comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sacmta cogites: xp̃c sõs̃ sc̃õꝵ. Sigregem
cogites: xp̃c fundam̃tũ fundam̃toꝵ. In
edificiũs istis. nͥ pot̾. eẽ. idẽ lapis inimo.
& in sũmo. Si fuerit itiimo: in sũmo ñ
erit. Si in sũmo fuerit: in imo ñerit.
Ang̾tias enĩ oĩpotentiȩ corꝑa patiunt᷑. nec
litudo : & totũ pot̃. eẽ. in similitudinib:

Expanded text:
m cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec litudo; et totum potest esse in similitudinibus,
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm ñ suffert: suie ꝓspicientes astucã
atq insidias tẽptatoris.⁊ scuto fidei iacu.¬
la eiꝰ ignita repellentes & extinguentis.
siue cantantes & psallentes in cordib
ur̃is dño. uł uocib a corde ñdissonis:
oĩa ingłam dñi facite. qui oꝑat᷑ oĩa in
õibꝰ. atq ita feruente spũ ut in dño lau¬
det᷑ aiã ur̃a. Ipsa. ẽ. eñi actio rech itins.
de laqueo pedes. Tał actionec frangi᷑
negotio. nec frigida. ẽ. ocio: nec turbu¬
lenta nec marcida. ẽ. uec audax: nes
fugax. nec p̃ceps nec iacens. Hȩc agli

Expanded text:
fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam atque insidias temptatoris et scuto fidei iacula eius ignita repellentes et extinguentes siue cantantes et psallentes in cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis: omnia in gloriam dei facite, qui operatur omnia in omnibus, atque ita feruentes spiritu, ut in domino laudetur anima uestra. ipsa est enim actio rede laqueo pedes. talis actio nec frigitur negotio nec frigida est otio nec turbulenta nec marcida est nec audax nec fugax nec praeceps nec iacens. haec agite
Abbreviated transcription (Latin):
si dm̃ uidebt̃: ñ cu̾eis sic̃ corpꝰ ex aliqͦ loci
init̃uallo apparebit. s cũ uen̾it ad eos &
mansionẽ fec̾it apd̾ eos: q̃m sic imple¬
bunt᷑ in omnẽ plenitudinẽ dĩ. cũ ñ fue¬
rint & ipsi plenꝰ d̃s. s cũ ꝑfecte fuerint ple¬
te. Sicgͦ dilectissims diligite ociũ. ut
uos ab om̃i t̾rena delectatione refrenetis:
⁊ memineritis ncllũ locũ. ẽẽ. uͥ ñ possit
laq̃os tend̾e qͥtimet ne reuolemꝰ ad dm̃:
& inimicũ oĩũ bonoꝵ cuiꝰ captiui fumꝰ
gitetis donec tnseat iniqͥtas: & in uidici.¬
ui iusticia conu̾tat᷑. Itẽ cũ aliqͥd strenue
atq alacrit agitis & impigre oꝑamini.
siue inorationib. siue in ieuniis. siue
inelemosinis. uel tribuentes aliqͥd in¬
digentib uł donantes iniurias sic̃ & ds
tiosas consuetudines. castigantesq corpꝰ
seruituti subicientes. siue sufferentes
tribulationẽ. & ante oĩa uos ipsos in¬
uicẽ indilectione: qͥd enĩ sufferat qui

Expanded text:
si deum uidebunt, non cum eis sicut corpus ex aliquo loci interuallo apparebit, sed cum uenerit ad eos et mansionem fecerit apud eos, quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint plet. sic ergo, dilectissimi, diligite otium, ut uos ab omni terrena delectatione refrenetis et memineritis nullum locum esse, ubi non possit laqueos tendere, qui timet, ne reuolemus ad deum et inimicum omnium bonorum, cuius captiui fuimus, gitetis, donec transeat iniquitas et in iudicium iustitia conuertatur. Item cum aliquid strenue atque alacriter agitis et inpigre operamini siue in orationibus siue in ieiuniis siue in elemosynis uel tribuentes aliquid indigentibus uel donantes iniurias, sicut et mantes perniciosas consuetudines castigantesque corpus et seruituti subicientes siue sufferentes tribulationem et ante omnia uos ipsos inuicem in dilectionem — quid enim sufferat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ: & hoc ñ ex uob̾ s dĩ donũ. ẽ: ñ eac
oꝑib ne forte dica s. ꝓmerui. & iõ acceps.
Nputes te ꝓmerendo accepisse: qͥñ ꝓmere¬
reris nͥ accepisses. Grã p̃cessit m̾itũ tuũ.
Ngr̃a ex m̾ito : s m̾itũ ex gr̃a. Nã li gra
ex m̾ito: emnisti ñ gratis accepist ł nichi

Expanded text:
: Et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex merito emistis, non gratis
Abbreviated transcription (Latin):
da elemosina. ꝗͣ qͥbꝰq pauꝑib ure hu¬
manitatis impendit᷑. qͣndoqͥdẽ dñs sulle¬
uauit indigentiã pauꝑm. etiã ex his lo¬
culis qͦs ex opib implebat alioꝵ. Qͦs si
forte qͥs dixerit. nec illos debiles & m̃dicõ
qͦs dñs iussit potiꝰ inuitari. nec illos qͥbꝰ so¬
lebat de loculis erogare peccatores fuisse:
stimonia etã peccatores a miscdibꝰ sꝰcip
tł pasci iubeant᷑: illud attendat qͦd iã
suꝑiꝰ memoraui: qr utiq peccatores & ma¬
xime scelerati s̃ qͥ oder̃ & ꝑsecut s̃ ec¬

Expanded text:
que pauperibus jure humanitatis impenditur; quandoquidem Dominus sublevabat indigentiam pauperum, etiam ex iis loculis, quos ex opibus implebat aliorum. Quod si forte quis dixerit, nec illos debiles et mendicos, quos Dominus jussit potius imitari, nec illos quibus solebat de loculis erogare, peccatores fuisse; stimonia, etiam peccatores a misericordibus suscipi vel pasci jubeantur: illud attendat quod jam superius memoravi, quia utique peccatores et maxime scelerati sunt, qui oderunt et pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ne scipias peccatorẽ. Illa em̃ obhoc
dicta s̃. ne cuiꝗͣ peccatori ꝓpt̃ea benefa
candũ remissus. nec ad subueniendũ
in humanꝰ. Oĩs eñi qͥ recte arguit pec¬
catorẽ: qͥd aliud ꝗͣ. ñ uult eũ eẽ. peccato¬
eccatũ qͥppe hõ fecit: ipsũ aũ hominẽ
ds̃. & dito ista nomina cũ dicimꝰ hõ pec¬
cator : ñ utiq frustra dicunt᷑. Quia pec¬
cator.ẽ. corripe: & qr hõ. ẽ miserere.
et oĩno lib̾abis hominẽ: nͥ eũ ꝑsecutus
fueris peccatorẽ. Nuic officio oĩs inui¬
gilat disciplina. sicut cuiq regenti
apta & accõmodata. ẽ ñ solũ ep̃o regen¬
ti plebẽ suã: s etiã pauꝑi regenti do¬
mũ suã: diuiti regenti familiã suã. ma¬
rito regenti c̃iugẽ suã: patri regenti
ꝓlẽ suã: iudici regenti ꝓuintiã suam:
regi regenti gentẽ suã. Os̃ hi cũ boni
oꝑã ut idẽ ipsi quos regunt. & conser¬
uent᷑ homines. & ꝑcant peccatores. Ita
implent qd̾ scriptũ ẽ. Da miscđiã. &

