comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
racionum tuarum. dele iniquita¬
tem meam. Inmultum laua me
ab iniusticia mea: et a peccato
meo munda. me. Quoniam iniqui¬
tatem meam ego agnosco: et delic¬
cum meum coram me est semꝑ:
sibi soli peccaui. et malum coram
tius.et uincas cum iudicaris. Ec¬
ce enim mnini quitatibꝰ conceptus
sum: et indelictis peꝑit me mater
mea. Quis nr̃m etiam si confite¬
atur delictum suum. non ꝑstringẽ¬
dum potius.quam repetendum
putet: Quis scd̃õ repetat. an tercio:
ide quot uersib tantus ꝓpħa pec¬
catum suum resonet: quam nullꝰ
uersus sine confessione delicti sic:
songessit om̃ia simtil. iniquitates
et iniusticias ꝑsonando:iungens
delicta peccatis: atq ea sepe repe¬
tendo.merito magnam miãm pos¬
cit: nec solum magnã miscdian:
diluat de ploracio: Quam culpam
p̃catio eiusmodi nonemundet: Ille
rationum dep̃catur: nos proplurib
peccatis.uix semel miscdiam eius
credimus obsecrandam. Deinde le¬
gimus.quia inuirtute magna et

Expanded text:
rationum tuarum dele iniquitarationum tuarum dele iniquitatem meam. in multum laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. quoniam iniquitatem meam ego agnosco et delictum meum contra me est semper. tibi soli peccaui et maltuis et uincas, cum iudicaris. ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. quis nostrum etiamsi confiteatur delictum suum, non perstringendum potius quam repetendum putet? quis secundo repetat aut tertio? uide quot uersibus tantus propheta peccatum suum resonet, quam nullus uersus sine confessione delicti sit. congessit omnia simul iniquitates suas et iniustitiam personando iungens delicta peccatis atque ea saepe repetendo merito magnam misericordiam poscit, nec solum magnam misericorddiluat deploratio, quam culpam precatio huiusmodi non emundet? ille itudinem deprecatur, nos pro pluribus peccatis uix semel eius misericordiam credimus obsecrandam. deinde legimus quia in uirtute sua magna et
Abbreviated transcription (Latin):
numerum remissionis aptare uo¬
luit huic bistorie Quinquagesimꝰ
enim numerus remissionis est.
nos docuit. dicens: Duo debitores
erant cuidam feneratori: unus
debebat denarios quingentos:
alius quinquaginta: Non haben¬
cib illis unde redderent:donauit
utrisq. Quis gͦ eum plus diligit:
Et inlege habes.quia iubileus
annorum recursus.celebrabilis
admodum: quo debita celebrant:
confirmantur hebreorum lib̃tates :
possessionum refusiones: Hunc nu¬
merum leti cȩlebramus post dñi
passionem. remissione culpe totiꝰ¬
liberi. ex rographoq uacuato ab
om̃i nexu liberi: et suscpimꝰ adue¬
pentecostes. Uacant ieiunia: laus
dicitur deo: alleluia cantatur. De
niq et ꝓpt̃ puellam. pater illius
que ꝑum concubitum nulli des¬
ponsata ꝑtulerit. quinquaginta
didragiata aurea acci pit. ipsa
quem admodum agenda sit peni
entia. Miserere inquit mei ds̃
scãm magnam miscdiam cuam:
it secundum mulcitudinem mise¬

Expanded text:
numerum remissionis aptare numerum remissionis aptare huic uoluit historiae. quinquagensimus enim numerus remissionis est nnus ipse nos docuit dicens: duo debitores erant cuidam faeneratori. unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. non habentibus illis unde redderent donauit utrisque. quis ergo eum plus diligit? et in lege habes quia iubeleus annorum recursus celebrabilis admodum, quo debita uacuantur, confirmantur Hebraeorum libertates, possessionum refusiones. hunc numerum laeti celebramus post domini passionem remisso culpae totius debito chirographoque uacuato ab omni nexu liberi et suscipimus aduencti: die pentecostes uacante ieiunio laus dicitur deo, allenique et 689 puellae pater illius quae per vim, concubitus nulli desponsata pertulerit quinquaginta didrachmata argentea accipiet; ipsa quemadmodum agenda poenitentia sit. 43. Miserere, inquit, mei, m magnam misericordiam tuam. et secundum multitudinem mise
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum tuum: Ergo et re¬
missionem meruit iniquitatis.
peccatum. quia non fuit in eo do¬
lus maliciȩ.s lapsus erroris:de¬
inde quia non fuit imꝓbitatis estꝰ.
s umbra misterii:et camen confes¬
sus est delictum suum. agnouit
iniquitatem: uidit lauachrum:
uidit. et credidit: dilexit mulcum:
ut nimia caritate tegere quẽuis
posset errorem.Sed ipse iã sede¬
gesimum ad eam scripsit historiã.
Et cum priorum gestorum suoꝵs
historiam subiceret ut de ꝓditione
doech syri cuiꝰ est ticulus inpsal¬
mo quinquagesimo pͥmo et ⁊iphe¬
orum.quȩ comp̃hendi uidetur ti¬
posterior est p̃misit historiam:cum
doech ante ꝓdiderit uel ⁊yphei.
quam regnum dauid ꝓpħa susci¬
peret:quandoquidem regem saul
fugiens adhuc ꝑditiersa secreta
exul errabat: bechsabee autẽ cũ
iam regnaret accepit: Cur gͦ scđm
gestorum ordinem. ordo quoq psal
morum non quadrat : Quia non
tam ordinem ordini. qua misteriũ
gestis uoluit conuenire: ideoq

Expanded text:
peccatum tuum. ergo et repeccatum tuum. ergo et remissionem meruit iniquitatis epeccatum, quia non fuit in eo dolus malitiae, sed lapsus erroris. deinde quia non fuit inprobitatis aestus, sed umbra mysterii. et tamen confessus est delictum suum, agnouit iniquitatem, uidit lauacrum et uidit et credidit. dilexit multum, ut nimia caritate tegere quemuis posset errorem. . Sed iam se ipse depsalmum ad eam scripsit historiam. et cum priorum gestorum suorum historiam subiecerit, ut de proditione Doec Syri, cuius est titulus in psalmo quinquagensimo primo, et Ziphaeorum, quae conprehendi titulo uiposterior est praemisit historiam, cum Doec ante prodiderit uel Ziphaei quam regnum Dauid propheta susciperet, quandoquidem regem Saul fugiens adhuc per diuersa secreta exul errabat, Bersabee autem iam cum regnaret accepit. cur ergo secundum gestorum ordinem psalmorum quoque ordo non quadrat? quia non tam ordinem ordini quam mysterium gestis uoluit conuenire ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
it suꝑ malicia. Quam uͦ etiam
illud ad mirabile: quod angelo
ferienti plebem.se obtulit dicens.
Grer iste quid fecit: fiat manus
tua inme: et indomum patris
mei. Quo facto statim dignus
sacrificio iudicatus est: qui ab¬
solucione estimabatur indignus.
Nec mirum. si tali sua obiectione
pro populo.peccati sui adeptus
est ueniam:cum moyses offeren¬
do se domino pro plebis errore.
etiam plebis peccata diluerit:
Texit gͥ peccata sua annon: S qͥs
hoc neget.cũ hͥ ipse ꝓpħa docue
rit quod remittantur iniquita¬
des:tegantur peccata: nec impu¬
tentur a domino: Peccatum sibi¬
remissum ipse docuit. sicut scrip¬
tum est: Delic̾tum meum agno¬
sco: et iniusticiam meam non oꝑ¬
ui. Dixi: Pronuntiabo aduersũ
me iniusticiam meam domino:
et tu remisisti impietatem pecca¬
ti mei.Si dixit ꝓnuntiabo. et ue¬
niam meruit ante quam ꝓnun¬
tiaret: quantomagis ubi de se
ꝓnuntiauit dicens. iniquitatẽ
missum est eiomne peccatum :
licet specialiter de hoc nathan

Expanded text:
 super malitiam. quam uero etiam illud admirabile, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens: grex iste quid fecit? fiat manus tua in me et in domum patris mei! quo facto statim dignus sacrificio iudicatus est, qui absolutione aestimabatur indignus. nec mirum si tali sua oblatione pro populo peccati sui adeptus est ueniam, cum Moyses offerendo se domino pro plebis errore etiam plebis peccata deleuerit. Texit igitur peccata sua an non ? sed quis hoc neget, cum hic ipse docuerit propheta quod remittantur iniquitates, tegantur peccata, non inputentur a domino ? peccatum remissum sibi ipse docuit, sicut scriptum est: delictum meum agnosco et iniustitiam meam non operui. dixi: pronuntiabo aduersum me iniustitiam meam domino, et tu dimisisti inpietatem cordis mei. si dixit pronuntiabo et ueniam meruit antequam pronuntiaret, quanto magis, ubi de se pronuntiauit dicens: iniquitatem missum est ei omne peccatum. licet specialiter de hoc et Nath
Abbreviated transcription (Latin):
Peccauerit dauid ne cotus mun¬
dus erraret: peccau̾it sibi. ne nob̃
om̃ib emendaret: postremo pec¬
cauerit incorpus suum. Qui eñi
fornicat᷑: in corpus scium peccat:
Peccauerit in corpus suum: ut in
xp̃i corpore redimeretur. Core
quem uix defendendum putabr¬
mus:iam cernimus predicandũ
Quis enim est qui nolit diuina
na oꝑa p̃dicari: arbitramꝰ enim

Expanded text:
Peccauerit Dauid, ne totus munPeccauerit Dauid, ne totus mundus erraret, peccauerit sibi, ut nos omnes emendaret, postremo peccauerit in corpus suum — qui enim fornicatur in corpus suum peccat —, peccauerit in corpus suum, ut in Christi corpore redimeretur: ecce quem uix defendendum putabamus iam cernimus praedicandum. quis enim est qui nolit diuina na opera praedicari? arbitramur enim
Abbreviated transcription (Latin):
duerit: ut qui natura pius est et
misericors. nostrorum camen scele¬
rum atrocitate cõmotus. assumat
innos quandam seuiciam bestia¬
rum:S iam quia et suꝑiori die.
et hodie iudeis satis responsum ar¬
michi ꝓphetici facti ratio prestan¬
da est: Et enim cum pͥmum legere¬
tur hic psalmi ttulus. quoduene
rit nathan ad dauid.cum intraret
ad bethabeȩ:diximus plurimos
tractatum eius assumpsimus trip¬
titum: Diuisionemq tractatus.
ita pucaui eẽ faciendam: ut aprd
gentiles lapsus condicionis non
negaret᷑: correctio erroris astru¬
eretur:Apud iudeos aucem ideo
lapsum ẽẽ scm̃ dauid doceremus
claudicaret: eumq uel dei filium
de sinerent credere. quem uiderent
communi condicione obnoxiũ
ȩccłe misteria possimus adueitere
Triꝑtita gͥ diuisio facta est. Una
scđm nacuram: alia scdđm fidem:
tercia scđm grãm. Nec infirmitas
excludit auenia. et fides excusat
aculpa: grãm quoq p̾missam iã
dudum sacramenta conciliant:

Expanded text:
duerit; ut qui natura pius est et duerit; ut qui natura pius est et misericors, nostrorum tamen scelerum atrocitate commotus, assumat in nos quamdam saevitiam bestiarum? 31. Sed jam quia et superiore die et hodie Judaeis satis responsum armi, prophetici facti ratio praestanda est. Etenim cum primum legeretur hic psalmi trit Nathan ad Dauid, cum intrauit ad Betsabee, diximus plurimos tractatum eius adsumpsimus tripertitum diuisionemque tractatus ita putaui esse faciendam, ut apud gentiles lapsus condicionis non negaretur, correctio erroris adstrueretur, apud Iudaeos autem ideo lapsum esse sanctum Dauid doceremus, claudicaret eumque uel dei filium desinerent credere, quem uiderent communi condicione obnoxium ecclesiae mysteria possint aduertere. tripertita igitur diuisio facta est, una secundum naturam, alia secundum fidem, tertia secundum gratiam. nec infirmitas excludit a uenia et fides excusat a culpa, gratiam quoque promissam iam dudum sacramenta conciliant.
Abbreviated transcription (Latin):
les.qui deos suos qm̃ homines fuis¬
e negare non possunt:humana
specie uisos ẽẽ testantur: An rex
prum quem illi sius diis om̃ib
ante ponunt. ꝓdigiales formas
potuit ꝓ amore susciꝑe:xp̃c uero car¬
nem hominis quem adimaginem
suam fecit. atq illud p̃stantissimũ
opus suum. susciꝑe ꝓmundi salute
non potuit: Et pulcrius illis uide¬
tur ꝓpter adulterium alieni chori:
quam ꝓpt̃ redemtionem om̃ium
hominum. speciem carnis assũptam.
Quod si iudeus hoc obicit: quomͦ
legit. ecce uirgo accipiet inutero.
et pariec filium: et uocabitur nom̃
eius emmanuel. quod est interpre¬
catum nobiscum deus: Quomodo
legit. ecce qui loquebar assum: Quo¬
modo autem lectum asserit. ecce
sicut panthera. et sicut ursus apo¬
riatus. occurram eis: Dei ergo filiꝰ
carnem suscipere non potuit pro
redemptione om̃ium:cum ipsi ne¬
gare non possint. quod ꝓnr̃orum
sũplicio peccatorum. affectum qͦn¬
dam deus ferine crudelicatis in¬

Expanded text:
les, qui deos suos quoniam homines fuisles, qui deos suos quoniam homines fuisse negare non possunt humana specie visos esse testantur? An rex eorum, quem illi suis diis omnibus anteponunt, prodigiales formas potuit pro amore suscipere: Christus carnem hominis, quem ad imaginem sui fecit, atque illud praestantissimum opus suum suscipere pro mundi salute non potuit; et pulchrius illis videtur propter adulterium alieni thori, quam propter redemptionem omnium hominum speciem carnis assumptam? Quod si Judaeus hoc objicit, quomodo legit: Ecce virgo accipiet in utero, et pariet filium; et vocabitur nomen ejus Emmanuel , quod est interpretatum, nobiscum Deus? Quomodo legit: Ecce qui loquebar adsum ? Quomodo autem lectum asserit: Ecce sicut panthera . . . . . et sicut ursus aporiatus occurram eis ? Dei ergo filius carnem suscipere non potuit pro redemptione omnium, cum ipsi negare non possint quod pro nostrorum supplicio peccatorum, affectum quemdam Deus ferinae crudelitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
ea unde ꝑfidie sue temptam̃sa
deriuant: ut incredibile ẽẽ asserãt.
quod deus susceꝑit carnem: Qua
raione autem non potuerit susci¬
pere.:explicare non possunt. Que
ienim. utrum inpossibilicatis an
miuriȩ catisa estiment carnem a
deo suscipi nequiuisse sibi: Possi¬
bilitatis aliqͥd ergo ĩnpossibile dõ
Nichil enim est quod facere uolu¬
erit et facere nequiuerit: Suꝑẽ
ago ut aut uoluisse aut noluisse
doceatur. Quod autem maius in¬
dicium uoluntatis. quã qđ ipse
dixit: palam apparui non queren¬
tib me. ⁊ expandi manus meas ad
populum non credentem. et contra¬
dicentem michi: Si ergo uoluit:
t potuit: Anputamus eum causa
murie noluisse: Et quam diuini¬
tas sui sentit iniuriam: Expers
enim est contumelie: neq subiecta
eEt nr̃is passionib. Neq enim caro
uel detrimentum diuinitati afferre
potuit: uel augmentum: Qui tam̃
hoc obiciunt: quod dei filius carnẽ
suscipere non potuerit: Sic genti¬

Expanded text:
eo perfidiae suae temptamenta eo perfidiae suae temptamenta deriuant, ut incredibile esse adserant quod deus susceperit carnem, qua ratione autem non potuerit suscipere explicare non possunt. quaero enim utrum inpossibilitatis an iniuriae causa aestimant carnem a deo suscipi nequiuisse ? si inpossibilitatis, aliquid ergo inpossibile deo ? nihil enim est quod facere uoluerit et facere nequiuerit. superest ergo ut aut uoluisse aut noluisse doceatur. quod autem maius indicium uoluntatis quam quod ipse dixit: palam apparui non quaerentibus me. expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem? si ergo uoluit et potuit, an putamus eum causa iniuriae noluisse? et quam diuinitas sui sentit iniuriam? expers enim est contumeliae neque subiecta est nostris passionibus; neque enim caro uel detrimentum diupotuit, vel augmentum. 30. Qui tamen hoc objiciunt, quod Dei Filius carnem suscipere non potuerit? Si genti
Abbreviated transcription (Latin):
sum explere tractatus. Et ideo
qm̃ suꝑiore die. aduersus iudeos
noster sermo directus est.quos
quidem eos usq eo documenta
fidei subigerunt. ut xp̃c incele¬
sti solio collocaretur: quod utiq
in homine non pocest conuenire
Neq enim alium nisi dei filium.
ad dextram dei sedere credibile
est. Non alius utiq nob̃ sedere
ad dexteram patris. nisi deifiliꝰ:
remotis om̃ib ambiguis. estimã¬
dꝰ est: Rursus qm̃ scriptura ha¬
bet. ex fructu uentris tui ponã
suꝑ sedem meam: idẽ utiq deifi¬
lius.carnem ex maria sũpsisse
credendus est: Inqua ꝓphetici
fructus est uentris. ut uere succes¬
sionem originis recognoscas:il¬
lumq dei filium. factum postea
filium hominis ꝑsusceptionem
scilicet carnis. in carne inthroro
cȩlesti sedere non dubices. Neq
enim xp̃c sedem aliquam regalẽ¬
in hoc habuit scło. ut puces aliã
sedẽ datuid similẽ ẽẽ ꝓmissam:
Regnum meum non est de hoc
mundo: Conclusi itaq undiq

Expanded text:
sum inplere tractatus. et ideo sum inplere tractatus. et ideo quoniam superiore die aduersus Iudaeos noster sermo directus est, quos quidem eo usque documenta fidei subegerunt, ut Christus in caelesti solio locaretur, quod utique in hominem non potest conuenire — neque enim alium nisi dei filium ad dexteram dei sedere credibile est —, non alius utique nobis sedere ad dexteram patris nisi dei filius remotis omnibus ambiguis aestimandus est. rursus quoniam scriptura habet: ex fructu uentris tui ponam super sedem tuam, idem utique dei filius carnem ex Maria suscepisse credendus est, in qua prophetici fructus est uentris, ut uere successionem originis recognoscas illumque dei filium factum postea filium hominis per susceptionem scilicet carnis in throno caelesti sedere non dubites. neque enim Christus sedem aliquam regalem hoc habuit in saeculo, ut putes aliam sedem Dauid semini esse promissam, regnum meum non est de hoc mundo. conclusi itaque undique
Abbreviated transcription (Latin):
carnem: Quib aꝑtissime in ipso
pͥncipio euangelii scriptura res¬
pondet:cumdicit. Liber generati¬
onis ihu xp̃i filii dauid. Cur igit᷑
aut alibi dauid filius dicitur.: aut
alibi dauid filius denegat᷑. nisi ut
intelligas aliud ẽe secundum sub¬
stantiam diuinam ẽẽ filium. aliud
scđm carnis susceptionem: Nam
scđm substantiam diuinam dei filiꝰ
est: scđm carnem filius dauid. Itaq
tibi generatio scđm carnem descri¬
bitur saluatoris.dauid filius no¬
mi aet natur: ubi uͦ plenitudo con¬
fessionis exigitur. cum designat᷑
generatio saluatoris. non uult se
dauid filium nominari: Designa¬
do enim maiestatis eius: natura
nos.s iam redargucis sceuoꝵ int̃¬
p̃tationib: ad eccłam sermo uerten¬
dꝰ est. Uerum quod sepe ciculum
quinquagesimi psalmi repetimꝰ:
non presumptionis.s: infirmicatis
exemplum est. Uno enim die.uel
per angustias ingenu. uł ꝑfragili¬
tadem uocis: omnem seriem non pos¬

Expanded text:
carnem\\ quibus apertissime in ipso carnem\\ quibus apertissime in ipso principio euangelii scriptura respondet et dicit: liber generationis Iesu Christi filii Dauid. cur igitur aut alibi Dauid filius dicitur aut alibi Dauid filius denegatur nisi ut intellegas aliud esse secundum substantiam diuinam esse filium, aliud secundum carnis susceptionem ? nam secundum substantiam diuinam dei filius est, secundum carnem filius Dauid. itaque ubi generatio secundum carnem describitur saluatoris, Dauid filius nominatur, ubi uero plenitudo confessionis exigitur, cum designatur generatio saluatoris, non uult se Dauid filium tio enim maiestatis eius naturam m redargutis scaeuorum interpretationibus ad ecclesiam sermo uertendus est. Uerum quod saepe titulum quinquagesimi psalmi repetimus, non praesumptionis, set infirmitatis exemplum est. uno enim die uel per angustias ingenii uel per fragilitatem uocis omnem seriem non pos
Abbreviated transcription (Latin):
gimus enim et alibi etiam sine pa¬
tris dicto. sedere filium: sicut scrip¬
tum est: Et sedet addexteram dei-
Et alibi: Ammodo uidebitis filium
hominis sedentem ad dexteram dei:
Ipse est enim cui dicitur sede:qui
filius hominis nominatur.Audit
quasi homo:sedet quasi dei filius:
Quid hac pocest dici p̃cellentius
potestate:que etiam carnẽ hominis
ad dexteram dei collocauit. et
infirmum illud condicionis hu¬
mane.postquam tamen uerbum
caro factum est diuinitati copula¬
uit eterne:S quid hoc est: Postea¬
quam fotinus obmucuit. arrius
conticuit: sabellius uocem ꝑdidit:
adhuc hereses camen diu̾secontra
eccłam exercitant ora: Conspicio
nam ecce manicheos et ualentinia¬
nos. et omĩs deriuatio manicheoꝵ¬
ineo telo niticur. quo alii sunt per¬
empci. fidei p̃iudicium. fidei cesti¬
ficatione molitur. Ait enim de ces¬
tanda heresis: Ecce negauit xp̃c
filium se ẽẽ dauid: et ideo inquit
credendum est quod non susceꝑit

Expanded text:
gimus enim et alibi etiam sine pagimus enim et alibi etiam sine patris dicto sedere filium, sicut scriptum est: et sedet ad dexteram dei et alibi: amodo uidebitis filium hominis sedentem ad dexteram dei. ipse est enim cui dicitur sede, qui filius hominis nominatur. audit quasi homo, sedet quasi dei filius. quid hac potest dici praecellentius potestate, quae etiam carnem hominis ad dexteram dei conlocauit et infirmum illud condicionis humanae, postquam tamen uerbum caro factum est, diuinitati copulauit aeternae? sed quid hoc est? posteaquam Photinus obmutuit, Arius conticuit, Sabellius uocem perdidit, adhuc haeresim tamen diuersa contra ecclesiam excitantem ora conspicio. nam ecce Manicheus et Ualentinianus et omnis diriuatio Manicheorum eo telo nititur, quo alii sunt perempti: fidei praeiudicium fidei testificatione molitur. ait enim detestanda haeresis: \'ecce negauit Christus filium se esse Dauid, et ideo inquit credendum est quod non susceperit
Abbreviated transcription (Latin):
pedum cuorum:Si dauid inquit
dominũ illum uocat: quomodo
silius est: Non gͦ dauid filius: s dĩ
filius xp̃c: Taceat etiam sabellius:¬
qui cum legat dñm dño dixisse. in¬
telligat non eundem et ipsum ẽẽ
qui dicit. et cuidicitur: Nec enim
pater sibi dixit.sede adextris meis:
nec sibi dix̃.ponam inimicos tuos
taliquando intelligant om̃s fili¬
um ẽẽ quia dextris sedet: et hanc
distinctionem inter pacrem filiũq
custodiant: ut sit distinc̃tio patris
et filii. quod alius pater.alius filiꝰ.
potiuntur:et sedent non ꝓdiscerni¬
culo dignitatis. nec ꝓordine po¬
testatis. s ꝓcopula caritatis: unã
patris et filii. intelligant potesta¬
tem. Inquo et arrius conticescat:
qui contraria sabellio erroris ur¬
get uestigia. Audiat dñm dño di¬
cere:audiat ad dextram patris
filium sedere: et desinat desermo¬
ne atq ordine hominum. diuinita¬
ti facere questionem: Nec argum̃¬
tetur hic: quia pater dicit sede: Le¬

Expanded text:
pedibus tuis? si Dauid inquit pedibus tuis? si Dauid inquit dominum illum uocat, quomodo filius eius est? non ergo Dauid filius, sed dei filius Christus. taceat etiam Sabellianus: cum legit dominum domino dixisse, intellegat non eundem et ipsum esse qui dicit et cui dicitur - nec enim sibi pater dicit: sede a dextris meis nec sibi dixit: ponam inimicos tuos - et aliquando intellegant omnes filium esse qui a dextris sedet et hanc distinctionem inter patrem filiumque custodiant, ut sit distinctio patris et filii, quod alius pater, alius filiuspotiuntur et sedent non pro discerniculo dignitatis nec pro ordine potestatis, sed pro copula caritatis, unam patris et filii intellegant potestatem. in quo et Arius conticescat, qui contraria Sabellio erroris urget uestigia. audiat dominum domino dicere, audiat ad dexteram patris filium sedere et desinat de sermone atque ordine hominum diuinitati facere quaestionem. nec argumentetur hic quia pater dicit sede; le
Abbreviated transcription (Latin):
cundum ordinem melchisedech:
maxime cum illo intẽpore quosa¬
lomon fuit. scđm ordinem aaron
non scđm ordinem melchisedechfu¬
erint sacerdotes.Adhuc enim sacer¬
dotes sanguinem hyrcorum acq
taurorum. ꝓpeccatis plebis et er¬
rorib offerebant: Postea uero qua¬
xp̃c aduenit. qui semet ipsum ꝓsa
rorum sanguis lauare non poterat.
xp̃i sanguis ablueret: semet ip̃sos
ceꝑunt offerre ꝓhostiis sacerdotes.
crilegia conclusit. Non solumeñ
iudeos:s etiã fotiniacos.et arria¬
nos. et sabellianos. hac redarguit
questione. Et ideo nob̃ qm̃ iuders
defecisse iam cernimꝰ. et illam ere¬
crabilem ꝑfidiam minuit: iam
de arrianis. qui non multũ a iuder
differt̃. focinianisq et sabellians.
iiqua in istius questionis tracta¬
uꝑstringenda sunt. Taceat ergo
celesti. Quomodo enim dicit xp̃m.
silium dauid ẽẽ:cum ipse dauid dix¬
ert in libro psalmorum. dixit dñs
lomino meo.sede adextris meis.do¬
nec ponam inimicos tuos scabellum

Expanded text:
cundum ordinem Melchisedech, cundum ordinem Melchisedech, maxime cum illo in tempore, quo Salomon fuit, secundum ordinem Aaron, non secundum Melchisedech fuerint sacerdotes. adhuc enim sacerdotes sanguinem hircorum atque taurorum pro peccatis plebis et erroribus offerebant; posteaquam uero aduenit qui semet ipsum pro rorum sanguis lauare non poterat Christi sanguis ablueret, semet ipsos coeperunt offerre pro hostiis sacerdotes. crilegia conclusit. non solum enim Iudaeos, sed etiam Photinianos et Arianos et Sabellianos hac redarguit quaestione. et ideo nobis, quoniam Iudaeos defecisse iam cernimus et illam execrabilem perfidiam minutam, iam de Arianis, qui non multum a Iudaeis differunt, Photinianisque et Sabellianis aliqua in istius quaestionis perstringenda tractatu sunt. taceat ergo caelesti. quomodo enim dicit Christum filium Dauid esse, cum ipse Dauid dixerit in libro Psalmorum: dixit dominus domino meo: sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos sub
Abbreviated transcription (Latin):
dem diuisit elementa: quia non
diuisit potentiam trinitatis: Se¬
parauit moles aquarum:quia pa¬
trem non separauit afilio. Uidetis
quanti uiri. et qualium docum̃¬
ta oꝑum dereliquerunt: Quem¬
admodum gͥ quos pares dauid
regi uel salomoni. uirtute cogno¬
scitis. condicione impares iudica¬
tis:ut salomonem dauid filium.
putetis ad dei dexteram sedere:p̃¬
sertim cum ipse dauid euidenter
de quo dictum eẽt. exp̃ssisset: Ne¬
q enim de filio suo diceret: dixit
dominꝰ dño meo.sede ad dexteram
meam: Quomͦ enim filium suum.
dñm nominaret: Lex phibet. re¬
pugnat religio. abhorret fides: ut
ad dexteram dei om̃ipotentis.mor¬
talem hominem loces.Alius est ille
qui sedet ad dexteram.qui corpus
suscepit. non qui cepit acorpore:
quia ante luciferum genitus est.
idẽ ante om̃ium luminũ claritatẽ:
qm̃ ipse creauit uariorum luminĩ
dignitates. Nam salomon utiq
deo om̃ipotente non potuit exucõ
potuit. tues sacerdos inet̃num se-¬

Expanded text:
dem diuisit elementa, quia non dem diuisit elementa, quia non diuisit potentiam trinitatis, separauit moles aquarum, quia patrem non separauit a filio. uidetis quanti uiri et qualium documenta operum reliquerint. quemadmodum igitur quos pares Dauid regi uel Salomoni uirtute\' cognoscitis condicione impares iudicatis, ut Salomonem Dauid filium putetis ad dei sedere dexteram, praesertim cum ipse Dauid euidenter de quo dictum esset expresserit? neque enim de suo filio diceret: dixit dominus domino meo: sede a dextris meis. quomodo enim filium suum dominum nominaret? lex prohibet, repugnat religio, abhorret fides, ut ad dexteram dei omnipotentis mortalem hominem loces. alius est ille qui sedet ad dexteram, qui corpus suscepit, non qui coepit a corpore, qui ante luciferum genitus est, id est ante omnium luminum claritatem, quoniam ipse creauit uariorum luminum claritates; nam Salomon utique deo omnipotente non potuit: ex utero potuit: tu es sacerdos in aeternum se
Abbreviated transcription (Latin):
etiam uoci seruierit humane:
Scetit camen: quia in iħu. et typũ
futuri agnoscebat. et nomen. Neq:
enim insua uirtuce biesunaue. s
xp̃i mysterio celestib luminibus
imꝑabat. De signabat enĩ dei fili¬
um in hoc scło ẽẽ uenturũ:qui mũ¬
dani luminis.occidentis et iã uer¬
gentis in cenebras. diuina uirtu¬
te differret occasum:luc̃e redde¬
ret. in ueheret claritatẽ. Enoch
quoq raptus ad celum est. s tam̃
ille raptus est.hic regressus. Rap¬
tus est ille. ne malitia mutaret
cor eius: ipsam malitiam scłihuiꝰ.
hic aboleuit. Helias curru atq
equis ascendit ad celum: xp̃s aut̃
descendit e celo: nec equis nec cur¬
ru. ut ille conscendit: quia ille alit̃
nequiuit: hic ꝓpria uirtute reme¬
auit. Heliseus in iordane lepsum
lauari p̃cepit. ut abom̃i contagio
mundaret:hic iniordane totum
diluit mundum. Moyses ipsecui
crediti sunt transfretum populus
iudeorum: aquaᷤᷤ diuisit: Et ille qui¬

Expanded text:
etiam uoci seruierit humanae. etiam uoci seruierit humanae. stetit tamen, quia in Iesu et typum futuri agnoscebat et nomen. neque enim in sua uirtute Iesus Naue, sed Christi mysterio caelestibus luminibus imperabat; designabatur enim dei filium in hoc saeculum esse uenturum, qui mundani luminis occidentis et iam uergentis in tenebras uirtute diuina differret occasum, lucem redderet, inueheret claritatem. Enoch quoque raptus ad caelum est; sed tamen ille raptus est, hic regressus. raptus est ille, ne malitia mutaret cor eius; hic ipsam malitiam saeculi huius aboleuit. Helias curru atque equis ascendit ad caelum, Christus autem descendit e caelo nec curru nec equis. ut ille conscendit, quia ille aliter nequiuisset, hic propria uirtute remeauit. Helisaeus in Iordane leprosum lauare praecepit, ut ab omni contagione mundaretur: hic in Iordane totum diluit mundum. Moyses ipse, cui creditus est ut transiret populus Iudaeorum, aquam diuisit. et ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
patri ipsius dictum est. non tu
edificabis michi domum:s cum
tu dormieris.excitabo semen cu¬
um post de: Uerum ibi quoq
templum non corporale. non ma¬
ceriale ꝓmittit᷑: neq enim intẽ¬
plis manufactis ds̃ habitat: s
templũ est sc̃a eccła. quȩ utiq ñ
humana. s celesti uirtute fundat᷑:
Nam si p̃stantioris licet. s huma¬
ne camen uirtutis oꝑa mirem:
multos tamen huiꝰcemodi reppe¬
rimus.quos cum salomone et
lauid comparare possumus: et
ideo ubi oꝑis equalitas est. non
est excellentia potestatis. Non
plures possumꝰ dicere dei filios:¬
cum unum dei filium legerimus.
S non ex beneficiis suis.que in
parentes nostros contulit facien¬
da est iniuria dei filio. Multi enĩ
p̃clari uiri: s ꝑunum hiesunaue
stecit inquit sol contra gabaon:
Uidetis eum ultra dauid regis ꝓ¬
cessisse uirtutem. Terrȩ enim dđ
non siderib imꝑauit: Uidetis etiã
solem ministrum ẽẽ non dñm:qͥ

Expanded text:
patrem ipsius dictum est: non tu patrem ipsius dictum est: non tu aedificabis mihi domum, sed cum tu dormieris, excitabo semen tuum post te. uerum ibi quoque templum non corporale, non materiale promittitur; neque enim deus in manu factis habitat, sed templum est sancta ehumana, sed coelesti virtute fundatur. 24. Nam si praestantioris licet, sed humanae tamen virtutis opera miremur, multos hujuscemodi reperimus, quos cum David et Salomone comparare possumus. Et ideo ubi operis aequalitas est, non est excellentia potestatis. Nec plures possumcum unum dei filium legerimus; sed non ex beneficiis suis, quae in patres nostros contulit, facienda est iniuria dei filio. multi enim praeclari uiri, sed per unum Iesum Naue stet inquit sol contra Gabaon. uidetis eum ultra Dauid processisse uirtutem; terrenis enim Dauid, non sideribus imperauit. uidetis etiam solem ministrum esse, non dominum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
scripto imꝑio. int̾minata potefta¬
te. Nongͦ salomon dei filius:S
qua ratione. eum dei filium puta¬
uistis: An quia sapiens fuit:S
hic sapientiam postulauit: quam
ciꝑet. Ap̃c ipse sapientia est: na¬
turaliter uniuersum habens. qđ
in reb humanis salomon accepit
ꝑ grãm: Deniq quod accipitur ȩx
tempore:. incẽpore possidetur: Sa¬
lomon enim sapientiam. nec pͥn¬
cipio sui habuit: nec infine pos¬
sedit: Neq enim habere se credi¬
dit quod poposcit: et postea auss¬
sis adei cultu. non quasi sapiens
s quasi insipiens. lapsus est ut of¬
tenderet: offendit. ut etiam quod
neruerat amitteret. Cur gͥhunc
in filium credidistis: An quia tẽ¬
plum deo condidit: S hinc eum¬
dñm et deum non ẽe credere debti¬
stis: quia scriptum est. nisi dominꝰ
edificauerit sibi domum. inuanũ
laborant qui edificant eam. In
uanum salomon laborauit:qui
edificauit id templũ. quod sũb¬
iectus ignis exussit. An quia dđ

Expanded text:
scripto imperio, interminata potestascripto imperio, interminata potestate. non ergo Salomon dei filius. sed qua ratione eum dei filium putauistis? an quia sapiens fuit? sed hic sapientiam postulauit, ut hristus ipse sapientia est, naturaliter in uniuersum habens quod in rebus humanis Salomon accepit per gratiam. denique quod accipitur ex tempore in tempore possidetur. Salomon enim sapientiam nec in principio sui habuit nec in fine possedit. neque enim habere se credidit quod poposcit et postea auersus a dei cultu non quasi sapiens, sed quasi insipiens lapsus est, ut offenderet. < et> offendit, ut etiam quod meruerat amitteret. cur igitur hunc dei filium credidistis? an quia templum deo condidit? sed hinc dominum et deum non esse credere debuistis, quia scriptum est: nisi dominus aedificauerit sibi domum, in uanum laborauerunt qui aedificant eam. in uanum laborauit qui aedificauit id templum, quod subiectus ignis exussit. an quia ad Dauid
Abbreviated transcription (Latin):
cus: Non hoc ioab sanguis osten¬
dit. quem inter altaria templi
iussit occidi: non adonie pena.
quem affectate affinitatis regie
reum ꝑculit: nec matris obsecra¬
tione ab indignatione reuocatus¬
est.Quomodo autem insalomonẽ
dauid filium. estimas conuenire
quod scriptum est. quia ꝑ mane¬
bit cumsole et ance lunam in se¬
cula scłorum:cum ille breuis uitȩ
adeptus usuram. angustis c̃minis
uiuendi spaciũ transegerit: Quo¬
modo autem de eo dicitur. domina¬
bitur amari usq ad mare:cũ ille
intra syriam constitutꝰ. hoc est
intra unius regionis ꝓuinciam
circum scriptos fines habuerit
imꝑii: solus autem xp̃c usq in orb̃
totius terminos.suum ꝓpagauit
imꝑium: Solus enim iste est de
quo bene psalmi series ꝓphetauit.
quia reges arabum.et saba dona
adducent: et adorabunt eum om̃s
reges terrȩ:om̃s gentes seruient ei:
hunc enim nouimꝰ gentib uniu̾isis.
et nacionib imꝑantem: incircũ¬

Expanded text:
cus ? non hoc Ioab sanguis ostencus ? non hoc Ioab sanguis ostendit, quem inter altaria templi iussit occidi, non Adoniae poena, quem adfectatae adfinitatis regiae reum perculit nec matris obsecratione ab indignatione reuocatus. quomodo autem in Salomonem Dauid filium aestimas conuenire quod scriptum est quia permanebit cum sole et ante lunam in saecula saeculorum, cum ille breuis uitae adeptus usuram angustis terminis uiuendi spatium transegerit? quomodo autem de eo dicitur: dominabitur a mari usque ad mare, cum ille intra Syriam constitutus, hoc est intra unius regionis prouinciam circumscriptos fines habuerit imperii, solus autem Christus usque in orbis totius terminos suum propagauerit imperium. solus enim iste est, de quo bene psalmi series prophetauit quia reges Arabum et Saba dona adducent et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient ei. hunc enim nouimus gentibus uniuersis et nationibus imperantem incircum
Abbreviated transcription (Latin):
inquit psalmi dauid. indellectus.
cũ uenit ad eum nathan ꝓpheta:
cum intrauit ad bethabeȩ. Nẽpe
hystoria hec et adulc̃um dauid
inducit et homicidam: et hunc
uos iudei dĩdicitis ẽẽ filium: s ds̃
uirtutum est. non criminum. Et
de hoc dicit ds̃ pater. chronus eius
sieut dies cȩli quidolum fecerit.
peccata non uicerit: Et quomodo
scriptum est. nemo sine peccato. n
unus deus: Sic gͥ non podest non
ẽẽ qui dei filius est. utiq dei filius
arbiter iusticie: non obnoxius cul¬
pe. Qua audem opinione uel dausd
dei filium iudicatis: uł salomonẽ
putatis: Anquia scriptum est. ds̃
iudicium tuum regida. et iustici¬
am tuam filio regis: et quia titulꝰ
psalmi. insalomonem psalmum
septuagesimũ pͥmum dicit ẽẽ cõ¬
positum:S quem salomonem
dicat adũcite. Salomon enim
pacificus est: hoc habet int̃preca¬
tio. Psalmus ineum dicitur: quẽ
uerȩ scimus ẽẽ pacis auctorem:
Quomodo audem salomon pacifi¬

Expanded text:
inquit psalmi Dauid intellectus, inquit psalmi Dauid intellectus, cum uenit ad eum Nathan propheta, cum intrauit ad Betsabee. nempe historia haec et adulterum Dauid inducit et homicidam, et hunc uos, Iudaei, dicitis esse dei filium! sed deus uirtutum est, non criminum, et de hoc dicit deus pater: thronus eius sicut dies caeli. qui dolum fecerit peccata non uicerit: et quomodo scriptum est: nemo sine peccato nisi unus deus? si igitur non potest deus non esse qui dei filius est, utique dei filius arbiter iustitiae est, non obnoxius culpae. qua autem opinione uel Dauid dei filium iudicatis uel Salomonem putatis? an quia scriptum est: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis et quia titulus psalmi in Salomonem psalmum septuagesimum primum dicit esse conpositum ? sed quem Salomonem dicat aduertite. Salomon enim pacificus est, hoc habet interpretatio. psalmus in eum dicitur, quem uere scimus esse pacis amatorem. quomodo autem Salomon pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
iustamq sententiam : Cũ inuno
crarit conditio: in fecit culpa na¬
curam: s nature ipsius uitiũ. fides
temꝑauit : et deuotionis intentio.
mitigauit offensam. Conu̾timi¬
mus. et puluis: Relinquamus
gͣ que fecimus: et ipsum nostri
ueneremur atictorem: qui uitam
dedit: peccata donauit: qui solus
pocest dicere. Ego sum egosum. qͥ
deleo iniquitates ur̃as: et memor
non ero. Magnus plane et miseri¬
cors deus: qui beneficium confert.
nec beneficu munus exꝓbrat. Mi¬
ramini quod dauid regem fecerit.
uictoremq multarum gentium:
Sic seruulos suos consueuit eue¬
here:non auarus munerum. nec
beneficii parcꝰ. nec gr̃e angustus
et frugis s optilens largitatis:
quos redemit apeccato. auget in
p̃mio. Hec adu̾sus gentiles. S qm̃
triꝑtitam diuisionem tractatꝰ huiꝰ
polliciti sumus: unam aduersus
gentiles.aliam aduersũ iudeos.
terciam apud ecclesiam: nc̃ contra
iudeos uidetur eẽ tractandum:
posicum sit. recenseamus. Titulus

Expanded text:
iustamque sententiam, cum in uno iustamque sententiam, cum in uno traxit condicio, infecit culpa naturam, sed naturae ipsius uitium fides temperauit et deuotionis intentio emitigauit offensam. conuertimipuluis sumus. relinquamus ergo quae fecimus et ipsum nostri ueneremur auctorem, qui uitam dedit, peccata donauit, qui solus potest dicere: ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates uestras et memor non ero. magnus plane et misericors deus, qui beneficium confert nec beneficii munus exprobrat. miramini quod Dauid regem fecerit uictoremque multarum gentium? sic seruulos suos consueuit euehere. non auarus munerum nec beneficii parcus nec gratiae angustus nec frugi, sed opulens largitatis quos redemit a peccato auget in praemio. haec aduersus gentiles. Sed quoniam tripertitam diuisionem tractatus huius polliciti sumus, unam aduersus gentiles, aliam aduersum ludaeos, tertiam apud ecclesiam, nunc contra Iudaeos uidetur esse tractandum. ropositum sit recenseamus. titulus
Abbreviated transcription (Latin):
tatum:quȩ uelut in quodã fretu
corporis nauigantem. hinc atq
inde ꝑturbant: ut gub̃nator sui
animus ẽẽ non possit. die ac nocłe
caliginem amoris ignorans. Ocu¬
lis gͥ excitat᷑ libido: s ebrietate
succendit᷑. Om̃is enim ebriosus
et fornicator: pauꝑ fiet: Nec tibi
de pocentia blandiaris potand
Noe mnebriatus est: et qui non in¬
ariatus est diluuio. iebriatus
et uino.S ille nacuram uini igno¬
rabat: non enim ante potauerat:
sum illo didicisti. cauere qđ debeas
lochꝑsomnũ deceptꝰ est et cusi ñ
ius decipi somnum mentis tue
discute: ne aut ebrio illudat filiꝰ:
aut filia dormienti: Non pietas
illic s ebrietas ridetur.: nec pater
illic.s dormiens circumscribitur.
sis non aduri: noli ad ignẽ accede¬
re. Uis non p̃cipitari: nutantia
fuge p̃rupta: caue caduca: de cli
na labantia. Uides gͥ in illis qui
iusti ẽe meruerunt. non alteram
fuisse naturam. s alteram disci¬
plinam: post pͥmi hominis lapsũ

Expanded text:
tatum, quae velut quodam in freto tatum, quae velut quodam in freto corporis navigantem hinc atque inde perturbant, ut gubernator sui animus esse non possit, diem ac noctem caligine amoris ignorans. 18. Oculis igitur excitatur libido, sed ebrietate succenditur. Omnis enim ebriosus et fornicator, pauper fiet. Nec tibi de potentia blandiaris potandi. Noe ebriatus est, et qui non inebriatus est diluvio, inebriatus est vino. Sed ille naturam vini ignorabat, non enim ante potaverat: tu in illo didicisti cavere quid debeas. Lot per somnum deceptus est, et tu si non vis decepi, somnum mentis tuae discute, ne ebrio illudat filius aut filia dormienti. Non pietas illic, sed ebrietas reditur: nec pater illic, sed dormiens circumscribitur. Vis non aduri? Noli ad ignem accedere. Vis non praecipitari? Nutantia fuge, praerupta cave, caduca declina et labantia. 19. Vides igitur in illis qui justi esse meruerunt, non alteram fuisse naturam, sed alteram disciplinam. Post primi hominis lapsum,
Abbreviated transcription (Latin):
precatꝰ est dicens ad dñm. Domine
ne inira tua arguas me. neq in
furore tuo corripias me:misere¬
re mei dñẽ qm infirmus sum:
Si dauid infirmꝰ. cu forcis es:Si
salomon lapsus est.tu immobilis:
Si pauluo. primꝰ peccatorũ. tu po¬
tes pͥmꝰ ee sanctorum: Ergo sier¬
rauerunt iusti.errauerunt can¬
quam homines: s peccatũ suũ
tanquam iusti agnouert̃. Si ĩti
pene atrocioris excipiunt sen¬
tentiam:tu que madmodum tͥ
speniimpunitatis ꝓmittis: cum
scriptura dicat. si iustus uix saluꝰ
fit. peccator et impius ubi pare¬
bit: Adũtis igit᷑ filiiqua plerĩ¬
q etiam bonum ꝓpositum suo¬
ruat causa mechandi: et ideo cau¬
sas ipsas pͥmo fugere et uitare
debetis. Non uis amore capi: noli
inspeciem mulieris intendere:
quia oculi cui cum uiderint ali¬
enam.os tuum loqustur ꝑuersa:
et iaces tanquam incorde maris
et sicut gub̃nator in magno turbi¬
ne: Magnam enim faciunt tem¬
pestatem. multitudines cupidi

Expanded text:
precatus dicens ad dominum: domine, precatus dicens ad dominum: domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me. miserere mei, domine, quoniam infirmus sum. si Dauid infirmus, tu fortis es? si Salomon lapsus est, tu inmobilis? si Paulus primus peccatorum, tu potes primus esse sanctorum ? ergo si errauerunt isti, errauerunt tamquam homines, sed peccatum suum tamquam iusti agnouerunt. si iusti poenae atrocioris excepere sententiam, tu quemadmodum tibi spem inpunitatis proponis, cum scriptura dicat: si iustus \' uix saluus fit, peccator et inpius ubi parebit? aduertitis igitur, filii, quam plerumque etiam bonum propositum subruat causa peccandi, et ideo causas ipsas primo fugere et uitare debetis. non uis amore capi: noli in speciem mulieris intendere, quia oculi tui cum uiderint alienam, os tuum tunc loquetur peruersa et iacebis tamquam in corde maris et sicut gubernator in magno turbine. magnam enim faciunt tempestatem multi
Abbreviated transcription (Latin):
fide uicerat: S utinam se ipse ui¬
cisset: utinam sicut illũ adu̾sarium
strauit. sic potuisset interiorem
adu̾sarium suum sternere. ac suꝑ
intus. quam illius qui foris dimi¬
cat. S quid de solo dauid loquor:
Acc̃siamꝰ etiã alios adtractatũ huiꝰ¬
modi: neimbecillicatẽ dd̾ magis
uniꝰ scilicet hominis putemꝰ. quã
corporee condiciõi fuisse infirmi¬
tatẽ. Sanson ualidꝰ ⁊ fortis. leonẽ
susfocauit s amorẽ suũ susfocare
ñpotuit uincła soluit hostiũ. s sua¬
rũ ñ soluit nexꝰ cupiditatũ. Messesin¬
cendit alienas. ⁊i uniꝰ ipse mulieris ac¬
censꝰ ignicło. messẽ sue uͥtutis amisit.
Salomon cẽplũ do condidit s utinã
corporis sui cẽplum ipse seruasset.
Uerum addipsum aquo discess it.
reuertatur oratio: Trium phauit
dauid in decẽ milib: s errauit in
uiginti et amplius milib: et quia
errauit. hominem se ẽẽ cognouit:
confessus est culpam:ueniam de¬

Expanded text:
fide uicerit. sed utinam se ipse uifide uicerit. sed utinam se ipse uicisset, utinam. sicut illum aduersarium strauit, sic interiorem aduersarium suum sternere ac superintus quam illius qui foris dimicat. Sed quid de solo Dauid loquor? accersiamus etiam alios ad tractatum huiusmodi, ne inbecillitatem Dauid magis, unius scilicet hominis putemus quam corporeae condicionis fuisse infirmitatem. Samson ualidus et fortis leonem suffocauit, sed amorem suum suffocare non potuit. uincula soluit hostium, sed suarum non soluit nexus cupiditatum. messes incendit alienas, et ipse unius mulieris accensus igniculo messem suae uirtutis amisit. Salomon templum deo condidit: sed utinam corporis sui templum ipse seruasset ! uerum ad ipsum, a quo discessit, reuertatur oratio. triumphauit Dauid in decem milibus, sed errauit in uiginti et amplius milibus et, quia errauit, hominem se esse cognouit, confessus est culpam, ueniam de
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo adomnes irreuerentes ocłos
caue. ne ꝑfenestram introeat amor.
libido penetrec. Et enim mulier
forncaria illiciet uisu amatorem:
et nisi peculantẽ obtutũ mentis
animiq compescas: mors ingredi¬
tur ꝑfenestram. Non est desidiosa
petulantia meretricis: non otiosa
lasciuia: quȩ facit iuuenum uo¬
lare corda. ut ꝓprie mentis neque¬
ant denere constantiam: et huc atq
illuc feruido amore rapiantur:
Caue gͦ huiuscemodi mulierem.
que pedib non quiescit. foris errat:
insidiatur ꝑangulos. oculis ligat:
tierdis illicit: institis lectum in¬
tex̃ suum. et tapetis abegypto
stratis. Neq enim de cognitione
diuina s de seculari illecebra assu¬
mit ornamentum:quȩ merito ui¬
rum suum dicit absentem: qm̃ ñ
potest adult̃a om̃is xp̃m habere
p̃sentem: Uides igitur quantis re¬
tib etiam scõrum corda capiant᷑:
Et ideo ne mireris sietiam sanctus
dauid captꝰ est:uir quidem magnꝰ.
et qui allophilumimnmanẽ corpore.
armis quoq bellicis inhorrentẽ.

Expanded text:
et ideo ab omnis inreuerentis oculis caue, ne per fenestram introeat amor, libido penetret. etenim mulier fornicaria uisu inlicit amatorem et nisi petulantem obtutum mentis animique conpescas, mors ingreditur per fenestram. non est desidiosa petulantia meretricis, non otiosa lasciuia, quae facit iuuenum uolare corda, ut propriae mentis nequeant tenere constantiam et huc atque illuc feruido amore rapiantur. caue ergo huiuscemodi mulierem, quae pedibus non quiescit, foris errat, insidiatur per angulos. oculis ligat, uerbis inlicit, institis lectum intexit suum et . tapetis ab Aegypto stratis. neque enim de cognitione diuina, sed de saeculari inlecebra adsumit ornatum quae merito uirum suum dicit absentem, quoniam non potest adultera omnis Christum. habere praesentem. uides igitur quantis retibus etiam sanctorum corda capiantur, et ideo ne mireris, si etiam sanctus Dauid captus est, uir quidem magnus et qui allophylum inmanem corpore, armis quoque bellicis inhorrentem
Abbreviated transcription (Latin):
supra ait: Sacrificate sacrifici¬
um iusticie: et sperate in dño
Hec est iusticia sp̃ualis oblatio
et holocaustum feruentis derio¬
tionis. et infusionis sp̃c sc̃i: quod
dicit futurum. cum ad illud
spuale domini altare cȩꝑint ad¬
moueri credentiũ anime. quȩ re¬
nuntiantes uoluptatib et delicis
tanquam aratrum inuisceribus
sius ducant: ut fructus pie pos¬
sint afferre culture. Uel certe ita
Cum benedixeris eccłiam ex gen¬
tib ac quisitam. et sp̃uale sacrif¬
cium iusticiȩ ceperit frequentan:
tunc et martyres sancti qui suũ
ꝓxp̃o corpus obtulerunt exaran¬
dum. tanquam uituli sacris alta¬
rib offerentur: sicut inapocalip¬
si iohannis scriptum inuenimus.
quia subaltari erant anime illor
qui prodomini iħu nomine. sua¬
corpora obtulerunt marterio.
ut xp̃i sibi gratiam mertarentir.
a scłis. et nunc et semꝑ. et inom̃ia

Expanded text:
supra ait: sacrificate sacrificisupra ait: sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in domino. haec est iustitiae spiritalis oblatio et holocaustum feruentis deuotionis et infusionis spiritus sancti, quod dicit futurum, cum ad illud spiritale domini altare coeperint admoueri animae credentium, quae renuntiantes uoluptatibus atque deliciis tamquam aratrum in uisceribus suis ducant, ut fructus piae possint adferre culturae. uel certe ita: cum benedixeris ecclesiam ex gentibus adquisitam et spiritale sacrificium iustitiae coeperit frequentari, tunc et martyres sancti, qui suum pro Christo corpus optulerunt exarandum, tamquam uituli sacris altaribus offerentur, sicut in Apocalypsi Iohannis scriptum inuenimus quia sub altari erant animae eorum qui pro domini Iesu nomine corpora sua optulerunt martyrio, ut Christi sibi gratiam mercarentur.  saeculis et nunc et semper et in omnia
Abbreviated transcription (Latin):
diffunderet: et sp̃ualium septa
murorum. doctrine apłicȩ asser¬
tione fundaret:Muri itaq ihe¬
rusalem fidei ꝓpugnacula:dispu¬
tationum munimenta: uirtutũ
culmina sunt. Muri iherłm ec¬
clesiarum conuentꝰ sunt. toto
orbe fundati: Eccła enim dicit:
Ego murus: et ubera meaturris:
fide et opere ingreditur eccłam.
fit suꝑne illius ciuitatis ciuis et
hos muros: lapidum edificat
structura uiorũ: Uidens igitur
iherłm ueram et syon: dicit. Cũ
benedixeris inuoluntate tua
iherłm et syon:tunc acceptabis
sacrificium iusticie. Hoc est sacͥ¬
ficium corporis. xp̃i: quia et cum
de ꝓpria passione loqueretur.
aꝑite ait michi portas iusticie:
et ingressus in eas conficebor
domino: Et ineuangłio ad io¬
hannem: Sine modo.Sic enĩ de¬
cet no ᷤᷤ implere omnẽ iusticiam:
Et infra: Beati qui ꝑsecutionẽ
patiuntur ꝓpter iusticiam:
Iusticia xp̃c est: Sacrificium
gͦ xp̃i acceptabile futurum pa¬
triasserit: Hoc est gͦ de quo et

Expanded text:
diffunderet et spiritalium saepta diffunderet et spiritalium saepta murorum doctrinae apostolicae adsertione fundaret? muri itaque Hierusalem fidei propugnacula, disputationum munimenta, uirtutum culmina sunt: muri Hierusalem ecclesiarum conuentus sunt toto orbe fundati; ecclesia enim dicit: ego murus et ubera mea turris. fide atque opere ingreditur ecclesiam fit supernae illius ciuis et hos muros lapidum aedificat structura uiuorum. uidens igitur Hierusalem ueram et Sion dixit: cum benedixeris in uoluntate tua Hierusalem et Sion, tunc acceptabis sacrificium iustitiae, hoc est sacrificium corporis Christi, qui ait, cum de propria passione loqueretur: aperite mihi portas iustitiae et ingressus in eas confitebor domino. et in euangelio ait ad Iohannem: sine modo; sic enim oportet nos implere omnem iustitiam et infra: beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. iustitia Christus est; sacrificium ergo Christi acceptabile futurum patri adserit. hoc est ergo, de quo et