comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num enim maledictum ẽ. tam nefandis
artib celum appetere. & ad capiendam
eternam sedem.talia merita compara¬
re : sed hac etus maledictione. os eius ple¬
num ẽ. Non enim habebit effectum ista
cupiditas: sed infra os eius tantum ua¬
lebit ad eum ꝑdendum qui hec sͥ ausꝰ
ẽ polliceri cum amaritudine & dolo: id ẽ
ira & insidiis. quib in suas partes con¬
uersurus ẽ multitudinẽ Sublingua eius¬
tate & impiecate: quem laboremce dolorẽ¬
sequitur dolor: quia non solum sine fruc¬
tu. sed etiam ad ꝑniciem laboratur. Qui
labor & dolor ad illud reꝰ fertur qđ dixit
incorde suo. ñ mouebor ageneratione in
generationem sine malo: & ꝓpterca sub
lingua eius ñ inlingua: qm̃ tacite cogita
turus ẽ ista÷ hominib autem alia locutu¬
tib nisi eis. quos huiuis scłi muneribus cu¬
mulabit: Et ideo in insidiis cumhis se¬
dere dictus ẽ: qm̃ falsam felicitatem ip
sorum. ad decipiendos homines ostenta¬

Expanded text:
num enim maledictum est, tam nefandis num enim maledictum est, tam nefandis artibus caeternam sedem talia merita comparare. Sed hac ejus maledictione os ejus plenum est. Non enim habebit effectum ista cupiditas, sed infra omnes ejus tantum valebit ad eum perdendum, quia hoc sibi ausus est polliceri. Cum amaritudine et dolo, id est ira insidiisque, quibus in suas partes conversurus est multitudinem. Quod tate et impietate. Quem laborem sequitur dolor, quia non solum sine fructu, sed etiam ad perniciem laboratur. Qui labor et dolor ad illud refertur, quod dixit in corde suo, Non movebor a generatione in generationem, sine malo. Et propterea, sub lturus est, hominibus autem talia locutubus divitibus, nisi eis, quos hujus saeculi muneribus cumulabit? Et ideo in insidiis cum his sedere dictus est, qsorum ad decipiendos homines ostenta
Abbreviated transcription (Latin):
tam diuturnam. ut apud posteros etiã
celebretur. Et qui ñpossunt bene innotes¬
cecupiunt uł male de sehomines loqui:
dum mͦ nomen corum latissime ꝑuaget᷑.
Qd̾ hic arbitror dictum ẽẽ: ñ mouebor ã
generatione ingenerationem sine malo.
Est & alius intellectus. Si de generatione
mortali. ad eternitatis generationẽ se ue¬
nire ñposse. uanus & erroris plenus a¬
nimus arbitratur nisi artib mał. qđ qͥd̃¬
iam de sẏmone diffamatum ẽ cũ sceleratis
artib cclum se putauit adepdurum. et
de humana generatione indtuinam ge
nerationẽ reb magicis transiturũ: quid
gͦ intrum. si cẽ ille homo peccati. qui totã¬
nequiciã & impietatẽ quam om̃s pseu¬
doꝓph̃ȩ inchoauerunt impleturus ẽ. &
tanta signa facturus. ut decipiat si fieri
potest &ẽ clectos dĩ. dicturus ẽ incorde su¬
o. ñ mouebor ageneratione in grn̾ationẽ
sine malo: Cuius malcdictione os cius
pleuum ẽ: & amaritudine &e dolo. Mag¬

Expanded text:
tam diuturnam, ut apud posteros etiam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen latissime pervagetur. Quod hic arbitror dictum esse: Non movebor de generatione in generationem sine malo. Est et alius intellectus. Si de generatione mortali ad aeternitatis generationem se venire non posse vanus et erroris plenus aenim jucundior est fons ille vitae, qui mul quidem etiam de Simone diffamatum est , cum sceleratis artibus coelum se putasset adepturum, et cenditur pauper. Mirum est et verum, quanto nerationem rebus magicis transiturum: quid ad recte vivendum, comparatione peccannequitiam et impietatem, quam omnes pseudoprophetae inchoaverunt, impleturus est, et tanta signa facturus, ut decipiat, si fieri potest, etiam electos, dicturus est in corde suo: Non movebor de generatione in generationem sine malplenum est, et amaritudine et dolo. Mag
Abbreviated transcription (Latin):
am: dedit illos ds̃ in reꝓbum sensũ Na
idẽ cogitationes & consilia esꝰ ĩmunda sĩt:
Iuftruntur iudicia tua. a facie cius. Ani¬
mus enu sͥ male conscius. dums udet᷑
nullam penam pati. credit qd ñ iudicet
ds̃: &e sic auferuntur iudicia dĩ a facie
cius: cum hȩc ipsa sit magna dampna¬
solus regnum obtenturus: q̃neciam scdm¬
apłm qui de. illo p̃dicat. intemplo dĩ sede¬
cordis sui. & dampnationi ultimȩ desti¬
natus: ꝑ nefarias artes. ad illud uanum
& inane culmen dominationemq uen¬
turus ẽ.: propterea sequitur. Dix̃ enim in
corde suo: ñ mouebor ageneratione inge¬
nerationem sine malo. Id est. fama mea
& nomen meum de hac generatione inge.¬
nerationẽ posterorum ñ transiet: nisi ar¬
tib malis adipiscar tam excelsum pͥncipa¬
tum: de quo posteri tacere ñpossint. A¬
nimus enim ꝑditus. & exꝑsbonarum ar¬
tium. atq ã iusticie lumine alienus: mał
aitib sͥ aditum molitur ad famam:

