comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biliora sequuntur. Si autem et ip¬
se potuerit. redimet se supputatis
dum tarat annis. atempore uendi¬
tionis suȩ usq inannum iubileum
et pecunia qua uenditus fuerat ui¬
xta numerum annorum et ratio¬
nem mercennarii supputata. si plꝰ
fuerint anni qͥ remanent usq ad
iubileum. secundum hos reddet ⁊
precium. si pauci. ponent rationem
cum eo iuxta annoꝵ nu¬
merum. et reddet emptori qͦd reli¬
quum ẽ. annorum quib ante ser¬
uiuit mercedib imputatis: non
affliges eum iuolenter. inconspec¬
tu tuo. Quod si ꝑhȩc redimi non
potuerit. anno uibileo egrediet᷑ cũ
liberis suis. mei enĩ sunt serui fi¬
lu isrl. quos eduxi deterra egypti.
ego dñs d̃s̃ ũr. Tantum deliberta¬
te nr̃a & honestate. et gloriatione in
bonis et confidentia. scĩ sp̃s agit. ut
unum quẽq nr̃m subseruitute
peccati constitutum. uirtutib pre¬
cipiat redim. et correctionib: Si
uerbi gr̃a ciliciũ &cinerem & la¬
crimas . et eam quȩ inhis ẽ confes¬

Expanded text:
ipse potuerit redimet se supputatis dumtaxat annis a tempore venditionis suae usque ad annum iobeleum et pecunia qua venditus fuerat iuxta annorum numerum et rationem mercennarii supputata si plures fuerint anni qui remanent usque ad iobeleum secundum hos reddet et pretium si pauci ponet rationem cum eo iuxta annorum numerum et reddet emptori quod reliquum est annorum quibus ante servivit mercedibus inputaaffliget eum violenter in conspectu tuo. Quod si per haec redimi non potuerit, anno jubilaeo egredietur cum liberis suis; mei enim sunt servi filii Israel, quos eduxi de terra Aegypti: ego Dominus Deus vester. Tantum de libertate nostra, et honestate, et gloriatione in bonis, et confidentia sancti Spiritus agit, ut uumquemque nostrum sub servitute peccati constitutum virtutibus praecipiat redimi, et correctionibus, si, verbi gratia, cilicium et cinerem, et lacrymas, et eam quae in his est confes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñs admoysen dicens loquere filus
isrł. et dices adeos homo qͥ uotũ fec̾it.
et spopondit do animã suã. sub esti¬
matione dabit precium: Si fu̾it mas
annum dabit quinquaginta siclos
argenti. admensurã scũarui: si mulier
triginta. Aquinto aut̃ anno usq ad
uicesimum annũ. mascłs dabit ui¬
ginti siclos. femina decẽ: Ab uno m̃se
usq adannũ qͥntum. ꝓmascło dabim¬
tur .u. sicli. ꝓfemina tres: Sexagena

Expanded text:
Loquere filiis Israel, et dices ad eos: Homo qui votum fecerit, et spoponderit animam suam, sub aestimatione dabit pretium. Si fuerit masannum, dabit quinquaginta siclos argenti ad mensuram sanctuarii: si mulier, triginta. A quinto autem anno usque ad vigesimum, masculus dabit viginti siclos; femina decem. Ab uno mense usque ad annum quintum, pro masculo dabuntur quinque sicli, pro femina tres. Sexagena
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ sic bonũ ẽ sic̃ ꝑieuiniũ et orationẽ
exerceri: ⁊ ꝓuehi adillã uitã. ad qͣm
moyses ethelias suꝑ ȩdificantes ieiu¬
mo atq orationi etiã alias urtutes.
puecti suntꝰ. S et dñs insinuare semet¬
ipsum ꝑp̃dicationẽ et signa generi hu¬
mano incipiens. ieiunium etoratio¬
nem suȩ contĩsationis pͥncipiũ fecit.
Q uicumq gͦ sensatus quidẽ ẽ. et ꝓfice
incipit. Non tam̃ nimis s. medie. ut
p̃sumptione conu̾sationis ieiunii. ñ
possit ornari. huiꝰ p̃ciũ decem didrag¬
marum. id÷ uiginti dragmarũ. E
obulorum ducentoꝵ ẽ. Incustodia
enim decem mandatorũ. quȩ dup¬
plicatur scdm litterã et sp̃m. conuer¬
satio huius ẽ. interqͣs ieunium ñ ẽ¬
p̃ceptum. Sublimior enim ẽ ad eam
ꝑtinens conu̾satio. quȩ legis latore
et ꝓpħas & omnes qui ꝓfecerunt de¬
cet & nec dum quidẽ conuersatio eiꝰ¬
habet ꝑfectionem. Opus enim habet

Expanded text:
ergo? Sic bonum est; sic per jejunium et orationem ergo? Sic bonum est; sic per jejunium et orationem exerceri et provehi ad illam vitam, ad quam Moyses et Elias superaedificantes jejunio atque orationi, etiam alias virtutes provecti sunt; sed et Dominus insinuare semetipsum per praedicationem et signa generi humano incipiens, jejunium et orationem suae conversationis principium fecit. Quicunque ergo sensatus quidem est, et proficere incipit; non tamen nimis sed medie, ut praesumptione conversationis jejunii non possit ornari, hujus pretium decem didrachmarum, id est, viginti drachmarum et obolorum ducentorum est. In custodia enim decem mandatorum, quae duplicatur secundum litteram et spiritum, conversatio hujus est, inter quas jejunium non eceptum: sublimior enim est ad eam pertinens conversatio, quae legislatores et prophetas et omnes qui profecerunt decet. Et necdum quidem conversatio ehabet perfectionem. Opus enim habet
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nec dũ quidẽ ẽ ꝑfectus. sensatũ ta¬
men hominem dic̃ et qͥ ꝓfic̃e cepit.
ensꝰ enim ꝑnumerum quinque
annoꝵ innuit. quia tot sunt nu¬
mero. Puectus autẽ. qͥ aduuentutẽ
tendit. et adꝑfectionẽ. aquinq an¬
nis. et usq aduicesimum annũ ẽ
iginti enĩ annoꝵ int̃ fortes. etiã pu¬
gnare ualentes. numeratus ẽ alege.
sic̃ numeroꝵ liber ostendit huiꝰ gͦ
p̃cium erit. uiginti didraginȩ. id÷
dragne quadraginta. oboli quadñ¬
genti. Ieiunioꝵ autem atq orationiˢ
puectũ. quadraginta dragmarum
numerus significat. qͥa tot dieb ieui¬
nasse. et moyse etheliam et ipsũ dñm
dicͥimꝰ qͣndo adiabolo temptabatur
qͣdringentoꝵ autẽ numerꝰ. qͥd signi¬
ficat. aut qͣm demonstrat conuersati¬
onem. ostendit qͦd dictum ẽ inlibro
regũ. qͣndo reditũ nauis que mitteba¬
tur asalomone adsophyrã dicebat ait
inde auri qua dringenta et uigintita¬
lenta. & addurit regi salomoiii. Qͥd

