comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est ei dñs: uenitq in beth¬
leem. Et ammirati sunt senio¬
res ciuitatis. occurrentes ei. Di¬
xeruntq. P aeificus ne ingres¬
sus tuus: Et ait. Pacificus. Ad
immolandũ dño ueni. Sẽĩfi¬
camini: et uenite mecũ ut im¬
molem. Sc̃ĩficauit gͦ ysai & fili¬
os eius: & uocauit eos ad sacrifi¬
cium Cumq ingressi essent:
uidit heliab & ait. Num corã
minus ad samuhelem. Ne respi¬
cias uultũ eius. neq altitudinẽ
stature eius: qm̃ abieci eũ: nec
iuxta intintũ hominis iudico.
homo enim uidet ea que pa¬
rent: dñs autem intuetur cor
Et uocauit ysai abinadab et
adduxit eum corã samuhel.
Qui dixit. Nec hunc elegit do¬
minus. Fadduxit autem ysai

Expanded text:
in Bethlehem, et admirati sunt seniores civitatis, occurrentes ei. Dixeruntque: Pacificusne est ingressus tuus? Et ait: Pacificus: ad immolandum Domino veni, sanctificamini, et venite mecum ut immolem. Sanctificavit ergo Isai et filios ejus, et vocavit eos ad sacrificium. Cumque ingressi essent, vidit Heliab et ait: Num coram minus ad Samuhel: Ne respicias vultum eius nec altitudinem staturę eius, quoniam abieci eum nec iuxta intuitum homhomo enim videt ea quae parent Dominus autem intuetur cor et vocavit Isai Abinadab et adduxit eum coram Samuhel qui dixit nec hunc elegit Dominus adduxit autem Isai
Abbreviated transcription (Latin):
ramatha: saul uͦ ascen¬
dit in domũ suam in gabaath.
Et ñ uidit samuhel ultra sa¬
uil: usq ad diem mortis suȩ.
Ueruntamen lugebat samuhel
saul: qm̃ dominũ penitebat
qł constituisset regem saul suꝑ
isrł. Dixitq dñs ad samuhelẽ
Usq quo tu luges saul. cũ ego
ꝓiecerim eũ. ne regnet sũper
isrł: Imple cornui tuũ oleo: &
ueni ut mittam te. ad ysai
bethleemitem. Prouidi enim
in filus eiꝰ michi regẽ. Et ait
sãmuhel. Q. uomodo uadã:
Audiet enim saul: & interfici
ueni. Et uocabis ysãi ad uicti¬
mam: & ego ostendam tibi qͥd
facias: et unges quencunq
monstrauero tibi.

Expanded text:
Ramatha Saul vero ascendit in domum suam in Gabaath et non vidit Samuhel ultra Saul usque ad diem mortis suae verumtamen lugebat Samuhel Saul quoniam Dominum paenitebat quod constituisset regem Saul super Israhel dixitque Dominus ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet super Israhel imple cornu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et inteveni. Et vocabis Isai ad victimam, et ego ostendam tibi quid facias, et unges quemcumque monstravero h.
Abbreviated transcription (Latin):
aa cur instet ad colligendum:
uando stare non ptest ipse qͥ colli¬
r: Cursum ergo suum qͥsq con¬
ueret: et cognoscit sibi posse suf¬
ure parua que habet: S fortasse
uetuit: ne in huius uite itinere
imptus desit: Longa nostra de¬
audinis. minori tenemus custodi
stetionis. Ham sepe labentia
cuncta despicimus: sedtamen ad¬
huc humane uerecundie usu pre¬
pedimur. ut rectitudinem ꝙͣ ser-¬
uamus in mente. nondum expͥmere
ualeamus in uoce: et tanto dei fa¬
ciem ad iusticie defensionem negl¬
gimus : quanto humanas facies
contra iusticiam ueremur: Sz hu¬
ic quoq uulneri. congruum subiũ¬
gitur medicamentum: cũ dñs ait:
Qui me erubuerit et meos sermo¬
nes: hunc filius hominis erubes¬
cet. cum uenerit in maiestate sua.
et patris et scorum angelorum: S
ecce nunc apud se homines dicunt:
Nos iam dñm et sermones eius ñ
erubescimus: quia aꝑta eum uoce
ꝓfitemur. Quibus ego respondeo:
quod in hac plebe xp̃iana sunt ñ¬

Expanded text:
Nam cur instet ad colligendum, Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra detitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum. 5. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt no
Abbreviated transcription (Latin):
fideli. qui uoluerit animam suan
saluam facere ꝑclet eam: et qͥ ꝑcide¬
rit animam suam ꝓpter me. saluãs
eam faciet: ac si agricole dicatur:
frumentum si seruas ꝑdis: si semi¬
nas renouas: Quis enm nesciar q
frumentum cum in semine mititͦ
perit ab oculis : in terra deficit:S
unde putrescit ĩ puluere: inde init¬
descit in renouationez Quia uero
sancta ecclesia aliud tempuis habẽt
ꝑsequutionis. atq aliud pacis: t¬
demptor noster ipsa eius tempo:
chistinguit in preceptis: Nam ꝑss¬
quutionis tempore ponenda e a
na: pacis autem tempore. ea que
mplius dominari possunt. fran¬
pnda sunt desideria terrena: Un¬
t et nunc dicitur. Quid enim ꝓ¬
ct homo si lucretur totum mun¬
um: se autem ꝑdat et detrimen¬
um sui faciat: Cum ꝑsequutio
baduersariis deest: ualde uigilas¬
us. cor custodiendum est. Hã pa¬
stempore. quia licet uiiere: libet
nam abire: Que ꝓfecto auaritia
lne compescitur: si ipse status
ubientis. sollicite consideretur:

Expanded text:
li: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cidit: & ad locũ suũ reuercit᷑:
ibiq renascens. girat ꝑ meri¬
diem: & flectitur ad aquilonẽ.
Lustrans uniuersa in cireuitu
pergit sp̃s: & in circulos suos
regreditur. Omnia flumina
intrant in mare: & mare ñ
redundat. Ad locum unde exe¬
unt flumina reuertuntur: ut
iterum fiuant.