Expanded text:
a, dedit illos Deus in a, dedit illos Deus in cogitationes et consilia ejus immunda sint? Auferuntur judicia tua, etc. Animus enim male sibi conscius, dum sibi videtur nullam poenam pati, credit quod non judicet Deus: et sic auferuntur judicia tua, Deus, a facie ejus; cum haec ipsa sit magna damnasolus regnum obtenturus, quando etiam s qui de illo praedicat, In templo Dei sedecordis sui et damnationi ultimae destinatus, per nefarias artes ad illud vanum et inane culmen dominationemque venturus est, propterea sequitur, Dixit enim in corde suo: Non movebor de generatione in generationem sine malo; id est, fama mea et nomen meum de hac generatione in generationem posterorum non transiet, nisi artibus malis adipiscar tam excelsum principatum, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium atque a justitiae lumine alienus, malis artibus sibi aditum molitur ad famam
Abbreviated transcription (Latin):
compede exuere cupientes. Cui dolori
succumbentes: a ꝑniciosis delectationi¬
bus nolunt abscedere. Inmuscipula gͦ
quam occultauer̃. id ẽ infraudulento con¬
silio. comp̃hensus ẽ pes. amor scilicet eoꝵ. qͥꝑ
fraudem ꝑuenit aduanam leticiam. qua
Non ab illa tranquillitade beatitudinis
suȩ. nec a secretis sapientiȩ quib recipi¬
untur beate anime. ꝓfertur ferrum aut
ignis aut bestia: aut aliquid tale. qͦcru¬
cientur peccatores. S quomͦ cruciantur:
&e quomͦ facit ds̃ iudiciũ: Inoꝑibus in¬
apsalmatis. quasi occulta leticia qͣntum
existimare possumus separationis quȩ
nunc fit. ñ locis s affectationib animoꝵ.
inter peccatores & iustos: sic̃ granorũ
apaleis adhuc inarea: & sequitur.Con¬
uertantur peccatores ininfernum : id ẽ
dentur in manus suas. cum eis parcitur:
& illaqueentur delectatione mortifera
om̃s gc̃s quȩ obliuiscuntur dm̃: quia
cum ñ probauerunt dm̃ habere innotici¬

Expanded text:
compede exuere cupientes; cui dolori compede exuere cupientes; cui dolori succumbentes, a perniciosis delectationibus nolunt abscedere. In muscipula ergo quam occultaverunt, id est in fraudulento consilio, comprehensus est pes eorum, amor scilicet qui per fraudem pervenit ad vanam laetitiam, qua non ab illa tranquillitate beatitudinis suae, nec a secretis sapientiae, quibus recipiuntur beatae animae, profertur ferrum, aut ignis, aut bestia, aut aliquid tale quo crucientur peccatores. Sed quomodo cruciantur, et quomodo facit Dominus judicium? In operibus, inapsalmatis: quasi occulta laetitia, quantum existimare possumus, separationis quae nunc fit, non locis, sed affectionibus animorum, inter peccatores et justos, sicut granorum a paleis adhuc in area. Et sequitur, Convertantur peccatores in infernum; id est, dentur in manus suas, cum eis parcitur, et illaqueentur delectatione mortifera. Omnes gentes quae obliviscuntur Deum: quia cum non probaverunt Deum habere in notiti
Abbreviated transcription (Latin):
poris: sed in delectatione qͦ se ꝑuenisse ꝑ
amorem letatur: delectatio aũ ꝑniciosa.
sequitur cupiditatem: fructuosa. carita¬
tem. Uñ. ⁊ radix dicta ẽ. cupiditaᷤ. Radixem̃.
tanqͣ pes arboris intelligr̃: Radix dic̃ta ẽ ⁊ cari¬
taᷤ ubi de seminibꝰ dñs loquitur: que inpe¬
trosis locis exurente sole arescunt: quia
ñ habent altam radicem. Unde signifi¬
cat eos. qui gaudent excipiendo uerbũ
ueritatis: s cedunt ꝑsecutionib: quibus
sola caritade refistitur. Ꝙ apls dicit: ut
incaritate radicati & fundati. possitis
comprehende. Pes gͦ peccatorum idest
amor comprehenditur in muscipula ꝗͣ
occultant: quia cum fraudulentã actio¬
nem consecuta fuerit delectatio. cum
cos tradidit ds̃ inconcupiscentiã cordis
corum:iam illa delectatio alligat cos. ut
inde abrumꝑe amorem. & adutilia confer¬
re ñaudcant: quia cum conati fuerint.
dolebunt animo: tanquam pedem de

Expanded text:
poris, sed in delectatione, quo se pervenisse per poris, sed in delectatione, quo se pervenisse per amorem laetatur: delectatio autem perniciosa sequitur cupiditatem, fructuosa charitatem. Unde et radix dicta est cupiditas. . Radix porro tanquam pes arboris intelligitur. Radix dicta est et charitas, ubi de seminibus Dominus loquitur, quae in petrosis locis exurente sole arescunt, quia non habent altam radicem . Unde significat eos qui gaudent excipiendo verbum veritatis, sed cedunt persecutionibus, quibus sola charitate resistitur. Et Apostolus dicit: Ut in charitate radicati et fundati possitis comprehendere . Pes ergo peccatorum, id est amor, comprehenditur in muscipula quam occultant; quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio, cum eos tradiderit Deus in concupiscentiam cordis eorum , jam illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem et ad utilia conferre non audeant; quia cum conati fuerint, dolebunt animo, tanquam pedem de
Abbreviated transcription (Latin):
uit ds̃ diligentib se. Hucusq est clamor
tuum: id est cumbeatitudine ẽtinebor a
hic affligitur. & spe salua est. quamdiu
occultum ẽ filii iudicium Ipsa spe dic̃.
exultabo suꝑ salutare tuum: quia nunc
curumstrepente seuui seuerrore genti¬
liuim atteritur. Infixȩ s̃ gentes. incorruptio
ne ꝗͥfeceiunt. Animaduerte quemadmo.¬
lum seruetur pena peccatori deoꝑibus
suis. &e qucad modum qui uoluer ꝑseqͥ¬
eccłam. in ea corruptione sint fixi. quã se
inferre arbitrabantur. Nam interficere cor¬
pora cupiebant: cum ipsi in anima more¬
rentur. In muscipula ista quam occulta¬
uerunt: comprehensus ẽ pes corum. Mus¬
cipula occulta: est dolosa cogitatio. Pes
animȩ: recte intelligitur amor. Quicum
prauus ẽ: uocatur cupiditas aut libido
Cum autem rectus: dilectio uł caritas. A¬
more enim mouetur: tanquam adlocũ
quo tendit. Locus autem animȩ non in
spacio aliquo ẽ. quod forma occupat cor¬

Expanded text:
vit Deus diligentibus se . Huc usque est clamor vit Deus diligentibus se . Huc usque est clamor tuum: id est, cum beatitudine continebor a hic affligitur, et spe salva est: quamdiu occultum est Filii judicium, ipsa spe dicit, Exsultabo super salutare tuum; quia nunc circumstrepente seu vi, seu errore Gentilium atteritur. Infixae sunt gentes in corruptione, quam fecerunt: animadverte quemadmodum servetur poena peccatori de operibus suis; et quemadmodum qui voluerunt perseqEcclesiam, in ea corruptione sint fixi, quam se inferre arbitrabantur: nam interficere corpora cupiebant, cum ipsi in anima morerentur. In muscipula ista, quam occultaverunt, comprehensus est pes eorum. Muscipula occulta, est dolosa cogitatio. Pes animae recte intelligitur amor: qui cum pravus est, vocatur cupiditas aut libido; cum autem rectus, dilectio vel charitas. Amore enim movetur tanquam ad locum quo tendit. Locus autem animae non in spatio aliquo est, quod forma occupat cor
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝓꝓterca porta mortis ẽ: quia mortua
ẽ uidua. quȩ in deliciis uiuit. Ad quas
delicias: ꝑ cupiditates. tanquam ꝑ portas
mortis ꝑuenitur. Sunt autem porte filie
syon: om̃ia obtima studia. ꝑque uenitur
aduisionem pacis in scã eccła. In his igit᷑
portis. bene annunciantur uniuerse laude̾
dei: ut ñ detur scm canib. neq ꝓiciantur
margaritȩ ante porcos: qui malunt ꝑtina¬
citer latrare. quam studiose querere: aut
qui nec latrare necquerere:s insuarumuo¬
luptatum ceno uolutari. Cum autem u
bonis studiis laudes dĩ annunciant᷑. peten¬
tib datur: & querentib manifestatur: et
pulsantib aꝑit᷑. an forte porte mortis suit
corporales sensus: & ocłi. qui aꝑti s̃ homini
cum deligno uetito gustauisset: aquibus
cram̃ta & inicia fidei: quȩ pulsantibus
aꝑiundur. ut ꝑuematur adocculta filii.
Non enim ocłs uidit. nec auris audiuit.
aut incor hominis ascendit: que p̃para¬

Expanded text:
et propterea porta mortis est, quia mortua et propterea porta mortis est, quia mortua est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur. Sunt autem portae filiae Sion, omnia optima studia, per quae venitur ad visionem pacis in sancta Ecclesia. In his igitur portis bene annuntiantur universae laudes Dei, ut non detur sanctum canibus, neque projiciantur margaritae ante porcos ; qui malunt pertinaciter latrare, quam studiose quaerere, aut qui nec latrare nec quaerere, sed in suarum voluptatum coeno volutari. Cum autem in bonis studiis laudes Dei annuntiantur, petentibus datur, et quaerentibus manifestatur, et pulsantibus aperitur. An forte portae mortis sunt corporales sensus et oculi, qui aperti sunt homini cum de ligno vetito gustasset , a quibus cramenta et initia fidei, quae pulsantibus aperiuntur, ut perveniatur ad occulta Filii? Non enim oculus vidit, aut auris audivit, aut in cor hominis ascendit, quae praepara
Abbreviated transcription (Latin):
litum putant: quia ñ tam cito facit quã
ipsi uolunt. His dr̃ etiam qđ sequitur:
non ẽ oblitus clamorem pauꝑm: id estñ
ut putatis oblitus ẽ. Quasi dicerent posta
quam audierunt memoratus ẽ. ergo oblit
quem dominus ñ obliuscitur. An isteda¬
mor ẽ. cuius hec uerba s̃. miserere meido¬
mine: uide humilitatem meam de i¬
micis mcis: Quare ergo non dixit. mise¬
rere nr̃i domine. uide humilitatẽ nr̃am
de inimicis nr̃is. tanquam multi pauꝑe
clament: s: tanquam unus. miserere me
annunciem unuiersas laudationes tuas.
inportis filiȩ syon. Exaltatur enim hõ
in illo. non solum quem gestat. qd capit
cocle est: sed eciam quisquis nr̃m ẽ in ce¬
teris membris: & exaltatur abom̃ibis
prauis cupiditatib: quȩ s̃ portȩ morte
quia ꝑ illas itur inmortem. Mors auit
est iam ipsaleticia in ꝑfruendo: cum
quisquis adipiscitur. ꝗd ꝑdite concupuut.
Radix est enim om̃ium maloꝵ. cupiditaᷤᷤ

Expanded text:
Deum putant, quia non tam cito facit quam Deum putant, quia non tam cito facit quam ipsi volunt. His dicitur etiam quod sequitur, Non est oblitus clamorem pauperum; id est, non ut putatis oblitus est: quasi dicerent postea quam audierunt, Memoratus est, Ergo oblitus quem Deus non obliviscitur. An iste clamor est, cujus haec verba sunt: Miserere mei, Domine, vide humilitatem meam ab inimicis meis? Quare ergo non dixit, Miserere nostri, Domine, vide humilitatem nostram ab inimicis nostris, tanquam multi pauperes clament; sed tanquam unus, Miserere mei, annuntiem universas laudes tuas in portis filiae Sion? Exaltatur enim homo in illo non solum quem gestat, quod caput Ecclesiae est, sed etiam quisquis nostrum est in caeteris membris; et exaltatur ab omnibus pravis cupiditatibus, quae sunt portae mortis, quia per illas itur in mortem. Mors autem est jam ipsa laetitia in perfruendo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ;
Abbreviated transcription (Latin):
gt̃s mirabilia cius. que ͤ facta s. & non¬
desinunt fieri. Qm̃ requirens sangui
nem eorum memoratus ẽ. Quasi respon¬
deretur ab his qͥ missi s̃ euangłisare il
lud p̃ceptum qd dictum ẽ. annunciate¬
int̃ gentes mirabilia eius: & diceretur.¬
dñe quis credidit auditui nr̃o . &. ꝓpt̃
de occidimur totadie: conuenient seqͥ
inꝰ ꝑsecutione morituros xp̃ianos: qm̃ re¬
quirens sanguinem corum memoratus ẽ.
S cur sanguinem eorum maluit dicere:
Anquasi alius imꝑitior & minoris fidei
quererre dicens: quomodo annunciabt̃ cũ
ineos infidelitas gentium scunitura sit.
Huic respondecur. qm̃ requirens sangui¬
nem eorum memoratus ẽ: idẽ. ueniet ul¬
timum iudicium. uͥ & interfectorum gła.
& interficientium pęna manifesta fiet.
Memoratus ẽ autem. nemoita positum
putet. quasi obliuio cadat indm̃: s quia
post longum tempus futurum ẽ iudi¬
cium: scđm affectum infirmoꝵ homi¬
num positum ẽ: qui quasi dominum ob¬

