comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo sic a coniuigatis inhibe¬
tur qͣntum nefas ẽ. hoc aut
sc̃i habitus uiros. aut scĩ¬
moniales appetere: Sc̃s ger¬
manus ad genouefam int̃ alia.
Si inquit scłi huiꝰ uel exiguus
nis et celestib ornamentis ca¬
rebis. Hinc domnꝰ martinus
breui quidem.s magni ponde¬
ris sententia mulieris honesta¬
tem complexus: summa in qͥt
uirtus ẽ mulieris nolle iuderi.
Ciprianus ep̃c de uirginib sic
ait. Serico et purpura indu
te: xp̃m induere nonpossunt.
Iuro. & margaritis. et monilib
adornate: ornamenta cordis
si petrus inquit mulieres am¬
monet coercendas que excusare
soleant cultus suos ꝑmaritos.
qͣntomagis id obseruare uirgi¬
nem fas ẽ. cui nulla ornatꝰ sui¬
competit uenia: nec deriuari
in alterũ possit mendaciũ cul¬
pe. sed sola ipsa remaneat in
corpore: Sed que eiꝰ modi sunt
non sc̃ãm illam uocem beati ci¬
priani recipiunt: quin pocius
irritam faciunt fidem xp̃i. &
scortatorum ocłis se magis co¬
munt. Qui scilicet scortatoreᷤᷤ

Expanded text:
i ergo sic a coniugatis inhibetur, quantum nefas est, hoc aut sancti habitus viros, aut sanctimoniales appetere? Sanctus Germanus ad Genouefam inter alia. Si, inquit, sæculi huius vel exiguus rnis & cœlestibus ornamentis carebis. Hinc domnus Martinus breui quidem, sed magni ponderis sententia, mulieris honestatem complexus: Summa, inquit, virtus est mulieris nolle videri. Cyprianus Episcopus de Virginibus sic ait. Serico & purpura indutæ, Christum induere nō possunt: auro & margaritis, & monilibus adornatæ, ornamenta cordis si Petrus, inquit, mulieres admonet coercēdas, quæ excusare soleant cultus suos per maritos; quanto magis id obseruare virginem fas est, cui nulla ornatus suicompetit venia, nec deriuari in alterutrum possit mendacium culpæ, sed sola ipsa remaneat in corpore? Sed quæ eiusmodi sunt, non sanctam illam vocem beati Cypriani recipiunt, quin potius irritam faciunt fidem Christi, & scortatorum oculis se magis comunt. Qui sc
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt: qui nesciunt. in alus ur¬
banitatem putant. Hi suꝑna q̃
amiserunt: nec plangunt nec
recogitant. Ingenitam libtatẽ
non recolunt. Semet ipsos inhiᷤ
ad que ꝓiecti sunt. deserunt. fx¬
ilium quod paciuntur: more
patrie diligunt. E cum miseri
sint: ipsas miserias amant:seq
inter eas inbonis esse putant.
Ita ab exordio uite usq ad finẽ
ininiquitate ꝑdurantes omni
tempore ꝑaugmentũ malicie
contra semet ipsos ic̾tus ingemi¬
nant. quib succisi in eternum
ruant. qui eternam patriã non
amant: quia sufficere sͥ credunt
si eis suppetant bona tempora¬
lia q̃ cupiunt. Et si inhis succre¬
scunt felices se et munitos pu¬
tant: & ita ubi earne requiesc̃t
ibi mentem extinguendo sepe¬
liunt. Qͥsqͥs itaq hec et alia ꝗͣ¬
plura que ob pliritatem omit¬
timus. in se dep̃hendit. ueterem
hominem cum suis rationibus
nec dum se posuisse cognoscat:
sed ad illam ciuitatem cuiꝰ rex
diabolus ẽ etiam si audire non

Expanded text:
spiciunt; qui nesciunt, in aliis urspiciunt; qui nesciunt, in aliis urbanitatem putant. Hi superna quae amiserunt, nec plangunt, nec recogitant; ingenitam libertatem non recolunt, semetipsos in his, ad quae projecti sunt, deserunt. Exsilium quod patiuntur more patriae diligunt, et cum miseri sint ipsas miserias amant, seque inter eas in bonis esse putant. Ita ab exordio vitae usque ad finem in iniquitate perdurantes omni tempore per augmentum malitiae contra semetipsos ictus ingeminant, quibus succisi in aeternum ruant, qui aeternam patriam non amant, quia sufficere sibi credunt, si eis suppetant bona temporalia quae cupiunt: et si in his succrescunt, felices se et munitos putant: et ita ubi carne requiescunt, ibi mentem exstinguendo sepeliunt. Quisquis itaque haec et alia quamplura, quae ob prolixitatem omittimus, in se deprehendit, veterem hominem cum suis rationibus necdum se deposuisse cognoscat, sed ad illam civitatem, cujus rex diabolus est, etiam si audire non
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti patria funditꝰ arescant.
hec sunt. Contra precepta
conditoris induresc̃t:
prauis desiderus succensi: nec
sius mortib aliq̃n parcunt. In¬
anem głam etiam cum uite de¬
trimento querunt. Bonos uero
dictis & factis ꝑ sequuntur: et
etiam gladus. Spem insemet¬
ipsis ponunt: contra flagella
conditoris insensibiles eristunt.
ortalia non mortalit̃ cogitant.
Habendi cupiditatem: nullo con¬
gestu lucrorũ finiunt. Inter quaᷤᷤ¬
libet amaritudines: ad uolup¬
tatem carnalis desideru recur¬
runt. Corpꝰ qͣntis possunt epu¬
larum diuersitatib nutriunt.
Mesticiam iocorum blandimentiᷤ
demulcent. Ne despecti uideant᷑:
dignitatib se inaltant. Potesta¬
tib cunctos transcende gestiunt.
Qui uero astutiores sunt. corda
sua discunt machinationibꝰ de¬
gere sensum uerbis uelare: irro¬
gata mala multiplicius reddere.
simplices irridere. Hec ueteris ho¬
minis prudentia ẽ: q̃ apueris
precio discit᷑: in iuuenib robora¬
tur. hanc qui sciunt: ceteros de¬

Expanded text:
sequenti patria funditus arescant. XXX. ec sunt, contra praecepta Conditoris indurescunt, pravis desideriis succensi, nec suis mortibus aliquando parcunt. Inanem gloriam etiam cum vitae detrimento quaerunt. Bonos vero dictis et factis persequuntur, et etiam gladiis. Spem in semetipsis ponunt; contra flagella Conditoris insensibiles existunt. Mortalia non mortaliter cogitant; habendi cupiditatem nullo congestu lucrorum finiunt. Inter quaslibet amaritudines ad voluptatem carnalis desiderii recurrunt; corpus quantum possunt epularum diversitatibus nutriunt, oestitiam locorum blandimentis demulcent. Ne despecti videantur, dignitatibus se inaltant; potestatibus cunctos transcendere gestiunt. Qui vero astutiores sunt, corda sua discunt machinationibus tegere, sensum verbis velare, irrogata mala multiplicius reddere, simplices irridere. Haec veteris hominis prudentia est, quae a pueris pretio discitur, in juvenibus usu roboratur: hanc qui sciunt, caeteros de
Abbreviated transcription (Latin):
s cito defecerunt & nonsustinu¬
runt consiliũ eiꝰ. Quia uͦ predicti
irempli sese occasio p̃buit qͦd in a¬
nimo serpit. in uocem rursꝰ erũp̃:
uioelicet de nobis miseris mona¬
his. uel pocius sarabaitis: qui in¬
srenes ad omne regłaris discipli¬
ne iugum recalcitramus. Hos in¬
q̃m de huiꝰ mundi egypto. ꝑ pro¬
sissam religionem educti. ꝑstadi¬
um p̾sentis uite qͣsi ꝑ heremum
submortificatione crucis excur¬
rentes. ad suꝑne ꝓmissionis reqͥẽ
fistinare debuimus: s: ꝓdolor.
ridicłm angłis & hominib spe¬
taculum p̃bentes. in arrepti ꝓpo¬
sit stadio lentescimus: & sic̃ illi
despicientes gomor. & manna.
& ollas carniũ desiderantes. adȩ¬
& mensuram &e qualitatem uic̾tꝰ
adõ ꝑ beatum benedic̾tum p̃fixã
fastidientes. & sanguineas dapeᷤ
uelut barbari desiderantes adapo¬
stasiam huius mundi relabimur.
consilium non sustinentes.

Expanded text:
sed cito defecerunt, et non sustinused cito defecerunt, et non sustinuerunt consilium ejus. Quia vero praedicti exempli sese occasio praebuit, quod in animo serpit in vocem rursus erumpit, videlicet de nobis miseris monachis, vel potius Sarabaitis, qui infrenes ad omne regularis disciplinae jugum recalcitramus. Nos, inquam, de hujus mundi Aegypto per professam religionem educti, per stadium praesentis vitae quasi per eremum sub mortificatione crucis excurrentes, ad supernae promissionis requiem festinare debuimus. Sed, proh dolor! ridiculum et angelis et hominibus spectaculum praebentes, in arrepti propositi stadio lentescimus; et sicut illi despicientes gomor et manna, et ollas carnium desiderantes  mensuram, et qualitatem victus a Deo per beatum Benedictum praefixam fastidientes, et sanguineas dapes velut barbari desiderantes, ad apostasiam hujus mundi relabimur consilium non sustinentes.
Abbreviated transcription (Latin):
flictiones. ad eternum refrigeri¬
um introducere. De quo apostol
dicit. Non enĩ subefugi. quiN
annunciarem consilium di uob.
pro quo udelicet consilio mani¬
festando. caput nr̃m oportuit pa
ti &e intrare ingłam suã: ut ostñ¬
deret quod om̃ia menbra eiꝰ dẽ
capitis oportet ut scͥptum est ꝑ
multas tbulationes inregnũ dđi
intrare. Ad hoc consilium. id est
ad hanc dispensationẽ insinuan¬
dam. q̃ necesse est atemporebap¬
tismatis usq ad finem sub an¬
gustus uiuamꝰ filii isrł dilati
sunt: ut non statim transito mari
rubro. terram reꝓmiss ionis intra¬
ient: sed ꝑ quadraginta annos in
heremo demorati: non nullis sun
afflictionib afflict qui tam̃ suꝑ
manna quod ad mensurã gomor
ꝑ moy sen acciꝑe iussi sint: nausi¬
antes murmurabant. E dehac
dispensatione nichil intelligentes
aut curantes: ollas carniũ deside¬
rabant. Qua propt̃ ut de eis dicit᷑
non indellexerunt mirabilia dei:

Expanded text:
flictiones ad aeternum refrigeriflictiones ad aeternum refrigerium introducere. De quo Apostolus dicit: Non enim subterfugi quin annuntiarem consilium Dei vobis . Pro quo, videlicet consilio manifestando, caput nostrum oportuit pati, et ita intrare in gloriam suam, ut ostenderet quod omnia membra ejusdem capitis oporteret, ut scriptum est, per multas tribulationes intrare in regnum. Ad hoc consilium, id est, ad hanc dispensationem insinuandam, qua necesse est a tempore baptismatis usque ad finem in angustiis vivamus, filii Israel dilati sunt, ut non statim transito mari Rubro terram repromissionis intrarent, sed per quadraginta annos in eremo demorati, nonnullis sunt afflictionibus afflicti. Qui tamen super manna, quod ad mensuram gomor per Moysen accipere jussi sunt, nauseantes murmurabant, et de hac dispensatione nihil intelligentes aut curantes, ollas carnium desiderabant. Quapropter ut de eis dicitur, non intellexerunt mirabilia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ter isti. Nam illi ꝓsperis extollun¬
tur: aduersis frangunt᷑. Isti ꝓspe¬
ris sustentantur: adũsis erudi¬
untur. qd quidam sapiens osten¬
dens. ait. Necessaria uite homi¬
num. aqua. ignis. & ferrũ. Lac &
panis. & mel: & cetera. Quedam
propt̃ aduersa: q̃dam ponens ꝓp
ter ꝓsꝑa. De quib etiam subuin¬
git. Hec om̃ia scĩs inbonis: impuᷤ
&e peccatorib inmala conũtun¬
tur. Ad hanc dispensationẽ intel¬
ligendam qua diuinitus aut
miscđiam aut uidicium d̃s ex¬
ercet ia cobus apls sapientiã eẽ
necessariam docet. Qui cum de
iustorum afflictione loqueretur.
subiunxit dicens. Si qͥs uestrum
indiget sapientia. postulet adõ.
Ergo magna sapientia ẽ. hanc dĩ¬
pensationẽ intelligere: & econtͣ
una de stultis mulierib locuta
esse redarguitur: & filus isrt qͥ
sub tribulationib in deserdo que¬
relabantur: moyses dicit. Popłe
stulte & insipiens. Consilium qͥpe
dĩ est: electos suos ꝑ demꝑales af¬

Expanded text:
ter isti. Nam illi prosperis extollunter isti. Nam illi prosperis extolluntur, adversis franguntur. Isti prosperis sustentantur, adversis erudiuntur. Quod quidam sapiens ostendens ait: Necessaria vitae hominum aqua, ignis, et ferrum, lac, et panis, et mel , etc. Quaedam propter adversa, quaedam ponens pera. De quibus etiam subjungit: Haec omnia sanctis in bona, impiis et peccatoribus in mala convertentur . Ad hanc dispensationem intelligendam, qua divinitus aut misericordiam aut judicium Deus exercet, Jacobus apostolus sapientiam esse necessariam docet, qui cum de justorum afflictione loqueretur, subjunxit, dicens: Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo . Ergo magna sapientia est hanc dispensationem intelligere, et econtra una de stultis mulieribus locuta esse redarguitur, et filiis Israel, qui sub tribulationibus in deserto querelabantur. Moyses dicit: Popule stulte et insipiens . Consilium quippe Dei est, electos suos per temporales af
Abbreviated transcription (Latin):
Nam de indesꝑationẽ cadunt. pu¬
tantes se ado derelictos: aut
murmurationẽ dum non recogi¬
tant. quia iusto iudicio tribulan
iudelicet aut murmurati¬
onem incurrant: econt̃ duo
marime afflictis considerandas̃.
uidelicet miscd̃ia. & iudicium.
Unde psalmista. Miscđiam &
uidiciũ: cantabo tibi domine.
E item. Uniuerse uie dñi: mise¬
ricordia & ueritas. Que duo cõ¬
ditor & udex noster miro mͦ tam
erga repbos qͣm erga electos exer¬
cet. Electis namq miscđiam in po¬
sterum exhibet. hic tamen eos ꝑ
uidicium duris afflictionibus
p̃mit. R eꝓbos autem hic ꝑ mise¬
ri. cordiam tolerat: & plerumq¬
uoi boiis temꝑalib q̃ desiderañ
ad uotum quidem fulciri ꝑmit¬
tit: sed eos abet̃ ie : nis bonis q̃
libero arbitrio contempnunt. ꝑ
iuidiciũ excludit. & ꝓsperis qͥdẽ
aut aduersis communit ut sup̃
dictum ẽ: tam mali qͣm boni ple¬
rumq fruuntur. S alit̃ illi. ali¬

Expanded text:
Nam et in desperationem cadunt, puNam et in desperationem cadunt, putantes se a Deo derelictos, aut murmurationem dum non recogitant, quia justo judicio tribulantvidelicet, aut murmurationem incurrant, e contra duo maxime afflictis consideranda sunt, videlicet misericordia et judicium. Unde Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine ; et item: Universae viae Domini misericordia et veritas . Quae duo Conditor et judex noster miro modo tam erga reprobos quam erga electos exercet. Electis namque misericordiam in posterum exhibet, hic tamen eos per judicium duris afflictionibus premit. Reprobos autem hic per misericordiam tolerat, et plerumque bonis temporalibus, quae desiderant, ad votum quidem fulciri permittit: sed eos ab aeternis bonis, quae libero arbitrio contemnunt, per judicium excludit. Et prosperis quidem aut adversis communiter, ut supra dictum est, tam mali quam boni plerumque fruuntur, sed aliter illi, ali
Abbreviated transcription (Latin):
trant. mentis ocłos erigunt. neq̃¬
q̃m ad contemplationẽ eterne pa¬
die desiderii aciem tendunt: sed
stmet ipsos inhi ad q̃ ꝓiecti sunt
deserentes. uice patrie diligunt
crilium quod paciuntuꝵ. E in
ist qͦd miseram huiꝰ uite felicita¬
tem intantũ affect̾ent. ut cum q̃¬
lbet di offensione. uel ꝓximorũ
isione hanc adipisci malint: qͣm¬
abiect eẽ indomo di Si u̾ propt̃
bonos nehic incontinua ꝓsꝑitate
positi remunerent᷑. siuie ꝓpt malo
ut hic emendentur.seu certe qua¬
libet alius secreti iudicii causa
nobis aduersitas ueniat: unum
suꝑ ẽ ut urta quod iacobus hor¬
tatur omne gaudiũ existime¬
mus: cũ uarias intemptationes
inciderim.mi. S enĩ ut paulꝰ
dicit. om̃is disciplina inp̃sentiqͥ¬
dem non uidetur ẽẽ gaudu: sed
meroris. E idc̾co frequent ita reͤ
incontrarium uertitur: ut impe¬
riti quilibet ꝑ afflictionẽ qua me¬
liorari debuerant. peiores fiant.

Expanded text:
erant, mentis oculos erigunt; nequerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt: sed semetipsos in his ad quae projecti sunt deserentes, vice patriae diligunt exsilium quod patiuntur, et inest quod miseram hujus vitae felicitatem intantum affectent, ut cum qualibet Dei offensione vel proximorum laesione hanc adipisci malint, quaabjecti esse in domo Dei. Si vero propter bonos ne hic in continua prosperitate positi remunerentur, sive propter malos ut hic emendentur, seu certe qualibet alia secreti judicii causa nobis adversitas veniat, unum superest, ut juxta quod Jacobum hortatur, omne gaudium existimemus, cum varias in tentationes inciderimus. Sed enim, ut Paulus dicit: Omnis disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii , sed moeroris. Et idcirco frequenter ita res in contrarium vertitur, ut imperiti quilibet pro afflictione, qua meliorari debuerant, pejores fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
defendant: anhic eoꝵ pena incipi¬
at. ut q̃nq complenda eos adul¬
tima gehenne dormenta ꝑducat.
Sc̃i gͦ uiri: magis in hoc mundo ꝑ¬
spera qm aduerza formidant.
Scuint enĩ quod aduersa dum p̃¬
munt: ad celestia concupiscenda
quo plena requies ẽ: mente eos im¬
pellunt. Si uͦ ꝓspera suppetunt. pa¬
uida suspitione turbantur: tunen¬
tes ne exteriorib remunerati. ab in¬
amis repellantur. Et id circo eadẽ
yspera tanto maiori asꝑnatione
refugiunt: q̃nto plenius sciunt
qd eoꝵ dulcedo in despec̾tum su¬
pne dulcedinis blandiatur: & q.
ac sua soleant occupatione mentẽ
ad exteriora diminuere: ut quo¬
nͥ ꝑmutetur ignoret. At contra
suint non nulli. qui uitam suam
negligunt. transitoria appetunt.
tterna non intelligunt. uel intelle¬
uta contempnunt: nec dolore ꝓhis
q amiserunt sentiunt. nechabere
consilium recuꝑ.andi curant.Cũq
supna nonconsiderant. nequaq̃i
adueritatis lumen eui conditi fu

Expanded text:
defendant: an hic eorum poena incipidefendant: an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae tormenta perducat. Sancti ergo viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formidant. Sciunt enim, quod adversa dum premunt, ad coelestia concupiscenda, quo plena requies est, mente eos impellunt. Si vero prospera suppetunt, pavida suspicione turbantur, timentes ne exterioribus remunerati ab intimis repellantur. Et idcirco eadem prospera tanto majori aspernatione refugiunt, quanto plenius sciunt quod eorum dulcedo in despectum supernae dulcedinis blandiatur, et quod sic sua soleant occupatione mentem ad exteriora diminuere, ut quomodo permutetur ignorent. At contra sunt nonnulli, qui vitam suam negligunt, transitoria appetunt, aeterna non intelligunt, vel intellecta contemnunt nec dolorem pro his, quae admiserunt, sentiunt, nec habere consilium recuperandi curant. Cumque superna non considerent, nequaquam ad veritatis lumen, cui conditi fu
Abbreviated transcription (Latin):
tes. inmunes eritis: Noneritis in¬
murationis excessum int̃ qͣs lib⁊
angustias temperabimꝰ sic̃ rex
dauid cum diceret. Obmutui: &
&e ꝓsꝑa &e aduersa. uarie sicut sup̃
dictum est alternent. Usitatiꝰ tam̃
hic &e bonis male est: & malisb̃n.
Qđ udelicet ido  forte occulto
iuidicio fit: qͥa &e boni q̃ dereliq̃¬
runt hic recipiunt. ut abeterna
dampnatione liberius plemꝰ libe¬
rentur: & mali bona q̃ ꝓhac utta
faciunt. hic inueniant: ut ad sola
inposterum dormenta ꝑtrahant᷑.
Uñ & ardenti ininferno diuiti
dicitur. Memento fili qͥa recepisti
bona inuita tua: & lazarus simi¬
lit̃ mala. at cum malis hic male
est. & bonis bene. incertum ualde
fit. utrum boni idcirco bona acci¬
piant. ut ꝓuocati ad aliquid me¬
lius crescant: an iusto latentiq
iudicio hic suoꝵ oꝑum remune¬
rationem ꝑcipiant: ut ap̃miis ui¬
te seq̃ntis in anescant. E utrum
malos idcirco adũsa feriant. ut
ab eternis supplicuis corrigentia

Expanded text:
tes inmunes eritis non eritis intes inmunes eritis non eritis inmurationis excessum inter quaslibet angustias temperabimus, sicut rex David cum diceret: Obmutui, etet prospera et adversa varie, sicut supra dictum est, alternent. Usitatius tamen hic et bonis male est, et malis bene. Quod videlicet idcirco forte occulto judicio fit, quia et boni quae deliquerunt hic recipiunt, ut ab aeterna damnatione plenius liberentur, et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum malis hic male est, et bonis bene, incertum valde est utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant: an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia
Abbreviated transcription (Latin):
bat uecordia sua. Hoc gͦ ab ipsius
consobrino didiq. Etec de afflicto¬
rib pauperum dicta sunt: nẽ iN
existente illo ur̃o que possumꝰ ꝓ¬
feremus. q̃si uidelicet obliti: qd̃
multa suꝑius ad eoꝵ solatium di¬
xerimus. Quib hoc pͥmitus inti¬
mandum est: quod nonfortuitu
sed diuina dispositione. uel ꝓspe¬
ra uel aduersa. & cunctis &e sin¬
głis disponunt᷑ Hinc enim scͥptũ
est ut supra dirimus: nicbil inter¬
ris sine causa fit. hinc ꝑ amos dr.¬
Si enim erit malum inciuitate:
quod dñs nonfecit: Et ꝑysaiam.
Qs dedit iacob indireptionẽ & isrł
uastantib : Nonne dñs ipse cui
peccauimus: Nam debonis qͥb
utilitatis causa datur adũsitas.
p̃dictus amos dicit. Tantum mͦ
uos cognoui. eromnib cognatio¬
nib tre. id circo uisitabo suꝑ õs
iniquitates ur̃as.Praius aũ quib¬
betis: quia ecce inciuitate inqua
inuocatum ẽ nom̃ meũ ego ĩcipiã¬
eos affligere uosaũ qͣi innocen¬

Expanded text:
bat vecordia sua. Hoc ego ab ipsius bat vecordia sua. Hoc ego ab ipsius consobrino didici. Haec de afflictoribus pauperum dicta sunt. Nunc in existente illo vestro quae possumus proferemus, quasi videlicet obliti quod multa jam superius ad eorum solatium dixerimus. Quibus hoc primitus intimandnm est quod non fortuitu, sed divina dispositione vel prospera vel adversa, et cunctis et singulis disponuntur. Hinc enim scriptum est, ut supra diximus: Nihil in terris sine causa fit: hinc per Amos dicitur: Si erit malum in civitate quod Dominus non fecit . Et per Isaiam: Quis dedit Jacob in direptionem? et Israel vastantibus: Nonne Dominus ipse cui peccavimus? Nam de bonis, quibus utilitatis causa datur adversitas, praedictus Amos dicit: Tantummodo vos cognovi ex omnibus cognationibus terrae, idcirco visitabo super omnes iniquitates vesbetis quia ecce in civitate in qua invocatum est nomen meum ego incipio adfligere et vos quasi innocen
Abbreviated transcription (Latin):
ab incruce sanguinem fudit.
nuꝑ gestum miracłm mnte
Lexciderat: quod ad p̃dones
redar guendos inserere placet
Et eccłia sci auentini in aruerno
suꝑ fluuium. qui uocat᷑ aleriꝰ Cũ
uixta hanc negociatores cum por¬
cis transeuntes. uidissent sͥ equiteᷤᷤ¬
qͣs dam appropiare: timentes eos.
incuram eccłie diuerterunt. Unus
exequitib dixit ad eos. Educite
porcos. Cumq illi nollent: coegit
eos ꝓmitens aliquod precium se
daturum. Tum cuidam uiro ex suiͦ
porcos adminandũ commenda¬
uit: & tractim abire cepit. Is uero
qui porcos minabat aliqͣntulum
ꝓgressus subito corruit: & coram
s fregit. Uerum ille qui porcos mi¬
nare iusserat: uulpem uie contigu¬
am forte consperit. Postqͣm uideł
equo dimisso c̃urrere cepit. Cum
subito lapsus. ita subtus equum
dep̃ssus ẽ: ut illa pars selle q̃ ꝓmi¬
net. caput eius penitꝰ truncaret.
Negociatores qui flendo sequeban¬
tur receptis porcis fugerunt. Ileͥ
uͦ qui raptor extiterat: non place¬

Expanded text:
 in cruce sanguinem fudit. nuper gestum miraculum mente exciderat; quod ad praedones redarguendos inserere placet. Est ecclesia S. Aventini in Arverno per fluvium, qui vocatur Alerius. Cum juxta hanc negotiatores cum porcis transeuntes vidissent sibi equites appropiare quosdam, timentes eos in curam ecclesiae diverterunt, unus ex equitibus dixit ad eos: Educite porcos. Cumque illi nollent, coegit eos, promittens aliquem porcum se daturum. Tunc cuidam viro ex suis porcos ad minandum commendavit, et tractim abire coepit. Is vero qui porcos minabat aliquantulum progressus subito corruit, et coxam sibi fregit. Verum ille qui porcos minare jusserat, vulpem viae contiguam forte conspexit, post quam videlicet equo dimisso currere coepit. Cum subito lapsus ita subtus equum depressus est, ut illa pars sellae quae proeminet caput ejus penitus truncaret. Negotiatores, qui flendo sequebantur, receptis porcis fugerunt. Illi vero qui raptor exstiterat, non place
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orum numerũ meruit memora¬
tum temꝑis dormitionis scĩ cele¬
brata intemplo suꝑius memorati
scĩ tẏchonis ubi p̃ciosum lipsanũ
beatissimi pat̾arche ioħis reposi¬
tum est. Erat aũ que colebatur
sacra uigłie hĩnnodia annue re¬
cordationis scĩ miracłorum factoriᷤ
tychonis. is qui est miracłorum do¬
quali honore scm seruum suum
iohannem dignum fec̃it: placuit
de honorabili eius lipsano ungen¬
ti saniferam suauitatẽ emanare:
Qua uniũsi in leticia freti: głam
retulerunt pat̾ & filio & spũ scõ
uero uidelicet dõ nr̃o: qui ꝑpͥos

Expanded text:
sanctorum numerum meruit memorasanctorum numerum meruit memoraltum temporis dormitionis sancti celebrata, in templo superius memorati sancti Tychonis , ubi pretiosum lipsanum beatissimi patriarchae Joannis repositum est: erat autem quae colebatur sacra vigiliae hymnodia annuae recordationis sancti miraculorum factoris Tychonis. Is qui est miraculorum Doquali honore servum suum sanctum Joannem dignum fecerit, placuit de honorabili ejus lipsano unguenti saniferam suavitatem emanare, qua universi in laetitia freti gloriam retulerunt Patri et Filio et Spiritui sancto; vero scilicet Deo nostro, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
& manu denentẽ: ce suꝑ caput eo¬
ronam exolei ramis cutum amictã.
Mox ergo agnouit ses sauinus:
migrationem patͥarche ad dñm
ipsa hora fuisse fac̾tã. Qua propt̃
annotantes qͥdẽ mensẽ & diẽ. erat
enĩ celebris uidelicet scĩ martyris
menne. & quib: dam uenientibus
aMpro ce ꝑcunctantes q̃dam qui
habitabant alexandriã de migra
uisionem eo quod eadem hora fie¬
ret inqua obut &e beatus: et mari¬
me de exemplo puelle. que manu
tenebat eum. Acceꝑat enim reꝑ¬
missiones ab ea sc̃s sicut inp̃ceden¬
tib uerbis uite dirimus: quia si
me possederis amicã. ego te ante
& reuera fecit
factionem acceperunt. qͦd
elemosina ae miscdia quã
habuit circa egentes. eum incelo¬
rum regnũ deduxerit.squia alius
exum qui habitabat alexandriã¬
sẽs sauinus om̃s paupes. & orfanõ
& uiduas oliue ramos baiulantes.
& inpat̾arche obsequio euntes. adͥ
eccliam ꝑ gentes. Nonsolum duo
aut decem aut centum satisfaco¬
ones sunt ꝑ q̃s scimus clare qm̃

Expanded text:
et manu tenentem, et super caput coronam ex oleae ramis circumamictam. Mox ergo agnovit sanctus Sabinus migrationem patriarchae ad Dominum ipsa hora fuisse factam. Quapropter adnotantes quidem mensem et diem, erat enim celebris, videlicet sancti martyris Mennae, quibusdam venientibus de Cypro percunctantes quidam qui habitabant Alexandriae de migrateram fuisse visionem, eo quod eadem hora fieret in qua obiit beatus, et maxime de exemplo puellae quae manu tenebat eum. Acceperat enim repromissiones ab ea sanctus, sicut in praecedentibus verbis Vitae diximus : Quia si me possides amicam, ego te ante t revera fecit.factionem acceperunt, quod eleemosyna et misericordia quam habuit circa egentes, eum in coelorum regnum deduxerunt; sed quia alius eorum qui habitabat cius Sabinus, omnes pauperes et orphanos atque viduas, oleae ramos bajulantes, et in patriarchae obsequio euntes, et ad ecclesiam pergentes. Non solum duo, aut decem, aut centum satisfactiones sunt, per quas scimus clare quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
t nul lus oamici
xp̃i tan ti miraculi in¬
credulus sit. & enĩ usq nc̃
udetur inhae amica xp̃i cypͥorũ
insula indiuersis scĩs talem dei
grãm oꝑ antem. & tamquã exfon¬
tibus unguentorũ suauitatẽ de p̃¬
ciosis eorum reliquuis ꝓfluentem
ad głam eiusdem bonitatis: & ad
honorem scõrum eius atq alacri¬
tatem &e zelum bonum qui post
futuri sunt hominũ: quatinus se¬
cundum imnitationem scõrum con¬
uerzantes: eisdem & nos honorib:
digni efficiamur aiusto mercedũ
retributore do. Efficiamur igitͣ
dilec̾tissimi & nos consũmatores
ꝑ scͥpturarum rectitudinẽ sancꝰti
huius patris nr̃i iohannis. & qͣsi
ucole existentes et peregrini in
uita ista. ineternũ thesauriremus
futurũ: ꝑlargam que indigentib
tribuitur donationem. Enĩuero¬
scđm diuinitus inspiratũ apłm.
qui seminat inbenedictionib. de
benedictionib & metet. & ꝓcor¬

Expanded text:
t nullus, o amici Christi, tanti miraculi incredulus sit. Etenim usque nunc videtur in amica Christi Cyprorum insula, in diversis sanctis talem Dei gratiam operantem, et tanquam ex fontibus unguentorum suavitatem de pretiosis eorum lipsanis profluentem, ad gloriam ejusdem bonitatis, et ad honorem sanctorum ejus, atque alacritatem et zelum bonum qui post futuri sunt hominum: quatenus secundum imitationem eorum conversantes, eisdem et nos honoribus digni efficiamur a justo mercedum retributore Deo. Efficiamur igitur, dilectissimi, et nos consummatores praescriptarum rectitudinum sanctissimi hujus Patris nostri Joannis; et quasi incolae existentes et peregrini in vita ista, in aeternum thesaurizemus futurum, per largam quae indigentibus tribuitur donationem . Etenim, secundum divinitus inspiratum Apostolum, qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus
Abbreviated transcription (Latin):
dominũ ex hac uita beatus
iste ꝓfectus ẽ. quidam eorũ
qui angłicam uitã & scema mo¬
nachicum habebant. uit mirabi¬
lis & industrius sauinus nomine.
alexandrie habitans. uidit q̃si
inerces si mentis factus diuinitꝰ
honoratum iohannem de ꝓprio
episcopio egredientem. cum clero
omni cerex̃portantẽ. & ad impera¬
torem euntem tamqͣm eunucho.
qͥdam ut ipse dicebat sauinus cu¬
puellam ut solem. postqͣm ianuã¬

Expanded text:
d Deum ex hac vita beatus iste profectus est, quidam eorum qui angelicam vitam et schema monachicum 205 habent, vir admirabilis et industrius, Sabinus nomine, Alexandriae habitans, vidit quasi in excessu mentis factus, divinitus honoratum Joannem de proprio episcopio egredientem cum clero omni cerea portantem, et ad imperatorem euntem, tanquam eunucho quodam ut ipse dicebat Sabinus cupuellam ut solem, suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ quem uocibꝰ confitentur
factis negant. Eassirios aũ que¬
libet gentes expͥmi: qui dm̃ nõ
coluerunt. Igitur & dune ille de¬
cem trib ab alienigenis afflicit
fuerunt. Sic & modo ꝑu̾si xp̃ia¬
ni. paganorũ exterminio subici¬
untur. Et sicut domus uidaq̃
decem predictas trib in malis
actib frequent̃ secuta fuerit
tam ab ipsis decem tribub qͣl
ab alienigenis uehementer l¬
guir oppressa tunc fuisse. sic &
pltumq cruciantur. ꝑ illos igͥ
quib omnia infigura contingẽ¬
lant hoc satis ostenditur. quod
filios eccłie non solum apaganis.
s etiam abipsis suis contribulib
multa oporteat pati. Capteli.

Expanded text:
Deum, quem vocibus confitentur, Deum, quem vocibus confitentur, factis negant. Per Assyrios autem quaslibet gentes exprimi, qui Deum non coluerunt. Igitur & tunc illæ decem tribus ab Alienigenis afflictæ fuerunt. Sic & modo peruersi Christiani paganorum exterminio subiiciūtur, & sic domus Iuda, quæ decem prædictas tribus in malis actibus frequenter secuta fuerat, tam ab ipsis decem tribubus, quam ab alienigenis vehementer legitur oppressa tunc fuisse. Sic & plerumque cruciantur. Per illos igitur quibus omnia in figura contingebant, hoc satis ostenditur, quod filios Ecclesiæ non solum a paganis, sed etiam ab ipsis suis contribulibus multa oporteat pati.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑturbatione deficiant. scͥptu¬
rarum solatio se sustentant: sic̃
paulus qui inmundi huiꝰ ad¬
uersitate deiectus dicebat. Que¬
cumq scͥpta sunt. ad nr̃am doc¬
trinam scpta sunt: ut ꝑpacien¬
tiam & consolationẽ scͥpturarũ
spem habeam. Hec ad legendi
studium dicta sint: nunc ea qͥ
animo ꝓposita sunt aggrediam̃.
Uniu̾sam xp̃i familiam. id÷ om¬
nem electoꝵ collectionẽ qui uel
in elericali. uel in laicali ordine
aut indiuicus. aut inpauꝑtate
degentes. eidem xp̃o iudelicet
humili regi humili corde mili¬
tant. ꝑ iudam id÷ ꝑ domũdauid
supͣdiximus designari. ꝑ decemũ
trib q̃ licet degenere patriarcha¬
rum sicut & trib uida descende¬
rut. tamen adĩ cultura discedẽ¬
tes. iutulos insamaria colueruit
illos xp̃ianos figurari. qͥ myste¬
rus quidem fidi regenerantur
s: auariciam quod est s dolorũ
seruitus colentes. aut aluis qͥbꝰ¬
libet desideriis male inherentĩ

Expanded text:
in perturbatione deficiant, Scriptuin perturbatione deficiant, Scripturarum solatio se sustentant. Sicut Paulus, qui in mundi hujus adversitate dejectus dicebat: Quaecunque scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt, vt per patientiam & consolationem scripturarum spem habeamus. Hæc ad legendi studium dicta sint, nunc ea, quæ animo proposita sunt, aggrediamur. Vniuersam Christi familiam, id est omnem electorum collectionem, qui vel in clericali, vel in laicali ordine, aut in diuitiis, aut paupertate degentes, eidem Christo, videlicet humili regi, humili corde militant, per Iudam, id est per domum Dauid, supra diximus designari. Per decem vero tribus, quæ licet de genere Patriarcharum, sicut & tribus Iuda, descenderint; tamen a Dei cultura discedentes vitulos in Samaria coluerunt, illos Christianos figurari qui mysteriis quidem fidei regenerantur, sed auaritiā, quæ est idolorum seruitus, colentes, aut aliis quibuslibet desideriis male inhærentes,
Abbreviated transcription (Latin):
gantur. Ita in isto calamo cum
plurima q̃ merito reprobentur.
forte inueneritis:pauca saltem
utilitatis qͥddã gerentia repperi¬
Nter illa mirifica q̃ ad expͥmen¬
dos ordines ecclie ds ad beatum
iob loquitur. q̃dam animalia figu¬
raliter nominans. ibices qͦ parit̃
interponit. Ibices autem q̃dam
quadrupedia sunt: & morantur
inpetris. Que uidelicet ibices. si
qñ de altis cacuminib sarorũ
ruunt. sese insuis cornib illesas
suscipiunt: ita ut iacturam sui
casus non sentiant. ꝑibices igit᷑.
quiq: boni iuiri & cauti designã¬
tur. Q in petris habitant: quia
scđm patrũ exempla uiuere stu¬
dent. Qui & cornua habent: ui¬
delicet scͥpturas duoꝵ testamen¬
torum. De quib e illud. Cornua
inmanib eiꝰ hi uelut ibices cũ
ceciderint. non collidunt᷑: quia
si qͥd eis ruine demporalis acces¬
serit: scͥpture duorũ testamento¬
rũ. qͣsi duorum cornuũ excepti¬
oni innitentes euadunt. E ne

Expanded text:
guntur, ita in isto calamo, cum guntur, ita in isto calamo, cum plurima, quae merito reprobentur, forte inveneritis, pauca saltem utilitatis quiddam gerentia reperi illa mirifica quae ad exprimendos ordines Ecclesiae Deus ad beatum Job loquitur, quaedam animalia figuraliter nominans, ibices quoque pariter interponit. Ibices autem quaedam quadrupedia sunt et morantur in petris. Quae videlicet ibices si quando de altis cacuminibus saxorum ruunt, sese in suis carnibus illaesas suscipiunt, ita ut jacturam sui casus non sentiant. Per ibices igitur quique boni viri et cauti designantur, qui in petris habitant; quia secundum Patrum exempla vivere student. Qui et cornua habent, videlicet Scripturas duorum Testamentorum, de quibus est illud: Cornua in manibus ejus . Hi velut ibices cum ceciderunt, non colliduntur: quia si quid eis ruinae temporalis accesserit, scripturae duorum Testamentorum quasi duorum cornuum exceptioni innitentes evadunt, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
occasione factum ẽ. quod inp̃ceden¬
dib duob libellis de afflictorũ
consolatione pauca dict᷑a sunt: E
ad consilium pontifici dandum
cuiꝰ mentẽ sicut moysi malorum
pͣuitas exacerbat. Ego sane qͥ nec
precepto resistere. nec alia nisi ea
q̃ uos melius nostis possum refer¬
re: facio quidem quod ualeo.Sed
dum ur̃a uobis tamꝓlixe referro:
fastidium generare ꝑtimesco. Eui
tam̃ ductus uerboꝵ forte displicu¬
erit: comparet illum ꝓtelatis pra¬
uorum nequicuis. qui supͣ dorsa pu¬
silli gregis xp̃i fabricantes ꝓlon¬
gant iniquitatem suã: eisq pociꝰ
indignetur. qui trahentes pec¬
catum ut ysaias dicit infuniclis
uanitatis: exigunt ut contra se
tanta dicantur. Uos gͦ qui p̃u¬
dere debuistis cui & quid iuibe¬
retis. dict᷑a hec ueluti quoddã
uas modo transfusum conside¬
rate: & suꝑflua queq tanquam
guttulas uasi deformit adheren¬
tes. lima discretionis recidite. ut
acidis frugib q̃dam matura le¬

Expanded text:
occasione factum est, quod in præcedenoccasione factum est, quod in præcedentibus duobus libellis de afflictorum consolatione pauca dicta sint, & ad consilium Pontifici dandum, cuius mētem sicut Moysi malorum prauitas exacerbat, ego sane qui nec præcepto resistere, nec alia nisi ea quæ vos melius nostis, possum referre, facio quidem quod valeo: sed dum vestra vobis tam prolixe refero, fastidium generare pertimesco. Cui tamen ductus verborum forte displicuerit, comparet illum vorum nequitiis, qui supra dorsa pusilli gregis Christi fabricantes prolongant iniquitatem suam, eisque potius indignentur qui trahentes peccatum, ut Isaias dicit, in funiculis vanitatis , exigunt ut contra se tanta dicantur. Vos ergo praevidere debuistis cui et quid juberetis, dicta haec veluti quoddam vas modo transfusum considerate, et superflua quaeque tanquam guttulas vasi deformiter adhaerentes lima discretionis recidite. Ut acidis frugibus quaedam matura le
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Qsqͥs enĩ ille ẽ angłs pacisuo¬
cabitur. uixta illud ysaiȩ qd̃
premisimus iam. Angłi pacis
amare flebunt: Et int̾ electos
assignari meretur: sicut ꝑ iere¬
chielem dicitur. Signa tauil
sontib iurorum lugentiũ. Tau.
istera. speciem sc̃e crucis gerit.Ui¬
acte g̾ q̃m magnum bonum sit do¬
łesgͥ consolatio uos interim ma¬
neat: ut dũ pͥncipes sodomorum
ciput extollunt. dũ filii gomorre
lururiant. hi qui iustũ loth imi¬
tari meruerint uidendo & audi¬
endo mala cum ipso crucientur:
sub umbra alarũ diuinarum spe¬
rintes: donec transeat iniquitas.¬
Libello hoc ut cumq expleto:¬
tam uobis qͣm domno abbati sa¬
dis ut frustra credidi. me iam fe¬
cisse putabam. S domnꝰ albas
semel suscepit: nimis ut ita dicã
imꝑiose exigit. Nam licet promp¬
tariolum cordis mei iam exhãstũ
pnunciauerim: tam̃ sicut prece¬
dentem libellum.ita qͣ: hunc se¬
quentem aggredi coegit. Ea tam̃

Expanded text:
ri! Quisquis enim ille est, angelus pacis vori! Quisquis enim ille est, angelus pacis vocabitur, juxta illud Isaiae quod praemisimus jam: Angeli pacis amare flebunt . Et inter electos assignari meretur, sicut per Ezechielem dicitur: Signa Tau in frontibus virorum lugentium . Tau littera speciem sanctae crucis gerit. Videte ergo quam magnum bonum sit doHaec igitur consolatio vos interim maneat, ut dum principes Sodomorum caput extollunt, dum filii Gomorrhae luxuriant, hi qui justum Loth imitari meruerint videndo et audiendo mala, cum ipso crucientur, sub umbra alarum divinarum sperantes donec transeat iniquitas.Libello hoc utcunqtam vobis quam domno Abbati satis, vt frustra credidi, me iam fecisse putabam: sed domnus Abba semel suscepit, nimis, vt ita dicam, imperiose exigit. Nam licet promptariolum cordis mei exhaustum iam pronunciauerim, tamen sicut præcedentem libellum, ita quoque hunc sequentem aggredi coegit. Ea tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mon. E cum scͥptura dicit uere¬
cundos & reuerendos facite filioᷤ
isrł ab omni inmunditia. quo
uidelicet uerbo generalit om̃is
inquinatio uel occulta uel ma¬
nifesta comp̃hendit᷑. q̃ ut iero¬
nimus dic̃ nominare turpissi¬
mum e: nos econtra in passione de¬
siderii sicut gentes estuamꝰ & om̃
ut ait ysaias ad auariciã decli¬
namus. a summo usq ad minimis
ut equus emissarius hinnientes:
ut merito qͣsi degeneres acelesti
patre audiamus. Numqͥd uos ñ
filii scelesti. semen mendar: Et ttẽ
ipse In indulgentia sua redemit
eos. & illi ad iracundiã ꝓuocaue¬
runt. & afflixerunt sp̃m scm̃erꝰ
dicendus ẽ qui dot casib delicto¬
rũ ad ruinã uergit: & quẽ tanta
sue prauitatis moles ad ima de¬
mergit. Prohis & huuis modiq̃
tam multiplicia sunt. ut magiᷤ
defleri qͣm referri possint. lugen¬
dum ẽ his. qui consolationẽ ihu
expectant. O qͣm bonũ ẽ uenera¬
bilis pater: suꝑ talia contrista¬

Expanded text:
mon . Et cum Scriptura dicat: Veremon . Et cum Scriptura dicat: Verecundos et reverendos facite filios Israel ab omni immunditia; quo videlicet verbo generaliter omnis inquinatio vel occulta vel manifesta comprehenditur, quae, ut Hieronymus dicit, nominare turpissimum est; nos econtra in passione desiderii sicut gentes aestuamus, et omnes, ut ait Isaias, ad avaritiam declinamus a summo usque ad minimum, ut equus emissarius hinnientes, ut merito quasi degeneres a coelesti Patre audiamus: Nunquid vos non filii scelesti, semen mendax? Et item ipse: In indulgentia sua redemit eos, et illi ad iracundiam provocaverunt, et afflixerunt Spiritum sancdicendus est, qui tot casibus delictorum ad ruinam vergit, et quem tanta suae pravitatis moles ad ima demergit. Pro his et hujusmodi, quae tam multiplicia sunt, ut magis defleri, quam referri possint, lugendum est his qui consolationem Jesu exspectant. O quam bonum est, venerabilis pater, super talia contrista
Abbreviated transcription (Latin):
molesta sunt mitigentur. si ut¬
cumq fieri potest. Anima uͦ cũ
cottidie uulneretur cũ ꝑ singła
laniet᷑ uratur. precipitet᷑. & mo¬
dis om̃ib pereat: nec parua qͥdẽ
ꝓea cura nos sollicitat. S hec
causa ẽ quod om̃s parit̃ morbus
optinuit: & tamqͣm si eueniat
multis subuno languentib p̃s¬
to esse neminẽ sanum. certũ ẽ
qͦd om̃s parit̃ corrumpat ce assu¬
mat incuria: dũ nemo ẽ qui uel
oportuna prebeat uel inportuna
ꝓhibeat: ita & nobis accidit. Dũ
enĩ nemo sanus ẽ corde. s omneᷤˢ
languemus a salute mentis. alii
maiore alii minore peste:nemo
utiq est qui curet. E enĩ si qͥs
ut cumq adesset. qui uel precep
ta.xp̃i. uel transgressiones nr̃as
discerneret: nescio si ullos alios
minus ꝑ amos querit᷑ dicens.
Hum qͥd non ut filii ethiopum
uos estis m̃ filu isrł ait dominꝰ:
Post dealbationẽ que fit inermõ:
ad nigredinẽ peccati redimus.
Nuie inquit dealbabunt᷑ in er¬

Expanded text:
molesta sunt mitigentur, si utmolesta sunt mitigentur, si utcunque fieri potest. Anima vero cum quotidie vulneretur, cum per singula lanietur, uratur, participetur, et modis omnibus pereat, nec parva quidem pro ea cura nos sollicitat. Sed haec causa est quod omnis pariter morbus obtinuit, et tanquam si eveniat, multis sub uno languentibus praesto esse neminem sanum. Certum est quod omnis pariter corrumpat et absumat incuria, dum nemo est qui vel opportuna praebeat, vel importuna prohibeat. Ita et nobis accidit: dum enim nemo sanus est corde, sed omnes languemus a salute mentis, alii majore, alii minore peste, nemo utique est qui curet. Etenim si quis utcunque adesset, qui vel praecepta Christi, vel transgressiones nostras discerneret, nescio si ullos alios minus per Amos queritur dicens: Nunquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel, ait Dominus? Post dealbationem quae fit in Selmon, ad nigredinem peccati redimus: Nive, inquit, dealbabuntur in Sel
Abbreviated transcription (Latin):
nonrestitit: sic om̃s aut iniquis.
aut iniquitati cedunt. Quappt̃
illacrimans ysaias de dõ dicit
Quem docebit scientiam: & quẽ
intelligere faciat auditum: Sa
pondus peccati. Quin pocus ad¬
ulteris qͦs arguere debuerant
ut ibi dicitur sacerdotes. applay¬
debant: &e popłs m̃s dilexit talla.
Contigit gͦ nobis qͦd illis solet.
sicut iohannes cͥsostomus dicit.
qui uel frenesim paciuntur. uel
mente capti sunt. aquib cũ mul¬
ta turpia & pericłosa uel dicant᷑
uel gerantur: nec pudoris tam̃
aliquid. nec penitudinis capuit:
quinstamo & magnifici sibi ac
sapientiores sanis uident᷑. ac sa¬
pientibus. Ita ergo & nos cum
om̃ia q̃ sanitati contraria sunt.
geramꝰ nec hoc ipsum quidem
qͥd ẽ nobis insanius cognoscimꝰ.
At enĩ si incorpore parũ aliqͥd
morbi pulsauerit: statim & me¬
dicos adhibemus: & pecuniam
ꝓfundimus: et om̃i obseruantia
curam q̃ medicine competit ge¬
rimus: nec pͥus cessatur: qͣmq̃

Expanded text:
non restitit, sic omnes aut iniqui sunt, non restitit, sic omnes aut iniqui sunt, aut iniquitati cedunt. Quapropter illacrymans Isaias de Deo dicit: Quem docebit scientiam, et quem intelligere faciet auditum? Sacpondus peccati. Quin potius adulteris, quos arguere debuerant, ut ibi dicitur, sacerdotes applaudebant, et populus meus dilexit talia. Contigit ergo nobis quod illis solet, sicut Joannes Chrysostomus dicit, qui vel phrenesin patiuntur, vel mente capti sunt, a quibus cum multa turpia et periculosa vel dicantur vel gerantur, nec pudoris tamen aliquid nec poenitudinis capiunt; quinimo et magnifici sibi ac sapientiores sanis videntur ac sapientibus. Ita ergo, et nos cum omnia quae sanitati contraria sunt geramus, nec hoc ipsum quidem quod est insanius nobis cognoscimus. At enim si in corpore parum aliquid morbi pulsaverit, statim et medicos adhibemus, et pecuniam profundimus, et omni observantia curam, quae medicinae competit, gerimus, nec prius cessatur, quam quae
Abbreviated transcription (Latin):
litatis assumant̾ hoc tamen ad
acquirendam inanem głam fici¬
unt. E ita de ipsa ficta humili¬
tate głantur. ut etiam inde suꝑ¬
biant:. si contra suꝑbiam subtilit̃
disputare norunt. Solent qͥppe
& electi suꝑbire: s non om̃i tem¬
pore. Quia pͥusqͣm uitam finut
cor ab elatione ad humilitatem
Icommutant. Suꝑbisse enĩ. cit¬
disse s Unde & ꝑ psalmistam
dicitur. Nonueniat inpes suꝑbie
Des inquit: non pedes. Liquet enĩ.
qd nullus uno pede diu graditur.
Ouid gͦ quolibet alio uicio tẽpta
npmittuntuꝵ. ut humilientuꝵ:
humiliati uͦ diaboli eẽ desinant:
ceui suꝑbiendo militabant. Hinc
ꝑsophoniam dicitur. At tam̃
subaudis licet adhoram suꝑbiaᷤ
timebis me: & accipies discipli¬
Sod autem inter omnia
mala grauius nocet. ita pẽ¬
simus peccandi usus. ipsa
um consuetudine roboratus ẽ.
ut pene nullꝰ iusto uidicio pecca¬
tum discernere queat: S: sicut
aaron filiis isrł dõs querentibus

Expanded text:
litatis assumant, hoc tamen ad litatis assumant, hoc tamen ad acquirendam inanem gloriam faciunt, et ita de ipsa ficta humilitate gloriantur, ut etiam inde superbiant, si contra superbiam subtiliter disputare norunt. Solent quippe et electi superbire, sed non omni tempore, quia priusquam vitam finiant, cor ab elatione ad humilitatem commutant. Superbisse enim, cecidisse est. Unde et per Psalmistam dicitur: Non veniat mihi pes superbiae . Pes, inquit, non pedes: liquet enim quod nullus uno pede diu graditur. Ob id ergo quolibet alio vitio tentari permittuntur, ut humilientur; humiliati vero diaboli esse desinant, cui superbiendo militabant. Hinc per Sophoniam dicitur: At tamen, subaudis, licet ad horam superbias, timebis me et accipies discipliQuod autem inter omnia mala gravius nocet, ita pessimus peccandi usus ipsa jam consuetudine roboratus est, ut pene nullus justo judicio peccatum discernere queat. Sed sicut Aaron filiis Israel deos quaerentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt: quia semꝑ ineis penam
eterne mortis esuriens dũ ipsi
se eidem ad omne uiciũ sternũt.
dũ nullũ malũ aut cogitando
aut oꝑando pretereunt. qͥa sẽꝑ
ineis sua desideria recognoscit
qͣsi semꝑ inmontib herbas in¬
uenit: quib sue malicie uentrẽ
tendat. Quẽ tanto delectabiliꝰ
qͥsq pascit. qͣnto sordidius inqui¬
natur.
ciendũ uero qͦd in hac pegn¬
natione ubi babilonici &
ierosolunite mixtim ꝓcur¬
runt. & reꝓbi frequent suꝑbire
& electi humiliari soleant. Sed
suꝑbis mentib humilttas alta
ẽ. Et idcirco cum hanc specieten
conscend̾e nitunt᷑. diui in ea mo¬
rari neq̃quã possunt: qm̃ alie¬
num ẽ qd̃ app̃hend̾e querunt:
& q̃si aliuosis itinerib mox re¬
labuntur. Nam quousq hanc ab¬
iciant. & ad consuetam elationẽ
redeant: quasi graue pondus in
corde paciunt᷑. De istis gͦ dicitur.
Omni equidẽ tempore uite suꝑbi¬
unt impii: qͥa licet speciẽ humi¬

Expanded text:
ferunt, quia semper in eis poenam ferunt, quia semper in eis poenam aeternae mortis esuriens, dum ipsi se eidem ad omne vitium sternunt, dum nullum malum aut cogitando aut operando praetereunt, quia semper in eis sua desideria recognoscit, quasi semper in montibus herbas invenit, quibus suae malitiae ventrem tendat, quem tanto delectabilius quisque pascit quanto sordidius inquinatur. XL. Sciendum vero quod in hac peregrinatione, ubi Babylonici et Hierosolymitae mistim procurrunt, et reprobi frequenter superbire, et electi humiliari soleant. Sed superbis mentibus humilitas alta est. Et idcirco cum hanc specietenus conscendere nituntur, diu in ea morari nequaquam possunt, quoniam alienum est quod apprehendere quaerunt, et quasi a clivosis itineribus mox relabuntur. Nam quousque hanc abjiciant, et ad consuetam elationem redeant, quasi grave pondus in corde patiuntur. De istis ergo dicitur: Omni equidem tempore vitae superbiunt impii, quia licet speciem humi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Torrens hiemalib pluus
intumescit. sed estate siccatur.
ꝑsalices ergo scłares quiq sig¬
nificantuꝵ: abonis uirtutum
fructib alieni. ꝑtorrentem u̾
mortalis gła: q̃ caducis honori¬
bus tanqͣm hiemalib pluuus
inflatur: sed uite hui dermino
adnullatur. Alalignum itaq
sp̃m salices torrentis circuindant.
qm̃ hi qͦs insuis cogitationibus
amor uite carnalis in ebriat: tan¬
do illi arcius inherent q̃nto lar¬
gius delectatio transitorie uolu¬
ptatis eos infundit. Qui silicet
more salicũ fructus nonferunt.
s infolus uiridescunt: qͥa aliqñ
uerba honestatis ꝓferunt: s nul¬
lum uite pondus exbonis operi¬
bus ostendunt. De quib scͥptũ
ẽ. Imitantur autẽ illũ qui sunt
exparte eiꝰ uidelicet semꝑ suꝑ¬
biendo. nunqͣm resipiscendo.Itẽ
dehis & illud. Huic montes her¬
bas ferunt. ꝑmontes:tumor su¬
ꝑborum. ꝑ herbas. fluxe uolup¬
tates eorum expͥmuntur. Ergo
montes huic uehemot herbas

Expanded text:
tur. Torrens hiemalibus pluviis tur. Torrens hiemalibus pluviis intumescit, sed aestate siccatur. Per salices ergo saeculares quique significantur a bonis virtutum fructibus alieni. Per torrentem vero mortalis gloria, quae caducis honoribus tanquam hiemalibus pluviis inflatur, sed vitae hujus termino annulatur. Malignum itaque spiritum salices torrentis circumdant, quoniam hi, quos in suis cogitationibus amor vitae carnalis inebriat, tanto illi arctius inhaerent, quanto largius delectatio transitoriae voluptatis eos infundit. Qui scilicet more salicum fructus non ferunt, sed in foliis viridescunt; quia aliquando verba honestatis proferunt, sed nullum vitae pondus ex bonis operibus ostendunt. De quibus scriptum est: Imitatur autem illum qui sunt ex parte ejus , videlicet semper superbiendo, nunquam resipiscendo. Item de his et illud: Huic montes herbas ferunt . Per montes tumor superborum, per herbas fluxae voluptates eorum exprimuntur. Ergo montes huic Beemoth herbas