comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligis me.pa.o.m. qͣm si diceret᷑ si diligis me
non te s pasc̾e te cogita oues meas. ⁊ sicut
meas. ñ sicut tuas. głam meam meis quere
ñ tuam. donum meũ ñ tuum. Lucra mea
ñ tua. ne sis in eoꝵ. societate qui ꝑtinẽt ad
tpr̃a ꝑicłosa. Qui seipos amantes. pascũt
oues xp̃i. ⁊ uolunt ex ilł sua lucra ꝯquirẽ.
sic̃ amatores pecunie. ł eis dñari sic̃ elati.ł
glari de honorib. quos ab eis sumũt sicut
rire nolunt: mala ꝓbonis reddant sic̃ ingͣ¬
ti. int̃ficiant animas suas ⁊ alienas sic̃ sce¬
lesti. mat̾̃na eccłiȩ uiscera dissipent. sic̃ irre¬
ligiosi. ñ ꝯpatiantur infirmis. sic̃ sine asfec¬
tione. famam scõꝵ. maculare conentur sic̃
detrac bores. cupiditates pessimas ñ refrem̃
sic̃ incontinentes. exerce̾nt lites sic̃ inmites:
nesciant subuenire sic̃ sine benignttate: ĩ di¬
cent inimicis pioꝵ quȩ occultanda cogno¬
uerunt sic̃ ꝓditores. humanam uerecundiam
inu̾ecunda exagitatione ꝑturbent sic̃ ꝓca¬

Expanded text:
s meas, quam si diceretur: Si me diligis, non te, pascere te, cogita oves meas; et sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; Dominum meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caet; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicutrire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut proca
Abbreviated transcription (Latin):
nib suis titulum illius ponunt. ut predę
illoꝵ qiͣ defendantur ꝑtitulũ potentis. Qco
facit xp̃s. qͣndo tales ꝯuertuntur qui foris
sidet domũ. Quia inuenit ibi ⁊ titulum
suum. quid opus ẽ ut mutet. nom̃ suum:

Expanded text:
m illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulum potentis. Quid facit Christus quando tales convertuntur, qui foris sidet domum: quia invenit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet nomen suum?
Abbreviated transcription (Latin):
quam annuntiabat. Uidebat posse falsũ me¬
diatorem transfigͦare se in anglm lucis. ⁊ ali¬
quid falsum annuntiare. Sic gͦ suꝑbi hoĩes
uolunt se adorari ꝓ dõ. sibi arrogari quic qͥd
possunt. se nominari ⁊ si fieri põt xp̃m. ⁊ ini
ip̃uis głã transire. ita diabolꝰ ⁊ angłi eius. dona¬
tum donatiste ꝓ xp̃o habent. Si audiant aliꝗͣ
paganum detrahentem xp̃o. forsan patient̃ fer᷑.
qͣm si audiant detrahentem donato. ¶ Ioħs os-¬

Expanded text:
a sit . Videbat posse falsum mediatorem transfigurare se in angelum lucis, et aliquid falsum annuntiare. Sicut ergo superbi homines volunt se adorari pro Deo, sibi arrogare quidquid possunt, se nominari, et si fieri potest, Christum ipsum gloria transire: ita diabolus et angeli ejus. Donatum Donatistae pro Christo habent. Si audiant aliquem paganum detrahentem Christo, forsitan patienter ferant, quam si audiant detrahentem Donato. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
in scd̃a epła. Derelinquentes rec tam uiam er¬
rauerunt secuti uiam balaam qui uiam ex
bosor qui mercedem iniquitatis amauit. Cor¬
rec tionem uo̾ habuit sue uesanie. ꝓpͥe uriqͥ¬
tatis. subuigale mutum in hominis uoce lo¬
quens ꝓhibuit ꝓpħe in fipientiam ⁊ cęt̾a us¬

Expanded text:
i, qui derelinquentes rectam uiam errauerunt, secuti uiam Balaam ex Bosor, qui mercedem iniquitatis amauit, correptionem uero habuit sue uesanie, subiugale mutum animal hominis uoce loquens prohibuit prophete insipientiam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ decetõ fuit talẽ regem tollendi timoris gr̃ã
signũ acciꝑe qui maluit sub instantis ꝑicłi
trepidatione duitiꝰ laborare. quã illud fieri
unde posset dñi gła accresce̾. Obnubilatio
itẽ quȩdã uitatis uidet᷑. qd̾ puero ꝓmisso pu¬
er pꝰmodũ natꝰ introducitur. ita ut de eodẽ
intelli gi posse putet᷑. s semꝑ uixta hoc
qd̾ obꝯ uitatis obnubilationẽ ponit᷑. aliqͥd
adiungit᷑ uñ uitas ꝯuincat᷑. Inueniunt᷑ itacꝑ

Expanded text:
ergo de caetero fuit talem regem tollendi timoris gratia ergo de caetero fuit talem regem tollendi timoris gratia signum accipere, qui maluit sub instantis periculi trepidatione diutius laborare, quam illud fieri unde posset Domini gloriam accrescere. Obnubilatio item quaedam veritatis videtur, quod puero promisso, puer postmodum natus introducitur, ita ut de eodem intelligi posse putetur. Sed semper juxta hoc quod ob veritatis obnubilationem ponitur, aliquid adjungitur unde veritas convincatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sensũ posse sensit reciꝑe. Tał sane ẽ iste scͥp¬
ture locꝰ. quẽ mͦ int̃ manꝰ habemꝰ. Nam ubi
dic tũ ẽ. ecce uirgo cõcipiet quedã p̃mittun¬
t᷑. quedã subiungunt᷑. in quib sententie ue¬
ritas obnubilatur. ñ tollitur. Ad obnubilan¬
dã uitatẽ uixta arbitriũ regis. signũ ꝓponit᷑.
illo aũt pet̾e nolente. nichominus signũ ꝓ¬
mittitur. ⁊ negligentiꝰ inspicienti de cod̾ dic¬
tũ uidet᷑. Pleniꝰ aũt intelligenti ꝑspicuũ ap¬
festa ꝓbat. NIam qd̃ rex signũ pete noluit.
ñ ex pietate s impietate descendit. Intellex̃.
enĩ rex astutꝰ. ⁊ ydolatra quomͦ ydolatriã cõ¬
dẽpnaret. qͣntũ ydolatras om̃s ꝯfund̾et. ad qͣn¬
tã dñi głam assurg̾et. si signũ a dño petens
accepisset. Ex magna itaq malitia signũ pe¬
tẽ noluit. s ñminori astutia. impietatis suȩ
negotiũ fic tȩ religionis simulatiõe palliaũ.
Non petam inqͥt ⁊ ñ tẽptabo dñm. Indignũ

Expanded text:
num sensum recipere. Talis sane est iste Scripturae locus quem modo inter manus habemus. Nam ubi dictum est: Ecce virgo concipiet, quaedam praemittuntur, quaedam subjunguntur in quibus sententiae veritas obnubilatur, non tollitur. Ad obnubilandum veritatem juxta arbitrium regis signum proponitur. Illo autem petere nolente, nihilominus signum promittitur, et negligentius inspicienti de eodem dictum videtur. Plenius autem intelligenti perspicuum apfesta probat. Nam quod rex signum petere noluit, non ex pietate, sed impietate descendit. Intellexit enim rex astutus et idololatra quomodo idololatriam condemnaret, quantum idololatras omnes confunderet, ad quantam Domini gloriam assurgeret si, signum a Domino petens, accepisset. Ex magna itaque malitia signum petere noluit, sed non minori astutia impietatis suae negotium fictae religionis simulatione palliavit: Non petam, inquit, et non tentabo Dominum. Indignum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ põt intellige̾ ꝓponentẽ. audiat ł e
ponentẽ. Qͥ ñ ht̃ oculos ad uidendũ. hãt
aures ad audiendũ. Hũqͥd ⁊ uos sic cecie.¬
stis ut ⁊ surdi sitis: Qd̃ ñ potestis intelligẽ
nũqͥd ñ potestis ł cred̾e:: Si aũt creditis. cur
fidẽ ur̃am uanis cauillationib impugnatis:
pdẽ questionẽ mouere. qͣm nolitis aut ñ pos¬
sitis soluere: Nonne hoc ẽ cist̃nam aꝑire.
⁊ sine oꝑculo relinquere᷑. Qdẽ ambiguita¬
tis opacũ ꝑplexionisq ꝓfundũ argum̃tando
ostend̾e. quã puteũ effode ł cistñam aꝑire.
ad q̃stionẽ aũt ꝓpositã nullã solonẽ. reddẽ.¬

