comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃mlibet satisfactionis eccõpensationẽ ꝓdelic
to ñ dimisso sufficere affirmans: is: qui
uiuficat animas que ñ iuuunt. ĩmo qui
ininiquitate mortuos. securitate qͣi post
mortem mole: sepultor obriut. Nich ergo
aluid impenitenti ꝓmittat᷑: nͥ certa damꝑ¬
nacio que impenitenti debetur. Tali tam̃:
int̾ĩm de pecẽo penicere ꝯtingat: satisfacien¬
ti ueniam ñ deneges. ñ tñ p̃postere. uerum
tĩ. qñ illius peccati impenitentia acorde re¬
cesserit. qd̾ dum remanebat: nullius sa¬
tisfactõnem pecẽs ugere sinebat. Numiero¬
sa gͦ scelerum ꝯgeries: paulatum dissipan¬
da doceatur. muttꝰq spinarũ exortus. si id
simul fieri nequit. uicario saltem labore
quo facilius negotium tͣnsigatur: ab agͦ
iute nr̃e exstirpet᷑. Raro namq fit qͥspiã
repente turpissimus. Uerum multo rariꝰ
ꝯting̾. ut fiat quis cuo plene bonus. Hu¬
mana enim fragilitas. ad illicita se exibet

Expanded text:
quamlibet satisfactionis recompensationem pro delicto quamlibet satisfactionis recompensationem pro delicto non dimisso sufficere affirmans; is est qui vivificat animas quae non vivunt, imo qui iniquitate mortuos, securitate, quasi post mortem mole sepultos, obruit. Nihil ergo aliud impoenitenti promittatur nisi certa damnatio, quae impoenitenti debetur. Tali tamen interim de peccato poenitere contingat, satisfaciendi veniam non deneges: non tamen praepostere, verum tunc quando illius peccati impoenitentia a corde recesserit; quod dum remanebat, nullius satisfactionem peccati vigere sinebat. Numerosa ergo scelerum congeries, paulatim dissipanda doceatur, multusque spinarum exortus, si id simul fieri nequit, vicario saltem labore, quo facilius negotium transigatur, ab agro vitae nostrae exstirpetur. Raro namque fit quispiam repente turpissimus, verum multo rarius contingit ut fiat quis cito plene bonus. Humana enim fragilitas ad illicita se exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sui uitis est sꝑnat: aut qd̾ alt̾ius ÷ usur¬
pet. Utͣq ꝓpuos ñ excedens fines. in iuriis alt̃¬
nis insistat corripiendis: dum alt̾a iustinc
ut rõ exig̾. aut incarcerem detrudat. aut
p̃cidat menbra. aut tand̾ si ita opus : leco
mulctet. Illa gladio petriei qui in xp̃m in
dei arcet aut suspensum. aut a nathema¬
titatũ ⁊ hi ꝙ duo sunt gladis ecclesiastice
oporteat cum eo qui ex culpa t̾reni
udicem timet: nunc de eo aditiamꝰ qͥ peõcis
t̃uis: illum timnet qui pot̃ ⁊ corpus ⁊ aĩam
nutd̃e ingehennam: ⁊ quidem de co ꝗͦ cor
pore sunum penitet. ñ opꝰ est. supͣdicta retere¬
ad ningere ꝯuenit: ħ tñ pͥorib ad iocto: ne
sacerdos eum qui ad se uitam correcturꝰ acce¬
dit. quodã qͣi autupio deludat. Qsqͥs eium
ilos qͣlib inum aut inse aut maliis foũt.
amantq pecẽm. neq m̃cessare uolunt. secu¬
tos fac̃ aut nicħ nociturũ asseuerans. aut

Expanded text:
quod sui juris est, spernat, aut quod alterius est, usurquod sui juris est, spernat, aut quod alterius est, usurpet. Utraque proprios non excedens fines injuriis alterius insistat corripiendis. Dum altera justitiut ratio exigit, in carcerem detrudat, aut praescindat membra aut tandem, si ita opus est, letho multet. Illa gladio Petri, ei qui in ChristDei arcet, aut suspensum aut anathematizatum. Et hi quidem duo sunt gladii ecclesiasticaeoporteat cum eo qui ex culpa terrenum judicem timet, nunc de eo adjiciamus qui peccatis territus illum timet: Qui potest et corpus et animam mittere in gehennam . 214 Et quidem de eosupradicta retexeadjungere convenit: hoc tamen prioribus adjecto, ne sacerdos eum, qui ad se vitam correcturus accedit, quodam quasi aucupio deludat. Quisquis enim illos qui vel unum aut in se aut in aliis fovent amantque peccatum, neque inde cessare volunt, securos facit; aut nihil nociturum asseverans aut
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum quicqͥd inse ⁊ insuos delinquit᷑.
qͣr in alienos actum arbitret᷑. ut ñ querat
ex furore ultionem: s gecaritate correctio¬
nem. Nolit reomalum. s querat ipsi ꝑ
torm̃tũ emendationẽ eccłe ꝑ exciplum
castigationẽ. ⁊ sic ñ malum ꝓ malo: ue¬
rum bonum ꝓ malo reddat᷑. Nco sua re¬
tib aut infertur. aut iam illata est. ꝙ. cer
rum fures ⁊ raptores. ꝯuictos atq ꝯfessos
cum rõ correctionis postulat: punit. non
uindicde seruiens s iustitie. Sic magist᷑
discipłos. parentes cedunt filios. dñiq
seruos. ñ tm̃dum in alios. uerũ ⁊̃ dum
inse delinqͥunt. quisq ut sua requirit
potestas. subditoꝵ satagens resccare utia.
nunqͣm tñ nisi cum errat ꝓpͥas querens
ulcisci inuirias. Uñ ꝯsensu abrahe: sa¬
ra sib rebellem affugebat ancillam. Sic
iosepħ dum fr̃ib irrogat disciplinam:
delinquentiũ querit delere noxam. Nemo

Expanded text:
erum quidquid in se et in suos delinquitur, erum quidquid in se et in suos delinquitur, quasi in alienos actum arbitretur, ut non quaerat ex furore ultionem, sed ex charitate correctionem. Nolit reo malum, sed quaerat ipsi per tormentum emendationem; Ecclesiae per exemplum, castigationem. Et sic non malum pro malo, verum pro malo bonum reddat. Nec sua retibus aut infertur, aut jam illata est, quod cerum fures et raptores convictos atque confessos, cum ratio correctionis postulat, punit; non vindictae servientes, sed justitiae. Sic magistri discipulos, parentes caedunt filios, dominique servos; non tantum dum in alios, verum etiam dum in se delinquunt; quisque, ut sua requirit potestas, subditorum satagens resecare vitia, nunquam tamen, nisi cum errat, proprias quaerens ulcisci injurias. Unde consensu Abrahae Sara sibi rebellem affligebat ancillam . Sic Joseph dum fratribus irrogat disciplinam, delinquentium quaerit delere noxam. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
eccła que illuis capitis corpꝰ est. que ĩ ꝯtͣ
mundũ certam̃ suscep̃: gladus eget duo¬
b in ꝯgressu. utroq signum crucis expͥ¬
mente. Quippe nicħ aliud aut defendere
aut oppugnare licet: nisi illud qd̾ salua
crucis reu̾entia fieri ꝯueniat. Gladioꝵ alt̾
deputat᷑ clericis: alt̾ laicis. Sin ut̾q uni
cõmittitur: neut̃ ut oporcet exercetur.
Uñ nemo militans deo: implicat se se¬
cularib negotus. Nam petrus uno au¬
rem malchi abscidens: alteriĩ adse nichil
estimauit ꝑtinere. Sacerdotał ergo dig¬
uitas sccłarisq potestas. hos int̾ se duos
feriat altera corporali cesione: alt̾a corrigi
uolentem. sp̃uali. Utͣq ad hunc ⁊ ñ ad ali¬
um tendant finem. ut sui subditi. correc¬
tione facta: pacem ad inuicem ꝯseruent.
Nemo inpotestate ꝯstitutꝰ. iniurias sibi
aut caris sius illatas. co mͦ ꝯsideret. ut uĩ¬
dictam qd̾ solius dei÷. retͥbuat. Iuxta ilidͥ.
Michi undictam.i ego retͥbuam dicit.s

Expanded text:
Ecclesia quae illius capitis corpus est, quae etiam contra mundum certamen suscepit, gladiis eget duobus in congressu, utroque signum crucis exprimente. Quippe nihil aliud aut defendere, aut oppugnare licet, nisi illud quo salva crucis reverentia fieri conveniat. Gladiorum alter deputatur Clericis, alter laicis. Si enim uterque uni committitur, neuter ut oportet exercetur. Unde: Nemo militans Deo implicat se saecularibus negotiis . Nam Petrus uno aurem Malchi abscindens, alterum ad se nihil aestimavit pertinere. Sacerdotalis ergo dignitas, saecularisque potestas, hos inter se duos feriat altera, corporali caesione, altera corrigi nolentem, spirituali. Utraque ad hunc et non ad alium tendant finem, ut sui subditi, correctione facta, pacem ad invicem conservent. Nemo in potestate constitutus injurias sibi aut charis suis illatas, eo modo consideret ut vindictam, quod solius Dei est, retribuat, juxta illud: Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
caueat: ne aut pͥuato odio. aut alt̾ius gr̃a.
aut ulla dem̃ t̾rena impulsione. idagat.
qd̃ solo intuitu iustitie diuineq uolun¬
tatis. hõiumq correctioĩs agendũ fucrat.
Alioquin. ñ uidex estimabit᷑ reoꝵ s atro

Expanded text:
caveat ne aut privato odio, aut alterius gratia, caveat ne aut privato odio, aut alterius gratia, aut 213 ulla demum terrena impulsione id agat, quod solo intuitu justitiae divinaequae voluntatis, hominumque correctionis agendum fuerat; alioquin non judex aestima
Abbreviated transcription (Latin):
mat rem aut ultionem: homicidi. Ille
fortasse ñ moritur: ihic homicida tenet᷑.
Qui aũ ut accusatio ueri simił habeatur.
suꝑ reum uirat: si diuino examine is pꝰea
pitis arcessit. dolensq ñ ꝑficit. pret̾ ꝑ ui¬
rium qd̾ patrat ipsa re. homicida ẽ co¬
natu ⁊ uoluntate. Is aut qm̃ publice
poccauit publice peniteat: aut si id ne¬
glexerit. ut dignum÷ eccłastice discipline
succumbat. LU. Quomͦ agendum uidic
U dex minist̾q cĩ innocentiũ ꝑsetutorib
ñ ꝯsentiant. ne sedeat cum concilio uani¬
Itatis. ⁊cum iniꝗͣ gerentib ñ introeat. po¬
tius eripiat pauꝑem. ⁊ egenum:⁊ de ma¬
ni peccõris liberet. Nicħominꝰ tñ impiũ
hominẽ ne sinat uiu̾e: ñ n sine causa
gladium portat. Si tñ innocentẽ truci¬
dat aut trucidantẽ iuuat: diabolus est
gladio abutitur. Sinautẽ quẽ r̃õ reum
euicit. neq t indampnatũ dampnare
licet. gladio ꝑcellit: minist̾ dei ẽ. tantũ

Expanded text:
mat rem aut ultionem homicidii. Ille mat rem aut ultionem homicidii. Ille fortasse non moritur, et hic homicida tenetur. Qui autem ut accusatio verisimilis habeatur super reum jurat, si divino examine is postea pitis arcessit, dolensque non perficit; praeter perjurium quod patrat ipsa re, homicida est conatu et voluntate. Is aut quoniam publice peccavit, publice, poeniteat; aut si id neglexerit, ut dignum est, ecclesiasticae disciplinae succumbat. CAPUT LV. Quomodo agendum judici, udex ministerque ejus innocentium persecutoribus non consentiant, nec sedeat cum consilio vanitatis, et cum iniqua agentibus non introeat : potius eripiat pauperem, et egenum de manu peccatoris liberet . Nihilominus tamen impium hominem ne sinat vivere: Non enim sine causa gladium portat . Si tamen innocentem trucidat, aut trucidantem juvat, diabolus est, gladio abutitur; sin autem quem ratio reum evicit neque enim indemnatum damnare licet gladio percellit, minister Dei est; tantum
Abbreviated transcription (Latin):
S qui martirio torq̃ndi sunt. a sacͣm̃to
corꝑis ⁊ sanguinis ñ ꝓhibentur. nec qui
eos uiatico ꝯfortat: xp̃m se inhonorasse
arbitͣtur. S aliud est. ꝓflagitus sius. aliud
ꝓ nomine iħu ꝯtumeliã pati. Illud ꝓbro¬
sum. istud głosum. hoc causa celi. ulud
figura inferni. Digne ergo ⁊ huic tamꝙͣ
digno impendit᷑: ⁊ illi: tanꝙͣ tanti saẽm̃i¬
indigno eucharistia negatur. dignus for¬
tasse ẽ uita ꝓpt̾ penitentie ꝯpunctionẽ: in¬
dignus nicħominus eucharistia ꝓpt̾ igno¬
minic penalitatem. Nam quom habicore
iħ̾ri rite donatur. qui a catholica cimiteris
sepultura repudiatur: Cui corpꝰ. ⁊ sangͥnẽ¬
dñi ꝯfers. quomͦ honorem sepulture in¬
uidos: Quem dño merito ꝯfessionis ⁊ com¬
munionis assotias. qua fronte aseruorũ
ꝯsortio alienas : Talem aĩam anime sc̃oꝵ
linquis. L uit. De reatu reum ex odio ꝑse
dere licet. reus ÷ inꝑximum. quo plus a¬

Expanded text:
Sed qui martyrio torquendi sunt, a sacramento Sed qui martyrio torquendi sunt, a sacramento corporis et sanguinis non prohibentur, nec qui eos viatico confortat, Christum se inhonorasse arbitratur. Sed aliud est pro flagitiis suis, aliud pro nomine Jesu contumeliam pati . Illud probrosum, istud probum. Hoc causa coeli, illud figura inferni. Digne ergo et huic tanquam digno impenditur, et illi tanquam tanti saindigno eucharistia negatur. Dignus fortasse est vita propter poenitentiae compunctionem, indignus nihilominus eucharistia propter ignominiae poenalitatem. Nam quomodo habitatore Jesu rite donatur, qui a catholica coemeterii sepultura repudiatur? Cui corpus Domini confers, quomodo honorem sepulturae invides? Quem merito confessionis et communionis Domino associas, qua fronte a servorum consortio alienas? Talem animam animae sanctorum linquis. CAPUT LIV. De reatu reum ex odio prosdere licet, reus est in proximum, quo plus a
Abbreviated transcription (Latin):
Ia nimirũ agunt. ut deum quem sacͣm̃to
susceꝑant. in habitatorẽ ipsa re hr̃e ñ debe¬
ant. Qui uero priꝰ ignominiose uiuentes.
letum gr̃a dei uenuuit ad exitum. ꝯfessiõe
mundati. dñico corꝑe ꝯfortati. quomͦ a fide¬
ub qͣi ꝑfidi qd̾ iam uideri ñ debent ad pa¬
tibulum tͣhuntur: Nonne qui templum
dei iuiolaĩunt disꝑdet eos deus: Quod si
fideles noĩe. infideles aũ re. ei in quo dñm
suum sciunt honorem deferre negligunt:
ĩme satiꝰ erat ut ꝯuictos ꝯfessosq sacerdos
uitaret. cum nec ipsis. tĩmodo rite penite¬
rent. ullum om̃ino ꝑicłm salutis ĩmin̾et.
niudices auiolatu templi dñi liberit ficrẽt:
malefitiũ aũ cogitantes. desperano uenie
aconatu mordinato detineret. dicentes ap̃
se. si id flagitii egero. ⁊ dep̾hendi ꝯtigerit.
salus ꝑiclitatur. qm ut saluer prb̾r ñ ad¬
mitetur. ñ ne inꝗͣ satiꝰ id erat. qͣm si in¬
iniuria serui. iniuria incuteret᷑ auctori:

Expanded text:
Id nimirum agunt ut Deum quem sacramento Id nimirum agunt ut Deum quem sacramento susceperant, inhabitatorem ipsa re habere non debeant. Qui vero prius ignominiose viventes, laetum gratia Dei veniunt ad exitum, confessione mundati, Dominico corpore confortati, quomodo a fidelibus quasi perfidi quod jam videri non debent ad patibulum trahuntur? Nonne qui templum Dei violaverint disperdet eos Deus? Quod si fideles nomine, infideles autem re, ei in quo Dominum suum sciunt, honorem deferre negligunt, nomine satius erat ut convictos confessosque sacerdos vitaret, cum nec ipsis tantummodo rite poeniterent ullum omnino periculum salutis immineret, et judices a violatu templi Domini liberi fierent, maleficium autem cogitantes desperatio veniae a conatu inordinato detineret, dicentes apud se: Si id flagitii egero, et deprehendi contigerit, salus periclitatur, quoniam ut salver, presbyter non admittetur. Nonne, inquam, satius id erat, quam si injuria servi incuteretur auctori?
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o inmalefitio dep̾hensus. iudici mũ¬
dano traditur : iudicem ꝓ sacerdote
ht̃. qm̃ ipsi occulta scelerum pandere
oportet. a quo ꝓ ipsis penam recipiet.
Nam si tales insitet sacerdos: pͣuoꝵfla¬
gitia roborant᷑. spe ꝯfessionis. ⁊ cucha¬
ristie. S si xp̃c apenitente.i ꝯfesso sus¬
cipitur. quo ausu p̾sertim axp̃ianis
templum dei ꝓbro cruciatuũ uolat᷑.
aut si prbr sacͣrium xp̃i ab iniuria se
defendere ñ posse. nouit. qͣre in dedecus
in habitantis. habitacłm ꝯsecrauit:
Rcussi adtemplũ saxis ꝯstructum con¬
fugerit: lib̾: si uero ipse penitentia ⁊ cõ¬
fessione astrurtur ꝑceptione eucharistie
inuuium ⁊ uerum templum dedicatur.
liber ñ est: Iudices gͦ aut sacerdotes arce¬
susciꝑe iħ̾m: ne sacrilegi sint ab soluãt.
Nlani qui pꝰ corpꝰ dñi sumptum. cͥmina
admutunt. ñ de sumpto tutelam ꝓmerent᷑.
s penam. ñ honorem. s dampnationem.

Expanded text:
ipso in maleficio deprehensus, judici munipso in maleficio deprehensus, judici mundano traditur, judicem pro sacerdote habet, quoniam ipsi occulta scelerum pandere oportet, a quo pro ipsis poenam recipiet. Nam si tales visitet sacerdos, pravorum flagitia roborantur spe confessionis et eucharistiae, Sed si Christus a poenitente et confesso suscipitur, quo ausu, praesertim a Christianis, templum Dei probro cruciatuum violatur? aut si presbyter sacrarium Christi ab injuria se defendere non posse novit, quare in dedecus inhabitantis, habitaculum consecravit? Reus si ad templum saxis constructum confugerit, liber est: si vero ipse poenitentia et confessione construitur, perceptione eucharistiae in vivum, et verum templum dedicatur, liber non est? Judices ergo aut sacerdotes arcesuscepere Jesum 212 ne sacrilegi sint, absolvant. Nam qui post corpus Domini sumptum crimina admittunt, non de sumpto tutelam promerentur, sed poenam; non honorem sed damnationem.
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat. quã ea paulisꝑ dilata abet̾no
mereatur et̾nam. sciens qd̾ ñ iudicabit
deus bis inidipsum. Quippe qui inspi¬
tiens anteactam uitam suã corde conĩit¬
tur ⁊ huiniliatur. is si penam qͣlibet
ꝓculpa sibi oblatam pacient̾ suscipit
futuram eadem de culpa effugit. Sic
sodomitas. sic mari rubro subm̃sos. sic
demiq in deserto ꝓstratos: punuit inp̾¬
senti. ne puniret᷑ met̾num. Sinautem
sentiens. id potius eligat ut ꝑuirio pa¬
tto in ambiguum ꝑiculi atq salutis
p̃ceps ruat: sacerdoti qui huĩmodi p̃fer¬
restat. nisi ut om̃ib more eccłastico cele¬
bratis: id ꝑmittat ficri. qd̃ ꝑ ꝯfessionẽ cul¬
ꝑa cognita minume potuit castigari. ¶d̃
si eum qui ex ꝯfessione ÷ reus. reum qͦq
diuma pandant iuiditia. iuditia enim
dei abyssus multa: ñ uidetur ad sacer¬
dotem ꝑtinere: ad huiꝰmodi debete accedẽ.
Exquo enim uiditio dei ꝯuictus. aut

Expanded text:
suscipiat, quam ea paulisper dilata, ab aeterno suscipiat, quam ea paulisper dilata, ab aeterno mereatur aeternam, sciens quod non judicabit Deus bis in idipsum . Quippe qui inspiciens anteactam vitam suam corde conteritur et humiliatur, is si poenam qualibet pro culpa sibi oblatam patienter suscipit, futuram eadem de culpa effugit. Sic Sodomitas, sic mari Rubro submersos; sic denique in deserto prostratos punivit in praesenti, ne puniret in aeternum. Sin autem carni consentiens, id potius eligat ut perjurio patrato in ambiguum periculi, atque salutis praeceps ruat; sacerdoti qui hujusmodi restat, nisi ut omnibus more ecclesiastico celebratis, id permittat fieri, quod per confessionem culpa cognita minime potuit castigari. Quod si eum qui ex confessione est reus, rerum quoque divina pandant judicia judicia enim Dei abyssus multa non videtur ad sacerdotem pertinere ad hujusmodi accedere debere. Ex quo enim Dei judicio convictus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
caritate tanqͣm bona de radice se sul¬
leuãt: parupendenda ñ puto. cum
ex illa pecc̃oꝵ. sit remissio ex his re¬
missoꝵ solite inquietatõis mitiga¬
tio ex utͥsq aũ. ⁊ pena pecco debita
in p̾senti temꝑetur :⁊ infuturo gła
sine t̾mino debeatur. L iii. Quomͦ sit
agnndũ cum egͦ. quomͦ cum sano.
Ia cerdos quotiens ꝯsulendiun est
reo: alit̾ sciat agendum cũ eo qͥ
est corpore eg̃. ⁊ qͣi desuꝑ t̾ram iturus.
ałr quoq cum sano. Int̾ sanos autem
alit̾ his instruendus ÷ qui de cͥmine
accusatus aut timet mortẽ aut mẽ¬
broꝵ incisionẽ: alit̾ qui deum tumet.
mundũ aũ ñ ueretur. Nam qui accu¬
satus mundũ timet. monendꝰ ẽ. ne płꝰ
temporalẽ penam expauescat ꝙͣ ec̃nã
monendꝰ est. ne diuini examinis dis
cussionem subiturꝰ. illum prius exas¬
ꝑet ꝑ iurio. quo pꝰ in examine eget
patrono. Nam qui peierando sũmũ
reo ꝯsulendum ÷ nͥ ut abhorrens ꝑuirnĩ
penam potius a indice temꝑal temꝑalem

Expanded text:
charitate, tanquam de bona radice se sublevant, parvipendenda non puto; cum ex illa peccatorum sit remissio; ex his, remissorum solitae inquietationis mitigatio: ex utrisque autem et poena peccato debita, in praesenti temperetur, et in futuro gloria sine termino debeatur. CAPUT LIII. Quomodo sit agendum cum aegro, quomodo cum sano. Sacerdos quoties consulendum est reo, aliter sciat agendum cum eo qui est corpore aeger, et quasi desuper terram iturus; aliter quoque cum sano. Inter sanos autem aliter is instruendus est, qui de crimine accusatus, aut timet mortem aut membrorum incisionem; aliter qui Deum timet, mundum autem non veretur. Nam qui accusatus mundum timet, monendus est ne plus temporalem poenam expavescat quam aeternam; monendus est ne adecussionem subiturus, illum prius exasperet perjurio, quo post in examine eget patrono. Nam qui pejerando summum reo consulendum, nisi ut abhorrens perjurium, poenam potius a judice temporali temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
dinem pecc̃oꝵ qd̾ elemosina extinguit
pecẽm: S fortasse ĩmo certe. caritas id
efficit ut peccata ad penam ñ sint et̃
nam: ⁊ id ñ facit. ut ñ sint ad purgato¬
riam. Clemosine aũt fortasse ea uirtus
est ut incentiua uitioꝵ cetinguat. Uñ
et p̾mititur. sicut.aqua exciug̾ ignem.
ita elemosina exting̾ pecc̃m. Quid est
sicut ⁊ ita nisi qd̾ quẽad modum aqua
exting̾ ignis incendium: ita elemosi¬
na culpe incentiuũ: At incentiuo re¬
moto: restat adhuc pena debita pecõo.
miscdie. penam temꝑari. Nam beati

Expanded text:
 quod eleemosyna exstinguit peccatum? Sed fortasse, imo certe, charitas id efficit ut peccata ad poenam aeternam non nt, et id non facit ut non sint ad purgatoriam. Eleemosynae autem ea fortasse virtus est, ut incentiva vitiorum exstinguat. Unde et praemittitur: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Quid est, sicut et ita, nisi quod quemadmodum aqua exstinguit ignis incendium, ita eleemosyna culpae incentivum? at incentivo remoto restat adhuc poena debita peccato. ricordiae poenam temperari. Nam beati
Abbreviated transcription (Latin):
do qui cred̾et: cm̃ uł paganissimꝰ
morem eccłie tenens baptizaret.
nichilominus uirtute sacramenti
seruatus: apud xp̃m qui solus bap¬
tizat. mĩam inueniret. Non enim
ad eum qui ore ac manu sacramen¬
tum conficit intuendum ẽ qualis¬
cunq sit. qm̃ nec abono melius. nec
amalo peius ꝑagitur: uerum illũ
inspiciamus. euius ẽ soluis suo uĩ
conferre sacramento. Unde cum
fictus aut immundus accedit: qd̾
hominis ẽ. sacram̃tum ab homine
ꝑcipit. quod clĩ est. purgationem
adõ ñ ꝑcipit. Quam cum magnus
ex fide presumit ante sacram̃tum:
paruus qm̃ fidei exꝑs ẽ. insacra¬
mento eam recipte. Itaq res. saera¬
mentum suum comitatur. inpueris.
autecedit in adultis.XXT. Cira diffe

Expanded text:
do qui crederet, tantum vel paganissimus do qui crederet, tantum vel paganissimus morem Ecclesiae tenens baptizaret, nihilominus virtute sacramenti servatus, apud Christum, qui solus baptizat, misericordiam inveniret. Non enim ad eum qui ore ac manu sacramentum conficit intuendum est qualiscunque sit, quoniam nec a bono melius, nec a malo pejus peragitur. Verum illum inspiciamus cujus est solius suo vim conferre sacramento. Unde cum fictus aut immundus accedit, quod hominis est sacramentum ab homine percipit; quod Dei est, purgationem a Deo non percipit. Quam cum magnus est fide praesumit ante sacramentum, parvus quoniam fidei expers est, in sacramento eam recipit. Itaque res sacramentum suum comitatur in pueris antecedit in adultis. CAPUT XXI. Cur diffe
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. Uerum quia ꝓpuero fit
ita ꝓnuntiatur quasi puero dicere¬
tur. Quare dum apresbitero huiꝰ¬
modi inter rogatio audit᷑. puer ere¬
dis indm̃. ab renuntias diabolo:
Hoc ꝓfecto intelligitur. Patrini.
num ꝓpuero spondetis. quod uita
comite sic diabolo abrenuntiaturꝰ.¬
tamen ita responsionem patrinoꝵ
exponit. Credo idest sacramencum
crededi ꝑcipio. Quare dum audis
interirgationem. puer credis indeũ
& responsionem credo: id ꝓfecto incel¬
ligis. Patrini. quorum officro puer
p̃sentatur dõ. num sacramĩtum ere¬
dendi ꝑcipiet: ꝑcipiee. Siut gͦ ca¬
ceziratio ꝑ necessaria ẽ magnis. po¬
test quoq deẽe parius: it a patrino¬
rum officio. quo egent parui. ca¬
rere possunt magni. Patrinis eget
infantia. ea causa. ut pleriq autu¬
mant: ut saluent᷑ fide aliena. qͥb
de est ꝓpria. ꝓ dest quidem aliena
fides puero. quippe sine ea ñ in¬
duceretur sacramento.S cam¬
& si nullus adẽẽt patrinus. im¬
mo nullus om̃mo foret inraun¬

Expanded text:
sermo. Verum quia pro puero fit, ita pronuntiatur quasi puero diceretur. Quare dum a presbytero hujusmodi interrogatio auditur: Puer, credis in Deum? Abrenuntias diabolo? hoc profecto intelligitur: Patrini, num pro puero spondetis, quod vita comite sit diabolo abrenuntitamen ita responsionem patrinorum exponit: Credo, id est sacramentum credendi percipio. Quare dum audis interrogationem: Puer, credis in Deum? et responsionem: Credo; id profecto intelligis: Patrini, quorum officio puer praesentatur Deo, num sacramentum credendi percipiet? Percipiet. Sic ergo catechizatio pernecessaria est magnis, potest quoque deesse parvulis; ita patrinorum officio, quo egent parvi, carere possunt magni. Patrinis eget infantia ea causa, ut plerique autumant, ut salventur fide aliena quibus deest propria. Prodest quidem aliena fides puero: quippe sine ea non induceretur sacramento. Sed tametsi nullus adesset patrinus, imo nullus omnino foret in mun
Abbreviated transcription (Latin):
ed siue omnes siue maioros scoꝵ¬
uiditaturi sunt mundum. ip̃m iudicare
mundũ quid÷ ⁊i quidem mortalium inoe
iudices sunt. quoꝵ offitium est aut inde¬
cariam ꝓfecre sententiam. aut illi inquem
Uenite bñditi pat̾s mei ꝑcipite regnum ñ
Qd̾ opꝰ̾ sit strepitu locutionis. uerũ qd ita si¬
et ex auctoritate uidicis. Utiq fiet dñi mã¬

Expanded text:
ed sive omnes, sive majores judicaturi sunt mundum, ipsum judicare mundum quid est? Et quidem mortalium more judices sunt, quorum officium est aut judiciariam proferre sententiam, aut illi in quem Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum Non quod opus sit strepitu locutionis, verum quod ita fiet ex auctoritate judicis. Utique fiet Domini man
Abbreviated transcription (Latin):
pulabit si quis aũ ñ solum ecercitium
corpis habuerit. ꝑhennes penas patic¬
tur. Ergo ꝯsilium apłi sequens. ex exde
te ip̃m ad pietatem. Nam corꝑalis erer¬
citatio ad modicum utilis: Uigilare enam
ieunare oꝑari. aliis ue modis sefatigare.
que ÷ corꝑalis exercitatio: ad hoc ualet. tan¬
tũm ut frenum libidini imponatur pecem
puniatur corona futura ꝓut tantilluco
rei exigit: augeatur.xxuii. de bonio¬
N die iuditii ⁊ malis manifestandis.

Expanded text:
pulabit. Si quis autem nec solum exercitium pulabit. Si quis autem nec solum exercitium corporis habuerit, perennes poenas patietur. Ergo consilium Apostoli sequens exerce te ipsum ad pietatem, Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est . Vigilare enim, jejunare, operari, aliisve modis se fatigare quae est corporalis exercitatio, ad hoc valet tantummodo ut frenum libidini imponatur, peccatum puniatur, corona futura, prout tantillum rei exigit, augeatur. CAPUT XXVII. De bonis et malis manifestandis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut uxta spũalium copiam facui¬
tatum in opiam suppleant alii alioꝵ
Iuxta illud. Alter alt̾ius onera portate
Magnum ÷ corꝑalit̾ oppresso quolibet
lib̾alem esse necessitatib. Ibi caritatis
est inchoatio. hic aũt ꝯsũmatio. Ergo
esuriens ⁊ sitiens iustitiam: pane ũbi:
refitiendus. potuq sap̃ie refrigerandus
errans in domũ mat̾s eccłie reuocandus.
Infirmum infide assume tbulatione
aliqͣ seu carcere tͥstitie oppresso subuenz
compatiendo uł ꝯsolando. Omnib de¬
mum modis cuiq adnitendũ :. ut pro
competentia ꝑsone sue satagat. ꝯfr̃ĩb
in quo ualet ꝓficerẽ. Uniciuq enimda¬
ta ÷ manifestatio sp̃c ad utilitatẽ. Pictas
namq ad om̃ia utilis : ꝓ missionẽ hẽns
uite que nunc ÷ ⁊ future. Qui eim salu¬
ti om̃rum studet: m̃n ⁊ hic bonis habũ¬
dat sp̃ualib. ⁊ infuturo celestib Quip¬
pe omnis sũma discipline nr̃e. inmĩadi

Expanded text:
tur, ut juxta spiritualium copiam facultur, ut juxta spiritualium copiam facultatum, inopiam suppleant alii aliorum, juxta illud: Alter alterius onera portate . Magnum est corporaliter oppresso quolibet alibus liberalem esse necessitatibus. Ibi charitatis est inchoatio, hic autem consummatio. Ergo esuriens et sitiens justitiam pane verbi est reficiendus, potuque sapientiae refrigerandus, 283 errans in domum matris Ecclesiae revocandus; infirmum in fide assume ; tribulatione aliqua seu carcere tristitiae oppresso subveni compatiendo, vel consolando; omnibus demum modis cuique adnitendum est ut pro competentia personae suae satagat confratribus in quo valet, proficere. Unicuique enim data est manifestatio Spiritus ad utilitatem . Pietas namque ad omnia utilis est, promissionem habens vitae quae nunc est, et futurae . Qui enim saluti omnium studet, inde et hic bonis abundat spiritualibus, et in futuro coelestibus; quippe omnis summa disciplinae nostrae in mis
Abbreviated transcription (Latin):
qñ uł ubi extremũ debeat agi iuditium.
Arbitror tñ qͣm sine dubio sic ueniet quẽ¬
lum: illam aeris regionem quã ascensio
dñi decorauit. illustratione aduentus
honorandam. Ut qui totum ueniet iu¬
dicare mundũ: medium inmundo tene¬
at locum. seꝑaturꝰ eos ab inuicem. ita
simplices in beatiudine. hedos aũ a siniste.
id: petulcos. ⁊ p̾uitate olidos in et̾na miłe¬
ria. Quo m̃ito fiet tanta seꝑatio: quia hi
in m̃bris. xp̃m esurientem. i sitientem re¬
fecerunt. hospitem collegert. nudum co¬
oꝑuerunt. incarcere uisitauer̃t. illi uero
huiꝰmodi facere neglexerũt.i. alii saluan¬
tur. quia oꝑa miscd̾ie fecerunt: alu damp¬
nantur. qm̃ talia ñ curauer̃t. Qd̾ si hii
ꝑeunt. qui bona indigentib ñ fecerunt.
quid de ilł fiet qui mala ꝓximis inde¬
sinent̾ inferunt: ⁊ quidꝰ de his qui res
ter curam ꝓp̾e uite intendant frũm
indigentie. Cõmunit aũ ab omibꝰ exigi¬

Expanded text:
quando vel ubi extremum debeat agi judicium. quando vel ubi extremum debeat agi judicium. Arbitror tamen quoniam sine dubio sic veniet quemlum, illam aeris regionem quam Ascensio Domini decoravit illustratione adventus honorandam, ut qui totum veniet judicare mundum, medium in mundo teneat locum, separaturus eos ab invicem, ita simplices in beatitudine, haedos autem a sinistris, id est petulcos et pravitate olidos in aeterna miseria. Quo merito fiet tanta separatio? Quia ii in membris Christum esurientem et sitientem refecerunt, hospitem collegerunt, nudum cooperuerunt, in carcere visitaverunt . Illi vero hujusmodi facere neglexerunt, id est alii salvantur quia opera misericordiae fecerunt, alii damnantur quoniam talia non curaverunt. Quod si ii pereunt qui bona indigentibus non fecerunt, quid de illis fiet qui magna proximis indesinenter inferunt? Et quidem de his qui res aeter curam propriae vitae, intendant fratrum indigentiae. Communiter autem ab omnibus exigi
Abbreviated transcription (Latin):
nerant᷑ saluatorem: in carne quoq intue¬
antur maiestate ꝯspicuum: ⁊aut auxien¬
tur qd̾ talem tantũ sp̃rert̃: aut iocunden¬
tur qd̾ magnum magnifice uen̾ati sunt.
Constat itaq qd̾ ꝯgregabunt᷑ añ eum. s ũn
⁊ quo᷑ quisq ab illo ubi corꝑe fuerit loco.
mari suos. t̾ra suos dante mortuos ꝯ grega¬
bitur ad xp̃m utiq inaere quisq qui dig¬
nus erit: ut tunc demum sedeat suꝑ sedero
maiestatis sue de indignis aũ qͥd dicam:
num iderit eos in unum ꝯgregari. omnes
nichil ueri similiꝰ opinor qͣm qd̃ mali qͦ
tes sunt congregande. ⁊ marime illuc uͥ
ep̃m om̃ib cum scĩs suꝑ se cernant collo¬
catum xe ui. de loco uiditii i seꝑatione¬
Imundi partem xp̃c apparere uelit.
płane nescio. Dicit enim dñs ineuͣngelio.
Non uenit regnum dei cum obseruatiõe
neq dicent. Ecce hic. aut ecce illic .i. neq
certum : tempus. neq det̾minatus locus.