Expanded text:
qui necdum quidem est perfectus, sensatum tamen hominem dicit, et qui proficere coepit. Sensus enim per numerum quinque annorum innuit, quia tot sunt numero; provectus autem qui ad juventutem tendit et ad perfectionem, a quinque annis et usque ad vicesimum annum est. Viginti enim annorum inter fortes etiam pugnare valentes numeratus est a lege, sicut Numerorum liber ostendit. Hujus ergo pretium erit viginti didrachmae, id est, drachmae quadraginta, oboli quadringenti. Jejuniorum autem atque orationis provectum quadraginta drachmarum numerus significat, quia tot diebus jejunasse et Moysen et Eliam, et ipsum Dominum didicimus, quando a diabolo tentabatur. Quadringentorum autem numerus quid significat aut quam demonstrat conversationem, ostendit, quod dictum est in libro Regum, quando reditus navis, quae mittebatur a Salomone ad Sophiram, dicebat: Aitum: Et accepit inde auri quadringenta et viginti talenta, et adduxit regi Salomoni . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
terat. Si qͥs gͦ auicesimo anuo ẽ. id÷
pubes. fortis. ualidus. sufficiens om̃s
iuitutes oꝑari. ⁊ subicere intelligibiles
inimicos omnib actionib. et oꝑib.
auiginti enim annis et supra. asrł.¬
uide qͥd dehac ȩtate dicebat. Ominis
mascłs. auginti annis et supͣ. Om̃s
qͥ ambulant inuirtute sua: fortitudi¬
nis enĩ marime his qͥ illud agunt
tempꝰ inp̃dictis testimoniũ p̃buit
ũbis.ita ut pote hac ętate et currere
ualente.et arma portare. multũq
habente inagendo feruorẽ calorẽq:
huiuis p̃cium id÷ conũsatio ⁊uita.
et retributio qͣm ꝓsemetipso dõ offert
et ꝓmittit. qͥnquaginta sẏeli siue di¬
dragie sunt. Quinqͣ genariꝰ enim
numerꝰ spiritalẽ figurat uitã. qͥa
in quinquagesimo dic scĩ sp̃s aduen¬
tus factus ẽ s: inanno quinq̃gesimo
uberatio fit om̃is debiti. et t̃re resti¬
tucio. multaq ineo alia bona iudis
ꝑlegẽ disposita sunt. uinquaginta
autẽ ait sẏclos uel didragmaᷤᷤ ut ite

Expanded text:
rii. Si quis ergo a vicesimo anno est, id est, pubes, fortis, validus, sufficiens omnes virtutes operari, et subjicere intelligibiles inimicos, omnibus actionibus et operibus. A viginti enim annis et supra, vide quid de hac aetate dicebat: Omnis masculus a viginti annis et supra. Omnes qui ambulant in virtute sua, fortitudinis enim maxime his qui illud agunt tempus, in praedictis testimonium praebuit verbis, ita ut pote hac aetate et currere valentem et arma portare, multumque habentem in agendo fervorem caloremque, hujus pretium, id est, conversatio et vita et retributio quam pro semetipso Deo offert et promittit, quinquaginta sicli, sive drachmae sunt. Quinquagenarius enim numerus spiritalem figurat vitam, quia in quinquagesimo die sancti Spiritus adventus factus est, sed et in anno quinquagesimo liberatio fit omnis debiti, et terrae restitutio, multaque in eo alia bona Judaeis per legem disposita sunt. A viginti a
Abbreviated transcription (Latin):
ene gͦ adtocius uerbi conclusionem.
dñs dixit. Ego dñs ds̃. qͥ omniũ ho¬
minũ salutem uolo. atq ideo etiam
iuideoꝵ licet post tot iniquitates sal¬
ter se et filios isrł inmonte sẏnal.
ꝑmanum moẏsi. Non ociose uitendas que
dicta sunt: conclusionẽ enĩ uerbis suis
legis lator adiecit ex quasusq ad certũ
tempus firmã uelit ẽẽ legis litteram si¬
ne aliqua dubitatione manifestauit.⁊¬

Expanded text:
. Bene ergo ad totius verbi conclusionem . Bene ergo ad totius verbi conclusionem Dominus dixit: Ego Dominus Deus, qui omnium hominum salutem volo; atque etiam ideo Judaeorum licet post tot iniquitates salter se et filios Israel, in monte Sina, per manum Moysi. Non otiose intendas quae dicta sunt, conclusionem enim verbis suis legislator adjecit, ex qua usque ad certum tempus firmam velit esse legis litteram, sine aliqua dubitatione manifestavit.
Abbreviated transcription (Latin):
deris mei pristimi. quando eduri eos
det̾ra egypti in conspectu gentiũ. ut
essẽ ds̃ eoꝵ ego dñs. hec siuis ꝑsinga
cognoscere. paulũ lege. qͦmͦ eos ñ de¬
spererit ds int̾ra hostili. id÷ ineuuan¬
glico testamento. nec consumpsit os
ut irritum faceret pactum meũ pr¬
stinum. Neq enim adirritum illudde¬
durit extoto. sed et salutis spem reli¬
quit. Non omnib autẽ . s reliquus sic̃
paulus ait. ꝓferens esaie ꝓpħe testi¬
moniũ. Si fuerit numerꝰ filioꝵ isrł. sic̃
arena maris. reliquiȩ salue fient. Dico
gͦ. quinqͥd reppulit ds̃ plebẽ suã: absit
Recordabitur etiã federis sui pristim.
qͣndo filios isrł det̾ra egypti eduent.
et in quo recordabit᷑: ut esset eoꝵ deus
inconspectu gentiũ ad quoꝵ mani¬
festam demonstrationẽ. sufficiunt
ut non sitis apud uos met ipsos sapi¬
entes. quia cecitas ex parte contigit
inisrb̃ donec plenitudo gentiũ intro¬
iret. et sic omnis isrł saluus fieret

Expanded text:
quando eduxi eos de terra Aegypti, in conspectu gentium, ut essem Deus eorum; ego Dominus. Haec si vis per singula cognoscere, Paulum lege, quomodo eos non despexerit Deus in terra hostili, id est, in evangelico Testamento, nec consumpsit eos ut irritum faceret pactum suum pristinum. Neque enim ad irritum illud deduxit ex toto, sed et salutis spem reliquit, non omnibus autem, sed reliquiis, sicut Paulus ait proferens Isaiae prophetae testimonium: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Dico ergo: Nunquid repulit Deus plebem suam? Absit; recordabitur etiam foederis sui pristini, quando filios Israel de terra Aegypti eduxit. Et in quo recordabitur? Ut esset eorum Deus in conspectu gentium. Ad quorum manifestam demonstrationem sufficiant tfratres, hoc, ut non sitis apud vosmetipsos sapientes, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: quȩ d̾o iudicante de qͥbusdã ca¬
pitulis quȩ ignorantes int̾rogauerũt
dicta sunt p̃cepta aut̃. quȩ non hoc
mͦ. s semet ipso legis lator nullo int̃ro¬
gante sanciit: deinde suecincte to¬
cius sancionis dispensationem com¬
plecti uolens. subdidit. Et leges. qͣs ded
dominꝰ int̃ se. et int̃ filios isrł̃ ꝓpter
qͦd et reliqͥ interpretes. exceptis lxx. le¬
ges ediderunt. differentia legis ne¬
gocia u̾bo hoc demonitrare cupientes.
Quid autẽ ẽ. qͦd dirit int̃. nͥ qͥa ꝓculdu¬
bio usq dum ipse ueniat. de qͦ ait
ẏsaias. Ipse ueniet et saluabit nos: tẽ
aperientur ocłi cecoꝵ. et aures surdoꝵ
audient. et quȩcumq in illa ꝓphia
continent᷑. Tunc nequa qͣm ultra se¬
cundũ suꝑficiem littere. sed quẽ ad¬
modũ ipse exposuerit oportet legẽ
custodiri. ad euuangłicã gr̃am tͣns¬
latã. et ad ꝑfectiorem conũsationẽ.

Expanded text:
e quibusdam capitulis quae ignorantes interrogaverunt, dicta sunt; praecepta autem, quae non hoc modo, sed a semetipso legislator nullo interrogante sancivit. Deinde succincte totius sanctionis dispensationem compleri volens, subdidit: Et leges, quas dedit Dominus inter se, et inter filios Israel. Propter quod et reliqui interpretes, exceptis Septuaginta, leges, ediderunt: differentiam legis hoc verbo demonstrare cupientes. Quid autem est, quod dixit inter? Nisi quia procul dubio usque dum ipse veniat, de quo ait Isaias: Ipse veniet et salvabit nos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient , et quaecunque in illa prophetia continentur. Tunc nequaquam ultra secundum superficiem litterae, sed quemadmodum ipse exposuerit, oportet legem custodiri, ad evangelicam gratiam translatam et ad perfectiorem conversationem.
Abbreviated transcription (Latin):
consecratus dõ sum. deutero ma¬
tris meȩ. Si rasum fu̾it caput meũ.
recedit a me fortitudo mea. et de¬
ficiam. eroq ut cȩteri homines.
illa dormire eum fecit suꝑ genua
sua. et insinu suo reclinare caput.
Uocauitq tonsorem. et rasit septẽ
crines eus etcepit abic̾e eum ase
gens. dixit inanimo suo. Egredi¬
ar sic̃ ante feci. et me excutiam. ne¬
sciens qͦd dñs recessisset abeo: Sed¬

Expanded text:
consecratus Deo sum de utero maconsecratus Deo sum de utero matris meae: si rasum fuerit caput meum, recedet a me fortitudo mea, et deficiam, eroque ut caeteri homines.illa dormire eum fecit super genua sua, et in sinu suo reclinare caput. Vocavitque tonsorem, et rasis septem crinibus ejus, coepit abigere eum, gens, dixit in animo suo: Egrediar sicut et ante feci, et me excutiam, nesciens quod Dominus recessisset ab e
Abbreviated transcription (Latin):
filemonem. dicebat. ꝓpterea reces¬
sit ad horã. ut ȩternum recipes. ñ
iam ut seruum. sed ꝓseruo fratrem
carissimum. maximȩ mͥ. qͣntomag̃
autem tͥ. et in carne et in domino. et
rursus: qui autem fideles habent do¬
minos. non despiciant quia fr̃s sũt.
lem nobis uocatione et conu̾satione.
uenditum. humiliatum tamen: in
uirtutib id÷ infirmatum. dep̃hen¬
derimus. & hunc conũterimus. cor¬
rpientes. exhortantes. nullatenus eo
abitti. s ut modeste ethumilit̃ ad
cum accedamus ꝓpter quod. &
in uerbis ipsis uitende. Si pauꝑta¬
te compulsus uendiderit se tͥ fr̃
tuus. noncum opprimes seruitute
famulorum. sed qͣsi mercennarius
et colonus erit: quia pauꝑtas ani¬
me ẽ infirmitas consequendarum
Ioluisti dic̾e. in quo sit tua matima
fortitudo. Cumq molesta ei esset.
et ꝑinultos dies ugiter adhereret.
spacium adqͥetem nontribuens.¬
eam: ferrum numqͣm ascendit suꝑ
caput meum. quia narareus. id⁊

Expanded text:
Philemonem dicebat: Propterea recesPhilemonem dicebat: Propterea recessit ad horam, ut aeternum reciperes, jam ut servum, sed pro servo fratrem charissimum, maxime mihi, quanto magis autem tibi et in carne et in Domino. Et rursus: Qui autem fideles habent dominos, non despiciant quia fratres sunlem nobis vocatione et conversatione venditum, humiliatum tamen in virtutibus, id est, infirmatum deprehenderimus, et hunc converterimus correptionibus exhortantes, nullatenus eo abuti; sed ut modeste et humiliter ad eum accedamus. Propter quod et in verbis ipsis intende: Si paupertate compultuus, non eum opprimes seruitute famulorum sed quasi mercenarius et colonus erit. Quia paupertas animae est infirmitas consequendarum oluisti dicere in quo sit tua maxima fortitudo. Cumque molesta ei esset: et per multos dies jugiter adhereret: spacium adeam: Ferrum numquam ascendit super caput meum, quia Nazaraeus id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. Si pauꝑtate compulsus uen¬
didit se tͥ friter tuus. non eum oppri¬
mes seruitute famulorum .s quasi
mercennarius et colonus erit. usq
ad annum uibileum operabit᷑ apd
te. &postea egredietur cum uberis suis
et reũtenir ad cognationẽ suã. et ad¬
possessionẽ patrum suoꝵ. Mei cnm¬
gẏpti. ñ uensunt conditione seruoꝵ.
ne afflugas eos ꝑpotentiam. sed me¬
tuito dñ tuum. Multa littera ipsa
pietate plena ẽ. sed inulto magis spi¬
ntalis intellectus. Quantũ enim
libtas anime melior ẽ alibertate
corporis. tantum spiritalis contem¬
platio his qͥ eius  possunt
fuuctus ꝑciꝑe. clariora donat qͣm
inttera: Quia littera quidẽ nullatenꝰ
nos his que fr̃ib eueniunt abiti
nult. id÷ com fidelib. sed uel si qͥs
eoꝵ nobis uenditus fu̾it. aquali¬
bet humiliatus necessitate. nulla¬
tenus abeo seruicium serui exiga¬
mus. Quem enim semel fratrem
deinceps seruum habebimus. Un¬
de et paulus scribens de onesio ad

Expanded text:
IV: Si paupertate compulsus, uendiderit se tibi frater tuus, non eum opprimes seruitute famulorum sed quasi mercenarius et colonus erit. Usque ad annum iubilaeum operabitur apud te, et postea egredietur cum liberis suis et reuertetur ad cognationem et possessionem patrum. Mei gypti. Non veniant conditione servorum; ne affligas eum per potentiam, sed metuito Deum tuum. Multa littera ipsa pietate plena est; sed multo magis spiritalis intellectus. Quantum enim libertas animae melior est a libertate corporis, tantum spiritalis contemplatio his qui ejus possunt fructus percipere clariora donat quam littera, quia littera quidem nullatenus nos his quae fratribus eveniunt abuti vult, id est, confidelibus; sed vel si quis eorum nobis venditus fuerit, a qualibet humilitatis necessitate, nullatenus ab eo servitium servi exigamus. Quem enim semel fratrem deinceps servum suum habebimus? Unde et Paulus scribens de Onesimo ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia rursus dic̃ ysaias: exceca corpo¬
puli huius. etaures eius adgraua. ne¬
quando ocłis suis uideant. et aurib
audiant. & corde intelligant.Cernis.
quia quem admodum fecerunt ipsi.
sic et xp̃s eis fecit. Quia enĩ erꝰ irritũ
facẽ pactum siue testamentum stu¬
duerunt. recte eoꝵ ocłos et cor exceca¬
uit. etardorem suie hecteriam confi¬
cientem ocłos eoꝵ. et animas consu¬
mentem. eis dedit. Sed qͥd his addidit:
frustra seretis sementẽ. quȩ abhostib
deuorabitiur: Frustra enim illi ꝓpba¬
rum etlegis ꝓferunt semina. et docto¬
rales illit seminant sermones. non
habentes terrã fertilem adintelligi¬
bilium dogmatum fructum. unde
nec cibo eoꝵ fruuntur. sed deuorant
ea aduersarii eoꝵ. Qui inxp̃o crediũt
qͦs ipsi sibi ꝑinfidelitatem & inuidiam

Expanded text:
quia rursus dixit Isaias: Excaeca cor poquia rursus dixit Isaias: Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava, nequando oculis suis videant, et auribus audiant, et corde intelligant . Cernis quia quemadmodum fecerunt ipsi, sic et Christus fecit eis; quia enim ejus irritum facere pactum sive testamentum studuerunt, recte eorum oculos et cor excaecavit, et ardorem sive hecteriam conficientem oculos eorum et animas consumentem eis dedit. Sed quid his addidit? Frustra seretis sementem, quae ab hostibus devorabitur; frustra enim illis prophetarum et legis proferuntur semina, et doctorales illinc seminant sermones non habentes terram fertilem ad intelligibilium dogmatum fructum. Unde nec cibo eorum fruuntur, sed devorant ea adversarii eorum, qui in Christo credunt, quos ipsi sibi per infidelitatem et in
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uerbis & miraculis. ñiam morboᷤ
suos abscondere poterant. s clamabãt
palam. atq predicabant. Quid faciemꝰ.
quia hic homo multa signa fac̃ si
dimittimꝰ eum sic: uenient roma¬
m. et tollent nr̃m locum et gentẽ.
Ergo non quia legi aut ꝓpħis contͣ¬
ria docebat. Nam nimis eis consona
docuit. sed sui amoris cau¬
sa. suiq causa negocu. sermonib eiꝰ
non obediebant hoc gͦ ꝑcussi morbo. õ¬
cłos suos conficiebant. et animas consu¬
mebant. Non solum exardescentes furo¬
re. & inuidia corrupti: Sed ut semel in¬
firmati mente. et cogitaciones ñnimis
sanas ad discretionem factorum dictoꝵ¬
ue habentes. indominicis uerbis et mira¬
culis interiores suos ocłos conficiebant.
& animam consumebant. ita ut adeũ
clamarent. Usquequo animam nrãm
tollis: si tu es xp̃s. dic nobis palam qͦd
ni subiacentis erat: S et iohannes. hec
deeis dicit ꝓpterea non poterant credẽ.

Expanded text:
Domini verbis et miraculis, non jam morbos Domini verbis et miraculis, non jam morbos suos abscondere poterant, sed clamabant palam atque praedicabia hic homo multa signa facit? Si dimittimus eum sic, venient Romani, et tollent nostram et locum et gentem . Ergo non quia legi aut prophetis contraria docebat, nam nimis eis consona docuit, sed sui amoris causa, suique causa negotii, sermonibus non obediebant. Hoc ergo perculsi morbo, oculos suos conficiebant et animas consumebant, non solum exardescentes furore, et invidia corrupti, sed ut semel infirmati mente, et cogitationes non nimis sanas ad discretionem factorum dictorumve habentes in Dominicis verbis, et miraculis, interiores suos oculos conficiebant, et animam consumebant, ita ut ad eum clamarent: Usquequo animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Quoni subjacentes erant. Sed et Joannes haec de eis dicit: Propterea non poterant credere,
Abbreviated transcription (Latin):
inegestate. Nimis enim egentes es
dñs ꝑuerbũ suũ fecit. intantũ ut
inuicem dicerent. Durus ẽ sermo hie.
quis potest eũ audire: Sic̃ gͦ sponte
legis intellectum trans grediebantur.
ut euuangelicum testamentum in¬
irritum deducerent. qui illinc ha¬
bebat exordium. sic eis et ipse ob-¬
scura uerba dicebat. et difficilem su¬
orum dognatum faciebat comp̃¬
hensionem. Sed iam quȩ sequunt᷑
agnosce. Ardore. qui conficiat ocłos
regium callentem ocłos ur̃os. etani¬
mã ur̃a distabentẽ. Scabies autem
morbus ẽ corꝑis. sed manifestus. in
suꝑficie carnis etcorio eiꝰ decurrẽs.
Morbus autẽ regius. id ÷ et taria. fit qͥ¬
dem exaccensione. Manifestus autem
etiã hic ẽ. insuꝑficie carnis et pellis
decurrens. et multo magis ocłis insi¬
dens. Latere autem. horum morborũ
neuter potest: tales erant animarũ
iudaicarum morbi. manifesti et mali.
nequaqͣm ultra latentes. Emulantes enĩ

Expanded text:
in egestate. Nimis enim agentes eos in egestate. Nimis enim agentes eos Dominus per verbum suum fecit, intantum ut ad invicem dicerent: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Sicut ergo sponte legis intellectum transgrediebantur, ut evangelicum testamentum irritum deducerent, qui illinc habebat exordium, sic eis et ipse obscura verba dicebat, et difficile suorum dogmatum faciebat comprehensionem. Sed jam quae sequantur agnosce: Ardore qui conficiat oculosregium calentem oculos vestros et anima vestra distabescente. Scabies autem morbus est corporis, sed manifestus in superficie carnis, et corio ejus decurrens. Morbus autem regius, id est, hectaria, fit quidem ex accensione; manifestus autem etiam hic est in superficie carnis, et pellis decurrens, et multo magis oculis insidens: latere autem horum morborum neutrum potest. Tales erant animarum Judaicarum morbi manifesti et mali, et nequaquam ultra latentes. Aemulantes enim
Abbreviated transcription (Latin):
dõ tuoͦ ꝓpter qͦd dñs adeos. ut po¬
te ñ omnia implentes legis p̃cepta.
sed que eius sunt grauia relinquen¬
tes. et que minima agentes. dice¬
bat Hec oportebat face. et illa non
omittere sed et mandata dĩ illi ꝓ¬
prie trans grediuntur. et eis maxime
inobedientes sunt. qͥ exteriorẽ faciẽ
eoꝵ. non autem intencionem di con-¬
seruant. Planius ergo. aquila ttheo¬
dotion et sẏmachus. edidisse in ue¬
niuntur. Nam ille qͥdẽ ait. Si con¬
stituta mea reꝓbau̾itis. illi auten
rennueritis: dogmata autem dei¬
& subtilitatem que inspiritalẽ man¬
datoꝵ intellectum erãt trans grediũ¬
tur. quia nouo destamento concor¬
dãt. infumare euuangłicam grãm
ꝑhoc uolentes: qͦd eos arguens. ait
& a dirritum ꝑducatis pactum me¬
um: quid autem ꝓhoc minatus ẽꝰ
nimis enim similis pena ẽ: preua¬
ricationi eoꝵ. Ego quoq hȩc faci¬
am uobis. qͥmͦ uisitabo uos uelocit

Expanded text:
Deo tuo . Propter quod Dominus ad eos, ut poDeo tuo . Propter quod Dominus ad eos, ut pote non omnia implentes legis praecepta, sed quae ejus sunt gravia relinquentes, et quae minima agentes, dicebat: Haec oportebat facere, et illa non omittere. Sed et mandata Dei illi proprie transgrediuntur, et eis maxime inobedientes sunt, qui exteriorem faciem eorum, non autem intentionem Dei conservant. Planius ergo Aquila et Theodotion et Symmachus edidisse inveniuntur. Nam ille quidem ait: Si constituta mea reprobaveritis: illi autem: enueritis. Dogmata Dei et subtilitatem, quae in spiritalem mandatorum intellectum erat, transgrediuntur, quia Novo Testamento concordat, infirmare evangelicam gratiam per hoc volentes: quod eos arguens ait: Et ad irritum perducatis pactum meum. Quid autem per hoc minatus est? Nimis enim similis poena est praevaricationi eorum: Ego quoque haec faciam vobis. Quomodo? Visitabo vos velociter
Abbreviated transcription (Latin):
si spreueritis leges meas. et iudicia
mea contempserttis. ut non faciatis
ea que ame constituta sunt. et ad
irritum ꝑducatis pactum meum.
Qui non audiunt mandata dei. &
qui iudicia contempnunt. nisi qui
tradicionẽ seniorum intendentes.
et legis latoris intentionem trans¬
gredientes. adhoc quod eis uideba¬
tur legem exponebant. Qui dicebãt.
sicut ait dñs. Quicumq dixerit pa¬
tri aut matri. donũ qͦdcumq exme
tibi ꝓderit et non honorificauit pa¬
trem suum. et matrẽ suã᷑ id÷. qͥcũq
dixerit parentib. uota sunt dõ ea
que habeo. ipsi enim ea munꝰ ⁊ob¬
lationem optuli: eos qui generaue¬
runt honorare non cogitur. Qui s̃
qui non eius omĩa faciunt man¬
data. nisi qͥ anetum et ciminum
decimant. et mentã. Relinquunt
autem uidicium. et misericordiam.
et fidẽ. Cum d̃s eis ꝑ ꝓpħam dicat.
indicabo tibi ohomo. quid dñs q̃rat
ate. utiq fac̾e uidicium. et diligere
miscdiam. et sollicitũ ambulare cũ

Expanded text:
judicia mea contempseritis, ut non faciatis ea, quae a me constituta sunt, et ad irritum perducatis pactum meum. Qui non audiunt mandata Dei, et qui judicia contemnunt? nisi qui traditionem seniorum intendentes, et legislatoris intentionem transgredientes, ad hoc quod eis videbatur legem exponebant, qui dicebant, sicut ait Dominus: Quicunque dixerit patri aut matri: Donum quodcunque ex me tibi proderit; et non honorificabit patrem suum et matrem suam , id est, quicunque dixerit parentibus: Vota sunt Deo ea quae habeo; ipsi enim ea, munus et oblationem obtuli, eos qui genuerunt honorare non cogitur. Qui sunt qui non ejus omnia faciunt mandata? Nisi qui anethum et acyminum decimant et mentham, relinquunt autem judicium et misericordiam et fidem . Cum Deus eis per prophetam dicat: Indicabo tibi, o homo, quid Dominus quaerat a te, utique facere judicium, et diligere misericordiam et sollicitus ambulare cum
Abbreviated transcription (Latin):
ame constituta sunt. et adirritũ pro¬
ducatis pactũ meum. ego qͦ hec fa¬
Iciam uobis. Ulisitabo uos uelociter
inegestate et ardore. qui conficiat
ocłos ur̃os. et consumat animas.
Frustra seretis sementem.
que abhostib deuorabit Ponã fa¬
ciem meam contra uos. et corruetis co¬
ram hostib ur̃is. et subiciemini his
qui oderunt uos. fugietis nemine ꝑ¬
sequente. Que bona eos qui obediunt
dĩ mandatis expectant. sufficient̃ lex
suꝑius dixit. Quȩ autẽ euenire tͣns¬
gredientib comminata ẽ. ea que nc̃
sancuuit ostendunt. Quoꝵ quando
adluteram singła discutimus. inue¬
nimus populum uideoꝵ hoꝵ pas

Expanded text:
constituta sunt et ad irritum perducatis pactum meum ego quoque haec faciam vobis visitabo vos velociter in egestate et ardore qui conficiat oculos vestros et consumat animas frustra seretis sementem quae ab hostibus devorabitur ponam faciem meam contra vos et corruetis coram hoqui oderunt vos; fugietis nemine persequente. Quae bona eos qui obediunt Dei mandatis exspectant, sufficienter lex superius dixit; quae autem evenire transgredientibus comminata est, ea quae nunc sanciuntur ostendunt: quorum quando ad litteram singula discutimus, invenimus populum Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
et non suam plebem. suã fecit. E
qͥs ẽ. qui hec fecit: Ego dñs deus
uester. qui eduxi uos deterra egyp¬
ti. ne seruiretis eis. Quod siuis cog¬
noscere hec:exodi uerba. sed et eu¬
uangelui. ꝑ ordinem discute. Dix̃
tionem populi mei inegypto. &
clamorem eius audiui. ꝓpter du¬
riciam eorum qͥ pre sunt operib.
et sciens dolorẽ eius. descendi li¬
berare eos demanib egyptiorum.
et educe deterra illa. interram bo¬
nam & spaciosam. que fluit lac
et mel et quis sit qui introducit
inꝓmissionis terram: ipse ds̃ qͥ
hȩc moysi dirit ostendit. Ecce
ego muto angelum meũ. qui p̃¬
cedat te. et custodiat te inuia. &
introducat ad locũ quẽ paraui.
angelum filium appellans. quia
ciauit. De quo ait ysaias. Puer
natus ẽ nobis. filius datus est
nobis. cuius principatus suꝑ
humeros eius. et appellabitur nomen eiꝰ.¬

Expanded text:
et non suam, plebem suam fecit. Et et non suam, plebem suam fecit. Et quis est qui haec fecit? Ego Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra Aegypti ne serviretis eis. Quod si vis cognoscere haec, Exodi verba, sed et Evangelii, per ordinem discute. Dixit tionem populi mei in Egypto: et clamorem ejus audivi propter duriciam eorum qui pret sciens dolorem ejus, descendi liberare eos de manibus Aegyptiorum, et educere de terra illa in terram bonam et spaciosam, quae fluit lac et mel . Et quis sit qui introducit in promissionis terram? ipse Deus, qui haec Moysi dixit ostendit: Ecce ego mitto angelum meum, qui praecedat te, et custodiat te in via, et introducat ad locum quem paravi. Angelum filium appellans, quia tiavit: De quo ait Isaias: Puer natus est nobis, filius datus est nobis, cujus principatus super humeros ejus, et appellabitur magni
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionib ꝓmisit. Et uetera
nouis suꝑuenientib ꝓicietis. Quę
sunt noua: Fuuangelica uidelicet
am cum maxima sint ea que ꝑ
patriarchas. legem. et ꝓpħas pol¬
licita sunt. tamen ꝑ euuangłiũ
ꝓmissa maiora sunt. ꝓpt̃ qͦd hoꝵ
comparatione illa a nob suꝑflua
licam acta sunt et impleta gra¬
ꝓmisit. Quiꝰ sic ꝓpħa ieremias
memoriã facit. Et constituam
uobis testamentum nouũ. non
secundum testamentum. qͦd dis¬
posui patrib urĩs. his enim con¬
iuncta sunt et quȩ secunt᷑. mari¬
me. Et non abhominabit᷑ ani¬
ma mea uos. ambulabo uit uos.¬
et ero ur ds̃. uosq eritis populꝰ
meus. Aꝑte autẽ etiam hȩc a
ꝓpħa predicto sic̃ lxx. edicio con¬
tinet. scripta sunt. hic ds̃ nĩħ
si nos auersaretur. Non ergo nos
abhominatus ẽ. seo et inambulare
innobis ꝑcarnem uoluit. et fieri
noster ds̃. cum esset et prius. sed
ignotus. quia nos errori coniuncti
eramus. Ex quo autẽ nos ꝓprio e¬
mit sanguine. ds̃ noster factus ẽ.

Expanded text:
ictionibus promisit. Et vetera novis supervenientibus projicietis. Quae sunt nova? Evangelica videlicet. Nam cum maxima sint ea quae per patriarchas, legem et prophetas pollicita sunt, tamen per Evangelium promissa majora sunt: propter quod horum comparatione illa a nobis superflua licam acta sunt et impleta grapromisit, cujus sic propheta Jeremias memoriam facit: Et constituam vobis testamentum novum, non secundum testamentum quod disposui patribus vestris . His enim conjuncta sunt et quae sequuntur maxime: Et non abominabitur anima mea vos. Aer Deus, vosque eritis populus meus. Aperte autem etiam haec a propheta praedicta, sicut LXX editio continet, scripta sunt: Hic Deus nostsi nos aversaretur. Non ergo nos abominatus est, sed et inambulare in nobis per carnem voluit, et fieri noster Deus, cum esset et prius, sed ignotus, quia nos errori conjuncti eramus. Ex quo autem nos proprio emit sanguine, Deus noster factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
fructus. ueritas. uisticia. man¬
suetudo. compassio. ethis similia.
addidit. Apprehendet messiũ tri¬
tura uindemiam. et iundemia
occupabit sementẽ. Quia. enim
tritura. terre colligit fructus. uĩ¬
demia. arboꝵ. recte fructus cor¬
poris ait fructus anime compre¬
hendere siue occupare quia hoc
quidẽ maxime benedictionis ẽ.
uno eodemq tempore stabile et
feciindam corpꝰ atq animam in
uirtutib possidere. Comp̃hendet
autem siue occupabit. uindemia.
sementem: congregans enum ani¬
ma uirtutes suas. mox alia desi¬
derat. usq dum illas attigerit di¬
uicias. ad quas paulus festinauit.
& ꝓpterea dicebat. fr̃s. ego me non
arbitror comprehendisse. Unum
autem.que quidem retro sunt ob¬
litus. Inhis autẽ que inpriora sũt
extentus. secundũ intencionẽ se¬
quor ad palmã suꝑne uocationis
xp̃i. ꝙpter qͦd et bonum sequit᷑
semen. plenum salutarib actio¬
nib. ut bene conueniat qͦd sequit᷑.

Expanded text:
fructus est veritas, justitia, manfructus est veritas, justitia, mansuetudo, compassio et his similia. uum: Apprehendet messium tritura vindemiam, et vindemia occupabit sementem. Quia enim tritura terrae colligit fructus, vindemia arborum recte fructus corporis, aut fructus animae comprehendere sive occupare, quia hoc quidem maxime benedictionis est, uno eodemque tempore stabile et fecundum corpus atque animam in virtutibus possidere. Comprehendet autem sive occupabit vindemia sementem. Congregans enim anima virtutes suas, mox alias desiderat usque dum illas attigerit divitias, ad quas Paulus festinavit, et propterea dicebat: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse: unum autem quae quidem retro sunt oblitus, in his autem quae in priora sunt, extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Christi . Propter quod et bonum sequitur semen plenum salutaribus actionibus, ut bene conveniat quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nisq. quȩ hic significauit. Ait enĩ.
& dabo uobis pluuiam. temporibus
sius. Dicit autẽ uerbum dĩ. ut po¬
te descendens decȩlo gr̃ȩ. de quo
moyses sic dixit. Adtende cȩlum ⁊
loquar et audiat terra uerba exore
in eo. Expectetur sicut pluiia. elo¬
quium meum: hoc non qualec̃q
bonum ẽ intempore suo ꝑciꝑe. sed
manifesta ẽ d̃i bonitatis ostensio.
quemadmodũ ñ acciꝑe. auertionis
ẽ. ꝓpter quod ds irascens populo
tus ẽ. dicens. Et relinquam uneam
meã. et non putabit᷑. nec fodietur.
et ascendent in eam sicut in agro
inculto spinȩ. et nubib mandabo.
ne pluant suꝑ eam pluuiam. Qͥd
enĩ nob. exaccipienda pluiua in
tempore. ꝓficit: & terra gignet
fructum suum. id÷ corpꝰ nr̃m huiꝰ
enim bomi fructus sunt. castitas.
sobrietas. abstinentia et pomis ar
na campi dabunt fructũ suum
L igna autem campi. sunt animȩ
motus. ut pote qui sunt motibꝰ
intelligibiles nr̃e terre uidelicet
carnis. sublimiores. Horũ enĩ

Expanded text:
nisque quae hic significavit. Ait enim: Et dabo vobis pluviam in temporibus suis. Dicit autem verbum Dei, ut pote descendentem de coelo gratiae, de quo Moyses sic dixit: Attende coelum et loquar, et audias terra verba ex ore meo, exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Hoc non qualecunque bonum est in tempore suo percipere, sed manifesta est Dei bonitatis ostensio, quemadmodum non accipere aversationis est; propter quod Deus irascens populo tus est, dicens: Et relinquam vineam meam, et non putabitur, nec fodietur, et ascendent in eam sicut in agro inculto spinae, et nubibus mandabo ne pluant super eam pluviam . Quid enim nobis ex accipienda pluvia in tempore proficit, et terra gignit fruenim boni fructus sunt, castitas, sobrietas, abstinentia. Et pomis arbna campi dabunt fructum suum. Ligna autem campi sunt animae motus, ut pote qui sunt motibus intelligibilis nostrae terrae, videlicet carnis sublimiores. Horum enim
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia nequicie incȩlestib. sub¬
infert ꝓpterea accipite armaturã
dĩ. Quã singillatim denumerans.
ait. Et gladium sp̃s. qͦd ẽ uerbũ
đi respiciam uos. Quid ẽ enim me¬
lius. qͣm respici ado. cuuis respec¬
tus salus ẽ. aduersatio autẽ mors
ẽ : Et crescere faciam: muttiplicabi¬
mini. Auget nos quidem. cũ par¬
ua bona que agimus. maxima fa¬
cit apparere. Muitiplicat autem.
pauca crescere faciens inmultis.
Annon augens nr̃as uirtutes. et mag¬
nificans. dicebat. Quamdiu fecistis
uni deminimis his. mͥ fecistis:
multiplicans rursus. paulum scri¬
bere faciebat. Non enim occides.
Non adulterabis. Non concupisces.
et si quod ẽ aliud mandatum. hoc
uerbo restauratur. Diliges ꝓxi¬
mum tuum. sicut te ipsum: Mus¬
ta mandata efficiens hoc unũ
mandatum: ut nos ad sequentes
illud: diuites efficiamur. Himis
ergo oportuna sunt. quȩ secunt᷑.
Firmabo pactum meum uobiscỹ
eius quidem pactum sunt p̃dic¬
ta. ꝑretributiones autẽ illud fir¬

