comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icholaus ille exiit̾ anobis.
qr ñ erat ex nobis. Exiit aũ
feda pꝰse relinquens uestigia.
Et ego longe ante homine not̾am.
s expectabam ut aut ds̃ illum con¬
u̾teret. aut instar itide ipse se ꝓ¬
deret. Quod & factum ẽ. Preter
libros denarios & aureos multos
in ipso exicu eius inuenta sunt su¬
alterum prioris. terctum nr̃m. ip¬
sum q non antiquum s nouellũ:
quod ob ipsius dolos & furtiuas
subreptiones. mutare nuꝑ coactꝰ
fueram. Hoc enimẽ quod uobis
tacito nomine scripsisse me me¬
mini: qr uidelicet ꝑiclitati sumꝰ
in falsis fr̾ib. Quis possit dicere.
ad quam multas ꝑsonas. suib no¬
mine meo me ignorante que uo¬
luit scripsit. Quis michi det ut
uel eoritm innocentia qui mecũ
sunt satis ualeat excusari apud
circumuentos & p̃tientos impu¬
dentissimis eius mendacnisͤ Qtis
michi det ut ipsa curia ur̃a ad pu¬
rum purgetur fece mendaciorũ
eadem falsitate scripsisse. & non
semel: partim conunctus. partim ꝙ

Expanded text:
icolaus ille exiit a nobis, quia non erat ex nobis: exiit autem foeda post se relinquens vestigia. Et ego longe ante hominem noveram; sed exspectabam ut aut Deus eum converteret, aut instar Judae ipse se proderet: quod et factum est. Praeter libros, denarios, et aureos multos, in ipso exitu ejus inventa sunt sualterum Prioris, tertium nostrum, ipsumque non antiquum, sed novellum: quod et ob ipsius dolos et furtivas subreptiones mutare nuber coactus fueram. Hoc enim est quod vobis tacito nomine scripsisse me memini: quia videlicet periclitati sumus in falsis fratribus. Quis possit dicere, ad quam multas personas sub nomine meo, me ignorante, quae voluit, scripsit? Quis mihi det utvel eorum innocentia, qui mecum sunt, satis valeat excusari apud circumventos et praeventos impudentissimis ejus mendaciis? Vobismihi det ut ipsa curia vestra ad purum purgetur faece mendaciorum eadem falsitate scripsisse, et non semel, partim convictus, partim et
Abbreviated transcription (Latin):
ro eccłia sc̃i dionisu et ꝓꝑ¬
sona odonis abb̃is et si ne¬
mo alius scriberet ego scribere
ñ dubitarem. Causa bona ẽ et neu¬
tra ex parte mitans. Eccłia nobi¬
lis. et abbas boni testimonu ẽ.
Illud orbi. hoc nobis qui uicini
sumus notissimũ. Ad hec et is & il¬
la specialis res ur̃a ẽ. ꝓ his om̃ib
i solus ut diri si opꝰ fitꝰ scribere. ñ
confundor. Nunc uͦ tales
mecum scribunt. quib mini¬
me decredetur me etiã ñ scribñ¬
niis. Securtis sollicitudinem ur̾ã¬
ꝓ ur̃aipsius ꝓpͥetate sollicito. et
compello. nempe ĩrasa nequi¬
ter uerata atrocit̾. Rogo. obse¬
cro. leuate manũ extñdite bra¬
chium. opponite scutum. Gla

Expanded text:
ro ecclesia Sancti-Dionysii, et prsona Odonis abbatis, etsi nemo alius scriberet, ego scribere non dubitarem. Causa bona est, et neutra ex parte nutans: ecclesia nobilis, et abbas boni testimonii est. Illud orbi, hoc nobis, qui vicini sumus, notissimum est. Ad haec et is, et illa specialis res vestra est. Pro his omnibus vel solus, ut dixi, si opus sit, scribere non confundor. Nunc vero tales mecum scribunt, quibus minime decredetur, etiam me non scribenniis. Securus vestram sollicitudinem pro vestra ipsius proprietate sollicito et compello, nempe invasa nequiter, vexata atrociter. Rogo, obsecro, levate manum, extendite brachium, opponite scutum. Gla
Abbreviated transcription (Latin):
positionẽ aliquam obseruaret. Atq
utmam sic contingat. et faciat ds̃ pacis
queri debeatis. cum tustius nos de uo¬
bis ut apparet queri possimus. Reli¬
quum ẽ ut diligentes uos diligatis.
p̃sertim solliciti seruare unitatẽ sp̃s
int̾ nos & uos causa pacis karitatiᷤ¬
q firmatum ẽ. utilit̾ quid̃ et ñ mi¬
nꝰ forsitan uobis ꝗͣ nobis. Si rum¬
pendum dec̾nitis. ñ expedit quidẽ.
s nec lic̾e ullatenus puto. Nempe
uͥ communis ẽ causa. ꝑsone reatꝰ
p̃iudicare ñ deb̾et. et si uera e̾et̃
que in nos dicitis. Ego autẽ fr̃s qͥc
quid uos faciatis. dec̾in sem ꝑ ama¬
gere uos etiam ñ dilectus. Occõneᷤᷤ
querat qui uult recedẽ a b annico.
michi studi ẽ & erit. nec c̃uiqͣm
amicorũ rustam in me discessionis
causam dare. nec scrutari in alio
qđ hoc quidẽ ficte illud uͦ neglec¬
de amiciciȩ sit. Ꝙ qr scd̃m ꝓpham¬

Expanded text:
positionem aliquam observaret. Atque positionem aliquam observaret. Atque utinam sic contingat, et faciat Deus pacis,queri debeatis: cum justius nos de vobis, ut apparet, queri possimus. Reliquum est ut diligentes vos diligatis, praesertim solliciti servare unitatem spiritus inter nos et vos causa pacis charitatisque firmatum est, utiliter quidem, et non minus forsitan vobis quam nobis. Si rumpendum decernitis, non expedit quidem, sed nec licere ullatenus puto. Nempe ubi communis est causa, personae reatus praejudicare non deberet, etsi vera essent quae in nos dicitis. Ego autem, fratres, quidquid faciatis, decrevi semper diligere vos, etiam non dilectus. Occasiones quaerat, qui vult recedere ab amico: mihi studii est, et erit, nec cuiquam amicorum justam in me discessionis causam dare, nec scrutari in alio: quod hoc quidem fictae, illud vero neglectae amicitiae sit. Et quia secundum p
Abbreviated transcription (Latin):
inbanniri iussit. donec satisfecis¬
set. Demum rogastis nos tam
uos qͣm ipse dũm cisterciensem
ep̃o qui ꝓmulgande sentñtie in¬
terdicti. mandatum acceperat
cis. Absente abb̃e de uillari trac¬
tata compositio. dictumq ep̃o ẽ.
ut fiuł hanc ipsam obseruaret
abbas scĩ foillam: abstin̾et ab in¬
terdicto. Discedens atitẽ nec illã
tentt. s domum quã et iudiqi
sentñtia & compositiones omnes
diruendã esse diffrmerant. ita ut
semel etiam diruta iã fuisset al¬
q it̾m contͣ conuentionẽ & iudi¬
crũ reedificata hanc inqͣm tenis
et tenet et alteram qͦ suꝑecdificauit
Quidni exsequeret᷑ ep̃c mandatum.
apłicum quod acceꝑat de ꝓmulganda
sententia interdicti. p̃sertim addita p̃¬
uaricõne: Ego tam̃ sꝑans tandem ali¬
qñ uinc̾e in bono malum eandẽ sentũ¬
tiam differri feci.usq ad octab epipħ.
siforte int̾im uir ille recogitaret. ut
uł formã iudicii exsequeret᷑. uł com¬