Expanded text:
 revertitur: Ibique renascens, gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos regreditur. Omnia flumina intrant in mare, et mare non redundat: Ad locum, unde exeunt flumina, revertuntur, ut iterum flu
Abbreviated transcription (Latin):
pastores qui cũ pecorib suis in
pascuis erant secessit. le serta
it: ne forte a cõtribuli
bus qui siraul aderant. et boc a
sacerdote audierant. codera op¬
piobr elogio notarerur. uerũ
Qui cum ad eius uisionẽ trr ba¬
retur: augelus qui ei apparint.
tuuoie eius compescuit dicens
Noli timete ioachim: neqz ĩ ui¬
sionc mea turberis. Ego emm
sum angelus dũi musus ab ip̃o
ad te: ut annũciarem tibi pces
tuas ei exauditas: et elemosi¬
nas tuts ascenoisse ĩ conspectu

Expanded text:
pastores, qui cum pecudibus erant, in pastores, qui cum pecudibus erant, in pascuis suis secessit. Neque it: ne forte a contribulibus suis, qui simul aderant, et hoc a sacerdote audierunt, eodem opprobrii elogio notaretur. IV. Verum Qui cum ad ejus visionem turbaretur, angelus qui ei apparuerat, timorem ejus compescuit, dicens: Noli timere, Joachim, neque in visione mea turberis. Ego enim sum angelus Domini, missus ab ipso ad te, ut annuntiem tibi preces tuas esse exauditas, et eleemosynas tuas ascendisse in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
nem substantiam suar tripba¬
rie dundebant. Unã ꝑtem tem¬
plo. et templi seruitoribz impen
ius crogabant: terciam siui et
familie sue reseruabãt usibus.
nos curiter uiguiti castũ domi
cõuigumi sinc liberoꝵ ꝓcreatio¬
ne ex ercebant: Uoucrũt autẽ.
si deus donaret cis sobolem: se do¬
ros. Cuius rei gratia. templii
diũ singulis ꝑ annũ festis frequẽ¬
tare solebant. Lectio quinta.
aitum est antera. nt ence¬
moꝵ festiitas aꝓpinqua¬
ret:unde curu nonnillis cõtribu¬
ascendit. Ea quoqz tempestate
ibi ysachar pontifex erat. Cũq
inter ceteros concines suos etia
ioachim cũ oblationib astantẽ
uideret: despexit cum ⁊ mimera
spreuit: interrogans cur inter¬
ceteros fecundos ipse infecundus
astare presumet: diceus mune¬
ra sua dco moigna posse uidcri:
quẽ ipse indignũ prole iudicasset:
scriptura dicente. maledictũ esse
itionẽ. sobolis generatione sol-¬
ue.idã. et fic demũ ia conspectu
re magno cõfunis ioachim: ad

Expanded text:
nem substantiam suam trifarie dividebant, unam partem templo et templi servitoribus impenperibus erogabant, tertiam sibi et suae familiae usibus reservabant. annos circiter viginti, castum Domini conjugium, sine liberorum procreatione exercebant. Voverunt tamen, si forte Deus donaret eis sobolem, eam se Doros: cujus rei gratia, et Templum Domini singulis per annum festis frequentare solebant. III. Factum est autem ut Encaeniorum festivitas appropinquaret: unde cum nonnullis contribuascendit. Ea vero tempestate Isachar ibi pontifex erat. Cumque inter caeteros concives suos etiam Joachim cum oblatione sua videret, despexit eum, et munera ejus sprevit: interrogans cur inter fecundos infecundus ipse stare praesumeret; dicens: munera nequaquam Deo digna posse videri: quem ipse prole indignum judicasset, Scriptura dicente: Maledictum omnemeum ab hac maledictione, sobolis generatione solvendum, et sic demum in conspectu re magno suffusus Joachim, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nem. quasi sicomoros que nascun¬
tur in campestribus. Et educe¬
bantur equi salomoni de egyp¬
do et de choa: negotiatores enm
regis emebant dde choa. & statuto
precio ꝑducebant Egrediebat᷑
autem quadriga ex egypto sex¬
centis syclis argenti: & equus cen¬
tum quinquaginta: atq in hc̃
modum cuncti reges etheorũ &
syrie. equos uenundabant.
ex autem salo¬
mon amauit
mulieres alieni¬
genas multas: fi
liam quoq pha¬
iaonis. & moabi¬
tidas & amanitidas. ydumeas
& sydonias & etheas: de gentib
suꝑ quib dexit dñs filiis israel.
ñ ingrediemini ad eas. neq de
illis ingredientur ad urãs. Cer¬
tissime enĩ auertent corda ur̃a:
ut sequamin deos earum. His
itaq copulatus est salomon.ar
ei uxores quasi regine septin¬
gente. & concubine trecente:
& euerterunt mulieres cor eiꝰ. I.
prauatũ est ꝑ mulieres cor
enis. ut sequeretur deos alienos:
nec erat cor eiꝰ ꝑfectum cũ dño
cius:sed colebat salomon asthar

Expanded text:
nem quasi sycomoros quae nascunnem quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus et educebantur equi Salomoni de Aegypto et de Coa negotiatores enim regis emebant de Coa et statuto pretio perducebant egrediebatur autem quadriga ex Aegypto sescentis siclis argenti et equus centum quinquaginta atque in hunc modum cuncti reges Hettheorum et Syriae equos venundabant rex autem Salomon amavit mulieres alienigenas multliam quoque Pharaonis, et Moabitidas et Ammonitidas, Idumaeas, et Sidonias, et Hethaeas de gentibus super quibus dixit Dominus filiis Israel: Non ingrediemini ad eas, neque de illis ingredientur ad vestras: certissime enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum. His itaque copulatus est Salomon ardre. Fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae, et concubinae trecentae: et averterunt mulieres cor ejus mupravatum est per mulieres cor ejus, ut sequeretur deos alienos: nec erat cor ejus perfectum cum  ejus. Sed colebat Salomon Asthert
Abbreviated transcription (Latin):
ecit rex salomon thronũ
de ebore grandem. & ue¬
stiuit eũ auro fuluo nimis: qͥ
habebat sex gradus: & sum¬
mitas thron rotunda erat in
parte posteriori. e due manus
hinc atq inde tenentes sedile:
& duo leones stabant iuxta ma¬
nus singulas: & uodecim leun¬
culi stantes suꝑ sex gradus hine
atq inde. Non est factum tale.
opus in uniuersis regnis. S et
omnia uasa de quib potabat
rex salomon.erant aurea: et
uniuersa supellȩx domꝰ saltus
libani. de auro purissimo. Non
erat argentũ. nec alicuius precu
putabatur in diebus salomoneᷤ
quia classis regis ꝑ mare cum
classe hẏram. semel ꝑtres annos
ibat in tharsis. deferens inde
aurũ & argentũ⁊ dentes elephan¬
torum. & simias et pauos.
rus et equites & facti sunt
ei mille quadringenti currus.
et duodecim milia equitũ: et
disposuit eos ꝑ ciuitates muni¬
tas. & cũ rege in ierłm. Fecttq
ut tanta essec abundantia ar¬
genti in iersm. quanta lapidũ
& cedrorũ prebuit multitudi¬

Expanded text:
 rex Salomon thronum de ebore grandem et vestivit eum auro fulvo nimis qui habebat sex gradus et summitas throni rotunda erat in parte posteriori et duae manus hinc atque inde tenentes sedile et duo leones stabant iuxta manus singulas et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atque inde non est factum tale opus in universis regnis sed et omnia vasa de quibus potabat rex Salomon erant aurea et universa supellex domus saltus Libani de auro purissimo non erat argentum nec alicuius pretii putabatur in diebus Salomonis quia classis regis per mare cum classe Hiram semel per tres annos ibat in Tharsis deferens inde aurum et argentum dentes elefantorum et simias et pavos rus et equites et facti sunt ei mille quadringenti currus et duodecim milia equitum et disposuit eos per civitates munitas et cum rege in Hierusalem fecitque ut tanta esset abundantia argenti in Hierusalem quanta lapidum et cedrorum praebuit multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
moab. & moloch dm̃ filiorum
ãmon: & ñ ambulauerit in ui¬
is meis. ut faceret iusticiã corã
me. et precepta mea & iudicia.
sicut dauid pater eius. Nec
auferã omne regnũ de manu eiꝰ:
s ducem ponam eum cunctis
dieb uitȩ suȩ. Propter dauid
seruũ meũ quẽ elegi: qͥ custodi¬
Quit mandata mea &e p̃cepta mea.

Expanded text:
iliorum Ammon: et non ambulaverit in viis meis, ut faceret justitiam coram me, et praecepta mea et judicia, sicut David pater ejus. Nec auferam omne regnum de manu ejus, sed ducem ponam eum cunctis diebus vitae suae, propter David servum meum, quem elegi, qui custodivit mandata mea et praecepta mea.
Abbreviated transcription (Latin):
seph. Faccũ est gͥ in dempr illo.
ut hieroboam egrederetur de
ierłm: & inueniret eum aihas
silonites ꝓph̾a. in uia opertus
pallio nouo.
rant autẽ duo tantũ ma¬
gro. Apprehendensq: ahia
pallium suũ nouũ quo oꝑtus
erat: scidit in duodecĩ partes.
Et ait ad hieroboam. Tolle tͥ
decem scissuras. Hec enim dicit
dñs ułs isrł. Ecce ego scindam
regnũ de manu salomonis: et
dabo tibi decem tribus. Porro
una tribus remanebit ei ꝓpt̃

Expanded text:
 Factum est igitur in tempore illo, ut Hieroboam egrederetur de Hierusalem, et inveniret eum Ahias Silonites propheta in via, opertus pallio novo: erant autem duo tantum in agro. Apprehendensque Ahias pallium suum novum, quo opertus erat, scidit in duodecim partes, et ait ad Hieroboam: Tolle tibi decem scissuras, haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego scindam regnum de manu Salomonis, et dabo tibi decem tribus: porro una tribus remanebit ei propt
Abbreviated transcription (Latin):
tuam: At ille respondit. Nulla.
S obsecro te. ut dimittas me.
Suscitauit quoq ei ds̃ aduersa¬
rium. razom filium eliadam᷑:
qui fugerat adadezer regẽ soba.
dominum suum.
t congregauit contra eum
uiros: & factus est princeps
latronum. cũ interficeret eos da
uid. Abieruntq damascũ & ha¬
bitauerunt ibr: & constituerunt
eũ regem in damasco. Eratq ad¬
uersarius isrł cunctis diebus sa¬
lomonis: & hoc ẽ malum adadd
& odiũ contra isrł: regnauitq in
syria. Hieroboam quoq filius
nabath ephiateus de sareda. cu¬
ius mater erat nomine serua
mulier uidua.seruus salomo¬
nis. leuauit manũ contra regẽ:
& hȩc causa rebellionis aduers̃
cũ. quia salomon edificauit
mello. & coequauit uoraginem
ciuitatis dauid patris sui. Erat
autẽ hieroboam. uir fortis & po¬
tens. Uidensq salomon adoles¬
centem bone indolis & industri

