comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore existi. Exisses enim magnꝰ
hereticuis:⁊blasphemator hor-¬
rendus. Nullomodo tamen
etiã id dete existima uerĩ: qͦd
homo catholicus neq contẽp¬
tibilis prb̃s. anime naturam
portionem di sentiebas eẽ.
Uñ fateor dilectioni tuȩ timeo
ne force hoc te iste docuerit:
quod potius sit contrarium
ei fidei quã tenebas. Sicut
enim ñ arbitror te um quam
incatholica animã credidisse
đi eẽ portionẽ. uel ullo modo
anime ⁊ di eandẽ ẽẽ naturam:
Ita me tuo ne forte consenseris
huic homini. quod animã
đs ñ denichilo fecerit. s ita
ex ipso sit. ut abipso emana¬
uerit hoc enim etiam u̾bũ
iste posuit inter cetera quibꝰ¬
in hac questione ad immane
p̃cipitium exorbitauit. At uͦ
hoc site docuit nolo me do¬
ceas.immo etiam uolo ut qͦd
didiceras ipse dediscas. Parũ
ẽ enim non credere neq dice¬
re.quod pars di sit anima.
Neq enim ⁊ filium uel spm̃
scm partem di ẽẽ dicimus:

Expanded text:
pore existi; exisses enim magnus pore existi; exisses enim magnus hereticus et blasphemator horrendus. nullo modo tamen etiam id de te existimauerim, quod homo catholicus neque contemptibilis presbyter animae naturam portionem dei sentiebas esse. unde, fateor dilectioni tuae, timeo, ne forte hoc te iste docuerit, quod potius sit contrarium ei fidei quam tenebas. Sicut enim non arbitror te umquam in catholica animam credidisse dei esse portionem uel ullo modo animae et dei eandem esse naturam, ita metuo, ne forte consenseris huic homini, \'quod animam deus non de nihilo fecerit, sed ita ex ipso sit, ut ab ipso emanauerit\'; hoc enim etiam uerbum iste posuit inter cetera, quibin hac quaestione ad immane praecipitium exorbitauit. at uero hoc si te docuit, nolo me doceas; immo etiam uolo ut quod didiceras ipse dediscas. parum est enim non credere neque dicere quod pars dei sit anima — neque enim et filium uel spiritum sanctum partem dei esse dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Miror suste te docuit: ⁊ cu homo
id etatis ⁊honoris ante quam
istum audires. unum atq idẽ
putabas eẽ quo album nigrũq
discernit᷑. quod nobiscũ uidẽt
etiã pa̾seres:⁊ quo iustum atq
inuistum diuidicat᷑. qͦd uide¬
bat cobis etiã carnis luminibꝰ
ꝑditis. hoc suta ẽ: ꝓfecto quãdo
audiebas uel legebas. In lumi¬
ua ocłos meos. neumquã obdor¬
miam in mortẽ. ñ nisi carnis
ocłos cogitabas. Aut si hoc
obscurũ ẽ. certe quando illud
apłi recolebas. in luminatosodõs
cordis urĩ : Nos sub fronte ⁊ su¬
pra buccas cor habere crede¬
bas. Ab sit ut de te hoc sentiã.
leq hoc tegͥ iste docuit Aut
siforte ante huius doctrinam
quã modo te inuenisse letaris.
anime naturã di pucabas eẽ
portionẽ: hoc plane cum hor¬
rendo ꝑiculo falsum ẽẽ nescie¬
bas. Et si abisto didicisti quod
anima portio di non sit. age
đo grãs quantas potes: quod
ñ ante quã hoc didicisti decor¬

Expanded text:
miror, si iste te docuit; et tu homo miror, si iste te docuit; et tu homo id aetatis et honoris, antequam istum audires, unum atque idem putabas esse, quo album nigrumque discernitur, quod nobiscum uident etiam passeres, et quo iustum atque iniustum diiudicatur, quod uidebat Tobis etiam carnis luminibus perditis. hoc si ita est, profecto, quando audiebas uel legebas: in inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in mortem. non nisi carnis oculos cogitabas. aut si hoc obscurum est, certe, quando illud apostoli recolebas : inluminatos oculos cordis uestri, nos sub fronte et supra buccas cor habere credebas. absit, ut de te hoc sentiam; neque hoc te igitur iste docuit. Aut forte ante huius doctrinam, quam modo te inuenisse laetaris, animae naturam dei putabas esse portionem, hoc plane cum horrendo periculo falsum esse nesciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non sit, age deo gratias, quantas potes, quod non, antequam hoc didicisti, de cor
Abbreviated transcription (Latin):
uuiam. Ibi quippe ⁊ sp̃s in¬
delligit᷑. Idemq aliquando
utrumq nommne sp̃s dicisi¬
cuti ẽ. Et inclinado capite
tradidit spm. Ubi ⁊ anima ne¬
cesse ẽ intelligat .⁊ utrumq
unius ẽẽ substandie: Puto qͦd
ista iã sciebas. S i aut̃ nescie¬
bas: ñ te aliquid quod magno
periculoͬ scitur didicisse scias.
Et siquid hinc subtilius dis¬
putandum ẽ: melius cũ ipso
agit᷑ cuius iã nouimus ⁊ elo¬
quium. Ytrum cũ dicit᷑ ani¬
ma ita ut simul intelligat᷑
aut̃ aliquid anime sit: An
sicut ei uisumẽ aparte totũ
appellet᷑ hoc nomine: siue
etiã utrumq sp̃s sit. pars uero
euis sit que ꝓprie dicit᷑ anima.
an ⁊ hoc aparte totũ uocet᷑.
quando ita dicit᷑ sp̃s ut simul
intelligat᷑ ⁊ anima: sic enim
hinc placet: uerũ ista ut di¬
xi.⁊ subtilit̾ disserunt᷑.⁊ sine
ullo uel cerde sine magno ꝑiculo
nesciunt᷑. Idemq alios ẽẽ corpo¬
ris. alios aut̃ anime sensus

Expanded text:
vivam; ibi quippe et spiritus invivam; ibi quippe et spiritus intelligitur: itemque aliquando utrumque nomine spiritus dici, sicuti est: Et inclinato capite tradidit spiritum: ubi et anima necesse est intelligatur, et utrumque unius esse substantiae? puto quod ista iam sciebas; si autem nesciebas, non te aliquid, quod magno periculo nescitur, didicisse scias. et si quid hinc subtilius disputandum est, melius cum ipso agitur, cuius iam nouimus et eloquium: utrum, cum dicitur anima, ita ut simul intellegatur autem aliquid animae sit, an, sicut ei uisum est, a parte totum appelletur hoc nomine, siue etiam utrumque spiritus sit, pars uero eius sit, quae proprie dicitur anima, an et hoc a parte totum uocetur, quando ita dicitur spiritus, ut simul intellegatur et anima; sic enim huic placet. uerum ista, ut dixi, et subtiliter disseruntur et sine ullo uel certe sine magno periculo nesciuntur. Itemque alios esse corporis, alios autem animae sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis illius senex ⁊ laici pͤrb̃r
osculatus: didicisse te qͦd igno¬
rabas. grãs egeris. ybi quidẽ
ñ inꝓbo humilitatẽ tuam.
mimo uero etiam laudo quod
honorificasti doctorẽ tuum.
Nec hominẽ. s ipsam que tibi
ꝑ illum loqui dignata ẽ ue¬
ritatem: Sitamen potueris
demonstrare. quid ꝑillũ ue¬
ritatis acceperis. Uellem itaq
rescriptis tiuis quid te docue¬
rit me doceres. Absit enim
ut erubescã ap̃sbitero disce¬
re:si alaico tu ñ erubiusti p̃di¬
canda ⁊ imitanda humilita¬
te. siuera didicisti. Proinde
frat̃ dilectissime quid ab eo
didiceris nosse cupio: ut si
iam id sciebã gratuler ꝓte.
siaũt nesciebã. discam ꝑte.
Itane tu ignorabas duo quedã
scriptum ẽ. Absoliusti ab
spũi meo animã meam ⁊ utrũq
ad naturã hominis ꝑtinere.
ut totus homo sit sp̃s ⁊ ani¬
ma ⁊corpus:s aliquando
duo ista simul nomine ani¬
me nuncupari.Quale ẽ illud.
⁊ factus ẽ homo in animã

Expanded text:
nis illius senex et laici presbyter nis illius senex et laici presbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris. ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, quod honorasti doctorem tuum nec hominem, sed ipsam quae tibi per illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. itane tu ignorabas duo quaedamscriptum est: absoluistiab spiritu meo animam meam - et utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus et anima et corpus, sed aliduo ista simul nomine animae nuncupari, quale est illud: Et factus est homo in animam
Abbreviated transcription (Latin):
Domino dilectissimo
fratri ⁊ cõ prb̃o petro:
augustinus ep̃s indño
salucem. ꝑuenerunt ad me duo
libri uincentii uictoris. quos
ad tuam sc̃itatẽ scripsit. mit¬
tente michi eos fratre nr̃o reua¬
to homine quidem laico. s pro
sua fide ⁊ eorum quos diligit.
prudent̾ religioseq sollicito.
Quibus lectis uidi hominem
insermone quidẽ ñ solum usq
ad sufficientiã. uerum etiam
usq ad redundantiam ꝓflu¬
entem:S in rebus de quibus
loqui uoluit. nondum sicut
oportet instructum. Quod
si ei fuerit dño donante col¬
latum: poterit ẽẽ utilis plu.¬
ribꝰ. Habet enim ñ minimũ
facultatis qua possit expli¬
care acq ornare que sentit:
siprius det operam rec̾ta sen¬
tire. Yalde quippe sunt noxia
praua diserta: quia homini¬
bus minus eruditis eo quod
diserta sunt uident᷑ ⁊ uera.
Quomodo aut̃ eosdẽ libros
ipse acceperis nescio: uerun
tamen siuerum ẽ quod audi¬
ui: diceris eis recitatis ita exi¬
luisse letitia. ut caput uiue¬

Expanded text:
Domino dilectissimo fratri et eompresbytero Petro Augustinus episcopus in domino salutem. Peruenerunt ad me duo libri Vincentii Victoris, quos ad tuam sanctitatem scripsit, mittente mihi eos fratre nostro Renato, homine quidem laico, sed pro sua fide et eorum quos diligit prudenter religioseque sollicito. quibus lectis uidi hominem in sermone quidem non solum usque ad sufficientiam, uerum etiam usque ad redundantiam profluentem, sed in rebus, de quibus loqui uoluit, nondum sicut oportet instructum; quod si ei fuerit domino donante conlatum, poterit esse utilis pluribus. habet enim non minimum facultatis, qua possit explicare atque ornare quae sentit, si prius det operam recta sentire. ualde quippe sunt noxia praua diserta, quia hominibus minus eruditis eo quod diserta sunt uidentur et uera. quomodo autem eosdem libros ipse acceperis nescio; uerum tamen, si uerum est quod audiui, diceris eis recitatis ita exiluisse laetitia, ut caput iuue
Abbreviated transcription (Latin):
putaui. ut tamen eum diligã:
Nec dãnari s emendari uelim:
atq ita ꝓficere in domo magna
quȩ ẽ catholica eccła. quo eum
misericordia diuina ꝑduxit.
ut sit in illa uas in honore scĩ¬
ficatum. utile dño adomẽ opꝰ
bonum sẽꝑ paratũ.⁊ bene ui¬
uendo ⁊ sana dicendo. Porro
aut̃ si ipsum oportet ut dili¬
gam sicut facio: quanto ma¬
gis te frat̾. cuius erga me beni¬
uolentiã ⁊ cuuis catholicam
fidẽ cautã ⁊ sobriã optime
noui. Ynde factum ẽ. ut eos
libros qui tibi displicuerũt.
⁊i inquibus nomen meum alit̾
quã uelles positũ cõperisti.
describendos mͥq mittendos
uere frat̾na planeq sincera
dilectione curares. Tantum
gͦ abest ut hinc tuȩ caritati
succenseã quia fecisti. ut po¬
tius nisi fecisses. inte iuire
amicitie succensere deberẽ.
Ago itaq uberes grãs. Quem¬
ad modũ aut̃ acceperim factũ
tuum. hinc manifestiꝰ indica¬
iii. Quod hunc ad te librum

Expanded text:
putaui, ut tamen eum diligam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magna. quae est catholica ecclesia, quo eum misericordia diuina perduxit. ut sit in illa uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tuum, hinc manifestius indicaui, quod hunc ad te librum,
Abbreviated transcription (Latin):
mas non habere originale pec¬
catum scd̃m pellagianã here¬
sim olĩ dãnabilẽ nuperimeq
dãsnatã. dicere conpellant᷑.
Melius ẽ emm homini fateri
se nescire quod nescit. quã in
heresim uel dãnata incurrere.
uel nouam condere: dũ teme¬
re audet defensare qͦd nescit.¬
Sunt alia huius hominis fal¬
sa ⁊ absurda. inquib ñtã peri¬
culose uerumtamen atrami¬
te ueritatis exorbitat. Q qm̃
multa sunt: adipsum etiã
si dñs uoluerit aliquid de li¬
bris euis uolo scribere: ibi for¬
sitan omĩa uel siomĩa ñpo¬
tuero plurima ostendã. Istũ
aut̃ librum quẽ adte potius
qui curã ⁊ fideinrẽ ⁊ existima¬
tionis mee. ut uerus catholicꝰ
⁊ bonus amicus fidelit̾ beni¬
gneq gessisti.quãadalium
quẽquã scribendũ putaui.
tulegendũ dabis uel descri¬
bendum quibus poturris. uel
quibus dandum eẽ iudica ueris.
Inquo istius uiuenis p̃sũptionẽ
ita repͥmendã ⁊ redarguendã

Expanded text:
mas non habere originale pecmas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam
Abbreviated transcription (Latin):
mas peccatricis ꝑalienum ori¬
ginale peccatũ: nedicant par¬
uulos quisine baptismo exie¬
rint ꝑuenire posse ad uitã
eternã regnumq celorũ ori¬
ginali peccato ꝑquodlibet
aliud resoluto: Nedicant ani¬
mas peccasse alicubi ante car¬
nem ⁊ hoc merito incarnẽ pec¬
catricẽ fuisse detrusas: Ne di¬
cant peccata que in eis in uen¬
ta ñsunt. quia p̃scita sunt.
merito fuisse punita. cũ ad
eam uitam ubi ea cõmitterẽt
ꝑmissȩ ñ fuerint ꝑuenire. Ni¬
chil gͦ istorum quatuor dicen¬
tes.qm̃ quo libet eorũ falsum
atq impium ẽ. inueniant etiã
scripturarum de hacre certis¬
sima testimonia:⁊hanc sentẽ¬
tiã suam ñ solum me ñuetãte
uerum etiã fauente ⁊ gratias
agente defendant. Si aut̃ nõ
inueniunt certissimã de hac
re auetoritatẽ diuinorum elo¬
quiorum ⁊⁊aliquid illorum
quatuor ꝑinopiã dicere cõpel¬
lunt᷑. cohibeant se ne ꝑipsã
inopiam etiã paruulorũ ani¬

Expanded text:
mas peccatrices per alienum orimas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum ani
Abbreviated transcription (Latin):
ret ausus ẽ dicere inquinani
animã meruisse ꝑcarnem: ⁊
eẽ meruisse animã pecatricẽ.
cuuis nullum meritũ seubo¬
num seu malũ ante carnem
potuit inuenire: Et paruulis
sine baptismo decorpore exe¬
untib solui posse originale
peccatum: ⁊ offerendũ ꝓeis
sacrificium corporis xp̃i. qui
xp̃o ñsunt incorporati ꝑ euis
sacramenta in euis eccła. eosq
sine lauacro regenerationis
de hac uita emigrantes ñ ad
requiem tantum ire. s ad re¬
gnum celorũ posse etiã ꝑueni¬
re: Et alia multum absurda
que omĩa colligere atq usto
libro digerere longũ uisumẽ.
Absit gͦ ut animarũ ꝓpago
si falsa ẽ atalibꝰ refellatur:
⁊ animarum nouarũ insuffla¬
tio siuera ẽ. atalib defendat᷑
Quã obrem quicumq uolunt
defendere quod dicunt᷑ ani¬
me noue nascentibꝰ insuffla¬
ri ñde parentibꝰ trahi. aliquid
illorum quatuor quȩ supͣ com¬
memorau caueãt omnimodo:
hoc ẽ nedicant ado fieri ani¬

Expanded text:
ret, ausus est dicere \'inquinari ret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricem\', cuius nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit inuenire, et \'paruulis sine baptismo de corpore exeuntibus solui posse originale peccatum et offerendum pro eis sacrificium corporis Christion sunt incorporati per eius sacramenta in eius ecclesia, \'eosque sine lauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri ani
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim qui credit. ⁊ si uerbis
neget. re ipsa clamat animas
di habere substantiã ⁊ ipsius
genus eẽ ñ munere s natura.
Nã dequo quisq nature sue
originem ducit:de illo nature
sue genus ducere negari sobrie
nullo pacto pocest. Iste autẽ
ita sibi ẽ ipse contrarius. ut ge¬
nus di eẽ animas dicat ñ natura
s munere. Et tamen ñ factas ex
nichilo. s ex illo dicat originẽ
ducere: Ac sic eas quod prius
negauerat. ad di naturã reuo¬
care ñdubitat. Animarũ aut̃
nouarum sine ꝓpagine insuf¬
flationẽ defendi quidẽ mini¬
me ꝓhibemus. s abeis qui po¬
tuerint aliquid inuenire uel
in canonicis libris. qͦd ñsit
ambiguum dissoluende huic
obligatissime questioni: uel
inration̾nationib suis. quod
ñ sit contrariũ catholice ueri¬
tati. Non atalib qualis iste ap¬
paruit. qui ñ inueniendo quid
diceret.⁊ deliberationẽ suam
nolendo suspendere. uires suas
omnino ñmentiens. Netace¬

Expanded text:
hoc enim qui credit, etsi uerbis hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarum autem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino non metiens, ne tace
Abbreviated transcription (Latin):
te totum ẽẽ dictũ. os deossibus
meis ⁊ caro decarne mea. ut
illic intelligeret᷑ ⁊anima: quẽ¬
ad modũ u̾bum carnẽ factũ
ñ sine anima accipimus: si qͣ¬
ad modũ alia testimonia do¬
cent habere humanã anrmã
xp̃m. ita ⁊ isti aliquibus ñ am¬
biguis testimonus ꝓpaginẽ
astruerent animarũ. Pari
uice gͥ ammonemus etiam hos
qui animarũ ꝓpaginẽ destru¬
unt. ut nouas ado sufflari
animas certis documentis as¬
serant. ⁊ tunc illud qͦd dictũ
ẽ os exossibus meis ⁊ caro de
carne mea. Nontropice apar¬
te totum ut simul intelligat᷑
⁊ amma: s ꝓprie desola carne
dictum ẽẽ defendant. Quȩ cũ
ita sint: uideo librum istum
iã eẽ claudendũ. Omia quip¬
pe quȩ michi maxime necessa¬
ria uidebant᷑ continet: quibus
hi qui legerint sciant cauere
se debere.Ne huic homini cuiꝰ
deos libros michi misisti in hoc
consentiant.ut credant animas
sic ex di flatu ẽẽ ut ñ sint exmilo.

Expanded text:
te totum esse dictum: os de ossibus te totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non sine anima accipimus, si, quemadmodum alia testimonia docent habere humanam animam Christum, ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'.
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis quod ad hanc rem
ꝑtinet utiq ambigiuis. ñ soluat᷑
hec quȩstio. Illud tamen scio.
ssargumentari homines qui
ex hoc putant animã mulieris
ñ eẽ deamma uiri. quia non ẽ
dictum anima deanima mea.
s caro decarne mea: Quẽ ad mo¬
dum argumentãt᷑ appollina¬
riste uel quicumq sunt alii
adu̾sus animã dnĩ. quã ꝓpt̾ea
negant. quia scriptũ legunt.
uerbum caro factum ẽ. Si enĩ
⁊ anima inquiunt ibi eẽt: de¬
buit dici uerbum homo fac¬
tum ẽ. S istis ꝓpt̾ea dicit᷑ car¬
nis nomine solere scripturã
totum hominẽ nuncupare.
sicuti ẽ. Et uidebit omĩs caro
salutare di: Non enim caro
sine anima uidere aliquid
potest: quia plurimis aliis
scãrum scripturarũ locis nõ
solum carnẽ. uerũ etiã ammã
humanã idẽ rationalẽ in eẽ
homini xp̃o sine ulla ambi¬
guitate monstrat᷑. ynde et isti
aquibus animarũ ꝓpago de¬
fendit᷑. possent acipere apar¬

Expanded text:
testimoniis, quod ad hanc rem testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur haec quaestio, illud tamen scio sic argumentari homines, qui ex hoc putant animam mulieris non esse de anima uiri, quia non est dictum: \'anima de anima mea\', sed: caro carne mea, quemadmodum argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbum caro factum est. \'si enim et anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dici: uerbum homo factum est\'. sed istis propterea dicitur carnis nomine solere scripturam totum hominem nuncupare — sieuti est: et uidebit omnis caro salut a r e d e i; non enim caro sine anima uidere aliquid potest —, quia plurimis aliis sanctarum scripturarum locis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Christo sine ulla ambiguitate monstratur. unde et isti, a quibus animarum propago defenditur, possent accipere a par
Abbreviated transcription (Latin):
affirmatũ: ac ꝑhoc sicubi for¬
te ũtacitũ ẽ. clariorib docum̃¬
tis ẽ adstruendũ. Ynde nec illi
qui defendunt animarũ ꝓpa¬
ginẽ exeo quod ñsufflauit ds
infaciem mulieris aliquid
adiuuant᷑. Nec illi qui eam
negant. ideo quia ñdixit adã
anima deanima mea. debẽt
sibi ꝑsuadere quod nesciunt.
Sicut enim eadem ñsoluta
s manente questione potuit
tacere scriptura. quod mulier
do sufflante sicut uir eius ac¬
ceperit animã sic eadẽ ñso.¬
luta s manente questione
potuit tacere scriptura. ut
adã ñ diceret anima deanima
mea. Ac ꝑ hoc si pͥmȩ mulie¬
ris anima exiuro ẽ. aparte
totum significatum ẽ. ubi legit᷑
Hoc nunc os exossibus meis.⁊
caro decarne mea: cum tota ex
uiro. non caro sola sit sũpta.Si
autẽ nẽ ex uiro. s eã dẽ ds insuf¬
flauit sicut uiro: a toto pars
significata ẽ. ubi legit᷑ de uiro
suo sũpta ẽ: cum caro eius. nõ
tota sit sũpta. Qua ꝓpt̾ cum his

Expanded text:
affirmatum. ac per hoc sicubi foraffirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propaginem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adiuuantur nec illi, qui eam negant, ideo quia non dixit Adam: \'anima de anima mea\', debent sibi persuadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, quod mulier deo sufflante sicut uir eius acceperit animam, sic eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, ut Adam non diceret: \'anima de anima mea\'. ac per hoc, si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi legitur: de uiro suo sumpta est, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quapropter, cum his
Abbreviated transcription (Latin):
tortis crinibꝰ.aut auro. uel mar¬
garitis. aut ueste p̃cio sa: sed
quod decet inquit mulieres.
ꝓmit tentes pietatẽ ꝑ bonã
conu̾sationẽ. Ytiq pietatis in¬
tus ẽ inanima uel inspũ. Et
tamen mulieres appellate sunt:
etiam ut se intus ornarent ubi
nullus ẽ sexus. Cum itaq isti
sic int̾ se alternante sermone
certauerint: ego inter eos sic
iudico. ut necͥognitis fidant:
⁊temere audeant affirmare
quod nesciunt. utrosq cõ mo¬
neam. Si enim scriptũ eẽt in-¬
sufflauit flatum uitȩ in fa¬
ciem eius mulieris. ⁊ facta ẽ
mnanimã uiuã: nec sic eẽt
iã consequens ut ñꝓpagaret᷑
exparentibꝰ anima: nisi etiã
⁊ dealeorum hoc seriptum si-¬
milit̾ legeret᷑. fieri enim potu¬
it ut menbrũ ñanimatũ de cor¬
pore extractũ indigeret anima¬
ri: filii uero anima expatre ꝑ
matrẽ. ꝓpaginis tranffusione
traheret᷑. Cum uͦ tacitum ẽ oc¬
cultatum ẽ ñ negatũ: s neq

