comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uestis innocentie: qͣm homo bene
conditus accepit. s male ꝑsuasus a¬
misit. qͣndo post culpã p̃uaricationiᷤ
cognouit esse se nudum. głaq immor¬
talitatis ꝑdita: pelliceum hoc ẽ mor¬
tale sũpsit indumentũ: Serui qͥ eam
ꝓferunt reconciliationis p̃dicatores st̃:
ꝓferunt enĩ stolã pͥmã. quando mor¬
tales derrenosq homines ita sublimã¬
dos asseuerant. ut ñsolũ ciues ange¬
.xͥ. & date anullum inmanu eius.i
calciamenta inpedes Anulus ẽ uel
sincere fidei signaculũ: qua cuncta ꝓ¬
missa incredentiũ cordib certa inp̃s¬
sione signantur. uel nuptiarũ pig¬
nus illarum qͥb eccłia sponsatur. Et
bene anulus inmanu datur. ut ꝑ
opera fides clarescat: et ꝑfidem opera
firmentur: Calciamenta autem inpe¬
des. officiĩ euuangłizandi denunci¬
ant. ut cursus mentis adcȩlestia ten¬
dens. aterrenarum contagione rerum
inuiolata seruetur. & mund̾a. prioꝵq

Expanded text:
est vestis innocentiae, quam homo bene est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male persuasus amisit, quando post culpam praevaricationis cognovit se esse nudum, gloriaque immortalitatis perdita pelliceum, hoc est, mortale sumpsit indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum cives angeuri. Et date annulum in manu ejus, et calceamenta in pedes. Annulus est vel sincerae fidei signaculum, qua cuncta promissa in credentium cordibus certa impressione signantur, vel nuptiarum pignus illarum, quibus Ecclesia sponsatur. Et bene annulus in manu datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta autem in pedes officium evangelizandi denuntiant, ut cursus mentis ad coelestia tendens, a terrenarum contagio rerum inviolata servetur et munda, priorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ntas. tria hȩc. maior autẽ his cari¬
tas: fides namq ẽ: que futuri iudicii
as supplicioꝵ metu. uicioꝵ fac̃ con¬
tagia declinare: Spes. que mentem
mam dep̃sentib aduocans. uniuersis
sorporis uoluptati̾s celestiũ p̃mioꝵ
erpectatione contẽpnit: Caritas. que
nos admorẽ xp̃i. et spiritaliũ uir¬
ditũ fructũ mentis ardore succen¬
deqs. quicquid illis contrariũ ẽ toto
fac̃ odio dest estari. Ande ꝓdigus iste
postquam insemetipsum reuersus di¬
re famis supplicia formidabat. uelut
iam seruus effectus etiã mercennarii
statũ demercede iam cogitans con¬
cupiscit. S eum pat occurrens. Nan
contentus minora concedere. utroq
gradu sine dilatione transcurso. pͥsti¬
ne filioꝵ restituit dignitatĩ. Nec iã
demercede conductoris. s deheredita¬
de fecit cogitare parentis: Dirit autẽ
pater adseruos suos. cito ꝓferte stolã
pͥmam. & induite illum Stola pͥma

Expanded text:
ritas, tria haec, major autem his chariritas, tria haec, major autem his charitas . Fides namque est, quae, futuri judicii ac suppliciorum metu, vitiorum facit contagia declinare; spes, quae, mentem nostram de praesentibus avocans, universas corporis voluptates coelestium praemiorum exspectatione nos ad mortem Christi et spiritalium virtutum fructum mentis ardore succedens, quidquid illis contrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia formidabat, velut jam servus effectus, etiam mercenarii statum de mercede jam cogitans concupiscit. Sed eum pater occurrens, non contentus minora concedere, utroque gradu sine dilatione transcurso, pristinae filiorum restituit dignitati; nec jam de mercede conductoris, sed de haereditate fecit cogitare parentis. Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum. Stola prima
Abbreviated transcription (Latin):
ritatisDixitq ei filius: Pat. pecca¬
ui inelum & corã te. iam non sum
dignus uocari filius tiuis Incipit iã
peccata constitutus ineccłia confit̃.
nec dicit omnia. quȩ dicturum eẽ se
ꝓmiserat sedusq ad illud. ñ sum dig¬
nus uocari filius tuus hoc enĩ uult
ficri ꝑgrãm: quod se indignũ esse ꝑ
merita fatet᷑. Non addidit. qͦd inilla
meditacione dixerat. fac me sic̃ unũ
demercennariis tuis: Cum enĩ pa¬
nem ñ haberet. uel mercennarius esse
cupiebat. qͦd post osculũ patris gene¬
rosissimȩ iam dedignatur. Intelligit
namq int̾filium. mercennariũ. &
seriũ. non minimã esse distantiam.
Seruum uidelicet esse eum. qͥ adhuc
metu gehennȩ. siue p̃sentiũ legum a
uicus temperat. Mercennarium. qͥ
spe atq desidio regni cęloꝵ: filiũ qͥ af¬
fectu boni ipsius. atq amore uirtu¬
tum: Inquarum uirtutum trium
consiummatione beatus apls om¬
nem salutis summã concludens.
Nunc inquit manent fides: spes. ca¬

Expanded text:
 ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te; jam non sum dignus vocari filius tuus. Incipit jam peccata constitutus in Ecclesia confiteri, nec dicit omnia quae dicturum se esse promiserat, sed usque ad illud: Non sum dignus vocari filius tuus. Hoc enim vult fieri per gratiam, quod se indignum esse per merita fatetur. Non addidit quod in illa meditatione dixerat: Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Cum enim panem non haberet, vel mercenarius esse cupiebat, quod post osculum patris generosissime jam dedignatur. Intelligit namque inter filium, mercenarium et servum, non minimam esse distantiam: servum, videlicet, esse eum qui adhuc metu gehennae, sive praesentium legum a vitiis temperat; mercenarium, qui, spe atque desiderio regni coelorum, filium, affectu boni ipsius atque amore virtutum. In quarum virtutum trium consummatione, beatus Apostolus omnem salutis summam concludens, Nunc, inquit, manet fides, spes, cha
Abbreviated transcription (Latin):
santium. animã &cor unũ in laudẽ dĩ.
Et uocauit unũ deseruis. & interro¬
Nocat unum deseruis: cũ sumit ad
legendũ aliquẽ ꝓpħarũ. & uieo que¬
rns quodamm interrogat. unde ista
festa ineccłia celebrantur. inqͥb se eẽ
nonuidet: respondeat ei seruus pa¬
tris ꝓph̃a. Trater tuus uenit. & oc¬
aidit pat̃ tuus uitulũ saginatum.
quia saluum illum recepit. Inextre¬
mis enim derrȩ fuit frãt tuiis. s inde
maior exultacio cantanciũ dño ean¬
dicum nouum. quia laus eius abex¬
tremis derre: & ꝓpter eum qͥ absense¬
rat. occisus ẽ ille. cui dictum ẽ & ho
locaustũ tuum pinguȩ fiat.
N dignatus ẽ autem. & nolebat intro¬
ire Pater gͦ illius egressus. cȩpit roga¬
re illum: Indignatur etiã nunc. ⁊ad¬
hunc nonuult introire: Cum gͦ pleni¬
tudo gentiũ intrauerit. Egredietur
oportuno tempore pat̃ eius. ut etiã
omĩs isrł saluus fiat. excuiꝰ parte
cecitas facta:. uelut absentia inagrũ.
donec plenitudo filii minoris longe

Expanded text:
cor unum in laudes Dei. » « Et vocavit unum de servis, et interroocat unum de servis, cum sumit ad legendum aliquem prophetarum, et in eo quaerens quodammodo interrogat, unde ista festa in Ecclesia celebrantur, in quibus se esse non videt. Respondet ei servus patris propheta: « Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum illum recepit. » In extremis enim terrae fuit frater tuus, sed inde major exsultatio, cantatio, Domino canticum novum, quia laus ejus ab extremis terrae. Et propter eum qui absens erat, occisus est ille cui dictum est: « Et holocaustum tuum pingue fiat . » « Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egressus coepit rogare illum. » Indignatur etiam nunc, et adhuc non vult introire. Cum ergo plenitudo gentium intraverit, egredietur opportuno tempore pater ejus, ut etiam omnis Israel salvus fiat. Ex cujus parte caecitas facta est, velut absentia in agro, donec plenitudo filii minoris, longe
Abbreviated transcription (Latin):
sepe inueniuntur. labore seruilis o¬
peris imꝓbato. exisdẽ scripturis ec¬
cliȩ libertatẽ considerat. Audit sym¬
phoniã ce chorum. scilicet spũ plenoᷤ
uocib consonis euuangłiũ p̃dicare.
quib dic̾tũ ẽ. obsecro uos fĩs. ut idip

Expanded text:
saepe inveniuntur labore servilis osaepe inveniuntur labore servilis operis improbato, ex eisdem Scripturis, Ecclesiae libertatem considerat. Audit symphoniam et chorum, scilicet spiritu plenos vocibus consonis Evangelium praedicare, quibus dictum est: Obsecro vos, fratres, ut idip
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ pie confitendo p̃dicauerit non
potest sacram̃tis int ẽẽ celestibus.
Etceꝑunt epulari. Iste epulȩ atq fe¬
stiuitas nc̃ celebrant᷑. ꝑorbẽ terrarum
eccłia dilatata atq diffusa. Uitulus
enim ille incorꝑe ce sanguine dinco
& offert᷑ pat & pascit totam domum.
rat autẽ filius eius senior inagro.
filius senior. ꝓpss isrł ẽ. qui licet u
ionginqu̾a non abierit. ñ tam̃ domi. s
nagro dicitur esse moratus. qͥa ppłs
isdem neq usq adcolenda ydola crea¬
torem deseruit. neq legis quã acceꝑat
inttriora penetrauit: sedlitterȩ solum
custodia contentus. exteriora mau̾is
aef̾rena operari simul & audire sole¬
uolueritis &e audieritis me. bona ter¬
i comedetis Et cum ueniret. & ad¬
ꝓpinquaret domui. audiuit sym¬
phoniam &e chorum: Apꝓpinquat
filius domui. cum populus ille inqͥ¬
buscumq isrłitis consideratior ibus.
Nã multi tales inuenti sunt ineis. ce

Expanded text:
fidem pie confitendo praedicaverit, non fidem pie confitendo praedicaverit, non potest Sacramentis interesse coelestibus. Et coeperunt epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine Dominico, et offertur Patri, et pascit totam domum. Erat autem filius ejus senior in agro. Filius senior, populus Israel est, qui licet in longinqua non abierit, non tamen domi, sed in agro dicitur esse moratus, quia populus idem neque usque ad colenda idola Creatorem deseruit, neque legis quam acceperat, interiora penetravit, sed litterae solum custodia contentus, exteriora magis et terrena operari simul et sperare solevolueritis et audieritis me, bona terrae comedetis . Et cum veniret et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum. Appropinquat filius domui, cum populus ille in quibuscunque Israelitis consideratioribus nam multi tales inventi sunt in eis, et
Abbreviated transcription (Latin):
& inuentus ẽ. uerum pat̃ et serui illi
sacro scĩ uituli qͥ ꝓpter filiũ occisus
erat &ȩ carne refecti epulantur. quia
patͥs cibus. salus ẽ nr̃a. & patris gau¬
dium. nr̃õꝵ remissio peccatoꝵ. Nec tã¬
tum patͥs. sed et filii. et sp̃s scĩ. Quia sic̃
una indiuinitate uoluntas & operatio.
ita &e una ẽ dilectio sc̃ẽ & indiuiduȩ dri¬
nitatis. Unde beatus abrahã tres ange¬
los hospicio recipiens. utulum dener¬
rimum &eoptimũ occidisse. eisq cum
lacte panem aebutyro ȩpulandum le¬
gitur obtulisse: qͥa qͥ beatã tͥnitatẽ rec¬
te deuotionis officiis reficere. idẽ litifi¬
care desiderat: mortẽ qͦ debet unigeni¬
ti filii di incarne que ẽ una ineadem
trinitate ꝑsona. pie confessionis since¬
ritate celebrare. Et notandum qͦd ante
stola pͥma. ante. anulus. ante calcia¬
menta prestantur: & sic deinde uitu¬
lus immolatur. qͥa nisi spẽ qͥsq pͥme
immortalitatis induerit. nisi anulo
fidei opera premunierit: nisi ipsam

Expanded text:
 inventus est, verum pater et servi illius sacrosancti vituli qui propter filium occisus erat carne refecti epulantur, quia Patris cibus salus est nostra, et Patris gaudium nostrorum est remissio peccatorum. Nec tantum Patris, sed et Filii et Spiritus sancti, quia sicut una in divinitate voluntas et operatio, ita et una est delectatio sanctae et individuae Trinitatis. Unde beatus Abraham tres angelos hospitio recipiens , vitulum tenerrimum et optimum occidisse, eisque cum lacte, pane et butyro, epulandum legitur obtulisse. Quia qui beatam Trinitatem rectae devotionis officiis reficere, id est, laetificari desiderat, mortem quoque debet unigeniti Filii Dei in carne, quae est una in eadem Trinitate persona piae confessionis sinceritate celebrare. Et notandum quod ante stola prima, ante annulus, ante calceamenta praestantur, et sic deinde vitulus immolatur, quia nisi spem quisque primae immortalitatis induerit, nisi afidei opera praemunierit, nisi ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
. Cym autem adhuc. longe esset. Ante¬
quam intelligeret dm̃. s tam̃ cum
iam piȩ quereret Cidit illii pat̃ ip¬
siuis Impios enĩ et suꝑbos conueni¬
enter ñuidere dicitur: tamqͣm ocłos
non habere: Ante ocłos enĩ haberi. ñ¬
nͥ qui diliguntur dici solent.
Et miscdia motus ẽ. & accurrens ce¬
cidit suꝑ collum eus. Non enĩ pãt
unigenitum filiũ deseruit. inquo
nationem cucurrit. atq descendit.
qͥa ds̃ erat uxp̃o mundũ reconcili¬
ans sibi: Et ipse dñs ait. pat̃ inme
manens ipse fac̃ opera. sua. Quidẽ
nare &ehumiliare inamplexũ eius
brachium suũ: &ebrachiũ dñi cui

Expanded text:
. Cum autem adhuc longe esset: antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, Vidit illum pater ipsius. Impios enim et superbos convenienter non videre dicitur, tanquam ante oculos non habere: ante oculos enim haberi, nonnisi qui diliguntur, dici solent. Et misericordia motus est: et accurrens cecidit super collum ejus. Non enim Pater unigenitum Filium deseruit, in quo inationem cucurrit atque descendit; quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi : et ipse Dominus ait, Pater in me manens ipse facit opera sua . Quid esnare et humiliare in amplexum ejus brachium suum? Et brachium Domini cui
Abbreviated transcription (Latin):
uitute saluari posse confidunt. con¬
tra apertissimã ueritatis sententiã.
que ait. sine me nicħ potestis facere:
.Et surgens uenit ad patrẽ suũ. Ue¬
nire adpatrem ẽ. ineccłia constitui ꝑ
fidem. ubi iam possit ẽẽ peccatoꝵ le

Expanded text:
virtute salvari posse confidunt, convirtute salvari posse confidunt, contra apertissimam veritatis sententiam quae ait: Sine me nihil potestis facere? Et surgens venit ad patrem suum. Venire ad patrem est in Ecclesia constitui per fidem, ubi jam possit esse pec
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ plausu sonorus. seduirtute utili¬
tatis ẽ uacuus. Surgam &ibo ad pa¬
trem meum. & dicam illi: Pat̾. pec¬
caui incelum. & corã de. Quã mise¬
ricordẽ piumq nouerat patrem
ͥnec offensus afilio. patͥs dedignet᷑
audire uocabulũ. Surgã gͦ inquit.
qͥa me iacere cognoui. & ibo. quia
languere cessi:. Adpatrẽ meum: qͥa
sub principe porcoꝵ miserabili ege¬
state tabesco. Peccaui aut̃ incelum.
coram spintib angłicis. scĩsq anima
te uͦ inipso conscientiȩ interioris con¬
claui. qua di soluis ocłi penetrare ua¬
lebant Etiam ñsum dignus uocari
filius tuus. fac me sicut unum de
mercennariis tuis. Ad filii qͥdẽ af-¬
fectum qͥ omĩa quȩ patris sunt sua
esse ñ ambigit. aspirare nequaquam
p̃sumit. s mercennarii statum iam
ꝓmercede seruiturus desiderat. Ue¬
rum nehunc quidẽ nͥ paterna dig¬
natione se mereri posse testatur:
ubi sunt gͦ pelagiamstȩ. qͥ sua se

Expanded text:
diae plausu sonorus, sed virtute utilidiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. Quam misericordem piumque noverat patrem, qui nec offensus a filio patris dedignetur audire vocabulum. Surgam ergo, inquit, quia me jacere cognovi. Et ibo, quia longe recessi. Ad patrem meum, quia sub principe porcorumstate tabesco. « Peccavi » autem « in coelum coram » spiritibus angelicis sanctisque animabCoram » vero, in ipso conscientiae interioris conclavi, qua Dei solius oculi penetrare valebant. « Etiam non sum dignus vocari filius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis. » Ad filii quidem affectum, qui omnia quae patris sunt, sua esse praesumit, sed mercenarii statum, jam pro mercede serviturus, desiderat. Verum ne hunc quidem nisi paterna dignatione se mereri posse testatur. Ubi sunt ergo Pelagianistae, quia sua se
Abbreviated transcription (Latin):
alliciunt. & seducunt. inconscientie in¬
teriora reducẽ faciens intentionẽ suã.
dixit. Qxanti mercennarii patͥs mei
habundant panib. ego autem hic fa
me pereo. Unde hoc scire poterat in
qͦ tanta erat obliuio dĩ sic̃ inomĩbus
ydolatris fuit. nͥ qͥa ista recogitacio iã
resipiscentis ẽ. cũ cuuangłiũ p̃dicaret:
Mercennarii gͦ patͥs habundant panib.
quia qui futurȩ mercedis intuitu dig¬
na operari satagunt. cottidianis suꝑ¬
ne grẽ reficiuntur alimoniis: At uero
famȩ pereunt: qͥ extra paiͥs edes positi.
uentrẽ cupiunt implere desiliqͥs. id÷
qͥsine fide uiuentes. uitam beatã in-¬
anis philosophiȩ studus inquirunt.
Sicut enĩ panis qͥ cor hominis confir¬
firmat. uerbo dĩ quo mentẽ reficiat
assimilatur: ita siliqua. que & ipsa
intus in anis. foris mollis ẽ. & corpꝰ ñ
reficit. s implet ut sit magis oneri.
qͣm usui: Seculari sapientiȩ ñ inme¬
rito comparatur: cuius sermo facun¬

Expanded text:
illiciunt et seducunt in conscientiae inilliciunt et seducunt in conscientiae interiora reducem faciens intentionem suam. Dixit: Quanti mercenarii patris mei abundanme pereo. » Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Mercenarii ergo patris abundant panibus, quia qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimoniis. At vero fame pereunt, qui extra patris aedes positi, ventrem cupiunt implere de siliquis, id est sine fide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat , verbo Dei quo mentem reficiat, assimulatur, ita siliqua, quae et ipsa intus inanis, foris mollis est, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis oneri quam usui, saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facun
Abbreviated transcription (Latin):
pnceps huius mundi adño uocat᷑.
escaecauit mentes infidelium.
Etmisit illum inuillã suã. ut pas¬
ceret porcos. Inuillã mittiẽ. sub¬
stantie mundalis cupiditate subui¬
gari. Dequa inalia parabola qͥdã
spiritales epulas adquas in uita¬
batur fastidiens dixit. Gillã emi
& necesse habeo exire. & uidere illam.
Porcos uero pascere ẽ. ea quib inmundi
sp̃s gaudeant. operari. Et cupiebat
implere uentrẽ suũ desiliquis. quas
porq manducabant: Siliquȩ quib
porcos pascebat sunt doctrinȩ scl̃ares.
sterili suauitate resonantes. Dequib
laudes ydolorũ. fabularũq adeos gẽ¬
tium uario sermone atq carminib
ꝑcrepant quib demonia delectantur:
Unde cum iste saturari cupiebat. aliqͥd
solidum & rectũ quõ adbeatã uitam
ꝑtineret. inuenire uolebat intalibꝰ &
nonpotiut. hoc ẽ enĩ quod ait & ne¬
mo illi dabat. Iiise aut̃ reuersus. dix̃.¬
Iam scilicet abeis quĩ forinsecus frustͣ

Expanded text:
princeps hujus mundi a Domino vocatur. princeps hujus mundi a Domino vocatur. excaecavit mentes infidelium . Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. In villam mitti, est substantiae mundialis cupiditate subjugari. De qua in alia parabola quidam spiritales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens dixit: Villam emi et necesse habeo exire, et videre illam . Porcos vero pascere est, ea quibus immundi spiritus gaudeant operari. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci manducabant. Siliquae quibus porcos pascebat sunt doctrinae saeculares, sterili suavitate resonantes, de quibus laudes idolorum fabularumque ad Deos gentium vario sermone atque carminibus pererepant, quibus daemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum quod ad beatam vitam pertineret invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: Et nemo illi dabat. In se autem reversus. Jam, scilicet, ab eis quae forinsecus frustra
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis. q̃s uires tanto consumit
cicius quanto eum deserit aquo
date. sunt. Itaq hanc uitã ꝓdigã uo
pompis exteriorib intus in anescen¬
tem: cum ea quisq sequit᷑. quȩ ab
illa ꝓcedunt. & relinquit eũ qͥ sibi
ẽ interior Et postqͣm omĩa dissi¬
passet. facta ẽ fames ualida. inregi¬
one illa. Omnia quȩ dissipauit. or¬
namenta naturȩ quȩ consumpsit
significat. Fames in regione longinꝗͣ.
indigentia uerbi ueritatis ẽ inobli¬
uione cieatoris. Dequa dictũ ẽ. inpro¬
phetis.Quia mitit dñs famen inter¬
ra. non famen panis.neq sitim aquȩ
sed audiendi uerbum dĩ.
Et ipse cȩpit egere: & abiit ae adhe¬
sit uni ciuiũ regionis illius Merito
egere cȩpit qui thesauros sapientiȩ
dĩ diuiciarumq cęlestiũ altitudi¬
nem dereliquit. Unus aut̃ cuuum
regionis illius. cui ille egẽs adhesit. il¬
le ẽ utiq qui concupiscentus terre¬
nis merito sue ꝑuersitatis p̃positꝰ

Expanded text:
bus suis, quas vires tanto consumit bus suis, quas vires tanto consumit citius, quanto eum deseruit a quo datae sunt. Itaque hanc vitam prodigam voctque spatiare pompis exterioribus, intus inanescentem, cum ea quisque sequitur quae ab illa procedunt, relinquit eum qui sibi est interior. « Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione illa. » Omnia quae dissipavit, ornamenta naturae quae consumpsit significant. Fames in regione longinqua, indigentia verba veritatis est in oblivione Creatoris, de qua dictum est in Prophetis, quia « mittet Dominus famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientiae Dei, divitiarumque coelestium altitudinem dereliquit. Unus autem civium regionis illius, cui ille egens adhaesit, utique ille qui concupiscentiis terrenis merito suae perversitatis praepositus,
Abbreviated transcription (Latin):
sua potestate delectatus. ꝑliberũ se
arbitrium regere. atq adñõ quesi¬
uit exuere conditoris: Duusitq illis
substantiã. fidelib scilicet suȩ gr̃e ꝓ
tectionẽ quã desiderabant imꝑcien¬
do. Infidelib uero naturalis solum
ingenii qͦ contenti erant. beneficiũ
concedendo. Et non post multos di¬
es congregatis omnib ad olescentio
filius peregre ꝓfectus inregionẽ lon¬
ginquã. & ibi dissipauit substantiã¬
suã. iuendo luxuriose. Longe ꝓfec¬
tus ẽ. ñ locum mutando. s animum:
Quanto &enim qͥsq plus inprauo o¬
pere delinquit. tanto adĩ gr̃a lon¬
gius recedit. Qͦd non post multos dicᷤ
dixit factum. ut congregatis om̃ib
peregre ꝓficisceret᷑. in regionẽ iongin¬
quã. Qͥa ñ multo post institutionẽ
humani generis. placuit animȩ. ꝑ
lberũ arbiriũ ferre secum qͣndam
uelut potentiã nature suȩ. et desere¬
re eũ aquo condita ẽ. prefidens uirl¬

Expanded text:
sua potestate delectatus, per liberum sese sua potestate delectatus, per liberum sese arbitrium regere atque a dominio quaesivit exuere conditoris. Divisitque illis substantiam, fidelibus scilicet suae gratiae protectionem, quam desiderabant, impertiendo, infidelibus vero naturalis solum ingenii, quo contenti erant beneficium concedendo. Et non post multos dies, congregatis omnibus, adolescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam, suam, vivendo luxuriose. » Longe profectus est, non locum mutando, sed animum. Quanto ecce nunc quisque plus in pravo opere delinquit, tanto a Dei gratia longius recedit. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus proficisceretur peregre in regionem longinquam, quia non multo post institutionem humani generis, placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praevidens viri
Abbreviated transcription (Latin):
duos filios. & dix̃. adolescentior ex
die que me contingit. & diuisit illis
substantiam. Murmurantib de
peccatoꝵ susceptione scribis & pha¬
riscis. tres exordine parabolas sal-¬
uator posuit. Duab pͥmis deqͥb
disputatũ ẽ. qͣntũ ipse cum ati¬
gelis depenitentũ salute gaude¬
at insinuans. Tercia uero que
sequitur non suum tantũmodo
suoꝵq gaudiũ demonstrans. s
&inuidentium murmur repre¬
hendens. Homo itaq qui duos
filios habuisse dicitur. ds̃ pater
intelligitur. duoꝵ uidelicet geni¬
tor populoꝵ. & qͣsi duarũ gene¬
ris humani stirpium auctor atq
creator. Maior enim filius: eos
qui inunius dĩ ꝑmanserit cul-¬
tura. Minor: eos qui usq ad co¬
ienda ydola dm̃ deseruere. signifi¬
cat. Pars substantiȩ quȩ minorem
filium contigit. ipse sensus in homi¬
ne rationalis ẽ: Uiuere enĩ. intellig̾e.
meminisse. ingenio alacri excellere
diuinȩ substantiẽ muneris ẽ. Quã
minor filius expetit apatre. cũ homo

Expanded text:
 adolescentior ex tiae quae me contingit. Et divisit illis substantiam. Murmurantibus de peccatorum susceptione, scribis et Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit, duabus primis de quibus disputatum est, quantum ipse cum angelis de poenitentum salute gaudeat insinuans. Tertia vero quae sequitur, non suum, tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens. Homo itaque qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duarum generis humani stirpium autor atque creator. Major enim filius eos qui in unius Dei permansere cultura; minor, eos qui usque ad colenda idola Deum deseruere significat. Pars substantiae quae minorem filium contingit, ipse sensus in homine rationalis est. Vivere enim, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere, divini substantia muneris est. Quam minor filius expetit a patre, cum homo,
Abbreviated transcription (Latin):
stirpandã putares. s reliquias ꝑelec¬
tionẽ grȩ̃ scires eẽ saluandas: mox
ibidẽ ȩccliȩ pͥmitiuȩ sanatio subin¬
curuȩ mulieris sp̃ẽ subsequitur. Quȩ
bene decẽ & octo annis fuit curuata.
qͥ numerus ternario sexies ducto ꝑ¬
ficit᷑. quia uidelicet eã quȩ iitestimo¬
nio leg̃ inuaticinio ꝓpħiȩ. & in reue¬
latione gr̃e ꝑinfirma oꝑa langue¬
ret. ostendit. Senarius enĩ numerus
inqͦmundi ẽ creatura ꝑfecta: oꝑum
ꝑfectionem significat. Tria uero sunt
ut lixi tepora dñicȩ uisitationis. in
quib uidea qͥa t̾rena magis qͣm cȩ¬
lestia nouerat oꝑari. qͣsi decẽ ⁊ octo
annis asuȩ mentis erat rectitudine
curuata. Eterat inclinata. nec om¬
nino poterat sursũ respicere: Quia
t̾rena sapiens. infirma requirens. cȩ¬
lestia cogitare ñdũ sciebat. Audiens
ꝑꝓpħam: Si uolueritis & audieritis
me:bona t̾re manducabitis: Cui cõ-

Expanded text:
stirpandam putares, sed reliquias per elecstirpandam putares, sed reliquias per electionem gratiae scires esse salvandas, mox ibidem Ecclesiae primitivae sanatio subincurvatae mulieris specie subsequitur. Quae bene decem et octo annis fuit curvata, qui numerus ternario sexies ducto perficitur, quia videlicet eam in testimonio legis, in vaticinio prophetiae, et in revelatione gratiae per infirma opera langueret, ostendit. Senarius enim numerus, in quo mundi est creatura perfecta, operum perfectionem significat. Tria vero sunt ut dixi tempora dominicae visitationis, in quibus Judaea quia terrena magis quam coelestia novera: operari, quasi decem et octo annis a suae mentis erat rectitudine curvata. Et erat inclinata nec omnino poterat sursum respicere. Quia terrena sapiens, infirma requirens, coelestia cogitare nondum faciebat, audiens per prophetam: Si volueritis et audieritis me, bona t
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dic̾et & si qͥdẽ fec̾it fructũ ñ sub¬
iunxit aliqͥd. s suspendit sentenciã.
ciũ uenturȩ dãpnationis adnexuit
dicens. infuturũ succides eã qͥa iu¬
delicet multo ꝓcluuorẽ ad negandũ.
qͣm ad confitendũ dm̃ synagogam
iudebat. Unde et alibi reb eandem
figurã qͣm hic uerbis agens. infecun¬
dam ficũ ȩt̃nę sterilitatis maledic¬
tione dampnauit. ostendens uideli¬
cet eam ce si fodiant apłi corripien¬
do. & si stercus aduehant peccata ĩ¬
ꝓperando. nulla tam̃ penitentiȩ fru¬
ge cumulandã. s districtȩ bipennis
seu̾itate tollendã Erat aut̃ docens
insynagoga eoꝵ sabbatis. & ecce mu¬
ler q̃habebat sp̃m infirmitatis an¬
nis decẽ et octo. Dicta deficu parabo¬
la. dñs insynagoga docuisse narrat᷑
ut uidelicet intimet᷑ ñ alio parabolã
tendere. S hoc ẽẽ. fructum uificulnea
quere. & ñinuenire: uerbũ synagoge
commendare. nec recipi.Quã tam̃ ne
totã funditus inculpã sterilitatis ex¬

Expanded text:
Cum diceret, et siquidem fecerit fructum, non subjunxit aliquid, sed suspendit sententiam, cium venturae damnationis annexuit, dicens: In futurum succides eam. videlicet multum procliviorem ad negandum, quam ad confitendum Dominus Synagogam videbat. Unde et alibi rebus eamdem figuram, quam hic verbis agens, infecundam ficum aeternae sterilitatis maledictione damnavit, ostendens videlicet eam, et si fodiant apostoli corripiendo, et si stercus advehant peccata improperando, nulla tamen poenitentiae fruge cumulandam, sed districte bipennis severitate tollendam. « Erat autem docens in synagoga Judaeorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. » Dicta de ficu parabola, Dominus in synagoga docuisse narratur, ut videlicet intimetur, non alio parabolam tendere, sed hoc esse fructum in ficulnea quaerere, et non invenire, verbum synagogae commodare, nec recipi. Quam tamen ne totam funditus ob culpam sterilitatis ex
Abbreviated transcription (Latin):
his ut suꝑius diximus. plerumq con¬
tingit. ut eos incarnalib desidus
sius mundi huius adu̾sitas feri¬
atz Sepe namq aut longa egritu¬
dine tabescunt. aut afflicti iniurus
concidunt aut ꝑcussi grauiorib
dampnis affligunt᷑. seq ipsos in
suis desideriis rep̃hendentes. addo¬
minũ corda conũtunt. Qͥ gͦ huiꝰ
uite aduersitatib fracti adcłi a¬
morẽ redeunt. atq abp̃sentis uite
desideriis corrigunt᷑. qͥd isti nͥ com¬
pelluntur. ut intrent: Sed ualde ẽ
tremenda sentencia. que ꝓtinus
subinfertur: Ait enim Pico autem
uobis. qͦd nemo uiroꝵ illoꝵ qͥuoca¬

Expanded text:
his ut superius diximus, plerumque conhis ut superius diximus, plerumque contingit, ut eos in carnalibus desideriis suis, mundi hujus adversitas feriat. Saepe namque aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravioribus damnis affliguntur, sed qui ipsos in suis desideriis reprehendentes ad Dominum corda convertunt. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti, ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti nisi compelluntur, ut intrent? Sed valde est tremenda sententia, quae protinus subinfertur. Ait enim: Dico autem vobis, quod nemo virorum illorum qui voca
Abbreviated transcription (Latin):
ubi delectent᷑. S ductis adcenã pau¬
perib. quid puer subuingat. audi¬
amus: O Ñe. factũ ẽ ut imperasti.
& adhuc locus ẽ Multi tales ad do¬
minicã cȩnã exiudeiᷤ collecti sunt
sed multitudo quȩ exisrahelitico po¬
pulo credidit locum suꝑni conuiuii
ñimpleuit: Intrauit iã frequentia
iuideoꝵ sed adhuc locus uacat ui
regno ubi suscipi debeat numerosi¬
tas gentium. Unde eteidẽ seruo dicit᷑
Exi inuias & sepes. & compelle intra¬
re ut impleatur domus mea. Cum
deiuicis & plateis adcenã dñs inui¬
tat illum uidelicet & populum desig¬
nat: qui tenore legem suburbana con¬
ũsatione nouerat Cum uero conui¬
uas suos colligi exiuis & sepib p̃ci¬
pit nimirum agrestem populũ col¬
ligere id ÷ gentilẽ querit. Notandũ
uero qͦd inhac inuitacione tercia ñ
dicitur. inuita: sed compelle intͣre
Iã sunt ñnulli. qͥbona facienda in¬
telligunt. sed hec facere desistunt.

Expanded text:
ubi delectentur, sed ductis ad coenam pauubi delectentur, sed ductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad Dominicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit, locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus est, vacat in regno ubi suscipi debeat numerositas gentium, unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam Dominus invitat, illum videlicet populum designat, qui tenere legem sub urbana conversatione noverat. Cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est, gentilem quaerit. Notandum vero quod in hac invitatione tertia, non dicitur invita, sed compelle intrare. Nam sunt nonnulli, qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iuxta pauli uocẽ infirma mun¬
di elegit ds̃. ut confundat fortia.
Pauperes aurẽ et debiles dicunt
qui iudicio suo apud semetipsos
infirmi sunt. nã pauꝑes. et quasi
fortes sunt. qͥ et positi in pauꝑta¬
te suꝑbiunt: cęci uͦ sunt qͥ nulsum
ingenii lumen habent. Claudi qꝙͣ
qͥ rectos gressus inoperatione non
habent: sed dũ⁊ moꝵ uicia inmẽ¬
broꝵ debilitate signantur. ꝓfeco
liquet. quia sic̃ illi peccatores fuer̃
qui uocati uenire noluerunt: itahi
qͦ peccatores sunt. qui inuitantur
ceueniuint. S peccatores suꝑbi respu¬
iuitur. et peccatores humiles eligũ¬
tur. hos itaq eligit qͦs despic̃ mun¬
dus. Quia plerumq ipsa despectio
hominẽ reuocat ad semetipsũ. pau¬
peres. & debiles. cȩci. & claudi. uocan¬
tur & ueniuint: quia infirmi qͥq
atq in hoc mundo despecti: plerũꝙ
tanto celerius uocẽ oͣi audiunt.
quanto et inhoc mundo ñhabent

Expanded text:
quia, juxta Pauli vocem, infirma munquia, juxta Pauli vocem, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia. Pauperes autem et debiles dicuntur qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt qui nullum ingenii lumen habent: claudi quoque qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt; sed peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiles eliguntur. Hos itaque eligit quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur quod veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia diuina constitutum. Non-¬
nulli tamen non ꝑhoc fecunditatẽ
plis. sed desicleria expetunt uolupta¬
tis Et ideo ꝑrem iustã significari
potest non incongruȩ res inuista: Ad
cenam nos gͦ eterni conuiuii sũmꝰ
pat̾ familias inuitat: sed dũ hunc
t̾rena cura occupat. illum alieni
actus sagax cogitacio deuastat. Al¬
terius etiã mentẽ uoluptas carnalis
inquinat. fastidiosus quisq adet̃¬
ne uitȩ epulas non festinat.
Et reuersus serus nunciauit hȩc dño
suo. Tunc iratus paterfamilias di¬
xit seruo suo. exi cito inplateas. et
uicos ciuitatis. & pauꝑes. ac debuleᷤ¬
& cȩcos. et claudos introduc huc.
Ecce qui terrene substancie plus
iusto incubat. uenire addñicã ce¬
nam recusat. Qui labori curiosita¬
tis insudat p̃parata uite alim̃ta
fastidit. qui carnalib desiderus
inheret: spiritali̾ conuuii epulas
respuit: Quia gͦ uenire suꝑbi ren¬
nuunt. pauꝑes eliguntur. cur hocꝰ

Expanded text:
providentia divina constitutum, nonprovidentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus paterfamilias invitat, sed dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat. Alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servo suo: Exi citvicos civitatis, et pauperes ac debiles, caecos et claudos, introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad Dominicam coenam recusat. Qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit. Qui carnalibus desideriis in haeret, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
solet S notandũ. qͦd & is qui ꝓpter
uillam. & is qui ꝓpt̾ ꝓbanda iuiga
boum acȩna sui inuitatoris ex cu¬
sat: uerba humilitatis ꝑmiscet di¬
cens. Rogo te habe me excusatum:
Dum enim dic̃ rogo. & tam̃ uenire
contempnit: humilitas sonat in
uoce. suꝑbia mnactione. & eece hoc
duuidicat p̃uus qͥsq cũ audit. nec
tam̃ ea quȩ diuidicat. agere de-¬
sistit. Nam dum cuilibet ꝑuersȩ a¬
genti dicimus. conuertere. dm̃ se¬
quere. mundũ relinque. ubi hunc
nͥ addnicã cenã uocamus: S cum
respondet. ora ꝓme. quia peccator
sũ. hoc facere ñpossũ. qͥd aliud agit.
nͥ rogat. et excusat Dicens namq
peccator sũ humilitatẽ insinuat.
Subiungens autẽ conũti ñ possum.
suꝑbiam demonstrat. Edalius dix̃.
Uxorem duxi. & ideo ñpossũ uenire.
Quid ꝑuxorem. nͥ uoluptas carnisac¬
cipitur: Iam quãus bonũ sit con¬
iugium. atq adꝓpagandã sobolem

Expanded text:
solet. Sed notandum, quod et is qui propter solet. Sed notandum, quod et is qui propter villam, et is qui propter probanda juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet dicens. Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit, rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione, et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Dominum sequere, mundum relinque, ubi hunc, nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed dum respondet, ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi rogat et excusat? Dicens namque peccator sum, humilitatem insinuat. Subjungens autem, converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem
Abbreviated transcription (Latin):
occupantur. Unde hic qͦ ipsa excu¬
santium causa subiungitur. cum
ꝓtinus subinfertur. PRimus dixit
ili Uillam emi. et necesse habco exire.
cia designatur: Exit gͦ uidere illã.
qͥ sola exteriora cogitat ꝓpt̃ substã¬
ciam Et alter dixit. iuga boum
emi qͥnq. et eo ꝓbare ula. rogo teha¬
be me excusatum. Quid inquinq
iuigis boum. nͥ qͥnq corporis sensꝰ
accipimus: qui recte q iuga uoca¬
ti sunt. quia inutroq sexu geminan¬
tur. Q uidelicet corꝑales sensꝰ qͥa
comp̃hendere nescuint interna. s
sola exteriora cognoscunt. et dese¬
rentes intima. ea quȩ extra sunt.
tangunt recte ꝑeos curiositas de¬
signatur: Graue namq curiositatis
ẽ uicum: Quȩ dũ cuiuslibet men¬
tem ad inuestigandã uitã ꝓximi
exterus ducit Semꝑ ei sua intima
abscondit. ꝓpter hoc namq et de
eisdem quinq uigis boũ dicitur.
eo ꝓbare illa: Quia uidelicet. aliqͣn¬
do ꝑtinere ꝓbatio adcuriositatem

Expanded text:
occupantur. Unde hic quoque ipsa excuoccupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire tia designatur? exit ergo videre illam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? qui recte quoque juga vocati sunt quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et descrentes intima, ea quae tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque, et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa et̃num dĩ coniuuiũ nob in
extremo p̃parabitur. rectũ fuit
ut hoc non prandiũ sed cȩna uo¬
caretur. S qͥs ꝑhunc seruũ qui
apatre familias adinuitandum
mittitur. nͥ p̃dicatoꝵ ordo signat᷑:
A diepellendum autem fastidium
nr̃m iam parata sunt omĩa. quia
abstergendum mentis nr̃e torporẽ.
incena dĩ ille nob̃ singularis agnus
occisus ẽ. qui tollit peccata mundi:
Etcȩꝑunt simul omnes excusare:
Offert d̃s qͦd rogari debuit. ñ rogatꝰ
dare uult. qͦd uix sperare poterar. qͥa
dignaretur largirẽ postulatus. Con¬
tempnitur uero: paratas delicias re¬
fectionis ȩterne denuntiat. & tamen
simul om̃s excusant: sed dicunt ali¬
qui. excusare nolumus: adillud enĩ
suꝑne refectionis conuiuium. & uo¬
cari & gratulare &e ꝑuenire gratulamͣ.
Qui uerum ꝓfecto dicunt. si non plus
t̾rena quã cęlestia diligunt. si ñ am¬
plius reb corporalib qͣm spiritalib

Expanded text:
Et quia aeternum Dei convivium nobis in Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremout hoc non prandium sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo signatur. Ad repellendum autem fastidium. nostrum, jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem, in coena Domini ille nobis singularis agnus occisus est, qui tulit peccata mundi. Et coeperunt simul omnes excusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus. Contemnitur vero, paratas delicias resurrectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant, sed dicunt aliqui excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium, et vocari et pervenire gratulamur. Qui verum profecto dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim: At ipse dixit ei: homo
quidã fec cenã magnã et uocauit
multos. Quis iste ẽ homo. nͥ ille de
quo ꝑ ꝓph̃am dicit᷑ Ethomo ẽ &
qͥs cognoscet eum: Qui fec̃ cȩnam
magnã. quia satietatẽ nob̃ int̾nȩ
dulcedinis p̃parauit. Qͥ uocat
multos. sed pauei ueniunt: Quia
non numqͣm ipsi qͥ ei ꝑfidẽ sub¬
iecti sunt. ȩt̾no eius conuuuo ma¬
le iuiuendo contradicunt.
Et misit seruũ suũ hora cęne dic̃e
inuitatis. ut uenirent. quia iam pa¬
rata sunt omnia. Qͥd hora cȩne
nͥ finis ẽ mundi: In quo ni mirum
nos sumus. sic̃ iã dudũ paulus de¬
statur dicens Nos sumꝰ ĩqͦs fines scł̃i
deuenerunt. Si gͦ iã hora cȩne est.
cum uocamur: tantominus debe¬
mus excusare coniuuio dĩ. qͣnto
ꝓpinquasse iã cernimus finẽ scłi:
Idcuro autẽ hoc conuiuiũ dĩ. non
prandium. sedcȩna nominatur.
quia post prandiũ cena restat. p̃t
cenam uͦ conuiuium nullũ restat:

Expanded text:
tur enim: At ipse dixit ei: Homo tur enim: At ipse dixit ei: Homo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos. Quis iste est homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cogmagnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit, qui vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi, qui ei per fidem subjecti sunt, aeterno ejus convivio male vivendo  hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est, cum vocamur, tanto minus debemus excusare convivio Dei, quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Idcirco autem hoc convivium Dei, non prandium, sed coena nominatur, quia post prandium coena restat; post coenam vero, convivium nullum restat.
Abbreviated transcription (Latin):
filiorũ beati iob. sicut cetera fr̃nę
dilectionis officia. ipse qͥuissit re¬
munerat: Qui gulosu̾s ac luxurio¬
sũs ꝓpter lascuuã inuitat. pęna in
futuro plectetur eterna.
Hec cum audisset qͥdã desimul dis¬
cumbentib dix̃ ei. Beatꝰ qͥmandu¬
cabit panẽ in regno dĩ. Panis qͥ
manducatur in regno dĩ. ñ iuxta
cerinthũ corporalis intelligendus
ẽ cibus. sed ille utiq qͥ ait. Ego sũ
panis uiuus qͥ decȩlo descendi. Si
qͥs manducauerit exhoc pane. ui¬
uet inȩt̃num. Id est si qͥs meȩ incar¬
nationis sacram̃to ꝑfecte incorpo¬
ratus meȩ diuinȩ maiestatis uisio¬
ne frui meruerit hic ꝑpetua uite
immortalis beatitudine gaudebit.
S qͥa ñ nulli hunc panẽ fidetenus
qͣsi odorando ꝑcipiunt. dulcedi¬
nẽ uͦ eius adtingere ueracit gustã¬
do fastidiunt Subiecta partibo¬
la dñs taliũ torporẽ cȩlestib epu¬
lis dignum ñ eẽ redarguit: Sequi¬

Expanded text:
filiorum Job, sicut caetera fraternae filiorum Job, sicut caetera fraternae dilectionis officia, ipse qui jussit remunerat. Qui gulosos ac luxuriosos propter lasciviam invitat, poena in futuro plectetur aeterna. « Haec cum audisset quidam de simul discumbentibus, dixit ei: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. » Panis qui manducatur in regno Dei, non juxta Cerinthum, corporalis intelligendus est cibus, sed ille utique, qui ait: « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi, Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Id est, si quis meae Incarnationis sacramento perfecte incorporatus meae divinae majestatis visione frui meruerit, hic perpetua vitae immortalis beatitudine gaudebit. Sed quia nonnulli hunc panem fide tenus, quasi adorando percipiunt, dulcedinem vero ejus attingere veraciter gustando fastidiunt, subjecta parabola Dominus talium torporem coelestibus epulis dignum non esse redarguit. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
mutua frm. amicoꝵ cognatoꝵ. ui¬
cinoꝵq duitum conuuua.quȩ non
solum inp̃senti retributionẽ. s et dãp¬
nationem ꝑcipiunt infuturo: Deniq
merantur. sicut indie inquit hone¬
ste ambulemus. Nonincommessa¬
dionib et ebrietatib. Cominessat¬
ones quippe sunt. luxuriosa conui¬
uia.que aut collatione om̃iũ celebnͣ¬
tur. Aut uicib solent acontuberna¬
lib exhiberi. ut neminẽ pudeat in¬
honeste aliqͥd dic̾e. aut facẽ. Quia
adhoc conuenitur. ut feda illic ge¬
rantur. copia uini. & incitetur li¬
bidinis diu̾sa uoluptas.
Sed cum facis conuiuium. uoca
pauꝑes. debiles. claudos. cȩcos.⁊
beatus eris. quia ñhabent retri¬
bueretͥ Retribuetur enĩ tibi inre¬
surrectione iustoꝵ. Resurrectionem
iustorum dic̃ qui &esi om̃s resurgãt.
eorum tam̃ ñ inmerito qͣsi ꝓpria cog¬
nominatur. qui inihac sebeatos non
dubitant ẽẽ futuros. Ergo qui pau
Sed et si hoc ꝓpter dm̃ fac̃. in exẽplũ

Expanded text:
 cognatorum, vicinorumque divitum convivia, quae non solum in praesenti retributionem, sed et damnationem percipiunt in futuro. Deniquemerantur. Sicut in die inquit honeste ambulemus, non in comessationibus, et ebrietatibus . Comessationes quippe sunt luxuriosa convivia, quae aut collatione omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernalibus exhiberi, ut neminem pudeat inhoneste aliquid dicere aut facere, quia ad hoc convenitur, ut foeda illic gerantur, copia vini, et incitetur libidinis diversa voluptas. Sed cum facis convivium, voca pauperes, debiles, claudos, caecos, et beatus eris, quia non habent retribuere rectione justorum. » Resurrectionem justorum dicit, quia etsi omnes resurgent, eorum tamen non immerito quasi propria cognominatur, qui et in hac se beatos non dubitant esse futuros. Ergo qui paupSed etsi hoc propter Deum facit, in exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbiȩ. aliud. qͦd zelo discipline. S qͣ
egri erant. ita ut egros se ẽẽ nescirẽt.
quatenus qͦd erant agnoscerent. ce¬
lestis eos medicus blandis fomentis
curat Benignũ paradigma obicit
& uneoꝵ corde uulneris tumorẽ pre¬

Expanded text:
sciplinae; sed quia aegri erant, ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum παράδιγμα objicit, et in eorum corde vulneris tumorem pre
Abbreviated transcription (Latin):
neq alios excolere ualet: s foras mit¬
dendus. hocẽ abȩccłiȩ ẽ unitate se¬
cernendus. ut uixta p̃missã para¬
bolã irridentes eũ inmici dicant
Quia hic homo cȩpit edificare. & ñ
potuit consummare: & ideo mul¬
tum utilis exhortacio subinfertur
cum dicitur. Oyi habet aures au¬
diendi. audiat. Idest. qui habet
aures indelligentie. quib dĩ u̾bum
ꝑciꝑe possit. non contempnat. sed
audiat. obediendo uidelicet. et fa¬
ciendo que dic̃. Non enim auditor
obliuiosus. sed factor operis. hic
beatus infacto suo erit.
publicani ce peccatores. ut audirẽt
uium: & murmurabant pharises
&e scribȩ dicentes.Quia hic pecca¬
tores recipit. ce manducat cũ illis.
Quia non solum iustus peccare ꝑ
merciã. sed et peccator resipiscere ꝑ
sollertiam. potest. Postquã sal infa¬
tuatum foras mitti debere narratum
ẽ. mox penitentir̃ cohors intus ad¬
missa describitur. quia claudiendũ

Expanded text:
neque alios excolere valet, sed foras mitneque alios excolere valet, sed foras mittendus, hoc est ab Ecclesiae est unitate secernendus, ut, juxta praemissam parabolam, irridentes eum inimici, dicant quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare. Et ideo multum utilis exhortatio subinfertur, cum dicitur: Qui habet aures audiendi audiat. Id est, qui habet aures intelligentiae, quibus Dei verbum percipere possit, non contemnat, sed audiat, obediendo videlicet et faciendo quae didicit. Non enim auditor obliviosus, sed factor operis hic beatus in facto suo erit. publicani et peccatores, ut audirent illum, et murmurabant Pharisaei et scribae, dicentes quia hic peccatores recipit et manducat cum illis. Quia non solum justus peccare per inertiam, sed et peccator resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentum cohors intus admissa describitur, qui, ad audiendum