Expanded text:
ntem, audiat vel exponentem. Qui non habet oculos ad videndum, habeat vel aures ad audiendum. Nunquid et vos sic caeci estis, ut et surdi sitis? Quod non potestis intelligere, nunquid non potestis vel credere? Si autem creditis, cur fidem vestram vanis cavillationibus impugnatis? prodest quaestionem movere quam nolitis, aut non possitis solvere? Nonne hoc est cisternam aperire, et sine operculo relinquere? Quid est ambiguitatis opacum perplexionisque profundum argumentando ostendere, quam puteum effodere, vel cisternam aperire? Ad quaestionem antepropositam nullam solutionem redde
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. q̃ uiuencłos filios iã hũit. illũ uideł
qui ysaiȩ relic tꝰ fuit. ⁊ illũ qui scd̾m iudõs
ad hostes fugiens patrẽ dercliquit: Nisi for¬
te ex scͥpturis ꝓbare potĩnt. ex alia cos uxore
genusse. ⁊ illa mortua istã duxisse. ł illa ad¬
huc iuente cũ ista adultasse. E cce cum qͣn¬
ta m̃tiendi impudentia ueꝵ eẽ uolunt om̃e
qd ꝓcacit fingunt. Ecce quomͦ tota cͥcũstan¬
tia littȩ ñ nob̃ ut ip̃i uolunt s ilł inuenta ẽ

Expanded text:
potuit quae juvenculos filios jam habuit, illum videlicet qui Isaiae relictus fuit, et illum qui secundum Judaeos ad hostes fugiens patrem dereliquit, nisi forte ex Scripturis probare potuerint ex alia eos uxore genuisse, et illa mortua istam duxisse, vel illa adhuc vivente cum ista adulterasse? Ecce cum quanta mentiendi impudentia verum esse volunt omne quod procaciter fingunt. Ecce quomodo tota circumstantia litterae non nobis, ut ipsi volunt, sed illis inventa est
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ expłanare ñ possumꝰ aut nolumꝰ. ñ ne me¬
liꝰ e tacendo p̃tĩre. quam ui̾tatẽ obuoluere.
pie querentiũ occurrẽ. ⁊ eoꝵ desiderio
inqͣntũ possumꝰ satisfacere. Primo itaq mõ
strandum ẽ quomͦ ñ tam nr̃e qͣm cauillatorũ
nr̃oꝵ sententie uideat᷑ cͥcumistantia litt̃e ñ
acclamare s reclamare. pꝰea aũt quib cͥcum¬
stantiis signũ ip̃m cõm̃det᷑. diligent̃ atten.¬
dere. adultimũ uõ signũ ip̃m discute̾. ⁊ hoc
puto posse suffic̾e. Illud aũt in pͥmis fatendũ
ẽ nec oĩo negari põt. qd sacͣtiora queq fidei
nr̃e sacͣmenta in dictis ꝓpħaꝵ erant obscure
ꝓlata. Tenebrosa g. aqua in nubib aeris. E.
lud qd ⁊ suꝑiꝰ iam significauimꝰ ne opꝰ redẽpti¬
onis nr̃e impediretur a malignis sp̃ĩb ł hõibꝰ.¬

Expanded text:
go explanare non possumus, aut nolumus, nonne melius est tacendo praeterire, quam veritatem absolvere, tium occurrere, et eorum desiderio inquantum possumus satisfacere. Platorum nostrorum sententiae videatur circumstantia litterae non reclamare, sed acclamare, postea autem quibus circumstantiis signum ipsum commendetur diligenter attendere. Ad ultimum vero signum ipsum discutere, et hoc puto posse sufficere. Illud autem in primis fatendum est, nec omnino negari potest, quod sacratiora quaeque fidei nostrae sacramenta in dictis prophetarum erant obscure prolata. Tenebrosa enim aqua in nubibus aeris . Erlud quod et superius jam significavimus, ne opus redemptionis nostrae impediretur a malignis spiritib
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad tp̃s oportebat latere. partim obnubilã¬
b̃ siguraꝵ uelamine partim ambiguitate ⁊
obscuritate ip̃ius litt̃ẽ. Et illoꝵ quidẽ que
litt̃ȩ cͥcumiacentis ꝑplexione obnubilantur.
egẏpto uocaui filium meũ. Quedã aũt heiꝰ¬
modi st̃. ut suꝑficietenꝰ inspecta udeantur¬

Expanded text:
tis ad tempus oportebat latere, partim obnubilantur figurarum velamine, partim ambiguitate et obscuritate ipsius litterae. Et illorum quidem quae litterae circumjacentis perplexione obnubilantur, Egypto vocavi filium meum. Quaedam autem ejusmodi sunt, ut superficie ten
Abbreviated transcription (Latin):
quis. quas libr nebulas callide falsitatis offun¬
dat. sic̃ anathema erit. qui annuntiauit xͦ
annuntiauit eccłiam pret̃ cõionem om̃ium
gentium. qm̃ eadẽ uitate ꝯsequent accepimꝰ.
⁊ predicari in nomine eiꝰ penitentiã ⁊ remissio

Expanded text:
 quaslibet nebulas callidae falsitatis offundat, sicut anathema erit, qui annuntiaverit Cannuntiaverit Ecclesiam praeter communionem omnium gentium; quia eadem veritate consequenter accepimus, et praedic
Abbreviated transcription (Latin):
npenam irrecuperabilit̃ feruentium
ideo ibi solum nsumiũ malũ positũ ẽ
¶Mundus ẽ locus errantiũ ⁊ reꝑando¬
rum. ⁊ ideo simul in eo bonum ⁊⁊ malũ
ordinatum ẽ. ut ꝑbonũ quidem conso¬
lationem accipiant. ꝑ malũ correctionẽ
ñ tamen summũ bonum aut sũmũ
malum ibi ẽ: ut sit quo ⁊ ꝑsistentes
derat. ⁊ quia ad repationem expectabat᷑.
ĩter pmum n medium collocandus ẽ.

Expanded text:
nam irrecuperabiliter deserentium; et ideo ibi solum et summum malum positum est. Mundus est locus errantium et reparandorum; et ideo simul bonum et malum in eo ordinatum est, ut per bonum quidem consolationem accipiant, per malum vero correctionem. Non tamen summum bonum aut summum malum ibi est, ut sit quo et persistentes derat quia ad reparationem exspectabatur inter imum et medium collocandus e
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. Paradysus. fuit locus inchoan¬
tium. ⁊ in melius ꝓficientiũ. Ideo ibi solũ
bonum. ẽẽ debuit. qr creata a malo ini¬
tianda ñ fuit. Non tam̃ summũ ut in
quo illi qui initiabant᷑ ꝓficere possent. Ce¬
lum ẽ locus confirmatorũ bonorum⁊
ꝑ disciplinã ad summũ bonũ ꝑtingentũ.

Expanded text:
M. Paradisus est locus inchoantium et in melius proficientium, et ideo ibi solum bonum esse debuit; quia creatura a malo initianda non fuit; non tamen summum, ut esset in quo illi qui initiabantur proficere potuissent. Coelum est locus confirmatorum bonorum et per disciplinam ad summum profectum pertingentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Preceptũ nateͣ continet hec tria.¬
p̃ceptionem. ꝓhibitionem. concessionẽ.
Preceptio naturalis. fuit discretio. ꝑ quã¬
pͥmo homini inspiratũ ẽ. quȩ eẽnt na¬
ture suȩ necessaria. ꝑ rohibitio natał

Expanded text:
nae. Praeceptum naturae continet praeceptionem, prohibitionem, concessionem; praeceptio naturalis fuit discretio per quam ei inspiratum est quae essent naturae suae necessaria; prohibitio natura
Abbreviated transcription (Latin):
Sergiuis
Benedictus
B ene dictꝰ¬
ORegoruis
Clemens
Damasus¬
Leo
Uictor
Stephs¬
Benedietꝰ
Nicholaus¬
Alexander
Grecorꝰ¬
URbanus¬
Paschalis¬
Gelasius¬
Calixtus
Honorius

Expanded text:
Sergius, Benedictus, BenedictuGregorius, Clemens, DamasusLeo, Victor, StephBenedictus, NicolauAlexander, GregorUrbanusPaschalisGelasiusCalixtus, Honorius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ scđ̾m retributionem. Sedm p̃sentiam ui¬
dicati fiumus antequã eẽmus. Scd̃m cau¬
sam iudicamur ex quo ẽẽ incipimꝰ qͣdo
boni uł mali sumus. Sedm oꝑationem
uidicamur. quando oꝑib foris ostendi¬
mus. quales itus apud nos fuimus.
Scdđm retributionẽ uidicamur. qͣdo inꝑ
cipiencla mercede oꝑum cognoscemur.

Expanded text:
ecundum retributionem. Secundum praescientiam judicati fuimus antequam essemus. Secundum causam judicamur ex quo esse incipimus, quando boni vel mali sumus. Secundum operationem judicamur, quando operibus foris ostendimus quales intus apud nos sumus. Secundum retributionem judicabimur, quando in percipienda mercede operum cognoscemu
Abbreviated transcription (Latin):
ipã ui̾tate ꝯspicimꝰ. Ex hac forma diligimus
ip̃iꝰ forme caritate. excitam᷑ ꝑ fidẽ qua c̃dimꝰ
r᷑. minime desꝑamꝰ. ut ħ ⁊ desidemꝰ ar dentiꝰ.
⁊ fidentiꝰ p̃cemur. Ita ⁊ ip̃oꝵ uitã fac̃ a nob̃ dili¬
gi forma illiꝰ dilectionis. scdm qͣm uixisse cre¬
dunt᷑. ⁊ illoꝵ. uita cdita in eadẽ forma flagratio¬

Expanded text:
mus ipsius formae caritatem excitamur per fidem, qua credimus runt minime desperamus, ut hoc et desideremus ardentius et fidentius precemur. ita et ipsam uitam facit nobis diligi formae illius dilectio, secundum quam uixisse creduntur, et illorum uita credita in eandem formam flagrantio
Abbreviated transcription (Latin):
Sicuti cum loquimur ut id ꝙ aĩo gerimꝰ
in audientis animũ ꝑcarnesas aures illabatur.
tũ in eundẽ sonũ ꝯcogitatio nr̃a ꝯu̾titur. s apd
se manẽ integra. formã uocis qua se insunuat.
aurib. sinc aliqua labe suȩ mutationis assu¬
mit. ita u̾bum dĩ ñ cõmutatũ caro tñ fac lũ ẽ.

Expanded text:
sicuti cum loquimur, ut id quod animo gerimus in audientis animum per aures carneas inlabatur, tamen in eundem sonum cogitatio nostra conuertitur, sed apud se manens integra formam uocis, qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
li querere quid sit uitas. statim q. se opponẽt ca¬
ligines ymaginũ corꝑaliũ. ⁊ nubila phantasma¬
tu q̃ turbant serenitatẽ Quȩ pͥmo ic tu dilu¬
x̃ tͥ. cum dic̃. est uitas. In ip̃o pͥmo ictu. qͦ ułut
corruscatione ꝑstringeris. cum dr̃ u̾tas. ma¬

Expanded text:
li quaerere quid sit veritas; statim enim se opponent caligines imaginum corporalium et nubila phantasmatum, et perturbabunt serenitatem, quae primo ictu diluxit tibi, cum dicerem, Veritas. Ecce in ipso primo ictu quo velut coruscatione perstringeris, cum dicitur, Veritas, ma
Abbreviated transcription (French):
d Fx chamna
Dux aula
Dur ietheth
Dux oolibama
Dux clad
Dux phison
Dux cenez
Dux theman
Dux mapsar
Dux madiel
Dux iram

Expanded text:
dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Ela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Mabdiel dux Iram
Abbreviated transcription (Latin):
annos disc̾tionis ꝑueni̾t. tanta sit fut᷑a copia
in t̾ra hostilit̃ uastata. ⁊ ut lacte qd ꝑ butẏr̾
intelligimꝰ.⁊ m. fluat. subiungit. Ꝙ añqͣm s
fantili etate illiꝰ derelinquet᷑ syria. ⁊ .x. tribuũ
t̃ra. a duob regib quos tu domꝰ uida formidas.

Expanded text:
annos discretionis pervenerit, tanta sit futura copia in terra hostiliter vastata, ut lacte quod per butyrum intelligimus et melle fluat, subjungit, quia antequam sfantili aetate illius derelinquetur Syria et decem tribuum terra a duobus regibus quos tu, domus Juda, formidas.
Abbreviated transcription (Latin):
uida. ł que cõcepisti. ȩmanuel. Idõ tali noĩe uł
domo uida. ł matre uocante puer noĩabitur
qr dm̃ ꝓpicium ⁊ adiutorẽ sͥ fut᷑m intelligẽt.
cũ pueꝵ quẽ sͥ in signũ se daturũ ꝓmisit. iã
natũ ꝑspexerant. uł qr in dieb natiuitatis na¬
⁊ c̃. Si. ut. causalẽ facimꝰ ꝯiunctionẽ: scĩa
reꝓbandi malũ. ⁊ eligendi bonũ. causa ẽ qr̃
butyrũ ⁊ mel comedat. An tał comestio talẽ
scĩam ꝯferre po̾t: Nonne stulti butrrũ ⁊
mel comedunt: Sigͦ. ut. consecutiuũ facimꝰ.
⁊ ẽ. nͥ forte qr ibi. sic̃ in płisq ꝯpletiua accipi

Expanded text:
Juda, vel quae concepisti, Emmanuel. Ideo tali nomine, vel domo Juda, vel matre vocante, puer nominabitur, quia Deum propitium et adjutorem sibi futurum intelligent, cum puerum quem sibi in signum se daturumpexerint. Vel quia in diebus nativitatis edet. Si, ut causalem facimus conjunctionem, scientia reprobandi malum et eligendi bonum causa est quare butyrum et mel comedat. An talis comestio talem scientiam conferre potest? Nonne et stulti butyrum et mel comedunt? Si ergo ut consecutivum facimus , etc., nisi forte quia ibi, sicut in plerisque copulativa accipiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tiua. altã ꝯtẽplatiua. Illa curritur. ista qͦ
ꝑuenitur. Illa qua laboratur ut cor mundet᷑
ad uidendũ dm̃. ista qua uacatur. ⁊ uidetur
doc trina uitȩ illiꝰ sempit̃ne. Ac ꝑħ illa oꝑatꝰ.
ista requiescit. qr illa ẽ in purgatione pecc̃oꝵ
ista in lumine purgatoꝵ. Ac ꝑ ħ in hac uita
mag̾ in fide. ⁊ ap̃ ꝑpaucos ꝑ specl̃m in enigma¬
te. ⁊ ex parte in aliqua uisione incõmutabił

