comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ place: dño scimmꝰ. Debent autẽ
haberi ĩ risu metu et reu̾entia ui¬
dicia iustoꝵ. qr membra om̃ipoten¬
tis dei sunt: et hoc ip̃i ĩ t̾ra reprehẽ¬
dunt. qd̾ dñs redarguit e celo. Nam
ꝑuersoꝵ derogatio. uite nostre app¬
betio est: qͥa iam ostenditur nos a¬
liqͥd iusticie habere ÷ si illis displice¬
re ĩcipimꝰ: qui nõ placent deo. gͥe¬

Expanded text:
lacere Domino scimus. Debemus autem habere in metu et reverentia judicia justorum, quia membra omnipotentis Dei sunt, et hoc ipsi in terra reprehendunt, quod Dominus redarguit e coelo. Nam perversorum derogatio, vitae nostrae approbatio est quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere incipimus qui non placent Deo. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
randũ ualde est cur dicitur. si forte
audiant. et si forte quiescant. Q
ꝓpt̾ sciendũ nob̃ est: qr ista dubita¬
tio locutionis dei. nd̃ ex ignorantia
s ex aliqͣ significõne descendit. Nlã
quis nesciat. qd̾ qui fecit ⁊ uidet oĩa.

Expanded text:
randum valde est cur dicitur, « si forte audiant, et si forte quiescant. » Quapropter sciendum est nobis, quia ista dubitatio locutionis Dei, non ex ignorantia, sed ex aliqua significatione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
post acceptam fidẽ ĩꝑu̾sitate sua
aũ ꝑmanẽs aũ reu̾tẽs. domꝰ exaspe¬
rans uocatur: qͥa eũ quẽ ꝑ fidẽ sus¬
ceꝑat repellit a se prauis moribꝰ ha¬
bitatorẽ deũ. Nam domꝰ ĩhabitat᷑
a dño. Si gͦ domꝰ ÷ qͣre exasperans:
Siuͦ exasperãs : quare domꝰ. que u¬
tiq iam nõ inhabitatur: S domꝰ:
qͥa in ea deus per fidẽ ĩhabitare ceꝑat.
Exasperaus uͦ est: qi ab ea prauis mo¬
rib repulsus exuit. ut uacuarema¬
neat. qͣm prius celestis ihabitator
replebat. ¶ñ etiã sicũ u̾itatis uoce
cognoumꝰ. neqͥssimꝰ sp̃c cũ seꝑtem
aliis rediens. domũ scopis mũdatã
ĩuenit: qr mẽtẽ auͥtutib alienam
scire bonos. aũ ad adiutoriũ salutis
ꝓficere: aut ad testimomũ damꝑnati¬
oius solet. S̾ciant gͦ qi ĩ medio eoꝵ ꝑ
pħa fu̾i̾t: ut audita p̾licanone aut
adiuuent᷑ ut surgant: Aut sic dãpnẽ¬
tur ut extusatiore careant. Seqͥt᷑. Iu

Expanded text:
sitate sua aut permanens, aut revertens, domus exasperans vocatur, quia eum quem per fidem susceperat repellit a se pravis moribus habitatorem Deum. Nam domus inhabitatur a domino. Si ergo domus, quare exasperans? Si vero exasperans, quare domus, quae utique jam non habitatur? Sed domus, quia in ea Deus per fidem habitare coeperat; exasperans vero est, quia ab ea pravis moribus repulsus exiit, ut vacua remaneat, quam prius coelestis inhabitator replebat. Unde etiam, sicut Veritatis voce cognovimus nequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundatam invenit , quia mentem a virtutibus alienam scire bonos, aut ad adjutorium salutis proficere, aut ad testimonium damnationis solet. Sciant ergo quia in medio eorum propheta fuerit, ut audita praedicatione aut adjuventur ut surgant, aut sic damnentur ut excusatione careant. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
potentis uidet: qui cadens aꝑtos ht̃
oculos. ¶ adẽs aꝑtos oculos hũit:
qͥ rectũ qd̃ diceret uidit. s recte uid̾e
cõtẽpsit. ¶adẽs uidelicet ĩ peru̾so
opere: et aꝑtos hñs oculos ĩ sc̃ã p̾di¬
catione. Est tñ aliud qd̾ possit in¬
telligi:cur beatus iherechiel qui
esse ꝓhibetur. Nisi enĩ ad loquẽ¬
da uerba quo mittebatur obediret.:
asperasset. Nam sicut mali i dõ deũ exaꝰ¬
perant. quia loquũtur ł faciunt ma¬
la: ita nõnũquam boni exasperant
quia reticent bonai. Iuis itaq culpa
est peru̾sa agere: istis recta reticere.
In hoc ergo cum malis etiam boni si¬
mul deũ exasꝑant:qͥa tũ peru̾sa nõ
increꝑant: eis ꝑsuũ silentiũ ꝑficien
os tuum: et comede quecũꝙ ego do
tibi. Aꝑimꝰ os nostrum cũ recta loqͥ¬
mus : et comedimꝰ quȩ a deo accepi¬
¶ñ ꝓpħa alius dicit. Os meũ aperus
⁊ attraxi sp̃m. Nõ enĩ spm attͣheret.

Expanded text:
potentis videt, qui cadens apertos habet potentis videt, qui cadens apertos habet oculos . Cadens apertos oculos habuit, qui rectum quod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, quixasperans prohibetur. Nisi enim ad loquenda verba cum mittebatur obediret, oasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant, quia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiendID.-- Aperi os tuum, et comede quaecunque do tibi. 28. Aperimus os nostrum cum recta loquimur; et comedimus quae a Deo accipipropheta alius dicit: « Os meum aperui, et attraxi spiritum. » Non enim attraheret
Abbreviated transcription (Latin):
qͦnes uerbo. qͦtiens cogitatione delĩ¬
tat: ⁊ per se pacientiã per p̃duato¬
res aũ suos u̾bũ nobis exhortatio¬
nis prerogat. Om̃is aũ qui resta
p̾dicat. si audit᷑. iram initati crea¬
toris suꝑ preuaritorẽ popłm placat.
Tnde nc̃ce est ut ip̃e nõ debeat ag̃e
malũ qd̾ solet in popło furorẽ cõclitoriᷤ
ad te: et noli esse exasperans. sicut do¬
inꝰ exasperatͥr est. Idest mala que fie¬
ri conspicis ipse nõ facias. ne hoc qd̾ ꝓhi¬
bere niteris ipse cõnuttas. Omũis et¬
enĩ qui preclicator est. intenta semꝑ
debet mente pensare: ne qͥ missus est
lapsos erigere. ip̃e ĩ pͣui tate oꝑis
cũ laꝑsis cadat: et pauli hũc sentẽ¬
cia feriat dicentis: In quo alterũ
iudicas: te ip̃m cõdempuas. Unde
balaam dei spu repletus ad loquẽ¬
dum: s tñ incarnalẽ uitam suospũ
retentus: de semet ip̃o loquit᷑ dicẽs.
Dixit auditor sermonũ dei : qͥ nouit
doctrinam altissimi. et uisioneᷤᷤ om̃i¬

Expanded text:
ies cogitatione delintat, per se patientiam, per praedicatores autem suos verbum nobis exhortationis praerogat. Omnis autem 1260 qui recta praedicat, si auditur, iram irritati creatoris super praevaricatorem populum placat. Unde necesse est ut ipse non debeat agere malum, quod solet in populo furorem conditoris sui idi quaecunque loquor ad te, et noli esse exasperans, sicut domus exasperatrix est. 26. Id est, mala quae fieri conspicis, ipse non facias, ne hoc quod prohibere mitteris ipse committas. Omnis etenim praedicator intenta semper debet mente pensare ne qui missus est lapsos erigere ipse in pravitate operis cum lapsis cadat, et Pauli hunc sententia feriat dicentis: In quo alterum judicas teipsum condemnas . Unde Balaam Dei spiritu repletus ad loquendum, sed tamen in carnali vita suo spiritu detentus, de semetipso loquitur, dicens: Dixit auditor sermonum Dei, qui novit doctrinam Altissimi, et visiones omni
Abbreviated transcription (Latin):
it unde meruit exaudiri. Seqͥt᷑.
ad quos egom̃tote. Ecce una cul¬
pa est superbiȩ: qͥa preuaricati st̃¬
ꝑcm̃. Etce alt̾a obstinatioĩs: qͥa
uiq ad diem hanc. Ecce inũqͥta¬
te filioꝵ culpa grauis imprden¬
tiȩ: quia dura facie. qm̃ mala q̃
faciunt. iam nͨ erubescũt ⁊ et nũ¬
qͣm ł̾ post culpas ad penitñtiam
redeunt: qr ĩdomabili corde sũt.
Cũ uͦ tante pͣuitatis tanteq ob¬
stinationis sint hii ad qͦs ꝓpħa mͣ¬
titur: quis iam ñ uideat. qͥa ꝑso¬

Expanded text:
it, unde meruit exaudiri. Sequiturad quos ego mitto te. 7. Ecce est una culpa superbiae, quia praevaricati spactum. Ecce altera obstinationis, quia usque ad diem hanc. Ecce, in iniquitate filiorum, culpa gravis impudentiae, quia dura facie, quoniam mala quae faciunt jam nec erubescunt, et nunquam vel post culpas ad poenitentiam redeunt, quia indomabili corde sunt. Cum vero tantae pravitatis tantaeque obstinationis sint hi ad quos propheta mittitur, quis jam non videat, quia perso
Abbreviated transcription (Latin):
liis loquat᷑ ꝑ me: sic nobis bom u̾¬
bi ĩesse auctoritas debet. uͦ ex is qͥ
p᷑est dicat restalib̾e ⁊ et is qͥ subest
ĩferre bona hũilit̾ ñ recuset. Ho¬
nũ enĩ qd maiori aminore dicit᷑:
tunc u̾e bonũ est si hũilit̾ dicat᷑.¬

Expanded text:
liis loquatur per me: sic nobis boni verbi inesse auctoritas debet, ut is qui praeest dicat recta libere, et is qui subest, inferre bona humiliter non rccuset. Bonum enim quod majori a minore dicitur, tunc vere bonum est, si humiliter dicat
Abbreviated transcription (Latin):
mus bona perdidimꝰ. UIrbes diru¬
tas. eu̾sa castra. depopulatos agͦs.
suffosas eccl̃as uidemꝰ: ettam̃ adhuc
parentes nr̃os adiniquitates seqͥm᷑:
abeoꝵ elatione qͣm uidimꝰ ñ muta¬
m̃. Et uli quidem t gauidia uos
S has om̃ꝑc iniquitates iudicans.
iam priores nr̃oᷤ abstulit: iam ad u¬
dicium uocauit: nos adhuc ad pe¬
nitentiam exspestat : nos ad reu̾tẽ¬
dũ sustinet: et qui ĩ illis iam iudi¬
cium exercuit: nobis sue pauien¬
ciȩ longauimitatẽ prerogat: ne

Expanded text:
mus bona perdidimus. Urbes erumus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. Et illi quidem inter gaudia, nos s Deus iniquitates judicans jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit: nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet; et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patientiae longanimitatem praerogat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
si fieri potest: hoc exꝑrimit᷑. qđ elci ĩ corde
timptabunt᷑. Nutant enĩ: s ñ cadũt.
Dicit᷑ gͦsi fieri potest. qi trepidabunt:
et tam̃ dicunt᷑ elcĩ. qͥa nõ cadunt. Pu¬
bitatio itaq sermonis a dño ĩ elcĩs
exprimit trepulationem mẽtis: qͦs
et electos noĩat: quia c̾nit qd̾s fide
et bono oꝑe persistant. ¶Iñ hic qͦ di
citur: diforte audiant. ⁊ si forte qͥes¬
cant. Phoc enĩ qd̃ dicit᷑ si forte: qͥa
ex magna młtitudine pauci auditͦi
sint. demõstrat᷑. ꝑ dubitõem gͦ ser¬
monũ dei : quid significatur aliud
toꝵ dixat: mittẽs ꝓpħam ad filios
dicat. si forte uel ip̃l audiant. ⁊ si for¬
te quiescant. Qͥ d est dic̾e. nelip̃i:
nisi qͥa eoꝵ ꝑatreᷤ qͥ ĩ cłpa defũdti s̃. au¬
cdire noluerunt: Pensemꝰ gͦ que uͭ¬
tus sit ĩ hoc dñici sermoniᷤᷤ defectu:
ut dicat. si forte uł ip̃i audiant. No
bis aperte hoc dicitur: qͥ afflicti. ob¬
sessi. conclusi. oĩa q ĩ hoc mũdo hũi¬

Expanded text:
oc exprimitur, quod electi in corde tentabuntur: nutant enim, sed non cadunt. Dicitur ergo, si fieri potest, quia trepidabunt. Et tamen dicuntur electi, quia non cadunt. Dubitatio quippe sermonis a Domino in electis exprimit trepidationem mentis. Quos et electos nominat, quia cernit quod in fide et bono opere persistunt. CAP. CVII.-- Sicitur: Si forte audiant, et si forte quiescant. Per hoc enim quod dicitur, Si forte, quia ex magna multitudine pauci audituri sint demonstratur. Per dubitationem ergo sermonum Dei quid significatur aliud, torum dixerat, mittens prophetam ad filios dicat: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum patres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte vel ipsi audiant. Nobis hoc nobis aperte dicitur, qui afflicti, obsessi, conclusi, omnia quae in hoc mundo habui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonȩ tͥbuit᷑: cũ subdit᷑. Et dices
ad eos. Hec licit dñt deus. Ec si aper¬
te diceretur. Qͥa ex te despiceris: ex
mea uoce necesse est ut loquaris. Ne
cõtempnariᷤᷤ iꝑse qͥ mitt̾is: u̾ba mea
proferẽs ostende qui misit. Seqͥtun.¬

Expanded text:
 Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. Ac si aperte diceretur: Quia ex te despicieris, ex mea voce necesse est ut loquaris. Ne contemnaris ipse qui mitteris; verba mea proferens, ostende qui misit. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ metuaᷤ. Uel certe qr ⁊ repbi mala
bonis ingerunt. et eoꝵ semper acti¬
b derogant: ꝓpħa missus ãmouet᷑.
ne eoꝵ uel crudelitatẽ metuat. uel
uerba pertimescat. In hoc itaq

Expanded text:
 metuas. Vel certe quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, propheta missus admonetur, ne eorum vel crudelitatem metuat, vel verba pertimescat. In hoc itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tem loqͤndo ꝑdid̾it: radicẽ sensꝰ ĩ
ramo lingue uiciauit. Qduide¬
licet uitrũ. iam nõ ex ramo. s ex ra¬
dice est: quia nͥ cor ĩtumesc̾et. lragͦ
minime suꝑbiret. Ineẽ gͦ ad leqñ¬
dũ pͥori humilis austoritas: ĩesse
aũ mĩori lib̾a hũilitas debet. Q
seꝑe in oĩb ipse loquendi ordo cõ¬
fundit᷑: Sicũ et longe suꝑiꝰ diximꝰ.
Nã aliqͣndo qͥs ꝑ tumorẽ elatioĩs
loquit᷑: et loqͥse ꝑ auctoritatẽ lib̾¬
tatis existimat. Et aliqñ aliꝰ ꝑ
stultũ timorẽ tacet: ⁊ tacere se ꝑ
hũilitatẽ putat. Ille locũ sui re¬
gunuus attendens. ñ metit᷑ sensũ
tumoris iste locũ sue subiestioĩs
consid̾ans. tumet doc̾e bona qͥ sẽti.
et ignorat qͣntũ caritati reus effi¬
citur tacendo. Sic uͦ sub auctori¬
tate suꝑbie.⁊ humanꝰ timor sib
humłitate se palliat: uͭ sepe nͦ il¬
le ualeat cõsid̾are qͥd dõ. uͨ iste qͥd

Expanded text:
em loquendi perdiderit, radicem sensus in ramo linguae vitiavit. Quod videlicet vitium jam non ex ramo, sed ex radice est, quia nisi cor intumesceret, lingua minime superbiret. Inesse ergo ad loquendum priori humilis auctoritas, inesse autem minori libera humilitas debet. Sed saepe in hominibus ipse loquendi ordo confunditur, sicut et longe superius diximus. Nam aliquando quis per tumorem elationis loquitur, et loqui se per auctoritatem libertatis existimat; et aliquando alius per stultum timorem tacet, et tacere se per humilitatem putat. Ille locum sui regiminis attendens, non metitur sensum tumoris; iste, locum suae subjectionis considerans, timet dicere bona quae sentit, et ignorat quantum charitati reus efficitur tacendo. 13. Sic vero sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille val
Abbreviated transcription (Latin):
uenit:set post semetipm̃ reuersum ñ¬
est: qr iuxta litt̾am in preceptis suis ⁊
sacrificis usq ad finem seruari non
potuit. Non enĩ sine ĩmmutatione ꝑ¬
mansit: cũ in eo sp̃alis intlłigentia de¬
fuit. Set cũ redẽptor noster ĩmundũ
uenit. hoc spiritalit̾ fecit intlłigi. qd̃
caanalit̾ inuenit teru̾. Itaq dũ spiri¬
taliter litt̾a eiꝰ intfłigitur: omĩs in
eo ipsa carnalis exibitio unficatua.
Testamentum uͦ nouum. etiam ꝑ
testamenti uet̾is paginas. testa¬
mentũ et̾nũ apellatũ est: qr iniłłc̃s
illius nunqͣm mnutatur. Bene gͦ
dicitur. qd̃ rote euntes ibant.⁊ nõ
reuertebantur cũ ambularent: qr
nouũ testam̃tũ ñ recindit᷑: dũ ue¬

Expanded text:
venit; sed post semetipsum reversum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod « rotae euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur, dum ve
Abbreviated transcription (Latin):
quod illb̾ occulte annũciat: ħ istud exhi¬
bitum aperte clamat. ꝓhetia gͦ teᷤ¬
tam̃ti noui. testam̃tum uetꝰ est: ⁊
expositio testam̃ti uet̾is. testam̃tũ
elequia: nisi ad corda hominũ uadũt:
S: ꝑ quatuor partes euntes ibant: qr
scͥptura sacͣ. per legem ad corda homi¬
nũ uadit. signando misteriũ : ꝑ pro¬
ne exhibuit. Habent gͦ rote facies
⁊ iuias: qr ostendunt sacͣ eloquia no¬
ticiam preceptoꝵ. tum exhibitione
operum. Et ꝑ quatuor parte̾ uadt̃:
qr distinetis ut prediximꝰ temporib loqͣn¬
tua: uel certȩ. qi in cunctis mũdi regio¬
uib incarnatũ clnm predicant. De qͣb
aptȩ mox subdit᷑. Et nõ reu̾teban¬
tur: cũ ambularent. Hec superiꝰ de aĩa¬
lib dicta sunt: s nõ eadem urtlłigi de
rotis. quȩ de aĩalib possunt. Rotas qͥp¬
pe: siguare testamenta diximꝰ. Et teᷤᷤ¬
tamentum uetꝰ ambulauit qͥdem. cũ
ꝑpredicationem ⁊ admentes hominũ

Expanded text:
quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhiquod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamentum eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corda hominum vadit, signando mysterium. Per prone exhibuit. Habent ergo rotae facies et vias, quia ostendunt sactitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant. De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum per praedicationem ad mentes hominum
Abbreviated transcription (Latin):
sũt: qr utͣq testamenta. pura ac sĩ¬
plici ueritate describuntur. Exyã¬
ĩminẽtib script᷑e sacre edificauõe
ꝓtegim᷑. Cuiꝰ dũ sentñcias sollicite
aspicimꝰ: ab errore ignorãtiȩ. eiꝰ alis
uelam᷑. Duo uͦ cherubin. se mu¬
tuo respiciũt. u̾sis ultib ĩ ꝓpiciato¬
rium: quia utͣq testam̃ta ĩ ulło a
se dicreyãt. Et qͣ ad semetip̃a ui¬
cissim facies tenẽt: qr dũ qd̾ unũ ꝑmit¬
tit. ħ aliud exibet: uit̾ se positum medi¬
atorem dei ⁊ hominrũ uident. Eacies qͥꝑ¬
pe a semet ip̃is. cherubin au̾t̾ent:si
qd̃ unũ testam̃tum ꝓmitt̾et. aliudne¬
garet. S dum concorditen de media¬
tore dei ⁊ hominũ lequunt᷑: ut uicis¬
sim se respiciant. in ꝑpiciatoriũ ĩtendr̃t.
Rota ergo in medio rote est: qr ĩ est
testamento uet̾i testamentũ nouũ ÷
et sicut sepe iam diximꝰ. qd̾ testam̃tũ
uetus promisit. ħ nouũ exibuit: et

Expanded text:
sunt, quia utraque Testamenta pura ac simsunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expanimminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatua: Qͥ d est. qd̾ in tab̾naculo
ꝓpiciatoriũ fieri iubet᷑. suꝑ qd̃ duo
cherubin. unũ a sũmitate. ⁊ alte¬
rim a sũmitate altera. ex auro ñ¬
dissimo ponuntus. expandentes
alas. et operientes oraculũ. qui se mutu¬
o respiciunt. u̾sis uultib ĩ ꝓpiciatoriũ:
nisi qd̾utraq testam̃ta.ita sibi in me¬
diatore dei. ⁊ hominũ cõgruũt. ut qd̾
unũ signat. hoc alterũ exibrat: Qͥd
eira per ꝓpuatorĩ: uisi ipse redẽp¬
tor. humani gñis designatur: De
quo: ꝑ paulum dr᷑. Qem ꝓposuit
deus ꝑpiciationẽ ꝑ fidem ĩ sangͥne
ipsus. Qͥ cluero duo cherubin. qͦ
plenitudoscientiȩ dicunt᷑: nͥ utra¬
ꝙ: testamenta signata sunt: Ex qͥ¬
bus unũ asũmitate una ꝓpiciato¬
rii. aliud uͦ a sũmitate altera stat:
qr quod testam̃tũ uetus de ĩcarnati¬
one nostri redemptoris cepit ꝓphe¬
tando ꝑmitt̾e ⁊ hoc testam̃tũ no¬
uum. ꝑfc̃ẽ narrat expletũ. Duo aũ
cherubin. ex auro mundis imo fca

Expanded text:
atur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur expandentes alas, 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit Deus propitiationem per fidem in saipsius . Quid vero per duo Cherubim, qui plenitudo scientiae dicitur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta
Abbreviated transcription (Latin):
nimalia. etiã ꝑfcõs õs significari
diximꝰ: consid̾andũ qͦ est. quosdã scõꝵ
et añ legem fuisse. qui nͣli lege distͥ¬
te uiuerent et om̃ipotenti dño place¬
rent. Post animalia ergo rota destͥ¬
bitur: qi electorum multi. apudõi¬
potentem dñm ꝑfcĩ ⁊ añ legem fu¬
erunt. Din uͦ animalia solos ut dixi¬
mꝰ euangelistas debemꝰ accipere: est
adhuc aliud qd̾ consid̾are debeamꝰ.
sa u̾ba que obscuritatib obuoluta
proferebat: nõ uidaico populo. set
gentib ꝑand̾ent᷑. Nobis igitur lo¬
quens. prius animalia. ꝙ postmod̾
rotam descͥbere debuit: qr nos ad
fidẽ dño laagiẽte uẽienteᷤ : ñ ꝑlegẽ
euangłiũ: s ꝑ scm̃ euͣngłm legẽ di

Expanded text:
nimalia etiam perfectos omnes significari nimalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum, et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota-describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Deum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud, quod considerare debemus. sa verba, quae obscuritatibus obvoluta proferebat, non judaico populo, sed gentibus panderentur. Nobis igitur loquens, prius animalia, et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino largiente venientes, non per legem Eva
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: qd̾ ad erudiendã m̃tẽ illiꝰ
qi rota uolu̾etur. Bene aũ iota ea
ta amimalia sanctos ut diximꝰ euan¬
gelistas designant: qͦmodo gͦ priꝰ aĩa¬
lia et postindũ rota una aspicit᷑. dũ
ante: testam̃tũ uetꝰ fuerit. ⁊ pꝰ medũ
sancti euangłiste secun sint: S ĩ¬
tlłigere ĩ hus possumꝰ: qd̾ illi pꝰ ⁊ ꝓpħa
uisi sunt. qui merito tͣnscendũt. Nã
qͣnto sc̃m euangłium. testam̃tũ ue¬
tus precellit: tanto ꝙ predicatoreᷤ eiꝰ.
ĩ descriptione ꝓpħica pͥferri debue¬
runt. Quamuis sit aliud adhus.
qd̾ inhac descriptione consid̾ari debe
possit: s ampla q̃ uidet. disꝑtiriᷤ ser¬
monib emanat: et nũc ultima
post prima: nũc uͦ pͥma pꝰ ułtuma
loquitur. Unde iherechiel ꝓpħa
tudinẽ uidet: ꝙ tñ illa repente sb̾
iungit. quȩ ant̾iorib tp̃orib gesta
sunt: ut patent̾ indicet. se sunt
uidisse. qd̾ carnis lingua ñ suffice¬
ret simł dicere. Qͥa uͦ ꝑ qͣtuor a¬

Expanded text:
tum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadta animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his possumus, quod illi prius a propheta visi sunt, qui merito transcendunt. Nam quanto S. Evangelium Testamentum vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt: quamvis sit adhuc aliud, quod in hac descriptione considerari debepossit, sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta tudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse, quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor a
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiam non corrumpant᷑. Altitudi¬
nem habet: quia in celesti patria. et̾ue
uite gaudia promittit. Horribilem qͦ
aspectum habet: quia om̃ib rẽprobis
gehenne supplicia minatua. Ostendit
gͥ staturam suam. ĩ edificatione moꝵ:
ostendit altitudinẽ. ĩ promissiõe p̃mi¬
oꝵ: ostendit horribilem aspectũ. i t̾ro¬
rib supplicioꝵ. Resta est enĩ ĩ p̾ceptiᷤ:
alta. ĩ ꝑmissionib: horribił in miniꝰ.¬

Expanded text:
piscentiam non curventur. Altitudipiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribili
Abbreviated transcription (Latin):
Statura quoq erat rotis. ⁊ altitudo:
et horribiliᷤ aspectꝰ. Qͥd est quod scͥp¬
ture sacre eloquiis. tria hec messe nrͣ¬
rantur⁊ ut staturam. altitudinẽ. et
horribilem aspectũ. idest. t̾ribilem ha¬
bere memorent᷑: Querendum no¬
bis magnopere est: quȩ diuine scͥp¬
ture statura: quȩ altitudo: qui t̾ri¬
bilis aspectus dicitun. D̾ciendũ gͦ est:
qr stare. ad uitam congruit bene o¬
perantis. Nnde ꝑpaulum dicit᷑. Qͥ
cipulis dicit. Dic state ĩ clño km̃i.
regni promissio: ad qmͣ tunc pertĩ¬
gitur: qͣndo iam mͣtalis uite om̃is
corruptio subiugatira. Norribilis
uͦ aspestus t̾ror gehenne ⁊ qui sũ fine
reꝓbos cruciat: ⁊ semꝑ incruciatu
conseruat. Otatura gͦ. ĩ rͤtitudine
preceptionis est: altitudo. ĩ celsitu¬
dine suꝑne ꝓmissionis : horribilis
uͦ aspectus: in minis atq t̾rorib sup¬
plicii sequentis. D̾ cͥpt᷑a gͥ sac. stat᷑ã
habet: qͥa mores adstandũ dirigit:¬
ut auditorum mentes ad t̾renai concu¬

Expanded text:
Statura quoque erat rotis et altitudo et horribilis aspectus. » Quid est quod Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum, id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur: Qui cipulis dicit: Sic state in Domino, charregni promissio. Ad quam tunc pertingitur, quando jam mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est, altitudo in celsitudine supernae promissionis, horribilis vero aspectus in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet, quia mores ad standum dirigit,ut auditorum mentes ad terrenam concu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. in bona operatione uesti¬
tus est: Et eisminor in domo un¬
tur. quȩ maior foras exiens. intuᷤ
reliquit: qr illa gentił ppłs precep¬
ta tenet ĩmente ÷ quȩ iudaicus
ppłs habere non potuit: dũ solã
in eislitteram attendit. Et qͥd est.
qd̃ ysaac eiurdem siliũ nescit qͤm
benedicit: nisi ħ qd̃ de gentili ppło
dominuꝰ ꝑ psalmistam dixit. populus
quem nõ cognoui seruut mͥ: ob au¬
ditu auris obecliuit mͥ: Quidest qd̃
presentem nõ uidit. ꝙ tam̃ quȩ ei in¬
futuro ueniant uidit: uisi qd̃ om̃px
deus. cũ ꝑ prophas suos preclicaret gẽ.¬
tilitati grãm prerogandam. eam ⁊ in
presenti ꝑ grãm non uidit. qmͣ tunc
merrore de reliquid: ⁊ tam̃ qr hanc
qñꝙ collecturꝰ erat. ꝑ bñdictionis gͣ

Expanded text:
fuerant in bona operatione vestifuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia illa gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est quod Isaac eumdem filium nescit quem benedicit, nisi hoc quod de gentili populo Dominus per Psalmistam dixit: Populus quem non cognovi, servivit mihi, ob auditum auris obedivit mihi ? Quid est quod praesentem non vidit, futuro eveniant vidit, nisi quod omnipotens Deus, cum per prophetas suos praediceret gentilitati gratiam praerogandam, eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit; et tamen quia hanc quandoque collecturus er
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac de maioris filii sui uenano¬
ne uesci concupiscit÷ nisi quod om¬
npotens deus uidaici populi bona
operatione pasci desiderauit: Det
illo tardante minorem rebecca suppo¬
suit : quia cum iuiclaitus populus bo¬
na opera foras querit. gentilem ppłm
mater gr̃a instruxit: ut om̃ipotẽti
patri cibum boni operis offerret: et
benedictionem maioris fratris acci¬
peret. Qͥ eosdem cibos ex domestici
animalib prebuit: q̃r. gentilis ppłs
placere deo de exceriorib sacrificuᷤ
non querens: ꝑ uocem prophete
dicit. In me sunt deꝰ uota tua: qͣ
reddam laudatonestibi. Ed est.
qd̵ idem iacob. manꝰ ac brachia ⁊
collum. hedinis pellib texit: ni¬
si qd̃ hedus. pro pcco offerri cõsuen:
Et gentilis ppłs. carnis qͥdem ĩ se
pc̃cata mactauit: s cooꝑtũ se pcc̃is
carnalib. confiteri nõ erubuit.
Qͥd est quod uestimentis fratͥs ma¬
ioris indutur: nisi qd̃ sacre scͥꝑt᷑e
preceptis. quȩ maiori populo data

Expanded text:
Isaac de majoris filii sui venatioIsaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, nisi quod omnipotens Deus Judaici populi bona operatione pasci desiderabat? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti Patri cibum boni operis offerret, et benedictionem majoris fratris acciperet, qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis non quaerens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? Et gentilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed coopertum se peccatis carnalibus confiteri non erubuit Quid est quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori populo data
Abbreviated transcription (Latin):
parte uoluitur: qr inter adu̾sa et
prospera. ⁊ recte et humilit̾ inceclit.
Circulus quippe preceptoꝵ illius mͦ
sursum. modo deorsum est:qr ea quȩ
perfectiorib spirualiter dicuntun.
ĩfirmis uyxta litt̾am congruunt: et
ipsa que pariuili iuxta litt̾am ĩtłli¬
gunt: docti uͦ ꝑ sp̃alem inilłigenciã.
in altum ducunt. Qͥs namq par¬
uuloꝵ in fc̃o esaii. ⁊ iacob. qd̾ ałter
aduenatum mittit᷑ ut benedicat᷑.
alter uͦ ꝑ suppositionem matͥs. a pat᷑
benedicit᷑: uisi uxta sacre lcõns hys¬
toriam pascitur: Inqͣ uidelicet hiᷤ¬
toria. si ad iilłcm paulo subtiluiᷤ
astringatur : uidet qr iacob. pͥmo¬
geniti benedictionẽ ñ ꝑfraudem sub¬
ripuit. s ut sibi debitam accepit: qͣm
concedente frat᷑. data lentis m̾cede
emerat. At uͦ. si quis altiꝰ sentiens.
utroꝵq fc̃a uelit ꝑ allegoriȩ archa¬
na discutere: ꝓtinus de hystoria ĩ
misteriũ surgit. Qͥ d est enĩ quod

Expanded text:
parte velvitur, quia inter adversa et parte velvitur, quia inter adversa et prospera recte et humiliter incedit. Circulus quippe praeceptorum illius modo sursum, modo deorsum est, quae perfectioribus spiritaliter dicuntur, infirmis juxta litteram congruunt; et ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt, docti viri per spiritalem intelligentiam in altum ducunt. Quis namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur ut benedicatur, alter vero benedicitur, nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videtur quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed ut sibi debitam accepit, quam concedente fratre de lentis mercede comparavit. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
Enebrosa aqua ĩ nu¬
bib aeris: qi obscu¬
ra est scientia i
prophetis. S: salo¬
monis uoce attestã¬
te didicunꝰ: gła re¬
gum celare uerbum: et gla dei est
muestigare sermonem: qr et honor
est hominũ. eoꝵ secreta abscondere:
et gloria dei est: nusteria sermonis eiꝰ
aꝑire. Ipsa autem ꝑseueritas disci¬
pulis dicit. Qͤ dicouob̾ intenebris.
dicite in lumine: idest aꝑte exponi¬
te que in allegoriaꝵ obscuritatib au¬
distis. Magne uͦ utilitatis est. ip̃a
obscuritas eloquioꝵ dei: qi exercet
sensũ ut fatigatione dilatet᷑: et exer¬
citatus capiat. qd̾ capere ñ potest
cciosus. Habet quoq aclhuc ma¬
cia. que sun cunctis esset aꝑta. ui¬
lesceret. in quib dam locis obscurio¬
ribꝰ. tãto maiori dulcedĩe ĩuẽta reficit:
qͣnto maiori labore fatigat aninũ
cram scripturam signat: qͣ ex om̃i
parte acl auditorum mentes uoluit᷑.
et nłło erroris angulo. a predicatioĩs
sue uia retinetira: Ex om̃i autem

Expanded text:
enebrosa aqua in nubibus aeris , quia obscura est scientia in prophetis. Sed Salomonis voce attestante didicimus: Gloria regum celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoque adhuc altia, quae si in cunctis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto majore dulcedine inventa reficit, quanto majore labore fatigat animum cram Scripturam signat, quae ex omni parte ad auditorum mentes volvitur, et nullo erroris angulo a praedicationis suae via retinetur? Ex omni autem
Abbreviated transcription (Latin):
per hoc qd̾ inilłigit. occupari ad questi¬
ones possit: qr non dulcedine quesi¬
tȩ beatitudinis saciari appetit. s doc̾¬
tus uideri: iste ni mirum. intlłes su¬
i pennas desuper non extendit : s
qm̃ sensus sui uigilantiam in terre¬
no appetitu occupat: p̾ennas qͣs sub¬
leuare in altum. ⁊ quib subleuari
ipse potuit. inimis deponit. Qua ĩ
re pensandum est: ut om̃e bonũ
qd̃ agitur: per intentionem semꝑ
ad cȩlestia leuetur. Qͥ enum ꝑ bo¬
na quȩ facit. terrenã głiam concu¬
piscit: pennas suas ⁊ faciẽ deorsũ

Expanded text:
per hoc quod intelligit, occupari ad quaestiper hoc quod intelligit, occupari ad quaestiones possit, qui non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri: iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit. Sed quando sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum, et quibus sublevari ipse potuit, in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Qui enim per bona quae fecit terrenam gloriam concupiscit, pennas suas et faciem deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
qr u̾bum patris deum apud patrẽ eẽ
denunciat : suꝑ euuangelistas cete¬
ros. uirtute contemplationis excͤ¬
uit: cum quib ⁊ si simul de eiꝰ dei¬
tate loquitur: hanc tamen om̃ib
subtilius contemplatur. S si a¬
quila cum tͥb alus adiuncta. qͣtu¬
or animalia esse memorant᷑: mi¬
rum qͦmͦ desuꝑ ip̃oꝵ qͣtuor esse descͥ¬
cipio u̾bũ uidit: etiam suꝑsemet¬
ip̃m transut. N̾am nisi et se tͣnsiᷤ¬
set: uerbum ĩ principio non uidiᷤ¬
set. Qͥ gͦ et se ipsum transgressus
est: non iam solumm᷑ suꝑtͥa: s ad¬
iuncto ⁊ se. sup quatuor fuit. Se¬
omnis intentio om̃isq contẽpla¬
gilet contemplacioni: tunc ueracit̾
hoc quod agit bonum est: qnͣdo ei cõ¬
placere concupiscit. a quo est. tam qͥ
bona agere uidetur: ꝙ per ħ non deo
set hominib placere desiderat: ĩntẽ¬
tionis suȩ faciem deorsum premit. Et
qui iccico in sacro eloquio ea que di¬
uinitatis sunt contemplatur. ut

Expanded text:
quia Verbum Patris Deum apud Patrem esse quia Verbum Patris Deum apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse descrcipio Verbum vidit, etiam super semetipsum transiit. Nam nisi et se transisset, Verbum in principio non vidisset . Quia ergo et semetipsum transgressus est, non jam solummodo super tria, sed adjuncto et se, super quatuor fuit. Seomnis intentio omnisque contemplagilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suqui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut prefati sumꝰ: per hominẽ
incarnatio:. ꝑ uitulum passio ⁊ per
leonem uͦ. auctoris nostri resurrecti¬
o designatur. De incarnatione aũ
unigeniti filii qua redempti sumꝰ.
om̃es elesti letati sunt: de morte
uero illius. ipsi electoꝵ primi scĩ a¬
płi contͥstati: qui iterum de eius
resurrectione gauisi sunt. Quia gͦ
euis. & natiuitas ꝙ resurrectio. leti¬
ciam discipulis prebuit. quos eius
passio contristauit: homo et leo a
listȩ scĩ. de eius humanitate gaui¬
si sunt. ac de eius resurrectione
confirmati: qui de eius passione
fuerant contristati. Homogͦ. ⁊ leo.
eis a dextris est: quia redemptoris
nr̃i eos incarnatio iniuificauit : resur¬
restio confirmauit. S uitulus a siniᷤ¬
tris: q mors illius. eos ad monientũ
temporis in infidelitate ꝓstrauit. Iu¬
re autem locus aquilȩ. non iuxta.S
desuꝑ esse describitua: quia siue pea
hoc qued eius ascensionem signat. seu

Expanded text:
Et sicut praefati sumus, per hominem Et sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt: de morte vero illius, ipsi electorum primi sancti apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis praebuit, quos ejus passio contristavit, homo et leo a listae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc quod ejus ascensionem signat, seu
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationẽ uͦ efficitur aquila:
recte per hec sc̃a animalia. signari unꝰ¬
quisq ꝑfectus potest. Quod iccirco di¬
cimus: ut ea quȩ de quatuor anima¬
lib dicta sunt. ꝑtinere etiam ad per¬
fcõꝵ singulos demonstremꝰ. S mag¬
na nobis de eifdem erbangelistis et scĩs
predicatorib questio oritur: cur homo
et leo. a dextris ip̃oꝵ quatuor ⁊ uitulꝰ
uero a sinstris ip̃oꝵ quatuor esse per¬
hibetur. Neꝙ enimsine adiniraticẽ
est: cur duo illa a dextͥs. ⁊ unũ hoc
esse a sinistris dicatua. Et rursum que¬
rendum est: cur aquila non a dextris
uel a sinstris. s desuper ip̃oꝵ quatuor
esse memoretira. Duas itaq nobis qͤsti¬
ones obietimꝰ: quas oportet. ut ape¬
riente clño dissoluamꝰ. Nomo igitur
et leo a dextͥs: uitulus uero a sinistͥs
esse perhibetus. Adextris etenim le¬
ta: a sinistris uero tristia habemus.
Nnde et sinistrum nobis esse dicimꝰ:
hoc quod aduersum esse deꝑutamꝰ.

Expanded text:
contemplationem vero efficitur aquila, contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de iisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur duo illa a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino, dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus.
Abbreviated transcription (Latin):
um usionib exprimatur. ostendamꝰ.
Omnis enun electus atq inua dñi
perfectus: et homo. ⁊ uitulus. ⁊ leo
simul. ⁊ aquila est. Homo enimꝰ rati¬
onale est. animal. Nitulus aũ: in sa¬
crificio mactari solet. Leo u̾o fortis est bes¬
tasicut scriptum est. Leo fortissimꝰ bes¬
tiaꝵ: ad nullius pauebit occursum. A¬
quila ad sublimia euolat: ꝙ irreuer¬
beratis oculis. solis radus intendit. Om¬
nisitaq qui in ratione perfestus est:
homo est. Et qm̃ semetip̃m ab huius
seculi uoluptate mortificat: uitulus
est. Cͥa uͦ ip̃a sua spõtane a mortificatio¬
ne contra aduersa om̃ia fortitudinem
securitatis habet: leo est. Unde scriꝑ¬
tum est. Iustus autem quasi leo con¬
fidens: absq terrore erit. Quͥa uerosu¬
blimit̾ contemplatua ea quȩ celestia
atq et̾na sunt: aquila est. Igitur qm̃
uistus quisq per rationem. homo: ꝑ
sacrificium mortificationis sue uitu¬
lus: per fortitudinẽ securitatis. leo⁊ ꝑ

Expanded text:
um visionibus exprimatur, ostendamus. um visionibus exprimatur, ostendamus. Omnis etenim electus et in via Domini perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal: Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia volat, et irreverberatis oculis solis radios intendit. Omnis itaque, qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus saeculi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia et aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per
Abbreviated transcription (Latin):
demptor noster. caput est electoꝵ om̃i¬
um: ꝑ ħ quod membra eiꝰ figurata sunt.
nil obstat. s etiam hiis om̃ib ꝙ ipse sig¬
netur. Ipse enim unigenitus dei filiꝰ. ue¬
ratiter factus est homo: iꝑse in satrificio
redemptionis nostre dignatus est mori
ut uitulus: ipse ꝑuirtutem sue forti¬
tudinis surrexit ut leo. Leo etiam aꝑ¬
tis oculis dormire perhibetur: qi in iꝑ¬
sa morte inqua ex humanitate redẽp¬
tor noster dormire potuit: ex diuinita¬
te sua inmortalis ꝑmanendo uigila¬
uit. Ipse etiam post resurrectionem su¬
am ascendens ad celos: in suꝑiorib est
eleuatus ut aquila. Totum gͦ simul
nobis÷: qr et nascendo homo : ⁊ mori¬
endo uitulus: ꝙ resurgendoleo: ad cȩ¬
los ascendendo aquila factus est. S qr
ꝑhec animalia. euuangelistas qͣtuor.
et sub eoꝵ sp̃e simul ꝑfectos om̃s iam
suꝑuis significari diximꝰ: restat. ut qͦ¬
modo unusquisq elc̃oꝵ. istis animali¬

Expanded text:
demptor noster caput est electorum omnidemptor noster caput est electorum omnium: per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius significari diximus; restat ut quomodo unusquisque electorum istis animali
Abbreviated transcription (Latin):
pennata animalia
subtiliter descͥbun¬
tur: ut hec euan¬
gelistaꝵ. significare
personas ipsa nobis subtilitas des¬
criptionis apperiat: nichilq sermo
dei. nostro intllc̃ui dubietatis relinqͣt.
uultus eoꝵ: facies hominis et
facies leonis. a dextris ip̃oꝵ qͣtuor᷑
facies aũ boiuis.a sinistͥs ip̃oꝵ qͣtuor:
et facies aquile desupea ip̃or qͣtuor.
ta. sanctos quatuor euangelistas de¬
siguent: ipsa uniuscuiuaq libriȩ
uuangelici exordia testantur. Nam
qr ab humana gñatione cepit. iu¬
re per hominẽ matheus: qi ꝑ clamo¬
rem in deserto. recte per leonem m᷑a¬
cus : qr a sacrificio exorsus est. bene
per uitulum lucas : qr uͦ a diuinita¬
te uerbi cepit. dignȩ ꝑ aquilam sig¬
nificatur iohannes: qui dicens in
principio erat uerbum. ⁊ uerbũ
erat apud deũ. et deus erat uerbũ :
dum ĩ ip̃am diuinitatis substantiã
intendit:quasi more aquile oculos ĩ so¬
lem fixit. S: quia electi om̃s. membra
sunt redemptoris uostri. ip̃e autem re¬

Expanded text:
ancta animalia subtilius describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. vultus eorum, facies hominis, et facies leonis a dextrfacies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor; et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. lia sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte designatur per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum in ipsam Divinitatiintendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Re
Abbreviated transcription (Latin):
ac membͣ ceteris membris inħent : cor¬
tori nostro ꝓpinqui stet̾unt: qͣi pectus
capiti inhesit. Qs qr mͣrtires sũt se¬
cuti: quasi cõnuicta brachia pectori fu¬
erunt. Quib dũ pastores ⁊ doctores
subiuncti sunt: ꝑbona oꝑa manꝰ bra¬
chiis iiheserunt. Hoc uͦ om̃e corpꝰ re

Expanded text:
et membra caetera membris inhaerent, coret membra caetera membris inhaerent, cortori nostro propinqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne c
Abbreviated transcription (Latin):
citua: qr et redemptor noster. qui
ex conceptione ⁊ uatuutate ꝑfectꝰ
deus ⁊ homo extitit : passionũ dolo¬
res ꝑtulit: ꝙ sic dd resurrectionis glo¬
riam peruenit. Ex auro gͦ mundiᷤ¬
simo. ductile candelabrũ fuit: qr ⁊
pcc̃m ñ habuit  ⁊ tam̃ eiꝰ corpꝰ ꝑ pas¬
sioniᷤ contumelias ad ĩmortalitatẽ
profecit. Nam uixta uͥtutes anime:
quo ꝑcussionib potuisset ꝓfic̾e. oĩ
no ñ habuit. In membris aũ suis
que nos sumꝰ cotidie ꝑcussionib ꝑ¬
ficit: qr dũ nostundim᷑ ⁊ afficim᷑.
ut eiꝰ corpꝰ esse meream᷑: ipse profi
cit. De cuius corpore scͥptũ est. Ex qͦ
totum corpꝰ ꝑ nexꝰ et coniunaioneᷤ
submunstratũ et construstum: cͤl¬
cit in augmentum dei. Corpꝰ qͥꝑ¬
pe illius: nos om̃ĩs sumꝰ. Pnexꝰ uͦ
et comunctiones corpꝰ liganra: qr dũ
capiti pectuᷤ. pectori brachia: dũ brachi¬
is manꝰ. digiti manib sunt coniundi.

Expanded text:
citur, quia et Redemptor noster qui citur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. Nam juxta virtutes animae quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus proficit, quia dum nos tundimur et afficimur ut ejus corpe scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus, et conjunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus, per nexus vero et conjunctiones corpus ligatur; quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti,