comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam nunquã p̃cipites ẽẽ de¬
bemtus. ne temere indiscussa iudice¬
mus: ne q̃libet mala audita nos
moueant. ne passim dict̾a sine ꝓba¬
tione credam᷑. Qͦd ꝓfect̾o ꝑpetrare
ꝑtimescimꝰ: si auct̾oris nr̃i subtilius
fact̾a pens amꝰ. Ipse qͥppe ut nos a p̃¬
cipitisententie ꝓlatione cõpesceret:
cumomnia nuda ce aꝑta sint ocłis
eiꝰ. mala tam̃ sodomȩ noluit audita

Expanded text:
sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus, quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensamus. Ipse quippe ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita
Abbreviated transcription (Latin):
corum aggrauatũ ẽ nimis. Descen¬
dam ⁊ uidebo utrum clamorem qui
uenit adme oꝑe ꝯpleuerint: anñ¬
culpa in acc̾ione. Pecc̃muͦ etiam cũ
clamore ẽ: culpa cum lib̾tate. Om
cur ante ꝓbationem qͣsi dubitat:
n̾ut gͣuitatis nob̃ exemplum ꝓpo¬
nat. ne mala hoĩum ante p̃fuma
los ad cognoscenda mala descen
dit. moxq facinorosos ꝑcutit: &
ille patiens. ille mitis. de qͦ serip
tum ẽ. dñs patiens ẽ redditor. in
tanto crimine inuolutos inueni¬
ens. qͣsi patientiam p̃t̾misit. ⁊ diẽ
extreim iudicii expectare ad uindi¬
ct̾am noluit: s eos igne tudicii an¬
te iudicii diem p̃uenit. Cece malũ
⁊ quasi cum difficultate credidit
cum audiuit. ⁊ tnsine darditate ꝑ¬
cussit: eum uerum eognoscendore¬
perit: ut nob uidelicet daret exem¬
plum qͦd maiora crimina ⁊ tarde
credenda sunt cum audiunt᷑: et
citiꝰ pumenda cum ueracit̃ agno¬

Expanded text:
 descendam, et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint? Pculpa in actione; peccatum vero etiam cum clamore et culpa cum libertate et cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamlos ad cognosdit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo tum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit: et ecce malum et quasi cum difficultate credidit, cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit; ut nobis videlicet daret exemplum quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agno
Abbreviated transcription (Latin):
ruinȩ suȩ gͣdib desidiosamens
in foueam lapsꝰ impellit᷑. Nã dũ
ociosa cauere ũba negligimꝰ. ad
noxia ꝑuenimꝰ: ut prius loqͥ alie¬
na libeat. ⁊ pꝰmodum detractioibꝰ
nantur stimub ire. oriunt᷑ rixe:
accenduntur faces odioꝵ. pax tota¬
extinguit᷑ cordium. Bene gͦ ꝑsa
⁊ aquam dimittere est. linguã
in fluxum eloquii relaxare. Quo
contra ⁊ in bonã partem asserit di¬
cens. Aqua ꝓfunda: u̾ba ex ore uir

Expanded text:
ruinae suae gradibus dein foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibunantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Greg., quippe dimittere, est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua profunda ex ore vir
Abbreviated transcription (Latin):
de fruct̾u sui laboris portat. Aliꝰ
nanq adipiscendis honorib ex¬
sudat: ali multiplicandis facultatib
estuat: aliꝰ ꝓmerendis laudib anhe¬
lat. S qr cuncta hec hic quisq mo¬
riens deserit. ante dñm uaeuus ap¬
paret: qr secũ ante iudicem nichil
tulit. Hic gͦ ꝑ legem sabubrit̃ ad¬
monemur dicentem. Napparebis
in ꝯspectu dñi uacuus. Qui enim
ꝓmerende uite mercedem bnagen

Expanded text:
de fructu laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat; sed quia cuncta haec hic quisquis moriens deserit, ante Deum vacuus apparet, quia secum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per légem salubriter admonemur, dicentem: « Non apparebis ante conspectum Domini vacuus . » Qui enim promerendae vitae mercedem ben
Abbreviated transcription (Latin):
scire di dr. scire nos facere: usitato
nr̃ȩ locutionis mͦ. qͥ lȩtum diem di¬
cimus. ex qͦ ꝯtingit ut lȩtemͣ. Premo¬
adabraham dñs dic̃. Nc̃ cognoui
qͥd timeas dñm. Neq enim creator
tempoꝵ qͥeqͣm cognouit ex tp̃re:
s cognoscere eiꝰ ẽ. ex cuiꝰlibet emer¬
gentis articło nob̾ cognitionem

Expanded text:
citur scire nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemurad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
boriosa huiꝰ utte itinera. ediam lacͥmis
plena ꝯcupiscunt. Contemnunt ha¬
bere tibi sỹualit̃ gaudeant: ⁊ defide¬
ranter appetunt.ubi ⁊carnaliter ge

