comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes. idẽ elati uidȩoꝵ oꝑtimates. & facta st̃ mor¬
ticina eoꝵ qͣsi stercus in medio plateaꝵ: qͥa
inobsidione iherłm. tanta multitudo eoꝵ
mortua ẽ fame et pestilentia: ut nemo suf¬
fic̾e̾t eos sepelire. Seqͣn. In omĩb his ñ ẽ ad¬
u̾sus furor eiꝰ : sed adhuc manꝰ eiꝰ extentã. Usq
hodie ira dĩ suꝑ reliqͥas iudeoꝵ iuste ꝑseue¬
rat. Ira em̃ eiꝰ ñẽ ut hominis. idẽ ꝑtͥbatio con¬
eitati animi⁊ sed tnquilla dispositio simplicit̃
constitita. Nam qͥa ipsi ꝑmanent adhuc iuma¬

Expanded text:
orticinia eorum quasi stercus in medio platearum; quia in obsidione Jerusalem tanta multitudo eorum mortua est fame et pestilentia, ut nemo sufficeret eos sepelire. Sequitur: « In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. » Usque hodie ira Dei super reliquias Judaeorum juste perseverat. Ira enim ejus non est ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla dispositio simpliciter constituta. Nam quia ipsi permanent adhuc in ma
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ꝑangulũ agͥ. designat᷑ eg̃gia et optima
pars t̾re: et ꝑ hanc electa pars humani ge¬
m̃is. F acta ẽ gͥ incornu uinea: qm̃ in electa
parte hominũ. plantata ẽ ȩccłia. Poleum
autẽ scĩ spẽ unctio figurat᷑. Ait gͦ. Uinea
facta ẽ dilecto meo. in cormi filio olei. Filiꝰ
qͥppe olei ppłs fidelis dr̃: qui ad fidẽ dĩ int̾¬
na scĩ sp̃s unctione gen̾at᷑. De quo rursus
oleo dr̃. Computrescet uigũ afaciȩ olei. Iu¬
gũ qͥppe a facie olei computͤscit: qͥa dũ scĩ sp̃s

Expanded text:
er angulum agri designatur egregia et optima pars terrae, et per hanc electa pars humani generis. Facta est igitur in cornu vinea, quoniam in electa parte hominum plantata est Ecclesia: Per oleum autem sancti Spiritus unctio figuratur. Ait ergo: « Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei. » Filius quippe olei populus fidelis est, qui ad fidem Dei interna sancti Spiritus unctione generatur. De quo rursus oleo dicitur: « Computrescet jugum a facie olei . » Jugum quippe a facie olei computrescit, quia dum gratia s
Abbreviated transcription (Latin):
ue irrationabilib sp̃ib. siue bonis ꝑeius grãm
siue malis ꝑ ꝓpͥam uoluntatẽ. S quẽ ad modũ
corꝑa crassiora et inferiora. ꝑsubtiliora & po¬
lis desertor atq peccator. per spiritum uite¬
rationalem pium et iustũ & il

Expanded text:
rrationabilibus spiritibus, sive bonis per ejus gratiam, sive malis per propriam voluntatem Sed quemadmodum corpora crassiora et inferiora per subtiliora, et polis desertor atque peccator per spiritum virationalem pium, et justum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sagitte eiꝰ acute.⁊ om̃s arcus enus extenti. Qͥd in
rem corrigit. acute ferientes et penetͣntes uer¬
boꝵ sententias emittit. Et om̃s arcus eiꝰ ex¬
tenti: qͥa om̃s diuiȩ scͥptẽ cunctis pecẽorib
minas in tendunt: Seqͣrͣ. Vngule equoꝵ eiꝰ
ut silex : et rote eiꝰ qsi impetus tempestatis.
Solet inęqui ungła. laboris fortitudo cognosci.
Qui fc̃ autẽ equi dĩ. nͥ p̃dicatores scĩ: inquib
sedens suos impetit adu̾sarios: Quid ꝑin
głas equoꝵ. nͥ uͥtutũ ꝑfectio: id ẽ recti cursꝰ
fortitudo signat᷑. Ungłe gͥ equoꝵ eiꝰ ut silex.
qͥa uirtus uelocis inee ssus euangłistaꝵ qͦ ad
p̃ dicandũ currunt. robustissima ẽ. Quid aũ
irotis. nisi uolubilitas p̾dicationũ expͥmit᷑
Uñ erechiel uidit rotã in medio rotȩ: qͥa nouũ
testatũtũ intra uetꝰ ẽ. Rote itaq eiꝰ qͣsi impetꝰ
tempestatis ferunt᷑ : qͥa p̃dicationes eius uali¬
da uͥtute feriunt. et contͣbant m̃tẽ peccõris.

Expanded text:
s arcus ejus extenti. » Quid in quos per terrorem corrigit, acute ferientes et penetrantes verborum sententias emittit. Et omnes arcus ejus extenti; quia omnes divinae Scripturae cunctis peccatoribus minas intendunt. Sequitur: « Ungulae equorum ejus ut silex, et rotae ejus quasi impetus tempestatis. » Solet in equi ungula laboris fortitudo cognosci. Qui sunt autem equi Dei nisi praedicatores sancti, in quibus sedens suos impetit adversarios? Quid per ungulas equorum nisi virtutum perfectio, id est recti cursus fortitudo signatur? Ungquia virtus velocis incessus evangelistarum, quo ad praedicandum currunt, robustissima est. Quid autem in rotis nisi volubilitas praedicationis exprimitur? Unde Ezechiel vidit « rotam in medio rotae ; » quia Novum Testamentum intra vetus est. Rotae itaque ejus quasi impetus tempestatis feruntur; quia praedicationes ejus valida virtute feriunt et conturbant mentem peccatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
serit: qͥa hi qui p̃esse uidebant᷑. dum totosse
ext̾iori intelligentie dederant. qđ de intimis
discutiendo mand̾ent ñ habebant. Quia uͦ
sublimiorib ab int̾no intellectu cadentibus.
paruuloꝵ intelligentia et in ext̾iorib ex sie¬
cat᷑⁊ recte adiungit᷑. Multitudo eiꝰ siti exa¬
ruit. Ac si aꝑte dice̾t. Dum uulgꝰ uitȩ suȩ
studiũ deserit: iam nec fluenta historiȩ ex qͥ¬

Expanded text:
serit; quia, ii qui praeesse videbantur, dum totos se serit; quia, ii qui praeesse videbantur, dum totos se exteriori intelligentiae dederant, quod de intimis discutiendo manderent, non habebant; quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit; ac si aperte diceret: Dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exq
Abbreviated transcription (Latin):
nec oꝑa manuũ eiꝰ quȩ ꝑseipsum in carne gessit
consiłant. Uũ et maligni sp̃s momẽm uitiorũ
seruitutẽ eos sibi subiugãt. Nam seqͣn. ꝑꝑt̾ea¬
captiuus ductꝰ ẽ ppłs m̃s. qͥa ñ habuit scienti-¬
am ÷ et nobiles eiꝰ int̾iert̃ fame. et multitudo eiꝰ
siti exaruit. Dum enĩ conuiuiis et potationib
uacant: spãli fame et siti moriunt᷑. S iudeo.¬
.ꝵ. ppłs ic circo ꝑ om̃s gentes aromanis ductꝰ
noscens susciꝑet. Scͥpta uͦ sacra aliqͣndo nob̃
cib est aliqͣnͣdo potus. Cib ẽ in locis obscuriori
do glutit᷑. Potus uͦ ẽ in locis aꝑtiorib : qͥa ita
uidit ꝓpħa huic ppło defuisse dicens. Nobi¬
les eiꝰ int̾ierunt fame : & multitudo eiꝰ siti ex¬
aruit. P aucorũ qͥpꝑe ẽ. fortia et occulta cog¬
nosce̾ ⁊ multoꝵ uͦ historie aꝑta sentire.&̾.
ic circo iudeȩ nobiles ñ siti s fame int̾isse as¬

Expanded text:
Nec opera manuum ejus, quae per ipsum in carne gessit, Nec opera manuum ejus, quae per ipsum in carne gessit, considerant. Unde et maligni spiritus in omnem vitiorum servitutem eos sibi subjugant. Nam sequitcaptivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam, et nobiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit. » Dum enim conviviis et potationibus vacant, spiritali fame et siti moriuntur. Sed Judaeorum populus idcirco per omnes gentes a Romanis ductusnoscens susciperet. Scriptura vero sacra aliquando nobis cibus est, aliquando potus. Cibus est ido glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita vidit propheta huic populo defuisse dicens: « Nobiles ejus interierunt fame, et multitudo ejus siti exaruit. » Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere; multorum vero historiae aperta sentire. Et idcirco Judaeae nobiles non siti, sed fame interiisse as
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Decem enĩ iugera uineaꝵ facient la¬
guncłam unã: & tͥginta modii sem̃tis. facient
modios tres.N am qͥa agͦs copulant agͥs. ut
ex inde frugũ abundantiã colligant. iusto dĩ
iudicio fiunt uineȩ et agͥ eoꝵ steriles⁊ ut de¬
cẽ iugera uineaꝵ uix laguncłam musti red¬
dant: et latitudo ag̾rũ uͥ tͥginta modii sem̃¬
tis iact i ft̃. uix tres modios reddat. Sepe eñi ꝓ¬
pter auarorũ inqͥtatẽ. accidit t̾re sterilitas. Uñ
et aggeus dic̃: R espexistis ad ampliꝰ: et ecce fa¬
cẽs Uȩ qui consurgitis mane ad ebͥetatẽ sectandam.
et potandũ usq aduesꝑam. ut uino estuetis
Ctthara et lyra. et tympanũ. et tibia. et uinũ
in conuiuiis ur̃is ÷ & opus dñi ñ respititis: nec
maifesta st̃. Calib enĩ delectationib corrum¬
punt᷑. qͥ ftite uite gaudia ñ quer̃t: et dum mu¬
sicis sonis ac uino resoluunt᷑ opꝰ dñi ñ respici¬
unt. idẽ qͥd eis dñs agendũ p̃cipiat ñ cogitañ.

Expanded text:
10.-- « Decem enim jugera vinearum facient lagunculam unam, et triginta modii sementis facient modios tres. » Nam quia agros copulant agris, ut exinde frugum abundantiam colligant, justo Dei judicio fiunt vineae et agri eorum steriles, ut decem jugera vinearum vix lagunculam musti reddant, et latitudo agrorum ubi triginta modii sementis jacti sunt, vix tres modios reddat. Saepe enim propter avarorum iniquitatem accidit terrae sterilitas. Unde et Aggaeus dicit: « Respexistis ad amplius, et ecce facens: Vę, qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam et potandum usque ad uesperam, ut uino ęstuetis! Cythara, et lyra, et tympanum, et tibia, et uinum in conuiuiis uestris; et opus Domini non respicitis nec manifesta sunt. Talibus enim delectationibus corrumpuntur, qui futurae vitae gaudia non quaerunt. Et dum musicis sonis, ac vino resolvuntur, opus Domini non respiciunt, id est quid eis Dominus agendum praecipiat, non cogitant.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit inqͥt qui eruat ÷ et sonabit suꝑ eñ. Quis
sonabit: Qui p̃dam ei frustra conabit᷑ eriꝑe.
idẽ ppłs uideorũ. Sonabit suꝑ eũ sic̃ sonitus
maris. idẽ tumultuosa &e confusa multitudi¬
ne clamans. Reus ẽ mortis⁊ crucifige crucifige
eum. Sic autẽ sonuer̾t suꝑ eum qͥ p̃damei tol¬
lere nitebant᷑ ĩ qͥa idcirco eum occidunt. ut mł¬
titudines fideliũ ab eo separarent. Inde et ali¬
as scͥptum ẽ. qͥa cogitauert̃ intra se dicentes. lnc
ẽ heres : occidamꝰ illũ. ut nr̃a fiat hereditas. Ca¬
uͦ nullus exris demceps ad gaudia patͥȩ celes¬
tis mentẽ ex̾exit. et desolatio iherłm atq cap¬
tiuitas eiusdem ppłi ꝑmanus romanoꝵ. secuta¬
et ecce tenebre tͥbulationis: et lux obtenebra¬
ta ẽ incaligine eius. Aspiciemꝰ inqͥunt int̾¬

Expanded text:
non erit, inquit, qui eruat, et sonabit super eum. » Quis non erit, inquit, qui eruat, et sonabit super eum. » Quis sonabit? Qui praedam ei frustra conabitur eripere, id est populus Judaeorum. Sonabit super eum sicut sonitus maris, id est tumultuosa et confusa multitudine clamans: « Reus est mortis, crucifige, crucifige eum . » Sic autem sonuerunt super eum, qui praedam ei tollere nitebantur, quia idcirco eum occiderunt, ut multitudines fidelium ab eo separarent. Unde et alias scriptum est: « Quia cogitaverunt intra se dicentes: Hic est haeres nullus ex eis deinceps ad gaudia Patriae coelestis mentem erexit, et desolatio Jerusalem atque captivitas ejusdem populi per manus Romanorum secutaet ecce tenebrae tribulationis, et lux obtenebrata est in caligine ejus. Aspiciemus inquit
Abbreviated transcription (Latin):
na iuꝑarum. quomͦ fugietis a iudicio gehen¬
ne: Et omĩs arbor que ñ facit fructũ bonũ:
excidet᷑ et in ignẽ mittet᷑. R.ugiit ut catuli
leonũ: qͥa t̾rorem eiꝰdem iudicii ꝑ apłos qui fc̃
filii ꝓpħarum qͣsi catuli leonũ. in deserto scłi
huiꝰ clamauit. Et frendet inqͥt & tenebit p̃dã.
et amplexabit᷑ : & ñ erit qui eruat. Frenduit.
qͣndo ꝑsecutorib respondit. ego sum. Mox qͥp¬
pe abierunt retrorsum. et cecidunt int̾ram.
Tenuit p̃dam quã rapuerat : idẽ discipłos qͦs
elegerat. subiungens. Si gͦ me queritis ⁊ sinite
hos abire. Ubi subieẽ eugłista. Ut sermo iħu ĩ¬
pleret᷑ quẽ dixit. qͥa qͦs dedisti mͥ ñ ꝑdidi ex ip¬
sis quẽqͣm. Tenuit gͥ et amplexatꝰ ẽ p̃dam qͣsi
leo confidens inuirtute sua : qͥa et & hostes su¬
os uno sermone ꝓstrauit: ex exdiscipłis electis
nullũ ꝑdidit. Cenuit p̃dam: cũ de sius ouib
dicẽt. H on rapiet eas qͥsqͣm demanu mea. Cx

Expanded text:
gietis a judicio gehennae? » Et: « Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Rugiit ut catuli leonum; quia terrorem ejusdem judicii per apostolos, qui sunt filii prophetarum quasi catuli leonum, in deserto saeculi hujus clamavit. « Et frendet, inquit, et tenebit praedam, et amplexabitur, et non erit, qui eruat. » Frenduit, quando persecutoribus respondit: « Ego sum . » Mox quippe « abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . » Tenuit praedam, quam rapuerat, id est discipulos quos elegerat, subjungens: « Si ergo me quaeritis, sinite hos abire . » Ubi subjecit Evangelista: « Ut sermo Jesu impleretur, quem dixit: quia quos dedisti mihi, non perdidi ex ipsis quemquam . » Tenuit igitur et amplexatus est praedam quasi leo confidens in virtute sua; quia et hostes suos uno sermone prostravit et ex discipulis electis nullum perdidit. Tenuit praedam, cum de suis ovibus diceret: « Non rapiet eas quisquam de manu mea . » « Et
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sitatis. creauit fumũ et splendorẽ igniᷤ
Quis iste ignis ẽ. nͥ de qͦ dic̃ ignẽ ueni mitt̾e
int̾ram. et qͥd uolo nͥ ut ardeat: Hic gͦ igniᷤ
aliis fumũ et aliis splendorẽ hab̃e uidetͣ:
iuxta qd et apłs ait. Aliis qͥdem sumꝰ odor
mortis in mortẽ. alii ͤ autẽ odor uitȩ inuitã.
Dum enĩ unũ idemq miraculũ cernit᷑ a
płib. et alii qͥdem blasphemant. alii aut̃
conũtunt᷑. uł p̃dicationis u̾bum alii im¬
pugnant et alii recipiunt : ꝓculdubio ig¬
nis iste aliis fumũ qͦ ceci fiant. et aliissplen¬
dorẽ quo illuminant᷑. habet. S adhuc eade
sententia repetitur: cũ subdit᷑. Suꝑ omẽm
enĩ głam ꝓtectio: et tab̃nacłm erit mnũ

Expanded text:
mum et splendorem ignis. Quis est iste ignis, nisi de quo dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? » Hic ergo ignis aliis fumum, et aliis splendorem habere videtur, juxta quod Apostolus ait: « Aliis quidem sumus odor mortis in mortem, aliis autem odor vitae ad vitam . » Dum enim unum idemque miraculum cernitur a pluribus, et alii quidem blasphemant, alii autem convertuntur, vel praedicationis verbum alii impugnant, alii recipiunt, procul dubio ignis iste aliis fumum, quo caeci fiant, et aliis splendorem, quo illuminentur, habet. Sed adhuc eadem sententia repetitur, cum subditur: « Super omnem enim
Abbreviated transcription (Latin):
filiaꝵ syon. id ẽ sideleu̾it peccatũ isrłitici
ppłi. et sangͥnẽ iherłm. id ẽ reatũ effusiomᷤᷤ
adñici sangͥnis lauerit. in spũ iudicii et spu
ardoris. siẽ ait petrꝰ. iam corde compunctiõis
consiliũ querentib. qͥa saluatorẽ se cruci¬
fixisse intellexerant. Penitentiã inqͥt agite

Expanded text:
ci populi, et sanguinem Jerusalem, id est reatum effusionis Dominici sanguinis laverit in spiritu judicii, et spiritu ardoris, sicut ait Petrus jam corde compunctis consilium quaerentibus, quia Salvatorem se crucifixisse intellexerant: « Poenitentiam, inquit, agite,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt fortes eiꝰ & popłs eiꝰ. et sublines głosiq eiꝰ
adeum. ħ oc iudeis tc̃ maxime completũ ẽ:
qͥa romanis obsidentib urbeni ⁊ herłm tam
nim ia multitudo infidelis illiꝰ ppłi fame
peste et gladiis int̾iit. D eqͥbꝰ et addit᷑. St
dñs exercituũ in iudicior & ds sc̃s scĩficabi¬
t᷑ iniusticia. Nam qui se cont᷑ romanos im¬
mo contra dm̃ erigebant: capta ih erłm ĩ¬
curuati ft̃ cathenis romanoꝵ. et incaptiui¬
tate dep̃ssi. ꝙ exaltatus ẽ dñs ihẽ conculcan ᷤ
eos qͥ se hactenꝰ conculcauerant. qͥ inse sc̃s est
inuusticia÷ et inconspectu hominũ iuste
cõdemꝑnans hostes suos. et romanis tͣaens
Quib deletis uł ext̾minatis. ȩccłiȩ p̃dicatio
uires obtinuit. Nam sequit᷑. Et pascent᷑ ag¬
in uixta ordinẽ suũ: et deserta mub̾tatẽ uͥ¬
sa aduene comedent ea. Agnos dic̃ pascendoᷤᷤ.
de quib audunt petrꝰ Pasce agnos meos Et

Expanded text:
quit, fortes ejus et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus quit, fortes ejus et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus ad eum. » Hoc de Judaeis tunc maxime completum est, quando Romanis obsidentibus urbem Jerusalem, tam nimia multitudo infidelis illius populi fame et peste et gladiis interiit. De quibus et additur: Dominus exercituum in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in justitia. » Nam qui se contra Romanos, imo contra Deum erigebant, capta Jerusalem incurvati sunt catenis Romanorum, et in captivitate depressi. Et exaltatus est Dominus Jesus conculcans eos, qui se hactenus conculcaverant, qui in se sanctus est in justitia, et in conspectu hominum juste condemnans hostes suos et Romanis tradens, quibus deletis vel exterminatis Ecclesiae praedicatio vires obtinuit. Nam sequitur: VERS. ni juxta ordinem suum, et deserta in ubertatem versa, advenae comedent ea. » Agnos dicit pascendos, de quibus audivit Petrus: « Pasce agnos meos . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
et aꝑuit ossuũ absq ullo t̃mino. Et descen¬
dent fortes eiꝰ et ppłs eiꝰ & sublimes. głosiq eiꝰ
ad eũ. Quisqͥs ab inferno rapit᷑. in imm̃sum
deuorat᷑. Inim̃sã nãq eiꝰ latitudinẽ explere
uolens. ꝓpħa ait̃. Dilatauit infernꝰ animã
suã. idẽ int̾iora sua: & aꝑuit ossuũ absq ul¬
lo t̃imino : subaudi. ut infmnitã peccantiũ
multitudinẽ deuoret. Sine t̾mino qͥpꝑe
trahit. et qͦs inse suscipit. qͣsi in qͣdam abys¬
so sue imm̃sitatis absorbet. Sed et beat᷑ pa
sulis eructuante igne torm̃toꝵ olle patuert̃.
quȩ ut solent narrare qui nouert̃. laxatis co¬
tidie sinib exc̾scunt: ut minidi t̾mino ꝓpin¬
qͣnte. qͣnto certum ẽ illuc ampliꝰ ex urendoᷤᷤ
inuentium in hoc mundo uoluit ostendi:
ut infideles qͥ inferni tormenta ẽẽ ñ ẽdunt.
torm̃toꝵ loca uideant quȩ audita c̾dere recu¬
tudine. dilatauit infernꝰ aĩam suã. et aꝑuit
ossuũ absq ullo t̾mmino. Et descendent in¬

Expanded text:
 absque ullo termino; et descendent fortes ejus et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus ad eum. » Quisquis ab inferno rapitur, in immensum devoratur. Immensam namque ejus latitudinem explicare volens propheta ait: Dilatavit infernus animam suam, id est interiora sua. Et aperuit os suum absque ullo termino, subaudi, ut infinitam peccantium multitudinem devoret. Sine termino quipptrahit, et quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Sed et beatus pasulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt; quae, ut solent narrare, qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino propinquante quando certum est illuc amplius exurendos  correctionem viventium in hoc mundo voluit ostendi, ut infideles, qui inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recutudine, dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino. « Et descendent, in
Abbreviated transcription (Latin):
tiam exaltat᷑. E aciẽ qͥppe eiꝰ et pedes uelanteᷤᷤ.
incomp̃hensibiliũ illiꝰ noticiã. quadã uen̾atio¬
ins obumbratione sibi ipsis pie occultant. Sicq
nob̾ exemplũ caute formidinis dant: neqͣndo
si num qͣm discitiunt. s assidue laudant. Itaq
faciẽ et pedes eius uelant. atq mediis aluis
modũ ñ ꝑscrutant᷑. s in dĩscientia medio cͥter
et temꝑate uolant. Nediaꝵ qͥppe uolatꝰ alaꝵ
in cessabile actionũ dm̃ imitantiũ in m̃sura
ẽ & altiuolum assidue motionis eoꝵ. Seqͣn. Et

Expanded text:
aciem quippe ejus et pedes velantes incomprehensibilium illis notitiam quadam venerationis obumbratione sibi ipsis pie occultant, sicque nobis exemplum cautae formidinis dant, ne quando si nunquam discutiunt, sed assidue laudant. Itaque faciem et pedes ejus velant, atque mediis alis modum non perscrutantur, sed in Dei scientia mediocriter et temperate volant. Mediarum quippe volatus alarum incessabile actionum Deum imitantium in mensura est, et altivolum assiduae motionis eorum. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ad agrum copulatis. usq adt̾minũ loci
Nun qͥd habitatis soli uos inmedio t̾re. Nc̃
de ꝑditis morib ppłi sui manifeste ꝓpħa loqͥ¬
ti int̾p̃tando qđ suꝑiꝰ allegorice dixerat uineã
đm fecisse labruscas. inc̾pans auaros et secta¬
tores ebrietatiꝰ ⁊ eos qͥinqͥtatẽ ꝓt᷑hunt & qͥ ma¬
lũ laudant bonũq blasphemant. uł qͥsibi sapi¬
entiã arrogant̾ usndicant. aut qͥmultũ sebibẽ

Expanded text:
ro copulatis usque ad terminum loci; nunquid habitatis soli vos in medio terrae? » Nunc de perditis moribus populi sui manifeste Propheta loquitur interpretando, quod superius allegorice dixerat, vineam Domini fecisse labruscas, increpans avaros et sectatores ebrietatis, et eos, qui iniquitates protrahunt, et qui malum laudant, bonumque blasphemant, vel qui sibi sapientiam arroganter vindicant, aut qui multum se bibere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnissionẽ heredes. Domꝰ isrł eccłia ẽ. quȩ fi¬
dem pat᷑archaꝵ sequit᷑: et ȩccłia uinea dĩ ẽ.
Uir nuida xanus quilibet ẽ sic sup̃ monstra¬
uimꝰ. Et ido uir iuda g̾men delectabile eiꝰ ẽ:
qͥa inhis filiis delectat᷑ as. quiñ ex sangͥnib
neq ex uoluptate carnis. neqꝙ ex uoluptate
uiri. sed ex dõ nati fc̃. Et expectaui ut facet
uidiciũ. et ecce iniqͥtas⁊ et iusticiã. et ecce ela¬
mor facere iudiciũ et iusticiã ẽ: ut in omĩb
oꝑib quȩ cogitas facẽ pͥmo cogites dm̃. et si
si scdm dm̃ ẽ qd cogitas. diligent᷑ ex anuues &
si ẽ rectum coram dño. ꝑficias illud si u̾ adu̾¬
sum fuerit reꝑtum. amputes illud abamua
tua. Sed qui leuitatẽ suȩ uoluntatis sequim¬
t᷑i dum expectant᷑ ut faciant uidiciũ & iusti¬
ra comitcit: qͣsi loquitur pͥua in aurib dĩ.
¶ui uͦ gͣuia mala ꝑpetrat: iam adaures om̃i¬
potentis clamat. Unde scͥptum ẽ. C. lamor so¬

Expanded text:
 haeredes . » Domus Israel Ecclesia est, quae fidem patriarcharum sequitur; et Ecclesia vinea Dei est. Vir Juda Christianus quilibet est, sicut supra monstravimus, et ideo vir Juda germen delectabile ejus est; quia in iis filiis delectatur Deus « qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . » « Exspectavi, ut faceret judicium, et ecce iniquitas; et justitiam, et ecce clamor. » Facere judicium et justitiam Dei est, ut in omnibus operibus, quae cogitas facere, primo cogites Deum; et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examines; et si est rectum coram Domino, perficias illud. Si vero adversum fuerit repertum, amputes illud ab anima tua. Sed qui levitatem suae voluntatis sequuntur, dum exspectantur, ut faciant judicium et justiata committit, quasi loquitur prava in auribus Dei; qui vero gravia mala perpetrat, jam ad aures Omnipotentis clamat. Unde scriptum est: « Clamor So
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ consid̾at et estimat qͥd abscidẽ debeat.
& qͥ̃ dimitt̾e: Ita et ds oꝑa fideliũ suorũ consi¬
dat et bona quide conseruat: mala uͦ resecat.
Qui uͦ malis actib assidue sũt dediti. et obsti¬
nato ammo ꝑ̃cepta dĩ conculeant: ñ facile
eoꝵ reciat uticia. s t̾ribili iudicio derelinqͥt
eos in malicia sua. Et hoc ẽ. qͦd nc̃ minat᷑. qͥ a
tionis ñ ꝓscmdet᷑ nec demalis quȩ fac̃ incre¬
pabit᷑. s in horrore iuiqͥtatũ suaꝵ inculta
deseret᷑. Et nubib mandabo. ne ꝑluant suꝑ
eã imbrẽ. Nubes st̃ scĩ p̃dicatores: qui aren¬
tem humani pectoris tram cȩlestis intelligñ¬
tiȩ fluentis rigant. S iubent᷑ eontin̾e pluui¬
am.cum in digna fuerit auditoris anima
imbre cȩlesti: sic̃ & ꝑsalomonẽ dñ. In aurib
insipientiũnie. loquaris: qͥa despicient doc¬
trmã eloquiitur. Nam ꝓpt̾ minias subiecto

Expanded text:
id est considerat et aestimat quid abscindere debeat, et quid dimittere. Ita et Deus opera fidelium suorum considerat, et bona quidem conservat, mala vero resecat; qui vero malis actibus assidue sunt dediti, et obstinato animo praecepta conculcant, non facile eorum recidit vitia, sed terribili judicio derelinquit eos in malitia sua. Et hoc est quod nunc minatur, quia indetur, nec de malis, quae facit, increpabitur, sed in horrore iniquitatum suarum inculta deseretur. « Et nubibus mandabo, ne pluant super eam imbrem. » Nubes sunt sancti praedicatores, qui arentem humani pectoris terram coelestis intelligentiae fluentis rigant. Sed jubentur continere pluviam, cum indigna fuerit auditoris anima imbre coelesti, sicut per Salomonem dicitur: « In auribus insipientium ne loquaris, quia despiciunt doctrinam eloq
Abbreviated transcription (Latin):
uinea eiꝰ ẽ. Et nẽ inqͥt ostendam uob̃. qͥd
ego faciã uineȩ meȩ. Auferam sepẽ inuntti¬
ouis et defensionis eiꝰ. qͥa ego murus eram
ent. Diruã maceriam eiꝰ. idẽ munim̃ disci¬
pline eiꝰ destruam. ac religionẽ ipsiꝰ et erit in
conculcationẽ : qͥa inceno uicioꝵ conculca¬
bit᷑ ab ummundis spib Unde et alias dicit᷑.
Aꝑite ut exeant qui eonculcent eam. Et po¬
nã eã desertam: ut iam nullũ bomi oꝑis fru¬
ctum ꝓferat. Non putabit᷑ et ñ fodiet᷑: et ascẽ¬

Expanded text:
 inquit, ostendam vobis, quid ego faciam vineae meae. » Auferam sepem munitionis et defensionis ejus; quia ego murus eram ent. Diruam maceriam ejus, id est munimen disciplinae ejus destruam, ac religionem ipsius. Et erit in conculcationem; quia in coeno vitiorum conculcabitur ab immundis spiritibus. Unde et alias dicitur: « Ape rite, ut exeant, qui conculcent eam . » Et ponam eam desertam, ut jam nullum boni operis fructum proferat. « Non putabitur, et non fodietur, et ascen
Abbreviated transcription (Latin):
moysi canticũ. tͥsticiȩ magis ẽ. quã gau¬
dii  qͥa ibi p̃dicit᷑ infidelitas ppłi. Ita et nẽ
ysaias canticũ meroris cantaturꝰ ẽ. Can¬
dico habitũ uineȩ suȩ idẽ plebi suȩ̾.Patͣ¬
elis ẽ filiꝰ ꝑatrui. Patruus uͦ ẽ frat̾ ꝑatͥs ⁊ sic̃
auunc ulꝰ frat̾ matͥs. Patruelẽ gͦ suũ ap¬

Expanded text:
Moysi canticum tristitiae magis est quam gauMoysi canticum tristitiae magis est quam gaudii, quia ibi praedicitur infidelitas populi. Ita et nunc Isaias canticum moeroris cantaturus est: Candico habitum vineae suae, id est plebi suae. Patruelis est filius patrui, patruus vero est frater patris, sicut avunculus frater matris. Patruelem ergo suum ap
Abbreviated transcription (Latin):
electum. ꝓtectio et tab̃nacłm ẽ inumbracłm
diei ꝑsꝑitatis ab estu uitioꝵ: ut qͣndo ꝓsꝑita ᷤᷤ
arridet. et estus uitioꝵ torrere m̃tem appe¬
tit. diuma ꝓtectio nob̃ obumbret: ac spiri¬
tale p̃beat refrigeriũ. Et eadẽ ꝓtectio fit in
securitatẽ nob̃ atͣbine tͥbulationũ. & tab̾na¬
cłm illud in absconsionẽ a pluuia blandim̃¬
torũ : u sub dĩ ꝓtectione securisimꝰ ñ tim̃tes
adu̾sitatum tͣbiues: & intab̃naculo obum¬
brationis eiꝰ absconsa mensña ñ tangat᷑ pluui¬
is blanditiaꝵ. et molliũ sermonũ dicens.
qm̃ abscondit me intab̃nacło suo indie
maloꝵ ꝓtexit me inabscondito tab̾naculi
sui. Huc usq u̾ba sedȩ uisionis diumꝰ uates ꝓ¬
tulit: hĩc ad alia transitũ facit:
barach ꝑ acta uictoria. et dd̃ lib̾atꝰ ab omĩ¬
b inimicis suis: Iheremias uͦ canticũ lam̃¬
tabile cȩeinit dicens. Quomͦ sedet solaci¬
uitas plena ppło. et cȩt̾a. Nouissimũ qͦq

Expanded text:
 in umbraculum diei prosperitatis ab aestu vitiorum, ut, quando prosperitas arridet et aestus vitiorum torrere mentem appetit, divina protectio nobis obumbret, ac spirituale praebeat refrigerium. Et eadem protectio nobis fit in securitatem a turbine tribulationum, et tabernaculum illud in absconsionem a pluvia blandimentorum, ut sub Dei protectione securi simus non timentes adversitatum turbines, et in tabernaculo obumbrationis ejus absconsa mens nostra non tangatur pluviis blanditiarum, et mollium sermonum, dicens: « Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die mala: protexit me in abscondito tabernaculi sui . » Hucusque verba secundae visionis divinus vates protulit: hinc ad alia transitum facit CBarach peracta victoria , et David liberatus ab omnibus inimicis suis ; Jeremias vero canticum lamentabile cecinit, dicens: « Quomodo sedet sola civitas plena populo , » etc. Novissimum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
igne: sic radix eoꝵ qͣsi fauilla erit. St ipula
enĩ quȩ comburit᷑. in fauillã retigit᷑.R. adix
eoꝵ fauille fiet similis: qͥa et asocietate iusto¬
rũ euellet᷑ et concͤmabit᷑. & germ̃ eorũ qđ
ñ apparet uiride: ut pulius ascendet: qͣndo
iudex uentilabro purgabit areã suã. Er̃t
eñ qͣsi paleȩ ante faciẽ uenti÷ et siẽ fauilla
quã turbo disꝑgit. & quare: Abiecerũt¬
enĩ legẽ dm̃ que ꝑ moysen data fuerat ÷ ac
p̃dicationẽ scĩ isrł ñ blasphemarent. qui ait.
Siẽderetis moysi: c̾̃deretis forsitan et mͥ. De oie

Expanded text:
igne; sic radix eorum quasi favilla erit. Stipula igne; sic radix eorum quasi favilla erit. Stipula enim, quae comburitur, in favillam redigitur. Radix eorum favillae fiet similis, quia et a societate justorum evelletur et concremabitur. Et germen eorum, quod non apparet viride, ut pulvis ascendet, quando Judex ventilabro purgabit aream suam. Erunt enim quasi paleae ante faciem venti, et sicut favilla, quam turbo dispergit. Et quare? ni, » quae per Moysen data fuerat, ac praedicationem sancti Israel non blasphemarent, qui ait: « Si crederetis Moysi, credereti
Abbreviated transcription (Latin):
inachũ et freqñtes suas infirmitates uti uissꝰ
est. S qđ iustꝰ parce sumit necessitate coac¬
tus. hoc ꝑu̾si ĩmod̾ate capiunt delectatiõe
illecti: et in eo głant᷑. qđ multũ uinũ bib̾e
posst̃. Quo ingurgitati. statũ m̃tis amit¬
tunt: et in uidicio ꝓpt̃ pecuniã iustificatł
reum: et iustum qͥa mun̾a ñ porrigit damp¬
nant. Talia enĩ st̃ oꝑa. ebͥetatiᷤᷤ & auaricia.
Ea uͦ quȩ hactenꝰ ꝓpħa moralit̾ ẽ locutꝰ. tam
ad iudaicũ ppłm qm adxͥanum referunt᷑ :¬
quȩ aũ his subiungit. deiudeis intelligamꝰ.
Nam qͥa hec oꝑatist̃ quȩ huc usq redarguit:
radix eoꝵ quasi fauilla erit: et germ̃ eoꝵ ut
puluis ascendet. Hoc de die iudicii dã ÷ de quo &¬
malachias ait. Ecce dies ueniet succensa qͣsi
caminꝰ ⁊ et erunt om̃s suꝑbi et om̃s facientes
iniqͥtatẽ stipula: et inflãmabit eos dies ueni¬
ens dic̃ dñs exercituũ. quȩ ñ relinquet eis
radicem et germ̃. Sic̃ gͦ stipulã deuorat᷑ ab

Expanded text:
machum et frequentes suas infirmitates uti » jussus est. Sed quod justus parce sumit necessitate coactus, hoc perversi immoderate capiunt delectatione illecti, et in eo gloriantur, quod multum vinum bibere possunt, quo ingurgitati statum mentis amittunt, et in judicio propter pecuniam justificant reum, et justum, quia munera non porrigit, damnant. Talia enim sunt opera ebrietatis et avaritiae. Ea vero, quae hactenus propheta moraliter est locutus, tam ad Judaicum pe autem his subjungit, de Judaeis intelligamus. Nam quia haec operati sunt, quae hucusque redarguit, radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum quasi pulvis ascendet. » Hoc de die judicii dicitur, de quo Malachias ait: « Ecce dies veniet succensa quasi caminus, et erunt omnes superbi et omnes facientes iniquitatem stipula, et inflammabit eos dies veniens, dicit Dominus exercituum, quae non relinquet eis radicem et germen . » Sicut ergo stipula devoratur ab
Abbreviated transcription (Latin):
pla sect̾ari atq infideliũ oꝑ a facẽ. Nunc gͦ
habitatores iherłm et uiri iuda. iudicate n¬
t̃ me et int̾ uineã meã. Habitatores iherłm
Hi ft̃ qui habitant mȩccłia. Hȩc ẽ eñi crtita ᷤ
mnagni regis: hȩc ẽ uisio pacis. Pax qͥppe in
nob̾. si tam̃ filii pacissumꝰ multiplicat᷑. Sed

Expanded text:
m exempla sectari, atque infidelium opera facere. « Nunc ergo, habitatores Jerusalem, et viri Juda, judicate inter me et vineam meam. » Habitatores Jerusalem ii sunt qui habitant in Ecclesia. Haec enim civitas magni Regis, haec est visio pacis. Pax quippe in nobis, si tamen filii pacis sumus, multiplicatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
undantia inturrib tuis. Qͥd autẽ ꝑ dor¬
eulare nͥ p̾ssura tͥbulationis et districtio
discipline figuratꝰ ÷ quȩ purgat electos asor¬
dib uiciorũ. et seꝑat a reꝓbis. sic̃ eliquat᷑
uua inpͣlo. et oleũ ab amurea diuidit᷑. Vñ
et ñ nulli psalmi. ꝓtorcularib intitulant᷑
ltaq tot ac tautis dĩ beneficiis acceptis. ui¬
deamꝰ qͥd homo reddiłit. Seqͣr. Et̃ expec¬
tauit ut face̾t uuas÷ et fec̃ labruscas. Expe.¬
ctata ut face̾t uuas. fec̃ labruscas: qͥa post¬
quã ds ei tot bona tͥbuit. et reliqͥas in fideli¬
um qͣsi lapides eiecit. pacem illi uͥq largienͤ
mox crescente carnaliũ multitudine. uitiis
adhesit: et mplerisq qui xp̃iani dicunt᷑. gen¬
tilit̾ uiuit. Nec solũ eccłiam. sedet unũ quẽq
nr̃m. diu suꝑna pietas ad beneagendũ ex¬
pectat. I ñ et pollicet᷑ dicens. Si uen̾it in

Expanded text:
undantia in turribus tuis . » Quid autem per torcular nisi pressura tribulationis et districtio disciplinae figuratur, quae purgat electos a sordibus vitiorum, et separat a reprobis, sicut eliquatur uva in prelo, et oleum ab amurca dividitur? Unde et nonnulli psalmi pro torcularibus intitulantur. Itaque tot et tantis Dei beneficiis acceptis videamus, quid homo reddiderit. Sequitur: « Et exspectavit, ut faceret uvas, et fecit labruscas; ctavit, ut faceret uvas, et fecit labruscas; » quia postquam Deus ei tot bona tribuit, et reliquias infidelium quasi lapides ejecit, pacem illi ubique largiens, mox crescente carnalium multitudine vitiis adhaesit, et in plerisque, qui Christiani dicuntur, gentiliter vivit. Non solum Ecclesiam, sed et unumquemque nostrum diu superna pietas ad bene agendum exspectat. Unde et pollicetur dicens: « Si venerit in
Abbreviated transcription (Latin):
Auferam septẽ eiꝰ. idẽ custodiã angłoꝵ
et munim̃ defensionis mȩȩ Ierit indirep¬
ctione exercitui romano. Diruam mace¬
riam eiꝰ. id ẽ murũ iherłm obsidente lito:
et erit inconculcationẽ cunctis tͣnseun¬
tib:. qͥa cadent more gladii et captiui du¬
cent᷑ in om̃s gentes. Et ponã eã desertã
ado et incultã: ut nullũ iam domesticiopiᷤ
fructũ ꝓferat. sed ag̾stia semꝑ oꝑa faciat.
Non putabit᷑ et ñ fodiet̾: & ascendent ueps
et spine:. Non putabit᷑ qͥa rami uitioꝵ ab ea
ñ abscuident᷑: s inpeccatis suis moriet᷑ et
ligone ñ p̃dicationis iam ñ fodiet᷑. ut fru¬
etificet. Et ascendent sr̃ eam uep̃s & spine:
idẽ punctioẽs peccoꝵ et criminũ. et mu¬
bib inqͥt mandabo. ne pluant suꝑeã ym¬
brem. Hoc et apłi dicunt huic uinee:. Clob̾
oportebat pͥmũ loqui u̾bum dĩ s qm̃ re¬
pulistis illud. et indignos uos iudicatis

Expanded text:
Auferam sepem ejus, id est custodiam angelorum, et munimen defensionis meae, et erit in direptionem exercitui Romano. Diruam maceriam ejus, id est murum Jerusalem, obsidente Tito, et erit in conculcationem cunctis transeuntibus; quia « cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes . » Et ponam eam desertam adeo et incultam, ut nullum jam domestici operis fructum proferat, sed agrestia semper opera faciat. « Non putabitur et non fodietur, et ascendent sab ea non abscindentur, sed in peccatis suis morientur, et ligone praedicationis non fodietur, ut fructificet. Et ascendent super eam vepres et spinae, id est punctiones peccatorum et criminum. « Et nubibus, inquit, mandabo, ne pluant super eam imbrem. » Hoc et apostoli dicunt huic vineae: « Vobis oportebat primum loqui verbum Dei. Sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑. F unicłs em̃ uanitatis peccatũ ẽ: qͥa et
peccatorẽ constͥngit. et tam̃ inserpso melilẽ¬
qa frebsubstantiã ñ habet. U ñ ꝑpsalmistam
dr̃. funes peccatoꝵ circũ plexi st̃ me. Qua em̃
fimus a ddendo torquet᷑ ut ẽseat. ñ iminerito
peccatũ infimne fig̾atur: tđ ꝑu̾so corde semꝑ dũ
defenchit᷑. iultiplicat᷑. Uinculũ autẽ plaustͥ
corrigia ẽ. quȩ bouẽ ligat ut iugũ portes: et
plaustrũ oneratũ trahat. Et qͣsi uncłm plau¬
stri peccatũ trahit᷑: qͣndo diaboli iugũ cum
ingenti inqͥtatũ onere portat᷑. Sedita ꝓtralit
neqͥtiam ÷ qui malis oꝑib digna qͥudoq re¬
tͥbui supplicia ñ c̾ddunt. U ñ et irridentesdi¬
cunt. ẜ estinet & cito ueniat opꝰ eiꝰ qđ factu¬
rꝰ ẽ indie iudicii: et ueniat consiliũ scĩ isrł
q ipse cogitauit dep̃miis iustorũ et ret̾bu¬
done maloꝵ: et sciemꝰ illud. Hec ideo sic loqu¬
unt᷑: qͥa sepumendos ñ estimant. Seqͣr. Ue qͥ¬

Expanded text:
 et peccatorem constringit et tamen in seipso nihil est, quia substantiam non habet. Unde per Psalmistam dicitur: « Funes peccatorum circumplexi sunt me . » Quia enim funis addendo torquetur, ut crescat, non immerito peccatum in fune figuratur, quod perverso corde semper dum defenditur, multiplicatur. Vinculum autem plaustri corrigia est, quae bovem ligat, ut jugum portet et plaustrum oneratum trahat. Et quasi vinculum plaustri peccatum trahitur, quando diaboli jugum cum ingenti iniquitatum onere portatur. Sed ita protrahunt nequitiam, qui malis operibus digna quandoque supplicia pati non credunt. Unde et irridentes, dicunt: Festinet, et cito veniat opus ejus, quod facturus est in die judicii. Et veniat consilium Sancti Israel, quod ipse cogitavit de praemiis justorum et retributione malorum, et sciemus illud. Haec ideo sic loquuntur, quia se puniendos non aestimant. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
nari dignatꝰ ẽ. Euert aut̾e in eodẽ ppło scĩ uin
qui montes iure uocarent᷑: qͥa ꝑ uite meri-¬
tũ adcȩlestia ꝓpinquabant. Sed incarnatꝰ
unigenitꝰ istis montib ȩquał ñ fuit: qͥa me¬
rita oinĩũ ex sua diuinitate tͣnscendit. Unde
et recte mons suꝑuerticẽ montiũ dr̃: qͥa ex
diumnitate sua inuentꝰ ẽ etiã suꝑcacumina
scõꝵ: ut qui multũ in dõ ꝓfecert᷑. eiꝰ uestiga

Expanded text:
. Fuerunt autem in eodem populo sancti viri, qui montes jure vocarentur, quia per vitae meritum ad coelestia propinquabant. Sed incarnatus Unigenitus istis montibus aequalis non fuit, quia merita omnium ex sua divinitate transcendit. Unde et recte mons super verticem montium dicitur, quia ex divinitate sua inventus est etiam super cacumina Sanctorum, ut qui multum in
Abbreviated transcription (Latin):
tant et ornant. honestã m̃tis u̾ecundiã ex p̃¬
mere possuint.Theristrũ uͭ qͣsi estiuale dr̃ in¬
dim̃tũ. qͥa theri g̾ee uocat᷑ estas. fit eñi hoc
uestũtũ exoptimo lino ualde subtile: et u¬
tunt᷑ eo in estate mulieres mesopotamie &
arabie atq lispaniȩ. Quid gͦ ẽ theristrũ
animȩ n subtilissimꝰ atꝙ mundissi niꝰ caste
m̃tis intĩor habitus. ñ sinens eam carnaliũ

Expanded text:
tant, et ornant, honestam mentis verecundiam expritant, et ornant, honestam mentis verecundiam exprimere possunt. Theristrum vero quasi aestivale dicitur indumentum; quia Theri graece vocatur aestas. Fit enim hoc vestimentum de optimo lino valde subtile, et utuntur eo in aestate mulieres Mesopotamiae, et Arabiae atque Hispaniae. Quid est ergo Theristrum animae nisi subtilissimus atque mundissimus castae m
Abbreviated transcription (Latin):
certe fide qua sponsatur aĩa xp̃o. Semine
pendentes infronte. p̃ciosũ głosȩ crucis sig¬
nacłm qd̾ infronte gestamꝰ. Putatoria. alt̃¬
nationẽ religiose conu̾sationis ut nc̃ milł
uͥtutib quis exerceat᷑. et mͦ contemplatiuã
mͦ actiuã uitã qucat. Pallia extĩorem habitũ
bone oꝑationis. Lint eamina. mundũ et cãdidũ
m̃tis ornam̃tũ. Acus compunctionẽ. A cub
enĩ ornandoꝵ cͥnũ compago retinet᷑. ne lax¬
ius fluant. et sparsi dissipent᷑. Sic et compun¬
ctionis uirtꝰ. cogitationes inaint̃ fluitare ñ si¬
nit÷ sed eas decent̾ et ordinate stringit. Spe¬
culũ. scẽ lectionis ẽ studiũ÷ incuiꝰ consid̾atiõe
dep̃hendimꝰ. qͥd deformitatis. qͥd ue pulchri¬
tudinis int̾ior homo nr̃ habeat. Sẏndones.
subtile indum̃tũ iusticiȩ eorũ qͥ dice̾ possũt.
exspoliaui me tunica mea. idẽ uet̾i conu̾sati¬
one. Vite quȩ capita mulierũ decent̾ occul¬

Expanded text:
certe fidem, qua sponsatur anima Christo. Gemmae certe fidem, qua sponsatur anima Christo. Gemmae pendentes in fronte pretiosum gloriosae crucis signaculum, quod in fronte gestamus. Mutatoria alternationem religiosae conversationis, ut in illis virtutibus quis exerceatur, et modo contemplativam, modo activam vitam ducat. Pallia exteriorem habitum bonae operationis. Linteamina mundum et candidum mentis ornamentum. Acus compunctionem. Acubus enim ornata crinium compago retinetur, ne laxius fluant et sparsi dissipentur. Sic et compunctionis virtus cogitationes inaniter fluitare non sinit, sed eas decenter et ordinate stringit. Speculum sanctae lectionis est studium, in cujus consideratione deprehendimus, quid deformitatis, quidve pulchritudinis interior homo noster habeat. Sindones subtile vestimentum justitiae eorum, qui dicere possunt: « Exspoliavi me tunica mea , » id est veteri conversatione. Vittae quae capita mulierum decenter occul
Abbreviated transcription (Latin):
dũ aptat᷑. N uid gͦ ꝑmurenulã intelligi de¬
bet. nͥ u̾itatis aurea doctͥna. quȩ in multipli¬
ces sensus ordinate flectit᷑. et ĩ ĩ num̾as sen¬
tentias uelut inuir głas ita spargit᷑. ut eas
in radice uniꝰ pie intentionis conectat: ser¬
pentinã habens cautelã. & scĩ oꝑis laborẽ.
uelut collũ astͥngens et ad ornans: Vnde
et ineanticis ad sponsã dr̃. Murenulas au¬
reas faciemꝰ tͥ. u̾micłatas argento. Aureas
dicunt et argento u̾micłatas idẽ uariataᷤ :
qͥa int̾dum auri et argenti uirgłis texim¬
t᷑: ut ibi sapientia et facundia ꝑmixte sig-¬
nificent᷑. Turo qͥppe sapientia: argento aũt
nitor eloq̃ntiȩ designari solet. Oi factoriola
uͦ quȩ ft̃ uascula inquib habent᷑ odoram̃¬
ta. possunt expͥmere corda bonoꝵ. exqͥb o¬
dor uͥtutum suauissimꝰ spirat. In auresau¬
ditũ obȩdientiũ. anuli signacłm sec̾toꝵ. aut

Expanded text:
dum aptatur. Quid ergo per murenulam intelligi dedum aptatur. Quid ergo per murenulam intelligi debet nisi veritatis aurea doctrina, quae in multiplices sensus ordinate flectitur, et in innumeras sententias velut in virgulas ita spargitur, ut eas in indice unius piae intentionis connectat, serpentinam habens cautelam, et sancti operis laborem velut collum astringens, et adornans? Unde et in Canticis ad Sponsam dicitur: « Murenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento . » Aureas dicunt, et argento vermiculatas, id est variatas; quia interdum auri et argenti virgulis texuntur, ut ibi sapientia et facundia permiste significentur. Auro quippe sapientia, argento autem nitor eloquentiae designari solet. Olfactoriola vero, quae sunt vascula, in quibus habentur odoramenta, possunt exprimere corda bonorum, ex quibus odor virtutum suavissimus spirat. Inaures auditum obedientium; annuli signaculum secretorum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Armille que lacertos astͥngunt. ualidã labo¬
rantiũ oꝑationẽ. Ni tra. fluitantiũ cogita¬
tionũ uelut capilloꝵ cohibitionẽ. Discͥmi¬
nale qͦ erines diuidunt᷑. acum̃ disc̾tionis quę
bonas malasq cogitationes subtilit̾ disc̾nit.
ꝑiscelide uͦ sũt ap̃ feminas crurũ ornam̃ta. qͥ¬
b eaꝵ g̾ssus decorant᷑. id ẽ torques ex auro si¬
iiles armillis et circa talos ponunt᷑. Quid
gͥ inꝑiscelidis fig᷑a t᷑. nͥ uͥtutis ornatꝰ circa ex¬
tremũ actionis: Uel qͥa iuxta sententiã ge¬
nesis antiquus serpens insidiat᷑ calcaneo mu¬
lieris. id ẽ labenti actiomi aĩe ⁊ ibi circũ posi¬
tũ munim̃ uͥtutis uł ornam̃tũ religiose o¬
pationis subꝑiscelidaꝵ appellationẽ sig̃at᷑.
uͥ serpens morsũ infig̾e̾ querit. Muremila
autẽ ẽ quȩd̃a ordinis flexuosi cathena. quȩ
auro in uirgulas lentescente contexttͣ. in
similitudinẽ serpentis ÷ et ad collũ ornan¬

Expanded text:
Armillae, quae lacertos stringunt, validam operantium operationem. Mitra fluctuantium cogitationum velut capillorum cohibitionem. Discriminale, quo crines dividuntur, acumen discretionis, quae bonas malasque cogitationes subtiliter discernit. Periscelidae vero sunt apud feminas crurium ornamenta, quibus earum gressus decorantur, id est torques ex auro similes armillis, et circa talos ponuntur. Quid igitur in periscelidis figuratur nisi virtutis ornatus circa extremum actionis? Vel quia juxta sententiam Genesis antiquus serpens insidiatur calcaneo mulieris , id est labenti actioni animae, ibi circumpositum munimen virtutis vel ornamentum religiosae operationis sub periscelidarum appellatione figuratur, ubi serpens morsum infigere quaerit. Murenula autem est quaedam ordinis flexuosi catena, quae auro in virgulas lentescente contexitur in similitudinem serpentis, et ad collum ornan
Abbreviated transcription (Latin):
captiuus ducit᷑: qͥa scientiã scͥꝑt᷑aꝵ habe negli¬
git. dum litt̾as muinime diseit. Et nobiles eiꝰidẽ
sac̃dotes int̾eunt fame u̾biꝰ.¶ qͥa nec ipsi scͥptaᷤᷤ
intelligunt t̾renis actib dediti: et multitu¬
do eiꝰ simplicis scientie sitim patit᷑. Propt̾e̾a
dilatat inferuꝰ animã suã: qͥa ꝓpt̾ eos ampli¬
ficant᷑ loca torm̃toꝵ. Et descendent fortes
eiꝰ adeum ÷ qͥa potentes potent̾ torm̃ta ꝓati¬

Expanded text:
captivus ducitur, quia Scripturarum scientiam habere negligit, dum litteras minime discit. Et nobiles ejus, id est sacerdotes interierunt fame verbi Dei: quia nec ipsi Scripturas intelligunt terrenis actibus dediti. Et multitudo ejus, id est simplices, scientiae sitim patitur. Propterea dilatat infernus animam suam; quia propter eos amplificantur loca tormentorum. Et descendent fortes ejus ad eum; quia « potentes potenter tormenta pati
Abbreviated transcription (Latin):
tor frm̃n nr̃oꝵ ⁊ qui accusabat illos ante cõ¬
spectum dĩ nr̃i die ac nocte. Hostis enĩ an¬
tiquus. ꝓsꝑis nos male uti studet accusare.
et in adu̾sis pacientiã ñ hab̾e. Itaq suꝑ om¬
nẽ locum montis syon. id ẽ in qͦcun q loco ẽ
unꝰ fideliũ inuocat eũ: creauit nubẽ ꝓte¬
Nam quia inꝓsꝑis solet m̃tẽ gͣuius urere
calor temptationis: ibi diuina nubes ne¬
cessaria ẽ. quȩ ardorẽ carnaliũ desidiorũ¬

Expanded text:
tor fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte . » Hostis enim antiquus prosperis nos male uti studet accusare, et in adversis patientiam non habere. Itaque super omnem locum montis Sion, id est in quocunque loco est unus fidelium invocat eum, creavit nubem proteNam quia in prosperis solet mentem gravius urere calor tentationis, ibi divina nubes necessaria est, quae ardorem carnalium desiderioru
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Iratꝰ gͦ eis qui conuingt̃ domũ ad domũ. diẽ.
nͥ domus multe deserte fueruit : qͥadũ auari
multiplicandis possessionib nsistunt. inopina¬
ta morte rapiunt᷑. Unde diues qͥ dicebat. destru¬
am horrea mea et maiora faciã. et illuc cong̾¬
gabo omĩa que nata st̃ in bona mea. & dicã aĩe

Expanded text:
Iratus ergo, eis qui conjungunt domum ad domum dicit: Nisi domus multoe desertae fuerint; quia dum avari multiplicandis possessionibus insistunt, inopinata morte rapiuntur. Unde dives, qui dicebat: « Destruam horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi bona mea, et dicam animae
Abbreviated transcription (Latin):
ficentia fuit et in gła: cum sempit̾nꝰ dĩ filiꝰ in
carne temꝑalit̾ apparens. magnitudine uͥ¬
tutũ et doctͥne: mundo clarꝰ effulsit. Fruc¬
tus qͦq t̾re sublimis effectus ẽ: qͣndo carnem
uͥtute resurrectionis immortalẽ iam reddi
tã adcelos subleuauit. Et tẽ exultatio suit
his qui saluati erant de isrł. idẽ eiꝰ discipłis:
qͥa sic certificati st̃ degła resurrectioĩs eiꝰ. ut
eo cȩlos ꝑetente. ipsi ñ solũ nulla affice̾nt᷑ tͥs¬

Expanded text:
ficentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem virtute resurrectionis itam ad coelos sublevavit. Et tunc exsultatio fuit his qui salvati erant de Israel, id est, discipulis ejus; quia sic certificati sunt de gloria resurrectionis ejus, ut eo coelos petente ipsi non solum nulla tristit
Abbreviated transcription (Latin):
bulet: et uideant turpitudinẽ eiꝰ. Nam aĩa
quȩẽq panẽ hunc int̾ne refectionis inui¬
sibilit̃ comede. et his religiosaꝵ actionũ ue¬
stib indii negligit: ñ potest huic singłari
uiro place̾. qui speciosaꝵ sponsꝰ ẽ animaꝵs
Et hec inqͥunt faciemꝰ ÷ tantũmͦ inuocet᷑ no¬
iñ tuũ suꝑ nos. ut tu uir nr̃ uoceris. et
briũ nr̃m. ut omẽm peccatorũ nr̃oꝵ memo¬
riã deleas: ne postqͣm tͥ legitimo coniugio¬
sp̃alit̾ sociate fuerimꝰ. imꝑperet᷑ nob̃ qͥa pͥuᷤ¬
qͣm ad te ueniremꝰ fornicate sumꝰ. SeqRͣ. Indie

Expanded text:
et, et videant turpitudinem ejus . » Nam anima quaecunque panem hunc internae refectionis invisibiliter comedere, et his religiosarum actionum vestibus indui negligit, non potest huic singulari viro placere, qui speciosarum Sponsus est animarum. Et haec, inquiunt, faciemus, tantummodo invocetur nomen tuum super nos, ut tu vir noster voceris, et brium nostrum, ut omnem peccatorum nostrorum memoriam deleas, ne postquam tibi legitime spiritaliter sociatae fuerimus, improperetur nobis, quia priusquam ad te veniremus, forn