comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne recesserunt. ⁊ cũ ip̃o lucifero auctore suo
qui mane oriebatur cad̾e meruert̃. Iouini¬
aniste a iouiniano quodam monacho dicti aᷤ¬
se̾ntes nullam nuptiaꝵ ⁊ uͥguiũ ẽẽ distanti¬
am. nullumq inter abstinentes. ⁊ simplictt̃
epulantes ẽẽ discrũ Eliudiani ab eluidio:
filios deuire ioseph peꝑisse. Pat̾niani itaq¬
a pat̾no quodam exorti. qui inferiores corꝑis
partes adiabolo factas oppinant᷑. Erabiei ñ¬
cupati eo qd̾ arabia exorti sunt dicentes. aĩam
cũ corꝑe mori atq innoussimo utrũq resur¬
g̾e. I ertullianiste dicti. a tertulliano pbr̃o
affricane ꝓuintie ciuitatis carthagunensis.
aĩam ĩmortalem cẽ. s corꝑeam p̃dicantes. ⁊
u̾ti pitantes. eserese dedicatite dicti. qui¬
iugilias noctis respuant suꝑsticionem ẽẽ di¬
centes uira temerari diuina. qͥ noctem ad re¬
quiem tͥbuit. Pelagiani apelagio mona¬
cho exorti. hii lib̾um arbitum diuinȩ gr̃e

Expanded text:
nione recesserunt, et cum ipso Lucifero auctore suo, nione recesserunt, et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Jovinianistae a Joviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam nuptiarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio filios de viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae dicti a Tertulliano, presbytero Africanae provinciae et civitatis Carthaginensis, animam immortalem esse, sed corpoream praedicantes, et erti putantes. Tessarescaedecatitae dicti, quivigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
Don atiste a quodam donato afro nũcupati sunt.
qui de numidia ueniens totam pene affricam
sua ꝑsuasione decepit. asseretis minorẽ patre
zans catholicos. Bonosiani a bonoso quodã
ep̃o exorti ꝓduntur. qui. xp̃m filiũ di adopti¬
uum ñ pͥum assert̃. Cirtumciliones dicti eo
qd̾ agrestes sint. qͦs scotopicas uocant. supͣdicte
heresis hñtes doctͥnam. hii amore martirii se¬
met ip̃os ꝑuunt. ut iuolent̃ dehac utta dis¬
cedentes martyres nominent᷑. P riscillianis¬
te. apͥscilliano uocati. qͥ in hyspania uerrore
gnosticoꝵ ⁊ manicheoꝵ ꝑmixtum dognia cõpo¬
suit. uciferiani a lucifero sirinie ep̃o orti. qui
ep̃os catholicos in instanti ꝑsecutione ꝑfidie ar¬
rianoꝵ osentientes erant ⁊ pꝰea correcti redire
in cathedram delegert̃. dampnantes qd̾ credide¬
cłia catholica mat̾no recipit sinu. tanꝙͣ petrũ
pꝰ fletum negõnis. hanc illi matͥs caritatem su
ꝑaccipientes. eos reciꝑe nolentes ab eccł̃ie coĩs¬

Expanded text:
Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens, totam pene Africam sua persuasione decepit: asserens minorem Patre zans catholicos. Bonosaici a Bonoso quodam po exorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire  damnantes sive quod credidesia catholica materno recepit sinu, tanquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris charitatem superbe accipientes, eosque recipere nolentes, ab Ecclesiae commu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbationem udicare. aut dãpnare debemꝰ.
Testante apło qui ait. Tu qͥ es qui iudicas ali¬
enum seruum: suo dño stat. aut cadit Mala
itaq audita nullũ moueant. nec passim dic
ta absq certa ꝓbatione qͥsqͣm umqͣm crodat
s añ audita diligent̃ inquirat nec p̃cipitan¬

Expanded text:
bationem judicare aut damnare debemus, teste Apostolo, qui ait: Tu quis es, qui judicas alienum servum? Domino suo stat aut cadit. Mala itaque ata absque certa probatione quisque unquam credat, sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitan
Abbreviated transcription (Latin):
cuusclam eccłie
p̃posituram alniꝰ
accepit. nec pͥo¬
rem uult relin¬
quere. Scłariũ
quoq negotioꝵ
ꝓcurator efficit᷑.
claris ⁊ fulgidis
uestib se exornãs
ab ep̃o suo corri¬
ficio uł iudice. ad scłarem iudicem habet confugi
ei adaliam transire. Tertio an ꝓcurones scł̃atiũ
negotioꝵ dicis liceat᷑ susciꝑe. Drartoanclarĩ¬
rei̾tatur ut eoꝵ inquisitionẽ ⁊ uidicium ex¬
pectans. si quas se ustas causas hr̃e putat illis
exponat. Si autẽ contempserit. ⁊ inportans se
palatio. aures pͥncipum inqͥetare uolu̾it. ħ ad
nullam ueniam pot̾ie ꝑuenire. neq spem ficce
reociliationis habebit. Item gg̃ constantine

Expanded text:
cujusdam ecclesiae praeposituram alterius accepit, nec priorem vult relinquere; saecularium quoque negotiorum procurator efficitur; claris et fulgidis vestibus se exornans ab episcopo suo corrificio suo ad saecularem judicem habet confugiuei ad aliam transire? Tertio, an procurationes saecularium negotiorum clericis liceat suscipere? Quarto, an clarirevertatur, ut eorum inquisitionem et judicium exspectans si quas se justas causas habere putat illis exponat. Si autem contempserit, et importunas se palatio aures principum inquietare voluerit, hic ad nullam veniam poterit pervenire, neque spem futurae reconciliationis habe
Abbreviated transcription (Latin):
benigne remittt᷑ ñ tn iniqͥ repent᷑ Pacat aut̃
qui exigit ultra debitum. Ioꝙ lex modũ figens
penam taͣlionis instituit d tu eo longe es a
pecc̃o iniusti exactoris. qͦ om̃ino nõ exigis de¬
bitum. Ioꝙ bonꝰ magist̾ ait. Qui te ꝑcutie
in maxillam p̃beei ⁊ alt̾am. Psertĩ non coga¬
mur ⁊ ip̃i redd̾e debitum ab eo qͥ ulłm ħt de

Expanded text:
benigne dimittitur, non tamen inique repetitur. Peccat autem qui exigit ultra debitum, ideoque lex modum figens poenam talionis instituit. Sed tu eo longe es a peccato injusti exactoris, quo omnino non exigis debitum, ideoque bonus magister ait: Qui te percutit in unam maxillam, praebe ei et alteram, praesertim ne cogamur et ipsi red
Abbreviated transcription (Latin):
uotũ castitatiᷤᷤ
pͥus desponsa¬
ta fuerati repetit eam. Nic pͥmũ querit᷑
an conugium possit eẽ int uouentes P e¬
c̃undo an lictat sponsea sponso reced̾e. et

Expanded text:
otum castitatis prius desponsata fuerat, repetit eam. Hic primum quaeritur, an conjugium possit esse inter voventescundo, an liceat sponsae a sponso recedere, et
Abbreviated transcription (Latin):
quis eoꝵ ꝓpinquus uni ꝑtu̾e nisi ꝑtineat
altiꝰ hoc minime posse ft̾ credendũ ẽ Porto
uno defuncto in suꝑstite affinitas ñ deletus.
nec alia copła coniugalis affinitatẽ copulepͥ¬
oris absolu̾e ualet. S neq aliꝰ conuuctiõis
soboles placet ad astinitatis pͥoris iuri consor¬

Expanded text:
opinquius uni pertinere, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consor
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Si quis gͦ sacͥlego ⁊ tem̾ario ausu in
defuncto querit ꝓpinquitatem extinguete.
uł sub alto affinttatis uocabula dissipare uł¬
L
susceptã sobolẽs alt̾uis compłe ꝓpn qnti pͥoriᷤ¬
credit legitue seciari. ħ negat u̾bum dei.
ualidũ. ẽẽ ⁊ forte. Et qui tam facile ⁊ tam ue¬
locit̃ querit dissolu̾e. hic ñ credit u̾bum d̾i
inet̾num manere. Confice t̃ram. ex.iiͦii. locis
magna int̾capedine a se clistantib confectã
⁊ conglictinatã. finge cuiꝰcumq figure uł ĩ¬
m̃sitatis corpꝰ uolu̾is. Numqͥd erit hũanũ
ingenium. qd̾ ip̃as .iiii. partes ab inuicẽ
ualeat segͥgare. ut unaq̃ ꝑ se possit agno
⁊ deduob fit una conc̾atio. hanc siłitudinẽ
de .iiͦii. elem̃tis. uñ conc̾atus ÷ hõ. collig̾e po¬
tes si eoꝵ unamqͣmq sp̾em. q̃ in mubtis di¬
iusionib partita ẽ ꝑ discretas it̾ se partes
assignau̾is. fit id̾ in metalł hoc ̃ in liquori

Expanded text:
sire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel susceptas soboles alterius copulae propicredit legitime sociari, hic negat Dei verbum validum esse et forte, et qui tam facile et tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Dei in aeternum permanere. Confice terram ex quatuor locis magna intercapedine a se distantibus, et confectam et conglutinam finge cujuscunque figurae vel immensitatis corpus volueris, numquid erit humanum ingenium, quod ipsas quatuor partes ab invicem valeat segregare, ut unaquaeque per se possit agnoset de duobus fit una concreatio. Hanc similitudinem de quatuor elementis, unde concreatus est homo, colligere potes, si eorum unamquamque speciem, quae in multis divisionibus partita est, per discretas inter se partes assignaveris. Fit idem in metallis; hoc etiam in liquori
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ amande. quas debeo refero gͣtes. Qm̃ q̃sis¬
ti que debuisti iocundum me reddidisti. Uñ
placide ad inqͥsita respondeo. Sedẽ apłicam cõ¬
sulere decreuisti. si mulier copła nuptiali extͣ¬
neo iuro coniuncta cognationi eiꝰ ꝑtineat. si eo
defuncto ͤ cognatio remaneat. Uł sub alt̾o iu¬
to cognationis uocabła cdissoluant᷑ uł si sus¬
cepte soboles possunt legitime ad pͥoris uiri
cognationis tͣnsire copłam. Est enĩ u̾bum d̾i ua¬
bile. ñ mom̃taneũ. ñ cͣnsitoriũ. Ait enĩ ꝑ se ipã

Expanded text:
r amande, quas debeo refero grates. Quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro conjuncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel si sub altero viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini vabile, non momentaneum, non transitorium. Ait autem per seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uob que consequuntur buit ex libroꝵ
auotoritate notaui. Qui dño suo fidelitatẽ
uirat. ista .ui. in memoria semꝑ debet hr̃e.
Incolume. tutũ. honestum utile. facile pos¬
sibile Incolume udł. ne sit in dampnũ do¬
mino suo de corꝑe suo. Tutum nesit ei indã¬
pnum de secreto suo. uł de munitionib
ꝑ quas tutus eẽ pot̾ honestum. nesit ei ĩ¬
dampnum de sua iusticia ł de aliis causi
que ad honestatẽ eiꝰ ꝑtui̾e udentur utile
ne sit ei udampnũ de suis possessionib fa¬
cile uł possibile. ne id bonũ qd̾ dñs siuis fa¬
c̾e leuiter pot̾ati faciat ei difficile neue id
qd̃ possibile erat. reddat ei impossibile. ut fi¬
delis ħ docum̃ta caueat iustum ẽ. S qr ñ sul¬

Expanded text:
 ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex semper in memoria debet habere: incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume videlicet, ne sit in damnum domino suo de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus, per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei damnum de sua justitia, vel de aliis causis, quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumenta caveat, justum est. § 1. S
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ uxoris uncit affec¬
tum. Inimo cũ illa unã carneri in aliam di¬
uiserit. ⁊ se fornicatione a martio seꝑ au̾tt t̾i
debet retrũ. Ne iurũ uͦ sub malelicto faciat
dicente sci ꝓtura. Qiu tenet adultam stultit᷑

Expanded text:
que uxoris vincit affectum. Imo cum illa unam carnem in aliam diviserit et se fornicatione a marito separaverit, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente scriptura: Qui tenet adu
Abbreviated transcription (Latin):
sit exigenda pecunia. uł si exacta fuerit: ansit
ꝑsoluenda. ¶ ercio: an ing̾ssum uł p̃bendas
eccłie em̾e. sit symoniacũ. Quarto: an iste
sit reus cͥminis. qd̾ eo ignorantẽ pat̃ dmisiti
xinto: an liceat ei ẽẽ ineccłia. uł fungi ea or¬
dinatione. qͣm pat̾na peccunia ÷ assecitus.¬
exto: an illi qui abeo iam symoniaco igno¬
rant̃ ordinati sunt sint abitiendi uł non.
eptimo: si renuntians suȩ heresi. sit reci¬
piendus in ep̃ali dignitate. uł ñ Qd̃ aut̃¬

Expanded text:
sit exigenda pecunia, vel si exacta fuerit, an sit persolvenda? Tertio, an ingressum vel praebendas ecclesiae emere sit simoniacum? Quarto, an iste sit reus criminis, quod eo ignorante pater admisit! Quinto, an liceat ei esse in ecclesia, vel fungi ea ordinatione, quam paterna pecunia est assecutus? Sexto, an illi, qui ab eo jam simoniaco ignoranter ordinati sunt, abjiciendi sint, an non? Septimo, si renuncians suae haeresi sit recipiendus in epicopali dignitate, vel non? QU
Abbreviated transcription (Latin):
ad urilem etatem ⁊ sac̾dotii gradũ ꝑuenit.
Exiñ suffragantib m̃itis: in ep̃m eligituf.
Int̾ueniente obsequio ⁊ pat̾nis p̃cib data qͦ
peccunia cuidam ex consiliariis archi ẽpi. cõ¬
secrat᷑ iste in antistitem. nesciꝰ pat̃ni obsequii.
⁊ oblatȩ peccuniȩ. ꝓcedente uͦ temꝑe. ñ nullos
ꝑ pecuniam ordinauit. quibdã uͦ gratis. bñ

Expanded text:
ad virilem aetatem et sacerdotii gradum pervenit. Exinde suffragantibus meritis in episcopum eligitur, interveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnullos per pecuniam ordinavit, quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
num rurale opꝰ facientib serui eoꝵ lib̾tatis otio
nast̾ii possessio ab abbate data fu̾it nulliꝰ mom̃¬
ti erit donatio nͥ forte in eccłie fabͥcam erigendã
donatio ꝓcessit. Quo casu tm̃ ei donare licet qͣnͣ¬
tum eccłie parietes concludunt Uñ ggͣ scribit.

Expanded text:
num rurale opus facientibus, servi eorum libertatis otio nasterii possessio ab abbate data fuerit, nullius momenti erit donatio, nisi forte in ecclesiae fabricam erigendam donatio processerit. Quo casu tantum ei donare licet, quantum ecclesiae parietes concludunt. Unde Gregorius scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
inde nasceret᷑. Qd̃ si recusaret discaltiatꝰ uno
pede dspui solebat in fatie. Qunc eusingelii
quisꝙ p̃dicator ita debet inecłia p̃dicare siuie
qͥ ꝓnobis mortiuis: ⁊⁊ qd suscitatũ fu̾it eiuꝰ
nom̃ accipiat. at uͦqͥelectus ab sclia minãti

Expanded text:
inde nasceretur. Quod si recusaret, discalceatus uno pede conspui solebat in faciem. Nunc evangelii quisque praedicator ita debet in ecclesia qui pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit ejus nomen accipiat. At vero qui electus ab ecclesia mini
Abbreviated transcription (Latin):
onsu̾etudo aut̃ ẽ uis quoddã morib institutũ:
qd̾ ꝓ lege susciptt᷑ cũ deficit lex. Nec cliffert an
scriptura. an rone eonsistat q̃n legͣem rẽ com¬
mendat. Porro si ro̾ne lex consistat lex erit om
ne iam qd̾ tõne constiterit. dũ taxat qd̾ religio¬
su conueniat: qd̃ discipline congruat qd̾ salu¬
tͣi ꝓficiat. uocatur aũ consuetudo: qd̾ incõi ⁊ u
su¶ Eum itaꝙ d̾r. nõ differt utrũ consuetu¬
do scͥptura uł rõne consistat. Apparet qͥd con¬
suetuos est parti redaeta inscriptis. partĩ mo¬
ribꝰ tm̃ utñtiũ ÷ reseruata. Que inscͥptis redac¬
ta ÷ constitut̾o siue uis uocat᷑. Queu̾o ĩscͥptis¬

Expanded text:
tudo est jus quoddam moribus institutum, quod per legem suscipitur cum deficit lex. Non differt utrum scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lne jam, quod ratione constiterit, duntaxat quod religioni conveniat quod disciplinae congruat, quod saluti proficiat. § 3. Vocatur autem consuetudo, quia in commuue dicitur: non differt, utrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod consuetudo est partim redacta in scriptis, partim moribus tantum utentium est reservata. Quae in scriptis redacta est, constitutio sive jus vocatur; quae
Abbreviated transcription (Latin):
um ÷ sediũ occupatio. edificatio. munitio. bel¬
lã. captiuitates. seruitites. pꝰ liminia: fed̾a
pacis. indutie legatoꝵ nõ iuolandoꝵ religio.
cõmbia iñt alienigenas ꝓ hibita. ⁊ inuis gẽ¬
utunt᷑.
tunt᷑. Qd sit ius militare. L us militare est:
belli inferendi sollempnitate᷑ fed̾is faciendi
nexus. signo dato egressio in hostem. uł pug
ne ꝯmissio. Item signo dato: receptio. Item
flagitii militaris disciplina si locus deserat᷑
Item slipendioꝵ modꝰ. dignitatũ gradꝰ. p̃mioꝵ
honor. ueluti cũ corona. uł torques donant᷑.¬
Item. p̃de decisio: ⁊ ꝓ ꝑsonaꝵ qualitatib et
laborib iusta diuisio. ac pͥncipis portio. Q

Expanded text:
um est sedium occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius genutuntur. § 7 Quid sit ius militare. Ius militare est belli infnexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti cum corona vel torques donantItem praedae decisio, et pro personarum qualitatibus et labori iusta divisio; item principis portio. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uociens uͦ loquim᷑
ñ in oportuno loco. aut non ut conuenit au¬
dientib tociens sermo malus ꝓcedit de ore
nr̃o. ad destructionem eoꝵ qui audiunt. Con¬
sid̾emꝰ itaq qͣd loquam qr ꝓ om̃i ocioso u̾bo
reddituri sumꝰ rõnem in die iuditii.ut¬

Expanded text:
uoties vero loquimur,  importuno loco, aut non ut convenit audientibus, toties sermo malus procedit de ore nostro ad destructionem eorum qui audiunt. Consideremus itaque quid loquamur, quia pro omni otioso verbo reddituri sumus rationem in die judicii.
Abbreviated transcription (Latin):
mau̾imus.¶His ita respondetur. nõ
negatur ingenuã posse nubere seruo. sed
d̾t qd̾ si nescitur eẽ seruł conditionis lib̾e
pͥ dimaiti. cũ seruitꝰ eiꝰ fu̾it dep̃hensa. Illud
aũ apłi. ⁊ uilii pp̃. intelligendũ ẽ. dehis quo¬
tum conditio utriq nota ẽ. hꝰ aũ conditiomy¬
lieri incognita erat. ñ gͦ p̾missis auctorita¬
De eo qͥ ancillam duc̃ in

Expanded text:
atian. His ita respondetur: Non negatur, ingenuam posse nubere servo, sed dicitur, quod si nescitur esse servilis conditionis, libere potest dimitti, quum servitus ejus fuerit deprehensa. Illud autem Apostoli et Julii Papae intelligendum est de his, quorum conditio utrique nota est. Hujus autem conditio mulieri incognita erat; non ergo praemissis auctoritaDe eo, qui ancillam duxit in
Abbreviated transcription (Latin):
anue sue p̃p̃ districtiorem uitam ad aliud
monast̾ium ꝑgere disposu̾int ibidemꝙ ꝯma¬
nere decreu̾int synodꝰ concedit. Siuͦ fuga disci¬
pline alium locum quesierĩt redire cogantur
rod aut̃ de uͥginib sacris ħ capitłm statuit.
dẽ monachis etiam consequent̃ utłłigitur de
quolib⁊ etiam cłico. S obicitur illd̾ basilii. uoi¬
onachum ñ licet¬
et mõachi sñ dsensii abbatis siuir

Expanded text:
sue propter districtiorem vitam ad aliud monasterium pergere disposuerint ibidemque commanere decreverint, synodus concedit. Si vero fuga discipline alium locum quesierint, redire cogantur. Quod autem de virginibus sacris hoc capitulum statuit, de monachis etiam consequenter intelligitur; de quolibet etiam clerico. Sed obiicitur illud Basilii: Monachum non licet vo
Abbreviated transcription (Latin):
iuł deb⁊ manere. ⁊ inima locati eccłia. Que
enĩ ꝑ turpe lucrũ in eccłiasticis reb efficum¬
tut aliena consistunt ado. ad uite uo hꝰ neocĩ¬
tͣatem studia S diu̾sa. Exeisgͦ qui uolu̾it acqͥ¬
rat corꝑi oportuna. ait enĩ apłs. ad ea que mi¬
chi opus erant : ⁊ his qui mecũ s̃ ministrau̾unt
manus iste. C ħ quidem in hac seruanda urbe

Expanded text:
 debet manere , et in una locari Ecclesia. Quae enim per turpe lucrum in ecclesiasticis rebus efficiuntur, aliena consistunt a Deo; ad vitae vero hujus necessitatem studia sunt diversa. Ex eis ergo qui voluerit acquirat corporis opportuna. Ait enim Apostolus: Ad ea quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt ministraverunt manus istae . Et haec quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
nastĩo ꝯpetente. Constitie .u. in collatone .i.
¶uns autem cũ monachus fc̾s eẽt ħ ipso res
suał oñs obtulisse uideatut si pͥus testatus
tur ito sit lib̾os ħt in quos aut nicħ aut mi¬
nus legitima portiõe quo donandi tytulos
tilerit. eatenꝰ sub̾e monastio destinate detta.¬
hantur. ne quid contingati cura lib̾os miqĩui.
chos scõs: quamius dũ laici fu̾ant incausam
ingͣcitudinis incid̾unt. ¶tem. Non licet pa¬
rentib libos suos ad solitariã nitam tͣnseunteᷤ.
abstrahe demonast̾io. UQ ETERIE

Expanded text:
 in collat. 1, § 4. Nunc autem, quum monachus factus est, hoc ipso res suas obtulisse videtur, si prius testatus tur, ut si liberos habeat, in quos aut nihil, aut minus legitima portione quoquo donandi titulo contulerit, eatenus substantiae monasterio destinatae detrahatur, ne quid contingat circa liberos iniquum.chos factos, quamvis, dum laici fuerant, in causam ingratitudinis inciderint. § 1. Item non liceat parentibus liberos suos ad solitariam vitam transeuntes abstrahere de monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
absente uxore. soror uiit uxoris. qͣm eiꝰ sorore¬
ille uxorem putans suam ẽẽ: dormiuit cũ ea
Suꝑ hoc uisum ÷. si ip̃e ꝑ securitatẽ u̾am hoc
guim hc̃e ꝑmittatus. illa uero digna uin
dicta affligatur. ⁊ inet̾num coniugio pͥue
duabꝰ sororib. uł cum matre. ⁊ filia. uł cũ
patre ⁊ filio. idem accipiendum ẽ. ut ignorã¬
tib coniugia non negent᷑. scientib ꝑpetuo ꝓ¬

Expanded text:
absente uxore soror ivit uxoris, quam ille uxorem putans suam esse, dormivit cum ea. Super hoc visum est, si ipse per securitatem veram hoc gium habere permittatur. Illa vero vindicta digna affligatur et in eternum coniugio priveduabus sororibus vel cum matre et filia vel cum patre et filio, idem accipiendum est, ut ignorantibus coniugia non negentur, scientibus perpetuo p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bñficia inmanu
ad uocati temn¬
tiauit. pꝰqͣm con¬
ualuit mox se
fut᷑um monachũ
bñsicium repos¬
ct. Hic pͥmũ
qͣr̾. utr̃ reus uoti teneatut. anliceat ei a ꝓposito
sui cordis discod̾e. cd̃o: an eccłia ⁊ bñfici¬
um ei reddenda suit. que pͥus lib̾a uoluntate
refictauit. Tercio: si contigiss eum se ⁊ sua
mõast̾i̾o tradidisse anlicentia abbatis lic̾e̾t ei
ad ꝓpͥa redire. Ouarto si sine licentia retro
abierit. an sua sibĩ ab abbate reddenda sint.
ctatib ꝓbat᷑. Ait enĩ ꝓpħa. uouete ⁊ reddite dño

Expanded text:
et beneficium in manu advocati renunciavit. Postquam convaluit, mox se futurum monachum beneficium reposcit. Hic primum quaeritur, utrum reus voti teneatur, an liceat ei a proposito sui cordis discedere? Secundo, an ecclesia et beneficium ei reddenda sint, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro abierit, an sua sibi abbate reddenda sint? tatibus probatur. Ait enim Propheta: Vovete, et reddite Do
Abbreviated transcription (Latin):
distrahat qd̾ si redditus ñ ht̃  ⁊ aliqn necĩ
tas nimia cogit hanc insinuandam ẽẽ pͥma¬
ti ipsius ꝓuintie censemꝰ ut cũ statitto uu̾o
ep̃orum utrũ faciendum sit. atbittetis. ĩ sitã¬
to lrget nec̾itas eccłie ut ñ possit añ pͥmatẽ
misso teneatus.

Expanded text:
distrahat. Quod si reditus non habet, et aliqua nimia necessitas cogit, hanc insinuandam esse primati ipsius provinciae censemus, ut cum statuto numero episcoporum utrum faciendum sit arbitretur. Quod si tanta urget nmisso teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cum plebe sibi omis¬
sa in hesun lapsis̃.
cͥcũ madiacentes ca¬
tholicos minis ⁊ cru¬
ceꝑunt. Quo comꝑ¬
to apłicus catholicis
ep̃is cͥcumadiacenti¬
um regionum. qui
ab imꝑatore cuulẽ
iuris dictonem acceꝑant imꝑauit. ut catho¬
licos ab ħeticis defend̾ent ⁊ quib mis possent
eos ad fid̾i u̾ctatem redire compelłent. Ep̃is
mandata apłi accipientes conuocatis militib
aꝑte ⁊ ꝑ insidias contraheticos pugnare ce¬
ꝑunt ⁊andem ñ millis eoꝵ necitraditis. aliis
reb siuis uł ecłiasuicis epoliatis. alis cute i¬

Expanded text:
cum plebe sibi commissa in haeresim lapsi sunt; circumadjacentes catholicos minis et cruerunt; quo comperto Apostolicus catholicis episcopis circumadjacentium regionum, qui ab imperatore civilem jurisdictionem acceperant, imperavit, ut catholicos ab haereticis defenderent, et quibus modis possent eos ad fidei veritatem redire compellerent. Epismandata Apostolici recipientes, convocatis militibus aperte et per insidias contra haereticos pugnare coeperunt. Tandem nonnullis eorum neci traditis, aliis rebus suis vel ecclesiasticis exspoliatis, ali
Abbreviated transcription (Latin):
gantur uirare. Puella quoq sun puerilie¬
tate si cta in domo patͥs illo nesciente se uira¬
m̃to constnx̾int ⁊ pat̃ eiꝰ ut audierit statim
contradix̾it uota eius ⁊ iuram̃ta irrita erũt.

Expanded text:
ntur jurare. Puella quoque, si in puerili aetate sita in domo patris, illo nesciente, juramento se constrinxerit, et pater ejus, ut audierit, statim contradixerit, vota ejus et juramenta irrita erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ñ ħ exemplo recedenti sua reddenda de¬
monstrant᷑ aliud ÷ enĩ in ꝓfessione uite sue ꝑ
sist̾e. alid̾ a ꝓpostto sui ordinis disced̾e. si sc̃s au¬
relius. degenti in laicali habitu oblata reddi¬
dit qr pꝰ obłonem filios recepit. ñ io in aposta¬
siam euntib sua reddenda sunt. Quib ittilius
necessaria substrah̾ent᷑ ut coacti redirent ad
ordinem aquo recesserant. S sicut inimicis ⁊
ꝑsecutorib ubem neccĩa subministrare. sicut
ab apło monem᷑ tempus redim̾e ut ex pedituiᷤᷤ
oĩoni uacemꝰ sic ne eccłia scandalũ patiat᷑ nedi¬
cedens in det̾iora p̃cipttet᷑. ne inꝑniciem mona¬
choꝵ. aut incendium monastii occone suoꝵ ex¬
ardeseat. Laudabiliꝰ sua s ñ dico reddunt᷑ s au¬
ferri sinunt᷑ qͣm ab illo ista auserant ur

Expanded text:
 hoc exemplo recedenti sua reddenda monstrantur. Aliud est enim in professione suae vitae persistere, aliud a proposito sui ordinis discedere. Si S. Aurelius degenti in laicali habitu oblata reddidit, quia post oblationem filios accepit, non ideo in apostasiam euntibus sua reddenda sunt, quibus utilius necessaria subtraherentur, ut coacti redirent ad ordinem, a quo recesserant. Sed sicut inimicis et persecutoribus jubemur necessaria subministrare, sicut ab Apostolo monemur tempus redimere, ut expeditius orationi vacemus: sic, ne ecclesia scandalum patiatur, ne discedens in deteriora praecipitetur, ne in perniciem monachorum aut incendium monasterii occasione suorum exardescat, laudabilius sibi sua non dico reddantur, sed auferri sinantur, quam ab illo ista
Abbreviated transcription (Latin):
onͣcubiusti cũ sorore uroris tuȩ si fecisti ne¬
utram has. ⁊ si illa que uxor tua fuit con¬
scia scełis ñ fuit si se contin̾e non uult nub¬
at in dño cui uelit. Tu autem ⁊ adult̾a sine
spe conuigii ꝑmaneb̾. ⁊ qͣmdu ux̾itis p̃cep¬
to sacerdotis penttentiã agite. Item excõ¬
cilio tͥbutiensi.

Expanded text:
oncubuisti cum sorore uxoris tue? Si fecisti, neutram habeas. Et si illa que uxor tua fuerit, conscia sceleris non fuerit, si continere non vult, nubat in domino cui velit. Tu autem et adultera sine spe coniugii permanebitis et quamdiu vixeritis, precepto sacerdotis, penitentiam agite. Ex concilio Triburiensi:
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾itꝰ uͭ offerat. s tñ ꝓ religione
nom̃ pbũ portet. Si aũ ũ ip̃e confessus fu̾it. s
ab alio publice conuictus nec ħ ip̃m h̾at ut
nom̃ pbri portet. Simiłr ⁊ dediaconib obser¬
uandum ẽ ut su p̃i confessi fu̾int ordinẽ sub¬
diaconi accipiant. Item nicholaus ad cons¬

Expanded text:
peccaverit, non offerat, sed tantum pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice fuerit convictus, nec hoc ipsum habeat ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconis observandum est, ut, si ipsi confessi fuerint, ordinem subdiaconi accipiant .
Abbreviated transcription (Latin):
lamine tecte. tm̃ in ꝓposito uirginali semꝑ se
simulau̾int ꝑmanere licet uelate ñ fu̾int:
tñ si nupserint: aliqͣnto temꝑe his agenda pe¬
nitencia ẽ. qr sponsio eaꝵ a dño tenebat᷑. Si
enĩ int̾ hoĩes solet bone fidi contractus nulla
cũ d̾o pepigit. solui sñ uindicta ñ pot̾it : ⁊c̾.
Si uͥgines nũdũ uelate talct̃ penitencia pu¬
blica puniunt᷑. ⁊ a ceti fideliũ. usq ad satisfac¬
silq̃ existunt. uiroꝵ ꝙ consortio ¶to multo

Expanded text:
lamine tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, tamen si nupserint aliquo tempore, his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nullcum Deo pepigit solvi sine vindicta non poterit, etc. Nam, si virgines nondum velatae taliter poenitentia publica puniuntur, et a coetu fidelium usque ad satisfacsilii existunt, virorumque consortio multo
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾t ite pꝰ adult̾ium reconcilietur diunx.
si fides assit ñ erit durũ. Cur enĩ adhuc de¬
putamꝰ ad ult̾os quos credimꝰ. uł bapate ab¬
lutos. uł pentcentia eẽ sanatos : ħ cͥmina in
uet̾i lege cdi nullis sacrificiis mundabant᷑ q̃¬

Expanded text:
ut post adulterium reconcilietur coniunx, si fides assit, non erit durum. Cur enim adhuc reputamus adulteros, quos credimus vel baptismate ablutos vel penitentia esse sanatos? Hec crimina in veteri lege de nullis sacrificiis mundabant
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem ꝙͣ¬
dam mere¬
tͥcem sͥ con¬
iugio copu¬
lauit. que
erat sterił.
neptis ingͣe¬
nui filia o¬
riginarii.
quam cum
pat alii uel

Expanded text:
uxorem, quamdam meretricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originarii; quam quum pater alii vel
Abbreviated transcription (Latin):
posset. Quo facto quandã infidelem s copłauit
ea tñ conditione. ut ad xͥanam religionẽ tͣnsi¬
ret Hic pͥmũ qͣt. an meretͥx licite ducatur
inconuigem. Scdo: an ea que cã incontinẽ¬
tiȩ ducitur. sit coniuux appellanda. Tercio:
cuiꝰ arbitͥum aliqua sequatur an lib̾i aui:
anoriginarii patris. Dparto: si uiuente
urore liceat alicui ex ancilla filios querere.
uinto: si ea quȩ sum patit᷑ pudicitiã ãmit¬
t̾e comꝓbetuo. Sexto: si adult̃ adult̾am pos¬
sit dimͣtitere. Septimo: si uiuente dimissa
nussa conditione licet alicui fideliũ in conui¬

Expanded text:
posset, quo facto quamdam infidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad Christianam religionem transiret. Hic primum quaeritur, an meretrix licite ducatur in uxorem? Secundo, an ea, quae causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim patitur, pudicitiam amittere comprobetur? Sexto, si adulter adulteram possit dimittere? Septimo, si vivente dimissa aemissa conditione liceat alicui fidelium in conju
Abbreviated transcription (Latin):
obierit ⁊ illa uirũ aliũ pꝰea digx̾̃it filios filiaᷤᷤ¬
ue exillo genu̾it cum his om̃ib mͦis omisce¬
ri ꝓhibemus qr uir ⁊ mulier una caro ẽIi¬
ex romana synodo. Si qua mulier ad scd̾as nu¬
ptias transierit ⁊ ereis sobolem genu̾it nullo¬
mͦ pot̾ ad corsortium cognationis uiti pͥoris

Expanded text:
et illa virum alium postea duxerit, et filios filiasve ex illo genuerit, cum his omnibus modis commisceri prohibemus, quia vir et mulier una caro  qua mulier: Si qua mulier ad secundas nuptias transierit, et ex eis sobolem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris
Abbreviated transcription (Latin):
a filio cuidam
nobił petebat᷑
inconiugem.
p̃buit illa assẽ¬
sum. Alius u̾o
quidam igno¬
conditionis no¬
mine se ip̃m obtulit atq eam in coniugem
accep̃. Ille qui sibi pͥꝰ placuerat tandem ue¬
nit eam q sibi in coniugem petit. Illa sede¬
lusam conqueritur. ⁊ ad pͥoris copulã aspi¬
rat. Hic pͥmum q̃r. an sit comuigiũ inter
eos. S cd̾o. si pͥuł pittabat hunc eẽ lib̾um.
n pꝰea dep̃hendit illum ẽẽ seruũ anliceat ei

Expanded text:
a filio cujusdam nobilis petebatur in conjugem; praebuit illa assensum. Alius vero quidam ignoconditionis nomine illius se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam aspirat. Hic primum quaeritur, an sit conjugium inter eos? Secundo, si prius putabat, hunc esse liberum, et postea deprehendit, illum esse servum an liceat ei
Abbreviated transcription (Latin):
confirmatum ÷ ut monachus quẽ canonicau
electio a uigo regule monastice ꝓfessionis ab¬
solut ⁊ sacia ordiatio demonacho ep̃m facit
lut legittimꝰ heres pat̾nam sibi heditatem peaͣ
mre uendicandi potestatem h̃at. S quicqͥd acqͥ¬
sierat. ł hr̃e iusus fuat. monastio relinquat.
i abbatis sui qui fu̾at scd̾m regłam scĩ bñdicti
arbito. pͦꝰquam enĩ ep̃c ordinatur. ad altare ad
qd̾ scificatur ⁊ titulatur. scd̾m scõs canones ꝙ

Expanded text:
confirmatum, ut monachus, quem canonica electio a jugo regulae monasticae professionis absolvit, et sacra ordinatio de monacho episcopum facit, velut legitimus heres paternam sibi hereditatem postea jure vendicandi potestatem habeat; sed quicquid acquisierat, vel habere visus fuerat, monasterio relinquat, et abbatis sui, qui fuerat secundum Regulam S. Benedicti, arbitrio. Postquam enim episcopus ordinatur, ad altare, ad quod sanctificatur et titulatur, secundum sacros canones quod
Abbreviated transcription (Latin):
in captiuitatẽ
ductus ẽ. Pe̾a
uxor eiꝰ audiẽs
illum mortu¬
um: nupsit
alii. Demum
ille de captuu¬
LItate rediens:

Expanded text:
in captivitatem ductus est; postea uxor ejus, audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de capvitate rediens,
Abbreviated transcription (Latin):
Duo monachi.
unꝰ subdiaconuᷤ.
⁊ duo leuite ad¬
u̾sus ip̃m testim¬
oniũ ferunt.
Ametpolitano
suo se sentit p̾gͣ

Expanded text:
duo monachi, unus subdiaconus, et duo Levitae adversus ipsum testimonium ferunt; a metropolitano suo sentit se
Abbreviated transcription (Latin):
maleficiis un¬
peditus uxori
sue debitum
redd̾e ñ pot̾at.
aliꝰ uit̾im clã¬
culo eam cor¬
rupte. a iuiro
suo seꝑata cor¬
ruptori suo publice nubit. Erim̃ qd̃ amserat
corcde tm̃ d̾o ꝯ̾fitet᷑. Reddit᷑ huic facultas cog

Expanded text:
maleficiis impeditus uxori suae debitum reddere non poterat. Alius interim clanculo eam corrupit; a viro suo separata corruptori suo publice nubit; crimen, quod admiserat, corde tantum Deo confitetur; redditur huic facultas cog
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e. Sed̾o: an res
ecłie que abeis date
sunt possint consta¬
re aliqua firmitate eis qui eas acceꝑint. T er¬
tio: si ante tempꝰ sue ordinat̾onis qͥ nil hr̃e ui de¬

Expanded text:
re? Secundo, an res ecclesiae, quae ab eis datae sunt; possint constare aliqua firmitate eis, qui eas acceperunt? Tertio, si ante tempus ordinationis suae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
romana eccłia.
quandam bap̃a¬
lem eccłiam suis
muniut pͥuile¬
giis decimat̾onẽ
suȩ diocesis ex inte¬
gro sibi attribu¬
ens. Item qͣddã
monast̾i̾um siłit̃

Expanded text:
Romana ecclesia quandam baptismalem ecclesiam suis munivit privilegiis, decimationes suae dioecesis ex integro sibi attribuens. Item quoddam monasterium similiter
Abbreviated transcription (Latin):
tis intentione ita lucrum animaꝵ dño nt̃o
face̾ festinato. ut digna te m̾ces ante conspectũ¬
ciꝰ in die retributionis inueniat. Qcqͥd uͦ de p̃dic
ꝓmotione ue. ⁊ om̃ib gñalit̃ adeum ꝑtinentib.
sollert̃ atq canonice ordinare. face̾ q ꝓuid̾is. libe¬
ram habebis quippe ut sacetdos ꝓͥus. modis om̃i¬
b facultatem. Illud qͦ frñttateni tuã scite neces¬
se ẽ. q̃m sic te p̃dicte t̾raciuensis eccłie catduialẽ
eẽ conslitiumꝰ sacerdotem ut ⁊ fundensis eccłie
pontifex ẽẽ ũ desinas. nec cutam gub̾nationem

Expanded text:
tis intentione ita lucrum animarum Domino nostro facere festinato, ut digna te merces ante ejus conspectum in die retributionis inveniat. Quidquid vero promotioneve, et omnibus generaliter ad eam pertinentibus, solerter atque canonice ordinare facereque provideris, liberam habebis, quippe ut sacerdos proprius, modis omnibus facultatem. Illud quoque fraternitatem tuam scire necesse est, quoniam sic te praedictae Terracinensis Ecclesiae cardinalem esse constituimus sacerdotem, ut et Fundensis Ecclesiae pontifex esse non desinas, nec curam gubernationem
Abbreviated transcription (Latin):
tor theodosius. Pbr̃i citra iniuriã testimo
si ad testimoniũ dicend̃ petiti fu̾int ꝓ ut le¬
ges p̃cipiunt audiant salua tñ sit litigato¬
rib falsi actio. si forte pbr̃i. qui suo noc̃e su¬
ꝑioris loci testimoniũ dr̃e. citra aliquẽ cor¬
ꝑalem inuiriam sunt p̃cepti. Hoc ip̃o ꝙ nicħ
si falsum testimonium dixerint si quidem
itixe pecuniaria diuino minist̾io dũtarat.
ꝑ .iii. annos separati monast̾io tradantus
Si in cͥminali clericatus honore nudati legi
tu causȩ legitimȩ coerceant᷑. Idem ianua
d: ad sc̃e coĩonis minist̾iuim ñ accedant qͥ

Expanded text:
 Theodosius . Presbyteri citra iniuriam quaestiosi ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte pperioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem injuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil si falsum testimonium dixerint, si quidem in re pecuniaria, divino ministerio duntaxat per tres annos separati monasterio tradantur: si in criminali, clericatus honore nudati legittu causae legitime coerceantur. C. IV. nctae communionis ministerium non accedat q
Abbreviated transcription (Latin):
consecratuł in cp̃m
pus monast̾io mul¬
ta contulit pꝰea in
ep̃atu plura acqui¬
suit. cui dũ fr̃es suc¬
cessorem quer̾ent. e¬
p̃c loci semet elgͤtio¬
ni uolebat inserere.
ut ꝑ ip̃m abbas in¬
monast̾io ordinare

Expanded text:
consecratus in episcopum prius monasterio multa contulit, postea in episcopatu plura acquisivit: cui dum fratres successorem quaererent, episcopus loci semet electioni volebat inserere, ut per ipsum abbas inmonasterio ordinare
Abbreviated transcription (Latin):
q uult pp̃ qd̾ facit. tanqͣm si ꝑuirare nolit.¬
⁊ facit cum uult uiu̾e. si quisquam nͥ fec̾it mor
iurando uiuat. Qd̃ si ita ẽ nescio utrũ possint
dici ista peccã nolentium. qualia ħ dñr peccã
expianda. Nam si diligent̃ inspiciat᷑ forte ip¬
licet uellent lic̾e. usꝙ ad̾o ip̃m peccare nemo
ħ si ita se hñt. nõ sunt peccã nolentium. nisi
nescienͣtium. qͣd̾ discernunt᷑ a pect̃is uolentiũ¬
qui inuiriam patipossunt: ⁊ fac̾e̾ posse sanes̃
quidã qͥ fac̾e ñ possunt ut puta furiosus. ⁊ in¬
pubes. qͥ doli capax non ẽ. Namq hii pati in
intiam solent non sac̾es cũ eñ inuiria ex affae

Expanded text:
que uult propter quod facit. tamquam si peierare nolit et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortiurando uiuat. quod si ita est, nescio, utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte iplicet, uellent licere; usque adeo ipsum peccare nemo  si ita se habent, non sunt peccata nolentium nisi nescientium, quae discernuntur a peccatis uolentiuqui injuriam pati possunt et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax non est. Namque hi injuriam pati solent, non facere. Quum enim injuria ex affe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infamr
notati q̃ndã
religiosum
nia accusare
nitunt᷑ Reu̾
archiep̃i idicium expetit. Landem in ꝓbati¬
one deficit accusator. Reus cogitur ad su̾e ĩno
sint admittendi. Scd̃o si ep̃c in eos accusati¬
onem ĩctere uolu̾it an simplici assertioni suȩ
sit fides adhibenda. I ercio si liceat sͥ expe¬
t̾e iudicium archiep̃i alt̾ius ꝓuintiȩ. Quar¬
to cuiꝰ iudicium s̃ sit expeten᷑dũ sicirca sentẽ¬
tiam suam ep̃os suȩ̨ ꝓiuntiȩ discordare con¬
tig̾it. Qyuto si in ꝓbatione desicit accusator.
an sit reus cogendꝰ ad ꝓbationem suȩ in nocen.¬
ne. Qd̃ aut̃ cͥmine irretiti alios accusare ñ

Expanded text:
 infamia notati quendam religiosum nia accusare nituntur; reus archiepiscopi judicium expetit, tandem in probatione deficit accusator; reus cogitur ad suae innocsint admittendi? Secundo, si episcopus in eos accusationem vertere voluerit, an simplici assertioni suae sit fides habenda? Tertio, si liceat sibi expetere judicium archiepiscopi alterius provinciae? Quarto, cujus judicium sibi sit expetendum, si circa suam sententiam episcopos suae provinciae discordare contigerit? Quinto, si in probatione deficit accusator, an reus sit cogendus ad probationem suae innocentiae. Q
Abbreviated transcription (Latin):
igebat᷑ Sic̃ gͦ isti non sua possident: ita nͭ sua
ce. s aliis. aliis autẽ coram uidice astitisse ⁊¬
ꝓeis iudicẽ int̾pellasse. ñ nlłos scõꝵ legimus.
hii ã ñ sibi stant. s pauꝑib: quoꝵ necessitati¬
b ꝓsutura repetunt. ⁊ ita nõ ꝓhibent᷑ stare co¬
ram iuidice. Ilłd u̾o euungłii. Si qͥs abstułit tͥ
tunicam. ⁊ c̾. non pͣcipientis ẽ s exhortantis.
uñ aug̃ ait.

Expanded text:
igebatur. Sicut ergo isti non sua possident, ita nec sua ce, sed aliis. Aliis autem coram pro eis iudicem interpellasse, nonnullos sanctorum legimus. Hi autem non sibi stant, sed pauperibus, quorum necessitatibus profutura repetunt et ita non prohibentur stare coram iudice. Illud vero Evangelii: si quis abstulerit tibi tunicam et cetera, non precipientis est, sed exhortantis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
pe nec ꝓuocatus ꝓ reb tͣnsitoriis litiget. t
uidice. his ita respondet᷑. Phibet᷑ ꝑfecto inin¬
ditio stare captando lucrum. s ñ eiutando
dampnũ. uel alit̃ alid̾ ÷ sua possid̾e. Alid̾ ÷ cõi¬
um ꝓcuratorem ẽẽ. Canonici nõ possident sua.

Expanded text:
 nec provocatus pro rebus transitoriis litiget. Grjudice. § 1. His ita respondetur: Prohibetur perfecto in judicio stare captando lucrum, sed non evitado damnum. Vel aliter: Aliud est sua possidere, aliud est communium procuratorem esse. Canonici
Abbreviated transcription (Latin):
cautũ cõstat. ut quicũ ꝙ excõicatis coĩca¬
u̾it: excõicet᷑ Ipsus tam̃ penititiȩ atey abso¬
maximi ⁊ maxime necessarii eoꝵ se ꝯiue tu
minoris penitentie medicina societatis nr̃e
participat᷑one sociant᷑. Eos u̾o qͥ aũ spontanee
au negligent᷑ incid̾int: sub ea uolumꝰ disci¬
pline cohertione suscipi ut cet̾is metꝰ ĩcutiat᷑¬

Expanded text:
t qui excommunicatis communicaverit excommunicetur. Ipsius tamen poenitentiae atque absomaximi et maxime necessarii, eorum se conviminoris poenitentiae medicina societatis nostrae participationem sortiantur. Eos vero, qui aut spontanee, aut negligenter inciderint, sub eo volumus disciplinae coercitione suscipi, ut ceteris metus incutiat
Abbreviated transcription (Latin):
conuigium ÷ qd̃ legali institutione. uł ꝓ¬
iunciȩ morib contrahet᷑ hoc uit̃ infideles
iuigiũ eoꝵ. dato enĩ libello repudii. licet eiᷤ
disced̾e ab inuicem ⁊ alii copulari loge fori.
ũ lege poli qͣm ñ secuntur. Int̾ fideles uo̾
ratum conuigiũ ÷ qr coniuigia semel intta
tradit. a sponso dotatur. ⁊ a sacerdote bñdi¬
citur. ħ talia conuigia legitima ⁊ rata.
appellant᷑. Illoꝵ u̾o coniugia qͥ contemp

Expanded text:
conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc inter infideles jugium eorum. Dato enim libello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appellantur. Illorum vero conjugia, qui co
Abbreviated transcription (Latin):
ouc̾e nõ possit testatur scͥptura dicens. Alio¬
quin si discecletis abinuicem. ⁊ uolentes coha¬
bicare dimtititis. ͥ aliis uos copulau̾itis. ad¬
ult̾i eritis. ⁊ filii ur̃i. qui postea nascentur
erunt inmundi .i. spurii.te¬

Expanded text:
ducere non possit , testatur scriptura, dicens: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulaveritis, adulteri eritis, et filii vestri, qui postea nascentur, erunt immundi, id est spurii. C
Abbreviated transcription (Latin):
ullus alt̾ius tminos usurpet nec alt̾iꝰ parro¬
chianũ iudicare łordinare. aut excõicare
p̃sumat Quia taleuiditiũ uł ordinat̾o au̾excõ¬
municat̾o au̾ dãpnat̾on tata erit. nec uires
ullas habebit q̃m ulłs alt̾us iudicis nͥ suisen¬
tentia tenebit᷑ aut dampnabtt᷑. uñ ⁊ dñs in euũ¬
głio loquit᷑ dicens. Netͣnsgͥdiaris t̃minos antiqͦs
qͦs posuert patresti. Idem. In ꝯcłia alteriꝰni

Expanded text:
ullus alterius terminos usurpet, nec alterius parochianum judicare, vel ordinare aut excommunicare praesumat, quia talis judicatio, vel ordinatio, aut excommunicatio vel damnatio nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebitur aut damnabitur. Unde et Dominus loquitur, dicens: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuer
Abbreviated transcription (Latin):
euũngłii uͥ xͦ ait. Erunt qͥnq in una domo.
cũ ꝑsonas illas enum̾aret. uxorem innurũ
ẽẽ cliuidendam dixit. ⁊ econu̾so. Item. Qui
fidelem. nõ fidelem dicit odio habendam.
plum accipiet. ⁊ c̾. Uxorem in ħ loco infĩde¬

Expanded text:
istus ait: Erunt quinque in una domo, de, quum personas illas enumerasset, uxorem in virum esse dividendam dixit, et e converso. Item: Qui fidelem,  non fidelem dixit odio habendam. uplum accipiet, etc. Uxorem in hoc loco infide
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatus ⁊ enĩ uir infideł. ꝑ mulierẽ fidelẽ
⁊ scĩficata ÷ mulier infidelis. ꝑ uirũ fidelẽ.
Idem ad tytum. Hortare adolescentulas ut di¬
ligant uiros suos. hoc tã de fidelib quã de
infidelib intelligendũ ẽ. Infidelib namq¬
isate etiam si eis a raptorib uis illata
Coĩone pͥuetur sponsa nͥ
raptorem deser̾e. i ad spon

Expanded text:
enim vir infidelis per mulierem fidelem, et sanctificata est mulier infidelis per virum fidelem. Item ad Titum: Hortare adolescentulas, ut diligant viros suos. Hoc tam de fidelibus quam de infidelibus intelligendum est. Infidelibus namqnsatae, etiam si eis a raptoribus vis illata unione privetur sponsa, nisi raptorem deserere, et ad spon
Abbreviated transcription (Latin):
res sibi assciuit. linũ neletũ non tñ potesta¬
tem pontificii aue soluendi aut ligandinor
dem apłicam post eum ⁊ potestatẽ pontifica¬
lem tradente sibi beato petro ten̾e ꝓmeruit.
linus u̾o ⁊ cletus ministrabant ext̾iora. prĩ¬
ceps autẽ apłoꝵ petrus u̾bo ⁊ orationi insta¬

Expanded text:
ores sibi ascivit Linum et Cletum, non tamen potestatem pontificii, aut solvendi aut ligandi eisdem apostolicam post eum et potestatem pontificalem tradente sibi B. Petro tenere promeruit. Linus vero et Cletus ministrabant exteriora; princeps autem apostolorum Petrus verbo et orationi ins
Abbreviated transcription (Latin):
ramur. qd̾ in negotio beati stepħi. cłicoꝵ ip¬
tantur. In cͥminalib quid̃. accusatoꝵ ⁊ testi¬
um illa districtio obseruanda ẽ. q̃ incanonib
otinetur. ne qͥ ad ꝓbationem domestici assum¬
ant᷑. Eet̾m in possiõnũ. ł huimi negotiis. hũ¬
potissiutmi assumendi sunt: qͥ ead̾ nogotia tͣcta¬
uert̃. de quoꝵ auditu iuisu hesitatio ẽẽ ñ debe¬
at. Si gͦ idem cł̾ici ydonei sunt ad assertionem
cause illiꝰ. nullatenꝰ remoueant᷑ S sicut aliis
nonicos lis illa plenius decidat᷑. ¶Pot̃ etiã¬

Expanded text:
ramur, quod in negotio B. Stephani clericorum iptantur. In criminibus siquidem accusatorum et testium illa districtio observanda est, quae in canonibus continetur, ne qui ad probationem domestici assumantur. Ceterum, in possessionum vel hupotissimum assumendi sunt qui eadem negotia tractaverunt de quorum visu et auditu hesitatio esse non deberet. Si ergo iidem clerici idcausae illius, nullatenus removeantur, sed, sicut aliis canonicos lis illa plenius decidatur. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
urpari. Uñ ysidorꝰ ethimologiaꝵ libro .u.
tus ÷ illicitus coitus. a corrumpendo dicͥ
ir̃.Raptam uͦ talem dici ꝓhibet gelasuiᷤ

Expanded text:
Isidorus Etymolog. lib. V, Raptus est illicitus coitus, a corrumpendo dictustratur. Raptam vero talem dici prohibet Gelasius