comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sa est: dum eum post triduũ
uiderunt resurgere. quẽ sperau̾ant
commnunem interitum repperisse:
Delectasti uͦ. posuit ꝓ delectari fȩci¬
sti: Quȩ figura dicitur ex allage:
quotiens aut genus. aut uerbi de¬
clinatio commutatur: Suꝑ me
autem dixit: postquam de hoc
mundo transiuit: Tune enim et
in imici tristes effecti sunt: ⁊ deuoti
gaudio magno floruerunt: Dñe
mẽ Quemad modum sanatus est.
qui non legitur egrotasse: Sed oc¬
culte ille egrotabat: quando uni¬
uersum hominem sua incarnatio¬
ne suscepit. qui erat obnoxius et
morbis:i mortibus: Sed quia in il¬
lo sanatisumus: sanatum se ipse
ꝑfitetur: Tunc enim saluatus est
dominus xp̃e. quando carnem
fragilitatis nr̃ȩ resurgendo. in et̃¬
nȩ uitȩ gaudia collocauit: et om̃s
salui facti sunt. qui in ipso fideli¬
ter crediderunt. Domine ab¬
straxisti ab inferis animam meã:
saluasti me a descendentibus in la¬
cum: Quid dicimus de illis. qui

Expanded text:
conversa est; dum eum post triduum conversa est; dum eum post triduum viderunt resurgere, quem speraverunt 96 communem interitum reperisse. Delectasti vero posuit, pro delectare fecisti. Quae figura dicitur hypallage, quoties aut genus, aut verbi declinatio commutatur. Super me autem dixit, postquam de hoc mundo transivit; tunc enim et inimici tristes effecti sunt, et devoti gaudio magno floruerunt. Vers.me. Quemadmodum sanatus est, qui non legitur aegrotasse? Sed occulte ille aegrotabat, quando universum hominem sua incarnatione suscepit, qui erat obnoxius et morbis et mortibus. Sed quia in illo sanati sumus, sanatum se ipse profitetur. Tunc enim salvatus est Dominus Christus, quando carnem fragilitatis nostrae resurgendo in aeternae vitae gaudia collocavit; et omnes salvi facti sunt, qui in ipso fideliter crediderunt. Vers. 3. Domine, abstraxisti ab inferis animam meam; salvasti me a descendentibus in lacum. Quid dicimus de illis qui
Abbreviated transcription (Latin):
rexit a mortius Nam exaltabo diẽ.
latius in notescere facio: quod sc̃a
u̾bi incarnatione gloriosa resur¬
rectione completum est. Quanti
enum ante hoc tempus dominũ
spiritaliter cognoscere potuerunt:
nisi eius aduentu ueritas ꝓmissa
clarusset: S homo ideo ex altare
ualuit nomen altissimi: qm̃ ab
eodem constat assumptus Nam
quem ad modũ potuisset aut occul¬
ta dei prodere. aut uidicia futura
narrare: nisi uirtute cęlesti qua p̃¬
ualuit sua patrisq secreta reuela¬
re: Sequitur non nulla questio:
Nec delectasti inimicos meos super
me: Quomodo enim non sunt de¬
lectati inimici euis. qͣndo eum cola¬
phizantes dicebant: Prophetiz a
nobis xp̃e. quis est qui te ꝑcussit:
Et it̾m stantes ante crucem dicebãt:
Uah qui destruit templum: ⁊ in tri¬
duo reȩdificat illud: Quem ad mo¬
dum ȩtiam non sunt delectati: q̃n
suꝑ uestimenta eius miserunt sor¬
tem: S hȩc fugitiua inanisq lȩti¬
cia. inpęnitudinem illis tristiciãq

Expanded text:
rexit a mortuis. Nam exaltabo dicit, latius innotescere facio, quod sancta Verbi incarnatione gloriosaque resurrectione completum est. Quanti enim ante hoc tempus Dominum spiritualiter cognoscere potuerunt, nisi ejus adventu veritas promissa claruisset? Sed homo ideo exaltare valuit nomen Altissimi, quoniam ab eodem constat assumptus. Nam quemadmodum potuisset aut occulta Dei prodere, aut judicia Dei futura narrare, nisi virtute coelesti, qua praevaluit, sua Patrisque secreta revelare? Sequitur nonnulla quaestio: Nec delectasti inimicos meos super me. Quomodo enim non sunt delectati inimici ejus, quando eum colaphizantes dicebant: Prophetiza nobis, Christe, quis est qui te percussit ? et iterum stantes ante crucem dicebant: Vah! qui destruit templum, et in triduo reaedificat illud ? Quemadmodum etiam non sunt delectati, quando super vestimenta ejus miserunt sortem? Sed haec fugitiva inanisque laetitia in poenitudinem illis tristitiamque
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum: Preciuxisti. cingulum si¬
gnificat: quod ad iudicis ꝑtinet
lignitatem: Nam cincta potesta:
in ipso uocabulo noscitur constituta:
Sic enun cinctum dicimus uidic̃ẽ:
qͣndo eius fasces honoresq declara-¬
mus Et uide qr non dicit cinxisti.
s prȩcinxisti Id ÷ supra om̃s pote¬
states. ⁊ uirtutes. eleuasti: ꝓpter illd̃

Expanded text:
verbum praecinxisti; cingulum siverbum praecinxisti; cingulum significat quod ad judicis pertinet dignitatem. Nam cincta potestas in ipso vocabulo noscitur constituta. Sic enim cinctum dicimus judicem, quando ejus fasces honoresque declaramus. Et vide quia non dixit cinxisti, sed praecinxisti, id est, supra omnes potestates et vi
Abbreviated transcription (Latin):
iit dñs ⁊ misertus est mei: dñs
factus est ad iutor meus: Uenit
ad terciam narrationem: in qua ĩa
de sua resurrectione gaudens. ẽtna
beatitudinis gratificatione mulcet᷑:
S quemadmodum factus sit ad u-¬
tor: ipse consequent exponit: Et id̾o
nostra u̾ba non debent adici: ut
cursus ipse dictorum. ꝓpria magis
expositione declaretur. Hoc sche¬
ma dicit᷑ efexegesis. latine explana¬
attinet. Gaudium. ad resurrectio¬
nem: quod iam utrumq constat
impletum Saccus uͦ est textrina
grossissima atq aspera. in humanoᷤ
usus laboresq deputata: qui carni
humanȩ congruenter aptatur.
Conscisfus ẽ ergo saccus. id ÷ corpus
ipsius. cum pro nobis ipse mori di¬
gnatus est: Ante eius quippe exiti¬
um mors nos tortuosis ligaminibꝰ
ambiebat: ⁊ uelut aliquod frum̃¬
tum insolubili carcere tenebat in¬
clusum: S ut intelligaᷤ saccirm
pro tristicia mortis fuisse positum:
contra hune dicit de resurrectiõe.
precinxisti me lȩticia Perpende

Expanded text:
s est mei; Dominus factus est adjutor meus. Venit ad tertiam narrationem, in qua jam de sua resurrectione gaudens, aeternae beatitudinis gratificatione mulcetur. Sed quamadmodum factus sit adjutor, ipse consequenter exponit; et ideo nostra verba non debent adjici, ut cursus ipse dictorum propria magis expositione declaretur. Hoc schema dicitur epexegesis, Latine explanaattinet, gaudium ad resurrectionem; quod jam utrumque constat impletum. Saccus vero est textrina grossissima atque aspera, in humanos usos laboresque deputata, qui carni humanae congruenter aptatur. Conscissus est ergo saccus, id est corpus ipsius, cum pro nobis ipse mori dignatus est. Ante ejus quippe exitium, mors nos tortuosis ligaminibus ambiebat, et velut aliquod frumentum insolubili carcere tenebat inclusos. Sed ut intelligas saccum pro tristitia mortis fuisse positum, contra hunc dicit de resurrectione: Praecinxisti me laetitia. Perpende
Abbreviated transcription (Latin):
bitur tibi puluiᷤ: aut annuntiabit
ueritatem tuam: Im maculata u̾bi
incarnatio: ceptis precibus ꝑseuerat.
Ab ipsa enim parte dicit᷑. si descende¬
ro in corruptionem. id ÷ ad putrefa¬
ctionem: cui lege generali cuncta
caro subiecta est. Qualis erit spes
fidelium. qui me sub triduana ce¬
leritate resurgere credideriat.
Pȩtit gͦ. non ut non moriat᷑. s ne
caro ipsuis corruptione resolita.
nullum signum promissȩ maie¬
statis ostendat. ꝓpter illud quod
dicit alibi. Non dabis scm tuum
uidere corruptionem: Et incipiat
non ẽẽ utilitas mundi. insaluti fe¬
ro sanguine dominicȩ passioniᷤ.
Confessio uͦ hic laudem significat:
quam utiq offerre non possunt.
qui in puluerem communi morte
soluunt᷑ Sequit᷑. Aut annuntia¬
bit ueritatem tuam Illam uide¬
licet. quam post resurrectionem
discipulis dixit. Ite : predicate hoc
euangelium omni creaturȩ: E
qui crediderit ⁊ baptizatus fuerit:

Expanded text:
bitur tibi pulvis, aut 97 annuntiabit veritatem tuam? Immaculata Verbi incarnatio coeptis precibus perseverat. Ab ipsa enim parte dicitur: si descendero in corruptionem, id est ad putrefactionem, cui lege generali cuncta caro subjecta est; qualis erit spes fidelium, qui me sub triduana celeritate resurgere crediderunt? Petit ergo non ut non moriatur, sed ne caro ipsius corruptione resoluta nullum signum promissae majestatis ostendat, propter illud quod alibi dicit: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem ; et incipiat non esse utilitas mundi in salutifero sanguine dominicae passionis. Confessio vero hic laudem significat, quam utique offerre non possunt qui in pulverem communi morte solvuntur. Sequitur, aut annuntiabit veritatem tuam? Illam videlicet quam post resurrectionem discipulis dixit: Ite, praedicate hoc Evangelium omni creaturae: et qui crediderit, et ba
Abbreviated transcription (Latin):
gloria mea. ⁊ non compungar: dñe
deus meus inęternum confitebor tͥ:
De superioribus pendet iste u̾siculuᷤ.
Ideo enim precinctum se dixit esse
letitia: ut humanitatis cantaret dei¬
tati. quȩ est eius gloria Cantare aut̃
diximus. ad mentis lȩticiam ꝓprie
ꝑtinere: Gloria uͦ xp̃i. patris maiestaᷤ
est: a quo audiuit: Hic ÷ filius ms
dilectus: ii quo mͥ bene complacui:
Et quia semel pro mundi salute c̃õ¬
punctus. id÷ crucifixus est. nulli se
ulterius subiacere memorat passiõi.
quippe qui carnis fragilitate depo¬
sita. in maiestatis suę gloria ꝑseue
mortius. iam non morit᷑: mors ei ul¬
tra non dominabtt. Sed ne predic̃¬
tam cantilenam putares ex istere t̾e¬
poralem: inȩternum se ꝯfiteri dic̃:
Confitebor autem hic accipiendum
ẽ a parte membrorum: quasi con¬
fabor. id÷ cum sc̃is ęterna te uoce
laudabo: Quod absolute creditur
ẽe uenturum. cum illa ciuitaᷤ ier łm
fuerit dedicata: quando uistis omni-¬

Expanded text:
pungar: Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi. De superioribus pendet iste versiculus. Ideo enim praecinctum se dixit esse laetitia, ut humanitas cantaret Deitati, quae est ejus gloria. Cantare autem diximus, ad mentis laetitiam proprie pertinere. Gloria vero Christi, Patris majestas est, a quo audivit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Et quia semel pro mundi salute compunctus, id est crucifixus est, nulli se ulterius subjacere memorat passioni; quippe qui carnis fragilitate deposita, in majestatismortuis, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Sed ne praedictam cantilenam putares existere temporalem, in aeternum se confiteri dicit. Confitebor autem hic accipiendum est a parte membrorum, quasi confabor, id est, cum sanctis aeterna te voce laudabo. Quod absolute creditur esse venturum, cum illa civitas Jerusalem fuerit dedicata, quando justis omni
Abbreviated transcription (Latin):
salutare uultus mei ⁊ deus m̃s:
Quȩrendum ẽ. quid significet
repetitio ista u̾borum: q̃m in his
litteris nichil suꝑfluum nichil
constat ẽẽ. confusum Uidetur
autem mnͥ quinq ꝑtitum hic syl¬
logismum forsitan repperiri: quẽ
cicero oratoribus ęstimat applican¬
dum. ut euident̃ appareat imita¬
tores eos fuisse. non auctores taliũ
regularum: Nunc istius argum̃¬
tationis. distinetȩ membra red¬
damus. Propositio ÷ enim: qͣre
tristi es anima mea. ⁊ quare con¬
turbas me. S pera in domino quoniã

Expanded text:
salutare vultus mei, et Deus meus. salutare vultus mei, et Deus meus. Quaerendum est quid significet repetitio ista verborum: quoniam in his litteris nihil superfluum, nihil constat esse confusum. Videtur autem mihi quinquepartitum syllogismum forsitan hic reperiri, quem Cicero oratoribus aestimat applicandum; ut evidenter appareat imitatores eos fuisse, non auctores talium regularum. Nunc istius argumentationis distincte membra reddamus. Propositio est enim: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Domino: quon
Abbreviated transcription (Latin):
dulenta subreptione temptam: qͣndo
carnis uicia uruito ac repugnante
mimo sustinemꝰ: Hȩc figura dicit᷑
trotẽma: qͣndo sub interrogatione.
erebra aliquid ex aggeramus dolen
sssa mea: exprobrauerunt mͥ qͥ tribu¬
lant me. Ossa ad firmitatem mentiᷤ
spe diximus ꝑtinere: Ergo dum pa¬
tentiȩ nr̃ȩ uirtus affligitur: quasi
ossa frangunt᷑ Hoc irrident uiden¬
tes inimici: & uelut ꝓbrosum aliqͣm
ab hominant᷑. cui nullam felicitate
mundi istius arridere cognoscunt:¬
Dum dicit᷑ michi ꝑsingulos dies.
ubi ÷ ds̃ tuus. hȩc ÷ uia ex probra¬
tio: ꝑ quam quodã malleo ossa pa¬
tientiȩ frangebant᷑: hoc enim ha-¬
bent in consuetudine ꝑsecittores et
irrisores. afflictis dicere xp̃ianis:
Uor÷ ds̃ tirus: yindicet te si pot̾.
Auotiens enim hoc martyres audi¬
erunt: quotiens ꝯfessores qui tor¬
mentis uariis cedere nequiuer̃t :
Nam uox ista cȩleberrima ẽ: q̃n
illis assidue dicit᷑. qui ꝓ xp̃i noĩe

Expanded text:
dulenta subreptione tentamur, quando dulenta subreptione tentamur, quando carnis vitia invicto ac repugnante animo sustinemus. Haec figura dicitur erotema, quando sub interrogatione crebra aliquid exaggeramus dolentossa mea, exprobraverunt 144 mihi qui tribulant me. Ossa ad firmitatem mentis saepe diximus pertinere. Ergo dum patientiae nostrae virtus affligitur, quasi ossa franguntur. Hoc irrident videntes inimici, et velut probrosum aliquem abominantur, cui nullam felicitatem mundi istius arridere cognoscuntDum dicitur mihi per singulos dies: Ubi est Deus tuus? Haec est illa exprobratio per quam quodam malleo ossa patientiae frangebantur. Hoc enim habent in consuetudine persecutores et irrisores afflictis dicere Christianis: Ubi est Deus tuus? Vindicet te si potest. Quoties hoc martyres audierunt? Quoties confessores qui tormentis variis cedere nequiverunt? Nam vox ista celeberrima est, quando illis assidue dicitur, qui pro Christo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
icam deo: susceptor meus es. Qua¬
re me oblitus es. quare me reppuliste
i quare contristatus incedo. dum affli¬
git me inimicus. Filius chorȩ supra
dixerat. apud me oratio deo uitȩ meȩ:
nunc ipsam orationem qm suꝑrus
promisit. ꝓfitet᷑ se domino ẽẽ dicturũ:
id ẽ. cum me gr̃a baptismatis susceꝑiᷤᷤ
tus beneficiis in illa patria collocan¬
dum: Quare me n̾c pateris diu̾sis
calamitatibus diab olica fraude ue¬
uari: Senserat enim uir sc̃issimus.
qͣnta illius quietis dulcedo futura
st: et mundi istius itinera confrago¬
sa. uehement horrebat: Dicit ȩtiam
more humano Quare me oblitus es:
luia differebat᷑ adhuc illa promissio.
quam infutura patria. scĩs suis dñs
pollicet᷑. Quare me reppulisti: Q m̃
adillam quietem adhuc ꝑuenire
non poterat: qͣm feruentius appete¬
uit: Et quare contristatus incedo. dũ
asfugit me inimicus: Utiq contrista¬
mur. qͣndo flagella in hoc mundo
suscipimus. quando inimicis frau¬

Expanded text:
r meus es: Quare me oblitus es? quare me repulisti? et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus? Filius Core supra dixerat: Apud me oratio Deo vitae meae: nunc ipsam orationem, quam superius praemisit, profitetur se Domino esse dicturum: id est, cum me gratia divina baptismatis susceperis, tuis beneficiis in illa patria collocandum, quare me tunc pateris diversis calamitatibus diabolica fraude vexari? Senserat enim vir sanctissimus quanta illius quietis dulcedo futura sit, et mundi istius itinera confragosa vehementer horrebat. Dicit etiam more humano, Quare me oblitus es? Quia differebatur adhuc illa promissio, quam in futura patria sanctis suis Dominus pollicetur. Quare me repulisti? Quoniam ad illam quietem adhuc pervenire non poterat, quam ferventius appetebat. Et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus? Utique contristamur quando flagella in hoc mundo suscipimus, quando inimici frau
Abbreviated transcription (Latin):
tenter aptamus. Ipse sunt enim
quas suꝑius abyssus uocauit: ubi et
parabolarum quidam fluctus al¬
ludit. & altitudo sensurum pia per¬
scrutatione grandescit: Hȩc gͦ supra
se dicit transisse uistus: quia in coru
noticia. auidis se ꝑscrutator im mer
tempus accipiamus. in quo dñi prȩ¬
cepta discutiunt᷑. Nam lex eius. in
spacio tranquillitatis ebibit᷑ Tunc
enim uacat discere: qͣndo non est qͦd¬
debeat impedire. Sequit᷑. Et nocte
declarauit. Illud utiq quod discit᷑
inquiete: in tribulatione declarat᷑
Prius enim otioso temp̾r legis u̾ba
discunt᷑. s eorum fructus. in afflicti¬
miscđia dei intempore tribulatiõis
ita fit. ut nocte declaret᷑. quod in dic
discit᷑ Addidit. Apud me oratio deo
uitȩ mee Ac si diceret: Intra me est
sacrifictum. quod offeram deo Quod
est istud sacrificium: Oratio utiq
quam d̃s̃ non spernit. quam supͣ
uictimas elȩgit: cum tam̃ deuoti¬

Expanded text:
tenter aptamus. Ipsae sunt enim tenter aptamus. Ipsae sunt enim quas superius abyssos vocavit, ubi et parabolarum quidam fluctus alludit, et altitudo sensuum pia perscrutatione grandescit. Haec ergo supra se dicit transiisse justus, quia in eorum notitia avidus se perscrutator immersetempus accipiamus, in quo Domini praecepta discuntur. Nam lex ejus in spatio tranquillitatis ebibitur; tunc enim vacat discere, qdebeat impedire. Sequitur: Et nocte declaravit: illud utique, quod dicitur in nocte, in tribulatione declaratur, prius enim otioso tempore legis verba discuntur: sed eorum fructus in afflictimini in tempore tribulationis ; ita fit ut nocte declaretur, quod in die discitur. Addidit, Apud me oratio Deo vitae meae; ac si diceret, intra me est sacrificium quod offeram Deo. Quod est istud sacrificium? Oratio utique quam Deus non spernit, quam supra victimas eligit: cum tamen devoti
Abbreviated transcription (Latin):
guarum semꝑ ꝑmixtione format᷑:
Nam iordanis:⁊ hermoniim hebre¬
a sunt nomina. abyssus abyssum
⁊ cataracte grecum ẽ: inuocat in
uoce latinum ẽẽ manifestum est
Sic ista figura in hoc loco. cõmixti õe
linguarum pulchre composita ẽ.
Duobus enim abyssis. Quo testam̃¬
ta significat. id̃. nouum ⁊ uętus.
qui se utraq mutria attestatione
confirmant: qͣndo uetus nouum
p̃dicit. noitum aut̃e cõmemorat
testamenti ueteris lectiones. sic fit
ut utraq se inuocent: qͣndo alter¬
utrum de sua confirmatione te¬
stantur Sic ⁊ alibi psalmista dĩc
Iudicia tua abyssus multa P ro¬
funda sunt enim testamenta dñi.
quia in sinu sapientiȩ ipsius alta
ueritate consistunt: In uoce aut̾e
cataractarum tuarum. propħas
⁊ apłos dicit: qm̃ sicut aquarum
multitudo per cataractas euomit᷑.
ita ⁊ de ore ipsorum domini flu¬
enta manauerunt. Excelsa uͦ et
fluctus. ad scripturaᷤᷤ sc̃as compe¬

Expanded text:
guarum semper permixtione formatur. guarum semper permixtione formatur. Nam Jordanis et Hermoniim Hebraea sunt nomina; abyssus abyssum et cataractae, Graecum est; invocat, in voce, Latinum esse manifestum est. Sic ista figura in hoc loco commixtione linguarum pulchre composita est. Duabus enim abyssis duo Testamenta significat, id est Novum et Vetus, quae se utraque mutua attestatione confirmant: quando Vetus Novum praedicit, Novum autem commemorat Testamenti Veteris lectiones. Sic fit ut utraque se invocent, quando ad alterutrum de sua confirmatione testantur. Sic et alibi Psalmista dicit: Judicia tua abyssus multa . Profunda sunt enim Testamenta Domini, quia in sinu sapientiae ipsius alta veritate consistunt. In voce autem cataractarum tuarum, prophetas et apostolos dicit: quoniam sicut aquarum multitudo per cataractas evomitur, ita et de ore ipsorum Domini fluenta manaverunt. Excelsa vero et fluctus ad Scripturas sanctas compe
Abbreviated transcription (Latin):
mem ores sum: suꝑ uenientium ma¬
lorum nulla ꝯfusione turbamur:
Et hermoniim a monte modieo:
Hermoniim paruus mons iuxta
iordanem ẽ positus: sicut de utero¬
nomii lectione cognoscit᷑ Acceptmꝰ
inquit in temp̾r illo terrã de mani¬
bus ducrum regũ amorreoꝵ: qui
erant secus iordanem a torrente ar¬
non usq ad montẽ hermon: Sed
uideamus quid nobis significantia
ȩtiam huiꝰ nom inis tradere uideat᷑.
hermoniim dicit᷑ anathema: quod
dicit homo diabolo: qͣndo ad deum
uenerit: & benedixit a monte mo¬
dico: quia ñ ex altitudine suꝑbiȩ
ds quęrit᷑ s memoria eius in hu¬
mlitatibus modicis inuentt᷑ Qua¬
ꝓpter dum ꝑceptum baptismum
dũ humilitat̾e memoriȩ recondi¬
mus. susceptȩ fidei regulas donan¬
rum tuarum: Omnia excelsa tua
⁊ fluctus tui. suꝑ me transierunt.
Iordanis. hermoniim. abyssus abys¬
sum inuocat. in uoce catara ctarũ.
figura fȩcerunt sardismos: quȩ lin¬

Expanded text:
memores sumus, supervenientium mamemores sumus, supervenientium malorum nulla confusione turbamur. Et Hermoniim a monte modico. Hermoniim parvus mons juxta Jordanem est positus, sicut Deuteronomii lectione cognoscitur: Accepimus, inquit, in tempore illo terram de manibus duorum regum Amorrhaeorum, qui erant secus Jordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon . Sed videamus quid nobis significantia etiam hujus nominis tradere videatur. Hermoniim dicitur anathema, quod dicit homo diabolo, quando ad Deum venerit. Et bene dixit, a monte modico: quia non ex altitudine superbiae Deus quaeritur, sed memoria ejus in humilitatibus modicis invenitur. Quapropter dum perceptum baptismum, dum humilitatem memoriae recondimus, susceptae fidei regulas, donanrs. 11. Omnia excelsa tua, et fluctus tui super me transierunt. Jordanis, Hermoniim, abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum, figuram fecerunt sardismos, quae lin
Abbreviated transcription (Latin):
lus. ostendit remedium quo possit unꝰ¬
quisq animȩ suȩ conturbationes eua¬
dere dicens Propt̾ea memorero tui dñe
de t̾ra ioedaniᷤᷤ. Propterea. id ꝓpter
onturbationes istas. quibus anima
mea uehement̾ affligit᷑: Memor ero
tuidñe: quasi diceret: ad te sum ma
uelocitate festino: ubi ꝑuenisse reme¬
dium ẽ. ⁊ carnaltum malorum com¬
petens probat᷑ exclusio: Dicit ȩtiam
unde memor erit. de t̾ra scilicet ior¬
enis. hoc÷ de loco ubi prius dominꝰ
baptismatis beneficia consecrauit:
Nam ⁊ nomen ipsum iordaniᷤᷤ flumi¬
nis. inter pretaret᷑ descensio eorum:
Descendit enim in altitudinẽ fonti¬
um: qui se illo mũnere sacramenti de¬
siderat in nouiari: Nam hodiẽq debap¬
tirato sic dicimus descendit infont̾ẽ:
siue descensio ista humilitatẽ signifi¬
cał. quam baptizatum habere neces-
se est. qui domini nr̃i sequit᷑ institu¬
ta: Qua ꝓpter harum rerum dum

Expanded text:
lus, ostendit remedium quo possit unulus, ostendit remedium quo possit unusquisque animae suae conturbationes evadere, dicens, Propterea memor ero tui, Domine, de terra Jordanis. Propterea, id est propter conturbationes istas quibus anima mea vehementer affligitur. Memor ero tui, Domine; quasi diceret, ad te summa velocitate festino, ubi pervenisse remedium est, et carnalium malorum competens probatur exclusio. Dicit etiam unde memor erit, de terra scilicet Jordanis, hoc est de loco in quo prius Dominus baptismatis beneficia consecravit. Nam et nomen ipsum Jordanis fluminis interpretatur descensio eorum. Descendit enim in altitudinem fontium qui se illo munere sacramenti desiderat innovare. Nam hodieque de baptizato sic dicimus: Descendit in fontem. Sive descensio ista humilitatem significat, quam baptizatum necesse est habere, qui Domini nostri sequitur instituta. Quapropter harum rerum dum
Abbreviated transcription (Latin):
Benedic anima mea dominum: ⁊̃
anima diceret. quẽ adin odum pos¬
sum sperare in domino. dum tua
mͥ imbecillitas frequent̃ obsistat. dic̃fili
crucis Spera in domino qm̃ ego illi
confitebor: id ÷ de peccatis meis pęni¬
tentiam egero. ut tuȩ deuotioni
impedire non possum. Sequit᷑. ętiam cui
onfitebtt᷑. Id ÷ qui ẽ salutare uultus mei
couenire dignatus ẽ: sicut iheremias
anima mea turbata ÷ ꝓpterea memor ero
tui domine de t̾ra ioedaniᷤ. Iste qͥ con¬
silium dabat animȩ. qui mentẽ suam
rationabilit corrigebat: ad conditionẽ
humanitatiᷤ reuersus. confitet᷑ dicens.
animam suam a se potius ẽẽ turbatã
Reuera quia nisi hoc carnis uicia fa¬
cerent in sua: tranquillitate mentis pu¬
ritas ꝑmaneret: Hanc aut̾ẽ ratiotina¬
nonem nimis competent arbitror in¬
noductam: ut homo euident agnos¬
eret ex qua diu̾sitate constaret. S ed
flius iste crucis quem p̃fatus est titu¬

Expanded text:
Benedic, anima mea, Domino ; et Benedic, anima mea, Domino ; et anima diceret: Quemadmodum possum 143 sperare in Domino, dum tua mihi imbecillitas frequenter obsistat? Dicit Filius crucis: Spera in Domino, quoniam ego illi confitebor; id est de peccatis meis poenitentiam gero, ut tuam devotionem impedire non possim. Sequitur etiam cui confitebor; id est qui est salutare vultus mei.to venire dignatus est; sicut Jeremias anima mea turbata est: propterea memor ero tui, Domine, de terra Jordanis. Iste qui consilium dabat animae, qui mentem suam rationabiliter corrigebat, ad conditionem humanitatis reversus confitetur dicens, animam suam a se potius esse turbatam. Revera, quia nisi hoc vitia carnis facerent, in sua tranquillitate mentis puritas permaneret. Hanc autem ratiocinationem nimis competenter arbitror introductam, ut homo evidenter agnosceret ex qua diversitate constaret. Sed filius iste crucis quem praefatus est titu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ tristiciam mentis cessare uidere¬
tur a desidio quod ꝓbabili ardore
obscuri sunt: Post illas imputationes
quas audierat. ubi ẽ d̃s tuus. post ef¬
fusionem animȩ suȩ quã nimia tri¬
bulatione ꝑegerat. U euit filius chore
ad secundam partem: qui ꝑ quinq ꝑ¬
titi syllogismi ueracissimam ꝓbatioñe.
usq ad finem psalmi. loquitur ad ani¬
mam suam dicens. Quare anima mea
inimicorum sȩuis imputationibus
sauciata prȩgrauariᷤ. quare mȩtu af¬
flictione conturbaᷤ. Necesse ÷ enim.
ut illa tristi. ac mesta: infirmitaᷤᷤ huma¬
na turbetur: Sequit᷑ adu̾sum hȩc.
salutare remedium. Sꝑa in dño: quia
spes eius omnia cõmutat in meluis:⁊
ad ȩternum gaudium ꝑducit: quos
scłi huius tristicia inflicta ꝯcluserit.
sicut scriptum ẽ Beati qui lugent.
qͣm ipsi ꝯsolabunt᷑. Nec nouum uide¬
atur. quod ad animam suã ꝑsona
loquitur introducta: Nã ⁊ alibi legiꝰ.

Expanded text:
ne per tristitiam mentis cessare viderene per tristitiam mentis cessare videretur a desiderio, quod probabili ardore obscuri sunt. Post illas imputationes quas audiverat: Ubi est Deus tuus? post effusionem animae suae quam nimia tribulatione peregerat, venit filius Core ad secundam partem, qui per quinquepartiti syllogismi veracissimam probationem usque ad finem psalmi loquitur ad animam suam, dicens: Quare, anima mea, inimicorum saevis imputationibus sauciata, praegravaris? Quare me tua afflictione conturbas? Necesse est enim ut illa tristis ac moesta infirmitas humana turbetur. Sequitur adversum haec salutare remedium: Spera in Domino: quia spes ejus omnia commutat in melius, et ad aeternum gaudium perducit quos saeculi istius tristitia inflicta concluserit; sicut scriptum est: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Nec novum videatur quod ad animam suam persona loquitur introducta; nam et alibi legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
in superiore u̾su dixit. in locum tab̃-¬
naculi. Ingrediebatur enim ammi¬
rabile taber naculum: qui t̾a iniqͥs
imputationibus cedere nesciebat:
Dicebatur enim illi ubi ẽ deus tuus:
S ille dm̃ tantoꝑe desiderabat: qͣnto
in eum insultatio nefanda surrexe¬
rat: De isto uͦ tabernaculo usq ad
illam futuri scłi domum dei. pus
incola festinabat: ne mundi huius
desidia a sc̃o uiro uiderent᷑ accepta:
S quomͦ illuc ire scĩssimus ambi¬
ebat: in uoce scilic& exultationis et
confessioni. Ex ultatio ad psalmodiam
respicit. confessio ad peccata deplo
ȩꝓulantis: definitio breuis. quid sit
exultatio ⁊ confessio. id ÷ sonus ȩpu¬
lantis. quia sonus ipse animam pa¬
scit: Et ȩpulas illi. suaui delectatiõe
concedit: Quid enim dulcius. qͥd uę
arguere: Finita ẽ pars quęsitim ha-¬
bendam dicit in dominum: Sed
rursus in sequenti parte ꝑ magnas
subtilesq argumentationes hoc itat:

Expanded text:
in superiore versu dixit, in locum taberin superiore versu dixit, in locum tabernaculi. Ingrediebatur enim admirabile tabernaculum, qui tam iniquis imputationibus cedere nesciebat. Dicebatur enim illi: Ubi est Deus tuus? Sed ille Deum tantopere desiderabat, quanto in eum insultatio nefanda surrexerat. De isto vero tabernaculo usque ad illam futuri saeculi domum Dei pius incola festinabat, ne mundi hujus desideria sancto viro viderentur accepta. Sed quomodo illuc ire sanctissimus ambiebat? In voce scilicet exsultationis et confessionis. Exsultatio ad psalmodiam respicit, confessio ad peccata deplorepulantis. Definitio brevis quid sit exsultatio et confessio, id est sonus epulantis: quia sonus ipse animam pascit, et epulas illi suavi delectatione concedit. Quid enim dulcius, quidve sarguere? Finita est pars quae sitim habendam dicit in Domino: sed rursus in sequenti parte per magnas subtilesque argumentationes hoc iterat:
Abbreviated transcription (Latin):
tinuas dicit: ut omnia sibi concor¬
diebar in locum tabernaculi Ia:
dum hȩc quȩ michi imputabant᷑
delicta cogitarem. animã mẽã qͣsi
ex pleno conceptaculo in lacrimas
subita inundatione ꝓfudi: rogats
dm̃. ne diutius tali increpatione
torquerer Animã uͦ suam in se quo¬
damm fundit: qui plene desiderio
concitatus. deo se sincera supplicati¬
one prostrauerit: Et nota quod omis
effufio motu facto. ad uicina lo ca
ꝓ greditur: anima uͦ in se funditur.
quotiens compunctionis instinctu.
in semet ipsam reuertitur. Sequit᷑
etiam cur inse effuderit animam
suam: scilicet qm ingrediebat᷑ in
locium tabernaculi. hoc ÷ in ȩccłiam
p̃sentem: ibi enim dum ingrede¬
retur: amplius plorabat. amplius
gemebat. adhuc differri illam ieru¬
salem. quam sc̃is suis dñs repromi¬
sit. Necesse ÷ enim uiuacius deside¬
rare quod expectat᷑. quando eius
quędam similitudo conspicitur.
ȩpulantis Hic reddendum ẽ. quod

Expanded text:
tinuas dicit; ut omnia sibi concortinuas dicit; ut omnia sibi concordiebar in locum tabernaculi. Id est, dum haec quae mihi imputabantur delicta cogitarem, animam meam quasi ex pleno conceptaculo in lacrymas subita inundatione profudi, rogans Deum, ne diutius tali increpatione torquerer. Animam vero suam in se quodammodo fundit, qui pleno desiderio concitatus Deo se sincera supplicatione prostraverit. Et nota quod omnis effusio motu facto ad vicina loca progreditur. Anima vero in se funditur, quoties compunctionis instinctu in semetipsam revertitur. Sequitur etiam cur in se effuderit animam suam; scilicet, quoniam ingrediebatur in locum tabernaculi; hoc est in Ecclesiam praesentem. Ibi enim dum ingrederetur amplius plorabat, amplius gemebat adhuc differri illam Jerusalem, quam sanctis suis Dominus repromisit. Necesse est enim vivacius desiderare quod exspectatur, quando ejus quaedam similitudo conspicitur. fessionis sonus epulantis. Hic reddendum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
panes die ac nocte. Audiant hoc qui
domino flere non appetunt: iuges la¬
crimas. non inȩdiam s sacietatem potiꝰ
intulisse: Nec immerito: quia fletus
ille cybus ẽ animarum corroboratio
sensuum. absolutio peccatoꝵ refectio
mentium. lauachra culparum. Sed
ꝑhas uiges lacrimas. significat afflictio¬
nbus crudiri posse populum xp̃ianũ:
diem ꝓsperitatem debemus accipere.
Noctem uͦ tristiciam: ꝑ hȩc enim duo
Causam reddidit filius chorȩ quare
uigiᷤᷤ lacrimaᷤᷤ fũdit: hoc enim diceba¬
nir assidue. ꝑsecutionis tempore xp̃i¬
anis: Non÷ qui uos uindicet: Susti ne¬
te ꝓfecto quȩ uolumus. quȩ iubemus:
quis in ista afflictione non fleret. habe¬
ret conscientiam rectam. ⁊ prauorum
subiacere conuitiis: qͣndo ultra om̃s
dolores est. illum insultant̾e cernere.
qũe ognoseiᷤ conseientie pͣuitate sordẽ
i respice conuenientiam rerum: qm̃
sicut lacrimas suas assiduas desig¬
nauit. ita ⁊ imputationes fuisse cõ¬

Expanded text:
panes die ac nocte. Audiant hoc qui Domino flere non appetunt, juges lacrymas non inediam, sed satietatem potius intulisse. Nec immerito, quia fletus ille cibus est animarum, corroboratio sensuum, absolutio peccatorum, refectio mentium, lavacra culparum. Sed per has juges lacrymas significat afflictionibus erudiri posse populum Christianum. Diem, prosperitatem debemus accipere: noctem vero tristitiam. Per haec enim duo,Causam reddit filius Core, quare juges lacrymas fudit. Hoc enim dicebatur assidue persecutionis tempore Christianis: Non est qui vos vindicet, sustinete profecto quae volumus, quae jubemus. Quis in ista afflictione non fleret, habere conscientiam rectam, et pravorum subjacere conviciis: quando ultra omnes dolores est, illum insultantem cernere, quem cognoscis conscientiae pravitate sordere? Et respice convenientiam rerum: quoniam sicut lacrymas suas assiduas designavit, ita et imputationes fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
suam: cum desidio cęlesti cõmota. di¬
iunos fluuioᷤ expetit. qui irrigua
semꝑ ubertate fundunt᷑: aquȩ copi¬
osissimȩ. salutares. que. ñ solum st̃i
retemperant animarum: s: etiã omñt
indigentiam im becillitatis excludunt:
hȩcsitis in hoc seculo beatis pectoribus sem
ꝑexȩstuat. nec aliqͦ sine contenta requi¬
cseit: quia ei in futura beatitudine dat᷑
inuenire quod appetit. sicut dominus
in ȩuangelio dicit: Beati qui esitriunt
a sitiunt iusticiam: qm̃ ipsi saturabun¬
tur: Quando autem eum pondere

Expanded text:
suam, cum desiderio coelesti commota disuam, cum desiderio coelesti commota divinos fluvios expetit, qui irrigua semper ubertate funduntur: aquae copiosissimae salutares, quae non solum sitim retemperant animarum, sed etiam omnem indigentiam imbecillitatis excludunt. Haec sitis in hoc saeculo beatis pectoribus semper exaestuat, nec aliquo fine contenta requiescit: quia ei in futura beatitudine datur invenire quod appetit; sicut Dominus in Evangelio dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quand
Abbreviated transcription (Latin):
nena antiqui serpentis haurimus et
eius faucibꝰ estuamͣ. Ad font̾e diuinȩ
in iscđie ilico festinemus: qͣtenus quod
peccati adu̾sitate contrahit᷑. dulcissimi
auetus puritate uincat᷑. nec uacat quod
ad fontes aquarum dixit. nonꝰ aquas
Fons enim aquarum xp̃c est dominꝰ.
unde omnia fluunt quęcumq refici¬
unt. Fluenta enim plerumq ficcari
possunt: Fons aut̾ẽ aquarum semper
irriguus ẽ unde merito dictum est.
ad liquorem sacre ceiginis festinandĩ
ubi desidium nr̃m nunqͣm possit
mea ad dm̃ uiuum: qͣndo ueniã et
parebo ante faciem dei: Ut desiderũ
quod premisit. diinȩ caritatiᷤ fuisse
cognosceres. anumã suam dicit conspec̃¬
tum domini sitient̃ appetere:. quo an¬
bitu imbecillis maxime inflaminat᷑
humanita. Deniq sic sequit᷑. Qnͣdo
ueniam ⁊ parebo ante faciem dĩ
Scilicet quia tunc nobis manifestꝰ
apparebit: qndo nos in uidicio suo
dignant̃ inspexerit. his igitur rebꝰ

Expanded text:
nena antiqui serpentis haurimus, et nena antiqui serpentis haurimus, et ejus facibus aestuamus, ad fontem divinae misericordiae illico festinemus; quatenus quod peccati adversitate contahitur, dulcissimi haustus puritate vincatur. Nec vacat quod ad fontes Fons enim aquarum Christus est Dominus, unde omnia fluunt quaecunque reficiunt. Fluenta enim plerumque siccari possunt: fons autem aquarum semper irriguus est. Unde merito dictum est, ad liquorem sacrae originis festinandum: ubi desiderium nostrum nunquam habere et apparebo ante faciem Dei? Ut desiderium quod praemisit divinae charitatis fuisse cognosceres, animam suam dicit conspectum Domini sitienter appetere: quo ambitu imbecillis maxime inflammatur humanitas. Denique sic sequitur, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? scilicet quia tunc nobis manifestus apparebit, quando nos in judicio suo dignanter inspexerit. His igitur rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ilus chore quem diximus crul¬
cis honore signatũ prima ꝓfessi¬
one ꝑsalmi huius omne desiderium
mentis suȩ ad dñm dicit ẽe tͣns la-¬
tum: In secunda ꝑ quinq per titũ
syllogisinum loquit᷑ animȩ suȩ. dicẽs
eam in hoc scło solo non deberei tur¬
bari. quia ds̃ est ipsius fixa delibe¬
ratione refugium:¬
icut ceruus desiderat ad fontes
aqͣrum: ita desiderat aĩa mea
adte ds̃. Hȩc figura est parabo¬
le. id ÷ rerum genere dissimilium c̃õ¬
paratio. Ceruo enim homo noscit᷑
assimilatus. quod argumentũ com¬
parationis dicitur ammore ad ma¬
ius: s non incassum fidelibus hoc
animal comparatur: Est enim pͥ¬
mo innoxium. deinde uelocissimũ:
tercio. desiderio in ardescente siti colo¬
sum serpente naribus trahit: qua sͥ
ut uorauerit ueneno ęstu ante per¬
motus ad fontẽ aquarum. qͣnta
potest uelocitate festinat. Amat
enim aqua aulci purisfima. que
satiari.: huius decora comparatio nr̃m
desiderium ardent̃ instigat: ut qͣndo ue¬

Expanded text:
ius Core, quem diximus crucis honore signatum, prima professione psalmi hujus omne desiderium mentis suae ad Dominum dicit esse translatum. In secunda per quinquepartitum syllogismum loquitur animae suae, dicens eam in hoc saeculi salo non debere turbari, quia Deus est ipsius fixa deliberatione refugiumicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Hic figura est parabole, id est rerum genere dissimilium comparatio. Cervo enim homo noscitur assimilatus. Quod argumentum comparationis dicitur A minore ad majus. Sed non incassum fidelibus hoc animal comparatur; est enim primo innoxium, deinde velocissimum, tertio desiderio inardescente siticulosum. Serpentes naribus trahit, quas ut voraverit, veneno aestuante permotus ad fontem aquarum quanta potest velocitate festinat. Amat enim aqua dulci 142 purissimaque satiari. Hujus decora comparatio nostrum desiderium ardenter instigat; ut quando ve
Abbreviated transcription (Latin):
molitur euertere: crebris insultationitꝰ
cõmotum se ad continuias lacrimas
dicit:. Et ne tristicia seculi eius animõ
occuparet. aut in desꝑation s discrimi¬
na ꝑueniret: ad animam suã conso¬
latoria u̾ba facit. ut ꝑturbationem
huius scłi. fidelibus inim icã a se depel¬
leret: nec eum desperationis tedia pos¬
siderent: S criptum ÷ quippe: Tristici¬
a enim que secundum dm̃ est. pęni¬
tentiam in salutem stabilem operatur:
Seculi autem tristicia. mortem oꝑat᷑.
Quaꝑpter merito a se illud conatus ẽ
expellere: unde sibi ꝑpętuum exitiũ
nouerat im minere. Et ideo hodie q
hunc psalmum boni desiderii suasorẽ.
atq institutorem baptirandis congrue
decantat ȩccłia: quatenus a tristicia
huius mundi alienati. ad dominũ
bone rex. ut qm̃ non ẽ. unus modus
misericordie triȩ. sicut illo ᷤ ꝑ aquã
sc̃ȩ regenerationiᷤ ab luis: ita ⁊ nos
dono clementiȩ tuȩ a peccatorum

Expanded text:
molitur evertere, crebris insultationibus molitur evertere, crebris insultationibus commotum se ad continuas lacrymas dicit. Et ne tristitia saeculi ejus animum occuparet, aut in desperationis discrimina perveniret, ad animam suam consolatoria verba facit; ut perturbationem hujus saeculi fidelibus inimicam a se depelleret, ne eum desperationis taedia possiderent. Scriptum est quippe: Tristitia enim quae secundum Deum est, poenitentiam in salutem stabilem operatur; saeculi autem tristitia mortem operatur . Quapropter merito a se illud conatus est expellere, unde sibi perpetuum exitium noverat imminere. Et ideo hodieque hunc psalmum boni desiderii suasorem atque institutorem baptizandis congrue decantat Ecclesia; quatenus a tristitia hujus mundi alienati, ad Dominum bone Rex, ut quoniam non est unus modus misericordiae tuae sicut illos per aquam sanctae regenerationis abluis, ita et nos dono clementiae tuae a peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
sumptio Dicam deo susceptor m̃s
es.: Suare me oblitus es. quare me
reppulisti. ⁊ quare contristatus in¬
cedo. dum affligit me inimicus:
Sequit᷑ duobus aliis u̾sibus: Proba¬
tio assumptionis: infert᷑ postremo.
sub repetitione primi u̾sus ꝓpositi
syllogisii decora ꝯclusio. quare
tristis es anima mea. ⁊ cȩtera: que re¬
petitio in lege quinq ꝑ titi syllogis¬
mi. celeberrima ȩtiam nunc ha¬
bet᷑: Nec moueat. quod in ꝓpositiõe
duobus u̾sibus hȩc sententia uide¬
atur extensa: hic autem sub uno
u̾su constat ẽẽ constrictam Decuit
enim ut infine colligeret᷑: quod
supra latius uidetur ẽẽ ꝓpositum:
principio psalmi insigne uo¬
lens ostendere desiderium suum.
ex quisito se comparauit exemplo:
ut singularit crederetur diligere.
qui cognoscebat᷑ tam ingenti uoto
dominũ ꝯcupisse. S qm̃ huma¬
no usu. bono ꝓposito malis semper
moribus obuiat᷑. dum mens ini qͣ
quem ꝑ blandimenta decipere nõ
potest. subdolis increpationibus

Expanded text:
r meus es: quare me oblitus es? quare me repulisti: et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus? Sequitur duobus aliis versibus probatio assumptionis. Infertur postremo sub repetitione primi versus, propositi syllogismi decora conclusio: Quare tristis es, anima mea? etc. Quae repetitio in lege quinquepartiti syllogismi celeberrima etiam nunc habetur. Nec moveat quod in propositione duobus versibus haec sententia videtur extensa: hic autem sub uno versu constat esse constrictam; decuit enim ut in fine colligeretur, quod supra latius videtur esse propositumprincipio psalmi insigne volens ostendere desiderium suum, exquisito se comparavit exemplo; ut singulariter crederetur diligere, qui cognoscebatur tam ingenti voto Dominum concupisse. Sed quoniam humano usu bono proposito malis semper moribus obviatur; dum mens iniqua, quem per blandimenta decipere non potest, subdolis increpationibus
Abbreviated transcription (Latin):
derio suo dicat ẽẽ dilatum: hic
sibi beneficia dñi iam lȩtus asserit
contributa:. Siue quia ꝓphetiȩ uir¬
tutem accepisse se dicit: quod ma¬
nifeste nouerat ẽe uenturum: siue
quia hoc ipsum credidisse iam prę¬
mium erat. sicut legitur: Credi¬
dit abraham deo. ⁊ reputatum ẽ.
illi ad iusticiam. Merito ergo ac¬
cepisse se dicit. cui tanta fidci fue¬
rat firmitas contributa Et uiten¬
de qd̃ prius dixit cantabo. deinde
psallam: Cantabo corde. ubi ni¬
operibus bonis: quod maxime di¬
uinitaᷤᷤ querit: ut cantabo. ꝑtine¬
at ad contemplatiuam. psallam.
ad actualem. Suȩ duo tanquam
gemini oculi pulcherrimi sociata
reddunt illum inatissimum xp̃ia¬
num Conclusio.

Expanded text:
derio suo dicat esse dilatum, hic derio suo dicat esse dilatum, hic sibi beneficia Domini jam laetus asserit contributa; sive quia per prophetiae virtutem accepisse se dicit, quod manifeste noverat esse venturum; sive quia hoc ipsum credidisse jam praemium erat, sicut legitur: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Merito ergo accepisse se dicit, cui tanta fidei fuerat firmitas contributa. Et intende quod prius dixit, cantabo; deinde psallam; cantabo corde, ubi nioperibus bonis, quod maxime Divinitas quaerit; ut cantabo pertineat ad contemplativam, psallam ad actualem. Quae duo tanquam gemini oculi pulcherrime sociata, reddunt illuminatissimum Christianum. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
riunaᷤ. Dicit enim Si diuisus a te
fuero. illis gaudrum dabo: qui
derestabili consuetudine tunc ef¬
ficiuntur leci. quando deceptos
a se cognouerint possideri Nam
qͦd dicit. si motus fuero. significat
infidelis animȩ mutabilitatem
Quia necesse: ut in laqueum dia¬
boli pedem mittat: si se quispiam
uestigio mentiᷤᷤ a dñi firmitate sub
magno raperetur: patientie suȩ
tamen momenta declarauit dicñs.
quia ⁊ si adhuc contingat ꝓpria
uota differri. ipse tamen suꝑna
misericordia suffragante. inspe eius
possit firmissimus inueniri. sieut
apostolus dicit: Spes autem non
confundit. In tua en im misericor¬
dia dicit: qm̃ qui altter putat. om¬
nem spem suȩ credulitatiᷤ euacuat.
Ouirtus fidei: ⁊ firmitas magna
credentis Q audebat ad presentis
absentiã: ⁊ interior homo dei salu¬
tare iam conspexerat: quem adhue
exterior carnalibus oculis cernere
cipiis crebra conquestione a desi¬

Expanded text:
ruinas. Dicit enim: si divisus a te ruinas. Dicit enim: si divisus a te fuero, illis gaudium dabo qui detestabili consuetudine tunc efficiuntur laeti, quando deceptos a se cognoverint possideri. Nam quod dicit, si motus fuero, significat infidelis animae mutabilitatem: quia necesse est ut in laqueum diaboli pedem mittat, si se quispiam vestigio mentis a Domini firmitate subd48 magno raperetur, patientiae suae tamen momenta declaravit dicens: quia etsi adhuc contingat propria vota differri, ipse tamen, superna misericordia suffragante, in spe ejus possit firmissimus inveniri, sicut Apostolus dicit: Spes autem non confundit . In tua enim misericordia dicit, quoniam qui aliter putat, omnem spem suae credulitatis evacuat. O virtus fidei, et firmitas magna credentis! Gaudebat ad praesentis absentiam, et interior homo Dei salutare jam conspexerat, quem adhuc exterior carnalibus oculis cernere cipiis crebra conquestione a desi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante aduentum dñi exaltatꝰ.
humana captiuitate gaudebat.
Suꝑ me: hoc ẽ. suꝑ credulitatem
meam. Quia ille toto orbe coleba¬
tur instanter: cum deuotionem
fidei. diuina religio non haberet.
Sed qu hic pietatem eius lacrimaᷤ
ꝓfudisse credaniꝰ : ne dilatione di¬
utina. totus mundus captus er¬
roribus interiret. Me enim cum
dicit: non sibi tantum singula¬
riter pętit: s uniuersis fid̃elibꝰ
supplicat subuenire: quorum di¬
lectione remedium generale pȩte¬
batur: Respice. ad illud referendũ
est. quod superuis ait: usqueqͦ auer¬
tis faciem tuã ame. Exaudi uero:
ad illud qͦd dicit in capite psalmi:
usqueqͦ dñe obliuisceriᷤᷤ me infinẽ:
Oculos autem cordis hic debemus
aduertere: qui in mortem obdor¬
miunt: qͣndo fidei lumine sepul¬
to. carnali delectatione claudunt᷑.
fuero: Hoc de diabolo et angelis
eius dicit: quibus talis consuetu¬
do est in sultare dum capiunt.
uictorias suas putantes sequaciũ

Expanded text:
qui ante adventum Domini exaltatus qui ante adventum Domini exaltatus humana captivitate gaudebat. Super me, hoc est super credulitatem meam, quia ille toto orbe colebatur instanter, cum devotionem fidei divina religio non haberet. Sed quas hic pietatem ejus lacrymas profudisse credamus, ne dilatione diutina totus mundus captus erroribus interiret? Me enim cum dicit, non sibi tantum singulariter petit, sed universis fidelibus supplicat subveniri, quorum dilectione remedium generale petebatur. Respice, ad illud referendum est quod superius ait: Usquequo avertis faciem tuam a me? exaudi vero, ad illud quod dicit in capite psalmi: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem? Oculos autem cordis hic debemus advertere, qui in mortem obdormiunt, quando fidei lumine sepulto, carnali delectatione clauduntur.tabunt si motus fuero. Hoc de diabolo et angelis ejus dicit, quibus talis consuetudo est, insultare dum capiunt, victorias suas putantes sequacium
Abbreviated transcription (Latin):
quando iugiter expetebatꝰ quod̃
omnibus prodesse cognouerat. U¬
trumq enim conunctum. utrũq
sociatum ẽ: ut nec ds sine proximo
amet᷑ nec proximus sine duunita
silium in anima mea: hic ardor
maximus sustinentiᷤᷤ exprimitur.
Dicit sibi deẽe consilium: ut ui¬
dendi mitigare possit affectum:
qͣndo inestim abiliᷤ anxietas ẽ. cõ¬
cupiscere bonum: et diutius susti¬
nere uenturum. Dolorem in
corde meo ꝑdiem. Usqueqͦ ex alta¬
bitur inimicus m̃s suꝑ me: Adhuc
suꝑ piis conquestionibus ꝑseuerat:
Subaudit᷑ enim de u̾su superiore
ponam: ut sit plena sententia. do¬
lorem in corde meo ponam ꝑ diem.
id ÷ ꝑ singulo ᷤ dies: ut absolute con¬
tinuatio temporiᷤᷤ possit intelligi.
Et respict u̾sus istius primum uer¬
bum: ut iam ñ desiderium. sed
decoro crescente ambitu excitatus.
dolor maximus sentiat᷑. Quod utiq
fit: quando spes longa protrahit᷑.
Inimicus m̃s de diabolo dicit:

Expanded text:
quando jugiter expetebat quod quando jugiter expetebat quod omnibus prodesse cognoverat. Utrumque enim conjunctum, utrumque sociatum; ut nec Deus sine proximo ametur, nec proximus sine Divinitasilium in anima mea. Hic ardor maximus sustinentis exprimitur. Dicit sibi deesse consilium, ut videndi possit mitigare affectum: quando inaestimabilis anxietas est concupiscere bonum, et diutius sustinere venturum. Vers. 4. Dolorem in corde meo per diem. Usquequo exaltabitur inimicus meus super me? Adhuc super piis conquestionibus perseverat. Subauditur enim de versu superiore ponam, ut sit plena sententia: Dolorem in corde meo ponam per diem, id est per singulos dies, ut absolute continuatio temporis possit intelligi. Et respice versus istius primum verbum, ut jam non desiderium, sed decoro crescente ambitu excitatus dolor maximus sentiatur; quod utique fit quando spes longa protrahitur. Inimicus meus: de diabolo dicit,