comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam sunt spes corporum sine uisu siue alio quo
libet sensu corporis ꝑceptibiles: an cȩlum intelli¬
gendum ẽ creatura spiritalis ab exordid qͦ facta
ẽ ꝑfecta illa & beata semꝑ. terra uͦ corporaliᷤᷤ ma¬
teries adhuc inꝑfecta. quia terra inquit erat in¬
uisibilis & incomposita. & tenebre erant super
abyssum. Quib uerbis uidetur informitatem
significare substantiȩ corporalis. an utriusq in¬
formitas. his etiam posteriorib uerbis signifieat᷑.
Corporalis quidem. eo quod dictum ẽ terra erat
iniisibilis & incomposita: spiritalis autem. eo
quod dictum ẽ & tenebre erant suꝑ abyssum:
ut translato uerbo tenebrosam abyssum intelli¬
gamus naturam uitȩ informem nͥ conuertat᷑ ad
cieatorem: quo solo mͦ formari potest ut ñ sit
abyssus: & illuminari ut non sit tenebrosa. Et
quomͦ dictum ẽ tenebrȩ erant suꝑ abyssum:
An quia non erat lur: Quȩ si esset: utiq suꝑeẽt

Expanded text:
iam sunt species corporum siue uisu siue alio quiam sunt species corporum siue uisu siue alio qulibet sensu corporis perceptibiles? an caelum intellegendum est creatura spiritalis ab exordio quo facta est perfecta illa et beata semper, terra uero corporalis materies adhuc imperfecta? quia terra, inquit, erat inuisibilis et incomposita, et tenebrae erant super abyssum; quibus uerbis uidetur informitatem significare substantiae corporalis. an utriusque informitas his etiam posterioribus uerbis significatur, corporalis quidem eo quod dictum est: terra erat inuisibilis et incomposita; spiritalis autem eo quod dictum est: tenebrae erant super abyssum, ut translato uerbo tenebrosam abyssum intellegamus naturam uitae informem, nisi conuertatur ad creatorem, quo solo modo formari potest ut non sit abyssus, et inluminari ut non sit tenebrosa? et quomodo dictum est: tenebrae erant super abyssum? an quia non erat lux, quae si esset, utique super esset
Abbreviated transcription (Latin):
pio fecit ds̃ celum & terram: utrum in princi¬
pio temporis. an quia primo omnium facta
sint: an in principio quod ẽ uerbum dĩ unige¬
nitus filius: & quomͦ poss it ostendi dm̃ sine ul¬
la sui commutatione oꝑari mutabilia & tem¬
poralia: & quid significetur nomine cęli & t̾rȩ.
utrum spiritalis corporalisq ereatura cęli & t̾rȩ
uocabulum acceꝑit an tantummꝰ corporalis:
ut in hoc libro de spuitali tacuisse intelliga¬
tur. atq ita dixisse celum & terram. ut om¬
nem creaturam corpoream suꝑiorem atq
inferiorem significare uoluerit: an utriusq
informis materia dicta ẽ cęlum & terra. spi¬
ritalis uidelicet. uita sicuti ẽẽ potest in se
non conuersa ad creatorem. Tali enim conu̾¬
sione formatur. atq ꝑficitur. Si autem non
conuertatur: informis ẽ: Corporalis autem
si possit intelligi ꝑpriuationem omnis corporeȩ
qualitatis quȩ apparet in materia formata: cum

Expanded text:
pio fecit Deus coelum et terram: utrum in principio fecit Deus coelum et terram: utrum in principio temporis; an quia primo omnium facta sint; an in principio, quod est Verbum Dei unigenitus Filius. Et quomodo possit ostendi Deum sine ulla sui commutatione operati mutabilia et temporalia. Et quid significetur nomine coeli et terrae; utrum spiritualis corporalisque creatura coeli et terrae vocabulum acceperit, an tantummodo corporalis: ut in hoc libro de spirituali tacuisse intelligatur, atque ita dixisse coelum et terram, ut omnem creaturam corpoream superiorem atque inferiorem significare voluerit. An utriusque informis materia dicta est coelum et terra: spiritualis videlicet vita, sicuti esse potest in se, non conversa ad Creatorem; tali enim conversione formatur atque perficitur; si autem non convertatur, informis est: corporalis autem si possit intelligi per privationem omnis corporeae qualitatis, quae apparet in mater
Abbreviated transcription (Latin):
MNis diuina scriptura biꝑ¬
tita ẽ: scdm id qͦd dñs signifi¬
cat dicens. seribam eruditũ
in regno dĩ similem esse pa¬
trifamilias. ꝓferenti de the-¬
sauro suo noua & uetera: quȩ
duo etiam destamenta dñr.
In libris autem omnib sc̃is intueri oportet quȩ ibi
ȩterna intimentur: quȩ facta narrentur: quȩ fu-¬
tura prenuntientur: quȩ agenda precipiant᷑ uel
moreantur. In narratione gͦ rerum factarum q̃¬
ridur. utium omnia scđm figurarum tantummꝰ in¬
tellectum accipiantur: an etiam sedm fidem re¬
rum gestarum asserenda & defendenda sint Nã
non esse accipienda figuraliter: nullus xp̃ianꝰ
dicere audebit: attendens apłm dicentẽ Omĩa
autem hȩc in figura contingebant illis: & illud
qͦd in genesi scriptum ẽ. & erunt duo in carne
una. magnum sacramentum commendantẽ
in xp̃o & in ȩccłia. Si ergo utroq mͦ illa scrip¬
tura scrutanda ẽ queramus quomͦ dictum est.
preter allegoricam significationem. in princi¬

Expanded text:
mnis diuina scriptura bipertita est secundum id quod dominus significat dicens scribam eruditum in regno dei similem esse patri familias proferenti de thesauro suo noua et uetera, quae duo etiam testamenta dicuntur. in libris autem omnibus sanctis intueri oportet quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae futura praenuntientur, quae agenda praecipiantur uel moneantur. in narratione ergo rerum factarum quaeritur utrum omnia secundum figurarum tantummodo intellectum accipiantur an etiam secundum fidem rerum gestarum asserenda et defendenda sint. nam non esse accipienda figuraliter nullus christianus dicere audebit attendens apostolum dicentem: omnia autem haec in figura contingebant in illis, et illud quod in Genesi scriptum est: et eruuna , magnum sacramentum commendantem in Christo et in Ecclesia . 2. Si ergo utroque modo illa Scriptura scrutanda est, quaeramus quomodo dictum est praeter allegoricam significationem, In princi
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt mͥsermonũ suoꝵ delectationes: sed eis
p̃posui legem tuã Suȩ ideo plus me delecta¬
uit: qͥa om̃ia mandata tua ueritas: non sicut¬
in illorum habundẽt sermonib uanitas. At ꝑ
hoc inuiste ꝑsecuti sunt me: qͥa non inme ꝑse¬
cuti sunt nͥ ueritatem Ergo adiuua me ut
certem ꝓueritate usq admortem: qͥa & hoctu¬
lominus consummauerunt me interra: mul¬
ta scilicet strage martẏrum facta dum confi¬
tentur & predicant ueritatem: Sed quia ñ frustra
dictũ ẽ adiuua me: ego autem inquit ñ reliqui
custodiam testimonia oris tuiꝰ que grecꝰ
habet martyria Sd tacendum ñfuit ꝓpt̃ dul¬
cissimum martyrum nomen: qͥpculdubio qͣn
tanta ꝑsequentiũ crudelitas seuiebat ut eccłia
paulominꝰ consũmat᷑ interra nullomͦ dĩ mar

Expanded text:
raverunt mihi sermonum suorum delectationes: sed eis raverunt mihi sermonum suorum delectationes: sed eis praeposui legem tuam, quae ideo plus me delectavit, quia «omnia mandata tua veritas;» non sicut illorum abundat sermonibus vanitas. Ac per hoc «injuste persecuti sunt me,» quia non in me persecuti sunt nisi veritatem. Ergo «adjuva me,» ut certem pro veritate usque ad mortem; quia et hoc tulo minus consummaverunt me in terra:» multa scilicet strage martyrum facta, dum confitentur et praedicant veritatem. Sed quia non frustra dictum est, «Adjuva me; Ego autem,» inquit, «non dereliqui custodiam testimonia oris tui:» quae graecus habet, «Martyria.» Quod tacendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei mar
Abbreviated transcription (Latin):
adolescias uocant: qđ usq adeo uno uerbo ne¬
quaqͣm dici latine potest: ut aliqui delectationes.
aliqui fabulationes eas dicerent: ut ñ inmerito
accipiatur ẽẽ quidẽ illas exercitationes. sed inser¬
mone cum quadã delectatione: Has uero hñt
indiuersis sectis. ac ꝓfessionib. & littere scłares
& iudeorũ que deuterosis nuncupatur: conti¬
nens pret̃ diuinarũ canonẽ scͥpturarum. nuilia
fabularum: habet eas & hereticoꝵ uana atq
errabunda loquacitas: Hos omnes iniquos in¬
telligi uoluit: aquib narratas dicit adolescias:
id ÷ exercitationes delectabiles uerbis: Sed non
inquid ut lex tua dñe: quia me inea ueritas ñ
mandata tua ueritas: inuiste ꝑsecuti sunt me
adiuua me Et pendet totus desuꝑiorib sensꝰ
qͦt sunt dies serui tui. qͣndo facies deꝑsequen¬
tib me iudicium: Ut ergo ꝑsequantur me. nar¬

Expanded text:
ἀδολεσχίας vocant, quod usque adeo uno verbo neἀδολεσχίας vocant, quod usque adeo uno verbo nequaquam dici latine potest, ut aliqui, «delectationes,» aliqui, «fabulationes» eas dicerent; ut non immerito accipiatur esse quidem illas exercitationes, sed in sermone cum quadam delectatione. Has vero habent in diversis sectis ac professionibus, et litterae saeculares, et Judaeorum quae Deuterosis nuncupatur, continens praeter divinarum canonem Scripturarum millia fabularum; habet eas et haereticorum vana atque errabunda loquacitas. Hos omnes iniquos intelligi voluit, a quibus sibi narratas dicit ἀδολεσχίας, id est exercitationes delectabiles verbis: «Sed non,» inquit, «sicut lex tua, Domine;» quia me in ea veritas, non mandata tua veritas: injuste persecuti sunt me, adjuva me.» Et pendet totus de superioribus sensus: «Quot sunt dies servi tui? quando facies de persequentibus me judicium?» Ut enim persequantur me, nar
Abbreviated transcription (Latin):
merus impleatur De dieb gͦ suis interrogat
corpus xp̃i: qui futuri sunt in hoc scło Et
ne quisqͣm putaret ante hic ȩccłiam ñfuturã
qͣm finis scłi ueniret: et aliquid temporis fu¬
turum in hoc scło. quo eccłia iam non sit int̾ris.
ꝓpterea cum quesisset de dieb sis. adiunxit
etiam de iudicio: ꝓfecto demonstraus usq ad
iudicium. in quo de ꝑsecutorib eiꝰ est futura
uindic̾ta. ipsam qͦ interris futuram: Si autẽ
quemqͣm mouet cur querat. qđ cum discipłi
quererent. magister respondit ñ ẽ ur̃m scire tp̃ra
que pat̾ posui insua potestate: cur non credamꝰ
istoloco psalmi huius ẽẽ ꝓpħatum. hoc ipsum
illos fuisse quesituros. & eccłie. uocem que hic tã¬
to ante p̃dicta ẽ illorum interrogatione comple¬
tam: Ed autem ĩequitur. narrauerunt mͥ iniqͥ¬
delectationes. sed non ita ut lex tua dñe: eas sic
transferre uolucrunt. interpretes nr̃i. quas greci

Expanded text:
merus impleatur . De diebus ergo suis interrogat merus impleatur . De diebus ergo suis interrogat corpus Christi, qui futuri sunt in hoc saeculo. Et ne quisquam putaret ante hic Ecclesiam non futuram, quam finis saeculi venerit, et aliquid temporis futurum in hoc saeculo, quo Ecclesia jam non sit in terris; propterea cum quaesisset de diebus suis, adjunxit etiam de judicio, profecto demonstrans usque ad judicium, in quo de persecutoribus ejus est futura vindicta, ipsam quoque in terris futuram. Si autem quemquam movet cur quaerat quod cum discipuli quaererent, Magister respondit, «Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate» ; cur non credamus isto loco psalmi hujus esse prophetatum hoc ipsum illos fuisse quaesituros, et Ecclesiae vocem, quae hic tanto ante praedicta est, illorum interrogatione completam? delectationes; sed non sicut lex tua, Domine:» eas sic transferre voluerunt interpretes nostri, quas Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
cum spacium temporis etiã qđ subuenienti bre¬
ue ẽ longum ẽ amanti: Houit autem dominꝰ
qͥd qͣndo faciat: qui inmensura. & numero. &
tione frigescunt. ꝓpter hoc sequitur. Qm̃ fac¬
tus sum tanqͣm uter inpruina: iustificationes
tuas non sum oblitus Nimirum enim ꝑutrẽ
carem mortis huuis: ꝑpruinam uͦ celeste be¬
neficium. uult intelligi. qͦ carnis concupiscentiȩ
uelut frigore cohibente torpescunt: & fit hinc
ut iustificationes dĩ dememoria ñlabantur. dũ
noncogitatur aliunde qm̃ fit qͦd ait apłs: Car¬
nis prouidentiam ne feceritis inconcupiscentus:
deo cum dixisset. qm̃ factus sũ tanꝗͣuter in pry¬
ina: subiecit. iustificationes tuas non sum ob¬
litus: hoc ẽ ideo nonsum oblitus. qm̃ talis facto
sum Feruor enm cupiditatis obtorpuit: ut
cium: In apocalypsi ẽ ista uox martyrum: ⁊
eis imꝑatur patientia. donec frm eorum nu¬

Expanded text:
cum spatium temporis, etiam quod subvenienti brecum spatium temporis, etiam quod subvenienti breve est, longum est amanti. Novit autem Dominus quid quando faciat, qui in mensura et numero et tione frigescunt: propter hoc sequitur, «Quoniam factus sum tanquam uter in pruina; justificationes tuas non sum oblitus.» Nimirum enim per utrem carnem mortis hujus, per pruinam vero coeleste beneficium vult intelligi, quo carnis concupiscentiae velut frigore cohibente torpescunt; et fit hinc ut justificationes Dei de memoria non labantur, dum non cogitatur aliunde; quoniam fit quod ait Apostolus, «Carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis» . Ideo cum dixisset, «Quoniam factus sum tanquam uter in pruina;» subjecit, «Justificationes tuas non sum oblitus:» hoc est, ideo non sum oblitus, quoniam talis factus sum. Fervor enim cupiditatis obtorpuit, ut cium?» In Apocalypsi est ista vox martyrum, et eis imperatur patientia donec fratrum eorum nu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligatur. deficit insalutare tuũ anima mea.
& inuerbum tuum speraui: hoc ẽ in ꝓmissũ:
qđ sp̃ẽ facit. ut ꝑpatientiam expectetur quod
acredentib ñuidetur. Estiam hic grecꝰ illud uer¬
bum habet qđ quidã nr̃i interpretes suꝑsꝑaui
transferre maluerunt: quia ꝓculdubio plus
facturus ẽ quam dici potest Defeceruñ¬
inquit ocłi mei ineloquium tuum. dicentes:
qͣndo consolaberis me: Ecce rursus inocłis.
s utiq interiorib laudabilis et felir ille defec¬
tus: non ueniens exinfirmitate animi: sed
exfortitudine desidii inꝓmissum dĩ Hoc enĩ
ait ineloquiũ tuum: Quomꝰ autem tales ocłi
dicunt. qͣndo consolaberis me. nͥ cum tali iN¬
tentione & expectatione oratur & gemitur:
Tingua enim loqui non ocłi solent s ocłoꝵ qͦ¬
dammꝰ uorẽ desidium orationis Uerum in eo
qd̾ ait quando consolab̾is me. tanqͣm moram se
usꝙ: Quod aut ideo fit ut dulcior ueniat di¬
lata iocunditas: aut iste sensus ẽ desidantium.

Expanded text:
tare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi:» hoc est in promissum; quae spes facit ut per patientiam exspectetur quod a credentibus non videtur . Etiam hic graecus illud verbum habet, quod quidam nostri interpretes «supersperavi» transferre maluerunt; quia procul dubio plus futurum est, quam dici potest. 2. «verinquit, «oculi mei in eloquium tuum, dicentes, Quando consolaberis me?» Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, sed ex fortitudine desiderii in promissum Dei: hoc enim ait, «in eloquium tuum.» Quomodo autem tales oculi dicunt, «Quando consolaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et gemitur? Lingua enim loqui, non oculi solent: sed oculorum quodammodo vox est desiderium orationis. Verum in eo quod ait, «Quando consolaberis me?» tanquam moras se ne, quousque» ? Quod aut ideo fit ut dulcior veniat dilata jucunditas, aut iste sensus est desiderantium,
Abbreviated transcription (Latin):
oc itaq desidium de quo nunc agimus: de
dilectione consurgit manifestationis eiꝰ De
eius aducntũ: ista uͦ tempora ex qͦ ascendit in
celum. scõs hñt qui desiderent eiꝰ manifestati¬
onem aduiuos & mortuos iudicandos Heq

Expanded text:
Hoc itaque desiderium de quo nunc agimus, de Hoc itaque desiderium de quo nunc agimus, de dilectione consurgit manifestationis ejus; de ejus adventum: ista vero tempora ex quo ascendit in coelum, sanctos habent qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. teste sc̃issimo sene symeone: Sui cum
eum infantẽ accepisset inmanus: dixit. Hc̃
dimittis diĩe seruum tuum. scđm uerbum
tuum inpace: qͥa uiderunt ocłi mei salutare tu¬
um Acceꝑat enim responsum diuinũ: non
segustaturum mortem: donec uidet xp̃m
domini Quale autem desidium fuit inisto
sene: tale fuisse credendũ ẽ inomnib suꝑioꝵ
tempoꝵ scis Unde et ipse discipłis ait multi
ꝓpħe et reges uoluerunt uidẽ quȩ uos uide¬
tis. & ñuiderunt: et audire que auditis &
ñaudierunt: ut exipsoꝵ etiã uoce hoc loco
agnoscitut: defecit insalutare tuum ani¬
ma mea. Hec tunc gͦ quieuit hoc desidiũ
scõrum: nec nunc quiescit inxp̃i corpore
qđ ẽ eccłia usq adt̃minum scłi: donec ue¬
niat desideratus cunctis gentib. sic̃ ꝓmit¬
illa die iustus uidex: ñsolum autẽ mͥ: seb
et omnib qͥ diligunt manifestationem eiꝰ

Expanded text:
Christum? Teste sanctissimo sene Simeone, qui cum Christum? Teste sanctissimo sene Simeone, qui cum eum infantem accepisset in manus, dixit, «Nunc dimittis, Domine, servum tuum, secundum verbum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum.» Acceperat enim responsum divinum, non se gustaturum mortem, nisi vidisset Domini . Quale autem desiderium fuit in isto sene, tale fuisse credendum est in omnibus superiorum temporum sanctis. Unde et ipse Dominus discipulis ait, «Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt» : ut ipsorum etiam vox hoc loco agnoscatur, «Defecit in salutare tuum anima mea.» Nec tunc ergo quievit hoc desiderium sanctorum, nec nunc quiescit in Christi corpore quod est Ecclesia, usque ad terminum saeculi, donec veniat «Desideratus cunctis gentibus,» sicut promitllo die justus judex; non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt manifestationem ejus» .
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ esse: uł pene: E eciã defectꝰ laudabilis ut optabił:
Namcum sint int̾se ista duo contraria. ꝓficere &
deficere: usitatiꝰ ꝓfectus inbono accipitur. de¬
fectus inmalo: quando ñ additur. uł subin¬
telligit᷑ in qͥd ꝓficiatur uł deficiatur Cum
uͦ additur: potest & malum ẽẽ ꝓfic̾e & bonũ
deficere Aꝑte quippe dixit apłs: ꝓfanas au¬
tem uerboꝵ nouitates euita: multum enĩ
ꝓficient adimpietatem: Ait et dequibusdã.
ꝓficient in peius lta & defectus abono in ma¬
lum malus ẽ malo inbonum bonus es ⁊
Bono quippe defectu dictum c̃: desiderat et
deficit anima mea inatria dñi Sic et hic ñ
ndicat enim desidium boni: nondum quidẽ
adepti: sed auidissimȩ ac uehementissime con¬
cupiti. S qͥs hoc dic̃. nͥ genus electum. regale
sacerdotium. gens sc̃a. popłs ac quisitioniᷤ.
aborigine. generis humani. usq adhuius
scłi finem: ineis qui suo quisq tempore hic
uixerunt. uuiunt. uicturi sunt. desiderant

Expanded text:
el poenae: est etiam defectus laudabilis vel optabilis. Nam cum sint inter se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest et malum esse proficere, bonumque deficere. Aperte quippe dixit Apostolus, «Profanas autem verborum novitates evita: multum enim proficient ad impietatem» : ait et de quibusdam, «Proficient in pejus» . Ita et defectus a bono in malum malus est, a malo in bonum bonus est. Bono quippe defectu dictum est, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» . Sic et hic non indicat enim desiderium boni, nondum quidem adepti, sed avidissime ac vehementissime concupiti. Sed quis hoc dicit nisi genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad hujus saeculi finem, in eis qui suo quique tempore hic vixerunt, vivunt, victuri sunt, desiderans
Abbreviated transcription (Latin):
hac diffusione latitudo ẽ. inqua sine
angustiis. uia qͦ ambulatur angusta. donan¬
te illo cui dictum ẽ dilatasti gressus meoᷤᷤ sub

Expanded text:
hac diffusione latitudo est, in qua sine angustiis via quoque ambulatur angusta, donante illo cui dictum est, «Dilatasti gressus meos sub
Abbreviated transcription (Latin):
benedicebant: et corde suo maledicebant: Nunqͥd
uerba nr̃a sunt: Significati sunt quidã Benedi¬
cis dnm̃ cum oras: et sequeris in prece tua: et ma¬
ledicis inmico tuo: Hoc ẽ qđ audisti abipso dño:
diligitt inimicos ur̃os. Si autẽ facias ut diligas in¬
unicum tuũ. etores ꝓeo: ibi mandauit dñs be¬
nedictionẽ suã: ibi habebis uitam inscłm: idest
inȩternum: Multi enim amantes uitam istam.
maledicunt inimicis suis Pro qua re. nͥ ꝓista uita
tuus: ut cogaris maledicere. Int̾ra angustatus
es: migra: habita incęlo: Qluomͦ inquies habito
incelo. homo carne indutus : carni deditus: Corde
p̃cede: ut ꝓsequaris corꝑe: Noli surdus audire:

Expanded text:
benedicebant, et corde suo maledicebant» . Numquid benedicebant, et corde suo maledicebant» . Numquid verba nostra sunt? Significati sunt quidam. Benedicis Dominum, cum oras; et sequeris in prece tua, et maledicis inimico tuo. Hoc est quod audisti ab ipso Domino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, et diligas inimicum tuum, et ores pro eo, «ibi mandavit Dominus benedictionem suam;» ibi habebis «vitam in saeculum,» id est in aeternum. Multi enim amantes vitam istam, maledicunt inimicis suis: pro qua re, nisi pro ista tuus, ut cogaris maledicere? In terra angustatus es; migra, habita in coelo. Quomodo, inquies, habito in coelo, homo carne indutus, carni deditus? Corde praecede, quo sequaris corpore. Noli surdus audire,
Abbreviated transcription (Latin):
calcib qd iunctũ ẽ. Si aũ ht̃ rorem hermon. qͥ descend̃
suꝑ montẽ sẏon. quietus. placatus. humilis. tolerãs.
ꝓmuirmure precem fundit: Nã om̃s murmuratores
magnifice descripti sunt quodã loco scriptiuarum:
Precordia fatur: sic̃ rota carri. Quid c̃ precordia fatui
sicut rota carri: Fẽnum portat: et murmurat: Ñ
enim potest rota carri quiescere amurmure: Sic
aliqͥd suum ẽẽ: sederant illis omnia commnunia:
Designati sunt. descripti sunt. qui ꝑtincant adbar¬
bam: qui ꝑtineant ad oram uestimenti: qͥ nume¬
rentur intermontes syon: Et si sunt ibi alii mur¬
muratores: meminerint dicti dñi: unus assume
tur. et unus relinquetur: Qm̃ ibi mandauit
ibi benedicunt dñm qͥ habitant concorditer: Nam
indiscordia: ñ benedicis dñm Sine causa dicis qͥa
lingua tua sonat benedictionem dñi: si corde non
sones Ore benedicis: et corde maledicis Ore suo

Expanded text:
calcibus quod junctum est. Si autem habet rorem Hermon, «qui descendit calcibus quod junctum est. Si autem habet rorem Hermon, «qui descendit super montes Sion,» quietus, placatus, humilis, tolerans, pro murmure precem fundit. Nam murmuratores omnes magnifice descripti sunt quodam loco Scripturarum: «Praecordia fatui sicut rota carri» . Quid est, «Praecordia fatui sicut rota carri?» Fenum portat, et murmurat: non enim potest rota carri quiescere a murmure. Sic aliquid suum esse, sed erant illis omnia communia» . Designati sunt, descripti sunt, qui pertineant ad barbam, qui pertineant ad oram vestimenti, qui numerentur inter montes Sion. Et si sunt ibi alii murmuratores, meminerint dicti Domini: «Unus assumetur, et unus relinquetur» . 13. «Quoniam ibibi benedicunt Dominum qui habitant concorditer. Nam in discordia non benedicis Dominum. Sine causa dicis quia lingua tua sonat benedictionem Domini, si corde non sones: ore benedicis, et corde maledicis. «Ore suo
Abbreviated transcription (Latin):
capite diminutus Ergo lumen exaltatum xp̃s:
nde ẽ ros hermon S quicunq uultis habitare ĩ
unum: optate rorẽ istum: compluimini inde:
Ilioqͥn ñ potͥitiᷤᷤ den̾e qđ ꝓfitemini. Nec ꝓfiteri nec¬
audire poteritis. nͥ ille intonuerit. nec ꝑmanere
potenitis. nͥ eius sagina non desit uob̃ Illa enĩ sa¬
gina. descendit suꝑ montẽ syon Iã montes syon:
magni ĩsyon. Quid ẽ syon: eccłia Et qui ibi sunt
montes magni: qͦs significant montes:ꝰ hos signi¬
ficat barba: hos significat oꝑa uestimenti: Barba
non intelligit᷑ nͥ in ꝑfectis Non gͦ habitant inum̃
nͥ in quib ꝑfecta fu̾it caritas xp̃iana Nã inqͥb
ñ ẽ. ꝑfecta caritas xp̃ĩ: et cum inuno sint odiosi
sunt. molesti sunt. turbulenti sunt anxietate sua
turbant cȩteros et querunt qͥd de illis dicãĩ: Quomͦ
ĩiunctura ĩqͥetũ iumentũ ñsolũ ñtrahit s i frangit

Expanded text:
capite deminutus. Ergo lumen exaltatum, Christus: capite deminutus. Ergo lumen exaltatum, Christus: inde est ros Hermon. Sed quicumque vultis habitare in unum, optate rorem istum, compluimini inde. Alioquin non poteritis tenere quod profitemini, nec profiteri audere poteritis, nisi ille intonuerit; nec permanere poteritis, nisi ejus sagina non desit vobis: ipsa enim sagina descendit super montes Sion. 12. Jam «montes Sion,» magni in Sion. Quid est Sion? Ecclesia. Et qui ibi sunt montes? Magni. Quos significant montes, hos significat barba, hos significat ora vestimenti. Barba non intelligitur nisi in perfectis. Non ergo habitant in unum, nisi in quibus perfecta fuerit charitas Christi. Nam in quibus non est perfecta charitas Christi, et cum in uno sint, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant caeteros, et quaerunt quid de illis dicant; quomodo in junctura inquietum jumentum non solum non trahit, sed et frangit
Abbreviated transcription (Latin):
debetis Mons ẽ quidam longe disiunctus abie¬
rusalem: id÷ asyon: Itaq mirum ẽ. qđ sic ait:
sic̃ ros hermon qui descendit suꝑ montem syon:
cum mons hermon longe sit disiunctus abieru¬
salem: Nã transiordanẽ. ẽẽ dicitur: Ergo aliquidde
interpretatione hermon queramꝰ. Nomen enĩ he¬
breũ ẽ. ⁊habemꝰ int̃prctationẽ abeis qͥ illã linguã
nouerunt. hermon int̃p̃tari dr̃: lum̃ exaltatũ A
xͦ enĩ ros. Nã nullũ lumen exaltatũ nisi xp̃c Quo¬
mͦ exaltatũ ẽ ẜmo ĩcruce: postea ĩcelo exaltatꝰ e. fx¬
altatꝰ ĩcruce cũ humiliaret᷑ s humiliatio illiꝰ ñ po¬
tiit nͥ alta eẽ. hoĩs dispensatio. minꝰ minꝰq ficbat:
que significabat᷑ in ioħe: dĩ dispensatio. indño nr̃o
cipiunt crescere: Audi ipsum ioħem confitentẽ: Ilũ
oportet crescere: me autẽ minui Et passiones ipsoꝵ
hoc indicant Dñs incruct exaltatus ẽ. ille ceso

Expanded text:
debetis. Mons est quidam longe disjunctus ab Jedebetis. Mons est quidam longe disjunctus ab Jerusalem, id est a Sion. Itaque mirum est quod sic ait, «Sicut ros Hermon, qui descendit super montes Sion;» cum mons Hermon longe sit disjunctus ab Jerusalem: nam trans Jordanem esse dicitur. Ergo aliquid interpretatione Hermon quaeramus. Non enim hebraeum est, et habemus interpretationem ab eis qui illam linguam noverunt. Hermon interpretari dicitur, Lumen exaltatum. A Christo enim ros: nam nullum lumen exaltatum, nisi Christus. Quomodo exaltatum est? Primo in cruce; postea in coelo. Exaltatus in cruce, cum humiliaretur; sed humiliatio illius non potuit nisi alta esse. Hominis dispensatio minus minusque fiebat, quae significabatur in Joanne; Dei dispensatio in Domino noscipiunt crescere. Audi ipsum Joannem confitentem: «Illum oportet crescere, me autem minui» . Et passiones ipsorum hoc indicant. Dominus in cruce exaltatus est; ille caeso
Abbreviated transcription (Latin):
li ȩccłia Quid aliud dicit: Sicut ros hermon
qui descendit suꝑ montem syon: Hoc uoluit intel¬
ligi fr̃s mei grãm di eẽ. qđ fr̃s habitant inunum:
non ex suis uirib÷ non ex suis meritis: s exuliꝰ
dono: sedexillius grã. sicut ros decȩlo hum enĩ
terra sibi pluit: aut non quic qͥs geruerit are¬
scit: nͥ pluuia desuꝑ descendat: Dicit quodam
loco inpsalmo: Pluuiam uoluntariã segrega ds̃
hereditati tuȩ Quare dixit uoluntariam : quia
non meritis nr̃is: sedillus uoluntate: Quid enim
boni meriumus peccatores: qͥd boni meruimus
iniqui: exadam. adã: et suꝑ adam multa peccã
nascunt᷑. Quisquis nascitur: adam nascitur:
dampnatus dedampnato: & addidit male uiuẽ¬
do suꝑ adam: Quid enim boni meruit adam:
& tamen misericors amauit: et sponsam dilexit
ñ pulchram. sed ut faceret pulchram: Ergo grãm
dĩ dirit rorẽ hermon: S hermon qͥd sit: nosse

Expanded text:
os Hermon, os Hermon, qui descendit super montes» «Sion.» Hoc voluit intelligi, fratres mei, gratiam Dei esse quod fratres habitant in unum; non ex suis viribus, non ex suis meritis, sed ex illius dono, sed ex illius gratia, sicut ros de coelo. Non enim terra sibi pluit, aut non quidquid genuerit arescit, nisi pluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Quia non meritis nostris, sed illius voluntate. Quid enim boni meruimus peccatores? quid boni meruimus iniqui? Ex Adam Adam, et super Adam multa peccata nascuntur. Quisquis nascitur, Adam nascitur, damnatus de damnato, et addidit male vivendo super Adam. Quid enim boni meruit Adam? Et tamen misericors amavit, et sponsus dilexit, non pulchram, sed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon. 11. Sed Hermon quid sit, nosse
Abbreviated transcription (Latin):
finis uestimenti ẽ Quid accepturi sumꝰ infine ue¬
stimenti : An quia infine tempoꝵ habitura erat
eccłia fr̃s habitantes inunum: Aminora ꝑfectio¬
nem intelligimus: quia inora uestimentum ꝑfi¬
cit᷑: & uli ꝑfecti: qui norunt habitare inunum
lli ꝑfecti: qui legem implent Quomͦ autemun¬
pletur lex xp̃i abeis qui habitant fr̃s inunum: Atdi
apłm: Inuicem onera ur̃a portate. et sic adimplebitis
legem xpĩ Hec ẽ ora uestunenti Quomͦ fr̃s mei in¬
telligimus quamoram dicat: quo potuit descendere
unguentum : non puto qđ oram uestimenti inlateri¬
bus uoluit intelligi Sunt enim orȩ in laterib. S
abar̾ba. descendere unguentum adoram potuit qͤ
incapite ẽ uͥ aꝑi tur caput Iaies sunt qͥ habitat̃
inunum: ut quomͦ ꝑ oras istas initrat caput hoĩs
ut uestiat se: sic ꝑconcordiam fraternam xp̃c in¬
trit qui ẽ caput nrm ut uestiatur: & hereat u¬

Expanded text:
finis vestimenti est. Quid accepturi sumus in fine vefinis vestimenti est. Quid accepturi sumus in fine vestimenti? An quia in fine temporum habitura erat Ecclesia fratres habitantes in unum? an in ora perfectionem intelligimus, quia in ora vestimentum perficitur; et illi perfecti, qui norunt habitare in unum? Illi perfecti qui legem implent. Quomodo autem impletur lex Christi ab eis qui habitant fratres in unum? Audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi» . Haec est ora vestimenti. Quomodo, fratres mei, intelligimus, quam oram dicat, quo potuit descendere unguentum? Non puto quod oram vestimenti in lateribus voluit intelligi. Sunt enim orae in lateribus. Sed a barba descendere unguentum ad oram potuit, quae in capite est, ubi aperitur capitium. Tales sunt qui habitant in unum: ut quomodo per oras istas intrat caput hominis, ut vestiat se; sic per concordiam fraternam Christus intrat, qui est caput nostrum, ut vestiatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt Eo mͦ gͦ unguentum acapite descenderat
inbarbam: qͥa et ille cum lapidaretur. fixo genu ait:
Dñe. nestatuas ulis hoc peceatũ. Ergo uli tanqͣm
⁊barba erant: Multi enim fortes erant: et multas
scendisset unguentum: mͦ monasteria ñ haberemꝰ:
Sed quia descendit et ĩ orã uestimenti: sic enĩ ait qđ
descendit inoram uestimenti eiꝰ. secuta ẽ. eccłia de
ueste dñi: peꝑit monasteria Nam uestis sacerdo¬
talis. eccłiam significat: Ipsa ẽ. uestis dequa dic̃ apłs.
ut ex hiberet sͥ głosam eccłiam. non habentẽ macu¬
lam aut rugam: Mundatur. ut non habeat ma¬
culam: extenditur ut non habeat rugam Ubieã
extendit fullo: nͥ in ligno: Uidemus cotidie afullo¬
nib tuncas quodãm᷑ crucifigi Crucifigunt᷑: ut
nugam ñ habeant: Quid. ẽ. gͦ ora uestimenti fr̃s
mei : In ora uestimenti. qͥd accepturi sumꝰ: Ora

Expanded text:
faciunt» . Eo modo ergo unguentum a capite descenderat faciunt» . Eo modo ergo unguentum a capite descenderat in barbam; quia et ille cum lapidaretur, fixo genu ait: «Domine, ne statuas illis hoc peccatum» . 9. Ergo illi tanquam barba erant. Multi enim fortes erant, et multas descendisset unguentum, modo monasteria non haberemus. Sed quia descendit et in oram vestimenti; sic enim ait, «Quod descendit in oram vestimenti ejus:» secuta est Ecclesia, de veste Domini peperit monasteria. Nam vestis sacerdotalis Ecclesiam significat. Ipsa est vestis de qua dicit Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam» . Mundatur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi in ligno? Videmus quotidie a fullonibus tunicas quodammodo crucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant. Quid est ergo ora vestimenti? fratres mei, in ora vestimenti quid accepturi sumus? Ora,
Abbreviated transcription (Latin):
eis. cũ lapidarent Quid enim ait cum audirent:
ura ceruice & ñ circumciso corde. & aurib uõ sc̃ꝑ
restitistis spũ scõ uide barbã Nunqͥd adulauit:
unqͥd timuit ille: cum audirẽt ista quę in illos
dicebantur: Quasi seuiebat enim stephanus: Se¬
uiebat ore: corde diligebat: et ñ ẽ uicta ipsa cari
tas ineo: Nam illi abhorrentes a uerbo. tanquãte¬
nebre fugientes alumine: ad lapides currere cȩpe¬
runt: stephanum lapidare Sic̃ antea stephani uer¬
ba lapidabant illos: sic postea lapides eoꝵ stepha¬
num: Quando debuit plus irasci stephanus:
qñ lapidabatur. aut quando audiebatur: Eece
batin Uenientib tnselapidib ñiuicta ẽ caritas: qͥa
unguentum acapite. inbarbam. descenderat. & audi¬
erat abipso capite:: diligite inimicos urõs. etorate
peis qͥ uos ꝑsecũtur. Audierat abipso capite pẽdente ĩ
cruce & dicente: pat ignosce illis. quia nesciunt qͥd

Expanded text:
eis, cum lapidarent. Quid enim ait, cum audirent? eis, cum lapidarent. Quid enim ait, cum audirent? «Dura cervice et incircumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto.» Vide barbam. Numquid adulavit? numquid timuit? Illi cum audirent ista, quae in illos dicebantur: quasi saeviebat enim Stephanus; saeviebat ore, corde diligebat; et non est victa charitas ipsa in eo: nam illi abhorrentes a verbo, tanquam tenebrae fugientes a lumine, ad lapides currere coeperunt, Stephanum lapidare. Sicut antea Stephani verba lapidabant illos, sic postea lapides eorum Stephanum. Quando debuit plus irasci Stephanus, quando lapidabatur, an quando audiebatur? Ecce batur. Venientibus in se lapidibus non victa est charitas: quia unguentum a capite in barbam descenderat, et audierat ab ipso capite, «Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Audierat ab ipso capite pendente in cruce, et dicente, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
pigros. alacres: Ideo qñ tales describimꝰ: barbatus
homo ẽ dicimus Ergo illud pͥmo unguentũ de¬
scendit inapłos: descendit inillos qui pͥmos impetꝰ
scłi sustinuerunt. descendit in illos gͦ sp̃s sc̃s: Ham
et illi qui pͥmum inunũ habitare ceꝑunt: ꝑsecutio¬
nem passi sunt: sed quia descenderat unguentum
inbarbam. passi suut. Passi sunt: nonuicti Et enĩ
caput iam passum p̃cesserat: unde descendit un¬
guentum: Precedente tali exemplo: quis iuncerit
barbam: Exilla barba. erat stephanus scs: Et hoc
ẽ noniunci: ut caritas ñuincatur abinimicis Nã
insi sunt sibi uicisse: qui ꝑsecuti sunt scõs Illi ce¬
debant: illi cedebantur: Iui occidebant: uli occide¬
bant᷑ Quis ñ putaret uios iuncere: uios uinci: S
quia ñuicta ẽ caritas: ideo unguentum descendit
inbarbam: Attende stephanum Seiuebat in illo
caritas Seuiebat intos cum audirent: rogauit ꝓ

Expanded text:
pigros, alacres. Ideo quando tales describimus, Barbatus pigros, alacres. Ideo quando tales describimus, Barbatus homo est, dicimus. Ergo illud primum unguentum descendit in Apostolos, descendit in illos qui primos impetus saeculi sustinuerunt: descendit ergo in illos Spiritus sanctus. Nam et illi qui primum in unum habitare coeperunt, persecutionem passi sunt: sed quia descenderat unguentum in barbam, passi sunt, non victi. Etenim et caput jam passum praecesserat, unde descendit unguentum. Praecedente tali exemplo, quis vinceret barbam? 8. Ex illa barba erat Stephanus sanctus. Et hoc est non vinci, ut charitas non vincatur ab inimicis. Nam visi sunt sibi vicisse, qui persecuti sunt sanctos. Illi caedebant, illi caedebantur; illi occidebant, illi occidebantur. Quis non putaret illos vincere, illos vinci? Sed quia non victa est charitas, ideo unguentum descendit in barbam. Attende Stephanum. Saeviebat in illo charitas: saeviebat in eos, cum audirent; rogavit pro
Abbreviated transcription (Latin):
donatũ. xp̃m dimiserunt: Hoc de uno⁊de solo au¬
diuit scĩtas ur̃a lam iocundemur cum psalmo:
ut sequentia iudeamus Breuis ẽ: potest a nobis
curri. quantum dñs suggerit Puto enim exhis
quȩ dicta sunt. patere posse que secunt᷑. qͣtus nec
debat: qui dicebat ecce Hidemus & nos fis̃: et bene¬
dicimus dm̃: & oramus ut dicamus & nos ecce. Et
cui rei similes sint. dicat psalmus Sicut
unguentum incapite: qđ descendit inbarbã bar¬
bam aaron: qđ descendit inoram uestimenti eius
aron quid erat: sacerdos Quis ẽ sacerdos: nͥ unꝰ sa¬
ñ inueniret mundũ qõ offerret se ipsũ optulit: Incapite
ipsiꝰ unguentũ: quia totus xp̃c cum eccłia: s acapi¬
sepultum. Resuscitatũ ascendit incelum: et ue¬
nit sp̃s sc̃s acapite Quo: Ad barbã Barba signi¬
ficat fortes: barba significat uiuenes: stre. nuos : in¬

Expanded text:
Donatum, Christum dimiserunt. Haec de uno, et uno solo auDonatum, Christum dimiserunt. Haec de uno, et uno solo audivit Charitas vestra; jam jucundemur cum Psalmo, ut sequentia videamus. Brevis est; potest a nobis curri, quantum Dominus suggerit. Puto enim ex his quae dicta sunt, patere posse quae sequuntur, quamvis debat qui dicebat, «Ecce.» Videmus et nos, fratres, et benedicimus Deum; et oramus, ut dicamus et nos, «Ecce.» Et cui rei similes sunt, dicat Psalmus. «Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron; quod descendit in oram vestimenti ejus. Aaron» quid erat? Sacerdos. Quis est sacerdos, nisi unus saqui cum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit? In capite ipsius unguentum, quia totus Christus cum Ecclesia: sed a capiifixum et sepultum, resuscitatum ascendit in coelum; et venit Spiritus sanctus a capite. Quo? Ad barbam. Barba significat fortes; barba significat juvenes, strenuos, im
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus. ecce quã bonum et qͣm iocundum habi¬
unus quomcunq: Nã et̃iturba ẽ unꝰ: s una cum
nos enĩ unꝰ solus est. Qui ergo sic uiuunt ĩ unũ ut
unũ hominẽ faciãt: ut sit ulis uere quomͦ scͥptũ
ẽ. una anima ⁊ unũ cor: multa corpora s non
multe animȩ: multa corꝑa. s ñmulta corda: rrc¬
te dicitur monos id÷ unus solus Nnde uic unꝰ
sanabatur inpiscina: Respondeant nob & expo¬
nant qui insultant nomin i monachorũ qͣre ille
qͥ inuentus ẽ triginta octo annos bñs ininfirmi¬
tate hoc respondisset dño: cum mota fu̾it aqua.
non habeo qui me deponat: aliꝰ ante me descen¬
dit: Descenderat unus: iam alius ñ descendebat.
Unꝰ solus sanabatur: unitatem eccłiȩ figurabat. Me¬
rito insultant nomini unitatis: qͥ se abunitate p̃¬
ciderunt: Merito illis displicet nom̃ monachorũ:
qͥa illi nolt̃ habitare mnunum cũ frĩb: s sequentes

Expanded text:
Psalmus, «Ecce quam bonum et quam jucundum habiPsalmus, «Ecce quam bonum et quam jucundum habiunus quomodocumque; nam et in turba est unus, sed una cum νος enim unus solus est. Qui ergo sic vivunt in unum, ut unum hominem faciant, ut sit illis vere quod scriptum est, «una anima et unum cor;» multa corpora, sed non multae animae; multa corpora, sed non multa corda; recte dicitur μόνος, id est unus solus. Unde et ille unus sanabatur in piscina. Respondeant nobis et exponant, qui insultant nomini monachorum, quare ille qui inventus est triginta octo annos habens in infirmitate, hoc respondisset Domino: «Cum mota fuerit aqua, non habeo qui deponat me; alius ante me descendit» . Descenderat unus, jam alius non descendebat. Unus solus sanabatur; unitatem Ecclesiae figurabat. Merito insultant nomini unitatis, qui se ab unitate praeciderunt. Merito illis displicet nomen monachorum, quia illi nolunt habitare in unum cum fratribus; sed sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃. ostendite uͥ scriptũ est nomen monachoꝵ:
ostendat nob̃ uͥ scͥptũ sic̃ nom̃ agonisticoꝵ. Sic eds
tant aduersus diabolum et preualent: milites xpĩ
agonistici appellant᷑ Utinam gͦ milites xp̃i ec̃nt:
et ñmilites diaboli Aquib plus timetur dõ lau¬
des: quam fremitus leonis Hic etiam insultare no¬
bis audent: quia fr̃s cum uident homines. dõ grãs
dicunt Quid. ẽ inquiunt dõ grãs: Itane surduses.
ut nescias qͥd sit dõ grãs: Qui dicit dõ grãs: grãs
agit dõ Uide si nondebet fr̃ dõ grãs agere: quando
uidet frẽm suum Non enim ẽ locus gratulationis::
qñ seinuicem uident qͥ habitant uxp̃o: E tamen
uos dõ grãs nr̃m ridetis: do laudes urm plorant
homines: Sed certe redditis rationem de nomine: qͣre
appelletis agonisticos: Ita fiat ut appellas: ita fiat:
omnino fauemus Prestet ds̃ ut illi contra diabolũ
Quare ergo et nos ñ appellemus monachos: cũ dicit

Expanded text:
Ostendite ubi scriptum sit nomen monachorum, ostendant ubi scriptum sit nomen agonisticorum. Sic eos, tant adversus diabolum, et praevalent, milites Christi agonistici appellantur. Utinam ergo milites Christi essent, et non milites diaboli, a quibus plus timetur, Deo laudes, quam fremitus leonis. Hi etiam insultare nobis audent, quia fratres, cum vident homines, Deo gratias dicunt. Quid est, inquiunt, Deo gratias? Itane surdus es, ut nescias quid sit, Deo gratias? Qui dicit, Deo gratias, gratias agit Deo. Vide si non debet frater Deo gratias agere, quando videt fratrem suum. Num enim non est locus gratulationis, quando se invicem vident qui habitant in Christo? Et tamen vos Deo gratias nostrum ridetis: Deo laudes vestrum plorant homines. Sed certe reddidistis rationem de nomine, quare appelletis agonisticos. Ita fiat, ut appellatis; ita fiat, omnino favemus. Praestet Dominus ut illi contra diabolum rtavi.» Quare ergo et nos non appellemus monachos, cum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
defendẽ uultis. & ꝑtinacit̃ astruere. et contra pacem
eccłiȩ :ͥ fit uobis maledictum hoc qđ dixit suꝑ ma¬
trem cum estis: & foris alacte separabimini: foris
auisccħ̃b matris fame moriemini: Si autem ꝑse¬
ueratis inpace catholica: si qͥd forte aliquid aliter
sapitis quam oportet saꝑe ds̃ uob̃ reuelabit hu

Expanded text:
defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae; fit vobis maledictum hoc quod dixit: super matrem cum estis et foris a lacte separamini, foris a visceribus matris fame moriemini. Si autem perseveratis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit hum
Abbreviated transcription (Latin):
cantica diuina:. Obliuiscimini ergo que retro
sunt: etinea quȩ ante uos sunt extendite: Sic
sugite lac: ut crescatis ad cibũ Cum gͦ uenertiᷤ.
quit inꝑfectis. quib adhuc non possum loqͥ
sapientiam: qui ad huc lacte potantur non
solido cibo pascuntur: s iloͥs dico. qͥ iam manducãt
solidũ cibum. iam uidentur eẽ ꝑfecti. qͥa intelligunt
eqͣlitatem u̾bi cum patre: Adhuc ñsic uident qͣmͦ
uidendũ ẽ. facie ad faciem: adhuc exparte inenigna¬
te Currant gͦ: quia cum ui a finita fucrit tc̃ redimꝰ
adpatriã Currant: extendant se Quot qͦt gͦ ꝑfecti:
hoc sapiamꝰ: Et si qͥd alit̃ sapitis: hoc qͦ ds̃ uobis
reuelauit: Si forte erras inaliqͦ: qͣre non redis ad
lac matͥs: Quia si ñ extollimini: quia si ñ exaltatis
cor ur̃m: quia si non ingredimini inmirabilib suꝑ
uos. sed seruatis humilitatem: reuelabit uob̃ ds̃ qđ
alit sapitis Si autem hoc ipsum qđ alit̃ sapitis

Expanded text:
cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo veneritiquit, imperfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis,
Abbreviated transcription (Latin):
lationib qͣnta ei reuelabantur. ꝓpt̃ ipsam ma¬
gnitudinẽ reuelationum. pottrat extolli: nͥ ac¬
ciꝑet angłm sathane Et tamen cui tanta reue¬
labantur quid dicit: łrs̃: ego me ipsũ non ar¬
laphirantem angłm sathane. ne extolleret᷑ inma¬
gnitudine reuclationum suarũ Euis audet dic̾c
qͥa comp̃hendit: Eoce paulus non apprehendit:
et dicit non me arbitror apprehendisse Et quid
agis opaule: Adhoc curro inquid: ut app̃hendã
A dhuc paulꝰ inuia ẽ. et tute putas in patria: Unũ
autem inquit: quȩ retro sunt oblitus: hoc fac :
aliquando uanitas: non te delectet: que retro ob¬
litus inquit: inca quȩ ante sunt exttntus: scđm
intentionem sequor adpalmam suꝑnȩ uocatio¬
ut apprehendam: Non enim dimisit me inuia
remanere: quia ñcessat alloqui me Ergo fr̃s.
ñ cessat ds̃ alloqui nos. Nam si cessat: quid. ẽ quod
agimus : Quid. ẽ. qđ agunt lectiones diuine &

Expanded text:
lationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam malationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum non arlaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac ealiquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitus,» inquit, «in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocatiout apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: fac miscđiam: pacem ȩccłiȩ noli dimitt̾e:
inhominẽ spem noli ponere: desiderando mi¬
racula. noli temptare dm̃ Si iam ẽ inte fructꝰ
cognoscis quia cum bonis toleras ⁊rania usq ad
messem: quia cum malis ad tp̃s potes ẽẽ non
inȩternum: Palea hic tͥ mixta ẽ. in hoc tempore
inarea: inhorreo tecum ñerit: Hȩc quȩ tͥ p̃cepit
dñs ilia cogita semꝑ.Alacte non separabis quo¬
adusq suꝑ matrem tuã es: neprius fame mori¬
aris. ante quam panem manducare sis ydo¬
neus Eresce: erunt ualide iuires tuȩ: ec ui¬
debis qͦd non poteras: et capies qđ non capiebas.
Quid: Ergo cum iudero quȩ ñ poteram uidere. &
cepero quȩ non poteram caꝑe. iam securus ero÷
ꝑfectus ero: non. quam du hic uiuis: Ipsa ẽ ꝑfec¬
tio nr̃a: humilitas Audistis quo conclusit mͦ
apłica lectio si hesit inmemoria ur̃a: qͦmͦ ille
qui accepit colaphum ne extolleretur in reue¬

Expanded text:
Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra, humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in reve