comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq fines tuos pacem. Bene
autem hoc tabulatum in tec¬
to domꝰ dñi qͥnq cubitis al¬
tum ẽẽ memorat᷑: quia ni¬
mirum ita nos in illa patͥa.
diuina p̃sentia claritatis
adimplet: ut nicħ aliudui¬
sus nã. nicħ audit᷑. nichil
olfactꝰ. nicħ gustꝰ. nichil tact᷑
dulce habeat. nͥ diligere dñm
dm̃nr̃m ex toto corde. tota aĩa.
tanqͣmnos ipsos. Q oꝑuit do
mum lignis cedrinis. Hic. sup¬
p̃mum ipsum domꝰ tecfum
diẽ. id ẽ tabulatum illd quod
supp̃mis tͣbibꝰ suꝑpositum erat
N aut̃ habebat templum cul¬
men in suꝑiorib. sic̃ nec tab̃¬
naculum. s erat ȩquale. qͦmͦ
omnib in palestina ce egypto
domos ȩdificantib face̾ moriᷤᷤ
est. Idipsum aut̃ hoc tabula
ria des ignat: id est eximios
qͦsq in resurrectionis gloria
uiros. & singłari scĩtate ad
ipsum uirtutis apicem pue¬
nis scire uis: audi quid patͥ
ipsiꝰ angłs ait. Et ips e p̃cedet
ante dnm in sp̃u. ⁊ uirtute
helye. Et ȩdificauit parietes

Expanded text:
uit fines tuos pacem . Bene autem hoc tabulatum in tecto domus Domini quinque cubitis altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil factus dulce habeat, nisi, Diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tamquam nos ipsos mum lignis cedrinis. Hic supremum ipsum domus tectum dicit, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum erat. Non autem habebat templum culmen in superioribus, sicut nec tabernaculum; sed erat aequale, quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domos aedificantibus facere moris eria designat, id est, eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate ad ipsum virtutis apicem pervenis scire vis, audi quid Patri ipsius angelus ait: « Et ipse praecedet ante Dominum in Spiritu et virtute Eliae . » « Et aedificavit parietes
Abbreviated transcription (Latin):
irłm. ubi est ds emath ⁊ arphat.
ubi ẽ ds sepharuaum ana ce
eua. Nunquid liberauerunt
samariam de manu mea:
ostendit harum omnium ciui¬
tatum siue gentium diis seriuis
tis ut decebat ẽẽ subt̾i̾sos. Est
autem emath urbs sceles syrie
san: ut supramonuimꝰ. Arphat
urbs damasci quam expugna¬
tam a rege assyroꝵ etiamihe¬
remias scrabit. Sepharuaim
qͥa numero plurali libros uł
litt̾as sonat. nomen est locoꝵs:
de quib assyrui tns migrantes
habitauerunt in samaria ut
in locoꝵs libͥs inuenimꝰ. uerum
in ysaia hoc qͦq uocabulo cẽ
athenaꝵ. Porro ⁊ ana ce eua
uetꝰ edicio quasi uniꝰ urbis no¬
men euagatia posuit. et qͥdem
in hebreoita scͥptum ẽ. Uerũ
qͥa sillaba.Tͭ. que in medio noĩs
posita est comunctionẽ ⁊ apud
eos significat. potest autem ita
distingui. ut dicat᷑ a netegaue
ut aquila transtulit siẽ anate
ua ut nr̃ uertit interpres.

Expanded text:
 Ubi est Deus Emath et Arphat? ubi est Deus sepharvaim, Ana et Ava? Nunquid liberaverunt Samariam de manu mea? Ostendit harum omnium civitatum, sive gentium diis servissetis, ut decebat esse submersos. Est autem Emath urbs Celesyriae, san, ut supra monuimus. Arphat urbs Damasci, quam expugnatam a rege Assyriorum etiam Hieremias scribit: Sepharvaim, quod numero plurali libros, vel litteras sonat, nomen est locorum, de quibus Assyrii transmigrantes habitaverunt in Samaria, ut in locorum libris invenimus. Verum in Isaia hoc quoque vocabulum esse Athenarum. Pro Ana, et Ava vetus editio quasi unius urbis nomen Ana, et Ava posuit. Et quidem in Hebraeo ita scriptum est; verum quia syllaba u quae in medio nominis posita est, conjunctionem et apud eos significat; potest etiam ita distingui, ut dicatur Ane et Gava, ut Aquila transtulit; sive Ana et Ava, ut noster vertit interpres.
Abbreviated transcription (Latin):
ennon.s uallis oceisionis: ce
dissipabo consilium iude &e
irłm in loco isto. ⁊ subu̾tam eos
gladio: ysaias qͦq manifestis¬
Sime tophet infernum apel¬
lat: qui cum ꝑpetuum diabo¬
li int̾itum sub noĩe assur de¬
sus: ⁊ erit tͣnsitꝰ uirgȩ fundat᷑
qͣm requies cere faciet dñs su¬
per eum statim. qͦmͦ ⁊ ubi eẽt
ꝑiturꝰ subdidit dicens. Prepa¬
rata est enim aberi tophet a
rege p̃parata ꝓfunda ⁊ dilatata.
Pulchre ait dilatata: quia do¬
phet dr latitudo. Nutͥmenta
inquit eiꝰ ignis. ⁊ ligna multa
flammatꝰ domini sic̃ torrens
sulphuris succendens eam.
Contaminauit autem iosias
tophet. uł̃ ossamortuorum
ibi sic̃ in sequentib de aliis
locis idoloꝵ fecisse legit᷑: uel
alia quelibet immunda dis¬
pergens. quatimꝰ abhomina¬
tioni potiꝰ quam delectatioĩ
aptꝰ. omnib qͥ aspicerent locꝰ
appareret. S eo q̃ dr. Abstulit qͦ
eqͦs qͦs dederant reges soli.

Expanded text:
isionis; et dissipabo consilium Juda et Hierusalem in loco isto, et subvertam eos gladio . Isaias quoque manifestissime Tophet infernum appellat, qui cum perpetuum diaboli interitum sub nomine Assur desus, et erit transitus virgae fundatus, quam requiescere faciet Dominus super eum , statim quomodo et ubi esset periturus, subdidit dicens: Praeparata est enim ab heri Tophet a rege praeparata, profunda, et dilatata. Pulchre ait Et dilatata, quia Tophet dicitur latitudo. Nutrimenta, inquit, ejus ignis, et ligna multa; flatus Domini sicut torrens sulphuris, succendens eam. Contaminavit autem Josias Tophet, vel ossa mortuorum ibi, sicut in sequentibus de aliis idolorum locis fecisse legitur, vel alia quaelibet immunda dispergens, quatenus abominationi potius quam delectationi aptus omnibus qui aspicerent locus appareret. 28. Abstulit quoque equos quos dederant reges
Abbreviated transcription (Latin):
planerarum currie muit
aliquando conungin.
atq obscurari. Nullum q
aliuo sydꝰ talit̃ eclypsmn. hoc
ẽ defec̃tum sui luminis pat.
eo quod cirea fines telluris

Expanded text:
planetarum currit, aliquando contingi atque obscurari, nullumque aliud sidus taliter eclipsin, hoc est, defectum sui luminis pati, eo quod circa fines telluris
Abbreviated transcription (Latin):
nannt. ⁊am uidelicet um¬
bram noctis ad aeris usq ⁊
etheris contimum phyloso¬
phi diet̃ exaltari. ⁊ ace¬
midum tenebris
luma infima planetaꝵ curit.¬

Expanded text:
navit, quam videlicet umbram noctis ad aeris usque et aetheris confinium philosophi dicunt exaltari, et acmidum tenebris uae infima planetarum currit
Abbreviated transcription (Latin):
uolo ut fiat: s ut reu̾tat᷑ retͦr¬
qͥa maioris miracłi ẽẽ pot̾at.
sisol contrarium suo more
cursum ageret: qͣm si consue¬
to ꝓcessu incedens tam ⁊Si
multo altiꝰ id ẽ suꝑ t̾ras elatꝰ
adorientem quasi scdm diei
mane nulla int̾uemente nocte

Expanded text:
volo fiat, sed ut revertatur retrorvolo fiat, sed ut revertatur retrorquia majoris miraculi esse poterat, si sol contrarium suo more cursum ageret, quam si consueto processu incedens tametsi multo altius, id est, supra terras elatus ad Orientem quasi secundi diei mane, nulla interveniente nocte
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑe: ezechias iustum se as¬
seruit etiam in cogitatione:
atq unde ille offendit: inde
iste dñm placauit. Cur itaq
hoc. nisi quia om̃ps ds singło¬
rum u̾ba a cogitationib pen¬
que humili corde ꝓferunt᷑:¬
uod ait ezechie regi ꝓpħa
yoaias. uuis ut as cendat
sol decemlineis anreu̾tatur
totidem gradib. idẽ nomine
graduum ⁊ lineaꝵ significat.
id ẽ distinctionem horarum:
qͣs .xiiͦ. ꝑ diem in orologio no¬
tare solemus.Siue ut iero¬
nimus dicit. ita erant extru¬
cti gradus arde mecanica. ut
umbra descendens horarũ
spacia t̾minaret. Erat autem
diei hora decima: quando
gͦ inquit ut ascendat umbra
.x. lineis ꝓcedente sole super
t̾ram ꝑboreales plagas usq
cotidianam consuetudinem
reu̾tat᷑ umbra totidem gra¬
dib conu̾sa retrorsum. facie
solis ipsoq ꝑ australem pla¬
gam ad orientem regresso.
At rex. facile ẽ inquit umbrã
cres cere decem lineis. nec hoc

Expanded text:
in opere. Ezechias justum se asin opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offeiste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba a cogitationibus penquae humili corde proferuntQuod ait Ezechiae regi propheta Esaias: Vis ut ascendat umbra decem lineis, an ut revertatur totidem gradibus? idem nomine graduum quod et linearum significat, id est, distinctionem horarum, quas 12 per diem in horologio notare solemus; sive, ut Hieronymus dicit, ita erant exstructi gradus arte mechanica, ut umbra desspatia terminaret. Erat autem hora diei decima quando ergo, inquit, ut ascendat umbra decem lineis procedente sole supra terram per boreales plagas usqueam juxta quotidianam consuetudinem revertatur umbra totidem gradibus, conversa retrorsum facie solis, ipsoque per australem plagam ad orientem regresso. « At rex: Facile est, inquit, umbram crescere decem lineis, nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lerunq iusti aliquib ne¬
cess itatib afflicti. sua oꝑa
cogunt᷑ fat̾i. s cum eoꝵ dic̃ta
iniusti audiunt: hec ꝑ elatio¬
nem potiꝰ quam ꝑueritatem
existimant ꝓlata. Ex suis enĩ
cordib u̾ba iustoꝵs pensant:
&e dici humilit̃ posse uera bo¬
na non estimant.Siẽ enim
grauis culpa est sibi hoc ho¬
mini arrogare. quod non ẽ.
sic plerunq culpa nulla ẽ.
si humilit̾ boNcm dicat qͦd
est. Unde bene contingit. ut
iusti ⁊ iniusti habeant uerba
similia: s tamen cor semꝑ
longe dissimile. Et ex quibus
dictis dominus ab inustis
offendit᷑. in eisdem quoq a
iustis placat᷑. Nam pharis eꝰ
ing̾ssus templum dicebat. ie¬
iunobis in sabb̃o. decias
do omnium que possideo:
s iustificat᷑ magis publicanꝰ
qm ille exĩt. Etechias qͦq rex
cum molestia corporis affli
dixit. Obsecro domine: mem̃¬
fes sionem ꝑfectionis eius
despexit aut renuit.quem
mox in suis p̃cib exaudiuit.
Pece pharis eꝰ se iustificauit

Expanded text:
enim justi aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri: sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius, quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est, sibi hoc hominem arrogare, quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat, quod est. Unde saepe contingit, ut justi et injusti habeant verba similia: sed tamen cor semper longe dissimile. Et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum dicebat: Jejuno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflicdixit: Obsecro, Domine, memefessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit
Abbreviated transcription (Latin):
s qͣntum numero p̾stantior:
tantum succumbunt merito.
Unde apte basilaea hȩc gͣndis¬
⁊ ipsa plurimos capit:non eos
tam̃ in int̾iora templi deaurati
ñ ad altaris officium. ñ ad ipsũ
saltm atrtum sacerdotum in¬
tromitut: qͥa carnales quiq atq
infirmi. adhuc in eccłia. ⁊ si ob
meritum castȩ fidei. ac pietatis
deo deuote. ad electoꝵ sortem
ꝑtinent: longe tam̃ ab est. ut
illis equent᷑ qui cum fiducia

Expanded text:
tum numero praestant, tantum succumbunt merito. Unde apte basilica haec grandis, etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in ipsum saltem atrium sacerdotum intromittit, quia carnales quique atque infirmi adhuc in Ecclesiis, etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Deo devoti, ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur qui cum fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
dios olect̾ori credidimus inti¬
manda Uerum in eis quecunq
scͥptura sacra referre cõmodum
duxit. fig᷑as mistioꝵ queramus:
cȩtis ꝓ hystorice cognitione sim¬
plicit̾ utam᷑. Edificium gͦ intͣ
atͥum sac̾dotum. ꝑfectoꝵ in sc̃a
ȩccłia ⁊ sublimium uitam expͥ¬
mit uiroꝵ: eoꝵ uidelicet. qui ⁊¬
excellentia uirtutum domino
nomen accepit: quod sacrum p̃be
ducatum minorib debeat. Qo
nomine inscͥpt᷑is mystice ñ soli
altaris ministri. ep̃i uidelicet
q̃ altitudine recte conu̾satioĩs
ac doctrinȩ salutaris eminent:
nec sibimet ipsis tantummodo.
s sibi ⁊ plurib ꝓsunt: dum cor¬
pora sua hostiam uiuentem.
scãm. deo placentem exhibent.
leq enim epĩs solis ⁊ p̾sbiteras.¬

Expanded text:
dioso lectori credidimus intimanda. Verum in eis quaecunque Scriptura sacra referre commodum duxit, figuras mysteriorum quaeramus, caeteris pro historiae cognitione simpliciter utamur. Aedificium templi intra atrium sacerdotum, perfectorum in sancta Ecclesia et sublimium vitam exprimit virorum, eorum videlicet qui excellentia virtutum Domino nomen accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat. Quo nomine in Scripturis mystice non solum altaris ministri, episcopi videlicet qui altitudine rectae conversationis, ac doctrinae salutaris eminentia, nec sibimetipsis tantummodo, sed sibi et pluribus prosunt, dum corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibent. Neque enim episcopis solis aut presbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
sent fieri participes. Barnabas
uͦ ⁊ paulꝰ cum sociis suis. qͥ obla¬
tiones hoꝵ accipientes iheroso¬
limam deferebãt: ipsi sunt sa¬
cerdotes. qui hostias suscipien¬
tes ad altare dñi consecrandas
ꝑducebant: quȩ dona deuotio.¬
nis eoꝵ. scĩs qͥ ꝓ illis orare de¬
berent attulerunt. Atrium
gͦ quod positum erat int̾ locũ
uulgi ⁊ sac̾dotum mediũ erat.
diuisionem significat illam:
quȩ carnales in sc̃a eccłia. nuꝑ¬
q incipientes uiam iusticiȩ. ab
arce ꝑfectoꝵ. ñ qͥdem sorte di¬
lectionis. s meritoꝵs qͣntitate
secernit. Namq carnales suf¬
ficere sibi credunt. si fidem.
spem.⁊ caritatem. operum
quoq mundiciam habeant̾.
ꝑfecti autem ⁊ hȩc habent: &
insuꝑ in u̾bo p̾dicando labo

Expanded text:
sent fieri participes. Barnabas sent fieri participes. Barnabas vero et Paulus cum sociis suis, qui oblationes horum accipientes Hierosolymam deferebant, ipsi sunt sacerdotes, qui hostiam suscipientes ad altare Domini consecrantes perducebant; quae dona devotionis eorum sanctis qui pro illis orare deberent, attulerunt. Atrium ergo quod positum inter locum vulgi et sacerdotum medium erat, divisionem significat illam quae carnales in sancta Ecclesia, nuperque incipientes viam justitiae, ab arce perfectorum, non quidem sorte electionis, sed meritorum quantitate secernit. Namque carnales sufficere sibi credunt, si fidem, spem et charitatem, operum quoque munditiam habeant. Perfecti autem et haec habent, et insuper verbo praedicando labo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑdet mercedem fuam. Ac sic
utroꝵ q hostias unꝰ idemq ig¬
nis in altari dĩ assumit: cum
dñs elemosinas diuitum qͥb
ministrauerunt scĩs. una cũ
Magnis eoꝵs dem scõꝵs uirtutib.¬
suo intuitu ac retrabutione
dignas iudicat. Multitudo gͦ
credentium qui relictis posses¬
sionib uno corde ⁊ anima do.¬
mino seruiebant. ipsa ẽ tẽplũ
dei. ⁊ locꝰ intra atͥum sac̾dotum
specialit̾ illis consecratꝰ: ꝓfecto
basilica gͣndis. ⁊ orantes in ea
circa atͥum sac̾dotum in gẏro.
figuram gestant eoꝵ qͥ eodem
tempore credebant ex gentib
in syria. & anthiochia. eȩt̾isq
ꝓuiciis ⁊ ciuitatib: quibus
apłi ⁊ seniores qui erant in
iherosolimis. nicħ amplius
imponebant. quam ut absti-¬
nerent se ab idolis immolato.
& sanguine. ⁊ fuffocato. ⁊ for¬
nicatione: quorum tamen
oblationib. uolebant pauperes
scoꝵ qui erant in iheros olimis
sustentari: qͣtinꝰ eis carnalta sua
ministrantes. sp̃alium eoꝵ pos¬

Expanded text:
non perdet mercedem suam . Ac sic utrorumque hostias unus idemque in altare Dei assumit, cum Dominus eleemosynas divitum, quibus ministraverunt sanctis, una cum magnis eorumdem sanctorum virtutibsuo intuitu ac retributione dignas judicat. Multitudo ergo credentium, qui, relictis possessionibus, uno corde et anima Domino serviebant, ipsa est templum Dei, et locus intra atrium sacerdotum specialiter illi consecratus. Porro basilica grandis, et orantes in ea circa atrium sacerdotum in gyro, figuram gestant eorum qui eodem tempore credebant ex gentibus in Syria et Antiochia, caeterisque provinciis et civitatibus, quibus apostoli et seniores qui erant in Jerosolymis nihil amplius imponebant oneris, quam abstinerent se ab idolis immolato et sanguine, et suffocato, et fornicatione. Quorum tamen oblationibus volebant pauperes sanctorum qui erant in Hierosolymis sustentari; quatenus eis carnalia sua ministrantes, spiritalium eorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
fidem seruaui: de cȩt̾o reposita
est michi corona iusticiȩ. Acce¬
debat qͥdem uulgꝰ usq ad atͥcim
sac̃dotum. hostiasq scias adbuiꝰ
usq ianuam deferebat: suscep¬
tasq a sac̾dotib usq in altare
oblatas ocł̃is ꝓsequebat᷑. In ip¬
sum etiam templum cum aꝑiebat᷑
intuitum suum alonge dirige¬
bat. Nec tñ atͥum sacerdotum
intrandi facultatem habebat:
uerum de inferiorib clamabat
ad dñm: qͥa nec carnalium in
ȩccłia simplicitas a dño despi¬
citur: qͣndo fidelit̾ ea quȩ ua¬
lent uota pietatis offerunt. Di¬
rigunt enm uisꝰ alonge in tẽ¬
plum dei: cum uitam sublimi¬
um discere. ⁊ admirari sedulo
gaudent: & qͦs uirtutis imita¬
tione seqͥ nequeunt: piȩ uene-¬
rationis amplectunt᷑ affectu.
Uident hostias sac̾dotum in
hostias adatrium sac̾dotum
offerendas dño ꝓillis: dũ bo¬
na quȩ p̃ualent oꝑantes. ma¬
iorum ac doctioꝵs & firmant᷑
busq egentib. necess aria huiꝰ
mundi qͥbꝰ ipsi abundant. sũ¬

Expanded text:
m servavi. De caetero reposita est mihi corona justitiae . » Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostiasque suas ad hujus usque januam deferebat susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum, cum aperiebatur, intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum. Quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent illi vota pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templum Dei, cum vitam sublimium discere et admirari sedulo gaudent, et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in hostias ad atrium sacerdotum offerendas Domino per illos, dum bona, quae praevalent, operantes, majorum ac doctiorum et confirmantur ibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, sum
Abbreviated transcription (Latin):
petuꝰ cum ait. uos autem genus
electum ÷ regale sacerdotium:
gens sc̃a: popłs ad quisitionis.
Cuiꝰ honore dignitatis. etiam
antiquus ħ popłs erat insigni¬
tus: dicente ipso ad moysen. Hec
dices domui iacob: ⁊ annunciab̃
filiis isrł. Et paulopꝰ. Et uoseri¬
tis mͥ regnum sacerdotale: ce
gens scã. Basilica uͦ grandis. qͤ¬
erat extͣ atrium sacerdotum.
in qua omnis multitudo ad¬
orare. siue ad u̾bum atidien¬
dum confluere solebat. carna¬
hum in sc̃a eccłia uitam. mo¬
resq figuralit̾ insinuat: qͥb

Expanded text:
 Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis . » Cujus honore dignitatis etiam antiquus populus Dei erat insignitus, dicente ipso ad Moysen: « Haec dices domui Jacob, et annuntiabis filiis Israel. » Et paulo poshi in regnum sacerdotale, et gens sancta. » Basilica vero grandis quae erat atrium sacerdotum, in quo omnis populi multitudo adorare, sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium in sancta Ecclesia vitam moresque figuraliter insinuat. Qualibus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ ipse pͥꝰ uera ẽe cognouisset.
Hec st̾ loca. quoꝵ meminit sup̃¬
mus gͣduum psalmꝰ qui ita in¬
cipit. Ecce nc̃ bñdicite dñm. õs
serui dñi. Qui statis in domo dñi.
in atͥis dom di nr̃i. In his portiei
In haꝵ aliqͣ dñs sedebat docens.
qͣndo a temptantib pharis eis
mulier illa adult̾a iudicanda
oblata ẽ. Inuenit in his ementes
&e uendentes oues ⁊ boues ⁊ colũ¬
bas: hosq cum suis mencimoni¬
is eliminauit a templo. In his
petrꝰ ⁊ ioħs claudum inuenien¬
tes sanauert̃: ac secum ing̾dien
tes adorandum duxerunt. In
his adorabat omnis multitu¬
dopopłi. qͣndo incensum ponen¬
di zacharie angłs ad altare thi¬
miamatis apparuit: eumq de
p̾cursoris dñi natiuitate ꝑdo¬
cuit. Non autẽ hec atͥa cũ por¬
ticib suis aspectum templi de
longe spectantib abscondire
potuerunt: qͥa locꝰ in qͦ templũ
erat situm multo sublimior e¬
fuere. Nã sict scͥpsit iosephus

Expanded text:
quod non ipse prius verum esse cognovisset. quod non ipse prius verum esse cognovisset. Haec sunt loca quorum meminit supremus graduum Psalmus, qui ita incipit: Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, cui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . In his porticibIn harum aliqua Dominus sedebat docens, quando a tentantibus Pharisaeis mulier illi adultera judicanda oblata est. In his invenit vendentes et ementes boves, et oves et columbas, hosque cum suis mercimoniis eliminavit e templo. In his Petrus et Joannes claudum invenientes, sanaverunt, ac secum ingrediente interius ad orandum duxerunt. In his orabat omnis multitudo populi, quando incensum ponenti Zachariae, angelus ad altare thymiamatis apparuit, eumque de praecursoris Domini nativitate perdocuit. Non autem haec atria cum porticibus suis aspectum templi de longe aspectantibus abscondere potuerunt, quia locus in quo templum erat situm, multo sublimior efuere. Nam sic Josephus
Abbreviated transcription (Latin):
mi ȩdificioꝵ p̃sidio. ab oĩ erat
parte munitum: facto paium̃¬
to fub dͥuo int̾ edificia singła¬
de marmore. ⁊ parietib domoꝵ
int̾ioribꝰ. hoc ẽ eis qͥ ad templũ
respiciebant factis. in colum¬
nis ext̾iorib uͦ solidis: sicq fie¬
bat. ut oĩs struct᷑a templi ꝑ gra¬
duum ẽẽt uarietatem rationa
plum sac̾dotes purificati: in atri
intimum atrium basilicȩ maio¬
ris. uiri iudei purificati. stantes
⁊ orantes sub diuo. si serenũ eẽt.
si tempestas. in porticꝰ ꝓximas sese
respicientes: in extiꝰ atͥum. mulie¬
res iudeȩ. ⁊ purificate: in extre¬
mum atrium gentiles. ⁊ iudeȩ
purificatȩ quȩ uenerant ex gentib
usq ad sextum purificationis diẽ
Hȩc ut in pict᷑a cassiodori inue¬
nimus distinc̃ta: breuit̾ annota¬
re curauimꝰ. Recte eum ab an¬
diquis hic iudeis didicisse neqͥ
uerunt tam eruditum uoluisse
in exemplum legendi ꝓponere

Expanded text:
mi aedificiorum praesidio ab omni erat mi aedificiorum praesidio ab omni erat parte munitum facto pavimento sub dio inter aedificia singde marmore et parietibus domorum interioribus, hoc est, eis qui ad templum respiciebant factis in columnis, exterioribus vero solidis. Sicque fiebat, ut omnis structura templi per graduum esset varietatem rationabplum sacerdotes purificati: in atriuintimum atrium basilicae majoris viri Judaei purificati stantes et orantes sub divo, si serenum esset: si tempestas, in porticus proximas sese recipientes. In exterius atrium mulieres viduae purificatae. In extremum atrium gentiles et Judaei, qui nuper venerant ex gentibus usque ad sextum purificationis diem, Haec, ut in pictura Cassiodori reperimus distincta, breviter annotare curavimus, ita eum ab antiquis Judaeis didicisse, neque virum tam eruditum voluisse in exemplum legendi proponere,
Abbreviated transcription (Latin):
qm usq popłs hostias ⁊ sacͥficia
inferebat: in de suscipiencda a
sac̾dotibꝰ atq ad altare ꝓferen¬
da. De ext̾iori uͦ atͥo qͦd u̾ba die¬
rum basilicam gͣndem uocat̃.
ita sebit iosephꝰ Extͥnsecꝰ autem
huiꝰ templi. aliam edificauit au¬
lam. quadrangłi scemate factam:
erigens maximas portieꝰ: ⁊ portas
excelsas ⁊ amplas. ꝑ quatuor
mundi partes in eo constituens:
quarum singłȩ. ad unum qͤmq
uentum. quatuor angulis at¬
tendebant: ubi aureas ianuas
diolegitmoꝵ inerat intͦibant.
Has uͦ porticꝰ cass iodorꝰ senator
inpictura templi qͣm in pana¬
dente posuit. ut ipse in psalmoꝵ
expositione commemorat.tri¬
plici ordine distinxit: pͥmum
uidelicet ordinem ponens extͣ
atͥum sac̾dotum ex omni par¬
te ꝑ qͣdrum: scđm eodem mͦ ex¬
tra intimas porticꝰ undiq u̾sum
ingyro: extremum similiter
ex omni lat̾e pͥoꝵ porticuũ in¬
circuitu ⁊ sicq templum trifor¬

Expanded text:
quam usque populus hostias suas et sacrificia quam usque populus hostias suas et sacrificia inferebat, inde suscipienda a sacerdotibus atque ad altare proferenda. De exteriori vero atrio, quod Verba Dierum basilicam grandem vocant, ita scribit Josephus: « Extrinsecus autem hujus templi aliam aedificavit aulam, quadranguli schemate factam, erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas, per quatuor mundi partes in eo constituens: quarum singulae ad unumquemque ventum, quatuor angulis attendebant, ubi aureas januas tio legitimorum inerat, introibant. » Has vero porticus Cassiodorus senator in pictura templi, quam in pandecte posuit ut ipse in Psalmorum expositione commemorat triplici ordine distinguit: primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum ex omni parte per quadrum; secundum eodem modo extra intimas porticus undique versum in gyro; extremum similiter ex omni latere priorum porticuum circuitu. Sicque templum trifor
Abbreviated transcription (Latin):
dificauit atͥum int̾ius tͥbꝰ
ordinib lapidum politoꝵ:
& uno ordine lignoꝵ cȩdri. De
int̾iore atrio breuit̾ loquitur.
de ext̾iore ꝓroꝰ tacere tudet̃.
uerum in uerbis dierum. utriꝰq
fit m̃tio: ubi ita scͥptum ẽ. fecit
etiam atrium sac̾dotum. ⁊ bas ili¬
cam grandem: ⁊ ostia in basilica
que tixit ere.Atrium gͦ int̾ius qͦd
uocat᷑ sac̾dotum. eo quod sacerdo¬
tes ⁊ leuite in eoministrent. ex
omni parte erat templo circum¬
datum: ab oriente unde in tem
plo qͣm a cęt̾is tͥb plagis secre¬
tum: qͥa nimirum in ea plaga
id est in facie templi. fiebant
minst̾ia scoꝵ: ibi altare ȩneum
ad hostias dño offerendas: ibi
decem littes ad lauandas easdẽ
hostias: ibi mare ȩneum erat
positum. ad lauandas manus
pedesq sac̾dotum. cum ad mi¬
nistrandum intrarent. Habe
bat autem hoc atrium tres cu¬
bitos altitudinis. ut iosephus
narrat: qͣtiꝰ ab ing̾ssu templi
hȩc licere significaret. Fratq ia¬
nua adorientalem plagam.ad

Expanded text:
dificavit atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. De interiori atrio breviter loquitur, de exteriori prorsus tacere videtur. Verum in Verbis dierum utriusque fit mentio, ubi ita scriptum est: Fecit etiam atrium sacerdotum, et basilicam grandem, et ostia in basilica, quae texit aerevocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et Levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum, sed ab Oriente, unde templi plo, quam a caeteris tribus plagis secretum, quia nimirum in ea plaga, id est, in facie templi, fiebant ministeria sanctorum. Ibi altare aeneum ad hostias Domino offerendas, ibi decem conchae ad lavandas easdem hostias, ibi mare aeneum erat positum, ad lavandas manus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat autem hoc atrium tres cubitos altitudinis, ut Josephus narrat, quatenus ut ab ingressu templi hoc licere significaret. Eratque ei janua ad orientalem plagam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur hoĩb catarr¬
ctio laterum. caligo ocło¬
rum.⁊ tinnitus auriũ.
& odorare nicħ possut.
Tau igitur tempore. ut̾e
timis cibis piꝑ habentib.¬
ge. uenerimon parcas.
dies .lxu. pͣrorime. Se¬
quentes autem sunt ex

Expanded text:
nascitur hominibus catctio laterum, caligo et tinnitus aurium, et odorari nihil possunt. Tali igitur tempore utere ptimis cibis piper habentibge, Veneri non parce dies XLV. Proxime sequentes autem sunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
uint spacio. Ded ⁊ po
no regͣi scribens ꝑ anni
spacia qualit̃ ad p̃cauen¬
das imbecillitates se ob¬
seruare deb̾et: ita dicit.
Itaq exordium incipia¬
mus a solsticio. id est ab
humor corporib crescit
usq ad equinoedium ũ¬
num.qui sunt dies .xc.
Hoc tempꝰ agit homini¬
b flegma. ex quo freqͣnt̃¬

Expanded text:
unt spacio. » Sed no regi scribens, per anni spacium qualiter ad praecavendas imbecillitates se observare deberet, ita dicit: « Itaque exordium incipiamus a solstitio, id est, VIhumor corporibus crescit usque ad aequinoctium vernum, qui sunt dies XC. Hoc tempus auget hominiphlegma, ex quo frequent
Abbreviated transcription (Latin):
do de manu domini corrua¬
mus. Et quia nullis p̃ceden¬
tibus bonis meritis. de tenebͥs
ꝓducti sumꝰ ad lucem: de mor¬
te ad uitam reuocati: de mul¬
tis errorib inuitam reducꝰti :
curramus dum lucem habe¬
mus: nec p̾tereuntia salutis
tempora negligamꝰ. Nec nos
deleẽtet mundi huiꝰ male dyl¬
iterũ de oꝑib scĩs. ⁊ de iusticie
uia. quasi de manu domi-¬
ni corruentes. ad luxuriosũ
mundi huiꝰ fluuium recur¬
ramus : & in omnium pecca¬
torum limum infeliei it̾m
rtuna mergamur: s audia¬
mus apłm dicentem. Si con¬
resurrexistis cum xp̃o quȩ
sursum sunt sapite. ubi xp̃s
est in dext̾a dei sedens: quȩ
sursum st̃ querite. Quare
dicit si resurrexistis: nͥ qͥa
cecideramus: ¶ alibi idem
apłs. Surge qui dormis. &
exurge amortuis: ⁊ illumi¬
ad securemin limo iacentem
clamare: Surge inquit qͥ in
ꝓfundo gurgite dormis: ⁊ ꝑ
mus: ut nob̃ beneficia di nr̃i
ñ iudicium pariant s ꝓfectũ:

Expanded text:
do de manu Domini corruado de manu Domini corruamus. Et quia nullis praecedentibus meritis de tenebris producti sumus ad lucem, de morte ad vitam revocati, de multis erroribus in viam reducti, curramus dum lucem habemus, ne praetereuntia salutis tempora negligamus: nec nos delectet mundi hujus male duliterum de operibus sanctis, et de justitiae via, quasi de manu Domini corruentes, ad luxuriosum mundi hujus fluvium recurramus, et in omnium peccatorum limo, infelici iterum ruina, mergamur: sed audiamus Apostolum dicentem, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt quaerite . Quare dicit, Si resurrexistis, nisi quia cecideramus? Et alibi idem Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illumiad securim in limo jacentem clamare? Surge, inquit, qui in profundo gurgite dormis; et pmus, ut nobis beneficia Domini nostri non judicium pariant, sed profectum.
Abbreviated transcription (Latin):
bat: quia genus humanum in
omnium criminum abyssum
infeliciruia corruerat. sicut
significat p̃t̾fluentem. ⁊ fugi¬
tiuam.⁊ m abyssum descen¬
dentem uoluptatem uł luxũ¬
riam scłi huius. fluuiꝰ enim:
a fluendo nomen accepit. O
fluere dñr: ideo securis illa¬
in fluuo ⁊ in limo iacebat op¬
pressa. Ueniens uͦ helys eus mi.¬
sit lignum: ⁊ natauit ferrũ.
Qͥo est lignum mittere: ⁊ ferrũ
in lucem ꝓducere: nͥ patibu¬
lum crucis ascende. ce de pro¬
fundo inferni humanum
genꝰ eriꝑe. ac de omnium pec¬
catoꝵ limo ꝑ erucis mist̾ium
lib̾are: Postquam uͦ natauit
ferrum. misit manum ꝓpħa
&e recepit illud: ⁊ reddidit ad
utiles usꝰ domini sui. Ita ⁊ de
nob̃ fact᷑um est dilectissimi fr̾s.
qͥ de manu domini suꝑbiendo
cecideramꝰ: ꝑcrucis lignum
iterum ad manum domini¬
ul ad potestatim lomini re¬
dire meruimus. Et ideo qͣntũ
possumꝰ. cum ipsiꝰ adiutorio
laboremus. ne tt̃m suꝑbien¬

Expanded text:
bat, quia genus humanum in bat, quia genus humanum in omnium criminum abyssum infelici ruina corruerat; sicut significat praeterfluentem et fugitivam et in abyssum descendentem voluptatem, vel luxuriam saeculi hujus. Fluvius enim a fluendo nomen accepit. Etfluere din fluminis limo jacebat oppressa. Veniens ergo Elisaeus misit lignum, et natavit ferrum. Quid est lignum mittere et ferrum in lucem producere, nisi patibulum crucis ascendere, et de profundo inferni humanum genus erigere, ac de omnium peccatorum limo per crucis mysterium liberare? Postquam vero natavit ferrum, misit manum Propheta, et recepit illud, et rediit ad utiles usus domini sui. Ita et de nobis factum est, dilectissimi fratres, qui de manu Domini superbiendo cecideramus, per crucis lignum iterum ad manum vel ad potestatem Domini reduci meruimus. Et ideo, quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne iterum superbien
Abbreviated transcription (Latin):
mus qͥd eunte beato helyseo
cum filiis ꝓpħarum ad ior¬
danem fluuium. dum sibi
ligna conciderent. securas
manu corruit. clamauenit
ad beatum helẏseum. Heu do¬
mine mi: ⁊ hoc ipsum mutuo
acceꝑam. Post hȩc in locoubi
securis illa corruerat. beatꝰ
helyseus misit lignum: &
natauit ferrum. Helys eꝰ fr̾s¬
km̃i typum habuisse domini
saluatoris. frequent̾ canitati
ur̃e suggessimus: s & in pue¬
ro qͥ erat de fuliis ꝓpħarum.
cui securis de manu lapsa ẽ:
ñ incongrue. xp̃s dominus
intelligit᷑. Securas illa quȩ
cecidit: adam siue totum genꝰ
humanum significasse dr.
Tenebat gͦ filius ꝓpħarum se¬
curim in manu sua: ⁊ dñs
ac saluator nr̃ humanum
genus quod creauerat in ma¬
nu potentiȩ suȩ. S iuomodo
securis illa de manu ꝓphete
in ꝓfundum corruit: ita ce
genus humanum de manu
dei omnipotentis. ꝑ suꝑbiam
se excussit. ⁊ cecidit.⁊ in flu-¬
uio luxuraȩ ł omnium pec¬
catoꝵ gurgite se submersit
Securis gͦ ila in ꝓfundo iace¬

Expanded text:
mus quod eunte beato Elisaeo cum filiis Prophetarum ad Jordanem fluvium, dum sibi ligna conciderent, ceciderijus manu corruit, clamavit ad beatum Elisaeum, Heu domine mi, et ipsam mutuo acceperam! Post haec in loco ubi securis illa corruerat, beatus Elisaeus misit lignum, et natavit ferrum . Elisaeum, frabuisse Domini Salvatoris, frequenter Charitati vestrae suggessimus. Sed et in puero, qui erat de filiis Prophetarum, cui securis de manu lapsa est, non incongrue Christus Dominus intelligitur. Securis illa quae cecidit, Adam sive totum genus humanum significasse dicitur. Tenebat ergo filius Prophetarum securim in manu sua; et Dominus ac Salvator noster humanum genus quod creaverat, in manu potentiae suae. Sed quomodo securis illa de manu Prophetae in profundum corruit; ita et genus humanum de manu Dei omnipotentis per superbiam se excussit, et cecidit, et in fluvio luxuriae vel omnium peccatorum gurgite se submersit. Securis ergo illa in profundo jace
Abbreviated transcription (Latin):
m  oportet dicere: siñ qͣntum
debeo. uł quantum possum
suggerere clamo. Ammoneo
qui contemnit p̃conem: time¬
at iudicem. Nullus ex uobis
ante tͥbunal xp̃i. se excusare
pot̾it. ñ se fuisse ammonitum.
ut omnib uitiis resisteret: oe
uirtutib oꝑam daret. Et quia
uob̃ quid uitare. uel fugere de¬
beatis frequent̃ ostensum est.
& quid agere uel expectare de¬
beatis assidua p̃dicatione mon¬
stratum: sic deo auxiliante
agite. ut uob̃ ammonitio nr̃a
magis ad p̾mium quam a d
iadicium ante tͥbunal ȩt̾n¬
iudicis proficiat: quodipse cõ¬

Expanded text:
me oportet dicere, si non quantum me oportet dicere, si non quantum debeo, vel quantum possum, suggero, clamo, admoneo. Qui contemnit praeconem, timeat judicem. Nullus ex vobis ante tribunal Christi se excusare poterit, non se fuisse admonitum, ut omnibus vitiis resisteret, et virtutibus operam daret. Et quia vobis quid vitare vel fugere debeatis, frequenter ostensum est, et quid agere vel expetere debeatis, assidua praedicatione monstratum est; sic Deo auxiliante agite, ut vobis admonitio nostra magis ad praemium quam ad judicium ante tribunal aeternJudicis proficiat. Quod ipse vo
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim uerum ẽ. immo quia
uerum est. qͦd dieit apłs. qͥ a
habitat in nob̾: quotiens aliqͦd
peccatum aut cogitando. aut
loquendo. aut etiam oꝑando.
ꝑficimꝰ. templum dei destruimꝰ:
⁊ ei qui in nob̾habitat iniurias
irrogamus. Et ideo siqͥs in se
templum dei aut turpib co-¬
gitationib sordidauisaut lux¬
urioso sermone polluit:uel
quibcunq criminib forte iã
usq ad fundamenta destrux̃:
dum tempꝰ est cum di adiuto¬
torio studeat reparare ꝑdita:
erigere lapsa: destructa con¬
struere: ut cum dies iudicii
uenerit.⁊ si coronam ñ meret᷑
acciꝑe: uł ad peccatoꝵ mereat᷑¬
indulgentiam ꝑuenire. ¶ͦd
autem dixi uł peccatoꝵs in¬
oulgentiam ꝓhumilitate q̃
nobis est satis necess aria ideo
suggessisse. Nam medicꝰ ille
cȩlestis compunctis pęniten¬
tib ⁊ elemosinas largiꝰ facien¬
tibus. non solum ueniam: s
gens. tamen qualiscunq p̃co
ueritatis a domino constitutꝰ.
quod ⁊ uob̾ expedit audire. &

Expanded text:
uia verum est, quod dicit Apostolus, quia habitat in nobis , quoties aliquod peccatum aut cogitando, aut loquendo, aut operando perficimus, templum Dei destruimus, et ei qui in nobis habitat injurias irrogamus. Et ideo si quis in se templum Dei aut turpibus cogitationibus sordidavit, aut luxurioso sermone polluit, vel quibuscumque criminibus forte jam usque ad fundamenta destruxit; dum tempus est, cum Dei adjutorio studeat reparare perdita, erigere lapsa, destructaque construere: ut cum dies judicii venerit, etsi coronam non meretur accipere, vel ad peccatorum mereatenire. Quod autem dixi, vel ad peccatorum indulgentiam, pro humilitate quae nobis satis est necessaria, videor suggessisse. Nam medicus ille coelestis compunctis poenitentibus, et eleemosynas largius facientibus non solum veniam, sed gens, tamen qualiscumque praeco veritatis a Domino constitutus, quod et vobis expedit audire, et
Abbreviated transcription (Latin):
l. Conuenit helye merito cy
& nomine fulgens hac ope
dignꝰ erat. Nam si sermonis
achiui una ꝑ accentum mu¬
tat᷑ litt̾a sol ẽ. Audientes g̾ei
ab isrłitis. quos diuinas hab̾e
sit igneis ad cȩlestia tͣnslatꝰ
uel certe hoc ipsum int̾ alia
depictum inpariete uiden¬
tes. credidert̃ uicinio nõis¬
raculum diumnit᷑ fact̾um
cominutarunt in argum̃¬
tum erroris. humana stul¬
ticia cõmentatum. Quos
imitati ipsi iudei. satager̃t
ne in aliqͦ gentilium stultis

Expanded text:
li Convenit Eliae, merito qui li Convenit Eliae, merito qui et nomine fulgens, Hac ope dignus erat! nam si sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, Sol est: audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas haberesit igneis ad coelestia translatus: vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, crediderunt vicinia raculum divinitus factum Dei, mutarunt in argumentum erroris, humana stultitia commentatum. Quos imitati ipsi Judaei sategerunt, ne in aliquo gentilium, stultis
Abbreviated transcription (Latin):
uod sequit᷑ de eodem rege
iosia. abstulit qͦꝙ equos
quos dederant reges iuda soli
ĩ intͦitu templi domini. ⁊ pau¬
lopost. currꝰ autem solis com¬
bussit igni: ostendit omnge
num idolatriarum suꝑstitio¬
ni iudeos eo tempore fuiss e
mancipatos: ita ut in uenera¬
tione solis. quem more genti¬
lium dm̃ ẽẽ credebant. simu¬
lacro eiꝰ quem fecerant. currꝰ
equosq subdident̃: ⁊ hoc in a¬
triis templi dñi. Sic enimso.¬
lent gentiles pingere. uł face
simulacrum solis. ut puerũ
imberbem in curru ponen¬
des: equos eidem qͣsi curfu
celum petentes subiugant.
Cui ꝓpt̾ea pueri aptant ima¬
ginem: qͥa solꝰ uelut cotidie
nouo ortu natꝰ. nullum per
scła senium mcidit. Ut aut̃
tidem. currꝰ ⁊ eqͦs tͥbuant. de
miracłosumptum helye pro.¬
phete. qͥ curru igneo ⁊ equis
igneis ẽ raptꝰ ad celum. ioħs
constantinopolitanus ep̃s
estimat. Quia enim hielyos
cum de helye ascensu canet
ostendit dicens. Quamius
fulminet p̃lucens semitace¬

Expanded text:
uod sequitur de eodem rege Josia: Abstulit quoque equos, quos dederant reges Juda Soli, in introitu templi Domini. Et paulo post: Currus autem Solis combussit igni, ostendit omnium gentium idololatriae et superstitioni Judaeos eo tempore fuisse mancipatos, ita ut in venerationem Solis, quem more Gentilium Deum esse credebant, simulacro ejus, quod fecerant, currus, equosque subdiderint, et hoc in atriis templi Domini. Sic enim solent gentiles pingere vel facere simulacrum Solis, ut puerum imberbem in curru ponentes, equos eidem, quasi curru coelum petentes subjugent. Cui propterea pueri aptant imaginem, quia Sol, velut quotidie novo ortu natus, in nullum per saecula senium incidit. Ut autem eidem currus et equos tribuant, de miraculo sumptum Eliae prophetae, quia curru igneo et equis igneis est raptus ad coelum, Johannes Constantinopolitanus Episcopus aestimat. Quia enim graece ἥcum de Haeliae ascensu caneret, ostendit dicens: Quam bene fulminei praelucens semita coe
Abbreviated transcription (Latin):
mensis illiꝰ. id est a dñico
pasche usq in dñicum octa¬
uaꝵs pasche. cum debitaue
neratione cõpleremꝰ. S q̃m
lune dies eadem diu̾sas sep¬
timane deuoluit᷑ in ferias.
inde fit ut qͥ ꝓpt̃ resurrectio¬
nem nr̃i redemptoris in diẽ¬
dñicum pasche. inicium
seruare docem᷑. Aliqͦtiens¬
nr̃a festiuitas Nii. pꝰ legali¬
um azimoꝵs exordiũ die fu¬
mat initium. Non tamen
unꝙͣ ꝯtingat ut ñ nr̃a sol¬
lemnitas pas chalis aliqm
legalium pasche dierum
estimant. dtiplici miseria
laborant. qͥa ⁊ legitimum
pasche pͥncipium nun qͣm
hñt. ⁊ crebro euenit. ut
nullum diẽrum qui lege p̃¬
scͥpti st̃. in sua paschali obser
cha initiari statutum est.
inchoarꝗ p̃cepta: a sua proreus
festtuitate repudiant: atq
institutione ꝑ moysem nee

Expanded text:
est, a Dominico Paschae usque in Dominicum octavarum Paschae debita cum veneratione compleremus. Sed quomodo lunae dies eadem diversas septimanae devolvitur inferias; inde fit ut qui propter resurrectionem nostri Redemptoris in Dominicum diem Paschae initium reservare docemur, aliquotienostra festivitas septimo post legalium azymorum exordium die sumat ingressum. Non tamen unquam contingat ut non nostra solemnitas paschalis aliquem legalium Paschae dierum, aestimant, duplici miseria laborant, quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observcha initiari statutum est, inchoari praecepta, a sua prorsus festivitate repudiant. Atquinstitutione per Moysen ne
Abbreviated transcription (Latin):
discursꝰ constat ẽẽ cõp̾hensoᷤ
Q si fieripotest. ut eadem
oĩb annis sabbi die. luna.
.xiiii. contigiss et: nil mr̃e
paschalis obseruantie tp̃s
a legali disc̾paret.⁊am ce
ipsi iuxta legis eclicta semꝑ¬
deummacłati car¬
nem.sanguinemq illus
ad repellendum extmma¬
torem nr̃is postib asꝑgen¬
tes. id ẽ baptismi ⁊ pascha¬
lium celebrantes sollemnia
missarum. sp̃alem suꝑaremꝰ
egyptum. atq illucescente
eiꝰdem celebritatis. legitti¬

Expanded text:
iscursus constat esse comprehensus. Et si fieri possit ut eadem omnibus annis sabbati die luna quarta decima contigisset, nihil nostrae paschalis observantiae tempus a legali discreparet. Nam et ipsi juxta legis edicta semimmaculati carnem, sanguinemque illius, ad repellendum exterminatorem, nostris postibus aspergentes, id est, baptismi et paschalium celebrantes solemnia missarum, spiritalem superaremus Aegyptum, atque illucescente ejusdem celebritatis legiti
Abbreviated transcription (Latin):
.xx. De .xiiii. luna pasche.
extus sepedicti circłi locꝰ
amplectit᷑ lunas.xiiͦiͦi.
singłis annis absq omin am¬
biguitate demonstrent. Nã
que pꝰ .xiiii. lunam dñica dieᷤᷤ
occͤrit. ipsa ẽ paschał dñice
resurrectionis dies. Quȩ

Expanded text:
 decima Luna paschae. Sextus saepe dicti circuli locus amplectitur lunas XIIII singulis annis absque omni ambiguitate demonstrent; nam quae post XIIII lunam Dominica dies occurrit, ipsa est paschalis dominicae resurrectionis dies. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
sres e anni trmenstres fue.¬
es narunt. Adiecit etiam ali¬
quando egyptios. qͦrũ
paruos annos quat̾noꝵ Sur̃i
m̃sium fuisse supͣ dixim: nabe¬

Expanded text:
rum anni trimestres fuerunt. » Adjecit etiam aliquando Aegyptios, quorum parvos annos quaternorum mensium fuisse supradixim
Abbreviated transcription (Latin):
ec de annis sunt dicta na¬
turalib. Cetuͣm antiquos
diu̾saꝵ gentium popłos. diu̾¬
se in obseruatione annali a
uero deuias se beatꝰ augustinꝰ
tate di libͦ contͣ eos ageret. qͥ
etiam sc̃am scͥpturam puta¬
bant alit̾ pͥmis scłi temporib
annos cõputasse. id est tante
breuitatis. ut unꝰ annꝰ sꝓpe .it.¬
ñr. decem illos habuis mscmꝯ.¬
audierit qͥsq uł legerit. non¬
gentos annos quemq uixis
pe illi anni unꝰ est ¶Si .x. c̃.
fuisse computatum non sit
incredibile:adienint quod
apd pleros ꝙ scͥptores hysto¬
rie reꝑit᷑. egyptios habͥuisse
nanas:ui. mensium. lauinios:
commnemorasset relattum fuis
se in licis quendam uixiss e
ad sexcentos. ĩmnullos ad octin¬
gentos etiã ꝑuenisse: hec oĩa¬

Expanded text:
ec de annis sint dicta naturalibus, caeterum antiquos diversarum gentium populos diverse in observatione annali a vero deviasse etiam beatus Augustinus tate Dei libro, contra eos ageret qui etiam sanctam Scripturam putabant aliter primis saeculi temporibus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos habuisaudierit quisque vel legerit nongentos annos quemque vixisspe illi anni unus est noster, et fuisse computatum non sit incredibile, adjiciunt quod apud plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse nanas sex mensium, Lavinios commemorasset, relatuse in litteras quendam uixisse cad sescentos, nonnullos ad octingentos etiam peruenisse, haec o
Abbreviated transcription (Latin):
gauenis s bissextili anno eiꝰ¬
dem quanutatis mensem bu¬
narem februario.cuiꝰ ⁊ an¬
⁊ totͣus mox anii cursus t¬
labilis circłi decennouen¬
nalis magis magisq tͣbatꝰ
eu̾tat᷑. Qua in re oportet. ut
sic̃ dictante quadrantis ra¬
tione .iii. anno. quem bissex¬
tilem dicimꝰ in una eadem¬
q secta. Blars martiarum
tunc ibidem lunam. uerbi
putare meminerimus: Hac
semꝑ industa ꝑuigiles int eũ
iurnam mens is feb̾r.te uno
die plusqͣm soleat hab̾e fece¬
rimus: in dieb tam̃. kłarum
nalis anno. ipsam quam ce
ante cons ueuerat luna ser¬
uet ȩtatem. Nlam ⁊ ideo max¬

Expanded text:
gaveris, sed bissextili anno ejusdem quantitatis mensem lunarem Februario, cujus et an totus mox anni cursus tlabilis circuli decennovennalis magis magisque turbatus evertatur. Quare oportet ut sicut dictante quadrantis ratione, quarto anno, quem bissextilem dicimus, in una eademque sexta Calendarum Martiarum tunc ibidem lunam, verbi putare meminerimus: hac semper industria pervigiles, ut cum lunam mensis Februarii tunc uno die plus quam solebat habere fecerimus, in diebus tamen Calendarum alis anno, ipsam quam et ante consueverat luna servet aetatem. Nam et ideo max
Abbreviated transcription (Latin):
bratis.sic tandem neces sari¬
os aliquandi ꝑpluraes.cres¬
cente autẽ ꝑ etates scłi ꝑitia
unum quadrantis int̃pone¬
bant diem. Her misenͥe dest¬
ius regni ñerit finis. qͥ dixit
ego sum pͥncipium qui ⁊ lo¬
quor uob̃. Terminium diui¬
no cultu honorandum.⁊ ei
saera ac sacͥficia credebant
agenda. S multo miseraus
demͣtes. qui habeutes ꝓmis¬
sionem regni cȩlestis. his po¬
dius qͥue derino st̃ obnoria
adherere ꝑtcͣi qͣm ad eterna
meminisse debet calculator
ut lunam m̃sis feb̃r cet̾is an¬
nisxxix. dierum. anno aut̃
bissextili computet.xxxͣ. siue
illam ante int̾kalatum qua¬
drantem seu post modum t̾¬
minaai contingat. Cuꝰ adie¬
Qslone diei efficit᷑. lunarem¬

Expanded text:
bratis, sic tandem necessaribratis, sic tandem necessarios aliquandiu perplures, crescente autem per aetates saeculi peritia, unum quadrantis interponebant diem. Heu miseri desijus regni non erit finis, qui dixit: Ego sum principium, quod et loquor vobis, terminum divino cultu honorandum, et ei sacra ac sacrificia credebant agenda. Sed multo miserius dementes qui habentes promissionem regni coelestis, his potius quae termino sunt obnoxia adhaerere petituri quam ad aeterna em meminisse debet calculator ut lunam mensis Februarii caeteris annis XXIX dierum, anno autem bissextili computet XXX, sive illam ante intercalatum quadrantem, seu postmodum, terminari contingat. Cujus adjectione diei efficitur lunarem
Abbreviated transcription (Latin):
s potiꝰ .ui. ut quadrans ille
accipiat᷑ ꝓdie. Inde qͥa in ipsis
.u. dieb sexta pͣars ẽ mensis.
ipse autt̃ quadrans. uhoras
habet. totꝰ enim dies id ẽ cũ¬
sua nocte .xxiiii. hore sunt.
inueniunt᷑: itain anni cursu¬
senariꝰ numerꝰ plurimumua¬
let. Hec de tanti auetoris ex¬
cerpere dictis libuit. ut de
nat᷑a bissexti mee pusillitatis.
sensum relegens. ñ solum he¬
ꝑsenas horas annuatim cres¬
cere. s ⁊ multiplicem eiꝰdem
senarii numeri ꝑfectionem
ipse constet ex ore doctissimi
tractatoris intelligas.xl. Qre
in mense feb̾r placuit int̃¬
kalani romanis. quod hi cbre¬
uior eetis & extremꝰ anni men¬
admodum ȩgyptii ⁊ greci.
decurs ototuis anni sui cur
ricło facere uolebant sidle
ne omnino discissa lege sua
ueti. inicium martii mensis
ac febr fine se uingerent. Ido¬
dm̃ t̃minum colentes. ter¬
dr piutoni minalia sacra que
ferno.⁊ lemel initituerant
in aliũ diem mutare ꝓreꝰ¬
non audebant. s his łte cele¬

Expanded text:
 potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die; inde quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est, ipse autem quadrans VI horas habet, totus enim dies, id estsua nocte XXIV horae sunt, inveniuntur; ita in anni cursuenarius numerus plurimum valet. » Haec de tanti auctoris excerpere dictis libuit, ut de natura bissexti meae pusillitatis sensum relegens, non solum hsenas horas annuatim crescere, sed et multiplicem ejusdem senarii numeri perfectionem, ipse constat, ex ore doctissimi tractatoris intelligas. CAPUT Xin mense Febrcalari Romanis, quia hic brevior ceteris extremus anni menemadmodum Aegyptii, et Graeci decurso totiriculo facere volebant, ne omnino discissa lege sua veteri, initium Martii mensis a Februarii fine sejungerent. IdDeum Terminum colentes, rminalia sacra, quae e semel instituerant, in alium diem mutare prnon audebant, sed iis rite cele