comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ populum uinee apostoloꝵ qui ex iu¬
deis st̃ copulauerit. et ad iutem sicut
inhebreo habetur. et ad sorech. idest
electam uitem alligauerit asinã cui su¬
per sedit. eccłam ex nationib congre¬
sit uniuersa facturiis. Quod autẽ dicit᷑.
non auferetur sceptrum de uida. et dux
defemorib eius donec ueniat ille qͥ
mittendus ẽ et ipse erit expectatio gen¬
tium: Significat quod ñ deficerent᷑
pͥncipes de tribu uida. usq ad tempus
quo natus ẽ xp̃c. qui missus apatre ex¬
pectatio est gentiũ. Tadulon inlittore ma¬
ris habitabit et instatione nauiũ ꝑtin¬
gens tisq ad sydonem. isachar asinus
fortis accubãs int̃terminos uidit requiem
quod esset bona. et terra quia optiia:
et supposuit humerũ fuum ad portan¬
dum. factus est tributis seruiens. Qura
supra de tabulon dixerat qͦd maris mag¬
ni littora esset possessurus. sidonẽ quoq
et reliquas fenicis urbes contingeret:

Expanded text:
um populum, vineae apostolorum qui ex Juum populum, vineae apostolorum qui ex Judaeis sunt copulaverit, etin Hebraeo habetur, ad Sorech, id est, electam vitem, alligaverit asinam cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congres haec sit universa facturus. Quod autem dicitur: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat ille qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium, significat quod non deficerent principes de tribu Juda usque ad tempus, quo natus est Christus, qui missus a Patre exspectatio est gentium. Zabulon in littore maris habitabit, et in statione navium, pertingens usque ad Sidonem. Isachar asinus fortis accubans inter terminos, vidit requod esset bona, et terram quod optima, et supposuit humerum ad portandum, factusque est tributis serviens. Quia supra Zabulon dixerat, qni littora esset possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenices urbes contingeret,
Abbreviated transcription (Latin):
rum tuorum. ad orabunt te filii patriᷤ
tui. Catulus leonis uda. ad predam fili
est. de captiuitate filimi ascendisti. re¬
quiescens accubiusti ut leo: et quasi lee¬
na. Quis suscitabit enm: quia uida con¬
fessio siue laus interpretatur: recte scͥ¬
bitur. luda confidebuntur tibifr̃s. uel lau¬
dabunt te. Et licet de xp̃o grande miste¬
rium sit: tamen scđm litteram significat
quod ꝑdauid styrpem generontur re¬
ges. et quod ad orent eum om̃s trib.
Non enĩ ait filii matris tue. sed filii patͥs
tui. Et quod sequitur. ad predam fili
mi ascendisti. ostendit eum captiuos
populos esse ducturũ. et iuxta intel¬
legentiam sacratiorem: ascendisse in al¬
tum. captiuã duxisse captiuitatẽ. siue
quod melius puto. captiuitas passionẽ.
d scensus: resurrectionẽ significat. alligans
aduineam pullum suum. et aduitem
asinam suam. Quod uidelicet pullum
asine cui suꝑsedit iħs. hoc est gentili¬

Expanded text:
rum tuorum. Adorabunt te filii patris rum tuorum. Adorabunt te filii patris tui: catulus leonis Juda. Ad praedam fili est, de captivitate, fili mi, ascendisti; requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena. Quis suscitabit eum? Quia Juda confessio sive laus interpretatur, recte scribitur: Juda, confitebuntur tibi fratres, vel laudabunt te. Et licet de Christo grande mysterium sit, tamen secundum litteram significat, quod per David stirpem generantur reges, et quod adorent eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed filii patris tui; et quod sequitur: Ad praedam, fili mi, ascendisti, ostendit eum populus captivos esse ducturum, et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, captivam duxisse captivitatem; sive, quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem significat. Alligans ad vineam pullum suum, et ad vitem asinam suam. Quod videlicet pullum asinae cui supersedit Jesus, hoc est gentili
Abbreviated transcription (Latin):
iuros int̾feceriit. contraq ius pacis et a¬
micitiarum. sanguinẽ fuderint inno¬
centẽ. et quasi quodam furore sic crude¬
utate raptatiꝰ. muros ospite urbis euer¬
terunt. Unde sequitur et dicit. Maledie¬
tus furor eorum quia ꝑtix et ira eoꝵ qr
dura. diuidam eos in iacob et disꝑgam
eos in isrł. Leuienĩ hereditatem ꝓpriã
non accepit. sed in omib sceptris paucaᷤᷤ
urbes ad in habitandũ habuit. de sime¬
on uero in libro iħu scriptũ est. quod et
ipse ꝓpͥum funiculũ ñ fuerit consecutuᷤ.
s de tribu uida quiddam acceperit. In pa¬
ralipomenon aut̃ manifestius scribitur.
quod eum multiplicatꝰ fuiss ⁊ non habe¬
ret possessionis locum: exierit indesertũ.
Quidam aut̃ hoc quod in septuaginta leg̃r̃
indesiderio suo sub neruauerunt taurũ.
prophetioe interfectos homines aposto¬
los. et subneruatum taurum aphariseiᷤ¬
fr̃s tui. Manus tue inceruicib ininnco¬

Expanded text:
viros interfecerunt, contraque jus pacis et aviros interfecerunt, contraque jus pacis et amicitiarum sanguinem fuderint innocentem, et quasi quodam furore, sic crudelitate raptati, muros hospitae civitatis everterint. Unde sequitur et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Levi enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris, paucas urbes ad inhabitandum habuit. De Simeon vero in libro Jesu scriptum est, quod et ipse proprium funiculum non fuerit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperat. In Paralipomenis autem manifestius scribitur quod cum multiplicatus fuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in desertum. Quidam hoc quod in Septuaginta legitur: in desiderio suo subnervaverunt taurum, prophetice interfectos homines apostolos, et subnervatum taurum Chrisfratres tui: manus tue in cervicibus inimico
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥncipiũ doloris mei. Por indonis. maior ĩꝑio.
E ffusus es sic̃ aqͣ ñ crescas qͥa ascendisti cubi¬
le patris tui. et maculasti stratũ erꝰ. Est aut̃¬
hic senss. Tues pͥmogenitꝰ m̃s maior in libis. et
debebas uixta  ordinem natiuitatis tue.
et hereditatẽ que pͥmogenits iure debe¬
tur: sacerdot̾um accipere et regnũ. Hoc
quippe inportando honere. et preuali¬
do robore demonstrat᷑. Uerum quia
peccasti ⁊qͣsi aqͣ q̃uasculo ñon tenetur¬
y oluptatis esfusus es impetu: id cireo p̃cipio
tibi. ut ultra non pecces. sũq e infratrũ
numero penas peccati luens. quod pri
mogeniti ordinem ꝑdidisti. Principiũ
autem doloris ẽ onĩs pͥmogenitꝰ. quia
tum. Simeon et leui fr̃s uasa iniquita¬
tis bellantia inconsilio eoꝵ ne ueniat
amna mea. et incetu illoꝵ non sit glo¬
ria mea. quia infurore suo occiderunt
uirum. et inuoluntate sua. suffoderũt
murũ. Significat aut̃ non sui fuisse con¬
silũ. quod sichem etemnor federatos.

Expanded text:
 doloris mei; prior in donis, major imperio. Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus, major in liberis, et debebas juxta ordinem nativitatis tuae, et haereditatem quae primogenitis jure debetur, sacerdotium accipere et regnum. Hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenas peccati luens, quod prmogeniti ordinem perdidisti: principium autem doloris est omnis primogenitus, quia tum. Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia, in consilium eorum ne veniat anima mea et in coetu illoria mea, quia in furore suo occiderunt virum, et in voluntate sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii, quod Sichem et Emor foederatos
Abbreviated transcription (Latin):
terram sacerdotum quȩ arege tradita fu¬
erat eis. quib et statuta cibaria ex hor¬
reis publicis prebeantur. Et ad circo ñft̃
conpulsi uendere possessiones suas et rełqͦ.¬
Ineo quod ioseph omnẽ terram egypti
einit. subiecitq eam pharaoni et cunc¬
tos populos eiꝰ: non inuisticie uel iniqͥta¬
tis argui potest. maxime cũ fidelitas
eiꝰ inde coninedet᷑. quia nulliꝰ ꝑsone grã
suscepit. sed urta emptoris p̾cium. equo
lbramine stipẽ regiam. indigentib recõ¬
pensauit. Mystice autẽ significat om̃s
qui in egẏpto spiritali sunt. et egypti opeᷤ
ambiuĩt seruos cẽ Iã enĩ nullus ẽ lib egẏptius.
Carnalis aut̃ est. et uenundatꝰ sub peccato:
pharao enim sibi eos subicit. et fortasse
ideo alibi dictum est. Ego sum dñs deus
tuus qui eduxite de terra egẏpti. de do¬
mo seruitutis. Unde apostorͦ fidelib pre¬
cipit dicens. nongͦ regnet peccatũ inur̃o

Expanded text:
terram sacerdotum quae a rege tradita futerram sacerdotum quae a rege tradita fuerat eis quibus et statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur et idcirco non sunt conpulsi vendere possessiones suas mnem terram Aegypti emit, subjecitque eam Pharaoni, et cunctos populos ejus, non injustitiae vel iniquitatis argui potest, maxime cum fidelitas ejus inde commendetur, quia nullius personae gratiam suscepit, sed juxta emptoris pretium, aequo libramine stipem regiam indigentibus compensavit. Mystice autem significat omnes qui in Aegypto spirituali sunt, et Aegypti opes ambiunt, servos esse. Jam enim nullus est liber Aegyptius. Carnalis autem est, et venundatus sub peccato. Pharao enim eos sibi subjicit; et fortasse ideo alibi dictum est: Ego sum Dominus Deus tuus, qui duxi te de terra Aegypti, de domo servitutis . Unde Apostolus fidelibus praecipit dicens: Non ergo regnet peccatum in vestro
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ta collegerit. unde homines uiuerẽt
peccora unde uiuebant. cũ tanta fames
in ualesceret. maxune quia fr̃s ioseph
pharaoni dixerunt. non sc̃ enim pascua
peccorib puerorũ tuorum. In ualuit enĩ
fames interra chanaan. et propt̾ hanc
etiam inopiam pascuorum se uenisse com¬
memorauerant.Pinde si ea fame pas¬
cua defecerunt int̾ra chanaan. cur in
egypto non defecerant. Eadem tc̃ fame u¬
biq inualescente: ansicut ꝑhibetur ab eiᷤ
qui loca sciunt inmultis egypti paludibus
poterant pascua non de esse. etiam cũ fa¬
mes esset frum̃toꝵ. quȩ solent nili flu¬
minis mnundatione prouenire. magis enĩ
dicuntur paludes ille feracius pascua gig¬
nere. quando aqua nili minus ex crescit.
E mit gͥ ioseph omnẽ terrã egypti uenden¬
tib singulis possessiones suas. p̃magnitu¬
dine famis. subiecitq eam pharaoni. et
cunctos populos eius a nouissimis t̾mine
egypti. usq adextremos sines eius preter

Expanded text:
frumenta collegerit, unde homines viverent, frumenta collegerit, unde homines viverent, pecora unde vivebant, cum tanta fames invalesceret? maxime quia fratres Joseph Pharaoni dixerant: Non sunt enim pascua pecoribus puerorum tuorum; invaluit enim fames in terra Chanaan, et propter hanc etiam inopiam pascuorum, se venisse commemoraverant. Proinde si ea fame pascua defecerant in terra Chanaan, cur in Aegypto non defecerant, eadem tunc fame ubique invalescente? An sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam cum fames esset frumentorum, quae solent Nili fluminis inundatione provenire? Magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus excrescit.i vendentibus singulis possessiones suas prae magnitudine famis subiecitque eam Pharaoni et cunctos populos eius a novissimis terminis Aegypti usque ad extremos fines eius praeter
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ pecuniam ꝯgregauit. ꝓuenditio¬
ne frum̃ti. et intulit eam in exariũ rege.
ꝑtinuit ad scripturã. in hac etiam re cõm̃¬
dare fidem famuli dei. Cumq de fecisset
emptoris pretiũ: uenit cuncta egyptus
ad ioseph. dicens. Di nobis panes. Quare
morimur coram te deficiente pecunia:
quib ille respondit. Ad ducite peccora ueᷤ¬
tra. et dabo uobis ꝓ eis cẏbos. si pretium
non habetis. Que cum ad duxissent: de¬
dit eis alim̃ta ꝓ equis et ouib et bubuᷤ
et asinis. Sustentauitq eos illo anno
ꝓcõmutatione pecoꝵ. uenerunt quoq
anno scło: et direrunt ei. Non celamꝰ dño
nr̃o. quod deficiente pecunia: et peccora
simul defecerint. neclãte ẽ quod absq cor¬
porib et terra nicħ habeamꝰ. Qui ergo mo¬
rimur te uidente. et nos et terra nr̃a tui
erimus. E me nos inseruitutẽ regiam. et
p̃be semina. ne pereunte cultore: redigat᷑
terra insolitudine. Queri potest cum ioseph

Expanded text:
omnem pecuniam congregavit pro venditioomnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti, et intulit eam in aerarium regis. Pertinuit ad Scripturam, in hac etiam re commendare fidem famuli Dei. Cumque defeemptoris pretium venit cuncta Aegyptus ad Ioseph dicens da nobis panes quare morimur coram te deficiente pecunia quibus ille respondit adducite pecora vestra et dabo vobis pro eis cibos si pretium non habetis quae cum adduxissent dedit eis alimenta pro equis et ovibus et bubus et asinis sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum veneruntque anno secundo et dixerunt ei non celamus dominum nostrum quod deficiente pecunia pecora simul defecerint nec clam te est quod absque corporibus et terra nihil habeamus cur ergo morimur te vidente et nos et terra nerimus. Eme nos in servitutem regiam, et praebe semina, ne, pereunte cultore, redigatur terra in solitudinem. Quaeri potest, cum Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
dient᷑ filiis: non manent in domo ĩet̃nũ. Iosi
uero patri et fr̃ib suis dedit possessionẽ
inegẏpto inoptimo terre solo ramesse.
ut preceperat pharao. Et alebat eos om¬
nemq domũ patris sui. prebens cibaria
singulis querendum utrũ terra ramesse.
ipsa sit gesen. ipsam enĩ petierant. et ip¬
sam eis pharao dari preceꝑat. Tradit io¬
seph parentib et frĩbus optimam ter¬
ram gesem. prebens eis cibaria. quia
fames oppresserat terram. sic et dominꝰ
uoluntatem meam. his gͥ dat terrã sci¬
licet repmissionis regni dei. dequa dicit
ꝓpħa. Credo uidere bona dñ int̾ra iuiuẽ¬
tium. Et metiebatur triticum patri suo
ioseph. et tamen eum pat̾ nec quando ui¬
bat. Quomͦ ergo somniũ ioseph mͦ in¬
pletum putabimꝰ. et non potius maioris
rei continere ꝓpħiam: In toto enĩ orbe
panis deerat. et oppresserat fames t̾rã.
maxime egrpti. et chanaan. Exquibus

Expanded text:
dientur filiis, non manent in domo in aeternum. Joseph dientur filiis, non manent in domo in aeternum. Joseph vero patri et fratribus suis dedit possessionem in Aegypto in optimo terrae solo Ramesses, ut praeceperat Pharao; et alebat eos omnemque domum patris sui, praebens cibaria singulis. Quaerendum utrum terra Ramasse ipsa sit Gessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari praeceperat . Tradidit Joseph parentibus et fratribus optimam terram Gessen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic et Dominusvoluntatem meam . His igitur dat terram, scilicet promissionis regni Dei, de qua dicit Propheta: Credo videre bona Domini, in terra viventium . Et mJoseph, nec tamen eum pater quando vivit: quomodo ergo somnium impletum pletum putabimus, et non potius majoris rei continere prophetiam? In toto enim orbe panis deerat, et oppresserat fames terram, maxime Aegypti et Chanaan. E quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quam ñ dum populꝰ diuina ꝓmissione.
hereditatis acceperat. et ibi uitam du¬
cens. utiq in aliena terra erat. ñ solum
quando peregrinabatur. sic̃ in mesopo¬
thamia: uerũ etiam quando ibi erat ubi
natus est. anpotius scđm id accipien
dum ẽ. quod ait apostolus. quãdn su
hoc et illud inpsalmo dictum intellegit᷑.
Inquilinus ego sum interra. et peregri¬
nus sicut omnes patres mei. Nam ite¬
indies annorum uite patrum meoꝵ.
Quos dies incoluerunt. Non enĩ hic ali¬
ud uoluit intellegi. quam id quod lati¬
ni codices babent. uixerunt. ac ꝑ hoc
significauit hanc uitam incolatus eẽ
suꝑ terram. id est peregrinationis ha¬
bitationẽ. Sed credo scĩs hoc conuenire:
quib aliam patriam ȩt̾nam dñs pollice¬
tur. Unde uidendum est quem ad modũ
dictum est de impiis. in colent et abscon¬
dent. ipsi calcaneum meũ obseruabunt.
De his enim conuemientius accipitur. qui
ut abscondant in colunt. id est ut insi¬

Expanded text:
quam nondum populus divina promissione quam nondum populus divina promissione haereditatis acceperat; et ibi vitam ducens, utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur sicut in Mesopotamia, verum etiam quando ibi erat ubi natus est. An potius secundum id accipiendum est, quod ait Apostolus: Quandiu suhoc et illud in psalmo dictum intelligitur: Inquilinus ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Nam itein dies annorum vitae patrum meorum quos dies incoluerunt. Non enim hic aliud voluit intelligi, quam id quod Latini codices habent, vixerunt; ac per hoc significavit hanc vitam incolatus esse super terram, id est, peregrinationis habitationem. Sed credo sanctis hoc convenire, quibus aliam patriam aeternam Dominus pollicetur. Unde videndum est quemadmodum dictum est de impiis: Incolent et abscondent; ipsi calcaneum meum observabunt . De his enim convenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt, id est, ut insi
Abbreviated transcription (Latin):
& quid eis dixerit: uel abeis audierit. Sed hoc
nunc uelut abinitio. repetiuit. ut inde con-¬
texeret narrationẽ. ab his uerbis quȩ soli io¬
seph pharao dixit. quoꝵ omĩũ incodicib gre¬
cis qui adiligentiorib conscriptisunt: que dã
obeliscos habent. et significant eaquȩ inhe¬
breo ñ inueniuntur. Et ĩ septuaginta inue¬
niunt᷑: quedã astericos. quib ea significan¬
tur. que habent hebrei. nec habent septu¬
benedicens illi et interrogatus abeo. qͦd
sunt dies annorum uite tue : respondit
iacob. Dies peregrinationis et uite mee
centũ triguita annoꝵ sunt. parui et ma¬
Ili. et ñ ꝑuenerunt usq ad dies patrũ me
orum. quib peregrinatisunt. Quid est
qͦd dix̃ iacob pharaoni dies annoꝵ ui¬
tȩ uitȩ meȩ. quos in colo. sic enim ha¬
bent greci quod latini habent ago. uel
habeo. uel siquid aliud utrũ ergo ideo
dixit quos in colo quia interranatꝰ est

Expanded text:
et quid eis dixerit uel ab eis audierit. sed hoc et quid eis dixerit uel ab eis audierit. sed hoc nunc uelut ab initio repetiuit, ut inde contexeret narrationem ab his uerbis, quae soli Ioseph Pharao dixit. quorum omnium in codicibus graecis, qui a diligentioribus conscripti sunt, quaedam obeliscos habent et significant ea quae in hebraeo non inueniuntur et in Septuaginta inueniuntur. quaedam asteriscos, quibus ea significantur quae habent hebraei nec habent Septubenedicens illi, et interrogatus ab eo, quot sunt dies annorum vitae tuae? respondit Jacob: Dies peregrinationis et vitae meae centum triginta annorum sunt parvi et mali, et non pervenerunt usque ad dies patorum quibus peregrinati sunt. Quid est quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae quos incolo sic enim habent Graeci quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos incolo, quod in terra natus est
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt iusti temporalem peruersitatẽ.
infinem habituri ordinatissimam. et
sempiternam felicitatem. Cumq uoca
uerit uos et dixerit. quod est opus ur̃m
respondebitis. Uiri pastores sumus serui
tui ab infantia nr̃a. usq inpresens. et noᷤ
& patres nr̃i. Hec aut̃ dicetis. ut habitare
est enĩ egyptiis. omĩs pastor ouiũ. Merito
egyptus in quib figura est presentis scl̃i.
in quo habundat iniquitas: ab ominatio
est omĩs pastor peccorũ. Ab ominatio ẽ
enĩ iniquo: uir iustus. Uenert̃ aut̃ ine¬
gyptum adioseph. iacob et filii eius. Et
audiuit pharao rex egypti et ait pharao
ioseph dicens. Pat̃ tuus et fr̃s tui uener̃
ad te ecce terra egẏpti. ante te est. in t̾ra
obtima. colloca patrem tuũ et fr̃s tuos.
hec repetitio ẽ. non pret̾ misse. tei ad quã
sepe obscure ꝑ recapitulationem reditur: sed
omĩno aꝑtaest. Iam enim dixerat scriptura
quo modo uenerint adpharaonem fr̃s ioseph.

Expanded text:
ferunt iusti temporalem peruersitatem ferunt iusti temporalem peruersitatem in fine habituri ordinatissimam et semverit vos et dixerit. Quod est opus vestrum? respondebitis: Viri pastores sumus, servi tui ab infantia nostra usque in praesenbituri est enim Aegyptiis omnis pastor ouium. merito Aegyptiis, in quibus figura est praesentis saeculi, in quo abundat iniquitas, abominatio est omnis pastor pecorum; abominatio est enim iniquo uir iustus. Venerunt autem in Aegyptum ad Iosepli Iacob et filii eius; et audiuit Pharao rex Aegypti. et ait Pharao ad Ioseph dicens: pater tuus et fratres tui uenerunt ad te: ecce terra Aegypti ante te est. in terra optima conloca patrem tuum et fratres tuos. haec repetitio non praetermissae rei, ad quam saepe obscure per recapitulationem reditur, sed omnino aperta est; iam enim dixerat scriptura quomodo uenerint ad Pharaonem fratres Ioseph
Abbreviated transcription (Latin):
rũ que sunt suꝑ terram. Ubi insinuat.
rationem debere dominari inrationabi¬
i uite. seruum aut̃ hominẽ homini: uł
iniquitas uel aduersitas facit. Iniquitas
quidem. sic̃ dictũ est. Maledictus chana¬
an. erit seriuuis frib suis. aduersitas ue¬
ro: sicut accidit ipsi ioseph. ut uenditus
afrĩb: seruis alienigene fieret. Itaq pri¬
mos seruos quib hoc nom̃ in latina lin¬
gua inditum est. bella fecerunt. Quie¬
nim homo ab homine superatus. iure
belli posset occidi. quia seruatꝰ ẽ. seriuis
appellatur. inde et mancipia. quia manu
capta sunt. Est etiam ordo naturalis in
nominib. ut seruiant fȩmitiȩ iuris. &
filu patribus. Quia et illic hec iustitia ẽ:
ut infirmior ratio seriuat fortiori. hec gͥ
indominationib et seruitutib clara uis¬
titia est. ut qui excellunt ratione: ex cel¬
iant dominatione. Quod cũ in hoc scło
per iniquitatem hominũ ꝑturbat᷑. uel
per naturarũ carnalium diuer sitatem.

Expanded text:
rum quae sunt super terram. ubi insinuatur rum quae sunt super terram. ubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas quidem, sicut dictum est: maledictus Chanaan; erit seruus fratribus suis; aduersitas uero, sicut accidit ipsi Ioseph, ut uenditus a fratribus seruus alienigenae fieret. itaque primos seruos, quibus hoc nomen in latina lingua inditum est, bella fecerunt. qui enim homo ab homine superatus iure belli posset occidi, quia seruatus est, seruus est appellatus; inde et mancipia, quia manu capta sunt. est etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli uideorum adser̃ gosen. nc̃ thebaidẽ
uocati. Et ia quod postea sequitur. de¬
dit eis ut possiderent in egypto terrã op¬
timam intaniesse pagumꝰ arsenoiten.
sic olim uocatũ antumant. Et ille locu¬
tius est acdr̃s et ad omnem domũ patriᷤ
sui. Ascendam et ñciabo phãraoni. dicã¬
q ei. fr̃s mei et domus patris mei quie¬
rant interra chanaan uenerunt adme. Et
sunt uiri pastores ouium. curaniq habent.
alendorum gregũ. pecora sua et armenta
et omiã quȩ habere potuerunt. addurert᷑
secũ. sõm̃ datur inpatriarchis quod peco¬
rũ nutritores erant. apueritia sua. et a
parentib suis. et merito: nam hec est si¬
ne ulla dubitatione uista seruitus. et uis¬
ta dominatio: cum peccora homini serui¬
unt. et homo pecorib dominatur. Sic e¬
nim dictum est cum crearetur. faciamꝰ
hominẽ adimaginẽ et similitudinem
ntãm. et habeat potestatem pisciũ ma¬
ris. et uolatilium celi. et omniũ pecco¬

Expanded text:
nulli Judaeorum asserunt Gessen nunc Thebaidam nulli Judaeorum asserunt Gessen nunc Thebaidam vocari; et id quod postea sequitur: Dedit eis ut possiderent in Aegypto terram optimam in Ramesse, pagum Arsenoiten sic olim vocatum autumant. Et ille locutus est ad fratres, et ad omnem domum patris sui: Ascendam, et nuntiabo Pharaoni, dicamque ei: Fratres mei, et domus patris mei, qui erant in terra Chanaan, venerunt ad me, et sunt viri pastores ovium, curamque habent alendorum gregum. Pecora sua et armenta, et omnia quae habere potuerunt, adduxerunt secum. Commendatur in patriarchis, quod pecorum nutritores erant a pueritia sua et a parentibus suis. et merito : nam haec est sine ulla dubitatione iusta seruitus et iusta dominatio, cum pecora homini seruiunt et homo pecoribus dominatur. sic enim dictum est, cum crearetur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeat potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium peco
Abbreviated transcription (Latin):
toritas. quam lucas qui ignotus et uilis.
et non magne fidei innationib duce¬
uatur. Hoc aut̃ generalit̾ obseruandũ:
quod ubicũq sciꝰ apostoli aut apłici uri
loquantur adppłos. his plerumq desti¬
monus abutuntur: que iam fuerant
ingentib diuulgata. Licet pleriq tra¬
dant lucam euangłistã ut ꝓselitum he¬
ureas litteras ignorasse. Misit aut̃ udã
ante se ĩoseph ut nunciaret ei. & ille oc¬
curreret ingesen. quo cũ ꝑueniss. iunc¬
to ioseph currusuo. ascendit obuiam pa¬
trisuo ad eundem locum. Uidensq irruit
super collum eius. et inter amplexus fle¬
uit. Dixitq pat̾ adioseph. Iam letus mo¬
riar quia uidi faciẽ tuam et suꝑstitẽ te
relinquo. Iudam uero misit ante se ad
ioseph. ut occurrer& ei adurbem heroũ
interrã ramesse. hic locus iuxta septua¬
ginta interpretum editionem. ita legit̃
In hebreo nec urbẽ habetur heroum. nec
terram ramesse. sed tantũ mͦ gosen. Non¬

Expanded text:
totoet non magnae fidei in nationibus ducebatur. Hoc autem generaliter observandum, quod ubicunque sancti Apostoli, aut apostolici viri loquuntur ad populos, his plerumque testimoniis abutuntur quae jam fuerant in gentibus divulgata, licet plerique tradant Lucam evangelistam, ut proselytum, Hebraeas litteras ignorasse. Misit autem Judam ante se ad Joseph ut nuntiaret ei, et illi occurreret in Gessen. Quo cum pervenisset, juncto Joseph curru suo, ascendit obviam patri suo ad eumdem locum; vidensque eum, irruit super collum ejus et inter amplexus flevit, dixitque pater ad Joseph: Jam laetus moriar, quia vidi faciem tuam, et superstitem te relinquo. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem heroum in terram Ramesse. Hic locus juxta Septuaginta interpretum editionem ita legitur. In Hebraeo nec urbem habet heroum, nec terram Ramesse: sed tantummodo Gessen; non
Abbreviated transcription (Latin):
auc toritatem loqui etiam septuaginta in¬
terpretes indeuteronomio transtulerunt.
quod in septuaginta animab ingressus
sit isrr egrptum. Si quis gͥ nr̃e sentenne
nfragatur. scripturam int̾ se contrariam
faciet. Ipsi enim septuaginta int̾pretes:
Qui hic septuaginta qͥnq anima ᷤ. uoarro.¬
um̃ cum ioseph et posteris eiꝰ egyptum
in gressas esse dixerunt. indeuteronomr
sepuaguita tantum introisse memorant
Quoa si econtraris nob illud opponitur. qͥmͦ
inactib apostoloꝵ incontentione stepha¬
ni duicatur ad ppłm. septuaginta qͥnq ani¬
mas ingressas esse egs ptum facilis excusa¬
tio ẽ. Nlon enim debuit sc̃s uicas qui lp¬
silis scriptor historie est. ingentes auctuũ
apłoꝵ uolum̃ emittens. contrariũ aliquis
scribere. aduersus eam scripturam. que
iam fuerat ingentib diuulgata. & utiq
maioris opinionis illo dũ tꝯxat tẽpore
septuaginta int̃pretum habebatur auc¬

Expanded text:
auctoritatem loqui, etiam LXX inauctoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuteronomio transtulerunt, quod in septuaginta animabus ingressus sit Israel Aegyptum. Si quis igitur nostrae sententiae refragatur, Scripturam inter se contrariam faciet. Ipsi enim LXX interpretes qui hic septuaginta quinque animas per prolepsim cum Joseph, et posteris ejus, Aegyptum ingressas esse dixerunt, in Deuteronomio septuaginta tantum introisse memorarunt. Quod si e contrario bonis illud opponitur, quomodo in Actibus apostolorum in contentione Stephani dicatur ad populum, septuaginta quinque animas ingressas esse Aegtio est. Non enim debuit sanctus Lucas, qui ipsius historiae scriptor est, in gentes Actuum Apostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere adversus eam Scripturam, quae jam fuerat gentibus divulgata. Et utique majoris opinionis illo dumtaxat tempore Septuaginta Interpretum habebatur auc
Abbreviated transcription (Latin):
anime nouẽ. sciamꝰ pronouẽ in hebreo
esse duas. Effraim qͥppe et manasse
ante quam iacob intraret in egẏptum.
&. famis tempꝰ ingrueret: natisunt dea¬
seneth filia phutiphare inegypto. Sed
et illud quod supra legimꝰ. factisunt aut̃
filii manasse quos genuit ei cũcubina sy¬
ra machir. et machir genuit gala ad fi¬
lii aut̃ effraim frĩs manasse sutalaam. et¬
talm. filii uero sutalaam. edem additũ ẽ.
Si quidẽ quod postea legimus: quasi ꝑ an¬
ticipationem factum esse. describitur. Ne¬
q enim illo tempore quo ingressus ẽ ia¬
cob egẏptum etꝰ etatis erant effrai &
manasses. ut filios generare potuerint. Ex
quo manifestum est: om̃s animas que in¬
gresse sunt. egyptum. defemorib iacob.
fuisse septuaginta. dũ seraginta sex postea
sunt ingresse. Et repperit inegypto tres
animas: ioseph uidelicet cũ duob filuis eiꝰ.
septuagesimꝰ aut̃ ipse fuerit iacob. Hanc
rẽ nec uideamur aduersum scripture

Expanded text:
animae novem. Sciamus pro novem in Hebraeo animae novem. Sciamus pro novem in Hebraeo esse duas. Ephraim quippe et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth filia Puthipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse quos genuit ei concubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, Ethaam. Filii vero Suthalaam Edem, additum est. Si quidem quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint; ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum de femoribus Jacob, fuisse septuaginta, dum sexaginta sex postea sunt ingressae, et repererunt in Aegypto tres animas, Joseph videlicet cum duobus filiis ejus. Septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑. aparentib simul animas cũ corpo¬
rib ꝓpagari. Animas enĩ dictas ꝓ hoĩb
aparte totum significante locutione.
nullus ambigit: sed qͦmodo ipsam par¬
tẽ ex qua totum cõmemoratũ ẽ. hoc est
animã. cuiꝰ nomine totus homo signi¬
ficatus est. allenemus ab eo quod dictũ
est. exierunt defemorib eius. ut carnes
tantũ ex illo natas quãuis sole anime
nominent᷑ accipiamꝰ. Qerendi ft̃ locu¬
tionũ modiscdm scripturas. filii autẽ
ioseph qui natisunt ei interra ȩgypti
aminȩ due. Os amme domus iacob
que ingresse sunt egyptum. fuert̃ septu¬
eR. agnita. Quod excepto ioseph & filiis eius
sexaginta sex anime. que egresse ft̃
defemorib iacob introierunt ĩnegyptũ.
nulla dubitatio ẽ. Ita enĩ & paulatim
per singulos supputatus numerꝰ appro¬
bauit̾. in hebreis uoluminib inuenitur.
Hoc aut̃ quod inseptuaginta legimꝰ. filii
aut̃ ioseph qui natisunt ei inegypto

Expanded text:
tuntur, a parentibus simul animas cum corpotuntur, a parentibus simul animas cum corporibus propagari. Animas enim dictas pro hominibus, a parte totum significante locutione, nullus ambigit. Sed quomodo ipsam partem ex qua totum commemoratum est, hoc est animam, cujus nomine totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: Exierunt de femoribus ejus, ut carnes tantum ex illo natas, quamvis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum modi secundum Scripturas. Filii autem Joseph qui nati sunt ei in terra Aegypti, animae duae. Omnes animae domus Jacob quae ingressae sunt Aegyptum, fuere septuaginta quinque. Quod, excepto Joseph et filiis ejus, sexaginta sex animae quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim paulatim per singulos supputatus numerus approbat, qui in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem Joseph qui nati sunt ei in Aegypto,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et apostolꝰ ait. quia cecitas expar te
in isrł facta est. donec plenitudo gentiũ
intraret. & sic omĩs isrł saluus fieret: sur¬
rexit iacoba put eo uiram̃ti. tuleruntq
eum filii cumpariilis. & uxorib suis
in plaustris que miserat pharao ad por¬
tandum senẽ et omĩa que possederat in
terra chanaan. Uenitq in egyptum cũ
omĩ semine suo. filii eius. et ne potes
filie et cuncta simul ꝓgenies. Notandũ
autẽ cum hic legitur filias iacob. et cunc¬
inegyptum: quod non ideo posuit filiaᷤ
plurali numero. quod iacob plures ha-¬
beret. quã unã filiam nomine dinam.
sed numerus pluralis ꝓsingulari positus
.Cunctȩ anime que ingresse fc̃ cũ iacob
inegyptũ. et egresse defemore illius:
absq uxorib filiorum eius sexaginta sex
Quod dicit script᷑a tot animas peperisse
liã. uł tot. aut tot animas exisse defe¬
morib iacob: uidendũ ẽ quid hinc respon¬
deatur eis qui testimonio c̃firmare ni¬

Expanded text:
Unde et Apostolus ait: Quia caecitas ex parte Unde et Apostolus ait: Quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraretrexit Jacob a puteo Juramenti; tuleruntque cum filii cum parvulis et uxoribus suis in plaustris, quae miserat Pharao ad portandum senem, et omnia quae possederat in terra Chanaan. Venitque in Aegyptum cum omni semine suo: filii ejus et nepotes, filiae et cuncta simul progenies. Notandum autem cum hic legitur filias Jacob et cuncin Aegyptum, quod non ideo posuit filias plurali numero, quod Jacob plures haberet quam unam filiam nomine Dinam, sed numerus pluralis pro singulari positus Cunctae animae quae ingressae sunt cum Jacob in Aegyptum, et egressae de femore illius, absque uxoribus filiorum ejus, sexaginta sex. Quod dicit Scriptura tot animas peperisse Liam, vel tot animas exisse de femoribus Jacob, videndum est quid respondeatur hinc eis qui hoc testimonio confirmare ni
Abbreviated transcription (Latin):
ex egypto uenert̃ in terram chanaan
ad patrẽ suũ iacob. et nunciauert̃ dicen
tes ei. loseph uiuit. et ipse dominatur
in oni terra egypti et rełq dimisit io¬
seph fr̃s suos. qui nunciauert̃ patri di
centes. loseph uiuit. et ipse est dñs in
omĩ t̾ra egypti. Ex pauit aut̃ iacob id
ẽ plebs in credula: sed post quam xp̃i ges¬
tuus udebatur: fide resurrectionis xp̃i
iuiuficatur. Uocatur gͦ afiliis suis. Id ẽ
apetro. paulo. iohanne: ppłs iudeoꝵ in¬
uitatur ad gr̃am. Occurrit illi uidas. qͦd
interpretatum ẽ ꝯfessio. quia p̃cedit iã
confessio: quos aute perfidia possidebat. sẜ
sic ioseph uerus xp̃c occurrit. qui senẽ iam
etate suscipiat ultimis temporib populũ
iudeorum. non scd̾ illius merita: sed scd̃m
electionem sue gr̃ẽ. Et inponit manum
suꝑ occłos eius. et cecitatem aufert: cuiꝰ
idem distulit cecitatem. ut postremus
crederet: qui ante non potuit esse credulꝰ.

Expanded text:
ex Aegypto, venerunt in terram Chanaan ex Aegypto, venerunt in terram Chanaan ad patrem suum Jacob, et nuntiates: Joseph vivit, et ipse dominatur in omni terra Aegypti, etc. Dimisit Joseph fratres suos qui nuntiaverunt patri suo dicentes: Joseph vivit, et ipse est dominus in omni terra Aegypti. Expavit autem Jacob, id est plebs incredula. Sed postquam Christi gestuus videbatur, fide resurrectionis Christi vivificatur. Vocatur ergo a filiis suis, id est, a Petro, Paulo, Joanne, populus Judaeorum invitatur ad gratiam. Occurrit illi Judas quod interpretatum est confessio, quia praecedit jam confessio, quos ante perfidia possidebat; et sic Joseph verus Christus occurrit, qui senem jam aetate suscipiat, ultimis temporibus populum Judaeorum, non secundum illius merita, sed secundum electionem gratiae suae, et imponit manum super oculos ejus, et caecitatem aufert. Cujus idem distulit caecitatem, ut postremus crederet, qui ante non potuit esse credulus.
Abbreviated transcription (Latin):
quinq stolis optimis. Triginta argente.¬
os axp̃o accipit. quicumq predicat tri¬
nitatem siue xp̃i crucem. Ideoq paulus
ait. neq enĩ iudicaui scire me aliquid in¬
teruos. nisi xp̃m iħm. et hunc crucifixũ.
qͥnq stolas accipit. id ẽ sapientie om̃ĩũ¬
q sensuum multiplices disciplinas. Pre
cellit gͥ paulus eusq exuberat portio
meritorũ. sed tam̃ habent et fratres. id
ẽ alii p̃dicatores grãm suam. binas sto¬
minẽ. uixta quod in ꝓuerbiis legitur.
Om̃s domestici eius uestitisunt dũplicib.
id ẽ mystica. uel morali intelligentra.
Mituntur et patͥ munera: filus honorat
patrẽ: xp̃c populum suũ. ꝓ missis inuitat
munerib. Portant hec munera asini. illi
gentiles inutiles et laboriosi. Nc̃ autẽ
utiles portant. in typo xp̃i munera: por¬
tant in euangłio munerũ iargitorem.
dimisit gͦ fr̃s suos et ꝓficiscentibus ait
ne irascamini inuia. Qui ascendentes

