comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iezechielem dauid ẽẽ appellatum. ubi legit᷑
ex ꝑsona dei patris. & suscitabo super pe¬
cora mea pastorem unum qui pascat ea
seruum meum dauid. et ipse pascet ea
⁊ ipse erit his in pastorem. ego autẽ do¬
minꝰ ero eis in deum. ⁊seruus meus da¬
uid. princeps in medio eorum. Ego dñs
locutus sum. & alio loco. & rex inquit u¬
nus erit omnib imperans. et non erunt
ultra due gentes. nec diuidentur ampliꝰ
in duo regna neq polluentur ultra in y¬
dolis siuis ⁊ abhominationib sis. ⁊ incunc¬
tis imquitatib suis. ⁊ saluos eos faciam. de
uniu̾sis sedib suis in quib peccauerunt
et mundabo eos ⁊erunt michi popłs. ⁊ ego
ero eis cłs. et seruus meus dauidrex suꝑ eos.
⁊ pastor unus enit ominium eorum. Osee qͦ¬
ꝙ propb̃a cum prenunciaret tempus iu¬
deorum. quale nunc habẽt. et in xp̃m eos
postea credituros. eundem xp̃m dauid. no¬
mine ꝓphetauit dicens qm̃ dieb multis se¬

Expanded text:
pud prophetam Ezechielem David esse appellatum, ubi legitur pud prophetam Ezechielem David esse appellatum, ubi legitur ex persona Dei Patris: Et suscitabo super pecora mea pastorem unum qui pascat ea, servum meum David; et ipse pascet ea, et ipse erit his in pastorem: ego autem Dominus ero eis in Deum, et servus meus David princeps in medio eorum; ego Dominus locutus sum. Et alio loco: Et rex, inquit, unus erit omnibus imperans, et non erunt ultra duae gentes, nec dividentur amplius in duo regna, neque polluentur ultra in idolis suis et abominationibus et in cunctis iniquitatibus suis. Et saluos eos faciam de uniuersis sedibus suis, in quibus peccauerunt, et mundabo eos; et erunt mihi populus, et ego ero eis Deus; et seruus meus Dauid rex super eos, et pastor unus erit omoque propheta, cum praenuntiaret tempus Judaeorum, quale nunc habent, et in Christum eos postea credituros, eumdem Christum David nomine prophetavit, dicens: Quoniam diebus multis se
Abbreviated transcription (Latin):
unt autem quedam que leuissima pu¬
tarentur: nisi in scripturis demonstra¬
rentur opinione grauiora. Quis enundi¬
centem fr̃i suo fatue reum gehenne pu¬
taret. nisiueritas diceret: Cui tamen mil¬
neri subiecit continuo medicinam. pre¬
ceptum frat̃ne reconciliationis adiungenꝰ
Mox quippe ait. Si gͦ offers munus tuum
ad altare. ⁊ ibi recordatus fueris. quia fr̃
tuus habet aliquid adu̾sum te: et cetera.¬
Aut quis existimaret quam magnum
peccatum sit dies obseruare et menses. et
annos. ⁊ tempora. sicut obseruant qui cer¬
tis dieb siue mensib sue annis uolũt
siue nolunt. aliquid inchoare. eo quod
sccłm uanas doctrinas hominum fausta
uelinfausta existiment tempora. nisi
huius mali magnitudinem extimore
apłi pensaremus. qui talib ait. tuneo

Expanded text:
unt autem quaedam quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens: mox quippe ait, Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te Quis aestimaret, quam magnum peccatum sit dies observare, et menses, et annos, et tempora sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt et nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait: Timeo
Abbreviated transcription (Latin):
diuina destentur eloquia eum uideri ⁊ abangłis et
angłis. quid ẽ qͦd dicis: Ubi ẽ quod definire au¬
sus es. minora uideri amaiorib. maiora uͦ amino¬
rib non uideri: Quod qͥdem postea ꝑdicisti. qnͣdo
uideri a filio confessus es patrem. cum et ipsa sub¬
stantia diuraitatis dicas filiũ minoiem. patrem¬
ꝙ maiorem. S quid dicturꝰ es de angłis qͥ semꝑ
uident faciem cdi patris: Nunqͥd ꝓpter regłam¬

Expanded text:
divina testentur eloquia eum videri et ab Angelis,divina testentur eloquia eum videri et ab Angelis,Angelis ; quid est quod dicis? Ubi est quod definire ausus es, minora videri a majoribus, majora autem a minoribus non videri? Quod quidem postea perdidisti, quando videri a Filio confessus es Patrem, cum et in ipsa substantia divinitatis dicas Filium minorem, Patremque majorem. Sed quid dicturus es de Angelis, qui semper vident faciem Dei Patris? Numq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm hominũ. isi ego. Sicut dictum ẽ. qͥs sapiens
et intelliget hec: Non enĩ et de scĩs angłis id acci¬
pi potest. Unde apłs de iuisibili deo aꝑtius po¬
suit. quẽ nemo hominũ uidit. nec uidere potest.
Non enĩ ait nemo. sed nemo hominũ. Ubi osten¬
dit quẽ ad modũ intelligi debeat qͦd dictũ ẽ. dm̃ ne¬
mo uidit unꝗͣ. id ẽ nemo hominũ. Sicut nemo
ascendit in celum. cũ angłi soleant illuc ascendere.
qͥa solent inde descendere. Nec tam̃ apłs dirit. ne¬
mo hominũ poterit uidere dm̃. sed nemo potest.
Doterit enĩ homo: sed tunc cũ in et̃num erit si¬
delium p̃mium. uidere dm̃. Propt̃ quod iohanne ᷤᷤ
apłs. duectissimi inquit. silis dei sumꝰ ⁊ nondum
apparuit qͥd erimꝰ. Scimus qͥa cum apparuerit. si¬
miles ei crimꝰ. quia uidebimꝰ eum sicutiẽ. Quid
ẽ gͦ quod dicis solum inuisibilẽ patrem: Qd frus¬
tra diceres. etiã si a solo filio uideret᷑. Nunc gͦ cũ

Expanded text:
quam hominum, nisi ego: sicut dictum est, Quis sapiens, quam hominum, nisi ego: sicut dictum est, Quis sapiens, et intelliget haec ? Non enim et de sanctis Angelis id accipi potest. Unde Apostolus de invisibili Deo apertius posuit: Quem nemo hominum vidit, nec videre potest . Non enim ait, Nemo; sed, Nemo hominum. Ubi ostendit quemadmodum intelligi debeat quod dictum est, Deum nemo vidit unquam; id est, nemo hominum: sicut, Nemo ascendit in coelum ; cum Angeli soleant illuc ascendere, quia solent inde descendere. Nec tamen Apostolus dixit, Nemo hominum poterit videre Deum; sed, Nemo potest. Poterit enim homo, sed tunc cum aeternum erit fidelium praemium, videre Deum. Propter quod Joannes apostolus: Dilectissimi, inquit, it quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Quid est ergo quod dicis, solum esse invisibilem Patrem? quod frustra diceres, etiamsi a solo Filio videretur. Nunc vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso conclita sunt omnia. uisibilia et inuisibi
lia. Qͥa gͦ sunt cdii falsi usibiles dictũ ẽ iniusibili
soli dõ honor ⁊ gła. E si enĩ ẽ creat᷑a inuisibił. non tñ
deus nobis. Sed et si non dictum esset soli
deo. sed dictum eẽt regi autẽ scłorum unmorta¬
li inuisibili soli honor et gloria. quis nisi dds̾ eẽt
Honorgͦ et gloria soli deo qui inuisibilis ẽ deus.
Non qui solus inuisibilis: qm̃ est ut dixinus
et creatura inuisibilis. Item queri potest qͦmodo
ba sint. nescitis quia angłi eoꝵ semꝑ uident faci¬
em patͥs mei qui in celis ẽ. Que sententia uos re¬
darguit. qui nescitis quẽ admodũ dicatis inuisibi¬
lem patrem. Illud autẽ quod ait non qͥa patrera
uidit quisꝗͣ. insi qui ẽ a deo hic uidit ꝑatrem:
ad homines referti potest. quod dictum ẽ quisqͣm.
&e quia pse horuo erat qͥ cunc loquebat᷑ in carne. i¬
ta hoc dixit: ac si diceret. Non quia patrẽ uidit qͥs¬

Expanded text:
in ipso condita sunt omnia, viin ipso condita sunt omnia, vidii falsi visibiles, ideo dictum est, Invisibili soli Deo honor et gloria. Etsi enim est creatura invisibilis, non tamen deus nobis est. Sed et si non dictum esset, soli Deo; sed dictum esset, Regi autem saeculorum, immortali, invisibili soli honor et gloria: quis nisi Deus esset? Honor ergo et gloria soli Deo, qui Deus invisibilis est, non qui solus invisibilis: quoniam est, ut diximus, et creatura invisibilis. Item quaeri potest quomodomini verba sint, Nescitis quia Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est ? Quae sententia vos redarguit, qui nescitis quemadmodum dicatis invisibilem Patrem. Illud autem quod ait, Non quia Patrem vidit quisquam, nisi qui est a Deo, hic vidit Patrem ; ad homines referri potest quod dictum est, quisquam. Et quia ipse homo erat qui tunc loquebatur in carne, ita hoc dixit, ac si diceret, Non quia Patrem vidit quis
Abbreviated transcription (Latin):
e inuisibili filio ix si¬
cum ageremus quena consensisti ẽẽ in¬
uisibilem. scłm diumnitatem. qui prius solũ patrem
inuisibilem cẽ p̃sumpsetas: ad rem non ꝑtinentia mł¬
ta dixisti de inuisibilib creaturis quod potuerunt iu¬
dicate qui legerint. De inuisibili deo int̃ nos agitur.
et hoc ẽ quod questionem facit. quia uos ininsibilem
solum patcem dictum putatis uͥ apłs ait. unmor¬
tali inuisibili. soli deo. Si dexisset soli patti. difficiltꝰ
fortasse questio solueretur. Quia uͦ dixit soli deo.
non ẽ utiq contranos. Et uingenitus qippe in
dui forma. et sp̃s sc̃s̃ in sua. natuta ẽ inuisibilis. Unꝰ
enim ⁊ solus ds̃. a nob̾ ipsa trinitas p̃dicatur. Quod
utrũ uerũ sapiamꝰ. in aliis locis a nob ẽ demons¬
tratum. et uͥ ad huc opus fuerit demonstrabit᷑.
merito quomͦ de solo deo qui ẽ ipsa trinitas dictũ
sit ininsibili soli deo. cum sit etiã quetlam inuisi¬
bilis creatura. ꝓpter quod dictum ẽ de xp̃o qrua

Expanded text:
e invisibili Filio cum ageremus, quem consensisti esse invisibilem secundum divinitatem, qui prius solum Patrem invisibilem esse praesumpseras, ad rem non pertinentia multa dixisti de invisibilibus creaturis: quod poterunt judicare qui legerint. De invisibili Deo inter nos agitur: et hoc est quod quaestionem facit, quia vos invisibilem solum Patrem dictum putatis, ubi Apostolus ait, Immortali, invisibili soli Deo . Si dixisset, Soli Patri; difficilius fortasse quaestio solveretur: quia vero dixit, soli Deo; non est utique contra nos: et Unigenitus quippe in Dei forma, et Spiritus sanctus in sua natura est invisibilis. Unus enim et solus Deus a nobis ipsa Trinitas praedicatur. Quod utrum verum sapiamus, in aliis locis a nobis est demonstratum, et ubi adhuc opus fuerit, demonstrabiturvere, quomodo de solo Deo, qui est ipsa Trinitas, dictum sit, Invisibili soli Deo: cum sit etiam quaedam invisibilis creatura; propter quod dictum est de Christo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lios ueros quos illis gignentib ereat ueritaᷤ
non sit uerus dei filius ipsa ueritas. Aut si
scã scriptura cogente ꝑmittitis ut uerus fi¬
lius sit. rogamus ꝑmittite. ut degener non
sit. & degener quomodo.: Audiant catholi¬
ci unde erubescant heretici. filius iuiri for¬
tis. si non habeat fortitudinem degener
dicitur. Tamen homo ẽ quod et pater est.
Atq indissimili uita: non est tamen aliena
substancia. uos unigenitum dei filium
ita degenerem uultis. ut ipsam patris ei
substantiam denegetis. Minorem natũ
muniorem remansisse iactatis. Non ullã
datis etatem qua possit augeri. Non da¬
tis eandem formam qua possit equari. Cuiꝰ
nature tanta subtrahitis miror uerum
filium qua fronte dicatis. nisi quia infe¬
licissimo errore. non uos putatis ad uniꝰ
patris głam. nisi ꝑunici filii contumeliã

Expanded text:
lios veros, quos illis gignentibus creat veritas, lios veros, quos illis gignentibus creat veritas, non sit verus Dei Filius ipsa veritas. Aut si sancta Scriptura cogente permittitis ut verus Filius sit, rogamus permittite ut degener non sit. Et degener quomodo? Audiant catholici, unde erubescant haeretici. Filius viri fortis si non habeat fortitudinem, degener dicitur: tamen homo est, quod et pater est; atque in dissimili vita, non est tamen aliena substantia. Vos unigenitum Dei Filium ita degenerem vultis, ut ipsam Patris ei substantiam denegetis: minorem natum, minorem remansisse jactatis; non ullam datis aetatem qua possit augeri, non datis eamdem formam qua possit aequari. Cujus naturae tanta subtrahitis, miror verum Filium qua fronte dicatis: nisi quia infelicissimo errore non vos putatis ad unius Patris gloriam, nisi per unici Filii contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
formam non posset ꝑuenire nec creuit.
hic tu ut appareret quam magna uerita¬
tis mole premereris. omnino ad rem ñ
respondisti. sed tanquam deficientes fla¬
tus anhelares reprehendendum me pu¬
tasti. dicens quod tam fela comparatio de
filio scilicet hominis. siue canis in illam
tantam immensitatem produci non de¬
buit. Hoc respondere est. an pocius mopi¬
am responsionis ostendere. Quasi ego ꝓp¬
terea terrenarum naturarum ista exem¬
pla prodixrerim. ut incorruptioni corrup¬
tionem immortalitati mortalitatem. in¬
uisibilib uisibilia. eternis temporalia
coequarem. ac non pocius ut uos in mag¬
nis ⁊ sumnus rebus errantes de reb par¬
uulis infirmisq conuincerem. qui non
iuletis bonum quod creator summe bo¬
nus cledit etiam extremis uilibusꝙ cre¬
aturis. ut cum longe aliud sint quam
ẽ ipse hoc tamen generent quod sunt ip̃e
net attenditis quid mali dicatis. ut cũ
homines ⁊ canes et cetera huius modi habeant fi¬

Expanded text:
formam non posset pervenire, nec crevit. formam non posset pervenire, nec crevit. Hic tu, ut appareret quam magna veritatis mole premereris, omnino ad rem non respondisti: sed tanquam deficienti flatu anhelares, reprehendendum me putasti, dicens quod tam foeda comparatio, de filio scilicet hominis sive canis, in illam tantam immensitatem produci non debuit. Hoc respondere est, an potius inopiam responsionis ostendere? Quasi ego propterea terrenarum naturarum ista exempla produxerim, ut incorruptioni corruptionem, immortalitati mortalitatem, invisibilibus visibilia, aeternis temporalia coaequarem: ac non potius ut vos in magnis et summis rebus errantes, de rebus parvulis infimisque convincerem, qui non videtis bonum quod Creator summe bonus dedit etiam extremis vilibusque creaturis, ut cum longe aliud sint quam est ipse, hoc tamen generent quod sunt ipsae. Nec attenditis quid mali dicatis, ut cum homines et canes, et caetera hujusmodi habeant fi
Abbreviated transcription (Latin):
exto loco ut eiusdem nature
cuius ⁊ pater est ostenderem filium. eti¬
am mortalium fetus animalium. umani¬
tati ur̃i erroris obieci. Increpans corurm
qui eiusdem nature cuius ẽ pater nega¬
tis eẽ deum filium. quamuis uerum ẽẽ si¬
lium non negetis. cum deus ipse declerit
animalib hoc gignere quod ipsa sunt. Ubi
non solum hominis hominem. uerũ etiã
canis canem filium nominaui. non ad
similitudinem dei. sed ad confusionem de¬
trahentium filio dei. qui cum uideant cor¬
ruptibiles mortales ꝙ naturas habere ta¬
men nature de suis parentib unitatem.
filio dei uͦ nolunt concedere communionem
nature unius habere de patre. cum sit in¬
separabilis apatre. et incorruptibilis eter¬
nusq cum patre. Unde ⁊ iam dixi quod
melior sccłm uos sit humana conditio. ubi
conceditur crescere. ut ad robur parentum
uelerescendo possint filii ꝑuenire. filius au¬
tem cdei sicut dicitis ⁊ docetis. minor patre
genitus sic remansit. atq ut ad patrio

Expanded text:
exto loco ut ejusdem naturae cujus et Pater est, ostenderem Filium, etiam mortalium fetus animalium immanitati vestri erroris objeci, increpans cor vestrum, qui ejusdem naturae cujus est Pater, negatis esse Deum Filium, quamvis verum esse Filium non negetis; cum Deus ipse dederit animalibus hoc generare quod ipsa sunt: ubi non solum hominis hominem, verum etiam canis canem filium nominavi; non ad similitudinem Dei, sed ad confusionem detrahentium Filio Dei: qui cum videant corruptibiles mortalesque naturas, habere tamen naturae de suis parentibus unitatem, Filio Dei vero nolunt concedere communionem naturae unius habere de Patre; cum sit inseparabilis a Patre, et incorruptibilis aeternusque cum Patre. Unde etiam dixi, quod melior sit secundum vos humana conditio, ubi conceditur crescere, ut ad robur parentum vel crescendo possint filii pervenire: Filius autem Dei, sicut dicitis et docetis, minor Patre genitus sic remansit, atque ut ad Patris
Abbreviated transcription (Latin):
cui dicitur. gemitꝰ meus a te non ẽ absconditꝰ.
recte constituuntur abhis qui eccłiis presunt
temapora penitentie. ut fiat satis. etiã eccłie
in qua remittuntur ipsa peccata. Extra eã
quippe non remittuntur. Ipsa namq pro¬
prie sp̃m sc̃m pignus accepit. sine quo non

Expanded text:
cui dicitur, Gemitus meus a te non est absconditus cui dicitur, Gemitus meus a te non est absconditus : recte constituuntur ab iis qui Ecclesiis praesunt tempora poenitentiae, ut fiat satis etiam Ecclesiae, in qua remittuntur ipsa peccata; extra eam quippe non remittuntur. Ipsa namque proprie Spiritum sanctum pignus accepit , sine quo non
Abbreviated transcription (Latin):
me aggrauante cortuptibili corpore tan¬
quam filis hominis in quibdam huma¬
nis motib deficiant ad semet ip̃os et ideo
peccent. inter est quidem satis quantum dr̃.¬
Neꝙ enim quia peccatum ẽ omne crimen.
ideo crimen ẽ etiam omne peccatum. Itaq
scorum hominum uitam quandiui. in
hac morte uiuitur. in ueniri posse dici¬
inus sine crimine. Peccatum autem si
dixerimꝰ quia non habemius: ait tantꝰ
ipsis criminib quamlibet magnis.
remittendis in scã eccłia dei. miscłia des¬
peranda ẽ agentib penitentiam. scđm mo¬
dum sui cuiisq peccati. In actione autẽ
penitentie. ubi tale commissum ẽ. ut
is qui cominisit a xp̃i etiam corpore sepa¬
retur. non tam consideranda ẽ mensu¬
ra temporis quam doloris. Cor enim contu¬
tum ⁊ humiliatum ds non sꝑuit. uerum
quia plerunq dolor alterius cordis occultꝰ
est alteri. nec in aliorum noticiam. ꝑ uerba. uel
quecunq alia signa procedit. cum sit coram illo

Expanded text:
me aggravante corruptibili corpore , tanme aggravante corruptibili corpore , tanquam filii hominum quibusdam humanis motibus deficiant ad se ipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum: neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo crimen est etiam omne peccatum. Itaque sanctorum hominum vitam quamdiu in hac mortali vivitur, inveniri posse dicimus sine crimine: Peccatum autem si dixerimus quia non habemus, ut ait tantus ipsis criminibus quamlibet magnis remittendis in sancta Ecclesia, Dei misericordia desperanda est agentibus poenitentiam secundum modum sui cujusque peccati. In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum est, ut is qui commisit a Christi etiam corpore separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit . Verum quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, neque in aliorum notitiam per verba vel quaecumque alia signa procedit; cum sit coram illo
Abbreviated transcription (Latin):
oncordant autẽ nob̃cum angłi etiam nũc
cum remittuntur nr̃a peccata. Ideo post
cõmemorationem sc̃e eccłie in ordine confessi¬
onis ponitur. remissio peccatorum. ꝑ hanc
enim stat eccłia que in terris ẽ. ꝑ hanc ñ
perit quod perierat et inuentum ẽ. Ercepto
quippe baptismatis munere quod contͣ pec
tione attractum ẽ regeneratione soluatur
et tamen actiua quoq peccata quecunq cor¬
de ore opere cominissa inuenerit. tollit. hac
gͦ excepta magna indulgentia. unde incipit
hominis renouatio. in qua soluitur omnis
reatuis et ingeneratus et additus. ipsa en¬
am uita cetera iam rõne utentis etatis.
quantalibet prepolleat fecunditate iuis¬
ticie sine peccatorim remissione non a¬
giturꝰ. qm̃ filii dei quandui mortaliter
uiuunt. cum morte confligunt. Et quã¬
ius de illis sit ueraciter ditum. quot quot
spũ dei aguntur hi filii sunt dei. si tam̃
spũ dei excitantur. et tanquam filii dĩ
proficiunt ad deum. ut etiam spũ suo maxi¬

Expanded text:
oncordant autem nobiscum Angeli etiam nunc, cum remittuntur nostra peccata. Ideo post commemorationem sanctae Ecclesiae in ordine Confessionis ponitur remissio peccatorum. Per hanc enim stat Ecclesia quae in terris est: per hanc non perit quod perierat et inventum est . Excepto quippe Baptismatis munere, quod contra ortione attractum est, regeneratione detrahatur; et tamen activa quoque peccata, quaecumque corde, ore, opere commissa invenerit, tollit: hac ergo excepta magna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus et additus; ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei quamdiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dictum, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
eritis : Quod antequam fieri in homine incipi¬
at: quoinodo quisquam de libero arbitrio ĩ
bono glorietur. opere qui nondum ẽ liber
ad oꝑandum bene. nisi se uana suꝑbia in¬
flatus extollat: Quam cohibet apłs dicenᷤᷤ

Expanded text:
eritis . Quod antequam fieri in homine incipiat, quomodo quisquam de libero arbitrio in bono gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene, nisi se vana superbia inflatus extollat? quam cohibet Apostolus dicen
Abbreviated transcription (Latin):
est ab eo. Sienim non suen solus qm̃ pat̃
mecum ẽ ait ipse moriturus. quantoma¬
gis secum habebit patrem de uiuiꝰᷤ ⁊ mor
tius iudicaturus: Cum illo erit etiã scs
sus ẽ aiordane. Quod itaꝙ scriptum ẽ ad
hebreos mino autem necdum udemꝰ om̃ia
subiecta ei. eum autẽ modicominus ab
passionem mortis. docere nos debee quo¬
modo intelligendum ẽ. quod scriptum ẽ
ad corinthios. cum autẽ omnia illi sub¬
iecta fuerint quia scdm id dictum ẽ qͦd
sactus ẽ homo non scdm id quod ẽ deus
Sic gͦ in homine apparens in quo ꝑpassi¬
onem mortis. imnoratus ẽ modicominus ab
angłis uiuos ⁊ mortuos udicabit. quã¬
do dicturus ẽ uenite beneclicti pateis mei
percipite regnum. quo tu testimomio non ho¬
minem sed din minorem suo patre. quasi
probare uoluisti. sed sicut abeis qui intel

Expanded text:
est ab eo. Si enim, Non sum solus, quoniam Pater est ab eo. Si enim, Non sum solus, quoniam Pater mecum est, ait ipse moriturus ; quanto magis secum habebit Patrem, de mortuis et vivis judicaturus? Cum illo erit etiam Spirsus est a Jordane ? Quod itaque scriptum est ad Hebraeos, Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei: eum autem modico minus abopter passionem mortis ; docere nos debet quomodo intelligendum sit quod scriptum est ad Corinthios, Cum autem omnia illi subjecta fuerint: quia secundum id dictum est quod factus est homo, non secundum id quod est Deus. Sic ergo in homine apparens, in quo per passionem mortis minoratus est modico minus ab Angelis, vivos et mortuos judicabit, quando dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Quo tu testimonio non hominem, sed Deum minorem suo Patre quasi probare voluisti: sed sicut ab eis qui intel
Abbreviated transcription (Latin):
Caput scił ipse saluator qui resurterit amor¬
tius. ⁊ sedet ad dexteram patris. E eccłia qͦ
est corpus eius plenitudo eius. sicut aꝑtis¬
sume dicit apłs. Ac pet hoc cum omnia xͦ
subiecta fuerĩt. ⁊ capiti ⁊ corpori. erunt sine
dubitatione subiecta. Nam scđm id qͦd
sine tempore deus natus ẽ. nichil un¬
quam potuit ei non ẽẽ subiectum. Sci¬
mus quod nos cõmemorandos putasti. qr
paterꝰ non uidicat quenquam. secl omine
iudicium dedit filio. Uellem tamen dice¬
res nob̃. quomodo. pater ñ uidicet quenꝗͣ
cum dicat ipse identidem filius. ego non
quero głam meam ẽ qui querat ⁊ iu¬
dicet. Ut scias ideo dictum pater non uidi¬
cat quenquã sed omne uidicium dedit filio
qmã uidicandis uius et mortuis. forma
hominis apparebit quam non babet
pater. Propt̃ quod ait propħa. uidebr̃t
inquem pupugerunt. S inuisibiliter
pater. etiam erit cum eo. quia inseparabili ᷤ

Expanded text:
caput scilicet ipse Salvator qui surrexit a morcaput scilicet ipse Salvator qui surrexit a mortuis, et sedet ad dexteram Patris; et Ecclesia quae est corpus ejus, plenitudo ejus, sicut apertissime dicit Apostolus . Ac per hoc cum omnia Christo subjecta fuerint, et capiti et corpori erunt sine dubitatione subjecta. Nam secundum id quod sine tempore Deus natus est, nihil unquam potuit ei non esse subjectum. 6. Scimus, quod nos commemorandos putasti, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Vellem tamen diceres nobis, quomodo Pater non judicat quemquam, cum dicat ipse identidem Filius, Ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat, et judicet : ut scias ideo dictum, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; quoniam judicandis vivis et mortuis forma hominis apparebit, quam non habet Pater: propter quod ait propheta, Videbunt in quem pupugerunt . Sed invisibiliter etiam Pater erit cum eo, quia inseparabilis
Abbreviated transcription (Latin):
magis deo ꝓpcerꝰ ipsm hominis formã:
Quam formam ci immortalem fecent
non mortalem. ꝑciderit. quid mniraris
sietiam post huiis scłi finem subiectꝰ
erit in ea illi quia subiecit omnia:
Tu autem non ꝓter formam serui dicis
filium patri eẽ subiectum: s quia eum
tantum ac ta len genuit idest magnũ
deum quamus patre ip̃o minorem. Ubi
⁊patri deroga qui filium sibi unicum
aut non potut aut noluit gignere eqͣ¬
lem. et ipsi fuo qui unicus patri non ẽ
generinis estralis.⁊ ideo ꝑfectus ẽ natus
ne unquam uel crescendo fieret. quod non
potuit ẽẽ nascendo. Non autem ut putas
corpus tantum filii. id ẽ corpus hominiᷤ
uerum etiam humanum spm̃ patri dicunꝰ
ẽẽ subiectum: ut scđm id quod homo fac¬
tus est intelligimꝰ dictum. cum autem om¬
nia illi subrecta fuerint. tunc et ipse filiꝰ
subiectus erit illi qui ei subiecit omnia se¬
cundũ id quod xp̃e est caput ⁊ corpus

Expanded text:
magis Deo propter ipsam hominis formam? magis Deo propter ipsam hominis formam? Quam formam cum immortalem fecerit, non morte perdiderit; quid miraris si etiam post hujus saeculi finem subjectus erit in ea illi, qui ei subjecit omnia? Tu autem non propter formam servi dicis Filium Patri esse subjectum, sed quia eum tantum ac talem genuit, id est magnum Deum, quamvis Patre ipso minorem: ubi et Patri derogas, qui Filium sibi unicum, aut non potuit, aut noluit gignere aequalem; et ipsi Filio qui unicus Patri non est generatus aequalis, et ideo perfectus est natus, ne unquam vel crescendo fieret, quod non potuit esse nascendo. 5. Non autem, ut putas, corpus tantum Filii, id est, corpus hominis, verum etiam humanum spiritum Patri dicimus esse subjectum: et secundum id quod homo factus est intelligimus dictum, Cum autem omnia illi subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui ei subjecit omnia . Secundum id quod Christus est caput et corpus:
Abbreviated transcription (Latin):
uel meluid deqquicquam non potest ẽ. Er̃
go uerum filum credamus equalem.
Quod si dixeril eo ip̃o maioo ẽ paterꝰ filio qr
de nullogenitus genuit tamen equalẽ
cito respondebo Immo ideo non ẽ maior pa¬
ter filio. quia cqualem genuit non mino¬
rem. Originis enim questio ẽ qrus de quo
sit. Equalitats autem: qualis aut quã¬
tus sit. Proupe si admittit ratio ueritatis
ut equali parti filius obsequatur. equa¬
lis: non neganus obsequium. Si autem
ꝑodsequium minorem naturam uultis cre¬
dere. prohidemus. Nullomodo enim d̾s
pater ut habere unici filii possit obse¬
quium. uellet denegare naturam. Paren¬
tib autemut ẽẽt subditus xp̃c. nondi¬
uine maiestati. fuit. sed etatis huma¬
ne. Frustra itaꝙ dixisti. si parentib subdi¬
tus fuit quos creauit. quanto magissuo
genitori qui eum tartum ac talem genu¬
it : Respondetur enm tibi. si parentib
fuit subditus ꝓpcer̃ quericiam. quanto

Expanded text:
vel melius Deo quidquam non potest esse; ergo vel melius Deo quidquam non potest esse; ergo ei verum Filium credamus aequalem. Quod si dixeris, Eo ipso major est Pater Filio, quia de nullo genitus, genuit tamen aequalem: cito respondebo, Imo ideo non est major Pater Filio, quia aequalem genuit, non minorem. Originis enim quaestio est, Quis de quo sit: aequalitatis autem, Qualis aut quantus sit. Proinde si admittit ratio veritatis ut aequali Patri Filius obsequatur aequalis, non negamus obsequium: si autem per obsequium minorem natura vultis credere, prohibemus: nullo modo enim Deus Pater ut habere unici Filii posset obsequium, vellet denegare naturam. 4. Parentibus autem ut esset subditus Christus, non divinae majestatis fuit, sed aetatis humanae. Frustra itaque dixisti: Si parentibus fuit subditus quos creavit , quanto magis suo genitori qui eum tantum ac talem genuit? Respondetur enim tibi: Si parentibus fuit subditus propter pueritiam, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
sam uultis probare substanciam patris
et filii. prorsus alia questio est. utrum
sint unius eius demꝙ substancie pater
et filius. et alia questio est. utrum patri
filius obsequatur. Interim uerum filium
non negemus. qui nullo modo uerus ẽ
filius si non ẽ ipsius ⁊ patris una eadẽ¬
ꝙ natura. Dicite gͦ deum patrem. et de¬
um filium einius eiusdem ꝙ ẽt̃ substancie.
Extorqueat uobis dminitas quod humanitati
donauit ipsa diuuitas. Obsequitur homo
patri suo. de quonatus est homo. tamen obse¬
quendo ẽẽ non desint homo. et si non dico.pa¬
riterꝰ honoratus. S si honoratior eẽt filius
gauderet pater ron inuideret. Honoraret
tamen ille etiam patrem. et si non paruulꝰ
accessu. augendꝰ eratis. sed ei natus eẽt equa¬
lis. Equalem uͦ liꝑater homo potuisset
nullo dubitante genuisset. Quis gͦ au¬
deat dicere. hoc nec omp̃c potuit: Addo eti¬
am quia si posset horno maiorem seipso
meliorem ꝙ ꝗigneret filium. S maras

Expanded text:
sam vultis probare substantiam Patris sam vultis probare substantiam Patris et Filii. Prorsus alia quaestio est, Utrum sint unius ejusdemque substantiae Pater et Filius; et alia quaestio est, Utrum Patri Filius obsequatur. Interim verum Filium non negemus, qui nullo modo est verus Filius, si non est ipsius et Patris una eademque natura. Dicite ergo Deum Patrem; et Deum Filium unius ejusdemque esse substantiae. Extorqueat vobis divinitas, quod humanitati donavit ipsa divinitas. Obsequitur homo patri suo, de quo natus est homo; tamen obsequendo esse non desinit homo. Et si, non dico pariter honoratus, sed honoratior esset filius, gauderet pater, non invideret: honoraret tamen etiam ille patrem, etsi non parvulus, accessu augendus aetatis, sed ei natus esset aequalis. Aequalem vero si pater homo potuisset, nullo dubitante genuisset. Quis ergo audeat dicere, Hoc nec Omnipotens potuit? Addo etiam, quia si posset homo, majorem se ipso melioremque gigneret filium: sed majus
Abbreviated transcription (Latin):
re michi pocius non tesponderis. ubi dicit
xp̃c patri. de uentre matris mee cłs meus
es tu. Ad hoc enim qm̃ iudisti nonte habere
quod diceres aliam natiuitatem. que dei
de deo ẽ interponendam putast quafuge¬
ros. Rogo te quando quid respondeas ñ
habes. quanto meluis taces. S ꝓpter corpꝰ
inquis. in quo se exinaniuit debitorẽ
se sentit suo genitori. multo magis qui
illum tantum ac talem genuit. necesse
ẽ ut eum ueneretur ei ꝙ offerat semꝑ ob¬
sequium. Quod libet de ueneratione et
obsequio filii erga patrem carnalit sen¬
tias. Pater eius nisi de uentre matris eiꝰ.
non ẽ d̾s eius. Iam quantum uis obse¬
quatur deo patris d̾s filius. qm̃ uideo te
non intelligere quanta sit milla generatio.¬
ne genitoris et geniti equalitas. Nim¬
quid ideo ẽ diuersa natura patris ho¬
minis et hominis filii qm̃ filius obse¬
quitur patri: hoc est omnino intolera¬
bile in uob̃ quia obsequio filii diuer¬

Expanded text:
re mihi non responderis, ubi dicit re mihi non responderis, ubi dicit Christus Patri, De ventre matris meae Deus meus es tu. Ad hoc enim quoniam vidisti non te habere quod diceres, aliam nativitatem quae Dei de Deo est, interponendam putasti qua fugeres. Rogo te; quando quid respondeas non habes, quanto melius taceres? 3. Si propter corpus, inquis, in quo se exinanivit, debitorem se sentit suo genitori; multo magis qui illum tantum ac talem genuit, necesse est ut eum veneretur, eique offerat semper obsequium. Quodlibet de veneratione et obsequio Filii erga Patrem carnaliter sentias, Pater ejus, nisi de ventre matris ejus, non est Deus ejus. Jam quantumvis obsequatur Deo Patri Deus Filius, quoniam video te non intelligere quanta sit in illa generatione geniti et genitoris aequalitas, numquid ideo est diversa natura patris hominis et hominis filii, quoniam filius obsequitur patri? Hoc est omnino intolerabile in vobis, quia de obsequio Filii diver
Abbreviated transcription (Latin):
tre matris natum profiteris xp̃m
diffidunt deinde quesisti cur ista testi¬
monia in medium non proferantur.
que illam natuutatem demonstrant
in principio. sicut ⁊ p̃cedens nos inqͥs
instruit testimonium. quasi ego illam¬
natiuitatem xp̃i non temporalem sed ẽt̃¬
nam. ꝓpter quam dictum ẽ. in pͥncipio
erat uerbum. non credam. non p̃licem
non amplectar. secl tantum ex uentre
matris natum asseram xp̃m. Eoce ego di¬
co deum filium de deo patre sine tempore
genitum. Quomodo sit autẽ deus eius
qui pater ẽ eius ostend ꝓpter hominem
quem suscepit et in quo natus ẽ de uen¬
tre matris sine concubitu hominis patris
ad quod probandum testimonium dedi uͥ
ait in prophetia patri suo. de uentre
matris mee łs Otu meus. Tu qui dicis
ex uentre matris natum profiteris xp̃m
quod nec uidei diffidunt. quasi ego istã
natiuitatem xp̃i solam profiteat. noli
ꝑ iuania conari euadere. ⁊ dic pociꝰ qua¬

Expanded text:
tre matris natum profiteris Christre matris natum profiteris Chrisdiffidunt. Ac deinde quaesisti, Cur ista testimonia in medium non proferantur, quae illam nativitatem demonstrant in principio, sicut et praecedens nos, inquis, instruit testimonium? Quasi ego illamnativitatem Christi, non temporalem, sed aeternam, propter quam dictum est, In principio erat Verbum, non credam, non praedicem, non amplectar; sed tantum ex ventre matris natum asseram Christum? Ecce ego dico Deum Filium de Deo Patre sine tempore genitum. Quomodo sit autem etiam Deus ejus qui Pater est ejus, ostendi, propter hominem quem suscepit, et in quo natus est de ventre matris, sine concubitu hominis patris. Ad quod probandum testimonium dedi, ubi ait in prophetia Patri suo, De ventre matris meae Deus meus es tu. Tu qui dicis me ex ventre matris natum profiteri Christum, quod nec Judaei diffidunt, quasi ego istam nativitatem Christi solam profitear; noli per inania conari evadere, et dic potius qua
Abbreviated transcription (Latin):
um proferre contra te debui. sed grãs ago
quia commonuisti. Considera gͦ quantum
mali sit. quod eiusdem substancie filium
negatis. quem genitum conficemi ex
utero patris inuiriam grauissimam faci¬
entes deo tanquam illud quod ipse ñ ẽẽt.
ex utero gignere potuisset. Nonne senti¬
tis uos generationem dei credere uiciosã
predicare monstruosam qui dicere aude¬
tis ex utero dei processisse diu̾sam natu¬
ram: Si autem hoc sicut debetis horre¬
tis. respuitts q nob̾cum. iam tandem
concilium nicenum. et omonsion lau¬
date ac tenete nob̾cum. Quis autẽ non
uideat defectum tuum ubi cum audis¬
ses me cõmemorante in ꝓphetia dixis¬
se xp̃m suo patti. de uentre matus mee
ds̃ meus es tu. ut intelligeremus eius
nature illum ẽẽ deum. quam filiꝰ ipsiꝰ
ex tempore de uentre matris accepit.
patrem uͦ nature illius quam de se ipẽ
generauit tu non inueniens quid res¬
ponderes tamen ne taceres dixisti ex uen

Expanded text:
um proferre contra te debui: sed gratias ago um proferre contra te debui: sed gratias ago quia commonuisti. Considera ergo quantum mali sit, quod ejusdem substantiae Filium negatis, quem genitum confitemini ex utero Patris, injuriam gravissimam facientes Deo, tanquam illud quod ipse non esset, ex utero gignere potuisset. Nonne sentitis vos generationem Dei credere vitiosam, praedicare monstruosam, qui dicere audetis ex utero Dei processisse diversam naturam? Si autem hoc, sicut debetis, horretis, respuitisque nobiscum, jam tandem concilium Nicaenum et Homousion laudate ac tenete nobiscum. 2. Quis autem non videat defectum tuum, ubi cum audisses, me commemorante, in prophetia dixisse Christum suo Patri, De ventre matris meae Deus meus es tu ; ut intelligeremus ejus naturae illum esse Deum quam Filius ipsius ex tempore de ventre matris accepit, Patrem vero naturae illius quam de se ipse generavit: tu non inveniens quid responderes, tamen ne taceres dixisti, Ex ven
Abbreviated transcription (Latin):
uid si audieris inquis patrem di¬
centem. tecum pͥncipium in die
uirtutis tue in splendorib scorum. ex
utero ante luci ferum genui te: Quid
promittis uł quid minaris si audiero
quod frequent̃ audio ⁊ fidelit̃ credo:
S hinc te nichil aduiuari cur ñ uideas
plurimum miror. Siue enim hec ex ꝑsona
tris adfilium. cum ego ambas generatio¬
nes xp̃i. ⁊ ex deo patre sine tempore. et
ex homine matre inplenitudine tem¬
poris accipiam. uenerer. predicem. nõ
est hoc testimonium adu̾sum me. s mo¬
ras uoluisse innectere indicat te. Ubi ego
pocius intelligo quare ex utero dixerit
genu te. quia hoc ⁊ tu ex ꝑsona patrisac¬
cipis dictum. Non enim quemadinodũ
corporis humani sunt membra disposi¬
ta. sic habet uterum deus. sed uerbum
trans latum ẽ a corporali ad incorporalẽ
substanciam. ut intelligeremus de pa¬
tris substantia genitum unigenitum
filium. ac ꝑ hoc quid aliud quam unius eiꝰ¬
demq substancie: Ego itaq hoc testimoni¬

Expanded text:
uid, si audieris, inquis, Patrem dicentem, « Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus sanctorum, ex utero ante luciferum genui te » ? Quid promittis, vel quid minaris, si audiero quod frequenter audio, et fideliter credo? Sed hinc te nihil adjuvari, cur non videas, plurimum miror. Sive enim ex persona ex persona Patris ad Filium, cum ego ambas generationes Christi, et ex Deo Patre sine tempore, et ex homine matre in plenitudine temporis accipiam, venerer, praedicem, non est hoc testimonium adversum me. Sed moras innectere voluisse indicat te, ubi ego potius intelligo, quare ex utero dixerit genui te: quia hoc et tu ex persona Patris accipis dictum. Non enim quemadmodum corporis humani sunt membra disposita, sic habet uterum Deus; sed verbum translatum est a corporali ad incorporalem substantiam, ut intelligeremus de Patris substantia genitum unigenitum Filium; ac per hoc quid aliud quam unius ejusdemque substantiae? Ego itaque hoc testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
negare audeat. ⁊ si affirmare ñ audeat
id acturam resurrectionem. ut quicqͥd
forme defuit impleatur atq ita non
desit ꝑfectio que accessura erat tempo¬
re quemadmodum nonerunt inciaque
accesserunt tempore. ut neq in eo qd̃ a¬
ꝑtum ⁊ congruum dies allaturi fue¬
rant natura fraudetur. neq in eo quod aduẽt¬
natura turpeturꝰ. sed integretur quod nondum
erat integrum. sicut instaurabitur quod fu

Expanded text:
negare audeat, etsi affirmare non audeat, negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod advernatura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitur quod fu
Abbreviated transcription (Latin):
ui uͦ in eccłia remitti peccata non cre¬
dens contemnit tantam diuini
muneris largitatem. et in hac obstina¬
tione mentis diem claudit extremum
reus ẽ illo irremissibili peccato in spũ sc̃o
tione difficili in quodam ꝓpter hoc solũ
conscripto libello enucleatissime quantũ
quidam reuixerunt iterumq sunt mor¬
tu. sed in eternam uitam sicut xp̃i
ipsius caro resurrexit. quem admodũ pos¬
sim breuiter disputare. et omnib questi¬
onib que de hac re moueri solent satis¬
facere: non inuenio. Desurrecturam ta¬
men carnem omnium quicunq nati st̃
hominum atq nascentur. ⁊ mortui sũt
atq morientur. nullo modo debet dubi
questio. qui iam quidem nati sunt
uluteris matrum. sed nondum ita ut
iam possent renasci. Si enim resurrec¬
turos eos dixerimus. de his qui iam for¬
inati sunt. tolerari potest nicunq qđ
dicitur. Informes uͦ aboetiuos quiꝰ non
procliuius ꝑire arbitretur: sicut semi¬
na que concepta non fuerint: S quis

Expanded text:
ui vero in Ecclesia remitti peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in Spiritum stione difficili in quodam propter hoc solum conscripto libello enucleatissime, quantumquidam revixerunt, iterumque sunt mortui, sed in aeternam vitam, sicut Christi ipsius caro resurrexit, quemadmodum possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus quae de hac re moveri assolent, satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt hominum atque nascentur, et mortui sunt atque morientur, nullo modo dubitare dequaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis
Abbreviated transcription (Latin):
citissime et facile ostenditur. Neq enim
nisi cłs nr̃ ẽẽt templum nos ipsos habere
potuisset. quodtu ut occultares. et in
sermone tuo mentes hominum a luce
ueritatis auerteres de templo dei utcũ¬
q dixisti. quem noliusti intelligi spm scm̃.
De templo autẽ spiritꝰ sc̃i quod aꝑtissime
demonsttatum est omnino tacuisti. Cum e¬
num tibi duo testimonia pauli apłi ꝓpo¬
suerim. unum ubi ait. nescitis quia tẽ¬
plum dei estis. ⁊ spiritꝰ dei habitat in uob̃.
alterum ubi ait. nescitis quia corpora
ur̃a teraplum in uob̃ spiritus sc̃ĩ est
quare tam fraudulent̃ egisti. ut unum
horum cõmemorares quo dictumẽ tem¬
plum dei estis. ⁊ alterum taceres quo dic¬
tum ẽ corpora ur̃a templum in uob̃ est
sp̃s scĩ: Cur hoc fecisti rogo te. nisi quia
nullo pacto posses argumentari. quomͦ
ds̾ nr̃ non ẽẽt. qui templum nos ipsos
haberet. quem sine dubio dm̃ cognosce¬
remus si templum ei de lignis ⁊ lapidi¬

Expanded text:
citissime et facile ostenditur. Neque enim citissime et facile ostenditur. Neque enim nisi Deus noster esset, templum nos ipsos habere potuisset: quod tu ut occultares, et in sermone tuo mentes hominum a luce veritatis averteres, de templo Dei quodcumque dixisti, quem noluisti intelligi Spiritum sanctum; de templo autem Spiritus sancti, quod apertissime demonstratum est, omnino tacuisti. Cum enim tibi duo testimonia Pauli apostoli proposuerim; unum ubi ait, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? alterum ubi ait, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis Spiritus sancti est? quare tam fraudulenter egisti, ut unum horum commemorares, quod dictum est, Templum Dei estis; et alterum taceres, quod dictum est, Corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti? Cur hoc fecisti, rogo te; nisi quia nullo pacto posses argumentari quomodo Deus noster non esset, qui templum nos ipsos haberet: quem sine dubio Deum cognosceremus, si ei templum de lignis et lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
estis. sed ideo ad ditum spiritꝰ dei habitat in
uob̃. quia purgat spiritꝰ sc̃s templum dei ñ
suum. ut cum ipse purganerit. tunc illic in¬
habitet deus. Quem sensum tuum quanta
sequatur absurditas. nolo nunc dicere. Il¬
lud enim nunc ostendere debeo. quomodo mul¬
ta dicendo. nichil quod ad rem ꝑtinet dixeriᷤ.
Di misisti enim causam. et prexisti in lau¬
dem spiritus scĩ. eamq copiose contrate
ipsum executus es. Contra te ipsum ideo di¬
xi. qm̃ non uis eum dicere deum. cuiꝰ tan¬
tam diuinitatem ꝑ laudem coactus es con¬
fiteri. ut cum sit unus ubiꝙ sit presens. et
nemini sc̃ificando desit. ubicunq quisꝙ xp̃i¬
anus ẽẽ ⁊ deum orate uoluerit. simulse om¬
nib exhibendo siue in oriente siue in occi¬
dente baptizentur in xp̃o. Hoc ⁊ nos cli¬
cimus. sed quem dicumus talem ac tantũ.
absit a nob̃ ut eum negemus dm̃. quod eti¬
am ꝑsium templũ. quod nos ipsi sumus

Expanded text:
estis. Sed ideo additum, Spiritus Dei habitat in estis. Sed ideo additum, Spiritus Dei habitat in vobis: quia purgat Spiritus sanctus templum Dei, non suum; ut cum ipse purgaverit, tunc illic inhabitet Deus. Quem sensum tuum quanta sequatur absurditas, nolo nunc dicere. Illud enim nunc ostendere debeo, quomodo multa dicendo, nihil quod ad rem pertinet, dixeris. Dimisisti enim causam, et perrexisti in laudem Spiritus sancti, eamque copiose contra te ipsum exsecutus es. Contra te ipsum ideo dixi, quoniam non vis eum dicere Deum, cujus tantam divinitatem per laudem coactus es confiteri; ut cum sit unus, ubique sit praesens, et nemini sanctificando desit, ubicumque quisque christianus esse et Deum orare voluerit, simul se omnibus exhibendo, sive in oriente, sive in occidente baptizentur in Christo: hoc et nos dicimus. Sed quem dicimus talem ac tantum, absit a nobis ut eum negemus Deum: quod etiam per suum templum, quod nos ipsi sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dñm confiteri. Dicite in quam ratione qͣ
uultis pater ⁊ filius unus dñs deus est.
ut patri ⁊ filio seruientes non duob diis
⁊ duob dominis. contra preceptum dei et
domin uniꝰ seruiatis. S nunc de hac re
satis dictum sit. Puto cum ista legeris ni¬
chil te respondere potuisse ad id quod de
apło cominemoraui. qui adheret domino
unus spirituꝰ ẽ. si contentionem deposueri
plo eius quod nos ipsi sumus. teste
apło ostendi ubi ait. Nescitis quia templũ
dei estis. ⁊ sp̃s dei habitat in uob. Ꝙ iterum
Nescitis quia corpora ur̃a templum ĩuob̃
ẽ spiritus sci. quem habetis adeo : Tu autẽ
ad ista respondisti nichil. Aisti enim. Susci¬
pio que protulisti. nescitis quia templum
deiestis et spiritus dei habitat in uob̃. Neq
enum ds inquis habitat in homine. quẽ
non ante sp̃s scificauerit atꝙ purgauerit.
Atq isto modo intelligi uoliusti. non sp̃m

Expanded text:
Dominum confiteri. Dicite, inquam, ratione qua Dominum confiteri. Dicite, inquam, ratione qua vultis, Pater et Filius unus Dominus Deus est: ut Patri et Filio servientes, non duobus diis et duobus dominis contra praeceptum Dei, sed Domino uni serviatis. Sed nunc de hac re satis dictum sit. Puto, cum ista legeris, nihil te respondere potuisse ad id quod de Apostolo commemoravi, qui adhaeret Domino, unus spiritus est: si contentionem deposuerisplo ejus quod nos ipsi sumus, teste Apostolo, ostendi, ubi ait, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? Tu autem ad ista respondisti nihil. Aisti enim: Suscipio quae protulisti: « Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? » Neque enim Deus, inquis, inhabitat in homine, quem non ante Spiritus sanctificaverit atque purgaverit. Atque isto modo intelligi voluisti, non Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
spiritꝰ est. hoc idem putatis ẽẽ quod ẽ cum de
duob dicitur unum sunt. nec dicitur qus d
unum. sicut ait saluator. ego et pater unũ
sumus. cur non dicitis pater ⁊ filius unus
est dens: Quare quando auditis. audi isrł
⁊ filius dñs deus ẽ. Cur non apud uos ut̃ꝙ
unus dũs deus ẽ. sicut apud beatum apłin
spiritus hominis. ⁊ sp̃s domini unus sp̃s ẽͤ
Quid autem prodest cause ur̃e. quia ꝑconsen¬
sionem uoluntatis hoc dicitis fieri: quod
quidem fit. sed ubi ẽ diuersa natura. sicut
diuersa ẽ natura hominis ⁊ domini. et
tamen qui adheret domino ꝑ consensionẽ
utiq uoluntatis: unus spiritus ẽ. Si ergo
non uultis ꝑunitatem substancie. certe ꝑ
consensionem uoluntatis dicite tamen a¬
liquando. dicite quo quomodo dicite pat̃
et filius unus ẽ ds. S non dicitis. ne quod
nunquam uoluistis cogamini confiteri.
de utroq dictum ẽẽ. non de patre solo

Expanded text:
spiritus est; hoc idem putatis esse, quod est cum de spiritus est; hoc idem putatis esse, quod est cum de duobus dicitur, Unum sunt, nec dicitur quid unum; sicut ait Salvator, Ego et Pater unum sumus: cur non dicitis, Pater et Filius unus est Deus? Quare quando auditis. Audi, Israet Filius Dominus Deus est: cur non apud vos uterque unus Dominus Deus est, sicut apud beatum Apostolum, spiritus hominis et Spiritus Domini unus spiritus est? Quid autem prodest causae vestrae, quia per consensionem voluntatis hoc dicitis fieri? Quod quidem fit, sed ubi est diversa natura, sicut diversa natura est hominis et Domini: et tamen qui adhaeret Domino, per consensionem utique voluntatis, unus spiritus est. Si ergo non vultis per unitatem substantiae; certe per consensionem voluntatis dicite, tamen aliquando dicite, quoquo modo dicite, Pater et Filius unus Deus est. Sed non dicitis, ne quod nunquam voluistis, cogamini confiteri de utroque dictum esse, non de Patre solo,