comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutabiliter uiua. qui ñ sicut sonus per moras
tempoꝵ tendi & diuidi potest. nec spacio aerio
tanquã loco suo indiget ubi p̃sentib presto sit.
s ettrna stabilitate in se ipse manens. totus adesse
rebus omnib potest. & singulis totus: quamuis
inquib habitat habeant eum ꝓsuȩ capacitatis
diu̾sitate. alii ampliꝰ alii minus. quos ipse sibi dile¬
ctissimum templum gr̃ã suȩ bonitatis edificat:
Et donationũ qͥdem dictȩ sunt diuisiones tanquam
ꝑpartes. ⁊ m̃bra unius corporis. ubi ⁊simul omnes
templum unum. ⁊ singuli singula templa sumus.
quia ñ ẽ ds̃ in omnib quam in singulis maior: &
fit plerunq ut plures eum minus capiant. unus
amplius. S cum dixisset apłs diuisiones autem
donationũ sunt. continuo subiecit idẽ autem sp̃c
Item cũ ipsas donationũ diuisiones cõmemorasset:
om̃ia autẽ hec inqͥt oꝑatur unꝰ atq idem sp̃c. diui¬

Expanded text:
inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et diuidi potest nec spatio aerio tamquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto ait, sed aeterna stabilitate in se ipso manens totus adesse rebus omnibus potest et singulis totus, quamuis, in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unam templum et singuli singula templa sumus, quia non est deus in omnibus quam in singulis maior et fit plerumque, ut plures eum minus capiant, unus amplius. sed cum dixisset apostolus: Diuisiones autem donationum sunt, continuo subiecit: Idem autem spiritus; item cum ipsas donationum diuisiones commemorasset, omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem spiritus diui
Abbreviated transcription (Latin):
sens ẽ ideo ipse minor ẽ: totus enim in seipso ẽ. Nec
in quib ẽ. ita ẽ ut indigeat eis: tanquã ñ possit eẽ
nisi meis. Sicut aut̃ẽ nec ab illo abest inquoñ ha¬
bitat. et totus adest quãuis cum ille ñ habeat: ita
zilli in quo habitat totus ẽ p̃sens. quãtus ñ ex toto
cum capiat. Neq enim ad habitandũ diuidit se
ꝑ hominũ corda. seu corpora. aliam sui partem
hinc tribucns. illi aliam. sicut lux ista ꝑ aditus ce
fenestras domor: s potiꝰ si quemlibet sonum cum
corporea res sit ac transitoria surdus ñ capit. surda¬
ster ñ totum capit. atq in his qui audiunt cũ pa¬
riter cis ꝓpinquent. tantomagis alius alio capit.
quanto ẽ acutioris. tanto autẽ minus quanto est
obtunsioris auditus. cum ille ñ uarie magis minꝰ¬
ue insonet. s in eo loco in quo sunt omnib ȩqualit̃
presto sit. quanto excellentiꝰ ds̃ natura incorporea.

Expanded text:
aesens est, ideo ipse minor est. totus enim in se ipso est nec, aesens est, ideo ipse minor est. totus enim in se ipso est nec, in quibus est, ita est, ut indigeat eis, tamquam non possit esse nisi in eis. sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitat, et totus adest, quamuis eum ille non habeat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quamuis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora aliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius deus natura incorporea et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non possit. Nam spacia locoꝵ tolle corporibus:
nusquã erunt. & quia nusquã erunt: nec erunt.
Tolle ipsa corpora. qualitatib corꝑum: non erit uͥ
sint. & ideo necesse ẽ ut ñ sint. Et enim cũ ꝑ totã
suam molem corpꝰ ȩqualit̃ sanum ẽ. aut ȩqualiter
candidum: non ẽ in ulla quam inalia parte eius
sanitas maior aut candor. Nec maior in doto quã
i parte eiꝰ: quia ñ sanius aut candidius totũ con¬
stat ẽẽ quã parcẽ. Si audẽ in ȩqualit̾ sit sanũ. aut
inȩqualit̾ candidum: fieri potest ut in minori par.¬
te sit sanitas maior aut candor. cũ minora quã ma¬
ñ mole constat: quod inqualitatib magnum dr̃
cẽ uł paruum. Ueruntam̃ simoles ipsa corporis
quantacimq uł quantulacunq sit penit᷑ auferat᷑.
qualitates eius ñ erit ubi sĩt: quãuis ñ mole meti¬
ende sint. At uͦ ds̃ ñ siminus capitur ab illo cui p̃¬

Expanded text:
esse non possit. nam spatia locorum tolle corporibus, esse non possit. nam spatia locorum tolle corporibus, nusquam erunt et, quia nusquam erunt, nec erunt. tolle ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit, ubi sint, et ideo necesse est, ut non sint. etenim cum per totam suam molem corpus aequaliter sanum est aut aequaliter candidum, non est in ulla quam in alia parte eius sanitas maior aut candor nec maior in toto quam in parte, quia non sanius aut candidius totum constat esse quam partem. si autem inaequaliter sit sanum aut inaequaliter candidum, fieri potest, ut in minore parte sit sanitas maior aut candor, cum minora quam man mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel paruum. uerum tamen si moles ipsa corporis, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus non, si minus capitur ab illo, cui pr
Abbreviated transcription (Latin):
equalib. minori uͦ minorem. maioriq maiorem:
s ñ solum uniu̾sitati ereaturę. ucrũ etiam cuilib&
parti eins totus pariter ad est. hiq ab eolonge eẽ
dicunt᷑. qui peccando dissimillumi facti sunc̃. &
hi ei ꝓpinquare qui eius similitudinẽ pie iuiuendo
recipiunt: sicut recte dicunt᷑ oeuli tanto ẽẽ ab hac
lucc longius. quanto fuerint ceciores. Quidenim
tam longe ẽ a luce quam cecitas ctiam silux pre¬
sto sit. atq oculos ꝑfundat extinctos: Propin¬
quare autẽ luci merito ꝑhibentur oculi: qui sam¬
tatis accessu aciem recipiendo ꝓficiunt. Porro
autẽ quod parum distincte putauimus posse
intelligi cum diceremus dm̃ eẽ ubiq totum. nͥ
adderemꝰ inscipso. in deo diligentiꝰ exponendum.
Quomodo enim uͥq si in seipso: ẽlbiq scilicae: quia
nusquam ẽ absens. In seipso autem. quia ñ con
tnetur. ab eis quib ẽ presens tanquam sine his

