemo post sepultus est. BEDA. Dicitur autem monumentum Domini, quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis ut intus consistens homo vix manu extensa culmen possit attingere. Quae habet introitum ab oriente, cui lapis ille magnus impositus est. In cujus monumenti parte aquilonari sepulcrum ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factum est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura caetero pavimento altius eminens. Qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi, rubicundo ac albo dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
chro. Ita & nos in hac sexta etate ꝓ dño
pati debemꝰ. & in septima q̃ ẽ mortuoꝵ. in
secreta pace quiescere. donec octaua resur
rectionis uemat. In genesi septima dies
uesꝑam habuisse ñ legitur. quia in illo
scło requies ammarsi nullo merorecon¬
sumitur.s gaudio future resurrectiõis

Expanded text:
cro. Ita et nos in hac sexta aetate pro Domino cro. Ita et nos in hac sexta aetate pro Domino pati debemus, et in septima, quae est mortuorum, in secreta pace quiesrectionis veniat. In Genesi septima dies vesperam habuisse non legitur, quia in illo saeculo requies animarum nullo moerore consumitur, sed gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
parauer̃ aromata & unguenta. ait ue¬
nientes unguerent eum. Et sabbato qͥdẽ
siluert̃ scdm mandatum. Bta
andatuĩ erat apud iudeos. ut sabbati
silentiũ a uesꝑa usq ad uesꝑam. id ã solis
occasu usq ad solis occasũ seruaret᷑. Qd̃ &
mulieres fecerunt q̃ uisa sepultura dm̃
emerunt aromata in parasceue ante solis
occasũ. uł in sabbato post occasũ solis. &
p̃parauerunt ea ut mane corpꝰ dm̃ unge¬
rent. Recordantes gͦ fideles sepulturã dm̃
quasi aromata parant. si acdoꝑa uirtutũ
quib xp̃c delect̾atur. seconũtant. Et sab¬
bato quidẽ silent. uenturi post sabbatsĩ cũ
munerib ad dñm. quia fiita p̃paratione
p̃sentis uitȩ. in requie gaudent expectare¬
diem resurrectionis. & tunc xp̃o offerresp̃ũ¬
ales actiones. quasiaromata redolentes.
exta die factus ẽ hõ. sabbo Masister
quieuit ds̃. Ideo sexta die m̃c ꝓ homine
sexta die opus ꝓ redemptione mundi ex¬
pletum ẽ. & in sabbato quieuit in sepul¬

Expanded text:
paraverunt aromata et unguenta, ut venientes ungerent Jesum, et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. BEDA. Mandatum erat apud Judaeos, ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam, id est, a solis occasu usque ad solis occasum servaretur. Quod et mulieres fecerunt: quae, visa sepultura Domini, emerunt aromata in Parasceve ante solis occasum, vel in Sabbato post occasum solis, et praeparaverunt ea, ut mane corpus Domini ungerent. Recordantes ergo fideles sepulturam Domini, quasi aromata parant, si ad opera virtutum quibus Christus delectatur, se convertant. Et Sabbato quidem silent, venturi post Sabbatum cum muneribus ad Dominum; quia finita praeparatione praesentis vitae, in requie gaudent exdiem resurrectionis, et tunc Christo offerre spiritales actiones quasi aromata redolentes. Sexta die factus est homo, Sabbato quievit Deus . Ideo sexta die Jesus pro homum est . » Id est, sexta die opus pro redemptione mundi expletum est, et in Sabbato requievit in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo meruer̃ primȩ uide resurgentem.
quia qͥ ꝑseueraũit usq in finẽ. hic saluu̾erit.
rasceues celebrant. cũ anmie humiles
saluatoris uestigiĩs obsecunt᷑ in hoc scło.
in quo futura requies p̃paranda. L. ccc¬

Expanded text:
Et ideo meruerunt primae videre resurgentem, quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . rasceves celebrant, cum animae humiles Salvatoris vestigiis obsequuntur in hoc saeculo, in quo futura requies est praeparanda. L.
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩloꝵ. I ale ẽ hoc. acsi dicat.
Studete mandata implere atq docere.
ego enĩ euus u̾ba ñ mutant᷑ dico uobis.
qd ñ suꝑaueritis in iusticia scribas &
phariseos. qui ꝓpt̃ nouas traditiones

Expanded text:
rum, etc. . » Tale est hoc ac si dicat: Studete mandata implere ac docere: ego enim, cujus verba non mutantur, dico vobis quod, nisi superaveritis injustitias Scribarum et Pharisaeorum, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
qui faciunt ⁊ ñ docent. Factores
doceant. siue nec bene nec male: parui
iudicabunt᷑. utpote damnatione digni.
sed non ꝓrsus minimi. Leronious.
Deniq nil ꝓdest docere iusticiã quã
minima culpa destruit. Uelita. Aas.
celi. id iusti qui enarrant głam
dei & in ea minimꝰ uocat᷑ mandatũ sob.¬
uens. licet docuerit sic homines sic̃ ego.
quia cuius uita despicit᷑. restat ut pre¬
dicatio contemnat᷑. Dico enĩ uob̃. quia
nͥ abundauerit iusticia ur̃a plusꝗͣ scri

Expanded text:
qui faciunt et non docent, factores doceant, sive nec bene nec male, parvi judicabuntur, utpote damnatione digni, sed non prorsus minimi. Denique nil prodest docere justitiam, quam minima culpa destruit. HIERON. Velcoeli, id est, justi, qui enarrant gloriam Dei , et in ea minimus vocatur, mandatum solvens, licet docuerit sic homines sicut ego; quia, cujus vita despicitur, restat ut praedicatio contemnatur. Dico autem vobis, quia nisi abund
Abbreviated transcription (Latin):
locus ipse iuxta uirłm ad radicẽ montis
moria. ubi syloa fluit. Hoc regũ uolum̃
& paralypomenon. et ieremias scribunt.
plemssime: ⁊ cõminatut d̾s se locũ ipsũ
impleturũ cadauerib. ut nequaꝗͣ uocet᷑
tophet ⁊ baal. s uocet᷑ poliandrum. idest
tumulus mortuorum. Mas ist̃.¬
iñ reus erit gehennȩ ignis. qͥ dixerit
fatue fr̃i suo: gͦ reconciliatio querenda ẽ
a fr̃e leso. Ethoc ẽ qd̾ sequitur. Xxxii.
i euso offers munus tuũ ad

Expanded text:
locus ipse juxta Jerusalem, ad radicem montis locus ipse juxta Jerusalem, ad radicem montis Moria, ubi Siloa fluit. Hoc Regum volumen et Paralipomenon et Jeremias scribunt plenissime, et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus, ut nequaquam vocetur topheth et Baal, sed vocetur Polyandrium, id est tumulus mortuorum. Quoniam reus erit gehennae ignis, qui dixerit fatue fratri suo, ergo reconciliatio quaerenda est a fratre laeso, et hoc est quod sequitur: CAPUT XXVII. Si ergo offers munus tuum ad