Expanded text:
quinque stolis optimis. Trecentos argentequinque stolis optimis. Trecentos argenteos a Christo accipit, quicunque praedicat Trinitatem sive Christi crucem; ideoque Paulus ait: Neque enim judicavi scire me aliquid inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Quinque stolas accipit, id est sapientium omniumque sensuum multiplices discellit igitur Paulus, ejus exuberat portio meritorum; sed tamen habent et fratres, id est alii praedicatores, gratiam suam, binas stominem, juxta quod in Proverbiis legitur: Omnes domestici ejus vestiti duplicibus, id est, mystica, vel morali intelligentia. Mittuntur et patri munera, filius honorat patrem: Christus populum suum promissis invitat muneribus. Portant haec munera asini, illi gentiles inutiles ac laboriosi, nunc autem utiles portant in typo tant in Evangelio munerum largitorem. Dimisit ergo fratres suos; proficiscentibus ait: Ne irascamini in via. Qui ascendentes
Abbreviated transcription (Latin):
dimittatis quic quam desupellectili ura.
qͥa om̃s opes egẏpti ur̃e erunt. Hec uer
ba pharaonis que de iacob et filiis suis lo¬
cutus est. significant gaudium gentilis po¬
puli ob conuersionẽ udeorũ. Magna sine
dubio deuotio est eccłe gentium. quod
israheliticus populus adfidem xͥ ueniat.
quib si conuertantur. & fidei xp̃i partici¬
pes extiterint: promittit spiritales opeᷤ
perfecte accipit. indigentia boni labora¬
bit. Eecert̃ filũ isrł. ut eis mandatum
fuerat. quib dedit ioseph plaustra scdm
pharaonis imperium. et cibaria initine¬
re. singulisq ꝓferri iussit binas stolas
beniamin uero dedit trecentos argen¬
teos cũ qͥnq stolis optimis. tantundẽ pe¬
cunie. et uestium mittens patrisuo ad¬
dens eis asinos decem. quib sub uehe¬
rent ex om̃ib diuitiis egypti. et totidẽ
asinas triticũ in itinere panesq portanteᷤ.
Dati sñt benianun triginta argentei. cũ

Expanded text:
dimittatis quicquam de supellectili vestra dimittatis quicquam de supellectili vestra quia omnes opes Aegypti vestrae erunt fecerba Pharaonis quae de Jacob et filiis locutus est, significant gaudium gentilis populi ob conversionem Judaeorum. Magna sine dubio est devotio Ecclesiae gentium, quod Israeliticus populus ad fidem Christi veniet. Quibus si convertantur, et fidei Christi participes exstiterint, promittit spirituales opesperfecte accipit, indigentia boni laborabit. Fecerunt filii Israel ut eis mandatum fuerat. Quibus dedit Joseph plaustra secundum Pharaonis imperium, et cibaria in itinere, singulisque proferri jussit binas stolas; Benjamin vero dedit trecentos argenteos cum quinque stolis optimis, tantumdem pecuniae et vestium mittens patri suo, addens eis asinos decem, qui subveherent ex omnibus divitiis Aegypti, et totidem asinas triticum in itinere, panesque portantes. Dati sunt Benjamin trecenti argentei cum
Abbreviated transcription (Latin):
tus gentib tamquã ioseph egyptus afrĩ¬
bus. ut et reliquie isrł salue fierent. Un¬
de dicit apostolꝰ. nam et ego israhelita
sum. et ut plenitudo gent̾ium intraros.
et sic omĩs isrł saluus fieret. id est ex re
rael. Aut si et genti illi isrłitice restat
fidei plenitudo: exq̃ trant reliquie. in
quib reliqͥis tẽ et apłi salui factisunt.
hoc significatur ea plenitudine liberationis
urł. qua ꝑ morsen ex egypto liberatist̾.¬
Auditumq ẽ & celebri sermone uulgatũ
in aula regis uenerunt fr̃s ioseph. et ga¬
uisus est pharao. atq omĩs familia eius.
dixitq ad ioseph. ut imperaret frĩb suis
dicens. Onerantes ium̃ta ite interram
chanaan. et tollite inde patrẽ ur̃m. et
cognationem. et uenite adme. et ego
dabo uobis omĩa bona egypti. ut come¬
datis medullam terre. Precipe etiam
ut tollant plausra de terra egypti. ad
sub uectionem paruulorum suorũ. et con¬
uigum: ac dicito. Tollite patrem ur̃m
et properate quantocius uenientes ne

Expanded text:
tus Gentibus tanquam Joseph Aegyptiis a fratribus, ut et reliquiae Israel salvae fierent. Unde dicit Apostolus, Nam et ego Israelita sum: et, Ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret ; id est, ex rerael. Aut si et genti illi Israeliticae restat fidei plenitudo, ex qua erant reliquiae, in quibus reliquiis tunc et Apostoli salvi facti sunt, hoc significatur ea plenitudine liberationis Israel, qua per Moysen ex Aegypto liberatiauditumque est et celebri sermone vulgatum in aula regis venerunt fratres Ioseph et gavisus est Pharao atque omnis familia eius dixitque ad Ioseph ut imperaret fratribus suis dicens onerantes iumenta ite in terram Chanaan et tollite inde patrem vestrum et cognationem et venite ad me et ego dabo vobis omnia bona Aegypti ut comedatis medullam terrae praecipe etiam ut tollant plaustra de terra Aegypti ad subvectionem parvulorum suorum et coniugum ac dicito tollite patrem vestrum et properate quantocius venientes ne
Abbreviated transcription (Latin):
so retorta. & iacincto. & purpura coccoq bis
tincto uariatas opere plumario facies. &c̃.
Cortinȩ sunt auleauela. picta & granda. Quȩ ido
aulea dictasunt: quod primum in aula attali
regis asiȩ. cui successit populus romanus in¬
uenta sunt. Cortinas aut̃. acoriis quidam
Unde & in hoc tabernacło. iubentur. cortinȩ.
fieri expellibus arietum rubris. & iacuicti¬
uis. Byssus quidẽ de terra oritur. Sed eruta
de terra: longo exercitio siccandi. tunden¬
di. purgandi. coquendi. et nendi : gramine¬
um solet ꝑdere. & candidum inse recipere

Expanded text:
so retorta et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto variatas opere plumario facies longitudo orum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id unde et in eodem tabernaculo legis jubentur cortinae fieri ex pellibus arietum rubris, etus ergo quae de terra quidem oritur, sed eruta de terra longo exercitio siccandi, tundendi, purgandi, coquendi et nendi, gramineum solet perdere, et candidum in se recipere
Abbreviated transcription (Latin):
uendidistis me in his regionib. ꝓ salite
enĩ urã misit me ds ante uos. bien¬
niũ est enĩ quod fames cepit esse int̾¬
ra. et adhuc qͥnq anni restant quibus
nec arari poterit nec meti.Premisitq
me ds ut reseruemini suꝑ t̃ram. et es¬
cas ad iuuendum habere possitis. Non
ur̃o consilio sed di huc uoluntate misẜꝰ
sũ. qui fec̃ me quasi patrem pharaionis.
i dñm unuerse domꝰ eius. ac pͥncipẽ
inonĩ terra egypti. Quid est qđ dicit
ioseph p̃misit me ds̃. ut reseruemini
suꝑ terram. et escas ad iuuendũ habere
possitis : quod iuxta alia exemplaria ita
legitur: misit enĩ me d̾s ante uos re¬
manere urãs reliquias super terram
hoc enim non usquequaq consonat
ut reliquias uel reliquiarum accipia¬
mꝰ iacob et filios eius. cum õs incolu¬
mes. an forte illud significat alto secredas
mysterio: quod ait apłs reliquie ꝑelectio¬
nem grẽ salue facte sunt. Quia ꝓpħa pre¬

Expanded text:
vendidistis me in his regionibus, pro salute vendidistis me in his regionibus, pro salute enim vestra misit me Deus ante vos. Biennium est enim quod fames coepit esse in terra, et adhuc quinque anni restant, quibus nec arari poterit, nec meti. Praemisitque me Deus, ut reservemini super terram, et escas ad vivendum habere possitis. Non vestro consilio, sed Dei huc voluntate missus sum, qui fecit me quasi patrem Pharaonis, et dominum universae domus ejus, ac principem in omni terra Aegypti. Quid est quod dicit Joseph, Praemisit me Deus, ut reservemini super terram, et escas ad vivendum habere possitis? Quod juxta alia exemplaria ita legitur: Misit enim me Deus ante vos, remanere vestras reliquias super terram, hoc enim non usquequaque consonat, ut reliquias uel reliquiarium accipiamus Iacob et filios eius, cum omnes sint incolumes. an forte illud significat alto secretoque mysterio quod ait apostolus: reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt, quia propheta prae
Abbreviated transcription (Latin):
quid loquemur aut iuste poterimꝰ ob¬
tendere. đs inuenit iniquitatẽ seruoꝵ tu¬
oꝵ. & om̃s serui sumꝰ dñi mei. et nos et
apud quem inuentus est seyphus. et reł.
Multa in narratione uide alit̃ dicta sunt.
quam cũ illis egerat ioseph. quam uis a¬
pud eum loqueret᷑. ut omĩno de illa in¬
simulatione quod exploratores essent: ni¬
chil diceretur. Quod utrum consulto ta¬
citum sit: an id fecerit. perturbationis
obliuio nõ apparet. Nam et illud quod
dixerunt se ab ipso ioseph interrogatos
de patre et frẽ suo. se aut̃ illa interro¬
ganti indicasse. mirum siuel ad senten¬
tiam potest ista peruenire narratio: ut
eam constet esse ueracem.quãquã et si
aliqua falsa ĩ ea sunt. falli potius ꝑ obli¬
iuonem potuit. quã auderet m̃tiri ap̃
eum. preserti cui non sic̃ nescienti. s
etiam illa que nouerat eũ scire. ad flec¬
tendam eius miscđiam: narrationi inse¬
re. nec uob̃ durum esse uideatur. quod

Expanded text:
quid loquemur, aut juste poterimus obquid loquemur, aut juste poterimus obtendere? Deus invenit iniquitatem servorum suorum. En omnes servi sumus domini mei, et nos et apud quem inventus est scyphus, etc. Multa in narratione Judae aliter dicta sunt quam cum illis egerat Joseph, quamvis apud eum loqueretur, ut omnino de illa insimulatione quod exploratores essent, nihil diceretur. Quod utrum consulto tacitum sit an et id fecerit perturbationis obliuio non adparet. nam et illud quod dixerunt se ab ipso Ioseph interrogatos de patre et fratre suo, se autem illa interroganti indicasse, mirum si uel ad sententiam potest ista peruenire narratio, ut eam constet esse ueracem. quamquam etsi aliqua falsa in ea sunt, falli potius per obliuionem potuit quam audere mentiri apud eum praesertim, cui non sicut nescienti, sed etiam illa quae nouerat eum scire ad flectendam eius misericordiam narrationi inse quod
Abbreviated transcription (Latin):
cum legitur. quanto illis fit in opinatui ᷤ
cum quib agitur: tam̃ sapientie illius
grauitate. nisi magnũ aliqͥd isto quasi lu¬
do significaretur. nec ab illo fieret. nec ea
scriptura contineret᷑: in qua est tante scĩ¬
tatis auctoritas. & prophetandoꝵ. tanta
intentio fut᷑oꝵ. Hon negligent̃ conside¬
randum puto. tantã miserrã in hac ꝑtur¬
batione fr̃m suoꝵ quomͦ ioseph. quam¬
diu uoluit tenuit. & quantũ uoluit mo¬
ra ꝓduxit. non eos utiq faciens calamito¬
sos: quando tante etiam ipsoꝵ futẽ leticie
exitum cogitabat. S totum hoc quod age¬
bat. ut eorum gaudium differet᷑. Ad hoc
agebat: ut eadem dilatione cumularet᷑.
tanquam non essent condigne passiones
eoꝵ in toto illo tempore quo turbabant᷑
ad futuram głam exultationis. que in eis
fuerat reuelanda frẽ cognito. quem ase
ꝑditũ esse arbitrabantur. Cui iudas.
Qiud respondebimꝰ inquit dño meo uel

Expanded text:
cum legitur, quanto illis sit inopinatius cum legitur, quanto illis sit inopinatius cum quibus agitur, tamen sapientiae illius gravitate, nisi magnum aliquid isto quasi ludo significaretur, nec ab eo fieret, nec illa Scriptura contineretur, in qua est tantae sanctitatis auctoritas, et prophetandorum tanta intentio futurorum. Non negligenter considerandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suorum quomodo Joseph quandiu voluit, tenuit, et quantum voluit mora produxit, non eos utique faciens calamitosos, quando etiam tantae ipsorum futurae laetitiae exitum cogitabat; et totum hoc quod agebat, ut eorum gaudium differretur, ad hoc agebat, ut eadem dilatione cumularetur, tanquam non essent condignae passiones eorum in toto illo tempore quo turbabantur, ad futuram gloriam exsultationis, quae in eis fuerat revelanda, fratre cognito, quem a se perditum esse arbitrabantur. Cui Judas: Quid respondebimus, inquit, domino meo, vel