comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens occidit. quia auditore suum prolata
contumelia abspũ dilectionis int̾ficit. Cor¬
repti namq mens repente ad odiũ ꝓruit.
si hanc inmoderata increpatio plusquã
debuit addicit: sed is qui in caute lignũ
percunt. et ꝓximum extinguit. adtreᷤ
necesse est urbes fugiat. ut munimine ea¬
rum defensus uiuat. quia si adpeniten¬
tie lamenta conuersus in unitate sacram̃¬
ti subspe fide et caritate absconditur. re¬
us perpetrati omicidii non tenetur. eum¬
q extincti ꝓximus et cũ inuenerit ñ occi¬
dit. quia cum districtus uidex uenerit. qͥ
see nobis pernature nr̃e consortiũ iniun¬
xit. ab eo procul dubio uindictam de cul¬
pe reatii non expetit. quem sub eiꝰ uenia. fides.
spes. et caritas abscondit. Cituis ergo cul¬
pa dimittitur. que nequaquã malitie
studio perpetratur. Cum aut̃ dilataue
te sex ciuitates refugii decernere homici¬
dis qͥ homicidiũ non sponte fecert̃. hoc ẽ

Expanded text:
ens occidit, qui auditorem suum prolata ens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit. Quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit: citius ergo culpa dimittitur, quae nequaquam malitiae studio perpetratur. CAPUT XIV. De te, sex civitates refugii decernere homicidis, qui homicidium non sponte fecerint: hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Quod autẽ dicit sterni oporterẽ diligen¬
ter uiam. et inter tres equalit̃ partes totã
terrȩ ꝓuintiam diuidi. Quatinus saluan¬
dus facilius possit hostes euadere. demonstrat
predicatores plebiũ omĩ diligentia uerbo¬
atq exemplis consulere debere saluti egro¬
tantiũ. et equalit̾ in tota terra eccłe eandẽ
tinus uiam ueritatis ac portam creduli¬
tatis sibi patere singuli agnoseant. et si
intrare noluerint. sui se merito dampnan¬
dos esse presciant. Hec erit lex b̾micide fir¬
gientis. cuiꝰ uita seruanda. et cetera. Ad¬
siluã cum amico imus. quociens cũ quolib&
ꝓximo adintuenda delicta nr̃a uertimur.
et simplicit̃ ligna succidimꝰ. cum delinquen¬
tium uitia pia intentione resecamus. Sed
securis manus fugit. cũ sese increpatio plus
quã necesse est in asperitate per trahit. fer¬
rũq ⁊ demanubrio ꝓsilit. cum de correptio¬
ne sermo durior excedit. Et amicũ ꝑcuci¬

Expanded text:
rum. Quod autem dicit sterni oportere diligenrum. Quod autem dicit sterni oportere diligenter viam, et in tres aequaliter partes totam terrae provinciam dividi, quatenus salvandus facilius hostes possit evadere, demonstrat praedicatores plebium, omni diligentia, verbo, exemplis, consulere debere saluti aegrotantium, et aequaliter in tota terra Ecclesiae tenus viam veritatis ac portam credulitatis sibi patere singuli agnoscant. Et si intrare noluerint, se merito damnandos esse praesciant. « Haec erit lex homicidae fugientis, cujus vita servanda est: silvam cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur; et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus; sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percuti
Abbreviated transcription (Latin):
tam suscitauit dñs israhelitiᷤᷤ demedio fr̃m
suorũ. hoc est desemine dauid. similẽ moy¬
si. quia non uenit iħs legem soluere sedadim¬
plere. et posuit uerba fua inore: eiꝰ. Cuiꝰ uer¬
ba que loquitur in noĩe dñi qui audire no¬
luerit. Ipse dñs ultor existet. cum ꝑpetua pe¬
na illũ cruciandum mancipauerit. Cũ dis
tibi traditurꝰ ẽ terram. et possidens. et rłq.¬
constituit homicidis. his qui non sponte ho¬
micidium cõmisert̃. et tres alias citra iordanen
in t̾ra reꝓmissionis iubet iosuȩ eisdem decer¬
ni. mistice insinuans quod ante perceptionẽ
baptismatis. omĩs qui uult apeccatis saluari.
et ab hostib spiritalib liberari. scẽ trinitatis
fidem debet sincera m̃te confiteri. et post ab¬
lutionẽ sacri fontis infide et spe et caritate
iurilit᷑ operari. Sicq religiose in hoc mundo
conuersans quisenario numero conditus
pollet. post perfectionem bonoꝵ operũ reqͥem
eternam expectet. inquiete felici scãrũ anima¬

Expanded text:
tam suscitavit Dominus Israelitis de medio fratrum suorum, hoc est, de semine David similem Moysi, quia non venit Jesus solvere legem, sed adimplere; et posuit verba in ore ejus, cujus verba, quae loquetur in nomine Domini, qui audire noluerit, ipse Dominus ultor existit, cum perpetua poena illum cruciandum mancipaverit. CAPUT XXtibi traditurus est terram et possederis econstituit homicidis, his qui non sponte homicidium commiserunt, et tres alias contra Jordanem in terra repromissionis jubet Josue eisdem decerni: mystice insinuans quod ante perceptionem baptismatis, omnis qui vult a peccatis salvari et ab hostibus spiritalibus liberari, sanctae Trinitatis fidem debet sincera mente confiteri, et post ablutionem sacri fontis, in fide, et spe, et charitate utiliter operari; sicque religiose in hoc mundo conversans, qui senario numero conditus pollet, post perfectionem bonorum operum, requiem aeternam exspectet, in quiete felici sanctarum anima
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum nido nisi mat̾ dinttenda ẽ. et fi¬
lu tenendis Nos enim cum aquibq secula¬
rib uigilantiam ingenii indefensionẽ ue¬
ritatis trahimus. et eorum eloquiũ inusũ
rectitudinis uertimus. quid aliud quam
ab egiptuis aurum et argentũ tollimus. ut ex
eo et nos diuites effici. et illi ualeant paupe¬
res ostendie sicut scriptum ẽ. In captiuita¬
tem redigentes omnẽ intellectum. iobse¬

Expanded text:
verborum nido, nisi mater dimittenda est et fiverborum nido, nisi mater dimittenda est et filii tenendi? Nos enim cum a quibusque saecularibus vigilantiam ingenii in defensionem veritatis trahimus, et eorum eloquium in usum rectitudinis vertimus, quid aliud quam ab Aegyptiis aurum et argentum tollimus, ut ex eo et nos divites effici, et illi valeant pauperes ostendi? Sicut scriptum est: In captivitatem redigentes omnem intellectum in obse
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem tuã narrabt̃. Aedeinde subiunqi
tue eructabt̃. Quando aut̃ ideo terrent
ut amorẽ ꝓuocent. oua ponunt. ꝑfecta ergo
caritas foras mittit timorẽ. Et cẽ pulliuiue¬
re incipiunt. qnͣdo iam formidini non sub¬
cumbunt. Ipsa quoq lex oua posuit. cũdic̃.
post modum cũ dicit. e queras ul¬
tionem. nec memoreris inurie ciui¬
um tuorũ. Sed notandum. quia de fe matre
pullorũ dr̃. Non tenebis eam cũ filiis. sed a¬
bire patieris. captos tenens filios: qͣuideli¬
cet in quib dam locis pretermittendaẽ his¬
toria. ut soli huius matris pulli id est spiria¬
lis intelligentie sensus nobis in esũ uent¬
ant. Nec nos mat̾ sedpulli reficiant. qui non
debemus de hystorie exemplo sed spiritaliᷤ
intellectꝰ sensib satiari. Cum enĩ legimus
aurum et argentum egyptiorum ab israhe¬
litico populo petitione deceptoria subrep¬
tum. et rursum cum legimus carnalia sacrifi¬
tia omĩpotenti deo exhibita. quid in hoc