Expanded text:
tiua, altera contemplatiua, illa qua itur, ista quo peruenitur, illa qua laboratur, ut cor mundetur ad uidendum deum, ista qua uacatur et uidetur doctrina uitae illius sempiternae. ac per hoc illa operatur, ista requiescit, quia illa est in purgatione peccatorum; ista in lumine purgatorum. ac per hoc in hac uita magis in fide et aput perpaucos per speculum in enigmate et ex parte in aliqua uisione incommutabilis
Abbreviated transcription (Latin):
stabile qd̾ suꝑedificat᷑. Si ħ qd̾ dm̃s ad excu¬
sationẽ nr̃am ñ suffic̃. addã adhũc qd̾ sufficere
pͦsit. Matĩa certe dulcis ẽ. ⁊ nob uacat. ⁊ de
dulci matĩa diu loqui delec tatz Sermo

Expanded text:
edificatur. Si hoc quod dicimus ad excusationem nostram non sufficit, addam adhuc quod sufficere possit. Materia certe dulcis est, et nobis vacat, et de dulci materia diu loqui delectat.
Abbreviated transcription (Latin):
Si xp̃c ẽ una ex tͥb in tͥnitate ꝑsonis. ñne
lit illa tua fraudulenta malitia. Ecce hõ fõs
ẽ qͣi ds̃. sciens bonũ ⁊ malũ. qd̾ tu fraudulen¬
t̃ ꝓmisisti. E cce hõ fc̃s ẽ uerꝰ ds̃. qd̾ tu qͥdẽ nec
cogitare potuisti. Dic gͦ dic impie ⁊ abulon.
qͥd tͥ sã ualet illa qͦndã tua cruenta uic bori
toria. Mulierẽ decepisti ⁊ ꝑ mulierẽ deieci¬
sti. ecce in muliere deceptꝰ ⁊ ꝑ mulierẽ deiec¬
łꝰ corruisti. Ecce qͣles inmicitias exercuit.
quomꝰ pugnauit. uic̃. triũphauit. sem̃ muli
tã bieuẽ mat̾iã longa expositione extend̾e.
ẜ monẽ ꝓtrahe. u̾ba multiplicare. tam uigili
diligentia. tã diligenti uigilantia. obiec ta re¬
felłe. sentienda astruere. ui̾tatis sententiam
hinc in roborare. nemo inqͣm indignet᷑. nemo
miret᷑. cũ uideat ꝓpħam in paucis ad modũ u̾b̃
fidĩ nr̃e fundam̃ta iecisse. Qetiens asc̃is doc bo¬
rib scͥptorib. p̃dicatorib. incarnationis mỹ

Expanded text:
s est una ex tribus in Trinitate personis, nonne clit illa tua fraudulenta malitia. Ecce homo factus est quasi Deus sciens bonum et malum quod tu fraudulenter promisisti. Ecce homo factus est verus Deus, quod tu quidem nec cogitare potuisti. Dic ergo, dic, impie Zabulon, quid tibi jam valet illa quondam tua cruenta victoria?sti victoria. Mulierem decepisti, et per mulierem dejecisti, et ecce in muliere deceptus, et per mulierem dejectus corruisti. Ecce quales inimicitias exercuit; quomodo pugnavit, vicit, triumphavit semen mulietam brevem materiam longa expositione extendere, sermonem protrahere, verba multiplicare, tam jugi diligentia, tam diligenti vigilantia objecta refellere, sentienda astruere, veritatis sententiam hinc inde roborare. Nemo, inquam, indignetur, nemo miretur cum videat prophetam in paucis admodum verbis fidei nostrae fundamenta jecisse. Quoties a sanctis doctoribus, scriptoribus, praedicatoribus, inca
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Opus creationis: fecit ante omnẽ
diem. Opus dispositionis: dieb sex com¬
pleuit. Opus ꝓpagationis: usq infinẽ

Expanded text:
nis; Opus creationis ante omnem diem fecit; opus dispositionis sex diebus complevit; opus propagationis usque in fine
Abbreviated transcription (Latin):
comestione ad illud ꝓfecisse. un ꝯstat ad ser¬
pentis ꝑsuasionẽ. pͥmũ hoĩe defecisse: Ec¬
ce quomodo impugnatoris ur̃i sententia ꝑ
istũ oĩo in contͣriũ est u̾sa. Qͥcqͥd ille homi¬
ni fraudulent abstulit. iste multipliciꝰ reꝑa¬
uit. Facile. gͥ ꝑpendi põt ex qualitate signi.
qd̾ ꝑ ip̃m lib̾andi sumus ex captiuitate. ⁊ opp̃s
multi captiuati sunt ex spiritib malignis.
Eed quomͦ illud intelligit᷑ qd̾ statim ad ista
subuingit᷑: Quia anquã puer sciat reꝓ¬

Expanded text:
comestione ad illud profecisse, unde constat ad sercomestione ad illud profecisse, unde constat ad serpentis suasionem primum hominem defecisse? Ecce quomodo impugnatoris nostri sententia per istum omnino in contrarium est versa. Quidquid ille homini fraudulenter abstulit, iste multiplicius reparavit. Facile igitur perpendi potest ex qualitate signi, quod per ipsum liberandi sumus ex captivitate et oppresmulti captivati sunt ex spiritibus malignis. Sed quomodo illud intelligitur quod statim ad ista subjungitur: Quia antequam puer sciat rep
Abbreviated transcription (Latin):
uina quȩdã ex industria tacuit. q̃ tñ u̾a̾cit̃
dice potuit. q̃dã uo̾ ex multis q̃ dici pot̾ant. di¬
cenda elegit. q̃ certi misterii grã. singłarit̃ ex pͥ¬
m̃da cognouit. Cur gͥ hdicit huic hõi ex co¬
mestione ꝓuenisse ꝙ pͥmo hoĩ fallacit̃ ꝓmis¬
sũ ẽ ex comestione posse ꝓuenire nͥ ut incelli¬
absq dubio ibi fuit ad reatũ. Uides certe qͦmͦ
seduc tor nr̃ fraudulentiȩ suȩ lucͣ. q̃ ꝑ mulie¬
rẽ acquisiuit. itum ꝑ sem̃ mulieris amisit.
Utinã tandẽ aliqnͣo iudĩ eugilent. utinã tã¬
dẽ aliqͣndo sapiant ⁊ intelligant hanc ẽẽ mu¬
lierẽ. hanc eiꝰ eẽ ꝓlẽ. de quib adño dic tum
ẽ ad ẜpentẽ. Inimicitias ponã int̃ te ⁊ mulie¬
rẽ. int sem̃ tuũ ⁊ sem̃ illiꝰ. Cur ñ intelligũt
ħ mulieris sem̃ p̃dic tas inimicitias exercuis¬
se. ⁊ uic toriã obtinusse. cũ audiant hũc ex

Expanded text:
vina quaedam ex industria tacuit, quae tamen veraciter vina quaedam ex industria tacuit, quae tamen veraciter dicere potuit: quaedam vero ex multis quae dici poterant, dicenda elegit quae certi mysterii gratia singulariter exprimenda cognovit. Cur igitur dicit huic homini ex comestione provenisse quod primo homini fallaciter promissum est ex comestione posse provenire, nisi ut intelli Vides certe quomodo seductor noster fraudulentiae suae lucra quae per mulierem acquisivit, iterum per semen mulieris amisit. Utinam tandem aliquando Judaei evigilent! Utinam tandem aliquando sapiant, et intelligant hanc esse mulierem, hanc ejus esse prolem de quibus a Domino dictum est ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, inter semen tuum et semen illius! Cur non intelligunt hoc mulieris semen praedictas inimicitias exercuisse, et victoriam obtinuisse, cum audiant hunc ex
Abbreviated transcription (Latin):
riti fuit passio xp̃i. ut ex uͥtute patientiȩ. ⁊¬
meruit in omñe plenitudinẽ głȩ introire.
alios introducere. Qdsi nos dicimꝰ. qm̃ tał̾ici
pond̾is apd̾ dm̃ fuit. qd̾ emanuel nr̃. butirũ. ⁊
mel comedit. qd̵ muscis ⁊̃ comunicauit ut
ex humilitatis eiꝰ m̾ito in om̃e plenitudinem
scĩe uire iã debeat. uł ip̃e intͣre. ł alios intro¬
ducere: S qd̾ dic tũ est puerũ nr̃m comedendo
la comestiõe obtinuisset. Nam ⁊ apls dicit.
qr inutͥsq xp̃c ex his q̃ passꝰ ẽ obedientiã didi¬
⁊ ex ilł. qr in utrisq ex ecutꝰ est. ñ uoluntatẽ
suã s uoluntatẽ patris. Sic sane ñ solũ co-¬
medendo ⁊ bibendo. ueꝵ ⁊̃ esuriendo ⁊ sicien¬
do. siue alio quolib exꝑiendi mͦ didic̃. q̃ pꝰ ꝑ
exꝑientiã nesciuit. Et comedendo qͥdẽ ñ so¬
lũ ex esu butiri ⁊ melł. ĩmo ⁊ ex usu cuiꝰq
comestionis. Potuit gͦ ⁊ de aliis dici ħ cibis. ꝙ
dictum ẽ de cibo butiri ⁊ melł. S scͥptura di¬

Expanded text:
isti, ut ex virtute patientiae meruerit in omnem plenitudinem gloriae introire, vel alios introducere. Quid si nos dicimus quoniam tanti ponderis apud Deum fuit, quod Emmanuel noster butyrum et mel comedit, quod muscis etiam communicavit, ut ex humilitatis ejus merito in omnem plenitudinem scientiae jure jam debeat, vel ipse intrare, vel alios introducere? la comestione obtinuisset. Nam et Apostolus dicit quia Christus in his quae passus est obedientiam didiet ex illis; quia in utrisque exsecutus est non voluntatem suam, sed voluntatem Patris. Sic sane non solum comedendo et bibendo, verum etiam esuriendo et sitiendo, sine alio quolibet experiendi modo didicerientiam nescivit, et comedendo quidem non solum ex esu butyri et mellis, imo et ex esu cujusque comestionis. Potuit ergo et de aliis cibis hoc dici, quod dictum est de cibo butyri et mellis. Sed Scriptura di
Abbreviated transcription (Latin):
q̃t᷑ .t. Añꝗͣ puer inqͥt ꝑ exꝑientiã sciat. ñ solũ
mala reꝓbare. ł bona approbare. ueꝵ ⁊ bona
elige. ⁊ inferiorib bonis sepositis. optima ap¬
p̃hend̾e. añꝗͣ ad celos ascendat ⁊ ꝑ exꝑientiã
addiscat. qͥd sit ł qͣntũ trenis oblec tam̃tis p̃mi¬
neat corꝑali ⁊̃ p̃sentia. gaudus celestib płid̾e.
⁊ choris angłicis int̾eẽ. añ istã utiq electionẽ
bonoꝵ. derelinq̃t᷑ tr̃a qͣm rex achab detesta-¬
bat᷑. a facie duoꝵ regũ suoꝵ. Nã ħ ut dic¬
tũ ẽ fcm̃ ẽ inpassioe. illud in ascensiõe. Et
qr dabit dñs uob̃̾ signũ. ⁊ qd̾ u̾e sit signũ fut᷑e
uĩȩ lib̾ationis. s añꝗͣ ex toto ꝯpleat᷑. fiet qd̾ in¬
diabolo ⁊ angłis eiꝰ erit signũ et̃nȩ captiuita¬
tis. Nam sic̃ in ascensioẽ xͥ. ł coascendentiũ
inchoata ẽ lib̾atio ⁊ exaltatio captiuoꝵ: sic
broꝵ ip̃iꝰ parte. signũ ẽ gnͣal głificationis. sic

Expanded text:
quam puer, inquit, per experientiam sciat non solum mala reprobare, vel bona approbare, verum etiam bona eligere et inferioribus bonis sepositis optima apprehendere, antequam ad coelos ascendat, et per experientiam addiscat quid sit, vel quantum terrenis oblectamentis praeemineat corporali etiam praesentia gaudiis coelestibus praesidere, et choris angelicis interesse, ante istaterra quam rex Achab detestabatur a facie duorum regum suorum. Nam hoc, ut dictum est, factum est in passione, illud in ascensione, et quia dabit Dominus vobis signum, et quod vere sit signum futurae vestrae liberationis. Sed antequam ex toto compleat signum aeternae captivitatis. Nam, sicut in ascensione Christi vel coascendentium inchoata est liberatio et exaltatio captivorum, sic mbrorum ipsius parte signum est generalis glorificationis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ginis. incarnatio nr̃i emanueł. Iste ẽ puer
qͥ solꝰ matris sue integritatẽ ñ abstulit s sacͣ¬
uit. In isto puo̾ fc̃s ẽ nobẽ ds. Per hc̃ pu̾ũ ge¬
nꝰ humanũ recep̃ qd in pͥmo oĩũ parente ami¬
qͥ pꝰ deiec tꝰ fuit. In ħ puo recuꝑauit hõ hono

Expanded text:
ginis, incarnatio nostri Emmanuelis. Iste est puer qui solus matris suae integritatem non abstulit, sed sacravit. In isto puero factus est nobiscum Deus, per hunc puerum genus humanum recepit quod in primo omnium parente amiqui prius dejectus fuit. In hoc puero recuperavit homo hono
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ds̃. sciens bonũ ⁊ malũ. Quomͦ aũt scit
dĩ bonũ. aut quo scit malũ: Malũ quidẽ
plena intelligentia. absq oĩ exꝑientia. bonũ
uo plena intelligentia ⁊ sempitña exꝑientu.
In malo ẽ ei exꝑientia in acçessibił. in bono ex¬
ꝑientia inꝑturbabił. sutͣm ẽ aũt ut fiat hõ
in hc̃ modũ sciens bonũ ⁊ malũ. qͣn ꝯfirmatꝰ
in bono. ⁊ ꝯsũmatꝰ in gaudio inet̃nũ fic̃ pecca¬
re ñ potĩt. fic nec mori ł pati timebit. Mors
g. ñ erit ultͣ. neq luc tꝰ neq clamor. s nec
dolor erit ultͣ. qm̃ pͥma tͣnsiert᷑. S letitia sẽ¬
pitña erit suꝑ capita eoꝵ. S qͥd mirũ ẽ si hõ¬

Expanded text:
sicut Deus, sciens bonum et malum. Quomodo autem scit Deus bonum, aut quomodo scit malum? Malum quidem plena intelligentia absque omni experientia, bonum vero plena intelligentia et sempiterna experientia. In malo est ei experientia inaccessibilis, in bono experientia imperturbabilis. Futurum est autem ut fiat homo in hunc modum sciens bonum et malum, quando confirmatus in bono et consummatus in gaudio in aeternum, sicut peccare non poterit, sic nec mori vel pati timebit. Mors enim non erit ultra, neque luctus, neque clamor; sed nec dolor erit ultra, quoniam prima transierunt, sed laetitia sempiterna erit super capita eorum . Sed quid mirum est si ho
Abbreviated transcription (Latin):
ãpliꝰ gentes. donet ꝯsum̃tur mille anni. ⁊ pꝰħ
oportet illũ solui modico tp̃r. Qd̃ ħ dic̃ abissũ.
ħ pꝰea uocat stagnũ. Et diabolꝰ inqͥt missꝰ ẽ
in stagnũ ignis. ⁊ sulphuris. De hac aũt abys¬
so. rogant demones dñm in eũgłio. ne p̃ciꝑet
cos in abyssũ ire. Eoce quomͦ in capite iniqͦꝵ
nec c̾dr in celũ solꝰ ascendisse. Ascendẽs nãq

Expanded text:
es, donec consumentur mille anni, et post haec oportet illum solvi modico tempore . Quod hic dicit abyssum, hoc postea vocat stagnum, et diabolus, inquit, missus est in stagnum ignis et sulphuris . De hoc autem abysso rogant daemones Dominum in Evangelio, ne praeciperet eos in abyssum ire . Ecce quomodo in capite iniquornec creditur in coelum solus ascendisse. Ascendens namque
Abbreviated transcription (Latin):
dolatriȩ seruiebant. Nec ħ qͥdẽ dico tales in¬
delicet rages ħ loco ꝑ regẽ sẏriȩ ⁊ filiũ romeliȩ
mystice designatos. s ip̃os in his u̾bis ꝓpͥe ⁊ hy¬
storice exp̃ssos. Derelinquet᷑ inqͥt t̾ra a facie
ũ sensũ ꝯpelle uideatur. Non dr̃ a facie du¬
oꝵ. regũ istoꝵ. s a facie duoꝵ regũ suoꝵ. ne
te relatio cogat ad suꝑiora respice̾. ⁊ p̃dic tos
reges intellige. Non dic̃ de his regib. in t̾ra int̃¬
ficient᷑. ñ dic̃ captiuabunt᷑. ñ dic̃ in his. om̃ib

Expanded text:
olatriae serviebant. Nec hoc quidem dico, tales videlicet reges hoc loco per regem Syriae, et Filium Romeliae mystice designatos, sed ipsos in his verbis proprie et historice expressos: Derelinquetur, inquit, terra a facie um sensum compellere videatur. Non dicitur a facie duorum regum istorum, sed a facie duorum regum suorum, ne te relatio cogat ad superiora respicere et praedictos reges intelligere. Non dicit de his regibus, in terra sua interficientur, non dicit captivabuntur, non dicit in his omni
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s sp̃m . s. sub qͣdã qͣi fatuitate litt̃ȩ. ꝓfundita¬
tẽ tanti mẏst̃ii. ex industria adumbrasse : Sic
co acciꝑe uelimꝰ. qͣles in daniele legimꝰ. erit sa¬
lier adu̾sꝰ pͥncipẽ ꝑsaꝵ. Cum gͦ eg̾derer. ap¬
paruit. pͥnceps gͥcoꝵ. ueniens. Qͥs aũt ñ uide¬
at sp̃s malignos ħ loco in his pͥncipib deb̾e
intellige: Possumꝰ itaq ita ĩmo ut arbitror.
oĩo debemꝰ eiꝰmoĩ reges in ħ loco acciꝑe. nͥ for.¬
te ħ mouet qd̃ ħ reges. ibi noĩant᷑ pͥncipes.
d adu̾tendũ. qd̃ idẽ ip̃e qui dic t: ꝑsaꝵ pͥn¬

Expanded text:
m sanctum sub quadam quasi fatuitate litterae profunditate tanti mysterii ex industria adumbrasse? Sic sco accipere velimus quales in Daniele legimus, erit saaelier adversus principem Persarum. Cum ergo egrederer apparuit princeps Graecorum veniens . Quis autem non videat spiritus malignos hoc loco in his principibus debere intelligi? Possumus itaque, imo, ut arbitror, omnino debemus ejusmodi reges in hoc loco accipere, nisi forte hoc movet quod hic reges ibi nominantur principes. Sed advertendum quod idem ipse qui dictus est prin
Abbreviated transcription (Latin):
iec tam istam ⁊ hunulẽ scĩam recidit. E manu
nuel nr̃ comedendo ⁊ ascendendo. humilẽi¬
stã deposuit: ⁊ sublimẽ illã app̃hendit. Dici¬
tis qr oportuit xp̃m pati ⁊ resurge̾ a mortius.

Expanded text:
jectam istam et humilem scientiam recidit; Emmanuel jectam istam et humilem scientiam recidit; Emmanuel noster comedendo et ascendendo, humilem istam deposuit, et sublimem illam apprehendit. Dicitis quia oportuit Christum pati, et resurgere a mortuis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dic tũ est. ꝑ pͥmã illam humilẽ acqͥsiuit
naturȩ nr̃ȩ nouissimã istam sublimẽ. S si co¬
medendo obtinuit illam. nũquid ñ ⁊ istamᷤ.
Ntiq qr istam obtinuit illa mediante. De qͣ
gͥ intelligit᷑ qd̾ ibi dr. quac̃q die comed̾itis ex
co. eritis sic̃ dii scientes bonũ ⁊ malũ. de ead̾¬
intelligamꝰ. qd̾ in ħ loco legimus. butir ⁊ mel
comedr. ut sciat repbare malũ ⁊ elige̾ bonum.
Nũqui dnã scͥptura ñ uidet᷑ ħ tacite innuere.
q̃ dic̃ hic ex comestione ꝓuenisse qd ib̾i fallaci¬
t̃ ꝓmittitur ex comestione pꝰse ꝓuenire: hãc
aũt sublimẽ ⁊ suꝑeminẽtẽ. xp̃c in sua ascensi¬
one obtinuit. qnͣo in głam suam in et̃nũ in¬
trauit. Attende quid dr̃. quomͦ ibi legitur. Et
ꝯuescens inqͥt p̃cepit ilł. ab ierosolimis ne disce¬
d̾ent. ⁊ paucis int̾iec tis additur. uidentib illis
eleuatꝰ ẽ. Ecce qr comedit ⁊ ascendit. Adã co¬
medendo ab illa sublimi qͣm hr̃e pot̾ãt. ad ab¬

Expanded text:
est, per primam illam humilem acquisivit naturae nostrae novissimam istam sublimem. Sed si comedendo obtinuit illam, nunquid non et istam? Utique quia istam obtinuit illa mediante, de qua igitur intelligitur, quod ibi dicitur: Quacunque die comederitis ex eo, eritis sicut dii scientes bonum ac maluegimus: Butyrum et mel comedet, ut sciat reprobare malum, et eligere bonum . Nunquidnam Scriptura non videtur hoc tacite innuere quae dicit hic ex comestione provenisse quod ibi fallaciter promittitur ex comestione posse provenire? Hanc autem sublimem et supereminentem Christus in sua ascensione obtinuit, quando in gloriam suam in aeternum intravit. Attende quid dicitur, quomodo ibi legitur: Et convescens, inquit, praecepit illis ab Hierosolymis ne discederent, et paucis interjectis additur: Videntibus illis, elevatus est . Ecce quia comedit et ascendit. Adam comedendo ab illa sublimitate quam habere poterat, ad ab
Abbreviated transcription (Latin):
ex tp̃r accepit: S dicat iuds̃. quomodo lignũ
netitũ. ligni scĩe boni ⁊ mali dic tũ sit. ⁊ tc̃ for¬
te simł inueniemꝰ qd querit. Certe lignũ ui.¬
tȩ ex eo nom̃ huit. qd̃ ex ea sita sͥ natura. ex ea
comedentiũ uitam seruare posse accepit. d
de ligno scĩȩ nicħ simile crede oportet. alioqͥn
ex eiꝰ esu. hoĩs scĩa cresc̾e̾t ñ decresce̾t. Hongͦ
eiꝰ rei effec tũ. s occasionẽ p̃stitit. Nam bona
quidẽ añ esum uetitum ꝑ intelligentiã simł
⁊ exꝑientiã nouerat. mala aũt ꝑ exꝑientiã
Similr̃ erant quȩdã egena ⁊ infima bona.
ad quoꝵ tisum peccando descendit. quoꝵ
exꝑientiã pͥꝰ feliciꝰ ignorauit. Sic ⁊ xp̃c pꝰ¬

Expanded text:
us quomodo lignum vetitum, lignum scientiae boni et mali dictum sit, et tunc forte simul inveniemus quod quaerit. Certe lignum vitae ex eo nomen habuit, quod ex insita sibi natura ex eo comedentium vitam servare posse accepit. Sed de ligno scientiae nihil simile credere oportet. Alioquin ex ejus esu hominis scientia cresceret, non decresceret. Non ergo ejus rei effectum, sed occasionem praestitit. Nam bona quidem ante esum vetitum per intelligentiam simul et experientiam noverat, mala autem per experientiam Similiter erant quaedam egena et infima bona ad quorum usum peccando descendit, quorum experientiam prius felicius ignoravit. Sic et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s erroris. alii sp̃s fornicationis. Hꝰ moĩ re¬
gũ multi in passioẽ x st̃ captiuati. ⁊ de sua
tandẽ tirannide deiecti. illi uidł qu in spĩb
malignus p̃cet̾is erant maioris astutie. ⁊ uehe¬
m̃tioris audatie. illi. deniq ꝑ qͦs salꝰ eoꝵ im¬
pediri potãt. de qͥb pͥmitiua eccłia ꝯg̾gan¬
da ⁊ fidĩ seges ꝓpaganda erat. ut designata
illa diuine ꝓpagationis messio. in diuina
horrea ꝯgͤgaretur de qua in eũgłio legͥ. Re¬
spicite regiones. qm̃ iã albȩ s̃ ad messem. Qd¬

Expanded text:
s erroris, alii spiritus fornicationis. Hujusmodi regum multi in passione Christi sunt captivati, et de sua tandem tyrannide dejecti. Illi videlicet qui in spiritibus malignis prae caeteris erant majoris astutiae et vehementioris audaciae. Illi denique per quos salus eorum impediri poterat, de quibus primitiva Ecclesia congreganda, et fidei seges propaganda erat, ut designata illa divinae propagationis messio in divina horrea congregaretur, de qua in Evangelio legitur: Respicite regiones quoniam jam albae sunt ad messem
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ ⁊ silitudinẽ dĩ. Grandis honor. S hõ
ñ intellex̃. iõq despex̃. Despec ta uo̾ atq re¬
iec ta siłitudine dĩ. tͣnsfigurauit se ad simili¬
tudinẽ ium̃ti. Ecce qͣle dedecꝰ. Iuxͣ magnitu¬
dinẽ honoris. magnitudo dedecoris. Iñ oppro
si possit. Contẽptꝰ a nob̾. ꝯtẽptũ nr̃m sustine̾
ñ potuit. Despectꝰ ab hoĩe. despicientis oppro¬
bͥũ portare ñ sustinuit. Reiec̃ hõ ad ꝗͣ forma¬
tꝰ ẽ siłitudinẽ diuinã. Ds̃ euestigio ꝯformaũ
se ad illã. qͣ hõ tͣnsformaua̾t se silitudinẽ hu¬
manã. Oqͣł reformatio honoris. o qͣł exꝓbra
medens mel atq butirũ. ut uixͣ siłitudinẽ
Ecce ii. audio unã aliꝗͣ ex tͥb intͥnitate ꝑso¬
nis ꝑsonare. in uoce exꝓbrationis. Ecce a¬
dã fc̃s ẽ qiͣ unꝰ ex nob̃. Mito certe ex ꝓbra¬
stis. S nũqͥd ad huc ex ꝓbraturi estis: Ger¬
te si dicitis yronice. qr hõ fc̃s ẽ qiͣ unꝰ ex

Expanded text:
honor. Sed homo non intellexit, ideoque despexit. Despecta vero atque rejecta similitudine Dei, transfiguravit se ad similitudinem jumenti. Ecce quale dedecus, juxta magnitudinem honoris magnitudo dedecoris, inde opprosi possit. Contemptus a nobis, contemptum nostrum sustinere non potuit. Despectus ab homine, despicientis opprobrium portare non sustinuit. Rejecit homo ad quam formatus est similitudinem divinam, Deus evestigio conformavit se ad illam qua homo transformaverat se similitudinem humanam. O qualis reformatio honoris! O qualis detemedens mel atque butyrum, ut juxta similitudinem Ecce enim audio unam aliquam ex tribus in Trinitate personis personare in voce exprobrationis. Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis. Merito certe exprobrastis, sed nunquid adhuc exprobraturi estis? Certe si dicitis ironice quia homo factus est quasi unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit ñ intelligi. S ita sane dep̃hendit᷑ scͥptura
de quib dã regib loqui. ut qd̃ d̾r. ⁊ sp̾italib
⁊ carnalib regib pꝰsit aptari. ut in uno cod̾q
sit. ⁊ un infidelitas infatuet᷑. ⁊ fidelitas illumi¬
net᷑ .ł. Iam ip̃a quidẽ litt̃e ambiguitas. u̾ita¬
tẽ obuoluit. E diu̾so aũt sacͣm̃ti ꝓfunditas.

Expanded text:
i non possit. Sed ita sane deprehenditur Scriptura de quibusdam regibus loqui, ut quod dicitur et spiritalibus et carnalibus regibus possit aptari, ut in uno eodemque sit et unde infidelitas infatuetur, et fidelitas illuminetur. Nam ipsa quidem litterae ambiguitas veritatem obvolvit. E diverso autem sacramenti profunditas,
Abbreviated transcription (Latin):
fore in gła ȩt̃nitatis. Nonne pͥorem illam re¬
cuꝑauit homo. qnͣo audiuit homo ab hoĩe
dõ. hodie mecũ eris in ꝑadisoͦ Nonne ⁊ istã
sublimẽ acciꝑe meruit hõ ꝑ hominẽ dm̃. qͣn¬

Expanded text:
fore in gloria aeternitatis. Nonne priorem illam refore in gloria aeternitatis. Nonne priorem illam recuperavit homo, quando audivit homo ab Homine Deo: Hodie mecum eris in paradiso? Nonne et istam sublimem accipere meruit homo per Hominem Deum, q
Abbreviated transcription (Latin):
refec tionẽ. ⁊ int̃. illum quo caritas comedẽ con¬
sentit: ad solam dispensationẽ. S qr malũ ut
dic tũ est pleniꝰ cognoscitur ex cõꝑatione bom.
⁊ bonũ eadẽ ro̾ne. ex cõꝑatione optimi. illa sa¬
ne resuscitati comestio. ñ solũ ualuit ad mali
reꝓbationẽ. uum ⁊ ad boni approbationẽ. ⁊ ad
eiꝰdẽ eloctionẽ. Ad plenitudinẽ itaq eiꝰ scĩe q̃ꝑ
tionis. cũ discipłis comedit. Certe ut suꝑus
dic tũ ẽ. in hãc exꝑientiam maloꝵ. łe
genoꝵ bonoꝵ adã pͥmꝰ comedendo noscit᷑ ceci¬
disse. Ecce ad eandẽ adã scd̾s comedendo agno
nr̃oꝵ exꝑientiã suscepit. s in eo ip̃o nat᷑e nr̃e
onis reatũ. ꝑ exꝑientiã nouit homo. quid ẽt
int̾ẽe gaudiis ꝑadisi. s nocdũ ꝑ exꝑientiã no¬
uerat quid eẽt intẽe gaudiis cęli. Nouit qͥd
sit eẽ in loco uoluptatis. nesciuit quid sit

Expanded text:
refectionem, et inter illum quo charitas comedere conrefectionem, et inter illum quo charitas comedere consentit ad solam dispensationem. Sed quia malum, ut dictum est, plenius cognoscitur ex comparatione boni, et bonum eadem ratione ex comparatione optimi: illa sane resuscitati comestio non solum valuit ad mali reprobationem, verum et ad boni approbationem, et ad ejusdem electionem. Ad plenitudinem itaque ejus tionis cum discipulis comedit. Certe, ut superius dictum est, in hanc experientiam malorum, vel egenorum bonorum Adam primus comedendo noscitur cecidisse; ecce ad eamdem Adam secundus comedendo agnosrum experientiam suscepit, sed in eo ipso naturae nostrae onis reatum per experientiam, novit homo quid esset interesse gaudiis paradisi. Sed necdum per experientiam noverat quid esset interesse gaudiis coeli. Novit quid sit esse in loco voluptatis, nescivit quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
.Comedendo gͦ scd̾m aliquẽ modũ scire potuit
qd̵ scd̃m eundẽ modũ pͥꝰ ignorauit. Certe pꝰre.
surrec tionẽ suã. legitur emanuel ñr mel co¬
medisse. Optulert᷑ enĩ ei partem piscis assi. ⁊ fi¬
uum melł. Qd̃ añ passionẽ ⁊ resurrec tionẽ co¬
medit fuit ad refectionẽ. qd pꝰ resurrec tionẽ
comedit fuit ad solã dispensationẽ. Qd̃ gͥ anie
surrectionẽ comedit. potuit ualere ad repba¬
tionẽ mali. Nam malũ ñ solũ cognoscit᷑ ex
qualitate sui. s pleniꝰ atq ꝑtec tiꝰ agnoscitur
ex cõꝑatiõe ⁊ collatione boni. Comestiogͥ que
fuit ad refectionẽ. potuit eẽ ad reꝓbationem
ut sciat reꝓbare malũ ⁊ approbare bonũ. hi
lige̾ bonũ. E ligẽ aũt ẽ ꝓpͥe. de bonis optima
secer nẽ. Illa gͦ comestio pꝰ resurrectionẽ. ade¬
lec tionẽ boni fuit. in qua qd̾ optimũ fuit ꝓ¬
bauit. Ibi exꝑiendo ꝓbauit. quid sit int̃ illum
statũ quo infirmitas comede̾ cõpellit. ad carns

Expanded text:
cire potuit quod secundum eumdem modum prius ignoravit. Certe post resurrectionem suam legitur Emmanuel noster mel comedisse, obtulerunt enim ei partem piscis assi, et favum mellis. Quod ante passionem et resurrectionem comedit, fuit ad refectionem, quod post resurrectionem comedit, fuit ad solam dispensationem. Quod igitur ante resurrectionem comedit, potuit valere ad reprobationem mali: nam malum non solum cognoscitur ex qualitate sui, sed plenius atque perfectius cognoscitur ex comparatione et collatione boni. Comestio igitur quae fuit ad refectionem potuit esse ad reprobationem ut sciat reprobare malum et approbare bonum, sed eligere bonum. Eligere autem est proprie de bonis optima secernere. Illa ergo comestio post resurrectionem ad electionem boni fuit, in qua quod optimum fuit probavit. Ibi experiendo probavit quid sit inter illum statum quo infirmitas comedere compellit ad carnis
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens: fc̃s ẽ obediens dõ pat̾. ꝑ exꝑien¬
tiã didicit. quod pͥꝰ ꝑ exꝑientiã nesciuit. Iux¬
ta hunc modũ ⁊ didicit ex usu comestionis.
qͥd eẽt int̃ malum famis. ⁊ bonũ refec tionis.
Hutirũ ⁊ mel comedendo. cod̾ mͦ cep̃ edoceri.
quale sit ad similitudinẽ dĩ creatũ muscis as¬
similari. Exꝑiendo didicit. qͣm indigna soleat
nobił illa creatura dĩ pati. ⁊ eo ip̃o quomͦ opor.¬
teat illi ꝯpati. ł illiꝰ misereri. Debuit e. ut. ait

Expanded text:
s est obediens Deo Patri, per experientiam didicit, quod prius per experientiam nescivit juxta hunc modum didicit ex usu comestionis quid esset inter malum famis et bonum refectionis. Butyrum et mel comedendo eodem modo coepit edoceri quale sit ad similitudinem Dei creatum muscis assimilari. Experiendo didicit quam indigna soleat nobilis illa creatura Dei pati, et eo ipso quomodo oporteat illi compati, vel illius misereri. Debuit enim, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
ista sic̃ ad iuitoria nouit ille medicus cui nos se
mel totos ꝯmisimꝰ. ⁊ a quo hnĩs ꝓmissionẽ uitȩ
p̃sentis. ⁊ fuct᷑. qͣn apponat. quando detrahat sic̃
nob uidicat expedire. quos ⁊ ꝯsolandos. ⁊ ex̾cen¬
dos in hac uita. ⁊ pꝰ hanc urtã in ꝑpetua requie

Expanded text:
ista sicut adjutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et consolandos et exercendos in hac vita, et post hanc vitam in perpetua requie
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis. In ip̃is quib nullũ eccłastici ordinis offe¬
cium receꝑint. inꝯgrua uidicatur affec tate
ambitio hẽditatis. In supp̃mo uitȩ fine posi¬
tos. suũ habe iudiciũ. ut libi testentur quid
sentiunt. qui postea ñ s̃ em̃daturi. cũ hone¬
stũ ñ sit. ꝯpetentia ꝯpendia aliis. ł debita ł¬

Expanded text:
is. In ipsis qui nullum Ecclesiastici ordinis officium receperint, incongrua judicatur affectatae ambitio haereditatis. In supremo fine vitae positos suum habere judicium, ut libere testentur quod sentiunt, qui postea non sunt emendaturi: cum honestum non sit competentia compendia aliis vel debita
Abbreviated transcription (Latin):
.i. suꝑiora faciunt corꝑis cõmoda qͣm p̃dicati¬
onẽ uitatis. ut iõ quisq uĩtatem ñ predicet.
dum tum ne qui̾s in reb corꝑalib ⁊ tpr̃alib
molestiȩ patiatur. Sub modio gͦ lucͥ̾nam po¬
nit. qui ꝗ lucem doc trinȩ bonȩ cõmodis tpr̃a¬

Expanded text:
superiora facere corporis commoda quam praedicationem veritatis, ut ideo quisque veritatem non praedicet, dum timet ne aliquid in rebus corporalibus et temporalibus molestiae patiatur. Sub modio ergo lucernam ponit, quisquis lucem doctrinae bonae commodis tempora
Abbreviated transcription (Latin):
nodo simachi.pp̃. Non nos beatum petrũ.
sic̃ uos dicitis a dño cum sedis priuilegiis ł
successores eius. peccandi uidicamꝰ licentiam
te innocentie misit ad postõs qd̾ illi ꝯcessũ
ẽ. ꝓ ac tuum luce ad illos ꝑtinet. quos par
ꝯtiersionis splendor. illuminat. Habemus¬

Expanded text:
cripsistis'. non nos beatum Petrum, sicut dicitis, a domino cum sedis privilegiis vel successores eius peccandi iudicamus licentiam te innocentiae misit ad posteros. quod illi concessum est pro actuum luce, ad illos pertinet quos par conversationis splendor inluminat. qu
Abbreviated transcription (Latin):
ficium docendi. ꝙ nob refugͥentib imposuit sa¬
cerdotii necessitudo dedit it. ds̃ quosdam quidẽ
uirtute eitugłistaꝵ. ñ pastoꝵ. cͥcumspec tionẽ
s tm̃modo intentionẽ ⁊ diligentiam circa scrip¬
turas diuinas opto assequi. quã ultimã posuit
apłs int̃ officia sc̃oꝵ. ⁊ hanc ip̃am ut docendi
studio possimius disc̾e. Unus i. uere magist̃
ẽ. qui solus ñ cdidicit. ꝙ hoĩes doce ⁊.¬

Expanded text:
ficium docendi, quod nobis refugientibus imposuit sacerdotii necessitudo: Dedit enim Deus quosdam quidem virtutem evangelistarum, non pastorum circumspectionem: sed tantummodo intentionem et diligentiam circa Scripturas divinas opto assequi, quam ultimam posuit Apostolus inter officia sanctorum, et hanc ipsam ut docendi studio possim discere. Unus enim verus magister est, qui solus non didicit quod omnes doce
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum ñ pondꝰ corꝑis nec modatio ner uoꝵ
datiore suꝑct᷑. nescio utr̃ uirib attbuend
sit. nisi quis dicat hr̃e quasdã suas iures a¬
nimã. quib ei maior. audatia. ł fiducia pa¬
riat᷑: quȩ cũ altĩ adsunt. dest̃ altĩ. Tunc¬

Expanded text:
n pondus corporis, nec moderatio nervorum, daciore superetur; nescio utrum viribus attribuendum sit. Nisi quis dicat habere quasdam suas vires animam, quibus ei major audacia, vel fiducia pariatur: quae cum alt