comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adeimda aũt hereditateo de liberet
dicendum eiͣt agnatum non succe
cũ mat̾ repudiat ã ei ꝗ siuĩt cũ inte¬
stato decessiss certum eẽt ut puta
fuit pat̾ruuus cũ intestato decederet.
patrui filius cũ mat̾ repudiasẜ patri¬
us nõ dũ celata hditate atq iõ defbẽ¬

Expanded text:
adeunda autem hereditate deliberet, dicendum erit adgnatum non succedcum mater repudiat, an ei quae fuit, cum intestato decessisse certum est? ut puta fuit patruus, cum intestato decederet, et patrui filius: cum mater repudiasset, patruo nondum delatam hereditatem atq
Abbreviated transcription (Latin):
euisoͥ partes fuccedut. or̃ is nepotes nep¬
tesq eroonati quimꝓtestate funt quod
naturali equitate ꝯtigit. filus. aũ: fuusbrᷤ
eẽ desit. si capitis dimnutioe ł magna ut᷑
minoẽ exieit̃ cepotestate quod si filus ap̃t
rostes fit quam diu uiuit nepotes nõ fuc¬
ccount ꝓm̃ ⁊ si fu̾i̾t redẽptus nõ dum suc
cum placeat eum statu recepto deceffisse
nepotib obstabit. s siquis nõ desiit cẽ in
potestate. f numiquam cepit ut puta si
filus nis uiuo patre meo ab hostibus cap¬
nus ẽ mox ibi me patris familias facto de¬
ceffit nepotes in eius locum succedunt.¬
nõ mnuis aũt neptes quas nepotes fuc¬
cedent in locum parentum. Interoum
licet parens alicuius inpotestate ẽẽ non
desiett᷑ s nec ceꝑit tñ dicinuis succedentes
alib̾os suos existere ut pota arrogaui eñi
cuius fanis ab hostib erat captis. nepos aũ
incuutate mortuo filio arrogato mortu¬
o ⁊ captuio. ap̃hostes ꝓnepos istes tuus

Expanded text:
otes neptesque ex eo nati qui in potestate sunt: quod naturali aequitate contingit. filius autem suus heres esse desinit, si capitis deminutione uel magna uel minore exiit de potestate. quod si filius apud hostes sit, quamdiu uiuit nepotes non succedunt. proinde etsi fuerit redemptus, nondum succsserit, cum placeat eum statu recepto decessisse, nepotibus obstabit.Sed si quis non desiit esse in potestate, sed numquam coepit, ut puta si filius meus uiuo patre meo ab hostibus captus est, mox ibi me patre familias facto decesserit, nepotes in eius locum succedent.Non minus autem neptes quam nepotes succedent in locum parentium.Interdum licet parens alicuius in potestate esse non desierit, sed nec coeperit, tamen dicimus succedentes ei liberos suos existere: ut puta adrogaui eum, cuius filius ab hostibus erat captus, nepos autem in ciuitate: mortuo filio adrogato, mortuo et captiuo apud hostes pronepos iste suus h
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam patreo agnatus ercludit.
Si sit consanguinea soror defucti ⁊
mater fit et pater adoptatus uel em̃a¬
cipatus sit. si consangumea uelit ua¬
bere hereditatro. matrro exsenatus cõ¬
sulto una cum ea uenireo patreo ex¬
cludi psacet. Si con sangumea repuoi¬
et matrem exsenatus consusto ꝑꝑ patr̃e
no uen. re ⁊ quamuis alias nõ soleat
mater expectare consangumeum ue¬
lit nec ne at ire bereditateo. numetñ
expectaturan consangumea est que
patreo excludit repudiante igitur ꝯ
sangumea bonoꝵ. possessioc̃o. habebit
mater cum patre quasi cognata.S et

Expanded text:
quoniam patrem adgnatus exclusit. Si sit consanguinea soror defuncti, sit et mater, sit et pater adoptatus uel emancipatus: si consanguinea uelit habere hereditatem, matrem ex senatus cosulto una cum ea venire, patrem excludi placet: si consanguinea repudiet, matrem ex senatus consulto propter patrem non venire: et quamvis alias non soleat mater exspectare consanguineam, velit nec ne adire hereditatem, nunc tamen exspectaturam: consanguinea enim est, quae patrem exonsanguinea bonorum possessionem habebit mater cum patre quasi cognata, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
senatus consulto admitti. quasnulgo¬
tris qiuis romanus fuerit. ante adirtior
hereditateo inẜuituteoi deducatur le¬
gitima hereditas no defertur nec sipo¬
stea liber factus sit insi forte ẜuus pe¬
ne effectus beneficio effectus principĩ
sit restituti fit matris exsecto uentre
filius editis fit magis dicendum est
quoq adlegĩtimã hereditatam admit¬
ti manet institutus secundum tabu
las et ab itestato unde cognãti et onl¬
to magis unde legitimi bõꝵ posseffi¬
ocd̃ petere potuit argumento est quod
nittitur. ¶Quioperas suas ut cum
bestiñ pugna. ⁊ locauit qui uerei capi¬
tislis dãpnarus noq destitutus exsena¬
tus consito orf.ciano ad matris he¬
reditatem nõ admittebatur s huma

Expanded text:
 natus sit. certe si post manumissionem matris ciuis Romanus fuit, si ante aditam hereditatem in seruitutem deducatur, legitima hereditas non defertur nec si postea liber factus sit, nisi forte seruus poenae effectus beneficio principis sit restitutus. Sed si matris exsecto uentre filius editus sit, magis dicendum est hunc quoque ad legitimam hereditatem admitti: nam et instlas et ab intestato unde cognati et multo magis unde legitimi bonorum possessionem petere potuit: argumento est, quod ittitur. Qui operas suas ut cum bestiis pugnaret locauit quiue rei capitalis damnatus neque restitutus est, ex senatus consulto Orphitiano ad matris hereditatem non admittebatur: sed huma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siforte sit filius et patronus repudiant̃
filio patrono difertur. ¶ Siquis adita
locum habere u̾ba admittunt ut possit¬
uolet adse inquio eam hereoitatem pet¬
tinere nam hic no uult ⁊ si aliqu̾atoiͣ
uoluit et clico posse ius antiquum locĩ
habere. ¶Utrum aũt ei deferunt succes¬
sio quitime legitimus deprebenditur
anud̃ ei quitunc suit cum filio defertor
ut puta ꝓpoãmus fuisse desimcte consã¬
gumcum euisq filium. delib̾ante fiuo
defuncte consangumeum eius obisse¬
moxfilium repuoiasse matris heredita
an consanguiei filuis ad mutti po̾sit
⁊ iulianus recte ꝑutat cuca tertullianũ

Expanded text:
 si forte sit filius et patronus, repudiante filio patrono defertur.Si quis aditalocum habere? u'uolet ad se', inquit, 'eam hereditatem pertinere': nam et hic non uult, etsi aliquando uoluit: et dico posse ius antiquum locum habere. Utrum autem ei defertur successio, qui tunc legitimus deprehenditur, an uero ei, qui tunc fuit, cum filio defertur? ut puta proponamus fuisse defunctae consanguineum eiusque filium, deliberante filio defunctae consangumox filium repudiasse matris hereditatem: an consanguinei filius admitti possit? et Iulianus recte putat circa Tertullianum
Abbreviated transcription (Latin):
cio saluo statu contigens libis rachil no¬
ceat ad leg̾ttãa heredituteo. lam uetũ
sola rereditus que lege .xii. tabulaꝵ. de¬
fertur capitis oiminutiõe per mũtur.
Noue exlege uel exsenatus confultis de¬
late inde ꝑmunitur capitis diminuti¬
oẽor ꝓm̃ siue quis añt delatam capite
minu̾atur ad legiimã hereditateor ad¬
mittetur nisi magͣna capitis diminuti¬
õẽ inter ueniat que uel cuutatẽ admit
utputa si deportetur. ¶Sinemo filioꝵ.
eoꝵ uehuibus simul legitima ħroitas
deffertur uolet adse eam ħrditatem ꝑ¬
tinere ius antiquum esto hoc iteo dicit᷑¬

Expanded text:
ens liberis nihil nocet ad legitimam hereditatem: nam uetus sola hereditas, quae lege duodecim tabularum defertur, capitis minutione peremitur, nouae uel ex lege uel ex senatus consultis delatae non peremuntur capitis deminutione. proinde siue quis ante delatam capite minuatur, ad legitimam hereditatem admittetur, nisi magna capitis deminutio interueniat, quae uel ciuitatem adimit, ut puta si deportetur. 'Si nemo filiorum eorumue, quibus simul legitima hereditas defertur, uolet ad se eam hereditatem pertinere, ius antiquum esto.' hoc ideo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mox manumissa ẽ ad legitimã her edida¬
tẽ cuis admittetur. Itẽ si ad bue p̃gnans
manumissa ẽ dicentum erit ꝓdesse et
inscruitutem edicti filii ad logitimã ħroi¬
tatoꝵr mat̾ admutetur ut puta sipost ox¬
ad legitimam hereditateo liberoꝵ. ad

Expanded text:
a est, ad legitimam hereditatem eius admittetur. item si adhuc praegnas manumissa est, dicendum erit prodesse. et in seruitute editi filii ad legitimam hereditatem mater admittetur, ut puta si post moad legitimam hereditatem liberorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uo.a: Si adpatram manumissoreo.
fuii intestat legit̾ima hereoitas perueĩ¬
at. uel manumifsoꝵ. bõꝵ possessio con¬
petat. mat̾ defuncti summ ouetur.
pereunt legitime hereditates que exle¬
ge .xii. tabularum uenuunt siue unuo
allquo siue antequam ad eatur hereoi¬
tas eius capitis inuuitio inter cessit qm̃
tesinit suus beres uel agnatus recte di¬
ci. Que añt exlegibus nouis aut exse¬
natus ꝯfultus nõ utiq¬

Expanded text:
orem filii intestati legitima hereditas perueniat uel non manumissori bonorum possessio competat, mater defuncti summouetur. 1pereunt legitimae hereditates, quae ex lege duodecim tabularum ueniunt, siue uiuo aliquo siue antequam adeatur hereditas eius capitis minutio intercessit, quoniam desinit suus heres uel adgnatus recte dici: quae autem ex legibus nouis aut ex senatus consultis, non utiq
Abbreviated transcription (Latin):
uxore mater mortua fuisset deinte u¬
xor mortuum ꝑperiss ad sororem solã
gitima ħroitas adea nõ ꝑtinebat.
teoi uel morte uel qua ratione imꝑe¬
diti fuerint quo minus adeant. reliꝗs
qui adierit acressit illoꝵ porcio et licet
decesserunt antequam ac cresceret ł¬
huius ad eoꝵ herede pert̾imnet. alia cau¬
sa est instituti huic enum uino defert̃¬

Expanded text:
uxore mater mortua fuisset, deinde uxor mortuum peperisset, ad sororem solam gitima hereditas ad eam non pertinebat. tem uel morte uel qua alia ratione impediti fuerint, quo minus adeant, reliquis, qui adierint, adcrescit illorum portio et licet decesserint, antequam adcresceret, hoc ius ad heredes eorum pertinet. alia causa est instituti h
Abbreviated transcription (Latin):
tuna inditateo is qui muto fuit ad¬
mittitur. si fu̾it editus is solet remo¬
rari insequentes sibi asfignatos quib
prefertur si fu̾it editus. Inde. ⁊parteo fa¬
cit hisqui pari gradu sunt ut puta fr̃
parte faciat quia exuno ut̃o plures na¬
sci possunt. Et placuit sinreꝵ natura¶
certum sit. hanc que dieit prognamtẽ¬
niam ⁊ ignorans ħrs sit. quare simedi¬
suum transmittit. ¶Post .x. menses
mortis natus nõ admutetur ad legiti.¬
mam hereditateoi. De eo aũt quicentis¬
tes scripsit ⁊ diuus puis pontificib resqͥ¬
sit iusto tp̃r uroi̾ natum. nec uidĩ na
tum inẜuitute conceptum cum mat̃
ipsius ante centesimum octogesinum

Expanded text:
timam hereditatem is qui in utero fuit admittitur, si fuerit editus. inde solet remorari insequentes sibi adgnatos, quibus praefertur, si fuerit editus: inde et partem facit his qui pari gradu sunt, ut puta frapartem faciat, quia ex uno utero plures nasci possunt. et placuit, si in rerum natura certum sit hanc, quae se dicit praegnateniam et ignorans heres fit. quare si medisuum transmittit.Post decem menses mortis natus non admittetur ad legitimam hereditatem.De eo autem, qui cententes scripsit et divus Pius pontificibus rescripsit iusto tempore videri natum, nec videri in servitutem conceptum, cum mater ipsius ante centensimum octogensimum
Abbreviated transcription (Latin):
ciocorsit quesitus. Nam qui acoptatur
histẽ sit agnatus quibus pat̃ ip̃iꝰ filiꝰ
⁊ legitimam eoꝵ ħiditateo habebit
ł ip̃i eius legitima u̾roitas tm̃ ꝓximo
cefertur nec int̃ ẽ unus solus sit an ex
tuob prior plinib ue antuc plures:¬
ne abeodẽ graduuementes qui uł ceło̾
añt cedant. ł solisint quia is ẽ proxi¬
nus ẽ ꝗ̃ añt cedit ⁊ is ultimis q̃ nemo
sequitur ⁊ interdum ideo puius po
puta fecit quis testamentum cũ ht̃
stitutus repudiauit b̾rditateo patru

Expanded text:
tione sit quaesitus: nam qui adoptatur isdem fit adgnatus, quibus pater ipsius fuit, et legitimam eorum hereditatem habebit uel ipsi eius.Legitima hereditas tantum proximo defertur. nec interest, unus solus sit an ex duobus prior pluribusve an duo pluresve ab eodem gradu venientes, qui vel ceteros antecedant vel soli sint: quia is est proximus quem nemo antecedit, et is ultimus quem nemo sequitur, et interdum idem primus poputa fecit quis testamentum, cum habstitutus repudiavit hereditatem: patru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fr̃ ut iã dictum ẽ duplicit̃ accipiuntur
⁊ iõ patrui magni filns quattuor uni¬
plet ¶Totro filia amite magne filius
filiahii funt aui soroĩs filius filia pari
paiie nepos neptis exfilia patrisł mat̾s

Expanded text:
r, ut iam dictum est, dupliciter accipiuntur et ideo patrui magni filius quattuor implet, totidem filia. amitae magnae filius filia: hi sunt aui sororis filius filia, proaui proauiae nepos neptis ex filia, patris uel matris
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum post. testamentum face̾ testati
no sunt. s: et is qui testam̃tum fecit. si eiꝰ
Proitas adita nõ ẽ uel ruptum. uel irritr̃ ẽ
testamentum intestatus nõ mnpͥe dicetur
de cessisse. Plane quitestai᷑ nõ potuit. ꝓͥe
no ẽ intestatus putaimpubes furiosus ł
cui bonis inter dictum ẽ.s homo q̃q pro
antestatis accipere debenus eum quoq ꝗ
ab hostib captus ẽ. quoniam perlegem i¬
crneliam fuccessio his deferti quibus¬

Expanded text:
qui, cum possent testamentum facere, testati non sunt. sed et is, qui testamentum fecit, si eius hereditas adita non est uel ruptum uel irritum est testamentum, intestatus, non improprie dicetur decessisse. plane qui testari non potuit proprie non est intestatus, puta impubes furiosus uel cui bonis interdictum est: sed hos quoque pro intestatis accipere debemus: eum quoque, qui ab hostibus captus est, quoniam per legem Corneliam successio his defert
Abbreviated transcription (Latin):
ratam habeat agniticeo bonoꝵ possessi¬
onis nõ cedunt. fingamus statim primo
die quo fu̾it telata agnouisse eum bono¬
rum possessioco. cerciorare patrem ut con¬
ꝓbet no posse no cede̾t tĩes .c. Inciꝑient

Expanded text:
ratam habeat agnitionem bonorum possessionis, non cedunt. fingamus statim primo die, quo fuerit delata, adgnouisse eum bonorum possessionem, certiorare patrem, ut comprobet, non posse, no
Abbreviated transcription (Latin):
x scͥpsit qm nec delata ẽ filio hroitas. Is
erit dicendum.⁊ filus exasse subconditi¬
oẽ que fuit in arbit᷑rio illuis ł nepos fub
om̃i nistitutus nõ mpleta ꝯditiõe deces.¬
put. nam dicendum eĩt suos posse fuc¬
ccdere simodo mortis testotois̃ tprł in
reb humanis uł saltẽ ꝯcepti fumt.Idq
⁊ iuliano ⁊ mmarcello placet.¶Sost fuõ

Expanded text:
 quoniam nec delata est filio hereditas. idem erit dicendum et si filius ex asse sub condicione, quae fuit in arbitrio ipsius, uel nepos sub omni institutus non impleta condicione decesserint: nam dicendum erit suos posse succedere, si modo mortis testatoris tempore uel in rebus humanis uel saltem concepti fuerint: idque et Iuliano et M
Abbreviated transcription (Latin):
bñficio excluditur. si filius a diit legi¬
timã hereditatẽ. Ceterũ si omif it legi
sulto tertulliano aomũtetur. S sino
sit solus iste filius legiims heres. s¬
parteo coꝵ. mat̃ exsenatus consultoeit
uocanda.¶Obicitur matri pat̃ mutri
neq ꝓ auus intertulliano matrinocent
naturalis nõ ⁊ adoptiu matrioceãt
uerius eni ẽ cumpat̃ esse desieit amaire
eum excludi. s nec ad boꝵ. posseffioẽo¬
ocͣ tabulas eum admiti cum pat eẽ de¬
sier̃t. Uñ cumq aũt̃ acceꝑit boꝵ pofses¬
siocõ pat̾ naturał siuelegrtimus fuĩ¬

Expanded text:
beneficio excludetur, si filius adiit legibeneficio excludetur, si filius adiit legitimam hereditatem: ceterum si omiserit legisulto Tertulliano admittetur. sed si non sit solus iste filius legitimus heres, spartem eorum mater ex senatus consulto erit uocanda.Obicitur matri pater in utneque proauus in Tertulliano matri nocent, naturalis, non etiam adoptiuus matri noc‹e›t: uerius est enim, cum pater esse desierit, a matre eum excludi: sed nec ad bonorum possessionem contra tabulas eum admitti, cum pater esse desierit.Undecumque autem acceperit bonorum possessionem pater naturalis, siue legitimus si
Abbreviated transcription (Latin):
ficẽ accepta siluis emancirratus ab sci¬
nuĩt se ħrditare per in integrum restitu¬
cioeõ uerum ⁊̃ senatus consultum pose
locitui hãbere.S. si fuit rursui mmr̃e s
tursus debet mater abstine̾. ¶ Siquis ex
ubens dum ẽ mutero in posseffioeo. mis¬
susfit mornatus sit et añt bonoꝵ. pos¬
sessioc̃o accepta decesẜit an matri no¬
ceat uidendum quasibonoꝵ. posses¬
sor ⁊ puto nõ nocẽ sinõ fiuiis patri agͦ¬
scctur. neq enim fufficit nattimposse̾
possessiorõ. Igitur. ⁊ si furioso decetero
sesfiodor pecierit decefẜit matri nõ ob¬
stabit. ¶S siquis cum status contro¬
uersiam patentur carbonĩanꝗͣm solã
accepit annoceat matri boꝵ̃ possessio¬
dicendum ẽ mari post tp̃s nõ nocere
aut simpubes cecesẜit matreo posse¬
ad admiti. ¶ S simfanti pertutorẽ
petita sit possessio. licet statim deceͥẜit.
diceudum erit matri obstitiss nõ enĩ
siuilsis ẽ eiqui funoso datur. ¶Ita
denium aũt mat̾ a senatus confuitu

Expanded text:
cepta filius emancipatus abstinuerit se hereditate per in integrum restitutionem, uerum est senatus consultum posse locum habere: sed si fuerit rursus immixtus, rursus debet mater abstinere.Si quis ex liberis, dum est in utero, in possessione missus sit, mox natus sit et ante bonorum possessionem acceptam decesserit, an matri noceat, uidendum, quasi bonorum possessor. et puto non nocere, si non suus patri adgnascitur: neque enim sufficit mitti in possesessionem petierit, decesserit, matri non obstabit.Sed si quis, cum status controuersiam pateretur, Carbonianam solam acceperit, an noceat matri bonorum possessiodicendum est matri post tempus non nocere aut, si impubes decesserit, matrem posse admitti. Sed si infanti per tutorem petita sit possessio, licet statim decesserit, dicendum erit matri obstitisse: non enim similis est ei, quae furioso datur. Ita demum autem mater senatus consulti
Abbreviated transcription (Latin):
tõatio quesitaẽ itatñ si adulũ res ꝑue¬
uit accio datur. Cum om̃e negocumriꝙ
es uolũptate gestũ sit incodẽpnatioẽo⁊ ciꝰ
sit ita ut aut pp̃e pat̾no restituat aut e
ũ quo miantatum ce̾ sit restituere cogat

Expanded text:
donatio quaesita est, ita tamen si ad illum res peruenerit, actio datur, cum omne negotium, quod eius uoluntate gestum sit, in condemnationem eius sit, ita ut aut ipse patrono restituat aut eum cum quo mandatum contraxit restituere cogat.
Abbreviated transcription (Latin):
las peti bonoꝵs posseffio potest nichileu
capi ꝓpt̾ inuistum matrimonium pote¬
ut aũt hec bonoꝵ. possessio locum habe¬
at uxoreo eẽ oportet mortis iprs ⁊ siti¬
uorcium quideoi secutum sit uerum tr̃no
re ourat matrimonium ħ fuccessio locs̃
ut habet hoc aũt in huiusmodi sp̃ebus
ꝓced. liu̾tas ab inuito patrono diuertit lex
uilia dema̾s andis ordmib retmet ista ĩ
matrimonium. dum ea ꝓhibet alii nu¬
beret murto putrono. Ite uilia de adultn
incerto modo diuorciu factum sit pro ĩ¬
fecto ht̃. Deueteranoꝵ ⁊ militum succe̾
meruit testm̃ facere concedentum. par¬
us.⁊ menader scribunt eiusq bõa intesta¬
ti fipunitus fit ad cognatos eius pertinere
fitm̃ exmilitan delicto nõ ex comuni pu
ap̃.x. B onamilitis intestati defuncti
castrentia fisco nouendicantur. cum hae
legitimus adfineo quinto gradus extitit
aut proximus cognatus eiuistẽ gradus in¬
gra temꝑus posessioeõ. acceꝑit. Quibus ñ

Expanded text:
las peti bonorum possessio potest: nihil enim capi propter iniustum matrimonium potest.Ut autem haec bonorum possessio locum habeat, uxorem esse oportet mortis tempore. sed si diuortium quidem secutum sit, uerumtamen iure durat matrimonium, haec successio locum non habet. hoc autem in huiusmodi speciebus procedit. liberta ab inuito patrono diuortit: lex Iulia de maritandis ordinibus retinet istam in matrimonio, dum eam prohiberet alii nubere inuito patrono. item Iulia de adulteriis, nisi certo modo diuortium factum sit, pro infecto habet. DE UETERANORUM ET MILITUM SUCCESSmeruit, testamentum facere concedendum Paulus et Menander scribunt eiusque bona intestati, si punitus sit, ad cognatos eius pertinere, si tamen ex militari delicto, non ex communi pum.Bona militis intestati defuncti castrensia fisco non ui‹n›dicantur, cum heres legitimus ad finem quinti gradus exstitit aut proximus cognatus eiusdem gradus intra tempus possessionem acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ sisolob̾roe eodẽ instituto. it̾ libtus
pecieĩt. Si substitutũ habebit eq̃dẽti oe¬
diũ potĩt ꝓoede̾. ut. iccepta debita porci¬
oẽ cet̾a pars ad substitutũ ꝑueniat. ita
ut si forte ẜuus redimi potuiss prde̾t᷑¬

Expanded text:
de instituto idem libertus petierit? si substitutum habebit, aeque decreti remedium poterit procedere, ut accepta debita portione cetera pars ad substitutum perueniat ita, ut, si forte seruus redimi potuisset, praest
Abbreviated transcription (Latin):
cognatioĩs fitẽ accedit snaq ꝯum gerite
affinitatis cã sit ex̃nupein noĩa uõ eoꝵ
ħ̃ sunt socer. socrus. Gener nuus. no¬
uerca. Uitricus pͥuignus pͥugna/ Graᷤᷤ¬
dus aũt affinitatis nũll sunt ⁊ quidẽ
socrus appellatur cũ ap̃ grecos pͥc uipa¬

Expanded text:
cognationis finem accedit: namque coniungendae adfinitatis causa fit ex nuptiis.Nomina uero eorum haec sunt: socer socrus, gener nurus, nouerca uitricus, priuignus priuigna.Gradus autem adfinitati nulli sunt.Et quidem socrus appellatur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpneptis cenepote ł exnepte filio natis oõ¬
sobrmi ꝯsobrinc. filius faia octo ꝑsoãs
ꝯtinebunt quattuor nepos quattuor nep¬
tis quia patruus duplicit̃ accipitur ⁊ ne¬
pos ł neptis subsingłis patruoꝵ ꝑsonis
dupucaturAmate nepos ł neptis biift̃
aui pat̾ni ł aue pat̾ne ꝓnepos ꝓneptis

Expanded text:
roneptis ex nepote uel ex nepte filio natis, consobrini consobrinae filius filia: octo personas continebunt, quattuor nepos, quattuor neptis, quia et patruus dupliciter accipitur et nepos uel neptis sub singulis patruorum personis duplicatur. amitae nepos uel neptis: hi sunt aui paterni uel auiae paternae pronepos proneptis
Abbreviated transcription (Latin):
xria c̃ abaui soror patris ł matris. aon¬
ta maior ect̃a ut in patruo maximo i¬
mutato tm̃ ħ ut ubi ẽ ꝯbaui fr̃ ꝓoãtur.
abaui soror. ¶Mai̾tera maxima ẽ ab aui¬
c soror patris ł matris. mat̾tera maior
tesignãt abpatruus alu̾mciuis abami¬
ta abmattera itaq ⁊ nos indifferent hos
ponemus quos aut ego appello ad patruos
ab auumcilos ab amitas abmat̾teras lli
at monssiant me sris sorpris ꝙ abnepoter.
sooecã enułatioe. sic oucta ut in quinto gor
cũ pairumi maiorẽ demonitrnemus feca¬
mus adiecto dum tarat filio fulia quia fili
patrui. ⁊maioñ totiteo necesse ẽ ꝑ soas cõ¬
fetp̃ rosummun. ¶ Amite maioni. filus. fii¬
a. bii funt ꝓaui soroĩs. filius filia. abaui

Expanded text:
‹ea› est abaui soror, patris uel matris amita maior: cetera ut in patruo maximo immutato hoc tantum, ut ubi est abaui frater ponatur abaui soror. matertera maxima: ea est abauiae soror, patris uel matris matertera maior:designant: abpatruus abauunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus. quos ego autem appello abpatruos abauunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem. sedecim, enumeratione sic ducta ut in quinto gradu, cum patruum maiorem demonstraremus, fecimus, adiecto dumtaxat filio filia, quia filius patrui maioris totidem necesse est personas comsupra posuimus. amitae maioris filius filia: hi sunt proaui sororis filius fil
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa parte eoicti uñ legitum uocant᷑
stato. si certum sit tabulas uo̾ extare
septeo testium fignus signatas.
nom̃ admittunt post emancipatioc̃o.
s sinaturalis es emancipati. ⁊ ad optati

Expanded text:
ex illa parte edicti, unde legitimi uocantur, stato, si certum sit tabulas non extare septem testium signis signatas.nomen amittunt post emancipationem. sed si naturales emancipati et adoptati
Abbreviated transcription (Latin):
tur. lxim. Hn om̃s ꝑaui aut paine eiue
tecuius cognatioe queriur ꝓneiotes ⁊:
potes neptesue. ⁊ cc̃ eoꝵ eiusir̃ auus a¬
uia. patrius magnis. amita magna.
auu culus magnus maĩtera magna.
erunt aũt pat mat̾ue eius fr̃sq ⁊ s̃ orogs
utrnisq eoꝵ. ꝓͥi sobrim ip̃e si sobrinus ẽ
⁊ inuiõe hic illi sobrini. ¶Patrui pnepꝰ
patrui pneptis ꝯtinens ꝑsoãs octo. Nã
utrnisq serus fiunt sedecĩ. Sic pat̾ apo¬
patriuis filius patrui nepos exfilio eiꝰo¬

Expanded text:
tuor. hi omnes proaui aut proauiae eius, de cuius cognatione quaeritur, pronepotes et potes neptesue: et contra horum eiusdem auus auia patruus magnus amita magna, auunculus magnus matertera magna: erunt autem pater materue eiusdem fratresque et sorores utrius eorum propii sobrini: ipse his sobrinus est et inuicem h‹u›ic illi sobrini. patrui pronepos patrui proneptis: continent personas octo: nam utriusque sexu‹s› fiunt sedecim sic: paterauuspatruusfilius patruinepos eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃mmat̾ Item pauit pat̃nc autm a¬
t̃ne mat᷑. ¶ patruus magnus eft̃ aui
qui auus. Item frĩs qui duob moñs intel¬
ligantur quattuor ꝑsonas hoc norã
amplecutur ut sit aui pat̃ruel ma
magna ẽ amsoror auus aũt. Itẽ soror

Expanded text:
materni, item proauiae paternae aut maternae mater. patruus magnus est frater aui: qui auus, item frater cum duobus modis intelleguntur, quattuor personas hoc nomen amplectitur, ut sit aui paterni uel magna est aui soror: auus autem, item soror
Abbreviated transcription (Latin):
matus sit ansiuis patri existat. ⁊ cũ placet
curnõ intotum ꝓmanumnsa ħ habeatur.
ut uxor tucta suum pariat. Nec nũꝵ. fit
exẜua ingenium nascicum excaptiua re¬
scriptum sit ingenium nasci qr̾ ausimi¬
fuĩt auus matreo. moram passam inli¬
bertateo fiti comifsa ip̃e morim pefulẽ.
suum eum patri nasci exẽplo captiuoruoi
parentum cum quib redigat ergo siue po

Expanded text:
atus sit, an suus patri existat. et cum placeacur non in totum pro manumissa haec habeatur, ut uxor ducta suum pariat? nec mirum sit, ex serua ingenuum nasci, cum et ex captiua rescriptum sit ingenuum nasci. quare ausimuius mater moram passa in libertate fideicommissa, ipseque moram passus est, suum eum patri nasci exemplo captiuorum parentium, cum quibus rediit. ergo siue po
Abbreviated transcription (Latin):
patres matresq eus oecunis cognatioe q̃¬
sobrmo sobrmaue natus patrui ab nepoᷤ
nent personas. uerbi gr̃a num patrui
ab nepos sic enũabitur ut bifariam pa¬
truo accepto quat ꝓnepos tociens ꝓnep¬
tis ducatur ⁊ fic adeoꝵ filios ueniatur
sedecies conputatur aiteo ratioẽ aofiliã.
Item mnceteros s⁊ ꝑ hoc exsibus perficietur
numeres per sonarum .c. xxuiii. hiist̃¬

Expanded text:
patres matresque ei, de cuius cognatione qusobrino sobrinaue natus. patrui abnepos ne‹n›t personas: uerbi enim gratia patrui abnepos si‹c› enumerabitur, ut bifariam patruo accepto quater pronepos, totiens proneptis ducatur et sic ad eorum filios ueniatur sedecies computatos: eadem ratione ad filiam: item in ceteros: et per hoc ex omnibus efficietur numerus personarum centum uigint
Abbreviated transcription (Latin):
aut aina pat̃natua nupsit patri meo
pepit me ego tib patuus fũ ⁊ tumebi
Is̃ uenit sinueres altã alłius flliomp¬
olescertis nati erũt exmatre puelle na¬
tos fr̃is fiius illi cos patruos ꝯ⁊amitas. ap.¬
peliabunt: ¶ Quanculus ẽ matris fr̃e.
adẽ fignificanioẽ q̃uempatruos diximis
ꝯtigit. siouo uni alfalfiꝰ filiã dicest̃. ꝙ¬

Expanded text:
aut auia paterna tua nupsit patri meo, pepe‹ri›t me: ego tibi patruus sum et tu mihi. id euenit, si mulieres altera alterius filio nupulescentis nati erunt, ex matre puellae natos fratris filios, illi eos patruos et amitas appellabunt. auunculus est matris frater eadem significatione, qua in patruo diximus contigit. si duo ui
Abbreviated transcription (Latin):
i aũt raor. Nurus filie ud̃ ungener ap¬
pellatur uxor lib̾is oxalia uxoẽ natis no¬
uerca dr̃. oritris iur exalio uironatisui¬
tricus appeliati coꝵ. utq natos aliũ¬
de pͥuignos pͥuignas uocant pot ⁊ fic¬

Expanded text:
i autem uxor nurus, filiae uero uir gener appellatur. uxor liberis ex alia uxore natis nouerca dicitur, matris uir ex alio uiro natis uitricus appellatur: eorum uterque natos aliunde priuignos priuignasque uocant. pot
Abbreviated transcription (Latin):
sd eos qui ersobrinus. natisunt mt se ꝓ¬
ximrm nomen appellae̾. hos enim nullũ
proprium habere nomen quo int̃ se uocãt᷑
parrui magni pronepos ꝓneptis animꝙ¬
ui magni ꝓnepos ꝓnepins. amite magne
ꝓnepos ꝓneptis mat̾tẽ magne ꝓnepos
magnus quadrifaria intelligitur at sĩ¬

Expanded text:
ideo eos, qui ex sobrinis nati sunt, inter se pideo eos, qui ex sobrinis nati sunt, inter se proximum nomen appellare: hos enim nullum proprium habere nomen, quo inter se uocentur. patrui magni pronepos proneptis. auunculi magni pronepos proneptis. amitae magnae pronepos proneptis. materterae magnae pronepos magnus quadrifariam intellegitur, ad sin
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓximꝰ cognatꝰ acceꝑit exdie mortis
tpĩs habĩ ratioẽo placuit qr uiͣ simile
nõ uidebatur. tñ ꝯ uinctum sanguñ
ticiã diu̾so patre nat̾a..⁊ p̃gñateo ora¬
tre exalio maĩto quero sunat᷑ ħrditatẽ

Expanded text:
ximus cognatus accep‹i›t. ex die mortis temporis haberi rationem placuit, quia uerisimile non uidebatur tam coniunctum sanguin‹ticiam diuerso patre natam et praegnatem matrem ex alio marito: quaero, si mater hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
dutm aict̃ admittuntur cognati ad bõꝵ
possessioeõ ut quisunt pͥmo graduos
fimul admittantur. Siquis ap̃ ho¬
stes fũit mortis tp̃r ciꝰ deciius possesi¬
iaiꝰ .R. H ac parte ꝓconsul natura li
equitate motꝰ om̃ib cognatis ꝓmuttit
boꝵ possesfioẽ: quos sanguinis ratõ
uorat ad broitatem licet uni cuiili tefia¬
ant. Ita ⁊̃ uulgo q̃ sitilib̾i mat̾s ⁊ matet
boꝵ⁊ possessioẽ petẽ possunt qr sunt in¬
uicẽ sibi cognati usq adeo ut p̃gñas qͦ
manumissa sipeꝑit: ⁊ is quinat᷑ matri.
⁊mat̃ ip̃i ⁊ int̾se q ip̃i quinascũntur
cognati sunt¬

Expanded text:
datim autem admittuntur cognati ad bonorum possessionem: ut qui sunt primo gradu, omnes simul admittuntur.Si quis apud hostes fuerit mortis tempore eius, de cuius boiale.Hac parte proconsul naturali aequitate motus omnibus cognatis promittit bonorum possessionem, quos sanguinis ratio uocat ad hereditatem, licet iure ciuili deficiant. itaque etiam uulgo quaesiti liberi matris et mater bonorum possessionem petere possunt, quia sunt inuicem sibi cognati, usque adeo, ut praegnas quoque manumissa si pepererit, et is qui natus est matri et mater ipsi et inter se quoque qui nascuntur cognati s
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ possessioñ emolum̃tum acqui¬
siturus ẽ nͥ forte auus iste nullum
cxhis fructũ acciꝑe uult ꝑarsq est
deporestare nepotẽ diitẽ uꝑ adgorã¬
cipatum emolim̃itũ om̃e bõꝵ poisenͣ¬
oñs ꝑueniat. Nec idcato soror q̃ patri

Expanded text:
rum possessionis emolumentum adquisiturus est: nisi forte auus iste nullum ex his fructum adquirere uult paratusque est de potestate nepotem demittere, ut ad emancipatum emolumentum omne bonorum possessionis perueniat. nec idcirco soror, quae patri
Abbreviated transcription (Latin):
exclusus ẽ admittat᷑. ut puta filiꝰ ẽ in
potestate delata ẽ ei bõꝵ. possessio expri¬
ma parte. in ubis defertur exclusuc t̃
tp̃r aut repudiati oẽ necełis defertur f
ip̃e sibi sueceat exhac successoia parte
⁊ mag̃ ẽ ut succedat. ut uñ legnimi pꝰ¬
sit petẽ.⁊ post hos suo orome exilla par¬

Expanded text:
s est admittatur. ut puta filius est in potestate: delata est ei bonorum possessio ex prima parte, unde liberis defertur: exclusus est tempore aut repudiatione: ceteris defertur: sed ipse sibi succedat ex hac successoria parte? et magis est, ut succedat, ut unde legitimi possit petere et post hos suo ordine ex illa par
Abbreviated transcription (Latin):
bĩs aui excransũso suĩ alatẽ. Suꝑioi̾s or¬
ouus fant parentes. Insenoñ libi. Exiͣni¬
s suꝑior quid ⁊ inferior cognatio: apri¬
mo gͣdu incip̃ extͣnsũso sine alatẽ: nul¬
lus c̃ pͥmus grat᷑. ⁊ iõ incip̃ ascdõ. Itaq
inpͥmo gͣdu cognatioĩs suꝑionͣ quitẽ

Expanded text:
nsuerso siue a latere. superioris ordinis sunt parentes. inferioris liberi. ex transSed superior quidem et inferior cognatio a primo gradu incipit, ex transuerso siue a latere nullus est primus gradus et ideo incipit a secundo. itaque in primo gradu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ expoĩtioro ꝑsoãꝵ ead erunt inmutato
ł ut paui soror adextremũ poãt᷑ mat̃te¬
ra maior ħ ẽ soror pauie patrisł matͥs
truos maiores quos retulimus quida ap¬
pellant ita ppatriuis ꝓ auinculus ꝓami¬
ta ꝓmat̾tera qͦos tñ ego ita nomino illi
cc̃ fr̃is ł soroĩs ⁊ nepotẽ me demonstrãt.
satrui magni filiꝰ filia hn sunt aui frĩs
filius filia paui paine nepos neptis exfi

Expanded text:
 expositionem personarum eadem erunt immutato hoc, ut proaui soror ad extremum ponatur. matertera maior: haec est soror proauiae, patris uel matris truo maiore quos rettulimus quidam appellant ita: propatruus proauunculus, proamita promatertera: quos tamen ego ita nomino, illi contra fratris uel sororis pronepotem me demonstrant. patrui magni filius filia: hi sunt aui fratris filius fil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic fient sedccim. ¶ Quinto graouꝑ
sõe ꝯtinẽtur .c. octoginta quattuorat
huius appellatio ꝑ scãs ꝯplectit᷑ sedec̃
enũatioe facta tã ꝑmatres qua ꝑfeon¬
nas. ut sic ad singłas ꝑsoãs ꝑuenianniᷤᷤ
pat̃ auus ꝓ auus. abauus attauus. pat̃¬

Expanded text:
sic fient sedecim.Quinto gradu sic fient sedecim.Quinto gradu personae continentur centum octaginta quattuor. huius appellatio personas complectitur sedecim, enumeratione facta tam per mares quam per feminas, ut sic ad singulas perueniamus. paterauusproauusabauusatauus pate
Abbreviated transcription (Latin):
Itt eas que eesrib nate funt sorores patti¬
nos uocant sic̃ trebatns sub hac appella¬
filia auunculi filiui. It̃ filia mat̾tere
patrui nom̃ frĩs sororis que nepos acnep¬
tis. eod̾ gradu funt s ⁊ si fr̃. itẽ soror nepoᷤᷤ¬
ue m neptis duplicit̃ accepti ꝯtinebunt.
pos cxfilio nepos filia fr̃ĩs eod patronati.
heptis exfilio neptis eefilia fr̃is alio patre
eatq matre nepos exfilio neptis exfiliae¬
at̾q casu octo ꝑsõc efficient᷑ ut alie octo
accedant. Ex sorir̾. natoꝵ nepotes netes¬
uepos. neptisq me patruum magnum
neptesq itẽ mei int̾ se ꝯsobrini sunt.
ab nepos ab neptis hii funt ꝓnepotis ꝓ¬
neptis filius filia neptis neptisue nepo
neptis filii filieue ꝓnepos ꝓneptis nepoti
ł cefilio. natił exfilia nepte ł exfilio na
ł exfilia acceptis. ut adsingłas ꝑsaãs gͣ¬
du descenannus sic filius nepos ꝓnepoᷤ¬
abuepos. filius nepos ꝓnepos abneptiᷤ
filius nepos ꝓneptis. ab nepos ab neptiᷤᷤ

Expanded text:
item eas, quae ex fratribus natae sunt, sorores patrumnes consobrinos uocant, sicut Trebatius. sub hac appellafilia: auunculi filius, item filia: matertem. fratris sororisque nepos ac neptis eodem gradu s‹u›nt: sed et frater, item soror, neposue et neptis dupliciter accepti continebunt pos ex filionepos ex filia fratris eodem patre nati neptis ex filioneptis ex filia fratris alio patre eadem matre nati neptis ex filioneptis ex filia eademque causa octo personae efficient, ut aliae octo accedunt ex sorore natorum nepotes neptesnepos neptisque me patruum magnum neptesque, item mei inter se consobrini sunt. abnepos, abneptis: hi sunt pronepotis proneptis filius filia, nepotis neptisue nepos neptis, filii filiaeue pronepos proneptis, nepote uel ex filio nato uel ex filia, nepte uel ex filio nata uel ex filia acceptis, ut ad singulas personas gradu descendamus sic. filiusneposproneposabnepos filiusneposproneposabneptis filius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ñ fuit soluendo coqrue̾ utim̃. Igit̃
c̾ditor ñ potit fauranã ꝯueniri debitor
potit quidẽ s pot ⁊ madati plañ site¬
ficiat mãdati accio qr tõatiois cã inter¬
uenit erit faman⁊ locus.s. ⁊simanda¬

Expanded text:
qui non fuit soluendo: eoque iure utimur. igitur creditor non poterit Fauiana conueniri: debitor poterit quidem, sed potest et mandati: plane si deficiat mandati actio, quia donationis causa interuenit, erit Fa
Abbreviated transcription (Latin):
tere dũr it̃a fr̃is sororisq filios filias ⁊
bit. Pronepos qiꝓneptis quadri farit̃
intelligunt᷑ aut ħ exnepote exfilio aut
exnepote ⁊ fiua cescendunt aut exnepo¬
te exfuia ꝓpagantur. ¶ Quarto gratr
ꝑsoẽ ꝯtinẽt᷑ &tognita ab auus cuiꝰ intellec¬
tus in acto ꝑsaĩs porigit᷑. ẽ eñ paur pat̃s
aut mat̾mi pat̃niquos singłos ouplici
modo initelligendus diximus asi ꝓaui

Expanded text:
sororisque filios filias: bit. pronepos quoque et proneptis quadrifariter intelleguntur: aut enim ex nepote ex filio aut ex nepote ex filia descendunt, aut ex nepte ex filia propagantur.Quarto gradu personae continentur octoginta. abauus, cuius intellectus in octo personas porrigitur: est enim proaui paterni aut materni pater, quod singulos duplici m
Abbreviated transcription (Latin):
tũ oistat afabrilib ĩ pictou̾s oꝑis teniq
silib̾tus fab̾ aũ pictor fuĩt. qͣ diũ id arti¬
ficiũ exercebit. has oꝑas pat̾no pr̃are cogͥ.
Qrͣ fic̃ fabriles oꝑas quis pot̾̃ s aũ ticio
stipłai ita patͦnus alib̾to oꝑasd aũ sñꝓ¬
nio recte sciplatur ⁊ lib̾t᷑ obligatioẽ sol¬
uet᷑. Si tales oꝑas exĩneo dedĩt quales pa
sulto indiũsas irgiones oisceffint ⁊ lib̾¬
to siul oꝑas moixint pot̃ dicibiẽ opaꝵ¬

Expanded text:
tum distant a fabrilibus uel pictoriis operis. denique si libertus faber aut pictor fuerit, quamdiu id artificium exercebit, has operas patrono praestare cogitur. quare sicut fabriles operas quis potest sibi aut Titio stipulari, ita patronus a libnio recte stipulatur: et libertus obligatione soluetur, si tales operas extraneo dederit, quales patsulto in diuersas regiones discesserint et liberto simul operas indixerint, potest dici diem op
Abbreviated transcription (Latin):
unã habeat qui impotestate reman¬
fit altͣam nepos adoptatus in locum
siliam t̾ciam emancipatus cũ filio fy¬
o quinepotis loco fiũit. sresimortuo fi¬
lio alt̃ exnepotib ilocum filii adop¬
tatus fiuĩt tres pãrtes ibois fiz. aũ
sit equus cũ qui in locum filii adopta

Expanded text:
unam habeat qui in potestate remanserit, alteram nepos adoptatus in locum filii, tertiam emancipatus cum filio suo, qui nepotis loco fuerit. sed etsi mortuo filio alter ex nepotibus in locum filii adoptatus fuerit, tres partes in bonis fient, cum sit aequius eum, qui in locum
Abbreviated transcription (Latin):
Sipecieit inẜuitutẽ ⁊ obtinuit. Moxoo¬
gnita uĩtate passussit inlib̾tare mo¬
raĩ nõ deb ei obeẽ maxime si habuĩt
iiscã cam̃ errãdis petisse inẜuitutẽ nc̃
iudetur ꝗ añt litẽ ⁊testatã destitisset. ⁊̃¬

Expanded text:
petierit in seruitutem et optinuerit, mox cognita ueritate passus sit in libertate morari, non debet ei obesse, maxime si habuit iustam causam errandi.Petisse in seruitutem non uidetur, qui ante litem contestatam destitit:
Abbreviated transcription (Latin):
tã ħ munuis ꝯfert ⁊siañ uxor decefẜiti¬
Si impubcͣ arrogato ẜ quo diui pĩ re¬
scͥptũ quarta debeatur uidẽdũ ẽ. ansi
quartã debeat. Questio in eo ẽ anħidi
suo relinquat quarte accĩoẽ. anño.⁊ or
g̃ ẽ ut ad ħrdeo tranfferrat qr ꝑsõalĩ¬
ue̾ eũ oportebi s ħ ita demũi suã na¬
tã ẽ quarte peticio. Cetm̃ si ad h pat̃
ad optiuus uiuat quieũ emancipar
dicẽdũ ẽ cautioe quoq cefsare. p̃ma¬
tura ẽ gnĩ spẽs collatioñ cũ ad hucui¬
uat rseꝰ deboĩs quarta debetur. ¶Sus
qui boa collaturꝰ ẽ hãt filiũ pecculiũ

Expanded text:
tsi ante uxor decesserit.Si impuber‹i› adrogato secundum diui Pii rescriptum quarta debetur, uidendum est, an, si quartam debeat. quaestio in eo est, an heredi suo relinquat quartae actionem an non. et magis est, ut ad heredem trane eum oportebit, sed hoc ita demum, si iam nata est quartae petitio. ceterum si adhuc pater adoptiuus uiuat, qui eum emancipauit, dicendum est cautionem quoque cessare: praematura est enim spes collationis, cum adhuc uiuat is, cuius de bonis quarta debetur.Si is qui bona collaturus est habeat filium peculium
Abbreviated transcription (Latin):
ro ansitiapatroĩ filia iactat ticium patr̾e
suum pͥusꝗ̃ moreret᷑ littas atͤ fecisse ꝗb
adicent ꝑlibtos suos maleficiis appetitũ
easq littas setuta post mortẽ patris lib̾to̾
accasare. an aliꝙo ei ꝓdeẽ possit ħ accusatõ

Expanded text:
 Titia patroni filia iactat Titium patrem suum, priusquam moreretur, litteras ad se fecisse, quibus adiceret per libertos suos maleficiis appetitum easque litteras se secutam post mortem patris libertos accusare, an aliquid ei prodesse possit
Abbreviated transcription (Latin):
uctur. Si quis duos plures uelsbos exni¬
stis nuꝑciis q̃sitos in potestate haberet
is eaͣ ue qͣndo is qui eum eã uemanu¬
miẜit int̾ uiuos ꝓł test̾o inciuitate eẽ
desifs solus ei parronus sola eẽt pafnã¬

Expanded text:
uetur: 'si, qui duos pluresue liberos iustis nuptiis quaesitos in potestate haberet,is eaue, quandoque is, qui eum eamue manumisit inter uiuos uel testamento, in ciuitate esse desisset, solus ei patronus solaue pa
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ł.ꝰ Q uosnisi fiat p̃torẽ ip̃a
suompẽdio caredeb qͣ diuio ꝙ deb¬
uemẽ debẽ ad reodendas op̃as ꝓculus
ait s quidies interea ceffiit dũpo¬
mã uenit pat᷑no operire. dũ mõ patͦ¬

Expanded text:
um. quod nisi fiat, praetorem ipsam suo impendio dare debet, quamdiu iduenire debere ad reddendas operas Proculus ait: sed qui dies interea cesserint, dum Romam uenit, patrono perire, dummodo pat
Abbreviated transcription (Latin):
it exeo nepotes inpotestate filuis eox̃¬
tipatus: susceptis postea lib̾is recessit.
sui ꝯferat aut nepotes emacip ut sibi
emolũtũ parte ħrditatis adquirãt.
Idq diuusp marcus rescripsit.

Expanded text:
it ex eo nepotes in potestate: filius emancipatus susceptis postea liberis decessit. sua conferat aut nepotes emancipet, ut sibi emolumentum paternae hereditatis adquirant: idque ita diuus Marcus rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ moueat oñabr̃ eiũ par̾isꝰ. satistatioe
fidi comsiss dicendũ ẽ. abeo fidĩ comis¬
saĩo cauẽdũ a quo patrono legatũ ut
undiq pat̾nus suũ nis hãt mmnuitũ¬
¶Pat᷑nus ħrs institutus legato eifuo. ꝑ
ꝗ̃ suppleretur debita eipercio ñ potãt cõtͣ
tab̾ boꝵ. possefsioeo qͣuis ẜuiis clausis ta¬
bulis. decessit. Si exboĩs q̃ mortis tp̃r fu

Expanded text:
moueat: onerabitur enim patronus satisdatione fideicommissi. sed dicendum est ab eo fideicommissario cauendum, a quo patrono legatum est, ut undique patronus suum ius habeat imminutum.Patronus heres institutus legato ei seruo, per quem suppleretur debita ei portio, non petet contra tabulas bonorum possessionem, quamuis seruus clusis tabulis decessit.Si ex bonis, quae mortis tempore fu
Abbreviated transcription (Latin):
pubes quise filium defuncti dicent.
debitoes que negent filiũ eẽ desũcti
⁊ intestati ħrditatẽ atagnatã qui
forte transmarc abieit᷑ ꝑtinẽ. nepeᷤ¬
Miffũ aũt inposẜ excarboniano sti¬

Expanded text:
se filium defuncti diceret, debitoresque negent eum filium esse defuncti et intestati hereditatem ad adgnatum, qui forte trans mare aberit, pertinere: necesMissum autem ex Carboniano i
Abbreviated transcription (Latin):
quit ꝓea parte quebrs scͥptus fui̾t is ꝙ
impotestate erat nõ tñ ultͣ uirilẽ adcol¬
latioeõ aũt nõ aomittit eũ in hunc
casũ. quia bõꝵ. possessio admissa nõ est.¬
Iub aut p̾tor ita fiei collatioẽo ut recte
caueatur cauĩ aũt ꝑsatis datiocõ opõ¬

Expanded text:
 ea parte, qua heres scriptus fuit is qui in potestate erat, non tamen ultra uirilem: ad collationem autem non admittit eum in hunc casum, quia bonorum possessio admissa non est.Iubet autem praetor ita fieri collationem, ut recte caueatur: caueri autem per satisdationem opo
Abbreviated transcription (Latin):
utiq mittetur quia aliquo casu suus
rẽ in hanc partẽ oportebit. nequis sꝑa¬
tur añ uitã necetur. ¶Rectissime aũ
p̃tor nusꝗͣ uxois fecit m̃tiocõ ꝙ fiei̾ po¬
t̃ utmortis tp̃r ixor nõ fu̾it q̃ se exeo p̃

Expanded text:
utique mittetur, quia aliquo casu suus rem in hanc partem oportebit, ne qui speratur ante uitam necetur.Rectissime autem praetor nusquam uxoris fecit mentionem quia fieri potest, ut mortis tempore uxor non fuerit, quae se ex eo p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñfĩcdatã periciam. anxie diligñs
religioe rescͥpti nostriductus sit ut co¬
rã nobis afirmauit ñ arbitraturũ se
amicis nr̃is nũs peritis adhibitis ple¬
nus fctarem̃ mag̾ uisũ esse nepoteo.
neq ũ̾bis neq sñtñtiam leg̃. aut e
cludi aboĩs auiti lib̾ti pluriũ ⁊̃ ii̾s
auctoꝵ s. ⁊ saliuii uiliam nostri aon¬
a clarisstini uiri ac fũtntiam fuifse.

Expanded text:
 fundatam peritiam anxie diligens religione rescripti nostri ductus sit ut coram nobis adfirmauit non arbitratum se iuris peritis adhibitis plenius tractaremus, magis uisum est nepotem neque uerbis neque sententia legis aut edcludi a bonis auiti liberti: plurium etiam iuris auctorum, sed et Salui Iuliani amici nostri clarissimi uiri hanc sententiam fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ad optatꝰ. aliã t̃ciã emancipat᷑ filiꝰ cũ ne¬
potẽ altõ retẽpto inporestate parciantor
nec enĩ minꝰ deb ferre nepos in locũ fili¬
i ad optutꝰ quasi ab extͣnco eẽt ad optatꝰ.¬
Iuud nõ int̃ est quo ta porcio ħrditatis
ad nepotẽ ꝑtindat an ꝑꝗ̃ modica. Nã. ⁊
simodica sit atã clicemꝰ locũ ẽẽ huic
parti edicti. Int̾ ip̃m filiũ. ⁊ lib̾os eius
diuiditur ħiditas sic: ut ip̃e dimdium:

Expanded text:
aliam tertiam emancipatus filius cum nepote altero retento in potestate partiatur: nec enim minus debet ferre nepos in locum filii adoptatus, quam si ab extraneo esset adoptatus.Illud non interest, quota portio hereditatis ad nepotem pertineat, an perquam modicam: nam et si modica sit, attamen dicemus locum esse huic parti edicti.Inter ipsum filium et liberos eius diuiditur hereditas ita, ut ipse dimidium,
Abbreviated transcription (Latin):
sio petẽ poss ut in oĩb partib edicti
p̃suꝑstite habratur his qui mutõ est.¬
Iñtdũ nõ passim s cũ caus ᷤ cognatioẽ
mittiuent in possessioeõ deb. siquis
sit qui ꝯtroũsiam referat.S ħ dm̃ ad
eum uetre eiͣt referendum qui cũ lib̾i¬
timi ł qua exalia parte dicendum est
nõ eẽ cãe cogs̃itioe necessariam. nec
enĩ equũ ẽ intp̃s pub̾tatis uentr̃e ue¬
scide alieno intp̃s pub̾tatis dilata cõ¬
trou̾sia. S erã placet omĩs ꝯtrou̾sias q̃
qĩ status ꝯtrousiam ꝯtinẽt intp̃s pub̾¬

Expanded text:
ibus partibus edicti pro superstite habeatur is qui in utero est.Interdum non passim, sed cum causae cognitione mitti uenter in possessionem debet, si qui sit, qui controuersiam referat. sed hoc tantum ad eum uentrem erit referendum, qui cum libtimi uel qua alia ex parte, dicendum est non esse causae cognitionem necessariam: nec enim aequum est in tempus pubertatis uentrem uesci de alieno in tempus pubertatis dilata controuersia. sed enim placet omnes controuersias, quae quasi status controuersiam continent, in tempus pube
Abbreviated transcription (Latin):
inidiã nepotes duout quadrantes ferãt.
S si fit p̃terea aliꝰ filiꝰ euemet ut filius
hãt omudiã parte hrditatis ex quonepeᷤᷤ¬
suis. ita ut q̃dratẽ ħro itatis ip̃e fcrat qͣ¬
dians in lib̾os cĩouudatur.s: si ambo fai

Expanded text:
duo nepotes, ut quadrantes ferant. sed si sit praeterea alius filius, eueniet, ut filius habeat dimidiam partem hereditatis, ex quo neposuis ita, ut quadrantem hereditatis ipse ferat, quadrans inter liberos eius diuidatur. sed si ambo fi
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ boĩs cuãtor catus ẽ: possũt eẽ securi
creditoe̾s cũ ꝑiculũ adeu̾atorẽ ꝑtineat
idcirco curatore boĩs exinquisitioe datũ i¬
doẽũ scilicet oportet oͣclitoi̾s curare ł si ꝗs
aliꝰ ẽ quinõ edito partu sucessioeõ sꝑet.

Expanded text:
 bonis curator datus est, possunt esse securi creditores, cum periculum ad curatorem pertineat. idcirco curatorem bonis ex inquisitione dandum, idoneum scilicet, oportet creditores curare uel si quis alius est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
te extͣneum innepotib locũ qĩ exeo fili¬
onatũ adoptet moxfiliũ emancipet ñ¬
sceptus exeo fuĩt nepos ꝯfuãta illierit
porcio. f qͣnta uroeamus finge enl patri¬
o scripto ħroi coħrdẽ datũ hũc nepoteor.
ꝙ adedictum p̃tois attinet᷑ semisses bõꝵ
fient nũc uõ post ꝯstitucioeõ du pii
sic̾fuatur parnepoti utẜ uirilis an quãr

Expanded text:
te extraneum in nepotis locum quasi ex eo fili‹o› natum adoptet, mox filium emancipet, nosceptus ex eo fuerit nepos, conseruanda illi erit po‹r›tio, sed quanta, uideamus. finge enim patruo scripto heredi coheredem datum hunc nepotem,  ad edictum praetoris attinet, semisses bonorum fient: nunc uero post constitutionem diui Pii si conseruatur pars nepoti, utrum uirilis an quar
Abbreviated transcription (Latin):
cũ npotib ss diuiait ita ut ip̃i ꝙ quatrã¬
tẽ ferãt nepotes aũt resiouos quadrãte̾
⁊ si alt̃ duos filios. alt̃ tres hãt. quadras
imus riit̃duos. alius int̃tres duudatur.¬
Siquis exnepotib suã portioeo omifit¬

Expanded text:
 nepotibus suis diuidant ita, ut ipsi quidem quadrantes ferant, nepotes autem residuos quadrantes: et si alter duos filios, alter tres habeant, quadrans unus inter duos, alius inter tres diuiditur.Si quis ex nepotibus portio