Expanded text:
imbanniri jussit, donec satisfecisimbanniri jussit, donec satisfecisset. Demum rogastis tam vos, quam ipse domnum Cisterciensem, episcopo, qui promulgandae sententiae interdicti mandatum acceperat, cis. Absente abbate de Villari, tractata compositio, dictumque episcopo est, ut si vel ipsam observaret, abbas Sancti-Foillani abstineret ab interdicto. Discedens autem nec illam tenuit, sed domum, quam et judicii sententia, et compositiones omnes diruendam esse definierant, ita ut semel etiam diruta jam fuisset, atque interim contra conventionem et judicium reaedificata; hanc, inquam, et tenuit, et tenet, et alteram quoque superaedificavit. Quidni exsequeretur episcopus mandatum apostolicum, quod acceperat de promulganda sententia interdicti, praesertim addita praevaricatione? Ego tamen sperans tandem aliquando vincere in bono malum, eamdem sententiam differri feci usque ad octavas Epiphaniae, si forte interim vir ille recogitaret, ut vel formam judicii exsequeretur, vel com
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt. Noui fiquidem qd̃ multis
urõrum ipsiꝰ abb̃is anmositas
displiceat gͣuit̾. mirum ualde
si ñ etiam uob̃. Ita gͦ dico uob̃.
huic indignamini.Siquidem
ipse cuiꝰ aut cupiditas aut cõ¬
tumacia fr̃ib uestris diuina
fec̾it officia int̾dici. Et quidem
plixũ hoc negociũ ẽ & difficile
esset uiu̾sa eiꝰ subt̾fugia epis¬
tolari breuitate concludi: Cau¬
sam tam̃ interdicti qͣm breuit̾¬
potero intrmabo. Post duas aut
plures compositiones pacis.
pꝰ diffintiuã sentñtiã iudicii
iurta mandatum capituli ur̃i ꝑ ur̃dᷤ
rochiam locus sc̃i foillani ꝑtinere
cognoscitur. cum uidẽt abbem obsti¬
nato animo omia uiolare. etiam sen¬
tentia eum eccł̃iastica cog̾e uoluit.
ut debebat. Ille uͦ ui redim̾et tempus.
funami pontificis audientiã appella¬
uit. Uentum ẽ ante eum. Qui pꝰ qͣta
liorum religiosors indubitanter
agnouit. abb̃em scĩ foillan non
solum resilire a compositionibus.
sed et iudicio contͣire: eccłiam eius

Expanded text:
ceret. Novi siquidem, quod multis vestrorum ipsius abbatis animositas displiceat graviter: mirum valde, si non etiam vobis. Ita ergo dico vobis, huic indignamini: siquidem ipse est, cujus aut cupiditas, aut contumacia fratribus vestris divina fecerit officia interdici. Et quidem prolixum est hoc negotium, et difficile esset universa ejus subterfugia epistolari brevitate concludi: causam tamen interdicti quam breviter intimabo. Post duas aut plures conventiones pacis, post definitivam sententiam judicii, juxta mandatum capituli vestri per ves parochiam locus Sancti Foillani pertinere cognoscitur, cum videret abbatem obstinato animo omnia violare, etiam sententia eum ecclesiastica cogere voluit, ut dicebat. Ille vero, ut redimeret tempus, summi Pontificis audientiam appellavit. Ventum est ante eum: qui postquam aliorum religiosorum 253 indubitanter agnovit abbatem Sancti-Foillani non solum resilire a compositionibus, sed et judicio contraire, ecclesiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ille querule ne dicam calũpnio¬
se uenert. et nec hic nec ibi suꝑ
hoc siue ab eo siue a uob̃ uł tenu¬
iter quidem memini me fuisse
conuentum. Pret̾ea causamini
quod domuncłam fr̃m ur̃orum
de brena conu̾sus igniacensis cõ¬
busserit. O domunculã. Nempe
umbraculũ quoddã ramorum
erat. ubi sedet fr̃ qui stantes ad¬
huc segetes custodiret. Neq boc
combustũ malicia. sicut fideli re¬
iatione cognouimus. s quod po¬
situm in agro quodam fr̃m ig¬
niacensiũ terram ocuparet. qͣm
ex coli oportebat. Deniq uix u¬
no taxata ẽ nũmulo domun¬
cula hec & abb̃i de brena ita
iam ni fallimur suꝑ hoc satisfactũ.
ut omnino nec querat᷑. nec habeat
unde queratur. Si quominꝰ ubi
id nos resctre fec̾itis. parati sumꝰ
ad omẽm satisfactionẽ. Sic & de
abb̃e longipontis ubi pͥmo q̃re¬
lam urãm accepinius qđ infra
terminos ur̃os domũ uellet edi¬
ficare ꝓhibuimus. eum. & iam
credimus destitisse. Sinautẽ ꝙ

Expanded text:
illae querulae, ne dicam calumnioillae querulae, ne dicam calumniosae, venerunt: et nec hic, nec ibi super hoc, sive ab eo, sive a vobis, vel tenuiter quidem memini me fuisse conventum. 8. Praeterea causamini, quod quomunculam fratrum vestrorum de Brena conversus Igniacensis combassit. O domunculam! nempe umbraculum quoddam ramorum erat, ubi sederet frater, qui stantes adhuc in agro segetes custodiret. Neque hoc combustum malitia, sicut fideli relatione cognovimus: sed quod positum in agro quodam fratrum Igniaciensium, terram occuparet, quam excoli oportebat. Denique vix uno taxata est nummulo domuncula haec: et abbati de Brena ita jam, nisi fallimur, super hoc satisfactum, ut omnino nec queratur, nec habeat unde queratur. Si quominus, ubi id nos rescire feceritis, parati sumus ad omnem satisfactionem. Sic et de abbate Longi-Pontis, ubi primo querelam vestram accepimus, quod inter terminos vestros domum vellet aedificare, prohibuimus eum: et jam credimus destitisse. Sin autem;
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit quod ab edificatione ces¬
sasset Uerumtñ ñtam ꝓpter nos
sicut ex ipsius relatione cognoui.
qͣm ꝓpter militem illum qui ter¬
ram eis itisus dedisse grauabat
eos in multis. ita ut de eo plurimỹ
querentur. Quamitis et si ꝓsola
caritate nr̃a id uoluntarie dimi¬
sissent. nec religionẽ eoꝵ dedecuis¬
set. nec immeritis forsitan p̾stitis¬
se bñficium uiderentur. Miror sa¬
ne unde ħtandem querela em̾serit
cum & abbas ille in bona nisi fallor
et deuota erga nos uoluntate p̾sen¬
tem finerit uitam: et qui substi¬
tutus ẽ ei frequent̾ &. familiarit᷑
conueniens nos in nec̾itatib suis
nullam nobis querimonie huiuᷤ. Aliq
fec̾it m̃tionem. Deniq & in eadẽ
postea domo humanissime fus¬
ceptus bospicio. nichil hinc uel
abtpso abb̃e uel ab alio quoqͣm
audiui. S et uobiscum in clara¬
ualle postmodum p̾sens fuit
abbas et nuꝑrime barri iam
instante capitulo ur̃o. uñ littere

Expanded text:
indicavit quod ab aedificatione cesindicavit quod ab aedificatione cessassent. Verumtamen non tam propter nos, sicut ex ejus relatione cognovi, quam propter militem illum, qui terram eis visus dedisse gravabat eos in multis, ita ut de eo plurimum quererentur. Quamquam etsi pro sola charitate nostra id voluntarie dimisissent, nec religionem eorum dedecuisset, nec immeritis forsitan praestitisse beneficium viderentur. Miror sane unde haec tandem querela emerserit, cum et abbas ille in bona, nisi fallor, et devota erga nos voluntate praesentem finierit vitam: et qui substitutus est ei, frequenter et familiariter conveniens nos in necessitatibus suis, nullam nobis querimoniae hujus aliquando fecerit mentionem. Denique et in eadem postea domo humanissime susceptus hospitio, nihil hinc ab ipso abbate, vel alio quoquam audivi. Sed et vobiscum in Clara-Valle postmodum praesens fuit abbas, et nuperrime Barri, jam instante capitulo vestro, unde litterae
Abbreviated transcription (Latin):
rogassetis fr̃s. ñ solum quis eam
de medio tulerit. s etiã qua de cai¬
sa. Neq enim celassent uob̃ ut con¬
fidinitis huiꝰ rei i̾tatẽ. Ceteriui
audite eam nunc uela nobis: ac deinde
siita placet ipsos interrogate. Ceꝑant
edificare locum ubi aliquas esororib
sins constituerent. longe quidem ab
abb̃ia sua. in confimo autẽ duarum
grangiarum domtis nr̃e & ꝓpe pas¬
cua ouium nr̃arum. Rogauimꝰ eos
tanqͣm amicos et quib forte ñ inti¬
tiles fuissemus. ne seminarium scan¬
dali & dissensionum fomitem fuis
pariter ꝙ nr̃is pararent posteris
relinquendum. At illi nichilominꝰ
edificabant. Hec fuit tota molentia
nr̃a: sic nos de medio tulimꝰ domũ
illam. Inexcusabiles fumtis. si rogare
care se inconsulto p̃sampsissent. cep¬
to interuenit oꝑi quantus frustra.
llam nec uetiti ab eo destiterunt. Ex iñ
transeunti mͥ ꝑ terras illas. is qui tc
erat abbas bazsifontis occurrens:

Expanded text:
rogassetis fratres, non solum quis eam rogassetis fratres, non solum quis eam de medio tulerit, sed etiam qua de causa. Neque enim celassent vobis, ut confidimus, hujus rei veritatem. Caeterum audite eam nunc vel a nobis, ac deinde, si ita placet, eos interrogate. Coeperant aedificare locum, ubi aliquas e sororibus suis constituerent, longe quidem ab abbatia sua, in confinio autem duarum grangiarum domus nostrae et prope pascua ovium nostrarum. Rogavimus eos tanquam amicos, et quibus forte non inutiles fuissemus, ne seminarium scandali, et dissensionum fomitem suis pariter et nostris pararent, posteris relinquendum. At illi nihilorminus aedificabant. Haec fuit tota violentia nostra: sic nos de medio tulimus domum illam. Inexcusabiles sumus, si rogare, care se inconsulto praesumpissent coepto intervenit operi, quamvis frustra; nam nec vetiti ab eo destiterunt. Exinde transeunti mihi per terram illam, is qui tunc erat abbas, Bassi-Fontis occurrens,
Abbreviated transcription (Latin):
et scm pontificẽ falsitatis arguere li¬
bet. ignoscite nobis. quia nos tante sci¬
tati ñ credere. ꝙ tante maiestati non
obedire. nefas ducimus. Qͣmqͣm et ue¬
nerabilis abbas Godescallus qui de ur̃i¬
est. non negauit nam is a dño papa ad
uos huius reigr̃a fu̾at destinatus. nõ
plane negau̾it reportasse se a uobis
et liberam fr̃is emancipationẽ. et ue¬
tram ipsi fpontaneam concessionem.
siatis. cum neqͣꝗͣ eum sine uoluntari¬
a abb̃is sui concessione. receꝑim. Qtod
quidem nec uos latuisse amara illa e-¬
pistola demonstrat. in ꝗͣ nob̾ de sola
capituli ñ expectata conuentia ca¬
lumpniam struitis. Qtiasi tͦ uł in
nutua nr̃a contentione id ꝓhibitũ
fuerit. uel emancipatio filii ad ca¬
pitulum et ñ potius ad solum pet¬
tet abb̃em. Adicitis. & de domo qua¬
dam fr̃m ur̃orã de bassofonte. quod
eam nos de medio tulimꝰ. licet extͣ
priusꝗͣ nos argueretis. eosdem inter¬

Expanded text:
et sanctum Pontificem falsitatis arguere liet sanctum Pontificem falsitatis arguere libet, ignoscite nobis: quia nos tantae sanctitati non credere, et tantae majestati non obedire nefas ducimus. Quanquam et venerabilis abbas Godescalcus, qui de vestris est nam is a domino Papa ad vos hujus rei gratia fuerat destinatus, non plane negaverit reportasse se a vobis, et liberam fratris emancipationem, et vestram ipsius spontaneam concessionem satis, eum nequaquam eum sine voluntaria abbatis sui concessione receperim: quod quidem nec vos latuisse amara illa epistola demonstrat in qua nobis de sola capituli non exspectata conniventia calumniam struitis. Quasi vero vel in mutua nostra conventione id prohibitum fuerit: vel emancipatio filii ad capitulum, et non potius ad solum spectet abbatem. 6. Adjicitis et de domo quadam fratrum vestrorum de Basso-Fonte, quod eam nos de medio tulimus, licet extrpriusquam nos argueretis, eosdem inter
Abbreviated transcription (Latin):
Quonam demiq modo suspectus
haberi possum. quod frẽm. Rob̾tũ
subduxi̾m uobis. cuiꝰ consilio et hor¬
tatu magistrum ottonẽ habetis:
Si nescitis ipsum interrogate. Si
bñ noui hominẽ ñ negabit. Possẽ
ꝙ alios forsitan ñ paucos noĩare
siue comu̾isos ad uos siue reuersos.
quos hodie ñ haberetis. nͥ a nobis
suasi fuissent. uel coacti. Parco
inclaustris ur̃is qui ad u̾bum
p̃dicationis nr̃e compuncti et
conu̾si. exire ad nos uenire dis¬
pofucrant. cum ecce sollicitantib
ur̃is. retͣhentes pedem recepti &
retenti sunt in ordine & habitu
marentur ñ assensu tm̃. s et
hortatu. S iam audite. qr it̾m
uultis audire. qͣmͦ tandem fr̃em
Nob̃tum receꝑim. Dñs papa p̃ce¬
pit. nempe rogatus ab illo & eiꝰ amicis
Dicebat autem ur̃m sese & abb̃is eius as¬
sensum p̃ce sua optinuisse. ne quis di¬
cat quod p̃cepto extorsit. Negatis Quid
ad nos : Ipse uid̾it. Si uobis summũ

Expanded text:
Quonam denique modo suspectus Quonam denique modo suspectus haberi possum, quod fratrem Robertum subduxerim vobis, cujus consilio et hortatu magistrum Othonem habetis? Si nescitis, ipsum interrogate: si bene novi hominem, non negabit, Possem et alios forsitan non paucos nominare, sive conversos ad vos, sive reversos: quos hodie non haberetis, nisi a nobis suasi fuissent, vel coacti. Parco in claustris vestris, qui ad verbum praedicationis nostrae compuncti et conversi ad nos venire disposuerant: cum ecce sollicitantibus vestris retrahentes pedem, recepti et retenti sunt in Ordine et habitumarentur non assensu tantum, sed et hortatu. 4. Sed jam audite quia iterum vultis audire quomodo tandem fratrem Robertum receperim. Dominus papa praepit, nempe rogatus ab illo et ejus amicis. Dicebat vestrum sese et abbatis ejus assensum prece sua obtinuisse, ne quis dicat quod praecepto extorsit. Negatis: quid ad nos? ipse viderit. Si vobis summum
Abbreviated transcription (Latin):
pauli ut eam uos haberetis qͣntũ
cerim ipsi sentitis. Si quominus
recognoscitis uos. extant epłe nr̃e
ad beate memorie papam. In noc̃.
huiꝰ rei ueri indices & quasi uiui
testes. Illis de septem fontib locum ꝗͦ
pͥmo inhabitauerunt frainchesuals
nomen ei. nos contulimus. ꝓpter quod
horum uultis recedẽ ab amicis: Nunqͥd
redditur reꝓbono malum. qr mina¬
mini uiolare pactum. ualedic̾e paci
societatem deserere. scindere unitatem:
cumesset de ur̃a ꝓfessione receꝑim.
habitum ei monachicum tradens.
suꝑ hoc satisfecisse uobis. cum recep¬
tionis eius rationem ordinẽ unitatẽ¬
me
uiua & u̾dica uoce exposui. idq ñ
semel. Quia uͦ necdum quiescitis:
ñ erit michi pigrum rescbere qđ
responderam. qm̃ uob̃ durũ ñ est
repet̾e quod excusaueram. Mmi¬
me ego p̃dictum Robertum a¬
uobis aliqñ exire sollicitaui.
magis autem a multis annis id
cupientem ñ semel s sepe cõp̾ssi.

Expanded text:
Pauli, ut eam vos haberetis, quantum Pauli, ut eam vos haberetis, quantum cerim, ipsi sentitis. Si quominus recognoscitis vos, exstant epistolae nostrae ad beatae memoriae papam Innocentium, hujus rei veri judices, et quasi vivi testes. Illis de Septem-Fontibus locum quem primum inhabitaverunt  Francevals nomen ei nos contulimus. 2. Propter quod horum vultis recedere ab amicis? Numquid redditur pro bono malum, quia minamini violare pactum, valedicere paci, societatem deserere, 251 scindere unitatem? cum esset de vestra professione, susceperim, habitum ei monachicum tradens. super hoc satisfecisse vobis, cum susceptionis illius rationem, ordinem, necessm, viva et veridica voce exposui, idque non semel. Quia vero necdum quiescitis, non erit mihi pigrum rescribere quod responderam, quando vobis durum non est repetere quod excusaveram. 3. Minime ergo praedictum fratrem vobis exiret, sollicitavi: magis autem a multis annis id cupientem, non semel, sed saepe compressi.
Abbreviated transcription (Latin):
udiui auditionẽ ur̃am & timui.
Scribitis enim contra me ama¬
ritudines. absit autẽ ut tam rõna¬
biliter qͣm terribiliter. Quid pec¬
caui: An quod ur̃am ꝑsonam sẽꝑ
ui semꝑ quod in me fuit: fidem
uobis debui commendari. S qr
contraria magis loqui & scribere li¬
bet. dabo ego uoci mee uocem uir¬
tutis ex factorũ testimonio. Id quid̃
graue. Uidear imꝓꝑare bñficia.
quod utiq ñ decuerat. Ut minus
sapiens faciam. uos me cogitis.
oꝑa opus fuit & defuit: Primo qͥđ
locus ipse p̃monstrati in quo nunc¬
degitis nr̃ fuit. & nr̃o mun̾e̾ habu¬
istis. Nam nobis fr̃. Guido hoc no¬
men primi incole loci ꝑ manum
ep̃i ante donauerat: deinde quod
hi de belloloco uobis se associaue¬
runt. nr̃i potissimũ studii fuit.
Apud iherosolimam rex baldumus
dum adhuc intueret locum sci samue¬
lis nobis donauit. & mille aureossi¬
mul de quib edificaret᷑. uos dono
nr̃o & locum habetis. & aureos ha¬
buistis. Apud uirdimũ ꝓ eccł̃ia sci

Expanded text:
udivi auditionem vestram, et timui. Scribitis enim contra me amaritudines: absit autem ut tam rationabiliter quam terribiliter. Quid peccavi? an quod vestram personam semper vi semper, quod in me fuit? Fidem,vobis debui commendari. Sed quia contraria potius loqui et scribere libet, dabo ego voci meae vocem virtutis ex factorum testimonio. Id quidem grave. Videar improperare beneficia, quod utique non decuerat. Ut minus sapiens faciam, vos me cogitis. opera opus fuit, et defuit? Primo quidem locus ipse Praemonstrati, in quo degitis, noster fuit, et nostro munere habuistis. Nam nobis frater Wido hoc nomen primi incolae loci per manum episcopi ante donaverat. Deinde quod hi de Bello Loco vobis se associaverunt, nostri potissimum studii fuit. Apud Jerosolymam rex Balduinus, dum adhuc viveret, locum Sancti-Samuelis donavit nobis, et mille aureos simul, de quibus aedificaretur: vos dono nostro et locum habetis, et aureos habuistis. Apud Virdunum pro ecclesia beati
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾icis uos.s non me. Adherebo uob ⁊ si
nolitis. adherebo et si nolim ipse. Oltm
me alligaui forti uinculo karitate nõ
ficta. illa que nr̃nͣ excidit. Cum turbatis
ero pacificus: cum turbantib quoq
dabo locum ire. ne diabolo dem. Uincar
iuirgns. uncam obsequus. Inuitis p̃¬
stabo. ingratis adiciam. honorãbo et
contempnentes me. Ꝙ nẽ tristis est
anima mea quod quacunq occasione
offencłim uos: eritq tristis usq dum
ur̃a indulgentia releuetur. Si tarda¬
u̾itis. ibo et excubabo ꝓforib. ꝑseue¬
rabo pulsans. instabo oportune im¬
portune.donec uł mear uł excorq̃am
bñdictionem. Plusꝗͣ medium hyemiᷤ
Tnsut iam: & tunicam nr̃am usq¬

Expanded text:
poteritis, sed non me. Adhaerebo vobis, etsi nolitis: adhaerebo, etsi nolim ipse. Olim me alligavi forti vinculo, charitate non ficta, illa quae nunquam excidit. Cum turbatis ero pacificus, conturbantibus quoque dabo locum irae, ne diabolo dem. Vincar jurgiis, vincam obsequiis. Invitis praestabo, ingratis adjiciam, honorabo et contemnentes me. Et nunc tristis est anima mea quod quacunque occasione offenderim vos; eritque tristis, usquedum vestra indulgentia relevetur. Si tardaveritis, ibo, et excubabo pro foribus; perseverabo pulsans, instabo opportune, importune, donec vel merear, vel extorqueam benedictionem. Plus quam medium hiemis transiit jam, et tunicam nos
Abbreviated transcription (Latin):
ator p̃sentium ad peticionem
nr̃am dudum fusceptus in consor¬
trum ur̃m stulticia & leuitate
sua reiecto habitu suo a uob̾ exut.
S quia ductus penitentia ut
uidetur redire cupit. & se iterũ
recipi humiliter petit. petimꝰ
et nos ut iterum recipiatur.
penitentiq amore dei & nr̃o

Expanded text:
ator praesentium, ad petitionem nostram dudum susceptus in consortium vestrum, stultitia et levitate sua rejecto habitu sancto a vobis exiit. Sed quia ductus poenitentia, ut videtur, redire cupit, et se iterum recipi humiliter petit, petimus et nos ut iterum recipiatur, poenitentique, amore
Abbreviated transcription (Latin):
que audistis de abbate sc̃i theo¬
fredi. non potestis ea dissimulare sine
ur̃am. s etiam alioꝵ. Sunt aũ ueri¬
similia: credo qđ & uera. Serax ẽ e¬
nim. qui testimoniũ ꝑhibet de his:
p̃sentium lator. Unde hoc qͦq sciam
queritis. Fascem teneo littarum mis¬
sarum auiris sc̃is. qͦs ego noui qͥa sc̃i
& ueridici sunt. & om̃s ille parit̾ con¬
tinent tam laudes & p̾conia huius.
qm illiꝰ horrendas blasphemias. quẽ

Expanded text:
quae audistis de abbate Sancti Theofredi, non potestis ea dissimulare sine vestram, sed etiam aliorum. Sunt autem verisimilia, credo quod et vera. Verax est enim, qui testimonium perhibet de his, praesentium lator. Unde hoc quoque sciam quaeritis? Fascem teneo litterarum missarum a viris sanctis, quos ego novi quia sancti et veridici sunt · et omnes illae pariter continent tam laudes et praeconia hujus, quam illius horrendas blasphemias, quem
Abbreviated transcription (Latin):
continuus utiq ust dolor cordi meo.
& creb̾rimi ad dm̃ gemitꝰ ꝓte. donec ue¬
nias. Qͦd si om̃s huiꝰ tampie ferientis
ensis. scłm duriciam tuam &. cor im¬
penitens. frustraueris ictus. nec pos¬
sit qñq dicere anima tua. quia uul¬
u̾ata caritate ego sum. tu de te uidis.
nã ñ solũ iã u̾itas. s ꝙ caritas lib̾abit

Expanded text:
continuus utique dolor cordi meo, continuus utique dolor cordi meo, et creberrimi ad Deum gemitus pro te, donec venias. Quod si omnes hujus tam pie ferientis cusis, secundum duritiam tuam et cor impoenitens, frustraveris ictus, nec possit quandoque dicere anima tua, Quia vulnerata charitate ego sum; tu de te videris: nam non solum jam veritas, sed et charitas liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
cere. &. noli peccare. si uis nos uł ãm
potiꝰ non irasci. Nam qͦd subreptumẽ
tͥ: miserationẽ mag̾ qͣm indignationẽ
meretur. Nimirũ homo es nauigans
sic̃ & om̃e humanum genus. in hoc na¬
ri magno & spatioso manibꝰ. uͥ reptilia
quoꝵ non ẽ numerus. Qͥs se iactet in
eo assidius non impelli uentis. nonuc¬
tari fluctibꝰ: Noueris te naufragis¬
se ieis. ꝑicłm in falsis fr̃ibꝰ incidisse.
It̾m dico. ħ u̾itas. Beceptus fuisti.s.
sp̃c mendax more pseudo ꝓpħarum sip¬
plantauit te. S ecce euanuit falsita
luce u̾itatis oborta. Si adhuc qͦd ab¬
sit ꝑgis in tua obstinatione ꝑsister.
ego te int̾im non iudicabo. ẽ qui q̃rat
& iudicet. Ego aũ parco tͥ dissimulans
& differens intim in uirga uenire ad
dinis allicere te nob̾ curabo si pot̾o. nuĩ
fore non dubito. Illum sane euaginare
suꝑ te gladitm non cunctabor. qusa
mat̾no meo pectore iacet reconditus.

Expanded text:
irascere et noli peccare, si vis nos vel Deum irascere et noli peccare, si vis nos vel Deum potius non irasci. Nam quod subreptum est tibi, miserationem magis quam indignationem meretur. Nimirum homo es, navigans, sicut et omne humanum genus, in hoc mari magno et spatioso manibus, ubi reptilia, quorum non est numerus. Quis se jactet in eo assiduis non impelli ventis, non jactari fluctibus? Noveris te naufragasse in eis, periculum in falsis fratribus incidisse. Iterum dico: haec veritas. Deceptus fuisti, et spiritus mendax in ore pseudoprophetarum supplantavit te. 3. Sed ecce evanuit falsitas, luce veritatis oborta. Si adhuc quod absit! pergis in tua obstinatione persistere; ego te interim non judicabo, est qui quaerat et judicet. Ego autem parco tibi, dissimulans et differens interim in virga venire ad dinis allicere te nobis curabo, si potero: nam fore non dubito. Illum sane evaginare super te gladium non cunctabor, qui in materno meo pectore jacet reconditus;
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo patiaris. seu impedimentũ.
illd̃ falsum ẽẽ ñ dubites. qͦd tͥ anescio
quo. uł quibꝰ falsiloqͥs ꝑsuasum audi¬
uimus. qͥa ego uidelicet cogitarem si¬
ne rõne & iudicio a regimine frat̾na
cis qͦd uerum ẽ. Hoc & si uoluissem. ñ¬
licusset. & si licusset ut de ꝓpͥa consci¬
entia loquar: ego nullatenꝰ uoluissem.
Hec u̾itas. Si gͦ cotum fuit qd au̾tit
cor tuum. u̾itate cõꝑta qͥd restat nͥ ut
tesipiscas. redeas ad te. redeas ad nos.
arguas insuꝑ te ipsum leuitatis & cre¬
delitatis incaute: Si enĩ tantum po¬
tuit una maledicta suspicio ad te ali¬
enandum.&. p̃cipitandum. qͣntomas
nunc absoluta certitudo ualere debe
ad erigendum & reuocandum te. Tr¬
pe ẽ tͥ falsitate posse seduci: & u̾itate
reduci ñ posse. Habeat sane ueniam
acquieuisse ad tempꝰ palliate falsitati.
at uͦ dep̃hñse iam & nudate acquiese̾
adhuc. imino etiã non multũ irasc
quantum ꝯfusionis ht̃ : Quã obis

Expanded text:
in aliquo patiaris seu impedimentum, in aliquo patiaris seu impedimentum, illud falsum esse non dubites, quod tibi a nescio quo vel quibus falsiloquis persuasum audivimus, quia ego videlicet cogitarem sine ratione et judicio te a regimine fraternacis quod verum est. Hoc et si voluissem, nlicuisset · et si licuisset ut de propria conscientia loquar, ego nullatenus voluissem. Haec veritas. Si ergo hoc totum fuit quod avertit cor tuum; veritate comperta quid restat, nisi ut resipiscas, redeas ad te, redeas ad nos, arguas insuper te ipsum levitatis et credulitatis incautae? Si enim tantum potuit una maledicta suspicio ad te alienandum et praecipitandum; quanto magis nunc absoluta certitudo valere debet ad erigendum et revocandum te! Turpe est tibi falsitate posse seduci, et veritate reduci non posse. Habeat sane veniam acquievisse ad tempus palliatae falsitati: at vero deprehensae jam et nudatae acquiescere adhuc, imo etiam non multum irasci, quantum confusionis habet? Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
iñ sp̃u ambulare.: & timorem dñi
non de linquere. Dicere non possum
in quanta amaritudine anuine meȩ
meis ꝓficere nichil. qͥa ñ capit inte
sermo m̃s. Scͥpsi semel & denuo nisi
fallor. & exigentibꝰ pecc̃is meis in nul¬
lo adhuc respondet mͥ labor m̃s. Eoce
t̾cio iacto semen. d̾m om̃ipotũtẽ de¬
p̃cans. ut ñ reu̾tat᷑ ad me uacuum s
ꝓsꝑetur . &. fatiat ad quod illd̃ mitto.
letificans nos tandem aliqnͣ de fruc¬
tu tue obedientie q salutis. Si au¬
dieris me. immo si eraudierit me ds̃:
lucratus sum filium meum. Si ñ:
conuertam me denuo ad arma consu¬
eta. or̃ones uidelicet & lacͥmas. non
quidem contͣ᷑ te. s ꝓte. Luxi & lugebo.
& anxia traham suspiria eximis uisce¬
ribꝰ ꝓ meis uisc̾ibꝰ. Qͥs det te mͥ fratrẽ
meũ. suggentẽ ub̾a matͥs mec: Qͥs re¬
uocet te mͥ in illam quietem animi. ꝯ¬
cordiam moꝵs. societatem sp̃c. serenita¬
tem conscientie. in qua te aliqñ denui
& possedi: Et ne qͦd exme detͥmentũ

Expanded text:
in spiritu ambulare, et timorem Domini non derelinquere. 1. Dicere non possum in quanta amaritudine animae meae meis proficere nihil, quia non capit in sermo meus. Scripsi semel et denuo, nisi fallor: et exigentibus peccatis meis in nullo adhuc respondet mihi labor meus. Ecce tertio jacto semen, Deum omnipotentem deprecans ut non revertatur ad me vacuum, sed prosperetur, et faciat ad quod illud mitto, laetificans nos tandem aliquando de fructu tuae obedientiae et salutis. Si audieris me, imo si exaudierit me Deus, lucratus sum filium meum: si non, convertam me denuo ad arma consueta, orationes videlicet et lacrymas, non quidem contra te, sed pro te. Luxi, et lugebo, et anxia traham suspiria ex imis visceribus pro meis visceribus. Quis det te mihi fratrem meum sugentem ubera matris meae? quis revocet te mihi in illam quietem animi, concordiam morum, societatem spiritus, serenitatem conscientiae, in qua te aliquando tenui et possedi? 2. Et ne quod ex me detrimentum
Abbreviated transcription (Latin):
nium enim ei ꝑhibemus. quod nus¬
quam mͦ aliqua occasione uagatur.
s quiete ꝑseuerans in monasterio.
pauꝑ inter pauꝑes sine querela con¬
uersatur: primam fidem quam qͥdẽ
apud uos ꝓmisit s non tenuit. non
irritam ut dicitis faciens. s ratã
integramq custodiens. moꝵ utiq cõu̾sione
et obedientissima conu̾satione: sine
qua sese fallit qui de loci stabili¬
tate confidit. Rogamus uos fr̃s
ut quiescat iam indignatio ur̃a. et¬
desinat in equitatio nr̃a. Sinautẽ:
facite quod uultis. scribite ut
uultis. ꝑ seqiuimini quantum
uultis. caritas omia susfert. omĩa
sustinet. Nobis autem decretum ẽ
ex hoc iam uos pure diligere. reue

Expanded text:
nium enim ei perhibemus quod nusnium enim ei perhibemus quod nusquam modo aliqua occasione vagatur, sed quiete perseverans in monasterio, pauper inter pauperes sine querela conversatur, primam fidem, quam quidem apud vos promisit sed non tenuit, non irritam, ut dicitis, faciens, sed ratam integramque custodiens, morum utique conversione, et obedientissima conversatione, sine qua sese fallit qui de loci stabilitate confidit. Rogamus vos, fratres, ut quiescat jam indignatio desinat inquietatio nostra. Sin autem, facite quod vultis, scribite ut vultis, persequimini quantum vultis: charitas omnia suffert, omnia sustinet. Nobis autem decretum est ex hoc jam vos pure diligere, reve
Abbreviated transcription (Latin):
quod a uobis discessit: An quia iam
tandem censure pastoralis districtio¬
ne. non ei licebat quod ante licuerat:
Cur igitur cum iam apud nos e̾ẽt.
uolentes eum reuocare. ad ꝑsuaden¬
dum de reditu ꝓmisistis ei qͥetem
in claustro. nͥ quia ħ uelle homi¬
nem noueratis. ħ quisisse meminera¬
tis.At ille iam adepto apud alie¬
nos. qd̃ non potuit inter suos: ne
certa ꝓ incertis deserenͣt. tenuit qͦ
iam fruebatur. sꝑnens quod sero si¬
bi offerebatur. Desinite itaq fũs. de¬
sinite frem sollicitare. de quo non
ualde necesse ẽ uos sollicitos ẽẽ. nisi
forte quod absit. quȩ urã non quȩ iħs
xp̃i sunt queratis. et magis ur̃m de
illo solatium: quam eius salutẽ dili¬
gatis. Nam cum semꝑ apud uos
girouagus fuisset. et ut scribitis
contra suum ꝓpositum. et abbatis
imꝑium. in ꝓprios usus quod de arte
sua conquirebat expenderet: gaude¬
at qui eum diligit. quod apud nos
deo miserante sanatus sit. Testimo¬

Expanded text:
quod a vobis discessit? An quia jam quod a vobis discessit? An quia jam tandem censurae pastoralis districtione non ei licebat quod ante licuerat? Cur igitur cum jam apud nos esset, volentes eum revocare, ad persuadendum de reditu promisistis ei quietem in claustro, nisi quia hoc velle hominem noveratis, hoc quaesisse memineratis? At ille, jam adepto apud alienos quod non potuit inter suos, ne certa pro incertis desereret, tenuit quo jam fruebatur, spernens quod sero sibi offerebatur. 4. Desinite itaque, fratres, desinite fratrem sollicitare, de quo non valde necesse est vos sollicitos esse, nisi forte, quod absit! quae vestra, non quae Jesu Christi sunt, quaeratis, et magis vestrum de illo solatium, quam ejus salutem diligatis. Nam cum semper apud vos gyrovagus fuisset, et, ut scribitis, contra suum propositum et abbatis imperium, in proprios usus quod de arte sua conquirebat expenderet, gaudeat qui eum diligit, quod apud nos Deo miserante sanatus sit. Testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis de nostris ad uos maioris ꝑfec¬
tionis grã et artioris uitȩ desiderio con¬
uolauerit: non solum non causamur.
si ei in tali studio consulitis: s et mul¬
tum p̃camur ut hoc faciatis. Nec
offensos nos conqueremur: s ualde
in hoc ẽẽ adiutos fatemur. Negatis
deinde quid de uob̾ audieramus ur̃o
scilicet uel assensu frẽm.b. quã diu
fuit apud uos in medicinali arte secu¬
larib deseruisse. ipsumq qui hoc dix̃.
falsitatis arguitis. Si mentitus sit nes¬
cimus: ipse uiderit. S ħ scimus. quia
siue ꝑ se ipsum ut uos fatemini. siue
ꝑ uos ut ipse testatur. ħ fecerit: in ma¬
gno interim ꝑiculo fuit. Quis uero
tam in humanus. qui sic ꝑiclitanti
non suecuereret si posset. non consu¬
leret si nosset: At camen si ut asseri¬
tis non compulsus obedientia. s ꝓprii
questus cupiditate. ac uagandi curi¬
ositate. hac illacq artẽ suam uendi¬
tans discurrebat. quid causȩ extitit

Expanded text:
Si quis de nostris ad vos majoris perfecSi quis de nostris ad vos majoris perfectionis gratia et arctioris vitae desiderio convolaverit, 70 non solum non causamur si ei in tali studio consulitis, sed et multum precamur ut hoc faciatis; nec offensos nos conqueremur, sed valde in hoc adjutos esse fatebimur. Negatis deinde quod de vobis audieramus, vestro scilicet jussu vel assensu fratrem B., quamdiu fuit apud vos, in medicinali arte saecularibus deserviisse; ipsumque, qui hoc dixit, falsitatis arguitis. Si mentitus sit, nescimus; ipse viderit; sed hoc scimus, quia sive per se ipsum, ut vos fatemini, sive per vos, ut ipse testatur, haec fecerit, in magno interim periculo fuit. Quis vero tam inhumanus, qui sic periclitanti non succurreret si posset, non consuleret si nosset? Attamen si, ut asseritis, non compulsus obedientia, sed proprii quaestus cupiditate ac vagandi curiositate, hac illacque artem suam venditans discurrebat, quid causae exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi mox ut rerum uocabula scimus:
etiam res ipsas nouerimus. Multum
gͦ ualet mͥ michaheł gabrihelis. rapha¬
elis. nomina nosse. quando ex solo au¬
ditu uocabuloꝵ. etiam de ipsoꝵ beato¬
rum sp̃uum cognitione.: iam beatus sũ.
Non mediocriter inquam ꝓfeci. quia
didici ab apło paradysum et tercium
cȩlum nominare. sietiam non raptus
cum apło. solis ex nominib secreta cȩle-¬
stia iam noui. et audiui ineffabilia u̾ba
quȩ non licet homini loqui. Stultus
ego qui iam sciens nomen dei mei. nes¬
cio quid adhuc suꝑfluo cotidie gemo.
frustra suspirans. et dicens cum ꝓpħa.
Uultum tuum dnẽ requiram. Et il¬
lud. Quando ueniam et apparebo an¬
te faciem dei. Et. ostende faciẽ tuam
et salui erimus. S quidẽ quod uob
facimus. quod nob̾ fieri nolimus: Hec
nos utiq nolle putatis. ut quis a nr̃o
monasterio discedens monachus in
alio suscipiatur. Utinam om̃s com
missos nob̾: sine nobis saluare possetis.

Expanded text:
quasi mox ut rerum vocabula scimus, quasi mox ut rerum vocabula scimus, etiam res ipsas noverimus. Multum ergo valet mihi Michaelis, Gabrielis, Raphaelis nomina nosse, quando ex solo auditu vocabulorum, etiam de ipsorum beatorum spirituum cognitione jam beatus sum. Non mediocriter, inquam, profeci quia didici ab Apostolo paradisum et tertium coelum nominare, si, etiam non raptus cum Apostolo, solis ex nominibus secreta coelestia jam novi, et audivi ineffabilia verba quae non licet homini loqui. Stultus ego, qui jam sciens nomen Dei mei, nescio quid adhuc superflue quotidie gemo, frustra suspirans et dicens cum Propheta: Vultum tuum, Domine, requiram ; et illud: Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? et: Ostende nobis faciem tuam, et salvi erimus . 3. Sed quid est quod vobis facimus, quod nobis fieri nolumus? Hoc nos utique nolle putatis, ut quis a nostro monasterio discedens monachus, in alio suscipiatur. Utinam omnes nobis commissos, sine nobis salvare possetis!
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ excommunicatum: Cum autẽ
prius susceptus. dum tamen regula¬
tiam intorsistis. quod si recte factum
sit: uos uideritis. Restat gͥ sciendum.
et hoc tantũ queritur inter nos: an
racionabiliter suscep̃tus fuerit. Et
uos quidem qm̃ de ignoto monaste¬
rio monachum regulariter posse
suscipi negare non potestis: tir̃m̃ nab
notum ee contenditis. Negamus. ẽt ñ
ereditis. Uerum si non creditis simpli¬
citer negantib: credite uel iurantib.
Inueritate quȩ ds ẽ. uob̾ dicimus. nec
nouimus uos. nec noscimus: ignotoꝵ
seripta suscepimus. ad ignotos rescrip¬
simus. Sensimus quidem stimulatio¬
nes. et inquietationes urãs: s necdum
scimulatores et inquietatores ipsos ag¬
nouimus. Uos tamen ad conuincen¬
dum nos. de simulata ignorantia in¬
uictissimum argumentum inducitis.
non posse uidelicet ignotos eẽ nobis.
quoꝵ et abbatis scilicet et ipsius mona-¬
sterii nomen in nr̃is posiiimus litteris.

Expanded text:
vobis excommunicatum? Cum autem vobis excommunicatum? Cum autem prius susceptus, dum tamen regulatiam intorsistis; quod si recte factum sit, vos videritis. 2. Restat igitur sciendum, et hoc tantum quaeritur inter nos, an rationabiliter susceptus fuerit. Et vos quidem, quoniam de ignoto monasterio monachum regulariter posse suscipi negare non potestis, vestrum nobis notum esse contenditis. Negamus, et non creditis. Verum si non creditis simpliciter negantibus, credite vel jurantibus. In veritate, quae Deus est, vobis dicimus: nec novimus vos, nec noscimus, ignotorum scripta suscepimus, ad ignotos rescripsimus. Sensimus quidem stimulationes et inquietationes vestras, sed necdum stimulatores et inquietatores ipsos agnovimus. Vos tamen ad convincendum nos de simulata ignorantia invictissimum argumentum inducitis, non posse videlicet ignotos esse nobis, quorum et abbatis scilicet et ipsius monasterii nomen in nostris posuimus litteris;
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ absit ut germinent. sicut nec
pͥora germinarunt in nob̾: ne tam̃
non respondendo. eulpam quȩ ñ ẽ cog¬
noscere iudeamur. hoc etiã scdo ad ea
quȩ ꝓcaciter obicitis: ueraciter respon¬
demus. Hoc tota nr̃a culpa ẽ. quantũ
estimamus: Hec grandis illa imuria
quam uob̾ fecimus. quod monachũ
solum. ꝑ egrinum. pauꝑem. miserabi¬
lem. animȩ suȩ ꝑiculum fugitantẽ.
salutẽ suam sollicite querentẽ. pulsan¬
tem: supplicantẽ. suscepimus: seu qͦd
talem taliter susceptum. denuo sine
causa non eicius. ut quod edifica¬
uimus. iterum destruentes: p̃uarica¬
tores. p̃uaricatores constituamus. Hinc
regule. hinc canonum. hinc legis.
enim indignantes. eur ur̃m et a uob
excommnunicatum. nob̃ sociare p̃sũpsi¬
mus. quod utiq ab alio pati nolimus.
S de ex communicatione quid res¬
pondebimus. quando uos inde uob
satisfacͥtis ꝓ nob̾. scientes ꝓculdubio.
pͥus a nobis fuisse receptum. quã a

Expanded text:
quae absit ut germinent! sicut nec quae absit ut germinent! sicut nec priora germinarunt in nobis, ne tamen, non respondendo, culpam, quae non est, agnoscere videamur, hoc etiam secundo ad ea quae procaciter objicitis, veraciter respondemus. Haec tota nostra culpa est, quantum aestimamus, haec grandis illa injuria quam vobis fecimus, quod monachum, solum, peregrinum, pauperem, miserabilem, animae suae periculum fugitantem, salutem suam sollicite quaerentem, pulsantem, supplicantem suscepimus; seu quod talem, taliter a nobis susceptum, denuo sine causa non ejicimus, ut, quod aedificavimus iterum destruentes, praevaricatores nos constituamus. Hinc Regulae, hinc canonum, hinc ipsius enim indignantes, cur vestrum et a vobis excommunicatum nobis sociare praesumpsimus, quod utique ab alio pati nolumus. Sed de excommunicatione quid respondebimus, quando vos inde vobis satisfacitis pro nobis, scientes procul dubio prius a nobis fuisse receptum, quam a
Abbreviated transcription (Latin):
renti: aꝑite pulsanti. Cunis nos ui¬
dentes constantiam. audientes causã.
et nullam contra eam calumniam:
annuimus introitum. ꝓbauimꝰ sus¬
ceptum. astrinximus ꝓbatum: tene¬
mus ꝓfessum. Nec intrare compu¬
limus: nec exire cogemus. Quamuis
si eum eiceremus. ad uos ut ipse as¬
serit. non rediret: s magis se adhuc
a uobis elongaret. Desinite gͦ fr̃s de¬
sinite tam in debitis innoxios lacesse¬
re iurgiis. et cassis scriptitationib in¬
quietare. quia nec cumulatis etiam
contumeliis ꝓuocari poterimus. ut
uob̾ nisi quod reuerentiȩ ẽ responde¬
amus. nec minis extẽreri. quominus
monachum teneamus. quẽ regularit̃
suscepisse nos credimus. Ad eoscdẽ¬
erat o boni frs. suꝑ querimo¬
nia urã. pͥori nr̃a satifactio¬
ne contentos eẽ debere. et iam ab im¬
meritoꝵ infestatione quiescere. S qͥa
pͥorib mał. peiora iunxistis. et rurso
nob̾ uirgioꝵ seminaria transmisistis.

Expanded text:
renti, aperite pulsanti. » Cujus nos virenti, aperite pulsanti. » Cujus nos videntes constantiam, audientes causam, et nullam contra eum calumniam, annuimus introitum, probavimus susceptum, adstrinximus probatum, tenemus professum. Nec intrare compulimus, nec exire cogemus. Quamvis si eum ejiceremns, ad vos ut ipse asserit non rediret, sed magis se adhuc a vobis elongaret. Desinite ergo, fratres, desinite tam indebitis innoxios lacessere jurgiis, et cassis scriptitationibus inquietare: quia nec cumulatis etiam contumeliis provocari poterimus ut vobis, nisi quod reverentiae est, respondeamus, nec minis exterreri quominus monachum teneamus, quem regulariter suscepisse nos credimus. 69 Eerat, o boni fratres, super querimonia vestra priori nostra satisfactione contentos esse debere, et jam ab immeritorum infestatione quiescere. Sed quia prioribus malis pejora junxistis, et rursum nobis jurgiorum seminaria transmisistis
Abbreviated transcription (Latin):
quidem repulsus. deinde admonitꝰ
ẽut ad monasterium suũ rediret.
S ille non adquiescens. in uicinam
nob̾ heremum. se contulit. ibiq. uii.
ferme menses nullam interim passus¬
calumniam: quiete habitauit. S eũ
sibi tutum non crederet. quod solus
degeret. post pͥmam repulsam. id ip¬
sum quod prius. a nob̾ requirere ñ
erubuit. Rursus nos admonentes
eum de reditu. cum causam suȩ ab
eo discessionis inquireremꝰ: abbas in¬
quit meus habebat me non mona¬
chum s medicum. Cogebat seruire.
immo ipse seruiebat ꝑ me. non cdeo
s seculo: quando ne secularium ma¬
liuolentiam incurreret pͥncipum.
mederi me compellebat etiã tirannis.
raptorib ex cominunicatis. Quod ani¬
mȩ meȩ ꝑiculum. cum ei nunc pͥuatĩ.
nunc palam. suggessissẽ nec ꝓfecissẽ:
quoꝵdam tandam sapientium uiroꝵ
consilio fretus. fugio meã clamnati¬
onẽ: non congregationẽ. ꝑditionẽ:
non religionẽ. Consulite salutẽ que¬

Expanded text:
quidem repulsus, deinde admonitus quidem repulsus, deinde admonitus est ut ad monasterium suum rediret. Sed ille non acquiescens, in vicinam nobis eremum se contulit, ibique septem ferme menses, nullam interim calumniam passus, quiete habitavit. Sed cum sibi tutum non crederet quod solus degeret, post primam repulsam, idipsum quod prius a nobis requirere non erubuit. Rursus nos admonentes eum de reditu, cum causam suae ab eo discessionis inquireremus: « Abbas, inquit, meus habebat me non monachum, sed medicum. Cogebat servire, imo ipse serviebat per me, non Deo, sed saeculo, quando, ne saecularium malevolentiam incurreret principum, mederi me compellebat etiam tyrannis, raptoribus, excommunicatis. Quod animae meae periculum cum ei nunc privatim nunc palam suggessisscm, nec profecissem, quorumdam tandem sapientium virorum consilio fretus, fugio meam damnationem, non congregationem, perditionem, non religionem. Consulite salutem quae
Abbreviated transcription (Latin):
riit. ut ne unuis qͥdem ur̃m. abbis
scilicet uel monachoꝵ. non ipsuis ur̃ȩ
habitationis. non religionis ac conuer¬
sationis. usq ad hoc tempus uel te¬
nuem noticiam habuerimus: s nec
aliquam aliquando mentionem no¬
bis de uob̾ factam fuisse meminimꝰ.
Nec tamen mirum. Quia et multis
terrarum spaciis. et diuersis ꝓuinti¬
is. et dissimilib lingins: ab inuicẽ
non degimus. Putamus autẽ. quod
non de euicũiq notis. s cantum de nob
notis monasteriis. monachos susciꝑe
ꝓhibemur Auoqum eum nullum
monasterium sit. quod alicui notum
non sit: nullum nob̾ relinquitur. de
quo quis regulariter suscipiatur.
Quomͦ gͦ illud implebitur. quod a
solum debere suscipi ad habitandũ
ꝓ hospite. quanto cupit tp̃r s etiã
inuentum utilem. suaderi ad manen¬
dum omĩ tempore: Quamꝗͣ tamen
nos aliter erga p̃dictum frẽm egeri¬
mus. am cum ueniens se suscipi
a nob̾ humiliter postularet: pͥmo

Expanded text:
riit, ut ne uniusquidem vestrum, abbatis riit, ut ne uniusquidem vestrum, abbatis scilicet vel monachorum, non ipsius vestrae habitationis, non religionis ac conversationis, usque ad hoc tempus vel tenuem notitiam habuerimus, sed nec aliquam aliquando mentionem nobis de vobis factam fuisse meminimus. Nec tamen mirum, quia et multis terrarum spatiis, et diversis provinciis, et dissimilibus linguis ad invicem non degimus. Putamus autem quod non de cuicumque notis, sed tantum de nobis notis monasteriis monachos suscipere prohibemur; alioquin, cum nullum monasterium sit quod alicui notum non sit, nullum nobis relinquitur de quo quis regulariter suscipiatur. Quomodo ergo illud implebitur quod a solum debere suscipi ad habitandum pro hospite, quanto cupit tempore, sed etiam inventum utilem suaderi ad manendum omni tempore? 2. Quanquam tamen nos aliter erga praedictum fratrem egerimus Nam cum veniens se suscipi a nobis humiliter postularet, primo