comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait. qui iustificat impiũ. & qͥ con¬
dempnat iustũ: utriq abhominabi¬
les ante dñm. Sunt nãq ñnulli qui
dum mala facta hominũ laudib
efferunt: augent quȩ increpare de¬
qui consuunt puluillos sub om̃i cu¬
bito manus: & faciunt ceruicalia
sub capite uniuersȩ ȩtatis. Ad hoc
quippe puluillus ponit᷑: ut molliter
quiescat᷑. Quisqͥs gͦ male agentib ad¬
ulat᷑: puluillũ sub capite uel cubito
iacentis ponit: ut qui corripi ex cul-¬
pa debuerat. in ea fultus laudib mol¬
liter quiescat. Hinc rursus scriptũ ẽ.
Ipse ȩdificabat parietẽ: illi autẽ lini¬
ebant eũ. Parietis qͥppe nomine. pec
cula peccati construere: s parietẽ
liniunt qui peccata ꝑpetrantib ad¬
ulant᷑: ut qͦd illi ꝑuerse agentes ȩdi¬
ficant. ipsi adulantes quasi nitidũ
reddant. S sc̃s uir sicut malade bo¬
nis ñ estimat: ita iudicare bona de
malis recusat dicens. Absit a me ut
iustos uos ẽẽ iudicẽ: donec deficiã

Expanded text:
 Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabilis est ante Deum . » Sunt namque nonnulli, qui dum malefacta hominum laudibus efferunt, augent quae increpare dequi consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis. Ad hoc quippe pulvillus ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine cula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃daciũ: quia ꝓfecto ab ȩqͥtate dis¬
crepat. quicqͥd a ueritate discordat.
Sed int̾ hoc qͦd ait loqui. & postmodũ
subdidit. meditari. magna distan¬
meditari. qͦm loqui: nã loqui ple-¬
rumq p̃cipitationis. ẽ: meditari uͦ
studiosȩ prauitatis. Et qͥs ignoret
in qͣnta distantia culpa distinguitur.
utrũ p̃cipitatione aliquis. an studio
p̃cipitatione m̃tiri. Sũmoꝑe enĩ ca-¬

Expanded text:
ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait, loqui, et postmodum subdit, meditari, magna distanmeditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio praecipitatione mentiri. Summopere enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
quia diabolus licet afflictionẽ iu-¬
stoꝵ semꝑ appetat. tam̃ si ab acto¬
re nr̃o potestatẽ ñ accipit. ad temp¬
tationis articulũ nullatenꝰ conua¬
lescit: unde & om̃is uoluntas dia¬
eos qui temptandi sunt. & ꝓut temp¬
tandi sunt. ñ nisi tẽptari ds̃ iuste¬
ꝑmisit. Unde etiã in libris regum
malus irruebat in saul. Ubi iuste
quęrit᷑. si dñi. cur malus: si malus.
cur dñi dicat᷑. S duob uerbis cõp̃¬
hensa. ẽ. & pocestas iusta in diabolo:¬
& uoluntas iniusta. Nam & ipse dr̃

Expanded text:
quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tetationis articulum nullatenus convesciteos qui temptandi sunt non tandi sunt, nonnisi juste tentari Deus permittit. Unde et in libris Regum malus irruebat in Saul , » ubi juste quaeritur: Si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Na
Abbreviated transcription (Latin):
illos fiunt: mortui enĩ nec sciunt om̃ino.
nec sentiunt. Mortui itaq qui ñ senti¬
unt ꝓ nescientib ponunt᷑: uiuentes uͦ
qui sentiunt. ꝓ scientib poni solent. Ui¬
uentes gͦ. ẽ in infernũ descendere: scien
Hȩc.ẽ. pars hominis impii apud dm̃: & he¬
reditas uiolentoꝵ qͣm ab om̃ipotente
suscipient. Quam ꝓfecto partẽ here¬
ditatẽq ꝓtinus insinuat. cũ subiun

Expanded text:
illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt, pro nescientibus; viventes vero qui sentiunt, pro scientibus poni solent. VivenHaec est pars hominis impii apud Deum, et haereditas violentorum quam ab omnipotente suscipient. - Quam profecto partem haereditatemque protinus insinuat, cum subjun
Abbreviated transcription (Latin):
stulit iudiciũ meũ. & om̃ps qui ad
amaritudinẽ adduxit animã meã:
quia & si hostis seuit qui ferire ap¬
petit. creator tam̃. ẽ. qui eũ ad aliqͥd
p̃ualere ꝑmittit. S quia sc̃s uir ad
aliquid inuocata dĩ urtacia se strin¬
xerit: audiamꝰ qͥd sese constringen
meis. ñ loquent᷑ labia mea iniqͥtatẽ.
nec lingua mea mecditabit᷑ m̃daciũ.

Expanded text:
stulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quid sese constringendmeis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua mea med
Abbreviated transcription (Latin):
uo p̃ceptis altiorib manifestata ꝑ
carnẽ ueritate ꝓficimꝰ: iustũq est.
ut facta quȩdã quȩ in illo populo
umbrȩ ueritatis deseruierant dese¬
suũ tueri m̃daciũ. quia minꝰ illic qͥ¬
bdã fortasse nocuerit: dicat neces¬
se.ẽ. rerũ alienarũ raptũ: dicat
retributionẽ in iuriȩ quȩ infirmis
illis concessa st̃. sibi nocere ñposse:
quȩ om̃ia cunctis liqu& qͣnta ani-¬
maduersione ueritas insequit᷑ quȩ
nobis iã significationis suȩ umbra
postposita. in uera carne declarat᷑
S quia sẽs uir. nec loqui se. nec medi¬
tari m̃daciũ spond&: hȩc ipsa in
quib ueritati congruit exeqͤndo

Expanded text:
ceptis altioribus, manifestata per carnem veritate proficimus, justumque est ut facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, desesuum tueri mendacium , quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequendo
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Quo ꝓfecto uersu ostendit᷑
huiꝰ scĩssimi uiri dicta qͣm mystice
sint ꝓlata: dũ parabola id ẽ simili¬
tudo assumpta narrat᷑ ab eo qui ni¬
chil inferius ꝑ cõparationẽ uel simi¬
litudinẽ loquit᷑. Absit enĩ ne hoc lo¬
co parabolã illud musycȩ organum
sentiamꝰ: neq enĩ fas. ẽ credere qͦd in
afflictione pęnarũ musicis uteret᷑.
cũ ꝑscripturã suã ueritas dicat.
Musica in luctu: importuna narra¬
tio.ẽ Nominata gͦ parabola. ecce
textu ipso loquente iã discimꝰ. ne iu¬
xta textũ tantũmͦ eiꝰ uerba pensemꝰ.
Ad eam itaq similitudinẽ cuncta tra¬
henda sunt. qua figurate ȩccła desig¬
natur: & in ipso quidẽ locutionis
exordio dicta aꝑte ꝓlata st̃ s sub¬
iunctis obscuriorib implicant᷑. Nã
plana ut sol& locutione inchoat:s
uerba sua ꝑ mysticos sensus grauida
narratione consũmat. Itaq ait.¬

Expanded text:
uo profecto versu ostenditur hujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat. Itaque ait
Abbreviated transcription (Latin):
& omp̃s qui ad amaritudinẽ addu¬
xit animã meã. Quib nimirum
uerbis beatꝰ iob & sua narrat: & scẽ¬
ȩccłȩ tempora afflictȩ significat: in¬
quib aꝑta infideliũ ꝑuicacia p̃mit᷑.
& ꝑsecutionis a maritudine ꝑturbat᷑
aduersarus sol&: ut uidelic& ꝑsecu¬
& patientiã stud&: s exercet᷑ eiꝰ sapi¬
entia tũ temptat᷑ uerbis: exercetur
eius patientia. cũ tẽptat᷑ gladiis.
N unc uͦ de ea ꝑsecutione loquit᷑: in qͦ
ñ gladiis. s falsis assertionib laces¬
situr. Multos aut̃ nouimꝰ. qui cum
in hac uita aliqua aduersa patiun¬
dm̃ estimant. s res humanas mini-¬
me curare. De illis qͥppe ꝑ dauid
dr̃. dixit insipiens in corde suo ñ. ẽ
ds̃: isti uͦ apud eũ dicunt. qͦmͦ scit
ds̃. & si. ẽ. scientia in excelso: s rur-

Expanded text:
qui ad amaritudinem adduxit animam meam. - Quibus nimirum verbis beatus Job et sua narrat, et Ecclesiae tempora afflicta significat, inquibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. adversariis solet, ut videlicet persecuet patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiunesse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo scit Deus, et si est scientia in exc
Abbreviated transcription (Latin):
tipũ gestans. in ipsa afflictionis suȩ
amaritudine constitutꝰ. contra u¬
trosq respondit. Nã qͥa eẽntiam
uita hab&. mors ñ hab&. ut dm̃ ẽẽ
fateret᷑. ait. uiuit dñs: ut uͦ eũ res¬

Expanded text:
typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ꝑscrutari qͣm capiunt: ampliꝰ
ꝓfecto calent qͣm calere debuerunt.
Bene gͦ de hoc ꝑuerso quolib& ꝓphetan¬
tis dũ taxat sententia ñ optantis dr̃.
ad nimiũ calorẽ transeat ab aqͥs niuiũ.

Expanded text:
tunt perscrutari quam capiunt, amplius tunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent, quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur. Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium.
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco iniqͥtas frigori comparat᷑: qͥa
peccantis m̃tẽ torpore constringit.
Unde scriptũ. ẽ. Sicut frigidam facit
cisterna aqͥm suã. sic frigidam facit
maliciã suã. Quo contra caritas ca
lor.ẽ: quia uidelic& m̃tẽ accendit
quã repl&. De quo calore scriptũ. ẽ
Abundauit iniquitas: refrigese& ca¬
dũ iniquitatũ suarũ frigora decli¬
nant: ad uerã fidẽ uel ad scm̃ ha¬
bitũ ueniunt. S quia plus quã ne-¬
cesse. ẽ. de suis sensib p̃sumunt: se¬
pe in fide quã accipiunt ea quȩ ñ
capiunt ꝑscrutari uolunt. ut rati¬
one magis in dõ quã fide teneant᷑
Quia uͦ humana mens ꝑscrutari ñ
ual& diuina secreta: om̃e qͦd ratio¬
ne ꝑserutari ñ possunt credere con¬
tempnunt: & ꝑ inquisitionẽ nimiã
in errorẽ labunt᷑. Hii itaq cũ nec¬
dum crederent. uel adhuca miqͥtatiᷤᷤ
oꝑa uacarent: aquȩ niuiũ fuert̃.
S cũ carnaliũ facta deserentes. in fi¬
de ad quam ꝑducti sunt plus appe-¬

Expanded text:
Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic frigidam facit malitiam suam . Quo contra charitas est calor, quia videlicet mentem accendit quam replet, de quo calore scriptum est: Abundavit iniquitas, refrigescet chadum iniquitatum suarum frigora declinant, ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc iniquitatis operi vacarent, aquae nivium fuerunt, sed cum carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appe
Abbreviated transcription (Latin):
lic& inordinatȩ consolationis intentio
ꝑcussionẽ qͣm minuere debuit multi¬
plicauit. In quib nimirũ uerbis ꝑ ty¬
pũ scẽ ȩccłȩ etiam fideliũ dolor expri-¬
mit᷑: qui eo amplius gemunt. qͦ ma-¬
los blandiri conspiciunt: quia iuxta
pauli uocẽ. ꝑ dulces sermones & bene¬
Quȩ etiã uerba ad considerandũ subti¬
lius m̃tẽ fideliũ. recte referunt᷑. qͥ eẽ
sine amaritudine nesciunt: etiam si
in hoc mundo ꝓsꝑari uideant᷑ Quib
cũ & aduersitas euenit: eũ quẽ inue¬
nit ingeminat dolorẽ. Unde & recte
in ꝓsꝑitate ñ fuerit. Bene autẽ dicit᷑.
& manus plage meȩ aggrauata est
suꝑ gemitũ meũ. Manus qͥppe plagȩ
est: fortitudo ꝑcussionis Primã nãq

Expanded text:
licet inordinatae consolationis intentio percussionem, quam minuere debuit, multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, quia juxta Pauli vocem, « per dulces sermones et beneQuae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde recte diin prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Quos autẽ lapidũ nomine: nisi fortes
intra scãm ȩccłam uiros accipimꝰ
Quib ꝑ primũ pastorẽ dr̃. Et uos tã¬
quã lapides uiui: suꝑȩdificamini.
Hii itaq qui de suo nullo oꝑe confidt̃.
ad scõꝵ martyrũ ꝓtectionẽ currt̃:
atq ad sacra eoꝵ corpora fletib insi¬
stunt ꝓmereri se ueniã eis inc̃ceden¬
tib dep̃cant᷑. Quid gͦ isti in hac hu¬
militate faciunt: nisi quia bonȩ ac¬
tionis uelam̃ ñ habent. lapides am¬
plexantur: Sequit᷑ Uim fecerunt¬

Expanded text:
Quos autem lapidum nomine nisi fortes Quos autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per primum pastorem dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eostunt, promereri se veniam eis intercedentibus deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur. Sequitur: VER
Abbreviated transcription (Latin):
quib ñ.ẽ. oꝑim̃tũ in frigore: ut ui¬
delic& solum culpę frigus interimat.
pleriq qui adhuc ꝑuersis desideriis
ȩstuant: s contra se sp̃ualit̃ decertan¬
tes rectis sibi oꝑib repugnant: & bo¬
nis actib tegunt. hoc quod sinistrũ
sibi resultare ꝑ tẽptationẽ sentiuis.
Hii itaq unde mala desiderant. inde
algent: unde autẽ bona oꝑant᷑. inde
uestiti sunt. Cũ uͦ heretici ꝑuersis
alligationib rectȩ fidei eis oꝑa sub-¬
trahunt: quid agunt. nisi ut hii qͥ
adhuc desiderioꝵ carnaliũ frigora
montiũ rigant: & ñ habentes uela¬
men amplexant᷑ lapides. Imbres st̃
montiũ rigant: quia scõꝵ patrum
fluenta saciant. Uelam̃ autẽ ut di
ximus. boni oꝑis tegm̃ accipimꝰ: quo
quisq tegit᷑. ut antẽ om̃ipotentis dĩ
ocłos prauitatis eiꝰ fęditas oꝑiatur.
Unde seriptũ. ẽ Beati quoꝵ remissȩ st̃
iniquitates & quoꝵ tecta sunt peccata.

Expanded text:
quibus non est operimentum in frigore, ut viquibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed contra se spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum sibi resultare per tentationem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora montium rigant, et non habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sumontium rigant, quia sanctorum Patrum fluenta satiant. Velamen autem ut jam praediximus, boni operis tegmen accipimus, quo quisque tegitur, ut ante omnipotentiatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata .
Abbreviated transcription (Latin):
botros animarũ collunt: De quib
mines indum̃ta tollentes: qͥb ñ est
oꝑim̃tũ in frigore. Sicut uestim̃ta
coipus: sic bona oꝑa ꝓtegunt animã.
Unde cuidam dr̃. Beatus qui uigilat
& custodit uestim̃ta sua ne nudus
ambul&. Heretici itaq cũ in qͦrũdã
m̃tib bona oꝑa destruunt: nimirũ
uelamina indum̃toꝵ tollunt. Bene¬
autem dr̃: quib ñ. ẽ oꝑim̃tũ in fri¬
gore. O ꝑim̃tũ quippe ad iusticiam
ꝑtin&: frigus ad culpã. Et st̃ ñnulli
qui in quib dã reb peccata faciunt:
in quibdã uͦ recta oꝑa sequuntur.
Qui gͦ ex aliis actib delinquit. atq
ex aliis iusticiam ꝑagit: quid iste
nisi in frigore uestitꝰ alget & tegit᷑
quia ex alio oꝑe feruescit. ad iusti¬
ciam: qui ex alio frigescit ad culpã:
S cum heretici bona oꝑa talib subtra¬
hunt: agunt ne in frigorae habeant
quo uestiant᷑. Recte gͦ dr̃. nudos di¬
mittunt homines. indum̃ta collentes.

Expanded text:
botros animarum tollunt? De quibus botros animarum tollunt? De quibus mines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera destruunt, nimirum velamina indumentoautem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestiantur. Recte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Agrum ñ suũ demetunt: & uineã eiꝰ
quẽ ui opp̃sserant uindemiant.
Potest agri nomine scripturȩ sacrȩ
latitudo signari. Quã heretici ñ
suam demetunt: quia ex ea senten¬
tias longe a suis sensib diuersas
tollunt. Quȩ uneȩ qͦq appellatio¬
ne exprimit᷑ : quia ꝑ ueritatis senten-¬
tias botros uirtutũ ꝓfert. Cuiꝰ ui¬
neȩ dñm id ẽ. scripturȩ sacrȩ condi-¬
torem quasi ui opprimunt: qui eiꝰ
sensum in uerba sacri eloquii infle-¬
ctere uolent̃ conant᷑ qui dic̃. Serui¬
re me fecisti in peccatis tuis: p̃buisti
mͥ laborẽ in iniquitatib tuis. Et ean
dem uineam uindemiant: qͥa ex ea
sententiarũ botros ꝓ suȩ intelligen¬
tiȩ intentione coaceruant. Potest
agri uel uineȩ nomine uniuersa ȩc¬
cła signari: qͣm ꝑuersi p̃dicatores
demetunt: & auctorẽ eiꝰ in m̃bris
suis opprim̃do uindemiant: quia
creatoris nr̃i grãm sequentes dum
quosdã de illa qui recti uidebant᷑
rapunt: quid aliud qͣm spicas uel

Expanded text:
Agrum non suum demetunt, et vineam ejus quem vi oppresserunt vindemiant. - Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque appellatione exprimitur, quia, per veritatis sententias, botros virtutum profert. Cujus vineae tamen, id est Scripturae sacrae, Conditorem quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur. Qui dicit: « Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitadem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti videbantur rapiunt, quid aliud quam spicas vel
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ bona manifestiora agere con¬
tempnunt: neqͣqͣm ad subtiliora in-¬
telligenda ꝑueniunt. Exspectauit
centiam. saltẽ ꝑ pęnitentiam tene-¬
rent. Qua inre quantȩ sint miscđiȩ
uiscera dĩ om̃ipotentis ostenditur:
qui eos quos a se discedentes aspicit:
ut reuertant᷑ quęrit. Unde post enu-¬
meratas culpas: delinquentẽ synago¬
gam ꝑ uocẽ ꝓpħicam reuocat diceis.
Ergo saltem amodo uoca me pat̾ m̃s:
dux uirginitatis meȩ tu es. Sequit᷑.¬
Mane primo consurgit homicida: int̃¬
ficit egenũ & pauꝑem: ꝑ noctẽ uͦ erit
quasi fur. Cum homicida in nece ꝓ¬
ximoꝵ ꝑ nocturnũ maxime silentiũ
sol& grassari: cur hoc in loco mane
primo consurgere ad int̾ficiendum
tere dum sibi ñ congruunt: ad inda-¬
ganda sp̃e secreta reuocamur. In
scriptura sacra mane aliqͣndo aduen.¬
tus dnicȩ incarnationis. aliqͣndo ad¬

Expanded text:
autem bona manifestiora agere conautem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda perveniunt. Exspectavit centiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens: Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis meae tu es . SequitMane primo consurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum terae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis designa
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscunt. Luminis gͦ rebelles sunt:
qui sua desideria sequendo: bonum
despiciunt qͦd nouert̃ Quia gͦ ñ ꝑ
ignorantiã. s ꝑ suꝑbiam delinquuñs:
elationis suȩ scutũ iaculis ueritatis
obiciunt. ne salubrit̃ in corde ferian¬
tur. Ex qua uidelic& eoꝵ suꝑbia agit᷑.
ut quia nolunt facere quȩ cognoscuns.
nec cognoscant iam bona quȩ faciant:
s sua eos cecitas a ueritatis lumine
funditꝰ excludat. Vnde apte subdit᷑
Nescierunt uias eius: nec reuersi st̃ ꝑ
semitas illius. Qui enĩ priꝰ sciendo
rebelles sunt: postmodũ cȩcant᷑ ut
nesciant: sicut de quibdã dr̃. qͥa cũ¬
cognouissent dm̃. ñ sicut dm̃ głifica¬
lo post addit᷑. Tradidit illos ds̃ in re¬
ꝓbum sensũ: ut faciant quȩ ñ con¬
ueniunt. Quia enĩ głificare nolue¬
runt quẽ cognouert̃: reꝓbo sensui tra¬
diti. ad huc relicti sunt: ut nescireis
etiam pensare mala quȩ faciebant
stior .ẽ. quippe semita: qͣm uia. Qui

Expanded text:
cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine fNescierunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas ejus. - Qui enim prius sciendo rebelles sunt, postmodum sequuntur ut nesciant, sicut de quibusdam sccognoscentes Deum, non sicut Deum glorificalo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverant, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt, ut nescirent jam pensare mala quae faciebant.stior quippe est semita quam via. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
potentib adherentis bonoꝵ socialem
uitam atq concordiã ꝑsequunt᷑ rec¬
te nc̃ dr̃: de ciuitatib uiros fecert̃ ge¬
mere. Quos recte beatꝰ iob memorat
uiros: quia illos magis heretici extin¬
guere ambiunt. qui ꝑfecti gressib ꝑ
uiam dĩ ñ fluxe & eneruit᷑. s uirilit̃
currunt. Qui cũ uulnꝰ ꝑfidiȩ ingeri
in paruuloꝵ fideliũ m̃te conspiciunt:
semꝑ ad clamorẽ & gemitꝰ redeunt.
clamabit: & ds̃ inultũ abire ñ patit᷑
Uulneratur quippe anima iustoꝵ: cũ
fides turbatur infirmoꝵ. Quib iam
hoc ipsũ clamare. ẽ: de alieno lapsu
tabescere. S ds̃ inultũ abire ñ patit᷑.
quia &si iusto ordine iniuste aliqͥd
fieri ꝑmittit᷑: inultũ tam̃ abire non
quia & de reꝓboꝵ iniusticia qͦsdã qͥs
ineͬe considerat culpas ꝑcutit electoꝵ
& tam̃ ȩt̃na iusticia ferire ñ negligit
iniusticiã ferientiũ. Sequit᷑. Ipsi fu
uersi & cognoscunt recta quȩ sequi
debeant: & tam̃ sequi despiciunt quȩ

Expanded text:
erentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. clamavit, et Deus inultum abire non patitur. - Vulneratur quippe anima justorum, cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est, de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi injusto ordine injuste aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non quia et de reproborum injustitia quasdam, quas inesse considerat, culpas percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam ferientium. Sequituversi et cognoscunt recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
quod uult: tanto a uoluntate eius
ñ discrepent. qͣnto eamdẽ uolunta¬
tem illius in eius eloquio agnoset̃.
Unde fit: ut eius uerba ñ ꝑ eoꝵ aures
suꝑuacue transeãt: s hȩc in suis cor¬
dib figant. Unde hic subdit᷑. Et in¬
In sinu & enim cordis uerba oris eius
abscondimus: qͣndo mandata illiꝰ ñ
transitorie s implendo oꝑe audimꝰ.
Hinc. ẽ enĩ: qͦd de ipsa matre uirgine
scriptũ. ẽ. Maria aut̃. conseruabat
om̃ia uerba hȩc: conferens in corde
suo. Quȩ nimirũ uerba & cũ ad o¬
ꝑationẽ ꝓdeunt. in sinu cordis abscon¬
sa latent: si ꝑ hoc qͦd foras agit᷑ intꝰ¬
agentis animus ñ eleuat᷑. Nam cũ
conceptꝰ sermo ad opus ducit᷑: si ꝑ hoc
humana laus quęrit᷑. sermo dĩ in si¬
nu m̃tis ꝓculdubio ñ occultat᷑. S nos¬
se uelim beate uir: cur tanta inten

Expanded text:
quod vult, tanto a voluntate ejus quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: Cin sinu meo abscondi verba oris ejusabscondimus, quando mandata ejus non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est enim quod de ipsa matre Virgine scriptum est: « Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intagentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim
Abbreviated transcription (Latin):
quens exemplũ: ut seqͣmini uestigia
custodiui: & ñ declinaui ex ea. Custo¬
dit eiũ & ñ declinat: qui hoc ubi in¬
tendit oꝑatur. Custodire quippe ꝑ
intentionẽ. ẽ: ñ declinare ꝑ oꝑationẽ.
Hȩc namq ẽ. sollicitudo iustoꝵ. ut actꝰ
suos cotidie iuxta uias ueritatis exa¬
minent: & eas sibi in regulã ꝓponen¬
tes. a rectitudinis tramite ñ declineñs.
Suꝑ sems ipsos quippe cotidie ire con¬
tendunt: & qͦd in uirtutũ uertice
ꝓuehunt᷑. cauta rep̃hensione diuidi¬
cant: quicqͥd de eis ex sem& ipsis re¬
man& infra sem& ipsos: & totos se illo
festinant trahere: ubi se inueniunt
ex parte p̃uenisse. Sequit᷑. Amanda¬
obsequentes famuli dñoꝵ suoꝵ uul¬
tib semꝑ intenti sunt. ut ea quȩ p̃¬
ceꝑint festine audiant. & implere cõ-¬
tendant: sic iustoꝵ m̃tes ꝑ intentio¬
nem suam omĩpotenti dño assistuñ:
atq in scriptura eiꝰ quasi os eiꝰ intu¬
ent᷑ ut quia ꝑ eam ds̃ loqͥtur om̃e

Expanded text:
quens exemplum ut sequamini vestigia custodivi, et non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et eas sibi in regulam proponentes, a rectitudinis earum tramite non declinent.Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequitur: CAobsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint, festine audiant et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne
Abbreviated transcription (Latin):
teri homines: raptores: iniusti: ad¬
ulteri: uelut etiã hic publicanus.
Rursũ si dicimus qͦd ꝑfecto gaudio ex¬
ultari iusti possunt. de morte prauo¬
rũ: quale. ẽ in hoc mundo gaudium
de ultione peccantiũ. in quo adhuc in-¬
certa .ẽ. uita iustoꝵ: Discernamꝰ igit᷑
temporũ cremores: & exultationes.
Uident & enĩ nẽ iniustos iusti: & de eo¬
rũ nequitia tabescunt. Cũq eos eti¬
am perire conspiciunt: de sua quoq
uita suspecti fiunt. Quando gͦ uide¬
bunt iusti iniquoꝵ interitũ & lȩta¬
bunt᷑ nisi cũ districto iudici ꝑfecta
iam securitate exultationis inheseriÑ.
cũ in illo extremo examine illoꝵ dãp¬
nationẽ conspiciunt: & de se iã quod
metuant ñ habebunt: Nunc itaq
reꝓbos aspiciunt & gemunt. tẽ conspi-¬
cient & subsannabunt: qͥa eos exultan¬
do despicient: qͦs mͦ ñ sine gemitu
iniqua ꝑpetrantes. nec sine metu ui-¬
dent ꝓ iniquitate morientes. Vnde

Expanded text:
teri homines, raptores, injusti, adteri homines, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis inhaeserint, cum in illo extremo examine illorum damnationem conspiciunt, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc conspicient et subsannabunt, quia eos exsultando despicient, quos modo nec sine gemitu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ora eos tc̃ supplicia puniant. quorũ
hic maliciã nec dona uicert̃. Seqͥt᷑¬
Quoꝵ sententia longe sit a me. Hoc eti
am ꝑ beatũ iob dictũ. ẽ. Ait namq.
Quoꝵ consiliũ longe sit a me: qͣmuis
aliud sententia. atq aliud consiliũ
possit intelligi. Sententia qͥppe in
ore. ẽ: consiliũ in cogitatione. Dũ gͦ¬
elẏphar longe a se maloꝵ sententiam.
beatus uͦ iob consiliũ optauit: constat
nimirũ. quia iste maloꝵ uerbis. ille uͦ
etiã cogitationi desiderat e̾̃e dissimiliᷤ.
innocens subsannabit eos. Iusti cũ hic
iniustos errare conspiciunt: de erro¬
re ꝑcuntiũ letari ñ possunt. Si enĩ
gaudent errorib iusti ñ sunt. Rur¬
sum si ꝑ insultationẽ lȩtant᷑ . eo quod
tales non sunt. quales alios ẽẽ conspi¬
ciunt: om̃ino suꝑbi sunt. Unde & pha¬
riseus iustificationẽ ꝑdidit: qͥ publi¬
cani meritif gaudendo se p̃tulit di¬
cens. Grãs ago tͥ. quia ñ sũ sicut cȩ¬

Expanded text:
ora eos tunc supplicia puniant, quorum ora eos tunc supplicia puniant, quorum hic malitiam nec dona vicerunt. « Quorum sententia longe am per beatum Job dictum est: Ait namque: Quorum consilium longe sit a me. Quamvis aliud sententia, at aliud consilium possit intelligi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse dissimilis. innocens subsannabit eos. - Justi, cum hic injustos errare conspiciunt, de errore pereuntium non possunt laetari. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur, eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et Pharisaeus justificationem perdidit, qui publicani meritis gaudendo se praetulit, dicens: « Gratias ago tibi, quia non sum sicut cae
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ quȩrere: libent̃ inopiã sustinere:
mala mundi ȩqͣnimit̾ ꝑpeti: ut pos¬
sint in fine coronari. Electꝰ uͦ enoch
in septima generatione nascit᷑: qͥa sui
dedicationẽ gaudii in extremȩ retri¬
butionis gła requirunt. Et qͥa cotidi¬
ano temporis lapsu ipsa p̃sentis uitȩ
it: recte de iniquis dr̃ & fluuiꝰ subuer¬
tit fundam̃tũ eoꝵ: id .ẽ. ipse cursus mu¬
tabilitatis statũ in eis subruit ꝑuersȩ
eius dictis exposuimꝰ: ꝓpt̃ legentis fa¬
stidiũ replicare deuitamus. Sequit᷑.
Et quasi nichil possit facere om̃ps ȩsti¬
mabant eũ. In his qͦq sermo: & ñ sen¬
tentia immutat᷑ Nam qͦd ꝑ beatũ
iob dictũ . ẽ. quis. ẽ. omp̃s ut seruiamꝰ
nichil possit facere ȩstimabant eum.
ut aut benignitatẽ condicoris erube¬
scant. & ad bonitatẽ redeant: aut re¬
dire om̃imͦ contẽpnentes. inde illic
grauius puniant᷑. unde hic bonis dei
largiorib mala reddidert̃: ut duri

Expanded text:
gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere, mala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. Et quia quotidiano temporis lapsu ipsa praesentis vitae it, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamentum eorum. Id est, ipse cursus mutabilitatis statum 507 in eis subruit perversaejus dictis exposuimus, propter legentis fastidium replicare devitamus. Sequitur: IBID.-- Et quasi nihil possit facere Omnipotens, aestimabant eum. In his quoque sermo, et non sententia immu. « Quid est Omnipotens ut serviamus nihil possit facere aestimabant eum. ut aut benignitatem Conditoris erubescant, et ad bonitatem redeant; aut redire omnimodo contemnegravius puniantur, unde hic et bonis Dei largioribus mala reddider
Abbreviated transcription (Latin):
trenis reb ꝑ desideriũ solidant᷑. Sic
primus in terra cain ciuitatẽ const
ruxisse describit᷑ quia uidelic& aꝑte
monstrat᷑ quia ipse in t̾ra fundam̃tũ
posuit. qui a soliditate ȩt̃nȩ patrie ali¬
enus fuit. Peregrinus quippe a sũmis
fundam̃tũ in infimis posuit: qͥ statio¬
nem cordis in t̾rena delectatione col¬
locauit. Unde & in euis stirpe enoch
qui dedicatio int̃pretat᷑: primꝰ nascit᷑.
In electoꝵ uͦ ꝓgenie. ehoch septimꝰ fuisse
memorat᷑. quia uidelic& reꝓbi in hac
uita quȩ ante .ẽ. sems ipsos ȩdifican¬
do dedicant: electi uͦ ȩdificationis suȩ
dedicationẽ in fine tẽporis . id. ẽ in sep¬
timo expectant. Uideas nãq płimos
temporalia sola cogitare: honores qͦͤ¬
rere: ambiendis reb in hiare: nichil
post hanc uitã requirere. Quid itaq
isti: nisi in prima se generatione de¬
dicant: Et uideas electos nil p̃sentis

Expanded text:
terrenis rebus per desiderium solidantur. Sic terrenis rebus per desiderium solidantur. Sic primus in terra Cain civitatem construxisse describitur, ut aperte monstraretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. Peregrinus quippe a summis, fundamentum in imis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit. Unde in stirpe ejus Henoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Henoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est in septimo, exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
unius cuiꝰq ad mortẽ p̃sciat. quo eiꝰ
uita finiat᷑: nec alio in tẽpore. qͥsqͣm
mori potuit. nisi ipso qͦ morit᷑. Nam
si ezechiȩ anni additi ad uitã qͥnde¬
cim memorant᷑: tempꝰ qͥdem uitȩ cre¬
uit. ab illo t̃mino quo mori ipse me¬
rebat᷑. Nam diuina dispositio eiꝰ tẽpꝰ
tunc p̃sciuit: quo hẽ post modũ ex pre¬
senti uita subtraxit. Cũ gͦ ita sit: qͥd
est qͦd dr̃. quia iniqui sublati st̃ ante
tempꝰ suũ nisi qͦd om̃s qui p̃sentem
uitam diligunt. longiora sibi eiusdẽ
uitȩ spacia ꝓmittunt: S cũ eos mors
suꝑueniens a p̃senti uita abstrahit: eo¬
rũ uitȩ spacia quȩ sibi longiora quasi
in cogitatione tendere consueuerant
dũ corde transire ad ȩt̃na negliguĩs.
& cuncta p̃sentia fugitiua eẽ ñ intu¬
entur. m̃tẽ in amore uitȩ p̃sentis fi
gunt: & quasi longȩ habitationis in
ca sibi fundam̃tũ construunt: qͥa in

Expanded text:
uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sit, quid est quod dicitur, « quia iniqui sublati sunt ante tempus suum? » Nisi quod omnes qui praesentem vitam diligunt, longiora sibi ejusdem vitae spatia promittunt. Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, dum corde transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amore praesentis vitae figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃senti scło ante tempꝰ ꝓpriũ subtra¬
hant᷑. Omp̃s enĩ ds̃. & si plerũq mu¬
tat sententiã: consiliũ nũqͣm. Eo gͦ
tempore ex hac uita quisq subtrahit᷑.
quo ex diuina potentia ante tempora
p̃scitur. S sciendũ. ẽ: quia creans et
ordinans nos omp̃s ds̃. iuxta singuloꝵ
merita disponit & t̃minũ: ut uel malꝰ
ille breuit̃ uiuat. ne multis bene agen-¬
tib noceat: uel bonus iste in hac uita
subsistat. ut multis boni oꝑis adiutor
existat: uel rursũ malus longius dif¬
ferat᷑ in uita. ut praua adhuc opera
augeat. ex quoꝵ temptatione purgati
uerius uiuant iusti: uel bonꝰ citiꝰ sub¬
trahat᷑: ne si hic du uixerit. eius in¬
nocentiã malicia corrũpat. Sciendũ
tam̃ . ẽ. qͥa benignitas dĩ & peccatorib
spaciũ ad pęnitentiã largit᷑ s quia
accepta tempora ñ ad fructũ pęni¬
tentiȩ ad usũ uͦ iniquitatis uertuñ.
qͦd a diuina miscđia mereri pot̃ant
amittunt: qͣmuis omp̃s ds̃ illud tẽpꝰ

Expanded text:
proprium subtrahantur. Omnipotens enim Deus, etsi plerumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia mereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus
Abbreviated transcription (Latin):
causȩ exterius uideant᷑ iniustȩ. Dũq
id humilit̃ faciunt. sems ipsos sepe in
sua uoluntate rep̃hendunt: sua in se
ñnũqͣm uota duudicant. dũ meliora
eẽ ea quȩ disponit conditor pensant.
Unde bene adhuc subdit᷑. Ponã corã eo¬

Expanded text:
causae extrinsecus videantur injustae; dumque causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se nonnunquam vota dijudicant, dum meliora esse ea quae disponit conditor pensant. Unde bene adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dere hunc in sua maiestate quȩrer&:
ñ utiq subinferr&. & ueniã usq ad
illi anglici sp̃e: qui script᷑a testante
throni uocati sunt: Qui gͦ usq ad
soliũ dĩ uenire uult: qͥd aliud quam
intere̾e angłicis spiritib concupiscit:
ut nulla defectiua tempoꝵ momenta
sustineat: s ꝑmanente gła in contem¬
plationẽ ȩt̃nitatis exurgat: Quȩ ta¬
m̃ uerba etiã in hac uita positis eue
niunt. Nam cũ contra uotũ suũ atq
desideriũ qͦdlib& agi conspiciunt. ad
occulta dĩ iudicia recurrunt: ut in
eis uideant quia inordinate intꝰ non.¬
disponitur. qͦd mordinatũ foris cur¬
rere uidet᷑. Dum enĩ hii p̃sidentẽ an-¬
glicis spiritib creatorẽ om̃iũ fidei
oculis contemplant᷑. ad eiꝰ nimirũ soli¬
ũ ueniunt: & quia considerant qm̃ is
qui mire angłos regit. iniuste homi¬
nes ñ disponit. ꝓfecto inueniunt cau¬
sas rationales qͦm iustȩ sint.dũ ipsȩ

Expanded text:
dere hunc in sua Majestate quaereret, dere hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam usque ad ngelici spiritus, qui, Scriptura teste, Throni vocati sunt? Qui utique usque ad solium Dei venire vult, quid aliud quam interesse angelicis spiritibus concupiscit ut nulla jam defectiva temporum momenta sustineat, sed permanenti gloria in contemplationem aeternitatis exsurgat? Semen verba etiam in hac vita positis justis conveniunt. Nam cum contra votum suum atque desiderium quodlibet agi conspiciunt, ad occulta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus nondisponitur quod inordinatum foris currere videtur. Cum enim praesidentem angelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
Electus quisq nisi dñm cognouiss&
utiq ñ amar&. S aliud . ẽ. cognosce¬
re ꝑ fidem: atq aliud ꝑ speciem..
Aliud ẽ. inuenire ꝑ credulitatẽ: aliud
ꝑ contemplationẽ. Ex qua re agitur.
ut electi om̃s eũ quẽ fide cognouert̃.
uidere quoq ꝑ speciem anhelent: cuiꝰ
amore flagrantes estuant. qͥa eiꝰ dulce¬
dinis suauitatẽ ia in ipsa suȩ fidei cer¬
titudine degustant. Quod bene ille
in gerasenoꝵ regione sanatꝰ a demoni¬
b designat. qui uoluit abire cũ iħu:
s ei a magistro salutis dr̃. redi in do¬
mum tuã. & narra qͣnta tͥ fecit ds̃.
Amanti enĩ adhuc dilatio imponitur
ut ex dilati amoris desiderio meri¬
tum retributionis augeat᷑. Fit ergo
nobis omp̃s ds̃ dulcis in miraculis.
& tam̃ in sua celsitudine man& occul¬
tus: ut quȩdã monstrando de se oc¬
culta nos inspiratione in suo amore
succendat: & tam̃ abscondendo maie¬
statis suȩ głam. amoris sui uĩ ꝑ ęstũ
desiderii augeat. Nisi enĩ sc̃s uir ui¬

Expanded text:
ectus quisque nisi Deum cognovisset, utique non amaret. Sed aliud est cognoscere per fidem, atque aliud per speciem; aliud invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur ut electi omnes eum quem fide cognoverunt videre quoque per speciem anhelent. Cujus amore flagrantes aestuant, quia ejus dulcedinis suavitatem jam in ipsa suae fidei certitudine degustant. Quod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu; sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis augeatur. Fit ergo nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus, ut et quiddam monstrando de se occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir vi
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ hominũ deceptionis retiacula de¬
ne. ẽ. sermo m̃s. & manus plagȩ meȩ
aggrauata. ẽ. suꝑ gemitũ meũ. Mo¬
res suos beatus iob planiorib uerbiᷤᷤ
inchoat: s dicta sua alta mysteriis
ꝓsecutionũ consũmat. Mederi qͥppe
dolor afflicti ex amicoꝵ consolatione
debuerat: s quia consolatio ad blan¬
dim̃ta fallaciȩ erupit. afflicti dolor
inhorruit. Quia enĩ elyphar respon¬
dere conuerso meliora ñ timuit: qͣsi
ex nociuo medicamine uulnus creuit.
Unde recte dr̃. Nunc quoq in amaritu

Expanded text:
vorum hominum deceptionis retiacula devorum hominum deceptionis retiacula dene est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. re suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatam eẽ ꝑ liberũ arbitriũ demon-¬
straret: adiungit. s gr̃a dĩ mecum.
Mundicia itaq manuũ suarũ innocens
saluabit᷑: quia qui hic p̃uenit᷑ dono ut¬
innocens fiat: cũ ad iudiciũ ducitur.
ex merito remunerat᷑. Quȩ cuncta eli¬
phat sicut p̃dictũ. ẽ & si recta ꝓtulit.
cui tam̃ ꝓferra& ignorauit: qͥa docere
meliorẽ ñ debuit audere. Quȩ tam̃
om̃ia ꝑ typũ hereticoꝵ ꝓmissionibus
congruunt. Qui cũ fideles quosq in
p̃senti uita afflictos inueniunt. eos ex
culpa ꝑfidiȩ ꝑcussos arbitrant᷑: eisq si
sua dogmata sequant᷑ salutẽ innocen¬
tiȩ ꝑbonoꝵ operũ mundiciam ꝓmit¬
tunt. S mens fideliũ tanto eos altiꝰ
despicit: quanto illos innocentiã non
ne ꝑ salomonẽ dr̃ Erustra iacit᷑ rete:
ante oculos pennatoꝵ. Pennati qͥppe
sunt bonoꝵ spc̃: qui dũ ad altiora ꝑ
spem ueritatis euolant: apposita pra¬

Expanded text:
operatum per liberum arbitrium demonoperatum per liberum arbitrium demonstraret, adjungit, sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens servabitur, quia qui hic praevenitinnocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia docere meliorem non debuit, sed audire. Quae tamen omnia per typum haereticorum promissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non ne per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculos sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pra