Expanded text:
tudinem tuam narrabunt . » Ac deindtudinem tuam narrabunt . » Ac deindtua exsultabunt . » Quando ergo ideo terrent ut ad amorem provocent, ova ponunt. « Perfecta ergo charitas foras mittit timorem . » Et tunc pulli vivere incipiunt, quando jam formidini non succumbunt. Ipsa quoque lex ova posuit cum dicit: « postmodum, cum dicittionem, nec memor eris injuriae civium tuorum . Notandum est quod de matre pullorum dicitur: Non tenebis eam cum filiis, sed abire patieris, captos tenens filios . Quia videlicet in quibusdam locis praetermittenda est historia, ut solius matris pulli, id est, spiritualis intelligentiae sensus nobis in esum veniat, nec nos mater, sed pulli reficiant; quia non debemus de historiae exemplo, sed de spiritualis intellectus sensibus satiari. Cum legimus aurum et argentum Aegyptiorum ab Israelitico populo petitione deceptoria subreptum ; et rursum cum legimus carnalia sacrificia omnipotenti Deo exhibita: quid in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ ouis incubat. quia sac̾ historia hoc inci¬
piendo in enigmate insinuat. ꝑ quod aliqͥd
certuis post modũ demonstrans pullos uiuen¬
tes producat. Paulus quoq apostolus cum
quos dam incontinent̃ uiuiere cognouiss
ammonuit dicens. Propt̾ fornicationẽ uͥnꝰ
quisq suam ipxorem habeat. et una queq
suũ uirũ habeat. Et cum uxor habenda non
sit nisi liberorum procreandorum gr̃ã. nȩqͥs
infornicationis culpã laber etur. concessit con¬
iugib aliquid unde ad huc surgere admeli¬
ora potiussent. Qui ergo hoc concessit un
de animus coniugum usq ad legalem co¬
pulam ꝑduci potuisset. quasi mat̃ auis in
terra. idẽ historia in actiua uita oua posu
it. Ipsi quoq predicatores scĩplus uolunt
non insinuant. ad amorem minime ꝑdu¬
cunt. Unde prius terribilia. et post modũ
dulcia loqui solent. sicut ꝑ psalmistã dr̃.
U irtutẽ terribiliorum tuoꝵ dicent. & magni¬

Expanded text:
mater ovis incubat, quia sacra historia hoc incimater ovis incubat, quia sacra historia hoc incipiendo in aenigmate insinuat per quod aliquid fortius postmodum demonstrans, pullos viventes producat. Paulus quoque apostolus, cum quosdam incontinenter vivere cognovisset, admonet, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . Et cum uxor habenda non sit, nisi liberorum procreandorum gratia, ne quis in fornicationis culpam laberetur, concessit conjugibus aliquid, unde adhuc surgere ad meliora potuissent. Qui ergo hoc concede animus conjugum usque ad legalem copiam perduci potuisset, quasi mater avis in terra, id est, historia, in activa vita posuit ova. Ipsi quoque praedicatores sancti plus volunt non insinuant, ad amorem minime perducunt. Unde prius terribilia et postmodum dulcia loqui solent, sicut per Psalmistam dicitur: « Virtutem terribilium tuorum dicent, et magni
Abbreviated transcription (Latin):
Et st̃ quedam contẽplatiue uite. que ꝑ quas¬
dam modo imagines uidentur. ut post¬
modũ sicut st̃ ͣpsa sua uirtute et natura
uideant᷑. Hampaulꝰ ait. Uidemꝰ nc̃ ꝑ spe¬
culum inenigmate. tc̃ aut̃ facie ad faciẽ.¬
Et cȩcus cum ꝑ inpositionẽ manuũ redempto¬
ris iam lum̃ recipere cepisset. requisitꝰ ẽ qͥd
nalis est. arbor autẽ nec sensibilis nec uiuens
& quid iste inluminatꝰ cecus significat. isi
genus humanũ : cui dñs cũ contemplationis
occulos aperit. prius quȩdam in enigmate
conspicit. ut post modum illa uera ⁊ rationa
bilia celestium agmina sic̃ st̃ possit aspice¬
re. Unde et illic subdit᷑. Deuide iterũ inposu.¬
it manus super occłos eiꝰ. & cepit uidere. &
restitutꝰ: ita ut uideret clare omĩa. Prius¬
itaq perspeculum uidit et similitudinem.
ut post modum ideret clare experfectio¬
ne: Ad contemplatiuã ergo uitam in his uerb̃

Expanded text:
Et sunt quaedam contemplativae vitae quae per quasEt sunt quaedam contemplativae vitae quae per quasdam modo imagines videntur, ut postmodum sicut sunt ipsa sua virtute et natura videantur. Nam Paulus ait: Videmus nunc per speculum inEt caecus cum impositione manuum Redemptoris jam lumen recipere coepisset, requisitus est qunalis est, arbor autem nec sensibilis est, nec vivit. Et quid iste illuminatus caecus significat, nisi genus humanum? Cui cum Dominus contemplationis oculos aperit, prius quaedam in aenigmate conspicit, ut posbilia coelestium agmina sicut sunt possit aspicere. Unde et illic subditur: Deinde iterum imposuit manus super oculos ejus, et coepit videre, et restitutitaque per speculum vidit ex similitudine, ut postmodum videret clare ex perfectione. Ad contemplativam ergo vitam in his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
euidentia nate magisteria st̃. dicente apło
ipsa natura docet uos. quod uir quidẽ si comam
habeat. ignorania ẽ illi. Mulier uero sicapil
ios habeat. gloria ẽ illi. qm̃ quidem capilli
ꝓ uelamine st̃. Si ambulans ꝑuram. inar
bore uel int̾ra nidum auis inueneriset ma¬
ttem. et cetera. ꝑ uiam imus. quia spresentẽ
uitamꝑgimus. Et nidus auis in arbore uł
interra ẽst. quando uerba historie aut in cõ¬
templatiua st̃ aut in ac lia uita. Nam pre¬
cepta actiue uitȩ auis nidus interra ẽ. pre¬
cepta contemplatiue nidus in arbore. Ma¬
ter uero pullis uelou incubat. quan¬
do ipsa historia intellectum spiritalẽ
fouet. Et quedam pleno eloquio quasi
pullos profert. quȩ dam uero ita insinu¬
ans ut exeis ad huc legẽtis animũ adal¬
tiora ꝑducat. quasi ad huc sub se oua con¬
tinet. ex quib pulloᷤ ducat. Oua enĩ idcir¬
co parunt᷑. ut ex eis pulli debeant duci.

Expanded text:
evidentia naturae magisteria sunt dicente Apostolo: evidentia naturae magisteria sunt dicente Apostolo: ipsa natura docet uos quod uir quidem si comam habeat, ignominia est illi, mulier ulos habeat, gloria est illi; quoniam quidem capilli pro velaminbore vel in terra nidum avis inveneris, etc.--Per viam imus, quia praesentem vitam pergimus. Et nidus avis in arbore vel in terra est, quando verba historiae aut in contemplativa sunt, aut in activa vita. Nam praecepta activae vitae avis nidus in terra est, praecepta contemplativae nidus in arbore. Mater vero pullis vel ovis incubat, quando ipsa historia intellectum spiritualem facit, et quaedam plene eloquens quasi pullos profert; quaedam vero ita insinuat, ut ex eis adhuc legentis animum ad altiora perducat, quasi adhuc sub se ova continet, ex quibus pullos producat. Ova enim idcirco pariuntur, ut ex eis pulli debeant produci.
Abbreviated transcription (Latin):
lieri docere in eccła. Nleq enĩ sacerdotium
neq doctrina feminis in eccła concedidur.
Sed nec uir debet indui ueste feminea. Qenĩ
uir est et pͥncipatum gerit ȩccłȩ. ñ debet ali¬
quid femineũ uel molle insua doctrina ha¬
bere. Moralit̾ aut̃ docet. qr unũ quẽq sexũ
induit natã. Indum̃ti: deniq diuersus u¬
inulieri ñ ꝑmitto. neq dominari in uirũ.
Quã deforme aut̃ uirũ facere opera muliebria:
ergo et pariant. ergo parturiant. qͥ crispant
comã sicut femine. Et tamĩ illȩ uelantut.
isti belligerantur. Uerũ habebant excusa¬
tionẽ quipatrios usus secunt᷑. sed tam̃ bar-¬
baros. ut persȩ. ut gothi. ut armenii. maior
qͥuidẽ ẽ nat᷑a. quam patria. Quid de aliis
dicimus quihoc ad luxuriã dirurandum
putant. ut calami stratos et torquatos ha¬
beant in ministerio. ipsi probarba illos re¬
missa coma. Merito illic non seruat᷑ casti¬
monia. ubi ñ tenet᷑ sexus distinctio. in quo

Expanded text:
lieri docere in Ecclesia . » Neque enim sacerdotium neque doctrina feminis in Ecclesia conceditur. Sed nec vir indui debet veste feminea. Qui enim vir est et principatum gerit Ecclesiae, non debet aliquid femineum vel molle in sua doctrina habere. Moraliter autem docet quod unumquemque sexum induit natura indumentis ad usus diversmulieri non permitto, neque dominari in virum. » Quam deforme autem virum facere opera muliebria! Ergo et pariant, ergo parturiant, qui crispant comam sicut et feminae: et tamen illae velantur, isti belligerantur. Verum habebant excusationem qui patrios sequuntur usus, sed tamen barbaros, ut Persae, ut Gothi, ut Armenii. Major quidem est natura quam patria. Quid de aliis dicimus, qui hoc ad luxuriam derivandum putant, ut calamistratos et torquatos habeant in ministerio, ipsi prolixa barba, illos remissa coma? Merito illic non servatur castimonia, ubi non tenetur sexus distinctio; in quo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi liberi aeris aura contingat. Qui gͦ
rebus temporalib occupantur. tc̃ bene ex¬
teriora disponunt. cum sollicite ad interio¬
ra refugiunt. Cum nequaquã foras pertur¬
bationũ strepitus diligunt. sed apud semet¬
ipsos intuss tranquilitatis sinu requiescũt.
Oñs aues mundas comedite. Inmundas ne
comecdatis. Aquilam scilic&. & gryphenr&
alietum. ixon. & uulturem. ac miluum uix¬
ta gemis suum. & omine coruiuni geners̃.
s trutionem. ac noctuam. & larum. atq ac¬
cipitrem. uixta genus suum. Nerodium &
cignum. & ibin. ac mergulum. purpirio¬
nem. & nicticoracem. onocratalum. & cara¬
drium. singula ingnere suo. upupam quo¬
plationem uacant uitam in hoc legis la¬
tor indiscussam reliquit. sed quemadmodũ
in oblatione sacrificiorũ ꝓpͥũ eis legis capi¬
tulum deputauit. ita & in inqͥsitione cyboꝵ.
fines eis proprios dedit. quos producens.
& terribiliores faciens. non sicut de pecorib¬

Expanded text:
quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt, cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. nes aves mundas comedite. Immundas ne comedatis: aquilam scilicet, et gryphem, et haliaeetum, ixion, et vulturem ac milvum juxta genus suum: et omne corvini generis, struthionem, ac noctuam, et larum, atque accipitrem juxta genus suum: herodium et cygnum, et ibin, ac mergulum, porphyrionem, et nycticoracem, onocrotalum, et charadrium, singula inplativam vacant vitam, in hoc legislator indiscussam reliquit; sed quemadmodum in oblatione sacrificiorum proprium eis legis capitulum deputat, ita et in inquisitione ciborum, fines eis proprios dedit. Quos perducens et terribiliores faciens, non sicut de pecoribu
Abbreviated transcription (Latin):
tractor. non habet pennulas. ut uitam ui¬
delic& habens sordidam ⁊ inmundam. Ido¬
lorum autẽ cultor. in his quisquamas ha
bent ñ conputatur. duram quippe. & inmo¬
rem testȩ.atq in sanabilem. habere uidet᷑
diuinorum ignorantiam: alias nequaquã
post quam deo coniunctus ẽ. ultra seruiss&
idolis. Preterea notandũ ẽ. quod pisces qͥ
pennulas squamarũ habent dare saltꝰ
etiam super aquas solent. Quid gͦ pennatis
piscib. nisi electe anune figurantur. que
ꝓfecto sole in celestis eccłe corpus tnͣseunt.
Que mͦ uirtutum pinnulis fultȩ. saltus dare¬
perceleste desiderium sciunt. ut suꝑnam
ꝯtemplationem appetant: quãuis inse ip¬
sis iterum ex mortali carne relabantur. So¬
l ergo inelectorum corpore quasi cib electuᷤ
transeunt. qui in eo quod inimis deserui¬
unt. aliquando adsuperna conscendere
m̃tis saltib sciunt. ne semꝑ inprofundis
curarum lateant.⁊ nulla eos amoris sũmi

Expanded text:
tractor, non habet pennulas, aut vitam vitractor, non habet pennulas, aut vitam videlicet habens sordidam et immundam. Idolorum autem cultor, qui squamas non habet, non computatur. Duram quippe et in morem testae atque insanabilem habere videtur divinorum ignorantiam. Alias nequaquam postquam Deo conjunctus est, ultra serviret idolis. Praeterea notandum est, quod pisces, qui pennulas squamarum habent, dare saltus etiam super aquas solent. Quid ergo pennatis piscibus, nisi electae animae significantur, quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt? Quae mper coeleste desiderium sciunt, ut supernam contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Soli ergo in electorum corpore quasi cibus electus transeunt, qui in eo quod in imis deserviunt, aliquando superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi
Abbreviated transcription (Latin):
regenerationẽq corruperunt. dũ pennulasˢ
& squamas ñ habent. sublimẽ uidelicet uitã
cognitionẽq diuinorum que celestis est.
sed cor cecum ignorantia detinent. & propte¬
rea inhis qui squamas habent ñ adnume¬
rantur. Intende autẽ quanta subtilitate
sermonum. ut uidelicet maxima per eoᷤ
mysteria etiam mirabilia significans.
legis lator utatur. P ennulis enim squamaᷤ
con uinxit. quia quem ad modum piscib
quib sunt squame. his funt omĩmodo et
⁊ꝗͣ propt̾ea cito careri possit. his et cognicio
sublimis. et uita celestis. adicitur. hoꝵ¬
ergo qui ñ st̾ tales. nec carnes comedere. sed
nec morticina tangere. nec aliquã cõmuni¬
onem omĩno cũ eis babere oportet. quod
testatur paulus dicens. Siis qui fr̾ noĩat᷑.
ẽ fornicator. aut auarus. aut idolis serui¬
ens. aut maledicus. aut ebriosus. aut ra¬
pax. cum huiꝰ modi neccibum sumere Ad¬
ulter. aut auarus. aut ebriosus. aut de¬

Expanded text:
n generationemque corruperunt, dum pennulas n generationemque corruperunt, dum pennulas et squamas non habent, sublimem videlicet vitam, cognitionemque divinorum, quae coelestis, sed cor caecum in ignorantia detinent, et propterea in his quae squamas habent, non adnumerantur. Intende autem quanta sublimitate sermonum, ut videlicet maxima per eos mysteria et admirabilia significans legislator, utatur. Pennulas enim et squamas conjunxit, quia quemadmodum piscibus quibus sunt squamae, his sunt omnimodo et t quapropter cito ea careri possit. His et cognitio sublimis, et vita coelestis adjicitur. Horum, qui non sunt tales, nec carnes comedere, sed nec morticina tangere, nec aliquam conjunctionem omnino cum eis habere oportet. Quod testatur Paulus, dicens: « Si is qui frater nominatur, est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumite . » Adulter, aut avarus, aut ebriosus, aut de
Abbreviated transcription (Latin):
temporalẽ. & qua facile careatur ignoran-
tiam significent. demonstrant ea quȩ de
paulo scripta sunt mapłorum actib Cũ
enim relo iudaico eccłam persequeret᷑. ig¬
noraretq eum quem persequebatur. facile
caruit zelo propt̾ ignorantiam. post quã
squame ceciderunt ab occłis eius. & mox ui¬
dit. Ergo in modum squamarũ super iacer¬
bant. instantes ei temporales ignorantie.
unde nimis consequent̾ legis lator subdi-¬
dit. Quicquid autem pennulas aut squa¬
mus non hab&. eoꝵ quȩ ĩ aquis mouent᷑
& uiuunt. ab ominabile uobis & execrandũ¬
erit. Sunt enĩ quȩ dam piscium genera.
testam ꝓrupelle habentia. quorũ squama au¬
ferri non pot̾. Tales sunt qui nec squanias
ignorantie uerbo dei deponere. nec eultrũ
sp̃s suscipere patiunt᷑. hi & simmari inueni:¬
antur baptismatis. et si influminib peni-¬
tentie. ab hominabiles sunt inomĩb quȩ
sortiti. suit inbaptismate. uocationẽ tam̃¬

Expanded text:
temporalem, et quia facile careatur ignotemporalem, et quia facile careatur ignotiam significant, demonstrant ea quae de Paulo scripta sunt in apostolorum Actibus ; cum enim zelo Judaico Ecclesiam persequeretur, ignoraretque eum quem persequebatur, facile caruit zelo propter ignorantiam; postquam csquamae ceciderunt ab oculis ejus, et mox vidit. Ergo in modum squamarum superjacebant instantes ei temporales ignorantiae. Unde nimis consequenter legislator subdidit: Quidquid autem pinnulas aut squamas non habet eorum quae in aquis moventur et vivunt, abominabile vobis erit et exsecrandum. » Sunt enim quaedam piscium genera, testam pro pelle habentia, quorum squama auferri non potest. Tales sunt qui nec squamas ignorantiae verbo Dei deponere, nec culmen spiritus suscipere patiuntur. Hi et si in mari inveniantur baptismatis, et si in fluminibus poenitentiae abominabiles sunt, in omnibus quae sortiti sunt in baptismate, vocationem tame
Abbreviated transcription (Latin):
dast̃. In telliguntur perhec hi qui exgenti¬
b saluatisunt. ut pote regenerationẽ ha¬
bentes in aqua baptismatis. dequib & ysaiaᷤ
dicebat. Ecce gentes quasistilla situlȩ. siue
ut lxx. sicut aque multȩ. gentes multe. Un¬
de & eis conueniunt que secuntur. Omẽ
quod hab& pennlas & squamas tam in
mari quã influminib & stagnis. come¬
detis. Eadem etiam his qui ex gentib sunt.
demeditatione legis aliis precepit uerb̃.
Uult enimeos habere in meditatione le-¬
gis pennulas. uitamq sublimem. atq
celestem. sed expositionẽ legis huic simi¬
lem. propt̾ quod non pennulam habere sed
pennulas eos uult. Quia autem ignorantra
diuinȩ scripture gentes obtinuerat. non
enĩ susceperant legem. neq ꝓpħas. nec alia
mneis erat scientia diuina subtilior. ne er.¬
go hoc morbo permanenti. & perpetuo la¬
borarent. squamas eos habere uult. que
facile auferuntur. Quia autem squame

Expanded text:
da sunt. » Intelliguntur per haec hi qui in gentida sunt. » Intelliguntur per haec hi qui in gentibus salvati sunt, ut pote regenerationem habentes in aqua baptismatis. De quibus et Isaias dicit: « Ecce gentes quasi stilla situlae ; » sive sicut aquae multae, gentes multae. » Unde et eis conveniunt quae sequuntur: Omne quod habet pennulas aut squamas, tam in mari quam in fluminibus et stagnis, comedetis. Eadem etiam his quae ex gentibus sunt de meditatione legis aliis praecepit praedicari verbis. Vult enim eos habere in meditatione legis pennulas vitamque sublimem atque coelestem, sed expositionem legis huic similem. Propter quod non pennulam habet, sed pennulas eos vult habere. Quia autem ignorantia divinae Scripturae gentes obtinuerat non enim susceperant legem neque prophetas, nec alia in eis scientia divina subtilior, ne ergo hoc morbo permanenti et perpetuo laborarent, squamas eos habere vult, quae facile auferuntur. Quia autem squamae
Abbreviated transcription (Latin):
carnib non uescemini. nec cadauera continge¬
tis. quia inmundast̃ uobis. Nec camelũ. nec
leporem. nec cyrogrillium. nec suem. inter
munda iudicauit. Nam camelꝰ scribarum &
phariseorũ ut cdiximus personam gestat. qͥ ꝑ
superbiam stultitie uitio notabiles sunt. que
contraria ẽ sapientiȩ. Stultorũ quippe est
proprium suꝑbire. Lepus ut timidus. forti¬
tudini contrariꝰ ẽ: Cyrogryllius ut rapax.
iustitiȩ Sus uita sordida uiuens & inmunda.
castitati contrariaest horum ne carnes co
medamꝰ. idẽ. nec quam uidentur habere
uirtutem sequam̃. In hypocrisi enĩ illã. &
non inueritate sectantur. Multo magis
autẽ morticina eorum tangenda nonsunt
nec malis eorum cõmunicandumẽ actionibꝰ.
Ipsa enĩ huiꝰ modi. procul dubio morticina
sunt uera. hec comedetis. ex om̃ĩb que mo¬
rantur inaquis: quȩ habent pennulas &
squamas comedite. quȩ absq pennulis
& squamis st̃ ne comedatis. quia in mun¬

Expanded text:
carnibus non vescemini, nec cadavera contingecarnibus non vescemini, nec cadavera contingetis, quia immunda sunt vobis, nec camelum, nec leporem, nec choerogryllum, nec suem inter munda judicavit. Nam camelus Scribarum et Pharisaeorum, ut diximus, personam gestat, qui per superbiam stultitiae vitio notabiles sunt quae contraria est sapientiae. Stultorum quippe est proprium superbire. Lepus ut timidus, fortitudini contrarius est; choerogryllus ut rapax justitiae; sus, vita sordida vivens et immunda, castitati contraria est. Horum carnes nec comedamus, id est, nec quam videntur habere virtutem, sequamur. In hypocrisi enim illam et non in veritate sectantur; multo magis autem morticina eorum tangenda non sunt, nec malis eorum communicandum est actionibus. Ipsa enim hujusmodi procul dubio morticina vera sunt. « Haec comedetis ex omnibus quae morantur in aquis; quae habent pennulas et squamas comedite; quae absque pennulis et squamis sunt, ne comedatis, quia immun
Abbreviated transcription (Latin):
maxime autẽ iudeorum eͤst populo. de qͥ
tũ & infirmifilii uideorũ sint. uox diuina
ostendit. cumdicit. Ue cordib trepidis. &
manibus remissis. Iiniustitia autem quan.¬
ta & feritas apud eos erat. audi isaiam di¬
centem. Quomodo facta est meretrix. ciui¬
tas fidelis. plena uidicii: iustitra habrtauit
mea. nnc autẽ oͥmicide. Post hos. suẽ dic̃
esse inmundum. quia diuidit ungulam ⁊
non ruminat. Qui gͦ sint qui eͣ mulentu:
ac propt̾ea illum comedere dicuntur. pe¬
trum expositorem & magistrum suscipe.
Eum quippe quihab& scientiam diuinoꝵ. sed
non illa bene utitur. actionib q in congru¬
is eampolluit. uiteq in munde semet ip¬
sum tradidit.: Suem etiam ipse appellauit
dicens. Melius fuisset eis noncognoscere uiã
iusticie. quam cognita ea retro reuerti.
atradito sibi scõ mandato. Contigit enĩ illeᷤ
res ueri prouerbii. Canis reuertitur ad
suũ uomitum. & sus lota inuolutabro luti.¬

Expanded text:
maxime autem Judaeorum inest populo. De quimaxime autem Judaeorum inest populo. De quimidi et infirmi filii Judaeorum sint, vox divina ostendit cum dicit: Vae cordibus trepidis et manibus remissis. Quanta autem injustitia et feritas apud eos erat, audi Isaiam dicentem: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis, plena judicii? Justitia habitavit in ea, nunc autem homicidae . Post hos suem dicit esse immundum, quia dividit ungulam et non ruminat. Qui ergo sint qui aemulentur ac propterea illum comedere dicuntur. Petrum expositorem et magistrum suscipe: eum quippe qui habet scientiam divinorum, sed non illa bene utitur, actionibusque incongruis eam polluit, vitaeque immundae semetipsum tradidit, suem etiam ipse appellavit dicens: Melius fuisset eis non cognoscere viam justitiae, quam, cognita ea, retro reverta tradito sibi mandato. contigit illis res ueri prouerbii: canis reuersus ad suum uomitum aut sus lota in uolutabro caeni.
Abbreviated transcription (Latin):
rogrillum: quia ruminant & non diuidt̃
ungulam. inmunda ert̃ uobis. & rełq. Ca¬
mełus ẽ uideus tumens persuꝑbiam. qua¬
ies seribe sñt et pharisei adquos dicebat
dns. liquantes culicem. camelum autem
riantur mecditatione. et incultu sabbi
purificationisq sed sacrificiorum. alioꝵ¬
q similium. Ungulam ñ diuidunt eaque
abeis comeduntur. neq discernunt ab
spũ litteram. et propt̾ea eorũ scientra in¬
munda c̃. Tales sunt & qui leporẽ come¬
dunt. & qui cirogrillum. Ruminant e¬
nim et ipsa. sed ungulã ñ diuidt̃. Inpopu¬
iari autem multitudine udeoꝵ. utrũq
accipitur. Debilia quippe ẽẽ animalia hec
dicuntur. testante dauid & salomone u
ait. Lepusculus plebs in ualida. posuit
in petra cubile sibi. dauid uero. petra re¬
fugium erinacis siue cyrogrillis. quoꝵ
unum est uelox & tunidum cũ infirmi¬
tate. idest lepiis. aludd autẽ debile qͥdẽ.
sed rapax. & bestiale. atq mortiferum dicit᷑.

