comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ptfuerunt: Nam qui fuerunt eo tp̃re
alst psalmus iste conscriptus ẽ. maximeq
dester eorum. quia uel ab eis qui tẽ erant
lul ul de post futuris potuit ꝓpłari: lon
S ran abetate illors qͥ in egypto pecca¬
adi uon intelligentes mirabilia dei.
uc am soxtur exponendo: quom̃ pec¬

Expanded text:
pto fuerunt? Nam qui fuerunt eo tempore, pto fuerunt? Nam qui fuerunt eo tempore, cum psalmus iste conscriptus est, maximeque posteri eorum quia vel ab eis qui tunc erant dici, vel de post futuris potuit prophetari, longe aberant ab aetate illorum qui in Aegypto peccaverunt, non intelligentes mirabilia Dei. Hoc enim sequitur, exponendo quomodo pec
Abbreviated transcription (Latin):
moteciã ous uersus supienres ta nstels¬
a sinst: quia ut dixi una ẽ in his tribꝰ
csbꝰ greca locutio: ut hoc totum tta
dicum accipiatur. uisita nos in salutari
ut iudeamꝰ in bonctate electorũ tuoꝵ¬
D iohos nos uisita. ut illic nos eẽ facias.
g ile nos uideas: ut lȩteris in lȩticia gen¬
tistus id ẽ tu dicaris letari. cum illi lȩ¬
tinir ex te: ut lauderis cum heredita
tna. id ẽ cum ea lauderis : qmͣ ñ lau¬
datur nisi ꝓpter te. Sine gͦ illo. siue isto
modo intelligendum sit quod dictum ẽ
ad uidendum. ad letandum. ad laudan¬
dum: idõ se eptant uisitari in salitari
mus Peccauimus cum patribꝰ nr̃ĩs: in¬
uste egimus. iniquitatẽ fecimus. Quid
ẽcum patribꝰ nr̃is: An sicut hab& epła
adhebreos. quia &. leui cum abraham de¬
amatuis ẽ. qm in lumbis eiꝰ fuit quando
accunas dedit sacerdoti melchi sedech: sic
sisti peccauerunt cum patribꝰ suis: in
lborm lumbis erant quando illi in egy-¬

Expanded text:
tiam duo versus superiores ita intelligendi sunt, quia, ut dixi, una est in his tribus versibus graeca locutio: ut hoc totum ita dictum accipiatur, «Visita nos in salutari tuo, ut videas in bonitate electorum tuod hoc nos visita, ut illic nos esse facias, et illic nos videas; «ut laeteris in laetitia gentis tuae,» id est, tu dicaris laetari, cum illi laetantur ex te; «ut lauderis cum haereditate tua,» id est, cum ea lauderis, quoniam non laudatur nisi propter te. Sive ergo illo, sive isto modo intelligendum sit quod dictum est, «ad videndum, ad laetandum, ad laudandum;» ideo se optant visitari in salutari mus: «Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus.» Quid est, «cum patribus nostris?» An sicut habet Epistola ad Hebraeos, quia et Levi cum Abraham decimatus est, quoniam in lumbis ejus fuit, quando decimas dedit sacerdoti Melchisedec ; sic et isti peccaverunt cum patribus suis, in quorum lumbis erant quando illi in Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
contemptũ. qͣm sal infatuatum: qͦd foras
piectũ ẽculeat᷑: Et uidete si ñ pͥncipes sunt:
lpsum paulum audite. Lie& si nos. aut an¬
gelus de cȩlo eugłiz auerit uobis pret qm
qd accepistis: anathema sit. Principes st̃.
docti sunt: magni sunt: lapides p̃ciosi st̃.
Quid adhuc dicturus ẽ : Numquid an¬
geli sunt: Et tamen si angłs de celo uob̾
annunciauerit. pretͣ qͣm qͦd accepistis. ana¬
thema sit: quia ꝙ ipse angłs de cȩlo lapsꝰ¬

Expanded text:
contemptum quam sal infatuatus, qui foras contemptum quam sal infatuatus, qui foras projectus conculcatur? Et videte si non principes sunt; ipsum Paulum audite: «Licet si nos, aut angelus de coelo evangelizaverit vobis praeterquam quod accepistis, anathema sit» . Principes sunt, docti sunt, magni sunt, lapides pretiosi sunt. Quid adhuc dicturus es; numquid angeli sunt? Et tamen, «etsi angelus de coelo vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit:» quia et ipse diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
pareant. ut emineant illi: qͥ sunt ꝓbati
in eloquio dĩ. Cum enim respondeatur he¬
reticis tanquam ex necessitate: edificant᷑
catholici ex utilitate. Hanc plane sententio
paulus exp̃ssit. Oport& enim in qͥt hereses
eẽ: ut ꝓbati manifesti fiant in uob̾. Opor¬
ta & tauros seducentes eẽ : ut qͥ ꝓbati st̃
argento manifesti fiant. id ẽ excludantur.
Quid ẽ argento ꝓbati: Eloquia dnuĩ eloqͥa
casta: argentum igne examinatũ terre: pur¬
gatum septuplum. Quicumq sunt ꝓbati in
hoc argento. id est in eloquio dñi: non possunt
plene exercere hoc argentum. nͥ qͣstionibꝰ inqͥe¬
tati hereticorum. Et hic attendite: qͥa ñ p̃ter¬
missum ẽ. Lcce effusꝰ ẽ contenptꝰ suꝑ pͥncipes:
suꝑ illos tauros. Quare contempti sunt: Aliud
annunciantes. Quid sunt contempti: Anathe¬
matizati. Uiusquis enuim uob̃̾ eugłi⁊ auerit
pret̃ qͣm qͦd accepistis: anatliema sit. Qd tam

Expanded text:
pareant, ut emineant illi qui sunt probati pareant, ut emineant illi qui sunt probati in eloquio Dei. Cum enim respondetur haereticis ex necessitate, aedificantur Catholici ex utilitate. Hanc sententiam plane Paulus expressit: «Oportet enim,» inquit, «haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis» . Oportet et tauros seducentes esse, «ut qui probati sunt argento,» manifesti sint, hoc est, «excludantur.» Quid est, «argento probati? Eloquia Domini, eloquia casta; argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum» . Quicumque sunt probati in hoc argento, id est in eloquio Domini, non possunt plene exserere hoc argentum, nisi quaestionibus inquietati haereticorum. Et hic attendite quia non praetermissum est: ecce «effusus est contemptus super principes,» super illos tauros. Quare contempti sunt? Aliud annuntiantes. Quid sunt contempti? Anathematizati. «Quisquis» enim «vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Quid tam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo occasiones inuenerint. redeunt. Illud
gͦ accipite qͦd nouit ds: scd̾m hoc. seduxit
eos in inuio ꝙ non in uia. Et qͥd de illis fecit:
Os dicere ceꝑam: qͦd attente audiatis. Po¬
tuit illos pati uitꝰ semꝑ: sed nos de illis non
ꝓficeremus. Cum autem separati sunt. &
ꝑ questiones malignas inquietant nos: ꝓ po¬
situm ẽ nobis ex illis ꝙ in quisitionis studiũ.
& timoris exemplum. Unus quisq trenut
catur illi. Quaꝓpt̃ qui se putat stare: uideat
ne cadat. Prosunt gͦ: quia exeunt. Nam si
intꝰ eẽnt. & tam mali eẽnt: nichil de illis
ꝓdess&. Quid de illis dictum est in qͦdam
psalmo : Congregatio tauroꝵ. id ẽ ceruica¬
torum & suꝑboꝵ: congregatio tauroꝵ iter
uaccas ppłoꝵ. Uaccas dicit seductiles animas.
quȩ facile consentiunt sed uctoribꝰ tauris.S
quare hoc: Ut excludant᷑ hi qͥ ꝓbati sunt
argento. Quid ẽ ut excludantur.: Ut ap¬

Expanded text:
quando occasiones invenerint, redeunt. Illud quando occasiones invenerint, redeunt. Illud ergo accipite quod novit Deus, secundum hoc «seduxit eos in invio, et non in via.» Et quid de illis fecit? Quod dicere coeperam, quod attente audiatis. Potuit illos pati intus semper, sed nos de illis non proficeremus: cum autem separati sunt, et per quaestiones malignas inquietant nos, propositum est nobis ex illis et inquisitionis studium, et timoris exemplum. Unusquisque tremit,catur illi: «Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat» . Prosunt ergo quia exeunt: nam si intus essent, et tam mali essent, nihil de illis prodesset. Quid de illis dictum est in quodam psalmo? «Congregatio taurorum,» id est cervicatorum et superborum; «congregatio taurorum inter vaccas populorum. Vaccas» dicit seductiles animas, quae facile consentiunt seductoribus tauris. Sed quare hoc? «Ut excludantur hi qui probati sunt argento» . Quid est, «ut excludantur?» Ut ap
Abbreviated transcription (Latin):
Leybati enim sunt ab ȩccła dĩ. E magis. qͥa
principes cẽ uoluerunt: ido contempti st̃ &
facti sint sal infatuatum ꝓiectum foras:
uo conculcat᷑ ab hominibꝰ. Effusꝰ ẽ contẽptꝰ
sui pͥncipes: ꝙ eduxit eos in inuio ꝙ ñ i
uia. Illi suꝑiꝰ in uia: illi ad ciuttatẽ dire¬
ca. Deniq illi deducti. non seducti: isti aũ
n iuio seducti. Quid est seduxit eos: t̃ra¬
didit illos ds̃ in concupiscentias cordis coꝵ.
Hoc c̃ cum seduxit: donauit illos sibi. Nlam
sipprie queras: ipsi se seducunt. Qui enuim
putat se eẽ aliquid cum nichil sit: scipsũ
slucit. Uuid ẽ gͦ seduxit cos: Dimisit
esmiuio. q̃ non in uia. Quomͦ enim in
uis homines. qui partem tenent: ꝙ totum
as alar tuum. Utiq tales ut minuan
lit pauci fiant. hinc exeunt. Amulti¬
Abis untatis om̃s exierunt: sic̃ paulo
iuuisi est ut redeant. Quam multi non

Expanded text:
Reprobati enim sunt ab Ecclesia Dei: et magis, quia Reprobati enim sunt ab Ecclesia Dei: et magis, quia principes esse voluerunt, ideo contempti sunt, et facti sunt sal infatuatum projectum foras; ideo conculcatur ab hominibus . «Effusus est contemptus super principes. Et seduxit eos in invio, et non in via.» Illi superius in via, illi ad civitatem directi, denique deducti, non seducti: isti autem in invio seducti. Quid est, «seduxit eos? Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum» . Hoc est enim, «seduxit,» donavit illos sibi. Nam si proprie quaeras, ipsi se seducunt. «Qui enim putat se esse aliquid, cum nihil sit, seipsum seducit» . Quid est ergo, «seduxit eos?» Dimisit eos. «In invio, et non in via:» quomodo enim in via homines qui partem tenent, et totum tibus salutare tuum» . Utique tales ut minuantur, ut pauci fiant, hinc exeunt; a multitudine unitatis omnes exierunt, sicut paulo a Dei, necesse est ut redeant. Quam multi non
Abbreviated transcription (Latin):
det oꝑariꝰ ille qui dicit. non quia qutib
tum. sed requiro fructum. Et bendim
eis ꝙ multiplicati sunt nimis: ꝙ uiñti us
non sunt diminuta. Hoc stat: firmune
fundam̃tum dei stat: quia nouit anis p
sunt eiꝰ. Pumenta ꝙ pecora dicunt᷑ nab
tum docta. sea fide plena. Ergo ⁊ sp̃tel
de interno. Yt enim pauci fierent ul
exierunt: sed non erant ex nobisl
aut̃ tamquam de his dicit. de qͥ
tea loquebatur. ut cum intelles bl
tes : utiq sibi placentes. Uainams
aglicrent. & des placerent: utinam in dif¬
auistitibꝰ exclamarent. & a necessitatibꝰ li¬
qse diuidunt ab unitate. pauci fiunt. Mul
naun sunt: sed in unitate dum non sunt.¬
sut᷑ ib unitate. Cum enim ceꝑit ad eos
i ptiuere multitudo unitatis: in heresi
si sesimate pauci sunc. Et pauci facti st̃:
q uerati sunt a tribulatione malorum &
aolore. ẜ ffusa ẽ contemptio suꝑ principes.

Expanded text:
udet operarius ille qui dicit, «Non quia quaero datum, sed requiro fructum» . «Et benedixit eos, et multiplicati sunt nimis, et jumenta eorum non sunt deminuta.» Hoc stat. «Firmum» enim «fundamentum Dei stat, quia novit Dominus qui sunt ejus» . Jumenta et pecora dicuntur, inmultum docta, sed fide plena. Ergo et spirituales de interno. Ut enim pauci fierent, «ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis.» Ideo autem tanquam de his dicit, de quibus antea loquebantur, ut cum intellectu dntes;» utique sibi placentes. Utinam sibi displicerent, et Deo placerent; utinam in difficultatibus exclamarent, et a necessitatibus lies; omnes qui se dividunt ab unitate, pauci fiunt. Multi enim sunt, sed in unitate, dum non separantur ab unitate: cum enim coeperit ad eos non pertinere multitudo unitatis, in haeresi et in schismate pauci sunt. «Et pauci facti sunt, et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. Effusus est contemptus super principes.»
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s dii gentium demonia. Isti
ipłm dei De qua captiuitate cil seb¬
ras: edificatur domꝰ pꝰ captiutiatẽ diꝰ
pis angularis. est axpẽ. Sui duos õs¬
at in se in unum nouum hominẽ. facienᷤ
pudem: quam dies ex die ueniens eugłiza¬
uit eis qui erant ꝓpe. & eis qui erant longe.
seiens utraq unum: & adducens alias oue
que non sunt de hoc ouili. ut sit unꝰ grex
pestinatos suos: quia non uolentis neq
currintis. sed miserentis ẽ dĩ. in conspectu
omium qui ceꝑant eos. Hi gͦ inimici. dia¬
bolus & angłi eiꝰ: captiuauerant p̃destina¬
tos in dei regnum & głam. A redemptore
autͣ nr̃o foras missi: qui dominari infide¬
uibꝰ solebant intrinsecus. fideles oppugnan
eitrinstus. Sed oppugnant non expug¬
nant eos qui app̃hendunt turrem fortitu¬
dinis a facie inimici. Ut aut̃ oppugnent.
sentiunt in nob̾ eẽ infirmitates reliquas.
ꝓt̃ quas dicimꝰ. dimitte nob̾ debita nr̃a:¬

Expanded text:
omnes dii Gentium daemonia» . Istbant populum Dei. De qua captivitate cum redforas, aedificatur domus post captivitatem: cujus lapis angularis est Christus, qui duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, quam dies ex die veniens evangelizavit eis qui erant prope, et eis qui erant longe, faciens utraque unum ; et adducens alias oves quae non sunt de hoc ovili, ut sit unus grex cordias» praedestinatos suos; quia «non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei» : «in conspectu omnium qui ceperant eos.» Hi ergo inimici, diabolus et angeli ejus captivaverant praedestinatos in Dei regnum et gloriam: a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus. Sed oppugant, non expugnant eos qui apprehendunt turrem fortitudinis a facie inimici . Ut autem oppugnent, sentiunt in nobis esse infirmitatis reliquias, propter quas dicimus, «Dimitte nobis debita n
Abbreviated transcription (Latin):
rum in sitim. Posuit flumina in desertum.
Dicant. iam non ẽ ꝓpħa. ꝙ nos non cognosas¬
ampliꝰ. Adhuc posuit flumina in desertũ.
& exitus aquarum in sitim. Terram fru¬
ctiferam in salinas. Sueris ibi fidem xp̃i.
non inuenis: queris ꝓphetiam. non inuenis.
queris sacerdotem non inuenis: queris sa¬
crificium. non inuenis: queris templum ñ
inuenis. Puare hoc : Suia posuit flumina
in desertum. & exitus aquarum in sitim: ter¬
ram fructiferam in salinas. U nde : Quo
merito: A malicia in habtrantium in ea
Ecce quomꝰ suꝑbis resistit: audi quomͦ humi¬
libꝰ dat grãm. Posuit desertum in stagna
aquarum. & t̾ram sine aqua in exitus aqua¬
rum: & habitare fecit illic esurientes. Quom̾
illi dictum ẽ tu es sacerdos in eternum. sedm
ordinem melchisedech: Queris enim sac̃do¬
tem apud iudeos. non habes scđm ordinẽ
aaron: qͥa posuit flumina in desertum.
Queris scđ̾m ordinem melchisedech apud

Expanded text:
rum in sitim. Posuit flumina in desertum.» rum in sitim. Posuit flumina in desertum.» Dicant, «Jam non est propheta, et nos non cognoscet adhuc» . «Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim, terram fructiferam in sanitas.» Quaeris ibi fidem Christi, non invenis; quaeris prophetam, non invenis; quaeris sacerdotem, non invenis, quaeris sacrificdete unde dicat, unde omnia ista praelocutus nvenis. Quare hoc? Quia, «Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim; terram fructiferam in salinas.» Unde, quo merito? «A malitia inhabitantium in ea.» Ecce quomodo superbis resistit: audi quomodo humilibus det gratiam. «Posuit desertum in stagna aquarum, et terram sine aqua in exitus aquarum. Et habitare fecit illic esurientes.» Quoniam illi dictum est: «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec» . Quaeris enim sacrificium apud Judaeos; non habes secundum ordinem Aaron, quia posuit flumina in desertum: quaeris secundum or
Abbreviated transcription (Latin):
eum. hoc ẽ exaltent eũ. Exaltent: lau¬
dent ppłi ꝙ seniores: negociatores & gub¬
natores. Quid enm fȩcit in hac eccła:
Quid constituit : Uunde illa meruit:
Quid ei prestitit : Suem admodum suꝑbis
resistit. humilibꝰ gr̃am dedit: suꝑbis scili¬
cet primo ppło uideorum. arroganti & er¬
tollenti se de genere abrahȩ. & qͦd illi genti
sint credita eloquia dei: Non enim hȩc ua¬
lebant ad sanitatem. sed ad exaltationem
cordis: ad tumorem potiꝰ quam ad magnitu¬
dinem. Quid̃ gͦ fecit ds̃ suꝑbis resistens: hu¬
milibꝰ dans grãm : Ramos naturales ꝓpt̃
suꝑbiam amputans: oleastrum ꝓpt̾ humili¬
taten inserens. Ouid fecit ds̃: Audite hec
duo: ds̃ pͥmo quemad modum suꝑbis resi¬
stat. deinde quemadmodum humilibꝰ d&
grãm. Posuit flumina in desertum. Cir¬
rebant ibi aquȩ: currebant ꝓphetie. Suere
mͦ apud udeos ꝓpħam: non inuenis. Bosuit
enuim flumina in desertum: q exctus aqua¬

Expanded text:
eum,» hoc est, «exaltent eum.» Exaltent, laueum,» hoc est, «exaltent eum.» Exaltent, laudent populi et seniores, negotiatores et gubernatores. Quid enim fecit in hac Ecclesia? quid constituit? unde illam eruit? quid ei praestitit? Quemadmodum superbis restitit, humilibus gratiam dedit : superbis, scilicet primo populo Judaeorum, arroganti et extollenti se de genere Abrahae, et quod illi genti sint credita eloquia Dei . Non eis haec valebant ad sanitatem, sed ad exaltationem cordis, ad tumorem potius quam ad magnitudinem. Quid ergo fecit Deus, superbis resistens, humilibus dans gratiam; ramos naturales propter superbiam amputans, oleastrum propter humilitatem inserens ? quid fecit Deus? Audite haec duo: Deus primo quemadmodum superbis resistat, deinde quemadmodum humilibus det gratiam. «Posuit flumina in desertum.» Currebant ibi aquae, currebant prophetiae: quaere modo apud Judaeos prophetam, non invenis. «Posuit» enim «flumina in desertum, et exitus aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi in nobism& ipsis responsum mortis habu¬
imus: ut non fidentes in nobis sumꝰ. sed in
deo qui suscitat mortuos. E inꝑauit ꝓcel¬
lȩ : & stecit in auram. Iam illi de se. apud
se. responsum mortis habuerunt. quorum
omĩs sapientia absorta ẽ: & siluer̃ fluctꝰ
eius. Et iocundati sunt qm̃ siluerunt:
ꝙ deduxit eos in portum uoluntatis eoꝵ.
Confiteantur dño miserationes eiꝰ. Ubrq
om̃ino. ubiq confiteant᷑ dñõ. non mertta
nr̃a : non uires nr̃e. non sapientia nr̃a: sed
miserationes eiꝰ. Ille ametur in om̃i nr̃a
liberatione: qui ẽ inuocatus in omni nr̃a
tribulationͤsonfiteant᷑ dño miserationes
eiꝰ: ꝙ mirabilia eiꝰ filiis hominum. Et ui¬
dete unde dicat: unde omĩa ista p̃locutꝰ
sit. unde hȩc omia enumerauerit: ubi
agant᷑ hec. Exaltent eum in eccła pͦpłi:
& in cathedra seniorum laudent eum.
Fexaltent eũ hoc e̾ laudent eũ: & lauden

Expanded text:
ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos» . «Et imperavit procellae, et stetit in auram.» Jam illi de se apud se responsum mortis habuerant, quorum omnis sapientia absorpta erat. «Et siluerunt fluctus ejus. Et jucundati sunt, quoniam siluerunt: et deduxit eos in portum voluntatis eorum. Confiteantur Domino miserationes ejus.» Ubique omnino, ubique «confiteantur Domino,» non merita nostra, non vires nostrae, non sapientia nostra, sed «miserationes ejus.» Ille ametur in omni nostra liberatione, qui est invocatus in omni nostra tribulatione. «Confiteantur Domino miserationes ejus, et mirabilia ejus filiis hominum.» dete unde dicat, unde omnia ista praelocutus sit, unde omnia haec enumeraverit, ubi agantur haec. «Et exaltent eum in Ecclesia populi, et in cathedra seniorum laudent eum. Et exaltent eum,» hoc est, «laudent eum:» et laudent
Abbreviated transcription (Latin):
ripatate ꝙ om̃is inquit sapientia
A delorata est. Miiquido defictunt
om̃ia humana consilia: quacumq se quisq
conuerterit fluctus fremunt: tempestas sȩ¬
uit : brachia deficiunt: quo prora impingat᷑.
cui fluctu latus nudetur. quo nauis impul¬
sa dimittatur: a quibꝰ saxis ne ꝑeat refrenet᷑.
omnino a rectoribꝰ non uidetur. Et quid
restat. nisi qͦd sequitur: Et clamauert̃
ad dnm cum tribularent᷑: & de necessitatibꝰ
corum eduxit cos. Et imꝑauit ꝓcelle: & ste¬
tit in auram. Non in tempestatem: sed in
auram. Et siluerunt fluctus eius. Audite
de hac re uocem cuiꝰdam gub̃natoris ꝑicli¬
tati: humiliati. liberati. Nolo inquit uos
ignorare fr̃s. de pressura nr̃a quę facta ẽ in
ti sumus. U ideo omnem sapientiã eiꝰ absor¬
tam: ita ut teder& nos inquit etiã uiuere.
Et quid ille: Ita deficientes deserer&: Aut
non ꝓpt̾ea illi defecerunt : ut ille apud eos
głam reperir& : Deniq quid sequit᷑ : Sed

Expanded text:
mpestate! «Et omnis,» inquit, «sapientia eorum absorpta est.» Aliquando deficiunt omnia humana consilia: quacumque se quisque converterit, fluctus fremunt, tempestas saevit, brachia deficiunt; quo prora impingatur, cui fluctui latus nudetur, quo navis impulsa dimittatur, a quibus saxis ne pereat refrenetur, omnino a rectoribus non videtur. Et quid restat, nisi quod sequitur? «Et exclamaverunt ad Dominum, cum tribularentur, et de necessitatibus eorum eduxit eos. Et imperavit procellae, et stetit in auram.» Non stetit in tempestatem, sed «in auram. Et siluerunt fluctus ejus.» Audite de hac re vocem cujusdam gubernatoris periclitati, humiliati, liberati: «Nolo», inquit, «vos ignorare, fratres, de pressura nostra, quae facta est in pra modum,» video omnem sapientiam ejus absorptam «ita ut taederet nos,» inquit, «etiam vivere.» Et quid? ille ita deficientes desereret? aut non propterea illi defecerunt, ut ille apud eos gloriam reperiret? Denique quid sequitur? «Sed
Abbreviated transcription (Latin):
bis resistit. humilibꝰ aut̃ gr̃am deat. e¬
tare fecit illic esurientes. quia ele
ꝑes ꝙ saturabunt᷑. Et constituer nta
habitationis. Interim habitationsit
& constituer̾ ciuttatem habitau

Expanded text:
enim «flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim. Posuit flumina in desertum.» et saturabuntur» . «Et constituerunt civitatem habitationis:» interim habitationis ictiferam in sanitas.» Quaeris ibi fidem Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas in uobis dicit dñs. nce ihr¬
ficium de manibꝰ ur̃is: qm̃ absraoi
ad occasum sacrificium mundunos
nomini meo. U bi erant omia lnina
sacrificia. qͥndo desertum er ntnl
lebant: quando salinȩ erant ons goer¬

Expanded text:
superbiam amputans, oleastrum propter humilitatem inserens ? quid fecit Deus? Audite haec ad occasum, sacrificium mundum offertur nomini meo» . Ubi erant omnia immunda sacrificia, quando desertum erant, quando squalebant, quando salinae erant omnes ge
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi uiderunt oꝑa dñĩ. & mirabilia eiꝰ in
ꝓfundo. Quid enim ꝓfundius cordibꝰ hu¬
manis: Inde plerumq uenti erumpunt:
tempestates seditionum & dissensionũ nauẽ
purlunt. Et quid agitur ui his: Uolens
but ad eum clamarent. & hi qui gub̃nant.
ehi qui portant᷑: dixit & stetit sp̃s ꝓcelle.

Expanded text:
«ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in «ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo.» Quid enim profundius cordibus humanis? Inde plerumque venti erumpunt, tempestates seditionum, et dissensionum navem perturbant. Et quid agitur in his? Volens Deus ut ad eum clamarent et hi qui gubernant, et hi qui portantur, «Dixit, et stetit spiritus procellae.
Abbreviated transcription (Latin):
guor erat ñ delectari: misit asl
clamat fastidiens. M isit u̾bum ls
ꝙ sanauit eos: & eripuit eos Vas
Non de errore: non de fame: nold
difficuitate uincendi peccata. so
at fifidire: qo dulce est. Ergo ce de hoc be¬
asab sicut de cȩteris suꝑioribꝰ. confite¬
ntia somino miserationes eiꝰ: & mirabilia
nlus hominum. Et sacrificent sacrifici¬
inlauidis. Iam enim ut laudetur: suauis
at dominus. Et annuncient oꝑa eiꝰ in exul¬
tiuns. Non cum tedio: non cum merore.
u um anxietate: non cum fastidio: sed
oñs pielitamur. Om̃s enim in naui sumꝰ
u opantur: alii portantur: simul tam̃
omñs s̃ in tempestate ꝑiclitant᷑. & in portu
saluantur. Post hȩc eruam om̃ia sequit᷑. Qui
aescendunt mare in nauibꝰ. facientes oꝑ a¬
tionem ii aquis multis: id est in ppłis mul¬
tis. Aquas enim sepe ꝓ ppłis poni testis ẽ apo¬
calipsis iobannis: ubi in terrogat iohannes
quid illȩ aquȩ ẽẽnt: responsum ẽ ei ppłi st̃.
Qui gͦ faciunt oꝑationem in aquis multis:

Expanded text:
guor erat non delectari: «Misit verquem clamat fastidiens. «Misit verbum suum, et sanavit eos: et eripuit eos.» Unde? Non de errore, non de fame, non de difficultate vincendi peccata, sed e hoc beneficio, sicut de caeteris superioribus, «Confiteantur Domino miserationes ejus, et mirabilia ejus filiis hominum. Et sacrificent sacrificium laudis.» Jam enim ut laudetur, suavis est Dominus. «Et enuntient opera ejus in exsultatione:» non cum taedio, non cum moerore, non cum anxietate, non cum fastidio, sed omnes periclitamur. Omnes enim in navi sumus: alii operantur, alii portantur; simul tamen omnes et in tempestate periclitantur, et in portu salvantur. Post haec enim omnia sequitur, «Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis:» id est, in populis multis. Aquas enim saepe pro populis poni, testis est Apocalypsis Joannis, ubi interrogans Joannes quid illae aquae essent, responsum est ei, «Populi sunt» . Qui ergo faciunt operationem in aquis multis,
Abbreviated transcription (Latin):
bliti sitis. & ꝓ nob̾ minus oretis. Qd enim
b̃. Qui ad eadem gub̾nacula non sede
inn taidem naue nauigatis: Post
dhal ai temptationes. quatuor exclama¬
i Palor lib̾ationes. quatuor misera¬
usilis uininicarũ confessiones. generalit̃
is ab pordio loquebatur. Comm̃dat᷑

Expanded text:
solliciti sitis, et pro nobis minus oretis. Quid enim, solliciti sitis, et pro nobis minus oretis. Quid enim, fratres, quia ad eadem gubernacula non sedetis, non in eadem navi navigatis? 8. Post has quatuor tentationes, quatuor exclamationes, quatuor liberationes, quatuor miserationum dominicarum confessiones, generaliterPsalmus ab exordio loquebatur. Commendatur
Abbreviated transcription (Latin):
pas tuis etiam hic liber&s te. & de hac
saptatione liberatus cum fueris. confite¬
mr ili miserationes eiꝰ. Liberatꝰ aut̃ ab
auns. uberatus a difficultate bene oꝑandi.
Ibeitꝰ ⁊ tedio fastidioq uerbi dei: fortas
e agus eris cui populus committat᷑. ingu
tanstatio. T̃ empestates maris quatien
mꝰ eesam: turbant gubnatorem. Deniq
ilis treĩ temptationes exꝑiri potest omnais
piui fideuis in populo dei: quarta ista nr̃a
at. Quante enim plus honoramur: tan¬
to plus periditamur. Metuendum ẽ ne
auertat aliquen ur̃m a ueritate : ad ꝑi¬
culum erroris. Metuendum ẽ ne uincat
unumquemq cupiditas sua: & eligat. eam
squi. quã ex qus difficultatibꝰ exclamare
urm minus sapiat u̾bum dĩ: & fastidio mo¬
ratir. Temptatio gͦ gͥubernandi: tempta¬
ti peuloꝵ in regenda ȩccła: nos potissi¬
num tangit. S ed quomͦ & uos alieni eri¬
is. s naius tota ꝑiclitabitur: Quod ideo
asistis non uos primo naufragatis minꝰ

Expanded text:
s tuis etiam hic liberet te; et de hac tentatione liberatus cum fueris, confiteantur illi miserationes ejus. 7. Liberatus autem ab errore, liberatus a difficultate bene operandi, liberatus a taedio fastidioque verbi Dei, fortassis dignus eris cui populus committatur; constentatio. Tempestates maris quatientes Ecclesiam, turbant gubernatorem. Denique tres illas tentationes experiri potest omnis pius fidelis in populo Dei; quarta ista nostra est. Quanto enim plus honoramur, tanto plus periclitamur. Metuendum est ne avertat aliquem vestrum a veritate periculum erroris; metuendum est ne vincat unumquemque cupiditas sua, et eligat eam sequi, quam ex ejus difficultatibus exclamare strum minus sapiat verbum Dei, et fastidio moriatur: tentatio vero gubernandi, tentatio periculorum in regenda Ecclesia nos potissimum tangit. Sed quomodo et vos alieni eritis, si tota navis periclitabitur? Quod ideo desistatis, nam vos primo naufragatis, minus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat᷑. exeat condempnatꝰ. Nolis e
talis eẽ cui diceretur. intra in gaibe
catũ. Q adoaut̃ iudas ita orare pal
ut oratio eiꝰ ñ fier& in peccatum. M
potest. Credo aitteq̃m dniͣ tila cas e¬
te inlubgentiam rogara. si indulgentiam
cies spem haber&: si spem haber&. mi
iise cum uidicatur exeat condempnatꝰ.
ni imminente condempnatione pu¬
tntur se potuisse oratione lib̾ari. quã
audicerat cum condiscipulis suis. ubi dr̃.
ainate nob̾ debita nr̃a sicut & nos di¬
mitimꝰ debitoribꝰ nrͣis: & oratio inquit
quem noluit sequi. sed ꝑsequi. Fiant
ti sunt. Et tanquam diceret᷑. Qͥd gͦ fios
di numero sacratissimo duodenario: in
qͦ non frustra dñs duodecim habere pͥmoᷤ
aylos uoluit : Continuo subiecit. Et ep̃a¬
tum eiꝰ accipiat alt̾. Tanquam dicer&.
t isse ꝓ suo merito puniat᷑: & ille nu¬
marus suppleatur. Qͦd siquis quẽ admo¬
aumi sit factum scire desiderat: actus

Expanded text:
udicatur, exeat condemnatus.» Noluit enim talis esse cui diceretur, «Intra in gaudium peccatum. Quando autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, indulgentiam rogaret; si indulgentiam rogaret, spem haberet; si spem haberet, mixisset, «Cum judicatur, exeat condemnatus;» ne ab imminente condemnatione putaretur se potuisse oratione liberare, quam didicerat cum condiscipulis suis, ubi dicitur, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: Et oratio ejus,» quem noluit sequi, sed persequi. 10. orte consumpti sunt. Et tanquam diceretur, Quid ergo fiet de sacratissimo numero duodenario, in quo non frustra Dominus duodecim habere primos Apostolos voluit? continuo subjecit, «Et episcopatum ejus accipiat alter.» Tanquam dicens, Et ipse pro suo merito puniatur, et ille numerus, suppleatur. Quod si quis quemadmodum factum sit, scire desiderat, Actus
Abbreviated transcription (Latin):
cias enim suas humiliati sunt. Enue
tribuebant non dõ: quia suam lita
constituebant. ignorantes di insali
Sed qͦd aluid genꝰ restat : O nnemha
abhominata ẽ anima eorum. lanfa¬
um patiunt᷑. fastidio languent: fifib
ꝑiclitant᷑: nisi forte putas occuidi cosfri
potuisse. & non posse fastidio. Uide qͥ so
tate securos. ñ magis uideres de fifidio
morituros : & apꝓpinquauer̃ uss adp¬
aliqua infleris arrogantia: & auis̃ ql
in eos qui fastidio ꝑielitant᷑ suꝑbe usa¬

Expanded text:
ias enim suas humiliati sunt.» Quia sibi tribuebant, non Deo: quia suam justitiam constituebant, ignorantes Dei justitSed quod aliud genus restat? «Omnem escam abominata est anima eorum.» Jam fastidium patiuntur, fastidio languent, fastidio periclitantur: nisi forte putas occidi eos fame potuisse, et non posse fastidio. Vide quid setate securos, non magis videres de fastidio morituros: «Et appropinquaverualiqua infleris arrogantia, et avidus cibi in eos qui fastidio periclitantur,
Abbreviated transcription (Latin):
mati sunt: nec fuit qui adiuuar&. Quid
gͦ restat. nisi quare factum ẽ: Si enim da¬
ta eẽt lex quę poss& uiuificare: omnino ex
lege eẽt iusticia. Sed concliisit scriptura
omĩa sub peccato: ut ꝓmissio ex fide iħu
xpi daretur credentibꝰ. Lex aut̃ subint᷑uit
ut habundar& delictum. Accepisti u̾bum:
accepisti pͣceptum : nec desinis facere qͦd ma¬
le faciebas. Et accepto p̾cepto auges pecca¬
ta: ꝑ p̃uaricationẽ suꝑbiȩ.Si te ignorabã.
uł disce te: humiliatꝰ clamabis: a necessi¬
tate liberaberis : uł̾ atꝰ miserationes dĩ con¬
fiteberis. Et exclam auer̾ ad dnm̃ cũ tri¬
bularentur. & de necessitatisꝰ erum si

Expanded text:
mati sunt, nec fuit qui adjuvaret eos.» Quid mati sunt, nec fuit qui adjuvaret eos.» Quid ergo restat, nisi quare factum est? «Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia: sed conclusit omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus» . «Lex autem subintravit, ut abundaret delictum» . Accepisti verbum, accepisti praeceptum, nec desinis facere quod male faciebas; et accepto praecepto, auges peccata per praevaricationem. Superbe, si te ignorabas, vel disce te humiliatus: clamabis, a necessitate liberaberis; liberatus miserationes Domini confiteberis. «Et clamaverunt ad Dominum, cum tribula
Abbreviated transcription (Latin):
Fame & siti estuabant. & deficiebant.
& deduxit eos in uiam rectam. ut irent
in ciuitatem habitationis. Quomꝰ subuene¬
rit fame & siti. nondum dicit: sed ꝙ hoc
expectate. Confiteantur dño miserationes
eius: & mirabilia eiꝰ filiis hominum. Dicite
exꝑti in exꝑtis. iam in uia positi: iam ad
ciuitatem inueniendam directi: iã deniq
Quid aliud ęxcipit: qm̃ conaris & suꝑaris:
Sedentes in tenebris & umbra mortis: com¬
peditos in mendicitate ꝙ ferro. Unde hoc
nisi quia tibi tribuebas: quia grãm dĩ ñ
agnoscebas: quia consilium dñi circa te re¬
ꝓbabas: Nam uide quid adiungat. Qm̃
uerunt. & humiliatum ẽ in laboribꝰ cor
eorum. Et nunc pugna contͣ concupiscer¬
tiam: dõ desistente ab adiutorio. laborare
potes. uincere non potes. Et cum fueris p̃s¬
sus consuetudine tua praua. humiliabitur
liato discas clamare. Infelix ego homo. qͥs
me liberabit de corpore mortis huiꝰ: Hu¬
miliatum ẽ gͦ in laboribꝰ cor eorum. Infir¬

Expanded text:
ciebant, «Et deduscit eos in viam rectam, ut irent in civitatem habitationis.» Quomodo subvenerit fami et siti, nondum dicit, sed et hoc exspectate. «Confiteantur Domino miserationes ejus, et mirabilia ejus filiis hominum.» Dicite experti inexpertis, jam in via positi, jam ad civitatem inveniendam directi, jam denique Quid aliud excipit, quoniam conaris et superaris? «Sedentes in tenebris et in umbra mortis, compeditos in mendicitate et ferro.» Unde hoc, nisi quia tibi tribuebas, quia gratiam Dei non agnoscebas, quia consilium Domini circa te reprobabas? Nam vide quid adjungat: «Quoniam iverunt. Et humiliatum est in laboribus cor eorum.» Et nunc pugna contra concupiscentiam. Deo desistente ab adjutorio, laborare potes, vincere non potes. Et cum fueris pressus consuetudine tua prava, humiliabitur liato discas clamare: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Humiliatum est» ergo «in laboribus cor eorum; infir
Abbreviated transcription (Latin):
Nille egit : Et ex altati sunt fluctꝰ ei.
sandut usq ad cȩlos. Audiendo gͦ des¬
in cȩlos. Descendunt usq ad abyssos:
dris puguȩ. uitus timores. Anima corum
italis tabescebat: turbati st̃ & moti st̃
sius iriꝰ. Qui sedent ad gub̾nacula. & qͥ
uelit iiauem amant. seutiunt qͥd dico

Expanded text:
cellae? «Et exaltati sunt fluctus ejus. Ascendunt usque ad coelos,» audiendo: «desin coelos, descendunt usque in abyssos:» foris pugnae, intus timores. «Anima eorum in malis tabescebat. Turbati sunt, et moti sunt, sicut ebrius.» Qui sedent ad gubernacula, et qui fideliter navem amant, sentiunt quod dico
Abbreviated transcription (Latin):
neamꝰ cęci. sicut illi quibꝰ dictũ ẽ. nurxs
Uominꝰ enĩ illuminat cȩcos. ñ meritis eõ
Uisita gͦ nos in salutari tuo. ad uides
id ẽ ut uideamꝰ in bonitate electoꝵ tre
ad letandum. id ẽ ut lȩtemur in leaar
gentis tuȩ. Unam gentẽ dĩ inteliprd
tabili. ꝙ beatifico bono: qͦd ipse ds̃ ẽ. uela.¬
deris cum hereditate tua. Miror istũ uet¬
sum sic int̾p̃tatũ. & in multis ita eẽ cd¬
cibꝰ. cum sit una atq eadem in tribꝰ u
uersibꝰ gręca locutio: ut si hoc recte decs
ͦd legitur. ut lauderis cũ hereditate tu
possit recte dici. ut uideas in bonitatil¬
ctorum tuorum. ꝙ leteris in leticia qesd
tuȩ: toto ipso sensu ita contexto uisisa
nos in salutari tuo. ut uideas in bonsel̃
electoꝵ tuoꝵ: ut lȩteris in lȩticia sĩ¬

Expanded text:
lli quibus dictum est: «Nunc «Dominus» enim «illuminat caecos» , non meritis eorum, isita» ergo «nos in salutari tuo, ad videndum,» id est ut videamus, «in bonitate electorum tuorum; ad laetandum,» id est ut laetemur, «in laetitia gentis tuae.» Unam gentem Dei intelligere tabili et beatifico bono, quod ipse Deus est. «Ut lauderis cum haereditate tua.» Miror istum versum sic interpretatum in multis esse codicibus, cum sit una atque eadem in tribus his versibus graeca locutio, ut si hoc recte dictum est quod legitur, «Ut lauderis cum haereditate tua;» posset recte dici, «Ut videas in bonitate electorum tuorum, et laeteris in laetitia gentis tuae:» toto ipso sensu ita contexto, «Visita nos in salutari tuo, ut videas in bonitate electorum tuorum, ut laeteris in laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
deri pienu ebant᷑ ꝓfectos: apphendes ẽ.
runt laudem eiꝰ. Tales sunt locutisnss
dicimꝰ. hanc seruiticte̾ seruiuit: tleo
tam uixit. Laudem porro dei norso
illam commemorat: ubi dr̃. Cantai

Expanded text:
ersequebantur profectos, apprehendere vel erunt laudem ejus.» Tales sunt locutiones, cum dicimus, Hanc servitutem servivit, talem vitam vixit. Laudem porro Dei notissimam illam commemorat, ubi dici
Abbreviated transcription (Latin):
tiquam eccłe traditionem. Neq enusis
Certis quidem diebꝰ cantamus: sed om̃e
cogitamꝰ. Dic enim hoc uerbo sigusir s
dei: & si non in ore carnis. certe in me
dis: semꝑ lauĩ eiꝰ in ore meo. Quod ait i
semel sed bis hab& alleluia titulis e
non huiꝰ psalmi ꝓprium est. Sed ebs
suꝑior sic hab&: & quantũ appare pes
textu. cantatus est ille de populo la
ries ueniens ad lapidem angularem dins
abba. aliꝰ ex alio latere clamat pat. Hill¬

Expanded text:
tiquam traditionem: neque enim et hoc  Alleluia certis quidem diebus cantamus, sed omni die cogitamus. Si enim hoc verbo significatur laus Dei, etsi non in ore carnis, certe in ore cordis, «Semper laus ejus in ore meo» . Quod autem non semel, sed bis habet «Alleluia» titulus iste, non hujus psalmi proprium est, sed et alius superior sic habet. Et quantum apparet ex ejus textu, cantatus est ille de populo Israel; aries veniens ad lapidem angularem, clamat, «Abba;» alius ex alio latere clamat, «Pat
Abbreviated transcription (Latin):
de nationibꝰ: qͦd illo duce uelut in conspe¬
etu inimicorum suoꝵ uisibilium qͥ eos uisibi¬
lit̃ captiuauerant habituri sint uisibilem
głam : sic credent mendacio quia dilectionẽ
ueritatis non receꝑunt. ut non bona car¬
nalia sed sp̃italia concupiscerent. Sic enim
a diabolo decepti sunt. ut occid̾ent xp̃m
quando dixerunt si dimittimꝰ eum sic. om̃s
credent in eum. & uenient romani & tollenͭ
nrͣm & locum & gentem: quando cayphas
unus ex ipsis cum eẽt pontifex anni illiꝰ.
dixit eis. uos nescitis quicqͣm nec cogitatis.
quia expedit nob̾ ut unus homo moriat᷑¬

Expanded text:
in conspectu inimicorum suorum visibilium, qui eos visibiliter captivaverant, habituri sint visibilem gloriam. Sic credent mendacio, quia dilectionem veritatis non receperunt, ut non bona carnalia, sed spiritualia concupiscerent. Sic enim a diabolo decepti sunt, ut occiderent Christum, quando dixerunt, «Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum et locum et gentem:» quando «Caiphas unus ex ipsis, cum esset pontifex anni illius, dixit eis, Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit nobis ut
Abbreviated transcription (Latin):
inutatis aliquibꝰ mediis. eadem leab
lum alit poseta suuit. quam in ls dos
a guorum partibꝰ constat. non habent in¬
tdliatum difficilem: sicut in quinqͥgesimo
sito dr̃ cantabo & psallam exurge gła
he: in isto autem cantabo & psallam in

Expanded text:
utatis aliquibus mediis, eadem habent quantulum aliter posita sunt, quam in illis duobus, ex quorum partibus constat, non habent intellectum difficilem: sicut in quinquagesimo sexto dicitur, «Cantabo, et psallam; exsurge, gloria mea;» in isto autem, «Cantabo, et psallam in
Abbreviated transcription (Latin):
Elso u etnum : quia sinę fine lau¬
tur ab eis de qͥbꝰ dr̃ beati qͥ habitant
in domo tua. in scła scłorum laudabunt te.
Ipsa ẽ tercia consummatio corporis xp̃i. eie¬
ctis demoniis & ꝑfectis sanitatibꝰ usq ad ipsius
corporis inmortalitatẽ: regnum sempit̾num
templantium. Tunc enim ꝑficietur: qͦd in
pͥmordio psalmi huiꝰ oratum est. Mem̃to
nr̃i dnẽ in bene placito ppłi tui: uisita nos
in salutari tuo. Ad uidendum in bonitate
electoꝵ tuoꝵ : ad lȩtandum in lȩticia gen
tis tuȩ. ut lauderis cum hereditate tua.
Non erum de gentibꝰ solas congregat ou is.
putant ad suum regnum uisibile istam ꝑ¬
tinere ꝓphetiam. quia spe inuisibilium bo¬
norum gaudere non norunt : in laqueo
illiꝰ ruituri sunt. de qͦ dñs ait. ego ueni
in nomine patris mei & non suscepistis me:
alius ueni& in nomine suo hunce suscipie¬
tis. De qͦ & paulus apłs dicit. quia reue¬
labitur homo peccati filius interitus: qͥ
adu̾satur & suꝑ extollitur supͣ omne qͦd dr̃

Expanded text:
eternum; quia sine fine laudabitur ab eis de quibus dicitur, «Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te» . Ipsa est tertia consummatio corporis Christi, ejectis daemoniis et perfectis sanitatibus, usque ad ipsius corporis immortalitatem, regnum sempiternum templantium. Tunc enim perficietur quod in primordio psalmi hujus oratum est: «Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui; visita nos in salutari tuo, ad videndum in bonitate electtis tuae, ut lauderis cum haereditate tua. Non enim de gentibus solas congregat oves quudaei vero computant ad suum regnum visibile istam pertinere prophetiam: quia spe innorum gaudere non norunt; in laqueos illius ruituri sunt, de quo Dominus ait: «Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis» . De quo apostolus Paulus dicit, «Quia revelabitur homo peccati, filius interitus, qui adversatur et superextollitur supra omne quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. sed lib̃a nos a malo. His itaq inimi¬
cis iectis: ꝑfecit dominu xp̃c sanita¬
tes in corpore cui caput ẽ ipse saluator
cnporis: ut in eo ipso corpore suo. tercia
consumet᷑. Sic enim dixit. Ecce eicio
amonia. & sanitates ꝑficio. hodie & cras.
fteria consummor id ẽ ꝑficior. occur¬
rentibꝰ nobis om̃ibꝰ in uirum ꝑfectum.
i insuram ȩtatis plenitudinis xp̃i. Itaq¬

Expanded text:
. His itaque inimicis ejectis, perfecit Dominus Christus sanitates in corpore, cui caput est ipse Salvator corporis , ut in eo ipso corpore suo tertia consummetur. Sic enim dixit, «Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras, et tertia consummor» ; id est, perficior, occurrentibus omnibus nobis in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christ
Abbreviated transcription (Latin):
fea miserationes dnĩ. Sui errantines
adu̾sus difficultatem peccatoꝵ e nise
morientem: missa medicina uͥbi sul rti¬
uit: qui piclitantẽ int̾ naufragaspas
maris huiꝰ discrimina. mari placat ap
tum ꝑduxit: qͥ eundemiq constitur is
manens multiplicaret᷑: non ut fri pd
minueret᷑. Hoc uident recti: ⁊ iotinbu
ens qui est custodit hec. Unde custolie
Per humilitatẽ. intelligendo miserationss
mini: quia ubiq dictum ẽ. Confiteantis
domino miserationes eiꝰ: & mirabila as
filiis hominum. Explic̃ de psalmocott

Expanded text:
ed «miserationes Domini,» qui errantem et adversus difficultatem peccatorum, et cuodam pene morientem, missa medicina verbi sui recreavit; qui periclitantem inter naufraga et procellosa discrimina, mari placato ad portum perduxit: qui eum denique constituit in eo manens multiplicaretur, non ut foras exiens minueretur. Hoc vident recti, et jucundaest «sapiens, custodiet haec.» Unde custodiet? Per humilitatem, intelligendo miserationes Domini; quia ubique dictum est, «Confiteantur Domino miserationes ejus, et mirabilia ejus filiis hominum.» IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
aplicis literis. in ꝓpheticis aut̃ sur
cognoscis: & uetus testam̃tum in nouoa
latum. & in uetere nouum uelatĩ a
recole quem dixerit apłs paulus pͥs
delitatis: & illud ubi att de quibas
ut resipiscant de diaboli laques are¬

Expanded text:
licis Litteris, in propheticis autem scrutando cognoscis, et Vetus Testamentum in Novo revelatum, in Vetere Novum velatum vides; recole quem dixerit apostolus Paulusinfidelitatis» , et illud ubi ait de quibusdam, «ut resipiscant de diaboli laqueis, cap
Abbreviated transcription (Latin):
eam acciꝑent hereditatẽ. in seminc sura¬
cissimi erant: & in colȩ in ea. Nonmulie
tos: quȩ tranfferri non potest in latiu
nͥ cũ absurditate quȩ ferri om̃ino nĩ pst
Si enim ipsã totam locutionẽ tranfem
conemur: dicturi sumus in eo eẽ illos ninis¬
sed nominatuus. Quis enim dicat cũ eẽnt
paucissimos: Sed cũ eẽnt paucissimi. Cum¬
gͦ eẽnt numero breues. uł numero breu
paucissimi & incole in ea: transier̃ desti¬
te ingentem. & de regno in populũ alil
Repeticio ẽ eiꝰ. qd dixerat. de gent iugs¬
tem. Non dimisit homini nocere ilde
ia ẽ ñ ꝑmisit. Oreca aut̃ locutio ẽ ad¬
re illos: latina uͦ nocere illis. Et crli¬
puit ꝓ eis reges. Nolite inquit tanglsi
xp̃os meos: & in ꝓpħis meis nolite mals¬
nari. Uerba dixit dĩ corripientis lł
arguentis. Reges neglexer̃ scõs patrs ei
eẽnt numero breues & paucissimi. at
ods in tora chanaan. Que uerba lic&e

Expanded text:
eam acciperent haereditatem, in semine suo paucissimi erant, et incolae in ea. Nonnulli autem cutos, quae transferri non potest in latinum, nisi cum ea absurditate, quae ferri omnino non possit. Si enim totam ipsam locutionem transferre conemur, dicturi sumus, «In eo esse illos numesed nominativus. Quis enim dicat, Cum essent paucissimos? sed, Cum essent paucissimi. ent numero breves,» vel, «numero brevi, paucissimi et incolae in ea; transierunt de gente in gentem, et de regno in populum alterum.» Repetitio est ejus quod dixerat, «de gente in gentem. Non dimisit hominem nocere eis:» id est, non permisit. Graeca autem locutio est, «nocere illos;» latina vero, «nocere illis. Et corripuit pro eis reges. Nolite,» inquit, «tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari.» Verba dixit Dei corripientis vel arguentis reges, ne laederent sanctos patres, cum essent numero breves, et paucissimi atque incolae in terra Chanaan. Quae verba licet in
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine scõ eiꝰ : letetur cor querentiũ
dnm̃. Quertte dnm̃ & confirmamini.
querite faciem eiꝰ semꝑ. Deinde ad par¬
uulorum corda nutrienda. ut roboren
rando simus semen illorum: non de sola
gente hebreorum. sed quod̃ istam grãm
suscipiunt in omni terra. Quod t̾otum
his uersibꝰ continetur. M em̃tote mira¬
bilium eiꝰ quȩ fecit: ꝓdigia eiꝰ. & uidicia
oris eius. Semen abraham serui eiꝰ: filii

Expanded text:
ne sancto ejus; laetetur cor quaerentium Dominum. Quaerite Dominum, et confirmamini; quaerite faciem ejus semper.» 36. Deinde ad parvulorum corda nutrienda, ut roborentrando simus semen illorum, non de sola gente Hebraeorum, sed quotquot istam gratiam suscipiunt in omni terra. Quod totum his versibus continetur: «Mementote mirabilium ejus quae fecit, prodigia ejus et judicia oris ejus. Semen Abraham servi ejus, filii
Abbreviated transcription (Latin):
serto: nisi qͥa aruerat siccitate uelut
desertum. ubi fuerant abyssi aquarum:¬
Et saluauit eos de manu odientiũ. Hunc
uersum ꝑ circuitũ quidam intͣpͣtati sunt.
uerba minus latina uitantes: & saluos fe¬
cit eos. de manu eorum qui oderant eos. Et
redemit eos de manu inimici. Qdͥ pͣcii datũ
ẽ. in hac redemptione: An ꝓphetia ẽ qͦd in
figura baptismi hoc factũ ẽ. ubi redimun¬
tur de manu diaboli magno p̾cio: qͦd san¬
guis ẽ xp̃i: Unde non quocumq mari.
sed mari rubro: id conuenientiꝰ figuratũ
ẽ. Sanguis enim rubrũ colorem facit. Et¬

Expanded text:
serto,» nisi quia factum erat siccitate velut serto,» nisi quia factum erat siccitate velut desertum, ubi fuerant abyssi aquarumEt salvavit eos de manu odientium.» Hunc versum per circuitum quidam interpretati sunt, verba minus latina vitantes: «Et salvos fecit eos de manu eorum qui oderant eos. Et redemit eos de manu inimici.» Quid pretii datum est in hac redemptione? An prophetia est, quod in figura Baptismi hoc factum est, ubi redimimur de manu diaboli magno pretio, quod sanguis est Christi? Unde non quocumque mari, sed mari Rubro id convenientius figuratum est: sanguis enim rubrum colorem habet.
Abbreviated transcription (Latin):
aluid. nisi ut minus supplicent. minusq
sint hunilos dõ: in cuiꝰ conspectu confite¬
antur qͦd sunt. atq impetrato aduttorio
possiit eẽ qͦd non sunt. Nam etiã peccata
ignorantie uel negligentiȩ. melius accu¬
santur ut ꝑeant. quani excusantur ut
maneant: meliꝰq purgantur in uocato
Et saluauit eos inquit ꝓptͣ nom̃ suum.
ut notam facer& potentiam suam: ñ ꝓptͣ
ulla bona merita eorum. Et in crepuit ma
ullam qua increparetur mare emissam ce¬
litus uocem: sed potentiam diuinam qua
id factum ẽ increpationẽ appellauit. Nisi
forte quis dicat latent̾ in crepatum: sicut
aqua poss& audire & homines non possent.
Ualde occulta & abstrusa uis ẽ. qua deus
agit : ut etiam quȩ sensu carent. confe¬
stim eiꝰ obtemꝑent uoluntati. E eduxit
eos in abẏssis: sicut in deserto. Abyssos
dixit : multitudinẽ a quarum. Nam qͥ
p̃tari : dixerunt. Et eduxit eos in aqͥs
multis. Quid ẽ gͦ in abẏssis sicut in de¬

Expanded text:
aliud nisi ut minus supplicent, minusque aliud nisi ut minus supplicent, minusque sint humiles Deo, in cujus conspectu confiteantur quod sunt, atque impetrato adjutorio possint esse quod non sunt. Nam etiam peccata ignorantiae vel negligentiae melius accusantur ut pereant, quam excusantur ut maneant; meliusque purgantur invocato «Et salvavit eos,» inquit, «propter nomen suum, ut notam faceret potentiam suam:» non propter ulla bona merita eorum. 9. «vers. 9. Etullam, qua increparetur mare, emissam coelitus vocem; sed potentiam divinam qua id factum est, increpationem appellavit: nisi forte quis dicat latenter increpatum, sic ut aqua posset audire, et homines non possent. Valde occulta et abstrusa vis est qua Deus agit, ut etiam illa quae sensu carent, confestim ejus obtemperent voluntati. «Et eduxit eos in abyssis, sicut in deserto.» Abyssos dixit multitudinem aquarum. Nam quinterpretari, dixerunt, «Et eduxit eos in aquis multis.» Quid est ergo, «in abyssis, sicut in de