comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris nanq aurib illa maximȩ
oratio commendatur: quȩ ꝓini¬
micis quoq intercedere nititur.
Unde et piemetipsam ueritas dic̃
Orate ꝓꝑsequentib et calumpnian¬
tib uobis. & rursum. Cum stabitis
adorancũ: dimittite si qͥd habetis
aduersus alterũ. Cum uͦ patrum
prorum facta sacro eloquio desen¬
uente reuolitimus: moysen & samu¬
elem exorasse ꝓ adueisantib iue¬
nimus. Vnus qppe eor seuientis
populi ꝑsecutionẽ fugn: et tamen
alter ex principatu populi deiec¬
tus: ipsis suis aduersariis duicit
Absit ame hoc peccatum inclomi¬
no: quo minus cessem orare puob.
moysen et samuelem deducere:n
aꝑtius indicare. quia eiulux. neq
illi si astarent obsisterent. qui is¬
curo ꝓamicis interuenire citius
possent. quia apud hunc intere¬
dere et ꝓmimicis solerent: Hinc
mnimici ꝑcussi te: castigatione cul¬
deli. Erursum. Quid clamas ad
me suꝑ contritione tua: In laul¬

Expanded text:
ditoris namque auribus illa maxime ditoris namque auribus illa maxime oratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Et rursum: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus alterum . Cum vero patrum priorum facta sacro eloquio describente revolvimus, Moysen et Samuelem exorasse pro adversantibus invenimus. Unus quippe eorum saevientis populi persecutionem fugit, et tamen alter ex principatu populi dejectus, ipsis suis adversariis dicit: Absit a me hoc peccatum in Domino quominus cessem orare pro voMoysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare, quia ejus irae neque illi si adstarent obsïsterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Ac inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insana
Abbreviated transcription (Latin):
rum aliquid qͣsi dechuina animad¬
uersione sentiret: qui uerbo cȩlos a¬
periut: ante indignationem muls¬
ers territus ꝑdeseitũ fugit: & ꝓse
mecipso infirmatur informidine.
qui furorẽ cũi placat aliis ꝓit̃uen¬
tionem. Irȩ gͥ di et resisti ualet᷑ qͣndo
ipse qui iascitur. opitulatur: &
resisti omnino ñ uales: quando se
& adulciscendũ excitat: & ipse p̃¬
cem quȩ ei funditur ñ aspuat hĩe
addiheremiã dicitur. Iu gͦ noli o.¬
rare ꝓpopulo hoc et ne assumaᷤᷤ
peis laudem etorationem: quia
ñ exaucham intempore clamo¬
ris eoꝵ adme. E rursum. Si Nẽ¬
terint moyses et samu̾el corã me:
ñ ẽ anima mea adpopulũ istũ.¬
Quamre. quȩri utiliter potest: cui
relictis tot antiquiorib patrib.
addeffundendã precem moy ses
et samuhel tantummꝰ. p̃stantius
elegantiusq nominantur. Q&
tamen facile agnoscimus: si eius
quȩ diligere & inimicos p̃cipit ea¬
ritatis merita pensamus. Con¬

Expanded text:
rum aliquid quasi de divina animadrum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit , ante indignationem mulieris territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat aliis per interventionem . Irae igitur Dei et resisti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hinc ad Jeremiam dicitur: Tu ergo noli orare pro populo hoc, et ne assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me . Et rursum: Si steterint Moyses et Samuel coram, me, non est anima mea ad populum isture quaeri utiliter potest cur, relictis tot antiquioribus patribus, ad effundendam precem Moyses et Samuel tantummodo praestantius elegantiusque nominantur? Quod tamen facile agnoscimus, si ejus quae diligere et inimicos praecipitur charitatis merita pensamus.  Vet. XIII.  Con
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna indignatio. sese ut ita dixe¬
rim. medullitus mouet̾ hanc. op¬
positio humana ñ retinet: nec se
utiliter cuiuslibet deprecatio obi¬
cit: cũ semel ds̃ aliquid abintimis
irascendo disponit. Hinc ẽ enim.
qđ moyses. qui reatum dotiꝰ plebis.
apud dominũ suis precib tersit:
dumq se obicem obtulit. diuine
iracundiȩ ium placauitꝰ ad petrã
oreb ueniens. & ꝓaquȩ exhibitio¬
ne diffidens. reꝓmissionis terram
ingredi. dño irascente. non potuit:
& sepe. hac de re affligitur: sepe
desiderio se excitante turbatur:
et dispositȩ ultionis iram repelle¬
re asemetipso non ualuit: qui hãc
uolente dño. et apopulo amouit.
hinc cdauid. qui ꝓstrata plebe post¬
modum angłi gladium. p̃ce com¬
pescuit: prius. plorans et eiulans.
nudis pedib filium fugit: et qͦ¬
usq ꝑpetrati facinoris ultionem
adplenum reciperet: irã di neqͣ¬
quam ualiuit ꝓsemetipso tempe¬
rare. Hinc helias. ut sicut homo pa¬

Expanded text:
superna indignatio sese, ut ita dixesuperna indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Horeb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et jejunans, nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum receperit, iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare . Hinc Elias, ut sicut homo pa
Abbreviated transcription (Latin):
et hȩc beat iob eloquia. & illorũ
fact̾a pensamus: & uerũ cognosci¬
mus. quia diuinȩ irȩ ñ resistitiꝵ:
& uerum. quia multi sepe restite
obuiant: abipso accipiunt. ut con¬
dra impetum ꝑcussionis eius oppo¬
nantur: atq ut ita dixerim. cum
ipso se erigunt contra ipsum: eõq
diuina uis sibi opponit secum:
quia ineo qđ aduersus seuientis
irã foris obtinent᷑: intus. eos grã¬
irascentis fouet: et famulantes in
terius leuat: quos. qͣsi aduersanteᷤ
exterius tolerat. Portat gͦ contradi¬
dionem deprecantiũ. qm aspirat.
& uelut nolenti opponitur. quod
abipso ut fiat. imperatur. Moysi &¬
enĩ. dicit. Dimitte me. ut nascatur
furor m̃s contra eos: & deleam eos.
faciamq de ingentẽ magnã. Quid
ẽseruo dicere. dimitte me nisi dde¬
precandi ausũ prebere: Ac si aꝑtȩ
diceretur. Pensa. quanti apud me
ualeas: & cognosce quia ohtinere
potens. quicquid ꝓpopulo exoras.
Quod quia hac mente agitur: statim
uenia subiuncta testatur. Cum u̾

Expanded text:
llorum facta pensamus, et verum cognoscimus quia divinae irae non resistitur, et verum quia multi saepe restiterui irae Dei obviant ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque, ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum saevientis iram foris obtinent, intus eos gratiterius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium quam aspirat, et velut nolenti imponitur quod ab ipso ut fiat imperatur. Moysi ergo dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam . Quid est servo dicere, Dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si aperte diceretur: Pensa, quantum apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmoysen. terrorem legis ꝓtulit: quasi
ꝑpuerum. uirgã misit. S puer cum
baculo mortuum suscitare ñualuit.
quia paulo attestante. nichil adꝑfectũ
addurit lex. Ipse autem ꝑsemetipsũ
ueniens. & suꝑ cadauer se humiliter
sternens: adexȩquanda sibi mortui
menbra se collegit: quia cũ informa
di esset. ñrapinam arbitratus est esse
se equalem dõ: sed semetipsum ex
maniuit. formã serui accipiens:
insimilitudine hominũ factus. &
habitu inuentus ut homo. Huc il¬
lucq deambulat: quia & uxta iu
deam. & longe positas gentes uocat
Suꝑ mortuũ septies oscitat: qͥa paptio¬
nem chuini mineris. grẽ septiformiᷤᷤ
spm. inpeccati morte iacentib aspi

Expanded text:
per Moysen terrorem legis protulit, quasi per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies aspirat, quia per apertionem divini muneris gratiae septiformis spiritum in peccat
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Uir & enim sc̃s. quia humani
generis redemptorem uenire mitem
conspicit: ñmetum. addñm. s affec¬
tum ad patrem. sumit. Et̃ timorem
despicit: quia ꝑadoptionis grãm ad
amorem surgit. Hinc. iohannes art̃.
limor non ẽ incaritate: sed ꝑfecta cari¬
tas foras mittit timorẽ. Hinc ⁊achari¬
as ait. Ut sine timore de manu inuni¬
corum nr̃oꝵ liberati: seruiamus illi.
Apeccati gͥ morte. timor nos suscitare
ñ ualuit: sed adstatũ uitȩ. aspirata
mansuetudinis gr̃a ererit. Qđ. bene
heliseo filium sunamitis suscitante si¬
gnatur. qui cum baculo pucrũ mit¬
tens. extincto filio uitã minimȩ reddi¬
dit: ꝑsemetipsum uͦ ueniens seq suꝑ
mortuum sterens: atq adeius se men
bra colligens. huc illucq deambulars:
& inore mortui septies asptrans. hũc.
adrediuiuã lucẽ. ꝓtinus ꝑministiũ
compassionis ammauit. Auctor qͥppe
humani genens ds. qͣsi mortuũ pue¬
rum doluit: cum extinc̃tos nos mniqͥ¬
tatis aculeo miseratus asperit: & quia

Expanded text:
--Vir enim sanctus, quia humani generis Redemptorem venire mitem conspicit, non metum ad Dominum, sed affectum ad patrem sumit; et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
quanto nunc robustius ꝑdurat
adlaboris incrementũ. Qui sit de¬
cuisus p̃sentis temporis pensat: dies
cũ oꝑib numerat: ne alabore uacui
tianseant. Uitȩ momenta formidat:
aduersis gaudet: passione reficitur:
mer ore refouetur: quia subsequen¬
tis uitȩ premiis. tanto se remunera¬
ri largius conspicit: quanto ꝓamo¬
re illius. cotidianis se mortib uerius
impendit. Hinc nanq ẽ: qđ ciues
suꝑnȩ patriȩ. conditori eius. psalmi¬
stȩ uocib dicunt. Propter te: morte
hȩc patior: sed non confundor. Scio
labores nunc uentati commendan¬
des exhibent: tot iã remunerationiˢ
suȩ pignora. intra spei cubiculum
clausa tenent. Sed graues nunc
sentiuntur estus moꝑe: ut quan¬
doq refrigeriũ ꝑcipiatur erqͥete.
Unde. et apte. subditur. Sicut ser¬

Expanded text:
quanto nunc robustius perdurat quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte haec patior, sed non confundor; scio labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex Unde et apte mox subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
Considerandum quoq ẽ: qđ mer¬
cennarius mnalienis laborib exsu
non ẽ.de hoc mundo. Om̃s ergo
qui spe cȩlestium p̾diti. exercitio
uitȩ p̃sentis atcerimur: in alieno
laboramus. Nam sepe et reꝓbis
seruire cogimur: mundo. qͤ mun¬
di sunt reddere coartamur: et a
lieno quidem labore fatigamurꝰ
sedtamen premia nr̃a ꝑcipimus:
purȩ ministramus aliena. Quo
contra: quib dã ueritas dicit. Si
inalieno fideles ñfiuistis: qđ ur̃m̃
ẽ quis dabit uobis: Sciendum
quoq ẽ: qđ mercennarius sollicitȩ
curat inspicere. ne unquã dies ua¬
cuus labatur ab ope: et expectat̃
finis temporis. inanis ueniat ad
remunerationem. Inlaboris nanq
studio conspicit: quid ꝑcipe in
tempore remunerationis possit.
Nam cum opus crescit: p̃mii fidu¬
cia ꝓficit. Cum uͦ opus torpueri
spes aremuneratione lassescit
Unde et electus quisq uitam suam
qͣsi mercennarii dies pensans:tan¬
tofidentius spe tendit adp̃mium:

Expanded text:
Considerandum quoque est quod merConsiderandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudnon est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; elieno quidem labore fatigamur, sed tamen praemia nostra percipimus, pure administramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: « Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? » Sciendum quoque est quod mercenarius sollicurat inspicere ne unquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium,
Abbreviated transcription (Latin):
terminum. ꝑtempoꝵ augmentũ
tendit: augendo uitã: uiuere desinit.
Dies quippe expeclantur ut ueni¬
ant: sed cum adaugmentũ uitȩ ue¬
niunt iam abaugmento uitȩ sub¬
thunt᷑: qͥa & itinerants gressus
dum mnanteriora ꝓficit: qđ restat̃
iter. decrescit. Ulita ergo nr̃a. mili¬
tia ẽ: quȩ quo adaugmentũ duci¬
tur: eo ut non sit finitur. Bene gͥ
dicitur: milicia ẽ. uita hominis
suꝑ terrã: quia dum ꝑspacia tem¬
porum crescere appetit: ab eodem
spacio. qd ꝑdendo eolligit. crescen¬
do ꝑtransit. Unde. aptȩ quoq ip¬
se militiȩ cursus exprimitur: cũ
ꝓtinus subinfertur. Et sic̃ dies¬
cennarius euolui citius exoptat.
ut adlaboris sui p̃mium. sine tar¬
ditate ꝑueniat. Bies itaq hominis.
uera &ȩterna sapientis. rectȩ dieb¬
mercennarii comparantur: quia
p̃sentem uitã . uiam ñ patriã. mi¬
liciam ñpalmam. deputat: eteo
se ab esse longius apremio conspi¬
cit: quo tardius adfinem uenit

Expanded text:
terminum per temporum augmenta terminum per temporum augmenta tendit, augendo vitam, vivere desinit. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicitur: Militia est vita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VIcenarius evolvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam, viam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit.
Abbreviated transcription (Latin):
insu confidentiã deducta: eũ qui
omne qd sensent. ꝓpħiam putat:
quia sibi hane &cum non habet tri¬
buit: & inquantum habere potuit:
amitcit. Sicq fit ut inde post
aliorum merita tristis redeat: un¬
de. estimatione omnium. letus pre¬
ibat. Temptatio ẽ ergo uita homi¬
nis suꝑ terram: quȩ.aut aliena a
untutib. adceleste p̃mium surgẽ
non ualet: aut ditata donis spirita¬
lib. aliq̃ndo deterius. exoccasione
uitutum ruit. Quia autem paulo¬
suꝑius hoc esse temptationem. qd
miliciam diximus: sciendum sũ¬
moꝑe ẽ: qđ quiddã nobis appella¬
tione milttiȩ. amplius quã nomine
temptationis inniutur.Hoc nanq
nr̃o indellectui. expressione miliciȩ
augetur: qđ nimirũ ꝑmilitiã ad
finem cotidie tenditur. Cumq ꝑ
ordinem miliciȩ locus crescit: to¬
ta simul milicia hominis deficit
Milicia ẽ ergo uita hominis suꝑter¬
ram: quia sicut et suꝑius diximꝰ.
unusquisq dum cotidie aduitȩ

Expanded text:
in sui confidentiam deducta, eum qui in sui confidentiam deducta, eum qui omne quod senserit prophetiam putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasione virtutum ruit. superius hoc esse tentationem quod militiam diximus, sciendum summopere est quod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. uita hominis suꝑ terrã: qͣn¬
do ibi quoq reatum descensionis
inuenit: ubi se ꝓfect̾um compre¬
hendere ascensionis putauit: &¬
inde mens confunditur: unde sur¬
gere aconfusione nitebatur: ut ꝑ
hoc adsemetipsam diuerberata
redeat: ꝑ qd̃ semetipsam iam col¬
lecta et coadunata transibat. Iste.
nus. ignorantia sua deprimitur:
ne quid oꝑtinendȩ salutis oꝑet᷑
ille. diuinȩ legis scientia preditus.
lectum suppetere: quia priuato
gaudio exultat. ꝑcepti intellectꝰ
inse munera dissipat: & inde in¬
i iudicio ceteris deterior exhi¬
betur: unde clarior cȩteris adtem¬
pus ostenditur. Hunc quia uir¬
tutũ dona non subleuant: etiam
uiam simplicem rectitudinis de¬
clinat: et uelut extraneũse. acȩlesti
munere deputans: quasi eo secu¬
rius praua agit: quo suꝑni doni
leuat: eiq uentura quȩq iã p̃sentia
ostentat. Sed dum sepe & inmul¬
tis. suꝑsemetipsum tollitur. ut fu¬
tura ueraciter contempletur: mens.

Expanded text:
tio est vita hominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, nus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, lectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni levat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens,
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscitur. quã frustra inactionib
nonnunquam nox pignorantia po¬
nitur: paulo atcestante qui uentu¬
ram uitam scientib discipłis dic̃:
om̃s uos filii lucis estis. et filii diei
non sumus noctis neq tenebrarũ:
quib premisit: uos autẽ fr̃s ñ estis
intenebris. ut uos dies illa tanquã
fur comprehendat: potest in hoc
loco. exeorum ꝑsona uox sc̃e ȩccł̃iȩ
accipi. qui post ignorantiȩ suȩ ca¬
liginem. adamorem rectitudinis
redeunt: & ueritatis radiis illustra¬
d. fletib diluunt qđ errauerunt.
lluminatus eienim quisq respic̃
quam turpe fuerit. qđ ꝓp̃sentis ui¬
ranti finem mercennario compa¬
rat: dicens. Sicut seruus desid̾at
umbiam: & sicut mercennarius p̃¬
stolatur finem oꝑis sui: sic et ego
habui menses uacuos:et noctes la
boriosas enumeraui mͥ. Incompara¬
done enim duo sunt quȩ p̃misit.
in expressione etiã fatigationis. duo
magis ȩternum refrigenũ quȩrit᷑

Expanded text:
gnoscitur quam frustra in actionibugnoscitur quam frustra in actionibunonnunquam nox pnitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis, ait: Omnes vos filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis, neque tenebrarum . quibus praemisit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis viranti finem mercenario comparat, dicens: Sicut servus desiderat umbram et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic et ego habui menses vacboriosas enumeravi mihi. In comparatione enim duo sunt, quae praemisit. In expressione etiam fatigationis duo smagis aeternum refrigerium quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem. qui & transeuntem mun¬
dum diligunt. et tamen eius con¬
trarietate fatigantur: simul men¬
ses uacuos. & noctes laboriosas to¬
lerat: quia eorum uitã. & retribu¬
tio subsequens nulla reminerat:
et p̃sens tribulatio angustat Rec¬
tȩ autem. nequaquã dies: sed meis
Mensium quippe nomine: dierum
collectio et summa signat᷑. Ediem
ergo unaquȩq actio exprimi potu
it ꝑmenses autem. actionum finis
inniutur. Et sepe. cũ in hoc mun¬
do aliquid agimus: intenta spei a¬
lacritate suspensi: hoc ipsum quod
agumus: uacuum ñ putamus. Sed
postquam adactionũ terminum
ꝑuenimus: non optinentes quȩ ap¬
petimus: laborasse nos inuacuũ do¬
lemus. Non solum igitur dies sed
menses uacuos ducimus: cum nos
interrenis actionib sine fructu la¬
borasse ñ exactionũ principio. sed ex¬
fine pensamus. Cum enim labo¬
res nr̃os aduersitas sequitur: qua¬
si uitȩ nr̃ȩ uacui menses arguunt᷑
quia excompletione actionum a¬

Expanded text:
autem, qui et transeuntem munautem, qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat; quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimi potest, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus, vacuum non putamus. Sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum a
Abbreviated transcription (Latin):
laboriosas enumerat: quȩ inmen¬
bus fortib multiplices tribulatio¬
nes portat. I nhac etenim uita. q̃¬
dam laboriosa sunt: quȩdã uacuaͥ
quȩdã uero uacua simul. & laborio¬
sa. Amore quippe conditoris. pre¬
sentis uitȩ tribulationib exercen.¬
quidẽ laboriosum ẽ: sed uacuum
nonẽ. Amore autem scłi. uolupta¬
tibꝰ solurꝰ uacuum quidẽ ẽ: sed ñ
laboriosum. Amore uͦ eiusdem se¬
culi. aduersa aliqua ꝑpeti: & ua¬
cuum simul ẽ et laboriosum: qͥa &
exaduersitate mens asficitur: & re¬
munerationis premio ñrepletur.
Inhis itaq scã ȩccłia. qui mea iam
positi. adhuc uoluptatib deflu¬
unt: et ꝓinde. fructu boni oꝑis ñ
ditantur: menses uacuos ducit:
quia uitȩ tempora sine retributio¬
nis munere expendit. Inhis uero.
qui ȩternis desideriis dediti mun¬
dihuius aduersa patiuntur:. labo¬
riosas noctes enumerat: quia tri¬
bulationum tenebras. quasi inca¬
ligine uitȩ p̃sentis portat In his

Expanded text:
laboriosas enumerat, quae in memlaboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi, voluptatibus solvi, vacuum quoque est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi, adversa aliqua perpeti, et vacuum simul est et laboriosum, quia ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia, qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu operis non ditantur, menses vacuos ducit; quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui aeternis desideriis dediti, mundi hujus adversa patiuntur, laboriosas noctes bulationum tenebras, quasi in caligine vitae praesentis portat. In his
Abbreviated transcription (Latin):
iopia coangustantur. Pamorem
deo inherent: et tamen subsidiis p̃¬
sentis iutȩ egent. Qui gͥ pactiones
suas. p̃sentia ñ querunt: amundi
compendiis uacuos menses duc̃t.
Noctes quoq laborios as tolerant:
quia aduersitatum tenebras ñso¬
lum usq adinopiam: sed sepe usq
adcorporis cruciatum portant. De
culdubio exdolore sentitur. Potest
etiã ñ inconuenienter intelligi. qd̃
sẽs quisq menses uacuos sicut mer¬
cennarius ducit: quia laborem
iam sustinet: sed p̃miũ nec dũ de¬
net. Hoc tolerat: illud expectat.
Noctes uͦ laboriosas enumerat: quia
aduersitates sibi p̃sentis temporis.
se se inuntutib exercendo. coacer¬
uat. Nam si ꝓficere inmente non
appetit: minus fortasse asꝑa quȩ
mundi sunt. sentit. Quȩ tam̃ sen¬
tentia. si aduocem sc̃e eccłiȩ diici¬
tur: intellectus eius paulo subtiliꝰ
indagatur. Ipsa quippe. uacuos m̃
renas actionẽs. absq uite premio
defluentes sustinet. Ipsa. noctes

Expanded text:
inopia coangustantur. Per amorem inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Deslabor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe menses vacurenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes
Abbreviated transcription (Latin):
lapidatus ẽ: ter naufragiũ passus:
nocte & die. inꝓfundo maris fuit:
qui ꝑicula fluminũ. latronũ. ex
genere exgentib. inciuitate. insoli¬
tudine. inmari. infalsis fñb ptulit:
qui inlabore eterum na. inieiuni¬
is multis. infame. & siti. infrigore.
& nuditate laborauit: qui foris
pugnas. intus timores sustinuit:
qultra uires grauatũ se ẽẽ asserit:
dicens. Supra modũ grauati su¬
mus. supra untutem: ita ut tederet
nos etiã uiuere. Sed quomͦ remu¬
nerationis linteo. sudorẽ tanti la¬
boris tergat: ipse denuntiat: dicens
Non sunt condigne passiones hurꝰ
temporis: ad futurã głam quȩ re¬
uelabitur innobis. Finem itaq o¬
pens.quasi mercennari p̃stolatur.
qui dũ ꝓuectum remunerationis
considerat: uile existimat: qđ pene
deficiens laborat. Apte autẽ sub¬
ditur. Sic et ego habui menses
uacuos: & noctes laboriosas enu¬
meraui mͥ. Electi quippe condi¬
tori rerum seruiunt: & sepe rerum

Expanded text:
lapidatus est, ter naufragium passus, lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundo maris fuit: qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit: qui in labore, et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit: qui foris pugnas, intus timores sustinuit : qui ultra vires gravatum se esse asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat ipse denuntiat, diceNon sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum
Abbreviated transcription (Latin):
dit exoꝑẽ. leue estimat exremuncra¬
tione. Sic sic electi quiq cũ mun¬
di huius aduersa patiuntur: cum
honestatis contumelias. itrũ dam¬
na. ciuciatus corꝑis colerant: esse
graiua quib exercentur. pensant.
Sed cum mentis ocłm. adeternȩ pa¬
trȩ considerationẽ tendunt: exco¬
paratione premii.quã sit leue qdđ
patiuntur. inueniunt. Qđenĩ ual¬
de esse importabile exdolore osten¬
cditur: consideratione ꝓuida exremu¬
neratione leuigatur. Hinc ẽ qd̃ pau¬
lus semꝑse ipso robustior.eontͣ ad¬
uersa erigitur: quia nimirum finẽ
oꝑis sui. sicut mercennariꝰ presto¬
latur. Graue nanq qđ sustinet esti¬
mat: sedleuc hoc. ꝑpremii conside¬
rationẽ pensat Ipse quippe quam
sit graue qđ patitur. indicat: qui
incarcerib abundantius. inplagi
supra modum. inmortib frequen¬
t̃se fuisse testatur: qui ã iudeis qͥn¬
quies quadragenas. una minus ac¬
cepit: qui ter uirgis cesus:semel

Expanded text:
dit ex opere, leve existimat ex remuneradit ex opere, leve existimat ex remuneratione. Sic sic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia quibus exercentur pensant, sed cum mentis oculos ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex comparatione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex remuneratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper se ipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve hoc per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit grave quod patitur indicat , qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis qquies quadragenas una minus accepit: qui ter virgis caesus, semel
Abbreviated transcription (Latin):
ds et recte etiam ꝑpaulum dicit̃
Ipsa creatura liberabitur aseruitu¬
te corruptionis: inlibertatem glẽ
filiorum dĩ. Electos enim nunc
pęna corruptionis aggrauat: s
tunc ieorruptionis gła exaltat.
Et quantum adp̃sentis necessitatiᷤᷤ
pondera. nunc indi filiis deliber¬
tate nichil ostenditui: tantũ ad
subseqñtis lib̾tatis glam tunc in
cũi famulis. deseruitute nichil ap¬
parebit. Creatura gͦ seruitute cor¬
ruptionis exita. & dignitate liber¬
tatis accepta: infiliorũ c̃i głam
ac subegisse declaratur. Sed qͥa¬
adhuc umbram desiderat: seruus
onum tolerat: iugum miserȩ con¬
ditionis portat ubi apte subdit̃
Et sieut mercennarius prestolat
finẽ oꝑis sui. Merrennarius etenĩ.
cum facienda oꝑa conspieit men¬
tem ꝓtinus ex longinquitate &
pondere laboris addicit. Cum
uͦ lassescentem animum. ad consi¬
derandũ oꝑis premiũ reuocat:
uigorem mox animi ad exercitiũ
laboris reformat: et qđ̃ graue ꝑpen¬

Expanded text:
de et recte etiam per Paulum dicitur: de et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat; et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo, servitute corruptionis exuta, et dignitate libertatis accepta, in filiorum Dei gloriam ac subegisse declaratur. Sed qadhuc umbram desiderat, cervus onum tolerat, jugum miserae conditionis portat. Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum facienda opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpen
Abbreviated transcription (Latin):
Umbram quippe seruo desiderare
ẽ: post temptationis estũ sudoreq
oꝑis eterni refrigerii requiẽ querere.
Hanc nanq umbram. seruus ille
desiderauerat: qui dicebat. Sitiuit
anima mea addeum uiuum: qͣn¬
do ueniam et apparebo ante fa¬
ciem cłi: & rursum. Heu me: quod
incolatus m̃s ꝓlongatus ẽ. Qui.
quasi alabore agnestum fugiens.
atq adobtinendã requiẽ. refrigens
degmen quȩrens: iterum dicit.
ngrediar in locum tabernacłi ad¬
mirabilis:usq addomũ di. Hanc
umbram comprehendere paulus
anhelabat: desiderium habens dis¬
bram exdesiderii iam ꝑfectione ꝑ¬
uenerant: qui dicebant. Nos. qui
portauimus pondus diei et estus.
Bene autem qui desiderare umbrã
dicitur. seruus uocatur: qͥa elec¬
tus quisq. quousq infirmitatis
conditione constringitur: sub do¬
minantis corruptionis iugo. qua¬
si sub estus anxietate. retinetur.
Qui nimirum cũ corruptione ex¬
utus fuerit: tunc sibimet ipsi li¬
ber et tranquillus innotescit. Un¬

Expanded text:
Umbram quippe servo desiderare est post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens disbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ptationis. Sed quia electorum
lux temptatione ñ extinguitur:
nequaquã nox sed uesꝑa facta ꝑ¬
hibetur: quia nimirũ sepe tempta¬
tio ineorde rectoꝵ lumen iusticiȩ
abscondit᷑ sed noninterimit. Qua¬
si adpallorem trepidationis ꝑtra¬
hit: sed funditus ñ extinguit. Elec¬
ti gͦ. post somnũ surrectionẽ ap¬
pecunt: post surrectionem uespe¬
ram prestolantur: quia & de pec¬
cato. adiusticiȩ lumen euigilant:
semꝑse contra illecebras tempta¬
tionum parant. Quas nimirũ non
timent᷑. sed expectant: quia utili¬
tati fuȩ rectitudinis. etiã tempta¬
menta ꝓficere ñignorant. Quanta¬
libet autem contra corruptionẽ
suã untute contenderint: hab̃e
integram saluitem nequeunt:quo¬
usꝙ dies presentis uitȩ finiatur.
Unde & subditur. Et replebor dolo¬
rib:usq adtenebras. Modo nanq
aduersa irruunt : mͦ. ipsa qͦ ꝓsꝑa.
callida hilaritate blandiuntur: mͦ
surgentia uitia bellum carnis erci¬
tant: mͦ. deuicta. animum adelatio¬

Expanded text:
tationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespere facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere non ignorant. libet autem contra corruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elatio
Abbreviated transcription (Latin):
de gła scĩtatis pouet: acuncdii ue
neratio ei defeitur: opinio laudis
extenditur. Scitpus itaq iste m
nocte humidus ẽ sole autẽ uenien¬
te siccatur: quia nimirum hẏpo¬
cnta intenebris iute p̃sentis sẽs
ab hominib creditur: sed cum di¬
stnctus iudex uenerit. quã sit ini¬
quius apparebit. Dicat gihumec¬
tus udetur ante qͣm ueniat sol.
quia urentem se nunc humanis
ocłis exhibet: sed in calore tunc
diumi iudicii arescet. Sequitur

Expanded text:
 sanctitatis pollet, a cunctis ei veneratio defertur, opinio laudis extenditur. Scirpus itaque iste in nocte humidus est; sole autem veniente siccatur, quia nimirum hypocrita in tenebris vitae praesentis sanctus ab omnibus creditur, sed cum districtus judex venerit, quam sit iniquus apparebit. Dicat ergo: Humectus videtur antequam veniat sol, quia virentem se nunc humanis oculis exhibet, sed in calore tunc divini judicii arescet. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
praiutatis uias deserunt: sc̃ĩtans
habitum sumunt: moxq ui pͥma
limina bene uuendi contigerine
obliti qui fuermt: affligi iam ppe
nitentiam de consummatis nequ¬
ciis nolunt᷑. Laudan autem adu
choata iusticia appetunt: preesse
ceteris etiã meliorib concupiscull
Quos plerumq dum iurta uotum.
presens ꝓspertas sequitur: mule
qͣm prius fuerant de lancdicars
habitu peiores fiuant. Nam reb mil¬
tiplicib occupati. atq ipsa oca¬
patione confusi: non solum psᷤ¬
trata minimȩ deplorant: sed ad

Expanded text:
pravitatis vias deserunt, sanctitatis pravitatis vias deserunt, sanctitatis habitum sumunt; moxque ut prima limina bene vivendi contigerint, obliti qui fuerint, affligi jam per poenitentiam de consummatis nequitiis nolunt; laudari autem de inchoata justitia appetunt, praeesse caeteris etiam melioribus concupiscunt. Quos plerumque dum juxta votum praesens prosperitas sequitur, multo quam prius fuerant de sanctitatis habitu pejores fiunt. Nam rebus multiplicibus occupati, atque ipsa occupatione confusi, non solum perpetrata minime deplorant, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
Herba quȩlibet. naicendo prius
ateria ꝓciucitur: aura et estib tan¬
gitur: sole ac pluuiis nudric ii
et tunc demũ adꝑferendum sui
seminis germen apitur. Scup
uͭ cum flore suo nascitur: morꝙ¬
ut aterra surgit. sui secum semi¬
nis germen ꝓducit. Bene ergo.
pherbas reliquas. sc̃ĩ quilibe: ꝓ
scnpum uero hypocrita designa¬
tur: quia iusti uiri. prius munti
oꝑe sc̃ş conuersationis oriuntur:
huiuis uite hyemem tolciant.¬
eosq grauium ꝑsecutionũ estus
fatigas. Sed cum recta faciurs.
nequaq̃m hic suȩ rectitudunis r¬
munerationẽ querunt: cum uero
ap̃sentis mundi laborib excune ad
eceinam patriã uenientes. ex pecla¬
ca rtributione ꝓfriuuntur. Licont
hypocrta. quia mox ut inbono ope
nascitur p̃sentis mundi recips glo¬
nam conatur: quasi scurpi more.
cum germine nascitur: qui proeo
qdł uene uiuere incipitꝰ queri sa¬
tim. ut ãcunctis honoretur. Ger men
itac inortu ẽ: remuneratiominehoa¬
dione. Sepe nanq non nulli aꝑte

Expanded text:
Herba quaelibet nascendo prius a terra producitur, aura et aestibus tangitur, sole ac pluviis nutritur, et tunc demum ad proferendum sui seminis germen aperitur. Scirpus vero cum flore suo nascitur, moxque a terra surgit, sui secum seminis germen producit. Bene ergo per herbas reliquas sancti quilibet, per scirpum vero hypocrita designatur, quia justi viri, prius quam in opere sanctae conversationis oriantur, hujus vitae hiemem tolerant,eosque gravium persecutionum aestus fatigant; sed cum recta faciunt, nequaquam hic suae rectitudinis remunerationem quaerunt; cum vero a praesentis mundi laboribus exeunt, ad aeternam patriam venientes, exspectata retributione perfruuntur. At contra hypocrita, quia mox in bono opere nascitur, praesentis mundi recipere gloriam conatur. Quasi scirpi more cum germine oritur, qui pro eo quod bene vivere incipit, quaerit statim ut a cunctis honoretur. Germen itaque in ortu est remuneratio in inchoatione. Saepe namque nonnulli apertae
Abbreviated transcription (Latin):
tis uitȩ laborib. uel de subseqñt
post mortẽ dilatione cogitare: qd̃
utrumq iusti ante aduentũ re¬
demptoris nr̃i se ꝑpeti dolebant.
Unde recte dicitur: et patientiã meã
qͥs considerat: & quidẽ ñ de ẽ. qui
patientiã considet: sed cũ citius
non exaudit: quasi minus consi¬
derare dr ds̃. Ipsa enĩ humani ge¬
neris quȩ uenit infine mundi re¬
demptio. abhis qui amundi in¬
itio p̃cesserunt. tarda credebatur.
quia longo demporis spacio. acȩ¬
lestũ remuneratione disiunctis̃:
ueritate attestante. quȩ ait.Mul¬

Expanded text:
tis vitae laboribus, vel de subsequenti tis vitae laboribus, vel de subsequenti post mortem dilectione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? - Et quidem non deest qui patientiam consideret, sed cum citius non exaudit, quasi minus considerari dicitur Deus. Ipsa enim humani generis quae venit in fine mundi Dei redemptio, ab his qui a mundi initio praecesserunt tarde credebatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjuncti sunt, Veritate a testante, quae ait
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ tunc electi ante aduentum
dñi. et in labore uitȩ p̃sentis se esse
cernebant. et tam̃ post p̃sentem ui¬
tam. nec dum cȩlestia bona ꝑciꝑe:
multis cogitationib urebantur. Ex¬
pectabant enim grãm redemptoris
sui: nec tam̃ adeam poterant incar¬
ne uiuendo. ꝑuenire. Unde. et aptȩ
mea: Quȩ esse potuit prestolatio
iustorum. nͥ iustus et iustificans
ds̾: qui et adpȩnas humani gene
ris sponte descenderet. et captiuoᷤ
mortis. iusticiȩ suȩ uirtute lib̃aret:
Huius enim p̃sentiã. minimȩ cessa¬
bant intenta cogitatione p̃stolari:
uerantꝰ s uenire citius querebans.
Unde non ait: ub ẽ. gͦ prestolatio
dit quia qd quandoq uenturum
erat: uenire citius desiderabant. Se¬
quitur Et patientiam meã. qͥs
considerat: Ex pressit desid̾ium. qͦ
festinat incarne positus redimi:
& ab inferis adsuꝑna reuocari.
Et quidẽ paucoꝵs hominum ista
fuit ꝑpendere ut scirent de p̃sen¬

Expanded text:
Quia ergo tunc electi ante adventum Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et apte mea? - Quae esse potuit praestolatio justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani ris sponte descenderet, et captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praestolari: verant, sed venire citius quaerebant. Unde non ait: Ubi est ergo praestolatio dit quia quod quandoque venturum erat venire citius desiderabat. Seqconsiderat? - Expressit desiderium quo festinat in carne positus redimi, et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum ista fuit perpendere, ut scirent de praesen
Abbreviated transcription (Latin):
putredini. pat̾ m̃s es. nͥ qđ omnis
homo aborigine iã uiciata descen¬
dit: Vnde. & additur:mat̃ mea. &
soror mea. uermib: quia uidelicet
et ab ipsa putredine et cum ipsa.
inhunc mundum uenimus. Qn¬
tum enĩ admateriã corruptibilis
carnis.mat̾ nr̃a ac soror.uermes s̃:
quia et de putredine ꝓcessimus :
et cum putredine uenimus. quã
portamus. Qd si intelligi sp̃aliter
potest: et mat̾ natura et consuetu¬
doñ immerito soror uocatur: qͥa
abilla coniuncti sumꝰ. Quȩ uideli¬
cet mat̾ et soror.uermes sunt: qͥa
exnatura corruptibili. et consue¬
tudine puersa cogimur: ut quasi
quibdam uermib. sic inquietis
cogitationib inmente fatigemur.
Carnis enim nĩe natua uiciata. &
consuetudo puersa. quia innum̃as
curas ĩcorde infirmitatis nr̃ȩ gene¬
rat: bene. mater & soror.uermes uo¬
cantur. Mordent enĩ animũ curȩ:
dum inquietant. Non enim cessat̃
iusti uiri uel sollicite cogitare. qͥd
post p̃sentem uitã ducendi sint.

Expanded text:
putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibilis carnis, mater nostra ac soror vermes sunt, quia et de putredine processimus, et cum putredine venimus, quam portamus. Quod si intelligi spiritaliter potest, et mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pepost praesentem vitam ducendi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
pensandũ ẽ. quis nr̃m iã de reqͥe
ȩterna securus sit: si de ea adhuc
et ille trepidat: cuius uirtutis pre¬
conia. & ipse iudex qui ꝑcutit cla¬
mat. Si enĩ iustus uix saluabit᷑:
impius & peccator ubi parebuñ:
Beatus etenim iob. adrequiem se
post flagella puenturum noue¬
rat: sed ut nr̃a intimore corda con¬
cuteret ipse uisus ẽ. de ȩternȩ quie¬
tis retributone dubitare. cũ dicit.
putasne: ut nos ui delicet ꝑpenda¬
mus. quanta debemꝰ formidine
uenturum iudicium semꝑ expa¬
uescere: quando & ille qui iudice
teste laudatus ẽ: adhuc de retri¬
bugone iudicii. insuis uocib secu¬
rus non es ⁊¬

Expanded text:
pensandum est, quis nostrum jam de requie pensandum est, quis nostrum jam de requie aeterna securus sit: si de ea adhuc et ille trepidat, cujus virtutes, praeconia et ipse et judex qui percutit clamat. « Si enim justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? » Beatus etenim Job ad requiem se post flagella perventurum noverat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retributione dubitare cum dicit: Putasne, ut nos, videlicet, perpendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qui judice teste laudatus est, adhuc de retributione judicii in suis vocibus securus non es