Expanded text:
tortis crinibus, aut auro, vel martortis crinibus, aut auro, vel margaritis, aut veste pretiosa, sed quod decet, inquit, mulieres, promittentes pietatem per bonam conuersationem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alternante sermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae in faciem mulieris et facta est in animam uiuam\', nec sic esset iam consequens, ut non propagaretur ex parentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum similiter legeretur. fieri enim potuit, ut membrum non animatum de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero tacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nunc os exossib meĩs.⁊
caro decarne mea. Nec ait sp̃s
uel anima despũ meo uel de
anima mea: sicabeis respõderi
potest quẽ ad modũ suꝑius
demontratum ẽ. ut aparte
totum intelligat᷑. hoc dictũ
os ⁊ caro mea: s que animata
fuerint detracta. ñ mortua. Neq
euim hoc omĩpotentẽ facere
potuisse ideo negandũ ẽ: quia
nullus hominũ potestaliquid
cũ anima de humana carne
p̃cidere. Nã quod adã secutꝰ
aduinexit. hȩc uocabit᷑ muli¬
er. quia deuiro suo sũpta ẽ.
quȩ ñ ait potius unde opinis
confirmaret᷑ istorũ qm̃ deuiro
suo caro eius sũpta ẽ. Hic itaq
illi qui contra sentiunt possũt
dicere.quia non scriptum ẽ
carnẽ mulieris. s mulierem
deuiro suo sũptã. totã debere
accipi cumanima ⁊ spũ. Nã
⁊ sianima sexu caret: ñtamen
quando appellant᷑ mulieres.
excepta anima eas necesse ẽ
intelligi. Alioquin ñita se
ammonerent᷑ ornare:Non in

Expanded text:
hoc nunc os ex ossibus meis et hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea nec ait: \'spiritus\' uel \'anima de spiritu meo\' uel \'de anima mea\', sic ab cis responderi potest. quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intellegatur hoc dictos et caro mea; sed quae animata fuerint detracta, non mortua. Neque enim, hoc Omnipotentem facere potuisse, ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. Nam quod Adam secutus adjunxit, Haec vocabitur mulier, quia de viro suo sumpta est ; cur non ait potius, unde opinio confirmaretur istorum, Quoniam de viro suo caro ejus sumpta est? Hic itaque illi qui contra sentiunt, possunt dicere, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de viro suo sumptam, totam debere accipi cum anima et spiritu. Nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres, excepta anima eas necesse est intelligi. Alioquin non ita se admonerentur ornare: Non in
Abbreviated transcription (Latin):
positum ẽ. quia ipse dat om̃ibꝰ
nem moueat. Ipse enim dat:
s ad huc querimus unde det.
utrum ex noua in sufflatione
anꝓpagine. Ipse quippe dare
etiam carnis substantiã rec¬
tissime dicit᷑: quã tam̃ dare
exꝓpagine ñnegat᷑. Nunc ui¬
deamus illud genesi testimo¬
nium: ubi facta mulier dela-¬
tere uiri adducta ẽ ad eum: Et
dixit. hoc nunc os ex ossibus
meis.:⁊ caro decarne mea. hoc
quippe iste putat qͦd dicere
debuerat adã. anima exanima
hoc de illo tractũ eẽt. S illi qͥ
ꝓpaginem asserunt animarũ.
hinc seputant iniuinctius suã
inunire sententiã: quia cum
scriptum sit detraxisse dm̃ co¬
stam de latere uiri. eãq ediffi¬
casse inmulierẽ: Non ẽ additũ
quod in eius faciem susflaue¬
rit flatum uite: Ideo inqui¬
ũt. quia iã de uiro fuerat ani¬
mata. Nã siñ fuisset. nequaqͣ
nos inquiunt scã scriptura
huius rei cognitione fraudas.¬
set. ad illud uero qͦd ait adã

Expanded text:
positum est, quia ipse dat omnibuspositum est, quia ipse dat omnibusnem moueat; ipse enim dat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam rectissime dicitur, quam tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe iste putat, \'quod dicere debuerit Adam: "anima ex anima hoc de illo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero quod ait Adam:
Abbreviated transcription (Latin):
ro ꝑtineat ad ꝓpaginem.Si
enim hoc ẽ uerũ qͦd isti asserũt.
ut ñ sit anima exanima sed
caro excarne sit cantũ: ita dic¬
tum ẽ ex uno sanguine. ñut
totus homo significa ret᷑ apar¬
te: s tantum unius hominis
caro. Illud uͦ quod dictum ẽ
inquo om̃s peccauerunt.
sola omiũ hominũ caro intel¬
ligenda ẽ. quȩ inde transfusa
ẽ. A toto partẽ significãte scri¬
ptura. Si aut̃ illud ẽ uerum
qͦd totus homo ex toto homine
ibi ꝓpͥe dictum ẽ. in quo om̃s
homines peccauerũt: hic aut̃
tropice ex uno sangume cotũ
significat᷑ a parte: Idẽ totus
homo qui exanima constat¬
⁊ carne. uel potius ut iste a¬
mat loqui. ex anima ⁊ spũ
⁊ carne. Nã ⁊ exparte totum
⁊ extoto partẽ: diuina eloquia
significare consuerunt. Ex
parte enim totũ significatũ
ẽubi legit᷑ ad te omĩs caro ue¬
niet: quia excarne intelli¬
sola eius caro sepulta sit. Iã
illud qͦd in hoo apłi testimonio

Expanded text:
ro pertineat ad propaginem. si ro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae inde transfusa est, a toto partem significante scriptura. si autem illud est uerum, quod totus homo ex toto homine ibi proprie dictum est \'in quo omnes homines peccauerunt\', hic autem tropice \'ex uno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ex carne intelleltus, cum sola eius caro sepulta sit. iam Llud quod in hoc apostoli testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
homine. aparte totum signifi¬
cante locutionis modo. Sienĩ
ipsis licet intelligere aparte
totum quod scriptũ ẽ. Et factꝰ
e homo inanimã uiuentem.
ut illic intelligat᷑ ⁊ sp̃s. Dequo
scriptura ibi tacuit: cur nõ¬
aliis liceat sic accipere quod
dictum ẽ. ex uno sanguine ut
illic ⁊ anima ⁊ sp̃s possit intel¬
ligi. Qm̃ homo significatus
nomine sanguinis. ñsolum
constat excorpore uerũ etiã
ex anima ⁊ spũ: Sicut enim qͥ
ꝑpaginẽ defendit animarũ.
quia de pͥmo homine scriptũ
ẽ. In quo om̃s peccauerunt.
Honenim dictum ẽ. Inquo
omĩũ caro peccauit. s om̃s dic¬
tum ẽ. Idẽ om̃s homines. cũ
homo ñsola sit caro: Sicut gͦ
hinc iste ñdebet opprimi. quia
forte ita dictumẽ om̃s homi¬
nes. ut scđm solã carnẽ intel¬
ligerent᷑: sic iste ñ hic debet
p̃mere defensores ꝓpagi¬
nis animarũ. Quia dictũ e
dẽ genus hominũ exuno san¬
guine. tanquã ꝓpt̾ea sola ca¬

Expanded text:
homine\' a parte totum signifihomine\' a parte totum significante locutiipsi licet intelligere a parte totum quod scriptum est, Et factus est homo in animam vivam ; ut illic intelligatur et spiritus, de quo Scriptura ibi tacuit: cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est, ex uno sanguine; ut illic et anima et spiritus possit intelligi, quoniam homo signomine sanguinis non solo constat ex corpore, uerum etiam ex anima et spiritu? sicut enim qui propaginem defendit animarum quia de primo homine scriptum est: in quo omnes peccauerunt — non enim dictum est: \'in quo omnium caro peccauit\', sed \'omnes\' dictum est, id est omnes homines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non debet opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam carnem intellegerentur, sic iste non hinc debet premere defensores propaginis animarum, quia dictum est: omne genus hominum ex uno sanguine, tamquam propterea sola ca
Abbreviated transcription (Latin):
quã iste apło p̃ferat᷑. Mulier
ex uiro ẽ suie scd̃m solum corpꝰ.
siue scđm dotũ quo constat
humana natura. Nichil enim
horum tanquã certũ affirma¬
mus: s quid horum uerũ sit
ad huc querimus. Et uir per
mulierem suie expatre tota
hominis natura ducat᷑. que
ꝑmulierem nascit᷑. siue sola
caro. unde adhuc questio est
Omĩa tamen exđo unde nulla
questio ẽ. idẽ ⁊corpus ⁊ anima
⁊ sp̃s ⁊ uiri ⁊ mulieres. Et sienĩ
ñ excło nata uel tracta sunt
uel manarunt. ita ut eius na-¬
ture sint.tñ exdosunt. Aquo
enim ereata condita. facta sũt.
ab illo habent ut sint S di¬
dendo. fecitq ex uno sanguine
omẽ genus hominum: animã
⁊ spm̃ originalit̾ retulit ad auc¬
torem: corpꝰ adtraducẽ. Im mo
uero qui ñ uult temere anima¬
rum negare ꝓpaginẽ. ante ꝗͣ
liquido clareat utrum ita an
non ita sit: habet qͦd inistis
u̾bis apłi intelligat. Ex uno
eum sanguine dixisse. exuno

Expanded text:
quam iste apostolo praeferatur, mulier quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. Sed didendo: fecitque ex uno sanguine omne genus hominum, animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. immo uero qui non uult temere animarum negare propaginem, antequam liquido clareat utrum ita an non ita sit, habet quod in istis uerbis apostoli intellegat \'ex uno\' cum \'sanguine\' dixisse \'ex uno
Abbreviated transcription (Latin):
git exdo. quando de hominibꝰ
agit᷑: ñ ⁊ corpora s tantũ animas
⁊ sp̃s uult intelligi: Siuͦ quod
dictum ẽ. omia aut̃ exdo. ⁊ de
corpore utriusq sexus.⁊de a¬
nima ac spũ dictũ ẽ. Ergo scd̃m
omnia ẽ mulier exuiro.Ou¬
lier enim ex uiro:uir ꝑmuli¬
erem:omĩa ex do. Que omĩa.
Nisi de quib loquebatͤ. idẽ. ⁊
ille uir exquo mulier.⁊ illa
mulier quȩ ex uiro.⁊ ille uir
qui ꝑmulierẽ:Neq enim ille
uir ꝑmulierẽ ex quo uiro mu¬
lier: s uir qui natus postea ex
uiro ꝑmulierẽ. quẽadmodũ
hodieq nascunt᷑. Ac ꝑ hoc si
cum ista diceret apłs. decorpo
eis. qui contra animarũ ꝓpa¬
ginẽ dispitãt. Si aut̃ ita diui¬
dit ut dicat mulierẽ ex iuro
ẽẽ scđm corpus. ex do aut̃ scd̃m
animã ⁊ sp̃m: quo modo ͤ rit
uerum quod ait apłs. O mĩa
aut̃ exdo. simulieris corpus
ita ẽ exiuiro ut ñsit exdo: Qua¬
ꝓpt̾ ut apłs potius uerũ loqͣt᷑