Expanded text:
erogyllium quia ruminant et non dividunt erogyllium quia ruminant et non dividunt ungulam inmunda erunt vobis sus melus est Judaeus tumens per superbiam, quales Scribae sunt et Pharisaei, ad quos dicebat Dominus: Liquantes culicem, camelum autem riantur meditatione, et in cultu sabbati, purificationisque et sacrificiorum, aliorumque similium; ungulam autem non dividunt, ea quae ab eis comeduntur, neque discernunt ab u litteram: et propterea eorum scientia immunda est. Tales sunt et qui leporem comedunt, et qui choerogryllum. Ruminant enim et ipsa, sed ungulam non dividunt. In populari autem multitudine Judaeorum, utrumque accipitur. Debilia quippe esse animalia haec dicuntur, testante David et Salomone uton quidem cum ait: « Lepusculus plebs invalida posuit in petra cubile sibi . » David vero: « Petra retugium erinaciis sive choerogryllis. » Quorum unum est velox et timidum cum infirmitate, id est lepus; aliud autem debile quidem sed rapax, atque bestiale, atque mortiferum dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
res purgant᷑ humani. ⁊ actus. et uoluntateᷤ.
ex qͥb ipsi fiunt inuudi uł in mundi hec ita
q mundaeẽ dicit. Dinne inquit quod ha¬
bet diuisam ungulã & ruminat inpecoribꝰ.
comedetis. Quodcum diceret. nõ pecora sead
uores hominum discernebat. deniq hiõs
mundi sunt qͥ ruminant. qui inore semper
portant quasi cibum precepta diuina hi
et ungulam findunt. quia duo testam̃ta
iegis et euangłiorũ credentes. se firmo greᷤ¬
ũ in nocentie iusticieq statuunt. Itẽ iudi
ruminant quidem uerba legis. sedungu¬
iam nonfindunt: hoc ẽ. quod nec duotes¬
tam̃ta recipiunt. nec ̃ patrem ⁊ filiũ fi¬
dei sue gressum statuunt. ꝓpt̾ea in mundi
habentur. heretici quoq licet ungulam
findant ĩ patrem & filium credentes ⁊ duo
testam̃ta recipientes. fed qura doctrinam
ueritatis ã ore nõ ruminant. nichilo
ruminant et ungulam nõ findunt. hec
comecdere ñ debetis. C amelum. leporem. ey¬

Expanded text:
res pinguntur humani, et actus et voluntates, res pinguntur humani, et actus et voluntates, ex quibus ipsi fiunt mundi que munda esse dicit: Omne, inquit, quod habet divisam ungulam et ruminat in pecoribus, comedetis. Quod cum diceret, non pecora sed mores hominum discernebat. Denique hi homines mundi sunt qui ruminant, qui in ore semper portant quasi cibum praecepta divina, hi et ungulam findunt, quia duo Testamenta, Legis et Evangeliorum, credentes, se firmo gressu innocentiae justitiaeque statuunt. Item Judaei ruminant quidem verba Legis, sed ungulam non findunt, hoc est, quod nec duo Testamenta recipiunt, nec in Patrem et Filium fidei suae gressum statuunt, propterea immundi habentur. Haeretici quoque, licet ungulam findant, in Patrem et Filium credentes, et duo Testamenta recipientes, sed quia doctrinam veritatis in ore noruminant et ungulam non findunt haec comedere non debetis camelum leporem cho
Abbreviated transcription (Latin):
ilii estote dni deiur̃i. nõ uos incideti.
nec facietis calutium super mortuo. qmͣ
populus sc̃s es domino dõ tuo. Carnẽ incide¬
re. & caluitium facere fuper mortuo. inditia
fuerunt luctus. in quo luctu non nulle
gentes habent consuetudinẽ secare corpora
sua: hoc deus his quos ĩ filiorũ nomine cen¬
suit. facere prohibuit. Sic enim affligi su¬
pra mortuos oportet. ut nec faciem ledat.
nec corpus corrumpat. Aquib nos paulus
mortuorũ. quia tanquã illis corruptis se¬
met ipsos dissipant. atq corrumpunt. Spiri¬
tet ergo eas agitare quẽ piam uel concute¬
re. sed nec offerre diabolo. quod faciunt
quidam. et desensibilib capillis crinem
offerentes. sicut superius diximꝰ. Ne co¬
gon. ortigem. camelum. pardalum. Omne
animal quod ĩ duas partes ungulam fin¬
dit. & ruminat. comedetis. Primũ enim sci¬
endum ẽ. quicquid ãdeo institutũ ẽ mun¬
dum eẽ. & in ipsa institutionis auctoritate
purgatum. Quid gͦ ẽ: ĩ animalib gͥ mo¬

Expanded text:
ilii estote Domini Dei vestri. Non vos incidetis, nec facietis calvitium super mortuo, quoniam populus sanctus es Domino Deo tuo. » Carnem incidere et calvitium super mortuo, indicia fuerunt luctus: in quo luctu nonnullae gentes habent consuetudinem secare corpora sua. Hoc Deus his quos in filiorum nomine censuit, facere prohibuit. Sic enim affligi super mortuos oportet, ut nec in faciem laedat, nec corpus corrumpat, a quibus nos Paulus mortuorum, quia tanquam illis corruptis, semetipsos dissipant atque corrumpunt. Spiritet ergo eas agitare quempiam vel concutere, sed nec offerte diabolo, quod faciunt quidam, et de sensibus, id est, capillis crinem offerentes, sicut superius diximus. Cgum, orygem, camelopardalim. Omne animal, quod in duas partes ungulam findit et ruminat, comedetis, etc. » Primum enim sciendum est quidquid a Deo institutum est mundum esse, et in ipsa institutionis auctoritate purgatum. Quid ergo est? In animalibus igitur mo
Abbreviated transcription (Latin):
tari meo. Dei inquit ꝑfecta st̃ opera que ergo
illa sunt oꝑa: audi moysen. ĩ geneseos dicen¬
tem. Igitur ꝑfecti sunt. celi et terra. et omĩs
ornatus eoꝵ. Compleuitq deus die septimo
opus suum quod fecerat. et requieuit die
septimo ab uniuerso opere suo quod patra¬
rat. Opus ergo deiest. redemptio humanige¬
neris. Quã quando perfec̃. sabbatum spirita¬
le insepulchro requiescens nob̾ ostendit.
ficata insemet ipsa. deus fidelis. et absq ul¬
la iniquitate. iustus et rectus: fidelis. quia
quod promisit ꝓculdubio impleuit. Absq
ulla iniquitate. quia equitas  sũma iniqͥ¬
tatis consortium nullo mͦ recipit. Iustus. quia
peccantib et nõ penitentib ꝓ malis su¬
is retribuet penam. Rectus quia dligne
operantib. et bene merentib. uitam red¬
det perpetuam. Peccauerunt ei. nõ filii
eius insordib. Quomodo nõ filu dei. nisi
quia non ex fide: quotquot aut̃ receꝑunt

Expanded text:
tari meo . » Dei, inquit, perfecta sunt opera. Quae ergo tari meo . » Dei, inquit, perfecta sunt opera. Quae ergo illa sunt opera? audi Moysen in Geneseos libro dicentem: « Igitur perfecti sunt coeli et terra, et omnis ornatus eorum. Complevitque Deus die septimo opus suum, quod septimo ab universo opere suo, quod patrarat . » Opus ergo Dei est redemptio humani generis, quam quando perfecit, Sabbatum spirituale in sepulcro requiescens nobis ostendit. « cia oris tui. Deus fidelis et absque ulla iniquitate justus et rectus. » Fidelis, quia quod promisit procul dubio implevit. Absque ulla iniquitate, quia aequitas summa, iniquitatis consortia nullo modo recepit. Justus, quia peccantibus non poenitentibus pro malis suis retribuet poenam. Rectus, quia digne operantibus et bene poenitentibus, vitam perpetuam. « Peccaverunt ei, non filii ejus in sordibus. » Quomodo non filii Dei, nisi quia non ex fide? « Quotquot autem receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
lina sint et pluralia. ut cherubin & setaphin. et
que in oth feminina pluralia ut sabaoth. E hoc
notandum quod cȩlis dicatur ꝑ ysaiam. Si qͥs¬
gͥ est cȩlum ur & habet municipatum in cele¬
stib audiat mystice quȩ dicunt᷑. Siqͥs terrenꝰ
simplicem sequat᷑ hẏstoriam. quidã cȩlũ &e terrã
quasi animantia ad audiendũ ꝓuocari putart
siuxtã illud quod
inpluua doctrina mea. fluat ut ros eloqͥ¬
um meum. Quasi hymber suꝑ herbã. et
quasi stilla suꝑ gramina. quia nom̃ dñi
ue rori. quia germina spiritalium fruc¬
tuũ afidelium cordib expetiit. Ipsa enĩft̃
ager. et uinea domini. unde ille fructũ si¬
bi amabilem. hoc ẽ bonoꝵ oꝑum querit.¬
qui audit et facit. bonioꝑis fructum inceł
saluatoris corde credulo ore pio simul cũbo¬
nis actib predicare. Unde maria mat̃ dñi
ĩ cantico euangeliiait. Magnificat anima
mea dñm. et exultauit sp̃s mĩs in deo salu¬

Expanded text:
lina sint, et pluralia, ut Cherubim et Seraphim. Et lina sint, et pluralia, ut Cherubim et Seraphim. Et quae in OTH  , feminina et pluralia: ut Sabaoth. Et hoc notandum quod coelis dicatur, audiigitur est coelum et habet municipatum in coelestibus, audiat mystice quae dicuntur. Si quis terrenus, simplicem sequatur historiam. Quidam coelum et terram, quasi animantia ad audiendum provocare putant, juxta illud quod in pluviam doctrina mea, fluat ut ros eloquium meum: quasi imber super herbam, et quasi stillae super gramina: quia nomen Domini viae attritae ac rori, quia germina spiritalium fructuum a fidelium cordibus expetit. Ipsa enim sunt ager et vinea Domini, unde ille fructum sibi amabilem, hoc est bonorum operuqui audit et facit boni operis fructum, coelos Salvatoris corde credulo, ore pio, simul cum bonis actibus praedicare. Unde Maria mater Domini in Cantico ait: « Magnificat anima mea Dominum: et exsultavit spiritus meus in Deo salu
Abbreviated transcription (Latin):
lorum pͥncipium huiꝰ carminis. tale ẽ. Audi¬
te celi quȩ loquor. audiat. terra uerba
oris mei. Iuxta pͥmordium isaie ꝓpħȩ. ita
scriptum ẽ. Audi celum. et aurib ꝑcipe
terra in celo suꝑnas significans angłi¬
casq iurtutes. ĩ terra mortalium genus.
metonsmicos ab his quȩ continentꝰ eaque
continentur ostendens. Nã quia ꝑ mo-¬
ysen testes uocauerat dñs celum et terram.
dans populo isrł legem suam. et dixerat. At-¬
tende celum et loquar. audiat terra uerba
oris mei. post preuaricationem populi. eos¬
dem rursum ĩ testimonium uocat. ut cunc¬
ta elem̃ta cognoscant iuste dm̃ ĩ ultionẽ
ro. maxime cũ audite dixerit. id est sem.
quod plurali effertur numero. non
singulari. S qͥdã uolunt pluralit̃ qͥdem
dici celos. s singłarit̾ intelligi iuxta illud
qd singulas ciuitates thebas athenas uoca¬
mus ẽq hebraici caracteris iounia. ut
omĩa que ĩ sillabam finiuntur i. mascu¬

Expanded text:
um autem hujus carminis tale est: « Audite, coeli, quae loquar; audiat terra verba oris mei. » Juxta primordium Isaiae prophetae ita scriptum est: « Audi, coelum, et auribus percipe, t: in coelo supernas significans angelicasque virtutes; in terra mortalium genus, μετωνυμικῶς ab his quae continent, ea quae continentur ostendens. Nam quia per Moysen testes vocaverat Dominus coelum et terram, dans populo Israel legem suam et dixerat: « Attende, coelum, et loquar, audiat terra verba oris mei, » post praevaricationem populi, eosdem rursum in testimonium vocat, ut cuncta elementa cognoscant, juste Deum in ultionem ro, maxime cum quod plurali effertur numero, non singulari. Sed quidam volunt pluraliter quidem dici coelos, sed singulariter intelligi, juxta illud quod singulas civitates, Thebas et Athenas vocamus. Estque Hebraici characteris idioma, ut omnia quae in syllabam finiuntur IM   mascu
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo dicatur indeuterononio aaron
defunctus. Sed forsitan idem locus duono¬
mina habuit. Beroth enim filiorum iachim in
ut in libris locorum legimus. et ostendit᷑ usq
hodie indecimo lapide urbis petre in montiᷤ
cuus. Nisi per hanc tribum significaret᷑ uni¬
uersũ regale sacerdotium qđ ad nouum ꝑ¬
tinet testam̃tũ. nullo modo ausus esset di¬
cere homo qui ex eadem de tribu ñ erat.
pars mea dñs. et inalio psalmo. dñs pars

Expanded text:
quomodo dicatur in Deuteronomio Aaron defunctus . Sed forsitan idem locus duo nomina habuit. sicut in libris locorum legitur. Et ostenditur usque hodie in decimo lapide urbis Petrae in montis . nisi per hanc tribum significaretur uniuersum regale sacerdotium, quod ad nouum pertinet testamentum, nullo modo ausus esset dicere homo, qui ex eadem tribu non erat: pars mea dominus, et in alio psalmo: dominus pars
Abbreviated transcription (Latin):
ui iubet. et legiomĩb dieb ostendit eum
non suꝑbiendo sua sequi debere libita. sed
numilit̃ diuina reseruare precepta. Non
eadem tribusunt. partẽ et hereditatem cũ
uo testam̃to ministris altaris et seruitoribꝰ
templi dñi mandatũ ẽ. de dilectionum lar¬
gitate et decimarum datu nutrim̃tũ ha¬
bere. nec terrenis possessionib ꝯcessum eis
adipiscendis ullomͦ inhiare. Unde dñs in e¬
uangelio apostolis et predicatorib euangelii
precepit dicens. E untes autẽ predicate di¬
centes. quia ad propinquabit regnum celo¬
rum. Infirmos curate. mortuos suscitate.

Expanded text:
bi jubet, et legi omnibus diebus, ostendit eum bi jubet, et legi omnibus diebus, ostendit eum non superbiendo sua sequi debere libita, sed humiliter divina servare praecepta. CAPUT eadem tribu sunt, partem et haereditatem cum vo Testamento ministris altaris et servitoribus templi Domini, mandatum est de oblationum largitate et decimarum dato nutrimentum habere, nec terrenis possessionibus concessum est eis adipiscendis ullo modo inhiare. Unde Dominus in Evangelio apostolis et praedicatoribus Evangelii praecepit, dicens: Euntes autem praedicate, dicentes, quia appropinquabit regnum coelorum. Infirmos curate, mortuos suscita
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uxores. ut non discedat cor eius. et argen¬
tum et aurũ non multiplicabit sibi ualde.
Unde queritur. utrũ dauid contra hoc pre¬
ceptum non fecerit. Non enĩ unã habuit
urorem. Nam de salomone manifestumẽ
quod transgressus fuerit hoc preceptũ. et
infeminis. et in auro. et in argento. Sedꝰ
hinc potius intelligitur ꝑ missum fuisse
regib ut plures habuissent uxores quam
unã. Multiplicare igitur ꝓhibiti sunt. quȩ
ꝓhibitio non habet trans gressionẽ si pau¬
ce fuerint. sicut dauid fueruint. Non autẽ
multe sc̃. sicut salomoni. Quãus cũ addi¬
dit ut non discedat cor enushoc magis uidet᷑
precepisse. ne multiplicando perueniat ad
alienigenas feminas. per quas factum est
insalomone ut discederet cor eius adeo.
M ultiplicatio tam̃ generalit̾ ita pro hibitaẽ.
ut etiam si ex e̾breis solis eas multiplicasset.
contra hoc preceptum fecisse merito argui
posset. Quod autem de utero nomiũ ei scri¬

Expanded text:
sibi uxores, ut non discedat cor eius; et argensibi uxores, ut non discedat cor eius; et argentum et aurum non multiplicabit sibi ualde. unde quaeritur utrum Dauid contra hoc praeceptum non fecerit; non enim unam habuit uxorem. nam de Salomone manifestum est quod transgressus fuerit hoc praeceptum et in feminis et - in auro et in argento. sed hinc potius intellegitur permissum fuisse regibus, ut plures haberent quam unam; multiplicare enim prohibiti sunt. quae prohibitio non habet transgressionem, si paucae fuerint, sicut Dauid fuerunt; non autem multae, sicut Salomoni. quamuis cum addidit: ut non discedat cor eius, hoc magis uidetur praecepisse, ne multiplicando perueniat ad alienigenas feminas, per quas factum est in Salomone, ut discederet cor eius a deo. multiut etiam si ex Hebraeis solis eas multiplicasset, contra hoc praeceptum fecisse merito argui posset. Quod autem utique Deuteronomium ei scri
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis potentiam. Cũ ingressus fueris ter¬
ram quã dñs deus tuus dabit tibi. et posse¬
deris eam. habitauerisq in illa et dixeris
ꝯstituam suꝑ me regẽ sic̃ habent om̃s ꝑcir¬
cuitum nationes. eum constitues quẽ dñs ds
tuus elegerit denumero fr̃m tuorũ. Queri
potest cur displicuerit populus deo quando
regem de siderauerit. cũ inueniatur ẽẽ ꝑ¬
missus sed magis hic intelligendũ ẽ. meri¬
to non fuisse scđm uoluntatem dĩ. quia fi¬
eri hoc non precepit.sed desiderantib ꝑmisit.
Ueruntam̃ precepit fieret alienus. sedfr̃. id
est ex eodem ppło. indigena non alienige¬
na. Quod autẽ ait. non poteris. intelligen¬
dum ẽ. ñ debebis. Cumq fuerit constitus. ñ
multiplicabit sibi equos. nec reducet ppłm
inegyptũ equitatus numero subleuatꝰ. pre¬
sertim cũ dñs preceperit uob̃. ut neq̃quã
ge cum loqueretur. ait. Non multiplicabit

Expanded text:
nomio legitur: Cum ingressus fueris ternomio legitur: Cum ingressus fueris terram quam Dominus Deus tuus dabit tibi, et possederis eam, habitaverisque in illa, et dixeris: Constituam super me regem, sicut habent omnes per circuitum nationes; eum constitues quem Dominus Deus tuus elegerit, de numero fratrum tuorum: non poregem desideravit, cum hic inveniatur esse permissus. Sed magis hic intelligendum est merito, non fuisse secundum voluntatem Dei, quia fieri hoc non praecepit, sed desiderantibus permisit; verumtamen praecepit, ne fieret alienus, sed frater, id est, ex eodem populo indigena, non alienigena. Quod non poteris, intelligendum est: non debebis. « Cumque fuerit constitutus, non multiplicabit sibi equos, nec reducet populum in Aegyptum equitatus numero sublevatus, praesertim cum praeceperit vobis, ut nequaquam ge cum loqueretur ait: <et> non multiplicabit
Abbreviated transcription (Latin):
et ambiguũ apud te iudicium ẽẽ perspe¬
xeris. int̾ sanguinẽ et sanguinẽ. causã et
intra portas tuas uideris uerba q uariari.
surge et ascende ad locum que elegerit dñs
docet eccłastici ministerii. ut sacerdotes
et presules eccłarũ deiIuditia eccłastica
scdm potestatẽ sibi datã adeo reuerenter
agant. iusteq discernant. causas et actus
trat dnõ deo tuo. decreto iudicis moriet᷑ ho¬
inquit homo ille qui obedire noluerit sa¬
cerdotis . ĩꝑio ipsiꝰ uidelicet sac̃dotis qͥ scđmordi
nẽ melchi se dech sac̾dos factus ẽ inet̾nũ. Pastore
ħ ẽ uicarios suos constituit regere ccclesiam
quã ad quisiuit sanguine suo. ut ꝓipso le¬
gatione functi euangłiũ in toto orbe predi¬
carent. Qui quantȩ auctoritatis sint. ipse
demonstrat dicens. Qui uos audit. me au¬
dit. et qui uos sꝑnit. me spernit. Qui aut̃
me spernit. spernit eum qui me misit. dig¬
num ẽ ergo. ut iuste dampnationis accipiat
sententiam. qui metuit contẽpnere diui¬

Expanded text:
et ambiguum apud te judicium esse perspexeris, inter sanguinem et sanguinem, causam et intra portas tuas, verba videris variari, surge, et ascende ad locum quem elegerit Dominus docet ecclesiastici ministerii, ut sacerdotes et praesules Ecclesiarum Dei, judicia ecclesiastica secundum potestatem sibi datam a Deo reverenter agant justeque discernant causas et actus trat Domino Deo tuo, decreto judicis morietinquit, homo, qui obedire noluerit sacerdotis imperio: ipsius videlicet sacerdotis imperinem Melchisedech sacerdos factus in aeternum, pastores, hoc est, vicarios suos constituit regere Ecclesiam quam acquisivit sanguine suo, ut pro ipso legatione functi Evangelium in toto orbe praedicarent. Qui quantae auctoritatis sint ipse demonstrat dicens: « Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Qui autem me spernit, spernit eum qui me misit . » Dignum est ergo, ut suae damnationis accipiat sententiam, qui non metuit contemnere Divi