comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cclatura palmarũ in frontẽ illiꝰ hinc &
inde ⁊ in octo gradus ascensus eius. Quid
itaq interiori atrio quid thalamo. quid fron¬
tibus. quid uestibulo. quid fenestras quid
longitudine. et latitudine. quid palmarũ
cęlatura signetur. late iam suꝑiꝰ diximus
nec oportet ut ineiscdem iterũ sed in his solũ¬
modo quȩ nec dũ dicta st̃. occupemur. Nunc
ergo querendũ nobis est quę istȩ tres porte
interiores sint. uel quid ẽ. quod earũdem por¬
tarũ uestibula uiginti quinq cubitis longi¬
tudine. & quinq cubitis latitudine meciun¬
tur. uel cur ad eas non sept̃e sicut de portis
exterioribꝰ dictũ fuerat. sed ocꝰto gradibus
ascenditur. Porta enim atrii interioris quȩ su¬
periꝰ dicꝰta est de his tribꝰ portis interioribus
non est. ⁊ꝰ uia illa contra orientis et aquilonis
porta respicere dicitur. istę aut singulę uite¬
rius ad austrũ uel orientem et aquilonem
positȩ ẽẽ memorantur. Unde recte ꝑ illam

Expanded text:
et caelatura palmarum in 1391 fronte illius hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid itaque interiori atrio, quid thalamo, quid frontibus, quid vestibulo, quid fenestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint, vel quid est quod earumdem portarum vestibula viginti quinque cubitis in longitudine, et quinque cubitis in latitudine metiuntur; vel cur ad eas non septem, sicut de portis exterioribus dictum fuerat, sed octo gradibus ascenditur. Porta enim atrii interioris quae superius dicta est de his tribus portis interioribus non est, quia illa contra Orientis et Aquilonis portam respicere dicitur, istae autem singulae interius ad Austrum vel Orientem et Aquilonem positae esse memorantur. Unde recte per illam
Abbreviated transcription (Latin):
fidem tam̃ atq caritatẽ humiliter teneñ.
Et intus ergo sunt in spiritali ędificio per
amorẽ. ⁊ quasi foris respiciunt ꝑ simplici¬
tatẽ. Potest ꝑ uestibulũ quod exterius res¬
picit fides inchoanciũ designari. ⁊ ꝑ uesti¬
bulũ quod ÷ interius fides ꝑfectors qui
lam ꝑ eam insignis ac uirtutibus emicant.
Possunt etiam ꝑ uestibulũ interiꝰ precepta
altiora. ꝑ uestibulũ uero quod respieit ex¬
teriꝰ precepta adhuc minuna figurari. Per
uestibulũ uero itur ad gradus ⁊ portam.
quia ꝑ precepta predicationis ꝑtingiturad
uirtutes atq aditũ graciȩ cęlestis Cũ uero

Expanded text:
fidem tamen atque charitatem humiliter tenent. fidem tamen atque charitatem humiliter tenent. Et intus ergo sunt in spiritali aedificio per amorem, et quasi foris respiciunt per simplicitatem. 12. Potest per vestibulum quod exterius respicit fides inchoantium designari, et per vestibulum quod est interius fides perfectorum, qui jam per eam in signis et virtutibus emicant. Possunt etiam per vestibulum interius praecepta altiora, per 1397 vestibulum vero quod respicit exterius praecepta adhuc minima figurari. Per vestibulum quippe itur ad gradus et ad portam, quia per praecepta praedicationis pertingitur ad virtutes atque aditum gratiae coelestis. Cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinẽ quia inspei ꝑseuerant longanimi¬
tat᷑ẽ. Uiginti quinq cubitis earũ longitu¬
do mensuratur. quia resurrectionẽ carnis in
ocꝰtaua ꝑ trinitatẽ credunt. et eandẽ scãm
trinitatẽ unũ dm̃ esse fatentur. Habent
quoq quinq cubitos latitudinẽ qͥa ꝑ uitã
simplicẽ que quinq sensibꝰ ducitur cuxa amo¬
quam portarũ uestibula suꝑiꝰ alia dicꝰta sunt.
Postmodũ uestibulũ quod quinq cubitis ha¬
bet latitudinẽ exteriꝰ respicere dicitur. quia
nimirũ sunt auclitores alii qui intellecꝰtũ
interioris uitȩ magis uirtutibus proficien¬
do penetrant. Et sunt quidam simplices
qui bene quidẽ sed uixta sensus corporeos
uiuunt. Unde ⁊ exterius respicere dicuntur.
Quasi enĩ extra respiciunt. quia uixta sen¬
sus corporcos uiuuunt. sed tam̃ ⁊ exteruis
respicientes intus sunt. quia ⁊ si sensus cor¬
poreos intellegendo transcendere nesciunt

Expanded text:
gitudinem, quia in spei perseverant longanimigitudinem, quia in spei perseverant longanimitate. Viginti et quinque cubitis earum longitudo mensuratur, quia resurrectionem carnis in octava per Trinitatem credunt, et eamdem sanctam Trinitatem unum esse Deum fatentur. Habent quoque quinque cubitos in latitudinem, quia per vitam simplicem quae quinque sensibus ducitur circa amostquam portarum vestibula superius alia dicta sunt, postmodum vestibulum, quod quinque cubitorum habet in latitudinem, exterius respicere dicitur. Quia nimirum sunt auditores alii, qui intellectum interioris vitae magis virtutibus proficiendo penetrant. Et sunt quidam simplices, qui bene quidem, sed juxta sensus corporeos vivunt. Unde et exterius respicere dicuntur: Quasi enim extra respiciunt, quia juxta sensus corporeos vivunt. Sed tamen et exterius respicientes, intus sunt, quia etsi sensus corporeos intelligendo transcendere nesciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o tantũ sperantes sumꝰ. miserabiliores sumꝰ
omibꝰ hõibꝰ. Diuinę aut̃ uirtutis misteria quȩ
cõprehendi non possunt. non intellecꝰtu discri¬
cienda sunt. sed fide ueneranda. Sciendum
itaq nobis quia quicquid racione hõĩs com¬
prehendi potest mirũ iam ẽẽ non potest. S
sola ÷ in miraculis racio potentia facientis.
Ecce dũ de resurrectione carnis loquimur
ab expositionis ordine paululũ digressi sumꝰ.¬
sed ad ea ergo quȩ cȩpimꝰ redeamus. habent
aut̃ interiores portę uestibula iugint ⁊ qͥnq
additur ut ugnti et quinq teneamꝰ. Audi¬
tores ⁊ enĩ boni qui quasi quędã uestibula st̃
portarũ. ȩternę spei longanimitatẽ tenent.
Ocꝰtauũ diem in trinitatis fidem sustinent. quę
trinitas qͥa unꝰ ÷ ds̃. Modo quidẽ ocꝰto ꝑtria
solidantur. Plana sunt uestibula quia humi¬
lia sunt corda auditorũ bonoꝵ. Habent lon¬

Expanded text:
Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus Christo tantum sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Divinae autem virtutis mysteria quae comprehendi non possunt non intellectu discutienda sunt, sed fide veneranda. Sciendum itaque nobis est quia quidquid ratione hominis comprehendi potest mirum esse jam non potest, sed sola est in miraculis ratio potentia facientis. Ecce dum de resurrectione carnis loquimur, ab expositionis ordine paululum digressi sumus. Ad ea ergo quae coepimus redeamus. 11. Habent autem interiores portae vestibula, quae additur, ut viginti et quinque teneamus. Auditores etenim boni, qui quasi quaedam vestibula sunt portarum, aeternae spei longanimitatem tenent, octavum diem in Trinitatis fide sustinent. Quae Trinitas, quia unus est Deus, octo quidem per tria solidantur. Plana sunt vestibula, quia humilia sunt corda bonorum auditorum. Habent lon
Abbreviated transcription (Latin):
pende rogo si uales quomͦ rubrũ mare uirga
diuisũ ÷ Quomodo petrȩ duritia ꝑcussione uir¬
ge undas emanauit. Q uomodo aaron uirga
sicca floruit. qͦmͦ ex eiꝰ genere ueniens uirgo con¬
cepit. qͦmͦ ⁊ in partũ uirgo ꝑmansit. qͦmodo
quatriduanꝰ mortuus ussione suscitatus. liga¬
tis manibꝰ ac pedibꝰ de sepulcliro erit quẽ post¬
modũ solui dñs ꝑ discipłos iussit. quomodo
isdem redemptor nr̃ in uera carne atq ossibꝰ
resurgens clausis ostiis ad discipłos intrauit:
Ecce hȩc inuestigare non uales. ⁊ tam̃ credis.
Cur ergo de resurrectionis gła disputando ⁊
discuciendo dubitas. qui tam multa miste¬
ria sine discyssione credidisti: qui tamen si
resurrectionẽ carnis non credis. omĩa sine
causa credidisti. qͥa in hoc angłoꝵ specꝰtacło
uideris quidem uelociter currere. sed postꝗͣ
cursũ ꝑegeris ne brauiũ accipias auersaris.
Unde ꝑ paulũ dicitur. Sic currite ut cõpre

Expanded text:
pende, rogo, si vales, quomodo Rubrum mare virga pende, rogo, si vales, quomodo Rubrum mare virga divisum est , quomodo petrae duritia percussione virgae undas emanavit , quomodo Aaron virga sicca floruit , quomodo ex ejus genere veniens Virgo concepit, quomodo et in partu virgo permansit ; quomodo quatriduanus mortuus, 1396 jussione suscitatus, ligatis manibus ac pedibus de sepulcro exiit, quem postmodum solvi Dominus per discipulos jussit ; quomodo idem Redemptor noster, in vera carne atque ossibus resurgens, clausis ostiis ad discipulos intravit. . 10. Ecce haec investigare non vales, et tamen credis. Cur ergo de resurrectionis gloria disputando et discutiendo dubitas, qui tam multa mysteria sine discussione credidisti? Qui tamen si resurrectionem carnis non credis, omnia sine causa credidisti, quia in hoc angelorum spectaculo videris quidem velociter currere, sed postquam cursum peregeris, ne bravium accipias aversaris. Unde per Paulum dicitur: Sic currite ut compreh
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter sint ⁊ tam̃ esse non dubitas. Dic
rogo sinosti gẏrus cęli. terrȩ cardines. aqua¬
rum abyssus ubi fimuntur. ubi suspensi st̃:
Scimꝰ aut̃ quia quod ex nichilo facꝰtũ ẽ. pen¬
dit in nichili. Sed si est aliqͥd qđ dicitur
nichilũ iã nichilũ non ẽ. Si aut̃ nichil est
nichilũ nusquã mundi moles dependit. nec
ẽ ubisit quod creatũ ÷ ut sit. Q nomͦ gͦ nusꝗͣ
est qđ nouimꝰ quia est: Sed hec fortasse ad
te multa sunt. Ad temet ipsũ homo reuer¬
tere. Certe ex spu es creatus ⁊ limo. U̾no in¬
uisibili. altero ni sibili. Uno sensibili alte¬
ro insensibili. Q uomͦ ergo ꝑmisci in te potu¬
it sp̃s ⁊ limus. atq ex diuerso fieri res non
diuersa ita ut in tanta conuenientia miscere¬
tur sp̃s ⁊ limꝰ. ut cũ caro atteritur sp̃s marce¬
at. ⁊ cũ sp̃s affligitur caro contabescat. sed for¬
san nec dũ preuales discutere temet ipsum. Per¬

Expanded text:
qualiter sint, et tamen esse non dubitas. Dic, qualiter sint, et tamen esse non dubitas. Dic, rogo, si nosti gyros coeli, terrae cardines, aquarum abyssos, ubi finiuntur, ubi suspensi sunt? Scimus autem quia quod ex nihilo factum est pendet in nihilo. Sed si est aliquid quod dicitur nihilum, jam nihil non est. Si autem nihil est nihilum, nusquam mundi moles dependet, nec est ubi sit quod creatum est ut sit. Quomodo ergo nusquam est quod novimus quia est? Sed haec fortasse ad te multa sunt, ad temetipsum homo revertere. Certe ex spiritu es creatus et limo, uno invisibili, altero visibili; uno sensibili, et altero insensibili. Quomodo ergo permisceri in te potuit spiritus et limus, atque ex diverso fieri res non diversa, ita ut in tanta convenientia misceretur spiritus et limus, ut cum caro atteritur spiritus marceat, et cum spiritus affligitur caro contabescat? Sed forsitan necdum praevales discutere temetipsum. Per
Abbreviated transcription (Latin):
ungues essent teneriores ossibus carnibus du¬
riores : Si igitur tot et tanta ex uno semi¬
ne et ꝑ species distincꝰta sunt ⁊ tam̃ in for¬
ma remanent coniuncta. quid mirũ si pos¬
sit om̃ipotens d̾s in illa resurrecꝰtione mortu¬
orũ carnẽ hoĩs distinguere a carne bestiarũ
ut unꝰ idemq pulus et non resurgat in quan¬
ad uit̾a uenisti. ⁊ nequaquã dubitas ad ui¬
tam qualit᷑ redeas. Cur aut̃ racione uis
cõp̃hendere quomͦ redeas qͥ ignoras quomodo
uenistr Da potentiȩ creatoris tui quod cõ¬
prehendere non uales de temet ipso. Certe
enĩ qͥa tu ex terra factus es. terra uero exni¬
chilo. tu es creatꝰ ex nichilo. Ne ergo de car¬
nis tuȩ resurrectione desperes. perpende pru¬
denter quia minus est deo reparare quod e¬
rat. quã fecisse quod non erat. Sed non po¬
tes resurrectionis effecꝰtũ racione cõphendere.
ꝑpende quã multa sunt quę non intellegis

Expanded text:
ungues essent teneriores ossibus, carnibus duungues essent teneriores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idemque pulvis et non resurgat in quanad vitam venisti, ne quando dubites ad vitam qualiter redeas. Cur autem ratione vis comprehendere quomodo redeas qui ignoras quomodo venisti? Da potentiae Conditoris tui quod comprehendere non vales de temetipso. Certe enim, quia tu ex terra factus es, terra vero ex nihilo, tu es creatus ex nihilo. Ne ergo de carnis tuae resurrectione desperes, perpende prudenter quia minus est Deo reparare quod erat quam fecisse quod non erat. 9. Sed si non potes resurrectionis effectum ratione comprehendere, perpende quam multa sunt quae non intelligis
Abbreviated transcription (Latin):
carnis humanȩ diffiditur qͥa ex eo reparari
forma ualeat quȩ non uidetur: Sȩpe aut̃
obicere inanẽ questiunculã solent. quia di¬
cunt carnẽ hõis lupus comedit. lupũ leo de¬
uorauit leo moriens ad puluerẽ rediit. Cum
pulius ille suscitatur. quomͦ caro hõis a lupi
et leonis carne diuiditur: Q uibꝰ quid respon¬
derx aliud debemꝰ. nͥ ut priꝰ cogitent qualiter
in hoc mundo uenerint. et tunc inuenient qua¬
liter resurgant: Certe tu homo qͥ loqueris
aliquando in matris utero spuma sanguinis
fuisti. ibi qͥppe ex patris semine ⁊ matris sangui¬
ne paruus ac liquidus globus eras. Dic rogo
si nosti qualit᷑ ille humor seminis in ossibus
duruit. qualit᷑ in medullis liquidus reman¬
sit qualit̃ in neruis solidatus ẽ. qualiter
in carnibus creuit. qualit᷑ in cute exten¬
sus est. qualit̾ in capillis atq unguibꝰ dis¬
tuctus ita ut capilli molliores carnibus. et

Expanded text:
carnis humanae diffiditur quia ex eo reparari carnis humanae diffiditur quia ex eo reparari forma valeat quae non videtur? 8. Saepe autem objicere inanem quaestiunculam solent, qua dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit, cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus quid respondere aliud debemus, nisi ut prius cogitent qualiter in hunc mundum venerint, et tunc invenient qualiter resurgant? Certe tu homo qui hoc loqueris, aliquando in matris utero spuma sanguinis fuisti, ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic, rogo, si nosti, qualiter ille humor seminis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ita ut capilli molliores carnibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. quottidie resurgit. S tellę matu¬
tinis horis nobis occidũnt. uesperi. resurgunt.
Arbusta ęstiuis tẽporibꝰ plena foliis ⁊ fruc
li sole redeunte cũ a radice humor surrexerit
suo iterũ decore uestiuntur. Cur ergo de ho¬
minibꝰ diffiditur. quod fieri in lignisaude¬
tur: Seq sȩpe puluerẽ putrescentis carnis as¬
piciunt ⁊ dicunt. Unde ossa et medullȩ. un¬
de caro uł capilli poterunt in resurrectiõe
reparari : Hec itaq requirentes. parua se¬
mina ingentiũ arborũ uideant atq si pos¬
sunt dicant ubi in eis latet tanta moles ro¬
boris. tanta diuersitas ramorũ. tanta multi¬
tudo et uiriditas foliorũ. tanta species florũ.
tanta ubertas saporũ atq odor frucꝰtuum:
Nũquid nã semina arborum odorẽ. uł saporẽ
habent que ipsȩ pꝰ arbores in suis fructibus
ꝓferunt: Si ergo ex semine arboris quod
uideri ñ potest ꝓduci potest. Cur de pul

Expanded text:
moritur, quotidie resurgit. Stellae matumoritur, quotidie resurgit. Stellae matutinis horis nobis occidunt, vesperi resurgunt. Arbusta aestivis temporibus plena foliis, floribli sole redeunte, cum a radice humor surrexerit, suo iterum decore vestiuntur. Cur ergo de hominibus diffiditur, quod fieri in lignis videtur? Sed saepe pulverem putrescentis carnis aspiciunt et dicunt: Unde ossa et medullae, unde caro vel capilli poterunt in resurrectione reparari? Haec itaque requirentes, parva semina ingentium arborum videant, atque si possunt dicant: Ubi in eis latet tanta moles roboris, tanta diversitas ramorum, tanta multitudo et viriditas foliorum, tanta species florum, tanta ubertas, sapor atque odor fructuum? Nunquidnam semina arborum odorem vel saporem habent, quem ipsae post arbores in suis fructibus proferunt? Si ergo ex semine arborum quod videri 1395 non potest produci potest, cur de pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
tis suȩ. hinc iterũ dicit. Si eñi credimus
quod iħc mortuus est ⁊ resurrexit. ita ⁊ ds
eos qͥ dormierunt ꝑ iłim adducet cũ eo. Qui
rursus ait. Primiciȩ dormientiũ xp̃c. Si
enĩ nos a mortis somno non surgimus. quę¬
mͦ resurrecꝰtionẽ dominicã primicias habemꝰ:
Ecce ueteres ac noui patres uno sibi spũ de
carnis resurrecꝰtione concordant. ecce ipsaue¬
ritas per se priꝰ uoce docuit. quod de resurrec¬
tione carnis pꝰmodũ oꝑe demonstrauit. ⁊ tam̃
adhuc quorũda infirmitas fidẽ non habet et
in domo fidei stans. Sed mirari solent qua¬
liter caro reuiuiscere possit ex puluere. Ali¬
rentur igitur amplitudinẽ cęli. molẽ terrȩ
abyssos aquarũ omĩa quȩ in mundo sunt
ipsos quoq angłos creatos ex nichilo. Minꝰ
est ualde aliquid ex aliquo facere. quam
omĩa ex nichilo fecisse. Ipsa nobis elementa
ipsȩ rerũ species resurrectionis imaginẽ
predicant. Sol enĩ quottidie nr̃is oculis

Expanded text:
 Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . Qui rursus ait: Primitiae dormientium Christus . Si enim nos a mortis somno non surgimus, quomodo resurrectionem dominicam primitias habemus? 7. Ecce veteres ac novi Patres uno sibi spiritu de carnis resurrectione concordant. Ecce ipsa per se Veritas prius voce docuit quod de resurrectione carnis postmodum opere demonstravit, et tamen adhuc quorumdam infirmitas fidem non habet in domo fidei stans. Sed mirari solent qualiter caro reviviscere possit ex pulvere. Mirentur igitur altitudinem coeli, molem terrae, abyssos aquarum, omnia quae in mundo sunt, ipsos quoque angelos creatos ex nihilo. Minus est valde aliquid ex aliquo facere quam omnia ex nihilo fecisse. Ipsa nobis elementa, ipsae rerum species, resurrectionis imaginem praedicant. Sol enim quotidie nostris oculis
Abbreviated transcription (Latin):
um interiꝰ ad portã australẽ et mensus por¬
tam uixta mensuras suꝑiores thalamũ eius
frontẽ eius & uestibulũ eiꝰ iscdem mensuris
et fenestras eiꝰ & uestibulor eiꝰ in circuitu
quinquaginta cubitoꝵ longitudinis & la¬
titudinis uiginti quinq cubitis et uestibulũ
ꝑ girũ. Cuncta hȩc suꝑiꝰ dicꝰta atq exposi¬
ta cẽ meministis. N ec dũ uero est dic̾tum
quod de eodem uestibulo subditur: Longi
um exteriꝰ atq iterũ hoc quod iam suꝑiis
dicꝰtũ fuerat replicatur cũ dicitur. Et pal¬
mas eiꝰ in fronte. et statĩ quod adhuc dictũ
non fuerat subditur. Et octo gradus erant
qͥbꝰ ascendebatur ꝑ eam. H oc quoq qudd de
australi porta scriptũ est de orientali quoq
porta in eodem ordine narratur. Nam ꝓtiniꝰ

Expanded text:
Australem, et mensus est portam juxta mensuras superiores, thalamum ejus, et frontem ejus, et vestibulum ejus eisdem mensuris, et fenestras ejus, et vestibulum ejus in circuitu quinquaginta cubitos longitudinis, et latitudinis viginti quinque cubitos, et vestibulum per gyrum. Cuncta haec superius dicta atque exposita esse meministis . Necdum vero est dictum quod de eodem vestibulo subditur: VERS. um exterius. Atque iterum hoc quod jam superius dictum fuerat 1390 replicatur, cum dicitur: Et palmas ejus in fronte . Et statim quod adhuc dictum non fuerat subditur: Et octo gradus erant in quibus ascendebatur ad eam . Hoc quoque quod de Australi porta scriptum est, de Orientali quoque porta in eodem ordine narratur. Nam protinus
Abbreviated transcription (Latin):
UID sumus de muisticis sensibꝰ¬
hiezechihel prophetȩ locuturi.
O
Quatuor mensȩ hiric ⁊ quatuor mensȩ
inde ꝑ latera portȩ. Ocꝰto mensȩ erant
suꝑ quas immolabant. In qͥbꝰ uidelic&
uerbis magna caligo dubietatis ob¬
oritur. utrum hec de una porta quali¬
bet. an de duabꝰ aut de singulis portis
dicantur. Sed dum quaternȩ mensȩ
ꝑ latera describuntur. ac pꝰmodũ in sum¬
ma conelusionis dicitur. octomensȩ erant
suꝑ quas immolabant. patet quia hoc
sp̃s non de singulis portis quas suꝑiꝰ des
cripserat dicat. qm̃ si porte sex suꝑiꝰ enar¬
ratȩ quaternas mensas ꝑ latera habereii.¬
simul om̃s non ocꝰto sed quadraginta
⁊ octo dicerentur. Lursũ si hoc de u¬
na dicitur magno obstaculo nr̃a intel¬
ligencia reuerberatur. quod pꝰ descrip¬
tum portȩ uestibulũ ubi duȩ mensȩ hinc
⁊ duę inde esse narratȩ sunt adhuc ad
latus exteriꝰ qđ ascendit ad ostiũ por¬
tȩ quȩ ꝑtingit ad aquilonẽ duę men¬

Expanded text:
uid sumus de mysticis sensibus Ezechielis prophetae locuturi, oQuatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Octo mensae erant super quas immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: « Octo mensae erant super quas immolabant, » patet quia hoc spiritus non de singucripserat dicat, quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obstaculo nostra intelligentia reverberatur, quod post descriptum portae vestibulum, ubi duae mensae hinc et duae inde esse narratae sunt, adhuc ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae es
Abbreviated transcription (Latin):
tus alterũ ante uestibulũ due mense
int̃ quas. etiã porta quȩ respicit uiã
aquilonis esse memoratur. ꝓfecꝰto patet.
aliud uestibulũ intrinsecus atq aliud
rior aquilonis porta describitur. contra
non dubitatur. Nam cum tres portas
suꝑiꝰ descripsisset. tres quoq alias in¬
terioris atrii esse memorauit quarũ ex¬
tremam aquilonis portã narrauerat.
sed ut predictũ est atrii interioris.
Nunc ergo cum duȩ mensȩ hinc in por¬
te uestibulo. ⁊ duȩ mensȩ inde describun¬

Expanded text:
ante vestibulum duae mensae, inter quas etiam porta quae respicit viam Aquilonis esse memoratur, profecto patet aliud vestibulum intrinsecus, atque aliud rior Aquilonis porta describitur. Nam bitur. Nam cum tres portas superius descripsit, tres quoque alias interioris atrii esse memoravit, quarum extremam aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duo mensae inde describun
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qͥ iauniũ erhibuit. decimas dedit. do̾ grãs retu¬
lit: quasi pene ꝑ circuitũ insue ciuitatis custodia ui¬
gilauit. S qr unũ inse foram̃ suꝑbie ñ attendit. ibi
hostẽ ꝑtulit. ubi ꝑnegligentiã ocłm clausit. Iuia
gͦ scõꝵe m̃tes undiq sẽ circũspicientes inuigilant.¬
atq in om̃i suo oꝑe pauoris et sollicitudinis ocłi cir¬
cumducunt. ne aut praua agant. aut rec̾ta que pre¬
cepta sunt ñ agant. aut bonis actib expletis. i suis
cogitationib intumescant. et tanto grauiꝰ offendant.
quanto qui iusti uident᷑ foris. occultiꝰ peccant: rec̾te

Expanded text:
autem qui jejunium exhibuit, decimas dedit, Deo gratias retuautem qui jejunium exhibuit, decimas dedit, Deo gratias retulit, quasi pene per circuitum in suae civitatis custodia vigilavit. Sed quia unum in se foramen superbiae non attendit, ibi hostem pertulit, ubi per negligentiam oculum clausit. Quia ergo sanctorum mentes undique se circumspicientes inatque in omni suo opere pavoris et sollicitudinis oculum circumducunt, ne aut prava agant, aut recta, quae praecepta sunt non agant, aut bonis actibus expletis in suis cogitationibus intumescant, et tanto gravius offendant, quanto justi videntur foris et occultius peccant, recte
Abbreviated transcription (Latin):
hinc inde caute circũspiciunt. S sciendũ nob̾ ẽ qr
sepe dũ aliis reb utendunꝰ. fit ut alia negligamꝰ.¬
Et ubi negligimꝰ. ibi ꝓculdubio ocłm ñ habemus.
Nã phariseus ille qui ascenderit in tẽplũ orare tes¬
tante eiu̾głio quid dixit agnouimus. ait eniͣ.
sic̃ cet̾i hominũ. raptores. in iusti. adulteri. uelut
etiã hic ꝓublicanꝰ. luuinobis insabbato. decimas
do om̃iũ que possideo. Ecce ad exhibendã absti¬
nentiã ad impłendã miscãiam. ad iferendas dõ
grãs ocłm phariseus habuerat. s ad humilitatis
custodiã ocłm ñ habebat. Et quid ꝓdest qͦd contͣ
hostiũ insidias pene tota auitas caute custoditur.
si unũ foram̃ aptũ relinquit᷑ unde ab hostib uitret:
Quid gͦ prodest. custodia quȩ pene ubiq circũponit᷑. qñ
inimicis tota ciuitas ꝑ neglectũ loci uniꝰ iꝑit᷑ : Phariseus

Expanded text:
hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia saepe, dum aliis rebus intendet ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam Pharisaeus ille qui ascenderat in templum orare, testante Evangelio, quid dixit agnovimus. Ait enim: « sicut caeteri homines raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic Publicanus; jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo . Ecce ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum Pharisaeus habuerat, sed ad humilitatis custodiam oculum non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur? Quid ergo prodest custodia quae pene ubique circumponitur, quando inimicis tota civitas per neglectum loci unius aperitur? Pharisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ eos. uade ad mare. et miite hamũ. et eũ pisce̾ qui
priꝰ ascenderit tolle. et aꝑto ore eiꝰ inuenies statere̾.
illũ sumens. da eis ꝓme et te. Qui rursũ cũ diceret
qr om̃e quod inos intrat ñ coĩquinat hominẽ. tẽ
accedentes discipłi dixert̃. Scis qr pharisei audito
hoc u̾bo scandalitati sunt: Atille respondens ait.
Ceci sunt. duces cecoꝵ. Ecce magistra ueritas ne in
quoadã cordib scandalũ gigneret᷑. et qͦd ñ debuit
tributũ dedit. et rursũ cũ generari scandalũ inqͦꝵdã
cordib contͣ ueritatẽ uidit. in suo eos sclandalo re¬
manere ꝑmisit. Ex qua re nob̾ considerandũ ẽ. qr
inquantũ sine peccato possumꝰ. uitare ꝓximorum
scandalũ debemꝰ. Si aũ de ueritate scandalũ sumit᷑.
utiliꝰ ꝑmittitur nasci scandalũ. quã ueritas relin¬
quatur. Corꝑagͦ animaliũ. plena sunt ocłis cũ se

Expanded text:
zemus eos, vade ad mare, et mitte hamum: et eum piscem qui zemus eos, vade ad mare, et mitte hamum: et eum piscem qui prius ascenderit tolle, et aperto ore ejus invenies staterem; illum sumens da eis pro me et te . Qui rursum, cum diceret, quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, et tunc accedentes dixerunt: Scis quia Pharisaei audito verbo scandalizaeci sunt, et duces caecorum. Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, quod non debuit tributum dedit; et rursum quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. 5. Ex qua re nobis considerandum est quia, in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. Corpora ergo animalium plena sunt oculis cum se
Abbreviated transcription (Latin):
primi offert᷑ : Uñ recꝰte ait. ut u̾circũ ueniam᷑ a satha¬
na. ñ enĩ ignoramus cogitationes eiꝰ. qr uidelic& inde
alteriꝰ cordi. rixe malũ sol& innititere. unde alterũ
conspicit pietatis negotiũ fecisse. Imꝑfectũ enimm
bonũ ẽ quod sic agitur. ut nę quid ei exalio latere
male surrepat non attendat᷑. nͥ forte hoc qͦd sine
ciuiꝰpiã scandalo fieri ñ potͣ. culpa sit ñ fecisse. Hoc
uͦ ideo dicimꝰ ut notũ ur̃e̾ dilectioni faciamꝰ. qr in
nr̃o bono oꝑe aliqñ cauendũ ẽ. scandalũ ꝓximi.
nr̃o docente didicimꝰ. qr dũ tributũ petro inqͥsito
peteret᷑. priꝰ paradigina ꝓposuit. ꝑ quod se nichil
debere respondit dicens. Reges t̾re aquib acci¬
piunt tributũ uelcensũ. a filiis suis an abalienis:
ui cũ diceret ab alienis. ilico respondit. Ergo sunt
filii liberi. S. pꝰquã se liberũ demonstrauit. ne fortas¬
se scandalũ cuiꝗ. facer&. subdidit. Ut aũ ñ scandali¬

Expanded text:
 Unde recte ait: Ut non circumveniamur a Satana. Non enim ignoramus cogitationes ejus. Quia videlicet inde alterius cordi rixae malum solet immittere, unde alterum conspicit pietatis negotium fecisse. Imperfectum enim bonum est quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere mali subrepat non attendatur, nisi forte hoc quod sine cujuspiam scandalo fieri non potest, culpa sit non fecisse. 4. Hoc vero ideo dicimus, ut notum vestrae dilectioni faciamus quia in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, tro auctore didicimus, qui dum tributum Petro inquisito peteretur, prius paradigma proposuit, per quod se nihil debere respondit; dicens: Reges terrae a quibus accipiunt tributum vel censum? a filiis suis an ab alienis ? Cui cum diceretur, ab alienis, illico respondit: Ergo liberi sunt filii. Sed postquam se liberum esse monstravit, ne fortasse scandalum cuiquam faceret, subdidit: Ut autem non scandali
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰq adpassionẽ suã ꝑmom̃ta tẽꝑum mobiliter
decucurrit. Cuiꝰ cursũ ꝓpħa intuens ait. Exultaũ
ut gigas. adcurrendã uiã. S quia ꝑresurrectionis
sue glãm. exipsa sua corruptione in corruptionis
uirtute conualuit: qͦsi christalli more eraqͣ dułuit.
ut uu illo et hec eade̾ nat᷑a e̾ẽt. et ipsa iã quȩ fuerat
corruptionis mutabilitas ñeet. Aq̃gͦ uichristalũ¬

Expanded text:
usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura esset, et in ipsa quae jam fuerat corruptionis mutabilitas non esset. Aqua
Abbreviated transcription (Latin):
batione sine ĩmutatione ꝑsistere: Potest aut fir¬
mam̃ti nomine. ipse ꝑfigurã nr̃ redeptor intelligi
nat᷑a nr̃a apud̾ patr̃e confirmata ẽ. Dequo etiam
dextere tuȩ: et suꝑ filiũ hominis quẽ confirmasti
tibi. Humana et eiũ nat᷑a priqͣ a creatore om̃iũ
suscipetur t̾ra erat. nã firmam̃tũ non erat. Peccatori
qͥppe homini dictũ ẽ. tra eset int̾rãibis At pꝰquã
assup̃ta ẽ ab aucttore om̃iũ atq ucelis subleuata. et
suꝑ angłos ducta: firmam̃tũ facta ẽ. que t̾ra fuit.
S firmam̃tũ qͦd aspicit᷑. cuiꝰ habeat similitudinẽ. sub¬
infertur cũ drͣ. Quasi aspectus christalliherribuis.
Christallũ sic̃ dictũ ẽ exaqͣ congeliscit. et robustũ
fit. Scimꝰ uͦ quanta sit aquȩ mobilitas. Corpꝰ aũt
redep̾toris nr̃i qr uꝰq ad mortẽ passioni subiacuit
aque sumile unta aliquid fuit. qr nascendo. cres¬
cendo lassescendo esuriendo sitiendo. moriendo

Expanded text:
tatione sine immutatione persistere? 19. Potest autem firtatione sine immutatione persistere? 19. Potest autem firmamenti nomine ipse per figuram noster Redemptor intelligi, nostra natura apud Patrem confirmata est. De quo etiam dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi . » Humana etenim natura, priusquam a Creatore omnium susciperetur, terra erat, nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » At postquam assumpta est ab Auctore omnium atque in coelis sublevata, et sSed firmamentum quod aspicitur, cujus habeat similitudinem subinfertur, cum dicitur: « Quasi aspectus crystalli horribilis. » Crystallum, sicut dictum est, ex aqua congelascit et robustum fit. Scimus ergo quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo,
Abbreviated transcription (Latin):
q indelicet christallũ. forte quidẽ nimis ẽ. fed er
Aqͣ solidit᷑. Et nat᷑a angelica quando creata liberũ
arbitriũ accepit. utrũ uellet in humilitate ꝑsistere
et in omĩpotentis dĩ cspec̾tu ꝑmanere. an adsuꝑ¬
bim lab̾et᷑ et a beatitudine cader& ꝑsimilitudi¬
nẽ aqͣ fuit. S qr cadentib aliis sci angłi insua be¬
atitudine ꝑstitert᷑. atq hoc acceper᷑ in munere ut
iã cadere om̃ino ñ possint: ineis nat᷑a sua qr iam
duci mutabilit̾ ñ pot̾. qͣsi in magnitudine chris¬
tilli durata ẽ. Quod christallũ horribile et exten¬
sũ suꝑ capita animaliũ ducit᷑ qr ille potestates
angłice que omipotentis dĩ c̃spec̾tui assistunt.
nobis adhuc inhac corruptione positis. t̾ribiles
atq pauendȩ sunt. Quarũ nc̃ gaudia qr sensum
nr̃arũ m̃tiũ excedunt: suꝑ capita animalium
eẽ memorant᷑. Lius enĩ in carne corritibili po
defec̾tu. uultũ uidere creatoris. atq in eiꝰ delecꝰ¬

Expanded text:
videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatum: et natura angelica quando creata liberum arbitrium accepit: ut utrum vellet in humilitate persistere et in omnipotentis Dei aspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed quia, cadentibus aliis, angeli sancti in sua beatitudine perstiterunt, atque hoc acceperunt in munere, ut jam cadere omnino non possint: in eis natura sua, quiduci mutabiliter non potest, quasi in magnitudinem crystalli durata est. Quod crystallum horribile et extensum super capita animalium dicitur, quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt, nobis adhuc in hac corruptione positis, terribiles atque pavendae sunt. Quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita animalium esse memorantur. Quis enim in carne corruptibili posdefectu vultum videre creatoris, atque in ejus delec
Abbreviated transcription (Latin):
ana nr̃a penitentia. hibemꝰ sacerdotẽ incelis. qͥ inter¬
pellat. ꝓ nobis. deqͦ etiã ꝑ ioħ̾em dr̃. Siqͥs peccauerit.¬
aduocatũ habemus ap̃ patrẽ. ibm xpm iustũ. et ipse
ẽ ꝓpiciacio ꝓpeccatis nr̃is. Ecce exultit animꝰ. cũ ad¬
uocati nr̃i potentiã audimꝰ. S erultitionẽ nraͣm ite¬
rũ remordet timor. qr ipse qͥ nob̾ ad uocatꝰ ẽ dr̃ iustꝰ.
causas nullomꝰ suscipit. nec u̾ba dare ꝓiniustitia
tor ẽ sui. Qiulibet et enĩ peccator comiersus inflerib
iam uistꝰ ẽẽ inchoat: cũ ceꝑit accusare quod fecit.
Curenĩ iustus ñ sit. qui cont̃ suã inustitiã ĩ ꝑlacͥmaᷤ
seiut : Iustus gͥ aduocatus nrͣ. iustos nos defendet
inuidicio: qr nosmetipsos et cognoscimꝰ et accusamꝰ
iniustos. Non ergo infietib ñ in actib nr̃is. s inaduo¬
cati nr̃i allegatione c̃fidamꝰ. qui uuut et regnat

Expanded text:
ana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis. Deadvocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, causas nullo modo suscipit, nec verba dare pro injustitia tor est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui contra suam iniustitiam iam per lacrimas saevit? Iustus igitur advocatus noster iustos nos defendet in iudicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus iniustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri alligatione confidamus, qui sine int
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt aũ pleriq paruuloꝵ qui eoꝵ lacrimas ẽspiciunt
et imitant᷑. et qui nudi insuis pͣuitatib ẽẽ potiuis¬
sent. scõs iugilantioresq uiros considerant. moxq
sius pͣuitatib irati. accendunt᷑ ut plangant. In¬
flãmant᷑ adpenitentiã. atq ut uelare scõs corꝑa.
sua conspiciunt. ita ipsi qͦ lacͥmarũ suarũ alis
uelantur. Seipsos enĩ magnis increpationibus
feriunt. cur qui uirtutes ñ habent. peccita sua
minime deplorant. si et illi adhuc plangere ñ desistunt.
qui iã uirtutũ pennas. ꝑ exe̾pla adprimos tendunt.
Inquib uerbis necesse ẽ. ut nos qui paruuli adhuc sinnus.
ꝑfectoꝵ semꝑ et uirtutes et lacͥmas ante intͥes nr̃e ocłos
ponamꝰ. imitem᷑ que in illis aspicimꝰ. ut dũ ceperimus
ꝑ increm̃ta crescere. possimꝰ ab illo districto examine.
mala quȩ fecimꝰ uelare. In assiduis enĩ fletib. in cotidi¬

Expanded text:
Sunt autem plerique parvulorum, qui eorum lacrymas conspiciunt Sunt autem plerique parvulorum, qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros conspiciunt, moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant. Inflammantur ad poenitentiam, atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur, seipsos enim magnis increpationibus feriunt, cur qui virtutes non habent peccata sua minime deplorant, si et illi adhuc plangere non desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc sumus perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
Et queri pot̃. cur pꝰꝗͣ dictũ ẽ. unũ qͦdq duab alis uela¬
bat corpꝰ suũ. subungit᷑. et alt̾m similit̾ uelabatur
Translationẽ aũ septuaginta intͣp̃tũ. aquile theodotioni
et syminachi sollicite ꝑscrutantes. nichil exhis uerbis
inuenimus. S beati iheronimi scͥpta relegentes: ag¬
nouimus qr hanc sententiã in hebrea ueritate ita
positã. ñ quidẽ uirta u̾bũ. s iuxta sensũ inuenerit:
ueri enĩ pot̾ cur pꝰꝗͣ. dictũ ẽ unũ quodq uelabat
corpꝰ suũ. statĩ subditur. et alt̾m similit᷑ uelabatur.
Si enĩ diceret unũ et alt̾m: loquendi ratio staret.
Postquã uͦ dictũ ẽ unũ quod̾q cur addit᷑ alt̾m. cũ
in uno quoq. om̃s cõp̃hendunt᷑ : S et si ꝑfec̾torũ
uitã. et ꝓficientiũ merita distinguimus. et unũ¬
qͦdq et alt̾m ñ irracionabilit̃ positũ uidemꝰ. Qui
enĩ et sua mala deflent. et uirtutũ pennas ad
primos in exẽplũ tendunt: ꝓculdubio ꝑfec̾ti sunt.

Expanded text:
potest cur postquam dictum est: Unumquodque duabus alis velabat corpus suum, subjungitur: Et alterum similiter velabatur. Translationem autem Septuaginta interpretum, Aquilae, Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus; sed beati Hieronymi scripta relegentes 1234 agnovimus quia hanc sententiam in Hebraea veritate ita positam, non quidem juxta verbum, sed juxta sensum invenerit. Quaeri etenim potest cur postquam dictum est: Unumquocorpus suum, » statim subditur: « et alterum similiter velabatur. » Si enim diceret unum et alterum, loquendi ratio staret, postquam vero dictum est unumquodque, cur adjicitur alterum, cum in unoquoque omnes comprehenduntur. Sed et si perfectorum vitam, et proficientium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent et virtutum pennas ad proximum in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gła sublimaret. Sed p̃fectꝰ urbis germanꝰ nomi¬
ne eiꝰ nunciũ anticipauit: cõphensũq ac dis¬
ruptis epłis. consensũ qͣm ppłs fecerat ĩꝑatori
direxit. Atille gras agens dõ ꝑ amicitia diaconi
eo qđ locũ deferendi ei honoris ut cupierat rep¬
perisset: data p̃ceptione ipsũ ordinari p̃cepit.
Inter̃ dũ aburbe regia ĩꝑatoris pͥstolaret᷑ ad¬
uentꝰ. et lues ipsa ppłm uehementiꝰ deuastaret
ueneribilis leuita gregori. uerbu adplebem
ex orsus ẽ dicens.
portet frs diles

Expanded text:
gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomigloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit: comprehensoque eo ac disruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum perisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus est, dicens: « Oportet, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
relinquere funditꝰ sũ ꝑatꝰ. Nomo gͦ qͥsicut dic
tũ ẽ ab extrema fuerit parte p̃mortuus. grego¬
rii p̃cib et morte corꝑis caruit. et salutẽ animȩ
adquisiuit.  Sedpestilentia sup modũ
seuiente: qͥa eccłia dĩ sine rec tore ẽẽ ñ poterat
gregoriũ licet totis uirib renitentẽ. clerus. se¬
natꝰ ppłsq romanꝰ. sibi concordit pontificẽ de¬
legert. Qũe ille apicẽ totis uitib euitare decer¬
nens: sese indignũ om̃ino tali honore clami¬
tabat. Uidelicet metuens. ne mundi pompa
qͥm pͥus ab iecerat. ei sub eccłiastici colore regi¬
minis aliq̃ m̃ subriꝑe potuisset. Atubi decretũ
generilitatis euadere nequiuit. consensurũ se
tandẽ aliqͥnido simulauit: et ĩꝑatori mauricio
cuiꝰ filiũ ex lauacro scõ susceꝑat. latent̾̃ litteras
destinauit. adiurans et multa p̃ce deposcens.
ne unꝗͣ asensũ ppłis p̃beret. ut se huiꝰ honoris

Expanded text:
relinquere funditus sum paratus. » Homo ergo qui, sicrelinquere funditus sum paratus. » Homo ergo qui, sictum est, ab extrema parte fuerat praemortuus, Gregorii precibus et morte corporis caruit, et salutem animae acquisivit . 39. Sed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece dne unquam assensum populis praeberet, ut se hujus honoris
Abbreviated transcription (Latin):
tunt cũ gregorio fr̃s. ut egressũ alliꝰ orando ꝓte¬
gerent. sa corpꝰ eiꝰ ab extrema fuenit partẽ p̾mor¬
tuũ. insolo tantũ mͦ pectore uitalis adhuc̨ ca¬
sub celerttate discedere. Cĩ repente cept eisdem
fr̃ib assistentib clamare. atq cũ magnis uoci¬
insuo ore absorbuit. Date locũ. ut ñ me ampliꝰ
cruciet. s faciat qđ facꝰturꝰ ẽ. Si ei ad deuoran
dũ datꝰ sũ: quare ꝓpt̾ uos moris patior. Tunc fri¬
cũ magnis clam orib dicens. Uolo me signare
s ñ possũ. qͥa squamis huiꝰ draconis p̃mor. Cũq
hoc fr̃s audirent. una cũ leuita dĩ gregorio in
terra pstrati. cũ lacrimis ceꝑunt ꝓ erepꝰtione illiꝰ
ue hem̃tiꝰ dnm dep̾cari. Et ecce subito cepit eger
cũ magnis uocib clamare dicens. Grĩs dõ. Ecce dra¬
co qͥ me ad deuorindũ susceꝑat: fugit. Orationib
uris expulsus ẽ: stare ñ potuit. Pro peccatis me¬
is mͦ int̾ cecdite. qͥa conuerti. et scłarem uitam

Expanded text:
orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc casub celeritate discedere, cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocisuo ore jam absorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si eidum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc frcum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirent, una cum levita Dei Gregorio in terram prostrati, cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius Dominum deprecari. Et ecce subito coepit aeger cum magnis vocibus clamare, dicens: « Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum susceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti et saecularem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ gregorii. puer inqͥetꝰ ualde theo¬
dorꝰ nomine cũ frẽ religioso magis ne¬
cessitate qͥ uoluntate degebat. Cui nimiũ gͦuis
ñsolũ facere. s etiã audire ñ poterit. Nunꝗͣ sead
seş conuiersationis habitũ uenire: iurando. iras¬

Expanded text:
itae Gregorii puer inquietus valde, Theodorus nomine, cum fratre religioso magis necessitate quam voluntate degebat, cui nimium gravisnon solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Qui uti credi sibimet suadet. atq a nob̾ ualer&
quod petebat exigere: sub iure urando testatus.ẽ.
antiquã consuetudinẽ fuisse. ut in quatuor aut
quinq sollẽpnib letanus. pallio ciuitatis suȩ ep̃e
uteret᷑ . Exꝑientia gͦ tua diligent̾ inuigil&. & cũ
om̃i sollicitudine quot letanie sollẽpnes ab antiqͥ¬
tate fuerint requirat. nec eassollẽpnes nominando
noscentes libentissime concedamꝰ. Sed hoc ñ ab
ilis ꝑquirat qͥ ab ȩccłasticis eochibent᷑ s ab alus
qͦs sine fauore partis suȩ eẽ cognouerit: & queq

Expanded text:
dum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, dum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, quod petebat, exigere, sub jurejurando testatus est, antiquam consuetudinem fuisse, ut in quatuor aut quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia 128 ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine, quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, requirat; nec eas solemnes nominando noscentes, libentissime concedamus; sed hoc non ab illis perquirat, qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. rauennas ep̃c p̾sente apocrisario sedis apłicȩ illo
atq illo. illis & illis dieb. consuetudinẽ utendi pal¬
lio habuit. & ñ cognoui qr hoc latent᷑ uł absente
apocrisiario usurparet:
testimonus. ꝑ trescontinuos anuos ufectũ reman¬
serat. Iterũ marinianꝰ eoꝵ suggestione cõpulsus.
usũ pallii quẽ ex consuetudine sic̃ conuenerat uen¬
dicare ñ poterat: importunitate p̾cũ se posse confi e
debat. Qua ꝓpt̾ Gregoriꝰ in eadẽ sententia ꝑma-¬
uens: eidẽ cartulario ꝑ indictionẽ scd̾am scribit
dicens. Dũ florentinꝰ rauennatis ȩcclȩ diaconus.
niano. de usu pallii ageret. requisitꝰ a nob̾ quȩ eẽt
antiqua consuetudo: respondit qͦd in om̃ib leta.¬
niis pallio rauennas ep̃c uteret᷑. Qd ita ñ ẽẽ & ab
ci ostendi fecimꝰ. euident᷑ apparuit. Sed hoc asseru
lii agere enixiꝰ studet: uolentes cognoscere uerita¬
tẽ: eũ similit̾ quȩ eẽt consuetudo curauimꝰ requiren¬

Expanded text:
pi, Ravennas episcopus, praesente apocrisiario sedis apostolicae illo, atque illo, illo atque illis diebus consuetudinem utendi pallio habuit, et non cognovi, quia hoc latenter, vel absente apotestimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicaredebat. Quapropter Gregorius in eadem sententia permanens, eidem chartulario per indictionem secundam scribit, dicens: « Dum Florentius, Ravennatis ecclesiae diaconus, niano, de usu pallii ageret, requisitus a nobis quae esset antiqua consuetudo, respondit: quod in omnibus litaniis pallio Ravennas episcopus uteretur. Quod ita non esse, et ab iscopi, quas ei ostendi fecimus, evidenter apparuit; sed hoc asseruilii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter, quae esset consuetudo curavimus requiren
Abbreviated transcription (Latin):
grue & mͥ omĩno exeerabile. ẽ quia serius suis c̃¬
hora fuerit uatꝰ turpia crimina imponit. ut effe¬
minati & adhuc grauit᷑ hoc aꝑtiꝰ uocent᷑. Post hoc
accessit. qͦd disciplina ad uitã clericoꝵ eustodien¬
dã deꝑiit: s tantũmͦ solũ clericis suis dortiniũ¬

Expanded text:
grave mihi et omnino exsecrabile egrave mihi et omnino exsecrabile ehora fuerit, turpia crimina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post hoc accessit quod disciplina ad vitam 739 clericorum custodiendam nulla est, sed tantummodo solum se clericis suis domin