Expanded text:
spiritalia nequitiae in coelestibus, subinfert: Propterea accipite armaturam Dei, quam sigillatim dinumerans ait: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei. Respiciam vos: Quid est enim melius quam respici a Deo, cujus respectus salus est? Aversatio mors est. Et crescere faciam, et multiplicabimini: Auget nos quidem, cum parva bona quae agimus, maxima facit apparere; multiplicat autem, pauca crescere faciens in multis. An non augens nostras virtutes et magnificans dicebat: Quandiu fecistis uni de minimis his, mihi fecistis? Et multiplicans rursus, Paulum scribere faciebat: Non enim occides, non adulterabis, non concupisces, et si quod est aliud mandatum, hoc verbo instauratur: Diliges proximum tuum sicut teipsum , multa mandata efficiens hoc unum mandatum, ut nos assequentes illud divites efficiamur. Nimis ergo opportuna sunt quae sequuntur: Firmabo pactum meum vobiscum. Ejus quidem pactum sunt praedicta, per retributiones autem illud fir
Abbreviated transcription (Latin):
autem subicit: Inuerbo utiq dĩ.
it enim. Etcadent inimici ur̃i
inconfpectu ur̃o gladio. Illum
dicens quẽ paulus sic scribens ex¬
posuit. Cum enim prius dicis¬
set inimicorum milia. idẽ non ẽ
uobis conluctacio ad uersꝰ carnẽ
& sanguinem. sed aduersus prin

Expanded text:
autem subjicit? In verbo utique Dei. autem subjicit? In verbo utique Dei. Ait enim: Et cadent inimici vestri in conspectu vestro gladio. Illum dicens quem Paulus sic scribens exposuit: cum enim prius dixisset, inimicorum millia, id est, non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, se
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. Ergo spiritalis ille.
qualem paulus dicebat. Spiritał
autem iudicat omnia. et ipse ane¬
mine iudicatur id÷ qui scientiã
ꝑfectam habet. & subtilem eorum
que agenda sunt discretionem.
hic quamuis ualidum demonem.
uerbi gr̃a qui ẽ exeis supͣ centum.
et qui legio appellatur ꝓpt̃ mul¬
titudinem obedientium ei maloꝵ
spirituum et cooperantium. ualet
superare atq uincere. Et centum
euobis. decem milia. Qui enĩ non
solum scientiam habet subtilem.
sed et uitã ꝑfectam atq consum¬
matam: Hic duplex quonlammꝰ
spiritalis ẽ. et ꝓpterea centenario
numero honorandus ẽ. ficut du¬
plicem fructum ferens in spũ atq
ꝑfectum. dequo maiorẽ xp̃s non
dic̃. sed frequent bonã terrã insi¬
nuans. dicebat. Afferet fructũ tri¬
cesimum. & sexagesumum. & cen¬
desimum. Hic ergo milia hostiũ
subicere. om̃s iudelicet contͣrias
uirrutes. ut pote qui uirtutum
habet ꝑfectionem. potest. Quomͦ

Expanded text:
descendit. Ergo spdescendit. Ergo spqualem Paulus dicebat, Spiritalis autem judicat omnia, et ipse a nemine judicatur: id est, qui scientiam perfectam habet ad subtilem eorum quae agenda sunt discretionem, hic quamvis validum daemonem, verbi gratia, qui est ex eis supra centum, et qui Legio appelletur propter multitudinem obedientium ei malorum spirituum et cooperantium, valet superare atque vincere. Et centum e vobis decem millia. Qui enim non solum scientiam habet subtilem, sed et vitam perfectam atque consummatam, hic duplex quodammodo spiritalis est, et propterea centenario numero honorandus est, sicut duplicem fructum ferens in spiritu atque perfectum: de quo, majorem Christus non dicit, sed frequenter bonam terram insinuans dicebat: Affert fructum trigesimum, et sexagesimum et centesimum . Hic ergo millia hostium subjicere, omnes videlicet contrarias virtutes, ut pote qui virtutum habet perfectionem, potest. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum derreat dempore mortis.
quȩ nobis dormitio ẽ ꝓpter spem
mortuorum resurrectionis. Non
habebit autem qui exterreat. nicħ
sibi consciuis de quo terreatur: Au¬
feram malas bestias. uidelicet de¬
mones.Bestie enim sunt. ex simili
malicia: pͥmum sic̃ latentes. de¬
inde ut uenenum in portabile
& mortiferum habentes. ꝑsequi¬
mini inimicos uros: ñ possunt enĩ
ante faciem eoꝵ qui secundũ le¬
gem uuuint stare. Etcorruent co¬
ram uobis. Qua morte: Quȩ ẽ utiq
ꝑieuinium & orationem: hoc enĩ
mͦ nr̃i intelligibiles inimici de¬
mones interimunt᷑ ut nequaqͣm
ultra contra nos possint reuuis-¬
cere. Ynde et dominꝰ apłis inqͥ¬
rentib cur mutũ et surdũ demo¬
nium eicere min me potuissent
Respondit. hoc genus ñ eicietur.
nisi ꝑieuinium etorationem.
sequent᷑ quinq de uob.centum
quaginta. centum. Quinquagin¬
ta dicimꝰ ẽẽ spiritalem hominẽ.
quia die pentecostes sp̃s decȩlo

Expanded text:
qui eum terreat tempore mortis, qui eum terreat tempore mortis, quae nobis dormitio est, propter spem mortuorum resurrectionis. Non habebit autem qui exterreat, nihil sibi conscius, de quo terreatur. Auferam malas bestias, videlicet daemones. Bestiae enim sunt ex simili malitia, primum sicut latentes, deinde ut venenum importabile et mortiferum habentes. Persequimini inimicos vestros. Non possunt enim ante faciem eorum, qui secundum legem vivunt stare. Et corruent coram vobis. Qua morte? quae est utique per jejunium et orationem. Hoc enim modo nostri intelligibiles inimici daemones interimuntur, ut nequaquam ultra contra nos possint reviviscere. Unde et Dominus apostolis inquirentibus, cur mutuum et surdum daemonium, ejicere minime potuissent, respondit: Hoc genus non ejicitur nisi per jejunium et orationem. Persequentur quinque de vobis centum quaginta. Centum quinquaginta dicimus spiritalem hominem, quia die Pentecostes Spiritus de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. etbellum nontransibit ꝑter¬
ram ur̃am: qͦd nr̃a translatio pau¬
lo post dicit: gladiꝰ non tͣnsibit
terminos ur̃os: et dabo pacem in
terra ur̃a. Si enm corpꝰ stabile
fuerit. & anima fructificet. secu¬
ri interra nr̃a habitabimꝰ. quia
caro non concupiscit contͣ sp̃m
Inde nec. bellum ꝑterrã transibit.
neq enim habebit tempꝰ insur¬
rectio concupiscentiarũ. de quibus
ait iacob. Unde bella et lites in
uobis: Nonne hinc. ex concu piscen¬
tiis urĩs. quȩ militant in menbriᷤ
ur̃is: Quib destructis. pax inter¬
ra nr̃a lege di refrenata ꝓfligatur
& dormietis inquitz inretributionis
autem specie. etiã hoc scriptura
sacra posuit. Dormicio en im ut
pote requies. mors scõꝵ dicitur.
iniquorum autẽ. nonẽ ita. Cui
testis ẽ eccli̾astes. Saturitas au¬
tem diuitis. non smnit dormire
eum. ꝓpter quod. nunc consequent̃
addidis. Et non ẽ qui exterreat. Qui
enim sic uxit. quẽ admodum in
suꝑiorib dictum ẽ. Non habebit

Expanded text:
 et bellum non transibit per terram vestram: Quod nostra translatio paulo post dicit: Gladius non transibit terminos vestros, et dabo pacem in terra vestra. Si enim corpus stabile fuerit et anima fructificet, securi in terra nostra habitabimus: Quia caro non concupiscet adversus spiritum . Unde nec bellum per terram transibit, neque enim habebit tempus in resurrectione concupiscentiarum, de quibus ait Jacobus: Unde bella et lites in vobis? Nonne hinc ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris; quibus destructis, pax in terra nostra, lege Dei refrenata, profligatur. Et dormietis, inquit. In retributionis autem specie etiam hoc Scriptura sacra posuit; dormitio enim ut pote requies mors sanctorum dicitur: iniquorum autem non est ita. Cui testis est Ecclesiastes: Saturitas autem divitis non sinit dormire eum . Propter quod nunc consequenter addidit: Et non erit, qui exterreat. Qui enim sic vixit, quemadmodum in superioribus dictum est, non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
escamꝰ. hoc enim intelligibile. et ue¬
rum sabbatum ẽ. quod non populi
ẽ ingrati. sed ipsius dĩ. quẽ ad modũ
in ysaia dicebat. Beatus uir qui
fecit hoc. et filius hominis qui ap¬
prehendit istud. custodiens sab¬
batum ne polluat ulud. Si non
distinguere abillis uolebat. deqͥbꝰ
ininicio ꝓpħiȩ dicebat. Neome¬
nias et sabbatũ et festiuitates ali¬
as. non feram. Quod autẽ dĩ ẽ sab¬
batum. aut quomͦ uiud non ꝓfa¬
nare quis potest. subinfert.Qui¬
escite agere ꝑuerse. Ergo amalis
abstinere. sabbati ẽ impletio: sed
et sanctuarium eiꝰ Paueamꝰ. scĩ
consummate capitulum. siue
summa. Propter qͦd etiam. hoc
nouissimum posuit Tunc dicit
interimens et disperdens om̃s
qui tab̾nacłm meum polluerĩt.
et templum meum pollutionib
uoluptatum iuolau̾int. Quod¬

Expanded text:
escamus; hoc enim intelligibile et veescamus; hoc enim intelligibile et verum sabbatum est, quod non populi est ingrati, sed ipsius Dei, quemadmodum in Isaia dicebat: Beatus vir qui fecit hoc: et filius hominis qui apprehendit istud, custodiens sabbatum ne polluat illud . Si non distinguere ab illis volebat, de quibus in initio prophetiae dicebat: Neomenias et sabbatum et festivitates altas non feram . Quod autem Dei est sabbatum, aut quomodo illud non profanare quis potest, subinfert: Quiescite agere perverse, etc. Ergo a malis abstinere sabbati est impletio; sed et sanctuarium est, paveamus, consummatae capitulum sive summa: propter quod etiam hoc novissimum posuit, tunc dicit interimens et disperdens omnes qui tabernaculum meum polluerint et templum meum pollutionibus voluptatum violaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. nec sculptile in eis figuran¬
tes. nr̃am quodammodo at teren¬
tes amore eorum mentem. Hec
titulos nobis sue statuam inhis
erigamus. uolentes ꝑeam memo¬
riam nram extendere. infuturas
generationes.S nec lapidem in¬
signem erigamus. auri uerbi gr̃a
aut argenti cumulum. aut lapi¬
dum. qͥuidentur eẽ preciosi: lapi¬
des enim ethi deterra. equales alus
lapidib sunt. et si auarorum uisꝰ
inhis. quem admodum ꝑaganoꝵ
inydolis. seducunt᷑. ꝓpter quod.
et insignis lapis dictus ẽ. Nos au¬
tem nichil tale patiamur. nec in¬
signes nobis lapides efficiantur
diuitiȩ. ut secundum intentionẽ
earum uiuamus. secundum in¬
quecumq preceperint faciamꝰ.
et desideriis earum seruiamus.
adoremusq eas. et colamus in
conseruando eas. Custodiamus
autem et sabbata. abomni alio ma
lo abstinentiam uacationĩq stu¬
dentes. et agentes ut operib p̃sentis
mundi careamus. atq abeis qui¬

Expanded text:
dentes, nec sculptile in eis figurandentes, nec sculptile in eis figurantes, nostram quodammodo atterentes amore eorum mentem. Nec titulos nobis sive statuam in his erigamus, volentes per eam memoriam nostram extendere in futuras generationes; sed nec lapidem insignem erigamus: auri, verbi gratia, aut argenti cumulum, aut lapidum qui videntur esse pretiosi: lapides enim et hi de terra aequales aliis lapidibus sunt; et sic avarorum visus in his quemadmodum paganorum in idolis seducuntur, propter quod et insignis lapis dictus est. Nos autem nihil tale patiamur, nec insignes nobis lapides efficiantur divitiae ut secundum intentionem earum vivamus, secundum inquaecunque praeceperint faciamus, et desideriis earum serviamus, adoremusque eas et colamus, in conservando eas. Custodiamus autem et sabbata ab omni alio malo, et abstinentiae vocationique studentes, et agentes ut operibus praesentis mundi careamus, atque ab eis qui
Abbreviated transcription (Latin):
egẏptia. ipse et nunc unum qũq
inpenitentia suspirantẽ liberat.
et abintelligibili egypto redimit.
facietis uobis ydolum et sculpti¬
le. nec titulos erigetis. nec insignẽ
lapidem ponetis interra ur̃a. ut
adoretis eum. ego enim sum do¬
minꝰ ds iĩ. Custodite sabbata mea.
& pauete scũarium meum. ego
dominus. Non solum nobis quo¬
modo peccantes libertatem habea¬
mus: nec aliorum doctrina aut
ex hortatione egeamus. lex man¬
dat. ut ꝓpħicum illud in nobis
cebit unusquisq ꝓximum suĩ
etunusquisq frem suum dicens
coguosce dominum. quia omnes
scient me. Aminore usq ad maio¬
rem eorum. quia ꝓpicius ero in¬
autem hoc erit: si non solum ab
aꝑto ydolorum cultu quẽ phibẽ
legis littera. sed ͦ ab occulto abstinea¬
mus. de quo paulus dicebat. Radix
omiũm malorum auaricia. quȩ ẽ
ẏdolorum seruitus. Quem ad mo¬
dum nob̃ etiam nunc legis sp̃s
abitinentiam mandat. Ut non fa
edificantes. et agros aliquos possi¬

Expanded text:
avit, ipse et nunc unumquemque in poenitentia suspirantem liberat, et ab intelligibili Aegypto redimit. facietis vobis idolum, et sculptile; nec titulos erigetis, nec insignem lapidem ponetis in terra vestra: ut adoretis eum. Ego enim sum Dominus Deus vester, custodite sabbata mea, et pavete sanctuarium meum: ego Dominus. Non solum nobis quomodo peccantes libertatem habeamus, sed nec aliorum doctrina aut exhortatione egeamus, lex mandat, ut propheticum illud in nobis cebit unusquisque proximum suum et unusquisque fratrem suum dicens cognosce Dominum quoniam omnes scient me a minore usque ad maiorem eorum quia propitius ero indo enim? Hoc erit si non solum ab aperto idolorum cultu quem prohibet legis littera, sed et ab occulto abstineamus: de qua Paulus dicebat: Radix omnium malorum avaritia, quae est idolorum servitus ; quemadmodum nobis etiam nunc legis spiritus abstinentiam mandat. Et non facaedificantes et agros aliquos possi