comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia denunciat᷑. Iurare dm̃. ꝓconfirmare
dicit᷑. Ista enim ab expositorib nob̃ aꝑien¬
da desidemus: ñ aliquid eoerũ sacrilega
uoluntate trtincem᷑. Nec illa u̾ba tangẽ¬
da sunt quȩ int̾dũ contra artem quicdẽ
humanã posita repꝑiunt᷑ s auctoritate
multorũ codicum uendicant᷑. Coerumpi
siquidẽ nequeunt. quȩ inspirante dño
dicta noscunt᷑. ut ẽ obliti non sumus te
et illud. uiri sanguinũ et dolosi. Ifabri¬
catum ẽ templũ. et radet᷑ caput suũ. et¬
eius. etem pement suꝑ altare omĩa ua¬
sa eiꝰ. in quib ministrant inpsis: terra
inqua habitant mea. et protulerunt
ex ploratores pauorẽ t̾re quã explora¬
uerant eam: demanu canis unicã meã
et flumina plaudent manib in se. Tẽ
exultabunt omĩa ligna siluaꝵ. Et qm
interdũ casus. gen̾aq nominũ. uel tẽpoꝵ
humanis regulis nequeunt conuenire
sed tam̃ eorũ usum eccłasticus consensuiꝰ

Expanded text:
tia denuntiatur- iurare Deum pro confirmare tia denuntiatur- iurare Deum pro confirmare dicitur. Ista enim ab expositoribus nobis aperienda desideremus; non aliquid eorum sacrilega uoluntate truncemus. Nec illa uerba tangenda sunt, quae interdum contra artem quidem humanam posita reperiuntur, sed auctoritate multorum codicum uindicantur. Corrumpi siquidem nequeunt, quae inspirante Domino dicta noscuntur, ut est: Obliti non sumus te, et illud Viri sanguinum et dolosi- Fabricatus est templum, et Radetur caput suueius, et Imponent super altare omnia uasa eius in quibus ministrant in ipsis- Terra in qua habitant in ea, et Protulerunt exploratores pauorem terrae quam explorauerant eam- De manu canis unicam meam, et Flumina plaudebunt manibus in se- Tunc exultabunt omnia ligna siluarum. Et quoniam interdum casus generaque nominum uel temporum humanis regulis nequeunt conuenire, sed tamen eorum usum ecclesiasticus consensus
Abbreviated transcription (Latin):
Seruetur in eis linguȩ suȩ decora since¬
ritas. Illas tantũ litteras cõmutem̃. quȩ
uocabulz ipsius possunt ex pͥmere qua¬
litatẽ. qm̃ int̾ptatione nominis sui u¬
num quodq eorũ magno sacramento
rei alicuiꝰ constat appositũ. ut ẽ sech. e¬
noch. lamech. noe. sem. eham. et iaphech.
aaron. dauid. et his similia. Locorũ aut̃
nomina. ut ẽ syon. choreb. geon. hermon.
lel his similia pari cleuotione linqͣmꝰ.
Tercio res quȩ inbono uł in malo ponũ¬
tur. ñ sunt ullatenus temerande. ut
mons leo çȩdrus. Catulus leonis. clamor.
homo. fructꝰ. Calix. uitulus. pastor. thes¬
aurꝰ sinus. canis. & hissimilia. Nec illa
nomina mutanda sunt. quȩ ꝓ aliis no¬
minib apponunt᷑: ut sathanas qͥ arec¬
to itinere discedit. Manꝰ lauare signifi¬
tat non ẽẽ participẽ. quod pedes ꝓactu
ponunt᷑ quod frequent᷑ expectationẽ pro
spe ponit. semel proincõmutabilz senten¬

Expanded text:
servetur in eis linguae suae decora sinceservetur in eis linguae suae decora sinceritas. Illas tantum litteras commutemus quae vocabuli ipsius possunt exprimere qualitatem, quoniam interpretationem nominis sui unumquodque eorum magno sacramento rei alicujus constat appositum: ut est Seth, Enoch, Lamech, Noe, Sem, Cham, et Japhet, Aaron, David, et his snomina, ut est Sion, Choreb, Geon, Hermon uel his similia, pari deuotione linquamus. Tertio res quae in bono et in malo ponuntur non sunt ullatenus temerandae, ut mons, leo, cedrus, catulus leonis, clamor, homo, fructus, calix, uitulus, pastor, thesaurus, uermis, canis et his similia. Nec illa nomina mutanda sunt, quae pro aliis nominibus apponuntur, ut: Satanas qui a recto calle discedit- manus lauare significat non esse participem- quod pedes pro actu ponuntur- quod frequenter expectationem pro spe ponit- semel pro incommutabili senten
Abbreviated transcription (Latin):
uultu tuo iudiciũ meũ ꝓdeat. Auribꝰ
ꝑcipe lacrimas meas: Et effudite corã
illo coeda ur̃a. Ad hesit anima mea pꝰ
te: Multiplicasti locuplectare eam. Ibi
letabimur in ipsum. Et in clinauit ex hoc
in hoc. Misit moyses seruũ suũ. aãronqͣ
elegit ipsum: Defecerunt ocłi mei mn elo¬
quiũ tuũ. fiat manus tua ut saluũ me
faciat. Hec et his similia quȩ tumis pro¬
bant᷑ eẽ numerosa. licet cõmunis usus re¬
fugiat: tamen ne dissipari liceat aucto¬
ritas illa ꝓculdubio scã cõmendat. Qd
si enucleatius hoc nosse desidatis. legite
scĩ augustini septẽ libros de modis lo¬
cutionũ. quos fecit de .u. libris moysi.
et uno iħu naue. et altero iudieũ. et tẽ
de tali re poteritis habundantissima lar¬
gitate satiari. Insequenti uͦ auctoritate
uob̃ similia reꝑire copiosissimȩ subia¬
cebit: Hebrea uero quedã nomina hõĩũ
uel locorũ nulla declinatione frangatiᷤ.

Expanded text:
uultu tuo iudicium meum prodeat- Auribus uultu tuo iudicium meum prodeat- Auribus percipe lacrimas meas, et Effundite coram illo corda uestra- Adhaesit anima mea post te- Multiplicasti locupletare eam- Ibi laetabimur in id ipsum, et Inclinauit ex hoc in hoc- Misit Moysen seruum suum, et Aaron quem elegit ipsum- Defecerunt oculi mei in | eloquium tuum- Fiat manus tua ut saluum me faciat. Haec et his similia, quae nimis probantur esse numerosa, licet communis usus refugiat, tamen ne dissipari liceat, auctoritas illa procul dubio sancta commendat. Quod si ea latius nosse desideratis, legite sancti Augustini septem libros de Modis locutionum, quos fecit de quinque libris Moysi et uno Iesu Naue et altero Iudicum, et tunc de tali re poteritis abundantissima largitate satiari. In sequenti uero auctoritate uobis similia reperire copiosissime subiacebit. Hebrea uero quaedam nomina hominum uel locorum nulla declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
la relegi debeat celestis auctoritas.xu.
Ios igitur qui diuinarũ et scłariĩ
litceraꝵ cognitione pollegs. et sci¬
entia nob̾ẽ ab usu cõmum repꝑire qd̾
dissonat. tali modo sacras ꝑcurrite lec¬
tiones. Apaucis entm doctisq facien¬
dum ẽ. quod simplici et minus ertidi¬
te congregatiomi noscitur eẽ p̃parandũ.
Qua ꝓpter priꝰ introite diligenter. et
sic scriptorũ delicta corrigite: ne iuste
arguamini si p̃cipitant̾ alios emendare
temptetis. Istud enim genꝰ emendatio¬
nis. ut arbitror ualde pulcherrimũ ẽ:
et doctissimoꝵ hominũ negotrũ glorio¬
sum. In pͥmis igitur idiomata scrip¬
turȩ diuinȩ nulla p̃sumptione teme¬
retis: ne cum ad intellectũ cõmunem
quȩ dicta sunt trahere cupitis. qͦd ab¬
sit celestium u̾borũ puritas dissipet᷑.
Idiomata enim legis diuinȩ dicunt᷑
ꝓpriȩ locutiones. quas cõmunis usus
non habere cognoscit᷑ ut ẽ illud. S cłm
innocentiã manuũ mearũ. Uel de

Expanded text:
la relegi debeat coelestis auctoritas. Vos igitur, qui divinarum et saecularium litterarum cognitione polletis, et scientia vobis est ab usu communi reperire quod dissonat, tali modo sacras tiones; a paucis enim doctisque faciendum est, quod simplici et minus eruditae congregationi noscitur esse praeparandum. Quapropter prius introite diligenter, et sic scriptorum delicta corrigite, ne iuste arguamini si praecipitanter alios emendare temptetis; istud enim genus emendationis, ut arbitror, ualde pulcherrimum est et doctissimorum hominum negotium gloriosum. In primis igitur idiomata Scripturae diuinae nulla praesumptione temeretis, ne cum ad intellectum communem quae dicta sunt trahere cupitis quod absit caelestium uerborum puritas dissipetur. Idiomata enim legis diuinae dicuntur propriae locutiones, quas communis usus non habere cognoscitur, ut est illud: Secundum innocentiam manuum mearum, uel De
Abbreviated transcription (Latin):
claritudinẽ. ut post lectionẽ scripturaꝵ
publicȩ in quib dam ȩccłus eius scͥpta
sublimis ingenii etiam intranslatione
cognoui. Decessit sub ualente pͥncipe.

Expanded text:
claritudinem, ut post lectionem Scripturarum publice in quibusdam ecclesiis ejus scripta sublimis ingenii, etiam in translatione, cognovi. Decessit sub Valente principe.
Abbreviated transcription (Latin):
tate facere noluerint. suscepturos ne¬
cessitate. & audituros bibentes bibetis.
uelitis inquit nolitis: dei complenda
in qua notũ fuit nom̃ dei dicente ꝓ¬
ph̾a. notus in uidea deus. in isrł mag
num nomen eius: bibit meracũ calicẽ
furoris: quantomagis uos ñ critis
mundi. qui ꝓ dei nomine idola coluis

Expanded text:
tate facere noluerint, suscepturos netate facere noluerint, suscepturos necessitate, et audituros: Bibentes, bibetis. Velitis, inquit, nolitis, Dei sententia in qua notum fuit nomen Dei, dicente Propheta: Notus in Judaea Deus: in Israel nomen magnum ejus , bibit meracum calicem furoris: quanto magis vos non eritis mundi, qui pro Dei nomine idola coli
Abbreviated transcription (Latin):
cabula nationũ tnͣfferre. sub &̃ moaõ¬
tieic. suis & singula iudicia singłis no¬
minibꝰ coaptare: Hec dicit dñs exerci-
tuũ deus isrł Bibite & in ebͥamini.
uomite & cadite & nolite consurgere
a facie gladii quẽ ego mittã inter uos:
Postquã inquit cunctisgentib ꝓpina¬
ris & impleueris pͣceptũ dnĩ: rursum
hec uerbis dnĩ imꝑabis & dices: Bibi¬
te & inebriamini & uomite & cadite
& nolite consurge: Si bibere. in ebͥari.
uomere & cadere salutis indiciũẽ ut
instar catartice pocionis noxia queq
pellantur quomodo sequit᷑ & nolite
consurgere: Que sit autẽ pocio que
eoscadere faciat in etͣnũ ponit mani¬
festius. idẽ a facie gladii quẽ ego mit¬
tam inter uos: Cumq noluerint acci¬
ꝑe calicemde manu tua ut bibant
dices ad eos Hec dicit dominꝰ exercituũ:
Bibentes bibetis: quia ecce in ciuitate
in qua inuocatũẽ nomͣ mcum. ego in
Latent᷑ ostendit p̃ceptũ dei qui uolun¬

Expanded text:
cabula nationum transferre sub ἐτυμολcabula nationum transferre sub ἐτυμολογίαις suis et singula uitia singulis nominibus coaptare. Et dices tuum deus Israhel: bibite et inebriamini et uomite et cadite et nolite consurgere a facie gladii, quem ego mittam in uos! \'Postquam\', inquit, \'cunctis gentibus propinaris et impleueris praeceptum domini, rursum haec uerbis domini imperabis et dices: bibite et inebriamini et uomite et cadite et nolite consurgere!\' si \'bibere. inebriari, uomere et cadere\' salutis indicium est, ut instar catharticae potionis noxia quaeque pelconsurgere? Quae sit autem potio, quae eos cadere faciat in aeternum, ponit manifestius, id est, 1021 a facie gladii quem ego mittam inter vos. Cumque noluerint accipere calicem de manu tua ut bibant, dices ad eos: Haec dicit Dominus exercituum: Bibentes bibetis: quia ecce in civitate, in qua invocatum est nomen meum, ego incLatenter ostendit, praeceptum Dei, qui volun
Abbreviated transcription (Latin):
tis oꝑatur. tantũ qͥ tenet modo dẽneat
donec de mediofiat. & tunc reuelabit᷑
imquus quẽ dñs ihcͣ intͣficiet spũ oris
sui. & destruet illuminatione ad uen¬
fuerit sublatũq de medio: iuxta ꝓphe¬
ciam danieł. antixp̃s ante ñ ueniet:
Qd̃ si aꝑte dicere uoluisset. stulte ꝑse¬
cutiones adu̾sum xp̃ianos. & tunccon¬
tra nascentem eecłam rabiem concitas¬
set Longius quam cõmͣtariorũ breui¬
tas patitur. de hoc capitulo diximus. qd̃
greci forsitan latimq fastidient: qͥa
in suis codicib nͣ habetur: Sed quid
ꝓderit quod inconsequentib hic ip̃ẽ
ꝓpħa dicat quomͦ capta ẽ sesach. & cõ¬
p̃hensa ẽ inclita uniu̾sȩ t̾rȩ. quomodo
facta ẽ in stuporẽ babilon int̾ gentes.
Allegorici int̃pͣtes istum omnẽ locum
ad cunctas referunt nationes quas in¬
ebriauerit diabolus calice peccatoꝵ
meracissimo: nouissimũ iam ipsũ
magnarum uiriũ ẽ posse diuersarũ uo¬

Expanded text:
tis operatur: tantum. qui tenet modo. tis operatur: tantum. qui tenet modo. donec de medio fiat. et tunc reuelabitur iniquus, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui et destruet inluminatione aduenfuerit sublatumque de medio, iuxta prophetiam Danihelis Antichristus ante non ueniet. quod si aperte dicere uoluisset, stulte persecutionis aduersum Christianos et tunc nascentem ecclesiam rabiem concitasset. longius, quam commentariorum breuitas patitur, de hoc capitulo diximus, quod Graeci forsitan Latinique fastidient, quia in suis codicibus non habetur. sed quid proderit, cum in consequentibus hic ipse propheta dicat: quomodo capta est Sesach et conprehensa est inclyta uniuersae terrae, quomodo facta est in stuporem Babylon inter gentes? allegorici interpretes istum omnem locum ad cunctas referunt nationes, quas inebriauerit diabolus calice peccatorum meracissimo; nouissimum enim etiammagnarum uirium est posse diuersarum uo
Abbreviated transcription (Latin):
ascensore bige cameli& asini currure¬
ge medorũ atq ꝑsarum: Quomͦ autẽ
babilon uel hebraice dicit᷑ babilon intel¬
lit᷑ sesach: ñ magnoꝑe laborabit qͥ he¬
braice lingue saltem paruam habue¬
rit scientiã Sicut apud nos grecum
alfabetum usq ad nouissimã litterã
ꝑ ordinem legitur. hoc ẽ. alsa. beta & ce¬
tera usq ado. rursumq ꝓptͣ memoriã
paruuloꝵ solemꝰ lectionis ordinẽ uer-¬
tere. & pͥmis extremã miscere. ut dica-¬
mus alfa. obeta. psi. sic & apud hebreos
uocales autẽ littere intͣ beth & boeh. la¬
meth & caph. iuxta. idima. lingue
hebree. in hoc nomine non ponunt᷑.
abitrorq a scõ ꝓpħa prudent̃ fuisse
celatum: ne aꝑte eorũ contͣ se insaniã
scribentẽ de antichristo Non meminiᷤᷤ¬
tis quod cũ apud uos essem hoc dicebã
uobis: Et nunc quid detineat scitisut
reuelet᷑ in suo tempore subaudit᷑ anti¬
christus Iam enim misteriũ iniqͥta¬

Expanded text:
ascensore bigae, cameli, et asini, Cyro reascensore bigae, cameli, et asini, Cyro rege Medorum, atque Persarum. Quomodo autem Babylon, quae Hebraice dicitur BABEL legatur \'Sesach\'. non magnopere laborabit, qui Hebraeae linguae saltim paruam habuerit scientiam. sicut apud nos Graecum alfabetum usque ad nouissimam litteram per ordinem legitur. hoc est \'alfa, beta\' et cetera usque ad \'o\', rursumque propter memoriam paruulorum solemus lectionis ordinem uertere et primis extrema miscere, ut dicamus \'alfa o, beta psi\', sic et apud Hebraeos Vocales autem litterae inter BETH et BETH, et LAMED, juxta idioma linguae Hebraeae in hoc nomine non ponuntur. Arbitrorque a sancto Propheta prudenter fuisse celatum, ne aperte eorum contra se insaniam scribentem de Antichristo: Non meministis, quod, cum apud uos essem adhuc, haec dicebam uobis? et nunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, subauditur Antichristus. iam enim mysterium iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
rum enumerauerat regiones. nunc
qui hebraice dicitur. safun.lxx. uer¬
tere. ao Naio. quẽ nos subsolanũpos¬
sumꝰ dicere Unicuiq cont᷑ frẽm suũ
& om̃ib regnis terrȩ que suꝑfaciem eiꝰ
sunt: Ne cunctas orientales ꝓuinciȩ re-¬
giones enumerare ꝑ partes longuͣ fieret
generaliter posuit om̃ia regna t̃rȩ. que
morant᷑ in tͣra Qd̃ autẽ dixͣ contͣ frẽm
suũ. subaudit᷑ dedi meracam pocionẽ
ut omnes furerent. uomerent. insa¬
nirent. & mutuis intͣ se pͣliis dimica¬
rent: Quod q intulit. rex sesach. bibit
pꝰ eos. hoc in .lxx. nͣ habetur: et hc̃ htͣ
sensum: Om̃s inquit in circuitunati¬
ones babilonio imꝑio subiacebunt.
& cuncła sue subitiet potestati: ita ut
uniu̾se que pͣteritꝰ sermo narrauit gen¬
tes. ipsi seruient & bibant de calice eius.
Unde & inuisione contͣ babilonẽ scri¬
bitur: Calix aureus babilon. mebriais
nis bibet bene pocionẽ: ꝓpinante sibi

Expanded text:
rum enumeraverat regiones: nunc rum enumeraverat regiones: nunc qui Hebraice dicitur SAPHON  , LXX vertere ἀφηλιώτην, quem nos Subsolanum possumus dicere. Unicuique contra fratrem suum, et omnibus regnis terrae qaae super faciem ejus sunt. Ne cunctas Orientalis provinciae regiones enumerare per partes longum fieret, generaliter posuit omnia regna terrae, quae memorantur in terra. Quod autem dixit contra fratrem suum, subauditur, dedi meracam potionem, ut omnes furerent, vomerent, insanirent, et mutuis inter se praeliis dimicarent. Quodque intulit: Et rex Sesach bibet post eos: et in LXX non habetur, hunc habet sensum: Omnes, inquit, in circuitu nationes Babylonio imperio subjacebunt, et cuncta suae subjiciet potestati, ita ut universae, quas praeteritus sermo narravit gentes, ipsi serviant et bibant de calice ejus. Unde et in visione contra Babylonem scribitur: Calix aureus Babylon, inebriansnis bibet hanc potionem, propinante sibi
Abbreviated transcription (Latin):
enim a babiloniis occupate sunt: Et
de dan & theman & but. & uniu̾sis
qui attonsi sunt in comã. He gen-¬
tesin solitudine sunt uicine. & mix¬
te regionib ismahelitarũ quos nc̃
saracenos uocant. & de quib dicit᷑
qui attonsi sunt in comã Et cunctis
regib arabie Hoc in .lxx. ñ habet᷑:
Post dedan igitur& theman. & buz.
& ismahelitas regionũ ordinẽ seqͥt᷑:
Et cunctis regib occidentis qͥ habitañ
in deserto. & cunctis regib ⁊amri:
Hoc quoq in .lxx. ñ habetur Et c̃ctis
regib elam. & cunctis regib medoꝵ.
Ex eo quod iam sequitt᷑. elam reges
q medorum arbit᷑mur & zamri regi¬
onẽ eẽ ꝑsidis. nͥ forte ex eo quod p̃ces-¬
sit arabia. & hii reges solitudines ac¬
cipiendi sunt: Elam autẽ regio ꝑsi¬
dis tnͣs babilonẽ: Unde & elamite:
Medi quoq atq ꝑse a quib capta &
destructa ẽ babilon. & ipsi meracũ ca-¬
licem alexandro rege macedonũ ꝓpi¬
nante potarunt: Et cunctis regib

Expanded text:
enim a Babyloniis occupatae sunt. Et Daedan et Theman et Bux et uniuersis. qui attonsi sunt in comam. Hae gentes in solitudine sunt, uicinae et mixtae regionibus Ismahelitarum, quos nunc Saracenos uocant et de quibus dicitur: qui attonsi sunt in comam. Et cunctis regibus Arabiae. Hoc in LXX non habetur. post Daedan igitur et Theman et Buz et Ismahelitas regionum ordinem sequitur. Et cunctis regibus occidentis, qui habitant in deserto, et cunctis regibus Zamri. Hoc quoque in LXX non habetur. Et cunctis regibus Aelam cunctisque regibus Medorum. Ex eo, quod Zamri sequuntur Aelam reges Medorum: arbitramur et Zamri regionem esse Persidis: nisi forte ex eo, quod praecessit Arabia, et hi reges solitudinis accipiendi sunt. Elam autem regio Persidis trans Babylonem, unde Et Elamitae. Medi quoque, atque Persae, a quibus capta et destructa est Babylon. Et ipsi enim meracum calicem, Alexandro rege Macedonum propinante potarunt. Et cunctis regibus
Abbreviated transcription (Latin):
nam partem accepit: ut instar cartar¬
tice pocionis quicqͥd colerum & pͣuita¬
te & noxium oris in pectore ẽ. foras exi¬
re compellat: & restituat pͥstinã sa¬
nitatẽ: ꝑhieremiã quoq saluatorẽ
accepit. quod ipse cunctis gentib ꝓ¬
pinaret. ad quas missus sit. ut ab iec¬
ta idolata deiͦ se cuncta dedicarent.
quod contͣriũ eẽ scͥpture scẽ monstra¬
Hierlm̃ & ciuitatib uide. & regibus eiuᷤ
& pͥncipibꝰ eius: ut dareͣ eos in solitu¬
dinẽ. & in stuporẽ. in sibilum. & in

Expanded text:
nam partem accipit, ut instar catharnam partem accipit, ut instar catharticae potionis?, quidquid cholerum et pituitae et noxii umoris in pectore est. foras exire conpellat et restituat pristinam sanitatem. pro Hieremia quoque saluatorem accipit, quod ipse cunctis gentibus propinarit, ad quas et missus est, ut abiecta idololatria dei se cultui dedicarent. quod contrarium esse scripturae sanctae monstraHierusalem et ciuitatibus Iuda et regibus eius et principibus eius, ut darem eos in solitudinem et in stupore
Abbreviated transcription (Latin):
& contͣ dniͣ populum dimicauerunt:
Deniq inconsequentib dr̃ contͣ egyp¬
tum & philistiim. & moab. & ammon.
& idumeam. & damascũ. & cedar. & reg¬
na assur. & ȩlam. & ad extremũ contͣ
babilonem. tͣramq chaldeoꝵ: Quia
sic ait dñs deus isrł ad me: Sume
calicem uini furoris. siue meri huiꝰ
de manu mea & ꝓpinabis de illo cc̃¬
tis gentib ad quas ego mittam te. &
bibent & turbabunt᷑ & insanient a¬
facie gladiĩ quẽ ego mittam intͣ uos:
Et accepi calicem de manu dni: ce ꝓpi¬
naui cunctis gentib ad quas misit me
dñs: ꝓpinatio calicis & calicis meri si
furoris indiciũ ẽ: ut omnes gentes q̃
contͣ dei populũ militarunt. bibant
de calice furoris dnĩ de quo scͥbit & isa¬
ias contͣ hierłm: Sciphum furoris ca-¬
licem ruinȩ bibisti & euacuasti: ꝓpt̾ea
consurge. Iste autẽ calix idurco bibet᷑
a cunctis gentib ut uomant & insa¬
niant:. Qd̃ quidẽ pͣuus intͣpres in bo¬

Expanded text:
et contra domini populum dimicarunt. et contra domini populum dimicarunt. denique in sequentibus dicitur contra Aegyptum et Philistiim et Moab et Ammon et Idumeam. et Damascum et Cedar et regna Asor et Aelam et ad extremum contra Babylonem terramque Cbaldeam. Quia sic ait dominus deus Israhel ad me: sume calicem uini furoris — siue meri — huius de manu mea et propinabis de illo cunctis gentibus, ad quas ego mittam te; et bibent et inebriabuntur mittam inter eos. et accepi calicem de manu domini et propinauicunctis gentibus, ad quas misit me dominus. Propinatio calicis, et calicis \'meri\'furoris indicium est, ut omnes gentes, quae contra dei populum militarunt, bibant de calice furoris domini, de quo scribit et Isaias contra Hierusalem: scyphum furoris, calicem ruinae ebibisti et euacuasti; propterea consurge! iste autem calix idcirco bibitur a cunctis gentibus, ut uomant et insaniant. quod quidem prauus interpres in bo
Abbreviated transcription (Latin):
sempit᷑nas Et adducã suꝑ tͣram illam
omnia uerba mea que locutus sum eͣt
eam omne quod scͥptũ ẽ in libro isto
quecͣuq ꝓpħauit hieremias ad u̾sus
omnes gentes: Sicut hierłm pꝰ septu¬
aginta annos recepit pͥstinos habita¬
tores. & expletis suppliciis quia obe¬
diuit sententiȩ dei. felicitate pͥstina
fruit᷑. sic rex babilonis quia elatꝰ ẽ in
suꝑbiam. & suarum arbittꝰ ẽ iuriũ
demq usq hodie urbis babilonis re¬
liquie manent: & posuit illã dñs in
solitudinẽ sempit̾nã & impleuit oiã
uerba que inistius ꝓpħe uolumine
continentur: Nam in consequentibꝰ
que mala passura sit babilon hiere¬
miȩ sermo descͥbit: Quia seruierunt
eis cum eenͣt gentes multȩ & reges
magni: Et reddam eis scdm opera eoꝵ
& scdm facta manuũ suarum Hociͣ
septuaginta ñ habetur: Significat
uerit hieremias. s & contͣ ceteras gen¬
tes que in babilonio fuere exercitu

Expanded text:
sempiternas. et adducam super terram illam sempiternas. et adducam super terram illam omnia uerba mea, quae locutus sum contra eam, omne. quod scriptum est in libro isto, quaecumque prophetauit Hieremias aduersum omnes gentes. Sicut Hierusalem post septuaginta annos recipit pristinos habitatores et expletis suppliciis, quia oboediuit sententiae dei, felicitate pristina fruitur, sic rex Babylonis, quia elatus est in superbiam et suarum arbitratus est uirium, denique usque hodie urbis Babylonis reliquiae tantum manent et posuit illam dominus in solitudinem sempiternam et impleuit omnia uerba, quae icontinentur. nam in consequentibus, quae mala passura sit Babylon, Hieremiae sermo describit. Quia seruierunt eis, cum essent gentes multae et reges magni; et reddam eis secundum m opera eorum et secundum facta manuum suarum. Hoc in LXX non habetur. significat uerit Hieremias, sed et contra ceteras gentes, quae in Babylonio fuere exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
instar colubrisibilent: Periitq in
eis uox gaudũ. uoxq leticie. ut nũꝙͣ
audiant illud aplĩ Gaudete iterũ
dico gaudete: uox q sponse eccl̃asti¬
ce fidei & uox sponsi dnĩ saluatoris.
Qui enim ht̃ sponsam sponsus ẽ: uox
mole ut conterant᷑ in ea frum̃ta: et
populis uescenda tribuantur. & lu-¬
mͣ lucerne. doctrina uidelicet & sci-¬
entia ꝓpharum: Deniq & de iohan¬
ne baptista dicitur: Ille erat lucer¬
na lucens. & alius ꝓpħa: Lucernain¬
quit pedibꝰ meis uerbum tuũ dñe
& lux semitis meis: Uniu̾sa inquit
tͣra hereticorũ erit in solitudinẽ & in
stuporẽ. cum nouissimũ eius insipi-¬
ens fuerit demonstratũ Et seruient
omnes gentes iste regi babilonis sep.¬
tuaginta annis: Cumq impletifu¬
erint anni septuaginta. uisitabosr̃
regem babilonis & suꝑ gentẽ illã dic̃
dñs iniquitatẽ eorũ. & suꝑ t̾ram chal-¬
deorum & ponam illam in solitudines

Expanded text:
instar colubri sibilent. peritque in instar colubri sibilent. peritque in eis uox gaudii uoxque laetitiae, ut numquam audiant illud apostoli: gaudete, iterum dico gaudete! uox quoque sponsae: ecclesiasticae fidei, et uox sponsi: domini saluatoris; qui enim habet sponsam, sponsus est; uox molae, ut non conterantur in ea frumenta et populis uescenda tribuantur, et lumen lucernae, doctrina uidelicet et scientia prophetarum; denique et de Iohanne Baptista dicitur: ille erat lucerna lucens, et alius propheta: lucerna, inquit, pedibus meis uerbum tuum, domine, et lux semitis meis. \'uniuersa\', inquit, \'terra hereticorum erit in solitudinem et in stuporem. cum nouissimum eius insipiens fuerit demonstratum\'. Et sentient omnes gentes istae regi Babylonis septuaginta annis. cumque impleti fuerint anni septuaginta, uisitabo super regem Babylonis ei super gentem illam, dicit dominus, iniquitates eorum et super terram Chaldaeorum et ponam illam in solitudines
Abbreviated transcription (Latin):
adducam eos suꝑ t̃ram istam & suꝑ
habitatores eius. & suꝑõs natioẽs
que incircuitu eius sunt. & int̾ficiã
eos. & ponam eos in stuporẽ & insibi¬
lum. & in solitudines sempit̾nas Ista
sunt pͣmia contẽptoꝵ. & dei uerba au¬
dire nolentiũ: Quicquid igitur suꝑ
nos mali adducit᷑ nrã peccata fecert̃:
Omnesq gentes ut tunc adducte st̃
contͣ hierusalem. sic hodie adducun¬
tur cont᷑ eccłiam negligentẽ ut int̃fi¬
ciat eosce ponat instuporem & in sibi¬
lum & in solitudines sempit᷑nas. ut
in exemplo sint omniũ atq miracu¬
lo. Sibilus autẽ miraculi & stuporis
indicium ẽ & solitudo sempit᷑na in
his dep̃hendit᷑ qui pͣsentẽ nͣ habent
deum: Pdamq ex eis uocẽ gaudũ &
uocem leticiȩ uocem sponsi & uocẽ
sponse. uocem molȩ & uocẽ lucerne
& erit uniu̾sa t̾ra eius in solitudinẽ
& in stuporẽ: Hoc in conciliabulo ma¬
lignantiũ & hodie comꝓbatur. ut
magistri eoꝵ ñ doceant uerbũ dei. s

Expanded text:
ram istam et super habitatores eius et super omnes nationes, quae in circuitu illius sunt, et interficiam eos et ponam eos in stuporem et in sibilum et in solitudines sempiternas . Ista sunt praemia contemtorum et dei uerba audire nolentium; quicquid igitur super nos mali adducitur, nostra peccata fecerunt. omnesque gentes, ut tunc adductae sunt contra Hierusalem, sic hodie adducuntur contra ecclesiam neglegentem, ut interficiat eos et ponat in stuporem et in sibilum et in solitudines sempiternas, ut in exemplo sint omnium atque miraculo. sibilus autem miraculi et stuporis indicium est et solitudo sempiterna in his deprehenditur, qui praesidem non habent deum. Perdamque ex eis uocem gaudii et uocem laetitiae, uocem sponsae et uocem sponsi, uocem molae et lumen lucernae. et erit uniuersa terra eius in solitudinem et in stuporem. Hoc in conciliabulo malignantium et hodie conprobatur, ut magistri eorum non doceant uerbum dei, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eos & ñ euellã. & dabo eiscor ut sciant
me quia ego dñs Et erunt mͥ in po¬
pulũ. & ego ero eis indeum: quia re¬
uertent᷑ ad me in toto corde suo Et si¬
cut ficus pessime que comedi ñ pos¬
sunt eo quod sint male dicit dñs.¬

Expanded text:
et non evellam. Et dabo eis cor ut sciant me, quia ego sum Dominus: et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum: Quia revertentur ad me in toto corde suo. Et sicut ficus pessimae, quae comedi non possunt, eo quod sint malae: haec d
Abbreviated transcription (Latin):
lud quod scͥptũ ẽ ꝓferunt: Mors iusti
requies. Nos autem nouimꝰ corpora
credentiũ tẽpla ẽẽ dei. si tam̃ sp̃c sc̃s
habitet in illis Et hec sunt uerba li¬
bri quẽ misit hieremias ꝓpħa de hie¬
rusalem ad reliquias semorũ tnͣsmi¬
gationis. & ad sacerdotes & ad ꝓpħas.
ꝙ ad omnẽ populũ quẽ tnͣsduxerat
nabugodonosor de hierusalem in ba¬
bilonẽ postquã egressusẽ ieconias
rex. & dnãsiue regina & eunuchi. & pͥn¬
cipes uide & hierusalem siue de hieru¬
salem. siue obtimates. & artifices de hie-¬
rusalem: in manu hellasa filii saphan
& gamarie filii helchiȩ. quos misit se¬
dechias rex iuda ad nabugodonosor re¬
gem babilonis inbabilonẽ dicens: Hec
dicit dñs erercituũ deus is ł omni tnͣs¬

Expanded text:
lud. quod scriptum profuerunt: \'mors uiro lud. quod scriptum profuerunt: \'mors uiro requies\'. nos autem nouimus corpora credentium templa esse dei, si tamen spiritus sanctus habitet in illis. Et haec sunt uerba libri, quem misit Hieremias propheta de Hierusalem ad reliquias seniorum transmigrationis et ad sacerdotes et ad prophetas et ad omnem populum, quem transduxerat Nabuchodonosor de Hierusalem in Babylonem postquam egressus est Iechonias rex et domina — siue regina - et eunuchi et principes Iudae et Hierusalem — siue de Hierusalem siue optimates et arti fices de Hierusalem, in manu Hellasa, filii Safan. et Gamariae, filii Helchiae, quos misit Sedecias, rex Iuda, ad Nabuchodonosor, regem Babylonis, in Babylonem, dicens: haec dicit dominus exercituum deus Israhel omni t
Abbreviated transcription (Latin):
erit: Quomodo enim ꝓpħam pote¬
rat appellare quẽ misum ad nõ de¬
negabat: Sed historiȩ ueritas & or¬
do seruat᷑. sicut p̃diximus. ñ iuxta
id quod erat. s iuxta id quod illo in¬
tempore putabat᷑ decepisti inquit¬
populũ m̃datio. ne dei sententiȩ
adquiesceret: unde scias te hoc an¬
no ẽẽ moriturũ:. Siquando morim᷑
de carcerib corporũ liberam᷑ scdm̃ il¬
lud testimoniũ qd̾ male intͣpͣtant᷑
heretici. educ de carcere animã meã
quomodo nunc pseudo ꝓpħe ꝓsup¬
plicio mors irrogatur. S & hoc no¬
tandum quod hieremias a pseudo¬
ꝓpħa passus inuiriã necdũ ad se
facto sermone dnĩ silet: pꝰea uero
missus a dnõ audacter arguit m̃ti¬
entẽ: & mortem ꝓpinquã nuntiat:
Quodq in m̃se septimo mortuus ẽ.
qͥ semꝑ intͣpͣtari solent requiẽ sub hoc
numero demonstrari. forsitan eil io¬
curco m̃se septimo mortuũ m̃tiunt᷑
ut de mał corporis liberaret᷑. iuxta il¬

Expanded text:
erit. Quomodo enim prophetam poteerit. Quomodo enim prophetam poterat appellare, quem missum a Domino denegabat? Sed historiae veritas et ordo servatur, sicut praediximus, non juxta id quod erat, sed juxta id quod illo tempore putabat\'populum mendacio, ne dei sententiae adquiesceret; unde scias te hoc anno esse moriturum!\' si, quando morimur, de carceribus corporum liberamur secundum illud testimonium, quod male interpretantur heretici: educ de carcere animam meam, quomodo nunc pseudoprophetae pro supplicio mors inrogatur? sed et hoc notandum, quod Hieremias a pseudopropheta passus iniuriam necdum ad se facto sermone domini silet, postea uero missus a domino audacter arguit mentientem et mortem propinquam quntiat. quodque in mense \'septimo\' mortuus est. qui semper interpretari solent \'requiem\' sub hoc numero demonstrari, forsitan eum idcirco mense \'septimo\' mortuum mentientur, ut de malis corporis liberaretur iuxta il
Abbreviated transcription (Latin):
carnib uenisq contexta sunt: ut qͥ
noluerint de celesti hierłm ꝓ qͣlitate
peccati minores subire cruciatꝰ. in ca¬
tenis nrorũ corporum condempnent᷑
& infantiam uagitus pannoꝵ. uin¬
cula sordesq sustineant. & seruiant
diabolo regibabilonis. id ẽ mundihu¬
ius. dicente scͥptura mundꝰ in malig¬
no positusẽ: cum bestiis t̾rȩ. que inbru¬
torũ animantiũ sint corporib religa¬
te:. Compulit me tͣctator in doctus &
sectator calup̃me grũniane aꝑte
ponere aliena uicia: que pͥus cũ dis¬
simulatione dicebam. lectoris pru¬
dentiȩ derelinquens Et dix̃ hiere
mias ꝓpħa ad annanniã ꝓpħam: Au¬
di annania Non misit de dñs: & tu
morieris Quod sequit᷑ qͥa adu̾sũ do¬
minũ locutꝰ es Et mortuus ẽ anna¬
tum posuerunt. & mortuus ẽ mͣse
septimo: Et hic in .lxx. annanias ꝓ
guit eum hieremias dicens. audi an¬
nania ñ misit te dñs ꝓpheta̾ tacu¬

Expanded text:
carnibus venisque contexta sint, ut qui carnibus venisque contexta sint, ut qui noluerint de coelesti Jerusalem pro qualitate peccati, minores subire cruciatus, in catenas nostrorum corporum condemnentur; et infantiae vagitus, pannocula sordesque sustineant et seruiant diabolo, regi Babylonis, id est mundi huius, dicente scriptura: mundus in maligno positus est, cum bestiis terrae, quae in brutorum animantium sint corpora religatae. compulit me tractator indoctus et sectator calumniae Grunnianae aperte ponere aliena uitia, quae prius cum dissimulatione dicebam lectoris prudentiae derelmias propheta ad Ananiam prophetam: Audi, Anania: Non misit te Dominus, et tu morieris. Quodque sequitur: Quia adversum Dominum locutus es. Et mortuus est Anatum posuerunt: Et mortuus est mense septimo. Et hic in LXX Ananias prophguit eum Jeremias dicens: Audi, Anania, non misit te Dominus, prophetam tacu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ & bestias t̃rȩ dedi illi: in .lxx. nͣ
habetur: Et in pͣsenti loco. iuxta.lxx.
pseudo ꝓpħam appellare uid̾e̾nt᷑
teme Postquã abiit hieremias ꝓphe¬
tes in uiam suã. & iniuriã silentio
deuorauit. factꝰ ẽ sermo dni ad eum.
ut ñ suis uerbis ꝓpħa loqueret᷑ ad
pseudo ꝓpham m̃datio głantẽ: sed
diceret hec dicit dñs. quãquã & ana¬
nias confringens furcã ligneã. eadẽ
auctoritate in conspectudnĩ sit locu¬
tus: hec dicit dñs: Imitat᷑ enim semꝑ
mͣdacium ueritatẽ: Quodq intulit
furcas ligneas contͥusti. & facies siue
faciam ꝑ eis catenas ferreas: hoc os¬
tendit quod renuens penam. maio¬
ris supplicii causa fuerit in populo
Delirat & in hoc loco allegoricus int̾¬
pres. fuicas & catenas ligneas ethe¬
ra appellans. & aerea corpora demonũ
uidelicet & aduersarũ potestatum:
fuitas autẽ siue catenas ferreas nra
corpora crassiora. que neruis & ossib

Expanded text:
super et bestias terrae dedi illi, in LXX non super et bestias terrae dedi illi, in LXX non habetur. Et in praesenti loco iuxta LXX An\'pseudoprophetam\' appellare uiderenturtem? postquam abiit Hieremias prophetes m uiam et iniuriam silentio deuorauit, factus est sermo dut non suis verbis propheta loqueretur ad pseudoprophetam mendacio gloriantem, sed diceret: « Haec dicit Dominus. » Quanquam et Ananias confringens furcam ligneam, eadem auctoritate in conspectu Domini sit locutus, « haec dicit Dominus. » Imitatur enim semper mendacium veritatem. Quodque intulit: « Furcas ligneas contrivisti, et facies  sive fecisti pro eis catenas ferreas, » hoc ostendit quod minorem renuens poenam, majoris supplicii causa fuerit in populo. Delirat in hoc loco allegoricus interpres, furcas et catenas ligneas aetherea appellans, et aerea corpora, daemonum videlicet et adversariarum potestatum. Furcas autem, sive catenas ferreas, nostra corpora crassiora, quae nervis et ossibus,
Abbreviated transcription (Latin):
in ferrea facere ñ poterat: Iste tacet
dolorẽq dissimulat. necdum enĩ ei a
dnõ quid loqueret᷑ fuerat reuelatũ.
ut tacite scã scͥptura demonstret. ne¬
quaquã ꝓpħas suo tantũ arbitrio lo¬
qui. s ex dnĩ uoluntate. maxime de
futuris quoꝵ solius dei notitia ẽ: Abi-¬
it inquit & recessit in uiã suam qͣsi
uictus: & illud implens ꝓpheticũ
factus sum qͣsi homo ñ audiens: &¬
nͣ habens in ore suo increpationes.
Et factumẽ uerbum anĩ ad hieremiã
pꝰquã confregit annanias ꝓpħa cate¬
nã uel furcã de collo hieremiȩ ꝓpħȩ¬
dicens: uade & dices annaniȩ. Hec di¬
cit dñs: Catenas uel furcas ligneas
contͥuisti. & facies siue faciam ꝓeis fur¬
cas ferreas: quia hec dicit dñs exercitu¬
um deusisrł: Iugũ ferreum posui suꝑ
collũ cunctarũ gentiũ istarũ: ut ser¬
uiant nabugodonosor regi babilo¬
nis Quõq sequit᷑ ut seruient ei. in¬

Expanded text:
in ferrea facere non poterat —, iste tacet in ferrea facere non poterat —, iste tacet doloremque dissimulat; necdum enim ei a domino, quid loqueretur, fuerat reuelatum, ut tacite sancta scriptura demonstret nequaquam prophetas suo tantum arbitrio loqui. sed et domini uoluntate, maxime de futuris, quorum solius dei notitia est. abiit, inquit, et recessit in uiam suam quasi uictus et illud implens propheticum: factus sum quasi homo non audiens nec habens in ore suo increpationes. Et factum est uerbum domini ni ad\' Hieremiam, postquam confregit Ananias propheta catenam — uel furcam — de collo Hieremidicens: Vade, et dices Ananiae, haec dicit Dominus: Catenas vel furcas ligneas contrivisti, et facies sive faciam, pro eis furcas ferreas. Quia haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Jugum ferreum posui super collum cunctarum gentium istarum, ut seruiant Nabuchodonosor, regi Babylonis. quodque sequitur: et seruient ei; in
Abbreviated transcription (Latin):
de collo hieremie ꝓph̃e: & confregit eã:
Et ait annanias ꝓpħa. in conspectu oĩs
populi dicens Nec dicit dñs: Sic con¬
fringam iugum nabugodonosor re¬
gis babilonis post duos annos dierũ
de collo omniũ gentiuĩ Et abiit hie¬
remias in uiãsuam: Duos annos ñ
annaniam. ne scilicet ꝓpħã uideren¬
tur dicere qui ꝓpħa nͣ erat: qͣsi ñ mul¬
ta in scͥpturis scĩs dicant᷑. iuxta opini¬
onẽ illius temporis quo gestare ferun¬
tur. & nͣ iuxta quod rei ueritas conti-¬
neat: Deniq & iosepħ in euanglĩo pa¬
ter dni uocat᷑. & ipsa maria qͣ sciebat
se de spũ scõ concepisse. & responderat
angło. quomodo erit istud qͥa uirũ
ñ cognoui. loquit᷑ ad filiũ: fili qͥd fecis¬
ti nob̾sic: Ecce ego & pat̾ tuus dolen¬
tes querebamꝰ te:. Simulq conside¬
randa prudentia hieremiȩ. & humi¬
litas atq pacientia Pseudo ꝓpħa
reb facit inuiriã. & arreptã furcã
de ceruice eius conterit. quod utiq

Expanded text:
et confregit eam. et ait Ananias in conspectu omnis populi dicens: haec dicit dominus: sic confringam iugum Nabuchodonosor; regis Babylonis, duobus annis dierum de collo .\',:_ omnium gentium. et abiit Hieremias in uiam suam. \'Duos annos\' non n dixere Ananiam, ne scilicet prophetam uiderentur dicere, qui propheta non erat, quasi non multa in scripturis sanctis dicantur iuxta opinionem illius temporis, quo gesta referuntur. et non iuxta quod rei ueritas continebat; denique et Ioseph in euangelio pater domini uocatur et ipsa Maria. quae sciebat se de sancto spiritu concepisse et responderat angelo: quomodo erit istud. quia uirum non cognoui?, loquitur ad filium: fili, quid fecisti nobis sic? ecce ego et pater tuus dolentes quaerebamus te. simulque consideranda prudentia Hieremiae et humilitas atque patientia. pseudopropheta rebus facit iniuriam et arreptam furcam de ceruice eius conterit — quod utique
Abbreviated transcription (Latin):
misi eos ait dñs. & ipsi ꝓpħant in no¬
mine meo mͣdacit᷑ ut eiciam uos & pe¬
reatis tam uos quã ꝓpħe qui uatici¬
nant᷑ uobis Post uniuersas gentes
tnͣsit ad sedechiam regem iuda. et eisdẽ
quib gentib cõminatꝰ ẽ sermonibus
loquitur: Neq enim meret᷑ pͥuilegiũ
gens israhelitica que ceteris gentib
aut similia aut maiora peccauit:. De¬
niq quia audire contempsit populꝰ¬
ꝑ duellis: gladio. fame. & peste consũp¬
tus ẽ Obseruandum autẽ in scͥptura
qui uaticinentur in nomine dnĩ m̃¬
daciter: Hoc autem faciunt ut ego in¬
decipiunt similis interitus ẽ Hoc de
hebraico posuimus. sub iugũ regis ba¬
bilonis. & seruite ei & populoeius et

Expanded text:
 ipsi prophetant in nomine meo mendaciter, ut ejiciant vos, et pereatis tam vos, quam Prophetae qui vaticinantur vobis. Post universas gentes transit ad Sedeciam regem Juda; et iisdem quibus gentibus comminatus est, sermonibus loquitur: neque enim meretur privilegium gentis Israeliticae, qui caeteris gentibus, aut similia, aut majora peccavit. Denique quia audire contempsit populuduellis, gladio, fame et peste consumtus est. obseruandum autem in scripturaqui uaticinentur in nomine domini mendaciter. \'hoc autem faciunt, ut ego, indecipiunt, similis interitus est. hoc, quod de Hebraico posuimus: sub iugum regis Babylonis et seruit
Abbreviated transcription (Latin):
stret᷑. Et hoc animad uertendũ. qd̾ ñ
minacit᷑. ñ truculent̃. s fiducia ueri¬
tatis increpet m̃tientẽ: & differat in
futuruĩ. ut qͥ audiunt. rerũ exitũ p̃s¬
tolent᷑ Et tulit annanias ꝓpħa cate¬
nã uel furcã q̃ hebraice dicit᷑ mutõth.¬

Expanded text:
stretur. et hoc animaduertendum, quod non stretur. et hoc animaduertendum, quod non minaciter, non truculente, sed fiducia ueritatis increpet mentientem et differat in futurum, ut, qui audiunt. rerum exitum praestolentur. Et tulit Ananias propheta catenam — uel furcam, quae Hebraice dicitur \'muthoth
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe qui fuerunt ante me & te. ab
initio. & ꝓphãuerunt suꝑ tras mul¬
tas. & suꝑ regna magna de pͣlio et
de afflictione. & de fame. ꝓpħa qui
uaticinatꝰ ẽ pacem cum uenerit uer¬
bum eius sciet᷑ ꝓph̾a quẽ miserit do¬
minꝰ in ueritate Poterat hieremias
annaniȩ dicere falsum loqueris.
decipis populum ñ esꝓpħa. s pseu¬
do ꝓpħa Quod si dixisset: poterat &
pseudo ꝓpħa in hieremiã eadem retor¬
quere Ergo ñ facit iniuriã: & qͣsi ad
ꝓpħam loquitur: Non solum inqͥt
ego sũꝓpha. & tu. s fuerunt ante me
& te multi alii: quoꝵ fuit isaias. osee.
io hel. ⁊ amos. ⁊ cet̾i. Propħauerunt in qͥt
contͣ t̾ras multas. & regna ñ parua.s
magna. bellum illis. & aduersa. & re¬
rũ omniũ penuriã nuntiantes Et
econtͣrio fuerunt alĩ qui pacẽ polli¬
de se loquit᷑. & annania quod cũ reꝵ
finis aduenerit. tunc ꝓpħaꝵ ueritas

Expanded text:
Prophetae qui fuerunt ante me et ante te ab Prophetae qui fuerunt ante me et ante te ab initio, et prophetaverunt super terras multas, et super regna magna, de praelio, et de afflictione, et de fame. Propheta, qui uaticinatus est pa ce m, cum uenerit uerbum eius, scietur propheta, quem miserit dominus in ueritate. Poterat Hieremias Ananiae dicere: \'falsum loqueris, decipis populum, non es propheta. sed pseudopropheta\'. quod si dpseudopropheta in Jeremiam eadem retorquere, ergo non facit injuriam. Et quasi ad prophetam loquitur. Non solum, inquit, ego sum propheta et tu, sed fuerunt ante teIsaias, Osee, Joel, et Amos, et caeteri. Prophetaverunt, inquit, contra terras multas, et regna non parva, sed magna, bellum illis et adversa, et rerum omnium penuriam nuntiantes. Et e contrario fuerunt alii, qui pacem pollide se loquitur et Anania, quod, cum rerum finis aduenerit, tunc prophetarum ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
completo. futurũ biennio: ut gaudii
magnitudinẽ. uicinũ tempus reꝓ¬
missionis augeret Et dix̃ hieremiaᷤ.
ꝓpħa ad annaniam ꝓpħam inocłis
sacerdotum. &. in ocłis omnis populi
qui stabant in domo dnĩ: & ait hiere¬
remias ꝓpha, Amen: Sic faciat dñs
Suscitet dñs uerba tua que ꝓpħasti
ut referantur uasa de domo dñi. et
omĩs tnͣsmigratio babilonis ad locũ
uob̾ & cupit ꝓ rerum ꝓsꝑitate magis
illũ quã se uera dicere. Unde & alius
uere ꝓpha testatur dicens Utinã ñ
essem uir habens spm̃. & m̃datium
pocius loquerer Etontͣrio ionas con¬
tristatur qͣre m̃tit᷑ sit: & arguit᷑ ad nõ
utilius ꝓpħȩ eẽ m̃datiũ quã tante ru¬
inam multitudinis Ac ne uideret᷑
pseudo ꝓpħe comꝓbare uaticiniũ sub
alioꝵ exemplo absq inuria m̃tientis
asserit ueritatẽ Uerumtam̃ audiuer¬
bum hoc quod ego loquor in auribus
tuis. & in aurib uniuersi populi:

Expanded text:
conpleto futurum biennio, ut gaudii conpleto futurum biennio, ut gaudii magnitudinem uicinum tempus repromissionis augeret. Et dixit Hieremias propheta ad Ananiam prophetam in oculis sacerdotum et in oculis omnis populi, qui stabat in domo domini, et ait Hieremias propheta: amen, sic faciat dominus; suscitet dominus uerba tua, quae prophetasti, ut referantur uasa de domo dom ini et omnis transmigratio Babylonis ad locum uobis —, et cupit pro rerum prosperitate magis illum quam se uera dicere. unde et alius propheta testatur dicens: utinam non essem uir habens spiritum et mendacium potius loquerer! e contrario Ionas contristatur, quare mentitus sit, et arguitur a domino utilius prophetae esse mendacium quam tantae ruinam multitudinis. ac ne uideretur pseudoprophetae conprobare uaticinium, sub aliorum exemplo absque iniuria mentientis adicit ueritatem: Uerumtamen audi uerbum htuis, et in auribus universi populi.
Abbreviated transcription (Latin):
tia: p̃sertim quȩ leta ꝓmittunt. hie¬
remias dixerat eciam cetera uasa uł
templi uel domꝰ regre & uniu̾si popłi
que nabugodonosor dimiserat. tnͣs¬
ferenda in babilonẽ: hic autẽ econt᷑¬
rio &̃ ea que tnͣslata fuerant referen¬
da ꝓmittit Que tulit nabugodono¬
sor rex babilonis de locoisto. & tnstu¬
lit ea in babilonem: Et iechoniam
filium ioachim regẽ uidȩ & omnem
tnͣsmigationẽ ude qui ingressi sunt
babilonẽ ego conuertã in locũ istum
ait dñs Conteram enim iugũ regis
babilonis Pro quib .lxx. tnͣstulert̃
iechoniam & tnͣsmigationẽ uidȩ qͥa
conteram iugum regis babilonis: bre¬
uit᷑ hebraice ueritatis sensũ magis
quã uerba ponenentes Pollicet᷑ autẽ
annanias ꝓphetes ut tunc populoui¬
debat᷑. ñ solum uasa s & rege̾ iechoni¬
am reducendum eẽ hierłm. & iugũ
regis babilonis conterendũ. hoc est
destruendũ eius imꝑiũ. & hoc necdũ

Expanded text:
cia, praesertim quae laeta promittunt. Hiecia, praesertim quae laeta promittunt. Hieremias dixerat etiam cetera uasa uel templi uel domus regiae et uniuersi populi, quae Nabuchodonosor dimiserat, transferenda Babylonem; hic autem e contrario etiam ea, quae translata fuerant, referenda promittit. Quae tulit Nabuchodonosor. rex Babylonis, de loco isto et transtulit ea. in Babylonem. Iechoniam ia m, filium Ioiacim, regem Iudae, et omnem transmigrationem Iudae, qui ingressi sunt Babylonem, ego conteram in locum istum, ait dominus; conteram enim iugum regis Babylonis is. Pro quibus LXX transtulerunt: Iechoniam et transmigrationem Iudae, quia conteram iugum regis Babylonis breuiter Hebraicae ueritatis sensum magis quam uerba ponentes. pollicetur autem Ananias \'prophetes\' — ut tunc populo uidebatur — non solum uasa, sed et regem Iechoniam reducendum esse Hierusalem et iugum regis Babylonii conterendum, hoc est destruendum eius imperium. et hoc necdum
Abbreviated transcription (Latin):
monstrent. & tunc ueritate uaticiniũ
comꝑbabitur Colũpnas autẽ & ma¬
re & bases & reliqua uasoꝵ in malachĩ.
& in extremo huius ꝓphe uolumine
legimus: & enumerantur que uasa
tnͣslata sint in babilonẽ quando cap¬
tus ẽ sedechias. & incensa ciuitas. tẽplũ¬
q subuersum Et factum ẽ in anno
illo in pͥncipio regni sedechiȩ regis u¬
dȩ in anno quarto in mͣsequinto. dixͣ
ad me annanias filius azur ꝓph̾a. de
gabaonindomodnĩ coram sacerdotib
& omni populo dicens Hec dicit dñs
exercituũ deus isrł Contͥui iugũ re¬
gis babilonis: adhuc duo anni dieꝵ
& ego referri faciam ad locum iftum
omnia uasadnĩ: Quos hebraicum
nifestiorẽ facerent intelligentiam:
in quarto anno regni eius. & in m̃se
quinto. necdum ꝓpħa hiezechiele
uaticinante in babilone ad eos qui
cum iheconia fuerant tnͣsmigͣti. Ha¬
bet q fiduciam annanias in tẽplo dnĩ
pollicetur. & libenter audiunt᷑ m̃da¬

Expanded text:
monstrent: et tunc veritate vaticinium monstrent: et tunc veritate vaticinium comprobabitur. Columnas autem, et mare, et bases, et reliqua vasorum, in Malachim et in extremo hujus prophetae volumine legimus . Et enumerantur vasa quae translata sint in Babylonem, quando captus est Sedecias, et incensa civitas, templumque subversum. Et factum est in anno illo, in principio regni Sedeciae regis Juda, in anno quarto, in mense quinto, dixit ad me Ananias filius Azur, propheta de Gabaon in domo Domini, coram sacerdotibus et omni populo, dicens: Haec dicit Dominus exercituum deus Israhel: contriui iugum regis.., Babylonis; adhuc duo anni dierum et ego referri faciam ad locum istum omnia nasa domini:. Quos Hebraicum nifestiorem facerent intellegentiam. in quarto anno regni eius et in mense quinto — necdum propheta Hiexechiel uaticinante in Babylone ad eos, qui cum Iechonia fuerant transmigrati — habetque fiduciam in templo domini lpollicetur et libenter audiuntur menda
Abbreviated transcription (Latin):
rentur & ibierunt usq ad diemuisita-¬
tionis sue aicit dñs: & afferri faciam
eace restitui in loco isto Hec ut diximꝰ¬
braica ueritate tnslata sunt. E quo
aliud quod scͥptũ nonerat posuere dicen¬
tes quia sic dixit dñs mͥ. & reliqua ua¬
sa que ñtulit rex babilonis quando
tnͣstulit iechoniam de hierłm in babi¬
lonem intͣbunt dicit dñs: sensũ ma¬
gis quã uerba ponentes. forsitan irra¬
tionabile arbit᷑ti. ut deus loqueret᷑¬
ad colũpnas. & ad mare & ad bases. &
ad reliqua uasa que remanserant in
hierusalẽ: qͣsi ñ legamus & uermi ma¬
tutino increpuisse dñm. & mari locu¬
tũ. tace & obmutesce Quodq ait. oc¬
currat michi siue dnõ exercituũ: illũ
oftendit uerum ꝓpħam posse d nõ p̃¬
cib resistere. scdm̃ qd̾ & moy ses stetit
fc añs ad moysen. dimitte me ait. ut
ꝑcutiam populum istũ Quando autẽ
dicit dimitte me: oftendit se p̃cib scõꝵ
posse retineri Occurrant inquit ꝓpħe

Expanded text:
rentur, & ibi erunt usque ad diem visitationis suae, dicit Dominus, & afferri faciam ea, & restitui in loco isto? Nonne ibraica ueritate translata sunt, pro quo aliud, quod scriptum non erat, posuere dicentes: mihi, quia sic dixit dominus: et reliqua uasa, quae non tulit rex Babylonis, quando transtulit Iechoniam de Hierusalem. in Babylonem intrabunt, dicit dominus sensum magis quam uerba ponentes, forsitan inrationale arbitratiut deus loqueretur columnas et ad mare et ad bases et ad reliqua uasa, quae remanserant in Hierusalem, quasi non legamus et uermi matutino increpuisse dominum et ad mare locutum: tace et ommutesce! quodque ait: occurrant mihi siue domino exercituum, illud ostendit uerum prophetam posse domino precibus resistEt Dominus ad Moysen: Dimitte me, ait, ut percutiam populum istum . Quando autem dicit, Dimitte me, ostendit se precibus sanctorum posse retineri. Occurrant, inquit, Pro