comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uĩȩ mentes eiugilent: ne secu¬
ritate torpeantꝰ. ue ignorantia
languescant. s semꝑ eas et timor
sollicitet. et in bono oꝑe sollici¬
tudo confirmet: pensantes hoc
qd̃ redẽptoris nr̃i uoce subiungi¬
tur. Arescentib hominib: p̃timo re
et expectatione: quȩ suꝑuenient
uniuerso orbi. Nam uirtutes celoꝵ
mouebuntur.
uid dñs uirtutes celoꝵs. nͥ angelos.
aithangłos. thronos dñationes pͥn¬
cipatus. et potestates appellat. Quȩ
inaduentu districti uidicis. nr̃is tc̃
ocłis usibilit̾ apparent: ut districꝰ¬
te tunc a nob̾ exigant loc quod
nos mͦ inuisibilis conditor equani¬
miter portat. Ubi et subditur.
Et ti uidebunt filiũ hominis uemi¬
encẽ in nubib: in pocestate mac¬
n. & maiestate. Ac si aꝑte diceie¬
tur. Inpotestate et maiestate ui¬
suri it̃. quẽ in humilitate rstcir
audire noluerunt. ut ium.
reꝓbos dicta st̃: mox adelectorum
consolationẽ uerba uertuntut. slã

Expanded text:
vestrae mentes evigilent, ne secuvestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntinus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire nolueruntreprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam
Abbreviated transcription (Latin):
stellis: et in terris p̾ssura geriũ.
p̃confusione sonitus maris et fuic¬
tuũ. Ex quib ꝓfecto om̃ib alia iã
facta cernimus: alia in ꝓximo uen¬
tura formidamꝰ. Nam gentẽ suꝑ
gentẽ exurgere: earũq p̾ssurã t̃ris
insistere. plus iã i nr̃is tribulati
ruat : ex aliis mundi partib scitis
quã frequenter audiuimꝰ. Pestilen¬
tias: sine cessatione patim᷑. Signa
uͦ in sole et luna et stellis. adhuc
aꝑte minune uidemꝰ: s quia et hec
non longe sint. ex ipsa iã aeris im
mutatione colligimꝰ. quãuis pͥusꝗ̃
stalia gentili gladio serienda tra¬
derctur. igneas in cęlo acies uidi¬
mus: ipsũ qui postea humani ge¬
neris fusus ẽ sanguinẽ chorus¬
cantñ. Confusio autẽ maris et
tuictuũ: necdũ noua ȩxoita est.
S cũ multa iã p̾nuntiata cõpleta
sunt. dubiũ ñ ẽ qd sequant etiã
pauca quȩ restant: quia sequenti¬
um rerũ certitudo  p̃tertearũ ex¬
dicimus. ut ad cautelȩ siudium

Expanded text:
n terris pressura gentium prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia in proximo ventura formidamus. Nam gentem contra gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris tribulatiruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam mutatione colligimus, quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, et ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est; sed dum multa jam praenuntiata completa sunt, dubium non est quin sequantur et pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exdicimus, ut ad cautelae studium
Abbreviated transcription (Latin):
paratos nos inuenire desiderats
senescentẽ mundũ quȩ mala seqͣn¬
tur denuntiat: ut nos ab eiꝰ amo¬
re compescat. Appropinquantem
eiꝰ terminũ quante ꝑcussiones p̃ue¬
niant innotescit: ut si deũ metue¬
re intranquillitate nolumꝰ : uicinũ
eiꝰ iudiciũ uel ꝑcussionib attriti
timeamꝰ. Huic etenĩ lectioni scĩ

Expanded text:
paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti t
Abbreviated transcription (Latin):
um et dixit. Ecce tetigi hoc labia
tua: et auferetur iniquitas tua.
et peccatũ tuũ mundabitur. &
audim uocẽ dñi dicentis. Quẽ mit¬
tam: et quis ibit nobis: & dixi:
E cce ego: mitte me. E dixit. Ua¬
de et dices populo huic. Audite
audientes. et noltte intelligere.
et uidete uisionẽ. et nolite cogno¬
iccit. Exreca cor populi huius.
et aures eiꝰ aggraua. et oculos
claude: ne forte uideat ocłis
nem eum. Et dixĩ. Usquequo
dñe. & dixit. Donec desolent᷑
ciuitates absq habitatore: et do¬
mus sine homine. Et uerra re¬
linquetur deserta: et longe fa¬
ciet dñs homines. Et multipli¬
cabitur quȩ derelicꝰta fuerai
in medio terrȩ: et adhuc in ea

Expanded text:
tetigit  Al. tetigi hoc labia tua, et auferetur iniquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam? et quis ibit nobis? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et dixit: Vade, et dices populo huic: Audite audientes et nolite intelligere; et videte visionem et nolite cognoscere. Excaeca cor populi eius et aures eius aggrava et oculos eius claude, ne forte videat oculis nem eum. Domine? Et dixit: Donec desolentur civitates absque habitatore, et domus sine hominibus, et terra relinquetur deserta, et longe faciet Dominus homines, et multiplicabitur quae derelicta fuerat in medio terrae, et adhuc in ea
Abbreviated transcription (Latin):
Abiecerunt eni legẽ dñi crercitui.
et eloquiũ scĩ isrł blasphȩmauert᷑.
Ideo iratus ẽ furor ani in populo
suo: et extendit manũ suã suꝑ cũ.
et ꝑcussit eũ et conturbati sunt
montes. Et facta sunt morticina
eorũ quasi stercus in medio piace¬
arũ. Ii his oñib ñ est auersus faror
eius: sed adhue manus eiꝰ citerto
Et leuabit signũ innationib III¬
ꝓcul: et sibilabit ad cũ de finbus
terre: et ecce festinus uelociter ue¬
niet : non est deficiens neq labo¬
rans meo. Non dormitabit neq
dormiet: neq soluetur cingulum
renũ eus: nec rũpetur corrigia
calciamenti eiꝰ. Sagitte acutȩ eiꝰ.
et om̃s arcus eiꝰ extenti. Ungulȩ¬
equorũ eiꝰ ut silex: et rocȩ eius
quasi impetus tempestatis. Rugi¬
tus eiꝰ ut leonis: rugiet ut catuli
leonũ: et frendet et tenebit p̾dã.
et amplexabitur: et non erit qui
eruat. Et sonabit suꝑ eũ in die
illa: sic̃ sonitus maris. Aspiciemꝰ
in terrã: et ecce tenebre tribulati¬

Expanded text:
nt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphemaverunt. Ideo iratus est furor Domini in populo suo, et extendit manum suam super eum, et percussit eum, conturbati sunt montes, et facta sunt morticina eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his non est adversus furor eius sed adhuc manus eius extenta et levabit signum nationibus procul et sibilabit ad eum de finibus terrae et ecce festinus velociter veniet non est deficiens neque laborans in eo non dormitabit neque dormiet neque solvetur cingulum renum eius nec rumpetur corrigia calciamenti eius sagittae eius acutae et omnes arcus eius extenti ungulequorum ejus ut silex, et rotae ejus quasi impetus tempestatis. Rugitus ejus ut leonis, rugiet ut catuli leonum: et frendet, et tenebit praedam: et amplexabitur, et non erit qui eruat. Et sonabit super eum in die illa sicut sonitus maris aspiciemus in terram et ecce tenebrae tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
dilecto meo canticũ: patrueli
meo uineȩ suȩ. Uinea facta est
dilecto meo. in cornu filio olei:
et sepiuit eã. et lapides elegit ex
illa: et plantauit eã electã. et edifi¬
cauit turrẽ in medio eiꝰ. et torcular
extruxit in ea: et exspecꝰtauit ut fa¬
ceret uuas e fecit labruscas. Nunc
ergo habitatores iherłm et uiri ui¬
da: iudicate inter me et inter ui¬
neã meã. Quid est qđ debui ultra
facere uinee mee: et ñ feci ei: An
quod exspectaui ut faceret uuas &
fecit labruscas: Et nunc ostendam
uobis quid ego faciã uinee meȩ:
Auferã sepem eiꝰ: et erit in dirrptio¬
nem. Diruã maceriã eiꝰ. et erit in
conculcationẽ: & ponã eã desertã
Non putabitur et non fodietur. et

Expanded text:
dilecto meo canticum patruelis mei, vineae suae. Vinea facta est dilecto meo. in cornu filio olei. Et sepivit eam et lapides elegit ex illa, et plantavit eam electam, Et aedificavit turrim in medio ejus, et torcular exstruxit in ea: Et exspectavit, ut faceret uvas, et fecit labruscas. Nunc ergo, habitatores Jerusalem, et viri Juda iudicate inter me et inter vineam meam quid est quod debui ultra facere vineae meae et non feci ei an quod expectavi ut faceret uvas et fecit labruscas et nunc ostendam vobis quid ego faciam vineae meae auferam sepem eius et erit in direptionem diruam maceriam eius et erit in conculcationem et ponam eam desertam non putabitur et non f
Abbreviated transcription (Latin):
athan siliiorie regis uida: ascen¬
dit rasym iex syrie̾ et facee filius
romeliȩ iex isrł in iherusalem.
adp̾liandũ contra eã: et non po¬
tucrunt debellare cã. Et nuntia¬
uerunt domui dauid: dicentes:
eus: sic̃ mouentur ligna siluarũ
a facie uenti. E dixit dñs adisa¬
iam. Egredere ioceursũ achar.
tu et qui derelictus. ẽ iasub filius
tuus: ad extremũ aque ductus
piscinȩ supioris. in uia agri fullo¬
nis: et dices ad eĩ. uide ut sileas
noli timere : et cor tuũ ne formi¬
det a duah. eaudis ticionũ fumi¬
gantiũ istorii inira furoris rasym.¬

Expanded text:
athan, filiae Oziae regis Juda, ascendit Rasin rex Syriae, et Phacee filius Romeliae rex Israel, in Jerusalem, ad praeliandum contra eam; et non potuerunt debellare eam. Et nuntiaverunt domui David, dicentes: ejus, Sicut moventur ligna silvarum a facie venti. Et dixit Dominus ad Isaiam: Egredere in occursum Ahaz, tu, et qui derelictus est Jasub filius tuus, ad extremum aquaeductus piscinae superioris in via Agri fullonis. Et dices ad eum: Vide, ut sileas: noli timere, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigantium istorum: in ira furoris Ras
Abbreviated transcription (Latin):
e qui trahitis iniquitatẽ infunicu¬
lis uanitatis: & quasi uinculum
plaustri peccatũ: qui dicitis festinet
et cito ueniat opus eiꝰ ut uideamꝰ:
et appropiet. et ueniat consiliũ scĩ
isrł: et sciemus illud. ue qui dici¬
tis malũ bonũ. et bonũ malũ: po¬
nentes tenebras lucẽ. et lucẽ uene

Expanded text:
e qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum. Qui dicitis: Festinet, et cito veniat opus ejus, ut videamus: et appropiet, et veniet consilium sancti Israel, et sciemus illud. Vae qui dicitis malum bonum, et bonum malum: ponen
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uis E sauata ẽ. filia eius: ex
zandi infantes: qͥa uidelicet ꝑ¬
fidem et confessionẽ parentum.
in baptismo liberantur a dia
saꝑe. uel aliquid agere bom
possunt aut mali: Amea III.ł.⁊¬
oseph cũ sedecim ẽẽt. annoꝵ.
pascebat gregem cũ fr̃ibus suis
adhuc puerꝰ & erat. cũ filus ba¬
lȩ & zelphȩ uxorum patris sui
ceusauitq fr̃s suos apud patrẽ:
crimine pessimo Isrł autem
diligebat ioseph suꝑ oñs filios suos

Expanded text:
ur. Et sanata est filia ejus ex zandi infantes, quia per fidem scilicet et confessionem parentum in basapere vel aliquid agere boni possunt aut mali. VERS.oseph cum sexdecim esset annorum, pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer, et erat cum filiis Balae et Zelphae uxorum patris sui, accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes fili
Abbreviated transcription (Latin):
in terram orientalẽ: & uidit
puteum in agro: tresq greges
ouium. accubantes uxta eũ.
Nam ex illo adaquabant᷑ peco¬
ra: et os eius grandi lapide
claudebatur Moris erat ut
cunctis ouibꝰ congregatis deuol¬
uerent lapidem. & refectis gre
gibus rursum suꝑ os putei pone¬
rent. Dixitq ad pastores: fr̃s unde
estis: Qui responderunt: De aran:
uos interrogans. nunquid ait
nostis laban̾. filiũ nachor: Dixe¬
runt: Nouimus: Sanus ne est in¬
quit: Ualet inquiunt E ecce ra¬
chel filia eius uenit cũ grege suo
iritq iacob Adhuc multũ diei
suꝑest: nec est tempus. ut redu¬
cantur ad caulas greges: Date
ante. potũ ouibus: & sic ad pas¬
tum eas reducite. Qui responde¬
runt: Non possumꝰ donec omĩa
pecora congregent᷑: & amouea¬
mus lapidem de ore putei. ut ad¬
aqueinus greges¬
rachel ueniebat cum ouibus
patris sui Nam gregem ipsa pas¬
cebat. Quã cũ uidisset iacob & sci¬
ret consobrinaᷤ suã. ouesq laban

Expanded text:
ad terram orientalem et vidit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapidem et refectigibus rursus super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. ixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus gregesRachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban
Abbreviated transcription (Latin):
tris tui: et ds ysaac Terram
in qua dormis. tibi dabo & se¬
mini tuo: eritq germen tuũ
quasi pul us terre: Dilatab̾is
cunctȩ tribus terrȩ: & ero
custos tuus quocunq ꝑrexeris.
& reducam te in terram hanc: nec
dimittam nisi compleuero uniu̾sa
quȩ dixi:
Unq euigilasset iacob de somno:¬
Iait. Uere dñs est in loco isto: et
ego nesciebam Pauensq quã terri¬
bilis ẽ. inquit locus iste: non est
hic aliud insi domus dĩ et porta
dem quẽ sulposuerat capiti suo:
& erexit eum in titulũ. fundeis
oleum desuꝑ: appellauitq nom̃
urbis bethel. quȩ prius luza
uocabatur. Uouit etiam uotũ.
dicens: Si fuerit dñs mecũ. et
custodierit me in uia ꝑ quam
ambulo & dederit michi panẽ
aduescendũ. et uestimenta ad
induendum. reuersusq fuero
ꝓsꝑe ad domum patris mei: erit
michi dñs in dĩn. & lapis iste
quẽ erexi in titulũ. uocabitur
domus dĩ: cunctoꝵq quȩ de¬
deris michi dectinas offerã tͥ.
rofectus iacob tienit

Expanded text:
tris tui et Deu Yssaac: terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo. Eritque germen tuum quasi pulvis terre. Dilataberis e tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque: Quam terribilis est, inquit, locus iste: non est hic aliud nisi domus Dei et porta osuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur vovit etiam votum dicens si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit
Abbreviated transcription (Latin):
oculi eiꝰ: & uidere non poterat:
Uocauitq esai. filiũ suũ maio¬
rem: & dixit ei: Fãi mi: Qui respon¬
dit: Ad sum: Cui pater. Uides in¬
quit qđ senuerim: et ignorem
diem mortis meȩ: Sume arma
tua. pharetram et arclĩ: & egre¬
dere foras Cimmq uenatu aliqͥd
app̃henderis: fac mͥ inde pul

Expanded text:
culi ejus, et videre non poterat: vocavitque Esau filium suum majorem, et dixit ei: Fili mi! Qui respondit: Adsum. Cui pater: Vides, inquit, quod senuerim, et ignorem diem mortis meae. Sume arma tua, pharetram et arcum, et egredere foras: Cumque venatu aliquid appre
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ. & armenta & tab̾nacula:
nec poterat eos caꝑe t̾ra. ut habi¬
tarent simul Frat qͥppe substantia
eoꝵ multa: & ñ quibant habitare
comunt᷑. Unde et fact̾a ẽ rixa int̃
pastores gregũ abram & loth. F̃o
aut̃ tempore: chananeus & fere:e
habitabant in illa terra. Diẽ aut̃
abram. ad loth Ne queso sit uir
gium inter me et te. & int̾ pasto¬
res meos & pastores tuos: fr̃s eniꝰ
sumus. Ecce uniuersa t̾ra coram
te ẽ recede ame obsecro: Si ad si¬
nistram ieris: ego dexterã tenebs.
Si tu dexterã elegeris: ego ad sin¬

Expanded text:
 tabernacula. Nec poterat eos capere terra, ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et non quibant habitare communiter. Unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Lot. Eo autem tempore Chananaeus et Pherezaeus habitabant in terra illa. Dixit ergo Abram ad Lot: Ne, quaeso, sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos, et pastores tuos, fratres enim sumus. Ecce universa terra coram te est, recede a me, obsecro. Si ad sinistram ieris, ego dextram tenebo. Si tu dextram elegeris, ego ad sin
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset ad quendã locũ. et uel¬
let in eo requiescere post solis
occubitũ: tulit de lapidibus qͥ
iacebant: et supponens capiti
suo dormiuit in eodem loco¬
U iditq in somnis scalam stantẽ
suꝑ terram. & cacum̃ illius tan¬
gens celũ: angłos quoq dĩ ascen¬
dentes & descendentes ꝑ eam:¬

Expanded text:
enisset ad quemdam locum, et vellet in eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco. Viditque in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelum: angelos quoque Dei ascendentes et descendentes
Abbreviated transcription (Latin):
lum: Auaritia enĩ. ñ solũ pecu¬
mȩ ẽ: s etiã altitudinis: Recte ⁊
auaritia dicitur: cũ supra modũ
sublumtas ambitur Si enĩ ñ
ad auaretiam. honoris rapina
ꝑtineret: nequaquã paulus de
unigenito filio diceret: Non ra¬
pinam arbitratus ẽ: ẽẽ. se equalẽ
deo: In hoc gͦ diabolus parentẽ
nr̃m ad suꝑbiã traxit: qđ eũ ad¬
auaritiã sublimitatis excitauit.
hominẽ strauit: eisdẽ modis
scdo homini temptato succubuit.
Igulam qͥppe temptat cũ dicit.
ic. ut lapides isti panes fiant: ꝑ
nanã głam temptat: cũ dicit.
i filius dei es: mitte te deorsum
sublimitatis auaritiã temptat:
cũ regna omnia mundi ostendit
dicens Hȩc omĩa tͥ dabo: si ꝓcideis
adoraueris me: S eisdem modis
a scđo homine uincit᷑: quibus
pͥmũ hominẽ se uicisse głatur:
ut a nr̃is cordibus ipso aditu
captus exeat: quo nos aditu intra¬
missus tenebat. S est aliud fr̃s¬

Expanded text:
enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: « Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . » In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, qavariciam sublimitatis excitavit. hominem stravit, eisdem modis secundo homini temptando succubuit. Per gulam quippe temptat, cum dicit: 'Dic, ut lapides isti panes fiant'. Per vanam gloriam temptat, cum dicit: 'Si filius Dei es, mitte Per sublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud, fr
Abbreviated transcription (Latin):
mã expͥmit: cũ subingit:
Maiorẽ hac dilec̾tionẽ nemo ha¬
bet: ut animã suã qͥs ponat ꝓ
amicis siis Mori etiã ꝓ ini¬
micis dñs uenerat: & tamen
positurũ se animã ꝓ amicis
dicebat: ut ꝓfecto nob̾ osten¬
deret. quia cũ diligendo lucrũ
facere de inimicis possumus:
S ecce nos usq ad mortẽ nemo
ꝑsequitur. Uñ gͦ ꝓbare possu¬
mus: an diligamus inimicos:
S. ẽ. qđ in pace sc̃e eccłiȩ. fieri de¬
beat: unde clarescat si ꝑsecuti¬
onis tempore. mori ꝓ dilectio¬
ne ualeamꝰ: Certe. isdẽ iohs
dicit: Qui habuerit substantiam
mundi & uiderit frẽm suum
necesse habere. & clauserit uis¬
cera sua ab eo: quomͦ caritas dĩ
manet in eo: Hinc etiã. ioh̃s
baptista ait: Qui habet duas
cunicas: det ñ habenti Qui gͦ
tranquillitatis tẽpore. ñ dat᷑
ꝓ deo tunicam suã. quando
inꝑsecutione daturus . ẽ. ani¬
mam suã: Uirtus gͦ caritatis
ut inuicta sit in ꝑturbationẽ.
nutriat᷑ ꝑ miscłĩam in tranqͥl¬

Expanded text:
am exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, tur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerimundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det unam non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
ibant & plaudebant: ambulabant.
et in pedibus suis composito gra¬
uerticẽ filiariĩ syon: & dñs crinẽ
enrũ nudabit. In die illa auferet
dñs ornatũ calriamentoꝵ: et lu¬
nulas. et torques. et monilia. et
armillas. et mitras: discrimina¬
lia. et ꝑiscelidas. et murenulas.
et ol factor iola: et inaiues. et
anulos. et genimas in fronte pen¬
dentes: et mittatoria. et pallia.
et linteamina. et acus. et snecu¬
la. et syndones. et uittas. et teris¬
tra. & erit ꝓ suaui odoce fecor.
& ꝑ tona funiculus : et ꝓ crispan¬
ti crine caluitiũ: & pro fascia
pectorali. ciliciũ. Pulcherrimi qͦq
uiri tui. gladio cadent: et fordes tui
in prelio. Et merebunt atq lugebũt
poite eius: et desolata in terra sede

Expanded text:
ibant et plaudebant, ambulabant ibant et plaudebant, ambulabant et in pedibus suis conposito graerticem filiarum Sion, et Dominus crinem earum nudabit. In die illa auferet Dominus ornamentum calceamentorum, et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et veriscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos, et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et pallia, et linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra: et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crine calvitium et pro fascia pectorali cilicium pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent et fortes tui in proelio et maerebunt atque lugebunt portae eius et desolata in terra sede
Abbreviated transcription (Latin):
et adinuentiones eorũ contra
dñm: ut prouocarent oculos ma¬
iestatis eius. Agnitio uultus eor.
respondebit eis: et peccatũ suum
quasi sodoma predicauerunt. nec
absconderunt. Ue animȩ eoꝵs.
quoniã reddita st̃ eis mala. uiII¬
icite iusto. quoniã bene: quoniã
fructũ adinuentionũ suarum
comedet. Ue ĩpio in malũ : retri¬
himo enĩ manuũ eius fiet ei:
Populũ meũ ex actores sui spoliaue¬
runt: et mulieres dñate sunt eius:
Popule meus qui beatũ te dicunt.
ipsi te decipiunt: et uiã gressuum
tuorũ dissipant. Stat adiudican¬
dũ dñs: et stat adiudicandos po¬
pulos. Dñs adiudiciũ ueniet: cum
senibus populi sui. & principibus
eius. Uos enĩ depasti estis uineam¬
meam: rapina pauperis in domo
ur̃a. Quare atteritis populũ meũ:
et facies pauperũ cõmolitis. dicit
dñs deus exercituũ : Et dixit
dñs. Pro et quod eleuatȩ sunt fi¬
lie syon. et ambulauerunt exten¬
to collo. et nitibus oculorum