Expanded text:
aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse inteadderemus in seipso ideo diligentius exponendum. Quomodo enim ubique in seipso? Ubique scilicet, quia nusquam est absens, in tinetur ab eis. quibus est praesens, tamquam sine his
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ popłs diñdum factus equalis angłis eius ad¬
huc in ista ꝑegrinatione dicitur templum eius.
quandomagis ẽ templum eius in cęlis. ubi ẽ ppłs
angłors qͥb aggregandi & coȩquandi sumus. cũ
finita ꝑegrinatione quod ꝓmissumẽ sũpserimꝰ:¬
Cumgͥ qui ubiq ẽ non in omnib habitet: c̃tiã in
quib habitat. non equaliter habitat. Nam uñ
ẽ illud quod heliseus poposcit ut duplicit̃ in eo
ficret sp̃c dĩ. quierat in belia. ⁊ unde iomnib scĩs
sunt alii aliis sanctiores. nisi abundantiꝰ habendo
habitatorẽ dm̃: Quomodo gͦ uerum sup̃ diximꝰ
quod ds̃ ubiq sit totus. quando in aliuis ẽ amplius.
in alus minus: S non ẽ negligenter intuendum
quod diximus: in scipso eẽ ubiq tocum Nongͦ in
cis: quia alia plus eum capiunt. alia minus. Ideo
enim ubiq eẽ dicitur: quia nulli parti rerum ab¬
sens ẽ. Ideo totus quia ñ para rerum partẽ suam
p̃sentem prebet. & alt̾ parti alt̾am partẽ. cquales

Expanded text:
dum factus aequalis angelis eius adhuc in ista peregrinatione dicitur templum eius, quanto magis est templum eius in caelis, ubi est populus angelorum. quibus adgiegandi et coaequandi sumus, cum finita peregrinatione, quod promissum est, sumpserimur qui ubique est, non in omnibus habitet; etiam in quibus habitat, non aequaliter habitat. Nam unde est illud quod Elisaeus poposcit, ut dupliciter in eo fieret Spiritus Dei qui erat in Elia ? et unde in omnibus sanctis sunt alii aliis sanctiores, nisi abundantius habendo habitatorem Deum? Quomodo ergo verum supra diximus, quod Deus ubique sit totus, quando in aliis est amplius, in aliis minus? Sed non est negligenter intuendum quod diximus in se ipso esse ubique totum, non ergo in eis, quae alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales
Abbreviated transcription (Latin):
lib. tanꝗͣ paruulis in xp̃o lac uobis potũ dedi
ñ escam. Nondũ enim poteratis: s nec adhuc qͥdẽ
potestis. His quippe etiã illud dicit. nescitisqͥa
templũ dĩ estis. ⁊ sp̃c dĩ habitat in uob̾: Nos tales
etiã si anteꝗͣ ꝑueniant ad sꝑitalem mentis etatẽ.
ubi ñ lacte alantur. s solido cibo. dies uite huiꝰ
extremus mucnerit. ꝑficiet ieis habitator uloꝵ
qͥcqͥd hic intelligentiȩ minus habuer̃. qm̃ ab uni¬
tate corꝑis xp̃i qui nobis uia factus ẽ. ⁊atẽplidĩ
societate ñ recesserunt. Ande ut ñ recedant. regu¬
lam fidi pusillis magnisq cõmimem in ȩccłia
ꝑseuerant̃ tenent.⁊ in qd ꝑuener̃ in eo ãbulan.
donec eis ds̃ reuelet siquid alit̃ sapiunt. Cogi¬
tationessuas carnales ñ dogmatizant. quia ñ
obdurant᷑ contentiosis defensionib ĩ manendo:
s quodãmͦ ambulando. id÷ ꝓficiendo desudant.
intelligentie ꝑspicuitatẽ impetͣntes ꝑ fidi pieta¬

Expanded text:
am paruulis in Christo. lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. his quippe etiam illud dicit: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hos tales etiam si, antequam perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes per fidei pieta
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendet ut hoc dicat suũ nomen in ȩc̃num:
Qd̾ si circuncisio antiqͥs scĩs ꝓbaptismo fuisse cre-¬
ditur: qͥd respondebit᷑ de his qui ande quã hoc
p̃ceptum eẽt dõ placuerunt: Non tam̃ sine fide :
quia sine fide ut scͥptum ẽ adhȩbieos ĩpossibile
ẽ placere dõ. Eabentes autẽ inqͥt apłs eundem

Expanded text:
commendet, ut hoc dicat suum nomen in aeternum. commendet, ut hoc dicat suum nomen in aeternum. quod si circumcisio antiquis sanctis pro baptismo fuisse creditur, quid respondebitur de his, qui, antequam hoc praeceptum esset, deo placuerunt non tamen sine fide, quia sine fide, ut scriptum est ad Hebraeos, inpossibile est placere? habentes autem, inquit apostolus, eundem
Abbreviated transcription (Latin):
pli dĩ quȩ ẽ eiꝰ eccła. nati homines ñ ex oꝑib
iusticie quȩ fȩcerunt. s renascendo ꝑ gr̃ãm tns¬
feruntur. tanquã de massa ruinȩ. ad ȩdificii
firmam̃tũ. Preter hoc enim ȩdificium qđ̵ bea¬
tificandũ construit᷑ ad ęt̾nam habitationẽ dei:
uita hominis om̃is infelix. ⁊ mors ẽ potiꝰ appel-¬
landa quã uita. Qͥsqͥs gͦͣ habitabit᷑ adõ ne ira
dĩ maneat suꝑ eum: ab hoc corꝑe. abhoc templo
ab hac ciuitate ñ erit alienus. Om̃is autẽ ñ renat᷑:
alienus ẽ. S ac̃m̃tum porro regenerationis nr̃e.
manifestũ eẽ uoluit manifestatus mediator
Erat autẽ antiqͥs iustis aliqd occultũ: cũ tam̃ &
illi eadem fide salui fierent. quȩ fuerat suo tẽꝑe
reuelanda. Non enim audemus fideles temꝑis
nr̃i p̃ferre amicis dĩ. ꝑ quos nob̾ ista ꝓpħata sunt.
cũ dm̃ abraham. dm̃ isaac. ⁊dm̃ iacob. ita se ds̃ ẽẽ

Expanded text:
pli dei, quae est eius ecclesia, nati homines non ex operibus pli dei, quae est eius ecclesia, nati homines non ex operibus iustitiae, quae facturi sunt, sed renascendo per gratiam transferuntur tamquam de massa ruinae ad aedificii firmamentum. praeter hoc enim aedificium, quod beatificandum construitur ad aeternam habitationem dei, uita hominis omnis infelix et mors est potius appellanda quam uita. quisquis ergo habitabitur deo, ne ira dei maneat super eum, ab hoc corpore, ab hoc templo, ab hac natiuitate non erit alienus. omnis autem non renatus alienus est. Sacramentum porro regenerationis nostrae manifestum esse noluit manifestatus mediator. erat autem antiquis iustis aliquod occultum. cum tamen et illi eadem fide salui fierent, quae futura erat suo tempore reuelanda. non enim audemus fideles temporis nostri praeferre amicis dei, per quos nobis ista prophetata sunt, cum deum Abraham et deum Isaac et deum lacob ita se deus esse
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iam ẽẽ natum hominẽ etiã cum adhuc ẽ in
utero matris. testimoniũq adhib& ex eugłio quia
dictum ẽ ad ioseph de p̃gnante uirgine dñi ma¬
tre. quod enim in ea natum ẽ. de sp̃u scõ ẽ. nunqͥd¬
nam huic natiuitati accedit scd̾a natiuitas: Au¬
nisi quis inquit renatꝰ fuerit denuo: eam scilic&
computans pͥmam natiuitatẽ quȩ fit matre pa¬
riente. ñ concipiente atq pregnante.quȩ fit ex ca
ñ quȩ fit in ea. Neq enĩ renatum dicimus ho¬
minem quẽ mater peꝑit tanquã iterum natus
sit. qui iam semel natus fuerat in utero. sed illa
natiuitate ñ cõputata quȩ gͣuidam facit. natus
dicitur homo pardu. ut possit renasci ex aqua
dñs in bethleem ude dicitur natus. Sigͥ home
illi adhuc nasci renascitur engo antequã nascał
quod ficri nullomͦ potest. Proinde in copagẽ
corꝑis xp̃i tanquã in uiuam structuram tẽ¬

Expanded text:
dicit iam esse natum hominem, etiam cum adhuc est in dicit iam esse natum hominem, etiam cum adhuc est in utero matris, testimoniumque adhibet ex euangelio, quia dictum est ad Ioseph de praegnante uirgine domini matre; Quod enim in ea natum est, de spiritu sancto est, numquidnam huic natiuitati accedit secunda natiuitas? alnisi qcomputans primam nativitatem, quae fit matre pariente, non concipiente atque praegnante, quae fit ex ea, non quae fit in ea. Neque enim renatum dicimus hominem quem mater peperit, tanquam iterum natus sit, qui jam semel natus fuerat in utero: sed illa nativitate non computata quae gravidam facit, natus dicdominus in Bethleem Iudaeae dicitur natus. si igitur illi adhuc nasci, renascitur ergo, antequam nascitur. quod fieri nullo modo potest. proinde in compagem corporis Christi tamquam in uiuam structuram tem
Abbreviated transcription (Latin):
ria cui dictum ẽ. ⁊ uirtus altissimi obũbrabit
tibi. in concipiendo ꝓlem scãm subtali umbra¬
culo nullo ardore concupiscentiȩ huiꝰ estuauit.
Hoc gͦ excepto lapide angulari. ñ uideo quomͦ e
dificentur homines in domo dĩ. adhabendum
in se inhabitantem dm̃: nͥ cũ fuerint renati. qd
ñ possunt ẽẽ anteꝗͣ nati. Quamlib& itaq sen¬
tentiam de p̃gnantib. immo de hominib ha¬
beamus. adhuc intra mat̾na uiscera ꝯstitutis.
utrũ existimemꝰ eos nec ne donari posse aliquo
scĩficationis modo. uł propt̃ ioħem qͥ nondũ
in hanc ecditus lucẽ. tamen exultauit ĩgaudio.
exires de uulua scĩficaui te: tam̃ illa sc̃ificatio
qua efficimur ⁊ singuli templadĩ. ⁊ in unum õs
tẽplum dĩ. ñ ẽ nisi renatoꝵ. qđ nisi nati homines
cẽ ñ possunt. Nullus aut̃e uitam in qua nat᷑ẽ
bene fimi&. nͥ renatus anteꝗͣ finat. Qd̾ si qͥs ꝗͣ

Expanded text:
ria, cui dictum est: Et uirtus altissimi obumbrabit ria, cui dictum est: Et uirtus altissimi obumbrabit tibi, in concipienda prole sancta sub tali umbraculo nullo ardore concupiscentiae huius aestuauit. hoc ergo excepto lapide angulari non uideo quo modo aedificentur homines in domum dei ad habendum in se habitatorem deum, nisi cum fuerint renati, quod non possunt esse ante quam nati. Quamlibet itaque sententiam de praegnantibus, immo de hominibus habeamus adhuc intra materna uiscera constitutis, utrum existimemus eos necne donari posse aliquo sanctificationis modo uel propter Iohannem, qui nondum in hanc editus lucem tamen exultauit in gaudio exires de uulua, sanctificaui te, tamen illa sanctificatio, qua efficimur et singuli templa dei et in unum omnes templum dei, non est nisi renatorum, quod nisi nati homines esse non possunt nullus autem uitam, in qua natus est, bene finiet nisi renatus, antequam finiat. Quod si quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
nerentur. quib sit necessarium regenerari: ñ tñ
ꝑhuiꝰmodi conuenientiã maris ⁊ femine. uenire
uoluit carnẽ suam xp̃c. s de uirgine nichil tale
in eiꝰ conceptu concupiscente similitudinẽ carnis
peccati sũpsit ille ꝓ nobis. qua caro pecc̃i mũdaret᷑
nali quȩ tracta ẽ exp̾mo homine quiẽ adam:
⁊ nemo renascitur nisi oꝑante gr̃a sꝑitali q̃ data
nascendo ꝑtinemꝰ. adhunc renascendo. nec renasci
qͥsquã potest ante ꝗͣ natus sit. ꝓfecto ille singłaric̃
natus ẽ. cui renasci opus ñ fuit. quia ñ ex pecc̃o ĩ
quonunquã fuit tͣnsitum fecit. neq in iniqͥtate
conceptus ẽ. aut eum indelictis mater eiꝰ inuto
simi obumbrauit eã. unde qd natum ẽ ex ea scm̃.
uocat᷑ filius dĩ. Nuptiarũ enĩbonũ ñ extinguit
s modificat inobedientiũ m̃broꝵ malum: ut li¬
mitata quodamꝰ concupiscentia carnalis. fiat
saltem pudicicia coniugalis. U irgo autẽ ma¬

Expanded text:
nerentur, quibus sit necessarium regenerari. non tamnerentur, quibus sit necessarium regenerari. non tamen per huius modi conuenientiam maris et feminae uenire uoluit carnem suam Christus, sed de uirgine nihil tale in eius conceptu concupiscente similitudinem carnis peccati sumpsit ille pro nobis, qua caro peccati mundaretur nali, quae tracta est ex primo homine, qui est Adam, et nemo renascitur nisi operante gratia spiritali, quae datanascendo pertinemus, ad hunc renascendo nec renasci quisquam potest, antequam natus sit profecto ille singulariter natus est, cui renasci non opus fuit, quia non ex peccato, in quo numquam fuit, transitum fecit neque in iniquitate conceptus est aut eum in delictis mater eius in utsimi obumbrauit eam; unde, quod natum est ex ea sanctum, uocatur filius dei. nuptiarum enim bonum non extinguit, sed modificat inoboedientium membrorum malum, ut limitata quodam modo concupiscentia carnalis fiat saltem pudicitia coniugalis?. uirgo autem Ma
Abbreviated transcription (Latin):
non possint. Si enim anima incorpore consti¬
tuta non solum nullas angustias. uerum etiam
quandam latitudinem inuenit. non corꝑaliũ
locoꝵ. s sꝑitalium gaudioꝵ: cum fit quod ait
apls. Nescitis qm̃ corpora ur̃a templum in uobis
sp̃c sci est. quem habetis adeo. nec dici nsi stultissi¬
me potest non habere locum in nr̃o corpore sp̃m
scm. quod totum nr̃a anima impleuerit: quanto
stultius dicitur illis angustuis impediri alicubi
trinitatem. ut pater ⁊ filius ⁊ sp̃c sc̃s ubiq simul¬
ẽẽ non possint: Uerum illud ẽ multo mirabilius
quod cum ds̃ ubiq sit totus. non tam̃ in omnib
habitat. Nonenim omnib dici pocest quod ait
apłs. uł quod iam dixi. uł etiam illud: Nescitis
Unde & ccontrario de quibꝰdam dicit idem. Quisqͥs
autẽ sp̃m xp̃i non habet: hic non ẽ eius. Quispor¬
ro audeat opinari. nisi quisquis inseꝑabilitatem¬
penitus trimitatis ignorat. quod inaliquo habita¬

Expanded text:
non possint. si enim anima in corpore constinon possint. si enim anima in corpore constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inuenit non corporalium locorum sed spiritalium gaudiorum, cum fit, quod ait apostolus: Nescitis, quoniam corpora uestra templum in uobis spiritus sancti est, quem habetis a deo. nec dici nisi stultissime potest non habere locum in nostro corpore spiritum sanctum; quod totum nostra anima impleuerit. quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi trinitatem, ut pater et filius et spiritus sanctus unus Deus. Verum illud est multo mirabilius quod cum Deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat. Non enim omnibus dici potest quod ait Apostolus, vel quod jam dixi, vel etiam illud. Nescitis  vobis? Unde e contrario de quibusdam dicit idem: Quisquis autem Spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Quis porro audeat opinari nisi quisquis inseparabilitatem Trinitatis ignorat penitus quod in aliquo habita
Abbreviated transcription (Latin):
facic tua quo fugiam: Si ascendero in cęlum tu
ibies: s descendero in infernum ades. S sic est
ds̃ ꝑ cuncta diffusus. ut ñ sit qualitas mundi. sed
substantia creatrix mundi. sine labore regens ⁊ sine
onere continens mundum. non tam̃ ꝑ spacia locoꝵ
quasi mole diffusa. ita ut in dimidio mundi cor¬
pore sit dimidius. zin alio dimidio dimidius: atq
ita ꝑ totum totus. s incelo solo totus. ⁊ in sola terra
totus. & in celo ⁊ interra totus. & nullo contentus
loco. s inscipso ubiq totus. Ita pater. ita filius. ita
sp̃c sc̃s. ita trimtas unusds̃. Neq enim mundum
inter se in tres pardes diuiserunt. quas singulas sin¬
guli implerent. quasi non haberoe ubi eẽt filius aut
sp̃c sẽs in mundo. si totum occupasset pater. Non
ita sc habet uera incorporea. immutabilisq di¬
uinitas. Non enim corpora sunt quoꝵ amplior
sit in trib quam in singulis magnitudo. nec loca
suis molib tenent. ut distantib spacuis simul eẽ

Expanded text:
a quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades. sed sic est deus per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi sed substantia creatrix mundi sine labore regens et sine onere continens mundum non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa ita, ut in dimidio mundi corpore sit dimidius et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus, sed in solo caelo totus et in sola terra totus et in caelo et in terra totus et nullo contentus loco sed in se ipso ubique totus._ Ita pater, ita filius, ita spiritus sanctus, ita trinitas unus deus. neque enim mundum inter se in tres partes diuiserunt, quas singulas singuli implerent, quasi non haberet, ubi esset, filius aut spiritus sanctus in mundo, si totum occupasset pater. non ita se habet uera incorporea inmutabilisque diuinitas. non enim corpora sunt, quorum amplior sit in tribus quam in singulis magnitudo, nec loca suis molibus tenent, ut distantibus spatiis simul esse
Abbreviated transcription (Latin):
sit dñ ẽẽ tã sanũ. Esset aut̃ maior sanitaᷤᷤ in maioribꝰ
m̃bͥs: si ẽẽnt maiorasaniora. Cũ uͦñ ita ẽ. s maiora
atq minora tã sana st̃. dispar ẽ ꝓfecto in m̃broꝵ
molib qnͣtitaᷤᷤ s par ẽ indisparib sanitas. Cũ gͦ sit

Expanded text:
sit tamen esse tam sanum. esset autem maior sanitas in maioribus sit tamen esse tam sanum. esset autem maior sanitas in maioribus membris, si essent maiora saniora: cum uero non ita est. sed maiora atque minora tam sana sunt, dispar est profecto in membrorum molibus quantitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. plus sapiunt ambo quam singuli: quemadmo¬
dum si equaliter sint immortales. non plus uiud
ambo quam singuli. Ipsa deniq immortalitas cor¬
poris quȩ in xp̃i carne precessit. nobisq in fine
futura ꝓmittitur. cum magna sit res: non ẽ pro¬
fecto mole magna. S licet corporaliter habeat᷑
incorporea quadam excellentia ẽ. Nã cx̃ ipsum ĩ¬
mortale corpus minus sit in parde quã in toto: im¬
mortalitas eius tam plena ẽ in parte quam ĩ toto.
Et cum sint aliis alia maiora: non tam̃ aliis alia ĩ¬
mortaliora sunt membra. Sicuti nunc qñ omni
exparte sam sumus scđm modum presentis in cor¬
pore saintatis. non quia maior ẽ manus tota quã
digitus. ido manus totius sanitatẽ maiorẽ dicimꝰ
ẽẽ quam cdigiti: s in illis inȩqualib cqualis ẽ ipsa.
quando ita breuiora grandiorib comparantur.
ut quod tam magnum ẽẽ ñ potest quã ẽ ild. pos¬

Expanded text:
tes, plus sapiunt ambo quam singuli, quem ad motes, plus sapiunt ambo quam singuli, quem ad modum, si aequaliter sint inmortales, non plus uiuunt ambo quam singuli. Ipsa denique inmortalitas corporis, quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futura promittitur, cum magna sit res, non est profecto mole magna sed, licet corporaliter habeatur. incorporea quadam excellentia. nam cum ipsum inmortale corpus minus sit in parte quam in toto, inmortalitas eius tam plena est in parte quam in toto et, cum sint aliis alia maiora, non tamen aliis alia inmortaliora sunt membra, sicuti nunc, quando omni ex parte sani sumus secundum modum praesentis in corpore sanitatis. non, quia maior est manus tota quam digitus. ideo manus totius sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti. sed in illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur, ut. quod tam magnum esse non potest quam est aliud, pos
Abbreviated transcription (Latin):
mur ⁊sumus. nec tam̃ sicut ille ubiq sumus. sed
aliter homo ille indõ. qm̃ aliter & ds ille in hoĩe:
propo quodam & singulari modo. Una enim
biq ꝑid quod ds̃ ẽ. incelo autem ꝑ id quod homo ᷤ
quanquã ⁊ ineo ipso quod dicitur ds̃ ubiq diffusꝰ.
carnali resistendum ẽ cogitationi. & mens a corꝑis
sensib auocanda. ne quasi spaciosa magnitudine
opinemur dm̃ ꝑcuncta diffundi: sicut humus.
aut humor. aut aer: aut lux ista diffunditur. Oĩs
enim huiꝰscemodi magnitudo minor ẽ in sui parde
quam in toto. s ita potiꝰ sicuti ẽ magna sapientia.
ctiam in homine ciniuscorpus ẽ paruum. & siduo
sint sapientes. quoꝵ sit alter corpore grandior. neut̃
sapientior. ñ ẽ illa in maiore maior. minor in mino¬
re: aut minor muno quã induob: s tanta in hoc
quanta millo: & tanta inunoquoq quanta mu
troq Neq enim siequaliter sunt ominno sapien¬

Expanded text:
mur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed mur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim  id. quod deus est, in caelo autem per id, quod homo. Quamquam et in eo ipso, quod dicitur deus ubique diffusus. carnali resistendum est cogitationi et mens a corporis sensibus auocanda. ne quasi spatiosa magnitudine opinemur deum per cuncta diffundi, sicut humus aut humor aut aer aut lux ista diffunditur — omnis enim huiusce modi magnitudo minor est in sui parte quam in toto —, sed ita potius. sicuti est magna sapientia etiam in homine, cuius corpus est paruum. et, si duo sint sapientes, quorum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in uno quam in duobus, sed tanta in hoc quanta in illo et tanta in unoquoque quanta in utroque: neque enim. si aequaliter sunt omnino sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ animam in inferno illo die futurus ẽẽt: iuxta¬
uero diuinam immutabilitatem nunquam de
ꝑadyso quia ubiq semꝑ ẽ. recessisset. Noli itaq
dubitare ibi nunc eẽ hominem xp̃m iħm unde
uenturus ẽ: me moriterq recole. & fidelit̃ tene
xp̃ianam confessionem. qm̃ resurrexit a mortuis.
ascendit in celum. sedet adexteram patris. nec a¬
liunde quam inde uenturus ẽ iudicare uiuos
mortuos. Et sic uenturus ẽ illa angłica uoce
testante. quemadmodum ẽ uisus ire in celum.
id ÷ in eadem forma carnis atq substantia. cui
ꝓfecto immortalitatem dedit. naturam non
abstulit. Sodm hanc formam non ẽ putandus
ubiq diffusus. C auendum ẽ autem ne ita ditu¬
nitatem adstruamus hominis: ut ueritatẽ corꝑis
auferamus. Non ẽ autem consequens. ut quod in
deo ẽ. ita sit ubiq sicut ds̃: Namꝰ de nobis ueracis¬
sima scͥptura dicit. quod millo uiuimus.⁊ moue¬

Expanded text:
per animam in inferno illo die futurus esset, iuxtaper animam in inferno illo die futurus esset, iuxta diuinam uero inmutabilitatem numquam de paradiso, quia ubique semper est, recessisset. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum Iesum, unde uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et moue
Abbreviated transcription (Latin):
caro. sedm animam tristis fuit usq ad mordem :
scdm carnem passus ẽ mortem. Dec tam̃ cũ filiũ
dĩ xp̃m dicimus hominem seꝑamus. aut cũ eun¬
dem xp̃m filium hominis dicimus. seꝑamꝰ dñi.
Scdm bominẽ nanq in terra erat non incȩlo ubi nc̃
ẽ. quando dicebat nemo ascendit incęlum insiqͥ
de cȩlo descendit. filius hominis qui ẽ in cȩlo: qͣm¬
uis scđm id quod filius dĩ erat cẽt in celo. scdm id
uero quod filiꝰ hoĩs erat adhuc eẽt in derra. ñdũq
hominis crucifirus sit: ait tam̃ apłs: Si crum co¬
gnouissent: nunquam dñm głȩ crucifixissent.
Ac ꝑhoc ⁊ filius hominis seđm dm̃ erat in cȩlo: &
filius dĩ sedm̃ hominẽ crucifigebatur in terra
Sicut g̃ potuit recte dici dñs głe crucifixus. cum¬
ad solam carnem illam passio ꝑtinerte: ita recte
dici potuit. hodic mecum eris in paradyso. cum
iuxta humanam humilitatẽ ꝑcarnem in sepulcͦ

Expanded text:
caro, secundum animam tristis fuit usque ad mortem, caro, secundum animam tristis fuit usque ad mortem, secundum carnem passus est mortem. Nec tamen, cura filium dei Christum dicimus, hominem separamus aut, cum eundem Christum filium hominis dicimus, separamus deum. secundum hominem namque in terra erat, non in caelo, ubi nunc est, quando dicebat: Nemo ascendit in caelum nisi, qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo, quamuis secundum id. quod filivero quod filius hominis erat, adhuc esset in terra, nondumque hominis, crucifixus sit; ait tamen Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ac per hoc et filius hominis secundum Deum erat in coelo, et Filius Dei secundum hominem, crucifigebatur in terra. Sicut ergo potuit recte dici Dominus glorad solam carnem illa passio pertineret, ita recte dici potuit: Hodie mecum eris in paradiso, cum iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro,
Abbreviated transcription (Latin):
liber. si non scđm id quod homo erat. s sccłm id qd̃
inꝑadiso. Homo quippe xp̃c illo die scđm car¬
nem in sepulchro. scđm animam in inferno futus
usq ad finem fortiter.⁊ disponat omĩa suauit.
iatangat ubiq propter suam inundiciam
& nichil inquinatum in eam incurrat. Ubicunq
Cum enim Sit xp̃c ds ⁊ homo. ds utiq uñ
dicit ego ⁊ pater unum sumus. homo autẽ unde
dicit pater maior me ẽ. idemq filius dĩ uingenit᷑
a patre. ⁊ filius hominis ex semine cdauid scđm car¬
nem. utrunq in illo obseruandum ẽ cũ loquit᷑.
ułcum de illo scͥptura loquitur. & quid scđm qͥd
dic atur intuendum. Nam sicut unus homo ẽ
homo. Proinde quod ad u̾bum attinet creator
ẽ xp̃c. omnia enim ꝑ ipsum facta sunt. quod uͦ
ad hominẽ creatus ẽ xp̃c. factus ẽ enim ex semine
dauid scđm carnem. & insimilitudine hominũ
factus. Idem quia in homine duo sunt. anima:

Expanded text:
liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id.liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id.in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in inferno futuruusque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtingat ubique propter suam munditiam et nihil inqCum enim sit Christus Deus et homo; Deus utique unde dicit, Ego et Pater unum sumus ; homo autem unde dicit, Pater major me est ; idemque Filius Dei unigenitus a Patre, et filius hominis ex semine David secundum carnem: utrumque in illo observandum est cum loquitur, vel cum de illo Scriptura loquitur, et quid secundum quid dicatur intuendum. Nam sicut unus homo est Verbum et homo. Proinde quod ad Verbum attinet, creator est Christus, omnia enim per ipsum facta sunt; quod uero ad hominem. creatus est Christus, factus est enim ex semine Dauid secundum carnem et in similitudine hominum factus. item quia in homine duo sunt, anima et
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ tenent. minores minora. ⁊ maiora maioreᷤ:
¶ ñ potuit ẽẽ in singulis
quibꝰq partib tota uel tanta: s amplior ẽ qͣntitas
in ampliorib partib. breuior in breuiorib. & in
nulla parte tanta quanta ꝑ totum. Qualitas uͦ
corporis quȩ sanitas dr̃. cum sanum corpus ẽ totũ:
tanta ẽ in maiorib quanta inminorib partibus:
Non enim quȩ minus magne sunt idõminus sane
sunt: aut quȩ ampliores. idõ samores. Absit ergo
ut quod podest in corpore. qualitas creati corꝑis.
non possit in seipsa substantia creatoris. Est gͦ
ds̃ ꝑcuncta diffusus. Ipse quippe ait ꝑpropham:
cȩlum ⁊ terram ego impleo. Eit quod paulo ante
posui de sapientia eius. attingit a fine usq ad finẽ
fortiter. & disponit omnia suauider. Idemq scͥp¬
tum ẽ. sp̃c dñi repleuit orbem t̾rarum. eiq dicit᷑.¬

Expanded text:
locorum tenent minores minora et maiores maiora, non potuit esse in singulis quibusque partibus tota uel tanta, sed amplior est quantitas in amplioribus partibus, breuior in breuioribus et in nulla parte tanta quanta per totum; qualitas uero cor- Pons, quae sanitas dicitur, cum sanum corpus est totum, tanta est in maioribus quanta in minoribus partibus: non enim quae minus magnae sunt, ideo minus sanae sunt aut quae ampliores ideo saniores. absit ergo, ut, quod potest in corpore qualitas creati corporis, non possit in se ipsa substantia creatoris. Est ergo deus per cuncta diffusus. ipse quippe ait per prophetam: Caelum et terram ego impleo, et quod paulo ante posui de sapientia eius: Adtingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter; itemque scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
si adhic ignorant paruuli dm̃. quomͦ iohannes:
anteꝗͣ nasceret᷑ ad aduentũ ⁊ p̃sentiã matris dñi
insuȩ matris utero potuit exultare: Cum enim
memorasses legisse te librũ meũ de baptisino par¬
uuloꝵ. addidisti ⁊ aisti de p̃gnantib qͥd sentias
opto cognoscere: cũ credulitatis fidẽ ꝓpuero mat̃
ioħis baptistȩ responderit. Hec sunt certe uerba
helisabeth matris iohannis. Beata tu int̃ mulie¬
res. ⁊beatus fructus uentris tui. Et ũn hoc mͥ ut
ueniat mat̾ dñi mei ad me:. Ecce enĩ ut facta est
uox salutationis tuȩ maurib meis. exultauit in

Expanded text:
gnorant paranti deum, quo modo Iohannes, etiam antequam nasceretur, ad aduentum et praesentiam matris domini in suae matris utero potuit exultare?\' cum enim commemorasses legisse te librum meum de baptismo paruulorum, addidisti et aisti: De praegnantibus quid sentias opto cognoscere, cum credulitatis fidem pro puero mater Iohannis Baptistae responderit\'. Haec sunt certe uerba Elisabeth, matris Iohannis: Beata tu inter mulieres et beatus fructus uentris tui. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? ecce enim, ut facta est uox salutation
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m negando. Sic et diuitias ad quas uendendas
parati ñ fuerunt. monente xp̃o ad ꝑdendas eas
debent parati eẽ ꝓ xp̃o: ne cum eis ꝑeant ꝑdito xp̃o.
Habemus hinc utriusq sexus diuites. clarissimasq
ꝑsonas. martyrii gła sublimatas. Ita multi qͦs re¬
rum suarũ uenditione piguerat ante ꝑfici: xp̃i
imitata passione sunt repente ꝑfecti. Ꝙ qͥ m̃nullã
infirmitatẽ carnis et sanguinis suis diuitiis ꝑfece¬
runt: subito adu̾sus pecẽm ꝑfide usq ad sanguinẽ
oectauerunt. Quib autẽ ñ ꝑuenit corona martyrii.
neq illꝰ pfectionis de uendendis reb sius consiliũ
runt. sitienti potum dedunt. nudũ uestierunt.
ꝑegͥnantem susceꝑunt: ñ sedebunt quidẽ cum xp̃o
sublimit̃ iudicaturi. s ad ipsius dext̾am stabunt
miscłiter iudicandi. Beati enĩ miscdes: qm ipsoꝵs¬

Expanded text:
Christum negando. sic et diuitias, ad quas uendendas Christum negando. sic et diuitias, ad quas uendendas parati non fuerunt monente Christo, ad perdendas debent parati esse pro Christo, ne cum eis pereant perdito Christo. habemus hinc utriusque sexus diuites clarissimasque personas martyrii gloria sublimatas. ita multi, quos rerum suarum uenditione piguerat ante perfici, Christi imitata passione sunt repente perfecti et, qui nonnulla infirmitate carnis et sanguinis suis diuitiis pepercerunt, subito aduersus peccatum pro fide usque ad sanguinem certauerunt. quibus autem non prouenit corona martyrii neque illius perfectionis de uendendis rebus suis consiliumrunt, sitienti potum dederunt, nudum uestierunt, peregrinantem susceperunt, non sedebunt quidem cum Christo sublimiter iudicaturi, sed ad ipsius dexteram stabunt misericorditer iudicandi; beati enim miserico
Abbreviated transcription (Latin):
gionem suffragari deb̃e xp̃ianam.S ñ sunt tales
diuites xp̃iani: qui licet ista teneant. ñ tam̃ ab eis
ita tenent᷑. ut hec xp̃o anteponant. quia ueraci
corde scło renuntiarunt. ut nullã spem intalib
ponant. Hi uxores et filios uniu̾sasq familias: ad
xp̃ianam religionẽ tenendã sana erudiunt discipli¬
na. Horumdomꝰ hospitalitate feruentes. recipiunt
iustũ in nomine iusti. ut mercedẽ iusti accipiant:
frangunt esurienti panc̃ suũ. nudum uestiunt. cap¬
tiuum redimunt. thesauritant sͥ fundam̃tum bo¬
num in futurũ: ut app̃hendant. uerã uitã. Et si
forte ꝓ fide. xp̃i pecuniaria dampna ꝑpetienda ft̃.
oderunt diuitias suas. Si suoꝵ orbitates uł separa¬
tiones ꝓ. xp̃o minat᷑ hic mundꝰ: odunt parentes.
fr̃s. filios. uxores. Postremo si de ipsa huiꝰ corporis
uita cum adu̾sario paciscendum ẽ: ne desertus dese
ulatis sͥ manib effundendas. s parati sunt eas ꝓ

Expanded text:
gionem suffragari debere Christianam. Sed non sunt tales gionem suffragari debere Christianam. Sed non sunt tales diuites Christiani, qui, licet ista teneant, non tamen ab eis ita tenentur, ut haec Christo anteponant, quia ueraci corde saeculo renuntiarunt, ut nullam spem in talibus ponant. hi uxores et filios uniuersasque familias ad Christianam religionem tenendam sana erudiunt disciplina; horum domus hospitalitate feruentes recipiunt iustum in nomine iusti, ut mercedem iusti accipiant; frangunt esurienti panem suum, nudum uestiunt, captiuum redimunt, thesaurizant sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam; et si forte pro fide Christi pecuniaria damna perpetienda sunt, oderunt diuitias suas; si suorum orbitates uel separationes pro Christo minatur hic mundus, oderunt parentes, fratres, filios, uxores; postremo si de ipsa huius corporis uita cum aduersario paciscendum est, ne desertus deserinlatis sibi manibus effundendas, sed parati sunt eas am
Abbreviated transcription (Latin):
tas distribuat indigentib ⁊ suꝑflius exoneretur
sarcinis: aut sic ut plus diligens xp̃m spem ab
eis transferat in ipsum. atq ita utat᷑ illis. ut
facile tribuens et cõmunicans thesauriret incȩlo.
paratusq sit. quẽ admodũ parentes et filios ⁊ fr̃s
et uxorem hoc mͦ et istas relinquere: si talis conditio
ꝓposita fuerit. ut nͥ dimisso xp̃o eas hab̃e ñ possit.
Namet sialit̾ huic scło renuntiat qͣndo accedit ad
fidi sacram̃tum: facit qd̃ de lapsis beatꝰ eypͥanus in¬
ista metuit amittere. q̃m xp̃m negare: ecce homo qͥ¬
qͥcum adhuc longe eẽt adu̾sariꝰ eiꝰ. misit legatoᷤ que¬
rens pacem. idẽ ñdum affligente. s adhuc ĩminen¬
te et minante demptatione: ut his ñ careat quȩ plꝰ
diligit. ad relinquendum xp̃m negandũq consentit.
Et multi sunt tales. quietiã putant sͥ ad augendas
opessuas: et multiplicanda t̾rena delectam̃ta reli¬

Expanded text:
tas distribuat indigentibus et superfluis exoneretur tas distribuat indigentibus et superfluis exoneretur sarcinis, aut sic, ut plus diligens Christum spem ab eis transferat in ipsum atque ita utatur illis, ut facile tribuens et communicans thesaurizet in caelo paratusque sit, quem ad modum parentes et filios et fratres et uxorem, hoc modo et istas relinquere, si talis condicio proposita fuerit, ut nisi dimisso Christo eas habere non possit. nam si aliter huic saeculo renuntiat, quando accedit ad fidei sacramentum, facit, quod de lapsis beatus Cyprianus inista metuit amittere quam Christum negare: Ecce homo, qcum adhuc longe esset aduersarius eius, mittit legatos quaerens pacem, id est nondum affligente sed adhuc imminente ac minante temptatione, ut his non careat, quae plus diligit, ad relinquendum Christum negandumque consentit. et multi sunt tales, qui etiam putant sibi ad augendas opes suas et multiplicanda delectamenta terrena reli
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ etnã. Hac qͥppelege ⁊ ꝯditiõe. ñ illi tm̃ qͥ mentis
excellentia. ꝑfectionis consiliũ receꝑunt. ut uendi¬
ta sua pauꝑib distͥbuerent. et humeris ab omni
scłi huiꝰ sarcina lib̃iorib leuem xp̃i sarcinam fer¬
rent: s etiã quisqͥs infirmior. ⁊ illigłosissime ꝑfe¬
amiserit dimissutus ẽ xp̃m: app̃hendet sotiꝰ tur¬
rem fortitudinis a facie inimici. quia cũ eam edi
posset. id ẽ eo animo accessit ad fidẽ. ut huic scło
ñ solum u̾bis renuntiaret: quia et si emit aliqͥd
tamqͣmĩ possidens erat. et siutebat᷑ hoc mundo.
tamqͣm ñ utens erat. ñ sꝑans mincertodiuitiarum.
s in ło uiuo. Cum enim oĩs qͥ reminciat huic scło.
sine dubio renunciet om̃ib quȩ st̃ eiꝰ. ut xp̃ipossit
eẽ discipłs: ipse enim cum de sumptib ad turris
edificium necessariis. ⁊ de bello aduersus regem al¬
terum p̃parando similitudines p̃misiss adiuuxit.
quas habet. aut sic ut eas omnino ñ diligens to¬

Expanded text:
eternam. Hac quippe lege et condicione non illi tantum, qui mentis excellentia perfectionis consilium receperunt, ut uendita sua pauperibus distribuerent et humeris ab omni saeculi huius sarcina liberioribus leuem Christi sarcinam ferrent, sed etiam quisquis infirmior et illi gloriosissimae perfedimiserit, dimissurus est Christum, adprehendet potius turrem fortitudinis a facie inimici, quia, cum eam in posset, id est eo animo accessit ad fidem, ut huic saeculo non solum uerbis renuntiaret, quia, et si emit aliquid, tamquam non possidens erat, et si utebatur mundo, tamquam non utens erat non sperans in incerto diuitiarum sed in deo uiuo. Cum enim omnis, qui renuntiat huic saeculo, sine dubio renuntiet omnibus, quae sunt eius, ut Christi possit esse discipulus — ipse enim, cum de sumptibus ad turris aedificium necessariis et de bello aduersus regem alterum praeparando similitudines praemisisset, adiunxit squas habet, aut sic, ut eas omnino non diligens to
Abbreviated transcription (Latin):
discere qͣmdocere. Et tu magnũ conferreᷤ bnficium
si ea que illic a scĩs fr̃ib adu̾sus istoꝵ uaniloquia
disserunt᷑. ñ me facias ignorare. In dño recte et
fidelit̾ uiuas dilectissime fili. c.xc iiii.

Expanded text:
discere quam docere et tu magnum conferes beneficium, discere quam docere et tu magnum conferes beneficium, si ea, quae illic a sanctis fratribus aduersus istorum uaniloquia disseruntur, non me facias ignorare. in domino recte et feliciter uiuas, dilectissime fili. CLVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ scłi finem neceẽ ẽ portet bonos et malos. q̃m
et hoc int̾ tuas questiones int̾rogasti: ut ꝓlixam
epłam iam tandem aliqͣndo concludã. iurationẽ
caue q̃ntũ potes. Melius quippe nec uerũ iurat᷑:
et semꝑꝑrurio ꝓpinquat᷑. S illi qͣntũ aliqͦs eoꝵ
audiui: quid sit iurare ꝓrsus ignorant. Putant enĩ
se ñ urare. qͣndo in oir habent. scit ds. et destis ẽ
ds. et testem inuoco dm in aĩam meam: quia ñ dr
illa ibi contra eos inuenta ẽ: qͣm ñ confitent᷑ eẽ iu¬
rationem. ubi ait apłs. cotidic morior ꝑ ur̃a glam¬
dicib reꝑitur omninohancẽẽ iurationẽ: neqͥsqͣm
in latina lingua hoc sic intelligat. dictũ ꝑur̃ã glã.¬
ut ddixi. qͣntum ad nos attinet. numqͣm iuramꝰ. ut
sum iurare. quo citiꝰ cadit. qui consueuit iurare.
Accepistiquid mͥuidet᷑. meliores ista exponant me
s alii qͥ ueracit̾ possunt. Namet ego paratior sum

Expanded text:
huius saeculi finem necesse est portet bonos et malos, quoniam huius saeculi finem necesse est portet bonos et malos, quoniam et hoc inter tuas quaestiones interrogasti, prolixam epistulam iam tandem aliquando concludam. Iurationem autem caue, quantum potes. melius quippe nec uerum iuratur, et semper periurio propinquatur. sed illi, quantum aliquos eorum audiui, quid sit iurare, prorsus ignorant; putant enim se non iurare, quando in ore habent: Scit deus et: Testis est deus et: Testem deum inuoco super animam meam, quia non diilla ibi contra eos inuenta est, quam confitetur esse iurationem, ubi ait apostolus: Cotidie morior. per dicibus reperitur omnino esse hanc jurationem: ne quis in latina lingua hoc sic intelligat dictum, per ut dixi, quantum ad nos adtinet, numquam iuramus, ut peccatum est falsum iurare, quo citius cadit, qui consueuit iurare. Accepisti, quid mihi uidetur; melius exponant ista sed alii.qui ueraciter possunt. nam et ego paratior sum
Abbreviated transcription (Latin):
tractatores. s earum accusatores inueniam. Qd̃ ido
eis qui hoc dñi consilium ñ ceꝑunt. responđunt
eos talia disputari nolle. q̃m uiciis suis fauent. et
dñica p̃cepta implere decrectent. qͣsi ñ ut de his ta¬
ceam. qui licet in firmiores. religiose tam̃ utunt di¬
uitiis. etiam ipsi cupidi et auari. male his uten¬
des. et in t̃reno thesauro cor luteũ figentes. quia et
ipsos neccẽ est usq ad finem portet eccła. sicut illa
retia usq ad littus pisces malos. tolerabiliores in
ea sint: qͣmisti qui talia sermocinando et dissemi¬
nandottase uideri magnos uolunt. qͥa diuitias
sias uł quantulacũq patͥmonia ex p̃cepto dñi
uendidunt. ut eiꝰ hereditatẽ quȩ usq ad finem
t̾re ddilatat᷑ atq diffundit᷑ ac doctrina ñ sana ꝑt̾¬
bare atq eũtere moliant᷑. Unde qͥa ex hac
quidẽ occasione s tam̃ iam breuiter dixi. qͥd etiam

Expanded text:
tractatores sed earum accusatores inueniamur. quod itractatores sed earum accusatores inueniamur. quod ihibentur ab eis, qui hoc domini consilium non ceperunt, respondent eos ideo talia disputari nolle, quoniam uitiis suis fauent et dominica praecepta implere detractant,. quasi non, ut de his taceam, qui licet infirmiores religiose tamen utuntur diuitiis, etiam ipsi cupidi et auari male his utentes et in terreno thesauro cor luteum configentes, quia et ipsos necesse est usque ad finem portet ecclesia sicut illa retia usque ad litus pisces malos, tolerabiliores in ea sunt quam isti, qui talia sermocinando et disseminando ita se uideri magnos uolunt, quia diuitias suas uel quantulacumque patrimonia ex praecepto domini uendiderunt, ut eius hereditatem, quae usterrae dilatatur atque diffunditur, hac doctrina non sana perturbare atque euertere moliantur. Unde quia ex hac quidem occasione sed tamen iam breuiter dixi, quid etiam
Abbreviated transcription (Latin):
olescentr. uade uende omnia quȩ habes et da pauꝑibꝰ.
et habeħ thesaurũ incelo:⁊ ucni sequere me. uehem̃t̃
adamaui: et ñ meis uirib ẜ. gr̃a ipsius adiuuante.
sic feci. Neq enim quiadiues ñ fui: ido minꝰ mͥ im¬
putabitur. Nam neq ipsiapłi qͥ pͥores hoc fecert̃:
diuites fuerunt. S totum mundumdimitcit. quiet
illud qđ habet. et qd̾ optabat hab̾e dimittit. Mͣitũ
autẽ in hac ꝑfectionis uia ꝓfeccrim: magis qͥdem
noui ego qͣm quisqͣm alius homo: s magis ds ꝗͣ ego
Et ad hoc ꝓpositum qͣntis possum uirib alios exhortor
et in nomine dm̃ consortes habeo: quibꝰ hoc ꝑ meũ
ministium ꝑsuasũ ẽ. sic tam̃ut p̃cipue sana doctri¬
na teneat᷑: nec eos qͥ ista ñ faciunt. uana contumacia
iudicemꝰ. dicentes eis nicħ ꝑdẽẽ qd̾ pudice q̃muis
coniugalit̾ iiuant. qd̾ domossuas et familias xp̃i¬
posterum: ne ista disputando. ñ scͥpturarũ sc̃arũ

Expanded text:
ulescenti: Vade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo et ueni, sequere me, uehementer adamaui et non meis uiribus sed gratia ipsius adiuuante sic feci. neque enim, quia diues non fui, ideo minus mihi inputabitur; nam neque ipsi apostoli, qui priores hoc fecerunt, diuites • fuerunt. sed totum mundum dimittit, qui et illud, quod habet et quod optabat habere, dimittit. quantum autem in hac perfectionis uia profecerim, magis quidem noui ego quam quisquam alius homo, sed magis deus quam ego. et ad hoc propositum, quantis possum uiribus, alios exhortor et in nomine domini habeo consortes, quibus hoc per meum ministerium persuasum est sic tamen, ut praecipue sana doctrina teneatur nec eos. qui ista non faciunt, uana contumacia iudicemus dicentes eis nihil prodesse, quod pudice quamuis coniugaliter uiuunt, quod domos suas et familias Christiaurizant in posterum, ne ista disputando non scripturarum sanctarum