comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dere: saue gͦ ne occafione bonitatis¬
iee inuido oculo ꝑxunũ respicias.
mͥ autẽ soli inuifibil in moitali sclaꝵ
est. equabunt᷑ nouissimi.⁊ pͥmi. Sicut
em̃ uicorona nec iniciũ ẽ nec finis: ita
int̾ scõs quantũ ad tempꝰ in illo sdõ
nemo nouissimꝰ dicitur nemo primꝰ
Multi eiũ sunt uocati. panci uero elec¬
ti. hoc ñ ad suꝑiores scõs s ad gentes
ꝑtinet. qr plures ad sidem ueniunt.
plures ecłe parietes inplent. s ad regnũ
pauci ꝑducuntur. Alit. Non nulli ꝑpͥ
mos intesligunt ñ solũ bonos. s et
quosdam qui ceperunt in uinea et nõ
ꝑseuerauerunt. hi non ex imuidia no¬
ussimoꝵ murmurant. uelut illi qui
iminicio nascentis ecdẽ uocatis exgen¬
ubꝰ se p̃ferebant. Itaq de conuiniter
dictis quedam referuntur ad bonos.
ut illud. Solo sicut tibi et huic no¬
uissimo dare. Ad alios uͦ falso putan¬
tes denatiũ se accepturos quedam ꝑ¬
tinent. ut illud. Et accipientes mur¬
murabãt. Et de iñ. An oculus tuus ne¬

Expanded text:
occasione bonitatis invido oculo proximum respicias. Mihi autem soli invisibili et immortali saeculorum est, aequabuntur novissimi et primi. Sicut enim in corona nec initium est, nec finis; ita inter sanctos, quantum ad tempus, in illo saeculo nemo novissimus dicitur, nemo primus. « Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. » Hoc non ad superiores sanctos, sed ad gentes pertinet, quia plures ad fidem veniunt, plures Ecclesiae parietes implent, sed ad regnum pauci perducuntur. Aliter: Nonnulli per primos intelligunt non solum bonos, sed et quosdam qui coeperunt in vinea, et non perseveraverunt. Hi ex invidia novissimorum murmurant; velut illi qui initio nascentis Ecclesiae vocatis ex gentibus se praeferebant. Itaque de communiter dictis quaedam referuntur ad bonos, ut illud: « Volo tibi sicut et huic novissimo dare. » Ad alios vero falso putantes denarium se accepturos, quaedam pertinent, ut illud: « Et accipientes murmurabant. » Et deinde: « An oculus tuus ne
Abbreviated transcription (Latin):
niens is qui te et illũ uocauit dicat tibi.
a huic locum. Et tũc incipias cum rubo¬
re nouissimũ locũ tenere. Intendens quo¬
mͦ de primis accubitibitibꝰ laborent. it
uitũdens in doctrina sua quomͦo de¬
beant accubitus ineccłã eligere: docet hu¬
militatem nõ solum apud dm̃ s eciam
apud homines. Et qm̃ hec admonitio ab
eugłista uocatut parabola. ittuendum
est᷑ quid signet. Nupcie sunt coniunctio

Expanded text:
is qui te et illum vocavit, dicat tibi: da huic locum; et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Intendens quomodo de primis accubitibus laborarent, vel intendens in doctrina sua quomodo debeant accubitus eligere in ecclesia, docet humilitatem non solum apud Deum, sed etiam apud homines. Et quoniam haec admonitio ab evangelista vocatur parabola, intuendum est quid signet. Nuptiae sunt conjunctio
Abbreviated transcription (Latin):
besce facere qd animalia non faciunt.
Ut quid seruus accipiens muã adño fuo
audunt serue neqũa. et ut quid mis¬
sus est intenebras: Quia nichil lucra¬
tus est de ea. Si gͦ ille non erit inpu¬
nis ulie udicu qui ociosus stecit
inforo. quid faciet peccator et mña suã
ꝑdens: terũ autem exiit cuta sextã
et noña horam. et fecit similit̃. sir

Expanded text:
besce facere quod animalia non faciunt. besce facere quod animalia non faciunt. Ut quid servus accipiens mnam a Domino suo, audivit: Serve nequam? et ut quid missus est in tenebras? quia nihil lucratus est de ea. Si ergo ille non erit impunis in die judicii, qui otiosus stetit in foro, quid faciet peccator et mnam suam perdens? Iterum autem exiit circa sextam et nonam horam, et fecit similiter. Cir
Abbreviated transcription (Latin):
foro ociosos. et dixit illis. Ite et uos in
uineam et qd̃ iustũ fuerit dabo nobis.
Illi aut̃ abierunt. ꝑforũ mundus accipi.¬
tur. in quo calunnie. iniurie. cont̾̃ntioẽs.
diu̾sos negotioꝵ difficultates semꝑ
tumulirose. ⁊ ubi omĩa uenalia sunt.
seccatores dñr mortui. ñ ociosi. Sicut
enĩ surdus ap̃ dm̃ dicitur qui ñ au¬
dit que dĩ sunt s que diaboli. cecꝰ
ꝑcuiꝰ oculos diabolus uidet ñ deus.
sic qui diabolo uiuit mortuus est dõ.
Raptor ñ est ociosus. s mortuus. Ebri¬
ofus. fornicarius. nõ sunt ociosi s mor¬
tui. Ille autem. qui nicħil tollit est oci¬
osus. nisi de sum det inpotñtibꝰ : Syis
ducare debes et bibere. Uis ñ ẽẽ ocio¬
fus Si sine uxore es neguesierts uxo¬
rem. s. oꝑare uitem castitatis. Si dicis
nõ possum abstinere: ostendo tibi ut
⁊ uxorẽ habeas. et castitatis uitem cołas.
Ab̾stino te am̃struata ⁊ ap̃gnante. eru¬

Expanded text:
foro otiosos, et dixit illis: Ite et vos in foro otiosos, et dixit illis: Ite et vos in vineam meam, et quod justum fuerit dabo vobis. Illi autem abierunt. » Per forum mundus accipitur, in quo calumniae, injuriae, contentiones, diversorum negotiorum difficultates, semper tumultuosae, et ubi omnia sunt venalia. Peccatores dicuntur mortui, non otiosi. Sicut enim surdus apud Dominum dicitur qui non audit quae Dei sunt, sed quae diaboli; caecus, per cujus oculos diabolus videt, non Deus: sic qui diabolo vivit mortuus est Deo. Raptor non est otiosus, sed mortuus. Ebriosus, fornicarius non sunt otiosi, sed mortui; ille autem qui nihil tollit est otiosus, nisi de suis det impotentibus. Vis ducare debes et bibere. Vis non esse otiosus? Si sine uxore es, ne quaesieris uxorem, sed operare vitem castitatis. Si dicis, non possum abstinere, ostendo tibi ut et uxorem habeas, et castitatis vitem colas. Abstine te a menstruata et a praegnante. Eru
Abbreviated transcription (Latin):
patrifamilias qui primos fecit nouissi¬
mos. et nouissimos primos. Ip̃e eñĩ . xͤ¬
pat̃samilias uerus tocꝰ humani gñis
curam. hñs. om̃i tempore unũsos ad
clturam uinee uocat. Qui qñ ñ agnos¬
atur insecreto est. s qñ agnoscitur erit
conduc̃e oꝑarios exocculto ꝓcedens ad
noticiam. Sinea autem ẽ eccła. que ab
abel iusto usq adultimũ electũ quasi
tot palmites ittit. quot scõs ꝓfeit.
ꝑarii uͦ sũt p̃dicatores. et unꝰ quisq dũ
fide recta ꝑsistit indiuine legis obe¬
diencia. Conuentione aut̃ facta cum
oꝑariis exdenario diurno. misit eos inui¬
neam suam. Connentio fuit confirmata
ꝓmifsio: qd̃ ad imaginem dĩ reforman¬
di ẽẽnt. si eccłãm edificando decalogi
mandatis insisterent. In denario gͥ figu¬
ram regis hñte. qui olim ꝓ .x. nĩunis cõ¬
putabatur. et obediencie premũ: et qr
ex decalogi obseruancia oꝑariis datur
manifeste significatur. Et egressus ar¬
ca horam t̃ciam. uidit alios fratres in

Expanded text:
paterfamilias, qui primos fecit novissimos, et novissimos primos. Ipse enim tius humani generis curam habens, omni tempore universos ad culturam vineae vocat. Qui, quando non agnoscitur, in secreto est, sed quando agnoscitur exiit conducere operarios, ex occulto procedens ad notitiam. Vinea autem est Ecclesia, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum, quasi tot palmites mittit, quot sanctos profert. Operarii vero sunt praedicatores, et unusquisque, dum fide recta persistit in divinae legis obedientia. « Conventione autem facta cum operariis ex denario diurno, misit eos in vineam suam. » Conventio fuit confirmata promissio quod ad imaginem Dei essent reformandi, si Ecclesiam aedificando Decalogi mandatis insisterent. In denario igitur figuram regis habente, qui olim per X nummos computabatur, et obedientiae praemium, et quia ex Decalogi observantia operariis datur, manifeste significatur. « Et egressus circa horam tertiam vidit alios stantes in
Abbreviated transcription (Latin):
illis recessit ab ers. & ferebatur in celũ:
Rae sedit a dextris dĩ. Quia redẽptor
nr nc̃ omia uidicat. & tandẽ iuidex
om̃iu uenturus est: marcꝰ eñ secłe des¬
ebit. Stephanꝰ aũ stantẽ uidit : qũe
ad iutor̃e habuit. Sedẽ namq iuidican¬
tis ẽ. stare uͦ pugnantis est uł adiuũa¬

Expanded text:
t in coelum, et sedit a dextris Dei. » Quia Redemptor noster nunc omnia judicat, et tandem judex olim venturus est, Marcus eum sedere describit; Stephanus vero stantem vidit, quem adjutorem habuit . Sedere namque judicantis est, stare vero pugnantis est vel adjuvan
Abbreviated transcription (Latin):
oñe pats. Iñ gaudebant. ꝙ dñm su¬
ũ celos penetrasse cognouerant. Et
erant sẽꝑ intẽplo. laudantes et bene.¬
dicentes dm̃. In loco orationis ad¬
uetitũ sc̃i sp̃c expectabant. laudantes
eũ de beneficiis suns. & benedicentes
.I. mnaguificantes de ꝓmissis diuinis.
Nos aũ aiscipuloꝵ exemplo pꝰ celebrata

Expanded text:
onem Patris. Inde gaudebant, quia Dominum suum coelos penetrasse cognoverant. Et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. BEDA. In loco orationis adventum sancti Spiritus exspectabant, laudantes eum de beneficiis suis, et benedicentes, id est, magnificantes de promissis divinis. Nos autem discip
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙdhic dicimꝰ de paruulis qui petatem
adhuc c̃dẽ ñ ualente de maioribꝰ null
qͥstio ẽ. ꝑalios gͦ paruuli ẽdunt in eccłã.¬
sicut ex aliis trahunt peccata que illis in¬
serpentes tollent. Et si mortiferũ quidbi¬
beruit. ñ eos nocebit. Suꝑ egcos manꝰ un¬
signa ũ facimꝰ. ñ c̾dimꝰ : hec in exordio ec¬
de fuerunt necessaria. ut fides ẽdencũ
miraculis nutͥretur. Nos eñi cũ arbusta
plantamꝰ tan diu eis aqũa fundimꝰ. quo¬
usq int̾ra conualeant. hinc paulus. ⁊ i¬
gue insigno sunt. ñ fidelibus s s infide¬
em̃ ꝑ exorcismi gr̃am manũ c̃dentibꝰ in po¬
nentes demonia eiciunt. et fideles scłari¬
a u̾ba relinquentes c̃ͣditoris sui laudes in¬
sonant. qd̃ ẽ linguñ nouis loqui. Qui c̃
dũ bonis exhortationibꝰ maliciam de ali¬
enis cordibꝰ auferunt. serpentes tollunt.
aũ uitam infirmoꝵ infide exemplosus
oꝑationis roborant. suꝑ egros manꝰ in¬
ponuntt G tanto maiora sunt ꝑicula.¬

Expanded text:
hic dicimus de parvulis, qui per aetatem adhuc credere non valent? De majoribus nulla quaestio est. Per alios ergo parvuli credunt in Ecclesicut ex aliis ea, quae illis inserpentes tollent: et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros mansigna non facimus, non credimus? Haec in exordio Ecclesiae fuerunt necessaria, ut fides credentium miraculis nutriretur. Nos enim cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, quousque in terra convaleant. Hinc Paulus: Linguae in signo sunt non fidelibus, sed infideenim per exorcismi gratiam, manus credentibus imponentes, daemonia ejiciunt, et fideles saecularia verba relinquentes Conditoris sui laudes insonant, quod est linguis novis loqui. Qui etiam dum bonis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. autem vitam infirmorum in fide exemplo suae operationis roborant, super aegros manus imponunt. Ergo tanto majora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uenientis sp̃c sc̃i in uos. &r eritis mͥ testes.
otandũ qr sũt quos ap̃dicationis offitio uł
etas ꝓhiba uł inꝑfectio. & tñ eos inpellit
pcipitatio. Qi monendi st̃ ut cõsicdẽnt fac¬
ta saluatoris. qui repente quos uellae ro¬
borare pꝰ sce. S ne iꝑfecti p̃dicare p̾su¬
merent pꝰqũa discipulos instruxit. adiũ¬
xit . sedete iciuitate quo adusq in du¬
amini uirtutẽ ex alto. In ciuitate sede
gimꝰ. ne loquendo enagemũ: ut cũ duuna
uirtute induem̃. anobis ipsis foras ex ea¬
iꝰ. & alios instruamꝰ. S dixit autem
eos foras inbethaniam: ct eleuatis ma¬
nibꝰ suis benedxit eis. Benedicturus dis¬
cipulos eduxit inbechraniã q̃ domꝰ obedi¬

Expanded text:
testes . Notandum quia sunt quos a praedicationis officio vel aetas prohibet vel imperfectio, et tamen eos impellit praecipitatio. Qui monendi sunt ut considerent facta Salvatoris, qui repente quos vellet, roborare posset. Sed ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam discipulos instruxit, adjunxit: Sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto. In civitate sedemngimus, ne loquendo evagemur, ut cum divina virtute induemur, a nobisipsis foras exeamus, et alios instruamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis, benedixit eis. Benedicturus discipulos eduxit in Bethaniam, quae domus obedi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ corpꝰ sine spũ mortuũ ẽ. ita c̃ fides
sine oꝑibꝰ mortua ẽ. Quanta aũ merces
pie conu̾sationis. quale pignꝰ future be¬
subseqñt̃ usimiat dicens. Et ecce ego
uobis cñ sum om̃ibꝰ diebꝰ usq ad c̃osũmati

Expanded text:
sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae besubsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummati
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nsũ: p̃dicate eugłiũ om̃i c̃ature. ñ
tis aĩalibꝰ. s om̃is c̾ature nomine. sig¬
natur homo. habens ẽẽ cũ lapidibꝰ ui¬
u̾e cũ arboribꝰ. sentire cũ animalibꝰ
intelligere cũ angłis. constare ex ca¬
lido &e frigido. humido ce arido. qr mi¬
nor mñdus hõ dicitur. Cũ gͦ om̃ti c̃a¬
ture aliquid habeat homo. om̃i c̃atu¬
re p̃dicatur eugłiũ cũ homini p̃dicat᷑.
ꝓpt̃ qũe cuncta creata sunt. et cui cũc¬
ta sunt aliquo mͦ similia. Uł ꝑ om̃ẽ
c̃aturam pot̃ designari om̃is natio
genciũ : autea eñi dictũ erat in urã
genciũ ne abierits. Cũ discipulos ad
p̃dicandũ u̾itas mittit. granã semi¬
nis in mũdo spargit. St pauca mittit
insemine: ut multarũ messiũ fruges reci¬
piat ex nr̃a fide. M.cce lu
Hocete om̃s gentes baptirantes eos in
nomine patris a filii a sp̃o sci. docentes

Expanded text:
mni creaturae, non tis animalibus, sed omnis craturae nomine signatur homo, habens esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis, constare ex calido et frigido, humido et arido, quia minor mundus homo dicitur. Cum ergo omnis creaturae aliquid habeat homo, omni creaturae praedicatur Evangelium, cum homini praedicatur, propter quem cuncta creata sunt et cui cuncta sunt aliquo modo similia. Vel per omnem creaturam potest designari omnis natio gentium: antea enim dictum erat: In viam gentium ne abieritis . Dum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, grana seminis in mundo spargit. Et pauca mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. M. 315X Docete omnes gentes, baptizantes eas in nomin
Abbreviated transcription (Latin):
ddiscipulis. Int̃ omĩa dẽ mors ip̃a que
ei ad tempꝰ p̃ualere uisa ẽ. eiꝰ pelibꝰ sub¬
strata ẽ. Illi em̃i data ẽ potestas. qui pau¬
lo añ crucifixus sepultus ia cuerat. Ia
celoaũ & int̾m data ẽ potestas. ut qui
regnabat incelo. ꝑfidẽ c̃d enciũ regna¬
rae oe utt̃ra. Priꝰ qua amorte resurgerae
noueramt angłice uͥtutes se subditas
hõi assupto: s ceci hõies dedlignabantur
ei subici. quem mortalitate cognoue¬
rant incdutũ. Contennebant eiꝰ ututẽ di¬
uiña. cui infirmitatẽ in passionibꝰ in ẽt
cernebant humanam. Ept̃ qd̃ ip̃e medi¬
ator notũ fieri uolensꝰ ꝙ data sit ei õts
potestas. misit doctor es qui cunctis
ꝑ orbem nationibꝰ u̾bũ uite p̃dicarent.

Expanded text:
discipulis. Inter omnia etiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Illi enim data est omnis potestas, qui paulo ante crucifixus, sepultus jacuerat. In coelo autem et in terra data est potestas, ut qui regnabat in coelo, per fidem credentium regnaret et in terra. Priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae virtutes se subditas homini assumpto, sed caeci homines dedignabantur ei subjici quem mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod ipse mediator motum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas, misit doctores qui cunctis per orbem nationibus verbum vitae praedicarent.
Abbreviated transcription (Latin):
aduos reuertetur. Occulte falutationẽ ebrei
ac syri sermonis expͣffit. Qod enĩ grece dicitur
chere. et latiue aue. hoc ebteico syroq sermo¬
nẽ salon lach. sitie samalach .i. pax tecum.
Pax que abote p̃dicantis offeruit aut re¬
quiescit in domo si inca fuerit filiꝰ pacis.
aut ad eundem p̾ticatorem reuercitur: qr
aut erit qitisq pͣdestinatus ad uitã. si tͥi¬
bum sequit᷑ qd̃ alidit: aut si nullus audi.¬
re uoluerit. ipse p̃dicator sine fructu ñ

Expanded text:
ur. HIERON. Occulte salutationem Hebraei ac Syri sermonis expressit. Quod enim Graece dicitur chaere, et Latine ave, hoc Hebraico Syroque sermone salomlach, sive samalach, id est, pax tecum. Pax quae ab ore praedicantis offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisquam praedestinatus ad vitam, si verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non
Abbreviated transcription (Latin):
gendus est. ne p̃dicatio suscipientis in¬
famia detrupetur. Dignũ ẽ ut ibi mane¬
ant. et ab eis t̃rena conscquant᷑. quibꝰ celesti¬
a offerũt. dignꝰ est enĩ oꝑariꝰ ut lucas ait
mercede sua. Hic muerces p̃dicationis incho¬
at. et incelo ꝑficitur. qr um ut̃o oꝑi due de¬
bentur mercedes. una inuia. alt̃a in patria.
laret autẽ hec ũ ita p̃cepisse dñm tanquã
eiꝰ pbeatibꝰ quibꝰ eugłitãt: alioquĩ contra
hoc p̃ceptũ fecisset apłs. qui tuctũ de ma¬
nibꝰ suis transigebat. ne cuiqu̾a grauis eẽt.
ũ enĩ adũo aliquid inꝑatut. nisi fiat uiobe¬
diencie culpa est: cũ autẽ potestas cdatcit
licet cui q cĩe suo uire cede: Donec exeatis
Subaudis de cuutate. aut de castello . L Et
nolite exire de domo in domũ.Lcxiii.
onstancie mancdatũ dat: ut custodiant ui¬
ra hospitalitalitatis. Alienũ quippe est apͣ¬
dicatore. ꝑ domos cursitate et hospiciũ mu¬
tare.
utrantes autem indomũ sa L.c xi

Expanded text:
gendus est, ne praedicatio suscipientis infamia deturpetur. Dignum est ut ibi maneant, et ab eis terrena consequantur, quibus coelestia offerunt. Dignus est enim operarius, ut Lucas ait, mercede sua. BEDA. Hic merces praedicationis inchoat, et in coelo perficitur, quia uni nostro operi duae debentur mercedes, una in via, altera in patria. Claret autem haec non ita praecepisse Dominum tanquam eis praebentibus quibus evangelizant: alioquin contra hoc praeceptum fecisset Apostolus, qui victum de manibus suis transigebat, ne cuiquam gravis esset. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas datur, licet cuique de suo jure cedere. Donec exeatis, subaudis, de civitate aut de castello. L. 113X Et nolite exire de domo in domum. BEDA. Constantiae mandatum dat, ut custodiant jura hospitalitatis. Alienum quippe est a praedicatore, per domos cursitare, et hospitium mutare. 111 Intrantes autem in domum, salutate
Abbreviated transcription (Latin):
tio dͦuobꝰ modis accipitur. ut ds̃ neminẽ tẽp¬
tat. et cep̃tat uos dñs ds̃ ur̃. illa enĩ seduc¬
tionis. hec autẽ est ꝓbationis. iudiciũ quoq
dãpnationẽ et discictionẽ significat: ita
iurga duo significat. ut scd̃mͦ matħm in¬
telligat᷑ ꝓminuna te. quasi dicatur nichil
necessarqͦs nobiscũ feratis. neq uirgam .i.
nec minimas res: scdm marcũ nͦ ꝑ uirgam¬

Expanded text:
tio duobus modis accipitur, ut, Deus neminem tentio duobus modis accipitur, ut, Deus neminem tentat tionis, haec autem est probationis. Judicium quoque damnationem et discretionem significat; ita virga duo significat, ut secundum Matthaeum intelligatur pro minima re, quasi dicatur, nihil necessariorum vobiscum feratis, neque virgam, id est, nec minimas res; secundum Marcum ver
Abbreviated transcription (Latin):
mi sclariũ negocioꝵ oneribꝰ. neq resolus
desideriis carualibus. neq sibi cõmissũ ta¬
lentũ uerbi subotiolenti torporis abscon¬
dere. Cũ ꝓhibentur indui due tunce. ex¬
pͣsse monet᷑ ñ duplicit̃ sed simplicit̃ ambu
lare. ꝑ calciam̃ta mortuoꝵ oꝑum exẽpla
signantur. ne pͣdicatot exempla stultoꝵ
conspiciat. ut iñ quasi ex mortifetis uin¬
culis pedes suos .i. affectiones tegat et mu¬
ꝓhibetur cura. insandaliis uł soleis scd̾m
marcũ mistica sigͥficatio est. ut pes neq
tectus sit neq nudus sit ad tͣram .i. nec
occultetut engłiũ. nec tͣrenis comoilis in¬
uitat᷑. Ad literam. tam̃ necessariũ fuit apłis
ligare soleas sub plantis. quia palestura t̾ta
arenosa est. et nimis calida in estate. Ron
tur. nec iiti baculo carnalis p̃sidii qui pres¬
sus cito frangit᷑. et manũ traufforat ui cũben¬
tis. Matħs dicit neq uirgã et marcus nisi
uirgam cantũ. Ed ita soluit᷑. Sicut tẽpta¬

Expanded text:
mi saecularium negotiorum oneribus, neque resolvi desideriis carnalibus, neque sibi commissum talentum verbi sub otio lenti corporis abscondere. Cum prohibentur indui duae tunicae, expresse monetur, non dupliciter, sed simpliciter ambur calceamenta, mortuorum operum exempla signantur ne praedicator exempla stultorum conspiciat, ut inde quasi ex mortiferis vinculis, pedes suos, id est, affectiones, tegat et mutthaeum, prohibetur cura; in sandaliis vel soleis, secundum Marcum, mystica significatio est, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Ad litteram tamen necessarium fuit apostolis ligare soleas sub plantis; quia Palaestina terra arenosa est et nimis calida in aestate. HItur: nec inniti baculo carnalis praesidii, qui pressus cito frangitur, et manum transforat incumbentis. Matthaeus dicit, neque virgam ; et Marcus, nisi virgam tantum , quod ita solvitur: Sicut tenta
Abbreviated transcription (Latin):
nificat cõtͣ duo ⁊ c̃tra tres. Que mat̾ est filii. so¬
crus est uxotis eiꝰ: et sic eadem cõtra filiam su¬
tria ad eos qui fidẽ trinitatis seruant ꝑtiuẽt
duo illis cõgruunt qui adfidĩ integritatẽ ñ
ꝑueniunt. Bon g̃ contratia mał. et mali con¬
traria bonis senciendo atq agendo. adiniucẽ
diuidunt᷑. Pat̃ ñr̃ erat diabolus.qr eũ imitaba¬
niuir. sed uenit gladiꝰ uerbi dĩ qui nos abillo
separauit. et ostendit altũ patr̃e qui incelis est.
Mat synagoga est. cuiꝰ filia primitiua eccła. int̃
quas magna cõtradictio fuit. Socrus eadem
synagoga suit. et nurus eccłia de gentibꝰ. qr

Expanded text:
nificat, contra duos et contra tres. Quae mater est filii, sonificat, contra duos et contra tres. Quae mater est filii, socrus est uxoris ejus, et sic eadem contra filiam sutria ad eos qui fidem Trinitatis servant, pertinent: duo illis congruunt, qui ad fidei integritatem non perveniunt. Boni ergo contraria malis, et mali contraria bonis sentiendo atque agendo, ab invicem dividuntur. Pater noster erat diabolus, quia eum imitabamur; sed venit gladius verbi Dei, qui nos ab illo separavit, et ostendit alterum patrem, qui in coelis est. Mater Synagoga est, cujus filia primitiva Ecclesia, inter quas magna contradictio fuit. Socrus eadem Synagoga fuit, et nurus Ecclesia de gentibus; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. ñ enĩ adhoc ueni ut carnales affectus cõ¬
firiẽ. sed ut spuali gladio uerbi dĩ dissociem.
stendit itq quid post pͣdicationẽ sequatur.
Ad sidem xp̃i totus orb̃ contra se diuisus est.
qr una queq domꝰ et infideles habuit et cre¬
aentes. Unͣ bellũ bonũ massũ est. ut rũꝑet᷑
pax mala. Tale quid et ingenefi legitur de
uolentibꝰ edificate eccłam turrẽ. qr ds̃ linguas
eoꝵ diuiserit. Eñ dauid. Dissipa gentes qͦue
bella uolunt. hinc esayas. Ecce dñs ascendet
suꝑ nubem leuem. et ingredietur egiptũ. et
mouebunt᷑ simulachra egipti afacie eiꝰ. et cõ¬
currete faciet egiptiosies aduersus egiptios his
uidelicet ꝓfide deͥmicantibꝰ. ilł uero contra fid̾ic̃.
LEtunt enĩ ex hoc quinq ĩ domouna duu¬
si tres induo. et duo intres diuident᷑. M Sem
eĩ separare hoĩcm ad nersus patrẽ fuũ. et filiã
aduersus matre suã ⁊ nurũ ad uersus soccũ su¬
am. ⁊ ĩmici hõis domestici eiꝰ. In duo ⁊ ĩtres. sig¬

Expanded text:
tum est. Non enim ad hoc veni, ut carnales affectus confirmem, sed ut spirituali gladio verbi Dei dissociem. Ostendit itaque quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi totus orbis contra se divisus est, quia unaquaeque domus et infideles habuit et credentes. Unde bellum bonum missum est, ut rumperetur pax mala. BEDA. Tale quid et in Genesi legitur de volentibus aedificare turrim, quia Deus linguas eorum diviserit . Unde David: Dissipa gentes quae bella volunt . Hinc Isaias: Ecce Dominus ascendet super nubem, et ingredietur Aegyptum, cie ejus et concurrere faciet Aegyptios adversus Aegyptios , his videlicet pro fide dimicantibus, illis vero contra fidem. L. Erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duo, et duo in tres dividentur. M. Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem suam, am, inimici hominis domestici ejus. In duo et in tres, sig
Abbreviated transcription (Latin):
illam. Et qui ꝑdiderit anunã fuã ꝓpt̃ me.
inueniet eam. Qtii ĩuenit animã suam tẽ¬
poralit̃ saluare negando me: et̾naliter ꝑdet
eam. Et qui om̃ia post ꝑonens amori meo
paratus est aĩam hic ꝑdere ut ꝓme mortem
subeat tẽpotalem. infututo inueniet eam sal¬

Expanded text:
illam, et qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam. Qui invenit animam suam, temporaliter salvare negando me, aeternaliter perdet eam. Et qui omnia postponens amori meo, paratus est animam hic perdere, ut pro me mortem subeat temporalem, in futuro inveniet eam sa
Abbreviated transcription (Latin):
amat filiũ aut filiam suꝑ me. ñ est me dignꝰ.
Et qui ñ accipit crucem sũam et sequitur me.
lus. Nemo pietatẽ debet anͣ ferte teligioni.
ncantico legitur. ordinate inme caritatẽ. Rec¬
tus ordo est. pꝰdm̃ amare patr̃e et amicos. Si au¬
tẽ uecessitas uenerit ut utruq seruari ũ possit:
octiũ in suos. pietas ẽ indm̃. Cruc̾e dicit ardorẽ
fidĩ. Crux acruciatu dicitur. ⁊ semꝑ poitanda c̃.

Expanded text:
ut filiam super me, non est me dignus. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, lus. HIERON. Nemo pietatem debet anteferre religioni. In cantico legitur: Ordinavit in me charitatem . Rectus ordo est, post Deum amare patrem et amicos. Si autem necessitas exigit ut utrumque servari non possit, odium in suos, pietas est in Deum. Crucem dicit ardorem fidei. Crux a cruciatu dicitur, et semper portanda est,
Abbreviated transcription (Latin):
fitebit᷑ me corã hõibꝰ. confitebor et ego eum
corã patte meo qui incelis est. et coram an¬
gelis eiͦꝰs. Quia ñ sunt um̃tli tortores carnis.
gͦ cõsitemin me: Om̃is enĩ qui me cõfitet᷑ corã
hominibꝰ .i. ñ solũ cordis side sed ore et oꝑe. nͣ
detur eũ cũ uenerit ingła paitis su cũ angłis
suis scis. Qui cotam hominibꝰ uͥ ꝓdcẽ debet me
nõis cõfessio negau̾it me dm uł hõiem eẽ. et
ego corã patre meo et angłis negabo eum .i ñ
manifestabo ei patrẽ neq me inmagestate pa¬
cõsusus .i. confundens. scilicet erubesceris. filiꝰ hõis
cõsundetur .i. habebitur cõfundens eũ U el passi¬
et quasi erubescens de illtꝰ p̃sencia excludet eũ
agła. Pater incelis est. ħest inconsortio scõꝵ. B
Sunt qui dicunt. nos non erubesscimꝰ dm̃ con¬
fiteri. sed ad ꝓbationẽ fidĩ ñ sufficit. uox ꝓfessio¬
nis xͥane. dũ dectignat᷑ iniurias tolerare. dũ

Expanded text:
 confitebor et ego eum coram Patre meo, qui in coelis est, L. et coram angelis ejus. Quia non sunt timendi tortores carnis, ergo confitemini me. Omnis enim qui me confitetur coram hominibus, id est, non solum cordis fide, sed ore et opere, non rdetur eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis. Qui coram hominibus, ubi prodesse debet mei nominis confessio, negaverit me Deum vel hominem esse, et ego coram Patre meo et angelis negabo eum, id est, non manifestabo ei Patrem, neque me in majestate Paconfusus, id est, confundens scilicet erubescens, Filius hominis, confundetur, id est habebitur confundens eum. Vel passiet quasi erubescens de illius praesentia, excludet eum a gloria. Pater in coelis est, hoc est, in consortio sanctorum. Sunt qui dicunt, nos non erubescimus Deum confiteri, sed ad probationem fidei non sufficit vox professionis Christianae, dum dedignantur injurias tolerare, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dico uobis in tenebtis L.cxI.
dicite ulumine ⁊ qd in aure atiditis p̃di¬
cate suꝑ tecta. Intenebris .a. in misterio. uł dñ
adhuc intimore estis. p̃dicate inlumine .i.
aꝑte. cum fiducia ueritatis accepto spũ sco
uod auditis in aure .i. insecreto. suꝑ tecta
hoc est constanter et publice p̃dicate. cal¬
Scato carnis domicilio. Iuxta morem ꝓuincie¬
on enĩ tecta nr̃o more culmimbꝰ subliata
faciunt. s płanoscemate equalia. Unͣ lexpͣ¬
cepit. ut qui domũ edificaret et murũ tec¬
ti poneret itigito. ne sunderet᷑ ibi sanguis in¬
noxiꝰ. labente aliquo et inpceps ruente.l. Di¬
co autem uobis amicis meis. M Nolite time¬
re eos qui occidunt cotpꝰ. auimã autẽ non
possunt occidere: set pociꝰ tuete eũ qui po¬
test et animã et corpꝰ ꝑdere ingehennam.

Expanded text:
Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. In tenebris, id est, in mysterio, vel dum adhuc in timore estis. Praedicate in lumine, id est, aperte cum fiducia veritatis accepto Spiritu sancto. Quod auditis in aure, id est, in secreto, super tecta, hoc est, constanter et publice praedicate, calcato carnis domicilio. Juxta morem provincion enim tecta nostro more culminibus sublimata faciunt, sed plano schemate aequalia. Unde lex praecepit ut qui domum aedificaret murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente. L. Dico autem vobis amicis meis: M. Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere; sed potius timete eum qui potest
Abbreviated transcription (Latin):
ritis eos. Bedaebub ydolũ est acharon uo¬
catur inregũ uolumine ydolũ tmsce. Le¬
bub enĩ dicttut musca. que inmundiciam
siguificat. Beel idẽ est. qui et baal dicitur.
deus scilicet acharon. Qui ꝓptea dicitut ds̃
muscarũ. qr qnͣ ei sacrificabatur in poitum¬
tas muscarũ polluebat sa crificiũ. Se ip¬
sũ dicit patrem familias .i. om̃iũ iustoꝵ.¬
labi letur. et occultũ qd ñ scietur. R.xl.
Sensus est. Nolite iuinere ꝑsecuto Lxxx.¬
rũ seuiciam. neq emularmini simulatõ¬
res. qr ueniet dies uidicii. in quo et ur̃a uͥ
mͣte retinete illũ retributionis diem. quo
illuminabit d̃s abscondita tenebrarũ. et ma¬
nifestabit cogitationes cordiũ. Tunc enim
et uos adõ laus. et adtiersanios ueritatis

Expanded text:
RON. Beelzebub idolum est Accaron, quod vocatur in Regum volumine idolum muscae. Zebub enim dicitur musca, quae immunditiam significat. Beel idem est qui et Baal dicitur, Deus scilicet Accaron. Qui propterea dicitur Deus muscarum, quia quando ei sacrificabatur, importunitas muscarum polluebat sacrificium. Seipsum dicit patrem familias, id est, omnium justolabitur, et occultum quod non scietur. HIERON. Sensus est. Nolite timere persecutorum saevitiam, neque aemulemini simulatores, quia veniet dies judicii, in quo et vestra v. Fixa igitur mente retinete illum retributionis diem, quo illuminabit Deus abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordium. Tunc enim et vos a Deo lau
Abbreviated transcription (Latin):
no corpotis mala nos cruciant amifse ca¬
titatis. Qui autẽ ꝑseuerauerit infiuẽ hic
saluus erit. Fuis non pugna coronat. uñ¬
cauda hostie ubetut uisacrificio poni. qd̾
docet bouũ opꝰ adfiuẽ ꝑduci. Mlxxxix.
Qum autẽ ꝑsequentur nos in cmuͬitate
ista. fugite in aliã. Am̃ dico uobis nõ confũ

Expanded text:
no corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Qui autem perseveraverit in finem, hic salvus erit. Finis, non pugna coronat, ucauda hostiae jubetur in sacrificio poni, quod docet bonum opus ad finem perduci. M. 89X Cum autem persequentur vos in civitate ista, fugite in
Abbreviated transcription (Latin):
aduos reuertetur. Occulte falutationẽ ebrei
ac syri sermonis expͣffit. Qod enĩ grece dicitur
chere. et latiue aue. hoc ebteico syroq sermo¬
nẽ salon lach. sitie samalach .i. pax tecum.
Pax que abote p̃dicantis offeruit aut re¬
quiescit in domo si inca fuerit filiꝰ pacis.
aut ad eundem p̾ticatorem reuercitur: qr
aut erit qitisq pͣdestinatus ad uitã. si tͥi¬
bum sequit᷑ qd̃ alidit: aut si nullus audi.¬
re uoluerit. ipse p̃dicator sine fructu ñ¬

Expanded text:
ur. HIERON. Occulte salutationem Hebraei ac Syri sermonis expressit. Quod enim Graece dicitur chaere, et Latine ave, hoc Hebraico Syroque sermone salomlach, sive samalach, id est, pax tecum. Pax quae ab ore praedicantis offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisquam praedestinatus ad vitam, si bum sequitur quod audit, aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu n
Abbreviated transcription (Latin):
gister ũ suas uult uindicate in uitias
qu ds̃ est. sed ipsos maruilt insecutores paciendo
redd̃e mitiores: eandem necesse est discipłi
qui puri homines sũt regulam sequant᷑.
postolos et eoꝵ mutatores itsꝙ adfiuena.
scłi dicit discipulũ et seriũi. se autẽ ma¬
s gistrũ et chũm

Expanded text:
gister suas non vult vindicare injurias, qui Deus est, sed ipsos mavult insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam sequantur. Apostolos et eorum imitatores usque ad finem saeculi, dicit discipulum et servum, se autem magistrum et Dom
Abbreviated transcription (Latin):
et ad p̃sides ducenuni ꝓpt̃ me intestumoniũ¬
illis illis et gentibꝰ. hic aperit quos lupos di¬
xerit: hoc iudaice genti causa fuit excitii.
qr post saluatoris occisionẽ. p̃cones eiꝰ in pia
crudelitate uexauit. In concilus nom̃ shũ p̃di¬
cari ꝓhibentes. insinagisogis sub spẽ correc¬
cionis p̾dicatores flagellis cedebant ut de
paulo legit᷑: eosq p̾sidibꝰ et regibꝰ indãpua¬
tionẽ tradebant sicut iacobi herodi hec in
testimoniũ sunt illis et gentibꝰ. de pͥuersita¬
te scilicet uideoꝵ. et de correctione genci¬
uin. Mors quippe iustoꝵ bonis iaduito¬
rũi est. malis intestimoniũ: ut iñ ꝑu̾si
sine excusatione ꝑcant. nͣ electi exem¬
plũ capunt et uiuant. M.lxxxxii

Expanded text:
et ad reges ducemini propter me in testimonium illis et gentibus. BEDA. Hic aperit quos lupos dixerit. Hoc Judaicae genti causa fuit excidii, quia post Salvatoris occisionem praecones ejus impia crudelitate vexavit. In conciliis nomen Christi praedicari prohibentes, in Synagogis sub specie correctionis praedicatores flagellis caedebant, ut de Paulo legitur ; eosque praesidibus et regibus in damnationem tradebant, sicut Jacobum Herodi. Haec in testimonium sunt illis et gentibus , de perversitate scilicet Judaeorum, et de correctione gentium. Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est; malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. M. 88II
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Hoc ad illud tempꝰ refecendũ est. quo
dictũ est apłis. In uian genciũ ne abieritas.
ensus est. Si uos ꝑsequantut iudei inciui¬
tate ista. hoc est inaliqua ciuitate uidẽe
fugite i aliam nͣ timendo ꝑsecittiones sed
poctꝰ declinando. ut tͥbulationis occasiosit
en głui seminariũ. Paulus quoq sic de da¬
masco fugit. Donec neuiat filiꝰ homiis ꝑ

Expanded text:
um est, quod dictum est Apostolis: In viam gentium ne abieritis. Sensus est: Si vos persequentur Judaei, in civitate ista, hoc est, in aliqua civitate Judaeae, fugite in aliam, non tantummodo persecutiones, sed potius declinando, ut tribulationis occasio sit Evangelii seminarium. Paulus quidem sic de Damasco fugit . Donec veniat Filius hominis, per
Abbreviated transcription (Latin):
signũ. ut nec eciã necessaria accipiant acõ¬
tẽptoribꝰ engłii. Tolerabiliꝰ dicit. qr sodo¬
ma et gomorra ñ habuerunt p̃dicationẽ:
lucas Et iam puluerẽ pectũ ur̃oꝵ excutite
o̾ intestimonir̃ supra Id est eciam niuna
itiueris et laboris qũe ꝓ illis sustiriustis ex¬
ponite. et ãnũciate qr occasio erunt eiꝰ ma¬
ioris dãpnationis: hoc ẽ excutere puluerẽ
supͣ illos. et est uiter cecera testimoniũ ꝑ qd
in excusabiles etunt. Tale est illud. si uon
uenissem et locutus eis ñ fuissem. peccatũ

Expanded text:
cipiant a contemptoribus Evangelii. Tolerabilius, dicit, quia Sodoma et Gomorrha non habuerunt praedicationem. Lucas: Etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos , id est, etiam minima itineris et laboris, quem pro illis sustinuistis, exponite et annuntiate, quia occasio erit eis majoris damnationis. Hoc est excutere pulverem supra illos, et est inter caetera testimonium, per quod inexcusabiles erunt. Tale est illud: Si non venissem, et locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Serpens toto corpore occtiltat caput in
quo uita est. et uos toto cotpotis periculo
angustias se coartans uẽti tunca ex itus
ĩnouatur. sic ittantes ꝑ angustam portã
que ducit ad uitam uetem exuũt hominẽ.

Expanded text:
 Serpens toto corpore occultat caput, quo vita est; et vos toto corporis periculo augustias se coarctans, veteri tunica exutus, innovatus: sic intrantes per angustam portam quae ducit ad vitam, veterem exuunt
Abbreviated transcription (Latin):
carent. Nec historiace. cetum scd̃m anago¬
gem autũ ꝓsensu. argentũ ꝓsermone. es
ꝓuoce sepe iuuentt᷑. Que acdũo data possi¬
dere debemꝰ. et ñ susciꝑe disciplina hereti¬
coꝵ. Pecia inzonis claufa. est sapien¬
cia ñ erogata. Et scriptũ est. Sapiencia
abscondita et thesaurus absconditꝰ. que
utilitas inutrisq ꝑ sperã honera scłi de¬

Expanded text:
carent. Haec historice, caeterum secundum anagocarent. Haec historice, caeterum secundum anagogen, aurum pro sensu, argentum pro sermone, aes pro voce saepe invenitur. Quae a Domino data possidere debemus, et non suscipere disciplinam haereticorum. Pecunia in zonis clausa, est sapientia non erogata. Et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus absconditus, quae utilitas in utrisque? Per peram onera s
Abbreviated transcription (Latin):
autñ apłi. c̾derent᷑ ñ cansa salutã hominũ
a: hinc arguit phylosophos qu uulgo ap¬
pełtant᷑ bactroꝑite. qd̾ cũtẽptores scłi et oĩa
ꝓuichilo ducentes cellatiũ secũ tichant.¬
¶ Neq duas tunit᷑as. Non ħdicit ut iusci¬
thie frigore quis una tunica cotentꝰ ẽẽ de¬
beat. sed quo uitunica uestim̃tũ intelliga¬
mꝰ. ne alio nestim̃ti aliud nobis fut᷑oꝵ ci
uiore reseruemꝰ. ¶Heq calciam̃ta. Et pla¬
to p̃cepit duas corporis sũmitates ñ cẽ ue
ilaudas. nec assue. ficti debere mollicie ca¬
ꝑut et pedes. Cũ enĩ hec habuerint fit¬
mitatẽ. cetera robustiora funt. ¶ Heq
uirgã. Qui dm̃i habet atixiliũ. cutrbaculi
p̃sidiũ querat. Dignꝰ est oꝑatiꝰ cibo. Tau¬
tũ accipite. quantũ u̾obis est necessariũ iu
oñe huiꝰ uite qđ eiꝰ egerent cũ opꝰ ẽẽt. s
ut mõstraret ħ eiᷤ deberi ab illis quibꝰ ꝑ̃cti¬

Expanded text:
aurum apostoli, crederentur non causa salutis hominum, aurum apostoli, crederentur non causa salutis hominum, . HIERON. Hinc arguit philosophos, qui vulgo appellantur bactroperitae, quod contemptores saeculi et omnia pro nihilo ducentes, cellarium secum vehant. Neque duas tunicas. Non hoc dicit, ut in Scythiae frigore quis una tunica contentus esse debeat; sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore reservemus. Neque calceamenta. Et Plato praecepit duas corporis summitates non esse velandas, nec assuefieri debere mollitiae caput et pedes. Cum enim haec habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt. Neque virgam. Qui Domini habet auxilium, cur baculi praesidium quaerat? Dignus est operarius cibo. Tantum accipite, quantum vobis est necessarium in onem hujus vitae, quod eis egerent cum opus esset; sed ut monstraret haec eis deberi ab illis, quibus praedi
Abbreviated transcription (Latin):
giuẽ dĩ inse reformant. Si mũdns cadit GR¬
ad similitudinẽ domꝰ ruentis. et nos eñ aman¬
do ãplectit᷑: opptum uolumꝰ pociꝰ qua habi¬
tare. qr nulla nos ratio ariuna illiꝰ separat.
quos eiꝰ passionibꝰ amor ligat. Infirmos cnrate:
uenustate nemo crederet pollicintibꝰ regnũ
celoꝵ. dat potestatẽ miracula faciendi: nt
magnituduiẽ ꝓmissoꝵ ꝓbet magnitudo
ñ nulli qui nũmoꝵ p̃miaͦ exordinatioẽ nͣ
accipiunt. sed ꝓhumana grͣa sacros ordi¬
nes largiuntur: hi nimiru ñ gratis dant.
qr nĩmu᷑ fauoris expetunt. Uñ ꝓpħa bene
describit iustũ eẽ. qu excutit mauꝰ suas ab
om̃ĩ munere. Et bene adiuipxit ab om̃i. qr
aliuid mnunꝰ est abobsequio .i. asubiectione in¬
debite expensa. aliud amann qd̾ est pecuni¬
a. alud alingua qd est fauot. Nolite posside
aurũ. neq argentũ. neq pecituã in zoms
tuncas. neq calciam̃ta. neq nirgam: dignꝰ
est enĩ mercenuariꝰ cibo fuo. Si possiderent

Expanded text:
ginem Dei in se reformant. Si mundus cadit ad similitudinem domus ruentis, et nos eum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Infirmos curate, venustate nemo crederet possidentibus regnum coelorum, dat potestatem miracula faciendi, ut magnitudinem promissorum probet magnnonnulli qui nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, sed pro humana gratia sacros ordines largiuntur. Hi nimirum non gratis dant, quia nummum favoris expetunt. Unde propheta bene describit justum esse, qui excutit manus suas ab omni munere . Et bene adjunxit, ab omni; quia aliud munus est ab obsequio, id est, a subjectione indebite expensa; aliud a manu, quod est pecunia; aliud a lingua, quod est favor. Nolite possidere aurum, neque argentum neque pecuniam in zonis tunicas, neque calceamenta, neque virgam. Dignus est enim mercenarius cibo suo. Si possiderent
Abbreviated transcription (Latin):
tũ distat uit habere et accipere᷑. Deris po¬
testanue langores sugabat. discipuli uero
magnitudini atcestatetur magnitudo facto¬
tũ. cͦũ nona facerent qui noua p̃dicarent. Et
ait adillos. Nichil tulectts miua. Tanta p̃¬
dicatoꝵ ꝵ debet eẽ siducia indõ. ut p̃sentis
uite sũptus nͣ fetat. Cui eciam scđm lucam
ta festinatione adpͣdicationẽ ꝑgere debeat
ostendat᷑. Sciendũ qr salitans in uia exocca¬
sione salutat. ñ exstudio obtitende salttis
us g ñ amore ẽt̃ne patrie sed p̃mioꝵ am¬
bitione salutẽ pͣdicat. quas initinete falutat

Expanded text:
tum distat inter habere et accipere. Deus potestative languores fugabat, discipuli vero  promissorum magnitudini attestatur magnitudo factorum, cum nova facerent, qui nova praedicarent. Et ait ad illos: Nihil tuleritis in via. Tanta praedicatori debet esse fiducia in Deo, ut praesentis vitae sumpta festinatione ad praedicationem pergere debeat, ostendatur. Sciendum est quia salutans in via, ex occasione salutat, non ex studio obtinendae salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitione salutem praedicat, quasi in itinere salutat
Abbreviated transcription (Latin):
tur et inalias sp̃es uertunt᷑ ad easdem cor
Alioquin si capillis tedit qd̵ crebra tonsura
de traxit et unguibꝰ: indecens occurrit re¬
surrectio sed quẽ admodũ si statua metal¬
li cõteretur inpuluerẽ. et artifex eã uellet rȩ
retur: dũ tm̃ totã reficeret ex eo uͣ constite¬
rat. ita ds̃ mirabilit̃ de materia carnis nr̃e
nos restituet. Nec attinebit adredi in regritatẽ
utrũ capilli adcapillos ⁊ ungues adungues
redeant. dũ solũ mõ dĩ ꝓuidencia. decent̃ resti¬
tuam᷑. Nolite gͦ tumere. młtis passeribꝰ meliores
estis uos. Lucas. Multis passeribꝰ pluris estis

Expanded text:
tur, et in alias species vertuntur, ad easdem corptur, et in alias species vertuntur, ad easdem corpsse sit. Alioquin si capillis redit, quod crebra tonsura detraxit, et unguibus, indecens occurrit resurrectio. Sed quemadmodum si statua metalli contereretur in pulverem, et artifex eam vellet reparetur, dum tamen totam reficeret ex eo unde constiterat; ita Deus mirabiliter de materia carnis nostrae nos restituet. Nec attinebit ad integritatem, utrum capilli ad capillos, et ungues ad ungues redeant, dum solummodo Dei providentia decenter restituamur. Nolite ergo timere, multis passeribus meliores estis
Abbreviated transcription (Latin):
ne. donec illũ caritas foras tnittat. ꝑmanẽ¬
te casto timore .i. reuerencia sine fĩne dõ
exibenda. Duplicem autẽ eẽ gehenna ig¬
nis et frigoris. in iob plenifsime legius.
Iõne duo passeres asse ueneũt. et unꝰ ex illis
non cadet suꝑt̾ram sine patre tir̃o. Auicas.
Si unꝰ ñ est inobliuione corã dõ. S iñ
moritur passer sine dĩ ꝓuidencia in qua
sũt oĩa. quanto magis uos. ad inmaginẽ
dĩ facti. Lucas. Qunq passeres dispondio
ueneũt .i. uendunt᷑. Dipondiꝰ gris est pon¬
deris letussimi. ex duobꝰ assibus cõpositi.
Qd autẽ innĩus est unꝰ. hoc inponderibꝰ
as. et qd duo hoc cdiponchꝰ. Ut̃i autem et¬
capilli capitis. om̃s mimerati sunt. St de
mnassa corporis taceam. minime ⁊̃ parcicu¬
le dĩ ꝓtudencia conseruant᷑. Non actui cõ¬
putationis sed sacilitate cognitionis funt oĩa
tident nos negantes resurrectionẽ: Quasi uos
mat̾iam que fit cacdauer anima discedente
tta dicamꝰ reparandam. ut ea que dilabun¬

Expanded text:
nae, donec illum charitas foras mittat, permanente casto timore, id est, reverentia sine fine Deo exhibenda. Duplicem autem esse gehennam ignis et frigoris, in Job plenissime legimus . Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Lucas: Si unus non est in oblivione coram Deo . Si non moritur passer sine Dei providentia, in qua sunt omnia; quanto magis vos ad imaginem Dei facti? Lucas: Quinque passeres dipondio veneunt , id est, venduntur. Dipondius, genus est ponderis levissimi, ex duobus assibus compositi. Quod autem in numeris est unus, hoc in ponderibus as; et quod duo, hoc dipondius. Vestri autem etcapilli capitis omnes numerati sunt. Ut de massa corporis taceam, minimae etiam particulae Dei providentia conservantur. Non actu computationis, sed facilitate cognitionis sunt omnia numeramus. Hic derident nos negantes resurrectionem, quasi nos materiam, quae fit cadaver anima discedente, ita dicamus reparandam, ut ea quae dilabun
Abbreviated transcription (Latin):
fructus facit. Atbor bona uł mala est homo.
ñ ex natura que adõ in om̃ibꝰ bona creata ẽ.
sed ex uoluntate bona uł mala. Fructus sũt
oꝑa. que nec bona male uoluntatis possũt
eẽ. nec mala bone uoluntitis. Tan dui gͦ bona
homo manet infructibꝰ peccoꝵ. quã dui ad
peiutenciam ũ conuertitut. Non potest ẽẽ iix¬
calida. nã cũ incipit ẽẽ calida. ñ ĩa niuẽ sed¬
aquã uocamꝰ. Potest gͦ nutati ñ calefieti. Sic
potest ficti ut malus ñ sit qui malus ftut.
ñ tam̃ potest fieti ut malus bene faciat. Nã
si aliqñ utił est ñ ħ ipse facit. sed dina ꝓui¬
dencia fit. Non qd̃ pharisci utilit̾ audieban¬
tur illoꝵ erat sed dĩ: de quibus dicit ꝓpha¬
auditores coꝵ de sp̃inis legebant uuas. scd
ꝑspinas de uite: ut si quis ꝑspineã sepem
ad se traheret uuã. uua illa ñ eẽt spinarũ fed
uitis.

Expanded text:
s bonos facit. Arbor bona vel mala est homo, s bonos facit. Arbor bona vel mala est homo, non ex natura, quae a Deo in omnibus bona creata est, sed ex voluntate bona vel mala. Fructus sunt opera, quae nec bona malae voluntatis possunt esse, nec mala bonae voluntatis. Tandiu ergo bona homo, manet in fructibus peccatorum, quandiu ad poenitentiam non convertitur. Non potest esse calida nix. Nam cum incipit eaquam vocamus. Potest ergo mutari, non calefieri. Sic potest fieri ut malus non sit, qui malus fuit, non tamen potest fieri ut malus benefaciat. Nam etsi aliquando utilis est, non hoc ipse facit, sed divina providentia fit. Non quod Pharisaei utiliter audiebantur, illorum erat, sed Dei, de quibus dicit paudiditores eorum de spinis legebant uvas, sed per spinas de vite, ut si quis per spineam sepem ad se traheret uvam, uva illa non esset spinarum, sed vitis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. genꝰ herbe spitiose. Lucas neq de spuũ
colligunt ficuis. neq de tubio iundemiant
uuam. Spine et rubi sunt cure scłi et pũc¬
tiones uitioꝵ. de quibꝰ pec̃cori dictũ est.
Terta tua spinas et tribulos germinabit tͥ
est quã xp̃c in nobis esurit. et feruor dilec¬
tionis qui letificat cor hominis hinc scrip¬
tũ est. ficus ꝓtulit grossos suos. uineẽ flo¬
rentes dederunt odorẽ. Non ficus de sꝑiis.
ñ uua de rubo colligit᷑: qr mens adhuc ue¬
teris hominis confuetudine de p̾ssa sunu¬
lare potest. set fructus noui hominis fer¬
re nͣ potest. Ed si qnͣ facta uł dicta maloꝵ
ꝓfunt nobis bonis ñ ħ faciunt mali: sed con¬
siliũ dĩ sic de illis oꝑatut.
malos facit. Non potest arborbona fructus
malos facere. neq abbor mala fructus bonos
facere. Sicut uerũ est p̃ de tribulis non colli¬
gunt᷑ ficus. sic uerũ est qd̾ arbor bona bonos¬

Expanded text:
sunt genus herbae spinosae. Lucas: Neque de spinis sunt genus herbae spinosae. Lucas: Neque de spinis colligunt fructus, neque de rubo vindemiant uvam . » Spinae et rubi sunt curae saeculi, et punctiones vitiorum, de quibus peccatori dictum est: « Terra tua spinas et tribulos germinabit tibest, quam Christus in nobis esurit, et fervor dilectionis qui laetificat cor hominis. Hinc scriptum est: « Ficus protulit grossos suos, vineae florentes odorem dederunt . » Non ficus de spinis, non uva de rubo colligitur, quia mens adhuc veteris hominis consuetudine depressa simulare potest, et fructus novi hominis ferre non potest. Quod si aliquando facta vel dicta malorum prosunt bonis, non hoc faciunt mali, sed consilium Dei; sic de illis operatur. bonos facit. Mala autem arbor fructus mafacere. » Sicut verum est quod de tribulis non colliguntur ficus, sic verum est quod arbor bona fruct