comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Diluculo nãq consurgimꝰ. cũ com¬
punctionis luce ꝑfusi humanitatiᷤ
nr̃e noctẽ deserimus: & ad ueri lumi
cũ ꝓ una quaq uirtute. dño hostiã
nr̃ȩ p̃cis immolamꝰ: ne sapientia e¬
leuet. ne intellectus. dũ subtiliter
currit aberret: ne consiliũ dum se
multiplicat. confundat: ne fortitu¬
do dũ fiduciã p̃bet. p̃cipitet: ne sci¬
entia dũ nouit. & ñ diligit. inflet:
ne pietas dũ se extra rectitudinem
inclinat. intorqueat: ne timor dũ
plus iusto trepidat. in desꝑationis
foueã mergat. Cũ gͦ ꝓunaquaq
uirtute ut pura ẽẽ debeat. preces
dño fundimꝰ: quid aliud quã iux¬
ta filiorũ numerũ. holo caustũ ꝑ
singulos exhibemꝰ: Holocaustũ
nãq totũ incensũ dr̃. Holocaustũ
gͥ dare ẽ. totã mentẽ igne cõpuncti¬
onis incendere: ut in ara amoris cor
ardeat: & quasi delicta ꝓpriȩ soboliᷤ
inqͥnam̃ta cogitationis exurat. Sed
hȩc agere nesciunt: nͥ hi qui priusꝗͣ

Expanded text:
Diluculo namque consurgimus, cum compunctionis luce perfusi humanitatis nostrae noctem deserimus, et ad veri lumincum pro unaquaque virtute Domino hostiam nostrae precis immolamus: ne sapientia elevet; ne intellectus, dum subtiliter currit, aberret; ne consilium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in desperationis foveam mergat. Cum ergo pro unaquaque virtute, ut pura esse debeat, preces Domino fundimus, quid aliud, quam juxta filiorum numerum holocaustum per singulos exhibemus? Holocaustum namque totum incensum dicitur. Holocaustum igitur dare, est totam mentem igne compunctionis iardeat, et quasi delicta propriae sobolis inquinamenta cogitationis exurat. Sed haec agere nesciunt, nisi hi qui priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
riuat᷑ extollunt: cũq uerbo aliena
oꝑa diluunt. qͣsi ex bono itinere
puluerẽ malȩ cogitationis sumuns.
Quid gͦ fuit post p̃dicationẽ pedeᷤ
discipuloꝵ lauare: nͥ post p̾dicatio¬
nis głam cogitationũ puluerẽ ter
gere: gressusq cordis ab int̾na ela-¬
tione mundare: Nec obstat ab
om̃imoda mediatoris scientia. qđ
cta sciens. sed in locutione sua ig¬
norantiã nram suscipiens. atq dũ
suscipit docens. ñnũquã quasi ex
nr̃a dubitatione loquit᷑: sic̃ dicit.
niet fidẽ in t̾ra: Expletis gͦ con

Expanded text:
rivatur, extollunt. Cumque verbo aliena rivatur, extollunt. Cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi a praedicationis gloria cogitationum gere, gressusque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda mediatoris scientia, quocta sciens, sed in semetipso ignorantiam nostram suscipiens, atque dum suscipit, docens; nonnunquam quasi ex nostra dubitatione loquitur, sicut rit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓcessit. discipulorũ cordib tribu.¬
it: quicqͥd culpȩ inesse potuit emun¬
dauit. Recte quoq ad offerenda
holocausta diluculo consurgere ꝑ¬
hibetur: quia ꝑ hoc qđ ꝓ nobis int̾¬
cessionis suȩ petitionẽ obtulit. dis¬
cussa erroris nocte. humanȩ m̃tis
tenebras illustrauit: ne quo peccati
contagio ex ipsa p̾dicationis gr̃a meis
in occulto polluatur: ne sibi quȩ a-¬
git tribuat: ne sibi tribuendo quȩ
agebat amutat. Unde recte sub¬
uerint filii mei: & benedixerint dõ
in cordib suis. Dõ quippe benedi¬
cere ẽ. id ẽ maledicere: de eiꝰ mune¬
re sibi głam p̃bere. Unde recte scĩs
apłis post p̾dicationẽ dñs pedes la¬
uit: ut uidelicet aꝑte montraret: qͥa
plerũq & in bono opere peccati pul¬
uis contrahit᷑: & inde inquinant᷑
uestigia loquentiũ. unde audien¬
tiũ corda mundant᷑. Nã sepe non¬
nulli dũ exhortationis uerba faci¬
unt. qũalibet tenuit̃ sese intrinse¬
cus. quia ꝑ eos purgationis gr̃a. di¬

Expanded text:
cedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccati contagio, ex ipsa praedicationis gratia, mens in occulto polluatur; ne sibi quae agit tribuat; ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. » Deo quippe benedicere est, id est maledicere, de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis is post praedicationem Dominus pedes Iavit , ut videlicet aperte monstraretur quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur; et inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia de
Abbreviated transcription (Latin):
cabat eos. Peracto qͥppe orbe dierũ
conuiuii. mittere ad filios. eosq scĩ¬
ficare ẽ. post uirtutũ sensũ intenti¬
onẽ cordis dirigere: & om̃e qđ̃ agit᷑.
districta retractationis discussione
mundare: ne bona estiment᷑ quȩ
mala st̃: ne saltẽ ueracit̃ bona pu-¬
tentur sufficientia. cũ ꝑfecta ñ sunt.
Sic enĩ mens plerũq decipit᷑: ut aut
qualitate mali aut boni quantita¬
meliꝰ preces quã discussiones inueni¬
unt. Nã ea quȩ ꝑscrutari in nobis¬
met ipsis pleniꝰ nitimur: sepe ueriꝰ
orando. qũa inuestigando penetramꝰ
Cũ enĩ mens ꝑ quandã cõpunctio.¬
nis machinã ad alta sustollit᷑: om̃e
do certius contẽplat᷑. Unde & recte

Expanded text:
tio. --Peracto quippe orbe dierum convivii, mittere ad filios, eosque sanctificare, est post virtutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussione mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt. Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut boni quantitamelius preces quam discussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machinam ad alta sustollitur, omne, do certius contemplatur. Unde et recte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet᷑. qui ait. Ecce uir oriens no¬
men eiꝰ. Om̃s gͦ qui in hc orientẽ fi¬
de consistunt. recte orientales uocan¬
tur: sed quia om̃s homines tantũ¬
mͦ homines. ipse autẽ oriens ds̃ & ho.¬
mo: recte dr̃ erat magnꝰ int̾ om̃s
orientales: acsi aꝑte diceret᷑. Om̃s
qui in fide do nascunt᷑ suꝑat: quia
ñ ut ceteros adoptio. sed natura il¬
lũ diuinitatis exaltat: qui & si hu¬
manitate ceteris apparuit similiᷤᷤ.
diuinitate tam̃ mansit supͣ om̃ia

Expanded text:
perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, recte Orientales vocantur; sed quia omnes 766 homines tantummodo homines; ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quo magis ꝑ consiliũ uiuere nitit᷑
eo angusti itineris dolore fatigat᷑.
nã patriã appetit. simplex ꝓcul-
dubio & rectus uiuit: simplex ui-¬
delicet opere. rectus fide: simplex
in bonis quȩ inferiꝰ ꝑagit. rectus
in sũmis quȩ in intimis sentit.
Sunt nãq nonnulli qui in bonis quȩ
faciunt simplices ñ sunt: dũ ñ his
retributionẽ interiꝰ. sed exteriꝰ fauo¬
rẽ quert̃. Vnde bene ꝑ quendã sa-¬
pientẽ dr̃. Ue peccatori. terrã ingre

Expanded text:
quo magis per consilium vivere nititur, quo magis per consilium vivere nititur, eo angusti itineris dolore fatigatur. nam patriam appetit, simplex procul dubio et rectus vivit: simplex videlicet opere, rectus fide; simplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retributionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae peccatori ter
Abbreviated transcription (Latin):
apponit dolorẽ. Qui enĩ scit iã sũ¬
ma quȩ adhuc ñ habet: magis de in¬
fuis in quib retinetur dolet. Re.
quia in scientiȩ consilio electi unius¬
cuiꝰq dolens animꝰ tenetur. Intuen¬
dũ quoq ẽ qũa nullus dolor mentis
sit. in actione p̃cipitationis. Qui enĩ
sine consiliis uiuunt: qui semet ip¬
sos rerũ euentib p̾cipites deserunt:
nullo interĩ cogitationũ dolore fa¬
tigant᷑. Nã qui sollert̾ in uitȩ con¬
silio figit mentẽ: caute sese in om̃i
actione circũspiciendo considerat:
& ne ex re quȩ agitur. repentinꝰ finiᷤᷤ
aduersusq subripiat. hunc pͥus mol¬
lit̾ posito pede cogitationis palpat:
pensat ne in his quȩ agenda sunt
formido prepediat: ne in his quȩ
differenda st̃ precipitatio impellat:
ne praua ꝑconcupiscentiã aꝑto bel¬
lo suꝑent: ne recta ꝑ manẽ głam
insidiando subplantent. Lob ergo
in terra hus habitat: dũ mens electi

Expanded text:
apponit dolorem . Qui enim scit jam sumapponit dolorem . Qui enim scit jam summa quae adhuc non habet, magis de infimis in quibus retinetur dolet. 35. quia in scientiae consilio electi uniuscujusque dolens animus tenetur. Intuendum quoque est quam nullus dolor mentis sit in actione praecipitationis. Qui enim sine consiliis vivunt, qui se ipsos rerum eventibus praecipites deserunt, nullo interim cogitationum dolore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis adversusque subripiat, hunc prius molliter posito pede cogitationis palpat; pensat ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipitatio impellat; ne prava per concupiscentiam aperto bello superent; ne recta per inanem gloriam insidiando supplantent. Job ergo in terra Hus habitat, dum mens electi
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt exiliũ. qđ patiunt᷑: & in ceci¬
tate quã tolerant. quasi in claritate.
luminis exultant. At contra electoꝵ
mentes dũ cuncta transitoria nul¬
la e̾ẽ conspiciunt. ad quȩ sint con¬
ditȩ exquirt̃: cũq eorũ satisfactioni
nichil extra dm̃ sufficit: ipsa inqͥsi¬
tionis exercitatione fatigata illorũ
cogitatio. in conditoris sui specie &
contẽplatione requiescit: suꝑnis in¬
teresse ciub appetit: & unꝰquisq eo¬
rũ adhuc in mundo corpore positꝰ.
mente iã extra mundũ surgit. erũp¬
nã exilii quã tolerat deplorat: & ad
sublimẽ patriã incessantib se amo¬
ris stimulis excitat. Cũ gͦ dolens
uidet quã sit eternũ qđ ꝑdidit: in¬
uenit salubre consiliũ temporale
hoc despicere qđ ꝑcurrit: & qͦ ma¬
gis crescit consili scientia ut ꝑitura
deserat: eo auget᷑ dolor. qđ necdũ
mansura ꝑtingat. Vnde bene ꝑ sa.¬
lomonẽ dr̃. Qui apponit scientiã:

Expanded text:
ligunt exsilium quod patiuntur, et in caeciligunt exsilium quod patiuntur, et in caecitate, quam tolerant, quasi in claritate luminis exsultant. At contra electorum mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis exercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris sui spe et contemplatione requiescit, supernis interseri civibus appetit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod percurrit; et quo magis crescit consilii scientia, ut peritura 29 deserat, eo augetur dolor, quod necdum ad mansura pertingat. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
mirem᷑. cognouimꝰ excapite qđ cre¬
damꝰ: consideremꝰ nc̃ ex corpore qd̃
uiuendo deneamꝰ. In nobismet ipsiᷤ
nãq debemꝰ transformare qđ legi.¬
mꝰ: ut cũ ꝑ auditũ se animꝰ excitat.
ad operandũ qd̃ audierit uita con¬
non immerito per
utraq nomina electus quisq fignra¬
tur: quia nimirũ consiliatorẽ animũ
inhabitat: qui dolens de p̾sentib ad
ȩt̾na festinat. Nã sunt nonnulli qͥ
uitã suã negligt̃: & dũ transitoria
appetunt. dũ ȩterna uel ñ intelligt̃.
uel intellecta contẽpnunt: nec do¬
lorẽ sentiunt. nec habere consiliũ
sciunt: cũq suꝑna quȩ amisert̃ ñ
considerant. esse se heu miseri inbo.¬
nis putant. Nequaquã enĩ ad ue.¬
ritatis lucẽ cui conditi fuerant m̃tiᷤᷤ
ocłõs erigunt: neqͣquã ad contẽpla¬
tionẽ ȩternȩ patriȩ desiderii aciem
tendt̃: sed semet ipsos in his quibus
ꝓiecti sunt deserentes. uice patrie di¬

Expanded text:
miremur, cognovimus ex capite quod cremiremur, cognovimus ex capite quod credamus; consideremus nunc ex corpore quod vivendo teneamus. In nobismetipsis namque debemus transformare quod legimus; ut cum per auditum se animus excitat, ad operandum quod audierit vita connon immerito per utraque nomina electus quisque figuratur; quia nimirum consiliatorem animum inhabitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vitam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt: sed semetipsos in his ad quae projecti sunt deserentes, vice patriae di
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. ne forte peccauerint filii
mei. & benedixerint dõ in cordib suiᷤ.
quia redẽptor nr̃ postquã p̃dicato¬
res suos a malis impugnantib dilu.¬
it: etiã int̾ bona quȩ egerant. a tẽp¬
Stationib defendit. Sequit᷑. Sic faci¬
b iob sacrificiũ offerre ñ cessat: qͥa
sine int̾missione ꝓ nobis holocastũ
redẽptor immolat: qui sine cessati¬
one. patri suã ꝓ nobis incarnationẽ
demonstrat. Ipsa qͥppe eiꝰ incarna¬
tio: nr̃ȩ emundationis oblatio est.
Cũq se hominẽ ostendit. delicta
hominis int̾ueniens diluit: & huma¬
nitatis suȩ misterio ꝑhenne sacrifi.¬
ciũ immolat: quia & hȩc st̃ ȩterna
positionis exordio. sic ꝑsona bea¬
ti iob nuntiari dnm̃ diximꝰ. ut de¬
signari ꝑ illũ & caput & corpꝰ. id ẽ¬
xp̃m & eccłam diceremꝰ: postqu̾a
caput nrm̃ quomͦ designatũ creda¬
tur ostendimꝰ: nunc corpꝰ eius qđ
nos sumꝰ. quomͦ expͥmatur indicemꝰ.
ut quia auduumꝰ ex hystoria qđ

Expanded text:
te peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos a malis impugnantibus diluit, etiam inter bona quae egerant a tentationibus defendit. Sequitur: Cus Job sacrificium offerre non cessat; quia sine intermissione pro nobis holocaustum Redemptor immolat, qui sine cessatione Patri suam pro nobis incarnationem demonstrat. Ipsa quippe ejus incarnatio nostrae emundationis oblatio est; cumque se hominem ostendit, delicta hominis interveniens diluit. Et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia et haec sunt aeterna positionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dominum diximus, ut designari per illum caput et corpus, id em et Ecclesiam diceremus; postquam caput nostrum quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos sumus, quomodo exprimatur, indicemus; ut quia audivimus ex historia quod
Abbreviated transcription (Latin):
lectus. consiliũ. fortitudo. scientia. pi¬
nitur: quasi mansura posteritas in m̃¬
te ꝓpagatur: quȩ suꝑnȩ̨ nr̃e nobili-¬
tatis genꝰ eo ad uitã longiꝰ seruat: qͦ
amori ȩternitatis sociat. Sed habet̾s
in honis hi septẽ filui tres ꝓculdubio
sorores suas: quia qͥcqͥd uirile hi uir¬
tutũ sensus faciunt. spei. fidei. cari-¬
tatiq coniungt. Neq enĩ ad dena¬
rii ꝑfectionẽ septẽ filii ꝑueniunt:
nͥ in spe. fide. & caritate fuerit om̃e
qđ agunt. Quia uͦ hanc p̃euntiũ
uirtutũ copiã. multimoda bonoꝵ
oꝑum cogitatio sequit᷑: recte sub¬

Expanded text:
lectus, consilium, fortitudo, scientia, pinitur, quasi mansura posteritas in mente propagatur, quae supernae nostrae nobilitatis genus eo ad vitam longius servat, quo amori aeternitatis sociat. Sed habent in nobis septem filii tres procul dubio sorores suas, quia quidquid virile hi virtutum sensus faciunt, spei, fidei charitatique conjungunt. Neque enim ad denarii perfectionem septem filii perveniunt, nisi in fide, spe et charitate fuerit omne quod agunt. Quia vero hanc praeeuntium virtutum copiam multimoda bonorum operum cogitatio sequitur, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ prius animaliũ multitudo
describitur. & familia in extremo
memorat᷑: nisi qđ ad cognitionem
fidei. priꝰ stulta mundi collecta st̃.
ut post eiꝰ etiam astuta uocarent᷑:
paulo attestante qui ait. ñ multi
sapientes scđm carnẽ. ñ multi po¬
tentes. ñ multi nobiles: sed quȩ stul
ta st̃ mundi elegit ds̃. ut confundat
sapientes: Ipsa nãq sc̃ȩ ȩccłȩ prin¬
cipia litterarũ ꝑhibent᷑ ignara: ut
uidelicet cunctis in p̃dicatorib su¬
is redẽptor ostenderet. qđ ad uitã
credentes popłos ñ sermo sed causa

Expanded text:
st, quod prius animalium multitudo describitur, et familia in extremo memoratur: nisi quod ad cognitionem fidei prius stulta mundi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, Paulo attestante, qui ait: Non multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi ta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Ipsa namque sanctae Ecclesiae principia litterarum perhibentur ignara, ut videlicet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo sed causa
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ popłs gentilis appeteret. ia-¬
cob filios alloquens ꝓphetica hoc
studuit uoce signari dicens. Ysa¬
Schar asinꝰ fortis accubans inter ter
Sminos uidit requiẽ qđ ẽẽt bona.
nos nãq accubare ẽ. prestolato
re: sed ultima desiderare. Et fortiᷤᷤ
asinꝰ requiẽ ac terrã optimã uidet:
cũ simplex gentilitas idcirco se ad
robur boni oꝑis erigit: quia ad et̃
nȩ uitȩ patriam tendit. Quȩ ad
portandũ onꝰ humerũ apponit:
quia conspecta suꝑna requie. p̃cep¬
tis etiã grauib in operatione se sub.¬
icit: & quicqͥd intolerabile pusilla¬
nimitas asserit. hoc ei leue ac facile
spes remunerationis ostendit. Qͥa¬

Expanded text:
requiem populus gentilis appeteret, Jacob, filios alloquens, prophetica hoc studuit voce signare, dicens: Issachar asinus fortis accuminos, vidit requiem, quod esset bona, nos namque accubare est praestolato re, sed ultima desiderare, et fortis asinus requiem videt, et terram optimam, cum simplex gentilitas idcirco se ad robur boni operis ernae vitae patriam tendit. Quae et ad portandum humerum supponit, quia conspecta superna requie, praeceptis etiam gravibus in operatione se subjicit, et quidquid intolerabile pusillanimitas asserit, hoc ei leve ac facile spes remunerationis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
& aliqͥd de lege habet. & aliquid
ñ h̃t. Ungulã nãq ñ findit: quia
nͣ se penitus anima abom̃̃ terre¬
no oꝑe disiungit: sed tam̃ ruminat:
quia bene dispensando tẽporalia.
ꝑ certitudinis fiduciã cęlestia spe-¬
rat. Terrenȩ gͥ dispensationis qͣsi
cameloꝵ more. capite legi concor¬
dant. pede discrepant: quia & cȩli
sunt illa quȩ iuste iuiuentes appe¬
tunt: & huiꝰ mundi st̃ ea in quib
oꝑe uersant᷑. Nos gͦ cũ easdẽ ter¬
renas dispensationes cognitioni
trinitatis subdimꝰ: quasi camelos
fide possidemus. Sequit᷑. Quin¬

Expanded text:
et aliquid de lege habet, et aliquid et aliquid de lege habet, et aliquid non habet. Ungulam namque non findit, quia non se penitus anima ab omni terreno opere disjungit; sed tamen ruminat, quia bene dispensando temporalia, per certitudinis fiduciam coelestia sperat. Terrenae igitur dispensationes, quasi camelorum more, capite legi concordant, pede discrepant; quia et coeli sunt illa quae juste viventes appetunt, et hujus mundi sunt ea in quibus opere versantur. Nos ergo cum easdem terrenas dispensationes cognitioni Trinitatis subdimus, quasi camelos fide possidemus. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Seruata qͥppe ueritate hystoriȩ
imitari spũalit̃ possumꝰ: qđ carna¬
lit̾ audimꝰ. Ques enĩ septẽ milia pos¬
sidemꝰ: cũ cogitationes in nocuas ꝑ¬
fecta cordis munditia intra nosm&¬
ipsos inqͥsito ueritatis pabulo pas¬
eciã tria milia camelorũ: si om̃e
qd in nobis altũ ac torcuosũ est ra¬
tioniͤ fidei subdit᷑. & sub cognitio¬
ne trinitatis. sponte in appetitu
humiltatis inclinat᷑. Camelos qͥp¬
pe possidemꝰ: si qđ altũ sapimꝰ. hu¬
milit᷑ deponamꝰ. Camelos ꝓcul
dubio possidemꝰ: cũ cogitationes
nrãs ad infirmitatis fraternȩ cõ¬
passionẽ flectimꝰ ut uicissim one¬
ra nr̃a portantes alienȩ infirmi-¬
tati cõpati. condescendendo noue.¬
rimꝰ. Possunt etiã ꝑ camelos qui
cõmune eas necesse ẽ animal desig¬
nari: neq enĩ terrena dispensatio.
quãuis ȩternȩ utilitati seruiat. sine
ꝑturbatione m̃tis ualet exhiberi.
confunditur. & in ꝑpetuũ merces
paratur: quasi cõmune animal

Expanded text:
Servata quippe veritate historiae, imitari spiritaliter possumus, quod carnaliter audimus. Ovium enim septem millia possidemus, cum cogitationes innocuas, perfecta cordis munditia, intra nosmetipsos inquisito veritatis pabulo pasetiam tria millia camelorum, si omne, quod in nobis altum ac tortuosum est, rationi fidei subditur, et sub cognitione Trinitatis, sponte in appetitu humilitatis inclinatur. Camelos quippe possidemus, si quod altum sapimus, humiliter deponamus. Camelos procul dubio possidemus, cum cogitationes nostras ad infirmitatis fraternae compassionem flectimus, ut vicissim onera nostra portantes, alienae infirmitati compati condescendendo noverimus. Possunt etiam per camelos, qui Dei, per commune eas necesse est animal designari. Neque enim terrena dispensatio, quamvis aeternae utilitati serviat, sine perturbatione mentis valet exhiberi. confunditur, et in perpetuum merces paratur, quasi commune animal,
Abbreviated transcription (Latin):
os autẽ ueterũ fuit ut qͥsquis spe.¬
ciẽ sui corporis capillos nutriendo
seruaret. eos tempore afflictionis ab¬
scideret: & rursũ qui tranquillitatis
tẽpore capillos abscideret. eos in osten¬
sione afflictionis enutriret. B eatus
itaq iob tranquillitatis tẽpore capil¬
los se seruasse ostendit᷑: cũ ad doloriᷤᷤ
usũ caput totundisse memoratur:
quatinꝰ dũ in cunctis eũ reb manꝰ
suꝑna ꝑcuteret. etiã sponte illum
penitentiȩ species diuersa fuscaret.
Sed iste exutus reb. filiis orbatus.
qui uestim̃ta scidit: qui caput totun¬
dit: qui in tram corruit: quid di-¬
cat audiamus.

Expanded text:
os autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
grauiora patiat᷑. Lug& qͥa in huiꝰ ce¬
citatis exilio a paradysi gaudiis cecidit.:
timns ne cũ exiliũ relinquit᷑. mors ȩt̃na
subsequat᷑. Iam gͦ sententiam tolerat
cis formidat ex culpa. Hinc psalmy¬
sta ait. In me ꝑtransiert̃ irȩ tuȩ: & t̃¬
rores tui conturbauert̃ me. Interni
quippe iudicis postqͣm irȩ ꝑtranseuts
etiam terrores conturbant: qͥa iam
aluid de dampnatione patimur: et
adhuc aliud de ȩt̃na ultione formi¬
damus. Uir igit᷑ sẽs ꝑpendens mala
quȩ tolerat. dicat. sagittȩ dñi in me
sunt. quarũ indignatio ebibit sp̃m
meũ: s grauiora in ꝑpetuũ metu¬
ens. adiungat. & derrores militant
contra me: acsi aꝑte diceret. Peussus
quidẽ de p̃sentib doleo: s hoc in dolo¬
re fit grauius. quia & in pęna positus.
adhuc supplicia ȩt̃na ꝑtimesco. iii¬
ed quia iam staterȩ interuentũ
desiderat: iam mala in qͥb huma¬
num genus cecidit pensat: quãius in

Expanded text:
graviora patiatur. Luget quia in hujus caegraviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit; timet ne et cum exsilium relinquetur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat cis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidamus. Vir igitur sanctus, perpendens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. afflictam m̃tẽ ab elatione compe-¬
scunt. Sagittȩ dñi spm̃ hominis ebibt̃:
quia intentũ exteriorib introrsus tͣht̃.¬
Serat: cũ dicebat. In deficiendo in me
Sspm meũ. & tu cognouisti semitas me¬
S as: & rursũ. negaui consolari animã
Smeã: memor fui dĩ & delectatus sũ.¬
S& exercitatus sũ: & defecit paulisꝑ
ctos quos in peecatis inueniunt. dũ
uulnerant. ĩmutant: ut duritiã suã
transfixa mens deserat: atq ex saluti-¬
fero uulnere. sanguis confessionis cur¬
rat. Pensant nãq unde. quo. lapsi st̃:
pensant a qͣnta beatitudine. ad quȩ
corruptionis suȩ torm̃ta cecidert̃: & ñ
solum gemunt in his quȩ sustinent: s
insuꝑ metuunt hoc qͦd districtꝰ iudex
delinquentib de gehennȩ ignib mi¬
natur. Unde recte subiungit᷑: & t̃ro¬
mens ñ solũ ꝑpendit qͦd tolerat. sed
etiam pau& qͦd restat. Uids qͣlia in
hac uita patit᷑: metuit. ne post hanc

Expanded text:
tiae afflictam mentem ab elatione competiae afflictam mentem ab elatione compescunt. Sagittae Domini spiritum hominis ebibunt, quia intentum exterioribus introrsus trafuerat, cum dicebat: In deficiendo in me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulispectos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus minatur. Unde recte subjungiturmens non solum perpendit quod tolerat, sed etiam pavet quod restat; videt qualia in hac vita patitur; metuit ne post hanc
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. De his sagittis uenienti redẽp¬
tori dr̃. Sagittȩ tuȩ acutȩ potentissi¬
mȩ: populi sub te cadent in corde.
De quo & ysaias dicit. Mittã ex eis qui
saluati fuerint ad gentes. in mare in
Saffricam: in lidiam tenentes sagittã
in italiam & greciam. Rursũ sagit¬
tis animaduersionis ꝑcussio designat᷑.
gittam: qͦ iaciente ait. ꝑcuties syriã
donec consumas eam. Uir igit᷑ sc̃s
quia ꝑegrinationis suȩ erũpnã respi
cit: quia sub ꝑcussionib dñicȩ ani¬
maduersionis ingemiscit. dicat. Un¬
de & uerba mea dolore sunt plena:¬
quia sagittȩ dñi in me sunt: acsi aꝑte
dicer&. Ego in exilii dampnatione ñ
gaudeo: s sub iudicio positus doleo:
quia uĩ ꝑcussionis agnosco. Pleriq au-¬
tem sunt quos torm̃ta cruciant. s ñ
em̃dant: qͦ contra apte subiungitur¬
enĩ. ẽ. sp̃c hominis: nisi sp̃c elationis:
Sagittȩ aut̃ dñi sp̃m hominis ebibunt:
cum suꝑnȩ animaduersionis senten-¬

Expanded text:
gunt. De his sagittis venienti Redempgunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime; populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, in Graeciam . Rursum sagittis, animadversionis percussio designatur,gittam. Quo jaciente ait: Percuties Syriam, donec consumas eam . Vir igitur sanctus quia peregrinationis suae aerumnam rescit, quia sub percussionis Dominicae animadversionis ingemiscit, dicat: Unde et verba mea dolore sunt plenquia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia vim percussionis agnosco. Plerique autem sunt, quos tormenta cruciant, sed non emendant. « Quo contra aperte subjungiturenim est spiritus hominis, nisi spiritus elationis? Sagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis senten
Abbreviated transcription (Latin):
hominis arena maris grauior dr̃: qͥa
dura fuisse pęna ostendit᷑. dũ ꝑ miseri¬
cordẽ iudicẽ culpa leuigat᷑. Et quia qͥs
quis grãm redemptoris agnoscit. qͥs qͥs
reditũ ad patriam diligit: erudit᷑ sub
pondere ꝑegrinationis gemit: post sta¬
terȩ desideriũ recte subiungit᷑. Vnde
& uerba mea dolore sunt plena. Qui
ꝑegrinationẽ ꝓ patria diligit: dolere
etiam int̾ dolores nescit: iusti autem
uerba dolore plena sunt: quia qͦusq
p̃sentia tolerat. ad aliud loquendo sus¬
pirat. Om̃e qͦd peccans ꝑtulit conspi-¬
cit: atq ut ad statũ beatitudinis re¬
deat. sollicite iudicia quib affligitur
pensat. Unde & subdit᷑. Quia sagitte
dñi in me sunt. Sagittarũ qͥppe no¬
mine. aliqͣndo p̃dicationũ uerba. ali¬
qͣndo animaduersionis sententie de¬
signant᷑. Predicationis nãq eloquia
sagitis exprimunt᷑: qͥa in eo qͦd uicia
feriunt. maleuiuentiũ corda transfi¬

Expanded text:
hominis arena maris gravior dicitur, hominis arena maris gravior dicitur, dura fuisse ostenditur, dum per misericordem Christum culpa levigatur. Quisquis ergo gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinationis gemit. Post staterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini in me sunt. Sagittarum quippe nomine aliquando praedicationum verba, aliquando animadversionis sententiae designantur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt, 214 male viventium corda transfi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit: qͥa dulce innotuit qͦd amisit.
Uir igit᷑ sc̃s colloquentis amici sententi¬
is a claustris silentii excussus: & ꝓphe¬
dicat humani generis uoce. Utinam
appenderent᷑ peccata mea quib iram¬
S merui. & calamitas quã patior in sta¬
tera: quasi arena maris hȩc grauior
apparer&. csi aꝑte dicer&. Dãpnati¬
onis nr̃ȩ malũ leue credit᷑: qͥa necdũ
cognita redemptoris ȩquitate pensat᷑.
s utinam ueniat: & erumpnã tanti
exilii miscđiȩ suȩ lance suspendat: &
quid post exiliũ reqͥramꝰ edoceat. Si
enĩ innotescit qͥd amisimꝰ: graue ẽẽ
insinuat qͦd toleramꝰ. Bene autẽ hȩc¬
eadem ꝑegrinationis nr̃e calamitas.
maris arenȩ cõparat᷑. Arena & enim
maris. undarũ estu exterius pellitur:
quia & delinquens homo quo tẽpta¬
tionũ fluctus mobilit̾ ꝑtulit: eo extra
se ab intimis exiuit. Magni autem
arena maris. ẽ. ponderis: s calamitaᷤᷤ

Expanded text:
pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prophedicat et humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas, quam patior, in statera. Quasi arena maris haec gravior appareret. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium requiramus edoceat. Si enim innotescit quid amisimus, grave esse insinuat quod toleramus.  Vet. eadem peregrinationis nostrae calamitas, maris arenae comparatur. Arena etenim maris undarum aestu exterius expellitur, quia delinquens homo, dum tentationum fluctus mobiliter pertulit, extra se ab intimis exivit. Magni autem arena maris est ponderis. Sed calamitas
Abbreviated transcription (Latin):
leue eẽ peccatũ qͦd relaxat᷑ monstra¬
uit: qui hoc primũ gr̃ȩ contulit: qͥa
penam nr̃am nobis cognoscibilẽ fecit.
Homo nãq ad contemplandũ auctorẽ
condit᷑. s exigentib meritis ab int̾nis
gaudiis deiectꝰ. in erũpnã corruptio¬
nis ruens. cecitatẽ exilii sustinens. cul¬
pe suȩ supplicia tolerabat. & nesciebat.
ita ut exiliũ patriam creder&s: & sic
sub corruptionis pondere quasi in sa-¬
lutis libertate gauder&: s is quẽ intꝰ
homo reliquerat assumpta carne foris
apparuit ds̃: cũq se exterius p̃buit. ex¬
pulsũ foras hominẽ ad interiora reuo¬
cauit: ut iã dampna sua uideat: iam
penã suȩ cecitatis ingemiscat. Calami¬
tas gͦ hominis in statera grauis appa¬
ruit: quia malũ qͦd ꝑtulit ñ nisi in
p̃sentia redemptoris agnouit. Lucẽ
quippe nesciens. dampnationis suȩ te¬
nebras uoluptuose tolerabat: s post¬
quam uidit qͦd diliger&. intellexit
etiam qͥd doler&: & graue sensit quod

Expanded text:
leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumnam corruptionis ruens, caecitatem exsilii sustinens, culpae suae supplicia et tolerabat, et nesciebat; ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus; cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravis apparuit, quia malum quod pertulit nonnisi in praesentia Redemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret; et grave sensit quod
Abbreviated transcription (Latin):
M
mentes plus flagella quã coniuicia
⁊cruciant: quoꝵdam uͦ plus conuicia
quam flagella castigant. Nã sepe cũ¬
contra nos quib lib& penis duriꝰ tor¬
menta uerboꝵ seuiant: cũq nos ad
defensionẽ erigunt: in ĩpatientiã ster-¬
nunt. Unde beato iob ne deẽẽ temp¬
tatio ulla potuisset. ñ solũ hc̃ flagella
desuꝑ feriunt: s grauiora plagis ami-¬
coꝵ colloquia affligunt: ut scĩ uiri a-¬
nuna hinc inde pulsata. ad motũ ela-¬
mundũ uixerat. ꝑ contumatiã suꝑbȩ
locutionis inquinar&. Sed tactꝰ pła¬
gis grãs retulit: lacessitus uerbis rec-¬
ta respondit: & ꝑcussus innodescit. qͣm
ꝓ minimo salutẽ carnis habuerit: lo¬
quens qͦq indicat. qͦm sapiens tacebat.
ed quȩdam eius uerbis
admixta sunt. quȩ apud huma¬
na iudicia patientiȩ limitẽ transire
uideant᷑: quȩ nos uere intelligimus

Expanded text:
m mentes plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iramundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus,
Abbreviated transcription (Latin):
gere nolebat anima mea. nc̃ p̃ angu¬
stia cibi mei sunt: qͥa nimirũ amoriᷤᷤ
sui estib anxia. cibũ scripturȩ uete¬
ris conuersa gentilitas esurit: quẽ
dudũ suꝑba despexit. Quȩ tam̃ &
iudeȩ uocib congruunt: si paulo
consideratius disserant᷑. Ipsa quippe
ex eruditione legis. ex uniꝰ dĩ cogni¬
tione sal habuit: & cunctas gentes¬
ñ alit̃ quã ut animalia bruta despe-¬
xit. Sed quia societatẽ gentiliũ ad
sem& ipsam reciꝑe p̃ceptis legis eru-¬
dita contẽpserat: qͥd aliud quã insul-¬
sum cibũ sumere fastidiebat: Diui¬
na quippe sententia ꝓposita morte
uetuerat: ne plebs israhelitica fedus
cum alienigenis iunger&: & uitam
sc̃ȩ religionis inquinar&. Unde & sub¬
dit᷑. Aut gustare aliquis potest qͦd¬

Expanded text:
ngustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas gentes tanquam animalia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest q
Abbreviated transcription (Latin):
namq in errorẽ labit᷑: qui beati iob
uerba ad solam ꝓlata historiã suspi-¬
catur. Uir enĩ sẽs .& tot conditoris
eius esui mortifera alim̃ta obtulerat.
ut subiungat. aut potest aliqͥs gusta¬
re. qͦd gustatũ affert mortẽ: Quȩ si
de amicoꝵ colloquiis dicta sentimus:
ab intellectu hoc sententia subiun-¬
cta cõpescimur. qua ait. quȩ prius
tangere nolebat anima mea. nẽ p̃an-
gustia cibi mei sunt. Absit enĩ ne uir
sc̃s in status sui incolumitate consti-¬
tutus. amicoꝵ suoꝵ aliqͣndo dicta
despexerit: qui sicut ipso attestante
post discimus: & seruis humilis fuit.
U erba gͦ eius a misteriis ñ uacant: qͦ
sicut ex fine hystoriȩ discimꝰ & int̾nꝰ
arbit̃ laudat: quȩ neqͦquã etiã cum
tanta ueneratione usq ad mundiex¬
trema decurrerent: si intellectu my¬
stico grauida ñ fuissent. Beatꝰ igit᷑

Expanded text:
namque in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris is ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu mystico gravida non fuissent. 11. Beatus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlis infidelib satagebat: eiꝰ autem
p̃dicationis obsequiũ. hebreoꝵ suꝑbia
reppulit: unde mox ad collectionẽ
gentiũ exhortationis suȩ uerba decli-¬
nauit: sicut & ꝑ eosdẽ apłos dr̃. Uobis

Expanded text:
prolis infidelibus satagebat. Ejus autem praedicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad collectionem gentium exhortationis suae verba declinavit, sicut et per eosdem apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
affert mortem: Lex nãq carnaliter
degustata mortẽ detulit: qͥa cõmissa
delinquentiũ dura animaduersione
p̃ceptũ culpã innotuit: & hanc ꝑ gr̃ã¬
ñ de  leuit: paulo attestante qͥ ait.
nichil ad ꝑfectũ adduxit lex: & rur¬
sum. lex quidẽ scã. & mandatũ scm.
& iustũ & bonũ: & paulo post. peccatũ
tilitas quia hc̃ sonare ꝑ uerba legis
intelligit: angustata desideriis suis.
eum quẽ uehem̃t diligit. int̃ p̃cepta
carnalia spũalit̃ requirit. Unde et

Expanded text:
affert mortem? - Lex namque carnaliter affert mortem? - Lex namque carnaliter degustata mortem intulit, quia commissa delinquentium dura animadversione eceptum culpam innotuit, et hanc non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Et paulo post: Peccatum,onversa gentilitas, quia hunc sonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spiritaliter requirit.  Vet
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ ẽ sale conditũ: In lege sal litt̃ȩ
ẽ. uirtus intelligentiȩ occultȩ. Qs qͥs
gͦ obsequiis carnalib intentꝰ. hanc
intelligere spũalit̾ noluit: qͥd aliud
quã insulsũ cibũ comedit: Sed hoc
in cibo sal cognita ueritas miscuit:
cũ latẽre in lege saporẽ occultȩ intel¬
ligentiȩ docuit. dicens. Si crederetis
moysi. crederetis forsitan & mͥ: de me
enĩ ille scripsit: & rursũ. habete sal
in uobis: & pacẽ habete int̃ uos. Sed
quia ante mediatoris aduentũ iudea
legem carnalit̾ tenuit: p̃ceptis eius
dura iubentib. gentilitas subdi re¬
cusauit. Insulsũ gͦ cibũ comedere
noluit: quȩ priusqͣm sp̃e condim̃tũ
acciꝑet. seruare uĩ litc̃ȩ expauit. Qs
nãq gentiliũ hoc qͦd illic p̃cipit᷑ fer¬
r&: filioꝵ carnẽ ꝓ obsequio religio¬
nis incidere: uerboꝵ culpas morte
resecare: Unde bene adhuc subditur.
Aut gustare aliqͥs potest: qͦd gustatũ

Expanded text:
a Christo sale condita. --In lege sal litterae a Christo sale condita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Et rursum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam Spiritus condimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subdAut gustare aliquis potest, quod gustatum
Abbreviated transcription (Latin):
pe ponit᷑: ut uidelic& signaret᷑ quia
scã animalia quȩ ieiuna diu apud le¬
gem inuenta sunt. incarnationis eiꝰ
feno satiant᷑. Presepe enim natus
impleuit: qui cibũ sems ipsũ m̃tib
mortaliũ prebuit dicens. Qui co¬
medit carnẽ meã. & bibit sangui
Snẽ meũ: in me man& & ego in eo.
S quia diu & electoꝵ gentiliũ uota¬
dilata sunt & ex hebraico popło scĩ qͥq
longo tempore redemptionẽ suã exspe¬
ctando gemuert̃: beat᷑ iob bene ꝓphe-¬
tiȩ mysteria emanans ex utraq nati¬
one causas afflictionis insinuat dicens.
Numqͥd rugis onager cũ habuerit her¬
bam: aut mugiet bos cũ ante p̃sepe
plenũ steterit: Aesi aꝑte dicat. Idcir¬
co gentilitas gemit. qͥa eam necdũ re-¬
demptoris sui gr̃a reficit: atq ideo iu¬
dea mugitus dilatat: qͥa legẽ tenens.
s legis auctorẽ ñuidens. stans ante
p̃sepe ieuinat. Quȩ nimirũ lex quia
ante mediatoris aduentũ nequaquã
spũalit̃ s carnalit̃ tenebat᷑: recte sub¬

Expanded text:
pe ponitur, ut videlicet signaretur, quia sancta animalia quae jejuna diu apud Legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit meum nem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium votadilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, beatus Job, bene prophetiae mysteria enarrans, ex utraque natione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ onagrũ. id.ẽ. agrestẽ asinũ. nisi gen¬
tilis popłs designat᷑ quẽ sicut natura
extra stabula disciplinȩ edidit. ita ua¬
gus in uoluptatũ suarũ campo ꝑman-¬
sit. Qd ꝑ bouẽ. nisi plebs iudaica figu¬
ratur: quȩ iugo dominationis suꝑnȩ
supposita. ad spẽ ꝓselitos colligens. ꝑ
corda quȩ ualuit uomerẽ legis traxit:
Sed beati iob uita attestante cognoscͥi¬
mus. ut exspectasse redemptoris ad¬
uentũ multos etiam ex gentib cre-¬
damus: & nascente dño symeone in
spũ in templũ ueniente didicimus.
quanto desiderio ex plebe israhelitica
scĩ uiri incarnationis eius mysteriũ
uidere cupiert̃. Unde & ꝑ eunidem
redemptorẽ discipłis dr̃. Multi di¬
ba gͦ onagri. & fęnũ bouis. ẽ. hȩc ipsa
mediatoris in carnatio: ꝑ quã simul
tia carnẽ sumens. fęnũ fieri uoluit:
ner&. Tunc gͦ herbam onager inue¬
nit: cũ gentilis popłs grãm diuinȩ
incarnationis accepit: tẽ bos p̃sepe ua¬

Expanded text:
per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeone in spiritu in templum veniente, didiciquanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: go onagri, et fenum bovis est haec ipsa Mediatoris incarnatio, per quam simul tia carnem sumens, fenum fieri voluit, neret. Tunc ergo herbam onager invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum pra
Abbreviated transcription (Latin):
Niungit᷑. Quȩ prius tangere nolebat
Nanima mea: nc̃ p̃ angustia cibi mei
sunt. Iudea quippe uitã gentilium
dedignata. eam dudũ quasi tange¬
re noluit: cuiꝰ societatẽ reciꝑe sp̃uit:
s ad redemptoris gr̃ãm ueniens. ab
israhelitis infidelib repulsa. dum ꝑ
scõs apłos ad collectionẽ se gentium
dilatat: quasi hoc in cibo esuriens
accepit. qͦd indignũ prius fastidiosa
despexit. Predicationis enim suȩ an-¬
gustias ꝑtulit: quȩ apud hebreos des-¬
pici qͦd loquebatur uidit: s pre an¬
gustia cibos qͦs dudũ contẽpserat co-¬
medit: quȩ repulsa a uideoꝵ duri-¬
cia gentiles susciꝑe popłos qͦs despexe¬
rat concupiscit.

Expanded text:
ungitur: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus repulsa, dum per sanctos apostolos ad collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
staterȩ nomine. nisi dĩ & hominũ me¬
diator exprimit᷑: Qui ad pensandũ
uitȩ nr̃ȩ meritũ uenit: ac secũ iusti¬
ciam simul & miscdiã detulit: s mi¬
seđiȩ lance p̃ponderans. culpas nr̃as
parcendo leuigauit. In manu & enĩ
patris. quasi statera miri libraminis
factus. hinc in se calamitatẽ nr̃am . &
illinc peccata suspendit. s grauis pon¬
deris calamitatẽ moriendo innotuit.
peccatũ relaxando monstrauit. Ergo¬

Expanded text:
staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et misericordiam detulit; sed misericordiae lance praeponderans, culpas nostras parcendo levigavit. In manu etenim Patris, quasi statera miri libraminis factus, hinc in se calamitatem nostram, 213 et illinc peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem moriendo innotuit, peccatum relaxando monstravit.