Expanded text:
boriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt. Contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desiderantes appetunt, ubi carnaliter ge
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a in nob̃ mala insequim᷑. iustum
q ẽ ut etiam contͣ aliena mala
utilit erigam᷑. ut ea q̃ in nob̃ pu¬
nimus. etiamin aliis redarguen¬
dosuꝑemus. Hinc ẽ quodcum tͥb
beniamin in carnis scelere fuisset
obruta: collectꝰ omnis isrł uleise
iniquitatem uoluit: s tam̃ semel
& it̃m in belli certamme ipse ꝓstra¬
tus est. Consulto uͦ dño si adulcis¬
cendum ire debuissent: iussum ẽ.
Qͥ iuxta diuine uocis imꝑium ꝑ¬
rexit. ⁊ semel ce scdo ꝑdidit: et tec̃
demum peccat̾cem tͥbum ualde
feriens. pene fundit᷑ extinxit. Qͥd
ẽ qͦd inultione sceleris inflãmat᷑.
purgandi sunt ꝑqͦs alioꝵ culpe
feriantur: ut ipsi iam mundi ꝑ
ultionem ueniant. qui aliorum
uitia corrigere festinant: Unde
necesse ẽ ut contra nos ultio dtii¬
ni examinis cessat: nĩa se ꝯscientia
ipsa rep̃hendat: ut adlamenta ue¬
nitentiȩ ipsase contra semetipsam
erigat: nec contra bonos elata ⁊ sͥ

Expanded text:
prius in nobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur, ut ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendant. Hinc est quod cum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem voluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. Consulto autem Domino si ad ulciscendum ire debuissent, jussum est. Qui juxta divinae vocis imperium perrexit, et semel et secundo cecidit, et tunc demum peccatricem tribum valde feriens pene funditus exstinxit. Quid est quod in ultionem sceleris inflammatur,purgandi sunt per quos aliorum culpae feriuntur, ut ipsi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant? Unde necesse est ut cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat, atque ad lamenta poenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat, nec contra bonos elata et s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa caligantib ocłis eam que se
ẽẽ aliam simulabat Iuxorem ihe¬
roboam ẽẽ cognouit:⁊ qͥd ei futu¬
rum ẽẽt aꝑuit dicens. Ingredere
uxor iheroboam. Quare aliam
eẽ te simulas: Ego autem missus
sum ad te durꝰ minciꝰ. Uade ⁊ dic
iheroboam. Hec dic̃ dñs ds isrł.
Qͥa oꝑatꝰ es mala suꝑ omnes qui
fuerunt ante de: ⁊ fecisti tͥ deos ali¬
enos ce conflatiles ut me adiracundi¬
am ꝓuocares. me autem ꝓiecisti pꝰ
corpus tuum: iccirco ego inducã
mala siꝑ domum iheroboam. Ex
p̃senti gͦ atq futuro parit̃ ꝓphantiᷤᷤ
animꝰ tactꝰ fuierat: qͥ ⁊ ingredientẽ
dep̃hende potuit: ⁊ eiuentura nun¬

Expanded text:
cum, caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei futurum esset aperuit, dicens: Ingredere, uxor Jeroboam, quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad te durus nuntius. Vade et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus Deus Israel: Quia operatus es mala super omnes qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super domum Jeroboam . Ex praesenti enim atque ex futuro pariter prophetantis animus tactus fuerat, qui et ingredientem deprehendere potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam tendunt: qͥd eis obest si ad
modicum dure moriunt᷑: Et est
fortasse ñ nunqͣm eorum culpa licet
minima: quȩ in eadem debeat
morte resecari. Ham uir di contra
samariam missus. qr ꝑmnobedien¬
tiam initinere comedit: hẽ leom
eodemitinere occidit. S statim ullie
scͥptum ẽ: qͥastette leo iuxta asinũ.
⁊ ñ comedit leo de cadauere. Ex qua
re ostenditur. qͦd peccatum inobed¬
entiȩ in ipsa fũit morte laxatum:
sum habuit: de occisi cadauere
comedendi licentiam ñ accepit:
qr is qui culpabilis inuita fuerat.
puntta inobedientia ex morte iã
iustꝰ erat. Leogͥ qui pꝰ pecc̃oris uitã
necauerat: custodiuit postmodũ

Expanded text:
vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriuntur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. UndSamariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, sum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit post
Abbreviated transcription (Latin):
lapide: cum lex̾ requieuit in eccłia.
S hec eadem lex. inanꝰ graues ha¬
buit: qr peccantes qͦsq ñ miscdit¬
sit. Maron uͦ mons fortitudinis: hor
autem ignis interp̃tat᷑. Quem itaq
mons iste fortitudinis signat: nisi
redemptorem nr̃m de qͦ ꝑ ꝓpħam¬
dr. erit in nouissimis diebꝰ p̃parat᷑
mons domꝰ dñi inuerticem monti
ueni mittere in t̃ram: Aaron gͦ ⁊
hur graues manꝰ moysi sustinent.⁊
sustentando leuiores reddunt: quia
mediator di ⁊ hõium cumigne scĩ
sp̃s ueniens. mandata legis grauia
q̃ dum carnalit tenerent᷑ portarĩ
ñpot̃ant: tolerabiliora nob̃ ꝑspũa¬
lem intelligentiam ostendit. Quas:
enim manꝰ moysi leues reddidit: qͥ
pondꝰ mandatorũ legis adututem
ꝯfessionis retorsit. Temꝑauit nobiᷤ¬

Expanded text:
lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quia peccatores quosque non miserisit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo pr: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montiuveni mittere in terram ? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobi
Abbreviated transcription (Latin):
toris. Ecce peccatores uidet ce scisti¬
net: resistentes tolerat:⁊ tam̃ cotidie
ꝑ eungłm clem̃ter uocat. Confessio¬
nem nr̃am ex puro corde desiderat.
& cuncta que deliquimꝰ relaxat.