Expanded text:
nerantur Salvatorem, in carne quoque intuenerantur Salvatorem, in carne quoque intueantur majestate conspicuum; et aut anxientur quod talem, tantum spreverunt, aut jucundentur, quod magnum magnifice venerati sunt. Constat itaque quod congregabuntur ante eum; sed unde et quo? Quisque ab illo, ubi corpore fuerit, loco; mari suos, terra suos dante mortuos. Congregabitur ad Christum utique in aere quisque qui dignus erit, ut tunc demum sedeat super sedem majestatis suae. De indignis autem quid dicam? Num id erit eos in unum congregari, omnes nihil verisimilius opinor quam quod mali quoque  omnes gentes sunt congregandae, et maxime illuc ubi Christum omnibus cum sanctis super se cernant collocatum. CAPUT XXVI. De loco judicii et separationmundi partem Christus apparere velit, plane nescio; dicit enim Dominus in Evangelio: Non venit regnum Dei cum observatione neque dicent: Ecce hic, aut ecce illic , id est, neque certum est tempus, neque determinatus locus,
Abbreviated transcription (Latin):
uł male egerunt. Unde dñs ait. Cum uen̾it
filuis hominis inmaiestate sua. ⁊ omnes
angłi cum eo: tunc sedebit suꝑ sedem ma¬
iestatis sue. ⁊ ꝯgregabunt᷑ ante eum omues
gentes. ⁊ seꝑabit eos abinuicem. et statuet
oues quidem adextͥs. hedos aũ a sinistris. Ni¬
mirũ qui pͥmo tanqͣm iudicandus humi¬
lis aduenit. scd̾o tanqͣm iudicaturꝰ in maies¬
tate redibit. iomnes augeli cum eo: tamꝙͣ
ministri cum uidice tunc sedebit suꝑ sedem
maiestatis sue .i. regnabit suꝑ eccłam. inqͣ
tunc apparebit om̃ipotentia eius ⁊ priꝰ ꝯgre¬
gabunt᷑ inminisfĩo angłoꝵ omnes gentes.
om̃is tp̃ris. om̃is ꝯditionis. om̃is sexus hõies
ante eum. ñ utiq ideo ut uideantur abeo. qͥ
nichil ñ uidet: uerum ut eum ocłis corꝑe¬
is uideant. quem antea aut nullo modo
aut ñ ocłis mortalib uid̾ant dignum qͥp
pe÷ ut omnis caro uideat salutare dei qͣti¬
nus qui incarne aut ꝯtempnunt aut ue¬

Expanded text:
vel male egerunt. Unde Dominus ait: Cum venerit vel male egerunt. Unde Dominus ait: Cum venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, tunc 282 sedebit super sedem majestatis suae, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, et statuet oves quidem a dextris, haedos autem a sinistris . Nimirum qui primo tanquam judicandus humilis advenit, secundo tanquam judicaturus in majestate redibit. Et omnes angeli cum eo tanquam ministri cum judice. Tunc sedebit super sedem majestatis suae, id est, regnabit super Ecclesiam, in qua tunc apparebit omnipotentia ejus. Et prius congregabuntur ministerio angelorum, omnis generis, omnis temporis, omnis conditionis, omnis sexus homines ante eum: non utique ideo ut videantur ab eo qui nihil non videt, verum ut eum corporeis oculis videant, quem antea aut nullo modo aut non oculis mortalibus viderant. Dignum quippe est ut omnis caro videat salutare Dei, quatenus qui in carne aut contemnunt, aut ve
Abbreviated transcription (Latin):
agro. tunc enim iussu xp̃i angłi quoꝵ of¬
fitiũ erit malos abonis semou̾e. i utͣmq par¬
tem debitis in locis ꝯstituere: colligent pͥmum
rrania. ⁊ alligabunt ea fasciculos ad combu¬
rendũ ñ unũ fascem: quia ꝓ mͦ iniqͥtatis sue
unꝰquisq punietur. Triticum aũ ꝯgregabunt
minisfi̾o angłoꝵ. ⁊ mali priꝰ ad inferos. ⁊ boni
pͣmodũ ꝯgregabunt᷑ ad celos: ut suscipiant
hu indomo patris diu̾sas mansiones. illi in
inferno sicut diu̾si sunt fascituli: diu̾sas pe¬
pat̾s eoꝵ. fulgebunt sicut sol indecoris splen¬
dore. ⁊ abiq defectione. Ibi gͦ speciosi erunt
filii hominũ. Uerumptñ filius. hominis
speciosus forma p̃ filus hominũ. filis homi¬
num ibi erũt potentes: filius hominis po¬
tentior qm dñs. In uiditio om̃s aderunt ho¬
mines: ut uniciuq reddatur uxta oꝑasua
aderunt ⁊ angłi omnes: quippe testes hu¬
manoꝵ actuum. sub quoꝵ custodia bene

Expanded text:
agro. Tunc enim jussu Christi, angeli quorum ofagro. Tunc enim jussu Christi, angeli quorum officium erit malos a bonis semovere, et utramque partem debitis in locis constituere colligent primum zizania, et alligabunt ea in fasciculos ad comburendum; non in unum fascem, quia pro modo iniquitatis suae unusquisque punietur. Triticum autem congregabunt ministerio angelorum et mali prius ad inferos, et boni postmodum congregabuntur ad coelos, ut suscipiant ii in domo Patris diversas mansiones; illi in inferno, sicut diversi sunt fasciculi, diversas poefulgebunt sicut sol , in decoris splendore et absque defectione. Ibi ergo speciosi erunt filii hominum. Verumtamen Filius hominis, speciosus forma prae filiis hominum . Filii hominum ibi erunt potentes, Filius hominis potentior; quoniam Dominus. In judicio omnes aderunt homines, et unicuique reddatur juxta opera sua. Aderunt et angeli omnes, quippe testes humanorum actuum, sub quorum custodia bene
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsibunt abaquis minum ad calorem niiũ.
Uncelos introductio: Audi ordinem. Ibunt
hu insupplitium et̾num iusti aũ inuitam
et̃nam. decet enim ut pͥus inimicos coram
om̃ib index auctoritate om̃ium cooꝑante
scõꝵ quos cum dño ꝯstat iudicaturos pla¬
ga ꝑpetua feriat. ⁊ pꝰmod̾ amicos palacio
inducat. S si auctoritate xp̃i ituri sunt
mali insuppsitium et̾num: frustra origenes
spondet lib̾ationem pꝰ miltos annos malis
hominib: i ipsis demonib. ergo sicut sine fi¬
ne dampnabunt᷑ ita añ in infernum p̃cipi¬
tabuntur. ꝗͣ sc̃i celo inuehantur. dicente dño.
In tp̃re messis dicam messorib. Colligite pri¬
mum ⁊trania. ⁊ alligate ea fasciculos ad com¬
burendum. Triticum aũt ꝯgtegate inhorre¬
um meũ. Messis dies : iuditii qm̃ cõmuniter
bonoꝵ ac maloꝵ sublatio tunc erit a nr̃o
mundo qͣi ⁊atanioꝵ ac tͥtici inmessione ab

Expanded text:
transibunt ab aquis nivium ad calorem nimium . transibunt ab aquis nivium ad calorem nimium . in coelos introductio? Audi ordinem: Ibunt ii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Decet enim ut prius inimicos coram omnibus judex, auctoritate omnium cooperante sanctorum, quos cum Domino constat judicaturos, plaga perpetua feriat, et postmodum amicos palatio inducat. Sed si auctoritate Christi ituri sunt mali in supplicium aeternum, frustra Origenes spondet liberationem post multos annos malis hominibus et ipsis daemonibus? Ergo sicut sine fine damnabuntur, ita ante in infernum praecipitabuntur quam sancti coelo invehantur, dicente Domino: In tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania et alligate ea in fasciculos ad comburendum; triticum autem congregate in horreum meum . Messis dies est judicii, quoniam communiter bonorum ac malorum sublatio tunc erit a nostro mundo, quasi zizaniorum ac tritici in messione, ab
Abbreviated transcription (Latin):
stro. Unde ꝓpħa ad angłos ait. Congregate
illi scõs eius. Offitium quoq angłoꝵ inidi¬
tio erit: malos in infernum ꝯgregare. Unde
dñs ait. In ꝯsũmatione scli gtibunt angeli.
Num ꝑse an uissu dm̃: ĩmo mitet filius ho¬
minis angłos suos ad quid mittet: cosligent
de regno eius om̃ia scandala quid: hoc sepa¬
bunt malos de medio iustoꝵ quid amplupe
et nuttent eos in caminum ignis. quid passa¬
uos: ibi ecit fletus ⁊ stridor dentium. ꝑͥ fletum
qui: ocłoꝵ. istridorem dentium: nota ueram
resurrõnem corpoꝵ dentes strident qui hie de
edacitase gaudebant. ocłi fient: qui ꝑ ꝯcupis¬
centias uagabantur. gͦ illis inmenbris quisꝙ
punietur. ubi deliquid. ut ꝑ qͣm sui partem¬
quisq deliquit. eiusdem delicti mead̾ parte
penam ferat gͦ sic quoq ꝯstat qd̾ m̃broꝵ nul¬
ii in resurrõne erit tͣnspositio. fietus de ardore.
sttidor dentium. de frigore solet exertari qr ibi

Expanded text:
stro. Unde Propheta ad angelos ait: Congregate stro. Unde Propheta ad angelos ait: Congregate illi sanctos ejus . Officium quoque angelorum in judicio erit, malos in infernum congregare; unde Dominus ait: In consummatione saeculi exibunt angeli . Num per se, an jussu Domini? Imo: Mittet Filius hominis angelos suos. Ad quid mittet? Colligent de regno ejus omnia scandala. Quid est hoc? Separabunt malos de medio Justorum. Quid amplius? Quod mittent eos in caminum ignis. Quid passuros? Ibi erit fletus et stridor dentium. Per fletum quidem oculorum, et stridorem dentium nota veram resurrectionem corporum. Dentes strident qui hic de edacitate gaudebant. Oculi flent qui per concupiscentias vagabantur. Ergo illis in membris quisque punietur ubi deliquit, ut per quam sui partem deliquit ejusdem delicti in eadem parte poenam ferat. Ergo sic quoque constat quod membrorum nulla in resurrectione erit transpositio. Fletus de ardore, stridor dentium de frigore solet excitari, quia ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nubib celi. cum uͥtute magna. ⁊ maiestate
⁊ mutet angłos suos cum tuba ⁊ uoce mag¬
na ⁊ ꝯgregabuntur electia.iiiͬ. uentis. Ilimi¬
bis inflãmandus. tunc parebit signum fi¬
ui hom̃is in celo .i. inacre signum crucis ut
uideant inquem transfixerunt. in uecillũ
uictorie tumphantis ⁊ tunc plangent se oẽs
trib t̾re sero accusante ꝯscientia. Nec mirũ
si se plangent. quia uidebunt filium hõis
uenientẽ ad iudicandum innubib celi. Qm
ruit sodo ueniet. cum uirtute magna:⁊ ma¬
añ: alioquin tuba missoꝵ resurrecturi ñ
suos cum tuba ⁊ uoce magna. tam aꝑta. et
tam intensa. que ubiq amortius audietur
qͣm apłs tubam dei ⁊ uocem archangeli ait.
cum hac uoce angłos suos mittet aut for¬
tasse illam ꝑ eos effiriet. un ñ nulli eam uo¬
cem angłoꝵ dicunt. quid uero ministi̾o an¬
głoꝵ qui cum tuba mittendi sunt fiet: con¬
gregabunt᷑ adiuditium electi . a .iiͣi. climati¬
b niundi. oriente. occidente. a quilone. iau¬

Expanded text:
majestate. Et mittet angelos suos cum tuba et voce magna et congregabuntur electi a quatuor ventis . Nimibis inflammandus. Tunc parebit signum Filii hominis in coelo, id est in aere signum crucis, ut videant in quem transfixerunt, in vexillum victoriae triumphantis. Et tunc plangent se omnes tribus terrae, sero accusante conscientia. Nec mirum si se plangent, quia videbunt Filium hominis venientem ad judicandum in nubibus coeli: quoniam ruit, secundo veniet cum virtute magna et maante alioquin tuba missorum resurrecturi, nosuos cum tuba et voce magna tam aperta, et tam intensa quae ubique a mortuis audietur, quam Apostolus tubam Dei et vocem archangeli ait. Cum hac voce angelos suos mittet, aut fortasse illam per eos efficiet: unde nonnulli eam vocem angelorum dicunt. Quid vero ministerio angelorum, qui cum tuba mittendi sunt, fiet? Congregabuntur ad judicium electi a quatuor climatibus mundi, oriente, occidente, aquilone, et au
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑsecutio hec dui ñ stabit. qm̃ tͣdente dño.
nsi breuiati fuissent dies illi: ñ fieret
salua omnis caro. s ꝓpt̃ electos brerabun¬
tur dies illi. utiq breuiabunt᷑. Nam ut
tradunt. tant̾ erunt hec mala trib annis
idimidio. Ut inqͣm pꝰquam finita erit
illa tanta tͥbulatio. breui subsecuta pace
que sit malis ad securitatem fallatie. boniꝰ
aũ ad ꝓbationeni. statim scd̾m matħm sol
⁊ luna istale. ad tempus suo lumine pͥuent᷑
q̃rꝰ Ut scĩs uicinum dñi indicent aduientũ.
s mundo innouato mauis lumen recipiẽt.
Lucas ĩmo dñs scd̾m lucam de ead̾ reait. Et
erunt signa in sole. iluna ⁊ stelł. ⁊ int̾ris p̃s

Expanded text:
dente Domino, Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro, sed propter electos breviabuntur dies illi . Utique breviabuntur, nam ut tradunt, tanta erunt haec mala tribus annis et dimidio, ut inquam, postquam finita erit illa tanta tribulatio brevi subsecuta pace quae sit malis ad securitatem fallaciae, bonis autem ad probationem; statim secundum Matthaeum, sol et luna et stellae ad tempus suo lumine priventur. Quare? Ut sanctis vicinum Domini indicent adventum. Sed mundo innovato majus lumen recipient. Lucas, imo Dominus secundum Lucam de eadem re ait: Et erunt signa in sole et luna , etc. Erunt s
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾iores. s notandũ : qd̾ dñs ⁊ bonos ui¬
dicaturus ⁊ ⁊i malos. tanqͥm uenturus¬
reddere usta opus suum: sc̃ĩ aũ tm̃ inma¬
ios suum exercebunt uixta scripturas u¬
ditium. hoc ÷ iuditiũ ꝯscriptum.i. a scͥpturis
multis tractatum. Uñ apłs. Nescitis qd̾ an¬
głos idicabimus: hoc iuditium ne quis

