comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ipsã q̃ uera ẽ amiciciã diffinitio ista cõplectit᷑. GR. Quare
ñ ⁊ illa q̃ ante hest̾nã collationẽ me pluri mũ delectabat eque
ꝓbanda ẽ. idem scilicet ueue ⁊ idem nolle: A. Certe int̃ eos
quoꝵ fuerint em̃dati mores. uita cõposita ordinati affectꝰ.
⁊ nolit cum ipso. nicb̃ s uolens ꝯcedi. nicħ ipse p̃stare rogatꝰ.
qd̾ in iustũ. uł in honestũ uł indecens sit S de quatuor
his ꝗ̃ p̃misistis qͥd senciendũ sit a te expectamus doceri.A.
qͥb si quis fu̾it inuolutꝰ. ñ diu amicicie leges. uł iura ser¬
uabit. huiꝰmodi ad amiciciã ñ facile eligendi sc̃. sed si a¬
lias eoꝵ uita moresq placuerint: agendũ cũ eis sũmoꝑe
ẽ ut sanati. ad amiciciam habeant᷑ idonei: uidelicet iracũ¬
.di. instabiles. suspiciosi. ũbosi. Difficile qͥppe ẽ eũ ꝗ̃ sepe
tracundie furor exagitat. ñ aliqñ insurgere in amicũ

Expanded text:
sed ipsam quae vera est, amicitiam diffinitio ista complectitur. GRATIANUS. Quare sed ipsam quae vera est, amicitiam diffinitio ista complectitur. GRATIANUS. Quare non et illa, quae ante hesternam collationem me plurimum delectabat, aeque probanda est idem scilicet velle, et idem nolle. AELREDUS. Certe inter eos, quorum fuerint emendati mores, vita composita, ordinati affectus;  nolit cum ipso; nihil sibi volens concedit nihil ipse praestare rogatus, quod injustum vel inhonestum, vel indecens sit. Sed de quatuor his quae praemisisti, quid sentiendum sit, a te exspectamus doceri. AEquibus si quis fuerit involutus, non diu amicitiae leges vel jura servabit. Hujusmodi ad amicitiam non facile eligendi sunt; sed si alias eorum vita moresque placuerint, agendum cum eis summopere est, ut sanati ad amicitiam habeantur idonei: videlicet iracundi, instabiles, suspiciosi, verbosi. Difficile quippe est, eum, quem saepe iracundiae furor exagitat, non aliquando insurgere in amicum;
Abbreviated transcription (Latin):
missus aũ sic tolerandꝰ. sic tractandiis sic seqͦndꝰ. ut quan¬
diu a p̃misso fundam̃to irreuocabilit̾ ñ recessit ule itatiuis
⁊ tuilliꝰ sis tã in corꝑalib ꝗͣ inspiritalib: nulla sit animoꝵ.
affectionũ. uoluntatũ. sententiaꝵ ue diuisio. Cernitis ergo
qͣtuor gradus. qͥb ad amiticie ꝑfectionẽ conseender̃t:. quoꝵ
pͥmus ẽ electio. scd̃s ꝓbatio. t̃cius admissio: quartuᷤ rerũ diui¬
naꝵ ⁊ humanaꝵ cũ quadã caritate ⁊ beniuolentia sũ ma con¬
sensio. G. Recordor te in pͥma illa disputatione qͣm cũ tuo habu¬
isti iuone diffinitionẽ hanc satis ꝓbasse.s. qr de multis amici¬
ciaꝵ generib dispu tasti: utrum om̃is cõprehendas scire desi¬
dero . A. Cum uera amicicia nͥ int̃ bonos eẽ ñ possit. qͥ nicħ ꝯt
fidẽ uł bonos mores uelle possint aut facere: ꝓfecto ñ qͣlibet

Expanded text:
missus autem sic tolerandus, sic tractandus, sic sequendus, ut quanmissus autem sic tolerandus, sic tractandus, sic sequendus, ut quandiu a praemisso fundamento irrevocabiliter non recesserit, ille ita tuus, et tu illius sis, tam in corporalibus quam in spiritualibus; ut nulla sit animorum, affectionum, voluntatum, sententiarumve divisio. Cernitis ergo quatuor gradus, quibus ad amicitiae perfectionem conscenditur: quorum primus est electio, secundus probatio, tertius admissio, quartus rerum divinarum et humanarum cum quadam charitate et benevolentia summa consensio. GALTERUS. Recordor te in prima illa tua disputatione, quam cum tuo habuisti Ivone, diffinitionem hanc satis probasse; sed quia de multis amicitiarum generibus disputasti, utrum omnes comprehendat, scire desidero. AELREDUS. Cum vera amicitia nisi inter bonos esse non possit, qui nihil contra fidem vel bonos mores, velle possint, aut facere: profecto non quamlibet,
Abbreviated transcription (Latin):
mã reuocandũ. ⁊ scđm eiꝰ qualitatẽ om̃imodis corrigen¬
dũ ñ dĩmites. Nex õs tñ qͦs diligimꝰ in amiticiã st̃ recipien¬
di: quia nꝰ õs ad hoc reꝑiunt᷑ idonei. Nã cũ amicꝰ tui ꝯsors
sit animi. cuiꝰ sꝑuituũ coniungas ⁊ applices. ⁊ ita mis¬
ceas ut unũ fieri uelis ex duob: eui te tanꝙͣ tibi alt̾i
cõmittas: cui ncħ occultes: a qͦ nicħ timeas: pͥmũ certe
eligendus ẽ qui ad hec aptus putet᷑: deinde ꝓbandꝰ. & sic
demũ admittendus. Stabilis enĩ debet eẽ amitia. ⁊ qͣn¬
dã scͥnitatis speciẽ p̾ferte: sẽꝑ ꝑseuerans in affestu. Et
^d̾o ñ pueriui mͦ amicos mutare uaga qͥdã debemꝰ sententia
Qm̃ enĩ nemo decestabilior ꝙͣ qͥ amiciciã leserit: nicħ̃ꝙ magis
animũ torqueat. qirã uł deseri ab amico uł impugnari: eũ
sũmo studio eligendus ẽ. ⁊ cũ maxima cautela ꝓbandꝰ. Ad¬

Expanded text:
mam revocandum, et secundum ejus qualitatem omnimodis corrigenmam revocandum, et secundum ejus qualitatem omnimodis corrigendum, non dubites. Nec omnes tamen, quos diligimus, in amicitiam sunt recipiendi, quia nec omnes ad hoc reperiuntur idonei. Nam cum amicus tui consors sit animi, cujus spiritui tuum conjungas et applices, et ita misceas, ut unum fieri velis e duobus, cui te tanquam tibi alteri committas, cui nihil occultes, a quo nihil timeas: primum certe eligendus est, qui ad haec aptus putetur; deinde probandus, et sic demum admittendus. Stabilis enim debet esse amicitia, et quamdam aeternitatis speciem praeferre, semper perseverans in affectu. Et deo non puerili modo, amicos mutare vaga quadam debemus sententia. Quoniam enim nemo detestabilior, quam qui amicitiam laeserit, nihilque magis animum torqueat quam vel deseri ab amico vel impugnari; cum summo studio eligendus est, et cum maxima cautela probandus: ad
Abbreviated transcription (Latin):
alterius influit animũ: ⁊ sicratio iungit᷑ affectui. ut
amor ex ratione castus sit. dultis ex affectu. Eͥs hoꝵ
uob̾ amicicie uidet᷑ cõmodatior: Gał. hic ultimꝰ sane.
ꝗ̃ ⁊ uͥtutis contẽplatio format. ⁊ moꝵ suauitas ornat.
S utrũ om̃s quos sic diligimus adillud amicitie admit¬
tendi sint dulee secretũ: scire de sidero. A. frimo ponen¬
dũ est solidũ qͦddã ipsius spiritalis amoris fundam̃tũ.
in quo eiꝰ st̃ collocanda pͥncipia: ut sicrecta qͥs linea ad eiꝰ
altiora consaendens: ne fundam̃tũ negligat uł excedat
maximã cautelã adbibeat. fundam̃tũ illud di amor ẽ:
ad ꝙ̃. oĩa que uł amor sugg̾it uł affectus: omĩa que uł
occutte aliqͥs sp̃c. uł paiam qͥsub et suadet amicus referẽ¬
da st̃: diligent̃q inspiciendũ. ut qͥcqͥd astruit᷑ fundam̃¬
to conueniat: ⁊ qͥcqͥd illud excedere dep̃hendit᷑. ad eiꝰ for¬

Expanded text:
alterius influit animum: et sic ratio jungitur affectui, ut alterius influit animum: et sic ratio jungitur affectui, ut amor ex ratione castus sit, dulcis ex affectu. Quis horum vobis amicitiae videtur commodatior? GALTERUS. Hic ultimus sane, quem et virtutis comtemplatio format, et morum suavitas ornat. Sed utrum omnes, quos sic diligimus, ad illud amicitiae admittendi sint dulce secretum, scire desidero. AELREDUS. Primo ponendum est solidum quoddam ipsius spiritalis amoris fundamentum, in quo ejus sunt collocanda principia; ut sic recta quis linea ad ejus altiora conscendens, ne fundamentum negligat vel excedat, maximam cautelam adhibeat. Fundamentum illud Dei amor est, ad quem omnia, quae vel amor suggerit vel affectus; omnia, quae vel occulte aliquis spiritus, vel palam quilibet suadet amicus, referenda sunt: diligenterque inspiciendum, ut quidquid astruitur, fundamento conveniat, et quidquid illud excedere deprehenditur, ad ejus for
Abbreviated transcription (Latin):
putabas. Gał. Quomͦ mͥ amicꝰ ñ eẽt: qͥ nullius ñ ẽ: S: quia
utriq assumꝰ: ꝓmissitui ñ imniemores. ocio huie ñ simus
ingrati.A. fons ⁊ origo amicitie amor ẽ: nã amor sine ami¬
citia eẽ pͭ: amicicia sine amore nũ ꝙͣ. Amor aũ aut ex
nat᷑a aut ex officio. aut ex ratione sola. aut ex solo affectu.
aut ex utroq simul ꝓcedit. Ex nat᷑a: sicut mat̃ diligit
filiũ. Ex officio qn exratione dati ⁊ accepti qͦdã speciali
affectu coniuigimur. E x solaratione: sicut inimicos
ñ ex sponta nea mnentis inolinatione. s ex p̃cepti necessi¬
tate diligriius. Ex solo affectu: q̃ñ aliqͥs ob ea sola que
corporis sunt ũbi grã. pulchritudinẽ. fortitudinẽ. fatũ¬
diam sci quor dam inclinat affectũ. Ex ratione simul
⁊ affectu: q̃n is q̃ ob iͥtutis meritũ. ratio suadet aman¬
dum. moꝵ suauitate ⁊ uite laucioris dulcedine. in

Expanded text:
Quomodo mihi amicus non esset, qui nullius non est? Sed quia Quomodo mihi amicus non esset, qui nullius non est? Sed quia utrique adsumus, promissi tui non immemores, otio huic non simus ingrati. AELREDUS. Fons et origo amicitiae amor est: nam amor sine amicitia esse potest, amicitia sine amore nunquam. Amor vero ex natura, aut ex officio, vel ratione sola, vel ex solo affectu, nonnunquam ex utroque simul procedit. Ex natura, sicut mater diligit filium. Ex officio, quando ex ratione dati et accepti, quidam speciali affectu conjunguntur; ex sola ratione, sicut inimicos, non ex spontanea mentis inclinatione, sed ex praecepti necessitate diligimus. Ex solo affectu, quando aliquis ob ea sola, quae corporis sunt, verbi gratia, pulchritudinem, fortitudinem, facundiam, sibi quorumdam inclinat affectum. Ex ratione simul et affectu, quando is, quem ob virtutis meritum ratio suadet amandum, morum suavitate, et vitae laudandae dulcedine in
Abbreviated transcription (Latin):
amico uł ꝓamieo toleranda: quis seruandꝰ sit modus
que caituo adhibenda: ñ est tẽporis huiꝰ euolũe. GRA̾¬
sion parũ m̃ s̃ alterũ nr̃m fateor contulisseͥ cuius
int̾rogatione ꝓuocatꝰ. sũmã om̃ium quȩ disputata sunt
breui ꝯp̃hendens epilogo. quasi p̃ ocłis in ipsa memoria depintisti
Age iam p̃eor: & in ipsis officiis amicoꝵ qͥs seruand̾ sit modus.
negociũ isti qͥ modouenert̃. sua ut cernitis importunitate
cõpellunt. Gał. Inuitus certe recedo. cras ꝓfecto cum se
mane.⁊ ne ipse nos incurie: aut nos eũ tarditatis arguamus:
ipse. Certe. tarditatis ñ potest arguere nos
hodie. A. uis ea que ꝓposita st̃ ꝓsequamur:
GRr. habeo ei fidem. Nã ⁊ p̃sentiã eiꝰ mͥ reor
iecessariã: cui ⁊ sensus ẽ acutior ad intelli¬
gendum ⁊ lingua erudicior ad int̾rogandũ: ⁊ memoria
tenacir ad retinendũ .A. Audisti. Gat : Amicicior tͥ ẽ G&x. ꝙͣ¬

Expanded text:
amico, vel pro amico toleranda, quis servandus sit modus, amico, vel pro amico toleranda, quis servandus sit modus, quae cautio adhibenda, non est temporis hujus evolvere. GRATIANUS. Non parum mihi Galterum nostrum fateor contulisse, cujus interrogatione provocatus, summam omnium, quae disputata sunt, brevi comprehendens epilogo, quasi prae oculis in ipsa memoria depinxisti. Age jam precor, et in ipsis officiis amicorum quis servandus sit modus, negotium isti, qui modo venerunt, sua, ut cernitis, importunitate compellunt. GALTERUS. Invitus certe recedo, cras profecto cum se mane, ne ipse nos incuriae, aut nos eum tarditatis arguamus. ipse, certe tarditatis non potest arguere nos hodie. AELREDUS. Vis, ea quae proposita sunt prosequamur? GRATIANUS. Habeo ei fidem: nam et praesentiam ejus mihi reor necessariam, cui et sensus est acutior ad intelligendum, et lingua eruditior ad interrogandum, et memoria tenacior ad retinendum. AELREDUS. Audisti, Galtere? Amicitior tibi est
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eẽ fugiendã. Uerũ ne forte si qͥlibet turpes sic affecti. uel¬
lent ꝓ inuicẽ mori ad amicitiȩ sũmã cred̾ent᷑ euecti. di¬
timus int̃ qͦs ꝑsonas oriri possit ⁊ ꝑfici amicicia. Deindo
illos qͥ ob iultas sollietudines ⁊ curas quas genorat. cauẽ¬
dam eã existimant ĩ eptie ediiͦnꝰ arguendos. Postixmo q̃¬
auende: ꝙͣ breuit potuimꝰ enodauimꝰ. fatet ꝓinde ex hĩ
sĩb certa ⁊ uera spiritalis amicicie meta. nicħ scilicet negan¬
dũ amies. nicł ꝓ amico ñ sustinendũ. qͦd minꝰ sit ꝙͣ ipsa
p̃tiosa corporis uita: quã ponendã ꝓ amico diuina sanxit
auctoritas. Quocirea cũ uita anime corꝑis sit multo pre¬
stantior. hoc oĩno negandũ censemꝰ amico qd̾ mortẽ in¬
ferat animȩ: qd̾ nicħ aliud ẽ ꝙͣ peccatũ: qđ dm̃ separat
ab aĩa: aĩam auita. Uerũ in his que uł exhibenda st̃

Expanded text:
non esse fugiendam. Verum ne forte, si quilibet turpes sic affecti velnon esse fugiendam. Verum ne forte, si quilibet turpes sic affecti vellent pro invicem mori, ad amicitiae summam crederentur evecti, diximus inter quas personas oriri possit, et perfici amicitia; deinde illos, qui ob multas sollicitudines et curas, quas generat, cavendam eam existimant, ineptiae credidimus arguendos. Postremo, qbreviter potuimus enodavimus. Patet proinde ex his omnibus certa, et vera spiritualis amicitiae meta; nihil scilicet negandum amico, nihil pro amico non sustinendum, quod minus sit quam ipsa pretiosa corporis vita, quam ponendam pro amico divina sanxit auctoritas. Quocirca cum vita animae corporis sit multo praestantior, hoc omnino negandum censemus amico, quod mortem inferat animae, quod nihil aliud est quam peccatum, quod Deum separat ab anima, animam a vita. Verum in his, quae vel exhibenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
distinxerimus: utrũ pret̾ea assentationes que falso
certas metas qͦusq tendi debeat amor int̃ amitos. osten¬
derimuis. uos iudicate.GR. Hoc ultimũ ñ satis recordor
enodatum. A. Recolitis ut credo eoꝵ me refellisse senten¬
sd̃m sperate utilitatis modiĩ. qͥntitatẽ amicicie metiuntur.
Nam duaseaꝵ quas ꝓposuit. Gał: nec mentione dignas existi¬
maui. Eͥs enĩ ineptius ẽẽ pot̃ qͣ. amicitiã hactenus extendi.
it mofficiis uł obsequiis uicẽ qͥs rependat amito: cũ omĩa illis
debeant ẽ cõmunia qͥb nimirũ eẽ. debet ⁊ cor unũ ⁊ aĩa una
Qã turpe⁊ illud. ut ñ alit̃ afficiat᷑ quis gͥ amicũ qͣ gͦ seipsũ
cũ unusquisq de se humilia. sublimia sentire debeat de a¬
mico: His gͥ faisis amicitie finib explosis: fi nẽ amicicie¬
ex ub dnĩ ꝓferendũ putauimꝰ qͥ mortẽ ipsã ꝓ anuitis sanxit

Expanded text:
dixerimus; utrum praeterea assentationes, quae falso dixerimus; utrum praeterea assentationes, quae falso quoque certas metas, quousque tendi debeat amor inter amicos, ostenderimus; vos judicate. GRATIANUS. Hoc ultimum non satis recordor enodatum. AELREDUS. Recolitis, ut credo, eorum me refellisse sentensecundum speratae utilitatis modum, quantitatem amicitiae metiuntur. Nam duas earum, quas proposuit Galterus, nec mentione dignas existimavi. Quid enim ineptius esse potest, quam amicitiam hactenus extendi, ut in officiis vel obsequiis vicem rependat amico: cum omnia illis debeant esse communia, quibus nimirum esse debet et cor unum, et anima una? Quam turpe et illud, ut non aliter afficiatur quis erga amicum, quam erga se ipsum! cum unusquisque de se humilia, sublimia sentire debeat de amico. His igitur falsis amicitiae finibus explosis, finem amiciti Domini proferendum putavimus; qui mortem ipsam pro amicis sanxit
Abbreviated transcription (Latin):
etlimus amiticiã: s ab ipsa potius tantã gr̃ãm ꝓfecisse ñ
dubitamꝰ. Nam qd̾ rex uiri illius pͥus eguerit: nemo qͥ cogi¬
cetꝰ. berũ qd̾ ipse uir magnaꝵ opũ nicħ ꝓhis mercedis a re¬
qi sꝑau̾it: hinc adu̾tere ꝑspituũ ẽ : qd̾ om̃s delicias diu¬
tasq eiuitatis ꝓnius offerenti. nicħ susciꝑe adquieuit.
siuis uolens eẽ contentus. Sic ⁊ fedus ulud uenerabile qd̃
inter dauid ⁊ ionathan ñ spes fut̾e utilitatis. s uͥtutis
contẽplatio consecrauit: multũ utͥsq nouimꝰ contulisse.
cũ istuis industria. uita sit alt̾ius reseruata. illius
bnficio c̾uiꝰ non sit posteritas deleta. Cũ gͥ in bonis
sẽꝑ p̃cedat amicicia sequat᷑ utilitas: ꝓfecto ñ tã utili¬
tas parta ꝑamicũ. quã amiti amor ipse delectat. Utrũ
g de fructu amicicie satis dixerimus. utrũ &ẽ certas
psonas. inter quas ⁊ oriri ⁊ seruari possit ⁊ ꝑfici. lucide

Expanded text:
credimus amicitiam, sed ab ipsa potius tantam gratiam processisse non credimus amicitiam, sed ab ipsa potius tantam gratiam processisse non dubitamus. Nam quod rex viri illius prius eguerit, nemo qui cogitet. Verum quod ipse viri magnarum opum, nihil pro his mercedis a rege speraverit, hinc advertere perspicuum est, quod omnes delicias divitiasque civitatis pronius offerenti, ni. Sic et foedus illud venerabile, quod inter David et Jonathan non spes futurae utilitatis, sed virtutis contemplatio consecravit, multum utrisque novimus contulisse; cum istius industria vita sit alterius conservata; illius beneficio, hujus non sit posteritas deleta. Cum igitur in bonis semper praecedat amicitia, sequatur utilitas; profecto non tam utilitas parta per amicum, quam amici amor ipse delectat. Utrum igitur de fructu amicitiae satis dixerimus, utrum etiam certas personas, inter quas oriri et servari possit, et perfici, lucide
Abbreviated transcription (Latin):
causã ⁊ appetendã ⁊ colendã. ⁊ conseruandã existumant.
Qd̃ si admitamꝰ: ꝙͣ multosomĩ amoro dignissimos e¬
cludemꝰ.: qͥ cũ nict habeant. meb possideant ꝓfecto ils¬
cħ cõmodi tẽporalis ab eisuł adipisci pot̾it qͥs uł sꝑare.
Si uͦ int̾ cõmoda duxeris consiliũ in dubiis. consolatio¬
nẽ in adu̾sis. ⁊ cet̾a huiꝰmodi: hec utiq ab amico ex¬
pectanda sunt: s sequi debent ista amicirciã ñ pide¬
dee. Icdũ enĩquid sit amicitia didicit: qͥ aliã eiꝰ uult
ẽmeredẽ ꝙͣ ipsam. Quȩ tuno plena merces erit colen¬
ab eam : cum tota transiata indm̃: in eius cõtẽpiatiõe
apelit qͦs uniuit. Nam tũ multas ⁊ magnas utilitates
patiat amititia fida bonoꝵ: ñ illã tñ ab istis. s ab illa
stas ꝓcedere ñ ambigimus. Neq enĩ a beneficiis quibus
Da elai galaadites dauid parricidã filiũ fugientẽ.⁊ susce¬
pt ⁊ souit. ⁊ munerauit amicũ. int̾ tantos uiros partam

Expanded text:
causam et appetendam, et colendam, et conservandam existimant. Quod si admittimus, quam multos omni amore dignissimos excludemus: qui cum nihil habeant, nihil possideant, profecto nihil commodi temporalis ab eis vel adipisci poterit quis, vel sperare. Si vero inter commoda duxeris consilium in dubiis, consolationem in adversis, et caetera hujusmodi: haec utique ab amico exspectanda sunt, sed sequi debent ista amicitiam, non praecedere. Necdum enim quid sit amicitia didicit, qui aliam ejus vult esse mercedem, quam ipsam; quae tunc plane merces erit colentibus eam, cum tota translata in Deum, in ejus contemplatione sepelit quos univit. Nam cum multas et magnas utilitates pariat amicitia fida bonorum, non illam tamen ab istis, sed ab illa istas procedere non ambigimus. Neque enim a beneficiis, quibus Berzellai Galaadites David parricidam filium fugientem et suscepit, et fovit, et muneravit amicum, inter tantos viros partam
Abbreviated transcription (Latin):
Hicħ ẽ enĩ stabile: qd̾ uifidũ ẽ. Simplices qͥppe ⁊ cõmu¬
nes ⁊ consentientes. ⁊ qͥ eisdem reb moueant᷑. ẽẽ debeit
amici ad inuitẽ: que oĩa ꝑtinent ad fidelitatẽ. Non
enĩ fidũ pͭ eẽ multiplex ingeniũ ⁊ tortuosũ. Nͥeq¬
uͦ hi qͥ ñ eisdem reb mouent᷑. nͦ eisdem consentiunt:
Accedat buc in sermone iocunditas: by laritasinuuuri
suauitas inmorib. in ocłoꝵ &̃ nutu serenitas. i nab
hautq̃ꝙͦ mediocre in anicicia ꝯdim̃tũ. T risticia rand
amiaitia qͣi remissior aliqñ debet eẽ.⁊ liberior ⁊ dulaioi
ad comitatem facilitatẽq sine leuitate ⁊ dissolutio ney
eliuior. Est prete̾a uis amicicie. parẽ eẽ inferior supo

Expanded text:
d infidum est. Simplices quippe, et communes, et consentientes, et qui iisdem rebus moveantur, esse debent amici ad invicem: quae omnia pertinent ad fidelitatem. Non enim fidum potest esse multiplex ingenium et tortuosum; neque qui non eisdem rebus moventur, nec eisdem consentiunt, nec Accedat hinc in sermone jucunditas, hilaritas in vultu, suavitas in moribus, in oculorum etiam nutu serenitas, in quibus haudquaquam mediocre in amicitia condimentum. Tristitia namque amicitia quasi remissior aliquando debet esse, et liberior et dulcior, ad comitatem facilitatemque sine levitate et dissolutione proclivior. Est praeterea illius amicitiae, parem esse inferiori su
Abbreviated transcription (Latin):
int̃cipiant u̾ba lacͥme: ut ñ solum uideat. s &̃ sentiat
correptionẽ ex amore.⁊ ñ ex rancore ꝓcedere. Si forte
pͥmam correptionẽ respuerit: recipiet uł sadam. Tu
interim ora tu plora. tristem preferens uultũ. pium
seruans affectum. Exploranda est etiam animi illius
qualitas: nam sunt quib blandicie ꝓsunt: ⁊ his hben¬
tiuis ac quiescunt. Sunt qui ꝓnichilo eas ducunt. ⁊ faciliꝰ
u̾bo uł uerbere corriguntur. Amicus ꝓinde ita se con¬
formet ⁊ aptet amico. ut eius congruit qualitati: ⁊ ctis
inext̾iori aduersitate debet adesse: his quȩ st̃ adũsa spiri¬
tui multomagis festinet occurrere. Igit᷑ sic̃ monere
⁊ moneri ꝓpͥe amicicie est: ⁊ altͥũ libere facere ñ asꝑe:
alterũ patient̃ acciꝑe. ñ repugnant̃: sic habendũ est¬

Expanded text:
intercipiant verba lacrymae; ut non solum videat, sed etiam sentiat intercipiant verba lacrymae; ut non solum videat, sed etiam sentiat correptionem ex amore, et non ex rancore procedere. Si forte primam correptionem respuerit, recipiet vel secundam. Tu interim ora, tu plora; tristem praeferens vultum, pium servans affectum. Exploranda est etiam animi illius qualitas. Nam sunt, quibus blanditiae prosunt, et his libentius acquiescunt. Sunt, qui pro nihilo eas ducunt, et facilius verbo vel verbere corriguntur. Amicus proinde ita se conformet et aptet amico, ut ejus congruit qualitati: et cui in exteriori adversitate debet adesse, his quae sunt adversa spiritui, multo magis festinet occurrere. Igitur sicut monere et moneri proprie amicitiae est; et alterum libere facere, non aspere; alterum patienter accipe
Abbreviated transcription (Latin):
cor ripe occulte. si te ñ audierit cortipe palã. Sunt enĩ
bone correctiones: ⁊ plerũq meliores quã tacita amiticia.
Et si iedi se putet amicus. tu tñ corripe. Et si amaritudo
correptionis animũ eius uulneret. tu tñ corripe. Tole¬
rabiliora enĩ sunt a mici uuilnera: ꝙͣ adulantiũ oscła.
t rrantẽ gͥ a micũ corripe. Suꝑ oĩa tñ cauenda ẽ incorreptio¬
ne ira ⁊ amaritudo mentis. ne ñ tam uideat᷑ amictũ uelie
ccerigere: quam suo stomaco satis factre. Uidi enĩ aliquos
in amicis corrigendis conceptã amaritudinẽ. ebullientẽq
furorẽ nunc zeli. nc̃ libertatis nomine palliare: ⁊ secutos
impetũ ñ rationẽ: sua tali correptione nũꝙͣ ꝓdesse.
immo ⁊ obesse plurimũ. at int̾ amicos nulla huius
iuei erculatio e. Debet enĩ amie amieo comptti. con¬
descendere uiciũ eius suũ putare: corriꝑe humilit̃.
cõpatient̃. Corripiat eũ uultus tristior: sermo deiectior.

Expanded text:
dierit, corripe palam. Sunt enim bonae correctiones, et plerumque meliores, quam tacita amicitia. Etsi laedi se putet amicus, tu tamen corripe. Etsi amaritudo correptionis animum ejus vulneret, tu tamen corripe. Tolerabiliora enim sunt amici vulnera, quam adulantium oscula. Errantem igitur amicum corripe. Super omnia tamen cavenda est in correptione ira et amaritudo mentis: ne non tam videatur amicum velle corrigere, quam suo stomacho satisfacere. Vidi enim aliquos in amicis corrigendis, conceptam amaritudinem, ebullientemque furorem, nunc zeli, nunc libertatis nomine palliare: et secutos impetum, non rationem, sua tali correptione nunquam prodesse, imo et obesse plurimum. At inter amicos nulla vitii hujus excusatio est. Debet enim amicus amico compati, condescendere, vitium ejus suum putare, corripere humiliter, compatienter. Corripiat eum vultus tristior, sermo dejectior,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit epsũ amicitie ⁊ affectũ societatis ñ reliqͥt: adeo
ut sine sociis nec auaro diuitie: nec ambitioso gła. nec
uoluptas placere posset luxurioso. Cõpacta st̃ itaq eciã
int̃ pessimos quedã societatis federa detestanda: q̃ amicicie
pulcherrimo noĩe palliata: lege ⁊ p̃ceptis a uera amueta
fuerant diftinguenda: ne cũ ista appeteret᷑. in illa ꝓpt̃ ꝙͣ
ꝙͣ nat᷑a instituit. ꝙͣ roborauit usus: iegis auctoritas or¬
dinauit. Manifestũ ꝓinde ẽ amicitiã naturalẽ ẽẽ sicut¬

Expanded text:
non potuit, ipsum amicitiae et societatis affectum reliquit; adeo non potuit, ipsum amicitiae et societatis affectum reliquit; adeo ut sine sociis nec avaro divitiae, nec ambitioso gloria, nec voluptas placere posset luxurioso. Compacta sunt itaque etiam inter pessimos quaedam societatis foedera detestanda; quae amicitiae pulcherrimo nomine palliata, lege et praeceptis a vera amicitia fuerant distinguenda; ne cum ista appeteretur, in illa propterquam natura instituit, quam roboravit usus, legis auctoritas ordinavit. Manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
gescente caritate cupiditas sub intrass: steissetq bono cõmuni p
tisq splendorẽ auaritia inuidiaq corrupit: conter¬
tiones emulationes. odia suspiciones corruptis ho¬
minũ morib in uehens. Tunc boni qͥq int̃ caritatẽ
iamicitiã distinxer̃t̃: animadũtentes qd &̃ inimicis
atq ꝑu̾sis sit impendenda dilectio: cũ int̃ bonos &
pessimos ẽẽ ñ possit uoluntatũ uł ꝯsilioꝵ uiia cõmu¬
no Amicicia itaq quȩ sicut caritas inter õs pͥmũ
ab om̃inib seruabatur. int̃ paucos bonos nat᷑ali le¬
ge resedit: quiuidentes amultis saera fidei ac societa¬
tisiura uiolari arctiori se dilestionis ⁊ amiciciȩ tedẽ
construreert᷑. int̾ malaquȩ uidebant ⁊ sentiebant. in
mutue caritatis gr̃a quiescentes. Uerũ his in qͥb omnẽ
ĩtittis sensũ oblitt̾auit impietas. ratio q̃ in eis extingui

Expanded text:
gescente charitate cupiditas subintrasset, fecissetque bono communi pgescente charitate cupiditas subintrasset, fecissetque bono communi ptisque splendorem avaritia invidiaque corrupit; contentiones, aemulationes, odia, suspiciones corruptis hominum moribus invehens. Tunc boni quique inter charitatem et amicitiam distinxerunt; animadvertentes quod etiam inimicis atque perversis sit impendpessimos esse non possit voluntatum vel consiliorum ulla communio. Amicitia itaque, quae sicut charitas inter omnes primum et ab omnibus servabatur, inter paucos bonos naturali lege resedit, qui videntes a multis sacra fidei et societatis jura violari, arctiori se dilectionis et amicitiae foedere constrinxerunt; inter mala, quae videbant et sentiebant, in mutuae charitatis gratia quiescentes. Verum his, in quibus omnem virtutis sensum oblitteravit impietas, ratio, quae in eis exstingui
Abbreviated transcription (Latin):
nor ater uideret᷑. Locus pateret in uidie si ñ obftitis¬
Re caritas amicicie: & ita solitudinẽ excludet multu¬
tudo: iocunditatẽ auge̾t in plurib caritatis cõmunio.
Postormo cũ hominẽ condidisset ut bonũ societatis al¬
tuus comendaret: non est bonũ inqͥt ẽẽ hominẽ solũ.
fananiuisei adiutoriũ simue sibi. Nec certe de similiut
cate de eadẽ matia hoc adiutoriũ diuina uͥtꝰ formauit.
sͣ ad expressius caritatis ⁊ amiciue incentiuũ.: de ipsiꝰ
substantia mascłi feminã ꝓcreauit. Pulcͥre aũ de la¬
tere pͥmi hõĩs sod̾s assumitur: ut natura doceret õs
equales. quasi collat̾ales: ne ẽẽt in reb humanis suꝑior
uł inferior: qd̾ ẽ amicitie ꝓpͥũ. Ita nat̾a m̃tib huma¬
nis ab ipso ex ordio amicicie ⁊ caritatis imp̃ssit af¬
fectum: quẽ intior mox sensꝰ amandi qͦdã gustu sua¬
uitatis adauxit. At post lapsũ pͥmi hominis cũ refri¬

Expanded text:
rior alter videretur, locus pateret invidiae, si non obstitisrior alter videretur, locus pateret invidiae, si non obstitisset charitas amicitiae, et ita solitudinem excluderet multitudo, jucunditatem augeret in pluribus charitatis communio. Postremo cum hominem condidisset, ut bonum societatis altius commendaret: Non est bonum, inquit, homini esse solum, faciamus ei adjutorium simile sibi . Nec certe de simili, vel saltem de eadem materia, hoc adjutorium divina virtus formavit, sed ad expressius charitatis et amicitiae incentivum, de ipsius substantia masculi feminam procreavit. Pulchre autem de latere primi hominis secundus assumitur, ut natura doceret omnes aequales, quasi collaterales, nec esset in rebus humanis superior vel inferior, quod est amicitiae proprium. Ita natura mentibus humanis, ab ipso exordio amicitiae et charitatis impressit affectum, quem interior mox sensus amandi, quodam gustu suavitatis adauxit. At post lapsum primi hominis, cum refri
Abbreviated transcription (Latin):
gignit lapidem: aut q̃ silua unã uniꝰ gen̾i̾s arboẽ
ꝓfert : Ita int̃ ipsa insensibilia. quasi amor qͥda
societatis elucet. cũ nicł ioꝵ solũ sit: s cũ qͣdã sui
geni̾s societate ⁊ creeni: ⁊ ꝑsistat. Uerũ int̾ ipsa
sensibilia quanta amiutie spẽs. ⁊ societatis amd¬
risq fulgeat ymago: qͥs facile dixerit: Certe cũ in
cet̾is om̃ib irrationabilia dep̃hendant᷑. in hac tant̃
parte ita humanũ animũ imitant᷑: ut peneras¬
tione agi estimentur. Ita se secunt᷑: ita colludust
sibi: ira motib simul ⁊ uocib suũ ex pͥmunt
⁊ pdunt affestum: tam auide ⁊ iocunde mitua sotie¬
atestuunt᷑: ut nicħ magis ꝗͣ ea quȩ amicicie sunt
curare uideant᷑. Sic ce in angłis diuina sapientia
yuate ut ñ unus uidelicet crearet᷑ s plures: lntt̃
quos grata societas ⁊ amor suauissimus. eandẽ uolun¬
tato eundẽ crearet affectum: necũ alter suꝑior infe¬

Expanded text:
gignit lapidem: aut quae silva unam unius generis arborem gignit lapidem: aut quae silva unam unius generis arborem profert? Ita inter ipsa insensibilia quasi amor quidam societatis elucet, cum nihil eorum solum sit, sed cum quadam sui generis societate et creetur, et persistat. Verum inter ipsa sensibilia quanta amicitiae species et societatis amorisque fulgeat imago, quis facile dixerit? Certe cum in caeteris omnibus irrationabilia deprehendantur, in hac tamen parte ita humanum animum imitantur, ut pene ratione agi aestimentur. Ita se sequuntur, ita colludunt sibi, ita motibus simul et vocibus suum exprimunt et produnt affectum, tam avide et jucunde mutua societate fruuntur, ut nihil magis quam ea, quae amicitiae sunt, curare videantur. Sic etiam in angelis divina sapientia providit, ut non unus videlicet crearetur; sed plures; inter quos grata societas, et amor suavissimus eamdem voluntatem, eumdem crearet affectum; ne cum alter superior, infe
Abbreviated transcription (Latin):
głia sua. beatitudo sua. ipse ẽ. Nec ẽ aliqͥd extra ip̃m
quo egeat: ñ homo. ñ angelus. ñ celum. ñ t̾ra. nͭ aliqͥd
quodin ipsis ẽ: eui omnis creatura ꝓclamat. Ds̃ m̃s
s ⁊ omnium rerum sufficientia ipse ẽ: dans aliisc̃e.
aliis ⁊ sentire. aliis insuꝑ ⁊ saꝑe. ipse omĩũ existen¬
tium causa. õium scientientiũ urta. õium intelli¬
gentiũ sapĩa. Ipse itaq sũma natura. õs naturas
instituit: oĩa suis locis ordinauit: oĩa sius tẽpeeib
discrete distribuit. Uoluit aũ. nã ⁊ ita ratio eius
ȩt̃na p̃scͥpsit. ut om̃s creaturas suas pax cõponẽt¬
⁊ uniret societas: & ita oĩa ab ip̃o qͥ sũme ⁊ pure unꝰ
ẽ: quoddã unitatis uestigium sortirent᷑. Hĩc ẽqd
nullũ genus rerum solitariũ reliquit. s ex mula
quadã societate conexuit. Nam ut ab insensilib
ordinam. quȩ humus. uł qd flum̃ unũ uniꝰ genis

Expanded text:
gloria sua, beatitudo sua ipse est; nec est aliquid extra ipsum gloria sua, beatitudo sua ipse est; nec est aliquid extra ipsum quo egeat, non homo, non angelus, non coelum, non terra, nec aliquid, quod in ipsis est. Cui omnis creatura proclamat: Deus msed et omnium rerum sufficientia ipse est, dans aliis esse, aliis et sentire, aliis insuper et sapere, ipse omnium existentium causa, omnium sentientium vita, omnium intelligentium sapientia. Ipse itaque summa natura omnes naturas instituit, omnia suis locis ordinavit, omnia suis temporibus discrete distribuit. Voluit autem, nam et ita ratio ejus aeterna praescripsit, ut omnes creaturas suas pax componeret, et uniret societas; et ita omnia ab ipso, qui summe et pure unus est, quoddam unitatis vestigium sortirentur. Hinc est, quod nullum genus rerum solitarium reliquit, sed ex multis quadam societate connexuit. Nam ut ab insensibilibus ordiamur, quae humus, vel quod flumen unum unius generis
Abbreviated transcription (Latin):
di. qͥ cũ quadã dulcedine mouet᷑ int̾ius expͥmat᷑. ubi
talis est amicicia. ibi ꝓfecto ẽ idem uelle ⁊ idem nolle
tanto utiq dulcins. quanto sinceriꝰ: tanto suauiꝰ
qͣnto saeratius. uͥ sic amantes. nicħ posst̾ uelle qd dͥe¬
deceat. nicħ qd̃ expediat nolle. Hanc nẽpe amiciciam
prudentia dirigit. iusticia regit. fortitudo custodit:
tẽꝑantia moderat᷑. De quib suo loco dispiitabimꝰ.
Nunc aũ si de eoqd pͥmũ querendũ putasti. uidelicet
qͥd sit amicicia satis datum gristimas: edicito .I. Suf¬
desid̾o unde pͥmũ amicicia int̃ mortales orta ẽ. Nata
an casii. an necessitate aliqua: uł certe p̃cepto aut le¬
ge humano generi imposita. in usũ uenerit. usus
deinde exꝑientia auxit: postremo legis auctoritas
ordinauit. Ds̃ enim summe potens. & sũme bonuss
ipsi sufficiens bonũ est. qm̃ bonũ suũ. gaudiũ suũ

Expanded text:
di, qui cum quadam dulcedine movetur interius, exprimatur. Ubi di, qui cum quadam dulcedine movetur interius, exprimatur. Ubi talis est amicitia, ibi profecto est idem velle et idem nolle, tanto utique dulcius, quanto sincerius; tanto suavius, quanto sacratius; ubi sic amantes nihil possunt velle quod dedeceat, nihil quod expediat, nolle. Hanc nempe amicitiam prudentia dirigit, justitia regit, fortitudo custodit, temperantia moderatur; de quibus suo loco disputabimus. Nunc autem si de eo, quod primum quaerendum putasti, videlicet quid sit amicitia satis dictum existimas, edicito. Ivo. Sufdesidero, unde primum amicitia inter mortales orta est, natura an casu, an necessitate aliqua, vel certe praecepto, aut lege humano generi imposita in usum venerit, usus deinde experientia auxit, postremo legis auctoritas ordinavit. Deus enim summe potens et summe bonus, sibi ipsi sufficiens bonum est; quoniam bonum suum, gaudium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodi tẽꝑalis causa suscipit᷑. ⁊ seruat᷑. Amicicia eñ
sꝑ̃alis. quam uerã dicimꝰ. ñ utilitatis cuiꝰꝙ mundialis
intuitu: ñ qualibet extra nascente causa. s ex ꝓpe nat᷑e
dignitate ⁊ humaui pectoris sensu desideratur: ita¬
ut fruet eiꝰ p̃miũq ñ sit aliud ꝙͣ ipsa. Unde dñs in
eugłio. sosui uos inquit ut eatis. & fruttũ afferatis.
idest ut inuic̃ẽ diligatis. In ipsanãq u̾a  amititia tdur
ꝓficiendo: ⁊ fructus capit᷑ ꝑfectionis illiꝰ ĩ. dulcedine sen¬
ciendo Amicicia itaq sꝑalis . nt̃ bonos  uitȩ moꝵ stu
dioꝵq similitudine parturit᷑: que ẽin reb humanis
atq diuinis cũ beniuolentia ⁊ caritate consensio. Quȩ qͥ¬
dem diffinitio ad annciciã expͥmendã satis mͥ uidet᷑ ẽẽ suf¬
ficiens: si tñ in ouie nr̃o caritas nuncupet᷑: ut ab amicicia
omne uiciũ exeludat᷑. beni uolentia aũ ipse sensꝰ aman¬

Expanded text:
commodi temporalis causa suscipitur et servatur. Amicitia enim commodi temporalis causa suscipitur et servatur. Amicitia enim spiritalis, quam veram dicimus, non utilitatis cujusque mundialis intuitu, non qualibet extra nascente causa, sed ex propriae naturae dignitate, et humani pectoris sensu desideratur, itaut fructus ejus praemiumque, non sit aliud quam ipsa. Unde Dominus in Evangelio: Posui vos, inquit, ut eatis, et fructum afferatis , id est ut invicem diligatis. In ipsa namque vera amicitia itur proficiendo, et fructus capitur perfectionis illius dulcedinem sentiendo. Amicparturitur, quae est in rebus humanis atque divinis, cum benevolentia et charitate consensio. Quae quidem diffinitio, ad amicitiam exprimendam, satis mihi videtur esse sufficiens; si tamen more nostro charitas nuncupetur, ut amicitia omne vitium excludatur, benevolentia autem ipse sensus aman
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ regit᷑ ratione: s scđm impetũ affectionis ꝑ diu̾sa raptat᷑
ñ modũ seruans. ñ honesta ꝓcurans: ñ cõmoda incõmoda¬
ue ꝓspiciens. s ad oĩa inconsiderate. indiscrete. leuit̃.
immoderateq ꝓgrediens̃. Iceirco uł quasi qͥb̃dã furiis
agitata a semeti psa consumit᷑: uł eadem leuitate re¬
soluit̃ qua contrahit᷑. At amicicia mundialis. q̃ rerũ
uł bonoꝵ tẽporaliũ eupidine parturit᷑. sẽꝑ ẽ plena frau¬
disatq fauacie: nicħ in ea certum. nicħ constans. nichil
cus. Quiam amicitiam quidã eleganti uersu ita derisit.
cis acerbafugat. Attam̃ huiꝰ amiticie uiciose pͥncipiũ
qͣsdã plerũq ad quandã uere amicicie ꝓuehit portio¬
nem: eos scilicet qui pͥmũ spe lueri cõmunis fedꝰ in euntes.
dũ sͥ in iniquo mãmona fidem seruant: in reb dum¬
taxat humanis: ad maximũ ꝑueniunt gratũq consen¬
sũ. Attamen uera amicicia nullomodo ditenda ẽ: quȩ

Expanded text:
a raptatur; non modum servans, non honesta procurans, non commoda incommodave prospiciens; sed ad omnia inconsiderate, indiscrete, leviter, immoderateque progrediens. Idcirco vel quasi quibusdam furiis agitata, a semetipsa consumitur, vel eadem levitate resolvitur, qua contrahitur. At amicitia mundialis, quae rerum vel bonorum temporalium cupidine parturitur, semper est plena fraudis atque fallaciae; nihil in ea certum, nihil constans, nihil cus. Quam amicitiam quidam versus ita eleganter derisit: cis, acerba fugat. Attamen hujus amicitiae vitiosae principium quosdam plerumque ad quamdam verae amicitiae provehit portionem: eos scilicet, qui primum spe lucri communis foedus ineuntes, dum sibi in iniquo mammona fidem servant, in rebus duntaxat humanis, ad maximum perveniunt gratumque consensum. Attamen vera amicitia nullo modo dicenda est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
assentationẽ: q̃ st̃ leuium hominũ atq fauatiũ :
ad uolunt ocẽ ioquentiũ oĩa: nicħ ad u̾itatẽ. suilla ꝓ¬
inde sit int̾ amicos cunctatio: simulatio nula: que
marime repugnat amicicie. Debet qͥppe amico initatẽ.
sine qua nom̃ amicicie ualere ñ potest. Corripiet ait sẽs

Expanded text:
 sunt levium hominum, atque fallacium, ad voluntatem loquentium omnia, nihil ad veritatem. Nulla proinde sit inter amicos cunctatio, simulatio nulla, quae maxime repugnat amicitiae. Debet quippe amico veritatem; sine qua nomen amicitiae valere non potest. Corripiet me, ait sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
niare consueuimꝰ. Nescio qͥd hic Gał hactenus senserit.
ego aliud nicħ amiciciã ẽẽ credidi. ꝙͣ int̃ duos tantã uolũ¬
tatũ identitatẽ. ut nicħ uelit unus qd̾ alt̃ nolit. s tanta sit
honor. nͦ qͥcꝙͣ qd̾ alteriꝰ sit alti deneget᷑ ad fruendũ ꝓ uoto ⁊
abutendũ. Gał. Longe alud inpͥori dialogo memini me
diditisse: uͥ ipsa diffinitio amicicie posita ⁊ exposita: m̾ito ad
eiꝰ fructũ altius inspiciendũ me uehem̃tiꝰ animauit. De qͣ suf¬
ficient᷑ instructi. certã nob̃ metã quatenꝰ debeat amicicia ꝓgͥ¬
uendũ putant amico. Quidã solã ficdẽ detͣhendã iudicant:
cet̾a ñ cauenda. Aui ꝓ amico contẽnendã pecuniã. expuen¬
dos honores. maioꝵ inimicitias subeundas. exiluĩ &̃ censẽt
ñ fugiendũ: seipsũ in qͥb ñ obsit pat̾e. nͨ contͣ fas aliũ le¬

Expanded text:
niare consuevimus. Nescio quid hic Galterus hactenus senserit; niare consuevimus. Nescio quid hic Galterus hactenus senserit; ego aliud nihil amicitiam esse credidi, quam inter duos tantam voluntatum identitatem, ut nihil velit unus, quod altquidquam, quod alterius sit, alteri denegetur, ad fruendum pro voto, et abutendum. GALTERUS. Longe aliud in priori dialogo memini me didicisse, ubi ipsa diffinitio amicitiae posita et exposita, merito ad ejus fructum altius inspiciendum me vehementius animavit. De qua sufficienter instructi, certam nobis metam, quatenus debeat amicitia progr privatum, favendum putant amico. Quidam solam fidem detrahendam judicant, caetera non cavenda. Alii pro amico contemnendam pecuniam, expuendos honores, majorum inimicitias subeundas, exsilium etiam censent non fugiendum; se ipsum, in quibus non obsit patriae, nec contra fas alium lae
Abbreviated transcription (Latin):
tione labioꝵ. s cõmixtione sꝑuũ  istificante omĩa
dĩ sp̃u. ⁊ ex sui participatione ceiestẽ immittente sa¬
qd̃ ipse tñ porrigit ñ ore ꝓpͥo s alieno: illũ sacratissimũ
amantib inspirans affectum: ut uideat᷑ illis qͣi unã
animã in diuersis eẽ corꝑib: dicantq cũ ꝓpħa. Ecce ꝙͣ
bonũ ⁊ ꝙͣ iocũdũ habitare frẽs in unũ. Hiuegͦ oscło as¬
suefacta mens. ⁊ axꝑo totã hanc dulcedinẽ adeẽ ñ am¬
bigens. quasi secũ reputans ⁊ dicens.o si ipsemet acces¬
sisset. ad illud intellestuale suspirat: ⁊ cũ maximo desi¬
derio clamans. oscłetur me dicit oscło oris sui: ut iam¬
trenis affectib mitigatis. ⁊ omĩb que demundo st̃
cogitationib desid̾iisq sopitis. in solius xp̃i delectetur
osoło.⁊ qͥescat ampiexu: exultans ⁊ dicens. Leua eiꝰ
Amicitia ħ̃ ut uideo ñ ẽ popłaris: nec qlẽ eã som¬

Expanded text:
tione labiorum, sed commistione spirituum, castificante omnia tione labiorum, sed commistione spirituum, castificante omnia Dei spiritu, et ex sui participatione coelestem immittente saod ipse tamen porrigit non ore proprio sed alieno; illum sacratissimum amantibus inspirans affectum, ut illis videatur quasi unam animam in diversis esse corporibus; dicantque cum Propheta: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum . Huic ergo osculo assuefacta mens, et a Christo totam hanc dulcedinem adesse non ambigens, quasi secum reputans et dicens: O si ipsemet accessisset; ad illud intellectuale suspirat, et cum maximo desiderio clamans: Osculetur me, dicit, oscterrenis affectibus mitigatis, et omnibus quae de mundo sunt cogitationibus desideriisque sopitis, in solius Christi delectetur osculo, et quiescat amplexu, exsultans et dicens, Laeva ejus Amicitia haec, ut video, non est popularis, nec qualem eam som
Abbreviated transcription (Latin):
stis causis: aut offerendũ ẽ aut recipiendũ. Uerbigr̃a in
signũ reconciliationis q̃n fiunt amiti qͥ pͥꝰ fuerant ini¬
mici ad inuicẽ: in signũ pacis: sicut cõmunicat̾i in ecelia.
int̾iorẽ pacẽ ext̾iori oscło demonstrant. In signũ dilectio¬
nis: sic̃ int̾ sponsũ ⁊ sponsam fieri ꝑmittit᷑: uł sicut ab
amuieis pꝰ diut̾nam asentiã ⁊ porrit᷑ ⁊ susciptt᷑ In signũ ca
: pleriq aqua igni. ferro. cibo ⁊ aere quȩ naturalit̃ bona
st̾ in sue crudelitatis uł uoluptatis satelliciũ ab utun
quȩ diximus lex naturał instituit. sua qͦdãmͦ flagi¬
tia condire nitunt᷑: ip̃m oscłm turpitudine tanta fe¬
dantes: ut sic oscłari nncb aliud sit quã adulterari.
Qd̾ꝗͣ sit detestandũ . ꝙͣ. abominandũ. ꝗͣ fugiendũ
ꝙ adu̾sandũ: quilibet honestꝰ intelligit. Porro oscłm
spiritale ꝓpͥe amicoꝵ ẽ : qui subuna amicicie lege te¬
nent᷑. Non enĩ fit oris attactu. s m̃tis affectu: ñ ꝯuinc¬

Expanded text:
is aut offerendum est, aut recipiendum: verbi gratia in signum reconciliationis, quando fiunt amici, qui prius fuerant inimici adinvicem. In signum pacis, sicut communicaturi in Ecclesia, interiorem pacem exteriori osculo demonstrant. In signum dilectionis, sicut inter sponsum et sponsam fieri permittitur; vel sicut ab amicis, post diuturnam absentiam, et porrigitur et suscipitur. In signum cat plerique aqua, igni, ferro, cibo et aere, quae naturaliter bona sunt, in suae crudelitatis vel voluptatis satellitium abutuntquae diximus, lex naturalis instituit, sua quodammodo flagitia condire nituntur: ipsum osculum turpitudine tanta foedantes, ut sic osculari nil sit aliud quam adulterari. Quod quam sit detestandum, quam abominandum, quam fugiendum, quam aversandum, quilibet honestus intelligit. Porro osculum spiritale proprie amicorum est, qui sub una amicitiae lege tenentur: non enim fit oris attactu, sed mentis affectu: non conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
dine uiuere: s intuitu caritatis ꝙͣ urtutẽ maximã cre¬
didit. infirmabat᷑ cũ infirmis: urebat᷑ cũ scandaliratis.
S ⁊ tͥsticia illi magna erat ⁊ continuus dolor cordieiꝰ:
ne sub tot dolorib actimorib uiueret: nuncquos
genuerat it̾m parturiens. nẽ fouens ut nutrix. ñc̃
ut magister corripiens. nc̃ timens ne sensꝰ illoꝵ a fide
cortũpent᷑. nc̃ eũ multo dolore eũ multi Lacrimis

Expanded text:
dine vivere; sed intuitu charitatis, quam virtutem maximam credine vivere; sed intuitu charitatis, quam virtutem maximam credidit, infirmabatur cum infirmis, urebatur cum scandalizatis. Sed et tristitia illi magna erat, et continuus dolor cordi ejusne sub tot timoribus ac doloribus, nunc quos genuerat, iterum parturiens ; nunc fovens ut nutrix , nunc ut magister corripiens ; nunc timens, ne sensus illorum a fide corrumperentur ; nunc cum multo dolore multisque lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cico cõparat᷑: leuissima recedit offensa. Gał felle
ꝑutabam carere colũbos. Uerũptñ ħ istoꝵ sententia
que sic displicet gratiano. qualit̃ reffelli possit edicito.
.A. Pulchre de his tullius. Solẽ inqͥt emundo tollere ui¬
dentur. qͥ amiticiã e uita tollt̃ q̃ nicħ adõ meliꝰ habemꝰ.
nił iocũdiꝰ. Quał sapĩa amiticiã detestari ut souicitu¬
dinẽ caueas: curis cau̾eas : exuaristimore : quasi uͥtus
ulla sine sollicitudine. uł adqͥri possit uł seruari: Ita¬
ne in te sinetua magna sollicitudine. aut prudentia
ꝯtͣ errores. aut tẽꝑantia ꝯtͣ libidines: aut iusticia contͣ
maliciã. aut fortitudo contͣ ignauiã pugnat: Qͥs rogo
hominũ. maxime adolescentiũ. sine dolore maximo uł ti¬
more tueri pudiciciã : uł lasciuientẽ refreuare ualet af¬
fectũ: Stuitus paulus. qͥ noluit sine alioꝵ eura ⁊ sollicitu¬

Expanded text:
pretio comparatur, levissima recedit offensa. GALTERUS. Felle pretio comparatur, levissima recedit offensa. GALTERUS. Felle putabam carere columbos; verumtamen haec istorum sententia, quae sic displicet Gratiano, qualiter refelli possit, edicito. AELREDUS. Pulchre de his Tullius: Solem, inquit, e mundo tollere videntur, qui amicitiam e vita tollunt, qua nihil a Deo melius habemus, nil jucundius. Qualis sapientia amicitiam detestari, ut sollicitudinem caveas, curis careas, exuaris timore! quasi virtus ulla sine sollicitudine vel acquiri possit, vel servari. Itane in te, sine tua magna sollicitudine, aut prudentia contra errores, aut temperantia contra libidines, aut justitia contra malitiam, aut fortitudo contra ignaviam pugnat? Quis, rogo, hominum, maxime adolescentium sine dolore maximo vel timore, tueri pudicitiam, vel lascivientem valet refrenare affectum? Stultus Paulus, qui noluit sine aliorum cura et sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ꝓuidentes honestati. suã infelicit ꝓdunt. Gal. fere in
illoꝵ cado sententiã. qͥ amiciciã dicunt ẽẽ cauendã: rẽ ui¬
delicet plenã sollicitudinis atq curaꝵ. nͨ timoris uacuã:
muitis & obnoxiã dolorib. Nam cũ unicuiq satis suꝑq
sit sui curã gerere: in cautũ dicunt se sic aliis obligare. ut
necẽẽ sit eũ multis implicari curis: ⁊ affligi molestiis.
Nicħ p̃t̾ea difficilius estimant. ꝙͣ amiciciã usq ad diẽ ex
tremũ uitȩ ꝑmanere : turpeq nimis sit pꝰinitã amici¬
amare ut possit odire cũ uelit: sic anucicie laxandas
tam uicinũ. tã multipliet̃ cõmendasti. Sit ilui ista sen¬
tentia. cui placet sic amare hodie. ut cras oderit: sic am¬
cus omnib ẽẽ ut nulli sit fidus: hodie laudans cras
uituꝑans: hodie blandiens: crastino mordens: hodie
paratus ad oscła. enas ad obꝓbria ꝓmptꝰ : cuiꝰ amor uili

Expanded text:
orum providentes honestati, suam infeliciter produnt. GALTERUS. Fere in orum providentes honestati, suam infeliciter produnt. GALTERUS. Fere in illorum cado sententiam, qui amicitiam dicunt esse cavendam, rem videlicet plenam sollicitudinis, atque curarum, nec timoris vacuam, multis etiam obnoxiam doloribus. Nam cum unicuique satis superque sit, sui curam gerere, incautum dicunt, se sic aliis obligare, ut necesse sit cum multis implicari curis, et affligi molestiis. Nihil praeterea difficilius aestimant, quam amicitiam usque ad diem vitae extremum permanere, turpeque nimis sit, post initam amiciemquam amare, ut possit odire cum velit, sic amicitiae laxandas tam vicinum, tam multipliciter commendasti. Sit illi ista sententia, cui placet sic amare hodie, ut cras oderit; sic amicus omnibus esse, ut nulli sit fidus; hodie laudans, cras vituperans; hodie blandiens, cras mordens; hodie paratus ad oscula, cras ad opprobria promptus; cujus amor vili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ qͥ potuet᷑ optato ꝯsiliũ p̃buiss S nͥ amicos absalon
amicicie uͥtus extusat: qui ꝑduellioni p̾bentes assensũ.
ꝯt patã armatulert̃. Et ut adħ nr̃a tẽpora ueniamꝰ. mul¬
to certe felicius. otto Romane cardinalis eccł̃iȩ ab amicissi mo
suo recessit Guidone: ꝙͣ ioħs suo adhesit intoli scismate
octouiano. Cernitis igit᷑ int̃ nisi bonos. amiciciã stare ñ
bonũ ñ ita aduiuũ ñ reseco. ut qͥdam qͥ nemi nẽ uolunt eẽ
bonũ: nͥ eũ cui ad ꝑfectionẽ nicħ desit. Nos hominẽ dicimꝰ
uens. in ħ scło: nicħ a quolibet in honestũ pete: nͨ rogatꝰ uelit
p̃stare. Int̾ tales ꝓfecto amiciciã oriri: atalib ꝯseruari: ui¬
alt̾ius contͣius ⁊ fas lesionẽ excipientes. semet ipsos amicoꝵ
exponunt libidini. eos ñ tam stultos dixerim ꝙͣ in sanos:
qui parcentes aliis sibimet ñ estimant ẽẽ parcendũ. ⁊ ali¬

Expanded text:
quam quo potiretur optato, consilium praebuisset. Sed nec amicos Absalon quam quo potiretur optato, consilium praebuisset. Sed nec amicos Absalon amicitiae virtus excusat , qui perduellioni praebentes assensum, contra patriam arma tulerunt. Et ut ad haec nostra tempora veniamus, multo certe felicius Otto Romanae cardinalis Ecclesiae, ab amicissimo suo recessit Guidone, quam Joannes suo adhaesit in tali schismate Octaviano. Cernitis igitur, nisi inter bonos amicitiam stare non onum non ita ad vivum reseco, ut quidam, qui neminem volunt esse bonum, nisi eum cui ad perfectionem nihil desit. Nos hominem bonum dvens in hoc saeculo , nihil a quolibet inhonestum petere, nec rogatus velit praestare. Inter tales profecto amicitiam oriri, a talibus alterius contra jus et fas laesionem excipientes, semetipsos amicorum exponunt libidini, eos non tam stultos dixerim, quam insanos: qui parcentes aliis, sibimet non aestimant esse parcendum; et ali