comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim aliquando sic̃ dic̃ apłs. stulti et in¬
creduli: et adomne opꝰ bonũ reꝑbi: in
errore ꝑuerso desipientes. et insanientes:
Fuimus: non neganius Et qͣntum pre¬
teritum nr̃m ñ negamus: tantomagis
dm̃ qui nob̾ ignou̾it laudamus: Quid
gͦ heretice dimittis causam: et is adhomi
Quid magnum facis: Securior ego sum
inmala mea: quam tu: Quod tu uitupe¬
rasti: ego dampnaui:. Ytinã uelles imi¬
tari: uterror tuus fieret aliquando p̃teri¬
tus: Ista sunt mala preterita: quȩ noue¬
runt maximȩ inista ciuitate: Hic enim
male uiximus: qͦd ego confiteor Et qͣntum
gaudeo de gr̃a di tantum de meis preten¬
lerem: sic adhuc sic essem: Sed quid dicame¬
Dicam. gaudeo: Nec hoc possum dicere. Uti¬
nam enim nunquam fuissem: Quicqͥd
tamen fui: innomine xp̃i preteritum ẽ:
đ autem mͦ rep̃hendunt: non norunt: St̃
adhuc quȩ inme reprehendant: s: tamen
multum ẽ adillos. ut hec nouerit: Mul¬

Expanded text:
enim aliquando, sicut dicit Apostolus, stulti et inenim aliquando, sicut dicit Apostolus, stulti et increduli, et ad omne opus bonum reprobi . In errore perverso desipientes et insanientes fuimus, non negamus; et quantum praeteritum nostrum non negamus, tanto magis Deum qui nobis ignovit, laudamus. Quid ergo, haeretice, dimittis causam, et is ad homiquid magnum facis? Severior sum ego in mala mea quam tu: quod tu vituperasti, ego damnavi. Utinam velles imitari, ut et error tuus fieret aliquando praeteritus! Ista sunt mala praeterita, quae noverunt, maxime in ista civitate. Hic enim male viximus, quod ego confiteor: et quantum gaudeo de gratia Dei, tantum de meis praetelerem, si adhuc essem. Sed quid dicam? Gaudeo? Nec hoc possum dicere: utinam enim nunquam fuissem! Quidquid tamen fui, in nomine Christi praeteritum est. Quod autem modo reprehendunt, non norunt. Sunt quae adhuc in me reprehendant: sed tamen multum est ad illos ut haec noverint. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
intestamento patris nr̃i esse: ñ inaliqua
carta friuola aliciuus hominis: s inte¬
stamento patris nr̃i: Inde securi sumꝰ.
quia qui fecit testamentum uiuit: qͥ
fecit testamentũ heredi suo. ipse iudi¬
cauit de testam̃to suo: Inreb humaniᷤ
alius ẽ. testator. alius iudex: et tamen
quia tenet destamentum uincit apud
iudicem alterum: ñ apud alterũ iudicẽ
mortuum Quam gͦ secura ẽ nr̃a uicto¬
ria: cum ille iudicabit qui testatus ẽ:
Et si enim mortuus ẽ. xp̃c adtempus:
s iam uiuit inȩternum: Loquantur
enim aduersum nos quicquid uolunt.
nos diligamus illos & nolentes: Nouimꝰ
enim fr̃s. nouimus linguas eoꝵ: ꝓpt̃
qͣs eis non irascimur: patient̃ ferte no¬
biscum: Hident enim incausam se ni¬
chil habere: & linguas conuertunt in
nos: et incipiunt de nob̃ dicere mala mł¬
ta quȩ sciunt. multa que nesciunt:
Quȩ sciunt: preterita nr̃a sunt fiumus

Expanded text:
in testamento Patris nostri esse: non in aliqua in testamento Patris nostri esse: non in aliqua charta frivola alicujus hominis, sed in testamento Patris nostri. Inde securi sumus; quia qui fecit testamentum, vivit: qui fecit testamentum haeredi suo, ipse judicabit de testamento suo. In rebus humanis alius est testator, alius judex: et tamen qui tenet testamentum, vincit apud judicem alterum, non apud alterum judicem mortuum. Quam ergo secura est nostra victoria, cum ille judicabit qui testatus est! etsi enim mortuus est Christus ad tempus, sed jam vivit in aeternum. 19. Loquantur ergo adversus nos quidquid volunt: nos diligamus illos et nolentes. Novimus enim, fratres, novimus linguas eorum: propter quas eis non irascamur, patienter ferte nobiscum. Vident enim in causa se nihil habere, et linguas convertunt in nos, et incipiunt de nobis dicere mala, multa quae sciunt, multa quae nesciunt. Quae sciunt, praeterita nostra sunt: fuimus
Abbreviated transcription (Latin):
et eruet eos: et eximet eos apeccatori¬
bus: Tolerent gͦ mͦ peccatores iusti:
tolerẽt frumenta ritania. doleret triti¬
cum paleam: quia ueniet tempus
seꝑationis. et eximet᷑ sem̃ bonum ab
ea qͦd igni consumetur: Illud in hor¬
reum mittetur: illud autẽ in eternã
conflationẽ: quia ideo simul fuert̃
primo iustus & iniustus. ut ille sup¬
plantaretur. ille ꝓbaretur: postea au¬
te ille dap̃naretur. ille coronaretur:
nomine xp̃i. s nos cantas semꝑ debitores
tenet: Illa enim una ẽ: quȩ et si cottidie red¬
ditur: semꝑ debetur: Multa diximus ad¬
uersus donatistas : multa uob̃ recitauim᷑:
multas cartas: multa prẽt canonem scͥp¬
turarum illis cogentib. Nam et si rep̃hen¬
dent hȩc. quia uob̃ talia legimus: nos re¬
prehendamur cum uos instruamini:
Possumus enim eis inhac parte sic respon¬
dere: factus sum insipiens: uos me coegi¬
stis: Tamen fr̃s ante omnia custodite he¬
reditatẽ nram. de qua securi sumus nos

Expanded text:
uet eos, et eximet eos a peccatoribus. Tolerent ergo modo peccatores justi, tolerent frumenta zizania, toleret triticum paleam; quia veniet tempus separationis, et eximetur semen bonum ab eo quod igni consumetur: illud in horreum mittetur, illud autem in aeternam conflagrationem; quia ideo simul fuerunt primo justus et injustus, ut ille supplantaret, ille probaretur; postea autem ille damnaretur, ille coronaretur. nomine Christi; sed nos charitas debitores semper tenet. Illa enim una est, quae et si quotidie redditur, semper debetur. Multa diximus adversus Donatistas, multa vobis recitavimus, multas chartas, multa praeter canonem Scripturarum, illis cogentibus. Nam et si reprehendent haec, quia vobis talia legimus; nos reprehendamur, dum vos instruamini. Possumus enim eis et in hac parte sic respondere: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Tamen, fratres, ante omnia custodite haereditatem nostram, de qua securi sumus nos
Abbreviated transcription (Latin):
operam ut sanetur: Hoc ẽ. enim curã ge¬
rere ꝓdelicte semꝑ nit. semꝑ intendere sẽꝑ
studiosȩ et sedulo agere. ut sanes peccatum:
cce de die indiem plangis peccatũ tuum:
s forte lacrue currunt: et manus cessant.
Flant elemosinȩ: redimantur peccata: Gau¬
deat indigens de dato tuo: ut et tu gaude¬
as dedato dei. Eget ule: eges tu: Eget ille
adte: eges tu addm Tu contempnis egen¬
lem tui: ds non te contempnet egentem
sui: Pigo imple tu egentis inopiã. ut imple¬
at ds̃ interiora tua: Hoc ẽ. curã geram ꝓ
peccato meo: faciam omnia quecunq fa¬
cienda sunt adabluendum & sanandum
peccatum meum: et curam gerã ꝓpecca
laboro. etrugio agemitu cordis mei Qͦ mͦ
uiunt inimici illius: quia iam dixit de
illis. qm̃ locuti sunt uanitatẽ: Audio in
alio psalmo: Quoꝵ filii sicut nouelle con¬
stabilitȩ: S suꝑus dixerat: quoꝵ os locu¬

Expanded text:
operam ut sanetur? Hoc est enim curam geoperam ut sanetur? Hoc est enim curam gerere pro delicto, semper niti, semper intendere, semper studiose et sedulo agere ut sanes peccatum. Ecce de die in diem plangis peccatum tuum, sed forte lacrymae currunt, et manus cessant. Fiant eleemosynae, redimantur peccata, gaudeat indigens de dato tuo, ut et tu gaudeas de dato Dei. Eget ille, eges et tu: eget ille ad te, eges et tu ad Deum. Tu contemnis egentem tui, Deus non te contemnet egentem sui? Ergo impleto tu egentis inopiam, ut impleat Deus interiora tua. Hoc est, Curam geram pro peccato meo, faciam omnia quaecumque facienda sunt, ad abolendum et sanandum peccatum meum. Et curam geram pro peclaboro, et rugio a gemitu cordis mei. Quomodo vivunt inimici illius, quia jam dixit de illis, quoniam locuti sunt vanitatem? Audi et in alio psalmo: Quorum filii sicut novellae constabilitae. Sed su
Abbreviated transcription (Latin):
riatur plangit illum: si peccet. non illum
plangit: Tunc utinã plangeret. tunc dołet.
cum peccantem uideret: tunc modum in¬
poneret: tunc normam uiuendi doceret: di¬
sciplinam daret: Aut si fecit & ille non au¬
diuit: tunc erat plangendus: tẽ peius mor¬
tuus luxuriose uiuens. quam moriendo lu¬
xuriam finiens. Tc̃ gͦ quando ista faciebat
indomo tua non solũ mortuus erat.s &
putebat: Hec dolenda sunt: illa sustinen¬
da: Illa ferenda: ista plangenda. Plangenda
autem quomͦ auditis plangere istũ: qm̃
iniquitatem meam ego ꝓnun io. et curã
gero ꝓpeccato meo: Ne securus sis cũ con¬
fessus fueris peccata tua: tanquam semꝑ
preparatus ad confitendum. & committen¬
dum peccatum: Sic ꝓnuncia iniquitatẽ
tuãut et curam geras ꝓpeccato tuo: Quid
ẽ curã gerere ꝓpeccato tuo: Curam gerere
ꝓuulnere tuo Si diceres. curam geram ꝓ
uulnere meo: quid intelligeretur. nͥ dabo

Expanded text:
riatur, plangit illum; si peccet, non illum riatur, plangit illum; si peccet, non illum plangit. Tunc plangeret, tunc doleret, cum peccantem videret; tunc modum imponeret, tunc normam vivendi doceret, disciplinam daret: aut si fecit, et ille non audivit, tunc erat plangendus; tunc pejus mortuus luxuriose vivens, quam moriendo luxuriam finiens: tunc ergo quando ista faciebat in domo tua, non solum mortuus erat, sed et putebat. Haec dolenda sunt, illa sustinenda: illa ferenda, ista plangenda. Plangenda autem, quomodo audistis plangere istum: Quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo. Ne securus sis, cum confessus fueris peccatum tuum, tanquam semper praeparatus ad confitendum et committendum peccatum. Sic pronuntia iniquitatem tuam, ut curam geras pro peccato tuo. Quid est, curam gerere pro peccato tuo? Curam gerere pro vulnere tuo. Si diceres, Curam geram pro vulnere meo; quid intelligeretur, nisi, Dabo
Abbreviated transcription (Latin):
Et uere fr̃s mei: uere dicam uob̃ Flagella
sua dolent homines: quare flagellantur
non dolent: Non erat iste sic: Audite fr̃s:
Nescio quis dampnum patitur: ꝓeliuior ẽ
ut dicat. indigne passus sum. quam ut
consideret qͣre passus sit: dolens dampnũ
pecuniȩ. non dolens iusticie: Si peccasti: the¬
saurum tuum interiorem dole: Nicħ ha¬
bes indomo: s forte inanior es corde: Si
autem plenum ẽ cor bono suo deo tuo:
quare ñ dicis. dñs dedit dñs abstulit. sic̃
dño placuit ita factum ẽ. sit nom̃ dñi
benedictum: Unde ergo iste dolebat:
Deflagello quo flagellabatur: Absit. Et do¬
lor m̃s inquit ante me est semꝑ. Et quasi
diceremus. quis dolor: unde dolor: Qm̃
iniquitatem meam ego ꝓnun io: et curã
gero ꝓpeccato meo: Ecce unde dolor: Do
cina: Nam flagellum. medicamentum ẽ.
contra peccata: Audite fr̃s: Xp̃iami sumꝰ:
& tamen plerumq si filius cuiusquam mo¬

Expanded text:
Et vere, fratres mei, vere dicam vobis, flagella Et vere, fratres mei, vere dicam vobis, flagella sua dolent homines; quare flagellantur non dolent. Non erat iste sic. Audite, fratres mei: Nescio quis si damnum patitur, proclivior est ut dicat, Indigne passus sum, quam ut consideret quare passus sit; dolens damnum pecuniae, non dolens justitiae. Si peccasti, thesaurum tuum interiorem dole: nihil habes in domo, sed forte inanior es corde: si autem plenum est cor bono suo, Deo tuo; quare non dicis: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum ? Unde ergo iste dolebat? de flagello quo flagellabatur? Absit. Et dolor meus, inquit, ante me est semper. Et quasi diceremus, quis dolor? unde dolor? Quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo. Ecce unde dolor. Noncina. Nam flagellum medicamentum est contra peccata. Audite, fratres: christiani sumus; et tamen plerumque si filius cujusquam mo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ego inflagella paratus sum: Omnino ma¬
gnifice. tanquam diceret: Ad hoc natus sũ.
ut flagella sufferam: Non enim nasceretur
nͥ deadam: cui flagella debentur: S aliq̃ndo
peccatores inhac uita. aut non. aut minꝰ
flagellantur: quia iam desꝑata ẽ. intentio
illoꝵ At uͦ illi quib paratur uita sempit¬
na. necesse ẽ. ut hic flagellentur: quia ue¬
ra ẽ illa sententia. fili ne deficias adisciplina
dñi. neq fatigeris cum abillo increparis:
quẽ enim diligit dñs corripit: flagellat
autem omnem filium quem recipit: deo
gͦ ñ insultent inimiq: ñ magna loquant᷑:
Et si flagellat pat̾ m̃s. inflagella paratus
sum: quia mͥ hereditas preꝑatur: Non uis
flagellum: non dabitur tͥ hereditas: Om̃is
a. filiꝰ. necce ẽ ut flagelletur. Usq ad eo om̃is
flagellatur: ut nec illi peꝑcerit qui pec¬
catum non habuit. Qm̃ ego ad flagel¬
la paratus sum: et dolor m̃s inconspectu
meo semꝑ: Quis dolor: forte de flagello:

Expanded text:
m ego in flagella paratus sum. Omnino magnifice, tanquam diceret: Ad hoc natus sum, ut flagella sufferam. Non enim nasceretur nisi de Adam, cui flagella debentur. Sed aliquando peccatores in hac vita aut non, aut minus flagellantur; quia jam desperata est intentio eorum. At vero illi quibus paratur vita sempiterna, necesse est ut hic flagellentur; quia vera est illa sententia: Fili, ne deficias in disciplina Domini, neque fatigeris cum ab illo increparis: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Ideo ergo non insultent inimici mei, non magna loquantur: et si flagellat me Pater meus, in flagella paratus sum; quia mihi haereditas praeparatur. Non vis flagellum, non tibi datur haereditas. Omnis enim filius necesse est ut flagelletur. Usque adeo omnis flagellatur, ut nec illi pepercerit qui peccatum non habuit . Quoniam ego in flagella paratus sum. 24. Et dolor meus ante me est semper. Quis dolor? Forte de flagello.
Abbreviated transcription (Latin):
habes defensionem. aut testimonium:
Custodi intus innocentiam: ubi nemo op¬
primit causam tuam: Preualuit inte fal¬
sum destimoniũ: s apud homines: Nun¬
quid apud dm̃ p̃ualebit: ubi causa tua
dicenda ẽ: Quã do ds̃ iudex erit: alius te¬
stis quam conscientia tua ñerit: Inter iu¬
dicem uistum & conscientiã tuã: noli ti¬
mere susi causam tuam: Si causam tuã¬
malam non habueris. nullum accusato¬
rem ꝑtimesces: nullum falsũ destẽ refel¬
les: nullũ uerum requires: Tu tantum bo¬
nam conscientiam affer: ut possis dicere:

Expanded text:
habes defensionem aut testimonium. habes defensionem aut testimonium. Custodi intus innocentiam tuam, ubi nemo opprimit causam tuam. Praevaluit in te falsum testimonium, sed apud homines: numquid apud Deum valebit, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus judex erit, alius testis quam conscientia tua non erit. Inter judicem justum et conscientiam tuam noli timere nisi causam tuam: si causam malam non habueris, nullum accusatorem pertimesces, nullum falsum testem refelles, nullum verum requires. Tu tantum bonam conscientiam affer, ut possis dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ulis diceret: qͣsi non eẽt unde illos argue¬
ret Nonne iã antea multa increpaue¬
rat. multa dixerat: et dixerat ue uob̃ scri¬
be et pharisei ypocritȩ. et multa talia:
Lam̃ quando passus ẽ. nichil hoꝵ dixit:
ñ quia ñ habebat qͦd diceret: s ex pectabat
ut complerent illi omnia: et implerentur
om̃s ꝓpħiȩ de illo de quo dictum erat. &
sieut ouis coram tondente se sine uoce ñ
aꝑuit os suũ: Oportebat ergo ut taceret
inpassione: ñ taciturus iniudicio: Iudican¬
dus enim uenerat qͥ postea iudicaturus
ueniret: et ideo cum magna potestate iu¬
dicaturus. quia cum magna humilita
ceretur. quare ñ aꝑiusti os tuũ. quare
ñ dixist parcite: quare ñ incruce pendẽs
inquos arguisti: Sequitur & dicit. Qm̃
Monuit te quid facias: si forte incurrent tͥbu¬
latio: Queris enim te defendẽ: et forte nemo
accipit defensionem tuam: Iam ꝑturbaris¬
& quasi ꝑdidis causam tuam: quia nulliꝰ

Expanded text:
quod illis diceret, quasi non esset unde illos arguequod illis diceret, quasi non esset unde illos argueret. Nonne jam antea multa increpaverat, multa dixerat, et dixerat, Vae vobis, Scribae et Pharisaei, hypocritae , et multa talia? Tamen quando passus est, nihil horum dixit: non quia non habebat quod diceret, sed exspectabat ut complerent illi omnia, et implerentur omnes prophetiae de illo, de quo dictum erat: Et sicut ovis coram tondente se sine voce, non aperuit os suum . Oportebat ergo ut taceret in passione, non taciturus in judicio. Judicandus enim venerat, qui postea judicaturus veniret: et ideo cum magna potestate judicaturus, quia cum magna humilitatceretur, Quare non aperuisti os tuum? quare non dixisti, Parcite? quare non in cruce pendens iniquos arguisti? Sequitur et dicit: QuoMonuit te quid facias, si forte occurrerit tribulatio. Quaeris enim te defendere, et forte nemo accipit defensionem tuam. Jam tu perturbaris, quasi perdideris causam tuam, quia nullius
Abbreviated transcription (Latin):
bant mala mea. locuti sunt. ñ ueritatẽ.
s uanitatẽ E⁊ dolum tota die medita¬
bantiui: hoc ẽ fallaciam sine cessatione
meditabant᷑. Nostis quanta falsa testimonia
dicta sunt ind tĩm: ante ꝗͣ pateretur: Nostis
falsa destimonia dicta: etiam cum resur¬
rexisset: Nã illi milites custodes sepulchri.
dequib ysaias dixit. ponam malos ꝓsepul¬
tura euis: mali enim erant. et ueritatẽ dic̾e
noluerunt & corrupti mendatiũ seminaue¬
runt: attendite qualẽ uanitatẽ locuti suñ:
nterrogati sunt etiam ipsi: et dixerunt:
Cum dormiremus uenerunt discipuli eius:
& abstulerunt eum: hoc ẽ loqui uanita¬
tem: Si enim dormiebant: unde sciebãt
uelut surdus non audiebam: Qui ad ea
quȩ audiebat non respondebat: tanquã
non audiebat: Ego autem uelut surdus
non audiebam: et sicut mutus ñ aꝑiens
os suum: & repetit eadem: Et factus
sum sicut homo ñaudiens: et ñ habens
inore suo redargutiones Quasi non eẽt

Expanded text:
bant mala mea, locuti sunt vanitatem, bant mala mea, locuti sunt vanitatem, non veritatem. Et dolum tota die meditabantur: hoc est, fallaciam sine cessatione meditabantur. Nostis quanta falsa testimonia dicta sunt in Dominum, antequam pateretur. Nostis quanta falsa testimonia dicta sunt, etiam cum resurrexisset. Nam illi milites custodes sepulcri, de quibus Isaias dixit, Ponam malos pro sepultura ejus mali enim erant, et veritatem dicere noluerunt, et corrupti mendacium seminaverunt: attendite qualem vanitatem locuti sunt. Interrogati sunt etiam ipsi, et dixerunt: Cum dormiremus, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Hoc est loqui vanitatem. Si enim dormiebant, unde sciebant velut surdus non audiebam. Qui ad ea quae audiebat non respondebat, tanquam non audiebat. Ego autem velut surdus non audiebam: et sicut mutus non aperiens os suum. Et repetit eadem: Et factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo argutiones. Quasi non esset
Abbreviated transcription (Latin):
corpore euis: Qui querebant animam eiꝰ
longe erant abanima eius: s querebant
ut occiderent eum: Queritur enim ani¬
ma eius: et bene: Nam alio loco arguit qͦs¬
dam dicens: et non ẽ. qui requirat anmam
meã: Arguit quosdam ñ querentes animã
eius: et rursus arguit alios querentes ani¬
mã eius: Quis ẽ. qui querit animã ipsius¬
bene: Qui eius passiones imitatur Qui s̃
qui querebant male anmam eius: Qui ei
ium faciebant: et crucifigebant eum: Seqͥt̃
Qui querebant mala mea: locuti sunt ua¬
nitatem: Quid ẽ querebant mala mea:
Multa querebant: & non inueniebant: forte
hoc dixerit: querebant crimina mea: Que¬
sierunt enim que mnillum dicerent: & ñ
inueniebant: Querebant enim mala de
bono: querebant scelera deinnocente.Qñ
inuenirent ineo. qui nullũ peccatum ha¬
bebat: S quia peccata querebant in eo
qͥpeccatum ñ habebat: restabat ut finge¬
rent qͦd non inueniebant: Ideo qui quere¬

Expanded text:
corpore ejus. Qui quaerebant animam ejus, corpore ejus. Qui quaerebant animam ejus, longe erant ab anima ejus: sed quaerebant ut occiderent eam. Quaeritur enim anima ejus et bene. Nam alio loco arguit quosdam dicens: Et non est qui requirat animam meam . Arguit quosdam non quaerentes animam ejus, et rursus arguit alios quaerentes animam ejus. Quis est qui quaerit bene animam ipsius? Qui ejus passiones imitatur. Qui sunt qui quaerebant male animam ejus? Qui ei vim faciebant, et crucifigebant eum. 19. Sequitur, Qui quaerebant mala mea, locuti sunt vanitatem. Quid est, Qui quaerebant mala mea? Multa quaerebant, et non inveniebant. Forte hoc dixerit, Quaerebant crimina mea. Quaesierunt enim quae in illum dicerent, et non inveniebant . Quaerebant enim mala de bono, quaerebant scelera de innocente: quando invenirent in eo qui nullum peccatum habebat? Sed quia peccata quaerebant in eo qui nullum peccatum habebat, restabat ut fingerent quod non inveniebant. Ideo, Qui quaere
Abbreviated transcription (Latin):
qui corꝑe: quam qui incrucem leua¬
uerunt: Qui tam longe corde: ꝗͣ qͥ blas¬
phemauerunt: Audite istam longinqͥta
ꝓpinquant corꝑe: cor autem longe est
ame: Idem ꝓpinqui.: idem longinqui. P¬
pinqui labiis: longinqui corde: Ueruntñ
quia longe steterunt timentes apłi: ab¬
solutius et planus de ulis accipimus
utali s ꝓpinquasse. ali s longe stetisse in¬
celligamus: quandoquidẽ et petrus qui
audatius secuturus erat. ita adhuc longe
erat. ut interrogatus et ꝑturbatus.ter ne¬
garet dominũ suũ cum quo se moriturũ
et̃ ꝓmiserat: qui postea exlonginquo ut
ꝓpinquus fieret. audiuit post resurrectio¬
nem amas me. et dicebat amo. et dicendo
ꝓpinquabat. qui negando longe factus
erat: donec trina uoce amoris. solueret tri¬
nam uocem timoris: Et ꝓximi mei a
longe steterunt: et ium faciebant qui que¬
rebant anumã meam: Iam manifestum ẽ
qui querebant animam ipsiuis: qui ñ ha¬
bebant animam eius: quia non erant in

Expanded text:
qui corpore, quam qui in crucem levaqui corpore, quam qui in crucem levaverunt? Qui tam longe corde, quam qui blasphemaverunt? Audite istam longinquitaopinquat corpore: Cor autem eorum longe est a me . Iidem propinqui, iidem longinqui: propinqui labiis, longinqui corde. Verumtamen quia longe steterunt timentes Apostoli, absolutius et planius de illis accipimus, ut alios propinquasse, alios longe stetisse intelligamus: quandoquidem et Petrus qui audacius secutus fuerat, ita adhuc longe erat, ut interrogatus et perturbatus, ter negaret Dominum, cum quo se moriturum esse promiserat . Qui postea ex longinquo ut propinquus fieret, audivit post resurrectionem, Amas me? et dicebat, Amo . Et dicendo propinquabat, qui negando longe factus erat, donec trina voce amoris, solveret trinam vocem negationis. Et proximi mei a longe steterunt. 18. Et vim faciebant qui quaerebant animam meam. Jam manifestum est qui quaerebant animam ipsius: qui non habebant animam ejus, quia non erant in
Abbreviated transcription (Latin):
quauerunt et steterunt: & ꝓrimi alonge
steterunt. Qui ꝓximi appropinquauert̃:
et qui proximi alonge steterunt:. Iximi
erant iudei: quia cognati erant: appro¬
pinquauerunt qͣndo crucifirerunt. Pxuni
et apłi: & tam̃ ipsi alonge steterunt. ne
cũ illo paterent᷑: Potest hoc etiã sic intel¬
ligi. Amici mei idest qͥse finrerunt ami¬
cos meos: Amicos enĩ se finxerunt qͣndo
doces: quando illum temptare uoluer̃t
utrum soluendum eẽt tͥbutum cesar: qͣn¬
do illos conuitit ore ipsoꝵ. Amic uideri
uolebant: s ñ illi erat opus. ut quisquã
ei cestimonium ꝑhiberet dehomine: ipse
enim sciebat qͥd eẽt in homine. A deo cũ
amica uerba dixissent: quid me inquit
temptatis hypocrite: Ergo amici mei.
et ꝓximi mei aduersum me appropin¬
quauerunt et steterunt: et ꝓximi alonge
steterunt: Nostis qͥa dixi ꝓximos. diri ap
propinquauerunt: et tamen alonge ste¬
terunt: Appropinquauerunt enĩ corpore:
s longe steterunt corde: Quid tam ꝓpin¬

Expanded text:
imi a longe steterunt. Qui proximi appropinquaverunt, et qui proximi a longe steterunt? Proximi erant Judaei, quia cognati erant: appropinquaverunt, et quando crucifixerunt. Proximi et Apostoli: et tamen ipsi a longe steterunt, ne cum illo paterentur. Potest etiam hoc sic intelligi: Amici mei, id est, qui se finxerunt amicos meos. Amicos enim se finxerunt, quandDei doces : quando illum tentare voluerunt, utrum solvendum esset tributum Caesari, quando illos convicit ore ipsorum, amici videri volebant: sed non illi erat opus ut quisquam ei testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine : adeo ut cum amitentatis hypocritae ? Ergo Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt: et proximi a longe steterunt. Nostis quid dixi. Proximos dixi qui appropinquaverunt, et tamen a longe steterunt. Appropinquaverunt enim corpore, sed longe steterunt corde. Qui tam propin
Abbreviated transcription (Latin):
meaꝰ nonne dñs: Cum uenerit.iam ñ
expectatur: tunc erit illa ꝑfectio: nunc
autem quantũcunq transilierit idithumn.
adhuc expec̾tat Et substantia mca
tendens. & ẽẽ aliquantũ incipiens: ante
de ẽ. semꝑ substantia mea Substantia
dutẽ istã: et ante homines est. Aurum
habes: argentum habes: mancipia. p̃dia.
arbores. pecora. seruos. Hȩc uideri abom¬
nib possunt ẽẽ quedam substantia: Sub¬

Expanded text:
mea? nonne Dominus? Cum venerit, jam non mea? nonne Dominus? Cum venerit, jam non exspectatur; tunc erit illa perfectio: nunc autem quantumcumque transilierit Idithun, adhuc exspectat. Et substantia mea tendens, et esse aliquantum incipiens: ante te est semper substantia mea. Substantia autem ista et ante homines est. Aurum habes, argentum habes, mancipia, praedia, arbores, pecora, servos; haec videri et ab hominibus possunt: est quaedam substantia
Abbreviated transcription (Latin):
respiciens uanitatem quandã. suspiciens
ueritatem qͣndam. inmedio positus. qͥd¬
dicã: Subse habet quiddã: quiddã supra
se. Subse habet unde transiliuit: supra
siluii. quomͦ multa calcaui: quomͦ tem¬
poralib iã ñ teneor: Nondum sum ꝑfec¬
tus: nondum accepi: Spe enim salui
facti sumus: Spes autẽ que uidet᷑: ñ est
spes Quod enĩ uidet quis. qͥd sperat:
Si autem qͦd ñ uidemus sꝑam̃: ꝑpatien¬
tam expectam᷑. Ergo et nunc quȩ ẽ
expectatio mea: nonne dñs: Ipse ex
pec̾tatio mea: qui dedit ista ominia q̃
contempno: Ipse dabit mͥ et se. qui est
suꝑ omnia: et ꝑquẽ facta sunt omĩa:
et aquo factus sum inter omĩa Ipse
ẽ expectatio mea dñs Uidetis idithun
fr̃s: uidetis quomͦ expectet: Nemo ergo
se dicat ꝑfectum hic: Decipit se. fallit
se: sedueit se. Non potest hic habere ꝑfec¬
donem: Et qͥd ꝓdest: quia ꝑdet hu¬
militatem: & nunc quȩ ẽ. expectatio

Expanded text:
respiciens vanitatem quamdam, suspiciens respiciens vanitatem quamdam, suspiciens veritatem quamdam, in medio positus quiddam sub se habens, quiddam supra se sub se habet unde transilivit, supra silivi, quando multa calcavi, quando temporalibus jam non teneor; nondum sum perfectus, nondum accepi. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Ergo, Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? Ipse est exspectatio mea, qui dedit omnia ista quae contemnam: ipse mihi dabit et se, qui est super omnia, et per quem facta sunt omnia, et a quo factus sum inter omnia, ipse est exspectatio mea Dominus. Videtis Idithun, fratres, videtis quomodo exspectet. Nemo ergo se dicat perfectum hic: decipit se, fallit se, seducit se, non potest hic habere perfectionem. Et quid prodest, quia perdit humilitatem? Et nunc quae est exspectatio
Abbreviated transcription (Latin):
ducam qͦd ego accipiam: An oblitus escỹ
uni exminimis meis fecistis mͥ fecistis:
Si haberet quispiam amicus tuus qͦsdam
lacus. uel cisternas. & queq receptacula fa¬
bricarum adseruandũ aliquẽ liquorem
uł uini. uł olei. quereres uͥ absconderes. ał
seruares fructus tuos. et diceret tͥ ego tibi
seruo: haberetq adilla receptacula occul¬
clanculo iret qͦd palam funderetur. & di¬
ceret tͥ qͦd habes hic funde. uideres autẽ
tu ñeẽ illum locum uͥ ponere cogitabas.
et timeres fundere: ille qui sciret machi
t diceret funde securus. hinc illuc ꝑueni¬
et: Non uides qua: s. crede m̃ qui fabri¬
cuii. fabricauit enm ꝑquẽ facta sunt
omnia. mansiones omnib nob̃. Illuc uult
precedere qͦd habemꝰ: ne hoc interra ꝑdam᷑
sum aitiẽ seruauis interra: dic mͥ cui con¬
gregabis ea: filios habes: unum plus nu¬
mera: et da aliquid xp̃o: Tesaurirat &
turbatur: Et nunc inquit iste idithum.

Expanded text:
erducam quod ego accipio? An oblitus es, Cum erducam quod ego accipio? An oblitus es, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Si haberet quispiam amicus tuus quosdam lacus vel cisternas, et quaeque receptacula fabricarum ad servandum aliquem liquorem vel vini vel olei, quaereres ubi absconderes vel servares fructus tuos, et diceret tibi, Ego tibi servo: haberetque ad illa receptacula occulclanculo iret quod palam funderetur: et diceret tibi, Quod habes, hic funde: videres autem tu non esse illum locum ubi ponere cogitabas, et timeres fundere: ille qui sciret machinnon tibi diceret, Funde securus, hinc illuc pervenit; non vides qua, sed crede mihi, qui fabricavi? Fabricavit enim per quem facta sunt omnia, mansiones omnibus nobis: illuc vult praecedere quod habemus, ne hoc in terra perdamus. Cum autem servaveris in terra, dic mihi cui congregabis ea? Filios habes: unum plus numera, et da aliquid et Christo. Thesaurizat, unc: quando, inquit iste Idithun
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid eas huc tecum attulisti: scce nec nc̃
eas uides: credis te habere indomo: Qͦa scis
te posuisse: nunquid scis te ñ ꝑdidisse. Quã
multi redierunt ad domos suas: et qͦd posue¬
runt ñinuenerunt: Hic fortasse expaueriri
corda cupidorum: Et qm̃ dixi multos sepe
addomum suam redisse. et qͦd posuerantñ
inuenisse: dixit quisq incorde suo Absit
episcope: Bonum optaͥ ora ꝓnob̃: absit ut
um: et non credis ipsi deo: Credo in xp̃m:
quia saluũ erit qͦd posui: Nemo accedet:
neq auferct securus ius cẽ. credendo in
eris potius credendo inxp̃o: ut ibi ponas
uͥ consilium dedit: An securus es de seruo
tuo: et sollicitus es de dño tuo: Securus
dedomo: et sollicitus decęlo: S: ego inqͥs
quomͦ pono incelo: Dedi tͥ consiliũ. Ubi
dico pone: Quomͦ ꝑueniat adcelum: nolo
scias: Pone inmanib pauꝑum: Da egen¬
tib. Quid adte quomͦ ꝑueniat: Non ꝑ¬

Expanded text:
numquid eas huc tecum adduxisti? Ecce nec nunc numquid eas huc tecum adduxisti? Ecce nec nunc eas vides. Credis te habere in domo, quod scis te posuisse: numquid scis te non perdidisse? Quam multi redierunt ad domos suas, et quod posuerant non invenerunt. Hinc fortasse expaverunt corda cupidorum; et quoniam dixi multos saepe ad domum suam rediisse, et quod posuerant non invenisse, dixit quisque in corde suo: Absit, Episcope; bonum opta, ora pro nobis; absit ut um, et non credis ipsi Deo? Credo in Christum, quia salvum erit quod posui, nemo accedet, nemo auferet. Securus vis esse credendo in eris potius credendo Christo, ut ibi ponas, ubi consilium dedit. An securus es de servo tuo, et sollicitus es de Domino tuo? securus es de domo tua, et sollicitus de coelo? Sed ego, inquis, quomodo pono in coelo? Dedi tibi consilium: ubi dico, pone: quomodo perveniat ad coelum, nolo scias. Pone in manibus pauperum, da egentibus: quid ad te quomodo perveniat? Non p
Abbreviated transcription (Latin):
mendare huic minus idoneo: S ẽ qͥdam
idoneus: illi commenda: Habet magna
horrea: ubi ꝑire ñpossunt duucie tuȩ:
magnus suꝑ om̃s diuites diues ẽ: Iã for¬
te tu dicturus es Et quando audeo tali
commendare: Quid si ipse te hortatur:
Agnosce illum: Non solum pater familias ẽ:
s et dñs tuus ẽ: Nolo inquit serue m̃s ꝑdas
peculium tuum: agnosce ubi ponas: Qr̃e
ibi ponis. uͥ possis amittere: Ubi et si ñ
amittas: ibi manere tu ꝑpetuo non poteᷤ
Est alius locus qͦ te transferam: Precedat
te qͦd habes: noli timere ne ꝑdas: Dator
ego eram: custos ego ero: dic̃ tͥ hoc dñs
tuus fidem tuã interrogat: Uide si uelis
illi credere: Dicturus es: Editum habeo
qͦd ñ uideo: hic illud uolo uidere Dũ hic
iuis uidere non hic uidebis: et ibi nicħ habe¬
bis: Nescio quos thesauros habes interra
Uenisti adaudiendũ sermonẽ: ad colligen¬
das interiores diuit̾ias: cogitas de exterior:

Expanded text:
mendare huic minus idoneo, sed est quidam mendare huic minus idoneo, sed est quidam idoneus, illi commenda: habet magna horrea, ubi perire non possint divitiae; magnus super omnes divites dives est. Jam forte dicturus es, Et quando audeo tali commendare? Quid si ipse te hortatur? Agnosce illum, non solum pater familias est, sed et Dominus tuus est. Nolo, inquit, serve meus, perdas peculium tuum, agnosce ubi ponas: quare ibi ponis ubi possis amittere; ubi etsi non amittas, ibi permanere perpetuo tu non potes? Est alius locus, quo te transferam. Praecedat te quod habes; noli timere ne perdas; dator ego eram, custos ego ero. Dicit tibi hoc Dominus tuus: fidem tuam interroga, vide si velis illi credere. Dicturus es, Perditum habeo quod non video, hic illud volo videre. Dum vis hic videre, nec hic videbis, et ibi nihil habebis. Nescio quos thesauros habes abscondias. Venisti ad audiendum sermonem, ad colligendas interiores divitias, cogitas de exterioribus:
Abbreviated transcription (Latin):
deputatur: nec hoc uolo ut ꝑdas ait dñs
tiuus. Et quid facio: Isigra: uͥ posuisti ñ
ẽ tuus locus Certe scruare uis auariciȩ:
uide ne forte et ipsi auariciȩ congruat con¬
siliũ meũ habere enĩ uis qͦd habes: et ñ ꝑdẽ.
Ostendo tͥ locum uͥ ponas: Nethesaurires in
terra. nesciens eui congregas ea: et postea
quẽ admodũ consumpturus sic qͥposside¬
bit qui tenebit: Forte enim possessor pos¬
sidebit᷑: et qͦd ate habebit ñ tenebit. Forte
cũ ei seruas: ante ꝗͣ ille ueniat tu ꝑdes:
Sollicitudim tuȩ consilium do: Tesauri¬
rate uob̾ thesauros incelo: Hic interra si
uelles seruare diuitias quereres horreum:¬
nec forte crederes domii tue ꝓpt̾ domesti¬
cos tuos: Commendares adiucu argen¬
tario: Difficile enĩ ib cas fur ñ facile ac¬
cedit: bene omnia seruant᷑. Quare ista co¬
gitas: nͥ quia ñ habes meliꝰ uͥ serues:
Quid si dabo melius: dicam tͥ: Noli com¬

Expanded text:
deputatur: nec hoc volo ut perdas, ait Dominus deputatur: nec hoc volo ut perdas, ait Dominus tuus. Et quid facio? Migra, ubi posuisti non est tutus locus. Certe servire vis avaritiae: vide ne forte et ipsi avaritiae congruat consilium meum. Habere enim vis quod habes, et non perdere: ostendo tibi locum ubi ponas. Ne thesaurizes in terra, nesciens cui congreges ea, et postea quemadmodum consumpturus sit qui possidebit, qui tenebit. Forte enim possessus possidebit, et quod a te habebit non tenebit. Forte cum ei servas, antequam ille veniat tu perdes. Sollicitudini tuae consilium do: Thesaurizate vobis thesaurum in coelo . Hic in terra si velles servare divitias, quaereres horreum: forte non crederes domui tuae propter domesticos tuos: commendares ad vicum argentarium: difficilis est enim ibi casus, fur non facile accedit, bene omnia servantur. Quare ista cogitas, nisi quia non habes melius ubi serves? Quid si dabo melius? Dicam tibi, Noli com
Abbreviated transcription (Latin):
enim cernis & incrementa capilloꝵ tuoꝵ:
et nunc cum stas. cum hic es. cum aliqͥd
agis. cum loqueris. inte crescunt capilli
tui: Neq enim repente creuerunt: ut
tonsorem quereres. Agitur ergo ȩtas.
transuolans. et in intelligentib et non sen¬
tientib: et ad aliud male occupatiᷤ. Iñst̾tu:
et seruas transcunti filio tuo: Prmo hoc
ate quero: Scis cum possessurum cui ser¬
uas: aut si nondum natus ẽ. scis. na¬
sciturũ: Seruas filiis. incertũ an futuris:¬
incertum an possessuris: nec reponis the¬
sarum. tibi reponendus ẽ: Non enim dñs
tuus seruo suo tale consiliũ daret: ut pe¬
cliũ suũ ꝑderet. Peculiosus seruus es: cuiꝰ¬
dam magni patriᷤ familias: Quod amas. &
qͦd habes. ipse tͥ dedit: et non uult ut ꝑdas
qͦd tͥ dedit: qui et se ipsum tͥ dabit. S nec
hoc inquam qͦd tͥ ad tempus dedit: uult
ut ꝑdas Multum ẽ: exiuperat. suꝑ gredit᷑
res necessitatis tuȩ: Iam certe suꝑfluum

Expanded text:
enim cernis et incrementa capillorum tuorum; enim cernis et incrementa capillorum tuorum; et nunc cum stas, cum hic es, cum agis aliquid, cum loqueris, in te crescunt capilli tui: neque enim repente creverunt, ut tonsorem quaereres. Agitur ergo aetas transvolans, et in intelligentibus, et non sentientibus, et in aliud male occupatis. Transis tu, et servas transeunti filio tuo. Primo hoc a te quaero, Scis eum possessurum cui servas? aut si nondum natus est, scis nasciturum? Servas filiis, incertum est an futuris, an possessuris: nec reponis thesaurum ubi reponendus est. Non enim Dominus tuus servo suo tale consilium daret, ut peculium suum perderet. Peculiosus servus es cujusdam magni patris familias. Quod amas et quod habes ipse tibi dedit, et non vult ut perdas quod tibi dedit, qui et seipsum tibi dabit. Sed nec hoc, inquam, quod tibi ad tempus dedit, vult ut perdas. Multum est, exuberat, supergreditur vires necessitatis tuae, jam certe superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
inquisitione pecunie. quanta patiant᷑
qͥ eam colligunt: quam in omnib ꝑieli¬
tentur. inomnib pene mortem uideãt.
raiseo hec omnia Prorsus colligis nu¬
lo contradicente: seruas nullo auferen¬
te Excute cor tuũ. ac prudentiã tuam
tautã qua me derides. qua me insipi¬
entem putas hȩc loquentẽ: et dic michi:
Thesauruas: cui congregabis ea: Uideo
qͥd uelis hicere Osi qͦd uis dice. huic ñ oc¬
currerit: Dicturus es: filiis meis seruo: ħ
ẽ uox pietatis: excusatio iniquitatis fi¬
liis meis inquis seruo: Etiam seruas filiis
tius: Itane hoc ñnouerat idithun: Noue¬
rat ea plane: s in dieb ueterib computabat.
et ideo contempnebat: quia ad nouos dies
festinabat: Nam ecce discutio te. Cũ filiis
tuis seruas. transiturus transituris seruas:
immo transiens transeuntib. Nam tranˢ¬
iturum de sic dixi: qͣsi nunc maneas: Ipse
hodic exquo loqui cepimꝰ usq adhoc
momentũ sentis quia senuimus: Neq

Expanded text:
conquisitione pecuniae, quanta patiantur conquisitione pecuniae, quanta patiantur qui eam colligunt, quam in omnibus periclitentur, in omnibus pene mortem videant: transeo haec omnia. Prorsus colligis nullo contradicente, servas nullo auferente: excute cor tuum, ac prudentiam tantam qua me derides, qua me insipientem putas haec loquentem; et dic mihi: thesaurizas; cui congregabis ea? Video quid velis dicere, quasi quod vis dicere huic non occurrerit: dicturus es, Filiis meis servo. Haec est vox pietatis, excusatio iniquitatis: Filiis meis, inquis, servo. Etiam servas filiis tuis. Itane hoc non noverat Idithun? Noverat ea plane, sed in diebus veteribus computabat, et ideo contemnebat; quia ad novos dies festinabat. 12. Nam ecce discutio te cum filiis tuis: servas transiturus transituris, imo vero transiens transeuntibus. Nam transiturum te sic dixi, quasi nunc maneas. Ipsum hodie: ex quo loqui coepimus usque ad hoc momentum, sentis quia senuimus. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ris. non de corrigis: S: non pateris: Prudẽs
enum homo es: bene seruans: Non solũ
bene colligis: habes ubi ponas. cui com¬
mitas: quomodo depereat nicħ: ex eo qͦd
congregasti: Interrogo cor tuum: diseu¬
tio prudentiã. Ecce collegisti: ecce ita ser¬
uasti: ut nich possis amittere eoꝵ quȩ
seruasti: Dic mͥ cui seruas. Non decum
ago: ñ commemoro. ñex aggero: quic¬
quid aliud mali habet auaricia uanita¬
tistuȩ hoc unum ꝓpono. hoc discutio:
qͦd mͥ dat occasio lectionis huiꝰ psalmi.
Prorsus colligis: thesaurizas: Non dico
ne forte cum colligis. colligaris: ñdico.
ne forte cum uis eẽ predo. sis preda: hoc
aꝑtius eloquar: Fortasse enim cecus aua¬
ricia ñ audisti: aut non intellexisti: Non
dico inquã ne forte cum uis ẽe p̃do mino¬
ris: sis p̃da maioris: Non enun sentis
te esse inmari: nec cernis minores pisces
amaiorib deuorari: Non dico ista: ñ dico
difficultates et ꝑicula: Non dico impsa

Expanded text:
ris non te corrigis. Sed non pateris: prudens ris non te corrigis. Sed non pateris: prudens enim homo es, bene servas, non solum bene colligis: habes ubi ponas, cui committas, quomodo nihil pereat ex eo quod congregasti. Interrogo cor tuum, discutio prudentiam tuam: Ecce collegisti, ecce ita servasti, ut nihil possis amittere eorum quae servasti; dic mihi cui servas? Non tecum ago, non commemoro, non exaggero quidquid aliud mali habet avaritia vanitatis tuae: hoc unum propono, hoc discutio, quod mihi dat occasio lectionis hujus psalmi. Prorsus colligis, thesaurizas: non dico, Ne forte dum colligis, colligaris: non dico, Ne forte cum vis esse praedo, sis praeda: hoc apertius eloquar; fortassis enim caecus avaritia non audisti aut intellexisti: non dico, inquam, Ne forte cum vis esse praedo minoris, sis praeda majoris. Non enim sentis esse te in mari, nec cernis minores pisces a majoribus devorari. Non dico ista, non dico difficultates et pericula in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineat adueritatem. hoc aduanitatẽ.
quamquam ergo inimagine ambulet
homo tamen uane conturbatur: Au¬
di conturbationẽ eius: et uide si non
ẽ uana ut calces eam. transilias eam: &
habites in excelsis. ubi non est ista uami¬
tas:. Que uanitas: Thesauritat et non
cognoscit cui congregabit ea Oin sana
uantas: Beatus cuius ẽ dñs spes euis: et
nonrespexit inuanitates et insanias men¬
daces: Delirare tͥ uideor auare cum hȩc
ioquor: anicularia tͥ uidentur hec u̾ba:
Tuenim uidelicet homo magni consilii
magneq prudentiȩ. excogitas cotidie ge¬
nera acquirendȩ pecuniȩ: de negocio. de
agricultura. fortassis et deeloquio et de iu¬
ns consultatione. de milicia. addis et de
fenore. homo cordatus nicħ pretermittis
omnino unde nummꝰ suꝑ nummũ pona¬
tur: et inocculto diligentiꝰ congregetur.
Depredaris hominem: caues dep̃datorem:
Qđ facis. tunes ne patiaris: et ineo qͦd pate¬

Expanded text:
pertineat ad veritatem, hoc ad vanitatem. pertineat ad veritatem, hoc ad vanitatem. Quanquam ergo in imagine ambulat homo: Tamen vane conturbatur. Audi conturbationem ejus, et vide si non est vana: ut calces eam, transilias eam, et habites in excelsis, ubi non est ista vanitas. Quae vanitas? Thesaurizat, et non cognoscit cui congregabit ea. O insana vanitas! Beatus cujus est Dominus spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces . Delirare tibi videor, avare, cum haec loquor: anicularia tibi videntur haec verba. Tu enim videlicet homo magni consilii magnaeque prudentiae, excogitas quotidie genera acquirendae pecuniae, de negotio, de agricultura, fortassis et de eloquio, de juris consultatione, de militia, addis et de fenore. Homo cordatus nihil praetermittis omnino, unde nummus super nummum, et in occulto diligentius castigetur. Depraedaris hominem, caves depraedatorem; quod facis times ne patiaris, et in eo quod pate
Abbreviated transcription (Latin):
notum fac mͥ dñe finem meum: Hoc em̃
desidium ultra solem ẽ: non est subsole
Sub sole omnia uisibilia: Quicquid uisi¬
bile. non est: subsole non est. Non ẽ uisibi¬
lis fides: non ẽ uisibilis spes: non ẽ uisi¬
bilis caritas: non ẽ uisibilis benignitas:
non ẽ. uisibilis postremo timor ille castꝰ
ꝑmanens inseculum seculi: Inhis om¬
nib dulcedinem habens consolationẽq
idithun. et ultra solem conuersans. qͥa
conuersatio eius incęlis ẽ. exhis que ad¬
huc subsole habet gemit: et ista contẽ¬
pnit et dolet: in illa inardescit quȩ deside¬
rat Locutus ẽ. de ulis: loquatur et deistis
gine. nͥ in illius qui dixit: faciamꝰ ho¬
minem adimaginem & similitudinẽ
nrãm: Quãꝗͣ immagine ambulet homo.
deo enim quamquã: quia magnum ali¬
quid imago hȩc Et hoc quamquam
secutũ ẽ tamenꝰ. ut illud qͦd audistis
quamquam ultra solem sit. hoc autem
qͦd sequitur tamen subsole sit. et illud

Expanded text:
Notum fac mihi, Domine, finem meum. Hoc enim Notum fac mihi, Domine, finem meum. Hoc enim desiderium ultra solem est, non est sub sole. Sub sole omnia visibilia: quidquid visibile non est, sub sole non est. Non est visibilis fides, non est visibilis spes, non est visibilis charitas, non est visibilis benignitas, non est visibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . In his omnibus dulcedinem habens consolationemque Idithun, et ultra solem conversans, quia conversatio ejus in coelis est, ex his quae adhuc habet sub sole, gemit; et ista contemnit et dolet, in illa inardescit quae desiderat. Locutus est de illis, loquatur et de istisgine, nisi illius qui dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ? Quanquam in imagine ambulat homo. Ideo enim Quanquam, quia magnum aliquid imago haec. Et hoc Quanquam, secutum est Tamen: ut illud quod audistis Quanquam, ultra solem sit; hoc autem quod sequitur Tamen, sub sole sit; et illud
Abbreviated transcription (Latin):
Desideraui numerum dierũ meoꝵ qui ẽ
quia numerus dierum istoꝵ non ẽ Ecce
iam talis sum. tanta transiliui: inea
quȩ exstant sic inhio: Ueruntamen sic
qͦm᷑ hͥ sũ. quãdiu hic sũ qͣmdiu ĩħ scło sum.
quandui carnem mortalem porto. ꝗͣ¬
du intemptatione uita humana est
suꝑ terram. quãm diu inter scandala
suspiro. quamdiu timeo ne cadã qͥsto.
quamdiu mͥ incerta st̃ ⁊ mala mea. & bo¬
na mea: uniuersa uanitas omnis ho¬
mo uiuens Omnis inquam etherens
et transiliens. & ipse ydithun. aduniuer¬
sam uanitatem obhoc ꝑtinent: quia
Quȩ habundantia homini inomni la¬
bore suo. quo ipse laborat subsole:¬
Aliquid habet subsole: habet aliqͥd ultͣ
solem: Subsole habet uigilare dormi¬
re manducare. bibere esurite. sutire ui¬
iuuenescere. senȩscere: incerta habere que
optat. et timet. Hȩc omnia subsole habet
etiã ipse ydithun: etiam ipse tͣnsilienseos
Unde ergo transiliens eos: Exillo desicͥio:

Expanded text:
desideravi numerum dierum meorum qui est, desideravi numerum dierum meorum qui est, quia numerus dierum istorum non est; ecce jam talis sum, tanta transilivi, in ea quae stant sic inhio: Verumtamen, sic quomodo hic sum, quamdiu hic sum, quamdiu in hoc saeculo sum, quamdiu carnem mortalem porto, quamdiu tentatio vita humana est super terram , quamdiu inter scandala suspiro, quamdiu timeo ne cadam qui sto, quamdiu mihi incerta sunt et mala mea et bona mea, universa vanitas omnis homo vivens. Omnis, inquam, et haerens et transiliens, et ipse Idithun ad universam vanitatem adhuc pertinet: quia Quae abundantia homini in omni labore suo, quem ipse laborat sub solealiquid sub sole, habet aliquid ultra solem. Sub sole habet evigilare, dormire, manducare, bibere, esurire, sitire,juvenescere, senescere, incerta habere quae optat et timet: haec omnia sub sole habet et ipse Idithun, etiam ipse transiliens eos. Unde ergo transiliens? Ex illo desiderio,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inspe. Agis ergo aliquid nunc
aueterib de exuendo: et in noua cur¬
rendo: Innoua ergo currens iste & inea
quȩ ante sunt extentus: notum inqͥt
dñe fac mͥ finẽ ineum: et numerũ die¬
rum meoꝵ qui est: ut sciam qͥd desit
mͥ Ecce trahit adhuc adam: et sic fe
scunt cottidie: et sic ueterascunt ut ali¬
quando etiã consumantur Et substan¬
tia mea tanquã nichilum ante te: Ante
te dñe tanꝗͣ nicħ substantia mea: ante te
qui uides hoc: Etego cũ hoc uideo ante te
uideo: ante homines non uideo: Quid.Ni.
dicam: Quib uerbis ostendam nicħ esse
qđ sum. incomparatione eius qui est:
Sed intus dicitur: int᷑ ut. cunq senti tur:
Ante te dñe. uͥ oculi tui sunt: non uͥ ocłi
humani sunt: Quid uͥ ocłi tui sunt sub¬
stantia mea: Tanquam nichil Uerun¬
tamen uniuersa uanitas: omĩs homo
uiuens Ueruntamen: Qd enĩ dicebat:
Lam enim tͣnsiliui mortalia omĩa. et ima
contempsi: calcaui terrena: ascendi ad

Expanded text:
sunt in spe. Agis ergo aliquid nunc sunt in spe. Agis ergo aliquid nunc a veteribus te exuendo, et in nova currendo. In nova ergo currens iste, et in ea quae ante sunt extentus, Notum, inquit, Domine, fac mihi finem meum, et numerum dierum meorum qui est, ut sciam quid desit mihi. Ecce trahit adhuc Adam, et sic fesquotidie; et sic veterascunt, ut aliquando etiam consumantur. Et substantia mea tanquam nihil ante te. Ante te, Domine, tanquam nihil substantia mea, ante te qui vides hoc: et ego cum hoc video, ante te video, ante homines non video. Quid enim dicam? quibus verbis ostendam, nihil esse quod sum in comparatione ejus quod est? Sed intus dicitur, intus utcumque sentitur. Ante te, Domine, ubi oculi tui sunt, non ubi oculi humani sunt: quid ubi oculi tui sunt? Substantia mea tanquam nihil. 10. Verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens. Verumtamen: quid enim dicebat? Jam ecce transilivi mortalia omnia, et ima contempsi, calcavi terrena, ascendi ad