comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligimus nos multo plura dixisse. qͣm
nr̃i reticere: non possumus inchoatum
psalmũ relinquere. Non est multũ: qd
num ẽ: si tamen bonumẽ. Rogemus igit᷑
dñm nr̃m saluatorẽ. ut splendor eius luce
ut illuminet om̃s nr̃as tenebras : ut fugi¬
ant tenebre: & habitet splendor in cordib
lucebat lucerna in templo dñi. Si enim ex.¬
tincta fuerit lucerna: dñs in tenebris ñ
habitat. Dicamꝰ gͥ & nos. Lucerna pedib
nr̃is uerbum tuũ dñe. cui sit gła in scła¬
ste psalmus nonhabet titulum: eo quod
de capite uł mẽbris. cantatur. Caput ince.¬
lo: membra in terra. & ꝓprie intelligitur
de ieuinio: & illa temptatione heremi. Pre.¬
uidebat ꝓpħa. quod uenturus erat xp̃c in

Expanded text:
Intelligimus nos multo plura dixisse, quamIntelligimus nos multo plura dixisse, quamnostri verba reticere, non possumus inchoatum psalmum relinquere. Non est multum, quo bonum est, si tamen bonum. Rogemus igitur Dominum nostrum Salvatorem, ut splendor ejus luceaut illuminet nostras tenebras, ut fugiant tenebrae, et habitet splendor lucis in cosuperluceat lucerna in domo Domini. Si enim exstincta fuerit lucerna, Dominus in tenebris non habitat. Dicamus igitur et nos: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine : cui sit gloria in sate psalmus non habet titulum, eo quod de capite, vel membris cantatur. Caput in coelo: membra in terra. Et proprie intelligitur de jejunio, et illa tentatione eremi. Praevidebat propheta, quod venturus era
Abbreviated transcription (Latin):
sumus ate dirigamur. & dirige filios ho¬
minũ. Propterea dirige. quia sunt filu
hominũ. Si enĩ eẽnt filu tui: directi eẽnt.
Tu enĩ dixisti. Ego dixi du estis: & filu ex¬
celsi om̃s. Uos autẽ ut homines moriemini:
& quasi unus de pͥncipib cadetis. & ĩalio
loco. Non ꝑmanebit sp̃c m̃s in hominib
istis: quia caro sunt. Qm̃ homines sunt:
ꝓpterea caro sunt. G quia sumus filii ho¬
minũ. & ꝑdidimus eẽ filii dĩ. & praui fac¬
ti sumus : ꝓpt̃ea dirige nos: ut rursum
tui efficiamur filii. & sit splendor dñi
dĩ nr̃i suꝑ nos. Dicit & apłs ad hebreos.
quia dñs atq saluator splendor glorie¬
sit patris. & sit splendor dm̃i dĩ nr̃i suꝑ
nos. Hoc est qđ dicitur & in alio loco. Sig.¬
natum est suꝑ nos lumen uultus tui dñe.
Signum crucis: uexillum nr̃m ẽ. Hec in¬
terun de psalmo diximus: et estimo diui¬
tius quã debueramusmmmorati sumus.

Expanded text:
sumus, a te dirigamur. Et dirige filios hosumus, a te dirigamur. Et dirige filios hominum. Propterea eos dirige, quia filii hominum sunt. Si enim essent filii tui, directi essent. Tu enim dixisti: Ego dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes . Vos autem ut homines moriemini, et quasi unus de principibus cadetis. Et in alio loco: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis: quia caro sunt . Quoniam homines sunt, propterea caro sunt. Ergo quia filii hominum, et perdidimus esse filii Dei, et pravi facti sumus: propterea dirige nos, et rursum tui efficiamur filii. Et sit splendor Domini Dei nostri super nos. Dicit et Apostolus ad Hebraeos: Quoniam Dominus atque Salvator splendor sit gloriae Patris . Et sit splendor Domini Dei nostri super nos. Hoc est quod dicitur et in alio loco: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Signum crucis, vexillum nostrum est. Haec interim de psalmo diximus, et ut aestimo, diutius quam debueramus, immorati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
generationib. Dexteram tuã notam fac.
Quid subrepis arri: Nondixit: dexteram
tuam fac. Deus enĩ: sine dextera sua nunꝗͣ
fuit. S quid dixit: Dexteram tuam que
semꝑ fuit. & in sinu tuo ñ fuit: notã fac.
Qm̃ illum ꝑmanentẽ in dĩtate sua scire¬
ñ possumꝰ: assumat hoĩe ⁊ sic eũ intelliga
mus. Dexteram tuã sic notam fac: & com¬
peditos corde insapientia: eos qui sapien¬
tie habent compedes. hoc ẽ qui compedi¬
ti sunt incorde. ꝑ sapientiam tuam. son
uobis molestum sit: quia obscurus ẽ locuᷤ.
ꝓphete habebant sapientiam: s. ipsa sapi¬
entia compediebat eos: non poterant uo.¬
lare sinc xp̃o. Uidete gͦ quid dicat. Mitte
dexteram tuã. hoc ẽ filium tuũ. Notum no¬
peccauimus: auertis faciem tuã. Non st̃
digna peccata nr̃a. tuis uideri oculis. ꝓp.¬
terea deprecamur: conu̾tere dñe usq quo.
Ecce iam tanta fluxert̃ scła. semꝑ ꝓphete¬
uenisti. & dirige filios hominũ. Qui praui

Expanded text:
generationibus. Dexteram tuam notam fac. generationibus. Dexteram tuam notam fac. Quid subrepis, Ari? Non dixit, dexteram tuam fac. Deus enim sine dextera sua numquam fuit. Sed quid dixit? Dexteram tuam, quae semper fuit, et in sinu tuo fuit, notam fac. Quoniam illum permanentem in deitate sua ssumus: assumat hominem, et sic intelligamus eum. Dexteram tuam sic notam fac, et compeditos corde in sapientia. Eos qui sapientiae habent compedes, hoc est, qui compediti sunt in corde per sapientiam tuam. Non vobis sit molestum, quia obscurus est locus. Prophetae habebant sapientiam: sed ipsa sapientia compediebat eos, non poterant volare sine Christo. Videte ergo qui dicat: Mitte dexteram tuam, hoc est, Filium tuum. Notum nopeccavimus, avertis faciem tuam: non sunt digna peccata nostra tuis videri oculis. Propterea deprecamur, convertere, Domine, usquequo. Ecce jam tanta fluxerunt saecula: sempenisti. Et dirige filios hominum. Qui pravi
Abbreviated transcription (Latin):
aplica p̃dicatio & euangłica: isti sunt qui
cum deo saluatore & ipso salomone gra¬
tua gentium peccata portabant. hucus.¬
Non possunt eẽ maiores qui p̃sunt istis¬
oꝑib: nisi illi. qui p̃dicant trinitatem.
Dies annoꝵ nr̃oꝵ: in ipsis septuaginta an¬
nis. Multa sunt que dicantur. s hora ex¬
cludimur. Dexteram tuani sic notam fac.
&e compeditos corde in sapientia. Inquib¬
dam codicib dicitur. eruditos. in aliis
dicitur. compeditos. Aliud eruditus: &¬
aliud compeditus significat. Quid gͦ di¬
cit: Dexteram tuã sic notam fac. Quid tã¬
dui dexteram tuã contrahis : ds̃ quare
alio psalmo dicitur. Quod dicitur. hoc est.
Inegritudine positi sumus. in peccatis ia.¬
cemus. Mitte dexteram tuã: & eleua nos.
Quare tamdiu dexterã tuam habes in si¬
nu tuo: Eructet cortuũ uerbum bonũ:
mitte dexteram tuã: & libera nos. Notũ
nob̃ fac mysteriũ: qđ absconditum fuit a

Expanded text:
Apostolica praedicatio et Evangelica: isti qui Apostolica praedicatio et Evangelica: isti qui cum Deo Salvatore et ipso Salomone gravia gentium peccata portabant. HucusqNon possunt esse majores. Et qui praesunt operibus, nisi illi qui praedicant Trinitatem? Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta annis. Multa sunt quae dicantur, sed hora excludimur. Dexteram tuam sic notam fac, et compeditos corde in sapientia. In quibusdam codicibus dicitur, eruditos: in aliis dicitur, compeditos. Aliud eruditus, aliud compeditus significat. Quid ergo dicit: Dexteram tuam notam fac. Quid tamdiu dexteram tuam contrahis? Deus quare alio psalmo dicitur. Quid dicitur? Hoc est, in aegritudine positi sumus, in peccatis jacemus: mitte dexteram tuam, et eleva nos. Quare tamdiu dexteram tuam habes in sinu tuo? Eructet cor tuum verbum bonum: mitte dexteram tuam, et libera nos. Notum nobis fac mysterium, quod absconditum fuit a
Abbreviated transcription (Latin):
lis porta unde lumen uenit: dñs nr̃ atq
saluator ẽ. Una quide porta ẽ. & nemo in¬
greditur meã. inisi sacerdos magnus. & qͥd
dicitur ibi: Porta hec: semꝑ clausa erit.
Non autẽ aꝑitur: nisi sacerdoti. Sic gͥ et
nouũ et uetus testamentũ. semꝑ clausum
fuit: non ẽ autẽ aꝑtum. nisi saluatori. Iste
est enĩ qui habet claiuim: qui aꝑit. & nemo
claudit: qui claudit & nemo aꝑit. Una
gͦ porta habet .uii. & octo gradus. & inue¬
teri quide testamento sacramenta sunt eu¬
angelica: & in nouo testamento sacramen¬
ta sunt legis. Audite maiora mysteria.
Eo tempore quando salomon hoc ẽ pacificꝰ
plum deo: & uide ibi scriptura quid dicat.
qui portabant octoginta milia. Uidete nu¬
merũ. Latomi qui lapides cedunt qui qua¬
si fundamenta edificioꝵ p̃parant. qui ad¬
tollunt. in septimo numero ponunt᷑: idẽ¬
in ꝓpħis. in patriarchis. Iili eñ humanũ
genus de terra eicientes: in templũ dĩ pre¬

Expanded text:
lis porta unde lumen venit, Dominus noster atque lis porta unde lumen venit, Dominus noster atque Salvator. Una quidem porta est, et nemo ingreditur in eam nisi sacerdos magnus. Et quid dicitur ibi? Porta haec semper clausa erit. Non autem aperitur nisi sacerdoti . Sic igitur, et novum, et vetus Testamentum semper clausum fuit: non est apertum nisi Salvatori. Iste est enim qui habet clavem, qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit. Una ergo porta habet septem, et octo gradus. Et in veteri quidem Testamento sacramenta sunt Evangelica, et in novo Testamento sacramenta sunt Legis. Audite majora mysteria. Eo tempore quando Salomon, hoc est, pacificus plum Deo. Et vide ibi Scriptura quid dicat. llia, et eorum qui portabant octoginta millia . Videte numerum. Latomi qui lapides caedunt, qui quasi fundamenta aedificiorum praeparant, qui lapidtollunt, in septimo numero ponuntur, in prophetis, in patriarchis. Illi enim humanum genus quasi de terra ejicientes, in templum D
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. & quid dicit: Nisi dñs edificauerit
domũ: in uanũ laborauerunt qͥ edifica.¬
nt cã. Quid gͦ dicit ipse salomon. qui p̃¬
scribitur in ipso titulo: Ergo edificaui
templũ: s nisi octauus numerus edifica¬
uerit: in uano ẽ domꝰ edificata. legimus
& in euangłio scđm matħm. Beati pau¬
peres: beati mites: beati esurientes. & si¬
tientes: & cetera: & sunt octo beatitudi¬
nes. Ergo dñs nr̃ octonario numero conelu¬
sit euangłium. Deniq nusquã inuenimuᷤ
hoc ẽ indie resurrectionis. Dies annoꝵ nĩoꝵ
in ipsis septuaginta annis. Uultis ostendã
uobis interim: Septimus & octauus nu¬
merus. continent plurima sacramenta. Le¬
gamus hic ierechiel: & in una porta dicitur.
& ingrediatur inquit ꝑ portam orientis
intemplũ qđ edificatur. & item in iezechi.¬
el. in extrema parte. Et ascendit inquit sacer¬
dos primus ꝑ septem & octo gradus. Et fie¬
ri poterat: ut in ea porta. et septem essent
gradus & octo.S uide quid dicat. Orienta¬

Expanded text:
mum. Et quid dicit: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt, qui aedificant eam . Quid ergo dicit ipse Salomon, qui praescribitur in ipso titulo? Ergo aedificavi templum, sed nisi octavus numerus aedificaverit, in vanum est domus aedificata. Legimus et in Evangelio secundum Matthaeum: Beati pauperes: Beati mites: Beati esurientes, et sitientes, et caetera, et sunt octo Beatitudines . Ergo Dominus noster octonario numero conclusit Evangelium. Denique nusquam invenimus Ocin ipsis septuaginta annis. Vultis ostendam vobis interim quod septimus et octavus numerus continent plurima sacramenta? Legamus Ezechiel, et in una porta dicitur: Et ingrediatur, inquit, per portam orientis in templum quod aedificatur. In Ezechiel, in extrema parte: Et ascendet, inquit, sacerdos primum, per septem et octo gradus. Et fieri poterat, ut in ea porta, et septem essent gradus et octo. Sed videte quid dicit: Orienta
Abbreviated transcription (Latin):
in boĩe qui in ea nascet᷑. & homo natꝰ ẽ in
ea. Quis est iste homo: & ipse fundauit
eam altissimus. Respondeant arria¬
n: qui dicunt altissimum solum eẽ patrẽ.
Ecce hic de filio dr̃: & ipse fundauit eam al¬
tissimus. Non dixit. filius dĩ qui erat in
principio apud patrem. Sed quid dix
Si autem altissimus dicitur: quantoma.¬
gis filius dei : Dñs narrauit inscriptu.¬
ris popłoꝵ. & principũ hoꝵ qui fuert̃

Expanded text:
in homine qui in ea nascitur. Et homo natus est in in homine qui in ea nascitur. Et homo natus est in ea. Quis est iste homo? Et ipse fundavit eam Altissimus. Respondeant Ariani: quoniam dicunt Altissimum solum Patrem esse: ecce hic de Filio dicitur: Et ipse fundavit eam Altissimus. Non dixit: Filius Dei, qui erat in principio apud Patrem. Sed quid dixiAltissimus. Si autem, Altissimus dicitur, quanto magis verbum Dei! Dominus narrabit in scriptura populorum, et principum horu
Abbreviated transcription (Latin):
ita transtulerunt. Nunquid syon dicet
Et hoc ꝓpterea dicunt: qm sequitur. et
homo natus est inea. Sꝑant etiam ita
debere dici: mater syon dicet homo. Qm̃
filius natus dicitur: ꝓpterea errant in¬
matris uocabulo. Dicamus gͦ primum
scđm quod uulgo dr̃. Neq enĩ debemus
& illam interpretationẽ dimittere. Di¬
camus gͦ & nos. Mater syon. dicet homo.
& homonatus est inca. Isti qui nati fue¬
runt in eccłia. alienigene. tyrus. & popłs
cthiopum Vsti qui nascuntur in eccłia.
credunt in eccłia: & nascuntur in eccłia.
Nisi enĩ baptirati fuerint. filii eccłie ñ
erunt:. isti uͦ quibaptizati st̃ in eccłia:
matrẽ appellant eccłiam. Dicamus et
scđm hebraicam ueritatem. Nunqͥd
syon dicet homo: & homo natus est in
ca: Quod dicit. hoc ẽ. Quis poterit nun¬
ciare syon: quis ei poterit nunciare
hominũ. qm̃ homo nascetur in ea. ut
ipse saluet eam: hoc ẽ nullus homĩ
potest nunciare ei: quia syon saluet᷑

Expanded text:
ita transtulerunt, nunquid Sion dicet: c propterea dicunt quoniam sequitur, et homo natus est in ea. Speraverunt etiam ita debere dici, mater Sion dicet: Homo, quoniam filius natus dicitur. matris vocabulo. Dicamus ergo primum secundum quod vulgo dicitur: neque enim debemus et illam interpretationem dimittere. Dicamus ergo et nos: Mater Sion dicet homo, et homo natus est in ea. Isti qui nati fuerunt in Ecclesia, alienigenae, Tyrus, et populus Aethiopum: isti sunt qui nascuntur in Ecclesia: credunt in Ecclesiam, et nascuntur in Ecclesia. Nisi enim baptizati fuerint, filii Ecclesiae non erunt. Isti vero qui baptizati sunt in Ecclesia, matrem appellant Ecclesiam. Dicamus, et secundum Hebraicam Veritatem: Numquid Sion dicet homo, et homo natus est in ea? Quod dicit, hoc est, quis poterit nuntiare Sion? quis ei poterit nuntiare hominum: quoniam homo nascetur in ea, et ipse salvabit eam? Hoc est, nullus hominum potest ei nuntiare, quia Sion salvetur
Abbreviated transcription (Latin):
est: nunc uero aꝑtius loquitur ad uoca¬
tionẽ gentiũ. uidete enĩ quid dicat. Ec cea¬
lienigene & tẏrus & popłs ethiopum hi
fuerunt illic. Alienigenas uocat: ad dis¬
tinctionẽ isrł. Nos enim sumꝰ alienigene.
& tyrus. Tyrus interpretatur tribula¬
tio hoc est sor. & popłs ethiopum: niger.
& inpeccatoꝵ sordib inuolutus. Et popłs
ethyopum. Hoc ẽ quod dicitur: ethiopia
preueniet manus eius deo. Eece alienge¬
ne: & tyrus & popłs ethiopũ. Quod dici.¬
tur: hoc ẽ. Illi qui ante alieni erant: illi¬
qui ante erant intribulatione. qͥerant
positi in corde maris : dicitur enĩ de tyro
tyrꝰ posita ẽ in corde maris: illi igit᷑ qui
prius erant inmari. & influctib tunde¬
bantur: postea inuenti sunt in eccłia.
& popłs ethiopum. Nos quonda ethio¬
pes fuimus. ethiopes. uiciis arq peccatis:¬
quia quonda peccata nos iigros fecert:
s postea audiuimꝰ. lauamini mundi esto¬
te. & diximus. lauabis me. & suꝑ muem

Expanded text:
est: nunc vero apertius loquitur ad vocationem gentium. Videte enim quid dicat: Ecce alienigenae et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt illic. Alienigenas vocat ad distinctionem Israel. Nos enim sumus alienigenae, et Tyrus. Tyrus interpretatur tribulatio, hoc est, sor: et populus Aethiopum niger, et in peccatorum sordibus involutus. Et populus Aethiopum. Hoc est, quod dicitur: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Ecce alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum. Quod dicitur, hoc est: Illi qui ante alieni erant, illi erant in tribulatione: qui erant positi in corde maris. Dicitur enim de Tyro: Tyrus posita in corde maris. Illi igitur qui prius erant in mari, et fluctibus tundebantur, postea inventi sunt in Ecclesia. Et populus Aethiopum. Nos quondam Aethiopes fuimus, Aethiopes vitiis atque peccatis: quoniam peccata nos nigros fecerant, sed postea audivimus: Lavamini, mundi estote . Et diximus: Lavabis me, et super nivem
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Non solum raab memor ero. s etiam
babylonis: quȩcunq anima uicus pecca¬
tisq confusa ẽ. & babylonis: scientib me.
Uidete quid dicat. Licet aliquis raab fu¬
erit. licet babylon fuerit: tamen memor
ero quicumq me scierit. Ergo si fuerimꝰ
raab & babylon: etiam debemꝰ securi esse¬
& dicere: dñs dixit. memor ero raab & ba¬
bilonis. S iudete quid sequitur. Scienti¬
b me. Fuerunt raab & babylon: s postea

Expanded text:
dicat: Non solum Raab memor ero, sed etiam dicat: Non solum Raab memor ero, sed etiam Babylonis: quaecumque anima a vitiis peccatisque confusa est. Et Babylonis scientium me. Videte quid dicat: Licet aliquis Raab fuerit, licet Babylon fuerit: tamen memor ero quicumque me scierit. Ergo si fuerimus Raab, et Babylon, etiam debemus esse securi, et dicere: Deus dixit: memor ero Raab, et Babylonis. Sed videte quid sequitur: Scientium me. Fuerunt Raab et Babylon, sed postea
Abbreviated transcription (Latin):
nat tres noctes. s tres dies: quia illumina¬
tum habebat cor. Et deinde dicit. & post
tres dies. Et quid dicit: Holite inquit i
re ꝑcampestria: s inmontana consurgi¬
te. Eccłie enĩ fides: non ẽ in uallib s in
montib constituta. Iericho gͦ post ea sub.¬
ũtitur ab iħu: & ista sola meretrix reser.¬
uatur in columis. Ergo hoc dicit. Memor
ero raab. hoc ẽ quȩ suscepit exploratores
meos: & ego in die iudieu memor ero eiꝰ.
Memor ero raab. Raab quid interpreta¬
tur diximus scđm hẏstoriam: dicamus
& scđm nominis interp̃tationem. Iuxta
anagogen: raab duplicit̃ interpretat᷑.
Aut interpretatur. latitudo: aut certe
interpretatur suꝑbia. Ergo uidete quid
dicat. Illa que quoncła ambulabat in la¬
ta & spaciosa uia. que ducit ad mortem:
illa que suꝑba erat & habebat impetũ
adriunam: post ea conu̾sa est inhumili.¬
tate. Memor ero raab: & babylonis. Baby.¬
lon: interpretatur confusio. Uidete quid

Expanded text:
nat tres noctes, sed tres dies: quia illuminanat tres noctes, sed tres dies: quia illuminatum habebat cor. Et deinde dicit post tres dies. Et quid dicit: Nolite, inquit, ire per campestria, sed in montana conscendite. Ecclesiae enim fides non est in vallibus, sed in montibus constituta. Jericho ergo postea subvertitur ab Jesu, et ista sola meretrix reservatur incolumis. Ergo hoc dicitur: Memor ero Raab, hoc est, quae suscepit exploratores meos, et ego in die judicii memor ero ejus. Memor ero Raab. Raab quid interpretatur? diximus secundum historiam: dicamus et secundum nominis interpretationem. Juxta anagogen Raab dupliciter interpretatur. Aut interpretatur latitudo: aut certe interpretatur superbia. Ergo videte quid dicat. Illa quae quondam ambulabat in lata et spatiosa via quae ducit ad mortem : illa quae superba erat, et habebat impetum ad ruinam, postea conversa est in humilitatem. Memor ero Raab, et Babylonis. Babylon interpretatur confusio. Videte quid
Abbreviated transcription (Latin):
b: petrũ &e paulũ. Iericho querit eos oc¬
cidere: illa eos suscepit meretrix eccłia
de gentib congregata. credit iħui. & qͦs
uolebat iericho interficere. ipsa saluat
in domate suo: & ponit eos in domate. in
excelsa fide sua: & abscondit eosin lini ca.¬
lamo. Licet meretrix sit: tamen ponit eoᷤ
inlino. Linum: multo labore & diligenti.¬
a in candorem uenit. Scitis enĩ ipsi. qm̃
linum de terra nascitur: & cum interra
natum fuerit. nigrum ẽ: nullam speciem
habet: nullum usũ. Primũ gͦ tollitur de
terra: frangitur. deinde torquetur. & post
ra & labore. uix uenit ad candorem. Ergo
hoc dicitur. quod ista quide meretrix sus¬
cepit exploratores in lino suo: ut illi explo¬
ratores. linum ipsius uerterent candorẽ.
Quid igitur: dat illis consilium. & dicit
Expectate hic. trib dieb. Non erat una
dies: ũ duc: nisi tres dies. Uidete quid
dicat. Expectate hic trib dieb. Non nomi¬

Expanded text:
us, Petrum et Paulum. Jericho quaerit eos ocus, Petrum et Paulum. Jericho quaerit eos occidere: illa eos suscepit meretrix, Ecclesia de gentibus congregata. Credit in Jesum, et quos volebat Jericho interficere, ipsa salvat in domate suo. Et ponit eos in domate suo, in excelsa fide sua, et abscondit eos in lini calamo. Licet meretrix sit, tamen ponit eos in lino. Linum multo labore, et diligentia in candorem venit. Scitis ipsi, quoniam linum de terra nascitur, et cum in terra natum fuerit, nigrum est: nullam speciem habet, nullum usum. Primum ergo tollitur de terra, frangitur, deinde torquetur, postea ra et labore vix venit ad candorem. Ergo hoc dicitur, quod ista quidem meretrix suscepit exploratores in lino suo, ut illi exploratores linum ipsius verterent in candorem. Quid igitur? Dat illis consilium, et sic dicit: Exspectate his tribus diebus. Non erat una dies, non duo, nisi tres dies. Videte quid dicat. Exspectate tribus diebus. Non nomi
Abbreviated transcription (Latin):
tur: memor ero raab & baby lonis scien¬
tib me. Quicunq peccator ẽ: securuᷤ sit.
Dñs. memor fiut raab. Securum dixi: si
reuertatur ad dñm. Ceterum securitas
sine lacrimis: non habet remediũ. Memor
ero raab. Raab illiꝰ meretricis quȩ suscep̃
exploratores iħii. queerat in ihericho: qr
uenerat iħc. & misit duos exploratores ie¬
richo. Mundus iste. qui inseptẽ dieb sub.¬
u̾titur: uult interficere exploratores. Et
cum ille cupiat interficere exploratores:
sola raab meretrix suscepit. & suscepit
eos non ininferiori loco. s in cenaculo in
domate. hoc ẽ insublimitate fidei sue: et
abscondit eos inlino. hoc ẽ instuppa lini.
ad mystica ascendimus sacramenta. Iħc
pto. & iħc qui interp̃tatur saluator. Moy.¬
se mortuo & sepulto in terra moab. in ara
bie terra. hoc ẽ lege mortua: in euangłm
cupit inducere popłm suũ: &̾ mittit du¬
os exploratores ihericho. Duos exploratore
unum incireumcisione. alterũ ingenti.¬

Expanded text:
tur: Memor ero Raab, et Babylonis scientium me. Quicumque peccator est, securus sit. Dominus memor fuit Raab. Securum dixi, si revertatur ad Dominum. Caeterum securitas sine lacrymis, non habet remedium. Memor ero Raab. Raab illius meretricis quae suscepit exploratores Jesu: quae erat in Jericho, quo venerat Jesus, et misit duos exploratores Jericho . Mundus iste, qui in septem diebus subvertitur, vult interficere exploratores. Et cum ille cupiat interficere exploratores, sola meretrix Raab suscepit. Et suscepit eos non in inferiori loco, sed in cdomate, hoc est, in sublimitate fidei suae, et abscondit eos in lino, hoc est, in stupa lini. ad mystica ascendimus sacramenta. Jesus pto: Jesus dux, qui interpretatur Salvator, Mose mortuo, et sepulto in terra Moab, in terra Arabiae, hoc est, Lege mortua, in Evangelium cupit inducere populum suum. Emittit duos exploratores Jericho. Duos exploratores, unum in circumcisionem, alium in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
urge ierłm: induere fortitudinẽ brachi.¬
um dñi. Iterum ipse ysaias. Ego ciui¬
tas firma: ciuitas quȩ oppugnatur. Di¬
cit & cdauid. Hluminis impetus letificat
ciuitatẽ dĩ. & in alio loco. Dñe. in ciuita¬
& saluator głosa locutus ẽ: de hac ciuita¬
te. Non potest abscondi ciuitas. suꝑ mon.¬
tem posita. Memor ero raab & babyloniꝰ.
scientib me. Qm̃ dixit głosa dicta sun
de te ciuitas di. & tam̃ ipsam ciuitatem

Expanded text:
urge, Jerusalem, induere fortitudinem brachiurge, Jerusalem, induere fortitudinem brachii tui . Iterum ipse Isaias: Ego civitas firma, civitas quae non oppugnatur. Dicit et David: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Domine, in civitaEt Salvator gloriosa locutus est de hac civitate. Non potest abscondi civitas super montem posita . Memor ero Raab, et Babylonis, scientium me. Quoniam dixit: gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei, et tamen ipsam civitate
Abbreviated transcription (Latin):
de apłis scripsit. Suꝑ omĩa tab̃nacula
iacob suꝑ om̃s ueteres scõs. Hoc interim
dixiniꝰ. scđm unũ tropũ: dicamus autẽ
&e aliter. Diligit dñs portas syon. Michi ui¬
detur portas syon eẽ uirtutes. Sicut enĩ
porte sunt mortis. uicia atq peccata: ita
porte syon. iudentur mͥ uirtutes eẽ. Deni¬
q dicit in alio loco. Qui exaltas me de por¬
tis mortis. Si autẽ porte mortis peccata
sunt: gͦ porte ierłm uirtutes sunt. Suꝑ
omĩa tab̾nacula iacob. Uidete qm̃ iacob
hoc ẽ uetus popłs non habet fundam̃tẽ:
nec domũ in fundam̃to positam: s taber¬
nacula. quȩ cito ꝑtranseunt. Głosa dic¬
ta sunt de te: ciuitas dĩ. Ergo hoc quod
dictum ẽ. fundamenta eius in montib
scĩs: possumꝰ & de deo dicere: possumus
autẽ & de hoc dicere. Glosa dicta sunt de
te: ciuitas dĩ. Quȩ ẽ ista ciuitas: ubi dic¬
ta sunt glosa: In omĩb ꝓpħ̃is dictum ẽ.
de hac ciuitate: ysaias dicit. Exurge ex.¬

Expanded text:
nacula Jacob, super omnes veteres sanctos. Hoc interim diximus secundum unum tropum. Dicamus autem et aliter: Diligit Dominus portas Sion. Mihi videntur portae Sion esse virtutes. Sicut enim portae mortis sunt vitia atque peccata: ita portae Sion videntur mihi esse virtutes. Denique dicit in alio loco: qui exaltas me de portis mortis . Si autem portae mortis peccata sunt: ergo portae Jerusalem virtutes sunt. Super omnia tabernacula Jacob. Videte quomodo Jacob, hoc est, vetus populus, non habet fundamentum, nec domum fundamentis positam, sed tabernacula quae cito pertranseunt. Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Ergo hoc quod dictum est, fundamenta ejus in montibus sanctis, possumus et de Deo dicere. Possumus autem et hoc dicere: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Quae est ista civitas ubi dicta sunt gloriosa? In omnibus prophetis dictum est de hac civitate. Isaias dicit: Exsurge, exs
Abbreviated transcription (Latin):
głam: antequã offendant pedes ur̃i ad
montes tenebrosos. Uidetis gͦ. quia sunt
& montes tenebrosi: & dicitur nob̃ ab ie¬
remia. ut denius głam deo. antequã of¬
fendant pedes nr̃i ad montes tenebrosos.
Si enĩ pedes nr̃i impegerint ad illos mon¬
tes: głam deo dare non possumus. Funda¬
menta eius in montib scĩs. Quos possumꝰ.¬
nos dicere fundam̃ta: Apłos. In illis erant
fundamenta. ubi primũ posita est fides
quia unus quisq suꝑedificat fundam̃¬
tum alius aurũ. alius argentũ. alius la¬
pides preciosos. Diligit dñs portas syon:
suꝑ omĩa tab̃naculaᷤ iacob. Istas portas
diligit quas uidemus corruisse: istas por¬
tas diligit. o&r istam syon diligit. que arata
est sicut ager: & uidete quid dicat. Dili¬
git dñs portas syon: suꝑ omĩa taberna¬
cula iacob. Uidete quid dicat. Suꝑ om̃s
ciuitates iacob. hoc est uide.istam tantũ
diligit ciuitatẽ: & quomodo uideinus
alias ex parte stare: & istam penitus cor¬

Expanded text:
ndant pedes vestri ad montes tenebrosos . Videtis ergo quia sunt et montes tenebrosi, et dicitur nobis a Jeremia, ut demus gloriam Deo, antequam offendant pedes nostri ad montes tenebrosos. Si enim pedes nostri impegerint ad illos montes, gloriam Domino dare non possumus. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Quos nos possumus dicere fundamenta? Apostolos. In illis erant fundamenta: ibi primum posita est fides quia unusquisque superaedificat fundamento: alius aurum, alius argentum, alius lapides pretiosos: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. Istas portas diligit, quas videmus corruisse. Istas portas diligit, et istam Sion diligit, quae arata est sicut ager. Et videte quid dicat: Diligit Dominus portas Sion, super omnia tabernacula Jacob. Videte quid dicat: Super omnes civitates Jacob, hoc est, Judae: istam tantum diligit civitatem. Et quomodo videmus alias ex parte stare, et istam penitus cor
Abbreviated transcription (Latin):
niter psalmum & canticũ. quid inter ẽ:
frequenter dixi. Psalmus. ex psalterio
dicitur: canticum uero ex uoce ꝓfertur
Psalmus: refertur ad manus. hoc est ad
oꝑa: canticum ad theoriam. lxxx.ui.¬
undamenta eius in montib scĩs. t̃
Up̃dixit cuius: s dixit. fundam̃ta
frequenter dixi: caluaria. hoc est resurre.¬
ctionis filii. Fundamenta eius. siue dei.
siue certe eccłiȩ. Quȩ sunt autẽ fundam̃
fundamentaᷤ sunt inuallib.s sunt ĩ mon¬
tib: & non inmontib quib cunq. s ĩ mon¬
tibus scĩs. Loquitur paulus. Quasi sapi¬
ens architectus. fundamentũ posui: hoc
ẽ fidem triuitatis. Deniq dicit & inaliolo¬
co. Expectabant enĩ ciuitatem habentem
fundamenta eius: cuius artifex & condi¬
tor ds̃. Fundamenta eiꝰ in montib scĩs.
Ideo dixit in montib scĩs: quia sunt &e a¬
lu montes ñ scĩ. Deniq dicitur in ysaia.
Suꝑ montẽ tenebrosũ leuate signum. q

Expanded text:
ter psalmum et canticum quid interest, frequenter dixi: Psalmus ex Psalterio dicitur: Canticum vero ex voce profertur. Psalmus refertur ad manus, hoc est, ad opera: canticum ad theoriam. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Non praedixit cujus; et dixit: Fundamentafrequenter dixi: Calvaria, hoc est filii resurrectionis. Fundamenta ejus, sive Dei, sive certe Ecclesiae. Quae sunt afundamenta non sunt in vallibus, sed sunt in montibus, et non in montibus quibuscumque, sed in montibus sanctis. Loquitur Paulus: Quasi sapiens architectus fundamentum posui , hoc est fidem Trinitatis. Denique dicit, et in alio loco: Exspectabant enim civitatem habentem fundamenta: cujus artifex et conditor Deus : Fundamenta ejus in montibus sanctis. Ideo dixit in montibus sanctis: quia sunt et alii montes non sancti. Denique dicitur in Isaia: Super montem tenebrosum levate
Abbreviated transcription (Latin):
ricordia gͥ est in popłm gentilium. ueri¬
tas in popłm udeoꝵ: quia quod reꝓmiᷤᷤ¬
sum ẽ uenit. hoc quod reꝓmissum ẽ pa¬
trib: hoc completur infiliis. Iusticia et
pax osculatę sunt. uidete quid dicat: ui¬
sticia et pax osculate sunt. Ipsum ẽ. qđ
supradixit. miscdia & ueritas. Miscđia.
ipsum ẽ quod & pax. Uleritas autẽ. ipsum
est. quod & iusticia. Si quid enĩ ad pacem

Expanded text:
ricordia igitur est in populo gentilium, veriricordia igitur est in populo gentilium, veritas in populo Judaeorum: quia quod repromissum est, venit hoc est, quod repromissum est, patribus, hoc completur in filiis. Justitia et pax osculatae sunt. Videte quid dicat: Justitia et pax osculatae sunt. Ipsum est quod supra dixit: Misericordia et veritas. Misericordia ipsum est quod et pax: veritas autem ipsum est quod et justitia. Si quid
Abbreviated transcription (Latin):
tingue insanguine: asꝑge postes tuos: &¬
exterminator cum uiderit sanguinem
in fronte tua accedere ñ poterit. Hoc
totum quare dixi: quia scriptum est.
& in eos qui coruertuntur ad cor. Ergo
non poterit ds̃ loqui pacem plebi suȩ: nisi
eis qui conuertuntur adcor. Ueruntam̃
prope timentes eum salutare ipsius. Os¬
tendi uiam salutis: do miscđiam. Licet
nec dum conuersus es adcor: tamen expe¬
cto: do locum pęnitentie. & hoc totũ
quid ẽ: ut in habitet gła in terra nr̃a.
ꝓpterea te ad penitentiam uocat: ut il¬
le qui leprosus erat. habeat hospitem
pulchra amicicia. Miscđia et ueritas
obiuauerunt sibi. Peccator es. audi quid
dicat miscđia. Sc̃s es: audi quid dicat
&e ueritas. Nec si peccator es. desꝑes: nec si
iustus es. suꝑbias. Dicamus aliter. Duo st̃
credentes popłi: unus gentium popłs. et
niret saluator: nob autem qui extranei
eramus alege dĩ. non ẽ repromissũ. Mise¬

Expanded text:
tinge in sanguine, asperge postes tuos. tinge in sanguine, asperge postes tuos. Exterminator cum viderit sanguinem in fronte tua, accedere non poterit. Hoc totum quare dixi? Quia scriptum est: Et in eos qui convertuntur ad cor. Ergo non poterit Deus loqui pacem plebi suae, nisi eis qui convertuntur ad cor. Verumtamen prope timentes eum salutare ipsius. Ostendo viam salutis, do misericordiam, licet necdum conversus es ad cor: tamen exspecto, do locum poenitentiae. Et hoc totum quid est. Ut inhabitet gloria in terra nostra. Propterea te ad poenitentiam vocat: ut qui leprosus eras, habeas hospitem praeclara amicitia! Misericordia et veritas obviaverunt sibi. Peccator es: audi quid dicat, misericordia. Sanctus es: audi quid dicat, et veritas. Nec si peccator es, desperes: nec si justus es, superbias. Dicamus aliter: Duo sunt credentes populi: unus de gentium populo, et niret Salvator: nobis autem qui extranei eramus a lege Dei, non est repromissum. Mise
Abbreviated transcription (Latin):
ro conu̾si fuerimꝰ ad cor. si sp̾ũ aliter intel¬
lexerimus: uidebimus. qm̃ leꝓsus ñ po¬
test intrare ad popłm dĩ nisi scindant᷑
uestimenta eius. nisi quodcũq clausum
fuerat. reueletur. Deinde uidete: qm̃ iste
sopum. ñ ingreditur synagogam. Ergo
& tu qui usq hodie leprosus fuisti: non ap¬
parebat lepra tua.ante quã uenires ad
sacerdotem.S qm̃ uenisti ad sacerdotẽ.
dissuit sacerdos uestimenta tua: & id qͦd
tectum uidebatur sanum eẽ ostendit eẽ¬
lepiosum. Omĩa peccata tua &e lepram
tuam posuit ante ocłos tuos: & ideo te re¬
sanari non poteris: nisi ꝑ passionẽ xp̃i &
ꝑbaptismũ. & cum hoc feceris: dicitur
& illud. Asꝑges me ysopo & mundabor:
lauabis me & suꝑ muem dealbabor. Usq
hodie in egypto es: quandui non ueneri
ad sanguinẽ & aquã. saluari non poteris
Uis ut exterminator qui interficit egyp¬
tum. ñ te interficiat: Tolle hysopum: ĩ¬

Expanded text:
ro conversi fuerimus ad cor, si spiritualiter intelro conversi fuerimus ad cor, si spiritualiter intellexerimus: videbimus quoniam leprosus non potestvestimenta ejus, nisi quodcumque clausum fuerit reveletur. Denique videte, quoniam iste ssopum, non ingreditur synagogam. Ergo et tu qui usque hodie leprosus fuisti, non apparebat lepra tua antequam venires ad sacerdotem. Sed quoniam venisti ad sacerdotem, dissuit sacerdos vestimenta tua, et quod tectum videbatur et sanum esse, ostendit leprosum. Omnia peccata tua et lepram tuam posuit ante oculos tuos, et ideo te resanari non poteris, nisi per passionem et per baptismum. Et cum hoc feceris, dicitur et illud: Asperges me hyssopo et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Usque hodie in Aegypto es: quamdiu non veneris ad sanguinem et ad aquam, salvari non poteris. Vis ut exterminator qui interfecit Aegyptum, non te interficiat? Tolle hyssopum, in
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit pupilla oculi mei. Qm̃ loquetur
pacem in plebem suam. Proprie dr̃ hoc
de popło iudeoꝵ. qui in xp̃m credituri
sunt: hoc est de aduentu xp̃i. Dicitur
& de fide popłi iudaici. hoc est de apłis:
&e quicunq apłis crediderunt. Qm̃ loque.¬
tur pacem in plebem suã. Pax non dicit᷑.
primũ sequebantur carnẽ: & postea con¬
u̾tuntur ad cor. Ut sciatis quia porro.¬
de iudeis dicitur iste uersiculus. hoc est
de his qui crediderunt in saluatorẽ: ui.¬
dete exempla que diximus. łacmͥ iude¬
um legere leuiticum. & omĩa illa sacram̃¬
ta quę scripta sunt: & quomodo leprosus
ingreditur in synagoga. quomodo galli¬
na tollitur et obtorquetur illi collum:
deinde dr̃ de sanguine quomͦ asꝑgatur.
dicitur de aqua. dr̃ de ysopo: dicitur eti.¬
am quomͦ scindantur illi uestimenta. &
sic ingreditur in synagoga ille qui lepro¬
sus fuerat. Si scdm litteram legamus:
quid nob̃ prodest quod legimus: Si ue.¬

Expanded text:
tacuit pupilla oculi mei . Quoniam loquetur tacuit pupilla oculi mei . Quoniam loquetur pacem in plebem suam. Proprie dicitur hoc de populo Judaeorum, qui in Christum credituri sunt. Hoc est de adventu Christi. Dicitur et de fide populi Judaici, hoc est, de apostolis, et quicumque apostolis crediderunt. Quoniam loquetur pacem in plebem suam. Pax non dicitur, primum sequebantur carnem, et postea convertuntur ad cor. Ut sciatis quia pro Judaeis dicitur iste versiculus, hoc est, de his qui crediderunt in Salvatorem: videte exempla quae diximus. Fac mihi Judaeum legere Leviticum, et omnia illa sacramenta quae scripta sunt, et quomodo leprosus ingreditur in synagogam, quomodo gallina tollitur et obtorquetur illi collum. Deinde dicitur de sanguine quomodo aspergatur: dicitur de aqua: dicitur de hyssopo: dicitur etiam quomodo scindantur illi vestimenta, et sic ingreditur in synagogam ille qui leprosus fuerat. Si secundum litteram legamus, quid nobis prodest quod legimus? Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
&e iudeos: Q ħt aures audiendi: audiat. &
ysayasait. Dñs addidit mͥ auriculam. Uidete
quid dicat: dominꝰ addidit mͥ auriculam.
Qm̃ non habebam illam auriculã quȩ in
corde ẽ: addidit michi. ut dĩ possim audi¬
re sermones. Ꝙ nunc gͦ ꝓpħa quod cunq
audit: audit in corde. Quando enĩ cla.¬
mamꝰ in cordib nr̃is abba pater. & clamor
ille silentium ẽ & silentium auditur ado¬
mino: sic et dñs loquitur ad cor nr̃m qđ
clamat. abba pater. Ideo gͦ nunc dicit ꝓ¬
pheta. Audiam quid loquatur in me dñs
ds̃. Tale quid. & abbacue ꝓpħa dicit. Sta.¬
bo incontemplatione ut uideam quid
respondeat mͥ dñs & quid respondeã ad
eum: & audiam quid loquatur in me
dñs ds̃. Ergo & hoc qđ ait. audiam quid lo¬
quatur in me dñs ds̃: loquitur in corde:
loquitur insensu. Uultis scire qualis sit
clamor cordis: uultis scire qm̃ clamor
apud dñm. ñ uocis s lacrimarũ est: Di.¬
citur & in lamentationib ieremie. Non

Expanded text:
udiat . Et Isaias ait: Dominus addidit mihi auriculam . Videte quid dicat: Dominus addidit mihi auriculam. Quoniam non habebam illam auriculam quae in corde est; addidit mihi ut Dei possim audire sermones. Et nunc ergo propheta quodcumque audit, audit in corde. Quando enim clamamus in cordibus nostris, abba pater, et clamor ille silentii est, et silentium auditur a Domino: sic et Dominus loquitur ad cor nostrum, quod clamat, abba pater. Ideo ergo nunc dicit propheta: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus. Tale quid et Abacuc propheta dicit: Stabo in contemplatione, et videam quid respondeat mihi Dominus, et quid respondeam ad eum . Et audiam quid loquatur in me Dominus Deus. Ergo et hoc quod dicit: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus: loquitur in corde, loquitur in sensu. Vultis scire qualis sit clamor cordis? Vultis scire quoniam clamor apud Deum non vocis, sed lacrymarum est? Dicitur in Lamentationibus Jeremiae: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia ante eũ ãbulabit. Nolite negligen¬
tes esse. Iusticia ante eum ambulabit.
&̾ ponet in uia gressus suos. Uidete quid
dicat. gressus suos. Ubi non sunt lapides:
ubi non sunt spine & tribuli. ubi equat
ẽ uia: ubi ambulare potest. ubi non po¬
test impingere. & nos gͦ faciamus incor¬
de nr̃o uiam dño. De qua uia laborabat
& ioħs. & clamabat inheremo: ut facere¬
mnus uiam dño. Ergo & nuinc dicitur: &
ponet in uia gressus suos. ubi inuenit ui¬
ani:ambulat. Licet ante habeamus spi¬
nas & tribulos. licet & lapides: dicitur
tamen nob in ysaia. & lapides de uia tolli¬
te. Hoc autẽ ꝓpter ea dicit: ne cum uolue¬
rit de ambulare inuia nr̃a. impingat pe¬
dem suũ. Lapides qui in uia sunt. & pici
iubentur: peccata nr̃a sunt. Non ambu¬
lat in corde nr̃o xp̃c: si peccatum aliquod
fuerit. statim impingit lapides. & ponet
in uia gressus suos. Faciamus uiam. & po¬
net in uia gressus suos iħe: cui sit gła ho

Expanded text:
uos. Nolite negligentes esse. Justitia ante eum ambulabit, et ponet in via gressus suos. Videte quid dicat, gressus suos: ubi non sunt lapides, ubi non sunt spinae et tribuli, ubi aequalis est via, ubi ambulare potest, ubi non potest impingere. Et nos ergo faciamus in corde nostro viam Domino; de qua via laborabat et Joannes, et clamabat in eremo, ut faceremus viam Domino . Ergo et nunc dicitur: Et ponet in via gressus suos. Ubi invenit viam, ambulat. Licet ante habebamus spinas et tribulos, licet et lapides, dicitur nobis in Isaia: Et lapides de via projicite . Hoc autem propterea dicit: ne cum voluerit deambulare in via nostra, impingat pedem suum. Lapides qui in via sunt, et projici jubentur, peccata nostra sunt. Non ambulat in corde nostro Christus, si peccatum aliquod fuerit, statim impingit in lapides. Et ponet in via gressus suos. Faciamus viam, et ponet in via gressus suos Jesus, cui sit glo
Abbreviated transcription (Latin):
& tu dñe ds̃ miserator & misericors: paci¬
ens & multũ misericors. & uerax. Miseri¬
cors. cum remittis: patiens. cum peccatorẽ
ut reuertatur expectas: uerax cum ꝓmis¬
sa restitius. Respice in me & miserere mei:
da imꝑium tuũ puero tuo: ad repugnan¬

Expanded text:
Et tu, Domine Deus, miserator et misericors: patiEt tu, Domine Deus, miserator et misericors: patiens et multae misericordiae et verax. Misericors, cum remittis: patiens, cum peccatorem, ut convertatur, exspectas: verax, cum promissa restitues. Respice in me, et miserere mei: da im
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ meã: cognoscens magnitudinẽ
urtutis tuę. Hinc ꝓpħa loquitur. Deduc
me dñe in uia tua: & ingrediar inuerita¬
te tua. Si enĩ me ad xp̃m tuum qui est
uia. deducas: nulla mc fallacia retinebit.
letetur cor meũ: ut timeat nomentuũ.
Cum a merore facinoꝵ erutus fuero. tunc
in te leticia sp̃uali gaudebo. Confitebor
t dñe ds̃ m̃s in toto corde meo: & glorifi.¬
fiteatur nomini dñi. aut honoret eum:
uersiculus sequens exponit dicendo.E.¬
ripusti animã meam ex inferno inferiori.
Nunquid duo inferni sunt: S iste suꝑio¬
rem infernũ. peccatum dicit: inferiorẽ
u̾ qui ẽ uerus infernus. in quo peccatores
damnant᷑. Laudat gͦ ob hoc miscdiam dñi:
quia sit ereptus de supplicio inferioris in¬
ferni. Ds̃ iniqui insurrexert aduersũ me:
& synagoga potentiũ quesierunt ammã
sona xp̃i hec ꝓpħa loquitur. Intelligitur
de udeis. non ꝓposuerunt dm̃i ante con¬
spectum suũ: obcecauerat eos malicia eoꝵ.

Expanded text:
passionem enim meam cognoscent magnitudinem virtutis tuae. Hinc propheta loquitur. Deduc me, Domine, in via tua, et ingrediar in veritate tua. Si enim me ad Christum tuum, qui est via, deducas, nulla me fallacia retinebit. Laetetur cor meum ut timeat nomen tuum. Cum a moerore facinorum erutus fuero, tunc in te laetitia spirituali gaudebo. Confitebormeus, in toto corde meo: et glorififiteatur nomini Domini, aut honoret eum, versiculus sequens exponit, dicens: Eripuisti animam meam ex inferno inferiori. Non quod duo inferna sint, sed iste superiorem infernum, peccatum dixit: inferiorem vero, qui est verus infernus, in quo peccatores damnantur. Laudat ergo ob hoc misericordiam Domini, quod sit erutus a supplicio inferioris inferni. Deus, iniqui insurrexerunt adversus me: et synagoga potentium quaesierunt animam  propheta loquitur, sed intelligitur de Judaeis. Non proposuerunt Deum ante conspectum suum. Obcaecaverat eos malitia eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tutem: ibi uirtutẽ maiorẽ habere non pos¬
sumus. Neq enĩ dixit. ibunt de imbecil.¬
litate in uirtutẽ: s ibunt de uirtute in
uirtutẽ. Uis ibi ẽẽ fortis: Ante hic esto
fortis. Uis ibi coronaris hie pugna. Ib̃t̃
de uirtute in uirtutẽ. Possumus & aliter
dicere. Xp̃c dĩ uirtus & dei sapientia. Qui
lnc habuerit uirtutem. & ibi habebit ip.¬
sam uirtutem. Ibunt de uirtute in uir¬
tutem. Quid habebunt lucri. cum ieruł
de uirtute in uirtutẽ: quid habebunt
p̃mu: udebitur ds̃ deoꝵ in syon. Beati
mundo corde: qĩn ipsi dm̃ uidebunt. Suf¬
ficit uictorib: sufficit eis qui pugnauer̃.
facies. xp̃i. Dm̃ uidere: infinita corona ẽ.
Uidebitur ds̃ deoꝵ in syon. Quanta leti¬
cia est. quanta felicitas ẽ ire de uirtute
in uir tutem: & hoc ipsum habere p̃¬
iniũ. ut xp̃m uidere mereamur.. P

Expanded text:
tutem: ibi virtutem majorem habere non postutem: ibi virtutem majorem habere non possumus. Neque enim dixit, ibunt de imbecillitate in virtutem: sed, ibunt de virtute in virtutem. Vis ibi esse fortis? Ante hic esto fortis. Vis ibi coronari? Hic pugna. Ibunt de virtute in virtutem. Possumus et aliter dicere: Christus Dei virtus, et Dei sapientia . Qui hic habuerit virtutem, et ibi habebit ipsam virtutem. Ibunt de virtute in virtutem. Quid habebunt lucri cum ierint de virtute in virtutem? Quid habebunt praemii? Videbitur Deus deorum in Sion. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt : Sufficit victoribus, sufficit eis qui pugnaverunt facies Christi. Deum videre, infinita corona est. Videbitur Deus deorum in Sion. Quanta laetitia est, quanta felicitate ire de virtute in virtutem, et hoc ipsum habere praemium, ut Christum videre mereamur! P
Abbreviated transcription (Latin):
marũ & illud gaudii. In ualle lacrima¬
rũ. in loco quem posuit. Quid ẽ quod dicit.
in loco quẽ posuit: In loco:. hoc est inual.¬
le lacrimarũ. In loco quem posuit. Ds̃
in hoc pugnemus. Locus gͦ iste.
hoc est uallis lacrimarũ. non ẽ pacis. ñ
est securitatis: s certaminis atq belloꝵ.¬
Dicat aliquis. In ualle lacrimarũ in loco
Quare posuit agonem: Quare nos uoluit¬
pugnare: Respondet sibi ipse psalmista:
x dicit. Proptea in loco isto pugnare noᷤ
uoluit: ut possit tribuere coronas. Q enĩ
benedictiones dabit legis lator. Iste legis¬
lator. hoc ẽ agonitheta nr̃. proptea nos
pugnare uoluit: ut nos possit benedice.¬
re.Uidete consequentiam. Que autẽ suq̃
benedictiones istius agonithete: Ibunt
de uirtute in uirtutẽ. Hic iuincunt: ut i¬
bi coronentur. Si hic uir fortis apparue¬
rit: ibi robustior fit. Ibunt de uirtute
in uirtutẽ. Ergo nisi hic habuerimus uir.¬

Expanded text:
marum est, illud gaudii. In valle lacrymamarum est, illud gaudii. In valle lacrymarum in loco quem posuit. Quid est quod dicitur: in loco quem posuit. In loco, hoc est, in valle lacrymarum. In loco quem posuit, Deusin hoc pugnemus. Locus ergo iste, hoc est, vallis lacrymarum, non est pacis, non est securitatis, sed certaminis atque bellorDicat alquare pugnare nos voluit? Respondit sibi ipsi Psalmista, et dicit: Propterea in loco isto pugnare nos voluit, ut possit tribuere coronas. Etenim benedictiones dabit Legislator. Iste Legislator, hoc est, agonotheta noster, propterea nos pugnare voluit, ut nos possit benedicere. Videte consequentiam. Quae sunt autem benedictiones istius agonothetae? Ibunt de virtute in virtutem. Hic vincunt, ut ibi coronentur. Si hic vir fortis apparuerit, ibi robustior fit, ibunt de virtute in virtutem. Ergo nisi hic habuerimus vir
Abbreviated transcription (Latin):
ui ocłos meos ad montes unde ueniet
auxilium mͥ: & in tercio. letatus sum ĩ
his que dicta sunt mͥ: & semꝑ procedit
& ꝓficit. & ascendit in sublimiora. Qđ
dicit: hocẽ. Ascensiones incorde suo di¬
sposuit. felix ẽ qui cotidie ꝓficit: qui ñ
considerat quid heri fecerit: s quid ho¬
die faciat. & ꝓficiat. Sc̃s ascensiones in
corde suodisponit: peccator descensioneᷤᷤ.
Quomͦ qui sc̃s est cotidie ꝓficit: ita & qui
peccator ẽ. cotidie decrescit. Beatus qui
disponit ascensiones incorde. In ualle
lacrimarũ in loco quẽ posuit. Ubi dicit᷑
in ualle: necesse ẽ ut econtrario intelliga.¬
inus & montẽ. Ergo quicunq disponit
ascensiones in corde suo: ubi positus est:
In ualle lacrimarũ. Consideremus quod
in ualle sumus: non sumꝰ in monte: ñ
Terra es & in terram ibis. Quandui gͦ su¬
mus inualle lacrimarũ: non debemus ri
flentes: quia ipsi ridebunt. Interdum
gͦ sumus in ualle lacrimarũ: & scłm hoc
lacrimarũ est. non gaudii. Non debemꝰ

Expanded text:
niet auxilium mihi. Et in tertio: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, et semper procedit, et proficit, et ascendit in sublimiora. Quod dicit, hoc est: Ascensiones in corde suo disposuit: Felix est qui quotidie proficit, qui non considerat quid heri fecerit, sed quid hodie faciat, ut proficiat. Sanctus ascensiones in corde suo ponit, peccator descensiones. Quomodo qui sanctus est, quotidie proficit: ita qui peccator est, quotidie decrescit. Beatus vir qui disponit ascensiones in corde. Videlacrymarum in loco quem posuit. Ubi dicitur, in valle, necesse est ut econtrario intelligamus et montem. Ergo quicumque disponit ascensiones in corde suo, ubi positus est? In valle lacrymarum. Consideremus quod in valle sumus, non sumus in monte, non Terra es, et in terram ibis. Quamdiu ergo sumus in valle lacrymarum, non debemus ridflentes, quia ipsi ridebunt . Interim ergo dum sumus in valle lacrymarum, saeculum hoc lacrymarum est, non gaudii. Non debemus
Abbreviated transcription (Latin):
remus. Benedixisti dñe terrã tuam: hoc
dixerimus de aduentu saluatoris. Terra
q̃ te offenderat. quȩ ẏdolatruis fuerat in¬
quinata. te ueniente saluata ẽ. Benedi.¬
xisti dñe terram tuã. Loquatur peccator:¬
ce postea ueniam consequetur. Benedixi¬
sti añe terram tuã. Licet tribulos attu¬
ideo saluata ẽ. Auertisti captiuitatem
iacob: eor qui in xp̃o crediderunt. Aũ.¬
tisti captiuitatẽ iacob. Quicunq in pec¬

Expanded text:
mus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Hoc mus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Hoc diximus de adventu Salvatoris. Terra quae te offenderat, quae idololatriis fuerat inquinata, te veniente salvata est. Benedixisti, Domine, terram tuam. Loquitur peccator postea veniam consecutus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Licet tribulos et sideo salvata est. Avertisti captivitatem Jacob. Eorum qui in Christo crediderunt. Avertisti capti