comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo et eruditio ħ erit. E rgo q̃cũq
sͥ ab abbate tͣditũ susceꝑit: ut doceat
eũ pͥmitꝰ suas uincere uoluntates: in¬
qͥb cũ diligent̃ exercens. illa ei sẽꝑ de in¬
dustͥa ĩperet q̃ senserit ammo eiꝰ eẽ con¬
tͣria: qr multis ħ exꝑim̃tis doctũ ẽ nũꝙͣ.
posse monachũ suas concupiscentias
refrenare: n priꝰꝑobedientiã mortifica¬
re suas didicerit uoluntates. Nec po¬
terit irã aut tͥsticiã. aut sp̃m formca¬
tioĩs extinguere. nec cũ fr̃ĩb humilita¬
te firmã ꝑpetuãq retinere. nec incon¬
g̃gatioẽ diutiꝰ ꝑmanere: qui priꝰ uo¬
luntates suasñ didicerit suꝑare. Q.
decanitales eligant᷑. in qͥb securꝰ abba
parciat onerasua: et ñ eligant᷑ ꝑ or¬
dinẽ: s scd̾m uite meritũ et sapien¬
nͥmãdati: alibi ñ ꝑgãt nͥ ordinati. Se¬
mores timeant utt dños ament itt
parentes. faciãt qͥcqͥd ab eis ĩꝑatũ acceꝑiñ.

Expanded text:
sollicitudo et eruditio haec erit erga eum quem sibi ab abbate traditum susceperit, ut doceat eum primitus suas vincere voluntates; quibus eum diligenter exercens illa ei de industria imperet quae senserit animo ejus esse contraria: quia multis experimentis doctum est nunquam posse monachum suas concupiscentias refrenare, nisi prius per obedientiam mortificare suas didicerit voluntates; nec poterit iram, aut tristitiam, aut spiritum fornicationis exstinguere, nec cum fratribus humilitatem firmam perpetuamque retinere, nec in congregatione diutius permanere, qui prius voluntates suas non didicerit superare. § decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. Et non eligantur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sapiennisi mandati; alibi non pergant, nisi ordinati; seniores timeant ut dominos, ament ut parentes; faciant quidquid ab eis imperatum acceperint;
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ĩca a centesimo octauodecimo inq¬
piet᷑. uesꝑa autẽ cotidie .iiiͬi. psalmorũ
modulatione canant᷑. Qui psalmimci¬
piant᷑ a centesimo nono usq centesimũ
qͣdragesimũ septimũ. exceptis his qui
indiu̾sis horis exeis sequestrant᷑: id ẽ
a centesimo septimodectino. usq cente¬
simũ uicesimũ septimũ: et centesimo
scło. Reliqͥ om̃s inuesꝑa dicendi fc̃. Et
qr minꝰ ueniunt tres psalmi: ideo di¬
uidendisunt qui ex numero supͣscͥp¬
to fortiores inuemunt᷑: id ẽ centesimꝰ
tͥcesimꝰoctauus et centesimꝰ qͣdragesimꝰ¬
qͣrtꝰ. sentesimꝰ uͦ sext̾ decimꝰ qr paruus
ẽ: cũ centesimo qͥntodecimo comunga¬
tur. Digesto gͦ ordine psalmorũ uesꝑ¬
tinorũ: reliqͣ id ẽ lectioẽs respõsoria.
hymni. u̾sꝰ. uł cantica: sic̃ supͣ taxaui¬
mꝰ impleant᷑. Ad cõpletoriũ uͦ cotidie
idempsalmi repetant᷑: id ẽ qͣrtꝰ ñage¬
simꝰ et centesimꝰ tͥcesimꝰ teiriꝰ. Disposito

Expanded text:
o incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono, usque ad centesimum quadragesimum septimum: exceptis his qui in diversis horis ex eis sequestrantur; id est a centesimo septimo decimo, usque ad centesimum vicesimum septimum, et centesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et centesimus quadragesimquartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, versus, vel cantica, sicut supra taxavimus, impleantur. Ad completorium vero quotidie iidem psalmi repetantur, quartus, nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito
Abbreviated transcription (Latin):
attendat᷑ ut omĩ ebdomada psatte¬
riũ ex integro numero centũ qͥnqua¬
ginta psaimorũ psauat᷑: et dñico
minꝰ psalt̾io cũ canticis coniuetu¬
dinariis ꝑ septimane cͥculũ psal
nos tepidiutinã septimana integͦ

Expanded text:
attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico dminus psalterio cum canticis consuetudinariis per septimanae curriculum psallnos tepidi utinam septimana integra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuis uxorib atq filiis aut etiã qͥb
ꝙ ꝓpinqͥs eurã hab̾e more pietatis:
pleriq uͭ qui ñ st̃ intalib implicat. ꝓ
aumm̃ito st̃ solliciti. Aiii uͦ cͥsticiȩ morbo
interiꝰ consumunt᷑. et canqͣm uestim̃tũ
a tinea intͥnsecꝰ m̃tis suȩ auiditate de¬
uorant᷑: et cũ ipso ramcoris langoris

Expanded text:
suis uxoribus, atque filiis, aut etiam quibusque propinquis curam habere more pietatis. Plerique vero, qui non sunt in talibus implicati, pro alimento sunt solliciti. Alii vero tristitiae morbo interius consumuntur, et tanquam vestimentum a tinea intrinsecus mentis suae aviditate devorantur, et cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
ciniẽ. Ad tantũ gͦ et tale officiũ cor ꝑali¬
rit̃ cũ lingua conueniat cũ timore dño
cotioianũ debitũ reddi debere: et notet
sibi incorde qͥ psallit adsingła omĩa
qͦo querit᷑: qr omĩa ad edificationẽ loqͥ¬
t᷑ psalmꝰ. dicente ꝓpħa. Epsallã et intel

Expanded text:
 et ad tale officium cor pariter cum lingua conveniat cum timore Domino quotidianum debitum redhibere. Et notet sibi in corde qui psallit ad singula omniquod quaeritur, quia omnia ad aedificationem loquitur psalmus, dicente Propheta: Psallam et intel
Abbreviated transcription (Latin):
sisapient̃. et cũtimore iubet psalli:
oportet psallentẽ mminobili corꝑe.
inclinato capite stare. et laudes dño
moderate canere. Uppe qͥ minist̾iũ suũ
ante diintatẽ implet: docente hoc
ꝓpha. cũ dic̃ in conspectu angłorũ psal¬
lã t̾. Nã considare debet qͥ psallit semꝑ
ne auo sensus eiꝰ demigret: ne cũ maliã

Expanded text:
si sapienter et cum timore jubet psalli, oportet psallentem immobili corpore, inclinato capite stare, et laudes Domino moderate canere: quippe ministerium suum ante Divinitatem implet, docente hoc Propheta cum dicit: In conspectu angelorum psallam tibi . Nam considerare debet qui psallit semper, ne alibi sensus ejus demigret, ne cum aliam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯferat. q̃ conditori placeãt: iuxta
sllud psalmo graphi p̃coniũ. serui¬
te inqͥt dño intimore. ⁊ cxultate ei
cũ tremore. Tc̃ gͦ creatori tim̃do ser¬
uit᷑. si opꝰ bonũ uocis latidib iungit᷑:
sic̃ alibi ꝑ psalmistã dr̃. psallite sapi¬
ent̃. Sapient̃ et enĩqͥsq psailit qui
uocilaudanti noxiis oꝑib ñ cont᷑di¬
cit: et qͣlit̃ oporteat diuinȩ potentiȩ
famulari. sollicita cura omiq studio
psequit᷑. Sic gͦ mens nr̃a intenta ad
psallendũ incedat: q̃lit̃ nullo p̃pedita
scłaris desid̾ii obstacło. mullo cẽꝑis fus¬
cata uicio: s semꝑ interita incȩlestib
humilitate ac puritate ꝓmptissi¬
maq deuotione ornata ad etna pre¬
mia ꝑuenire contendat. Sic cordis

Expanded text:
proferat quae Conditori placeant, juxta illud Psalmographi praeconium: Servite Domino, inquit, in timore, et exsultate ei cum tremore .Tunc ergo Creatori timendo servitur, si opus bonum voci laudis jungitur, sicut alibi per Psalmistam dicitur: Psallite sapienter . Sapienter etenim psallit, qui voci laudanti noxiis operibus non contradicit; et qualiter oporteat divinae potentiae famulari, sollicita cura omnique studio prosequitur. Sic ergo mens nostra intenta ad psallendum incedat, qualiter nullo praepedita salutaris desiderii obstaculo, nullo temporis fuscata vitio, sed semper intenta in coelestibus, humilitate et puritate promptissimaque devotione ornata ad aeterna praemia pervenire contendat. Sic cordis
Abbreviated transcription (Latin):
nis. dirigat᷑ oratio mea sic̃ incensũm
conspectutuo: eleuatio manuũ meaꝵ
sacͥficiũ uesꝑtinũ. De matutinis aut̃
matutinis meditabor inte: qr fuisti¬
tinis digessimꝰ ordinẽ psalmodiȩ: nc̃de
seq̃ntib horis uideamꝰ. Prima horadi¬
cant᷑ psalim tressingillatĩ: et ñ sub una

Expanded text:
is: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . De matutinis autemmatutinis meditabor in te, quitinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una
Abbreviated transcription (Latin):
arũ oĩtẽꝑe tã estatis quã hiemis eqͣ¬
lit̃ indie dñico teneat᷑: ñ forte qͦd ab¬
sit tardiꝰ surgãt: et aliqͥd delectatioĩb
breuiandũ ẽ aut respõsoruis: qͦd tam̃
omĩno caueat᷑ ne ꝓueniat. Qd̃ sicont¬
gerit. digne satiffaciat do inorato

Expanded text:
arum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne proveniat. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio,
Abbreviated transcription (Latin):
neralit̃ hc̃ locũ facundissimꝰ cassianꝰ
indecima collatioẽ plurima de erꝰ ittil¬
tate disserens tanto honore concelebrat:
ut qͥeqͥd monachi assũpserint sine huiꝰ
u̾siculi tͥnatteratione ñ inchoent: quẽ
repetita sepiꝰ laude congeminans. iinis
utilẽ ꝓbat eẽ eius memoriam.

Expanded text:
neraliter hunc locum facundissimus Cassianus in decima collatione plurima de ejus utilitate disserens tanto honore concelebrat, ut quidquid monachi assumpserint, sine hujus versiculi trina iteratione non inchoent. Quem repetita saepius laude congeminans, nimis utilem probat esse ejus memoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
lucanũ ad quisitã. uł emergens redũ
dantia humanarũ nat᷑aliũ polluat.
uł illusio corrũpat imimici: uł certe
int̾cedens etiã puri ac sĩplicis somin
refectio int̾rũpat sp̃c nr̃i feruorẽ : ac
tepefactos sommi torpore ꝑ cotũ diei
spaciũ inertes deinceps igna uoq tra¬

Expanded text:
us adquisitam uel emergens quaedam redundantia umorum naturalium polluat uel inlusio corrumpat inimici, uel certe intercedens etiam puri ac simplicis somni refectio interrumpat spiritus nostri feruorem ac tepefactos somni torpore per totum diei spatium inertes deinceps ignauosque tra
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Si uͦ minor: indirectũ psallant᷑.
soriui: abrosianũ: u̾s: canticũ de euigłio.
litama:⁊ oratio dñca: et fiant missȩ. Cõ¬
pletoriũ autẽ tͥum psalmorũ dictione
t̃minet᷑: qui psalmi directancisine an¬
tipha dicendi fc̃. Post qͦs hẏmnꝰ eiꝰdẽ ho¬

Expanded text:
ctum psallantur.sorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem ho
Abbreviated transcription (Latin):
culis lib̾auit. Nona: ꝓ eo qͦd eadẽ hora
dñs nr̃ descendens adinferos.scõrũ aĩas.
q̃ clausȩ tenebris tenebant᷑ exinde libe¬
rauit. ec secũ tͣnsuexit adcȩlos. Duodeci¬
ma uͦ: ꝓpt̾ t̾minationẽ diei. sic̃ p̾ma in¬
inchoatioẽ. cantat᷑. Prima uͦ et duode¬
cima: ꝓ inchoatioẽ et t̃minatioẽ diei.
postea ad patͥb sunt. adiunctȩ. Terciã.
autẽ. et sextã.⁊ nonã: etiã ab apłis le¬
gimꝰ fuisse celebratas. Nã c̾cia hora suꝑ.
apłos inorationũ officio constitutos..
sp̃c sc̃s descendit. Sexta autẽ hora: le¬
gimꝰ petrũ dũ incenacło oraret. subi.¬
to inȩxcessu m̃tis uasillud qͦd.iiiͦʳ. ĩttiis
qͣsi linteũ de cȩlosubmisũ uidisse. De no¬
na autẽ legimꝰ. petrꝰ uͦ et ioħs ascende¬
bant intemplũ ad horã horatioĩs no¬
nã. uesꝑtinas autẽ uł matutinas orat

Expanded text:
lis liberavit. Nona pro eo quod eadem hora Dominus noster descendens ad inferos sanctorum animas, quae clausae tenebris tenebantur exinde liberavit, et secum transvexit ad coelos. Duodecima vero propter terminationem diei, sicut prima inchoatione. Prima vero et duodecima pro inchoatione et terminatione diei postea a Patribus sunt adjunctae; tertiam autem et sextam et nonam etiam ab apostolis legimus fuisse celebratas. Nam tertia hora super apostolos in orationum officio constitutos Spiritus sanctus descendit ; sexta vero hora legimus Petrum, dum in coenaculo oraret, subito in excessu mentis vas illud, quod quatuor initiis quasi linteum de coelo submissum, vidisse ; de nona autem legimus: Petrus autem et Joannes ascendebant in templum ad horam orationis nonam . Vespertinas autem,
Abbreviated transcription (Latin):
hac inclausula et missa ft̃ dic̃. et misse
fiant repecit. Orationes eñ officii quȩ
a nob̾sunt cõpletȩ do sunt misse: qi
milliꝰ honore sunt celebratȩ. Aut̃ ora¬
tiones. id ẽ collectȩ quȩ infine cursꝰ a
sac̃dote dicunt᷑: misse id ẽ do t̾smisse¬

Expanded text:
. Et missae sunt repetit, orationes enim officii, quae a nobis sunt completae, Deo sunt missae, quia in illius honore sunt celebratae. Aliter orationes id est collectae, quae in fine cursus a sacerdote dicuntur, missae, id est Deo transmiss
Abbreviated transcription (Latin):
pordinẽ oratio dm̃ca oĩb audientib
dicat᷑ a pͥore. ꝓpt̃ scandalorũ spinas
q̃ oriri solent: ut conuenti ꝑ ipsiꝰ ora¬
tionis sponsionẽ qua dicunt dimit¬
te nob̾ sic̃ et nos dimitimꝰ: purgent
ab eiꝰ modiuicio. Cet̾is uͦ agendis. ulti¬
ma pars eiꝰ orationis. dicat᷑: ut ab oĩb
respondeat᷑ s lib̾a nos a malo. Plane

Expanded text:
per ordinem oratio dominica, omnibus audientibus, per ordinem oratio dominica, omnibus audientibus, dicatur a priore, propter scandalorum spinas quae oriri solent, ut conventi per ipsius orationis sponsionem, qua dicunt, Dimitte nobis sicut et nos dimittimus; purgent se ab hujusmodi vitio. Caeteris vero agendis ultima pars ejus orationis dicatur: ut ab omnibus respondeatur, Sed libera nos a malo. COMME
Abbreviated transcription (Latin):
ieb autẽ p̃uatis matutinorũ
solc̃pntas ita agat᷑: idẽ ut se¬
xagesimꝰ sextꝰ psalmꝰ dicat᷑ sme
antipha subtͣhendo modice sic̃ dñi¬
ca: ut om̃s occurrant ad qͥnqͣgesmũ
qui cũ antipħa dicat᷑. Post quẽ alii
duo psalim dicant᷑ scłm consuetudi¬
nẽ : id ẽ scda feria qͥntꝰ et iͥcesimꝰ qͥntus.
Tercia feria: qͣ dragesimꝰ scd̾s. ⁊ qͥnqͣgesimꝰ
sext̃. Qrta feria: sexagesimtꝰterci et sexa¬
gesimꝰquartꝰ. Qunta feria: octogesimꝰ
septimꝰ. et octogesimꝰ nonꝰ. Sexta feria:
septuagesimꝰ quintꝰ et ñagesimꝰ pͥmꝰ. Sab¬
bato autẽ centesiniꝰ quadragesimꝰ sccłs
et canticũ de uteronomii qui duuidat᷑
in duas głas. Nlam cet̾is dieb: canticũ
lit ȩceła romana dicat᷑. Post ħ seqͣnt᷑
laudes. Deinde lectio una apłi memo¬
rit̃ recitanda. Responsoriũ: ãbrosia¬
nũ: u̾sꝰ: canticũ de eugłio: letama et
cõpletũẽ. Piatie agenda matutina ł
uesꝑtina ñ tͣnseat aliqñ. ñ inultimo

Expanded text:
iebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. tertia feria quadragesimus secundus et quinquagesimus sextus; quarta feria sexagesimus tertius et sexagesimus quartus; quinta feria octogesimus septimus et octogesimus nonus; sexta feria septuagesimus quintus et nonagesimus primus; sabbato autem centesimus quadragesimus secundus et canticum Deuteronin duas glorias. Nam caeteris diebus canticum lit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
seriuire. Scͥptũ ẽ enĩ. In lectulo meo q̃si¬
ui quẽ diligit aĩa mea: q̃siui et ñ inue¬
millũ. N enĩ in lectulo carnaliũ uo¬
luptatũ dilectꝰ xp̃c inuenit᷑. s in labo¬
rib scĩs excubus sacris et oratioĩbꝰ in¬
uentt᷑ crebris ñ insomni torpore s in
uigiliarũ oratioẽ. et oratioĩs inuenit᷑

Expanded text:
 Scriptum est in lectulo meo! Quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi eum et non inveni eum: non enim in lectulo carnalium voluptatum dilectus Christus invenitur, sed in laboribus sanctis, excubiis sacris et orationibus invenitur crebris: non in somni torpore, sed in vigiliarum oratione, et orationis invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
ta canora uocis. Residentib cunctis di¬
posite et ꝑordinẽ insubsellus. legantur
incodice ut supͣdiximꝰ . iiiͬi. lectioẽs cũ
respõsoriis suis: ubitantũ in qͣrto res¬
põsorio dicat᷑ a cantante gła. Subsellia

Expanded text:
t versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
cussa egipto decẽ plagis et pharaone
tinera ad desertug̃tulabundꝰ eg̃esꝰ ẽ dices
Cantemꝰ dño: głosc enĩ honorificatꝰ ẽ. Den¬
dicũ hoc minist̾io functa repꝑit᷑. Postea
multos ñ solũ uiros: s etiãfeminas spĩ
diuino cõpletas dĩcecinisse misteria.

Expanded text:
cussa Egipto decem plagis et Pharaone tinera ad desertum gratulabundus egressus est dicens: Cantemus domino, gloriose enim honorificatus est. Debdicum hoc ministerio functa reperitur . Postea multos non solum viros, sed etiam feminas spiritu divino completas Dei cecinisse mysterio.
Abbreviated transcription (Latin):
pascha autẽ usq ad kalendas
nouẽbres omĩs ut supͣdictũ
c̃ psalmodie qͣntitas teneat᷑:
excepto qͦd lectioẽs in codice ꝓpt̃ breutta¬
tẽ noctiũ minime legant᷑: siꝓipsis tͥb
lectioĩb unia de ueti testam̃to memorit̃
dicat᷑. Quã breuis respõsoriꝰ subseqͣtur:¬

Expanded text:
Pascha autem usque ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subseq
Abbreviated transcription (Latin):
lendis nouembrib
usq in paschaunta
consid̾ationẽ ratioĩs
octaua hora noctissur¬
gendũ ẽ: ut modice ampliꝰ de medu

Expanded text:
lendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media
Abbreviated transcription (Latin):
no fr̃s uigilanti et digesto sensu opꝰ¬
noscãt: et id̾o int̾uauũ ponit᷑ itt ꝓ¬
lexa nocte somni gͣuitas fumat᷑. ne¬
cũ ante pullorũ cantũ mbreuib noctib
coactifui̾nt fr̃s surg̾e ad huc crudi ab
inchoato sonmno. cũ in ipso impetu ue¬
naiũ sanguims et humor ꝑuenas
bullesc̃. et armonia gͣuedims suscitati
somni discocunt m̃bra escã quã sũpse¬
r̾at in ipso ad huc incocti occisiincendio
ructu effugient spc̃ scĩ carismata. Qd̃¬

Expanded text:
no fratres vigilanti et digesto sensu opnoscant. Et ideo intervallum ponitur, ut prolixa nocte somni gravitas finiatur. N ante pullorum cantum cum in brevibus noctibus coacti fuerint fratres surgere, adhuc crudi ab inchoato somno, cum in ipso impetu venarum sanguis et humor per venas bullescit, et in harmonia gravedinis succussati somni discoquunt membra escam quam sumpserant, in ipso adhuc incocti cibi incendio, nonructu, effugent Spiritus sancti charismata.
Abbreviated transcription (Latin):
nati.Nec nouũ debet cuiquã uid̾i:
sinatus dicit᷑ qui ex hac uita migra¬
ũt. Quomͦ enĩ consuete nasciđrcũ qͥs
appellari qui solutꝰ a uinculis car¬
nis adlucẽ sublimat᷑ ecnã. Uñ mos
obtinuit eccłiastic̃. ut dies beatoꝵ.
scło tͣnsierunt natales uocitemue:
b uł om̃ib sollẽpnitatib sic̃ diximꝰ
dm̃co die agendũ ita agat᷑. excepto.
qͦd psalmiaut antiphone uł lectiõeᷤ.
ad ipsũ diem ꝑtinentes dicant᷑. Mo¬
dus autẽ suprascͥptꝰ teneat᷑. Alła qͥb

Expanded text:
t. Nec novum debet cuiquam videri si natus dicatur, qui ex hac vita migraverit. Quomodo enim consuete nasci dicitur, appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus ut dies beatorum culo transierunt, natales vocitemus, vel omnibus solemnitatibus, sicut diximus, die Dominico agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae, vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneatur. APPENDIX
Abbreviated transcription (Latin):
ria cantent᷑. Duo respõsoriasine gła
dicant᷑. Post t̾ciã uͦ lectionẽ: qͥcantat. di¬
cat gła. Quã dũ incipit cantor dicere:
mox om̃s de sedilib suis surgãt ob
honorẽ et reuerentiãscẽ tͥnitatis. Co¬
dices autẽ legant᷑ inuigiliis diume.
auctoritatis. tã uet̾is cestam̃ti qͣm no:¬

Expanded text:
ria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam No
Abbreviated transcription (Latin):
a paschausq ad supͣdictas balendas
nouembris sic temꝑet᷑ hora uigiliaꝵ
agenda: ut paruissimo int̾uallo qͦ fr̃s
ad necessaria naturȩ ereant. mox ma-¬
tutim qui incipiente luce agendi ft̃

Expanded text:
a autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, mox matutini, qui incipiente luce agendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ꝑdicto: legat abbalectionẽ de eugla
cũ honore et timore stantib omĩb s̃
ꝑlecta: respondeãt om̃s am̃. & subse¬
qͣtur mox abba hymirũ te decet. laus.
Et data bñdictioẽ incipiãt matutins¬
Dic̃ em̃incipiat. abba hymnũ. lectio¬
nẽq eugłii legat. Tam̃ ñ ħ om̃s debẽ
ualentq fac̾e abbates. St̃ enĩqͥ aut
impediente culpa ñ debent: aut ĩ¬
possibilitate nocente ñ ualent. Iguꝰ
ft̃ abbates qͥ nec sacerdotis nec leuite
fungunt᷑ ministi̾o. et id̾o nec sacro¬
stant officiũ: et idõ ñ posst̃ ãbrosia¬
gẽ cam̃ cũ suꝑno iuiuamine posfĩ
gub̾nare sibi cõmissũ. et ꝓpt̃ea eli¬
gunt᷑ ad abbatis minist̾iũ ꝑagetĩ¬

Expanded text:
quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data benedictione incipiant Matutinim: Incipiat abbas hymnum, lectionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio, et ideo nec sacrostant officium, et ideo non possunt Ambrosiagem tamen cum superno juvamine possunt gubernare sibi commissum, et propterea eliguntur ad abbatis ministerium pe
Abbreviated transcription (Latin):
nachi pauꝑes recreare :: quo¬
rum unum infirmis et tͥ¬
bulantib: aluid uͦ stultis
et nescientib ẽ. adhibendũ.
lui enim infirmo ꝑ cõpassi¬
onẽ cominumcat. et tͥbulan¬
ti consolationis consiliũ sub¬
ministrat: sine dubio pau¬
ꝑes recreat. Similit̃. et qui
doctrinam stultis. et scientȩ
u̾bum ministrat ignaris:
elemosmarii dignus ẽ lau¬
dari precomis. Nudum ue

Expanded text:
nachi pauperes recreare; quorum unum infirmis et tribulatis, aliud vero stultis et nescientibus est adhibendum: qui enim infirmo per compassionem communicat, et tribulato consolationis consilium subministrat, sine dubio pauperes recreat. Similiter et qui doctrinam stultis, et scientiae verbum ministrat ignaris, eleemosynarii dignus est laudari praeconiis. Alite
Abbreviated transcription (Latin):
Improbos autẽ et duros ac suꝑ¬
bos uł mobedientes. uerberũ
uł corꝑis castigatione in ipso
initio peccati coherceat: sciens
scͥptum. Stultus uerbis non
corrigitur. Q iterum. ꝑ cute
filium tuum uirga: et liberab

Expanded text:
improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis
Abbreviated transcription (Latin):
spoponderis pro amico tus
defixisti apud extraneum
manum tuam: et laquediꝰ
es uerbis oris tui. et captus ꝓ¬
priis sermonib. fac gͥ quod
dico fili mi: et temet ĩpsum

Expanded text:
spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam. Illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ contentionẽ cum addita¬
mento proterue uetuit: ami¬
cam uł pacificã contentionẽ
concessit. Est enim amica ꝓ
ficuaq contentio. quȩ fre¬
quent̃ nt iustos homines
pro qualitate int̾uementis
cause efficitur: sicut int̾ be¬
atum benedictũ et maurũ
eiꝰ discipłm. pro puero placi¬
do qͣndam fuisse legit᷑. Dice

Expanded text:
cum contentionem cum additamento proterve vetuit, amicam et pacificam contentionem concessit; est enim amica et proficua contentio quae frequenter inter duos homines pro qualitate intervenientis causae efficitur: sicut inter B. Benedictum et Maurum ejus discipulum pro puero Placido quondam fuisse legitur. .
Abbreviated transcription (Latin):
si limpidissimã aquam bibe¬
retis. reliquam pedib ur̃is tͣ¬
babatis: et oues meȩ que con¬
culcata pedib ur̃is fuerant
pascebantur: et que pedes
urĩ turbauerant. hec bibebãt:

Expanded text:
m purissimam aquam biberetis, reliquam pedibus uestris turbabatis. et oues meae his quae conculcata pedibus uestris fuerant pascebantur, et quae pedes uestri turbauerant haec bibe
Abbreviated transcription (Latin):
ne qđ ẽ in mundo: concupis¬
centia carnis ẽ et concupis¬
omnia uiciorũ genera cõp̃¬
hendit. Concupiscentia nãq¬
carnis ẽ omne qđ ad uolup¬
tatẽ et delicias corꝑis ꝑtinet:
in quib sunt maximȩ cyb.

Expanded text:
 nisi concupiscentiam carnis et ocuomnia vitiorum genera comprehendit. Concupiscentia carnis est, omne quod ad voluptatem et delicias corporis pertinet, in quibus sunt maxima, c
Abbreviated transcription (Latin):
sunt exhibeant. quib sub¬
iecci occulta sua prodere non
erubescant: ut cum tempta¬
tionum fluctus paruuli to¬
lerant: ad patris mentem
quasi ad matris sinum re¬

Expanded text:
exhibeant, quibus subjecti occulta sua prodere 233 non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem quasi ad matris sinum re
Abbreviated transcription (Latin):
ta: uelut imꝑium dñi sũ
bre ac necessariũ iudicent
qͦd abbati suo placuerit: ñ
discipline ut seuerit̃ arguant᷑.
acceptam correptionẽ magna¬
nimit̃ ferant : nec motibus
corum a quib fuerint ob¬
iurgati s suis negligentiis
qđ castigantur ascribant.
s sicut discipłos conuenit
obedire magistro: ita et ip̃¬
sum prouide et iuste con¬
decet cuncta disponere. De¬

Expanded text:
 velut imperium Dei summo bre et necessarium judicantes, quod rectori suo placuerit; nondisciplinae, ut severiter arguantur, acceptam correptionem magnanimiter ferunt; nec motibus eorum a quibus fuerint objurgati, sed suis negligentiis, quod castigantur, ascribunt.Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ in qua ds ma¬
iecta et desidiosa quadã n
uari. Non ẽ ista caritas: se
languor. ferueat caritas
ad corrigendũ: ad emendan¬
dum.Sunt boni mores: e¬
leccent. Sunt mali: em̃dentꝰ
corrigant᷑. Sic gͦ diligannis
imincem. si certa et discipli¬
nabili caritate: et ita cari

Expanded text:
dilectionem, in qua Djecta et desidiosa quadam mavari. Non ista est charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum. Sed si sunt boni mores, dilatentur: sunt mali, emendentur corriganturque. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobi
Abbreviated transcription (Latin):
uam nec amicã concessit:
quia si in publico etiam ami¬
ca contentio fiat: magistro
inde nociua despectio. et dis¬
cipło mortifera nascit᷑ elato.

Expanded text:
vam, nec amicam concessit, quia si in publico etiam amica contentio fiat, magistro inde nociva est despectio, et discipulo mortifera nascitur elatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Unguento et uariis odorib
delectatur cor: et bonis ami¬
ci consiliis anma dulcora¬
bitur. Cum dispositione in¬
itur bellum: et erit salus
ubi multa consilia sunt. i

Expanded text:
Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur . Cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
ttaq uere dm̃ nouit: qui eiꝰ
mandata seruando. cartta¬
tem se eiꝰ hr̃e cõprobat. Hoc
ẽ enim dm̃n nosse: qͦd ama¬
re.Nam quis eum ñ amat:
ꝓfecto ostendit quia quã
sit amabilis ñ nouit. Quã
stare ac uidere ñ didicit:
qui eiꝰ placere conspectibus
continua intentione ñ sa¬
seruat mandata eiꝰ: in illo
manet. et ipse in eo.Sit gͦ
tͥ domꝰ ds: et esto domꝰ dei. Ma¬
ne in deo: et maneat inte
ds. Maneat in te d̾s: ut te
contineat. Maneas in deo:
ne cadas. Serua mandata
eiꝰ: tene caritatẽ. Non diuel¬
lere a fide illiꝰ. ut̃ glorieris
in ꝑsona ipsius: et securꝰ

Expanded text:
re Deum novit, qui ejus mandata servando charitatem se ejus habere comprobat. Hoc est enim Deum nosse, quod amare. Nam quisquis eum non amat, profecto ostendit quia quam sit amabilis non novit. Et quam stare ac videre non didicit, qui ejus conspectibus placere continua intentione non saservat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo. Sit ergo tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus ut te contineat, manes in Deo ne cadas. Serva mandata ejus, tene charitatem. Noli te divellere a fide illius, ut glorieris in praesentia ipsius, et securus
Abbreviated transcription (Latin):
habet ꝑ quem cuncta crea¬
ta sunt et in quo manent
et constant omnia: nichil
minus de sp̃ali aut terre¬
na potest habere substantia.

Expanded text:
habet per quem cuncta creata sunt, et in quo manent et constant omnia, nihil minus de spiritali aut terrena potest habere substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͣntum sub cura sua fratrũ
se habere scierit numerũ: ag¬
noscat ꝓ certo qͥa in die iudicii
ipsarum omĩum animarũ ẽ
redditurus dño rationẽ sine
dubio addita et sue ammȩ. Se

Expanded text:
et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: e
Abbreviated transcription (Latin):
menda. Siqua uͦ minora a¬
genda sunt in monasterii.
utatur consilio sicut scͥptũ
ẽ. Omnia fac cum consilio:
et post faccum ñ penttebe.¬
ris. Magna et emin res est
consiliũ: et abbatib ualde¬
ꝑ necessariũ. et ñ paruipen¬
dendum. s suꝑ aurũ et ar¬
gentum constituendũ: et
hoc ipsum diuina approbat
scriptura dicens. Aurũ et
argentũ et consticutio pedũ:
et suꝑ utrũq consiliũ bene¬

Expanded text:
m. Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poeniteb. Magna etenim res est consilium, et regibus valde necessarium, et non parvipendendum, sed super aurum et argentum constituendum. Et hoc idipsum divina approbat Scriptura, dicens: Aurum et argentum est constitutio pedum, et super utrumque consilium bene
Abbreviated transcription (Latin):
intersit intet bonum quod
appetendum ẽ. et necessariũ
quod sumendum ẽ : hȩc
sententia declarauit cũ ait.
iusticia dei bonum nr̃m ẽ
et hoc appetendum. et ibi
finis constituendus: ꝓpt̃ quod
omnia facimus quecũq faci¬
mus. S quia in hac uita mi¬
nentur hec uobis inquit. s
uos regnum dei et iusticiam¬
eiꝰ primum queritȩ. Cũ enĩ
dixit primum: significauit
quia hoc posterius queren¬
dum ẽ. ñ tempore. s dignita¬
te. Illud tanquã bonum nr̃m.
hoc tanquã necessariũ nr̃m:¬
s hoc necessariũ propt̃ illud

Expanded text:
intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum ait: justitia Dei, bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita minentur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei et justitiam primum quaerite. Cum enim dixit illud primum, significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate. Illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nostrum, necesarium autem propter illud
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiens intumescat: ut
quedam leniter correpta to¬
leret. nec tam̃ discipline
umcula eadem lenitate dy¬
soluat: et quedam toleran¬
do dissimulet. nec tam̃ ea
crescere dissimulando ꝑmit¬
mittat. Unde magnoꝑe cu
randum ẽ ut qui regendis
hominib prefertur apud
se intra secretarrũ mentis
in cathedra p̃sideat humi
q udici ipse de his iudican
cum uiderit securior cer¬

Expanded text:
sionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittarandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilque judici ipse de his judicandcum viderit securior cer
Abbreviated transcription (Latin):
petat: et̾ quod consiliũ unqͥs
dederit libenter audiat: e
postea in secreto cum semorii
tantum fr̃ib qui utilius qui¬
ue mutilius consilium de¬
dit subtilit̃ et acute discer¬

Expanded text:
emaro. « Quod consilium unusquisque dederit libenter audiat, et postea in secreto cum senioribus tantum fratribus qui utilius quive inutilius consilium dedit, subtiliter et acute discer
Abbreviated transcription (Latin):
autem dent fr̃s consiliũ cũ
omni humilitatis subiectio¬
ne. ut ñ presumant proca¬
ater defendere qđ eis uisũ
fuerit: s magis in abbatis
pendat arbitrio: ut quod
salubrius eẽ iudicauerit. ei.
cuncti obediant. Sic emm

Expanded text:
autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
debet durius arguere. Ait de¬
obsecratione. Obedientes autẽ
et mites. et patientes. ut in
melius proficiant obsecrare.¬
tes et contempnentes ut in¬
crepet. et corripiat ad mone¬

Expanded text:
debent durius arguere, ere; obedientes autem, et mites, et patientes, ut in melius proficiant, obsecraretem et contemnentes, ut increpet et corripiat, admone
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. Illaqueatur gͥ uerbi
oris sui: dum ratione const̾ͥn¬
gitur. ne cius uita ad aliud
quã admonet relaxetur. Un¬
de apud districtũ iudicem
cogitur canta in oꝑe exsolue¬
ie: quanta cum constat aliis
uoce precepisse. Quisqͥs enĩ¬
ĩponitur: ñ solum ut ipse¬
admonetur. Ei nãq uigila¬
re bene uiuendo ñ sufficit:
si ñ et illum cui pre ẽ a pec¬
cati torpore disiungit. Ergo¬

Expanded text:
odire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi eaeponitur, non solum ut ipsadmonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest a peccati torpore disjungit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiorũ. Ante omnia ne dissimu¬
lans aut paruipendens salutẽ.
animarũ sibi cõmissarũ: plus
gerat sollicitudinẽ de reb tran¬
sitorus et teriens atq caducis.¬

Expanded text:
t. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis
Abbreviated transcription (Latin):
ba. Ait enim. Sciendũ quoq ẽ
quod aliquando subiectorũ
uitia prudent̃ dissimulan¬
da sunt: s quia dissimulan¬
tur indicanda: aliquando
et aꝑte cognita. mature tole¬
randa: aliquando uͦ subtilit̃
et occultȩ ꝑ scrutanda: aliqͣndo
quando autẽ uehemerit̃ incre¬
quia nec cunctos par morũ
qualitate audientiũ forma¬
ri debet sermo doctorũ ut e¬
ad sua singulis congruat:
et tam̃ a cominunis ȩdifica¬
tionis arte numquã recedat.

Expanded text:
ndum quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando quando autem vehementer increquia nec cunctos par morum gitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte numquam recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
do cum magnis magnus et
qͣndo infirmis efficitur in¬
firmus. ut infirmos saluos
faciat: qͣndo forma factus
gregi. humilib humilitatis¬
faciat: quando om̃ib omĩa fit
ut om̃s saluos faciat: qͣndo formi
factꝰ gregi. humilib humilitatis

Expanded text:
do cum magno magnus, cum ando infirmis efficitur infirmus, ut infirmos salvos 84 faciat; quando forma factus gregi, humilibus humilitatiinfirmis efficitur infirmus, ut infirmos salvos 84 faciat; quando forma factus gregi, humilibus humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
alrum quidem blandim̃tis a¬
lium uͦ increpationib. alium
suasionib: et scđm uniꝰcuiꝰq
qualitatẽ uł intelligentiã. ita
se conformet et aptet. In expo

Expanded text:
alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus, et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam, ita se omnibus conformet et aptet, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
uiitatis confessio: et religio¬
des ẽ credulitas qua dm con¬
illi credentes exhibemus. Dic¬
ta autem fides ab eo quod fit
illud qͦd inter utrosq placi¬
tum ẽ: quasi inter d̾m et

Expanded text:
ligiodes est credulitas qua Deum conilli credentes exhibemus. Dicta autem fides ab eo quod fit idem quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uitia sunt dicuntur. ac¬
tus sunt non res: quã quã ꝑ
se agere dicuntur aliquid. cũ
ea et ꝑ ea totum agit diabolꝰ:
uel dampnata dicuntur. cũ
ipse pro his dampnatur: et
Et toeo in futuro scło non erunt¬
uicia quȩ in auccore suo dia¬
bolo dampnabuntur: cum
ille scilicet dampnandus in-
gebenna. ut peccent homineᷤ
amplius potestatẽ hȩc agere

Expanded text:
quae vitia dicuntur, actus sunt, non res; quae tanquam per se agere dicuntur aliquid, cum ea et per ea totum agat diabolus; vel damnata dicuntur, cum ipse pro his damnatur, pro Et ideo haec in futuro saeculo jam non erunt, quia in auctore suo diabolo damnabuntur, cum ille scilicet damnatus in gehenna, ut peccent homines, amplius potestatem haec agere
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Nam sicut ille ignis ca¬
mini non arsit ad trium pu¬
erorum supplicium: et tam̃¬
arsit ad comburenda ligami¬
na uinculorum: ita ignis ge¬
hennȩ et lucebit miseris ad
ad consolationẽ gaudiorum.
Dum adhuc uacat et in hoc¬
corpore sumus et hȩc omma
ꝑ hanc lucis uiam uacat m¬
plere: currendum et agendũ
c̃ mͦ. quod in ꝑpetuo nobis e¬

Expanded text:
 nam sicut ignis ille non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum ; ita ignis gehennae et lucebit miseris ad ad consolationem, ne videant dum adhuc vacat, et in corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
cus in loco quo ad olescentes
litteralib studiis oꝑam dare:
&adaudiendos magistros uaca¬
re solent. unde scola uacatio
interpretatur. Demiq in psal¬
mo ubi caminus. uacate et
uidete qm̃ ego sum ds: in g̃¬

Expanded text:
cus in quo adolescentes litteralibus studiis operam dare, et audiendos magistros vacare solent: unde schola vacatio interpretatur. Denique in psalmo ubi canimus: Vacate et videte quomodo ego sum Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
a uia ueritatis. et iusticiȩ lu¬
men non luxit nobis. et sol
intelligentię non ẽ hortus no¬
bis. Lassati sumus in uia ua¬
nitatis et ꝑditionis: et ambu¬
lauimus uias difficiles: uiã
autem dm̃i ignorauimus. Qd
nobis profuit suꝑbia: aut
quid diuitiarum iactantia

Expanded text:
a via veritatis, et iustitie lumen non luxit nobis, et sol intelligentie non est ortus nobis; lassati sumus in via iniquitatis et perditionis et ambulavimus vias difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiar
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui ponit manum in a-¬
ratro. et respicit post tergum:
aptus non erit i regno celoꝵ.
P auidi enim in lege non ad¬
mittuntur ad prelium: ne¬
et illi pauentes ꝑeant. et ali¬
os ꝑauere faciant. Non enm

Expanded text:
a qui mittit manum ad aratrum, et respicit retro, aptus non est regno coelorum; et pavidi in lege non admittuntur ad praelium, ne illi paveant, et alios pavere faciant. Viam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. obsequium humilita¬
tis: in altero autem indiciũ
abundantiȩ ac potestatis os¬
tenditur. Aministrante quip¬
pe obsequium redditur: a sub
miinstrante uero subsrdi¬
um prerogatur. Et si fugien¬

Expanded text:
rum obsequium humilitatis, in altero autem indicium abundantiae 583 ac potestatis ostenditur. A ministrante quippe obsministrante subsidium prerogatur; et est acti
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc parabola marime ad in¬
obedientes respicit. Sic enim
legimus.Omnis qui audit
uerba mea et non facit ea:si
milabitur uiro stulto qui e
cum influxerint stillicidia
passionum: cum aduenerint
flumina et torrentes atq ii¬
petus tribulationum ex mul¬
titudine negligentiarũ: cum
flauerint uenti.illi ut.q qui
ti ad xp̃i aream uentilandũ
sicubi inuement paleas qͣs
ad ludibrium suum rapiant
atq disꝑgant: tunc irruent
in domum illam quȩ sine o¬
bedientiȩ fundamento ȩdifi-¬
cata ẽ et fiet ruina illiꝰ mag

Expanded text:
parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba haec, et non facit ea, similabitur viro stulto, qui acum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui ti ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius mag
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cesset. Debitũ quippe illi ẽ sup¬
tionis ostendere: quanta in hu¬
ius uitȩ itinere temptam̃ta
antiqui hostis lateant aꝑire:
et subditorũ mala quȩ tolera
zeli asꝑitate corrigere: ne si
mimis contra cułpas accendat᷑
culparũ omniũ reus ipse tenea¬

Expanded text:
escat. Debitum quippe rectoris est suptionis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse tenea
Abbreviated transcription (Latin):
rationabilis causa existat. Qđ̃
si ita iusticia dictante abbati
uisum fuerit. et de cuiꝰtibet
ordine id faciet: sinalias ꝓpͥa
teneant loca.Quod autem di

Expanded text:
rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia si
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Non facies quod iniquũ
ẽ. nec iniuste iudicabis. Nec con¬
sideres ꝑsonam pauꝑis: nec ho¬
nores uultum potentis. Iuste
iudicabis. prorimo tuo. Post

Expanded text:
mino: Non facias quod iniquum est, nec injuste judicabis, nec consideras personam pauperis, nec honores vultum potentis; juste judicabis proximum t
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. Necesse enim ẽ ut eẽ mun¬
da studeat manus quȩ dilue¬
ire sordes aliorum curat: ne tac¬
ta quoq deterius inquinet. si
sordida insequens liitum tenet.
tes: qui proximorũ animas ad
interna sacraria ꝑducendas in
suȩ conũsationis fide susceper̃.
Apud semet ipsos gͦ quantũ de¬
beant mundari conspiciant:
qui adęternitatis templũ uasa
uuentia in sinu ꝓpriȩ sponsio¬

Expanded text:
uia necesse est, ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si corda insequens lutum tenet. runt, qui proximorum animas ad interna sacraria perducencendas in suae conversatione fidei suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari, conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae actio
Abbreviated transcription (Latin):
chũ que egit in scło ad hucil
scłari habitu positꝰ: scło fidem
seruat: quia eiꝰ uoluntatẽ fa¬
quia se nec desiderio. nec cogitatioẽ.¬
nec oꝑe. ab illo separat: ẜ tantũ
ꝑ tonsurã et religionis abitũ do¬
e eẽ mentitur seruum. In habi¬
tu enim et religione exteriꝰ a nes¬

Expanded text:
chum suae egit in saeculo adhuc in saeculari habitu positus? Saeculo fidem servat, quia ejus voluntatem faqu a se nec desiderio, nec opere ab illo separat; sed tantum per tonsuram et religionis habitum Dei sese mentitur filium; in habitu enim et religione exterius a nes
Abbreviated transcription (Latin):
one nominati funt. Unde con¬
sequens fuit excominumcatio¬
ne consortii kom obis u tai cel¬
leq hac diuersoria corũ komo¬
bia uocarentur. Istud gͦ solũ
fuit. antiquissimũ monachorũ
genus. qͦd ñ modo tempore s
etiam gr̃a primũ ẽ: quodq ꝑ
annos plurimos solum usq
ad abbatis pauli uł antonii
durauit. ȩtatem: cuiꝰ etiam ñc
adhuc in districtis cenobiis cer¬
nimus residere uestigia. Itaq se
nobitaiũ disciplina: a tempo¬
re p̃dicationis apłicȩ sumpsit
erordiũ. Nam talis eccitit. in ie¬
rosolimis omnis illa credentiũ
mulatudo: quȩ in actib apłoꝵ
ita describitur. Multitudinis
autem credentiũ erat cor unũ¬
et amma una. Nec quisquam
eorum quȩ possidebat aliqͥd
suum eẽ dicebat: s erant illis
omnia communia. Possesioneᷤᷤ
et substantias uendebant: et
diuidebant. ea omnia ꝓutcinq

Expanded text:
onsequens fuit ut ex communione consortii coenobitae, cellaeque ac diversoria eorum coenobia vocarentur. Istud ergo solum fuit antiquissimum monachorum genus, quod non modo tempore, sed etiam primum est, quodque per annos plurimos solum usque ad abbatis Pauli vel Antonii duravit aetatem: cujus etiam nunc adhuc in districtis coenobiis cernimus residere vestigia. Denobiotarum disciplina a tempore praedicationis apostolicae sumpsit exordium. nam talis extitit in Hierosolymis omnis illa credentium multitudo, quae in Actibus apostolorum ita describitur: multitudinis autem credentium erat cor et anima una, nec quisquam eorum quae possidebat aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia. possessiones et substantias uendebant, et diuidebant ea omnibus prout cuique
Abbreviated transcription (Latin):
in hac parte apud ipsum dis¬
cerninur. si meliores ab aliis
in oꝑib bonis et humiles in¬
ueniam᷑. In his duab reb sc̃ꝑ
electi a reprobis discernunt᷑. id ẽ
in uera cordis humilitate et

Expanded text:
in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inus: « In his duabus rebus semper electi a reprobis discernuntur, id est in vera cordis humilitate et
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ peccantẽ: sicut dñs in eu̾głio
ait. Si peccauerit in te frat̃
tuus: uade et argue eum int̃¬
te et ipsum solum. Si audierit
te: lucratus es fr̃em tuũ. Ecce
iam lucratꝰ es arguendo frẽm:

Expanded text:
les, obsecra seniores, increpa omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem nimiae increpationis offensus nec increpationem recipit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
enim ille ab homine diligit᷑
homo. qui bonis oꝑib et scã
obedientia honoratur a deo.
Necesse ẽ inquam ut a mortali
homine diligatur homo: qui
ab immortali diligitur deo. Pro

Expanded text:
ille ab homine diligetur homo, qui bonis operibus et sancta obedientia honoratur a Deo: necesse est, inquam, ut amore tali diligatur homo, qui ab immortali diligitur Deo. »
Abbreviated transcription (Latin):
rim fecundissima radicȩ sc̃orũ:
etiam anachoritarũ post. hȩc flo¬
res fructusq prolati sunt. Cinus
professionis principes. hos qͦs pau¬
lo ante memorauimus. sc̃m ui
delicet paulum et antoniũ no¬
uimus ertitisse: qui ñ ut quidã
pusillanmitatis causa. nec im¬
pacientiȩ morbo. s desiderio sub¬
lumoris profectus contemplatio¬
nisq diuine solitudinis secreta

Expanded text:
rim, fecundissima radice sanctorum etiam anachoretarum post haec flores fructusque prolati sunt, cujus professionis principes, hos quos paulo ante commemoravimus, sanctum scilicet Paulum vel Antonium novimus exstitisse; qui non, ut quidam, pusillanimitatis causa, nec impatientiae morbo, sed desiderio sublimioris perfectus contemplationisque divinae, solitudinis secreta