Expanded text:
tri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat: confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae deliquimus relaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne satagt̃. Dola que assunt cogi¬
tant: nec ad effectum cȩlestis patͥe
ulla recordatione respirant. At cõ¬
gno suscipiunt: nec illata mala
ualde ꝑtimescunt: s ⁊ cum bonis
p̃sentib utunt᷑ uentura mala me¬
tuunt. ⁊cum de malis p̃sentibus
gemunt. bonoꝵ ꝯsolant᷑ amore
fouentur subsidio. sic̃ iiator ĩ sta¬
bulo utit᷑ lect̾o: pausat ⁊ recederi
festinat: qͥeseit corpore s ad aliuo
tenditm̃te. Honnunquam uͦ gal
tunt. in tͣnsitoriis ꝓsꝑari refugtũ.
ne delectatione itineris a patriȩ
ꝑtientione tardent᷑. ne gressũ o¬
dis inuia ꝑegrinationis figant. ⁊ q̃n¬
q ad ꝯspectum celestis pat̾e sine renu¬
graditur. atq huic obuiamueniẽs¬
csau tumultu multiplieis comitat᷑
eleuat᷑. qr nimirum electi hic elati¬
onem ñ hñt.⁊ in bomis carnis reꝓ
popłoisrł electꝰ. repente ut culm̃
potestatis attigit. tͥa milia dͥmet
equites elegit. in elationem ꝓtinꝰ
ꝓdit: ad edificationem ꝑcepti cul¬

Expanded text:
etantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudengno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore foventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero tunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remugraditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti cul
Abbreviated transcription (Latin):
xi. De seruanda custodia bonioꝑi.
est: qr bona ꝓdesse nequeunt. sima¬
la q̃ subrepunt ñ cauent᷑. Et om̃e
qͥd agit᷑: siñ sollieite in humilitate
eustodit᷑. Unde b̾n de ipso pͥmo pa¬
rente dr̃. Pofuit eum dñs in parady¬
souoluptatis: ut oꝑaret᷑ ⁊ custodi¬

Expanded text:
 de servanda custodia boni operest, quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt, non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
qͥetissilentium iã hõ ꝯdit᷑ habuit :
cũ contͣ hostemsuũ. lib̃um uolun¬
tatis arbitͥum accepit. Cui qr sua
sponte succubuit: mox de se quod
contra se ꝑstreꝑet inuenit: mox in
certamine infirmitatis tumultus
reppit. Et qmuis inpace silentii ab
auetore fuerat ꝯditꝰ: hosti tamen
sponte substrat᷑. strepitꝰ de pugna
tolerauit. Ipsa enĩcarnis suggestio
qͣsi qͥdam tumultꝰ ẽ contra qͥetem
m̃tis:qͣm ante transg̃ssionẽ homo
ñsensit. qr minirũ quod de infir¬
mitate possec tolerare ñ habuit. Pꝰ¬
quam uͦse sponte hosti subdidit. a¬
strictus eulpe sue uincłis. in qͥb dã
ei etiam nolens seruit:⁊ tumultus
in m̃te patit᷑. cum carosp̃ui reluc̃

Expanded text:
quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spi
Abbreviated transcription (Latin):
est qi nequaqͣm culm̃ ꝯtemplatiõis
attingimꝰ. si ñ ab ext̃ioris cure opp̃ssio¬
ne cessemꝰ. Nequaqͣm nosmetipsos
intuem᷑. ut sciamꝰ aliud in nob̃ ẽẽ ra¬
tionale qͦd regit. aliud animale qͦd
regit᷑: nͥ ad secretum silentii recurren¬
tes. ab oĩext̾ius ꝑturbatione sopiamͣ.
ens figurauit: de cuiꝰ mox late muli¬
er ꝓcessit. Qͥ a qͥsqͥs ad int̾iora intelli¬
genda rapit᷑. a reb uisibilib ocłos
claudit̾. ⁊ tẽ in seipso uł q̃ p̃eẽ uiriliter
distinguit: ut aliud in illosit quod
regere ualeat tanqͣmuir. aliud tãꝙͣ
femina qͦd regat᷑. In hoc itaq silentio
cordis. dũ ꝑ ꝯtemplationẽ int̾ius ui¬
gilamꝰ: ext̃ius quasi obdormiscimts.

Expanded text:
equaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale quod regitur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur.ens figuravit , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus.
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur. Adhoc gͥ in paradysohõ
positꝰ fuerat: ut si se ad conditoris
sui obedientiã uincłis caritatis
astringeret: ad cȩlestem angłorũ
pat̾am qñq sine carnis morte tͣns¬
ret. Sic nanq immortalis est con¬
ditus: ut tam̃ si peccaret. etiam mo¬
riposset. Et sic mortalis est conditꝰ.
ut siñ peccaret. etiam ñmori posset:
iex merito lib̃i arbitͥi. bitudinem
regionis illius attingeret. in qua
uł peccare uł mori ñ posset. Ubi gͥ
post redemptionis tp̃s. carnismor¬
te int̃posita. electi transeunt. illuc
ꝓculdubio parentes pͥmisi in ꝯditi¬
onis suȩ statu ꝑstitissent. etiam sine
morte corpors tͣnsferri potuissent.

Expanded text:
is. --Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
b̃n agere scimꝰ: utrum cras liceat
ignoramꝰ. festinantes gͦ pascha co¬
medite .I. ad sollemnitatem patͥe
celestis anhelate. Nemom hutus
uite itinere torpeat: ne inpatria
locum ꝑdat. Hemo moras ad ap¬
petenda studia innect̾at. s cepta
ꝑficiat: ne minime liceat implere
qͦd inchoat. Si ad amorem d̃i pigͥ
nonsunus: adiuuat ipse quem amamꝰ.¬

Expanded text:
bene agere scimus, utrum cras liceat bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem amam
Abbreviated transcription (Latin):
iacet. Hec qͥbdam dura sunt. sed
angusta porta ẽ q̃ ducit ad uitam:
⁊ habemꝰ iam multa exempla ꝯti¬
nentium. Unde b̃n adhuc subdit᷑.
Calciam̃ta habebitis in pedibus.
rum ammalium: Calciam̃ta autem.
pedes muniunt. Que uͦ sunt mortua
amnalia. ex quorũ pellib nr̃i mu¬
mant᷑ pedes : nͥ antiqui patres qui
nos ad et̃nam patͥam p̃cesserunt:
Quorum dum exempla ꝯspicimus.
nr̃i oꝑis pedes mnummꝰ. Calciamenta
g inpedib hab̃e ẽ: mortuoꝵ uitam
lem curam designat: Et notandũ
est qͦd prius p̃cipimur renes accin¬
gere. yꝰmodum bacłos tenere: quia
illidebent pastoralem curamsus¬
aipere.qui iam insuo corpore scui
fluxa luxurie edomare: ut cũ aliiꝰ
fortia p̃dicant: iꝑsi desidus molli¬
bus eneruit̃ ñ succumbant. Bene
autem subdit᷑. Et comedetis festinan
demptoris: cȩlestis patͥe gaudia cũ
festinatione cognoscite: ot p̃cepta
uite cumfestinatione implere eu¬
rate. Qͥa enm adhue hodie licet

Expanded text:
jacet. Haec quibusdam dura sunt, sed jacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . rum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam lem curam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene ergo subditur, « et comedetis festinantdemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet
Abbreviated transcription (Latin):
potestati scĩ sp̃s humilit̾ reseruamus.
ut ñ suꝑbe qͥs audeat uł ꝯtemnere
uł denunciare qͦdñ intelligit: s hoc
igni tradat. cũ sco sp̃ui reseruat. Qa
gͥ qualit̃ edendum sit pascha cogno¬
limꝰ:. nc̃ a qͥbꝰ edi debeat agnoscamꝰ.
Sequit᷑. Sic autem comedctis illum.
Renesur̃os accingetis. Qd in renibt
nͥ delectatio carnis accipit᷑: Unde et
psalmista postulat dicens. Ure renes
meos ⁊ cor meum. Si enim uolupta¬
tem ubidinis in renib eẽ nesciret:
eos uri mimme petisset. Unde quia
potestas diaboli m humano genere
maxime ꝑluxuriam p̃ualuit: de
illo uoce dñica dr. Potestas eius in
lumbis eiꝰ. Q gͦ pascha comedit. ha¬
bere renes accinctos debet: ut qͥ sol¬
lemnitatem resurrect̾ionis ⁊ in cor¬
rtiptionis agit. corruptioni iamꝑ
uitia nulla subiaceat: uoluptates
edomet: carnis luxuriam restrin¬
gat. ħeq emm cognouit q̃ sit sollẽ¬
nitas incorruptionis: qͥ adhue ꝑ
incontinentiam corruptioni sub¬

Expanded text:
itus humiliter reservamus; ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni sub
Abbreviated transcription (Latin):
sola que ꝓ errantib fictucialtt̃ int̃ee¬
dat. Unde etiam de agi hostia dñs
p̃cepit dicens. Inuna domo comedet᷑.
nec efferetis de carnib eiꝰ foras. In una
nanq domo agnꝰ comedit᷑: qr inuna
catholica eccłia uera hostia redemp¬
toris immolat᷑. De cuiꝰ carnibꝰ diui¬
na lex efferriforas ꝓhibet: qr dare

Expanded text:
sola quae pro errantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de agni hostia Dominus praecepit, dicens: In una domo comedetur, nec offeretis de carnibus ejus foras . In una namque domo agnus comeditur, quia in una catholica Ecclesia, vera hostia Redemptoris immolatur. De cujus carnibus divina lex efferri foras prohibet, quia dari
Abbreviated transcription (Latin):
manebit ex eo qͥequamusq: mane:
qr eiꝰ dicta. magna sunt sollicitu¬
dine discutienda. qͣtinꝰ priꝰquam
dies resurrect̃ionis appareat: in
hac p̃sentis uite nocte omĩa man¬
data illiꝰ intelligendo ⁊ oꝑando
penetrent᷑. S qr ualde ẽ difficile
ut omne sacrum eloquium pos¬
sit intelligi. ⁊ omne eiꝰ misterium

Expanded text:
manebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mando et intelligendo, et operando penetremus. Sed quia valde est difficile, ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. Omnis uͦ qui incarnatioĩs
eiꝰ misteria iuxta humanrã sapĩam
discutere conat᷑. carnes agni aqua
uult coquere .i. dispensationis eius
mist̾ium ꝑ dissolutam uult scientiam
penet᷑re. Qͥ gͥ paschalis gaudii sollẽ¬
nitatem celebrare desidat: agnum
nec aqͣ coquat. nec crudum comedat.
ut neq ꝑhumanam sapientiam ꝓ¬
funditatem incarnationis illiꝰ pene¬
trare appetat: neq meum tanquã
ĩ hominem purum credat: s assaˢ
igni earnes comedat. ut dispens ar
adhuc recte subiungit᷑. Caput eumpe¬
dib eiꝰ ⁊ intestinis uorabitis: nec re¬

Expanded text:
noluit? Omnis vero qui incarnationis noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dispensari adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis ,
Abbreviated transcription (Latin):
lac̾ucis agrestib sunt edendȩ: ut
cum corpꝰ redemptoris accipimus.
nos ꝓ peccatis nr̃is in fletib affliga¬
mus: quatinꝰ ipsa amaritudo pen¬
tentie: abstergat am̃tis stomacho
ꝑuerse humorem ute. Ubi⁊ subdit᷑.
Non comedetis ex eo crudum qͥd.
ii.Ecce iamnos ipsa uerba hysto¬
riȩ: ab intellectu hystorico repellunt.
to constitut᷑. comede agnum crudum
consueuerat: ut eilex dicat. ñ comede¬
tis ex eo crudum quid̃. Ubi ⁊ additur.
Heq coctum aqua. D quid aqua: nͥ
humanam scientiam designat᷑ Iux¬
ta hoc ꝑ salomonem sub hereticorũ
uoce dr̃. dque furtiue dulciores st̃.
Qd crude agni carnes: nͥ inꝯsidatã
ac sine reuerentia cogitationis relic̃
aqua coet̃a: qr redemptor ñr neq pui¬
dñs potuit cogitandꝰ. Omnis enim
qͥ redemptorem nr̃m purum hoĩem
credit: qͥd iste aliud qm agni carneᷤᷤ
crudas comedit: Qͣs uidelicet eo¬
quere ꝑ diuinitatis eiꝰ intelligentiã

Expanded text:
lactucis agrestibus sunt edendae, ut lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non coEcce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. to constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Neque coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae igni carnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitationis, relictaaqua cocta, quia Redemptor noster neque puDeus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
postem ponit᷑: qñ non solum ore cor¬
poris. s etiamore cordis hauritur.
In utroq enim yoste agni sanguis¬
est positus: qñsacram̃tum pasfionis
illiꝰ cumore ad redemptionem sumi
tur. ad imitationem qͦ intenta men¬
te cogitat᷑. Nam qͥsic redemptoris sui
sanguinem accipit.ut imitari pas¬
sionem illiꝰ necdum uelit: munopo¬
ste sanguinem posuit. Q etiam insu¬
perliminarib domors ponendꝰ est.
Qͥ d emm sp̃ualit̃ domos. nͥmentes

Expanded text:
populi ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur: in utroque etenim poste agni sanguiest positus, quando sacramentum passionis Christi, cum ore ad redemtur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem summi pontificis ab
ibimecipsi mortem intulit. pͥmor¬
tem uerisacerdotis uideł redemp.¬

Expanded text:
post mortem summi pontificis abssibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ꝯtingit ut inpugnȩ certami¬
uiter p̃bens t̃ga feriat᷑. Qͥ tamen hoc
ipsum quod darpit̃ cessit erubescẽs
ante suiducis ocłos. maiores ex ipsa
uerecundia uires sumit: tantoq for
tatist̃gat. Sic g̾ ñnunquam quidam
indeiseruitio ex anteact̾a acriꝰ debili¬
tate roborant᷑: eosq ad custodienda
mandata. ⁊ fut᷑orum trahit desidium.
& impellit memori a p̃t̃itorum: ut hĩc
aduentura amorꝓuocet: illine de p̃¬
derits uerecundia instiget. Quos tñ
uirtutib uidint. eisq in p̃sentiuita
untur: sic̃ moysen nr̃m manicheus
quam patiens ad sustinendum: s
prius quam p̃ceps adferiendum fue

Expanded text:
epe contigit ut in pugnae certamiviter praebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque postatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget. Vet. XVIvirtutibus viderint, eisque in praesenti vita untur, sicut Moysen nostrum Manichaeus quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fue
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepti ratione iuxta litt̃am caret.
Cumemm ueritas dicat excepta for¬
meationis causa uxorem dimita ñ
posse: ñ sine culꝑa ẽ hanc ꝓpt̾ fech¬
tatem dimitti. S hõ uxorem acci
pit: cum actionis t̃rene suscipit
curam. Cuiꝰ si feditatem cognou̾it
dat libellum repudii ⁊ diitat
eam de domosua: qr sepe ipsa ter¬
sit feditatis agnoscit᷑: cum ẽe pol¬
luta ꝑ peccata uidetur. Dimitats
eam uir de domosua:ut amorem
eius abiciat am̃te sua. Quȩ eg̃ssa
uirum alt̾m accipit: qr t̾renam
actionem qͣm tu deseris. alius
concupiscit. S fortasse ce ipsi in
odium qñq uentura ẽ: ut eamu¬
tiliter dimittat. Bñ autem dr. di¬
miserit eam. uł certe mortuus fu̾it.
qr unꝰ qͥsq t̃renam curam aut di¬
mitat aut morit᷑ .i. aut ñ ei ex aĩo
succumbit: aut ꝓptea funditus in
anime uita fuccumbit. Siue gͦ eã
sequens maritꝰ dimiserit. siue
mortuus fu̾it: maritus pͥor non
pot̃it eam inuxorem reciꝑe. quia

Expanded text:
cepti ratione juxta litteram caret. Cum enim Veritas dicat, excepta fornicationis causa uxorem dimitti non posse , non sine culpa est hanc propter foeditatem dimitti. Sed homo uxorem apit, cum actionis terrenae suscipit curam, cujus cum foeditatem cognoverit, dat libellum repudii, et dimittit eam de domo sua, quia saepe ipsa tersit foeditatis agnoscitur, cum esse polluta per peccata videtur. Dimittat ergo vir eam de domo sua, ut amorem ejus abjiciat a mente sua. Quae egressa alterum virum accipiat, quia terrenam actionem quam tu deseris, alius concupiscit. Sed fortasse et ipsi in odium quandoque ventura est, ut eam utiliter dimittat. Bene autem dicitur, « Dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, » quia unusquisque terrenam curam aut dimittit, aut moritur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut per eam funditus in animae vita succumbet. Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior non poterit eam in uxorem recipere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Qa enim ꝑfecte mundo mo
riñpossumꝰ. nͥ intra mentis nr̃e
inuisibilia auisibilib absconda¬
mur: rect̾e hi qͥ mortificationem
suam appetunt. thesaurum effo¬
dientib cõparant᷑. M undo enim
ꝑ inuisibilem sapientiam morim᷑:
de qua hic ꝑsalomonem đr. Si q̃¬
sieris illam qͣsi pecuntam: ⁊ sict̃
thesauros effodis eam.Sapientia
qͥppe mrerum suꝑficie non iacet:
qm̃ in inuisibilibus latet. Et tunc
mortificationẽ nr̃am sapientiam
ꝯtingentes app̃hendimꝰ. si relictis
uisibilib inuisibitib absconda¬
mur:si hanc cor effodientes que
rimus: ut omne qͦd derrenum mẽs
cogitat. a semetipsa manꝰ sc̃e distrie¬
tionis eiciat:⁊ thesaurum uirtutis
qui inse latebat agnoscat. Facile enĩ¬
si eamque se male p̃sserat molem
a se t̃rene cogitationis repellit.Ui.

Expanded text:
Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, qurimus, ut omne quod terrenum mens cogitat a semetipsa manu sanctae discretionis abjiciat, et thesaurum virtutis qui se latebat agnoscat. Facile quisi eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit.
Abbreviated transcription (Latin):
se de gła iniquitatis extollit. Hoꝵ gͦ
qͥs adiuinis obtutib longe ẽ. qui
imusticiam ꝑtulit: an qͥ eam pati¬
entib irrogauit: Qui suꝑnam gra¬
tiam int meroris tenebras tenuit :
an qͥ int̃ exteriora gaudia lumeniu¬

Expanded text:
se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen ju
Abbreviated transcription (Latin):
sine cõparatione potissimum. quod¬
hoc est beati iob hystoriã. abstrusis
misterioꝵ opacitatib tectam. sub
triplici. id est typica. morali atq hy¬
storica studuit expositione discutere.
ac repulso ignorantie nubilo m aꝑ¬
tocunct̾is luce clariꝰ patefactione se¬
rena monstrare: pene totam ueteris
ac noui testam̃ti seriem rerũ expla¬
nandarum necessitate coact᷑ ẽ expo¬
nere. Nam ubi nmis oceulte rei di¬
lucidande necessitas imminebat:
ne aut obseurum qͥd apud qͥd audi¬
entium ammos remaneret. aut ipsẽ
non liquidissima satisfactione obscu-¬
ritatis int̃na ad lucẽ uideret᷑ eicere:
ñsolum disertissimis uerboꝵ assertio¬
taninẽẽt rei obscuritas. rei explanan¬
dite expositionis explanatione disse¬
rere.In qͥbdamnanq locis. in exposi¬
sic̃ p̃fatus sũ. uet̾ĩs testam̃ti tota pene
series occulta patesceret: q̃ diuimitatiᷤᷤ
aspiratione reserata. nr̃e famis esuriem
suꝑni pabuli copiasaciaret. Huiꝰgͦ rei¬

Expanded text:
e comparatione potissimum. Duhoc est beati Job historiam abstrusis mysteriorum opacitatibus tectam, sub triptici, id est typica, morali, atque historica studuit expositione discutere, ac repulso ignorantiae nubilo, in aperto cunctis luce clarius serena patefactione monstrare, pene totam veteris ac novi Testamenti seriem rerum explanandarum necessitate est coactus exponere. Ubi enim occultae nimis rei dilucidandae necessitas imminebat, ne aut obscurum quid apud audientium animos remaneret, aut ipse non liquidissima satisfactione obscuritatis, interna ad lucem videretur ejicere; non solum disertissimis verborum assertioinesset forsitan obscuritas rei explanandita expositionis explanatione disserere. In quibusdam namque locis in exposisicut praefatus sum, veteris Testamenti tota pene series occulta patesceret, quae divini nutus aspiratione reserata, famis nostrae esuriem superni pabuli copia satiaret. Hujus e
Abbreviated transcription (Latin):
mici hõis domestici eiꝰ. Callidꝰ nãq
adũsariꝰ cũ abonoꝵ cordib repelli
se ꝯspicit: eos qͥ ab illis ualde dili¬
gunt᷑ exqͥrit: Et ꝑ eoꝵ u̾bablandi¬
ens loquit᷑ qui plus cet̃is amant᷑:

Expanded text:
is domestici ejus . Callidus namque adversarius cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit, et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amant
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ex carnali sunt uita ꝯmixta.
Est iecirco innotescere citiꝰ ñ debẽt.
ue cum laudantur bona q̃ placeñ.
decept᷑ laude sua animꝰ. dep̃hend̃e
i eis nequeat mala q̃ latent.Unde
ꝑmoysen dr. Qñ ingressi fueritis
terram qm ego daturꝰ sum uobis.
& plantauertas inea ligna pomi¬
fera: auferetis p̃putia eorum. Poma
que germinant. immunda erunt
uob̾. nec edetis ex eis. Ligna quippe
pomi. fera sunt: oꝑa uirtutib fe¬
cunda. Preputia itaq lignoꝵ aufe¬
ruts: cum de ipsa inchoationis
infirinitate suispect̾i. pͥmordia nr̃o¬
rum oꝑm ñ aꝓprobamꝰ. Poma aut̃
q̃ germinant immunda dicimꝰ.
dlia laudant᷑ boni oꝑis. dignũ est
ut hoc animum ñ pascat oꝑantiᷤ.
nedum accepta laus suauiter ear¬
pitur: fructꝰ oꝑis intempestiue co¬
medat᷑. Q gͦ inchoate uirtutis
ab humanõ ore laudem receꝑit:
quasi plantatiligni ante tempꝰ pomũ

Expanded text:
adhuc ex carnali sunt vita commista; et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. Undeingressi fueritis terram quam ego daturus sum vobis, et plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum. Poma quae germinant, immunda erunt vobis, nec edetis ex eis . Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus cum, de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia nostrorum operum non approbamus. Poma autem quae germinant immunda ducimus, boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis; ne dum accepta laus suaviter 281 carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomu
Abbreviated transcription (Latin):
stantiis ꝑ angłos loquit᷑ ds: sict̃¬
nunc ad moysenin monte eũ uisioĩs
sue uerba edidit. ignem rubumq
sociauit. atq aliud suꝑiꝰ aliud inferiꝰ
iunxit. Qd tam̃tẽ solum agit᷑: cum
ex ipsa aliqͥd ꝯiunct̾ione signat᷑. Nã
ꝑsuccensum rubũ moysen alloquers.
qͥd aliud ostendit: nͥ qͦd eiꝰ popłi duc¬
nͥ legem de qͣ scͥptum ẽ. indext̃a eiꝰ
ignea lex: Et quid rubꝰ ille: nͥ iuida¬
icum popłm designauit. peccatoꝵ
suoꝵ sꝑinis obsitum: S rubꝰ ardeis
nem qͥdemlegis accepit : ⁊ tam̃ pec¬
catorum suoꝵ spinas ñ deseruit:
nec eiꝰ uitia diuim sermonis flam¬

Expanded text:
stantiis per angelos loquitur Deus, sicut ad Moysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus pop legem, de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum designavit, peccatorum suorum spinis obsitum? Sed rubus ardens nem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non deseruit, nec ejus vitia divini sermonis flam
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ humiliari dignatꝰ ÷: ⁊ in semetip¬
soignem tͥbulationis nr̃e fusciꝑe. Sed
arfit ⁊ ñ arsit: qr ⁊ ex humilitate est
mortuus.⁊ tamen immortalis ex di¬
uinitate ꝑmansit. Suscepit a nobis
unde sacrificium fieret ꝓnobis: &
tam̃ impassibilis ⁊ icomutabilis
ꝑmansit in ꝓpͥis. ut nos cõmutaret

Expanded text:
ignatus est, et in semetipsum ignem tribulationis nostrae suscipere. Sed arsit et non arsit, quia etsi ex humanitate est mortuus, tamen immortalis ex divinitate permansit. Suscepit a nobis unde sacrificium fieret pro nobis, et tamen impassibilis atque incommutabilis permansit in propriis, ut nos commutaret
Abbreviated transcription (Latin):
Inadam qͥppe pͥmo hoĩe a dño rece-¬
dente repuls a paradysi gaudiis. ĩ
hac mortał uite erumna cecidimꝰ:
⁊ qm grauẽ culpam serpentis suasio¬
ne ꝯmisimꝰ pene nr̃e ultione senti¬
mus. Huc enĩ lapsi: nicħ extͣ deum

Expanded text:
In illo quippe primo homine a Domino recedente repulsi a paradisi gaudiis, in hac vitae mortalis aerumna cecidimus, et quam gravem culpam serpentis suasione commisimus, poenae nostrae ultione sentimus. Huc enim lapsi, nihil extra Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
mur suum. Ite ce redite de porta ad por¬
tam ꝑ medium castrorum: ⁊ occi¬
mum fuum. Qladium qͥppe suꝑfe¬
mur ponere ẽ: p̃dicadionis studium
uoluptatib carnsante ferre: ut cũ
scã qͥs studet dicere. curet necesse est
illicitas suggestiones edomare. De
porta uͦ usq adportam ire est: a ui¬
tiousq ad uitium ꝑ qͦd ad mentem
mors ingredit᷑. increpando discute.
ꝑmedium uͦ castrorũ transire ẽ: tan¬
ta ȩqualitate intra eccłiam uiuere:
ut qͥ delinquentiũ culpas redargu-¬
it: innulliꝰ se debeat fauore declina¬
re.Unde ⁊ rect̾e subiungit᷑. Occidat
iuir frẽm suum: & amicum ⁊ ꝓximũ
mum int̾ficit: qͥ cum punienda ĩ¬
uenit. ab increꝑationis gladio nec
eis qͦs ꝑ cognationem diligit parcit.
dei denegat qͥ inqͣntum sufficit in¬
crepare uitam carnalium recusat.

Expanded text:
d portam per medium castrorum, et occimum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir finterficit, qui, cum punienda ivenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat.
Abbreviated transcription (Latin):
scentem dm̃ popło cerneret.⁊ assumi
adulciscendum gladium tuberet:
illos a parte dei denunciauit existe¬
re. qui delinqñtiũ scelera incunct̾an¬
ter ferirent dicens. Siqͥs ẽ dñi iun

Expanded text:
scentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ui abscondit frumen xlix.¬
ta: maledicetur. inpopłis.
apud se uerba retinere. In poplis
autem talis quisq maledicitur.
qr in soliꝰ culpasilentii ꝓmulto¬
damnat᷑. Qui enim ꝓximorum
mala respictunt: &e tam̃ in silen¬
tiolinguam p̃munt: qͣi ꝯspec̾tiᷤ
uulnerib usum medicaminis
subtrahunt. Et eo mortis auet̾oreᷤᷤ
fiunt: qͦ ueriꝰ quod pot̾ant eura¬
tereret. ⁊ occulta ipsi frumenta
seruarent: auctores ꝓculdubio
mortis existerent. Qua itaq
plect̾endi sunt pena ꝯsident:qͥ

Expanded text:
ui abscondit frumenta, maledicetur in populis . apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multomperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curatereret, et occulta ipsi frumenta servarent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sint poena conside
Abbreviated transcription (Latin):
sua int̃na deserens. ad latam uidł
uiam ducit᷑.⁊ sequit᷑ exempla po¬
pulors. Nec iam agnos s hedos paᷤ¬
cit: qr ñ innoxias cogitationes
m̃tis. s nutͥre prauos motꝰ carnis
onec rex in accubitu fuo ẽ: nardꝰ
mea dedit odorem suum. de si
scã eccłia in elect̾issuis qͣndam fra¬
glantiam fuauitatis odorata: aꝑtiꝰ
dicat. Quousq meis obtutibꝰ rex apd̃
se in requie secreti cȩlestis absconditur.
electͥorum uita miris uirtutum odo¬
rib exercet᷑: ut qͦ adhuc eum quem
appetit ñ uidet. ardentiꝰ ꝑ desidiũ
flagret. Rege qͥppe insuo cubitcipo¬
sito nardꝰ odorem dat : dum inb̃i¬
tudine sua qͥescente dño. scõrum
uirtꝰ in eccłia magne nob̃ grãm sua¬
uitatis ãministrat. Elect̾ortim .a

Expanded text:
sua interna deserens, ad latam videlicet sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum; nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis itu suo est, nardus mea dedit odorem suum. Ac si sancta Ecclesia, In electis suis quamdam fragrantiam suavitatis odorata, apertius dicat: Quousque meis obtutibus Rex apud se in requie secreti coelestis absconditur, electorum vita miris virtutum odoribus exercetur, ut quo adhuc eum quem appetit non videt, ardentius per desiderium fragret. Rege quippe in suo recubitu posito, nardus odorem dat, dum in beatitudine sua quiescente Domino, sanctorum virtus in Ecclesia magnae nobis gratiam suavitatis administrat.
Abbreviated transcription (Latin):
isi cognoueris te opulchra int̃
mulieres:. egrede ce abi post ue¬
stigia gregum ⁊ pasce hedos tuos.
Sollert̃ elect̾i qͥq. a qͦ ⁊ ad qͥd sint
creati conspiciunt: ⁊ rect̾a ꝯsidatio¬
ne acceptȩ imaginis. sequi uulgi
multitudinem dedignant᷑. Unde
sponsꝰ sponsam suam alloquit᷑
dicens. nͥ cognoũis te opulchra
int̃ mulieres.i. nͥ honorem tuum
qͦ ad similitudinem d̃ es ꝯdita b̃n
uiuendo cognou̾is: a conspectu meȩ
ꝯtemplationis egrede. ⁊ imꝑitorum
uitam imitare popłoꝵ. Uam g̃gum
nõie: imꝑiti popłi designant᷑. Se¬
metipsam nanq ea q̃ est int̃ mu¬
lieres pulchra cognoseit: qñ electa
q̃q aĩa etiam int̾ peccantes posita.
q ad auct̾oris sui imaginẽ ac simi¬
litudinem sit ꝯdita meminit. ⁊ iux¬
ta ꝑcepte similitudinis ordinem ĩ
cedit. Que sise ñ cognoscit eg̃dit᷑.¬
qr a secreto sui cordis exptilsa in ex¬
teriorib ꝯcupiscentus dissipatur.
Eg̃ssa uͦ abit pꝰ uestigia gregum:ꝙr

Expanded text:
isi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos. Solerter electi quique a quo et ad quid creati sint conspiciunt, et, recta consideratione acceptae imaginis, sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde sponsus sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum vitam imitare populorum. Nam gregum nomine imperiti populi designantur. Semetipsam namque ea quae est inter mulieres pulchra cognoscit, quando electa quaeque anima etiam inter peccantes posita, quod ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita, meminit, et juxta perceptae similitudinis ordcedat. Quae si se non cognoscit, egreditur a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur; egressa vero abit post vestigia gregum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
latione umbre ex suꝑna ꝓtect̾io¬
ne hoc ipsum refrigerium cordiᷤᷤ
insinuat᷑. Unde psalmista ait.
Subumbra alaꝵ tuarum ꝓtege
me. Sponsa itaq aduentũ sponsi
p̃stolata: p̃nunciat dicens. Subum¬
bra illiꝰ qͣm desidaueram sedi. Hinc
ꝑũbram ex suꝑna ꝓtectione refrige¬
rium cordis expͥmit᷑. Acsisponsa
dicat. Ab estu desidiorum carnali¬
um: sub aduentꝰ illiꝰ ꝓtect̾ione reqͥ¬
eui. Mam qͦd dñica incarnatioser¬
uata ueritate hystoriȩ obumbratio¬
nis appellatione signet᷑: angłicus
sermo testat᷑ qͥ ad beatam mariã
dic̃. Uirtꝰ altissimi obumbrabittͥ.
corpꝰ sumpsit: ex qua uidelicet ob¬
umbratione omne inse refrigeriũ

Expanded text:
latione umbrae ex superna protectiolatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuatur, unde Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Sponsa itaque adventum sponsi praestolata praenuntiat dicens: Sub umbra illius quem desideraveram sedi. Hic per umbram ex superna protectione refrigerium cordis exprimitur. Ac si sponsa dicat: Ab aestu desideriorum carnalium sub adventu illius protectione requievi. Nam quod Dominica incarnatio servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testatur, qui ad beatam Mariam dicit: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . corpus sumpsit, ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium