comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Spes enim quȩ uidecur: non ẽ spes. Si autẽ
qdđ non uidemus sꝑamus: ꝑpatientiã expec¬
tamus: Nodo gͦ gemis: modo in locũ refugii
curris: ut saluus fias: mͦ in infirmitate posi¬
tus medicum rogas: Quid. cum acceperis
etiam ꝑfectam sanitatem: Quid cum effec¬
tus fueris ȩqualis angłis dei: Iam forte istã
grãm qua liberatus es obliuisceris: Absit:
tempore gemitus : tempore humitatis: tem¬
pore doloris: tempore infirmitatis: temꝑe
uocis acompedib. hic gͦ quid. Tanquã
ꝓdigium factus sum multis: Hnde tanquã
ꝓdigium: Unde mͥ insultant: qui me pro¬
digium putant: Quia credo qđ non uideo.
Illi enim beati. inhis quȩ uident exultant:
in potu. inluxuria. inscortationib. in auari¬
cia. indiuiciis. inrapinis. in scłarib digni¬
tatib. dealbatione lutei parietis: In his ex¬
ultant. Ambulo autem ego inuiam dis¬
similem. contempnens ea quȩ presentia
sunt: et timens etiam ꝓsꝑa scłi: nec alicu¬

Expanded text:
s enim quae videtur, non est spes. Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Modo ergo gemis, modo in locum refugii curris, ut salvus fias; modo in infirmitate positus medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei ? jam forte istam gratiam qua liberatus es oblivisceris? Absit. tempore gemitus, tempore humilitatis, tempore doloris, tempore infirmitatis, tempore vocis a compedibus, hic ergo quid? Tanquam prodigium factus sum multis. Unde, tanquam prodigium? unde mihi insultant qui me prodigium putant? Quia credo quod non video. Illi enim, beati in his quae vident, exsultant in potu, in luxuria, in scortationibus, in avaritia, in divitiis, in rapinis, in saecularibus dignitatibus, in dealbatione lutei parietis; in his exsultant: ambulo autem ego in viam dissimilem, contemnens ea quae praesentia sunt, et timens etiam prospera saeculi, nec alicu
Abbreviated transcription (Latin):
testates et rectores mundi tenebiarum
harum: aduersus spiritalia nequitiȩ incȩle
stib Ergo iuuenis ẽ: qui pugnat contra
ista: Sed quamuis iuuenis sit: cadet nisi
ille sit spes eius eui clamat: dñe spes mea
aiuuentute mea: Inte decantatio mea sẽꝑ.
Nunquid ex quo inte sꝑare cepi. usq nunc:
Sed semꝑ. Quid . ẽ semꝑ: Non tantum dem¬
pore fidei: sed et tempore speciei: Nunc enĩ
quamdiu sumus incorpore: peregrinamur
adomino: ꝑfidem enim ambulamus ñꝑspẽm.¬

Expanded text:
es, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae . Ergo juvenis est qui pugnat contra ista; sed quamvis juvenis sit, cadit, nisi ille sit spes ejus cui clamat: Domine, spes mea a juventute mea. 8. In te cantatio mea semper. Numquid ex quo in te sperare coepi usque nunc? Sed, semper. Quid est, semper? Non tantum tempore fidei, sed et tempore speciei. Nunc enim quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
auiuentute. mea.Ideo patientia mea: qͥa
spes mea: An potius ideo spes mea: quia
patientia mea: Tribulatio ait apł̃s pati¬
entiam oꝑatur: patientia ꝓbationem:
ꝓbatio autem spem: spes uͦ ñ confundit.
Merito inde sꝑaui dñe: ñ confundar ineter¬
num. Dñe spes mea aiuuentute mea. An
uentute tua ds̃ spes tua: Nonne et apue¬
nitia tua: et abinfantia tua: Plane inqͥt.
Nam uide quid sequitur: Ne hoc putares
me ita dixisse spes mea aiuuentute mea.
quasi nichil ꝓfuerit ds̃ infantię uel pue¬
ritiȩ meȩ: audi qđ sequitur. Inte con¬
firmatus sum exutero. Audi adhuc:
Deuentre matris meȩ: tu es ꝓtector m̃s.
Quare gͦ aiuuentute mea: nisi exquo ce
pi inte sꝑare: Ante enim non inte sꝑa¬
bam: quamiuis tu fueris ꝓtector m̃s. qui
me saluum ꝑduristi adtempus. quo inte
discerem sꝑare: Aiuuentute autem mea
cȩpi inte sꝑare: ex quo me aduersus dia¬
bolum armasti. ut inꝓcinctu. exercitus

Expanded text:
a juventute mea. Ideo patientia mea, quia a juventute mea. Ideo patientia mea, quia spes mea: an potius ideo spes mea, quia patientia mea? Tribulatio, ait Apostolus, patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem, spes vero non confundit . Merito in te speravi, Domine; non confundar in aeternum. Domine, spes mea a juventute mea. A juventute tua, Deus spes tua? Nonne et a pueritia tua, et ab infantia tua? Plane, inquit. Nam vide quid sequitur, ne hoc putares ita me dixisse, Spes mea a juventute mea, quasi nihil profuerit Deus infantiae vel pueritiae meae; audi quod sequitur: In te confirmatus sum ex utero. Audi adhuc: De ventre matris meae tu es protector meus. Quare ergo, a juventute mea, nisi ex quo in te coepi sperare? Ante enim non in te sperabam; quamvis tu fueris protector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; ex quo me adversus diabolum armasti, ut in procinctu exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
legem preceriens iniquus ẽ. Non omnis in¬
iquus legem preterit Ubi enim non ẽ lex
ait apłs: nec preuaticatio: Qui gͦ legẽ ñ
acceꝑunt iniqui dici possunt . p̃uarica¬
tores diciñ possunt: ludicant᷑ utͥq scdm m̾ĩ¬
ta sua: s egoqͥde captiutate uolo libari ꝑglã¬
Ituam clamo
adte. Libera me de manu. peccatoris. Quid
ẽ demanu eius: De potestate eius. N ec
cũ seuit adducat ad consensionẽ: nec cũ
insidiatur ꝑsuadeat ad iniquitatẽ. De
manu legem pretereuntis et iniqui. Re¬
sponde illi Quid te queris liberari de
manu pretereuntis legem et iniqui: Noli
consentire: s si seuit patiens esto: tolera.
Sed qͥs te tolerat si deserat ille qui fit locꝰ
munitus: Quare gͦ dieo lib̃a me de ma¬
nu legẽ pretereuntis et iniqui: Quia ñ ẽ
inme ut patiens sim: s inte qui donas pa
Qm̃ tu es patientia mea dñe. Iam si patien¬
tia: recte & qđ sequitur. Oñe spes mea

Expanded text:
Legem praeteriens iniquus est, non omnis inLegem praeteriens iniquus est, non omnis iniquus Legem praeterit. Ubi enim non est Lex, ait Apostolus, nec praevaricatio . Qui ergo Legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores non possunt. Judicantur utrique secundum merita sua. Sed ego qui de captivitate volo liberari per gratiam tuam, clamo ad te: Libera me de manu peccatoris. Quid est, de manu ejus? De potestate ejus; ne cum saevit, adducat ad consensionem; ne cum insidiatur, persuadeat iniquitatem. De manu Legem praetereuntis et iniqui. Responde illi: Quid te quaeris liberari de manu Legem praetereuntis et iniqui? Noli consentire; sed si saevit, patiens esto, tolera. Sed quis tolerat, si deserat ille qui fit locus munitus? Quare ergo dico: Libera me de manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patiens sim, sed in te qui donas patQuoniam tu es patientia mea. Jam si patientia, recte et quod sequitur: Domine, spes mea
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Ergo usq infinem scłi erit hic iste ho¬
mo qui clamat apeccatis suis lib̃ari. etale¬
ge menbroꝵ repugnante legi mentis: dein¬
de inter peccata alioꝵs. inter quos necesse ẽ
ut uiuat usq ĩfinẽ. Sed duo habent genera
peccatores isti Alii sunt qui legem acceꝑ¬
unt: alii sunt qui ñ acceꝑunt: Om̃s pagani
legem ñ acceꝑunt: om̃s iudȩi et xp̃iani le¬
gem acceꝑunt: Ergo generale nomenẽ
peccator: aut legis transgressor. si accepit
legem: aut tantũmodo iniquus sine lege.
si legẽ ñ accepit: Deutroq genere loquitur
apłs: et dicit. Qui sine lege peccauerunt:
sine lege ꝑibunt: Et qui in lege peccauert̃.
ꝑlegem iudicabuntur: Iu autem qui int̃
utrumq genus gemis: dic deo qđ audis
inpsalmo: Ds̃ m̃s erue me demanu pec¬
catoris: Cuius peccatoris: De manu
pretereuntis legem et iniqui: Et quidem
et iniquus: legem preteriens: Non enim
ñ iniquus qui legem precerit: sed omnis

Expanded text:
tur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste hotur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste homo, qui clamat a peccatis suis liberari, et a lege membrorum repugnante legi mentis. Deinde inter peccata aliorum, inter quos necesse est ut vivat usque in finem. Sed duo habent genera peccatores isti: alii sunt qui Legem acceperunt, alii sunt qui non acceperunt; omnes Pagani Legem non acceperunt, omnes Judaei et Christiani Legem acceperunt. Ergo generale nomen est peccator; aut Legis transgressor, si accepit Legem; aut tantummodo iniquus sine Lege, si non accepit Legem. De utroque genere loquitur Apostolus, et dicit: Qui sine Lege peccaverunt, sine Lege peribunt; et qui in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur . Tu autem qui inter utrumque genus gemis, dic Deo quod audis in Psalmo: Deus meus, erue me de manu peccatoris. Cujus peccatoris? De manu Legem praetereuntis et iniqui. Est quidem et iniquus Legem praeteriens, non enim non iniquus qui Legem praeterit: sed omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quos laborat iste. qui decaptiuitate iam li¬
berandus est: istȩ qui iam clamat. infelix ego
hostes: Quo clamas: Adullum cui clama¬
tum ẽ ab occultis meis munda me: et ab
alienis parce seruo tuo: Ergo cum saluum
me fac dicitur abegritudine tua dicitur
interiore: id÷ abiniquitate tua. abea quia
captiuus es. abea qua adprimum homi¬
nem ꝑtines: ut inter primos captiuos ela¬
mes: Saluus aũt factꝰ ab iniquitate tua: uide
iam et deiniquitatib alienis. inter quos tͥ¬
iam necesse ẽ. uiuere. quo usq uita ista fini¬
atur: Ex quo usq: Ecce finitur tibi Nun¬
quid finitur ȩccłiȩ: nisi infine scłi: Iste au¬
tem unus homo. unitas. xp̃i: clamat has
uoces: Necesse ẽ. ergo. ut multi exeuntes.
de hoc corpore fideles: lam sint millã requi¬
em quam prestat ds̃ spiritib fidelium S
hic sunt adhuc menbra.xp̃i: inhis qui
in hac uita degunt. in his qui postea nascen¬

Expanded text:
quos laborat iste qui de captivitate jam liquos laborat iste qui de captivitate jam liberandus est; iste qui jam clamat: Infelix ego hostes: quo clamas? Ad illum, cui clamatum est: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo . Ergo, Salvum me fac cum dicitur, ab aegritudine tua dicitur interiore, id est ab iniquitate tua; ab ea qua captivus es, ab ea qua ad primum hominem pertines, ut inter primos captivos clames. Salvus autem factus ab iniquitate tua, vide jam et de iniquitatibus alienis, inter quos tibi necesse est vivere, quousque vita ista finiatur. Et quousque? Ecce finitur tibi: numquid finitur Ecclesiae. nisi in fine saeculi? Iste autem unus homo, unitas Christi, clamat has voces. Necesse est ergo ut multi exeuntes de hoc corpore fideles, jam sint in illa requie quam praestat Deus spiritibus fidelium: sed hic sunt adhuc membra Christi; in his qui in hac vita degunt, in his qui postea nascen
Abbreviated transcription (Latin):
fugium meum es du. Firmamentũ meũ
quid ẽ: ꝑte sum firmus: exte sum firmus.
Qm̃ fumamentum meum. et refugiũ icũ
es tu: ut fiam firmus exte sicubi fuero in¬
firmatus inme. refugiã adte. Firmum de
temptationes inimici: sed ibi ẽ. et humana
siagilitas: ibi ẽ adhuc prima captiuitas:
Ibi ẽ lex et inmenbris. repugnans legi mentis.
et captiuum uolens ducere inlege peccati.
Adhuc corpus qđ corrum pitur aggrauat a¬
nimam: Quantumlibet firmus sis ex grã
đi: quamdiu adhuc portas terrenum uas.
inquo thesaurus. ẽ di: aliquid etiam de ipso
uasa fictili. formidandum ẽ Ergo furmamen¬
tum meum es tu: ut firmus su in hoc scło.
aduersus om̃s temptationes S si multȩ st̃.
et curbant me refugium meũ estu. Ad hoc
enim confitebor infumitatem meam. ut sumn
timidus quasi lepus: quia spinis plenus tan¬
quam hericius: Et sicut in alio psalmo dicit᷑
catoris: Generaliter intellige peccatores. int̃

Expanded text:
fugium meum es tu. Firmamentum meum, fugium meum es tu. Firmamentum meum, quid est? Per te sum firmus, et ex te sum firmus. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: ut fiam firmus ex te, sicubi fuero infirmatus in me, refugiam ad te. Firmum ententationes inimici. Sed ibi est et humana fragilitas, ibi est adhuc prima captivitas, ibi est et lex in membris repugnans legi mentis, et captivum volens ducere in lege peccati : adhuc corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Quantumlibet firmus sis ex gratia Dei; quamdiu adhuc portas terrenum vas, in quo thesaurus est Dei, aliquid etiam de ipso vase fictili formidandum est . Ergo firmamentum meum es tu, ut firmus sim in hoc saeculo adversus omnes tentationes. Sed si multae sunt, et turbant me, refugium meum tu es. Ad hoc enim confitebor infirmitatem meam, ut sim timidus tanquam lepus, quia spinis plenus tanquam ericius. Et, ut in alio psalmo dicitur, catoris. Generaliter peccatores, inter
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. In locum munitum inquit esto michi.
ut saluum facias me Non ero saluus: nisi
inte. Nisi tu fueris requies mea: sanari non
poterit egritudo mea. Leua me aterra: inte
iaceam. ut surgam in locum munitum:
Quid munitius. eum adillum locũ confu¬
geris: Dicmͥ: quos aduersarios formidabi.
¶uis insidiabitur: et ꝑueniet adte: Nescio
qͥs dicitur de montis uertice clamasse. cũ
imperator cransiret. non de te loquor: it¬
specisse ile dicitur et dixisse. nec ego dete.
Contempserat imperatorem: cum insignib
armis. exercitu. potestate. Unde: De loco mu¬
nito: Si securus ille inalta terta: quomo¬
do tu meo a quo factum ẽ. cęlum et terra:
Esto mͥ in deum ꝓtectorem: et inlocum mu¬
nitum ut saluum facias me Ego si michi
alium elegero locum:saluus eẽ. non potero:
Elige certe homo: si inueneris munitiorem:
Non est ergo quo fugiatur abillo: nisi ad
illum: Si uis euadere iratum: fuge ad pla¬
catum: Qm̃ firmamentum meum: &re¬

Expanded text:
tuae. In locum munitum, inquit, mihi esto, tuae. In locum munitum, inquit, mihi esto, ut salvum facias me. Non ero salvus nisi in te: nisi tu fueris requies mea, sanari non poterit aegritudo mea. Leva me a terra; in te jaceam, ut surgam in locum munitum. Quid munitius? Cum ad illum locum confugeris, dic mihi quos adversarios formidabis? quis insidiabitur, et perveniet ad te? Nescio quis dicitur de montis vertice clamasse, cum imperator transiret, Non de te loquor: respexisse ille dicitur et dixisse, Nec ego de te. Contempserat imperatorem cum insignibus armis, et exercitu potente. Unde? De loco munito. Si securus ille in alta terra; quomodo tu in eo a quo factum est coelum et terra? Esto ergo mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum facias me. Ego si mihi alium locum elegero, salvus esse non potero. Elige certe, homo, si inveneris, munitiorem. Non est ergo quo fugiatur ab illo, nisi ad illum. Si vis evadere iratum, fuge ad placatum. Quoniam firmamentum meum, et re
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo dic dño: qđ audis inpsalmo: Inte sꝑaui
me aurẽ tuam: Et hȩc confessio ẽ humilita¬
tis. Qui dicit inclina adme: confitetur qͥa
iacet tanquam eger ꝓstratus medico stanti.
Deniq uide quia eger loquitur. inclina ad
me aurem tuam: Et saluum me fac: esto
ci ꝑueniant: ego enim me ꝓtegere ñpossũ.
Et pairum ẽ. inꝑtectorem: addidit. In locum
munitum: ut saluum me facias: In locum
munitum mͥ esto: tu esto locus munitus m̃s.
Ubi ẽ qđ abillo fugiebas adam. et te inter pa¬
radysi ligna abscondebas: Ybiẽ qđ eius fa¬
ciem formidabas: ad quem gaudere consue¬
ueras: Abisti: et peristiz Captiuadus es: &
ecce uisitaris: et ecce non dimitteris. Et ecce
dimittuntur nonaginta nouem oues in mon¬
tib: et queritur ouis ꝑdita: et ecce dicitur
de inuenta. mortuus erat et reuixit: ꝑierat.
et inuentus ẽ. Ecce ipse ds̃ factus ẽ locus re¬
fugii tui: qui primo factus ẽ. metus fuge

Expanded text:
Ergo dic Deo quod audis in Psalmo: In te speraErgo dic Deo quod audis in Psalmo: In te sperame aurem tuam. Et haec confessio est humilitatis. Qui dicit, Inclina ad me, confitetur quia jacet tanquam aeger prostratus medico stanti. Denique vide quia aeger loquitur: Inclina ad me aurem tuam, et salvum me fac. 5. vci perveniant, ego enim me protegere non possum. Et parum est, in protectorem; addidit, et in locum munitum, ut salvum facias me. In locum munitum mihi esto; tu esto locus munitus meus. Ubi est quod ab illo fugiebas, Adam, et te inter paradisi ligna abscondebas? Ubi est quod ejus faciem formidabas, ad quem gaudere consueveras ? Abiisti, et periisti: captivatus es, et ecce visitaris, et ecce non dimitteris; et ecce dimittuntur nonaginta novem oves in montibus, et quaeritur ovis perdita; et ecce dicitur de inventa ove: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . Ecce ipse Deus factus est locus refugii tui, qui primo erat metus fugae
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam ꝑpria mea. non tanquã ame¬
ipso michi data: sicut putabant illi qui
plitteram głabantur. et grãm respuebant
ut memineris qđ acceꝑis eam: et non eam
inuideas accipientib. Nam et ille pha¬
riseus tanquam adeo accepisset. dicebat:
grãs tibi ago. quia non sum sicut cęteri
homines. Quare: Inde enim te delectat
quia bonus es. qđ alter malus est: Demiq
qͥd addidit: Inusti raptores. adulteri:
sicut et publicanus iste: Hoc iam non est
exultare s. insuliare. Iile autẽ captiuus
nec ocłos adcelum audebat leuare: s ꝑcuti¬
ebat pectus suum dicens. Dñc: ꝓpicius esto
michi peccatori. Parum itaq est ut illud
qđ inte ẽ. bonum. agnoscas qđ adeo sit. nisi
ctiam inde de ñ extollas. suꝑ illum qui non¬
dum habet: qui fortasse cum acceꝑit tranᷤ¬
iet te: Quando enim erat saulus stepha¬
n lapidator: quam multi erant xp̃iani.
uersus est: om̃s qui se precesserant suꝑauit.

Expanded text:
tamen tanquam propria mea, non tanquam a metamen tanquam propria mea, non tanquam a meipso mihi data: sicut putabant illi qui per litteram gloriabantur, et gratiam respuebant.ut memineris quod acceperis eam, et non eam invideas accipientibus. Nam et ille Pharisaeus, tanquam a Deo recepisset, dicebat: Gratias tibi, quia non sum sicut caeteri homquia bonus es, quod alter malus est? Denique quid addidit? Injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste. Hoc jam non est exsultare, sed insultare. Ille autem captivus nec oculos ad coelum audebat levare; sed percutiebat pectus suum, dicens: Domine, propitius esto mihi peccatori . Parum itaque est, ut illud quod in te est bonum agnoscas quod a Deo sit, nisi etiam inde non te extollas super illum quid nondum habet; qui fortasse cum acceperit, transiet te. Quando enim erat Saulus Stephani lapidator , quam multi erant Christianversus est, omnes qui se praecesserant superavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nere uolueris: aut quid ẽ ꝑtinebis: Iam
ꝑtines: exclama: Quis me liberabit de
corpore mortis huius: Audiamus ergo
istum boc exclamantem:
s̃ inte speraui: dñe non con¬
fundar mȩternum: Iam con¬
fusus sum: uel ñ confundar
inȩternum: Quomodo enĩ
non est confusus eui dicit᷑:
Iuem fructum habuistis
tunc inhis inquib nunc
erubescitis: Quid gͦ fiet: ne confundamur
inȩternum: Accedite adeum et illumina¬
fusi estis inadam: recedite abadam. acce¬
dite adxp̃m: & iam non confundemini:
Inte sꝑaui dñe. non confundar inȩternum:
me me. Nonimea: sed intua: Si inmea
enim: ero exillis de quib ille ait. Ignorã
tua iusticia non inmea. Quia mea quid:
Precessit iniquitas: et cum ero iustus. tua
iusticia erit: quia iusticia mͥ abste data.
iustus ero Et sic erit mea. ut sit tua: id÷
abste mͥ data: Ineum enim credo qui iu¬
stificat impium: ut deputetur fides mea
adiusticiã Erit gͦ et sic iusticia mea. non

Expanded text:
nere volueris? aut quid est, pertinebis? Jam nere volueris? aut quid est, pertinebis? Jam pertines: exclama, Quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Audiamus ergo istum hoc exclamantem. 3. Deus, in te speravi; Domine, non confundar in aeternum. Jam confusus sum; vel non inim non est confusus, cui dicitur: Quem fructum habuistis in his, in quibus nunc erubescitis . Quid ergo fiet, ne confundamur in aeternum? Accedite ad eum, et illuminafusi estis in Adam: recedite ab Adam, accedite ad Christum, et jam non confundemini. In te speravi, Domine; non confundar in aeternum. me me. Non in mea, sed in tua; si enim in mea, ero ex illis de quibus ille ait: Ignoranttua justitia, non in mea. Quia mea quid? Praecessit iniquitas. Et cum ero justus, tua justitia erit: quia justitia mihi abs te data justus ero; et sic erit mea, ut tua sit, id est abs te mihi data. In eum enim credo qui justificat impium, ut deputetur fides mea ad justitiam . Erit ergo et sic justitia mea; non
Abbreviated transcription (Latin):
dñm nr̃m: Quare gͦ primi: Nam dictũ
quare captiui: Quantum arbitror. et hoc
elucet. qm̃ incomparatione filioꝵ ionadab
om̃is inobȩdientia culpata c̃. ꝑinobedien¬
tiam autem captiui facti sumus: quia ipse
adam nõbȩdiendo peccauit. Dictum est
autem abeodem apło. qđ et uerum ẽ: quia
om̃s mnadam moriuntur. inquo om̃s pec¬
cauerunt: Merito et primi ducti sunt cap¬
tiiii: quia primus homo deterra terrenus:
scd̃s homo de celo cȩlestis: Qualis terrenus:
tales etderreni. Et qualis cęlestis:tales etcȩ¬
lestes: Sicut portaiuimꝰ imaginẽ terreni:
portemus et imaginem eius qui de eȩlo est.
Primus homo captiuos nos fecit: scd̃s homo
nos decaptiuitate liberauit: Sicut enim in
adam om̃s moriuntur: sic et inxp̃o omnes
ꝑcordis fidem: Non erat inpotestate tua
ut ñ nascereris deadam: ẽ inpotestate tua
ut credas inxp̃m: Quantum cunq ergo
adprimum homintum ꝑtinere uolueris:
adeaptiuitatem ꝑtinebis Et quid. ẽ ꝑti¬

Expanded text:
m . Quare ergo primi? Nam dictum est, quare captivi. Quantum arbitror, et hoc elucet. Quoniam in comparatione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inobedientiam autem captivi facti sumus, quia ipse Adam non obediendo peccavit. Dictum est autem ab eodem Apostolo, quod et verum est, quia « omnes in Adam moriuntur, in quo omnes peccaverunt » . Merito et « primi ducti sunt captivi: » quia « primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis; qualis coelestis, tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est. » Primus homo captivos nos fecit; secundus homo nos de captivitate liberavit. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes tur per cordis fidem. Non erat in potestate tua ut non nascereris ex Adam; est in potestate tua ut credas in Christum. Qantumcumque ergo ad primum hominem pertinere volueris, ad captivitatem pertinebis. Et quid est, perti
Abbreviated transcription (Latin):
res tuos: Yterq ur̃m: altero ur̃m indiget: Itaq
seruus: Audi uerum dñm: cuius uerus es ser¬
uus: Bixi dño: ds̃ m̃s es tu. Quare tu dñs. Qm̃
egenus et pauꝑ. Sece egenus et pauꝑ: pascat
dõ: subleuet ds̃. adiuuet ds̃: Ds̃ inquit adiu¬
ua me Aduitor m̃s et erutor m̃s estu dñe:
ne tardaueris: Tu adiutor et erutor. indigeo
auxilio: adiuua: implicitus sum. erue. Ne¬
mo enim eruet de implicationib nisi tu.
Curumstant nos nexus diuersarũ eurarum:
hinc atq inde dilaniamur. quasi spinis &
sepib. Ambulamus angustam uiã: fortas¬
se hesimus insepib: dicamus deo tu es era¬
tor m̃s. Pui ostendit angustam uiam: fec̃
ut sequeremur. Hȩc uox ꝑseueret in nob fĩs.
quantumcũq hic iuxerimus. quantũq hic
ꝓfecerimus: nemo dicat sufficit mͥ iustus
sum. Qui dixit remansit inuia: ñ nouit ꝑ¬
uenite: Nbi dixetit sufficit hesit ibi. Atten¬

Expanded text:
res tuos: uterque vestrum altero vestrum indiget. Itaque res tuos: uterque vestrum altero vestrum indiget. Itaque servus. Audi verum Dominum, cujus verus es servus: Dixi Domino: Deus meus es tu. Quare tu Dominus? Qegenus et pauper. Ecce egenus et pauper; pascat Deus, sublevet Deus, adjuvet Deus: Deus, inquit, adjuva me. 8. Adjutor et erutor meus es tu, Domine; ne tardaveris. Tu adjutor et erutor: indigeo auxilio, adjuva; implicatus sum, erue. Nemo enim eruet de implicationibus, nisi tu. Circumstant nos nexus diversarum curarum; hinc atque inde dilaniamur quasi spinis et sepibus, ambulamus angustam viam; fortasse haesimus in sepibus: dicamus Deo, Tu es erutor meus. Qui ostendit angustam viam , fecit ut sequeremur. Haec vox perseveret in nobis, fratres Quantumcumque hic vixerimus, quantumcumque hic profecerimus, nemo dicat: Sufficit mihi; justus sum. Qui dixerit, remansit in via, non novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ peccata: iam cȩpi sequi p̾cepta di: ad huc
tamen egenus et pauꝑ. Unde adhuc egenus
et pauꝑ: Quia uideo aliã legẽ inmenbris
meis repugnantem legi mentis meȩ: Unde
egenus & pauꝑ: Quia beati qui esuriunt
et sitiunt iusticiã. Adhuc esurio: adhuc si¬
tio: saturitas mea dilata ẽ. ñ ablata. Ego uͦ
egenus et pauꝑ: Os̃ adiuua me. Inde cȩp̃.
Ds̃ inadiutorium meum intende: ds̃ adiuua
me. Rectissimȩ et lazarus adutus interpreta¬
ri dicitur. ille egenus et pauꝑ: quia allatus ẽ.
insinum abrahȩ. et gerit typum eccłiȩ dĩ. ec
cłie di: que semꝑ confiteri debet adiutoriodĩ
sibi opus esse: hoc ẽ uerum: hoc ẽ. pium. Diri
eges: Ille non eget nr̃i: nos egemus ipsius: id̾o
uerus dñs. Nam tu non ualde uerus dñs sex¬
ui tui: ambo homines: ambo egentes deo.Si
autem putas egere tui seruum tuũ. ut des
panem: eges & tu serui tui. ut adiuuet labo¬

Expanded text:
mihi peccata; jam coepi sequi praecepta Dei: adhuc mihi peccata; jam coepi sequi praecepta Dei: adhuc tamen egenus et pauper. Unde adhuc egenus et pauper? Quia video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Unde egenus et pauper? Quia, Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam . Adhuc esurio, adhuc sitio: saturitas mea dilata est; non ablata. Ego vero egenus et pauper; Deus, adjuva me. Unde coepit, Deus in adjutorium meum intende; Deus, adjuva me. Rectissime et Lazarus Adjutus interpretari dicitur; ille egenus et pauper, qui ablatus est in sinum Abrahae : et gerit typum Ecclesiae Dei, quae semper confiteri debet adjutorio sibi opus esse. Hoc est verum, hoc est pium. Dixi eges . Ille non eget nostri; nos egemus ipsius: ideo verus Dominus. Nam tu non valde verus dominus servi tui; ambo homines, ambo egentes Deo. Si autem putas egere tui servum tuum, ut des panem; eges et tu servi tui, ut adjuvet labo
Abbreviated transcription (Latin):
salutare suum. quasi se ipsi saluent: ñ quasi
salutare hominis. tanquã abillo saluent.
Nolite inquit confidere inprincipib: et infi¬
liis hominum inquib non ẽ salus. Quare
hoc: Dñi ẽ salus: et suꝑ populum tuũ be¬
nedictio tua: Ergo semꝑ magnificetur dñs:
Qui hoc dicunt: Qui diligunt salutare tu
nusquam tu: In illo aliquid: inme nichib
Si autem millo: quicqͥd ego. ille non ego. Tu
ergo quid: Ego uero egenus et paup:
Ille diues: ile habundans: ille nulliꝰ indigẽs.
Ecce lumen meum: ecce unde illuminor:
qm̃ clamo. tu illuminabis lucernã meam
dñe: ds̃ m̃s illuminabis tenebras meas. Do¬
minus soluit compeditos: dñs erigit eli¬
sos: dñs sapientes facit cȩcos: dñs custodit
ꝓselitos. Quid gͦ tu : Ego uero egenus &
pauꝑ: Ego tanquam pupulus: anima mea
tanquam uidua destituta. et desolata: au¬
xilium quero: semꝑ infirmitatem meã con¬
fiteor Ego uero egenus et pauꝑ: Bonata sun

Expanded text:
salutare suum, quasi se ipsi salvent; non quasi salutare suum, quasi se ipsi salvent; non quasi salutare hominis, tanquam ab illo salventur. Nolite, inquit, confidere in principes, et in filios hominum, in quibus non est salus . Quare hoc? Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua . Ergo, Semper magnificetur Dominus. Qui hoc dicunt? Qui diligunt salutare tuunusquam tu? In illo aliquid, in me nihil: si autem in illo quidquid ego; ille, non ego. Tu ergo quid? Ego vero egenus et pauper sum. Ille dives, ille abundans, ille nullius indigens. Ecce lumen meum, ecce unde illuminor; quoniam clamo: Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas . Dominus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos; Dominus custodit proselytos . Quid ergo tu? Ego vero egenus et pauper. Ego tanquam pupillus; anima mea tanquam vidua destituta et desolata: auxilium quaero; semper infirmitatem meam confiteor. Ego vero egenus et pauper. Donata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et enim cũ te uocaret errantem. magnifican¬
dus erat dñs: cum tibi confitenti peccata di¬
muteret. magnificandus erat dñs. Modo iã
audiens uerba eius. expisti ꝓficere: iustifica¬
tus es: ꝑuenisti ad quandam uirtutis excel¬
lentiã: dignum ẽ. ut et tu aliquando ma¬
gnificeris: Dicant semꝑ: magnificetur dñs:
Peccator es: magnificetur ut uocet. Confite¬
ris: magnificetur ut ignoscat. lam iuste ui¬
uns: magnificetur ut regat. ꝑ seueras usq in
finem: magnificetur ut głificet: Semꝑ gͦ
magnificetur dñs. Hoc dicant iusti: hoc
dicant qui querunt eum. Quisquis hoc non
dicit: non querit eum: Ecce magnificetur
dñs: exultent et iocundentur om̃s qui que¬
runt eum: et dicant semꝑ magnificet᷑ dñs.
qui diligunt salutare eius: Abillo ẽ. enim
se confitetur sanatũ: fuisse confitetur egro¬
tum: Dicant gͦ semꝑ magnificet᷑ dñs: qui
diligunt salutare tuũ. Qui diligunt non

Expanded text:
Etenim cum te vocaret errantem, magnificanEtenim cum te vocaret errantem, magnificandus erat Dominus; cum tibi confitenti peccata dimisit, magnificandus erat Dominus: modo jam audiens verba ejus coepisti proficere, justificatus es, pervenisti ad quamdam virtutis excellentiam; dignum est ut et tu aliquando magnificeris. Dicant: Semper magnificetur Dominus. Peccator es; magnificetur ut vocet: confiteris; magnificetur ut ignoscat: jam juste vivis; magnificetur ut regat: perseveras usque in finem; magnimagnificetur Dominus. Hoc dicant justi: hoc dicant, qui quaerdicit, non quaerit eum. Ecce, magnificetur Dominus. Exsultent et jucundentur omnes qui quaerunt eum; et dicant, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare ejus. Ab illo est enim se confitetur sanatum, misse se confitetur aegrotum. Dicant ergo, Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum: non
Abbreviated transcription (Latin):
et predicari innomine eius penitentiam.
et remissionem peccatoꝵ. ꝑom̃s gentes.
incipientib abiherłm. Habes uocem pa¬
storis tui:noli sequi uocem alienoꝵ. Et fu¬
rem nontimebis: si uocem pastoris fueris
secutus. Inde autẽ sequeris: Si nec cuiqͣ
hominum dixeris. quasi eius mertto. euge
euge: nec tibi dici cum gratulatione. au¬
dieris: ne oleo peccatoris pinguescat cap̃
tuum Exultent et iocundentur inte om̃s
qui quernt te: Et dicant. Qͥd diceñ
qui exultant: Semꝑ magnificetur dñs:
Dicant hoc om̃s qui exultant: et qui queit̃
te. Quid: Semꝑ magnificetur dñs: Qui
diligunt salutare tuum: Non tantũ ma¬
gnificetur dñs: s etiam semꝑ. fece errabas:
et auersus abeo eras: Noeauit te: magnificet᷑
dñs : Eece inspirauit tͥ confessionẽ pecca¬
toꝵ. Confessus es: dedit ueniã: magnifi¬
cetur dñs. Iam cȩpisti iustȩ uiuere: iã pu¬
to quasi iustum ẽ ut et tu magnificeris:¬

Expanded text:
et praedicari in nomine ejus poenitentiam et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Habes vocem pastoris tui; noli sequi vocem alienorum : et furem non timebis, si vocem pastoris fueris secutus. Unde autem sequeris? Si nec cuiquam hominum dixeris, quasi ejus merito, Euge, euge; nec cum gratulatione audieris, ne oleo peccatoris pinguescat caput tuum . Exsultent, et jucundentur in te, omnes qui quaerunt te; et dicant. Quid dicant qui exsultant? Semper magnificetur Dominus. Dicant hoc omnes qui exsultant et quaerunt te. Quid? Semper magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum. Non tantum magnificetur Dominus, sed etiam semper. Ecce errabas, et aversus ab eo eras: vocavit te; magnificetur Dominus. Ecce inspiravit tibi confessionem peccatorum: confessus es, dedit veniam; magnificetur Dominus. Jam coepisti juste vivere; jam puto quasi justum est ut et tu magnificeris
Abbreviated transcription (Latin):
adeam: Quesiuit eam: reportauit inhume
se. qͥ prior quesiut contempnentem se. &
non querentem se: Iam ergo quere eum. qͥ¬
prior quesiuit de. fac qđ ait. Que sunt oueᷤ
meȩ uocem meã audient: et secuntur me.
Si ergo queris eum qui quesiuit te. et ouis
fact᷑a es eius. et audis uocem pastoris tui.
et sequeris eum: uide quid tͥ de se ostendit.
qͥd decorꝑe suo. ne inipso errares: ne inec¬
cłia errares: ne qͥs tͥ diceret. xp̃e ẽ. qui ñ¬
dixerunt carnem ñhabuisse. xp̃m: et ñ in
corpore suo surrexisse. xp̃m: Noli sequi
uoces eoꝵ: audi uocem ipsius pastoris.
qui indutus ẽ. carne. ut quereret ꝑditam
carnẽ. Resurrerit & ait. Palpate et uidete.
quia sp̃s carnem etossa non habet: sicut
me uidetis haberez Ostendit se tibi: uocẽ
eius sequere. Ostendit et ȩccłiam: ne quis
de fallat nomine eccłiȩ: Oportebat inqͥt
xp̃m pati. et resurgere amortiuis tercia die:

Expanded text:
ad eam; quaesivit eam, reportavit in humead eam; quaesivit eam, reportavit in humese, qui prior quaesivit contemnentem se, et non quaerentem se? Jam ergo quaerere eum ris suis. Fac quod ait: Quae sunt oves meae, vocem meam audiunt, et sequuntur me . Si ergo quaeris eum qui prior quaesivit te, et ovis facta es ejus, et audis vocem pastoris tui, et sequeris eum; vide quid tibi de se ostendit, quid de corpore suo, ne in ipso errares, ne in Ecclesia errares, ne quis tibi diceret: Christus est, qui ndixerunt carnem non habuisse Christum, et non in corpore suo resurrexisse Christum: noli sequi voces eorum. Audi vocem ipsius pastoris, qui indutus est carne, ut quaereret perditam carnem. Resurrexit, et ait: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Ostendit se tibi; vocem ejus sequere. Ostendit et Ecclesiam; ne quis te fallat nomine Ecclesiae: Oportebat, inquit, Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die,
Abbreviated transcription (Latin):
hominum: ut uere laudaret᷑ inxp̃o. noluit
se laudari ꝓxp̃o: dicentibq quib dam ego
sum pauli: respondit inlibtate dñi. Nun¬
quid paulus crucifixus ẽ. ꝓuobis: aut in
nomine pauli baptirati estis: Ergo dicant
martyres. in ꝑsecutione etiam adulantiũ:
auertantur statim erubescentes qui dicus
tur et erubescunt om̃s. siue qui querunt
animam meã. siue qui cogitant mͥ mala.
siuie qui ꝑuersa et simulata benuolentia.
lingua uolunt emollire qđ feriant: cum fu¬
erint et ipsi auersi et confusi quid fiet Eox¬
ultent et iocundentur inte. non inme: non
inillo. aut in illo: sed inquo facti sunt lux qͥ
fuerunt tenebrȩ fxultent et iocundentur
inte om̃s qui querunt te: Aliud ẽ querere
dm̃. aliud quetere hominẽ. Iocundentur qͥ
querunt te: Non iocundabuntur gͥ qui que¬
runt se: qͦs prius quesisti ante quã quere¬
rent te.Nondum enim querebat. ouis illa
pastorem: ab errauerat agrege. et descendit

Expanded text:
hominum, ut vere laudaretur in Christo, noluit hominum, ut vere laudaretur in Christo, noluit se laudari pro Christo; dicentibusque quibusdam, Ego sum Pauli, respondit in libertate Domini, Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ergo dicant martyres in persecutione etiam adulantium, Avertantur statim erubescentes qui dicunttur, et erubescunt omnes; sive qui quaerunt animam meam, sive qui cogitant mihi mala, sive qui perversa et simulata benevolentia, lingua volunt emollire quod feriant; cum fuerint et ipsi aversi et confusi, quid fiet? Exsultent, et jucundentur in te: non in me, non in illo, aut in illo; sed in quo facti sunt lux qui fuerunt tenebrae. Exsultent, et jucundentur in te, omnes qui quaerunt te. Aliud est quaerere Deum, aliud quaerere hominem. Jucundentur qui quaerunt te. Non jucundabuntur ergo qui quaerunt se, quos prior quaesisti antequam quaererent te. Nondum quaerebat ovis illa pastorem; aberraverat a grege: et descendit
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ uos sinat temptari. supra quã potestis.
Audistis ingressum: audite exitum: Sed fa¬
ciet cum temptatione etiam exitum: ut pos¬
sitis tolerare. Ergo et illi auertantur statim
erubescentes: qui dicunt michi euge euge.
Quare enim me laudant: Laudent dm̃: Quis
enu ego sum. ut lauder inme: Aut quid
ego feci: Quid habeo qđ non accepi: Si ñ¬
accepisti inquit: qͥd głaris quasi non acceꝑis:
Auertant gͦ statim & erubescentes: qui dicuns
m euge euge. Tali oleo pingue factum ẽ ca¬
put hereticoꝵ: cum dicunt. Ego sũ. ego sũ:
et dicitur ulis tu dñc. Acceꝑunt euge euge:
secuti sunt euge euge: facti sunt duces cȩci.
cccoꝵ sequentiũ. Aꝑtissimis uocib donato
dicuntur ista cantica. euge euge. dux bone.
dux p̃clare: et ñ dixit ille auertantur statim
et erubeseant. qͥ dicunt mͥ euge euge: nec eos
corrigere uoluit ut xp̃o dicerent. dux bone
dux preclare. At uͦ apłs reformidans euge

Expanded text:
qui non vos sinat tentari supra quam potestis. qui non vos sinat tentari supra quam potestis. Audisti ingressum; audi et exitum: Sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis tolerare . Ergo et illi avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Quare enim me laudant? Laudent Deum. Quis enim ego sum, ut lauder in me? aut quid ego feci? quid habeo quod non accepi? Si accepisti, inquit, quid gloriaris quasi non acceperis ? Avertantur ergo statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Tali oleo pingue factum est caput haereticorum , cum dicunt, Ego sum, ego sum, et dicitur illis: Tu, Domine. Acceperunt Euge, euge; secuti sunt Euge, euge: facti sunt duces caeci caecorum sequentium . Apertissimis vocibus Donato dicuntur ista cantata: Euge, euge, dux bone, dux praeclare. Et non dixit ille, Avertantur statim, et crubescant qui dicunt mihi: Euge, euge; nec eos corrigere voluit, ut Christo dicerent: Dux bone, dux praeclare. At vero Apostolus reformidans Euge
Abbreviated transcription (Latin):
formatũ. ẽ: accedit ignis & firmat. Unde il¬
le dicebat inpassione. Aruit tanquã testa
uutus mea: Passio quippe etcaminus tri¬
bulationis: fecerat fortiorẽ. Rursus si lau¬
daris abadulantib et assentantib et an¬
niuis eis ueluti emens oleũ. ñtecũ portans.
sic̃ quinq uirgines insipientes: erit caminꝰ
fracture tuȩ. etiam os laudantium te. Sed
sine his ñ possumus. Necesse ẽ ut intremꝰ
inhec et exeamus inde: intremus inuitu¬
perationẽ aliquam maloꝵ et imꝓboꝵ. in¬
tremus in assentationẽ aliquã adulatorum:
s exire inde opus ẽ. Rogemus eũ de quo die¬
tum ẽ. custodiat dñs introitum tuũ etexi¬
tum tuũ: ut intrans integer. sic exeas inte¬
ger: Ait enim apłs. fidelis ẽ ds̃: qͥ non ꝑa
titur uos demptari supra quã potestis Ecce
habes ingressum. Non dixit ñ temptemin:
Q ui enim n temptatur: ñ ꝓbatur. Et quis̃
ꝓbatur. ñ ꝑficit. Quid gͦ optauit: Fidelis ds̃

Expanded text:
formatum est, accedit ignis ut firmet. Unde ilformatum est, accedit ignis ut firmet. Unde ille dicebat in passione: Aruit sicut testa virtus mea . Passio quippe et caminus tribulationis fecerat fortiorem. Rursus si lauderis ab adulantibus et assentantibus, et annueris eis, veluti emens oleum, non tecum portans, sicut quinque virgines insipientes ; erit caminus fracturae tuae etiam os laudantium te. Sed sine his non possumus; necesse est ut et intremus in haec, et exeamus inde: intremus in vituperationem aliquam malorum et improborum, intremus et in assentationem aliquam adulatorum; sed exire inde opus est. Rogemus eum de quo dictum est, Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum ; ut intrans integer, sic exeas integer. Ait enim et Apostolus: Fidelis est Deus, qui non vos sinat tentari supra quam potestis. Ecce habes ingressum. Non dixit, Non tentemini: qui enim non tentatur non probatur; et qui non probatur, non proficit. Quid ergo optavit? Fidelis Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
da sua: auertantur retrorsũ et erubescant:
audiant abapło postea dicente: Quẽ autẽ
fructum habuistis aliquando inquib nẽ
erubescitis: Quid sequit᷑: Auertantur
statim et erubescentes: qͥ dicunt mͥ euge eu¬
ge. Duo sunt genera ꝑsecutoꝵ: uituꝑ antiũ
et adulantium: Plus ꝑsequitur lingua ad¬
ulatoris: quã manus interfectoris: Nam et
ipsam caminum dixit scriptura. Certe cũ
de ꝑsecutione loqueretur. scriptura: dixit. Tan¬
quam aurum infornace ꝓbauit eos de mar¬
tẏrib interfectis: et sic̃ holocausti hostiã ac¬
cepit eos: Audi qͥa et lingua adulantium
ialisest. ꝓbatio inquit argenti et auri: ignis.
Nir autem ꝓbatur. ꝑos laudantium eũ. Ignis
ille: ignis iste: De utroq te saluũ oportet
exire: fregit te reprehensor: factus es inforna¬
ce canquam uas fictile: formauit te uerbũ:
et uenit temptatio tribulationis: illud qđ
formatum õ oportet ut coquatur. Si bene

Expanded text:
da sua, avertantur retrorsum, et erubescant. da sua, avertantur retrorsum, et erubescant. Audiant ab Apostolo postea dicente: Quem autem fructum habuistis aliquando in quibus nunc erubescitis ? 5. Quid sequitur? Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Duo sunt genera persecutorum; vituperantium, et adulantium. Plus persequitur lingua adulatoris, quam manus interfectoris; nam et ipsam caminum dixit Scriptura. Certe cum de persecutione loqueretur Scriptura, dixit: Tanquam aurum in fornace probavit illos, de martyribus interfectis, et sicut holocausti hostiam accepit illos . Audi quia et lingua adulantium talis est: Probatio, inquit, argenti et auri ignis; vir autem probatur per os laudantium eum Ignis ille, ignis et iste; de utroque te salvum oportet exire. Fregit te reprehensor, fractus es in fornace tanquam vas fictile. Formavit te verbum, et venit tentatio tribulationis: illud quod formatum est, oportet ut coquatur; si bene
Abbreviated transcription (Latin):
quã nullus ȩdificaretur eccłia: paulo post
loante beatus es symon bariona. qͥa ñ tibi
reuelauit caro et sangius. s pat̃ m̃s qui est
incelis: modo repente redi post me sathanaᷤ.
Quid. ẽ. redi post me: Sequere me. Precedere
me uis. consilium m dare uis: melius ẽ ut
consilium meum sequatis: Hoc ẽ. redi retro:
redi post me. Antecedentem compescit ut
retro redeat: & appellat sathanan. quia
uult precedere dñm: Paulo ante beatus:
mͦ sathanas. Ynde paulo ante beatus:Qa
non dibi inquit reuelauit caro et sanguis:
s pat m̃s qui ẽ incelis: Unde mͦ sathanas:
Quia ñ sapis inquit quȩ sunt dĩ: sed quȩ st̃
hominum: Qui ergo uolumus recte cele¬
brare natalicia martyrum: desideremus
imitationem martỹrum: ne uelimus pre¬
cedere martyres: et melioris consilii nob uideri
esse quia euitamus passiones. ꝓiusticia et ꝓ
fide. quas illi neuitauerunt: Ergo uu qui
cogitant mala. et inluxuria enutriunt cor¬

Expanded text:
ra quam fabricaretur Ecclesia, paulo post ra quam fabricaretur Ecclesia, paulo post lo ante, Beatus es, Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est: modo repente, Redi post me, satana. Quid est, Redi post me? Sequere me. Praecedere me vis, consilium mihi dare vis; melius est ut consilium meum sequaris: hoc est, Redi retro, redi post me. Antecedentem compescit, ut retro redeat; et appellat satanam, quia vult praecedere Dominum. Paulo ante, Beatus: modo, Satanas. Unde paulo ante, Beatus? Quia non tibi, inquit, revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Unde modo, Satanas? Quia non sapis, inquit, quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Qui ergo volumus recte celebrare natalitia martyrum, desideremus imitationem martyrum; ne velimus praecedere martyres, et melioris consilii nobis videri esse, quia evitamus passiones pro justitia et pro fide, quas illi non evitaverunt. Ergo illi qui cogitant mala, et in luxuria nutriunt cor
Abbreviated transcription (Latin):
runt animam meã: sic & nunc auertant᷑
retrorsum et erubescant. qui cogitant mͥ
mala Quare: Ut non precedant: s sub
sequantur: Qui enim reprehendit xp̃ia¬
nam religionem. et consilio suo uult uiuere.
quasi precedere uult. xp̃m. ut ille udelicet
errauerit. et inualidus infirmusq fuerit.
qͥuel uoluerit pati inter manus iudeoꝵ ut
potuerit: ille autem recordatus sit cauers
ista omnia declinans mortẽ. mentiens ⁊̃
niqnͤ moriatur: interficiens animã suam
ut uiuat corpore: magni consilii pruden¬
tisq sibi uidetur: precedit reprehendens
xp̃m: ueluti antecedit. xp̃m Credat IN
modo ꝑsecutorib cogitantib mala: dixit
hoc ipse dñs petro: Precedere quippe qͦdam
loco petrus uoluit dñm: Loquebatur enim
saluator de passione sua: quam si ñsuscepis¬
set. nos salui nessemus: Et petrus qͥ paulo
ante eum confessus fuerat filium dĩꝰ et in
illa confessione appellatus erat petra. supͣ¬

Expanded text:
runt animam meam; sic et nunc, Avertantur runt animam meam; sic et nunc, Avertantur retrorsum, et erubescant qui cogitant mihi mala. Quare? Ut non praecedant, sed sequantur. Qui enim reprehendit christianam religionem, et consilio suo vult vivere, quasi praecedere vult Christum; ut ille videlicet erraverit, et invalidus infirmusque fuerit, qui vel voluerit pati inter manus Judaeorum, vel potuerit: ille autem cordatus sit cavens ista omnia, declinans mortem, mentiens etiam inique ne moriatur, interficiens animam suam ut vivat corpore, magni consilii prudentisque sibi videtur. Praecedit reprehendens Christum; veluti antecedit Christum: credat in modo persecutoribus cogitantibus mala, dixit hoc ipse Dominus Petro. Praecedere quippe quodam loco Petrus voluit Dominum. Loquebatur enim Salvator de passione sua, quam si non suscepisset, nos salvi non essemus; et Petrus qui paulo ante eum confessus erat Filium Dei, et in illa confessione appellatus erat Petra, sup
Abbreviated transcription (Latin):
Prorsus tempora sunt inȩccłia ꝑsecutione
distincta: sequere sequentia: factus ẽ im¬
petus in eccłia: quando reges ꝑsequebant̃.
Et quia predicti erant reges & ꝑsecuturi &
credituri: impleto uno. utiq alterum se¬
quebatur: factum ẽ. et illud qđ̃ consequẽs
fuit: crediderunt reges: data ẽ. pax eccłie
Cȩpit eẽ. inculmine dignitatis eccłia. etiã
inhac terra. etiam inhac uita: s non deẽ
fremitus ꝑsecutoꝵ. Impetus suos ad cogi¬
tationes uerterunt: Inillis cogitationib
tanquã inuisco ligatus ẽ diabolus: fremit
et ñ erumpit: Dictum ẽ enim de his tem¬
porib eccłiȩ. peccator udebit et irascetur:
Et quid faciet: Nunquid qđ ptimo: At¬
trahe: liga. ꝑcute. Non facit hoc Quid gͦ:
Dentib suis fremet & tabescet. Et his tanquã
irascitur martyr: & tamen phis orat mar¬
tyr. Quomͦ enim bene optauit illis de qͥb
dixit confundantur & reuereantur qͥ que¬

Expanded text:
Prorsus tempora sunt in Ecclesia persecutionis Prorsus tempora sunt in Ecclesia persecutionis distincta sequentia. Factus est impetus in Ecclesiam, quando reges persequebantur: et quia praedicti erant reges et persecuturi et credituri, impleto uno, utique alterum sequebatur. Factum est et illud quod consequens fuit; crediderunt reges, data pax est Ecclesiae, coepit esse in culmine dignitatis Ecclesia, etiam in hac terra, etiam in hac vita: sed non deest fremitus persecutorum; impetus suos ad cogitationes verterunt. In illis cogitationibus tanquam in abysso ligatus est diabolus; fremit, et non erumpit. Dictum est enim de his temporibus Ecclesiae: Peccator videbit, et irascetur. Et quid faciet? Numquid quod primo? Attrahe, liga, percute. Non facit hoc. Quid ergo? Dentibus suis frendet, et tabescet . Et his tanquam irascitur martyr; et tamen pro his orat martyr. Quomodo enim bene optavit illis de quibus dixit, Confundantur, et revereantur qui quae
Abbreviated transcription (Latin):
dicta deinimicis martyrum: Saulus ille
qui step hanum psecutus ẽ. confusus est
et reueritus: Anhelabat cedes: querebat qͦs
attraheret et necaret. Audita desuꝑ uoce
saule saule quid me ꝑsequeris. confusꝰ &
ꝓstratus ẽ: et erectus ẽ. adobediendũ: qui
inflaminatus uenerat ad ꝑsequendum.
Hoc gͦ optant martyres inimicis siuis: con¬
fundantur et reuereant᷑ Quandiu enim
ñconfunduntur et ñ reuerentur: necesse
ẽ facta sua defendant. Gloriosi sibi uiden¬
tur quia tenent: qͥa ligant. quia uerb̾ant.
quia occidunt. quia saltant. quia iN¬
sultant: De his omnib factis aliquando con¬
fundantur & reuereantur necesse ẽ nec iam
hec inimicis nr̃is: securi optemus: Eece
ego dixi et uobiscum dixerim: om̃s qui
adhuc saltant etcantant. & insultant mai¬
Tẏrib: confundantur & reuereantur: Ali¬
quando inhis pariẽtib tundant confusi
Primo fuit impetus ꝑsequentium: modo
remansit maliuolentia cogitantium:

Expanded text:
dicta de inimicis martyrum. Saulus ille dicta de inimicis martyrum. Saulus ille qui Stephanum persecutus est, confusus est et reveritus. Anhelabat caedes, quaerebat quos attraheret et necaret: audita desuper voce, Saule, Saule, quid me persequeris? confusus et prostratus est, et erectus ad obediendum qui inflammatus erat ad persequendum . Hoc ergo optant martyres inimicis suis: Confundantur, et revereantur. Quamdiu enim non confunduntur et reverentur, necesse est facta sua defendant; gloriosi sibi videntur, quia tenent, quia ligant, quia verberant, quia occidunt, quia saltant, quia insultant: de his omnibus factis aliquando confundantur, et revereantur. Si enim haec inimicis nostris; securi optemus. Ecce ego dixi, et vobiscum dixerim: omnes qui adhuc saltant et cantant et insultant Martyribus, confundantur, et revereantur; aliquando in his parietibus tundant confusi nt mihi mala. Primo fuit impetus persequentium; modo remansit malevolentia cogitantium.