comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me. Hoc enim ego iam feci ꝓte.
S quid: amas me: Quid mͥ
redditurus es. quia amas meᷤ
Amas me: Amo. Pasce oues
meas. Et iterum hoc. et terrio
hoc: ut ter confiteretur amor.
quod ter negauera tumor. Ui¬
dece ꝑcipite. discite. nou aliud
quam amas interrogatur:
denti dicitur. pasce oues meaᷤ.
Et commendatis petro ouibus
suis. et commnendato sibi petͦ
cum ouib suis: iam p̾nunciat
passionem et dicit. Cum esses
umior cingebat te: et ibas qͦ
uelles. Cu mautem senior fact᷑
fueris: alter te cinget. ⁊ feret
quo tu non ius. Hoc autemdi¬
cebat aic euangłista: signifi¬
cans qua morte clanficaturͤ
eẽt dm̃. Uidetis hoc ꝑtinere ad
pascendas oues dñi. ut non re¬
tusetur mors ꝓouib domini.
Pasce oues meas. Commendat
oues ydoneo⁊ an minus ydoneo.
Drimo quas oues commendat:
ẜreciosas: emꝑtas. non auro.
non argento: s sanguine.Si
cogitaret. utrum peculium ser¬
ui illiꝰ idoneum eẽt. p̃cium oui¬

Expanded text:
me; hoc enim ego jam feci pro te. me; hoc enim ego jam feci pro te. Sed quid? Amas me? Quid mihi redditurus es, quia amas me? Amas me? Amo. Pasce oves meas. Et iterum hoc, et tertio hoc: ut ter confiteretur amor, quod ter negaverat timor. Videte, percipite, discite. Non aliud quam, Amas, interrogatur: denti dicitur, Pasce oves meas. Et commendatis Petro ovibus suis, et commendato sibi Petro cum ovibus suis, jam praenuntiat passionem, et dicit: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo velles; cum autem senior factus fueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis. Hoc autem dicebat, ait Evangelista, significans qua morte clarificaturus esset Deum . Videtis hoc pertinere ad pascendas oves Domini, ut non recusetur mors pro ovibus Domini.Pasce oves meas. Commendat oves idoneo, an minus idoneo? Primo, quas oves commendat? Pretiosas, emptas, non auro, non argento, sed sanguine. Si cogitaret, utrum peculium servi illius idoneum esset pretium ovi
Abbreviated transcription (Latin):
non reuelauit caro et sangͥs
sed pater meus qui ẽ. in celis
Daulo ante beatus: postea sa¬
thanas. Sed unde beatus:
non de suo. Non tibi reuela¬
uit caro et sangius: s pater
meus qui ẽ. in celis. Unde autẽ
sathanas: Ex homine in hoĩe.
Non enim sapis que dei sunt:
sed que sunt hominum. Tał
petrus amans dnm̃ timens
mori dnm̃. et uolens mori pro
dño secutus ẽ. et inuentum ẽ.
quomodo predixerat medicus :¬
si quomodo p̾sumpsit egrotus.
Interrogatus ab ancilla: negat
seniel bis et tercio. Aspicitur a
Año: flet amare: tergit lacri¬
mis pietatis cordis negationes
lis. Uidet iam petrus iuuentẽ:
cui morienti timuerat. Uidet
non adnĩn occisum: s mortem
in dño occisam. Iam ergo confie
dam: docetur amare. Modo o¬
pus est ut amet: iam uiso dño
uiuo post mortem. Modo amet.
modo securus amet. Securus.
quia secuturꝰ. Dominus ergo.
Decre amas me: Et ille. amo do¬
mine. Et dominus. Nonquia
amas me: uolo ut moriaris ꝓ

Expanded text:
non revelavit caro et sanguis, non revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelis . Paulo ante beatus, postea satanas. Sed unde beatus? Non de suo: Non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelis. Unde autem satanas? Ex homine, et in homine: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum. Talis Petrus amans Dominum, timens mori Dominum, et volens mori pro Domino, secutus est: et inventum est quomodo praedixerat medicus, non quomodo praesumpserat aegrotus. Interrogatus ab ancilla, negat semel, bis, et tertio. Aspicitur a Domino, flet amare : tergit lacrymis pietatis cordis negationes.lis. Videt jam Petrus viventem, cui morienti timuerat. Videt non Dominum occisum, sed mortem in Domino occisam. Jam ergo confirmdam, docetur amare. Modo opus est ut amet, jam viso Domino vivo post mortem: modo amet, modo securus amet; securus, quia secuturus. Dominus ergo: Petre, amas me? Et ille: Amo, Domine. Et Dominus: Non quia amas me, volo ut moriaris pro
Abbreviated transcription (Latin):
nimus infuemitatem pecri: dolen¬
tis quod eẽt dominus moriturꝰ.
Hanc commemoro: ecce cominemo¬
ro. Qui meminerunt incorde
suo: mecum dicant. Qui obliti
fuerant: commonente me dicãt
suam imminentem ip̃e discipłis
sius p̾nunciauit. Tunc pecrus
amans eum s adhuc carnalit̾:
ab sit ate inquit domine. absit
ꝓpitius tibi esto: nisi agnosceret
uerum deum. Ergo petre si d̾s
a te cognoscitur: quid tumnes ne
deus moriatur: Tu homo es: ule
d̾s ẽ. Et ꝓhomine d̾s factus est
homo: asfumens quod ñ erat:
non ꝑdens quod erat. In eo ergo
dominus moriturus erat: in
quo ⁊ resurecturꝰ. Et pauit gͦ
petrus humanam mortem:
et noluit eam contingere do¬
minum. Nesciens saccum uo¬
lebat claudere: unde nr̃m erat¬
u̾cium manaturum. Audiuit
a dño tunc. redi retro sacha¬
nas: neq enum sapis que dei
sunt. s que sunt hominum:
cui paulo ante dixerat dicen¬
ti tues xp̃c filius dez uiiii. bea¬
tus es symon bariona: quia tͥ

Expanded text:
nimus infirmitatem Petri dolennimus infirmitatem Petri dolentis quod Dominus esset moriturus: hanc commemoro, ecce commemoro. Qui meminerunt, in corde suo mecum dicant: qui obliti fuerant, commonente me recolansuam imminentem ipse discipulis praenuntiavit. Tunc Petrus amans eum, sed adhuc carnaliter, Absit a te, inquit, Domine; absit sset, propitius tibi esto, nisi agnosceret verum Deum. Ergo, Petre, si Deus a te cognoscitur, quid times ne Deus moriatur? Tu homo es, ille Deus est. Et pro homine Deus factus est homo, assumens quod non erat, non perdens quod erat. In eo ergo Dominus moriturus erat, in quo et resurrecturus. Expavit ergo Petrus humanam mortem, et noluit eam contingere Dominum. Nesciens, saccum volebat claudere, unde nostrum pretium erat manaturum. Audivit a Domino tunc, Redi retro, satanas; neque enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum. Cui paulo ante dixerat, dicenti, Tu es Christus Filius Dei vivi: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia tibi
Abbreviated transcription (Latin):
rib mĩs. si ab aurib eciam in
nr̃m cor descendit. ⁊ in eo locũ
quietis inuenit: tunc enim in
nobis requiescit uerbum dei.
quando nos ad quiesumus uer¬
bo dei: ammonuit nos omnes
qui uerbum uobis et sacram̃¬
tum dñi ministramus pascere
oues suas. Beatus pecrus apłoꝵ
amator quam negator sicut in¬
dicat euangłium secutꝰ est dnm
passurum: s tunc non potuit
sequi passurus. Sccutꝰ ẽ. pedib.
nondum idoneus sequi moribꝰ
Promisit se moriturum pro
ulo: et non potuit nec cum illo.
Olus enun ausus erat: quam eius
capacitas sustinebat. Plus ꝓmise¬
rat quam poterat: quia et indig¬
num erat ut faceret quod ꝓmise¬
rat. Anuam meam inquit ꝓ te
ponam. Hoc ꝓseruo dominꝰ erat
facturus: non seriuis ꝓ dño. Qͥ
ergo plus est ausus. ubi p̾postere
amauit: ideo timuit et negauit.
Postea uero dominus postquam
suerexit docet petrum amare.
In ordinate amans. defecit subpõ¬
dere passionis: ordinate autem a

Expanded text:
ribus nostris, si ab auribus etiam in ribus nostris, si ab auribus etiam in cor nostrum descendit, et in eo locum quietis invenit tunc enim in nobis requiescit verbum Dei, quando nos acquiescimus verbo Dei; admonuit nos omnes, qui vobis verbum et sacramentum Domini ministramus, pascere oves suas. Beatus Petrus Apostoamator, quam negator, sicut indicat Evangelium, secutus est Dominum passurum: sed tunc non potuit sequi passurus. Secutus est pedibus, nondum idoneus sequi moribus. Promisit se moriturum pro illo, et non potuit nec cum illo. Plus enim ausus erat, quam ejus capacitas sustinebat. Plus promiserat, quam poterat: quia et indignum erat ut faceret quod promiserat. Animam meam, inquit, pro te ponam . Hoc pro servo Dominus erat facturus, non servus pro Domino. Qui ergo plus est ausus, ibi praepostere amavit; ideo timuit et negavit. Postea vero Dominus postquam surrexit, docet Petrum amare. Inordinate amans, defecit sub pondre passionis: ordinate autem am
Abbreviated transcription (Latin):
fidem xp̃ianitatis accurrere. si¬
mul cum apłis gratulemurr.
Non enim mortu sunt quorũ
curamuis natalem hodie: sed re¬
nati. Uiunt plane: quia par¬
ticipes effecti sunt xp̃i. qui ui¬
ta est omniũ. Quamuis enun
corpora passione cesa sint: int̾¬
ruptus tamen non est ordo ui¬
uendi. iugit̾ enim et deo grãs
agunt. et laudes saluatori re¬
ferunt: nisi quod resoluta m̃¬
ergo dicenda ẽ. mors.: qua int̾¬
ueniente. caremus ꝑ secutorib.
et xp̃o coneccuur. Non ẽ. plane
dicenda mors: que xp̃o mortuũ
socians lucrum efficit morientis.
siuit ait beatus apłs. Michi enĩ
Illa autem uera mors: que eciã
uiuentem hominem peccatoꝵ
morte constringit: qui quamius
uiuere iideatur. scelerib tam̃
sius morti iam uidetur ad dictꝰ:
sicut ait apłs de illa deliciosa ui¬
dua. hec autem uiuens mortua
ecens sancti pra.¬
euangłii lectio hodier¬
ne sollempnitati con¬
ueniens. que modo sonuit in au¬

Expanded text:
fidem christianitatis accurrere, sifidem christianitatis accurrere, simul cum apostolis gratulamur. Non enim mortui sunt, quorum curamus natalem hodie: sed renati vivunt plane; quia participes effecti sunt Christi, qui vita est omnium. Quamvis enim corpora passione caesa sint, interruptus tamen non est ordo vivendi; jugiter enim et Deo gratias agunt, et laudes Salvatori referunt; nisi quod resoluta memergo dicenda est mors, qua interveniente, caremus persecutoribus, et Christo connectimur. Non est plane dicenda mors, quae Christo mortuum socians, lucrum efficit morientis, sicut ait beatus Apostolus: Mihi enim Illa autem vera est mors, quae etiam viventem hominem peccatorum morte constringit; quia quamvis vivere videatur, sceleribus tamen suis morti jam videtur addictus, sicut ait Apostolus de illa deliciosa vidua: Haec autem vivens mortua ecens sancti Evangelii lectio hodiernae solemnitati conveniens, quae modo sonuit in au
Abbreviated transcription (Latin):
assequitur. Incenaculum gͥ
adorationem festinus ascendit
bene ait incenaculum adora¬
tionem ascendisse petrum:
quia omns sanctus quando
orat. relinquens humilia uł
terrena in altum mentis ex¬
tollitur: et in sublime suspen¬
sus rapitur: et cogitione scã
celo uicinis efficitur. Atq i¬
bi esurienti illi hoc est cogi¬
tanti incordis sui sublimior
loce ꝓsalute uidaici popłi: offer¬
tur uas diuersorum generum
animantib plenum. uelut di¬
uinitate dicente illi. Cu in iu¬
deos solos esuris: ecce famem fi¬
da tue cunctarum gentium
diuerutate resiuo. Nam utiq
diuersa animalia collecta in
umo uasculo: aiuersarum gen¬
tium congregatio collecta in
una eccłia demonstratur. Qͤ
eccłia in illius uasculo splen¬
didissimo dum non habet
maculam neq rugam lintes
nitore resplendet: iuqua pri¬
mum animal deo ex gentib̾
centurio corneluis immolat᷑.
De hoc ergo uasculo suo: hodie
nos reficit petrus. Cum enuim
uidemus gentilium turbas ad

Expanded text:
assequitur. 5. In coenaculum igitur assequitur. 5. In coenaculum igitur ad orationem festinus ascendit . Bene ait in coenaculum ad orationem ascendisse Petrum; quia omnis sanctus quando orat, relinquens humilia, vel terrena, in altum mentis extollitur, et in sublime suspensus rapitur, et cogitatione sancta coelo vicinus efficitur. Atque ibi esurienti illi, hoc est, cogitanti in cordis sui sublimiori loco pro salute Judaici populi, offertur vas diversorum generum animalibus plenum, velut divinitate dicente illi: Tu in Judaeos solos esuris, ecce famem fidei tuae cunctarum gentium diversitate reficio. Nam utique diversa animalia collecta in uno vasculo, diversarum gentium congregatio collecta in una Ecclesia demonstratur: quae Ecclesia in illius vasculo splendido, dum non habet maculam neque rugam, lintei nitore resplendet. In qua primum animal Deo ex gentibus centurio Cornelius immolatur. 6. De hoc ergo vasculo suo hodie nos reficit Petrus; cum enim videmus gentilium turbas ad
Abbreviated transcription (Latin):
s quod est melius in inisteria di¬
uina non desunt: et utiliori cõ¬
nutatione sancto uiro quod de¬
est interris. abundat incelis.
Ut reficiat enim pecrus. non
celarium sollicite reseratur. s
celum ip̃m ꝓtinus aꝑitur.
Legimus in scripturis: scm̃
heliam indeserto coruis mint¬
strantib pastum. Quanto me¬
lius petrus cui ñ paruaniescam
tetra auis porrigit: s integrũ
conuiuium multitudo angłi¬
ca subministint. Post orationem
elgo esurit petrꝰ. Mirandum.
cur scm̃ uirum pꝰorationem fa¬
mes sequatur: cum soleat fa¬
mes oratione depelli: et esuri¬
ens anima nisi ñ orationib
saginari. S puto petrum pꝰ
orationem non cybum esuris¬
se hominũ. s salutem: nͨ me¬
dia uexatum eẽ. corporis. sed
inopia credentium laborasse.
Cum enim uidauus ppłs ꝑfid̾
et ingratus illo p̾dicante xp̃o
non crederet: famem quodam¬
modo petrus sui officii sustine¬
bat. Famem enim patitur: qͥ
minime fructum sui laboris

Expanded text:
sed quod est melius, ministeria dised quod est melius, ministeria divina non desunt, et utiliori commutatione sancto viro, quod deest in terris, abundat in coelis; ut se reficiat enim Petrus, non cellarium sollicite reseratur, sed coelum ipsum protinus aperitur. Legimus in Scripturis sanctum Eliam in deserto corvis ministrantibus pastum ; quanto melius Petrus, cui non parvam escam tetra avis porrigit, sed integrum convivium multitudo angelica subministrat! 464 4. Post orationem ergo esurit Petrus . Mirandum cur sanctum virum post orationem fames sequatur, cum soleat fames oratione depelli, et esuriens anima non nisi obsecrationibus saginari. Sed puto Petrum post orationem non cibum esurisse hominum, sed salutem: nec inedia vexatum esse corporis, sed inopia credentium laborasse. Cum enim Judaicus populus perfidus et ingratus, illo praedicante, Christo non crederet, famem quodammodo Petrus sui officii sustinebat; famem enim patitur, qui minime fructum sui laboris
Abbreviated transcription (Latin):
amare confirmet: Uerumptam̃
non opus ẽ ꝓpͥo sumptu ad refec¬
riouem nrãm. Nam natali suo sc̃s̃
petrus ip̃e nos reficit. Est enimom̃i¬
b copiis refertum uas eius: quod
illi de celo esurienti delatum ẽ. Igi¬
tur quiesurit sicut petrus: refi¬
citur ip̃e cum pet᷑. Ut quid ergo
preparemus nobis ꝓpͥum prandi¬
um: cum apłico fertulo saginem᷑
Cur nob inquiramus terrenase¬
pulas. cum celestes copias habea
mus: Dicit enum sanctus lucas
inactib apłorum. post oratio¬
nem esurienti petro circa horã
sextam aꝑto celo uas quoddam
s̃plendidum uelut linteum
suisse delatum inquo erant oĩa
quadrupedia et repentia derre.
et uolatilia celi: et dixisse dm̃
ad eum. Pecre surge: ummola. ⁊
manduca. Ecce petrus qui dicit
alibi. aurum et argentum nõ
est michi̾ nunc conuiiii euisua¬
sculum splendidi est argento:
futasset. ꝑ xp̃m argenti nitore
ditarerur. Pransuro igitur pe¬
teo de sunt cocorum apparatus:
desunt obsequia famulorum:

Expanded text:
amare confirmet? Verumtamen amare confirmet? Verumtamen non opus est proprio sumptu ad refectionem nostram. Nam natali suo S. Petrus ipse nos reficit; est enim omnibus copiis refertum vas ejus, quod illi de coelo esurienti delatum est. Igitur qui esurit sicut Petrus, reficitur ipse cum Petro. Ut quid ergo praeparemus nobis proprium prandium, cum apostolico ferculo saginemur? Cur nobis inquiramus terrenas epulas, cum cmus? Dicit enim sanctus Lucas in Actibus apostolorum post orationem esurienti Petro circa horam sextam aperto coelo vas quoddam splendidum velut linteum fuisse delatum, in quo erant omnia quadrupedia et repentia terrae, et volatilia coeli; et dixisse Dominum ad eum: Petre, surge: immola, et manduca . 3. Ecce Petrus, qui dicit alibi: Aurum et argentum non est mihi ; nunc convivii ejus vasculum splendidius est argento: futasset, per Christum argenti nitore ditaretur. Pransuro igitur Petro desunt cocorum apparatus, desunt obsequia famulorum:
Abbreviated transcription (Latin):
enim mirum. si abundat lacte.
nutrttor eccłie: Sicut ip̃e adcho¬
rinthios ait. Lac uob̾ potum de¬
di non escam. Hec est plane reꝓ¬
missionis illa terra: quam patri
uobis terram fluentem lac et
mel. Nonenun de hac terra lo¬
cutus ẽ. que manantib aquis
cenum inuoluit lutumq ꝑmis¬
cet: s de illa terra pauli et similiũ
parl que ugit̾ purum suaueq
distillat. Que enim pauli epła
non melle dulcior ẽ. lacte can¬
didior: Que epłe tanquam u¬
bera. eccłiarum ppłos enutͥunt
ad salutem. De ceruice ergo apł:
pro sanguine lac manauit. Le
num: qm̃ caret et sanguine qui
impedire dicitur regnaturos.
Adhuc ergo paulus in terris po¬
situs: etiam in regni celestis sub¬
stantiam transformatur: Item¬
beatissimorum apłorum
petri et pauli hodie ce
ficere debemus: et tantam festi¬
uitatem magna cum leticia ce¬
uirorum sollempnitatem ñ mag¬
nos sibi exhibeat apparatus: ut
quo plus expenderit. plus se apłoᷤ

Expanded text:
enim mirum, si abundat lacte enim mirum, si abundat lacte nutritor Ecclesiae? sicut ipse ad Corinthios ait, Lac vobis potum dedi, non escam . Haec est plane repromissionis illa terra, quam patribabo vobis terram fluentem lac et mel . Non enim de hac terra locutus est, quae manantibus aquis coenum involvit, lutumque permiscet: sed de illa terra Pauli et similium Pauli, quae jugiter purum suaveque distillat. Quae enim Pauli Epistola non melle dulcior est, lacte candidior? Quae Epistolae tanquam ubera, Ecclesiarum populos enutriunt ad salutem. De cervice ergo Apostoli pro sanguine lac manavit. Legnum; quoniam caret sanguine, qui impedire dicitur regnaturos. Adhuc ergo Paulus in terris positus, etiam in regni coelestis substantiam transformatur. beatissimorum apostolorum Petri et Pauli hodie celficere debemus, et tantam festivitatem magna cum laetitia cevirorum solemnitate non magnos sibi exhibeat apparatus, ut quo plus expenderit, plus se apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Domus enim fortitudinis pe
tra construit᷑: utilitate uasis or¬
natur. Petra ad firmitatẽ ne la¬
bantur sustentat ppłos: uas ad
custodiam ne temptetur operit
xp̃ianos. Exitus uero eorum de
hoc seculo quam beatus fuerit:
nemo qui nesciat. Nam pͥma hec
mnillis beatitudo ẽ: quod ambo u¬
na die passi eẽ. noscunt᷑: scilicet
ut quos una fides seruitio de uin¬
xert: una dies mrĩo corona¬
ret. Deinde ip̃a passio licet diu̾¬
sa insingłis fuerit: tamen quã¬
ta referta ẽ gre sanctitate. Nã
pecrus crucis sicut saluator
exicum tulit: et adm̃ce deuo¬
tionis similitudine nec morte
discertus ẽ: scilicet ut quem i¬
mitabatur fide. imiitaretur et
passione. De pauli uero cerui¬
ce. cum eam ꝑsecutor gladio
ꝑcussisset. dr fluxisse lactis ma¬
gis unda quam sanguinis:
et mirum in mõdum scm̃ apłm
baptisinigrã in ip̃a cede extitis¬
se spladidum pocius quam cru¬
entum. Que quidem res inscõ
paulo stupenda ñ est. Quid

Expanded text:
ris. Domus enim petrarum fortitudine ris. Domus enim petrarum fortitudine construitur, utilitate vasis ornatur. Petra ad firmitatem, ne labantur, sustentat populos; vas ad custodiam, ne tententur, operit Christianos. Exitus vero eorum de hoc saeculo quam beatus fuerit, nemo est qui nesciat. Nam prima haec in illis beatitudo est, quod ambo una die passi esse noscuntur, scilicet, ut quos una fides servitio devinxerat, una dies martyrio coronaret. Deinde ipsa passio, diversa licet in singulis fuerit, tamen quanta referta est gratiae sanctitate? Nam Petrus crucis, sicut Salvator, exitum tulit, et dominicae devotionis similitudine nec in morte disceptus est; scilicet ut quem imitabatur fide, imitaretur et passione. De Pauli vero cervice, cum eam persecutor gladio percussisset, dicitur fluxisse magis lactis unda quam sanet mirum in modum sanctum Apostolum Baptismi gratia in ipsa caede exstitisse splendidum potius quam cruentum. Quae quidem res in sancto Paulo stupenda non est. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cune. diuitias incolumitatis ac¬
cepit. Hoc enu ab apłis dona¬
ium meruit: quod nuiiui the¬
sauris a medicis redimere potu¬
isset. Pximum ergo signum mi¬
rabilium suorum pecrus fecit.
claudo pedum restituendo ue¬
stigia. D iximus frequenter iꝑ
sicut ait. Tues petrus: et suꝑ
hanc petram edificabo eccłiã
meam. Si ergo petrus petra
est supra quam edificatur ec¬
cłia: recte prius pecles sanat:
lt sicut ineccłia fidei fundamñ¬
tum continet: ita et in homine
membrorum fundamenta con¬
firmet. Recte inquam pͥmum
uii xp̃iano pedes curat: ut iam
ba pauli apłi non legunt᷑: quiᷤ
locus non luteris inscribit. cor¬
de retinet: conuersatione custo¬
dit: Qui paulus: a domino uas
electionis ẽ. nominatus. Bonũ
uas: in quo preciosa mandatoꝵ
xp̃i precepta conduntur. ẜo¬
num uas: de cuius plenitudi¬
ne substantia uite ppłis semꝑ
erogattur. et plenum ẽ. Oꝑtima
apłorum nomina petra ⁊ uascu¬
lum: necessaria domui saluato¬

Expanded text:
cuniae, divitias incolumitatis accuniae, divitias incolumitatis accepit. Hoc enim ab apostolis donatum meruit, quod nullis thesauris a medicis redimere potuisset. Primum ergo signum mirabilium suorum Petrus fecit, claudo pedum restituendo vestigia. Diximus frequenter ipsnuncupatum, sicut ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Si ergo Petrus petra est supra quam aedificatur Ecclesia, recte prius pedes sanat, ut sicut in Ecclesia fidei fundamentum continet, ita et in homine membrorum fundamenta confirmet: recte, inquam, primum in Christiano pedes curat, ut jam ba Pauli non leguntur? Quis locus ea litteris non inscribit, corde retinet, conversatione custodivit? Qui Paulus a Domino vas electionis est nominatus. Bonum vas, in quo pretiosa mandatorum Christi praecepta conduntur: bonum vas, de cujus plenitudine substantia vitae populis semper erogatur, et plenum est. Optima apostolorum nomina, petra, et vasculum necessaria domui Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ ꝑusderent. Hec gͥ est
iniquitatis elatio. ut maltum
se ferat: in sublime se erigat: s
sancta oratio omnem humiliat
suꝑbiam: uniuersam deicit ua¬
ocum uobis omnibus¬
est frẽs. et uniuerso mũ¬
do notissimum quodbe¬
atissimorum petri et pauli nata¬
lis ẽ. hodie᷑ nec aliquam partẽ
orbis latere potest tanta deuo¬
tio: siquidem cum de his dicat
dauid ꝓpħa. In omnẽ terram
exiut sonus eorum: et infines
orbis terre uerba eorum. In
ominẽ terram mirabilium pet̾
matris sue olun uentre iam de¬
bili pedum restituerit firmita¬
tem: ut quod natura minus
contulerat. apłica gr̃a repararet
Cum enum idem claudꝰ stipem
rogans. aliquid pecunie se ab a¬
płis cred̾et accepturum: ait illi
zareni: surge et ambula. Beata
plane largitas: que petenti ar¬
gentum quidem non contulit.
s contulit sanitatem. Beata
largitas: que de thesauris suis
melicinam. Beatus et ille clau¬
dus: qui dum stipem querit pe¬

Expanded text:
omnium perviderent. Haec igitur est omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vaotum vobis omnibusest, fratres, et universo mundo notissimum, quod beatissimorum Petri et Pauli natalis est hodie, nec aliquam partem orbis latere potest tanta devotio: siquidem cum de his dicat David propheta: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ; in omnem terram mirabilis Petri matris suae ventre, olim jam debili, pedum restituerit firmitatem, ut quod natura minus contulerat, apostolica gratia repararet? Cum enim claudus ille stipem rogans, aliquid pecuniae se ab apostolis crederet recepturum, ait illi Nazareni surge et ambula . Beata plane largitas, quae petenti argentum quidem non contulit, sed contulit sanitatem! Beata largitas, quae de thesauris aurum medicinam! Beatus est ille claudus, qui dum stipem quaerit pe
Abbreviated transcription (Latin):
posse conscendere: atq elatus
subito magitis artib uolare
cepisset: tunc ꝑetrus fixis genibꝰ¬
precatus ẽ. dñm̃ et precatione
scã. uicit magicam leuitatem. Pi¬
or enim ascendit ad̾ñ oratiõ.
quam uolatus: et ante ꝑuenit
iusta petitio. quam iniqua pre¬
sumptio. Ante inquam petrus
in terris positus obtinuit quod
pecebat: quam symon ꝑueniret
ad celestia quo tendebat. Eunc
igitur pecrus uelut uinctum
alur de sublimi aere de posuit.
et quodam precipitio saxo elidens.
euis crura confregit. Et hoc in
obprobriũ facti ulius: ut qui
paulo ante uolare temptaue¬
rat subito ambulare non poss.
et qui pennas assumpserat.
plantas amitteret. Sed ne fortẽ
hoc mirum uideatur quod mag
iste presente apło ꝑaerem ali¬
quandui uolitauerit: hoc pa¬
cientia petri fecit. ꝑmisit enim
illum sublimmiꝰ ascend̾e: ut alti
caderet. Uoluit eum in excelsũ
leuari ad conspectum omniũ: ut
ruentem illum de excelso oculi

Expanded text:
posse conscendere, atque elatus posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi
Abbreviated transcription (Latin):
decretus est ꝓuiitute. Et in qͦ
tandem loco nirium ꝑ tulert᷑.
Iurbe roma. que principatũ
et capud obtinet nationumi
scilicet ut ubi caput suꝑftitio¬
nis erat. illic caput quiescet
scĩtatis: et ubigentilium pͥn¬
cipes habitabant. uuc eccłiaꝵ
principes morarent᷑. Cuiꝰ aut̃
meriti sint beatissimi petrꝰ et
paulus. Hinc possumus in¬
tellig̾e: quod cum añs orientiᷤ
regionem ꝓpͥa illustrauerit
passione: occidentis plagam
ne quid minus eẽt. uice sui a¬
płorum sanguine illuminare
dignatus ẽ. Et licet illuis pas¬
sio nobis sufficiat ad salutem:
nob̾ contulit ad exemplum.
Hodierna gͥ aie beati apłi san¬
guinẽ ꝓfuderunt. S uideamꝰ
causam quare ista ꝑpesti sunt:
sulicet quod inter cetera mi¬
rabilia. etiam magum illum sy¬
monem orationib suis de aeris
uacuo precipitii ruina ꝓstraue¬
eint. Cum enum idem symon se
xp̃m diceret. et tanquam filiũ
ad patrem assereret uolando se

Expanded text:
decretus est pro virtute. At in quo decretus est pro virtute. At in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Roma, quae principatum et caput obtinet nationum; scilicet ut ibi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum principes morerentur. Cujus autem meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui apostolorum sanguine illuminare dignatus est, et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, rium contulit ad exemplum. Hodierna igitur die beati apostoli sanguinem profuderunt. Sed videamus causam quare ista perpessi sunt; scilicet, quod inter caetera mirabilia etiam magum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverunt. Cum idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad patrem assereret volando se
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nitatẽ misterii salutaris
includit. Ambo igit᷑ claues a
dño ꝑceperunt. Scientie iste:
ille potentie. Oiuitias immor¬
talitatis ille dispensat: scientie
thesauros iste largit᷑. Sunt
enim scientie thesauri sicut scͥ¬
tum est: inquo sunt omnes che¬
sauri sapientie et scientie ab¬
sconditi. Ergo beat petrus et
paulus eminent. int̾ uniu̾sos
apłos: et peculiari quadam p̃¬
rogatiua p̾cellunt. Uerum int̾
ip̃os quis cui p̾ponatue: incer¬
tumẽ. Puto enim illos equales
cẽ. m̾itis. qui equales sunt pas¬
sione: et simili eos fides deuocio¬
ne uixisse. quos similem fade¬
ui demus ad martyrii głican per¬
uenisse. Nec enim sine causa fac¬
tum ꝑutemus: quod una die.
uno in loco. unuis tyrranni to¬
lerauere sententiam. Una die
passi sunt: ut ad xp̃m pariter
ꝑuenirent. Uno in loco: ne al¬
teri roma deesset. Sub uno per¬
secutore: ut equalis crudelitas.
utrumq conftringeret. Dies gͦ

Expanded text:
ad aeternitatem mysterii salutaris ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse; non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent: uno in loco, ne alteri Roma deesset: sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies erg
Abbreviated transcription (Latin):
tio ueritatis: trinitas confessioĩs.
testimoniũ dilectionis. It̃ innati¬
apud dñm scĩtatis obtineant:
nescio tamen quo pacto petrus
et paulꝰ uidentur preceteris pecu¬
liari quadam insaluatore fidei
iuitute precellere. Quod quidẽ
ex ipsiꝰ domini iuditio possumus
approbare. Nam petro sicut bo¬
no dispensatori clauem regni
celestis dedit: paulo tanquam
idoueo doctor. magisterium ec¬
cłiastice institutionis in iun¬
xit : scilicet ut quos iste erudie
rit ad salutem ille suscipiat ad
quietem: ut quorum corda pau¬
lus patefecerit doctrina uerboꝵ
eorum animab petrus aꝑiat
regna celorum. Clauem enim
quodammodo a xp̃o scientie et
paulus accepit. Claius enim
dicenda ẽ. qua ad fidem peccato
rum corda reserant᷑: mentium
secreta panduntur: et quicquid
intrinsecus clausum tenet᷑. in
palam rationabili manifestatio¬
ne ꝓducitur. Claus inquam¬
ẽ: que et conscientiam ad confes¬
sionem peccati aperit: et gram̃

Expanded text:
tio veritatis: trinitas confessionis, tio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilectionis. apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilirit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodammodo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est, qua ad fidem peccatorum dura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
nium ꝑhibere cordi suo: si debu¬
it esse uidex cordis alieni. Uerar¬
ergo petrus. anuerax inpetro
tus ẽ. homo pecrus: quando aut̃
placuit domino iħu xp̃o. impłe¬
uit petrum. et inuentꝰ uerax est
petrus. Uerum petrum petra fece¬
rat: petraenim erat xp̃c. Et quid
ei nuntiauit. quando tercio res¬
pondit amare se dm̃n: et tercio
dominus peteo suas ouiculas
commendauit: Prenuntiauit
ei passionẽ suam. Cum eẽs inqͥł
uimor cingebas te. Et ibas quo
uolebas: cum autem senueris. ex¬
tendes manus et alter te cinget.
et feret te quo tu noniuis euangłi¬
hoc est extendes manus tuas. Ubiẽ.
ille negator. Oeinde post hec ait¬
tunc ad doctrinam: modo adcoro
occidi timuit: Hic timuit pati
quod passus ẽ . xp̃c: s iam timere
non debuit. Uidebat incarne ui¬
uentem: quem uiderat in ligno
pendentem. Resurgendo xp̃c ab¬
interrogabat petͥ amorẽ. Ter ne¬
gauerat timor: ter confessus ẽ.
amor. Trinrtas negationis. deser¬

Expanded text:
nium perhibere cordi suo: non debunium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni. CAergo Petrus, an verax in Petrotus est homo Petrus: quando autem placuit Domino Jesu Christo, implevit Petrum, et inventus est Petrus verax. Veracem Petrum petra fecerat: Petra enim erat Christus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit amare se Christum, et tertio Dominus Petro suas oviculas commendavit? Praenuntiavit ei passionem suam. Cum esses, inquit, junior, cingebas te, et ibas quo volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelihoc est enim, Extendes manus tuas. Ubi est ille negator? Deinde post haec aittunc ad doctrinam, modo ad coronit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus est Christus. Sed jam timere non debuit. Videbat enim in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abinterrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, deser
Abbreviated transcription (Latin):
scis quia amo te. Et iterum et¬
tercio dominus hoc interroga
commendat gregem. ꝑsingu¬
la enim dicebat petro dominus
tro figurabatur unitas omni¬
um pastorum. s bonorum: quia
libi. Et nunquid et modo ꝑeteᷤ
mendax erat: aut amasse dmn
enum respondebat: quod in cor¬
de suo uidebat. Quando autẽ
dixerat animam meam ꝓ te po¬
nam. defuturis uoluit p̃sumere
uirib sius. Omnis autem hõ
qualis sit. tunc cum loquitur
forte scit. quał sit crastino futurꝰ.
quis scit: Reuocauit ergo oculos
ad cor suum petrus. quando int̾¬
rogabatur a domino. et fidens
respondebat quod ibi uidebat.
Etiam dñe: tu scis quia amo te. Qd
dico tibi tu scis. quod uideo in cor¬
de meo. uides ⁊ tu. Nonaulus es̃t
tam̃ dicere: quod dominꝰ interro¬
gauerat. Nonenim simpliciter
rat. plus his diligis me. Plus hiz.¬
id est plusme diligis quam isti. De
aliis discipulis dicebat. Ille non po¬
tuit dicere nisi amote: non ausꝰ
est plus his. Noluit iterum eẽ.
mendax. Suffecerat enim testimo¬

Expanded text:
scis quia amo te. Et iterum Dominus hoc interrogavcommendavit gregem. Per singula enim dicebat Dominus Jesus tro figurabatur unitas omnium pastorum, sed bonorum, qui sibi. Numquid modo Petrus mendax erat, aut amare se Doenim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter rat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimo
Abbreviated transcription (Latin):
tuduie extollat: petrus piscator
fuit: nemo iniquitatẽ ꝓpriam co¬
gitando misciłiam dĩ refugiat:
paulus ꝑsecutor fuit. Ille dicit. fac¬
tus ẽ. dominus refugium paupe¬
rum. iste dicit. docebo iniquos ui¬
as tuas. et impii ad de conuertentur:¬

Expanded text:
tudine extollat: Petrus piscator tudine extollat: Petrus piscator fuit. Nemo iniquitatem propriam cogitando misericordiam Dei defugiat: Paulus persecutor fuit. Ille dicit, Factus est Dominus refugium pauperum : iste dicit, Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus sum: ut inme pͥmo osten¬
deret xp̃c ih̾c omnem longani¬
mitatem. ad formationem eorum
qui credituri sunt illi inuitamet̾¬
nam. Quis enim sub manu omni¬
potentis medici de salute desperet.
tanto formatꝰ exemplo. consideran¬
do euangłirantẽ fidem quam ali¬
quando uastabat non solum euasi¬
sse penam ꝑ secutoris. uerum eti¬
am coronam meruisse doctoris: et
cuius sanguinẽ in eius membͥs
cupiebat seuiendo fund̾e. ꝓeuis no¬
mine suum sanguinem credendo
fudisse: Habet ergo roma caput
gentium duo lumina gentium.
ab illo accensa qui illuminat om¬
nem hominem uenientem in he
mundum. Unum in quo d̃s abiec¬
tam exaltauit humilitatem: al¬
terum in quo dampnandam sana¬
uit iniquitatẽ. In illo discamus
non suꝑbire: in isto desperare. Qmͣ
breuit᷑ magna nob̾ exempla pre¬
missa sunt. quam salubria: que
semꝑ commemoremꝰ. et in eorum
laude lumen uerum magnifice¬
mus. Nemo se de huiꝰ seculi celsi¬

Expanded text:
consecutus sum, ut in me primo ostenconsecutus sum, ut in me primo ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam . Quis enim sub manu omnipotentis medici de salute desperet tanto informatus exemplo, considerans evangelizantem fidem quam aliquando vastabat, non solum evasisse poenam persecutoris, verum etiam coronam meruisse doctoris, et cujus sanguinem in ejus membris cupiebat saeviendo fundere, pro ejus nomine suum sanguinem credendo fudisse? Habet ergo Roma caput gentium, duo lumina gentium ab illo accensa, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum: unum, in quo Deus abjectam exaltavit humilitatem; alterum, in quo damnandam sanavit iniquitatem. In illo discamus non superbire; in isto, non desperare. Quam breviter magna nobis exempla praemissa sunt, quam salubria; quae semper commemoremus, et in eorum laude lumen verum magnificemus. Nemo ergo se de hujus saeculi celsi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligerent. nec tenerent. Qnͣ¬
to nunc medo melius: quanto
ordinatius. Prius erexit de ter¬
ra ui opem. et de stercore exaltauit
pauperem. ut collocaret eum cũ
potentib popłi sui: ut munus in¬
telligentie et docteine non solum
ex deo ẽẽt. s etiam ex deo eẽ. appa¬
reret.Cum quanta itaq leticia.
et quanta dei gła contuemur ab
animo piscatoris contempni o¬
pes imperatoris: fundi p̃ces im¬
peratoris ad memoriam piscatoris
ut nec ille ex eo quod ñ habuit ia¬
ceret. nec ifte exeo quod habuit
suꝑbiret: Iamu̾o illud quod pau¬
lum ex ꝑ secutore suo predicatorẽ
suum xp̃c operatus est. quid ua¬
leat ad salutem hominum. ne quis¬
quam magnarum sibi conscuis
iniquitatum. de miscł̃ia dei debe¬
at desperare: ip̃e potius apłs eloqͣ¬
tur. Humanus inquit sermo. et
omini acceptione dignꝰ: quia ih̾c
xp̃c uenit in hunc mundum pec¬
catores saluos facere: quorum pri¬
mus ego sum. Sed ideo miscdiã

Expanded text:
intelligerent, nec tenerent. Quaintelligerent, nec tenerent. Quanto ergo nunc melius, quanto ordinatius, prius erexit de terra inopem, et de stercore exaltavit pauperem, ut collocaret eum cum potentibus populi sui ; ut munus intelligentiae atque doctrinae non solum ex Deo esset, sed etiam ut ex Deo esse appareret? Cum quanta itaque laetitia et quanta Dei gloria contuemur ab animo piscatoris contemni opes imperatoris? fundi preces imperatoris ad Memoriam piscatoris? ut nec ille ex eo quod non habuit, jaceret; nec iste ex eo quod habuit, superbiret. Jamvero illud quod Paulum ex persecutore suo praedicatorem suum Christus operatus est, quid valeat ad salutem hominum, ne quisquam magnarum sibi conscius iniquitatum de misericordia Dei debeat desperare, ipse potius apostolus eloquatur. Humanus, inquit, sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Sed ideo misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
in isto habundauit peccatum.
ut suꝑ habundaret gratia.
Inutroq magna dei gr̃a at¬
q eius gła claruit: qui eoꝵ
fecit merita non inuenit. Qd̃
enun aliud demonstrare dig¬
natus ẽ. qui ad regnum pͥmo
uocare uoluit piscatores. pꝰ¬
ea uocaturus imperatores: nͥ
ut qui głatur. in domino glo¬
rietur: Nam utiq nobilium
doctorum. potentium non sa¬
lutem contempsit: quib igno¬
biles imperitos. infirmosq p̃.¬
posuit. S nisi prius eligeret᷑
iultas infirmorum: non sana¬
retur inflatio suꝑborum. Si pͥ¬
us a xp̃o diuites uocarentur:
putarent: ac dicerent. non in
se electam nisi opulentiam.
facundiam eloquentie. doctri¬
nam. scientie splendorem. nobi¬
litatem. generositatẽ. tranquilli¬
tatem. regalem potestatem. Atq
ita temporalib et seuilarib felic¬
tatib tumidi. tanquam ip̃i priꝰ
xp̃o conferrent quod eẽnt. ut eis
ille uideretur reddere non dona¬
re: quod futuri ẽẽnt gr̃a dei. nͦͨ

Expanded text:
in isto abundavit peccatum, in isto abundavit peccatum, ut superabundaret gratia . In utroque magna Dei gratia atque ejus gloria claruit, qui eorum fecit merita, non invenit. Quid enim aliud demonstrare dignatus est, qui ad regnum primo vocare voluit piscatores, postea vocaturus imperatores, nisi ut qui gloriatur, in Domino glorietur ? Nam utique nobilium, doctorum, potentum non salutem contempsit, quibus ignobiles, imperitos infirmosque praeposuit. Sed nisi prius eligeretur vilitas infirmorum, non sanaretur inflatio superborum. Si prius a Christo divites vocarentur, putarent et dicerent non in se electam nisi opulentiam, facundiam, eloquentiae doctrinam, scientiae splendorem, nobilitatem, generositatem, tranquillitatem, regalem potestatem; atque ita temporalibus et saecularibus felicitatibus tumidi, tanquam ipsi prius Christo conferrent quod essent, ut eis ille videretur reddere, non donare, quod futuri essent gratia Dei, nec
Abbreviated transcription (Latin):
et pauli apłorum di¬
es in quo triumpha¬
lem coronam deuicto diabolo
meruerunt. quantum fides
romana testatur hodiernus
ẽ. Quib sollempnis festiui¬
tas exhibetur: sollempnis
etiam sermo reddat᷑. Laudes
audiant a nob̃: preces effun-¬
dant ꝓ nob̾. Sicut traditione
pateum cognitum memoria
recinetur: non uno die passi
sunt ꝑ celi spacia decurrente.
Natalicio ergo petͥ: passus ẽ.
paulus. Non quo ex utero ma¬
tris innumerum fusus ẽ. ho¬
minũ: s quo ex iuncło carnis
in lucem natus ẽ. angłorum.
Ac ꝑ hoc ita singłi dios tunc dã¬
ti sunt duob: ut nunc unus
celebret᷑ ambob. Magnũ
michi hoc signum uidetur
esse concordie. Coapło suo no¬
uissimus primo. qui ad eumdẽ
diem uocatꝰ aduenit: ad eun
dem coronatus occurrit. Elec¬
tus est ille ante domini passio¬
nem: iste post ascensionem.
Ordine temporis imparis: et̾¬
nitate felicitatis equales. Ille
ex piscatione iste ex ꝑsequutore
In illo in firma mundi electa
sunt ut confundantur fortia:

Expanded text:
et Pauli apostolorum dies, in quo triumphalem coronam, devicto diabolo, meruerunt, quantum fides Romana testatur, hodiernus est. Quibus solemnis festivitas exhibetur, solemnis etiam sermo reddatur. Laudes audiant a nobis, preces fundant pro nobis. Sicut traditione patrum cognitum memoria retinetur, non uno die passi sunt per coeli spatia decurrente. Natalitio ergo Petri passus est Paulus, non quo ex utero matris in numerum fusus est hominum, sed quo ex vinculo carnis in lucem natus est Angelorum; ac per hoc ita singuli dies dati sunt duobus, ut nunc unus celebretur ambobus. Magnum hoc mihi signum videtur esse concordiae: coapostolo suo novissimus primo, qui ad eumdem diem vocatus advenit, ad eumdem diem coronatus occurrit. Electus est ille ante Domini passionem, iste post ascensionem. Ordine temporis impares, aeternitate felicitatis aequales: ille ex piscatore, iste ex persecutore. In illo infirma mundi electa sunt, ut confundantur fortia :
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. larare ꝓdi foras: ⁊ pro¬
diit de monumento. institis
ligatis manib et pedib. Exci¬
tat dñs ut mortuus de monu¬
mento ꝓdeat: si cor tangit. ut
confessio foras ereat. S parum
ad huc ligatus ẽ. Dominꝰ ergo pꝰ¬
quam exiit lararus de monum̃¬
to ad discipulos suos quib di¬
xerat queumq solueritis in t̃¬
ra. soluta erunt ⁊ in celo: soluite
inquit eum: et sunte abire. Per
se excitauit: ꝑ discipulos soluit
Proinde ecclie fortitudo. in petͦ
maxime cominendata est. quia
eumte ad passionem secutus est
dnm: ⁊ infirmitas quedam no¬
tata. qm̃ in terrogatus ab ancil¬
la negauit duĩn. Ecce ille ama¬
tor: subito negator. Inuenit se:
qui presumpserat de se. Dixerat
enim sicut nostis: domine tecũ
ero usq ad mortem. Et si opꝰ fue¬
rit ut moriar: animã meam ꝓ
te ponam. Et dominus ad p̾sump¬
torem. Animam tuam ꝓ me po¬
nes. Amen dico tibi: antequã
gallus cantet. ter me negabis.

Expanded text:
dicitur, Lazare, prodi foras. Et prodicitur, Lazare, prodi foras. Et prodiit de monumento institis ligatus manibus et pedibus. Excitat Dominus, ut mortuus de monumento prodeat; si cor tangit, ut peccati confessio foras exeat. Sed parum adhuc ligatus est. Dominus ergo, postquam exiit Lazarus de monumento, ad discipulos suos, quibus dixerat, Quaecumque solveritis in terra, soluta erunt et in coelo: Solvite, inquit, eum, et sinite abire . Per se excitavit, per discipulos solvitProinde Ecclesiae fortitudo in Petro maxime commendata est; quia euntem ad passionem secutus est Dominum: et infirmitas quaedam notata; quoniam interrogatus ab ancilla, negavit Dominum. Ecce ille amator subito negator. Invenit se, qui praesumpserat de se. Dixerat enim, sicut nostis: Domine, tecum ero usque ad mortem: et si opus fuerit ut moriar, animam meam pro te ponam. Et Dominus ad praesumptorem: Animam tuam pro me pones? Amen dico tibi, antequam gallus cantet, ter me negabis .
Abbreviated transcription (Latin):
incelo. et que ligaueritis in ter¬
ra. ligata erunt et in celo. S¬
hoc petro duit. Ut scias quia
petrus unuierse eccłie ꝑ sonam
tune gerebat: audi quid ips. di¬
catur. quid omnib fidelib
sanctis. Si peccauerit in te frat
tius: corripe illum int̾ ie et
ipsum solum. Si non te audie¬
rit: adhibe tecum unum aut
duos. Scriptum ẽ. enim. In ore
duorum uel trium testium:
stabit omne uerbum. Si nec
ip̃os audierit: refer ad eccl̃iam.
Si nec ipsam audierit: sit tibi
tanquam echnicus ⁊ publica¬
nus. Amen dico uobis: quia
que ligaueritis in terra. ligata
crunt et incelo. Et quecumq
solueritis in terra: soluta ert̃
et in celo. Columba ligat: co¬
lumba soluit: edificium super
petram ligat et soluit. Time¬
ant ligati: tumeant soluti. Qͥ
soluti sunt. timeant ne ligent᷑
qui ligati sunt. orent ut soluã¬
tur. Ermiculis pecc̃orum suorũ
unusquisq constringitur: et
preter hanc occłiam nichil sol¬
iuitur. Quatriduano mortuo

Expanded text:
in caelo, et quae ligaueritis in terin caelo, et quae ligaueritis in terra, ligata erunt et in caelo; hoc Petro dixit. Ut scias quia Petrus universae Ecclesiae personam tunc gerebat, audi quid ipsi dicatur, quid omnibus fidelibus sanctis: « Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Si non te audierit, adhibe tecum unum aut duos: scriptum est enim, In ore duorum aut trium testium, stabit omne verbum. Si nec ipsos audierit, refer ad Ecclesiam: si nec ipsam audierit, sit tibi tanquam ethnicus et publicanus. Amen dico vobis, quia quae ligaveritis in terra, ligata erunt et in coelo; et quaecumque solveritis in terra, soluta erunt et in coelo » . Columba ligat, columba solvit; aedificium supra petram ligat et solvit. CAPUT III. Timeant ligati, timeant soluti. Qui soluti sunt, timeant ne ligentur: qui ligati sunt, orent ut solvantur. Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur : et praeter hanc Ecclesiam nihil solvitur. Quatriduano mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
frõs: quia patres nr̃i omnes sub
nube fuerunt. et omnes ꝑ mare
transierunt: et omnes in moyse
baptirati sunt in nube et in ma¬
ii: et omnes euuidem cibum sp̃a¬
lem manducauerunt.⁊ omnes
eundem potum sp̃alem biber̃t.
Dibant enim de spiritali: se¬
qñti eos petra. Petra autem e¬
onem suam sicut nostis elegit.
quos aplos appellauit. Inter
hos pene ubiq solus petrus.
tocius eccł̃ie meruit gestare ꝑ¬
sonam. Propter ip̃am ꝑsonã
quam tocius eccłie solus gesta¬
bat: audire meruit. tͥ dabo
claues regni celorum. Has enĩ
claues non homo unus: sed
unitas accepit eccłie. Hinc gͦ
petriexcellentia p̾dicatur: quia
ipsius uniu̾sitatis ⁊ unitatis
eccłie figuram gessit quando
ei dictum ẽ: tibi dabo quod
omnib traditum ẽ. Nam ut
noueritis eccłiam accepisse
claues regni celorum: audite
in alio loco quid dominus
Sicui dimiseritis pecata adit¬
tentur ei: si ciuꝰ tenueritis te¬
nebunt᷑. hoc ad claues ꝑtinet
eitis in terra. soluta erunt et

Expanded text:
s sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes per Moysen baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eumdem cibum spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt: bibebant enim de spirituali consequente eos petra; petra autem eonem suam, sicut nostis, elegit, quos Apostolos appellavit. Inter hos pene ubique solus Petrus, totius Ecclesiae meruit gestare personam. Propter ipsam personam, quam totius Ecclesiae solus gestabat, audire meruit, Tibi dabo claves regni coelorum . Has enim claves non homo unus, sed unitas accepit Ecclesiae. Hinc ergo Petri excellentia praedicatur, quia ipsius universitatis et unitatis Ecclesiae figuram gessit, quando ei dictum est, Tibi trado, quod omnibus traditum est. Nam ut noveritis Ecclesiam accepisse claves regni coelorum, audite in alio loco quid Dominus Si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cujus tenueritis, tenebuntur . Hoc ad claves pertinet, ritis in terra, soluta erunt et