comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nationis scđm duriciam cordis sui. et cor impenitens quantũ ad
ipsos ꝑtinet thesaurizent sibi iram indieirȩ quo reddit᷑ unicuiq
scđm oꝑa sua. ds̃ tam̃ alios inde ꝑ misericordem bonitatẽ adducit.
ad penitentiam. alios scđm iustum iudicium ñ adducit. Habet enĩ
potestatem ad ducendi et trahendi. ipso dño dicente. nemo uenit ad
me. nisi pat̾ qui misit me traxerit eum. Numquid aut̃ achab regem
sacrilegum et impiũ adduxit ad penitentiam: Aut saltem ꝑmendacem
sp̃m iam seducto atq decepto. pacientiã et longanimitatẽ prebuit:
Nonne in eo statim ꝓpt̾ qd ad erat seductus. morte rapiente completũ
ẽ: Quis eum dicat non peccasse sp̃ui credendo mendatii: Quis dicat¬
hoc peccatum pęnam non fuisse peccati ueniente inde iudicio dei ad
quom legit mendacem sp̃m siue missum. siue ꝑmissum: quis hoꝵ
aliquid dicit. nisi qui dicit qđ uult. et quod uerum ẽ. audire non

Expanded text:
nationis, secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens quantum ad nationis, secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens quantum ad ipsos pertinet thesaurizent sibi iram in diem irae; quo reddetur unicuique secundum opera sua , Deus tamen alios inde per misericordem bonitatem adducit ad poenitentiam, alios secundum justum judicium non adducit; habet enim potestatem adducendi et trahendi, ipso Domino dicente: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Nunquid autem Achab regem sacrilegum et impium adduxit ad poenitentiam, aut saltem per mendacem spiritum jam seducto atque decepto patientiam et longanimitatem praebuit? Nonne in eo statim, propter quod erat seductus, morte rapiente completum est? Quis eum dicat non peccasse sphoc peccatum poenam non fuisse peccati, venientem de judicio Dei, ad quem legit mendacem spiritum, sive missum, sive permissum? Quis horum aliquid dicit, nisi qui dicit quod vult, et quod verum est audire non
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur ad penitentiam ꝑcuius patientiam ñ sunt huic uitȩ in ipsa
scelerum ꝑpetratione subtracti. ut ostendat᷑ et ipsis et aliis cohere¬
dibus eorũ de quã ꝓfundo malo possit dei gr̃a liberare: ex his nemo
Hȩc ẽ aut̃ uoluntas eius qui misit me patris. ut omne qđ dedit mͥ non
ꝑdam ex eo. Cȩteri aut̃ mortales qui ex isto numero ñ sunt. et ex eade
quidem massa exqua et isti. s uasa irȩ facti sunt. ad utilitatẽ nas¬
cuntut istorum. Non enim quemquam eorũ ds̃ temere acforcitu creat.
aut quid de illis boni oꝑet᷑ ignorat. cum et hoc ipsum bonum oꝑet᷑ qđ
meis humanã creat naturã. et ex eis ordinem scłl presentis ex ornat
Istorum neminem a ducit ad penitentiam salubrem. et ad sp̃alem. qua
homo in xp̃o reconciliat᷑ deo. siue illis ampliorem pacientiã. siue n
imparẽ p̾beat. Quam uis ergo omnes ex eadẽ massa ꝑditionis et dã¬

Expanded text:
cuntur ad poenitentiam, per cujus patientiam non sunt huic vitae in ipsa cuntur ad poenitentiam, per cujus patientiam non sunt huic vitae in ipsa scelerum perpetratione subtracti, ut ostendatur et ipsis et aliis cohaeredibus eorum de quam profundo malo possit Deus gratia liberare; ex his nemo Haec est autem voluntas ejus qui misit me Patris, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo . Caeteri autem mortales qui ex isto numero non sunt, et ex eadem quidem massa ex qua et isti, sed vasa irae facti sunt, ad utilitatem nascuntur istorum. Non enim quemquam eorum Deus temere ac fortuito creat, aut quid de illis boni operetur ignorat: cum et hoc ipso bonum operetur, quod in eis humanam creat naturam, et ex eis ordinem saeculi praesentis exornat. Istorum neminem adducit ad poenitehomo in Christo reconciliatur Deo, sive illis ampliorem patientiam, sive non imparem praebeat. Quamvis ergo omnes ex eadem massa perditionis et dam
Abbreviated transcription (Latin):
situm uocati sunt. continuo subdidit. qm̃ quos ante p̾sciuit et p̾destina¬
uit conformes fieri imaginis filii eiꝰ ut sit primogenitus immultis fr̃i¬
bus. Quos aut̃ pͣdestinauit. illos et uocauit. et quos uocauit. ipsos
et iustificauit. Quos aut nstificauit. ipsos et glorificauit. Hi sunt se
cundũ ꝓpositum uocati. ip̃si ergo electi. et hoc ante mundi constituti¬
onem ab eo qui uocat ea quȩ ñ sunt. tamquã sint. Sed electi ꝑ electi¬
onẽ gr̃ȩ. unde dicit idem doctor et de isrł. Reliquiȩ ꝑelectionem gr̃ȩ
salue facte st̃. et ne forte ante cõstitutionem mundi ex oꝑibus p̾cogin¬
tis putarentur electi. secutus ẽ et adiunxit. si aut̃ gr̃a. iam ñ exoꝑi¬
bꝰ. Alioquin gr̃a. iam n ẽ gr̃a. Ex isto numero electoꝵ et predestina¬
torũ. etiã qui pessimã duxerint uitam. ꝑ dei benignitatem ad du¬

Expanded text:
situm vocati sunt: continuo subdidit, Quoniam quos ante praescivit, et praedestinasitum vocati sunt: continuo subdidit, Quoniam quos ante praescivit, et praedestinavit conformes imaginis Filii ejus, ut sit primogenitus in multis fratri quos autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificaucundum propositum vocati , ipsi ergo electi, et hoc ante mundi constitutionem ab eo qui vocat ea quae non sunt, tanquam sint . Sed electi per electionem gratiae. Unde dicit idem doctor et de Israel: Reliquiae per electionem gratiae, salvae factae sunt . Et ne forte ante constitutionem mundi ex operibus praecognitis putarentur electi, secutus est et adjunxit: Si autem gratia, jam non ex operibus: alioquin gratia jam non est gratia . Ex isto numero electorum et praedestinatorum, etiam qui pessimam duxerint vitam, per Dei benignitatem addu
Abbreviated transcription (Latin):
s: iudicia eius multa abyssus. Nos certe sieos inquos nobis potestas ẽ.
ante ocłos nr̃os ꝑpetrare scelera ꝑmittamꝰ rei cum ipsis erimus.
Quam uero innumerabilia ille ꝑinitit fieri ante ocłos suos quȩ utiq
si noluisset nulla ratione ꝑmitteret. et tam̃ iustus et bonus ẽ et qd̃
p̃bendo patientiam dat locum penitentiȩ. nolens aliquẽ ꝑire. nouit
dñs qui sunt eius. et omnia cooꝑant᷑ iu bonum. s his qui scđm ꝓpo¬
situm uocati sunt. Non enim omnes qui uocati sunt. scđm ꝓpositũ
sunt uocati. Multi enim uocati. ꝑauci uero electi. Qui ergo ellecti. hi
scdm ꝓpositum uocati. Unde et alibi dicit. Scdm uirtutẽ dei saluos nos
facientis et uocantis uocatione sua scã non scđm oꝑa nr̃a. s scđm su¬
um ꝓpositum et gr̃am quȩ data ẽ nobis in xp̃o iħu ante scła ȩt̾na.
Demq et hic cum dixisset omia cooꝑant᷑ in bonum his qui scđm ꝓpo¬

Expanded text:
Sed judicia ejus multa abyssus. Nos certe si eos, in quos nobis potestas est, Sed judicia ejus multa abyssus. Nos certe si eos, in quos nobis potestas est, ante oculos nostros perpetrare scelera permittamus, rei cum ipsis erimus: quam vero innumerabilia ille permittit fieri ante oculos suos, quae utique, si noluisset, nulla ratione permitteret? et tamen justus et bonus est. Et quod praebendo patientiam dat locum poenitentiae, nolens aliquem perire , novit Dominus qui sunt ejus , et omnia cooperatur in bonum, sed his qui secundum propositum vocatsunt vocati. Multi enim vocati, pauci vero electi . Qui ergo electi, hi secundum propositum vocati. Unde et alibi dicit: Secundum virtutem Dei salvos nos facientis, et vocantis vocatione sua sancta, non secunum propositum et gratiam, quae data est nobis in Christo Jesu ante saecula aeterna . Denique et hic cum dixisset, Omnia cooperatur in bonum his qui secundum propo
Abbreviated transcription (Latin):
non frustra illi dictũ ẽ. iudicia tua sicut multa abyssus. Non frustra
ex clamat apłs. O altitudo diuitiarum sapientiȩ et scientiȩ dei. quã
inscrutabilia sunt iudicia eius. et inuestigabiles uiȩ eiꝰ. Quis enim
cognonit sensum dñ. aut quis consiliarius eiꝰ fuit. aut quis prior
dedit illi. ut retribuatur ei: Nullum elegit dignũ. s eligendo efficit
ad penitentiam te a ducit. Uerum eẽ constat. s quem p̃destinauit
ad ducit. quam uis ipse scđm duriciam et cor impenitens. quan¬
tum ad ipsum attinet. thesaurizet sibi iram indiȩ irȩ. et reuelatio¬
nit iusti iudicii dei. qui reddet unicuiq scđłm oꝑa enis. Quantã libet
eniꝰ prebeat patientiam. nisi ipse dederit quis aget penitentiam: An
oblitus es. quod idem ipse doctor ait. ne forte det illis ds̃ peniten¬
tiam ad cognoscendam ueritatem. et resipiscant adiaboli laqueis:

Expanded text:
non frustra illi dictum est, Judicia tua sicut abyssus multa . Non frustra non frustra illi dictum est, Judicia tua sicut abyssus multa . Non frustra exclamat Apostolus, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, ut retribuatur ei ? Nullum eligit dignum, sed eligendo efficit ad poenitentiam te adducit. » Verum est, constat; sed quem praedestinavit adducit: quamvis ipse secundum duritiam suam et cor impoenitens, quantum ad ipsum attinet, thesaurizet sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus . Quantamlibet enim praebeat patientiam; nisi ipse dederit, quis agit poenitentiam? An oblitus es quod idem ipse doctor ait, Ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem; et resipiscant a diaboli laqueis ?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphando peccaret. Sed illud intuere quod uidit micheas ꝓꝓħ̾a dñm se
dentem suꝑ thronum suum. et omnis exereitus cęli stabat circa eum
adextris eius et sinit̾ris eus. Et dixit dñs. Quis seducet achab rege
isrł. et ascendat et cadat in ramoth galaad: Et dixit istȩ sic. et istȩ sic.
Et exiit sp̃c. et stetit inconspectu dñi : et dixit. Ego seducam eum. Et di¬
xit dñs ad eum. In quo: et dixit. Exibo et ero spͣc mendax inore omi¬
um ꝓpħarum eius. Et dixit. Seduces et pͣualebis. Exi ⁊ facsic. Q a ad
ista dicturus es es: nempe rex ipse peccauit falsis credendo ꝓpħis. At
hȩc ipsa erat et pęna peccati deo iudicante. deo mittente angłm ma¬
lum. ut aꝑtius intelligereinus quomͦ in psalmo dictus ẽ. misisse
iram indignationis suȩ ꝑ angłos malos.S numquid errando. nũ¬
quid in iustȩ quicquã uł temere iudicando. siue faciendo : absit. Sed

Expanded text:
prophetando peccaret. Sed illud intuere quod vidit Michaeas propheta, Domprophetando peccaret. Sed illud intuere quod vidit Michaeas propheta, Dominum sedentem super thronum suum, et omnis exercitus coeli stabat circa eum a dextris ejus et a sinistris ejus. Et dixit Dominus: Quis seducet Achab regem Israel, et ascendet, et cadet in Ramoth Galaad? Et dixit iste sic, et iste sic. Et exiit spiritus, et stetit in conspectu Domini, et dixit: Ego seducam eum. Et dixit Dominus ad cum: In quo? Et dixit: Exibo et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus. Et dixit: Seduces, et praevalebis; exi et fac sic . Quid ad ista dicturus es? nempe rex ipse peccavit, falsis credendo prophetis. At haec ipsa erat et poena peccati, Deo judicante, Deo mittente angelum malum; ut apertius intelligeremus quomodo in Psalmo dictum sit, misisse iram indignationis suae per angelos malos . Sed numquid errando, numquid injuste quidquam vel temere judicando, sive faciendo? Absit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
salui fierent. et ideo mittet illis ds̃ oꝑationem erroris ut credant
mendatio: ecce peccati pęna peccatum ẽ. Utrumq claret breuiter
dictum ẽ. aꝑte dictum ẽ. ab eo dictum ẽ cuuis alia uerba in
tuam sententiã frustra de torquere conatus es. Quid ẽ aut̃ qđ di¬
cis cum desideriis suis traditi dicunt᷑. relicti ꝑ diuinã pacientiam
in telligendi sunt. ñ ꝑpotentiã inpeccata compulsi quasi nͥ simul
aut̾ uolens ds ostendere irã suã.⁊ de monstrare potentiã suã attu¬
lit in multa pacientia uasa irȩ. quȩ ꝑfecta sunt in ꝑditionẽ. Quio¬
Auod libet eligas uł utrumq fatearis. uides tam̃ falsa ꝓphantis
peccatum ẽẽ penamq peccati. An et hic dicturus es quod ait. ego
dñs seduxi ꝓpħam illum intelligendum eẽ deserui. ut ꝓeis meritis se¬
ductus erraret: Ige ut iis tam̃ eomͦ punitus ẽ ꝓpeccato. ut falsum

Expanded text:
eperunt, ut salvi fierent, et ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant eperunt, ut salvi fierent, et ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . Ecce poena peccati, peccatum est. Utrumque claretdictum est, aperte dictum est, ab eo dictum est cujus alia verba in tuam sententiam frustra detorquere conatus es. Quid est autem quod dicis, Cum desideriis suis traditi dicuntur, relicti per divinam patientiam intelligendi sunt, non per potentiam in peccata compulsi, quasi non simuautem volens Deus ostendere tram, et demonstrare potentiam suam, attulit in multa patientia Quodlibet eligas, vel utrumque fatearis; vides tamen falsa prophetantis peccatum esse, poenamque peccati. An et hic dicturus es, quod ait, Ego Dominus seduxi prophetam illum, intelligendum esse, Deserui, ut pro ejus meritis seductus erraret? Age ut vis, tamen eo modo punitus est pro peccato, ut falsum
Abbreviated transcription (Latin):
na peccati. ubi legit᷑ degentibus quas debellauit iħc naue. quia ꝑ
dũm factum ẽ confortari cor eoꝵ ut obuiam irent ad bellum ad isrł
ut exteriminarent᷑: Non ẽ peccatum et pena peccati. quod ñ auchunt
rex roboam plebem bene monentem. qm̃ sicut scriptura loquit᷑ erat
conuersio adño. ut statueret uerbuinsuum. quod de illo locutus ẽ.
tem ne ꝓcederet ad bellandum: Sic enim legit᷑. et ñ audiuit amassias
ta alia commemorare possumus in quibus liquido appareat occul¬
to iudicio dei fieri ꝑuersitatem cordis ut non audiat᷑ quod uerum
dicit᷑. et inde peccet᷑ et sit ipsum peccatum p̾cedentis etiã pęna pec¬
cati. Nam credere mendatio. et ñ credere ueritati. utiq peccatum ẽ.
Uenit tam᷑ ab ea cecitate cordis quȩ occulto iudicio dei. s tam̃ nusto
etiã peccati pęna monstrat᷑. Quale ẽ etiã illud qd ad thessaloni

Expanded text:
na peccati ubi legitur de Gentibus quas debellavit Jesus Nave: Quia per na peccati ubi legitur de Gentibus quas debellavit Jesus Nave: Quia per Dominum factum est confortari cor eorum, ut obviam irent ad bellum ad Israel, ut exterminarentur? non est peccatum et poena peccati; quod non audivit rex Roboam plebem bene monentem? quoniam, sicut Scriptura loquitur: Erat conversio a Domino, ut statueret verbum suum quod de illo locutus est tem ne procederet ad bellandum? sic enim legitur: Et non audivit Amasias ta alia commemorare possumus, in quibus liquido appareat occulto judicio Dei fieri perversitatem cordis, ut non audiatur quod verum dicitur, et inde peccetur, et sit ipsum peccatum praecedentis etiam poena peccati. Nam credere mendacio, et non credere veritati, utique peccatum est; venit tamen ab ea caecitate cordis, quae occulto judicio Dei, sed tamen justo, etiam poena peccati monstratur. Quale est etiam illud quod ad Thessalonic
Abbreviated transcription (Latin):
ne ingaudiũ ueniat diabolo et angłis eiꝰ. qui sunt inimici atq in ui¬
di hominis: Cũ ergo dicit᷑ homo tradi desideriis suis inde fit reus qr
desertus adeo cedit eis atq consentit. uincit᷑. capit᷑. trahit᷑. possidetur.
quo enim quis deuictus ẽ. huic et seruus addictus ẽ. et fit ei peccatum
consequens. p̃cedentis pęna peccati. An ñ ẽ peccatũ et pena peccati tibi
legidur. dñs emĩ miscuit illis sp̃m erroris. et sedixerunt egy ptũ in
omnibꝰ oꝑibus siuis. sicut seducit᷑ ebrius: Non ẽ peccatum et pena pecca¬
ti. ubi deo dicit ppħa quod errare fecisti nos dñe auia tua. obtrudisti cor¬
da nr̃a ut non timeremus te: Non c̃. peccatum. et pena peccati. tibi
rursus deo dicit᷑. eece tu iratus es. et nos peccauimus. ꝓpterea erraui¬
imus. et facti sumus sicuti in mundi omnes: Non ẽ. peccatum et pe¬

Expanded text:
ne in gaudium veniat diabolo et angelis ejus, qui sunt inimici atque invine in gaudium veniat diabolo et angelis ejus, qui sunt inimici atque invidi nostri? 12. Cum ergo dicitur homo tradi desideriis suis, inde fit reus, quia desertus a Deo cedit eis atque consentit; vincitur, capitur, trahitur, possidetur. A quo enim quis devictus est, huic et servus addicconsequens, praecedentis poena peccati. Annon est peccatum et poena peccati? ubi legitur: Dominus enim miscuit illis spiritum erroris, et seduxerunt Aegyptum in omnibus operibus suis, sicut seducitur ebrius? Non est peccatum, et poena peccati ubi Deo dicit Propheta: Quid errare fecisti nos, Domine, a via tua, obtulisti nostra corda: ut non timeremus te? Non est peccatum, et poena peccati ubi rursus Deo dicitur: Ecce tu iratus es, et nos peccavimus: propterea erravimus, et facti sumus sicuti immundi omnes? Non est peccatum, et poe
Abbreviated transcription (Latin):
malis desideriis cordis suis: numquid aut̃ consequens ẽ ut si habet ali¬
quis cordis desideria mala. iam etiã consentiat cis. cõmittẽda eadem
mala : Ae ꝑ hoc aliud ẽ. habere mala desideria cordis. aliud tradi eis. uti¬
q ut consentiendo eis possideat᷑ ab eis. qđ fit cum diuino iudicio tradi¬
tͣeis. Alioquin frustra dictum ẽ. post concupiscentias tuas nͥ eas. si
iam quisq reus ẽ quod tumultuantes. et ad mala trahere intentes
sentit eas. nec eas seqͣr si ñ eis traditur. exercens aduersus eas głosa
certamina si uiuit ingr̃a. Quid tibi enĩ uidet qui obseruat qđ scriptũ
ẽ. si pͣstes ammȩ tuȩ concupiscentias eiꝰ. qđ quid ẽ aliud quã desideria
eiis mala. faciet te gaudium inimicis et inuidiis tuis. nũquid iã istȩ
reus ẽ habendo tales animȩ concupiscentias. quas ei prestare nͣ debet

Expanded text:
malis desideriis cordis sui? Nunquid autem consequens est ut si habet alimalis desideriis cordis sui? Nunquid autem consequens est ut si habet aliquis cordis desideria mala, jam etiam consentiat eis ad committenda eadem mala? ac per hoc, aliud est habere mala desideria cordis, aliud tradi eis: utique, ut consentiendo eis possideatur ab eis, quod fit cum divino judicio traditur eis. Alioquin frustra dictum est: Post concupiscentias tuas non eas ; si jam quisque reus est, quod tumultuantes, et ad mala trahere nitentes sentit eas, nec eas sequitur, si non eis traditur, exercens adversus eas gloriosa certamina, si vivit in gratia. Quid tibi enim videtur, qui observat quod scriptum est, Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, quod quid est aliud, quam desideria ejus mala? faciet te gaudium inimicis et invidis tuis ? numquid jam iste reus est, habendo tales animae concupiscentias, quas ei praestare non debet,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã suꝑiora uerba apłi quȩ ipsȩ posuisti. mutauerunt głam incorrupti¬
bilis dei. insimilitudinem imaginis corruptibilis hominis. et uolucrũ.
et quadrurpedum. et serpentiũ. Propt̾ qđ tradidit illos ds̃ indesideria
causam ppt̾ quã traditi sunt. sine nulla ambiguitate monstratã. Dixit
quippe quio mali ante fecissent. et adiunxit. Propt̾ qđ tradidit illos
ds̃ indesideria cordis eoꝵ. Proinde p̃cedentis ẽ hȩc pęna pec̃cioe tñ õe
ipsa peccm̃ ẽ qd̃ u̾b̾ ꝯ seqñtib explicat. Sed tu contra disserens eo mͦ
tibi ideris itam soluisse questionem. quia desideriis sins apłs tradi
ac dicis. Quomͦ ergo ꝑpotentiam tradentis dei putandi sunt intalia fa¬
eta cecidisse: Quid ergo plus factum ẽ. obsecrote. aut ut qͥd diceret tra¬
didit illos ds̃ indesideria cordis eoꝵ. si iam erant possessi quodãmͦ

Expanded text:
etiam superiora verba Apostoli, quae ipse posuisti: Mutaverunt gloriam incorruptietiam superiora verba Apostoli, quae ipse posuisti: Mutaverunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. propter quod tradidit illos deus in desideria causam propter quam traditi sunt sine ulla ambiguitate monstratam. Dixit quippe quid mali ante fecissent, et adjunxit: propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum. Proinde praecedentis est haec poena peccati, eis consequentibus explicat. Sed tu contra disserens eo modo tibi videris istam solvisse quaestionem, quia desideriis suis Apostolus traditac dicis: Quomodo ergo per potentiam tradentis deputandi sunt in talia facta cecidisse? quid ergo plus factum est, obsecro te, aut quid diceret: Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum; si jam erant possessi quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
ta pęna sit a deo tradi passionibꝰ ignominiȩ. siue deserendo siue allo
quocũq uł ex plicabili uł inexplicabili mͦ. qͦd̃ facit hȩc sumine bonus
et ineffabilit̾ iustus. Nam fȩminȩ eoꝵ inquit iminutauerunt natu¬
ralẽ usũ. in eũ usum qui ẽ contra naturam. Similit̾ aut̃ et masculi
relĩquentes naturalem usum fęminȩ. ex arserunt in appecitũ suũ
inuicem masculi. inmasculos deformitatem oꝑantes. et mercedem
mutuam quã oportuit erroris sui insemet ipsis recipientes. Quid
hoc euidentius. quid aꝑtius. quid expressius : mercedem mutuam
recepisse dicit utiq dampnatos. ut tanta oꝑarent᷑ mala. et tam̃ isto
dampnatio etiam reatus ẽ quo grauns implicant᷑. Ita et peccata
sunt ista et pene prȩcedentium peccatorũ. et quod ẽ mirabilius
etiam oportuisse dicit eos. istam mutuam mercedem reciꝑe. Ita se habent

Expanded text:
ta poena sit a Deo tradi passionibus ignominiae, sive deserendo, sive alio ta poena sit a Deo tradi passionibus ignominiae, sive deserendo, sive alio quocunque vel explicabili vel inexplicabili modo, quo facit haec summe bonus et ineffabiliter justus. Nam feminae eorum inquit immutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam: similiter autem et masculi, relinquentes naturalem usum feminae, exarserunt in appetitum suum in invicem, masculi in masculos, deformitatem operantes, et mercedem mutuam, quam oportuit erroris sui, in semetipsis recipientes ; quid hoc evidentius, quid apertius, quid expressius? Mercedem mutuam recepisse dicit utique damnatos, ut tanta operarentur mala: et tamen ista damnatio etiam reatus est quo gravius implicantur. Ita et peccata sunt ista et poenae praecedentium peccatorum: et quod est mirabilius, etiam oportuisse dicit eos istam mutuam mercedem recipere. Ita se habent
Abbreviated transcription (Latin):
crimina penarũ ea nominibꝰ aggrauauit. quantũq peccatori suo uir¬
tutũ omniũ domicilio tͣpitudo horreret. ostendens. nontam reos quã
dãpnatos sibi tales aut uideri. immo sicut ipse loquit᷑. nͥ sicut eũ tu lo¬
qui fingis et dap̾natos de monstrauit et reos. Nec solũ dep̾teritis reos
dit ubi ait. et coluerunt et seruierunt creaturȩ potius quã creatori.
qui ẽ benedictus in scła am̃. Deinde dampnatos ꝓpt̾ istum reatũ. Se
quit᷑ enĩ ꝓpt̾ hoc tradidit illos ds̃ inpassiones ignominiȩ. Audisti ꝓpt̾
hoc. et queris inanit quomͦ intelligendus sit tradere ds̃. multũ labo¬
rans ut ostendas eũ tradere deserendos: quomͦ libet tradat. ꝓpt̾ hoc
tradidit. ꝓpt̾ hoc deseruit. et uides eius traditionẽ quã libet. et quo¬
mͦ libet intelligas. quȩ consecuta sint. Curauit enĩ apłs dicere quan¬

Expanded text:
crimina; poenarum ea nominibus aggravavit, quantumque pectori suo vircrimina; poenarum ea nominibus aggravavit, quantumque pectori suo virtutum omnium domicilio turpitudo horreret, ostendens, non tam reos quam damnatos sibi tales ait videri. Imo, sicut ipse loquitur, non sicut eum tu loqui fingis, et damnatos demonstravit et reos, nec solum de praeteritis reos dit ubi ait: Et coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori qui est benedictus in saecula, amen : deinde damnatos quitur enim: Propter hoc tradidit illos Deus in passiones ignominiae . Audisti: Propter hoc, et quaeris inaniter quomodo intelligendus sit tradere Deus, multum laborans ut ostendas eum tradere deserendo! Sed quomodolibet tradat, Propter hoc tradidit, propter hoc deseruit; et vides ejus traditionem, quamlibet et quomodolibet intelligas, quae consecuta sint. Curavit enim Apostolus dicere quan
Abbreviated transcription (Latin):
desideria su ꝑbiȩ suȩ. tanto amplius auget᷑ hoc malum. quantoma¬
gis ei cupiditates cȩtere cesserint. easq uelut laudabilis hanc una
oblectãdo compͣsserit. Quod ergo in aliis opusculis meis legisse te
dicis. atq io frustra refutare conatus es ẽẽ ñ nulla peccata quȩ pęne
sint etiam peccatorum. deposito iuncendi studio diligenter attende. et
inuemes eẽ uerissimũ scđm ea quȩ de cordis cecitate tracta sunt. Quid
enim egisti quesote qͥd egisti comineinorando apłicum testimonium
quo ego illud ꝓbai. qđ inalia mea disputatione legisti. quia de qui¬
bus dã scripsit᷑ dicens. tradidit illos ds̃ inreꝓbum sensũ. ut faciant
quȩ ñ conueniunt: Hoc enĩ uoliusti uideri yꝑbolicũ dictũ. qđ fit cũ
ad ꝑmouendos ammos fidem rerũ qui sermocinant᷑ excedit. Ubigͦ
id apłs fecerit. ñ graueris ostendere. Cum inueheret᷑ inquis inpioꝵ

Expanded text:
desideria superbiae suae, tanto amplius augetur hoc malum quanto madesideria superbiae suae, tanto amplius augetur hoc malum quanto magis ei cupiditates caeterae cesserint, easque, velut laudabilis, hanc unam oblectando, compresserit. Quod ergo in aliis opusculis meis legisse te dicis, atque id frustra refutare conatus es, esse nonnulla peccata, quae poenae sint etiam peccatorum, deposito vincendi studio diligenter attende, et invenies esse verissimum, secundum ea quae de cordis caecitate tractata sunt. Quid enim egisti, quaeso te, quid egisti commemorando apostolicum testimonium, quo ego illud probavi quod in alia mea disputatione legisti: quia de quibusdam scripsit dicens: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt? Hoc enim voluisti videri hyperbolicum dictum: quod fit cum, ad permovendos animos, fidem rerum qui sermocinatur excedit; ubi ergo id Apostolus fecerit, non graveris ostendere. Cum inveheretur, inquis, in impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
dececitate cordis errore simillimo dici potest. Sicecitas cordis pęna pec¬
cati ẽ. abicienda doctrina. ne rebellis indm̃ mentis illuminatio. illa¬
tam ab eo dicat᷑ eneruare sententiam. Quod si absurdissimũ ẽ dicere.
quã uis sit cecitas cordis pena peccati. eo modo absurdissimũ ẽ etiam
qđ ipse dixisti. quã uis sit libido idẽ. in obedientia carnis pęna pec¬
cati. qmͣ cecitati cordis debet resistere scientia. et libidini continentia.
Eam uero pęnam quȩ nec error ẽ. nec libido. debet tolerare patientia.
Qua ꝓpt̾ quando deo donante exuera uiuit᷑ fide. ipse ds̃ ad ẽ. et mͣ¬
ti illuminande. et concupiscentiȩ suꝑande. et molestiȩ ꝑferende. Hoc¬
emm totum recte fit. quando fit ꝓpt̾ ipsum. id ẽ quando gratis a¬
mat᷑ ipse. qualis amor nobis ẽe non pot̾ nisi ex ipso. Alioquin quan¬
do sibi homo multũ placet. et de sua uirtute confidit. si tradit᷑ in

Expanded text:
de caecitate cordis errore simillimo dici potest, Si caecitas cordis poena pecde caecitate cordis errore simillimo dici potest, Si caecitas cordis poena peccati est, abjicienda doctrina, ne rebellis in Deum mentis illuminatio illatam ab eo dicatur enervare sententiam. Quod si absurdissimum est dicere, quamvis sit caecitas cordis poena peccati; eo modo absurdissimum est etiam quod ipse dixisti, quamvis sit libido, id est, inobedientia carnis poena peccati. Quoniam caecitati cordis debet resistere scientia, et libidini continentia: eam vero poenam quae nec error est, nec libido, debet tolerare patientia. Quapropter, quando Deo donante ex vera vivitur fide, ipse Deus adest et menti illuminandae, et concupiscentiae superandae, et molestiae enim totum recte fit, quando fit propter ipsum; id est, quando gratis amatur ipse. Qualis amor nobis esse non potest nisi ex ipso; alioquin, quando sibi homo multum placet, et de sua virtute confidit, si traditur in
Abbreviated transcription (Latin):
punit᷑ et causa peccaticũ aliqͥd ceci cordis errore committit᷑. ita con¬
cupiscentia carnis aduersus quã bonus concupiscit sp̃c. et peccatũ
ẽ.quia in ẽ. illi in obedientia contra dñatum mentis. et pena pecca¬
ti ẽ. quia reddita ẽ. meritis in obedientis. et causa peccati ẽ. defecti¬
one consentientis. uł contagione nascentis. Proinde omĩa quȩ ꝓhac
tua ceca et inconsiderata opinione dixisti. qua carnis concupiscenti¬
am eo ipso quod eam pęnam diximus eẽ peccati. ñ solum non uituꝑan¬
dã. ueru̾etiã laudandam putasti. quam libet ꝓlixa disputatione
in eo fueris immoratus. euanuisse certissimũ ẽ. Nam quod aisti. si li¬
bido pena peccati ẽ. abiciendam eẽ pudicitiã. ne rebellis in dmͦ castitas
illatam abeo dicat᷑ eneruare sententiã. et cȩtera huius modi qͦ hanc
uanitatem consequentia. atq huic religata conteris. totidem uerbis

Expanded text:
punitur; et causa peccati, cum mali aliquid caeci cordis errore committitur: ita conpunitur; et causa peccati, cum mali aliquid caeci cordis errore committitur: ita concupiscentia carnis, adversus quam bonus concupiscit spiritus, et peccatum est, quia inest illi inobedientia contra dominatum mentis; et poena peccati est, quia reddita est meritis inobedientis; et causa peccati est, defectione consentientis vel contagione nascentis. 9. Proinde omnia quae pro hac tua caeca et inconsiderata opinione dixisti, qua carnis concupiscentiam eo ipso quod eam poenam diximus esse peccati, non solum non vituperandam, verum etiam laudandam putasti, quamlibet prolixa disputatione in eo fueris immoratus, evanuisse certissimum est. Nam quod aisti, Si libido poena peccati est, abjiciendam esse pudicitiam, ne rebellis in Deum castitas illatam ab eo dicatur enervare sententiam, et caetera hujusmodi quae hanc vanitatem consequentia atque hinc religata contexis: totidem verbis
Abbreviated transcription (Latin):
unum aliquid et peccatum eẽ possit et pęna. Si aut̃ nͥ e̾. hoc pęna
peccati ꝓfecto iniqua pena ẽ. et in iustum facis dm̃. qͦd iubente. uł
sinente. aut infirmũ quo ñ auertente infligit᷑ in nocenti. Quod si etiã
penã peccati ẽẽ concedis. ne hoc non concedendo tu ipsȩ corde cecus
appareas.Uide iam qđ uidere nolebas. istam quam mouisti solutã
ẽẽ questionem. quia sicut diabolus atq angłi eius. et mali reges.
ñ solum ipsi peccatores sunt. s ꝑ iusticiam dei fiunt etiã supplicia
peccatoꝵ. nec ideo laude sunt digni. quia pena ex illis iusta infli¬
git᷑ dignis. sic lex inmenbris repugnans legi mentis. non ideo pp¬
sa nistȩ agit. quia eius qui egit in iustẽ. pena fit uista. Et sicut cecitas
cordos. quã solus remouet ds̃ illuminator. et peccatum ẽ. quo in dm̃
non credit᷑. et pęna peccati qua cor suꝑbum digna animaduersatione

Expanded text:
unum aliquid et peccatum esse possit et poena: si autem non est haec poena unum aliquid et peccatum esse possit et poena: si autem non est haec poena peccati, profecto iniqua poena est, et injustum facis Deum, quo jubente vel sinente; aut infirmum, quo non avertente, infligitur innocenti. Quod si etiam poenam peccati esse concedis, ne hoc non concedendo tu ipse corde caecus appareas; vide jam quod videre nolebas, istam quam movisti solutam esse quaestionem: quia sicut diabolus atque angeli ejus et mali reges, non solum ipsi peccatores sunt, sed per justitiam Dei fiunt etiam supplicia peccatorum, nec ideo laude sunt digni, quia poena ex illis justa infligitur dignis; sic lex in membris repugnans legi mentis, non ideo ipsa juste agit, quia ejus qui egit injuste poena fit justa. Et sicut caecitas cordis, quam solus removet illuminator Deus, et peccatum est, quo in Deum non creditur; et poena peccati, qua cor superbum digna animadversione
Abbreviated transcription (Latin):
retribuunt᷑ malis. qui ꝓpterea concupiscentiam pͣdicas carnis. quia
in obedientia retributa ẽ. in obedientię peccatoris. Lauda iniquũ regẽ
saulem. quia et ipse fuit pena peccantiũ dño dicente. Dedi tͥ regem
inira mea. Lauda demoniũ quod rex ipse patiebat᷑. quia et hoc pęna
fuit ꝑsequu toris. Lauda cecitatem cordis quȩ ex parte in isrł facta ẽ
nec tacetur de cecitate isrł. Quare. Donec plenitudo inquit gentiũ¬
intraret. Nisi forte et istam pęnam negabis ẽẽ. quã si lucis interne
amator ee̾s. ñ solum aliquã. s ualde magnam pęnã ee̾ clamares. At
ista cecitas fuit in iudeis grande incredulitatis malũ. et grandis
causa peccati ut occiderent xp̃m. Istam cecitatem si pęnam fuisse ne¬
garis. similem te ꝑpeti etiam non confitens indicabis. Si aut̃ pęnam
quidem fuisse. s peccati pęnã non fuisse contendis: interim fateris qđ

Expanded text:
retribuuntur malis, qui propterea concupiscentiam praedicas carnis: quia retribuuntur malis, qui propterea concupiscentiam praedicas carnis: quia inobedientia retributa est inobedientiae peccatoris. Lauda iniquum regem Saulem, quia et ipse fuit poena peccantium; Domino dicente: Dedi tibi regem in ira mea ; lauda daemonium quod rex ipse patiebatur, quia et hoc poena fuerat peccatoris. Lauda caecitatem cordis, quae ex parte in Israel facta est, nec tacetur de caecitate Isrintraret . Nisi forte et istam poenam negabis esse, quam, si lucis internae amator esses, non solum aliquam, sed valde magnam poenam esse clamares. At ista caecitas fuit in Judaeis grande incredulitatis malum et grandis causa peccati, ut occiderent Christum. Istam caecitatem si poenam fuisse negaveris, similem te perpeti etiam non confitens indicabis. Si autem poenam quidem fuisse, sed peccati poenam non fuisse contendis; interim fateris quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dei ministram tamquã magnũ aliquod bonũ coturno sermo¬
nis ex ornas. Nec cogitas posse de isto modo laudare angłos ina¬
los. qui utiq non sunt nisi preuaricatores atq impii. ꝑquos
tamen dm̃ meritas penas irrogare peccantibus. scã scriptura testatur
dicens. Misit in eos iram indignationis suȩ. indignationem et irã
et tribulationem. inmnissionem ꝑ angłos malos. Lauda etiam istos
lauda eorum principem sathanan. quia et ipse uindex peccati
fuit. quando ei tradidit apłs hominem in interitũ carnis. Ualde
enim disertus es contra gr̃am xp̃i. et idoneus dicere pane g̾ ricũ
sathane et angłis eius ꝑ quos multorũ ds̃ iudex atq ultor ẽ pecato¬
rum. retribuens eis scđm oꝑa sua. eos ipsos pessimos et dãpnabi
les sp̃c puniendorũ supplicia faciens. qui bene iusteq utit᷑ et bonis
et malis. Predica igit᷑ iniquissimas potestates. quia ꝑ ipsas malas

Expanded text:
hoc Dei ministram, » tanquam magnum aliquod bonum cothurno sermohoc Dei ministram, » tanquam magnum aliquod bonum cothurno sermonis exornas. Nec cogitas posse te isto modo laudare angelos malos, qui utique non sunt nisi praevaricatores atque impii, per quos tamen Deum meritas poenas irrogare peccantibus, sancta Scriptura testatur, dicens: Misit in eos iram indignationis suae, indignationem et iram et tribulationem, immissionem per angelos malos . Lauda etiam istos, lauda eorum principem satanam, quia et ipse vindex peccati fuit, quando ei tradidit Apostolus hominem in interitum carnis . Valde enim disertus es contra gratiam Christi, et idoneus dicere panegyricum satanae et angelis ejus, per quos multorum Deus judex atque ultor est peccatorum, retrles spiritus puniendorum supplicia faciens, qui bene justeque utitur et bonis et malis. Praedica igitur iniquissimas potestates, quia per ipsas mala
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ expressum ẽ. Uideimus quid texerint. nimiȩ insipientiȩ ẽ. ad huc
querere. nniȩ imprudentiȩ ad huc negare quid senserint. Namtu
quoq cũ obstinatissime contradicas. usq ad eo iudicasti nicħi aliud
humanis occurrere sensibus. nisi concupiscentialem motum eru¬
bescentes illos homines ingenitalibus tegere uoluisse. ut ꝑro¬
mata eligere ad latera conareris. aut oꝑiẽs latus ubi peccatores
nichil male sensisse contendis. aut deformit᷑ nudanᷤ quod magis te
nis in obedientiã iobedienti homini dignissime retͥbutã qͥa ĩ iustũ erat
ut obtemperaret᷑ a seruo suo. id ẽ acorpore suo ei qui ñ obtemꝑa¬
uerat dño suo. et conaris ostendere hanc in obedientiã carnis po¬
tius eẽ laudabilem si pena peccantis ẽ et tamquã ꝑsona sit aliqua
quȩ peccatorem scient̾ affligat sic eã uelut ultricem sceleris et in

Expanded text:
ter expressum est. Videmus quid texerint: nimiae insipientiae est adhuc ter expressum est. Videmus quid texerint: nimiae insipientiae est adhuc quaerere, nimiae impudentiae adhuc negare quid senserint. Nam tu quoque cum obstinatissime contradicas, usque adeo judicasti nihil aliud humanis occurrere sensibus, nisi concupiscentialem motum erubescentes illos homines in genitalibus tegere voluisse; ut perizomata erigere ad latera conareris, aut operiens latus ubi peccatores nihil mali sensisse contendis, aut deformiter nudans, quod magis tegnis inobedientiam inobedienti homini dignissime retributam; quia injustum erat ut obtemperaretur a servo suo, id est a corpore suo, ei qui non obtemperaverat domino suo » : et conaris ostendere, « hanc inobedientiam carnis potius esse laudabilem, si poena peccati est; » et tanquam persona sit aliqua, quae peccatorem scienter affligat, sic eam « velut ultricem sceleris, et in
Abbreviated transcription (Latin):
potius ex quanta uis parte corporis suꝑioris inferiora uelata sint.
ubi lex inmenbris renugnans legi mentis affectu sentiebat᷑ amborũ.
et alterno excitabat᷑ aspectii. inobedientiũ prauitatem suȩ in obedien¬
tiȩ nouitate confundens: Quȩ quanto turbulentius mouebant᷑. tan¬
to uerecundius fieret. si caro cuiꝰs ẽam stimulabat aspectus aliquanto
spatiosnis uelaret᷑. Siue igit᷑ alumbis. siue alateribus dimissa sint
tegmina. pudenda sunt tecta. quȩ pudenda non e̾ent. nisi legi men¬
tis lex peccati itidem repugnaret. Sed ubi manifesta res ẽ. scripturȩ
diuine sensui nr̃m sensum addere ñ debemus. Non eniͣ hoc fit hu¬
mana ignorantia. s p̾sumptione ꝑuersa. Adam et mulier eius qui
nuidi erant ante peccatum et non confundebant᷑. mox ut peccauert
quas partes corporis amicierint ꝑiomatum nomine satis euiden¬

Expanded text:
potius, ex quantavis parte corporis superiore inferiora velata sint, potius, ex quantavis parte corporis superiore inferiora velata sint, ubi lex in membris repugnans legi mentis affectu sentiebatur amborum, et alterno excitabatur aspectu, inobedientium pravitatem suae inobedientiae novitate confundens? Quae quanto turbulentius movebatur, tanto verecundius fieret; si caro cujus eam stimulabat aspectus, aliquanto spatiosius velaretur. Sive igitur a lumbis, sive a lateribus demissa sint tegmina, pudenda sunt tecta: quae pudenda non essent, nisi legi mentis lex peccati invide repugnaret. Sed ubi manifesta res est, Scripturae divinae sensui nostrum sensum addere non debemus: non enim hoc fit humana ignorantia, sed praesumptione perversa. Adam et mulier ejus, qui nudi erant ante peccatum, et non confundebantur, mox ut peccaverunt, quas partes corporis amicierint, perizomatum nomine satis eviden
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium reueritus. ñ sis. Sed commodius accidit. ut ipsa ꝑiromata
quȩ legunt᷑ in codicibus grecis. tamquã uerbũ suȩ linguȩ mos la¬
tinus usurpet. Prouide cũ ꝑiromate non femora s latera con¬
tegi potuisse asseuerasti. puto qđ te etiam ipse risisti. Quis enĩ doctꝰ
ui indoctus ignoret quas ꝑiromata contegant corporis partes. qđ
nomen tegininis etiam infȩminarũ doctibus frequentari et ȩsti¬
mari solet. neq id alligari nisi zona quȩ lumbos cingit: Int̾roga
et discȩ. quod te ñ credo nescire. Quam uis etiã si nescias. nͥ usq
ad eo te arbitror ñ humanũ eloquiũ. s humanũ habitum uelle ꝑ¬
uertere. ut ꝑiromata etiam suꝑ humeros leuare coneris. aut eis ita late¬
ra illorũ hominũ fuisse contecta. ut genitalia toteq lumboꝵ cũ fe¬
moribus partes. nude relinquerent᷑. Quid ergo te adiuuat et non me

Expanded text:
judicium reveritus non sis. Sed commodius accidit, ut ipsa perizomata judicium reveritus non sis. Sed commodius accidit, ut ipsa perizomata quae leguntur in codicibus graecis, tanquam verbum suae linguae mos latinus usurpet. Proinde cum perizomate non femora, sed latera contegi potuisse asseverasti, puto quod te etiam ipse risisti. Quis enim doctus vel indoctus ignoret, quas perizomata contegant corporis partes? quod nomen tegminis etiam in feminarum dotibus frequentari et aestimari solet, neque id alligari nisi zona quae lumbos cingit. Interroga, et disce, quod te non credo nescire. Quamvis etiam si nescias, non usque adeo te arbitror, non humanum eloquium, sed humanum habitum velle pervertere, ut perizomata etiam super humeros levare coneris; aut eis ita latera illorum hominum fuisse contecta, ut genitalia totaeque lumborum cum femoribus partes nudae relinquerentur. Quid ergo te adjuvat, et non me
Abbreviated transcription (Latin):
nimis incredibilem absit ut dicam. nullus te apłs. aut ꝓpħa. s nec
pictor docuit nec poeta. Illi quippe ipsi quibus quod libet audiendi sicut
elegant᷑ dictũ uidet᷑. semꝑ fuit equa potestas. confunderent᷑ tale aliqͥd
ridendum fingere. quale tu credendum non confunderis. disputare.
Duas enim simul habitantes. quarũ altera ẽ. obtima. altera ẽ. pessima.
uelut int̾ se conuemientes atq concordes. innocentiam scilicet atq im¬
pudentiam. nullus pictor pingere. nullus poeta canere auderet. Nec
eoꝵ quis quã ita desensibus desꝑaret humanis. ut etiam hoc sibi au¬
diendi ȩquam crederent potestatem. s in sanã potius uanitatẽ. In
eo uero qd̾ aisti. si intͣpretatione illi quȩ ꝑiromata idẽ. precinctoria
posuit fauet᷑. latera magis dicã tecta fuisse. quam femora. Primũ
doleo sic de abuti eoꝵ ignorantia qui grece nesciunt. ut eoꝵ qui sciunt

Expanded text:
nimis incredibilem, absit ut dicam, nullus te apostolus aut propheta, sed nec nimis incredibilem, absit ut dicam, nullus te apostolus aut propheta, sed nec pictor docuit, nec poeta. Illi quippe ipsi, quibus « quidlibet audendi, » sicut eleganter dictum videtur, « semper fuit aequa potestas; » confunderentur tale aliquid ridendum fingere, quale te credendum non confunderis disputare. Duas enim simul habitantes, quarum altera est optima, altera est pessima, velut inter se convenientes atque concordes, innocentiam scilicet atque impudentiam, nullus pictor pingere, nullus poeta canere auderet: nec eorum quisquam ita de sensibus desperaret humanis, ut etiam hoc sibi audendi aequam crederet potestatem, sed insanam potius vanitatem. 7. In eo vero quod aisti, « Si illi interpretationi quae perizomata, id est, praecinctoria posuit, favetur, latera magis dicam tecta fuisse quam femora; » primum doleo, sic te abuti eorum ignorantia qui graece nesciunt, ut eorum qui sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
cando correcti sunt. et sensus reꝑbus preuaricationis. factus ẽ.
meis doctor pudoris. Pudentes quippe fẽcit nequitia. quos in¬
pudentes iusticia faciebat. Imino uero tua ista sententia. ita ẽ in¬
decenter impudens et deformiter nuda. ut eam quantalibet folia u̾boꝵ
consuas oꝑire non possis. A pictoribus me didicisse derides quod ad ã
et mulier eius pudenda contexerint. et oratianum illud decantatum
audire me precipis. pictoribus atq poctis. quod libet audiendi semꝑ fu¬
it ȩqua potestas. Ego uero non apictore inanium figurarum. s abscripp¬
tore diuinarum didici litterarum. quia illi primi homines antequam
peccarent nudi erant. et non confundebantur. Inquibus absit ut tan¬
ta innocentia tam impudens e̾et. s nundũ inerat quod puderet. Pec¬
cauerunt. attenderunt. erubuerunt. oꝑuerunt. et adhuc clamas. ni-¬
chil illic indecens. nouũq senserunt. hanc plane impudentiã tuam

Expanded text:
cando correcti sunt, et sensus reprobus praevaricationis factus est cando correcti sunt, et sensus reprobus praevaricationis factus est in eis doctor pudoris. Pudentes quippe fecit nequitia, quos impudentes justitia faciebat. Imo vero tua ista sententia ita est indecenter impudens et deformiter nuda, ut eam, quantalibet folia verborum consuas, operire non possis. 6. A pictoribus me didicisse derides, quod Adam et mulier ejus pudenda contexerint; et Horatianum illud decantatum audire me praecipis, Pictoribus atque poetis Quidlibet audendi semper fuit aequa potestas. . Ego vero non a pictore inanium figurarum, sed a scriptore divinarum didici Litterarum, quia illi primi homines antequam peccarent nudi erant, et non confundebantur. In quibus absit ut tanta innocentia tam impudens esset: sed nondum inerat quod puderet. Peccaverunt, attenderunt, erubuerunt, operuerunt : et adhuc clamas, « Nihil illic indecens novumque senserunt. » Hanc plane impudentiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ tam diuturna loquacitate uersasti. iam hoc putares omitten¬
dum : Scriptum eẽ dicis. et fecerunt sibi uestimenta. aliamq int̾¬
pretationem habere comiemoras. perrromata. et uestimenta
ꝑhibes totius corporis inclumentum intelligi posse: quod ad pudo¬
ris refertur officium. Ubi miror istũ intpretem quem legisti si pela¬
gianus ñ fuit ex eo quod grecus ait ꝑiromata uestimenta potuis¬
se transferre. Uerum et hic si pudor assit. ad cuius officium ue¬
stimenta asseris ꝑtinere. nequaquã ꝑsuadere conaberis homi¬
nes primos peccato magistro ista pudoris officia didicisse. et in
eis prius quasi sotias et amcas conuenient᷑ habitasse in nocen¬
tiam et impudentiam. Quando enim nudi erant et non confun¬
debantur. inuerecundi erant. E tuam disputationẽ et naturali
pudoris sensu abhorrebant. Sed uidelicet ab ista prauitate pec¬

Expanded text:
stionem tam diuturna loquacitate versasti, jam hoc putares omittenstionem tam diuturna loquacitate versasti, jam hoc putares omittendum? Scriptum esse dicis, Et fecerunt sibi vestimenta , aliamque interpretationem habere commemoras perizomata: et vestimenta perhibes « totius corporis indumentum intelligi posse, quod ad pudoris refertur officium. » Ubi miror istum interpretem quem legisti, si Pelagianus non fuit, ex eo quod graecus ait perizomata, vestimenta potuisse transferre. Verum et hic si pudor adsit, ad cujus officium vestimenta asseris pertinere, nequaquam persuadere conaberis homines primos peccato magistro ista pudoris officia didicisse, et in eis prius duas quasi socias et amicas convenienter habitasse innocentiam et impudentiam. Quando enim nudi erant, et non confundebantur, inverecundi erant secundum tuam disputationem, et a naturali pudoris sensu abhorrebant: sed videlicet ab ista pravitate pec
Abbreviated transcription (Latin):
mali ẽ. quod innocentem hanc eiꝰ imaginem ꝓhibet intrare in eiꝰ reg¬
num. si ñ hoc ẽ. peccatum. quod ꝑunum hominẽ intrauit inmundũ:
Puto quod mulla tibi ad erit sapientia. qua tibi uidearis illo indocto
homine doctior: ssiade recesserit impudentia. illo infante remanebis
infantior. S proemio terminato quo imꝑitos ammonitos remo¬
musti. et paucorũ tibi aures eruditissimas p̾parasti. quid disputati¬
onis aggress es uideamus. Nescio quid enim satis acutũ tibi uenit
inmentem. quod te in scđo libro tuo fugerat. cum demenbris puden-¬
dis quȩ post peccatum rationali uerecundante natura ficulneoꝵ
ad oꝑta sunt teginine foliorũ multa dixisses. frustra refutare cona¬
tus quod ego dixeram. Cur ergo ex illis menbris confusio post
peccatũ. nisi quia extitit illic indecens motus : Quid igitur ex co¬
gitasti quod ita tibi placuit. ut nec finito uolumine ubi hanc quȩ¬

Expanded text:
mali est, quod innocentem hanc ejus imaginem prohibet intrare in regnum emali est, quod innocentem hanc ejus imaginem prohibet intrare in regnum ejus; si non hoc est peccatum, quod per unum hominem intravit in mundum ? Puto quod nulla tibi aderit sapientia, qua tibi videaris illo indocto homine doctior; sed si a te recesserit impudentia, illo infante remanebis infantior. CAPUT II. 5. Sed prooemio terminato, quo imperitos admonitos removisti, et paucorum tibi aures eruditissimas praeparasti, quid disputationis aggrediare videamus. Nescio quid enim satis acutum tibi venit in mentem, quod te in secundo libro tuo fugerat, cum de membris pudendis, quae post peccatum rationali verecundante natura ficulneorum adoperta sunt tegmine foliorum, multa dixisses; frustra refutare conatus quod ego dixeram, « Cur ergo ex illis membris confusio post peccatum, nisi quia exstitit illic indecens motus » ? Quid igitur excogitasti, quod ita tibi placuit, ut nec finito volumine, ubi hanc quae