comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mei: Quis mͥ det ut exarent᷑ in li¬
bro stilo ferreo. & plumbi lammina.
uel certe sculpant᷑ in silice: Cuncta
quȩ ꝑtulit. qͥa forti patrũ sententiȩ
doctor grauis ille iudeoꝵ popls agno¬
uit: stilo ferreo. & plumbi lãmina scrip¬
ta sunt. Quia uͦ hȩc etiã dura gen¬
tiliũ corda cognouert̃: qͥd aliud nisi
sculpta in silicẽ uidemꝰ: Et notandũ
quia in plumbo qͦd scribit᷑. ipsa metal¬
li mollicie citius deletur: in silicem
uͦ tardius quidẽ ualent littȩ̃ exprimi.
s difficilius deleri. Non gͦ ĩmerito ꝑ
plumbi lãminã iudea exprimit᷑: quȩ
p̃cepta dĩ & sine labore ꝑcepit. & cum
celeritate ꝑdidit. Recte ꝑ silicẽ genti¬
litas figurat᷑: quȩ uerba sacri eloqͥi
uix custodienda ꝑciꝑe potuit. s tam̃
fortit̾ accepta seruauit. Per stilũ uero
ferreũ: quid aliud qͣm fortis dĩ senten

Expanded text:
 Quis mihi det, ut exarentur in libro stilo ferreo, aut plumbi lamina vel certe sculpantur in silice cuncta quae pertuli? Quia forti Patrum sententia . . . . . . gravis ille Judaeorum populus agnovit, stilo ferreo et plumbi lamina scripta sunt; quia vero haec etiam dura gentilium corda noverunt, quid ea nisi sculpta in silice videmus? Et notandum, quia in plumbo quod scribitur ipsa metalli mollitie citius doletur. In silice vero tardius quidem valent litterae exprimi, sed difficilius deleri. Non ergo immerito per plumbi laminam Judaea exprimitur, quae praecepta Dei et sine labore percepit, et cum celeritate perdidit. Recte gentilitas per silicem figuratur, quae verba sacri eloquii vix custodienda suscipere potuit, sed tamen fortiter suscepta servat. Per stilum vero ferreum, quid aliud quam fortis
Abbreviated transcription (Latin):
carnib satiant᷑. Vnde ꝑ salomonẽ
dr̃. Noli ẽẽ in conuiuiis potatoꝵ: neq
comedas cũ eis qui carnes ad uescen¬
dũ confert̃. Carnes qͥppe ad uescen¬
dũ conferre. ẽ: in collocutione deroga¬
tionis uicissim ꝓximoꝵ uicia dicere.
De quoꝵ illic pęna mox subdit᷑. Qͥa ua-¬
cantes potib & dantes symbolũ con¬
Potib uacant: qui de obpbrio alienae
uitȩ se debriant. Symbolũ uͦ dare
ẽ. sicut unꝰqͥsq sol& ꝓ parte sua cibos
ad uescendũ: ita in confabulatione de¬
tractionis uerba conferre. S uacanteᷤᷤ
dicabit᷑. Uestiet᷑ autẽ pannis dormi-¬
tio: qͥa despectũ & inopẽ a cunctis bo¬
nis oꝑib mors inuenit: quẽ hic ad
alienȩ uitȩ exquirenda crimina detra¬
ctionis suȩ languor occupauit. S tot
noticiã hominũ ignorantiȩ obscuri¬
tas tegat. Tanti quippe ȩdificari ad
seruandã patientiã ualent: qͣnti ĩplen¬
te se suꝑna grã eius patientiã facto

Expanded text:
carnibus satiantur. Unde per Salomonem carnibus satiantur. Unde per Salomonem dicitur: « Noli esse in conviviis potatorum, neque comedas cum eis qui carnes ad vescendum conferunt . Carnes quippe ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum illic poena mox subditur: Quia vacantes potibus et dantes symbolum conPotibus vacant, qui de opprobrio alienae vitae se debriant. Symbolum vero dare est sicut unusquisque solet de parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Vacantes, inqdicabitur. Vestietur autem pannis dormitio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua invenit, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor occupavit.  Vet. notitia hominum ignorantiae obscuritas tegat. Tanti quippe aedificari ad servandam patientiam valent, quanti, implente se superna gratia, ejus patientiae facta
Abbreviated transcription (Latin):
nichil hab& uicioꝵ. Homines uͦ cũ ꝑ
disciplinã alios feriunt: sic alienam
infirmitatẽ debent ꝑcutere. ut & ad
suam nouerint ocłos reuocare. ut ex
sem &. ipsis considerent. qͣnto aliis fe¬
riendo parcant. cũ se qͦq ipsos dignos
ꝑcussionib ñ ignorant. Itaq nc̃ dicit᷑.
Quare ꝑsequimini me sicut ds̃:. Acsi
aꝑte diceret᷑. Ita me ex infirmitatib
meis affligitis: ac si ipsi more dĩ de
infirmitate nichil habeatis. Unde
considerandũ. ẽ. qͦd si fortasse sunt qͥ
asꝑitate correptionis indigeant: tc̃
eis dura correptio a nobis admouen¬
da. ẽ: cũ dĩ manꝰ cessat a uerbere. Cũ
uͦ suꝑna flagella insunt. a nobis ñ iã
correptio s consolatio debet᷑: ne dũ in
dolore increpationẽ iungimꝰ. ꝑcussio¬
ꝓximoꝵ pęnas esurit: saturari ꝓcul¬
dubio alienis carnib quęrit. Scien¬
dũ qͦq ẽ. qͥa hii etiã qui alienȩ uitȩ
detractione pascunt᷑: alienis ꝓculdubio

Expanded text:
nihil habet vitiorum. Homines vero cum per nihil habet vitiorum. Homines vero cum per disciplinam alios feriunt, sic alienam infirmitatem debent percutere, ut etiam ad suam noverint oculos revocare, ut ex semetipsis considerent quantum aliis feriendo parcant, cum se quoque ipsos dignos percussionibus non ignorant. Itaque nunc dicitur: Quare persequimini me sicut Deus? Ac si aperte diceretur: Ita me ex infirmitatibus meis affligitis, ac si ipsi more Dei de infirmitate nihil habeatis. Unde considerandum est quod si qui fortasse sint qui asperitate correptionis indigeant, tunc eis dura correptio a nobis admovenda est, cum Dei manus cessat a verbere. Cum vero superna flagella insunt, non a nobis jam correptio, sed consolatio debetur, ne dum in dolore increpationem jungimus, percussioproximorum poenas esurit, saturari dubio alienis carnibus quaerit. Sciendum quoque, quia hi etiam qui alienae vitae detractione pascuntur, alienis procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sc̃s quisq flagellari ꝑmittit᷑: scit
qͦd ꝑsecutionẽ contra cõmissa uicia
ex int̾na dispensatione patiat᷑. Cru¬
deles autẽ ꝑsecutoꝵ m̃tes. cũ potesta¬
tẽ feriendi appetunt: contra bonoꝵ
uitã ñ studio purgationis s liuoris
facib accendunt᷑. Et qͥdẽ hoc faciuis.
qͦd ds̃ omp̃s fieri ꝑmittit. S dũ una
causa cũ dõ etiã ꝑ eos agit᷑. non tam̃
uoluntas una in eadẽ causa seruat᷑:
qͥa cũ omp̃s ds̃ amando purgationẽ
exhib& iniustoꝵ prauitas seuiendo
maliciam exere&. Quod gͦ dr̃ quare
ꝑseqͥmini me sicut ds̃. ad extĩorẽ hoc
ꝑcussionẽ retulit. ñ ad intimã inten¬
tionẽ: qͥa & si hoc agunt exteriꝰ quod
ds̃ agi disposuit: ñ tam̃ in hoc qͦd d̃s
in sua actione appetunt. ut boni ex
afflictione purgent᷑. Qͦd intelligi &
alit̾ potest. Tanto & enĩ om̃ps ds̃ iustiꝰ
aliena uicia ꝑcutit: qͣnto in sem& ipso

Expanded text:
 flagellari permittitur, scit  flagellari permittitur, scit quod persecutionem contra commissa vitia ex interna dispensatione patiatur. Crudeles autem persecutorum mentes cum potestatem feriendi appetunt, contra bonorum vitam non studio purgationis, sed livoris facibus accenduntur. Et quidem hoc faciunt quod Deus omnipotens fieri permittit. Sed dum una causa cum Deo etiam per eos agitur, non tamen voluntas una in eadem causa servatur, quia cum omnipotens Deus amando purgationem exhibet, injustorum pravitas saeviendo malitiam exercet. Quod ergo dicitur, quare persequimini me sicut Deus? ad exteriorem hoc percussionem retulit, non ad intimam intentionem, quia etsi hoc agunt exterius quod Deus agi disposuit, non tamen hoc quod Deus in sua actione appetunt, ut boni ex afflictione purgentur. Quod intelligi et aliter potest. Tanto enim omnipotens Deus justius aliena vitia percutit, quanto in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt: aut in malicia ꝑseuerant. &
in hoc qͦq etiã nolentes amici st̃: qͥa
si bonoꝵ delicta sunt. ea suis ꝑsecutio¬
nib etiã uescientes purgant. Notan¬
dũ qͦq qͦd eis quȩ secreto apud dm̃
gesta sunt: beati uiri in publico uer¬
ba concordant. Asathan qͥppe ꝑcussꝰ
fuerat: nec tam̃ ꝑcussionẽ suã satha¬
ne tribuit. s tactũ se manu dñi appel¬
lat: sicut ipse qͦq sathan dixerat.
Mitte manũ tuã & tange os eiꝰ & carnẽ:
si ñ in facie benedixerit tͥ. Sciebat
quippe uir sc̃s: qͥa & ꝑ hoc ipsũ qͦd ꝑ¬
uersa uoluntate contra se sathan ȩ¬
gerat. potestatẽ ñ a sem& ipso s a dño
sicut ds̃: & carnib meis saturamini:
N on abhorreat locutione pietatis: qͦd
a dõ se ꝑhib& ꝑsequi. Est nãq ꝑsecu¬
tor bonus: sicut de sem& ipso ore ꝓpħi¬
co dñs dicit. Detrahentẽ occulte ad¬
uersus ꝓximũ suũ: hẽ ꝑsequebar. Cũ¬

Expanded text:
fiunt; aut in malitia perseverant, et fiunt; aut in malitia perseverant, et in hoc quoque etiam nolentes amici sunt, quia si qua bonorum delicta sunt, ea suis persecutionibus etiam nescientes purgant. Notandum quoque, quod eis 459 quae secreto apud Deum gesta sunt, beati viri in publico verba concordant. A Satan quippe percussus fuerat, nec tamen percussionem suam Satanae tribuit, sed tactum se manu Domini appellat, sicut ipse quoque Satan dixerat: Mitte manum tuam et tange os ejus et carnem, si non in faciem benedixerit tibi . Sciebat quippe vir sanctus quia et per hoc ipsum quod perversa voluntate contra se Satan egerat, potestatem non a semetipso, sed a Domino sicut Deus, et carnibus meis saturamini? - Non abhorret a locutione pietatis, quod a Deo se perhibet persequi. Est namque persecutor bonus, sicut de semetipso ore prophetico Dominus dicit: « Detrahentem occulte adversus, proximum suum hunc persequebar
Abbreviated transcription (Latin):
lo confabulationis uerba retinebañ.
Perdidert̃ morsũ correctionis: & habe¬
bant motũ locutionis. Labia ittq tan¬
tũmͦ circa dentes relicta st̃: qͥa adhuc
quidẽ confabulari nouerant: s p̃di¬
care iam eũ aut mordere infideliũ
uicia formidabant. Peractis itaq his
quȩ in uocae capitis dixit: ad ꝓpria
beat᷑ iob uerba reuertit᷑ dicens. Mi-¬
me. Hoc habere sol& ꝓpriũ mens pi¬
orũ: qͦd cũ iniusta ab aduersariis
patitur. ñ tã ad irã qͣm ad p̃ces mo¬
ueat᷑: ut si moderari eoꝵ prauitas
placite ualeat: plus dep̃cari eligant
qͣm irasci. Unde recte nc̃ dr̃. Mise¬
remini mei miseremini saltẽ uos ami-¬
ci mei: qͥa manus dñi tetigit me.
Ecce eos a quib se ꝑ contumeliã affli¬
gi considerat. amicos uocat: qͥa bonis
m̃tib etiã ipsa fiunt ꝓsꝑa. quȩ uiden¬
tur aduersa. Nam ꝑuersi quiq bo¬
noꝵ dulcedine aut conuertunt᷑ ut
redeant. & eo ipso amici st̃ quo boni

Expanded text:
lo confabulationis verba retinebant. lo confabulationis verba retinebant. Perdiderant morsum correptionis, et habebant motum locutionis. Labia itaque tantummodo circa dentes relicta sunt, quia adhuc quidem confabulari noverant, sed praedicare jam eum, aut mordere infidelium vitia formidabant. Peractis itaque his quae in voce capitis dixit, ad propria beatus Job verba revertitur, dicens: CAur. --Hoc habere solet proprium mens piorum, quod cum injusta ab adversariis patitur, non tam ad iram quam ad preces moveatur, ut si moderari eorum pravitas placide valeat, plus deprecari eligant quam irasci. Unde recte nunc dicitur: Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos amici mei, quia manus Domini tetigit me. Ecce eos a quibus semper contumeliis se affligi considerat amicos vocat, quia bonis mentibus etiam ipsa fiunt prospera, quae videntur adversa. Nam perversi quique bonorum dulcedine aut convertuntur, ut redeat, et eo ipso amici sunt quo boni
Abbreviated transcription (Latin):
circa dentes aliufl qͣm labia habemꝰ.
etiã si nulla flagella patiam᷑: S qͥd
ꝑ labia: nisi locutio: Quid ꝑ den¬
tes: nisi scĩ apłi designant᷑: Qui in
hoc eccłȩ corpore idcirco sunt positi:
ut uitã carnaliũ correptione mor-¬
deant. eãq a suȩ ꝑtinaciȩ duricia
confringant. Unde & eidẽ primo¬
apłoꝵ. quasi denti in eiꝰ corpore posi¬
to dr̃ macta & manduca. S qͥa pas¬
sionis eiꝰ tempore isti dentes p̃ timo¬
re mortis amisert̃ morsũ correptio¬
nis. amisert̃ fiduciã roboris. amise¬
runt efficaciã om̃imodȩ oꝑationis
ita ut duo ex illis ambulantes post
eius mortẽ ac resurrectionẽ in uiã
loquerent᷑ ac dicerent. nos sꝑabamꝰ
qͥa ipse ẽẽt redẽpturus isrł. recte
nc̃ dr̃ & derelicta st̃ tantũmͦ labia
circa dentes meos. Confabulabant᷑
adhuc de illo: s iã in illo minime
credebant. Tantũmͦ gͦ labia circa
dentes eiꝰ remanserant: qͥa uirtutẽ
bonȩ oꝑationis amiserãt. & sola de il¬

Expanded text:
circa dentes aliud quam labia habemus, etiam si nulla flagella patiamur? Sed quid per labia nisi locutio, quid per dentes, nisi sancti apostoli designantur? Qui in hoc Ecclesiae corpore idcirco sunt positi, ut vitam carnalium correptione mordeant, eamque a suae pertinaciae duritia confringant. Unde et eidem primoapostolorum quasi denti in ejus corpore posito dicitur: Macta, et manduca . Sed quia passionis ejus tempore isti dentes prae timore mortis amiserunt morsum correptionis, amiserunt fiduciam roboris, amiserunt efficaciam omnimodae operationis, ita ut duo ex illis ambulantes, post ejus mortem ac resurrectionem, in via loquerentur et dicerent: Nos sperabamus quia ipse esset redempturus Israel , rectecitur: Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. Confabulabantur adhuc de illo, sed jam in illum minime credebant. Tantummodo ergo labia circa dentes ejus remanserant, quia virtutem bonae operationis amiserant, et sola de il
Abbreviated transcription (Latin):
ta diuinȩ uocis imꝑiũ ꝑrex̃. & semel
& scd̃o ꝑdidit: & tc̃ demũ peccatricẽ
tribũ ualde feriens pene funditꝰ extin¬
xit. Qͥd.ẽ. qͦd in ultione sceleris in¬
flammat᷑. & tam̃ prius ipse ꝓsternit᷑:
nisi qͦd priꝰ ipsi purgandi sunt. ꝑ quoᷤᷤ
alioꝵ culpȩ feriant᷑. ut ipsi iã mundi
ꝑ ultionẽ ueniant: qͥ alioꝵ uicia cor¬
rigere festinant. Vnde necesse. ẽ. ut
cũ contra nos ultio diuini ex aminis
cessat. nr̃a se conscientia ipsa rep̃hen¬
dat: ut ad lam̃ta penitentiȩ ipsa se
contra sem& ipsã erigat. nec contra
bonos elata & sibi humilis. s contra
se rigida sit: bonis uͦ omĩb summissa.¬
Suꝑbis gͦ corripientib: recte nc̃ dicit᷑.
At uos contra me erigimini: & arguitis
me obꝓbrus meis. O m̃s elati graue
ẽẽ obꝓbriũ deputant mala tẽporalia:
& tanto unũquẽq ẽẽ a dõ despectum
credunt. qͣnto hẽ afflictũ ex ꝑcussionis

Expanded text:
ta divinae vocis imperium perrexit, et semel ta divinae vocis imperium perrexit, et semel et secundo perdidit, et tunc demum peccatricem tribum valde feriens pene funditus exstinxit. Quid est ergo quod in ultione sceleris inflammatur, et tamen prius ipse prosternitur, nisi quod prius ipsi purgandi sunt per quos aliorum culpae feriuntur? Ut ipsi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant? Unde necesse est ut cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat, atque ad lamenta poenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat, nec contra bonos elata et sibi humilis, sed contra se rigida sit, bonis vero omnibus submissanc dicitur: At vos contra me erigimini, et arguitis me opprobriis meis. Omnes elati grave esse opprobrium deputant mala temporalia; et tanto unumquemque esse a Deo despectum credunt, quanto hunc afflictum percussionis
Abbreviated transcription (Latin):
relin quitis. & me districtis sententiis
increpatis. Qui enĩ sem& ipsũ priꝰ ñ
udicat: qͥd in aliũ rectũ iudics igno¬
rat. Et si nouit fortasse ꝑ auditũ qͦd
rectũ iudicare debeat: recte tam̃ iudi¬
care aliena merita ñ ual&. cui consci-¬
entia innocentiȩ ꝓpriȩ nullã iudicii
regulã p̃b&. Hinc. ẽ. enĩ: qͦd insidian-¬
tib quib dã & puniendã adulteram
deducentib dr̃. Qui sine peccato est
urm̃: primꝰ in illã lapidẽ mittat. Ad
aliena quippe punienda peccata ibañ:
& sua reliquerans. Reuocent᷑ itaq intꝰ
ad conscientiã: ut ꝓpria priꝰ corrigañ.
& tẽ aliena rep̃hendant.  Hinc
ẽ. qͦd cũ tribus beniamin o in carniᷤ
scelere fuiss& obruta. collectꝰ om̃is isrł
ulcisci iniquitatẽ uoluit: s tamen se-¬
mel & iterũ in belli certamine ipse
ꝓstratus .ẽ. Consulto autẽ dño si ad ul¬
ciscendũ ire deberent: iussũ . ẽ. Qui uix¬

Expanded text:
relinquitis, et me districtis sententiis relinquitis, et me districtis sententiis increpatis. Qui enim semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod insidiantibus quibusquam, et puniendam adulteram deducentibus dicitur . Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena rest, quod quum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. Consulto enim Domino, si ad ulciscendum ire debuisset, jussum est ut i
Abbreviated transcription (Latin):
me erigimini. Acsi eis aꝑtius dicatur:
qui erigi contra uosin& ipsos ex mea
ctionis in bono iste ẽ: ut primũ con¬
tra nos. & postmodũ contra malos eri¬
gamur. Nam qui contra bonos erigit᷑
ꝑ suꝑbiã inflat᷑. Contra nos ms ipso ᷤ
enĩ erigimur: qͣndo mala ꝓpria recog¬
noscentes districta nosm& ipsos pęni¬
tentiȩ ultione ferimꝰ qͦndo neq qͣm
nobis in peccatis parcimꝰ & nullis erga
cogitationũ illecebras blandim̃tis in
nobis mala. insequimur. iustũ qͦq est
ut etiã contra aliena mala utilit̃ eri-¬
gamur: & ea quȩ in nobis punimꝰ etiã
in aliis redarguendo suꝑemꝰ. S hanc
quunt. & bonos impetunt: sibiq se
intra conscientiã suã molliciȩ blandȩ¬
adulationis inclinant: & contra bonoꝵ
uitã districtione asꝑitatis erigunt᷑.¬
Unde amicis beati iob in eiꝰ flagello tu-¬
m̃tib: recte nẽ dr̃. At uos contra me
erigimini: id.ẽ uos ipsos redarguendoᷤᷤ

Expanded text:
me erigimini. Ac si eis apertius dicatur: me erigimini. Ac si eis apertius dicatur: Qui erigi contra vosmetipsos ex mea ctionis in bono iste est, ut primum contra nos et postmodum contra malos erigamur. Nam qui contra bonos erigitur per superbiam inflatur. Contra nosmetipsos enim erigimur quando, mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos poenitentiae ultione ferimus, quando nequaquam nobis in peccatis parcimus, cogitationum illecebras blandimentis innobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur, ut ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendo superemus. Sed hquunt et bonos impetunt sibique se intra conscientiam suam mollitie adulationis blandae inclinantes, contra bonorum vitam districtione asperitatis eriguntUnde amicis beati Job in ejus flagello tumentibus recte nunc dicitur: At vos contra me 449 erigimini; id est, vosmetipsos redarguendos
Abbreviated transcription (Latin):
ti unmoderate mel sũptũ ꝑscrutan-¬
tis sensũ dũ ñ carpit᷑ rumpit. No-
aut̃ cognitio ignorantiȩ suȩ humiliat.
dicat beat᷑ iob uoce sua. dicat etiam
confessione uniuersalis ȩccłȩ. Nempe
& si ignoraui: mecũ erit ignorantia
mea. Acsi aꝑte hereticis dicat᷑. Om̃is
dũ stulta elatione uos erigit. Mea
audeam: ueritatẽ humilit̃ seruo.
Et quia hȩc ipsa heretici quȩ scire qͦrt̃
ad usum soluis elationis arripiunt.
ut contra fideles & humiles docti ui-¬
deant᷑: recte subiungit᷑. At uos contra
ba ꝑpendimꝰ: si ipsis specialit̾ amicis
beati iob quẽadmodũ congruant de-¬
monstremꝰ. Ipsi &enĩ ꝑcussũ iustũ ui¬
dentes.ad sua intima redire debuer̃.
& neqͣqͣm beatũ iob uerbis increpati¬
onis p̃mere. s se deflere: quia si sic ꝑ-¬
cussus fuerat qui ita seruiebat. qͥ ulti¬
one feriri merebant᷑. qui ñ ita serui¬
erant: Quib bene dr̃: at uos contra

Expanded text:
t immoderate mel sumptum, perscrutant immoderate mel sumptum, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. Nobiautem cognitio ignorantiae suae humiliat, dicat beatus Job voce sua, dicat etiam confessione universalis Ecclesiae: Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. Ac si aperte haereticis dicatur: Omnis dum stulta elatione vos erigit. Mea audeo, in veritate me humiliter servo. Et quia haec ipsa haeretici quae scire quaerunt ad usum solius elationis arripiunt, ut contra fideles et humiles docti videantur, recte subjungitur: CAmus, si ipsis specialiter amicis beati Job quemadmodum congruant demonstremus. Ipsi etenim percussum justum videntes, ad sua intima redire debuerunt, et nequaquam beatum Job verbis increpationis premere, sed se deflere, quia si sic percussus fuerat qui ita serviebat, qua ultione feriri merebantur qui non ita servierant? Quibus bene dicitur: At vos contra
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Sequit᷑. N empe & si ignoraui.
mecũ erit ignorantia mea. Habent
hoc heretici ꝓpriũ: ut de inani sci-¬
entiȩ suȩ arrogantia inflent᷑. ut rec-¬
te credentiũ simplicitatẽ sepe deri-¬
deant: & nullius ẽẽ meriti humiliũ
uitã ducant. At contra sc̃a ęctła in
om̃e qͦd ueracit̾ sapit. sensũ humilit̃
deprimit: ne scientia inflet᷑. ne in
requisitione occultoꝵ tumeat: & ꝑ¬
scrutari aliqua quȩ ultra uires suis
illius p̃sumat. Utilius & enim stud&
nescire quȩ ꝑscrutari ñ ual&: qͣm au-¬
dacter diffinire quȩ nescit. Scriptũ
quippe. ẽ. Sicut qui mel multũ come-¬
dit ñ .ẽ. ei bonũ: sic qui scrutator.ẽ
maiestatis opprimit᷑ gła. Duscedo &¬
enĩ mellis si plus qͣm necce̾. ẽ. sumit᷑:
unde os delectat᷑. inde uita comeden-¬
tis necat᷑. Dulcis qͦq ẽ. requisitio ma¬
iestatis: s qui plus hanc scrutari ap-¬
petit qͣm humanitatis cognitio ꝑmit¬
tit. ipsa hẽ eiꝰ gła opprimit: qͥa uelu¬

Expanded text:
ERS. 4. Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. - Habent hoc haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et nullius esse meriti vitam humilium ducant. At contra, sancta Ecclesia in omni quod veraciter sapit, sensum suum humiliter deprimit, ne scierequisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra vires sunt illius praesumat. Utilius etenim studet nescire quae perscrutari non valet quam audacter definire quae nescit. Scriptum quippe est: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velu
Abbreviated transcription (Latin):
s sp̃m adoptionis filioꝵ in qͦ clamamꝰ
abba pat̾. Hunc gͥ seruũ uocauit dñs.
qͥa collatis munerib qͣsi emissis eũ uo¬
cib ad se adducere studuit. S non
respondit: quia digna oꝑa donis eius
reddere contempsit. Uocat nos enĩ ds̃.
cũ munerib p̃uenit. Respondemꝰ uͦ
uocationi eiꝰ: cũ digne iuxta ꝑcepta
munera deseruimus. Quia gͦ tot mu¬
nerib iudaicũ popłm p̃uenit. dicat:
seruũ meũ uocaui. S quia tot etiã
ipse eius munera contẽpsit. subiun¬
gat: & ñ respondit. Sequit᷑ Ore ꝓpͥo¬
dep̃cabar illũ. Ac si aꝑtius diceretur.
Ego ille qui ante incarnationẽ meam
tot ei p̃cepta facienda ꝑ ꝓpħarũ ora
mancdauerã: incarnatꝰ ad eũ ueniens.
ore eũ ꝓprio dep̃cabar. Unde & ma-¬
theus cũ p̃cepta ab eo dari in monte
describer&. ait. Aꝑiens os suũ dixit.
Acsi patent̾ dicat. Tunc os suũ aꝑuit:
qui priꝰ aꝑuerat ora ꝓpħarũ. Hinc

Expanded text:
sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clsed spiritum adoptionis filiorum, in quo clAbba, Pater . » Hunc igitur servum vocavit Dominus, quia collatis muneribus quasi emissis vocibus ad se eum ducere studuit, sed non respondit, quia digna opera donis ejus reddere contempsit. Vocat enim nos Dominus, cum muneribus praevenit, respondemus vero vocationi ejus cum digne juxta percepta munera deservimus. Quia ergo tot muneribus Judaicum populum praevenit, dicat: Servum meum vocavi. Sed quia etiam post tot munera eum contempsit, subjungat: Et non respondit. Sequitur: exauditus. --Ac si apertius diceret: Ego ille qui ante incarnationem meam tot ei praecepta facienda per prophetarum ora mandaveram, incarnatus ad eum veniens, ore eum proprio deprecabar. Unde et Matthaeus, cum praecepta ab econspiceret, ait: Aperiens os suum, dixit . Ac si patenter dicat: Tunc os suum aperuit, qui prius aperuerat ora prophetarum. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Et quasi ꝑegrinus fui in oculis
eoꝵ. Redemptor & enĩ nr̃ dũ a syna-¬
goga cognitus ñ.ẽ: in domo sua qͦsi
ꝑegrinꝰ extitit. Quod apte ꝓpħa testa¬
tur dicens. Quare quasi colonꝰ fut᷑us¬
es in terra: & quasi uiator declinans
ad manendũ: Quia enĩ dñs auditꝰ
ñ est: ñ possessor agri. s colonꝰ. ẽ. cre¬
ditus. Qui quasi uiator ad manendũ
tantũmͦ declinauit: qͥa paucos ex iu¬
dea abstulit. & ad uocationẽ gentiũ
ꝑgens. iter cȩptũ ꝑegit. Peregrinꝰ gͦ in
eoꝵ oculis fuit: qͥa dũ sola quȩ uide¬
ri pot̾ant cogitabant. ñ ualuert̃ in-¬
telligere in dño qͦd uidere ñ pot̾ant.
Dum enĩ despiciunt carnẽ uisibilem:
ñ ꝑuenert̃ ad inuisibilẽ maiestatem.
Dicat᷑ gͥ recte. Et quasi ꝑegrinꝰ in ocłis
eoꝵ fui. De quo adhuc popło apte
si seruus fuit: qui ñ amore filii obse¬
quebat᷑ dño. s timore seruili: Quo
contra nobis ꝑ paulũ dr̃. Non accepi¬
stis sp̃m seruitutis iterũ in timore.

Expanded text:
 Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. - Redemptor etenim noster dum a Synagoga cognitus non est, in domo sua quasi peregrinus exstitit. Quod aperte propheta testatur dicens: « Quare sicut colonus futes in terra, et quasi viator declinans ad manendum ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum e videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte si servus fuit, qui non amore filii obsequebatur Domino, sed timore servili? Quo contra nobis per Paulum dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uerba ut iã p̃diximꝰ beatũ iob
etiã iuxta hẏstoriã congruunt: qͥ dũ
mala quȩ ꝑtulit ante ocłos gessit.
ñ qͣsi corrigendo filiũ. s qͣsi hostem ꝑ¬
cussũ se eẽ iudicauit. Per quem sibi
etiã latrones eiꝰ uiam fecert̃: qͥa ma-¬
ligni contra eũ spc̃ licentiã ꝑcussioniᷤ
acceꝑunt. Cuiꝰ in gyro tabernacłm
obsedert̃: qͥa sublatis reb & filiis etiã
corpꝰ eius uulnerib attriuert̃. Sed
nurũ ualde.ẽ. cũ latrones dicer&.
cur addidit eiꝰ ut uidelic& eosdem
latrones dĩ ẽẽ monstrar&. Qua in re
si uoluntas ac potestas malignoꝵ sp̃u¬
um discernat᷑: cur dñi latrones di
cant᷑. aperit᷑. Maligni qͥppe sp̃c ad
nocendũ nos incessabilit̃ anhelant:
s cũ prauã uoluntatẽ ex sem& ipsis
habeant. potestatẽ tam̃ nocendi non
habent. nisi eos uoluntas sũma ꝑmit¬
tat. Et cũ ipsi quidẽ in iuste nos le¬
dere appetunt: quẽlib& tam̃ ledere¬

Expanded text:
tamen verba, ut jam praediximus, beato Job tamen verba, ut jam praediximus, beato Job etiam juxta historiam congruunt: qui dum mala quae pertulit ante oculos congessit, non quasi corrigendum filium, sed quasi hostem, percussum se esse indicavit. Per quem sibi etiam latrones ejus viam fecerunt, quia maligni contra eum spiritus licentiam percussionis acceperunt. Cujus in gyro tabernaculum obsederunt, quia, sublatis rebus et filiis, etiam corpus ejus omne vulneribus attriverunt. Sed mirum valde est, cum latrones diceret, cur addidit ejus, ut videlicet eosdem latrones Dei esse monstraret. Qua in re si voluntas ac potestas malignorum spirituum discernatur, cur latrones Dei dicantur, aperitur. Maligni quippe spiritus ad nocendum nos incessabiliter anhelant; sed cum pravam voluntatem ex semetipsis habeant, potestatem tamen nocendi non habent, nisi eos voluntas summa permittat. Et cum ipsi quidem injuste nos laedere appetunt, quemlib
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ flagella transeunt: ualde me¬
tuendũ . ẽ ne peccatis nr̃is exigen¬
tib ñ quasi filii a patre. s qͦsi hostes
a dño feriamur. Et qͥa fit plerũq
ut etiã maligni sp̃e afflictoꝵ cordib
multa suadeant. atq int̾ flagella qͤ
exterius feriunt. cogitationes noxias
in m̃tib fundant: post furorẽ dñi
trones eiꝰ. & fecert̃ sibi uiã ꝑ me. La-¬
trones nãq eius. maligni st̃ sp̃e: qui
exqͥrendis hominũ mortib occupan-¬
tur. Qui uiã sibi in afflictoꝵ cordi¬
b faciunt: qͣndo int̾ aduersa quȩ ex¬
teriꝰ tolerant᷑. cogitationes qͦq pra¬
uas immittere ñ desistunt. De qͥb
adhuc dr̃. Et obsedert̃ in gyro taber¬
nacłm meũ. In gyro enĩ tabernacłm
obsident: qͣndo ex om̃i latere suis tẽp¬
tationib m̃tẽ cingunt. Quã modo
lugere de temporalib. mͦ desperare
de ȩt̃nis: mͦ in ĩpatientiã ruere: atq
in dm̃ blasphemiȩ uerba iaculari.
pessima suggestione ꝑsuadent. Quȩ

Expanded text:
entiae flagella transeunt, valde metuendum est ne, peccatis nostris exigentibus, non jam quasi filii a patre, sed quasi hostes a Domino feriamur. Et quia fit plerumque ut etiam maligni spiritus afflictorum cordibus multa suadeant, atque inter flagella quae exterius feriunt cogitationes noxias in mentibus fundant, post furorem Domini trones ejus, et fecerunt sibi viam per me. - Latrones namque ejus, maligni sunt spiritus, qui exquirendis hominum mortibus occupantur. Quia viam sibi in afflictorum cordibus faciunt, quando inter adversa quae exterius tolerantur cogitationes quoque pravas immittere non desistunt. De quibus adhuc dicitur: Et obsederunt in gyro tabernaculum meum. In gyro enim tabernaculum obsident quando 454 ex omni latere suis tentationibus mentem cingunt. Quam modo lugere de temporalibus, modo desperare de aeternis, modo in impatientiam ruere, atque in Deum blasphemiae verba jacularient. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Egrediunt᷑ quasi greges paruuli eorũ:
& infantes eoꝵ exultant lusib. Tenent
tympanũ & cytharam: & gaudent
ad sonitum organi. Ducunt in bo¬
nis dies suos: & in puncto ad infer¬
na descendunt. Qui dixert̃ dõ rece¬
de a nobis: scientiã uiarũ tuarum
nolumus. Quis. ẽ. omp̃s ut seruiamꝰ
ei: & quid nobis ꝓdest. si orauerimus
illum: Uerũtam̃ quia ñ sunt in ma¬
nu eoꝵ bona sua: consiliũ impioꝵ lon¬
ge sit a me. Quotiens lucerna impioꝵ
extinguet᷑. & suꝑueniet eis inundatio.
& dolores diuidet furoris sui: erunt
sicut paleȩ ante faciem uenti: & sicut
fauilla qͣm turbo disꝑgit. Ds̃ serua¬
uit filiis illiꝰ dolorẽ patris: & cũ red

Expanded text:
reges parvuli eorum et infantes eorum exultant lusibus tenent tympanum et citharam et gaudent ad sonitum organi ducunt in bonis dies suos et in puncto ad inferna descendunt qui dixerunt Deo recede a nobis et scientiam viarum tuarum nolumus quid est Omnipotens ut serviamus ei et quid nobis prodest si oraverimus illum verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua consilium impiorum longe sit a me quotiens lucerna impiorum extinguetur et superveniet eis inundatio et dolores dividet furoris sui erunt sicut paleae ante faciem venti et sicut favilla quam turbo dispergit Deus servabit filiis illius dolor
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ cũ panẽ uel uestim̃tũ egenti
tribuis. hoc dñs accepisse se testatur:
ita cũ nescienti cuilibs rectũ consi¬
liũ dat᷑ hoc ipse acceͥp̃. cuiꝰ ille m̃brũ
ẽ. qui erudit᷑. O m̃s & eñi fideles: m̃¬
bra nr̃i redẽptoris sumꝰ. Et sicut ipse
in nobis ꝑ miscdiã largitatis pascit᷑.
ita ipse in nobis ꝑ doctrinȩ consiliũ
uiuatur. Scribȩ itaq & legis doctores
qui erudire popłos ad intã consueue¬
rant: qͥd aliud qͣm uenturi redẽpto¬
ris consiliarii fuert̃: Qui tam̃ dum
incarnatũ dm̃ conspicerent. consiliis
suis multos ab eiꝰ fide diuisert̃: qͣmuis
prius ad credendũ incarnationis eius
mysteriũ ꝑ ꝓpħarũ uerba multos do¬
maior in amore . ẽ. qui ad eiꝰ amorem
plurimos trahit: adhuc de eodẽ legis
doctoꝵ atq phariseoꝵ ordine subdit᷑.
Et quẽ maxime diligebã: aduersatꝰ. ẽ.¬
a me. Ipse enĩ ordo suadente ꝑfidia
a fide ueritatis auersus. ẽ: qͥ priꝰ in
labore p̃dicationis seruiens maxime

Expanded text:
admodum cum panis vel vestimentum egenti tribuis, se hoc Dominus accepisse testatur, ita cum nescienti cuilibet rectum consilium datur, hoc ipse accepit, cujus ille membrum est qui eruditur. Omnes etenim fideles membra nostri Redemptoris sumus; et sicut ipse in nobis per misericordiam largitatis pascitur, ita ipse in nobis per doctrinae consilium juvatur. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, quid aliud quam venturi Redemptoris consiliarii fuerunt? Qui tamen dum incarnatum Dominum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos domagis in amore est, qui ad ejus amorem plurimos trahit, adhuc de eodem legis doctorum atque Pharisaeorum ordine subditur: Et quem maxime diligebam aversatus est me. Ipse enim ordo, suadente perfidia, a fide veritatis aversus est, qui prius in labore praedicationis serviens, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
pe in capite. ẽ: suꝑna remuneratio in
m̃te. Et st̃ pleriq qͥ dũ aduersitatib
affligunt᷑. suꝑna p̃mia cogitare negli¬
gunt: & ad ꝑfectionẽ uictoriȩ ꝑuenire
ñ posst̃. In his itaq corona de ca¬
na p̃mia quȩ cogitare consueuerant
ñ requirant. Uel certe caput fideliũ¬
ñ ĩmerito sacerdotes accipimꝰ: qͥ pars
m̃broꝵ dñi prima sunt. Unde & ꝑ
ꝓpħam caput & cauda ext̾minari dr̃
Unde uidelic& & capitis nomine sacerdo¬
tes: & caudȩ appellatione ꝓpħȩ reꝓbi

Expanded text:
pe in capite est superna remuneratio in pe in capite est superna remuneratio in mente. Et sunt plerique qui, dum adversitatibus affliguntur, superna praemia cogitare negligunt, et ad perfectionem victoriae pervenire non possunt. In his itaque corona de carna praemia, quia cogitare consueverant, non requirant. non immerito sacerdotes accipiuntur, quia pars membrorum Domini prima sunt. Unde et per prophetam caput et cauda exterminari dicitur, ubi videlicet et capitis nomine sacerdotes, et caudae appe
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ afflictionis suȩ tempore. hoc ui¬
sticiȩ uestim̃tũ qͦd apud dm̃ ꝓtegit.
scã ȩccła in m̃bris suis infirmantib
amittit. dicat᷑ recte. spoliauit me
gła mea: id ẽ iusticia ab infirmis
ablata.ẽ: quȩ ab eis auferri ñ poss&s.
si medullitꝰ inhesiss&. S idcireo tol¬
li potuit: qͥa more uestim̃ti exteriꝰ
potuert̃ iusticiã ꝑdere qͦͣm tenere ui-¬
debant᷑. S sciendũ. ẽ. qͦd plerũq a m̃bris
eius infirmantib iusticia ad tẽpꝰ amit¬
tit᷑. s cũ ꝑ cognitionẽ culpȩ postmodũ
ad pęnitentiã redeunt. sese ad eamdẽ
iusticiã qͣm ꝑdiderant fortiꝰ qͣm crede¬
bat᷑ astringunt. Unde adhuc subdit᷑.
Abstulit coronã de capite meo. Sicut ca¬
put corporis prima pars. ẽ: ita princi-¬
pale int̾ĩoris hominis mens .ẽ. Corona
qui certauerat remuneret᷑. Quia gͦ
multi aduersitatib p̃ssi minime in
certamine ꝑdurant: in eis scã ȩccła qͣsi
coronã de capite amittit. Corona qͥp¬

Expanded text:
e tempore hoc justitiae vestimentum, quod apud Deum protegit, sancta Ecclesia in membris suis infirmantibus amittit, dicatur recte: Spoliavit me gloria mea; id est, justitia ab infirmis ablata est, quae ab eis auferri non posset si medullitus inhaesisset; sed idcirco tolli potuit, quia more vestimenti exterius potuerunt justitiam perdere, quam tenere videbantur. Sed sciendum est quod plerumque a membris ejus infirmantibus justitia ad tempus amittitur; sed cum per cognitionem culpae postmodum ad poenitentiam redeunt, sese ad eamdem justitiam quam perdiderant fortius quam credebatur astringunt. Ubi adhuc subditur: Et abstulit coronam de capite meo. Sicut caput corporis prima pars est, ita principale interioris hominis mens est. Corona qui certaverit remuneretur. Quia ergo multi adversitatibus pressi minime in certamine perdurant, in eis sancta Ecclesia quasi coronam de capite amittit. Corona quip
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ pensare pondus trem̃di examinis
noss& irȩ diẽ utiq tim̃do p̃caueret.
Faciẽ qͦq gladii fugere. ẽ: animaduer
sionis districtȩ sententiã priusqͣm ap-¬
pareat placare. Uitari nãq t̾r̃or iudi¬
cis: ñ nisi ante iudiciũ potest. Modo
ñ cernit᷑. s p̃cib placat᷑. Cũ uͦ in illo
trem̃do examine sederit. & uideri po¬
test. & placari iã ñ potest: quia facta
prauoꝵ quȩ dui sustinuit tacitꝰ. simul
omia reddit iratus. Unde necesse est
nẽ timere iudicẽ. cũ necdũ iudicium
exerc&: cũ diu sustin&. cũ adhuc mala
tolerat quȩ uid&: ne cũ semel manũ
in retributionẽ ultionis excusserit:
to ante iudiciũ duitius exspectauit..¬

Expanded text:
Si enim pensare pondus trementi examinis Si enim pensare pondus trementi examinis nosset, irae diem utique tremendo praecaveret. Faciem quoque gladii fugere est: animadvesionis districtae sententiam priusquam appareat placaret. Vitari namque terror judicis nonnisi ante judicium potest, modo non cernitur, sed precibus placatur. Cum vero in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium exercet, cum diu mala sustinet, cum adhuc mala tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributionem ultionis excusserit, to ante judicium diutius exspectat
Abbreviated transcription (Latin):
dicio pęnas innotuit it enĩ. Quare
gͦ nc̃ dicitis. ꝑsequamur eũ: & radicẽ
uerbi inueniamus contra eũ: Puer¬
si quilib& quia a malo studio bene ꝓ¬
lata audiunt: & in lingua iusti ac¬
cusationis aditũ inuenire appetuns.
quid aliud qͣm contra eũ uerba ra¬
dicẽ quęrunt. ex qua uidelic& loqͦn¬
di originẽ sumant: & ramos prauȩ
loqͣcitatis in accusationẽ dilatent:
S uir sẽs cum a prauis talia sustin&.
non contra eos. s magis ꝓ ipsis dolet:¬
& male cogitata redarguit. ac mala
eis quȩ fugiant ostendit: dicens.
Fugite gͦ a facie gladii. qͥa ultor ini¬
quitatũ gladius ẽ: & scitote ẽẽ u¬
diciũ. Om̃is qui ꝑuerse agit. eo ip
scit. Si enĩ hoc timendo scir&: quȩ
in illo sunt punienda ñ ager&. Nam
sunt pleriq qui excremũ ẽẽ uidiciũ
uerbotenus sciunt: s ꝑuerse agendo
testant᷑ quia nesciunt. Qui enĩ hoc
ñ formidat ut deb&: necdũ cognouit
cũ qͣnto turbine terroris adueniat.

Expanded text:
 Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, et radicem verbi inveniamus contra eum? Perversi quilibet quia malo studio bene prolata audiunt, et in lingua justi accusationis aditum invenire appetunt, quid aliud quam contra eum verbi radicem quaerunt, ex qua videlicet loquendi originem sumant, et ramos pravae loquacitatis in accusatione dilatent? Sed vir sanctus cum a pravis talia sustinet, non contra eos, sed magis pro ipsis dolet, et male cogitata redarguit, ac mala eis quae fugiant ostendit, dicens: Fugite ergo a facie gladii, quia ultor iniquitatum gladius est, et scitote esse judicium. Omnis qui perversa agit, eo ipsscit. Si enim in illo sunt punienda non ageret. Nam sunt plerique qui extremum esse judicium verbotenus sciunt, sed perversa agendo testantur quia nesciunt. Qui enim hoc non formidat, ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cũ suꝑnȩ remunerationis. p̃mia
etiã ipsi desert̃. qui in hoc ȩcłȩ corpo¬
re p̃ee̾ uidebant᷑. Et plerũq ducib
cumbit exercitꝰ qͥ sequebat᷑. Unde mox
post dampna maiorũ: de multimoda
labefactatione ȩccłȩ subsequut᷑. adiun-¬
undiq enĩ ęccła destruit᷑. atq in infir¬
mis m̃bris deꝑit: qͣndo ipsequȩ uide¬
bantur fortia corruunt. qͦndo corona
de capite abstrahit᷑: id ẽ. qͥndo ȩterna
p̃mia etiã a p̃positis negligunt᷑. Bene
autẽ de infirmis cadentib subditur.
Et quasi auulsȩ arbori abstulit spem
meã. Arbor quippe uento impellit᷑ ut
cadat: & quẽ minȩ terrent ut a iusti¬
cia corruat: qͥd aliud qͣm arbor flatũ
uenti ꝑtulit: & statũ suȩ rectitudinis
amisit: Quasi enĩ ex uento spẽ ꝑdidit.
qui prauoꝵ minis ac ꝑsuasionib de¬
uictꝰ. ȩt̃na quȩ sꝑabat p̃mia reliquit.
Et quia plerũq contingit ut pęnas qͥs
metuens iusticiam deserat: fit udi¬

Expanded text:
mia etiam ipsi deserunt qui in hoc Ecclesiae corpore praeesse videbantur. Et plerumque ducibus cumbit exercitus qui sequebatur. Unde mox post damna majorum de multimoda labefactione Ecclesiae subsecutus adjunundique enim Ecclesia destruitur, atque in infirmis membris deperit, quando ipsa quae videbantur fortia corruunt, quando corona de capite abstrahitur, id est quando aeterna praemia etiam a praepositis negliguntur. Bene autem de infirmis cadentibus subditur: Et quasi avulsae arbori abstulit spem meam. Arbor quippe vento impellitur ut cadat. Et quem minae terrent, ut ad injustitiam corruat, quid aliud quam arbor flatum venti pertulit, et statum suae rectitudinis amisit? Quasi enim ex vento spem perdidit, qui, pravorum minis ac persuasionibus devictus, aeterna quae sperabat praemia reliquit. Et quia plerumque contingit ut poenas quis metuens justitiam deserat, fit, judi
Abbreviated transcription (Latin):
casse fateat᷑: dũ ipsa uoce iudicis re¬
Quȩ ꝑsecutionis eiꝰ tempore dũ & me-¬
rita illius & flagella considerant: qͥa
iniustos florere conspiciunt. & iustos
interire. hoc iustũ ẽẽ nullatenꝰ suspi¬
cant᷑. Bene aut̃ beati uiri uoce subdit᷑¬
Et flagellis suis me cinxerit. Aliud
Flagellis nãq ꝑcutim᷑ cũ consolationẽ
& in dolorib ex reb aliis habemꝰ. Nã
cũ tanta nos afflictio deprimit. ut ex
nulliꝰ rei consolatione respirare animꝰ
possit. ñ iã flagellis solũmͦ ferimur. s
etiã cingimur: qͥa tribulationũ uerb̾e
ex om̃i parte circũdamur. Cinctus
enĩ flagellis paulus fuerat: cũ dice¬
bat. Foris pugnȩ intꝰ timores. Cinctꝰ
flagellis fuerat cũ dicebat. Pericłis ex
genere: ꝑiculis ex gentib. ꝑiculis in
ciuitate: ꝑiculis in solitudine: & cȩt̃a
quȩ ita enumerat. ut nusqͣm se habu¬
isse requiẽ ostendat. Sc̃ã uͦ eccła cũ

Expanded text:
casse fateatur, dum ipsa voce judicis recasse fateatur, dum ipsa voce judicis requae, persecutionis ejus tempore, dum et merita illius et flagella considerant, quia injustos florere conspiciunt, et justos interire, hoc justum esse nullatenus suspicantur. Bene autem beati viri voce subditEt flagellis suis me cinxerit. 39. InFlagellis namque percutimur cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis habemus. Nam cum tanta nos afflictio depremit, ut ex nullius rei consolatione respirare animus possit, non jam flagellis solummodo ferimur, sed etiam cingimur, quia tribulationum verbere ex omni parte circumdamur. Cinctus enim flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: Foris pugnae, intus timores . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: Periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine , et caetera, quae ita enumerat, ut nusquam se habuisse requiem ostendat. Sancta vero Ecclesia cum
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. ñ merita augeri: & idcirco
ñ ȩquũ iudiciũ uocat: qͥa uitã suam
cũ flagellis examinat. Ergo si uita
& flagella pensant᷑: ñ ȩquũ fuit qͦd
beat᷑ sicut dixi ꝑ disciplinã distrieti¬
onis sibi fieri credidit. Si uͦ miscd̃ia
iudicis attendit᷑ qua ꝑ pęnã iusti uiri
uite eius merita cumulant᷑: ȩquũ uel
potius miserieors iudiciũ fuit. Igit᷑ &
uera iob dixit. dũ uitã cũ flagello pen¬
sauit. & ds̃ ñ iniusto iudicio iob afflix̃.
qͥa merita ex flagello cumulauit. & di¬
abolus qͦd ꝓmiserat ñ impleuit: quia
beat᷑ iob int̃ uerba quȩ durũ sonant.
a uera sententia. & a m̃te humili ñ re
cessit. S hȩc afflicti uerba minꝰ for¬
tasse intelligimꝰ. nisi sententiã iudicis
cognoscamus. Qui cũ int̾ utrasque
partes sententiã daret: dixit amicis
iob. Non estis locuti corã me recte:
sicut seruus ms iob. Quis gͦ stulta
m̃te beatũ iob in locutione sua pec¬

Expanded text:
credidit, non merita augeri; et idcirco credidit, non merita augeri; et idcirco non aequum judicium vocat, quia vitam suam cum flagellis examinat. Ergo si vita et flagella pensantur, non aequum fuit quod beatus Job, sicut dixi, per iram districtionis sibi fieri credidit. Si vero misericordia judicis attenditur, quia per poenam justi viri vitae ejus merita cumulantur, aequum vel potius misericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum vitam cum flagello pensavit; et Deus non injusto judicio Job afflixit, quia merita ex flagello cumulavit; et diabolus quod promiserat non implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera secessit. Sed haec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua pec
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã hoc de se is de qͦ agit᷑ p̃sumat
post dicere ꝑ elatã m̃tẽ. Nam si ipse
qͦq in humili cogitatione ꝑmanens.
exigente causa uel dolore bona de se
multa de se fortia ꝓ discipłoꝵ suoꝵ
ȩdificatione narrauit: s hȩc narran.¬
do minime deliquit: qͥa a ueritatis
tramite. & atcestatione certa. & corde
humili ñ recessit. Iustã itaq beatus
iob uitã suã sentiens. dicat ñ se e̾e̾
iusto iudicio afflictũ: nec peec& in hac
uoce. in qͣ ñ discrepat ab auctore: qͥa
is quẽ ds̃ frustra ꝑcussit. ipse qͦq sem&¬
ipsũ asserit ñ iusto iudicio afflictum.
S rursus alia questio orit᷑: qͣm iam in
huiꝰ oꝑis memini exordio solutã. cum
om̃ps is. ds̃ frustra nil faciat: curbe¬
atum iob frustra afflixisse testet᷑.
Lustus enĩ conditor nr̃ tot uerberib in
beatũ iob ñ uicia illius curauit extin¬
guere: s merita augere. Aequũ ergo
fuit qͦd fecit ꝑ augm̃tũ boni meriti.
iob peccata sua illis flagellis deleri

Expanded text:
et, hoc de se is de quo agitur, praesumat post dicere per elatam mentem. Nam si ipse quoque in humili cogitatione permanens, exigente causa vel dolore, bona de semulta de se fortia pro discipulorum suorum aedificatione narravit; sed haec narrando minime deliquit, quia a veritatis tramite et attestatione certa et corde humili non recessit. Justam itaque beatus Job vitam suam sentiens, dicat non se esse justo judicio afflictum. Nec peccat in hac voce in qua non discrepat ab auctore, quia is quem Deus frustra percussit, ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio afflictum. Sed rursus alia quaestio oritur quam jam in hujus operis memini exordio solutam , cum omnipotens Deus frustra nil faciat, cur beatum Job frustra se afflixisse testetur? Justus enim conditor noster tot verberibus in beatum Job, non vitia illius curavit exstinguere, sed merita augere. Aequum ergo fuit quod fecit per augmentum boni meriti; Job peccata sua illis flagellis deleri
Abbreviated transcription (Latin):
ruit uxor mea. Quȩ uxor dñi nisi
sẏnagoga accipit᷑: in legis fȩdere car¬
nali eius intelligentia subiecta: Alitꝰ
uero: ex carne. ẽ. S infidelis popłs car-¬
nẽ dñi carnalit̾ intellexit: qͥa purũ
hc̃ hominẽ credidit. Alitũ gͦ eiꝰ uxor¬

Expanded text:
exhorruit uxor mea. - Quid uxor Domini, nisi Synagoga accipitur, in legis foedere carnali ei intelligentia subjecta? Halitus vero ex carne est, sed infidelis populus carnem Domini carnaliter intellexit, quia purum hunc hominem credidit. Halitu
Abbreviated transcription (Latin):
pientia .ẽ. S stulticia huiꝰ sapientiȩ
dicta. ẽ. caro uerbi: ut qͥa carnales
quiq ꝑ carnis suȩ prudentiã ꝑtin¬
gere ñ ualebaNT ad sapientiã dĩ: per
stulticiã p̃dicationis. id .ẽ. ꝑ carnem
uerbi sanarent᷑. Ait ergo. Stulti qͦq
despiciebant me. Acsi aꝑte diceret᷑
Et ab ipsis despectus sum: ꝓ qͥb stultus
estimari ueritꝰ ñ sũ. Et qͥa iudeorũ
plebs. cũ miracła nr̃i redemptoris cer-¬
ma conspicer&. eũ creatorẽ credere
dedignabat᷑ dicens. ñ s seducit turbas:
sem. detͣhebant mͥ. Quasi accedebat
quippe ad cor popłoꝵ dñs: cũ eis mi-¬
racula demonstrar&. Et qͦͣsi recede¬
bat: cũ nulla signa ostender&. S re¬
cedente dño detrahebant: cũ a mira¬
culis quiescenti p̃bere fidẽ nolebant.
S quid mirũ eũ ꝑpeti ista a plebib.
cũ ipsi qͦq qui legis doctores ẽẽ uide
dũ eẽ ꝑhibebant. s incarnatũ uider̃.
& ab eo tam̃ ꝑfidiȩ int̾ruptione diui¬

Expanded text:
us sapientiae dicta est caro Verbi; ut quia carnales quique per carnis suae prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam Dei, per stultitiam praedicationis, id est per carnem Verbi sanarentur. Ait ergo: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: et ab ipsis despectus sum pro quibus stultus aestimari veritus non sum. Et quia Judaeorum plebs cum miracula nostri Redemptoris cerma conspiceret, eum creatorem credere dedignabatur, dicens: Non, sed seducit turbas ;  detraxerunt. --Quasi accedebat quippe ad corda populorum Dominus cum eis miracula demonstraret, et quasi recedebat cum nulla signa ostenderet. Sed recedenti Domino detrahebant cum a miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbdum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, et ab eo tamen perfidiae interruptione divi