comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelement̾ aidinor regine fidem.
Sr ubi illud est. qd̾ milla imꝙ̃ͣ fe¬
mia ferebatur ꝓpus astitisse mͣ¬
tino: Ecce ista regnia non solum
astitit: s ⁊̃ munstranit. Et uereor
ne isto aliqnͣtulũ se tueantur ex¬
emplo: qui libent feminis inserũ¬
tur. Tum gallus. quidtu inqͥt
non iuudes qd solent doc̃c grama¬
tici. locũ tempus ꝑsonã: Propone
em̃ tibi ant: oculos caꝑtũ ĩpolacio
mmipatoris p̃aibr ambr. rgine fide
cegi. tempis necessitate ꝯstangrut
clausos carc̾ẽ li faret. crilus damp¬
natos restitũet. bona adempta re¬
dibet. Hec qnͣti putus ꝯstare ep̃o de¬
de rigore ꝓpositi relararet: Derũp¬
tu qr occasione huius erempli inci¬
le usuros esse aliquos arbitraris
illi u̾o felices erunt si a disciplina
erempli istius non recedant. Uide¬
ant em̃. qr martino semel tm̃ ĩ uica
iam septuagenario. ũ in dua libn.
non ungo lascuuens. sz sub uiro
uiuens ip̃o iuro ꝑiter supplicante

Expanded text:
uehementer admiror reginae fidem: uehementer admiror reginae fidem: sed ubi illud est, quod nulla umquam femina ferebatur propius adstitisse Martino? ecce ista regina non solum adstitit, sed etiam ministrauit. et uereor ne isto aliquantulum se tueantur exemplo qui libenter feminis inseruntur. Tum Gallus, quid tu, inquit, non uides, quod solent docere grammatici, locum, tempus et personam? propone enim tibi ante oculos captum in palatio imperatoris precibus ambiri, reginae fide cogi, temporis necessitate constringi, ut clausos carcere liberaret, exiliis datos restitueret, bona adempta rehiberet: haec quanti putas constare episcopo dede rigore propositi relaxaret? uerumtamen quia occasione huius exempli male usuros esse aliquos arbitraris, illi uero felices erunt, si a disciplina exempli istius non recedant. uideant enim, quia Martino semel tantum in uita iam septuagenario non uidua libera, non uirgo lasciuiens, sed sub uiro uiuens, ipso uiro pariter supplicante,
Abbreviated transcription (Latin):
obsimatius reluctari. Cõponitͤ
castus regine manibz apparatus.
Sellulam ip̃a ꝯsterint. mensam
admouet. aꝙͣ manib sb̃mĩstrat:
çibum quem ip̃a corat apponit.
Ip̃a illo edente eminus scdm fam
fummulantiu discipliniam solo fi¬
ra consistit immobilis: per oĩa
munstrantis modestiam. et hm̃n¬
litatem erhibens ẜuentis. si li¬
scuit ip̃a bibiturd: et ip̃a porrerit.
Einita cemila fragmenta pains
absumpti micas q collegit: sa¬
tis fidelit̾ illa̾ reliquias impiali¬
br epulis aute ponens. B̾a mu¬
lier tante pietatis affectu. illi me¬
rito companda que uenit a fim¬
br terre aiudire salomonem. si qͥ¬
dem simplicem sequamur hỹsto¬
riam. Sz si fides reginax est tibi¬
compa ꝯferenda: ꝙ michi liceat
separata misteru monestate di¬
risse. illa expetut au dire sapien¬
tem: ista non tm̃ audisse ꝯtenta.¬
s et meriut senure sapienti. Ad
bec postuumamis. iam dudũ in¬
quit galle audiens te loquentẽ

Expanded text:
obstinatius reluctari. conponitur obstinatius reluctari. conponitur castus reginae manibus apparatus: sellulam ipsa consternit, mensam admouet, aquam manibus subministrat, cibum, quem ipsa coxerat, adponit. ipsa illo edente eminus secundum famulantium disciplinam solo fixa consistit inmobilis, per omnia ministrantis modestiam et humilitatem exhibens seruientis: miscuit ipsa bibituro et ipsa porrexit. finita cenula fragmenta panis absumpti micasque collegit, satis fideliter illas reliquias imperialibus epulis anteponens. beata mulier, tantae pietatis adfectu illi merito conparanda, quae uenit a finibus terrae audire Salomonem, siquidem simplicem sequamur historiam. sed fides reginarum est conferenda, quod mihi liceat separata mysterii maiestate dixisse: illa expetiit audire sapientem, ista non tantum audisse contenta meruit seruire sapienti. Ad haec Postumianus, iam dudum, inquit, Galle, audiens te loquentem
Abbreviated transcription (Latin):
publicam gubnat. uir oĩ
uita merito p̾dicandus. si ei uel
diadema non legittune tumul¬
tuante milite impositũ repudia¬
re. uel arimis cunlibr abstine licu¬
isset. S magnũ impiũ nec sine
piculo renui: nec sine armis po¬
tuit teneri. Hic martinũ sepius
euocatum. receptũ qz intra pallaci¬
ui: uen̾abilit̾ honorabat. Cotus
illi cum eo sermo de p̾sentib. de fu¬
turs. de fideliũ głia. de et̾nitate fc̃oꝵ.
cum int̾ii diebz ac noctibr de ore
martim regnia pendelat. Eũngłi¬
co illo non inferior eremplo. pedes
scĩ fletu rigabat: crme tergebat.
Martinus ꝙ̃ nuilla imꝙͣ femma
ꝯtigisset: istius assiduitatem. ni¬
ĩmo potius seruitutẽ nõ poterat
euade. Non illa opes regni. non
impn dignitatẽ. non diadema.
non pipuram cogitabat: diuel¬
li amartim pedib solo strata nõ
pot̾at. Postremo a uiro suo popo¬
scit. demn martinũ ut̾q cõpellũt.
ut ei remotis oĩb ministris p̾bet
sola ꝯuiiũ. Ne potuit uir bratus

Expanded text:
publicam gubernabat, uir omni uita merito praedicandus, si ei uel diadema non legitime tumultuante milite inpositum repudiare uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis potuit retineri. hic Martinum saepius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totus illi cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de fidelium gloria, de aeternitate sanctorum, cum interim diebus ac noctibus de ore Martini regina pendebat: euangelico illo non inferior exemplo pedes sancti fletu rigabat, crine tergebat. Martinus, quem nulla umquam femina contigisset, istius adsiduitatem, immo potius seruitutem non poterat euadere. non illa opes regni, non imperii dignitatem, non diadema, non purpuram cogitabat: diuelli a Martini pedibus solo strata non poterat. postremo a uiro suo poscit, dicens Martinum uterque conpellant, ut ei remotis omnibus ministris praeberet sola conuiuium. nec potuit uir beatus.
Abbreviated transcription (Latin):
solitus. qd̃ ubi pͥmũ oculis eius
iubar luminis ing̾ssum a cereo
tenebras pepulit noctis. ꝓtinus
in contemplatione flamme. fe¬
bris recessit a corpe. Ac scomacus
qui diu languebat media: cibũ
ꝯsolationis efflagitat. Et qui tm̃
aquam puran ad restinguẽdil
febris ardorem hiurire ꝯsuen̾at.
nunc uina desid̾at. Facit hoc u̾tus
antistitis: que sepe miseris openi
proflua miseratione tribuit. ⁊ ĩ¬
firmis medicam̃ta largit᷑. .iii.
Ereor me miniũ progredi

Expanded text:
solitus, at ubi primum oculis eius iubar luminis progressum a cereo tenebras pepulit noctis, protinus in contemplatione flammae febris recessit a corpore, ac stomachus, qui diu languebat inaedia, cibum consolationis efflagitat, et, qui tantum aquam puram ad restinguendum febris ardorem haurire consueverat, nunc vina desiderat. Fecit hoc virtus antistitis, quae saepe miseris opem proflua miseratione tribuit et infirmis medicamenta largitur. 3. Vereor, ne, nimium progredi
Abbreviated transcription (Latin):
brisi quienisset: rrgat sibi erhib̾i
ampullam cũ rosato oleo. seĩple¬
nam. Iam eĩ ad ip̃am febrem ex¬
inde. licet paꝵ ꝓfecisset. multũ tñ
expend̾at: et erat ualde media.

Expanded text:
brium quievisset, rogat sibi exhiberi ampullam cum rosaceo oleo semiplenam. Jam enim ad ipsam febrem, exinde licet parum profecisset, multum tamen expenderat, et erat valde media.
Abbreviated transcription (Latin):
stulat. Qd cum benedrxisset: in
os puelle unm sci liquoris in fu¬
dit: statimq uox reddita ẽ Tunc
paulatun singula ꝯtactu eius ce¬
ꝑunt m̃bra iniusc̾e: donec firma¬
tis gressib. ppło teste surrerit . xui.
cuiuiscam ꝓconsularis uiri fuus
demomo correptus: dolendo exi¬
tu cruciabatur. Rogatus gͦ mar¬
ꝓferri modo excella inqua erat po¬
tuit: ita maduementes rabidis
dentib seuiebat Tum tetradius
ad genua beati iuri aduoluitur.
orans ut ad domũ in qua demo¬
macus habebatur ip̃e descenderet.
Tum u̾o martinus negare se pro¬
fain et gentilis donni adire non¬
posse. Nam tetradius eodẽ temꝑe
adhuc gentilitatis errore impli¬
citus tenebatur. Spondet ergo se
si de puero de mon fuisset eractus
xp̃ianum fore. Ita martinus im¬
posita mami puero: inmũdum
abeo sp̃m eiecit. Quo uso tetra¬
dius dumm nĩm ih̾m credidit sta¬
timq catecuminus fcus. nec mł¬
tum post baptiz atus est semꝑq
martinũ salutis sue auctorem

Expanded text:
stulat; quod cum benedixisset, in stulat; quod cum benedixisset, in os puellae vim sancti liquoris infudit, statimque vox reddita est. Tunc paulatim singula contactu ejus coeperunt membra viviscere, donec firmatis gressibus, populo teste, surrexit. XVII. cujusdam proconsularis viri servus daemonio correptus dolendo exitu cruciabatur. Rogatus ergo Martus nullo proferri modo ex cella in qua erat potuit: ita in advenientes rabidis dentibus saeviebat. Tum Tetradius ad genua beati viri advolvitur orans, ut ad domum, in qua daemoniacus habebatur, ipse descenderet. Tum vero Martinus negare, se profani et gentilis domum adire posse nam Tetradius eo tempore adhuc gentilitatis errore implicitus tenebatur. Spondet igitur se, si de puero daemon fuisset exactus, christianum fore. Ita Martinus imposita manu puero, immundum ab eo spiritum ejecit: quo viso Tetradius Dominum Jesum credidit; statimque catechumenus factus, nec multo post baptizatus est, semperque Martinum salutis suae auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ ubi puelle pater comperit cur¬
rit eraminis: pro filia regaturus.
Et forte martinus iam eccliam
fu̾at ingressus. Ibi inspectante po¬
pulo multisqz aliis ep̃is p̾sentib.
euilans senex genua illuis am¬
plectitur dicens. Filia mea morit᷑
misero genere langoris: et ꝙ ip̃a
est morte crudelius. solo sp̃u iiuit
iam carne pͥmortua. Rogo ut ad¬
eam uemias atqz bñdicas. Con¬
sido enim: ꝙ ꝑte reddenda sit sam¬
tati. Qua ille uoce confusus ob¬
stupuit. et refugit dicens hoc sue
non esse uirtutis. senem errare iu¬
dicio: non esse se dignum ꝑ quem
dũs signum uirtutis ostend̾et.
Pstare uehementius flens pater.
et orare ut erammem iusitaret
Postremo a cucumstantibz ep̃is
ire compulsus: descendit ad domũ
puelle. Igens turba p̾ro foribr. ex¬
pectans quidnam dei sernus ẽẽt
acturus Ac primũ que erant illiꝰ
familiaria iistius modi rebz ar¬
ma: solo ꝓstratus orauit. Deide
egram intuens: dari sibi oleũ po¬

Expanded text:
Quod ubi pater puellae comperit, cucurQuod ubi pater puellae comperit, cucurrit exanimis, pro filia rogaturus. Et forte Martinus jam Ecclesiam fuerat ingressus. Ibi inspectante populo multisque aliis episcopis praesentibus, ejulans senex genua ejus amplectitur, dicens: Filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu vivit, jam carne praemortua; rogo ut eam adeas, atque benedicas, confido enim quod per te reddenda sit sanitati. Qua ille voce confusus obstupuit, et refugit dicens: Hoc suae non esse virtutis; senem errare judicio; non esse se dignum, per quem Dominus signum virtutis ostenderet. Perstare vehementius flens pater, et orare ut exanimem visitaret. Postremo a circumstantibus episcopis ire compulsus descendit ad domum puellae. Ingens turba pro foribus exspectabat quidnam Dei servus esset facturus. Ac primum, quae erant illius familiaria in istiusmodi rebus arma, solo prostratus oravit; deinde aegram intuens dari sibi oleum po
Abbreviated transcription (Latin):
lis. S cumi dext̾am altius extulis¬
set: resupinus uit. Consternatu¬
q diuino metu: ueniai pcabat᷑. xiiii.¬
cum eum ydola destruentẽ
cultro quidam ferire uoluisset: in
ip̃o ictu ferrũ ei de manib excussũ
non ꝯparuit. Plerũq autem ꝯtin¬
dicentib sibi iusticis ne eoꝵ fana
destrueret. ita p̾dicat̾one sc̃a genti¬
liũ animos nitigabat: ut luce ei
iitatis osteusa ip̃i sua templa sb̾¬
uert̾ent. Curat̾onũ u̾o tam potẽs
meo gra erat: ut nillus fere adeũ
egrotus accessent. qui non ꝯtinuo
receꝑit saintatem. Qd uel ex con¬
sequenti liquebit eremplo. .xu.¬
Reueris puella quedam di¬
in ꝑalisis egritudine teneba¬
fur: ita ut iam ꝑ multũ tempus
nullo adhumanos usus corporis
officio fũg̾et᷑. Om̃i ex ꝑte pͥmortua:
uir tenui sp̃u palpitabat Tustes ad
solam funens expectatõnẽ assiste¬
lunt ꝓpiqui cũ subito nũciatur.
ard cuutatem illã uenisse m̃tinũ.

Expanded text:
lis; sed cum dexteram altius extulislis; sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit: consternatusque divino metu, veniam precabatur. Ncum eum idola destruentem cultro quidam ferire voluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non comparuit. Plerumque autem contradicentibus sibi rusticis, ne fana eorum destrueret, ita praedicatione sancta gentilium animos mitigabat, ut luce eis veritatis ostensa, ipsi sua templa subverterent. XVI. Curationum vero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod vel ex consequenti liquebit exemplo. reveris puella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut jam per multum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte praemortua, vix tenui spiritu palpitabat. Tristes ad solam funeris exspectationem assistebant propinqui, cum subito nuntiatur ad civitatem illam venisse Martinum.
Abbreviated transcription (Latin):
atq scutati. instar milicie celestis
se obtulerunt: dicentes missos se
a domino. ut rusticam multitudi¬
nem fugarent. p̾sidiũq martino
ferrent. ne quis dum templu dini¬
eretur obsisteret. Rediret ergo: et
opus ceptum deuotus impleret.
Ita regressus ad uicum: inspectanti¬
br gentilui turbis. et quiescentibr
dum ꝓfanam e dem usq ad fun¬
dam̃ta dirueret. ains om̃s acqz si¬
iulacra redegit in puluem. Quo
uiso iustici cum se intellig̾ent diui¬
no nuitu obstupestictos atq ꝑterri¬
tos. ne ep̃o repugnarent. õs fere ĩ iłi
dũm credidunt. clamantes palã
⁊ꝯsitentes deum martim colen¬
dum. ydola negligenda. que sibi
a desse non posumt. .xiii.
uii
Uid ⁊ in pago eduoꝵ ges¬
tum sit referam. Ubi dum
templum itidem euteret: surens
gentilium rusticor meũ irruit mł¬
titudo. Cumq unus audatior ce¬
tis. stricto eum gladio pet̾et: reiec¬
to pallio nudam c̾uicem ꝑcussuro
pͥbuit. Nec cunctatus ferire genti¬

Expanded text:
adque scutati instar militiae caelestis adque scutati instar militiae caelestis se obtulerunt, dicentes missos se a Domino, ut rusticam multitudinem fugarent praesidiumque Martino ferrent, ne quis, dum templum dirueretur, obsisteret: rediret ergo et opus coeptum deuotus impleret. ita regressus ad uicum, inspectantibus gentilium turbis et quiescentibus , dum profanam aedem usque ad fundamenta dirueret, aras omnes adque simulacra redegit in puluerem. quo uiso rustici, cum se intellegerent diuino nutu obstupefactos adque perterritos, ne eDominum crediderunt, clamantes palam et confitentes, Deum Martini colendum, idola negligenda, quae sibi adesse non possent. XV. uid tiam in pago Aeduorum gestum sit, referam. Ubi dum templum itidem everteret, furens gentilium rusticorum in eum irruit multitudo; cumque unus audacior caeteris stricto eum gladio peteret, rejecto pallio nudam cervicem percussori praebuit: nec cunctatus ferire genti
Abbreviated transcription (Latin):
Et minorem sub idem .xi.¬
fere tempus: eodem in ope
uirtutem edidit. Nam cum in uico
quodam fano antiquissimo ⁊ cele¬
berrimo ignem munisisset: in ꝓri¬
mam ũo adberentem domũ agẽ¬
te uento flamaꝵ globi ferebantur
Qđ ubi martinus adũtit: rapido
cinsu tectũ domus scandit. obinũ
se aduementib flãmis inferens.
Tum u̾o mirũ in modũ cerneres
ꝯtra ium uenti ignem retorquen:
ut ꝯpugnantu int̾ elementorũ
quidam ꝯflictus uidẽtur Ita u̾tute
maitim. ibi tm̃n ignis est oꝑatus:¬
ubi iussus est.
Nuico autem illo cui lepsus¬
est nomen. cum idem templũ
opulentissimũ supsticione reli¬
giomis uoluisset euert̾e: restitit
ei multitudo gentium gentilium
adeo ut non absqr miuria sit re¬
pulsus. Ita qr secessit ad proxima
lem. Ibiq ꝑtriduum cilicio tectus
et ciere. ieuinans semꝑ atq ora
pcabut᷑ ad dñm: ut qr templũ illd̃
entere humrana manu non potu¬
isset. iurtus illd̃ diuina dirueret.
Cum subito ei duo angeli bastati

Expanded text:
ec minorem sub idem fere tempus eodem in opere uirtutem edidit. nam cum in uico quodam fano antiquissimo et celeberrimo ignem inmisisset, in proximam, immo adhaerentem domum agente uento flammarum globi ferebantur. quod ubi Martinus aduertit., rapido cursu tectum domus scandit, obuium se aduenientibus flammis inferens. tum uero mirum in modum cerneres contra uim uenti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se elementorum quidam conflictus uideretur. ita uirtute Martini ibi tantum ignis est oubi iussus est. In uico autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio tectus et cinere, ieiunans semper adque orans, precabatur ad Dominum, ut, quia templum illud euertere humana manus non potuisset, uirtus illud diuina dirueret. tum subito ei duo angeli hastati
Abbreviated transcription (Latin):
quentioribz. sũmentes autẽ ma¬
gnalia uirtutũ in nr̃is opibr: ut
qd̾ pericia non dilatat in paguus
munositas uͥtutũ extẽdat inci¬
lis. Anno centesimo septuagesĩo
scd̾o post transitũ bĩ maitim antisti

Expanded text:
quentioribus, sumentes autem magnalia virtutum in nostris operibus, ut, quod peritia non dilatat in paginis, numerositas virtutum extendat in cumulis. 1. Anno centesimo septuagesimo secundo post transitum beat
Abbreviated transcription (Latin):
intor ertorquere u̾itatem. cur ei
lec euenissent: hec ab eo didici.
Aute hos inquit septem menses
dũ cõmoto matutins signo eccli¬
am pet̾em: obuiũ babui unũ ami¬
cor meor. Incuius amplerus et
os cula mens: sciscitari cepi. si cũcta
domui ꝓspera reliquiss. Tunc re¬
uccatus auia: potum cum eotẽ
haurire cepi. Post qmͣ aũt caritatẽ
per pccula expleuisse uisũ est: uale
dicto discessit. Quo abeunte: tan¬
to oculi mei gluttino disictis palpe¬
bris adheserunt. ut eos nullatenꝰ
aperire possem. Deniq cum nibac
infiruntate tristis abirem: desid̾i¬
um babui sepulccũ bĩ antistitis ⁊

Expanded text:
itor extorquere veritatem, cur ei haec evenissent, haec ab eo didici. Ante hos, inquit, septem menses, dum, commoto matutinis signo, ecclesiam peterem, obviam habui unum amicorum meorum; in cuius amplexus et oscula ruens, sciscitare coepi, si cuncta domui prospera reliquisset. Tunc revocatus a via, potum cum eodem haurire coepi. Postquam autem caritatem per pocula explevisse visum est, vale dicta, discessit. Quo abeunte, tanto oculi mei glutino coniunctis palpebribus adhaeserunt, ut eos nullatenus aperire possim. Denique cum in hac infirmitate tristis abirem, desiderium habui sepulchrum beati antestitis
Abbreviated transcription (Latin):
das uirtutes. stultus et ydiota ñ
audeam ꝓmulgare. Dtinã seue¬
ius aut paulinus uiu̾ent: aut
certe fortunatus adẽẽt. qui ista
describent. Nam ego adhec mers.
notam incurro: si bec annotare
temptauero. Et ait mͥ. Et nescis
qr nobiscum ꝓpt̾ intelligentiam
ppłoꝵ. magis sicut tu loqui potẽs
es habetur p̾clar: Itaqz ne dubites.
et hec ag̾e non desistas: qr crimen
tibi ent si ea tacueris. Ego autẽ¬
hec ag̾e cupiens. duplicis tedii af¬
sunt ñ sunt scripte. t̾roris. ut agg̾¬
diar opus egͥregi rusticanus. S
spe diuine pietatis illectus: agg̃¬
diar qd̾ monet᷑. Potest eĩ ut credo
ꝑ mee lingne sterilitatẽ ista ꝓfent:¬
certe ꝯstabit enm rursũ os asine
resencre: si labia mea operiens ꝑ

Expanded text:
das virtutes stultus et idiota non audeam promulgare? Utinam Severus aut Paulinus viverent, aut certe Fortunatus adesset, qui ista discriberent! Nam ego ad haec iners notam incurro, si haec adnotare temptavero'. Et ait mihi: 'Et nescis, quia nobiscum propter intellegentiam populorum magis, sicut tu loqui potens es, habetur praeclarum? Itaque ne dubites et haec agere non desistas, quia crimen tibi ehaec agere cupiens, duplicis taedii afsunt, non sunt scriptae; terroris, ut aggrediar opus egregium rusticanus. Sed spe divinae pietatis illectus, aggrediar quod monetur. Potest enim, ut credo, per meae linguae sterilitatem Acerte constabit eum rursum os asinae reserare, si labia mea aperiens, p
Abbreviated transcription (Latin):
menses. una ebdonada ad sanctũ
templum dereat deseriuire. Qd ꝑ
unun annum eam obseruasse.
maifestissime crgnnitũ est. Post
annũ u̾o: int̾iissa uinus mẽsis
ebdomada non accessit adlnsilicã
scãm. Sedenti aũt in hospiciolo
suo: cculis ei a dolore tnͣstigitur.

Expanded text:
menses una ebdomada ad sanctum templum debeat deservire. Quod per unum annum eam observasse, manifestissime cognitum est. Post annum vero, intermissa unius mensis ebdomada, non accessit ad basilicam ssuo oculus ei a dolore transfigutur
Abbreviated transcription (Latin):
s et eñ dieb adbeati uni
uasilicam quidã ex mergu¬
innus cũ multis se cuciatib demo¬
mumi ꝑferre declamaret. et ini se
eici de adquisito uasculo plratũ

Expanded text:
s etenim diebus ad beati viri basilicam quidam ex inerguminis, cum multis se cruciatibus daemonium perferre declamaret et, vi se eici de adquisitum vasculum per
Abbreviated transcription (Latin):
Idetur nec illud silere: qualt
iir b̃s p̾sidia famulis adros
suas defensandas. quaqua iubet
accõmodet. Charibertus rer cũ er¬
osis cłicis eccłias dei neglig̾et. dec¬
pectis q suõdotib magis inlurui¬
nam decluiasset: ingestũ est eius
aurib. locũ quenidã ꝙ̃ basilica scĩ
martim diut᷑no tempe retinebat.
fisci su unib rediberi. Loco aũt illi:
nauicellis nom̃ prisca uetustas
indic̾at. Qui accepto iniquo ꝯsilio:
pueros urelecit᷑ misit. qui reiculã
illam suo dño subiugarent. Cũq
hec nou recte possidens iid̾et᷑ hałr:
iussit in locũ illũ stabularios cũ
equis dirigi. ibiqz sine equitaris
ordine p̾cepit equos ali. sicceden¬
tes gͦ puen: fenũ qd coaceruatũ
fũat accipiunt in equoꝵ expẽsas.
atqz equi appositi femi cepissent
expend̾e: cormpiunt᷑ aabie. Et
frementes ad inuicem: disruptis
loris ꝑ plana ꝓsiliunt. et ĩfugã
ũtuntur. Et sic male disꝑsi: alii
excecant᷑. alii rupibr p̾cipitantur

Expanded text:
idetur nec illud sileri, qualiter vir beatus praesidia famulis ad res suas defensandas quaqua iubet accomodet. Charibertus rex cum, exosis clericis, eclesias Dei neglegeret, dispectisque sacerdotibus, magis in luxoria declinasset, ingestum est eius auribus, locum quendam, quem basilica sancti Martini diuturno tempore retenebat, fisci sui iuribus redeberi. Loco autem illi Navicellis nomen prisca vetustas indiderat. Qui, accepto iniquo consilio, pueros velociter misit, qui reicolam illam in suo dominio subiugarent. Cumque haec non possedens videretur habere, iussit in locum illum stabularios cum equitibus dirigi, ibique sine aequitatis ordine praecepit equos aleri. Accedentes ergo pueri fenum quod coacervatum fuerat accipiunt in equorum expensas. atque equites positi fenum coepissent expendere, corripiuntur a rabie. Et frementes ad invicem, disruptis loris, per plana prosiliunt et in fugam vertuntur; et sic male dispersi, alii excaecantur, alii rupibus praecipitantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui talia muncła q̃ scripsi¬
mus cotidie ceruani᷑: quid
illi unseri sũt dicturi qui seuerũ
inuita sc̃i antistitis mentitũ esse
ꝓmĩciant: Nam audimi quẽdam.
bñdictõne creuisset. s nec hoc ꝗd̃
elapsa ampulla sup stracũ mar¬
moris corruens. ꝓstitisset illesa.
Quid gͦ inp ĩcm̃ est: multos in
testĩomũ erhibens declamto.  d
de diaconib nr̃is male a qrtam
tipi febre crucialut᷑. Quem cũ pli¬
rũq aigne rem. cur segins adbasi¬
licaui sẽ ꝓsicisc̾etur. nec excorde ors.¬
ret. ut ei uirtus pounificis sb̃uẽntt.
tandem a nobis compulsus. ad
bĩn tumulũ ꝓuoluitur tremems.
Dehinc cum paulisper igius fe

Expanded text:
 talia miracula, quae scripsimus, cotidie cernamus, quid illi miseri sunt dicturi, qui Severum in vita sancti antestitis mentitum esse pronuntiant? Nam audivi quendam, benedictione crevisset, sed nec hoc, quod elapsa ampulla super stratam marmoris corruens perstetisset inlaesa. Quid ergo nuper actum est, multos in testimonium exhibens, declarabo. Quidam de diaconibus nostris male a quartani tipi febre cruciabatur; quem cum plerumque arguerem, quur segnis ad basilicam sancti proficisceretur nec ex corde oraret, ut ei virtus pontificis subveniret, tandem a nobis conpunctus, ad beatum tumulum provolvitur tremens. Dehinc cum paulisper ignis fe
Abbreviated transcription (Latin):
qui potuit paupis le pram osculo
libante sanare. De huic admini¬
culo de ducente: ueuit adscm̃n lo¬
cum. Ibi qr ieuiius et or̃ombus
crebris insistens: iuuisũ ꝙ̃ amsat
iecipe meruit. Et ita sanata est:
ut que ceca uen̾at alio ꝑducẽte.
cecis affatim dux futura reg̾ssa
est. Que postea uirũ accipiens i

Expanded text:
qui potuit pauperis lepram osculo libante sanare'. Dehinc, adminiculo deducente, venit ad sanctum locum, ibique ieiuniis et orationibus crebris insistens, visum, quem amiserat, recipere meruit. Et ita sanata est, ut, quae caeca venerat, alio perducente, caecis affatim dux futura regressa sit. Quae postea virum accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
muncula: placet ea alteri diugi li¬
bello. Nam et oreius hnduon
belli inhoc mimeroteneant᷑. Ego qͦr
pietati dũice marĩas refero gr̃as.
tuetim ad finemusq pduce: depre¬
caius ut qd̃ sepe confessor trib̾uit
ppłis. mͥ pcc̃ori largus indulgrat.
purget qz me aberroribz quos sepe
conspicit. et intendit. restituat mn
linnen u̾itatis. eruat me abinfide¬
litatis lapsu. mũdet cor ⁊ mentẽ
a lurida lepra luxurie. purget cogi¬
tarõnes a cõcupiscencus prauis.
atq omnẽ ãe facioꝵ molem di¬
luat ac ꝓsternat: ut cũ in uidicio
sinistra fuero ꝑte locatus. ille me de
medio hedoꝵ sacro scã dexta dignet᷑
aibstiabere: reẜuatũ qr post t̾gum
sentent: ã iudicis p̾stolet᷑. Cumq
eo iudicante. fuero flc̃mus infu̾a¬
lib deputatus: sacrosc̃o pallio quo
ille tegitur ad gliam. me ꝯtectum

Expanded text:
cula, placet ea alteri coniungi libello. Nam, ut diximus, hii duo libelli in hoc numero teneantur. Ego quoque pietati dominicae maximas refero gratiastui ad finem usque perducere; deprecans, ut quod saepe confessor tribuit populis mihi peccatori largus indulgeat, purgetque me a morbis, quos saepe conspicit et intendit, restituat mihi lumen veritatis, eruat me ab infidelitatis lapsu, mundet cor et mentem a lurida lepra luxoriae, purget cogitationes a concupiscentiis pravis atque omnem a me facinorum molem diluat ac prosternat, ut, cum in iudicio sinistrae fuero parte locatus, ille me de medio hedorum sacrosancta dextera dignetur abstrahere, reservatumque post tergum, sententiam iudicis praestoletur. Cumque eo iudicante fuero flammis infernalibus deputatus, sacrosancto pallio, quo ille tegitur a gloria, me contectum
Abbreviated transcription (Latin):
Dm bac gͥ oblatunus sacri¬
ficium deo: ueste procedit.
Quo quidem die mira dictinus
sum. cum iam ad altariũ. sicut est
sollempne benedic̾et: globum
ignis de capite illius iudimus
emicare. ita ut in sublume ꝯtendes
longum ad modũ crmem flam¬
ma ꝓducet. Hoc licet celebertimo
factum die. in magna ppłi mul¬
titudine uiderimus: una tm̃ de
unginib. et unus de pb̃ris. tres
tantum uid̾e de monachis. Cete¬
ri cur non uid̾int: non potest m̾̃i
esse uidicii.

Expanded text:
m hac igitur oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, non potest nostri esse iudicii.
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui ante a duobz puenis sustẽ¬
tatus ibat. nũc sine ullius hõĩs ad¬
munculo. quo uolu̾it absq aligͤ
debilitatis ĩpedim̃to discurrit .xui.

Expanded text:
Et qui ante a duobus pueris sustentatus ibat, nunc sine ullius hominis adminiculo, quo voluerit, absque aliquo debilitatis impedimento discurrit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lia istuismodi ab ep̃is proderentur:
er studns ꝑtium orta sedicio est.
Que cum reprum sac̃dotũ aucto¬
ritate non posset: sceno eremplo
ad regendam ecclie disciplinam.
profectus assimintur. Cuiꝰ trore
dispsi fratres ac pdiũsas horas
monachi sunt fugati: ita ut ꝓpo¬
sitis edictis. in nulla consiste̾ sede
sinerentur. Illud me ad modum
pinonebat: q ieromimus uir ma¬
rime catholicus. et sacre legis peri¬
tissimus. origenem sequutus pri¬
mo temꝑe putabatur. ꝙ̃ nunc ide
p̾cipue uel omma illius scripta dãp¬
naret. Nec u̾o ausus de quaꝙͣ teme
iudicare. Pretantissu tamen ui¬
n et dotissim: ferebantur in hoc cer¬
tamme disside. Si tamen siue illd
error est ut egosentio sie heresis
ut putatur: non solum reprum
non potuit multis mĩadũsionib
sac̾docum. s nequaꝙ̃ late se potu¬
isset effund̾e insi ꝯtencr̃e creuisset
Istiuismodi ergo turbacone. cum ue¬
in alexandricm fluctuabat. Me qͥ¬

Expanded text:
lia istiusmodi ab episcopis proderentur, lia istiusmodi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta est seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaevo exemplo ad regendam Ecclesiae disciplinam praefectus assumitur, cujus terrore dispersi fratres, ac per diversas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. Illud me admodum permovebat, quod Hieronymus, vir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, quem nunc idem praecipue, vel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam temere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me qu
Abbreviated transcription (Latin):
nocitum insipientibz. ꝙͣ ꝓfutum
sapientibz. Nichi autem ex illiꝰ
libris quedam cunosius indagan¬
ti. admodum multa placuerunt
sed non nilla rep̾bendi. in quib
illum praue sensisse non dubiũ
est: que defensores eius falsata cõ¬
tendunt. Ego miror unũ eũdẽ qr
iurum. tam diu̾̃sum a se esse potu¬
isse: ut mea ꝑte qua ꝓbatur. nemi¬
neui post aplos habrat equalem.
mea u̾o qua uire rep̾bendit᷑ nemo
deforimus doceatur errasse. Nlam
cum ab ep̃is excerpta ex libris illiꝰ
multa leg̾entur. que contra catho¬
licam fidem scripta constaret: lorꝰ
ille uel marimam parabat miu¬
diam. in quo editum legebatur.
us incarne uenisset. crucem probo¬
muns salute ppessus. mortem pro
hõĩs et̾intate gustasset. it eet eodẽ
ordine passiois ⁊̃ dyabolũ redẽp¬
turus: qr hoc bonitati illius pieta¬
ti q congrueret. ut qui ꝑditum bo¬
nuinem reformasset. prolapsũ qͦ
angelum liluret. Cum bec acqz a¬

Expanded text:
nocitura insipientibus, quam profutura nocitura insipientibus, quam profutura sapientibus. Mihi autem ex illius libris quaedam curiosius indaganti, admodum multa placuerunt: sed nonnulla deprehendi, in quibus illum prava sensisse non dubium est, quae defensores ejus falsata contendunt. Ego miror unum eumdemque hominem tam diversum a se esse potuisse, ut in ea parte qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem; in ea vero quae jure reprehenditur, nemo deformius doceatur errasse. VII. Nam cum ab episcopis excerpta in libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille vel maxime parabat invidiam, in quo editum legebatur, is in carne venisset, et crucem pro hominis salute perpessus, mortem pro hominis aeternitate gustasset; ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. Cum haec atque a
Abbreviated transcription (Latin):
ospero qz cuisu septimo die
ne uel causa. qr congregati ĩ unu
sepius sac̾dotes frequentib decie¬
uisse synodis uidebantur. ne quis
origeins libros leg̾e̾t aut laberet
qui tractator scriptimaꝵ sc̃aꝵ pen¬
tissimus labebatur. S ep̃i q̃dam
in libris ip̃ius in samus scripta
memoralunt. Que assertores eiꝰ
defend̾e non ausi: ab hereticis potiꝰ
fraiudulent᷑ inserta dicelunt. Et
ideo non ꝓpt̾ illa que inrep̾heusio¬
nem mito uocarentur. ⁊ reliq̃ esse
dampnanda cum legentiuĩ fides
facile possit habe discrimen ne fal¬
sata sequeretur. et tamen catholi
disputata retinet. Non aũt esse
mirum si in libris neotencis ⁊ re¬
ceus scriptis ficius heretica suissz
opata: que in quibdam locis nõ
tatem. Adusum hec ep̃i obstinati¬
us irintentes. pro potestate coge
bant recta eciam inuusa cum pra¬
ius et cum ip̃o auctore dãpnari:
qr saitis suꝑ qz sufficerent libri quos
eccłia recepisset. Respuendam esse
penitus lectonem: que plus esset

Expanded text:
osperoque cursu septimo die ne uel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decreuisse synodis uidebantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator scripturarum sacrarum peritissimus habebatur. sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant, quae adsertores eius defendere non ausi ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito uocarentur, etiam reliqua esse damnanda, cum legentium fides facile possit habere discrimen, ne falsata sequerentudisputata retineret. Non esse au tem mirum, si in libris neotericis et recenter scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non itatem. Adversum hoc episcopi obstinatius renitentes, pro potebant recta etiam universa cum pravis et cum ipso auctore damnare: quia satis superque sufficerent libri quos Ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset
Abbreviated transcription (Latin):
bratis. eos in sacietate reficẽ. Qui¬
br ip̃e nreͣ possibilitatem: tamqmͣ
famulus ẜuebat. Dum gͥ hec per
multos ut diximꝰ annos nupend̾et:
quadam ince impleto uoto ẜnicio¬
qr simul. ꝓsterintur ad cancellum
saucti lectuli. Et orans ac uale di¬
cens: regredi cupielut. Post cõple

Expanded text:
bratis, eos in satietate refecerit, quorum ipse iuxta possibilitatem tamquam famulus serviebat. Dum igitur haec per multos, ut diximus, annos inpenderet, quadam vice impleto voto servitioque simul, prosternitur ad cancellum sancti lectuli, et orans ac vale dicens, regredi cupiebat. Post conple
Abbreviated transcription (Latin):
On credo haber suꝑfluum:
si inseratur lectõm. qualit᷑
iuocatio nõis eius uitã p̾stiterit
morituro. Quodam loco inus pp̃
furti scelema ꝯp̾bensus. atq grauit᷑
u̾berib actus: ductus est ad pati¬
bulũ. ut ꝯdempuaret᷑ suspendio.
Cũq in hũc exitũ morte iam a ꝓpĩ¬
quante uenisset: orandi spatiũ pe¬
tut. Tunc sic̾ erat ligatis post ter¬
gũ manib iactauit se ꝓmis inter¬
ram: ⁊ cepit cũ lacrimis muccare
sitate non succurreret: uł aculpis
eũ in posteꝵ excusaret. Cũq cõple¬
ta or̃one suspensus fuisset: recesse¬
rũt munstri aloco illo. Ip̾e aũt ore
sennaperto. paxper labia mouens:
sci maitim semp intelut᷑ aureilium
implorare. Discedentib tñ illis:

Expanded text:
on credo haberi superfluum, si inseratur lectioni, qualiter invocatio nominis eius vita praestiterit morituro. Quodam loco unus propter furti scelera conprehensus atque graviter verberibus actus, ductus est ad patibulum, ut condemnaretur suspendio. Cumque in hoc exitu, morte iam adpropinquante, venisset, orandi spatium petiit. Tunc sicut erat ligatis post tergum manibus, iactavit se pronus in terram et coepit cum lacrimis invocare sitate non succurreret, vel a culpis eum in posterum excusaret. Cumque, completa oratione, suspensus fuisset, recesserunt milites a loco illo; ipse autem ore semiaperto parumper labia movens, sancti Martini semper nitebatur auxilium inplorare. Discedentibus tamen illis
Abbreviated transcription (Latin):
uilla que subtuitone sc̃e
matuis eccł̃ie habebatur. Io quidã:
qui tamꝙͣ effractis renib inclina¬
tus ambulabat. Hic irx̃ illã eĩn¬
gelice senei muherem deorsum
ꝓclinis nequaꝙͣ suisum poterat
engi. s duob mascellis fustib
additis. incuriuus agebat gͥssũ.
Ad festiuitatẽ aũt aduemiena.
t̾cia die post acta sollempnia erec¬
tus. ab oĩ incursione diabolica et¬
mũdatus sams abscessit. .xu.

Expanded text:
uae sub tuitione sanctae matris ecclesiae habebatur, homo quidam, qui, tanquam effractis renibus, inclinatus ambulabat. Hic juxta illam Evangelicae seriei mulierem deorsum proclinus nequaquam sursum poterat erigi, sed duobus in ascellis fustibus additis, incurvus agebat gressum. Ad festivitatem autem adveniens, tertia die post acta solemnia erectus, ab omni incursione diabolica mundatus, sanus abscessit.
Abbreviated transcription (Latin):
Itoneus aũt quidã ex infan¬
cia sua m̃bris debilis: acce¬
dente febre cecatus est. S ad sr̃iorẽ
festiuitatẽ uemiens: directis mẽ¬
bris. lumen tñ adhuc dempto di¬
scessit. S cũ ad hanc iteꝵ reg̾ssus
fuiss sollẽpnitatẽ: exẽptis tenebs
lumim datus exoritur.

Expanded text:
itoveus autem quidam ex infantia sua membris debilis, accedente febre, caecatus est; sed ad superiorem festivitatem veniens, directis membris, lumen tamen adhuc dempto, discessit. Sed cum ad hanc iterum regressus fuisset solemnitatem, exemptis tenebris, lumini datus exoritur.
Abbreviated transcription (Latin):
camnina in nccte. id est ꝯsolatõnẽ
scripturaꝵ intribulacc̃e: ꝯfẽbamᷤ
uicissim qd̃ menti ad solaciũ accur¬
rebat. Accum forte de hoc qd̾ diceba¬
t᷑ occasio se se ingessit: ut idem dili¬
gentius retractatũ scribet᷑. Ergo
urx̃ tenorem tũc hĩte ꝯfablacõis
xacio saltim det intellectũ auditur:
quatiꝰ cõminationes qͣs d̃s pecra¬
exptas timeamꝰ. igantes xp̃i cle¬
mentiã ut iuxͣ illd̾ iot molliat
cor nt̃m ⁊ cibare uos dignet᷑ pane
lacumaꝵ. ne forte dicat᷑ de nobis.
Atriuisti eos: nec doluenĩt. Et itẽ.
Pcussi ppłm meũ: ⁊ auiis suis ñ
est reu̾sus. Et cũ m̃u pu̾sitas cor
iusti scilicet dõpni maitim sic̃ ali¬
as dicit᷑. merere faciat. cũ nos po¬
tius ind̾it in reb pessimus erultas¬
tes: q̃ratur dicens. Sustini qui
simmul ꝯtristaretur: et ñ fuit. Itẽq.
Non est qui uicẽ meã doleat. Non
eĩ satis nos remorde bat memoria
sua ñ deflent. s potius młtipticãt.

Expanded text:
carmina in nocte, id est consolationem Scripturarum in tribulatione, conferebamus vicissim quod menti ad solatium occurrebat. Ac tum forte de hoc quod dicebatur, sese ingessit occasio, vt idem diligentius retractatum scriberetur. Ergo iuxta tenorem tunc habitæ confabulationis, am, vexatio saltim det intellectum auditui, quatenus comminationes, quas Deus peccaexpertas, timeamus; rogantes Christi clementiam, vt iuxta illud Iob, molliat cor nostrum, & cibare nos dignetur pane lachrymarum, ne forte dicatur de nobis, Attriuisti eos, nec doluerunt. Et item, Percussi populum meū, & a viis suis non est reuersus. Et cum nostra peruersitas cor iusti, scilicet domni Martini, sicut alias diximus, mœrere faciat, cum nos potius viderit in rebus pessimis exultates, queratur, dicens: Sustinui qui saltem contristaretur et non fuit ; itemque: Non est qui vicem meam doleat . Non enim satis nos remordebat memoria sua non deflent, sed potius multiplicant,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ag̾ẽt. et inceptum ut poterat
carpet iter: manus eius ilico seꝑa¬
te sunt. non tam̃ directis digitis.
At u̾o ubi ad locum sc̃m accessit. et
oronem fudit: ꝓtinus ablato õi
dolore solidatis digitis. manus li

Expanded text:
ita aieret, et incoeptum, ut poterat, carperet iter, manus ejus illico separatae sunt non tamen directis digitis. At vero ubi ad locum sanctum accessit, et orationem fudit, protinus ablato omni dolore, solidatis digitis, manus li
Abbreviated transcription (Latin):
per et sapiam egypti mo¬
nachos p̾dicabo. laudabo anacho¬
retas. mirabor heremitas: marti¬
num semp excipiam. Non illi ego¬
quemqm audebo monachoꝵ: c̾te
non ep̃or quempiam comparare.
Hoc egyptus fatetur: hoc syria. hoc
ethiops comperit: hoc indus audi¬
uit. hoc pͣqtus et persa nouerunt.
Nec ignorat armema: bosforus
exclusa ocgnouit. Et postremo:
si quis aut fortuncitas insulas
anit glacialem frequentat crccanũ.
Quo miserior est regio ista nr̃oꝵ:
que tantum uirum cũ in primo
lubu̾it. nosse non meruit. Nec tñ
huic crimin miscebo ppłares. So¬
li illum cł̾ici: soli nescuint sac̃ dotes.
Nec in merito nosse illum inuidi
uoluerunt: qr si uͥtutes illius nos¬
sent. sua nicia cognouissent. Hor¬
reo dicere qd̃ nuper audui: infeli¬
cem dixisse nescio quem ce m illo
libro tuo plura mentitũ. Non est
hominis uor ista: s dỹaboli. Nec
martino in hac ꝑte detiabut᷑: s fides
enuͣgelus deirggatur. Nam cũ dñs
ip̃e testatus sit. istiusmodi opera

Expanded text:
per et sapiam, Aegypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas: Martinum semper excipiam: non illi ego audeo monachorum, certe non episcoporum quempiam conparare. hoc Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops conperit, hoc Indus audiuit, hoc Parthus et Persa nouerunt, nec ignorat Armenia, Bosporus exclusa cognouit, et postremo si quis aut Fortunatas insulas aut glacialem frequentat oceanum. quo miserior est regio ista nostrorum, quae tantum uirum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes, nec inmerito nosse illum inuidi noluerunt, quia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ scm̃ tegelut cancellũ deuoto os¬
culatur. dicens. Hic te tẽ cõfessor
adẽc credo: hic te mortuũ suscitas.¬
se testificor. Confido em̃ ꝙ si uolu¬
ens pot̾is me saluare ac saintati
resticuere: sicut quondam disrupus
infermi faucibr desuncci aĩam redi¬
risse I ec effata: genas lacrimis n¬
gnbat ulritim. Ac statim imple¬
tu or̃one: quicqͥd andum. quidqͥd
ꝯtractum. quicquid dissolutũ fuit.
redintegratum est muliens in cor¬
pore. abeati antistitis uͥtute. Sili

Expanded text:
m tegebat cancellum devote osculatur, dicens: Hic te, beate Confessor, adesse credo, hic te mortuum suscitasse testificor. Confido enim quod si volueris, poteris me salvare, ac sanitati restituere, sicut quondam, disruptis inferni 1132 faucibus, defuncti animam reduxisti. Haec effata, genas lacrymis rigabat ubertim: ac statim, impleta oratione, quidquid aridum, quidquid contractum, quidquid dissolutum fuit, redintegratum est mulieri in corpore a beati Antistitis virtute. Simi
Abbreviated transcription (Latin):
tar ⁊ apło ꝯtristat: qui peccrido
templim eius ꝯtamniat. Cum eĩ
hociosis u̾bis et scurrilitat
les compesceret su bũreit. E uon

Expanded text:
tolo, contristat, qui peccando templum ejus contaminat. Cum enim ab otiosis verbis et scurrilitate fideles compesceret, subjunxit: Et n
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ cat̾ua locau̾at uir b̃s.
Ibi eñ mortuũ pͥmũ suscitasse le¬
gitur: et ex illo ad ep̾atum duct᷑
scribitur. Ergo desid̾atũ expetens
locum: ꝓsternor ad cancellos an¬
guli. in quo dicitur deffucti sp̃m
redurisse. Post effusas uo cũ oro¬
ne lacumas. ac celebratas sollep¬
int̾ missas: prunctor albem. si aliꝙ
ibi dñs muaculũ ostendiss. Acse¬
rut qz ille coram qui aderãt fr̃br:
plerũq ibi illĩari cecos. ac debiles
integrari. Quid tñ nuper sit gestũ

Expanded text:
monachorum catervam locaverat Vir beatus. Ibi enim mortuum primum suscitasse legitur, et ex illo ad episcopatum ductus scribitur. Ergo desideratum ego expetens locum, prosternor ad cancellos anguli, in quo dicitur defuncti spiritum reduxisse. Post effusas vero cum oratione lacrymas, ac celebratas solemniter missas, percunctor abbatem, si aliquod ibi Dominus miraculum ostendisset. Asseruitque ille coram qui aderant fratribus, plerumque ibi illuminari caecos, ac debiles redintegrari. Quid tamen nuper sit gestum,
Abbreviated transcription (Latin):
Que usq hodie: in dei nõie bñfi¬
cium petentib p̾stat. Ip̃e qͦ post¬
ea. ab hoc unguento similẽ infir¬
mũ ꝑungens. oleo crescente sana¬
uit: et multos deinceps per illud
sanitati restituit.

Expanded text:
Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum perunguens, oleo crescente, sanavit et multos deinceps per illum sanitati restituit.
Abbreviated transcription (Latin):
epiphanioꝵ diem uir b̃s
aparuit: cũ os muti cuiꝰdã obstruc¬
tũ corã ppło reserauit. Nolus qͥ¬
dam ꝯdatensis clicus. ã natiuitate
ꝓcedens: manus clausas laborio¬
so mũdo ꝓtulit in usũ laboris mer.¬
ces. Et hec cur accrõit. utrũ hic aut
pentes eius peccau̾int ut sic nan¬
mantus nasc̾etur: nou est nre dis¬
cretionis exsolu̾e. Unũ tñ scinuis.
ꝙ in eo sicut et in reliqͥs infirirris
est ostensa gr̃a sac̾ dotis. Nam cũ
scũs esset decem annoꝵ. ⁊ accrescẽ¬
tibr unguibz graues dolores ma¬
unũ pat̾etur. eosdemq ferte nõ tol¬
leraret: limiua ꝯfessoris adiuit.
Ibiq dieb multis cũ sũna parsi¬
monia demoratus: digitos direc¬
tos manus qz retulit sanas. Post
annos aut fere qͥnq: pessimũ in¬
currit ĩcõmodum. et dũ ui minie
febris atreritur: uoris elcquu tr̃e¬
multat᷑. Ereptusq a febre: sine
lcq̃le officio ꝑmanebat. S talis
fuat aditus oris eius obstincrus

Expanded text:
piphaniorum diem vir beatus apparuit, cum os muti cuiusdam obstrusum coram populo reseravit. Piolus quidam Condatensis clericus a nativitate procedens manus clausas laborioso mundo protulit, in usu laboris inertes. Et hoc cur accesserit, utrum hic aut parentes eius peccaverint, ut sic mancus nasceretur, non est nostrae discretionis exsolvere. Unum tamen scimus, quod in eum, sicut et in reliquis infirmis, est ostensa gratia sacerdotis. Nam cum factus esset decim annorum et adcrescentibus unguibus graves dolores manuum pateretur eosdemque ferre non toleraret, limina beati confessoris adivit. Ibique diebus multis cum summa parsimonia demoratus, digitos directos manusque retulit sanas. Post annos autem fere quinque pessimum incurrit incommodum et, dum vi nimiae febris atteritur, vocis eloquumulctatur, ereptusque a febre sine loquelae officio permanebat: sed taliter fuerat aditus oris ejus obstructus,
Abbreviated transcription (Latin):
Inule est huic et illd: quod
mulier post emeritam liber¬
tatem iusum a patromi filiis. bar¬
baris uenundatur: s uͥtute scĩquo
facilius defensaretur. ꝯtractis ad¬
plene debilitatur m̃bris. Nam et
poplitum ueru ita intortisunt:
ut sue crura ꝯting̾ent. Tunc relic¬
ta a dmñs quibr fuerat mique di¬
stracta: patrocuma bĩ expetit cõfes¬
soris. Ad cuiꝰ edem nou multotẽ¬
pore cõmorata: lib̾tati simulac
sospitati donatur.

Expanded text:
ile est huic et illud, quod mulier post emeritam libertatem rursum a patroni filiis barbaris venundatur. Sed virtute sancti, quo facilius defensaretur, contractis adplene debilitatur membris. Nam et poplitum nervi ita intorti sunt, ut surae crura contingerent. Tunc relicta a dominis, quibus fuerat inique distracta, patrocinia beati expetit confessoris. Ad cuius aedem non multo tempore commorata, libertati simul ac sospitati donatur.
Abbreviated transcription (Latin):
non hic ultra colla curuamus. lu¬
men accendimus. aut honoris
alicuiꝰ gr̃am erhibemꝰ. Et hec dicẽs.
relicto ante altare infantulo abie
rantes: suscepit eũ mat̾ muluis.
Et cegnoscens esi resũpsisse flatũ:
applicat ad papillam. Qui ꝓtinus
hausto lacte: confortatus ẽ. Tunc
mat̾ cum patre uł om̃i domo. ele¬
uata in celũ uoce: bñdieunt deũ.
dicentes. Nunc cognouimꝰ qr ma
gnus es et facis mirabilia solus:
qui nobis p̾uulũ ⁊fessoris tui or̃o¬
ne restitius. Nam et loco illi: maio¬
rem qmͣ prius fec̾ant reu̾entiam
crhibebant. Hec ex ip̃ius florenti
ore: ita gesta cognoui.

Expanded text:
non hic ultra colla curvamus, lumen accendimur aut honoris alicuius gratiam exhibemus". Et haec dicens, relicto ante altare infantulo, abierantes, suscepit eum mater in ulnis, et cognoscens eum resumpsisse flatum, adplicat ad papillam, qui protinus, hausto lacte, confortatus est. Tunc mater cum patre vel omni domo, elevata in caelo voce, benedixerunt Deum, dicentes: „Nunc us es et facis mirabilia solus, qui nobis parvulum confessoris tui oratione restituis". Nam et loco illi maiorem, quam prius fecerant, reverentiam exhibebant'. Haec ab ipsius Florenti ore ita gesta cognovi.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i fronti eius imponens: ait.
Dñs te sanũ fecit. Surge ⁊ ꝓpera
adeccłiam: et age gr̃as deotuo.

Expanded text:
i fronti eius inponens, ait: 'Dominus te sanum fecit. Surge et propera ad eclesiam et age gratias Deo tuo