comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delicet que suꝑiꝰ relatasunt. nc̃ fac̃ reme¬
morationẽ. Nob̾ quoq sũ mopere aniaduer¬
hostie nõiñ. qui illam indigne offert. ñ scd̃m
eius dignitatẽ. Qui fuerit leprosus et pa¬
catis. hereticus uitiisq uariatus. & quifor¬
nicationi et carnali inseruit uoluptati. ñ
prius cõmunicet. quã ꝑpenitentiã sanetur.
Quitetigerit in mundũ suꝑ mortuo. ⁊ ex quo¬
ticino de quib suꝑiꝰ plenit̾ dictum ẽ. Nisti¬
cȩ autẽ cõmunionẽ peccati. uarius hic tactꝰ
in mundorũ designat. Quib quipolluit᷑
in mundus ẽ. usq ad expletã penitentiam.
Sed cũ lauerit carnẽ suam. id ẽ munda consci¬
entiam. ⁊ post quam occubuerit sol. idẽ per¬
acte penitentiȩ feruor exsuperatur. tc̃ iam
si integre sit mundatꝰ. licent̾ scĩficatis utat᷑:
morticinum ⁊ captum abestia de qͥb supra
mea. ut non moriantur. diligent̃ hoc obserue¬
inus. ne morte scd̃a prosternam̃. Omĩs alie¬

Expanded text:
delicet quae superius relata sunt nunc facit rememorationem. Nobis quoque summopere adverhostiae nomen, qui illam indigne offert, non secundum ejus dignitatem. « Qui fuerit leprosus aut paHaereticus vitiisque variatus, et qui fornicationi et carnali inservit voluptati, non prius communicet quam per poenitentiam sanetur. « Qui tetigerit immundum super mortuo, » eticino; de quibus superius pleniter dictum est. Mystice autem, communionem peccati varius hic tactus immundorum designat, quibus qui polluitur, « immundus est, » usque ad expletam poenitentiam; « sed cum laverit carnem suam, » id est mundaverit conscientiam, et postquam « occubuerit sol, » id est peractae poenitentiae fervor exsuperat, tunc jam, si integre sit mundatus, licenter sanctificatis utatur. « Morticinum et captum a bestia. » De quibus mea, » et reliqua. Diligenter hoc observemus, ne morte secunda prosternamur. « Omnis alie
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Si quis semet ipsũ constrixerit inaliqͦ
uoto. sicut ẽ uirginitatis ꝓmissio. et rursũ inalio
ali qͦ uitiosus fuerit. in eo quod ex sua ꝑmissio¬
ne seruauit. ab alio non pot̾ dno offerri. Ina¬
lio uero quo minus ꝑfectꝰ ẽ. redimmi uixta ꝯ¬
siderationẽ necessitatis opus hab&. Si redime¬
re noluerit. uendetur alteri. siunus eũ non
redĩmerit. aliꝰ eũ suo studio poterit restau¬
rare. Omẽ qͦd dño consecratur. siue homo

Expanded text:
dicit. Si quis semetipsum constrinxerit in aliquo dicit. Si quis semetipsum constrinxerit in aliquo voto, sicut est virginitatis promissio, et rursus in aliquo vitiosus fuerit, in eo quod ex sua promissione servavit, ab alio non potest Deo offerri; in alio vero, quo minus perfectum est redimi, juxta considerationem necessitatis opus habet. « Si redimere noluerit, vendetur alteri. » Si unus eum non redemerit, alius eum suo studio poterit restaurare. « Omne quod Domino consecratur, sive homo
Abbreviated transcription (Latin):
uou&. sacerdos dei ẽ. Si ager emptꝰ.⁊ ñ de
rełq̃lo est si discipulus aliunde ueniens. me¬
ditationẽ erga te mierit. qui ñsit descola tua.
supputa quantũ possis in eo laborare. & studi¬
ũ adhibe lucrandi eũ. In iubeleo autẽ reuer¬
tetur ad pͥorem dnm. id ẽ ei qui pͥmũ in eo la¬
borauit. merces laboris inpendetur. te studii
tui suscipiente remunerationẽ. Omĩs estima¬
tio. siclo scũarii ponderabitur. omĩs uditũ et
negocioꝵ diuersitas. iuxta doct̾nam eccłasticã
pensetur. Siclus .xx. obelos hab&. Ipse quidẽ
modus doctne diuine. indecalogo continet᷑.
qui inuicenariꝰ. bis ducitur. Uel quia duo p̃cep¬
ta contin&e caritatis. uel quia historialit̾ et
allegorice est obseruandus: Primogenita
& uouere hiqͥ inpͥmordio conuerfationis sema¬
ipsos deo dedicant. nonposst̾ in eis alii conse¬
crationis sibi usurpare effectũ. Siue bos siue
ouis. ut supra. Quod si inmundũ ẽ animal¬

Expanded text:
vovit sacerdos Dei est. « Si ager emptus et non de vovit sacerdos Dei est. « Si ager emptus et non de Id est, si discipulus aliunde veniens meditationem inferit erga te, qui non sit de schola tua, supputa quantum in eo possis elaborare, et studium adhibe lucrandi eum. « In jubilaeo autem revertetur ad priorem Dominum, » id est, ei qui primum laboravit in eo merces laboris impendet, te studii tui suscipiente remunerationem. « Omnis aestimatio siclo sanctuarii ponderabitur, » omnis judicii et negotiorum diversitas juxta doctrinam ecclesiasticam pensetur. « Siclus viginti obolos habet. » Ipse quidem modus doctrinae divinae in decalogo continetur, qui in vicenario bis ducitur, vel quia duo praecepta continet charitatis, vel quia et historialiter et allegorice est observandus. « Primogenita  qui in primordio conversationis semetipsos Deo dedicant, non possunt in eis alii conversationis sibi usurpare effectum. « Sive bos, sive ovis, » ut supra. « Quod si immundum est animal
Abbreviated transcription (Latin):
rare pocuerit. tantũ remunerabit᷑.Si aut̃
hoc agendum conuolauerit. sicut minus iã
capere poterit. sic minorẽ recipit mercedẽ.
Siuoluerit redimere agrũ qui uouerat. ad d&¬
Si meclitationem suam ut sem& ipsũ inscͥptis in¬
struat reuocare uoluerit. ñ iit sẽper alt̾um
audiens. nũquã sibi ipsł prebeat refec-¬
tionem. Iurta intellectum ueritatis eam ꝑci¬
piat. ut eius fructum reconpenset dño cui
illã ꝓmisit. & sibi fructum inde dulcedinis
metat. Si autem uoluerit redunere. Sed al¬
teri cuilib& fuerit uenundatꝰ. ultra eũ qͥ uo¬
tionẽ suam ut ꝑse legat et intelligat adse re-¬
ducere tardauerit. & alteri semper ĩniti uo¬
iuerit. pot̾ contigere. ut illi adhereat de qͦ
errorem capiat. unde nonfacile redimatur.
Quia cũ iubelei uenerit tẽpus. scĩficatꝰ erit
dies retributionis. adis ꝑtinet sacerdoti.
quia eiꝑquẽ dño oblatꝰ ẽ. mercesrestat la¬
boris. licet ipse postea perierit: Ipse enĩ qui

Expanded text:
munerabitur. « Sin autem hoc agendum convolaverit, sicut minus jam capere poterit, sic minorem recipit mercedem. « Si voluerit redimere agrum qui voverat, » si meditationem suam ut semetipsum in Scripturis instruat revocare voluerit, non ut semper alterum audiens, nunquam sibi ipsi praebeat refectionem, juxta intellectum veritatis eam percipiat, ut ejus fructum recompenset Domino cui illam promisit, et sibi fructum inde dulcedinis metat. « Si autem noluerit redimere, sed alteris civilibus fuerit venundatus, » etc. tionem suam, ut per se legat et intelligat, ad se reducere tardaverit, et alteri semper inniti voluerit, potest contingere ut illi adhaereat, de quo errorem capiat, unde non facile redimatur. « Quia cum jubilaei venerit dies, sanctificatus erit dies retributionis, « ad jus pertinet sacerdotis, » quia ei per quem Domino oblatus est merces restat laboris, licet ipse postea perierit. Ipse enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
sũmauit subplicio. oblatꝰ ꝑnobis. In eodem
die. quo manipulus consecratur. Cedecur
cant conpletionem legis. Due uero. duo tes¬
tam̃ta. uel legem ⁊ ꝑpħas. in quib mani¬
festissime de passione diũ ad nuntiat᷑. Ino¬
dorem suauissimũ dño. Opus enĩ erat gra¬
tissimum patri. quod filius agebat. liba qͦ.
iuni. quarta pars hin. Uinũ doctrina spiri¬
talis. Quarta pars hin dr. quia insingłis
ȩuangłioꝵ libris. plenitudo sapientiȩ inue¬
nitur. Panem ⁊ polentam et pultẽ. non co
requiem preparare coneris. antequam¬
te scias fide eiꝰ redemptionis mitiatũ. Nu¬
merabitis gͦ. ab altero die sabbati. inquo¬

Expanded text:
summavit supplicio oblatus pro nobis. « In eodesummavit supplicio oblatus pro nobis. « In eodedie quo manipulus consecratur caedetur icant completionem legis. Duae vero, duo Testamenta, vel legem et prophetas, in quibus manifestissime de passione Domini annuntiatur. « In odorem suavissimum Domino. » Opus enim gratissimum Patri quod Filius agebat. « Liba quoque vini, quarta pars hin. » Vinum doctrina est spiritualis: quarta pars hin dicitur, quia in singulis Evangeliorum libris plenitudo sapientiae invenitur. « Panem et polentam et pultes, » et requiem praeparare coneris antequam scias fide ejus redemptionis initiatum. « Numerabitis ergo ab altera die sabbati,
Abbreviated transcription (Latin):
matiolaboꝵ. In quoꝵ utroq maxime curandũ
ẽ ne seruile opus. idẽ peccato obnoriũ facien¬
tes iuemiam̃. Siqͥs autẽ cirea initiũ desiose tor¬
puit infine mboius iueniri laboret Cũ in glifue¬
et messueritis segetem. Id est populos adcre¬
dulitatẽ ꝑduxeritis. dequib dñs dixit. Ui¬
dete regiones. quia albe sunt ad messem. af¬
feretis manipulos spicarum. cetum scilicet
scõrũ inpͥmitua eccła. Quod et factum ẽ¬
et adpositis una die tͥb milib animarũ. &
altera die qͥnq milia Qui leuabit fasciculum
aduuante. idẽ xp̃o sacerdote magno. fideli¬
um oblatio accepta ẽ deo ꝑ ipsum. Altera
die sabbati scĩficabit illum. idẽ in resurrec̃¬
tione sua. scõrũ unitatem copulabit. Siue¬
ro manipulũ xp̃i carnẽ uis intelligere. uñ
nobis panis uite ministrat᷑. Ait̃ dies dies
passionis potest intelligi. Uno enĩ die mystic̃a
cenam celebrauit. aitero corpꝰ inerucis con¬

Expanded text:
matio laborum, in quorum utroque maxime curandum matio laborum, in quorum utroque maxime curandum est ne « servile opus, » id est peccato obnoxium facientes inveniamur. Si quis autem circa initium desidiose torpuerit, in fine in bonis inveniri laboret. « Cum ingressi fue« et messueritis segetem, » id est populos ad credelitatem perduxeritis, de quibus Dominus dixit: « Videte regiones, quia albae sunt ad messem, afferetis manipulos spicarum, » coetum scilicet sanctorum in primitiva Ecclesia, quod et factum est appositis in una die tribus millibus animarum et altera die quinque. « Qui levabit fasciculum adjuvante, id est Christo sacerdote magno, fidelium oblatio est Deo per ipsum. « Altero die Sabbati et sanctificabit illum, » et reliq. In resurrectione sua sanctorum unitatem copulavit. Si vero manipulum Christi carnem vis intelligere, unde nobis panis vitae ministratur, alter dies passionis potest intelligi: uno enim die mysticam coenam celebravit, altero corpus in crucis con
Abbreviated transcription (Latin):
non obseruandam. De hostia eademdie co¬
medendam. supra dictum est. Et eduxiuos
de terra egypti. Xpc̃ etiam liberauit nos de
diaboli potestate. ego dominus. Ideo ad sin¬
gula sub uingit cõmemorationẽ sui nominis.
ut terrorem eis incuteret: ne peccarent. et
dilectionem insereret. ut eos sua mandata
diligentius intueri doceret. Hee sunt ferię
b malis. Que dñi dicunt᷑. quia dni implent
uoluntatem. Sex dieb facietis opus. dies sep¬
laborib insistendum. quia post quam ad reqͥẽ
uentum fuerit: iam oꝑandi tempꝰ ñ erit. be
ẽ. Idẽ intempore passionis x̾. Initiũ enĩ omĩs
c̃uersationis nr̃e. eius ẽ redemptio. Quod
umbram sequente uerã sollẽpnitatem. nr̃e¬
liberationis incipere. Dequo die. septem ari¬
morum dies dinumerant᷑. quia nos redemp¬
tos. axp̃o. in tota uita nr̃a ab amaritudine
uidaicȩ ꝑuersitatis docet eẽ debere ĩmunes &
pͥmus. ingresus ẽ noue uite. dies septimꝰ consũ¬

Expanded text:
m. De hostia eadem comedenda supra dictum est. « Eduxi de terra Aegypti, » Christus etiam liberavit nos de diaboli potestate. « Ego Dominus, » ideo ad singula subjungit commemorationem sui nominis, ut terrorem eis incuteret nec peccarent, et dilectionem insereret, ut eos sua mandata diligentius intueri doceret. CAPUT XXIII. « Hbus malis quae « Domini » dicuntur, quia Domini implent voluntatem. « Sex diebus facietis opus, » elaboribus insistendum, quia postquam ad requiem ventum fuerit, jam operandi tempus non erit. Benetc. In tempore passionis Christi, initium enim omnis conversationis nostrae redemptio. Quod umbram subsequente veram solemnitatem rationis incipere. De quo die septem azymorum dies dinumerantur, quia nos redemptos a Christo in tota vita nostra ab amaritudine Judaicae perversitatis esse debere immunes et primus ingressus est novae vitae, dies septimus consum
Abbreviated transcription (Latin):
ritus sacerdotii. aaron. ad quod unctꝰ est.
ut que iamdictasunt. ad illũ ꝑtineant. In
montẽ sinai. Sinai int̾pretatur rub. uel
temptatio. significat istud tempus. in quo
temptationib ⁊stimulis peccatorum terim̃.
⁊ indigemꝰ dei mandatis. quȩ et accipimus.
de conseeratione aaron inexodo diximus.
Moyses significat uel legem que xp̃i incar
eccła. ad doctrinam euangłicam. De uestim̃¬
tis sacerdotum. siue ad xp̃m referas. siue ad
quẽ libet scm iam supra dictum ẽ. linitur
tabernaculum oleo asꝑgitur altare cum ita¬
sis siuis ⁊ labrum. quia om̃e instrum̃tũ ecclẽ

Expanded text:
ritus sacerdotii Aaron ad quod unctus est, ut quae jam dicta sunt ad illum pertineant. In monte Sinai. Sinai interpretatur rubus vel tentatio; significat istud tempus in quo tentationibus et stimulis peccatorum terimur et indigemus Dei mandatis, quae et accipimus. De consecratione Aaron in Exodo diximus. Moyses significat vel legem, quae Christi iEcclesia ad doctrinam evangelicam. De vestimentis sacerdotum, sive ad Christum referas, sive ad quemlibet sanctum, jam supra dictum est. Linitur tabernaculum oleo, aspergitur altare cum basis et labrum, quia omne instrumentum Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
seruire. Tolle sũmã filiorum caath deme¬
dio leuitarum. ꝑdomos et familias suas. a
tricesimo anno t supͣ usq qͥnquagesimũ
annũ omĩũ qui ingrediuntur ut stent &
ministrent intabernaculo federis.⁊ rełq

Expanded text:
s tolle summam filiorum Caath de medio Levitarum per domos et familias suas a tricesimo anno et supra usque ad quinquagesimum annum omnium qui ingrediuntur ut stent et ministrent in tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ autem duȩ decimȩ simile. qr utrũq
testam̃tũ. intimaẽ sapientia formatũ. ferm̃ti¬
ta dicitur simila. idest firmitate doctne re¬
b naturis. uel doctores duob testam̃tis im¬
butos. Libam̃ta. uł mysteria redẽptionis nr̃e
uel sapientie spiritalis admixtionẽ. Hẏrcus
penitentiam sonat. quam dñs pͥmo p̃dica¬
uit. duo agni pacẽ ⁊ sc̃imoniam. siue humili¬
tatẽ ⁊ mansuetudinem. signant. dequib dñs
ait. Discite ame qr mitis sũ. et humilis corde.
Cedent inusum eiꝰ. omĩa quȩ gerimꝰ. ad sacer¬
dotem xp̃m ꝑtinent. quia ab ipso suscipiunt᷑.
Et uocabitis hc̃ diem celeberrimũ atq scĩssi
mũ. Uere scĩssimus ẽ. in quo scĩficata ẽ omĩs¬

Expanded text:
cuntur autem duae decimae similae, quia utrumque Testamentum intima est sapientia formatum. Fermentata dicitur simila, id est firmitate doctrinae rebus naturis, vel doctores duobus Testamentis imbutos; libamenta, vel mysteria redemptionis nostrae, vel sapientiae spiritualis admixtionem; hircus poenitentiam sonat, quam Dominus primo praedicavit; duo agni pacem et sanctimoniam, sive humilitatem et mansuetudinem significant. De quibus Dominus ait: « Discite a me quia mitis sum , » etc. « Cedent in usum ejus. » Omnia quae egerimus, ad sacerdotem Christum pertinent, quia ab ipso suscipiuntur. « Et vocabitis hunc diem celeberrimum, » et rel. Vere sanctissimus est, in quo sanctificata e
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. ⁊ panes idẽ hostias laudis offer̃t
do. Scortum ⁊ uile ꝓstibulum ñducet iꝑxo¬
rem. idẽ hereticis ⁊ paganis ñ miscebitur.
nec repudiatã. idẽ sinagogicã suꝑstitionẽ
axp̃o deiectam imitabitur. Sacerdotis filia
si deprehensa fuerit instupro. flãmis ex

Expanded text:
tiones, « et panes, » id est hostias laudis, offerunt tiones, « et panes, » id est hostias laudis, offerunt Deo. « Scortum et vile prostibulum non ducet uxorem, » id est, haereticis et paganis non miscebitur, nec repudiatam, id est, Synagogam superstitione a Christo dejectam imitabitur. « Sacerdotis filia, si deprehensa fuerit in stupro, » et
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe euenit ut aliquis pꝰ rerñ ãministrationẽ
domesticarũ. ad sacerdotiũ ꝓmoueat᷑. Sedqr
illud consortiũ c̃ iugale ñ pot̾ sine peccati cõ¬
mixtione haberi ꝑmutitur sacercdos in ꝑxi¬
morũ fragilitate pollui. idẽ curã necessario
ad unctarum agere ꝑsonarum. ubi uix
mur. sed quia originalis macule sciamꝰ nos
fecib irrecitos. Iubetur etũ scđm apłm his
qui ordinandus ẽ. bene pre esse domui suȩ.
filios habere pudicos. testimoniũ bonũ ha¬
bere his quiforis sunt ⁊rełq. Sed nec inpͥni¬
cipe populi sui c̃taminabit᷑. idẽ ne eis adu¬
lando peccatis eoꝵ consentiat. Non radent
caput et barbã. idẽ non ad consentiendũ
peccatis. cogitationes m̃tis de cluient. In
barba animi uigorẽ. siue intellectũ acci¬
pimꝰ. dehis similit̃ accipiendũ. sic̃ de cogi¬
tationib p̃notauimꝰ. Neq in carnib suis
faciant incisuras. idẽ inuita sna m̃ patran¬
tur scandalũ. Incensum enĩ dñi. id ẽ ora¬

Expanded text:
Saepe evenit ut aliquis post rerum administrationem domesticarum ad sacerdotium promoveatur. Sed quia illud consortium conjugale non potest sine peccati admixtione haberi, permittitur sacerdos fragilitate pollui, id est curam necessario adjunctarum agere personarum: ubi vix,mur, sed quod originalis maculae sciamus nos faecibus irretitos. Jubetur enim, squi ordinandus est, bene praeesse domui suae filios habere pudicos, testimonium habere ab his qui foris sunt . « Sed nec in principe populi sui contaminabitur, » id est, ne eis adulando peccatis eorum consentiat. « Non radent caput et barbam, » id est, non ad consentiendum peccatis cogitationes mentis declinent. In barba animi vigorem sive intellectum accipimus. De his similiter accipiendum, sicut de cogitationibus praenotavimus. « Neque in carnibus suis facient incisuras, » id est, in vita sua non patiantur scandalum. « Incensum enim Domini, » id est ora
Abbreviated transcription (Latin):
in miscuerit. Qui coierit cũ masculo. Id est
eum de prauauerit. qui potest oꝑa fortia ꝑ¬
petrare. Mulier que subcubuerit. cuilib&¬
cuiꝰ libet erroris stultitie consentiens. Qui
cohierit cũ muliere influxu menstruo.
am gentiliũ in errorem ceciderit. Mens
ethimologiarũ latini sermonis. deniq gen¬
tiliũ sapientia ideo menstruo cõparari pot̃.
qr demensuris phisicȩ philosophandi ad¬
orsi sunt sollertiam. Qui cohierit cumuxore
ruditos. maculis errorum attigerit: sine mer¬
d ẽ qui necessarium amicũ corruperit. suis
ꝑsuasionib: quẽ dñs subspecie dextere manꝰ
et pedis cõmendauit. similit̾ interibit. le ce
uos euomat terra. quam intraturi estis. Idẽ¬

Expanded text:
immiscuerit. « Qui coierit cum masculo, » et rel., immiscuerit. « Qui coierit cum masculo, » et rel., cum depravaverit, qui potest opera fortia perpetrare. « Mulier quae succubuerit cuilibcujuslibet erroris stultitiae consentiens. « Qui coierit cum muliere in fluxu menstruo, am gentilium in errorem ceciderit: menstetymologiam Latini sermonis. Denique gentilium sapientia ideo menstruo comparari potest, quia de mensuris physice philosophandi adorsi sunt solertiam. « Qui coierit cum uxoruditus maculas errorum attigerit, sine merui necessarium amicum corruperit suis persuasionibus quem Dominus sub specie dexterae manus et pedis commendavit, similiter interibit: « Ne et vos evomat terra quam intraturi estis, » e
Abbreviated transcription (Latin):
mundi pͥnceps. Cuisiquis oꝑasua concesserit.
reus ẽ pene. Populus terre lapidabit eum.
idẽ duris sententus conuincit᷑. Et ego po¬
nam faciem meã contͣ hominẽ illũ idẽ irã
undicte. eo quod contaminauerit scũari
Quod sine glegens populus t̃re ⁊ quasi parui¬
tri dissimulant. et ita ut dignũ ẽ non reclar¬
guerint peccantem. ponit᷑ facies dnĩ super
eum ⁊ cognationẽ eiꝰ. ira super eum et ei con¬
sentientes. Anima quȩ declinauerit ad ma¬
gost ariolos. idẽ hereticos ⁊ simulatores. pe¬
ribit de cetu scõrui. Qui maledixerit patri. mor¬
te morietur. idẽ d̾m ⁊ eccłam blasphemaue¬
rit. Simechatꝰ quis fuerit. cũ uxore alterius.¬
morte moriet᷑. Siquis eccłam sub alterius
pastoris custodia deputatã. miserit insui
erroris cõmunionẽ: ⁊ ꝑsuasor ic̃sentiens u¬
t̃q condẽpnetur. Qui coierit cũ ium̃to.
morte moriant᷑. Id ẽ quise herrori stultoꝵ

Expanded text:
mundi princeps; cui si quis opera sua consenserit, mundi princeps; cui si quis opera sua consenserit, reus est poenae. « Populus terrae lapidabit eum, » id est duris sententiis convincetur; « et ego ponam faciem meam contra hominem illum, » id est iram vindictae: « eo quod contaminaverit sanctuar« Quod si negligens populus terrae, et quasi parvitri dissimulant, et ita ut dignum est non redarguerint peccantem, ponitur facies Domini super eum, « et cognationem ejus, » ira super eum et ei consentientes. « Anima quae declinabit ad magos et hariolos, » haereticos et simulatores, peribit de coetu sanctorum. « Qui maledixerit patri et matri, » id est Domini Ecclesiam blasphemaverit. « Si moechatt, si quis Ecclesiam sub alterius pastoris custodia deputatam miserit in sui erroris communionem, et persuasor et consentiens uterque condemnetur. « Qui coierit cum jumento, » et rel., id est, qui se errori stultorum
Abbreviated transcription (Latin):
habent ꝓmittentes. diaboli fraude capi¬
untur. Corã cano capite surge. idẽ sapien¬
tram honora. Cani sunt enĩ sensus homi¬
nis. Dequib seniorib id est sapientib pau¬
lus dic̃. Prib̃. duplici honore digni habe¬
antur. maxime quilaborant in uerbo et
iuros quos tu nosti quod seniores sunt po¬
puli. Si habitauerit aduena in t̾ra tua.
acd dnm̃ conuertentẽ. qͣsi frẽm tractet. me¬
mor quod et ipsa natura filius fuisset irȩ.
sicut et ceteri. Nolite facere iniquum aliqͥd¬
gula. id est inuirga mensuraria. ⁊ omni
rectitudine diuisionis. ⁊ cetera quȩ secun¬
tur. inquib iubem̃ fraudẽ cauere nemi¬
nori dare et maiori m̃suratȩ uelimꝰ repetere
⁊ accipere. Custodite omĩa p̃cepta mea et
uniuersa iuditia. Sine dubio enĩ beatus ẽ.
qui omĩũ mandatorum dñi uoluntatẽ hab
lum posuit. quĩ princeps. uel pͥncipalis inter¬
pretatur. diabolum significans. qui est huiꝰ

Expanded text:
habent promittentes, diaboli fraude capihabent promittentes, diaboli fraude capiuntur. « Coram cano capite surge, » id est sapientem honora: cani enim sunt sensus hominis. De quibus senioribus, id est sapientibus, Paulus dicit: « Presbyteri duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo et uaginta viros, quos tu nosti, quod seniores sunt populi . » « Si habitaverit advena in terra tua, ad Dominum convertentem, quasi fratrem tractet, memor quod ipse natura filius fuisset irae sicut et caeteri. « Nolite facere iniquum aliqgula, » id est in virga mensuraria, et in omni rectitudine divisionis, et caetera quae sequuntur, in quibus jubemur fraudem cavere, ne minori dare et majori mensura velimus repetere et accipere. « Custodite omnia praecepta mea, » et rel. Sine dubio enim beatus est qui omnium mandatorum Domini voluntatem habet lum posuit, quia princeps vel principalis interpretatur, diabolum significans, qui est hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt discernere non ualemꝰ. Neq in
rotundum tondis comam. idẽ cogitationes
tuas terrenis uoluptatib non conformes.
orbis enĩ. rotundus ẽ. Necradatis barbam.
id ẽ anintã uirtutib non spolietis. Suꝑ mor¬
tuo non incidetis carnes urãs. id ẽ in carna¬
lib delectationib animã non laceretis.
Neque figuras aliquas ⁊ stigmata idẽ pic̃¬
pocrisi nec cõmaculemini. Non prostitu¬
as filiam tuam. idẽ ad ꝑstibulũ ñ tradeᷤ.
Spiritalit̾ uero animã tuam indemonũ et
hereticoꝵ uoluntatem non tradas. Et scũ
ariũ meũ inꝗͣ iuite. id ẽ eccłam meã hono¬
rate. Uel etiam sc̃uariũ corpus xͥ intelligit᷑
honorandum. Ne de clinetis ad magos nec¬
ne ab arioloͥs aliquid sciscitemini. Omnem
ritum maleficii uetat. Arioli dicuntur ara¬
rũ inspectores. uel orarum. qui mextis pe¬
cudũ suȩ dinationis malefitia exercent.
Misticȩ hereticos signant. qui scientiã quã ñ

Expanded text:
veniunt discernere non valemus. « Neque in veniunt discernere non valemus. « Neque in rotundum tondes comam, » id est, cogitationes tuas terrenis voluptatibus non confirmes, orbis enim rotundus est. « Nec radetis barbam, » id est, animam virtutibus non spolietis. « Super mortuo non incidetis carnem vestram, » id est, in carnalibus delectationibus animam non laceretis; « neque figuras aliquas et stigmata, » id est picpocrisi ne commaculemini. « Non prostituas filiam tuam, » id est ad prostibulum non tradas: spiritualiter vero, animam tuam in daemonum et haereticorum voluntatem non traarium meum metuite, » id est Ecclesiam meam honorate, vel etiam sanctuarium corpus Christi intelligitur honorandum. « Ne declinetis ad magos, nec ab hariolis aliquid sciscitemini. » Omnem ritum maleficii vetat. Harioli dicuntur ararum inspectores, vel horarum, qui in extis pecudum suae divinationis maleficia exercent. Mystice autem haereticos signant, qui, scientiam quam non
Abbreviated transcription (Latin):
deo ad hostium tab̃naculi arietem. idẽ redi¬
turȩ. carnalem legis culturam proicite. In his
dumtaxat. que nichil nisi umbram prefere¬
bant. Poma ĩmunda st̃. quia tales sententiȩ supflue
obseruant᷑. Quarto anno om̃is fructꝰ eoꝵ sc̃ificabitur.
hocẽ euangłica gr̃a ꝑ dñm apparelite. ead fig̾a sꝑi¬
talit̾ seruanda doceb̾r. Qͥnto anno comedetis fructꝰ ĩdẽ¬
dixit: Adhuc multa habeo uob̃ dice: s ñ potestis
portare mͦ. Cũ autẽ uenerit ille sp̃s ilitatis: annunti¬
abit uob om̃ia. Nõ comedetis sanguinẽ: idẽ uosui
auguriabimini. Auguriũ dicit᷑ quasi auis gat¬
riũ id est inspectio & obseruatio cantꝰ earum
Auspiciũ uero quasi auiũ ĩspectio id est consi¬
deratio uolatꝰ earũ ⁊ cõsessus. Nec
obseruabitis somnia. idẽ falsa somnia. Qͥ¬
dam ex sõnus prophetiã sibi uindicauer̃t.
icleo somnia obseruare prohibuit. Eo enĩ
minus hec obseruanda sunt. quo hȩc unde

Expanded text:
Deo ad ostium tabernaculi arietem, » id est, rediDeo ad ostium tabernaculi arietem, » id est, rediturae, carnalem legis culturam projicite, in his duntaxat quae nihil nisi umbram praeferebant. « Poma immunda sunt, » quia tales sententiae superflue observantur. « Quarto anno omnis fructus eorum sanctificabitur, » hoc est evangelica gratia per Dominum apparente, eadem figura spiritualiter servadixit: « Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, cum autem venerit ille Spiritus veritatis, annuntiabiaugurabimini. Augurium dicitur quasi avigarrium, id est inspectio et observatio cantus avium; auspicium vero, quasi avium inspectio, id est consideratio volatus earum. « Nec observabitis somnia, » id est falsa somnia. Quidam ex somniis prophetiam vindicaverunt sibi, ideo somnia observare prohibuit: eo enim minus haec observanda sunt, quo haec unde
Abbreviated transcription (Latin):
U estem quȩ ex duob texta est non indueris.
Id ẽ fidei diuersitatem. et doctͥne dissimilitu¬
dinem: inte non fuscipies. uel ueris uirtutes
simulatas non ad misceas. homo si dormerit
cũ muliere coitu seminis que sit ancilla non
si adsinagoge que ab apło ancilla uocatur.
errorem de clinauerit: que etiã nobił ẽ. quia
depatriarchis propagata. et tam̃ p̃tio ñ
redempta: idẽ cui passio xͥ ideo non prodest. ꝙr
in duritia ꝑseuerat: nec libertati donata. id
est liberationẽ sibi ipsi propt̃ in credulitatẽ
int̃dicens. uapulabt̃ ambo. id ẽ seductrix
et secluctꝰ. Pena sed ignos agnoscant.⁊ ñ mo
de hoc leuius sanxit. qr non tante ꝑniciei est
iudeorum sectis in uolui: quante paganorũ
insanus copulari. Cum illi unũ dm̃ colant. is¬
ti nullum. nontam̃ de omĩ sinagoga supradiẽ¬
tam malitiã sentire debentꝰ. sed de his inqͥb
cecitas contigit. ꝓdelicto autẽ suo offerret

Expanded text:
« Veste quae ex duobus texta est, » et reliqua, « Veste quae ex duobus texta est, » et reliqua, id est, fidei diversitatem et doctrinae dissimilitudinem in te non suscipias, vel veris virtutibus simulatas non admisceas. « Homo si dormierit cum muliere coitu seminis, » et rel. Id si ad Synagogae, quae ab Apostolo ancilla vocatur, errorem declinaverit, quae etiam nobilis est, quia de patriarchis propagata, « et tamen pretio non redempta, » id est, cui passio Christi ideo non prodest, quia in duritia perseverat, « nec libertate donata, » id est, liberationem sibi ipsi propter incredulitatem interdicens: « vapulabunt ambo, » id est, seductrix et seductus poena se dignos agnoscant, « et node hoc levius sanxit, quia non tantae perniciei est Judaeorum sectis involvi quantae paganorum insaniis copulari, cum illi unum Deum colant, isti nullum. Non tamen de omni Synagoga supradictam malitiam sentire debemus, sed de his in quibus caecitas contigit. « Pro delicto autem suo offeret
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ẽ ⁊ habundantiꝰ amalo est. Quia sinos uo¬
luntate non propͥa uiramꝰ. idẽ quod iuramꝰ.
ab eiꝰ malitia uenit. qui credere ñuult ueri¬
tati. Nec pollues nom̃ dnĩ. male uiuendo.
⁊ in uste nom̃ eiꝰ usurpando: ñfacias calũ¬
niam proxuno tuo. necui oppͥmes eũ. Idest
tu uidee. ppło gentili. id ẽ ȩccłastico. molestus
iuuere debet: spiritalit̃ predicatori tuo ne¬
cessaria corporalis ute nonde negas. Nonma¬
ledices surdo. nec coram ceco ponas offendicu¬
lũ. Id est coram simplice ⁊ precauere uescien¬
ti laqueos non tendas seductionis. Non consi¬
tentis. Idẽ licet miscd̾ia miseris prestanda sit:
tam̃ peccans iustȩ obiurgetur. nec diues
prosua potentia leuius sub portetur. Non
detractor. ⁊ muriurator. Non queres ultio¬
nẽ. docet hic patientiam. Ium̃ta tua ñ facieᷤ
simplices. malorũ prauitati ñ facias cõmisce¬
ri. Agrum non seres diuerso semine. Id est
eccłam uera i falsa doctrina simul ñ ĩbues

Expanded text:
st, et abundantius est, ex malo est, quia si nos voluntate non propria juramus, id quod juramus ab ejus malitia venit qui credere non vult veritati. « Nec pollues nomen Domini, » male vivendo et injuste nomen ejus usurpando. « Non facies calumniam proximo tuo, » et rel., id est tu, Judaee, populo gentili, id est ecclesiastico, molestus vivere debet; spiritualiter, praedicatori tuo necessaria corporalis vitae non deneges. « Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendiculum, » id est, coram simplice et praecavere nesciente laqueos non tendas seductionis. « Non consiest, licet misericordia miseris praestanda sit, tamen peccans juste objurgetur, nec dives pro sua potentia levius supportetur. « Non Detractor et murmurator. « Non quaeres ultionem. » Docet hic patientiam. « Jumenta tua non facias simplices malorum pravitati non facias commisceri. « Agrum non seres diverso semine, » id est, Ecclesiam vera et falsa doctrina simul non imbues.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtuti in hesisse repperiatur: conburat᷑
flãmis. idẽ ex cõmunicationis condẽptione.
uł pene gehennalis t̾ror ex hibeatur. Siue¬
ro inpenis non ꝓfecerit. lacͥmis penitentie ab¬
luatur. ⁊ maiori cautela probetur. utrũ in
suꝑbia persistat. quasi septẽ aliis dieb includa¬
tur. Si autẽ hominẽ in quo ẽ. in maiori iactan¬
tia non eleuari conspexerit. tam̃ in ad qͥsito pͥus
fauore gloriari quasi licite: dampnabilẽ iudi¬
cabit. Sĩ autẽ obscurior fuerit locus lepre
post quam uestis ẽ lota abrumpet eũ. et aso¬
sum᷑ conuersatione eius abscidat. unde su¬
ꝑbra ineo pullulasse decernit᷑. quod si ultra
apparuerit inhis locis. que pͥus in macula¬
pͥstinũ facinus. maiori ꝑiculo subiacet.

Expanded text:
virtuti inhaesisse reperiatur, « comburatur virtuti inhaesisse reperiatur, « comburatur flammis, » id est excommunicationis condemnatione, vel poenae gehennalis terror exhibeatur: si vero in poenis non profecerit, lacrymis poenitentiae abluatur et majori cautela probetur utrum in superbia persistat, quasi septem diebus aliis includatur. Si autem hominem in quo est, in majori jactantia elevari conspexerit, tantam in acquisito prius favore gloriari quasi licite, damnabilem judia. Sin autem obscurior fuerit locus leprae, postquam vestis est lota, abrumpet eum, et a sosum a conversatione ejus abscindat unde superbiam in eo pullulasse decernitur. « Quod si ultra apparuerit in his locis, » etc., id pristinum facinus, majori
Abbreviated transcription (Latin):
sistens. donec adño ueniã consequatur. ueᷤᷤ¬
tis lanea siue linea.id ẽ uirtus sũma ⁊ rfe¬
rior. sicut lanea uestis pretiosior est. ⁊ maio¬
rẽ prestat calorem. ⁊ linea uilior minorẽ. Non
est enim equa uirginitati. martyrio. substan¬
tie.⁊ mundi dispectioni. Pudicitia uidualeᷤ.
et coniugalis. predicatio sine persecutione.
largitio elemosine. licet singula horum bo¬
na sint et utilia. Sitam̃ uero quod cetera.
sustentat. dĩ nutum subtegĩ nr̃am intentio¬
nem potest exprimere. de quib deiauxilio
⁊ grã preueniente. uirtutum conteritur
amictus. Pellis: laborem temptationẽ tri¬
bulationẽq significat. que in ieuiniis. ui¬
giliis. ⁊ aliis exercitationib ingerimus. In
his uirtutib si alba. ⁊ rufa fuerit macula.
id est sub reptio suꝑ bie. uel iactantiȩ: reclu¬
det eam sacerdos septẽ dieb ut supra. Siue¬
ro post examinationis diligentiam. uitiũ

Expanded text:
sistens, donec a Domino veniam consequatur. « Vesistens, donec a Domino veniam consequatur. « Vestis lanea sive linea, » id est virtus summa et inferior, sicut lanea vestis pretiosior est et majorem praestat colorem, et linea vilior minorem. Non est enim aequa virginitati, martyrio, substantiae et mundi despectioni, pudicitia vidualis et conjugalis; praedicatio sine persecutione, largitio eleemosynae licet singula horum bona sint et utilia, stamen vero, quod caetera sustentat, Dei nutum, subtegmen, nostram intentionem potest exprimere, de quibus Dei auxilio et gratia praeveniente virtutum, contexitur amictus. Pellis laborum tentationem tribulationemque significat, quae in jejuniis, vigiliis et aliis exercitationibus nobis ingerimus. In iis virtutibus, « si alba et rufa fuerit macula, » id est subreptio superbiae vel jactantiae, « recludet eam sacerdos septem diebus » ut supra; si vero post examinationis diligentiam vitium
Abbreviated transcription (Latin):
sagacitas cogitationum. ⁊ agilis sensus. ad ri¬
mandum profunda defecerit. simplicitati
studens: mundus esse decertut᷑. Cuiꝰ simplici¬
tas modisunt duo. Unus in illis qui pruden¬
tes sunt. ne decipiant᷑. ⁊ simplices. ut nullũ
decipiant. Alt̃: in illis quorũ mens hebitudi¬
ne capta boni maliue distinguẽ cͥapax ñ ẽ. qͥa
grecis muriones uocant᷑. Cetera de caliutio
tio contingerit. ipse factor eius peccati:
iusto iuditio discutiatur. Quicũq ergo ma¬
cerdotis. hocẽ qui pro reatu suo uiste seques¬
tratur a cõmunione. habebit uestim̃ta dissuta.
id ẽ suis se urib pronuntiat desolutũ. Capd̃
nudũ. idẽ salutis segalea. indignũ ꝓfitetur.
Os ueste contectum. idẽ aloquacitate prauita¬
tis illud refrenans. ⁊ omĩ tempore se peccato¬
rem pronuntiet. publice penitens. ut ad nõ
iustificet᷑. Solus habitabit extra castra. indis¬
posita udelicet sibipenitentia unanimit̾ ꝑ¬

Expanded text:
sagacitas cogitationum et agilis sensus ad risagacitas cogitationum et agilis sensus ad rimandum profunda defecerit, simplicitati studens, mundus esse decernitur; cujus simplicitatis modi sunt duo: unus in illis qui prudentes sunt ne decipiantur, et simplices ut nullum decipiant; alter in illis quorum mens, hebetudine capta, boni a malitia distinguendi capax non est, quia a Graecis moriones vocantur. Caetera de calvitio citate contigerit, ipse factor ejus peccati justo judicio discutiatur. « Quicumque ergo ma, hoc est qui pro reatu suo juste sequestratur a communione; « habebit vestimenta dissuta, » id est suis se viribus pronuntiet desolatum, « caput nudum, » id est salutis se galea indignum pronuntiat; « os veste contectum, » id est a loquacitate pravitatis illud refrenans, et omni tempore se peccatorem pronuntiet, publice poenitens, ut a Domino justificetur; « solus habitabit extra castra, » in disposita sibi videlicet poenitentia unanimiter per
Abbreviated transcription (Latin):
busture ẽ. suspitio inuidie ẽ. non ipsa. Qura
qui in uistȩ alicui inuidebat ante emendationẽ.
sipost modũ uiste quẽ redarguit. ꝑ inuidie
hoc iterationẽ agere putat᷑. quod adoctore u¬
trum sit: diligent̾ ꝑspiciendum ẽ. Uir siue
mulier incuiꝰ capire uel barba germinabit
siue infirmus. sapiens. seu minus sapietis. qͥ
infide diuinitatis xp̃i. uel humanitatis eiũ
herro ͭ maculatur. si capillus fuerit flauus soli¬
toq subtilior: hoc est intentio cogitationum.
ꝓprium statum reliquerit ad malum queq
inuestigandũ fuerit sagatior. condempnet᷑.
Siautẽ uiderit locum macule equalem uici¬
ne carni. idẽ non multum aueritate ex orbi
minet. Et radet᷑ homo absq loco macule.
id ẽ examinetur eiꝰ uita reliqua. Illud enum
quod confessus ẽ: manifestũ ẽ. non indigens
inquisitione. et cetera ut supra. Sub obscurũ.
hoc ẽ nonualde ꝑspicuũ. Uir decuiꝰ capite ca¬

Expanded text:
busturae est suspicio invidiae, non ipsa, quia busturae est suspicio invidiae, non ipsa, quia qui injuste alicui invidebat ante emendationem, si postmodum juste quem redarguit, per invidiae hoc iteratione agere putatur, quod a doctore, utrum sit, diligenter perspiciendum est. « Vir sive mulier in cujus capite vel barba germinabit sive infirmus, sapiens sive minus sapiens, qui in fide Divinitatis Christi vel humanitatis ejus errore maculatur, « si capillus fuerit flavus solitoque subtilior, » hoc est intentio cogitationum proprium statum reliquerit, ad malumque investigandum fuerit sagacior, condemnetur. « Sin autem viderit locum maculae aequalem vicinae carni, » id est non multum a veritate exorbitaminet; « et radetur homo absque loco maculae, » id est examinet ejus vitia reliqua. Illud enim quod confessus est manifestum non indigens inquisitione: caetera ut supra: Subobscurum, id est non valde perspicuum. « Vir de cujus capite ca
Abbreviated transcription (Latin):
U lcꝰ ẽ qđ deintꝰ erũpit. Uulnꝰ uł plaga: forinsecus
inflictum. Si autẽ deuoluntate homine
peccatum prodierit. non ex casu. et ꝑpetu¬
tentiam sanatum fuerit. ⁊ apparuerit al¬
ba cicatrix. id est carnaliᷤᷤ uidaismꝰ. siue sub¬
ruffa. id est post grãm euangelii facta p̃¬
uaricatio. humiliorẽ carni relique. id est
peiorem priori uita. et c̃. ut supra. Quod
si pilus coloris est pristini: intentio cogitati¬
onũ. priorẽ statum non relinquens. ⁊ si con¬
tinuerit se apeccato. promittatur illi ꝑ
malis: condẽpnetur. Caro et cutis quã igniᷤ
exusserit. ⁊ sanata albã uel ruffam habuerit
que inuidia ⁊odio uulueratur. siem̃danᷤ.
uł suꝑ stitionem legis sectatur. uel trans¬
grusium euangelii & sane doctrine statũ
amiserit. condẽpnabitur. Siuerobona inten¬
tio non mutatur: fiat ut supra. Si post di¬
ligentiam ex aminationis plenam. quasi sep¬
tem cdierũ expectationem. herrori obnoxiꝰ
homo inueniat᷑. condempnet᷑. Plaga con¬

Expanded text:
Ulcus est quod de intus erumpit vulnus et plaga forinsecus inflictum. Si autem de voluntate hominis peccatum prodierit, non ex casu, et per poenitentiam sanatum fuerit, « et apparuerit alba cicatrix, » id est carnalis Judaismus, « sive subrufa, » id est, post gratiam Evangelii, facta praevaricatio; humiliorem carne reliqua, id est pejorem priori vita, etc., ut supra. « Quod si pilus coloris est pristini, » id est intentio cogitationum priorem statum non relinquens, et si continuerit a peccato, promittatur illi pemalis, condemnexusserit, et sanata albam sive rufam habuerit quae invidia et odio vulneratur, si emendans vel superstitionem legis sectatur, vel transgressum Evangelii et sanae doctrinae status admiserit, condemnabitur; si vero bona intentio non mutatur, fiat ut supra. Si post diligentiam examinationis plenam quasi septem dierum exspectationem errori obnoxius homo inveniatur, condemnetur. Plaga com
Abbreviated transcription (Latin):
sic mansionem suam inscĩs collocauit. Uelalit̃
ingressus ẽ castra. idẽ post actam redẽptionẽ
celos ascendit. Uitulum aut̃ ⁊ hytcum qui ꝑ
significat. Quod cum carnib ⁊pelle ⁊ fimo
cõburuntur extra castra. Innuit quia dñs
ds uerꝰ. ꝓ nobis extra portam passus ẽ. fi¬
mus: peccatorũ nrorũ sordes ostendit. Qui
carnem aqua. Siquis enĩ ex int̾fectorib eiꝰ
crediderat. penitentia mundatꝰ. innumerũ
fideliũ receptꝰ ẽ. Mense septimo decimadie
sis septimus. plenitudinẽ temporis mñ nuit
in quo misit deus. filiũ suũ. natum exmulie¬
re. Decunadies. ꝑfectionẽ legis. sicut et an¬
dreas decima oradiei. cumfrẽ suo in euan¬
gelio. adiħm uenisse legitur. Siue indige¬
na. siue aduena. id est siue iudeus. siue gen

Expanded text:
sic mansionem suam in sanctis collocavit: vel aliter, sic mansionem suam in sanctis collocavit: vel aliter, ingressus est castra, id est post peractam redemptionem coelos ascendsignificat. Quod cum carnibus, et pelle, et fimo comburuntur extra castra, innuit quod Dominverus Deus, pro nobis extra portam passus est. Fimus peccatorum nostrorum sordes ostendit. « Qui reliqua. Si quis enim ex interfectoribus ejus crediderat, poenitentia mundatus, in numerum fidelium receptus est. « Mense septimo, decima sis septimus plenitudinem temporis innuit, in quo misit Deus Filium suum, etc. . Decima dies perfectionis legis, sicut et Andreas decima hora diei cum fratre suo in Evangelio ad Jesum venisse legitur. « Sive indigena, sive advena, » id est sive Judaeus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
tem eius exorare. quia fidelis est ut remit¬
tat. Uere enĩ langores nrõs ipse tulit. et do¬
hominem paratum indesertum. Ipsũ ꝑ ip¬
sum mittimꝰ. qr sita uoluntate ad nos uenit:
Et ut sibi placuit. sese ad propitiandum redux̃.
ut. ipse ait. potestatem habeo ponendi ani¬
a aron intabernaculum testimonii. hocẽ qͦd
ipse ait. Ecce ego uob̾cum sũ. usq ad consũ¬
mationẽ scłi. Dde positis uestib idẽ carne mor¬
tali deposita. inmortalitatis induit głam.
Lauabit carnem suam in loco scõ. Xp̃c carnem
holocaustum egressus. quia ad patrem ascen¬
dens. totam dispensationẽ pro nr̃a salute ex¬
pleuit. Offert adipẽ. idest desiderium suũ.
quo nr̃am salutẽ sitiebat. Ile uero quicdi¬
miserit caprũ emissariũ. lauabit uestim̃ta¬
sua ⁊ corpus aqua. Xpc qui peccata remittit.
eccłam que ẽ corpus eius ⁊uestim̃tũ. aconfes¬
sis peccatis emundauit aqua baptismatis. et

Expanded text:
tem ejus exorare, quia fidelis est et remittem ejus exorare, quia fidelis est et remittet. Vere enim languores nostros ipse tulit, ethominem paratum, » et reliqua. Ipsum per ipsum mittimus, quia sua voluntate ad nos venit, et ut sibi placuit sese ad propitiandum reduxit, ut ipse ait: « Potestatem habeo ponendi aniAaron ad tabernaculum testimonii; » hoc est quod ipse ait: « Ecce ego sum vobiscum usque ad consummationem saeculi » . « Depositis vestibus, » id est, carne mortali deposita, immortalitatis induit gloriam; « lavabit carnem suam in loco sancto; » Christusholocaustum egressus, quia ad Patrem ascendens totam dispensationem pro nostra salute explevit. Offert adipem, id est desiderium suum, quo nostram salutem sitiebat. « Ille vero qui dimiserit caprum emissarium, » et reliqua. Christus, qui peccata remittit, Ecclesiam, quae est corpus ejus et vestimentum, a confessis peccatis emundavit aqua baptismatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ci ⁊ uituli. quia illis multum profuit pas¬
sio xp̃i. Non enĩ frustra ait apłs renouari
omĩa quȩ incelis sunt et que interris. hoc
altare quattuor cornua habet. qui ille uir¬
tutes. angłice. quatuor utunt᷑ pͥncipaliũ
ornam̃tis uirtutum. Que quomͦ abhis
obseruentur: mexodo scripsimꝰ. Sc̃ificet
illud ab inmunditiis filiorũ isrł. hoc est ꝑ
passionem suam pacificans angłoꝵ choros.
ne inimiticias ult̾ propt̾̃ peccatum origi¬
nale illis exhiberent. Post quam emunda¬
uerit scũarium. et tabernacłm et altare.
id est reparatis celestib.⁊ humanis ꝑ pas¬
sionem xp̃i. Offertur hyrcus uuens. ipse
uidelicet xp̃c. sine peccato. peccata nr̃a. scdm
diuinitatis potentiam. dimittere. ꝓponitur.
Posita utraq manu suꝑ caput eiꝰ. debeniꝰ enum
manib extensis. ut se nieminerit. pro nob̃ ma¬
nus incruce extendisse. cum hunulluna scili¬
cet supplicatione peccata confitentes. maiesta¬

Expanded text:
ci et vituli, quia illis multum profuit pasci et vituli, quia illis multum profuit passio Christi. Non enim frustra ait Apostolus: « renovare omnia quae in coelis sunt, et quae in terris . » Hoc altare quatuor cornua habet, quia illae virtutes angelicae quatuor utuntur principalium ornamentis virtutum, quae quomodo ab his observentur in Exodo scripsimus, sanctificet illud « ab immunditiis filiorum Israel, » hoc est per passionem suam pacificans angelorum choros, ne inimicitias ultra propter peccatum originale illi exhiberent. « Postquam emundaverit sanctuarium et tabernaculum, et altare. » Rex paratis coelestibus et humanis per passionem Christi. Offertur hircus vivens, iidelicet sine peccato, peccata nostra secundum divinitatis potentiam dimittere proponitur. « Posita utraque manu super caput ejus. » Debemus enim manibus extensis, ut se meminerit pro nobis manus in cruce extendisse, cum humillima scilicet supplicatione peccata confitentes, majesta
Abbreviated transcription (Latin):
t ouet de sanguine uituli. ⁊ asꝑget digito
solum honunun sed et angłorũ ordinis res¬
tiuratio fuit. ido de sanguine uituli illatũ d̾r.
Digito asꝑgit quia nunc apparet uultui di
pronobis. ad orientẽ. oriens. ipse xp̃c ẽ. qui
co. similit̃ emundet scũarium. Ptesens enũ
eccła. mudata ẽ sanguine xpi. asordibus
infidelitatis. quod firum ẽ in medio sortiũ
hereditatis eorum. quia eccła ẽ in medio
rationu quã ab originalib sordib xp̃i ad¬
uentus eripuit. Hullus hominũ sit intab̾¬
naculo. quando pontifex ingreditur scũa¬
ꝑuterum uirginis eccłe suȩ se copulauit.
ñ dũ erat eiꝰ unitas congregata. licet an¬
tiquos scõs. ad hutꝰ structuram ꝑtiniusse cre¬
damus. Rogat aut̃ xp̃c sacerdos prose scd̾m
humanitatem. ⁊ prodomo sua id est eccła.
Cumq exierit ad altare quod coram dñoẽ.
altare illud. celestes uirtutes sunt. inqͥb
presidet łs. suꝑ quas ponitur sanguis hyr¬

Expanded text:
ituli et asperget digito solum hominum, sed et angelorum ordinis restauratio fuit, ideo de sanguine vituli illato dicitur, « digito aspergit, » qui nunc « apparet vultui Dei pro nobis . » « Ad orientem. » Oriens ipse Christus est, qui co similiter. Emundet sanctuarium. Praesens enim Ecclesia mundata est sanguine Christi a sordibus infidelitatis. « Quod fixum est in medio sordium haereditatis eorum. » Quia Ecclesia est in medio nationum quam ab originalibus sordibus Christi adventus eripuit. « Nullus hominum sit in tabernaculo quando pontifex ingreditur sanctuauterum Virginis Ecclesiae suae se copulavit, nondum erat ejus unitas congregata, licet antiquos sanctos ad hujus structuram pertinuisse credamus. Rogat autem Christus sacerdos « pro se, » secundum humanitatem, « et pro domo sua, » id est Ecclesia. « Cumque exierit ad altare, quod coram Domino est. » Altare illud coelestes virtutes sunt, in quibus praesidet Deus. Super quas ponitur sanguis hir
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. sed et omĩ cetunsrł. id est uniuersis
fidelib precipitur. ut scĩtatem sectent᷑
inomib. quia scm scõs habere seruos o¬
portet. qui de eius sc̃itate participentur.
Unꝰ quisq patrem suũ et matrẽ timeat:
hoc om̃ino rectum ẽ. et etiam marime
conuenit dm̃ patrem timere:⁊ eccłam ma¬
trẽ uenerari. Sabbata mea custodite. hoc¬
ẽ om̃s solempnitates uob̃ statutas. Nos ue¬
ro sẽꝑ aseruilib idẽ peccatioꝑib uacare ui¬
bem᷑. de hostia eademdie et scd̃a cõm̃den¬
da. iã diximꝰ insupiorib. Simessueris segre¬
ciem terrȩ. P recipitur uideis dum scriptis
habundarent. ne peregriuis. idẽ gentib eaꝵ
cõmunionẽ nondetraberent. sed spicas idẽ
sententias sibi exuberantes. illis dimitterent.
munia. Non facietis furtũ. idẽ omnẽ cupidi¬
tatẽ alicuiꝰ rei. non tecte adqͥrende. ñ habea
to ñfingas ablatũ. ñ m̃tiemini. docet ne in

Expanded text:
Ecclesia, sed et omni coetui Israel, id est universis Ecclesia, sed et omni coetui Israel, id est universis fidelibus, praecipitur ut sanctitatem sectentur in omnibus, quia secundum sanctos habere servos oportet, qui de ejus sanctitate participentur. « Unusquisque patrem suum et matrem suam timeat. » Hoc omnino rectum est et etiam maxime convenit Dominum Patrem timere, et Ecclesiam matrem venerari. « Sabbata mea custodite, » omnes solemnitates vobis statutas, nos vero semper a servilibus, id est a peccati operibus vacare jubemur. De hostia eadem die et secunda comedenda jam diximus in superioribus. « Si messueris segePraecipitur Judaeis dum Scripturis abundarent, ne peregrinis, id est gentilibus earum communionem detraherent, sed spicas, id est sententias sibi exuberantes, illis dimitterent; munia. « Non facietis furtum, » id est omnem cupiditatem alicujus rei non recte acquirendae non habeatiem furto non fingas ablatum. « Non mentiemini. » Docet ne in