comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquanto diutius ex posuimus: quia
multi ignorant: nec illi qui hoc forte
nouer̃: de re quam nouerunt onerofũ
debent habere sermonem. adhibitum
non ꝓpter se sed ꝓpter eos qui non no¬
uerunt Hec ergo eum audistis perso¬
nante lectore. non dubito uos diuersa
cogitasse aixiss e aliquos & uerum
dtrisse : magna opera domini. unde
particula quedam cõmemorata est:
et ipsa terrena & ꝓpe omnib annis no¬
ta quomodo nĩguat ds̃: quomodo spar¬
gat nebulam: quomodo etiam crystal¬
lum solidet: Alios etiam pitto atrisse
sibi putasne ista sine causa in scriptu¬
ris posita sunt: aut uere hoc totum
habent quod sonant: Non nobis aliꝗͥd
innute nix ista & lana. nebula. & cinis:
crystallum & panis: Sed quare sic scrip¬
tura loqui uoluit ꝑquasdas quasi cali¬
gines similitudinum: Quanto melius
aꝑtius loqueretur: Quare uł quero
uł hesito. quid sibi illa uerba erigarit:
Quare mnaudiendo uel laboro: Qua¬

Expanded text:
aliquanto diutius exposuimus, quia aliquanto diutius exposuimus, quia multi ignorant: nec illi qui hoc forte norunt, de re quam noverunt onerosum debent habere sermonem, adhibitum non propter se, sed propter eos qui non noverunt. Haec ergo cum audistis personante Lectore, non dubito vos diversa cogitasse; dixisse aliquos, et verum dixisse, Magna opera Domini, unde particula quaedam commemorata est, et ipsa terrena, et prope omnibus annis nota, quomodo ningat Deus, quomodo nebulam spargat, quomodo etiam crystallum solidet: alios dixisse sibi, Putasne sine causa ista in Scripturis posita sunt, aut vere hoc totum habent quod sonant? non nobis aliquid innuit nix ista et lana, nebula et cinis, crystallum et panis? Sed quare sic Scriptura loqui voluit, per quasdam quasi caligines similitudinum? quanto melius apertius loqueretur? Quare vel quaero vel haesito, quid sibi illa verba exigant? quare in audiendo vel laboro? qua
Abbreviated transcription (Latin):
crystalli Est enim crystallum species
quedam immodum uitri: sed candidum
est. Hoc autem gertus traditur abhis qͥ
nouerunt.⁊ unde dubitare non debemꝰ:
qm̃ fidelissima scriptura testimonium
aicit: Traditur ergo crystallum dura¬
ta per multos annos: & non resoluta
niue ita congelascere ⁊ ut resolutione fa¬
cilis non sit: Niues enim p̃terite hiemis
facile dissoluit estas adileniens: non enĩ
eIs ad confirmandam duritiam accessit
annositas: ubi autem niues multe per
annos multos super inuicem misse fue¬
rint: & copia sua uidentiam estatis euice¬
rint non estatis unius sed multarum : p̾ser¬
tim in his terre partib id. est in aquilo¬
nia plaga. ubi nec estatȩ sol feruentissimus
inuenitur: ipsa diuturna & annosa du¬
ricia reddit hanc speciem que crystallũs
dicitur: Intendat caritas ur̃a: Quid ergo
est crystallism : nix. est glaciȩ aurata
ꝑ multos annos: ita ut sole uel ignis¬
aut facile dissolui possit: Hoc ꝓpt̾ea

Expanded text:
crystalli. Est enim crystallum species crystalli. Est enim crystallum species quaedam in modum vitri, sed candidum est. Hoc autem genus traditur ab eis qui noverunt; unde dubitare non debemus, quoniam fidelissima Scriptura testimonium dicit: traditur ergo crystallum, durata per multos annos et non resoluta nive, ita congelascere, ut resolutio non facilis sit. Nives praeteritae hiemis facile dissolvit aestas adveniens; non enim eis ad confirmandam duritiam accessit annositas. Ubi autem nives multae per annos multos super invicem missae fuerint, et copia sua violentiam aestatis evicerint, non aestatis unius, sed multarum, praesertim in his terrae partibus, id est in aquilonia plaga, ubi nec aestate sol perferventissimus invenitur; ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallum dicitur. Intendat Charitas vestra. Quid est ergo crystallum? Nix est glacie durata per multos annos, ita ut a sole vel igne facile dissolvi non possit. Hoc propterea
Abbreviated transcription (Latin):
poris efflitrit: & coacti sumus hunc psal¬
mum susceptum adtractandum in hunc
diem differre: Modo ipse presto. est in¬
tendamus in eum: immo indm. qui hos
sermones per miscđiam fuam inspu sco
dispensare dignatus. est: ita ut ipse nouit
ex pedire infirmitatib nr̃is: Quis enuim
eger consilium medico dare audet:
Cum legeretur credo aut om̃s aut ntul¬
tos urm animaduertisse quod habeat
aliquos uersus adquos apperiendos pul¬
sandum. ẽ: maximeq ubi ait: qui dat
niuem sicut lanam: nebulam uelut ci¬
nerem spargit: qui mittit &xcrystaulum
goris eius quis subsistit᷑: hiç enim audi¬
tis: quis quis accipit adliteram: opera
quidem aiuina cogitauit: Quis enim det
niuem nisi ds̃: Et quis ntibulam spar¬
git nisi dẽ: Crystallum quis durat nisi
ipse: Et habent hec tria similitu dines
congruas oppositas Neq enim dissimi¬
lis est lana nue. aut cinis nebulȩ ⁊ aut
fructra panis candidi nitoris & candori

Expanded text:
poris effluxit, et coacti sumus hunc psalporis effluxit, et coacti sumus hunc psalmum susceptum ad tractandum, in hunc diem differre. Modo ipse praesto est; intendamus in eum, imo in Deum qui hos sermones per misericordiam suam in Spiritu suo dispensare dignatus est, ita ut ipse novit expedire infirmitatibus nostris. Quis enim aeger consilium medico dare audet? 2. Cum legeretur, credo aut omnes aut multos vestrum animadvertisse quod habeat aliquos versus ad quos aperiendos pulsandum est, maximeque ubi ait: «Qui dat nivem velut lanam, nebulam velut cinerem spargit: qui mittit crystallum goris ejus quis subsistet? Nitis, quisquis ea accipit ad litteram, opera quidem divina cogitavit. Quis enim dat nivem, nisi Deus? et quis nebulam spargit, nisi Deus? crystallum quis durat, nisi ipse? Et habent haec tria similitudines congruas oppositas. Neque enim dissimilis est lana nivi, aut cinis nebulae, aut frusta panis candidi nitori et candori
Abbreviated transcription (Latin):
Numquia maliuolus  Numquid postre¬
mo ab alto exspectans nosse causam tuam:
ne forte ille quem instritristi uel preulari¬
catione te decipiat: uł minori facultate
deficiens in nocentiȩ tuȩ bonum uerbis
demonstrare non possit: Nichil horum:
Qiua ergo uenturus est. quare non gaude:
Iuis uenturus est iudicare te nisi qui
uenit udicari ꝑpter te: Non timeas
accusatorem de quo ipse atrit. princeps
huius munda missus. est foras: nontimeaᷤᷤ
malũ aduoeatum: ille enuim tibi modo ad¬
uocatus. est: qui tunc iudex futurus. ẽ:
lile erit & tu et causa tua: sermo cause
tuȩ : testimonium conscientiȩ tuȩ: Quis¬
quis ergo futurum iudicem times: pre¬
sentem : conscientiã tuã corrige Parũne
tibi.c̃ quod p̃terita non requirit: Sine
aliquo spacio temporis tunc iudicabit:
sed cum quanto spacio temporis p̃cipit:
Tunc corrigi non licebit. ⁊ modo quis
phibet: Hoc cum uehementer cõmen¬
daremus anĩco die: quia reuera ꝓpe
hoc solum dicendum. est. non parum tem¬

