comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce dixit. Accipite sp̃m .s. In quo remis¬
sionẽ peccatoꝵ. qͣm sanguine suo ad̾ qͥ¬
sierat sese dare ostendens. ñ solũ illis s ꝑ¬
illos omĩb qͦ qui credit᷑i erant in illum:
statim adiccit. Quorũ remiseritis peccata.¬
sionẽ peccatoꝵ qͣm acceꝑant uniu̾so
mũdo predicare & testificarĩ diepentec̃.
argueret mundũ depeccato. & de iͦ. &¬
rectȩ huic p̃mittit᷑ euãgłio: quia datũ
optimũ e donũ ꝑfectũ ñ ẽ altud. nisi
ipsa gra est. bñ de huiꝰ domi datore sub¬
iungit᷑. Uoluntariȩ genuit nos ubo u̾i¬
tatis. Qd̾ ñ est aliud. qͣm si dixisset:. ꝑ grã¬

Expanded text:
e Spiritum sanctum . » In quo remissionem peccatorum, quam sanguine suo acquisierat, sese dare ostendens, non solum illis, omnibus quoque, qui credituri erant in illum. Statimque adjecit: « Quorum remiseritis peccatassionem peccatorum, quam acceperant, universo mundo praedicare et testificari. Die PentecosArguet mundum de peccato, et recte huic praemittitur evangelio, quia, datum optimum, et donum perfectum, non est aliud, nisi ipsa gratia est, bene de hujus doni datore subjungitur: Voluntarie genuit nos verbo veritatis . Quod non est aliud quam si dixisset, per gra
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs qͥ iudices animarũ positi sunt sẽꝑ
sequant᷑. Qd̾ꝙ sequit᷑ u̾bo dñi celi. fir.
s̃. illud indicat: qd̾ apłi uł pastores apłi¬
ci. ñ sua fortitudine. s u̾bi d̾i u̾ͥtute ta¬
les effecti sunt: ut uidentes lupũ ueni¬
entẽ. ñ fugiant neq oues dimittant:
ut m̾cennarii faciunt. E pła ñ dubia
so de hoc singłarit̾ bono pastore.qui
posuit aĩam suã ꝓ ouib suif xp̃c pastꝰ¬

Expanded text:
omnes, qui judices animarum positi sunt, sempsequantur. Quodque sequitur: Verbo Domini coeli firmati sunt , illud indicat, quod apostoli vel pastores apostolici, non sua fortitudine, sed verbi Dei virtute, tales effecti sunt, ut videntes lupum venientem, non fugiant, neque oves dimittant, ut mercenarii faciunt. Epistola voce nso de hoc singulariter bono pastore, qui posuit animam suam pro ovibus suis: Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ter ferens fallaces accusationesitandẽ
obinutesc̾e faciet mprudentiũ hõĩum
ignorantiã. ꝓbans ꝑ p̃dicta pignora qd̾
de do u̾o conceꝑit. & cũ eodẽ dõ głifica¬
bit᷑ in die uisitationis. O fferenda. lauda
titulo. Qd̾ q inu̾su canimꝰ. Dñs erigit
eli sos dñs soluit cõpeditos congratuło
illoꝵ ẽ. quorũ tristicia iuxta ꝓmissũ
dñi resurgente illo ingaudiũ ꝯu̾sa est
uidet᷑ & insufficiens. huiꝰ sententiȩ
uulgata expositio᷑. uidelc qd̾ id̾cͥco apłis
expedierit ut dñs nr̃ hinc abiret qr nifi
corporalẽ p̃sentiam suã illis abstulisset.
ipsi fp̃ualit̾ illũ amare nescirent: atq

Expanded text:
 ferens accusationes, tandem obmutescere faciet imprudentium hominum ignorantiam , probans per praedicta pignora quod de vero Deo conceperit, et cum eodem Deo glorificabitur in die visitationis. Offerenda: Lauda,titulo. Quodque versu canimus: Dominus erigit elisos, Dominus solvit compeditos , congratulatio illorum est, quorum tristitia, juxta promissum Domini, resurgente illo, in gaudium conversa estet insufficiens hujus sententiae vulgata expositio, videlicet quod idcirco apostolis expedierit, ut Dominus noster hinc abiret, quia nisi corporalem praesentiam suam illis abstulisset, ipsi spiritualiter illum amare nescirent, atque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m.s. originalis peccati & omĩum actu¬
alium remissionẽ acciꝑe peccatorũ. to¬
tũq hoĩem uet̾em uiuitȩ tranfferri no¬
uitatem. Quo sensu. p̃dicta exp̃o ꝓcul
dubio minor ẽ. Non enĩ sp̃ualit̾ dm̃ a¬
mare. & sp̃u scõ baptitari. paria sunt:

Expanded text:
m originalis peccati, et omnium actualium remissionem accipere peccatorum, totumque hominem veterem in vitae transferri novitatem. Quo sensu praedicta expositio procul dubio minor est. Non enim spiritualiter Deum amare, et Spiritu sancto baptizari, paria s
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m. qͥ u̾a peccatorũ remissio ẽ. accepi
dixisset. nͥ ego ad mortẽ traditus fuero:
necessaria ñ dabit᷑ uob̃ paraclisis .i. pec¬
catoꝵ remissio. Nam si de ascensione
accipiat᷑ repugnat &e illud qd̃ añqͣm
ascendiss. ĩmo eadem die. qua resurrex¬
isset insufflauit & dixit ei. Accipite

Expanded text:
m, qui vera peccatorum remissio est, accepimdixisset: Nisi ergo ad mortem traditus fuero, necessaria non dabitur vobis paraclesis, id est peccatorum remissio. Nam si de ascensione accipiatur, repugnat et illud quod antequam ascendisset, imo eadem die qua resurrexit, insufflavit et dixit eis: « Accipite
Abbreviated transcription (Latin):
sa est apłis mulieris tristiciã hñtis cũ
parturit nob̾ qͦ congruat. quia sic ex¬
tio p̃currit: Obsecro uos tanqͣma. &¬
abstinentia labor est: & sic̃ ait psalmista:
illis qui iuxta apłm contͥstati sunt ad
penitentiã. S sic̃ dolor parturientis frac¬
tuosus ẽ: cũ enĩ peꝑit. iam ñ meminit
p̃ssure ꝓpt̾ gaudium. q .n. est hõ. in. mͬ¬
sic illud qd̾ de tractant de nob̾ tanqͣm
ĩ die iuisitõnis. Qd bñ ꝑthamar in
hẏstoria uet̾i p̃figuratũ est. Quã cum

Expanded text:
sa est apostolis, mulieris, tristitiam habentis, cum parturit, nobis quoque congruat, quia sic exoli lectio praecurrit: Obsecro vos tanquam abstinentia labor est, sicut ait Psalmista: illis, qui juxta Apostolum contristati sunt ad poenitentiam . Sed sicut dolor parturientis fructuosus est, « cum enim peperit, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in m illud quod detrectant de nobis tanquain die visitationis. Quod bene per Thamar in historia veteri praefiguratum est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ docet in dem̃tiars. aueper¬
ydidist cestimoniũ gn̾is. quod op¬
miatient. Et q̃uo quis auetore inluceriuie¬
nentienus facta sestetur. diua ⁊dalie nescien¬
tom responde beneficiis. n agnosciti. Not fa¬
na filsos s qusationis monatrat equalitas
mafilida sa oscientia uir eredenda e ẽ sobo¬
uis que uoeatur t̃ e potius cauca ser rigoris
prapta gerairt. aut conceptũ maecoissi in mõ¬
eru sro aeausis e fidi Et ne dira nacrimdis
natari lliess rt. eripientis saluite eytheri

Expanded text:
uantum docet inclementia, perdidisti testimonium generis, quod opuntient et, quo quis auctore in lucem uenerit, eius facta sectetur. diua Idaliae nescientem respondere beneficiis non agnoscit. non fama filios, sed conuersationis monstrat aequalitas: si diuersa sit conscientia, uix credenda est esse suboles quae uocatur. te potius Caucasei rigoris praerupta genuerunt aut conceptum in recessibus montium saxea aluus effudit et, ne dira nutrimentis natura mollesceret, eripientes sal
Abbreviated transcription (Latin):
eutione doloris patͥs fac tũ. mat̾s ꝯsensum
qadio sundicauit. turbare seestmat ir¬
uiadis ui regpaitor. Et auquid de mani festi
facinons absolutione subriꝑe. Nescimusẽe
endaconsioe sui uerba cõ m̃taticia scele¬
indes iueniat: adhuius nos ofuerato¬
nem uulnus ostendimꝰ ma lo ꝑseuerantie.
ꝑditus fuius ꝑꝰꝙͣ necauit ꝑa trem opipis¬
nemmati stendit extingiue. Dolens qd eua¬
sumis pugione. telo fama inseguatur.
ment u ddertur exaitisit subsidiũ adsentẽ¬
tia sua dearit paruulũ m̃m.iquem fues
nosũ fabrieata mboꝵ ante subũtia facie
ꝑdidisti spem defensionis cũ genitricis
ferro m̃bra disoͥberes. S licet ꝓcurator for¬
mosus ⁊ nitidꝰ. nos ad hec inspicienda oc

Expanded text:
cutionem doloris patris factum, matris consensum cutionem doloris patris factum, matris consensum gladio vindicavit, turbare se aestimat innocentiam cognitorum et aliquid de manifesti facinoris absolutione subripere. nescimus quae in defensione sui verba commendaticia sceleratus inveniat, ad cuius nos confutationem vulnus ostendimus. malo perseverantiae perditus filius, postquam necavit patrem, opinionem matris contendit extinguere. dolens quod evasimus pugionem, telo famam insequitur, idum videatur exstitisse subsidium, ad sententiam suam traxit parvulum nostrum, quem fuci nescium fabricata verborum arte subvertit, faciens didisti spem defensionis, cum genetricis ferro membra describeres. sit licet procurator formosus et nitidus. nos ad haec inspicienda ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ab uniu̾sis ꝓturbata mortalib. Et quod
hacten miminib hoĩes ungebat expiasũ
Suiscepi mniseranda naufragum. et euis
uitioni regina subdidi manente felicita¬
tis sorte captiuam. feci ut ageret dnin p
fugusi mpantestune furoie suecensa uis¬
cirsitiriquare possessor me deserat in¬
gemisco Ergo apollinis uocatusauge¬
ti asscedis ⁊ sortis uciȩ casum certus et
apuoteiam manentis ĩporisimpitsi ser¬
uort celestib crudelitas ista ꝓeuaturae
ꝯpellit ercessus. Uc diligentis utora q̃le
soul hostue diffugiat. Ut ꝑ terapestates
salutiꝰ ẜdat. qui solũ fugit affectum. ua¬
beuiteri ñ morabor. hab̾et undita me
ia quia deneror habebit pelagus in fuedre
uid scuade sealicos tuim̃tiũ ꝓcellarũ estus
timeo nedum iuindicor me uiuente mora¬
rs euentũ expetite nauigationis pusiero
uicis agnioseam. ui de scelerib indebitam
mercedem ꝑire in nocens ante cupto qtõã
merentem.
ostquã
udies abdicatus fuius: iniusti ere¬

Expanded text:
ab uniuersis proturbata mortalibus et quod hactenus numinibus homines iungebat expulsum! suscepi miseranda naufragum et eius dicioni reginam subdidi manente felicitatis sorte captiuam: feci ut ageret dominum profugus imperantis. nunc furore succensa discrucior et quare possessor me deserat ingemisco. ergo Apollinis auguriis uocates abscedis et sortis Lyciae casum certis et apud te iam manentis praeponis imperiis? scilicet caelestibus crudelitas ista procuraturconpellit excessus, ut diligentis litora quasi solum hostile diffugiat, ut per tempestates salutem prodat qui solum fugit adfectum, uade, ulterius non morabor. habet uindictam mei uia qua deseror, habebit pelagus m furore iudicium. raucos tumentium procellarum aestus timeo, ne dum uindicor me uiuente moriaris, euentum expetitae nauigationis post usuram lucis agnoscam. uide sceleribus indebitam mercedem: perire innocens ante cupio quam merentem.ostquam, iudices, abdicatus filius in iusti exe
Abbreviated transcription (Latin):
scełatis reputatũ. & ꝓ tͣnsgressorib exo¬
rantẽ: hac inqͣm lectione ꝓnunciata:
fit qd nunqͣm alia die ꝑ annũ agitur.
p̾ter hanc feriã .iiiͦi. cemagnũ diem
tus sequit᷑. Nam p̾ter supͣdictos dies.
semꝑ graduale sequit᷑ epłam: aut alła.
siratio tp̃ris gͣduale sũmoueat. qͦd fit.
ꝑ dies pentecostes Causa autẽ hec est:
qͥa musicꝰ ille qͥ dexit. cantauimꝰ uobis.
ce ñ saltastis. lam̃tariimꝰ & ñ plorastis:
cuiꝰ cantioni alła qͣsi saltatiõ lam̃tatiõ
uͦ gradale. qͣi ploratio penitẽ tiȩrespon¬
det: sicut suo loco iã dictũ e̾. ilłe in qͣm
musicꝰ his dieb nob̾ aufert᷑. Nam frĩa
iiii. uendit᷑. frĩa .uiͣ. sequenti crucifigit᷑.
S die parasceuȩ: singłas lectiones sin¬
guli tractus subsequunt᷑. Hac autem
die qͣ uenditus ẽ licet tam̃ adhuc cum
discipłis habeat᷑: unꝰ tm̃ tractus ꝓ gra¬
duali tanqͣm inꝑfectus ad huc luctuᷤᷤ
assumit᷑. Qd autẽ tractus lugentiũ sit.

Expanded text:
 transgressoribus exorantem . Hac, inquam, lectione pronuntiata, fit quod nunquam alia die per annum agitur praeter hanc feriam quartam, et magnum diem tus sequitur. Nam praeter supra dictos dies, semper graduale sequitur epistolam aut alleluia, si ratio temporis graduale submoveat, quod fit per dies Pentecostes. Causa autem haec est, quia musicus ille, qui dixit: « Cantavimus vobis et non saltastis, lamentavimus et non plorastis , » cujus cantationi alleluia, quasi saltatio, lamentationi vero graduale, quasi ploratio poenitentiae respondet, sicut suo loco jam dictum est. Ille, inquam, musicus his diebus aufertur. Nam feria quarta venditur, feria sexta sequenti crucifigitur. Sed die Parasceves singulas lectiones singuli tractus subsequuntur. Hac autem die, quia venditus, licet tamen adhuc cum discipulis habebatur, unus tantum tractus pro graduali tanquam imperfectus adhuc luctus assumitur. Quod autem tractus lugentium sit,
Abbreviated transcription (Latin):
sona eiis ẽt̃ conscͥptũ. qui ut ait apłs.
in dieb carnis suȩ p̾ces supplicatioẽs¬
q ad eũ qui illũ saluũ fac̾e̾ possit a mor¬
te c̃ ualido clamore. ac multis lacrimiori s
offerens ex auditus e̾ ꝓ sua reu̾entia.
Illud ad sũmũ ñ pret̾eundũ: qͦd hac
die conuenient̾ Hic sol iusticie ad nr̃am
salutẽ uenditꝰ e̾: qͥa in illa mundane
creationis ebdomada sol iste uisibił.
ad lucendũ mundo formatꝰ ẽ. O u̾ȩ
mira diuinȩ gr̃e dispositio: magna
ce mira unicȩ caritatis dignatio. Sic
ꝓ nobis ꝑditis dignatus ẽ. pati: ut
ꝓuenditis qͦ ñ de dignaretur uenũ¬
dari. uenditi quippe fueramꝰ nos uen¬
ditione miserabili: sic̃ ipse ꝑ ꝓpħam¬
dñs dicit. Gratiͤ uenundati estis: ce
sine argento redimemini. Uera et di¬
uini pond̾is sententia. Gratis inqͥt
uenundati estis :i. falsis ꝓmissionibꝰ
decepti. Qd enĩ saltẽ temꝑalis emo¬
lum̃ti miser assecutꝰ ẽ. hõ.⁊ ꝓ eo qd̾ re¬

Expanded text:
ptum: « Qui, ut ait Apostolus, in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum, qui illum salvum facere possit a morte, cum clamore valido ac multis lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia . » Illud ad summum non praetereundum quod hac die convenienter hic sol justitiae ad nostram salutem venditus est, quia in illa mundanae creationis hebdomada sol iste visibilis ad lucendum mundo formatus est. Et, o vere mira divinae gratiae dispositio! Magna et mira charitatis unicae dignatio! Sic pro nobis perditis dignatus est pati, ut pro venditis quoque non dedignaretur venundari. Venditi quippe fueramus nos venditione miserabili, sicut et ipnus dicit: « Gratis venundati estis, et sine argento redimemini . » Vera et divini ponderis sententia. « Gratis, inquit, venundati estis, » id est falsis promissionibus decepti. Quid enim saltem temporalis emolumenti miser assecutus est homo, pro eo quod re
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. grã sua ꝓpt̾ nos egenus factus ẽ.
Cum hocgͦ pauꝑe ꝓ nob̾ orante. cũc¬
ti pauꝑes sp̃u. quia corpꝰ unũ cum
illo sunt. illo p̾orante ꝓarit̾ orant:
aureũq turribulũ inͣmaoulati cor¬
ꝑis tenenti huic sũmo angło. suȩq
orationis incensũ p̾ferenti. suarũ
simul inicit. dicendo ac repetendo:
Dñe exaudi orationẽ. te c̾. Lecta qͦꝙ
passione: sacͥficiũ eiꝰdem iteratȩ oratio¬
nis in offerenda subicit. Cõmunio ꝙͦ.

Expanded text:
pter nos egenus factus est . » Cum hoc ergo paupere pro nobis orante, cuncti pauperes spiritu, qui corpus unum cum illo sunt, illo praeorante, pariter orant. Aureumque thuribulum immaculati corporis tenenti huic summo angelo, suaeque orationis incensum praeferenti , suarumsimul injicit, dicendo ac repetendo: Domine, exaudi orationem meam , etc. Lecta quoque passione, sacrificium ejusdem iteratae orationis in offer
Abbreviated transcription (Latin):
ce u.t.s.c. intorculari.i.cũ tu loqͣueris
iusticiã: quare cruentatꝰ espressura cru¬
cis. At ille torcular inqͥt calcaui solus
sub audit᷑. ꝓ omĩb: ut om̃s lib̾arent᷑:
his auditis eccłiȩ chorꝰ sciens agonem
ds̃i sud orẽq sãguineũ & orationẽ ꝓse.
immo suã eẽ: suas adiungit uoces: nec
tam̃ loquit᷑ pluralit᷑ eo qd̾ una sit ꝑso¬
na cũ xp̃o. tanꝗͣ corpꝰ cũ capite suo:
succinitq gradual. Ne auertas faci¬

Expanded text:
cantium in torculari? Id est, cum tu loqueris cantium in torculari? Id est, cum tu loqueris justitiam, quare cruentatus es pressura crucis? At ille: Torcular, inquit, calcavi solus , subauditur pro omnibus ut omnes liberarentur. His auditis Ecclesiae chorus, sciens agonem Domini, sudoremque sanguineum et orationem pro se, imo suam esse, suas adjungit voces, nec tamen loquitur 62 pluraliter, eo quod una sit persona cum Christo, tanquam corpus cum capite suo, succinitque graduale: Ne avertas faci
Abbreviated transcription (Latin):
edom .i. sanguineis siue t̾rems uideis:
tinctis uestib .i. mẽbris corporeis. que
st̃ uestim̃ta diuinitatis tincta expur¬
pura sanguinis. ẽ intis inquit: uesti¬
b debosra. Bosra. int̾pretat᷑ firma atq
munita: significatq ciuitatẽ ihrłm:
qͣm ipse qui ab illa cruentatꝰ ẽ. dñs. suo
quondã auxcilio magis qͣm murorũ am¬
bitu firmau̾at atq munierat. E st aũ
ciuitas in moab. Quo noĩe.: fortit̾ ihero¬
solimitano᷑ ꝑcutit iudeos. Conseqͥt᷑ enĩ.
ut ce ipsi moabitȩ sint: ut u̾e sunt: Mo¬
ab qͥ ppe. int̾pretat᷑ ex patre. & dñs enĩ
cũ dixisset iudeis. si filii abrahȩ estis oꝑa
utiq abrahȩ facite: nc̃ autẽ q̃ritis me
int̾fic̾e hoc abraham. ñ fecit. subsequii¬
ius adiunxit. Uos ex patre diabolo estiͦ.
Itaq c̃ dixiss ꝓpħa. qͥs ẽ ste. illo resp̃o¬
dente atq dicente. ego qui loqͦr iusti¬
ciam. ce ꝓpugnator sũ ad saluandum:
tursus int̾rogat. Quare gͦ rubrũ ẽ.i. t:̾¬

Expanded text:
Edom, id est de sanguineis sive terrenis Judaeis, tinctis vestibus, id est membris corporis, quae sunt vestimenta divinitatis, tincta ex purpura sanguinis, tinctis, inquit, vestibus de Bosra? Bosra interpretatur firma atque munita, significatque civitatem Jerusalem, quam ipse, qui ab illa cruentatus est Dominus, suo quondam auxilio magis quam murorum ambitu firmaverat atque munierat. Est autem civitas in Moab: quo nomine fortiter Hierosolymitanos percutit Judaeos. Consequitur enim ut ipsi Moabitae sint, ut vere sunt; Moab quippe interpretatur ex patre. Et Dominus cum dixisset Judaeis: « Si filii Abrahae estis, opera utique Abrahae facite, nunc autem quaeritis me interficere, hoc Abraham non fecit , » subsecutus adjunxit: « Vos ex patre diabolo estis . » Itaque cum dixisset: Quis est iste, illo respondente, ac dicente: Ego, qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum , rursus interrogat: Quare ergo rubrum est
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnis. decurrentis int̾ram. Apparu¬
it autẽ illi angłs de cȩlo confortans eũ.
& quidẽ cet̾i quoq euãgłistȩ. orasse re¬
ferunt eũ ad patrẽ. quo indubitant̾
disertus iutulus .s. lucas uictiationẽ
salutaris uituli elegantiꝰ ꝓsequens.
ex habitu eiꝰ inĩfirmitate nr̃a orantis.
magis ãmirabile mundo ce angłis.
aehominib p̾bet spectacłm. Unde cõ¬
tremiscit eccłia tantorũ intrabiliũ
contẽplatͥx. & in ĩtroitu quasi atcomi¬
ta repentino clamore concrepat.In
rum omĩũ angłorũ hoĩumq dñm
ꝓcidisse & insudore sui sanguinis a¬
gonitari uidens. humana corda hoc
terrifico clamore ꝑcutit: neqͥs aude¬
at stare rigidꝰ & elatus cũ ille tantus.
intã magna agonia sese ꝓpt̾ nos hu¬
militate deiciens genua posuerit. mag¬
nũ piumq huł diei dignũq specta¬

Expanded text:
urrentis in terram. Apparuit autem illi angelus de coelo confortans eum . Et quidem caeteri quoque evangelistae orasse referunt eum ad Patrem, quo indubitanterdisertus Vitulus, scilicet Lucas, victimationem salutaris vituli elegantius prosequens, ex habitu ejus in infirmitate nostra orantis, magis admirabile mundo et angelis et hominibus praebet spectaculum. Unde contremiscit Ecclesia tantorum mirabilium contemplatrix, et in introitu, quasi attonita repentino clamore concrepat: Inrum omnium angelorum hominumque Dominum procidisse, et in sudore sanguinis agonizari videns, humana corda hoc terrifico clamore percutit, ne quis audeat stare rigidus et elatus, cum ille tantus in tam magna sese propter nos humilitate dejiciens genua posuerit. Magnum piumque hujus diei dignumque specta
Abbreviated transcription (Latin):
nãq die abiit iudas &e locutꝰ ẽ. cũ pͥnci¬
pib sacerdotũ. & magistratib: quẽ ad¬
modũ iħm trad̾et eis. St gauisi ft̃: ce
pacti sunt illi pecuniã dare despopon¬
dit. Igit᷑ ꝓ eo qd̾ eccłia. hac die capite
diminuta ẽ: deponit hac eadẽ die con¬
suetudinalẽ ꝓcessioneᷤᷤ sue cultũ: totiꝰ¬
q nocturni atq diurni psallendi pꝰ
hanc diem. gaudiũ obscurat usitatũ.
S ce ꝑ totũ anni circulũ inpeniten¬
tialiũ obseruatione ieiuniorũ. ꝓpt̾
causã supͣdictã. qͣrta. fr̃ia.pꝰ.u̾i. inqͣ
dñs nr̃ crucifixꝰ ẽ. scd̾m optinet locum.
sacra dispositione p̃fulget. Immo qͥa
totũ pene uenditi capitis nr̃i luctuo¬
sa uox ẽ.paulis ꝑ ĩmorari libet. Pri¬
moq hoc dicendũ. qd̃ geminas lectio¬
nes. longũq ac ligubrẽ ꝓ sed̾o gradu¬
ali tractũ ꝓpt̾ iã dictam dñi uenditio¬
nẽ ꝓ̃sentis diei meruit offm. Cunctaq
officii mẽbra reu̾entiȩ dñi orantis. &

Expanded text:
us est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum Jesum traderet eis. Et gavisi sunt, et pacti sunt illi pecuniam dare. Et spopondit . » Igitur pro eo quod Ecclesia hac die capite diminuta est, deponit hac eadem die consuetudinalem processionis suae cultum, totiusque nocturni atque diurni psallendi post hanc diem, gaudium obscurat usitatum. Sed et per totum anni circulum in poenitentialium observatione jejuniorum, propter causam supradictam, qnoster crucifixus est, secundum obtinet gradum. sacra dispositione perfulget, imo qui pene totum venditi capitis nostri luctuosa vox est, paulisper immorari libet. Primoque hoc dicendum quod geminas lectiones longumque ac lugubrem, pro secundo graduali, tractum propter jam dictam Domini venditionem, praesentis diei meruit officium, cunctaque officii membra reverentiae Domini orantis, et
Abbreviated transcription (Latin):
sentẽ. ceagoniantẽ dñm circũstanti¬
ũ in admirationẽ ce cõpassionẽ excita¬
re. Conclamata nãꝙ ut dictũ ẽ ant¬
phona introitꝰ. ꝗͤ de apło sũpta est.
qd̃ ualde rarum ẽ.paucȩ nãq de no¬
uotestam̃to sũꝑtȩ sunt: ꝓtinꝰ ysaiaᷤᷤ
ꝓpħa desid̾antissimꝰ huiꝰ dñicȩ passio¬
nis expeccator. & p̃co qͣi p̾sens accur¬
rit lectoris uoce nos aduidendũ ago¬
nẽ illũ excitans: atq dicens. dicite filie
m̃ces eiꝰ cũ eo. &e opus illꝰ eorã illo: pul¬
chiꝑ̧ sati. breuit̾q cõmendan ᷤ. & opꝰ
passioĩs : cui intendebat: &e m̾cedem
głie ce honoris. quo coronand̾ erat ꝑ di¬

Expanded text:
et agonizantem Dominum circumstantium, in admirationem et compassionem excitare. Conclamata namque, ut dictum est, antiphona introitus, quae de Apostolo sumpta est, quod valde rarum est paucae namque de Novo Testamento sumptae sunt, protinus Isaias propheta desiderantissimus hujus Dominicae passionis exspectator et praeco, quasi praesens accurrit, lectoris voce nos ad videndum agonem illum excitans atque dicens: Dicite, filiamerces ejus cum eo, et opus illius coram illo . Pulchre satis breviterque commendans, et opus passionis, cui intendebat et mercedem gloriae vel honoris quo coronandus erat per di
Abbreviated transcription (Latin):
culum tp̃ris ꝑtinet: quo uł in agonia
faccus ꝓlixius orabat. sanguineo su¬
dore madens qd̾ signũ erat sanguini
plurimi cede martyrii effũdendi: ł
quo. ꝓ tnͣsgressorib exorauit dicens.¬

Expanded text:
culum temporis pertinet, quo vel in agonia factus prolixius oravit, sanguineo sudore madens , quod signum erat sanguinis plurimi caede martyrum effundendi, vel quo pro transgressoribus oravit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. ut ꝓfutura qͦ filioꝵ isrł salute
grãs agat. qͦs. suo qͣnꝙ corꝑi uniendoᷤᷤ
fore cognoscit: N am qr in fine mũdi.
reliqͥȩ illoꝵ saluȩ fient: in hoc ultimo¬
anni officio gratulat᷑ de illis. ut pote fu¬
turis m̃bris suis. Dicit gͦ in ĩtroitu. annũ¬

Expanded text:
agit, ut pro futura quoque filiorum Israel salute gratias agat, quos suo quandoque corpori uniendos fore cognoscit. Nam quia in fine mundi reliquiae illorum salvae fient , in hoc ultimoanni officio gratulatur de illis, utpote futuris membris suis. Dicit ergo in introitu annun
Abbreviated transcription (Latin):
excreu̾it: in lat̾ib domꝰ suȩ .i. in ãplitu¬
dine sc̃ȩ eccłiȩ. &e filii eiꝰ sicut nouella
ꝓfecerit: repente. tẽptator diabolus. oc¬
culta dĩ dispensatione ꝓmissus domũ
tatiõe conscĩa pene cont̾it: hoc luce cla¬
ea q̃ intẽptatioẽ huiꝰ beati iob historia¬
lit̾ acta memorãt᷑: Huiꝰ gͦ nobił ce p̃lia¬
toris aĩ concussionẽ ł ꝑicłm significat
in eũgłio febris. quȩ pene extinxerat re

Expanded text:
plitudine sanctae Ecclesiae, et filii ejus, sicut novellae profecerit, repente tentator diabolus occulta Dei dispensatione permissus, domumnitione conscientia, pene conterit. Hoc luce claea, quae in tentatione hujus beati Job historialiter acta memorantur. Hujus ergo nobilis et praeliatoris animi concussionem, vel periculum significat in Evangelio fe
Abbreviated transcription (Latin):
non. indutꝰ stola bissina. uestitus
ephot lineo. p̃centor inclitꝰ. coros du¬
cit sacͥficans & subsilit corã archa fe¬
d̾is dñi O regẽ. o sacrorũ pͥncipẽ. Qͥd
sͥ uult tantũ. tam clari capitis tͥpu¬
diumꝰ. dũ tendit archȩ d̾i tab̾nacłm.
&e inditꝰ ephot offert holocaustũ. &
in noĩe dñi bñdicit popłm: ad quẽ.
cũ eẽt de tͥbu iuda ñ ꝑtinebat sac̾do¬
ciũ: S reppulit dñs tab̾nacłm silo:
&e occisis sacdotib silo. elegit tͥbum u¬
da: eleg̃ dd̾. seruũ suũ: E cce p̃gestit¬
rex d̾ tbu iuda confident᷑ ag̾e in his qͦ¬
deb̾i sciebat filio suo. dño suo. inquẽ¬
mandat leuitis ut scĩficent᷑ cantoreᷤᷤ
constituit᷑ elegit qͥ cantent archana:
qͥ canant ꝓ octauaͥ qͥ clangant tubi᷑.
qͥ ꝑsonent bucinis. qͥ concrepẽt liris.
cĩbalis nablis. organis. in his omĩb.
ad filiũ respicit. Ascendens enĩ ĩaltũ.

Expanded text:
non, « indutus stola byssina, vestitus non, « indutus stola byssina, vestitus Ephod lineo, » praecentor inclytus choros ducit sacrificans, et subsilit coram arca foederis Domini . O regem, o sacrorum principem! Quid sibi vult tantum, tam clari capitis tripudium, dum tendit arcae Dei tabernaculum, et indutus Ephod offert holocaustum, et in nomine Domini benedicit populum, ad quem, cum esset de tribu Juda, non pertinebat sacerdotium? Sed repulit Dominus tabernaculum Sylo, et occisis sacerdotibus Sylo elegit tribum Juda, elegit David servum suum . Ecce prex de tribu Juda confidenter agere in iis quae sciebat filio suo deberi a Domino suo in qumandat levitis, ut sanctificentur, cantores constituit, eligit qui cantent arcana, qui canant pro octava, qui clangant tubis, qui personent buccinis, qui concrepent lyris, cymbalis, nablis, organis . In his omnibus ad filium respicit. « Ascendens enim in altum
Abbreviated transcription (Latin):
uinariã intͦdux̾it. Hoc enĩ sacͣriũ
ꝓpitiationis ẽ: Hoc illud ꝓpitiatoriũ.
in qͦd u̾sis uultib duo cherubin .i.
duo testam̃ta. mutuo se aspiciunt.
Nam qͦd inuet̾i testam̃to ꝓmissũ.
p̾signatũ. & a longe salutatũ. in no¬
uo autẽ datũ. reuelatũ. & palã factũ¬
ẽ. hic p̃sentialit̾ exibet᷑. ñ inumbra.
s inu̾itate. ñ infigͣa. s in re. Hic uid̾
agit᷑. in quo nr̃ dd̾ insantre uideba¬
tur regi achis. qñ timpanitabat p̃n¬
dens in cruce. &e impingebat ad ostiũ
ciuitatis .i. ad conclusa corda ñ creden¬
tia sͥ: qñ ferebat᷑ in manib suis. tenenᷤ
hic ẽ sanguis meus. nouũ testam̃tũ:
qñ defluebant saliuȩ in barbã .i. ui
debat᷑ loqui infantilia dicẽs. nͥ man¬
ducailitis carnẽ meã & bibitis sangui¬
nẽ meũ: ñ habebitis uitã in uob̾. fũg̃
quippe ab illo popło suo. quẽ nẽ uo
abunelech .i. patͥs mei regnũ. &e accep¬
to regno suꝑ uerũ udã. uerũq isrł.¬

Expanded text:
sacrarium propitiationis est, hoc illud propitiatorium, in quod versis vultibus duo cherubim , id est duo Testamenta mutuo se aspiciunt. Nam quod in Veteri Testamento promissum, praesignatum et a longe salutatum, in Novo autem datum, revelatum et palam est factum, hic praesentialiter exhibetur, non in umbra, sed in veritate, non in figura, sed in re . Hic illud agitur, in quo noster David insanire videbatur regi Achis, quando tympanizabat pendens in cruce, et impingebat ad ostia civitatis , id est ad conclusa corda non credentia sibi, quando ferebatur in manibus suis tenens hic est sanguis meus novum testamentum , » quando defluebant salivae in barbam, id est videbatur loqui infantilia, dicens: « Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis meum sanguinem, non habebitis vitam in vobis . » Fugit quippe ab illo populo suo, quem nunc vocAbimelech, id est patris mei regnum, et accepto regno super verum Judam verumque Isra
Abbreviated transcription (Latin):
uestib dicendũ. De habitu sacdotis.
n habitu sacdotali. nicħ ẽ. qd̾ uacet .xuiii.¬
a rõne: ap̃ uet̾es qͦ constitit: sic̃ beatus
leronimꝰ scͥbens ad fabiolã testis ẽ. Ap̃
nius est: tanto in habitu sac̾dotali cau¬
sas hr̃e ꝓbat᷑ digniores. Illi enĩ sacras
q ad .iiiͦi. elem̃ta mundi. ad duo he¬
misꝑia celi partesq rodiaci ipsũq ce¬
lum. referentes: ad ultimũ in auri la¬
mina qͤ in fronte pontificis erat. in¬
scͥptũ nom̃ in effabile d̾̃i hñs. hoc signi¬
ficari uolentes. qd̃ omĩa que subt̾ stͣ.
d̾i arbitͥo gubernent᷑: iustũ ẽẽ cõmemo¬
rabant. ut pontifex creato xa la ris si
s ceꝓ unidso mundo rogaret. Licet
in his ꝙͦ sp̃ualis intelligentiȩ uela
pand̾e soleant. Quo gͦ nec uet̾a ratio¬
ne caruer̃t: nos. exemplaria celestium
suꝑ gͥssĩ ipsa potꝰ in nr̃o sacdotio celeꝰ

Expanded text:
UT XVIII. De habitu sacerdotis. UT XVIII. De habitu sacerdotis. In habitu sacerdotali nihil esse quod vacet a ratione, apud veteres quoque constitit, sicut beatus Hieronymus scribens ad Fabiolam testis est. Apunius est, tanto in habitu sacerdotali causas habere probatur digniores. Illi enim sacras sque ad quatuor elementa mundi, ad duo hemisphaeria coeli partesque Zodiaci, ipsumque coelum referentes, ad ultimum in auri lamina, quae in fronte pontificis erat, inscriptum habens ineffabile Dei nomen , hoc significari volentes, quod omnia quae subter sunt, Dei arbitrio gubernentur, justum esse commemorabant, ut pontifex Creatoris Creatoremso mundo rogaret, licet in his quoque spiritualis intelligentiae vela pandere soleant. Quoniam ergo nec vetera ratione caruerint, nos exemplaria coelestium supergressi, ipsa potius in vero sacerdotio coele
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i. dd̾ nr̃ mortis imꝑio quasi regno sa¬
ul destructo. deducit in i̾erłm. & collo¬
cat in tab̾nacło cȩli. qd̾ tp̃e tetendit:
Quod respiciens eccłia: dieb ꝓximis
scẽ resurrectionis. exemplo pͥoris ppłi.
sese excitat ad concinendũ suo dd̾ dũ
hoc responsoriũ cantat. Decantabat
ppłs isrł. alła. Canit gͦ uniu̾sa multi¬
tudo iacob legittime: & ip̃e dd̾ cũ can¬
torib citharã ꝑcutit in domo dñi.
Ꝙ cquid enĩ isrł canit: hoc magistro.
ħ p̾centore. citharaᷤᷤ cordiy digitis d̾ĩ ꝑ¬
cuciente. didicit: adħ concitatꝰ iubi¬
lus cordis. in uoces corꝑeas. choriq con¬
centũ: nc̃ grauit̾. nc̃ acutȩ. aut excellẽ¬
ter erũpit. & magni corꝑis eccłiȩ ꝑ õs
gentes diffuse. qͥa una fide resonat. can¬
tus parit̾ & in simul uͥq ce undiq mł¬
tiplex ce unꝰ ab ipso suauit̾ audit᷑. Igͣr
ordinem altaris. ordinẽ magnȩ & int̾¬
minatȩ rationis iã libet atting̾e. et

Expanded text:
id, mortis imperio, quasi regno Saul destructo, deducit in Hierusalem, et collocat in tabernaculo coeli, quod ipse tetendit . Quod respiciens Ecclesia diebus proximis sanctae resurrectionis, exemplo prioris populi se excitat ad concinendum suo David, dum hoc responsorium cantat: Decantabatin Israel alleluia . Canit ergo universa multitudo Jacob legitime, et ipse David cum cantoribus citharam percutit in domo Domini. Quidquid enim Israel canit, hoc magistro, hoc praecentore, citharas cordium digito Dei percutiente, didicit. Ab hoc concitatus jubilus chordis in voces corporeas chorique concentum, nunc graviter, nunc acute aut excellenter erumpit, et magni corporis Ecclesiae per omnes gentes diffusae, quia una fide resonat, cantus pariter, et in simul ubique et undique multiplex et unus ab ipso suaviter auditur. Igitur ordinem altaris, ordinem magnae et interminatae rationis jam
Abbreviated transcription (Latin):
rentes: ita signa p̃dicta qͣntitate et
sono differentia. qͦciens aliqua dona¬
dones eũglicȩ festiua cõmemoratio
sit. tu multuosius timunt. &e ꝑtonãt
crebtiꝰ &e ꝓductiꝰ reboant: ut dorimenteᷤᷤ
& si nõ euincunt sic ut eos exurg̾e
cogant ad orandũ. ne intrent intẽpta¬
tionem: saltẽ secure dormire ñ ꝑmit¬
tant. Trinũ itaq solẽpnis diei classi¬
se pulsat᷑ miciũ. sic innitet᷑ eũgłicus
p̃dicatorũ chorus: ut semꝑ p̾dicet lam̃

Expanded text:
st eis , differentes ita signa praedicta quantitate et st eis , differentes ita signa praedicta quantitate et sono differentia, quoties aliqua donationis evangelicae festiva commemoratio fit, tumultuosius tinniunt, et pertonant crebrius, et productius reboant, ut dormientes  si non evincunt sic, ut eos exsurgere cogant ad orandum, ne intrent in tentationem, saltem secure dormire non permittant. Trinum itaque solemnis diei classisae pulsatur initium, sic imitetur evangelicus praedicatorum cho
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ faciẽ tuã. fũgiens qͦ t̾renã habita¬
tionẽ. & dicenfinrã autẽ conu̾satio in
ceł est: sursũ cor suspendat: pendens¬
ꝙ de t᷑re fortitudinis qͦ constat contͣ
nũ crucis in capitẽ .i. inpͥncipali suo
qd̾ ẽ. mens: funẽq exinde colligatũ:
idẽ. uincłm caritatis. usq ad infirmoᷤ
fr̃ẽs. q ͣ usq ad t̾ram porrigat. qͦ com¬
monitꝰ. ꝑsonare. &e ossuũ dilatare. nũ¬
qͣm desistat. dicens caritas enĩ xͥ. urget
nos. Ita custos suꝑ muros ierłm con¬
stitutus ñ taceat᷑. s qd̾ cũꝙ uid̾it uł
audierit ari nuntiet. iuxta illudꝰ. qui¬
.Ge. & totadie ce tota nocte instans opor¬
tunȩ & in portunȩ his qͥ dormiunt in
lectis eburneis. & lasciuiunt instratis
suis. ñ taceat laudare laudare nom̃ dñri
ne usq ad matutinũ .i. usq ad tre¬
m̃dum d̾i iudiciũ. male paccato̾ con¬
sepulti somno. ꝑ eant. Postremũ illd̾
plures predicatores missi. crebrius teo¬
logicis concrepant simbolis. hñtes

Expanded text:
faciem tuam . » Fugiens quoque terrenam habitationem, et dicens: « Nostra autem conversatio in coelis est , » sursum cor suspendat, pendensque de turri fortitudinis, quae stat contra tem lignum crucis in capite, id est in principali suo, quod est meus, funemque exinde colligatum, id est vinculum charitatis, usque ad infirmos fratres, quasi usque ad terram porrigat, quo commonitus, personare, et os suum dilatare nunquam desistat, dicens: « Charitas enim Christi urget nos . » Ita custos super muros Hierusalem constitutus, non taceat, sed quodcunque viderit vel audierit annuntiet, juxta illud: , et tota die et tota nocte , » instans opportune, importune , his qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt in stratis suis , non taceat laudare nomen Domini, ne usque ad matutinum, id est usque ad tremendum Dei judicium male peccato consepulti somno peccant. Ad postremum illud plures praedicatores missi, crebrius theologicis concrepant symbolis, habente
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ rei. magnitudine dicen¬
di qua posst᷑. expͥmere contendt᷑. ut re¬
positas intͥnsecus aures cordis ꝑcellere.
sensũꝙ surdi auditoris ad audiendũ
flect̾e. & iunc̾e contendãt. Qͣmuis aũ¬
ad potiora festinet or̃o: p̃t̾eundũ ñ ẽ.
quomͦ p̃dicator ꝑfectus. huiꝰce signi qͣ¬
dam similitudie formet᷑. Durieia metalli.¬
fortitudinẽ m̃tis: plectrũq ferreũ quo
sonus edit᷑. constantiã sermonis unita¬
tur. E cce dedi ait dñs. faciẽ tuã ualen¬

Expanded text:
magnitudinem rei, magnitudine dicendi, qui possunt, exprimere contendunt, ut repositas intrinsecus aures cordis percellere, sensumque surdi auditoris ad audiendum flectere et vincere contendant. Quamvis ad potiora festinet oratio, praetereundum non est quomodo praedicator perfectus hujusce signi quadam similitudine formetur. Durifortitudinem mentis, plectrum ferreum quo sonus eliditur, constantiam sermonis imitatur: Ecce dedi, ait Dominus. frontem tuam du
Abbreviated transcription (Latin):
inȩccłia. quib ad laudẽ d̾i ppłs
excitet᷑. diuine auctoritatis ce antique
consuetudinis ẽ. Nam olim tubȩ. nẽ
autẽ campanȩ diu̾sa quidẽ specie st̃:
s habent᷑ simili rõne. Legimꝰ in leuiti¬
co. tubas ex iussu dñi factas qͣrũ usus
eẽt in iubileo: tante uͥtutis. ut ad cre¬
pitũ earũ corrueret ierico: & in para¬
lipomenon. int̾ cantores. nablis archa¬
na cantantes: ce int̾ leuitas ꝓ octaua
cantantes concinente ce sub silz ente
dd̾ .uii. tubarũ clangorẽ ꝑsonare co¬
ram archa fed̾is dñi. At nc̃ ad confitẽ¬
dũ dño. & ad nunciandũ mane miscd̃ã¬
nãt᷑ de ad oẽm horã diuini officii tan¬
qͣm in exordio p̃clare oratonis. has
partes tenent: ut attentoᷤ docilesq &
beniuolos diuine laudis auditores
efficiant. Hec gͥ eccłie signa. atq ille
legales tubȩ unũ atq idẽ significant:¬

Expanded text:
in Ecclesia, quibus ad laudem Dei populus excitetur, divinae auctoritatis et antiquae consuetudinis est. Nam olim tubae aut campanae, diversa quidem specie, sed eadem habentur ratione. Legimus in Levitico tubas ex jussu Domini factas, quarum usus esset in Jubilaeo , tantae virtutis, ut ad crepitum earum corrueret Hiericho . Et Paralipomenon inter cantores, nablis arcana cantantes et inter levitas pro octava canentes, concinente et subsiliente David, septem tubarum clangorem personante coram arca foederis Domini . At nunc ad confitendum Domino et ad annuntiandum mane misnant, et ad omnem horam divini officii, tanquam in exordio praeclarae orationis, has partes tenent, ut attentos docilesque ac benevolos divinae laudis auditores efficiant. Haec igitur Ecclesiae signa atque illae legales tubae, unum atque idem significant
Abbreviated transcription (Latin):
ret. cui uidelicet ioseph. sũmo scale
gradui dñs paruułꝰ innixus eͥ an ñ
latio eiꝰ cũ puerꝑa matre sustentar
dignatus ẽ: d. ut cet̾a taceam᷑ ñ ne tc̃ uł
maximȩ illi innixꝰ ẽ. qñ ne ab inimiciᷤ.
herode uł ceteris inueniret᷑. qͥ quesi¬
turi erant aĩam eiꝰ. in egyptũ. ab eodẽ
nutͥcio suo deportatꝰ ẽ. it̾mq defunc¬
to herode. in t̾rã iuda relatus ẽ : Cũ gͥ
audimꝰ. ñ sompno corꝑeo s suꝑnorũ
contẽplatione dormientes. iuxta qͦd
sponsa dicit incanticis. ego dormio.
miamꝰ. qͣm uigilanti aĩo. & c̾ta fide

Expanded text:
ret. Cui videlicet Joseph, supremo scalae 36 gradui Dominus parvulus innixus est. An non latio ejus cum puerpera matre sustentari dignatus est? Et, ut caetera taceam, nonne tunc vel maxime illi innixus est, quando ne ab inimicis Herode vel caeteris inveniretur, qui quaesituri erant animam ejus, in Aegyptum ab eodem nutritio suo deportatus est, iterumque defuncto Herode in terram Juda relatus est . Cum igaudimus, non somno corporeo, sed supernorum contemplatione dormientes, juxta quod sponsa dicit in Canticis: « Ego dormioniamus, quam vigilanti animo, et certa fide
Abbreviated transcription (Latin):
Quicẽ se aspiciunt. dũ uultꝰ in ꝓpiciato¬
rium uͥtunt: qͥa dũ int̾ sepositũ in car¬
natũ dm̃ uident: a suo aspectu ñ dis¬
crepant: quȩ dispensationis eiꝰ miste¬
riũ concordit᷑ narrant. Redditã gͦ nob̾
candẽ inteltigimiꝰ similitudinẽ: dũ sic̃
duo cherubm u̾sis uultib ĩꝓpiciatori¬

Expanded text:
nvicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Deum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. Redditam ergo nobis eamdem intelligimus similitudinem, dum, sicut duo cherubim versis vultibus in propitiatori
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. Et si statim surgens iacob tulit
lapiđ ꝗͦ sub posucrat capiti suo. & e¬
rexit intitulũ. fundens oleũ desuꝑ᷑: qͣn
tomag̃ nos confestim uͥ nob̾ hec gn̾a¬
tio recitata est. addolłe debemꝰ sũmiᷤᷤ lau¬
dib lapidẽ sũmũ angularẽ p̃ciosũ. qͣm
supposuimꝰ capiti .i. cordi nr̃o ut stabile
fundam̃tũ.⁊ sr̃ ilłu funde oleũ pie ꝯ¬
fessionis ac deuote grãrũ actionis: Bñ
gͦ statĩ missarũ solẽpnia celebramꝰ :
sic̃ uisi sunt angłi ascendentes ce des¬
cendentes. nos quoq ascendimꝰ ꝑ fidẽ:
pͥmam missam ut dictũ ẽ. in laudẽ di¬
uinȩ natiuitatis. scd̃am cantantes in
confessione ce honore humanȩ ꝙͣ ꝓpt̃
ioseph. potiusqͣm ad mariam

Expanded text:
cob tulit lapidem, quem supposuerat capiti suo, et erexit in titulum, fundens oleum desuper , » quanto magis nos confestim, ubi nobis haec generatio recitata est, attollere debemus summis laudibus lapidem summum, angularem, pretiosum , quem supposuimus capiti, id est cordi nostro, ut stabile fundamentum et super illum fundere oleum piae confessionis et devotae gratiarum actionis? Bene ergo statim missarum solemnia celebramus, et sicut visi sunt angeli ascendentes, et descendentes, nos quoque ascendimus per fidem, primam missam, ut dictum est, in laudem divinae nativitatis, secundam cantantes in confessione et honore humanae quam propter Joseph potius quam ad Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs. cur eũgłista cũ poss ab abͣ¬
ham ł dd illam den̾e lineam gn̾atioĩs.
ꝗͣ carnalẽ beatȩ uͥginis patrẽ & ipsam
uͥginẽ matrẽ . filiũq conting̾et ex ea
nascentẽ. cur ita contexere maluit. ut
ad ioseph descend̾et: qͥ sine dubio carna
qd̾ sic recte fieri debuiss: si hoc eũgłista
intendiss. qͦs uł quales per patres car¬
nalem dd̃ uł abrahe gn̾ationẽ caro xͥ
contingͥet. S ñ hoc intendit: qͥppe ẽ
mundũ. Siqͥdem multi & carnalit̾ eiꝰ
texeret dõrũ. dequib psalmista ego

Expanded text:
aliquis cur evangelista, cum possit ab Abraham vel David illam tenere lineam generationis, qua carnalem beatae Virginis patrem, et ipsam Virginem matrem, filiumque contingeret ex ea nascentem, cur ita contexere maluit, ut ad Joseph descenderet, qui sine dubio carnalndum quod sic recte fieri debuisset, si hoc evangelista intendisset, quos vel quales per patres carnalem David vel Abrahae generationem caro Christi contingeret. Sed non hoc intendit, quippe cum . Siquidem multi et carnaliter ejus texeret deorum, de quibus Psalmista: « Ego
Abbreviated transcription (Latin):
innuere uident᷑. dũ alter eorũ. descẽ¬
dendo̾ alt̾ uͦ ascendendo xͥ gn̾ationẽ
contexuit: qͥa uideł factus hõ d̾s. dũ
uagit incunis. inuitat noᷤ ut humili¬
emͣ exemplo sue humilitatis: baptiratꝰ
aũ dñs dum celestib incipit chorꝰcare
miracuł: humiles suscitat ad intelligẽ¬
dam głam suȩ diuinitatis De te decet¬

Expanded text:
ter eorum descendendo , alter vero ascendendo Christi generationem contexuit , quia videlicet factus homo Deus, dum vagit in cunis, invitat nos, ut humiliemur exemplo suae humilitatis, baptizatus autem dum coelestibus incipit coruscare miraculis, humiles suscitat ad intelligendam gloriam suae divinitatis. Le
Abbreviated transcription (Latin):
cunta subito addisc̾et bruta qͦndam.
&e indocta gentilitas. Gͥ bñ & quomͦ
cȩlestil mist̾iorũ inspectorẽ decuit.
sic sac̾ xͥ gn̾atio contexta ẽ. ut deduc̃e¬
tur ad ioseph: ad qͣm ut dictũ est.
ultima qͥd̃e. s optima repmissio fac¬
ta ẽ. que sic finit᷑.I pse enĩ saluũ faci¬
delectat. quod hec eadẽ gn̾atio qͣsi lõ¬
ga linea piscatoris. scłi huiꝰ fluctib
iniecta ẽ: in sũmo hamũ ferreũ hñs
m esca .i. uerũ dm̃ in carne uera: ad
capiendũ leuiathan serpentẽ mag¬
nũ: humanas uelut pisces exiguos.
deuorantẽ aĩas: Constat uͦ: qͥa ñ carni.
s ferro linea piscatoris innexa ẽ. In
hocgͥ. summilitudinis pulcͥtudo ꝑfecta
est: qd̾ sepe dicta saluatoris ꝓ sapia.
ñ scd̾m carnalẽ genit᷑am ad mariã

Expanded text:
cuncta subito addisceret bruta quondam et indocta gentilitas. Igitur bene et quomodo coelestium mysteriorum inspectatorem decuit, sic sacra Christi generatio contexta est, ut deduceretur ad Joseph, ad quem, ut dictum est, ultima quidem, sed optima repromissio facta est, quae sic finitur: « Ipse enim salvum facidelectat, quod haec eadem generatio, quasi longa linea piscatoris, saeculi hujus fluctibus injecta est, in summo hamum ferreum habens in esca, id est verum Deum in carne vera ad capiendum Leviathan, serpentem magnum, humanas, velut pisces exiguos, devorantem animas . Constat vero quia non carni, sed ferro linea piscatoris innexa est. In hoc igitur similitudinis pulchritudo perfecta est, quod saepe dicta Salvatoris prosapia, non secundum carn
Abbreviated transcription (Latin):
tioni eiꝰ hoc manifeste repugnet᷑. qd̾
tu eundẽ xp̃m de gentib emittes ad
montẽ filie sion. Nam ꝑ petrã deser¬
ti. designat᷑ ruth moabitis qͦ stans
firmit̾ impetͣ solidȩ fidei. patͥos d̾os.
ppłmq suũ oblita. uenit cũ neͦemi: &¬
iuncta uiro bo&. beehleemite: genu¬
it obet auũ regis dd̾: in qͦ facta est
ce parens saluatoris: duob gͥ ex po¬
płis. iudaico scilicet ce gentili. patreᷤᷤ
ꝓgeniti. tanqͣm duob scalȩ lat̾ib.
diu̾si gradꝰ inserti. xp̃m dñm susti¬
nent eg̾ssum a sũmo cȩli: om̃sq ã¬
głi scĩ descendũt ce ascendt̃ ꝑ eam:
.i. om̃s electi. pͥus ad suscipiendã eiꝰ

Expanded text:
tioni ejus hoc manifeste repugnet, quod tu eumdem Christum de gentibus emittes ad montem filiae Sion. Nam per petram deserti designatur Ruth Moabitis, quae, stans firmiter in petra solidae fidei, patrios deos populumque suum oblita, venit cum Noemi, juncta viro Booz Bethleemitae genuit Obed avum regis David , in quo facta est et parens Salvatoris. Duobus igitur ex populis, Judaico scilicet et gentili, patres progeniti, tanquam duobus scalae lateribus, diversi gradus inserti Christum Dominum sustinent, egressum a summo coeli, omnesque angeli sancti descendunt et ascendunt per eam, et omnes electi prius ad sus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. ꝓ magna bñdictione ꝓmittẽ¬
tem. ĩmo ꝓmissã adimplentẽ. Nã
qd̃ in illo sompno iacob audiuit
dicentẽ dñm. atq in semine tuo bñ¬
dicent᷑ om̃s trib t̾re. hoc implet᷑ in
głista respiciens.: in ab m̾etͥcem. ae ruth
moabitẽ gn̾ationi huic nominatĩ

Expanded text:
salutem pro magna benedictione promittentem, imo promissam adimplentem. Nam quod in illo somno Jacob audivit dicentem Dominum: « Atque in semine tuo benedicentur omnes tribus terrae , » hoc impletur in gelista respiciens, Raab meretricem et Ruth Moabite
Abbreviated transcription (Latin):
lesphoro. p̃pͣ institutȩ: decentesima
uenatione il lustrant. Uerȩ apłica. scẽ
romanȩ ȩceliȩ fides: quȩ inuniꝰ nati¬
uitatis filii dei aniu̾saria nocte. gemi
ferũ .i. ante angłicam nat᷑am &e añ¬
qͣm qͥcqͣm fac̾et᷑. pͥmam missã ordi¬
u̾ginis bñdictꝰ aduenit. in noĩe dñi:
sedam laudans &e exultans succin̾et:
legit᷑ nob̾ lib̾ gen̾ationis iħu.xͥ.¬
qd pultro satis ordine. & mistica sc̃ẽ
eccłie traditũ ẽ. institutione. S eeẽ
enĩ diuini structores ordinis.ꝑ huiꝰ
seriem lectionis. scalã illã nob rep̃¬
sentant ꝓfundo noctis tp̃r.ꝙͣ nocte
dormiens iacob uidit: cui. sũmitate
sua celos tangenti dñs innixus. ei
sui ut acerꝑet uxorẽ. de domo &e cog¬
natione pat̾s ac matͥs. Nam ut de
moralitate ñc taceã.: qͥd scd̃m hoc qd̾
omĩa infig̾a contingebãt illis. scala
illa p̃figurauit. cui dñs imnixꝰ ut¬

Expanded text:
entissima veneratione illustrant. Vere apostolica sanctae Romanae Ecclesiae fides, quae in unius nativitatis Filii Dei anniversaria nocte, geminferum , id est ante angelicam naturam, et antequam quidquam faceret, primam missam ordiVirginis benedictus advenit in nomine Domini, secundam laudans et exsultans succineret.legitur nobis Liber generationis d pulchro satis ordine et mystica sanctae Ecclesiae traditum est institutione. Ecce enim vere divini structores ordinis, per hujus seriem lectionis, scalam illam nobis repraesentant profundo noctis tempore, quam nocte dormiens Jacob vidit, cui summitate sua coelos tangenti Dominus innixus, eidsui, ut acciperet uxorem de domo et cognatione patris et matris. Nam, ut de mortalitate nunc taceam, quo secundum hoc, quod omnia in figura contingebant illis , scala illa praefiguravit, cui Dominus innixu
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃am .i. diẽ exist̾e dñicam. N octe gͦ
dñica natus ẽ. xp̃c. consonante mira¬
biliũ suorũ ordine: uit in qͦ die dix̃. fiat
lux ae facta ẽ. lix. eiꝰdem diei nocte ex¬
ortret᷑ in tenebris lum̃ rectis corde:. &
uisitaret nos oriens ex alto: illumina
gruȩ natus ẽ: ut ipso ortus sui tp̃re.
ad illuminãdã nram noctẽ se adue¬

Expanded text:
 est diem existere Dominicam. Nocte ergo Dominica natus est Christus, consonante mirabilium suorum ordine, ut quo die dixit: « Fiat lux, et facta est lux , » ejusdem diei nocte exoriretur in tenebris lumen rectis corde, et visitaret nos oriens ex alto, illuminargrue natus est, ut ipso die ortus sui tempore, ad illuminandam noctem nostram se adve
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria tacuerit. N amq si ꝑ regła
compoti. ret᷑ ꝑcurras: inuenies eiꝰ ãni.
quo natꝰ est. concurrentes qͥnꝙ. quoᷤᷤ
addens regularib decemb̾s .uͭii. uel
ut compendiostꝰ fiat. regularib ianu¬
arii tͥb inuenies diẽ islũ qͦ decẽbrẽ
ex eo num̾o qͥ regularib &e concͣurren¬
tib compositis accrescit. Cũ aũ decẽ¬
necc̃e ẽ. diẽ natł dñi. qui pꝰ la̾ decẽb̾s.¬

Expanded text:
Namque si per regulam computi retro percurras, invenies ejus anni quo natus est, concurrentes quinque. Quos addens regularibus decembris septem vel, ut compendiosius fiat, regularibus Januarii tribus, invenies diem illum, quo decembrem ex eo numero, qui regularibus et concurrentibus compositis accrescunt. Cum autem decemnecesse est diem natalis Domini, qui p