Expanded text:
ne suscipias peccatorem. Illa enim ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori propterea bene facandum remissus, nec ad subveniendum inhumanus. Omnis enim qui recte arguit peccatorem, quid aliud quam non vult eum esse peccatoPeccatum quippe homo fecit, ipsum et hominem Deus. Et duo ista nomina cum dicimus, Homo peccator, non utique frustra dicuntur. Quia peccator est, corripe; quia homo est, miserenec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fueris peccatorem. Huic officio nominis invigilet disciplina, sicut cuique regenti apta et accommodata est, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi regenti domum suam, diviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti lem suam, judici regenti provinciam suam, regi regenti gentem suam. Omnes hi, cum boni operam ut iidem ipsi quos regunt, et conserventur homines, et pereant peccatores. Ita implent quod scriptum est, Da misericordi, et
Abbreviated transcription (Latin):
forte qͥs exxcollat᷑: iuidit utiq putare
oꝑabona credentib s eis fides sola fis¬
ficiat: & rursꝰ posse homines de boris
oꝑib extolli. uelut ad ea facienda sͥ sis.
ficiant. Mox itaq addidit. Ipsiꝰ anũ simnꝰ
figm̃tũ. creati in xxp̃o iħu. in oꝑib bo

Expanded text:
forte quis extollatur: vidit utique putare on sint opera bona credentibus, sed eis fides sola sufficiat; et rursus posse homines de bonis operibus extolli, velut ad ea facienda sibi ipsi sufficiant; mox itaque addidit. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑. quẽ ad modũ hoẽs in pecoribꝰ suis:
e illic tantũ qͣntũ ds iusto uidicio si¬
nit. S aliud. ẽ. qnͣdo potestas eiꝰ etiã a
suis sic̃ ei placae tractandis maiore pote¬
state ꝓhibet᷑: aliud qndo ei potestas etiã
ineos qͥ ab illo alieni s̃ dat᷑. sic̾ hõ de pe¬
core suo ꝓ humano captu facit qͦd uult.
uec sane fac̾ si ꝓhibet᷑ a potestate maiore.
De alieno aũpecore ut faciat. expectat
sͥ potestatẽ dari ab illo cuiꝰ.ẽ. Ibi gͦ po¬
testas q̃ fuerat ꝓhibet᷑: hic aũ qͣ ñ sue¬
rat tribuit᷑. Quȩ cũ ita sint: malis an
mottes pecoꝵ. mortes pͥmitiuoꝵ: &
llud maxime ur̃ religata ⁊̃ oiã. obdu¬
rationẽ cordis illoꝵ: ut popłm dĩ nollent
stigando &e inspirando s deserendo fac̾:
ut ill oꝑent᷑ infiliĩs diffidentiȩ. qͦd d̃s
debite iustęq ꝑmittit. Nã & illud qd̾¬

Expanded text:
operatur , quemadmodum homines in pecoribus suis; operatur , quemadmodum homines in pecoribus suis; et illic tamen quantum Dei justo judicio sinitur. Sed aliud est quando potestas ejus etiam a suis, sicut ei placet, tractandis majore potestate prohibetur; aliud quando ei potestas etiam in eos qui ab illo alieni sunt datur. Sicut homo de pecore suo, pro humano captu, facit quod vult; nec sane facit, si prohibeatur a potestate majore: de alieno autem pecore ut faciat, exspectat sibi potestatem dari ab illo cujus est. Ibi ergo potestas quae fuerat, prohibetur; hic autem quae non fuerat, tribuitur. 29. Quae cum ita simortes pecorum, mortes primitivorum, et illud maxime unde religata sunt omnia, obdurationem cordis illorum, ut populum Dei nollent stigando et inspirando, sed deserendo facit, ut illi operentur in filiis diffidentiae , quod Deus debite justeq
Abbreviated transcription (Latin):
&e fide peccatũ. ẽ. & sine fide impossi¬
doueniat᷑. S ipse mediator intrat in
aomũ fortis: id: in hoc scłm mortalium
sib potestate diabol qͣntũ ad ipsũ ꝑtinoe
c̃stititũ. De ipso qͥppe scriptũ. ẽ: qd̾ po¬
testatẽ habeat mortis. Lnitat in domũ
fortis. id÷ in suo dñatu habentis genus
humanũ & priꝰ alligat eũ id÷ eiꝰ coher¬
ue et cohib& potestatẽ. potestats suȩ
fortiorib uincłis: & sic eripit uasa eiꝰ
q̃cũq p̃destinauit eriꝑe. arbitriũ eoꝵ
ab eiꝰ lib̾anis potestate: ut illo ñ impedi¬
ente credant in istũ lib̾a uoluntate.
Pinde hoc opꝰ. ẽ. gr̃ȩ ñ naturȩ. Opꝰ inꝗͣ.¬
gĩt ꝗͣ nob̾ attulit scd̾s adã: ñ nature ꝗͣ
totã ꝑdidit insemae ipso pͥmꝰ adã. Opꝰ
ẽ. grȩ tollentis peccatũ. & uiuificantis
mortuũ pecratorẽ: ñ opꝰ legis ostenden¬
tis peccatũ. nec a peccato uuuficantis.¬
Infiliĩs diffidentiȩ tãꝗͣ. in suis mancipus

Expanded text:
 fide. peccatum est et sine fide inpossido ueniatur. Sed ipse mediator intrat in domum fortis. id est in hoc saeculum mortalium sub potestate diaboli, quantum ad ipsum pertinet, constitutum; de ipso quippe scriptum est. quod potestatem habeat mortis. intrat in domum fortis. id est in suo dominatu habentis genus humanum et prius alligat eum, id est eius cohercet et cohibet potestatem potestatis suae fortioribus uinculis et sic eripit uasa eius, quaecumque praedestinauit eripere, arbitrium eorum ab eius liberans potestate, ut illo non impediente credant in istum libera uoluntate. proinde hoc opus est gratiae non naturae. op nobis adtulit secundus Adam, non naturae. quam totam perdidit in semet ipso primus Adam. opus est gratiae tollentis peccatum et uiuificantis mortuum peccatorem, non opus legis ostendentis peccatum nec a peccato uiuficantisIn filiis vero diffidentiae tanquam in suis mancipiis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ẽ. gͦ ħomirii ut cũ totis uiribꝰ lib̾i
arbitrii sui dicat u̾acit᷑. fortitudinem
meã adte cꝰtodiã: qr ille qͥ putaũ sine
cuncta c̃supsit: ⁊ miscria durȩ scruitu¬
tis attritꝰ. reu̾sꝰq in sema ipsũ dixit.
Surgã ⁊ ibo ad patrẽ meũ. Quã cogi.¬
tationẽ bonã qͣndo bab̾et: nͥ &e ipsa isl
illi in occulto pat᷑ miscdissimꝰ insprrise
Q d̃ intelligens minist̃ ille noui testam̃ti.
ñ qr idones sumꝰ inqͥt cogitare aliqͥoqs
ex nob̾maeipsis: s sufficientia nr̃a end̾¬

Expanded text:
liberi arbitrii sui veraciter dicat, Fortitudinem meam ad te custodiam : quia ille qui putavit sine cuncta consumpsit, et miseria durae servitutis attritus, reversusque in semetipsum dixit, Surgam et ibo ad patrem meum: quam cogitationem bonam quando haberet, nisi et ipsam illi in occulto pater misericordissimus inspirasset? quod intellegens minister ille noui testamenti: Non quia idonei sumus, inquit, cogitare aliquid quasi ex nobismet ipsis, sed sufficientia nostra e
Abbreviated transcription (Latin):
Qua irã dĩ: Quã excep̃ pͥmꝰ adã. Si eñ
Factꝰ .ẽ. mortał ille: & opunꝰ nasci morta.¬
les. Cũ ira dĩ nati sumꝰ. Uenit inde filius
ñ lmñs peccatũ. & indutꝰ. ẽ. carne. indi.¬
tꝰ .ẽ. mortalitate. & si ille nob̾cũ cõmu¬
nicau̾ irã di: nos pigri sumꝰ cũ illo cũ ilo¬
cõmunicare gram dĩ : Qui gͦ ñ uult
cred̾e infiliũ: ira dĩ manae suꝑ illũ. Qie

Expanded text:
cepit primus Adam. Si enim factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ec aũ potestas tenebrarũ id÷ diabolus
qͥ dr̃ etiã pͥnceps potestatis aeris: oꝑat᷑
infiliis diffidentię. Princeps iste recaor
tenebrarũ. id÷ diabolꝰ diffidentiȩ fili¬
oꝵ. regens eos ad arbitriũ suũ: qd nec
ipse htͣ liberũ ad benefaciendũ. s in
maximã maliuolentiã pęna suis scele¬
rib obduratũ. Unnemo sane sides ant
dic hos apostatas angłos ad pristinã pi¬
tiȩ. nͥ oꝑa sua mala: & in pͥmis maxi¬
meq ipsã diffidentiã & infi delitatem
qͣ sint inunici fides. ꝑ ꝗͣ scit eos posse
mundari. posse sanari. posse ꝑfects¬
sime lib̾os qd̾ eis uehem̃t̃ inuidet in
ȩtnitate regnare : Etaq aliqͦs eoꝵ ꝑqͦs

Expanded text:
ec autem potestas tenebrarum, id est diabolus, qui dicitur etiam princeps potestatis aeris, operatur in filiis diffidentiae, princeps iste rector tenebrarum, id est diabolus diffidentiae filiorum regens eos ad arbitrium suum, quod nec ipse habet liberum ad benefaciendum sed ad maximam maliuolentiam poena sui sceler hos apostatas angelos ad pristinam pitiae, nisi opera sua mala, et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sunt inimici fidei; per quam scit eos posse mundari, posse sanari, posse perfectissime liberos, quod eis vehementer invidet, in aeternitate regnare? Itaque aliquos eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
munds: Dilectores mundi. Hos appellaũ
&e tenebras. id÷ iniqͦs. scelestos. infidas
peccatores: qͥb iã credentib gratulat᷑
hoc mͦut dicat. Fu̾istis enĩ aliqu̾do tenebre
nc̃ aũ luoc in dño. G̾ c̃stituit. nos luctã h¬
uidȩ ut tradet dnm intrauit. ñ aũ in¬
traret. nͥ ille locũ daret: sic multi hoẽs
mal de media babylonia ꝑ desid̾ia car¬
nalia & illicita locũ dant diabolo & an¬
głis eiꝰ incordib suis: ut i illis & de illꝰ¬

Expanded text:
pellavit et tenebras, id est iniquos, sceleratos, infideles, peccatores; quibus jam credentibus gratulatur hoc modo, ut dicat: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ergo constituit nos luctam hudae , ut traderet Dominum, non autem intraret, nisi ille locum daret; sic multi mali homines de media Babylonia per desideria carnalia et illicita locum dando diabolo et angelis ejus in cordibus suis, ut in illis et de ill
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: qrib pͥmitꝰ eccła. qͦ pꝰ resurrectionẽ
& ista eccła c̃greganda. ẽ: ut simꝰ eqͣles
angłis dĩ. Illis gͦ a scłis innotuit: quia
oĩs creatura ñ ante scła. s a scłis. ab
ipsa eñi exorta s̃ scła: & ipsa a scłis q̃m

Expanded text:
a, quo post resurrectionem et ista Ecclesia congreganda est, ut simus aequales Angelis Dei . Illis ergo a saeculis innotuit; quia omnis creatura non ante saecula, sed a saeculis. Ab ipsa enim exorta sunt saecula, et ipsa a saeculis;
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. longitudo crucis. uͥ totũ corpꝰ porrigit᷑.
ris qͥ incruce głaris hab̾e crucis latitudirx̃
habeto bene oꝑandi uirtutẽ. Si uis habe
crucis longitudiniẽ: habeto ꝑseu̾andilor¬
ganimitatẽ. Si aũ uis hab̾e crucis altitu¬
dinẽ: nost qͥd audias: & uͥ audias. sur¬
sũ cor. Qͥ d sursũ cor: Ibi sꝑa. ibi ami
inde pete uirtutẽ: ibi expecta mercadẽ
Nã si bene oꝑaris ce hẏlarit̃ tribuis. udis¬

Expanded text:
totum corpus porrigitur: ris, qui in cruce gloriaris, habere crucis latitudinem; habeto bene operandi virtutem. Si vis habere crucis longitudinem; habeto perseverandi longanimitatem. Si autem vis habere crucis altitudinem; nosce quid audias, et ubi audias, Sursum cor. Quid est, Sursum cor? Ibi spera, ibi ama: inde pete virtutem, ibi exspecta mercedem. Nam si bene o
Abbreviated transcription (Latin):
umo ẽ. sic fundam̃itũ sp̃italis fabricȩ
in sũmo ẽ. Si ad t̾rã edificarem. inumo
nob̾ ponendũ erat futidam̃tũ. Quia ce¬
lestis fabrica ẽ: ad celos p̃cessit fundam̃
ꝓpłiȩ magni portantes fabricã cititatis.
faciutit iuuũ qͦddã edificiũ. S ic̃ ñ¬
absurde dicimꝰ fundam̃ta celi. qͥb reg¬
nũ cęloꝵ suꝑ edificat᷑ in scĩs & fidelib.
qͦs dic̃ scriptura lapides uiuos. qͦꝵ fun¬

Expanded text:
itualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentoli, Prophetae magni, portantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides vivos : quorum fun
Abbreviated transcription (Latin):
uincta iactabat. ꝗͣ scđm pͥncipẽ potesta¬
tis aeris. de qͦ apłs dic̃. Qui oꝑat᷑ infiliĩs
diffidentiȩ: quẽ ꝑ huiꝰ qͦq linguã oꝑari
cẏprianꝰ nou̾at. qd̾ ipse n̾nou̾at. Nou̾at
inquã cẏ pͥanꝰ cũ a ꝓconsule audiret. c̃¬
sule tͥ. qd̃ caro & sanguis dicebat stulte.
hoc diabolũ dic̾e subdole: atq intuebat᷑
inuno oꝑe duos: ĩstũ oculis. illũ fide.
olebat eũ iste mori: uolebat ille. coro¬
nari ł inde circa istũ placidꝰ: circa illũ
cautꝰ. huic aꝑte respondebat: illũ oc¬

Expanded text:
juncta jactabat, quam secundum principem potestatis aeris de quo Apostolus dicit, Qui operatur in filiis diffidentiae : quem per hujus quoque linguam operari Cyprianus noverat, quod ipse non noverat. Noverat, inquam, Cyprianus, cum a proconsule audiret, Consule tibi quod caro et sanguis diceret stolide, hoc diabolum dicere subdole: atque intuebatur in uno opere duos; istum oculis, illum fide. Nolebat eum iste mori, nolebat ille coronari: proinde circa istum placidus, circa illum cautus; huic aperte respondebat, illum oc
Abbreviated transcription (Latin):
peccauimꝰ : ꝓptea errauimꝰ & facti sumꝰ
sic̃ ĩmund om̃s: ea ratioẽ intelligitur.
recessit eñi aliqͥd. uñ dĩ itistissime iratꝰ.
ab eis suũ lam̃ auferret: ut inpeocata
q̃ nulla tergitisatioẽ defend possent
ñ. eẽ. peccata. cęcitas humatiȩ m̃tis
offerid̾et : ab itin̾e iusticiȩ deuiando &
errando. & qd̾ in alio psalmo scriptũ ẽ.

Expanded text:
erravimus, et facti sumus sicut immundi omnes , ea ratione intelligitur: praecessit enim aliquid, unde Deus justissime iratus ab eis suum lumen auferret, ut in peccata quae nulla tergiversatione defendi possunt non esse peccata, caecitas humanae mentis offenderet, ab itinere justitiae deviando et errando. Et quod in alio psalmo scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
donũ p̾stare posset d̾s hoĩb. quã ut
⁊ illos ei tãquã mẽbra coaptaret. ut
ẽẽt filiꝰ dĩ et filiꝰ hoĩs. unꝰ d̾s cũ patre.
unꝰ homo cũ hoĩb: ut & qnͣdo loqͥm᷑ ad
dm̃ depͣcantes nͣ inde filiũ separemꝰ. &
qͣndo pͣcat᷑ corpꝰ filii ña se separet caput
suũ: sitq ipse unꝰ saluator corꝑis sui

Expanded text:
donum praestare posset Deus hominibus, quam ut  illos ei tanquam membra coaptaret; ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus: ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde Filium separemus; et quando precatur corpus Filii, non a se separet caput suum; sitque ipse unus salvator corporis sui
Abbreviated transcription (Latin):
utiꝙ ñ ex uobis. S neqͥs alit̾ ĩtelli¬
gtrit: planiꝰ hoc aꝑire dignatꝰ ẽ.
aintellectorẽ: & totũ dioẽ. Er̾a salui fac
aestis. Ubi audis gr̃am: gratis intellige.
ig gatis nichil tu attulist: nichil meru¬
s. Nã sim̾itis aliqͥd redditũ. ẽ: merces

Expanded text:
s aliter intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil meruisti: nam si meritis aliquid redditum est, merces
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ se eciã petrus de baptizato incircũcis
centurione cornelio defendit apd̃ i.¬
deos qu credid̾ant: dici. ñ se potuisse
claruerat. Nã ipso grauissimo docum̃to
Hoc solũ disc̾e uolo a uob̃. Ex oꝑib legia¬

Expanded text:
Unde se etiam Petrus de baptizato incircumciso Centurione Cornelio defendit apud Judaeos qui crediderant, dicens non se potuisse claruerat . Nam et ipso gravissimo documento Hoc solum volo discere a vob
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dĩ. In imagine sua cognosce auctorẽ
ciꝰ. Nide que adinodũ õs corꝑis sensꝰ. cordi
intro nuntient qͦd senserit foris. Renicrn¬
tiet s ipstĩ cor. iusta et intusta. Cor tuũ
& uidet & audit: & oet̾a sensibilia ditti¬
dicat. & qͦ ñ aspirant corꝑis sensꝰ : iusta
⁊ iniusta.mala &e bona disceruit. diu̾¬
sa s̃ q̃ adcor tuũ referunt᷑: & diu̾sa ib
mbra ñ inueniunt᷑. In carne tua alib
audis. alib uides. in corde tuo.ibi au-¬

Expanded text:
nem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intronuntient quid senserint foris. Vit et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, et caetera sensibilia dijudicat; et quo non aspirant corporis sensus, justa et injusta, mala et bona discernit. rsa sunt quae ad cor tuum referuntur, et diversa ibi membra non inveniuntur. In carne tua alibi audis, alibi vides: in corde tuo ibi au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua q̃ imptĩs dat᷑: ut ñ in ipso dõ s iti
tauit. ⁊ simul sod̾e fec̃ incęlestibꝰ. Quãuiꝰ
enĩ corpꝰ nr̃m ñdũ ibi sit : tñ spes nr̃a iã
ibi. ẽ. ꝓpt̾ea & ipse dr̃ĩs pꝰ resurrectio¬
nẽ uissit discipłis qͦs piscantes inuenit:
ut indexterã partẽ mitt̾ent recia. Qd̃
cũ fecissent: ceper̃ pisces qͥ õs magni erat:
id ÷ iustos signisicabant. qͥb ꝓmittit᷑ dex¬

Expanded text:
perpetua, quae impiis datur: ut non in ipso Deo, sed in tavit, et simul sedere fecit in coelestibus . Quamvis enim corpus nostrum nondum ibi sit, tamen spes nostra ibi est. propterea et ipse dominus post resurrectionem iussit discipulis, quos piscantes inuenit, ut in dexteram partem mitterent retia. quod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant, id est iustos significabant, quibus dex
Abbreviated transcription (Latin):
re quã tenei bone fidĩ contactu. de
ipso p̃cio das aliqͥd: et erit arra ñ pigiꝰ.
qͦd sit cõplendũ. ñ qd auferendũ. lãgͦ
intellige. Si inuenio dilectorẽ. ht̃ ar¬
tã : &e exx arra desid̾at plenitudiniem.
Arrã ipsã c̾sid̾et. Hoc eñi implebit᷑ unde

Expanded text:
re quam tenes bonae fidei contractu, de ipso pretio das aliquid; et erit arrha, non pignus; quod sit complendum, non quod auferendum. Jam ergo intellige. Si invenio dilectorem, habet arrham, et ex arrha desiderat plenitudinem. Arrham ipsam consideret: hoc enim complebitur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
s̃s. Q hñt caritatẽ: portant se. Lesit te
aliqͥ: pecit ueniã. Si ñ dimitus: ñ por¬
tas onꝰ frĩstu. Sidimutis: portas infir¬
mũ & tu si forte in aliꝗͣ in firmitatẽ
cecidis qͣsĩ hõ: oportet ut sic portet et
ille ut qũeadmodũ & tu. Audi qͥd pre¬
modi instruite inspũ lenitatis. & ne
forte qr spãles monuerat ueltit sectiti
sͥ uid̾ent᷑: c̾tinuo subiecit. Intendens te¬
ipsũ ne & ti tẽpteris. Deitide qd cõme¬
maraui sub iungit. Alt̃ alteriꝰ onera por¬
caritas portat onera sua: s ñtimeat
inifirmitatẽ frĩs tui ñ te onerant pec¬
cata ipsiꝰ. Plane si consentias: iã tua
te p̃munt ñ alteriꝰ. Qͥsqͥs cñi c̾sense¬
rit peccatori: ñ alienis s suis grauat᷑.
Consensio eñi ad peccatũ alt̾iꝰ. tuuꝰ fit
peccatũ: & ñ.ẽ. qͣre queraris s pecca¬
ta aliena te p̃mant. Dicit᷑ eñĩ tͥ. Pre¬
munt te :s tua. Uidisti furẽ: cu¬
cutrist cũ eo. Q dẽ. hoc᷑ Pedib¬

Expanded text:
habent charitatem, portant se. Laesit te aliquis, petit veniam: si non dimittis, non portas onus fratris tui; si dimittis, portas infirmum. Et tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praemodi in spiritu lenitatis.» Et ne forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera porcharitas portat onera; sed non timeat infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedib
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: ad sunul habenda̾ bĩtudinẽ sẽ¬
pit̃nã. Ista uͦ q̃ ab illa ꝑegrinat᷑ m
terris to nob̾ notior. ẽ. qd̾ in illa sumꝰ. &
& qr hominũ.ẽ. qd̾ & nos sumꝰ. Hec san¬
guine mediatoris nullũ habentis pec¬
catũ: ab om̃i ẽ. redẽpta peccato. Ciꝰ uoꝙ¬

Expanded text:
d simul habendam beatitudinem sempiternam. Ista vero quae ab illa peregrinatur in terris, eo nobis notior est, quod in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus. Haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, ab omni redempta est peccato, eju
Abbreviated transcription (Latin):
tutionẽ mẽbra eiꝰ. & qͣmͦ elig̾et eos qui
ñ dũ erant. nͥ p̃destinando : Eiegit gͦ
p̃destinans nos. Nũ qͥd elig̾ae unpios
&e ĩmundos: Na si q̃stio ꝓponat᷑. utrũ
hos eligat. an potiꝰ scõs & ũaculatos:
qͥd hoꝵ respondeat. qͥs reqͥrat. ac ñstat̃
ferat ꝓscĩs ĩmaculatisq sententiã : p

Expanded text:
undi membra ejus: et quomodo eligeret eos qui nondum erant, nisi praedestinando? Elegit ergo praedestinans nos. Numquid eligeret impios et immundos? Nam si quaestio proponatur, utrum hos eligat, an potius sanctos et immaculatos; quid horum respondeat quis requirat, ac non statim ferat pro sanctis immaculatisque sent
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi humilitas: ibi maiectas. Ub infirmi¬
tas: ibi potestas. Ub mors: ib uita. Si
uis ad illa uenire: noli ista c̃tẽpn̾e. Nam¬
tͥ insultat impiꝰ: inde gretur piꝰ. Utide
in sede pudoris signũ istud accepisti.
Recole frontẽ tuã: ne linguã expauescas
sio in latenti carne: signũ noui testam̃¬
ti. signũ in lib̾a fronte. Ibi enĩ occulta¬
tio .ẽ. hic reuelatio. Illud.ẽ. sub uelami¬
ne: hoc infacie. Qͣndiu eñi legit᷑ moy¬
ses: uelam̃ suꝑ cor coꝵ positũ.ẽ. Quare:

Expanded text:
Ubi humilitas, ibi majestas; ubi infirmitas, ibi potestas; ubi mors, ibi vita. Si vis ad illa pervenire, noli ista contemnere. tibi insultat impius, inde glorietur pius; unde in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas sio in latenti carne: signum novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare?
Abbreviated transcription (Latin):
Inde cultellꝰ petrinꝰ. Petra aũ erat xp̃c.
Inde octauus dies circũcisionis: dtũcus
resurrectionis. Idõ apłs uade tnͣsienᷤ.
inde uetuens. tͣnsiens scilicoe scilicae¬
ad xp̃m. ut auferat᷑ uelam̃: noiuit unde
głet᷑. Michiaũ absit gloriari : nͥ in cru¬
ce dñi nr̃i iłm xep̃i. Quid eñi priꝰ dixe

Expanded text:
Inde cultellus petrinus: Petra autem erat Christus . Inde octavus dies circumcisionis, et dominicus resurrectionis. Ideo Apostolus inde transiens, inde veniens, transiens scilicet ad Christum, ut auferatur velamen, novit unde glorietur. Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: ne cognatione ꝑu̾sa. cũ diuina uo¬
dicens. Infatigabiles in qͥt cũ tẽpꝰ habemꝰ.
oꝑem᷑ bonũ ad oĩ: maxcunt aũ ad do¬
mesticos fidĩ. Uñ reueia satis apparet:
s em̃ alios intelligamꝰ domesticos fides:
cũ alib sit positũ. icisttis ex fide uutit:¬

Expanded text:
tem: ne cogitatione perversa cum divina vodicens: Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Unde revera satis apparet, Quos enim alios intelligamus domesticos fidei, cum alibi aperte sit positum, Justus ex fide vivit
Abbreviated transcription (Latin):
enũ ꝓpͥũ onꝰ portabit. Nisi honeris nom̃
sub diu̾sis significatiõibꝰ acceꝑis: ꝓculdu¬
quendo. ⁊ hoc in una sententia: tã uici¬
ne positis u̾b̃. Q cũ paulo ante dic̾et. alt̾
de infirmitatis : alia reddendȩ ratioĩs
dõ de actibꝰ nr̃is. Illa cũ fr̃uꝰ sꝰtentan.¬
da cõmunicant᷑ : hec ꝓp̾a ab uno qͦq
portat. nec cũ eo alt̃. nec picit in alte¬
rũ: & alia s̃ onera in qͥb recte dicis frĩ
porto tecũ. aut porto ꝓte. Si gͦ distinc¬
tione opꝰ. ẽ. ñ .ẽ. facilis intellectꝰ. Cont᷑
eos gͦ qͥ putabant posse hominẽ con¬
taminari peccatis alienis: respondit
eos qͥb ꝑ hoc poss negligentia subintͣre.
ut quasi securi fact qd nͨ c̃taminarent᷑
percatis alienus. neminẽ curarent corrig̾e:
in uicẽ onera ur̃a partate. Breuitꝰ dect̃.

Expanded text:
nus proprium portabit. Nisi oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, proculdutrarium, et hoc in una sententia, tam vicine positis verbis, qui cum paulo ante diceret: Alter ae infirmitatis, alia reddendae rationis Deo de actionibus nostris. Illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portat cum alio alter, nec projicit in alterum; et alia sunt onera, in quibus recte dicis fratri, Porto tecum, aut Porto pro te. Si ergo distinctione opus est, non est facilis intellectus. Contra eos ergo qui putabant posse hominem contaminari peccatis alienis, respondit eos quibus per hoc possit negligentia subintrare, ut quasi securi facti quod non contaminarentur peccatis alienis, neminem curarent corrigere, Invicem onera vestra portate. Bre
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. qr in illo notẽ titrcĩq intelligit᷑. Sic
& dñs ait ꝓmultis effundi sanguiniẽ
insangiune ipsiꝰ. delictoꝵ ñfieri re¬
missionẽ: Itẽ qd̾ scriptũ .ẽ. apd̾ apłm.
nã udiciũ qͥdẽ ex uno incondẽpnati¬

Expanded text:
r, quia in illo nomine utrumque intelligitur. Sic et Dominus ait, pro multis effundi sanguinem sin sanguine ipsius delictorum non fieri remissionem? Item quod scriptum est apud Apostolum, Nam judicium quidem ex uno in condemnati
Abbreviated transcription (Latin):
culat inc̾spectu eiꝰ. Hoc agit᷑ ut
hoc simꝰ: si ĩmaculat intelligendi s̃.
qͥ õmo sine peccato sͣ.Si aũ ĩmacula¬
tis̃ qͥs sine crimine. etiã in hac uita
fiusse atq. ẽẽ. negate ñ possumꝰ: qr
nistros elig̾& cedinandos. ñ ait. siqͥs si¬
s ait si qͥs sine crimine. qͦd utiq poss&¬

Expanded text:
ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, quia nistros eligeret ordinandos, non ait: si quis sised ait: si quis sine crimine
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾et. inmaiestate.: ⁊ uerũ dic̾ae : pote¬
rat inpotestate: & uerũ dic̾et. S dix
ineruce. Ubi mundi phylosophus eru¬
buit: ibi thesaurũ apłs repꝑit. N c̃tẽp¬
dendo uile in uolucrũ. ꝑuenit ad p̃cio¬

Expanded text:
t, In majestate; et verum diceret: poterat, In potestate; et verum diceret: sed dixit, in cruce. Ubi mundi philosophus erubuit, ibi thesaurum Apostolus reperit: non contemnendo vile involucrum, pervenit ad pretio
Abbreviated transcription (Latin):
ro comendabat: & luternȩ arsurȩ q̃
sub modio ponenda ñ erat. candelabrũ
lectio. & qr ipsa caritas occidit qͦd fu¬
imꝰ. ut simꝰ qd̾ ñ etamꝰ. fac̃ in nob̾ qͣndam
mortẽ dilectio. Ipsa morte mortuus erat.
qͥ dicebat: mundꝰ mͥ crucisiaꝰ. ẽ: & ego mun¬
do. Ipsa morte mortui crant qͥb dicebat.

Expanded text:
ro commendabat; et lucernae arsurae, quae sub modio ponenda non erat, candelabrum lectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
rat pͥnuntiaũ. de uentre matris meȩ
ds ms estu ut ostend̾et patrẽ hinc. ee̾.¬
matris natꝰ. ẽ: & scd̾m hoẽm de uirgine
natꝰ. ẽ. dis: ut ñ solũ patͣ ill. e̾ẽt. qu eũ
de se ipso geniuit. uerũ etiã dł eiꝰ eẽt. quẽ
de uentre matris hominẽ creauit.
Qui .ẽ. pat̃ filio ea utero suo: de uentre
ꝑe tuo inueruebas alib oculos. alibi au-¬

Expanded text:
ntre matris meae Deus meus es tu . Ostendens Patrem esse Dematris natus, et secundum hominem de virgine natus est Deus, ut non solum Pater illi esset qui eum de seipso genuit, sed etiam ejus Deus esset quem de ventre matris hominem creavit.  est Filio ex utero suo, de ventre pore tuo inveniebas alibi oculos, alibi au
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs crucẽ siã. ubi eũ dem̃tia suphe
impiecatis irrisit. in eoꝵ qͥ illũ cred̾ent
frontib fixẽ. uͥ. ẽ. qͦdãmꝰ sedes uerecun¬
diȩ: ut de nominre eiꝰ fides ñ erubescat.
& magis dĩ głam quã hominũ diligat.

Expanded text:
ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent, frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam, quam hominum diligant.
Abbreviated transcription (Latin):
& ille uidex. nec eis qͥ ad dexterã consi¬
tui  m̾ebunt᷑. aliqͥd aliud quã ad sinis.¬
ite inignẽ ȩc̃nũ. qui ꝑatꝰ . ẽ. diabolo a
angłis eiꝰ. licoe ex igne sic̃ dixci diu̾sa
possint distribu ꝓcriminũ diu̾sitate
supplicia. Utrũ aũ catholicũ pessimis
morib alicui heretico iticuiꝰ utta ptꝰ
id qͥdhereticꝰ ẽ. ñ inueniunt homines qd

Expanded text:
et ille judex, nec eis qui ad dexteram constiet ille judex, nec eis qui ad dexteram constitui non merebuntur, aliquid aliud quam ad sinisite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis moribus alicui haeretico, in cuius uita praeter id quod haereticus est non inueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
neq fures. Neq auari. neq ebriosi neq
maledici. neq rapaces. regnũ dĩ possi¬
debt̃. N ait. qͥ hȩc oĩa uitia simul habu¬
erint. regnũ dĩ ñ possidebunt: s neq
illi neq illi: ut singłis hoc sub audras
qd̃ uulli eoꝵ regnuĩ dĩ possidebt̃. Sic̃
gͦ heretiei regnũ dei ñ possidebt̃: sic
auari regnũ dĩ possidebunt. Nec duibi¬
tandũ. ẽ. quidẽ. pęnas ipsas qͥb crucia¬
bunt᷑ qui regnũ dĩ ñ possĩdebt̾ ꝓ diu̾sita¬
te criminũ. eẽ. diu̾sas. & alias aliis
acriores: ut in ipso igne ȩt̾no. ꝓ dispa¬
ribꝰ pond̾ibꝰ peccatoꝵ. sint disparia tor¬
m̃ta pęnarũ. Neq enĩ frustra ipse dñs
ait. Lolerabiliꝰ erit sodoinis ꝗͣ uob̾ in
die iudicii. S tam̃ ad ñ possidendũ dĩ
regnũ tantundẽ ualet ex illis uitiis
qd̃ elegeris mitiꝰ. qnͣtũ uł plitra uł
unũ qd̾ ꝑspexceris grauiꝰ. qr ⁊ lli posses¬
suri s̃ regnũ dĩ qͦs ad dexterã consttu¬

Expanded text:
ures neque auari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: \'qui haec omnia uitia simul habuerint regnum dei non possidebunt\', sed: \'neque illi neque illi\', ut in singulis hoc subaudias quod nulli eorum regnum dei possidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari regnum dei non possidebunt. nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sregnum Dei, tantumdem valet ex vitiis illis quod elegeris mitius, quantum vel plura vel unum quod perspexeris gravius. Et quia illi possessuri sunt regnum Dei quos ad dexteram constitu
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ipse scd̾m bonã uo cuitatẽ suã ut
bona fieret subuenure. Cũ aũ dixxiss
scđ̾m bonã uoluntatẽ suã. subiecit ꝗͣ.
ꝓposuit in illo. id.ẽ. indilecto filio suo.
indispositionẽ plenitudinis tẽꝑũ. in¬

Expanded text:
nisi ipse secundum bonam voluntatem suam, ut bona fieret, subveniret. Cum autem dixisset, Secundum bonam voluntatem suam; subjecit, quam proposuit in illo, id est, in dilecto Filio suo, in dispensatione plenitudinis temporum in
Abbreviated transcription (Latin):
cipitare sententiã. Si aũ qͥs dicat qr he¬
reuꝰ ẽ. ñ pot̾ hoc solũ. eẽ. qͥn & alia cͥse¬
qͣst᷑: carnalis. eͫ. enĩ ⁊ animalis. ac ꝑ hoc
iemilus sit necesse . ẽ. & animosꝰ & inuidꝰ
& minicꝰ ipsi u̾itat ab eaq dissentiens:
intelligat & de illis malis qd̾ unũ mitius¬
mitiꝰ eleg̾it solũ inq̃ꝙͣ. eẽ. ñ posse: ea scilicae
causa qͣm carnalis & animalis uelut ebri¬
ostas quãñ solũ sine ͥ arroe nominare. s

Expanded text:
Si autem quis dicat, quia haereticus est, non potest hoc solum esse, quin et alia consequantur; carnalis est enim et animalis, ac per hoc et aemulus sit necesse est, et animosus, et invidus, et inimicus ipsi veritati ab eaque dissentiens: intelligat, et de illis malis, quod unum mitius elegerit, solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa quoniam carnalis et animalis est; velut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾et. S qͥo dic̃ scriptura : Eice ancillã:
& filiũ esꝰ. N eñi heres erit filiꝰ ancilie
cũ filio meo y saac. Querimꝰ ubihocdi¬
cat scriptura: ut uideamꝰ utrũ aliqua
ꝑsecutio p̃cesserit ismahelis in ysaac:
uidit pueros ludentes simul. Quã lusi¬
onẽ dic̃ scriptura uidisse sarã: hanc ꝑ

Expanded text:
iptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc pe
Abbreviated transcription (Latin):
mesassia ꝯꝰtinent. aut utiũ infirmitatis
as sicunt. ut onera nr̃a inuicẽ porta
te ualeamꝰ. Uerb gr̾a. irã stĩs tẽ portab̾
ãtu adu̾sꝰ cũ ñ irasceris: ut rursũ eo tpr̃
equisitate supportet. Noc exẽplũ ad
nera sua:quãuis ⁊ psa sit infirmitas.
i anbobꝰ eñi ab iriuicẽ ira portat᷑. Addi
bequax si iã ꝑtinax ñsit: deba ille
hiuꝰ loqͣcitatẽ. ⁊ iste ⁊lliꝰ ꝑtinatiã. do¬
nec illuo in illo. & hoc misto sanecur.
caritate portare. Par qͥppe infirmitas
in duobꝰ si uno accidat tpr tolerare se in¬
uict̃ ñ ualent. cũ adu̾sũ se intendunt.
serare ñ possunt. Et iõ ini hus modi af¬
fectionib suscipienda. ẽ. aliqͣniti lũ ipsa¬

Expanded text:
onera sua sustinent, aut unum infirmitatis tis faciunt ut onera nostra portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo temporanquillitate supportet. hoc exemplum ad id nera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diloquax, sed jam pertinax non sit: debet ille hujus loquacitatem, et iste illius pertinaciam, donec illud in illo, et hoc in isto sanetur, charitate portare. Par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se invicem non valent, cum adversum se intenditur. lerare non possunt. Et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda est aliquantulu
Abbreviated transcription (Latin):
habeo inqͥt qͦd ignorabã. Ueñ testam̃¬
tũ nouũ: reuelatũ ẽ. qd̾ octultabatur.
Q sedebant in ũbra mortis: lum̃ ortũ. eͣ. eiᷤ.
Reuelatũ . ẽ. qd̾ occultabat᷑: qd̾ latebat
in aꝑto. ẽ. U eñ ipsa pecra: os nos spũ
etrcũcidit: & suȩ humilitatis signum
in redẽptoꝵ fronte defiaeit. Gꝰ lori
mundo crucifigim᷑. De qͣ cruce ut ñ
erubesc̾emꝰ: eã in ipsa fronte. hoc. ẽ in
pudoris domicilio collocatumꝰ. & qͥ¬

Expanded text:
abeo, inquit, quod ignorabam. Venit Testamentum novum, revelatum est quod occultabatur. Qui sedebant in umbra mortis, lumen ortum est eis . Revelatum est eis quod occultabatur: quod latebat, in aperto est. Venit ipsa Petra, omnes nos spiritu circumcidit, et suae humilitatis signum in redemptorum fronte defixit. 7. Glorimundo crucifigamur . De qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, hoc est, in pudoris domicilio collocavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥexistimant eleinosinas iustis tantũmͦ
.&ẽ. p̃bendas. p̃eccatorib aũ nichil cimo¬
hoc etiã nob̾ possit trasci. qr eis uolu¬
mꝰ subuentre. qͦs uult ipse punure.
Adhibent etiã testimonia scãrũ scriptura

Expanded text:
qui existimant eleemosynas justis tantummodo esse praebendas; peccatoribus autem nihil ejusmohoc etiam nobis possit irasci, quia eis volumus subvenire, quos vult ipse punire. Adhibent et testimonia Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
claudenda s̃ uiscera: nec si etiã adu̾sũ
nos hostilẽ animũ gerant. ipso nr̃o
saluatore monente ac dicente: diligi¬
te inimitos ir̃os. benefacite eis qͥo der̃
uos. Neq hoc inuet̾ib libris tacitũ .ẽ.

Expanded text:
claudenda sunt viscera, nec si etiam adversum nos hostilem animum gerant: ipso nostro Salvatore dicente ac monente, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Neque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
facta s̃ oĩa spĩtalit̃ intelligimꝰ. intantũ
carnalib affectib morimꝰ: ut mortuum
nob̾ hunc mundũ deputantes. nosq ip¬
De hac enĩ morte itẽ dic̃. Si aũ mortiues.¬
tis cũ xp̃o: qͥd ad huc uelut uiuentes
de hoc mundo decernitis: N gͦ in me

Expanded text:
facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoque ipDe hac enim morte item dixit, Si autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernit
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ admodũ cũ loca ipsa t̾rena in meliꝰ
eͣuertunt᷑. alia diruiit᷑. atq franguri¬
t᷑. alia in meliores usꝰ cõmutant᷑: sic
& nos sumꝰ. Oꝑa carnis suer̃ in nob̾. Au¬
distis cũ cõmemorant᷑. Manifesta iti

Expanded text:
quemadmodum cum loca ipsa terrena in melius convertuntur, alia diruuntur atque franguntur, alia in meliores usus commutantur; sic et nos sumus. Opera carnis fuerunt in nobis. Audistis cum commemorarentur: Manifest
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionũ studiosi scripser̃. cũ frecũ
adinsulã tnͣseunt pascuoꝵ grã. sic se &¬
dinant ut onera capitũ suoꝵ q̃ gestarł
incornibꝰ suꝑ inuicẽ portent: itauit pͦte¬
rior. suꝑ aut̾iorẽ ceruice ꝓiecta capt̃
collocet. Q qr necesse. ẽ. uniũ. eẽ. qͥ cȩ¬
teros p̾cedens ñ ante se habeat ciu ca¬
pt̃ indinet : uicib dicunt᷑ id ag̾e: ut
lassatꝰ sui capitis onere. ille qͥ p̾cedit p̾
os redeat. & ei succedat. cuiꝰ ferebat
capt̃ cũ ipse p̃iret. Ita inuicẽ onera
sua portantes frecũ tnͣseunt: donet ue¬
tuant ad t̾re stabilitatẽ. Istã ceruoꝵ
naturã fuctasse intendi̾t salomoti

Expanded text:
cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulam transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum quae gestant in cornibus super invicem portent, ita ut posterior super anteriorem cervice projecta capcollocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon,
Abbreviated transcription (Latin):
repugnans legi m̃tis ur̃ȩ. c̃cupiscentias
carius ne feceritis. Qͥd enĩ uultis : Ut
oĩno nͣsint c̃cupiscentiȩ cartus. si uos
ꝑmittunt implere qd uultis: nolite eas
ꝑmittere implere qd̃ uolunt. Qͥ d uiltꝰ.
t oĩno ñsint. S osunt. Caro ẽ cupisent
ad u̾scs sp̃m: c̃cupiscat sp̃s ad uersus car¬

Expanded text:
cupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat spiritus adversus car
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a posita. ẽ: donec ueniret sem̃ cui
ꝓͥmissũ. ẽ. H os gͦ dãpnabilit̾̃ dic̃. cẽ.
sub lege. qͦs reos fac̾ lex. ñ implentes le¬
gẽ. dũ iintelligendo gr̃ȩ beneficiũ. ad
facienda dĩ p̃cepta qͣsi de fuis uiribꝰ suꝑ¬
ba elatione p̃sumunt. Plenitudo eñi cã¬

Expanded text:
nec ueniret semen, cui promissum est. hos ergo damnabiliter dicit esse sub lege, quos reos facit lex non implentes legem, dum non intellegendo gratiae beneficium ad facienda dei praecepta quasi de suis uiribus superba elatione praesumunt. plenitudo enim le
Abbreviated transcription (Latin):
: ignorant᷑. illud peccatũ qd̾ absciente
cõmitit᷑:. Huic differentiȩ uident᷑ ista
testimonia c̃sonare dĩuinia: delicta qͥs
intelligit. & illud qm̃ tu scisti impruder¬
tiã meã Continuo qͥppe secutꝰ ad iunã:
delicta meaate tĩ sͣ abscondita: uelut
aliom̃ repecens eandẽ sententiã. Necab
cadẽ ratione discordat. qd̾ paulo ante
cõmemorati apł dictũ. si p̾occupatꝰ¬

Expanded text:
est ignoranter, illud peccatum, quod ab sciente est ignoranter, illud peccatum, quod ab sciente committitur. huic differentiae uidentur ista testimonia consonare diuina: delicta quis intellegit? et illud: quoniam tu scisti inprudentiam meam; continuo quippe secutus adiunxit: et delicta mea a te non sunt abscondita, uelut alio modo repetens eandem sententiam. nec ab eadem ratione discordat quod paulo ante commemoraui apostoli dictu
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ. ⁊ d÷ peccatũ & delictũ. si int᷑ se
nichil differrent. & si uniꝰ re duo no¬
mina ẽẽnt: ñ curaret scriptura tã duli¬
cui. Fortasse gͥ pecaatũ.ẽ. ꝑpetracioni¬
li. delictũ aũ desertio boni: ut quẽadns¬
dũ in laudabil aliud . ẽ. declinare ani¬
lo. aliud fac̾e botuĩ. qd̾ ad monem᷑ diati¬
te scriptura. delinia a malo &e fac borĩ.
tea indãpnabil. aliud sit declinare ⁊
bono. aliud fac̾e malũ: & ulud aelictũ
hoc peccatũ sit. Nã &e ipsũ uocabulũ si
discitiatꝰ᷑ : qͥd aliud sonat delictũ mi
delictũ : & qͥd delinqͥt qͥ delinq̃t nͥ boniꝰ
reci etiã duo nomina usitata huic pess
occupatꝰ fuerit hõ ĩaliqͣ delicto: p̃arap¬
tomati grecꝰ ht̃. Quoꝵ nominũ si origo
discutiat᷑: in p̃araptomatẽ tãqͣ deciai
intelligit᷑ qͥ delitqͥt. Uñ cadauer qd̾ la¬
.ẽ negligentiȩ. Nã greae nagligenta¬
enã uid̾i alud. eẽ. delictũ. qd imprudent̃

Expanded text:
crificium, id est peccatum et delictum, si inter se nihil differrent, etsi unius rei duo nomina essent, non curaret Scriptura tam dilificium. Fortasse ergo peccatum est perpetratio mali, delictum autem desertio boni, ut, quemadmodum in laudabili uita aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur dicente scriptura: declina a malo et fac bonum, ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum et illud delictum, hoc peccatum sit. nam et ipsum uocabulum si discutiatur, quid aliud sonat delictum nisi derelictum? et quid derelinquit qui delinquit nisi bonum? Graeci etiam duo nomina usitata huic pestioccupatus fuerit homo in aliquo delicto, KapazttifxaTt graecus habet. quorum nominum si origo discutiatur, in "paraptomate" tamquam decidere intellegitur qui delinquit unde cadauer, quod Laest neglegentiae; nam graece negletiam uideri illud esse delictum quod inprudenter, id
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd hab̾e cũ hic uiuunt: suꝑbiendo
ñ accipiunt qd̾ dẽẽ: qm magnũ putañ
.eẽ. qd̾ ad est. Qui enĩ putat se. eẽ. aliqͥd
cũ nichil sit: se ipsũ seducit. N ec ist
ex hoc magni s̾. Nã & inflatio &e tu¬
mor imitat᷑ magnitudinẽ: s ñ htͣ sa¬
abs te : deuiasti a laude dĩ. Qͥd iã mi¬
raris si te seducit inimicꝰ: qnͣdo tui ip¬
siꝰ seductor es  Audi apłm. Qui eñĩ pui¬
tat se. eẽ. aliqͥd cũ nichil sit: se ipsũ se¬
ducit. Opꝰ anͣ suũ ꝓbae unꝰqͥsq: & sic in¬

Expanded text:
aliquid habere cum hic vivunt, superbiendo non accipiunt quod deest; quia magnum putant esse quod adest: qui enim putat se esse aliquid, cum nihil sit, semetipsum seducit . Nec isti ex hoc magni sunt: nam et inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet saabs te, deviasti a laude Dei. Quid jam miraris, si te seducit inimicus, quando tui ipsius seductor es? Audi Apostolum: Qui enim putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum seducit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ amandũ. ẽ. P ossunt etiã ambo. eẽ.
in uno hoiẽ: & hoc bonũ.ẽ. homini.
ut illo ꝓficiente qͦ bene iuuimꝰ. iste de¬
ficiat quo male iuuimꝰ: donec ad ꝑfectũ
sanet᷑. & in bonũ cõmutet᷑ oẽ qd uiuimꝰ.¬

Expanded text:
d amandum est. Possunt enim ambo esse in uno homine: et hoc bonum est homini, ut illo proficiente quo bene vivimus, iste deficiat quo male vivimus; donec ad perfectum senetur, et in bonum commutetur omne quod vivim