comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero etiam non petenti: aare debes Uide ergo ne si sic egeat mile
tp̃i. ut petat. te udicet id est dapnabilem ostendat. aute quani
petat. Sicut enim dicitur de illo qui te querit. da oiñi pecenti. sic
ila: agnoscens in eo cui des sed multo magis da seruo dei militixp̃i
ctiam non pecenti. Unde et dñs. Loculos habebat uelliabuit. in
situros. ut et ibi eorũdem ꝑsonam suscepit. ubi dixit. ttistis est am¬
ma mea. usq ad mortem. licet paulus talia a sius non quereretet
mos dampnaret ista quesituros. Quib prebuit exemplum neceᷤᷤ¬
saria sumenda a subditis: ut terra ꝓducat herbam secuituti homi¬
et ceteris adhuc coipus cerrenum portantib. ad hue in terra am¬
bulantib. Uelita. O deus tu es ꝓducens fenum iumentis. ad hoc
utiq ut ꝑ eoꝵ predicationẽ educas panem. id est xp̃m. de terra.
id est de predicatis qui ꝑ maioꝵ doctr inam credint et confitent᷑.

Expanded text:
vero etiam non petenti dare debes. Vide ergo ne sic indigeat miles vero etiam non petenti dare debes. Vide ergo ne sic indigeat miles Christi, ut petat te, judicet, id est damnabilem ostendat, antequam petat. Sicut enim dicitur de illo qui te quaerit: Da omni petenti, sic da, agnoscens in eo cui des. Sed multo magis da servo Dei, militi Christi, etiam non petenti. Unde et Dominus loculos habebat , vel habuit insituros, ut et ibi eorumdem personam suscepit. Ubi dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem , licet talia a suis Paulus non quaereret, et mos damnaret ista quaesituros, quibus praebuit exemplum necessaria sumendi a subditis. Ut terra producat herbam servituti homiet caeteris adhuc corpus terrenum portantibus, adhuc in terra ambulantibus. Vel ita, o Deus, tu es producens fenum jumentis. Ad hoc utique, ut, per eorum praedicationem, educas panem, id est Christum, de terra, id est de praedicatis, qui per majorum doctrinam credunt et confitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uim me feci seruiun. Quȩ seruitus est ex catitate quȩ facit humiles.
quales non erant apli tunc: quando diccum est eĩa dño. Salioem
quidem meum bibetis: sedere autem ad dext̾am meam non est me¬
um date uobis. ia est suꝑbis. quod modo estis. s humilib qui ꝓ
xp̃o serui hominũ fiunt. Utilitati frũm intendentes. hec sunt u¬
menta: quibr debetur herba ut merces quia seruiit. de quibus
dicitur. Non alligabis os boui trituranti. et dignus est oparuo
mercede sua. Nebentur enim predicatorib tẽporalia: qui larguin¬
tur spũialia. Unde apłe. Si semmauimꝰ uobis spũalia. magnũ
est si carnalia ur̃a metamu  pro quib dicitur. Beatus est. qui pre¬
occupat uocem petituri. id est qui intelligit suꝑ egenumet pan¬
ꝑem. Non entin ita debes agere boii trituranti. ut mendico tran¬
seunti. Illi. ia est mendico das: quia legitur. Om̃ĩ petentida. huic

Expanded text:
um me feci servum , quae servitus est ex charitate, quae facit humiles, um me feci servum , quae servitus est ex charitate, quae facit humiles, quales non erant apostoli, tunc quando dictum est eis a Domino: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam non est meum dare vobis , id est superbis, quod modo estis, sed humilibus, qui pro Christo servi hominum fiunt, utilitati fratrum intendentes. Haec sunt jumenta quibus debetur herba ut merces, quia serviunt. De quibus dicitur: Non alligabis os bovi trituranti , et: Dignus est operarius mercede sua . Debentur enim praedicatoribus temporalia, qui largiuntur spiritualia. Unde Aest si carnalia vestra metamus ; pro quibus dicitur: Beatus est qui praeoccupat vocem petituri, id est qui intelligit super egenum et pauperem . Non enim ita debes agere bovi trituranti, ut medico transeunti; illi, id est mendico das, quia legitur: Omni petenti da . Huic
Abbreviated transcription (Latin):
montes de suꝑiorib tius. id est de altiorib ipsis montib. id est de
ad erram us que gr̃a descendit. unde. de fructu oꝑum tuoꝵ
ia est quȩ tu in om̃ib oꝑaris non tnim oꝑa sunt hominum.
saciabitur terra. id est conuersi. Esemo ergo głetur in oꝑib su
Nonergo dicat meritis suis grãm ilatam fuisse. Si gr̃a dature
et gratis datur. Si oꝑib hominum redditur.: merces readitur
Giatis ergo aceipus quia impius iustificaris. Sequitur
Suoducens fenum. hoc potest referri ad dm̃. uel ad ipsam derraas
Au dm̃: ita. de fructu oꝑum tuoꝵ. o deus qui es ꝓduceus fenam
co ꝓducens fenum id est temporalia. ium̃tis idẽ predicatoribus.
ut de euangłio uiuant qui euangłium annuntiant. Ni si cerra
plucat fenum. id est ceporalia non est irrigata o sterilis quodl
si facit ipse est fructus. Nͥemide exponit quod dixerat. et paucit

Expanded text:
montes de superioribus suis, id est de altioribus ipsis montibus, id est de montes de superioribus suis, id est de altioribus ipsis montibus, id est de ad terram usque gratia descendit. Unde: De fructu operum tuorum, id est quae tu in omnibus operaris, non enim sunt opera hominum, satiabitur terra, id est conversi. Nemo ergo glorietur in operibus suinon ergo dicat meritis suis gratiam datam fuisse. Si gratia datur, et gratis datur: si operibus redditur, merces redditur. Gratis ergo accipis, quia impius justificaris. VERS. 15.-- « Producens fenum ad Deum, ita: De fructu operum tuorum, o Deus, qui es fenum praedicatoribus, ut de Evangelio vivant, qui Evangelium annuntiant ; nisi terra producat fenum, id est temporalia, non est irrigata, sed sterilis. Quod si facit, ipse est fructus. Deinde exponit quod dixerat. Et producens
Abbreviated transcription (Latin):
tum destruxerunt in sinistra locati: dãpnabuntur. Et hoc ẽ. Su¬
ꝑ ea uel illos. id est suꝑ montes scilicet ꝓpħas et apłos. uolucres
celi. id est spũalia corda. ideo enim addidit celi: ut notet scoͣs.
habitabunt quia ibi petras id est firmamentũ preceptoꝵ in ue¬
niunt. Sicut enim illa una petra xp̃c dei uerbum est. sic multa
uerba dei. multe petre sunt: et istȩ pecre sunt in montib. Qui¬
cũq ergo uult eẽ spũalis. ibi inhabitet: nouin corde suo aberret.
S ne putes has uolucres suam sequi auctoritatẽ. quia dabunt uo
quasi quis quereret ipsi montes et petre unde habent subdit.
net. Pmittis fontes inconuallib. tu dico qui uigas montes de su¬
ꝑiorib tius. Alia littera. Ns on mutatur sensus. nisi quod in se¬
crinda ꝑsona loquitur. Uel scłm aliam lict̃am quȩ est rigas:
et cet̾a. Quasi emittis fontes et cetera. Predicta facis. rigas etiã

Expanded text:
ta destruxerunt, in sinistra locati damnabuntur. Et hoc est, suta destruxerunt, in sinistra locati damnabuntur. Et hoc est, super ea, vel illos, id est super montes, scilicet prophetas et apostolos; volucres coeli, id est spiritualia corda. Ideo enim addidit, coeli, ut notet sanctos; habitabunt, quia ibi petras, id est firmamentum praeceptorum inveniunt. Sicut enim illa una petra Christus verbum Dei est, sic multa verba Dei multae petrae sunt, et istae petrae sunt in montibus. Quicunque ergo vult esse spiritualis, ibi inhabitet, non in corde suo aberret; sed ne putes has volucres suam sequi auctoritatem, quia dabunt vocquasi quis quaereret, ipsi montes et petrae unde habent? subdit: Emittis fontes in convallibus. Tu dico, rigans montes de superioribus tuis, alia littera. Non mutatur sensus, nisi quod in secunda persona loquitur. Vel secundum aliam litteram, quae est, rigans, etc. Quasi dicat: Emittis fontes, et cum praedicta facis, rigas etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ibi tacetur. quia scĩ eterua meditantes mente transeunt om̃ia tẽ¬
poralia. heȩ aues non sunt diuisȩ: quia soli sc̃i non diuiduntur
in hereses et scismata. Aries qui p̃positos significat. et uacca: q̃
uideos sub iugo legis. et capra quȩ gentiles significat trima
fuerunt. quia tercio tempore gr̃a reuelata est. hec diuisa sunt
et aduersus se inuicem partes constititre quia hii om̃s adu̾sus
se diuiduntur. ꝑ hereses et scismata. In spũalib uero pax est: et
eam in alus quantũ possunt seruant. In uesꝑa id est in fine secłi
uenit caminus et uerror. id est dies iudicii. et transit caminus
inter diuisa. et facit hȩc ad dexteram: illa ad sinistram. Ita et de
carnalib eccłiȩ diuisis prepositis uel subditis: ligna fenum. sti¬
pula cõburuntur. Ipsi autẽ ꝓpter fundamentũ cui nichil ante
posuerunt saluierunt quasi ꝑ ignem. Alii uero qui fundamen¬

Expanded text:
ibi tacetur, quia sancti aeterna meditantes mente transeunt omnia temibi tacetur, quia sancti aeterna meditantes mente transeunt omnia temporalia. Hae aves non sunt divisae, quia soli sancti non dividuntur in haereses et schismata. Aries qui praepositos significat, et vacca quae Judaeos sub jugo legis, et capra quae gentiles significat, trina fuerunt, quia tertio tempore gratia revelata est. Haec divisa sunt, et adversus se invicem partes constitutae, quia hi omnes adversus se dividuntur per haereses et schismata. In spiritualibus vero pax est, et eam in aliis, quantum possunt, servant. In vespera, id est in fine saeculi, venit caminus; et terror, id est dies judicii, et transit caminus inter divisa, et facit haec ad dexteram, et illa ad sinistram. Ita et de carnalibus Ecclesiae divisis praepositis, vel subditis, ligna, fenum, stipula comburuntur. Ipsi autem propter fundamentum, cui nihil ante posuerunt, salvi erunt quasi per ignem; alii vero qui fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
onagri id est uidei in siti sua bibere aquas has. quia supbi ichea
om̃s aues ad lictam in montib habitant. sꝑ sas siesnifi cante
sp̃na les en ni quinon in cordib suis. s in montib elest en aucto¬
irtate ꝓpharium. et apłorum habitant. hii sunt areo sacti si ia
quas nonduusit abraham. Legitur enim ini genesi quod ab aa¬
ham in sacnficio suo accepit arietem unnum etuacamtenniama
et capnani trimam. ec turturẽ et coliunbam anecae auẽ et uaca
et capram diuisit. et aduersus se parces constituit. aues aa ueuit
non diuisit. et sedit ibi abrahamusq ad uesꝑam. et tuue ueui
caminus. et tr̾or et cransiit inter diuisa. et fecit hec ad dexterun.
illa uero ad sinstram. Mistice aries dux gregis. pre latos ecelie
significat. uacca autẽ et capui subditos. S uacca iudeos. ꝓpter
iugum legis. capra gentiles: qui libere uagabalitur. ec amaro
ydolatrie oleastro pascebantur. aues autẽ significãt spũales uiroᷤᷤ

Expanded text:
onagri, id est Judaei, in siti sua, bibere has aquas, quia superbi Judaei omnes aves, ad litteram, in montibus habitant, sed per eas significantur spirituales viri, qui non in cordibus suis, sed in montibus, id est in auctoritate prophetarum et apostolorum habitant. Hi sunt aves sacrificii, quas non divisit Abraham. Legitur enim in Genesi quod Abraham in sacrificio suo accepit arietem trimum, et vaccam trimam, et capram trimam, et turturem, et columbam . Arietem et vaccam et capram divisit, et adversus se partes 225 constituit; aves autem non divisit, et sedit ibi Abraham usque ad vesperam. Et tunc venit caminus et terror, et transiit inter divisa, et fecit haec ad dexteram, illa vero ad sinistram. Mystice aries dux gregis praelatos Ecclesiae significat; vacca autem et capra, subditos. Sed vacca Judaeos propter jugum legis; capra gentiles, qui libere vagabantur, et amaro idololatriae oleastro pascebantur. Aves autem significant spirituales viros,
Abbreviated transcription (Latin):
sint ignis sic̃ in rubo et in aliis fecit ĩplere ministium qd̾ uoluit.
oł ignẽ urentẽ id ẽ seraphĩ: qui st̃ suꝑior ordo facis ministros tuos.
xum. Et ardentes spũ sunt ministri qui incendunt alios igne
caritatis et consumunt fenũ uiciorum Sequitur. Qui fun¬
occulta. suꝑ quã terra fitmatur. sed quod sequitur non adeo po¬
test dici ad litt̾am. scilicet non inclinabitur in seculũ seculi. S id̾o
dicit sp̃e sauctus in hoc psalmo ilifficilia scd̾m litteram. ut que
quyi eauur tansitoria. Et est. Qui fundasti terram id est ex¬
slam sup st abilitate suam id est xp̃m. et ideo: non inelinabit᷑¬

Expanded text:
sint ignis urens sicut in rubo , et in aliis fecit implere mysterium quod voluit. Vel ignem urentem, id est seraphim, qui sunt superior ordo, facis ministros tuos. xum . Et ardentes spiritu sunt ministri qui incendunt alios igne charitatis, et consumunt fenum vitiorum. VERS. 6.-- « Qui funocculta, super quam terra firmatur; sed quod sequitur, non a Deo potest dici ad litteram, scilicet non inclinabitur in saeculum saeculi, sed ideo dicit Spiritus sanctus, in hoc psalmo difficilia secundum litteram, ut quaequae legitur transitura. Et est, qui fundasti terram, id est Ecclesiam, super stabilitatem suam, id est Christum. Et ideo non inclinabi
Abbreviated transcription (Latin):
sepli tentauit istael in egipto: et iacob ac cola fuit. ia est adduena ũ¬
misigena interra chau. Hȩc est egiptus. cuius gens achami filio
noe desceudrt Eham enimi filius noe fuit pater chanaan. ae quo egi¬

Expanded text:
« Et intravit Israel in Aegyptum, et Jacob accola fuit in terra « Et intravit Israel in Aegyptum, et Jacob accola fuit in terra indigena, in terra Cham. Haec est Aegyptus, cujus gens a Cham filio Noe descendit . Cham etenim filius Noe fuit, pater Canaan de quo Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
custodem carceris. ut legitur in genesi: tamen prus ahtiatus est.
Saquitur serrũ pcransit. Quasi dicet. Precer mala corporio ses et
edest x ibuilatio lutȩ uecessitatis quȩ in estuante et sollicita anima
erat: ꝑtunsist animam eius: Unde et de maria dicar in liaca. xt
ram ipsius animã ꝑtranssibit gladuis. uel scm aliam licceraii.¬
arimai eius ꝑtranssitt fertũ. id est cribulationem diire necessnati.
Ilene taien sensus cum priori. et in hac tribulatione fuit io seph.
donec ueniret uerbum euis. id est int̾pretatio somnii. S non fuit
ut sutura diceret. In flãmatus autẽ dicitur diuino eloquio: ut
gescat cartas multoꝵ Et ꝓpter hoc uerbum. misit rex icl est phataio
n soluit areatu. ia est apena. eum cõpeditum. scilicet pruceps
popłoꝵ et dimisit eum inclusum. libetum a carcere. Conititent¬
cert. Deq hoc legimus in historia. s credendum est tantã uit am
en sultorem: non de solis corporalib curam gessisse. Et post io

Expanded text:
custodem carceris, ut legitur in Genesi , tamen prius anxiatus est. Ferrum pertransiit. Quasi dicat: Praeter mala corporis, ferrum, id est tribulatio durae necessitatis, quae in aestuante et sollicita anima erat, pertransiit animam ejus, ut de Maria dicitur in Luca: et tuam ipsius animam pertransibit gladianima ejus pertransiit ferrum, id est tribulationem durae necessitatis. Idem tamen sensus cum priori: etiam in hac tribulatione fuit Joseph, donec veniret verbum ejus, Aug. id est interpretatio somnii, sed non fuit ut futura diceret. Aug. Inflammatus autem dicitur divino eloquio ut gescet charitas multorum . Et propter hoc verbum misit rex, id est Pharao, et solvit a reatu, id est a poena eum compeditum, scilicet princeps populorum et divisit eum inclusum, liberum carcere. VENeque hoc legimus in historia, sed credendum tantum virum Dei cultorem non de solis corporalibus curam gessisse. VERS. 22.--
Abbreviated transcription (Latin):
dicit crediderunt in uerbis eius: ꝓ crediderunt uerbis eius. qd̃
magis latine diceretur. Nota dura corda uideoꝵ. quȩ ñ aute
s post miracula credunt: melius fuit ꝓmittenti credere. et lau¬
ilauerunt laudem eius dicentes. Eantemus dño gloriose enĩ mag¬
nificatus est. T alis locutio est ista. ut illa quadicitur uitam ui¬
exitum fecerunt. nec tamen defuit eis miscdia dei ꝑ moysen pla¬
cati. uel correctio dei ꝑ iustitiam in quosdam ꝑ moxsen uidicantis.
quasi dicẽt. crediderunt et laudauerunt. Et eito ficerunt hoc.
scilicet obliti sunt oꝑum eius: quasi sũma celeritate mutati suite
a credulitate et laude: ut murmurarent. et non sustinuert̃ consi¬
lium eus. id ẽñ patienter expectauerunt: donee ds eis daret iuc¬
tualia. quod differebatur consilio dei. Neus enĩ erat eis uiccua

Expanded text:
dicit, crediderunt in verbis ejus, pro crediderunt verbis ejus, quod dicit, crediderunt in verbis ejus, pro crediderunt verbis ejus, quod magis Latine diceretur. Nota dura corda Judaeorum, quae non ante, sed post miracula credunt. Melius fuit promittenti credere. Et laudaverunt laudem ejus dicentes: Cantemus Domino; gloriose enim magnificatus est . Aug. Talis locutio est ista, ut illa qua dicitur, vitam viexitum fecerunt, nec tamen defuit eis misericordia Dei, per Mosen placati. Vel correctio Dei per justitiam in quosdam per Mosen vindicantis. Quasi dicat: Crediderunt et laudaverunt. Et cito fecerunt, hoc scilicet obliti sunt operum ejus quasi summa celeritate mutati sunt a crudelitate et laude, ut murmurarent; et non sustinuerunt consilium ejus, id est non patienter exspectaverunt, donec Deus daret eis victualia, quod differebatur consilio Dei. Deus enim erat eis victua
Abbreviated transcription (Latin):
fnar e rubrum hec increpatio facta est noni uoce orltius mes¬
Ca hauiina potentia. quiã etiam quȩ sensu carent sentiuint e
obediunt. Et siccatum est mare rubrum. et deducit eos in abissis
uel in aquis multis. quod idem est sicut in deserto. quia ubi fue¬
runt abissi factũ est siccitas ut desertum. ubi non sunt aquę.
Et ita saluauit eos quod magnum fuit. et ut augeat muniis
adddit quoa grauius est i est maius. de manu odientiũ. ia est
egiptioꝵ qui odiebant eos. ideo: quia ꝓpter eos ꝑcussi etant pla¬
gis. Et redemit eos de manu mimici id est pharaonis. Ss quo prȩcio
redemit: Quasi dic̾et. Nullo S hoc infigura baptismi dictum
est. in quo redimimur. de manu diaboli sanguinȩ xp̃i. Unde et
mare rbrum dixit. quo colore sanguis xp̃i figuraba tur. Se
quitur. Et oꝑuit aqua tribulantes eos: scilicet pharaonẽ it egꝙ¬
tios. Et non remansit unus ex eis. scilicet ꝑsequentib. non dico ex
egiptiis Illi enim deegiptiis. qui non ꝑsequeb autur remansert̃.

Expanded text:
 Aug. Haec increpatio facta est, non voce coelitus missa, sed divina potentia. Quam etiam quae sensu carent, sentiunt, et obediunt. Et siccatum est mare Rubrum, et deduxit eos in abyssis, vel in aquis multis, quod idem est, sicut in deserto, quia ubi fuerunt abyssi, factum est siccitate ut desertum, ubi non sunt aquae. Cassiod., Aug. Quod magnum fuit, et ut augeat munus, addit quod gravius est, id est majus, de manu odientium, id est Aegyptiorum, qui odierant eos. Ideo quia propter eos percussi erant plagis; et redemit eos de manu inimici, id est Pharaonis. Sed quo pretio redemit? Quasi dicat: Nullo. Sed hoc in figura baptismi dictum est, in quo redimimur de manu diaboli sanguine Christi. Unde et mare Rubrum dixit, quo colore sanguis Christi figurabatur. VERS. 11.-- « Et operuit aqua tribulantes eos tios, et non remansit unus ex eis, scilicet persequentibus. Non dico ex Aegyptiis. Illi enim de Aegyptiis qui non persequebantur, remanserunt
Abbreviated transcription (Latin):
sis q ibi erpandit nuliem. ubi est sexta pars scđm augustinũ. Qua¬
si dicẽ.. Misit adeus post iosephiacob in egiptum. ed ibi ulehremelitꝰ
iamicos eius hoc non ante moysen factũ fuit s ꝑsigna moysi an¬
te eni maseuli setus silioꝵ isrł necabantur. et ipsi m faciencus latib
cooterebantur.S postea in mani potenti ꝑsigna et pcecenta dũ
metuendi et honorãdi tr̃ĩ sunt: donee duri regis conteptio iunee¬
rettu .. ipsũq cuin exercitu suo mare rubrum obrueret. Quo modo
aune hoe faccñ est : quia breuiter ꝓpostierat. plene narrar incipit.¬

Expanded text:
m Augustinum. Quasi dicat: Misit Deus post Joseph Jacob in Aegyptum, et ibi vehementer irmavit eum super inimicos ejus. Hoc non ante Moysen factum fuit, sed per signa Moysi. Ante enim masculi fetus filiorum Israel necabantur, et ipsi in faciendis lateribus conterebantur , sed postea in manu potenti per signa et portenta Domini metuendi et honorandi, facti sunt, donec duri regis contemptio vinceretur; ipsumque cum exercitu suo mare Rubrum obrueret. Quomodo autem hoc factum est, quia breviter proposuerat, plene narrare incipit
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. quod non mandauit s ꝓmisit. Pͥromissũ enĩ ẽquod acciꝑe
debemus. mandatũ est quod facere debeinus. Hȩc est fides. ut iu¬
stus ex fide uiuat. et huic fidei ꝓmittitur hereditas. Sequitur.
it illud scilicet uerbum fudei ipsi iacob ĩp̃ceptũ. et statuit illud isrł
in testamentũ et̾̃num. id est in ꝓmissum ȩt̃uum. Ecce illud uerbũ
et in precepto est. et in ꝓmisso: d scd̾m aliud et aliud. Opus enim
quod mandat: est in precepto. merces autẽ oꝑis est in pro misso.
oꝑantib enim ꝓmitait mereedtm. Et est. Statuit ilua uerbum istł

Expanded text:
cavit, quod non mandavit, sed promisit. Promissum enim est quod accipere cavit, quod non mandavit, sed promisit. Promissum enim est quod accipere debemus, mandatum est quod facere debemus. Haec est fides, ut justus ex fide vivat, et huic fidei promittitur haereditas. VERS. 9.-- « it illud, Aug. scilicet verbum fidei, ipsi Jacob in praeceptum et statuit illud Israel in testamentum aeternum, id est in promissum aeternum. Ecce illud verbum, et in praecepto est et in promisso; sed secundum aliud et aliud. Opus enim quod mandat, est in praecepto. Merces 229 autem operis est in promisso, operantibus enim promittit mercedem. Et est, statuit illud, verbum. Israel
Abbreviated transcription (Latin):
id est imitatores. lucrando contra carnem. Iacob dico electi eius. Dico
filios abrabȩ tantum ẽẽ in una gente sedin carnemr. quia in uinu¬
sa terra sunt iudicia eius id est in uniu̾sa terra sunt iacob et istb
id est fideles. quib iudicia sua manifestat:s non alii geirui. Ideo eti¬
am debetis ẽẽ memores. qui a ipse fuit ¶emor. impleudo ꝓmissa
et doctrina in qua ꝓmissio declaratur: et ꝓ qua seruata redditur.
Testam̃ti dico duraturi in seculũ: id est in et̃uum. Unle post dicit
ram chanaan dicitur. de qua sequitur. Quomodo et̃num est cum
t̃rena illa hereditas. non possit ẽẽ eterna: R on ergo de illa accipi
ilauit in mille geuerationes. id est inom̃s quib uidendum est ex
fide. Accipitur enim hic: mille ꝓifinito. hoc est uerbum euange¬
lii. uerbum fidei quod extenditur in omĩs generationes. ꝓ quoser¬
uato redditur ꝓmissum ȩc̃num. quo a ꝑ testamentũ ante signisi¬

Expanded text:
id est imitatores luctando contra carnem. Jacob dico electi ejus. Dico filios Abrahae tantum esse in una gente secundum carnem quia in universa terra sunt judicia ejus, id est in universa terra sunt Jacob et Israel, id est fideles, quibus judicia sua manifestat, sed non alii genti. am debetis esse memores, quia ipse fuit memor implendo promissa et doctrina in qua promissio declaratur, et pro qua servata redditur. Testamenti dico, duraturi in saeculum, id est in aeternum, unde post dicitram Chanaan, de qua sequitur: Quomodo aeternum est, cum illa terrena haereditas, non possit esse aeterna? Non ergo de illa accipiedavit in mille generationes, id est omnes quibus vivendum est ex fide. Accipitur enim hic mille pro infinito. Hoc est verbum Evangelii, verbum fidei, quod extenditur in omnes generationes, pro quo servato redditur promissum aeternum, quod per testamentum ante signifi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa euus. quia amor dñi i pascendis ouib eiꝰ maxime ostendt
Munde aũs dixit petio. Si mon diligis mne: eiq respondentado¬
nene tu scis quia amote: dixit. pasce oues meas. Cantate ci.
manib psallitur. Demde istis duob duo alia reciait. ad hoc eñĩ
q uod dixit cantate. quasi det̾minando quomodo cantent subiit
narrate om̃ia mirabilia eius. Nichil tnim pudore silendum est.
Uel ideo dicit om̃ĩa: quia om̃ia quȩ dicit uel dicunt. mirabilia
sunt. Nullus enim potest om̃ia narrare: deinde ad id quoa dixe¬
rat psallite. refert quod subditur. Laud amini. quasi ps allice¬
opantes merito possunt. et hoc in nomine scõ eius. hoc addit. ne
ascribere debent. et inom̃ib eius głam querere. hoc est quod
alibi dicitur. In dño laud abitur anima mea. Et quodibi aaidit
Audiant mansueti et letentur. Hic quoq quodãmodo addere iude

Expanded text:
opera ejus, quia amor Domini in pascendis ovibus ejus maxime ostenditur. opera ejus, quia amor Domini in pascendis ovibus ejus maxime ostenditur. Unde Dominus dixit Petro: Simon, diligis me? eique respondenti: Domine, tu scis quia amo te, dixit: Pasce oves meas . manibus psallitur. Deinde istis duobus duo alia reddit: ad hoc enim quod dixit: Cantate, quasi determinando quomodo cantent, subjicit narrate omnia mirabilia ejus. Nihil enim silendum est pudore. Vel ideo dicit, quia omnia quae dicunt ug. Nullus enim potest omnia narrare. Deinde addit quod dixerat psallite, refert quod subditur. VERS. 3.-- « Loperantes merito possunt. Et hoc in nomine sancto ejus hoc addit, ne ascribere debent. Et in omnibus ejus gloriam quaerere, hoc est quod alibi dicitur: In Domino laudabitur anima mea . Et quod ibi addit: Audiant mansueti et laetentur. Hic quoque quodammodo addere videt
Abbreviated transcription (Latin):
neutes aa hereditettẽ testumenti ȩt̃ni ut ipsum dm̃ tanquã here¬
alutitẽ eliganit. et gratis non ꝑaliquo ertra eum colant. et hocfaci¬
tum sonat psalius hit uerbis. E onfitemimi. et cecera. usq ibo. o¬
muoere muabilium: Ubi est scđa parituo quam et alias suis locior
epienmur. Propba engo a laude incipiens. quã atulus u nuotatt¬
Confitemui dño id est iaudate din. quod fit ab amante. oui
enĩ speciosa laus in ore peccatoris. Pͥremissa laude sequitur iuocatio
ut perot desiderita. et in uocate nomen euis. quia laudans auidi¬
ete .. s ongruus ordo est iste. ut pͥus sit laus.: postea inuocatio ⁊ Un¬
de alibi. E onfitebimur tibi deus. confitebimur. et nuocabinus n¬
men toũ.ft alibi. Laudans inuocabo añni. Et in oratione am̃ca
piititur breuis captatio scilicet Pͥater nr̃ quies incelis. et p̾ca
subseciuitur petitiones. i einde subdit. et annuntiate int̃ gentes

Expanded text:
inentes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereinentes ad haereditatem testamenti aeterni, ut ipsum Deum tanquam haereditatem eligant, et gratis non pro aliquo extra eum colant, et hoc facitum sonat psalmus, his verbis, confitemini, etc., usque ibi, mementote mirabilium, ubi est partitio, quam et alias suis locis exsequimur. Propheta ergo a laude incipiens, quam titulus praenotatnt., Aug. id est laudate Deum, quod fit ab amante. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris . Praemissa laude, sequitur invocatio, ut petat desiderata; et invocate nomen ejus, quia laudans auditur. Congruus ordo iste, ut prius sit laus, post invocatio. Unde alibi: Confitebimur tibi, Deus, confitebimur, et invocabimus nomen tuum . Et alibi; Laudans invocabo Dominum . Et in oratione Dominica promittitur brevis captatio, scilicet, Pater noster, qui est in coelis . Et postea subsequuntur petitiones. Deinde subdit: Et annuntiate inter gentes
Abbreviated transcription (Latin):
Hic primo angłi cum uerbum scilicet
Allely ya positum inuenitur. nec ante
tare. sicut u euangłio amen. Interpre¬
tatur anies  saudate dm̃. Nlam allelu dr laudate. ia nomen
et alei musibilis ia est significat in iusibilem. quod nomenci
Ii qquib oiab magnalia dei dicuntur. et magna in eis est explltato
Biauot aiihioe psalino beneficia dei narrantur. quȩ cortes att apilali somi¬
n ab rales. h ie entm comenaat ipha bonos in illo poplo it seuialisem
alus fdelio surt ueriam semen abiahe. fili ꝓmisionis. ste eEt e eox
dñ unde et pfalimus incipit. Intentione monet alladicema allo¬
Aus. S ex scunt partitiones. Sic enm partitur huinc psalueum aug¬
situs. tiui consentet cassiodorus. nisi quod sȩxtam partam alib atco¬
Otiio. a t ustrlis quodin leccione psalii suo loco monsteabitur.
rimo itt inuerbis et̾iorib intellectũ uideas intiorem. ubstur
coepoes animã ammonet semen abrabȩ. idest filios ꝓmissionis pera¬

Expanded text:
Hic primo angeli cum verbum scilicet, alleluia, positum invenitur, nec ante tare, sicut in Evangelio, amen. Interpetatur autem laudate Deum. Nam alleluia, dicitur laudate; jam, nomen est Dei invisibilis, id est significat invisibilem, quod nomen ei in quibus omnibus magnalia Dei dicuntur, Cassiod., Alcuin. et magna in eis est exsultatio, sicut in hoc psalmo beneficia Dei narrantur, quae contulit spirituali semini Abrahae. Hic enim commendat Propheta bonos in illo populo Israel, qui cum aliis fidelibus sunt verum semen Abrahae filii promissionis. Aug. Iste est Deum. Unde et psalmus incipit. Intentio: Monet ad laudem. Modus: Sex sunt partitiones. Sic enim partitur hunc psalmum Augustinus, cui consentit Cassiodorus, nisi quod sextam partem alibi facit, quam Augustin. Quod in lectione psalmi suo loco monstrabitur. Primo ut in verbis exterioribus intellectum videas interiorem, quasi in corpore animam admonet semen Abrahae, id est filios promissionis, pert
Abbreviated transcription (Latin):
ai Uuasi qucet quertte ipsum: o quia sunt qui non feruute solem
in dotad ia est qui non possunt intelligere xp̃mm i altdenł . uesm in¬
aitatis: qui auolat ab intellectu sicutt iremo potest uidere lolememi
totasua. dico uobis minorib sattem. Mementote muaibiliũ eni
uel mirabilia eius que tecit. Eete iamiste audleus laudlator conten¬
ꝑat se infirinis it lactentibꝰ quos mubilib aei tẽporalibe mianit ac¬

Expanded text:
 Quasi dicat: Quaerite ipsum. Sed quia sunt qui non ferunt solem in rota, qui non possunt intelligere Christum in altitudine suae deitatis quae avolat ab intellectu, sicut potest nemo videre solem in rota sua. Dico vobis minoribus, saltem mementote mirabilium eorum, vel mirabilia ejus, quae fecit. Aug. Ecce jam iste ardens laudator contemperat se infir
Abbreviated transcription (Latin):
qͣue secit uulece. Simile est hiuic quod dñs dicit moyii Bec dices
snus isrł. Qui est misit ime aduos. Quod uix aliquantisꝑ. pura edi
pit mens. N einde grãm suam iniscditer contẽperans. Auit. Ecto sũ
ddeus aliraham. deus ysaac. deus iacob: quod etiam a paruulil ca¬
ui osset. Ita hic pͥus monet querere faciem quod conuenit gran¬
dib attendere deide oꝑa: quod paruuli possunt. Sequitur. Et
mementote ꝓdigia eius maiora scilicet miracula quib aliqiud fa
uit in lege. E ota quia paulatim ascendit de ꝓdigiis usibilibe
transit ad iudicia. inde ad ȩt̃num testamentũ. ubi preceptum est

Expanded text:
videte. Simile est huic quod Dominus dixit Moysi: Haec dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Quod vix aliquantisper pura mens capit. Deinde gratiam suam, misericorditer contemperans, dixit: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob , quod etiam a parvulis capi posset. Ita hic prius monet quaerere faciem quod convenit grandibus: deinde attendere opera, quod parvuli possunt. Et mementote prodigia ejus majora, Cassilege. Nota quia paulatim ascendit, de prodigiis visibilibus, transit ad judicia, inde ad aeternum testamentum, ubi praeceptum est
Abbreviated transcription (Latin):
enimi se biomo terram penitens de peccato. et ablato eoꝵ sp̃ũ.¬
nota quia puluis suus illoꝵ dicitur. quia ex se habent quoa sine
te spne. et ed emisso creabuntur in oꝑib bonis. nde apłe. Ipsius
sigmentũ sumus. ereati ioꝑib bonis. et renouabis faciem terie.
Doius hominib consitentib. quod ate non ase bonisunt. et qͥa

Expanded text:
enim se homo terram poenitens de peccato, et ablato spenim se homo terram poenitens de peccato, et ablato spnota quia pulvis suus illorum dicitur, quia ex se habent quod sunt te spiritum. Et eo emisso creabuntur in operibus bonis. Unde Apostolus: Ipsius figmentum sumus, creati in operibus bonis : et renovabis faciem terrae, novis hominibus confitentibus, quod a te, non a se, boni sunt. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
rcuelatur. Unde et brachium dũi cui reuelatum est. Reuelatio mĩ.
aꝑtio est. Et de eum aꝑiente. iil est reuelante. om̃ĩa implebuntur
bonitate. quã non a se habent. quod aliquando ꝓbatur. illis
scilicet quod non a se habeant. s a te quia te aduerso turbant᷑.
Unde subdit. Auertente. Uel manus est potestas dei. quȩ ha¬
bunde replet om̃ia. ergo aꝑiente te manum tuam. id est potestatẽ
tuam. oim̃a implebuntur bonitate. Auertente autẽ te faciẽ tuã tur
babuntur. multi impleti bonitate dei. sibi cribuerunt quod ba¬
bebaut: et facti sunt sibi placentes:. uolens autẽ eos ꝓbare ileuᷤ
quod non a se habent. s a deo: ut cum bonitate habeant humili
recte ãbulabãt: eo regente fiebat. S quare turbas: Exce ꝑ hoc
et clament. Nefecit sp̃c meus. et. ide peccatis penitentes. in pulue¬
rem suum reu̾tentur. id est se eẽ puluetem cognoscent Inuenit

Expanded text:
cum revelatur. Unde: Et brachium Domini cui revelatum est? Revelatio enim cum revelatur. Unde: Et brachium Domini cui revelatum est? Revelatio enim apertio est. Et te eum aperiente, id est revelante, omnia implebuntur bonitate, quam non a se habent, quod aliquando probatur illis, scilicet quod non a se habeant, sed a te, quia te averso turbantur. Unde subdit: VERS. bunde replet omnia. Ergo aperiente te manum tuam, id est potestatem tuam, omnia implebuntur bonitate; Avertente autem te faciem turbabuntur. Aug. Multi impleti bonitate Dei, sibi tribuerunt quod habebant, et facti sunt sibi placentes. Volens autem eos probare Deus, quod non a se habent, sed a Deo, ut cum bonitate habeant humilitrecte ambulant, eo regente fiebat. Sed quare turbas? Ecce per hoct clament: Defecit spiritus meus; et de peccatis poenitentis in pulverem suum revertentur, id est se esse pulverem cognoscent. Invenit
Abbreviated transcription (Latin):
hac inferiori habitatione: ut illudatur ei ab angłis dei. licitur
enim in iob illudi sathane ab angłis dei. qui sunt prepositi. suꝑ
aerias potestates noceant nobis. Omĩa. Quasi dice̾t. hec predic¬
ta sunt in mati. sea hec om̃ia sunt creatura noua. et reptilia
et anunalia. et draco. ate erpectant: quia nichil possunt insi¬
ꝑmittas. Quid expectant. Ut des illis escam in tempore opor¬
tuno. quoed quidam int̾pretes additut. habet iustus cibum
suum: habet draco cibum suum. Cib draconis terra est. quia
rena amant: cib diaboli sunt. Sib autem iusti est uerbum di.
Unde. Non in solo pane uiuit homo: s in om̃i uerbo quod ꝓce¬
dit de ore dei. Si ergo bene uireris: cibum xp̃i habebis. Si uero
a xp̃o recesseris: cib draconis eris. Quasi diceret. Expectant: utt¬
des illis. et Dante te illis. uel cum dederis illis. Alia lict̾a udẽ
demonib: colligent. ante non possunt colligere. nec tẽptare.

Expanded text:
hac inferiori habitatione, ut illudatur ei ab angelis Dei. Dicitur hac inferiori habitatione, ut illudatur ei ab angelis Dei. Dicitur enim in Job: Illudi Satanae ab angelis Dei, qui sunt praepositi super aerias potestates, ne noceant nobis , omnia, quasi dicat: Haec praedicta sunt in mari, sed haec omnia, id est creatura nova, et reptilia, et animalia, et draco a te exspectant ut des illis ess. Quid exspectant? Ut des illis escam in tempore opportuno, Aug. quod quidam interpretes addunt: Habet justus cibum suum; habet draco cibum suum; cibus draconis, terra est, quia rena amant, cibus diaboli sunt. Cibus autem justi, est verbum Dei. Unde: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Si ergo bene vixeris, cibum Christi habebis. Si vero a Christo recesseris, cibus draconis eris. VERS. 29.-- « Dante te illidaemonibus colligent, ante non possunt colligere, nec tentare. D
Abbreviated transcription (Latin):
quo transuauigemus. et hoc est quod sequitur. Tamen quãuis
sit magnũ illic. id est in illo mari naues idẽ ȩccłiȩ. ꝑtransibt̃ uel
malia: est etiam in. illo mari quod suꝑat ea omĩa scilicet draco
qui et leo dicitur. i est serpens antiquus: qui pͥmos parentes
deiecit. cuius caput. id est pͥmam suggestionem eccł̃ia conterit.
et sic ceteros motus euadit. ipse uero obseruat calcaneum eiiꝰ. ia
est lapsum aiua dei: ut sic possideat. Unde in genesi dicitur
caput tuum. et tu insidiaberis calcaneo eius. Qui draco. alibi
dicitur lucifer. alibi leuiathan. qui ceteris in ẽentia excelsior. factꝰ
est in malicia maior: & nec ipstum draconem timebunt naues. im¬
ino illudent ei. Et est sensus. Pͥreter alia ammalia in hoc mari ẽ
et inempireo locatus. sed uitio fuo inae cadens: factus est hic ad
illudendum ei. id est ad hoc cadens de celo factus est hic. id est i

Expanded text:
quo transnavigemus. Et hoc est quod sequitur. Tamen quamvis quo transnavigemus. Et hoc est quod sequitur. Tamen quamvis sit magnum illic, id est in illo mari, naves id est Ecclesiae pertransibunt, vel, malia est etiam in illo mari, quod superat ea omnia, scilicet draco, qui et leo dicitur, id est serpens antiquus, qui primos parentes dejecit, cujus caput, id est primam suggestionem, Ecclesia conterit, et sic caeteros motus evadit. Ipse observat calcaneum ejus, id est lapsum a via Dei, ut sic possidecaput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus dicitur Lucifer, alibi Leviathan, qui caeteris in essentia excelsior factus est, in malitia major; sed nec ipsum draconem timebunt naves, imo illudent ei. Et est sensus: Praeter alia animalia, in hoc mari est in empyreo locatus; sed vitio suo inde cadens, factus est hic ad illudendum ei, id est ad hoc cadens de coelo, factus est hic, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
quatitur fluctib temptationũ. et tempestatib tribulationũ:
inare seculi dñs traducit. ad littus patriȩ. Quasi dice̾t. Imple¬
ta est terra creatura tua. s nondum sumus in terra uiuentium.
ubi est portio nr̃a. Iinmo mare. id est seculum adhuc est transe¬
undum. hoc mare autẽ ẽ magnũ et spaciosum manib exercen
reptilia. id est mali sp̃c. quoꝵ in sidiȩ serpunt. quoꝵ non est nu¬
merus. quia in miscd̾iȩ insidiȩ repunt in hoc seculo: et in cau¬
tos occupant. Aahuc in his amaris aquis sunt Aiimalia pu¬
silia cum maguis. id est infideles: pusilli et magni. Multienm
pͥmates seculi et multi pusilli seculi. nondum crediderunt. oderĩe
ecełiam p̃muntur xp̃i nomine: non seuiunt. quia non ꝑmitunt᷑.
In manus non erũpens: in corde est clausa seuttia. Et licet in hoc
mari siit tot ꝑicula: dlatum est tamen nobis lignum crucis. in

Expanded text:
quatitur fluctibus tentationum, et tempestatibus tribulationum. quatitur fluctibus tentationum, et tempestatibus tribulationum. mare saeculi Dominus traducit ad littus patriae. Quasi dicat: Impleta est terra creatura tua; sed nondum sumus in terra viventium, ubi est portio nostra, imo mare, id est saeculum adhuc est transeundum. Hoc autem mare magnum est et spatiosum manibus exercenreptilia, id est mali spiritus, quorum insidiae serpunt, quorum non est numerus quia innumerae insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos occupant, adhuc in his amaris aquis sunt. silla cum magnis, Aug. id est infideles, pusilli et magni. Multi enim primates saeculi, et multi pusilli saeculi nondum crediderunt: oderunt Ecclesiam, premuntur Christi nomine; non saeviunt, quia non permittuntur. In manus non erumpens, in corde est clausa saevitia. Et licet in hoc mari sint tot pericula, datum est tamen nobis lignum crucis, in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is homo credens magno exultat gaudio: ammiratur. non
potest eloqui. Ammirando ergo exclamat. quia hȩc predicta fe
et quã magnificata sunt. quasi non potest explicari. id est oꝑatua
quȩ ad litr̃omn supra exposita sunt. uel mistica. ubi facta: nde
ꝓcesserint hȩc tam magna: Ecce. Om̃ia in sapientia ud est in xp̃o fe¬
cisti. et quia multa sunt: impleta est terrra possessione tua. uel
creatara tua. Alia litt̃a. Ad litteram. ꝑ xp̃m deus pater creauit
quicqͥd est interra et in mari. et in cȩlo. s quod hic dicit meliuᷤᷤ.
mistice accipitur de noua creatura quã eruit aueteri homine
xp̃c qua impleuit orbem terre. id est eccłiam. Granum enĩ fru¬
menti cadens in terram multum fructum attulit. Ante: singłari¬
ter erat. donec transiret. S quando ꝑ passionem transiuit. drag¬
mam ꝑditam inuenit. et ouem errabundam ad gregem redũẽ
unde gauliũ est. S tamen adhuc est ꝑegrinatio. ad huc seculũ

Expanded text:
omnis homo credens magno exsultat gaudio, admiratur, non potest eloqui. Admirando ergo exclamat: Quia haec praedicta feificata! quod non potest explicari, Opera tua quae ad litteram, supra exposita sunt. Vel mystica ubi facta? Unde praecesserunt haec tam magna? Ecce omnia in sapientia id est in Christo fecisti. Et quia multa sunt impleta est terra possessione tua, vel, creatura tua, alia littera. Ad litteram, per Christum Deus Pater creavit quidquid est in terra, et in mari et in coelo . Sed quod hic dicit melius mystice accipitur de nova creatura, quam eruit a veteri homine Christus: qua implevit orbem terrae, id est Ecclesiam. Granum enim frumenti cadens in terram multum fructum attulit . Ante singulariter, erat donec transiret , sed quando per passionem transivit, drachmam perditam invenit, et ovem errabundam ad gregem reduxit: unde gaudium est . Sed tamen adhuc est peregrinatio, adhuc saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
aquã expectabunt uel suscipient onagri. qui sunt siluestres asi¬
ni. ꝑ quos significantur magni et indonriti de gentib qui sunt si¬
ne iugo legis. sed ipsi feri bibent has aquas cum timidis. onager:
cum lepore. magni: cum parius. qui significantur ꝑ bestias. sicut
ꝑ onagios magni. Utriq aut̾e de gentib accipiuntur. Potabt̃
dico uel suscipient in siti sua. quia alus alio saratuis. aliania¬

Expanded text:
aquam exspectabunt, vel suscipient onagri, qui sunt silvestres asiaquam exspectabunt, vel suscipient onagri, qui sunt silvestres asini, per quos significantur magni indomiti de gentibus qui sunt sine jugo legis; sed et ipsi feri bibent has aquas cum timidis. Onager cum lepore, magni cum parvis, qui significantur per bestias, sicut per onagros magni. Utrique autem de gentibus accipiuntur. Potabunt dico, vel suscipient, in siti sua, quia alius alio capacius, alius m
Abbreviated transcription (Latin):
utelliguntur. ut patẽt ex archa noe in qua om̃s fuerunt quȩ
figurit ecełiam. incuius cõpaginis unitate: om̃s gentes colli¬
guntur. Similiter et om̃s fuerunt in disco pecri terei sũmisso
quatuor liueis. qui gerit ꝑsonam predicatoꝵ. Quatuor enĩ line¬
is uas sũmissu ẽ de celo petro. ubi erant om̃is generis anima¬
la et soluit eiuox. sutge petre maita et manduca. Dm̃s enin
mactat petrus. in eo quod mali sunt: et manducat. in corpus ee¬
die traiciendo. Quatuor lineis sũmissum est. in figura quatu¬
or partiũ orbis. ubi predicandum erat euangłium. et batizan¬
di homines. Ter sũmissum est. ut in nomine trinitatis. baptis¬
mus fieret. Inde scilicet ex t̃nario et quat̾nario. duodenarius
partes: in nomine trinitatis uocatur. ut ȩccłia congregetur. Om¬
nes enĩ erant in aicha. om̃s indisco. om̃s mactat petrus et man¬
ducat: om̃s aquam fluentẽ inter medium montiũ bibunt. qͣm

Expanded text:
ntelliguntur, ut patet ex arca Noe, in qua omnes fuerunt, quae ntelliguntur, ut patet ex arca Noe, in qua omnes fuerunt, quae figurat Ecclesiam, in cujus compaginis unitate omnes gentes colliguntur. Similiter et omnes fuerunt in disco Petri, ter ei submisso quatuor lineis, qui gerit personam praedicatorum. Quatuor enim lineis vas submissum est de coelo Petro, ubi erant omnis generis animalia: et sonuit vox ei: Surge, Petre, macta, et manduca . Omnes enim mactat Petrus, in eo quod mali sunt; et manducat in corpus Ecclesiae trajiciendo. Quatuor lineis submissum est, in figura quatuor partium orbis, ubi praedicandum erat Evangelium; et baptizandi homines ter submissum est, ut in nomine Trinitatis baptismus fieret. Inde, scilicet ex ternario et quaternario, duodenarius partes in nomine Trinitatis, vocatur, ut Ecclesia congregetur. Omnes enim erant in arca, omnes in disco, omnes mactat Petrus et manducat, omnes aquam fluentem inter medium montium bibunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iterum. Ut id ipsiuun sapiatis om̃s et non sint in uobis sifmatar
NSila ergo deaquis discordet amontib. Siquis aliud dicit de
suo dicit. non de medio. et hic talis mons non est audiendus. qa
aiscedit ab aquis ꝑ medium curtentib et aliquia ꝓpͥumnititur
quia non manent. etiam ꝓphia cessabit in futuro. Uelaque id est
Aque dico ꝑcurrentes inter medium. id est cõmune montium. ia
est sublimiũ predicatoꝵ qui quantũ ad seualles sunt. et iceo di¬
tit inter medium. quia in eo est certa fides popłoꝵ quod apłi com¬
nune habuerunt. Uel montes sunt heretici. inter quos aquȩ id
est sci ipture bene dicuntur ꝑtransire. quia decurrunt nec eas fe¬
crmlanit. sed transeunt ab eis. Potabunt. Quasi dicet. aque ꝑ
teansibunt interuiedium montium et aquas has potabunt om¬
nes beslie agu. uel siluȩ. id est gentes quȩ sub figura bestiarumi¬

Expanded text:
et fari , et ut id ipsum sapiatis omnes, et non sint in nobis schismata. et fari , et ut id ipsum sapiatis omnes, et non sint in nobis schismata. Nulla ergo de aquis discordet a montibus. Si quis aliud dicit, de suo dicit, non de medio. Et hic talis mons non est audiendus, quia discedit ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium nititur quia non manent, et prophetia cessabit in futuro, Haym., Aug. VAquae dico, percurrentes inter medium, id est commune montium, id est sublimium praedicatorum, qui quantum ad se valles sunt. Et ideo dicit, inter medium montium, quia in eo est certa fides populorum, quod apostoli commune habuerunt. Cassiod. Vel montes sunt haeretici, inter quos aquae, id est Scripturae, bene dicuntur pertransire, quia decurrunt, nec eos fecundant, sed transeunt abertransibunt inter medium montium; et aquas has potabunt, omnes bestiae agri, vel silvae, id est gentes, quae sub figura bestiarum i
Abbreviated transcription (Latin):
mailib que dicuntur montes ꝓꝑter spũalem alaudinsemꝰ con¬
ualles ꝓpter sp̃e sui humilitatẽ. Et est sensus de humllib subdi¬
b̃. ui sue humilem et mansuetũ quiescit. et aquȩ ꝑtransi¬
bũt incc meliũ montiũ Paquasp̃dicatiões uł ip̃i p̃dicatores ueri
dei acoputur. qui iter medium iontui. ilestacees merdi
not apiorum ꝑtransibunt. Et nota quod ait inter mediura.
eduuo cõmune dicitur quod equȩ om̃ibs ꝑtinet. non apum
datonã est innide diciturde aliquib hominib habent niters
pacem et huiusrodi id est in medio sui est. ia est cõmunils ilris
est ic aqua dei id est docttma nom ꝓpͥa uel pͥuata alicu estta
publica. Aliter non est pacfica uel secura p̃dicatioñ gͣsit mea
ueltua ueritas. sed idem om̃s sentiamus: et non sinit in nobis
scisinata unde apłe. Siue ego siue illi. sic predicamus et sictre¬
didistis. St̃ alibi. Deus inquit paciꝰdet uobis il ipsum saꝑe E

Expanded text:
ilibus qui dicuntur montes, propter spiritualem altitudinem; convalles propter spiritus sui humilitatem. Et est sensus de humilibus subdius sancti, qui super humilem et mansuetum quiescit . Et aquae pertransibunt inter medium montium. Per aquas, praedicationes, vel ipsi praedicatores verbi Dei accipiuntur, qui inter medium montium, id est inter medium apostolorum, pertransibunt. Et nota quod ait inter medium: medium commune dicitur, et quod aeque ad omnes pertinet, non proprie cujusquam est. Unde dicitur de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem , et hujusmodi, id est in medio sui est, id est communis illis est: sic aqua Dei, id est doctrina, non propria vel privata alicui est, sed publica. Aliter non est pacifica vel secura praedicatio. Non sit mea vel tua veritas, sed idem sentiamus, non sint in vobis schismata . Unde Apostolus: Sive ego sive illi sic praedicamus, sic credidistis . Et alibi: Deus, inquit, pacis det nobis idipsum sapere
Abbreviated transcription (Latin):
dum oꝑamini:. Querite dñm in premiũ. et sic confiriamini
ea ꝑficere. declinantes autẽ ali eo infirmi sunt et ceci. Sequitur¬
Querite semꝑ in hac uita faciem eius. id est p̃sentiam eus. quȩ¬
et si ꝑ sidem inuenitur. tamen semꝑ in hac uita ꝑquirenda est:
ut postea ꝑ speciem habeatur. Iudeis ut pariuilis preceptũ erat
in lege ueteri: ut ter in auno apparerent inconspectu dũi non
uactu. scilicet in pascha. pentecosten. et sce nophegia. N os au¬
tem qui sumus in anno benignitatis semꝑ facieui ti iitãtis ꝯuere¬

Expanded text:
um, Cassiod., Aug. in praemium, et sic confirmamini, id ea perficere. Declinantes autem ab eo, et infirmi sunt et caeci. Quaerite semper in hac vita faciem ejus, id est praesentiam ejus, quae si per fidem invenitur, tamen semper in hac vita perquirenda est, ut postea per speciem habeatur. Hier. Judaeis ut parvulis praeceptum erat in lege veteri, ut ter in anno apparerent in conspectu Domini, non vacui, scilicet in Pascha, Pentecoste et Scenopegia . Nos autem qui sumus in anno benignitatis, semper faciem Trinitatis quaere
Abbreviated transcription (Latin):
aedera. ialist a peccatis ne iam sint quod prius erant: auferatur sp̃e
eo ue spũ dei recreentur. et iniqui qui peccant in pximos sciicet
qmi et pegatores deficiunt. et impletus gaudio. iterat principi¬
um dicens ħ enedic anima mea domino. per hoc innuit: quod
finis bonorum sumilis est principio: per hoe msuit. quoa¬

Expanded text:
a terra, id est a peccatis, ne jam sint quod prius erant auferatur spiria terra, id est a peccatis, ne jam sint quod prius erant auferatur spiritus eorum, ut spiritu Dei recreentur. Et iniqui qui peccant in proximos, scilicet qui et peccatores deficiunt, et impletus gaudio, iterat principium, dicens: Benedic, anima mea, Dominum. Per hoc innuit quod finis bonorum similis est principio. COLLATIO