comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multo nostris pauciores. multoq
inferiores. nostriuieti sunt expulsi.
Quid igitur mine nobis sperand̃
est quid agendum: Similla plane
expectanda minc essent. nisi quod
iam aduenisse hora nostra uidetur.
Hora inquam illa de qua erucifix
predixit. tartam futuram esse dribu¬
lationem: quaita non fuit exquo.
gentes esse ceꝑunt. Ubietiam pro¬
phetiam damelis inducens. eum
iuditis inquit ab hominationem
desolationem stantem in lo co seõ
qui legit intelligat. Nos igitur hoc
intelligentes. desolationem istam
quam iloco sancco esse fecimus.
stare ibidem duitius faciamus. et
si forte cum uenerint xpistianiut
suorum subueniant desolationi.
paremus eis offendicula. strua¬
mus impedimenta. laqueos eis
tendamus. inter eos lites et iur¬
gia seminemus. Uideretur ad pre¬
sens nostra uincula. nostrum do¬
iminum euasisse. sed ad consueta
facile relabentur. nec repulsam a¬
pud eos diutius patiemur: cum
hine eis carnales delicias. affec¬
tus amicorum. natalis soli dulce¬

Expanded text:
multo nostris pauciores multoque inferiores, nostri victi sunt et expulsi. Quid igitur nunc nobis sperandum est, quid agendum? Similia plane exspectanda nunc essent, nisi quod jam advenisse hora nostra videtur. Hora, inquam, illa, de qua crucifixus praedixit, tantam futuram esse tribulationem, quanta non fuit, ex quo gentes esse coeperunt. Ubi etiam prophetiam Danielis inducens, Cum videritis, inquit, abominationem desolationis stantem in loco sancto, qui legit intelligat . Nos igitur hoc intelligentes, desolationem istam, quam in loco sancto esse fecimus, stare ibidem diutius faciamus; et si forte convenerint Christiani, ut suorum subveniant desolationi, paremus eis offendicula, struamus impedimenta, laqueos eis tendamus. Inter eos lites et jurgia seminemus. Viderentur ad praesens nostra vincula, nostrum dominium evasisse, sed ad consueta facile relabentur, nec repulsam apud eos diutius patiemur, cum hinc eis carnales delicias, affectus amicorum, natalis soli dulce
Abbreviated transcription (Latin):
sauris. & dño aurum ce odoram̃ta p̃sen¬
tant. ꝑfitentes exr̃one muñum de eo quẽ
adorabant. qͥd cred̾ent qͥd ientirent. In au¬
roregem. inthure sac̃docem. inmirra in¬
corruptibilem qmͣtuspassibilem ꝑfitent᷑.
Oblatio ista incarnati ũbi exponit mist̾ĩa.
ce breui subtiliq inlicio utusq nature hu¬
mane diuineq expͥmit unitatẽ. qͦd pͥum
ẽ citiq singłatim ddiftinguens. Nam dõpa¬
replet splendorib in odorem suauitatis
summꝰ sac̃dos ce pontifex xͦ se opculit cuiꝰ
caro passionis cremata car bonib incen¬
sionis sue fraglantiam tͣnsmisit adcelos. et
usq hodie odorille suauissimꝰ int̾reftri cele¬
stiq eccłia indeficiens ꝑseuerat. Qd̾ aũpis¬
sibilitas qmͣ obediens dõ uoluntarie susce

Expanded text:
sauris, et Domino aurum et odoramenta praesensauris, et Domino aurum et odoramenta praesentant; profitentes ex ratione munerum de eo quem adorabant quid crederent, quid sentirent. In auro regem, in thure sacerdotem, in myrrha incorruptibilem, quamvis passibilem profitentur. Oblatio ista incarnati Verbi et exponit mysteria, et brevi subtilique indicio utriusque naturae humanae divinaeque exprimit unitatecuique singulatim distinguens. Nam Deo Pareplet splendoribus, in odorem suavitatis summus sacerdos et pontifex Christus se obtulit, cujus caro passionis cremata carbonibus incensionis suae fragrantiam transmisit ad coelos, et usque hodie odor ille suavissimus in terrestri coelestique Ecclesia indeficiens perseverat. Quod autem passibilitas quam obediens
Abbreviated transcription (Latin):
se adadorandum paruulum cũ om̃ deuotio¬
ne ilico affuturum. cũꝑũtentes certitudiñe
de pueroaccepisset. Turbat᷑ cum rege malig¬
no iherosolima ñ letat᷑ exꝑauescit et tabes¬
cit et negare euubescit. qd̾ scͥptura testat᷑.
Nec minus horrendum scͥbaꝵ saclegiũ qm
legio. cũ iusitationi diuine inuenirent᷑ ing¬
ti. causam sͥ cũ herode fec̃e ꝯmunẽ. cũ hincq
inde imꝑcetas ce infidelitas adũsum dñm
odio dientirent. Ecce alienigene aflumup¬
lꝰ ethiopie ad paruulumxꝑm supplices ue¬
mint. & filii disꝑsoꝵ deferunt muña acce¬
dunt qͥ longe erant. ce qͥ ꝑꝓpe recedunt. in
loco humili ce supellectue uili rex regum
&x dñs tlñantiũ. inuenit᷑ a cognoscit᷑ & ab
aliis adoratur. Qa uͦ neminẽ in ospectud
apꝑarere uacuum antiqͣ iex edocet. p̃uari¬
catortb legis abeuntib uacius pͥmitie gñi¬
tium sacram̃talia mun̾a ꝑferunt deche¬

Expanded text:
se ad adorandum parvulum cum omni devotiose ad adorandum parvulum cum omni devotione illico affuturum, cum per revertentes certitudinem de puero accepisset. Turbatur cum rege maligno Hierosolyma, non laetatur; expavescit et tabescit, et negare erubescit quod Scriptura testatur. Nec minus horrendum Scribarum sacrilegium quam vilegio, cum visitationi divinae invenirentur ingrati, causam sibi cum Herode fecere communem; cum hinc et inde impietas et infidelitas adversus Dominum odio consentirent. Ecce alienigenae a fluminibus Aethiopiae ad parvulum Christum supplices veniunt, et filii dispersorum deferunt munera; accedunt qui longe erant, et qui prope, recedunt; in loco humili et supellectile vili Rex regum et Dominus dominantium invenitur, cognoscitur et ab aliis adoratur. Quia vero neminem in conspectu Dei apparere vacuum antiqua lex edocet , praevaricatoribus legis abeuntibus vacuis, primitiae gentium sacramentalia munera proferunt de the
Abbreviated transcription (Latin):
natum in bethleem paruulum quẽ ꝓficen¬
tes regem&e dm̃ quide sabba ueñant ado¬
rare ce uenari festinant. Intimatũ ẽ ei qͦb
abantiquis tpr̃ib moabites ꝓpħalicoe gen¬
cilis p̃clix̾at. ce ꝯtulit cũ litt̾is gentium scõꝵ
legebantur. de quib nulla iuppło udeoꝵ
ambiguitas erat qͥnrata ẽẽnt q̃ illi uł as¬
seruissent p̃tita. uł p̃dixissent futura. A
fortitudine eiꝰ qui quasi uncornis obutos
penet᷑re t. in cuiꝰ obseqͥum ultͥces de italia
creres inuidee t̾minos aduentarent. et
uiq ad fines munli clilatarent imꝑiũ
anxiꝰ ex pauit &e tumuit. Conturbabat qͦ
aliud qd̾̃ inmichea scͥptum ẽ testimoniũ.
abinitio adieb et̃nitatis. Cumq ea que
domestici codices ꝯtinebant cũ his q̃ ab a¬
lienigenis dicebant᷑ intellig̃et ꝯuenire¬
diuinis cemptans reluctari ꝯsiliis. similat ꝑ¬
fidus religionis assensum. ꝓmittens mag̃ se¬

Expanded text:
natum in Bethlehem esse parvulum, quem profitennatum in Bethlehem esse parvulum, quem profitentes regem et Deum, qui de Sabba venerant, adorare et venerari festinant: intimatum est ei quod ab antiquis temporibus Moabites propheta, licet gentilis, praedixerat, et contulit cum litteris gentilegebantur; de quibus nulla in populo Judaeorum ambiguitas erat quin rata essent quae illi vel asseruissent praeterita, vel praedixissent futura; a fortitudine ejus qui quasi unicornis obvios penetraret, in cujus obsequium ultrices de Italia trieres in Judaeae terminos adventarent, et usque ad finem mundi dilatarent imperium, anxius expavit et timuit. Conturbabat quoque aliud quod in Michaea scriptum est testimonium: ab initio a diebus aeternitatis . Cumque ea quae domestici codices continebant, cum his quae ab alienigenis dicebantur, intelligeret convedivinis tentans reluctari consiliis, simulat perfidus religionis assensum, promittens Magis se
Abbreviated transcription (Latin):
regionib turi sid̾um inspectionib assue¬
ci qͥ arte mathematica uim discursumq
nou̾ant planetarum. qͥex elem̃toꝵ nat᷑a
r̃onem temꝑm metientes astroꝵ minis¬
tĩaa certis exꝑim̃tis ꝓis diclicerant ef¬
fectib assignata. Hui extiaticiniis bala¬
am olim audierant stellam oriri ex iacob et
hominem inisrł. cuiꝰ fortitudo qi rmocerotis.
ad quem int̾erib de italia uenirent. qͥ suꝑareet
assirios ce uastarent hebreos. qͦ cemꝑe nͨ in ia¬
cob ydolum nͥinisrł simulachrum ẽẽt. Diu
ce nouo sydere ad antiqͣ recurrentes uolu¬
mina. tam cestimonio muniti qm signo.
dromedis inuecti inuideam stella duce ꝑ¬
ueniunt. Nec pocuere palestine incolas lace¬
re canti nominis ꝑsone. s uͥ auditumẽ qd̾
stellam indicem nati inbethleem paruuli
sequerent᷑. herodi noui regis in qͥsitio nunti¬
atur. Euocatis itaq magis rei hitiꝰ ordi¬
nem cum om̃i diligentia sciscitat᷑. Audit

Expanded text:
regionibus viri siderum inspectionibus assueregionibus viri siderum inspectionibus assueti, qui arte mathematica vim discursumque noverant planetarum, quia ex elementorum natura rationem temporum metientes, astrorum ministeria certis experimentis propriis didicerant effectibus assignata. Hi ex vaticiniis Balaam olim audierant stellam oriri in Jacob, et hominem in Israel , cujus fortitudo quasi rhinocerotis, ad quem in trieribus de Italia venirent, qui superarent Assyrios et vastarent Hebraeos , quo temporum nec in Jacob idolum, nec in Israel simulacrum esset . Diu te novo sidere, ad antiqua recurrentes volumina, tam testimonio muniti quam signo dromadis invecti in Judaeam stella duce perveniunt. Nec potuere Palaestinae incolas latere tanti nominis personae; sed ubi auditum est quod stellam indicem nati in Bethlehem parvuli sequerentur, Herodi novi regis inquisitio nuntiatur . Evocatis itaque Magis, rei hujus ordinem cum omni diligentia sciscitatur; audit
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ uenit de quo in capite libri scͥptũerat
ut inmorte sua patͥs uoluntat̃e impleret.
cellarunt sacͥficia. nͨ iam truncationẽ pre¬
putii eringłm imꝑauit. s circumcisionẽ cor¬
dis ce omem tam menbroꝵ qmͣ affectionum
peculantiam gladio sp̃c resecari immutabi¬
li decreto mandauit. Et tante dignitatis
ula una redemꝑtoris nr̃i fuit oblatio. ut
una dad collenda mundi pecc̃a suffic̃et.
qͥtanta auctoritate insc̃a introuuit in
sanguine ꝓout deinceps nulla supplican¬
tium postulatio sanguine indigeret a¬
tur. eestella & magis et innocentiũ ne
ato in bethleem saluatore audita ce.¬
ad siluas campos q gentiũ noue huiꝰ na¬
tuuitatis : fama porrecta. inuidea apas¬
torib &e angłis pͥmo sunt hec gaudia ce¬
lebrata. nͨ multo pꝰ arabum fines huiꝰno¬
ticia penetrauit. & incolis sałba p̃clari
stella luminis. celestis ortũ numinis
nouis splendorib inclicauit. Erant inifl

Expanded text:
Dominus venit, de quo in capite libri scriptum erat Dominus venit, de quo in capite libri scriptum erat ut in morte sua Patris voluntatem impleret , cessarunt sacrificia; nec jam truncationem praeputii Evangelium imperavit, sed circumcisionem cordis , et omnem tam membrorum quam affectionum petulantiam gladio spiritus resecari immutabili decreto mandavit. Et tantae dignitatis illa una Redemptoris nostri fuit oblatio, ut una ad tollenda mundi peccata sufficeret; qui tanta auctoritate in sancta introivit in sanguine proprio , ut deinceps nulla supplicantium postulatio sanguine indigeret atur. III DE STELLA ET MAGIS, ET INNOCENTIUM MORTE. Nato in Bethlehem Salvatore, audita ead silvas camposque gentium novae hujus nativitatis est fama porrecta. In Judaea a pastoribus et angelis primo sunt haec gaudia celebrata, nec multo post Arabum fines hujus rei notitia penetravit, et incolis Saba praeclari stella luminis coeleste numen novis splendoribus indicavit. Erant in illis
Abbreviated transcription (Latin):
labor. ce afflictio sp̃c. nͥ pot̾at uilla r̃one
illa absolui dampnatio nͥ morti om̃iũ
irita om̃ium subueniret. ce ꝓgñali mor¬
bo gr̃a cłi singłare ꝓpinarec antidotũ
Noc antiquum redemptionis nr̃e ꝯsili¬
um scis patͥb reuelauit ds. uoluitq
ut paulatun assuesc̾ent homines pas¬
sioni ce morti. necessarie uoluntaris
mortis oppon̾̃ent libam̃tum. ⁊penã
inmedelam. & supplicium inreme¬
dium ⁊mutarent. Huiꝰ oblationis das¬
tͥnam sacͥficia ꝯtinebant antiqͣ. et in¬
censiones ce mortes huiꝰ ꝯsum matiõis
gr̃am p̃igna bant. ꝓpt
hoc xũ iam fidei
cempora ꝓpinquarent
ꝑata ẽ cricumcisio. ce pars illa eo¬
poris in iqua ẽ uoluptatum semi¬
narium. &e libidinis officina uissa
cẽ mꝑariuilis amputari. ut ꝓi pͥmitias san¬
guinis eiqͥ totum sanguinem suum oblatu¬
rus erat offerrent. & ꝯmunia singłorum sa¬
cͥficia singłare p̃cedent holocaustũ. uuͦxͦ¬

