comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentu. S iam ad opꝰ edificii qͦd mala¬
chias aggressus ẽ: sermo recurrat.¬
¶ Et quidẽ non erat malachiȩ non
dico unde ꝑficeret. s unde faceret
sauris: pecunia ñ deeẽt. Quis enĩ
alius fecit ut thesaurus eo locire¬
poneretur: repositus ñ repꝑiret᷑.
usq ad tempꝰ ⁊ opꝰ malachiȩ: In¬
uenit di famulus in dĩ marfupio:
qͦd defuit suo. Menito quidẽ. ed
um: & marsupiũ unũ eẽt amboꝵ:
Fideli deniq homini totꝰ mundus
diuiciarum ẽ. Et quid ille nͥ qͦddã
marsupium dĩ: Deniq ait. Meus
ẽ. orbis terrȩ ⁊ plenitudo eius. In¬
de ẽ. qͦd malachias reꝑtos argente¬
os multos ñreposuit.s exposuit.
Nlam todum munus dĩ. indĩ opus
iubet expendi. Non suas ñ suoꝵ con¬
siderat necessitates: s iact̾at cogi¬
tatum suũ in dño: ad quem utiq
recurrendum ñ dubitat quotiens
necessitas postularit. MNec dubiũ
dĩ opꝰ eẽ : qͦd dõ reuelante malachia ᷤ
p̃uidit. Contulerat pͥmum cũ fr̃ib

Expanded text:
. Sed jam ad opus aedificii, quod Malachias, aggressus est, sermo recurrat. Et quidem non erat Malachiae, non dico unde perficeret, sed unde faceret sauris, pecunia non deesset. Quis enim alius fecit, ut thesaurus eo loci reponeretur, repositus non reperiretur usque ad tempus et opus Malachiae? Invenit Dei famulus in Dei marsupio, quod defuit suo. Merito quidem. Quium, et marsupium unum esset amborum? Fideli namque homini totus mundus divitiarum est. Et quid est ille, nisi quoddam marsupium Dei? Denique ait: Meus est orbis terrae, et plenitudo ejus . Inde est, quod Malachias repertos argenteos multos non reposuit, sed exposuit. Nam totum munus Dei in Dei opus jubet expendi. Non suas, non suorum considerat necessitates; sed jactat cogitatum suum in Domino, ad quem utique recurrendum non dubitat, quoties necessitas postularit. Nec dubium Dei opus esse, quod Deo revelante Malachias praevidit. Contulerat primum cum fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Quiuis de scło quantũlibet
honoratus. etiam si rex. etiam si imn¬
perator ille fuerid ñ tamen nr̃a hor¬
rebit indumenta. si suo sibi mͦ p̃pa¬
rata fuerint & aptata. Ceterum in
habitu inquis non ẽ religio: s in cor¬
de. Bene. At tu quatido cucullã em¬
pturus. lustras urbes. fora circuis. ꝑ¬
curris nundinas. domos scrutaris ne¬
gotiatoꝵ. cunctã euertis singłoꝵ sup¬
pellectilem. in gentes explicas camu¬
los pannorum: attrectas digitis. ad¬
moues oculis. solis opponis radio:
quicquid grossum. quicqͥd pallidr̃
occurrerit. respuis: si quid autẽ sui
puritate ac intore placuerit illud
mox quantolibet precio satagis tͥ
retinere: rogo te excorde facis hoc
an simplicit᷑: Cum deniq contra
regłam ñ qͦd uilius occurrerit. sed
studiofissime queris. qͦd qͥa rarius in¬
uenitur p̃ciosius emitur. ignorans
facis hoc. an exindustria: Ex cordis
thesauro sine dubio ꝓcedit: qͥcqͥd
foris apparet uicioꝵ. Uanum eor.

Expanded text:
dem. Quivis de saeculo, quantumlibet dem. Quivis de saeculo, quantumlibet honoratus, etiamsi rex, etiamsi imperator ille fuerit, non tamen nostra horrebit indumenta, si suo sibi modo praeparata fuerint et aptata. 26. Caeterum in habitu, inquis, non est religio, sed in corde. Bene. At tu quando cucullam empturus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectilem, ingentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis apponis radio; quidquid grossum, quidquid pallidum occurrerit, respuis; si quid autem sui puritate ac nitore placuerit, illud mox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex corde facis haec, an simpliciter? Cum denique contra Regulam, non quod vilius occurrerit, sed studiosissime quaeris, quod quia rarius invenitur, pretiosius emitur; ignorans facis haec, an ex industria? Ex cordis thesauro sine dubio procedit, quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor
Abbreviated transcription (Latin):
duendum: cuiquam mula ducen¬
torum solidoꝵ parabatur ad eqͥtan¬
dum: Putasne inquã cuiuspiam
ibi lec̾tulum oꝑtorium catinum.
aut discolor barricãnus oꝑiebat. uͥ
singłis diuidebat᷑ tantum ꝓut
cuiq opus erat: Non illic arbi¬
tror ualde curatum fuisse de p̃cio.
de colore. de cultu uestimentorũ:
ubi tam in defefsum merat studi¬
um inconcordia morum. animoꝵ
unanimitatiᷤ exercicium: fusi sumꝰ
exterus & de regno dĩ qͦd intͣ noᷤ
ẽ: relictis ueris ac ꝑhennib bonis.
foris querimus uanã consolatio¬
nem. & de uanitatib ⁊ insaniis
falsis. ac iam religionis antiquȩ ñ
solum iuitutem amisimꝰ. s nec
spẽm retinemus. Escce enim ipse
habitꝰ nr̃ qͦd ⁊ dolens dico. qui hu¬
militatis ẽẽ solebat insigne:amo¬
nachis nr̃i demporis insignum ge¬
statur suꝑbiȩ. Ulix iam in nr̃is ꝓ¬
iunciis inuenimꝰ: quo uestiri digne¬
mur. Miles ⁊ monachus: exeodem
panno partiunt᷑ sͥ cucullã & clami¬

Expanded text:
duendum; cuiquam ducenduendum; cuiquam ducentorum solidorum mula parabatur ad equitandum? Putasne, inquam, cujuspiam ibi lectulum opertorium cattinum, aut discolor barricanus operiebat, ubi singulis dividebatur tantum, prout cuique opus erat? Non illic arbitror valde curatum fuisse de pretio, de colore, de cultu vestimentorum, ubi tam indefessum inerat studium in concordia morum, animoruunanimitatis exercitium? Fusi sumus exterius, et de regno Dei quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam consolationem de vanitatibus et insaniis falsis: ac jam religionis antiquae non solum virtutem amisimus, sed nec speciem retinemus. Ecce enim ipse habitus noster quod et dolens dico, qui humilitatis esse solebat insigne, a monachis temporis nostri in signum gestatur superbiae. Vix jam in nostris provinciis invenimus, quo vestiri dignemur. Miles et monachus ex eodem panno partiuntur sibi cucullam et chlamy
Abbreviated transcription (Latin):
lius. s qͦd subtiliuis inuenitur. non
qͦd repellat frigus. s qͦd suꝑbire cõ¬
pellat: non deniq iuita regłam qͦd
uilius comꝑari potest: s qͦd uenu¬
stius immo uanus ostenstari. Heu
me miserum qualemcumq mona¬
chum. cur adhuc uiuo iudere ad id
deuenisse ordinẽ nr̃m: ordinẽ scili¬
cet qui primꝰ fuit in ȩccłia. immo a
quo cepit ȩccłia. quo nullus int̾ra
similior angłicis ordinib: nullus
ue caritatis p̃pt̃ ardorem. cuiꝰ apli
institutores: cuius hi quos paulus
tã sepe scõs appellat inchoatores
exstiterunt: Et quidem inter ilos
cum nichil qͦd suũ esset quispiam
retimusset: diuidebatur ut scͥptũ
qͦd quisq pueriliter gestire poterat.
Sane ubi tantum qͦd opus erat ac¬
ociosum admittebatur. Quantoma¬
gis nichil curiosũ qͣntomagis nicħ
suꝑbum: Quod opꝰ inquit erat. Hoc
ẽ quantum ad indumenta: qͦd ⁊ nu¬
ditatem tegeret ⁊ frigus repelleret.
Putasne ibi cuiquam galabrunum.
aut isenbrunum querebatur ad in¬

Expanded text:
lius, sed quod subtilius inveniatur: non quod repellat frigus, sed quod superbire compellat: non denique juxta Regulam, « quod vilius comparari potest » , sed quod venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemcunque monachum! cur adhuc vivo videre ad id devenisse Ordinem nostrum, Ordinem scilicet qui primus fuit in Ecclesia, imo a quo coepit Ecclesia; quo nullus in terra similior angelicis ordinibus, nullus propter charitatis ardorem; cujus Apostoli institutores, cujus hi, quos Paulus tam saepe sanctos appellat, inchoatores exstiterunt? Et quidem inter illos cum nihil quod suum esset quispiam retinuisset, dividebatur, ut scriptum quod quisque pueriliter gestire  al. gestare poterat. Sane ubi tantum quod opus erat acotiosum admittebatur: quanto magis nihil curiosum? quanto magis nihil superbum? Quod, inquit, opus erat; hoc est quantum ad indumenta, quod et nuditatem tegeret, et frigus repelleret. Putasne ibi cuiquam galabrunum aut isembrunum quaerebatur ad in
Abbreviated transcription (Latin):
st item libertas amiseria de qͣ
tura liberabitur aseruitute cor¬
ruptionis in libertatem głȩ filioꝵ
dĩ. S nunquid & istam sib quiᷤ¬
piam in hac mortalitate p̃sumit.
Et hac itaq liberum nominari

Expanded text:
st item libertas a miseria, de qutura liberabitur a servitute corruptionis in libertate gloriae filiorum Dei. Sed nunquid et istam sibi quispiam in hac mortalitate praesumit? Et hac itaque liberum nominari
Abbreviated transcription (Latin):
ultis uͦ modis fiunt excusationes
inpeccatis. Aut enim dieit qͥ se
excusat. non feci: aut feci quidem s
bene feci:aut si male non multũ
male:aut si multum male. ñ ma¬
la intentione. Si autem & de illa
sicut adam ut eua conuincitur.
aliena suasione excusare se nititur
S qui ꝓcaciter etiam aꝑta defen¬
dit: quando occultas & malas

Expanded text:
ultis vero modis fiunt excusationes in peccatis. Aut enim dicit qui se excusat, Non feci; aut, Feci quidem, sed bene feci; aut, Si male, non multum male; aut, Si multum male, non mala intentione. Si autem et de illa, sicut Adam vel Eva, convincitur, aliena suasione excusare se nititur. Sed qui procaciter etiam aperta defendit, quando occultas et malas
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ipse qui princeps extiterat
tanti mali fulmine ꝑcussus in¬
derit cum trib aliis: & fuere con¬
sortes mortis. qui fuerant parci¬
cipes sceleris. Quoꝵ sequenti die
inuenta sunt corꝑa semiusta. ⁊
putida: herentia ramis arbores
ubi quẽcumq sp̃s eleuans alisis¬
set.Alii qͦ tres semiuiui inuentist̃.
ceteri om̃s circumquaq disꝑsi.
Illos autem qͥcum malachia erant
quamuis ꝓrimos locoᷤ tempestas
omnino ñ detigit: nec quicqͣm mo¬
lestiȩ intulit. In fact̾o isto recens
capimꝰ exꝑimentum ueritatis u̾bi
illius: quia oratio iusti penetrat
cȩlos. S ⁊ nouum antiqui erẽplũ
miraculi. quo olim dota egypto uer¬
sante in denebris. solus isrł in lumi¬
ne mansit: dicente scriptura. Ubi¬
cumq isrł erat: lur erat. Huc mͥ
accurrat ⁊ fac̾tum scĩ helie: nũc
quidẽ ab extremis derrȩ nubes &
pluuias educentis: nunc uͦ suꝑ
blasphemos euocantis ignem de

Expanded text:
Denique ipse, qui princeps exstiterat Denique ipse, qui princeps exstiterat tanti mali, fulmine percussus interiit cum tribus aliis: et fuere consortes mortis, qui fuerant participes sceleris. Quorum sequenti die inventa sunt corpora semiusta, et putrida, haerentia ramis arborum, ubi quemque spiritus elevans allisisset. Alii quoque tres semivivi inventi sunt: caeteri omnes circumquaque dispersi. Illos autem qui cum Malachia erant, quamvis proximos loco, tempestas omnino non tetigit, nec quidquam molestiae intulit. In facto isto recens capimus experimentum veritatis verbi illius, quia oratio justi penetrat coelos . Sed et novum antiqui exemplum miraculi, quo olim tota Aegypto versante in tenebris, solus Israel in lumine mansit, dicente Scriptura: Ubicunque Israel erat, lux erat . Huc mihi occurrit et factum sancti Eliae, nunc quidem ab extremis terrae nubes et pluvias educentis , nunc vero super blasphemos evocantis ignem de
Abbreviated transcription (Latin):
ecce concilium malignantium
exadu̾so. Quidã de filiis belial
ꝓmptus ad maliciam. potens
in iniquitate: sciens locum ubi pa¬
riter conuenire decreuissent.
multis aggregatis sibi latent̃ uici¬
num occupat collem eminentem
eregione: unde illis trac̾tantib
alia. repentino impetu suꝑ ineau¬
tos irruerent: ⁊ inderficerent inno¬
centes.Condixerant enim etiam
regem cũ ep̃o trucidare: ut ñ eẽt
qui uindicaret sanguinẽ iustum.
Res innotuit malachiȩ & intrans
eccłiam erat enim ꝑꝑ:eleuatis ma¬
nib orauit addnm. Et ecce nubes
⁊ caligo s ⁊ tenebrosa aqua innubi¬
b aeris: diem uerterunt innoctẽ
fulgura qͦ ⁊ conitrua ⁊ horribilis
sp̃s ꝓcellarum diẽ ultimũ mini¬
tantur: uicinamq elementa inten¬
tant omĩa mortem. E ut scias lec¬
tor qͦd oratio malachiȩ concusse¬
rit elementa. solos indercepit dem.¬
pestas qui querebant animã eius:
solos turbo tenebrosus inuoluit.
qui parauerant oꝑa tenebrarũ.

Expanded text:
ecce consilium malignantium ecce consilium malignantium ex adverso. Quidam de filiis Belial promptus ad malitiam, potens in iniquitate, sciens locum ubi pariter convenire decrevissent, multis aggregatis sibi, latenter vicinum occupat collem eminentem e regione: unde illis tractantibus alia, repentino impetu super incautos irruerent, et interficerent innocentes. Condixerant enim etiam Regem cum episcopo trucidare, ut non esset qui vindicaret sanguinem justum. Res innotuit Malachiae, et intrans ecclesiam erat enim prope elevatis manibus oravit ad Dominum, et ecce nubes et caligo, sed et tenebrosa aqua in nubibus aeris, diem verterunt in noctem. Fulgura quoque et tornitrua et horribiles spiritus procellarum, diem ultimum minitantur, vicinamque elementa intentant omnia mortem. 23. Et ut scias, lector, quod oratio Malachiae concusserit elementa; solos intercepit tempestas, qui quaerebant animam ejus; solos turbo tenebrosus involvit, qui paraverant opera tenebrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ens misit baculum suũ malachiȩ
tanquam sibi successuro: quẽ ut
iudit agnouit ipsum eẽ quem ui¬
derat. Huius precipue recordatio
uisionis terruit malachiam: nesi
qͦd du satis dissimularat ultra
renueret. diuinȩ iam uideretur
resistere uoluntati. Uerumtam̃
ciuitatem ñ intrauit quamdiu il¬
le incubator uixit: nec hac occasi¬
one contingeret mori quemquã
ex his quib uitam magis mini¬
straturus ueniebat. Ita ꝑ bienni¬
um nam id temporis suꝑuxit
ille: agens extra urbem. strenue
in uniuersa ꝓuincia opus epis¬
te facto de medio rursum nigellꝰ
quidam immo uere nigerrimus
sedem preripuit. Et in hoc ammȩ
suȩ mauricius adhuc uiuens ꝓ¬
uiderat. ut hunc haberet heredẽ:
in quo qui dampnandus exibat
oꝑib adicere dampnationis ꝑ¬
sisteret. Erat enim ⁊ ipse ex dam¬
pnata ꝓgenie: cognatus mauri¬
cii. Ceterum rex ⁊ ep̃i. ⁊ fideles t̾rȩ
nichilominus conuenerunt ut
introducerent malachiam. Et

Expanded text:
ens misit baculum suum Malachiae, ens misit baculum suum Malachiae, tanquam sibi successuro: quem ut vidit, agnovit ipsum esse, quem viderat. Hujus praecipue recordatio visionis terruit Malachiam: ne, si quod diu satis dissimularat ultra renueret, divinae jam videretur resistere voluntati. Verumtamen civitatem non intravit, quandiu ille incubator vixit, ne hac occasione contingeret mori quemquam ex his, quibus vitam magis ministraturus veniebat. Ita per biennium nam id temporis supervixit ille agens extra urbem, strenue in universa provincia opus episte facto de medio, rursum Nigellus quidam, imo vere nigerrimus, sedem praeripuit. Et in hoc animae suae Mauricius adhuc 669 vivens providerat, ut hunc haberet haeredem: in quo qui damnandus exibat, operibus adjicere damnationis persisteret. Erat enim et ipse ex damnata progenie, cognatus Mauricii. Caeterum Rex, et episcopi, et fideles terrae nihilominus convenerunt, ut introducerent Malachiam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
de qua rapior pauꝑtatem: ⁊ ꝑ me
illic alium substituere: qui tẽ forte
reꝑtus ydoneus fuerit. Nota lector
urtutem uir ⁊ animi puritatem:
nec honorem scilicet affectantiꝰ. nee
formidantis mortem ꝓxp̃i nomine.
Quid hoc animo purius quidue for¬
tus: ut se exponens ꝑieulo ⁊ labori.
alteri fructum cedat ipsam ĩ loco
pͥncipatus securitatẽ ⁊ pacem:
Facit hoc. cum liberum sibi expac¬
to retinet reditum ad pauptatem:
pace ⁊ libertate ȩccłiȩ restituta. Spõ¬
dentib illis demum acquieuit uo¬
luntati eoꝵ. uł potius di: a quo sͥ
iam olim p̃ostensum recordabat᷑
qͦd de se modo dolebat fieri. Nẽpe
iã egrotante celso apparuit mala¬
chiȩ ⁊ quidem longe posito ⁊ ne¬
scienti. mulier ꝓcere stature & re¬
uerendi uultus. ꝑcunctanti quȩ¬
nam eẽt: responsum ẽ ẽẽ uxorem
celsi. Quȩ ei tradens uirgã pastora¬
lem qͣm manu tenebat: disparuit.
Paucis decursis dieb celsus mori¬

Expanded text:
de qua rapior, paupertatem; et pro me de qua rapior, paupertatem; et pro me illic alium substituere, qui tunc forte repertus idoneus fuerit. » Nota, lector, virtutem viri, et animi puritatem, nec honorem scilicet affectantis, nec formidantis mortem pro Christi nomine. Quid hoc animo purius, quidve fortius, ut se exponens periculo et labori, alteri fructum cedat, ipsam in loco principatus securitatem et pacem? Facit hoc, cum liberum sibi ex pacto retinet reditum ad paupertatem; pace et libertate Ecclesiae restituta. Spondentibus illis, demum acquievit voluntati eorum, vel potius Dei, a quo sibi jam olim praeostensum recordabatur, quod de se modo dolebat  al. volebat fieri. Nempe jam aegrotante Celso, apparuit Malachiae, et quidem longe posito et nescienti, mulier procerae staturae et reverendi vultus. Percontanti quaenam esset, responsum est esse uxorem Celsi. Quae tradens ei virgam pastoralem, quam manu tenebat, disparuit. Paucis decursis diebus, Celsus mori
Abbreviated transcription (Latin):
difficultatem rei: nobilis ipsiꝰ ꝓsa¬
pie multitudinẽ. fortitudinem. am¬
bitionem: multum eẽ ad se pauꝑ¬
culum. opponere se dot. tantis. tali¬
bus. taliter radicatis: qui iã annoᷤ
ferme ducentos quasi hereditate
possedissent scũarium dĩ. ⁊ nẽ qͦq
id p̃occupassent: ñposse illos Ex¬
stirpari nec cum mortib hominũ
quidẽ: sua non interẽe fundi hu¬
manum sanguinẽ occasione sui:
postremo iunctum se sponsȩ alter
quam dimittere non liceret. Uerum
illis econtra instantib ⁊ clamanti¬
bus. quia a dño sermo egressus est.
s & tota auctoritate iubentib sub¬
ire onus atq indentantib anathe¬
ma: ad mortẽ inquit ducitis me.
s obedio spe martyrii. Hac tamen
conditione: ut si uuxta fidẽ ur̃am
res in melius cedat ⁊ uendicet sibi
ds̃ suam hereditatẽ adiripientib
eam: tum demuni consummatiᷤ
⁊ eccłia pacem habente liceat redi¬
re ad priorem sponsam meã ⁊ amicã

Expanded text:
difficultatem rei, nobilis illius prosadifficultatem rei, nobilis illius prosapiae multitudinem, fortitudinem, ambitionem: multum esse ad se pauperculum opponere se tot, tantis, talibus, taliter radicatis, qui jam annos ferme ducentos, quasi haereditate possedissent sanctuarium Dei, et nunc quoque id praeoccupassent: non posse illos extirpari, nec cum mortibus hominum quidem: sua non interesse, fundi humanum sanguinem occasione sui: postremo junctum se sponsae alteri, quam dimittere non liceret. 21. Verum illis e contrario instantibus, et clamantibus, quia a Domino sermo egressus est; sed et tota auctoritate jubentibus subire onus, atque intentantibus anathema: « Ad mortem, » inquit, « ducitis me: sed obedio spe martyrii, hac tamen conditione, ut si juxta fidem vestram res in melius cedat, et vindicet sibi Deus suam haereditatem a diripientibus eam, tunc demum omnibus consummatis, et Ecclesia pacem habente, liceat mihi redire ad priorem sponsam meam, et amicam,
Abbreviated transcription (Latin):
ricius nomine. Is ꝑ quinquennũ
fretus podentia scłari incubauit
eccłiȩ: non ep̃s. s tyrannus. Nam
uota piorum magis in malachia
conuenerant. Deniq suadebant
eum subire onus iuxta constitutio¬
nem celsi: s ille qui omne subli¬
me haud secus quam suum. p̃ci¬
piciũ declinabat. bonã sͥ uidebat᷑ nactꝰ
occasionem excusandi: qͦd ꝑ id tẽ¬
poris introitus eius pacificus ẽẽ
non posset. Instabant tam sco oꝑi.
⁊ sollicitabant om̃s: duo potissi¬
mum ep̃i. Malchus.⁊ oilebertus.
Quorum prior apse ẽ semor lesmo¬
rensis. de quo supra mentio fac¬
ta ẽ. Alter quem auint pͥma fun-¬
ctum legatione apłicȩ sedis ꝑ uni¬
uersam hyberniam. Qui triennio
iam decurso in hac p̃sumptione
mauricii.⁊ malachiȩ. dissimulatione.
non ferentes ultra ȩccłiȩ adult̾iũ.
cipib terrȩ uno sp̃u adeunt mala¬
chiam parati uim facere. At ile re¬
nuere primum. Predendere siquid̃

Expanded text:
ricius nomine. Is per quinquennium, ricius nomine. Is per quinquennium, fretus potentia saeculari, incubavit Ecclesiae, non episcopus, sed tyrannus. Nam vota piorum magis in Malachiam convenerant. Denique suadebant eum subire onus juxta constitutionem Celsi: sed ille, qui omne sublime haud secus quam suum praecipitium declinabat, bonam sibi videbatur nactus occasionem excusandi, quod per id temporis introitus ejus pacificus esse non posset. Instabant tam sancto operi, et sollicitabant omnes; duo potissimum episcopi, Malchus et Gillebertus: quorum prior ipse est senior Lesmorensis, de quo supra mentio facta est ; alter, quem aiunt prima functum legatione apostolicae Sedis per universam Hiberniam. Qui triennio jam decurso in hac praesumptione Mauricii, et Malachiae dissimulatione, non ferentes ultra ecclesiae adulterium, cipibus terrae, uno spiritu adeunt Malachiam, parati vim facere. At ille renuere primum; praetendere siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
uatio. religionis euacuatio. Inde
illa ubiq ꝓ mansuetudine xͥana
seua subintroducta barbaries. im¬
mo paganismus quidã inductus
sub nomine. xp̃ĩano.Nam qͦd in au¬
ditum ẽ. ab ipso xp̃ianitatis initio:
sine ordine. sine ratione mutabant᷑
⁊ multiplicabantur ep̃i. ꝓ libitu me¬
tropolinitani: ita ut unus ep̃atus
uno non ẽẽt contentus. s singłe pe¬
nȩ ȩccłiȩ singłos haberent epõs.
Nec mirum. Nam quomͦ tam morbi¬
di capitis menbra ualerent: Fro his
celsus atq huiusmodi malis ppłi
sui uehementer dolens.erat enim
uir bonus ⁊ timoratus: curauit ͣ¬
omnimͦ habere sibi successorem
malachiam: qͦd ꝑ ipsum confidẽt
posse explantari male radieatam
successionem: qui carus ẽẽt om̃i¬
bus. ⁊ quem om̃s emularentur:
⁊ dñs erat cum eo. Nec frustratus
ẽ aspe sua. Nam illo mortuo sub¬
stitutꝰ ẽ malachias: non tam̃ iox
neq id facile. Ecce enim de semi¬
ne nequam qui occupet locũ. may¬

Expanded text:
vatio, religionis evacuatio: inde vatio, religionis evacuatio: inde illa ubique, pro mansuetudine christiana, saeva subintroducta barbaries, imo paganismus quidam inductus sub nomine christiano. Nam quod inauditum est ab ipso Christianitatis initio sine ordine, sine ratione mutabantur et multiplicabantur episcopi pro libitu metropolitani, ita ut unus episcopatus uno non esset contentus, sed singulae pene ecclesiae singulos haberent episcopos. Nec mirum: nam quomodo tam morbidi capitis membra valerent? 20. Pro his Celsus, atque hujusmodi malis populi sui vehementer dolens erat enim vir bonus et timoratus, curavit omni modo habere sibi successorem Malachiam, quod per ipsum confideret posse explantari male radicatam successionem: qui charus esset omnibus, et quem omnes aemularentur, et Dominus erat 668 cum eo. Nec frustratus est a spe sua. Nam illo mortuo, substitutus est Malachias, non tamen mox, neque id facile. Ecce enim de semine nequam qui occupet locum, Mau
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem. sedes illa in qua ⁊ uruens
prefuit. ⁊ mortuus requiescit. intan¬
ta abintio cunc̾tis uencratione ha¬
de clero sunt. s etiam regum ac pͥn¬
cipum uniu̾sitas subiecta sit metro¬
politano in om̃i obedientia: iunus
ipse omĩb presit. Uerum mos pessi¬
mus inoleuerat: quorumdã diaboli¬
ca ambitione potentum: sedẽ scãm
obtentum iri hȩreditania succes¬
sione: Nec enim patiebantur epis¬
copan: nͥ qui essent de tribu⁊ fami¬
lia sua. Nec parum ꝓcesserat exse¬
cranda successio: decursis iam in
hac malicia quasi generationib
quindecim. & eo usq firmauerat
sibi ius prauum immo om̃i morte
puniendã iniuriam generatio ma¬
la ⁊adultera: ut ⁊ si interdum de¬
fecissent clerici de sanguine illo. s
epi numquam. Deniq iam octo ex¬
stiterat ante celsum uiri uxorati ⁊
absq ordinib: litterati tamen. Iñ
dota illa ꝑuniu̾sam hyb̃niam de
qua multa suꝑius diximꝰ dissoludio
ȩccłiasticȩ disciplinȩ. cenfure ener¬

Expanded text:
ad fidem, sedes illa, in qua et vivens praefuit, et mortuus requiescit, in tanta ab initio cunctis veneratione hates, et qui de clero sunt, sed etiam regum ac principum universitas subjecta sit metropolitano in omni obedientia, et unus ipse omnibus praesit. Verum mos pessimus inoleverat quorumdam diabolica ambitione potentum, sedem sanctam obtentum iri haereditaria successione. Nec enim patiebantur episcopari, nisi qui essent de tribu et familia sua. Nec parum processerat exsecranda successio, decursis jam in hac malitia quasi generationibus quindecim. Et eousque firmaverat sibi jus pravum, imo omni morte puniendam injuriam, generatio mala et adultera, ut etsi interdum defecissent clerici de sanguine illo, sed episcopi nunquam. Denique jam octo extiterant ante Celsum viri uxorati, et absque ordinibus, litterati tamen. Inde tota illa per universam Hiberniam, de qua superius diximus, dissolutio ecclesiasticae disciplinae, censurae ener
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse quoq erat intrans & exiens
cũ eis sedulus ⁊ officiosus: habitu
quidem rex: s animo discipulus
malachiȩ. Et benedixit loco illi
dñs ꝓpt̾ malachiam: & in breui
factus ẽ magnus reb ⁊ possessio¬
nib ⁊ ꝑsonis. Abi uelut de nouo
inchoans: legem & disciplinã quã
aliis imponebat magis ipse porta¬
bat ep̃e ⁊ magister. Ipse in ordine
uicis suȩ coquine ministerio inser¬
uiebat: ipse frĩb cum recumberet
ministrabat. Inter succedentes sib
inuicem fr̃s ad cantandum legen¬
dum ue inȩccłia non se preteriri
patiebatur: strenue implens ⁊ iple
officium loco suo tanqͣm unꝰ exilliꝰ.
Sc̃ẽ pauꝑtatis non mͦ participem
s ⁊ principem se ex̾ibebat: ipsiꝰ p̃¬
cipue suꝑ om̃s abundantius emu¬
lator existens.Dum hec ita agũ¬
tur contigit infirmari archiep̃m
celsum: ipse ẽ qui malachiam in
quasi testamentũ quatinus malachi¬
as deberet succedere sibi: qͦd nullus

Expanded text:
Ipse quoque erat intrans et exiens Ipse quoque erat intrans et exiens cum eis sedulus et officiosus, habitu quidem rex, sed animo discipulus Malachiae. Et benedixit loco illi Dominus propter Malachiam. Et in brevi factus est magnus rebus, possessionibus, et personis. Ubi velut de novo inchoans, legem et disciplinam, quam aliis imponebat, magis ipse portabat episcopus et magister. Ipse in ordine vicis suae, coquinae ministerio inserviebat; ipse fratribus, cum recumberent, ministrabat. Inter succedentes sibi invicem fratres ad cantandum, legendumve in ecclesia, non se praeteriri patiebatur, strenue implens et ipse officium loco suo, tanquam unus ex illis. Sanctae paupertatis non modo participem, sed et principem se exhibebat, ipsius praecipue super omnes abundantius aemulator existens. CAPUtur, contigit infirmari archiepiscopum Celsum: et ipse est qui Malachiam in quasi testamentum, quatenus Malachias deberet succedere sibi, quod nullus
Abbreviated transcription (Latin):
bes: concubinat᷑ honestat celebri.¬
tas nuptiarum. Postremo sic muta¬
ta in melius omnia: ut hodie illi
destrui cuutatem arege aquilona¬
ris partis hyberniȩ: quia ab aqͥlone
panditur om̃e malum. & forte
malum illud bene utentib bonũ
fuit. Quis scit enim sitali flagello
ds̃ delere uoluit mala antiqua po¬
puli sui: Istiusmodi malachias ne¬
cessitatẽ compulsus: npse exiit
cum turba discipuloꝵ suoꝵ. Nec
ociosus exitus eius: hac occasione
monasterium ybracense construc¬
tum ẽ eunte illo malachia cum suis.
rit ei cormareꝰ rex: ipse ẽ qui olun
regno pulsus sub cura malachiȩ
de miscdia di consolationẽ accepit
& locꝰ ille situs in regno euis. Gauis
ẽ. rex uiso malachia: se ⁊ sua omĩa
exponens ei:⁊ his qui cũ eo erant:
ut pode ñ ingratus nec immemor
beneficii. Adducta incontinenti
animalia multa ad usum frm̃: mol¬
ta insuꝑ in auro ⁊ argento ad sũptꝰ
edificiorũ ꝓregia lib̾alitate collata.

Expanded text:
bes, concubinatus honestat celebribes, concubinatus honestat celebritas nuptiarum; postremo sic mutata in melius omnia; ut hodie illi destrui civitatem a rege aquilonaris partis Hiberniae, quia ab aquilone panditur omne malum . Et forte malum illud bene utentibus bonum fuit. Quis scit enim, si tali flagello Deus delere voluit mala antiqua populi sui? Istiusmodi Malachias necessitate compulsus, et ipse exiit cum turba discipulorum suorum. Nec otiosus 667 exitus ejus. Hac occasione monasterium Ibracense constructum est, eunte illo Malachia cum suis nrit ei Cormarcus rex. Ipse est qui olim regno pulsus, sub cura Malachiae de misericordia Dei consolationem accepit. Et locus ille situs in regno ejus. Gavisus est Rex viso Malachia, se et omnia sua exponens ei, et his qui cum eo erant, utpote non ingratus nec immemor beneficii. Adducta incontinenti animalia multa ad usus fratrum, multa insuper in auro et argento ad sumptus aedificiorum pro regia liberalitate collata.
Abbreviated transcription (Latin):
quib iniuriis lascessitus: qͦtiens
lassatus media. quotiens afflict
in frigore ⁊nuditate. At tamen
cum his qui oderunt pacem erat
pacificus: instans nichilominus
oportune importune. Blasphema¬
tus obsecrabat: iniuriat᷑ oppone¬
bat scutum patientiȩ:⁊ uincebat
in bons malum. Quid ni uicisset:
ꝑseuerauit pulsans: & scđm pro¬
missionem. tandem aliquando
pulsanti aꝑtum ẽ. Quomͦ pote¬
rat non sequi qͦd ueritas p̃nun¬
tiauerat secuturum: Dextera dñi
fec̃ uirtutem: qͥa os dñi locutũ ẽ.
ueritatem. Cessit duricia: qͥeuit
barbaries:⁊domus exasꝑans pau¬
latim leniri cepit: paulatim corre¬
ptionem admittere. reciꝑe discipli¬
nam. Fiunt de medio barbarice
leges: romanȩ introducuntur. Re¬
cipiuntur ubiq eccłiasticȩ confue¬
tudines: contrarie reiciuntur. Ree¬
dificantur basilice: ordinatur cle¬
rus inillis: sacramentoꝵ rite sol¬
lempnia celebrantur. Confessioneᷤᷤ
fiunt: ad eccłiam conueniunt ple¬

Expanded text:
quibus injuriis lacessitus, quoties quibus injuriis lacessitus, quoties lassatus inedia, quoties afflictus in frigore et nuditate? Attamen cum his qui oderunt pacem, erat pacificus, instans nihilominus opportune, importune. Blasphematus obsecrabat; injuriatus opponebat scutum patientiae, et vincebat in bono malum. Quidni vicisset? Perseveravit pulsans, et secundum promissionem tandem aliquando pulsanti apertum est . Quomodo poterat non sequi, quod veritas praenuntiaverat secuturum? Dextera Domini fecit virtutem, quia os Domini locutum est veritatem. Cessit duritia, quievit barbaries; et domus exasperans paulatim leniri coepit, paulatim correptionem admittere, recipere disciplinam. Fiunt de medio barbaricae leges, Romanae introducuntur; recipiuntur ubique ecclesiasticae consuetudines, contrariae rejiciuntur; reaedificantur basilicae, ordinatur clerus in illis. Sacramentorum rite solemnia celebrantur, confessiones fiunt, ad ecclesiam conveniunt ple
Abbreviated transcription (Latin):
Monere communiter. secreto argue¬
re flere ꝑsingłos: nc̃ asꝑe. nunc le¬
niter conuenire: ꝓut cuiq expedi¬
re uidebat. In quib ꝑ hec minus
ꝓfecisset: cor contritum & humili¬
atum offerebat ꝓ eis. Quotiens
noctes totas ꝑuigiles duxit. exten¬
dens manus inoratione. Et cum
uentre ad ȩccłiam nollent. ꝑ uicos
⁊ plateas occurrebat inuitis: & cir¬
ciuens ciuitatem ꝑ quirebat an-¬
helus quẽ xp̃o acquireret. S ⁊ fo¬
ris rura ⁊ opida nichilominus se¬
pius ꝑcurrebat cum sc̃o illo co¬
mitatu discipuloꝵ suoꝵ: qui nun¬
quam deerant lateri eius. Ibat
et ero gabat uł ingratis cȩlestis
tritici menfurã. Nec uehebatur
equo s pedes ibat: et in hoc ui¬
rum se apłicum ꝓbans. Iħu bo¬
ne quanta passus ẽ ꝓnomine tuo
bellator tuus afiliis sceleratis. qͣn¬
ta sustiniuit. abhis ipsis quib &
ꝓquib loquebat᷑ bona tͥ Quis
digne exprimat inquantis uerat᷑:
quib affectus sit contumeliis:

Expanded text:
Monere communiter, secreto argueMonere communiter, secreto arguere, flere per singulos; nunc aspere, nunc leniter convenire, prout cuique expedire videbat. In quibus per haec minus profecisset, cor contritum et humiliatum offerebat pro eis. Quoties noctes totas pervigiles duxit, extendens manus in oratione! Et cum venire ad ecclesiam nollent, per vicos et plateas occurrebat invitis; et circumiens civitatem, perquirebat anhelus quem Christo acquireret. 17. Sed et foris rura et oppida nihilominus saepius percurrebat cum sancto illo comitatu discipulorum suorum, qui nunquam deerant lateri ejus. Ibat et erogabat vel ingratis coelestis tritici mensuram. Nec vehebatur equo, sed pedes ibat, et in hoc virum se apostolicum probans. Jesu bone! quanta passus est pro nomine tuo bellator tuus a filiis sceleratis! quanta sustinuit ab his ipsis, quibus et pro quibus loquebatur bona tibi! Quis digne exprimat, in quantis vexatus, quibus affectus sit contumeliis,
Abbreviated transcription (Latin):
erat sic ꝓteruos ad mores: sic fera¬
les adritus: sic ad fidem impios:
ad leges barbaros: ceruicosos ad
disciplinam: spurcos ad uitam.
xp̃iani nomine: re pagani.Non
decimas dare. ñ primicias. non le¬
gitima inire coniugia: ñ fac̾e con¬
fessiones: penitentias nec qͥ pet̾at
nec qui daret penit᷑ inueniri. Mi¬
nistn altans pauci admodũ erant.
S enim quid opus plurium uͭ ipsa
paucitas inter laicos ꝓpemodum
ociosa uacaret: Non erat qͦd de suis
fructificarent officiis in popło ne¬
quam.Nec enim in eccłiis aut p̃¬
dicantis uox aut cantantis audi¬
ebatur. Quid faceret adlecha dñi:
Aut cedendum turpiter:aut ꝑi¬
culose certandum. S qui se pasto¬
rem.⁊ ñ mercennariũ agnoscebat:
elegit stare quã fugere: parat᷑ ⁊ am¬
mam suã dare ꝓ ouib si oportue¬
rit. ¶ quamqͣm om̃s lupi. ⁊ oues
nulle: stecit in medio lupoꝵ pastor
intrepidus: omnimo dis argumen¬
tosus quomͦ faceret oues de lupis.

Expanded text:
rerat sic protervos ad mores, sic ferarerat sic protervos ad mores, sic ferales ad ritus, sic ad fidem impios, ad leges barbaros, cervicosos ad disciplinam, spurcos ad vitam. Christiani nomine, re pagani. Non decimas, non primitias dare, non legitima inire conjugia, non facere confessiones; poenitentias nec qui peteret, nec qui daret, penitus inveniri. Ministri altaris pauci admodum erant. Sed enim quid opus plurium, ubi ipsa paucitas inter laicos propemodum otiosa vacaret? Non erat quod de suis fructificarent officiis in populo nequam. Nec enim in ecclesiis aut praedicantis vox, aut cantantis audiebatur. Quid faceret athleta Domini? aut cedendum turpiter, aut periculose certandum. Sed qui se pastorem, et non mercenarium agnoscebat, elegit stare quam fugere, paratus et animam suam dare pro ovibus, si oportuerit. Et quanquam omnes lupi, et oves nullae; stetit in medio luporum pastor intrepidus, omnimodis argumentosus, quomodo faceret oves de lupis.
Abbreviated transcription (Latin):
ne deterius aliquid conting̾et.
si denuo ingratus tanto inueni¬
retur ⁊ beneficio ⁊ miraculo. &
nũc ut audiuimꝰ preest cuidam
monasterio sito in partib scotiȩ:
& hoc nouissimum omniũ quȩ
ille fundauit. Prohuiusmͦi auge¬
scebat in dies ⁊ opinio ⁊ congre¬
gatio malachiȩ: & grande ei no¬
men intus ⁊ foris: non tamen re
grandius. Nempe ibi demorabat᷑
acabat tunc temporis ep̃a¬
et iam diu uacarat: malachia no¬
lente assentire. Siquidem ipsũ
elegerant. Esistentib tamen illie
tandẽ aliquando cessit: acceden¬
te aduim faciendam mandato
magisti sui. nec ñ⁊ metropolitam.
Tricesimo ferme etatis suȩ anno
Maclachias consecratus ep̃e intͦ¬
ducitur connereth: hoc enĩ nom̃
ciuitatis. Cum autem cepisset ꝓ
officio suo agere: tunc intellexit
homo dĩ non adhomines se sed
ad bestias destinatum. Nusqͣm ad¬
huc tales exꝑtus fuerat in quanta¬
cumq barbariȩ. Nusquam repꝑ¬

Expanded text:
ne deterius aliquid sibi contingeret, ne deterius aliquid sibi contingeret, si denuo ingratus tanto inveniretur et beneficio et miraculo. Et nunc, ut audivimus, praeest cuidam monasterio, sito in partibus Scotiae: et hoc novissimum omnium quae ille fundavit. Pro hujusmodi augescebat in dies et opinio, et congregatio Malachiae, et grande ei nomen intus et foris, non tamen re grandius. Nempe ibi demorabatur Vacabat tunc temporis episcopaet jamdiu vacarat, Malachia nolente assentire, siquidem ipsum elegerant. Persistentibus tamen illis, tandem aliquando cessit, accedente ad vim faciendam 666 mandato magistri sui, necnon et metropolitani. Tricesimo ferme aetatis suae anno Malachias consecratus episcopus introducitur Connereth: hoc enim nomen civitatis. Cum autem coepisset pro officio suo agere, tunc intellexit homo Dei, non ad homines se, sed ad bestias destinatum. Nusquam adhuc tales expertus fuerat in quantacunque barbarie: nusquam repe
Abbreviated transcription (Latin):
adtam ardua sequi. ¶So tempiᷤ
⁊ eo loci quidam infirmabatur.
Cui asistens diabolus & aꝑte lo¬
quens suggcrebat ne umquã cre-¬
derit monitis malachiȩ: s si intͣ¬
ret ad se cultello eum peteret & oc¬
cideret. Quo cognito qui illi mi¬
nistrabant ipso infirmo ꝓden¬
de: uerbum ꝑferunt ad malachi¬
am p̃munientes. At ille solita
arma orationis arripiens: in¬
pauidus hostem aggressus: &
infirmitatem fugat ⁊ demonẽ.
suꝑstites adhuc sunt. sibi inspũ
mͦ germaniores. Nam ille ut li¬
beratus ẽ. continuo non ingrat᷑
loco eodem conuersus ad dñm:
habitum simul animumq mu¬
tauit. Et cognouere fr̃s malignũ
inuidere bonis eorum: edificati
sunt facti de reliquo cautior̃es.
dissenteria laborantem ⁊ desꝑa¬
de:mittens ei aliquid de mensa
sua eodẽ loco sanauit. Sedo eun¬
dem ipsũ grauissima infirmita¬
de correptum: ⁊ corꝑe parit᷑ cura¬
uit ⁊ mente. lico enim adhesit
dõ ⁊ malachiȩ seruo eius:timeis

Expanded text:
ad tam ardua sequi. Eo temporis ad tam ardua sequi. Eo temporis et eo loci quidam infirmabatur, cui assistens diabolus, et aperte loquens suggerebat, ne unquam crederet monitis Malachiae; sed si intraret ad se, cultello eum peteret et occideret. Quo cognito, qui illi ministrabant, ipso infirmo prodente, verbum perferunt ad Malachiam praemunientes. At ille solita arma orationis arripiens, impavidus hostem aggressus, et infirmitatem fugat et daemonemsuperstites adhuc sunt, sibi in spiritu modo germaniores. Nam ille, ut liberatus est, continuo non ingratus, loco eodem conversus ad Dominum, habitum simul animumque mutavit. Et cognovere fratres malignum invidere bonis eorum; et aedificati sunt, facti de reliquo cautiores. Cdysenteria laborantem, et desperate, mittens ei aliquid de mensa sua, eodem loco sanavit. Secundo eumdem ipsum, gravissima infirmitate correptum, et corpore pariter curavit et mente. Illico enim adhaesit Deo et Malachiae servo ejus, timens
Abbreviated transcription (Latin):
sa a summo usq deorsum. homo uͦ
illesus inuentus ẽ: tam modice ⁊ sũ¬
matim pstricta cute ut uix insupfi¬
cie uestigium appareret. Stabat
homo incolumis quem securis ꝓ¬
strauerat: intuentib ⁊ stupentib qͥ
circumstabant. Unde ⁊ facti alacri-¬
ores: promptiores exinde ad opus
iuenti sunt. Et hoc initium sig¬
norum malachiȩ. Porro oratorium
intra paucos dies consummatum
ẽ delignis quidem leuigatis. s ap¬
te firmiterq contextum: opꝰ scoti¬
cum pulchrum satis. Etͣ inde ser¬
uitur dõ in eo sicut in dieb antiqͥs:
simili quidem deuotione. ⁊ si non
pan numero: Prefuit malachias lo¬
co illi tempore aliquanto: padre
ẏmaro ita constituente: ipse rector.
ipse regła frm. Legebant inuita
eius quomͦ conu̾sarentur: & ipse
ante illos preibant inusticia ⁊ scĩ¬
tate coram dõ. Nisi qͦd preter insti¬
tuta communia multa singłarit̃
faciebat. in quib potius preibat
om̃s: & aliorum nemo illũ pot̾at

Expanded text:
sa a summo usque deorsum: homo vero sa a summo usque deorsum: homo vero illaesus inventus est, tam modice et summatim perstricta cute, ut vix in superficie vestigium appareret. Stabat homo incolumis, quem securis prostraverat, intuentibus et stupentibus qui circumstabant. Unde et facti alacriores, promptiores exinde ad opus inventi sunt. Et hoc initium signorum Malachiae. Porro oratorium intra paucos dies consummatum est de lignis quidem laevigatis, sed apte firmiterque contextum, opus Scoticum, pulchrum satis. Et exinde servitur Deo in eo, sicut in diebus antiquis; simili quidem devotione, etsi non pari numero. Praefuit Malachias loco illi tempore aliquanto, patre Imario ita constituente, ipse rector, ipse regula fratrum. Legebant in vita ejus quomodo conversarentur, et ipse ante illos praeibat in justitia et sanctitate coram Deo: nisi quod praeter instituta communia, multa singulariter faciebat, in quibus potius praeibat omnes, et aliorum nemo illum poterat
Abbreviated transcription (Latin):
cum possessionib suis.Nam ⁊ con¬
stituebantur ꝑ electionem etiã ⁊ ab¬
bates appellabantur: seruantes no¬
mine. et si non re qͦd olim exstite¬
rat. Cumq suaderent multi ñ alie¬
nare possess iones. s totum retin̾e
sibi: non ad quieuit pauꝑtatis a¬
mator: s fecit eligi iuxta morem
qui eas teneret loco ut p̃diximus.
retento sibi ⁊ suis. & fortassis con¬
sultius ut post apparuit integrũ
retinuisset: si non magis suȩ ꝓspex¬
isset humilitati quam paci. Itaq ex
mandato patris ymari assumptis se¬
cum decem circiter fr̃ib: ueniens
ad locum cepit edificare.Yalbi die¬
quadam cum in secur ipse secaret.
casu ex oꝑariis unus illo iubrante
in aera secunm. locũ ineaute occu¬
pauit quo ic̾tus destinabatur. ⁊ce¬
cidit suꝑ spinam dorsi eius: tanto
uriq impetu qͣnto ille conatu impin¬
gere ualuit. Corruit ille. accuirere õs.
putantes aut ꝑcussum ad mortem
aut mortuum. Et tunea quidẽ sciᷤ¬

Expanded text:
cum possessionibus suis. Nam et concum possessionibus suis. Nam et constituebantur per electionem etiam et abbates appellabantur, servantes nomine, etsi non re, quod olim 665 exstiterat. Cumque suaderent multi non alienare possessiones, sed totum simul retinere sibi, non acquievit paupertatis amator: sed fecit eligi juxta morem qui eas teneret, loco, ut praediximus, retento sibi et suis. Et fortassis consultius, ut post apparuit, integrum retinuisset, si non magis suae prospexisset humilitati, quam paci. 14. Itaque ex mandato patris Imarii assumptis secum decem circiter fratribus, veniens ad locum, coepit aedificare. Ubi quadam die cum in securi ipse secaret, casu ex operariis unus, illo vibrante in aera securim, locum incaute occupavit quo ictus destinabatur: et cecidit super spinam dorsi ejus, tanto utique impetu, quanto ille conatu impingere valuit. Corruit ille: accurrere omnes, putantes aut percussum ad mortem aut mortuum. Et tunica quidem scis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mͦ inp̃fatas s in exteras etiã regi¬
ones qͣsi mundatione facta illa se
scõrum examina effuderunt. Eqͥb
adhas nr̃as gallicanas partes sc̃s
columbanus ascendens. luxꝰ auense
construxit monasterium: factus ibi
in gentem magnam. Aunt tã ma-¬
gnam fuisse: ut succedentib sibi
uicissim choris continuarentur sol¬
lempnia diinoꝵ: ita ut ne mom̃¬
tum quidem diei ac noctis uacaret
alaudib. Hȩc de antiqua dicta sint
bencorensis monasterii gła. Noc o¬
lim destructum a piratis obinsigne
dignitatis antique malachias ue¬
luti quandam replantaturus para¬
dysum amplexus ẽ: & quia multa
corpora scõꝵ dormirent ibi. Nã ut
taceam illa quȩ in pace sepulta suñ.
ferunt nongentos simul una die a
piratis occisos. Erat quid̃ ingens illiꝰ
loci possessio. s malachias solo con¬
tentus loco sc̃o: totas possessioneᷤᷤ
& terras alteri cessit. Siquidem a
tempore quo destructum ẽ mona¬
sterium ñ defuit qui illud teneret

Expanded text:
Nec modo in praefatas, sed et in exteras etiam regiones, quasi inundatione facta, illa se sanctorum examina effuderunt. E quibus ad has nostras Gallicanas partes sanctus Columbanus ascendens, Luxoviense construxit monasterium, factus ibi in gentem magnam. Aiunt tam magnam fuisse, ut succedentibus sibi vicissim choris, continuarentur solemnia divinorum, ita ut ne momentum quidem diei ac noctis vacaret a laudibus. 13. Haec de antiqua dicta sint Benchorensis monasterii gloria. Hoc olim destructum a piratis, ob insigne dignitatis antiquae, Malachias, veluti quemdam replantaturus paradisum, amplexus est, et quia multa corpora sanctorum dormirent ibi. Nam ut taceam illa quae in pace sepulta sunt, ferunt nongentos simul una die a piratis occisos. Erat quidem ingens loci illius possessio: sed Malachias solo contentus loco sancto, totas possessiones et terras alteri cessit. Siquidem a tempore quo destructum est monasterium, non defuit qui illud teneret
Abbreviated transcription (Latin):
ciat lec̾tor quã ingens fuerit reliqͣ
multitudo. Deniq ita hyberniam
scodiamq repleuerunt genimina
eius: ut ea potissimum tempora
dauitici illi uersiculi p̃cinisse uide¬
antur. Uisitasti terram ⁊ in ebriasti

Expanded text:
jiciat lector, quam ingens fuerit reliqua jiciat lector, quam ingens fuerit reliqua multitudo. Denique ita Hiberniam Scotiamque repleverunt genimina ejus, ut ea potissimum tempora Davidici illi versiculi praecinisse videantur: Visitasti terram, et inebriasti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñs quidẽ in regione les¬
morensi sie p̃parabat dilec¬
tum suum malachiam: ad glam no-¬
minis sui. Uerum qui miserant eũ
minime iã ferentes absentiam eis
misis epłis reuocant ulum. Quo
reddito suis & quidẽ instructiore
de omnib quȩ oportebat: en opꝰ
adeo paratum ⁊ seruatum malachiȩ.
Air diues &potens qui locum ben¬
chor ⁊ possessiones eius tenebat:
inspiratus adõ confestim in manu
eius sua omnia dedit. & se qͦ. Eis
auunculus eius: s malachiȩ sp̃s
quam carnis ꝓpinquitas pluris
dit ei princeps ut edificaret ibi mo¬
nasterium: uel potius reedificaret.
Nempe nobilissimũ exstiterat ante
sub primo patre congelloᷤ multa
milia monachoꝵ generans: multoꝵ
monasteriorum caput. Locus uere
sc̃s fecundusq sc̃oꝵ: copiosissime
fruc̾tificans dõ: ita ut unus ex filiis
sc̃ȩ illius congregationis nomine
luanus. centum solus monast̾ioꝵ
fundator exstitisse feratur. Qͦd ic¬
circo dixerim: ut exhoc uno com¬

Expanded text:
nus quidem in regione Lesmorensi sic praeparabat dilectum suum Malachiam ad gloriam nominis sui. Verum qui miserant eum, minime jam ferentes absentiam ejus, missis epistolis revocant illum. Quo reddito suis, et quidem instructiore de omnibus quae oportebat; en opus a Deo paratum et servatum Malachiae. Vir dives et potens, qui locum Benchor et possessiones ejus tenebat, inspiratus a Deo, confestim in manu ejus sua omnia dedit et se quoque. Et is avunculus ejus. Sed Malachiae spiritus quam carnis propinquitas pluris dit ei princeps, ut aedificaret ibi monasterium, vel potius reaedificaret. Nempe nobilissimum exstiterat ante sub primo patre Congello, multa millia monachorum generans, multorum monasteriorum caput. Locus vere sanctus fecundusque sanctorum, copiosissime fructificans Deo, ita ut unus ex filiis sanctae illius congregationis, nomine Luanus, centum solus monasteriorum fundator exstitisse feratur. Quod idcirco dixerim, ut ex hoc uno con
Abbreviated transcription (Latin):
plane sunt subdita uoluntati. Ipsã
uero quia impossibile ẽ. de se ipsa s
non obedire: nemo quippe aut ñ

Expanded text:
plene subdita sunt voluntati. Ipsam vero quia impossibile est de se ipsa sibi non obedire nemo quippe aut n
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis populus in anima exꝑit᷑.
risum suis insinuauit ȩternum:
de quib ait. Ecce ego & pueri
mei. quos mͥ dedit ds̃. Boni pue¬
ri. quos ꝑ contrariũ illoꝵ malig¬
nantium. ad laudẽ excitat psal¬
mista dicens. Laudate pueri do¬
minum. laudate nomen dñi: qua¬
tinus in ore scõrum infantium &
lactentium ꝑficeret᷑ laus. quȩ ex
ore defecerat inuidoꝵ: eoꝵ utiq
de quib querit᷑ ita. Filios enutͥ¬
ui & exaltaui: ipsi autem spreue¬
runt me. Ascendit itaq crucem
caluus nr̃ mundo ꝓ mundo ex¬
positus: & reuelata facie ac discoo¬
ꝑta fronte purgationem peccoꝵ
faciens. ꝓbrosȩ & austerȩ mortis
tam ñ erubuit ignominiã. quã
nec pęnam exhorruit: ut nos obpro¬
brio sempiterno enꝑet: restitueret
gle. Nec mirum. Quid enim erube¬
sceret. qui ita lauit nos a peccatis:
non quidem ut aqua diluens & re¬
tinens sordes. s ueluti solis radius
desiecans & retinens puritatem:
Est quippe di sapientia. ubiq at

Expanded text:
fidelis populus in anima experiturisum suis insinuavit aeternum, de quibus ait: Ecce ego, et pueri mei, quos mihi dedit Dominus . Boni pueri, quos per contrarium illorum malignantium ad laudem excitat Psalmista, dicens, Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini , quatenus in ore sanctorum infantium et lactentium perficeretur laus, quae ex ore defecerat invidorum, eorum utique, de quibus queritur ita: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo expositus: et revelata facie ac discooperta fronte purgationem peccatorum faciens, probrosae et austerae mortis tam non erubuit ignominiam, quam nec poenam exhorruit, ut nos opprobrio sempiterno eriperet, restitueret gloriae. Nec mirum. Quid enim erubesceret, qui ita lavit nos a peccatis, non quidem ut aqua diluens et retinens sordes, sed veluti solis radius desiccans et retinens puritatem? Est quippe Dei sapientia ubique at