Expanded text:
et adinventiones eorum contraet adinventiones eorum contraDominum ut provocarent oculos maiestatis eius agnitio vultus eorum respondit eis et peccatum suum quasi Sodomae praedicaverunt nec absconderunt vae animae eorum quoniam reddita sunt eis mala dicite iusto quoniam bene quoniam fructum adinventionum suarum comedet vae impio in malum retributio enim manuum eius fiet ei populum meum exactores sui spoliaverunt et mulieres dominatae sunt eius popule meus qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissipant stat ad iudicandum Dominus et stat ad iudicandos populos Dominus ad iudicium veniet cum senibus populi sui et principibus eius vos enim depasti estis meam, rapina pauperis in domo vestra. Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commolitis, dicit dominus exercituum? et dixit dominus: pro eo quod eleuatae sunt filiae Sion et ambulauerunt extento collo et nutibus oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
in naribus eius: quia excelsus
reputatus ẽ ipse. Ecce enim dñator
dñs exercituũ. auferet ab iherłm
et a uida ualidũ et fortem: oe robs
panis. et omne rabut aquę: fortẽ.
et uirũ bellatorẽ: et iudicẽ. et ꝓ¬
phetam. et ariolũ: et senẽ princi¬
pem suꝑ quinquaginta. et hono¬
rabilem uultu: et consiliariũ sapi¬
entem de architectis : et pruden¬
tem eloquii mistici. & dabo pu¬
eros. principes eorũ: et effemina¬
ti dñ abuntur eis. Et irruet po¬
pulus. uir ad uirũ: unusquisq ad
ꝓximum suũ. Tumul cuabitur
puer contra senem: & ignobilis con¬
tra nobilem. Apprehendet enim
uir fratrẽ suũ: domesticũ patris
sui. Uestimentũ tibi est: princeps
esto nr̃. Ruina autẽ hȩc. sud manu
tua. Respondebit indie illa dicens
Non sum medicus: et in domo mea
non est panis. neq uestimentum.
nolite constituere me principem
populi. Ruit enim iherłm et ui¬
das concidit : quia lingua eorum.

Expanded text:
in naribus eius quia excelsus in naribus eius quia excelsus reputatus est ipse ecce enim Dominator Deus exercituum auferet ab Hierusalem et ab Iuda validum et fortem omne robur panis et omne robur aquae fortem et virum bellatorem iudicem et prophetam et ariolum et senem principem super quinquaginta et honorabilem vultu et consiliarium sapientem de architectis et prudentem eloquii mystici et dabo pueros principes eorum et effeminati dominabuntur eis et inruet populus vir ad virum unusquisque ad proximum suum tumultuabitur puer contra senem et ignobilis contrvir fratrem suum domesticum patris sui: Vestimentum tibi est, princeps esto noster, ruina autem haec sub manu tua. Respondebit in die illa, dicens: Non sum medicus, et in domo mea non est panis, neque vestimentum: Nolite constituere me principem populi. Ruit enim Jerusalem, et Judas concidit: quia lingua eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cituũ suꝑ omnẽ suꝑbũ et excelsũ:
et super omnẽ arrogantẽ et hu¬
miliabitur: et suꝑ omnes cedros
libani sublimes et erectas: et super
omnes quercus basan: et suꝑ om̃s
montes excelsos: et suꝑ omnes col¬
les eleuatos: et suꝑ omnẽ turrem
excelsam: et super omnẽ murũ
munitũ: et suꝑ om̃s naues thar¬
sis. et suꝑ omne quod uisu pulch¬
rum est. Et incuruabitur subli¬
mitas hominũ: et humiliabitur
alcitudo uiroꝵ. E eleuabitur
dñs solus in die illa: et idola peni¬
tus conterentur. Eintroibunt in
speluncas petrarũ et in uoragines
terrȩ a facie formidinis dñi. et
a gła maiestatis eius: cũ surrexe¬
rit ꝑcutere terrã. In due illa pro¬
iciet homo ydola argenti sui ei
Iulachra auri sui quȩ fecer a
ii. ut adoraret talpas et uesꝑti¬
liones. et ingredietur fissuras petra¬
rum et cauernas saxorum a facie
formidinis dñi. et a gła maiesta¬
tis eius. cum surrexerit ꝑcutere
terram.
uiescite ab homine. cuius sp̃s

Expanded text:
cituum super omnem superbum et excelsum et super omnem arrogantem et humiliabitur et super omnes cedros Libani sublimes et erectas et super omnes quercus Basan et super omnes montes excelsos et super omnes colles elevatos et super omnem turrem excelsam et super omnem murum munitum et super omnes naves Tharsis et super omne quod visu pulchrum est et incurvabitur sublimitas hominum et humiliabitur altitudo virorum et elevabitur Dominus solus in die illa et idola penitus conterentur et introibunt in speluncas petrarum et in voragines terrae a facie formidinis Domini et a gloria maiestatis eius cum surrexerit percutere terram in die illa proiciet homo idola argenti sui et simulacra auri sui quae fecerat sibi ut adoraret talpas et vespertiliones et ingredietur fissuras petrarum et cavernas saxorum a facie formidinis Domini et a gloria maiestatis eius cum surrexerit percutere terram quiescite ergo ab homine cuius spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uix usq ad mortẽ sufficit. Mors
nanq int̾ueniens: fructũ nr̃i
laboris abscidit. đ uͦ ꝓ etͣna
uita agitur: etiã post mortẽ
seruatur: & tunc apparere inci¬
pit. cũ laboꝵ carnaliũ frucł
ceꝑit ñ inderi: Ibi gͦ illa retͥbu¬
tio inchoat: uͥ ista terminat᷑.
E quis gͥ iã etͣna cognouit: apud
eius animũ. temporales fruct¬
uilescant: lales fruct oꝑem᷑ qͥ maneant:
Tales fructꝰ oꝑemꝰ: qͥ cũ mors cuncta int̾i¬
mat. ipsi erordiũ a morte sumant:
Nam qd̃ amorte incipiat fruc¬
tus dĩ: testatur ꝓpħa qui dicit
Cũ dederit dilectis suis somnũ:
hec. ẽ. hereditas dñi. Omnis

Expanded text:
vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructvilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omn
Abbreviated transcription (Latin):
in mortẽ carnis: uidete quantũ
fuerit culm̃ mentis. Unde hoc.
nͥ quia confortatus. ẽ. pͥncipatꝰ
eoꝵs: Sed si magni forsitan pau¬
ci sunt: sub uuẽ. Dinumerabo
eos&̃e suꝑ harenã multiplica¬
bunt᷑: Totũ mundũ fr̃s aspicite.
martyribꝰ plenuᷤ ẽ Iã pene cot
qui uideamꝰ ñ sumꝰ: quot ueri¬
tatis testes habemꝰ: Deo gͦ nume¬
rabiles. nͦb̃ suꝑ harenã multi¬
plicati st̃: qu̾anti sint a nobis
comp̃hendi ñ possunt: Sed qͥs¬
quis adhanc ꝑuenit dignitatẽ.
ut amicus uocetur dĩ: sese in
se conspiciat: dona autͣ quȩ ꝑ¬
efpit suꝑ se ñ sius meritis tͥbu¬
at : ne ad inimicicias erũpat¬
eatis. & fruc̾tũ afferatis: Posui
ad graͣm: plantaui ut eatis uo¬
lendo: fructũ afferatis oꝑan¬
do: Eatis enĩ uolendo dixi:
quia uelle aliquid facere. iam
mente ire.ẽ. Qualẽ uͦ fructũ
afferre debeant: subdit᷑ Et¬

Expanded text:
in morte carnis, videte quantum in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpateatis, et fructum afferatis. « Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructus afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant, subdendo
Abbreviated transcription (Latin):
ta secerat: qͥa a terrenis desi¬
derus ĩmutati. amoris sũmi fa¬
cibus ardebant: Istos uͦ amicos
dĩ. aspexerat ꝓpħa: cũ dicebat.
lichi autẽ nimis honorificati
sunt. amici tui ds̃: Amicus enĩ:
quasi animi custos uocat᷑ Quia
gͥ psalmista ꝓspex̃ electos dei.
mundi huiꝰ amore separatos.
custodire in mandatis cȩlestibꝰ
uoluntatẽ dĩ: miratus. ẽ. ami¬
cos dĩ. dicens Mic hi aut̃. nimiᷤ
honorificati sunt amici tui ds.
Itanquã si ab eo ꝓtinus causas
honoris tanti. nob̃ insinuari
quereremꝰ: ilico adiunxit.
imis confortatꝰ. ẽ: pͥncipatus
eoꝵ Ecce electi dĩ carnẽ do¬
mant: sp̃m roborant: demo¬
nibꝰ imꝑant: uirtutibꝰ cõrus¬
cant Presentia despiciunt:
et̃nã patriã cũ uoce moribus
p̃dicant: eam etiã moriendo
diligunt: atq ad illã ꝑ torm̃¬
ta ꝑtingunt: Occidi possunt:
& flecti nequeunt Nimis ꝙͦ con¬
fortatus ẽ pͥncipatus eoꝵ IIII
Iipsa passione qua sc̃i cecidert̃

Expanded text:
ta fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑ abstinentiã afficit᷑ corpus:
aut ꝑ compassionẽ ꝓximi. affli¬
gitur animus: Pensemus qualit̃
utroq mͦ paulus crucẽ suam
tulerat: qui dicebat. Castigo
corpus meũ. & inseruitutem
redigo: ne forte aliis pͣdicans.
ipse r̾eꝓbus efficiar Ecce in
afflictione corporis. audiuimꝰ
crucẽ carnis: audiamꝰ nunc
in compassionẽ ꝓximi. crucẽ
mentis: Ait nanq Qius infir¬
matur: & egd ñ infirmor:
Quis scandalizat᷑ & ego ñ uror:
Pfectus qͥppe pͣdicator᷑. ut exem¬
plum daret abstinentiȩ: cru¬
cẽ portabat incorpore: & qͥa
in se trahebat dampna infir¬
mitatis aliene. crucẽ portabat
in corde: Sed quia ipsis uirtu¬
tibus quędã uitia iuxta sunt.
dicendũ nobis. ẽ. qd̾ uitiũ absti¬
nentiã carnis. & qđ obsideat
cõpassionẽ mentis E uicino
nanq abstinentiã carnis. ñ nũꝗ̃¬
uana głã obsidet: qͥa dũ tenuitas
in corpore. dũ pallor inuultu

Expanded text:
aut per abstinentiam affligitur corpus aut per compassionem proximi affligiutroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunqvana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia habetis int̾ uos: Quare
ñ magis iniuriã accipitis:
Quare non magis frãdem pati¬
miini: Sed uos in iuriã facitis
⁊ fraudatis : et hoc fratribus:
a nescitis. quia miqui regnũ
aĩ ñ possidebunt: Nolite er¬
rare Neq fornicarii. neq ydo¬
lis seruientes. neq adulteri.

Expanded text:
iudicia habetis inter uos. quare non magis iniuriam accipitis? quare non magis fraudem patimini? sed uos iniuriam facitis et fraudatis, et hoc fratribus. an nescitis quia iniqui regnum dei non possidebunt? nolite errare: neque fornicarii, neque idol
Abbreviated transcription (Latin):
dicare: Nonne de his qui intus
sunt uos iudicatis: Nã eos qui
foris st̃. ds̃ iudicabit: Auferte
malumer uob̃metipsis Audet
aliquis ur̃m habens negotiũ
aduersus alterũ iudicari apud
miquos: et non apud scõs: An
nescitis. qm sc̃i de hoc mundo
iudicabunt: ꝙ si in uob̾ uid¬
cabitur mundus: indiqni estis

Expanded text:
e de his qui intus sunt vos judicatis? Nam eos qui foris sunt Deus judicabit. Auferte malum ex vobis ipsis. Audet aliquis vestrum, habens negotium adversus alterum, judicari apud iniquos et non apud sanctos? An nescitis quoniam sancti Dei de mundo judicabunt? Et si in vobis judicabitur mundus, indigni esti
Abbreviated transcription (Latin):
mus & fidelis in dño: qui uos
cõmonefaciat uias meas quȩ
sunt in xp̃o iħu: sic̃ ubiq in oĩ
eccła doceo Tanquã ñ uenturus
sim ad uos : sic inflati sunt qͥdã:
erit: et cognoscam ñ sermonem
eorũ qui inflati sunt. sed iurtutẽ:
Non enĩ in sermone ẽ regnũ di:
s in u̾rtute Quid uultis: In uir

Expanded text:
mus et fidelis in Domino; qui vos commonefaciat vias meas, quae sunt in Christo Jesu, sicut ubique in omni Ecclesia doceo. Tanquam non venturus sim ad vos, sic inflati sunt quidam. erit: et cognoscam non sermonem eorum qui inflati sunt, sed virtutem. Non enim in sermone est regnum Dei, sed in
Abbreviated transcription (French):
hanc horã et esurimus. et sitimꝰ.
et nudi sumꝰ. et colaphis cedimur.
et instabiles sumus: et laboramꝰ
oꝑantes manibus nr̃is: Maledi¬
cimur: et benedicimus: Persecu¬
tionem patimur: et sustinemus:

Expanded text:
hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, et colaphis caedimur, et instabiles sumus, et laboramus operantes manibus nostris. Maledicimur, et benedicimus: persecutionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
n iħ̾m xp̃m et hunc crucifixũ:
Igo minfirmitate et
timore et tremore multo fui ap̃
uos qsermo meus et p̾dicatio
mea ñ inꝑsuasibilib humanȩ
sapientie uerbis sed in ostensione
sp̃s et uirtutis : ut fides ur̃a ñ sit

Expanded text:
m, et hunc crucifixum. Et ego in infirmitate, et timore, et tremore multo fui apud vos: et sermo meus, et praedicatio mea, non in persuasibilibus humanae sapientiae verbis, sed in ostensione spiritus et virtutis: ut f
Abbreviated transcription (Latin):
am ussus ẽ ĩmolari. significans euĩ qͥ
nos suo sanginne redẽpturꝰ ante qͥna.
dies pasche idẽ hodierno die magno
p̃cedentiũ sequentiũq popłoꝵ ꝗdiadi¬
che sacm̃ta hactenꝰ obseruata consũ¬
mauit. ac noui deiceps obseruanda
discipłis sac̃m̃ta cont̾didit: egrestus
in montẽ oliueti. tentꝰ ẽ a iudeis.
& mane crucifixꝰ. ipsa nos die a de¬
monica dñatione redemit: qua
antiquus ille hebreoꝵ popłs. ꝑim¬
molationẽ agni iugũ egyptiȩ ser¬
Uuitutis abiecit
cce diis instar agui paschalis ante
qͥnq dies ꝙ̃ pati inciꝑet. locũ passio¬
nis adiit: ut se insinuaret. ẽẽ illũ
de qͦ p̃dix̃ ysaias. Sic̃ ouis ad occisi¬
onem ducet᷑. & qͣsi agnꝰ corã tunden¬
te se obmutescer: & ñ aꝑiet os suũ

Expanded text:
ussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaudichae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente
Abbreviated transcription (Latin):
epente. sagitabunt eum: q ñ
timebunt᷑. Ocordurũ: occide¬
re uelle homuiẽ qui mortuos
suscitabat: Repente id ẽ. insidi¬
ose: quasi in opinate: quasi non
ꝓuise: Similis enĩ nescienti erat
inter ipsos dñs. ignorantes qͥdͥ
nesciret. & quid seiret: immo
ignorantes eum nichil nescire. et
omma scire: & ad hoc uenisse
ut illi facerent. qđ se potestate fa¬
cere arbitrabantur: Repente
sagittabunt eũ: & ñ timebunt:
Firmauerunt sibi ser monẽ ma¬
lignũ: Obfirmauerunt: facta st̃
tanta miracula: non sunt moti:
perstiterunt in consilio sermo¬
nis maligni: Traditus ẽ. indici:
trepidat iudex: & non trepidag
qui iudici tradiderunt: Con¬
tremiscit potestas: & non con¬
tremiscit immanitas. Uult ille

Expanded text:
epente sagittabunt eum, et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfirmaverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ꝰ ẽ. insinuat: ñ solũ qͥa olei
nat᷑a lucis mimst᷑ ẽ & laboꝵ dolora
solam̃: uerũetĩ qͥa cunctis qͥbꝰ im¬
miscet᷑ solet excelłẽ liqͦribꝰ. E apłs de
caritate locut᷑us: adhuc inqͥt exei¬
lentiorẽ uiã uob̾ demonstro: Ad mon¬
tẽ gͥ oliueti ueniens dñs. asinos sibi
qͥbus hierosolunã petat p̃cipit ex¬
hib̾i. figurate significans hoc qd ali¬
bi dic̃ aꝑte: qͥa sic dilex̃ ds mundũ
ut filiũ suũ uingenitũ daret: ut
omĩs qͥ credit ĩ ipso ñ ꝑeat. s habeat
uitã et̾̃nã: Duos adexhibenda sibi
ium̃ta misit discipłos: ut signifia¬
ret in utrunq popłm circueisis¬
nie scilicet & p̃putii p̃dicatores. eẽ. de¬
huandos. Uel certe duos misit: ut
essde p̃dicatores doctrina simul
ꝙ oꝑatione ꝑfectos. eẽ. mon̾et: ne
uel eioris uerba indocti ueritati
mscerent: uel ea quȩ recꝰte docius¬
sent ꝑuerse uiuendo negarent:

Expanded text:
 solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent.
Abbreviated transcription (Latin):
alieni corporis s de sola & pura t̾ra ꝓ¬
creat᷑. idõ illũ cõparatũ dño. qm̃ et
ipse saluator de sola & pura maria geut
uermiculos ꝓcreatos Digna plane.
& iusta cõparatio: Si qͥde de manna
gine ꝓcreatur: qͥn potiꝰ ipsã mariã
manna dixerr̃: qͥa ẽ subtił. splendida
suauis. & uirgo: q̃ uelut celitꝰ uem¬
ens. cunctis eccłarũ popłis cibũ dul¬
ciorẽ melle deflux̃. Et ẽ qͥ edere ac
manducare neglexerit. uitã inse¬
iaetipso habere ñ potit: sic̃ ipse dis
& biberit sanguinẽ meũ. ñ habebit

Expanded text:
alieni corporis, sed de sola et pura terra palieni corporis, sed de sola et pura terra procreatur: ideo illum comparatum Domino, quoniam et ipse Salvator de sola et pura Maria genervermiculos procreatos . Digna plane et justa comparatio. Siquidem de manna gine procreatur. Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus et biberit meum sanguinem, non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
qui es ds̃ nĩs: cur me dereliqͥsti: N.
nesciebat peccatũ: nec erat dolus in
ore eiꝰ. Hec aut̃ dic̃. ut manifestaret
ꝓpt̃ nos se. eẽ. derelictũ qͦrũ peccata
portabat: ac uidentes discemꝰ & nos
ꝓ ipso sc̃o & iusto mori: cũ ꝓpeccato¬
ribꝰ ille moreret᷑.
ñs hac uoce in passione usus. ẽ. sic̃ i
eugłio legimꝰ: Heli. heli. Lamasabac¬
dereliqͥsti: Hac inꝗͣ uoce usus ẽ. ut
qd ꝓph̃ia annuntiauerat. rei exitus
aporobaret: E qm̃ seq̃ntia pene mani¬
festa st̃. illii inspiciamꝰ uer sicułm in
qͦait. Ego aut̃ sũ uerinis: & ñ hono.
ur totiꝰ ds creat̾ȩ uermiculo se uoli¬
erit cõparari: possumꝰ hoc qͥd̾e humi¬
litati pͥmitꝰ assignare. que scõꝵ iur¬
tus.ẽ maxima: sic̾ sc̃s moysis ante
dm̃ animalse irratio nabile ꝓfitetur.
dauid pulicẽ se sepe cõmemorat. s.
magis illud accipiendũ puto: qm̃ uet
mis nulla extrinsecus admixtione

Expanded text:
qui es Deus meus, cur me dereliquisti? niqui es Deus meus, cur me dereliquisti? niprophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. Denique hac voce in passione usus est, sicut in Evangelio legimus: Eli, Eli, lamma sabacdereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creatpossumus hoc quidem humilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationale profitetur; David se pulicem saepe commemorat: sed magis illud accipiendum puto, quoniam vermis nulla extrinsecus admistione
Abbreviated transcription (Latin):
libus sp̃alia comparanda st̃. solẽ
hic iusticie arbitror designari.:
sub mersis cȩlestis doctrme sue
lum̃ infiidit: & qͦs ñ habebamꝰ
oculos cordis inseruit: & uelut
radio qͦsdã apłos suos misit. qͥ nos de
nocte tet̾rimȩ delinquentie lib̾areñ:
& paulatĩ resolutis in nob tenebris pec¬
catoꝵ matutina susceptione consues¬
cerent. ut ꝑfecti faciliꝰ possemꝰ tolera¬
re soł ardorẽ. hoc ẽ. ut pͥmũ nos p̾oep¬
tis sĩplicioribꝰ erudirent. qͦ capacio
caligo tota ꝑimit᷑. sic̃ ipse ꝓpħa ait ex
ꝑsona dñi: In matutinis int̾ficiebã
om̃s peccatores t̾re: hoc ẽ. oriente in
nob̾ sole iusticiȩ qͥ habitacłm dĩ sinnꝰ:
omĩs cogitatio iniqua subu̾tit᷑: ĩotꝰ¬
aut̃ hic p̾salmꝰ digestus ẽ. exꝑsona dͥt̃i
saluatoris. qͥppe cuꝰ plura de eo ĩ nouo
sint posita testam̃to: Dic̃ itaq. Ds̃ dẽ
mĩs respice in me: & reliqͣ Quare as¬
sũpti hominis agit causa: ut int̾ro¬

Expanded text:
libus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; hcaecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciorcaligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogitatio iniqua subvertitautem hic psalmus digestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interro
Abbreviated transcription (Latin):
głista. qͥ ex hebreis & hebreo ser¬
mone scͥpsit euangłm. etiã asine
fac̃ m̃tionẽ: ꝓuida utiq dispensa¬
tione: ut quoꝵ salutẽ scribendo
eos E doctoribꝰ perpit᷑. ut si qͥd
eis obstit̾it adu̾sitatis. si qͥs phibu¬
erit peccatores alaqͣ is diaboli solui.
& ꝑ confessionẽ fidĩ dño adduci:
ñ tam̃ p̃dicando desistant: s constant᷑
insinuent. qͥa dñs adeficandã eccłiã¬
suã talibꝰ opus habet Quãuis enĩ seuꝰ
sit ꝑsecutor & ĩmanis: ñ põt eoꝵ ob

Expanded text:
ista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus s
Abbreviated transcription (Latin):
uox martyrũ: A timore immici¬
erue animã meã: ñ ut me ñ occi¬
dat iniicꝰ. s ut ñ tuneã occiden¬
tẽ ininicũ: Hoc orat in psalmo.
impleri seruus: qđ mͦ iubebat in¬
liteᷤ timere eos qͥ corpꝰ occidunt: ami

Expanded text:
vox martyrum, A timore ivox martyrum, A timore ierue animam meam, non ut me non occidat inimicus: sed non ut timeam occidentem. Hoc orat in Psalmo implere servus quod jubet lite timere eos qui occid