comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥm᷑: aut ipse iudicando: restat ut ad em̃¬
dationẽ suã semꝑ mens sollert̃ inuigilet.
Inquo gͦ sibi quisq miscđiter subueniri
conͣsiderat: hoc necesse ẽ. ut confitens
funditur: ipsa ꝑpęnitentiã m̃tis nr̃e cfu-¬
sio.caligo nominat᷑. Nã sic̃ caligo nubilo¬
sa congerie obscurat diem: ita confusio ꝑ¬
turbatis cogitationib obnubilat mentẽ.
Dequa ꝑ quendã dr̃. Est confusio aducers
głam. Cum enĩ ad m̃tẽ male gesta pęniten¬
do reducimꝰ: graui mox merore confun¬
dimur: ꝑstrepit inanimo turba cogitati¬
onũ: meror conterit: anxietas deuastat:
inerũpna mens uertitur: & quasi qͦdã nu¬
bilo caliginis obscurat᷑. Hȩc nãq caligo
confusionis. eorũ m̃tẽ salubrit᷑ opp̃sserat:
quib paulus dicebat. Quẽ enĩfructũ ha¬
biustis tunc millis inqͥb nc̃ erubescitis
Hunc gͦ peccati diẽ caligo occupet. id
est blandim̃tũ neqͥtiȩ. afflictio pęni¬

Expanded text:
sequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emesequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens nfunditur, ipsa per poenitentiam mentis nostrae confusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo reducimus, gravi mox moerore confundimur, perstrepit in animo turba cogitationum, moeror conterit, anxietas devastat, in aerumnam mens vertitur, et quasi quodam nubilo caliginis obscuratur. Haec namque caligo confusionis eorum mentem salubriter oppresserat; quibus Paulus dicebat: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Hunc ergo peccati diem caligo occupet, id est, blandimentum nequitiae afflictio poeni
Abbreviated transcription (Latin):
solã ꝓ nobis mortẽ carnis susciꝑet: & uerã
mortem delinquentiũ. ꝑ umbrã suȩ mor¬
tis deleret: Adnos qͥppe uenit: qui in mor¬
te sp̃s carnisq tenebam᷑. Unã ad nos suam
mortẽ detulit: & duas nr̃as qͣs repꝑit sol¬
uit. Sienĩ ips e utrãq susciꝑet: nos a nul¬
la liberaret. Sed unã misericordit̾ accepit:
& iuste utrãq dãpnauit. Simplã suã du¬
phȩ nr̃e contulit: & duplã nr̃ãm moriens
sub egit. Unde & ñ inmerito uno die inse-¬
pulchro & duabus noctib iacuit: ꝙr uide¬
licet lucem suȩ simplȩ mortis tenebris dup¬
plȩ nr̃ȩ mortis adiuirxit. Qgͦ solã ꝓ nob̃
mortem carnis accepit: umbrã mortis ꝑ¬
tulit: & adei oculis culpã quã fecimꝰ ab¬
scondit. Dicatur igit᷑ recte. Obscurent
eũ tenebre: & umbra mortis. Acsi aꝑte
diceretur. Ille ueniat: qui ut amorte
carnis & sp̃s debitores eripiat: mortẽ car¬

Expanded text:
solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras, quas reperit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem car
Abbreviated transcription (Latin):
hostis accipitur. Ipse enĩ ꝙ mortẽ intulit
mors uocatur: ioħe at testante qui ait. Ꝙ
nom̃ illimors. Pumbrã igit᷑ mortis eius
imitatio designatur: ꝙr sic̃ umbra uxta
qualitatẽ corꝑis ducit᷑᷑ ita actiones iniqͦ¬
rũ de specie imitationis eiꝰ expͥmuntur.
Unde recte isaias cum gentiles ppłos in
antiqui hostis cerneret imitatione defe¬
cisse eosq adueri solis ortũ resurgere:
quȩ certo futura considerat. qͣsi ex p̃teri¬
tis narrat dicens. Sedentib intenebris
& umbra mortis: lux orta ẽ. eis Umbra
etiã mortis. mors carnis accipitur: qr sic̃
uera mors ẽ. qua anima separatur adeo:
ita umbra mortis est: qua caro separat᷑
ab animã. Unde recte uoce martyrum
ñ spu sed sola carne ẽmori: nequaqͣm se uͦ
morte sed umbra dicunt mortis oꝑiri. Quid
prauȩ delectationis postulat umbrã mor¬
tis: nͥ quod ad debellandaᷤ peccata ante dĩ
oculos dei & hominũ mediatorẽ reqͥrit. qͥ

Expanded text:
hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, hostis accipitur. Ipse enim quia mortem intulit, mors vocatur, Joanne attestante, qui ait: Ut nomen illi mors . Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra dicunt mortis operiri. 31.pravae delectationis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Occulta gͦ. iudicia quasi quedã ante
quaqͣm possunt. Unde & de dõ scͥptũ ẽ.
Posuit tenebras latibulũ suũ. Ꝙ ꝙ ab¬
solui ñ meremur agnoscimꝰ: s p̃uenien¬
te nos diuina gr̃a. ꝓ eius iudicia occulta
liberamur. Diem gͥ cenebrȩ obscurant:
cũ flendo nr̃ȩ delectationis gaudium.
ab illo iustȩ. animaduersionis radioĩ¬
scrutabilia eiꝰ iudicia miscdit̾ occultant.
Ubi &e apte sub iungitur: & umbra mor¬
aliquando obliuio m̃tis acccipit᷑: ali¬
qͣndo imitatio diaboli: aliquando mors
carnis. Umbra enĩ mortis obliuio m̃tis ac¬
cipitur: qr & ut suꝑiꝰ diximꝰ: sic̃ mors
hoc qͦd interficit agit ut ñsit in uita:
ita obliuio hoc quod int̾cipit. agit ut ñ
p̃dicare ueniebat: ꝑzachariã dr̃. Iuu¬
minare his qui intenebris. & mumbra
mortis sedent. Inumbra enĩmortis sedere
est: adiuini amoris notitia in obluuone
lascescere. Umbra mortis: imitatio antiqͥ

Expanded text:
mus. Occulta ergo judicia quasi quaedam antemus. Occulta ergo judicia quasi quaedam antequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra moraliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non spraedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbra mortis imitatio antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
& quorũ tecta st̃ peccata. Quia gͦ ome qͥs
tegitur. uelut intenebris occultat᷑: indic
extremi iudicũ ñ illustratur lumine: ꝙ̃
iuste punire noluerit: ipsa sibi aliqͦmͦ
sciens diuina miscđia abscondit. In lu¬
mine uero ostendit᷑: qͥcqͥd cunc in con¬
spectu omiũ demonstrat᷑. Hic gͦ dies ue¬
tatur intenebras: ut uidelicet ome qd̃
delinquimꝰ : nos ꝑpenitentiã feriamꝰ hc̃
diem dñs ñ reqͥrat. & lumine ñ illustret.
ut scilicet nobis culpã nrãm ferientib.
ipse hanc extremi iudiciĩ animaduersio¬
qui cuncta penst̾ret. cuncta ꝑstringat.
Qui qr ubiq est: locus quo fugiatur ñẽ.
lus ab illo locũ fugȩ inuenit: qui post
ꝑpetratã culpã. nc̃ se ei inpenitentia ab¬
scondit. Unde & apte adhuc dehoc de¬
brȩ obscurant: qͣndo delect᷑ationẽ m̃tis
inflicta pęnitentiȩ lam̃ta transuerbe¬
rant. Possunt & iã ꝑtenebras: occulta
iudicia designari. Inluce nãq quod u¬
nichil cernimꝰ : aut incerto uisu caliga¬

Expanded text:
ecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebrdelinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversioqui cuncta penetret, cuncta perstringat. Qui quia ubique est, locus quo fugiatur, non elus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc debrae obscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod vnihil cernimus, aut incerto visu caliga
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ internã lucẽ quereret: sed tam̃ ut¬
cũq exterioris mortis dãpna formidaret:
ait. Qui sumꝰ in hoc habitaculo ingemi¬
scimꝰ grauati: eo quod nolumꝰ expoliari s
suꝑ uestiri: ut absorbeat᷑ quod mortale ẽ. auita.
cedat᷑ ce iã cũ corpore illud attingere lucis in¬
tiȩ secretũ uolunt. Sed qͣntolibet ardore
intentionis exiliant: adhuc antiqua nox
grauat: & corruptibiles huiꝰ carnis oculos
quos hostis callidus ad c̃cupiscentiã aꝑu¬
it: iudex iustus a contuitu int̾ni sui fulgo¬
ris p̃mit. Unde & bene subdit᷑. Expectet¬

Expanded text:
denter internam lucem quaereret, sed tamen utdenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque exterioris mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita cedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. Unde et bene subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. obtenebrent᷑ stellȩ caligine eiꝰ: id ẽ. etiã
illi incontẽplatione sua. antiqͤ noctis ad¬
huc tenebras sentiant: de quib nmirum
constat. quod humano generi in huiusui¬
tȩ caligine uirtutũ suarũ iã radios expan¬
daN qr & si m̃te iã adsũma exiliunt:
adhucͥ ᷤ ᷤ tam̃ ininfimis pͥme culpȩ pondere
grauant᷑. Unde fit. ut & foras exempla lu-¬
cis uelut astra p̃beant: sed tam̃ intus usq
adfixȩ uisionis certitudinem pressi.
noctis caligine ñ ascendant. Sepe aut̃
ita mens accendit᷑. ut qͣmuis in carne sit
posita: indm̃ tam̃ omi subiugata carnali
cogitatione rapiatur: nec tam̃ dm̃ sic̃ est
conspicit: ꝙ hanc nimirũ sic̃ dictũ ẽ incar¬
ne corruptibili pondꝰ pͥmȩ dãpnationis
premit. Sepe ita ut est absorberi desiderat.
ut ȩtnã uitã sipossit fieri sine int̾uentu cor¬
poreȩ mortis attingat. Vnde paulus cũ ar¬

Expanded text:
ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitationconspicit, quia nimirum hanc, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saeperita ut est se absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
pe illa uidelicet consensus ad culpã. quȩ
ad nos pͥmi parentis. ẽ. excessu ꝓpagata: m̃¬
tis nr̃ȩ oculũ tanta obscuritate ꝑculit: ut
in huius uitȩ exilio. cęcitatis suȩ tenebris
p̃ssus. quantalibet ui adet̃nitatis lum̃ in¬
tenderit: pentrare ñpossit. Post penam
namq dãpnati peccatoris nascimͣ: atq ad
hanc uitã cũ nr̃ȩ mortis merito uenimꝰ &
cũ ad suꝑnȩ lucis radiũ aciem m̃tis erigi¬
mꝰ: ipsa infirmitatis nr̃e obscuritate cali¬
gamꝰ. & quidem multi inhac infirmitate
carnis tanta uirtute roborati sunt : ut re¬
splendere mundo quasi stellȩ possent. Mul¬
ti intenebris uitȩ p̾sentis. dũ suꝑiora de
se exempla exhibent: astrorũ more nobis
desuꝑ lucent. Sed qͣntalibet choruscatiõe
oꝑis fulgeant: qͣntolibet se igne cõpun-¬
ctionis accendant: nimirũ constat qr dũ
corruptibili adhuc carne grauati sunt et̃¬
nũ lum̃ sic̃ ẽ. uidere neqͣqͣm possunt. Dicat

Expanded text:
s ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam possunt. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
gentis aurore. Iudȩa qͥppe lucẽ expectauit
& ñ uidit: ꝙ humani generis redẽptorẽ.
uenturũ qͥdem ꝓpħando sustinuit: sedue¬
nientem minime cognouit: & quos adspẽ
aꝑuit m̃tis ocłos: ad p̾sentiã lucis clausit.
Quȩ & surgentis aurorȩ ortũ ñuidit: qͥa
infirma illa sc̃ȩ ȩccłȩ pͥmordia uenerari
contẽpsit. Dũq hanc labe factari suorũ
mortib credidit: adquȩ fortia ꝑueniroe
ignorauit. Sedq de infidelib loquens.
iniqͥ capitis m̃bra innotuit: ad ipsũ rur¬
sũ iniquorũ caput uerba conuertit dic̃s¬

Expanded text:
pe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dic
Abbreviated transcription (Latin):
accipimꝰ: si simulatorũ corda subtilius inda¬
gemꝰ. Arrogantes nãq & ypochrite bonorũ
facta exteriꝰ aspiciunt: eosq infactis siuis lau¬
dari abhominib agnoscunt: eorũq celebre
nom̃ mirant᷑. & qͦd ꝓbene gestis laudes susci¬
piant uident: sed qͣntostudio eãdẽlaudes fu¬
giant ñuident. Aꝑta eorũ oꝑa considerant.
sed quod sola spe intima hȩc oꝑentur ignorant.
Qui enĩ uera luce iustitiȩ clari sunt: priꝰ ate¬
nebris int̾nȩ intentionis immutant᷑. ut obscu¬
ritatẽ intꝰ t̾renȩ appetitionis plene deserar:
& corda sua ad suꝑnȩ lucis desideria ꝑfecte
conuertant: ne cũ aliis apparent lucidi: sint¬
sibimae obscuri. Arrogantes gͦ ꝙ bonorũfa¬
cta considerant: corda ñ pensant. Imitan¬
tur unde laudari foris ualeant: ñ unde int̾

Expanded text:
accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis laudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, n
Abbreviated transcription (Latin):
scit᷑: cũ a redẽpto humano genere idoloꝵ
ueneratio reꝑbatur. & solitaria nox relin¬
quit᷑: ꝙ cum dampnato apostata spũ ad
leuiathan. intranslatione ueteri ita ñ dr̃.⁊
sed maledicat eam qͥ maledicit diem: qui
capturus est. grandẽ cȩtũ. Quib uerbis aꝑte
ostenditur: quod ascõ uiro infine mundi
di fine simulat: cũ se quasi dm̃ hominib
ostendit: cũ claritatẽ sibi diuinitatis fallacit᷑
tribuit: & supra ome se quod ds̃ ueldr̃ uł¬

Expanded text:
scitur, cum a redempto humano genere idolorum scitur, cum a redempto humano genere idolorum veneratio reprobatur. Et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad --In translatione veteri ita non dicitur; sed, Maledicat eam, qui maledixit diem, qui capturus est grandem cetum. Quibus verbis aperte ostenditur quod a sancto viro in fine mundi di fine simulat, cum se quasi Deum hominibus ostentat, cum claritatem sibi Divinitatis fallaciter tribuit, et se supra omne quod Deus vel di
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ex sor inꝑpetuũ manet: recte adhuc sub¬
digna. Nox illa solitaria efficit᷑: q distric¬
tione ꝑpetua afrequentia patriȩ suꝑnȩ
separatur. Qđ tam̃ intelligi & alit̾ potest.
ut uidelicet hominem quẽ sibi sociũ ad ꝑ¬
ditionem fecerat amittat: & solus cũ suo
corpore hostis ꝑeat: dũ multos quos de¬
struxerat. redẽptoris gr̃a reformat. Solita¬
ria gͦ nox efficit᷑: cũ sublatis eis qui electist̃.
solus antiquus hostis ȩt̃nis ignib gehen¬
nȩ mancipat᷑. Bene autẽ dr̃: nec laude dig¬
na. Cũ enĩ humanũ genꝰ erroris tenebris
p̃ssũ. deos lapides crederet. ꝑ hoc quod
idolis seruiebat. quid aliud. quã seducto¬
ris sui facta laudabat: Unde bene ꝑ pau¬
lant g̃s: demoniis unmolant. Quigͦ idoloꝵ
uenerationi substracti sunt. quid aliud qͣm
noctis tenebras laudauert̃: Sed ecce iam
cernimꝰ. qr nox illa ñẽe laude dignacogno¬

Expanded text:
tia exsors in perpetuum permanet, recte adhuc subtia exsors in perpetuum permanet, recte adhuc subdigna. Nox illa solitaria efficitur, quia districtione perpetua, a frequentia patriae supernae separatur. Quod tamen intelligi et aliter potest, ut hominem videlicet, quem sibi socium ad perditionem fecerat, amittat, et solus cum suo corpore hostis pereat, dum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat. Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui electi sunt, solus hostis antiquus aeternis ignibus gehennae mancipatur. Bene autem dicitur: Nec laude digna. Cum enim humanum genus, erroris tenebris pressum, deos lapides crederet, per hoc quod idolis serviebat, quid aliud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulant gentes, daemoniis immolant . Qui ergo idolorum venerationi substrati sunt, quid aliud quam noctis tenebras laudant? Sed ecce jam cernimus, quod nox illa non esse laude digna cogno
Abbreviated transcription (Latin):
circo nãq redẽptor nr̃. ñ angłs. sed homo
factus ẽ. qr hoc ꝓcul dubio fieri debuit. qd̾
redemit: ut & ꝑditũ angłm ñ app̃henden¬
do desereret: & hominẽ insemetipso ap¬
hi qui in ȩt̾na luce ꝑmanent angłici sp̃s:
m̃ ses autẽ eorũ ordines & dignitates intel¬
ligi. Singuli enĩ qui q sp̃s. ꝙ lucent dies
sunt: s qr certis qͥbdã dignitatib distin¬
gunt᷑: ut alii throm: alii dnãtiones: alii
principatꝰ: aliĩ potestates sint: ꝓhac ipsa
distributione agminũ menses uocantur.
Sed q antiquus hostis nequaqͣm ad meri¬
cũ lucis: nequaqͣm ad ordinem suꝑnorũ ag¬
minũ reducitur: nec indiebus anni nec ĩn
mensib numerat᷑. Sic qͥppe illũ ꝑpetratȩ
suꝑbiȩ cȩcitas grauat: ut ultra ad illa cla¬
ritatis intipiȩ agmina suꝑna ñredeat. Ne¬
quaqͣm iã stantib lucis dignitatib admis¬
cetur: ꝙ tenebrarũ suarũ merito sẽꝑ adima
depͥmit᷑. Qa ab illa patriȩ cęlestis frequen¬

Expanded text:
circo namque Redemptor noster non angelus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso aphi qui in interna luce permanent, angelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus numeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui quia ab illa patriae coelestis frequen
Abbreviated transcription (Latin):
ritate tegit᷑: qͥcqͥd tunc in memoria iu¬
dicis non reuocatur. Scriptũ qͥipe ẽ Om̃
autem quȩ arguunt᷑: alumine manie¬
stant᷑. Quasi quedã tenebrȩ peccata peni¬
tentiũ abscondunt᷑: de quib ꝑꝓpħam

Expanded text:
ritate tegitur, quidquid tunc in memoriam juritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccata poenite
Abbreviated transcription (Latin):
etiã defendentiũ: sema ipsũ introrsus di¬
scutiens. ante iudiciũ uehem̃ter examinat:
ut districtꝰ iudex eoiã tranqͥlliu ueniat.
quo reũ suũ quẽ discutere appetit. iã ꝓ
culpa punitũ cernit. Unde & recte subiun¬
ds̃ quȩ iudicando discutit: ñ reqͥrit quȩ
ignoscendo in suo iam iudicio impunita
derelinqͥt. Hic itaq dies idẽ. hȩc peccati
delectatio. a deo ñ requirit᷑: si animaduer¬
sione spontanea punitur: paulo attestan¬
te qͥa.Sinoᷤ metipsos diiudicaremꝰ: ñ utiq
a dnõ iudicarem᷑. Dõgͦ diẽ nr̃m reqͥrere
ẽ: contra mtẽ nrãm subtilit̾ in iudicio
omẽ quod de culpa gratulat᷑ indagare.
inqua scilicet requisitione illũ tunc seue¬
rius ꝑcucit: quẽ sibi nc̃ molliꝰ peꝑcisse
dep̃hendit. Bene autẽ seq̃r: & ñ illu¬
stret lumine. In iudicio nãq dñs appa¬
rens: omẽ quod tunc redarguit: lumi¬
ne illustrat. Quasi enĩ sub quadã obscu¬

Expanded text:
etiam defendentium ; semetipsum introrsus dietiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjunDeus quae judicando discutit; non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscu
Abbreviated transcription (Latin):
dies in qua natꝰ sũ: & nox inqua dictũ ẽ
conceptꝰ ẽ homo. Idẽ. ꝑeat delectatio quȩ
inculpa hominẽ rapuit: ꝑeat in cauta m̃¬
tis ĩ firmitas: quȩ usq ad tenebras pͣui con¬
sensus ex cȩcauit. homo enĩ dũ blandim̃ta
delectationis caute ñ ꝑspicit: &iã in noc¬
tem neqͥssimȩ ꝑpetrationis tuit. Sollert
gͦ uigilandũ ẽ. ut cũ blandiri culpa incho¬
at: ad qͣntũ interitũ mens trahat᷑ agnos¬
cat. Unde & apte subditur. Dies ille uerta
cũ culpa in ipso delectationis exordio ad
quẽ ꝑclitionis finẽ rapiat. uidet᷑. Intene¬
bras diẽ uertimꝰ: cũ nosince ipsos districte
punientes: Ipsa delectationis prauȩ blan¬
dim̃ta ꝑdistricta pęnitentiȩ lam̃ta cruci¬
amus: cũ flendo insequim᷑. qͥcqͥd in corde
taciti ex delectatione peccamꝰ Quia enĩ
fidelis qͥsq cogitationes iniudicio exqͥri
subtilit̾ ñ ignoiat. paulo actestante qͥait:
int̾ se inuicẽ cogitationũ accusantiũ. aut

Expanded text:
 sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subditur: CAPUT cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ꝓpħico spiritui nequaquã sufficit
ut uentura p̃uideat: nͥ cordi ꝓpħantis
ꝙ iã p̃terita & antiqua representet.
sc̃s uir infra supraq oculos aꝑit: & ñ
solum uentura conspicit: s & iã trans¬
acta ad memoriã reducit. Nã ꝓtinus

Expanded text:
quando prophetico spiritui nequaquam sufficit quando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus
Abbreviated transcription (Latin):
tate quiesceret. si ꝑ appetitũ supbiȩ nemo
peccasset: & dicat. Nunc enĩ dormniens s¬
lerem: & somno meo requiescerem: cũ
regib & consulib t̾rȩ. qui ȩdificant sibi
solitudines: aut cum principib quipos¬
sident aurum: & replent domos suas ar¬
gento. Quia enim si parentem pͥmũ nulia
peccati putredo corrrũperet. nequaqͣm
ex se filios gehenne generaret: sedhi qͥ
nunc ꝑ redemptionem saluandi sunt.
soli ab illo electi nascerent᷑: eosdeme¬
lectos aspiciat: atq cum eis qͦmͦ qͥescere
potusset intendat. Uideat scõs apłos sic
susceptã eccłam regere: ut eip̃dicatiõĩs
uerbo non desinant consultũ prebere.
eosq reges & consules appellet. Uideat
post hos ineorũ loco rectores exurgere
qui & sapienter uiuendo aurũ possidean .
& aliis recta p̃dicando argento sacrȩ
locutionis enitescant: eosq pͥncipes re¬
pletis conscientiarum domib auro &
argento diuites memoret. Seti quia ali¬

Expanded text:
tate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo tate quiesceret, si per appetitum superbiae nemo peccasset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem cum regibus et consulibus terrae qui aedificant sibi solitudines, aut cum principibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vivendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quia ali
Abbreviated transcription (Latin):
mus: cum accepturi sapientiã prius obȩ¬
dientiam prebemus. Ad quã uidelicet
nos contractũ: bene quidam sapiens exci¬
tat dicens. Concupisti sapientiam: serua
mandata &diis p̃bebit illã tibi. Quid autẽ
ꝑdomos: nisi conscientiȩ designantur.
Unde sanado cuidã dr̃: uade indomum
tuam. Ac si aꝑte audiat. ꝑost exterius mi¬
raculum ad conscientiã reuertere: & qua¬
lem te intrinsecus deo debeas exhibere ꝑ¬
pende. Quid & iã ꝑ argentũ. nisi eloquia
diuina figurantur: de quib ꝑpsalmistã
dicit᷑. eloquia dñi eloqͥa casta argentũ
igne examinatum: Eloquium dñi argen¬
tũ igne examinatũ dr̃: ꝙ sermo dei si in
corde figitur: tribulationib probatur.
Uir igitur sc̃s. sp̃u et̾nitatis plenꝰ quȩꝙ fu¬
tura sunt colligat: & quos longe post uen¬
tura scła generent. laxato m̃tis sinu cõp̃¬
hendat: & magna admiratione conside¬
ret. cum quib electis sine labore inȩt̾ni

Expanded text:
mus, cum accepturi sapientiam, prius obemus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam tibi . Quid autem per domos, nisi conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibere, perpende. Quid etiam per argentum, nisi eloquia divina figurantur? de quibus per Psalmistam dicitur: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Eloquium Domini argentum igne examinatum dicitur, quia sermo Dei si in corde figitur, tribulationibus probatur.ir igitur sanctus spiritu aeternitatis plenus, quaeque futura sunt colligat; et quos longe post ventura saecula gignerent, laxato mentis sinu comprehendat; et magna admiratione consideret cum quibus electis sine labore in
Abbreviated transcription (Latin):
rim illi intimȩ quieti ñ possunt: hanc apd̃
semce ipsos ꝑstudium tranqͥllȩ m̃tis imitant᷑.¬
Seq̃t. Cum pͥncipib qui possident aurũ: oe
replent domos suas argento. Quos alios prin¬
cipes. nisi sc̃ȩ eccłȩ rectores uocat: quos in¬
desinenter in loco p̃dicatorũ precedentiũ
diuina dispensatio subrogat. de quib ei¬
dem ȩccłȩ psalmista ait: ꝓ patrib tiuis na¬
ti sunt tibi filii. constitues eos pͥncipessu¬
per omnem t̾rã: Quid uero aurũ. nisisa¬
pientiã appellat: de qua ꝑsalomonẽ dicit᷑
thesaurus desiderabilis requiescit inore
sapientis : Aurum nempe sapientiã uidit.
quã chesaurũ uocauit. Quȩ &e recte auri
appellatione signatur: quia sic̃ auro tẽ¬
poralia: ita sapientia bona ȩt̃na mercañ.
Si aurum sapientia ñ ẽẽt: nequaqͣm lao¬
ditiȩ eccłȩ ab angło diceret᷑. Sua deo tͥ
emere a me aurũ ignitũ. Aurũ qͥppe emi¬

Expanded text:
rim illi intimae quieti non possunt, hanc apud rim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantS. 15. Cum principibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. - Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat? Quos indesinenter in loco praecedentium praedicatorum divina dispensatio subrogat. De quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcitate p̃sentis exiliĩ exclusit: cominatio
uero eius ẽ. terror adhuc supplicũ sequen¬
tis. Post faciem gͥ manus adhuc nos mi-¬
nȩ terrificant: quia ꝑ expim̃tũ iudicii. iã
nos & pena p̃sentis exilii ꝑculit: & si pecca¬
re ñ desistimus: ȩt̃nis adhuc suppliciis ad di
homo ceciderit: atq hunc post ista pec¬
cantem. quo adhuc iustitia iudicantis rapit:¬
& cunctas a se desideriorũ temporaliũ tur¬
bas eiciat: seq in magna mentis solitudine
abscondat dicens: A facie manus tue solus se¬
debam: q̃m cõminatione replestime. Ac
si aꝑte dicat. Dum considero quid iam per
iudicũ exꝑimentum. patiorꝰ atumultu de¬
sideriorum temporalium. trepidus mentis
secessum peto: qi & adhuc acrius illa quȩ
minaris ȩt̃na supplicia formido. Bene gͦ de
regib atq consulib dr̃: qui ȩdificant sibi
solitudines: ꝙr hii qui & se bene regere &
consulere aliis sciunt: q̃m presentari inte¬

Expanded text:
caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis addicihomo ceciderit, atque hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis 131 solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam per judicii experimentum patior, a tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia ii qui et se bene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari inte
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nonne qui te oderant ds̃. oderã
illos: ꝙ suꝑ iniicos tuos tabescebam:
Perfecto odio oderam illos: inimici facti
sunt mͥ Adȩt̾na nobis patriȩ desiderium
succendendũ: uitȩ presentis longitudinẽ
deplorat dicens. Heu michi quod incola¬
tus meus. plongatus ẽ. Largitate nimi¬
rum consulatꝰ emicuit: qui exemplo
conuersationis ꝓpriȩ tot nobis uirtutum
calculos spargit. Sed iste consul Mͫ sibi
& iã solitudinem ȩdificet narret. Ait enĩ.
Ecce elongaui fugiens: & mansi insolitudi¬
ne. Fũgiens elongat: qͥ a turba desiderioꝵ
temporalium. inalta dei contemplatiõe
se subleuat. Manet uero insolitudine: qi
ꝑseuerat in remota mentis intentione. De
qua bene solitudine dño ieremias ait A
facie manus tue solus sedebã: qm̃ cõmina¬
tione replesti me. Facies qͥppe manꝰ deiẽ.
illa ꝑcussio iusti iudiciĩ qua suꝑbientẽ
hominem a paradiso reppulit: & inhac

Expanded text:
dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ quendã secessũ petierat quietã
mentem: in qua tanto purius dm̃ cer¬
neret: quanto hunc cum se solo solum
dines construunt. & iã consules uocant᷑.
ꝙ sic in se solitudinem m̃tis ȩdificant:
ut tam̃ in quo p̃ualent. aliis ꝑcaritatẽ
consulere minime desistant. Hunc gͦ
quẽ modo p̃tulimus consulem. paulo
subtilius ꝑpendamus: quomodo ad pre¬
benda uitȩ sublinioris exempla subiectis
ppłorum cuneis uirtutum calculos spar¬
gat. Ecce ad insinuandã retributionem
honi ꝓ malo: de seme ipso fatetur dicers.
Sireddidi retribuentib michi mala: de¬
cidã merito ab inimicis meis manis. Ad
dilectionem conditoris excitandã: insinu¬
at dicens. Michi autẽ adherere deo bo¬
num est. Adformã sc̃ȩ humilitatis impͥ¬
mendam: secreta cordis sui indicat dicens.
Dñe ñ est exaltatum cormeum: neq ela¬
tisunt oculi mei. Adimitandum zelire¬
ctitudinem: exemplo suo nos excitat

Expanded text:
magnum quemdam secessum petierat quietam magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum dines construunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat,
Abbreviated transcription (Latin):
in corde tumultib p̃munt᷑. Om̃s qͥppe
in ordinatos desideriorũ motꝰ acubilicor¬
dis manu sc̃ȩ considerationis eiciunt.
qr transitoria cuncta despiciunt: ex hisna¬
scentes cogitationũ insolentias ñ patiun¬
tur. Solam namq et̾nã patriam appe¬
tunt: & q nulla huius mundi diligunt:
magna m̃tis tranquillitate ꝑfruuntur.
Unde rectedicit᷑ qͥ ȩdificant sibi solitudi¬
nes. Dolitudines qͥppe ȩdificare ẽ: a secreto
cordis terrenorũ desideriorũ tumultus ex¬
pellere: & una intentione ȩĩtiȩ patriȩ
in amorẽ intimȩ quietis anhelare. Anñ
cunctos a se cogitationum tumultꝰ ex¬
pulerat. qui dicebat: unã petii a dño
hanc requiram. ut in habitem indomo dñi:
Afrequentia quippe terrenorũ desiderioꝵ
sugerat: ad magnã uidelicet solitudinẽ
semet ipsum: ubi eo tucius nichil extra¬
neum conspiceret: quo in cõpetens nis
amaret. Acumultu rerũ temporalium.

Expanded text:
in corde tumultibus premuntur; omnes quippe in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde et recte dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ bonis mundi carere ꝑtimescit.
Concessa tenere appetit: uideri inter
homines minor erubescit: & curat sũ¬
mope ne mnops indomo sit: nec de¬
spectus inpublico. Exquirit quid sibi
sufficiat: quid necessitas subiectorum
petat: atq ut sufficient̃ iura patroe¬
natus subditis expleat: patronos qͦrit.
quib ipse famuletur. Sed his dumfami¬
liariter iungit᷑: eorũ ꝓculdubio causis
implicatur. Quib sepe consentit in illi¬
citis: & mala quȩ ꝓpter semet ipsum
ñ appetit: cõmittit ꝓpt̾ alia quȩ ñ de¬
reliquit. Nam sepe dum honorẽ suum
in hoc mundo imminui crepidat: ea
apud maiores ꝑsonas approbat: quȩ
iam ꝑ propͥum iudicium dampnat.
Isdum sollicite cogitat. quid patronis
debeat. quid subiectis: quid sibi augeat:
quid affectib prosit: quasi tanta freqͥn¬
tia turbarũ p̃mit᷑: qͣnta curarũ importu¬
nitate lacerat᷑. At contra scĩ uiri qr nichil
huius mundi appetunt: nullis ꝓcul dubio

Expanded text:
sed tamen bonis mundi carere pertimescit: sed tamen bonis mundi carere pertimescit: concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi suffpetat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, committit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
tumultu uastatur. Alius se tyrannidi su¬
ꝑbiȩ subicit: & cor miserum dum contra
homines erigit: uitio substernit. Hono¬
rum sublimiũ infulas appetit: ex altari
successibus exquirit: totũq quod ẽẽ de¬
siderat. sibi apud semetipsũ incogitatio¬
nib depingit. lã quasi tribunali p̃sid&.
iam sibi parere obsequia subiectorũ uid&:
iã cȩteris eminet: iam aliis mala irrogat:
aliis quȩ irrogauerint recõpensat. lã
apud sem& ipsũ stipatꝰ cuneis ad publi¬
cũ ꝓcedit: iã quib obsequiis fulciatur
conspicit: qui tam̃ hȩc cogitans solus re¬
pit. Iã alia conculcat: alia stbleuat. Iã
de conculcatis satis facit odiis: iam de
subleuatis recipit fauores. Q igitur tot
fantasmata cordi impͥmit: quid iste ali¬
ud qͣm somniũ uigilans uidet: Quia
gͦ cot rerũ causas quas fingit tolerat:
nimirũ intrinsecus natas ex desideriĩs
turbas portat. Alius iam illicita refugit.

Expanded text:
tumultu vastatur. Alius se tyrannidi sutumultu vastatur. Alius se tyrannidi superbiae subjecit; et cor miserum, dum contra homines erigit, vitio substernit. Honorum sublimium infulas appetit, exaltari successibus exquirit, totumque quod esse desiderat, sibi apud semetipsum in cogitationibus depingit: jam quasi tribunali praesidet, jam sibi parere obsequia subjectorum videt, jam caeteris eminet, jam aliis mala irrogat, aliis quia irrogaverint recompensat. Jam apud semetipsum stipatus cuneis ad publicum procedit, jam quibus obsequiis fulciatur conspicit; qui tamen haec cogitans solus repit; jam alia conculcat, alia sublevat; jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tot phantasmata cordi imprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Quia ergo tot rerum causas quas fingit tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit,
Abbreviated transcription (Latin):
inotium: noctem uero in cogitationem
uersat. Torpet ab utili oꝑe: ꝙ fatigatur
illicita cogitatione. Consilia multiplicat.
& sinum mentis cogitationũ unuentib
latius expandit. Puenire ad concupita
satagit: atq ad obtinenda hec quosdam
secretissimos causarum meatus querit. Qui
mox ut incausa aliquid subtile inuenis se
se estimat: iam se obtinuisse quoo concupi¬
erat exultat. lam quid & iã adeptȩ rei adiun¬
gat ex cogitat: atq ut in meliori statudebe¬
at excoli ꝑtractat. Quã qr iam quasi possidae
&e quasi ad meliorẽ speciem adducit: mox
insidias inuidentiũ considerat: & quid con¬
tra se iurgii moueatur pensat. Ex quirit
quid respondeat: & cũ rem nullã teneat:
iam indefensione rei quã appetit. uacuus
litigator elaborat. Quamuis gͦ nil de con¬
cupita re cȩꝑit: habet tam̃ incorde iam
fructũ concupiscentiȩ. laborẽ rixȩ. Graui
itaq ppło p̃mit᷑: qui instigantis auaritiȩ

Expanded text:
in otium, noctes vero in cogitationem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplica sinum mentis cogitationum inventibus latius expandit. Pervenire ad concupita satagit atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quęrit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se ęstimat, iam se obtinuisse, quod concupierat, exultat, iam quid etiam adeptę rei adiungat, excogitat, atque ut in meliori statu debeat excoli, pertractat. Quam quia iam quasi possidet et quasi ad meliorem statum adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se iurgii moveatur, pensat. Exquirit, quid respondeat, et cum rem nullam teneat, iam in defensione rei, quam appetit, vacuus litigator elaborat. Quamvis ergo nil de concupita re coeperit, habet tamen in corde iam fructum concupiscentię, laborem rixę. Cuiitaque populo premitur, qui instigantis avaritiae
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit: arq ante m̃tis ocłos scemata
turpium ꝑturbationum fingit. Et cum
effectus ñ tribuitur oꝑis: hoc crebrius agit᷑
intentione cogitationis. Uoluptatis ꝑfectio
querit᷑: & concussus eneruit animꝰ. hinc
inde & sollicitꝰ. & cȩcatꝰ ĩuoccasionem
nequissimȩ expletionis rimat᷑. Mens itaq
hȩc quasi quendam ppłm patitur: quȩ
insolenti cogitationum tumultu uastat᷑.
Alius irȩ se dominio strauit: & quid incor¬
de nisi iurgia & iã quȩ desunt ꝑagit:
Hic sepe p̃sentes ñuidet: absentib contra¬
dicit. Intra semet ipsum contumelias ꝓ¬
fert & recipit: receptis autẽ durius res¬
pondet: & cũ qui obuiet nullus adsit. mag¬
nis clamorib rixas incorde cõponit. Tur¬
bã itaq hic intꝰ sustinet: quem pondus ue¬
hemens inflãmatȩ cogitationis p̃mit.
Alius iuri se auaritiȩ tradidit: & fastidieis
ꝓpria: aliena concupiscit. Hic plerũq
c̃cupita ad ipisci ñualens: diem. quidem

Expanded text:
subdit, atque ante mentis oculos schemata subdit, atque ante mentis oculos schemata turpium perpetrationum fingit, et cum effectus non tribuitur operis, hoc erebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus hinc inde et sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum patitur, quae insolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit, et quid in corde nisi jurgia etiam quae desunt peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet, et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamoribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem
Abbreviated transcription (Latin):
deriorũ inse motus temꝑant: suꝑsubiec¬
dͥs cogitationib lege uirtutis regnant.
Quibene &e iã t̾rȩ consules uocant᷑. Reges
enĩ sunt: qr sibimae ipsis president. Terrȩ
autẽ consules: ꝙ extinctis peccatorib ui¬
dȩ consultũ p̃bent. Reges sunt: q semet N¬
ipsos regere sciunt. Terrȩ sunt consules:
ꝗ terrenas m̃tes ꝑ exortationis suȩ consi¬
lium ad cȩlestia ꝑtrahunt. An t̾rȩ consul
nonerat qui dicebat: de uirginib aut̃
p̃ceptum domini ñ habeo consilium autẽ
do: & rursum. Beatiorerit: si sic ꝑmanserit
scđm meum consilium. Bene autẽ subdit᷑.¬
qui ȩdificant sibi solitudines. Om̃s enim qͥ
uel illicita appetunt: uł in hoc mundo ui¬
deri aliquid uolunt: densis cogitationum
cumultib incorde comprimuntur. Dũq
desideriorum curbas intra se excitant: pro¬
stratam mentem pede miserȩ frequenta¬
tionis calcant. AAlius nãq iuri se luxuriȩ

Expanded text:
deriorum in se motus temperant, super subjecderiorum in se motus temperant, super subjectis cogitationibus lege virtutis regnant. Qui bene etiam terrae consules vocantur. Reges enim sunt, quia sibimetipsis praesident; terrae autem consules, quia exstinctis peccatoribus vitae consultum praebent. Reges sunt, quia semetipsos regere sciunt; terrae sunt consules, quia terrenas mentes per exhortationis suae consilium ad coelestia pertrahunt. An terrae consul non erat, qui dicebat: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do ? Et iterum: Beatior erit, si sic permanserit, secundum meum consilium . Bene autem subditQui aedificant sibi solitudines. - Omnes enim qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus, in corde comprimuntur. Dumque desideriorum turbas extra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae