comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quesciones. etiam hoc cercissimum adhibet sine ulla disceptatio¬
ne documentum. Nam in eo quod in ionã ꝓpham scpsit. cum
ad eun uenisset locum ubi commemorantur etiã paruuli ieiuinio
astigati. maior inquit etas incipit. usq ad minorem ꝑuenit. llullꝰ
enuĩ absqr peccato nec si uniꝰ inquit diei fuerit uita eiꝰ. & innumera¬
biles anti uite eiꝰ. Si eñstellȩ mundȩ ñ sunt in conspectu di. qͣnto
magis l̾inis & putredo & hii qui peccato offendentis adam te¬
nentur obnoxĩ: Hunc doctissimum uirum si facile introgare
possemus: quam multos utriusq linguş diuinarum scͥpturarũ
tractatores & xp̃ianaꝵ disputationũ scͥptores aommemoret: qui
ñ aluid ex quo xp̃i ȩcclesia ẽ constituta senserunt. ñ aliud a
maioribꝰ acceꝑunt. ñ aliud posteris tradidunt. Ego quidem qͣmui
longe pauciora legerim. non nemini me aliud audisse a xp̃ianiᷤ.

Expanded text:
quaestiones etiam hoe certissimum adhibet sine ulla disceptatioquaestiones etiam hoe certissimum adhibet sine ulla disceptatione documentum. nam in eo quod in Ionam prophetam scripsit, cum ad eum uenisset locum, ubi commemorantur etiam paruuli ieiunio castigati: maior, inquit, aetas incipit, usque ad minorem peruenit. nullus enim absque peccato nec si unius quidem diei fuerit uita eius et numerabiles anni uitae illius. si enim stellae non sunt mundae in conspectu dei, quanto magis uermis et putredo et hi qui peccato offendentis Adam tenentur obnoxii! hunc doctissimum uirum si facile interrogare possemus, quam multos utriusque linguae diuinarum scripturarum tractatores et christianarum disputationum scriptores commemoraret, qui non aliud, ex quo Christi ecclesia est constituta, senserunt, non aliud a maioribus acceperunt, non aliud posteris tradiderunt! ego quidem quamuis longe pauciora legerim, non memini me aliud audisse a Christiani,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ atq in concilio uidicatur homim nato.ne i et̾ni peat
oanni die debere succurrere. Cum etiam de ipsa catnali arcumcisio¬
ne ratio redderetur. quod umbra eẽc futuri non quod intellig̾emꝰ
etiam baptisium octaua ex quo natus ẽ. homo die dari oportere.
S nos in xp̃o resurrectionẽ sp̃ũalit̃ aireuincidi qui tercio quidem
pꝰ dicm passionis in diebꝰ ebdomadarũ quibus temꝑa ꝓuoluunt᷑
atauo. hoc ẽ pꝰ sabbatum pͥmo die amortuis resurrexit. Et uescio
nc̃ cuiꝰ noua disputationis audatia quidam nob̃ facere conant᷑
incertum. quod maiores nr̃i ad dissoluenda quedam quȩ ñ nulliᷤ
uidebantur incerta. tamquam cercissimi ꝓferebant. quando enĩ
ymitus hoc disputari ceꝑit nescio. Illud tñ scio. quod etiã sc̃s ihe¬
ronimus qui hodieq int̾ luteras ȩccłasticas tam excellentis doc¬
trine fama ac labore u̾satur ad quasdam soluendas in suis libris

Expanded text:
ta est atque in concilio iudicatum homini nato, ne in aeternum pereat, ta est atque in concilio iudicatum homini nato, ne in aeternum pereat, omni die licere succurrere, cum etiam de ipsa carnali circumcisione ratio redderetur, quod umbra esset futuri, non quo intellegeremus etiam baptismum octauo ex quo natus est homo die dari oportere, sed nos in Christi resurrectione spiritaliter circumcidi, qui tertio quidem post diem passionis, in diebus tamen ebdomadum, quibus tempora prouoluuntur, octauo, hoc est post sabbatum primo die, a mortuis resurrexit. Et nunc nescio cuius nouae disputationis audacia quidam nobis facere conantur incertum, quod maiores nostri ad dissoluenda quaedam, quae nonnullis uidebantur incerta, tamquam certissimum proferebant. quando enim primitus hoe disputari coeperit nescio; illud tamen seio quod etiam sanctus Hieronymus, qui hodieque in litteris ecclesiasticis tam excellentis doctrinae fama ac labore uersatur, ad quasdam soluendas in suis libris
Abbreviated transcription (Latin):
esset. infans eum si auferretur baptirare nemo dubitaret. ꝑhoc he
mamenta ꝓbaretur. Neq enĩ hoc tẽ quasi nouum. aut quasi
aliqua cuiusquam contradictione pulsatum concilio statuebat᷑
seu firmabatur. quod obstricti originali peccato tenerentur infã¬
tes s cum illi alia consultatio u̾saretur & disceptaretur. ꝓpter logẽ
carnalis circumcisionis. utrum eos & ante octauum diem bapti¬
tare oporteret. id̾o pei qui hoc negabat nemo consensit quia iã
ñ consulendum nec disceptandum. s fitmum certumq habebat᷑
amimam salutis et̾nȩ ꝑturã: si hanc uitam sine ullius satra¬
menti consecutione fimrec. Et quamuis ab utero recentissimi
paruuli solo reatu essent peccati originalis obstricti quare illis
&e si multo facilior quod alienoꝵ s tñ esset necessaria remissio
peccatoꝵ: His ceras illa incerta de octaua die questio dissola¬

Expanded text:
esset infans, cum, si afferretur, baptizare nemo dubitaret, per haec esset infans, cum, si afferretur, baptizare nemo dubitaret, per haec firmamenta probaretur. neque enim hoc tunc quasi nouum aut quasi aliqua cuiusquam contradictione pulsatum concilio statuebatur scu firmabatur, quod ob?tricti originali peccato tenerentur infantes, sed cum illic illa consultatio uersaretur et disceptaretur, propter legem carnalis circumcisionis utrum eos et ante octauum diem baptizari oporteret. ideo ei qui hoc negabatnemo consensit, quia iam non consulendum necdisceptandum, sed firmum certumque habebatur animam saluti aeternae pcrituram, si hanc uitam sine illius sacramenti consecutione finiret, quamuis ab utero recentissimi paruuli solo reatu essent peccati originalis obstricti; quare illis etsi multo facilior, quod alienorum, sed tamen esset necessaria remissio peccatorum. his certis illa incerta de octauo die quaestio dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ gr̃ȩ posset: magis adultos & ꝓfectos & maiores natu possit̃
impendire peccata grauiora. forro autẽ sietiam grauissimis delic¬
toribus. & in dm̃ multũ ante peccantibꝰ. Cum post ea credidint re
missa peccatoꝵ & baptismo atq gr̃a nemo ꝓhibetur. quanto mag̾
ꝓhibi ñ debet infans qui nomen ꝓadubum recens natus nichil pes¬
cauit: nsi quod scđ̃m adam carnalit̾ natus contagium mortis
antiq pͥma natiuitate contraxit qui ad remissa peccatoꝵ. accipi¬
enda in hoc ipso facilius accedit. quod illi renituntur ñ ꝓpͥa s
aliena peccata: Uides quanta fiducia ex antiqua & indubitata
fidei regula uir tantus ista loquatur. Quia documenta certissi¬
ma idõ ꝓtulit ut illud quod erat incertum unde consulerat. ille
cui describit: & unde concilii decretum. consentitum eẽ comine¬
morat. ut sclicet etiam ante ectauum diem ex quo die natus

Expanded text:
tionem gratiae possetmagis adultos et prouectos et maiores natu possent tionem gratiae possetmagis adultos et prouectos et maiores natu possent inpedire peccata grauiora. porro autem si etiam grauissimis delictoribus et in deum multum ante peccantibus, eum postea crediderint, remissa peceatorum datur et a baptismo atque gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccauit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima natiuitate contraxit! qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccata. Vides quanta fiducia ex antiqua et indubitata fidei regula uir tantus ista loquatur. qui haec documenta certissima ideo protulit, ut illud quod erat incertum, unde consuluerat ille cui rescribit et unde concilii decretum constitutum esse commemorat, ut scilicet etiam ante octauum diem, ex quo die natus
Abbreviated transcription (Latin):
dam eẽ lege in circumcisionis antiq intra octauum diem eum
qui natus ẽ baptitandum. & scificandum ñ putares longe aliud
in concilio suo uisum est. In hoc eni quod tu putabas ẽẽ facien¬
dum. nemo consensit. s unu̾si potiꝰ iudicauimus. Nulli hominũ
nato miscđam dei &e gram dei negandam. Nam cũ dñs in euuglo
suo dicat. filius hominis. non uenit animas hominum ꝑdere.
s saluare quantum in nob̃ ẽ. si fieri potuerit nulla anima ꝑdenda
ẽ Adu̾tis ne. quod dicat quẽ admodum sentiat. ñ tantũ cariis: s
anime quoq infantis ecitiabile c̃ẽ. &e mortiferum. sine ullo saluta¬
ri sacramento exire dehac uita: Unde si iam nichil aliud diceret:
intelligere nr̃m fuit sine peccato animã ꝑire ñ posse.d inde pau
lopꝰ defendens innocentiam paruuloꝵ quid tñ de illis aꝑtissime
fateatur. Cetm̃ si homines inquit impendire aliquid ad consetu¬

Expanded text:
dam esse legem circumcisionis antiquae, ut intra octauum diem eum dam esse legem circumcisionis antiquae, ut intra octauum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares, longe aliud in concilio nostro uisum est. in hoc enim, quod tu putabas esse faciendum, nemo consensit; sed uniuersi potius iudicauimus nulli hominum nato misericordiam dei et gratiam denegandam. nam eum dominus in euangelio suo dicat: \'filius hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluare\', quantum in nobis est, si fieri potuerit, nulla anima perdenda est. aduertisne quid dicat, quemadmodum sentiat non tantum carni, sed animae quoque infantis exitiabile esse atque mortiferum sine illo salutari sacramento exire de hac uita? unde, si iam nihil aliud diceret, intellegere nostrum fuit sine peccato animam perire non posse. sed uide paulo post defendens innocentiam paruulorum quid tamen de illis apertissime fateatur: ceterum si hominesinquit, inpedire aliquid ad consecu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in merito beatus cyͥpanus satis ostendit. quam hoc ab initio
creditum. & intellectum seruet ȩccła. Qui cũ paruulos a
materno utero recentissimos iam idoneos ad ꝑcipiendum xp̃i bap¬
tismum assereret. quoniam consultus fuerat utrum hoc ante occa¬
uum diem fieri deberet quantum potuit conatus ẽ eos demon-
cis defensionis patrocinio prestitisset: ab originali peccato tam̃¬
eos ummunes. ñ ẽẽ confessus ẽ quasi hoc negaret ipsius baptismi
causam ꝓpt̾ quem ꝑcipiendum eos defendebat aufercet. Fotes¬
ipsam epłam memorati marayris de baptitandis paruulis legere
si uolueris. Neq eñi pot̃ deeẽ cartagini uerum in hac etiam nr̃a
quantũ p̾senti questionis satis uisum ẽ pauca inde ttanferenda
arbitratus sum. quȩ prudent̃ ad tende. Quantum ũ inquit ad
causam infantium ꝑtinec. quos dixisti intra scđm uel tertum
dic̃ quo nati sunt. constitutos bapticari ñ oportere. & consiđan¬

Expanded text:
non inmerito beatus Cyprianus satis ostendit, quam hoc ab initio non inmerito beatus Cyprianus satis ostendit, quam hoc ab initio creditum et intellectum seruet ecclesia. qui cum paruulos a materno utero recentissimos iam idoneos ad percipiendum Christi baptismum adsereret, quoniam consultus fuerat, utrum hoc ante octauum diem fieri deis defensionis patrocinium praestitisset, ab originali tamen peccato eos immunes non esse confessus est: quia si hoc negaret, ipsius Baptismi causam, propter quem percipiendum eos defendebat, auferret. ipsam epistolam memorati martyris De baptizandis paruulis legere, si uolueris; neque enim potest deesse Karthagini. uerum in hanc etiam nostram, quantum praesenti quaestioni satis nisum est, pauca inde transferenda arbitratus sum, quae prudenter adtende: quantum uero, inquit, ad causam infantium pertinet, quos dixisti intra secundum ueltertium diem quo nati sunt constitutos baptizari non oportere et consideran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uniꝰ iusticiam niultoꝵ iustificationẽ apł̃s loquitur: Nlichil
michi uidetur ambigui. nͥ quod ait adam formam futuri. ħ
eni reuera non solum huic sententiȩ conuenit. quia intelligit᷑
futuros eiꝰ posteros ex cadem forma. cum peccatũ eẽ generatos.
s etiam in alios. & alios intellectus possunt hȩc u̾ba deduci. Nã
& nos aliud inde aliquando diximus. & aliud fortasse dicemus:
quod tñ huic intellectui ñ sit adu̾sum:  ipse pelagius ñ uno mͦ
id exposut. Cetera uͦ quȩ ibi dicunt᷑. si diligenter au̾tantur. atq
tractentur sicut in primo duorum illoꝵ. libro. ut cumq conatus
sum etiam si sub obscurum pariunt rer̾um ipsarum necessitate
sermonẽ. non tñ poterunt alium sensum habere nͥ ꝑ quem fac¬
tum ẽ ut antiquitus uniu̾sa eccł̃a retineret fideles pariuilos ori¬
ginalis peccati remissionẽ ꝑ xp̃i baptisium consecutos. Unde

Expanded text:
per unius iustitiam multorum iustificationem apostolus loquitur, nihil per unius iustitiam multorum iustificationem apostolus loquitur, nihil mihi uideatur ambigui, nisi quod ait \'Adam formam futuri\'. hoc enim reuera non solum huic sententiae conuenit, qua intellegitur futuros eius posteros ex eadem forma cum peccato esse generatos, sed etiam in alios et alios intellectus possunt haec uerba deduci. nam et nos aliud inde aliquando diximus et aliud fortasse dicemus, quod tamen huic intellectui non sit aduersum, et ipse Pelagius non uno modo id exposuit. cetera uero quae ibi dicuntur, si diligenter aduertantur atque tractentur, sicut in primo duorum illorum libro utcumque conatus sum, etiamsi subobscurum pariunt rerum ipsarum necessitate sermonem, non tamen poterunt alium sensum habere, nisi per quem factum est. ut antiquitus uniuersa ecclesia retineret fideles paruulos originalis peccati remissionem per Christi baptismum consecutos. Vnde
Abbreviated transcription (Latin):
ciocibis nom̃ eiꝰ hec ipse eni salium faciet popł̃m suum a
peccatis trum: Nlumquid etciã & illud quia ñ c̃ opus sanis me¬
illud. quia nͥ manducauerint homines carnem eius hoc ẽ par¬
ticipes facti fuerint corꝑis cius non habebunt uitam: His atq
huiusmodi alis. quȩ nc̃ p̃tereo testimoniis diuina luce daris¬
simis. diuna auctoritate cercissimis: Nonne u̾itas sine. ulla
ambiguitate ꝓdamat non solum in regnum d̃i. ñ baptiratoᷤ
paruulos inttare ñ posse s nec uitam et̾nam posse habere ꝓpt̾
xp̃i corpꝰ cui ut incorporentur sacramento baptismatis imbu¬
untur: Nonne uitas sine ulla dubitatione testatur. ñ ob ali
tium manibus ferri. nͥ ut ꝑ medicinam sacramentoꝵ eiꝰ possint
deputamus etiam ipsa sic intelligere. ut his congruant testi¬
moniis de quibus deputare ñ possumus: Quam quam toto
ipso loco ubi ꝑ uniꝰ peccatum multoꝵ condempnationem :⁊

Expanded text:
uocabis nomen eius Iesus; ipse enim saluum faciet populum suum a uocabis nomen eius Iesus; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum? numquid etiam illud, quia non est opus sanis meillud, quia nisi manducauerint homines carnem eius, hoc est participes facti fuerint corporis eius, non habebunt uitam? his atque huiusmodi aliis, quae nunc praetereo, testimoniis diuina luce clarissimis, diuina auctoritate certissimis nonne ueritas sine ulla ambiguitate proclamat non solum in regnum dei non baptizatos paruulos intrare non posse, sed nec uitam aeternam posse habere praeter Christi corpus, cui ut incorporentur sacramento baptismatis inbuuntur? nonne ueritas sine ulla dubitatione testatur eos non ob aliutium manibus ferri, nisi ut per medicinam sacramentorum eius possint quibus forte dubitabamus, etiam ipsa sic intellegere, ut his congruant testimoniis, de quibus dubitare non possumus? Quamquam toto ipso loco, ubi per unius peccatum multorum condemnationem et
Abbreviated transcription (Latin):
ctatẽ ad uitam salutẽq et̾nam possit quẽquam hominum ꝑ¬
uenire: nec diuino iudicio inuste aliquẽ posse dampnari. hoc
ẽ ab illa uita e salute sceparari. Unde fit consequens: ut qm̃
nichil agitur aliud. quam pariuli baptirentur. nisi ut corpo
sit ad cos dampnantionẽ. nisi eis conlatũ fuertt ꝑtinere. Non
autẽ dampnari posserit: si peccatum utiq non haberent. hoc
quia illa ȩcas nulla inuita ꝓpͥa contrahere potuit: restat
intelligere uł si hoc ñdum possumus saltim credere trahere
paruulos originale peccatum. Ac ꝑ hoc si ambigui aliquid
hubent u̾ba apł̃ica quibus dic̃ ꝑ unum honunẽ peccatũ intra¬
uit in mundum. & ꝑ peccatum mors. & ita in om̃s homineꝰ
ꝑtransit. possuntq e aliam dua transferriq sententiam.
sium quid aliud ambiguum ẽ nisi quis renatus fuerit ex aqͣ
& sp̃u. ñ potest inttare in regnum dei: Numquid &e illud

Expanded text:
etatem ad uitam salutemque aeternam posse quemquam hominum petatem ad uitam salutemque aeternam posse quemquam hominum peruenire nec diuino iudicio iniuste aliquem posse damnari, hoc est ab illa uita et salute separari? unde fit consequens, ut, quoniam nihil agitur aliud, cum paruuli baptizantur, nisi ut incorporsit eos ad damnationem, nisi hoc eis conlatum fuerit, pertinere. non autem damnari possent, si peccatum utique non haberent. hoc quia illa aetas nullum in uita propria contrahere potuit, restat intellegere uel, si hoc nondum possumus, saltim credere trahere paruulos originale peccatum. Ac per hoc si ambigui aliquid habent uerba apostolica, quibus dicit: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, possuntque in aliam duci transferrique sententiam, numquid et illud ambiguum est: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei? numquid et illud:
Abbreviated transcription (Latin):
di. manifestauerit etiam quid sit suum etiam regnum. quod
dicebat. ita condudens: sic ibunt illi in combustionẽ et̃nam.
iusti autẽ in uitam etnã. Hec gͦ & alia que istum secuntur: er
fortasse ita moueatur: ĩta ut audire uł nosse quid contra nos
dicatur expectet. & ido quid illi dicant qui contra traducẽ
peccati scatiunt. nec tacere uoluit. ut questio discutienda insinu¬
aritur. e aꝑsona sua remouit: nec hoc etiã ipse sentire iudica¬
retur. Ego autẽ & si refellere istoꝵ argumenta ñ ualeã uideo
tamen inherendum ẽẽ his quȩ in scͥpturis sunt aꝑtissima. ut
ex his reuelent᷑ obscura. Aut si mens nondum ẽ idonea quȩ poᷤ¬
sit ea uł demonstrare uł ctrnere. uel abstrusa inuestigare sine ulla
hesitatione credantur. Quid autẽ aꝑtius tot tantiꝰq testimoniiᷤ
diuinoꝵ doquioꝵ quibꝰ dilucidissime apparet: nec p̃t̃ xp̃i soci¬

Expanded text:
di, manifestauerit etiam quid sit ipsum regnum quod di, manifestauerit etiam quid sit ipsum regnum quod dicebat ita concludens: sic ibunt illi in ambustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. haec ergo et alia, quae hunc sequuntur errfortasse ita moueatur, ut audire uel nosse quid contra eos dicatur expectet; et ideo quid illi dicant qui contra peccati traducem sentiunt nec tacere uoluit, ut quaestio discutienda insinuaretur, et a persona sua remouit, ne hoc etiam ipse sentire iudicaretur Ego autem etsi refellere istorum argumenta non ualeam, uideo tamen inhaerendum esse his quae in scripturis sunt apertissima, ut ex his reuelentur obscura aut, si mens nondum est idonea, quae possit ea uel demonstrata cernere uel abstrusa uestigare, sine ulla haesitatione credantur. quid autem apertius tot tantisque testimoniis diuinorum eloquiorum, quibus dilucidissime apparet nec praeter Christi soci
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex sua s ex alioꝵ ꝑsona uididit. scͥptis sius. usq adeo sciens
hanc nescio quam essec nouitatẽ quȩ contra antiquam ȩgcłẽ
nsitam opinionẽ sonare nẽ ceꝑit: ut cam pse consiteri aut
uerecundatus aut u̾tus fuent. & forte hoo ipse ñ sertit quod
sine peccato nascatur homo cui peccatum faterar necessari¬
um ẽẽ baptismum in quo sit remissio peccatoꝵ. quod sine
in qua aꝑcissime legitur. qui non credidit condempnabit᷑ postre¬
mo quod sine peccato imago dei ñ admittat᷑ ad regnum dei. qm̃
nͥ quis renatus fuerit ex aqua & sp̃u. ñ potest introire in reg¬
num dei. atq ita uel in et̾nam mortẽ sine peccato p̾cipitetur.
uel quod ẽ absurdius extra regnum di hãt uitam ȩt̾nam cum
dñs p̾̃dicens quid siuis in fine dicturꝰ sit. Uenite benedicti patͥs
mei ꝑcipite regnum quod uob̾ paratum ẽ ab origine mun¬

Expanded text:
non ex sua, sed ex aliorum persona indiderit scriptis suis usque adeo sciens non ex sua, sed ex aliorum persona indiderit scriptis suis usque adeo sciens hanc nescio quam esse nouitatem, quae contra antiquam et ecclesiae insitam opinionem sonare nunc coeperit, ut eam ipse confiteri aut uerecundatus aut ueritus fuerit. et forte hoc ipse non sentit, quod sine peccato nascatur homo, cui fatetur necessarium esse baptismum, in quo fit remissio peccatorum; quod sine in qua apertissime legitur: qui non crediderit, condemnabitur; postremo quod sine peccato imago dei non admittatur ad regnum dei, quoniam nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, atque ita uel in aeternam mortem sine peccato praecipitetur aut, quod est absurdius, extra regnum dei habeat uitam aeternam, cum dominus praedicens quid suis in fine dicturus sit: ucnitc, benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab initio mun
Abbreviated transcription (Latin):
respondisse recolui. Nam cum dyasset: s adȩ qui dicunt pec¬
citum etiã non peccantibꝰ nocuit: ergo xp̃i iusticia etiamñ
credentibꝰ ꝓdẽ. quod in his quȩ respondi cernis. quam ũ solum
ñ expugnent quod dicimus. s etiã nos admoneant quid dicamꝰ.
sequutus adiunxit demde aiunt. si baptismus mundat anti¬
quum. illud delictum: qui de duobꝰ bapticatis nati fuerint
debent hoc carere peccato. Non enĩ potuert̃ ad posteros tͣns¬
mittere. quod ipsi minime habuerunt. Illud quoq accidit in¬
quit. quia si anima ñ ẽ ex traduce. s sola caro ipsa tantũ ht̃
traducem peccati. & ipsa solam penam meretur. iniustum
eet dicentes: ut hodia nata anima ñ ex massa adȩ. iam anti¬
quum peccatũ portet alienum. Dicunt etiam inquit nulla
iatione concedi: ut ds qui ꝓpria peccata remittit. imputet
aliena. Uidesne obsetro quẽ admodum hoc totum palagius

Expanded text:
respondisse recolui. nam cum dixisset: si Adae, inquiunt, pecrespondisse recolui. nam cum dixisset: si Adae, inquiunt, peccatum etiam non peccantibus nocuit, ergo et Christi iustitia etiam non credentibus prodest — quod in his quae respondi cernis quam non solum non expugnet quod dicimus, sed etiarn nos admoneat quid dicamus -, secutus adiunxit: deinde aiunt: si baptismus mundat antiquum illud delictum, qui de duobus baptizatis nati fuerint debent hoc carere peccato; non enim potuerunt ad posteros transmittere quod ipsi minime habuerunt. illud quoque accedit, inquit, quia, si anima non est ex traduce, sed sola caro, ipsa tantum habet traducem peccati et ipsa sola poenam meretur, iniustum esse dicentes, ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum. dicunt etiam, inquit, nulla ratione concedi, ut deus qui propria peccata remittit imputet aliena. Videsne, obsecro, quemadmodum hoc totum Pelagius
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidicati sunt: quoniã qͥ ñ credit iam iudicatꝰ ẽ Et condempna¬
buntur.: quoniam qͥ credidit: & baptiratus fuerit. saluus erit. qͥ
uͦ ñ crediderit: condempnabitur. Iam nc̃ uideant isti qua sticia
temptent uel conentur ad serere ñ aduitam et̾nã. s ad irã dei ꝑ¬
tinere. & iudicari diuinitꝰ. atq dampnari homines qui sine pec¬
cato sunt. si queadmodum ꝓpum ita nullum i eis ẽ etiam
libris. satis quantum arbitror dilucidȩq respondi: Quod & si
quibusdam uel parum uł obscurum uidebitur. dent ueniã
e componant cum eis qui fortasse illud non quia parum ẽ
si quia numium reprehendunt. & quia equȩ ponat᷑ a questio¬
num dilucide dicta. ei existimo adhuc ñ intelligunt: ñ mͥ
calumpnientur ꝓ negligentia uel ꝓ meş facultatis indulgẽ¬
tia s dm̃ potiꝰ pro accipienda intelligentia dep̾cent᷑. Uerũptñ
approbant intimasse. nec solum hoc quod modo ꝓposui eiq
respondi uerum etiam cetera. quibus me in illis libris etiã

Expanded text:
ndemnabuntur, quoniam qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, qui autem non crediderit, condemnabitur. iam nunc uideant isti, qua iustitia temptent uel conentur adserere non ad uitam aeternam, sed ad iram dei pertinere et iudicari diuinitus atque damnari homines, qui sine peccato sunt, si quemadmodum proprium ita nullum in eis est etiam libris satis, quantum arbitror, dilucideque respondi. quod etsi quibusdam uel parum uel obscurum uidebitur, dent ueniam et conponant cum eis, qui fortasse illud non quia parum est, sed quia nimium reprehendunt; et qui ea, quae pro natura quaestionum dilucide dicta existimo, adhuc non intellegunt, non mihi calumnientur pro neglegentia uel pro meae facultatis indigentia, sed deum potius pro accipienda intellegentia deprecentur. Verum tamen adprobant intimasse nec solum hoc quod modo proposui eique respondi, uerum etiam cetera quibus me in illis libris iam
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta st̃ ista q̃ nos ad nouũ ꝑtinentes obseruare ñcogi¬
mͥ. cur ñ uidei sepotiꝰ in uetustate suꝑuacanea remansisse
cognosct̾. quã nob̃ noua ꝓmissa tenentib qd uet̾a ñ obser¬
uemꝰ obiciunt: Q̾m gͦ sic̃ scͥptũ ẽ in cantico canticor̃ as¬
pirauit dies: remoueant᷑ ũbrȩ. sp̾itał significatio iam¬

Expanded text:
praecepta sint ista, quae nos ad novum pertinentes observare non cogimur, cur non Judaei se potius in vetustate supervacanea remansisse cognoscunt, quam nobis nova promissa tenentibus; quod vetera non observemus, objiciunt? Quoniam ergo, sicut scriptum est in Cantico canticorum, Aspira
Abbreviated transcription (Latin):
rentib uris. tãdiu ñ cralidistis ⁊ c̃tdixistis. s ñdũ ꝑistis qͦo ñ¬
dũ de corpore existis. ⁊nc̃ habetis spaciũ penitendi. ⁊inc̃ ueni¬
te. oli qͥdem debustis. s e nc̃ uenite ñdũ finiti st̃ dies. cui

Expanded text:
rentibus vestris. Tamdiu non credidistis, et contradixistis: sed nondum peristis, quia norentibus vestris. Tamdiu non credidistis, et contradixistis: sed nondum peristis, quia nondum de corpore existis; et nunc habetis spatium poenitendi, et nunc venite. Olim quidem debuistis, sed et nunc venite: nondum finiti sunt dies, cui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xp̃ianis uidemꝰ completũ: paulopꝰ dic̃. ⁊ nc̃ tu dom̃ iacob
uenite ambulemꝰ in lucẽ dñi: Hic ꝓfecto dicitis ut soletis
nos sumꝰ. S qͦd sequit᷑ paulisꝑ attendite: ut cũ diritis quod
uultis. ⁊̃ qͦd ñ uultis audiatis. Nam ꝓpħu coniung̾ ⁊ dicit.
Dimisit eñ plebẽ suam domus isrł. Hic dicite. nos sumꝰ hic uos
agnoscite: &e nob̃ qͥ ista cõmemoramꝰ ignoscite. Si enĩ libenter.
auditis ad ur̃m dicunt᷑ alloquiũ: siuͦ indignant᷑ auditis ad
ur̃m dicunt᷑ opprobriũ. Dicant᷑ tam̃ oportet siue uolentib si¬
ue nolentib. Ecce ñ ego s ꝓpħa quẽ legitis. ꝑquẽ dđm locutũ
ñ potestis negare: quẽ de auctoritate diuinarũ scͥpt᷑ar ñ po¬
testis auferre. quẽ ad modũ illi dñs imꝑauit exclamat. uehe¬
int̾ sic̃ tuba exaltat uocẽ suã. uosq increpat dicens. ft nc̃ tu
domꝰ iacob. uenite ambulemꝰ ĩlucẽ dm̃i. Occidistis xp̃m in pa¬

Expanded text:
s videmus impletum: paulo post dicit, Et nunc tu, domus Jacob, venite, ambulemus in luce Domini? Hic profecto dicetis, ut soletis, Nos sumus; sed quod sequitur, paulisper attendite, ut cum dixeritis quod vultis, etiam quod non vultis audiatis. Nam Propheta conjungit et dicit, Dimisit enim plebem suam, domum Israel . Hic dicite, Nos sumus; hic vos agnoscite, et nobis quia ista commemoravimus, ignoscite. Si enim libenter auditis, ad vestrum dicuntur alloquium; si vero indignanter auditis, ad vestrum dicuntur opprobriu vobis. Ecce, non ego, sed propheta quem legitis, per quem Deum locutum non potestis negare, quem de auctoritate divinarum Scripturarum non potestis auferre, quemadmodum illi Dominus imperavit, exclamat vehementer, et sicut tuba exaltat vocem suam , vosque increpat, dicens: Et nunc tu, domus Jacob, venite, ambulemus in luce Domini. Occidistis Christum in pa
Abbreviated transcription (Latin):
uitã meã. ne cũ uoluerint collig̾e zirania. cradicent si¬
mul & triticũ. nec ꝑdiligntiã segetẽ dnicã purgent. s ꝑ
tem̾itatẽ ipsi poti int̾ purgam̃ta numerent᷑. Idõq idẽ
apłs cũ iã multos comꝑiss& immunda luxuria &
fornicationib inquinatos. ad cosdẽ corinthios in scd̾̃a
epła scribens. ñ itidẽ p̃cipit. ut cũ talib ñ cibi sume
tur fornicator. aut idolis seruiens. ant aliqͥd tale. cũ
eimodi qͥdem nec cibũ qͥdẽ simul sum̾e. s ait ne iter̃¬

Expanded text:
uitam meam —, ne, cum uoluerint colligere zizania, eradicent siuitam meam —, ne, cum uoluerint colligere zizania, eradicent simul et triticum nec per diligentiam segetem dominicam purgent, sed per temeritatem ipsi potius inter purgamenta numerentur. ideoque idem apostolus, cum iam multos comperisset immunda luxuria et fornicationibus inquinatos, ad eosdem Corinthios in secunda epistula scribens non identidem praecipit, ut cum talibus cibum non sumertur fornicarius aut auarus aut aliquid tale, cum eiusmodi nec quidem cibum simul sumere>, sed ait
Abbreviated transcription (Latin):
significare uoluisse. nͥ cũ posse tali mͦ salubrit̾ corrigi
qͥo sit int̾ dissimiles pecato idest int̾ eos qͦs peccatorũ
similiũ ꝑestilentia ñ corrumpit. In eo uͦ qͦd ait nomi¬
nat. hoc nimirum intelligi uoluit. parũ eẽ ut sit qͥs
sit omib dignissima uderi. quȩ in eum fuerit ana¬
thematis ꝓlata sentntia. Ita enim & saltia pace corrigit᷑
& ñ int̾feccorie ꝑcutit᷑ s medicinalit̾ urit᷑. Propt̾ra ⁊ de
ilo dix̃ quẽ tali medicinia sanari uoluerat. satis huic
correctio quȩ fit amultis. Neq enĩ pot̃ ẽẽ salubris cor¬
ratio a multis: nͥ cũ ille corripit᷑ qui ñ ht̃ sociam mul¬
titudinẽ. Cũ uͦ idem morb plurimos occuꝑau̾it. nicħ
aliud bonis restat ꝗͣ dolor & geinit᷑: ut ꝑ illuo signũ
qͦd ierechieli scõ reuelat᷑. illesi cuadere ab illoꝵ uastati¬
one mereant᷑. Ad eum enĩ qͥ errare ñ pot̾ clamant. Ne
ꝑdas cũ impnis d̃s animã meã. & cum uiris sanguinũ

Expanded text:
riter corrigi, qui inter dissimiles peccat, id est inter eos, quos peccatorum similium pestilentia non corrumpit. In eo vero quod ait 'nominatur', hoc nimirum intelligi voluit: parum esse ut sit quisit omnibus dignissima videri, quae in eum fuerit anathematis prolata sententia. Ita enim et salva pace corrigitur, et non interfectorie percutitur, sed medicinaliter uritur. propterea et de illo dixit quem tali medicina sanari uoluerat: satis est huic correptio haec quae a multis. neque enim potest esse salubris a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. cum uero idem morbus plurimos occupauerit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechieli sancto reuelatur, inlaesi euadere ab illorum uastatione mereantur — ad eum enim qui errare non potest clamant: ne comperdas cum impiis animam meam et cum uiris sanguinum
Abbreviated transcription (Latin):
uocemꝰ lucẽ sempit̾nã. ut illumin&̃ tenebras nr̃as. & uide¬
amꝰ in nob quantũ sinim᷑ uidere imaginem dĩ. Menti
quomͦ amat qͦd nescit: Aut si qͥsꝗ̃ dic̃ ex notitia ge¬
nerali uł speciali m̃tẽ cred̾e se ẽẽ talẽ. quales alias exꝑta est.
& iđo amare semce ipsa: insipientissune loqͥt᷑. Unde enuim
mens aliquã m̃tẽ nouit. si se ñ nouit: Neq enĩ ut oculus
corporis uidce alios oculos. & se ñ uid&: ita mens nouit alias
m̃tes. & ignorat sem& ipsã. ẜ oculos enim corporis corpora
uidemꝰ. qr radios qui ꝑ eos emicant & qͥcqͥd cernimꝰ tangunt
refringere ac retorquere in ipsos ñ possumꝰ: nͥ cũ specular
intuemur. Qod subtilissime obscurissimeq disserit᷑. donec
aꝑtissime demonstret᷑. uł ita serẽ hr̃e uł ñ ita. S qͦqͦmͦ
se habeat uis qua ꝑoculos cernimꝰ: ipsa certe ui siue sint

Expanded text:
vocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras nostras, et videvocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras nostras, et videamus in nobis, quaquomodo amat quod nescit? Aut si quisquam dicit ex notitia generali vel speciali mentem credere se esse talem, quales alias experta est, et ideo amare se ipsam, insipientissime loquitur. Unde enim mens aliquam mentem novit, si se non novit? Neque enim ut oculus corporis videt alios oculos, et se non videt; ita mens novit alias mentes, et ignorat semetipsam. Per oculos enim corporis corpora videmus, quia radios qui per eos emicant et quidquid cernimus tangunt, refringere ac retorquere in ipsos non possumus, nisi cum specula intuemur. Quod subtilissime obscurissimeque disseritur, donec apertissime demonstretur, vel ita se rem habere, vel non ita. Sed quoquo modo se habeat vis qua per oculos cernimus; ipsam certe vim, sive sint
Abbreviated transcription (Latin):
te tractemus. Mens gͥ cũ amat seipsam: duo quedã ostũdit.
fruendũ se: Et cũ tantũ se uult eẽ. quantũ ẽ par m̃ti uolun¬
mens duo sp̃c̃: s unꝰ sp̃c. nec eẽntiȩ duȩ s una. Et cam̃ duo
qͥdam unũ sunt: amans & amor. siue sic dicas qͦd amat᷑ &
amor. Et hȩc qͥdem duo: relatiue adinuicẽ dicunt᷑. Amans
quippe ad amorem refert᷑: & amor ad amantẽ. Amans enĩ
mens & sp̃c alicuiꝰ hominis ẽ: iđo mens & sp̃c ẽ. Retracto
enĩ eo qͦd hõ ẽ: qͦd adiuncto corpore đr: retracto gͦ corpore.
mens & sp̃c mance. Retracto autẽ amante. nullus ẽ amor:
& retracto amore. nullus ẽ amans. Id̾oq quantũ ad inuicẽ
referunt᷑: duo st̃. Qd autẽ ad se ipsa dicunt᷑: & singula sp̃c.
& simul utrũq unus sp̃c. & singła mens. & simul utrũq
una mens. Ubi gͦ trinitas: attendamꝰ qͣntũ possumꝰ. & in¬

Expanded text:
te tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam ostendit,te tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam ostendit,fruendum se? Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti volunduae, sed una: et tamen duo quaedam unum sunt, amans et amor; sive sic dicas, quod amatur et amor. Et haec quidem duo relative ad invicem dicuntur. Amans quippe ad amorem refertur, et amor ad amantem. Amans enim mens et spiritus alicujus hominis est, ideo mens et spiritus est. Retracto enim eo quod homo est, quod adjuncto corpore dicitur; retracto ergo corpore, mens et spiritus manet: retracto autem amante, nullus est amor; et retracto amore, nullus est amans. Ideoque quantum ad invicem referuntur, duo sunt: quod autem ad se ipsa dicuntur, et singula spiritus, et simul utrumque unus spiritus; et singula mens, et simul utrumque una mens. Ubi ergo trinitas? Attendamus quantum possumus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliquid amo tria st̃. Ego. & qͦd amo: & ipse amor.
Non enim amo amorẽ: nͥ amantẽ amẽ. Nã ñ ẽamor.
ubi nicħ amat᷑. Tria gͦ sunt. Amans. & qͦd amat᷑. & amior. Eo
sinꝰ amẽ ñ meipsum. ĩmne duo erim̃. qͦd amo ae̾ amor: limnans
enĩ & q̃d amatur hoc idem ẽ. qͥn se ipse amat: sic̃ amare & ama¬
ri eodẽ mͦ id ipsum ẽ. cum se quisq amat. Eadẽ quippe res
ẽ: nͥ cũ amat᷑ ipse amor. Aliud ẽ autẽ amare se: aliud ama¬
te amorẽ suum. Non enĩ amat᷑ amor. nͥ iam aliqͥd amans:
quia uͥ nicħ amat᷑. nullus ẽ amor. Duo gͦ sunt. cũ seqͥsq
amat: amor & qͦd amat᷑. Cunc enĩ anians: & qͦd amatur
unum ẽ. Unde uidet᷑ ñ ẽẽ consequens: ut ubicũq amor fu¬
crit. iam tria intelligant᷑. Auferamꝰ enĩ ab hac consideratioe
cet̾a quȩ multa sunt quib ħo constat: atq ut hec quȩ nc̃
reqͥrimꝰ. quantũ in his reb possumꝰ. liqͥdo reꝑiamꝰ: de sola iñ¬

Expanded text:
cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor, nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enim amans et quod amatur unum est. Unde videtur non esse consequens ut ubicumque amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola men
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conueniat: aut silio conueniat aut sp̃u scd̾. aut ipsitr im¬
tati. & si qͥd de filio qͦd filio ꝓprie ñ c̃gruat. saltem congruat
ab uno do ipsa trinitate. Ueluti nunc cupim̾ uidere: utram
caritas. aut filiꝰ aut ipsa trinitas. qm̃ resistere ñ possumꝰ cerais¬
sime fidi & ualidissimȩ auctoritati scripturȩ dicentis: as ca¬
ritas ẽ. Nontam debemus deuiare sacrilego eriore : ut aliqͥs
de trinitate dicamus. qͦd ñ creatori s creature potiꝰ conueni¬
damus ista tria quȩ inuenisse nob uidemur. Nondũ de
suꝑnis loquimur. ñdũ de dõ patre & filio & spũ scõ. s de hac im¬
pari imagine. at tam̃ imagine idest homine. familiariꝰ enĩ eã
ce facilius fortassis intuetur nr̃e m̃tis infirmitasn tria¬

Expanded text:
non conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trininon conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trinitati: et si quid de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat ab uno Deo ipsa Trinitate. Veluti nunc cupimus videre utrum n est, aut Pater est charitas, aut Filius, aut ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non tamen debemus deviare sacrilego errore, ut aliquid de Trinitate dicamus quod non Creatori, sed creaturae potius convenidamus ista tria, quae invenisse nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de hac impari imagine, attamen imagine, id est homine: familiarius enim eam et facilius fortassis intuetur mentis nostrae infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Quotqͦt gͦ ꝑfecti: hoc sapiamus. Perfectionẽ in hac uita dic̃.
ñ aliud ꝗ̃ ea quȩ retro sunt obliuisci. & in ea que ante st̃ extendi.
sed̃m intentionẽ tutissimã. E st enĩ querentis intentio. donec
apprchendat᷑ illud qͦ tendimꝰ. & quo extendimur: S ea recta
intentio ẽ: quȩ ꝓficiscit᷑ afide. Certa enim fides: uttumq incho¬
tutiorem ẽẽ affectum uera querendi. ꝗ̃ incognita ꝓ cognitis
p̾sumendi. Sic gͣ queramꝰ tanꝗͣ inuenturi: & sic inuemam̾
tanꝗͣ quesituri. Cũ enim consũmau̾it ħo: tc̃ incipit. Pecte¬
dendis nulla infidelitate dubitemꝰ. de intelligendis milla te¬
ineritate affirmemꝰ. In illis auctoritas tenenda ẽ: in his uen¬
tas exquirenda. Qs gͦ ad istam questionem attin&. credam
q̃ram̃ ab eo ipso quẽ intellig̾e uolumꝰ auxilium p̾cantes .& qntũ
tribuitur qͦd untelligimus explicare tanta cura & sollicitudne

Expanded text:
Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumqtutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumentanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad istam quaestionem attinet, credamre, ab eo ipso quem intelligere volumus, auxilium precantes, et quantum tribuit quod intelligimus explicare tanta cura et sollicitudin
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ quȩ d̾s ẽ uerusq ac summꝰ &
solus ds. Experta gͦ quisqͥs hec audis.
Adhuc enim querimꝰ. & talia querentẽ nemo
iuste rep̾hendit: si tam̃ in fide firmissimus q̃¬
rat. qͦd aut nosse aut eloqui oifficillimũ ẽ. affirmantẽ ũ eto
iusteq rephendit: quisqͥs meliꝰ uł uid& uł docet. Querite in¬
quit dm: & uiuae anima ur̃a. Et nequisq inse tanꝗͣ appre¬
apłs. Siqͥs se inquit putat aliquid scire: ñdum scit quẽad¬
modũ oporteat scire. Qsquis autẽ dilig̾ dm̃: hic cognitꝰ est
ab illo. Nec sic qͣdem diẽ cognouit illũ que ꝑiculosa pͥsump¬
tio ẽ: ẜ cognitus ẽ ab illo. Sic t alibi cum dixisset. nẽ autẽ cog¬
noscentes d̾m. statim corrigens. immo cogniti niquit adõ. mari¬
meq illo loco fr̃s inqͥt. ego me ipsum ñ arbitror apphendisse.
Unũi autẽ quȩ retio oblit᷑ in ea quȩ ante sunt extent̾: scadm in¬
tentionẽ sequor ad palmã suꝑnȩ uocationis di in xp̃o ihħu

Expanded text:
Trinitatem quae Deus est, verusque ac summus et solus Deus. Exspecta ergo, quisquis haec audis: adhuc enim quaerimus, et talia quaerentem nemo juste reprehendit; si tamen in fide firmissimus quaerat, quod aut nosse aut eloqui difficillimum est. Affirmantem vero cito justeque reprehendit, quisquis melius vel videt vel docet. Quaerite, inquit, Deum, et vivet anima vestra . Et ne quisquam se tanquam apprer . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu.
Abbreviated transcription (Latin):
sententia testis ẽ. ut heretici ad eccl̃am uenientes cũ bap
aut mali bonos in unitate non maculant. Si recte fiebat.
cur orbem t̾raꝵ quia sic recipiuntur accusant: Si autẽ
mali bonos. non in unitate ñ maculant. quomodo se a
crimine saclege seꝑationis excusant
ucratius athenis. dixit. fid̾em nr̃am &e baptisma¬
tis gr̃am & legis eccłastice regulam. ds e dñs

Expanded text:
sententia testis est, ut haeretici uenientes ad sententia testis est, ut haeretici uenientes ad aut mali bonos in unitate non maculant. Si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? Si autem mali bonos in unitate non maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis excusant?ucratius a Thenis dixit: Fidem nostram, et Baptismatis gratiam, et legis ecclesiasticae regulam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mit consuetudinẽ sequi. aut circa fr̃s inuidus
ẽ & malignꝰ quib u̾itas reuelatur. aut cura dm̃ ingratꝰ¬
ẽ cuius inspiratione ȩccła eius instruit᷑¬
ste si conuinceret eos qui diu̾sa sentiebant. & hoc tene
obtinuit. ita consuetudinẽ sequi ut contempneret u̾ita¬
tem. Hec u̾ba formidare deberemꝰ. Cum uͦ illa consuetu¬
do. & a uitate ꝓpagata. & uitate roborata repꝑiatur.
nichil in hac sententia ꝑtimescimꝰ. Et tñ si illi cura fr̃s
inuidi erant & maligni. Aut cuta dm̃ ingrati: ecce qualibꝰ
communicabant: Ecce quales diu̾sa sentientes sicut cy¬
panus p̃dixit. a iure communionis ñ ammouebant. Ecce
a quibus non polluebant᷑ in conu̾satione unitatis. Ecce
quantum amandum sit uinculum pacis. Ecce quid con¬
siderent. qui nob̃ de p̃cessorum nr̃oꝵ ep̃oꝵ concilio calũp¬
niãtur. quoꝵ caritatẽ non imitantur: & quoꝵ exemplo
considato iure dampnant᷑. Si consuetudo erat sicut hȩc

Expanded text:
mit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus mit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitIste si conuinceret eos qui diuersa sentiebant et hoc teneboptinuit, ita consuetudinem sequi ut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate roborata repperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. et tamen si illi circa fratres inuidi erant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit uinculum pacis, ecce quid considerent qui nobis de praecessorum episcoporum concilio calumniantur, quorum caritatem non imitantur et quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut haec
Abbreviated transcription (Latin):
illo uiuo de quo dictũ ẽ. ipse qui baptitat. quolibet
corporaliter. oꝑante baptiret᷑. Quod autẽ de hereticis¬
peccatoꝵ uitam ȩt̾nam consecuntur. cur ad ȩccłam ue¬
sacramenti celabrationem ꝑceꝑunt. tñ uitam ȩt̾nam nͥ
ꝑ unitatis caritatem ñ consecuntur. sicut nec illi maliuo¬
li. & inuidi. quibꝰ non dimitterent᷑ peccata. nec si adu̾sus
eos odium teneretur a quibꝰ paterentur iniuriam. quia
uitas dixit: si non dimiseritis. nec pater ur̃ dimittet uob̃.
quantomagis cum eos oderant quibꝰ retͥbuebant mala ꝓ
bonis. Nec tñ isti scł̃o u̾bis solis & non factis renuntianteᷤᷤ
si pꝰea corrigerent᷑ rursus bapticarent᷑. s uno uitali bap¬
tismate scificarentur quod quidem in catholica ẽ. s non
in sola: sicut nec in scis solis qui edificati sunt suꝑ petrã
& ex quibus unica illa columba ꝑficit᷑ xx.¬
Dastus asicca dixit. Qui contempta uitate p̾su¬

Expanded text:
illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticispeccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesacramenti celebrationem perceperunt, tamen uitam aeternam nisi per unitatis caritatem non consequuntur, sicut nec illi maliuoli et inuidi, quibus non dimitterentur peccata nec si aduersus eos . odium tenerent a quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis; quanto magis cum eos oderant quibus retribuebant mala pro bonis!\' nec tamen isti saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, si postea corrigerentur, rursus baptizarentur, sed uno uitali baptismate sanctificarentur. quod quidem in catholica est, sed non in sola, sicut nec in sanctis solis qui aedificati sunt super petram et ex. quibus unica illa columba perficitCastus a Sicca dixit: Qui contempta ueritate p
Abbreviated transcription (Latin):
ticis tinguntur. & de cinguentibꝰ loquitur. Si uͦ a mor
tuo salutis nichil accipitur. ac ꝓpterea cognito etrore
pͥstino ad uitatem. cum penitentia reu̾tuntur. uino
uitali baptismate. quod in ęccł̃a catholica ẽ sanctificari
debebunt AUG Quid sit a mortuo baptirari: sine
p̃iudicio diligentioris eiusdem scͥpturȩ considationis
alibi iam diximꝰ. Quero autem cur hereticos solos uelit
intelligi mortuos. cum paulus apłs generaliter de peccõ
dixerit stipendium peccati mors. & iterum saꝑe autem
scđm carnem mors ẽ. Et cum mortuam dicat uiduam
quȩ in deliciis uiuit. quomodo non sunt mortui. qui
scło u̾bis & non factis renuntiant: Quid gͦ proficit la¬
uatio cius. qui ab istis baptizatur. nisi quia & ipse si tał
ẽ lauachrium quidem habet s non ei ꝓficit ad salutem.
Si aut̃ ille a quo baptirat᷑. talis est iste uͦ non falso add̾m
corde conu̾titur: non ab illo mortuo baptizatur. s ab

Expanded text:
ticis tinguntur et de tinguentibus loquitur. si ticis tinguntur et de tinguentibus loquitur. si tuo salutis nihil accipitur ac propterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia reuertuntur, uno uitali baptismate quod in ecclesia catholica est sanctificari debebunt. Quid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium peccati mors, et iterum: sapere autem secundum carnem mors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliciis uiuit, quomodo non sunt mortui qui saeculo uerbis et non factis renuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui ab istis baptizatur, nisi quia et ipse, si talis est, lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab illo mortuo baptizatur, sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ diuturna tabe polluta ẽ sanctificationẽ lauachri.
purgãda ĩ melius reformetur. AUG̾. fortassis iste qͥ
in diuturna tabe purganda causam posuit. cur debe-¬
rent heretici baptitari: Parceret eis qui in aliquam he¬
resi irruentes exiguo illic tempore fuissent. & aito cor¬
recti ad catholicam inde migrassent. Deinde & ipse pa¬
rum adu̾tit ita dici posse. ut iniqui omnes qui ad illã
petram in qua ęccła significatur. accurrunt baptirent᷑
ut mens iniqua quȩ extra petram in harena edificabat
audiendo u̾ba xp̃i & non faciendo sanctificatione la¬
uachri purganda in melius reformetur. & cñ ñ sit. si
iam baptitati sunt. etiam si probentur tales fuisse c̃
baꝑticarent᷑.id.ẽ. ut scło u̾bis & non fact̾is renuntiarẽt.
uietꝰ aburuc: dixit.¬
scͥptum ẽ apud salomonem. Qui bapticatur a mortuo.
quid ꝓficit lauatio eius: Quod ittiq de his qui ab here¬

Expanded text:
quae diuturna tabe polluta est, sanctificatione lavacri quae diuturna tabe polluta est, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur. 64. Fortassis iste qui in diuturna tabe purganda causam posuit, cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresim irruentes exiguo illic tempore fuissent, et cito correcti ad Catholicam inde migrassent. Deinde et ipse parum advertit, ita dici posse, ut iniqui omnes qui ad illam petram in qua ecclesia significatur adcurrunt, baptizentur, ut mens iniqua, quae extra petram in harena aedificabat audiendo uerba Christi et non faciendo, sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. Quietus a Buruc fi.scriptum est aput salomonem: qui bapti: atur a mortuo quid proficit lauatio eius? quod utique de his qui ab haere