comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritani uͦ: montẽ garrq̃. in qͦ antiqͥ patͤs
in qͦ nec in ierłm. nec in monte illo ado
adorando. ubiq ad oret᷑ d̾s. tm̃. In sp̃u
qͥa messias tienit .i. in ꝓximo ẽ ut ueni¬
at. forte. ⁊ samaritan: signa dñiqi aduen¬
tꝰ notauant. Messias hebraice: xp̃c grece.
unctꝰ. latine. Punice qͦ messe: dicitur
unge. lingua enĩ punica: ⁊ sira: affines
Reliqͥt mulier ydriã ⁊abĩt in ciuitatẽ.
monens ciues egredi ad uidendũ hoĩem:

Expanded text:
i vero montem Garizim, in quo antiqui patres in quo, nec in Jerusalem, nec in monte illo adoradorando. Ubique enim adoretur Deus tantuquod Messias venit, » id est in proximo est ut veniat. Forte et Samaritani signa adventus Domini notaverant. Messias Hebraice, Christus Graece, unctus Latine. Punice quoque messe, dicitur unge. Lingua enim Punica et Syra, affines Reliquit mulier hydriam, et abiit in civitatem, monens
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃c: timuit asserere qd̾ audierat ⁊ cre¬
debat. ne uiri indignarent᷑ a muliere do
ad credendũ. cũ tñ adhuc suꝑe̾ent .iiii
menses ad messẽ. uñ ꝑpendit᷑: hiemis
tp̾r hoc factũ ee. Iħc aut ad peticionem
eoꝵ intͣuit urbẽ. ⁊ mansit ibi duos dies.

Expanded text:
 » Timuit asserere, quod audierat, et credebat, ne viri indignarentur a muliere docad credendum, cum tamen adhuc superessent quatuor menses ad messem. Unde perpenditur hiemis tempore hoc factum. Jesus autem ad petitionem eorum intravit urbem, et mansit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ibi qͥdã regłs .i. de potentiorib t̾rȩ
sub rege. cuiꝰ filiꝰ infurmabat᷑. ñ: In chana.
s in capharnaũ ⁊rogabat dñm: ut de¬
scend̾et ⁊ curaret filiũ q redargutꝰ ẽ a
dño: qͥa ñ credebat eũ posse sanare. nͥ
corꝑali p̾sentia ⁊ tactu. ⁊ id̾o: dũ instaret¬

Expanded text:
ibi quidam regulus, id est de potentioribus terrae sub rege, cujus filius infirmabatur, non in Cana, sed in Capharnaum. Et rogabat Dominum, ut descenderet et curaret filium suum. Qui redargutus est a Domino, quia non credebat eum posse sanari, nisi corporali praesentia et tactu. Et ideo d
Abbreviated transcription (Latin):
constituit cũ suꝑ t̾rã excelsã. Iuerunt
aũt discipłi in urbẽ. ut cibos ement. ue¬
utꝙ mulier haurire aquã: q̃ dño pe¬
tenti potũ: qͣi notans eũ: dix̃: iud̃os ñ
couti samaritanis. cognoscens ex fimbͥis
pallii dñm iudeũ ẽẽ. T̃ranslatis .x. tͥbub:
rex assirioꝵ misit ꝑsas. ⁊assirios. ad in¬
colendam sͥ t̾rã. qͥ ob metũ feraꝵ. libros
moysi receꝑant ⁊ legitima t̾rȩ. ñ tñ cessa¬
bant᷑. qͣi medii int̾ iudos ⁊ gentes. Qñq
plantatores. qͥa t̾rã frũm suoꝵ que eoᷤ
contingebat: eis supplantaua̾nt. hoꝵ
cibis ⁊ uascłis ñ utebant᷑ udi. sũq col¬
loquendo cũ iħu accepisset ab eo qd̾ .u.
uiros habuerat: ⁊ sexti erat concubi¬
na: ait. uid̾o qͥa ꝓpħa estu. Et stat̃ q̃si¬
uit det̾minationẽ qõnis: q̃ int̾ ip̃os ⁊
uid̾os u̾sabat᷑. Dicebant enĩtud̃i. ꝓpͥũ¬

Expanded text:
Constituit eum super excelsam terram autem discipuli in urbem, ut cibos emerent, venitque mulier haurire aquam, quae Domino petenti potum, quasi notans eum, dixit Judaeos non couti Samaritanis, cognoscens ex fimbriis pallii Dominum Judaeum esse. Translatis decem tribubus, rex Assyriorum misit Persas et Assyrios ad incolendam sibi terram. Qui ob metum ferarum libros Moysi receperant, et legitima terrae, nec tamen cessabantur, quasi medii inter Judaeos et gentes. Quandoque plantatores, quia terram fratrum suorum, quae eos contingebat, eis supplantaverant. Horum cibis et vasculis non utebantur Judaei. Cumque colloquendo cum Jesu, accepisset ab eo quod quinque viros habuerat, et sexti erat concubina, ait: « Video quia propheta es tu. » Et statim quaesivit determinationem quaestionis, quae inter ipsos et Judaeos versabatur. Dicebant enim Judaei p
Abbreviated transcription (Latin):
cum adiectione paucoꝵ dierum.
& id̃o: occidit pueros bimos :⁊ de¬
inceps: usq ad quinq: annos.
sed minores bimis: non. Exponit
bimatũ & infra: scdm rationem
numi. sicut enĩ ratione temporiᷤ.
minores bimis inferiores sunt esͦ.
quia post nati sunt: ita rõne mi¬
meri: maiores bimis inferiores st̃.
eis. quia post eos numerantur.
Cui assertioni uidet᷑ fidem facere:
qd̃ quedam ossainnocentũ haben¬
tur a deo grandia: que bimorũ eẽ
ñ possent. P otest tam̃ ad hoc dici

Expanded text:
cum adjectione paucorum dierum, cum adjectione paucorum dierum, et ideo occidit pueros bimos deinceps usque ad quinque annos, sed non minores bimis. Et exponit bimatum et infra, secundum rationem numeri. Sicut enim ratione temporis minores bimis inferiores sunt eis, quia post nati sunt. Ita ratione numeri majores bimis inferiores sunt eis, quia post eos numerantur. Cui assertioni videtur fidem facere, quod quaedam ossa Innocentum habentur adeo grandia, quae bimorum esse non possent. Potest tamen dici
Abbreviated transcription (Latin):
ment cõbussit naues tharsis. scd̾m¬
re disceptasset pat̾ cũ filiis: hac le¬
ge facta ẽ reconciliatio: ut adolescũ¬
tes pat in om̃ib obedirent. Ip̃e aũt
regnũ dimittẽt cui uellet. Nundũ¬
tñ a suspitionib lib̾atꝰ erat. uenieisꝙ
hierosolimã: ppło conuocato: tͥb ꝙ
filiis astantib: ⁊ concordiã fratrũ
a cesare factam exposuit. ⁊ se succes¬
soris udicẽ constitutũ. ne uid̾i reg¬
nũ ad suos rediturũ existimarent.
Tc̃ confirmatꝰ in regno herodes. cer
ma pars t̾cio miliario a betbleem:
ad austrũ: sepulta ẽ. ꝑhũ sententia¬
ꝯ usitatior: hȩc ẽ. Orcam didicerat
noctis infantẽ: deseuit in pueros.
timens pueri morphoseon. ne. scił¬
puer cui sydera famulabant᷑. supͣ
ȩtatẽ suam uł infra: faciem tͣnsfor¬
maret. Crisostomꝰ aut̃ dicit: stel¬
lam apparuisse ꝑ annum. ante
dñi natiuitatẽ. Credebatq hero¬
des. tunc euam dñm fuisse natum
⁊ sic putabat: dñm bimum esse.

Expanded text:
menti conteres naves Tharsis. re disceptasset pater cum filiis, hac lege facta est reconciliatio, ut adolescentes patri in omnibus obedirent, ipse autem regnum dimitteret cui vellet. Nondu a suspicionibus liberatus est. Veniensque Jerosolymam, populo convocato, tribusque filiis astantibus, et concordiam fratrum a Caesare factam exposuit, et se successoris judicem constitutum, ne Judaei regnum ad suos rediturum aestimarent. Tunc confirmatus in regno Herodes certima pars tertio milliario a Bethlehem usque ad austrum sepulta est. Plurium sententiat usitatior haec est: Ortam didicerat a usque ad unius noctis infantem desaevit in pueros. Timensque pueri morphoseon, ipuer, cui sidera famulabantur, supra aetatem suam, vel infra faciem suam transformaret. Chrysostomus autem dicit stellam apparuisse per annum ante Domini nativitatem. Credebatque Herodes, tunc etiam Dominum fuisse natum, et sic putabat Dominum bimum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ad regẽ. ⁊ ñ negabit me tͥ. Hoc
aiebat: ut subt̾ fugẽt manꝰ eiͦ.
Ñ enĩ fas erat scd̾m legem: ut
qͥs duce̾t sororẽ ex patre. Tam̃
quidã det̾minant: hoc dictũ
esse: si fuerint ambo eiꝰdẽ ppłi.
hec aũt fuerat de matre gen¬
tili. maacha. quã dauid ceꝑat
in p̃lio. ⁊ cesarie ⁊ unguib p̾¬
potuisse fieri coniuges. Nolu¬
it aũt acqͥ escere: amon. ⁊ opp̾s¬
sit eam. ⁊ stati exosam ha¬
buit eam: magis: qͣm ãn dile¬
xãt. & eiecit eam a se: rogantẽ:
ut apud eũ mane̾t. ⁊ e̾et ei uxor.
Cũq eiecissent eã pueri amon:
asꝑsit cine̾m capiti suo ⁊ rupit
tunicã talarẽ qͣ utebant᷑ filiȩ
regis uͥgines. quã iosephͦ uocar
colobium manicatũ. S imposi¬
tis manib suꝑ caput: ingressa
ẽ ad absalos frẽm suũ eiulais.
Cui frat̾ ait. Tace soror. frat̾ enĩ

Expanded text:
ad regem et non negabit me tibi. « Hoc ad regem et non negabit me tibi. « Hoc aiebat, ut subterfugeret manus ejus. Non enim fas erat, secundum legem, ut quis duceret sororem ex patre. Tamen quidam determinant hoc dictum esse, si fuerint ambo ejusdem populi, haec autem fuerat de matre gentili, id est Maacha, quam David ceperat in praelio, et caesarie, et unguibus prpotuisse fieri conjuges. « Noluit autem acquiescere Amnon, et oppressit eam, et statim exosam habuit eam, magis quam ante dilexerat. Et ejecit eam a se rogantem ut apud se maneret, et esset ei uxor. Cumque ejecissent eam pueri Amnon, aspersit cinerem capiti suo, et rupit tunicam talarem, qua utebantur filiae regis virgines, quam Josephus vocat colobium manicatum. Et impositis manibus super caput, ingressa est ad Absalon fratrem suum ejulans. Cui frater ait: « Tace; soror, frater enim
Abbreviated transcription (Latin):
post hȩc. suscitauit dñs ma¬
lum in domo dauid. in hunc
modũ. amon pͥmogenitꝰ eiꝰ di¬
ligebat thamar: sororẽ absaloꝵ
ex utroꝙ parente. ita: ut de¬
ꝑiret in ea. ⁊ egrotaret. Huic
erat cognat᷑ ⁊ familiaris io¬
nadab. filiꝰ semmaa fr̃ĩs dauid.
prudens ualde. quẽ iosephus
ionathã uocat. hc̃ qͥdam arbi¬
trant᷑ fuisse nathã. S absit: ut
ꝓpħ̃a flagitiosũ ded̾it ꝯsilium.
& respondit amon. Diligo tha¬
mar supͣ modũ. Qͥ respondit.
Simula languorẽ. Cũq ueni̾t
pater tuus ad te uisitandum:
dic ei. ueniat oro thamar so¬
ror mea. ⁊ faciat mͥ pulm̃tum.
ut comedã suauiꝰ de manu eiꝰ.
Cũꝙ uenisset thamar missa
a rege: coxit in ocuł eiꝰ sorbici un¬
ras frixas. & eiecit amon a se
uniu̾sos. Cũꝙ intulisset tha¬
mar cibos ad eũ in conclaui:
ap̃phendit eam. ⁊ ait. Cuba me¬
cum soror mea. Q̃ respondit. No¬
li frat̾ oppͥm̾e me. ⁊ facere oꝓpbͥ¬
um gn̾i tuo in isrł. s loquere

Expanded text:
post haec suscitavit Dominus malum in domo David in hunc modum. Amnon primogenitus ejus diligebat Thamar sororem Absalon ex utroque parente, ita ut deperiret in ea, et aegrotaret . Huic erat cognatus, et familiaris Jonadab filius Semmaa, fratris David, prudens valde, quem Josephus Jonathan vocat. Hunc quidam arbitrantur fuisse Nathan: sed absit ut propheta flagitiosum dederit consilium. Et respondit Amnon: « Diligo Thamar supra modum. Cui respondit: Simula languorem. Cumque venerit pater tuus ad te visitandum, dic ei: Veniat, oro, Thamar, soror mea, et faciat mihi pulmentum, ut comedam suavius de manu ejus. Cumque venisset Thamar missa a rege, coxit in oculis ejus sorbiciundas frixas. Et ejecit a se Amnon universos. Cumque tulisset Thamar cibos ad eum, in conclavi, pprehendit eam, et ait: « Cuba mecum, soror mea. Quae respondit: Noli, frater, opprimere me, et facere opprobrium generi tuo in Israel, sed loquere
Abbreviated transcription (Latin):
uit faciem suã ut iret
ibu dix̃ lucas. ñ solum
qͦ assumi debebat de
mundo ad patrem: s¬
etiã scd̾m p̾ceptum de¬
agno paschal: qui de¬
cima die mensis pͥmi
assumebat᷑ de grege. ⁊ seruabat᷑ usq
ad quartãdecimã. In hc̃ modum:
iħc decima die .i. in ramis palmaꝵ:¬
uenit ad locum passionis: ⁊ mansit

Expanded text:
ciem suam, ut iret su dixit Lucas, non solum quo assumi debebat de mundo ad Patrem, seetiam secundum praeceptum deagno paschali, qui decima die mensis primi assumebatur de grege, et servabatur usque ad quartum decimum diem. In hunc modum Jesus decima die, id est in Ramis Palmaru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tenuer̃t pede ᷤ eius: adoranteᷤᷤ
Dixit eis ihc. Ite. nunciate fr̃ib
meis: ut eant in galileam.ibi
me urdebunt. Hanc uisionẽ
sui in galilea: p̃ ceteris dũs me¬
morat: quia in ea credimꝰ om̃s
discipulos affuisse. & exꝓbran
aũt mulieres. ⁊ nunciauerunł
om̃ia .xi. lugentib ⁊ his qͥ cũ
eis erant. & uisa sunt ante eos
sicut deliramentum u̾ba hec.
Petrus aũt surgens. eucurrit
ad monumentũ: ut lucas dic̃
& tc̃ uerisimile ẽ: qd̾ dñs appa¬
ruit e: ⁊ si ñ legat᷑ in euughio
De duob euntib in emaus
adem die: uisus ẽ duob dis¬
cipłis euntib in emaus. q
imus dicebat᷑ cleophas. Tacito
nomine alteriꝰ. putat᷑ lucas se¬
uocatum amaon. Post uasta¬
cionem iudee: sub marco aure¬
lio restaurata ẽ emais.⁊ dicta
est nicopolis. hec erat a ierłm:
in spacio.lx. stadioꝵ. Tradunt
greci scͥptores: herculem gigan¬
tem uno hanelitu.cxxu. passꝰ
cucurrisse. ⁊ stetisse.⁊ a stando.
spacium huiͦ modi uocatum