Expanded text:
exteriores. Sed notandum est quod Dominus et bonos juexteriores. Sed notandum est quod Dominus et bonos judicaturus est, et malos, tanqreddere juxta opus suum. Sancti autem tantum in malos suum exercebunt, juxta Scripturas judicium, hoc est, judicium conscriptum, id est, a Scripturis multis tractatum. Unde Apostolus: Nescitis quod angelos judicabimus . Hoc judicium ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
dei accipientes: cum dño iudicabunt. ad faci¬
endam iundictam innationib increpatioes
in ppołis. In crepationos: ut cum dño quisq
increpet malos in quiens. Ite maledicti in
iguem et̾num. Uindictam: ut pauꝑes qui
erant derisus undicent insuꝑbos. usq adeo
qd̾ dñabuntur eoꝵ iusti inmatutino. ad
alligandos reges eoꝵ incompedib. ⁊ nobiles
eoꝵ inmanicis ferreis. Quippe ligatis mani¬
b ⁊ pedib ꝓitientur in tenebras ext̾iores.
Itaq scĩ uidic̃ more cum pͥncipali iudice
et uiditiariam ꝓferent sententiam: ⁊minis¬
t̾io angeloꝵ inferent penam recte uidices
Appellandi. qui ex offitio qͣm scient ⁊ ali
dabunt ip̃i soli capitalem sententiam.
qui etiam regum ⁊ nobilium pedes ⁊ mauiꝰ
quodammͦ ligabunt. quodam item modo
ꝓitient intenebras ext̾iores. Dum ex eoꝵ
audoritate decreti. pristinos pedum atq
manuum ĩmo quoq om̃ium m̃broꝵ utꝰ
amissuri: ab angłis intenebras ꝓutient᷑

Expanded text:
Dei accipientes, cum Domino judicabunt, ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis . Increpationes, ut cum Domino quisque increpet malos, inquiens: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Vindictam, ut pauperes qui erant derisui, vindicent in superbos usque adeo quod dominabuntur eorum justi in matutino . Ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. . Quippe, ligatis manibus et pedibus, projicientur in tenebras exteriores . Itaque sancti judicum more cum principali judice et judiciariam proferent sententiam et ministerio angelorum inferent poenam; recte judices appellandi, qui ex officio, quam scient et alii, dabunt ipsi soli capitalem sententiam; qui etiam regum et nobilium. Pedes et manus quodammodo ligabunt; quodam item modo projicient in tenebras exteriores, dum ex eorum auctoritate decreti, pristinos pedum atque manuum, imo quoque omnium membrorum usus amissuri, ab angelis in tenebras projicientur
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ aliqui. ĩmo maior pars uidicabunt᷑:
num iudicabunt. ⁊ iudicabunt᷑: utiq̃ ue¬
rum alit̾ atq alit̾. Iudicabunt enimauc¬
celessis aule ꝯsortes. p̃rogatiue m̃ito alairo
p̃cellentos: nomine sc̃oꝵ atq uistoꝵ spcci¬

Expanded text:
iqui, imo major pars judicabuntur? Num judicabunt, et judicabuntur? Utique verum aliter atque aliter. Judicabunt enim auccoelestis aulae consortes praerogativae merito aliis praecellentes, nomine sanct
Abbreviated transcription (Latin):
modo iam uidicatus ÷ uidelicet ad salutem. qui
illo. ut in hac uita pot̾. ꝑꝑ eminentẽ uitam
cognoscitur: hoc de altero ꝑꝑ scłi multiplica¬
tiones ignoratur. Atq ideo dicitur. qd̾ qui re¬
linquunt om̃ĩa ⁊ sequunt᷑ dñm: hi cum do¬
mino iudices erunt. qui uero licita hñtes ret¬
te utuntur: iudicabuntur. Ił ꝓmittit qd̾
cum dño iudicabunt: quia ꝓ eo omnia re¬
liquerunt. Istis qd̾ regnum ꝑcipient: quia
Pars ergo utͣq magna: uerum maior pͥma
pͥma iudicatura iam setur. alt̾a iuidicanda
et ediscutienda anad salutem ꝑtineat: etpectat᷑
Uñ dñs his qui ꝓ eo omnia reliquerant: in pͣ¬
senti dixit. qd̾ secum iudicarent. ꝓmisit autẽ
qd in die iuditii alus diceret: uenite bñdicti
pat̾s mei possidete paratum uob̾ regnumacos

Expanded text:
modo jam judicatus est, videlicet ad salutem; qui modo jam judicatus est, videlicet ad salutem; qui illo, ut in hac vita potest, propter eminentem vitam cognoscitur, hoc de altero propter saeculi multiplicationes ignoratur; atque ideo dicitur quod qui relinquunt omnia et sequuntur Dominum, ii cum Domino judices erunt; qui vero licita habentes recte utuntur, judicabuntur. Illis promittit quod cum Domino judicabunt, quia pro eo omnia reliquerunt. Istis quod regnum percipient, quia Pars ergo utraque magna; verum major prima. Prima judicatura jam scitur, altera judicanda et discutienda an ad salutem pertineat exspectatur. Unde Dominus his qui pro eo omnia reliquerant, in praesenti dixit quod secum judicarent. Promisit autem quod in die judicii aliis diceret: Venite, benedicti Patris mei: perci
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero sub̾am mundi possident. recteq uti
uidentur. hi saluabunt᷑.s saluatio int̾im oc¬
mus. Nimirũ plures deistis ñ tñ omnes. pau¬
tiores ex illis: ⁊ tñ multiplices debent᷑ ꝑditiõi.
Uñ ꝓpħa. Cadent alatere tuo mille. ⁊ decem
milia adextͥs tuis. Ad latus dei. qͣi magis fa¬
miliares. uidentur ꝑtinere hi. qui omnib relic¬
tis diuinis se mancipauer̃t obsequiis. Ad dex¬
teram uero qͣi aliqͣnto minus domestici. isli.
qui sicita hñtes. recte uidentur uti. S i de his
cadent mille: ide ilł decem milia. qm̃ ⁊ ex his
multi. ⁊ ex ilł plures defecturi sunt. Sic quoꝙ
forsan longe maior num̃us ex his qui res mun¬
di habent quippe longe plurib debetur sabu¬
ti. ꝙͣ ex ilł qui om̃ia reliquunt. q̃m multo
pauciores sunt. Inpauciorib tñ certior salutis
sententia ÷ in plurib incercior. q̃m illi se deo
magis obligare solent. isti uero minus.i ppea
eoꝵ qui bene agunt: qui omĩa relinquit. suo

Expanded text:
Qui vero substantiam mundi possident, recteque, uti videntur, ii salvabuntur; sed salvatio interim ocmus: nimirum plures de istis non tamen omnes; pauciores ex illis et tamen multiplices debentur perditioni. Unde Propheta: Cadent a latere tuo mille et decem millia a dextris tuis. Ad latus Dei quasi familiares videntur pertinere ii qui omnibus relictis, divinis se mancipaverunt obsequiis; ad dexteram vero, qui aliquanto minus domestici, illi qui licita habentes recte videntur uti. Sed et de his cadent mille, et de illis decem millia, quoniam et ex his multi, et ex illis plures defecturi sunt. Sic quoque forsan longe major numerus ex his qui res mundi habent; quippe longe pluribus debetur saluti, quam ex illis qui omnia relinquunt, quoniam multo pauciores sunt. In paucioribus tamen certior salutis sententia est; in pluribus incertior, quoniam illi se Deo magis obligare solent; isti vero minus. Et propterea eorum qui bene agunt, qui omnia relinquit suo
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate om̃ib parit᷑ apparendi. ñ deo: s
seruo. ñ filio patͥs. s matͥs. Non tñ ÷ alius et
alius bic ⁊ ille. s aluid ⁊ alud. Una enim
Dest ꝑsona: uerũptam̃ una ⁊ alt̾a sub̾a.¬

Expanded text:
majestate omnibus pariter apparendi; non Deo sed majestate omnibus pariter apparendi; non Deo sed servo; non Filio Patris, sed matris. Non tamen est alius et alius, hic et ille, sed aliud et aliud. Una enim est persona, veru