comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis excitantur ardorem. & eo ma
gis scłaris concupiscentiȩ succendunt᷑.
quod sublimes scłi dilectione munda-¬
na libenter captiuos teneri conspitiuis:
ita quotiens ille qui respicit t̾ram &
ta corda misericordit̃ respicit. et consi¬
deratione iudicii suitremere compel¬
lit. Dumq contingit suꝑba corda sub¬
limiũ. uelut altitudines montiũ ut
confessione fumigent peccatorui: inta¬
lium tremore plurimi contreme̾scunt:
et intalium conuersione multi ad sub¬
sidium miserationis diuinȩ confugi¬
unt. Ita fit ut qui sunt in scłi culmine.
constituti. aut plurimos secum ꝑdant:
aut secum multos inuia salutis ad qͥ-¬
rant. Magna tales aut pena manet
si multis p̾beant male imitationis la¬
queum: aut gła. si multis ostendunt
senator domũ despicit marmoratã:
Quis non terrena contempnens ad ad¬
quirenda cęlestia sibi consulat: qͣn¬
do ad cęlum romanꝰ consul terrenoꝵ
quod ꝓpħa cecinit oꝑe uidemus im¬

Expanded text:
tionis excitantur ardorem, et eo magis tionis excitantur ardorem, et eo magis igne saecularis concupiscentiae succenduntur, quo sublimes saeculi dilectione mundana libenter captivos teneri conspiciunt: 187 ita quotiens ille qui respicit in terrata corda misericorditer respicit, et consideratione judicii sui tremere compellit, dumque contingit superba corda sublimium, velut altitudines montium, ut confessione fumigent peccatorum; in talium tremore plurimi contremiscunt, et in talium conversione multi ad subsidium miserationis divinae confugiunt. Ita fit ut qui sunt in saeculi culmine constituti, aut plurimos secum perdant, aut secum multos in via salutis acquirant. Magna tales aut poena manet, si multis praebeant malae imitationis laqueum, aut gloria, si multis ostendant senator domum despicit marmoratam? Quis non terrena contemnens ad acquirenda coelestia sibi consulat, quando ad coelum Romanus consul terrenorum quod propheta cecinit opere videmus im
Abbreviated transcription (Latin):
romanus ad plaudat: s cui angłicus
cetus ad gaudeat. Beatus es quia hoc
ñ caro et sanguis reuelauit tibi. s ille
pater qui est in cęlis. inter quos cȩlos
et tu factus es cęlum. Quantum putas
in.e̾ẽ. luctum diabolo. quod ate con¬
temptum ꝑspicit mundũ: et te conu̾¬
sum cognoscit ad xp̃m: Quod te ui¬
det ea inquib uidebaris esse deserere
et ab amore temporalium terrena-¬
rũq rerum ad illa cȩlestia et ȩterna
iam corde migrare:. Quamuis enim
xp̃c ȩqualiter sit ꝓcunctis fidelib
mortuus. et ȩquale cunctis benefi-¬
ciũ redemptionis impenderit di-¬
cente apło. Quicumq enim in xp̃o
baptizati estis xp̃m in diustis. ñ est
iudeus neq grecꝰ: non. ẽ. seruus neq¬
liber: non. ẽ. masculus neq femina:
Om̃s enim uos unũ estis in xp̃o iħu:
tam̃ conuersiopotentium scłi. mul-¬
et subditi. noti parit̾ et ignoti tali¬
um auctoritate ad mundane dilec-¬

Expanded text:
Romanus applaudat, sed cui angelicus Romanus applaudat, sed cui angelicus coetus adgaudeat: Beatus es, quia hoc non caro et sanguis revelavit tibi, sed ille Pater qui est in coelis , inter quos coelos et tu factus es coelum Quantum putas inesse luctum diabolo quod a te contemptum perspicit mundum, et te conversum cognoscit ad Christum: quod te videt ea in quibus videris esse deserere, et ab amore temporalium terrenarumque rerum ad illa coelestia et aeterna jam corde migrare? Quamvis enim Christus aequaliter sit pro cunctis fidelibus mortuus, et aequale cunctis beneficium redemptionis impenderit, dicente Apostolo: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis: non est Judaeus neque Graecus, nonliber, non est masculus neque femina; omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; tamen conversio potentium saeculi mulet subditi, noti pariter et ignoti, talium auctoritate, ad mundanae dilec
Abbreviated transcription (Latin):
omino illustri et merito
insigni ac prestantissi¬
mo filio theodoro. ful¬
gentius xp̃i seruorum
Ut ignotus corpore uidear epistolari
tibi meam noticiam inferre sermone.
Quȩso ne impudentiȩ deputes: ne ue
importunitati opus caritatis assignes
muli dulcis epistola. deinde frm ex in¬
de uenientium. quia uobis in dño be¬
nigne suscepti sunt. eo me magis sua¬
sio compulit: quo urĩ spiritalis ꝓpo¬
siti cognitio libentius inuitauit. Re¬
tulerunt quippe quod xp̃i compulfꝰ
affectu nr̃i nominis in colloquio be¬
nigne feceris mentionem: dicens te
nr̃a epistola delectari. Libens gͥ feci:
quod te uelle libenter agnoui. Ma¬
lens incultus uideri sermone quam
frigiđ. eẽ. caritate. domine illustris
ac merito insignis. atq p̃stantissime fili:
dilectionis nexib non teneris: et mun¬
dum contempnendo calcas. a quo cũ
eum diligeres calcabaris. Nunc uͦ con¬
sulatu proueheris. nunc felici triũ pho
certissime sublimaris. Non cui popłs

Expanded text:
omino illustri, et merito insigni, ac praestantissimo filio THEODORO, FULGENTIUS, servorum Ut ignotus corpore audeam epistolari tibi meam notitiam inferre sermone, quaeso ne impudentiae deputes, neve importunitati opus caritatis assignes. muli dulcis epistola, deinde fratrum exinde venientium, qui a vobis in Domino benigne suscepti sunt, eo me magis suasio compulit, quo vestri spiritalis propositi cognitio libentius invitavit. Retulerunt quippe quod Christi compulsus affectu, nostri nominis in colloquio benigne feceris mentionem, dicens te nostra epistola delectari. Libens igitur feci, quod te velle libenter agnovi, malens incultus videri sermone, quam esse frigidus caritate, domine illustris, et merito insignis, ac praestantissime fili. dilectionis nexibus non teneris, et mundum contemnendo calcas, a quo, cum eum diligeres, calcabaris. Nunc vero consulatu proveheris, nunc felici triumpho certissime sublimaris: non cui populus
Abbreviated transcription (Latin):
remissibilia ꝑmanere. Numquid ñ
baptizatis loquebatur iohannes apłs
quib dicebat. filioli mei hȩc scribo
uobis ut non peccetis: Et si quis pecca¬
uerit. ad uocatum habemus apud
patrem iħ m xp̃m iustum et ipse est
ex oratio ꝓ peccatis nr̃is. Qualecumq
sit gͦ peccatum. a dõ quidem potest
remuti conuerso: s ille sibi remitti
non sinit: qui desꝑando contra se in¬
dulgentiȩ ostium clauserit. Cȩterũ
ueritas non mentit᷑ quȩ dicit. quȩrite
et inuenietis. petite et accipietis pusa¬
te et aꝑietur uobis. Omnis qui querit
inueniet: qui petit accipiet. ce pulsan¬
ti aꝑietur. Unde et ꝓpħa scĩssimꝰ ysai¬
as ad remissionem peccatorum nul¬
latenus desꝑandum impios et iniqͦs
hortat᷑: dicens. Suerite dñm dumin¬
ueniri potest: inuocate eum dũppe
est. Derelinquat gͦ impuis uiam suã¬

Expanded text:
remissibilia permanere. Nunquid non remissibilia permanere. Nunquid non baptizatis loquebatur Joannes apostolus, quibus dicebat: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis; et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem Jesum Christum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris 6. Qualecunque sit ergo peccatum, a Deo quidem potest remitti converso, sed ille sibi remitti non sinit, qui desperando contra se indulgentiae ostium clauserit. Caeterum Veritas non mentitur, quae dixit: Quaerite, et invenietis; petite, et accipietis; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui quaerit, invenit ; qui petit, accipit , et pulsanti aperietur . Unde et propheta sanctissimus Esaias ad remissionem peccatorum nullatenus desperandam, impios et iniquos hortatur dicens: Quaerite Dominum, dum inveniri potest; invocate eum dum prope est. Derelinquat imp
Abbreviated transcription (Latin):
qui sanat om̃s languores tuos. Qui re¬
dimit de interitu uitam tuam: qͥ sati-¬
at in bonis desiderium tuũ: qͥ coronat
te in miseratione & miscricordia: reno¬
uabitur sicut aquilȩ uitientꝰ tua:
Quid rogo nobis putemus remitti non pos¬
se:cum propitius fit dominꝰ omĩb mi¬
quitatib nr̃is: Aut quid in nob̃̾ esti¬
memꝰ sanari non posse: cum dominus
sanat om̃s languores nr̃os: Aut quo¬
modo sanato et iustificato indigentiȩ
remissionis beneficio potiri non credit᷑:
cui etiam corona inmiseratione &e mi¬
sericordia condonatur: Nemo igitur
de medico desperans ininfirmitate
remaneat: nemo miscđiam dei mino¬
rans iniquitatib contabescat. Apłs cla¬
mat. quia xp̃c pro impiis mortuus ẽ.
Ipse itidem dicit. Quia xp̃c ihc ue
nit in hunc mundum peccatores saluos
res posse saluosfieri qui post peccata
merentur baptismatis ablutione
mundari: Deinceps autem peccata
quȩ uid etur baptizatus amittere: in¬

Expanded text:
qui sanat omnes languores tuos; qui requi sanat omnes languores tuos; qui redimet de interitu vitam tuam; qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia: renovabitur sicut aquilae juventus tua . Quid rogo nobis putemus remitti non posse, cum propitius sit Dominus omnibus iniquitatibus nostris? aut quid in nobis aestimemus sanari non posse, cum Dominus sanet omnes languores nostros? aut quomodo sanato et justificato indigentiae nae remissionis beneficio potiri non creditur, cui etiam corona in miseratione et misericordia condonatur. Nemo igitur de medico desperans, in infirmitate remaneat; nemo misericordiam Dei minorans, in iniquitatibus contabescat. Apostolus clamat: quia Christus pro impiis mortuus est . Ipse itidem dicit: Quia Christus Jesus venit in mundum peccatores salvos res posse salvos fieri qui post peccata merentur baptismatis ablutione mundari; deinceps autem peccata quae videtur baptizatus admittere, ir
Abbreviated transcription (Latin):
ni ꝑpenitentiam p̃teritorum maloꝵ
adbona conuerso. credatur citiꝰquam
peccati dari non posse remissio: Quid
autem aliud his ũbis agitur: nisi ut
omnipotentis medici manu. sub huma¬
nȩ salutis effectu. desꝑationis uitium
repellatur: Ipse quippe medicꝰ ait. Non
indigent qui sani sunt. medico. s qui
male habent. Siperitus. ẽ. medicꝰ nr̃.
onĩs potest infirmitates curare. Si mi-¬
sericors. ẽ. ds̃ nr̃: uniũsa potest pecca¬
ta dimittere. Non est ꝑfecta bonitas:
a qua non omĩs malitia uincit᷑. Nec ẽ.
ꝑfecta medicina: cui morib aliquis
incurabilis inuenit᷑. Scriptum uero
tenetur inlitteris sacris. Sapientiam
autem non uincit malitia. Et omĩpo¬
tentia medici nr̃i talib inpsalmo ser-¬
monib intimatur. Benedic anima
mea dñm: & omĩa interiora mea nom̃
scm̃ eius. Benedic anima mea dñm: &
noli obliusci om̃s retributiones eius.
Qui ꝓpitius fit omnib iniquitatib tuis.

Expanded text:
ni per poenitentiam praeteritorum malorum ni per poenitentiam praeteritorum malorum ad bona converso credatur cujusquam peccati dari non posse remissio? Quid autem aliud his verbis agitur, nisi ut omnipotentis medici manus, ab humanae salutis effectu, desperationis vitio repellatur? Ipse quippe medicus ait: Non indigent qui sani sunt medico, sed qui male habent . Si peritus est medicus noster, omnes potest infirmitates sanare; si misericors est Deus noster, universa potest peccata dimittere. Non est perfecta bonitas, a qua non omnis malitia vincitur; nec est perfecta medicina, cui morbus aliquis incurabilis invenitur. Scriptum vero tenetur in litteris sacris: Sapientiam autem non vincit malitia , et omnipotentia medici nostri talibus in psalmo sermonibus intimatur: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis;
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃: quia ipsa caritas est ds̃: unde
iohannes apłs dicit. Ds̃ caritas ẽ & qͥ
manet in caritate. in dõ manet & ds̃
tit dominari peccatum: sed cooꝑit
multitudinem peccatorum. Nec solũ
p̃sentia peccata facit uitari: quin etiã
p̃terita facit omĩa relaxari. Hanc su-¬
ꝑbi contumacesq repudiant. qui de
peccatorum remissione desꝑant: & ñ
solum salutis suȩ curam misera cecitate
reiciunt: quin etiam fideles animas et
si ꝑuertere nequeunt. ꝑturbare morti¬
stris sermonib non quiescunt. His
& enim plerumq aut peccatorũ imma¬
nitas aut ȩtatis nequiter ꝑ actȩ longe¬
uitas. spem salutis ad imit. et ad dece¬
riora ꝑpetranda compellit: ita ut in
peccator cum in profundũ malorum
uenerit: contempnit. Et uere malorũ
profunditas necat: siquos desꝑatio in¬
dulgentiȩ decestanda cordis obduratio
nc p̃udicat. Quis enim non uideat ꝗͣ
sit impium quamq sacrilegũ. si homi¬

Expanded text:
Deum, quia ipsa caritas est Deus. Unde Deum, quia ipsa caritas est Deus. Unde Joannes apostolus dicit: Deus caritas est; et qui manet in caritate, in Deo manet, et Deus tit dominari peccatum, sed cooperit multitudinem peccatorum; nec solum praesentia peccata facit vitari, quin etiam praeterita facit omnia relaxari. Hanc superbi contumacesque repudiant qui de peccatorum remissione desperant; et non solum salutis suae curam, miseranda caecitate rejiciunt; quin etiam fideles animas, si pervertere nequeunt, perturbare mortiferis sermonibus non quiescunt: his etenim plerumque, aut peccatorum immanitas, aut aetatis nequiter peractae longaevitas spem salutis adimit, et ad deteriora perpetranda compellit; ita ut in Peccator cum in profundum malorum venerit, contemnit . Et vere malorum profunditas necat, si quos desperatio indulgentiae, detestanda cordis obduratio --4. Quis enim non videat quam sit impium quamque sacrilegum, si homi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ueralux nullatenus obscuratur:
ita numquã ueritas ȩterna mentit᷑. Lux
autem et ueritas ds̃ est. de quo scriptũ
ẽ. Erat lux uera. quȩ illuminat omnẽ
hominẽ uenientem inhunc mundũ.
Ipsa quoq lux et ueritas: dicit. Egosũ
lux mundi. Et rursus de se ait. Ego sũ
uia: ueritas et uita. Ipsuis ergo doctu¬
na monem᷑. quia arbor bona fructꝰ
bonos facit: et quia exfructib arbor
agnoscit᷑. In ipso te dña illustͥs ⁊ m̾ito uen̾a¬
bilis filia cum sis ignota iã scio: in ipso cũ
situm simul et studium tuȩ xp̃iantta¬
tis agnoui. Qui michi grãm quã tͥ lar-¬
gitus ẽ ds̃ intantum significare cura¬
uit: ut insuis luteris tuȩ quoq salu¬
tationis michi demonstraret indiciũ.
hoc ꝓculdubio non fecisses: nisi xp̃m
tota puritate m̃tis insuis famulis di¬
lexisses. Nec in cognitum seruũ tam
benigne in dõ salutares. nisi dñm pio
corde gestares. Grãs illi qui multipli¬
psa est caritas quȩ credentes ꝑducit ad

Expanded text:
Sicut vera lux nullatenus obscuratur, ita nunquam veritas aeterna mentitur. Lux autem et veritas Deus est, de quo scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Ipsa quoque lux et veritas dicit: Ego sum lux mundi . Et rursus de se ait: Ego sum via, veritas, et vita . Ipsius vero doctrina monemur, quia arbor bona bonos fructus facit, et quia ex fructibus arbor agnoscitur ; in ipso te, domina illustris et merito venerabilis filia, cum corpore sis ignota, jam scio; in ipso tibi, cum situm simul et studium tuae Christianitatis agnovi, qui mihi gratiam quam tibi largitus est Deus in tantum significare curavit, ut in suis litteris tuae quoque salutationis mihi demonstraret indicium. Hoc procul dubio non fecisses, nisi Christum tota puritate mentis in suis famulis dilexisses, nec incognitum servum tam benigne in Domino salutares, nisi Dominum pio corde gestares. Gratias illi qui multiplium. CAP. II.--Ipsa est caritas quae credentes perducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ẽ delectatio praua: sic nulla mors
timetur expena. Ubi nichil quisquã
ex carnis fragilitate ꝑpetitur. sed ab-
omnib scĩs in dei et proximi ꝑfecta sẽꝑ
caritate regnatur. Orantem pronobis
scĩtatem tuam clementia diuina custo¬
diat: quod opto dominȩ scẽ acbeatis¬
sime fr̃. Domnus ianuaruis scĩtatem
tuam toto salutat puritatis et uene¬
rationis affectu. Benedictionẽ a uob̃
directam. totam cum exultatione sus-¬
cepi. Libros sicut precepisti admoni-¬
mũ doctos inquaternionib destina-¬
ui: in quib si aliquid placuerit. uti¬
nam ueritatis et non solum amoris esse
cognoscam. Hisunt igitur mneȩ paruita¬
tis oblatio: quam uobis faciet puritas
cordis ur̃i acceptam suggestione frĩs cõ¬
munis acceptam: quęso ut ad iutrix
sit ur̃ȩ caritatis industria. Obsecro ut
libros quib opus habemus: seruitui
describant. de codicib ur̃is:

Expanded text:
nulla est delectatio prava, sic nulla mors nulla est delectatio prava, sic nulla mors timetur ex poena: ubi nihil quisquam ex carnis fragilitate perpetitur, sed ab omnibus sanctis in Dei et proximi perfecta semper caritate regnatur. 12. Orantem pro nobis sanctitatem tuam clementia divina custodiat, quod opto, domine sancte ac beatissime frater. Domnus Januarius sanctitatem tuam toto salutat puritatis et venerationis affectu; benedictionem a vobis directam, tota cum exsultatione suscepi. Libros, sicut praecepisti, ad Monimum datos, in quaternionibus destinavi, in quibus, si aliquid placuerit, utinam veritatis, et non solum amoris esse cognoscam! Hi sunt igitur meae parvitatis oblatio, quam vobis faciet puritas vestri cordis acceptam. Suggestione fratris communis accepta, quaeso ut adjutrix adsit vestrae caritatis industria. Obsecro ut libros quos opus habemus, servi tui describant de codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
possumus inuenire. Omne namq
animal irrationale. sicut non habet
rationem: sic non habet caritatẽ. Nec
aliud michi uidet᷑ es se ratio precipira :
quam competens atq ordinata dilec-¬
tio quȩ abhomine. soli dõ debet᷑ et pro¬
ximo. Uides scȩ̃ frater quam prolixũ
tecum conserui de caritate sermonem:
dum nimis inte ipsum diligo carita¬
tem quam utiq ipse quoq in nobis
diligis. Nec ob aliud nisi quia hanc
innobis sic amas. qua dono dei ple¬
nus es. ut et etiam quos diligis similit̃
plenos. eẽ. desideres. Hoc gͦ suꝑ est ut
quia nos pure diligis. instanter ꝓ nob̃
orare digneris ut ds̃ qui nos pͥor dile¬
rit. et dedit nobis caritatem quadili¬
gatur a nobis sicut non habentibus
ipse eam grãm p̃ueniente largitur:
sic in nobis omnes reliquias mundane
cupiditatis assumat. & nos spũ feruen¬
tes in caritate ꝑficiat: illiusq nos faci-¬
at bcatitudinis compotes: in qua sic̃

Expanded text:
possumus invenire. Omne namque possumus invenire. Omne namque animal irrationale, sicut non habet rationem, sic non habet caritatem; nec aliud mihi videtur esse ratio praecipua, quam competens atque ordinata dilectio quae ab homine soli Deo debetur et proximo. 11. Vides, sancte frater, quam prolixum tecum conserui de caritate sermonem, dum nimis in te ipsam diligo caritatem, quam utique ipse quoque in nobis diligis; nec ob aliud, nisi quia hanc in nobis sic amas, qua dono Dei plenus es, ut etiam quos diligis, similiter plenos esse desideres. Hoc ergo superest, ut quia nos pure diligis, instanter pro nobis orare digneris, ut Deus, qui nos prior dilexit , et dedit nobis caritatem qua diligatur a nobis, sicut non habentibus, ipse eam gratia praeveniente largitur, sic in nobis omnes reliquias mundanae cupiditatis absumat, et nos spiritu servientes in caritate perficiat, illiusque nos faciat beatitudinis compotes, in qua sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ponens. cum illius loci intelligentiam
explanaret ubi dicitur. In cola ego
sum interra ne abscondas ame man-¬
data tua: Post aliqua sic ait. Quid aũt
diligendum diligitur: si ipsa dilectio
non diligatur: IInde consequent᷑ iste
in cola interra cum dei mandata ne
absconderentur orasset. in quib di-¬
lectio p̃cipitur: ut solam uł maxime
et ipsius dilectionis dilectionem se.
uelle habere proclamat. dicens. Con¬
cupiuit anima mea desiderare iusti¬
ficationes tuas: in omni tempore:
dictis tractata ẽ beati augustini de
diligenda dilectione sententia: Quo
caritatem diligit quȩ ds̃ est: & inpro¬
ximo caritatem diligit quȩ ex dõ est.
ꝓorimo ipsa caritas diligat᷑. Ita fit ut ⁊m
deo ipsum d̃m. ⁊inꝑocimo dm sine dubio
diligamꝰ. Neq eñ frust᷑ pꝰdilectionẽ di. ñ
alia nͥ ꝓximi sola nobis ẽ mandata di¬
lectio. scł ut agnoscamꝰ illam creaturã
nos debere diligere. ubi caritatẽ ipsã

Expanded text:
ponens, cum illius loci intelligentiam ponens, cum illius loci intelligentiam explanaret ubi dicitur: Incola ego sum in terra, ne abscondas a me mandata tua ; 185 post aliqua sic ait: « Quid autem diligendum diligitur, si ipsa dilectio non diligatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et ipsius dilectionis dilectionem se velle habere proclamat dicens: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas, in omni tempore .dictis tracta beati Augustini de diligenda dilectione sententia? 10. caritatem diligit, quae Deus est, et in proximo caritatem diligit, quae ex Deo est: proximo ipsa caritas diligatur. Ita fit ut et in Deo ipsum Deum, et in proximo Deum sine dubio diligamus. Neque enim frustra post dilectionem Dei, non alia nisi proximi sola nobis est mandata dilectio, scilicet ut agnoscamus illam creaturam nos debere diligere, ubi caritatem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
et cum xp̃o desideraret. ẽẽ: et officium
uellet pie necessitatis implere. Carita¬
tem gͥ utrobiq dilexit: quam semꝑ
bona uoluntate sꝑauit. Quisquis itaq
trem: ipsam in eo quam maxime diligit
caritatem. Idõ cum saluator nr̃ apłos
suos nouo dignaret᷑ in nouare manda¬
to. dicens. mandatum nouũ do uobis
ut inuicem diligatis. iubens ꝑse frat̃¬
nitatem diligi: ipsam quoq caritatẽ
frat̃nitatis ꝑ apłm paulum p̃cepit di¬
ligendam. Xp̃o enim inse loquente
gentium magister. uult nos dilectio¬
nem habere. sine simulatione. Odien¬
tes malum adherentes bono: caritatẽ
fraternitatis inuicem diligentes. Hinc
est quod inundecimo consessionum
libro egregius ille doctor beatus scili¬
cet augustinus: cum dõ amorem suũ
quem ut eum diligeret ab ipso accepe¬
rat confiteretur ait. Iam dixi et dicã
amore amoris tui. facio istud psalmũ
quoq centesimũ duo de uicesimũ ex¬

Expanded text:
et cum Christo desideraret esse, et officium et cum Christo desideraret esse, et officium vellet piae necessitatis implere; caritatem igitur utrobique dilexit, quam semper in bona voluntate spiravit. 8. In trem, ipsam in eo quam maxime diligit caritatem. Ideo cum Salvator noster apostolos suos novo dignaretur innovare mandato, dicens: Mandatum novum do vobis, ut invicem diligatis , jubens per se fraternitatem diligi, ipsam quoque caritatem fraternitatis per apostolum Paulum praecipit diligendam. Christo enim in se loquente, gentium Magister vult nos dilectionem habere sine simulatione: Odientes malum, adhaerentes bono, caritate fraternitatis invicem diligentes . 9. Hinc est quod in undecimo Confessionum libro egregius ille doctor, beatus scilicet Augustinus, cum Deo amorem suum quem « ut eum diligeret ab ipso acceperat, confiteretur, ait: Jam dixi, et dicam: amore amoris tui facio istud . » Psalmum quoque centesimum duodevigesimum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Nam & paulus contrarium si¬
bi aliquid uolebat. cum posceret ut ab
eo stimulus auferret᷑ quem salubriter
ad ũsus uitium elationis acceꝑat: nec
tam̃ habuit maliuolam m̃tẽ: quãuis
utilitati suȩ contrariam gereret uo¬
luntatem. Ut enim a se stimulũ quo
colafizabatur rogaret auferri. salu¬
tem corporis sui plus uolebat p̃dica¬
tioni prodesse quam sibi: non que¬
rens quod sibi utile. eẽt s quoᷤ mul¬
tis. ut salui fierent. Iilis ergo uolebat
prodesse sospitatem suam: quib suam
prodesse sentiebat et uitam. Deniq cũ
desiderium haberet dissolui et esse cũ
xp̃o quod esset multo melius: sciebat
tam̃ manere in carne necessarium. eẽ.
propt̾ illos in quib apostolatus mini-¬
strabat officium. Caritas gͦ eum xp̃i
urgebat. siue cum a se stimulũ rogaret
auferri: siue cum in carne quamus ali¬
ud desiderans cuperet immorari. Cohar¬
tabatur enim latitudine caritatis: ut

Expanded text:
ostendit. Nam et Paulus contrarium siostendit. Nam et Paulus contrarium sibi aliquid volebat, cum posceret ut ab eo stimulus auferretur, quem salubriter adversus vitium elationis acceperat ; nec tamen habuit malevolam mentem, quamvis utilitati suae contrariam gereret voluntatem. Ut enim a se stimulum quo colaphizabatur rogaret auferri, salutem corporis sui plus volebat praedicationi prodesse quam sibi, non quaerens quod sibi utile esset, sed quod multis, ut salvi fierent. Illis ergo volebat prodesse sospitatem suam, quibus suam prodesse sciebat et vitam. Denique cum desiderium haberet dissolvi et esse cum Christo , quod esset multo melius, sciebat tamen manere in carne necessarium esse, propter illos in quibus apostolatus ministrabat officium. Caritas ergo eum Christi urgebat, sive cum a se stimulum rogaret auferri, sive cum in carne, quamvis aliud desiderans, cuperet immorari: coarctabatur enim latitudine caritatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ enim caritatis quod adcursum
p̃sentis attinet uitȩ: ut in eo qui eam
erogat. crescat: Ab eo autem quisibi
tantum habere uoluerit. sine dilati¬
one discedat. Ille gͥ magis eam habe¬
bit: quilibenter impenderit. Quia
sicut eam nec impendere potest necha¬
bere maliuolus: sic nec habet eam qͥs¬
quam nec impendit inuitus. Homo gͦ
beniuolus: est domiciliũ caritatis. Hoc
autem nom̃ id est beniuolus. ex bene
et uelle compositum. ẽ. Si ergo alteri
quisquam male uelit. in quantũ male
uult beniuolus non ẽ: ac ꝑ hoc mali¬
uolus. ẽ. In maliuolam animam. ñ in¬
troibit sapientiam. Maliuolus aũt
homo ille proprie dicitur. ñ omĩs qui
uel sibi uel alteri contrarium aliquid
cupit aut poscit: sed qui nocendi uo¬
luntatem gerit siue bonum siue ma¬
lum possit eẽ. quod cupit. Uoluntas¬
ex fine rei est cuiꝰq pensanda: quia ñ
ex eo quod facit sed ex eo propter qđ fa¬
cit: qualitatem suȩ quisq uoluntatis

Expanded text:
um est enim caritatis, quod ad cursum um est enim caritatis, quod ad cursum praesentis attinet vitae, ut in eo qui eam erogaverit crescat, ab eo autem qui sibi tantum habere voluerit, sine dilatione discedat. Ille igitur eam magis habebit, qui libentius impenderit: quia sicut eam nec impendere potest, nec habere malevolus, sic nec habet eam quisquam, nec impendit invitus. Homo ergo benevolus est domicilium caritatis. Hoc autem nomen, id est benevolus, ex bene et velle compositum est: si ergo alteri quisquam male velit, in quantum male vult benevolus non est, ac per hoc malevolus est: In malevolam autem animam non introibit sapientia ; malevolus autem homo ille proprie dicitur, non omnis qui vel sibi vel alteri contrarium aliquid cupit aut poscit, sed qui nocendi voluntatem gerit, sive bonum, sive malum possit esse quod cupit. 7. Voluntasex fine rei est cujusque pensanda: quia non ex eo quod facit, sed ex eo propter quod facit, qualitatem suae quisque voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
ris taceamus spiritalib donis possit
diligi ꝓphetia nec habeti: caritas tam̃
nec habetur si non diligat᷑: nec diligi¬
tur si ñ habeatur. Idõ cȩtera scĩ sp̃s do¬
na id est lingue ꝓphetia. sacram̃toꝵ
scientia. fides. facultatum in pauꝑes di¬
stributio. corporis quoq ipsius ex ustio:
possunt hec haberi sine uoluntate bo¬
na. adhoc scilicet ut habentem one¬
rent: ñ honorent. Caritas uero sine
bona uoluntate non potest haberi:
quia uoluntatem inqua caritas fue¬
rit. malam fieri non ꝑmittit. Cari¬
tas enim nec agit ꝑperam: nec cogi¬
tat malum: et quia ñ gaudet super
iniquitate: necesse est ut inquo est
lus ergo animus ñ impendit caritatem
alteri: quia non habet sibi. Cum aũt
ceꝑit habere exordium ut ita dicam
caritatis: nec maliuolus potest esse
nec sterilis. Et quia donee ꝑmanet
in caritate. in dõ ꝑmanet et ds̃ in illo
manet: semꝑ habebit si eam semper
impenderit: Quando autem eam
ñ impenderit: non habebit. Propri¬

Expanded text:
ris taceamus spiritalibus donis, possit diligi prophetia, nec haberi; caritas tamen nec habetur si non diligatur, nec diligitur si non habeatur. Ideo caetera sancti Spiritus dona, id est, linguae, prophetia, sacramentorum scientia, fides, facultatum in pauperes distributio, corporis quoque ipsius exustio, possunt haec haberi sine voluntate bona, ad hoc scilicet ut habentem onerent, non honorent; caritas vero sine bona voluntate non potest haberi, quia voluntatem in qua caritas fuerit, malam fieri non permittit: Caritas enim nec agit perperam, nec cogitat malum; et quia non gaudet super iniquitate , necesse est ut in qua est lus ergo animus non impendit caritatem alteri, quia non habet sibi; cum autem coeperit habere exordium, ut ita dixerim, caritatis, nec malevolus potest esse, nec sterilis. Et quia donec permanet in caritate, in Deo permanet, et Deus in illo manet , semper habebit, 184 si eam semper impenderit; quando autem eam non impenderit, non habebit. Propri
Abbreviated transcription (Latin):
ac desiderare nũmorũ. Diligit ergo
iste nũmorũ muititudinẽ: cum ne
unius qͥdem nummi habeat faculta-¬
tem. Apud se unũ nũmũ ñ inuenit:
et foris nummos innumerabiles quȩ¬
rit. Hoc et incȩteris rebus corporis in¬
uenimꝰ. ut aliquid eorum possit di¬
ligi. ita ut hoc ipsum quod diligit᷑.
nulia exparte habeatur. Est tale qͥd¬
dam et inplerisq spiritalib donis:
uelut siquis diligat uerbi grã. ut ha¬
beat prophetandi donum. quod nui¬
lus negat inter spirttalia dona litteris
apostolicis contineri. Alii quippe
datur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ sic̃ uas
electionis affirmat: alii autem sermo
scientiȩ scdm eundem spm. alteri fi¬
des in codem spũ: alii grã sanitatum
inuno spũ. aliiꝓphetia: alii diuidica¬

Expanded text:
ac desiderare nummorum. Diligit ergo ac desiderare nummorum. Diligit ergo iste nummorum multitudinem, cum ne unius quidem nummi habeat facultatem: apud se unum nummum non invenit, et foris nummos innumerabiles quaerit. Hoc et in caeteris rebus corporeis invenimus, ut aliquid earum possit diligi, ita ut hoc ipsum quod diligitur nulla ex parte habeatur. Est tale quiddam et in plerisque spiritalibus donis: velut si quis diligat verbi gratia ut habeat prophetandi donum, quod nullus negat inter dona spiritalia litteris apostolicis contineri: Alii quippe datur per Spiritum sermo sapientiae sicut Vas electionis affirmat, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Sp
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidetur ab oculis collitur si sa¬
nitas in est oculis. sic illud quod uide¬
batur a sensu uidentis aufertͣ: ut ip¬
se sensus auidente nullatenus aufe¬
ratur. Ita fit ut uidendi sensus in ho¬
mine maneat: quamuis ab eo qđ ui¬
debatur uisus ipse discedat. At cum
caritas diligitur quia non nisi dilec¬
tione diligitur. non potest homo
tanquam oculum corporis a quacũq
re uisibili. sic a caritate intentionẽ
auertere dilectionis. ut possit cari¬
tatem non diligere: et dilectionem hab̾e.
Caritas quippe id est dilectio nullatenꝰ
diligitur: nisi dilectio habeatur qua
ipsa dilectio diligatur. Seipsa gͥ di¬
lectio diligitur: quia tunc diligitur
cum habetur: nec diligitur nisiha-¬
beat᷑. Et quidempotest diligi a nob̃
ctiam cum petimꝰ ut augeatur in nob̾.
s non diligit eus augmentũ: qui ñ
diligitur sicut nũmus aut aliqͥd eiꝰ¬
modi: potest enim quisq unũ ñ habere
nũmũ: et multitudinem diligere

Expanded text:
quod videtur ab oculis tollitur, si saquod videtur ab oculis tollitur, si sanitas inest oculis, sic illud quod videbatur a sensu videntis aufertur, ut ipse sensus a vidente nullatenus auferatur: ita fit ut videndi sensus in homine maneat, quamvis ab eo quod videbatur visus ipse discedat. At cum caritas diligitur, quia non nisi dilectione diligitur, non potest homo tanquam oculum corporis a quacunque re visibili, sic a caritate intentionem avertere dilectionis, ut possit et caritatem non diligere, et dilectionem habere. Caritas quippe, id est dilectio, nullatenus diligitur, nisi dilectio habeatur qua ipsa dilectio diligatur. Seipsa igitur dilectio diligitur, quia tunc diligitur cum habetur, nec diligitur nisi habeatur. Et quidem potest diligi a nobis, etiam cum petimus ut augeatur in nobis, sed non diligit ejus augmentum qui non hdiligitur, sicut nummus aut aliquid ejusmodi. Potest enim quisque unum non habere nummum, et multitudinem diligere
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit significare charismatum cũ
diceret: quia caritas dei diffusa ẽ.
dono cum indigni. ec̃mus accepimꝰ
tam bona tam sc̃a tam inm̃sa ẽ: ut
eam etiam qui habet in corde nũqͥ
possit sermonib explicare. Oqualis
caritas: multũ miranda multum laudan
statim diligunt caritatem. Et idõnisi
eam quisq diligat. nichil ei proderit
quod eam miratur et laudat. Lunc
autem fructuosa ẽ admiratio carita¬
cis et laudatio: si non desit in admiran¬
te atq laudante dilectio. S numqͥd
sicut eam possunt admirari. atq lau¬
dare qui eam habent: ita possunt eã
diligere qui eam necdum habent:
Nequaquam. Caritas quippe ipsa ẽ. di¬
lectio. Quomodo autem dilectionẽ
iam diligit: qui dilectionem habere
non cepit: Nam ecce multa uisu cor¬
poreo uidemus. Ubi non hoc ẽ ipse
uisus qͦd est illd̃. qđ eo uidemꝰ. Quia il¬
lud est sensus quo uidemus: illud aũt
sensibile quod uidemus. Et cum illud

Expanded text:
voluit significare carismatum, cum voluit significare carismatum, cum diceret: Quia caritas Dei diffusa est dono, cum indigni essemus, accepimus, tam bona, tam sancta, tam immensa est, ut eam etiam qui habet in corde, nunquam possit sermonibus explicare. O qualis caritas, multum miranda, multum laudandstatim diligunt caritatem; et ideo, nisi eam quisque diligat, nihil ei proderit quod eam miratur et laudat. Tunc autem fructuosa est admiratio caritatis, et laudatio, si non desit in admirante atque laudante dilectio. Sed nunquid sicut eam possunt admirari atque laudare 183 qui eam non habent, ita possunt eam diligere qui eam necdum habent? Nequaquam; caritas quippe ipsa est dilectio: quomodo autem dilectionem jam diligit, qui dilectionem habere non coepit? Nam ecce multa visu corporeo videmus, ubi non hoc est ipse visus, quod est illud quod eo videmus: quia illud est sensus quo videmus, illud autem sensibile quod videmus; et cum illud
Abbreviated transcription (Latin):
garet᷑ eloquio: ut ad exemplifican¬
dam spiritalem quam ex tuarũ litte¬
tarum lectione ꝑcepi dulcedinem
leo: mirũ michi aliquid euenisse cog¬
nosco. uidens gaudium qd̃ extuis ser-¬
monib sumpsi: non posse meis sermo
sisti ut aut ipse manu scriberes aut¬
tore dictares. Unde gͥ factum ẽ ut os
meum delectationem dictando pare-¬
re non possit. quam cor meũ extui o¬
ris dictatione concepit. quȩ ẽ. in ops
opulentia uel opulenta in opiaut eo
minus michi sermo sufficiat. quo
me magis affectus instigat: & quod
idõ locor quia delector: minus eloqͦr
quam delector. Quid rogo est hoc
quod eloquio significare uolo: nec
ualeo: Nimirũ aliquid est qd sic cor¬
porali eloquio stilo ue significatur.
ut tam̃ non corporaliter sed spirita
donis. pͥmus fructus ẽ. caritas. Unde
non in ordinate cam uas electionis
ita posuit. fr̃uctus autem sp̃s ẽ: cari¬
tas gaudium. pax. & cȩtera. Alio quoq
loco p̃cipuum quiddam cȩlestium

Expanded text:
garetur eloquio, ut ad explicangaretur eloquio, ut ad explicandam spiritalem quam ex tuarum litterarum lectione percepi dulcedinem,leo, mirum mihi aliquid evenisse cognosco, videns gaudium quod ex tuis sermonibus sumpsi, non posse meis sermonsisti, ut aut ipse manu scriberes, auctore dictares. Unde igitur factum est ut os meum delectationem dictando parere non possit, quam cor meum ex tui oris dictatione concepit? Quae est inops opulentia vel opulenta inopia, ut eo minus mihi sermo sufficiat, quo me magis affectus instigat; et quod ideo loquor quia delector, minus eloquar quam delector? Quid rogo est hoc quod eloquio significare volo, nec valeo? Nimirum aliquid est quod sic corporali eloquio styloque significatur, ut tamen non corporaliter, sed spiritaldonis primus fructus est caritas. Unde non inordinate eam Vas electionis ita posuit: Fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax , et caetera. Alio quoque loco, praecipuum quiddam coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
subditum dõ. Tunc enim erit in nob̾
uera & ꝑfecta & excelsa humilitas: cũ
et incarne et inmente nr̃a nulla re-¬
manserit praua cupiditas. Nec cogi-¬
tationib fatigabitur sp̃s. nec laborib
macerabit᷑ corpus. Nulla erit solli¬
citudo certaminis: s ꝑfecta erit secu¬
ritas pacis. Nulla nobis erit usticiȩ
indigentia: sed cum delectatione
saturitas plena. Ibi enim erimꝰ ꝑfec¬
ta celsitudine beati: quia ꝑfecta eri¬
mus dõ carnis et sp̃s humilitate sub¬
iecti. Ibi nec minor erit laudatione
nr̃a dilectio: nec inferior dilectione
laudatio. Erit enim plena nr̃a lau-¬
datio: quia tunc innobis erit dei ꝓ¬
rimiq ꝑfecta dilectio. Cunc lauda¬
bimꝰ et habebimus: tunc habebimꝰ
et amabimus: tunc satiabim᷑ cũ de¬
lectatione: et delectabimur cum satie¬
Nõ beatissimo & plu¬
rimũ uenerabili ac
toto caritatis affectu.
desiderabili scõ frĩ
et comp̃sbitero eu¬
scẽ frater tanto meo facultas susfra¬

Expanded text:
subditum Deo. Tunc enim erit in nobis subditum Deo. Tunc enim erit in nobis vera, perfecta et excelsa humilitas, cum et in carne et in mente nostra nulla remanserit prava cupiditas; nec cogitationibus fatigabitur spiritus, nec laboribus macerabitur corpus: nulla erit sollicitudo certaminis, sed perfecta erit securitas pacis; nulla nobis erit justitiae indigentia, sed cum delectatione saturitas plena. Ibi erimus enim perfecta celsitudine beati, quia perfecta erimus Deo carnis et spiritus humilitate subjecti. Ibi nec minor erit laudatione nostra dilectio, nec inferior dilectione laudatio. Erit enim plena nostra laudatio, quia tunc in nobis erit Dei proximique perfecta dilectio. Tunc laudabimus et habebimus, tunc habebimus et amabimus, tunc satiabimur cum delectatione, et delectabimur cum satieno beatissimo, et plurimum venerabili, ac toto caritatis affectu desiderabili, sancto fratri et compresbytero EU1. Utinam, sancte frater, tanta meo facultas suffra
Abbreviated transcription (Latin):
unde grãs agere dõ semꝑ debeamꝰ
quia nos sibi gratuita miseratione
subiecit ut humiles simus: habemus
tam̃ unde continuis p̃cib duunas
aures pulsare debeamus: quia quã¬
dui in hoc mortali corpore sumus. si ẽ
ñ possumus sine peccato. eẽ: sic nec¬
dum ualemꝰ ꝑfectam humilitatem
diuinis iussionib exhibere. Propter
qd̃ agende quidem sunt gratiȩ deo.
inquantum nobis donat ut bene
oꝑemur. ne munerib eius existamꝰ
ingrati: E t danda est oꝑa ut ad
meliora ꝓficiamus. ne in mortiferã
incidamus suꝑbiam: si conũsatio¬
nem nram putemus ex omĩ parte
ꝑfectam. Proinde gemamꝰ &e fleamiꝰ
coram domino qui fecit nos. ut a con¬
cupiscentia carnis. et aconcupiscentia
oculorum. et suꝑbia scłi quȩ non. ẽ.
expatre s ex mundo est libetet nos.
et ad illam nos subiectionem ꝑducat
in qua nob̾ nichil repugnet ex mor¬
talitatis uitio: sed ex inmortalitatis
dono totum quicqͥd in nobis ẽ. fiat

Expanded text:
unde gratias agere Deo debeamus, unde gratias agere Deo debeamus, quia nos sibi gratuita miseratione subjecit, ut humiles simus, habemus tamen unde continuis precibus divinas aures pulsare debeamus; quia quandiu in hoc mortali corpore sumus, sicut non possumus sine peccato esse, sic necdum valemus perfectam humilitatem divinis jussionibus exhibere. Propter quod agendae quidem sunt gratiae Deo, in quantum nobis donat ut bene operemur, ne muneribus ejus existamus ingrati; et danda est opera ut ad meliora proficiamus, ne mortiferam incidamus in superbiam, si conversationem nostram putemus ex omni parte perfectam. coram Domino, qui fecit nos , ut a concupiscentia carnis, et a concupiscentia oculorum, et superbia saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est , liberet nos, et ad illam nos subjectionem perducat in qua nobis nihil repugnet ex mortalitatis vitio, sed ex immortalitatis dono totum quidquid in nobis est fiat
Abbreviated transcription (Latin):
no subiecti: quia & si h abemus ex do¬
no dei ut m̃te seruiamꝰ legi dei: ha¬
bemus tam̃ ex reliquiis peccati. ut car¬
ne seruiamꝰ legipeccati. Propter qd̾
apłs dicit. Igit᷑ ego ipse mente seruio
legi dei: carne autem legi peccati:
Omĩs enim qui nunc iuste uiuit. car¬
ne qͥdem seruit legi peccati. dumin
se nasci carnalem concupiscentiã
sentit. mente autem seruit legi dei:
quia ei dem carnali concupiscentiȩ
ñ consentit. Carne seriumus legi pec¬
cati. dum filii babylonis nascentes.
in quietant aninam nr̃am: S mente
seruimus legi dei: cum idem paruuili
babylonis eliduntur ad petram. Ba
filia est omĩs carnalis cupiditas quã¬
cordis confusio generat. Quamdu aũt
in corpore peregrinamtir a domino:
partus suos nobis ingerit ista confusio.
Ex ipsa quippe confusione omĩs parua
cogitatio nascitur. quȩ paruula tc̃
ad petram eliditur: dum celeri recor¬
datione atq opitulatione xp̃i suꝑa

Expanded text:
ino subjecti, quia etsi habemus ex doino subjecti, quia etsi habemus ex dono Dei ut mente serviamus legi Dei, habemus tamen ex reliquiis peccati ut carne serviamus legi peccati. Propter quod Apostolus dicit: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . 12. Omnis enim qui nunc juste vivit, carne quidem servit legi peccati, dum in se nasci carnalem concupiscentiam sentit: mente autem servit legi Dei, quia eidem carnali concupiscentiae non consentit. Carne servimus legi peccati, dum filii Babylonis nascentes inquietant animam nostram; sed mente servimus legi Dei, cum iidem parvuli Babylonis eliduntur ad petram. Bab filia est omnis carnalis cupiditas quacordis confusio generat. Quandiu 181 autem in corpore peregrinamur a Domino, partus suos nobis ingerit ista confusio. Ex ipsa quippe confusione omnis prava cogitatio nascitur, quae parvula tunc ad petram eliditur, dum celeri recordatione atque opitulatione Christi superat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. eẽ. subiecta: sic enim ait. In eo
enim quod ei subiecit omĩa: nichil
dimisit non subiectũ ei: nunc autẽ
nec dum uidemus omĩa subiecta ei.
Subiecti sumus igitur dõ. ex eo quod
ipso in nobis oꝑante condelectam᷑
legi dei scđm interiorem hominẽ.
N ecdum autem sumꝰ subiecti. ex eo
quod uidemus aliam legem inm̃¬
bris nr̃is repugnantem legimentis nr̃e
& captiuantem nos in lege peccati quȩ
est inmenbris nr̃is. Subiecti sumꝰ deo
quia ipsius miseratione eripimur a tẽp¬
tatione: ipsi enim cantamus. a te eripiar
a temptatione: sed necdum sumꝰ omĩ-¬
no subiecti: quia temptatio.ẽ. uita ho¬
muuis suꝑ tr̃am. Subiecti sumus deo.
in quo gressus nr̃os dirigit scđm uer¬
bum suum ut non dominet᷑ nr̃i oĩs
iniquitas: sed necdum sumus omĩ¬
no subiecti: quia in multis offendunus
om̃s. Subiecti sumus in quantũ ipso
donante in carne ambulantes. ñ scđm
carnem militamꝰ: sed nec dum sumꝰ oĩ¬

Expanded text:
Christo esse subjecta; sic enim ait: In eo Christo esse subjecta; sic enim ait: In eo enim quod ei subjecit omnia, nihil dimisit non subjectum ei. Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei . Subjecti sumus igitur Deo, ex eo quod, ipso in nobis operante, condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem. Necdum autem sumus subjecti ex eo quod videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivantem nos in lege peccati, quae est in membris nostris . Subjecti sumus Deo, quia. ipsius miseratione eripimur a tentatione; ipsi enim cantamus: A te eripiar a tentatione ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia Tentatio est vita hominis super terram . Subjecti sumus Deo, in quo gressus nostros dirigit secundum verbum suum, ut non dominetur nobis omnis iniquitas ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia in multis offendimus omnes . Subjecti sumus in quantum, ipso donante, in carne ambulantes, non secundum carnem militamus ; sed necdum sumus omn
Abbreviated transcription (Latin):
et tribulos non quiescit. Nec possu¬
mus ꝑuenire ad esumpanis nr̃i: nisi
fuerimus sudore uultus et fatigatio¬
ne confecti. Fatigamur enim sudorib
dum ꝓprus cupiditatib repugnamꝰ.
in quib uincendis iccirco maior ẽ cer-¬
taminis difficultas: quia non ex trinsecꝰ
ex altero sed intrinsecus ex seipso cer¬
tinti homini concupiscentiȩ carnalis
generatur adũsitas: quȩ fatigationẽ
ingerit humanȩ imbecillitati dum nas¬
citur: quaniuis diuinȩ uitutis opi¬
tulatione uincatur. Caro enim concu
Hinc est qd ñdum dõ sumus subiecti:
quia ex nobis nascitur quod diuine
renititur uissioni. Nam licet ex grã
dei sit uoluntas innobis bona. quȩ
nos dõ reddat humiles: non nob ta¬
m̃ de est prauȩ cupiditatis exortus
qui nos faciat contumaces. Per dei
gͦ grãm sumus iam dõ exparte sub-¬
iecti: ꝑculpam uero nr̃am sumꝰ adhuc
exparte non subditi. Propter quod
adhebreos dicit apłs. necdum omĩa

Expanded text:
et tribulos non quiescit , nec possuet tribulos non quiescit , nec possumus pervenire ad esum panis nostri, nisi fuerimus sudore vultus et fatigatione confecti. dum propriis cupiditatibus repugnamus: in quibus vincendis idcirco major est certaminis difficultas, quia non extrinsecus ex altero, sed intrinsecus ex seipso certanti homini concupiscentiae carnalis generatur adversitas, quae fatigationem ingerit humanae imbecillitati, dum nascitur, quamvis divinae virtutis opitulatione vincatur. Caro enim concupHinc est quod nondum Deo sumus omnino subjecti, quia ex nobis nascitur quod divinae renititur jussioni. Nam licet ex gratia Dei sit voluntas in nobis bona quae nos Deo reddat humiles, non nobis tamen deest pravae cupiditatis exortus, qui nos faciat contumaces. 11. Per Dei ergo gratiam sumus jam Deo ex parte subjecti, per culpam vero nostram sumus adhuc ex parte non subditi. Propter quod ad Hebraeos dicitur necdum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiȩ carnalis interitus. Lacrime
quȩ ex compunctione cordis ueniunt:
et inimicum uincunt: et nob̃ donũ
leticie triumphalis ad quirunt. Qi
enim euntes eunt et flent mittentes
ĩemina sua: ipsi uenientes uenienꝰ in
exultatione portantes manipulos suoᷤ.
Quam bene autem sc̃s ꝓpħa semina bo¬
norum oꝑum tiganda docet flumine
lacrimarum. Omĩa et enim semina ñ
germinant. nisi fuerint irigata: nec
de semine procedit fructus. si fuerit a¬
quarum uiuamine destitutus. Proin¬
de nos quoq siuolumus fructus nro¬
rum seminũ oꝑum caꝑe. non desina¬
mus semina nr̃a lacrimis irrigare qͤ
magis corde sunt fundendȩ quã cor-
scindamꝰ corda nr̃a ⁊ ñ uestimenta nr̃a.
Q uod tunc facere possumus cũ scilicoe
recordamur nosmet ipsos & sinon in
oꝑe saltem in cogitatione frequent
d elinquere: quia trena inhabitatio
sensum multa cogitantẽ depͥmit:
et tr̃a nr̃a germinare spinas nobis

Expanded text:
piscentiae carnalis interitus. Lacrymae piscentiae carnalis interitus. Lacrymae quae ex compunctione cordis veniunt, et inimicum vincunt, et nobis donum laetitiae triumphalis acquirunt. Qui enim euntes eunt et flent, mittentes semina sua, ipsi venientes venient in exsultatione portantes manipulos suos . Quam bene autem sanctus propheta semina bonorum operum riganda docet flumine lacrymarum! Omnia etenim semina non germinant, nisi fuerint irrigata; nec de semine procedit fructus, si fuerit aquarum juvamine destitutus. Proinde nos quoque, si volumus fructus nostrorum seminum capere, non desinamus 180 semina nostra lacrymis irrigare, quae magis corde sunt fundendae quam corposcindamus nostra corda, et non vestimenta nostra ; quod tunc facere possumus, cum scilicet recordamur nosmetipsos, etsi non in opere, saltem in cogitatione frequenter delinquere. Quia terrena inhabitatio sensum multa cogitantem deprimit ; et terra nostra germinare spinas nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa dicit. Totadie contristatus ingre¬
diebar: qm̃ anima mea impleta. ẽ. il¬
lusionib: et non est sanitas incarne
mea. Quid est autem totadie contri-¬
statum ingredi: nisi cotius huius uitȩ
tempore. peccatorum recordatione tri-¬
stari: In quo enim anima illusionib
impletur: nisi cum concupiscentiarũ
carnalium frequenti temptatione con¬
cutitur. quib et si consensione non
cedit: fatigatione lassescit: Quamuis
enim subinde suis dominus incerta¬
mine ñdeficiat. adiutorium tribua it:
ꝑmittitur tam̃ fatigari ꝓpriȩ infir-¬
mitatis onere p̃grauata mortalitas: ut
cum inse ipsa nullũ iurtutis inuenit
firmam̃tũ: ad poscendum diuinȩ pie¬
tatis cito recurrat auxilium. Hinc gͦ
cunc adusarium uincimꝰ: si lacrimis
orationib et continua cordis humili¬
tate pugnemus. Scriptum ẽ autem
quia oratio humilium nubes penetrat:
et ñ elongat dominus donec exaudiat.
Humiliũ ergo fletus. magnus ẽ concu¬

Expanded text:
propheta dicit: Tota die contristatus ingrepropheta dicit: Tota die contristatus ingrediebar; quoniam anima mea impleta est illusionibus, et non est sanitas in carne mea . Quid est autem tota die contristatum ingredi, nisi totius hujus vitae tempore peccatorum recordatione tristari. In quo enim anima illusionibus impletur, nisi cum concupiscentiarum carnalium frequenti tentatione concutitur? Quibus etsi consensione non cedit, fatigatione lassescit. Quamvis enim subinde suis Dominus in certamine, ne deficiant, adjutorium tribuat, permittitur tamen fatigari propriae infirmitatis onere praegravata mortalitas, ut cum in seipsa nullum virtutis invenit firmamentum, ad poscendum divinae pietatis cito recurrat auxilium. 9. Hic ergo tunc adversarium vincimus, si lacrymis, et orationibus, et continua cordis humilitate pugnemus. Scriptum est enim quia Oratio humilium nubes penetrat, et non elongat Dominus, donec exaudiat . Humilium ergo fletus magnus est concu