comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discentesime nonagesime tercie cũ
ꝑ orbem t̾rarum firmissima pax iuge¬
ret. iħc. xp̃c filius dei in bechleem iude
nascitur. scdm fide les ꝑmissiones. In
cuius ortu angłi exultantes cecinert̃
gła in excelsis deo. & in t̾ra pax homi¬
nib bone uoluntatis. Magi quoq ue¬
nerunt ab oriente adorare eum. offe¬
rentes ei mun̾a. aurum. thus. et
myrram. Herodes autem mala su¬
spicione ꝑt̾ritus. occidit omnes pue¬
stum int̾ficere. Preterea agebatur
funestus herodes suspicione mala ꝑ
multa flagitia. et ne ignobilis uidere¬
tur copulauit sibi mariannem aris¬
toboli filiam. De inde copulauit sibi no¬
uem mulieres. sed int̾ omnes pollebat
mariannes excellentissimi grã decoriᷤ.
Unde diligebat eam herodes: nec of¬
fensam uolebat. Uerum in marian¬
nenscena adulterii contexitur quod
antonio imaginem suam destinasset.
ut pulchritudine sua ꝑstrictam exci¬
taret in se uiri ñ sobriam mentem.
Quod audiens herodes: ussit eam oc¬

Expanded text:
dis centesimae nonagesimae tertiae, cum per orbem terrarum firmissima pax vigeret, Jesus Christus Filius Dei in Bethlehem Judae nascitur secundum fideles promissiones. In cujus ortu angeli exsultantes cecinerunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Magi quoque venerunt ab Oriente adorare eum, offerentes ei munera, aurum, thus et myrrham . Herodes autem mala suspicione perterritus, occidit omnes puestum interficere. Praeterea agebatur funestus Herodes suspicione mala per multa flagitia, et ne ignobilis videretur, copulavit sibi Mariannem Aristoboli filiam. Deinde copulavit sibi novem mulieres, sed inter omnes pollebat Marianne excellentissimi gratia decoris, unde diligebat eam Herodes, nec offensam. volebat. Verum in Mariannem scena adulterii contexitur, quod Antonio imaginem suam destinasset, ut pulchritudine sua perstrictam excitaret in se viri non sobriam mentem; quod audiens Herodes jussit eam in
Abbreviated transcription (Latin):
iudee rex deposito diademate.:⁊ insig¬
dem habitu: sed regia mente. Cumq
coram imꝑatore sidem quamantoni¬
o seruauerat elegantissime ꝑorasset.
cesar fidem & bonitatem admiratus
ui homine salue inquit & nunc ma¬
gis utere regnotuo: qm̃ ñ inuidemꝰ
iurtutib sed delectamur. ⁊ hec dicens.
imposuit coronam capiti eius. Am¬
pliauit quoq regnũ eius dans ei. gad¬
⁊aram & hyponam. samariam: ⁊ io¬
pem. turrim quoꝙ stratonis. Ex qͥb
herodes turrim stratonis aulicis edifi¬
ciis uenustauit. ⁊ cesaream iussit ap¬
pellari. Paccatis gͥ oĩb ꝑ uniu̾sum or

Expanded text:
Judaeae deposito diademate, et insigJudaeae deposito diademate, et insigi habitu, sed regia mente. Cumque coram imperatore fidem, quam Antonio servaverat, elegantissime perorasset, Caesar fidem et bonitatem admiratus in homine: Salve, inquit, et nunc magis utere regno tuo, quoniam non invidemus virtutibus, sed delectamur. Et haec dicens, imposuit coronam capiti ejus, ampliavitque regnum ejus dans ei Gaddaram et Hyponam, Samariam et Joppen, Turrim quoque Stratonis. Ex quibus Herodes Turrim quoque Stratonis aulicis aedificiis venustavit, et Caesaream jussit appellari. Pacatis igitur omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Hic illiricum & pannoniã occupa¬
uit. & sicambros. & astures hispanie
ppłos suꝑauit. ⁊ legib informauit. No¬
rici. dalmate. mesi. bofroani. traces.
daci. sarmate: ducũ eius sunt suꝑati
iurtute. Sed anteqͣm regni monarchi¬
am obtinuiss: ipse augustus. italiam.
galliam: ⁊ hispaniam. antonius uͦ asi¬
am pontumq possidebat. Porro an¬
conius cum eẽt socer eius. repudiata au¬
gusti sorore. cleopatram egypti reginã
sibi copulauit. & augusto bellũ indi¬
xit. Sed ubi uentũ est ad p̃lium anto¬
nus imꝑatorem sustinere ñ ualens.
ꝓpͥa manu se int̾fecit. Cleopat̾a uͦ ad¬
motis sibi serpentib morte sopita ẽ
Tunc augustus potitus alexandria
urbe opulentissima: romã triũphais
ingressus est. Quib patratis parchi
int̾fecto diripuerant ei ultro reddide¬
runt: & obsidib datis fedus ab eo sus¬
ciꝑe meruerunt. Ad hunc quoq indi.
garamantes ethiopes: legatos cũ doniꝰ
miserunt. Uenit ad eum et herodes

Expanded text:
Hic Illyricum et Pannoniam occupavit, et Sicambros, et Artures Hispaniae populos superavit, et moribus informavit. Norici, Dalmatae, Moesi, Bosphorani, Thraces, Daci, Sarmatae, ducum ejus sunt superati virtute. Sed antequam regni monarchiam obtinuisset ipse, Augustus Italiam, et Galliam, et Hispaniam, Antonius vero Asiam Pontumque possidebat. Porro Antonius, cum esset socer ejus, repudiata Augusti sorore, Cleopatram Aegypti reginam sibi copulavit, et Augusto bellum indixit. Sed ubi ventum est ad praelium, Antonius imperatorem sustinere non valens, propria manu se interfecit, Cleopatra vero admotis sibi serpentibus morte sopita est. Tunc Augustus, potitus Alexandria urbe opulentissima, Romam triumphans ingressus est. Quibus patratis, Parthiinterfecto diripuerant, ei ultro reddiderunt, et obsidibus datis foedus ab eo suscipere meruerunt. Ad hunc quoque Indi, Garamantes, Aethiopes legatos cum donis miserunt. Venit ad eum et Herodes rex
Abbreviated transcription (Latin):
Romanꝰ uͦ ppłs dolore stimulatus capi¬
tolium cumactorib cedis incendere
uoluit. apud quos etiam ita post mo¬
dum memorabilis factus ẽ. ut omnes
post illum ĩꝑatores. cesares ñcupen¬
tur. Breuiter itaq ortus. cursus & oc¬
casus regnoꝵ mundi. que a tp̃re qͦ
post diluuium disseminatũ est genꝰ
humanũ suꝑ t̾ram exciterunt usq
ad tempꝰ hyrcam pontificis declara¬

Expanded text:
Romanus vero populus dolore stimulatus capiRomanus vero populus dolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum imperatores, Caesares nuncupentur. Breviter itaque ortus, cursus et occasus regnorum mundi, quae a tempore, quo post diluvium disseminatum est genus humanum super terram, exstiterunt, usque ad tempus Hircani pontificis, declara
Abbreviated transcription (Latin):
necatusq ẽ. Cuius dum corpꝰ ad litus de¬
uolutum fuisset. indicio lorice auree
cognitũ fuit. quã cũ cesar alexandriã
p̃misisset: alexandrinos desꝑatione
ad dedicionem coegit. Quib patratis.
rursus regnum egypti cleopatre de¬
dit. Demũ uͦ syriam ꝑuagatus phar¬
nacem in ponto deuicit. Indeq ro¬
mam scd̃o regressus: dictator & con¬
sulẽ appellatus. Deinde in affricam
tͣnsiens. omnes magni pompei du¬
ces atq atq nepotes debellauit. con¬
flixit apud mundam ciuitatẽ adu̾sꝰ
pompei duces labienum atq actio
uarũ &e suꝑauit. Sed ⁊ filiam pompcii
pompeiam. faustum ce sillam. affra¬
nium & petreium int̾fecit. Cato uͦ
apuduticam sese int̾emit. Indcq re¬
uersus romam rerũ sũmam ac pote¬
statum solus sͥ p̃sumpsit: qd̃ greci mo¬
narchiam uocant. Sed dum ibi rei¬
publice statum contra morem maio¬
rum clement̾ instaurat. accorib bru¬

Expanded text:
necatusque est. Cujus dum corpus ad littus denecatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam secundo regressus dictator et consul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum, et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit. Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer instaurat, auctoribus Bru
Abbreviated transcription (Latin):
tes ordine tͥplici collocauit. Fuert̃q in
dextro cornu qͥngenti. int̾ quos erant
reges multi: senatoresq et equites
romam plurimi. Contra cesar sui¬
liter occogiita cohortes triplici ordi¬
nauit dispositione. In ex̾citu cesaris
fuere minus qͣm xxx milia peditũ
et equites mille. Sed dum utrimꝙq
certaretur:. tandem uniu̾sus pompei
fugit exercitus. Cesa sunt in eo p̃lio põ
riam naium nactus in asyam ꝓpauit.
et in de ꝑ tyrum in egyptum trausit
ibiq statimut litus attigit. iussu ꝑtolo¬
mei adolescentis in grãm cesaris uicto¬
ris occisus ẽ. Pompeio int̾fecto. cesar sy¬
riam ꝑuagatus: alexandriam uenit.
ubialexandrinis petentib p̃fatũ ptho¬
lomeum adolescentem alexandrie re¬
gno donauit. qui tam̃ ilico contͣ cesa¬
rem rebellauit.: ⁊ bellum instruxit. in
Unde t̾ritus ptolomeus. scaphamas¬
cendit ut fugeret. Sed multi post cum
in eandem scapham insilientib mersꝰ

Expanded text:
tes ordine triplici collocavit, fueruntque ites ordine triplici collocavit, fueruntque idextro quingenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed dum utrinque certaretur, tandem universus Pompeii fugit exercitus. Caesa sunt in eo praelio Poriam navim nactus, in Asiam properavit, et inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. In Unde territus Ptolemaeus scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus,
Abbreviated transcription (Latin):
tum intra decenniũ consummauit.
Quo transacto decerni sibi a senatu
romano postulauit alterũ consula¬
cũ. Contͣdictũ ẽ a marcello terconsule
adnitente pompeio. Dem̃ decretũ est
a senatu. ut mnurbem nunqͣm nisi di¬
misso ueniret ex̾citu. Qd̃ cesar gͣuiter
culit. et contractis undiq uirib romã
hostilit̾ contendit. & rubicone fluuio
tͣnsmeato ariminũ cepit. ⁊ rauennam
se contulit. At pompeiꝰ et omnis roma¬
noꝵ senatus. crescentil cesaris uir ils
trepiditanqͣm italia pulsi. gͣciam adi¬
erunt. dirachium gerendi belli sedẽ
eligentes. Cesar autẽ cum iam adu̾sꝰ
pompen duces multa ꝑegisset certa¬
mina. tandem romam intrauit. et
ex erario publico fractis ianuis. pecu¬
niam tuilit: quã suis militib eroga¬
uit. Int̾ea uͦ apd̃ dirachium multire¬
gesorientis ad pompeiũ cũ auxiliis
deuenere. Qd̃ audiens cesar. agmine
p̃parato ꝑ epyrum in thessaliamue¬
nit.Pompeuis occoguita ⁊ octo cohor¬

Expanded text:
tum intra decennium consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohor
Abbreviated transcription (Latin):
ibi u̾bum dei & credidert̃ multi. S et
symon magus qui eandem urbem
magicis artib dementauerat bapti¬
⁊atus est. Cumq ꝑuenissent illucpe
obtulit eis pecumam postulansut
sibusta potestas concederetur. Sed u̾¬
bis petri grauit̾ confutatus: abscessit.
Circa hos deniq dies paulus apłs eli¬
gitur. et stephanus ierosolimis lapi¬
datur. ⁊ iacobꝰ alphei. patriarchacon¬
stͣitur. Apłi quoq cum iam uidea uer¬
bum dei reppulisset. singulas ꝓuinci¬
as adierunt. petrus capadociam. io
hannes asiam. paulus greciam. andre¬
as achaiam. matheus ethiopiam. phi¬
lippus scitiam. symon ⁊ uidas ꝑsidem
Barcholomeus indiamminorem. T̃no¬
mas indiam maiorem. Porro illi qui ad
uocabant᷑. Sed florentissima apud anti¬
ochiam eccłia congregata. pͥma cepit cre

Expanded text:
ibi verbum Dei, et crediderunt multi. Sed et ibi verbum Dei, et crediderunt multi. Sed et Simon Magus, qui eamdem urbem magicis artibus dementaverat, baptizatus est. Cunque pervenissent illuc Peobtulit eis pecuniam, postulans ut sibi ista potestas concederetur, sed verbis Petri graviter confutatus abscessit. Circa hos denique dies Paulus Apostolus eligitur, et Stephanus Jerosolymis lapidatur, et Jacobus Alphaei patriarcha constituitur. Apostoli quoque, cum jam Judaea verbum Dei repulisset, singulas provincias adierunt. Petrus Cappadociam et Antiochiam, Joannes Asiam, Paulus Graeciam, Andraeas Achaiam, Matthaeus Aethiopiam, Philippus Scythiam, Simon et Judas Persidem, Bartholomaeus Indiam minorem, Thomas Indiam majorem. Porro illi, qui adristiani vocabantur. Sed florentissima apud Antiochiam Ecclesia congregata, prima coepit cred
Abbreviated transcription (Latin):
rodes autem tetrarcha abstulit phi
cherontam qͦddam castellum. Porro
eodemanno quo capite cesus ẽ sc̃s io¬
antiquitus. ut ꝓuinciarũ uidices si
quid noui in his qͣs regebant ꝓuinci¬
is contigisset senatui scripto nunci¬
arent. Pilatꝰ igitur scripsit epłam ad
cyberium de his que in dñm nr̃m
iħm xp̃m ꝑpetrata fua̾nt designais
ei qd̾ ipse eẽt uere saluator mundi.
Tunc tyberius cum suffragio magnifa¬
uoris retulit epłam ad senatũ. postu¬
lans ut xp̃c d̾s haberetur. Porro senatꝰ
xp̃m recusauit: indignans. qd̾ ñ sibi
Ab illa itaq die cepit immutari lauda¬
tissima prius cesaris modestia in penã
contra dictoris senatus. Int̾ea ierosoli
mis apłi mathiam ordinauert̃: acde¬
mum septem diacones qͦꝵ ista sunt no¬
mina. Scephanꝰ. philippus. proemus.
nichanor. thimon. parmena. & nicho¬
laus antiochenus. Ab hoc orta ẽ here¬
sis nicholaitarum. ꝑ idem tempꝰ phi¬
lippus descendens insamariam p̃dicauit

Expanded text:
rodes autem tetrarcha abstulit fratcheronta dicitur. Porro, eodem anno quo capite caesus est sanctus Joantiquitus, ut provinciarum judices, si quid novi in illis quas regebant provinciis contigisset, senatui scripto nuntiarent. Pilatus ergo scripsit epistolam ad Tiberium de his quae in Dominumm perpetrata fuerant, significans ei quod ipse esset vere Salvator mundi. Tunc Tiberius cum suffragio magni favoris retulit epistolam ad senatum, postulans ut Christus Deus haberetur. Porro senatus Christum recusavit, indignans quod non sibi set. Ab illa itaque die coepit immutari laudatissima prius Caesaris modestia in poenam contradictoris senatus. Interea apostoli Jerosolymis Matthiam ordinaverunt , ac demum septem diaconos, quorum ista sunt nomina: Stephanus, Philippus, Procorus, Nicanor, Timon, Parmena, et Nicolaus Antiochenus . Ab hoc orta est haeresis Nicolaitarum. Per idem tempus Philippus descendens in Samariam praedicavit
Abbreviated transcription (Latin):
De concordia p̃cedentiũ ⁊ seq̃ntiũ .i.
einceps conabor regno¬
rum ac regum seriem
et nomina simul ordi¬
ne quomͦ ab incarnati¬
one u̾bi usq ad tempo¬
ra nr̃a cucurrerunt
explicare. Lincam naniq computa¬
tionis qua p̃sentis scłi cursum meti¬
mur. in gemina partiti sumꝰ. suꝑio
ad incarnationẽ u̾bi porrigentes.
subteriorem atq posteriorem ab in¬
carnatione uerbi deorsum ad nos
usq extendimꝰ. Post tempora consu¬
lum. monarchi in romana re publi¬
ca imꝑium obtinuert̃: primo iullo
cesare arripiente imꝑium. repeti¬
tus ẽ est rome mos uni parendi. an¬

Expanded text:
De concordia agitur praecedentium et sequentium. einceps conabor regnorum ac regum seriem, et nomina simili ordine, quomodo ab incarnatione Verbi usque ad tempora nostra cucurrerunt explicare. Lineam namque computationis qua praesentis saeculi cursum metimur, in geminas partiti sumus partesad incarnationem Verbi porrigentes; subteriorem atque posteriorem ab incarnatione Verbi deorsum ad nos usque extendimus. Post tempora consulum monarchae in Romana republica imperium obtinuerunt, primo Julio Caesare corripiente imperium, repetitusque est Romae mos uni parendi, an
Abbreviated transcription (Latin):
cidiũ. temeritas iurandi. Aferm̃to
autẽ phariseoꝵ ⁊ herodis minime
cauet. quicũq pͣuitatem illoꝵ suis

Expanded text:
terium temeritas jurandi. A fermento autem Pharisaeorum et Herodis minime cavet: quicunque pravitatem illorum suis
Abbreviated transcription (Latin):
sublimatus in regnũ. postqͣm ad¬
uersus parthos felicit̾ dimicasset. suoꝵ
fraude suꝑ euphratem int̾fectus est:
Floruit hac tempestate affricanꝰ uir in¬
ter eccłiasticos scriptores nominatissimꝰ.
porphyruis quoq philosophus. de phi

Expanded text:
sublimatus in regnum, postquam adversus Parthos feliciter dimicasset, suorum fraude super Euphratem interfectus est. Floruit hac tempestate Africanus vir inter ecclesiasticos scriptores nominatissimus, Porphyrius quoque philosophus. CAP. XV.
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Quib repressis pace & quie¬
tepotitus est arabum principatus
usq in p̃sentem diem. et ex tuncli¬
berius barbari romaniam depopu¬
lauert. Porro post hec iustimanus
contͣ scͥauos ꝑrexit et multos ex eis
ꝓstranit. S dum inde reu̾teretur
ppeditus abulgarib in arto clausu¬
re cum ꝓprii popłi cede & uulnera¬
cione uix preualuit remeare. Con¬
sticuit pret̾ea stephanum ꝑsam sacel¬
larium suum. uirum crudelem ac pes¬
simum. qui plures rei publice princi¬
pes grauit̾ affligebat. quiꝙ matrem
ipsius augusti. anastasiam absente eo
p̃sumpsit more pueri flagellare. que
res maxime fecit eum exosum cun¬
ctis principib et domesticis suis. In¬
surrexit gͦ aduersus eum leontius pa¬
tricius conspirante secum gallinico
patͥarcha. et carcerib reseratis solutiᷤ¬
ꝙ multis retrusis. qui sex uel octo an
milites erant. cum eis exiuit infoꝵ.

Expanded text:
batur. Quibus repressis, pace et quiebatur. Quibus repressis, pace et quiete potitus est Arabum principatus usque in praesentem diem. Et ex tunc liberius barbari Romaniam depopulaverunt. Porro posthaec Justinianus contra Sclavos perrexit, et multos ex eis prostravit. Sed dum inde reverteretur praepeditus a Bulgaribus in arcto clausurae cum proprii populi caede et vulneratione vix praevaluit remeare. stinuit praeterea Stephanum Persam, sacellarium suum, virum crudelem, ac pessimum, qui plures reipublicae principes graviter affligebat. Quique matrem ipsius Augusti Anastasiam absente eo praesumpsit more pueri flagellare. Quae res maxime fecit exosum cunctis principibus, et domesticis suis. Insurrexit ergo adversum eum Leontius patritius, conspirante secum Gallinico patriacha, et carceribus reseratis, solutisque multis retrusis, qui sex vel octo annmilites erant cum eis, exivit in fo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens nauigio. ⁊ imꝑialem purpu¬
ram sũpsit. & mezentium cũ int̾fecto¬
rib patris sui morte pessima condem¬
patͥs int̾itum eiꝰ optinens imꝑũ
uit anns .xui. Hic fuit uir fi de catho¬
licus & modestus. Sapientiquoꝙ us
consilio cum arabibus qui damascũ
inhabitabant. et cumbulgarib pacẽ
firmissimam fixit. Restaurauit eciã
eccłias que fuerant dirute a temporib
heradii ꝓaui sui. Insurrexit p̃terea
contra monothelitas satagens. eoꝵ o
ber regiam constantino ortodoro au¬
gusto. filius eius iustraianꝰ imꝑii mo¬
in regno anno incarnationis diuine.¬
de .xxu. imꝑauit annis .x. Hic cũ eẽt
quasi annoꝵ .xui. puerili usus teme¬
ritate pacem quam pater eius cum
abimelech arabum principe fixerat
soluit et pacem cum bul garib ptur¬
bans ea que apatre suo ordinabilit̾
fuerant facta. Remouit etiam a ma¬
ri mardanitarum exercitum. quo ĩ¬
ꝑium eius ab impetu arabum tue¬

Expanded text:
veniens navigio, et imperialem purpuveniens navigio, et imperialem purpuram sumpsit, et Mezentium cum interfectoribus patris sui morte pessima condempatris interitum, ejus obtinens imperium vit annis sexdecim. Hic fuit vir fide catholicus, modestus. Sapienti quoque usus consilio, cum Arabibus qui Damascum inhabitabant, et cum Bulgaribus pacem firmissimam fixit; restauravit etiam ecclesias, quae fuerant dirutae a temporibus Heraclii proavi sui. Insurrexit praeterea contra Monothelitas, satagens eorum bem regiam Constantino orthodoxo Augusto, filius ejus Justinianus imperii moin regno, anno Incarnationis divinae 696, imperavit annis decem. Hic cum esset quasi annorum sexdecim puerili usus temeritate, pacem quam pater ejus cum Abimelech Arabum principe fixerat, solvit, pacem cum Bulgaribus perturbans et ea quae a patre suo ordinabiliter fuerant facta. Renovavit etiam Marcianitarum exercitum, quo imperium suum ab impetu Arabum tue
Abbreviated transcription (Latin):
nichil contra longobardos ꝓficẽt: ro¬
mam ꝑrexit. cui sexto aburbe milia¬
rio. uilianus papa reuerent̾ occurrit.
et cũ ad beati petri limina cum ma¬
gnappłi ꝑduxit freq̃ntia. Quo cum
ꝑ uenisset. obtulit sc̃o petro palliũ
optimũ auro textũ. Et cũ in urbe iã
cupiditate uaria ornam̃toꝵ genera.
ex ere & marmore quib urbs decora¬
batur in tyberim uexit ut ea con¬
stantinopolu ferret. Int̾ que basili¬
cam sc̃ẽ dei genitricis marie & om̃i¬
um mr̃m que pantheos antiquitus
uocabatur. ereis tegulis discooꝑuit.
Quib patratis. statuit remeare retror¬
sum. Igitur a roma digressus ad siciliã
naiigauit. Quo cũ quodam die secre¬
tius in balneum lauaretur. a siuis int̾fi¬
citur. Post cuius decessum milites as¬
sumentes mezentium quendã arme¬
niũ sͥ creauert̃ imꝑatorem. S ñ post
multos dies constantinꝰ constantis au¬
gusti defuncti filiꝰ. cũ multo ibidem

Expanded text:
nihil contra Longobardos proficeret, Ronihil contra Longobardos proficeret, Romam perrexit, cui sexto ad urbe milliario Julianus papa reverenter occurrit, et eum ad beati Petri limina cum magna populi perduxit frequentia. Quo cum pervenisset obtulit sancto Petro pallium optimum auro textum. Et cum in urbe jam cupiditate varia ornamentorum genera ex aere et marmore, quibus urbs decorabatur, in Tiberim vexit, ut ea Constantinopolim ferret, inter quae basilicam sanctae Dei genitricis Mariae, et omnium martyrum, quae Pantheon antiquitus vocabatur, aereis tegulis discooperuit. Quibus patratis, statuit remeare retrorsum. Igitur a Roma digressus ad Siciliam navigavit. Ubi cum quodam die secretius in balneo lavaretur, a suis interficitur. Post cujus decessum milites assumentes Mezentium quemdam Armenium sibi creaverunt imperatorem, sed non post multos dies Constantinus Constantis Augusti defuncti filius cum multo illuc
Abbreviated transcription (Latin):
so. ꝓuerit ad imꝑnim constantem fili¬
um heraclii constantini nepotem he¬
raclii. De constante constangini filio .xi.
onstans igitur heraclii constanti¬
ni filus nepos heraclii augusti.
apud bizancium romano potitus im¬
ꝑio anno incarnationis diuine. de.
etiam in monothelitarũ heresim in¬
cidit. sicut &e auus euisheraclius augu¬
stus. suggerente ei uenenũ ꝑfidie
paulo constantinopolitane urbis ep̃o.
qui pirro successerat in episcopatu.
Multos etiam orthodoxoꝵ uerb̾ib
& exiliis condemnauit. eo quodhe¬
resi sue nullatenus acquiescere uel¬
lẽt. ꝓpter quod cum apudbizariti¬
um pene omnib eẽt exosus. ad itali¬
am nauigauit. uolens illam & apo¬
testate longobardoꝵ eruere. & ibi
aliquantulum manere. Egressus
igitur de regia urbe uenit athenasi.
ibiq mare tͣnsiens. beneuentanoꝵ fi¬
nes inuasit. Sed eius exercitum gri¬
noald eiusdem dux ꝓuincie fortit̾
actriuit. Igitur cernens augustus qd̃

Expanded text:
so provexit ad imperium Constantem filiso provexit ad imperium Constantem filium Heraclii Constantini, nepotem Heraclii. CAP. XI. De Constante Constantini Heraclii filio. Constans igitur Heraclii Constantini filius, nepos Heraclii Augusti, apud Byzantium Romano potitus imperio anno Incarnationis divinae etiam in Monotheiitarum haeresim incidit, sicut et avus ejus Heraclius Augustus, suggerente ei venenum perfidiae Paulo Constantinopolitanae urbis episcopo, qui Pyrrho successit in episcopatu. Multos etiam orthodoxorum verberibus et exsiliis condemnavit, eo quod haeresi suae nullatenus acquiescere vellent. Propter quod cum apud Byzantium pene omnibus esset exosus, ad Italiam navigavit, volens illam et a potestate Longobardorum eruere, et ibi aliquantulum manere. Egressus igitur de regia urbe venit Athenas, ibique mare transiens Beneventanorum fines invasit. Sed ejus exercitum Grimoaldus ejusdem dux provinciae fortiter attrivit. Igitur cernens Augustus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uatus heraclius augustus aberrauit
a catholica fide. Unde diuino iudicio
agareni qui &e sarraceni dicuntur.
humaro duce imꝑium eius ceꝑunt
lacerare. Hac p̃terea tempestate sar¬
raceni qui & traci dicuntur. muha¬
met psendo ꝓpħa ducatum eis pre¬
bente a suis sedib exierunt: heraclu¬
Porro muhamet iste sarracenoꝵ
et arabum princip̾es & ꝑseudo ꝓpħa:
fuit de genere hismael filii abrahe.
heraclus deniq augustus. imꝑu
sui anno.xxxi. defunctus ẽ: imꝑa
uitꝙ post eius decessum heraclius
functo: imꝑauit heraclonas fr̃ euis
ꝓ eo cum matre sua martina.
De heraclona.
eraclonas igitur heracli filius im¬
ꝑauit cũ matre sua martina m̃si¬
bus sex. Imꝑii huius tempore. mah¬
mas arabum admiras missus ab hũ¬
maro cepit cesaream palestine. & oc¬
cidit in ea septem miliahominũ. et
eodem anno reppulit senatus hera¬
clonam cũ mat sua martina. et lingͣ
martine recisa. & herachone naso reci¬

Expanded text:
avatus Heraclius Augustus aberravit avatus Heraclius Augustus aberravit a catholica fide. Unde divino judicio Agareni, qui et Sarraceni dicuntur, Hummaro duce imperium ejus coeperunt lacerare. Hac praeterea tempestate Sarraceni, qui et Turci dicuntur, Mahumet pseudopropheta ducatum eis praebente, a suis sedibus exierunt, HeracliPorro Mahumet iste Sarracenorum et Arabum princeps, et pseudopropheta fuit de genere Ismael filii Abrahae. Heraclius denique Augustus imperii sui anvitque post ejus decessum Heraclius functo imperavit Heraclonas frater ejus pro eo cum matre sua Martina. CAP. X. De Heraclona. Heraclonas igitur Heraclii filius imperavit cum matre sua Martina mensibus sex. Imperii hujus tempore Machinas Arabum admiraldus missus ab Hummaro cepit Caesarem Palaestinae, et occidit in ea septem millia hominum. Et eodem anno repulit senatus Heraclonam cum matre sua Martina, et lingua Martinae rescisa, et Heraclonae naso resci
Abbreviated transcription (Latin):
assecutus imꝑium anno incar¬
nis.xxx. te unum. Hic inuenit ual¬
de dissolutam rempublicam &e attri¬
tam. Si quidem euroꝑam uehem̃t̾
auares uastau̾ant. Huius etiam die¬
bus rer ꝑsarum cosdroes cepit damaᷤᷤ¬
cum & deuastauit iherosolimam.
et uen̾abilia loca que erant in ea cõ¬
flagrauit. & popłoꝵ copias captiua¬
uit una cum patriarcha eiusdem ur¬
bis ⁊acharia. & p̃ciosum xp̃i crucis
lignum secum in ꝑsidem asportauit.
Igitur heraclius p̃tores cosdroe sarab¬
bagam. ce sarbasam. sarim &e raratã
suꝑanit. & multas cepit munitiones.
Deniꝙ cosdroeᷤ ab eo captus est ce in car¬
ceremmissus ubi & mortuus ẽ. His itaꝙ
transactis. heraclius bizantium ẽ reu̾¬
nauit. Q paululum recreatus. reuex̃
iherosolimis lignũ. scẽ crucis: plu¬
rimas deo ꝓtantis triumphis refe̾ns
grates. Uerum ꝑ idem tempus cyrus
alexandrinus ep̃c. et sergius constan¬
tino poleos patriarcha. monothelita¬
rum heresim p̃dicabant: a quib depͣ¬

Expanded text:
assecutus imperium anno Incarnis triginta. Hic invenit valde dissolutam rempublicam, et attritam. Siquidem Europam vehementer Avares vastaverant. Hujus etiam diebus rex Persarum Cosdroes cepit Damascum, et vastavit Jerosolymam, et venerabilia loca, quae erant in ea, conflagravit, et populorum copias captivavit una cum patriarcha ejusdem urbis Zacharia, et pretiosum Christi crucis lignum secum in Persidem asportavit. Igitur Heraclius praetores Cosdroae Sarabbagam et Sabasam, Sain et Razatem peravit, et multas cepit munitiones. Denique Cosdroes ab eo captus est, et in carcerem missus, ubi et mortuus est. His itaque transactis Heraclius Byzantium est revernavit et paululum recreatus revexit Jerosolymam lignum sanctae crucis; plurimas Deo pro tantis triumphis referens gratias. Verum per idem tempus Cyrus Alexandrinus episcopus, et Sergius Constantinopoleos patriarcha Monothelitarum haeresim praedicabant. A quibus depr
Abbreviated transcription (Latin):
in os eiꝰ.: ⁊ esce eiꝰ electe. S qͣmuis multos
suꝑet. a multiscam̃ contẽnitur. Unde
dicit᷑. Os uno ore contradixert̃. Tc̃ uidi¬
gnatꝰ nabuchodouosor uocauit holofer¬
nẽ pͥncipem militie sue. & p̃cepit eint
omnẽ t̾ram suo subiugaret imꝑio. ho

Expanded text:
in os suum, et escae ejus electae . Sed quamvis multos superet, a multis tamen contemnitur. Unde dicitur: Omnes uno ore contra dixerunt. Tunc indignatus Nabuchodonosor vocavit Holophernem principem militiae suae et praecepit ei, ut om
Abbreviated transcription (Latin):
nes in concupiscentiã iudith ⁊ uoluit eã ꝑ li¬
bidinẽ suã uiolare:⁊ ꝑsecutores eccłie inte¬
gͥcatẽ eiꝰ concupisct̃ corrũꝑe. Iudith in cas¬
tris holofernis. ñ ẽ polluta escis gentilib.
fernis caput eiꝰ abscidit. & sc̃a eccłia hostes
uictoriam c̃ suis celebrauit letitiã. ⁊ scãec¬
c̃ angłis. Fugatio ⁊ ꝑemptio hostiũ. destructi¬
onẽ ⁊ dãnationẽ designat impioꝵ. Abra
tis pͥncipis inimicoꝵ nr̃oꝵ. qͥa hodie nom̃
tuũ ita magnificauit. ut ñ recedat laus
tua de ore hominũ. qͥ memores fui̾nt uir¬
cutis dñi inet̾nũ. Lauseccłie ñ recedet de
q̃ ꝑ dilectionẽ dei ce ꝓximi p̃sentes tribu¬
lationes secura sustinet. fide plena:⁊ spe
toriam omĩs ppłs uenit ad ierłm adorare
dñm i mox ut purificati st̃ obtulert̾ õs
holocausta ⁊ uota ⁊ repmissiones suas.

Expanded text:
voluit eam per libidinem suam violare . Persecutores Ecclesiae, integritatem ejus concupiscunt corrumpere. Judith, in castris Holophernis non est polluta escis gentilibus,phernis caput illius abscidit, et sancta Ecclesia hostes victoriam cum suis celebravit laetitiam, et Ecclecum angelis. Fugatio sive peremptio hostium destructionem et damnationem designat impiorum. Abrtis principis inimicorum nostrorum quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum. Laus Ecclesiae non recedet de per dilectionem, Dei et proximi praesentes tribulationes secura sustinet, fide plena, et spictoriam omnis populus venit Jerusalem adorare Dominum, et mox ut purificati sunt, obtulerunt omnes ho
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑatiu̾itatẽ omnino ñ celant. Hereti¬
ci enim bona malis ꝑmiscent. qͥa sisẽꝑ
mala dic̾e̾nt lat̾e non possent. sic̃ qͥ ue¬
neni pocłm porrigit. labrũ calicis mel¬
le tangit. ut qd̾ dulce ẽ pͥmosentiatur.
ne quod mortiferũ ẽ tuneat᷑. Aliq̃n tam̃
correcti saluant᷑. sic̃ achior uidens uicto¬
riam uidith associatꝰ ppło di cucũcidit

Expanded text:
superati veritatem omnino non celant, haeretisuperati veritatem omnino non celant, haeretici enim bona malis permiscent; quia si semper mala dicerent, latere non possent; sicut qui veneni poculum porrigit, labrum calicis melle tangit, ut quod dulce est, primo sentiatur, ne quod mortiferum est timeatur. Aliquando tamen corre ti salvantur, sicut Achior videns victoriam Judith, co
Abbreviated transcription (Latin):
dunt ⁊ muniunt sublimitates ingenioꝵ
⁊ sensuũ spũaliũ. Muris circundant
uicos. dum fide et uirtutib confirmãt
fideles sͥ cõmissos. frum̃ta cong̾gant in
p̃parationẽ pugne. dum studiosius in¬
tendunt lectionib. ⁊ meditationib sa¬
cre scripture. Sacendos quoq dñi eli¬
achim scribit aduniu̾sos. dum spũalis
p̃latus om̃s erudit ut obtineant ascen¬
sus montium .i. arduitatem iurtutũ.
⁊ angustum it̾ custodiant .i. subtiles a¬
mie sensus diligent̾ obseruent. filii
autẽ isrł omnia q̃ sibi st̃ imperata fa¬
ciunt: dum electi p̃ceptis maioris obe¬
dixit eis. Dicite mͥ quis sit ppłs iste qͥ
montana obsidet. Sic querere solent
mant. Tunc achior dux omniũ filioꝵ
ãmon. respondens ait. Si digneris audi¬
qui licet ꝑ omnia uiã u̾itatis ñ teneat᷑.
tñm doctͥna sua multauera p̃dicant
q̃ ñ rem fidei concordant. Hii contͣ ec¬
cłiam catholicam pugnant. s ratione

Expanded text:
conscendunt et muniunt subtilitatem ingeniorum conscendunt et muniunt subtilitatem ingeniorum et sensuum spiritualium. Muris circumdant vicos, dum fide et virtutibus confirmant sibi fideles commissos. Frumenta congregant in praeparationem pugnae, dum studiosius intendunt omnibus lectionibus et meditationibus sacrae Scripturae. Sacerdos quoque Domini Eliachim scribit ad universos, dum spiritualis praelatus omnes erudit, ut obtineant ascensus montium, id est arduitatem virtutum, et angustum iter custodiant, id est subtiles animae sensus diligenter observent. Filii autem Israel omnia, quae sibi sunt imperata, faciunt, dum electi praeceptis majorum obedixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet? Sic quaerere solent munt. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon, respondens, ait: Si digneris audiqui licet per omnia viam veritatis non teneant, tamen in doctrina sua multa vera praedicant, quae nostrae fidei concordant. Hi contra Ecclesiam catholicam pugnant, sed ratione
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes seruiamꝰ nabuchodonosor
regi magno. ⁊ subditi simꝰ tibi. quã mo¬
rientes cum int̾tu nr̃o ipsi seruitutiᷤ
bal uana. libia. intͣntes. cilicia. cetus
uel luctꝰ. Pncipes gͥ regionũ istaꝵ qͥ
⁊ uoluptatis detͥm̃tũ euade̾ possint. De
uicꝰ dei constituit᷑. In his enĩ sollicitudo
huiꝰ scłi ⁊ fallacia diuitiaꝵ suffocat u̾¬
sue penas luentium. in inferno sociabũ¬
cur. uͥ ad calorem nimiũ tͣnsibunt ab a¬
hec quihabitabant t̾ram uidam. timu¬
erunt ualde a facie eiꝰ. Sic cempore ꝑse¬
cutionis timent electi. nediabolus ⁊ ꝑse¬
cutores ab eo directi. hoc faciant eccłie &
fidelib eiꝰ qd̃ faciunt cet̾is gentib. Ti¬
ment ne eccłia in infirmiori parte ex¬
pugnet᷑. & sicaliqd̃ sui detrim̃tũ patia¬
tur. Mittunt in samariam.i. in eos qͥ
custodire debent se & alios monita salu¬
tis. ne ꝑ al. ditum pͣue delectationis p̃be¬
ant hostib ing̾ssum ad intuna cordis.
Pcircuitũ mittunt: dum oĩb ut ex oĩ

Expanded text:
 Nabuchodonosor regi magno, et subditi simus tibi, quam morientes cum interitu nostro servitutis bal, vanum; Libya, intrantes; Cilicia, caetus vel luctus. Principes igitur regionum illarum, qui et voluptatis detrimentum evadere possint. De imicus Dei constituitur . In his enim sollicitudo hujus saeculi et fallacia divitiarum suffocat versuae poenas luentium in inferno sociabuntur, ubi ad calorem nimium, transferentur ab aael, qui habitabant terram Juda, timuerunt valde a facie ejus . Sic tempore persecutionis timent sancti, ne diabolus et persecutores ab eo directi faciant hoc Ecclesiae et fidelibus ejus quod faciunt caeteris gentibus. Timent ne Ecclesia infirmiori parte expugnetur, et sic aliquod sui detrimentum patiatur. Mittunt in Samariam, id est in eos qui custodire se debent et alios, monita salutis, ne per aditum pravae delectationis, praebeant hostibus ingressum ad intima cordis. Per circuitum mittunt, ut ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
a formidine crucis m̃tem pauidã eruũt̃
⁊ ad patiendum instruunt. Hoc autẽ
melius fit si exemploorie & carmi
oĩ ppło effudert̃. magistri eccłie cũ cetis
fidelib auditores suos dño cõm̃dauer̃t¬

Expanded text:
a formidine crucis mentem pavidam eruunt a formidine crucis mentem pavidam eruunt et ad patiendum instruunt. Hoc autem melius fit, si exemplo Oziae et Chaomni populo effuderunt, magistri Ecclesiae cum caeteris fidelibus auditores suos devo
Abbreviated transcription (Latin):
pit seruis suis ut comp̃hendent achior.⁊
ducerent eum betuliam &e c̾. Sic sũmi
pͥncipes scłi ꝑsecutorib fidelium sibi
subiectis p̃cipiunt. ut quẽlibet confes
quos ipsi ꝑdendos putant. Q ducentes
uadunt ꝑ campestria. quia cupiunt
tales trahere ꝑ illicita desid̾ia ⁊uiam
latam q̃ ducit ad mortem. Contͣ qͦs
tanis .i. in arduitate uie que ad uitã¬
ducit consistentes. ꝑ manifestã p̃dica¬
tionẽ exeunt. & sacre scriptẽ u̾ba iaci¬
unt. S illi achior dimittentes ad arbo¬
rem ligant: quia ꝑ diu̾sas tͥbulationeᷤ
consortem passionis xp̃i faciunt. Et reu̾si
sunt ductores ad dñm suũ. quia ꝑsecu¬
tores fidelium augm̃to scelerum suoꝵ
det̾iores fiunt semꝑ. Porro filii isrł des¬
cendentes de bet̾ulia uenert̃ ad achior.
Quẽ soluentes duxerunt ad betuliam.
Sic doctores eccłie ad arborem ligatũ sol¬
uunt. cum cathecumiunos suos nec ꝑse¬
cutorem nec mortem ꝑtimesce̾ docent.
Quasi ab arbore ligatum soluunt. cũ

Expanded text:
is suis, ut comprehenderent Achior, et ducerent eum in Bethuliam, etc. Sic summi principes saeculi persecutoribus fidelium sibi subjectis praecipiunt, ut quoslibet confessquos ipsi perdendos putant. Et ducentes vadunt per campestria, quia cupiunt tales trahere per illicita desideria, in viam latam, quae ducit ad mortem. Contra quos ad vitam consistentes, per manifestam praedicationem exeunt, et sacrae Scripturae verba jaciunt. Sed illi Achior dimittentes ad arborem ligant, quia per diversas tribulationes consortes Christi passionis faciunt. Et reversi sunt ductores ad dominum suum, quia persecutores fidelium, augmento scelerum suorum deteriores semper fiunt. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, veniunt ad Achior, quem solventes duxerunt ad Bethuliam. Sic doctores Ecclesiae ad arborem ligatum solvunt, cum catechumenos suos, nec persecutorem, nec mortem timere docent; quasi ad arborem ligatum solvunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
historia continent᷑ ꝑsonaꝵ distincti¬
ones. graduũ. & dignitatũ designant᷑.
quã partẽ. nec pugne formidat diffi¬
cultatẽ. s gͣndis pot̾ntie gͣnͣdẽ certat ef¬
fice̾ ruinã. Tunc misert̃ legatos suos
uniu̾sarũ urbiũ ⁊ ꝓuinciaꝵ reges ac
pͥncipes syrie scł. mesopotamie. & sy-

Expanded text:
historia continentur, personarum distinctiones et graduum dignitates designant, gnam partem, nec pugnae formidat difficultatem; sed grandis potentiae grandem certat efficere ruinam. Tunc miserunt legatos suos universarum urbium, et provinciarum, reges ac principes, scilicet Mesop
Abbreviated transcription (Latin):
cor eiꝰ eleuatumẽ. Cũ diabolus ꝑditoꝵ
multitudinẽ sue uoluntati subicit
eleuat᷑ cor eiꝰ ꝓprie illud assignans
uircuti. ñ diuine ꝑmissioni. & eoma¬
suggestionẽ. Uñ sequit᷑. Et misit ad õs
qui habitant in cilicia ce damasco et
libano. ꝙ ad gc̃s que sunt in carmelo
et cedar. & inhabitantes galileã in cam¬
pomagno esdrelon. & ad õs qui erat
in samaria:⁊ tͣnsflum̃ iordanem usq
ierłm. ⁊ omnẽ t̾ram iesse quousq ꝑ¬
ueniat᷑ ad montem ethiopie. Diabolꝰ
ꝑ diu̾sas ꝓuincias legatos mittit. cũ
turbam malignoꝵ sp̃uum ad seducen¬
das gt̾s ꝑtotũ orbem disꝑgit. nec parcit di¬
gnitati nec honori. om̃s ad gehennam
trahere cupit. ⁊ facẽ socios ꝑditionis. fide¬
les quoq securosẽẽ ñ patit᷑. qui ꝑ lordanis

Expanded text:
c exaltatum est. » Cum diabolus perditorum multitudinem suae voluntati subjicit, elevatur cor ejus, propriae illud assignans virtuti, non divinae permissioni: et eo masuggestionem. Unde sequitur: Et misit ad omnes, qui erant in Cilicia, et Damasco, et Libano: et ad gentes, quae sunt in Carmelo et Cedar, et inhabitantes Galilaeam in campo magno Esdrelon: et ad omnes qui habitant in Samaria, et trans flumen Jordanem usque Hierusalem: et omnem terram Jesse, quousque perveniatur ad montes Aethiopiae. Diabolus per diversas provincias legatos mittit, cum turbas malignorum spirituum ad seducendas gentes per totum orbem dispergit; nec parcit dignitati, nec honori: omnes enim ad gehennam trahere cupit et facere socios perditionis. Fideles quoque securos esse non patitur, qui per Jordanis
Abbreviated transcription (Latin):
filium in quẽ totꝰ sathanas introibit.
sum omnia regna consurget:⁊ ueniet
tem inclitũ ⁊ sc̃m ponat. uͥ diuinitus
contͥtus corruat. Hic ẽ bestia cui iuxta
apocalipsim draco uirtutẽ ⁊ potentiã
suã dabit. ut adorent om̃s draconem
qͥ bestie dedit talem potentiã. Cum
ꝑtͣnsisset holofernes fines assyrioꝵ
uenit ad magnos montes ange. qͥ st̃
a sinistro cilicie. ascenditq omnia ca¬
stella eoꝵ. ⁊ obtinuit omnẽ munitio

Expanded text:
is, in quem totus Satanas introibit, sus omnia regna consurget. Et venietem inclytum, et sanctum ponat, ubi divinitus contritus corruat. Hic est bestia cui, juxta Apocalypsim, draco virtutem et potentiam suam dabit : ut adorent omnes draconem, qui bestiae talem dedit potentiam. Cum pertransisset Holophernes fines Assyriorum, venit ad magnos montes Angae, qui sunt a sinistris Ciliciae: ascenditque omnia castella eorum et obt
Abbreviated transcription (Latin):
bis adiutorĩ: ł qui estis uosqͥ temptatiᷤ
dñm: Non ẽ iste sermo. qͥ miscd̾iã ꝓuocet.
s potiꝰ iram excitet ⁊ furorẽ accendat. ẜ o¬
suistis uos tempꝰ miserationis dñĩ. ⁊ in ar¬
bitͥum ur̃m diẽ constituistis ei: Nec tẽpꝰ

Expanded text:
bis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? non est iste sermo qui misericordiam provocet; sed potius iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum constituistis ei! Nec tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
magnam expleto ieiunio facit. qͥ ani
tum reficit. Huic conuuiuo aduocant᷑
om̃s pb̃ri. ut eoꝵ exhortationib et exem
plis corroborent᷑ ad fidem ꝑcipiendam
& conseruandam neophiti. Porro dũ
holofernes circuiret ꝑ girum. repꝑit qd
fons quimfluebat a que ductũ eoꝵ Sic¬
doctͥnam eugłii quam ex iiuo fonte

Expanded text:
magnam. » Expleto jejunio facit, qui anitum reficit. Huic convivio advocantur omnes presbyteri, ut eorum exhortationibus et exeplis corroborentur ad fidem percipiendam et observandam neophyti. Porro, dum Holophernes circuiret per gyrum reperit quod fons, qui influebat, aquaeductum idoctrinam Evangelii, quam ex vivo fonte
Abbreviated transcription (Latin):
mundi illecebris mancipati. creat᷑e
ri. ne crescente statu pietatis. a sua cogã¬
tur impietate recedere. Tales solent mmi¬
becilles appellare iudeos .i. confessores fi¬
dei. ⁊ facile agentib suꝑandos dũ incoci¬
diano ammaꝵ certamine. plus amant
uicia qͣm uirtutes uictorie palmã optine

Expanded text:
mundi illecebris mancipati, creaturari, ne, crescente statu pietatis, a sua cogantur impietate recedere. Tales solent imbecilles appellare Judaeos, hoc est confessores fidei, et facile a gentibus superandos, dum in quotidiano animarum certamine plus amant vitia quam virtutis victoriae palmam obtine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitus lector potest cognoscere. tantum
hoc notandũ. quia qͥ portas & turres edi¬
ficant ꝑ quas ciues ing̾diant᷑. uł inimi
eccłiam intremꝰ ministrat᷑. quoꝵq u̾bis ad¬
discimꝰ. Qui uͦ reliqua urbis extruunt.
pastores et doctores quos scd̃o loco posuit
ꝑmagnos archicectos eccłie. edificata fi¬
des catholica ꝑ totũ orbem seruatur. Et
sic̃ neemias ex ordine cunctos ciuitatis
structores enumerans ꝑpetue memorie¬
cõmendat. ita consolator nr̃e pauꝑtatis
xp̃c omniũ qui eccłiam in electis edifi¬
cant nomina scribit in celo. De sana¬
actum ẽ cum audisset ballath & so¬
ritanos cognominant .i. custodes legis
dei. cũ sint deo ꝙ legi eiꝰ contrarii. tanꝗͣ.
a domo dauid .i. ab unitate xp̃i ⁊ eccłe
ꝑ hẽses ⁊ scismata ⁊ mala oꝑa segrega¬
fidei edificari mecuunt. Hec subsannati¬
o ẽ omniũ qui dicunt se nosse dm̃. factis

Expanded text:
est cognoscere: tamen hic notandum quod qui portas et turres aedificant, per quas cives ingrediantur, vel inimicEcclesiam intramus, ministratur; quorumque verbis addiscimus. Qui vero reliqua urbis exstruunt, pastores sunt et doctores, quos secundo loco posuit per magnos architectos Ecclesiae, aedificata fides catholica per totum orbem servatur: et sicut Nehemias ex ordine cunctos civistructores enumerans, perpetuo memorales facit; ita consolator nostrae paupertatis Dominus, omnium qui Ecclesiam suam in electis aedificant, nomina conscribit in coelo. Seactum est cum audisset Sritanos nominant, id est custodes legis Dei, cum sint Deo et legibus ejus contrarii, tanquam a domo David, id est ab unitate Christi et Eeses aut schismata, aut mala opera segregafidei aedificari metuunt. Haec subsannatio omnium qui dicunt se nosse Deum, factis
Abbreviated transcription (Latin):
historia continetur. Porro artaxersi
longimano successit xerses scd̾s. et ser¬
si scd̾o sordianus: & sordiano dariuᷤ no¬
chus. Deniq post hec egyptus a ꝑsis re¬
cessit. & ꝓprios reges habere cepit. Dari¬
o notho successit artauerses. qui & in

Expanded text:
historia continetur. Porro Artaxerxi historia continetur. Porro Artaxerxi Longimano successit Xerxes secundus, et Xerxi secundo Sogdianus, et Sogdiano Darius nothus. Denique post haec Aegyptus a Persis recessit, et proprios reges habere coepit. Dario notho succ
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ tͣnslatum quã in familiam cy¬
ri uideretur eẽ reu̾sum. Cui successit
citu suo septuaginta milia armato¬
rum: ⁊ de auxilus trecenta milia gre¬
ciam expugnaturus legicur habuissa
haues etiam rostratas mille ducentas.
⁊ on̾arias triamilia. sed tanto agmi¬
ni dux defuit. Nam semꝑ in bello pos¬
tremus & in fuga pͥmus xerses apparu¬
it. Uñ ante exꝑimentũ belli opibus
magnis fretus. montes in planum
exequabat. ⁊ maria pontib onera¬
bat: & imm̃sas aquarũ uoragines ꝑ¬
meabiles faciebat. S ubi ad angustias
termophilarũ ꝑuenit qua introitꝰ in
greciam patet: turpit̾ est deuictus. Et
cuminde fuisset reu̾sus terrestri naua¬
liq p̃lio suꝑatus: etiã suis contemp¬
tui ẽẽ cepit. Deficiente itaq cotidie re
gis maiestate: artabanus p̃fectus eius
eum interfecit. Artabano: artaxerses
qui ce longimanus successit. Ipse est
assuerus sub quo factum ẽ qd in hester

Expanded text:
regnum translatum, quam in familiam Cyregnum translatum, quam in familiam Cyri videretur reversum. Cui successit citu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus Xerxes apparuit. Unde ante experimentum belli opibus magnis fretus, montes in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deinde fuisset terrestri navalique praelio superatus, etiam suis contemptui esse coepit. Deficiente itaque quotidie regia in eo majestate, Artabanus praefectus ejus eum interfecit. Artabano Artaxerxes, qui et Longimanus, successit. Ipse est Assuerus, sub quo factum est quod in Esther
Abbreviated transcription (Latin):
ratu referta inuenientes: ꝓcumbt̃
quasi ad epulas inuitati:. statimq
reu̾tente cyro parit̾ obtruncantur.
Thamaris autem regina si mulauit
diffidentiam desꝑatione cladis illate.
& hostem uictoria suꝑbum ad se e¬
uocat: sicq inualle insidus compo¬
sitis ducenta ꝑsarum milia subita
irruptione deleuit. Quib patratis
iussit eyricaput amputari.⁊ in utrem
humano sanguine plenũ inferri: i¬
ta inquiens. Satia te sanguine quẽ
sitisti. Regnauit q cambises qui &
artaxerses & assuerus dictus ẽ filius
eius ꝓ eo. Porro cambises egyptum
subiugauit: opus templi int̾dixit.
Ipse scds nabuchodonosor a uideis
appellatur. & sub eo quod in iudich
hystoria continet᷑ factum ẽẽ putat᷑.:
quo decedente regnauert̃ duoma¬
gi. Et his iut̾emptis: darius anti¬
patrifilius rex ẽ constitutus. qui
eyri regis filiam in matrimoniũ
suscepit. & regalib nuptus regnũ sibi
firmauit. ita ut ñ tam in extraneum.

Expanded text:
ratu referta invenientes procumbunt, ratu referta invenientes procumbunt, quasi ad epulas invitati. Statimque revertente Cyro pariter obtruncantur. Tomyris autem regina simulavit diffidentiam desperatione cladis illatae, et hostem victoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, jussit Cyri caput amputari, et in utrem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine, quem sitisti. Regnavitque Cambyses, qui et Artaxerxes et Assuerus dictus est, filius ejus pro eo. Porro Cambyses Aegyptum subjugavit, opus templi inhibuit, ipse secundus Nabuchodonosor a Judaeis appellatur, et sub eo quod in Judith historia continetur factum esse putatur, quo decedente regnaverunt duo magi. Et iis interemptis Darius, Antipatri filius, rex est constitutus, qui Cyri regis filiam in matrimonium suscepit, et regalibus nuptiis regnum sibi firmavit, ita ut non tam in extraneum