Expanded text:
git \'ex deo\', quando de hominibus git \'ex deo\', quando de hominibus agitur, non et corpora, sed tantum animas et spiritus uult intellegi? si uero quod dictum est: omnia autem ex deo, et de corpore utriusque sexus et de anima ac spiritu dictum est, ergo secundum omnia est mulier ex niro; mulier enim ex niro, uir per mulierem, omnia ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, id est et ille uir, ex quo mulier, et illa mulier, quae ex uiro, et ille uir. qui per mulierem ? neque enim ille uir per mulierem, ex quo uiro mulier. sed uir. qui natus est postea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporeis qui contra animarum propaginem disputant. si autem ita diuidit, ut dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spiritum, quomodo erit uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur,
Abbreviated transcription (Latin):
omiã. ꝑquẽ omiã:. in quo omĩa
Deinde ubi dicit idẽ apłs.
Sicut enim mulier exiuro. ita
et uir ꝑmulierẽ. Exponat
nobis iste quã ꝓpaginẽ signi¬
ficare uoluerit: anime ancor¬
poris. anutriusq s ñ uult eẽ
amimas exꝓpagine. Restat gͦ
ut scđm ipsum atq om̃s qu
animarum ꝓpaginẽ destru¬
unt: corpus tantum mascu¬
linum ⁊ femininũ significa¬
ret apłs dicens. Sicut enim
mulier exiuro. ita ⁊ uir ꝑmu
lierẽ: quia mulier ex uiro fac¬
ta ẽ: ut etiã uir ꝑmulierẽ
postea nasceret᷑. Si gͦ hȩc
apłs dicens. non etiã animas
⁊ sp̃s s tantum corpora utriꝰq
sexus uolebat intelligi: eur
continuo sub iunexit. Omiã
aut̃ exđo. Nisi quia ⁊ corꝑa
ex do: ita quippe ait Sicut
enim mulier ex uito: ita ⁊
uir ꝑmulierẽ: omĩa aũt ex đo.
Eligat gͦ iste unde sit dictum.
Si decorporibus. ꝓfecto ⁊ corpo¬
ra exdo sunt. Quid ẽ gͦ quod
ubicumq iste inscripturis le¬

Expanded text:
omnia, per quem omnia, in quo omnia. omnia, per quem omnia, in quo omnia. deinde ubi dicit idem apostolus: sicut enim mulie - ex uiro ita et uir per mulierem, exponat nobis iste quam propaginem significare noluerit, animae an corporis an utriusque; sed non uult \'esse animas ex propagine\': restat ergo, ut secundum ipsum atque omnes, qui animarum propaginem destruunt. corpus tantum masculinum et femininum significarit apostolus dicens: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mu lierem. quia mulier ex uiro facta est, ut etiam uir per mulierem postea nasceretur. si ergo haec apostolus dicens non etiam animas et spiritus, sed tantum corpora utriusque sexus uolebat intellegi, cur continuo subiunxit: omnia autem ex deo. nisi quia et corpora ex deo? ita quippe ait: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mulierem. omnia autem ex deo. eligat ergo iste unde sit dictum. si do corporibus. profecto et corpora ex deo sunt. quid est ergo. quod ubicumque iste in scripturis le
Abbreviated transcription (Latin):
refellendum: ꝑspicuis ñ ambi¬
guis testimoniis idagendũ eẽ
cõmoneo. Nec ꝓpt̾ea sum peco¬
ribꝰ insensatis cõꝑandus.
quia hoc me ũdum scire ꝓ¬
nuntio: s potius cautis homi¬
nib: quia ñ audeo docere qͦd
nescio. Istum aut̃ ñ ego uicis¬
sim quasi rependens maledic¬
tum ꝓmaledicto peccorib cõ¬
paro. s tanquã filiũ moneo.
ut quod nescit se nescire fa¬
teat᷑ Neq id quod nondum
didicit. docere moliat᷑: Ne cõ¬
paret᷑ ñ peccoribꝰ. s illis ho¬
minib quos dicit apłs. yole¬
tes eẽ legis doctores. ñ intelli¬
gentes neq quȩ locuntun.
neq de quibꝰ affirmant. Nã
unde ẽ qͦd ita scripturas de
quib loquitur ñ curat ad¬
uertere. ut cũ legerit homi¬
nes eẽ exdo.Non eos etiã scdm
enim ait apłs exipso sumus.
ñ uult iste ad corpus s tantũ
ad animã ⁊ sp̃m eẽ referendũ.
Sigͦ ex do ñ sũt corpora. fai¬
sum ẽ qͦd scriptum ẽ. Ex quo

Expanded text:
refellendum, perspicuis, non ambirefellendum, perspicuis, non ambiguis testimoniis id agendum esse commoneo. nec propterea sum pecoiibus insensatis comparandus, quia hoc me nondum scire pronuntio, sed potius cautis hominibus, quia non audeo docere quod nescio. istum autem non ego uicissim quasi rependens maledictum pro maledicto pecoribus comparo, sed tamquam filium moneo, ut quod nescit se nescire fateatur neque id quod nondum didicit docere moliatur, ne comparetur non pecoribus, sed illis hominibus, quos dicit apostolus uolentes esse legis doctores non intellegentes? neque quae quuntur neque de quibus affirmant. Nam unde est, quod ita scripturas. de quibus loquitur, non curat aduertere, ut cum legerit homines esse ex deo. non eos etiam secunenim ait apostolus: ex ipso sumus, non uult iste ad corpus, sed tantum ad animam et spLitum esse referendum. si ergo ex deo non sunt corpora, falsum est quod scriptum est: ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
iã nemo nascetur: atq ideo
tunc ñdabit nascentib ani¬
mas: s eas quas dat inisto scło.
cum corporib iudicabit. Nõ
ꝙͦ semꝑ dat: quãuis ipse sẽꝑ
sit qui nunc dat. Nec tamen
qm̃ beatus apłs ñ dixit dedit
s det: in de conficit᷑ quod uult
iste conficere. Non eum exꝓ
pagine animas dare: ipse
quippe dat. etiã si deꝓpagine
dat: quia ⁊ corporis menbra
⁊cor poris sensus. ⁊ corporis for¬
mam ⁊ corporis omĩo substã¬
tiã. ipse hominib dat quãuis
exꝓpagine dat. Neq enim
quia đs ait. si fenũ agri qͦd
hodie ẽ ⁊ cras uilibanũ mit.¬
titur d̾s sic uestit. Nec ait
uestiuit. sicut pͥmum quã¬
do instituit. s ait uestit.
quod ⁊ nunc facit. Ideo ne¬
gabimus lilia de origine sui
generis ꝓcreari. Quid si gͦ sic
etiam anima ⁊ sp̃s hominis
et ado datͦ quan diu dat᷑:
Et tamen exꝓpagiesui generis
dat᷑: Quod ego nec defendo nec
refello. S sidefendendũ ẽ uel

Expanded text:
jam nemo nascetur: atque ideo jam nemo nascetur: atque ideo tunc non dabit nascentibus animas, sed eas quas dat in isto saeculo cum corporibus judicabit. Non ergo semper dat, quamvis ipse semper sit qui nunc dat. Nec tamen quoniam beatus Apostolus non dixit, Dedit; sed, det; inde conficitur quod vult iste conficere, non eum ex propagine animas dare. Ipse quippe dat, etiam si de propagine dat. Quia et corporis membra, et corporis sensus, et corporis formam, et corporis omnino substantiam ipse hominibus dat, quamvis ex propagine det. Neque enim quia Dominus ait, Si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit ; nec ait, Vestivit, sicut primum quando instituit; sed ait, vestit, quod et nunc facit; ideo negabimus lilia de origine sui generis procreari. Quid si ergo sic etiam anima et spiri\';us hominis et a deo datur, quamdiu datur, et tamen ex propagine sui generis datur? quod ego nec defendo nec refello. sed si defendendum est uel
Abbreviated transcription (Latin):
fateri nescire quod nescio.
Disce inquit: Ecce apłs docet.
apłs: Ecce inquit cũ atheni¬
ensibꝰ loqueret᷑. Hoc constãt᷑
exposuit dicens. Cum ipse
det om̃ĩbꝰ uitã ⁊ spm. Quis
enim hoc negat: s intellige
inquit quod ait apłs. Det in¬
quit ñdedit: ad infinitũ
et uige tempus reuocans: ñ
de p̃terito ⁊ ꝑfecto ꝓnuntiãs.
Et quod sine cessatione dat.
semꝑ dat: sicut semꝑ ẽ ipse
quidat. Uerba eius posui:
sicut in eorum quos misisti
scdo libro eius inueni ubi
pͥmũ uide quo ꝓgressus fu¬
erit: dũ nitit᷑ asfirmare qͦd
nescit. Ausus ẽ enĩ dicere dm̃
ñ nunc solũ atq inisto tãtũ¬
modo scło: sed ꝑ infinitum
tempus sine cessatione atq
omnino semꝑ animas nascẽ¬
tib dare. Semꝑ inquit dat:
sicut semꝑ ẽ ipse quidat quid
apłs dixerit. quia satis aꝑtum
ẽ. me intelligere absit ut negẽ.
Quod aut̃ iste dicit. debet etiã
Cũ enim mortui resurrexerint.

Expanded text:
fateri nescire quod nescio. fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce apostolus docet. apostolus? ecce, inquit, cum Atheniensibus loqueretur, hoc constanter exposuit dicens: cum ipse det omnibus uitam et spiritum. quis enim hoc negat? sed intellege, inquit, quod ait apostolus. \'det\', inquit, non dedit ad infinitum et iuge tempus reuocans, non de praeterito et perfecto pronuntians. et quod sine cessatione dat. semper dat, sicut semper est ipse qui dat. uerba eius posui, sicut in eorum quos misisti secundo libro eius inueni. ubi primum uide quo progressus fuerit, dum nititur affirmare quod nescit. ausus est enim dicere deum non nunc solum atque in isto tantummodo saeculo, sed per infinitum tempus sine ceomnino semper animas nascentibus dare. Semper, inquit, dat, sicut semper est ipse qui dat. Quid Apostolus dixerit, quia satis apertum est, me intelligere, absit ut negem: quod autem iste dicit, debet etiam Cum enim mortui resurrexerint,
Abbreviated transcription (Latin):
sufflauerit: quodego inquit
nescio nec singulis uobis
uultus ⁊ menbra formaux.ille
scit qui formauit utrum si¬
mul cũ anima formauerit.
anuero iã formatis animam
dederit. Quo gͦ modo utrũ
illo an isto in eiuis uentrẽ ue¬
nerĩt filii. nesciebat. Et il¬
lud tamen sciebat: totũ quod
dedit redditturũ eẽ qͥ dedit
S eligat iste innature huma¬
ne tã ꝓfundo abditoq secre¬
to quid mulier ista nescierit
Tantum ñ iudicet mentientẽ :¬
nec peccoribꝰ insensatis cõ¬
paret nescientẽ. Quicquid
erat qͦd illa nesciebat ꝓfecto
adnaturam hominis ꝑtine¬
bat. qͦd tamen sine culpa ho¬
mo nesciebat. Qua ꝓpt̾ dico
etiã ego de anima mea: nescio
quomodo uenerit incorpꝰ
meum. Neq enim ego illã
mͥ donaui: scit ille quidona¬
uit utrum illã depatre meo
traxerit. an sicut homini pͥ¬
mo nouã creau̾it. Sciã etiã
ego supse docuerit. quãdo¬
cumq uoluerit. Nunc aut̃
nescio: nec me pudet ut istũ.

Expanded text:
insufflauerit, \'quod ego\', inquit, insufflauerit, \'quod ego\', inquit, \'nescio nec singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit, utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum illo an isto, in eius uentrem uenerint filii, nesciebat; et illud tamen sciebat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat iste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto quid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nescientem. quicquid erat quod illa nesciebat, profecto ad naturam hominis pertinebat; quod tamen sine culpa homo nesciebat. quapropter dico etiam ego de anima mea: nescio, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego illam mihi donaui —; scit ille qui donauit, utrum illam de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam creauerit. sciam etiam ego, si ipse docuerit, quandocumque uoluerit; nunc autem nescio nec me pudet ut istum