Expanded text:
numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricatione te decipiat, vel minori facundia et facultate deficiens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? Nihil horum. Quis ergo venturus est? quare non gaudes? Quis venturus est judicare te, nisi qui venit judicari propter te? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam modo corrige. Parumne tibi est quod praeterita non requiret? Sine reliquo spatio temporis tunc judicabit: sed cum quanto spatio temporis modo praecipit? Tunc jam corrigi non licebit: modo quis prohibet? Hoc cum vehementer commendaremus dominico die, quia revera, quia prope hoc solum dicendum est; non parum tem
Abbreviated transcription (Latin):
istam contempnet: Contẽpta ista secu¬
rum facit exspectare diem dequo ex¬
spectando dñs terruit: Cum ergo
psalmus iste dicat nobis & cantet
de illa uita futura. euangłium autẽ
terruit depresenti: Palmus facit timo¬
rem futurȩ. euangłium fecit timoreui
presentis: Hec de future delectatio¬
ne tacetur in litteris noui cestamen¬
ti. & multo magis inieis. ubi non tam
sed ibi uidentur aperta. ut  intel¬
ligantur obscura: Cum ergo aiceret
nobis euangłium. obseruate nouissimũ¬
diem. uenturum diem. aduentum filu
hominis. quia illos male inuenturus.ẽ.
qui modo securi sunt. ideo quia ꝑuerse
securi sunt. securi sunt enim in uolup¬
tatib scłi. cum deberent ẽẽ. securi do¬

Expanded text:
istam contemnit; contempta ista secuistam contemnit; contempta ista securum facit exspectare diem de quo exspectando Dominus terruit. 4. Cum ergo psalmus iste dicat nobis et cantet de illa vita futura, Evangelium autem terruerit de praesenti; Psalmus facit amorem futurae, Evangelium facit timorem praesentis. Nec de futura delectatione tacetur in litteris Novi Testamenti, et multo magis in eis, ubi non tanqd ibi videntur aperta, ut hic intelligantur obscura. Cum ergo diceret nobis Evangelium, Observate diem novissimum venturum, diem adventus Filii hominis; quia illos male inventurus est, qui modo securi sunt, ideo quia perverse securi sunt; securi sunt enim in voluptatibus saeculi, cum deberent esse securi do
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei. quale spectaculum erit uisio
dei : uident homines uenatorem: &
delectantur: Ue miseris: si non se corre¬
exerint: Qui enĩm uident uenaterem
& delectantur: uidebunt saluatorem
& contristabitur: Quid illis miserius:
quib saluator saluti non erit: Non
ergo mirum. quia illis quib uolupta¬
ti est. homo pugnans: non erit saluti
as liberans: Nos autem fr̃s si nos in eiꝰ
menbris meminimus. si. concupiscimꝰ.
si ꝑseueramus : uidebimus & gaudebi¬
mus . Erit illa ciuitas. pitegatis ominib
eiuib sius: nullo ad mixto seditioso
aut turbulento: Inimicus ille qui mo¬
do inu idet ne ad illam patriam ueni¬
amus. illic cui quam insidiari non po¬
terit. quia nec ẽe. ibi ꝑmittitur: Si eni
modo excluditur de corde credentiũ.
quo modo excluditur de ciuitate ui¬
uentium: Quid erit fr̃s: Quid erit :
rogo uos. eẽ. in illa ciuitate de qua
loqui tantum gaudium est. Hinc fu¬
ture uite cordã p̃parare debemus:
Quis quis ei cor p̾parauerit. totam

Expanded text:
s mei, quale spectaculum erit in visione Dei? Vident homines venatorem, et delectantur: vae miseris, si non se correxerint! Qui enim vident venatorem, et delectantur, videbunt Salvatorem, et contristabuntur. Quid illis miserius, quibus Salvator saluti non erit? Non ergo mirum quia illis quibus voluptati est homo pugnans, non erit saluti Deus liberans. Nos autem, fratres, si nos in ejus membris meminimus, si concupiscimus, si perseveramus, videbimus et gaudebimus. Erit illa civitas purgatis omnibus civibus suis, nullo admixto seditioso aut turbulento: inimicus ille qui modo invidet, ne ad illam patriam veniamus, illic cuiquam insidiari non potest; quia nec esse ibi permittitur. Si enim modo excluditur de corde credentium, quomodo excludetur de civitate viventium? Quid erit, fratres, quid erit, rogo vos, esse in illa civitate, de qua loqui tantum gaudium est? Huic futurae vitae corda praeparare debemus: quisquis ei cor praeparaverit, totam
Abbreviated transcription (Latin):
Interroget quis xp̃m infid̾e sua: si
dormit fides. merito fluctuas: quia
xpẽ dormit in naui: Iħe enim dormi¬
ebat in naui: & nauis fluctuabat in
aquis. & tempestatib multis: Fluctu¬
mit: Fides tua dorinit. Quid ad huc
aubitationis tempestate iactaris:
Exs ita apm̃. excita fidem tuam. con¬
spice oculis filei uitam futuram ꝓp
ꝓpterea auxit hanc uitam. ut tibi
ostenderet quam sit contẽpnenda ꝗ
diligebas: & quam sit speranda quã
non credebas: Si ergo fidem excita¬
ueris et oculos eius in nouissima mi¬
seris. futurumq scłm in quo gaude¬
bimus post alterum anĩ aduentũ
post iudicium ꝑ actum. post tradi¬
tum seĩs regnum celoꝵ: Si illã
uitam cogitauerit. & illius uite
num solius ausedinis erit nulla
inter pellatum molestia. nulla fatigati¬
one saueiatum nulla nibe ꝑturbatũ:
Negotium nrm̃ quod erit: Laudare
mare inlaude. Beati qui habitant

Expanded text:
Interroget quisque Christum in fide sua: sed dormit fides. Merito fluctuas, quia Christus dormit in navi. Jesus enim dormiebat in navi, et navis fluctuabat in aquis et tempestatibus multis . Fluctumit? Fides tua dormit. Quid adhuc dubitationis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam: conspice oculis fidei vitam futuram, prpropterea duxit hanc vitam, ut tibi ostenderet quam sit contemnenda quam diligebas, et quam sit speranda quam non credebas. Si ergo fidem excitaveris, et oculos ejus in novissima miseris, futurumque saeculum in quo gaudebimus post alterum Domini adventum, post judicium peractum, post traditum sanctis regnum coelorum, si illam vitam cogitaveris, et illius vitae num solius dulcedinis, nulla interpellatum molestia, nulla fatigatione sauciatum, nulla nube perturbatum. Negotium nostrum quod erit? Laudare laudibus. «Beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ in euangłio. Ipsũ quęxamꝰ .x in ꝓpħis. Hunc
ibi ũ uident. suꝑ quoꝵ cor adhuc ul aiñ positũ.es̃
unde audiuit caritas ura hesterno die. Nob̾ aitẽ
qr sacrificiũ uesꝑtinũ crucis diũ c̃scidit uelũ.
ex ꝑsona capitis nr̃i. qͥ. ẽ. ipse xp̃c saluator sedeus
ad dexterã patris: qui etiã ꝓpt̾ nos natꝰ de uir¬
gine. & sub pontio pilato qualia nostis pass. E.
fuso innocente singuine qđ.ẽ. p̃ciũ nrm̃. redemit
nos acaptiuitate in qua detinebam᷑ a diabolo: do-¬
nando. nob̾ delicta: & ipso p̃cio nr̃o sanguine suo de¬

Expanded text:
amus et in Prophetis. Hunc ibi non vident super quorum cor adhuc velamen positum est , unde audivit Charitas vestra hesterno die. Nobis autem quia sacrificium vespertinum crucis Domini conscidit velum , ex persona capitis nostri, qui est ipse Christus salvator, sedens ad dexteram Patris; qui etiam propter nos natus de virgine, et sub Pontio Pilato, qualia nostis, passus est; fuso innocente sanguine, quod est pretium nostrum, redemit nocentes a captivitate, in qua detinebamur a diabolo, donans nobis delicta, et ipso pretio nostro sanguine suo de
Abbreviated transcription (Latin):
tati enł sc̃ isti psalmi longe anteꝗͣ dus de maria
aliquando autẽ & natꝰ ex ereatura. Diuinitatẽ aut̃¬
illã credamꝰ: & quantũ possumꝰ intelligamꝰ ȩqualẽ
patri. Sed illa diuinitas ȩqualis patri: facta. ẽ. parti-¬
ceps mortalitatis nr̃ȩ: ñ de suo sed de nr̃o: ut &
nos efficerim᷑ participes diuinitatis eiꝰ. ñ de nrõsead¬

Expanded text:
tati enim sunt ipsi Psalmi longe antequam Dominus de Maria do autem et natus ex creatura. Divinitatem illam credamus, et quantum possumus, intelligamus aequalem Patri. Sed illa divinitas Patri aequalis, facta est particeps nostrae mortalitatis, non de suo, sed de nostro; ut et nos efficeremur participes divinitatis ejus, non de nos
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ adĩ forma futati .̃ qͦmͦ de latere dormieu.¬
tis eua facta. e. sic ex latere dñ dormientis idẽ
cea : manauet᷑ sacram̃ta. quib: formaret᷑ accła.
Nã de fudira eade passione sua: sic dicit in alio
psalmo. Ego dormuti & sõnũ cępi: & exurrexi
qrã ddñs suscipiet me. Ergo dormitio: intelligit᷑
passio. Eua de latere dormientis: eccła de lattre
facit nob̾cũ. sicut dictũ. ẽ. er̃ duo in carne una.
Unde dicit & ipse das in euangłio: cũ de coniugio
loqueret᷑. Igit᷑ ĩ ñ st̃ duo. sed una caro. Una ca¬
ro.÷ qr de trã mortalitate carnẽ suscepit:
ñ autẽ una diuinitas: qr ille creator. nos crea
in cęlũ : & ad ista mẽbra quȩ adhuc in t̾reꝑe
grinatione laborant. Pro quibꝰ laborantibꝰ

Expanded text:
Si ergo Adam forma futuri; quomodo de latere dormientis Eva facta est , sic ex latere Domini dormientis, id ecea , manaverunt Sacramenta, quibus formaretur Ecclesia. Nam de futura eadem passione sua sic dicit in alio psalmo: «Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» . Ergo dormitio intelligitur passio. Eva de latere dormientis, Ecclesia de latere facit nobiscum; sicut dictum est, «Erunt duo in carne una.» Unde dicit et ipse Dominus in Evangelio, cum de conjugio loqueretur: «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Una caro, quia de nostra mortalitate carnem suscepit: non autem una divinitas; quia ille Creator, nos creatin coelum, et ad ista membra quae adhuc in terrena peregrinatione laborant: pro
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ mandaueramꝰ canti.¬
ri alectore: sed ad horã
Quantũ uidet᷑ ꝑturbat.¬
dlterũ ꝓ altero legit.
¶Maliumꝰ nos in errort
Alectoris sequi uolun.¬
tatẽ dĩ: quã nr̃am in
nrõ ꝓposito. Sigͦ uos in
SL Ne pliritate aliquandiu
tenuerimꝰ: ñ nob ĩputetis. sed credatis dm̃ nor
ñ in fruetuose laborare uoluisse. Neq enĩ frustra
in pͥmo peccato nr̃o pęnã accepimꝰ: ut in sudore
uultꝰ nri panẽ manducemtꝰ. Tantũ si panis.ẽ.: at

Expanded text:
quem mandaveramus cantari a Lectore; sed ad horam, quantum videtur, perturbatualterum pro altero legit. Maluimus nos in errore Lectoris sequi voluntatem Dei, quam nostram in nostro proposito. Si ergo vos in ejus prolixitate aliquandiu tenuerimus, nobis non imputetis; sed credatis Deum nos non infructuose laborare voluisse. Neque enim frustra in primo peccato nostro poenam accepimus, ut in sudore vultus nostri panem manducemus . Tant
Abbreviated transcription (Latin):
isto palmo uex martirũ appar&. Nam n alio modo
dr̃ extasis: cum mens ñ pauore alienatur. s aliqͥ
inspiratione reuelationis assumitur. Eo aut̃ dixi in
extasi mea: om̃is homo menclax. Gont̾ritus enim
respex̃ nfiriitatẽ suani: ⁊uidit ñ de se sibi ẽẽ.
p̃sum̃dum. Suantũ enĩ ad ipsũ hominẽ ꝑtin&.
m̃dax ẽ. s grã dĩ uerax effectus ẽ. ne p̾ssuris un¬
micoꝵ cedens. iĩ loqueretur quod crediderat sei
negare. sic̃ petro accichit. qm̃ de se p̾sumpserat.¬
⁊ docendus erat. de homiine ñ eẽ. p̃sum̃dũ. Et si de
homine ñ quisq p̃sumere: utiq ncc de se ipso quia
homo ẽ. Bene gͦ uidit iste in pauore suo oninem
hominẽ ee. m̃dacem. quia nilli qui millo pauore
uanescunt. ne ꝑsequentibus cedendo intiantur mu

Expanded text:
isto psalmo vox martyrum apparet. Nam et alio modo isto psalmo vox martyrum apparet. Nam et alio modo dicitur ecstasis, cum mens non pavore alienatur, sed aliqua inspiratione revelationis assumitur. «Ego autem dixi in ecstasi mea, Omnis homo mendax.» Conterritus enim respexit infirmitatem suam, et vidit non de se sibi esse praesumendum. Quantum enim ad ipsum hominem pertinet, mendax est: sed gratia Dei verax effectus est, ne pressuris inimicorum cedens non loqueretur quod crediderat, sed negaret; sicut Petro accidit, quoniam de se praesumpserat, et docendus erat de homine non esse praesumendum. Et si de homine non debet quisque praesumere, utique nec de seipso; quia homo est. Bene ergo iste vidit in pavore suo omnem hominem esse mendacem; quia et illi qui nullo pavore vanes
Abbreviated transcription (Latin):
bulationes. ꝓpt̃ u̾bũ quod fidelit̾ tenebat. fidelit̾ im.¬
pendebat. ⁊ humiliatus ẽ. uimis. quod illi timuer̃
qui amauer̃ głani homimĩ magis quã dĩ. S quid
ẽ. ego aut̃ Dicere potiꝰ credidi. ꝓpt̃ quod locutus
su: ⁊ hummiliatus sum minis. Cur addidit ego aut̃.
nͥ quia homo humiliari potest. abeis qui ueritati con¬
tradicunt. ñ ipsa ueritas quã credit nloquitur:
Unde ⁊ apłs cum decatina sua dicer&. s sermo inquit
dĩ ñ ẽ. alligatus. sic .iiste quia ipse ẽ. una ꝑsona sc̃õꝵ
testium hoc ẽ. martirũ dĩ. credidi inquit ꝓpt̾ quod
locutus sum. Ego aut ñ illud quod credidi. ñ sermo
quẽ ꝓtuli: s ego humiliatus sum niinis. Ego aut̃¬
dixi mextasi inea: omnĩs homo mendax. Extasin pa¬
uorem dic̃. quẽ cõminantibus ꝑsecutoribus ⁊mpen¬
dentibus passionibus cruciatus aut mortis humana
infirmitas patitur. hoc enĩ intelligums. quia in

Expanded text:
bulationes, propter verbum quod fideliter tenebat, fideliter imbulationes, propter verbum quod fideliter tenebat, fideliter impendebat; et humiliatus est nimis: quod illi timuerunt qui «amaverunt gloriam hominum magis quam Dei.» Sed quid est, «Ego autem?» Diceret potius, Credidi, propter quod et locutus sum, et humiliatus sum nimis: cur addidit, «Ego autem,» nisi quia homo humiliari potest ab eis qui veritati contradicunt, non ipsa veritas quam credit et loquitur? Unde et Apostolus, cum de catena sua diceret: «Sed sermo,» inquit, «Dei non est alligatus» . Sic et iste, quia ipsa est una persona sanctorum testium, hoc est, martyrum Dei, «Credidi,» inquit, «propter quod locutus sum. Ego autem,» non illud quod credidi, non sermo quem protuli; sed «Ego humiliatus sum nimis.» s homo mendax.» Ecstasin pavorem dicit, quem comminantibus persecutoribus, et impendentibus passionibus cruciatus aut mortis, humana infirmitas patitur. Hoc enim intelligimus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
uł quod hab& ĩ eregando ñ habeat. Sic enĩ dictũ
cintans alleliua. id÷ sacrificans dño sacrificium lau¬
dis. a quo auditurus ẽ. intra ingaudium dñi tui.
exultae ndicat. Credidi ꝓpt̾ quod locutus sum. hoc
c̃. ꝑfecte credidi. Non em̃ ꝑfecte crectunt: qui quod
credunt loqui nolunt. Ad ipsam eiñ fidem ꝑtinet
& ĩam illud quod dictum ẽ. Qui me confessus fuerit
coram hominibis. confitebor eum corã angłis dĩ. Ex
hoc enĩ ẽ. appellatus fidelis ille seruis. ñ tantum qr
accepit: s quia impendit atq luc̾tus ẽ. Ita n hoc loco¬
ñ ait. credidi n⁊ locutus sum. s ꝓpt̾ hoc dic̃ se locu¬
tum cẽ. quia credidit. Simul enĩ credidit. ⁊ quod p̃.¬
mium loquendo sꝑara&e: ⁊ quã pęnã tacendo tunere
deber&e. Credidi inqͥt ꝓpt̃ quod locutus sum. ego
aut̃ humiliatus sum nimis. Passus ẽ. enĩ multas tri¬

Expanded text:
vel quod habet non erogando non habeat. Sic enim dictum vel quod habet non erogando non habeat. Sic enim dictum cantans «Alleluia,» id est, sacrificans Domino sacrificium laudis, a quo auditurus est, «Intra in gaudium Domini tui;» exsultet, et dicat, «Credidi, propter quod locutus sum:» hoc est, perfecte credidi. Non enim perfecte credunt qui quod credunt loqui nolunt: ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est, «Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram Angelis Dei» . Ex hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit. Simul enim credidit, et quod praemium loquendo sperare, et quam poenam tacendo timere deberet. «Credidi,» inquit, «propter quod locutus sum. Ego autem humiliatus sum nimis.» Passus est enim multas tri
Abbreviated transcription (Latin):
credunt.. iñ locinnitur quod credunt. uł pigritia.
uł tanore. Nara .⁊ ille seruus quamus talentum
habuerit. tm̃ quia erogare noluit. audit adño iudi¬
ce : serue nequã ⁊ piger. Et alio euangłis loco dic¬
tũ ẽ. quod multi n exprincipibus iudeoꝵ credidissent
in eum. s ñ confiteluntur. ne expellerentur de sinaigo¬
gi. S &iam ipsi rep̃hensi sunt atq inp̾c̾ati. Se.
quitur enĩ euangłista dicens. Amauer̃ enĩ głani
hominũ. magisquã dĩ. Si gͦ ⁊ illi qui uerum quod
locuntur ñ credunt. ⁊ illi qui uerum quod credt̃
ñ locunt᷑ merito repbantur: quis erit seruus uere
dicendus fidelis. nͥ ille ciu dicetur. euge serue bo¬
ne. gñ inmodico fuisti fidelis supͣ multa te cons¬
tituaid intra ingaudiũ dñi tui: Talis itaq ser¬
uus nec axitequã credat loquitur. nec cum credi¬
derit tacet nec uł sic erog&. ut ipse ñ habeat.

Expanded text:
credunt, et non loquuntur quod credunt, vel pigritia, credunt, et non loquuntur quod credunt, vel pigritia, vel timore. Nam et ille servus quamvis talentum habuerit, tamen quia erogare noluit, audit a Domino judice: «Serve nequam et piger.» Et alio Evangelii loco dictum est quod multi ex principibus Judaeorum credidissent in eum, sed non eum confitebantur, ne expellerentur de synagogis; sed etiam ipsi reprehensi atque improbati sunt: sequitur enim Evangelista dicens, «Amaverunt enim gloriam hominum magis quam Dei» . Si ergo et illi qui verum quod loquuntur non credunt, et illi qui verum quod credunt non loquuntur, merito reprobantur; quis erit servus vere dicendus fidelis, nisi ille cui dicitur: «Euge, serve bone, quoniam in modico fuisti fidelis, supra multa te constituam; intra in gaudium domini tui?» Talis itaque servus nec antequam credat loquitur, nec cum crediderit tacet; ne vel sic eroget ut ipse non habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
uis ea potius credent quȩ ipsi faciebant ut more¬
rerentur. ea tm̃ p̃dicabant. quȩ si alii credentes
facerent saluarentur. Non enĩ aliud annuntia¬
bant. p̃t̃ regulam fidĩ. Eos quippe excludit apb̃
De istis aut̃ dic̃. quod xp̃m annuntient s ũ caste.
id ÷ ñ casto anmo ⁊ simplici ⁊puro. exfide sincłra
quȩ ꝑ dilectionem oꝑatur. Terrenis quippe cupi¬
ditatibus consulentes: regnum cęloꝵ anmintia¬
bant. habentes inpectore falsitatem. inlingua ue¬
głitantem credentef eẽ lib̾atos. istos quoq ita ꝑ¬
mittit. Siue inquit occasione: siue incaritatẽ ap̃c
anmuntietur. Ueritatem quippe annuntia.¬
bant. &ĩam si ñ ueritate. id ÷ ñ uͦ animo isti lo¬
cuntur quod ñ credunt. Ñidõ reprobati sunt ꝗͣ¬
iuis sint utiles. eis quos instruit diis dicens. Quę
dicunt facite : quȩ aut̃ faciunt facere nolite. Di¬
cunt enĩ. nñ faciunt. Unde nͥ quia utilia ẽẽ.¬
non credunt quę dicunt. Sunt aut̃ alii qui-

Expanded text:
enim ea potius crederent quae ipsi faciebant, ut morerentur: ea tamen praedicabant, quae si alii credentes facerent, salvarentur; non enim aliud annuntiabant praeter regulam fidei. Eos quippe excludit ApostDe istis autem dicit quod Christum annuntient; sed non caste, id est, non animo simplici et puro, et fide sincera quae per dilectionem operatur : terrenis quippe cupiditatibus consulentes, regnum coelorum annuntiabant, habentes in pectore falsitatem, in lingua veudam evangelizantem credentes esse liberatos, istos quoque ita permittit: «Sive,» inquit, «occasione, sive veritate Christus annuntietur» . Veritatem quippe annuntiabant, etiamsi non veritate, id est non vero animo. Isti loquuntur quod non credunt, et ideo reprobati sunt; quamvis sint utiles eis quos instruit Dominus, dicens: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt» . Unde, nisi quia utilia non credunt esse quae dicunt? Sunt autem alii qui
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi eiꝰ. Et aꝑtius iam nominat ipsam matrem.
Iuid ÷ enim aliud ppłs eiꝰ ͥ nͥ quod sequitur in me¬
dio tui ihrłm. Tunc ẽ enĩ quod redditur gͣtum.
si de pace atq in pace redclatur. lui aut̃ filii huiꝰ
anc alle ñ sunt: bellum potius quã pacem ama¬
uer̃. Nequis aut̃ estim& atria domus dnm̃ et
enmẽ ppłm euis iudeos significari. quia ita clau¬
tem psalmum: qui qudtl uersiculis continetur. ⁊¬
K aucdate dnm̃ oñs gentes. laudate eum om̃s ppłi.
hec sunt atria domus ani. ille omĩs popłs eiꝰ. hȩc
uera iherłm. Audiant magis illi qui huiꝰ ciuitatis
filii eẽ. noluer̃. cũ se abomium gentiũ cõmunione
ritas dni manet inȩt̾num. hęc sunt duo illa . mi.¬
scda ⁊ueritas. quȩ incentesimo t̾tio decimo psal¬
mo memorię cõm̃danda cõmonui. Confirmata
liberati sumus. immicarum gentiũ rabida ora
cesser̃. Et ueritas dñi man& inet̾num: siue in

Expanded text:
at ipsam matrem. Quid est enim aliud populus ejus, nisi quod sequitur, «In medio tui, Jerusalem?» Tunc est enim quod redditur gratum, si de pace atque in pace reddatur. Qui autem filii hujus ancillae non sunt, bellum potiusquam pacem amaverunt. Ne quis autem existimet atria domus Domini, et omnem populum ejus Judaeos significari, quia ita clautem psalmum, qui quatuor versiculis continetur. «Laudate Dominum omnes gentes, laudate eum omnes populi.» Haec sunt atria domus Domini, ille omnis populus ejus, haec vera Jerusalem. Audiant magis illi qui hujus civitatis filii esse noluerunt, cum se ab omnium gentium communione ritas Domini manet in aeternum.» Haec sunt duo illa, misericordia et veritas, quae in centesimo tertio decimo psalmo memoriae commendanda commonui. «Confirmataliberati sumus, inimicarum gentium rabida ora cesserunt: «et veritas Domini manet in aeternum,» sive in
Abbreviated transcription (Latin):
libati apeccato. serui aut̃ facte dõ. habetis fructũ
urm inscĩficationẽ. finem uͦ uitã ęt̾nam. Dicat gͣ
dõ seruus iste. Multi se martires dicunt. multi
seruos tuos. quia nom̃ tuũ habent inuariis here¬
Cib nerroribus s quia pt̃ eccłam tuam sunt
mea: quando tu difrupisti iuncula mea. idõ
sacrificium laudis ł debeo. qr nsi głabor quod
seruus tuus sim ⁊ifilius ancillȩ tue. ñ in me sed
inte meo dño głabor. qui disrupisti uincła mea
reddam. Quȩ uota redditurus es. Iuas uinc¬
An illud respicis. quod paulo ant̾e dixisti. calicẽ
salutaris accipiam. ⁊ nom̃ dnĩ inuiocabo: ⁊ tibi
sacrisicabo sacrificium laudis: Et reuera quisqͥs
bene cogitat quid uoueat año. ⁊ quȩ uota reddat.
seipsum uoueat seipsum reddat. hoc exlngitur.
hoc debetur. Inspecto nũmo diis: dic. Reddite ce¬

Expanded text:
liberati a peccato, facti autem servi Deo, habetis fructum liberati a peccato, facti autem servi Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam» . Dicat ergo Deo servus iste, Multi se martyres dicunt, multi servos tuos, quia nomen tuum habent in variis haeresibus et erroribus; sed quia praeter Ecclesiam tuam sunt, mea, quando tu disrupisti vincula mea; ideo sacrificium laudis tibi debeo: quia etsi gloriabor quod servus tuus sim et filius ancillae tuae; non in me, sed in te Domino meo gloriabor, qui disrupisti vincula mea, reddam.» Quae vota redditurus es? Quas vovAn ad illud respicis, quod paulo ante dixisti, «Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo;» et, «Tibi sacrificabo sacrificium laudis?» Et revera quisquis bene cogitat quid voveat Domino et quae vota reddat, seipsum voveat, seipsum reddat: hoc exigitur, hoc debetur. Inspecto nummo Dominus dicit; «Reddite Cae
Abbreviated transcription (Latin):
rus sum. luis ł dedit unitari passiones suas. msi
qui ꝓte passus ẽ. pͥor: Iẽq p̃tiosa in conspectu dnĩ.
mors sc̃oꝵ eiꝰ. Eunt enĩ eam sanguine suo. quem
tanto p̃tio comparatiĩ. ndicat. Odñe ego seruus tuus
ego seruus tuus. ifilius ancillȩtuȩ. Ergo ⁊ emptus ẽ.
⁊iuernaculus ẽ. An cum matre simul emptus ẽ. an
quia uernaculus ẽ. ꝓpeccato suo fuge suȩ dep̃datus
ẽ. Idõ emptus: quia redemptus ẽ filiꝰ enĩ ẽ. ancil¬
lȩ. scđm quod om̃ĩs creatura subdita creatori. nueris
exinb& libera ẽ. hanc accipiens adño grãm. ut ei
ñ necessitate. s uoluntate deseriuat. Ergo iste filius
ẽ. iherłm cȩlestis. quȩ sursum ẽ. mat̃ om̃iuĩ nostrũ
libera. ili̾ata quidem apeicato. s ancinlla iustitię.
Cuiꝰ filisꝰ adhuc. ꝑegrinantib dr̃. Qos inlibertatem
uocatiȩstis. Et rursum eos seruos fac̃ dicens. Sed
incaritate seruite inuicem. Quib item dic̃. Cũ
serui eratis peccato. liberi eratis aiustitu: nunc ul

Expanded text:
as, nisi qui pro te passus est prior? Ideoque, «Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus.» Emit eam sanguine suo, quem tanto pretio comparatum, et dicat: «O Domine, ego servus tuus; ego servus tuus, et filius ancillae tuae.» Ergo et emptus est, et vernaculus est. An cum matre simul est emptus? an quia vernaculus est, pro peccato fugae suae depraedatus, et ideo emptus, quia redemptus est? Filius enim est ancillae secundum quod omnis creatura subdita Creatori est, et exhibet, libera est, hanc accipiens a Domino gratiam, ut ei non necessitate, sed voluntate deserviat. Ergo iste filius est Jerusalem coelestis, quae sursum est, mater omnium nostrum libera . Et libera quidem a peccato, sed ancilla justitiae: cujus filiis adhuc peregrinantibus dicitur, «Vos in libertatem vocati estis;» et rursus eos servos facit, dicens, «Sed in charitate servite invicem» : quibus item dicitur, «Cum serviebatis peccato, liberi eratis a justitia; nunc vero
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dici dii estis. ⁊ filii altissimmi om̃s. Nos aut̃ sic̃
homines moriemini: isic̃ unus exprincipibrs cadetis.
Consolatur humiles. ⁊implet eos ñ solum fide cre¬
dencde. s &iam fiducia p̃dicande ueritatis. si ꝑseue¬
rant᷑ subclantur dõ. nec imitentur unum exprmei¬
pibus diabolum. qui inueritate ñ sterit ⁊ cecidit.
S ienĩ omĩs homo mencdax. uitantũ ũ er̃ m̃claces.
in quantũ ñ er̃ homines: qm̃ dii er̃ ⁊ filii altissimi.
hoc itaq considans deuotisimus ppłs fideliũ testiũ.
quomͦ infirmitatẽ humanam dĩ misccłia ñ relin¬
quat. in cuiꝰ infirmitatis pauore dictũ ẽ. om̃s hõ
mendax Quomͦ consoletur humiles ⁊impleat spũ
fidutiȩ. trepidantes. ut pene mortuo corde reui¬
uescant. ne inisema& ĩpsis fidentes sint. s in eo qui
suscitat mortuos. ⁊ linguas infatium faẽ disertas
qui ait. Cũ aut̃ tradent uos. nolite cogitare qͦmͦ
aut quid loquamim. Dabitur em̃ uob̃ milla eqͣiud lo¬

Expanded text:
go dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes: vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis» . Consolatur humiles, et implet eos non solum fide credendae, sed etiam fiducia praedicandae veritatis, si perseveranter subdantur Deo, nec imitentur unum ex principibus diabolum, qui in veritate non stetit, et cecidit. Si enim omnis homo mendax, in tantum non erunt mendaces, in quantum non erunt homines; quoniam dii erunt, et filii Altissimi.Hoc itaque considerans devotissimus populus fidelium testium, quomodo infirmitatem humanam Dei misericordia non relinquat, in cujus infirmitatis pavore dictum est, «Omnis homo mendax;» quomodo consoletur humiles, et impleat spiritu fiduciae trepidantes, ut pene mortuo corde reviviscant, nec in semetipsis fidentes sint, sed in eo qui suscitat mortuos , et linguas infantium facit disertas ; qui ait, «Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: dabitur enim vobis in illa hora quid lo
Abbreviated transcription (Latin):
expectamus adhuc redemptionẽ corporis nr̃i. sed
cum absorta fuerit mors. inuictoria: ⁊ corruptibile
hoc induerit incorruptionem. ⁊ mortale hoc indue¬
rit inmortalitatem. nullus erit fletus. quia milł
lapsus. mullus lapsus quia milla corruptio. ⁊idõ
iam ñ ambigͥemus. placere: s omiño placebimus in
conspectu diii. inresione uiuorum.

Expanded text:
exspectamus adhuc redemptionem corporis nostri : sed exspectamus adhuc redemptionem corporis nostri : sed cum absorpta fuerit mors in victoriam, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc nullus erit fletus, quia nullus lapsus; et nullus lapsus, quia nulla corruptio. Et ideo jam non ambiemus placere, sed omnino placebimus in conspectu Domini, in regione vivorum.
Abbreviated transcription (Latin):
incęlis ẽ.: ⁊ tanquam capite placeamus dõ. pec
aut̃ tanquã extremis ammę partib ad huc
quod ita c̾anitur. uelut iam sit effectum. Exemit
inquit ocłos meos a lacͥmis. pedes meos alapsu.⁊
tm̃ ñ dic̃ placeo. s placebo inconspectu dñi in regio¬
ne uiuoꝵ: satis ostendens abea parte nonclum se
placere inconspectu dñi quȩ c̃. in regione mortuoꝵ
id÷ incarne mortali. Iu enĩ incarne sunt: dõ pla¬
cere ñpessunt. Unde quod sequitur ⁊dic̃ idem
pus quidem mortini ẽ. ꝓpt̾ peccatum. spe aut̃ uita
ẽ. ꝓpt̾ iustitiam. Scdm quẽ placebant dño. qui scd̾m
ipsum. incarne ñ erant. Quis aut̃ placeat dõ uiuo
in corpore mortuo: Sed quid ait. Si aut̃ sp̃e eius
qui suscitauit xp̃m iłim amortuis. habitat inuob̾.
Tunc erimꝰ urregione iuuoꝵ. exomii parte placentes in
quantum uide ꝑegrinamur adño: intantum non
sumus in regione uiuoꝵ. Confidimus aut̃ ⁊ bene

Expanded text:
I, 20, et tanquam capite placeamus Deo, pedibus autem tanquam extremis animae partibus adhuc rtineat quod ita canitur velut jam sit effectum, «Exemit,» inquit, «oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu:» et tamen non ait, Placeo; sed, «Placebo in conspectu Domini, in regione vivorum;» satis ostendens ab ea parte nondum se placere in conspectu Domini, quae est in regione mortuorum, id est in carne mortali. «Qui» enim «in carne sunt, Deo placere non possunt.» Unde quod sequitur, et dicit ipus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam:» secundum quem placebant Domino, quia secundum ipsum in carne non erant. Quis autem placeat Deo vivo, in corpore mortuo? Sed quid ait? «Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, habitat in vobis; Tunc erimus «in regione vivorum,» ex omni parte placentes in quantum inde peregrinamur, in tantum non sumus «in regione vivorum.» «Confidimus autem et bene
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ nos flagellat custodicuis paruulos dñis. quos. gran¬
dei querit heredes: Iuis em̃ẽ. filius. cui ñ da disci¬
plinam pat̾ eiꝰ. himiliatus sũ ⁊ saluũ me fecit.
S aluum me fic̃ qr humiliatus sũ. Non eñi penalis. se d
salutaris dolor ẽ. quẽ sequando medicꝰ fec̃. Comit̾e¬

Expanded text:
enim non flagellet, «Custodiens parvulos Dominus,» quos granenim non flagellet, «Custodiens parvulos Dominus,» quos grandes quaerit haeredes? quis enim est filius cui non det disciplinam pater ejus ? «Humiliatus sum, et salvum me fecit.» Salvum me fecit, quia humiliatus sum: non enim poenalis, sed salutaris dolor est quem secando medicus facit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Iribulatione ⁊ dolorem inuem. nomn dni inuo¬
caui. ⁊audiant reliquię gentium quȩ ñdum in.¬
uocant nom̃ dñi. audiant ⁊ querant ut inueniant
fiant. Non hoc eis dicimus ut querant mise. riam.
quam ñ habent. s ut inuemiant eam quã nescientes
habent. Ileq hoc eis optamus ut t̾rena necessaria
desint eis quibus mligent dum mortalit̃ uiuunt.
s ut hoc plangait quod amissa satietate ꝙelesti. ter¬
renis nondum ad fruendũ stabilibis uonis. s adsus-¬
tentandum necessariis indigere meruer̃. Agoscant
ilugeant. istam miseriam. faciat eos beatos lugen.¬
tes : qui eos cẽ. semꝑ miseros noluit. Mibicors dñs ⁊¬
ꝑillos speciosos pedes excitarer. ut inuocarem. Iuis
enĩ eum inuocauit. nͥ qu̾ę ipse prior uocauit.
H inc ꝗͥ primum miscricors. Iustus aut̃ quia flagellat.
nt̾um miseretur quia recipit. Nagellat em̃ omnẽ
filium que recipit. nec tam mͥ amarum debet ẽẽ.
quod flagellat. quã dulce quod recipit. Iuomodo

Expanded text:
i, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi:» et audiant reliquiae gentium quae nondum invocant nomen Domini; audiant et quaerant, ut inveniant et salvae fiant. Non hoc eis dicimus, ut quaerant miseriam quam non habent, sed ut inveniant eam quam nescientes habent: neque hoc eis optamus, ut terrena necessaria desint eis, quibus indigent, dum mortaliter vivunt; sed ut hoc plangant, quod amissa satietate coelesti, terrenis, non ad fruendum stabilibus bonis, sed ad sustentandum necessariis indigere meruerunt. Agnoscant et lugeant istam miseriam; faciet eos beatos lugentes, qui eos esse semper miseros noluit. 5. «Misericors Dper illos speciosos pedes excitarer, ut invocarem: quis enim eum invocavit, nisi quem ipse prior vocavit? Hinc ergo primum «misericors. Justus» autem, quia flagellat; et iterum «miseretur,» quia recipit: flagellat enim omnem filium quem recipit, nec tam mihi amarum debet esse quod flagellat, quam dulce quod recipit. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
gere homo fidelis. iam exemptã animã eẽ. suam.
eo ipso quo ex infideli fidelis e ffecta ẽ. Unde ipse
saluator. Iui credit in me inquit. transitũ fac̃
demorte aduitam. Cet̾a uͦ spe completa sunt
in eis. qui nondum ex hac initaemigrar̃. Nunc enĩ
cum lapsus nr̃os ꝑiculosissimos cagitamus: ñ cessant
a lacrinis ocłi. Tumnc aut̃ exim& ocłos nr̃os ala¬
cͥis. quando ⁊ pedes alapsu. quia tunc nullug
erit lapsus. ambulantium pedum. quando infir¬
mȩ carnis nullum erit lubricũ. Iunc uͦ quan.
nem nobis quam iubemur edomare. subst̃mm
iea cade magnimẽ. Non aut̃ mea labi quis.

Expanded text:
gere homo fidelis jam exemptam esse animam suam, gere homo fidelis jam exemptam esse animam suam, eo ipso quod ex infideli fidelis effecta est: unde ipse Salvator, «Qui credit in me,» inquit, «transitum facit a morte ad vitam» . Caetera vero spe completa sunt in eis qui nondum ex hac vita emigrarunt. Nunc enim cum lapsus nostros periculosissimos cogitamus, non cessant a lacrymis oculi: tunc autem eximet oculos nostros a lacrymis, quando et pedes a lapsu. Quia tunc nullus erit lapsus ambulantium pedum, quando infirmae carnis nullum erit lubricum. Nunc vero, quanem nobis, quam jubemur edomare, substerniin ea cadere magnum est: non autem in ea labi, quis
Abbreviated transcription (Latin):
ammab uris. lugum enĩ meũ suaue ẽ: ⁊ sarci¬
na mea leuis ẽ. Mtts itaq ⁊ bumilis: tanquã uiã
xp̃m sequens. deb& cẽ. aminę actio tendentis adre¬
quiẽ. ñ tm̃ pigra . idesidiosa. ut cursũ consũmet
sic̃ scriptumẽ. in mansuetudine oꝑa tua ꝑfice. Etem
ne mansuetudo ad segnitiem duceretur. adiunctũ ẽ.
oꝑa tua ꝑtice. Neq eim̃ sic̃ inista uita sonmi requies
nos reparat ad actionem. s actio bona ꝑduc̃ ad sẽ ꝑ
uigilantem quietem. Ille airt̃ cuncta p̾stat. cunc
pedes meos alapsu. hȩc enĩ inspe completa erga
se cantat. quisquis huiꝰ carnis uinculum intelligit.
sumus. Et de morte quidem quod exempti sumꝰ.
recte dr̃ iam eẽ. completum. ut mortem intelliga¬
mus ñ credentiũ dequibus ait. dunite mortuos
sepelire mortuos suos. Et illud insuꝑiore palmo.
N on mortui laudabunt te dnẽ: neq om̃s qui des¬
cendunt ininfernũ. s nos qui uiuumus benedici¬

Expanded text:
nimabus vestris; jugum enim meum suave est, et sarcina mea levis est» . Mitis itaque et humilis, tanquam viam Christum sequens, debet esse animae actio tendentis ad requiem: non tamen pigra et desidiosa; ut cursum consummet, sicut scriptum est, «In mansuetudine opera tua perfice» . Etenim, ne mansuetudo ad segnitiem duceretur, adjunctum est, «Opera tua perfice.» Neque enim sicut in ista vita somni requies nos reparat ad actionem; sed actio bona perducit ad semper vigilantem quietem. 7. Ille autem cuncta praestat, cunctpedes meos a lapsu.» Haec enim in spe completa erga se cantat quisquis hujus carnis vinculum intelligit.  «spe salvi facti sumus» . Et de morte quidem quod exempti sumus, recte dicitur jam esse completum, ut mortem intelligamus non credentium, de qualibus ait, «Dimitte mortuos sepelire mortuos suos» : et illud in superiore psalmo: «Non mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum; sed nos qui vivimus, benedici
Abbreviated transcription (Latin):
respondebo exꝓbrantibus mͥ ubum. Utrum ubĩ
expbrantibus. anubum respondebo. ombiguum est:
s quod lib& eoꝵ. xp̃m sonat. Ipsum eni nobis ex¬
ꝓbrant. a quib ẽ. crucifixus. uł scandalũ. uł stultitiã
ignorantes quia uerbũ caro factum ẽ: ⁊ habitauit
in nobis. uod ubũ inprmatpio erat. ⁊ apud cłm̃
erat. ⁊ids̃ erat. S n si ñ ipsi u̾bũ exꝓbrant. quod
eis latet. quia diuinitas eius ñ cognesertur. a quib
eius infirmitas in cruce contempnitur: nos tamĩ
u̾bum respondeamuis. nec exꝓbratione t̾reamur.
aut confundamur. Serbum eni si cognorissent.
nunquam dum̃ głe crucifixissent. Ille aut̃ res¬
pondae ubũ ex ꝓbrantibus: suꝑ quẽ uinit misctã¬