Expanded text:
tuam? At ille respondit: Nulla: tuam? At ille respondit: Nulla: sed obsecro te ut dimittas me. Suscitavit quoque ei Deus adversarium Razon filium Eliadam, qui fugerat ad Adarezer regem Soba dominum suum: et congregavit contra eum viros, et factus est princeps latronum cum interficeret eos David abieruntque Damascum et habitaverunt ibi et constituerunt eum regem in Damasco eratque adversarius Israhel cunctis diebus Salomonis et hoc est malum Adad et odium contra Israhel regnavitque in Syria Hieroboam quoque filius Nabath Ephratheus de Sareda cuius mater erat nomine Sarva mulier vidua servus Salomonis levavit manum contra regem et haec causa rebellionis adversus eum quia Salomon aedificavit Mello et coaequavit voraginem civitatis David patris sui erat autem Hieroboam vir fortis et potens vidensque Salomon adulescentem bonae indolis et industri
Abbreviated transcription (Latin):
sibus ibi moratus est ioab et
omnis isrl. donec interimerent
omne masculinũ in idumea:
fugit ad ad ipse &e uiri idumei
de seruis patris eius cum eo. ut
ingrederetur egyptũ. Erat autẽ
adad. puer paruulus. Cumq
surpexissent de madian: uene¬
runt in pharan.Culeruntq se¬
cum uiros de pharan: & introi¬
erunt egyptũ ad pharaonem
regem egypti. Qui dedit ei do
mum: et cibos constituit. & ter¬
ram delegauit.
t inuenit adad grãm co¬
ram pharaone ualde: in¬
tantũ. ut daret ei uxorem soro¬
rem uxoris sue. germanaintaf¬
nes regine. Genuitq ei sorortas¬
nes. genebath filium: & nutri¬
uit eum tafnes in domo pha¬
raonis. Eratq genebath habi¬
tans apud pharaonem. cum
filiis eius. Cumq audisset adad
in egypto. dormisse da¬
uid cum patribꝰ suis. & mortu¬
um esse ioab pͥncipem militiȩ:
dixit pharaoni. Dimitce me.
ut uadam in terrã meã. Dr̃q
ei pharao. Qua enĩ re apudme
indiges: ut queras ire ad terã

Expanded text:
sibus ibi moratus est Ioab et sibus ibi moratus est Ioab et omnis Israhel donec interimerent omne masculinum in Idumea fude servis patris ejus cum eo, ut ingrederetur Aegyptum: erat autem Adad puer parvulus. Cumque surrexissent de Madian, venerunt in Pharan, tuleruntque secum viros de Pharan, et introierunt Aegyptum ad Pharaonem regem Aegypti: qui demum, et cibos constituit, et terram delegavit. Et invenit Adad gratiam coram Pharaone valde intimam, ut daret ei uxorem sororem uxoris suae germanam Taphnes reginae. Genuitque ei soror Taphnes Genebath filium, et nutrivit eum Taphnes in domo Pharaonis: eratque Genebath habitans apud Pharaonem cum filiis ejus. Cumque audisset Adad in Aegypto, dormisse David cum patribus suis, et mortuum esse Joab principem militiae, dixit Pharaoni: Dimitte me, ut vadam in terram meam. Dixitque ei Pharao: Qua enim re apud me indiges, ut quaeras ire ad terram
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uniuersis uxoribus suis
alienigenis. que adolebant
thura & immolabant diissuis.
Ratus est dominus
salomoni.qͦd auersa eẽt mens
eius a dño deo isrł. qui appa¬
ruerat ei scdo. & preceperat de
uerbo hoc ne sequeretur deos
alienos: & ñ custodiuit que man¬
dauit ei dominus. Dixit itaq
dñs salomoni.Quia habuisti
hoc apudte. & ñ custodisti pa¬
ctum meũ & precepta mea q̃
mandaui tibr: dirumpens sem
dam regnũ tuũ. & dabo illud
seruo tuo. Ueruntamen in die¬
bus tuis ñ faciam: ꝓpter da¬
uid patrem tuũ.De manu fi¬
lii tui. scindam illud. Nec totũ¬
regnũ auferam: sed tribũ unã
dabo filio tuo. ꝓpter dauid ser¬
uum meũ. & ierĩm quã elegi.
Suscitauit autẽ dñs aiduersari¬
um salomoni.adad idumeũ
de semine regio. qͥ erat in edom.
um enim eẽt dauid
in idumẽa. & ascendisset
iõab princeps militiȩ add sepe¬
liendos eos qui fuerant interfe¬
cͦti. & occidisset omne masculi¬
num in idumea: sex enĩ men¬

Expanded text:
is alienigenis quae adolebant tura et immolabant diis suis igitur iratus est Dominus Salomoni quod aversa esset mens eius a Domino Deo Israhel qui apparuerat ei secundo et praeceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos et non custodivit quae mandavit ei Dominus dixit itaque Dominus Salomoni quia habuisti hoc apud te et non custodisti pactum meum et praecepta mea quae mandavi tibi ndam regnum tuum, et dabo illud servo tuo; verumtamen in diebus tuis non faciam propter David patrem tuum, de manu filii tui scindam illud . De ribum unam dabo filio tuo propter David servum meum et Hierusalem quam elegi suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Adad Idumeum de semine regio qui erat in Edom cum enim esset David in Idumea et ascendisset Ioab princeps militiae ad sepeliendos eos qui fuerant interfecti et occidisset omne masculinum in Idumea sex enim men
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis mulierib p̃stari sibi
capisteriũ pecnit. Quod suꝑ
mensã incaute derelictũ. casu
accidente fractum est: sic ut
in duab partib inueniretur
diuisum. Q uod mox ut re¬
fractum uidebat.
enedictus religiosus et
pius puer. cũ nutricem
iuam flere conspiceret: eius
dolori compassus. allatis secũ
utrisq fracti capisterii partibꝰ.
sese cum lacrimis in orationẽ
dedit. Qui ab oratione sur¬
gens. ita iuxta se uas sanum
tuissent. Mox autẽ nutricem
suam blande consolatus: ei sa¬
num capisteriũ reddidit. qͦd
fractum tulerat. Que res in
loco eodem a cunctis ẽ agnita:
atq in tanta ammiratione ha¬
bita. ut hoc ipsũ capisteriũ.
eiusdem loci incole. in ecclie
ingressu suspenderent: quatinꝰ¬
& presentes et secuturi omnes
agnoscerent ⁊ benedictus puer
conuersationis grãm a quanta
ꝑfectione ce pisset. Quod annis
multis illic ante ocłos om̃iũ
ribus extolli: nutricem suã oc¬
culte fugiens. deserti loci seces

Expanded text:
vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox refractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum tuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci seces
Abbreviated transcription (Latin):
pa. Futt uir uite uene¬
rabilis. gr̃a benedictus et
nomine: ab ipso puericiȩ¬
ue tempore. cor gerens se¬
nile. Etatem quippe mo¬
ribus transiens: nulli ani¬
mum uoluptati dedit.
S dum in hac terra ad¬
huc esset: quo temporali¬
ter libere uti potuisset.
despexit iã quasi aridũ mundũ
cum flore. Qui liberiori gene¬
re ex ꝓuincia nursie exortꝰ: ro¬
me liberalib litcerar̃ studiis tra¬
ditꝰ fuerat. S cũ in eis mul¬
tos ire ꝑabruta uitiorũ cerne¬
ret:⁊ eum quem quasi in in¬
gressum mundi posuerat re¬
traxit pedem: ne si quid de
scientia eiꝰ attingeret: ipse qͦq
postmodũ in immane preci¬
pitium totus iret. Despectis
itaq litterarum studiis: relic¬
ta domo. rebusq patris: soli
deo placere desiderans. sc̃e con¬
uersationis habitũ quesint.
Recessit gͥ scienter nescius: et

Expanded text:
. Fuit vir vitae venerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae conversationis habitum quaesivit. R
Abbreviated transcription (Latin):
cum iam relictis litterarũ stu¬
dus petere deserta decreuisset:
nutrix quȩ hunc artius ama.¬
bat. sola secũta est. Cumq
ad locũ uenissent. qui effide
dicitur: multisq honestioribꝰ
uiris caritate se illie detinen¬
tibus. in beati petri eccła de¬

Expanded text:
m relictis litterarum studiis petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc arctius amabat, sola secuta est. Cumque ad locum venisset qui Enfide dicitur, multisque honestioribus viris charitate se illic detinentibus, in beati Petri a
Abbreviated transcription (Latin):
me. & uerba mea oꝑe ñ im¬
pleuit. Contristatusq est sa¬
muhel: & clamauit ad dñm
tota nocte. Cumq de nocte
surrexisset samuhel. ut uret
ad saul mane: nuntiatum est
samuheli. eo ql̃ uenisset saul
in carmelũ. & erexisset ibi form¬
cem triumphalem: & reuersus
transisset descendissetq in gal¬
gala. Uenit gͦ samuhel ac saul
e cheit ei sarl. Benedicdus il¬
dño: impleui uerbũ dñi. Dix̃q
samuhel. Et que hec uox gregũ
quȩ resonat in auribus meis. et
armentorũ quam ego audio:
Et ait saul. De amalech addu¬
xerunt ea. Peꝑcit enim popłs
meliorib ouib & armentis. ut
immolarentur dño deo tuo: rẽ¬
liqua uͦ occidimus.
it samuhel ad saul. Sine
me: & indicabo tibi. quȩ¬
locutus sit dñs ad me nocte.
Dixitq ei. Loquere. Et ait sa¬
muel. Nonne cũ paruulus esses
in oculis tuis: caput in tribub
isrł factus es: Unxitq te dñs
in regem suꝑ isrł: & misit te
dñs in uia et att. Uade & inter¬
fice peccatores amalech: & pug¬

Expanded text:
e non implevit contristatusque est Samuhel et clamavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul et dixit ei Saul benedictus ino implevi verbum Domini dixitque Samuhel et quae est haec vox gregum quae resonat in auribus meis et armentorum quam ego audio et ait Saul de Amalech adduxerunt ea pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis ut immolarentur Domino Deo tuo reliqua vero occidimus dixit autem Samuhel ad Saul sine me et indicabo tibi qulocutus sit Dominus ad me nocte. Dixitque ei: Loquere. Et ait Samuel: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es? unxitque te Dominus in regem super Israel, et misit te Dominus in viam, et ait: Vade, et interfice peccatores Amalec, et pug
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis possit intelligi. So enĩ
ipso. a patre filiꝰ mitti dicitur:
quo a patre generatur. Nam
equalis patri & filio. ñ tamen
incarnatus ẽ: isdem se filius
mittere ꝑhibet dicens. Cum
uenerit paraclitus. quẽ ego
mittã uob̾ a patre. Si enim
mitti. solummꝰ incarnari de¬
beret intelligr: sc̃s ꝓculdubio
sp̃s nullomͦ diceretur mitti.
qui nequaqͣm incarnatus est.
S eius missio. ipsa ꝓcessio est:
qua de patre ꝓcedit & filio.
Sicut itaq sp̃s mitti dicitur.
quia ꝓcedit: ita & filiꝰ non in¬
congrue mitti dicitur. quia

Expanded text:
nitatis potest intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam aequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est; idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mitto vobis a Patre ; si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio; sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit; ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñr & semel dedit in terra con¬
sistens: & semel cęlo presilens.
Neq enim alio loco datus sp̃s
cum ꝑ insufflationẽ ꝑcipitur:
& postmodũ cum de cȩlo ue¬
niens. in linguis uariis demon¬
stratur. Cur gͦ pͥtis in t̃ra dis¬
cipłis dat᷑. postmodũ e celo
mittit᷑: nͥ qũ duo sunt pre

Expanded text:
noster, et semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. Neque enim alio in loco datus spiricum per insufflationem percipitur, et postmodum cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod du
Abbreviated transcription (Latin):
ba sectionis sub breuitate trans¬
currere: ut post diutius liceat
in contemplatione tante sollem¬
nitatis immorari. Hodie nanq
sp̃s sc̃s̃ repentino sonitu suꝑ dis¬
cipulos uenit. mentesq carnali¬
um in sui amorem ꝑmutauit:
& foris apparentib linguis igne¬
is. intus facta sunt corda flam¬
mantiar: quia dũ dm̃ in ignis
uisione suscipiunt: ꝑ amorem
suauiter arserunt. Ipse nanq: sp̃s
sc̃s. amor est. Unde & ioħs dicit.
Ds̃ caritas est. Qui gͦ mente in¬
tegra dm̃ desiderat: ꝓfecto iam
habet quem amat. Neq enim
quisquã posset dm̃ diligere: si e
um quẽ diligit ñ haberet.
cce si unusquisq ur̃m reqͥ¬
ritur. an diligat dm̃: dota
fiducia & secura mente respon¬
det. Diligo. In ipso autẽ lectio¬
nis exordio. audistis quid ueritas
dieit. Si quis diligit me: sermo¬
nem meũ seruabit. Probatio gͦ

Expanded text:
ba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is glutinata perdurent
Sanctũ osculum teneanius
ciliat mentes ⁊ et unũ corp
osteudit: quia unũ corpus
omnes uidemur esse sortiti.
Et ideo misceamus nos in
uno corpore : non corporũ
cõnuxtione sed ammarũ
caritate deuincti. ut sic di¬
iune incuse possimus fructi¬
bus sociari Nam et si mul¬
tis bonis conscieutus abũ¬
demus: reconciliatione con¬
tempta. nullum possumus
solacium promereri. His¬

Expanded text:
tris glutinata perdurent. Sanctum osculum teneamus ciat, mentes et unum corpus ostendit, quia unum corpus omnes videmur esse sortiti. Et ideo misceamus nos in uno corpore, non corporum commistione, sed animarum charitate laqueati, et sic divinae possumus mensae fructibus satiari. Nam etsi multis bonis conscientiae abundemus, reconciliatione contempta nullum possumus solatium promereri.
Abbreviated transcription (Latin):
taret: ire quamtotiꝰ festinaret.
ne prior se ad potentis conui¬
uium alter occurreret: Homo
gͦ diues inuitat. & pauper oc¬
currere festinat: ad dei iuita¬
mur conuiuiũ. & excusamus:
S ecce inter hec estimare pos¬
sumus: qͥd sibi corda ur̃a respon¬
deant. Occultis enim fortasse dͥ
cogitationib dicunt. Excusa¬
re nolumus. Aa illud enĩ suꝑ¬
ne refectionis conuiuiũ: & uo¬
cari & ꝑuenire gratulamur.
Loquentes uobis talia. mentes
urẽ uerum dicunt: si ñ plus
terrena qͣm celestia diligunt:
si ñ amplius reb corporalib
quam spũalibus occupantur.

Expanded text:
taret, ire quantocius festinaret, taret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritualibus occupantur.
Abbreviated transcription (Latin):
atq ex eis mortale fastidium
pellice. Ad repellendũ nanq
fastidium ur̃m:iam parata
sunt omnia. S si adhuc car¬
nales estis: fortasse epulas car¬
nales inquiritis. Ecce ipse car¬
nales epule: in spũale uobisa¬
limentũ conuerse sunt. Adab¬
stergendũ nanq mentis ur̃e
fastidiũ: in cena dei ille uobis
singularis agnus occisus est.
qui hoc quod subiungit᷑.
auhuc fieri a multis uidemus:
Et ceꝑunt om̃s simul excusa¬
re. Offert ds: qͦd rogari debuit.
Non rogatus dare uult: quod
uix sperari poterat. quia dig¬
naretur largiri postulatus.
Contemptorib uͦ paratas de¬
licias refectionis eterne denim¬
tiat: ettam̃ simul om̃s excu¬
sant. Ponamus ante oculos
mentis minima: ut possimus
digne pensare maiora. Si quis¬
piam potens. ad inuttandum
quemlibec pauꝑem mitteret:
quid fr̃s rogo. quid pauper ille
fecisset. nisi de eadem sua mui¬
tatione gauderet: responsum
humile redderet: uestem mu¬

Expanded text:
atque ex eis mortale fastidium atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mu
Abbreviated transcription (Latin):
De quo uidelicet ordine. quan¬
uis adhuc indigni existimus:
derib grauemur: & nostamen
in istis dieb sumus. Et cum de
edificatione ur̃a uobis aliquid
loquor: hoc est qđago. Seruus
enim sũ summi patrisfamilias.
Cum uos ammoneo ad contẽptũ
scłi: inuitare uos uenio ad cenã
di. Nemo me propter me. hoc
in loco despiciat. Et si ad mui¬
tandum nequaqͣm dignꝰ appa¬
reo: sedtamen magne sunt de¬
licie quas promitto.
epe fr̃s mei solec euenire qd̃
Idico: ut ꝑsona potens. fa¬
mulũ habeat despec̾tũ. Cumq
peum suis forte uel extraneis
aliquod responsum mandãt:
ñ despicitur persona loquentis
serui. quia seruatur in corde re¬
uerentia mittentis dñr: nec pen¬
sant qui audiunt ꝑ quem. sed
qͥd. uel a quo audiunt. Ita gͦ
fr̃s̃: ita uosagite. Et si nos forsi¬
tan digne despicitis: in mente
tamen ur̃a uocantis dñi reue¬
rentiam seruate: conuiue fieri
summi patrisfamilias libenter
obedite. Corda ur̃a discutite:

Expanded text:
De quo videlicet ordine quamDe quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, dere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ille de quo ꝑ ꝓpħam
dicitur: et hõmo est & quisco¬
gnoscet eum: Qui fecit cenam
magnã: quia sacietatẽ nobis
dulcedinis interne p̃parauit.
Qui uocat multos. sed pauci
ueniunt: qͥa nonnunqͣm ipsi
qui ei ꝑ fidem subiecti surt.
eterno eiꝰ conuiuio male ui¬
uendo contradicunt. Misit
hora cene: nisi finis ẽ mundie
In qua nimirũ nossumꝰ: sicut
iam dudũ paulus testatur di¬
cens. Nos in quos fines scłor
ẽ cum uocamur: tanto minus
debemꝰ excusare a conunno der
quanto iã ꝓpinquasse cernimꝰ
finẽ scł̃i. Quo enim pensamus.
qͥa nichil ẽ quod restat: eo de¬
bemus ꝑtimescere. ne tempus
gre qđ presto est pereat.
dium sed cȩna uocatur: quia
post prandiũ cena restat: post
cenam uͦ conuiuiũ nullũ restia
Et quia eternũ dei conunnũ
nobis in extremo p̃parabitur:
rectum fuit ut hoc ñ prandiũ
sed cena uocaretur. Sed quis
ꝑ hunc seruũ quia patrefami¬
lias ad inuitandũ mittitur:
nisi p̃dicatorũ ordo designat:

Expanded text:
nisi ille, de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscet eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit, qui vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi, qui ei per fidem subjecti sunt, aeterno ejus convivio male vivendo contradicunt. Et hora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus? sicut jam dudum Paulus testabatur dicens: nos in quos fines saeculorum est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. dium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur?
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Preciũ nr̃m tunc dedit. cũ
penderet in ligno: nunc colli¬
git quos redemit. cum sedet
in cȩlo. Cum eñĩ om̃s college¬
rit. quos utiq ꝑ tempora col¬
ligit: in fine temporis uenieis.¬
scͥptum est. ds̃ manifeste ue¬
niet ⁊ ñ quemadmodũ pͥmo
eum oportebat uenire. ut ꝓp¬
ter nos iudicaretur: manife¬
Si gͦ prius manifestus ueniret

Expanded text:
lo. Pretium nostrum dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniescriptum est, Deus manifestus veniet :  oportebat eum venire, ut judicaretur: manifeSi enim prius manifestus venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tuba ceciit: & cecidit
de cȩlo stella magna. ardens
tanquam facula. Et cecidit
in terciã partem fluminũ. &
in fontes aquarũ: & nom̃ stel¬
le dicitur absintiũ. Et facta ẽ¬

Expanded text:
tuba cecinit, et cecidit de coelo stella magna ardens, tanquam facula, et cecidit in tertiam partem fluminum et in fontes aquarum, et nomen stellae dicitur absinthius . » Totie
Abbreviated transcription (Latin):
fenum uiride combustũ est.
Et scd̾s angłs tuba cecinit: &
tanquam mons magnꝰ igne
ardens missus ẽ in mare. Et
facta ẽ tercia pars maris san¬
guis: & mortua ẽ tercia pars
creaturȩ que habebant ani

Expanded text:
fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars c
Abbreviated transcription (Latin):
re ei: quia iuxta pauli uo¬
cem. spectaculum facci su¬
mus mundo. et angłis et
hominib. Et in omne qͦd
agimus considerare occul¬
mus: qui semꝑ nr̃is oꝑib
fectu gratulantur. Quos
ꝓpha intuens aic. Ds̃ meus
in te confido non erubes¬
cam: neq: terideant me
inimici mei. In bonis enĩ
opihus intenti. nisi contra.
malignos sp̃c sollicite u¬
gilemus: ipsos irrisores pa.¬
tinur. quos ad malum ꝑ¬
suasores habemus.Sed qͥa
de construendo edificio
comparatio data est: nẽ
ex minori ad maius simili¬
tudo subdit᷑ : ut ex rebus
minimis maiora pensentur.

Expanded text:
re. Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus. Et in omni quod agimus considerare occulmus, qui semper nostris operibus fectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Rex uͦ ñ cognouit eam.
donias filius aggyth eleua¬
batur dicens. Ego regna¬
bo. Fecitq sibi currum & equi¬
tes. et quinquaginta uirosqui
ante eum currerent: nec corri¬
puit eũ pater suus aliquando
dicens. Quare hoc fecisti:
Erat autem et ipse pulcher ual¬
de. scds natu post absalon: et
sermo ei cum ioab filio saruiȩ.¬
& cum abiathar sacerdote. qui
adiuuabant partes adoniȩ.
Sadoc uͦ sacerdos. & banaias fi

Expanded text:
n cognovit eam Adonias autem filius Aggith elevabatur dicens ego regnabo fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros qui ante eum currerent nec corripuit eum pater suus aliquando dicens quare hoc fecisti erat autem et ipse pulcher valde secundus natu post Absalom et sermo ei cum Ioab filio Sarviae et cum Abiathar sacerdote qui adiuvabant partes Adoniae Sadoc vero sacerdos et Banaia
Abbreviated transcription (Latin):
agressus est rex dauid & sedit
coram dño: et qixit. Quis ego
sum dñe ds̃ m̃s. & quȩ domus
mea: quia adduxisti me hucusq:
Sed et hoc parum uisum ẽ in
conspectu tuo dñe ds̃: nisi loque¬
reris etiam de domo seruitui
in longinquum. Ista est enim
lex adam: domine ds̃. Q uid
ergo addere poterit adhuc da¬
uid. ut loquatur ad te: Guemĩ
scis seruũ tuũ dñe ds̃. Propt̃
uerbũ tuum. et scđm cor tuũ
fecisti omnia magnalia hȩc:
ta ut notũ faceres seruo tuo.
Iccuro magnificatꝰ es dñe ds̃. qͥa
ñ est similis tur:. neq enĩ est ds̃¬

Expanded text:
gressus est autem rex David et sedit coram Domino et dixit quis ego sum Domine Deus et quae domus mea quia adduxisti me hucusque sed et hoc parum visum est in conspectu tuo Domine Deus nisi loquereris etiam de domo servi tui in longinquum ista est enim lex Adam Domine Deus quid ergo addere poterit adhuc David ut loquatur ad te tu enim scis servum tuum Domine Deus propter verbum tuum et secundum cor tuum fecisti omnia magnalia haec ita ut notum faceres servo tuo idcirco magnificatus es Domine Deus quia non est similis tu
Abbreviated transcription (Latin):
trex dauid se¬
nuerat: habe¬
batq etatis plu¬
rimos dies. Cũq
opiretur uesti¬
bus: non calefiebat. Dixerunt
ergo ei serui sui.Queramus do¬
mino nr̃o regi adolescentulam
uirginẽ: & stet coram rege. et
suo: & calefaciat. dñm nr̃m regẽ.
Quesierunt gͥ adolescentulam
speciosam in omnibus finibus
isrł: & inuenerunt abisag su¬
namitem: et adduxerunt eã

Expanded text:
rex David senuerat, habebatque aetatis plurimos dies: cumque operiretur vestibus, non calefiebat. Dixerunt ergo servi sui: Quaeramus domino nostro regi adolescentulam virginem, et stet coram rege, et ejus, et calefaciat dominum nostrum regem. Quaesierunt igitur adolescentulam speciosam in omnibus finibus Israel, et invenerunt Abysach Sunamitem, et adduxerunt eam
Abbreviated transcription (Latin):
est qͦd factum est: Ipsum qͦd
faciendum est. Nichil sub sole
nouum: nec ualet quisquã
dicere. ecce hoc recens est. Iam
enim precessit in seculis: quȩ
fuerunt ante nos. Non ẽ pri¬
orum memoria: sed nec eorũ
quidem quȩ postea futura st̃.¬
erit. recordatio apud eos qui fu¬
turi sunt in nouissimo.

Expanded text:
um est ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec eorum quidem quae postea futura suerit recordatio apud eos qui futuri sunt in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
culpe temptantis continere. ac di¬
uinis perpetuo subiugare seruitiͤ.
deinde etiam ꝓrimi necessitatib
bum. potum sitienti. algenti nesti¬
tum ministrando. egenos uagosq
in domũ recipiendo. infirmũ uisi¬
tando. mortuũ sepeliendo. eripien¬
dbo mopem de manu fortioris eius.
egenum & pauꝑem a diripienti¬
bus eum: s & erranti uiã uerita¬
ns ostenclendo. ac ce teris se man¬
npando fraterne clilectionis obse¬
quiis: insuꝑ &x usq ad mortem ꝓ

Expanded text:
culpae tentantis continere, ac diculpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibus bum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
dolore passionis transiturus esset
e mundo. II.
icut in patrum litteris ĩ ue¬
nimus. cũ longo confec̃tus
re diem recessus sin: conuocatis
discipulis suis. post monita erhor¬
tationum. ac missarũ celebrationẽ
ultimũ eis uale fecit. Deinde des¬
cendens indefossum sepulture
sue locum. facta oratione apposit
est ad patres suos: tam liber a
dolore mortis. quã a corruptiõe
carnis inuenitur alienus. Atos
mus autẽ mystice in his q̃ petro cẽ
ioh̃i a dño prelicta atq in eis suil
gesta: duas eccłie uitas quibus il
presenti exercetur actiuã sciliet s
contemplatiuam designatas acei¬
pere Quarum actiua. cõmuns
populo dei ua uiuendi est: al
contemplatiuã uero ꝑpaucr. & il
hoc sublimiores quiꝙ post ꝑfrcns¬
ua quippe uita est. stucdiosũ xp̃i
famulum iustis insistere laborib:
e prius quidem seipsum ab hoc se¬
culo imaculatũ custodire ⁊ men¬
tem. manũ. linguã. ac mẽbra corpo¬
ris cetera. ab omni inquinamento

Expanded text:
dolore passionis transiturus esset e mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus re diem recessus sui, convocatis discipulis suis, post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis valefecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione appositus est ad patres suos, tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atquemus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublimiores quique post riva quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab initio mecũ estis. Per¬
uos. Quia enim ab initio me¬
cum estis: potestis p̃dicare qͦd
nostis. Quod ut mͦ ñ faciatis:
illius sp̃s plenitudo nondum
adest uobis. Ille gͦ testimoni¬
um ꝑhibebit de me: & uos
perhibebitis. Dabit enĩ uobis
fiduciam testimoniũ ꝑhiben
bis: quȩ utiq petro adhuc dẽ¬
fuit. quando mulieris ancille
interrogatione ꝑterritus. non
potuit uerũ testimoniũ ꝑhi¬
bere: sed contra suã pollicitati¬
onem timore magno compul¬
sus est ter negare. Timor autẽ
iste ñ est in caritate: sed ꝑfecta

Expanded text:
quia ab initio mecum estis. Perquia ab initio mecum estis. Pervos. Quia enim ab initio mecum estis, potestis praedicare quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, et vos perhibebitis: dabit enim vobis fiduciam testimonium perhibebis . Quae utique Petro adhuc defuit, quando mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere; sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem iste non est in charitate, sed perfecta