comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Poliuã gͥ opus miscdie ꝑ myr¬
tum uirtus temꝑantiȩ: ꝑ pal¬
mã spes ueniȩ. His itaq frondi¬
b et his ramis. in platea portȩ
effraim tab̾nacłã fiunt: q̃m p̃
dicte uirtutes a pruina temp¬
tationis et calore delectationis
undiq defendunt. In platea
tabnacła ponimꝰ: qnͣdo qd̾ male
oralit ꝑ plateã latiorem:
possumꝰ intelligere m̃tᷤ
uagationẽ. Plateȩ siquidem ci¬
uitatis: sunt delectationes ua¬
ge m̃tis. Platea grece. latitudo
dicit᷑ latine: quȩ lata ẽ in oꝑe.
latior in sermone: latissima ĩ
cogitatione. Cũ eñi qd̃ male a¬
gimus. u̾bis defendimꝰ: tunc
plateȩ latiori appropinqͣmus.
Graue ẽ enĩ peccare. s grauius
pecẽm defendere: grauissimũ
ꝑ delectationẽ peccõ consentire.
Cũ culpa gͦ defenditur: tẽ pla¬
tea dilatatur. Dũ autẽ edificat᷑
hierłm. & appropinqͣtur ad pla¬
team latiorem. edificari ciuitaᷤ
dimitcitur: & hoc fit dũ culpa
ubis excusatur. Nemo enim

Expanded text:
ur opus misericordiae, per myrtum virtus temperantiae, per palmam spes veniae. His itaque frondibus, et ramis in platea portae Ephraim tabernacula fiunt, quando praedictae virtutes a pruina torporis, et calore delectationis undique defendunt. In platea tabernacula ponimus, quando quod male oraliter per plateam latiorem possumus intelligere mentis vagationem. Plateae siquidem civitatis, sunt delectationes vagae mentis. Platea Graece, latitudo dicitur Latine. Quae lata est in opere, latior in sermone, latissima in cogitatione. Cum enim quod male agimus, verbis defendimus, tunc plateae latiori appropinquamus. Grave est enim peccare, sed gravius peccatum defendere, gravissimum per delectationem peccato consentire. Cum culpa ergo defenditur, tunc platea dilatatur. Dum autem aedificatur Hierusalem, et appropinquatur ad plateam latiorem, aedificari civitas dimittitur. Et hoc fit, dum culpa verbis excusatur. Nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
tas scilicet m̃tis affectiones. et
natos. id ẽ actus earum imꝑ¬
fectos. Pecora eoꝵ possident.
dũ diabolus uł carnis appeti¬
tus. in potestate sua irratio¬
nabiles animi motus retinẽt.
et quȩ filii isrł custodire con¬
sueuerant. antiocheni mac¬
tant et manducant. Ciuitatẽ
dauid edificant: dũ mentẽ cuiꝰ¬
libet manu fortis. idẽ bene ope¬
rantis. in contrariam partem
mutant. Muro magno et tur¬
rib firmis muniunt: dũ ꝑu̾¬
sa oꝑa et eoꝵ defensiones in cir¬
cuitu ponunt. Et facta ẽ illis in
elationẽ. Et posuerunt illic gẽ¬
tem peccõꝵ. uiros iniquos: in
anima scilicet gentẽ uicioꝵ. in
graues immicos. Et posueruis¬
cũ illis arma et escas: Armaft̃
defensionis u̾ba. escȩ. delectati¬
ones t̾rene. huiꝰmodi cibiꝰ arcẽ
muniunt: qui t̃renis delecta¬
tionib m̃tem pascunt. S et rex
antiochus ire uolens in ꝑsidẽ:
reliquit lisiam hominẽ nobi¬
lem de gen̾e regali suꝑ nego¬

Expanded text:
tas scilicet mentis affectiones; et tas scilicet mentis affectiones; et natos, id est, actus earum imperfectos. Pecora eorum possident, cum diabolus, vel carnis appetitus in potestate sua irrationabiles animi motus retinent. Et quae filii Israel custodire consueverant, Antiocheni mactant et manducant. Civitatem David aedificant, dum mentem cujuslibet manu fortis, id est, bene operantis, in contrariam partem mutant. Muro magno et turribus firmis muniunt, dum perversa opera et eorum defensiones in circuitu ponunt. Et facta est illis in elationem. Et posuerunt illic gentem peccatorum, et viros iniquos, in anima scilicet gentem vitiorum, in graves inimicos. Et posuerunt illic arma, et escas. Arma, sunt defensionis verba, escae, delectationes terrenae. Hujusmodi cibis arcem muniunt, qui terrenis delectationibus mentem pascunt. Sed et rex Antiochus ire volens in Persidem reliquit hominem Lysiam nobilem de genere regali super nego
Abbreviated transcription (Latin):
Et acccpit thesauros occultoᷤ qͦs
inuenit: et sublatis om̃ib abiit
in t̾ram suã. Thesaurus. ẽ sap̃iȩ
intellectus: occultus diabolo. s
notus dõ. Quẽ tunc diaboluᷤ in¬
cetis manifestũ reddit. Sublatꝰ
om̃ib in t̾ram suã antiochꝰ abiit:
qͦtiens diabłs sublatis uͥtutib.
ad t̾rena desidia m̃tes fideliũ
reducit. Post duos aut̃ annos:
misit pͥncipem tͥbutoꝵ in ciui¬
tates iuda. Cupiditas tͥbuta reci¬
pit: quia & in eccłia & in qͣlibet
anima. exactiones qͣmplures
agit. Cum magna turba uenit
ierłm: ut conturbet simplici¬
um pacem. Suꝑ ciuitatẽ irru¬
it: & popłm simpliciũ cogita¬
tionũ ꝑdit. ex isrł̃. Et accepit
spolia ciuitatis: qͣndo m̃tem
uirtutũ spoliat indum̃tis.
Et eam igni succendit: dum
concupiscentiȩ flammis com¬
burit. Int̾ius destruit domoᷤ.
& in circuitu eius muros: idẽ.
intus conscientias. et in eireui¬
tu oꝑationes ꝑfectas. Et capti¬
uas duxert̃ mnulieres. inꝑfec¬

Expanded text:
t thesauros occultos quos invenit; et sublatis omnibus abiit in terram suam. Thesaurus, est sapientiae intellectus, occultus diabolo, sed notus Deo. Quem tunc diabolus incaeteris manifestum reddit. Sublatis omnibus in terram suam Antiochus abiit, quoties diabolus sublatis virtutibus ad terrena desideria mentes fidelium reducit. Post duos autem annos misit principem tributorum in civitates Juda. Cupiditas tributa recipit; quia et in Ecclesia, et in qualibet anima exactiones complures agit. Cum magna turba venit Hierusalem, ut conturbet simplicium pacem. Super civitatem irruit, et populum simplicium cogitationum ex Israel perdit. Et accipit spolia civitatis, quando mentem virtutum spoliat indumentis. Et eam igne succendit, dum concupiscentiae flammis animum comburit. Interius destruxit domos, et in circuitu ejus muros, id est, intus conscientias, et in circuitu operationes perfectas. Et captivas duxerunt mulieres, imperfec
Abbreviated transcription (Latin):
salem. & irruit suꝑ ciuitatem
repente & ꝑdidit popłm mł¬
tum exiscl: et accepit spolia
ciuitatis. et succendit eam igni
et destruxit domos eiꝰ. et muroᷤᷤ
eiꝰ incircuitu: et captiuaᷤ dux¬
erunt mulieres & natos. et pe¬
cora possederunt. Et edificauẽ
ciuutatem dauid muro magno et
firmo. et turrib firmis: et facta
⁊̃ illis in arcem. et posuer̃t illic
gentẽ pecc̃oꝵ. et uiros iniquos.
et posuerunt illic arma et escas.
Ascendit in hierłm rex anthio¬
chus: qnͣdo in ȩccłia dñatur
diabolus. uł in anima carnali
appetitus. Ascendit autem in
multitudine graui. id ẽ in ha¬
bundantia delictoꝵ: & in gͣui¬
tate cuiuslibet cͥminalis pecc̃i.
Intrat in scĩficationẽ cũ suꝑbia:
qnͣdo scĩficata ꝑ confessionem
tlationis sp̾s aꝑit sibi corda. Ne¬
cepit altare aureũ. et candela¬
brũ luminis: idẽ puritatem
orationis. et lucẽ diuinȩ con¬
templationis. Accepit uniu̾¬
sa scĩficationis uasa: diu̾sa ui

Expanded text:
et irruit super civitatem repente, et perdidit populum multum ex Israel, et accepit spolia civitatis, et succendit eam igni, et destruxit domos ejus, et muros in circuitu: et captivas duxit mulieres et natos, et pecora possederunt: et aedificaverunt civitatem David muro magno, et firmo, et turribus firmis: et facta est illis in arcem. Et posuerunt illic gentem peccatorum, et viros iniquos, et posuerunt illic arma, et escas . Ascendit in Hierusalem rex Antiochus, quando in Ecclesia dominatur diabolus, vel in anima carnalis appetitus. Ascendit autem in multitudine gravi, id est, in abundantia delictorum, et in gravitate cujuslibet criminalis peccati. Intrat in sanctificationem cum superbia, quando sanctificata per confessionem elationis spiritus aperit sibi corda. Accepit altare aureum, et candelabrum luminis, id est, puritatem orationis, et lucem divinae contemplationis. Accepit universa sanctificationis vasa, di
Abbreviated transcription (Latin):
tuler̃t fecer̃tq sibi tab̃nacła. unꝰ¬
quisꝙ in domate suo. & in atriiˢ
suis: et in atriis domꝰ d̾i. et in pl¬
salem a filiis isrł ȩdificari dimit¬
titur: qͣndo ad murũ plateȩ la¬
tioris appropinquat᷑. Latior pla¬
tea ẽ scłaris uita: murꝰ plateȩ.
adu̾sitas uitȩ. Inde ẽ qd discipłi
qui erant apud damascum: ꝑ
murũ sũmittentes in sporta di

Expanded text:
tulerunt. Feceruntque sibi tabernacula unusquisque in domate suo, et in atriis suis, et in atriis domus Dei, et in plsalem a filiis Israel aedificari dimittuntur, quando ad murum plateae latioris appropinquatur. Latior platea, est saecularis vita; murus plateae, adversitas vitae. Inde est, quod discipuli qui erant Damasci, per muru
Abbreviated transcription (Latin):
tus oꝑis in fine colligat᷑. Effraĩ
enĩ: frugifer interp̃tat᷑. Initiũ
g̃boniopis: ẽ porta penitentis.
Possumꝰ aũ hanc platrã uocare
penitentiã. Platea ẽ. q̃n adhuc ĩ ea
plangimꝰ qd̃ deliqͥmꝰ s mea lutũ
delemꝰ dũ ꝑ penitentiã laboramꝰ.
De platea qͣndoq egredim᷑: et ad
eam quandoq reuertimur.
De platea egredim᷑: cũ ascłari
uita recedimnꝰ. Ad platcã uͦ reu̾¬
tim᷑: cũ ad ea quȩ male gesta ft̃
camꝰ. Egredimini inqͥt ĩ montẽ
et afferte frondes oliuȩ. &. fron¬
des myrti. & ramos palinarũ:
ut fiant tab̾nacła. In montẽ
egͥdimur.qnͣdo ad montẽ mĩe

Expanded text:
tus operis in fine colligantur. Ephraim tus operis in fine colligantur. Ephraim enim frugifer interpretatur. Initium igitur boni operis, est porta poenitentis. Possumus autem hanc plateam vocarea plangimus quod deliquimus, sed in ea lutum delemus, dum per poenitentiam laboramus. De platea quandoque egredimur, et ad eam quandoque revertimur; de platea egredimur, cum a saeculari vita recedimus; ad plateam vero revertimur, cum ad ea quae male gesta sunt camus. Egredimini, inquit, in montem, et afferte frondes olivae, et frondes myrti, et ramos palmarum, ut fiant tabernacula . In montem egredimur, quando ad montem miser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamini apopłis t̃rȩ. &. ab uxo¬
rib alienigenis. Ecce pluuia:
idẽ correctionũ doctͥna. Uxores
iͦ alienigenȩ sunt scłares curȩ:
ex his confessio dat᷑. dũ culpa co¬
gnoscit᷑. Apopło t̾rȩ & ab uxoribꝰ
aliemgenis seꝑatur. qui t̃rena
negligit. & cui curȩ scłares odio
habent᷑. Sequit᷑ de platea quȩ ẽ
ante portã aqͣrum: in qua płs
congregat᷑ quasi uir unꝰ. dicen¬
tes ez drȩ seribȩ. ut afferret li¬
brũ legis moysi. Porta aquarũ.
ẽ ammonitio scͥptarum: platea.
pecc̃õꝵ memoria. Ante portã gͥ
aqͣrum platea ẽẽ dicit᷑: quia ꝑ
ammnonitionẽ scͥpt᷑arũ pecc̃m
ad memoriã reuocat᷑. In qua po¬
pulꝰ qͣsi uir unꝰ colligit᷑: dum in
unitate ꝑseu̾ans. ꝑ dileetionem
magistris et fr̃ib unit᷑. Et sic li¬
brũ legis moysi afferri poscit:
ut ꝑ legem corrigat. qd̾ contra
legis p̃cepta gessit. Platea quȩ ẽ
añ portã effraim ultima ponit᷑.
nicħ enĩ ꝓdest laboranti. nͥ fruc¬

Expanded text:
amini a populis terrae, et ab uxoribus alienigenis . Ecce pluvia, id est, correptionum doctrina. Uxores vero alienigenae sunt saeculares curae. Ex his confessio datur, dum culpa cognoscitur. A populo terrae, et ab uxoribus alienigenis separatur, qui terrena negligit, et cui curae saeculares odio habentur. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum, in qua populus congregatur quasi vir unus, dicentes Esdrae scribae, ut afferret librum legis Moysi. Porta aquarum est admonitio Scripturarum, platea peccatorum memoria. Ante portam igitur aquarum platea esse dicitur, quia per admonitionem Scripturarum peccatum ad memoriam revocatur. In qua populus quasi vir unus colligitur, dum in unitate perseverans, per dilectionem magistris et fratribus unitur. Et sic librum legis Moysi afferri poscit, ut per legem corrigat quae contra legis praecepta gessit. Platea, quae est ante portam Ephraim, ultima ponitur. Nihil enim prodest laboranti, nisi fruc
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor plateȩ in ciuita¬
te hierłm dieuntur ẽẽ:
scilicet platea latior. et platea
usq ad murũ plates latioris. De
platea domꝰ dei d̾r. sedit omnis
aopłs inplatea domꝰ di: trem̃teᷤᷤ
ꝓ pecc̃õ et pluuiis. Et̃ surrexit
edras sacerdos. & dixit ad eos.
Uos tͦnsgͥssi estis. & duxistis ux¬
ores alienigenas. De platea quȩ
ẽante portã aquarũ d̾r. congre¬
gatus ẽ om̃is popłs qͣsi uir unꝰ.
ad plateã quȩ ẽ ante portã aqͣrũ:

Expanded text:
uatuor plateae in civitate Hierusalem dicuntur esse, scilicet platea latior, et platea usque ad murum plateae latioris . De platea domus Dei dicitur: Sedit omnis populus in platea domus Dei trementes pro peccato, et pluviis. Et surrexit Esdras sacerdos, et dixit ad eos: Vos transgressi estis, et uxores duxistis alienigenas . De platea, quae est ante portam aquarum dicitur: Congregatus est omnis populus quasi vir unus ad plateam, quae est ant
Abbreviated transcription (Latin):
tha qui descensio interp̃tatur.
diabolus intelligit᷑⁊ sporta quȩ
iuncis palmisq solet confici. fi¬
dei speiq coniunctionẽ designat.
Iuncus enĩ uiriditatẽ fidĩ: pal¬
ma uitȩ ȩt̃nȩ spem significat.
Siquis gͥ se muro adu̾sitatiᷤ cin¬
ctum uideat: sportã uirtutis qͣ
euadat. festirꝰ accedat Sedit om̃ispo¬
pulus in platea domꝰ d̾i. merens
ꝓ pecco & pluuiis. Domꝰ dei . ẽ.
domꝰ confessionis ⁊ quȩ plateam
hab̾e ꝑhibet᷑: quotiens scłarib
negotiis ext̾ius implicat᷑. S qͥ
diu ꝑ plateã leti discurre consu¬
euerunt.qͣndoq in eadem pla¬
tea sedentes ꝓ peccõ gemunt:
quia qͥ in domo di sclaritati stu¬
duerant. pꝰtmodũ ad se reuersi.
quietȩ mtis ẽẽ desid̾ant. Nec
tantũ ꝓ pecc̃o. s etiã ꝓ pluuiis
foris stare nequeunt: s totius
desid̾iis animi. int̾ius ẽẽ que¬
runt. Tempꝰ inquiunt pluuiȩ
ẽ: & ñ sustinemꝰ stare foris. Piu¬
uia. ẽ catholiea doctͥna. foris

Expanded text:
ta, qui defensio interpretatur, diabolus intelligitur. Sporta, quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma vitae aeternae spem significat. Si quis igitur se muro adversitatis cinctum videat, sportam virtutis, quia evadat, festinus ascendat. Sedit omnis populus in platea domus Dei moerens pro peccato, et pluviis. Domus Dei, est domus conversionis . Quae plateam habere perhibetur, quoties saecularibus negotiis exterius implicatur. Sed qui diu per plateam laeti discurrere consueverunt, quandoque in eadem platea sedentes pro peccato gemunt, quia qui in domo Dei saecularitati studuerant, postmodum ad se reversi quietae mentis esse desiderant. Nec tantum pro peccato, sed etiam pro pluviis foris stare nequeunt, sed totis desideriis animi interius esse quaerunt. Tempus, inquiunt, pluviae est, et non sustinemus stare foris. Pluvia, est catholica doctrina; foris
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ysidorus cestatur candide meru¬
le. Candida merula: ẽ uoluntas mun¬
da. achaia uero: soror laborans intpre¬
tatur. Due sunt sorores rachel et lia:
actiua scilicet et contemplatiua uita.
Lia laboriosa int̃pretatur. actuia uita
docet elemosinas impendere: indiscre
tos docere: munditiam castitatis ha¬
bere: ꝓpriis manib laborare. Hic ẽ la¬
bor actuie uite. hec ẽ soror laborans.
hec ẽ achaia: udelicet actiua uita. In aca¬
ia gͥ quasi candiãe merule sunt: qui in

Expanded text:
sicut Isidorus testatur, candidae merusicut Isidorus testatur, candidae merulae. Candida merula est voluntas munda. Achaia vero soror laborans interpretatur. Duae sunt sorores Rachel et Lia, activa scilicet et contemplativa vita. Lia laboriosa interpretatur. Activa vita docet eleemosynas impendere, rudes et simplices docere, munditiam castitatis habere, propriis manibus laborare: hic est labor activae vitae, haec est soror laborans, haec est Achaia, scilicet activa vita. In Achaia igitur quasi candidae merulae sunt, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
rat exꝑtus. Quandã nãq aliqͣndo femi¬
nam uiderat: quã malignus sp̃c ante
euis mentis oculos reduxit. Tantoq
igne serui di amimũ in specie iluiꝰ ae
cendit: ut se in tius pectore amoris flã¬
ma uix caperet: ut iam pene desere¬
re heremum uoluptate uictus delib̃a¬
ret. Cum subito suꝑna grã respectus.
ad semetipsum reu̾sus ẽ: atq urticaꝵ
et uepͥum iurta densa succrescere. fru¬
ctocta conspitiens. ȩrutus indumento
quo indutus erat. nudum se in illis
spmarum aculeis. et urticarum incen¬
diis ꝓiecit. Ibiq dui uolutatus. toto
ex eis corpore iuilneratus exiit ⁊ ꝑcu
tis uulnera. edurit a corpore uulnus
mentis: quia uoluptatem trarit in do¬
lorem. Merula gͥ uolitans. ẽ suggestio
uoluptate temptans. Quigͥ abicere
cupiunt uoluptatẽ merule: oportet
ut eremplo beati benedicti transeant¬
ad correctionem discipline: et sic dele¬
ctationẽ mentis. extrahant ꝑ afflicti¬
onem carnis. In regionibr achaie. sunt

Expanded text:
rat expertus. » Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos adduxit, tantoque igne servi Dei animum in specie illius cendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, ut etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret; cum subito superna gratia respectus, ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta conspiciens, exutus indumento quo vestitus erat, nudum se in illos spinarum aculeos illaque urticarum incendia projecit, ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Merula igitur volitans est suggestio voluptate tentans. Qui igitur abjicere cupiunt voluptatem merulae, oportet ut ad beati Benedicti transeant correctionem disciplinae, et sic delectationem mentis extrahant per afflictionem carnis. In regionibus Achaiae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qr̃iã acrpit ligatur in ꝑtica ẽ
mortificatio carnis. ꝑ quam quilibet
conuisus tenet᷑ in regłari uita. Corri¬
gia quidem que fit de corio mortui
animalis. designat mortisicationẽ car¬
nis. Nrumpit᷑ hec corrigia s soluit᷑. ẽ
ad capiendũ aliqͥd accipit̃ inpellitar.
Similit̃ si qͥlibet fr̾ ad aliqͦd lucrũ tẽ

Expanded text:
tica, est mortificatio carnis, per quam quilibet conversus tenetur in regulari vita. Corrigia siquidem, quae fit de corio mortui animalis, designat mortificationem carnis. Non rumpitur haec corrigia, sed solvitur, cum ad capiendum aliquid accipiter impellitur. Similiter si quilibet frater ad aliquid te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊actipitre. Incip̃. dtͣture ⁊ passere.
ost columbe gemitũ:⁊ accipnͥs
q̃stum. rogas kñe ne diritiꝰ diffe¬
ram. s planctũ turturis. et clamorem
passeris tͥ uelotiꝰ scribam. nec t̃m scͥbã.
s etiam pingã. Qualit turt᷑ heremi
secretũ diligat. passer solitariꝰ in ce¬
cto clamare ñ desinat: itt sub exẽplo
turturis. teneas mudiciã castitatis.
⁊ sub exemplo passeris. ames custodiã
callide circũspectionis: iit et iuas ca¬
ste ⁊ ambules caute.De pal

Expanded text:
ure et passere. Post columbae gemitum et accipitris questum, rogas charissime, ne diutius differam, sed planctum turturis et clamorem passeris tibi velocius scribam. Nec tantum scribam, sed etiam pingam qualiter turtur eremi secretum diligat, et passer solitarius in tecto clamare non desinat, ut sub exemplo turturis teneas munditiam castitatis, et sub exemplo passeris ames custodiam cautae circumspectionis, ut et vivas caste, et ambules caute. CA
Abbreviated transcription (Latin):
onis debito obligatur. Ille sacerdo¬
tali offitio uerauter absoluitur:
cuius peccatum ad condignam sa¬
tisfactionem iuste remittitur. Li¬
gat itaqi et absoluit sacerdotis sẽ¬
dentia iusta: neutrum uero sacer
peccata eoꝵ pro certo remittunt᷑:
qui uste absolui merentur. Illoꝵ
uero peccata ꝓculdubio retinent᷑.
non quib iniuste. s quib iuste pec¬
catoꝵ absolutio denegatur. Quod
igitur ad petrum dñs dicit. idem
ualet: ac si aliis uerbis diceret. Quod
ligatum uel solutum fu̾it a te: liga¬
tum uel solutum erit et apd̾ me
Qui a te debitȩ satisfactionis inũi¬
ctione constringitur: apud me eus¬
dem satisfactionis debito tenetur.
Et qui a te debitam peccoꝵ suoꝵ
absolutionem meruit: ex meo iu¬
dicio pro hac parte ult̾uis artari
non pot̾it. Iuxta hunc modum et
id intelligere debemus. quod dr̃
apud dñm remissa uel retenta
erunt: que ꝑ ministros suos sacdoteᷤ
iuste uel remissa uel retenta suit.

Expanded text:
onis debito obligatur. Ille sacerdoonis debito obligatur. Ille sacerdotali officio veraciter absolvitur, cujus peccatum ad condignam satisfactionem juste remittitur. Ligat itaque et absolvit sacerdotis sententia justa, neutrum vero sacerdpeccata eorum pro certo remittuntur qui juste absolvi merentur, illorum vero peccata procul dubio retinentur, non quibus injuste, sed quibus juste peccatorum absolutio denegatur. Quod igitur ad Petrum Dominus dicit, idem valet ac si aliis verbis diceret: Quod ligatum aut solutum fuerit a te, ligatum vel solutum erit et apud me. Qui a te debitae satisfactionis injunctione constringitur, apud me ejusdem satisfactionis debitor tenetur, et qui a te debitam peccatorum suorum absolutionem meruit, ex meo judicio pro hac parte ulterius arctari non poterit. Juxta hunc modum et id intelligere debemus quod dicitapud Dominum remissa vel retenta erunt, quae per ministros suos sacerdotes juste vel remissa vel retenta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quod querere ꝓposumus. Hẽmus
que sit illa potestas ligandi atq
soluendi. sacerdotib data: quomodo
uel quoꝵ ualeant et debeant re¬
mittere uel retinere peccata. Sed
adhuc ꝑgis et dicis. Si non possunt
quoslibet ligare parit et absolũe.
quorumlibet peccata remittere. qͦꝵ¬
libet retinere. qͥd ẽ. qͦd generaliter
dicitur ad petrum. Quodiumq li¬
gauis. quodcumq solu̾is. Similiter
et gn̾aliter ꝓponitur. q̃uod apłis õĩb
retinueritis .r.s. Merito te hec que¬
stio moueret: si dñs petro dixisset.
Quod̾cumq uolueris ligare liga¬
tum erit: et quodcumq uolu̾is sol¬
uere solutum erit. S non hoc dicit:
nec sit intelligi uoluit. Siquis liga¬
re uolu̾it quod ligare non potest:
numqͥd icurco ligatum erit: Quis
hoc dicat: Non ergo dicit quecĩiq
ligare uolu̾is: s quodcumq ligaue¬
ris ligatum erit et in celis. Ille uti¬
qr uere ligatur: qui iuxta confes¬
sionis suȩ tenorem. iusto satisfacti¬

Expanded text:
quod quaerere proposuimus, habemus quod quaerere proposuimus, habemus quae sit illa potestas ligandi atque solvendi sacerdotibus data, quomodo, vel quorum valeant et debeant remittere, vel retinere peccata. CAPUT XI. Sed adhuc pergis et dicis: Si non possunt quoslibet ligare pariter et absolvere, quorumlibet peccata remittere, quorumlibet retinere, quid est quod generaliter dicitur ad Petrum: Quodcunque ligaveris, quodcunque solveris? Similiter etretenta sunt. Merito te haec quaestio moveret si Dominus Petro dixisset: Quodcunque volueris ligare ligatum erit, et quodcunque volueris solvere solutum erit; sed hoc non dixit, nec sic intelligi voluit. Si quis ligare voluerit quod ligare non potest, nunquid idcirco ligatum erit? Quis hoc dicat? Non ergo dicit, quaecunque ligare volueris, sed, quodcunque ligaveris ligatum erit in coelis. Ille utique vere ligatur qui juxta confessionis suae tenorem justo satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
domus nr̃a huuis habitationis dis¬
soluatur: quod edificationem ex
deo habemus domum non manu
factam e.i.c. Hanc domum post
huius t̾restris solutionem. libere
intrat qui in hac uita minime
contraxit: quod in futura uita pur¬
gare oporteat. Alioqum oportebit:
ut prius debitum purgationis ex¬
soluat.Siquis uero contrarit quod
acerba et diutina purgatione di¬
gnum fuit.si ꝑ iniunctam et ꝑex¬
pletam satisfactionem in hac uita
absolui meruit: soluta t̾restris huiꝰ
habitationis domo. in illam statim
et̃nȩ quietis mansionẽ letus intra¬
bit. Hinc ergo ꝑpendi potest. quomͦ
ingressum paradisi. et ianuam celi
quam diuina seu̾itas criminaliter
agentib claudit: accepta duunitꝰ
potestas ligandi atq soluendi pasto¬
rali minist̾io aꝑire consueuit. Pote¬
stas itaq ligandi atq soluendi: ui¬
dentur ẽẽ claues ille de quib a dño
dictum ẽ ad petrum. & tibi dabo
cdaues regni celoꝵ. Ecce iam hẽmꝰ

Expanded text:
domus nostra hujus habitationis disdomus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deocoelis . Hanc domum post hujus terrestris solutionem libere intrat qui in hac vita minime contraxit quod in futura vita purgare oporteat. Alioquin oportebit ut prius debitum purgationis exsolvat. Si quis vero contraxit quod acerba et diutina purgatione dignum fuit, si per injunctam et per expletam satisfactionem in hac vita absolvi meruit, soluta terrestris hujus habitationis domo in illam statim aeternae quietis mansionem laetus intrabit. Hinc ergo perpendi potest quomodo ingressum paradisi et januam coeli quam divina severitas criminaliter agentibus claudit, accepta divinitus potestas ligandi atque solvendi pastorali ministerio aperire consuevit. Potestas itaque ligandi atque solvendi videntur esse claves illae de quibus a Domino dictum est ad Petrum: Et tibi dabo claves regni coelorum. Ecce jam habemus
Abbreviated transcription (Latin):
animauit. Suscitato aũt lazaio
et a mortis uinculis absoluto. dict᷑
a dño. Larare ueni foras. Quid ẽ
hominem pͥus sepultum foras ue-¬
nire: nisi mortali culpa obligatum.
quamtum libet tenebrosum illud
lapidee obdurationis suȩ latibulũ
sponte deserere: & quid ẽ institis
ui nctũ foraᷤ ꝓ. dire: et se oculis dño
assistentium ingerere. nisiis qui sol¬
uendi potestatem accipiunt quib
peccatorum uincłis ad diuine ultio¬
nis sententiam astrictus teneatur.
ꝑ oris confessionem ostendere: Sol¬
uite inquit eum: et sinite abire.
Bene autem de suscitato et ligato
dicitur: soluite eum et sinite abi¬
re.Si enim solutus pͥus non ẽẽt. li¬
beram eumdi et intrandi domũ
suam facultatẽ non h̃ret. Scimus
absq dubio quia peccator et peni¬
tens. quousq debito dampnatiõis
uel future purgationis tenetur
nec soluitur: domum ulam quam
paulus describit. intrare non po¬
terit. Scimiis inquit qm̃ si t̾restriᷤ

Expanded text:
animavit. Suscitato autem Lazaro animavit. Suscitato autem Lazaro et a mortis vinculis absoluto dicitur a Domino: Lazare, veni foras . Quid est hominem prius sepultum foras venire, nisi mortali culpa obligatum quemlibet tenebrosum illud lapideae obdurationis suae latibulum sponte deserere? Et quid est institis vinctum foras prodire, et se oculis Domino assistentium ingerere, nisi his qui solvendi potestatem accipiunt, quibus peccatorum vinculis ad divinae ultionis sententiam astrictus teneatur per oris confessionem ostendere? Solvite, inquit, eum, et sinite abire ibid. Bene autem de suscitato et ligato dicitur: Solvite eum, et sinite abire. Si enim solutus prius non esset, liberam eundi et intrandi domum suam facultatem non haberet. Scimus absque dubio quia peccator et poenitens quousque debito damnationis, vel futurae purgationis tenetur nec solvitur, domum illam quam Paulus describit, intrare non poterit: Scimus, inquit, quoniam si terrestris
Abbreviated transcription (Latin):
absolutione debemus intelligere
qua solent sacerdotes et debent i¬
gando absoluere: et absoluendoli¬
gare. Nam eo ipso soluunt peni¬
tentes. a debito future purgatioĩs:
quo cos ligant debito presentis ea¬
tiffactionis. Constat itaq quod sa
ꝑus iam diximus. quod illud uin¬
culum quod ẽ ad obligationem
culpe. solus dominus ualet. et solet
ꝑ semetipsum soluere: illud autẽ
quod ẽ ad obligationẽ penȩ. tum
ꝑ semetipsum. tum ꝑ ministrum
suum solet dirumpere. In resusci¬
tatione autem lazari. inuenies
utrumq figurari. Hunc enim
dñs et resuscitat ꝑ semetipsum: et
soluit minist̾io famulantium. ꝑ
ipsum igitur dñm soluitur a un¬
culis int̾iorib: offitio uero obseq̃n¬
tium a uinculis ext̾iorib. Quis nes¬
ciat quod mors membra morien¬
tium adeo insolubiliter ligat. ut
nullum eorum officium suum in¬
plere: s nec ad modicum mouere.
se ualeat:. Ab his unculis ddñs lara¬
rum soluit: quando eum ad uitã

Expanded text:
absolutione debemus intelligere absolutione debemus intelligere qua solent sacerdotes et debent ligando absolvere et absolvendo ligare. Nam eo ipso solvunt poenitentes a debito futurae purgationis, quo eos ligant debito praesentis satisfactperius jam diximus, quod illud vinculum quod est ad obligationem culpae, solus Dominus valet et solet per semetipsum solvere; illud autem quod est ad obligationem poenae, tum per semetipsum, tum per ministrum suum solet dirumpere. In resuscitatione autem Lazari invenies utrumque figurari. Hunc enim Dominus et ressuscitat per semetipsum, et solvit ministerio famulantium. Per ipsum ergo Dominum solvitur a vinculis interioribus, officio vero obsequentium a vinculis exterioribus. Quis nesciat quod mors membra morientium adeo insolubiliter ligat, ut nullum eorum officium suum implere, sed nec ad modicum movere se valeat? Ab his vinculis Dominus Lazarum solvit, quando eum ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tio: sicut et gemina solutio. alia ẽ
namq solutio qua soluunt peni¬
tentes a debito dampnationis: alia
ẽ illa qua soluunt eiusmodi a de¬
bito future purgationis. Sic alia ẽ
illa ligatio qua ligant ueraciter
penitentes. debito iniunctȩ satis¬
facdionis: et alia qua ligant. into¬
leranda commitentes. nec tamen
penitentes uinculo anathematis.
luos ligant. ut a ꝑiculosioꝵ uincło
absoluant: istos ut ad penitentiã
adlucant. De ila ergo absolutione
qua preuaricator a debito damp¬
nationis absoluitur:. intelligitur
illud quod a dño dicitur. Quorum
remiseritis peccata remittuntur
cis: et quorum retinueritis reten¬
ta sunt. Nam ualent et debent sac̃¬
dotes uere penitentium et debitã
satisfactionẽ suscipientium pecc̃a
remittere: et a debito dampnati¬
onis absoluere. Ceteros uero sine
absolutione remittere. Sn illd̃ qͦd
dicitur ad petrum. quodcunq li¬
gau̾is suꝑ t̾ram. erit ligatum et

Expanded text:
tio sicut et gemina solutio. Alia est tio sicut et gemina solutio. Alia est namque solutio qua solvunt poenitentes a debito damnationis, alia est illa qua solvunt ejusmodi a debito futurae purgationis. Sic alia est illa ligatio qua ligant veraciter poenitentes debito injunctae satisfactionis, et alia qua ligant intoleranda committentes, nec tamen poenitentes, vinculo anathematis. Illos ligant ut a periculosiori vinculo absolvant, istos, ut ad poenitentiam adducant. De illa ergo absolutione qua praevaricator a debito damnationis absolvitur, intelligitur illud quod a Domino dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta erunt. Nam valent et debent sacerdotes vere poenitentium et debitam satisfactionem suscipientium peccata remittere, et a debito damnationis absolvere, caeteros vero sine absolutione remittere. Sed et illud quod dicitur ad Petrum: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et
Abbreviated transcription (Latin):
eius arbitrium debito more satis¬
facere: Nam si facere neglȩxerit:
ꝑiculum et̾num non euadit. Sacꝰ¬
dotis autem absolutione suscepta.
et conditione qua tenebatur im¬
pleta: etiam si statim mori contigͥit.
et̾nam dampnationẽ euas it. S si¬
cut debitum ȩt̾ne dampnationis
conditionalit᷑ soluitur a dño: sic
pro certo debitum future purga¬
tionis conditionalit᷑ soluit᷑ a seruo.
slam quilibet criminosus ꝑ sacer¬
dotem absolutus. tenetur sub con¬
ditione soluende satisfactionis.
ut possit euadere incendium ficte
purgationis. Debitum namq dãp¬
nationis ẽtnę soluit sacerdos inte¬
gre et absolute: debitum future pͣ¬
gationis sub conditione. Nam fir¬
mnum ꝓpositum satisfaciendi haben¬
tem. sine erequendi tempus habe¬
at. siue non habeat. absolutio sac̃¬
ortis liberat a debito dampnatiõis:
s non eque. et a debito future pur
gationis.
dotale officium ꝑtinet gemina liga¬

Expanded text:
ejus arbitrium debito more satisejus arbitrium debito more satisfacere. Nam, si facere neglexerit, periculum aeternum non evadit. Sacerdotis autem absolutione suscepta, et conditione qua tenebatur suppleta, etiamsi statim mori contigerit, aeternam damnationem evasit. Sed sicut debitum aeternae damnationis conditionaliter solvitur a Domino, sic pro certo debitum futurae purgationis conditionaliter solvitur a servo. Nam quilibet criminosus per sacerdotem absolutus tenetur sub conditione solvendae satisfactionis, ut possit evadere incendium futurae purgationis. Debitum itaque damnationis aeternae solvit sacerdos integre et absolute, debitum futurae purgationis sub conditione. Nam firmum propositum satisfaciendi habentem, sive exsequendi tempus habeat, sive non habeat, absolutio sacerdotis liberat a debito damnationis, sed non aeque et a debito futurae purgationis. rdotale officium pertinet gemina liga
Abbreviated transcription (Latin):
fessio et sacerdotis absolutio a u̾e
penitente exigitur: quam diu
diuinitus ei in hoc ipsum facul¬
tas conceditur: recte quidẽ debite
dampnationis absolutio. etiam sa¬
cenloti ascribitur. Eece habemus
cur huuismodi absolutionẽ tam
dño quam ministro ascribimus.
consideratione uidetur: eur
ilia solutio quȩ ẽ a debito future
purgationis sacerdoti specialiter
attribuit᷑. S sumus quod uere
penitens sine saceulotis absoluti¬
eam habere non potest.S ñ eque
dicimus quod sine sacerdotis abso¬
lutione et iniuncta satisfactione.
debitum futurȩ purgationis uere
penitens euadere possit: quotiens
eas articulus necessitatis excluse¬
rit. Notandum quod uinculũ
dampnationis dñs soluit condi¬
tionaliter: minister uero dñi simpłr:
et ut sic dicam integraliter. Peni¬
tentem namq a debito damyna¬
tionis absoluit sub tali conditioẽ:
ut eum oporteat pro ut potest sacꝰ¬
dotis absolutionem querere. et ad

Expanded text:
fessio, et sacerdotis absolutio a vere fessio, et sacerdotis absolutio a vere poenitente exigitur quandiu divinitus ei in hoc ipsum facultas conceditur, recte quidem debitae damnationis absolutio etiam sacerdoti ascribitur. Ecce habemus cur hujusmodi absolutionem tam Domino quam ministro ascribimus. consideratione videtur, cur illa solutio quae est a debito futurae purgationis sacerdoti specialiter attribuitur. Sed scimus quod vere poenitens sine sacerdotis absolutieam habere non potest. Sed non aeque dicimus quod sine sacerdotis absolutione et injuncta satisfactione debitum futurae purgationis vere poenitens evadere possit, quoties eas articulus necessitatis excluserit. Notandum quod vinculum damnationis Dominus solvit conditionaliter, minister vero Domini simpliciter, et, ut sic dicam, integraliter. Poenitentem namque a debito damnationis Deus absolvit sub tali conditione, ut eum oporteat, prout potest, sacerdotis absolutionem quaerere, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta retineri.
ntatsfest̾e intelligere pot̾imus. in
resolutione peccatoꝵ quid dñs fa¬
ciat ꝑ semetipsum: quid ꝑ mini¬
strum suum. quid uero ꝑse. simul
et offitio ministroꝵ. ꝑsemetipsũ
sane soluit unculum obduratio¬
nis: ꝑ se simul et ministrum suũ
debitum et̃ne dampnationis. ꝑ
ministrum uero debitum future
purgationis. Prime namq re¬
solutionis potestatem sibi soli re¬
seruauit: scd̃am uero resolutionẽ
ꝑ se simul et ministrum facit: t̃¬
ciam autẽ dñs. non tam ꝑ seipsũ
quam ꝑ ministrum suum facere
consueuit. Recte quidem dicit᷑. qͦd
dominus uere penitentẽ a iuncdõ
oampnationis absoluit. Recte ni-¬
chilominus. q̃uod sacerdos hoc fac̃
Et dñs quidem ad confessionem
cordis: et sacerdos ad confessionẽ
oris. Sola enim cordis confessio ue¬
raciter penitenti ad salutem ani
tatis oris confessionem. et sacerdo¬
tis absolutionem excludit. Vnde
recte dicimus quod absolutionẽ
dominus absoluit. S qm̃ oris con¬

Expanded text:
ta retineri. manifeste intelligere poterimus in resolutione peccatorum quid Dominus faciat per semetipsum, quid per ministrum suum, quid vero per se simul et officio ministrorum. Per semetipsum sane solvit vinculum obdurationis, per se simul et ministrum suum, debitum aeternae damnationis, per ministrum vero debitum futurae purgationis. Primae namque resolutionis potestatem sibi soli reservavit; secundam vero resolutionem per se simul et ministrum facit; tertiam autem Dominus non tam per seipsum quam per ministrum suum facere consuevit. Recte quidem dicitur quod Dominus vere poenitentem a vinculo damnationis absolvit, recte nihilominus quod sacerdos hoc facit. Et Dominus quidem ad confessionem cordis, et sacerdos ad confessionem oris. Sola enim cordis confessio poenitenti ad salutem animtatis oris confessionem et sacerdotis absolutionem excludit: unde recte dicimus quod tunc Dominus absolvit. Sed quoniam oris con
Abbreviated transcription (Latin):
bescere noluit: qui penitere re¬
cusauit. Rubor igit᷑ frontis. est
pudor penitñtis. Siquiꝰ gͥ ab
hac infirmitate curari desid̾at
nect̾e est ut emplastrum u̾ecun¬
diȩ fronti suꝑponat. Incipit li¬
agitari fiuctib con¬
spitio: timeo ne aut
pond̾e̾ diuitiaꝵ pres¬
sus. aut iuuentuti im ꝑ etu
conpulsus ꝑiculum ÷ sylleȩ.
uoraginis incurras. Amor et¬
enĩ mulieris est. quasi quedã
uorago mortis: uelut unda sub¬
mergens. Ligat amor mulieri
s tunc grauius cum indissolis¬
bili nodo coniugii stͥngit᷑. Mit¬
timꝰ gͦ sũmitatem funiculi sp̃u¬
alis ut traharis: ne uinculo cõ¬
iugii tenearis. Summitaᷤ fu¬
niculi sp̾ualis. est sermo sc̃e ex¬
hortationis. Hoc fumculo iere¬
mias infixus inlimo cisterne
pecẽor exiens. ꝑpenitñtiã ab sol¬
uit᷑ a labe pec̾ci. Hieremiaᷤ tͣhit᷑
funiculo inrioluto uet̾ib pan¬
nis: nos autẽ uet̾m pr̾m trabi¬
mur exemplis. Audi g dilecte

Expanded text:
bescere noluit, qui poenitere rebescere noluit, qui poenitere recusavit. Rubor igitur frontis est pudor poenitentis. Si quis igitur ab hac infirmitate curari desiderat, necesse est ut emplastrum verecundiae fronti superponat. Finis liagitari fluctibus conspicio, timeo ne aut pondere divitiarum pressus, aut inventutis impetu compulsus, periculum Scyllae voraginis incurras. Amor etenim mulieris est quasi quaedam vorago mortis, velut unda submergens. Ligat amor mulieris, sed tunc gravius cum indissolubili nodo conjugii stringitur. Mittimus ergo summitatem funiculi spiritualis ut traharis, ne vinculo conjugii tenearis. Summitas funiculi spiritalis est sermo sanctae exhortationis. Hoc funiculo Jeremias infixus in limo cisternae peccator exiens per poenitentiam absolvitur a labe peccati. Jeremias trahitur funiculo involuto veteribus pannis, nos autem veterum Patrum trahimur exemplis. Audi igitur, dilecte
Abbreviated transcription (Latin):
noluisti erubescere. De ad¬
u̾satͥce muliere ꝓpħ̾a loquit᷑: ut
de ea qͣi dolens conqueri uideat᷑.
ꝑ eã siquidẽ animã sermo diuimꝰ¬
tus intelligit᷑ quȩ d̾m uid̾e desi¬
derans. frontẽ pudicicie simpli¬
citatis uelamine tegere cõsueu¬
it. Si aũ pec̾ci morbꝰ eiusdẽ ad¬
uen̾it. ꝑ impudentiã frontem
discooꝑtam gerit. Et q̃ pͥꝰ iu-
ste uixerat: abiecto simplicitatiᷤᷤ
uelamine. pecc̃m p̃dicare ñ ces¬
sat. Quod simreligione alicui
Dierũꝙ inquit eractione scła¬
rium. confundit᷑ actio religio¬
soꝵ. dũ illi ultra habitum assu¬
munt oꝑa. ⁊ isti iuxta ordinẽ
pͥum ñ excitent corda. In sydo¬
ne quippe figurat᷑ stabilitas
religiosoꝵ: inmare uero uita se¬
culariũ. Quasi gͦ ꝑ uocem mariˢ
adu̾e̾cundiam sydon adducunt᷑:¬
qñ ꝑcomꝑationẽ uitȩ scłarium¬
⁊ religiosoꝵ qui munit.⁊ qua¬
si stabiles cernunt᷑. uita reꝓbat᷑
Noluist inquit erubescere. Eru¬

Expanded text:
oluisti erubescere . De adultera muliere propheta loquitur, ut de ea quasi dolens conqueri videatur. Per eam siquidem animam sermo divinus intelligit, quae Deum videre desiderans frontem pudicitiae simplicitatis velamine tegere consuevit. Si autem peccati morbus eidem advenerit, per impudicitiam frontem discoopertam gerit, et quae prius juste vixerat, abjecto simplicitatis velamine peccatum praedicare non cessat. Quod si in religione alicui Plerumque, inquit, ex actione saecularium confunditur actio religiosorum, dum illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. » In Sidone quippe figuratur stabilitas religiosorum, in mari vero vita saecularium. Quasi ergo per vocem maris ad verecundiam Sidon adducit comparationem vitae saecularium, religiosorum, qui muniti, et quasi stabiles cernuntur, vita reprobatur. Noluisti, inquit, erubescere. Eru
Abbreviated transcription (Latin):
inania. Vt te ercuses din accusas:
ut te iustifices dm̃ blasphemas. Nne
hoc ẽẽ uidetur: quod in sequentib
legitur. q sermones contra altissi¬
mum loquet᷑. Eoce quib gradib ad
ima descenditur. ecce unde: quo. qͦq¬
modo ꝑuenitur. De ninua animi
leuitate: ad impurdentẽ animu effre¬
nationẽ. de multa cordis p̃sumpti¬
one ad ultimam desꝑationem:.

Expanded text:
inania. Ut te excuses, Deum accusas; inania. Ut te excuses, Deum accusas; ut te justifices, Deum blasphemas? Nonne hoc esse videtur, quod in sequentibus legitur, et sermones contra Altissimum loquetur. Ecce, quibus gradibus, ad ima descenditur. Ecce unde, quo, quomodo, pervenitur de nimia animi levitate ad impudentem animi effrenationem, de multa cordis praesumptione ad ultimam desperationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ercusabilem ostendere: et culpam
suam in creatorem refundere. et ħ
ẽ desꝑationis cornu oculos quasi
hominis. et os loquens ingentia ha¬
bere. Solus homo inter cetera ani¬
mantia ratione pollet. et prudentia
callet. Cum igitur post desꝑationis
malum. ceꝑit quisq ad excusationis
suȩ argumentũ quasi rõnabiles cau¬
sas astute texere: argute pretendere.
uidentur oculos quasi hominis ha¬
bere. Oportet inquiunt eẽ. quomodo
p̃destinatum ẽ. quis dei uoluntati
quis euis ordinationi resistere potest:
Quales gͦ uoluit: tales nos fecit. Dĩa
enim quecumq uoluit fecit in celo
et in t̾ra: in mari et in omnib abis¬
sis. Quid ergo nos possumꝰ. quio nos
sumus: Numqͥo m̾ita nr̃a nobis cre¬
are possumus: Non ẽ utiq uolentis
neq currentis s miserentis dĩ. Cur
g non miseretur: Cur in nobis qͦd
sibi placet non oꝑatur: Qui oꝑatur
omnia in omnib pro ut uult. Dos
loquens ingentia. et tam uesana ꝗͣ.

Expanded text:
excusabilem ostendere, et culpam excusabilem ostendere, et culpam suam in Creatorem refundere. Et hoc est, desperationis cornu, oculos quasi hominis et os loquens ingentia habere. Solus homo inter caetera animantia ratione pollet, et prudentia callet. Cum igitur, post desperationis malum, coeperit quisque ad excusationis suae argumentum, quasi rationabiles causas, astute texere, argute praetendere, videtur oculos quasi hominis habere. Oportet, inquiunt, esse, quomodo praedestinatum est, quis Dei voluntati, quis ejus ordinationi resistere potest? Quales vero voluit, tales nos fecit. Omnia enim quaecunque voluit fecit, in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis . Quid ergo nos possumus, quid nos sumus? Nunquid merita nostra nobis creare possumus? Non est utique volentis neque currentis sed miserentis Dei . Cur ergo non miseretur? Cur in nobis, quod sibi placet non operatur, qui operatur omnia in omnibus prout vult? Os loquens ingentia, et tam vesana quam
Abbreviated transcription (Latin):
ortumͤ de medio eoꝵ. et tria de cor¬
nib pͥmis. euuilsa sunt a facie eiꝰ.
Et ecce oculi quasi oculi hominis e¬
rant. in cornu isto: et os loquens in¬
gentia. Hoc cornu de medio alio
oritur: quia cordis obligatione: cord̃
obduratione et effrenatione: ad de¬
sꝑationem mens maxime p̃cipita-¬
tur. Cum enim ex his trib ceperit
homo sui potestatem amitere: in¬
cipit et partter paulatim de salu¬
te desꝑare. Malum autẽ desꝑati-¬
onis animum solet non tam at¬
tiõis ãimũ ñ dã tumidum quã
timidum redoit: et in eo ipso cornu¬
contumatiȩ deiecit. Malum desꝑa¬
tionis animum facit sis uirib
quia plus semꝑ cogit timere quã
oportet. unde ẽ quod arrogantie
cornu ante eius psentiam subsiste¬
re non ualet. Anima de sua salute
semel desꝑata. et a gracia diuina
penitus destituta: cum sentit se in¬
ueterate consuetitoii non posse
resistere. et a sua se prauttate non
posse cohibere: solet sepe seipsam

Expanded text:
ortum est de medio eorum, et tria de corortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia . Hoc cornu de medio aliorum oritur, quia cordis obligatione, cordis obduratione, et effrenatione ad desperationem mens maxime praecipitatur. Cum enim ex his tribus coeperit homo sui potestatem amittere, incipit et pariter paulatim de salute desperare. Malum autem desperationis animum non tam tionis animum non tam tumidum quam timidum reddit, et in eo ipso contumaciae cornu dejicit. Malum desperatioquia plus semper cogit timere quam oportet: unde est quod arrogantiae cornu ante ejus praesentiam subsistere non valet. Anima de sua semel salute desperata, et a gratia divina penitus destituta, cum sentit se inveteratae consuetudini non posse resistere, et a sua se pravitate non posse cohibere, solet saepe seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem anima. que uigum timoris
semel ȩxtussit. improba iam tem̾ita¬
te contra magist̾ium suum insurgit.
scmu itaq abietionis rebellat. qͣndo¬
iam dedignatur obedire: cornu obie¬
ctionis. quando p̃latorum suoꝵ cona¬
tib conatur semꝑ et ubiq fortiter
resistere: cornu deiectionis. quando
prelatos suos nititur deicere. cornu
subiectionis quando iam nititur
etiam sibi subicere. Eoce quomodo
malum grassatur. ecce quib gradi¬
bus praua anima ad summã impu¬
dentiam obduratur. ecce qualiter hõ
in ro usq ꝑducitur: ut nec dm̃ time
nem ca dit.
ed deprauata anima sepe
cum in profundum maloꝵ
uenerit. post omnia mala spem etiã.
resipiscendi amitit. et in desꝑationẽ
cadit. Hoc est illud cornu nouissimũ
desꝑationis urdelicet malum. cornu
inquam et ꝑ diffidentiã paruulum
et precet̾is ꝑ diffidentie ꝑtinatiã
ourum. Considabam inquit cor¬
nua. et ecce cornu aliud paruulũ

Expanded text:
siquidem anima, quae jugum timoris siquidem anima, quae jugum timoris semel excussit, improba jam temeritate contra magisterium suum insurgit. Cornu itaque abjectionis rebellat, quandojam dedignatur obedire; cornu objectionis, quando praelatorum suorum conatibus conatur semper et ubique fortiter resistere; cornu dejectionis, quando praelatos suos nititur dejicere; cornu subjectionis, quando jam nititur etiam sibi subjicere. Ecce quomodo malum grassatur, ecce quibus gradibus prava anima ad summam impudentiam obduratur, ecce qualiter homo, in id usque producitur, ut nec Deum timeanem cadit. Sed, depravata anima saepe, cum in profundum malorum venerit post omnia mala, spem etiam resipiscendi amittit, et in desperationem cadit. Hoc est illud cornu novissimum, desperationis videlicet malum; cornu, inquam, et per diffidentiam parvulum, et prae caeteris, per diffidentiae pertinaciam durum. Considerabam, inquit, cornua, et ecce cornu aliud parvulum
Abbreviated transcription (Latin):
in omnia ruit. et fit de reliquo sicut
equus et mulus quib non ẽ intelle¬
ctus. In duob suꝑiorib animus a su¬
is desidus etiam eum reluctatur uin¬
citur: in isto autem gradu penitus ñ
reluctatur. s quo uis temptationis
uento flante: quaquau̾sum rapta¬
meus pone illos ut rotam. et sicut
stipulam ante faciem uenti. Sicut
autem in trib pͥmis cornib dm̃ ĩ¬
pugnat: sic in trib sequentib deo
repugnat. Nam obduratione. obli¬
gatione: effrenatione. sui mens ma¬
le munita fortiter resistit. ne ullus
diuini timoris impulsus facile eã
nib predictis. cormi abiecti¬
onis. cornũ obiectionis cornu de iec¬
tionis. cornu subiectionis. his quatu¬
or gradib mens improba obdurat᷑.
adu̾sus proximum suum et quod
peius ẽ aou̾sus eos quib debet hu¬
milem famulatum. Nam sicut in
ferreis unguib conculcat inferiores.
sic quatuor his rebellionis cornibus
armatur contra suꝑiores. Impudens

Expanded text:
in omnia ruit, et fit de reliquo sicut in omnia ruit, et fit de reliquo sicut equus et mulus quibus non est intellectus . In duobus superioribus, animus a suis desideriis, etiam cum reluctatur, vincitur. In isto autem gradu penitus non reluctatur, sed, quovis tentationis vento flante, quaquaversum raptameus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Sicut autem in tribus primis cornibus Deum impugnat, sic in tribus sequentibus Deo repugnat. Nam obligatione, obduratione, effrenatione sui mens male munita fortiter resistit, ne ullus divini timoris impulsus facile eam nibus praedictis, cornu abjectionis, cornu objectionis, cornu dejectionis, cornu subjectionis. His quatuor gradibus mens improba obduratur adversus proximum suum, et quod pejus est, adversus eos quibus debet humilem famulatum. Nam, sicut in ferreis unguibus conculcat inferiores, sic quatuor his rebellionis cornibus, armatur contra superiores. Impudens