comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanqmͣ suꝑior mola om̃s ad uenientes
suscipit. ꝙ ueluti ꝑ quasda cauernulas
p̃ceptors ad interiora transmittit. ut
ibi hinc inde duoꝵ testamentoꝵ salu¬
tarib mandatis gentilitatis asꝑitate
mollita ꝓducat omne qđ purum est.
tationib medulła mundi cordis elicit.
uelut similaginem deo offerens. siẽ ait
dauid. Sacrificium deo sp̃c contribulatꝰ.
Hanc testamentoꝵ similitudiũe arbitr
ierechielem ꝑstrinxisse. cũ dixit rotam in
appellat eos qui in plebib constituti
regunt᷑ a doctiorib scłaria agentes. Qs
ꝙ feminaꝵ nomine significauit. qͥa
consiliis ꝑitoꝵ regi eos expedit. & mo¬
lentes dixit ꝓpt̃ temꝑalium negotioꝵ
circuitũ. In unũ molentes dixit: in
quantũ de sius negotus p̃bent usib
cceliȩ. Ex se quasi fariam ꝓiciunt:
quia in quicto corde ininutissimas co¬
gicationes gignunt. De quib illa pars
acquirenda celestia dispensauerit. & il¬
la relinquet᷑ quȩ coniugiis ob illecebras

Expanded text:
m superior mola, omnes advenientes suscipit, et veluti per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora transmittit, ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. tationibus medullam mundi cordis elicit, velut similaginem Deo offerens, sicut ait David: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Hanc Testamentorum similitudinem arbitror Ezechielem perstrinxisse, cum dixit rotam in appellat eos, qui in plebibus constituti, reguntur a doctoribus saecularia agentes. Quos et feminarum nomine significavit, quia consiliis peritorum regi eos expedit; et molentes dixit, propter saecularium negotiorum circuitum. In unum molentes dixit, in quantum de suis negotiis praebent usibus Ecclesiae. Ex se quasi farinam projiciunt, quia in quieto corde minutissimas cogitationes gignunt. De quibus illa pars acquirenda coelestia dispensaverit, et illa relinquetur, quae conjugiis ob illecebras
Abbreviated transcription (Latin):
Diuidet cũ sił a consortio scõꝵ seꝑabit
eum. Hypocͥtas hic dicit inagto. in mo¬
la. & in lecto dcrelictos. infidcies uͦ qui
nec fidem habuerunt. Sic̃ infideli dis¬
pensatore ordo remunerationis dictus ẽ.
sic in malo seruo narrat᷑ p̃sulũ maloꝵ
ȩt̃na dampnatio. Qui ñ solum male
uiuunt. s etiã subditos iniurus laces¬
sunt. Typice etiã pot̾ intelligi pueros
& ancillas ꝑcuttre. corda infirmoꝵ u
fide pͣuȩ oꝑationis. aut loquittionis
exemplo uitiare. E dere autẽ et bibere.
occupari. quȩ ment̃e dementant. et
ñ diligit dñi aduentum. Nicħ enim
int̾c̃ qd forte ita differeut̃ opinant᷑.
qͥ manifestationẽ dm̃ sicient̃ delidant.
iugilant̃ expectant. fidelit̾ amant.
Unus dic̃ iugilemꝰ et oremꝰ: qͥa cicius
uenturus ẽ dominus. Alt̃ dic̃ iuglemꝰ
et oremus. quia breuis et inccrta ẽ uita
qmͣiuis tardius uenturus sit dñs. Ter¬
cius dicit uigilemus & oremus. qͥa et
bieuis atq incerta ẽ uita. & nescimus

Expanded text:
Dividet eum, scilicet a consortio sanctorum separabit eum. Hypocritas hic dicit, in agro, in mola, in lecto derelictos; infideles vero, qui nec fidem habuerunt. Sicut in fideli dispensatore ordo remunerationis dictus est, sic in malo servo narratur praesulum malorum aeterna damnatio, qui non solum male vivunt, sed etiam subditos injuriis lacessunt. Typice etiam potest intelligi pueros et ancillas percutere, corda infirmorum in fide pravae operationis aut locutionis exemplo vitiare. Edere autem, et bibere occupari, quae mentem dementant, et non diligit Domini adventum. Nihil enim interest quod forte ita differenter opinantur, qui manifestationem Domini sitienter desiderant, vigilanter exspectant, fideliter amant. Unus dicit, vigilemus et oremus, quia citius venturus est Dominus, alter dicit, vigilemus et oremus, quia brevis et incerta est vita, quamvis tardius venturus sit Dominus. Tertius dicit, vigilemus et oremus; quia et brevis et incerta est vita, et nescimus
Abbreviated transcription (Latin):
ac si dicat᷑. Uideamꝰ nunc quid uos
ad iuuent: qui uob̃ laudes uendere
consueuerunt. Non fc̃ putande con¬
silium dare: s cͥmen eaꝵ commemora¬
re.Adulatores uendunt olcum. ñ in¬
telligentib qd dictum ẽ. Qui uos feli¬
ces dicunt: in errorcm uos mittunt.
Melius autẽ ẽ obuirgari a iusto: qmͣ
a peccatore laudari. Qui enĩ accep¬
ta qualibet gr̃a uanis sius laudib
nitorẽ głe offerunt: qͣsi olcũ uendũt.
Unde psalmista. Oieũ peceatoris

Expanded text:
dicatur: Videamus nunc quid vos adjuvent, qui vobis laudes vendere consueverunt. Non sunt putandae consilium dare, sed crimen earum commemorare. Adulatores vendunt oleum non intelligentibus quod dictum est: Qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt . Melius est autem objurgari a justo, quam a peccatore laudari. Qui enim accepta qualibet gratia vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. Unde Psalmista: Oleum autem peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ subintelligendũ teliquit. De rȩꝓ¬
bis em̃ tacuit: qui cũ diabolo dampnã¬
di sunt. Aquilȩ et uultures transmari¬
na dicunt᷑ seutire cadauera: ibiq congre¬
gari. Quanto magis multitudo creden¬
tium festinabit ad lum̃ totiꝰ mundi. qñ
ueniet cum intelligibilib nubib filius
hominuis. et uidebit eum omĩs oculus:
Uel ꝑ corpꝰ qđ significantius diceret᷑ cada¬
uer eo qd̃ morte cadat. passionẽ xp̃i intel¬
lige. Aquilȩ gͥ sunt electi qui eius passio¬
nem humilit᷑ imitando. tanqmͣ de carne
ciꝰ saciant᷑. quor ꝑ resurrectionẽ renoua¬
bit᷑ ut aquilȩ uiuentus. Uui gͦ fuerit

Expanded text:
alterum subintelligendum reliquit. De repralterum subintelligendum reliquit. De reprobis enim tacuit, qui cum diabolo damnandi sunt. Aquilae et vultures transmarina dicuntur sentire cadavera, ibique congregari. Quanto magis multitudo credentium festinabit ad lumen totius mundi, quando veniet cum intelligibilibus nubibus Filius hominis, et videbit eum omnis oculus? Vel per corpus quod significantius dicitur cadaver, eo quod morte cadat, passionem Christi intellige. Aquilae igitur sunt electi, qui passionem ejus humiliter imitando, tanquam de carne ejus satiantur, quorum per resurrectionem renovabitur ut aquilae juventus . Ubi ergo fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sc̃: assumet᷑ obuiam xp̃o in acra.
qui uͦ uel humane laudis amore. uel a¬
lia qualibet uicioꝵ corruptione. statũ
monastice uitȩ quo imbutus ẽ neglexe¬
rit. relinquet᷑. Unde icremias descͥbens
lapsum animȩ otiosȩ. sub iudeȩ spctiȩ
ait. Uiderunt cam hostes: et deriserunt
sabb̃a eius. Nec puto alia genera ẽe ho¬
minũ quib constat ęccłia: qmͣ ista tria.
habentia binas differentias. ꝓpt̾ assum¬
ptionem & relictionẽ. Unde et ierechi¬
el ꝓpħa tres uiros lib̾atos uidit. noe
daniel et iob: in quib uidel̃ trib p̃¬
dicatores. continentes. atq coniugati.
signati sunt. Nam noe archam in
undis rexit: atq ideo figuiam rector
tenuit. Daniel etiam in aula regia
abstinentiȩ deditus fuit: & iccirco
uitã continentiũ signauit. Iob uͦ in
unde bonor conuigum ordo figu¬
eius demonstrandã iusticiam. tot fu¬
espondentes dicunt illi. Ubi domine:
et uͥ suit mali relinquendi. unũ dixit.

Expanded text:
i sunt, assumetur obviam Christo in aera; qui vero humanae laudis amore, vel alia qualibet vitiorum corruptione statum monasticae vitae quo imbutus est, neglexerit, relinquetur. Unde Jeremias, describens lapsum animae otiosae sub Judaeae specie, ait: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Nec puto alia esse genera hominum, quibus constat Ecclesia, quam ista tria habentia binas differentias, propter assumptionem et relictionem. Unde et Ezechiel propheta tres viros liberatos vidit, Noe, Daniel et Job , in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes atque conjugati, signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit , atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel etiam in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium significavit. Job vero in unde bonorum conjugum ordo figuejus demonstrandam justitiam tot fuespondentes, dicunt illi: Ubi Domine? et ubi sunt mali relinquendi, unum dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
sol obscurabit᷑. & luna ñ dabit lum̃ suũ
et stellȩ cadent de celo. & uirtutes celoꝵ
cruce. aut uerillũ uictoris. Non dimi¬
nutione luminis. s comparatione
uere lucis omnia erunt tenebiosa
udie iudicii: de qͦ ꝓpħauit isaras dico
Erubcicet luna & confundec᷑ soł cum
regnauu̾it dñs exercituũ in monte syon

Expanded text:
sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum crucem aut vexillum victoriae. Non diminutione luminis, sed comparatione verae lucis omnia erunt tenebrosa in die judicii, de quo prophetavit Isaias, dicens: Erubescet luna et confundetur sol, cum regnaveri
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinꝰ de uerb̃ dñi. Tota eccł̃ia quȩ
constat ex uirginib pueris. maritatis
feminis. uxoratis uiris. uno nomine uir
xp̃o. Non hoc dicit solis scimonialib.
s uniuierse eccłiȩ. E quia huiꝰ turgmmi¬
tatis corruptor ẽ diabolus: continuo
adiunxit. Tineo ne sic̃ serpens cuam
seduxit uetsutia sua: sic et ur̃i sensus
corrumpant᷑ a castitate quȩ ẽ in xp̃o.
In corpore uirgratatẽ patici habent.
in corde om̃s habcre debent. Igit᷑ qͥnq
uirgines uident᷑ significare quinqͥꝑti¬
tam continentiã. oculoꝵ. auriũ olfaci¬
endi. gustandi. tangendi. Quȩ conti¬
nentia quia partim fit coram deo ut
illi placcat᷑ intenori gaudio conscientiȩ.
partu coram hominib ad glam hu¬
manã. qnͥq dicitnt᷑ sapientes: & qͥnq
stutte Utreq tam̃ uirgines: ꝓpt̃ conti¬

Expanded text:
Augustinus de verbis Domini: « Tota Ecclesia, quae Augustinus de verbis Domini: « Tota Ecclesia, quae constat ex virginibus, pueris, maritatis, feminis, uxoratis, viris, uno nomine virgibere Christo . Non hoc dicit solis sanctimonialibus, sed universae Ecclesiae, et quia hujus virginitatis corruptor est diabolus, continuo adjunxit: Timeo ne sicut serpens Evam seduxit versutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corpore pauci virginitatem habent, in corde omnes habere debent. Igitur quinque virgines videntur significare quinquepartitam continentiam oculorum, aurium, olfaciendi, gustandi, tangendi. Quae continentia quia partim fit coram Deo, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus ad gloriam humanam, quinque dicuntur sapientes, et quinque stultae; utraeq
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃ in uirginib accipiunt. quaꝵ
aliȩ corpore et m̃te uirgines st̃. aliȩ
tantũ corꝑe. siue ñ bene oꝑantes. siue
custodia patrum scruate. & mente
nupte. Magis aut̾ẽ hec comꝑatio ui¬
det᷑ ꝑtincre ad humanũ ginus con¬
sistens in ȩccłia & synagoga. sic̃ suꝑiꝰ
duo in agro. duȩ molentes. & duo
in lecto significabant om̃s ȩccłiasticoᷤᷤ
tam uistos qmͣ iniustos & iudeos.
Qui iccirco om̃s uirgines appellant᷑. qͥa
unius di noticiam habent. nec mens coꝵ
ydolatria constuprat᷑. Oleũ autẽ nabent
ornantes fide oꝑib. oleo carent ñornan¬
tes. Possumꝰ quinq uirgines. qͥnq sensꝰ
interp̃tari quib alii festinant ad celestia.
alii t̾renis fecib inhiantes. fom̃ta ñ hñt
ueritatis. quib sua corda illuminent.
De uisu. auditu. & tactu: sp̃ualit dictũ ẽ.
ꝑspeximus . & manus nr̃ȩ palpauerunt.
De gustir: gustate & uidte qm̃ suauis ẽ
dñs. De odoratu: in odorem unguentoꝵ

Expanded text:
ccipiunt, quarum aliae corpore et mente virgines sunt, aliae tantum corpore, sive non bene operantes, sive custodia patrum servatae, et mente nuptae. Magis autem haec comparatio videtur pertinere ad humanum genus, consistens in Ecclesia et Synagoga, sicut superius duo in agro, duae molentes, duo in lecto, significabant omnes ecclesiasticos tam justos, quam injustos et Judaeos. Qui idcirco omnes virgines appellantur, quia unius Dei notitiam habent, nec mens eorum idololatria constupratur. Oleum autem habent ornantes fidem operibus; oleo carent, non ornantes. Possumus quinque virgines quinque sensus interpretari, quibus alii festinant ad coelestia: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, auditu, et tactu spiritualiter dictum est: perspeximus, et manus nostrae palpaverunt . De gustu: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . De odoratu: In odorem unguentoru
Abbreviated transcription (Latin):
cto ẽ qui excedens animo catnalia sp̃ua¬
lit̃ uiuit in dogmatȩ: quo diaboli iacu¬
la ñ ꝑueniunt. Nullatenꝰ gͦ descendat
p̃sertim iudicio imminente in domũ
pͥstinȩ conuersationis. ne repetat ea quȩ
reliquerat mundi carnisue desideria.
Ipsa eñĩ caro qua degimnus uel mundus
bemus. Ager ẽ ȩccłia: in qua qui operatꝰ
ñ respiciat sccularia. In agro etiã spũaliũ
sctipturaꝵ. sercre debemus ñ querentes quȩ
ret᷑ sunt. neq tollentes alteram tunicam.
Memorẽs estote uxoris loth. Uxor loth
significat eos qui in tͥbulatione retro respi¬
ciunt. & a spe diuine ꝓmissionis se auer¬
tunt. Et uleo statua salis facta ẽ: ut am¬
monendo homines ne hoc faciant. canꝙ̃.
condiat corda eor ne sint fatui ocehrii.
unc duo erunt in agͦ. unus  cexi.¬
assumct᷑: et alt̃ relinquet᷑. Tunc scł in ila
consummatione uel sic̃ lucas ait in illa
nocte filioꝵ tenebiaꝵ qui dicent pax et
sccuritas: inuemient᷑ duȩ differentiȩ p̃di¬

Expanded text:
cto est qui excedens animo carnalia, spiritualiter vivit in dogmate, quo diaboli jacula non perveniunt. Nullatenus ergo descendat, praesertim judicio imminente, in domum pristinae conversationis, ne repetat ea quae reliquerat mundi carnisve desideria. Ipsa enim caro qua degimus, vel mundus bemus . Ager est Ecclesia, in qua qui operatur, non respiciat saecularia. In agro etiam spiritualium Scripturarum serere debemus non quaerentes quae retro sunt, neque tollentes alteram tunicam Memores estote uxoris Lot . BEDA. Uxor Lot significat eos qui in tribulatione retro respiciunt, et a spe divinae promissionis se avertunt. Et ideo talis statua facta est, ut admonendo homines ne hoc faciant, tanquam condiat corda eorum ne sint fatui. M.duo erunt in agro, unus assumetur, et alter relinquetur. Tunc, scilicet in illa consummatione, vel sicut Lucas ait, in illa nocte filiorum tenebrarum, qui dicent, pax et securitas, invenientur duae differentiae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dñs seruoꝵ illoꝵ. ꝙ posuit ratio¬
nem cũ eis. Hoc in scdõ aduentu dñi
fiet. Si apłi reddituri fc̃ rationẽ. et sub
metu iudicis resurrecturi. quid nos:
Singuloꝵ discitieut᷑ actus: accusante
uel excusante conscieutia unũquẽq
Et accedens qui quinꝙ talenta acce¬
pat: obtulit alia qnͥq talenta diccus.
Dñe qnͥq talenta tradidisti mͥ:. & ecee
alia quinq suꝑ lucratus sum. Accedens
in teddendo gratam tationẽ. offeret dño
ꝗtqt᷑ ab errore conuertit. testimonium
qͦs potuit lucͥfecit. F it illi domiuꝰ cuis.
Euge bone scruc &̃ fidelis. qͥa suꝑ pau¬
ca fuisti fideł. suꝑ multa tẽ constituam.

Expanded text:
uit rationem cum eis. Hoc in secundo Domini adventu fiet. Si apostoli reddituri sunt rationem, et sub metu judicis resurrecturi, quid nos? Singulorum discutientur actus, accusante vel excusante conscientia unumquemque. Et accedens qui quinque talenta acceperat, obtulit alia quinque talenta, dicens: Domine, quinque talenta tradidisti mihi, et ecce alia quinque superlucratus sum. Accedens in reddendo gratam rationem, offerret Domino quotquot ab errore convertit, testimonium i datam quos potuit, lucrifecit. Ait illi dominus ejus: Euge, serve bone et fidelis quia super pauca fuisti fidelis, supra multa
Abbreviated transcription (Latin):
Terremotꝰ magni: ccce ira decelo. Pesti¬
lentiȩ: hic interscrunt᷑ inequalitates cor¬
pors. fames: ecce stcrilitas t̾re. Terroresq
de celo: & tempestates ut quid̃ã codices
hñt. ecce inequalitas aeris. Qui gͦ in
cunctis delinquunt: in cunctis feruin¬
t᷑. Non dicit᷑ hic de terrorib et tempe¬
statib hyemalib. quȩ suo temꝑe ueni¬
unt: s de eis quȩ ordinẽ tempor ñ ser¬
uant. Qđ enim ordinate uenit: non ẽ
insignum. Hec omnia in illo temꝑe
completa apud iosephum inueniunt᷑
qui narrat stellam gladio similem.
ꝑannum totum supra ihero soltmã
pependisse. et currus equitesq armati
ut ꝑhibet ꝑ acra discurrete. quadragin¬
ta dieb sunt uisi. S et uitula sacri¬
ficiis ad mota. int̃ immolantiũ ma
contͣ regnum. & pestilentie eoꝵ quoꝵ
sermo ut cancer serpit. et fames audi¬
endi uerbi dĩ. commotio t̾re. ꝙ a fioe
scꝑatio in herticis intelligit᷑. qui cont̾

Expanded text:
Terraemotus magni, ecce ira de coelo. PestiTerraemotus magni, ecce ira de coelo. Pestilentiae, hic inferuntur, inaequalitates corporum. Fames, ecce sterilitas terrae. Terroresque de coelo et tempestates, ut quidam codices habent, ecce inaequalitas aeris. Qui ergo in cunctis delinquunt, in cunctis feriuntur. Non dicitur hic de terroribus et tempestatibus hiemalibus, quae suo tempore veniunt, sed de eis, quae ordinem temporum non servant. Quod enim ordinare venit, non est in signum. Haec omnia in illo tempore completa, apud Josephum inveniuntur, qui narrat stellam gladio similem per annum totum supra Hierosolymam pependisse, et currus equitesque armati, ut perhibet, per aera discurrere, quadraginta diebus sunt visi. Sed et vitula sacrificiis admota, inter immolantium mancontra regnum, et pestilentiae eorum, quorum sermo ut cancer serpit, et fames audiendi verbi Dei, commotio terrae et a fide separatio in haereticis intelligitur: qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
Multi enĩ uenient in nomine meo di¬
centes ego sum xp̃c: &. multos seducẽt.
Multi imminente iherosolimoꝵ exci¬
dio extitere: qui multa uitati contraria
ti in nomine xp̃i uenere antixp̃i. Ego
reor om̃s heresiarchas autixp̃os esse.
Seducunt multos. unde symoni ma¬
go in samatia om̃s auscultabant dicen¬
tes. Hic ẽ iurtꝰ dĩ magna. Qum au¬
dieritis aut̃e p̾lia & opiniones bellors
et seditiones. nolite tertri. O portet
enĩ hec ficri: s nondũ ẽ finis. Prelia
et expectationes belloꝵ. ꝑtinent ad ho¬
stes: seditiones ad ciues. Quȩ tria in
ppło iudeoꝵ: constat habundasse. S
his p̃currentib ammonent᷑ apłi ne
terreant᷑. quia usq ad quadragesimum
aunũ differendum erat urb̃ excidium.
Consurget enĩ gens in gentẽ. & regnũ
contͣ regnum. et cruit pestilentie et fa¬
mes.&. tertemotꝰ ꝑ loca. terioresq dece¬
ante ultimã ꝓuiciȩ eu̾sionem. Hoꝵ.
a terra: alia ab clementis. Surget gens
contͣ gentem: ecce ꝑturbatio hominũ

Expanded text:
Multi enim venient in nomine meo, dicentes: Ego sum Christus, et multos seducent. Multi imminente Hierosolymorum excidio exstitere, qui multa veritati contraria, ti in nomine Christi venient Antichristi . Ego reor omnes haeresiarchas Antichristos esse. Seducent multos , unde Simoni Mago in Samaria omnes auscultabant, dicentes: Hic est virtus Dei magna . Cum audieritis autem praelia et opiniones bellorum et seditiones, volite terreri. Oportet enim primum haec fieri, sed nondum est finis. Praelia et exspectationes bellorum pertinent ad hostes; seditiones ad cives. Quae tria in populo Judaeorum constat abundasse. Sed his praecurrentibus admonentur apostoli ne terreantur, quia usque ad quadragesimum annum differendum erat regnum contra regnum, et erunt pestilentiae et fames et terrae motus per loca, terroresque de coeante ultimam provinciae eversionem. Horum a terra, alia e coelo, alia ab elementis. Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
duo: alii uͦ unũ. unicuiq sccłm ꝓpͥã uir
lentis expͥmit᷑ exterioꝵ scicutia eramina¬
tione qñq sensuũ acquisita. in duob. ui¬
tellectus. & oꝑatio. unũ significat intelle¬
ctum. Ecce donoꝵs diuisio inequat ẽ. ꝓ
diuersitate accipientiũ. Nam licet diui¬
dens ꝓfectus sit in eo qđ arbit̾o nr̃o libe¬
patus ẽ daie ꝓut uolumus giãm ꝓmoue¬

Expanded text:
duo, alii vero unum, unicduo, alii vero unum, uniclentis exprimitur exteriorum scientia, examinatione quinque sensuum acquisita. In duobus intellectus et operatio, unum significat intellectum. Ecce donorum divisio inaequalis est pro diversitate accipientium. Nam licet dividens profectus sit, in eo quod arbitrio nostro libeparatus est dare, prout volumus gra
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃: nescio uos. Ibi ñ audiet᷑ a deo: qͥ hic
ñ uult audire qd̾ iussit. Ignorans enim
ignorabit᷑. ut qui mͦ mnesfabiłe miscdiam
respuit. sine fine scuentatẽ scutiat. Uigi¬
late itaq quia nescitis diem neq horam.
Ecce qͦ ꝑabola tendit. ut qͥa ignoramꝰ diẽ
iudicii. s et sue qͥsq dormitionis diem
& horam nescit: sollicite testimoniũ bonc
conscicntiȩ nob̃ p̃paremus. ne uidex impa¬
ꝑficiscens uocauit scruos suos. & tradidit
uł bona sua. Ideo dico ut iugiletis. quia
sponsus p̃dictus sic̃ homo ꝑegre ꝓficiscenᷤ
tradidit seriuis sius bona sua ad fructiti¬
candum requisiturus a singuł de com¬
resurrectionẽ celũ ascendens uocatis apl̃is¬
doctrinam euangłicam tradidit ꝓ accipien¬
tium uirib. & simili gaudio tandem
recipit. et illũ qui de quinq talentis fecit
deccem. &. illũ qͥ de duob quatuor. ñ con¬
Et uni dedit quinq talenta. alii autem

Expanded text:
vobis, Nescio vos. Ibi non audietur a Deo, qui hic vobis, Nescio vos. Ibi non audietur a Deo, qui hic non vult audire quod jussit. Ignorans enim ignorabitur , ut, qui modo ineffabilem misericordiam respuit, sine fine severitatem sentiat. Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Ecce quo parabola tendit, ut quia ignoramus diem judicii, sed et suae quisque dormitionis diem et horam nescit, sollicite testimonium bonae conscientiae nobis praeparemus, ne judex impaoficiscens vocavit servos suos, et tradidit illis bona sua. Ideo dico ut vigiletis, quia sponsus praedictus, sic, ut homo peregre proficiscens tradidit servis suis bona sua ad fructificandum, requisiturus a singulis de comresurrectionem coelos ascendens, vocatis apostdoctrinam evangelicam tradidit pro accipientium viribus, et simili gaudio tandem recipit, et illum qui de quinque talentis fecit decem, et illum qui de duobus quatuor, non conEt uni dedit quinque talenta, alii autem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ demulccat inentẽ meã. Dum autẽ irent
emere uenit sponsus: & quȩ ꝑatȩ erant
intͣuerunt cũ eo ad nuptias: & clausa ẽ ia¬
nua. Non hic dicit᷑ qđ noua oꝑa eant pa¬
rare: s rationẽ p̃teritoꝵ exsoluere. Inclina¬
bunt se ꝑ memoriã ad ea quȩ foris sunt
solita gaucda requirentes: & ueniet uidex.
Parate autẽ intrabunt ad nuptias: ubi
munda anima di uerbo copulabitur.
um ñ patet locus precũ. Sciendũ qr nũc
desponsata ẽ ȩccłia. & uirgo ad nuptiaᷤ
ꝑducenda .i. continens a scłari corruptiõe.
Iuo autẽ temꝑe nubet. quo uniuersa
mortalitate p̃tereunte. ĩmortali coniun¬
ctione fetabit᷑. Nouissime ueniunt & re¬
liquȩ uirgines dicentes. Dñe. domine:
aꝑi nob̃. E gregia quidẽ in dñi appella¬
tione confessio. et repeticio indicium fidi
ẽ. s nil ꝓdest uocari: que oꝑe neges. Non
humanis uerb̃ hec agent᷑. s conscicnties
loquent᷑. At ille respondens ait. Am̃dico

Expanded text:
Dum autem irent emere, venit sponsus. Et quae paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. Non hic dicitur quod nova opera eant parare, sed rationem praeteritorum exsolvere. Inclinabunt se per memoriam ad ea quae foris sunt, sollicita gaudia requirentes, et veniet judex. Paratae autem intrabunt ad nuptias, ubi munda anima Dei verbo copulabitur. dicium non patet locus precum. Sciendum quia nunc desponsata est Ecclesia et virgo ad nuptias perducenda, id est, continens a saeculari corruptione. Illo autem tempore nubet, quo universa mortalitate praetereunte, immortali conjunctione fetabitur. Novissime veniunt et reliquae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Egregia quidem in Domini appellatione confessio: et repetitio, indicium fidei est, sed nihil prodest vocari quem opere neges. Non humanis verbis haec agentur, sed conscientiae sibi loquentur. At ille respondens, ait: Amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
b: qm̃ suꝑ om̃ia bona sua constituet
et̃. Suꝑ om̃ia dicit celestis regni gaudia.
ñ ut soli. s ut p̃ceteris habeant g̃na bo¬
na. tum ꝓsua uita. tum ꝓ gregis custo¬
dia. In hoc ctiã scło plus ceteris honoran¬
di sunt: qͥ in doctrina multũ laborãt.
Unde apłs ait. Qui bñ p̃sunt pbri¬

Expanded text:
m super omnia bona sua constituet eum. Super omnia dicit coelestis regni gaudia, non ut soli, sed ut prae caeteris habeant aeterna bona, tum pro sua vita, tum pro gregis custodia. In hoc etiam saeculo plus caeteris honorandi sunt, qui in doctrina multum laborant. Unde Apostolus ait: Qui bene praesunt pr
Abbreviated transcription (Latin):
uos dormientes. In quo quẽq inuenit
suꝰ nouissimꝰ dies. in eo comp̃hendet
cabit᷑. Ammonet gͦ nos uigilare aĩmo
saluator. ut quacũq hora uitȩ huĩtmnꝰ
iudiciũ ĩ duxerit: ñ imparatos inucniat¬

Expanded text:
UST. In quo quemque invenerit suus novissimus dies, in eo comprehendetcabitur. Admonet ergo nos vigilare animo Salvator, ut quacunque hora vitae hujus terminus judicium induxerit, non imparatos nos i
Abbreviated transcription (Latin):
xta interp̃tationẽ nominis. loch eoꝵꝑ
flagicia declinatis. Excunte loth sodoma
ꝑibit: qͥa in consuminatione scłi. mali
mittent᷑ in caminũ ignis. Ille ignis qui
de celo cadet ñ erit cor ꝓpctua pena. s

Expanded text:
ationem nominis Lot, eorum flagitia declinans. Exeunte Lot, Sodoma peribit, quia in consummatione saeculi mali mittentur in caminum ignis. Ille ignis qui de coelo cadet, non erit eorum perpetua poena, sed
Abbreviated transcription (Latin):
minus uͦ ꝑfectus in gła. Quȩ lampa¬
des suas querunt᷑ extingui. ostendunt
eas in patrte lucere. s ñ habent lumen
indeficiens nec oꝑa ꝑpetua. Igit᷑ anima
uirginał ñ debet mediocrib ẽe conten¬
ta ne arescat. s ꝑfectas habere uirtuteᷤᷤ
ut lum̃ habeat sempiternũ. Respon¬
derunt prudentes. dicentes. Ne forte
ñ sufficiat nob̃ et uob̾. ite potius ad
uendentes: & emite uob̃. Hoc ñ de
auaricia s de timore respondebunt.
licet habeant oꝑa uirtutũ. ante uidi¬
cem fulgentium. Neq enĩ poterunt
in die uidicii alioꝵ uirtutes. aliors
erit sollicitꝰ. Unusqͥsq ꝓ se tationem
reddet. nec crit opus testimonio: ap̃
scientẽ omnia. Prudentes ornant
sensus suos: in quib oleum scientiȩ
recipiunt. et uendit᷑ hoc oleũ multo
p̃cio ac difficili labore conquiritur.
qñ in clemosinis ceterisq iurtitib
& consiliis magistror intendunt.

Expanded text:
minus vero perfectus, in gloria. Quae lampaminus vero perfectus, in gloria. Quae lampades suas queruntur exstingui, ostendunt eas in parte lucere, sed non habent lumen indeficiens nec opera perpetua. Igitur anima virginalis non debet mediocribus esse contenta, ne arescat; sed perfectas habere virtutes, ut lumen habeat sempiternum. Responderunt prudentes, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis. Hoc non de avaritia, sed de timore responderunt, licet habeant opera virtutum ante judicem fulgentium. Neque enim poterunt in die judicii aliorum virtutes, aliorum erit sollicitus. Unusquisque pro se rationem reddet, nec erit opus testimonio apud scientem omnia. Prudentes ornant sensus suos, in quibus oleum scientiae recipiunt, et venditur hoc oleum multo pretio, ac difficili labore conquiritur, quando in eleemosynis caeterisque virtutibus et consiliis magistrorum intendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pascha celebratũ ẽ. Unde reor traditio¬
nẽ apłicam ꝑmansisse ut in uigilia
ti ñ liceat aduentũ xp̃i expectantem.
et pꝰqm̃ illud tempꝰ transiert securitate
p̃sumpta. communit̃ diem factu cele
dñi sic̃ fur in nocte ita ueniet. Nlox ẽ
ignorantia: de qua alibi dicit᷑. Non ẽ
urm̃ nosse tempora uel mom̃ta: que
pat̾ posuit in sua potestate. Clamorẽ
de quo apłs dicit. Canet tuba: ꝙ mor¬
tui resurgent. Tunc surrexerunt om̃s
uirgines ille: et ornauerunt lampade
suas. Pueterita ꝓ futuns legenda sunt.
hoc mͦ. Clamor factus ẽ.i. fiet. T̃unc
surgent om̃s et ornabunt rationib
reddendis oꝑa sua. recordando qualit̃
oꝑate sint. fatuȩ aut̃ẽ sapientib dixe¬
runt. Date nob̾ de oleo uĩo: qͥa lampa¬
des nr̃ȩ extingunt᷑. Quoꝵ facta fulci¬
unt᷑ aliena laude. cade subtracta de¬
ficiunt. Dicent gͦ fatuȩ sapientib de¬
Hinc ait quida philosophus. Sapienꝰ
fructũ boni oꝑis in conscientia ponit:

Expanded text:
cte celebratum est . Unde reor traditionem apostolicam permansisse, ut in vigilia ti non liceat adventum Christi exspectantem, et postquam illud tempus transierit, securitate praesumpta, communiter diem festum celebDomini sicut fur in nocte, ita veniet . Nox est ignorantia, de qua alibi dicitur: Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . Clamor est, de quo Apostolus dicit: Canet enim tuba, et mortui resurgent . Tunc surrexerunt omnes virgines, illae, et ornaverunt lampades suas. Praeterita pro futuris legenda sunt hoc modo: Clamor factus est, id est fiet. Tunc surgent omnes, et ornabunt rationibus reddendis opera sua recordando qualiter operatae sint. Fatuae autem prudentibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum facta fulciuntur aliena laude, eadem subtracta deficiunt. Dicent ergo fatuae sapientibus dem. MACROB. Hinc ait quidam philosophus: Sapiens fructum boni operis in conscientia ponit;
Abbreviated transcription (Latin):
głam suꝑnȩ maiestatis tota m̃te contem¬
plari siciint. sic̃ aquila ceteras aues uola¬
tu transgrediens in solis radiũ oculos
solet afferre. ne forte serpcus acce¬
dere. et pullos aut oua sua tang̾e
defendit ꝑfidem & dilectionem xp̃i qͥ
ẽ lapis p̃cisus de monte: et qui strauit

Expanded text:
am supernae majestatis tota mente contemplari sitiunt, quod aquila caeteras aves volatu transgrediens, in ipsum solis radium oculos solet adferre ne forte serpens accedere, vel pullos aut ova sua tangeredefendit, per fidem et dilectionem Christi, qui est lapis praecisus de monte , et qui stravit
Abbreviated transcription (Latin):
aboriente usq ad occident ĩȩcłiis fulgeat. De
ipso namq in salomonis figuia ꝓphe¬
tatum ẽ. Dominabit᷑ a mati usco ad
mare: et a flumine usq ad tm̃ino ᷤ cĩe.
Aflumine scł uͥ baptitatus ẽ. qͥa inde
cepit cũgliũ p̃dicare. Qł alibi. Om̃s
gentes quas fecisti uonient fide: & ad o¬
rabunt coram te dñe. De eode sopho¬
nias. Adorabunt eũ unusqͥsq de loco
suo etiam om̃s insulȩ gentiũ. Nomi¬
ne fulguns seu fulgoris. intellige ma¬
iifestationẽ soł. siue alterius splendo¬
ris. mũdi tenebras fugantis: sic̃ ecłiam¬

Expanded text:
ab oriente usque ad occidentem in Ecclesiis fulgeat. De ipso namque in Salomonis figura prophetatum est: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos terrae . A flumine scilicet ubi baptizatus est, quia inde coepit Evangelium praedicare. Et alibi: Omnes gentes quas fecisti venient fide, et adorabunt te, Domine . De eodem Sophonias: Adorabunt eum unusquisque de loco suo, etiam omnes insulae gentium . Nomine fulguris, seu fulgoris intellige manifestationem solis, sive alterius splendoris, mundi tenebras fugantis. sicut Ec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatus ẽ in eis. & luciatus ẽ alia quinq
Similit̃ & qui duo accepat: luciatus ẽ alia
duo. Abut ꝑ extrcitiũ studii qui sensus
Qui huiꝰmodi sunt qm̃uis penet̾ie iy¬
stica nesciunt. recta tam̃ docent ĩtentionẽ
bona. Ile aut̾ẽ qui accepit scientiã & oꝑ¬
am p̾sentem: typos future beatitudiniᷤ
intellexit. Uel in hoc alia quinq aut alia
duo ueniunt in luctũ. quia dum utriq
sexus uerbo et exemplo doctoꝵ fiorent in¬
telligentia et oꝑatione. alii sensuũ mode¬
ramine. & uisibiliũ contemplatione.
utͥq sũmũ bonũ querentes. Qui autem
unũ acceperat. abiens fodit fodit in t̾ra

Expanded text:
n eis, et lucratus est alia quinque. Similiter et qui duo acceperat, lucratus est alia duo. Abiit per exercitium studii, qui sensus Qui hujusmodi sunt, quamvis penetrare mystica nesciunt, recte tamen docent intentione bona. Ille autem qui accepit scientiam et operam praesentem, typos futurae beatitudinis intellexit. Vel in hoc alia quinque aut alia um venisse referuntur. Quia dum utriquesexus verbo et exemplo doctorum florent intelligentia et operatione, alii sensuum moderamine et visibilium contemplatione, utrique summum bonum quaerentes. Qui autem unum acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
&. sulphur de celo. & om̃s ꝑdidit. se¬
cundũ hec crit. qua die filiꝰ hominis
rcuelabit᷑. Sola ea quȩ leuia uł nulla
poterant putari delicta commemorat.
ut intelligat᷑ illicita quali pena feriant᷑
si licita. et ea sine quib hec uita ñ ducit᷑
immoderatiꝰ acta: igne & sulphure
puniunt᷑. Loth in sodomnis .i. eleccoꝵ.¬

Expanded text:
secundum haec erit qua die Filius hominis revelabitur. Sola ea quae levia vel nulla putari poterant delicta commemorat, ut intelligatur illicita quali poena feriantur, si licita et ea sine quibus haec vita non ducitur, immoderatius acta igne et sulphure puniuntur. Lot in Sodomis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
des credentiũ comꝓbet᷑. Ait cĩ. Q nͣdo
dixerint pax et securitas. tunc repentinꝰ
eis sciꝑueniet interitus. Noe archam
eclificat: cũ dñs ȩccłiam de iuris fideli¬
b. qͣsi lignis leuigatis adunando con¬
struit. Qũa ꝑfecte consummat̾a in¬
gredit᷑. cum hanc in die uidicii p̃sentia
suȩ uisionis ȩternꝰ habitator illustrat.
S cum archa edificat᷑ iniqͥ luxuriant᷑.
tantib insultant. eis illic coronatis e¬
terna damnatione plectent᷑ Lcouiit.

Expanded text:
des credentium comprobetur. Ait enim: Quando dixerint, pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Noe arcam aedificat, cum Dominus Ecclesiam de viris fidelibus quasi lignis levigatis adunando construit, quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat, sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur. tantibus insultant, eis illic coronatis aeterna damnatione plectentur. Tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
hans in conscientia ũ abscondunt.¬
m.
Moram autẽ faciente sponso: dormi ta¬
ueriut om̃s et dormierunt. Alora
sponsi: penitentiȩ tempꝰ ẽ. usq ad scd̃m
ciuis aduentum. Dormi tare ẽ infirmi¬
tatib ante mort̾e languescere: dormi¬
ie ẽ mori. A morte eni uelut a somno:
unuiersi suscitabunt᷑. Media autẽ
nocte clamor factus ẽ. ecce sponsus ue¬

Expanded text:
scientia non abscondunt. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes et dormierunt. Mora sponsi, poenitentiae tempus est, usque ad secundum ejus adventum. Dormitare, est infirmitatibus ante mortem languescere, dormire est mori. A morte enim velut a somno universi suscitabuntur. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus ve
Abbreviated transcription (Latin):
octo talenta scd̃m matħm. & decẽ mnas
scdm lucam. Ianitori qui ducit in do¬
mũ celi p̃cepit uigilare: ei scł qui p̃dicat.
cui dicit᷑. Si ñ annuntiauis iniqͦ mni¬
quitatẽ suam: sanguinẽ cius de manu
tua requiram: e clx. mcchxini Lehoi.

Expanded text:
octo talenta secundum Matthaeum, et decem mnas secundum Lucam. Janitori qui ducit in domum coeli, praecipit vigilare, ei scilicet qui praedicat, cui dicitur: Si non annuntiaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetias recipient ȩuangłiũ. anteq̃
uenat dies extremi disc̾minis. In
qua unaqueq arbor manifestabit
qd̾ iitꝰ habuerit aridũ ad combu¬
rendum: aut uiride ad plantan¬
dum cũ ligno uitȩ. cuiꝰ folia eiunt
in salutem gentium .i. uerba quib

Expanded text:
prophetias recipient Evangelium, antequam prophetias recipient Evangelium, antequam veniat dies extremi discriminis. In qua unaquaeque arbor manifestabit, quod intus habuerit aridum ad comburendum, aut viride ad plantandum, cum ligno vitae cujus folia erunt in salutem gentium, id est, verba
Abbreviated transcription (Latin):
scitote qͥa ꝓpe ẽ in iamus. Sic̃ ex fructu
arboꝵ iuicina estas cognoscit᷑: ita ex ru¬
ina mundi ꝓpe cẽ agnoscit᷑ regnũ cdi.
Ex his uerb ostendit᷑. quia fructꝰ mũ¬
di runa ẽ. Ad hoc enim crescit ut ca¬
dat: ad hoc germinat. ut quȩ germina¬
iũt cladib consumat. Bene autẽ reg¬
num dĩ estati comparat: qͥa tc̃ mero¬
ris nubila transibunt. & dies uitȩ ful¬
gesiet et̃ni solis claritate. Itxxta pͥorem
supͣdictarũ sententiaꝵ. ita det̾minan¬
do excipies. Cum uideritis hec omĩa
fieri subaudis quȩ dicta sunt de tempe
telligit᷑ synagoga dampnata qñ xp̃c
quesuit. Cum autẽ fidi lucem recipi¬
et istael: arbor ficidui sterił fructũ rd¬
det: iuxta illud beati iob. Lignũ ht̃
spem. si p̃cisum fuerit. tursũ enĩ ui
rescit: & rami eiꝰ pullulant. Qd̃ uͥ
factũ uideris: estatem uerȩ lucis eẽ in
ꝓximo ñ ambigo. Prius etiã omne̾
arbores ꝓducent ex se fructũ. quia
ppłi ominũ nationũ scłm supͣ septas

Expanded text:
scitote quia prope est in januis. Sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Ex his verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat ut, quae germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparat, quia tunc moeroris nubila transibunt, et dies vitae fulgescet aeterni solis claritate. Juxta priorem supradictarum sententiarum, ita determinando excipies: Cum videritis haec omnia fieri, subaudis quae dicta sunt de temportelligitur Synagoga damnata, quando Chquaesivit. Cum autem fidei lucem recipiet Israel, arbor fici diu sterilis fructum reddet, juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursus enim vilant . Quod ubi factum videris, aestatem verae lucis esse in proximo non ambigas. Prius etiam omnes arbores producent ex se fructum, quia populi omnium nationum secundum supradictas
Abbreviated transcription (Latin):
turis farmam teitre p̃ceptoꝵ di. Et cũ
unũ nominis xp̃ian ꝓpositum habe¬
aut: ñ eandẽ merecłẽ recipient. Lex
autẽ uelut inferioris mole saxium tar¬
da et gͣuis apud solos uideos iaceret. n
uolubilitas euangelii tanqĩ suꝑioris
molȩ fuꝑposita fuisset. Hoc enĩ leroꝑa¬
bat᷑ sine euangłio: qd̾ uno saxo ficripor̾.
Confringere poterat ñ ꝓdcẽ: sic̃ ait aps¬

Expanded text:
turis farinam terere praeceptorum Dei. Et cum unum nominis Christiani propositum habeant, non eamdem mercedem recipient. Lex autem velut inferioris molae saxum tarda et gravis apud solos Judaeos jaceret, nisi volubilitas Evangelii tanquam superioris molae superposita fuisset. Hoc enim lex operabatur sine Evangelio, quod uno saxo fieri potest. Confringere poterat, non prodesse, sicut ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
corda. quia dũ finit᷑ mundꝰ cui amici
ñ estis. ꝓpc c̃ redemptio quã quesistis
In scriptiua sacra sepe caput ꝓ mente
ponit᷑. qͥa sic̃ capite regunt᷑ menbra:
ita cogitationes m̃te disponunt᷑: dui¬

Expanded text:
corda: quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur: quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntu
Abbreviated transcription (Latin):
potestate magna &. maiestate uenict: qr
maior potestas et maiestas illiꝰ apparebit
scĩs. qͥb magnã uirtutẽ dabit. ne tanta
ꝑsequittione uincant᷑. Q mittet an¬
głos suos .i. p̃dicatores in tuba .i. in ma¬
infestatione. In lege enĩ p̃cipiunt᷑ fieri
tubȩ ducciles ex. iuro. ęxe. argento. ut
sublumnia doctrinaꝵ. resonent sacram̃ta.
Et congregabunt electos ciꝰ de quatuor
mundi partib .i. de toto orbe terrarũ¬
Haut dubiȩ magna erit scõꝵ constan¬
tia cũ auditũ fuerit qd̃ antixp̃e spũ¬

Expanded text:
agna et majestate veniet, quia major potestas et majestas illius apparebit sanctis, quibus magnam virtutem dabit, ne tanta persecutione vincantur. Et mittet angelos suos, id est, praedicatores; in tuba, id est, in manifestatione. In lege enim praecipiuntur fieri tubae ductiles ex auro, aere, argento, ut sublimia doctrinarum resonent sacramenta, et congregabunt electos ejus de quatuor mundi partibus, id est, de toto orbe terraruHaud dubie magna erit sanctorum constantia, cum auditum fuerit quod Antichristu
Abbreviated transcription (Latin):
aues celi intelligere debemꝰ. Neq eñi
aqua diluuii quȩ quindoci tm̃ eu¬
bitis montiũ cacumina transcendit.
ult᷑ aeris. ethetisq confinia ꝑuenis¬
se credenda ẽ. Quocumq aut̃e ꝑue¬
nite potuit: eo ignis uidicii ꝑuemet.
Itaq celum & t̾ra ꝑ eam qua nunc hñt
imaginẽ transibt̃: et ꝑ essentiam sñ
fine manebt̃. Unde ȩccłiastes. Gene¬
ratio p̃terit et generatio aduenit: t̾ra
uͦ ineternũ stat. Uerba dñi ñ qmͣ pre¬

Expanded text:
aves coeli, intelligere debemus: neque enim aqua diluvii quae tantum quindecim cubitis cacumina montium transcendit, ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est . Quocunque autem pervenire potuit, eo ignis judicii perveniet. Itaque coelum et terra per eam quam nunc habent imaginem, transibunt; et per essentiam sine fine manebunt. Unde Ecclesiastes: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat . Verba Domini nunquam prae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ seuientib. Uel angłi mouebunt᷑
ad uam uindictȩ. qui cũ tuba mitten¬
di sunt a filio hominis. In tuba em̃ dĩ
descendcre. hoc ẽ nominc dĩ bellũ gerere.
Nam ꝑ nouissimã tubam intelligit᷑
extiemũ bellũ malignoꝵ. sp̃uum qui
sepe uicti sunt ab angłis. ut ait ioħes
apłs. Uidi michacl & angłos eiꝰ in celo
pugnantes: aduersus drachonẽ. Extre¬
mũ bellũ tunc erit: qͥa in gehennã mit¬
tent᷑. Tempore tͥbulationis antixp̃i appa¬
rebit signum filii hominis. in celo sub¬
aud̃. ⁊ ñ in t̾ra. Efficatia eñ crucis tunc
latitabit in t̾ris s in milib scõꝵ mani¬
festissima ẽ in cclis. Tunc plangent om̃ᷤ
malũ impunitũ. Et tandẽ uidebunt
filiũ hominis uenicutẽ in nubib celi¬

Expanded text:
dum saevientibus. Vel angeli movebuntur ad iram vindictae, qui cum tuba mittendi sunt a Filio hominis. In tuba enim Dei descendere hoc est, nomine Dei bellum gerere. Nam per novissimam tubam intelligitur extremum bellum malignorum spirituum, qui saepe victi sunt ab angelis, ut ait Joannes apostolus: Vidi Michael et angelos ejus in coelo pugnantes adversus draconem . Extremum bellum tunc erit, quia in gehennam mittentur. Tempore tribulationis Antichristi apparebit signum Filii hominis, in coelo subaudis et non in terra. Efficacia enim crucis tunc latitabit in terris, sed in millibus sanctorum manifestissima est in coelis. Tunc plangent omnesmalum impunitum. Et tandem videbunt Filium hominis venientem in nubib
Abbreviated transcription (Latin):
scł cum uidebunt tͥumphale uexillũ
plangent se hii qͥ municipatũ ñ hñt
in celis. s scripti sunt in terra. Dicit
iohes crisostomꝰ qu̾e admodũ ingredi¬
ente rege in cuutatẽ excicitꝰ antecedit.
p̃ftrens signa atq uexilla regalia. et
habitu p̃parationis armisone annũ¬
tiat tegis int̾itum: ita dño descendente
de celis p̃cedet exercitꝰ anglor & archamn¬
gelore. qui signũ crucis ut t̾umphale
uexillũ p̃ferentes. diuinũ regis celestis
ingressũ: t̾ris trem̃tib muntĩabt̃. Tũc
agnoscent consiliũ iniquitatis sus
qͥ dnm maiestatis crucifixerunt. Et
tunc frustra fatebunt᷑ impiã cecitate
suã. qñ ostendet uulnera sua rex głe.¬

Expanded text:
 cum videbunt triumphale vexillum, plangent se hi qui municipatum non habent in coelis, sed scripti sunt in terra. Dicit annes Chrysostomus, quemadmodum ingrediente rege in civitatem, exercitus antecedit, praeferens signa atque vexilla regalia, et habitu praeparationis armisonae annuntiant regis introitum; ita Domino descendente de coelis, praecedet exercitus angelorum et archangelorum, qui signum crucis ut triumphale vexillum praeferentes, divinum regis coelestis ingressum terris trementibus nuntiabunt. Tunc agnoscent consilium iniquitatis suae, qui Dominum majestatis crucifixerunt. Et tunc frustra fatebuntur impiam caecitatem suam, quando ostendet vulnera sua rex g
Abbreviated transcription (Latin):
tutes celors nͥ anglõs. archangłõs. t̾nos
dominationes. puncipatꝰ. et potestates.
appellat. Quȩ in aduentu sui ocut nr̃is
uisibilit apparebunt. ut districte tunc
cis tirmant anglice potestates: Vnde
iob. Columpne celi contremiscunt
et pauent ad nutũ eius. Qiud gͦ faci

Expanded text:
virtutes coelorum, nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu suo oculis nostris visibiliter apparebunt, ut districte tunc cii tremant angelicae potestates? Unde Job: Columnae coeli contremiscunt et pave
Abbreviated transcription (Latin):
uos. repentina dies illa. Tanqũa
laqueus enĩ suꝑteniet in om̃s. qui
sedent suꝑ faciem om̃ĩs t̾̃rȩ. Si me¬
dicus uob̃ diceret atiendite nequis
de illiꝰ herbȩ suco auidiꝰ sumat
qͥa mox moriet᷑. ñne mortẽ uitaraiᷤ:
Nunc iubet saluator custodiam ani¬
marũ & corpoꝵs: et ñ curatis. Ma¬
ior insania ñ pot̃ eẽ: quã mortẽ cor¬

Expanded text:
vos repentina dies illa. Tanquam laqueus enim superveniet in omnes qui sedent super faciem omnis terrae. Si medicus diceret vobis, attendite ne quis de illius herbae succo avidus sumat, quia mox morietur, nonne mortem vitaretis? Nunc jubet Salvator custodiam animarum et corporum, et non curatis. Major insania non potest esse, quam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
Augnstinꝰ de uerb̃ dñi in hoc capło.
Utiq cũ dixit pat̾ scit. ideo hoc dixit.
qͥa in patre ꝙ filius scit. Nescit tam̃
filius .i. corpꝰ eius in t̾ra positũ: qd̃ ẽ
eccłia. Hinc ieronimꝰ. in minori brẽ¬
tas filii dĩ dixit in ȩuangłio se ignorare
finẽ huiꝰ mundi. Gregorius in registro.
ȩulogio patriarchȩ. Nouit unigenit᷑
cłi horam iudicii: s ñ ex natura huma¬

Expanded text:
Augustinus de Verbo Domini in hoc capitulo: Augustinus de Verbo Domini in hoc capitulo: « Utique cum dixit, Pater scit, ideo hoc dixit, quia in Patre et Filius hoc scit. Nescit tamen Filius, hoc est, corpus ejus in terra positum, quod est Ecclesia. » Hinc Hieronymus in minori Bretas Filii dixit in Evangelio se ignorare finem hujus mundi. » Gregorius in registro Eulogio patriarchae: « Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura huma
Abbreviated transcription (Latin):
Omni temꝑe opꝰ ẽ uigilia m̃tis ante
mortẽ corꝑis. tit in p̃ientia sumini ui¬
dicis securi consistamꝰ. Hec enĩ erit nr̃a
beatitudo. Non dixit nescimꝰ s nescitis
qͥa homo uel angłs nec sͥ nec ali scit
diem iudicii. s filius in patre sͥ scit qͣuis
aliis nesciat.i. nullũ nescire faciat: ut
semꝑ solliciti uigilemꝰ. Pat̃ autẽ solus
scire dicit᷑. qͥa solus facit filium scire.
Nota ẽ hec regula loquendi: ut ibi.
Temptat uos ds̃: ut sciat .i. scie faci¬
at. si diligitis eũ. Sic gͦ planũ ẽ qd̾̃
S cum omĩa temꝑa fecerit uerbũ dĩ.
qͦmͦ pot̾ ignorare partem cuiꝰ cotum
nouerit: Ideo autẽ sunt õs thesauri
sapĩȩ et scientię absconditi in salua¬
tore. qͥa nob̃ scire ñ expedit. Unde ait.
Non c̃urm̃ nosse temꝑa uel momenta
quȩ pat̾ posuit in sua potestate.
Hinc ostendit᷑ qd̃ ipse sciat. s ñ expe¬
diat apłis nosse. ut semꝑ incerti de
temporib futuris uiuant cũ timore.

Expanded text:
Omni tempore opus est vigilia mentis ante mortem corporis, ut in praesentia summi judicis securi consistamus. Haec enim erit nostra beatitudo. Non dixit, nescimus, sed nescitis, quia homo vel angelus nec sibi nec alii scit diem judicii, sed Filius in Patre sibi scit, quamvis aliis nesciat, id est, nullum scire faciat, ut semper solliciti vigilemus. Pater autem solus scire dicitur, quia solus facit Filium scire. Nota est haec regula loquendi, ut ibi: Tentat vos Deus, ut sciat, id est, scire faciat, si diligitis eum . Sic ergo planum est quod Sed cum omnia tempora fecerit Verbum Dei, quomodo potest ignorare partem cujus totum noverit? Ideo autem sunt omnes thesauri sapientiae absconditi in Salvatore, quia nobis non expedit scire . Unde ait: Non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate . Hinc ostenditur quod ipse sciat, sed non expediat apostolis nosse, ut semper incerti de temporibus futuris, vivant cum timore.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. ecce hic xp̃c aut illic: nolite cre¬
dere. Nonnulli extitere qͥ curricula
computantes ȩtatum. se certũ consum¬
mationis scł̃i annũ cdiemq et horam
dicerent inuenisse. contͣ auctoritatem
diũ dicentis. non ẽ ur̃m nosse tempora
uel mom̃ta. A ulti etiam heretici uen¬
turi sunt et uenerunt. quor pͥmus
symon magus fuit: extremus uͦ futu¬
rus ẽ antixp̃e. Non ẽ igit᷑ credendũ ali¬
Surgent enĩ pseudo xp̃i. et pͥseudo ꝓ¬
phetȩ: &. dabuut signa magna et ꝓdi

Expanded text:
dixerit: Ecce hic Christus aut illic, nolite credere. BEDA, Nonnulli exstitere, qui curricula computantes aetatum, certum se consummationis saeculi annum diemque et horam dicerent invenisse, contra auctoritatem Domini dicentis: Non est vestrum nosse tempora vel momenta . Multi etiam haeretici venturi sunt et venerunt, quorum primus Simon Magus fuit, extremus vero futurus est Antichristus . Non est igitur credendum aliSurgent enim pseudochristi et pseudoprophe