comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nos quoq in quantũ possumus:
annuo quadragesimȩ tempr̃.
carnem nr̃am ꝑ abstinentiam
affligere conemur Cur gͦ in
abstinentia quadragenarius
numerus custodicur. ⁊ nisiqr
uirtus decalogi. ꝑ libros qua¬
tuor sc̃i euuangłii impletur:
Denarius etenim quater ductꝰ
in quadragenarium surgit:
quia tunc decalogi mandata
ꝑficimus: cum ꝓfecto quatuoꝵ
libros scĩ euuangłii custo dimꝰ
Ex qua re sentiri & aliud poc̃.
In hoc enim mortali corpore.
ex quatuor elementis subsisti¬
mus: & ꝑ uoluptates eiusdẽ
corporis. preceptis dominicis
contra imus Precepta autẽ
dominica: ꝑ decalogum sunt
accepta Qui gͦ ꝑ carnis desi¬
deria. decalogi mandata con¬
tempsimus: dignum ẽ. ut e¬
eandem carnem quater decies
affligamus: quamuis de hoc
quadragesimȩ temporȩ. ẽ ali¬
ud adhuc quod possit intel¬
ligi. A presenti etenim dieus¬
q ad paschalis sollempnita¬
tis gaudia. sex ebdomadȩ ue¬
niunt: quarum uidelicet dic

Expanded text:
Nos quoque in quantum possumus, Nos quoque in quantum possumus, annuo Quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conemur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur, nisi quia virtus Decalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur? Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc Decalogi mandata perficimus cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis praeceptis dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per Decalogum sunt accepta. Quia ergo per carnis desideria, Decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc Quadragesimae tempore est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die usque ad Paschalis solemnitatis gaudia sex hebdomadae veniunt, quarum videlicet dies
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ interim patiendo suꝑarec.
Notandum ul. quod subditur.
quia recedente diabolo. angłi
ministrabant ei. Ex quare qͥd
aliud quam unius ꝑsonȩ utq
uatura ostenditur: quia & ho¬
mo ẽ. quem diabolus tẽptat.
et isdemipse dominus ẽ cuiab
angłis ministratur: Cogno¬
scamus gͥ in eo naturã nr̃ãm:
quia nisi hunc diabolus homi
nem cerneret: non temptaret.
Ueneremur in illo diuinitatem
suam: quia nisi suꝑ omia ds̃¬
existeret: ei nullomodo angłi
ministrarent: Sed quia dieb
his lectio congruit: nam qua¬
draginta dierum abstinentiã
nrͣi redemptoris audiuimus.
qui quadragesimȩ tempuis in¬
choamus: discutiendum nob̃
ẽ. cur hȩc ipsa abstinentia. per
quadraginta dierum nmerũ
custoditur: Moyses enim ut
legem acciꝑet secundo diebus
quadraginta ieuinauit: hely¬
as in deserto quadraginta di¬
ebus abstinuit: ipse auctor
hominum ad homines ueni¬
ens. in quadraginta diebus
nullum om̃ino cybum sũpsic

Expanded text:
sed interim patiendo superaret. 4. sed interim patiendo superaret. 4. Notandum vero quod subditur, quia, recedente diabolo, angeli ministrabant ei. Ex qua re quid anatura ostenditur. Quia et homo est, quem diabolus tentat, et eisdem ipse Dominus est, cui ab angelis ministratur. Cognoscamus igitur in eo naturam nostram, quia nisi hunc diabolunem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Dexisteret, ei nullo modo angeli ministrarent. 5. Sed quia his diebus lectio congruit, nam quadraginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui Quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim ut legem acciperet secundo diebus quadraginta jejunavit . Elias in deserto quadraginta diebus abstinuit . Ipse auctor hominum ad homines veniens, in quadraginta diebus nullum omnino cibum sumpsit .
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ se uicisse głatur: ut
a nr̃is cor dibus. ipso aditu ca¬
ptus exeat: quo nos aditu in¬
tromissus tenebat Sed ẽ ali
ptatione dominica considen¬
re debeamus: quia temptatꝰ
adiabolo dominus. sacri elo¬
quii precepta respondit: & qͥ
eo uerbo quod erat. tempcad¬
rem suum mergere in abyssũ
poterat: uirtutẽ suȩ potend
e non ostendit: sola diuinese
pturȩ precepta edidit: qual¬
nussuȩ nobis patientie preb¬
ret exemplum: ut quotiens a
prauis hominib aliquid pill¬
mur: ad doctrinam exeteñ
potius quã ad uindiłã Pod¬
de quanta ẽ patientia dei: qͣnta
impatientia nr̃a Nos. si iniuri¬
is aut aliqua lesione ꝓuocam᷑:
furore ꝑmoti. aut quantum
possumus nosmetipsos ulci¬
scimur: aut qđ ñ possumus
facere:minamur: Ecce aduersi¬
tatem diaboli dominus ꝑtulit:
& nichil ei. nsi mansuetudins
uerba responditz Pordat quẽ
punire pocerat: ut hoc in lau¬
de eius altius cresceret: si ho¬
stem suum non extinguendo.

