comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantiũ exultat. Qa gͦ auditorib
sumpsit me. Inde enĩ p̾dicator ma¬
gis ac magis eleuat᷑. ⁊ assumit᷑: iũ
auditor ad młiorem uitam mutatur.
Set querendũ nobis est cũ sp̃c mentẽ
non eleuet nisi assũpserit:cur pͥus e¬
leuauit. ꝙ postinodũ dicitur assũpsͭ.
Sed hoc loco assũpsit dictũ est:constã¬
ter tenuit. Nam sũt ñnlłi quos eleuat
sp̃s. s nõ assumit: quoꝵ et intlłcs ad
sp̃alia emnicat: et tñ uita ĩ fcĩs carna¬

Expanded text:
cantium exsultat. Auditoribus porro sumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assumpserit, cur prius elevavit et postmodum dicitur assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in f
Abbreviated transcription (Latin):
telligit. At si quis iam corclis ore gͦꝰ tauerit.
que sit illa dulcedo celestium pretnioꝵ ÷
qui illi ymnidici angłoꝵ chori ÷ que
incomprehensibilis uisio sẽ tͥnitatis:
huic qͣnto illud dulce fit qd̃ intꝰ uidet:
tanto in amaritudinẽ u̾titur om̃e qd̃
foris sustuiet. Rixatur secũ de his qͤ
male se egisse recolit:et sibumetip̃r
displicet. c̃ ille placere iam ceꝑit. qͥ oĩa
creauit. Reprehendit se de cogitati¬
onib: insequit᷑ de u̾bis: et ꝑunit
flendo de fc̃ĩs. Duꝑnis inhiat: t̾rena
iam omia ꝑm̃tis despecdũ calcat.
Et̃ qͣnidiu illud qd̾ desiderat adhus
ꝑ spẽm ñ habet: flere dulce habet.
seq continiuis lamẽtis afflig̾e. Et
qr nͥ se esse in patͥa ad qͣm creatꝰ est
uidet: in huiꝰ uite exilio nil ei pluᷤ
aliud qm sua amaritudo placet. De¬
dignatur etenĩ subiacere tẽporali¬
b: et ardent̾ suspirat et̾nis. Uñ¬

Expanded text:
escit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum, qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit, quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet cum ei jam ille placere coeperit, qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat, et quandiu illud, quod desiderat, adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere, et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nihil ei plus aliud quam sua amaritudo placet, dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat aeternis.
Abbreviated transcription (Latin):
tib. recipiat uidea spiritalis doctͥnȩ
dona q̃ amiserat. Inclucli aũ ꝓpħ̾a
ĩ mecdio domꝰ suȩ p̾cipit᷑: qi antixꝑ̃i
tp̃ore ab eis gentib que ĩ infideli¬
tate remanserint: plebs conu̾sa iu¬
doꝵ duris ꝑsecutionib angustabit᷑.

Expanded text:
spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus, quae in infidelitate remanserint, plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tute nõ ualet homo: rectȩ nũc dicitus.
Manꝰ enĩ dñi erat mecũ confortans me.
Manus aũ cim̃ in satro eloquio aliqͣndo
etiam unigenitus filius apellatur. qr
om̃ia ꝑ ip̃m fc̃a sunt: ꝙ de cuiꝰ ascensi¬
one ꝑ moysen pater omipotens loqͥt᷑
fortans. dicipulis dicebat. Sine me
nichil potestis facere. In om̃e gͦ quod
cogitamꝰ. in om̃e quod agimꝰ. semꝑ orã¬
dum est. ut ꝙ ipso aspirante cogitemꝰ
ꝙ ipso adiuuante faciamꝰ: q̃ui uiuit
ꝙ regnat cũ patre ĩ unitate sp̃c scĩ¬

Expanded text:
rtute non valet homo, recte nunc dicitur: rtute non valet homo, recte nunc dicitur: Manus Domini erat mecum, confortans me. Manus enim Domini in sacro eloquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum facta sunt . Et de cujus ascensione per Moysen Pater omnipotens loquitufortat, discipulis dicebat: Sine me nihil potestis facere . In omne ergo quod cogitamus, in omne quod agimus, semper orandum est, ut et ipso aspirante cogitemus, et ipso adjuvante faciamus, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
deo qͣrere : secũ rixã subire: in cogitano¬
ne semeip̃m reprehend̾e: ⁊ gemitibꝰ pum¬
u̾it. ualet. Unde et subdit᷑. Manꝰ enĩ¬
dñi erat mecũ: confortans me. Ad
bona quiꝑpe assurgere perfecte nõ
possumꝰ: nisi nos sp̃c ⁊ preuemendo
eleuet. ⁊ subsequendo confortet. S
quȩrendũ est. cũ suꝑius de uolu¬
mine quod acceꝑat scͥptũ sit. ⁊ fem̃
est in ore meo ficut mel dulce: qͣ
ratione postmodũ dicit᷑. abii amass
indignatione sp̃c mei. Mirũ qͥp¬
pe ualde est: si dulcedo simuil ⁊ a¬
maritudo conueniant. S iuxta
suꝑiorem sensũ sciendũ est. qr cui
sermo de i ĩ ore cordis dulcis esse ce¬
ꝑit: huiꝰ procul dubio contͣ semet¬
ip̃m aĩmꝰ amarescit. Qͦ enĩ ĩ illo
subtilit̾ discit qͣlit̾ se rep̾hendere
debeat ÷ eose duriꝰ ꝑ amaritudiẽm
penitentiȩ castigat: qr tanto sibi
magil displicet qnͣto ĩ sacro uolu¬
mine amplius de om̃iꝑotente deo uiclet
quod amet. S qͥa ad ista ꝓficere sua uͥ¬

Expanded text:
ogitatione semetipsum reprehendere et gemitibus punverit, valet. Unde et subditur: « Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad bona quippe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praeveniendo elevet, et subsequendo confortet. Sed quaerendum est, cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei? Mirum quippe valde est si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter reprehendere se debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet. Sed quia ad ista proficere sua vi
Abbreviated transcription (Latin):
adaꝑient ora sua. sicut pauꝑ edens ĩ
occulto. Omp̃c enĩ deꝰ ĩ alienatione
capita potentiũ p̾cidit: qr iudõꝵ su¬
ꝑbiam a semet ip̃o alienando reppulit.
Inqua alienatione gentes mote sũt:
qr dũ iudei a fide caderent. ad cog¬
nitionem fidei corda gentiũ cucurre¬
runtꝰ. Iue uidelicet gentes ĩ sacrȩ
lcõnis ꝑabulo os cordis aꝑiunt. ꝙ in
occulto sicut pauꝑ cõmedunt: qr cũ
festinatione.⁊silentio u̾ba uite le¬
gentes sumũt. O sciendũ est. qr qnͣ¬
to auditores in caritate atq intlłcu
ꝓficiunt: tanto scĩs preclicatorib
ph̾a dixisset. assũpsit me sp̃c. ⁊ audi¬
ui pꝰ me uocem cõmotionis magne :
post uocem cõmotionis magne lio¬
cem alarũ atq rotaꝵ audit. atq

