comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantauimus. iuuenis fui et senui: et ñ uidi
rustum derelictum. nec semen eius querens
panem: Sic quasi unus homo loquitur.
Quam multum tempus ẽ etas unius homi¬
nis: Et qͥd magnũ ẽ ut homo positus in
aliqua parte terrarũ. ꝑtotã uitã suam tã
breuem quã humana uita breuis ẽ quãius
adsenectutem a iuiuentute ꝑuenerit. non

Expanded text:
cantavimus? Juvenis fui, et ecce senui, et non vidi cantavimus? Juvenis fui, et ecce senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem. Si quasi unus homo loquitur, quam multum tempus est aetas unius hominis; et quid magnum est, ut homo positus in una aliqua parte terrarum per totam vitam suam tam brevem, quam humana vita brevis est, quamvis ad se
Abbreviated transcription (Latin):
uis baptirare Et te iam letale mysteri¬
um exercentẽ et uolentem iterare quod
semel datur & ñ amittitur: audit & cũ
magna uoce & gemitu dicit tͥ: Quid est
qͦd uis facere: rebapturare me: Nescio qͥs
mesopotamenꝰ. nescio quis syrus. nescio
quis ponticus: uel longius constitutus:
Respondes: quia non habes baptismum:¬
Dicit ille: Quare: lege epłas apłi adme
datas: Uenit nescioqͥs de galatia. de pon¬
TO. uenit nescio quis de philadelfia:
adquas ȩccłias iohannes scripsit. uenit
acolosis. uenit aphilippis. athessalonica.¬
legere epłam meam.qui detestaris pa
indiscussa uobiscum & in¬
tract᷑ata remanserat: Pro¬
inde sicut uideo ñquidem
scđm dispositionem nr̃am.
sed tamen non preter disposigonem suã:
adreddendum debitum nos dñs reuocauit.
ntenti ergo estote fr̃s: ut si possumꝰ deo
adiuuante uel mͦ soluamus. qͦd nos deb̃e
cognoscimus: Quis ẽ. qui dicit quod mͦ

Expanded text:
vis rebaptizare: et te jam lethale ministerivis rebaptizare: et te jam lethale ministerium exercentem, et volentem iterare quod semel datur et non amittitur, adit cum magna voce et gemitu, et dicit tibi: Quid est quod vis facere? rebaptizare me? ait, nescio quis Mesopotamenus, nescio quis Syrus, nescio quis Ponticus, vel longius constitutus. Respondes: Quia non habes baptismum. Quare? Lege Epistolas Apostoli ad me datas. Venit nescio quis de Galatia, de Ponto, venit nescio quis de Philadelphia, ad quas Ecclesias Joannes scripsit ; venit a Colossis, venit a Philippis, a Thessalonicalegere epistolam meam, qui detestaris pacindiscussa vobiscum et intractata remanserat. Proinde sicut video, non quidem secundum dispositionem nostram, sed tamen non praeter dispositionem suam, ad reddendum debitum nos Dominus revocavit. Intenti ergo estote, fratres, ut si possumus Deo adjuvante, vel modo solvamus quod nos debere cognoscimus. Quis est qui dicit, quod modo
Abbreviated transcription (Latin):
rem petierunt: ut decerneret iudices:
mꝓbauerunt eos apud qͦs uict sunt: qͦs
ante quã uincerentur postulauerunt:
Dati sunt alii adeoꝵ petitũ: et ibi uicti s̃
Appellauerunt adimperatorẽ: et ibi uicti
sunt: Semel uictus absens ẽ. marimia¬
nista et tacet: et ter uictus p̃sens donati¬
sta ñtacet. S de numero contendis cũ
marimianistis: ut diri faueo tͥ:. Trecen
Ndecem plures sunt quam centum: uel
qͦt fuerunt qui dampnauerunt aparte
maximiani. primianum: Milia ep̃oꝵ
aparte cȩciliani donatũ. Nicħ ponderis
apud te habere putas. S dicturus es mͥ:
Nunquid donatistas milia epõꝵ dampna¬
runt. de toto orbe terrarum: Optime non
dampnauerunt: Quare non dampnart̃:
Quia iudicio ñinter fuerunt: Si iudicio
non interfuerunt: ꝓpterea non dampnaue¬
runt. quia causam illã penitus nescierunt:
Abinnocentib quare te separasti: uenit
huc adte de orbe terrarũ baptizatus: quẽ

Expanded text:
rem petierunt, ut decerneret judices: rem petierunt, ut decerneret judices: improbaverunt eos apud quos victi sunt, quos antequam vincerentur postulaverunt: dati sunt alii ad eorum petitum, et ibi victi sunt: appellaverunt ad Imperatorem, et ibi victi sunt. Semel victus est absens Maximianista, et tacet: et ter victus praesens Donatista non tacet? 23. Sed de numero contendis cum Maximianistis. Ut dixi, faveo tibi. Trecenti decem plures sunt quam centum, vel quot fuerunt qui damnaverunt a parte Maximiani Primianum: millia episca parte Caeciliani Donatum nihil ponderis apud te habere putas? Sed dicturus es mihi: Numquid Donatistas millia episcoporum damnaverunt de toto orbe terrarum? Optime, non damnarunt. Quare non damnarunt? Quia judicio non interfuerunt. Si judicio non interfuerunt, propterea non damnaverunt, quia causam illam penitus nescierunt. Ab innocentibus quare te separasti? Venit huc ad te de orbe terrarum baptizatus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Consensit huic iudicio uniuersꝰ orbis ter¬
rarum: Quid dict̾urus es: Nos plures sumꝰ
q̃ marimianiste: Estote plures: Denumero
ergo agamus: Uide quantum int̃sit: Absen¬
tem et dampnauerunt maximianistȩ: cum
adeos exire noluisses: hoc qͥdẽ simile Sic
absentes illos fecisti dic sententias inconci¬
lio bagaitano: At uͦ cecilianus p̃sens aduer¬
sario presente purgatus ẽ Deinde magna
differentia. iudices numidias apud quos
te purgaret. tu ipse audisti: tu constitusti:
maximianistȩ illos ñpetierunt: apud
eos autem aceciliano donatus uictus est.
qͦs pars donati iudices postulauerat: Re¬
spondent tͥmͦ maximianistȩ et iure dict̃.
Nos pͥmo uenimus adte de ꝓuincia tua
de diocesi adte ꝑtinente ep̃i. et uoluimus
audire causam tuã: contempsisti nos:
uł simul iudices eligeremus: ñ ires ad qͦs
tu uelles Quantum int̃sit uidete: Tunc
autẽ ist donatiste litteris suis imꝑato¬

Expanded text:
Consensit huic judicio universus orbis terConsensit huic judicio universus orbis terrarum. Quid dicturus es? Plures nos sumus quam Maximianistae. Estote plures: de numero ergo agamus: vide quantum intersit. Absentem te damnaverunt Maximianistae, cum ad eos exire noluisses: Hoc quidem simile, sic absentes illos fecisti dici sententias in concilio Bagaitano: at vero Caecilianus praesens adversario praesente purgatus est. Deinde alia magna differentia: judices Numidas apud quos te purgares, tu ipse adisti, tu constituisti, Maximianistae illos non petierunt: apud eos autem a Caeciliano Donatus victus est, quos pars Donati judices postulaverat. Respondent tibi modo Maximianistae, et jure dicunt: Nos primo venimus ad te de provincia tua, de dioecesi ad te pertinente episcopi; et voluimus audire causam tuam: contempsisti nos, m, vel simul judices eligeremus, non ires ad quos tu velles. Quantum intersit, videte. Tunc autem ipsi Donatistae litteris suis Imperato
Abbreviated transcription (Latin):
pnauimus maximianistas: Adutrumq
nob̾ cito respondet᷑: qͥa et illi ur̃i priores dã¬
pnauerunt cecilianum: Si priores ualẽt.
cedant primianiste concilio maximiani¬
starum: Si plures ualent:cedant donati¬
ste orbi terrarũ: Nicħ esse arbitror iustus
Pauq sunt maximi aniste: s priores sunt.
Reus reum non facit: S hoc puta quomͦ
dampnatus dampnare potuisti: quia¬
et inter dampnatores & ipse scriptus est:
nec seruauerunt illi locum cause dicentis
Alit̃ autẽ cecilianus: Seruatus ẽ. illi locus
hominis causȩ dicentis: sicut habet ipsa
sententia: qͥa nec incommunione receptꝰ
ẽ. nͥ purgatus: Iste autem inuenitur hic
aiudicib dampnatus: illie inter iudices
dampnans S fuit ista ȩquitas batagata¬
ni concilii: Prorsus totũ concedimꝰ: male
te dampnauerunt maximianiste: male
dampnauerunt & illi priores ũi cecilia¬
num: Tu purgasti te apud bagaitanum:
purgauit se ille intransmarino iudicio:

Expanded text:
navimus Maximianistas. Ad utrumque navimus Maximianistas. Ad utrumque vobis cito respondetur, quia et illi vestri priores damnaverunt Caecilianum. Si priores valent, cedant Primianistae concilio Maximianistarum: si plures valent, cedant Donatistae orbi terrarum: nihil esse arbitror justius. Pauci sunt Maximianistae: sed priores sunt. Reus reum non facit. Si hoc putas, quomodo damnatus damnare potuisti? quia inter damnatores et ipse scriptus est, nec servaverunt illi locum causam dicentis. Aliter autem Caecilianus: servatus est illi locus hominis causam dicentis, sicut habet ipsa sententia; quia nec in communionem receptus est nisi purgatus. Iste autem invenitur hic a judicibus damnatus, illic inter judices damnans. Sed fuerit ista aequitas Bagaitani concilii: prorsus totum concedimus. Male te damnaverunt Maximianistae: male damnaverunt et illi priores vestri Caecilianum. Tu purgasti te apud Bagai: purgavit se ille in transmarino judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
Si innocentem te reddidit sedes bagaita¬
na: quanto potius illum sedes apłica:
Aut ius ut ualeant qui primo dampnaue¬
runt: Si ualent. contra te ualent: Nam
illi contra cecilianum: nec ualent nec ua¬
lebunt: Tamen quid contra te uidices at¬
tende:iam hic audent dicere: S nos qui
postea dampnauimus maximia nistas.
plures eramus. Ualeat ergo sententia nr̃a
infelicianum: et ualebit illoꝵ incecilianũ
Ibi uagaitanum concilium fecerunt: etiã
felicianũ dampnauerunt: Modo iniustꝰ
ẽ felicianus: aut nocens receptus ẽ: aut
innocens dampnatus ẽ: Si gͦ innocentẽ
recipis ꝓpace donati: cede omib gentib
ꝓpace xp̃i: Si autẽ perrorẽ ur̃m in no¬
cens dampnatus ẽ: errare potuerunt
trecenti decẽ dampnantes felicianum:
et non potuerunt errare septuaginta
dampnantes cecilianum: Quid ergo
dicitis cum audieritis uob̃ dici. prius
uos dampnauerunt marimianiste:recur¬
ritis et dicitis. s: nos plures eramus. qui dam¬

Expanded text:
Si innocentem te reddidit sedes BagaitaSi innocentem te reddidit sedes Bagaitana, quanto potius illum sedes Apostolica? Aut vis ut valeant qui primo damnaverunt? Si valent; contra te valent. Nam illi contra Caecilianum nec valuerunt, nec valebunt: tamen quid contra te judices, attende. 22. Jam hic audent dicere: Sed nos qui postea damnavimus Maximianistas, plures eramus. Valeat ergo sententia vestra in Felicianum, et valebit illorum in Caecilianum. Ubi Bagai concilium fecerunt, etiam Felicianum damnaverunt: modo intus est Felicianus: aut nocens receptus est, aut innocens damnatus est. Si ergo nocentem recipis pro pace Donati; cede omnibus gentibus pro pace Christi: si autem per errorem vestrum innocens damnatus es; errare potuerunt trecenti decem damnantes Felicianum, et non potuerunt errare septuaginta damnantes Caecilianum? Quid ergo dicitis? Cum audieritis vobis dici, Priores vos damnaverunt Maximianistae, recurritis, et dicitis: Sed nos plures eramus qui dam
Abbreviated transcription (Latin):
no subscripsi
Donatus amundatẽssis ep̃s subscͥpsi.
Getulicus uictorianensis ep̃s subscͥpsi
Annibonuis robautensis ep̃s subscͥpsi.
Item annibonius. petitus acollega meo
Primulianus ep̃s subscripsi
Scđianus aurisilianensis ȩp̃s subscͥpsi
Maximus pitanensis ep̃s subscͥpsi
Faustinus bennensi s ep̃s subscͥpsi:
Uictor altiburitanus ep̃s subscripsi: Om̃s
numero quinquaginta tres Et cũ reci¬
dignamini aduertere: Hec ẽ dampnatio
tua dicimus illi Quid ius habeat an non
habeat: Ego faueo: prorsus dico: qͥa isti
homines falsa inte dixerunt: Et audi un¬
de credam. quia apud alios uidices obti¬
niusti causam tuam: et isti dampnati ft̃
exiens adfactiosos alibi ostendisti inno¬
centiam tuam. ut illi qui te dampnaue¬
runt. dampnationem mererentur: Dig¬
nare acceptare cecilianum innocentem¬
dampnatũ quia noluit exire admaiores
tuos et sic seruauit causam suã orbi ter¬
rarum: quomͦ seruasti concilio numidiaꝵ:

Expanded text:
subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meoPrimulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero quinquaginta tres. 21. dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati sunt.exiens ad factiosos, alibi ostendisti innocentiam tuam, ut illi qui te damnaverunt, damnationem mererentur; dignare acceptare Caecilianum innocentem, qui noluit exire ad majores tuos, et sic servavit causam suam orbi terrarum, quomodo tu servasti concilio Numidarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo et ile passiones dñi. passiones nr̃e sũt
& unusqͥsq si bene seruiat deo. bene serut
fidem: exhibeat qͦd debet. et uersetur inter
homines iuste: uolo uidẽ si ñ patitur eciã
qͦd hic enumerat inpassione sua. xp̃c. Ami

Expanded text:
Ergo et illae passiones Domini, passiones nostrae sunt: Ergo et illae passiones Domini, passiones nostrae sunt: et unusquisque si bene serviat Deo, bene servet fidem, exhibeat quod debet, et versetur inter homines juste, volo videre si non patitur, etiam quod hic enumerat in passione sua Chri
Abbreviated transcription (Latin):
terunt: Iam intelligamus capitis uoces:
iam incipiat dilucescere caput nr̃m in
passione S rursus cum ceꝑit caput di¬
cere: noli inde sꝑͣare corpus: Si caput no¬
luit separari auocib corporis: corpus se
audeat separare apassionib capitis: Pa¬
dere inxp̃o: quia tanquam peccauit in in¬
firmitate tua xp̃c: Modo enim peccata
tua tanquam exore suo dicebat: et ea di¬
cebat sua: Dicebat enim afacie peccatoꝵ
meoꝵ: quȩ ñerant ipsuis: Quomͦ ergo
peccata nr̃a sua ẽẽ uoluit ꝓpter corpus
suum: sic et nos passiones eus nrãs ẽẽ
uelimus ꝓpter caput nr̃m Nd̃ enim
ille ex amicis passus ẽ inimicos: & nos
non: Immo et nos adhoc paremus ineo¬
dem conuiuari: Talem calicem non re¬
spuamus: celsitudins eius desidium
ꝑhumilitatem eius inueniamus Re¬
spondit enim celsitudini eius herere
uolentib. qͥeius adhuc humilitatem
ñ cogitabant: et ait adillos: Potestis bi¬
bere calicem quem ego bibiturus sum:

Expanded text:
terunt. Jam intelligamus capitis voces, terunt. Jam intelligamus capitis voces, jam incipiat illucescere caput nostrum in passione. Sed rursum cum coeperit caput dicere, noli inde separare corpus. Si caput noluit se separare a vocibus corporis, corpus se audeat separare a passionibus capitis? Patere in Christo; quia tanquam peccavit in infirmitate tua Christus. Modo enim peccata tua tanquam ex ore suo dicebat, et ea dicebat sua. Dicebat enim, A facie peccatorum meorum, quae non erant ipsius. Quomodo ergo peccata nostra sua esse voluit propter corpus suum, sic et nos passiones ejus nostras esse velimus propter caput nostrum. Non enim ille ex amicis passus est inimicos, et nos non. Imo et nos ad hoc paremus in eodem convivari: talem calicem non respuamus, ut celsitudinis ejus desiderium per humilitatem ejus inveniamus. Respondit enim celsitudini ejus haerere volentibus, qui ejus adhuc humilitatem non cogitabant, et ait illis: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ?
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑspeciem & quamdiu qͦd non uide¬
mus speramus: ꝑ patientiam expectamꝰ:
U oces sunt gͦ iste peregrinantium. nondũ
inpatria constitutoꝵ: et recte dicit et ue¬
re dicit: & si non sit dolosus. ueraciter c̃¬
fitetur: et lumen ocłoꝵ meoꝵ non ẽ. mec̃
Hec patitur homo intus sibi secum inse¬
ipso: & ad se ipsum de nemine adneminẽ
hoc solum ẽ. qͦd patitur homo: Patitur
enĩ ex se intrinsecus: forinsecus autem ex
eis inter qͦs uiuit: Patitur mala sua: cogi¬
tur pati & aliena: Inde sunt ille duȩ uo¬
ces aboccultis meis munda me dñe: & ab
alienis parce seruo tuo: Iam de occultis
suis confessus ẽ. a quib cupit mundari:
dicat & dealienis aquib sibi uult parci:
Amiq mei: quid dicam de inimicis. iam:¬
A mici mei et ꝓximi mei: aduersũ me ap¬
propinquauerunt & steterunt: hoc qͦd
ait. aduersum me steterunt: intellige:
Si enim aduersum me steterunt: aduer¬
sum se ceciderunt: Amici et ꝓximi mei:
aduersum me appropinqͣuarunt & ste¬

Expanded text:
 speciem . Et quamdiu quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Voces sunt ergo istae peregrinantium, nondum in patria constitutorum. Et recte dicit, et vere dicit, et si non sit dolosus, veraciter confitetur: Et lumen oculorum meorum non est mecum. Haec patitur homo intus, ibi secum, in seipso, et seipsum, de nemine ad neminem hoc solum est quod patitur homo? Patitur enim ex se intrinsecus, forinsecus autem ex eis inter quos vivit: patitur mala sua, cogitur pati et aliena. Inde sunt illae duae voces: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Jam de occultis suis confessus est, a quibus se cupit mundari: dicat et de alienis a quibus sibi vult parci. Amici mei. Quid dicam jam de inimicis? Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterumt. Hoc quod ait, adversum me steterunt, intellige. Si enim adversum me steterunt, adversus se ceciderunt. Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et ste
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ dixi. ne unquam insultent inme inumi¬
q mei: & dum commouent᷑ pedes mei. in
me magna locuti sunt: Iterum redit adin¬
firmitatem corporis sui: & rursus caput
illud attendit pedes suos: Non sic ẽ. incelo
ut deserat qͦd habet interra: attendit pla¬
ne et uidet nos: Aliquando enĩ ut ẽ uita
ista commouentur pedes nr̃i. & labunt᷑
inaliquo peccato: ibi exsurgunt linguȩ
nequissimȩ inimicoꝵ: Hinc gͦ intelligimꝰ
etiam cum tacebant quid querebant: qͥa¬
erant tunc asꝑi. immites. gaudentes se in¬
uenisse. qͦd dolere debuerunt. & dixi ne ali¬
quando insultent inimici mei inme. Dyxi
hoc: & tamen forte ademendationem fe¬
cisti eos magna loqui de me: Cummo¬
uerent᷑ pedes mei.elati sunt: multa
mala dixerunt cum commouerer: mi¬
sereri enum debuerunt infirmis. non in¬
sultare: quomͦ apls dicit. fr̃s si preoc¬
cupatus fuerit homo inaliquo delicto.
uos qui spuitales estis instruite huius¬
modi in spu mansuetudinis: Et complectitur

Expanded text:
 dixi: Nequando insultent in me inimici mei, et dum commoventur pedes mei, in me magna locuti sunt. Iterum redit ad infirmitatem corporis sui, et rursus caput illud attendit pedes suos: non sic est in coelo, ut deserat quod habet in terra: attendit plane, et videt nos. Aliquando enim, ut est ista vita, commoventur pedes nostri, et labuntur in aliquo peccato: ibi exsurgunt linguae nequissimae inimicorum. Hinc ergo intelligimus, etiam cum tacebant quid quaerebant. Loquuntur tunc aspere immites, gaudentes se invenisse quod dolere debuerunt. Et dixi: Ne aliquando insultent in me inimici mei. Dixi hoc, et tamen forte ad emendationem fecisti eos magna loqui de me, dum moverentur pedes mei, id est elati sunt, multa mala dixerunt, cum commoverer. Misereri enim debuerunt infirmis, non insultare; quomodo Apostolus dicit: Fratres, si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis. Et complectitur
Abbreviated transcription (Latin):
directionem: Noli ad presentia adtendẽ:
Et quid uidebis: Qm̃ sunt reliquiȩ ho¬
mini pacifico: Quid ẽ. sunt reliquie: Cũ
mortuus fueris: non eris mortuus: Hoc
ẽ sunt reliquie: Erit uli aliquid. et post
hanc uitam: hoc ẽ. illud semen. qͦd inbe¬
nedictione erit: Unde dñs Qui credit
inme inquit licet moriatur uiuet: qm̃
funt reliquie homini pacifico: Iniusti¬
autem disꝑient imdipsum: Quid ẽ inid¬
ipsum: Insempiternum: uel om̃s si¬
mul inunum: Peliquie impioꝵ in¬
teribunt: Sunt autem reliquiȩ homi¬
m pacifico: Ergo qui non sunt pacifi¬
ci: impii s̃. Beati enĩ pacifici: qm̃ ipsi
filii dei uocabuntur: Salus autem¬

Expanded text:
directionem? Noli ad praesentia attendere. directionem? Noli ad praesentia attendere. Et quid videbis? Quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Quid est, sunt reliquiae? Cum mortuus fueris, non eris mortuus: hoc est, sunt reliquiae. Erit illi aliquid et post hanc vitam; hoc est, illud semen quod in benedictione erit. Unde Dominus, Qui credit in me, inquit, licet moriatur, vivet : Quoniam sunt reliquiae homini pacifico. em disperient in idipsum. Quid est, in idipsum? In sempiternum; vel, omnes simul in unum. Reliquiae impiorum interibunt. Sunt autem reliquiae homini pacifico: ergo qui non sunt pacifici, impii sunt. Beati enim pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur . 17. ve
Abbreviated transcription (Latin):
etqueres locũ erus Quis ẽ locus enis:
Quo nunc habet potestatẽ habet diuicia s.
habet quendã ordinẽ suũ inreb huma¬
nis: ut multi ei obsequantur: ut iubeat
& audiatur: Iste locus non erit s tͣnsit.
ut tu possis dicere transiui et ecce ñ
erat: Quid ẽ transiui: ꝓfeci Pueni adspã¬
lia: transiui insanctuariũ di. ut in¬
Quomͦ: Cum auarus esses: saccellũ ⁊e
extorqueretur afure: sic custodi in no¬
centiam. ne tͥ extorqueatur adiabolo:
Dit ila certũ patrimonium tuũ. de q̃
sunt diuites et pauꝑes Custodi in nocen¬
tiam: Quid tͥ ꝓdest lucrum auri: &
dampnum innocentiȩ. Custodi in no¬
centiam & uide directionem: habeto
ocłos directos. ut uideas directionem:
ñ prauos quib malos uides et distortos:
ut distortus et prauus tͥ uideatur deus
quia fauet impiis. et ꝑsequitur fideles:
Non uides quã tortum uideas: Corrige
oculos tuos: et uide directionem: Quam

Expanded text:
et quaeres locum ejus. Quis est locus ejus? et quaeres locum ejus. Quis est locus ejus? Quo modo habet potestatem, habet divitias, habet quemdam ordinem suum in rebus humanis, ut multi ei obsequantur, ut jubeat et audiatur. Iste locus non erit, sed transiet, ut tu possis dicere: Transivi, et ecce non erat. Quid est, transivi? Profeci, perveni ad spiritualia, intravi in sanctuarium Dei, ut inquomodo cum avarus esses, saccellum tenbi extorqueretur a fure; sic custodi innocentiam, ne tibi extorqueatur a diabolo. Sit illa certum patrimonium tuum, de qua sunt divites et pauperes. Custodi innocentiam. Quid tibi prodest lucrum auri, et damnum innocentiae? Custodi innocentiam, et vide directionem. Habeto oculos directos, ut videas directionem: non pravos, quibus malos vides; et distortos, ut distortus tibi et pravus videatur Deus, quia favet impiis, et persequitur fideles. Non vides quam distortum videas? Corrige oculos tuos, et vide directionem. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
catusẽ: puta quia eleuatꝰ est Quid seqͥt᷑
Et transiui etecce ñ erat: & quesiui eum &
ñẽ inuentus locus euis Quare ñerat: &
non ẽ inuentus locus eius: Quia transisti:
Si autem adhuc carnalit̃ cogitas. & ista ter¬
rena felicitas uera tͥ felicitas uidet᷑ non¬
dum transisti: Aut ȩqualis uli es: aut
infra es ꝓfice & transi & cum ꝓficien¬
do transieris. attendis eum fide: uides
nouissima ipsuis: et dicis tͥ Ecce non
ẽ iste qui sic tumuerat: qͦmͦ si tͣnsires iux¬
ta fumũ: Nam ethinc dictum ẽ. in isto psal¬
mo suꝑus: deficientes uelut fumus defi¬
cient: Erigitur in altum fumus: & in
globum tumidũ ꝑgit: Quantomagis at¬
tollitur: tanto amplius intumescit: S
cum transieris: atcende post te: Post te
enim fumus: si ẽ ante te ds̃: Noli poste.¬
riora exdesidio attendẽ. sic̃ attendit uror
loth. et remansit inuia: s respice ex de¬
spectu etuidebis impium nusquã esse.

Expanded text:
tatus est, puta quia elevatus est: quid sequitur? tatus est, puta quia elevatus est: quid sequitur? Et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus. Quare non erat, et non est inventus locus ejus? Quia transisti. Si autem adhuc carnaliter cogitas, et ista terrena felicitas vera felicitas tibi videtur, nondum transisti: aut aequalis illi es, aut infra es: profice, et transi; et cum proficiendo transieris, attendis eum fide, vides novissima ipsius, et dicis tibi, Ecce non est iste qui sic tumuerat; quomodo si transires juxta fumum. Nam et hoc dictum est in isto psalmo superius, Deficientes velut fumus deficient. Erigitur in altum fumus, et in globum tumidum pergit: quanto magis attollitur, tanto amplius intumescit. Sed cum transieris, attende post te: post te enim fumus, si est ante te Deus. Noli posteriora ex desiderio attendere, sicut attendit uxor Lot, et remansit in via : sed respice ex despectu, et videbis impium nusquam esse,
Abbreviated transcription (Latin):
noli eẽ piger: estas ueniet quȩ te lȩcifi¬
cet: inqua gaudeas te seminasse: Quid
gͦ facio mͦ: E xpecta dñm: Et cũ expec¬
to qͥd ago: Et custodi uias eius: & si
custo diero: qͥd accipio: Ex altabit te
ut hereditate possideas terram: Quã ter¬
ram: Iterum ne aliqua uilla occurrat
animo: illam dequa dicitur: Uenite be¬
nedicti patris mei: ꝑcipite regnum qͦd
uob paratũ ẽ aborigine mundi: Quid
de illis qͥ nos angu̾t iauerunt. inter quoᷤ
gemiimus. quoꝵ scandala tolerauimꝰ.
ꝑquib seuientib frustra orauimus: qͥd
de illis erit: Seqͥt᷑. Cũ ꝑierint pecc̾ores. ui¬
debis. Et quã de ꝓximo uidebis: Iuers
gnet: Quos fide ocłos qͥ non habent. do¬
lent felicitatem impioꝵ: & putant se li¬
ne causa esse ustos. qͥa uident hiec floxete
impios Qͥ autẽ habet ocłm illũ fidei. quid
dicit: Uidi impiũ suꝑ exaltari: et eleua¬
n sic̃ cedros libani: Et puta. quia suꝑexal¬

Expanded text:
noli esse piger: aestas veniet quae te laetifinoli esse piger: aestas veniet quae te laetificet, in qua te gaudeas seminasse. Quid ergo facio modo? Exspecta Dominum. Et cum exspecto, quid ago? Et custodi vias ejus. Et si custodiero, quid accipio? Et exaltabit te, ut haereditate possideas terram. Quam terram? Iterum ne aliqua villa occurrat animo: illam de qua dicitur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Quid de illis qui nos angustaverunt, inter quos gemuimus, quorum scandala toleravimus, pro quibus saevientibus frustra oravimus; quid de illis erit? Sequitur, Cum pereunt peccatores, videbis. Et quam de proximo videbis: tu eris ei oculos pertinet. Quos fidei oculos qui non habent, dolent felicitatem impiorum, et putant se sine causa esse justos, quia vident hic florere impios. Qui autem habet oculum illum fidei, quid dicit? Vidi impium superexaltari et elevari super cedros Libani. Et puta quia superexal
Abbreviated transcription (Latin):
securitas: s si intus sit ds̃: Si autem ex¬
pellatur diabolus: admitit᷑ ds̃. Dñs
autem ñ derelinquet eum inmanib
enis: nec dampnabit eum cum iudicabrẽ
illi: Habent aliqua exemplaria: et cum
iudicabit eum iudicabitur illi Lili au¬
tem dictum ẽ: cum iudiciũ fit de illo Pos¬
sumus enim sic loqui. ut dicamus homini
iudica mͥ: id÷ audi causam meã Cũ gͦ
ceꝑit audire causam iusti sui ds̃ qm̃ opor¬
tet om̃s exhiberi ante tribunal xp̃i &
adstare. ut illic recipiat unusquisq quȩ
ꝑcorpus gessit siue bonum. siue malũ:
quando gͦ uentum fuerit adillud iu¬
dicium. ñ eum dampnabit: et si ad tp̃s
uideatur dampnari abhomine: Et si
dixit sententiam ꝓconsul incyprianũ:
alia ẽ. sella terrena. aliud ẽ tribunal cȩ¬
lorum: Abinferiore accepit sententiam:
rit: Noli mͦ putare: Tempus laboris ẽ:
tempus seminis ẽ: tp̃s frigoris ẽ: Et sun¬
ter uentos. & si inter pluuias seminas.

Expanded text:
securitas, sed si intus sit Deus. Si autem exsecuritas, sed si intus sit Deus. Si autem expellatur diabolus, admittitur Deus. Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus. Nec damnabit eum, cum judicabitur illi. Habent aliqua exemplaria, Et cum judicabit eum, judicabitur illi. Illi autem dictum est, cum judicium fit ac illo: possumus enim sic loqui ut dicamus homini, Judica mihi, id est, audi causam meam. Cum ergo coeperit audire causam justi sui Deus; quoniam oportet omnes exhiberi ante tribunal Christi, et stare, ut illic recipiat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum ; quando ergo ventum fuerit ad illud judicium, non eum damnabit, etsi ad tempus videatur damnari ab homine. Etsi dixit sententiam proconsul in Cyprianum: alia est sella terrena, aliud tribunal coelorum; ab inferiore accepit sententiam, rit? Noli modo putare: tempus laboris est, tempus seminis est, tempus frigoris est: etsi inter ventos, etsi inter pluvias, semina;
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret ds̃ iustum suum inmanib impii.
si illum fecisset consentire impio. Contͣ
Opus ẽ. ut adesiderio tuo non tradaris pec¬
catori: ne cum desideras uitã presentem.
irruas inulum.et ꝑdas eternam: Aquo
desiderio ñ debet tradi peccatori: Abillo
de quo item dicitur: et diẽ hominis non
concupiu tu scis. Qui enim desiderat
et concupiscit diem hominis: quando
illi minatus fuerit aduersarius. qͦd tol¬
let illi diem humanũ. qͥa occidet eum.
et ꝑdet hanc uitã qͥ ñsperat aliã uitam:
deficit et consentit inimico: Qui autem
audit dñm dicentem. nolite timere eos
qui corpꝰ occidunt. animã autem non
possunt occide: et si traditur t̾ra in ma¬
nus impii. capta terra sp̃s euadit: Spũ
euadente: et terra resurget. Sp̃c muta¬
bitur addñm: terra mutabitur incȩlũ
Non enim aliquid de ipsa terra ꝑit: quȩ
ad tempus traditur inmanus impii Ca¬
pilli capitis ur̃i numerati sunt Ergo ẽ

Expanded text:
mitteret Deus justum suum in manibus impii, mitteret Deus justum suum in manibus impii, si illum fecisset consentire impio: contra Opus est ut a desiderio tuo non tradaris peccatori, ne cum desideras vitam praesentem, irruas in illum, et perdas aeternam. A quo desiderio non debet tradi peccatori? Ab illo de quo item dicitur: Et diem hominis non concupivi, tu scis . Qui enim desiderat et concupiscit diem hominis, quando illi minatus fuerit adversarius, quod tollat illi diem humanum, quia occidet eum, et perdet hanc vitam; qui non sperat aliam vitam, deficit, et consentit inimico. Qui autem audit Dominum dicentem, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; etsi tradatur terra in manus impii, capta terra spiritus evadit; spiritu evadente, et terra resurget. Spiritus mutatur ad Dominum, terra mutabitur in coelum. Non enim aliquid de ipsa terra perit, quae ad tempus traditur in manus impii: Capilli capitis vestri numerati sunt . Ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. qͥ de corde ñrecedit: dimittit eũ:
Ubi ẽ. quod suꝑius dictum ẽ. & ñ derelin¬
tor iustum: et querit mortificare eum:
Dñs autem ñ derelinquet eum in manib
euis Quare gͦ dereliquit marcyres iN
manib impioꝵ: Quare fecerunt illis
quecunq uoluerunt: Alios gladio ꝑ¬
cusserunt: alios crucifixerunt: alios
bestiis tradiderunt: alios ignib coN
cremauerunt: alios incathenas ducen¬
tes tabe diuturna confecerunt: Certe non
derelinquet dũs sc̃os suos: Dñs autem non
derelinquet eum inmanib eius: Postremo
ipsum filium suũ quare dimisit inmani¬
bus iudeorum: Et hic tectum aꝑi: si uis
om̃i interiori menbro constringi. ꝑuenq
addñm: audi quid dicit alia scriptura do¬
minum preuidens passurum abimpiis:
Quid ait: Tradita ẽ. terra inmanꝰ impii
Quid ẽ terra tradita ẽ. inmanus impii: Ca¬
ro tradita ẽ. inmanus ꝑsequentium: N
ibi autem dimisit iustum suum ds̃. De
capta carne educ̃ animã inuictam. Di¬

Expanded text:
ipsius, qui de corde non recedit, dimittit eum? Ubi est quod superius dictum est, Et non derelintor justum, et quaerit mortificare eum: Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus. Quare ergo dereliquit martyres in manibus impiorum? Quare fecerunt illis quaecumque voluerunt? Alios gladio percusserunt, alios crucifixerunt, alios bestiis tradiderunt, alios ignibus cremaverunt, alios in catena ducentes tabe diuturna confecerunt. Certe non derelinquet Dominus sanctos suos: Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus. Postremo ipsum Filium suum quare dimisit in manibus Judaeorum? Et hic tectum aperi , si vis omni interiori membro constringi; perveni ad Dominum: audi quid dicat alia Scriptura, Dominum praevidens passurum ab impiis, quid ait? Terra tradita est in manus impii ? Quid est, Terra tradita est in manus impii? Caro tradita est in manus persequentium. Non ibi autem dimisit justum suum Deus: de carne capta educit animam invictam. Di
Abbreviated transcription (Latin):
sunt suꝑ me: Lieuitatis ẽ erigere caput:
Quasi nicħ portat: qui erigit caput: Quia
ergo leue ẽ. quod potest erigi: accipit pon¬
dus unde possit comprimi: Conuertetur
enim labor eius incaput eius: et iniqͥtas
eius inuerticem eius descendet: Sicut fa
quia ipsi liuores computruerunt & pu¬
t uerunt: Unde put uerunt: Quia com¬
putruerunt: Iam quomͦ hoc explicetur in
uita humana qͥs hoc nouit: habeat ali¬
quis sanum olfactum animȩ: sentit qͦmͦ
piteant peccata: Cui putori peccatoꝵ
contrarius erat odor ille de qͦ dicit apłs.¬

Expanded text:
sunt super me. Levitatis est erigere caput, sunt super me. Levitatis est erigere caput, quasi nihil portat qui erigit caput. Quia ergo leve est quod potest erigi, accipit pondus unde possit comprimi. Convertitur enim labor ejus in caput ejus, et iniquitas ejus in verticem ejus descendit . Sicut faquia ipsi livores computruerunt et putuerunt. Unde putuerunt? Quia computruerunt. Jam quomodo hoc explicetur in vita humana quis hoc non novit? Habeat aliquis sanum olfactum animae, sentit quomodo puteant peccata. Cui putori peccatorum contrarius erat odor ille, de quo dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore xp̃i constitutus homo. ñ est
illum accusare: sequere et dic. unde ira dñi.
Non ẽ sanitas incarne mea auultu irȩ tuȩ:
ñ ẽ. pax ossib meis: Repetiuit id qͦd dixit.
ñẽ sanitas incarne mea: hoc ẽ. enim non
ẽ. par ossib meis: Non autẽ repetuut auul¬
tu irȩ tuȩ: s causam dixit ire dĩ: ñ ẽ pax
inquit ossib meis a faciȩ peccatoꝵ meoꝵ.¬
Qm̃ iniquitates meȩ sustulerunt caput meũ
sic̃ fascis grauis. grauate sunt suꝑ me &
hic causam p̃misit. et effectum subiecit:
unde contigerit dixit: Iniquitates meȩ
sustulerunt caput meum: Nemo enĩ suꝑ¬
bus nͥ iniquus: cui sustollitur caput: Sur¬
sum tollitur: qͥ erigit caput aduersus dm̃
Audistis cum lectio legeretur libri ȩccłiasti¬
q: initium suꝑbiȩ hominis apostatare
adeo: Ille qͥ pͥor noluit audire p̃ceptum:
sustulit iniquitas ipsiꝰ caput adusus dm̃
Et quia iniquitates sustulerunt caput eiꝰ:
qͥd illi fec̃ ds̃: Sicut fascis grauis: grauate

Expanded text:
st , illum accusare. Sequere, et dic unde ira Domini. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae: non est pax ossibus meis. Repetivit id quod dixit, Non est sanitas in carne mea: hoc est enim, non est pax ossibus meis. Non autem repetivit, a vultu irae tuae: sed causam dixit irae Dei, Non est pax, inquit, ossibus meis a facie peccatorum meom iniquitates meae sustulerunt caput meum, sicut fascis gravis gravatae sunt super me. Et hic causam praemisit, et effectum subjecit; quid unde contigerit dixit: Iniquitates meae sustulerunt caput meum. Nemo enim superbus, nisi iniquus, cui sustollitur caput. Sursum tollitur, qui erigit caput adversus Deum. Audistis cum lectio legeretur libri Ecclesiastici, Initium superbiae hominis, apostatare a Deo . Ille qui prior noluit audire praeceptum, sustulit iniquitas ipsius caput adversus Deum. Et quia iniquitates sustulerunt caput ejus, quid illi fecit Deus? Sicut fascis gravis gravatae
Abbreviated transcription (Latin):
Quintasius capiensis ep̃s subscripsi
Felicianus musistanus ep̃s subscripsi.
Pictorianus ex delegatione migius subscͥpsi.
Latinus mugiensis ep̃s subscͥpsi
P roculus girb itanus episcopꝰ subscripsi.

Expanded text:
Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subcripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
Saluius asausensiᷤᷤ episcopus subscripsi:
Donatus sabratensis episcopus subscripsi:
Gemeliꝰ atanabensiᷤᷤ ep̃s subscripsi & ex ip̃is
Datianus camitetensis ep̃s subscripsi:
Donatus fiscianensius ep̃s subscripsi:
Theodorꝰ usulenlẽsis episcopꝰ subscripsi:
Uictorianus iubente collega agnosio ep̃s subs.
Donatus cebresussitanus ep̃s subscripsi:
Hatalicus celensis episcopus subscripsi
Pomponuis macrianensis ep̃s subscripsi
Prancatus ballianensis episcopꝰ subscͥpsi.
Ianuarius aquinensis ep̃s subscripsi
Secundinis iucundianensis ep̃s subscripsi:
Pascasius auico augusti episcopus subscͥpsi:¬
Cresconius ticianensis ep̃s subscripsi
Rogatianus ep̃s subscripsi
Maximianus erũninensiᷤ ep̃c subscͥpsi
Bene natꝰ tugucianensĩ ep̃s subscͥpsi. Ritanꝰ
ep̃c subscͥpsi. G euanꝰ tigualensĩ ep̃c subscͥpsi
Uictorinus lẽpti maginensis ep̃s subscͥpsi
Guntasius benefensis ep̃s subscripsi

Expanded text:
Salvius Ausafensis episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus subscripsi. Gemelius a Tanabaeis episcopus subscripsi. --Ex ipsis Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo, subscripsi. Donatus Cebresutanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi. Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi. Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jacondianensis episcopus subscripsi. Pascasius a Vico Augusti episcopus subscCresconius Tacianensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus subscripsi. Maximianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
uidete quale illi crimen obiecerint. qͥa
ñ apud ep̃os ag̾e uoluit delocis s apd̃
iudicem: ꝓpt̃ ẽa et alia illecebra eus ad¬
missa que ꝓhonestate stili nr̃i siliiimus.
asacerdotali choro ꝑpetuo ẽẽ dãpnatũ:
ne eo palpato. di ȩccłia aut contagione
aut aliquo crimine maculetur: Qđ ipsũ
Precipimus autem uob̃ fr̃s in nomine do¬
mini nr̃i iħu xp̃i: ut discedatis abom̃i
fr̃e inordinate ambulante: Atq adeo
ñ immemores puritatis eccłiȩ conduci¬
bile existimauimus. om̃s scõs sacerdo¬
tes et om̃s clericos. et om̃s populos qͥ
se xp̃ianos meminerunt. hac nr̃a tracta¬
toria commonere: ut om̃s eius com¬
munionem. ut pote dampnati diligen¬
ti cura horreant: Ipse enim de suo in¬
teritu rationẽ reddet: qui hoc nr̃m de¬
cretũ ñ audiendo temptauit uiolare:
memoreᷤᷤ adie dãpnationis supͣdic̾ti pͥmiani

Expanded text:
Videte quale illi crimen objecerint, quia Videte quale illi crimen objecerint, quia non apud episcopos agere voluit de locis, sed apud judicem.-- Praeter alia illicita ejus admissa, quae prae honestate stili nostri s iluimus, a sacerdotali choro perpetuo esse damnatum: ne eo palpato, Dei Ecclesia aut contagione, aut aliquo crimine maculetur. Quod idipsum raecipimus autem uobis in nomine Domini nostri Iesu Christi, ut discedatis ab omnifratre inordinate ambulante » . Atque adeo non immemores puritatis Ecclesiae, conducibile existimavimus, omnes sanctos consacerdotes, et omnes clericos, et omnes populos qui se christianos meminerunt, hac nostra Tractatoria commonere, ut omnes ejus communionem, utpote damnati, diligenti cura horreant. Ipse enim de suo interitu rationem reddet, qui hoc nostrum decretum non audiendo tentaverit violare. memores, a die damnationis supra dicti Primiani,
Abbreviated transcription (Latin):
incestos cum scõrum cõmunione miscue¬
rit: qͦd pb̃ros ad coniurationem ineadẽ
constringe ꝑtemptarit: qͦd fortunatum
pb̃rm incloaeam fecit mitti. cum egrotan¬
tib baptismo succurrisset: qͦd communio
sit qͦd ep̃os hospicio suscepisset: quod
supradictus primianus multitudinẽ m¬
serit quȩ xp̃ianoꝵ domos euerteret: qd
obsessi sunt ep̃i simul et cleriq. et postea
abeius satellitib lapidati: qͦd in basilica
cesi sunt seniores: qͦd indigne ferrent clau¬
dianistas ad communionẽ admitti: quod
inocentes clericos putauerit condẽpnan¬
dos: qͦd se nobis audiendum noluerit ex
hibere. cum basiliearum fores ne ingredi¬
remur multitudine et officialib inter¬
cluserit: qͦd legatos a nob̾ ad se missos in¬
iunose reiecerit: qͦd loca multa ui pͥmo
de hinc auctoritate iudicͥaria usurpa¬
uit: qͦd pretermissor ablatorum fuit
cum paulus apls dicat. audet quis ur̃m
aduersus alium negotium habens. iu¬
dicari apud inustos. et ñ apud scõs:

Expanded text:
incestos cum sanctorum communione miscuerit: quod presbyteros ad conjurationem ineundam constringere pertentarit: quod Fortunatum presbyterum in cloacam fecerit mitti, cum aegrotantibus baptismo succurrisset: quod communiosit, quod episcopos hospitio suscepisset: quod supradictus Primianus multitudinem miserit, quae Christianorum domos everteret: quod obsessi sint episcopi simul et clerici, et postea ab ejus satellitibus lapidati: quod in basilica eaesi sint seniores, quod indigne ferrent Claudianistas ad communionem admitti: quod innocentes clericos putaverit esse condemnandos: quod se 206 nobis audiendum noluerit exhibere, cum basilicarum fores ne ingrederemur multitudinem et Officio intercluserit; quod legatos a nobis ad se missos injuriose rejecerit; quod loca multa, vi primo, dehinc auctoritate judiciaria usurpaverit. --Praetermissor ablatorum: cum Paulus apostolus dicat: Audet quis vestrum adversus alium negotium habens judicari apud injustos, et non apud sanctos .
Abbreviated transcription (Latin):
ni dampnati communione recesserit:
tali sententia constringant᷑. Laic qͦ
nͥ se asupradicto die dampnationis
illius intra diẽ pasche futuri ab eiꝰ se
consortio separauerint: ñ posse quẽꝗͣ
nisi ꝑpenitentiã si quidẽ memine¬
rint ȩccliȩ reformari:
U ic̾torinus munacianẽsi episcopus subscͥpsi
Fortunatꝰ dionisianensis episcopus subscͥpsi:
Uictorianꝰ carcabinensis episcopus subscͥpsi.

Expanded text:
ni damnati communione recesserint, tali sententia constringantur. Laici quoque nisi se a supra dicto die damnationis illius, intra diem Paschae futurae ab ejus consortio separaverint, non posse quemquam nisi per poenitentiam, siquidem meminerint, Ecclesiae reformari. Victorinus Munatianensis episcopus subscripsi. Fortunatus Dionysianensis episcopus subscripsi. Victorianus Carcabianensis episcopus subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
dies quietos senec̾tutis suȩ. quando eos iã
ipsa etas incipit grauare qͦs bella non gra¬
uant: quanta dura tolerant. que itinerae q̃
frigora. qͦs soles. quantas necessitates. quę
uulnera. quȩ ꝑicula: et ñ attendunt pa¬
tientes hec omnia. nͥ paucos dies qͥetos
illos senec̾tutis: adqͦs utrum ꝑueniant
nesciunt: Erggo adño gressus hominis di¬
rigent᷑: et uiam eius uolet. hicͣ ut dicere
suis: noli ꝑaliam uiam uelle ire: quã ꝑ
illã qua ipse uiit. Dura uidetur: ⁊psa est¬
tuta. Yia alia forte delicias habet: s latro¬

Expanded text:
dies quietos senectutis suae, quando eos jam dies quietos senectutis suae, quando eos jam ipsa aetas incipit gravare quos bella non gravant, quanta dura tolerant; quae itinera, quae frigora, quos soles, quantas necessitates, quae vulnera, quae pericula! Et non attendunt patientes haec omnia, nisi paucos dies quietos illos senectutis, ad quos utrum perveniam nesciunt. Ergo a Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet. Hinc dicere ita . Noli per aliam viam velle ire, quam per illam, qua ipse ivit. Fortasse videtur dura, sed secura. Alia forte delicias habet, sed latro
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Huc accedit: qͥa ñ solũ tempo¬
ralẽ uoluit laborẽ tuũ ds̃ ẽẽ. s etiã breuẽ.
Paucoꝵ dierũ ẽ tota uita hominis: etiam¬
si lȩta duris ñ miscerent᷑. Que plura ⁊ lon¬
giora sunt certe quã dura. Et ideo breui¬
ora & pauciora sunt dura: ut durare
possimus Si gͦ ꝑtotã uitã suã homo in
laborib et erumpnis eẽt. indolorib. in
tormentis. incarcere. inplagis. infame.
et sit. om̃ib dieb. horis omnib ꝑtotã
uitam suã usq adetatem senectutis:
pauq dies sunt tota uita hominis: qͦ
labore trans acto. ueniet regnũ ȩt̃num:
ueniet s ne fine felicitas: ueniet eqͣlitaᷤ
angłoꝵ: ueniet hereditas xp̃i: ueniet
coheres xp̃c Pro quanto labore quantã
merredẽ accipimus. ueterani homines qͥ
laborant inmilicia et uersant᷑ int̃ uislne¬
ra tot annos. incipiunt milttare auiue¬
tute: exeunt senes: et ut habeant pauco

Expanded text:
possunt. Huc accedit, quia non solum tempopossunt. Huc accedit, quia non solum temporalem voluit laborem tuum Deus, sed etiam brevem. Paucorum dierum est tota vita hominis, etiamsi laeta duris non miscerentur, quae plura et longiora sunt certe, quam dura; et ideo breviora et pauciora sunt dura, ut durare possimus. Si ergo per totam vitam suam homo in laboribus et in aerumnis esset, in doloribus, in tormentis, in carcere, in plagis, in fame et siti omnibus diebus, horis omnibus, per totam vitam suam usque ad aetatem senectutis, pauci dies sunt tota vita hominis: quo labore transacto, veniet regnum aeternum, veniet sine fine felicitas, veniet aequalitas Angelorum, veniet haereditas Christi, veniet cohaeres Christus. Pro quanto labore quantam mercedem accipimus! Veterani homines qui laborant in militia, et versantur inter vulnera tot annos, incipiunt militare a juventute, exeunt senes; et ut habeant paucos
Abbreviated transcription (Latin):
deret qͥd accepturus esset. Cum autẽ at¬
tenderis qͥd accepturus sis: omĩa tͥ erunt
uilia quȩ pateris: nec digna estimabis
ꝓquib illud accipias: miraberis tantũ
na requie labor ȩternus subeundus erat.
ternam felicitatem accepturus: ȩternas
passiones sustinere deberes S si eternum
sustineres laborẽ: quando uenires adec̃¬
nam felicitatem: Ita fit ut necessario tẽ¬
poralis sit tͥbulatio tua: qua finita. uenias
adfelicitatem infinitam. S tamen fĩs poᷤ¬
set ẽẽ longa tribulatio. ꝓeterna felicitate:
uerbi gr̃a. ut qm̃ felicitas nr̃a finem non
habebit: miseria nr̃a et labor nr & tribu¬
latones nr̃e duiturne essent: Nam et si
mille annorum essent: appende mille
annos contra ȩternitatem: Quid appen¬
dis cũ infinito quantũcunq finitum:
Decẽ milia annoꝵ. decies centena milia
si dicendũ ẽ. et milia milium. que fi¬
nem habent: cum eternitate compari ñ

Expanded text:
deret quid accepturus esset. Cum autem atderet quid accepturus esset. Cum autem attenderis quid sis accepturus, omnia tibi erunt vilia quae pateris, nec digna aestimabis pro quibus illud accipias. Miraberis tantum na requie labor aeternus subeundus erat; et aeternam felicitatem accepturus, aeternas passiones sustinere deberes: sed si aeternum sustineres laborem, quando venires ad aeternam felicitatem? Ita fit, ut necessario temporalis sit tribulatio tua, qua finita venias ad felicitatem infinitam. Sed tamen, fratres, posset esse longa tribulatio pro aeterna felicitate. Verbi gratia, ut quoniam felicitas nostra finem non habebit, miseria nostra et labor noster et tribulationes nostrae diuturnae essent. Nam et si mille annorum essent, appende mille annos contra aeternitatem: quid appendis cum infinito quantumcumque finitum? Decem millia annorum, decies centena millia, si dicendum est, et millia millium, quae finem habent, cum aeternitate comparari non
Abbreviated transcription (Latin):
dirigentur: et uiam eius uolet: Ipse ħo
ut uelit uiã dñi: ab ipso dño diriguntur
gressus eius: Nam si dñs ñ dirigeret gres¬
sus hominis: tam praui erant ut semꝑ
praui fierent: et semitas curuas seqñdo.
redire ñposset: Uenit autem ille et uoca¬
uit: et redemit & sanguinẽ fudit. Hoc pre¬
cium dedit: hec bona fec̃: hec mala pas¬
sus ẽ. Attende que fecerit: ds̃ ẽ. Attende
que passus sit: homo ẽ: Quis iste deus
homo: Si tu ohomo ñ dimitteres dm̃:
ñ fieret ꝓte ds̃ homo: Parũ tͥ enim erat
adremunerationem uel addonũ eius.
qͥa et hominẽ te fecit: nͥ et homo ꝓte
fieret: Ipse ẽ. enim qui direrit gressus
nr̃os: ut uiã eius uellemus. Adño gres-¬
sus hominis dirigentur: et uiam eius
uit: s magna ꝓmisit Sequere: noli
tantũ attendere qua iturus: s et quo
uenturus sis. Tolerabis dura tempora¬
lia: s adleta ꝑuenies sempiterna: Si
uis sustinere laborẽ: attende mercedem:
Nam et oparius inuimea deficeret: nͥ atten¬

Expanded text:
 et viam ejus volet. Ipse homo ut velit viam Domini, ab ipso Domino diriguntur gressus ejus. Nam si Dominus non dirigeret gressus hominis, tam pravi erant, ut semper per prava irent, et semitas curvas sequendo redire non possent. Venit autem ille, et vocavit, et redemit, et sanguinem fudit: hoc pretium dedit, haec bona fecit, et mala passus est. Attende quae fecerit; Deus est: attende quae passus sit; homo est. Quis iste Deus homo? Si tu, o homo, non dimitteres Deum, non fieret pro te Deus homo. Parum enim tibi erat ad remunerationem vel ad donum ejus, quia et hominem te fecit, nisi et homo pro te fieret? Ipse est enim qui direxit gressus nostros, ut viam ejus vellemus. A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus vit, sed magna promisit. Sequere. Noli tantum attendere qua iturus, sed et quo venturus sis. Tolerabis dura temporalia, sed ad laeta pervenies sempiterna. Si vis sustinere laborem, attende mercedem. Nam et operarius in vinea deficeret, nisi atten
Abbreviated transcription (Latin):
Si illos incestos nescio qͦs ad cominunio¬
nem tuã admisisti: ob esse potuit tã
longe positis: Si ergo uob obẽẽ ñ uul¬
tis qui innumidia estis qͦd carthagim
fit. quod inaffrica fit potuit obesse
uniuerso orbi terrarum: Semꝑ unde
se defendunt. inde se excusant: et nos

Expanded text:
si illos incestos, nescio quos, ad communiosi illos incestos, nescio quos, ad communionem tuam admisisti: obesse potuit tam longe positis? Si ergo vobis obesse non vultis qui in Numidia estis, quod Carthagini fit; quod in Africa fit, potuit obesse universo orbi terrarum? Semper unde se defendunt, inde se accusant, et nos