Expanded text:
hominem se vicisse gloriabatur, ut hominem se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissus tenebat. Sed est alintatione dominica considerare debemus, quia tentatus a diabolo Dominus sacri eloquii praecepta respondit, et qui eo verbo quod erat tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae 1494 non ostendit, sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum, ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem ejus altius cresceret, si hostem suum non exstinguendo,
Abbreviated transcription (Latin):
cum diceret: eritis sicut dii:
Et ex ꝓuectu auaritiȩ tempta¬
uit: cum diceret: scientes bo¬
num & malum Auaritia enĩ.
ñ solum pecunie ẽ: s etiam
altitudinis: Rectȩ enim aua¬
ritia dicitur: cum supra mõ¬
dum sublimitas ambit᷑. Si
enim non ad auaritiam hono¬
ris rapĩna ꝑtineret: nequaꝗͣ
paulus de unigenito filio di¬
ceret. Non rapinam arbitratꝰ
ẽ esse se ȩqualem deo: In hoc
gͦ diabolus parentem nr̃m ad
suꝑbiam traxit: quod eumad
a uaritiam sublimitatis excita¬
uit Sed quib modis pͥmum
hominẽ strauit: eisdem mo¬
dis. scdo homini demytato
succubuit: Per gulam quippe
temptat: cum dicit Dic ut
lapides isti panes fiant: ꝑ uanã
głam temptat: cum dic̃: Si filiuᷤ
dei es: mitte te deorsum: Per sub¬
limitatis auariciam temptat:
cum regna omnia mundi osten¬
dit. dicens Hȩc tibi omnia da¬
bo: si ꝓcidens adoraueris me:
Sed eisdem modis a secundoho¬
mine uincitur: quib. primũ

Expanded text:
cum diceret: Eritis sicut Dii. cum diceret: Eritis sicut Dii. Et ex profecta avaritiae tentavit cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: Non rapinam arbitratus est se esse aqualem Deo . In hoc autem diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quod eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. 3. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini tentato succubuit. Per gulam quippe tentat cum dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentat cum dicit: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Per sublimitatis avaritiam tentat cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum
Abbreviated transcription (Latin):
stione: delectatione: consensu.
Et nos cum temptamur. ple¬
runq in delectationem aut
etiam in consensum labimur
quia de carnis peccato ꝓpaga¬
ti. in nobis ipsis etiam geri¬
mus. undẽ certamina tolera
mus Ds̃ uͦ. qui in utero uir¬
ginis incarnatꝰ. in mundum
sine peccato uenerat: nnchil
contradictionis in semetipso
tolerabat Temptari gͦ per
suggestionem potuit: sedeiꝰ
mentẽ. peccati delectatiõ non
inomordit: atq ideo omnis
diabolica illa temptatio. fo¬
ris non intus fuit: S si ipsũ
ordinem temptationis eius
aspicimus: pensemꝰ quanta
magnitudine nos ãtempta¬
tone liberamur: Antiquus
hostis. contra primũ homi¬
nem parentẽ nr̃m. intribus
se temptationib erexit: qͥa
hunc uidelicet gula. uana
gła. et auaricia temptauit.
sed demptando superauit: qi
sibi eum ꝑ consensum subdidit:
Ex gula quippe demptauit: cum
cibum ligni uetitum ostendit:
atq ad comedendum suasit:
Ex uana autẽ gła temptauit:

Expanded text:
stione, delectatione et consensu. stione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certammus. Deus vero, qui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus, quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit,
Abbreviated transcription (Latin):
uerȩ. & absq ulla questione
conuenienter accipitur. ut
credatur: ut illuic eum suus
sp̃c diiceret: ubi hunc adã¬
ptandum sp̃s malignus in¬
ueniret Sed ecce cũ dicitus
ds̃ homo uel in excelsũ mon¬
tem. uel in scãm ciuitatem as
sumptus adiabolo: mens re¬
fugit: humanȩ hoc audire¬
aures expauescuntz Cui tam̃
non esse incredibilia ista co¬
gnoscimus: si in illo & alia fa¬
cta pensamus: Certȩ iniquor
om̃ium diabolus caput est:¬
& hunus capitis menbra sunt
om̃s iniqui In non diaboli
menbrum pilatus: n non
diaboli menbra ĩudei ꝑseqͦn¬
tes: & milites crucifigentes
fuerunt: Quid gͦ mirum si
se ab illo ꝑmisit in montem
duci: qui se ꝑtulit etiam a¬
menbris illiuis crucifigi: N
ẽgͦ indignum redemptori
nr̃o quod temptari uoluit:
qui uenerat occidi. Iustum
quippe erat. ut sic temptatio¬
nes nr̃as suis temptatiõnib
uinceret: sicut mortẽ nrãm
uenerat sua morte superare.
Sea sciendum nob ẽ: quia tb
modis temptatio agit᷑ Sugge¬

Expanded text:
 absque ulla quaestione convenienter accipitur, ut credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a sumptus a diabolo, mens refugit humana, aures hoc audire expavescunt. Cui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, sugge
Abbreviated transcription (Latin):
torem suum hoc quod dedit
repeit. aliquid iniustum facit:
s dignum ẽ. ut quisquis se in
penitentia macerat: etiam hoc
sibĩ quod iustȩ compecit inter¬
dicat. Siche nob affuctis ꝙ pe¬
nitentib a deo dimittit᷑ quod
iniustȩ egimus: si ꝓ amore

Expanded text:
torem suum hoc quod dedit, repetit, nihil injustum agit. Sed dignum est, quisquis se in poenitentia macerat, etiam hoc sibi, quod juste competit, interdicat. Sic enim nobis afflictis et poenitentibus a Deo dimittitur, quod injuste egimus, si pro amore
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuam Si uideris nudum.
ieuinium ds̃ approbat.
qd̾ ad eius oculos. manus ele¬
mosinarum leuat: quod cum
primi dilectione agitur: qd̾
ex pietate conditur Hoc gͦ qd̃
tibi subtrabis. alteri largire:
ut unde tua caro affligitur.⁊
inde. egentis ꝓrimi caro repa
ieiunium ieiunastis michi:
Et cum comeditis ꝙ bibicis:
numquidnon uob̃ comecditis.
et uobismet ipsis bibitis: Sibi
enim comedit & bibit: qui ali¬
menta corporis quȩ sunt cõmu¬
nia dona conditoris. sine indi¬
gentibus ꝑcipit Et sibi qͥsq
ieuinat: si ea que sibi ad cempꝰ
subtrahit. non pauꝑibus cribu¬
it : sed uentri postmodum offe¬
renda custodit Hinc. ꝑ iohel
dicitur Sanctificate iȩiunium.
Ieiunium quippe sc̃ificare est:
adiunctis bonis aliis. dignam
deo abstinentiam carnis ostend̾e.
Cesset ira: sopiantur iurgia. In¬
cassum enim caro atteritur.⁊
si a prauis suis uoluptatibus
animus ñ frenatur: cum per
nii ur̃i. inuenit᷑ uoluntas ur̃a.

Expanded text:
nudum, jejunium Deus approbat, quod ad ejus oculos manus eleemosynarum levat, quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire, ut unde tua caro affligitur, inde egentis proximi caro reparjejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis conteditis, et vobismetipsis bibitis? Sibi enim comedit et bibit qui alimenta corporis, quae sunt communia dona conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit non pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atteritur, si a pravis suis voluptatibus animus non refrenatur, cum per nii vestri invenitur voluntas vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
multa uideantur Sed cunc fi¬
delis seruus supra multa con¬
sticuitur: quando deuicta om̃i
corruptionis molestia. de ȩt̾̃nis
gaudiis. in illa cȩlesti sede głat᷑.
Tunc ad dñi sui gaudium ꝑfectȩ
intromititur: quando in ȩt̃na
illa patria assumptus. atq an¬
głorum cętibus admixtus. sic
interius gaudet de mimere:: ut
ñ sit iam qđ exterius doleat de
corruptione Seruus autẽ qui

Expanded text:
fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admistus, sic interius gaudet de munere ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. Sanctus ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Nec habere dedignant᷑ ho¬
minem socium: qui suꝑ se ado¬
rant hominẽ dm̃ Curemusergo
polluat: qui in eterna prescienti¬
a. et dei ciues et angłis eius equa¬
les sumus: Uendicemus morib
dignitatem nr̃am Nulla nos lu¬
xuria inquinet: nulla curpis
cogitatio accuset Non malicia
mentẽ mordeat: ñ inuidiȩ ru¬
bigo consumat: Non elatio in¬
flet: non ambitio ꝑ terrena ob¬
lectam̃ta dilaniet: ñ ira infłamoe
Dii ecenim uocati sunt homines:
Defende gͦ tibi homo contra ui¬
cia. honorem dei: quia ꝓpter
te factus est ds̃ homo: qui ui¬

Expanded text:
tur. Nec habere dedignantur hotur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem Deum. Curemus ergopolluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
angli. ciues deiz Sed quia nos
cognouimus regem nr̃m: reco¬
gnouerunt nos angłi ciuessuoͤ.
Quia enim cęli rex terram nr̃e car¬
nis assumpsit: infirmitatẽ nr̃a.
illa iam angłica celsitudo non
despicit. Ad pacem nrãm angłi
redeunt: indentionem prioris
discordiȩ postponunt: & quos
infirmos prius abiectosq de
spexerant: iam socios ueneran¬
cur: hinc ẽ. enim. quod loch &
iosue angłos adorant: nec cam̃
adorare ꝓhibentur: Ioħs uͦ in
apocalipsi. adorare angłm uo¬
gelus ne se debeat adorare com
pescit: dicens: Uide ne feceris:
conseruus enim cuus sum. et
frũm tuoꝵs: Quid est. qd̾ ante
redemptoris aduentum. angli
ab hominib adorant᷑ & tacent.
postmodum uͦ adorari refugiũt:
nisi quod naturam nr̃am quam
pͥus despexerant. postquam hanc
suꝑ se assumptam conspiciunt.
substratam sibi uidere ꝑtimesct᷑:
Nec iam sub se uelud infirmam
contempnere ausi sunt: qͣm suꝑ
se uidelicet in cęli rege ueneran¬

Expanded text:
angeli, cives Dei. Sed quia nos angeli, cives Dei. Sed quia nos cognovimus regem nostrum, recognoverunt angeli cives suos. Quia enim coeli rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt. Et quos ispexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth, vel Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur: Joannes vero in Apocalypsi adorare angelum vogelus ne se debeat pescuit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege veneran
Abbreviated transcription (Latin):
denstm terta. mortuum fuerit:
ipsum solum manet Unde et
natus. in presepio reclinatur: ut
fideles om̃s. uidelicet sc̃a anima¬
lll. carnis suȩ frumenco reficeret:
ne ab internȩ intelligentie pa-¬
bulo ieuna remanerent. Quid ẽ¬
autẽ. quod uigilantib pastoribꝰ
angls apparet eosq dei cdaritas
curuifulget: nisi quod illi pre
cȩteris uidere sublimia merent᷑.
qui fidelib gregibus prȩesse sol¬
licitȩ sciunt: Dumq ipsi pię
suꝑ gregem uigilant: diuina
suꝑ eos grã largius choruscat
Regem uͦ natum angłs nunciat:
ciꝰ q uoci angłoꝵ chori conci¬
nunt: et congaudentes clamãt.
Gła in excelsis deo: ec in terrapax
hominib bone uoluntatis:
Prius quippe quam redemptor
diam cum angłis habiumus:
a quoꝵ claritate atq mundicia.
per primȩ culpȩ meritum. per
cotidiana delicta. longe distaba
mus: Quia enim peccando. ex¬
tranei eramus a deo: extrancos
nos a suo consortio deputabant

Expanded text:
dens in terram mortuum fuerit, dens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redemptor diam cum angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe mus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant
Abbreviated transcription (Latin):
Deleantur de libro uiuencium:
et cum iustis ñ scribant᷑. Qui
bene eciam in bechleem nascitͣ
Bechleem quippe:domus panis
interpretatur: Ipse namq est:
qui ait Ego sum panis uiuus:
qui de celo descendi Locus gͦ
in quo dominus nascitur. do¬
mus panis ante uocatus est: qͥd
fucurum ꝓfecto erat: ut ibi ille¬
ꝑ materiam carnis appareret. qͥ
electorum mentes. interna sacieca¬
ce reficeret: Qui ñ in parentum
domo. sed in uia nascitur: ut ꝓ
fecto ostenderet. quia ꝑ humani¬
catem quam assumpserat. quasi
in alieno nascebatur Alienum
uidelicet. ñ scđ̾m pocestatẽ dico: s
scđm naturam: Nam de pocesta¬
te cius: scriptum est In propria
uenit: In natura etenim sua. an¬
te tempora natus est: in nr̃a. ue¬
nt ex cempore: Qui gͦ ecernus
ꝑmanens. temporalis apparuit:
alienum ẽ. ubi descendit Et qͥa
ꝑ ꝓpħam dicitur. om̃is caro fenũ :
factus homo. fęnum nr̃m uertit
in frumentum: qui de semetipso
ait: Nisiigranum frumenti ca-¬

Expanded text:
antur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui domo, sed in via nascitur, ut in hoc ostenderet quia per humanitatem, quam assumpserat, quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti ca
Abbreviated transcription (Latin):
nis in telligunt: mira in exteri¬
oribus oꝑantur Cumqncel
ligendo et oꝑando aliilicãt:
quasi duplicatum de ntio
lucrum reportant Benitem.
alia quinq uel alia duolu-
crum uenisse referuntunua
dum utriq sexui predica un
penditur: quasi acceptdenta¬
geminantur:. Sed is qui um
calentum acceperat. abierodit
in terram: et abscondit pauã
domini sui Talentum inrra
abscondere ẽ: acceptum reni-¬
um in terrenis actibus in lica¬
re: lucrum sp̃itale ñ quere: cor
a terrenis cogitationib nuiuã
leuare: Sunt namq nomili qͥ
donum incelligendiȩ ꝑcepunt:
s tamen sola que carnis sut sa-
tionem positurus redit: qua
is qui nunc pię spiritalia dmia
tribuit: districtȩ in iudicione¬
nta rẽquirit. Quid quisq acepit.
considerat: et quod lucrum de ac
ceptis reportet. pensat. Seriius qͥ
geminata calenta reculit. a domi¬
no laudatur: atq ad eternam re¬
munerationẽ ꝑducitur: cum ei
uoce dominica dicitur: Euge

Expanded text:
nis intelligunt, mira in exterinis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de nlucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referentur, qui, dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi acceptgeminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapitionem positurus redit; quia is qui nunc pie spiritualia bona tribuit, districte in judicio merita exquirit. Quidquid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis talentis reportet pensat. Servus qui geminata talenta retulit, a domino laudatur atque ad aeternam remunerationem perducitur cum ei voce dominica dicitur: Euge,
Abbreviated transcription (Latin):
di calentum cuum in terra. Ecce
habes quod cuum est Nocandũ.
quod mucilis seruus durũ dñm
uocat: cui camen ad lucrum de¬
seriure dissimulat: et cimuisse se
dicit in lucrum calentum expen¬
dere: qui hoc solum cimere de¬
buerat. ne hoc sine lucro ad do¬
minum reportaret: Sunt enim
pleriq intra scãm ȩccłam. quoꝵ
iste seruus imaginem cenet: qui
melioris uitȩ uias aggredi me¬
tuunt: et tamen iacere in sui cor
poris ignauia ñ ꝑtimescunt.Cũq
se peccatores considerant: scĩca¬
tis uias arripere trepidant: et
remanere in suis iniquitatib
non formidant: Quoꝵ bñe petrꝰ
adhuc in infirmitate positus. spe¬
ciem cenet: cum uiso miraculo
cet ut a te dñm ñ repellas: Sed
qui iccireo melioris habitus uiaᷤ.
et recͥis uicȩ apprehendere
arcenlunt. quia in firmos se
esse coiciunt: quasi et pecca¬
cores itentur. et dñm repel¬
lunt:nq quem in se scifica¬
re debrant. fugiunt: et uelut
in perbatione consilium ñ¬

Expanded text:
entum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen japoris ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet, cum viso miraculo tet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, oris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in pert
Abbreviated transcription (Latin):
ue male et piger: sciebas quia
meto ubi ñ semino. et congrego
ubi ñ sparsi Oportuit gͦ te com
mittere pecuniam meã nuramu¬
lariis: et ego ueniens recepissẽ¬

Expanded text:
ue male ac piger, sciebas quod ego meto, ubi non semino, et congrego, ubi non sparsi. oportuit ergo te pecuniam meam dare nummulariis, et ego ueniens cum us
Abbreviated transcription (Latin):
A largi¬
ente dño missa¬
rum sollẽpnia
cer hodie cele¬
braturi sumus: loqui dui de
euuangłica lectione ñ possumus:
sed nos aliquid uel breuiter di¬
cere. redemptoris nr̃i naciuitas
ipsa compellit Quid ẽ. quod
nascituro domino. mundus
describitur: nisi hoc qd̃ aꝑtȩ
monstratur. quia ueniebat in
carne. qui electos suos ascribe¬
ret in eterncate: Quocontra

Expanded text:
 largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet i
Abbreviated transcription (Latin):
re: a rege proposita. extinctis
allophilis numerosa p̃pucia re¬
portare: regnum ex ꝓmissione
percipere: cunctumq israelici¬
cum popłm. sine ulla postmo¬
dum contradictione possidere:
Ettamen in cunctis se despicit:
qui in suis ocłis esse se humilẽ
conficetur: Si igitur sc̃i uiri eti¬
am cum agunt fordia. de semet¬
ipsis uilia senciunt: quid in sua
excusatione dicturi sunt. qui
sine opere uirtutis. incumẽscũt:
Sed et si quȩlibet bona assint ope¬
ra: nulla sunt. nisi ex humilita¬
ce condiantur: Mnanda qͥ ppe
actio cum clatione. non eleuat: s
grauat. Qui enim sine humilica¬
ce uirtutes congregat: inuentũ.
puluerem portat Et unde aliqͥd
ferre cernicur: inde decerius ce¬
catur: In cunctis gͦ quȩ agitis fĩs
mei. radicem bom oꝑis humili¬
tatẽ tenete: nec qͥb iã suꝑiores. s qͥ¬
b adhuc ĩferiores estis aspicite: ut dũ
melioꝵ uob̃ exempla ꝓponitis :
ad maiora semꝑ ascendere exhu¬

Expanded text:
re, a rege proposita exstinctis re, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex hu
Abbreviated transcription (Latin):
eis lateant bona. nescitis: Ala¬
gnus gͦ unusquisq esse studeat:
s tamen aliquo modo esse se ne¬
sciat: ne dum sibi magnitudi¬
nem arroganter tribuit. amittat
hinc etenim ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Ue
qui sapientes estis in ocłis ur̃is:
et coram uobismetipsis pruden¬
ces: Hinc. paulus ait: Nolite pri¬
dences esse apud uosmetipsos
Hinc concra suꝑbientem saul. dicitͦ
Cum esses paruulus in ocłis cuis:
caput in tribubus isrł factus
es. Ac si aperte diceretur: Cum
tute paruulum conspiceres: ego
ce pre cȩceris magnum feci Qͥa
uͦ cumagnum de conspicis: a me
paruus estimaris. Quocontia
dauid cum regni sui potentiam.
ceret: dixit Ludam. et uilior fi¬
am. plusquam factus sum: & ero
humilis in ocłis meis Quẽ enĩ
ñ extolleret ora leonum frange¬
re: ursorum brachia dissipare:
despectis prioribus fr̃ib eligi:
reprobato rege. ad regni guber¬
nacula ungi: cimendũ cun¬
ctis. uno lapide. goliam sterne¬

Expanded text:
eis lateant bona nescitis. Maeis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hinc etenim per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam cceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sterne
Abbreviated transcription (Latin):
natum considero: s natiuitatis
eius misterium non apprehendo:
mira scientia emicat: ectamen
illud de se insinuat qd̃ ignorat:
Quainre pensandum nobis ẽ fr̃s
km̃i. et cota incentione cogitan¬
dum: quomͦ sc̃i uiri. ut humilita¬
tis in se uirtutem custodiant.
cum quedam mirabiliter sciunt.
illud ante mentis ocłos student
reuocare quod nesciunt: lit dũ
ex parte alia infirmitatẽ suam
considerant: ex ea parte qua ꝑfe¬
ctus est se animus ñ extollat: Sci¬
encia etenim untus ẽ: humilitaᷤ.
etiam custos uirtutis Restacgͦ.
ut in oinne qđ scit. sese mens de¬
primat: ne. quod uirturis scien¬
tie congregat: uentus elationis¬
tollac:. Cumbona fr̃s agitis: sẽꝑ
ad memoriam mala acta reuoca¬
ce: ut dum cautȩ culpa conspici¬
tur: nunqͣm de bono opere. in¬
cauce ammus lecetur:. Suꝑiores
inuicem eos maximȩ qui uobis
cominissi ñ sunt. ꝓximos ur̃os
accendice: quia et quos agere ali¬
qua praua conspicitis: quȩ in

Expanded text:
natum considero, sed nativitatis natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? mira scientia emicat et tamen illud de se insinuat quod ignorat. 4. Qua in re pensandum nobis esmi, et tota intentione cogitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis in se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationistollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
In idumẽam.: extendam calciam̃¬
cum meũ Per idumẽam quippe.
gentilitas: ꝑ calciamentũ uͦ assũ¬
pta mortalitas designat᷑ In idu¬
meam gͦ dñs calciam̃tum suum
se extendere asserit: quia dum ꝑ
carnem gentib innotuit: quasi
calciata ad nos diuinitas uenit
Sed huiꝰ incarnationis misterium:
humanus ocłs penetrare ñ suffic̃.
Inuestigari enim nullatenus po¬
cest. quomͦ corporatur uerbum:
quomͦ summus et uiuificator sp̃s
intra uterum matris animatur:
quomͦ is qui micium ñ habet.
et existic et concipit᷑. Corrigiagͦ
calciamenti ẽ: ligatura misterii
Ioħs itaq soluere corrigiam cal¬
ciamenti eius ñ ualet: quia in car¬
nationis misterium. nec ipse in¬
uestigare susficit. qui hanc per
dicere. non sum dignus soluere
corrigiam calciamenti eius. nisi
aperte & humiliter suam igno¬
ranciam ꝓfiteri: Ac si pacenter
dicat. Quid mirum. si michi ille
prelatus ẽ. quem post me quidẽ

Expanded text:
In Idumaeam extendam calceameIn Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari etenim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit, et concipitur. Corrigia ergo calceamenti est ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium nec ipse investigare sufficit, qui hanc per d est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ macrem in cempore nascitur:
sine tempore ẽ a patre generatꝰ
Cui. quante reuerentie humilita¬
tem debeat: subdendo manife¬
stat Cuius ñ sum dignus solue¬
re corrigiam calciamenti Mlos
apud ueteres fuit: ut siquis eam
quȩ sibi competeret. accipere uxo¬
rem nollet: ille ei calciamentum
iure ꝓpinquitatis ueniret: Qid̃
clesie sponsus apparuit: De quo:
et isdem ioħ̾s dicit Qui habet
sponsam: sponsus ẽ. Sed quia
uerunt. qđ isdem ioħs negat:
recte se indignum esse ad sol¬
uendam corrigiam eius calcia¬
menti deniintiat Ac si aperte
dicas. Ego redemptoris uesti
ꝗa demi dare ñ ualeo: quia
sponsi nom̃ mͥ immeritus non
usipo Quod cam̃. incelligi et
aliter pocest: Quis enĩ nesciat.
qđ calciamenta ex mortuis ani¬
malibus fiant: Incarnatus uero
dñs ueniens. quasi calciatus ap¬
paruit: qui. in diumitate sua
morticina nr̃e corruptionis assũ¬
psit Unde etiam ꝑ ꝓpħ̃am dicit

Expanded text:
per matrem in tempore nascitur, per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 re propinquitatis veniret. Quid sanctae Ecclesiae sponsus apparuit? De quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia verunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris nostri vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immerito non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ueniam ñ lauat: Curgͦ bapti¬
tat. qui peccata ꝑ baptisma ñ
relaxat: nisi ut precursionis suȩ
ordinem seruans. qui nascit᷑um
nascendo preuenerat. bapcita¬
turum quoq dñm. baptiran¬
do preueniret: et qui p̃dican¬
do factus ẽ. precursor xp̃i. ba¬
ptitando etiam precursor eius
fieret. imitatione sacramenti:
Qui inter hȩc. misteria nr̃i redem¬
ptoris annuntians: hunc in me¬
dio hominum et stecisse asserit.
et nesciri: quia ꝑ carnem dñs
apparens. et uisibilis exticit cor¬
pore: et inuisibilis maiestate.
De quo etiam subdit: Qui post
me uenit: ante me factus ẽ Sic
namq dicitur. ante me factus:
ac si dicatur ante me positus:
Post me gͦ uenit. quia postmodũ
natus: ante me autẽ factus est:
quia mͥ prelacus: Sed hec paulo
suꝑius dicens: etiam p̃lationis
eius causas aperuit: cũ subiunx
quia prior me erat: Ac si aperti
dicat. Inde meetiam post natꝰ¬
superat: quo eum natiuitatis suȩ
tempora ñ angustant: Namqui

Expanded text:
 veniam non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum baptizando praeveniret? Et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret, imitatione sacramenti? Qui inter haec mysterium Redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit et nesciri; quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdidit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus est, ac si dicatur, ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit: Quia prior me erat. Ac si aperte dicat: inde me etiam post natusuperat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
bum patris uocatur: ioħe accestan¬
ce.qui ait:. In principio erat uer¬
bumꝰ et uerbum erat apud dm̃:
et ds̃ erat uerbum Et ex ipsa
ur̃a locutione cognoscitis: quia
prius uox sonat. ut uerbũ post¬
modum possit audiri Ioħs gͦ.
uocem se esse asserit: quia uerbũ

Expanded text:
bum Patris vocatur, Joanne attestanbum Patris vocatur, Joanne attestante, qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et ex ipsa vestra locutione cogprius uox sonat, ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit, quia Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis concors ñ est: Sedsi
subciliter ueritas ipsa requira¬
tur: hoc quod inter se contra¬
rium sonuic. quomͦ contͣrium
ñ sic. inuenit᷑ Ad zachariam
namq: ae iohe angł̃s dic. Ipse
precedet ande illum: in sp̃u et
uirtute helie: Qui. iccirco uen¬
curus in sp̃u et uirtute heliȩ dici
aduentum preueniet: ica ioħs
preuenit primũ: Sicut ille pre¬
cursor uenturus ẽ. uidicis: ita
in ꝑsona. helias non erat:. Qđ̃ gͦ
dominus fatecur de sp̃u: hoc
ioħis denegat de ꝑsona: quia
et iustum sic erat. ut et discipi¬
lis dñs spualem de ioħe senten¬
ciam diceret: et ioħs isdem cb̃
carnalib. non de suo sp̃u. s de
corpore responderetz Contrari
ioħs sonuit: sedcam̃ a ueritatis
cramite ñ recessit. Qui. cum se
etiam ꝓpħam negat: quia uide¬
licet ñ solum poterat redẽptorẽ
p̃dicere. s etiam demonstrare:
quisnam sit. continuo exprimit.
dum subuingit. Ego uor cla¬
mantis in deserto Scicis fis̃
lm̃. quia unigenitus filius uer¬

Expanded text:
us concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus inadventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret, et Joannes idem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrariuod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in  quia unigenitus Filius Ver
Abbreviated transcription (Latin):
seruabit: & pat̾ m̃s diliget eũ : & ad
eũ ueniemꝰ. ꝙ mansionẽ apud eũ
faciemꝰ. Quisqͥs gͦ in supbiam men¬
tem eleuat: quisqͥs auariciȩ ȩstib
anhelat: quisquis se lururiȩ in.¬
quinationib polluit.: cordis osti¬
um contra ueritatem claudit: &
ne ad se dñs ueniat. claustra ani¬
mi. seris uitiorum dampnat: S
adhuc qui missi sunt. ꝑcunctant᷑.
quia ñ studio cognoscendȩ ue¬
ritatis. sed malicia exercendȩ
emulationis dicitur: eugłista
cacitȩ innocuit: qui subiuuxit.
diceus. Et qui missi fuerant: e¬
rant ex phariseis: Ac si apertȩ
dicat Ili iołm de suis actibus
requirunt: qui doctrinam nesci¬
unt querere. sed inuidere: Sed
sc̃s̃ quisq etiam cum a ꝑuersa
mente requiritur: a bonitatis
suȩ studio ñ mucactur Unde io¬
hannes quoq ad uerba inuidiȩ:
predicamenta respondit uice:
Nam ꝓtinus adiungit Ego bapti¬
to in aqua: medius aucẽ ur̃mste¬
cit quem uos nescitis: Ioħ̃s. non

Expanded text:
servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbiam mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur:quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib auditur: Qui etiã
in deserto clamat: quia dereli¬
cte ac destitute iudee. solatium
redemptoris annuntiat Iuid
autẽ clamet. insinuat: cũ subium¬
git Dirigite uiam dñi: sic̃ dix᷑
isaias ꝓpha. Uia dñi ad cor diñ¬
git᷑: cũ ueritatis sermo humiliter

Expanded text:
 omnibus auditur; qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veri
Abbreviated transcription (Latin):
moriturȩ carnis. cerreno pane
alecum uos ammoneo: ab ocioso
sermone parcamus: inuciliter
loqui declinemus: In quantũ
reniti lingue preualemus: ir
uentum uerba ñ defluant. cũ
iudex dicat: Omne uerbum
ociosum qđ locuti fuerintho¬
mines: reddent de eo rationẽ
in die iudicii Ociosum quippe
uerbum ẽ: qđ aut ucilitate re¬
ditudinis: aut ratione iustȩ ne¬
cessitatis caret Ociosa gͦ collo¬
quia:ad edificationis studium
uertite. Quam celerrimȩ huius
uite tempora fugiant conside¬
rãce: quam districtus iuderue
mas alendite. Hunc ante ocłos
cordis ur̃i ponite: hunc ꝓximoꝵ
ur̃orum mentib intimãte: ut
in quantum uires suppetunt. si
annuntiare eum ñ negligitis :
uocari ab eo angłi cum iohe ua¬
leatis Qđ ipse p̾stare dignet᷑ qͥ ẽ¬

Expanded text:
moriturae carnis terreno pane moriturae carnis terreno pane Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. Hunc ante oculos cordis ponite: hunc proximorum vestrorum mentibus intimate; ut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis; quod ipse praestare dignet
Abbreviated transcription (Latin):
ente dño. etiam cyati facti sunt.
Per phisalas quippe. doctrina eri¬
tium mentes inebriat Per hoc gͦ qd̾
dicit: ꝓfecto phyalam porrigii.
ꝓfecto per cy atum gustum p̾bet.
In dei gͦ tabernaculo. idest in san¬
cta ȩcclesia positi. si per doctri¬
ne sapientiam mituistrare phy¬
alas minimȩ pocestis: in quantũ
alios trahite: in uia dei habere so¬
cios desiderate: Si quis ur̃in fr̃s
ad forum auc fortasse ad balneũ
ꝑgit: quem ociosum esse considi¬
rat᷑ ut secum ueniat. inuitat. Ipsa
gͣ cerrena actio uos ura conuienias.
et si ad dm̃ cendicis÷ curate ne
ad eum soli ueniatis: Hinc etens
scͥptum ẽ. Qui audit. dicat uens
ut qui iam in corde uocẽ suꝑui
amoris acceꝑitꝰ foras etia prim
uocem exhortationis reddat. Et
fortasse panem ut indigenti ele¬
mosinam porrigat. ñ habet: s
maius ẽ quod cribuere ualet qͥ
linguam habet Plus ẽ enimuĩ¬
bi pabulo uicturam in ꝑpecuũ
mentem reficere: quam uentrẽ

Expanded text:
ente Domino, etiam cyathi facti sunt . ente Domino, etiam cyathi facti sunt . Per phitium mentes inebriat, per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. , profecto per cyathum gustum praebet. In Dei tabernaculo, id est in sancta Ecclesia positi, si per doctrinam sapientiae ministrare phialas minime potestis, in quantum alios trahite, in via Dei habere socios desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat, ut secum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra conveniat, et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc enim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qui nunciare suꝑnum udicem
mictitur. angłs uocat᷑: ut digni¬
catem seruet in nomine: quam
explet operatione: Altum qͥdem
nom̃ ẽ. ẜ uita nomine inferior ñẽ
nomine consencur. angłi uocant᷑.
ꝓpħa accestante. qui ait. Labiasa¬
cerdotis custodiunt scienciamt &
legem requirunt ex ore eiꝰ. quia
angis dñi exercituum est. Sedbꝰ
altitudinem nõminis: etiam uos
si uultis pocestis mereri. Nam
unusquisq ur̃m. in quantũ suffi¬
cit. in quaratũ gram suꝑnȩ aspira¬
cionis accepit. si a prauitate pxi¬
imũ reuocat: si exhortari adbene
operandum curat: si et̃num re¬
gnum uel supplicium errantide¬
nunciat: cum uerba sc̃ẽ annunti¬
acionis impendit.: ꝓfecto angls
eristit. Et nemo dicat: Ammone¬
re ñ sufficio: exhortari idoneus
ñ sum. Suantũ poces exhibe. ne
male seruatum qd̃ acceperas. in
cormentis exigaris Neq enĩ pła
abscondere magis studuit quã
crogare: & scimus qđ in deicaber¬
nacuso non solum phiyale: s p̃cipi¬

Expanded text:
i nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior non enomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum quod acceperas in tormentis exigaris. Neque enim pluabscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipi