comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positꝰ. cũ quadã femina tͦpit̾ uiuens: uehem̃tissime po¬
dagre dolore correptꝰ ẽ. Qui medicoꝵ manu cauteriatꝰ.
ꝑ erustionis uulnꝰ calcẽ cepit effundẽ. Quã restringere mul¬
lis artib p̃ualens. intantã desꝑationẽ ꝑductꝰ ẽ. ut ab oĩ
illiꝰ feminȩ uisctatione desister&. & illa sibi alterũ sub eodẽ
facinort copulat&x. S pꝰannũ. prb̃r ad pͥstinã sanitatem
ad candẽ tam̃ misso nuntio. futuro die dnico se redire. ꝓfes¬
sus. ẽ. Quo recepto. ubi suo desid̾io uotũ qͦq mulierculȩ con¬
uenire gauisus. ẽ. ad balneũ ꝓcessit. Unde reu̾tens. tantũ
leticiȩ potationib x cantionib se dissoluit: ut subripi¬
ente sõno. int̾ et̃ noc turnis cũ frĩb nũꝗ̃ potuiss& officus.
E adẽ uͦ nocte. cuidã prb̾o & monacho bentꝰ gregoriꝰ in sonis
apparens ait. Surge. & dic p̃posito ut penitentiã agens. pe¬
culiũ suũ qͦd aggregare studuit. ꝓ peccato conscientiȩ suȩ

Expanded text:
positus, cum quadam femina turpiter vivens, vehementissimo podagrae dolore correptus est, qui medicorum manu cauteriatus per exustionis vulnus calcem coepit effundere. Quam restringere nullis artibus praevalens, in tantam desperationem perductus est, ut ab omni illius feminae visitatione desisteret, et illa sibi alterum sub eodem facinore copularet. Sed post annum presbyter ad pristinam sanitatem ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepente somno interesse nocturnis cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, ait: Surge, et dic praeposito ut poenitentiam agens, peculium suum, quod eum aggregare non puduit pro peccato conscientiae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
ed & in absidicula ꝑ frm̃ cellariũ
giregori cĩdẽ artificis magistirio in iota gypsea pieł
ostendit᷑: sttura uista. & benc formata. facie de patis faci¬
eilongitudine. & mat̾iiȩ ittunditate ita madie tẽpata int
cũ rotunditate quadã decentissime uideat᷑ et̃ totunda. bat¬
ba pat̾uo mort sub aba & modica. ita caluast : ut in fron¬
tis medio gemellos cincinnos iarusculos babtat & derto¬
sũ teflexos. cotona rotuda & spaciosa. capilo sub nigo¬
speciosa. clatis & longiss exilib suꝑcilus. ocłis pupula
fulius. ñ quidẽ magnis s patulis. sub ocłatiu plenis. nalso

Expanded text:
ed et in absidula post fratrum cellarium Gregorius ejusdem artificis magisterio in rota gypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta; barba paterno more subfulva, et modica; ita calvaster, ut in medio fronte gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda, et spatiosa, capillo subnigrspeciosa, elatis et longis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso
Abbreviated transcription (Latin):
scandala generare. Ilã int̃ alia quȩ isdẽ andiras pessi¬
me cogitauit & fecit. eã qͦq: quã ad nos misistis dum
apud ipsũ a p̃fato lec tore eẽt deposita. infalsaut epła.
ut quicũq legerx. uos nec catholica nec recba saꝑe eui¬
dentꝰ arguera. E x qua re contigit. ut dũ ueritatt̃ studi¬
ose quertiemꝰ. ciꝰ quȩ latebat iniquitas uulgant᷑ et
tanta in eo reꝑta sunt. quanta nec de scelerato qͥcũq
luico crederent᷑. Et quia int̃ diũsa mala. aliqͦs enã ser¬
mones scripsit. atq: eos ex nr̃o nomine titulauit. ⁊ sus¬
pecli sumꝰ. ne eos alicubi transint serit. fr̃nitas uta sol¬
licitudinẽ gerat. & si qͥd tale repꝑent. cos erscindi. et
c̃ĩ benedici regł̃ȩ fuerint mancipati. int̃ alia etiã
ulud ostendit. qͦd er ipsiꝰ discipłis uix potest in illis pat¬
cib monachꝰ aliqͥs inueturi: a quo ñ obserut᷑ tã in ꝓpo¬

Expanded text:
scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessiscandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt, quanta nec de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudidem gerat; et si quid tale repererit, eos exscindi et cti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in propo
Abbreviated transcription (Latin):
habitꝰ eiꝰ mediocritas demonstrat᷑. Porro in exilitate
baltei. quȩ uniꝰ pollicis m̃surã ñꝗͣ excedit. speciẽ regła
describens in dialogo. regł̃am qͦq laudauerat: eum
seruasse luce elariꝰ manifestat. p̾sertim cũ idẽ uenerabilis
doctor gregonꝰ giecã linguã nescierit. & su monasteri mo¬
nachos benedicti utiq regłis mancipatos in sacconiã des
bens. Lator p̾sentiũ theodorꝰ eccłs ur̃ lecbor. adscõrꝑ¬
apłoꝵ limina ueniens. dũ homo pene nouus habit᷑ a
incognitꝰ andree monacho. qͥ ad scm̃ paulũ inclusus
fuerat. res & chartas quas detulit. ut iruera olim noto
in nocent᷑ deposuit: cudens qͥd mens ipsi sic̃ & nosante
putaueramꝰ. cũ habitu concordaret: S tantȩ illo pͥuita¬
tis inuentꝰ ẽ: ut si ei stulticiş sub incdusionis sperie
paulo ante ampliꝰ licuuss&. multoꝵ animas malicie
sue falsitate deciꝑet. & quocũꝙ potuis&. non leuia

Expanded text:
habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem proposdescribens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destibens: Lator praesentium Theodorus, Ecclesiae lector, adum limina veniens, dum homo quippe ut novus haberetur incognitus, Andreae monacho, qui ad sanctum Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset non levia
Abbreviated transcription (Latin):
Uiꝰ beatissimi gregorii
uenerabile corpꝰ. a gregorio quarto sedis apłicȩ
p̾sule. pꝰ annos circit̃ quinquaginta transiatũ: ante no¬
uellũ secretariũ. constructis absidib sicuti mͦ cernit᷑. sub¬
altare sui nominis collocat᷑. qͦ eiꝰ anniũsaria sollepnitas.
cunctis certatim ꝑ noctantib ueneratione gratissima
celebrat᷑: in qua palliũ eiꝰ & filac teria. s & balteus con¬
suetudinalit osculant᷑. quȩ singillatĩ consid̾ata. ⁊ an¬
tiquitatẽ uiri. & mediocritatẽ habitꝰ. & speciẽ regłaris
ꝓpositi. signis ꝑspicus rep̃sentant. Ilã in eo qͦd palliũ
eiꝰ bisso candente contextũ. nullis fuisse cernit᷑ acub
ꝑforatũ. sic ipsũ cuta scapulas obuolutũ fuisse. ñ aut̃
confixũ dinoscit᷑. sicuti uetustissimis usib uł picturiᷤᷤ
ostendit᷑. Qͦd aut̃ reliquiarũ filacteria. tenui argento
fabricata. uiliq pallio de collo suspensa fuisse uident᷑.

Expanded text:
us beatissimi Gregorii venerabile corpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circiter quinquaginta translatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitualtari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui argento fabricata, vilique pallio, de collo suspensa fuisse videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
rib qui uitã eiꝰ licet breuit̾ tamen pio
conatu pulcherrimeq stilo descripserant.
conferre penitꝰ dubitarẽ. identidẽ iuben¬
do uehement᷑ hortatꝰ es: ut romane se¬
dis pontifice̾ eiusdẽ sedis p̾sulis auctori¬

Expanded text:
ribus, qui vitam ejus, licet breviter, tamen pio ribus, qui vitam ejus, licet breviter, tamen pio conatu, pulcherrimoque stylo descripserant, conferre penitus dubitarem, identidem jubendo vehementer hortatus es, ut Romanae sedis pontificem, ejusdem sedis p
Abbreviated transcription (Latin):
ac felicissimo domno ioħi. scę catholicȩ et
apłicȩ romane eccłiȩ p̾suli. ioħes ultimꝰ le¬
uitarũ. Nuꝑ ad uigilias beati gregorii roma¬
ni pontificis. angloꝵ gentis apłi. lectione
de paulino ciuitatis nolane p̾sule consuetu¬
dinalit̾ ꝑsonante: uisus es auenerabilib
ep̃is diuino quodã instinc̾tu cõmotꝰ requi¬
tere. cur tantꝰ pontifex qui multoꝵ scõꝵ
uitas texuerat. gestis ꝓpͥis in ꝓpͥa dũ ta¬
xat eccłia caruisset: presertim cũ apud
saxones et apud langobardoꝵ sibi ꝓrsus
infestissimã gentẽ. gestis ꝓpͥis ubiq polle¬
ret. Cũq uenerabiles ep̃i hȩc ab utrisq
gentib haberi quidẽ. sed cõpendiosissi¬
me responderent: meã qͦq paruitate̾ cons¬
ciscens. p̃ceꝑas ut uitã ipsius de scrinio
sc̃ȩ secdis apłicȩ tanto pleniꝰ qͣnto et certiꝰ
caꝑe studuissẽ. Sed cũ ego ꝓpͥę inertię
consciꝰ. me meis pͥorib ac ꝑ hoc sapientio¬

Expanded text:
simo Domno Joanni, sanctae catholicae et apostolicae Romanae Ecclesiae praesuli, Joannes ultimus levitarum. Nuper ad vigilias beati Gregorii, Romani pontificis, Anglorum gentis apostoli, lectione de Paulino civitatis Nolanae praesule consuetudinaliter personante, visus es a venerabilibus episcopis, divino quodam instinctu commotus, requirere cur tantus pontifex, qui multorum sanctorum Vitas texuerat, gestis propriis in propria duntaxat Ecclesia caruisset; praesertim cum et apud Saxones, et apud Langobardorum sibi prorsus infensissimam gentem, gestis propriis ubique polleret. Cumque venerabiles episcopi has ab utrisque gentibus haberi quidem, sed compendiosissime, responderent, meam quoque parvitatem consciscens, praeceperas ut Vitam ipsius de scrinio sanctae sedis apostolicae, tanto plenius, quanto et certius carpere studuissem. Sed dum ego propriae inertiae conscius, me meis prioribus, ac per hoc sapientio
Abbreviated transcription (Latin):
presens prophetantis animꝰ. ubi ꝑ p̾sentiã ñ est
corpus. Nã gieti longe apropħa recesserat. cum
naaman syri munera ꝑcipiebat. cui tamen
idem propħa dicit. Nonne cormeũ in p̾senti
erat. quando reuersus ẽ homo de currii suo
in occursũ tibi: Sciendũ quoq ẽ quia prophie
tempora inuicẽ sibi concinut ad probationem.
ut aliquando exfuturis preterita. aliquando
uero expreteritis ꝓbentur futura. Dixerat enĩ
moyses. In pͥncipio creauit ds̃ celũ et trã. Sed
quis crederet quia uerũ diceret de pͣterito.
propheta ita ut coram populo iꝯquebar
exceptȩ sunt: multis curis iri uentibus
in obliuione reliqueram. Se ÷ post annoᷤ
octo. petentibus frĩb. notariorũ scedulaᷤᷤ
requirere studui. easq fauente domino
transcurrens: quantũ ab angustiis tribu.¬
lationũ licuit emendaui. Tua itaq dilecꝰ¬
tio. has sibi adlegendũ muti poposcerat:
sed ualde in congruum credidi. ut aoriana¬

Expanded text:
praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam et Giezi longe a propheta recesserat, cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat, quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, prophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aqua
Abbreviated transcription (Latin):
intret aũt quis infidelis uel idiota. conuineit᷑
ab om̃ib. diuidicatur ab om̃ib. occulta cordis
eiꝰ manifesta fiunt. et ita cadens infaciẽ adora¬
bit dm̃. ꝓnuntians quod uere ds̃ in uobis sit. Cũ
igitur dicitur occulta cordis eius manifesta fuint.
profecto manifestat᷑. quia per hunc modũ ꝓpħie
ẽ. Quo aut pac̾to propħiȩ dicat᷑ spẽ. qui nichil
futurũ indicat. sed presens narrat: Qua in re
animaduertendũ est. quod recte ꝓphetia dicit᷑.
ñ quia predicit uentura. sed quia p̾rodit occulta.
Rem quippe qualibet sic̃ ab oculis nr̃is infuturo
subtrahunt tẽpora: ita ab oculis nr̃is inp̾senti¬
subtrahit causa. Uentura et enĩ res occultatur
infuturo tẽpore: presens aut cogitatio abscon¬
ditur in latenti corde. Est etiã prophia presens.
cũ res quelibet non ꝑ animũ sed ꝑ absentẽ locũ
tegitur. quȩ tam̃ per sp̃m denudatur. et ibi fit¬

Expanded text:
intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus; occulta enim cordis ejus manifesta fiunt, et ita cadens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus in vobis sit . Cum igitur dicitur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quest. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tesubtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tamen per sp
Abbreviated transcription (Latin):
aspiratione de ierechiele propheta locuturus.
prius debeo tempora et modos ac qͣlitates¬
Fapperire prophetie. ut dum accessũs eius¬
uas ostenditur. uirtus melius cognoscat᷑. Prophiȩ
tempora tria sunt: scilicet preteritũ. p̾sens.
et futurii. Sed sciendũ ẽ quod in duobus
tẽporib prophetia ethimologiam sua̾ ñ habet.¬
uIE qua ido ideo propħia dic̾ta sit. quod futura
predicat. Iuandocũq enĩ de preterito uel
depresentibus loquitur. ratione̾ sui nomini
amtitit. qm ñ prophetat᷑ quod uenturui ẽ.
sed uel ea memorat quȩ transacta sunt. uel ea quȩ
sunt. Que tam̃ tria propħiȩ tẽpora ueriꝰ loquim᷑.
si hec sacre scripture testimoniis ostendamus.
rop̾hetia de futuro ẽ. Ecce uirgo concipiet. et
pariet filiũ. Prophetia de preterito. In pͥncipio
creauit ds̃ celũ et tͣrã. De illo enĩ tẽpore dixit
homo. quo ñ erat homo. Prophia de pͣsenti ẽ:
qu̾a paulus apłs dicit. Si aũt om̃s ꝓphetent:

Expanded text:
aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est qtemporibus prophetia etymologiam perdit, quia, cum ideo prophetia dicta sit, quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui nominis amittit, quoniam non prophetatur quod futurum est, sed vel ea memorat quae transacta sunt vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit Deus coelum et terram . De illo enim tempore dixit homo quo non erat homo. Prophetia de praesenti est, quando Paulus apostolus dicit: Si autem omnes prophetent,
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor. hȩc pennata animalia. scõs qͣttuor
euuangłistas designent: ipsa uniꝰ cuiꝰq libri
euuangłici exordia testant᷑. Nã qr ab humana
generatione cepit. iure ꝑ hominẽ matheus.
marcus. quia a sacͥficio erorsus est. bene per

Expanded text:
quatuor haec pennata animalia sancta quatuor evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per
Abbreviated transcription (Latin):
propheta ita ut coram populo iꝯquebar
exceptȩ sunt: multis curis iri uentibus
in obluuone reliqueram. Se : post anno
octo. petentibus frib notariorũ scedulaᷤᷤ
requirere studui. easq fauente domino
transcurrens: quantũ ab angustiis tribu.¬
lationũ licutt emendaui. Tua itaq dilecꝰ¬
tio. has sibi adlegendũ miti poposcerat.
sed ualde in congruum credidi. ut aquam
despicabilem hauriret. quem constat
de beatoru̾ patrĩi ambrosii atq augusti¬
ni torrentibus profunda ac perspicua
fluenta assidue bibere. Sed rursũ dum
cogito. quod sepe int̾ cotidianas delitias.
etiam uiliores cẏbi suauit᷑ sapiunt. trans¬
misi minima : legenti potiora: ut dũ
cybus grossior uelut profastidio sum̃it᷑.
ad subtiliores epulas auidius redeatur:

Expanded text:
prophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur
Abbreviated transcription (Latin):
GENERE
arte philosophus. gordiani uiri clarissimi.
cu et foce augustoꝵ. Iste senatoria styrpe ꝓge¬
intꝰ. tã nobilissimã qu̾a etiã religiosissima gene¬
alogiã duxit. ita ut quartꝰ felix sedis apłice
pontifex. uir magnȩ in xp̃i eccłia reuerentie.
qui basilicã scõꝵ cosme et damiana marty̧ rum
uia sacra iuxta tẽplũ romuli sicut actenꝰ cernit᷑
uenustissime fabricauit. eiꝰ attauus fuerit. et
beata tharsilla uirgo. quȩ moritura ꝑmissionis
celestis audiut armoniã: et iħm xp̃m ad se re¬
cipiendã uidere meruit. amita nichilominus

Expanded text:
genere arte Philosophus, Gordiani, viri clarissimi, cii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiend
Abbreviated transcription (Latin):
locutionis ẽ. ut priꝰ
ꝑsonam. tempus.
locũq describat. et
postmodũ dicere my¬
steria ꝓpħie incipi.¬
at. quatinus adue¬
ritate̾ solidius osten¬
dendam ante histo¬
rie radice̾ figat. et¬

Expanded text:
locutionis est ut prius personam, tempus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et
Abbreviated transcription (Latin):
loqui concupiscin. muti in illo nullomꝰ erimꝰ. Dabit
u̾ba utilia omĩpotens u̾bũ. quod pro nobis in

Expanded text:
loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit verba utilia omnipotens Verbum, quod pro nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
aptaui. Qm̃ re uera non tantũ quando fe¬
cisset. quantũ quȩ fecisset sollicitꝰ deflora¬
re curui. In quib quanꝗ multa et uaria
memoratu digna. studio breuitatis omiserĩ:
ueterũ nequeant auc̃toritate defendi. excep¬
tis illis muaculis quȩ nr̃is tẽꝑib fac̾ta multoꝵ
adhuc suꝑstitũ. uiuis uocib celebrantur.
bros epłarũ eiꝰdẽ patris. qͦt annos ꝓbat᷑ uixis¬
se reuoluat. Et qͥa qͦdã illarũ uario tẽꝑe des¬
tinatȩ uarietatẽ sensuũ retinent. eedẽq ñ nul
lis integrȩ qͥbdã uͦ parte aliqͣ diminutȩ. ꝓꝑ
sonarũ. locoꝵ. siue tẽꝑm dispensatione uiden¬
t᷑. finetenꝰ relegendo conspiciat. sicq demũ
lucidã ueritatẽ cognoscens. me aut cũ amasii̾
defendat. aut cũ accusatorib arguat. Quan¬
quã in eo qͦd tuo iudicio placeo. cunctis ue¬
ritatẽ tuentib me ꝑpetuo placiturũ fore p̾¬

Expanded text:
aptavi, quoniam revera non tantum quando feaptavi, quoniam revera non tantum quando fecisset, sed quantum fecisset, sollicitus deflorare curavi. In quibus quanquam multa et varia memoratu digna studio brevitatis omiserim, veterum nequeat auctoritate defendi, exceptis illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. bros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destina parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum dispensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognoscens, me aut cum amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore pr
Abbreviated transcription (Latin):
seu repellendoꝵ scriptoꝵ omniũ. specia¬
lẽ dederit ꝓcul dubio potestatẽ. Itaq ta
imꝑiosis auctoritatib tandẽ cõpulsus
uix pͥmũ librũ gregorianȩ uite comple¬
uerã. quando hunc in eiusdẽ uigiliis an¬
nua uertigine reuolutis. tua parit᷑ ꝓba¬
uit ac publicauit auctoritas. Ergo solli¬
citior. factꝰ ad cetera. pauca de multis.
te incentore. te p̾ceptore. te fautore. teq
iudice colligens. in libris quattuor. auxilian¬
te dño coartaui: et scdm distributionẽ eiꝰ¬
dẽ doctoris. qua librũ regulȩ pastoralis qͣ¬
driꝑtita ratione distinxerat. ego qͦq illũ
qualit̾ ad locũ regiminis uenerit. in pͥmo
huiꝰ oꝑis libro ꝑhibui: et ad hoc rite ꝑue¬
niens. qualit̾ uixerit in scdo disserui.
et bene uiuens qualit̾ docuerit in tercio
designaui. et rec̾te docens infirmitatem
suã cotidie qͣnta consideratione cognouerit
in quarto conclisi. Neq magnoꝑe tẽꝑa
tẽꝑib contuli. sed reb similib similia co¬

Expanded text:
seu repellendorum scriptorum omnium specialem dederit procul dubio potestatem. Itaque tam imperiosis auctoritatibus tandem compulsus, vix primum librum Gregorianae Vitae compleveram, quando hunc, in ejusdem vigiliis annua vertigine revolutis, tua probavit pariter ac publicavit 21 auctoritas. Ergo sollicitior factus ad caetera, pauca de multis, te incentore, te praeceptore, te fautore, teque judice, colligens, in libris quatuor, auxiliante Domino, coarctavi; et secundum distributionem ejusdem doctoris, qua librum Regulae pastoralis quadripartita ratione distinxerat, ego quoque illum, qualiter ad culmen regiminis venerit, in primo hujus operis libro perhibui; et ad hoc rite perveniens, qualiter vixerit, in secundo disserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque magnopere tempora temporibus contuli, sed rebus similibus similia co
Abbreviated transcription (Latin):
UONIAM MUITIS CURIS ꝑRE MEN¬
coram karitate urã totũ ꝑ ordinẽ ꝑscrutari ñ licuit.
bonis urĩs desideriis placuit petere. ut saltẽ eiꝰ extremi
uisio que ei facta ẽ. de edificio in monte constituto. quȩ
et cunc lis ẽ. uisionib eiꝰ obscurior exponi debuisset
sunt que ihac re ꝑturbant animũ meũ. Unum
quod hec eadẽ uisio tante obscuritatis nebulis
tegitur. ut uix in ea aliquid intellec̃tu intͣ lucere
iudeatur. Aliud quod iã agilulfũ langobardorũ

Expanded text:
is curis premencoram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset.sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid intellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum
Abbreviated transcription (Latin):
in aliud subito u̾ba diriua.¬
re: sic̃ psalmista cũ de dnõ
loqueret᷑ dic̃s. ds̃ udex
iustꝰ fortis & longanimis.
nũqͥd irascet᷑ ꝑsingłos
dies. nͥ conuertamini
gladiũ suũ iubraũ arcũ
suũ tetendit.⁊ parauit
illũ. et ipso parauit uasa

Expanded text:
in aliud subito verba derivare, sicut Psalmista cum de Domino loqueretur, dicens: Deus judex justus, fortis et longanimis, nunquid irascitur per singulos dies? Nisi convertamini, gladium suum vibravit, arcum suum tetendit, et paravit il
Abbreviated transcription (Latin):
tiue concordiȩ imminenti p̃ee ñ renuit.
sic̃ inconsequentib apparebit::
rat ei abstinentia tanta ciborũ. seduli¬
Itas orationũ & ieiuniorũ studiositas
tam desiderata sacroꝵ librorũ. ut infirma¬
to stomacho lacessitꝰ. uix subsistere ꝓcul
dubio iuderetur. Nlam cũ quodã tẽpore
incisionẽ uitaliũ quã greci dicunt sin¬
copin pateret᷑. crebrisq angustiis per
horarũ momenta ad exitum ꝓpinqͣret.
ac nͥ eũ fr̃s frequent̾ cibo reficerent.
uitalis ei spc̃ funditꝰ int̾cipi uideret᷑.
paschalis suꝑuenit dies. Et dũ sacͣtissimo
sabbato. in quo om̃s etiã paruuli pueri
ieiunant. ipse ieiuinare non posset. cepit
plus merore quã infirmitate deficere.

Expanded text:
votiva concordia imminente, praeesse non renuit, votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate d
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ñ iã sicut ꝓposuerat specie in eo retineret᷑.¬
sed et mente. Tandẽ defuncto patre. ubi liberã
isponendarũ rerũ suarũ nactus ẽ facultate.
Ui monasteria insicilia fabricans. sufficientibꝰ
fr̃ĩb cumulauit. Quib tantũ p̃dioꝵ contulit:
quantũ posset aduictũ cotidianũ dõ illic
militantiũ sine indigentia suffragari.
Septimũ int᷑ romane urbis menia. sub
honore sc̃i andreȩ apłi. uixta basilicã
sc̃õꝵ iohĩs & pauli. ad cliuũ scauri. mo¬
nasteriũ inpprio domate fabricauit.
In quo relictis sericis. auro genmisq ra¬
diantib togis simulq suppellectilibus.
reliquis in usũ pauꝑum prerogatis. ex
huiꝰ mundi naufragio nudus euasit.
Dui desideratũ monachicũ capiens indu¬
mentũ. primo sub hilarionis. deinde sub
maximiiuenerabiliũ patru regimine.
multis sibi sociatis frib regulari tramite
militauit. Post uͦ cũ subeẽ mallet. frm̃ uo

Expanded text:
ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatsufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ad eo ut p̾sagio qͦdã gregoriꝰ qͦd latine ui¬
gilans resonat uocaret᷑. Na recta quȩ docꝰturꝰ
erit dũ uiuis oꝑib adimpleuit. sibimet ipsi
utiq se uigilasse ꝑdocuit. Dũ uͦ tecta qͦ facie¬
bat cdocendo qͦq disseruit: uigilasse dinoscit᷑
ra studia. et auditurꝰ incognita. religi¬
osis senib indagator sollertissimꝰ adhere¬
bat. sumptaq doctrinȩ semita tenaci memori.¬
e ruminanda. quȩ pꝰ in popłos mellito de¬
clamaret gutture congerebat. Deniq doci¬
bilis adolescens. cũ transmisso cõmunit᷑ sti¬
lo surgentis infantiȩ ad biuiũ pytagorice
luters ꝑueniset. incunctant̾ sinistrũ ramũ
cũ scłi uanitate relinquere. et ad dextrũ ce¬
pit cũ cȩlesti desiderio totis uirib anhelare.
Sed dũ conuersionis suȩ grãm longiꝰ ꝓtrahens.
potiꝰ se xp̃o famulaturũ putaret: si sub p̾toris
urbani habitu mundo specietenꝰ deseruret. ce¬
punt multȩ contra eũ eiꝰdẽ scłi curȩ suc crescere

Expanded text:
 quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitujam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere;
Abbreviated transcription (Latin):
arte philosophus. gordiani uiri clarissimi.
cu et foce augustoꝵ. Iste senatoria styrpe ꝓge¬
intꝰ. tã nobilissimã qu̾a etiã religiosissima gene¬
alogiã duxit. ita ut quartꝰ felix sedis apłice
pontifex. uir magnȩ in xp̃i eccłia reuerentie.
qui basilicã scõꝵ cosme et damiana marty̧ rum
uia sacra iuxta tẽplũ romuli sicut actenꝰ cernit᷑
uenustissime fabricauit. eiꝰ attauus fuerit. et
beata tharsilla uirgo. quȩ moritura ꝑmissionis
celestis audiut armoniã: et iħm xp̃m ad se re¬
cipiendã uidere meruit. amita nichilominus

Expanded text:
arte philosophus, Gordiani praetoris viri clarissimi cii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiend
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor. hȩc pennata animalia. scõs qͣttuor
euuangłistas designent: ipsa uniꝰ cuiꝰq libri
euuangłici exordia testant᷑. Nã qr ab humana
generatione cepit. iure ꝑ hominẽ matheus.
quia ꝑclamorẽ indeserto. rec̾te ꝑleonem
marcus. quia a sacͥficio erorsus est. bene per

Expanded text:
quatuor haec pennata animalia sancta quatuor evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per
Abbreviated transcription (Latin):
pennata animalia sub¬
tilit᷑ describunt᷑. ut
hec euuangłistarũ sig¬
nificare ꝑsonas. ipsa
nobis subtilitas descͥp¬
tionis aꝑiat. nichilq
sermo dĩ. nr̃o intellec¬
tui dubietatis relmqͣt
tudo aũt uultus eoꝵ.
facies hominis. et facies leonis. a dextris ipsoꝵ

Expanded text:
ncta animalia subtilius describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. tudo vultus eorum, facies hominis, et facies leonis a dextris i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩonem temut.inq̃ contem¬
latiuauacaturut deusuide¬
ar Istesiquidem io hannes¬
ł quem dominus defluctu¬
ga nuptiarum tempestate:
ocauit̃. ciu a matrem iirgi¬
iemuirgun commendaũtt.

Expanded text:
ionem tenuit. In qua contemplativa vacatur, ut Deus videatur. Iste siquidem est Joannes quem Dominus de fluctarum tempestate vocavit, et cui matrem virginem virgini comm
Abbreviated transcription (Latin):
cin. s crux cduob mo¬
dis baiulatur. uel cũ
ꝑ abstiuentiam caro
⁊uent post me. Aliqͥs
enim carnem mace¬
rat. ꝑ iani glia. uel
proximo carnalit᷑ cõ¬
paritur. ut culpe faue¬
at. hic crucem ferre

Expanded text:
. Crux duobus modis bajulatur: cum vel per abstinentiam caro  venit post me. Aliquis enim carnem lacerat pro inani gloria, vel proximo carnaliter compatitur ut culpae faveat, hic crucem ferre
Abbreviated transcription (Latin):
ete nunt palam loq̃tis.
illa q̃ dominus scit. ñ in¬
telligentib ẽẽ prou̾bia.:
ut nec saltem se m̃telli¬
gere ñ intelligant. de qͣ¬

Expanded text:
Ecce nunc palam loquitur. Illa quae Dominus scit ntelligentibus esse proverbia: ut nec saltem se re intelligant. De q
Abbreviated transcription (Latin):
erat iħs. ⁊ loquebaturue
unt ad ppłm nationum qͥ
passiois ciusfide iam sõ¬
limus ettam diuinitatẽ
eius agnoscere ardet. sus
eligentem se. ⁊ am at amã¬
dem se.

Expanded text:
s et loquebatur, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis, etiam divinitatem ejus agnoscere ardet, suspeligentem se, et amat amantem se.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nt̾tp̃r ficusfatua .i. crux
que credentes ut ficus pas
cenlit dum quilibet. ⁊ hu
tis oscuis. in iitute trucis
głiatur. ⁊ ꝑ hane laudabi¬
iem fatuitatem transeutẽ
ꝓpe dñm ceruit. qr ⁊ si nõ¬
dum ita solident est. iam
tñ raptim.⁊ qiͣ in transitu

Expanded text:
tatur ficus fatua, id est crux. Quae credentes ut ficus pasccendit, dum quilibet hutis conscius, in virtute crucis gloriatur, et per hanc laudabilem fatuitatem transeuntem prope Dominum cernit, quia si nondum ita solide ut est jam, tamen raptim, et quasi in transitu
Abbreviated transcription (Latin):
picientem tardat. s sicut
ampliuis clamando cecustͤ¬
bam macte. ita pusillust̾¬
rena relinqñdo arborem cͦ¬
cis asccudendo. tiurbam obstã¬
tem transcendit. clamans
cum apło. Nichi absit

Expanded text:
pientem tardat. Sed, sicut caecus amplius clamando turbam vicit, ita pusillus terrena relinquendo, arborem crucis ascendendo, turbam obstantem transcendit, clamans cum Apostolo: Mihi absit
Abbreviated transcription (Latin):
laiuitus est. ⁊ erexit nobis
salutem ad faciendam mi¬
patrib promisit impleat
in nobis. ⁊ iuramentuma
ꝙ fecci patiib de lib̾atioẽ

Expanded text:
Locutus est, et erexit nobis salutem ad faciendam mipatribus promisit impleat in nobis, et juramentum quod fecit patribus de liberatione
Abbreviated transcription (French):
superbia ees exrecat. ⁊ ambi¬
tio laudisque appetit de se exa
os se efferre humilitasuero so¬
luuis deigłam quertt eiq soli
placere appetit.

Expanded text:
superbia eos excaecat et ambitio laudis, quae appetit de se exisos se efferre, humilitas vero solius Dei gloriam quaerit, eique soli placere appetit.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura a domino est.
aufertur uelamenest
uinum mebrians. Po¬
duit quidemuacuat imn¬
plerenino. qui cuncta
creat ex richilo. s ma¬
luit de aquauinuum fa¬
cete ite doceretse ñ legẽ
incuuangłio alia fac̃e
ł docere. quam que pͦro
¶Uł ꝑ aqͣm baptismus
iohannis. ꝑ uinum pas¬
prius fertur architridi¬
ante bibit pastionem qͣ¬

Expanded text:
Scriptura a Domino est, aufertur velamen, est vinum inebrians. Potuit quidem vacuas implere vino, qui cuncta creat ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non solvere in Evangelio alia facere vel docere quam quae prouam baptismus Joannis, per vinum pasprius fertur architricliante bibit passionem q
Abbreviated transcription (Latin):
prostratus in t̾ram adoras¬
se legcur. uñ moscepit in
ecclesia a paschali tempore
ñ flecci genua in or̃one. s uł¬
tu interram dedinato orare.
Sicut in principio mulier
exequutor fuit erroris. ita
uiros. que culpam uuo tns
exequendum infirmior:
mandatur uiris offitium
euuangeli ⁊ andi.

Expanded text:
prostratus in terram adorare legitur; unde mos coepit in Ecclesia paschali tempore non flecti genua in oratione, sed vultu in terram declinato orare.Sicut in principio mulier exsecutor erroris, ita ret, quae culpam viro texsequendum infirmior, mandatur viris officium evangelizandi.
Abbreviated transcription (Latin):
primo humilis. ⁊ qi abiecta
⁊ amari saporis p̃p̃intumitatẽ
fundit. ⁊ odore suo cirimstã¬
tes adimplet. drm głam res¬
rectionis. ⁊ ascenlionis ⁊̃ post
mortem predicat toto orbe t

Expanded text:
primo quasi abjecta et amari saporis, propter infirmitatem fundit, et odore suo circumstantes adimplet, dum gloria resurrectionis et ascensionis etiam post mortem praedicatur toto orbe t
Abbreviated transcription (Latin):
orto sepelunt. ꝙ. postra nres¬
rectione.⁊ ascensione crcinit
expanditramos .i. predica¬
tores ꝑ totum mundura te¬
neus iitocns inquorum di¬
ctis ⁊ consołonib fideles a
fatigõne mundi respirẽt.
mus quotquot tunoris. ispei
nnferiore cont̾umur ut unꝰ
panis mnulti srms in xp̃o.¬
uilestionis. in farinesatis tͥ¬
ui. quia precepit ut diliga¬
nitis deum. toto corde tota a¬
corpus in inum redacta ñ
oiscrepent int̾ se. ł tres aĩe
untutes. in unum redigãt᷑
ut inrõne possideamus pex¬
dentiam ĩ ira: odium uitioꝵ
in cupiditate desideriũ uir¬
tittum. ł eccłia fidem hoĩs
deitatis noticiam pertlucit.¬

Expanded text:
tea in resurrectione et ascensione crevit. Expandit ramos, praedicatores per totum mundum mittens, in quorum dictis et consolationibus fideles a fatigatione mundi respirant. mus, quotquot timoris et spei inferiore conterimur, ut unus panis multi simus in ilectionis in farinae sata tria, quia praecipit ut diligamus Deum toto corde, tota acorpus in unum redacta non discrepent inter se. Vel tres animae virtutes in unum rediguntur, ut in ratione possideamus prudentiam, in ira odium vitiorum, in cupiditate desiderium virtutdeitatis notitiam perducit
Abbreviated transcription (Latin):
nire possit cor homuis. sed
iam credenssentiens graua¬
ri. fantasmate priorum ui¬
ciorum. etiam uocem oro¬
nissue impedui. neprose ex¬
orare possit. ardentus cla
humanitatem suam nr̃e ce¬
citatis uo cib compatitur
s podentia durmitatis lu
nus sentiebat. dum ĩ orone
patitur. fantasmatum t¬
bas uehementius insistens
or̃oni: ducitur ad stantem
⁊ reipit lumen. qr d̾s incor¬
defurmo figitur. ⁊ sic lux a¬
mitta reparatur:
ua gibbr ꝑ foramen acustnͣ¬
sit dum contempto censu
fraudium angustam portã
que ducitad uitam ascendit.
⁊quia deuotione fidei ad u¬
dendum saluiatorem qd na¬
tura mimus habebat ascen¬
su arboris supplet iuste qd̃
rogare nꝰ audebat domince
susceptionis benedictionem
accipit. quam desid̾abat.
suystice ⁊achens qui int̃p̃r

Expanded text:
nire possit cor hominis, sed jam sentiens se gravari phantasmate priorum vitiorum, et vocem orationis suae impediri, ne pro se exorari possit, ardentius clahumanitatem suam nostrae caecitatis vocibus compatitur, sed per potentiam Divinitatis lumnus sentiebat, dum in oratione patitur phantasmatum turbas, vehementius insistens orationi ducitur ad stantem, et recipit lumen, quia Deus in corde firmo figitur, et sic lux amissa reparatur. na gibbi per foramen acus transit, dum contempto censu fraudium, angustam portam quae ducit ad vitam ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habebat, ascensu arboris supplet, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit quam desiderabat. Mystice, Zachaeus, qui inter
Abbreviated transcription (Latin):
Discipuli smonem domi¬
nice passioris tocienl repli¬
catum. io intellig̾e ñ ua¬
lent. quia quem maxime
uide desiderant erusmor

Expanded text:
Discipuli sermonem Dominicae passionis toties replicatum ideo intelligere non valent, quia quem maxime videre desiderant, ejus mort
Abbreviated transcription (Latin):
Falle ñ desuper delcendẽtes
l sieut maia u̾ba incorde
ascendentestidem qmͣ ĩ
ex uob̾ ortum est condẽ¬
pͥno. siñ est iutas resur

Expanded text:
Falsae non desuper descendentes, sed sicut mala herba in corde ascendentes, fidem quam in ex vobis ortum est condemno, si non est veritas resur
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ sapientes. ñ dini¬
tes. ñ nobiles elegit.
bilitatis. quia auctori¬
tate aliquos ad graci¬
am traxisse inderetur.

Expanded text:
Non sapientes, non divites, non nobiles elegit, bilitatisque auctoritate aliquos ad gratiam traxisse videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit. wi ergo ampliusar¬
oebat ubi se ostendroscire ꝙ
facere no lebat. ab excremo
digito se tangi desiderabat.
tat operõ ne iustorum. tfł
ultima participari. fili. re.¬

Expanded text:
tempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, tat opera justorum, vel ultima sibi participari. Fili, re
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce abraam filium uocat
quem tñ a tormento nõ li¬
berat. quia precedentes pa¬
tres huitis ppłi multos a
sua fide deriasse consid̾ant
nec ulla compassione: a
tormentis enpiunt quos
scunt. habeo enim .u. fis̃.¬

Expanded text:
Ecce divitem filium vocant, quem tamen a tormento non liberat; quia praecedentes patres hujus populi multos a sua fide deviasse considerant, nec ulla compassione a tormentis eripiunt, quosscunt. Habeo enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
quidam sancti de comestione
altaris benedicuite s queritꝰ
quomdo in uitam ctͥnam
cum quidam ad mortem ͦ
dicit apłc. s siquis comedit¬

Expanded text:
quidam sancti de comestione altaris, et bene dicunt, sed quaerunt quomodo fiat in vitam aeternam, cum quidam ad mortem, ut dicit Apostolus. Si quis comedit
Abbreviated transcription (Latin):
uere parris de celo non
ducantes patres uobis
faniles mortui sunt
ieternum. hunc panẽ
lomo qtuuitam non¬
hahebat. manducans:
niuet in eteraum mort¬

Expanded text:
ere panis de coelo, non ducantes patres vobis similes mortui sunt eternum: hunc panem homo qui vitam nonbebat manducans, vivet in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
pastendiones. nt iple post
sunt ei pastorans officii.
congrutint. ostrum est
quo iuoratur. xp̃c ergo
pastor. ꝑse oftrum ⁊ qui¬
cumq sub eo pastor. ꝑt
plum ostium tutrat ad
corda hominum qr si ali¬
andiunt oues. sixp̃m o

Expanded text:
pascendi oves, ut ipse post sunt ei pastoralis officii,congruunt. Ostium est quo intratur, Christus ergo pastor per se ostium, et quicunque sub eo pastor, per ipsum ostium intrat in corda ovium; quia si aliaudiunt oves, si
Abbreviated transcription (Latin):
gregesuo. ⁊ ostio quo intͣ¬
tur inouile similitudinẽ
proponit ostendens ꝙ nec
lapientia. nec obsemanti¬
a legis. nec bonainita qͥc¬
sine co nicħ sint. in quo¬
cumq iudeo. ł gentili. etũ
phylosopho. ⁊ pħiseo.¬

Expanded text:
grege suo, et de ostio quo intratur in ovile similitudinem proponit, ostendens quod nec sapientia, nec observatio legis, nec bona vita quisine eo nihil sunt in quocunque Judaeo, vel gentili et philosopho
Abbreviated transcription (Latin):
mali: una gn̾atio sunt.u¬
na ciuitas. uirum corpus
diaboli. sicut omnes bomi
uua gn̾atio. ⁊uium corpꝰ¬
xp̃i stuit dicti.

Expanded text:
mali una generatio sunt, una civitas, unum corpus diaboli, sicut omnes boni una generatio, et unum corpus sunt dicti.
Abbreviated transcription (Latin):
at illi dixerũt ad
eum. Quare disci¬
puli iohannis ie¬
umant᷑ fresssent̃
⁊ obsecrationes fa¬
cuint.similiter ⁊
phiscorum. tui
autem edunt.⁊bi¬
bunt: Quib ipse
ait. Numquil pos¬
sunt filii sponsi.
dum cum illis est
uorem emmt dicens etie.
Quid utiq deus dyat. noli¬
te manducare ex omiilig¬
no hunc mutantur ifti.

Expanded text:
at illi dixerunt ad eum quare discipuli Iohannis ieiunant frequenter et obsecrationes faciunt similiter et Pharisaeorum tui autem edunt et bibunt quibus ipse ait numquid potestis filios sponsi dum cum illis est vocem emisit, dicens Evae: Quid utique Deus dixit: Nolite manducare ex omni ligno? Hunc imitantur isti.
Abbreviated transcription (Latin):
modo scinditur euus par¬
ticuila q̃ ad ierima ciborũ.
uaiet. irportune traditur
cum illa deceat gñalcitium¬
um. nam a ꝯcupiscentta ci

Expanded text:
modo scinditur, cujus particula quae ad jejunium ciborum valet, inopportune traditur. Cum illa doceat generale jejunium non a concupiscentia ci
Abbreviated transcription (Latin):
intribłone. ł gaudio.
respondat. cum ablat᷑
fuerit sponsus: dune er̃t
atur. quo dono pcepto.
ciam. iam renouatim
uitam spũalem celeb¬
de leturo q. ꝑtinet ad
humilitatem tribloñ.
Illud autem ꝙ ad gar¬
mens ad spiritualia
iuspendicur. ⁊ iõ acib
corporeis alienatur. se¬
qnͣtib similitudunt¬

Expanded text:
in tribulatione vel gaudio respondet: Cum ablatus fuerit sponsus, tunc erunt atur; quo dono percepto, tiam, jam renovati in vitam spiritualem celebde jejunio quod pertinet ad humilitatem tribulationis. Illud autem quod ad gaumens ad spiritualia suspenditur, et ideo a cibis corporeis alienatur sequentibus similitudin
Abbreviated transcription (Latin):
mundanis inhyabãt
reuotione reficiunt ex¬
primicur. ꝑsupbiam
phiseorum insinuat
iudeorum iniidia. qͣ
de gentium salute torq̃t᷑¬

Expanded text:
mundanis inhiabant, devotione reficiunt, exprimitur. Per superbiam Pharisaeorum insinuatur Judaeorum invidia, quae de gentium salute torq
Abbreviated transcription (Latin):
sublimatione. Ut uñ illi
deciderunt subleuari: isti al¬
cendant humiliati.
In illa hora cum de subiecti¬
one inmiindorum sp̃ĩuim¬
⁊ de nominib scripusince¬
lo loqueretur. ut ostenderet¬

Expanded text:
sublimatione, ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati.In ipsa hora. Cum de subjectione immundorum spirituum, de nominibus scriptis in coelo loqueretur, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ . ⁊ quid p rodest sitota
ciuitas custodratur. ⁊ u¬
uum foramen ꝑqd̃ ho¬
stel intrent reliaquat᷑¬
Publicanus humilit̃¬

Expanded text:
t. Et quid prodest si tota civitas custodiatur, et unum foramen per quos hostes intrent relinquatpublicanus. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
comorus. uel ubi cre¬
diturus. ut ⁊ nust̾ium
seruaret. ⁊ gr̃am senu¬
naret. sic entm uen̾ ae
enim sublunitate fid̾i
int̾ frrctus nouoꝵoꝑ
um uelut ⁊̃ fecunda al¬
taudine oꝑis eminetat.

Expanded text:
comorus, vel ubi crediturus; ut et mysterium servaret, et gratiam seminaret: sic enim venerat,enim sublimitate fidei inter fructus novorum operum velut fecunda altitudine arboris eminebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Duo debitores dluo sũt ppli
qui deo creatori debent num¬
munt .i. amimam suaui re¬
gis ymagint insignitam. ⁊¬
ad ĩuandum sibi cõmissum
uita utimur. quib yma¬
ginem conditoris qͣm accepi¬
mus excollere debemus. sed
minus debet ndens cui doca¬
logum legns ꝑserum dat᷑

Expanded text:
Duo debitores, duo populi sunt, qui Deo creatori debent nummum, id est animam suam regis imagine insignitam, ad servandum sibi commissam. c vita utimur, quibus imaginem Conditoris quam accepimus excolere debemus. Sed minus debet Judaeus, cui Decalogus legis per servum datur;
Abbreviated transcription (Latin):
nus dens. s script᷑a
nos ñ leuat. nili ad
nos descendat cumi¬
ta loquitur. intelliga¬
mus distinguere ꝑ̃¬
ionas. ⁊̃ separare ha¬
turam.

Expanded text:
nus Deus. Sed Scriptura nos non levat, nisi ad nos descendat. Cum ita loquitur, intelligamus distinguere personas, non separare naturam.