comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepta uniuersa eius. sunt miscdia et ueritas. id est plena miscłia et
ditatis: quod etiam in morte testatoris confirmat᷑. Et testimonia
eius. scilicet testimonia ueteris testamenti: ubi fuerunt. ꝓpħe testes
stus sicut oraui facies: ud est peccata que accuso dimites. st hoc est.
et hoc facies ꝓpter nomencuum. id ꝓpter głam tuam. ut lauderis ab
homine. Bausa ad dm̃ refertur. Et etiam hoc ideo quia non negligo uec
cis es o dñe. ꝓꝓter nomentuum. quod est iħc scilicet saluator. id est
ut impleas rem nominis cui. ppitiaberis sactificio cibi sp̃c contribula¬
t̃ oblato peccato meo. non solum ante fidem. s et post fidem cõmisso.
Et necesse est enim. id est quia multum est. id est grande est illud pecca¬
tum. quia et inuia non deest offensio: et ideo nisi ꝑte non delebitur
qui non solum peccata donas quȩ ante fidẽ st̃ s et illud quod multũ

Expanded text:
versa praecepta ejus, sunt misericordia et veritas, id est plena misericordia 51 et versa praecepta ejus, sunt misericordia et veritas, id est plena misericordia 51 et ditatis, quod etiam in morte testatoris confirmatur. Et testimonia ejus, scilicet testimonia Veteris Testamenti, ubi fuerunt prophetae testes ctus, sicut oravi facies, id est peccata quae accuso dimittes. Aug. Et hEt hoc facies, propter nomen tuum, propter gloriam tuam, ut lauderis ab homine. Causa ad Dominum refertur. Et hoc ideo, quia non negligo, nec cis es, o Domine propter nomen tuum, Aug. quod est Jesus, scilicet salvator, id est ut impleas rem nominis tui, propitiaberis, sacrificio spiritus contribulati, peccato meo, non solum ante fidem, sed post fidem commisso. Et necesse est enim, Aug., Alcuin. id est quia multum est, id est grande est illud peccatum, quia et in via fidei non deest offensio. Et ideo nisi per te non delebitur, qui non solum peccata donas, quae ante fidem, sed etiam illud quod multum
Abbreviated transcription (Latin):
et in euangłistis cestatus est. Illi enim intelligunt xp̃m miscdem in¬
et qui requirunt testimonia euis in ꝓphetis et in euangłistis. ubi cre¬
dentib in mortem suam. uitam ꝓmittit: in credulis uero minatur mor¬
tem et̾uam. Uel ita abillo loco. Nulcis et cetera. Et legitur totum de p̃sen¬
ti. Quasi. hac fiducia peto: quia dñs est dulcis et rectus. Pulcis: quia
suauia dat. Rectus: quia corrigit. Et ꝓpter hoc quia dulcis est. eo rectus.
non ex ccudelitate s ex benignitate. dabit legem cortectionis. uel cari
uia p̃ceptorum dei. Uel dabit in ma huius itȩ. ubiiuuendũ rerte
et corripit. diriget mansuetos ad meliora. id est si mansueti sint qui
corripiuntur. quod est ex feris domiti. ut tolerent patienter flagel
id est p̃cepta sua: ꝓ quorum neglectu uenerunt flagella. Uniuersȩ.
Quasi. docebit uias. id est p̃cepta sua: uniuersȩ aitte iue dm̃i. id est prȩ¬

Expanded text:
et in evangelistis testatus est. Illi enim intelligunt Christum et in evangelistis testatus est. Illi enim intelligunt Christum Et qui requirunt testimonia ejus in prophetis et evangelistis, ubi credentibus in mortem suam vitam promittit, incredulis vero minatur mortem aeternam. Vel ita, ab illo loco, dulcis, etc. et legitur totum de praesenti: Quasi dicat: Hac fiducia peto, quia, Dominus est dulcis et rectus. Cassiod. Dulcis, quia suavia dat; rectus, quia corrigit. Et propter hoc quia dulcis et rectus, ideo non ex crudelitate, sed ex benignitate, dabit legem, correctionis vel charivia praeceptorum Dei. Vel, dabit in via hujus vitae, ubi recte vivendum et corripit. Diriget mansuetos, ad meliora, Alcuin. id est si mansueti sint, qui corripiuntur: quod est ex feris domiti, ut tollerent patienter flagellid est praecepta sua, pro quorum neglectu venerunt flagella. Universae, quasi dicat docebit vias, id est praecepta sua. Universae, autem viae Domini, id est uni
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ueritas udicat merita. Prgo uniuersȩ uiȩ dñi: sunt duo aduen¬
tris filii dei. unus miserantis. alter uidicantis: id est in illis duob ac¬
uentib. miscłiam et ueritatẽ manifeste nobis exhibet. In primo
miscđiam: in scđ̾o ueritatem. Quȩ duo tamen. in om̃i oꝑe tlũi sunt
simul: et si ñ nobis manifeste appareant. T enet autẽ ille uias eiꝰ
qui exꝑtus miscłiam deponit suꝑbiam nullis suis merttis libera¬
tum se uidens: et deinceps cauet seueritatẽ iudicis. Sequit᷑. Requi¬
rentib et cetera. Quasi. dico quod uniuerse iuȩ dñi sunt miscdia
et ueritas. quod et sinon aliis uidetur. apparet tamen requiten¬
tib. id est his qui requirunt testamentum eius. id est passionem et
mortẽ. ꝑ quam redempti sumuᷤ et uita ꝓmissa nobis est reddita. Et
qui requirunt testimonia eius: id est qui attendunt. quȩ in ꝓphetis.

Expanded text:
ta, veritas judicat merita. Ergo universae viae Domini sunt duo adventa, veritas judicat merita. Ergo universae viae Domini sunt duo adventus Filii Dei. Unus miserantis, alter judicantis, id est in illis duobus adventibus misericordiam et veritatem manifeste nobis exhibet. In primo, misericordiam; in secundo, veritatem. Quae duo tamen in omni opere Domini simul sunt, etsi non nobis manifeste appareant. Tenet autem ille vias ejus, qui expertus misericordiam deponit superbiam, nullis suis meritis liberatum se videns, et deinceps cavet severitatem judicis. Sequitur: Requirentibus, etc. Quasi dicat: Dico quod universae viae Domini sunt misericordia et veritas, quod et si non aliis videtur, apparet tamen requirentibus, id est his qui requirunt testamentum ejus, Hier. id est passionem et mortem, per quam redempti sumus, et vita promissa, nobis est reddita. Et qui requirunt testamentum ejus, Aug. id est qui attendunt quae in prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ipt̃ ieũ meritũ. s ꝓpter bonitat̾ẽ tuam. naturaliter tibi insitam.
qua om̃ia ex nichilo fecisti. Nistingue inter miscdiam et bonitat᷑e. Qi
cia ita instanter petat. Quasi. hac fiducia peto. quia dñs est dulcis. quia
peccantib et impiis om̃ia priora dimittit. ubi est gr̃a sine meritis:
mo udicio merita requiret. Et hoc id̾o dicit: ne lenitas euis securosnos
et ociosos reddat. Et ꝓpter hoc scilicet quia miscđiam prerogauit. ut
tamen si sunt in uia: id est in fide. Uel ddabit legem. ut ponat eos in
uia. id est in p̃ceptis dei: uel dabit in uia huius uitȩ. ubi necessari
dicio futuro. id est non ꝑturbabit in udicio. eos qui secuntur uolũ¬
tatem eius. nec resistunt ei. Et docebit mansuetos hic uiassuas ñ eos
erigunt ceruitem neq recalaitrant. cum eis ugum leuȩ imponitur
in his tamen duob includuntur. Quorũ unum exhibet donaudo
peccata: alterum iudicando merita. Discidia enim dimittit pecca¬

Expanded text:
 Alcuin. sed propter bonitatem tuam naturaliter tibi insitam, qua omnia ex nihilo fecisti. Distingue inter misericordiam et bonitatem. Cacia ita instanter petat. Quasi dicat: Hac fiducia peto, quia, Dominus est dulcis, Aug. quia peccantibus et impiis omnia priora dimittit, ubi est gratia sine meritis, mo judicio merita requiret. Hoc ideo dicit ne lenitas ejus securos nos et otiosos reddat, Aug. Et propter hoc, scilicet quia misericordiam praerogavit, ut tamen, si sunt in via, id est in fide. Vel dabit legem, ut ponat eos; in via, id est in praeceptis Dei. Vel, dabit in via, hujus vitae, ubi recte vidicio futuro, id est non perturbabit in judicio eos, qui sequuntur voluntatem ejus, nec resistunt ei. Et docebit hic mites, vias suas, non eos erigunt cervicem, neque recalcitrant, cum eis jugum lene imponitur in his tamen duobus includuntur, quorum unum exhibet, donando peccata, alterum judicando merita. Misericordia enim dimittit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ad opus filioꝵ. Et est similitudo are quȩ non est. Nullius enim dape
filii saturantui. Et ita saturati sunt: quod dimiser̃t̃ reliqͥas suas sci¬
licet reliquias maledictionis paruulis suis: id est posteris suis Uel
saturati sunt de absconditis tiuis. id est de peccatis: et hoc filus. id ẽ
ad ittilitatem filioꝵ. qui sunt reliquiȩ saluande. de quiba dixit ysaiaᷤ
Reliquiȩ isrł: salue fient. Unde et hic subdit. et dimisert̃ reliquias
suas ꝑaruulis sius. id est posteris suis: de quib erunt illȩ reliquie.
non apparui eis. qui corde sordido et tenebroso. lucem sapientiȩ uou
pecitui tuo. uel inconspectu tuo. Et cum illi saturati sunt immundi¬
cia. ut me non noscerent. ego satiabor mundicia in his qui me in

Expanded text:
ad opus filiorum. Et est similitudo a re, quae non est. Nullius enim dape ad opus filiorum. Et est similitudo a re, quae non est. Nullius enim dape filii saturantur, et ita saturati sunt, quod dimiserunt reliquias suas, scilicet reliquias maledictionis parvulis suis, id est posteris suis. Rem. Vel, saturati sunt de absconditis, id est de peccatis. Et hoc filiis, id est ad utilitatem filiorum, qui sunt reliquiae salvandae, de quibus dixit Isaias: Reliquiae Israel salvae fient . Unde et hic subdit, et dimiserunt reliquias suas suas parvulis suis, id est posteris suis, de quibus erunt illae reliquiae. non apparui eis, qui corde sordido et tenebroso lucem sapientiae tupectui tuo, vel, in conspectu tuo; et cum illi saturati sint immunditia, ut me non cognoscerent, ego satiabor, munditia, id est, in his qui me int
Abbreviated transcription (Latin):
malis. filios enim oꝑa intelligimus. Et sicut bona oꝑa bonos fili¬
os: ita malos mala. el saturati sunt porcina. id est immundi¬
cia: conculcantes margaritas sermonũ aci. Aliter ab illo loco. dñe
id est udeos diuisos. apaucis. id est ab electis: scđm mores quibus
sordescunt. Uel apaucis fidelib. qui monitu angłi imminente u¬
dorum ext̃minio in regnũ agrippe secesserant: ubi tuti manserunt
iudeos dico sublatos de terra: ꝓ qua me occiderunt. illos inquam
diuide ꝑ orbem: et hoc inuita eoꝵ presenti. Quid ergo post hãc uitã
rito hec eis. quia de abscoditis tuis. id ẽ de immundiciis. quas itti¬
q ałs non nouit. id est pro hibet. adimpletus est uenter eorum.
tis tiuis. id est depreceptis legis. et miraculis xp̃i. uenter. id est carna
lis sensus eoꝵ adimpletus est. quib bonis et si pasti fuerant. saturati
sunt porcina. id est immundicia. et reliquias suas. scilicet reliquiaᷤ
peccatoꝵ. dimiserunt pariuilis suis. id est posteris clamantes. san

Expanded text:
malis. Filios enim opera intelligimus: et sicut bona opera bonos filios, ita malos mala. Hier. Vel saturati sunt porcina, id est immunditia, concultantes margaritas sermonum Dei. Aliter ab illo loco, Domine, id est Judaeos, a paucis, id est ab electis, secundum mores quibus sordescunt. Alcuin. Vel, a paucis fidelibus, qui monitu angeli, imminente Judaeorum exterminio, in regnum Agrippae secesserant, ubi tuti manserunt. Judaeos dico, sublatos de terra, pro qua me occiderunt. Illos, inquam, divide per orbem. Et hoc in vita eorum praesenti. Quid ergo post hanc vitam ito haec eis, quia de absconditis tuis, id est de immunditiis, quas utique Deus non novit, id est prohibet. Adimpletus est venter eorum, tis tuis, id est de praeceptis legis, et miraculis Christi. Cassiod. Venter, id est carnalis sensus, eorum adimpletus est, quibus bonis etsi pasti fuerint, tamen saturati sunt porcina, id est immunditia, et reliquias suas, scilicet reliquias peccatorum dim
Abbreviated transcription (Latin):
bitat deus. Deinde subdit. de sabbatismo corporis. Et dñs est ꝓtertor
uitȩ meȩ: id est dñs ꝓteget me uita immortalitatis. a quo ergo cte¬
Dum appropiant. hic ostendit quare non timeat: et iungitur hec
littera cum p̃cedenti: sedm pͥmam sententiam sic. Quasi. Nec¬

Expanded text:
bitat Deus! Deinde subdit de sabbatismo corporis. Et Dominus est protector bitat Deus! Deinde subdit de sabbatismo corporis. Et Dominus est protector vitae meae, Aug. id est proteget me vita immortalitatis. A quo ergo tDum appropiant. Hic ostendit quare non timeat, et jungitur haec littera cum praecedenti, secundum primam sententiam, sic quasi
Abbreviated transcription (Latin):
a quo homine trepidabo. uel a quo. id ̃ a qua re trepidabo. id est q̃m
Uel de fututo possunt hu duo uersus accipi. Et in pͥmo quidem uersu
gura ut predictũ est. p̃cesserunt due extremȩ unctiones dauid. Hoc
idem quoq significauit. in tabernaculo dñi tabula imius cubiti sec¬
ta ꝑ mediũ. in occidentalis lat̾is angulis posita. quȩ duos parietes ta¬
bnaculi. hinc inde excipiebat. atq cum fronte occidentali iunge¬
bat: quia fideles de utroq poplo. sꝑant se habituros geminam głifi¬
cationem post occasum corporis. ꝓpt̃ea considenter uel constant̃ ꝑse¬
uerant in bono usq in finem: et hoc est. dñs erit illuminatio mea.
uel lux mea. post hanc uitam. et salus inea scđm animam quam głi¬
ficabit et illuminabit. ut uideat dm̃ facie ad faciem. Quem ego nẽ
timebo: Quasi nullum. Quis enĩ est quem timeat anima: in qua ha¬

Expanded text:
a quo homine, vel a quo, id est a qua re trepidabo, id est quem a quo homine, vel a quo, id est a qua re trepidabo, id est quem Vel de futuro possunt hi duo versus accipi, et in primo quidem versugura, ut praedictum est, praecesserunt duae extremae unctiones David. Hoc idem quoque significavit in tabernaculo Domini unius cubiti tabula secta per medium, in occidentalis lateris angulis posita, quae duos parietes tabernaculi hinc inde excipiebat, atque cum fronte occidentali jungebat, quia fideles de utroque populo sperant se habituros geminam glorificationem post occasum corporis: propterea perseverant constanter in bono usque in finem. Et hoc est, Dominus erit illuminatio mea, vel lux mea, post hanc vitam, et salus mea, secundum animam quam glorificabit et illuminabit, ut videat Deum facie ad faciem. Quem ergo tunc timebo? Quasi dicat nullum. Quis enim est quem timeat anima in qua ha
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ est añ ꝑfectam unctionem: antequam hostes haberet. Unde in sa¬
cramento. id est in sacramentali unctione. iste fidelis gemens et la¬
borans ut in regaudeat. hic loquitur quiddam in effabile sedeside¬
rare ostendens. ꝓ quo om̃ia patienter colerat. Intentione monet.
nequis post pͥmam unctionem corpeat. S ad scđam sediligenter
one: ꝑ quam certificatur scd̾a. Secundo dicit quis labor et gemitus sit
minatio inea. uel lux mea: contra tenebras ignorantiȩ meȩ. Non ego
michi sum lux. s ipse qui illuminat om̃em hominemuenientem in
hunc mundum. Et ipse est salus mea contra infirmitatẽ: ut iam pos
et salutẽ. Quẽ ergo tnnebo: Nullũ: quia nullus potest contra eũ.
om̃ia dona eius ꝑduntur. Non ergo satis est dare: nisi etiam et ꝓte¬
gat. Icło non ait dator: s ꝓtector uitȩ meȩ. Et quia dñs ꝓtegit. ergo

Expanded text:
quod est ante perfectam unctionem antequam hostes habuit. Aug. Unde in saquod est ante perfectam unctionem antequam hostes habuit. Aug. Unde in sacramento, id est in sacramentali unctione iste fidelis gemens et laborans, ut in re gaudeat; hic loquitur quiddam ineffabile se desiderare, ostendens pro quo omnia tolerat. Intentio. Monet ne quis post primam unctionem torpeat, sed ad secundam se diligenter ione, per quam certificatur secunda. Cassiod. Secundo dicit quis labor et gemitus sit minatio mea, Aug. vel lux mea, contra tenebras ignorantiae meae. Hier. Non ego mihi sum lux, sed ipse qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et ipse est salus mea contra infirmitatem, Aug. ut jam posset salutem, quem ergo timebo? nullum, quia nullus potest contra eum.omnia dona ejus perduntur. Non ergo satis est dare, nisi etiam et protegat. Ideo non ait dator, sed, protector vitae meae. Vel quia Dominus protegit, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
regem. atq illȩ duȩ unctiones ꝓ una reputantut: ita et nos prius
iungimur. hic in signo futuri regni. dum sp̃e sancti grãm in bap¬
tulmo. et in aliis sacramentis ꝑcipimus. Scdo autem in fitturo in¬
ungemur in reges. quando libertatem głe filiorũ dei et redemptio¬
nem corporis xp̃i recipiemus. Et sicut dauid post pͥmam unctionẽ
talem unctionem sub hostib laboramus et gemimus. adoptionẽ filioꝵ
expectãtes. pont scd̾am quiescemus. et sicut lauid bis in regem uti¬
ctus est. ita et unctio głificationis nr̃ȩ qͣ in reges unguemur. Ge¬
mina est stola candida. animȩ scilicet et stola corporis. s hȩ duę
quasi ꝓ una reputantur. Nobis ergo modo est unctio nsacram̃to.
quo p̃figuratur quod futurisumus: et ideo dicitur pͥusquam lini
consummationis. arctibuttur daui. ia est cuilibet si deli. Pͥsalmus
dio agens de hoc quod est priusquam limretur secundo. id est de co

Expanded text:
regem, atque illae duae unctiones pro una reputantur, ita et nos prius regem, atque illae duae unctiones pro una reputantur, ita et nos prius inungimur, hic in signo futuri regni, dum Spiritus sancti gratiam in baptismo et in aliis sacramentis percipimus ; secundo autem in futuro inungemur in reges, quando libertatem gloriae filiorum Dei, et redemptionem corporis nostri recipiemus. Et sicut David post primam unctionemtalem unctionem sub hostibus laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes . Post secundam quiescemus. Et sicut David bis in regem unctus est, ita et unctio glorificationis nostrae qua in reges ungemur, gemina est stola, scilicet animae et corporis. Sed hae duae quasi pro una reputantur. Aug. Nobis ergo modo est unctio in sacramento, quo praefiguratur quid futuri sumus. Et ideo dicitur, priusquam linirconsummationis, attribuitur David, id est cuilibet fideli. Psalmus dico, agens de hoc quod est, priusquam liniretur, secunda, id est de eo
Abbreviated transcription (Latin):
inȩccłus est: sic uiuere ut ꝑ mores cuiusq benedicatur dñs. Qui
enim beneilicit dño in linguiet non factis: non benedicit uere.
ominus illuminatio mea. Titulus.
Dytulus iste sumptus est de hysto¬
ria libri regum: ubi legitur dauid
ter fuisse inunctus. Urimo in bethel
regni. et ab illa die directus est spiritꝰ
ebron in regem mortuo saule: et regnauit suꝑ tribum uida. Occiso
autem hys bosech filio saul qui suꝑ alias trib regnabat. Teitio unc¬
tus est ibidem. ut regnaret suꝑ unuersum istł: et ascendens in reru¬
huic hystoriȩ alludit tytulus. Sed quia in figura om̃ia contingebãt
illis. sciendum quod olim duȩ ꝑsone ungebantut. uex scilicet et sacer¬
dos: in quib significabatur unus xp̃c tex et sacerdos. Rex quia nos
regit et ducit. sacerdos quia ꝓ nobis interpellat et sacrificium deo
a qua dicitur xp̃e. Dicitur enim a crismate xp̃e. Accipientes. et ido om¬

Expanded text:
in ecclesiis, est sic vivere, ut per mores cujusque benedicatur Deus. Qui in ecclesiis, est sic vivere, ut per mores cujusque benedicatur Deus. Qui enim benedicit Domino, linguis non factis, non benedicit vere.ominus illuminatio mea. Titulus. ulus iste sumptus est de historia libri Regum, ubi legitur David ter fuisse inunctus. Primo in Bethlaeregni . Et ab illa die directus est in eum sHebron in regem mortuo Saüle, et regnavit super tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tertio inunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in JeruHuic historiae alludit titulus. Sed quia omnia in figura contingebant illis , sciendum quod olim duae personae ungebantur, Aug. rex scilicet et sacerdos, in quibus significabatur unus Christus rex et sacerdos: Rex, quia nos regit et ducit; sacerdos, quia pro nobis interpellat, et sacrificium Deoa qua dicitur Christus. Dicitur enim a chrismate Christus. Et id
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ditati. ego autem ecoe in innocentia mea ingressus sum. id est di¬
uitus innocentiȩ et spũalib ches auris ditatussum. et ideo redime
me. Uidit iste pretium sanguinis. quo mundus redimitur. Et
ideo ait redime mȩ. id est ualeat michi ad remunerationẽ. uel ad
ꝑfeccionem liberationis prętiũ tanti sanguinis: et miserere mer id
est non deserat me miscłia tua in huiusuite ꝑiculis. s in om̃ib me co¬
mitetur. Quod debes. enum. id est quia pes ieus. et siundiq scanda¬
lis concussus. stecit in directo. id est dilectio mea. et affeccio quȩ facile
scandala tendens ultra et ꝑsistens in directo. In hoc ostendit se dilige
ni tuȩ adiungo dilectionem ꝓximi. quia non occultabo eis quos uoca¬
sti benedictionem tuam: ut ꝑ me benedicaris ab illis. qui meo exẽplo
atq doctrina. informantur ad benedicenlum. u̾ enelicere enim dñm

Expanded text:
sunt ditati. Ego autem, contra in innocentia mea ingressus sum, id est disunt ditati. Ego autem, contra in innocentia mea ingressus sum, id est divitiis innocentiae et spiritualibus thesauris ditatus sum. Et ideo ait redime me. Videt iste pretium sanguinis Christi, quo mundus redimitur. Et ideo ait: redime me, Aug. id est valeat mihi ad remunerationem, vel ad perfectionem liberationis pretium tanti sanguinis, et miserere mei, id est non deserat me misericordia tua in hujus vitae periculis; sed in omnibus me comitetur, quod debes. Enim, id est quia. VERS. 12.-- lis concussus, stetit in directo, id est dilectio mea et affectio, quae facile obilis contra omnia scandala, tendens ultra, et persistens in directo. In hoc ostendit se diligerungo dilectionem proximi, quia non occultabo eis quos vocasti benedictionem tuam, ut per me benedicaris ab illis, qui in eo exemplo atque doctrina informantur ad benedicendum. Benedicere enim Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑximum odiunt: et ita impii et uiri sangumũ. illi accipiuntur. qͥ
contra duo mandata caritatis agunt: et sic domũ dei quantũ in se est
impii et uiri sanguinũ: hi scilicet in quorum manib iniquitates sunt:.
id est quorum oꝑa sunt iniqua. Et dextera eorũ repleta est munerib. id ẽ
rep̃hendatur eo quod contra pauꝑem fectrit oppssit iustitiam. et ꝓtulit
contra ueritatem sententiam. parcens pauꝑi in mala causa et ita qua¬
si munus accepit a pauꝑe. quod non arguitur contra pauꝑem fuis¬
se. S beatus qui ȩxcutit manussuas ab om̃i munere. Munera enĩ exce¬
cant oculos: et uim auctoritatis inclinant. Unde ꝑ ysaiam dñs ait.
Ue uobis qui iustificatis impium ꝓ munerib. Uel dertera. id est ca¬
tio eorum repleta est inunerib: id est presentib bonis remunerata
est. Quasi. Quod eis datum est ad optinendam salute et̃nam. con¬
uertunt ad accipienda huius seculi dona. estimantes questum eẽ

Expanded text:
et proximum oderunt. Et ita impii et viri sanguinum, illi accipiuntur, qui contra duo praecepta charitatis agunt, et sic donum Dei, quantum in se est impii et viri sanguinum, hi in quorum manibus iniquitates sunt, Aug. id est quorum opera sunt iniqua, et dextera eorum repleta est muneribus, id est reprehendatur, eo quod contra pauperem fecerit oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam, parcens pauperi in mala causa; vel ita, quasi munus accepit a paupere, quod non arguitur contra pauperem fecisse. Sed beatus est qui excutit manus ab omni munere. Munera enim excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant . Unde per Isaiam Dominus ait: vae vobis qui justificatis impium pro muneribus . Vel, dextra, id est ratio, eorum repleta est muneribus, id est praesentibus bonis remunerata est, quasi dicat: Quod eis datum est ad obtinendam salutem aeternam, convertunt ad accipienda saeculi dona, aestimantes quaestum esse
Abbreviated transcription (Latin):
tes et suggerentes. ad hȩc mala me deiecerunt: non irrideant me. Et cer¬
quod ait. Etenim uniuersi qui sustinent te. id est qui patieuter ferunt
pondus diei et estus. id est presentis tribulationis donec uenias: ñ con¬

Expanded text:
tes et suggerentes ad haec mala me dejecerunt. Alcuin. Et certes et suggerentes ad haec mala me dejecerunt. Alcuin. Et cerint. Hoc est quod ait, etenim universi qui sustinent te, id est qui patienter ferunt pondus dici et aestus , id est praesentis tribulationis, donec venias, no
Abbreviated transcription (Latin):
ra. asimili grani. quod in cerra ortum surgit in altum: si uero inito
iaceat. conculcatur atq conputrescit. Quid. Animamimeam quȩ
carnalib desiderus conculcata. p̃mebatur in terra. Quo leuaui: ãd¬
diuina conspicienda se erigit. Et o d̾s meus. ego exꝑtus in malis me¬
am infirmitatẽ.iam in te consido. non in me: qui prius in me confi¬
dens. uolui ẽẽ sicut deus. Unde adh ue infirmitate carnis ꝑductus.
de suꝑbia mea erubui. Iam ergo in te confido solo. et ido non trubescã
ꝑ peccatũ quod de meꝓcedebat. deeo unde consido: quod ẽẽt su llud ꝑ¬
derem. Spes enim non confundit. Nec etiamꝑ peccatum quod sit ex
imimicorũ suggestione illud ꝑdam: et hoc est quodait. Neq irri
qͥdem oro ne fiat inimici mei. omĩs modi scilicet uisibiles et inuisibi¬
les. et p̃cipue illi. qui serpentinis atq occultis suggestionib insidiau¬

Expanded text:
ra, a similitudine grani quod in terra ortum surgit in altum. Si vero in imo ra, a similitudine grani quod in terra ortum surgit in altum. Si vero in imo jaceat, conculcatur, atque computrescit, quid? animam meam, Aug. quae carnalibus desideriis conculcata premebatur in terra. Quo levavi? divina conspicienda se erigit; et o Deus meus, Aug. ego expertus in malis meam infirmitatem, jam in te confido, non in me, qui prius in me confidens volui esse sicut Deus. Unde ad hanc infirmitatem carnis perductus de superbia mea erubui. Jam ergo, in te solo confido. Et ideo, non erubescam per peccatum quod de me procedat, de eo unde confido: quod esset, si illud perderem. Spes enim non confundit. Nec etiam per peccatum quod fit ex inimicorum suggestione, illud perdam. Et hoc est quod ait: VERS. quidem oro, inimici mei, omnis modi, Aug. scilicet visibiles et invisibiles, et praecipue illi qui serpentinis atque occultis suggestionibus insidian
Abbreviated transcription (Latin):
sa seculi: et est hic oratio ecclie in hoc seculo grauiter
hic enĩ eccłia loqͥtur quasi penitens grauit̃ afflictꝰ¬
uel flagellatus. qui p̃ponitur aliis ne murmurẽt
scribuntur ꝑ om̃s. quidam non. Illi qui ꝑ om̃s scribuntur. illos signi¬
ficant. qui om̃ib ꝑ fecti uirtutib. cautant dei laudes. Qui non ꝑom̃s
minus ꝑfectos laudatores significant. Et est sensus gtuli. ħ salmus
iste dirigẽs nos in finem: id est in xp̃m atcribuitur dauid. id est eccłie.
que hic loquitur in ꝑsona penitentis. ꝑ flagella correcti. Intertiõe
monet. in aduersis non murmare S ad dĩ respicere. Modus. Tri¬
ꝑtitus est psalmus. Primo petit doceti iuas dei: quia ad dm̃ erectꝰ
est. Scdo orat ꝓ peccatis dimittendis priorib. et his quȩ cotidie
fiuit ͥbi. Raminiscere. et cecera. Sertio agit de etnis ostendens
quomodo habeantur. Ibi. Quis est homo. Ecclesia itaq ut secure ualeat
petere quȩ secuntur. p̃mittit de suo desiderio et dilectione. quam babet

Expanded text:
Alciun. Ecce haec oratio Ecclesiae in hoc saeculo graviter Hic enim Ecclesia loquitur, quasi poenitens graviter flagellatus, qui praeponitur aliis ne murmurent scribuntur per omnes; quidam non. Illi qui per omnes scribuntur, illos significant qui omnibus perfecti virtutibus cantant Dei laudes. Qui non per omnes, minus perfectos laudatores significant. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigit nos in finem, id est in Christum, attribuitur David id est Ecclesiae, quae hic loquitur in persona poenitentis, per flagella correcti. Intentio monet in adversis non murmurare, sed ad Deum respicere. Modus tripartitus est 50 psalmus, primo petit doceri vias Dei, quia ad Dominum erectus est. Secundo orat pro peccatis dimittendis, pro prioribus, et his quae quotidie fiunt, ibi, reminiscere, etc. Tertio agit de aeternis, ostendens quomodo habeantur, ibi quis est homo. Ecclesia itaque ut secure valeat petere quae sequuntur, praemittit de suo desiderio et dilectione quam habet
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis moratur. quasi in delicus. Uel modo demorabitur spe. et si non
re in bonis futuris. Et semen eius hereditabit terram. id est merito bo¬
ni oꝑis sui. id est bene oꝑando. ꝑ quod meretur uitam. excolit euam
hoc: dñs est sirmamentũ timentib eum. homo quidem est mutabilis.
s firmat aeus tunentem. ne imalis sed eat. Idem sensus cum priori.
Et cestamentũ ip̃iꝰ est. hoc ut manifestetur illis. id est manifestabit seip¬
sum eis: sicut ꝓmisit dicens. Siquis sermonem ieũ seruauerit diligã
eum: et manifestabo ei me ipsum. Et ido quicquid alii faciant. oculi me¬

Expanded text:
ceptis morabitur, quasi in deliciis. Vel modo, demorabitur, spe, et si non ceptis morabitur, quasi in deliciis. Vel modo, demorabitur, spe, et si non re, in bonis futuris. Et semen ejus haer., etc. Hier. Id est merito boni operis sui, id est bene operando, per quod meretur vitam, excolit terrahaec, Dominus est firmamentum, timentibus eum. cedat. Idem sensus cum priori. Et testamentum ipsius est hoc, ut manif. illis, Alcuin. id est manifestabit seipsum eis, sicut promisit dicens: Si quis sermones meos servaverit, diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Et ideo, quidquid alii faciant, VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
se dñm: timor est unde incip̃ qͥs uenire ad sapientiã idoq deillo p̃ponit
et quasi qͥs dice̾t. quare hoc q̃ris: r espondit. fcce quare. Quia dñs statut
ei scilicet timenti legẽ id est correctionẽ. neiam impune peccet. Uuel
qͣm eleg̃. id ĩ qͣm lib app̃hendit. uel ut tutam elegit ꝑ slagella exꝑtus
non eẽ deuiandum ab ea. Et deinde subait de prȩmio dicens. Et
Anima tius. post dissolutionem corporis. demorabitur in bonis. quia et
demorabitur. habens simplam stolam. usq ad resurrectionis tempus:
quando corpus clarificabitur. Unde addit. et tandẽ semen eius. id est¬
opus bonum. unde fructus colligitur. hereditabit terram. id est habe¬
bit solidam hereditatẽ instaurati corporis. quando merito boni oꝑis
quod hic fecit. scd̾am stolam glerificati corporis accipiet Interin uero
dat firmitatẽ. humanus diffidentiam. Et dũs facit. ut testamentũ ipsiu
manifestetur illis. id est ut manifestetur illis hoc quod ipse testatus est

Expanded text:
 Timor est, unde quis incipit venire ad sapientiam. Ideoque de illo proponit. Et quasi quis diceret: Quare hoc quaeris? Respondet: Ecce quare, quia Dominus, statuit ei, scilicet timenti legem, id est correctionem, ne jam impune peccet. Velm elegit id est quam liber apprehendit, vel ut tutam elegit, expertus per flagella non esse deviandum ab ea. Et deinde subdit de praemio dicens: EtAnima ejus, post dissolutionem corporis demorabitur in bonis, quia etdemorabitur, habens simplicem stolam usque ad resurrectionis tempus, quando corpus clarificabitur. Hier., Alcuin. Unde addit, et tandem semen ejus, opus bonum, unde colligitur fructus haereditabit terram, Aug. id est habebit solidam haereditatem instaurati corporis, quando merito boni operis quod hic fecit secundum stolam glorificati corporis accipiet, interim vero, dat firmitatem, humanus diffidentiam. Et, Dominus facit ut testamentum ipsius manifestetur illis, Aug. id est ut manifestetur illis hoc quod ipse testatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
petẽa dic̃ quȩ quasi in adolescentia gessit: scił antequã de domo iniqͥp.¬
tris. id est diaboli exiret. de quo dicitur. Uos ex patre diabolo estis. Nelic¬
ta ignorantiȩ. dicit ea. quȩ sunt in paruulis. uel qui originali pec¬
cato tenentur: et est. delicta iuuentutismee. id est quȩ feci ad huc iuue¬
uis in domo patris mei. scilicet diaboli. et delicta ignorantie mee. ia est
originale peccatũ. qͦd est in paruulis. ne meminetis. id est ne serues ad
et̾nam ultiouẽ. Scđm miscdiam. Quasi. Nememineris dico. ⁊ potius

Expanded text:
peccata, quae quasi in adolescentia gessit, scilicet antequam de domo iniqui patris, id est diaboli exiret, de quo dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Delicta ignorantiae, dicit ea quae sunt in parvulis, qui vel originali peccato tenentur. Et est, delicta juventutis meae, Cassiod. id est quae feci adhuc juvenis in domo prioris mei, scilicet diaboli. Et delicta ignorantiae meae, id est originale peccatum, quod in parvulis ne memineris, id est ne serves ad aet
Abbreviated transcription (Latin):
nisi innocens. et mundus. trgoo uos principes. id est fideles. qui estĩ
genus electum. regale sacerdotium. attollite portas ur̃as: id est am¬
plificate bona oꝑa. perquȩ deus intrat. Et eleuamini portȩ et̃uales:
et introibit rex głȩ. hȩc et sequentia non mutantur. a lectione pri

Expanded text:
nisi innocens et mundus, ergo, o vos, principes, id est fideles, qui estis nisi innocens et mundus, ergo, o vos, principes, id est fideles, qui estis genus electum, regale sacerdotium, attollite portas vestras, id est amplificate bona opera, per quae Deus intrat. Et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Haec et sequentia non mutantur a lectione pri
Abbreviated transcription (Latin):
rex głe. id est xp̃c in celum. Hic est sũmus sacerdos: qͥ in uẽtilege semel
cet diabolum Iste rexglorie quis est: Respondent angłi. xp̃m prȩ¬
cedentes ad infernum. Ipse est dñs fortis. et potens. qui mort̾e uicit
et diabolum: dñs potens in prȩlio. contra diabolum pͥncipem ur̃m. qͥ
alligauit fintem. et nunc uenit euertere domũ eius. et diripete ua¬
sa. i est confringere infernalia castra: et educere captiuam captiui
currant. O principes cęli. attollite portas ur̃as. id est reserate celestes
aditus. uenienti dño. Et ouos porte ȩt̃nales. eleuamini. id est aditus
cȩli. et ȩt̃nał ingressus pateat. Aꝑiantur ethereȩ ianue: et et̃narũ¬
induti. stupefactȩ querunt cum ammiratione. Quis est iste rex
głe: Quib respondent aliȩ. Dñs uirtutum ipse est rex głe. Uel alit̃
Actollite portas pͥncipes ur̃as. Principes hic appellat scõs. de quibr abi¬

Expanded text:
rex gloriae, id est Christus in coelum. Hic est summus sacerdos, qui in veteri lege semel rex gloriae, id est Christus in coelum. Hic est summus sacerdos, qui in veteri lege semel cet diabolum. Iste rex gloriae, quis est? Respondent angeli Christum praecedentes ad infernum: Ipse est Dominus fortis et potens, qui mortem vicit et diabolum; Dominus potens in praelio, contra diabolum principem vestrum, quia alligavit fortem, et nunc venit evertere domum ejus et diripere vasa, id est confringere infernalia claustra, et educere captivam captivitcurrant, o principes coeli attollite portas vestras, id est reserare coelestes aditus venienti Domino. Et o vos, portae aeternales elevamini. id est aditus coeli et aeternalis ingressus pateat. Aperiantur aethereae januae, et aeternaruinduti stupefacti, quaerunt cum admiratione: Quis est iste rex gloriae? quibus respondent aliae: Dominus virtutum, ipse est rex gloriae. Vel aliter, attollite portas, principes hic appellat sanctos, de quibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dm̃i diligat anina. et non fornicetur sub muttis qui dicun¬
tur dii: et sic introibit rex głȩ ad mentem. ut ad dexteram patris
int̾̃pellet. id est interpellare credatur ꝓ nobis. Quis est iste rexgłe:
Princeps etiam huius aeris. qui ante primatum habebat in ho¬
mine. miratur et querit. Quis est iste rexgłe: Responait ꝓpħa.¬
Dñs uirtitum. i est celestium. uel terrenarum: ipse est rex gloriȩ.
Ptiam supra ce glorificato corpore. ꝑgit ille temptatus: suꝑ om̃s an¬
głos tendit. ille ab angło preuaricatore tẽptatus. Nemo ergo ur̃m
quã deus habitet in nobis. atq colatur. a liter. Attollite. uel tollite.
cipes inferni. tollite portas ur̃as. id est auferte potestatẽ urãm. qͣ hucus
sione dicunt. Et ouos porte et̃nales. quȩ actenus eratis clausȩ. scilic&e
aditus cȩli. ingressus paradisi. eleuamini. id est aꝑiamini: et introibit

Expanded text:
erum Deum diligat anima et non fornicetur sub multis qui dicunerum Deum diligat anima et non fornicetur sub multis qui dicuntur dii, et sic introibit rex gloriae ad mentem ut ad dexteram Patris interpellet , id est interpellare pro nobis credatur. Quis est iste rex gloriae? Princeps etiam hujus aeris, qui ante primatum habebat in homine, miratur et quaerit: Quis est iste rex gloriae? Respondet P ipse est rex gloriae, etiam supra te glorificato corpore pergit, ille tentatus super omnes angelos tendit, ille ab angelo praevaricatore tentatus. Nemo ergo princquam Deus habitet in nobis, atque colatur. Vel aliter, attollite, vel tollite.  vos, principes, inferni, tollite portas vestras, id est auferte potestatem vestram, qua ussione dicunt: Et o vos portae aeternales, quae hactenus eratis clausae, scilicet aditus coeli, ingressus paradisi, elevamini, id est aperiamini, et introibit
Abbreviated transcription (Latin):
te nanq hominis soluta. quȩterris debebatur: ubi cum morte belligera¬
tum est. firmata est clarificatio dñi. Sequitur. attollite uel tollite.
łgit supra contra demones: hinc iam itur in cȩlum. id est celestes an¬
głos alloquitur. qui solebant ab hominib adorari: et exclamat ite¬
rum ꝓpħa dicens eis. Uos etiam celestes pͥncipes. tollite portas ur̃as.
quas habetis in animis hominũ: qui adorant militiam cęli. Antȩ xp̃i
dulia est non latria. ut sibi potius quam malis angłis. reuerentia
ex hiberetur ab hominib: s post incarnationẽ. ex humilitate atq
subiectione quã debent dño suo. ꝓhibent homines ad orare se: ut intel¬
ligant humanã naturam in xp̃o. suꝑ om̃em creaturam exaltatam.
Unde in apocalipsi. angłs dixit iohanni. Noli me adorare: cũ seruꝰ
enim tiuis sum. et frm tuorum. Sequitur. Et eleuamini porte ec̃na

Expanded text:
te namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligerate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant ab hominibus adorari. Et exclamat iterum Propheta dicens: Vos etiam coelestes principes tollite portas vestras quas habetis in animis hominum, qui adorant militiam coeli. Ante Christdulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant humanam naturam in Christo super omnem creaturam exaltatam. Unde in Apocalypsi angelus dixit Joanni: Noli me adorare, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum . Et elevamini portae a
Abbreviated transcription (Latin):
queritis. tollite portas ur̃as. id est auferte aditus cupiditatis et timo¬
ris. ne impediant dñm uenientem: quos statuistis in animis hominũ
ut ꝑ eos ad decipiendos homines intretis. dum cinent non timenda.
et cupiunt non cupienda. Et uos portȩ etuales. id est aditus uitȩ et̾nȩ
scilicet renuntiationis seculo. et conuetsionis ad dm̃. eleuamini. idest
sine suꝑbia głemur: qui suꝑauit portas mortis. et patefecit sibi cele¬
stes ianuias implens quod dixerat. Gaudete. qm̃ ego uici mundum.
Quis est iste. Pauet ammirans mortalis natura dum audit. rege
gle intraturum: et querit. Quis est iste rer głe: Respondit ꝓpħa.
Ipse est dñs fortis et potens. quem tu infirmũ. et opp̃ssum putasti:
ipse est dñs potens in prelio. ubi contra mort̾e pugnauit. Cõtrecta
cicatrices: et senties te reparatã iminortalitate reildita Infirmita¬

Expanded text:
quaeritis, tollite portas principes, id est auferte aditus cupiditatis et timoquaeritis, tollite portas principes, id est auferte aditus cupiditatis et timoris, ne impediant Dominum venientem, quos statuistis in animis hominum, ut per eos ad decipiendos homines intretis, Aug. dum timent non timenda, et cupiunt non cupienda. Et vos portae aeternales, id est aditus aeternae vitae, scilicet renuntiationis saeculi, et conversionis adsine superbia gloriemur. Qui superavit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ego vici mundum . Quis est iste? Aug. Pavet admirans mortalis natura, dum audit regem gloriae intraturum, et quaerit: Quis est iste rex gloriae? respondet Propheta, ipse est fortis et potens, quem tu infirmum et oppressum putasti. Ipse est Dominus potens in praelio, ubi contra mortem pugnavit, contracta, et concreta cicatrice, et senties te reparatam immortalitate reddita. Infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
fortis in reb: et si cum gladus eum cepistis. Et potens: et si pilato eum
tradidistis. Dñs potens est inp̃lio. ubi contra diabolum pugnauit. et con¬
tra udeos. Ne ergo in pugna eum uidei uos suꝑauisse putetis: et si ad¬
uersus eum ad horam p̃ualuisse uid eamini. Sequitur. Actollite.¬
det̾minet. quis sit rex głe Et non ꝑ singula ut prius fecerat dicendo.
potens. fortis. et cetera: s sicut prius p̃mittens ꝓpħa interrogationem.¬
quis est iste rex głȩ. Breuiter et totum respondit. scilicet. dñs uirtutũ
celestium. id est angłorum. uel uirtitum. id est gr̃arum. quia om̃ib
om̃ia dat dona. Uel dñs uirtutũ. id est t̾renorum principũ: ipse ẽ
rex głe. Ubi apud nos est uirtutũ. in hebreo habetur sabaoth: quod
int̾pretatur exercituũ. uel militiarũ. uel uirtutũ. Aliter. attollite.
uel tollite. et cetera. Principes dicit ilemones: qui pͥncipari hominib
uolunt. dit ergo. D pͥncipes tenebrarum. qui primnatũ in hominibus

Expanded text:
fortis in rebus, et si cum gladiis eum cepistis et potens, et si Pilato eum tradidistis, Dominus est potens in praelio ubi contra diabolum pugnavit, et contra Judaeos. Ne ergo in pugna, vos Judaei, eum superasse putetis, et si adversus eum ad horam praevaluisse videamini. VERS. 8.-- « Attollitdeterminet quis sit rex gloriae et non per singula, ut prius fecerat, dicendo, potens, fortis, etc., sed sicut prius praemittens Prophetam interrogationemQuis est iste rex gloriae? Breviter et totum respondet, scilicet Dominus virtutum coelestium, id est angelorum, vel virtutum, id est gratiarum, quia omnibus omnia dat dona; vel, Dominus virtutum, id est terrenorum principum ipse est rex gloriae. Ubi apud nos est virtutum, in Hebraeo habetur sabaoth, quod interpretatur exercituum, vel militiarum, vel virtutum. Aliter attollite vel tollite, etc. principes dicit daemones, qui principari hominibus volunt. Ait ergo: O principes tenebrarum qui primatum in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
stus mentem suam. Et est. Impuguasti meum caput oleo in ebrians.
ubi notatur nona gr̃a: quȩ est calix benedictionis. id est xp̃i sanguinis
qui sic inebriat ut sobrios reddat: et hoc ẽ łt calixtuus uelmeus. tu¬
uitȩ. Nota quod calicem. id est sanguinem xp̃i. ꝑ seponit. quasi ali¬
am grãm amensa. id est a carue. cum tamen nec caro sine sauguine.
s unum. Sr quia nec caro est sanguis. nec sanguis est caro. et panis
in carnem conuertitur. et uiuũ in sangumem. et non tconuerso.
et sub diuersis specieb utrũq sumitur: id̾o mensam et calicẽ hic
ma pars ubi notatur decima gr̃a. que est misclia subsequens ad cus¬
todiã. quȩ p̃cedit ad grãm conferendam. Unde. Miscđia tua añe¬

Expanded text:
stus mentem suam. Et est, impinguasti caput meum in oleo, Aug. ssiod. Nona pars ubi notatur nona gratia, quae est calix benedictionis, id est Christi sanguis, qui sic inebriat ut sobrios reddat. Et hoc est, calix tuus, vel, meus, tuclaritatem aeternae vitae. Nota quod calicem, id est sanguinem Christi per se ponit, quasi aliam gratiam a mensa, id est a carne; cum tamen nec caro sine sanguine, enta, sed unum. Alcuin. Sed quia nec caro est sanguis, nec sanguis est caro: et panis in carnem convertitur, et vinum in sanguinem, et non econverso, et sub diversis speciebus utrumque sumitur: ideo mensam et calicem hicma pars, ubi notat decima gratia, quae est misericordia subsequens ad custodiam, quae praecedit ad gratiam conferendam. Unde misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
notatur quinta gr̃a: quȩ est quod in umbra mortis non tunet mala
ud est paruas ꝑsuasiones hereticorũ et scismaticorũ. Quasi. Uere dedu¬
xit me: nam. id est quia etiam. si ambulauero in medio umbre mortiᷤ.
i est si conuerser inter ignaros dei. Uel in medio umbre mortis. id est
in medio utte lnuus quȩ est umbra mortis: qui a et caligine pecc̃orũ.
est obscura. et admorcem ducit: el in medio umbre mortis. id est int̃
hereticos et seismaticos. qui sunt umbra mortis: quia figurã excitii.
idest imaginem diaboli portant. Si in quã inter hȩc ambulauero
de ꝑfidem: ut post umbram mortis. ego tecuun sun ꝑspeciem. Cu¬

Expanded text:
notatur quinta gratia quae est quod in umbra mortis non timet mala, notatur quinta gratia quae est quod in umbra mortis non timet mala, id est pravas persuasiones haereticorum et schismaticorum. Quasi dicat: Vere deduxit me nam id est quia et si ambulavero in medio umbrae mortis, id est si conversor inter ignaros Dei. Vel, in medio umbrae mortis Aug. id est in medio vitae hujus, quae est umbra mortis, quia et caligine peccatorum est obscura, et ad mortem ducit. Vel, in medio umbrae mortis, Cassiod. inter haereticos et schismaticos qui sunt umbra mortis, quia figuram exitii, id est imaginem diaboli portant. Si inquam inter haec ambulavero, es in corde per fidem, ut post umbram mortis, ego tecum sim per speciem. PA
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: deinde diuini uerbi intelligentia saginatur. Et scđm hoc ita
suꝑ aquã refectionis erboꝵ sensus non mnutatur. s prius anmam
meam aduersam in adam conuertit. ut pastor ouem. Eduxit me.
Quarta pars ubi notatuir quarta qr̃a: scilicet quod suꝑ precepta cari¬
tatis eum duxit. ut in caritate sit radicatus et ꝑsectus. Quasi. ẜ du¬
cauit me. conuertit: et inde dedluxit me suꝑ semitas iustitiȩ suȩ.
id est ꝑseuerare me fecit. in p̃ceptis caritatis. Uel deduxit me super
semitasi̾titie sue idẽ ad hoc scientiȩ me ꝑduxit: ut eius p̃cepta tamm
magister doceam. Uelsemitas iustitiȩ dicit artiora mandata. et ꝑ¬
fectiora consilia. quib quasi semitis pauciiusti ambulant: sicut se¬
mitȩ artiores sunt quã uiȩ. quȩ tamen istedicit se custodisse di gr̃a.
Uonde subdit. P ropter nomen suum. Quasi decluxit me: et hoc ꝓpt̃

Expanded text:
ratur, deinde divini verbi intelligentia saginatur. Et secundum hoc, ita ratur, deinde divini verbi intelligentia saginatur. Et secundum hoc, ita super aquam refectionis, verborum sensus non mutatur, sed prius animam meam aversam in Adam. Convertit, ut pastor ovem. PARS IV.Quarta pars, ubi notatur quarta gratia, scilicet quod super praecepta charitatis eum duxit, ut in charitate sit radicatus, et perfectus. Quasi dicat: Educavit me, convertit, et inde deduxit me super semitas justitiae suae, id est perseverare me fecit in praeceptis charitatis. Vel, deduxit me super semitas justitiae suae, id est ad hoc scientiae me perduxit, ut ejus praecepta tanquam magister doceam. Aug. Vel, semitas justitiae, dicit arctiora mandata, et perfectiora consilia, quibus quasi semitis pauci justi ambulant, sicut semitae arctiores sunt quam viae; quae tamen istae dicit se custodisse Dei gratia. Unde subdit: Propter nomen suum, quasi dicat, deduxit me, et hoc propter
Abbreviated transcription (Latin):
est incipientes instruentis ad sidem. in quo loco pascue.certus sum de sani¬
tate. Et ibi. idest in eodem loco collocauit me nutriendum. non ego me.
dicens ꝑducens me in loco pascuȩ. et iam fideles in fide plenius corrobo¬
rat et nutrit. quod uotat cum act. ibi me collocauit. Suꝑ aquam¬
refectionis. Scđa pars ubi notatur scła gr̃a: quȩ est aquã refectionis.
ros. suꝑ aquã refectionis. id est baptismi: quo reficiuntur qui integri¬
tatem et uires amiserant. et anima ariditate peccatoꝵ sterilis fecun
post baptismũ amma contracta fit sine ruga. i est de peccatrice fit iꝰta
et post animam meam conuertit. ut post sit scã et iusta. Ecce pͥmam
gr̃am ostendimus eẽ. diumi uerbuntelligentiã. Scdam baptisinire¬
geuerationẽ. Sieitiam post baptismi scificationem. Quib̾dam tamen
et pͥma certia. Prius enim conuertitur homo ad dm̃. postea regene¬

Expanded text:
est incipientes instruentis ad fidem. Aug., Alcuin., Gl. int. In quo loco pascuae certus sum de satieest incipientes instruentis ad fidem. Aug., Alcuin., Gl. int. In quo loco pascuae certus sum de satietate, et ibi, id est in eodem loco collocavit me, nutriendum, non ego me.dicens, perduces me, in loco pascuae: et jam fideles in fide plenius corroborat, et nutrit, quod notat cum ait, ibi me collocavit. PAecunda pars ubi notatur secunda gratia, quae est aqua refectionis ros. Super aquam refectionis, id est baptismi, quo reficiuntur, qui integritatem et vires amiserant. Et anima ariditate peccatorum sterilis fecundpost baptismum anima contracta fit sine ruga, id est de peccatrice fit justaEt post, animam meam convertit, ut post sit sancta, et justa. Ecce primam gratiam ostendimus esse divini verbi intelligentiam, secundam baptismi regeneraet prima tertia. Prius enim convertitur homo ad Deum, postea regene