Expanded text:
exprobrantibus mihi verbum.» Utrum, «verbum exprobrantibus;» an, «verbum respondebo,» ambiguum est: sed quodlibet eorum Christum sonat. Ipsum enim nobis exprobrant, quibus est crucifixus vel scandalum, vel stultitia : ignorantes quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; quod Verbum in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat . Sed etsi non ipsi Verbum exprobrent quod eos latet, quia divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ille autem respondet Verbum exprobrantibus, super quem venit mis
Abbreviated transcription (Latin):
confessus fueris inore tuo quia ds̃ illum suscitauit
amortius: saluus eris. Corde enĩ creditur adius¬
titiam: ore aut̃ confessio fit ad salutem. Parumẽ.
gͥ in corde habere xp̃ĩn: inolle confiteri dũ timetur
obꝓbrium S exꝓbrantibus. respondendumẽ. ubũ.
t aut̃ hoc martires possent : ꝓmissum ẽ. eis ⁊ dictũ.
Hon enĩ uos estis qui loquimini: s spẽ patris ur̃i qui

Expanded text:
llum suscitavit a mortuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ii quanuis adipsũ corpus cuiꝰ hȩc uerba sunt.
negauer̃ : idõ sequitur Et ne auferas de ore meo.
quia uanitas corporis loquitur. in cuiꝰ m̃bris &iam
illi deputantur qui defecer̃ adhoram negando. s
xore petri in quo erat tipus ęccłẽ. uerbum ueritatis
ablatum ẽ. qui ⁊ si ad horam negnut timore turbatꝰ
tm̃ flendo ẽ. reparatus. iconfitendo ẽ. postea corona¬
uniuersitas in quo toto corpore siue quia negantib
plurimis remanser̃ fortes qui usq ad mortẽ ꝓuerita¬
te certarent. siue quia ⁊ ex his qui negauer̃ mul¬
ti reparati sunt. ñ ẽ. ablatum ex eiꝰ ore uerbum ue¬
ritatis. usq ualde. Iuod aut̃ ait. neauferas: intel¬¬
ligendum ẽ. neauferri sinas. Propt̃ qued orancto
dicunus. nenos inferas intemptationẽ. Et ipse dñs
ad petinim. Rogaui inquit ꝓte. ne deficiat fides
tua. hoc ẽ. ne auferatur de orȩtiꝙ uerbũ ueri.¬
tatis usq ual ade. Sequitur. Iina inudiciis tius
sꝑaui. uł sic̃ de greco quidam diligentius exp̃ser̃.

Expanded text:
mi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, negaverunt; ideo sequitur, «Et ne auferas de ore meo quia unitas corporis loquitur, in cujus membris etiam illi deputantur qui defecerunt ad horam negando, se est non omnimodo, ex ore Petri, in quo erat typus Ecclesiae, verbum veritatis ablatum est: quia etsi ad horam negavit timore turbatus, tamen flendo est reparatus , et confitendo est postea coronaae sanctae universitas: in quo toto corpore sive quia, negantibus plurimis, remanserunt fortes qui usque ad mortem pro veritate certarent, sive quia et ex iis qui negaverant multi reparati sunt, non est ablatum ex ejus ore verbum veritatis «usque valde.» Quod autem ait, «ne auferas,» intelligendum est, ne auferri sinas; propter quod orando dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Et ipse Dominus ad Petrum, «Rogavi,» inquit, ratur ex ore tuo verbum veritatis «usque valde.» Sequitur, «Quia in judiciis tuis speravi;» vel, sicut de graeco quidam diligentius expresseru
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificari cuꝑit: ⁊ ipsa c. misccła. quã suꝑ se peseit
uenire: ipse xp̃c̃ ẽ. ⁊ silutare dĩ. Suo uerbo exposuit
quam miscdam diceret. ubi att: ⁊ueniat suꝑ me
misccła tua chĩe. Si gͦ querimus quę sit ista mise¬
ricordia: audiamiꝰ quoa sequitur. Silutare tuũ scd̃m
eclequium tuum. Abeo quippe hec ꝓmissũ c̃. qui uo¬
cat ea qus ñsunt. tanquã sint. Nondĩ enĩ erant
quib ꝓmitteretur: ne quisquã demeritis głaretur.

Expanded text:
ivificari cupit, et ipsa est misericordia quam super se poscit venire. Ipse Christus est et «salutare» Dei; quo verbo exposuit quam misericordiam diceret ubi ait, «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Si ergo quaerimus quae sit ista misericordia, audiamus quod sequitur: «Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae non sunt, tanquam sint» . Nondum enim erant quibus promitteretur, ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
augent. qm̃ que diligit dñs corripit. flagellat aiĩ
omnnẽ filium que recipit. Ecce eni scĩ. ihumiles.
corde de te p̃sum̃do inꝑsecutionibus ñ defecer. ecce
dius inuener. quia suã suꝑbiã ꝑdider̃. Ergo ne aufe.¬
ras deore meo u̾bum ueritatis usqͦ quaq. quia in.

Expanded text:
uoniam quem diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Ecce enim sancti et humiles corde de te praesumendo, in persecutionibus non defecerunt; ecce dius invenerunt, quia suam superbiam perdiderunt. Ergo «ne auferas ex ore meo verbum veritatis usque valde, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ut conterat. llam suꝑ quosclam conterendos uentur:
ẽ. qui mĩc uieum dum sꝑnunt eiꝰ iramilitatem
oifendencto cassantur. Sie eni dic̃ meuangłio. Aui
ceciderit suꝑ lapidem istum conquassabtar. suꝑ
quẽ uͦ cecidit. cont̾et cum. Iui gͦ nobis expbrant.
offendunt ⁊ cadunt in eum: nos aut̃ ne offendamus
icadamus. obꝓbria eoꝵ netimeamnus. s respondea¬
nus eis uerbum: hoc ẽ. u̾bũ fidĩ quod p̃dicamus. qr

Expanded text:
. Nam super quosdam conterendos venturus est, qui nunc in eum, dum spernunt ejus humilitatem, offendendo quassantur. Sic enim dicit in Evangelio: «Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; super quem vero ceciderit, conteret eum» . Qui ergo nobis exprobrant, offendunt, et cadunt in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fid