comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirgine. illo. s. deo facto nat᷑aalit̾ hõi filio. qui unꝰ ÷
naturalit̾ filiꝰ d̾eipatris qui om̃iumn naturaꝵ creator⁊
dñs. creauit uirginem: creandus ex uͥgine. Hic aũ ds̃
hũanam nat᷑amin ututate ꝑsone suscepit. qui se humi
turus impleuit. formã gͦ.i. naturã serui: in suam acce¬
pit ds ille ꝑsonã. Nõ enĩ accepit ꝑsonã hoĩs. s naturã.

Expanded text:
ex Virgine. Illo, scilicet Deo facto naturaliter hominis filio, qui unus est naturaliter Filius Dei Patris, qui omnium naturarum Creator et Dominus creavit Virginem, creandus ex Virgine. Hic autem Deus humanam naturam in unitate personae suscepit, qui se humilturus implevit. Formam ergo, id est naturam servi, in suam accepit Deus ille personam, non enim accepit personam hominis, sed naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
nam naturã. In eo plenꝰ: quia caruẽ suscepit humanã.
⁊ rõnalem aĩam. Uñ id̃ unigenitꝰ deus: scdo natus dicr᷑
semelex patre. semel ex matre. Natus ÷ enĩ de patre do̾
u̾bum. natus de matre: ũbum caro factũ. unus gͥ atq
id ÷ ds̃ filius natus ante scła: inatus in scło. Item ds̃
unigenitus dũ conciꝑetur u̾itatem carnis accepit.

Expanded text:
in eo plenus, quia carnem suscepit humanam et rationalem animam. Unde idem unigenitus Deus, secundo natus dicitur, semel ex Patre, semel ex matre. Natus est enim de Patre, Dei Verbum; natus de matre, Verbum caro factum. Unus igitur atque idem est Dei Filius, natus ante saecula, et natus in saeculo. Item: Deus unigenitus dum conciperetur, veritatem carnis accepit
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ⁊ paulus duplici uocatus uocabu¬
lo. sic̃ scriptũ est in actib apłoꝵ. saulus
qui ⁊ paulus. ubi euident̾ ostendit scͥip¬
tura nõ ei tunc pͥmũ pauli nomen ĩposi¬
tum. s uet̾is appellationis id fuisse assignat.
s̃ A icronimo aũ in libro ebraicoꝵ nomi¬
nũpaulus nurabilis. siue electus int̾preta¬
ri dicitur. quẽ ⁊ dñs ip̃ẽ uas electionis uo¬
cauit.⁊ tam uita quam doctͥna mirabilẽ
fecit. Sequit᷑ seruꝰ iħu xͥ. s q̃rend ÷ cur ser¬

Expanded text:
nobis et Paulus duplici vocitatus vocabunobis et Paulus duplici vocitatus vocabulo, sicut scriptum est in Actibus apostolorum: Saulus qui et Paulus . Ubi evidenter ostendit Scriptura non ei tunc primum Pauli nomen impositum, sed veteris appellationis id fuisse assignat. A Hieronymo autem in libro Hebraicorum nominum Paulus mirabilis sive electus interpretari dicitur, quem et Dominus ipse vas electionis vocavit , et tam vita quod doctrina mirabilem fecit. Servus Je
Abbreviated transcription (Latin):
ficans ex saulo qd̃ int̾pretatur inquietudo.
uł temptatio. paulũ se dicit .i. quietũ. qui
enĩ prius temtationes aliis inferebat: post
mutato noĩe sunt uocati. ut eẽnt ⁊̃ ipso
noĩe noui. ut cephas ⁊ filii tomtrui:⁊ huuiᷤ¬
modi. Unde ⁊ scã eccła iam in consuetudi¬
nem dirit. ut quos in cathedra beatipetri
quemaput ciprũ conu̾tit. hoc nom̃ sibum¬
posuit. ut sicut particus qui parthos suꝑa¬
uit.⁊ germanicus quia germaniã uicit.
est dictus. sic ab eo pͥncipe quẽ pͥussubiu¬
gauit: paulus sit appellatus. S qi nulla
talis in diuinis scripturis consuetudo dep̃hẽ¬
ditur magis placet ꝗd in nr̃a ꝯsuetudine fre¬
quent̾ reꝑꝑitur. Inuenimꝰ enĩ in scripturis
alios binis. alios t̾iis usoi ẽẽ noĩb.⁊ hoc
utiq in utroq testam̃to. ut ecclalomon
qui eccłastes ⁊ edida uocatus ẽ: ⁊ matheꝰ
qui ⁊ leui dictus est.⁊ alia plura inhũc
modum. scd̃m hane gͦ consuetudinẽ uidr̃

Expanded text:
ficans, ex Saulo quod interpretatur inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aliis inferebat, post mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, ut Cephas, et filii tonitrui, et hujusmodi. Unde et sancta Ecclesia jam in consuetudinem duxit, ut quos in cathedra beati Petri apostoli quem apud Cyprum convertit, hoc nomen sibi imposuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subjugavit Paulus sit appellatus. Origenes Sed, quia nulla talis in Scripturis divinis consuetudo deprehenditur magis placet quod in nostra consuetudine frequenter reperitur. Invenimus enim in Scripturis, alios binis, alios ternis usos esse nominibus, et hoc utique in utroque, ut Salomon qui Ecclesiastes et Idida vocatus est; et Matthaeus qui et Levi dictus est, et alia plura in hunc modum. Secundum ergo hanc consuetudinem videtur
Abbreviated transcription (Latin):
errabimiꝰ. Nõ enĩ ꝑ hoc leditur u̾itas lib̾tatis in pau¬
lo. quia om̃ilibertate nobilior ÷ ⁊ seruitus xͥ. Dicendo gͦ
seruus: nom̃ humilitatis ponit. ut ad eam ꝓuocet suꝑ¬
bos. quib scribebat. ⁊ ne misera seruitus uideat᷑: non
mili factus ÷ altus. ac si ilł suꝑbis quib scribebat dic̾et.¬

Expanded text:
es Non enim per hoc laeditur veritas libertatis in Paulo, quia omni libertate nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non mili factus est altus. Ac si illis superbis quibus scribebat dice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quem fit resurrectio : Ec¬
li morte. in adã. quia euiᷤ
filii st̃. a quo mortẽ ⁊ mor
om̃s mori in adã .⁊ ões ui¬
uificari in xp̃o. quia ne¬
mo ad mortem nascit᷑.
filii dĩ. Nemo qͥppe ambi¬
git hoc de morte corꝑis
dictũ. qm̃ de resurr̃õne
corꝑis agebat᷑. seqrꝰ. nus

Expanded text:
per quem resurrectio. Ecli morte, in Adam, quia ejus filii sunt, a quo mortem et moromnes mori in Adam, et omnes vivificari in Christo, quia nemo ad mortem nascitur filii Dei. Nemo quippe ambigit hoc de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis agebatur. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
de tͥbu effraĩ electꝰ ÷ sac̾dos a dño. reꝑlatis filiis hely.
dño dicente. Qͥ honoraũit me: honorabo eũ: ⁊ qui

Expanded text:
de tribu Ephraim, electus est sacerdos a Domino, reprobatis filiis Heli, Domino dicente: Qui honoraverit me, honorabo eum; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide. ⁊ ꝑ hoc uiuit.
.i. iuuet in futo uita
et̾na. ꝗͣ meret᷑ fide.
Ecce qͣntũ ualet fi¬
des. que sola sale
uat: ꝑ contͣriũ os¬
tendit. qr si subtra¬
hio se a fide: nõ uiuiti Unide subᷤ. e si se subtrfit. Utita¬

Expanded text:
ex fide, per hoc vivit, id est vivet in futuro, vita aeterna quam meretur fide. Ecce quantum valet fides quae sola salvat; vat per contrarium ostendit, quia si subtrahit se a fide non vivit. Unde subdit: Quod si se subtraxerit
Abbreviated transcription (Latin):
st ꝰ m̃s. s. qͥ ꝑ me ẽ iustꝰ. nõ ꝑ carnales obseruantiaᷤ ui¬
a fi de. ñ uiuet. Nos ã ñ sumꝰ filii subtͣctõis. ĩꝑditiõe .i. a
postasie. ꝑ quã ꝑdicur aĩa. qi nõdũ ꝓrsus apostatau̾ant.
s fi de geniti erant. Uñ subdit. s sumꝰ filii fidĩ. que ual
in aoꝗsitõe aĩe. ⁊ id̾o nunc nõ oebent se¬

Expanded text:
t qui per me est justus, non per carnales observantias. Viet. Nos autem non sumus filii subtractionis in perditionem, id est apostasiae, per quam perditur anima, quia nondum prorsus apostataverant, sed fide geniti erant. Unde subdit: Sed sumus filii fidei, quae valet in acquisitionem: et ideo nunc non debent se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eam uoluntatẽ oi facienteᷤ re¬
portetis in fuioͣ. qui hic seminatiᷤ
nec longa c̃ tribulatio. nec ue¬
hemens. ⁊ ħ ÷ qd̾ ait. Ad huc enł̃
ter ꝑatiendũ t.⁊ uox qui uẽturꝰ

Expanded text:
r eam voluntatem Dei facientes, reportetis in futuro, qui hic seminatis nec longa est, tribulatio vero vehemens Et hoc est quod ait, adhuc enim nter patiendum est et
Abbreviated transcription (Latin):
ac si decaluet᷑. Nã si ñ uelat᷑ .e.
nõ uelata id ht̃. ac si decaluet᷑.
qd ⁊ fiet utiq. quia aut decal¬
uabit᷑. aut tondebit᷑. qd ꝯstat
eã nolle. ⁊ hoc ita ait. Nãsi ñ ue

Expanded text:
si decalvetur. Nam si non velatur. Non velata idem, ac si decalvetur: quod et fiet utique quia aut decalvabitur aut tondebitur. Quod eam nolle. Et hoc ita ait: Nam si non v
Abbreviated transcription (Latin):
coli debet. nͥ illa que ħ ÷
qd ille. nec illa ꝓ illo. s ẽ¬
illo. imago dicoͣ: inuisibi¬
lis .i. inꝯp̃hensibit. nec cepit cũ¬
lrsibillA. creatura ĩmo ipe ÷ pͥmogenit᷑¬

Expanded text:
coli debet, nisi illa quae hoc est quod ille; nec illa pro illo, seillo. Imago Dei, dico, invisibilis, id est incomprehensibilis, nec coepit cum creatura, imo ipse primogenit
Abbreviated transcription (Latin):
usq enĩ pendet litera
ut ꝑficiatur sententia.
⁊ subintelligitur. man¬
dat. ł scribit. In hac aũ¬
salutatione prius ꝑso
uam suam commendat

Expanded text:
usque pendet littera ut perficiatur sententia, t subintelligitur, mandat, vel scribit. In hac ausalutatione primum personam commendat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ de aliis sit cura uob̾. Piligent̾ actẽ¬
Di ꝗͣ hũ ane pͣuitatis m̾tũ sepe repel¬
lit. hoc a mͦ potestis retine gr̾̃amt ca¬
uete ne qua radix.s. mala cogitõ. a
narituoinis .i. norie delectõnis ex

Expanded text:
sit cura vobis. Diligenter attenquam humanae pravitatis meritum saepe repellit. Hoc autem modo potestis retinere gratiam. Cavete ne qua radix, scilicet mala cogitatio, amaritudinis, id est noxiae delectationis, ex
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ poteitis ferre. quia ł cadẽ
nõ sinit. ł a casu erigit. s fa
tẽptatis mĩam. ita facit pro
pent in fornace. qui ñ hñt
saluant.⁊ quia qui cadit:
te ab oĩ societate ydolatͥe.
ne ꝑ hoc nascat᷑ in dm̃ tẽp¬
tatio. nemo sit asũduꝰ in y¬
dolio. iil sꝑet oe es. De eo.¬

Expanded text:
quod potestis ferre, quia vel cadero non sinit, vel a casu erigit. Sed fatentatis misericordiam. Ita facit provpent in fornace, qui non habesalvant, et quia qui cadit te ab omni satietate idololatriae, ne per hoc nascatur in Deum tentatio. Nemo ergo sit assiduus in idolio, nil spe
Abbreviated transcription (Latin):
diu plangimꝰ : inquies. qr mors ama¬
ra ẽ. s ꝑ illã transunt dñs. Consoleiu᷑
gͦ nos: s dicei . Uot̾ nõ dolere cor hu¬
manũ. defuncto km̾o: ĩmo meliꝰ cũ
dolet. sanat᷑ cor hũanũ. ꝗͣ nõ dolen¬
do sit inhũanũ. Maria .n. dñm q̃re¬
bat. ⁊ mortuũ fr̃em dolebat. D etꝑibꝰ¬

Expanded text:
diu plangimus? inquies, quia mors amara est, sed per illam transivit et Dominus. Consolemur ergo nos. Sed dices: Potest non condolere cor humanum, defuncto charissimo? Imo melius cum dolet, sanatur cor humanum, quam non dolendo sit inhumanum. Maria enim Dominum quaerebat, et mortuum fratrem dolebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ nõ hñtes. ut intꝰ timeant spualit̾ corrũpi. Et
qͥ emũt. ut faciuit᷑ ꝯuigati. qͥ ꝓuident filiis. sitͥ tãq
nõ possidentes. ut .s. nõ apponant cor ꝑituris rebꝰ.
s sic hant: ut amore illis nõ hereant. ⁊ ut uniu̾¬
salit̾ colligã qͥ utunt᷑ hoc mũdo sit tũꝗͣ ñ utant᷑.¬
ut .s. ex bonis eiꝰ faciant bõã.
nõ mali fiant. que bona ne
putent᷑ inala. bonis dantur.
uͦ putent᷑ magna. ł sũma:
d ant᷑ in alisq. Itẽq eis tol¬
lunt᷑. ut crucient᷑. Pret̾itq.¬

Expanded text:
orrumpi; et qui emunt, ut faciunt conjugati, qui provident filiis, sint tanquam non possidentes, scilicet non apponant cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et ut universaliter colligam, qui utuntur hoc mundo, sint tanquam non utantt ex bonis ejus faciant bona, non mali fiant: quae bona ne putentur mala, bonis dantur. vero putentur magna vel summa, dantur et malis. Itemque eis tolluntur ut crucientur. Praeterit
Abbreviated transcription (Latin):
occõnẽ hab̃et.reliqͥt eũ dc᷑. pͥus in lib̾tate arbiͥ. ĩlege
nat᷑ali. itosic uires sue nat᷑e cognosc̾et. uͥ õdeficeret
uidens sibi liberũ arbitͥũ nõ suffic̾e ad iꝰticiã.nec sic
se hũiliauit ad poscendã gr̾am. s suꝑbe legẽ scͥptã
legi nate aduictã sufficere sibi putans clamabat ñ
añꝗͣ filiũ mtt̾et legẽ dedit. q̃ peccĩ morbũ derexit.
ñ ꝯsũpsit. qͣdata inualuit morb.⁊ aucta ÷ uifirim¬
tas. ñ legis s nat᷑e uicio. ⁊ diaboli instantia. ut ita
cognita utͥusq legis insufficientia ⁊ sua infirmitate
elamaret ad medicũ ⁊ q̃reret gr̃e auxiliũ. ⁊ta fc̃m
ẽ. Młtiplicatis .N. infiruutatib pꝰea accelerauerũti
ad medic̃. qͥ ueniens in forma serm sanauit uult̾ia

Expanded text:
eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ubi cum deficeret videns sibi liberum arbitrium non sufficere ad justitiam, nec tamen sic se humiliavit ad poscendam gratiam, sed superbe legem scriptam legi naturae adjunctam sibi sufficere putans clamabat: non bum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad m
Abbreviated transcription (Latin):
tic eam reducit. ꝯtra ordinẽ angłoꝵ facit. lex dico:
posita in manu mediatoris .i. in potestate xͥ. ut star
dũuellet. ł cessaret ẽ uellec. gͦ contͣ eũ facitis qͥ eã des
diat. dũ eos qͥ a do recesserant ꝑ se reconciliat. Mediꝰ
cato nr̃o offendamꝰ eũ Missus ẽ filiꝰ mediator qͥsol¬

Expanded text:
nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum facit is qui eadiat, dum eos qui a Deo recesserant per se reconciliat. Mediuscato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, q
Abbreviated transcription (Latin):
lib sedib uenit. dũ mediũ silentiũ ten̾ent õi¬
a.Primũ silentiũ fuit añ legẽ. Scd̾m sub lege.
legẽ namq homo morbũ nõ cognoscebat suuo
trauit ⁊ ostendit languidisi uulu̾a sua. moxru¬
ptũ ÷ silentiũ. ⁊ ceperunt egri posc̾e remediũ.
pinquauit. angłs magni ꝯsilii in piscinã descendit. he¬
liseus ad suscitand̃ mortuũ accessit .i. sũmi regis filiꝰ. de ꝯ¬
sensu patͥs ad tollendã mortẽ passi oñs. de equalitate ma¬
iestatis ad patibłm crucis. de sede regali ad officinã pec¬
cati. de lumine celi ad tenebras mũdi. ł infermnent.
ac uera ꝯfessione qͣi magnis clamorib flagitare reme¬
diũ. ⁊ accel. erare ad medicũ. ꝑ q̃ uuln̾a sanarent᷑
morb curaret᷑. recepta uͦ sauitate ⁊ donata uente
ĩmortalitatis felicitate. incħultra restab it petẽ¬
dũ. ⁊ tc̃ erit t̾ciũ beatũ silentiũ. Ordinabilit gͥ ⁊ sapi¬
enti ꝯsiliolex data ẽ. ꝑ ãgłos. in quib d̾ loq̃bat᷑. q gͦ

Expanded text:
edibus venit, dum medium silentium tenerent omnia. Primum silentium fuit ante legem, secundum sub lege, legem namque homo morbum non agnoscebat suum, subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; Angelus magni consilii in piscinam descendit, Eliseus ad suscitandum mortuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
E põita ⁊ pꝑtħiꝰ .i. ut hõ suꝑbe d̾
sins uirib fi bdens. acciꝑet p̃
cepta in quib deficiens ⁊ factꝰ
p̃uaricator lib̾atorẽ saluatorẽ q reqͥreret. data gͦ
ẽ lex ut suꝑboꝵ ceruix quos fac̾et tͣnͣsg̃di hũilia¬
retur. ut medicꝰoptaret᷑. qui sibi tm̃ tribuebãt
⁊ uoluntati sue tm̃n arrogabant. ut liberũ arbit¬
ũ sibi putarent suffice ad cͦticiã dicentes. nõ deẽ qͥ
ĩpleat. s deẽ qͥ ubeat. Data ÷ gͦ lex ad domandã
tura fut᷑is actestaret᷑. E oce habes.iiͦiͦͬ. cãs legiᷤᷤ da

Expanded text:
 est ut homo superbe de suis viribus fidens acciperet cepta, in quibus deficiens et factus praevaricator, liberatorem salvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam tura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis
Abbreviated transcription (Latin):
ire in macedoniã. qr enĩ em̃aata qͦꝵ¬
in iliqeam: aĩ uita erat. uoluit uidere: quos in¬
dignũ erat añuid̾e. si gͦ nõ iut c̃uolu̾it: nõ fuit ociosum.
Intelligi enĩuolebat aliqͦs int̾ eos eẽ. ꝓpt̾ quos uoluntatẽ
suã nõ impleuit. qͥ oꝑam adhibere oebent. ut mͦ se pur

Expanded text:
irem Macedoniam, quia enim emendata quorumdam vita erat, voluit videre quos indignum erat ante videre: si ergo non ivit, cum voluerit, non fuit otiosum. Intelligi enim volebat aliquos inter eos esse, propter quos voluntatem suam non impleverit, qui operam adhibere debent, ut m
Abbreviated transcription (Latin):
tat eos. S̾ alutate oẽs
uos ĩucẽ in oscłõ sc̃o.
Dm̃s quib scribit ⁊ qͦs
noĩat iubet salutare.
tant uos os eccłẽ. horũ

Expanded text:
tat eos. Salutate omnes vos invicem in osculo sancto. Omnes quibus scribit, et quos noverat jubet salutare stant vos omnes Ecclesiae, horum
Abbreviated transcription (Latin):
dico entes p̃ter doctͥnã.
ꝗͣ uos didicistis aueris
aplũs. quia illi de lege
agebant. qr cogebant
creoentes uidartare. In
dos ẽẽ monet. obserue

Expanded text:
docentes, praeter doctrinam quam vos didicistis, a veris apostolis, quia illi de lege agebant, quia cogebant credentes judaizare. In dos esse monet. Observe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpositis .i. u̾bis suam
traditionẽ ꝯm̃dabãt.
quib sĩpliciũ corda de
obediẽtie ur̃e diuulgata ⁊ ĩ oĩ loco. uͥq .q. notũ ÷. quia
leuit̾ obedistis. qd bonũ ẽ. ⁊ inde gaudeo. uñ sub dit.¬

Expanded text:
positis enim verbis suam traditionem commendabat, quibus simplicium corda decobedientiae vestrae, divulgata est in omni loco; ubique enim notum est, quia leviter obedistis, quod bonum est, et inde gaudeo; sed
Abbreviated transcription (Latin):
se st̃. nõ gͦ minor desꝑet. nec ma¬
ior suꝑbiat. dũ audit grãs. Gr̃aᷤ
ã hic apellat diu̾sos gradus ⁊ or¬
dines qui sunt in officiis eccłẽ Sĩc
ita in officiis eccłe gr̾a ẽ. que nõ ÷¬
diuisa ꝑ tres ꝑsonas s indiscrete.
sig̾cat ꝑ tͥa noĩa. q̃ ponit .s. sp̃e.¬

Expanded text:
Non ergo minor desperet, nec major superbiat, dum audit gratias. Gratias autem hic appellat diversos gradus et ordines qui sunt in officiis Ecclesiae. ita in officiis Ecclesiae, gratia est quae non divisa per tres personas, sed indiscrete tsignificat per tria nomina quae ponit, s
Abbreviated transcription (Latin):
inore sapiebat. sic more cuiꝰq xp̃i ami. xͥ corpꝰ t cotidie
ł certis dieb sũptũ. Nã aliqͥs honorãdo nõ audet coti¬
die sum̾e. ⁊ alius honorando nõ audet ullo die pret̾¬
mitt̾e. contẽptũ solũ nõ uult iste cib. sic̃ manua fasti¬
diũ. Idõ apłe ꝯtra eos qui acet̾is cibis singłari uen̾ati¬
one hũc nõ discernebant. ait. Ꝙͥ man.⁊ bi ãd. iui.gͥ.m¬

Expanded text:
otidie, vel certis horis sumptum. Nam aliquis honorando non audet quotidie sumere, et alius honorando non audet ullo die praetermittere. Contemptum solum non vult iste cibus, sicut nec manna fastidium. Ideo Apostolus contra eos qui a caeteris cibis singulari veneratione hunc non discernebant, ait: Qui manducat et bi
Abbreviated transcription (Latin):
manducat. quia nõ ÷ duudicãs.
.l. disc̾nens corpꝰ dñi. ab aliis cibis. s indisc̾te ⁊ negligen¬
ter sumit. uen̾ationẽ singłant᷑ debitã nõ exibens. ꝑ
ad tm̃ sacram̃tũ dignus accedat. Huic q̃stioni recte
respondet qui monet ut p̾cipue in xp̃i pace ꝑma¬
neat᷑. iut qͥsq faciat qd . ẜ fidẽ pie credit eẽ faciend̃.
Nã ⁊ zacheus ⁊centurio ẽ alt̾ xp̃m in domũ suã gau¬

Expanded text:
manducat, quia non est dijudicans, id est discernens corpus Domini ab aliis cibis, sed indiscrete et negligenter sumit, venerationem singulariter debitam non exhibens. Per ad tantum sacramentum dignus accedat. Huic quaestioni recte respondet, qui monet ut praecipue in Christi pace permaneatur, et ut quisque faciat quod secundum fidem pie credit esse faciendum. Nam et Zach
Abbreviated transcription (Latin):
hõ .i. examinet ⁊ purget. seip̃m.
surus ad altare. ⁊ dicat. dimitte
debitorib. slã si nõ dimittis. m̃ti¬
ris. ⁊ ei m̃tiris ꝗ̃ nõ fallis. mñtiri
dõ potes. s ip̃m fallere nõ potes.

Expanded text:
 est examinet et purget seipsum, tri accessurus ad altare, et dicat: Dimittedebitoribus; nam si non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, sed ipsum faller
Abbreviated transcription (Latin):
hic ag̾e incipit de uelatioĩb inqͥb arguit illos suas
traditiones nõ seruantes. quia illoꝵ aliqͥ uiri uelato
capite.⁊ aliq̃ mulieres nõ uelato capite orabãt. aut ꝓpħa¬
do uos. ofr̃es: ⁊ si de aliis culpo. tũ de hoc laudo qd̃ ꝑ
oĩa estis memores mei .i. mee auctoritatis. ⁊ mea ꝑ̾¬
cepta tenetis. tã ꝑfecte. sic̃ tͣdidi uobis.

Expanded text:
hic agere de velationibus in quibus arguit illos suas traditiones non servantes: quia illorum aliqui viri velato capite, et aliquae mulieres non velato capite orabant, aut pdo vos, o fratres, et si de aliis culpo, tamen de hoc laudo quod per omnia estis memores mei, id est meae auctoritatis, et mea praecepta tenetis, tam perfecte sicut tradidi vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
cua. Cũ .ii. uoce cantau̾is silebis
aliqñ uita. sic canta ⁊ ut nũqͣm
sileas. Si .n. ore clamas.: ⁊ fraudem
cogitas: siliusti a laude dei. ⁊ qđ
grauiꝰ est in blasphemiã ꝑrensti.
Cũ .i. laudat᷑ os. de bono oꝑe tu¬
o. laudas dm̃. ⁊ c̃ blasphemat᷑ ds̾.
de malo oꝑe tuo blasphema ᷤ dm̃.
Sigͦ qd̾ manducas ⁊ bibis ad refe¬
ctionẽ corꝑis sumis. reꝑationẽꝙ¬
it mortali ⁊ fragili ista supplem̃¬
toꝵ solatia. cib tuꝰ ⁊ potꝰ laudat
dm̃i. Si uͦ modũ nate᷑ debitũ ĩmo¬
d̾atione uoracitatis excedas.⁊ ui¬
nolentia te ingurgites. qͣntasli¬
bet laudes dĩ lingua tua sonet.ui¬
ta blasphemat. seqr̾. ⁊ sñ offẽsioẽ¬
estote uidĩs qͥ abhorrent ydola.:⁊
gentib que sie nõ arguunt᷑. s ĩ
suo errore firmant᷑. ⁊ eccłs dĩ. qͣn¬
tũ ad infirmos qui st̾ in eccła qͥb
siunt offendicła. dũ eoꝵ exẽplo
adħent his q̃ inmica st̃ oo. estote

Expanded text:
tua. Cum enim voce cantaveris, silebis aliquando vita. Sed sic canta, ut nunquam sileas. Si enim ore clamas, et fraudem cogitas, siluisti a laude Dei, et quod gravius est, in blasphemiam perrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum: et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis, ad refectionem corporis sumis, reparationeit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuus et potus laudat Deum. Si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites, quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. VERS. 32.-- Ecclesiaeestote Judaeis, qui abhorrent idola, et gentibus, quae sic non arguuntur, sed in suo errore firmantur; et Ecclesiae Dei, quantum ad infirmos qui sunt in Ecclesia, quibus fiunt offendicula, dum eorum exemplo adhaerent his quae inimica sunt Deo. Estote,
Abbreviated transcription (Latin):
cet ꝑꝑu̾itatẽ. iã nõ ipe illis. s ip̃a
placere querit: suꝑbia est:⁊ do
placet. nõ iam homo s d̾s pla¬
cet. utr̃q gͦ recte dici potest.⁊
q ⁊ nłła int̾ se repugnãtia repellet intͣntẽ. illd̾ ⁊ nõ
moueat qd̃ dicit. placeo oĩb. Nũqͥd placebat ꝑsecutori¬
b sius: s placebat om̃i gen̾i hoĩũ qd̃ xp̃i ꝯg̃gabat eccła.

Expanded text:
er veritatem, jam non ipse illis, sed ipsa placere quaerit, superbia est, et ideo placet, jam non homo, sed Deus placet. Utrumque ergo recte dici potest: Et mque, et nulla inter se repugnantia repellet intrantem. Illud etiam non moveat quod dico, placeo omnibus. Nunquid placebat persecutoribus suis? Sed placebat o
Abbreviated transcription (Latin):
ẏdonei .N. magistͥ ẽ: ea q̃ u̾bis do¬
steuera ee nõ ignorent᷑. q̃ docẽt᷑
tñsi negligi ceꝑuit. amagistro
ñ facile ꝓficient audientib. ma¬
gnis p̃coniis remun̾andi st̃. qͥ ne¬
gligentib magistris de soł u̾bis
qui tenuos erant sub̃a: in plebe
ut disc̾e̾nt lib̾tatẽ suã ñ amitt̾e.
Uñ ⁊ salomõ. Raro inqͥt infereᷤᷤ
pedẽ ad amicłi tuũ ne saciatꝰ¬

Expanded text:
agistri est ea quae verbis dosta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magnis praeconiis remunerandi sunt qui negligentibus magistris de solis verbqui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiat
Abbreviated transcription (Latin):
elati dẽ honorib sibi ĩpẽsis
a subditis. blasphemi. in dõ
ut qui corrigentib malo ꝓ bo¬
.i.inquietantes alios. cͥmi¬
natores .i. cͥmina aliis ĩ po¬
nentes. ⁊ detͣctores. faman
scõꝵ macłare conantes. Ĩ ꝯti¬
nentes. guleł libidims. nõ
refrenando malas cupidi¬
tates. ĩmites .i. crudeles. ex̾¬
cendo lites. sñ bemgͥtate .i.
largitate. dũ nescuit sub¬
uenire aliis. ꝓ ditores. secre¬
toꝵ alt̾ius. dum indicant
di. inflato corde. ceci. s. ñ in¬
telligentes q̃ locunt᷑. neq
de quib agunt. uolupta¬
tũ. quaꝵlib amatores ma¬
gis ꝗͣ dĩ .i. carnales leticias

Expanded text:
erbi de honoribus sibi impensis a subditis; blasphemi in Deum ut qui corrigentibus mala pro boest inquietantes alios; criminatores, id est crimina aliis imponentes, vel detractores famam sanctorum maculare conantes; incontinentes gulae vel libidinis, non refrenando malas cupiditates; immites, id est crudeles, exercendo lites; sine benignitate, id est largitate, dum nesciunt subvenire aliis; proditores secretorum alterius, dum indicant di inflato corde; caeci, non intelligentes quae loquuntur, neque de quibus agunt. Voluptatum quarumlibet amatores magis
Abbreviated transcription (Latin):
qr ead sacram̃ta habent
ritatis ÷ caritas de corde pu¬
ficta. Hec ÷ uixtus quã nicħ
la fulmma tẽptationis eam
extingunt. De hac dr̃. fortiᷤ
ẽ ut mors: dilectio. Sic̃ enĩ
mors qͣnuemt ei resisti nõ¬

Expanded text:
quia eadem sacramenta habent pietatis est charitas de corde puficta, haec est virtus quam lla flumina tentationis eam exstinguunt. De hac dicitur: Fortis est ut mors dilectio . Sicut enim mors quando venit ei resisti no
Abbreviated transcription (Latin):
Nota qd nõ ait. u̾ nõ ÷ lex. nõ ÷ un¬
legem p̃t̾iens: iniquus ẽ. s nõ om̃is
iiquus ÷ legem p̃t̾iens. Qui enio¬
legen nõ accepert̃. iniqͥ dici posst̃
p̃uaricatores ã dicinõ possunt.

Expanded text:
ta quod non ait ubi non est lex, non est inlegem praeteriens iniquus est, sed non omnis iniquus est legem praeteriens. Qui enlegem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores autem dici non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̃ dicit ẽẽ sub lege. qͦslex facit
reos. ñ legem ĩplentes. dũ nescientes gr̾am:¬
Qi suꝑba elatione de se p̃sumunt. Sub lege
est: qui timore suplicii. qd lexminat᷑. nõ amore
iusticie: a malo oꝑe abstinet. reus uoluntate. nõ¬
dũ liber nec alienꝰ a uoluntate peccãdi. qi uellet si fi¬
eri posset: nõ ẽẽ ꝗd timeat ut lib̃ e fac̾eat. qd̾ occłte

Expanded text:
biliter dicit esse sub lege quos lex facit reos, non implentes legem, dum nescientes gratiam superba elatione de se praesumunt. Sub lege est qui timore supplicii quod lex minatur, non amore justitiae, a malo opere cessat, reus voluntate, nondum liber nec alienus a voluntate peccandi; quia vellet, si fieri posset, non esse quod timeat, ut libere faceret quod occulte
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulent̾ ab duxit.⁊ uiolent̾ tenuit. homo iuui
riam fecisse do comnnc̾etur. quia p̃cepta eiꝰ ꝯtẽpsit. et
se alieno dñio mancipans sue seruitutis dãpiiũ intulit
hõĩ qͦ inuiriã fecisse ꝯunc̾et᷑ diabolus. quia illũ ⁊ pͥuᷤᷤ
ꝓmittendo bona decepit. ⁊ post mala inferendo nocitit.
Inite gͥ diabolus qͣntũ ad se tenebat hoĩem. s hõ uste
tenebat᷑. quia diabolus nũquã meruit potestatem
uellet. sola sue iussi oĩs uirtute. hoĩem potat iustissime

Expanded text:
fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo etiam injuriam fecisse Deo convinceretur, quia praecepta ejus contempsit, et se alieno domino mancipans, suae servitutis damnum intulit. Homini quoque injuriam fecisse convinceretur diabolus, quia illum et prius promittendo bona decepit, et post mala inferendo, nocuit. Injuste igitur diabolus quantum ad se tenebat hominem, sed homo juste tenebatur, quia diabolus nunquam meruit potestatem minem liberare vellet, sola suae jussionis virtute hominem poterat justissime
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. xp̃i iticia suꝑat᷑ diabolꝰ nõ potentia. qd̾ quomͦ fa¬
ctũ sit: ut pateat explicabo. ꝓut poto̾. Quadã iusticia
dei in potestate diaboli traditũ ⁊ genꝰ hũanũ. pecco ẜͥmi
hoĩs. in oes utͥusq serꝰ cõmixtiõe nasdentes originalit̾
tͣnseunte ⁊ oebito pͥmoꝵ parentũ obligante. quocirra
oẽs hoĩes ab origine sunt sub pͥncipe oiabolo. Uuñ apłe.¬
creata abinicio. M odꝰ aũ ille quo traditꝰ ÷ homo in pote
statẽ diaboli. nõ ita debet intelligi. tanꝗͣ o̾s hoc fecerit.
aut fieri iusserit. s qd tm̃i ꝑmiscrit. iuste tñ illo deseren¬
te peccantẽ. peoĩ auctor ilico inuasit. nõ tũ ds continu¬
it in ia sua museratiões suas. nec hoĩem a loge sue po¬
testatis amisit. qñ in pocestate diabłi ẽẽ ꝑmisid. s iit̾
bat: liberi dimittand᷑. In eũ creoentes. quẽ sine ullo
debito occidit. Ioõ aũ potentia uinc̾e noluit. qr dia¬
bolus uicio ꝑu̾sitatis sue amator ÷ poceutie.⁊ deien¬

Expanded text:
ti, justitia superatur diabolus, non potentia. Quod quomodo factum sit, ut pateat explicabo, prout potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et debito primorum parentum obligante, quocirca omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostcreata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi tanquam Deus hoc fecerit aut fieri jusserit, sed quod tantum permiserit, juste tamen. Illo enim deserente peccantem, peccati auctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, quando in potestate diaboli esse permisit, sed inter bat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et deser
Abbreviated transcription (Latin):
tiõ ⁊̃ cũ ilo oĩa nob̾ donauit ⁊ Dicendũ utiq ħoerat
.s. qͣntũ nos dilex̾it. ⁊ quales. qͣntũ. ne desꝑaremꝰ. up
sa desꝑatione nõ audemꝰ erigiin eũ. quales ne suꝑbi¬
dendũ ÷ qd̾ dicit. nos iustificatos in sanguine.xͥ. ire
concilia tos dõ. tanꝗͣ nõ alio mͦ posset nos recõciliare
dus possibił deo. qͥ oĩa pot̃. s millus anus nr̃e miserie
sanande fuit conuenientior. Qd enĩ mentes nr̃as tm̃
erigit. ⁊ ab ĩmortalitatis desꝑatione lib̾at. Q qs cari
tiuos fec̾it d̾s. ut dei filius ĩmutabilit̾ bonꝰ in se manẽs¬
qd erat. ⁊ a nob̾ ꝓ nob̾ accipiens ꝗd nõ erat pret̾ nade
sue detͥmentũ dignatꝰ nr̃m inire consortiũ. sine uillo su¬
o malo m̃ito. mala nr̃a moriendo ꝑferret. ⁊ credẽtibꝰ
dona sua. sine ullis in̾itis indebita largitate ꝯferret.

Expanded text:
t quantum nos dilexerit, et quales: quantum, ne desperaremus, et ipsa desperatione non auderemus erigi in eum; quales, ne superbidendum est quod dicit nos justificatos in sanguine Christi, et reconciliatos Deo, tanquam non alio modo posset nos reconciliare,dus possibilis Deo, qui omnia potest, sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Quid enim mentes nostras tantum erigit, et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Dquod erat, et a nobis et pro nobis accipiens quod non erat, praeter naturae suae detrimentum dignatus nostrum inire consortium, sine ullo merito suo malo, mala nostra moriendo perferret, et credentibus dona sua sine ullis meritis nostris indebita largitate conferret?
Abbreviated transcription (Latin):
quia reuinrit mortiuiᷤᷤ inĩquã postea moriturꝰ S nõ¬
potuit. ut pͥus ag̾et qd oportuit. Ad hoc ã opꝰ erad
occidi. nͥ os eẽt: nõ crodetur uoluisse qo potuit. su̾̃
potuisse qo uoluit. Iusticia gͦ humilitatis hoĩemli¬
berauit. quẽ sola potentia eqͥssime libare potinit.
Si enĩ tres illi in cãmuenirent.s. os. hõ. diaboli s di¬

Expanded text:
quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus potuit, ut prius ageret quod oportuit. Ideo autem  crederetur voluisse quod potuit, sed non potuisse quod voluit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quae sola potentia aequissime liberare potuit. Si enim tres illi in causam venirent, scilicet D
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ nos filii cẽnꝰ eius. Qd̃ gͦ nos redonciliati sumꝰ dco ꝑ
mortẽ xp̃i. nõ sic ẽ intelligendũ.. ido nos reꝯciliau̾it
qui ante se ĩuicẽ od̾ant. s iã nos deo oiligenti recõcili¬
ati sitꝰ. cũ quo ꝓpt̾ peocm̃ immicicias habebamꝰ. habe¬
bat aũ ille caritatem: erga nos. ⁊̃ cũ inmicicias erer¬
cebamꝰ adu̾sus eũ. oꝑando iniqͥtatẽ. Sic̃ enĩ ei dictũ :

Expanded text:
ati sumus Deo per mortem Christi, non sic est intelligendum, quasi ideo nos reconciliaverit invicem diligant qui ante se invicem oderant: sed jam nos Deo diligenti reconciliati sumus, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Habebat enim ille charitatem erga nos, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
catorib mortuus ⁊. In hoc ã
ds̃ ꝯm̃dat suã caritatẽ .i. in hoc
laudabilior eiꝰ caritas apparet.
que ÷ effusa in nob. qui indigni
ca fuimꝰ. In hoc enł magnꝰ effec¬
tus dilectioĩs. nuttentis patros.
⁊ uenientis filo: nob̃ ÷ exbitus

Expanded text:
catoribus mortuus est. In hoc autem Deus commendat suam charitatem, id est in hoc laudabilior ejus charitas apparet quae est effusa in nobis, qui indigni ea fuimus. In hoc enim magnus effectus dilectionis mittentis Patris, et venientis Filii nobis est exhibitus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sunt ⁊ ꝯcordit̾ oꝑat᷑. S si aute nos diligebat d̾s. quo¬
modo ꝑ mortẽ. xp̃i ei sumꝰ reconciliati.⁊ ab ira lib̾ati. Ad
qd̃ dñis ꝙ. ira dei qui cũ tranqͥllitate uidicat. nicħ est
aliud quã iusta uindicta. Sigͦ iusta deiuindicta tale
missis peccĩs. cales ininucicie fimunt᷑. i reconciliant᷑¬
deꝗ iusto. quos ip̃e iustificat. Peccata enĩ nr̃a diabłs
cenebat.⁊ ꝑ illa nos m̾to agebat in mortẽ. S tĩn ua¬
luit ille sanguis. ut hoĩes ab et̾na morte debita lib̾ar
mors xp̃i indebita. quos tñ ⁊̃ iumicos utiq dilexit.
Uude recte seqr. Si enĩ ꝑ moetẽ filii.ic̾ .a. uere iam
uiuens pot̾it amicos factos sal¬
un ¶uare. enĩ .i. quia nos sumꝰ recõci¬

Expanded text:
e nos diligebat Deus, quomodo per mortem Christi ei sumus reconciliati, et ab ira liberati? Ad quod dicimus, quod ira Dei, qui cum tranquillitate judicat, nihil est aliud quam justa vindicta. Si ergo justa divina vindicta tale missis peccatis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat. Peccata enim nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito agebat in mortem; sed tantum valuit ille sanguis ut homines ab aeterna morte debita liberaverit mors Christi indebita, quos tamen etiam inimicos utique dilexit. Unde recte sequitur: Si enim per mortem Filii, quasi dicat: Vere jam vivens poterit amicos factos salvare. Enim, id est quia nos reconci
Abbreviated transcription (Latin):
uio.q. ꝓ.iͦ. qui habet exerciciũ
uirtutũ. Idõ dico ꝓ iusto. sã ꝓ
bono .i. simplici ⁊ innocenti for¬
sitan qͥs audeat mori. dicendo
de iusto. uix ⁊ qͥs. ⁊ de bono for¬
sitan ⁊ qͥs audeat. utrũq diffi¬
cile ostendit. ⁊ rarũ. s alt̃m ostẽ¬
dic difficilius ⁊ rariꝰ. Seqr. Cõ¬

Expanded text:
o, qui habet exercitium virtutum. Ideo dico pro justo; nam pro bono, id est simplici et innocenti, forsitan quis audeat mori. Dicendo de justo, vix et quis; et de bono, forsitan, et quis audeat: utrumque difficile ostendit, et rarum, sed alterum difficilius et rarius. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ simile hoc dicit. sic̃ medicꝰ infir¬
mo. ĩfirmitatib .i. fragilitatibus
nr̃is. hoc dicit ne ꝓ pͥorib desꝑet̃.
q̃ ad eiꝰ ꝑtinẽt altitudinẽ. ⁊ sienĩ
ita sit altus: tñ pot ꝯpati. hoc di¬
cit. ne idõ qr altus ÷: uideat᷑ eos

Expanded text:
 simile hoc dicit, sicut medicus infirmo, infirmitatibus, id est fragilitatibus, nostris. Hoc dicit ne pro prioribus desperent quae ad ejus pertinent altitudinem. Et si enim ita sit altus tamen potest compati. Hoc dicit ne ideo quia altus est, videatur eos
Abbreviated transcription (Latin):
obdurare ut patres in exa¬
c̾batione.⁊ bñ ħ dico. qr qͥ¬
dã illoꝵ audiẽtes. uocẽ dei
in deserto. de requie int̾ra
palestina futura. exac̾ba¬
uer̾t dm̃ .i. increduli ⁊ duri
fuerũt. ⁊ ido ꝑier̾t. Hoc so
dicit. ne qͥs pͥutet satis ee

Expanded text:
obdurare ut patres in exacerbatione. Et bene hoc dico quia quidam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra Palaestina futura, exacerbaverunt Deum, id est increduli et duri fuerunt. Et ideo perierunt. Hoc ideo dicit, ne quis putet satis e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ħeditate.effecti su. ꝑ gn̾ã.
qua uiti sumꝰ ei. ut mẽ¬
bracapiti. Ip̃e .N. ẽ caput
nr̃m ai nos m̃bra eiꝰ facti
sumꝰ. ꝑticipes dico. tñ hac
ꝯdicione. si nos usq ad fi¬
nẽ uite retineamꝰ. firmit̾.
ut nusꝗͣ deseramꝰ mitiuor¬

Expanded text:
editate, effecti sumus per gratiam, qua uniti sumus ei ut membra capiti. Ipse enim est caput nostrum, et nos membra ejus facti sumus. Participes dico, tamen hac conditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus firmum, ut nunquam deseramus, initiu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba mistica. quib ꝯfirma¬
turad hoc opus electꝰ. auc
ꝯscĩa sua. ut audeat uice
dñi sacͥficiũ deo offerre.¬
cur manus ĩponant.ł qr

Expanded text:
 mystica, quibus confirmatur ad hoc opus electus, accconscientia sua; ut audeat vice Domini sacrificium Deo offerre.cur manus imponant. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
mus alit̾ nõ ẽẽ factores legis. nͥ uistificent᷑. ut nõ iustifi¬
catio factorib accedat. s ut factores iustificõ p̃cedat. ut si
dic̾et᷑. hoĩes creabunt᷑. nõ posset intelligi eos creari qͥ añ
erant hoĩes. s ip̃a creatione fieri ut sint hoĩes. Sic gͦ in
pleant legẽ. quia nõfacunt ut iustificent᷑. s iustificant᷑

Expanded text:
mus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergo pleant legem, quia non faciunt ut justificentur, sed justificantur
Abbreviated transcription (Latin):
o. quã uideis in xp̃i nõ creoentib. qͥ tan¬
ta in eis mirabilia fecit. Et itẽ dicit. ꝙ ex¬
cusationẽ nõ habebunt de peccõ: infide¬
litatis. quia uenit ⁊ locutus ÷ cis. de quo
habent extusationẽ illi qͥb nec ꝑse nec
ꝑ suos locutꝰ est. qui tñ nõ effugnint dãp¬
nationẽ. quia qui sine lege peccauert̃: sn lege ꝑibũt.

Expanded text:
eis in Christum non credentibus, qui tanta in eis fecit mirabilia? Et item dicit quod excusationem non habebunt de peccato infidelitatis, quia venit et locutus est eis , de quo habent excusationem illi, quibus nec per se, nec per suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt diuina maudata: aufert᷑ ab eis
extusatio quã solent hab̾e hoĩes de ig¬
norantia. s nec ip̃isine pena erunt qui
legẽ dei nesciunt.⁊ licet gͣuiꝰ sit peccare
hoĩem scientẽ: quã nescientẽ. nõ tñ id eo
fugiendũ ÷ ad ignorantie tenebras. ut in
eis qͥsq excusationẽ reqͥrat. Aliud ẽ enim
nesci̾se. aliud est scire noluisse. Ignoran¬
cia qͥppe que nõ ÷ eoꝵ qui scire nolunt.
s qui tanꝗͣ simpłr nesciunt. neminẽ sic
excusat ut sẽpit̾no igne nõ ardeat. sed
fortasse ut minꝰ ardeat. s ꝑꝑea nõ credit.
quia nõ audiuit qͥd credet. idoq in extu¬

Expanded text:
erunt divina mandata, aufertur ab eis excusatio quam solent habere homines de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius sit hominem peccare scientem quam nescientem, non tamen ideo fugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. Ignorantia quippe quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat ut sempiterno igne non ardeat, sed fortasse ut mitius ardeat, si propterea non credit quia non audivit quod crederet: ideoque inexcu
Abbreviated transcription (Latin):
quia nox infidelicatis.⁊ igno¬
rantie p̃cessit .i. fuit. s modo
nõ ÷. cuiꝰ memoria monet. uͥ
dum iusti estis ꝑ grãm. Uł ita.
debetis surge. quia nor p̃ceiłit.
.i. uetis homo qui in baptimo

Expanded text:
quia nox infidelitatis et ignorantiae praecessit, id est fuit; sed modo non est cujus memoria monet, ut dum justi estis per gratiam. Vel ita, debetis surgere, quia nox praecessit, id est vetus homo qui in baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ intentio apłi ĩplorare ue¬
niã onesimo ap̃philemonẽ.
Modꝰ tał. prius salutat illũ cũ
uxore ⁊ filio. dem̃ agit gr̃as dõ
de bonis eoꝵ. ꝯm̃dans fidẽ ⁊ca¬
ritatẽ eoꝵ postea philemonẽ
obsecrat. c̃ ei ĩꝑare posset. ut
onesimo parcat.⁊ gr̃as do agͥ¬
gat qr talem illũ recepit. ut ñ¬
seruũ estimet s dilectissimũ fra¬
tr̃t. Dem̃ dicit ut parĩ sibi hoᷤᷤ

Expanded text:
re veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis est, prius salutat eum cum uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut nservum existimet, sed dilectissimum frat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumentes. Illi ã nõ accep¬
ta potestate. s usurpatado¬
minari uolũt. nõi suo uen¬
dicantes auctoritatẽ. Aut
palpemiꝰ. qd̃ posset fac̃e aliqͥᷤ
⁊̃ habens recte potestatem.
hoc nõ facimꝰ idõ qr nõ aud̾.
nos inser̃s au̾ꝯꝑare cis. ne
sic̃ illi ita ⁊ nos ꝑeamꝰ. nõ hoc
facimꝰ. s ꝑ ociꝰ ip̃i sumꝰ mecien¬

Expanded text:
praesumentes. Illi autem non accepta potestate, sed usurpata, dominari volunt, nomini suo vindicantes auctoritatem. Aut palpemus, quod posset facere aliquis etiam habens recte potestatem. Hoc non facimus, ideo quia non audemus nos inserere aut comparare eis, ne sicut illi ita et nos pereamus. Non haec facim
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ. ut calcata ꝑfidia tro¬
pheũ habeat fides. dũ exꝑfi¬
dis fumt fideles. Et manif. ꝑ nos. ueros apłos. ñ ꝑ
a patre. notificat eũ inuinbilẽ. sic̃ aliqua res que nõ uidr̃.
ꝑ odorẽ cognoscit᷑. ⁊ in quoloco sit intelligitur. Ut odo .n.¬
sue .i. miracła. ł doctͥne uerba. quib ad noticiã eiꝰuenit᷑.¬

Expanded text:
dendum, ut calcata perfidia troeum habeat fides, dum ex perfidis fiunt fideles, et manifestat per nos, veros apostolos, a Patre notificat eum invisibilem: sicut aliqua res quae non videtur, per odorem cognoscitur, et in quo loco sit, intelligitur. Vel miracula vel doctrinae verba quibus ad notitiam ejus venit
Abbreviated transcription (Latin):
is uidicer. s neq. ego qͥ meliꝰ
me noni ꝗͣ uos. uidico meips.¬
cordismei. ł alioꝵ iudicare. Tã¬
ta .n. ꝓfunditas ⁊ credenda eẽ
in hoĩe. que lateat ⁊̃ ip̃mho

Expanded text:
is judicer. Sed neque ego, qui melius me novi quam vos, judico meipscordis mei, vel aliorum judicare. Tam profunditas credenda est esse in homine, quae lateat ipsum ho
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ea .i. ñ puniet᷑. legali pena. quia lex moysi reoᷤ illo ᷤ
ñ faciebat. si seruaret᷑.i. iuuebant faciendo legẽ.⁊ uo¬
cat hic iꝰticiã legis : oꝑa illa legalia. uñ ⁊ in moyse
ita hab et᷑. qͥ fecit ea uiuet ĩ ut. Timebant utiq ne
si ñ ea fecissent: pat̾ent᷑ lapidationẽ. ł aliqͥd hꝰ moĩ
uiuet gͦ in ea .i. habebit hoc p̃miũ ne ista morte pu¬
niat᷑. Nõ ÷ gͦ magna iꝰticia tim̾e. uec habet m̾itũ:
ap̃ dm̃. aliud ÷ gͥ ñ iꝰtificari ap̃dm̃: aliud ñ oĩo iusti

Expanded text:
id est non punietur legali poena, quia lex Mosi reos illos non faciebat, si servaretur, id est vivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidationem, vel aliquid hujusmodi. Vivet ergo in ea, id est habebit hoc praemium ne ista morte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apud Deum. Aliud est ergo non justificari apud Deum, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tificat ĩpiũ. ⁊ q̃retes ł uolentes ut
suꝑbi statuere suã. q̃ ÷ ꝑ carna¬
les obseruãtias. q̃ dicitur sua illo¬
rũ. nõ quia lex ab ip̃is ẽ ꝯstituta:
s in lege que ex dõ ẽ. suã iusticiã
constituebant. c̃ eãd̾ legẽ suis

Expanded text:
stificat impium, et quaerentes, vel volentes, ut superbi statuere suam, quae est per carnales observantias, quae dicitur sua illorum, non quia lex ab illis est constituta, sed in lege quae ex Deo est suam justitiam constituebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutabim᷑. quia oportet
quia nobis ꝓmissũ ÷. ħ cor¬
ruptibile corpꝰ induerẽ. ut
ornam̃tũ incorruptionẽ ut
ultra nõ esuriat. ł aliqua¬
tenꝰ ledat᷑ ⁊ oportet morta¬
le hoc .i. hoc corpꝰ mortaleꝙ¬

Expanded text:
immutabimur, quia oportet quia nobis promissum est, hoc corruptibile corpus induere, ut ornamentum, incorruptionem, ut ultra non esuriat, vel aliquatenus laedatur. Et oportet mortale hoc, id est corpus hoc mortale
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ. ⁊ nõ pot̃ nõ eẽ sc̃m scorpꝰ. quo
nec isti dicendi st̃ manducare cor¬
pus xͥ. qui sunt m̃bra m̾etricis.
hoc ẽ .i. nõ sacram̃to tenus. s re¬
man̾e. ut in illo maneat ⁊ xp̃c.
Non itaq manent in xp̃o: quiñ
sunt m̃bra xͥ. nec sunt m̃bra eiꝰ.
qui st̃ m̃bra m̾etͥcs. seqr. In neᷤᷤ

Expanded text:
i. Et non potest non esse sanctum corpus, quo nec isti dicendi sunt manducare corpus Christi qui sunt membra meretricis. Hoc est enim non sacramento tenus, sed remanere, ut in illo maneat et Christus. Non itaque manent in Christo qui non sunt membra Christi, nec sunt membra ejus, qui sunt membra
Abbreviated transcription (Latin):
his ingͣtis filiss bene optat. Regneti
dico. ita ut mnos regnemꝰ nobe. nõ
dico uos nobisẽ: es̃ nos sequi dedig¬
nemini. s dico nos uob̃cũ. ut nos
sequam᷑ uos. si nõ uultis seqͥ nos. qͦs
⁊ide seqͥ deb̃etis. quia nos reu̾areg.
monstrũ ꝯueniuint hoĩes. ꝑ qd ma

Expanded text:
his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignemini; sed dico nos vobiscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regmonstrum conveniunt homines, per quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
nalem ꝯcupiscentiã. quã legẽ peccĩ uocat. que ħ
carnale nr̃m captiuũ tenet: Lex gͦ carnis me capti¬
uat sub ip̃a lege pectĩ.i. sub concupiscentia sua. Capti
uũ ã me ducit uõ ex m̃te. s ex ͤ mte. nõ ex toto. s ex
parte.quia mens repugnat .i. condelectat logi di. sic
gg̾enti. blandienti. quia ht alias int̾ius delectõnes de

Expanded text:
nalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale nostrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivat sub ipsa lege peccati, id est sub concupiscentia sua. Captiautem me ducit non ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sggerenti, blandienti, quia habet interius alias de
Abbreviated transcription (Latin):
uit. carnał: quia carnis concupiscentias sentit. s ñ
totus carnał: quia ꝯcupiscentiis nõ ꝯsentit. Ex par
te meliori: sp̃uał. ex parte iferiori: carnał ẽ.⁊ quia
hoc ex peccõ pͥmi hoĩs accessit: subdit. ego dico ue¬
nũdatus sub peccõ .i. p̃cio male uoluptatis ade. sub¬

Expanded text:
it; carnalis, quia carnis concupiscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex partte meliori, spiritualis, ex parte inferiori carnalis est. Et quia hoc ex peccato primi hominis accessit, subdit: Ego, dico, venumdatus sub peccato, id
Abbreviated transcription (Latin):
nil facit. Rebellat .ii. cõcupiscẽtia. ⁊ nõ consentit. de¬
lectat enĩ uxor aliena. ⁊ ñ aunuit. mentẽ au̾tit. inse¬
cretariũ m̃tis utrat. uidet foris strepentẽ ꝯcupiscen¬
malũ desid̾iũ. s ñ ꝑficit malũ. quia nõ ꝑtrahit ad inalũ.
⁊ m isto bello ÷ tota uita scõꝵ. Nõ.i.⁊c̃.a. uere nõ ꝑficio¬

Expanded text:
nihil facit; rebellat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscenmalum desiderium, et non perficit malum, quia non pertrahit ad malum, et in isto bello est