Expanded text:
erunt pedes ejus adorantes. Dixit eis Jesus: Ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt . » Hanc visionem sui in Galilaea, prae caeteris Dominus memorat, quia in ea credimus omnes discipulos adfuisse. Exprobrandautem mulieres, et nuntiaverunt omnia undeinn lugentibus, et his qui cum eis erant, et visa sunt ante eos, sicut deliramentum verba haec. « Petrus autem surgens cucurrit ad monumentum, » ut Lucas dicit. Et tunc verisimile est, quod Dominus apparuit ei De duobus euntibus in Emmaus. Eadem die visus est duobus discipulis euntibus in Emmaus, quorum unus dicebatur Cleophas, tacito nomine alterius putabatur se Lucas vocatum Amon. Post vastationem Judaeae sub Marco Aureliano restaurata est Emmaus, et dicta est Nicopolis; haec erat a Jerusalem in spatio 60 stadiorum. Tradunt Graeci scriptores Herculem gigantem uno anhelitu 125 passus cucurrisse, et stetisse, et a stando spatium hujusmodi vocant
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscẽnt. Alibi legit᷑. qͥa appa¬
ruit eis in alia effigie. gͦ aliqͥd
etiam erat in eo. ne eũ agnol¬
cerent. Potuit ẽe: ut mutatio
eiusdem corꝑis mortalis in in¬
mortale: ñ potuit fieri sñ qͣdã
alt̾atione. ꝓ qͣ: subito uisus. ñ
agnosceretur. ut siqͥs: quẽ ui¬
det puerũ: si paulo post occur¬
rentem s iuuenẽ uderet: non
mox eum agnoscẽt. Et cũ cog¬
nouissent eum in¬

Expanded text:
agnoscerent. Et alibi legitur quod apparuit eis in alia effigie, ergo aliud etiam erat in eo, ne eum agnoscerent. Potuit etiam esse, ut mutatio ejusdem corporis mortalis in immortale, non possit fieri sine quadam alteratione, pro qua subito visus non agnosceretur, ut, si quis quem vidisset puerum si paulo post occurentem sibi juvenem videret, non mox eum cognosceret. Et cum cognovissent eum in
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ nemo nouit patrẽ¬
ẜrubescat eunomiꝰ dic̃nᷤ.
se plenã hab̾e noticiam¬
de patre ⁊ filio. Nec exlu¬
dit᷑ utꝰꝙ conexio. Ob hoc

Expanded text:
lis. Et nemo novit PatreErubescat Eunomius, se plenam habere notitiamde Patre et Filio; nec exriusque connexio: ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut testimonium
ꝑhibeam ueritati.¬
Cui pilatꝰ. Qͥd est¬
ueritas: & iterum¬
remissiue Nullam causam in¬
incipiens a galilea usꝙ huc Qd

Expanded text:
ium rhibeam veritati.Cui Pilatus: Quid estveritas? Et iterumaeis: Nullam causam inincipiens a Galilaea, usque huc
Abbreviated transcription (Latin):
dice batur antonia ⁊ agͥipinã.
⁊ cedi flagelł. ⁊ torqueri ut ita
non occiderent eum torm̃tis eiꝰ
saciati. ⁊ cũ astrinxissent eũ
loris. dixit paulus astanti cen¬
turioni. Licet uobis flagellare
de nullo reatu ordine iudica¬
dito accessit centurio ad tͥbu¬
num licens. Quid acturus es :
hic homo ciuis romanus est.
⁊ accendens tribunus. ad paulũ.
quesiuit abeo an romanus essec.
⁊ confessus est. &e ait tͥbunꝰ. Ego
multa sũma peecume hanc ci¬
uilitatem emi. Ego inquit par¬
nor uni ciuilitate romana. do¬
natus est. abeis ĩ le. ⁊ inh̾e dibus su¬
is. ⁊ statu cliscesserunt qui erãt

Expanded text:
dicebatur Antonia, et Agrippina, dicebatur Antonia, et Agrippina, et caedi flagellis, et torqueri ita, ut non occiderent eum, tormentis ejus satiati. Et cum astrinxissent eum loris, dixit Paulus astanti Centurioni: « Licet vobis flagellare d est de nullo reatu ordine judiciadito, accessit Centurio ad tribunum dicens: Quid acturus es? Hic homo civis Romanus est. » Et accedens tribunus ad Paulum, quaesivit ab eo, an Romanus esset. Et confessus est. Et ait tribunus: Ego multa summa pecuniae hanc civilitatem emi. Ego, inquit Paunorum, civilitate Romanorum donatus est ab eis in se et in haeredibus suis. Et statim disc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussit eum dñs cecitate in uia.
quomͦ ꝯu̾sus. ⁊ baptizatus ad a¬
nania. qͦmͦ pꝰ muttum cireuitũ
de clamasco rediit in irłm. ⁊ dum
oraret intemplo factus est inex¬
dem sibi festiaa. ⁊ exi uelocit̃ de
irłm. qm̃ ñ recipent destimoniũ
tuũ de me. Ed quem ipse tunc¬
respondit. Do mine ipsi sciunt
qm̃ ego persequebar sectatores nõiͤ
xp̃iani. ⁊ inter fui lapidationi
stephani. e ustodiens uestim̃ta la¬
pidantium. Quasi diceret. De bet
eis sufficere hoc exemplum cõu̾sa
Quasi dic̾e̾t. nec ꝓpt̃ hoc cred̾ent tͥ
iudei ⁊ ideo mittam te ad gẽtes.
que tam loco quam animo a ude
sent eum uidei. audito
quia destinatus ẽẽt gentibus.
uuanimiter uociferati sunt
ꝓhicientes uestimenta sua. ⁊
pulu̾e̾m iactãdes ĩ aera p̾magni¬
tudine tristicie. quasi fuorem
expͥmentes. dicentes tribuno.
Tolle cle t̾ra hominem huiꝰ iiͦ i.
non enim fas est. eum audire.
⁊ iussit eum tribunus duci ĩ
castra. id turrem scł illam q̃

Expanded text:
ssit eum Dominus caecitate in via, quomodo conversus, et baptizatus ab Anania, quomodo post multum circumitum de Damasco rediit in Jerusalem. Et dum oraret in templo factus est in extem sibi: « Festina, et exi velociter deia non recipient testimonium tuum de me. » Ad quem ipse respondit: « Domine, ipsi sciunt, quia persequebar sectatores nominis Christiani, et interfui lapidationi Stephani, custodiens vestimenta lapidantium. » Quasi dicat: Debet eis sufficere hoc exemplum conversa» Quasi diceret: Nec propter hoc credent tibi Judaei, ideo mittam te ad gentes, quae tam loco quam animo a Judaeisent eum Judaei, audito quod destinatus esset gentibus, unanimiter vociferati sunt, projicientes vestimenta sua, et pulverem jactantes in aera prae magnitudine tristitiae, quasi furorem exprimentes, dicentes tribuno: « Tolle de terra hominem hujusmodi: non est enim fas eum audire. » Et jussit eum tribunus adduci in castra, in turrim scilicet illam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
irruere in irłm. ut eam caperet.
Set oceur rens ei felix p̃ses eũ
multis milibus ax matorum.
fugauit eum cũ paueis ⁊ alioꝰocer¬
dit. Respondẽs paulus tribunoart.
lo. quo capto a romanis. tͣnsiatus
est charsum cũ parentibꝰ ⁊ ibi edu¬
catus. Unde ab educcatione se
dieit thar sen sensẽ. licz ingis¬
callo sit natus. Sicut xp̃c naza¬
renus dicitur. cũ tũ ĩ bethleẽ
natus non est. euducatus urtharꝰ¬
so seł municipiis. ad iacentibus
cruitati. Uñ ñuocat seciuẽ sit
municipem. a municipio ⁊ t̃¬
torio çuutatis. in quo nutritus
uel tͥbuta soluunt ciutati. qd¬

Expanded text:
irruere in Jerusalem, ut eam caperet. irruere in Jerusalem, ut eam caperet. Sed occurrens ei Felix praeses cum multis millibus armatorum, fugavit eum cum paucis, et alios occidit. Respondens Paulus tribuno ait:lo. Quo capto a Romanis, translatus est Tarsum cum parentibus, et ibi educatus, unde ab educatione se dicit Tarsensem, licet in Giscallo fuerit natus, Christus Nazarenus dicitur, licet in Bethlehem sit natus. Non est educatus in Tarso; sed in municipiis adjacentibus civitati, unde non vocat se civem, sed municipem, a municipio et territorio civitatis, in quo nutritus vel tributa solvunt civitati.
Abbreviated transcription (Latin):
plum. ⁊ contami nauit locũ
sac̃tom. Cõmora est egro uniu̾¬
sa ciuitas ⁊ facta est dissensio
ppłi. ⁊ app̃hendentes paulum.
traxerunt extra templum. ⁊
clauserunt ianuas. nere fuge¬
ret intenplum. ⁊ querentib
eum ocgdere nũciatũ est dr̃i¬
buno. cohortis. scł claudio lisie. qui
missus fuerat a felice p̃side. ⁊ cũ ã¬
sumptis militibus. ⁊ centurionibꝰ
occurriss: iudentes eum desierũt
inturrim regiam. Et cum uenis
domus ꝓpͥe. portabatur paulus ami¬
litibus ꝓpter impetum ppłi. seque¬
batur enĩ eũ ppłs clamans. tolle
Dicet mͥ loqui ad liquid adte:
Lid quem tribunus. Nosti g̾cã
lĩguam. ait. Noui. Locutus est
enim tribunus ei grece. ne uidei
intelligerent. Non quid tu es
ille egyptius qui añ hos dies tu¬
multum concitauit. ⁊ inde edux̃
Iosephus dicit qͣd cũ płibꝰ milibꝰ.
⁊ potuit pͥmo uenire. ꝯpaucio¬
gyotius iste per artem ma¬
gicam sibi cõparau̾at nom̃
usq ad fa montem oliueti. uolẽs

Expanded text:
nt locum sanctum. » Commota est ergo universa civitas, et facta est dissensio populi. Et apprehendentes Paulum, traxerunt extra templum, et clauserunt januas, ne fugeret in templum, et quaerentibus eum occidere, nuntiatum est tribuno cohortis, scilicet Claudio Lisiae, qui missus fuerat a Felice praeside. Et cum assumptis militibus et centurionibus occurrisset, videntes eum desierunt in turrim regiam. Et cum venissdomus propriae, portabatur Paulus a militibus propter impetum populi, sequebatur enim omnis populus clamans: « Tolle Licet mihi loqui aliquid ad te. Ad quem tribunus: Nosti Graecam linguam? Ait: Novi. » Locutus est enim tribunus Graece, ne Judaei intelligerent. Nunquid tu es Aegyptius ille, qui ante hos dies tumultum Josephus dicit quod cum pluribus millibus, et potuit primo venire cum pauciogyptius iste per artem magicam sibi compararat nomen usque ad montem Oliveti, volens
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem ex gẽtibꝰ ũ ẽẽ ĩponẽdũ ho¬
⁊ paulus. cde antiochia in ierusa¬
lem. Quartam de quahic legit᷑.
qua statutum est. non ꝓ hiberi
lus ap̃side ad clamorẽ uideoꝵ
ostera aũt die purifica¬
ris intrauit intẽplũ cũ eis. ⁊ ob¬
tulit oblationem suam sicut a¬
Lii. Consũmatis aũt .uii. diebꝰ
iudei qui uenerant de asya ꝑ¬
sequẽtes paulum cũ iuidissent
eũ ĩ templo. quia uiderant tͦ¬
phium ephesium de ambulã¬
tem cũ eo perc uutatem puta¬
uerunt ꝙ intro duxiss eum ĩ
templum. hominem. scilicet
gen tilem. ⁊ concita uer unt
omnem ppłm conetra ⁊ in ie¬
cerunt maniis in eura dicen¬
tes. Uiri israelite ad iuuate. Nͥ

Expanded text:
ad fidem ex gentibus, non esse imponendum oad fidem ex gentibus, non esse imponendum oet Barnabas de Antiochia in Jerusalem. Quartam de qua hic agitur, qua statutum est non prohiberi lus a praeside ad clamorem Judaeorum. Postera die purificaris , intravit templum cum eis, et obtulit oblationem suam, sicut alii. Consummatis autem septem diebus, Judaei, qui venerant de Asia persequentes Paulum, cum vidissent eum in templo, qui viderant Trophimum Ephesium deambulantem cum eo per civitatem, putaverunt quod introduxisset eum in templum, hominem scilicet gentilem, et concitaverunt omnem populum contra eum, et injecerunt manus in eum, dicentes: « Viri Israelitae, adjuvate. Hic enim
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ad iacobum collec¬
ti sunt seniores. quibus salutatis
narrabat per singula. que ⁊ quã¬
ta fecerat d̾s ingentibus ꝑmini¬
sterum eiꝰ. qui cũ audissent mag¬
nificabant cłm. ⁊ dixerũt paulo.
Uides fr̃ qͦt milia sunt in rudeiᷤᷤ
qui credicterunt: omnes tam̃ sũt
emulatores legis. uolẽteᷤᷤ parit̃ cũ fid
suscepta obseruare legalia. ⁊ audie¬
runt de te ꝙ p̃dices ab olicionẽ legiᷤᷤ¬
⁊ eis odibit fẽs es qͣi clestructor le¬
gis moysi. Conue niet gͦ multitu¬
do audiens te suꝑ uenisse. unde
consulumꝰ tibi ut sanc tifices te se¬
cundum legem. cũ .iiiͦi. qui hñt
nuotum suꝑ se ut sic appareat
falsa opinio: q̃ ĩcrebint dete. ⁊ s¬
tatuerunt de eius consensu ut ui¬
deis ad fidẽ cõu̾sis ñ ꝓ hib̾et᷑ obser¬
uatio legaliũ. Ita dũtax at ut¬
ñ pon̾ent spẽ in ei ᷤ ⁊ distĩgue .iiiͦi.
synodoᷤ inpͥuata eccłia ierosolimiᷤᷤ¬
celebͣtas. Primã de substituciõe

Expanded text:
Paulus ad Jacobum, collecti sunt seniores . Quibus salutatis narrabat per singula quae et quanta fecerat Deus in gentibus um audissent, magnificabant Deum, et dixerunt Paulo: « Vides, frater, quot millia sunt in Judaeis, qui crediderunt. Omnes tamen adhuc sunt aemulatores legis, » volentes pariter cum fide suscepta observare legalia, et audierunt de te, quod praedices abolitiones legis, et odibilis factus es, quasi destructor legis Moysi. Convenit ergo multitudo, audiens te supervenisse. Unde consulimus tibi, ut sanctifices te secundum legem, cum quatuor qui habent votum super se, ut sic appareat falsa opinio, quae increbuit de te. Et statuerunt de ejus consensu, ut Judaeis ad fidem conversis non prohiberetur observatio legalium, duntaxat ne ponerent spem in eis. Et distingue quatuor synodos in primitiva Ecclesia Jerosolymie
Abbreviated transcription (Latin):
uuẽ romanum. Et est sũma.
Quia pater sius ꝑobseqͥorũ
diligenciam sibi conparauerat.
gr̃ãm romanorum. ⁊ donatus
est. ab eis romana libertafe. ⁊ rĩc
ita iure h̾editario habebat par¬
lus consortium romane ciuita¬
tis. Rogo ergo de ait. per mitte
me loqui ad ppołm. ⁊ ꝑmissus cepit
loqui ȩ hebraice. quod audientes
p̃stiterunt eimagis silentium.
Uari inquit fratres. ego sum hebͤ
us. natus tharso cilicie. nutritꝰ

Expanded text:
et est summa, quia pater suus per obsequiorum diligentiam sibi comparaverat gratiam Romanorum, et donatus est ab eis Romana libertate, ut putasic jure haereditario habebat Paulus consortium Romanae civilitatis. « Rogo ergo te, permitte me loqui ad populum. » Et permissus coepit loqui Hebraice. Quod audientes magis praestiterunt ei silentium. « Viri fratres , ego sum homo Hebraeus natus in Tarso Ciliciae,
Abbreviated transcription (Latin):
n eascende̾t. Postea ꝓfecti sunͦt
cleducentibꝰ nos omnibuscõnxo¬
tatem. ⁊ uale facientes. eis ascẽdi¬
mus uauem᷑. Illi aũt redierũt
insua. nos uero cdlescendimꝰ pto¬
quod agabus paulo pre dixit.
ltera aũt clie uenimus ce¬
saream.⁊ in tͣiumus do¬
mum philippi. diaconi.
huic erant .iiiiͬ. filie uͥgines. ꝓ¬
phetisse. p̃dicentes pauło. quod
moraremur ibi ꝑ aliquot dies.
supuenit ꝓph̃a quidam aiudea
nomine agabꝰ. qui eũ ueniss ad
nos tulit zonam pauli. ⁊ ligans
⁊ quierant loci illiꝰ ut non asceẽ¬
cleret in irłm. Et Respondit.
Quid fletis affligentes cor meũ
Ego enim ñ selũ alligari. s ⁊ mori

Expanded text:
ne ascenderet. Postea profecti sumus deducentibus nos omnibus cum uxotatem. Et valefacientes eis ascendimus navem. Illi autem redierunt in sua. Nos autem ascendimus PtoVII. De hoc quod Agabus Paulo praedixit. Altera autem die venimus Caesaream , et introivimus domum Philippi diaconi. Huic erant quatuor filiae virgines, prophetissae, praedicentes Paulo quod e Et cum moraremur ibi per aliquot dies, supervenit propheta de Judaea, nomine Agabus. Qui cum venisset ad nos, tulit zonam Pauli, et ligans et qui erant loci illius, ut non ascenderet in Jerusalem. Et respondit: Quid fletis affligentes cor meum? Ego enim non solum alligari, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. ⁊ cũ ñ posse mus ei dissuad̾e̾ qͥ¬
eui mus clicentes. dñi fiat uolũp¬
cas. Postea p̾parati ascendimꝰ
erant incesarea nobiscum. ad¬
clucentes iasonem hospitem nr̃m.
Et cumuenissemꝰ irłm. libent̃
exceperunt nos fr̃s. sequenti aũ
clie intrauit paulus. nobiscum
ad iacobum qui erat ep̃s ieroso¬
limitaꝵ de quo licit beda suꝑ
hunc locum. qr .xxx. annis. rex̃
eccłiam ierosolimtaꝵ scł. usq¬
ad .uii. annis neronis qui scd̾m
iosephum ex cerebatꝰ est. pertica
fullonis. Beda dicit. quia p̃ci¬
pitatus est detemplo. Alibi legi¬
ronis. palã est. ñ ẽẽ autenticũ
successit in apłatum. ut pꝰ mor

Expanded text:
i. Et cum non possemus ei dissuadere, quievimus, dicentes: « Domine, fiat voluntas. » Postea praeparati ascendimuserant in Caesarea nobiscum, adducentes Jasonem hospitem nostrum. Et cum venissemus Jerusalem, libenter exceperunt nos fratres. Sequenti autem die introivit Paulus nobiscum ad Jacobum, qui erat episcopus Jerosolymorum, de quo dicit Beda super hunc locum, quod triginta annis rexit Ecclesiam Jerosolymitaum annum Neronis, qui secundum Josephum excerebratus est pertica fullonis. Beda dicit, quia praecipitatus est de templo. Alibi legironis, palam est non esse authenticum, successit in apostolatu, ut post ejus
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e dĩ. ⁊ nunc ecee scio qr ãpliꝰ
non uidebitis faciam meam.
⁊ pꝰ młtã exortationẽ positis ge¬
flẽtes osculabant᷑ cũ. dolẽtes
maxime de eo ꝙ dixerat. qm̃ faciẽ
eius ñerunt amplius iusuri. ⁊
deduxerunt eum usq ad nauẽ.
⁊ abstracti ab erus transeuntes
multas urbes ⁊ regiones. uenimꝰ
tyrum. ubi mansimus .uii. die¬

Expanded text:
tiae Dei. Et nunc ecce scio, quia amplius non videbitis faciem meam. » Et post multam exhortationem, positis geflentes osculabantur eum, dolentes maxime de eo quod dixerat, quoniam faciem ejus non erant amplius visuri, et deduxerunt eum usque ad navem. Et abstracti ab eis transeuntes multas urbes et regiones venimus Tyrum, ubi mansimus septem die
Abbreviated transcription (Latin):
non esse deos manu factos. Si gͦ
in ualuerit eius cloctrina nichũ
amplius lucrabimur. ⁊ etiam
templum magne liane ꝓuichi¬
lo reputabitur. ⁊ maiestas eus
clestruetur. quam ueneratur
uni u̾sus orbis. Et statim ira re¬
pleti clamauerunt unanimi¬
ter discurrentes perciuitatem
magna clianaephesioꝵ. ⁊ rapdo
gaio. ⁊ aristaco. sociis pauli Tce¬
runt eos inteacrũ. inspectacłm
scilieet in quo rei puniebantur
Et cum paulus hoc audito uel¬
let uenire inteatrum. ñ formi¬
dans se morti clissuasũ est. ei. a
quibusdam amricis suis ꝓpter

Expanded text:
non esse deos manufactos. Si ergo non esse deos manufactos. Si ergo invaluerit ejus doctrina, nihil amplius lucrabimur, et etiam templum magnae Dianae pro nihilo reputabitur, et majestas ejus destruetur, quam veneratur universus orbis, et statim ira repleti, clamaverunt unanimiter, discurrentes per civitatem: Magna Diana Ephesiorum! Et rapto Gaio, et Aristarcho sociis Pauli contraxerunt eos in theatrum, spectaculum scilicet in quo rei puniebantur. Et cum Paulus, hoc audito, vellet venire in theatrum, non formidans se morti objicere, dissuasum est ei a quibusdam amicis suis pr
Abbreviated transcription (Latin):
paulus p̃dicat. ⁊ sic exibant de¬
mones ab obsessis. Erant aũt
tum. qui precipue ad iurabãt
clemones ini hunc moclum. O
clum quidam lie ad uirarent
clemones ut exirent acorpore ob¬
sesso. Respondit eis cle mon. ihe¬
quiestis: Et in siliens in eos. u̾¬
berauit eos. ⁊ increbruit fanza
ꝑ uniu̾sam regionem. ⁊ incus¬
sus est. timor omnibus exorcistiᷤᷤ
⁊ magiᷤ ita. ut non auderent ã
ti sunt omnes magi. qui per
artem magicam imꝑabant
clemonibus. ⁊ conbusserut li¬
hros suos ante pedes pauli.
Post ea paulus ꝓposuit ire ie¬
rusalem.⁊ inde romam. pre¬
misit aũt chimotheum. ⁊ eras¬
tum. in macedoniam ad p̃parã¬
remansit in asya minori. De
tumultu excitato ꝑdemetͥũ.
t facta est in tp̃r illo t᷑bi¬
cio magna mepheso.
Demetrius enim argentarioᷤ
qui faciebat edes. ⁊ ymagines
argente as diane. conuocauit
est. eis inhunc medum. Sei¬
tis quia cde huiꝰ modi artificio
multum nobis lucrum conpa¬
ramus: Paulus autem p̃dicat

Expanded text:
Paulus praedicat, » et sic exibant daemones ab obsessis. Erant autem tum, qui praecipue adjurabant daemones in hunc modum. Et dum quadam die adjurarent daemonem, ut exiret de corpore obsesso, respondit eis daemon: « Jequi estis? » Et insiliens in eos verberavit eos. Et increbuit fama per universam regionem, et incussus est timor omnibus exorcistis, et magis, ut non auderent ampnt omnes magi, qui per artem magicam imperabant daemonibus, et combusserunt libros suos ante pedes Pauli. Postea Paulus proposuit ire Jerosolymam, et inde Romam. Praemisit autem Timotheum et Erastum in Macedoniam ad praeparanremansit in Asia Minori CAP. XCV. De tumultu excitato per Demetrium. Et facta est in tempore illo turbatio magna in Epheso . Demetrius enim argentarius qui faciebat aedes et imagines argenteas Dianae convocavit est eis in hunc modum: Scitis quia de hujusmodi artificio multum nobis lucrum comparamus. Paulus autem praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
culo deorsum. ⁊ sublatus cle terra
oblatus est paulo mortuus. ⁊ di¬
cebatur enticus. Ad quem cumde¬
scendiss paulus. in cubuit suꝑ eũ
⁊cũplexus eum ait. Nolite tur¬
bari. anima enĩ ip̃iꝰ in eo est adhye.
hoc aũt ait ut tolleret udesꝑacio¬
nem abeis. simili u̾bo usus est. dñs
dicens. Puella non est mortua s
clormit᷑. ⁊ suscitatus est adolescens
⁊ gustauit eybum. ⁊ confortatuꝰ ÷
sic inter u̾ba predicacionis occasio¬
raculi confirmaretur cloctrina
petri. ⁊ ut artiꝰ infig̾et᷑ eoꝵ m̃tibuꝰ
memoria magistri ab̾eis dicessu¬
ri. os autẽ nascendẽtes clieit lu¬
cas nauigaiuimꝰ in assero. ut ibi
ex pectaremus paulum. sic enĩ
facturus. ⁊ cum rediss ad nos
assũpto eo uenimus miletum.
Proposuerat enim paulus iutħ¬
situ nauigare ephesum. morã
non facturus. sestinabat enĩ si
possibile esset ut indie penteco
uocauit maiores eccłie. ⁊ uoca¬
ti uenerunt ad eum miletũ.

Expanded text:
culo deorsum, et sublatus de terra, culo deorsum, et sublatus de terra, oblatus est Paulo mortuus, et dicebatur Euticus. Ad quem cum descendisset Paulus, incubuit super eum, et complexus eum, ait: « Nolite turbari; anima enim ipsius in eo est adhuc. » Hoc autem ait, ut tolleret desperationem ab eis. Simili verbo usus est Dominus, dicens: « Puella non est mortua, sed dormit . » Et suscitatus est adolescens, et gustavit cibum, et confortatus est. Sic inter verba praedicationis raculi confirmaretur doaetrina Pauli, et ut arctius infigeretur eorum mentibus memoria magistri ab eis discessuri. Nos autem ascendentes, dicit Lucas, navigavimus in Asson, ut ibi exspectaremus Paulum; sic enim facturus. Et cum redisset ad nos, assumpto eo, venimus Miletum. Proposuerat enim Paulus in transitu navigare Ephesum, moram non facturus. Festinavit enim si possibile esset ut in die Pentecosvocavit majores Ecclesiae. Et vocati venerunt Mileto,
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit tumultus. uocatis pau¬
lus cliscipulis suis: exortatus eos
⁊ ualefaciens eis ꝓfectus esti mma¬
cidoniam. ⁊ inde athenas. uͥ eũ
fuiss tribus mensibus posite sũt
ei insidie a lud eis in syriam na¬
iugaturo. scientibus quod clefer¬
ret᷑ collectas. Olim. cum esset
uacuꝰ uiator non ꝓposuerunt
illi insidias. habuit gͥ consilrõ
ut reu̾teretur in macidonram.
ut ica uitaret insidas. Quidã
aũt cle sociis eius ꝓfectisunt
recta uia. ⁊ precedentes nos diẽ
lucas sustinuerunt nos troade
ꝑcircuitum uenientes. Nos uero
nauigaui mus post clies arimoy
philipis. que est prima ciuitas mna¬
cedonie ⁊ inde quinq cdiebus uen¬
mus troadem. uibi de morati fui¬
cum ꝑendinaremus disputabat
paulus cum eis. incrastino ꝓfecto
& pertraxit sermonem usq in medi¬
am noctem. ⁊erant lanpades copio¬
se incenaculo: ubi congregati era
t cum sed̾et quidam ado.¬
iescens suꝑ fenestram. ⁊ gra¬
uaretur s onso deqdit clet̃cio cena¬

Expanded text:
tus , vocatis Paulus discipulis exhortatus est eos, et valefaciens eis profectus est in Macedoniam, et inde Athenas. Ubi cum fuisset tribus mensibus, positae sunt ei insidiae a Judaeis in Syriam navigaturo, scientibus quod deferret collectas. Olim cum esset vacuus viator, non posuerunt illi insidias. Habuit igitur consilium, ut reverteretur in Macedoniam, ut ita vitaret insidias. Quidam enim de sociis ejus profecti sunt recta via. Et praecedentes nos, dicit Lucas, substituerunt nos Troade per circumitum venientes. Nos vero navigavimus post dies azymorum Philippis quae est prima civitas Macedoniae, et in quinque diebus venimus Troadem, ubi demorati sucum perendinaremus disputabat Paulus cum eis, in crastino profecturus, et protraxit sermonem in mediam noctem, et erant lampades copiosae in coenaculo, ubi congregati eramEt cum sederet quidam adolescens super fenestram , et gravaretur somno, cecidit de tertio coena
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ⁊ inuenit quodam cliscipu¬
ios ã iohanne baptiratos. nũd
tamen infide. confirmatos quia
post baptismum non acceperant
manuum impositionem. ⁊ int̃¬
rogauit eos. Accepitis ne sp̃m sc̃m
credentes: Id est manuum ĩpo¬
sicionem. qua dactur sp̃s sanctus.
Aco quem illi. s neq cde spu santo
mentionem audiuimus. Ad quoᷤ

Expanded text:
sum, et inveniret quosdam discipulos a Joanne baptizatos, nondum tamen confirmatos, quia post baptismum non acceperant manuum impositionem, et interrogavit eos: Accepistisne Spiritum sanctum credentes? » id est manuum impositionem, qua datur Spiritus sanctus. Ad quem illi: « Sed nec de Spiritu sancto mentionem audivimus. » Ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
pertiemenses clisputans. ⁊ suadẽs
ce regno dei. Et qui prius ꝓhi¬
bitus fuerat. a sp̃u sancto predi¬
care in asya minori. nunc eodẽ
si ex quo patet quam ad miran¬
cia sunt iudicia dei. Cum autem
predicaret ephesi quidam obstĩ¬
nati. ⁊ incredulitate ꝑtinaces.
maledicebant loctr inameius
cram multitudine. diceus uͦ
ab eis segregauit sec um cliscipu¬
los. cdisputans in scola cuidam
trãni. idest nobilis. uel forte
nomen ꝓprium est illiꝰ a quo
eñduxerat domum in quado¬
cebat cliscipulos suos. tanquã
regens scolas. ⁊ hoc fecit ꝑbiẽnũ.
⁊ meodem biennio seripsit pͥmã
epistolam ad corinthios. ⁊ fecit
cleus magnas: ⁊ multas uͥtu¬
ces ꝑmanus eius. ita ut sana¬
rentur languidi quibꝰ suppone¬
lat̾e pendentes. uel quedam ⁊o¬
uel quad dam scł genus suda¬
rii quo hebrei ututur. qͦ labo¬
rantium sudor abstergitur.

Expanded text:
per tres menses, disputans et suadens de regno Dei. Et qui prius prohibitus fuerat a Spiritu sancto praedicare in Asia Minori, nunc eodem si. Ex quo patet, quod admiranda sunt judicia Dei. Cum autem praedicaret Ephesi, quidam obstinati, et incredulitate pertinaces, maledicebant doctrinae ejus coram multitudine. Descendens autem ab eis segregavit secum discipulos, disputans in schola cujusdam tyranni, id est nobilis, vel forte nomen proprium est illius, a quo conduxerat domum, in qua docebat discipulos suos, tanquam regens scholas, et hoc fecit per biennium. Et in eodem bienno scripsit Epistolam primam ad Corinthios. Et faciebat Deus magnas et multas virtutes per manus ejus, ita ut sanarentur languidi, quibus superponelatere pendentes, vel quaedam zovel quoddam genus sudarii, quo Hebraei utuntur, quo laborantium sudor abstergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
desolationis templi dicers. Scd̃m
ñ nullos: usq in annũ uicesimũ
anno t̾ciodecimo iosie: usq ad
templi: sub dario rege cõplent᷑
glosa ieronimi suꝑ ezechielem.
ubi agit᷑ de dormitione suꝑ latꝰ
dextrũ. dicens. qd̃ pͥmo anno cyri
fluxa̾nt anni desolationis tẽpli:
.xxx. Porro: pͥor opinio de anno
septuagesimo: magis trita ẽ ⁊
pluriũ auctoritatib sancita est.
Sola ⁊acharie auctoritas nos mo¬
uet. Iste iã septuagesimꝰ annꝰ est.
Q̃ forte det̾minari potest. ut iam:
accipiat᷑ de p̾tĩto. e. d. Septuage

Expanded text:
desolationis templi, dicens: Secundum nonnullos, usque ad annum vigesimum anno tredecimo Josiae, usque ad nis vero templi sub Dario rege complenturglossa Hieronymi super Ezechielem, ubi agitur de dormitione super latus dextrum dicens, quod primo anno Cyri, fluxerant anni desolationis templi triginta. Porro prior opinio de anno septuagesimo magis certa est, et plurium auctoritatibus sancita. Sola Zachariae auctoritas nos movet. Iste jam septuagesimus est annus, quod forte determinari potest, ut jam accipiatur de praete
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ exaudiret᷑. S in consolatio¬
nem: aꝑuit ei dñs calamitates
cͥcũ stanqiũ nationũ futuras
ꝑ nabuchodonosor longe ma¬
iores.⁊ tandẽ ip̃m nabuchodo¬
nosor ꝑiturũ. E id̃o: a murmu¬
re conu̾sus ẽ ad p̃ces. & osten¬
dit illi dñs aduentũ xp̃i dicets.
Si morã fecit: expecta eũ. qͥa

Expanded text:
exaudiretur . Sed in consolationem aperuit ei Dominus calamitates circumstantium nationum futuras per Nabuchodonosor, longe majores, et tandem ipsum Nabuchodonosor periturum, et ita a murmure conversus est ad preces. Et ostendit illi Dominus adventum Christi dicens: « Si moram fecerit, exspecta eum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
annũ darii filii ythaspis diceis
fiusse. septuagesimũ. scđm au¬
ctoritatẽ ⁊acharie. qͥ scdo anno
darii scribens: audiuit uirum
stantẽ int̾ mirteta. dicentẽ. Dñe
exercituũ. usq qͦ tu ñ mise̾beris
Iste iã septuagesimꝰ annꝰ ẽ. & post
in pͥmo stromate. diceis. E ꝑseue¬
rauit captiuitas annis .lxx. etiã
usq ad scđm annũ darii filii y¬
thaspis. Uidet᷑q eusebiꝰ distingue.¬

Expanded text:
annum Darii filii Hystaspis dicens fuisse septuaginta, secundum auctoritatem Zachariae, qui secundo anno Darii scribens audivit virum, stantem inter myrteta, dicentem: « Domine exercituum, usquequo non misereberis Iste jam septuagesimus est annus. Et post in primo Stromate, dicens: Et perseveravit captivitas annis septuaginta usque ad secundum annum Darii filii Hystaspis. Videt
Abbreviated transcription (Latin):
ic ẽ annꝰ septuagesimꝰ rela¬
xandȩ captiuitatis: quẽ p̃¬
dixit ieremias. Nã ⁊ ieronimꝰ. pͥ¬
mũ annũ cyri dic̃ fuisse septimũ
septimȩ decadis. Itaq t̾ciꝰ annꝰ cy¬
ri: fuit septuagesimꝰ. sui conso¬
nat iosephꝰ: dicens. Primo anno
imꝑii cyri: septuagesimꝰ concur¬
rebat .i. ĩminebat. De eodẽ legit᷑
in ꝑalipomeñ. Siqͥs euaserat gla¬
dium: ductꝰ in babilonẽ seriuiuit
regi ⁊ filiis eiꝰ. donec ĩꝑaret rex ꝑ¬
saꝵ. ⁊ cõpleret᷑ sermo ieremie. ⁊
celebraret t̾ra sabbata sua: usq
meminit daniel. Anno pͥmo da¬
rii: intellexi numerũ annoꝵ. ut
mias: in epła quã direx̃ ad tͣnsmi¬
gͣtionẽ. Cũ ceꝑint inqͥt impleri

Expanded text:
tuagesimus relaxandae captivitatis, quam praedixit Jeremias . Nam, et Hieronymus primum annum dicit Cyri fuisse septimum septimae decadis. Itaque tertius annus Cyri, fuit septuagesimus, cui consonat Josephus, dicens: Primo anno imperii Cyri septuagesimus concurrebat, id est imminebat. De eodem legitur in Paralipomenon : Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem, servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, et compleretur sermo Jeremiae, et celebraret terra Sabbata sua, usquememinit Daniel: « Anno primo Darii, intellexi numerum annorum, umias, in epistola quam direxit ad transmigrationem. « Cum coeperint, inquit, impleri
Abbreviated transcription (Latin):
tarii sui clanculo dedit patͥ ad
comedendũ. qͥa ñ obedierat ori
eiꝰ ⁊ post idip̃m indicauit ei. fa¬
ctũ ẽ aut̃.: ut astrages tͣderet exer¬
citũ illi secretario ad hostes expu¬
gnandos Ip̃e uͦ resedit in media.
Porro: ille ñ ĩmemor maleficii
regis: ꝑ suasit exercitui: ut spar¬
tacũ regẽ ꝑsidis sͥ elige̾nt. sẜ cog¬
nominauit eũ: cyrũ. qd̾ int̃p̃tat᷑.
hic ẽ heres. Qͥ facto: timens astia¬
ges: dariũ consobrinũ adoptauit
s in filiũ. Ee collecto exercitu: con¬
gressus ẽ adu̾sus cyrũ. ⁊ fugert̾
ꝑse uxores aũt eoꝵ ⁊ matres
egressȩ ad eos: ⁊ de tectis post̾iori¬
b suis: aiebant. u ultis ne intͦire
in ut̾os matrũ. ⁊ renasci: Hoc pu¬
dore excitati ꝑse: acrit̾ redierui
in hostes ⁊ uictus ẽ astiages. Cyrꝰ
aũt: magis exhibuit se illi nepo¬
tẽ: qͣm uictorẽ. Nã regnũ hyrcanoꝵ
concessit ei. Dario uͦ tãqͣm fr̃i ma¬

Expanded text:
tarii sui clanculo dedit patri ad tarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secretario, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Persidis sibi eligerent, et cognominavit eum Cyrum, quod interpretatur hic est haeres. Quo facto, timens Astyages Darium consobrinum adoptavit sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Persae. Uxores autem eorum, et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam victorem: nam regnum Hircanorum concessit ei. Dario vero, tanquam fratri ma
Abbreviated transcription (Latin):
puerũ: inuenit canẽ p̾bentẽ ei
ubera.⁊ a feris ⁊ auib defenden¬
tẽ. Cũꝙ tulisset eũ ad uxorẽ: al¬
lusit ei tãqͣm du note. uocauit¬
ꝙ puerũ: spartacũ .i. catulum.
S̾partosenĩ ꝑsice: canẽ sonat.
Qcũ ẽet grandiuscłs: a pueris lu¬
dentib factꝰ ẽ rex eoꝵ ⁊ ꝯtumaces:
⁊ in obedientes sͥ. grauit̾ afflige¬
bat. Qd̾ gͣuit̾ ferentes patres eoꝵ
u̾bũ detulert̾ ad regẽ de filio pa¬
storis. Quẽ cũ aduocasset rex: ⁊
argueret eũ qd̾ pueros plagasset:
ille intrepitͦ. se ut regẽ fecisse re¬
spondit. & admiratꝰ rex: ⁊ q̃dam
signa gnis sui in eo dep̃hendeis.
adscito pastore secretiꝰ rei u̾tatẽ
agnouit. Uerũtn: timor eiꝰ de ne¬
pote mitigatꝰ ẽ. estimans: qd u̾¬
bũ coniectoꝵ de regno: impletũ
ẽẽt in regno pueroꝵ. & eidẽ cui
priꝰ cõmiserat occidendũ: cõmi¬
sit alendũ. ñ indicans t̃n ẽe nisi
pastoris filiũ. filiũ qͥdẽ illiꝰ secre¬

Expanded text:
erum, invenit Canem praebentem ei ubera, et a feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id est catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum advocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de nepote mitigatus est, aestimans quod verbum conjectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat occidendum, commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secre
Abbreviated transcription (Latin):
pabat asiã. sẜ accepit a conie¬
ctorib: se habiturũ nepotẽ ex
filia: qͥ dñs eẽt asie. ⁊ ip̃m deice̾t
a regno. Qd̾ timens: dedit filiã
suã uxorẽ militi plebeio. ne filiᷤ
ex ea nasceret᷑ nobił.⁊ potens. p̃¬
terea: filiã pregnantẽ adsciuit.
⁊ natũ ex ea filiũ: cuidã partici¬
pi archanoꝵ tͣdidit occidendũ.
Qui credens regnũ tͣnsiturũ ad
uni de pastorib regis tͣdidit par¬
uulũ: exponendũ in nemore. Qͥ
cũ exposuisset eũ: ⁊ id indicasset
uxori q̃ in dieb illis peꝑerat: sup¬
plicauit ei mulier: ut paruilũ
deferret ei alendũ. ⁊ ꝓpriũ ꝓ eo

Expanded text:
pabat Asiam, et accepit a conjepabat Asiam, et accepit a conjectoribus se habiturum nepotem ex filia, qui dominus esset Asiae, et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori, quae in diebus illis pepererat, supplicavit ei mulier, ut parvulum deferret ei alendum, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
occidentał hanc eẽt actura.
det᷑. ⁊ duaꝵ colũpnaꝵ epistilia
aufent᷑. ⁊ qͦ sint nullus agno¬
scet. Ip̃a uͦ in heremo adducen
t᷑. & eos in ultimo qͥ ꝑsecutionẽ
sustinent a serpente: illumi¬
nabit dñs: sic̃ a pͥncipio. sẜ mor¬
tuus ẽ abacuc. ⁊ sepultꝰ in agͦ
ꝓpͥo solus. Porro: de daniele
cũ gła. hic ẽ daniel: qͥ dedit
signa in montib suꝑ babilo¬
niam: dicens. Qñ pars montiũ
a borea fumigabit: ueniet fi¬
nis babilonie. Qñ uͦ uelut ig¬
nis ardebit. finis erit uniu̾se
t̾rȩ. Qñ ad partẽ nothi aque
decurrerint: reu̾tet᷑ ppłs ad
xerint: ert̾ homicidia belial
monarchiã tenuit orientiᷤ.
cuius sedẽ posuit ap̃ ꝑsas. licet
regnũ medoꝵ maiꝰ eẽt ⁊ honora¬
bilius. eo qd̃ ꝑse eũ sublimaua̾ił
in regẽ Iste fuit nepos darii ex so¬
rore. Nepos uͦ astiagis. ex filia. Por¬
ro: astiages unicã habuit filiã.
⁊ uidit somniũ: qd̾ de genitali¬
b filiȩ oriebat᷑ uitis. q̃ totã occu¬

Expanded text:
anc esset actura. detur, et duarum columnarum epistylia auferentur, et quo sint nullus agnoscet. Ipsa vero in eremo adducentur, et eos in ultimo, qui persecutionem sustinent a serpente, illuminabit Dominus sicut a principio. Et mortuus est Habacuc, et sepultus in agro proprio solus. » Porro de Daniele cum gloria. Hic est Daniel, qui dedit signum in montibus super Babyloniam dicens: Quando pars montium arborea fumigabit, veniet finis Babyloniae; quando vero velut ignis ardebit, finis erit universae terrae; quando ad partem noti aquae decurrerint, revertetur populus ad nguine erunt homicidia Belial monarchiam tenuit Orientis, cujus sedem posuit apud Persas; licet regnum Medorum majus esset et honorabilius, eo quod Persae eum sublimaverant in regem. Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidit somnium, quod de genitalibus filiae oriebatur vitis, quae totam occu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ potũ dat amico suo. mitteis
fel ⁊ inebrians. ut aspiciat nu¬
ditatẽ eiͦ. Qt̾ fec̃ nabuchodo¬
nosor sedechie. Ultimo scͥpsit
canticũ. Dñe audiii. ⁊ c̃. Hic
dũ ferret pulm̃tũ messorib᷑. dxx̃
domesticis suis. Ibo ad t̾rã lon¬
ginqͣm. cito redibo. Si tardauo.
ꝑ dies ferte cibũ messorib. Et
cũ fuisset in babilonẽ: subito
suꝑuenit messorib. Intellex̃
lonia reu̾surꝰ. Uñ patet: longe
post lib̾atã susannã hoc factũ¬
ẽẽ. Signũ aũt redit᷑ dedit bis
lumen in ruinis tẽpli. ultimãꝙ

Expanded text:
qui potum dat amico suo mittens fel, et inebriat eum, ut aspiciat nuditatem ejus; » quod fecit Nabuchodonosor Sedeciae. Ultimo scripsit canticum: « Domine, audivi, » etc. Hic dum ferret pulmentum messoribus, dixit domesticis suis: Ibo ad terram longinquam, cito redibo. Si tardavero per dies, ferte cibum messoribus. Et cum fuisset in Babylone subito supervenit messoribus. Intellexit lone reversurus. Unde patet longe post liberatam Susannam esse factum. Signum autem reditus dedit his lumen