comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunciantẽ de quibusdã qui ante pecca uer̃
& ñ egerunt penitertentiã suꝑ immun¬
ditia & fornicationibus suis. Hi motus
hi affectus deamore boni & descã caritate
uenientes: siuitta uocanda sunt. si namus ut
ea quȩuere uitia sunt. uistutes uocentur.
Sed cũ rectã rationẽ sequant᷑ istȩ actiones.
quando ubi opostet adhibent᷑ quis eas
morbidas seu uitiosas passiones audeatdicere :
Quã obrem etiã ipse dñs informa dĩ agere
uitã dignatus humanã. sed nullũ habens
omnino peccatũ. adhibuit eas ubi adhiben¬
das eẽ iudicauit. Neque enĩ in quo uerũ
erat hominis corpus. & uerus hominis animꝰ.
falsus erat humanus affectus. Cũ ergo
eius in euangłio ista referunt᷑ qđ suꝑ duri¬
cia cordis iudeorũ cũ ira contris tatus sit.
qđ dixerit gaudeo ꝓpt̃ uos ut credatis. qđ
lazarũ resuscitaturus etiã lacrimas fuderit.
qđ concupiuerit cũ discipulis suis manducare
pascha. qđ ꝓpinquante passione tristis

Expanded text:
ntiantem quibusdam, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmunditia et fornicationibus suis. Hi motus, hi adfectus de amore boni et de sancta caritate uenientes si uitia uocanda sunt, sinamus, ut ea, quae uere uitia sunt, uirtutes uocentur. Sed cum rectam rationem sequantur istae adfectiones, quando ubi oportet adhibentur, quis eas tunc morbos seu uitiosas passiones audeat dicere? Quam ob rem etiam ipse Dominus in forma serui agere uitam dignatus humanam, sed nullum habens omnino peccatum adhibuit eas, ubi adhibendas esse iudicauit. Neque enim, in quo uerum erat hominis corpus et uerus hominis animus, falsus erat humanus adfectus. Cum ergo eius in euangelio ista referuntur, quod super duritia cordis Iudaeorum cum ira contristatus sit, quod dixerit: Gaudeo propter uos, ut credatis, quod Lazarum suscitaturus etiam lacrimas fuderit, quod concupiuerit cum discipulis suis manducare pascha, quod propinquante passione tristis
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ uerba manifestius apperuit. Ait
enĩ. Egressus autẽ seruus ille inuenit
unũ de conseruis suis. qui debebat ei centũ
denarios. Nondixit. cui debitũ iã centũ
denariorũ dimiserat. Sienĩ dimiserat.
nonei debebat. Quia ergo dixit debebat
ei: mani festũ ẽ. qđ ñ dimiserat. Et melius
quidẽ fuerat. atq hoc potius congruebat.
tanto debitori red dituro rationẽ . & ex¬
pectanti miscđrã dni sui. ut prior ipse
conseruo dimuteret qđ ei debebat᷑ & sic
Adrationẽ reddendã ubi miscđłia dnĩ
imploranda erat accederet. Nectam̃
illud qđ nondũ conseruo dimiserat. im¬
pediuit dño eius quo minus in illo tẽpore
accipiende rationis dimitteret ei omia
quae debebat. Sed quid ꝓ fuit. quando
quidẽ incaput eius ꝓpt̃ odiorũ ꝑseueran¬
nã rursus omĩa continuo replicata sunt
sic ñ impedit᷑ baptismi grã quominus
omĩa peccata dimittat. etiã si odiũ fra¬

Expanded text:
domini uerba manifestius aperiunt. ait domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressusus autem seruus ille inuenit unum de conseruis suis qui debebat eidenarios. non dixit: "cui debitum iam centum denariorum dimiserat"; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia, quae debebat. sed quid profuit, quando quidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia, quominus omnia peccata dimittat, etiam si odium fra
Abbreviated transcription (Latin):
am redire dimissa peccata. ubi frat̃na
caritas ñ est. a ꝑtissime dñs in euangłio
docet de illoseruo quẽ cũ in uenisset
debitorẽ decẽ miliũ talentorũ. dep̃canti
omĩa dimisit. Ille autẽ conseruũ suũ qui
ei debebat centũ denarios cũ miseratus
ñ fuisset. iussit eũ dñs reddere quae dimi¬
serat. Tem pus ergo quo accipit᷑ indulgen¬
tia ꝑ baptismũ : tã quã tẽpus ẽ. reddendȩ
rationis. ut omĩa debita quae inuenta
suerint dimiitant᷑. Nontam̃ ille seruus
postea dedit conseruo suo mutuã percuniã.
Quã cũ ille ñ posset reddere. ñ eius misertꝰ :
sed iã ei debebat conseruus eius. cũ ipse
rationẽ domino suo reddens tanti nume:-¬
ridebito solueret᷑. Nec dimiserat c̃seruo
suo qđ ei debebat & sic accesserat ut er di
mitteret dñs Hoc enĩ indicant uerba con¬
serui dicentis. Patientiã habe in me. &
reddã tibi. Alio quin diceret. Iã mihi hoc
dimiseras. cur iterũ repetis: Hoc & ipsius

Expanded text:
am redire dimissa peccata, ubi fraterna caritas non est, apertissime dominus in euangelio docet de illo seruo, quem cum inuenisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios cum miseratus non fuisset, iussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo quo accipitur indulgentia per baptismum tamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita quae inuenta fuerint dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur, nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesserat, ut ei dominus dimitteret. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me et reddam tibi. alioquin diceret: iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?\' hoc et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
loeox int̃p̃tũ ꝓphetiã. tam̃ unus atq idẽ sp̃s
dixxit. Longitudinẽ fugio ut ñ haec ꝑ multa
tellecti inueniunt᷑ eẽ. c̃ cordes. Unde etiã ego
ꝓ meo modulo. uestigia sequens apłorũ. quia
& ipsi ex utrisq idẽ exx hebreis & sẽptuaginta
testimonia ꝓphetica posuerunt. u traque
auctoritate utendũ putaui. qm̃ utraque
una atque diuina ẽ.¬

Expanded text:
 interpretum prophetiam, tamen unus adque idem Spiritus  interpretum prophetiam, tamen unus adque idem Spiritus dixit. Longitudinem fugio, ut non haec per multa tellecti inueniuntur esse concordes. Unde etiam ego pro meo modulo uestigia sequens apostolorum, quia et ipsi ex utriusque, id est ex Hebraeis et ex Septuaginta, testimonia prophetica posuerunt, utraque auctoritate utendum putaui, quoniam utraque una adque diuina e
Abbreviated transcription (Latin):
dete nascendo. nobis seruiendo. Merito
mihi spes ualida in illo est. qđ sanabis om̃s
langͥores meos. ꝑ eũ qui sedet ad dexeterã
tuã. & te int̾pellat ꝓ nobis. Alioquin
desperarẽ. Multi enĩ & magni sunt idẽ
langͥores. multis & magni. sedamplior
est medicina tua. Potuimus putare
uerbũ tuũ remotũ eẽ. a con iunctione
hominis & desperare de nobis. nisi caro
fieret. & habitaret in nobis.

Expanded text:
de te nascendo, tibi seruiendo. merito de te nascendo, tibi seruiendo. merito mihi spes ualida in illo est, quod sanabis omnes languores meos per eum, qui sedet ad dexteram tuam et te interpellat pro nobis: alioquin desperarem. multi enim et magni sunt idem languores, multi sunt et magni; sed amplior est medicina tua. potuimus putare uerbum tuum remotum esse a coniunctione hominis et desperare de nobis, nisi caro fieret et habitaret in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
diũ iusticiae uita & pax est. ꝑ iusticiã
coniunctã dõ. euacuaret mortẽ iusti¬
ficatorũ impiorũ. quã cũ illis uoluit
habere cõmunionẽ. Hic demonstratus
est antiquis scis. ut ita ipsi ꝑfidẽ futurȩ
passionis eius. sicut nos ꝑfidẽ p̃terita e
salui fierent. Inquantũ enĩ homo. intantũ
mediator Inquantũ autẽ uerbũ. non
medius. quia aequalis dõ. & ds apud dm̃.
& simul unus di. Quomodo nos a masti
pat̃ bone. qui filio tuo unico ñ peꝑcisti.
sed ꝓ nobis impiis tradidistieũ: quomodo
amasti nos ꝑ quibus ille ñ rapinã arbitratꝰ
esse aequalis tibi. factus ẽ subditus usq.
Ad mostẽ crucisꝰ Unus ille in mostus
liber potestatẽ habens ponendi animã
suã. & potestatẽ habens iterũ sumendi
eã Pronobis tibi uictor & iuctima &
ideo iuctor. qui a uictima. Fronobis tibi
sacerdos & sacrificiũ. & id eo sacerdos. qr
sacrificiũ. faciens tibi nos deseruis filios.

Expanded text:
dium iustitiae uita et pax est, per iustitiam dium iustitiae uita et pax est, per iustitiam coniunctam deo euacuaret mortem iustificatorum inpiorum, quam cum illis uoluit habere conmunem. hic demonstratus est antiquis sanctis, ut ita ipsi per fidem futurae passionis eius, sicut nos per fidem praeteritae, salui fierent. in quantum enim homo, in tantum mediator, in quantum autem uerbum, non medius, quia aequalis deo et deus apud deum et simul unus deus. In quantum nos amasti, pater bone, qui filio tuo unico non pepercisti, sed pro nobis inpiis tradidisti eum! quomodo nos amasti, pro quibus ille non rapinam arbitratus esse aequalis tibi factus est subditus usque ad mortem crucis, unus ille in mortuis liber, potestatem habens ponendi animam suam et potestatem habens iterum sumendi eam, pro nobis tibi uictor et uictima, et ideo uictor, quia uictima, pro nobis tibi sacerdos et sacrificium, et ideo sacerdos, quia sacrificium, faciens tibi nos de seruis filios
Abbreviated transcription (Latin):
& petcatores. tu autẽ dnẽ cui reconciliari
suꝑbe quȩrebant. immostalis & sine
O postebat ut haberet aliquid si miledõ.
Aliquid simile hominibus ne in utroq
hominibus similis. longe eẽt adõ. Aut
in utroq dõ similis. longe eã ab hominib::
atq. ita mediator non eãe. Fallax itaq
ille mediator. quo ꝑsecreta iudicia tua
suꝑbia mereret᷑ illudi. unũ cũ hominib
habet. id est pecca tũ. Aliud uideri uult
habere cũ dõ. ut quia carnis mostalitate
ñ tegit᷑ ꝓ immostali se ostentet. Sed quia
stipendiũ peccati mors est. hoc habet cõ¬
mune cũ hominibus. unde simul dãpnetꝰ
secreta tua miscđia de monstrasti humi¬
libus. & misisti ut eius exẽplo etiã ipsã
discerent humilitatẽ. Mediator ille dĩ
& hominũ homo xp̃s iħs. int̃ mostales pecca¬
tores & immostalẽ iustũ apparuit. mosta¬
lis cũ hominibus. iustus cũ dõ. Ut qm̃ stipen¬

Expanded text:
t peccatores, tu autem, domine, cui recot peccatores, tu autem, domine, cui recosuperbe quaerebant, immortalis et sine t homines oportebat ut haberet aliquid simile Deo, aliquid simile hominibus: ne in utroque hominibus similis, longe esset a Deo; aut in utroque Deo similis, longe esset ab hominibus, atque ita mediator non esset. Fallax itaque ille mediator, quo per secreta judicia tua superbia mereretur illudi, unum cum hominibus habet, id est peccatum; aliud videri vult habere cum Deo, ut quia carnis mortalitate non tegitur, pro immortali se ostentet. Sed quia stipendium peccati mors est, hoc habet commune cum hominibus, unde simul damnetur secreta tua misericordia demonstrasti humilibus, et misisti ut ejus exemplo etiam ipsam discerent humilitatem, mediator ille Dei  hominum, homo Christus Iesus, inter mortales peccatores et inmortalem iustum apparuit, mortalis cum hominibus, iustus cum deo, ut, quoniam stipen
Abbreviated transcription (Latin):
Tuesueritas suꝑ omĩa p̃sidens. at ego
ꝑ auariciã meã ñ amittere te
uolui. sed uolui tecũ possidere mendaciũ.
sicut nemo uult ita falsũ dicere. ut nesciat
ipse quid uerũ sit. Itaq amisite. quia non
dignaris cũ m̃dacio possideri. Ruẽ in ueni¬
rẽ qui me reconciliaret tibi. Abiendum
mihi fuit ad angłos. qua p̃ce. quib sacra¬
m̃tis multi conantes ad te redire. neque
ꝑ se ipsos ualentes sicut audio tẽptauer̃
haec & incider̃ in desideriũ curiosarũ
uisionũ & digni habitis illusionibus.
Elatiem̃ te quȩrebant. doctrinȩ fastu
exerentes potius quã tundentes pectora.
Et adduxer̃ sibi ꝑsimilitudinẽ cordissui con¬
spirantes & socia suꝑbrae suae potestates
aeris huius. a quib ꝑ potentias magicas
deciperent᷑ quȩ rentes mediatorem
ꝑquẽ purgarent᷑ & ñ erat. Diabolus
enĩ erat. trans figurans se in angłm lucis.
& multũ illexit suꝑbã carnẽ qđ carneo
corpore ipse ñ eã. Erant enĩ mostales

Expanded text:
tu es ueritas super omnia praesidens. at ego per auaritiam meam nonJamittere te uolui, sed uolui tecum possidere mendacium, sicut nemo uult ita falsum dicere, ut nesciat ipse, quid uerum sit. itaque amisi te, quia non dignaris cum mendacio possideri. Quem inuenirem, qui me reconciliaret tibi? ambiendum mihi fuit ad angelos? qua prece? quibus sacramentis? multi conantes ad te redire neque per se ipsos ualentes, sicut audio, temtauerunt haec et inciderunt in desiderium curiosarum uisionum et digni habiti sunt inlusionibus. elati enim te quaerebant doctrinae fastu exserentes potius quam tundentes pectora et adduxerunt sibi per similitudinem cordis sui conspirantes et socias superbiae suae potestates aeris huius, a quibus per potentias magicas deciperentur, quaerentes mediatorem, per quem purgarentur, et non erat. diabolus enim erat transfigurans se in angelum lucis. et multum inlexit superbam carnem, quod carneo corpore ipse non esset. erant enim illi mortales
Abbreviated transcription (Latin):
usũ necessariũ atq moderatũ. & piã signi¬
ficationẽ longe transgredientibus.
addider̃ homines ad illecebras oculorũ. foras
sequentes qđ faciunt. in tus relinquentes
a quo factis: & ext̃minantes qđ factisunt
At ego ds̃ m̃s & decus meũ. etiã hinc tibi dico
hẏmnũ. & sacrifico laudẽ scĩ ficatori meo.
qm̃ pulchra traiecta ꝑ animas in manus
astificiosas. ab illa pulchritudine ueniunt
quȩ suꝑ animas est. cui suspirat anima mea
die ac nocte. Sed pulchritudinũ exteriorũ
operatores & sec tatores. inde trahunt ap¬
ꝓbandi modũ. ñ autẽ inde trahunt uten¬
di modũ. Et ibi ẽ. & ñ uident eũ. ut ñ eant
longius & fostitudinẽ suã ad te custodiaN.
nec eã spargant indeliciosas lassitudines.
go autẽ haet loquens atq. discernens. etiã
istis pulchris gressũ innecto. Sed tu euel¬¬

Expanded text:
usum necessarium atque moderatum et piam signiusum necessarium atque moderatum et piam significationem longe transgredientibus addiderunt homines ad inlecebras oculorum, foras sequentes quod faciunt, intus relinquentes a quo facti sunt et exterminantes quod facti sunt. at ego, deus meus et decus meum, etiam hinc tibi dico hymnum et sacrifico laudem sacrificatori meo, quoniam pulchra traiecta per animas in manus artificiosas ab illa pulchritudine ueniunt, quae supra animas est, cui suspirat anima mea die ac nocte. sed pulchritudinum exteriorum operatores et sectatores inde trahunt adprobandi modum, non autem inde trahunt utendi modum. et ibi est et non uident eum, ut non eant longius et fortitudinem suam ad te custodiant nec eam spargant in deliciosas lassitudines. ego autem haec loquens atque discernens etiam istis pulchris gressum innecto, sed tu euel
Abbreviated transcription (Latin):
Et nepotibus suis ex ioseph. diuicas mystice
manus. ñ sicut pat̃ eorũ foris corrigebat.
sed sicut ipse in tus discernebat imposuit.
Ipsa est lux. Una est.  unũ om̃s qui uiden
& amant eã. At ista corporalis de qua
loquebar illecebrosa ac periculosa dulce¬
dine condit uitã scłi caecis amatoribus.
Qui autẽ & de ipsa laudare te norunt ds̃
creator om̃iũ. assumunt eã in hymno
tuo ñ assumunt᷑ ab ea in somno suo.
Sic ẽe cupio resisto seductionibus oculorũ.
ne implicent᷑ pedes inei. quib. ingredior
uiã tuã. Et erigo ad te inuisibiles oculos.
ut tu euellas dela queo pedesmeos. Tu sub
inde euelles eos. Nã il laqueant᷑. tu non
cessas euellere . Ego autẽ. hereo. inubiq.
sparsis insidiis. qm̃ ñ dormies neq dor mi¬
tabis qui custodis isrł. Quc̃ innumerabilia
uariis astibus & opificiuis. inuestibus calcia¬
mentis. uasis. & huiuscemodi fabricationib:
picturis etiã. diuersisq figmentis. atq. his

Expanded text:
et nepotibus suis ex Iosepb diuexas mystice manus non sicut pater eorum foris corrigebat, sed sicut ipse intus discernebat imposuit. ipsa est lux, una est et unum omnes qui uident et amant eam. at ista corporalis de qua loquebar inlecebrosa ac periculosa dulcedine condit uitam saeculi caecis amatoribus. cum autem et de ipsa laudare te norunt, deus creator omnium, assumunt eam in hymno tuo, non assumuntur ab ea in somno suo; sic esse cupio. resisto seductionibus oculorum, ne implicentur pedes mei quibus ingredior uiam tuam, et erigo ad te inuisibiles oculos, ut tu euellas de laqueo pinde euelles eos, nam inlaqueantur. tu non cessas euellere, ego autem crebro haereo in ubique sparsis insidiis, quoniam non dormies neque dormitabis, qui custodis Israel. Quam innumerabilia uariis artibus et opificiis in uestibus, calciamentis, uasis et cuiuscemodi fabricationibus, picturis etiam diuersisque figmentis atque his
Abbreviated transcription (Latin):
curare ita ualeret ut cicatrices nullȩ appa.¬
rerent ipse potius diceret sic se uelle sã na¬
ri ut magis essent in corpore suo uestigia
uulnerũ. tã quã tituli gloriarũ. ideo ille
medicus cicatrices finxisse diceret᷑. quia
cũ ꝑ artẽ efficere potuerit ut ñ essent.
certa existente causa ꝑ artẽ efficit potius
ut essent. quȩ uno solũ modo sicut superiꝰ
dioci falsȩ c̃ uincerent᷑. sin ulla uulnera sana¬
rent᷑.¬

Expanded text:
curare ita ualeret, ut cicatrices nullae appacurare ita ualeret, ut cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo uestigia uulnerum tamquam tituli gloriarum, ideo ille medicus cicatrices finxisse diceretur, quia, cum per artem efficere potuerit, ut non essent, certa existente causa per artem effecit potius, ut essent. quae uno solo modo, sicut superius dixi, falsae conuincerentur, si nulla uulnera sanarent
Abbreviated transcription (Latin):
tionis corporis imꝑfectȩ felicitatis erit si crbos
sumere ñ potuerit. Imꝑfectȩ felicitatis. si
orbis eguerit. Sciat sane qui eũt has ꝓposuit
quȩstiones xp̃m post resurrectionẽ eicatrices
ñ uulnera de monstrassẽ. & dubitantib ꝓpt̃
quos etiã cỹbũ & potũ sumere uoluit non
semel sed sȩpius. ne illud ñ corpus sed spm̃ eẽ.
arbitrarent᷑. & sibi ñ solide sed imaginalit̃
apparere. Iunc autẽ illȩ falsae cicatrices
fuissent. si nulla uulnera p̃cessissent. Et tam̃
ipsȩ ñ essent. sieas eẽ . noliusset. Uoluit autẽ
certa dispensationis gratia. ut eis quos ȩdifi¬
cabat in fide. ñ ficta. ñ aliud palio. sed hoc
qđ cruci ficũ uiderant. resurrexisse mons¬
traret. Quid ẽ ergo qđ dicit᷑. si ꝓpt̃ incredu¬
lũ fecit. finxit. Quasi uero siquis quã uir
fortis ꝓpria dimicans multa ad uersa uulne¬
ra ex ciperet. & peritissimo medico qui haec

Expanded text:
tionis corpus imperfectae felicitatis erit, si cibos tionis corpus imperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit; imperfectae felicitatis, si cibis eguerit? Sciat sane qui has proposuit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non vulnera demonstrasse dubitantibus; propter quos etiam cibum ac potum sumere voluit, non semel, sed saepius: ne illud non corpus, sed spiritum esse arbitrarentur, et sibi non solide, sed imaginabiliter appareret. Tunc autem illae falsae cicatrices fuissent, si nulnec ipsae essent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensationis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum uiderant, resurrexisse monstraret. quid est ergo, quod dicitur: \'Si propter incredulum fecit, finxit? quasi uero, si quisquam uir fortis pro patria dimicans multa aduersa uulnera exciperet et peritissimo medico, qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
uidendi consuetudine mira non sint. quae
obhoc nec consideratione. nec inquisitiorie
digna uident᷑. Nã ergo & mecũ quicũq in¬
uisibilia dĩ ꝑ ea quae facta sunt intellecta
conspiciunt. aut ñ minus aut amplius ad¬
miramꝰ in uno seminis tã paruulo grano.
omĩa quae laudamus in arborẽ. tãquam
litiata latuisse . quã mundi huius iã in gentẽ
sinũ quae de corporib humanis dũ dilabunt᷑
absumit. resurrectioni futurae totae integra
redditurũ. Quomodo autẽ contrariũ ẽ. &
xp̃m post resurrectionẽ cỹbatũ. & in resur¬
rectione quae ꝓmitit᷑ cr̃borũ indigentiã¬
ñ futurã . cũ & angłos legamus eiusdẽ modi
xscas. eodẽq modo sũ psisse ñficto phantasmate.
sed manifestissima ueritate. nec tam̃ necessita¬
te sed potestate. Alit̃ enĩ absorbet aquam
t̃ra sitiens. alit̃ solis radius candens. Illa indi¬
gentia. iste potentia. futurae ergo resurree¬

Expanded text:
uidendi consuetudine mira non sint quae uidendi consuetudine mira non sint quae ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uidentur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autem contrarium est et Christum post resurrectionem cibatum et in resurrectione, quae non futuram, cum et angelos legamus ejusmodi escas eodemque modo sumpsisse, non ficto phantasmate, sed manifestissima veritate; nec tamen necessitate, sed potestate. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter solis radius candens: illa indigentia, iste potentia. Futurae ergo resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ longe ẽ. utriusq origo dissimilis. quando
illud ex leg̾e hoc ex carne ꝓ fluocerit.ꝰ uan.¬
tũ autẽ attinet ad illã differentiã qđ xp̃i
corpus ñ dissolutũ tabe atque putredine
die t̃cia resurrexit. nr̃a uero post longum
tẽpus ex quadã qua soluta dis cesserint cor¬
fusione reparabunt᷑. humanȩ facultati utrũq
impossibile ẽ. diuinae autẽ potes tati utrũq
facillimũ. Ut enĩ radius oculi nr̃i ñ citius
ꝑuenit ad ꝓpinquiora tardius ad longinquiora
sed utraq int̃ ualla pari celeritate c̃tingit.
ita cũ in ictu oculisicut apłs dicit fit resur¬
rectio mortuorũ. omĩ potentiae dĩ & ineffabili
nitu ita facile ẽ. quaeq recentia. quã diut᷑-¬
no tẽpore dilapsa cadauera suscitare. Incre¬
dibilia sunt hat quibusdã. qi in exꝑta. cũ
om̃is natura rerũ tã sit plena miraculis
ut ñ quasi facili ꝑ uestigatione rationis. sed

Expanded text:
quoniam longe est utriusque origo dissimilis, quando quoniam longe est utriusque origo dissimilis, quando illud ex ligno hoc ex carne profluxerit. Quantum autem adtinet ad illam differentiam, quod Christi corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diutno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Sed nec hoc ipsũ qđ scriptũ ẽ. deprimo
homine. si milit̃ in fideles nolint credere.
querant uel anĩ ad uertant siue hoc poss:
quã multorũ animaliũ genera sine parentib.
ex t̃ra ꝓcreant᷑. quae tam̃ coeundo pariunt
etiã ipsa sui similẽ ꝓlẽ. nec ꝓpt̃ diuersitatẽ
natiuitatis in t̃sit aliquid ad naturã eorũ
quae ꝓcreata sunt ex t̃ra. & eorũ quae illis
coeuntibus orta sunt. Si milit̃ enĩ uiuunt.
si militerq mori unt᷑. quã uis dissimiliter
nati sunt. Ita ñ ẽ. ab surdũ. ut similiter
resurgant corpora quae dissimilit̃ ortas
Huius modiautẽ homines ñ ualentes intueri
ad quã rem int̃sint aliquid diuersũ. & ad
quã ñ int̃ sit. ubi ad uerterint aliquam
distantiã primordiorũ. etiã omĩa conse¬
quentia distare oportere contendurat.
Possunt tales putare oleũ ex ad ipib ñ debert
natare suꝑ aquã sicut illũ qđ ex oliua est.

Expanded text:
tas. Sed ne hoc ipsum, quod scriptum est de primo tas. Sed ne hoc ipsum, quod scriptum est de primo homine, similiter infideles nolint credere, quaerant uel animaduertant, si uel hoc possunt, quam multorum animalium genera sine parentibus ex terra procreentur, quae tamen coeundo pariant etiam ipsa sui similem prolem nec propter diuersitatem natiuitatis intersit aliquid ad naturam eorum, quae procreata sunt ex terra, et eorum, quae illis coeuntibus orta sunt. similiter enim uiuunt similiterque moriuntur, quamuis dissimiliter nata sint. ita non est absurdum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modi autem homines non ualentes intueri, ad quam rem intersit aliquid diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primordiorum, etiam omnia consequentia distare oportere contendunt. possunt tales putare oleum ex adipibus non debere natare super aquam sicut illud, quod ex oliua est,
Abbreviated transcription (Latin):
TONIFUTURE UTRŨ LATARIANXẼI
RESURRICTIO CONORUAT. EX LIBRO
Reseonsionis contra Sex auisii¬
ONES PAGANORUM.
deo ñ lacari resurrectio sed potius xp̃i c̃gruit
ꝓmissȩ resurrectioni qt lazarus ita resur¬
rexit ut iterũ mortret᷑. xp̃s autẽ sicut de
illo scriptũ ẽ. surgens amortuis ĩã ñ morit᷑.¬
& mors ei ultra ñ dominabit᷑. Qđ etiã ꝓmis¬
sũ ẽ. resurrecturis infine scłi. & cũ illo
regnaturis inaet̃nũ. Sic autẽ ñ ꝑtinet ad
resurrectionẽ. differentia natiuitatis
deuiro & femina creatisumus. sicut non
ꝑtinet ad ipsius mortis differentiã. Non
enĩ ꝓpt̃ea illius ñ uera mors fuit. qr si ne
uiri semine natus ẽ sicut nec ipsius primi
hominis alit̃ ex horta caro quã nr̃a. quando
quidẽ ille sine parentibus det̃ra creatus est.
nos uero eo parentib: aliquid attulit ad diffe¬
rentiã mortis. ut alit̃ ille mortretꝰ aliter
nos: Sicut autẽ ad mortis. sic nec ad resur¬
rectionis differentiã ualet di uersa natiui¬

Expanded text:
oni futurae utrum Lazari aut Christi resurrectio congruat; ex libro Responsionis contra sex quaestiones paganorum. Ideo non Lazari resurrectio, sed potius Christi congruit promissae resurrectioni, quia Lazarus ita resurrexit ut iterum moreretur, Christus autem, sicut de illo scriptum est, surgens a mortuis, jam non moritet mors ei ultra non dominabitur. quod etiam promissum est resurrecturis in fine saeculi et cum illo regnaturis in aeternum. sic autem non pertinet ad resun-ectionem differentia natiuitatis ex uiro et femina creati sumus, sicut non pertinet ad ipsius mortis differentiam. non enim propterea illius non uera mors fuit, quia sine uirili semine natus est, sicut nec ipsius primi hominis aliter exorta caro quam nostra, quando quidem ille sine parentibus de terra creatus est nos uero ex parentibus, aliquid adtulit ad differentiam mortis, ut aliter ille moreretur aliter nos. sicut autem ad mortis sic nec ad resurrectionis differentiam ualet diuersa natiui
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreis autẽ codicib ñ est. ꝑ istos ea maluit
quã ꝑ illos idẽ sp̃s dicere. sic ostendens utrosq¬
fuisse ꝓphetas. Isto enĩ modo. alia ꝑesa iam.
alia ꝑhreremiã alia ꝑ aliũ . aliũ quoq ꝓpham.
uel alit̾ eadẽ ꝑhunc ac ꝑ illũ diaxit. ut uoluit.
Quicquid porro apud utrosq inuenit᷑. per
utrosq dicere uoluit. unus at que idẽ sp̃s
sedita ut illi p̃cederent ꝓphetando. isti
sequerent᷑ ꝓphetice illos int̃pretando. quia
sicut in illis uera & concordantia dicentib
unus pacis sp̃s fuit.: sic & inistis ñ secũ con¬
ferentib & tamen tã quã ore uno cuncta
int̃ p̃tantibus. idẽ sp̃s unus apparuit.
cccxxuiuI. QUIS IN TELLIGENDŨSIT
DENINIUITARŨ EXCIDIO CUIUS
DENUNCIATIO IN HEBREO QUADRAGITA

Expanded text:
in hebreis autem codicibus non est, per istos ea maluit quam per illos idem Spiritus dicere, sic ostendens utrosqfuisse prophetas. Isto enim modo alia per Esaiam, alia per Hieremiam, alia per alium aliumque prophetam uel aliter eadem per hunc ac per illum dixit. ut uoluit. Quidquid porro aput utrosque inuenitur, per utrosque dicere uoluit unus adque idem Spiritus; sed ita ut illi praecederent prophetando, isti sequerentur prophetice illos interpretando; quia sicut in illis uera et concordantia dicentibus unus pacis Spiritus fuit, sic et in istis non secum conferentibus et tamen tamquam ore uno cuncta interpretantibus idem Spiritus unus apparuit. CAPUT XXXXIIII. Quid intellegendum sit deNineuitarum excidio. cuius denuntiatio in Hebraeo quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
Vt nec de eloquentia sequispiã
iactet quae ñ ut intelligamꝰ sed ut intellecta
ꝓferamus ad hibetur. ex eodẽ libro.
CCLXUI
Qđ nu meri disciplina nonsit
ab hominib: instituta sed potius indagata
& inuenta & addĩ laudẽ a quo uera est
referenda sit. ex libro ss̃.
CCLXUII Qũ utiles disciplinas filosoforũ
huius scłi tanquã diuicias deegipto exiens

Expanded text:
t nec de eloquentia se quispiam jactet quae non ut intelligamus sed ut intellecta proferamus adhibetur; ex eodem libro.CCLXIX. Quod numeri disciplina non sit ab hominibus instituta, sed potius indagata et inventa, et ad Dei laudem a quo vera est, referenda sit, ex eodem Quod utiles disciplinas philosophorum huius saeculi tamquam diuitias de Aegypto exiens
Abbreviated transcription (Latin):
uex iurantis manifestaẽ sine ambiguosono
Aarissime igit᷑ & difficillime inueniri potest
ambiguitas in ꝓpriis uerbis quantũ adlibros
diuinarũ scripturarũ spectat. quã ñ aut
circũ stantia ipsa sermonis qua cognoscit᷑
scriptorũ intentio. aut int̾ p̃tũ co illatio. aut
p̃cedentis linguae soluat inspectio. cc
DEAMBIOUITATIBUS UERBORŨ TRANSIA¬
FIOURATA LOCNTIO ADUTTERÃ ACCIPIA

Expanded text:
uox iurantis manifesta est sine ambiguo sono. rarissime igitur et difficillime inueniri potest ambiguitas in propriis uerbis, quantum ad libros diuinarum scripturarum spectat, quam non aut circumstantia ipsa sermonis, qua cognoscitur scriptorum intentio, aut interpretum collatio aut praecedentis linguae soluat inspectio. CCLXVL DE AMBIQVITATIBV 8 VERBORVM TBANSLAFIGVRATA LOCVTIO AD LITTERAM AC
Abbreviated transcription (Latin):
addistinctionẽ uel ad ꝓnunciationẽ ꝑ tinerq
similit̃ considerandȩ sunt. qualis illa ẽ. ad
thessalonicenses. Propterea consolati sumus
lingua. hos casus pares non habet. Et ideo
illa inspecta renunciat᷑ uocatiuus idẽ . ofs.
habuimus frs in uobis : minus seruitũ ẽ uerbb
sed minus desententia dubitaret᷑ Aut certea
adderet᷑ nr̃i. Nemo enĩ fere ambigeret uoca¬
tiuũ casũ eẽ.cũ audiret. ꝓpt̃ ea consolati sumꝰ
fr̃s nr̃i inuobis. Sed iã hoc periculosius ꝑmit¬
nt᷑. Ita factũ ẽ. in illa ad chorintios. cũ ait
Apł̃s. Cotidie morior ꝑ urãm głam frs quam

Expanded text:
ad distinctionem uel ad pronuntiationem pertinent, ad distinctionem uel ad pronuntiationem pertinent, similiter considerandae sunt. qualis illa est ad Thessalonicenses: propterea consolati sumus lingua hos casus pares non habet et ideo illa inspecta renuntiatur uocatiuus, id est "o fhabuimus fratres, in uobis", minus seruitum esset uerbis, sed minus de sententia dubitaretur, aut certe adderetur: "nostri". nemo enim fere ambigeret uocatiuum casum esse, cum audiret: propterea consolati sumus, fratres nostri, in uobis; sed iam hoc periculosius permittitur. ita factum est in illa ad Corinthios, cum ait apostolus: cotidie morior
Abbreviated transcription (Latin):
corripiat: ab eo qđ sunt ossã. si autẽ pducatꝰ
ab eo qđ sunt ora intelligit᷑ numerus singula¬
ris. Sedtalia linguae p̃cedentis inspecꝰtione
positũ ẽ. Unde plerũq loquendi consuetudo
uulgaris utilior ẽ. significandis rebus. quã
integritas litterata. Mallẽ quippe cum
dubius sillabȩ sonus. etiã uicino uerbo ad
eandẽ sententiã ꝑ tinente di iudicat᷑. sicuti ẽ.
illud apłi. Quae p̃dico uobis sicut p̃dixi qm̃
quitalia agunt regnũ dĩ ñ possideburit.
Sitantũ modo dixisset que p̃dico uobis. neq
sub iuncis set sicut p̃dixi ñ nisi ad codicẽ
p̃cedentis lingue recurrendũ eõẽ. ut cognos¬
ceremus utrũ in eo qđ dixit p̃dico ꝓducen¬
da an corripienda eãẽ. sillaba. media. Nunc
autẽ manifestũ ẽ. ꝓducendt̃ ẽẽ. Non enĩ
Ait sicut p̃dicaur. sed sicut p̃dixxi. Nonsolũ i¬
Autẽ istȩ. sed etiã illȩ ambiguitates quae ñ

Expanded text:
ta. si enim corripiat, ab eo quod sunt ossa, si autem producat, ta. si enim corripiat, ab eo quod sunt ossa, si autem producat, ab eo quod sunt ora intellegitur numerus singularis. sed talia linguae praecedentis inspectione positum est. unde plerumque loquendi consuetudo uulgaris utilior est significandis rebus quam integritas litterata. mallem quippe cum dubius syllabae sonus etiam uicino uerbo ad eandem sententiam pertinente diiudicatur; sicuti est illud apostoli: quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. si tantummodo dixisset: quae praedico uobis, neque subiunxisset: sicut praedixi, non nisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus, utrum in eo quod dixit: praedico producenda an corripienda esset syllaba media. nunc autem manifestum est producendam esse. non enim ait: sicut praedicaui, sed: sicut praedixi. Non solum autem istae sed etiam illae ambiguitates, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
iħs qui mortuus ẽ. magis autẽ quiresurrex̃.
qui ẽ. indextera di. qui & int̃pellat ꝓ nobis:
Ut ubiq respondeat᷑. nota. At uero illo in loco
ubi ait. quid ergo dicimus qr gentes quae
ñ sec tabant᷑ iusticiã app̃henderunt iusti¬
ciã : Nisi post ꝑ canȩtationẽ qua dictũ ẽ.
qui dergo dicemus Responsio subiciatur.
quia gentes quaȩ ñsectabant᷑ iusticiã app̃¬
henderunt iusticiã : textus consequens ñ
coherebit. Qualibet autẽ uocẽ ꝓnunciet᷑
illud qđ nathanahel dixit. anatarech
potest aliquid boni eẽ siue affirmantis. ut
illud solũ ad int̃rogationẽ ꝑtineat qđ ait
Anaz areth. siue totũ cũ dubitatione in t̃¬
rogantis. ñ uideo quo modo discernatur.
Uterq autẽ sensus. fidẽ ñ impedit. Est etiam
Ambiguitas in sono dubio syllabarũ. & haec
utiq ad ꝓnunciationẽ ꝑtinens. Nã quod
scriptũ ẽ. non ẽ. absconditũ ate osmeũ qđ
fecisti in abscondito. ñ elucet legenti. utrũ

Expanded text:
us qui mortuus est, magis autem qui resurrexit, qui est in dextera Dei, qui et interpellat pro nobis? ut ubique tacite respondeatur, Non. At vero illo in loco ubi ait: Quid ergo dicemus? quia agentes quae n sectabantur iustitiam, apprehenderunt iustitiam, nisi post percontationem, qua dictum est: quid ergo dicemus? responsio subiciatur: quia gentes, quae non sectabantur iustitiam, apprehenderunt iustitiam, textus consequens non cohaerebit. qualibet autem uoce pronuntietur illud quod Natauahel dixit: a Nazareth potest aliquid boni esse, sine affirmantis, ut illud solum ad interrogationem pertineat, quod ait: a Nazareth, sine totum cum interrogatione dubitantis, non uideo, quomodo discernatur; uterque autem sensus fidem non impedit. est etiam ambiguitas in sono dubio syllabarum, et haec utique ad pronuntiationem pertinens. nam quod scriptum est: non est absconditum a te os meum, quod fecisti in abscondito, non elucet legenti, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
uȩcũq autẽ de ambiguis distinctionib.
diximus: eadẽ obseruanda sunt & ir
ambiguis ꝓnunciationib Nã & ipsȩ nisi
lectorib nimia uitient᷑ incuria. aut regulis
fidei corrigunt᷑. aut p̃cedentis uel conse
bet᷑ ad correctionẽ nihil hominus dubiȩ
remanebunt. ut quolibet modo lector
ꝓnunciauerit. ñ sit inculpa. Nisi enĩ fides
reuocet qua credimus dm̃ ñ accusaturũ
aduersus electos suos. & xp̃m ñ condẽ¬
naturũ electos suos potest illud sic pro¬
nunciari quis accusabit aduersus electos
dĩ : ut hanic in t̃rogatione responsio cor¬
sequat᷑. Ds̃ qui iustificat. & itẽ int̃ roget᷑.
quis ẽ. qui condẽ net : & respondeatur.
Xp̃s iħs qui mortuus ẽ. Qđ credere quia
dementissimũ ẽ : ita ꝑhuncabit᷑ ut p̃cedat
ꝑ canc tatio sequat᷑ int̃rogatio INter
ꝑ canctationẽ auiẽ & int̃ rogationẽ hoc uete¬
res int̃ cẽ. dixerunt. qđ ad ꝑ canctationẽ mul-¬
ta responderi possunt. ad int̃ rogationem

Expanded text:
ecumque autem de ambiguis distinctionibus diximus, eadem obseruanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus. nam et ipsae, nisi lectoris nimia uitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur aut praecedentis uel conseqbetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiauerit, non sit in culpa. nisi enim fides reuocet, qua credimus deum non accusaturum aduersus electos suos et Christum non condemnaturum electos suos, potest illud sic pronuntiari: quis accusabit aduersus electos dei? ut hanc interrogationem quasi responsio subsequatur: deus, qui iustificat et item interrogetur: quis est, qui condemnet? et respondeatur: Christus Iesus, qui mortuus est. quod credere quia dementissimum est, ita pronuntiabitur, ut praecedat percontatio, sequatur interrogatio. inter percontationem autem et interrogationem hoc ueteres interesse dixerunt, quod ad percontationem multa responderi possunt, ad interrogationem
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs ad morsen. Intra ad pharaonẽ.
Ego enĩ grauaui cor eius & seruorũ eius.
malicia. Sed sic intelligendũ ẽ. ac sidiceret.
Ego enĩ patiens fui suꝑ eũ & seruoseius. ut ñ
eos auferrem. ut ordine suꝑueniant signa
mea suꝑ eos. Quia enĩ patientia dĩ obstinatior¬
fiebat malus animus. id eo ꝓeo qđ ẽ. patiens
in eũ fui dr̃. grauaui cor eius.

Expanded text:
icit ad Moysen: Intra ad Pharaonem: Ego enim gravavi cor ejus et servorum ejus, malitia. Sed sic intelligendum est ac si diceret: Ego enim patiens fui super eum et servos ejus ut non eos auferrem, ut ordine superveniant signa mea sufiebat malus animus, ideo pro eo quod est" patiens in eum fui", dicitur: grauaui cor eius.
Abbreviated transcription (Latin):
pericis dici. aliud eẽ affigiligno: aliud in ligno
pendere. Sic enĩ quidã putant soluendã eẽ.
istã quȩstionẽ ut iudã dicant a moyse male¬
dictũ. qui laqueo se suspendit. quasi primo
noueripat utrũ ex ligno an ex lapide se ille
suspenderit. Sed uerũ est qđ & faustus cõme¬
morauit. apłm ñ sinere aliud intelligere. quã
nullorũ catholicorũ : uenatio manicheorũ est.
ales enĩ solent in sectari. tales suis fallaciis
irretire. Tales in eos cecideramus. tales
heseramus. tales ñ uirib nr̃is sed dĩ miscđia
eruti sumus.

Expanded text:
peritis dici aliud esse affigi ligno, aliud in ligno peritis dici aliud esse affigi ligno, aliud in ligno pendere. Sic enim quidam putant solvendam esse istam quaestionem, ut Judam dicant a Mose maledictum, qui laqueo se suspendit, quasi primo primum noverint utrum ex ligno an ex lapide se ille suspenderit. Sed verum est quod et Faustus commemoravit Aposlum non sinere aliud intelligere quam dnullorum catholicorum venatio Manichaeorum est. Tales enim 53 solent insectari, tales suis fallaciis irretire, tales in eos cecideramus, tales haeseramus, tales non viribus nostris, sed Dei misericordia eruti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
maledictus om̃is qui in ligno pependit.
Poterat enĩ dicere. maledictus om̃is mortalis.
aut maledictus om̃is moriens. sed hoc est
qđ asserit ꝓphetia. qr sciebat cp̃ĩ mortẽ
in crucepensurã. & futuros hereticos qui
dicerent. pependit quidẽ in ligno. sed specie
quadã. ñ ut uere in oreret᷑. Clamando ergͦ
maledictus. nihil aliud clamauit. Nisi quia
uere mor tuus ẽ. sciens mortẽ hominis pecca¬
toris. quã sine peccato ipse suscepit. de illo
maledicto uenientẽ qđ dictũ ẽ. Siteage¬
ritis. morte moriemini. Ad hoc ꝑtinet &
serpens ille in ligno suspensus. quo significa¬
ret᷑ ñ falsã mortẽ xp̃m finxisse. sed illam
uerã in ligno passionis sua sus pendisse.
inquã serpens ille hominẽ male suaden¬
do deietit. Quã uerã mortẽ noluNt
isti conspicere. & ideo ñ sanantꝰ aueneno
serpentis. sicut in heremo quicũq illũ
ad tenderet sanabat᷑. Itaq fatemꝰ ab im¬

Expanded text:
Maledictus omnis qui in ligno pependit. Maledictus omnis qui in ligno pependit. Poterat enim dicere, maledictus omnis mortalis, aut maledictus omnis moriens, sed hoc est quod asserit prophetia, quia sciebat Christi mortem in cruce pensuram, et futuros haereticos qui dicerent: Pependit quidem in ligno, sed specie quadam, non ut vere moreretur. Clamando ergo Maledictus, nihil aliud clamavit, nisi quia vere mortuus est, sciens mortem hominis peccatoris, quam sine peccato ipse suscepit, de illo maledicto venientem quod dictum est: Si tetigeritis, morte moriemini. Ad hoc pertinet et serpens ille in ligno suspensus, quo significaretur, non falsam mortem Christum finxisse, sed illam veram in ligno passionis suae suspendisse, in quam serpens ille hominem malesuadendo dejecit. Quam veram mortem nolunt isti conspicere, et ideo non sanantur a veneno serpentis, sicut in eremo quicunque illum attenderet sanabatur. Itaque fatemur ab im
Abbreviated transcription (Latin):
nitate maiestatis suae. sed ex c̃ditione penȩ
nraẽ ex qua in ligno suspensus ẽ. Quã ñ est
laus xp̃i ex ore manicheorũ. cũ eũ negant
carnẽ habuisse mortalẽ. in qua uerã mortẽ
pateret᷑. qi ex illo ꝓphetico maledicto laus
intelligit᷑ humilitatis ex istoheretico quasi
honore. crim̃ obicit᷑ falsitatis. Siergo negas
maledictũ. nega mortuũ. Sinegas mortuũ .
ñ iã contra morsen sed c̃tra apłm dimicas.
Si autẽ confiteris mortuũ. confitere susce¬
pisse penã petcati nr̃i. si ne peccato nr̃o.
Iã uero ubi audis penã petcati. cuit exbene¬
dictione crede uenientẽ. aut ex maledic¬
tione. Siex benedictione uenit pena peccati
opta eẽ semꝑ inpena peccati. Si autẽ optas
inde liberari. crede ꝑ diuinae sententiae
iusticiã ex maledictione uenisse . Confitere
ergo maledictũ suscepisse ꝓnobis. quem
confiteris mortuũ eẽ ꝓnobis. Nec aliud
significare uoluisse morsen cũ diceret.

Expanded text:
nitate maiestatis suae, sed ex condicione poenae nitate maiestatis suae, sed ex condicione poenae nostrae, ex qua in ligno suspensus est, quam non est laus Christi ex ore Manichaeorum, cum eum negant carnem habuisse mortalem, in qua ueram mortem pateretur, quia ex illo prophetico maledicto laus intellegitur humilitatis, ex isto haeretico quasi honore crimen obicitur falsitatis. si ergo negas maledictum, nega mortuum; si negas mortuum, non iam contra Moysen, sed contra apostolos dimicas. si autem confiteris mortuum, confitere suscepisse poenam peccati nostri sine peccato nostro. iam uero ubi audis poenam peccati, aut ex benedictione crede uenientem aut ex maledictione. si ex benedictione uenit poena peccati, opta esse semper in poena peccati; si autem inde liberari, crede per divinae sententiae justitiam ex maledictione venisse. Confitere ergo maledictum suscepisse pro nobis quem confiteris mortuum esse pro nobis, nec aliud significare voluisse Mosen cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
qui pependit in ligno. ñ ille aut ille. sed
om̃is omĩno. Etiã ne & filiusdi : etiã prorsus
Nã hoc ẽ. qđ ñ uultis inde satagitis. inde sedu¬
citis. Displicet enĩ uobis maledictus ꝓnobis.
qr̾ displicet mortuus ꝓ nobis: Tunc enĩ extra¬
maledictũ illius adã. siea tra illius mortẽ.
Cũ uero eo homine & ꝑ homine mortẽ suscepit.
ex illo & ꝓ illo etiã maledictũ qđ morti
comitat᷑ suscipere ñ dedignatus ẽ. Etiam
ille ꝓrsus. etiã ille filius dĩ. sẽꝑ uiuus in sua
iusticia mortuus autẽ ꝓpt̃ delicti nr̃a
in carne suscepta expena nr̃a. ac ꝑ hoc ad
ditũ ẽ. om̃is ne xp̃s aduerã mortẽ ñ ꝑtinere
diceretꝰ si a maledicto qđ morti coniunctũ ẽ.
insipienti honorificentia separaret᷑. Qui
autẽ ex ueritate euangłica fidelis est.
intelligit tã ñ eẽ. contumeliã xp̃i. ex ore
morsi: Cũ enĩ dixit maledictũ : ñ ex diui¬

Expanded text:
qui pendet in ligno; non ille ant ille, sed qui pendet in ligno; non ille ant ille, sed omnis omnino. etiamne et filius dei? etiam prorsus. nam hoc est quod non uultis: inde satagitis, inde seducitis. displicet enim uobis maledictus pro nobis, quia displicet mortuus maledictum illius Adam, si extra illius mortem. cum uero ex homine et pro homine mortem suscepit, ex illo et pro illo etiam maledictum, quod morti comitatur, suscipere non dedignatus est etiam ille, prorsus etiam ille filius dei semper uiuus in sua iustitia, mortuus autem propter delicta nostra in carne sditum est, omnis, ne Christus ad veram mortem non pertinere diceretur, si a maledicto, quod morti conjunctum est, insipienti honorifiautem ex ueritate euangelica fidelis est, intellegit tam non esse contumeliam Christi ex ore Moysi, cum eum dixit maledictum, non ex diui
Abbreviated transcription (Latin):
dõ om̃is qui pependit in ligno. Nisi enĩ ds̃
odisset peccatũ & mortẽ nram: ñ ad eãm
suscipiendã atq delendã filiũ suũ mute¬
ret. Quid ergo mirũ simaledictũ ẽ dõ
qđ odit ds̃: Tanto enĩ libentius nobis donat
immor talitatẽ quae futura ẽ. xp̃o uenien¬
te : quanto misericordius odit mortẽ nr̃am
que in ligno pependit ap̃o moriente. Ađ
autẽ additũ ẽ. omĩs ut uideret᷑ maledictꝰ
omĩs qui in ligno pependit : ñ sane mor̃ses
etiã iustos in
cruce futuros: sed bene p̃uidit hereti cos
uerã mortẽ dñi negaturos. Et ideo uolen¬
tes ab hoc maledicto xp̃mse iungere.
ut a mortis etiã ueritate seuingerent.
Sienĩ uera illa mors ñ erat. nullũ maledic¬
tũ xxp̃o crucifiaco pependit in ligno. quia
nec uere crucifixus ẽ. Sed c̃tra longe
futuros hereticos quã delonge clamat
mor̃ses. sine causa t̃giuersamini . o quib
displicet ueritas mortis xp̃i. Maledictus om̃is

Expanded text:
deo omnis, qui pependerit in ligno. nisi enim deus deo omnis, qui pependerit in ligno. nisi enim deus odisset peccatum et mortem nostram, non ad eam suscipiendam atque delendam filium suum mitteret. quid ergo mirum, si maledictum est deo, quod odit deus ? tantoimmortalitatem, quae futura est Christo veniente, quanto misericordius odit mortem nostram, quae in ligno pependit Christo moriente. Quod autem additum est: omnis, ut diceretur: maledictus omnis qui in ligno pependit, non sane Moses etiam iustos in cruce futuros, sed bene praenidit haereticos ueram mortem domini negaturos et ideo uolentes ab hoc maledicto Christum seiungere, ut a mortis etiam ueritate seiungerent. si enim uera illa mors non erat, nullum maledictum Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec uere crucifixus est. sed contra longe futuros haereticos quam de longe clamat Moses sine causa tergiuersamini, o quibus displicet ueritas mortis Christi. maledictus omnis
Abbreviated transcription (Latin):
& siniret etiã suppliciũ nr̃m. Ex ingenio
meo ista dicerĩ. si ñ apłs totiens hoc incul¬
cat. ut & dormientes excitet. & calũ nian¬
tes effocet. Misit inquit ds̃ filiũ suũ insimi¬
litudinẽ carnis peccati. ut de peccatodã na¬
ret peccatũ incarne. Nonerat illa ergo
peccati. qr ñ de traduce mortalitatis in maria
ꝑ masculũ uenerat. Sed tam̃ quia depeccato ẽ.
mors. illa autẽ caro quã uis ex uirgine. tam̃
mortalis fuit. eo ipso quo mortalis erat simi¬
litudinẽ babebat carnis peccati. Hoc ap¬
pellat eua peccatũ. consequent̃ dicens. ut
de peccatodã naret peccatũ in cardie.
tẽ alioloco. Cũ inquit qui ñ nouerat pecca¬
iusticia dĩ in ipso. Cur ergo timeret moyses
dicere maledictũ. qđ paulus ñ timuit
dicere percatũ : Plane hoc ꝓpħa & p̃uiđẽ
debuit. & p̃dicere paratus abhereticis cũ
apło rep̃hendi. Quis quis enĩ rep̃henderit
ẽ. qđ ad diderit dõ ut diceret. maledictus

Expanded text:
et finiret etiam supplicium nostrum. Ex ingenio et finiret etiam supplicium nostrum. Ex ingenio meo ista dixerim, si non apcat, ut et dormientes excitet et calumniantes offocet. misit, inquit, deus filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. non erat ergo illa caro peccati, quia non de traduce mortalitatis in Mariam per masculum uenerat; sed tamen quia de peccato est mors, illa autem caro quamuis ex uirgine, tamen mortalis fuit, eo ipso, quo mortalis erat, similitudinem habebat carnis peccati. hoc appellat etiam peccatum consequenter dicens: ut de peccato damnaret peccatum in carne. item alio loco: eum, inquit, qui non nouerat peccajustitia Dei in ipso . Cur ergo timeret Moyses dicere maledictum, quod Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc propheta debuit et praedicere, paratus ab haereticis cum apostolo reprehendi. quisquis enim reprehenderit est, quod addiderit: deo, ut diceret: maledictus