comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eugliste dicta scrutari Q singulari
pͥuilegio meruit castitatis ut ceteris
diuine scripture conditorib diuinita¬
tis ip̃iꝰ caꝑet simul et patefaceret ar¬
chanum Noq enim frust᷑ in cena su¬
pra pectus ihũ recubuisse perhibet᷑
s per ħ tipyce docetur ⁊ quia celestis
haustum sapiencie cet̾is excellencius
de sanctissimo eiꝰtem pectoris fonte po¬
tauerit: Unde et mito in figura qͣ¬
tuor auimaliũ: aquile uolanti com¬
parat᷑: Cunctis qͥppe auib a quila uo¬
lare. cunctis animantib clariꝰ solis
radiis infigere consueuit obtutus:
Et ceteri euangeliste quasi in terra
ambulant ꝯ domino: qui temporalẽ
eiꝰ generatõnem pariter et tempo
celum uolat cum domino: qui per¬
pauca de temporalib eiꝰ ediserens¬
actis ÷ eternam diuinitatis eiꝰ poten¬
tiam per quam fcã sunt omnia sub¬
limiꝰ mente uolando. et lmpidiꝰ specu¬
lando cognouit: ac nob̾ cognoscendã
scribendo contradicit: G alii euange¬

Expanded text:
singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris altius divinae Scripturae conditoribus divinitatis ipsius caperet simul et patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporcoelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evange
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sum te: quod caritatẽ tuã
pͥmam reliquisti. Memor esto
itaq unde excideris. ⁊ age peni¬
tentiam.⁊ pͥma oꝑa fac. Sinau¬
tem uenio tibi. ⁊ mouebocan¬
delabrum tuum de loco suo nisi
pacientiam egeris. S hoc ha¬

Expanded text:
d caritatem tuam primam reliquisti. memor esto itaque, unde excideris, et age paenitentiam et prima opera fac; sin autem, uenio tibi et mouebo candelabrum tuum de loco suo, nisi paenitentiam egeris. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sortiretur: illic ab eo apoca¬
lipsis p̃ostensa describitur:
ut sicut in principio canonis
idest libri geneseos. incorrup¬
tibile principium p̃notatur:
ita etiam incorruptibilis si
em egressionis de corpore. conuo¬
catis in epheso discipulis descendit
in defossum sepulture sue locum:
orationeq completa redoidit
spm̃: tam a dolore mortis factus
extraneus: quam a corruptione
cariis noscitur alienus. Cuius
tam̃ scripture dis posicio uel
libri ordinatio ideo a nob̃ ꝑ singłã
ñ exponitur. ut nescientib in¬
quirendi desiderium collocetur
⁊ querentib laboris fructus et
deo magisterii doctrina reseruet᷑.

Expanded text:
silium, illic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut nescientibus inquirendi desiderium collocetur et quaerentibus laboris fructus, et Deo magisterii doctrina servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
gladuis ex utraq ꝑte acutus
lucet in iurtute sua. Et cum
uidissem eum: cectoi ad pedes
eius tanquam mortiuis. Et
posuit suꝑ me dexteram suam
dicens. Noli timere. Ego primꝰ
⁊ nouissimus ⁊ uuus ⁊ fui
mortuus. Ecce sum uiuus in

Expanded text:
gladius utrimque acutus ut sol in uirtute sua: et cum uidissem eum, cecidi ad pedes eius tamquam mortuus, et inposuit super me dexteram suam dicens: noli timere, ego sum primus et nouissimus et uiuus qui fueram mortuus et ecce sum uiuens in
Abbreviated transcription (Latin):
to amore dilectionis ab eo est
habitus ut incena suꝑ pectus
eius recumberet. ⁊ ad crucem
astanti soli matrem ꝓpriam cõ¬
mendaret: ut quem nubere uo¬
lentem. ad amplexum uirgini¬
tatis asciuerat: ip̃i etiam cu¬
stodiendam urginem tradẽt.

Expanded text:
to amore dilectionis ab eo est habitus ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset; ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ qui erat ⁊ qui uenturus ẽ:
⁊ a septem spiritib in conspestu
throni eius sunt. ⁊ a ih̃u xpisto
qui est testis fidelis primogenitꝰ
mortuorum ⁊ princeps regum

Expanded text:
est, & qui erat & qui venturus est, & a septem spiritibus, qui in conspectu throni ejus sunt: 5. Et a Jesu Christo qui est testis fidelis, primogenitus mortuorum, & princeps regum
Abbreviated transcription (Latin):
erant litteris edocti de iłlo. Creden¬
tes uero ex gentib. de longinquo
utiq uenerunt ad xp̃m: quia
nullis paginarum sanctarum
monimentis. de eius erant fioe

Expanded text:
erant litteris edocti de illo. Credentes vero ex gentibus de longe utique venerunt ad Christum, quia nullis paginarum sanctarum monimentis de ejus erant fide
Abbreviated transcription (Latin):
atq conueniens: ut con¬
currentes ad festa cͥominica &
mysteria saluatoris nr̃i. de cuiꝰ
natiuitate gauisi sumus. eius
manifestatione lȩtemur: quia
sicut nascendo gloriosus est
dei filiꝰ. ita apparendo mira¬
bilis. Mirum namq quod
nus magnificum qͦd ostensus
e cȩlo ẽ. Alirum ualde quod
nouum hominem terra sus¬
cepit: stupendum nichilomi¬
nus quod nouum hunc ho¬
minem noua de cȩlo stella
ꝓdiderit. Apud iudeam xͦ
in presepi pastorib uagiebat:
&e in chaldea magorũ oculis
inter sydera choruscabat. Apud
iudeos sordebat in pannis: apd̃
gentiles fulgebat in głia. Etqui¬
dem necesse erat ut cȩlorum do¬
minum testimonium cȩleste p̾¬
cederet: &e auctorem lucis signĩ
luminis reuelaret. uiii.

Expanded text:
atque conveniens, ut concurrentes ad festa dominica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mirabilis. Mirum namque quodnus magnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova de coelo stella prodiderit. Apud Judaeam Christus in praesepi pastoribus vagiebat; et in Chaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inde nos dilectissimi uenien¬
tes ex gentib quib in stella
dominica salutare lumen ra¬
diauit ẽ cȩlo: apud qͦs uirgi
nis ac fidei nr̃ȩ munera defe¬
rentes. herodis ꝑfidiam decli¬
nemͦ: & sanctificato corpore ac
sacratissimum semꝑ dñi hono¬
remus aduentũ: ut sicut de eiꝰ
illuminatione gaudemꝰ: ita de
nr̃a retͥbutione lȩtemur: dño¬

Expanded text:
Proinde nos, dilectissimi, venienProinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica salutare lumen radiavit e coelo, apud quos Virginnis ac fidei nrentes, Herodis perfidiam declinemus et sanctificato corpore ac sacratissimum semper Domini honoremus adventum: ut sicut de ejus illuminatione gaudemus, ita de nostra retributione laetemur,
Abbreviated transcription (Latin):
suam adorato di filio cȩlestis
uitȩ munera reportabant.
& infra. Abimatu inquit &
infra. Etas scribit᷑ occisorũ:
ut occidentis innotescat acer¬
bitas. O ira ꝑuersa: inconsul¬
taq: seuientis indignatio.
Chaldeis irascitur: innocentes
interficit. Et dum in mortẽ
immaculati fertur infantis:
lactentium ꝑimit turbas:
quatinꝰ iniquissimum regẽ
qui in debitum querebat᷑
sangunem ꝓstratȩ multitu¬
dinis. multiplex reatus iN¬
uolueret. Nec aduertere po¬
terat furentis insania: quod
ille qui mortuos morte sua¬
uiuificare ueniebat. cogi iN
mortem ñ posset inuitus.
ut ꝑ uoluntatis suȩ minis¬
trum. aut xp̃m ꝑimeret. aut
paruulorum nece. lȩtissimũ
xp̃i contristaret ingressum.
S nulla sit apud fideles nn¬
nocentum de morte tristicra:
quia xp̃c iustissimus retͥbutor.
ꝓpter se passos suȩ fecit par¬
ticipes passionis: atq eos qͥb
libenter uitam parabat ȩter¬
nam. pacienter ꝑmisit occidi.

Expanded text:
suam, adorato Dei Filio, coelestis suam, adorato Dei Filio, coelestis vitae munera reportabant.  a bimatu, inquit, et infra: aetas scribitur occisorum, ut occidentis innotescat acerbitas. O ira perversa inconsultaque saevientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui mortuos vivificare veniebat cogi in mortem non possit invitus. ut per voluntatis suae ministerium, aut Christum perimeret, aut parvulorum nece, laetissimum Christi contristaret ingressum. Sed nulla sit apud fideles innocentium de morte tristitia: quia Christus justissimus retributor, propter se passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
& omnis iherosolima cum illo.
Turbatur rex. regno credo metu¬
ens suo: nescius quia xp̃c ñ ue¬
mebat regnum eiꝰ inuadere. s
saluare: & quod nulli inferret
mortẽ. qui e̾ẽt uita cunctorum.
Et cum ꝑambulabant magi: stel¬
la sicut lectum ẽ qͣm uid̃ant
in oriente antecedebat eos: do¬
nec uenit & stetit supͣ ubi erat
puer. Uenit inquit: &e stetit supͣ¬
ubi erat puer. Nunquidñ di¬
cere & clamare uidebat᷑. hic ẽ
puer qͣm natum testabar ẽ cȩ¬
lo: hic ẽ rex ille magnus. qui
uenit cȩlesti imꝑio. regnũ so¬
ciare terrenũꝰ Uere stella hȩc¬
dominicȩ natiuitatis ministͣ¬
furt: quȩ tanto chaldeis est¬
obsecuta famulatu. ut in inqui¬
rendo xp̃m ñ solum eos mo¬
neret e cęlo: s & ducatum illis
preberet in terris.Adorato
itaq dño magi oblatisq mu¬
nerib: p̾tereuntes herodem.
ꝑ aliam uiam reu̾si sunt in
regionem suam.Neq uͦ pote¬
rant ꝑherodem. id itinere
mortis redire: qui in patͥam

Expanded text:
et omnis Hierosolyma cum illo. et omnis Hierosolyma cum illo. Turbatur rex regno, credo, metuens suo; nescius quia Christus non veniebat regnum ejus invadere, sed salvare; 81 et quod nulli inferret mortem, qui est vita cunctorum. Et cum perambularent magi, Stella, sicut lectum est, quam viderant in Oriente antecedebat eos, donec venit, et stetit supra ubi erat puer. ubi erat puer. Nunquid non dicere et clamare videbatur: Hic, hic puer quem natum testabar a coelo. Hic est rex ille magnus qui venit coelesti imperio regnum sociare terrenum. dominicae nativitatis ministra, quae tanto est Chaldaeis obsecuta famulatu, ut in inquirendo Christo non solum eos moneret e coelo, sed et ducatum illis praeberet in terris. Adorato itaque Domino magi oblatisque muneribus, praetereuntes Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Neque vero poterant per Herodem, id est itinere mortis redire, qui in patriam
Abbreviated transcription (Latin):
Idi muS stellam eiꝰ. & ue¬
nimus adorare eum. Fius
inquiunt stellam uidimꝰ. Bene
eiꝰ: quia qͣmuis omnes ab eodem
creatȩ stellȩ ipsius sint: hȩc tam̃
ꝓpriȩ xp̃i erat. quȩ specialiter
eiꝰ nuntiabat aduentũ. Et cȩtere
quidem factȩ sunt stellȩ. ut
mundi istius tempora cursꝰq
distinguerent: hec uͦ ꝓdire ius¬
sa ẽ. ut ipsum mundi dñm.
& regni cȩlestis adẽe tempus
ostenderet. Aiunt itaq magi.
Uidimꝰ stellam eiꝰ: & uenimꝰ adora¬
re eum. Ecce xp̃m qui ñ habeÑ
inuenire contempnunt. Iudeus
dñm suum refugit: paganus
inquirit. Quod ꝓximꝰ ñ agnos¬
cit: alienus intelligit. Gentilis
stellam xp̃i uidet oe uenit: iu¬
sicut lectum ẽ. In sua uenit:
& sui eum ñ receꝑunt. Here
iudea durissima. suaq infide¬
litate cȩcata. ñ uidebat quod
stella radiabat: nec audire po¬
terat qͦd angũ conclamabant.
Gixir inquirentib magys.iiii.
ac dicentib. ubi ẽ qui natus ẽ
rex iudeorum: turbatꝰ ẽ herodes.

Expanded text:
idimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ejus, inquiunt, stellam vidimus. Bene ejus: quia quamvis omnes ab eodem creatae stellae ipsius sunt, haec tamen proprie Christi erat, quae specialiter ejus nuntiabat adventum. Et caeterae quidem factae sunt stellae, ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magi: Vidimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent invenire contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit; Jusicut lectum est: In sua venit, et sui eum non receperunt . Vere Judaea durissima, suaque infidelitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli conclamabant. Igitur, inquirentibus magis et dicentibus: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Et turbatus est Herodes,
Abbreviated transcription (Latin):
done uelaret: deum dam̃ esse
illum cȩlũ ꝓdidit. & t̾ra cogno¬
xp̃c. s mirabilis uenit: ut
pariter in eo & assumptȩ car¬
nis ueritas. & meffabilis deita¬
tis natura fulgeret. Et qͣmqͣm
nascentẽ illum. cunabula terr¬
ena susceperint: ñ tam̃ ẽẽ terre¬
num. cȩleste signaculum testa¬
batur. In cunis namq iaceb¬
at: s radiabat e cęlo. Uagiebat
apud iudeos: apud gentiles
regnabat. In bethleem lacta¬
batur a matre: & in chaldea
adorabatur a magys. Ait
t cce magy aboriente uenerunt:
dicentes. Ubi ẽ qui natꝰ ẽ rex
iudeorum: Qm bene ab ori¬
ente ꝓperare dicuntur: qͥ ado¬
raturi sempiternum ueniunt
orientem: de qͦ dictum ẽ. Uisita¬
uit nos oriens ex alto: illumi¬
nare his qui in tenebris sedẽt

Expanded text:
one velaret, Deum tamen esse illum coelum prodidit, et terra cognodem, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a magis. AitEcce magi ab Oriente advenerunt dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum ? Quam bene ab Oriente properare dicuntur, qui adoraturi sempiternum veniunt Orientem, de quo dictum est: Et visitavit nos Oriens ex alto: illuminare his qui in tenebris sedent
Abbreviated transcription (Latin):
dith inter agyõgra¬
pha legitur: cuius
auctoritas ad roboranda illa quȩ
in contentione ueniunt. minus
idonea iudicat᷑. Chaldeo tamen
sermone conscͥptus: int̾ hystorias
computat᷑. S quia hunc librũ
synodus nicena in numero sc̃a¬
rum scͥpturarum legit᷑ compu¬
tasse: acquieui postulatiom ur̃ȩ
immo exactioni: & sepositis oc¬
cupationib quib uehementer
artabar. huic unam lucubraci¬
unculam dedi: magis sensum
e sensu. qͣm ex uerbo uerbum
tns ferens. Multorum cõdicũ
uarietatem uitiosissimam am¬
putaui: sola ea quȩ intelligen¬
tia integra in uerbis chaldeis
inuenire potui. latinis expressi.
Accipite iudith uiduam. castitatiᷤᷤ
exemplum: & tͥumphali laude
ꝑpetuis eam prȩconiis. declarate.
Hanc enimñ solum feminis s &
uiris imitabilem dedit: qui ca-¬
stitatis eiꝰ remunerator uirtutẽ
talem tͥbuit: ut inuictum om

Expanded text:
dith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui fuit zorobabel: qui fuit salathiel.
Qui fuit Neri: qui fuit melchi.
Qui fuit addi: qui fuit chosam.
Qui fuit helmadam: qui fuit hefe
Qui fuit iħ̾u: qui fuit eliez es
Qui fuit iorim: qui fuit mathat.
Oui fuit Leui: qui fuit sẏmeon.
Oui fuit uida: qui fuit ioseph.

Expanded text:
orobabel qui fuit Salathihel qui fuit Neri qui fuit Melchi qui fuit Addi qui fuit Cosam qui fuit Helmadam qui fuit Her qui fuit Iesu qui fuit Eliezer qui fuit Iorim qui fuit Matthat qui fuit Levi qui fuit Symeon qui fuit Iuda qui fuit Ioseph
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sidet intuere. Quia prior me erat:
et̾nitatem diuine maiestatis. qͣ
patri est equalis attende. Dost me
uenit uir. qui ante me fattus est:
quia prior me erat. Dost me uenit
humanitate: qui ideo me p̾cellit
dignitate: quia prior me erat diui¬
nitate. Et ego inquit nestiebam eĩi
Certum est. quia sciebat dominũ.
missus est: quem iudictm osm̃
uenturum p̾dicabat dicens: cruuus
baptiza/ inquiens spũ sc̃o: a quo
se ip̃m ablui desiderabat dicens. Ego
ate debro baptizari: ⁊ tu uenis ad
me: Quomodo ergo dicit. et ego ne¬
sciebam eum: nisi quia eũ quem
ante nouerat ꝑfectius iam cum
baptizaretur agnouit: ⁊ qũe mũ¬
di saluatorem et iudicem nouerat.
huius potentiam maiestatis. Aitiꝰ¬
sonantem meruisset audire. mltũ
ex hoc uisu et auditu ꝓfecerit: mul¬
tum de diuine potestatis excessentia
reuelatis mentis ocłis scientie celeftiˢ
acceꝑit: adeo ut ad comꝑationem
intelligentie. qua tunc illustrari ce¬

Expanded text:
praesidet, intuere; quia prior me erat, praesidet, intuere; quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujusbaptizabit, inquiens, Spiritu sancto, a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem antea noverat, perfectius jam cum baptizaretur agnovit? Quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altisonantem meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coe
Abbreviated transcription (Latin):
ministeriũ quo calciamentoꝵ eius
corrigiam proermnbens solue se dig¬
nũ esse non fateretur: magne ꝓfec¬
to esset deuotionis inditium: Nume
autem p̾mire humilitatis uirtute:
uec hoc quidem ministerio se fungi:
posse testattr: Qd̃ si misterio intendi¬
mꝰ: patet logis tecretum. quia qͥ debi¬
tam sibi uire ꝓpuqͥtatis uporem nõ
ipse accipe: s alteri accipiendã ꝑmitẽ¬

Expanded text:
ministerium quo calceamentorum ejus corrigiam procumbens solveret se dignum fateretur, magnae profecto esset devotionis indicium; nunc autem, prae mirae humilitatis virtute, ne hoc quidem ministerio digne se fungi posse testatur. Quod si mysterio intendimus, patet legis decretum: quia qui debitam sibi propinquitatis jure uxorem non ipse accipere, sed alteri accipiendam permit
Abbreviated transcription (Latin):
ocusta ꝓpter breuem uolatũ:
mobllem uidaicum gen tis ami¬
mum. quo inter dominũ et idola¬
tͥam sursum rursum q ferebatur
insrnuat : Mel siluestre dulcedinẽ
naturał ingenii. qua inculti exte
rarum populi reficiebantur sig¬
nificat: Et dum utroq populo do¬
minus quos in unitate sui corporis.
quod est ecͣc docendo traicit. eligit.
locustis nimir et melle siluestͥ pasci¬
tur ⁊ quia et ex ea que instabili in¬
tentione celestia quesierat: ⁊ ex illa
gente que terrene solũ philesophie
saporem nouerat: multos in sua
m̃bra conũtit. Descripto aũ iohĩs
loco. mrinisterio. habitu. et aluũto:
mox etiam p̾dicationis forma sub
est multum: qui ui confessione pec¬
catoꝵ. fortior ⁊ qui in remissione
dignus est: fortior qui tͥbuerez
ortis. quo in natis
mulierum maior uon est: forci¬
or: cui minorato panlominꝰ ab an¬
gelis: omnia subiecta sunt sub pe¬
dib eiꝰ fortis qui regnum celorũ
pͥmus uenit predicare: fortior ⁊ qͥ

Expanded text:
ocusta propter brevem volatum mobilem Judaicae gentis animum, quo inter Dominum et idola sursum et deorsum ferebatur insinuat. Mel silvestre dulcedinem naturalis ingenii qua inculti externarum nationum populi reficiebantur significat. Et dum ex utroque populo Dominus quos in unitatem sui corporis, quod est Ecclesia, docendo trajiciat eligit, locustis nimirum et melle silvestri pascitur; quia et ex ea quae instabili intentione coelestia quaesierat, et ex illa gente quae terrenae solum philosophiae saporem noverat, multos in membra sua convertit. Descripto autem Joannis loco, ministerio, habitu et alimento, mox etiam praedicationis forma subiest multum qui in confessionem peccatorum, fortior qui in remissionem  habere dignus est; fortior, qui tribuere: fortis, quo in natis mulierum nemo major est; fortior, cui minorato paulo minus ab angelis omnia subjecta sunt sub pedibus ejus: fortis, qui regnum coelorum primus venit praedicare; fortior, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: qͥa bonitatẽ nascentis
metuens. iusti iudicis refugit
ȩquitatẽ: & scelerum suorum
obcecata tenebris. sola uidere
ñ potest: quod omnib splen¬
IcRT fr̃s dilectissimi
de sollempnitate diei huius
ueterum sit diu̾sa traditio:
una tam̃ sc̃ȩ deuotionis ẽ fides.
Et qͣmqͣm ñnulli hodie dñm
asserant eum aquas in uina
mutasse: quidam uͦ baptratũ
illum ab ioħe confirment: M
omnib di filiꝰ creditur: in om̃ibꝰ
ẽ nr̃a festiuitas. Nam qͦd ma¬
gis utiq gentilib & adorare
dm̃ & munera offerre concedi¬
tur: gentium ẽ p̾figurata uo¬
catio. Qͦd aquȩ transformaNT᷑
in uinum: religionis nr̃e de¬
signatur archanum. Qͦd uͦ
fluentis iordanis baptiratur
iñc: aquȩ nr̃o baptismati con

Expanded text:
tatis, quia bonitatem nascentis tatis, quia bonitatem nascentis metuens justi judicis refugit aequitatem; et scelerum suorum obcaecata tenebris, sola videre non potest quod omnibus splenfratres dilectissimi, de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam nonnulli hodie Dominasserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur arcanum: quod vero fluentis Jordanis baptizatur Jesus, aquae nostro Baptismati con
Abbreviated transcription (Latin):
AGNUOS hoc fr̃s tremen¬
dumq myst̾ium: cum u¬
nus idemq annuntiatur de
patre ds. & homo de matre:
unus idemq filiꝰ feminȩ. &e filiꝰ
maiestatis: unus idemq ho¬
minum particeps & dominꝰ
angłorum. Quis enim ualeat
ȩstimare qͣnti sacramenti. qͣn¬
tȩq sit gr̃ȩ. quod ille sugit u¬
bera. qui pascit omnia: & qui
uniu̾sis animantib uiuendi
substanciam p̾stat ẽ cęlo. ob
salutẽ terrestrium terreno
lacte nutritur: Nullus ergo
ambigat. nemo cunctetur. qͦd
xp̃c in terra degens. fulgebat
in celo: qͥa sic uenit ad terras.
ut ñ relinqueret cȩlos. Et inde
ẽ qͦd uirginalem hunc puerũ
laudant angłi: mirant᷑ pasto¬
res ⁊ cȩlum attestatur: uenerant᷑
& magi:qͥa mystica eiꝰ natiuitas.
sempiterno gaudio & terram
letificauit & cȩlum. Hunc gͦre¬
gem cȩlestium hominumq rec¬
torem. sub carnis myst̾io ueni¬
entẽ: inuidus tremit herodes:
iudea infidelis abiurat. Kemit
herodes infantem regiȩ digni¬

Expanded text:
agnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de matre; unus idemque filius feminae, et filius majestatis; unus idemque hominum particeps, et Dominus angelorum. Quis enim valeat aestimare quanti sacramenti, quantaeque sit gloriae, quod ille sugit ubera, qui pascit omnia, et qui universis animantibus vivendi substantiam praestat e coelo, ob salutem terrestrium terreno 84 lacte nutritur? Nullus ergo ambigat, nemo cunctetur, quod Christus in terra degens fulgebat in coelo, quia sic venit ad terras, ut non relinqueret coelum. Et inde est quod virginalem hunc puerum laudant angeli, mirantur pastores, coelum attestatur, venerantur et magi, quia mystica ejus nativitas sempiterno gaudio et terram laetificavit et coelum. Hunc ergo regem coelestium hominumque rectorem, sub carnis mysterio venientem, invidus tremit Herodes, Judaea infidelis abjurat. Tremit Herodes infantem regiae digni
Abbreviated transcription (Latin):
eius.ut sequeret᷑ deos alienos:
nec erat cor eiꝰ ꝑfectum cũ dño
đo suo.sicut cor dauid patris
eiꝰ: s colebat salomon asthar¬
ten.deam sydoniorum: & mo¬
loch ydolum ammanitarũ.
Fecitq salomon qͦd ñ placuer¬
at coram dño: & ñ adimple¬
uit ut sequeretur dñm. sicut¬
dauid pater eiꝰ. Tunc edifica¬
uit salomon fanum.camos
ydolo moab. in monte qui ẽ
contra iherusalem. & moloch
ydolo filiorum ammon: atq
in hunc modum fecit uniu̾sis
uxorib suis alienigenis: qͥ ad

Expanded text:
retur deos alienos nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David patris eius sed colebat Salomon Astharthen deam Sidoniorum et Moloch idolum Ammanitarum fecitque Salomon quod non placuerat coram Domino et non adimplevit ut sequeretur Dominum sicut pater eius tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab in monte qui est contra Hierusalem et Moloch idolo filiorum Ammon atque in hunc modum fecit universis uxoribus suis alienigenis qua
Abbreviated transcription (Latin):
salomon amauit mu¬
lieres alienigenã mul¬
tas: filiam qͦq: pharaonis. &
moabitidas & amanitydas.
emini ad cas: neq de ilt ingͤ¬
dientur ad ur̃as. Certissime
enim auertent corda ur̃a: ut
sequamini deos earum. His
ei uxores quasi reginȩ septin¬
gente. & concubinȩ trecente:
& euert̾unt mulieres cor eiꝰ.ii.

Expanded text:
avit mulieres alienigenas multas, filiam quoque Pharaonis, et Moabitidas, et Ammonitidas, emini ad eas, neque de illis ingredientur ad vestras: certissime enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum. His re. Fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae, et concubinae trecentae: et averterunt mulieres cor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tuose interierunt in uiis qui nutrie¬
bantur in crectis amplexati sunt ster¬
cora. Et maior effecta est iniquitas fi¬
lie ppłi mei. peccato sodomorum que
subu̾sa est in mor mento ⁊ ñ ce¬
perunt inea manus.
epente sagittabunt eium: ⁊
ñ timebunt. O cordurum.
occidere uelle hominem qui mor¬
tuos suscitabat. Repente idest in¬
sidiose: quasi inopinate quasi non
ꝓuide se. Similis enim nescientis
erat inter ip̃os dominus. ignoran¬
tes quid nesciret ⁊ quid sciret im
no ignorantes eum nichil scure
⁊ omna scire: ⁊ adhr uenisse ut
illi facerent. quod se potestate facere
ta miracula: ñ sunt moti p̃stite¬
runt inconsilio sermonis malig¬
ni. Traditus est iudici: trepidat
uidex: ⁊ ñ trepidant qui uidicit᷑¬
diderunt. Contremiscit potestas:
⁊ ñ contremiscit unmanitas. uult
ille lauare manus: ⁊ illi inqͥnãt
linguas.S quare hoc : Quia fir¬

Expanded text:
riebantur in croceis, amplexati sunt stercora.  Vav.  Et major effecta est iniquitas filiae populi mei, peccato Sodomorum, quae subversa est in momento, et non ceperunt in ea manus.epente sagittabunt eum, et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciro ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere ta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
tei. de quo supra dictum
est de bechleem iuda. cui nom̃
isai: qui habebat octo filios:
& erat uir in diebs saul senex
& grandeuus inter uiros: Abie-¬
runt gͥ dres filiieius maiores pꝰ
saul in preliũ : Et nomina triũ
filiorũ eiꝰ qui ꝑrexerunt ad bel

Expanded text:
ei, de quo supra dictum est, de Bethlehem Juda, cui nomen erat Isai, qui habebat octo filios, et erat vir in diebus Saul senex, et grandaevus inter viros. Abierunt autem tres filii ejus majores post Saul in praelium: et nomina trium filiorum ejus, qui perrexerunt ad bel
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs catholica eccłia sansnficat᷑:
om̃is auima rationalis imbuit᷑:
qui inspirator fidei. doctor scientie.
fons dilestionis. signaculum casti¬
tatis ⁊ tocius est causa uirtutiᷤ
audeant fideliumii
mentes quod in toto mũ¬
do. linus d̾s pater ⁊ filius ⁊ sp̃c¬

Expanded text:
omnis catholica Ecclesia sanctificatur, omnis anima rationabilis imbuitur, qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes quod in toto mundo unus Deus Pater, et Filius et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sime quidem nobis dileftissi¬
mni causam rationem sollempnita¬
tis hodierne diunoꝵ eloquiorum
textus ostendit: quo spm scm̃ qͥn
quagesimo post dñi resurrestioñẽ
die. qui ab ascensione eius ẽ decimꝰ
infusum xp̃i discipulis. sicut pro¬
missus sꝑabatur cognouimus: sed
ad nouos eccłe filios instruendos.
addendum est etiam nr̃i sermoniᷤ
obsequium. Non enim timemus
ne spũales ⁊ eruditi nota fastidi¬
ant: ad quorum frustum perti¬
net. ut quem plurimis insinuari
ueluit. quod :p̃i cum magna sui
utilitate didicerunt. Fiat ergo ꝑ corda
omĩm dispensatio munerũ diunoꝵͤ
⁊ seruitutem oris nr̃i. docti indoctiq
ñ sꝑnant. illi ut ꝓbent se amare
quod norunt: isti ostendant se deside¬
rare quod nesciunt. Hiuic enim pp̃a¬
rationi nr̃e aderit ip̃us largitas. de
cuiꝰ loqui maiestate temptamꝰ: ut
ad ꝓfectum tocius eccłe sue ⁊ uosca¬
paces ⁊ nos faciat habundantes.
Cum igitur ad intelligendam digni
nichil diu̾sum ab excellentia patris

Expanded text:
sime quidem nobis, dilectissimi, causam atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitdimus, nihil diversum ab excellentia Patris
Abbreviated transcription (Latin):
laudatur: quodꝙ illa significatõ
que inspetie ignas apariit ⁊ oꝑe
ꝑseuerat ⁊ munere. Ip̃e eñĩ sp̃c
uitatis facit domum głe sue. lu¬
minis sui nitore fulgẽre: ⁊ in
templo suo tenebrosum aliqͥd
uult eẽ. nec tepidum. De cuius
ope atq dofirina: etiam ieuinio¬
rum nobis atq elemosinarũ
ẽ collata purgatio. Nam hunc
uenerabilem diem sequit᷑ salub¬
rime obserũatie consuetudo. quam
utilissimam sibi omnes sc̃i sempeR
exꝑti sunt: ⁊ ad quam sedulo cele¬
brandam. pastorali uos sollicitudi¬
ne cobortamur. ut siquid macula¬
rum ꝓriiis diẽb negligentia in¬
cauta contraxit: id ⁊ ieuuii cen¬
sura castiget: ⁊ deuotio pietatis e¬

Expanded text:
ur. Illa significatio quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere; ipse enim Spiritus veritatis facit donum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum atque elemosynarum nobis est collata purgatio. Nam hanc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnes sancti semper experti sunt, et ad quam sedulo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pietatis e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit significatione monstra¬
uit. ꝓprietatem uero essentie sue
in sua deitate continuit:quia
sicut nec patrem nec filium
uisus atting̾e̾. In trinitate enĩ
diuina nichil dissimile. nicħ
impar est: ⁊ omĩa que de illa po¬
ssunt substantia cogitari. noc
uirtute nec gła. nec eternita¬
de discreta sunt. Cumq inꝑ
sonarum ꝓprietat .b. alus sit
p̃r alius filius. alius spirit
sc̃s. ñ tam̃ alia de itas. nec diu̾¬
sa natura est: siquidem cum
⁊ de patre sit fulius unigenitꝰ¬
sp̃c: ñ sicut quecumq c̾atura
que ⁊ patris ⁊ filii. s sicut cũ
utroq uiuens ⁊ potens ⁊ sem¬
piterne ex eo quod ẽ pater filiꝰ¬
ꝙ subsisteus. Unde cum dñs
ante passionis sue diem disci¬
pulis sius sc̃ sp̃e sponderet
aduentum: adhuc inquit multa
habeo uobis dicere: s ñ potestis
illa portare modo. Cum aũt uene¬
rit ille sp̃c uitatis: ille diriget uos¬

Expanded text:
voluit significatione monstravoluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium,us potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit ille Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
scõ: ⁊ ceperunt loqui aliis lin
est ser mo sapientie. ⁊ ubi
deus magister est. quam cito dr᷑
quod docetur. Non est adbibita
inter pretatio ad audiendum:
non consuetudo ad usum nec
tempus ad studium: s spirani
Ab hoc igitur die tuba euglice
p̃dicationis intonuit: ab hoc
die imbres karisinatum Au¬
mina bĩroistionum. omne deser¬
tum.⁊ uniu̾sam arideni riga¬
uerunt: qm̃ ad renouandam
faciem terre. sp̃c dei ferebatur
suꝑ aquas: ⁊ ad ueteres tenebraᷤᷤ
abigendas. noue lucis fulgaͣ
choruscabant. cõmicantium
dñi lucidum. ⁊ eloquium con¬
ciperetur ignitum: cui ad cre¬
andum intelledum. comsum̃¬
diq pecc̃m. ⁊ efficatia illumi¬
nandi ⁊ uis mneẽt urendi. uiii¬
uanius dilettissimi i alde
fui̾t ip̃a uei geste fy. ma
mirabilis. ne dubium sit in
mo tamen estimet inhis que
corporeis uisa sunt ocłis dium̃a
eius appariusse substantiam.
Natiura enim inuisibilis. ⁊ cũ
patre filioq cõmunis. qualita¬
tem muni̾s atq oꝑ .s sui qua

Expanded text:
coeperunt loqui aliis linglox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirantAb hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium erbum Domini lucidum, et eloquium conciperetur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminandi, et vis inesset urendi. utem, dilectissimi, valde fuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, inmo tamen aestimet in iis quae corporeis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim iqualitatem muneris atque operis sui, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Hodiernam sollemp¬
nitatem dilectissimi
in p̃cipius festis eẽ
uenerandam. omĩa catholicorũ
corda agnoscunt: nec dubiumẽ
quanta huic diei reuerentia de¬
beatur: quem sp̃c sc̃s excellentissi
mo sui muneris miraculo conse¬
crauit. Nam ab illo die quo dñs
derteram dei patris consessurus
ascendit: decimus iste est. qui ab
cuisdem resurrettione quinqua¬
gesimus nobis in eo a quo cepit
illuxit: magna mysteria ⁊ ueter̃
sacramentorum continens ⁊ no¬
uorum. quib manifeste quibus
mani ⁊ grãm p̃nuntiatam fuise
ꝑ legem: ⁊ legem impletam esse ꝑ
liberato. quinquagesimo die pꝰ
unmolatoẽm agni lex data ẽ in
monte syna. ita post passionem
xp̃i qua uerus dei agnus eccisꝰ
est quinquagesimo a resur rec¬
tionis ipũis die in apłos plebẽ
illapsus est: ut facile diligens
xp̃ianus agnoscat: initia uederi
testamenti eugłicis ministrasse
principiis: ⁊ ab eodem sp̃u condi¬
tum fedus scd̃m. a quo primum
fuerat institutum. Nam sicut¬

Expanded text:
Hodiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Domindexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestisatiam praenuntiatam fuisse er legem, et legem impletam esse peliberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis ministrasse principiis, et ab eodem Spiritu conditum foedus secundum, a quo primum fuerat institutum. CAP. II. N
Abbreviated transcription (Latin):
uidicio: dicente dommo. Quicũq
dixerit u̾bum contͣ filium hõis.
remittetur ei: qui aũt dixerit cõ
tra sp̃m sc̃m ñ remittet᷑ ei neq in
hoc scło. neq infuturo. Parmanẽs
namq in hac impietate sine ue¬
nia est. quia exclusit a se eum per
quem poterat confiteri. nec unqͣm
ip̃o funt lacrime penitentium as.
ip̃o gemitus supplicantium: ⁊ ne
⁊ filio omnipotentiam. uirramq
deitatem. euidentissum̃e apłs pre¬

Expanded text:
judicio, dicente Domino: Quicumque judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui auttum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquamipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et neet Filio omnipotentiam, unamque Deitatem evidentissime prae
Abbreviated transcription (Latin):
nec unquam in illa unitate ñ
fuit ista cominunio: quia hocẽ
ibi omnia habere. quod semꝑ exi¬
stere. Nuilla ibi tempora nulligra¬
dus: nulle differentie cogitentur.
Et si nemo de deo potest explicare
quod est: nemo audeat affirmare
quod ñ est. Excusabilius enim ẽ
de uatura ineffabili. ñ eloqui dig¬
na: quam diffinire contraria.
Quicquid itaq de sempiteri ia
⁊ incõmutabili gła prĩs pia
possunt corda concipere: hoc simł
⁊ de filio ⁊ de spũ scõ inseꝑabilit̾
atq in differenter intelligt̃. Ido̾
enim hanc beatam tͥnitatem u¬
num confitemur d̾m: quia hiis
trib ꝑsonis. nec sub̾e nec potentie.
nec uoluntatis nec oꝑationis est
qui inter patrem ⁊ filium a¬
liquam uoluit ẽe distantiam: ita
etiam macedonianos pariter dete¬
stamur: qui licet patri ⁊ filio tri¬
buant equalitatem sp̃m tam̃ sc̃m̃
inferioris putant ẽẽ nature: non
consid̾antes eam blasphemiam
se incidere: que neq inp̾senti se¬
culo: neq infuturo sit remittenda

Expanded text:
nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda
Abbreviated transcription (Latin):
ut caro eiꝰ non uideret corrup¬
tionẽ: Nec illud ab illo ali¬
stercore erigens inopẽ: Inops
quippe idem qui pauꝑ: Ster¬
cus uͦ unde erectus ẽ rectissi¬
me intelligunt᷑ ꝑsecutores
iudei: In quors numero cũ
se dixisset apłs ȩccłam ꝑsecu
maui esse ut.xp̃m lucriface¬
cerem: De t̾ra gͦ suscitatus
est ille. supra om̃s diuites
pauꝑ erectus ẽ. Et de illo
tos ille iops. ut sedeat cũ

Expanded text:
ut caro eius non uideret corruput caro eius non uideret corruptionem. Nec illud ab illo alistercore erigit inopem. Inops quippe idem, qui pauper; stercus uero, unde erectus est, rectissime intelleguntur persecutores ludaei, in quorum numero cum se dmaui esse, ut Christum lucri facerem. De terra ergo suscitatus est ille supra omnes diuites pauper, et de illo tos ille inops, ut sedeat cu
Abbreviated transcription (Latin):
amissa uittute infirmata
ẽ : Dñs mortificat & uiuificat.¬
deducit ad inferos & reduc̃
Hoc utrũq sine controu̾sia
fideliũ in illo potius uidemꝰ
implecũ capite scilicet nr̃o.
cum quo uitam nr̃am in do
mino apłs dixit absconditã:
Nam qui ꝓprio filio ñ peꝑcit.
s: ꝓ nobis omnib tradidit eũ.
isto mͦ utiq mortificauit. Et
quia resuscitauit a mortuis.
eundẽ rursũ uinificauit Et
quia in ꝓpħia uox eiꝰ agnos¬
cit᷑. ñ derelinques animã me¬
am in inferno. eundẽ dedux̃
ad inferos & reduxit.ac eius
pauꝑtate ditati sumꝰ: Dñs enĩ
pauꝑes fac̃ &ditat: Nam qͥd
hoc sit ut sciamꝰ : qđ sequit᷑
aldiamꝰ. humiliat & exaltat:
Utiq suꝑbos humiliat. & hu¬
miles exaltat: Iam uͦ qd̃ ad¬
iungit᷑ suscitat a t̾ra pauꝑẽ.
de nullo melius quã de illo
intelligo qui ꝓpt̾ nos pauꝑ
factus est cũ diues esset. ut
eius pauꝑtate sieut paulo
ante dictumẽ ditarem᷑: Ipsũ

Expanded text:
amissa uirtute infirmata amissa uirtute infirmata est. Dominus mortificat et uiuificatdeduxit ad inferos et reduxit? Hoc utrumque sine controuersia fidelium in illo potius uidemus inpletum, capite scilicet nostro, cum quo uitam nostram in Deo apostolus dixit absconditam. Nam cum proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, isto modo utique mortificauit eum; et quia resuscitauit a mortuis, eundem rursus uiuificauit. Et quia in prophetia uox eius agnoscitur: Non derelinques animam meam in inferno, eundem deduxit ad inferos et reduxit. Hac eius paupertate ditati sumus. Dominus enim pauperes facit et ditat. Nam quid hoc sit ut sciamus, quod sequitur audiamus: Humiliat et exaltat; utique superbos humiliat et humiles exaltat. Quod iungitur: Suscitat a terra pauperem, de nullo melius quam de illo intellego, qui propter nos pauper factus est, cum diues esset, ut eius paupertate, sicut paulo ante dictum est, ditaremur. Ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
aturati prius pro uii.¬
pane se locauerunt & fa¬
melici saturati sunt. Qui st̃
intelligendi saturati panib
nisi idem ipsi quasi poten¬
tes i est isrłite quib credita
sunt eloquia dñi: S in eo
popło ancillȩ filii minorati
sunt.cum se subtraherent.
nec crederent in saluatorẽ.
& in ipsis panib id ẽ diuinis
eloquis. quȩ illi soli tunc
ex omnib gentib accepert̃:
terrena tantũ sapiunt: Gen¬
tes autẽ quib lex illa ñ erat
data. postea quã ꝑ nouum
testamentũ ad eloquia illa
uenerunt. multũ esuriendo
terrã transierunt. qͥa meis
ñ t̾rena s celestia sapuerunt.
Et hoc uelut quereret᷑ causa:
cur factũ sit: donec sterilis
ait peperit plurimos. &quȩ
multos habebat filios infir¬
mata est Sterilis erat in om¬
nib gentib dei ciuitas. ante¬
quã iste fetus quẽ cernimꝰ
oriret᷑. Cernimꝰ etiã quȩ mul¬
ta infiliis: nunc infirmatã
tutis eiꝰ erant. Nunc uͦ ibi
qm littera ẽ & sp̃c non est:

Expanded text:
aturati prius pro pane se locaverunt, et famelici saturati sunt, » etc. Qui sunt intelligendi « saturati panibus, » nisi iidem ipsi quasi potentes, id est, Israelitae, quibus credita sunt eloquia Domini? Sed in eo populo ancillae filii minorati sunt , cum se subtraxerunt ne crederent in Salvatorem et in ipsis panibus, id est, divinis eloquiis quae illi soli tunc ex omnibus gentibus acceperunt, terrena tantum sapiunt. Gentes autem, quibus lex illa non erat data, posteaquam per Novum Testamentum ad eloquia illa venerunt, multum esuriendo terram transierunt, quia in eis non terrena, sed coelestia sapuerunt. Et hoc, velut quaereretur causa cur factum sit: « donec sterilis, ait, peperit plurimos, et quae multos habebat filios, infirtem. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Dei ciuitas, antequam iste fetus, quem cernimus, oreretur. Cernimus etiam, quae multa in filiis erat, nunc infirmatam tus eius erant; nunc uero ibi quoniam littera est et spiritus non est,
Abbreviated transcription (Latin):
ues ergo qui habebat uillicum si¬
ue ispensatorem. dominus om̃p̃c
est Quo nichil est ditius. Huius
desuator paulus. qui ad pedes
gamalie lis sacras litt̾as didicit le
gem I. dei susceperat dispensandã
Qui um cepiss credentes in xp̃o
ꝑsec.ii. ligare occidere. ⁊ omnem
domini sui dissipare substantiam:
correptus a domino est. Saule sau¬
le quid me ꝑsequeris: Durumẽ
tibi contra stimulum calcitrare.

Expanded text:
ves qui habebat villicum, sive dispensatorem, Deus omnipotens est, quo nihil est ditius. Hujus dispensator est Paulus, qui ad pedes Gamalielis sacras Litteras didicit , et Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligare, occidere, et omnem Domini sui dissipare substantiam, correptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare .
Abbreviated transcription (Latin):
ius sit uillicus iniquitares
qui domini uoce laudatur cuiꝰ
cum uellem scire rationem ⁊
de quo fonte ꝓcesserit: reuolui
uolumen eugłicum: ⁊ inter ceta
repperi quod aꝓpinquantibus
usaluatori publicanis ⁊ peccato¬
rib ut audirent illum mur¬
inurabant pharisei ⁊ scrsbe di¬
centes. Quare iste peccatores re¬
cipit ⁊ comedit cum illis: Qͥ
locutus est eis ꝑabolam centũ
ouium ⁊ uniꝰ ꝑdite. que inue¬
ta pastoris humeris reportata

Expanded text:
i sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scrcentes: Quare iste peccatores suscipit, et comedit cum eis ? Qui locutus est eis parabolam centum ovium, et unius perditae, quae inventa pastoris humeris reportata