Expanded text:
labor et afflictio spiritus, nec poterat ulla ratione labor et afflictio spiritus, nec poterat ulla ratione illa absolvi damnatio, nisi morti omnium Vita omnium subveniret, et pro generali morbo gratia Dei singulare propinaret antidotum. Hoc antiquum redemptionis nostrae consilium sanctis patribus revelavit Deus, voluitque ut paulatim assuescerent homines pasioni et morti necessariae, voluntariae mortis opponerent libamentum, et poenam in medelam, et supplicium in remedium commutarent. Hujus oblationis doctrinam sacrificia continebant antiqua; et incensiones et mortes hujus consummationis gratiam praesignabant. Propter hoc cum jam fidei tempora propinquarent, imperata est circumcisio, et pars illa corporis in qua est voluptatum seminarium et libidinis officina, jussa in parvulis amputari, ut proprii primitias sanguinis ei qui totum sanguinem suum oblaturus erat offerrent, et communia singulorum sacrificia singulare praecederent holocaustum. U
Abbreviated transcription (Latin):
fectus eorũ ignorari ñ pot̾at. qr abadã
cepta. q̃ usq ad illud tempꝰ sine legis di¬
stinctione diuinitꝰ inspirata institutio¬
ne pͥmi homines celebrabunt. Iila uͦ
sacͥficia aut in anmalium sangune.
aut aliauum oblationum incensionib
agebant᷑. ñ quod fumo aut mortib pe¬
cudum delectaret᷑ ds̃. s ut intellig̃etur
immutabile iudicium. ce ꝓlata abinici
lña inpeccatũ. Immutabile decretũ ab
et̾na lege exierat. ꝯcupiscentia affligi
ce morte pec̃corem puniri. nͨ pot̃at plagi
ext̾iorib remedium aliqͦd subuenire.
qͥ instimut carmi sñ ulla exceptione
colafi ⁊ aret infirmum. ce usq ad disso¬
lutioñe mors importuna ꝑ sequeret᷑
captiuum. Et mors quidẽ carnis cõ¬
cupiscentiarum int̾seqͣbat ludibria
nͨ pot̾at ult᷑ peccare illud qd̾ erat pui¬
tredini ac dissolutioni p̃destinatũ et
datum s suꝑerat pꝰ mortem eaco nisaĩe

Expanded text:
effectus eorum ignorari non poterat; quia ab Adam effectus eorum ignorari non poterat; quia ab Adam cepta, quae usque ad illud tempus sine legis distinctione divinitus inspirata institutione primi hominis celebrarent. Illa vero sacrificia aut in animalium sanguine, aut aliarum oblationum incensionibus agebantur, non quod fumo aut mortibus pecudum delectaretur Deus, sed ut intelligeretur immutabile judicium et prolata ab initio sententia in peccatum. Immutabile decretum ab aeterna lege exierat, concupiscentia affligi, et morte peccatorem puniri, nec poterat plagis exterioribus remedium aliquod subvenire, quin stimulus carnis sine ulla exceptione colaphizaret infirmum, et usque ad dissolutionem mors importuna persequeretur captivum. Et mors quidem carnis concupiscentiarum intersecabat ludibria, nec poterat ultra peccare illud quod erat putredini ac dissolutioni praedestinatum et datum; sed supererat post mortem carnis animae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ om̃em huiꝰ uite septimanam uigis re¬
secatio putredinum & ꝯtinua cͥcumcisio
cicatͥcum. &e incẽt̾is quidem m̃bra om̃ia
imꝑiorõrris obediunt. &e arbiti retinent
libtatem. Hicuͦ uͥ babilonie fornax exai¬
serit ce ꝯipice ce napta ꝯsꝑsi libidinũ
ebullierint appetitꝰ. inflaminata caro li¬
b̾tatis pͥuatur honore. incm̃ ut rebellia
m̃bra uelit nolit in motꝰ nefarios auda¬
cter exurgant. P recedebant olim inte¬
gum̃ta rerum significantia abolitioñe
pec̃ci. &e adꝑfectionem inchoata tendebãt.
Nec hoc sacram̃tum ꝯsuetudini anti
cisionis aptari signacłm. Sane origina¬
le peccm̃ qd̾ apͥmis patͥb intotam gn̾is
hirius successionẽ defluxit. om̃i cp̃r ali¬
quib remediis oportuit expiari. licet
plenam ium sigcantia ñ hũiit. doñ ad
rem ip̃am uentum ẽ q̃ figurarum oꝑi¬
ebaturuelamine. Et licce sacm̃toꝵ ab¬
chana om̃ibꝰ ñ paterent. uirtꝰ cñce ef

Expanded text:
est per omnem hujus vitae septimanam jugis reest per omnem hujus vitae septimanam jugis resecatio putredinum, et continua circumcisio cicatricum. Et in caeteris quidem membra omnia imperio rationis obediunt, et arbitrii retinent libertatem. Hic vero, ubi Babyloniae fornax exarserit, et quasi pice et naphtha conspersi , libidinum ebullierint appetitus, inflammata caro libertatis privatur honore; intantum ut rebellia membra, velit nolit, in motus nefarios audacter exsurgant. Praecedebant olim integumenta rerum significantia abolitionem peccati, et ad perfectionem inchoata tendebant. Nec hoc sacramentum consuetudini antiqcisionis aptari signaculum. Sane originale peccatum quod a primis patribus in totam generis hujus successionem defluxit, omni tempore aliquibus remediis oportuit expiari, licet vim plenam significantia non habuerint, donec ad rem ipsam ventum est, quae figurarum operiebatur velamine. Et licet sacramentorum arcana omnibus non paterent, virtus tamen et
Abbreviated transcription (Latin):
tulat lib̾tatem. Cotidiano sane ꝯflictu
spẽ & caro luctant᷑. ce causat᷑ r̃o adu̾susdo¬
mesticum malũ qd̾ita uit᷑ se ex̃ceat reg¬
num. qi nat᷑a sit uitiũ. ce secũtraxit cre¬
atio pͥma pecẽm. Hoc utiq pͥmañ sentit o¬
ditio. s secutum ẽ tͥnsgssorem suppliciũ.
ce ad hesit indundua pena pec̃co. deqͦ eru¬
bescunt quicũq mundo corde regẽ inde¬
core suo uidere desiderant. Qs intamas¬
sidius illusionib ñ ꝯfundat᷑. qͥ sñ intã¬
tis ꝯtumeliiser ubescat᷑ fõmes qͥ ppe hu¬
ius mali itꝰ incenebrosis recessibꝰ la¬
titans ut iudĩt animam alias occupa¬
cam. ce minus ad sui circums pectionẽ solli¬
citam irruptionib uehem̃tib erumpit.¬
ce blandicĩs uenena supponens pudicicie
puritatem inopinatis inuadit assultib.
d̾oq pudibundꝰ homo nuditatẽ suã oꝑit
& feditatẽ ꝯfusus occuitat. His rediuinis
riuilñib semꝑ hac sanie illitis necessabia

Expanded text:
tulat libertatem. Quotidiano sane conflictus tulat libertatem. Quotidiano sane conflictus spiritus et caro luctantur, et causatur ratio adversus domesticum malum quod ita intra se exerceat regnum quasi natura sit vitium, et secum traxerit creatio prima peccatum. Hoc utique prima non sentit conditio, sed secutum et transgressorem supplicium, et adhaesit individua poena peccato; de quo erubescent quicunque mundo corde regem in decore suo videre desiderant . Quis in tam assiduis illusionibus non confundatur? Quis non in tantis contumeliis erubescat? Fomes quippe hujus mali intus in tenebrosis recessibus latitans, ut viderit animam alias occupatam et minus ad sui circumspectionem sollicitam, irruptionibus vehementibus erumpit, blanditiis venena supponens pudicitiae puritatem inopinatis invadit assultibus. Ideoque pudibundus homo nuditatem suam operit, et foeditatem confusus occultat. His redivivis vulneribus semper hac sanie illitis necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
rxis inuitimis amme recessibꝰ aiuiget᷑. int̾ꝰ¬
q fractis dentibꝰ se ip̃am ꝯcupiscentia cap¬
tiua masticet & corrodat. Manet itaq eru¬
bescentia ꝑꝑ sensum. ut qͥ in agone ꝯten¬
dit sciens circumcisionis mistĩum abõibꝰ
se abstineat q̃ possunt huic flamine mi¬
nistrare fom̃tum. Net tñꝑemptoria ẽ cõ¬
cendentibꝰ s ꝓbatoria huiꝰ sensualitatis
colluctatio camuet̾na. s institutũ ẽ cer¬
tam̃ int̾ sp̃m or carnẽ. ut uictor homopec¬
cati ce pene pꝰ tͥumphos sollempnes coro¬
necur ingła sine infestacionib deinceps
liber apec̃co ce pena. Hanc ũecundiam pꝰ
p̃uaricationem uanitati subiecta ñ uoleis
anima ꝑtulit. ce ium sustinet inqͥetudi¬
ne ꝑuigente. ce inuoluntariis motibꝰ
fatigata infelicitatis sue deplorat mi¬
seriam. lib̾ari de corꝑe mortis huiꝰ. deside¬
uans ce pacifici tͣnquilliq statꝰ ad eo pos¬

Expanded text:
reis in ultimis animae recessibus alligetur, intusreis in ultimis animae recessibus alligetur, intusque fractis dentibus seipsam concupiscentia captiva mastiget et corrodat. Manet itaque erubescentia propter sensum, ut qui in agone contendit, sciens circumcisionis mysterium, ab omnibus se abstineat quae possunt huic flammae ministrare fomentum. Nec tamen peremptoria est contendentibus, sed probatoria hujus sensualitatis colluctatio tam veterna; sed institutum est certamen inter spiritum et carnem, ut victor homo peccati et poenae, post triumphos solemnes coronetur in gloria, sine infestationibus deinceps, liber a peccato et poena. Hanc verecundiam post praevaricationem, vanitati subjecta, non volens anima pertulit, et vim sustinet inquietudine perurgente, et involuntariis motibus fatigata infelicitatis suae deplorat miseriam, liberari de corpore mortis hujus desiderans , et pacifici tranquillique status a Deo pos
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptati ce sangium delectationis san¬
guis corm̃ti opponebat᷑. ut in pͥmis elem̃¬
tis discent paruuli. semꝑ pͥe memores
lectionis. ccͣria curare cer iis. & ad cohi¬
tendos refrenandos q tͦpitudinũ appe¬
ttꝰ. necessar ũiẽe salcorosorio. carns ꝑfer¬
care pruritꝰ. &e semꝑ recrudescentes desit¬
care putredines. Ad hoc corpꝰ suum morti
minarium m̃brum s totũ se crucifigeis.
ce om̃ib extͣ ordinariis motib opponeis
caut̾ium. usq adeo corpꝰ suum redigens
inseruitutem ut dic̃et. uiuo aũ iamñ e¬
erubescimꝰ inpudendis. & dececto sectoq
tñstandum ẽ ce rõnis au¬
ctoritate incre pandi sunt titillatoriisen¬
assensus. Int nos pudor iste aboleri om̃mo
ñ põt̃. qr ñ cotum hoc m̃brum s ant̾ior eiꝰ porti
ouissa ẽ circumcidi. Res sane maxima ẽ siñ
eg̃diat᷑ foras huiꝰ ꝯtagio corruptele. & insa¬
niens bestia corrupti hanelit᷑ cathenis fer¬

Expanded text:
voluptati, et sanguini delectationis sanvoluptati, et sanguini delectationis sanguis tormenti opponebatur, ut in primis elementis discerent parvuli semper propriae memores sectionis contraria curare contrariis, et ad cohibendos refrenandosque turpitudinum appetitus necessarium esse sale corrosorio carnis perfricare pruritus, et semper recrudescentes desiccare putredines. Ad hoc corpus suum mortifminarium membrum, sed totum se crucifigens, et omnibus extraordinariis motibus opponens cauterium, usque adeo corpus suum redigens in servitutem , ut diceret: Vivo autem erubescimus in pudendis; et detecto sectoquemen standum est, et rationis auctoritate increpandi sunt titillatorii senassensus. Intra nos pudor iste aboleri omnino non potest, quia nec totum hoc membrum, sed anterior ejus portio jussa est circumcidi. Res sane maxima est, si non egrediatur foras hujus contagio corruptelae; et insaniens bestia corrupti anhelitus catenis fer
Abbreviated transcription (Latin):
ce antiquitas ꝯm̃det ce iubentis auctor
cas. inquirendaẽ canti mistĩi r̃õ. q̃ aba¬
hx sp̃atit̃ ce semini eiꝰ canto pond̾e man¬
data ẽ. ut quisquis in illagente huiꝰ sig¬
ui careret diffeñtia et huicꝰ ñ iuideꝰ re¬
putaret᷑. & atitulo filiorum isrł abri¬
deret᷑ ꝓscͥptꝰ. Hoc cum octaua die ui¬
sum sit celebrari ce nom̃ circũciso ap¬
tari intimatum ẽ his qui ddigni sc̃õꝵ
hedes fierent oc ꝯsortes. quicumq uite
innocentia ce celibatꝰ scĩmonia se se dño
ꝯseessent. Teña itaq infantia huiꝰmo¬
di erat imbuenda doctͥna ce añ ꝯcupis¬
cibiles motꝰ quos pecc̃m m̃uerat misera¬
bili pene ce ineuitabili iundicte õe in par¬
iuuilis adhibenda erat seũutas. oe añqͣm
ebuilir et sartago libidinum. ꝓuisum
ẽuentilabrũ qͦ refrigerari poss & extin¬
gui deppłatͥcis flamie uagꝰ ardor. ce u¬
nũsa ꝑlustrans incendium. Id̃oq dolor

Expanded text:
et antiquitas commendet et jubentis auet antiquitas commendet et jubentis auinquirenda est tanti mysterii ratio, quae Abrahae specialiter et semini ejus tanto pondere mandata est, ut quisquis in illa gente hujus signi careret differentia, ethnicus, non Judaeus reputaretur, et a titulo filiorum Israel abraderetur proscriptus. Hoc cum octava die jussum sit celebrari, et nomen circumciso aptari ; intimatum est his qui digni sanctorum haeredes fierent et consortes, quicunque vitae innocentia et caelibatus sanctimonia sese Domino consecrassent. Tenera itaque infantia hujusmodi erat imbuenda doctrina, et ante concupiscibiles motus, quos peccatum meruerat, miserabili poenae et inevitabili vindictae etiam in parvulis adhibenda erat severitas; et antequam ebulliret sartago libidinum, provisum est ventilabrum quo refrigerari posset et exstingui depopulatricis flammae vagus ardor et universa perlustrans incendium. Ideoque dolor
Abbreviated transcription (Latin):
curuumcisione sollempniꝰ antiq̃ celebͣut
religio. nͨ tm̃ in hebreos. s õe inẜhenices.
ce arabes. hec tradicio inoleuit Reliq̃ gõ
tam mandatũ qm̃ fcm̃ irrident. ce deo
minime asserunt ꝯuenire ut saluatous
benignitas plagis infantium delectet᷑.
& inm̃ito inip̃o uite mitio ꝑicłomortis
addicat. Hoc de bono dño sentire qͥ neni¬
nem iuilt perire absurduce irr̃onabi¬
ie uidicant. Nec tñ eis om̃ia reliqua la¬
cͥficia sunt horrori s inmultis nat᷑alem
legeni sequentes. expiationũ retinent i¬
strum̃ta ce immolant uictimas ce incen¬
dunt adipes. & cum odoram̃tis ce libant¬
nibꝰ fundunt coram dõ p̃ces &c uota. Le¬
guus ⁊ ob di cestimonio approbatũ. u¬
gib sacͥficiis occupatũ nͨ legimꝰ cuxt̃¬
cisum. Et pot̾ant ẽe eo tp̃re diũsis in
locis multuuiri insignes qui iusticiede
subtecti hoc signo carebant. licce filiose¬
sau ce ismael putandum sit huiꝰ traditi¬
onis ñ fuisse exꝑtes uerum cũ opꝰ istõ

Expanded text:
celebravit religio, nec tantum in Hebraeos, sed etiam in Phoenices et Arabes haec traditio inolevit. Reliquae gentes tam mandatum quam factum irrident; et Deo minime asserunt convenire, ut Salvatoris benignitas plagis infantium delectetur, et immeritos in ipso vitae initio periculo mortis addicat. Hoc de bono Domino sentire, qui neminem vult perire, absurdum et irrationabile judicant. Nec tamen eis omnia reliqua sacrificia sunt horrori, sed in multis naturalem legem sequentes, expiationum retinent instrumenta, et immolant victimas, et incendunt adipes, et cum odoramentis et libaminibus fundunt coram Deo vota et preces. Legimus Job Dei testimonio approbatum, jugibus sacrificiis occupatum ; nec legimus circumcisum. Et poterant esse eo temporum diversis in locis multi viri insignes, qui justitiae Dei subjecti, hoc signo carebant; licet filios Esau et Ismael putandum sit hujus traditionis non fuisse expertes. Verum cum opus istud
Abbreviated transcription (Latin):
a facie phylistiim. stetit ille in me¬
dio agri lente pleni. et tuitus est
eum. percussitq ꝑ hylisteos. et fe¬
cit dominus salutem magnam.
Serama iste: audiens interprecat᷑.
inquo aperte faciem hominis
intuemur. cum prelatum cernimꝰ
aures propitias subditis inclina¬
reclamorem pauperum efficacit᷑
exaudire. uociferantem eripere
de manu fortiorum egenum. et
pauperem a diripientib eum.
S ne in hoc semina uelut in por¬
ca undecima propter undecum
signa cilicina. et undecimum.
psalmum qui insanctitatis de¬
fectum deplorat. diminutionem
aliquam suspicemur. sub altero
principio faccum eius subtiliter
indagemus. Ipse autem semper

Expanded text:
a facie Philisthiim, stetit ille in mea facie Philisthiim, stetit ille in medio agri lente pleni, et tuitus est eum, percussitque Philisthaeos, et fecit Dominus salutem magnam . Semmaa iste audiens interpretatur: in quo aperte faciem hominis intuemur, cum praelatum cernimus aures propitias subditis inclinare, clamorem pauperum efficaciter exaudire, vociferantem eripere de manu fortiorum, egenum et pauperem a diripientibus eum . Sed ne in hoc Semmaa, vel in porta undecima, propter undecim saga cilicina, et undecimum psalmum, qui sanctitatis defectum deplorat, diminutionem aliquam suspicemur, sub altero principio factum ejus subtiliter indagemus. Ipse autem semper
Abbreviated transcription (Latin):
suis. et persecutus est inquos
perscrutans eos. et qui conturba¬
bãt populum suum succendit¬
eos flammis. et repulsisunt imim¬
cipretimore ens. et exacerbabat
reges multos. et letificabat iacob
in operib suis. et directa est salꝰ
inmanu eius. et congregauit
ꝑeuntes. Sicet de hoc eleaza¬
ro dicitur. quod facta per eum
salute magna. populus qui fu¬
gerat ueuersus est ad cesorum spo¬
lia detrabenda. Ec̃ce qua ntum
prodest populo faciez leo nis¬
in magistro. Sicut enim ubi non est
gubernator populus corruit. et siẽ
terre curus est rex puer. et cin effe¬
minati dominantur: sic dissipat
impios rex sapiens: et curuat suꝑ¬
eos fornacem. Roboam siquidem
dominante populus sub dauid ꝯ¬
gregatus diiditur. iuda uelelea¬
zarc trummphante: qui perierant
congregantur. et qui fugerant ad
cesorum detrahenda spolia reuer¬
turcur. Sequitur infortitibus
dauid eleazarum semina. dequo
legitur quod eum fugisset popłs

Expanded text:
suis, et persecutus est iniquos suis, et persecutus est iniquos perscrutans eos; et qui conturbabant populum suum succendit flammis. Et repulsi sunt inimici prae timore ejus, et exacerbabat reges multos, et laetificabat Jacob in operibus suis. Et directa est salus in manu ejus, et congregravit pereuntes . Sic et de hoc Eleazaro dicitur, quod facta per eum salute magna, populus qui fugerat reversus est ad caesorum spolia detrahenda. Ecce quantum prodest populo facies leonisin magistro. Sicut enim ubi non est gubernator, populus corruit; et, sicut vae terrae cujus est rex puer, et cui effeminati dominantur, sic dissipat impios rex sapiens, et curvat eos fornice. Roboam siquidem dominante, populus sub David congregatus dividitur ; Juda vel Eleazaro triumphante qui perierant congregantur; et qui fugerant, ad caesorum detrahenda spolia revertuntur . Sequitur in fortibus David Eleazarum Semmaa, de quo legitur, quod cum fugisset populus
Abbreviated transcription (Latin):
listeos: donec obriges ceret manꝰ
uis. cum gladio. Euidest enim obri¬
gescere brachiũ cum gladic. nͥ abso
ulla remissione zelũ iusticie contra pe¬
cala ⁊ incia inflexibilit e̾ctere ⁊ uelit
ga ferrea uelregendo subditos. uelmo¬
tus illicitos comprimendo: leonis
in superabiliuti seueritate: S ad
hoc agendum opus est dei adiuto¬
rio.quod eleazarus sonat.nec tam
depropria urrtute. quam de deiest
auxilio confulendum. ut dicat qͥ
huius modi est. Bominus michi
adutor. non timebo quid faciat
michi homo. nichil enim sed̃m a¬
postolum nocere nobis poterit:
si boni emulatores fuerimus.S
caueat eleazarus. ne dum leonis
exercet seueritatem: leonis ineur¬
rat austeritatem ista enim si assit:
odibilem. illa si desit. contempti¬
bilem reddit. Unde in ecclesiastico
legitur. Non sis quasi leo indomo
tua euertens domesticos tuos et
opprimens subditos tibi. Econtra¬
rio legitur deuida machabeo. Si¬
milis factus est leoni in operib.

Expanded text:
listhaeos, donec obrigesceret manus listhaeos, donec obrigesceret manus ejus cum gladio . Quid est enim obrigescere manum cum gladio, nisi absque ulla, remissione zelum justitiae contra peccata et vitia inflexibiliter exercere, et velut ga ferrea vel regendo subditos, vel motus illicitos comprimendo leonis insuperabili uti severitate? Sed ad hoc agendum opus est Dei adjutorio, quod Eleazarus sonat, nec tam de propria virtute, quam de Dei est auxilio confidendum, ut dicat qui hujusmodi est: Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo . Nihil enim, secundum apostolum, nocere nobis poterit, si boni aemulatores fuerimus . Sed caveat Eleazarus ne, dum leonis exercet severitatem, leonis incurrat austeritatem. Ista enim, si adsit, odibilem, illa si desit contemptibilem reddit. Unde in Ecclesiastico legitur: Non sis quasi leo in domo tua, evertens domum tuam, et opprimens subditos tibi . Econtrario legitur de Juda Machabaeo: Similis factus est leoni in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
plius indecora: tanto oculis
sponsispeciosior apparet. Has
facies beatus benedietus pre-¬
clutos subditis exhibere docebat:
cum cliceret. Si delinquenti fratrrab¬
bas exhibuit fõm̃ta fixinguenta ador¬
tationum quod est faciem hoĩs
exhibere si medic amina diuinarum
scripturarum. quod faciem aqui¬
le. si ad ultimum iurgas plagaꝵ
exustionem ex communicationis.
quod est faciem leonis: exbibeat
tan dem quod maius est suam
et suorum orationem. quod est
bouis faciem adhibere. Et licet
in hunc modum hee faciesexhi¬
beantur proximo. spiritaliteR
tamen facies boius orando.et
facies aquile contem plando
debentur dõ. facies leo nis et
facies hominis proxinio. unde
et hee due hominis scilieet et
leonis non in congrue exprimũ¬
tur. in illis duob fortib dauid
qui primo ipsorum fortium sub¬
neccuntur. leonis siquidem faci¬
em prima facie nobis eleazarus
⁊ re et nomine representat. in eo
quod percussisse dicitur phy¬

Expanded text:
plius indecora, tanto oculis plius indecora, tanto oculis sponsi speciosior apparet. Has facies beatus Benedictus praelatos subditis exhibere docebat, cum diceret : « Si delinquenti fratri abbas adhibuit fomenta, si unguenta adhortationum, » quod est faciem hominis exhibere; « si medicamina divinarum Scripturarum » quod est faciem aquilae, « si ad ultimum plagas virgarum, exustionem excommunicationis, » quod est faciem leonis; « exhibeat tandem quod majus est, suam et suorum orationem, » quod est bovis faciem adhibere. Et licet in hunc modum hae facies exhibeantur proximo, specialiter tamen facies bovis orando, et facies aquilae contemplando debentur Deo, facies leonis, et facies hominis proximo. Unde et hae duae, hominis scilicet et leonis non incongrue exprimuntur in illis duobus fortibus David, qui primo ipsorum fortium subnectuntur. Leonis siquidem faciem prima facie nobis Eleazarus et re et nomine repraesentat, in eo quod dicitur percussisse Phi
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. ut in uno eodemo hoĩe
et diligamus bonum qued fac¬
tus est. et persequamur malum
remittamus : non iam percom¬
passionem compati.sedper ne¬
gligentiam condescendisse iu
deamur. id est non tam hominẽ.
homini quam bouem exhi¬
beamus. S ne bouimum ali¬
quid sanctis messe dicere uide¬
remur. non eis homiine cardita¬
tis uicium assignemus. sed quã
sit aptum hoc animal diuinis
sacrificiis atcendamus. Hunis
ergo animalis faciam soli deo.
non homini ex hibemus eum
IN aracordis nos ipsos diuiras
oculis immolamus. et hanc fa¬
ciem sibi in canticis dilectus p̾¬
cipit exhiberi dicens. Osten¬
de michi faciem tuam. Ac si di¬
cat. hanc tuã deputo quam
toi formas de tuo. quia in
de materiara infirmitatis. et cil¬
pe causam inurnis unde meri¬
to compuingatis. et hanc tm¬
chi soli ostendi uolo. qui sotas
remedium infirmitatis confer¬
reualee. solus eulpã abolere
sufficio. Nec iuderi debet cos¬
trarium hruc senfr quod se¬
quitur. namfacies tua decora. Qnͣ co

Expanded text:
et, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est, et persequamur mala remittimus, non tam per charitatem compuncti, sed per negligendeamur, » id est non tam hominem homini, quam bovem exhibeamus. Sed si bovinum aliquid sanctis inesse dicere videamur, non eis bovinae tarditatis vitium assignemus, sed quam sit aptum hoc animal divinis sacrificiis, attendamus. Hujus ergo animalis faciem soli Deo, non homini exhibemus, cum in ara cordis nos ipsos divinis oculis immolamus, et hanc faciem sibi in Canticis dilectus praecipit exhiberi, dicens: Ostende mihi faciem tuam . Ac si dicat: Hanc tuam reputo, quam tibi formas de tuo, quia in te materiam infirmitatis et culpae causam invenis, unde merito compungaris; et hanc mihi soli ostendi volo, qui solus remedium infirmitatis conferre valeo, solus culpam abolere sufficio. Nec videri debet contrarium huic sensui, quod sequitur: Nam facies tua decora . Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tteque ẽ ad muidiem aren ñ ĩcolit᷑. put ista
que est citra septentͥonẽ: ut ita sit aren
medio habitabił regionis. uł quare
ars illa que est ultra non ẽ habrtabił:
e illa que citra ẽ u̾sus aquilonẽ mhabi¬
abił. Pecrus. Qm̃ centrũ cͥcłisolis
I extea centrum ccl̃i t̃oe aseptetois parte.
lbã cum sol ad sex m̾idiane plage signa q̃
sunt alibra ad arietem descendit. qͥa tumẽt᷑¬
re ꝓpiorẽui ciuitate sua calore t̾ram exrrrẽs.
omĩtum rerũ infec̃dam. & omino ft̾ilem red

Expanded text:
tra Aren ad meridiem non incolatur, prout ista quae est citra ad septentrionem, ut ista Aren sit in medio habitabilis regionis, vel quare pars illa quae est ultra, non est habitabilis, et illa quae citra est versus aquilonem inhabitabilis. PETRUS. Quoniam centrum circuli solis est extra centrum circuli terrae a septentrionis parte, nde cum sol ad sex meridianae plagae signa, quae sunt a Libra ad Arietem descenderit, quia tunc terrae propior est, vicinitate caloris terram exurens, omnium rerum infecundam et omnino
Abbreviated transcription (Latin):
qd ñnͥ ꝑspicaci mentis
intiutu. & ꝓsunda ualeat agnosci inda¬
gatione. testante moyse qui ait in deu¬
teronomio. Scito hodie &e cogita tu in
corde tuo. qđ dñs ip̃e est ds̃ in celo sur¬
sum.& in terra deorsum: & ñ sit alius.
ubi eñi in latino dñs ponit᷑. in hebreo qͥ¬
dem. p̃dictum nomen inuenies. Ubi
uͦ ds in latino. in hebreo scribit᷑. helohym.¬
qd pluralitatẽ significat. ut inde pates¬
li applłatiuo ñcupat᷑ uocabulo. es ⁊ ne plu¬
res deos fore putarent. ad iunxte. ce ñ sit
alrus. Qd uͦ dixit. moyses scito & cogita
tu in corde tuo: reuera insinuat quia
noĩs huiꝰ. archana subtilitas. neq uisu.
neq auditu. neq de corꝑeis sensib aliqͦ.
nisi tm̃ mentis intellectu. ꝑspicuo & miro
possit ꝑpendi ingenio. Potest etiam in
multis aliis t̾nitas denotari. sic̃ in fmbͥis
qͣs dñs filios isrł in uestim̃tis suis ꝑ mo¬
ysen hab̃e p̃cepit dicens. Loquere filiis

Expanded text:
quod non nisi perspicaci mentis quod non nisi perspicaci mentis intuitu, et profunda valeat agnosci indagatione, testante Moyse qui ait in Deuteronomio: Scito hodie et cogita tu in corde tuo, quod Dominus ipse est Deus, in coelo sursum, et in terra deorsum, et non sit alius . Ubi enim in Latino ponitur Dominus, in Hebraeo quidem praedictum nomen invenies, ubi vero Deus in Latino, in Hebrt autem patesali appellativo nuncupatur vocabulo, sed et ne plures deos fore putarent, adjunxit, et non sit alius. Quod vero dixit Moyses, scito et cogita tu in corde tuo , revera insinuat quia nominis hujus arcana subtilitas, neque visu, neque auditu, neque de corporeis sensibus aliquo, nisi tantum mentis intellectu perspicuo, et miro possit perpendi ingenio. Potest etiam in multis aliis Trinitas denotari, sicut in fimbriis quas Dominus filios Israel in vestimentis suis per Moysen habere praecepit dicens: Loquere filiis
Abbreviated transcription (Latin):
irem. P Trinitas quidł subtile
qͥd est: &e meffabile. & ad explanand̃
cuti sunt.& sub uelamine: quoad¬
usq uenit cꝑc qui de tribus una ꝑ¬
somis fidelium illam mentib ꝓ eoꝵ
reuelauit capacitate. Si tm̃ aũ das
subtiliꝰ. & illud di nomen quod in sec̃¬
tis secreto xum explanatum inueni¬
tur. inspicias: nomen inqͣm trium litte¬
xarum qͣmitis quatuor figuris. una nã¬
q de illis geminata bis scribit᷑. siinqͣm il¬
lud inspicias. uidebis quia idem nomence
sonarum. Constat aũ nomen illud
pͥmam tantum conuinxĩs. ce scdam .i. sc̃i¬
licet ce.e: erit sane nomen unum. Itẽ si
scciam ce terciam. e. scilicet & .u: iam habe¬
bis alterum. Simiłr si terciã tm̃ copu¬
larũs atq quartam: u. sciłc & .e: inueni¬
es ce tercium. Rursũ si om̃s sumul in
ordinem conexĩs: ñ erit nͥnomen unũ
sicut in ista patet geometͥca figura.
pende itaq o moyses qͣm
secretum sit ⁊ subtile no¬
ñi istud & ineffabile: et

Expanded text:
airem. PETRUS. Trinitas quidem subtile airem. PETRUS. Trinitas quidem subtile quid est et ineffabile, et ad explanandum cuti sunt et sub velamine, quoadusque venit Christus, qui de tribus una personis, fidelium illam mentibus pro eorum revelavit capacitate. Si tamen attendas subtilius, et illud Dei nomen, quod in secretis secretorum explanatum invenur, inspicias, , nomen inquam trium litterarum, quamvis quatuor figuris, una namque de illis geminata bis scribitur, si inquam illud inspicias, videbis quia idem nomen etsonarum. Constat autem nomen illud primam tantum conjunxeris et secundam, scilicet et , erit sane nomen unum. Item si secundam et tertiam, scilicet et , jam habebis alterum. Similiter, si tertiam tantum copulaveris atque quartam, scilicet et , invenies et tertium. Rursus si omnes simul in ordine connexueris, non erit nisi nomen unum, sicut in ista patet geometrali figura. Perpende itaque o Moyses quam secretum sit et subtile nomen istud et ineffabile, et
Abbreviated transcription (Latin):
uo ppis taus gens in t̾ra. ꝓpt̃ quam
uut deus ut redimeret eam sibi ĩ po¬
habetur heloym. & alchu. qđ est iert̃.
cuius singłare est alach:iredimeret
aũ &e sibi singłare. Item in iheremia le¬
rex sempitnꝰ. Hic iterum. ce ds ce ui¬
uens. in hebraico pluralit dicitur
Cum gͥ in scͥpturis di nom̃ &e actus q̃ni¬
q singłariter. qñq etiam pluralr.¬
plures ꝑsone. Moyses. Cũ ex
nominib dei oftensum sit unũ esse
đm in płibus ꝑsonis: restat queren¬
dum cur tres tantum sĩt ꝑsone sict̃
credis. ⁊ñ due uł quatuor uł ples.
Petrus. Illud sane ostendimus.
hoc ꝑ rõnem ag̾emꝰ. Qd si tu dissen¬
tias. cũ iam ex nominib di płes eẽ
ꝑsonas concessĩs: dic gͦ quot ꝑsoãs
num̾o crede uoliũs. & ego si possim
rationes tuas debilitabo. Uoyses.
lgo certe neq duas. neq: tres.neq
ullum credo num̾um ꝑsonarum:
hoc uõ quesiui: ut tuis r̃onib contͣ¬

Expanded text:
us Israel, gens in terra, propter quam us Israel, gens in terra, propter quam ivit Deus, ut redimeret eam sibi in pohabetur Elohim, et Halcu, quod est iverunt, cujus singulare est Halac. Redimeret autem, et sibi, singulare. Item in Hieremia leet rex sempiternus . Hic iterum et Deus, et vivens, in Hebraico pluraliter dicitur. Cum igitur in Scripturis Dei nomen et actus, quandoque singulariter, quandoque etiam pluralplures personae. MOYSES. Cum ex nominibus Dei ostensum sit, unum esse Deum in pluribus personis, restat quaerendum cur tres tantum sint personae sicut credis, et non duae, vel quatuor vel plures. PETRUS. Illud sane jam superius hoc per rationem ageremus, quod si tu dissentias cum jam ex nominibus Dei plures esse personas concesseris, dic ergo quot personas numero credere volueris, et ego si possum rationes tuas debilitabo. MOYSES. Ego certe neque duas neque tres, nec ullum credo numerum personarum, hoc vero quaesivi, ut tuis rationibus contr
Abbreviated transcription (Latin):
Moyses. Ego sane ꝑ hoc qđ ꝓpo¬
sueras te ꝓbasse ñ concedo. Hoc enĩ
dicebat gens non unum s pͥures deos
credens. & opinabat᷑. qr płes ẽent
dii isrł. quemadmodum ce sui erã
Petrus. Qm̃ qͥdem hoc ñ concetis. ũ
t consimilem in ꝓpħarũ libͥs osten¬
dam sermonẽ. Eet enim scͥptũ in ge¬
nesi. Locutꝰ est dñs ad iacob. Surg
&e ascende bechel & habita ibi faco
altare do qui apparuit tͥ q̃n fugieba
frẽm tuum. hic quippe ce nomenai
⁊ actus singłariter ꝓfert᷑. Deinde
scͥptum est in eodem loco libro: p̃¬
coptuim dñi iacob implesse. Sequit᷑
enĩ. Edificauito ibi altare. & appłi¬
Ibi enim apparuit et ds. cum fugẽo
frẽm suum. Hro aũ ce ds̃ &r apparuit.
in hebraico plurałi ꝓfert᷑. Habetur
qͥppe ibi heloym & niglu: qđ płralit̃
apparuerunt sig̃rati Si enim singn¬
larit̾ appar uit. dicere uellet: nigia
posuissec Item etiã in libros samuel
dđ laudans dm̃. arc. Que est aũ¬

Expanded text:
MOYSES. Ego sane per hoc quod propoMOYSES. Ego sane per hoc quod proposueras te probasse non concedo. Haec enim dicebat gens non unum, sed plures deos credens, et opinabatur quia plures essent dii Israel, quemadmodum et sui erant. PETRUS. Quandoquidem hoc non concedis, jam tibi consimilem in prophetarum libris ostendam sermonem. Est enim scriptum in Genesi: Locutus est Dominus ad Jacob: Surge, et ascende Bethel, et habita ibi, facque altare Deo, qui apparuit tibi quando fugieppe et nomen Dei et actus, singulariter profertur. Deinde scriptum est in eodem libro praeceptum Domini Jacob implesse. Sequitur enim: Aedificavitque ibi altare, et appelIbi enim apparuit ei Deus, cum fugeret fratrem suum. Hic autem et Deus et apparuit, in Hebraico pluraliter profertur. Habetur quippe ibi Elohim et Niglu, quod pluraliter apparuerunt significat. Si enim singulariter apparuit dicere vellet, Nigla posuisset. Item etiam in libro Samuelis David laudans Deum, ait: Quae est au
Abbreviated transcription (Latin):
glaritatem. uͥ uͦ płaliter płalitatẽ sig¬
nificant quẽadm inuenimꝰ ingenest
Ioth angłos applłasse adonay. hoc ẽ dñi
mei. quia angłi duo ꝓfecto erant. Et
ait. Nõ habebis heloym helym. hocẽ
dos alienos. Similib qͦ testimoniis li¬
bͥ ꝓpħarum satis habundant. Mo¬
yses. Licoe ostensũ sit heloym & adona¬
y plalitatem sig̾care. cum tñ de do dicur¬
adiũgũt᷑ꝰ notat᷑ cũ. singłari uoce dicat᷑. Dr̃
Petrus. Hec est mea auctoritas qł no
possum qͥdem demonstͣre. ce nom̃ di. ⁊
ip̃m etiam actum plurale ꝓferri. Qđ li¬
cet ita sit: cũ iam suꝑiꝰ muttis ostensũ
lum sane tecñ stqꝑ hac re feriam paccũ.
s tam̃ a te uellem audire. Petrus.
Noui certe cordis ciri duritiam: sitũ iã
illud tibi ostendam. ac ꝑ hoc enĩ forsitũ
boni alicuꝰ memor erts. In libro ita¬
q samueł scr tptitm est. quia cũ phy¬
lithum archam dñi contra se uenin
ce nomen cdĩ ce actus plurałs ꝓfert᷑.

Expanded text:
uraliter, pluralitatem significant, quemadmodum invenimus in Genesi, Lot angelos appellasse Adonai , hoc est Domini mei, quia angeli duo profecto erant. Et ait: Non habebis Elohim Mermi , hoc est, deos alienos. Similibus quoque testimoniis libri prophetarum satis abundabunt. MOYSES. Licet ostensum sit Elohim et Adonai pluralitatem significare, cum tamen de Deo dicunadjunguntur notatur, cum singulari voce dicatur. Dicit PETRUS. Haec est mea auctoritas, quod possum quidem demonstrare, et nomen Dei et ipsum etiam actum pluraliter proferri. Quod licet ita sit, cum jam superius multis ostensum lum sane tecum super hac re feriam pactum, sed tantum attente vellem audire. PETRUS. Novi certe cordis tui duritiam, sed tamen jam illud tibi ostendam, per hoc enim forsitan boni alicujus memor eris. In lib. itaque Samuelis scriptum est, quia cum Philisthiim arcam Domini contra se venire et nomen Dei et actus pluraliter profertur.
Abbreviated transcription (Latin):
am: quib ꝑfacillime comiuncam. ⁊ p̃am
ei filium eiꝰxꝑm fuisse platam. Licet enĩ
ad achat loqueret᷑ ꝓpħa: ñ solũ tñ ad eũ
uł de suo tꝑe dicta est ꝓpħia. Ppter hoc
enim dictum ẽ. audite domus dauid: nõ
ac si dicẽt. ñ alius: ex hoc potest intelli
S &e qđ sequit᷑. ecce uͥgo ocipiet ce parice
filium. & uocabit nomen eiꝰ emmanu¬
el. patent̃ insinuat. ñ de uxore achat uł
filio eiꝰ. dixisse ꝓpham. Nam neq mulie¬
rem maritatam uirginẽ uocasset: nec
miracłm aliqł eẽt. siue signũ. mulierem
uirũ habentem: ocept᷑am. uł filiũ fore
parit᷑am. Quin ce in hoc qd̃ ibidem le

Expanded text:
am, quibus perfacillime convincam ipsam latam. Licet enim ad Achaz loqueretur propheta, non solum tamen ad eum, vel de suo tempore dicta est prophetia. Propter hoc enim dictum est : Audite, domus David, non, ac si diceret non alius, ex hoc potest intelligSed et quod sequitur: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabit nomen ejus Emmanuel, patenter insinuat non de uxore Achaz, vel filio ejus dixisse prophetam. Nam neque mulierem maritatam virginem vocasset, nec miraculum aliquod esset sive signum, mulierem virum habentem concepturam, vel filium forte parituram. Quin et i
Abbreviated transcription (Latin):
ne locutionis humane ꝯsueto accipere:
Nequaqͣm potest hoc ẽẽ.Sunt enpm ut sõ¬
nium ũba eoꝵ. Q sicut u̾ba hominũ feb̾
acuta laborantium. uł alio morbo delyrã¬
tium. nullo ordine sut̃ conexa. sic ce ꝓph̃a¬
rũ u̾ba nulla sũt continuatione plata.
nec qđd pꝰ dicant respiciunt. siue posteriꝰ.
ut sciat repbare malum ⁊ eligere bonũ:
qm̃ ante. subauditur quam come¬
dat. sciat reꝓbare malũ ce elig̾e bonum.
hec enim ẽ hebraica u̾itas. & sic demũ
finit᷑ illa que ꝓpt̃ incredulitatem achat¬
legit᷑ enim in exodo. Dixit moyses ad do¬
minum. Quis ego sum ut uadam ad pha¬
raonem. ⁊ educam filios isrł de egypto:
Qui dixit ei. Ego ero tecum. ⁊ hoc habe¬
bis signum qđ miserim te. Cum edu¬
xĩs ppłm meum de egypto: immolabis
do suꝑ montem istum. Cum eduxĩs
illius quod art. quod miserim te: s ñ est.
E ducto enim ppło de egipto. &e moyse suꝑ
montem illum iimolante: iam cognos
moyses dicere: quam qđ prius dixisset.

Expanded text:
ne locutionis humanae consueto accipere? Nequaquam potest hoc esse. Sunt enim ut somnium verba eorum, et sicut verba hominum febri acuta laborantium, vel alio morbo delirantium, nullo ordine sunt connexa, sic et prophetarum verba nulla sunt continuatione prolata, nec quid prius dicant respiciunt, sive posterius,ut sciat reprobare malum, et eligere bonum, quia ante subauditur quam comedat, sciet reprobare malum et eligere bonum. Haec enim est hebraica veritas, et hic demum finitur illa quae pLegitur enim in Exodo: Dixit Moyses ad Dominum: Quis ego sum ut vadam ad Pharaonem, et educam filios Israel de Aegypto? Qui dixit ei: Ego ero tecum, et hoc habebis signum quod miserim te. Cum eduxeris populum meum de Aegypto immolabis Deo super montem istum. Cum eduxeris illius quod ait quod miserim te, sed non est. Educto enim populo de Aegypto et Moyse super montem illum immolante, jam cognoscMoyses dicere quam quod prius dixisset.