Expanded text:
erpretatur Visio pacis. Praecedit autem speculatio visionem, sicut ista Ecclesia praecedit eam quae promittitur, civitatem immortalem et aeternam. Sed praecedit tempore, non dignitate: quia honorabilius est quo pervenire nitimur, quam id quod agimus, ut pervenire mereamur; agimus autem speculationem, ut perveniamus ad visionem. Sed etiam in persecutione Christianos: Quoniam requirens sanguinem eorum memoratus est. Sed cur sanguinem eorum maluit dicere? An quasi alius imperitior et minoris fidei quaereret dicens, Quomodo annuntiabunt, cum in eos infidelitas gentium saevitura sit; huic respondetur, Quoniam requirens sanguinem eorum memoratus est; id est, veniet ultimum judicium, ubi et interfectorum gloria, et interficientium poena manifesta sit? Memoratus est autem, nemo ita positum putet, quasi oblivio cadat in Deum; sed quia post longum tempus futurum est judicium, secundum affectum infirmorum hominum positum est, qui quasi oblitum
Abbreviated transcription (Latin):
it uecerem hominem. atq hoc mͦ tanꝗͣ
extulit patrem. Post occulta gͦ filii. de qͥ¬
bus in hoc psalmo multa dicta s̃: crunt
manifesta filii. dequib pauca infine
ciusdem psalmi nunc dicta s̃. Ex his au¬
tem titulus factus ẽ: qus maiorem hic
partem tenẽt. Pocest ce ipse dies aduen¬
tus domini. recte numerari int occulta
filii: quamiris ipsa domini p̃sentia. ma¬
nifesta futura sit. De illo enum die dic¬
tum ẽ. qd nemo eum sciret: neq angłi.
neq: uirtutes. neq filius hominis. Ud
ergo tam occultum. quam id qd etiam
ipsi iudici occultum ẽẽ dictũ ẽ. tñ ñ ad
cognoscendum s ad ꝓdendum: Deoc¬
cultis autem filii. etiam si quisꝗͣ. ñ dĩ fili¬
um subaudire uoluerit. s ipsius dauid.
cuius nomini totum psalterium tribu¬
itur. nam dauitici psalmi utiq appellan¬
tur: uoces illas audiat quib dominodr̃
sedem dauid patris sui. Noc illa sententia
huic indellectui contraria ẽ: quaidemdo¬

Expanded text:
it veterem hominem, atque hoc modo tanquam it veterem hominem, atque hoc modo tanquam extulit Patrem. 35. Post occulta ergo Filii, de quibus in hoc psalmo multa dicta sunt, erunt manifesta Filii, de quibus pauca in fine ejusdem psalmi nunc dicta sunt: ex his autem titulus factus est, quae majorem hic partem tenent. Potest et ipse dies adventus Domini recte numerari inter occulta Filii, quamvis ipsa Domini praesentia manifesta futura sit; de illo enim die dictum est quod nemo eum sciret, neque Angeli, nec Virtutes, neque Filius hominis : quid ergo tam occultum, quam id quod etiam ipsi judici occultum esse dictum est, non ad cognoscendum, sed ad prodendum? De occultis autem Filii, etiam si quisquam non Dei Filium subaudire voluerit, sed ipsius David, cujus nomini totum Psalterium tribuitur, nam Davidici utique Psalmi appellantur, voces illas audiat quibus Domino disedem David patris sui . Nec illa sententia huic intellectui contraria est, qua idem Do
Abbreviated transcription (Latin):
cientiam exspectamus. Iam uͦ aurem dĩ.
non m̃brum corporeum. s potentiameẽ
qua exaudit. regulariter debemus acciꝑe:
atq ita quibusq nominatis m̃bris eius
quȩ in nob uisibilia & corporea s̃. poten¬
tias oꝑationum oportet intelligi ⁊ ne se¬
pe ista repetantur. Honenim corporeũ fas
est putare: qd̾ dominus ds̃. ñ sonantẽ uo¬
cem. sed p̃parationẽ cordis exaudit. Iudi
formatur huic scło. neq suꝑbo. Aliud
est autem uidicare pupillum: aliud u¬
dicare pupillo. Iudicat pupillum õ
qui condempnat: uidicat autem pu¬
pillo. qui ꝓ pupillo ꝓfert sententiam.
Ut ñ apponat ultra magnificare se hõ.
suꝑ t̃ram. Homines enims̃: de quibus
dictum ẽ. Pone domine legis latorem
S etiam ille qui codem loco intelligit᷑
poni suꝑ eos. homo erit:⁊ de quo nune
dr̃. ut ñ apponat ultra magnificare se
homo suꝑ t̾ram: cum uenerit scił filius
hominis iudicare pupillo: qui se exu¬

Expanded text:
tientiam expectientiam expecnon membrum corporeum, sed potentiam esse qua exaudit, regulariter debemus accipere; atque ita quibusque nominatis membris ejus, quae in nobis visibilia et corporea sunt, potentias operationum oportet intelligi, ne saepe ista repetantur: non enim corporeum fas est putare, quod Dominus Deus non sonantem vocem, sed praeparationem cordis exaudit. 34. formatur huic saeculo, neque superbo. Aliud est enim judicare pupillum, aliud judicare pupillo: judicat pupillum etiam qui condemnat; judicat autem pupillo qui pro illo profert sententiam. Ut non apponat ultra magnificare se homo super terram. Homines enim sunt, de quibus dictum est: Pone, Domine, legislatorem Sed etiam ille qui eodem loco intelligitur poni super eos, homo erit, de quo nunc dicitur, Ut non apponat ultra magnificare se homo super terram: cum venerit scilicet Filius hominis judicare pupillo, qui se exu
Abbreviated transcription (Latin):
los fieri discipulos suos. quib dicit: ne
uob dicatis patrem interris. Cuius reiexẽ¬
plum prebuit prior ipse. dicendo. Quȩmͥ
mater: aut qui fr̃s. Unde uolunt quidã
ꝑniciosissummi heretiei asserere. ñ habuisse¬
cum matrẽ: nec uident eẽ consequens. si
hec uerba attendant. ut nec discipłi eius
patres habuerint : quia sic̃ ipse dixit. q̃
michi mater ẽ: sic illos docuit. cumait:
de quo supradicebatur: om̃ium inimicoꝵ
suorum dominabitur. Brachium enim
eius dix̃ potentiam cius: cui contraria ẽ
tum eius: & ñ inuenictur. Propt̃ illud.
Idẽ iudicabitur de peccato suo: & ipse
ꝑiet ꝓpt̃ peccatum suum. Deinde quid
mirum si sequitur: dominus regnabit
angustiis & tribulationib huius scli
domini diem concupiscerent. Prepara¬
tionem cordis eorum: exaudunt auris
tua. hec est cordis p̃paratio: de qua in ali
o psalmo canitur. Paratum cor meum
Si autem qd ñ udemus sꝑamus: ꝑ pa¬

Expanded text:
los fieri discipulos suos, quibus dicit: Ne los fieri discipulos suos, quibus dicit: Ne vobis dicatis patrem in terris . Cujus rei exemplum praebuit prior ipse dicendo: Quae mihi mater, aut qui fratres Unde volunt quidam perniciosissimi haeretici asserere, non eum habuisse matrem: nec vident esse consequens si haec verba attendant, ut nec discipuli ejus patres habuerint; quia sicut ipse dixit, Quae mihi mater est, sic illos docuit, cum ait:de quo supra dicebatur: Omnium inimicorum suorum dominabitur. Brachium ergo ejus, dixit potentiam ejus: cui contraria est tum ejus, nec invenietur. Propter illud, id est, judicabitur de peccato suo, et ipse periet propter peccatum suum. Deinde quid mirum si sequitur, Dominus regnabit angustiis et tribulationibus hujus saeculi Domini diem concupiscerent. Praeparationem cordis eorum exaudivit auris tua: ho psalmo canitur: Paratum cor meum Si autem, quod non videmus speramus, per pa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. Exurge domine ds̃. & exaltetur manus
itaq manifestum uidicium intelligente.
tu laboremae dolorem consicłas: ut tra¬
das eos in manus tuas. Sensus iste pro¬
nunciationem querit: inqua si erratũ
fuerit. obscuratur. Sic enum dix̃ incorde
suo impius. ñrequirae ds ÷ quasi ds̃ labo¬
rem &e iram considẽt. ut tradat cos inma¬
nus suas: idẽ quasi laborare & irasci time¬
at: ce ꝓpterea illis parcat. neoneri sit illi
pena eorum. aut ne iracundia ce tempe¬
state turbetur: quomͦ pleriq homines fa¬
cuuit. qͥ dissimulata iundicta elaborant
ne uascantur. Cibi derelictus c̃ paup. Idõ
enim pauꝑ ẽ. idest omia huius mundi tẽ¬
poralia bona contẽpsit: ut tu sis tantum speᷤᷤ
eius Pupillo dueris aduutor: idẽ ei cimo¬
ritur pater hic mundus. ꝑ quem carnalit̃
genitus ẽ : & iam potest dicere. mͥ mundꝰ
crucifixus ẽ. & ego mundo. Talib enimpu¬
pillis: pater fit ds̃. Docet quippe ds̃ pupil¬

Expanded text:
ergo, Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus ergo, Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus que manifestato judicio intelligentes tu laborem et iram consideras, ut tradas eos in manus tuas. Sensus iste pronuntiationem quaerit, in qua si erratum fuerit, obscuratur. Sic enim dixit in corde suo impius: Non requiret Deus, quasi Deus laborem et iram consideret, ut tradat eos in manus suas; id est, quasi laborare et irasci timeat, et propterea illis parcat, ne onerosa illi sit poena eorum, aut ne iracundiae tempestate turbetur, quomodo plerumque homines faciunt, dissimulantes vindictam, ne laborent, aut irascantur. 31. Tibi derelictus est pauper. Ideo enim pauper est, id est, omnia hujus mundi temporalia bona contempsit, ut tu sis tantum spes ejus. Pupillo tu eris adjutor; id est, ei cui moritur pater hic mundus, per quem carnaliter genitus est, et jam potest dicere: Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . Talibus enim pupillis pater fit Deus. Docet quippe Dominus pupil
Abbreviated transcription (Latin):
preualeat homo:iudicentur gentes in
conspectu tuo: idẽ in occulto uͥ solus
ds̃ uidet. Hoc factum ẽ. cum impii ad
magnam que uidetur hominib feli¬
citatẽ ꝑuenerunt: suꝑ qͦs constituitur
legis lator. qualem habere meruer̃: de qͦ¬
illam occultam pęnã atq uindictam. dr̃:
exurge domine ds̃ m̃s & exaldetur manꝰ
tua: nonutiq in occuldo: s iam in ma¬
nifestissima gła Ne obliuscaris pauꝑem¬
infinẽ. id est sicut impiĩ putant. qui dict.
oblitus ẽ ds̃. auercit faciem suam. ne uide
at infinẽ. Usq infinem autem negant
dm̃ uidẽ. qui dicunt ciu res humanas
& trenas non curare: qm̃ t̃ra quasi finiꝰ
rerum ẽ. quia ultimum elementum est:
inquo homines ordinatissime laborañ:
s laborum suorum ordinẽ uidẽ ñ posst̃.
qui maxime ꝑtinet adoceulta filii. La¬
borans gͦ eccła illis temporibus. tanquã
naiis inmagnis fluctib & ꝓcellis: quasi
dormientem excitat dominum: ut im¬
peret uentis. tranquillitas redeat. Dicit

Expanded text:
r homo, judicentur gentes in conspectu tuo. Id est, in occulto, ubi solus Deus videt. Hoc factum est, cum impii ad magnam, quae videtur hominibus, foelicitatem perveniunt: super quos constituitur legislator, qualem habere merueillam occultam poenam, atque vindictam dicitur, Exsurge Domine Deus, et exaltetur manus tua: non utique in occulto, sed jam in manifestissima gloria. Ne obliviscaris paupein finem; id est, sicut impii putant, qui dicunt: Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat usque in finem. Usque in finem autem negant Deum videre, qui dicunt eum res humanas et terrenas non curare; quoniam terra quasi finis est rerum, quia ultimum elementum est in quo homines ordinatissime laborant, sed laborum suorum ordinem videre non possunt, qui maxime pertinet ad occulta Filii. Laborans ergo Ecclesia illis temporibus, tanquam navis in magnis fluctibus et procellis, quasi dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis, et tranquillitas redeat: dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate: in lasciuia. incupiditate nefa¬
ria: Iam ꝑdita spe reparationis. uelhoc
habeam qđ uideo: si non possum habere
qđ credo: Iste gͦ psalmus sicut cautos fac̃
eos qui non ceciderunt: sic desperatos ñ
uult qui ceciderunt: Quis quis peccasti.
et dubitas agere penitentiã ꝓpeccato tuo
desꝑando salutem: audi dauid gementẽ.
Adte nathan ꝓpħa non ẽ missus: ipse dauid
missus ẽ adte: Audi eum clamantem: &
simul clama: Audi gementem: et congemi¬
sce. Audi flentem: et lacrimas iunge: Audi
correctum: et condelectare: Si tͥ non potuit
intercludi peccatum: spes ueniȩ non in¬
tercludatur: Missus ẽ adistum uirum na¬
than ꝓpħa: Attende regis humilitatem:
Non respuit uerba precipientis: non dixit.
Audes mͥ loqui regi: Rex sublimis ꝓpħam
iserere mei ds̃: scđm magnã

Expanded text:
voluptate, in lascivia, in cupiditate nefavoluptate, in lascivia, in cupiditate nefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc habeam quod video, si non possum habere quod credo. Iste ergo psalmus, sicut cautos facit eos qui non ceciderunt, sic desperatos esse non vult qui ceciderunt. Quisquis peccasti, et dubitas agere poenitentiam pro peccato tuo desperando salutem tuam, audi David gementem. Ad te Nathan propheta non est missus, ipse David ad te missus est. Audi eum clamantem, et simul clama; audi gementem, et congemisce; audi flentem, et lacrymas junge; audi correctum, et condelectare. Si tibi non potuit intercludi peccatum, spes veniae non intercludatur. Missus est ad istum virum Nathan propheta: attende regis humilitatem. Non respuit verba praecipientis, non dixit, Audes mihi loqui regi? Rex sublimis PropheMiserere mei, Deus, secundum magna
Abbreviated transcription (Latin):
illius ꝑsecutionib agitabatur: quando
ꝑdiuers a fugiebat ne inmanus eius in¬
cideret: non concupiuit alienam: non
adulterata uxore uirum occidit: Frat
ininfirmitate tribulationis suȩ tanto
dm intentior: quanto miserior uidebat᷑:
Utile quiddam ẽ. tͥbulatio: utile medici fer¬
tamentum: factus ẽ securus deuictis ho¬
stib: pressura caruit: tumor excreuit:
Ualet gͦ hoc exemplum adid: ut tumeam
felicitatem: Tribulationem et dolorem ĩ
uigilent custodire integritatem suam:
& cum attendunt magnum cecidisse par¬
ui timeant: Siuͦ aliqͥs iam lapsus hȩc au¬
dit: et aliquid mali inconscientia denet:
uerba psalmi huius aduertat: Attendat
quidem uulneris magnitudinim: s non
desꝑet medici maiestatem: Peccatũ cum
desꝑatione:certa mors:Nemo gͦ dicat: Si
iam aliquid mali feci. iam dampnandꝰ
sum: ds̃ malis talib ñ ignoscit Cur non
addo peccata peccatis: Fruar hoc scło in

Expanded text:
illius persecutionibus agitabatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici fertamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et doon commiserunt, ut vigilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et aliquid in conscientia mali tenens; verba psalmi hujus advertat: attendat quidem vulneris magnitudinem, sed non desperet medici majestatem. Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo ergo dicat, Si jam aliquid mali feci, jam damnandus sum: Deus malis talibus non ignoscit, cur non addo peccata peccatis? Fruar hoc saeculo in
Abbreviated transcription (Latin):
lectꝰaris: regnat si consenseris: Carnalis de¬
lectatio presertim usq ad illicita etaliena
ꝓgrediens: frenanda ẽ non relaxanda: Imꝑio
dominanda: ñ imꝑio collocanda: Atden¬
de securus:si ñhabes unde mouearis: S
respondes. fortiter teneo. Nũqͥd tu fortior quam
dauid: Ammonet etiam tale exemplũ:
ñ se quemquam debere extollere inꝓsꝑis
reb. Multi enim aduersas res timent.
res ꝓsperas non timent: Periculosiorẽ rẽ
ꝓsperasanimo ꝗͣ aduersa corpori: Pruis
corrumpit ꝓspera: ut inueniat qͦd fran¬
gat aduersa: fr̃s mei: aduersus felicita¬
tem acrius inuigilandum ẽ: Propterea
uidete: quemadmodum eloquium des
innr̃a felicitate tollat nob̾ securitatem:
Seruite dño inquit intimore: et exultate
ei cum tremore: In exultatione ut gr̃ãs
agamus: intremore ne cadamus Hoc
peccatum ñ fec̃ dauid: cum ꝑsecutorem
saulem pateretur: Quando daiud sc̃s
saulem inimicum patiebatur: quando

Expanded text:
lectaris; regnat, si consenseris. Carnalis delectaris; regnat, si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu fortior quam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, non se quemquam debere extollere in prosperis rebus. Multi enim res adversas timent, res prosperas non timent. Periculosior est res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea videte quemadmodum eloquium Dei in nostra felicitate tollat nobis securitatem: Servite, inquit, Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . In exsultatione, ut gratias agamus; in tremore, ne cadamus. Hoc peccatum non fecit David, cum persecutorem Saülem pateretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
in casu fortis. metiuntur infirmitatẽ suã:
et quod dampnat ds̃ deuitare cupiente ᷤ.
abaspectu securo abstinent ocłos. Non
eosde figunt inpulchritudine carnis
alienȩ: nec se ipsos faciunt de ꝑuersa sim¬
plicitate securos: Non dicunt bono ani¬
mo attendi: benigne attendi: decari¬
tate diu asperi: Proponunt enim sibi casũ
dauid: et adhoc magnum illum uident ce¬
cidisse: ut parui noliit uidere unde pos¬
sint cadere. Reprimunt enĩ ocłos
apetulantia: nonse facile adiungunt: ñ
miscent se mulierib alienis: ñleuant ocłos
faciles adaliena menia: adaliena solaria:
Delonge enim uidit dauid illam inqua cap¬
tus ẽ. Mulier longe: libido prope: Alibi erat
quod uideret: in illo. unde caderet: Atten¬
denda ẽ. gͦ hec infirmitas carnis: recordan¬
da sunt uerba apli: Non ergo regnet pec¬
catum inuro mortali corpore: Non dixit
ñ sit: s non regnet: In est peccatum cum de¬

Expanded text:
in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; et quod damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu securo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae, nec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua captus est. Mulier longe, libido prope. Alibi erat quod videret, in illo unde caderet. Attendenda est ergo haec infirmitas carnis, recordanda sunt verba Apostoli, Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit; sed, non regnet. Inest peccatum, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
positum ẽ. adhoc scriptum: adhoc inȩccłia
sepe lectum. atq cantatum: Audiant qͥ
ñ ceciderunt necadant: audiant qui ce¬
ciderunt ut surgant: Tanti uiri peccatr̃
ñ tacetur: predicatur in eccłia AuduN
male audientes: et querunt sibi patroci¬
nia peccandi Attendunt unde defendant
qđ commutere parauerunt: non unde
caueant qͦd non commiserunt: & dicunt
sͥ Si dauid. cur non et ego: Inde anima
iniquior: quȩ cum ꝓpderea fecerit qui a
dauid fecit: ideo peius ꝗͣ dauid facit Di¬
cam hoc ipsum si potero planuis: Dauid
nullum sͥ ita adexemplum ꝓposuerat
ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis. ñ pa¬
trocinio scĩtatis: tutͥ tanquam scm̃ ꝓ
ponis ut pecces Non imitaris eius scĩtatẽ.
s imitaris rumam: Hoc amas indauid:
qͦd inse odit dauid: Preparas te ad pec¬
candum: disponis peccare: Librum dĩ
inspicis ut pecces. scripturas dĩ ad hoc
audis ut facias qͦd displicet dõ. Hoc ñfec̃

Expanded text:
positum est, ad hoc scriptum positum est, ad hoc scriptum saepe lectum atque cantatum: audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia. Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
nem: s instruens adtimorem: Huiꝰ mulie¬
ris uxoris alienȩ pulcri̾tudine captus rex
& ꝓpħa dauid. ex cuius semine scđ̾m eat¬
nem dñs uenturus erat: adulterauit eam.
Hoc inisto psalmo ñlegitur: s in eius titulo
apparet: in libro autem regnoꝵ plenius
legitur: Utraq scriptura canoniea ẽ: utriq
sine ulla dubitatione axp̃ianis fides ad¬
hibenda ẽ Commissum aq conscriptũ ẽ.
Huus etiã maritum: inbello occidendum
curauit. Homicidio auxit adulteriũ: &
post hoc fact̾um missus ẽ. ad eũ nathan
ꝓpħa: missus adño qui eum argueret de
tanto commisso: Quid caueant homines
diximus. quid uͦ si lapsi fuerint imitent᷑.
audiamus Multi enim cadere uolunt
cum dauid: et nolunt surgere cum dauid
Non ergo cadendi exemplum ꝓpositum est.
s si cecideris resurgendi: Attende necadas:
Non sit delect᷑atio minoꝵ. lapsus maioꝵ: sed
sit casꝰ maioꝵ tremor minorũ: Ad hoc pro¬

Expanded text:
nem, sed instruens ad timorem. Hujus mulienem, sed instruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adulteravit eam. Hoc in isto psalmo non legitur, sed in titulo ejus apparet; in libro autem Regnorum plenius legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis fides adhibenda est. Commissum atque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum David. Non ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc pro
Abbreviated transcription (Latin):
tentia psalmus hodie cantatus ẽ: Loquam᷑
&& cum absentib. Er it adeos uox nr̃a. me¬
moria ur̃a: nec ut saucios & languidos ne¬
gligatis: s ut facilius sanetis. sani ꝑma¬
nere debetis Corigite arguendo: conso¬
lamini alloquendo: exemplum prebete
bene uiuendo: aderit eis qui affuit &
uob̾ Non enim uob̃ iam ista ꝑicula p̃ter¬
gressis: fons miscđiae dei precisus ẽ. Quĩa
uenistis uenient: quia transistis tͣnsibuis.
Molestum ẽ. quidẽ & nunium ꝑiculosum:
immo ꝑnitiosum et ꝓcerto exitiabile: qđ
scientes peccant. Alit̃ enim adhas uanita¬
des currit qͥ uocem xͥ contempnit: aliter
ille qui nouit qͥd fugiat: S: nec detalibus
desꝑari debere iste psalmus ostendit: In
ersabee erat mulier. uror aliena:
cum dolore quidem dicimus & tre¬
more. s: tamen ds̃ noluit taceri quod
uoluit scribi Dicam gͦ ñ qͦd uolo. s quod
cogor: dicam non exhortans adimitatio¬

Expanded text:
tentia Psalmus hodie cantatus est. Loquamur tentia Psalmus hodie cantatus est. Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra memoria vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere debetis. Corrigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis, fons misericordiae Dei praecisus est. Qua venistis, venient; qua transistis, transibunt. Molestum est quidem, et nimium periculosum, imo perniciosum, et pro certo exitiabile, quod scientes peccant. Aliter enim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperari debere, iste psalmus ostendit. 2. ersabee erat mulier uxor aliena. Cum dolore quidem dicimus et tremore, sed tamen Deus noluit taceri quod voluit scribi. Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ultitudinis huiꝰ nec freqñtia
fraudanda ẽ: nec infirmitas
oneranda: Silentiũ petimꝰ
& quietem: ut uox nr̃a post
hesternum laborem possit
aliquantis uirib ꝑdurare: Credendum
ẽ. caritatem ur̃am ñ obaliud hodierno
die copiosius conuenisse: nͥ ut oretis ꝓeis
qͦs absentes facit alienus. & ꝑuersus affec¬
tus: Neq enim loquimur de paganis.
neq de iudeis. s dexp̃ianis: neq: dehis
adhuc cathecuminis: s de multis etiã
baptiratis. aquoꝵ lauachro nicħ distatis:
et eoꝵ tam cordi dissimues estis: Quam
multos enim hodie fr̃s nr̃os cogitamꝰ
& plangunus ire inuanitates & insan¬
as mendaces: negligere qͦ uocati sunt:
Qui si forte inipso circo aliqua excausa
expauescant: continuo se signant: &
stant ulic portantes infronte: unde ab¬
scederent si hoc incorde portarent: Dep̃can¬
da ẽ. miscdia di: ut det intellectum adista
dampnanda. et affectũ ad fugi enda. & mi¬
scđiam adignoscenda: O portune gͦ de peni¬

Expanded text:
ultitudinis hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pro eis quos absentes facit alienus et perversus affectus. Neque enim loquimur de Paganis, neque de Judaeis, sed de Christianis; neque de his adhuc catechumenis, sed de multis etiam baptizatis, a quorum lavacro nihil distatis, et eorum tamen cordi dissimiles estis. Quam multos enim hodie fratres nostros cogitamus et plangimus ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent. Deprecanda est misericordia Dei, ut donet intellectum ad ista damnanda, et affectum ad fugienda, et misericordiam ad ignoscenda. Opportune ergo de poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ocłorum. qd nomine palpebrarum est
positum myortem resurrectionemq eiꝰ
sionc ac resurrectione letificatos. Dñs in¬
terrogat iustum & impium: iam de cȩlo
gubernans eccłam. Qui autem diligiti¬
niquitatem: odit animam suam. Qua¬
re hoc ita sit: consequentia docent. Plu¬
it enim suꝑ peccadores. laqueos. scd̃m
suꝑiorem exposicionem accipiendum:
& omnia cȩtera usq ad finem psalmi.

Expanded text:
oculorum, quod nomine palpebrarum probabile est oculorum, quod nomine palpebrarum probabile est positum, mortem resurrectionemque ejusione, et resurrectione laetificatos. Dominus interrogat justum et impium: jam de coelo gubernans Ecclesiam. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam: quare hoc ita sit, consequentia docent; Pluet enim super peccatores laqueos, secundum superiorem expositionem accipiendum, et omnia caetera usque a
Abbreviated transcription (Latin):
iquis autem lunam sinagogam
uult intelligere.⁊ad passionem do¬
mini referat psalmum. &e de uide
Bdicat. quoniam que ꝑfecisti destru¬
xerunt: ac de ipso domino. iustus au¬
tem quid fecit. quem tanquam destruc¬
torem legis arguebant. cuius p̃cepta
ꝑuerse uiuendo ce ea contempnendoac
sua statuendo destruxerant. ut ipse do¬
minus scđm hominem loquatur ut
solet. dicens. in domino confido qͦmͦ
dicitis anime meȩ transinigra in monteᷤ
sic̃ passer: ꝓpter terrores scił corum qui
illum apprehendere ce crucifigere cupie¬
bant: cum peccatores sagittare uolentes
rectos corde id est qui xp̃o crediderant.
in obscura luna id ẽ repleta peccatorib
synagoga: ñ absurde intelligitur. Cui
uerbũ in homine: uł ipse filius hominis.
qui ẽ incelis. Oculi eius in pauꝑem re¬
spiciunt: aut quem suscepit. scđm dm̃ :
aut ꝓpter quem passus ẽ. scđm homi¬
nem. Palpebrȩ eius.int̃rogant filios
hominum. Oꝑtionem atq ad aꝑtionẽ

Expanded text:
quis autem lunam synagogam vult intelligere, ad passionem Domini referat Psalmum, et de Judaeis dicat, Quoniam quae perfecisti destruxerunt; ac de ipso Domino, Justus autem quid fecit? quem tanquam destructorem Legis arguebant: cujus praecepta, perverse vivendo, et ea contemnendo, ac sua statuendo, destruxerant, ut ipse Dominus secundum hominem loquatur, ut solet, dicens, In Domino confido; quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montes sicut passer? propter terrores scilicet eorum, qui illum apprehendere et crucifigere cupiebant: cum peccatores sagittare volentes rectos corde, id est qui Christo crediderant, in obscura luna, id est repleta peccatoribus synagoga, non absurde intelligitur. Cui Verbum in homine, vel ipse Filius hominis qui in coelis est. Oculi ejus in pauperem respiciunt: aut quem suscepit secundum Deum, aut propter quem passus est secundum hominem. Palpebrae ejus interrogant filios hominum. Opertionem atque adapertionem
Abbreviated transcription (Latin):
dextere eius. Potentatꝰ nr̃i sunt. salus fauo¬
ris eius. cum etiam de tribulatione dat
auxilium: ut quando infirmam᷑. tẽ poten¬
tes simꝰ. Nam uana salus hominũ: quȩ ñ
dexterȩ s sinistrȩ eius ẽ: Hac enim ex tolliu¬
tur in magnam suꝑbiam: quic̃q peccan
Nos aut̃: in nomine dñi dĩ nr̃i exultabinᷤ
Nos aut̃ spem figentes in ęt̾nis. neq głam¬
Et ideo ipsi rerum temporalium cupiditate
obligati sunt: timentes parcere dño. ne a
romanis ꝑderent locum: ꝙ irruentes in
lapidem offensionis ⁊ petram scandali. de
spe cȩlesti cecider̃: quib cecitas ex parce
isrł facta ẽ. ignorantib dĩ iusticiam: i suã
uolentes constituere. Nos uero resurrex¬
mꝰ: ierecti sumꝰ. Nos uero ut ppłs gentiuim
intraret de lapidib excitati filii abraham.
qui non sectabamur iusticiam apprehend¬
mꝰ eã. et resurreximꝰ: nec uirib nr̃i s ꝑfidẽ s̃b¬

Expanded text:
dexterae ejus: potentatus nostri sunt salus favodexterae ejus: potentatus nostri sunt salus favoris ejus, cum etiam de tribulatione dat auxilium, ut quando infirmamur, tunc potentes simus . Nam vana salus hominum , quae non dexterae, sed sinistrae ejus est: hac enim extolluntur in magnam superbiam, quicumque peccantNos autem in nomine Domini Dei nostri exsultabimus: nos autem spem figentes in aeternis, neque glsunt et ceciderunt, etc. Ipsi rerum temporalium cupiditate obligati sunt: timentes parcere Domino, ne a Romanis perderent locum, et irruentes in lapidem offensionis et petram scandali, de spe coelesti ceciderunt, quibus caecitas ex parte Israel facta est, ignorantibus Dei justitiam, et suam volentibus constituere. Nos autem surreximus et erecti sumus. Nos vero ut populus gentium intraret, de lapidibus excitati filii Abraham , qui non sectabamur justitiam, apprehendimus eam: et resurreximus, nec viribus nostris, s
Abbreviated transcription (Latin):
pleat om̃e consilium tuum: ñ solum quo
animam posiusti pro amicis tuis. ut morti¬
ficatum granum copiosius resurgeret: sed
etiam quo cecitas ex parce isrł facta ẽ. ut
plenitudo gentium intraret: isic omĩs isrł
saluus fieret Exultabimꝰ in salutari tuo.
Exultabimꝰ: qd tibi mors nichil nocebit. Ita
enrn eam nec nob̃ nocere posse monstrabis.
Et in nomine dñi dĩ nr̃i magnisicabimur.¬
Et confessio nominis tui. non solum ñ ꝑdet:
s etiam magnificabit nos. Impleat dñs
om̃s petitiones tuas. Impleat dñs. ñ solum
petitiones quas habuisti in t̾ra: s etiã quibꝰ
in cęlo int̃pellas pro nobis. Nune cognoui
ꝑprophetiam demonstratum ẽ: qm̃ resus¬
citabit dñs. xp̃m suum. Et exaudiet illũ
de cȩlo sco suo. Et exaudiet illum. non de
t̾ra tantum ubi se petut clarificari: uerum
etiam de cȩlo: ubi iam ad dexteram patris
interpellans pro nob̃. diffudit inde sp̃m

Expanded text:
pleat omne consilium tuum, non solum quo pleat omne consilium tuum, non solum quo animam tuam posuisti pro amicis tuis , ut mortificatum granum copiosius resurgeret ; sed etiam quo caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieexsultabimus quod tibi mors nihil nocebit; ita enim nec nobis eam nocere posse monstrabis. Et in nomine Dei nostri magnificabimuret confessio tui nominis non solum non perdet, sed etiam magnifomnes petitiones tuas: impleat Dominus non solum petitiones quas habuisti in terra, sed etiam quibus in coelo interpellas pro nobis. Nunc cognovi per prophetiam demonstratum est, quoniam resuscitabit Dominus Christum suum. Exaudiet illum de coelo sancto suo: exaudiet illum, non de terra tantum, ubi se petiit clarificari ; verum etiam de coelo, ubi jam ad dexteram Patris interpellans pro nobis , diffudit inde Spiri