Expanded text:
sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus pheta dixisset: Assumpsit me spiritus, et audivi post me vocem commotionis magnae, post vocem commotionis magnae alar
Abbreviated transcription (Latin):
ta plangere : iam diligendo quem cog¬
noscimꝰ. nõ cessamꝰ eũ cũ fletib desi¬
derare. Post rotarũ itaq nocẽ mag¬
ne cõmotiõis sequitur: qr cũ testam̃¬
ta dei ĩ aure cordis sonare ceꝑuit:
audientiũ sp̃c ex amore cõpunctꝰ ad
lamenta cõmouetur. Huic est enĩ qd̃
scripture sacͤ u̾ba fiunt ĩ cor de legen¬
tium sapida. Ninc est qd̃ ab amantib
plerumq in silentio qͣi furtiue ⁊ taci¬
tȩ legunt᷑. Inde ꝑ proph̾am qͦ aliũ
dicitur. Precidisti ĩ alienatione capi

Expanded text:
ta plangere, jam diligendo quem cogta plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. Unde per prophetam quoque alium dicitur: Praecidi
Abbreviated transcription (Latin):
alarũ atq rotaꝵ subdit᷑. ⁊ uocẽ cõ¬
motionis magne. Qd̃ si diligent̾
alpicit᷑: iuueniri potest qi ñ ociose
repetitur. Duȩ quippe sunt cõmotioneᷤ:
quib corcla nr̃a cõmouẽt᷑. Nna qͥppe cõ¬
motio ex timore est: Alt̾a ex caritate.
Una fit ex luctu penitentiũ: alia ex
feruore amantiũ. Post preclicatiomᷤ
gͦ uerbũ pͥma cõmotio est: cũ plan¬
gimꝰ mala q̃ fecimꝰ. Post uocẽ uͦ alaꝵ
et rotaꝵ. sccl̃a cõmotio est: dũ magniᷤᷤ
fletib querimꝰ clestia bona q̃ audi¬
mꝰ. Ecce enĩ qr intͣ scam eccłam de
multis patͥb uͥtutũ exẽpla cognosci¬
mꝰ: qͣi alaꝵ sonitũ cotidie audimꝰ. Et¬
qr uͥq sacra eloquia ꝑsonant: qͣi ro¬
tarũ uocib excitam᷑. Et qr ꝑ eadem
sacra eloquia ad amorẽ nr̃i condito¬
ris accendu᷑: magnis feruorib ig¬
uis ardentes esse nos longe adhuc
ab oĩpotentis dei facie planguꝰ. Post
qr qui cognoscendo deum cepimꝰ p̾ca¬

Expanded text:
atque rotarum subditur, « et vocem commotionis magnae. » Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. Duae quippe sunt commotiones quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate. Una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus. Post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelestia bona, quae audivimus. Ecce enim, quia intra sanctam Ecclesiam de multis patribus virtutum exempla cognoscimus, qui alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post quia qui cognoscendo Deum coepimus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Lccꝰ est enĩ deubersm. idest ui¬
sio pacis: qr nunirũ illa corda uidẽt
ea que dei sunt. quȩ ad tͣnsmigͣciõem
babylonie. hoc est ad cõfusionis ui¬
cia nõ descendunt. Ibi enĩ ĩhabitat
deus ubi pax uera queritur: inter¬
nȩ cõtẽplationis gła amatur. Nã
qui ad ꝑu̾sitatẽ defliuint: Tocus dĩ
esse contẽpnũt. Locꝰ gͦ gloriȩ dei sͥ:
uel sca qͣq anima. uł unꝰquisq in
celestib ꝑmanẽs anglicus s̾piritꝰ.
gloria dñi de loco suo bñdicit᷑. cũ uel ab
elcĩs hominib uel a scĩs angelis aucto¬
ri om̃ium laus et̾na cantatus. In eo gͦ
qd̾ iusti de conuertñdis ꝑcc̃orib cogitãt:
qr eoꝵ uitia consid̾ando. ad carnales

Expanded text:
m, id est visio pacis, quia nimirum illa corda vident ea quae Dei sunt, quae ad transmigrationem Babyloniae, hoc est ad confusionis vitia, non descendunt. Ibi enim inhabitat Deus ubi vera pax quaeritur, internae contemplationis gloria amatur. Nam qui ad perversitatesse contemnunt. Locus gloriae Dei est vel sancta quaeque anima, vel unusquisque in coelestibus permanens angelicus spiritus, et gloria Domini de loco suo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo, quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia con
Abbreviated transcription (Latin):
alterum ⁊ subtiliꝰ intellig̾e. et aꝑtiꝰ
dicere ualemꝰ: dit enĩ. Et assũpsit
me sp̃c. Predicatorẽ sp̃c assumit. cũ
eiꝰ mẽtẽ in amorẽ dei om̃ipotentis e¬
leuaram. a t̾rens iam desid̾iis alie¬
nam reddit: ut nichil ei agere libeat.
nisi ea quib lucra spiritalia cõgreget:
⁊ ad regna cȩlestia condiani siuoꝑis
fructum portet. ¶Iñ ⁊ nouis predica¬
torib iubetur. Oꝑamini nõ cibũ
qui perit:s qui ꝑmanet ĩuitam

Expanded text:
alterum et subtilius intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omnipotentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ alt̾am nõ pluit. Cũ uͦ ⁊ ip̃e qͥ¬
ꝓximos audit. ab aluis se uitiis corni¬
git. atq ab aliis em̃dare cõtẽpnit:
una eademq ciuitas ⁊ ex parte tõplu¬
itur. et exparte arida remanet.ĩ
qͣ a se p̾dicationis pluuiam repellit.
Dũt ⁊ enĩ qͥdam qui exhortationis
u̾ba om̃ino nõ audiunt: hii penitꝰ
susciꝑe pluuiam nolunt. Et sũt qͥ¬
cant. s in aliis gͣuit̾ ꝑdurant. De¬
pe enĩ quosdam uidemꝰ qri ꝑ p̾dica¬
tionis u̾bum a semet ip̃is auariciȩ
estũ repellũt.⁊ nõsolum iam alie¬
ua nõ rapiunt: s̃ et ꝓpria iudigen¬
tib largiuntur. Nec tñ ire stimu

Expanded text:
super alteram non pluit. Cum vero et ipse qsuper alteram non pluit. Cum vero et ipse qi audit, ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt enim quidam, qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi penitus suscipere pluviam nolunt. Et sunt quicant, sed in aliis graviter perdurant. Saepe enim quosdam videmus qui per praedicationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus larg
Abbreviated transcription (Latin):
migrationem loquitus: tũ illos in¬
crepat qui ab statu rectitudinis ad
erroris uitia tͣnsmigͣndo cetid̾unt. De¬
Lescant. Qͦ cl tocies duinis uocib dif¬
ficultas audiendi repetitur. ut dica¬
tur si forte. audiant: qͥd aliud qͣm tͣnᷤ¬
migrati popłi duricia designat᷑: In
quib u̾bis magna est nostra cõsola
ficile audiri ÷ cur noꝰ miseri cõtrista¬
m᷑ cũ sepe a frĩb ĩ nr̃a ãmonicione
cõtepnim : Nam crebro delinquẽteᷤ
alloqium̃. freguent᷑ increpamus:
sepe cum eis blandis sermonib agimꝰ.
Et tñ si alter audit alter audire tontẽp¬
nit: alter ex ꝑte u̾bũ exhortationis sus¬
cipit. et ex parte reciꝑe recusat: itaut
cotidie imꝑleri uideamꝰ hoc qd ꝑ pro¬
pħam alium dñs narrat. qͥa fecerit ira¬
tus cũ dicit. Plui suꝑ ciuitatẽ unã: ⁊
suꝑ ciitatẽ alteram nõ plui. Pars u¬
ba alia mẽs suscipit. aliasuscipere re¬
cusat: suꝑ unam ciuitatẽ dñs pluit.

Expanded text:
migrationem loquitur, cum illos inmigrationem loquitur, cum illos increpat, qui a statu rectitudinis ad erroris vitia in transmigratione ceciderunt. iescant. » Quoties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, « Si forte audiant, » quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostra consolatficile audire, cur nos miseri contristamur, cur saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contenit; alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat; ita ut quotidie impleri videamus hoc quod per prophetam alium Dominus narrat quae fecerit iratus, cum super civitatem alteram non plui: pars uerba alia mens suscipit, alia mens suscipere recusat, super unam civitatem Dominus pluit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ bona agunt ĩhiis de sua uͭtute
głantur. ¶ñ psalmista ne a uino¬
ne pacis idest. a bonis actib captiuus
ad babyloniã emigraret: dño suppli
cans dicit. Aduitor meus non emi¬
grabo. Si enĩ in se confideret: aiusti¬
ciȩ actib cadendo migrasset. O neq
hii qui ab statu restitulinis in pͣua
actione cecid̾unt desꝑandi sunt: qr
ecce ⁊ hic ꝑpħa ad tͣnsinigrationem
babylonie mittitur: et ꝑ ꝓpham
alium domus dicit. Et uenies usq acl
postqͣm in confusionem uitioꝵ cecid̾it:
erubescens mala quȩ ꝑꝑetrauit. ad pe¬
nitentiam redit: seq a suis lapsib be¬
ne uiuendo erigit. Qͥ d gͦ iste : nisius
q ad babylonẽ uenit. et liberatus est:
Oui postqͣm confusus mente peru̾sa ꝑ¬
petrauit : ħ ip̃a erubescens mala qͦ fecit.
se contra se erigit: et bñ oꝑando adsta
tũ restitudinis redit. In babylonẽ
diuinam grãm ostenditur etiam de
confusione saluatus. ꝓph̾a gͦ ad tͣns¬

Expanded text:
qui cum bona agunt, in his de sua virtute qui cum bona agunt, in his de sua virtute gloriantur. Unde Psalmista ne a visione pacis, id est a bonis actibus captivus ad Babyloniam cans dicit: « Adjutor meus non emigrabo. » Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset. Sed neque hi, qui ab statu rectitudinis in prava actione ceciderunt, desperandi sunt, quia recte propheta ad transmigrationem Babyloniae mittitur, et per prophetam alium Dpostquam in confusionem vitiorum cecidit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque à suis lapsibus bene vivendo erigit. Quis ergo iste, nisi qui usque ad Babylonem venit; et liberatus est, qui postquam confusus mente perversa perpetravit, haec ipsa erubescens mala quae fecit, se contum rectitudinis redit. In Babylone divinam gratiam ostenditur etiam de confusione salvatus. Propheta ergo ad trans
Abbreviated transcription (Latin):
apertȩ aures eius: ⁊solutũ est uĩcu¬
lum linguȩ eius. QE in re notã¬
dũ est. qi pp̃ clausas aures dictũ est
a daperire. Set cui aures cordis ad
obediendum aꝑtȩ fui̾nt: ex subse
rit. etiam facienda aliis loquatur. ¶bi
et bene additur. Et loquebatur rectȩ:
Ille enĩ restȩ loquitus: qui pͥus obedi¬
endo fecerit. quȩ loquendo ãmonet esse¬
facienda. Qͦd uͦ ad tͣnsinigͣtionẽ po¬
puli ãmonendam ꝓpħa mutitur. ñ
solũ ea tͣnsmigratio debet intłłigi quȩ
eiꝰ populi erat in corpore: Set etiam qͦ
fcã fuerat in mente. Ab iherłm qͥppe
ad babyloniam uenerat. Et quidihe¬
rłm nisi uisio ꝑacis: quid babilonia
nisi confusio uocatur: Qͥsquis uͦ a
rectis oꝑib in ꝑusis actib cadit: qm̃
a bouo studio ad uicia defluit. qͣi ab¬
iherłm ad babilonie ciuitatẽ uenit.
Culmen enĩ bone tõu̾sationis deser¬
uit᷑ atq ĩ tnͣsinigratione cõfusionis
iacet. Qͦ dillis sepe solet euenire:

Expanded text:
apertae sunt aures ejus et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est, quia propter clausas aures dictum est, adaperire. Sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subseqrit, etiam facienda aliis loquatur; ubi et bene additur, et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur, qui prius obediendo fecerit, quae loquendo afacienda. 21. Quod vero ad transmigrationem populi admonendam propheta mittitur, non solum ea transmigratio debet intelligi quae ejus populi erat in corpore, sed etiam quae facta fuerat in mente. A Jerusalem quippe ad Babyloniam venerat. Et quid Jerusalem nisi visio pacis, quid Babylonia nisi confusio vocatur? Quisquis vero a rectis operibus in perversis actibus cadit, quoniam a bono studio ad viJerusalem ad Babyloniae civitatem venit. Culmen enim bonae contemplationis deseruit, atque in transmigratione confusionis jacet. Quod illis solet saepe evenire
Abbreviated transcription (Latin):
na m̃tis ꝑ tͣnqͥllitatẽ seruant. Et sepe alii acl
exhortatõiꝰ u̾bũ semetipĩs tantũ carnis
inmũdiciam iuncũt. corpꝰ in castitate
tustodiunt: nec tam̃ adhuc aĩmũ sicũ
debent ꝓximis inclinant. s ꝑrigorẽ
superbie ĩ cogiacione se eleuant: in
istis ꝑars urna cõpluta est. qr fructũ
ferit. et ꝑars quȩ cõpluta nõ est aru

Expanded text:
epe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fe
Abbreviated transcription (Latin):
quos loquor ad te assume ĩ corde tuo. et
aurib tuis audi: et uade ingredere ad
transmigrationem ad filios populi tui.
¶igilanter intuendũ est. qd̵ uoce dñi
ad ꝓpħam dicitur: ut priꝰ sermones eiꝰ au¬
diat. ⁊ postmodũ loquatur. Fudimꝰ e¬
recte loquimur. cum prius ip̃i feceri¬
mus. Qd bene marcus euangelista
confirmat: cũ fcm̃ dñi miracłm nar¬
rat dicens. Acdducũt aũ surdũ ⁊ mu¬
tum: et deprecabantur eũ. ut ĩponat

Expanded text:
omnes sermones meos quos loquor ad te, assume in corde tuo, et omnes sermones meos quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi; et vade, ingredere ad transmigrationem filiorum populi tui. 20. Vigilanter intuendum est quod voce Domini ad Prophetam dicitur ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus eproximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci surdum et mutum, et deprecabantur eum ut
Abbreviated transcription (Latin):
norari conspicimꝰ. ⁊ ad eos a qͥbz nos
despici uidemꝰ. auctoritatẽ exhortati¬
onis uel increpationis sumimꝰ: ut nec
eoꝵ hũilitatem debeamꝰ erubescere: nͨ
hoꝵ suꝑbiam formidare. Dicatur gͦ.
Dedi faciem tuã ut ad amantẽ. id est.
si ab auditorib honoraris: dedifaciẽ
tuam ut silicẽ. si ab auditorib cõculca¬
ris atq despiceris: ut nͨ ꝑ illatũ hono¬
rem refrenet linguam ex u̾ecundia :
nec ꝑ despectũ taceat ex infirmitate.
Dequitur. Ne timeas eos neq me¬
tuas a facie eoꝵ: qr domꝰ exasꝑans
est. Hoc iam suꝑus dc̃m est. Set no¬
tandũ qͣm asꝑa domꝰ habetur: cũ as¬
ꝑitas tam crebro replicatur. Incre¬
pandus itaq pcc̃or est. ⁊ nũqͣm tim̃¬
dus: qr domus exasꝑans est. Time¬
ri enĩ homo debuerat: si ipẽ austorẽ
om̃ium ut hõ timiusset. Eamqͥratõ¬
nis sensum ad timorem dei nonhabuit: tã
to mulło tumendus est. qͣnto hoc qd̾ esse de¬

Expanded text:
norari conspicimus, et ad eos a quibus norari conspicimus, et ad eos a quibus despici videmus, auctoritatem exhortationis vel increpationis sumimus, ut nec illorum humilitatem debeamus erubescere, nec horum superbiam formidare. Dicatur ergo: « Dedi faciem tuam ut adamantem, » id est, si ab auditoribus honoraris: Et, « dedi faciem tuam ut silicem, » si ab auditoribus conculcaris atque despiceris, ut nec per latum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate. Sequitur: « Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est. 19. Hoc jam superius dictum est. Sed notandum quam aspera domus habetur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto hoc quod esse de
Abbreviated transcription (Latin):
toritatẽ non habent ĩ locutione: ãꝑti
ĩueritatis defensione nõ sunt. Fule
enĩ esse u̾itatis defensor debet: qui
quod restȩ sentit. loqͥ nͨ metuit nͨ erubescit.
Uñ nũt in magno mun̾e ꝓpħe ꝓmit¬
pc̃tator ÷ nisi uuln̾atus:. Et quid est
p̾dicator : nisi medicus. Sigͦ nõ eru¬
bescit pccor qui iacet ĩ uulnere :cur
erubescat medicus qui ꝑ medicam̃¬
si eis nichil utilitatis loquat᷑. Uñ rec̃
⁊ te subditur. Ut adamantẽ ⁊ uͭ silicẽ
dedi faciem tuam. Adamas ⁊ filer
utraq dura: s unũ horũ preciosũ est. alt̾ũ
uile. Ndamas adornamentũ sumitua:
silex abiten̾antib calcatur. Et sepe ⁊¬
tingit ut hos quos correꝑtionẽ suam cõ¬
spicimꝰ nimis humilit̾ audire: ueretũ¬
demur eis aliqͣ dicere. Nõ nũqͣm uͦ eue¬
nit. ut eos quos increꝑationẽ suam ui¬
demꝰ postpon̾e et despt̃ui habere: trepi¬
demꝰ eis u̾bum predicationis inferre:
Set si recte sapimꝰ.ꝙ ad eos aqͥb nosho¬

Expanded text:
toritatem non habent in locutione, apti ad veritatis defensionem non sunt. Ille enim esse veritatis defensor debet, qui quod recte sentit loqui nec metuit, nec erubescit. Unde nunc in magno munere peccator nisi vulneratus, et qui est praedicator nisi medicus? Si enim non erubescit peccator, qui jacet in vulnere, cur erubescat medicus, qui per medicamesi eis nihil utilitatis loquatur. Unde recte nunc dicitur: « Ut adamantem et silicem dedi faciem tuam. » Adamas et silex utraque dura, sed unum horum pretiosum est, alterum vile, Adamas ad ornamentum sumitur, silex ab itinerantibus calcatur. Et saepe contingit ut hos quos correptionem suam conspicimus nimis humiliter audire, verecundemur eis aliqua dicere. Nonnunquam vero evenit ut eos quos increpationem suam videmus postponere, et despectui habere, trepidemus eis verbum praedicationis inferre. Sed si recte sapimus et ad eos a quibus nos ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm si eis precipiatur. ut ĩ huiꝰ mũdi
actib nõ laborent. Nam sepe qͥdã repł¬
si ab actione t̾rena. deprecant᷑ ut rede¬
ant: rogant ut p̾mant᷑: gͣue se ĩcur¬
risse ꝑicłm qͥetẽ putant. Att̾tagͦ fiõ¬
te sunt. qui nõ solũ labores nõ fugi

Expanded text:
quam si eis praecipitur ut in hujus mundi quam si eis praecipitur ut in hujus mundi actibus non laborent. Nam saepe quidam repulsi ab actione terrena deprecantur ut redeant, rogant ut premantur, grave se incurrisse periculum quietem putant. Attrita ergo fronte sunt, qui non solum labores no
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ minꝰ u̾ecundet᷑: Atq ideo ad
tantam cordis duriciam qn pcc̃or ꝑ¬
uenit. ut iam ĩ correptione sensibi¬
lis nõ sit: q̃r qui usu pẽcandi indii¬
ruit. nullomodo corripientis u̾bũ
idest manũ palpantis sentit: sic̃ uidee
qͦ crebrius delinquenti dicitua. Frõs mlłi¬
eris metricis facta est tibi:noliustie¬
rubescere. ¶el certe attrita frons est. ĩ
huius mũdi actib assueta:. qr sicut sũt
ñ ułłi qui qͥerẽ cũstio mundi p̃miis at¬
ꝙ honorib pͥponunt: ita ñnłłi ut ĩ hoc
mũdo aliquid esse uideant᷑. t̾rems la¬
borib ĩsudant. insistunt causis. ꝑmiscẽ¬
tur iurgiis. Ex qͣmuis se corpore defice¬
re ĩter labores sentiant: amore tam̃ t̾¬
ꝓpħã dr᷑. Ephraỹ utcła docta dilig̾e tͥta.
¶itula autẽ intͥtura aree assueta: etiã
si relaxat᷑ a labore: sponte redit. Dic qͥ¬
bdam p᷑uis m̃tib nichil est laboriosi:

Expanded text:
animus minus verecundetur? Atque ideo ad animus minus verecundetur? Atque ideo ad tantam cordis duritiam quandoenit, ut etiam in correptione sensibilis non sit, quia, qui usu peccandi induruit, nullo modo corripiendis verbum, id est, manum palpantis sentit, sicut Judaeae quoque crebrius delinquenti dicitur: « Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere. » Vel certe attrita frons est in hujus mundi actibus assueta, quia sicut sunt nonnulli qui quietem cunctis mundi praemiis atque honoribus praeponunt, ita nonnulli, ut in hoc mundo aliquid esse videantur, terrenis laboribus insudant, insistunt causis, permiscentur jurgiis, et quamvis se corpore deficere inter labores sentiant, amore tamen ter: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula etenim in tritura areae assueta, etiam si relaxatur a labore, sponte redit. Sic quibusdam pravis mentibus nihil est laboriosius
Abbreviated transcription (Latin):
sio designatua. Namcũ dicitira nõ adpo¬
pulos multos ꝓfundi sernonis. et ig.¬
note lingue mitt̾is quoꝵ nd̃ possis audi¬
re sermones : atq statim subditur. ⁊ si
ad illos mittereris ipsi audirent te: ap¬
te declaratur obedientia gentiũ. que
qñq predicatoꝵ uoces eẽnt sũ tardi¬
tate secuture. Et cũ subdit᷑. domꝰ aũ¬
israel nolunt audire te.qr nolũt au¬
dire me: iudee duricia designatur. q̃
u̾ba predicantiũ ⁊ cognouit. ⁊ sequi
noluit. Ignota aũ lingͣ gentium ad o¬
bediendum moram nõ fecit: qmuis
extranea abeloqͥo legis fuit. Bene au¬
tẽ dicit᷑. nolũt audire te. quia nolũt
dicitur. Om̃is qͥppe domꝰ israel at¬
tͥta fronte est: ⁊ duro corde. Cũ do¬
mus israel attrita fronte eẽ ꝑhibet᷑ :¬
quid aliud sentiendũ. qͥd ue cogitan¬
dũ est. nisi qd̾ frontẽ cordis ĩ impudẽ¬
ciam att̾it culpa t̃requens. ut qͦ crebri¬
iis cõmutitur. eo de illa cõmittentis

Expanded text:
dicitur: Non ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae mitteris quorum non possis audire sermones, atque statim subditur: Et si ad illos mittereris, ipsi audirent te, aperte declaratur obedientia gentium, quae quandoque praedicatorum voces essent sine tarditate secuturae. Et cum subditur: Domus aurael nolunt audire te, quia nolunt audire me, » Judaeae duritia designatur, quae verba praedicantium et cognovit, et sequi noluit. Ignota autem lingua gentium ad obediendum moram fecit, quamvis extranea ab eloquio legis fuit. Bene autem dicitur: « Nolunt audire te, quia nolunt dicitur: « Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro corde. » Cum domus Israel attrita fronte et id aliud sentiendum, quidve cogitandum est, nisi quod frontem cordis in impudentia atterit culpa frequens, ut quo crebrius committitur, eo de illa committentis
Abbreviated transcription (Latin):
uitus et foris. Sicut ꝑ propħam
p̾dicatoꝵ ordo: sic ꝑ librũ quẽ at¬
cepit. scripture sacre pagine desig¬
nantur. Liber aũ inuolutus est.
scripture sacie eloqͥũ obscurũ: qd̃
profunditate sententiaꝵ ĩuolui¬
tur. ut nõ facile sensu omĩuni
penet̾tur. D corã ꝓpoħa libet ex¬
panditur: quia predicatorib satri eloqͥ¬
i obscuritas a peritur. Inuolutũ librũ
manꝰ dei porrexerat: cũ apłis dicebat.
Dimile fcm̃ est regnũ celoꝵ homini qͥ
seminauit bonũ semen in agrosuo.
Cũ aũ dormirent homines: uenit ĩuni¬
cus eius. et suꝑseminauit dirania ĩ
medio tritici et abiit. Cũ aũ creuis¬
set herba. et fructũ fecisset: tunc appa¬
ruerunt et rizania: et reliqͣ que ca¬
ritas uestra etiam me reticente remi¬
niscitus. Det librũ quem ĩuolutũ
ostenderat expandit: tum hoc qd̃ per
eniginata loquebatur. exposuit dicẽs.
Qͥ seminat bonũ semen: est filius
hominis. Ager aũ est mũdus. Bonũ

Expanded text:
tus et foris. 29. Sicut per prophetam praedicatorum ordo, sic per librum quem accepit Scripturae sacrae paginae designantur. Liber autem involutus est Scripturae sacrae eloquium obscurum, quod profunditate sententiarum involvitur, ut non facile sensu omnium penetretur. Sed coram propheta liber expanditur, quia coram praedicatoribus sacri eloquii obscuritas aperitur. Involutum librum manus Dei porrexerat, cum apostolis dicebat: Simile factum est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo. Cum aunia in medio trilici, et abiit. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania , et reliqua quae charitas vestra etiam me reticente reminiscitur. Sed librum quem involutum 1261 ostenderat expandit cum hoc quod per aenigmata loquebatur exposuit dicens: Qui seminat bonum semen, est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Sequitur. Et dixit ad me. fili
hominis uade ad domũ israel: ⁊ lo¬
queris uerba mea ad eos. In eo qd̾ do¬
minus ꝓpħe dicit loqueris u̾ba mea
ad eos. quid aliud qͣm eiꝰ ori fremĩ
moderãminis imponit: neq priu̾s
uitus non audierit. foris dicere p̾sumat e
Nam ꝑpħe falsi. sua et non dñi u̾ba loque¬
bantua: de quib scriptũ est. Rolite au¬
dire uerba ꝓpħarum: qui ꝑpb̾ant uob̃
et decipiunt uos. Uisionem cordis sui
loquuntur: non de ore dñi. Et rursũ.
Ao loquebar ad eos: et ip̃i prophetabãt.
QC ex re colligendum ꝙͦ est. quia qͥsqͥs
expositor. in explanatione sacri eloqͥi
ut fortasse auditorib placeat aliquid
m̃tiẽdo componit: sua ⁊ nõ dei u̾ba lo¬
quitur:si tñ placendi ł seducendi stu¬
dio mentiatur. Nam si t̃ u̾bis dñicis
uirtutẽ requirens ipse alit̾ quã is ꝑ
qͤm plãta sunt senserit: etiam si sub
intellectu alio edificationẽ caritatis
requirat. dñi sunt uerba quȩ nͣrrat:

Expanded text:
dixit ad me: Fili hominis, vade ad domum Israel, et loqueris verba mea ad eos. 14. In eo quod Dominus prophetae dicit, Loqueris verba mea ad eos, quid aliud quam ejus ori frenum moderaminis imponit, ne quae prius intus non audierit, foris dicere praesumat? Nam prophetae falsi sua et non Dei verba loquebantur, de quibus scriptum est: Nolite audire verba prophetarum, qui prophetant vobis, et decipiunt vos; visionem cordis sui loquuntur, non de ore Domini . Et rursum: Non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant . Qua ex re quoque colligendum est quia et quisquis expositor in explanatione sacri eloquii, ut fortasse auditoribus placeat, aliquid mentiendo componit, sua et non Domini verba loquitur, si tamen placendi vel seducendi studio mentiatur. Nam si in verbis dominicis virtutem requirens, ipse aliter quam is per quem prolata sunt senserit, etiamsi sub intellectu alio aedificationem charitatis requirat, Domini sunt verba quae narrat,
Abbreviated transcription (Latin):
dum nainq plus consciẽtia sci amo¬
ris edificat. quam exercitatio sermo¬
nis: qr amando celestia intra semet¬
ip̃m predicator legit. quomodo ꝑsua¬
deat ut despici debeant t̾rena. Qͥ enĩ
uitam suam int̾uis pensat : et exẽplo
suo foris ammonendo alios edificat:
qͣi in corde linguȩ calamũ tingit. ĩ eo
quod manu uerbi ꝑximis exterius
scribit. Qñ ammirabilis predicator.
postqͣm multa discipulis exhortando
dixit: qr nllam intra semetipm̃ de ꝯ¬
scientia cõtrarietatẽ ꝑtulit. securꝰ ad¬
unxit. Si qua uirtꝰ. si qua laus disci¬
pline: hec cogitate que ⁊ didicistis ⁊
accepistis. ⁊ dudistis.⁊ uidistis ĩ me.¬

Expanded text:
dum namque plus conscientia sancti amodum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit, securus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec cogitate; quae et didicistis, et accepistis,
Abbreviated transcription (Latin):
piant: atq de u̾itatis pabulo. qd̃ ip̃i
intͥnsecus dulciter ruminant. ⁊ ꝑxi¬
mos suauiter pascant. De quoꝵ
profecto ore predicatio tanto audi¬
entib dulcis est. qͣnto eoꝵ actio cõtͣia
suis p̾clicõnibꝰ non est: qi de ꝓpria ui¬
ta sumũt. qd̾ ꝑ linguam ꝑximo cõ¬
⁊ tum est in ore meo sicut mel dulce:
Liber qui uiscera repleuit dulcis
inore sicut mel factus est: qr tpi de
om̃ipotente dño sciunt suauit̾ lo¬
qui.qui hunc didiceruit ĩcordis
sui uiscerib ueraciter amare. In
eiꝰ quippe ore scriptura sacradul¬
cis est. cuiꝰ uite iuscera mandatis
illius replentur:qͥa ei suauis est
ad loquendum. cui interius impressa ad
uiuendum fuerit. Nam sermo dulcedi¬
nemuon habet: quẽ uita repba intͣ con¬
scientiam remordet. ¶nde necesse est
ut qui uerbũ dei loquitur. prius studeat¬
scire qualiter uiuat: ut post ex uita coĩ¬
ligat que et qͣliter dicat. Nd predican¬

Expanded text:
piant, atque de veritatis pabulo quod ipsi piant, atque de veritatis pabulo quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt quod per linguam proximis contum est in ore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedican
Abbreviated transcription (Latin):
bis uetusti homĩs uitia tͣnseũt. Et̃
tunc uitia uetusti homĩs tͣnseũt:
qñ sacri u̾bi preceptũ uent̾ cõmedit.
⁊ iuscera medullitus replent᷑. Sepe
enum quosdã uidimus tota se nĩte
ad sc̃ẽ lcõnis studiũ contulisse: atq
int̾ u̾ba dñica recognoscẽ tes ĩ qͣntis
deliquerint. semet ipõs ĩ lacͥmis mͣc¬
tare ÷ merore continuo affic̾e̾: ĩ ulłis
hũ mund ꝓspertanb deletari.
tta ut ens uita presens oueri. ⁊ lux ip̃a fasti¬
dio fieret: iux ad colloquendũ cõmunia
admitere : atq arigore disciplinȩ ani¬
mũ difficile relaxare:ꝓ amore condi¬
toris luctu solũmodo ⁊ silentio gaudere.
Norũ uent̾ sacrũ uolumẽ comedit.
⁊ iuscera repleta sunt: qr precepta ui¬
te que sensus capere potuit. memori¬
a non amisit: s hec collectus in deo aĩ¬
inus legendo sẽꝑ ⁊ recolendo seruaint.
Et fit plerumq ut tales quiq ex do¬
no celestis gr̃e etiam u̾bũ doctrine ꝑci¬

Expanded text:
itia transeunt; et tunc vitia vetusti hominis transeunt, quando sacriverbi praeceptum venter comedit, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque, inter verba dominica recognoscentes in quantis deliquerint, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri et lux ipsa fastidio fieret; vix ad colloquendum communia admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare, pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta vitae quae sensus capere potuit memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. 12. Et fit plerumque ut tales quique ex dono caelestis gratiae etiam verbum doctrinae perci
Abbreviated transcription (Latin):
cirtum cisio aliquid ualet. neq p̾puti¬
ũ. s nouacreatura: Pon enĩ magni
est merrti si quid foris erga nos aga¬
tur incorpore: s mangno ꝑensandũ
est quid agatur inmente. Nam p̾sẽ¬
tem mundũ despicere. tͣnsitoria ñ
amare:. mentem medullitus ĩ hũili¬
tate dõ ⁊ ꝓximis sternere. cõtͣ illatas
contumelias patientiam seruare.⁊
custedita patientia dolorẽ maliciȩ a
corde repelle.egenis ppria tribuere.
aliena minime ambire. amitũ in dõ
diligere. pp̃ deũ ⁊ eos qui sunt ĩmi¬
ci amare: de afflictione ꝓxini luge¬
re. de morte eiꝰ qͥmimicus est ñ exul¬
tare: hec est noua creatura: qͣmidẽ
magister gentium apud alios discipu¬
los ugilanti oculo reqͥrit dicẽs. Sit
qua igitur in xp̃o noua creatura. ue¬
tera tͣnsierunt. et ecce facta sunt no

Expanded text:
circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura ? Non enim magni est meriti si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximis sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita patientia malitiae dolorem a corde repellere, egenis propria tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere propter Deum, et eos qui sunt inimici amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare: haec est nova creatura quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo requirit, dicens: Si qua igitur in Christo nova creatura, velera transierunt, ecce facta sunt o
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ diligere: tͣnsitoria ex concupis¬
centia amare: mẽtẽ ĩ superbiam eri¬
gere: patientiam non habere: ex dolo¬
re maliciȩ de ꝓxi mi lesione cogita¬
re⁊ sua indigentib nõ dare ⁊ atq ad mł¬
tiplicanda aliena querere: nlłm purȩ
ꝓpt̾ deum diligere : inimiicias ĩ muciˢ
reddere : de afflictione ꝓximi gaud̾e.
Cuncta hec uetusti sunt homĩs: quȩ
uidelicet de radice tͣhimꝰ corruptionis.
Set qͥ iã ista exuꝑat. et ad precepta

Expanded text:
mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias inimicis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet trahimus de radice corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ amore repleti sunt. ut mutata m̃¬
te sibimetip̃is extranei esse uidean¬
tur: implentes qd̃ scͥptũ est. Qͥ uult
post me uenire: ab neget semetipm.
Demetip̃m abnegat. qui mutat᷑ ad
melius: et incipit esse qd̵ nõ erat. ꝙ
desunt esse qd̵ erat. Sepe aũ quosdã
uidemus aduocem predicationis qͣi ex
conuersione conpũctos. habitũ nõ aĩ¬
mũ mutasse: ita ut religiosam uestẽ
sum̾ent. s ante acta uitia nõ calcarẽt.
ire stimulis ininanit̾ agitari: mali¬
cie dolore in proximi lesione feruesce¬
re :de ostensis quibz dambonis ante
humarios oculos suꝑbne: presentis
mundi lutra ihianter que rere: et
de solo ext̾iꝰ habitu quẽ sumpserũt.
sc̃ĩtatis fiduciam habere. Qͥb qͥd ali¬
ud dicendũ est. nͥ hoc qd̾ magisteregre¬

Expanded text:
Dei amore repleti sunt, ut mutata meDei amore repleti sunt, ut mutata mente sibimetipsis extranei esse videantur, implentes quod scriptum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum . Semetipsum abnegat qui mutatur ad meldesinit esse quod erat. 8. Saepe autem quosdam videmus ad vocem praedicationis, quasi ex conversione compunctos, habitum, non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent; irae stimulis immaniter agitari, malitiae dolore in proximi laesionem fervescere, de ostensis quibusdam bonis ante humanos oculos superbire, praesentis mundi lucra inhianter quaerere, et de solo exterius habitu quem sumpserunt, sanctitatis fiduciam habere. Quibus quid aliud dicendum est, nisi hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
multum. et intulistis parum. Comedistis.
et non estis satiati: bibistis. et nõ estis ĩebri¬
ati. Multũ cordi suosuoseminat set
parum infert: qui de mandettis celesti¬
b uellegendo uel etiam audiendo mł¬
ta cognostit: S negligent̾ oꝑando ꝑau¬
ca fructificat. Comedit et non satiat᷑.
qui uerbum dei audiens lucra uel glo¬
riam scłi concupiscit. Bene aũ nõ sa¬
ciari dicitur: qr aliud mandit. ⁊ aliud
esurit. Bibit et nõ inebrieatua: qͥ ad
uocem predicationis aurẽ inclinat. s
mentem nõ mutat. Solet enĩ ꝑebri¬
etatem. bibentiũ sensus mutari. Qͥ
ergo ad cognoscendum dei u̾bũ deuotꝰ
est. s ea quȩ sunt huiꝰ scłi adipisci de¬
siderat: bibit et clebriatꝰ nõ est. Si
enĩ debriatus esset. m̃tem proculdubio
mutasset: ut iam t̾rena nõ queteret:
iã uana ⁊ tͣnsitoria ꝗͤ amauerat ñ
amaret. De electis namq ꝑ psalmiᷤ¬
stam dicitur Inebriabuntur abuber¬
tate domꝰ tue: qr tanto omipotentis

Expanded text:
multum, et intulistis parum; comedistis, et non estis satiati; bibistis, et non estis inebriati . Multum cordi suo seminat, sed parum infert, qui de mandatis coelestibus vel legendo, vel etiam audiendo multa cognoscit, sed negligenter operando pauca fructificat. Comedit et non satiatur, qui, verba Dei audiens, lucra vel gloriam saeculi concupiscit. Bene autem non satiari dicitur, quia aliud mandit, et aliud esurit. Bibit et non inebriatur, qui ad vocem praedicationis aurem inclinat, sed mentem non mutat. Solet enim per ebrietatem bibentium sensus mutari. Qui ergo ad cognoscendum Dei verbum devotus est, sed ea quae sunt hujus saeculi adipisci desiderat, bibit, et debriatus non est. Si enim debriatus esset procul dubio mentem mutasset, ut jam terrena non quaereret, jam vana et transitoria quae amaverat non amaret. De electis namque per Psalmistam dicitur: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae . Quia tanto omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
rostra pabulũ u̾itatis acceꝑit. int̾na
nostra nõ iam uacua remanent.s ali
tres mei. quam sit pia ista promissio
qua dicitur. uent̾ tuꝰ comedet: et ui¬
cera tua replebuntua uolumine isto
qd̃ ego do tibi. ¶Multi etenim legũt.
⁊ ab ip̃a lcõne ieium sũt. ¶Multi uo¬
cẽ predicationis audiũt: s pꝰ uocẽ
uacui receclũt. Qͦ rũ ⁊ siuent̾ co

Expanded text:
nostra pabulum veritatis acceperit, interna nostra pabulum veritatis acceperit, interna nostra non jam vacua remanent, sed alrissimi fratres mei, quam sit pia ista promissio, qua dicitur: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur volumine isto quod ego do tibi. Multi etenim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui recedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ueutrem meũ uentrẽ meũ dole.
Qͦd quidam de spiritali ꝙ nõ cor¬
poreo uentre dixerat: adiũxit. Et sen¬
sus cordis mei conturbati sunt. He¬
q enim ad salutẽ populi ꝑti. nebat.
di ꝓpħa uentrem corporeũ se dolere
predicaret. Set uentrem doluit:
qͥ m̃tis afflictionẽ sensit. Det cur
exemplũ ꝓpħȩ ꝑferimus: cũr testi¬
moniũ dei aꝑtius habeamꝰ: Et
necpe est. ut cũ ꝑsemetip̃am uiuꝰ
loquitur. ꝓpħa taceat: quia lucerna
claritatem nõ habet in sole. Nit enĩ.
Qͥ credit in me: sicut dicit scͥptura
flumina de uentre eius fluent aqͣui
ue. Quia enum demente fideliũ scẽ
p̾dicationes defluunt: quasi de uentͤ
credentiũ aquȩ uiuȩ flumina decur¬
runt. Uentris a utem iuscera. qͥdst
aliud nisimentiᷤ interna. idest ret¬
ta intentio. sc̃m desideriũ. humił ad
deum. pia ad proximũ uoluntas: Usĩ
nunc rectȩ dicitua. Uent̾ tuus come¬
det: ⁊ iuscera tua replebunt᷑: qr cũ mẽs

Expanded text:
Ventrem meum, ventrem meum doleo . Quod quia de spirituali et non corporeo ventre dixerat, subjungit: Et sensus cordis mei conturbati sunt. Neque enim ad salutem populi pertinebat, si propheta ventrem corporeum se dolere praedicaret. Sed ventrem doluit, quia mentis afflictionem sensit. Sed cur exemplum prophetae proferimus, cum testimonium Domini apertius habeamus? Et necesse est ut cum per semetipsam Veritas loquitur, propheta taceat, quia lucerna claritatem non habet in sole, ait enim: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quia enim de mente fidelium sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre credentium aquae vivae flumina decurrunt. Ventris autem viscera quid sunt aliud nisi mentis interna, id est recta intentio, sanctum desiderium, humilis ad Deum, pia ad proximum voluntas? 1266 Unde nunc recte dicitur: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur, quia cum mens
Abbreviated transcription (Latin):
habetur uent᷑: Set ostuũ comedet ꝙ
iuscera tua replebunt᷑. Osenĩ nr̃mcs¬
medit: dum u̾bum dei legimꝰ. Uis
cera nr̃a complentur: cũ intlligimꝰ
atq seruamꝰ ea in quib legendo la¬
bo.ramus. In posteriori aũ tͣnsla¬
tione qͣm et ueratiorẽ credimꝰ. scͥptũ
est. Uenter tuus comedet: ꝙ uiscera
tua reꝑlebuntur. In sacro uo eloͥo

Expanded text:
edet, sed, Os tuum comedet, et viscera tua replebuntur. Os enim nostrum comedit, dum verbum Dei legimus; viscera vero nostra complentur, cum intelligimus atque servamus ea in quibus legendo laboramus. In posteriori autem translatione, quam et veraciorem credimus, scriptum est: Venter tuus comedet, et viscera tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniamꝰ ad carm̃ uite ÷ ne si affu¬
gi mͦ penirendo nolumꝰ. ueh postmo
strorum uulu̾um multitudo ĩ deha¬
tionẽ deprimat ͥ qr maior est paciẽ¬
cia medici: qmͣ magnitudo langors
nostri. Qͥl est enĩ qd̾ ad salutem
reparare non possit: qui potuit
omĩa ex nichilo creare: ¶nige¬
nitus quippe est om̃ipotenti ꝑatͥ
coet̾nus: qui cũ eo uurit et regnat

Expanded text:
perveniamus ad carmen vitae? Ne si afflperveniamus ad carmen vitae? Ne si affligi modo poenitendostrorum vulnerum multitudo in desperationem deprimat, quia major est potentia medici, quam magnitudo languoris nostri. Quid est enim quod reparare ad salutem non possit, qui potuit omnia ex nihilo creare? Unigenitus quippe est omnipotenti Patri coaeternus, qui cum eo vivit et regnat