comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis composite diumicatis
partib ut sit in eo aut post stupo¬
rem uoluntas. aut post silenciũ
sermo. aut post ociũ opus: ut aut
uelle aliquid nisi aduolendum mo¬
tus sit non pucetur: aut loqui
quid nisi post silenciũ sonentur
uerba non possit. aut agere aliqͥd
nisi inopus exeat non intelligat᷑.
Non subiacet nature legib aquo
legem omĩs natura sorticur. Neq
inaliqͣ infirmitate aut demuta¬
cione ef ficiendi decinetur: qui
extra modum ẽ potestatis scd̃m dñi
dictum. Pater possibilia tibi omĩa
sunt. Ut quantum sensus huma¬
nus non capit tantum ds̃ possitt
sed ne ipsum quidem se omĩpotencie
uirtute fraudauit dicens: omĩa qͣcq
facit pat̾. eadem ce filius facit simi¬
liter. Non ẽ di ficulcas ubi non ẽ in¬
sirmitas. Quia difficultati subiacet
impotens efficiendi pocestas. difficul¬
tatis enim nacura: in infirmitate
uirtutis ẽ que cũ modũ non habet
potestatis. non cenetur lege infir

Expanded text:
diversus compositae divinitatis diversus compositae divinitatis partibus: ut sit in eo aut post stuporem voluntas, aut post silentium sermo, aut post otium opus: ut aut velle aliquid, nisi ad volendum motus sit, non putetur; aut loqui quid, nisi post silentium sonent verba, non possit; aut agere aliquid, nisi in opus exeat, non intelligatur. Non subjacet naturae legibus, a quo legem omnis natura sortitur: neque in aliquo, infirmitate aut demutatione efficiendi detinetur, qui extra modum est potestatis, secundum Domini dictum: Pater, possibilia tibi omnia sunt : ut quantum sensus humanus non capit, tantum Deus possit. Sed ne ipsum quidem se omnipotentiae virtute fraudavit, dicens, Omnia quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter . Non est difficultas, ubi non est infirmitas; quia difficultati subjacet impotens efficiendi potestas. Difficultatis enim natura in infirmitate virtutis est: quae cum modum non habet potestatis, non tenetur lege infirm
Abbreviated transcription (Latin):
deo scienciã non de repentino cogni¬
cione sum̃te sed intẽpore ꝓcestante
si itaq ce diem filius scd̃m sacram̃tũ
nescit ut taceat: econtrario necesse
ẽ ideo diem pat̾ solus ostendit scire
quia non tacet. Absit aut̃ corpora
lium demutacionũ nouitates. &¬
inpatre & infilio existimari: ut
aliquando pat̃ filio aut loquatur
aut taceat. Nob̃ quidẽ non nũquã
missam uocẽ decȩlo meminimus
ut sacramentũ apudnos filii pater¬
ni dicti significacio firmaret. sic̃
dñs ait. Non ꝓpt̃ me uox hȩc uenit
de cȩlo: sed ꝓpt uos. Cet̾m natura
dei non egec conpositis humani
officii necessitatib lingue motu.
temꝑam̃to oris sp̃s nisu aeris pul¬
su ds̃ simplex religione nr̃a intel¬
ligendus ẽ pietate ꝓficendus est:
sensu uͦ non ꝑsequendus ẽ seo ad¬
orandus quia nat᷑a moderata ce
infirmis nature infinite ce poten¬
tis sacram̃tum incelligencie opi¬
nione non occupet. Non ẽ itaq

Expanded text:
Deo scientiam non de repentina cogniDeo scientiam non de repentina cognitione sumente, sed in tempore protestante. Si itaque et diem Filius secundum sacramentum nescit, ut taceat; e contrario necesse est, ideo diem Pater solus ostendatur scire, quia non tacet. 72. Deus simplium demutationum novitates in Patre et Filio existimari, ut aliquando Pater Filio aut loquatur, aut taceat. Nobis quidem nonnunquam missam vocem de coelo meminimus; ut sacramentum apud nos Filii, paterni dicti significatio firmaret, sicut Dominus ait: Non propter me vox haec venit de coelo, sed propter vos . Caeterum natura Dei non eget compositis humani officii necessitatibus, linguae 314 motu, temperamento oris, spiritus nisu, aeris pulsu. Deus simplex est, religione nostra intelligendus est, pietate profitendus est: sensu vero non persequendus est, sed adorandus; quia natura moderata et infirmis, naturae infinitae et potentis sacramentum intelligentiae opinione non occupet. Non est itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tate dissenciunt: quomͦ unum
uelle possunt quib scire ñ unum
ẽ cũ sciencia & ignoracio. uolũtatiᷤᷤ
unius impendiant. unitatem: Cũ
itaq sciencie insciencia adu̾sa sit:
unum uelle aduersa ñ possunt. sed
filiũ qui se nescire dix̃it nescire con
maximi ꝑicłi res incelligencie nr̃ȩ
relinqueret᷑ ne forde existimaret᷑
ip̃e nescire. Nam cum in eo quod neᷤ¬
cit dispensacio ei pocius abscondi¬
te sciencie quã natura sit nescien¬
di: ꝑio quoq nc̃ qđ solus pat̾ scit
non ignorasse credendus ẽ. Quia si¬
cut suꝑius docuimꝰ. sciencia aput
dm̃ non cognosceri id quod nescierit
indelligencia ẽ seo loquendi ce ꝑid
quod solus pat̾ scit. filius ñ incelli¬
gitur nescire: cũ filius idcirco nes¬
cire. se dicat ne ce alii sciant: ce patrẽ
ob id solum dicat scire ne ce ip̃e non
amari se abraham cũ hoc ñ celauit
abrahe necesse ẽ ut pat̾ diem obid
scire dicatur. quia ñ celauĩt filio

Expanded text:
tate dissentiunt: quomodo unum tate dissentiunt: quomodo unum velle possunt, quibus scire non unum est; cum scientia, et ignoratio voluntatis unius impediant unitatem? Cum itaque scientiae inscientia adversa sit, unum velle adversa non possunt. 71. Filium, qui se nescire dixerit, nescire confmaximi periculi res intelligentiae nostrae relinqueretur, ne forte existimaretur ipse nescire. Nam cum in eo, quod nescit, dispensatio ei potius, absconditae scientiae, quam natura sit nesciendi; per id quoque nunc, quod solus Pater scit, non ignorasse credendus est: quia, sicut superius docuimus, scientia apud Deum, non cognoscendi id quod nescierit intelligentia est, sed loquendi. Et per id, quod solus Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius idcirco nescire se dicat, ne et alii sciant: et Patrem ob id solum dicat scire, ne et ipse non amari se ab Abraham, cum hoc non celavit Abrahae ; necesse est, ut et Pater diem ob id scire dicatur, quia non celaverit Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
id ipͣm sit. Quime uidet uidet ce
patrem. Uel certe non fuerit in
usu eloquii diuini. uoluntas patͥs
mei inme ẽ. & uoluntas mea ĩpat᷑
meo ẽ. sed conueniens huic dicto
sit. ego inpatre &e pat̾ inme. Quȩ
quaqͣm omĩa feda ce inepta ce im¬
pia sint. neq sensus humanus in
hanc stulte opinionis sencenciam
concedat ut aut non potuerit do¬
minꝰ loqui quod uolebat: aut ali¬
ud locutus sit quã locutus ẽ qui
quãqͣm repperiat᷑ parabolicis ce al¬
legoricis dictis usus ẽẽ : sed aliud ẽ
uel exemplis dicta sirmare. uel ꝓ¬
uerbioꝵ significacionib rerũ satis¬
facere dignitati. uel dempoꝵ ꝓfessi¬
onib se coaptare. Tam̃ hic idem
unitatis dequa tractatur locus.
non patit᷑ indictis aliud quã sonãt
uerba eẽ credendum. sienim ꝑ id
unum sunt quia unum uolunt.
unum autẽ uelle nature separabi¬
les non possent. quȩ ce diu̾sitate
generis dissidentis indiuersas. ne¬
cessario uoluntates nature diu̾si¬

Expanded text:
id ipsum sit, Qui me vidit, vidit et id ipsum sit, Qui me vidit, vidit et Patrem: vel certe non fuerit in usu eloquii divini, Voluntas Patris mei in me est, et voluntas mea in Patre meo est; sed conveniens huic dicto sit, Ego in Patre, et Pater in me . Quae quamquam omnia foeda et inepta et impia sint, neque sensus humanus in hanc stultae opinionis sententiam concedat, ut aut non potuerit Dominus loqui quod volebat, aut aliud locutus sit quam locutus est: qui quamquam reperiatur parabolicis et allegoricis dictis usus esse, sed aliud est vel exemplis dicta firmare, vel proverbiorum significationibus rerum satisfacere dignitati, vel temporum professionibus se coaptare: tamen hic idem unitatis, de qua tractatur, locus non patitur in dictis aliud, quam sonant verba, esse credendum. Si enim per id unum sunt, quia unum volunt; unum autem velle naturae separabiles non possunt, quae diversitate generis dissidentis in diversas 313 necessario voluntates naturae diversi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ꝑincelligenciam quisq ui¬
decur. Nec differt ingenere qui ma¬
nentẽ inse habens in ẽ inmanente
Nec diu̾si sunt quiꝰ unum sunt.
Incellige unicatem. dũ non diui¬
dua natura ẽ. nature uero rursũ
indiuidue sacram̃tum adp̃hend̃:
dum tanquã specłm unus uniꝰ ẽ.
Specłm aut̃ ita ut non imaginatã
speciem. nat᷑e ext̾ioris splendore¬
mictat sed dum uiuens natura na¬
tiuȩ. uiuenti indifferens ẽ quippe
que extoca. tota sit que ce dũ uni
significandum natiuitatis sacram̃¬
tum adño predicata ȩrechici quia
negare non possunt ita conantur
eludere. ut aduoluntatis concordiã
referant. Ut indeo patre & deo filio
non diuinitatis sit unicas seduolũ¬
tatis. Canquã diuine doctrine i¬
ops sermo sit: neq aut dici adño
potuerit. Ego ce pat᷑ unum uolum
ut eiusdem intelligenciȩ sit. egoce pat̃
unum sumꝰ. uel loqͣndi inꝑicus ñ
dixĩt. Qui uidet uoluntatẽ meam
uidet uoluntatem patris mei. &

Expanded text:
in quo per intelligentiam quis viin quo per intelligentiam quis videtur; nec differt in genere, qui manentem in se habens, inest in manente; nec diversi sunt, qui unum sunt. Intellige unitatem, dum non dividua natura est. Naturae vero rursum individuae sacramentum apprehende, dum tamquam speculum unus unius est. Speculum autem ita, ut non imaginatam speciem naturae exterioris splendor emittat; sed dum vivens natura naturae viventi indifferens est, quippe quae ex tota tota sit, quae significandum nativitatis sacramentum a Domino praedicata, haeretici quia negare non possunt, ita conantur eludere, ut ad voluntatis concordiam referant; ut in Deo patre et in Deo filio non divinitatis sit unitas, sed voluntatis: tamquam divinae doctrinae inops sermo sit, neque aut dici a Domino potuerit, Ego et Pater unum volumus: aut ejusdem intelligentiae sit, Ego et Pater unum ui vidit voluntatem meam, vidit et voluntatem Patris mei: et
Abbreviated transcription (Latin):
Ob id ergo cogitaciones dĩ patris
ignorare filius abimpiis dr̃ quia
infirmꝰ ĩpe cũ sit non adeat ineun¬
do pociorem nec ualencẽ inualidꝰ
transcurrat quȩ siquis non modo
ore demerario loqui audebit de u¬
nigenito deo. uerum etiam corde
impio cogitare: apłm ita de sp̃u
scõ adchorintios scribentẽ credidis¬
se cognoscat. Nobis autẽ reuelauit
num que sunt hominis quȩ inipso.
nisi sp̃s qui impso ẽ: Ita cequȩ in
deo sunt nemo nouit nisi sp̃s dei.
Sed hec inania corporalium rerum
exempla sꝑnentes: dm̃ de deo oe sp̃m
de sp̃u uirtutib siuis pocius quã
terrenis condicionib estimemꝰ. Esti¬
memus aut̃ non sensu nr̃o sed ꝓfes¬
one diuina &e credamꝰ ei qui art: qͥ
me uidit uidit & patrem. nec ig¬
noremꝰ eum qui locutꝰ ẽ. Ego & pat̃
unum sumꝰ. Sienm sensum nr̃m
rerũ noĩa scđm humanam incelli¬
genciam cõmemorata confirmant:
non habet abeo nature differenciã.

Expanded text:
Ob id ergo cogitationes Dei patris Ob id ergo cogitationes Dei patris ignorare Filius ab impiis dicitur, quia infirmus ipse cum sit, non adeat ineundo potiorem, nec valentem invalidus transcurrat. ore temerario loqui audebit de unigenito Deo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat: Nobis autem revelavit num quae sunt hominis, quae in ipso, nisi spiritus qui in ipso est? Ita et quae in Deo sunt nemo novit, nisi Spiritus Dei . Sed haec inania corporalium rerum exempla spernentes, Deum de Deo, et Spiritum de Spiritu, virtutibus suis potius, quam terrenis conditionibus aestimemus. Aestimemus autem, non sensu nostro, sed professione divina: et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem . Nec ignorunum sumus . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam intelligentiam commemorata confirmant: non habet ab eo naturae differentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ret: sed p̾paracionẽ in remissam ex¬
pectacio indefinita retinere quȩ
patre familias uero domus. dam¬
insemꝑ timore uigilante. Qũaqͣm¬
igitur non obscurum sit ignoraci
onem dĩ non ignoracionem esse
sed sacramentum. dumꝑ dispau¬
sacionem aut agendi aut ꝓtestan¬
di aut demonstrandi. sic nescit
ut sciat eẽ. & sic non nescit ut neᷤ¬
ciat. tam̃ uidendum ẽ ueforie
ita infirmus sit ut aͦquȩ pat̾ scit
scire non possit. potente quidem
eo cogitacionss humanoꝵ cordium
nosse quia natura pocior motib
se nature infsrioris interioris ad¬
misceat. eamq tanquã in becillã
uehementi uirtute transcurrat:
s inpotens fit uehem̃ciorem sui
naturam infirmior ip̃a penetrare.
Quia ut leuia grauib ce rara densiˢ.
& liquida solidis sunt ꝑuia. ita con¬
cia ce grauia leuib & denssa raris.
& solida liquidis non cedant: quia
cũ non pateant ualioa infirmib
ualidis tam̃ infirma penetrantur.

Expanded text:
ret, sed praeparationem irremissam exret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae patrefamilias vero domus, damni semper timore, vigilante. 68. Chrionem Dei non ignorationem esse, sed sacramentum: dum per dispensationem aut agendi, aut protestandi, aut demonstrandi sic nescit, ut sciat; et sic non nescit, ut nesciat: tamen videndum est, ne forte et ita infirmus sit, ut ea, quae Pater scit, scire non possit: potente quidem eo cogitationes humanorum cordium nosse: quia natura potior motibus se naturae inferioris admisceat, eamque tamquam imbecillam vehementi virtute transcurriat: sed impotens sit vehementiorem sui naturam infirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara densis, et liquida solidis sunt pervia; ita contra et grav ia levibus, et densa raris et solida liquidis non cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, validis tamen infirma penetrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
gat ergo se scire: ut sciencia eẽ poᷤ
sit abscondita quod si idcirco nes¬
cit ut sciencia maneat absconsa:
non ꝑ nat᷑am nescit omĩa sciens
quod idcirco tantũ ut absconsum
sit nescit: cur autẽ diei sciencia
absconsa sit: non inobscuro ẽ namq
monens nos inremissa fide intencos
semꝑ manere. securitatẽ cognicioĩs
definice ademit. ut pendule expec¬
sacionis incerto mens sollicita fes¬
tinans. ce aduentus dei ẽ semꝑ ex¬
peclans: semꝑ expectando sꝑaret
curamq ꝑuigilem incertum ip̃m
non ambigendi tam̃ temporis de¬
tineret. Ita enim dñs ait. Ideo et
uos estote parati: quia nescitis qͣ
hora filius hominis uenturus ẽ.
Urursum. Beatus ille seruus: quẽ
ueniens dñs eiꝰ inuenerit sic faci¬
entem. Ignoracio non ad errorẽ
fuit necessaria: sed adꝑseueranciã
nec negatum. id addetrimencum
ẽ. quod sugnoratum tribuit incre¬
mentum. Nesciencie securitas. ne¬
gligenciam fidei dissimulat excita¬

Expanded text:
gat ergo se scire: ut scientia possit gat ergo se scire: ut scientia possit esse abscondita. Quod si idcirco nescit, ut scientia maneat absconsa; non per naturam nescit omnia sciens, quod idcirco tantum, ut absconsum sit, nescit. Cur autem diei scientia absconsa sit, non in obscuro est. Namque monens nos irremissa fide intentos semper manere, securitatem cognitionis definitae ademit: ut pendulae exspectationis incerto mens sollicita, festinans et adventus diem semper exspectans, semper exspectando speraret; curamque pervigilem incertum ipsum, non ambigendi tamen temporis, detineret. Ita enim Dominus ait: Ideo et vos estote parati, quia nescitis qua hora filius hominis venturus est . Et rursum: Beatus ille servus quem veniens Dominus ejus invenerit sic facientem . Ignoratio non ad errorem fuit necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excita
Abbreviated transcription (Latin):
tas detinetur. Non ut infirmꝰ eẽt
ex natura qui ds̃ ẽ sed infirmitateᷤᷤ
sibi hominũ ds̃ homo natus adsũ¬
serit. Ad sumpserit aut̃ ica ño inna¬
turam infirmã natura inde muta¬
bilis sit redacta: sed aut in natura
indemutabili suscepcionis eẽt sa¬
ciamentum : dum &e quierat ds̃
homo ẽ. nec ds̃ desticit manere. qͥ
homo ẽ. Agens itaq se atq confir¬
mans hominẽ natum manens ds̃
uerbum sepissime inea ẽ. ꝓfessio¬
ne qua homo ẽ: cũ tam̃ ce ꝓtestacio
dĩ ea sit sepe quȩ hominũ. cũ ea
nescit. que aut non sint intẽpore
conficendi. aut non agnoscuntur
ẽ cur ꝓfessus ẽ diem se nescire: si
omĩno non uescire creditur. dpl̃s
itaq contradicit. Inquo sunt õs
thesauri sapiencie & sciencie abs¬
consi. Est ergo. absconsa sciencia
quȩ abscondenda ẽ int̾ dũ & nesci¬
encia conficenda ẽ. ut eẽ possit ab ᷤ¬
condita. Nam sierit in ꝓtestacione:
non etiam insecieto manebit. ne¬

Expanded text:
tas detinetur; non ita ut infirmis esset tas detinetur; non ita ut infirmis esset ex 310 natura qui Deus est, sed ut infirmitates sibi hominum Deus homo natus assumpserit, assumpserit autem ita, non ut in naturam infirmam natura indemutabilis sit redacta, sed ut in natura indemutabili susceptionis esset sacramentum: dum et qui erat Deus, homo est; nec Deus destitit manere, qui homo est. Agens itaque se atque confirmans hominem natum, manens Deus Verbum, saepissime in ea est professione, qua homo est, cum tamen et protestatio Dei ea sit saepe quae hominum: cum ea nescit, quae aut non sint in tempore confitenda, aut non agnoscuntur est, cur professus sit diem se nescire. Si omnino nescire creditur, Apostolus ita contradicit: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi . Est ergo absconsa scientia: quae quia abscondenda est, interdum et nescientia confitenda est, ut esse possit absconsa. Nam si erit in protestatione, non etiam in secreto manebit. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
la incordib urĩs: Nam cũ cogita¬
cionũ gestoꝵq non ignarus cogni¬
tor. interdum decogicatis gestisq
quasi ignarus interrogat. uelut de
tactu fimbrie mulierem. uł de
dictorum dissensione apłs. uł de
sepulcro lazari flentis non nescieis.
intelligendus ẽ nescire sed loquens.
Neq enim natura sec qui absens
laxarũ morcuũ sepultũq sciat
sepulchri locum nesciat. & qui co¬
gitaciones uidet mulieris fidem
non cognouerit &e quia necessitatẽ
non habet de aliquo int̾rogandi
dissensionem apłoꝵ ignorauerit.
Sed ce qui nouit omĩa ea ipsa quȩ
non nescit dispensacio ẽ aliquado
nescire seeloqui dum aut ut aput
abraham ẽ sciencia dissimulatur.
intempꝰ. auc apud stultas uirgines
&e iniquitatis oꝑarios cognicione¬
gatur indignis. aut insacram̃co
siliĩ hominis int̾rogacio ignorantis
ex homine ẽ. inihs se omib ueri¬
tati corporee natiuitatis ac com¬
modans quib nature nĩt infirmi¬

Expanded text:
la in cordibus vestris ? Nam cum cogitala in cordibus vestris ? Nam cum cogitationum gestorumque non ignarus cognitor interdum de cogitatis gestisque quasi ignarus interrogat, velut de tactu fimbriae mulierem, vel de dictorum dissensione Apostolos, vel de sepulcro Lazari flentes: non nesciens intelligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura fert, ut qui absens Lazarum mortuum sepultumque sciat, sepulcri locum nesciat; et qui cogitationes videt, mulieris fidem non cognoverit, et qui necessitatem non habet de aliquo interrogandi , dissensionem Apostolorum ignoraverit. Sed ei, qui novit omnia, ea ipsa quae non nescit, dispensatio est aliquando nescire se loqui: dum aut apud Abraham scientia dissimulatur in tempus, aut apud stultas virgines et iniquitatis operarios cognitio negatur indignis, aut in sacramento filii hominis, interrogatio ignorantis ex homine est: in his se omnibus veritati corporeae nativitatis accommodans, quibus naturae nostrae infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
norat. Namq &adeunt ce rogãt:
ce usq eo non ignorantur ut his res¬
pondeatur. amen dico uob̃ quia
nescio uos. Nam ce occursus er de¬
precacio non ignorabiles ẽẽ eas pa¬
ticur: sednesciendi responsio ñ
nature pocius quam uoluntatiᷤ
est. Dum abeo qui nicħ. non nescit
indigne sunt quȩ sciantur deni
q neꝑ infirmitatem ignorare
existimaretur: continuo apłis
ita locutꝰ ẽ. Uigilate itaq quia
nestitis diem neq horam. Ut
cum uigilare eos obignoracionẽ
diei atq hore monet: ꝑ id nesciri
abeo uirgines noscerent᷑. quod
consopite & negligentes. indig¬
ne adicu chalami sui. oleo indi¬
gendo mansissent. Nlon ẽ igitur dñs¬
ihc xp̃c quis crucans corda &e renes
ds̃ eͣ inea nat᷑e infirmitate ne nes¬
ciat: cum hoc ip̃m exnat᷑e scien¬
cia intelligat᷑ eẽ quod nescit. Quod
si qui sorte ignoracionem ei deputa¬
bunt abeo q sciat cogitaciones eoꝵ:
dici sibi metuant quid cogitatis ma¬

Expanded text:
norat. Namque et adeunt et rogant, norat. Namque et adeunt et rogant, et usque adeo non ignorantur, ut his respondeatur: Amen dico vobis, quia nescio vos . Nam et occursus 309 et deprecatio non ignorabiles esse eas patitur: sed nesciendi responsio non naturae potius quam voluntatis est; dum ab eo, qui nihil non nescit, indignae sunt quae sciantur. Denique ne per infirmitatem ignorare existimaretur, continuo Apostolis ita locutus est: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam : ut cum vigilare eos ob ignorationem diei atque horae monet, per id nesciri ab eo virgines noscerentur, quod consopitae et negligentes, indignae aditu thalami sui oleo indigendo mansissent. 66. Christus nistus, qui scrutans corda et renes Deus est, in ea naturae infirmitate, ut ne nesciat, cum hoc ipsum ex naturae scientia intelligatur esse, quod nescit. Quod si qui forte ignorationem ei deputabunt, ab eo qui sciat cogitationes eorum dici sibi metuant. Quid cogitatis ma
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. & deplurimis quidẽ
que de sciencia dĩ testam̃to ueci
continentur. Hȩc tancum exempli
causa demonstrata a nob̃ sunt
ut id quod nescit ds̃. ñ ignoraciois
causa incelligeretur eẽ sed cẽporiᷤ.
Ineuangłiis uͦ dñm multas scien¬
tem nescire inuenimꝰ. Oꝑarios in¬
iquitatis inuircutib multis &
in nomine eiꝰ gloriantes. ñ nouit
dicens. Et tunc urabo quia ñ noui
uos discedite ame om̃s qui oꝑami¬
ni iniquitatem. E iam cũ iure¬
iurando eos non nouit: quo ᷤ tñ
iniquitatis oꝑarios ẽẽ non nescit.
Nescit ergo non idcirco quia nes¬
ciat. sed quia cognicione eiꝰ ꝑmi
quitatẽ oꝑacionis indigni sint.
fidem dicti etiam uirandi religi¬
on ͨ confirmans: oe habens inna¬
turȩ uirtute nenesciat. & reci¬
nens insacram̃to uoluntatis ut
nesciat. nescit quoq unigenit᷑
ds uirgines stultas: & conparan¬
di sibi olei incuriosas. gloriosi ad¬
uentꝰ sui thalamũ ingressus ig¬

Expanded text:
loquitur. Et de plurimis quidem, loquitur. Et de plurimis quidem, quae de scientia Dei Testamento Veteri continentur, haec tantum exempli causa demonstrata a nobis sunt: ut id, quod nescit Deus, non ignorationis causa intelligeretur esse, sed temporis.In Evangeliis vero Dominum multa scientem nescire invenimus. Operarios iniquitatis, in virtutibus multis et in nomine ejus gloriantes, non novit dicens: Et tunc jurabo, quia non novi vos. Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Etiam cum jurejurando eos non novit, quos tamen iniquitatis operarios esse non nescit. Nescit ergo, non idcirco quia nesciat, sed quia cognitione ejus per iniquitatem operationis indigni sint: fidem dicti etiam jurisjurandi religione confirmans, et habens in naturae virtute ne nesciat, et retinens in sacramento voluntatis ut nesciat. Nescit quoque unigenitus Deus virgines stultas: et comparandi sibi olei incuriosas, gloriosi adventus sui thalamum ingressus, ig
Abbreviated transcription (Latin):
scit. nicħ aliud quã uł loquendi
dispensacio sit uel gerendi. Non
extempore pocius eẽ quã ex de¬
mutacione. cum ad id quod ds̃
scit ꝓficende pocius sciencie tẽpꝰ
sit quã adepte ut etiam ex hoc
docemur quod adbraham dic¬
tum ẽ. Ne inicias manum tuã
inpuerum. & ne facias illi qͥeq̃
Nunc enim cognoui quia times
dnm dm̃ cuum: &e non peꝑcisti
filio tuo dilecto ꝓpt̃ me. Ds itaq
mͦ scit. modo autẽ scire anterioris
ignorancie ꝓfessionem. Quod cũ
in dm̃ non cadat. neq ut ignoraue¬
rit antea fidelem sibi ẽẽ abraham
de quo dictũ ẽ. Credidit abraham
deo ce deputatum ẽ ei adiusticiã.
Hoc quod nunc cognouit. cempꝰ
est quod abraham testimonium
accepit non etiam scire ds̃ cepit.
Abraham enim holocalisto filii di¬
lectionem quã ad dm̃ habebat
docuerat: ds̃ tune cognouit cũ
loquitur. & quia ante nescire ñ
incelligendus ẽ: necesse ẽ idcirco
cunc intelligatur cognosse quia

Expanded text:
scit, nihil aliud quam vel loquendi scit, nihil aliud quam vel loquendi dispensatio sit, vel gerendi. 64. ex tempore potius esse quam ex demutatione, cum ad id quod Deus scit, profitendae 308 potius scientiae tempus sit, quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad Abraham dictum est: Ne injicias manum tuam in puerum, et ne facias illi quidquam: nunc enim cognovi quia times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me . Deus itaque modo scit: modo autem scire, anterioris ignorantiae professio est. Quod cum in Deum non cadat, neque ut ignoraverit antea fidelem sibi esse Abraham, de quo dictum est, Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam : hoc quod nunc cognovit, tempus est quo Abraham testimonium accepit, non etiam quo scire Deus coepit. Abraham enim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia ante nescire non intelligendus est; necesse est idcirco tunc intelligatur cognosse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s thesauri in eo sciencie latẽt.
dispensacio pocius quã ignoratio
sit. Habes causam ignorandi si¬
ne intelligencia nesciendi. In oĩb
ignoranciam quidẽ ꝓficetur. s
ignoracione tam̃ non detinetur.
dum ad id quod nescit. non nes¬
ciendi infirmitas ẽ sed aut tẽpꝰ
est non loquendi auc dispensacio
ẽ non agendi. loquit᷑ ad abraham
re impletus est cepeccata eoꝵ mag¬
na ualde. Descendam ergo & ui
habes ergo nescientem dm̃ quod
tam̃ non nesciat. nam cũ pecca¬
ta magna ualde sciat ẽẽ ce rursũ¬
descendit ut uideat an consum¬
mati sint. ce si nondum consum¬
mati sint ut sciat: intelligimꝰ
eum ñ nescire quia nesciat. sed
tunc scire cũ tempus adagendũ
sit. Nescire ergo dm̃ non ẽ ignorã¬
ciȩ de mutacio: sed tẽporis pleni¬
tudo. Expectatur eñi ad huc
ut sciat. Ecum non possim id de
eo incelligere quod nesciat. cũ tͣn
ad huc expectet ut sciat necesse ẽ
ut ‸ quod sciens nescit ce nesciens

Expanded text:
omnes thesauri in eo scientiae latent, omnes thesauri in eo scientiae latent, dispensatio potius quam ignoratio sit; habes causam ignorandi sine intelligentia nesciendi. 63. Deus ignorantiam quidem profitetur, sed ignoratione tamen non detinetur: dum ad id quod nescit, non nesciendi infirmitas est, sed aut tempus est non loquendi, aut dispensatio est non agendi. Loquitur ad Abraham rhae impletus est, et peccata eorum magna valde. Descendam ergo et viHabes ergo nescientem Deum, quod tamen non nesciebat. Nam cum peccata magna descendit ut videat an consummata sint, et si nondum consummata sunt, ut sciat: intelligimus eum non nescire, quia nesciat; sed tum scire, quia tempus ad agendum sit. Scire ergo Deum, non est ignorantiae demutatio, sed temporis plenitudo. Exspectatur enim adhuc ut sciat: et cum non possimus id de eo intelligere quod nesciat; cum tamen adhuc exspectet ut sciat, necesse est, ut id quod sciens nescit, et nesciens
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. in quo sunt om̃s thesauri sa¬
piencie & scienciȩ absconditi. Ds̃
encie ce sciencie in eo thesauri la¬
tent. Porcioni uero & unͥusitati:
non pocest conuenire. Quia neq
pars. omĩa intelligit᷑ & omĩa par¬
tem non paciunt᷑ intelligi. Filius
enim sidiem nescit. iam non oĩs¬
si meo om̃s sciencie thesauri sũt:
diem non ignorat. omẽm inse
sciencie. chesaurum continens.
sed meminisse nos conuenit. occul¬
tos ineo istos scienciȩ thesauros ẽẽ.
Neq idcirco quia occulti sint
non in esse cũ ꝑ id qd̃ ds est in eo
insint. ꝑ iduͦ quod sacram̃tum ẽ
occultantur. Non occultum aut
neq ignoratũ nobis ẽ sacram̃tũ
dĩ xp̃i: in quo absconsi om̃s scien¬
encie thesauri sunt. Et quia sa¬
cramentum ip̃e ẽ uideam. An in
his quȩ nescit ignorans sit. Si N.
incet̾ĩs ꝓfessio ignorandi ñ habet
nesciendi intelligenciam: ne nẽ
quidẽ quod nescit ignorat. nam
cum ignoracio eius scđm quod

Expanded text:
Christi, in quo sunt omnes thesauri saChristi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi. Deus entiae et scientiae in eo thesauri latent. Portioni vero, et universitati non potest convenire: quia neque pars omnia intelligitur, et omnia partem non patiuntur intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omo scientiae thesauri sunt: diem non ignorat, omnes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae thesauros esse, neque idcirco, quia occulti sint, non inesse: cum per id, quod Deus est, in eo insint; per id vero quod sacramentum est, occultantur. Non occultum autem, neque ignoratum nobis est sacramentum Dei Christi, in quo absconsi omnes scientiae thesauri sunt. Et quia sacramentum ipse est; videamus an in his, quae nescit, ignorans sit. Si enim in caeteris professio ignorandi non habet nesciendi intelligentiam; ne nunc quidem quod nescit ignorat. Nam cum ignoratio ejus, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
orunũ totũ ds̃ ẽ dũ non exporciõe
conpositꝰ ẽ sed ex simplicitate ꝑfecł
ẽ necesse ẽ ut scõm quod ẽ pat᷑ ip̃e
sit onĩium suoꝵ ei quẽ ex se genuit
pat̾ tocus: dum eũ patrem ex suis
om̃ib naciuitas filii ꝑfecta consũ¬
niat. Si igitur ꝓprius filio pat̾ est.
in ea necesse ẽ filium manere ꝓpri¬
etate qua pat̾ ẽ : manere autẽ quo¬
mͦ existimabit᷑. si extra p̾scienciȩ
naturã sic. & aliquid natiuitati eiꝰ
exauctore defuerit: De erit enim
ꝓpe totũ si quod ꝓpriũ deo ẽ non ha¬
beat ꝓprium autẽ deo quid aliud.
qũa cognicio fucuroꝵ ẽ: Ut res
non dum manences mansurasq
posteriꝰ inuisibilium ac nondum
excancium generum capax nat᷑a
doctor gencium. Paulꝰ hanc impii
erroris ꝓsessionẽ ut ignorasse ali¬
quid unigenitꝰ ds̃ existimetur.
dit enum. Insticuci indilectionẽ
om̃s diuicias adimpletionis incel¬
lectus inagnicionem sacram̃ti dĩ

Expanded text:
et unum totus Deus est, dum non eet unum totus Deus est, dum non et, sed ex simplicitate perfectus est: necesse est, ut secundum quod est pater, ipse sit omnium suorum ei quem ex se genuit pater totus, dum eum patrem ex suis omnibus nativitas filii perfecta consummat. Si igitur proprius Filio Pater est; in ea necesse est Filium manere proprietate qua Pater est. Manere autem quomodo existimabitur, si extra praescientiae naturam sit, et aliquid nativitati ejus ex auctore defuerit? deerit enim prope totum, si quod proprium Deo est, non habeat. Proprium autem Deo quid aliud, quam cognitio futurorum est; ut res nondum manentes, mansurasque posterius, invisibilium ac nondum exstantium generum capax natura doctor gentium Paulus hanc impii erroris professionem, ut ignorasse aliquid unigenitus Deus existimetur; ait enim: Instituti in dilectione, in omnes divitias adimpletionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei
Abbreviated transcription (Latin):
neq aliud quã pat̾ eẽ. E qui diligit
non inuidet: & qui pater ẽ non etiã
non pat̾ totus ẽ. Non enim aͦmit.¬
tit hoc nom̃ porcionẽ. ut ex aliquo
pat̾ sit &r ex aliquo pat̾ non sit
Pat̃ eñi uniuersicatis eius queq
use ẽ pat̾ ẽ: omẽm se in eo habens
cui non sit exporcione quod pater
ẽ. Non quod sibi eoꝵ queq sua sunt
pat̾ ipsa sit: s quod inhis quib ip̃e
ei qui ex se ẽ. patͣ tocus sitc. E cũ scd̾m
humanorum corpoꝵ naturas queq
ex disparib conueniunt. & excon¬
posicis consistunt. non possit nͥ om̃i¬
um suoꝵ quis pat̾ pat̾ eẽ. dũ quod
inuno quoq ẽ generũ ac parciũ.
id infiliis natiuitas ꝑfecta conser¬
uet. Omĩum ergo suoꝵ quis pacer
pacer ẽ: dum exomĩb natiuitas
ꝙ inom̃ib manet. Et cum indeo
non sint corporalia sed absoluta
neq particłata sed tota. & uniu̾sa
non uiuificata sed uiua: totꝰ uiues.

Expanded text:
neque aliud quam pater esse. Et qui diligit, neque aliud quam pater esse. Et qui diligit, non invidet: et qui pater est, non etiam non pater totus est. Non enim admittit hoc nomen portionem, ut ex aliquo pater sit, et ex aliquo pater 306 non sit. Pater enim universitatis ejus quae in se est pater est, omnem se in eo habens, cui non sit ex portione quod pater est: non quod sibi eorum quae sua sunt pater ipse sit, sed quod in his quibus ipse est, ei qui ex se est, pater totus sit. Et cum secundum humanorum corporum naturas, quae ex disparibus conveniunt et ex compositis consistunt, non possit nisi omnium suorum quis pater pater esse, dum quod in unoquoque est generum ac partium, id in filiis nativitas perfecta conservet: omnium ergo suorum quis pater pater est, dum ex omnibus nativitas et in omnibus manet. Et cum in Deo non sint corporalia, sed absoluta; neque particulata, sed tota et universa; non vivificata, sed viva; totus vivens,
Abbreviated transcription (Latin):
queq &e necessitatẽ habeat aduenien¬
di. ce scienciam aduentꝰ sui non ad¬
epta sit: ꝑquod pocior sit ignoracio
deo queq auferat cognicionis hab̃e
uirtutem. lam uero quanta impie¬
tatis geminatur occasio. si pretͣ in¬
firmitatem xp̃i oriam deo pacri ui¬
cium depucabit᷑: ut unigenitum
dm̃ ce dilectionis sue filium. diei hu¬
ius cognicione fraudauĩt maligni¬
tatisq ad fectu scienciam fucure cõ¬
summacionis inuiderit: Et cũ
non ignobilem ei esse passionis ꝙ
diem ce horam uoluerit. diem uir¬
tutis eius ꝙ clarificandi in scis suis.
Horam negauerit: ce ademerit bea¬
citudinis cognicionem. cui morciᷤ
indulserit p̾scienciam: Humane
istud constiencie non pocest ferre
crepidacio: ut hoc sibi de deo arbi¬
trium presumat. & ei uicia huma¬
ne demutacionis adscribat ut aut
aliquid filio pat̾ deneget. aut aliqͥd
dds̃ natus ignoret. Hescit aut̃ deus
aliud aliquando quã dilectio esse.

Expanded text:
quae et necessitatem habeat advenienquae et necessitatem habeat adveniendi, et scientiam adventus sui non adepta sit? Per quod potior sit ignoratio Deo, quae ei auferat cognitionis habere virtutem. Jam vero quanta impietatis geminatur occasio; si praeter infirmitatem Christi etiam Deo patri vitium deputabitur; ut unigenitum Deum, et dilectionis suae filium, diei hujus cognitione fraudaverit, malignitatisque affectu scientiam futurae consummationis inviderit: et cum non ignorabilem ei esse passionis et diem et horam voluerit; diem virtutis ejus, et clarificandi in sanctis suis horam negaverit, et ademerit beatitudinis cognitionem, cui mortis indulserit praescientiam? Humanae istud conscientiae non potest ferre trepidatio, ut hoc sibi de Deo arbitrium praesumat, et ei vitia humanae demutationis adscribat; ut aut aliquid Filio Pater deneget, aut aliquid Deus natus ignoret. 61. Ut aliud aliquando quam dilectio esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ineo sit plenicudo ce omĩa ꝑ ip̃m
& in ipso reconfilient᷑. &e dies illa
reconciliacionis nr̃ȩ expectacio sit:
hanc ille diem ignorat cuiꝰ ce inse
enum aduencꝰ sui dies ista ẽ dequa
est scd̃m eundem apłm. Quia dies
dm̃i sicut fur nocte adueniet &
ignoracione eius detineri incelli¬
gendus est: Humane nacure qd̃
agere definiunt quancũ inse est
presciunt. & sequit᷑ gerendorum
cognicio uoluncatem agendi. Ds̃
uero nat̾ quod inse & ꝑse ẽ nescit:
Per eum eñi tp̃ra. & in eo dies est.
quia & ꝑip̃m futuroꝵ consticucio
est: & imip̃o aduentus sui dispensa¬
cio ẽ & erit mea hebitudine. ut
quod sibi constat sensu nature tor¬
pentis ignoret ferarũ beluarũq
modo quęq extra racionem consi¬
lii ꝓuidentis anima de ip̃m quod
agunt nesciunt: cũ quodam mo¬
tu stupide uoluntatis agitate for¬
cuico adaliquid & incerto serunt᷑
incomposite inꝑfecteq credetur:

Expanded text:
in eo sit plenitudo, et omnia per ipsum in eo sit plenitudo, et omnia per ipsum et in ipso reconcilientur, et dies illa reconciliationis nostrae exspectatio sit: hanc ille diem ignorat, cujus et in se Etenim adventus sui dies ista est, de qest, secundum eumdem Apostolum, quia dies Domini sicut fur nocte adveniet : et ignoratione ejus detineri intelligendus est? Humanae naturae quod agere definiunt, quantum in se est, praesciunt, et sequitur gerendorum cognitio voluntatem agendi: Deus vero natus quod in se et per se est nescit? Per eum enim tempora, et in eo dies est; quia et per ipsum futurorum constitutio est, et in ipso adventus sui dispensatio est: et erit in ea hebetudine, ut quod sibi constat, sensu naturae torpentis ignoret, ferarum belluarumque modo, quae extra rationem consilii providentis animatae, ipsum quod agunt nesciunt, cum quodam motu stupidae voluntatis agitatae, fortuito ad aliquid et incerto feruntur incompositae imperfectaeque credetur,
Abbreviated transcription (Latin):
anceqͣm dicti racio & causa memo¬
retur: sensu communis iudicii
senciendum ẽ. Ancredibile ẽẽ poᷤ¬
sit. ut aliquid exom̃ĩb nesciat. qui
om̃ib ad id quod sunt atq erunt
id quod neq extra eum neq ñꝑ eũ
est quomͦ non etiam insciencia eiꝰ
causam nisi exeo non sumit. ce mo¬
tũ adid quod ẽ. ericq nisi intra se
non capit: quom extra eiꝰ naturȩ
scientiam ẽ ꝑqͣm & in qua idq̃
efficiendum sit continet᷑  Cogita¬
tiones namq humanas nõ solum
p̃senti motu incitatas. s eciã instinc¬
tu fucure uoluntatis agitandas dñs
Sciebat eium ihe abinicio. qui eẽñ
non credentes: & qui eẽt tradicurꝰ
eum. Nature ergo eius uirtꝰ quȩ
cognicionem rerum non extanci¬
um capit. & quiescencium adhuc
animoꝵ sub ituras inquietudineᷤ
non ignorat: id quod ꝑse intraq:
se ẽ nescisse existimabitur. & alieni
potens inpocens sui eẽ: dequo dic
cuit omẽm pulcricudinem diui¬
ciliari omĩa meũ. Cum igit᷑ om̃s

Expanded text:
ante quam dicti ratio et causa memoretur, sensu communis judicii sentiendum est, an credibile esse possit, ut aliquid ex omnibus nesciat, qui omnibus ad id quod sunt atque eruntid quod neque extra eum neque non per eum est, quomodo non etiam in scientia ejus causam nisi ex eo non sumit, et motum ad id, quod est eritque, nisi intra se non capit; quomodo extra ejus naturae scientiam est, per quam et in qua id quod efficiendum sit continetur? Cogitationes namque humanas non solum praesenti motu incitatas, sed etiam instinctu futurae voluntatis agitandas, DomiSciebat enim Jesus ab initio, qui essent non credentes et qui esset traditurus eum . Naturae ergo ejus virtus, quae cognitionem rerum non exstantium capit, et quiescentium adhuc animorum subituras inquietudines non ignorat, id quod per se intraque se est, nescisse existimabitur? Et alieni potens, impotens sui est; de quo dictcuit omnem plenitudinem iciliari omnia in eum ? Cum igitur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut homo sit habitu reꝑtus igno¬
ret. Insimilitudine enim naturȩ:
non inuiciorum ꝓprietate genera¬
cione. Nam quia ineo quod formam
serui accepit natiuitatis uidebat᷑
significata ẽẽ natura subiecit insi¬
militudine hominis consticutum
or habitu ut hominem reꝑcum:
ne natiuicatis ueritas naturȩ quoq¬

Expanded text:
qui ut homo sit habitu repertus, ignoqui ut homo sit habitu repertus, ignoret. In similitudine enim naturae, non 340 in vitiorum proprietate generatio est. Nam quia in eo, quod formam servi accepit, nativitatis videbatur significata esse natura, subjecit in similitudine hominis constitutum et habitu ut hominem repertum: ne nativitatis veritas naturae quoq
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ consuetudine. consuetudini sit
corporis satisfactum. Uel tum po¬
tum &ecibum accepit: non q necessi
buit enim corpus. sedoriginis suȩ
ꝓprium. Ileq exuiciis humane
concepcionis existens: sed informã
corporis nr̃i uirtutis suȩ pocestate
subsistens. Eierens quidẽ nos ꝑfor¬
mam serui sed apeccatis ce auiciis
humani corporis lib̃: ut nos quidẽ
in eo peregrinacionẽ uirginis in¬
ẽẽmus sed nr̃a in eo ꝑuirtutem ꝓ¬
fecte ex se originis uicia non in eent.
dum homo nacus non uiciis huma¬
ne concepcionis ẽ natus. Cenuit
enim apłs demonstrande natiui¬
tatis huius sacram̃tum cum ait.
Sedhumiliauit se formam serui
accipiens: insimilicudine homĩs
consticutus & habitureꝑtus ut
homo. Ut dum formã serui accepit
natus eẽ informa hominis incelli¬
gatur. Dum aut̃ insimilitudĩe hoĩs
consticutus & habitureꝑtus ut homo
ẽ: species quidem cr ueritas corporis
hominẽ testetur. sednaturas uicioꝵ

Expanded text:
nostrae consuetudine consuetudini sit nostrae consuetudine consuetudini sit corporis satisfactum. Vel cum potum et cibum accepit, non se necessitati buit enim corpus, sed originis suae proprium; neque ex vitiis humanae conceptionis exsistens, sed in formam corporis nostri virtutis suae potestate subsistens: gerens quidem nos per formam servi, sed a peccatis et a vitiis humani corporis liber; ut nos quidem in eo per generationem Virginis inessemus, sed nostra in eo per virtutem profectae ex se originis vitia non inessent: dum homo natus, non vitiis humanae conceptionis est natus. Tenuit enim Apostolus demonstrandae nativitatis hujus sacramentum, cum ait: Sed humiliavit se formam servi accipiens, in similitudine hominis constitutus, et habitu repertus ut homo : ut dum formam servi accepit, natus esse in forma hominis intelligatur; dum autem in similitudine hominis constitutus et habitu repertus ut homo est, species quidem et veritas corporis hominem testetur, sed naturas vitiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sionum ineo necesse sit in ẽẽ natu¬
ram. Qui sacram̃tum fletus sitis
atq esuricionis ignorat. sciat &
uiuificare flentem. nec mortẽ la¬
zari flere quã gaudeat: & flumina
at̃q uiue ex se prebere: sicientẽ
neq arere siti. qui pocens sit po¬
tare sicientes & esurientem eam
que fructus suos esurienti non
p̃buerit dampnare arborem nec
naturam eam uinci inediaq na¬
turam uiriditatis iussa aridita¬
te de mucet. Quod si pret̾ flecus
& sitis & esuricionis misterium
ad sumpta caro idem homo docus
passionũ est ꝑmissa naturis: nec
tamen ita ut passionis conficeret᷑.
iniuriis. ut flens non sibi fleret
ut siciens sitim non potat᷑us de pel¬
leret ce esuriens non se cibo esce ali¬
cuius expleret. Ileq enim cũ cum
sicunt aut esurunt. aut fleuit bi¬
bisse dñs & manducasse. aut doluis¬
se monstratus ẽ. sed addemonstran¬
dam corporis ueritatẽ: corporis cõ¬
suetudo suscepta ẽ. Ita ut naturȩ

Expanded text:
sionum in eo necesse sit inesse natusionum in eo necesse sit inesse naturam. Qui sacramentum fletus, sitis atque esuritionis ignorat, sciat et vivificare flentem, nec mortem Lazari flere , quam gaudeat, et flumina aquae vivae ex se praebere sitientem , neque arere siti, qui 339 potens sit potare sitientes, et esurientem eam quae fructus suos esurienti non praebuerit damnare arborem , nec naturam eam vinci inedia, quae naturam viriditatis jussa ariditate demutet . Quod si, praeter fletus et sitis et esuritionis mysterium, assumpta caro, id est, homo totus, passionum est permissa naturis: nec tamen ita, ut passionum conficeretur injuriis; ut flens non sibi fleret, ut sitiens sitim non potaturus depelleret, et esuriens non se cibo escae alicujus expleret. Neque enim tum, cum sitivit aut esurivit aut flevit, bibisse Dominus aut manducasse aut doluisse monstratus est: sed ad demonstrandam corporis veritatem, corporis consuetudo suscepta est, ita ut naturae
Abbreviated transcription (Latin):
uit. & uirtus corporis sine sensu
pene ium pene in se deseuientis
excepit. Habuerit sane illud dñi
corpus doloris nr̃i naturam: si cor¬
pus nr̃m id nat᷑e habet ut calcet
undas. &r suꝑ fluctus eat. & non
de grauet᷑ ingressu neq aque insiᷤ¬
tentis uestigiis cedant. & penetret
ce iam solida. nec clause dom̃ obsta¬
cłis arceatur. At uͦ sidominici cor¬
pꝰ sola ista natura sit ut sua uir¬
tude sua anima feratur humidis
& insistat inliquidis &e extructa
transcurrat: quid ꝑnaturam hu¬
mani corporis conceptam ex sp̃u
carnem iudicam pes caro illa idẽ
panis ille de cȩlis est & homo ille
de deo ẽ & habens adpaciendum
quidem corpꝰ & passus ẽ s nacurã
non habens addolendum. Ilaturȩ
enim ꝓpriȩ ac suȩ corpus illudẽ
quod incelestem głam conformat᷑
inmonte: quod atcactu suo fugat
sebres. quod de sputo suo format
da. siciendi. esuriendi. que mansit¬
& cet̾arum quoq humanarum paᷤ¬

Expanded text:
vit, et Virtus corporis sine sensu vit, et Virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excepit. Habuerit sane illud Domini corpus doloris nostri naturam, si corpus nostrum id naturae habet, ut calcet undas et super fluctus eat, et non degravetur ingressu, neque aquae insistentibus vestigiis cedant, penetret etiam solida, nec clausae domus obstaculis arceatur. At vero si dominici corporis sola ista natura sit, ut sua virtute, sua anima feratur in humidis, et insistat in liquidis, et exstructa transcurrat: quid per naturam humani corporis conceptam 338 ex Spiritu carnem judicamus? Caro illa, id est, panis ille de coelis est; et homo ille de Deo est. Habens ad patiendum quidem corpus, et passus est; sed naturam non habens ad dolendum. Naturae enim propriae ac suae corpus illud est, quod in coelestem gloriam conformatur in monte, quod attactu suo fugat febres, quod de sputo suo format di, sitiendi, esuriendique mansit, caeterarum quoque humanarum pas
Abbreviated transcription (Latin):
alius quã qui mortuus ẽ resurrex:
neq alius quã qui resurrexerit sit
in celis. In celis autẽ non alius sit
quã qͥ descendit ance de cȩlis. Homo
&e uerbum ut hominis filius ita
& dei filius. hominem uerum scd̃m
similitudinem nrͣ hominis non
deficiens ase deo sumpsit. In quo
quãuis aut ictus incideret. aut
uulnus descendet aut nodi con¬
currerent. aut suspensio eleuar&e.
adferrent quidem hȩc impetum
passionis. non tam̃ dolorem passi¬
onis inferrent. ut telum aliquod
aut aquam ꝑforans. aut ignem cõ¬
pungens. aut aera uulnerans: om̃s
quidem has passiones nat᷑ȩ sue in¬
fert. ut foret. ut conpungat. ut uul¬
neret. sed naturam suam in hec paᷤ¬
sio inlata non retinet. ¶dum in
naturam non ẽ uel aquã forare.
uel pungiignem. uł erem uulne
ceditur. dum suspendit᷑. dum cru¬
cifigitur. dum moritur. sed in corpꝰ
inruens passio nec non fuit pas¬
sio nec tam̃ naturam passionis ex¬
seruit: dum ce penali minist̾ĩo dese¬

Expanded text:
alius quam qui mortuus est resurrexit, neque alius quam qui resurrexit sit in coelis, in coelis autem non alius sit quam qui descendit de coelis. Homo et Verbum ut hominis filius ita et Dei filius, hominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, sumpsit: in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem passionis inferrent: ut telum aliquod aut aquam pungens, aut aera vulnerans. Omnes quidem has passiones naturae suae infert, ut perforet, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est vel aquam forari, vel pungi ignem, vel aera vulnercaeditur, dum suspenditur, dum crucifigitur, dum moritur; sed in corpus irruens passio, nec non fuit passio, nec tamen naturam passionis exseruit: dum et poenali ministerio desae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u scõ ut & corpꝰ exeo conceptum
ẽ de putare cũ uerbũ ds̃ insacra¬
m̃to naturȩ sue manens homo na¬
tus sit. Natus autẽ ẽ: non ut eẽt
alius atq alius: s ut tande hoiẽm
ds̃ suscpiens hominẽ homo ds̃.
possit incelligi. Nlam quomͦ iħs¬
xp̃c dei filius natus ex mariȩ
nisi quoo uerbũ caro factũ est
scilicet quod filius dei cũ informa
cdei eẽt formam serui accepit. Ac¬
cepisse autẽ formã serui eũ qui
eẽt indei forma de contiariis conpa¬
rat᷑. Ut quanta ueritas ẽ manere
in dei forma: tanta ueritas sit ac¬
cepisse sormã serui. Ad ꝓpͥetatem
enim naturȩ intelligendã signifaca¬
cione u̾bi adid cõmunis impellim.
Informa enĩ serui ẽ. qui ce informa
dei ẽ. & cũ hoc naturale illud uero
dispensacionis sit: in eiꝰdẽ tam̃ ẽ
ueritatis ꝓprietate quod utrũq
est. Ut tam uerus sit in dei forma
quã uerus inserui. Ut uero ad sũp¬

Expanded text:
Spiritu sancto, ut et corpus ex eo conceptum Spiritu sancto, ut et corpus ex eo conceptum est, deputare: cum Verbum Deus, in sacramento naturae suae manens, homo natus sit. Natus autem est, non ut esset alius atque alius: sed ut ante hominem Deus, suscipiens hominem homo et Deus posset intelligi. Nam quo  Dei filius natus ex Maria est, nisi quod Verbum caro factum est: scilicet quod filius Dei, cum in forma Dei esset, formam servi accepit? Accepisse autem formam servi eum, qui esset in Dei forma, de contrariis comparatur: ut quanta veritas est manere in Dei forma, tanta veritas sit accepisse formam servi. Ad proprietatem enim naturae intelligendam, significatione verbi ad id communis impellimur. In forma enim servi est, qui et in forma Dei est. Et cum hoc naturae, illud vero dispensationis sit; in ejusdem tamen est veritatis proprietate, quod utrumque est: ut tam verus sit in Dei forma, quam verus in servi. Ut vero assump