comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñsufficit sola uoluntas hominis. s ñ sit
etiam misccłia dĩ. ñ gͦ sufficit & sola mi¬
scdĩa dĩ. si ñ etiam sit uoluntas hominis.
Ac ꝑ hoc si recte dictũ. ẽ. ñ uolentis
hominis s miserentis. ẽ. dĩ. qr id uo¬
luntas hominis sola ñ impl&. cur ñ¬
& a contrario recte creditur. ñ mise¬
rentis. ẽ. dĩ s uoluntatis . ẽ. hominis.
qr id misccłia dĩ sola ñ impla. Porrosi
nullus dicere xp̃ianus audebit. ñ mise¬
rentis. ẽ. dĩ s uoluntatis. ẽ. hominis.
ne apło aꝑtissime contradicat. reftat ut
ꝓptẽa recte dictũ intelligat᷑ ñ uolentis
neq currentis s miserentis. ẽ. di. ut to¬
tũ decur deo qui hominis uoluntatẽ bo
nam . & p̃parat ad uiuandam. & aduitrat
p̃paratam. ꝑ recedit en̾i bona uoluntas
hominis multa dñ bona: s ñ om̃ia. Qur
autẽ ñ p̃cedit ipsa: in eis. ẽ. & ipsa. Nã
utrũq legitur inscĩs elo quiis. & miscd̃ia

Expanded text:
n sufficit hominis voluntas sola, si non sit etiam misericordia Dei: non ergo sufficit sola misericordia Dei, nisi sit etiam voluntas hominis. Ac per hoc si recte dictum est: Non volentis hominis, sed miserentis Dei est, quia id voluntas hominis sola non implet, cur non e contrario recte dicitur: Non miserentis Dei, sed voluntatis est hominis? quia id misericordia Dei non implet. Porro si nullus dicere Christianus audebit: Non miserentis Dei est, sed voluntatis hominis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur: non volentis, neque currentis, sea Dei miserentis, ut totunam et praeparat adjuvandam et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia; quae autem non praecedit ipsa, in eis est et ipsa. Nam utrumque legitur in sanctis eloquiis: Et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
i psorum ñ uera. ille p̾sciuit. S qr illusqͥ¬
scientia falli ñ potest᷑ sine dubio ñ alus sͥ
ipsi peccant: quos d̾s peccaturos. eẽ. p̾sat
Fecerunt gͦ peccatũ uides quod eos fuct
ñͥ compulit. cui peccatũ ñ plac&e: s faca¬
ros. eẽ. p̃dixit. qu̾e nichil latee. & ido
s ñ malũ s bonũ facere uoluissent. ñ ꝓbi¬
berentur. Et hoc facturi: p̾iuderentur ab
faciunt questionẽ. Ad iuingit̾ eñi & dict.
ꝓpt̃ea ñ poterant credẽ: quia iterũ drer

Expanded text:
ipsorum, non vera praescivit. Sed quia illius praescientia falli non potest, sine dubio non alii, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit, cui peccatum non placet, sed facturos esse praedixit, quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur; et hoc facturi praeviderentur ab faciunt quaestionem: adjungit enim, et dicit, Propterea non poterant credere, quia iteru
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticiam: ore autẽ confessio fit ad
dutẽ. Unde e inactib apłoꝵ legitur
ñ canis depositio sordium s conscientiȩ
binȩ introgatio in dm̃. Hoc. ẽ. uerbum
sice quod p̾dicamus: Quo sine dubio
it mundars possit. consecratur & baptis¬
mus. Dep̃c quippe nob̾cum uitis cũ patre
Agricola dilexit ecclãm: & sem&e ipsũ
tuadidit ꝓ ea. Lege apłm: & ude quid
aouingat. Ut eam sc̃ĩficarae inquit:
mundans eam lauacro aquȩ in uerbo. Mtrs¬
datio igitur nequaquã fluxo & labili
tibueretur elem̃to: nisi adderecir inũbo
Hoc uerbũ fide tantũ ualae in eccłia dĩ
ut ꝑ ipsam credentẽ. offerentẽ. benedicet

Expanded text:
justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Unde et in Actibus apostolorum legitur,n carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum'. 'Hoc est verbum fidei, quod predicamus', quo sine dubio, ut mundare possit, consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit aecclesiam et se ipsum tradidit pro ea. Lege apostolum et vide, quid adiungat: 'Ut eam sanctificaret', inquit, 'mundans eam lavacro aquae in verbo'. Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur 'in verbo'. Hoc verbum fidei tantum valet in aecclesia, ut per ipsam credentem, offerentem, benedic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miscd̾iam gratutã: Esau autem odu
habuit ꝑ iudicium debitũ. Quod cu de¬
beretur in ambob: in altero alt̃ agnort
currit. si de diuinȩ gr̃ȩ largitate. q
ñ uolentis neq currentis s miserentis.
dei. Altissimo quippe ac salubruno sa¬
cram̃to unuiersa facies atq ut ita dire.¬
rim uultus scãrũ scripturarũ bene m.¬
tuentes id admonere inuenitur: utt q
ricatoram comm̃dass&: in eo quod at Igl̃
ñ uolentis neq currentis s miserentis. ẽ
dĩ Deinde ut etiã iudiciũ comiñdarae.
qm̃ in qͦ ñ fit miscctia. ñ iniquitas fit s
iudicium. Non. ẽ. quippe iniquitas as
dm̃. Continuo subiecit. atq ait. Dici
enĩ scriptura pharaoni. Quia ad hel

Expanded text:
diam gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero agnovit alter currit; sed de divinae gratiae largitate: quia non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Altissimo quippe ac suluberrimo sacramento universa facies, atque, ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes id admonere invenitur, ut qui ricordiam commendasset in eo quod ait, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei; deinde ut etiam judicium commendaret quoniam in quo non fit misericordia, non iniquitas fit, sed judicium; non est quippe iniquitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pha
Abbreviated transcription (Latin):
& quid. ẽ. aqua nisi aqua. Accedit uerbĩ
ad elementũ: & fit sacramentũ. etiã ipsũ
tanquã uisibile uerbũ. Hã de hoc imꝙ
dixerat. quando pedes discipłis lauit. qu
it copis tangat & cor abluat: nisi faci¬
nte utrba ¶ lon quia dr̃ s quia creditur:
Nun& mnipso uerbo. aliud. ẽ. sonus tnͣsi¬
ens :alud iurtus manens. Hoc. ẽ. uer¬
imi fiuas quod pͥdicamus ait apłs: Quia
Nuonfesus fueris more tuo qr dñs. ẽ. iħe.¬

Expanded text:
t verbum ad elementum, et fit sacramentum etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam de hoc utique dixerat, quando pedes discipulis lavit, Quut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo: non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo, aliud est sonus transiens, aliud virtus manens. Hoc est verbum fidei quod praedicamus, ait Apostolus, quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Je
Abbreviated transcription (Latin):
agi quã regi. Q eñi regit᷑ aliqͥd agit:
& idõ regit᷑ ut recte agat. Q aũ agit᷑ agͥe
ipse aliquid uix intelligit᷑: & tam̃ tan¬
tũ p̃stat uoluntatibꝰ nr̃is gr̃a saluatoris:
ut ñ dubitet apłs dic̾e. qͦtqͦt spũ dĩ agun¬
t᷑. hi filii st̃ dĩ. Nec aliquid in nob̾ lib̾a
uoluntas meliꝰ ag̾e pot̃: quã ut illi se

Expanded text:
agi, quam regi. Qui enim regitur, aliquid agit; et ideo regitur, ut recte agat; qui autem agitur, agere ipse aliquid vix intelligitur. Et tamen tantum praestat voluntatibus nostris gratia Salvatoris, ut non dubitet Apostolus dicere, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filiisunt Dei . Nec aliquid in nobis libera voluntas melius agere potest, quam ut illi se
Abbreviated transcription (Latin):
sub grã. & cũ bene pugnat. adiutus
strenuis bellatorib. & oꝑũ carnis quã¬
ius inuictis mortificatorib. aliqͣ nul¬
nera peccatoꝵ. ꝓpt̃ q̃ sananda coti¬
die ueracit᷑ dicant. dimtte nob̾de¬
bita ña: Contͣ eadẽ uitia. contͣ dia¬
bolũ pͥncipẽ. regẽq uitioꝵ. multo ui¬
silantiꝰ & acriꝰ ipsa oratione certante̾:
ne ualeant aliqͥd mortiferȩ suggesti¬
ones quib instigat insuꝑ pecratorẽ
ad sua excusanda potiꝰ qũa accusan¬
da peccata : ac sic illa tulnera ñmͦ ñ
sanent᷑  uerũ etiã ⁊ si mortifera ñeraNł:
grauit̃ ⁊ letalit̃ infigant᷑. Qcũqi enũ

Expanded text:
sub gratia et, cum bene pugnat adiutus, tamen etiam strenuis bellatoribus et operum carnis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum principem regemque uitiorum multo uigilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne aliquid ualeant mortiferae suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda potius quam accusanda peccata, ac sic illa uulnera non modo non sanentur, uerum etiam, etsi mortifera non erant, grauiter et letaliter infligantu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidetur ñ . ẽ. spes. Si enĩ uid&
quis quit sꝑat. Si aut̃ quod ñ uidemꝰ
spamus ꝑ patientiam expectamꝰ. In hac
gͦ patientia. martyres coronant᷑: desi¬
derabant eñi quȩ ñ uidebant. contẽpne¬
bant quȩ ferebruit. In hac spe dicebãt.
quis seꝑabit a caritate xp̃i. tribulatio.
an angustia. anꝑsecutio. anfames. an
nuditas. angladius. Quia ꝓpt̾ te: &
cam̃ totadie: ꝓpt̃ te : & ubi. ẽ: beati qui
ñuiderunt ⁊ crediderunt. Ecce ub. ẽ.
nte .ẽ: quia & fides ipsa. in te ipso. ẽ.
Anfallit nos apłs qui dicit habitare
dẽ. tunc ꝑ speciẽ. Modo ꝑfidẽ quan¬
diui inua. quandiu inꝑegrinatione.¬

Expanded text:
Si enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. In hac ergo patientia martyres coronabantur; desiderabant quae non videbant, contemnebant quae ferebant. In hac spe dicebant: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an glacamur tota die . Propter te. Et ubi est, Beati qui non viderunt et crediderunt ? Ecce ubi est, in te est, quia et fides ipsa in te ipso est. An fallit nos Apostolus, qui dicit habitare dem, tunc per speciem: modo per fidem, quamdiu in via, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sub quo iaceat. nec cui cedat. nec
contra quod saltẽ laudabilit̃ dimic&.
paccatissima uirtute ꝑfectus: Rerũ ib
om̃iuĩ quanta/ quã spatiosa quã certa
scientia. sine errore aliquo uł labore.
ub d̾ sapientia de ipso suo fonte poti¬
bitur: Cum magna felicitate. sine diffi¬
nullis alimoniis indigebit: Non enĩ an¬
male s spale erit: habens quidẽ caris
s sine ulla carnal corruptione substanti

Expanded text:
nec sub quo jaceat, nec cui cedat, nec nec sub quo jaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima virtute perfectus? Rerum ibi omnium quanta, quam speciosa, quascientia, sine errore aliquo, vel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur cum summa felicitate sine ulla diffiienter vivificatum nullis alimoniis indigebit? Non enim animale, sed spiritale erit, habens quidem carnis, sed sine ulla carnali corruptione substanti
Abbreviated transcription (Latin):
totũ habemus. Si enĩ iusticiȩ nichil ha¬
bemus. nec fidẽ habemus. S fidẽ ñ ha¬
bemus xp̃iani ñ sumus. Si autẽ habemꝰ
fidẽ. iam aliquid habemus iusticiȩ. Ipsũ
aliquid uis nosse quantũ sit. Lustus ex
ex eo quod habemus. ut adtatur quot
ñ habemus : & ñ ꝑtamus quod habemus.
Ergo ⁊ hoc terciũ iam agitur in nob̃.
Iustificati sumus. s ipsa iusticia cũ ꝓfi¬
tanta dedit etiam eis quos p̃destinauit
ad mortem. Quȩ bona in illa uita be¬
ata fecit eos sum̃e. ꝓ quib in hac mise¬
ra. unigenitũ suũ filiũ uoluit usq ad
mortẽ mala tanta ꝑferre. Unde apłs
de ipsis in illud regnũ p̃destinatis lo-¬
quens. qui ꝓprio inquit filio ñ peꝑcit s
cũ illo om̃ia nob̾ donauit. Cũ hȩc ꝓmiᷤᷤ¬
sio complebitur. quid erimus. quales erimꝰ.
quȩ bona in illo regno acceptur sumꝰ :
quando quidẽ xp̃o moriente ꝓ nob̃. tale
iam pignus accepimusꝰ qualis erit spiritꝰ
hominis. nullũ om̃ino habens uitium.

Expanded text:
dona mentimur. Si enim justitiae nihil habemus, nec fidem habemus: si fidem non habemus, christiani non sumus. Si autem fidem habemus, jam aliquid habemus justitiae. Ipsum aliquid, vis nosse quantum sit? Justus exex eo quod habemus: ut addatur quod non habemus, et non perdamus quod habemus. Ergo et hoc tertium jam agitur in nobis. Justificati sumus: sed ipsa justitia, cum haec dedit etiam eis quos praedestinauit ad mortem? Quae bona in illa beata uita faciet eos sumere, pro quibus in hac misera unigenitum suum filium uoluit usque ad mortem mala tanta perferre? Unde apostolus de ipsis in illud regnum praedestinatis loquens: Qui proprio, inquit, filio non pepercit, sed cum illo omnia nobis donabit? Cum haec sio complebitur, quid erimus? quales erimus? Quae bona in illo regno accepturi sumus, quandoquidem Christo moriente pro nobis tale jam pignus accepimus? Qualis erit spiritus hominis, nullum omnino habens vitium,
Abbreviated transcription (Latin):
ego uolo s quot tuus pat̃. Unde merito
ꝑ unuis obȩdientiã. uisti constituentur
mult. Quisquis autẽ unã illã petit a
dño & hanc requirit. certus ac securus
petit. Hec tim& ne forte obsit cũ acce-¬
ꝑit sine qua nichil ꝓoest. quid quit
aluro sicut oportae acceꝑit. Ipsa. ẽ. enĩ
una uera & sola beata uita. ut contem¬
plem᷑ dñi delectatione̾ in ęternũ. immorta¬
les atq incorruptibiles corpore & sp̃u Ue¬

Expanded text:
ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorruptibiles corpore et sp
Abbreviated transcription (Latin):
dit etiam quod diabolus postulauit. ut ꝓ-¬
bantous eius famulus tẽptaretur. Exau¬
diuit rogantes ⁊ immundos sp̃s: ut in
multos sues. legio demonũ mitterecur
Hȩo scripta sunt. ne forte se quisquã
magmipendat s fuerit exc auditus cum
aliquid impacient̃ petit. quod ñ impe¬
trare plus ꝓsit: Aut se abiciat. & de
diuna erga se miseratione desꝑae. si ñ
exaudiattir cũ forte aliquid petit quod
accipiendo affligatur atrocius. uł ea ꝓsꝑi¬
tate corruptus pęnitus euertatur. In talibꝰ
gͦ quio oremus sicut oportet nescimus.
Vnte s aliquio contra quã oramꝰ acci-¬
derit. patient̃ ferendo ⁊ inom̃ib grãs
agento hoc potius oportuisse quod dz̃. ñ
quot nr̃a uoluntas habuit minime du¬
mod exẽplũ p̾buit nob̃ ule mediator
Qui dũ dixiss& pat̾ s fieri potest tran¬
sat ame calix iste. humanã in se uo¬
luntatẽ ex hominis susceptione trans¬
formans. continuo subiecit. Uerũ ñ qd̾

Expanded text:
dit etiam, quod diabolus postulauit, ut prdit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dumodi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod
Abbreviated transcription (Latin):
quare fier ñ expedir&: aitoiuit. Suffito
tib grã mea. Nam uircus minfirmitad
ꝑficit᷑. In hisgͦ tribulationib quȩ pos̾
& nocere & ꝓd. eẽ. quio oremus siait
opeite nescimus. Et tam̃ qr dura. quia mo¬
lesta. quia contra sensũ nr̃ȩ infirmitatis
sint. uniuersali humana uoliuitate ut
i nobꝰ hȩc auferantur oramus. S hoc de¬
uotionis debemus dño deo nr̃o ut s ea ñ
abstulerit. ñ ideo nos ab eo negligi exi¬
simemus: S potius pia patientia maloꝵ
bona sꝑemus ampliora: Sieñ urtus in
infirmitate ꝑficitur: ñ nullis quippe im¬
patientib dñs ds quod petebant conces-¬
sit iratus. sicut Eontra apło negauit ꝓpi¬
cius. Nam legimus isrłitȩ. quid & quomͦ
rogauerint. & acceꝑint. S expleta cor¬
cupiscentia. inpatientia. ẽ. grauit̃ casti¬
gata. Dedit & regẽ petentib scđm cor
corũ sicut scriptũ. ẽ. ñ scđm cor suũ. De¬

Expanded text:
quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribul nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit propitius. nam legimus, Israhelitae quid et quo modo rogauerint et acceperint, sed expleta concupiscentia inpatientia est grauiter castigata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. de
Abbreviated transcription (Latin):
a uid em̃ oremus sicut oporta nescimnus.
Neq enĩ ullomodo credendũ. ẽ. uł ipsim
uł quib ista dicebat. dominicã nescisse
orationẽ. Cur gͦ piitamꝰ hoc eũ drxise.
quod nec temere potuit nec mͣtacit̃ dicat
nis qr molestiae tͥbuloesq tprale pleñ¬
ꝓsunt. uł adsanantũ tumorẽ suꝑbie.
uł atꝓbandã exercendãq patientiã cui
ꝓbate & exercitȩ clarior merces ub̃iq
seruatur. uł ad quȩcũq flagellanta &
abolenta peccata: : Tam̃ nos nescientes qͥ
ista ꝓsint ab om̃i optamꝰ tribulatione li¬
bars. Ab hac ignorantia nec se ipsũ apłi
ostendit alienũ nis forte quid orar& sice
oport& sciebat. quandoĩ magniturome ił¬
uelationũ ne extolleretur datus. ẽ. ill si¬
mulus carnis meȩ angłs sathanȩ qui mal
colafiz ar&. ꝓpt̾ quoo t̃ dñm rogauit.
ut eum auferre ab eo. utiq sicut oparte
nesciens quid orar&. Deniq dĩ respos¬
sum. cur ñ fier& qđ uirtantꝰ orabat. &¬

Expanded text:
sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plesunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et
Abbreviated transcription (Latin):
inse credentes oꝑari dm̃. Ds̃. ẽ. enĩ: qui
oꝑatur inuob̃ & uelle & oꝑari ꝓ bona
uoluntate. Ac ꝑ hoc offenderunt uila¬
pidem offetisionis. Nam quid dixerit.
quia ñ eoc fide s tanquã exc oꝑib. aꝑtissi¬
me exposuit dicens Ignorantes enim

Expanded text:
in se credentes operari Deum. Deus est enim qui operatur in nobis et velle et operari, pro bona voluntate . Ac per hoc offenderunt in lapidem offensionis . Nam quid dixerit, quia non ex fide, sed tanquam ex operibus; apertissime exposuit, dicens, Ignorantes enim
Abbreviated transcription (Latin):
initias itaq sp̃s nunc habemus ande iã
filu dei re usa facti suinus. Inceteris uͦ
spe sicut salui. sicut innouati. ita & filii
đi. Re autẽ ipsa. quia ñdũ saluitoco ñ¬
dũ plene innouati. Noĩ dũ eciam fili dĩ
s filii scł: ł ficimus gͦ in renouatione.
iustãq uitã ꝑ quod filii tĩ sumus. Con
sumetur gͦ quod filii carnis & scł sumus.
& ꝑficietur quod filii d̃ & spũ renonats
sumus. Unoe idẽ ioħs. Dilectissimi in¬
quit fili dĩ sumus. & ñdum apparuit
nis quia sumus in spe. erimus in re: Nã
sequitur & dicit. Scunus quia cũ apparu¬
erit suniles ei crimꝰ. qm̃ utoebimus cũ sicu¬
ti.ẽ. Nunc gͦ & suniles ei. ẽẽ. iam cepimꝰ.

Expanded text:
imitias itaque spiritus nunc habemus, unde iam imitias itaque spiritus nunc habemus, unde iam filii dei re ipsa facti sumus; in ceteris uero spe sicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii dei, sed filii saeculi. proficimus ergo in renouationem iustamque uitam per quod filii dei sumetur ergo, quod filii carnis et saeculi sumus, et perficietur quod filii dei et spiritu renati sumus. unde idem Iohannes: dilectissimi, inquit, filii dei sumus, et nondum apparuit erimus\', nisi quia sumus in spe, erimus in re? nam sequitur et dicit: scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus cum sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło. atq in euis tẽptationib labari¬
osis & ꝑiculosis. Consolationib autẽ dĩ
& corporalib & spiritalib ambularent ad
conspectũ euis uam tenentes quod eisfac¬
tus. ẽ. xp̃c. Et quia in ipso quoq ambu¬
lantes ñ funt sine peccatis quȩ de huius
uitȩ infirmitate subreƿunt. dedit ele¬
mosinarũ remedia salutaria. quib eoꝵ
ad iuuaretur oratio ubi eos dicere docu¬
it ditnitte nobis debita nr̃a. sicut & nos
dimit tintus debitorib nr̃is. Hoc agit
ecclĩa spe beata. in hac uita ercĩpnosa.¬
Saluos enĩnos fecit ꝑ lauacrũ regenerati¬
onis. S alio loco dicit queaomodũ hoc
factũ. ẽ. Non solum inquit. si etiam nos
ipsi primitias habentes sp̃s. & ipsi in nob̃
ipsis ingemescimus ad optionẽ expectantes
redẽptionẽ corporis nr̃i. Spe eñi salui
facti sumus. Ao optio gͦ plena filiorum
in redẽptione fice. etiam corporis nr̃i pti¬

Expanded text:
in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriin hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et quia in ipso quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hoc agit Ecclesia spe beata in hac vita aerumnosasaluos enim nos fecit per lauacrum regenerationis. sed alio loco dicit quemadmodum hoc factum sit: non solum, inquit, sed etiam nos ipsi primitias habentes spiritus et ipsi in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem expectantes, redemptionem corctamus. Adoptio ergo plena filiorum in redemptione fiet etiam corporis nostri. pr
Abbreviated transcription (Latin):
pa. Hex. ẽ. istaoꝵ dierẽ qsin hac mortalitate
aginiis malos. qũaus meis diligamus
uidẽ dies bonos: Fenta quioẽ s ñ rep̃¬
hentenda conditio. Ulenit cm̃i de iradĩ
iusta. De qͣ scͥptura loquens. Homo in¬
quit natus ex muliere breuis uite. &
plenus ire. Cum ira dei ñ sit ut hominis.
to.ẽ. ꝑturbatio concitati animi. s trau¬
quilla iustis suppliciz constitutio in hac
sra sua. ds ñ continens. sicut scriptũ. ẽ.
inserationes suas. prȩter alia solatia mi¬
saoũ quȩ generi humano p̃bere ñ cessat.
in plentudine temporis quo ipse screbat
hoc. e̾e. faciendũ misit ds̃ filiũ suũ unige¬
nitum ꝑ quẽ creauit uniuersa. Ut ma
om̃iũ peccatorũ & originalis uidelic&. qo̾
generatio trahit. contra quã maxune
regeneratio. ẽ. instituta. & cȩteroꝵ quȩ
male agendo contracta sunt. libarentur
a dãpnatione ꝑpetua. & uiuerent in
stoe. & spe. & caritate.. ꝑegrinantes

Expanded text:
pa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate pa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manomnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes
Abbreviated transcription (Latin):
mut: Meminerimus in hoc eorruptibili cor¬
pore quod aggrauat ammam uitã nos mise
uitam inspe habeinus. & si re ipsa nõũ te¬
nemus. Spes autẽ quȩ uioetur ñ ẽ. spes.
Quõt eĩ uid& quis quto sꝑat. S autem
quod ñ uioemus sꝑamus. ꝑ prtientiã expec¬
tamus. In malis autẽ quȩ quisq patitur.
ñ in bonis quib fruitu. opus. ẽ. patientia.
Hanc itaq uitã de qua scriptũ. ẽ Nũquit
ñ tẽptatio. ẽ. uita humana suꝑ terrã. in
qua cotidie clamamꝰ ad dm̃ lib̾a nos a malo.
cogitur homo tolerare etiã remissis pecca¬
tist Qũauis ut in eã uenira& miseriã pri¬
mũ ftierit causa peccati. Productior. ẽ. cr̃i
pena quã culpa: Ne parua putaretur cul¬
pa si cũ illa finirde et pena. Ac ꝑ hocad
demonstrationẽ debite miserie uł ad
em̃dationẽ labilis uite uł ad exercita¬
tionẽ necessariȩ patientie temporaliter
hominẽ detin& pena Etiam quẽ iam ad
dãpnationẽ sempiternã reũ ñ recinet cul¬

Expanded text:
ut meminerimus in hoc corruptibili corpore, quod aggravat animam , vitam nos miser, beatam vitam in spe habemus, etsi re ipsa nondum tenemus. Spes autem quae videtur non est spes; quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quibus fruitur, opus est patientia. Hanc itaque vitam de qua scriptum est, Numquid non tentatio est qua quotidie clamamus ad Dominum: « Libera nos a malo , » cogitur homo tolerare etiam remissis peccatis, quamvis, ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa, ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena et quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet cul
Abbreviated transcription (Latin):
in homine possit agnosci. Ac sic om̃is
creatura in eo congemȩ scit. & dol&. reue¬
lationẽ filiorũ dĩ expectans. Quȩ ꝑcor¬
poris etiam resurrectionẽ ⁊ si ñ inom̃ib
hominib om̃is tam̃ a corruptionis serui¬
tite liberabitur. quia ⁊ in singulis omnis

Expanded text:
in homine possit agnosci: ac sic omnis in homine possit agnosci: ac sic omnis creatura in eo congemiscit et dolet, revelationem filiorum Dei exspectans ; quae per corporis etiam resurrectionem, etsi non in omnibus hominibus, omnis tamen a corruptionis servitute liberabitur, quia et in singulis omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uł credunt᷑. & ut ita dicã sensuał qua
⁊ bestiȩ ñcarent. U tunt᷑ etũ sensibꝰ a&
sensualibꝰ motibꝰ ad appetenda utilia &
uitanda contraria. & uitali pͥuata sensn.
qͣlis auerti in arborib pot̾. Nã ⁊ in nob̾
sine sensu nr̃o fiunt corꝑis increm̃ta.
& capilli cũnec p̃cidunt᷑ sentiunt & tam̃
crescunt. Lam uͦ ipsa corporalis creatura
euidentius appar& in nobis. Quȩ lic&
ex terra facta atq formata sit. insunt
tam̃ illi ex om̃ib huius corpore munt
elem̃tis quȩdam particulȩ ad temperiẽ
ualitudinis. Nam & calore mnẽbra uege¬
tantur qui.ẽ. abigne cuius etiamlira ꝑ
oculos emicat. & aere uenarũ discursus
quas arterlas uocant atq spiram̃ta pul¬
monis implentur. & humor nisi. eẽt
nulla sputam̾ta confluerent. uitãq ab¬
sumerae siccitas. Nam & ipse sangius
humido lapsu alienas uenas replens. qͦs
rius ⁊ fluminib ꝑ cuncta diffunditur.
Ita nulum. ẽ. creaturȩ genus. quod ñ

Expanded text:
uel creduntur, et ut ita dicam sensualis, qua et bestiae non carent; utuntur enim sensibus et sensualibus motibus ad appetenda utilia et uitanda contraria; et uitalis priuata sensu, qualis aduerti in arboribus potest. nam et in nobis sine sensu nostro fiunt corporis incrementa et capilli nec cum praeciduntur sentiunt, et tamen crescunt. iam uero ipsa corporalis creatura euidentius apparet in nobis; quae licet ex terra facta atque fortamen illi ex omnibus hujus corporei mundi elementis quaedam particulae ad temperiem valetudinis. Nam et calore membra vegetantur, qui est ab igne, cujus etiam lux per oculos emicat; et aere venarum discursus, quas arterias vocant, atque spiramenta pulmonis implentur; et humor nisi esset, nulla sputamenta confluerent, vitamque absumeret siccitas. Nam et ipse sanguis humido lapsu alias venas replens, quasi rivis et fluminibus per cuncta diffunditur. Ita nullum est creaturae genus, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
tum: interpellat qr int̾ pellare nos efia
affectũ. Sicut illito in ȩuangłio. Non
eñi uos estis qu loquimins .sͦ. sps patis¬
ita fit de nob̾. tanquã nichil facientib
ut ipse facere diceret᷑. quod ut faciamus

Expanded text:
ctum est ‛interpellat’, quia interpellare nos efficaffectum, sicut illud in euangelio: Non enim uos estis. qui loquimini. sed spiriita fit de nobis tanquam nihil facientibusexpressum est, ut ipse facere diceretur, quod ut faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
acept᷑i sumꝰ. Appendo qd̾ patior: contͣ
i a spo. Hoo sentio: illuo credo. & tam̃
plus ualec ꝗd credo: qũa qd̾ sentio. & qͥd
rabile. ẽ: si ñ pot̃ iiii. migrare hĩc fac̃.
Iextinguit: s accelerat. Qͥd accelerat: Ip¬
sũ p̃mur̃ ipsã dulcedinẽ. Q cũ uen̾it: sine
fine erit. Opꝰ aĩ fine:merces sine fine.

Expanded text:
accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero: hoc sentio, illud credo; et tamen plus est quod credo, quam quod sentio. Quidrabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstinguit, sed accelerat. Quid accelerat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine, merces sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ agunt᷑ hi filii s̃ dĩ : sic tñ spũdĩ ex¬
citant᷑. & tanquã filii dĩ ꝑficiunt ad
dm̃: ut etiã spũ suo maxime aggrauani¬
te corruptibili corꝑe tanquã filii hoĩs.
inqͥbdã humanis motib deficiant
ad se ipsos: & ideo parent. Int̃. ẽ. qͥdẽ
qͣtitũ. Neq enĩqr peccatũ. ẽ. om̃e cri¬
scoꝵ hominũ uitã qnͣdiu in hac morte
uiuit᷑. inueniri posse dicunꝰ sine cri¬
mine: peccatũ aũ si dixerimꝰ qr̃ habemꝰ:

Expanded text:
unt filii Dei ; sic tamen spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore, tanquam filii hominis, in quibusdam humanis motibus deficiant ad seipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum; neque enim quia peccatum est omne crisanctorum hominum vitam, quandiu in hac morte vivitur, inveniri posse dicimus sine crimine. Peccatum autem si dixerimus quia non habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inuiriar̃ laceratioẽs. ⁊ c̃tumeliarũ
aculcos ꝑ patiertiã sustinemꝰ: dũ neglec¬
tis atq reiectis uoluptatibꝰ nr̃is ꝓfructu ma¬
tris eccłȩ laboramꝰ⁊ qͥcqͥd innob̾ in hac atq
huiꝰmod attricione dolet : creatura. ẽ.
Dolet enĩcorpꝰ & aiã q̃ utiq ereatura. ẽ. &
expectat reuelationẽ filioꝵ dĩꝰ id expec
tat qͣndo appareat qd̾ uocatũ. ẽ: in eagła
ad ꝗͣ uocatũ.ẽ. Quia enĩ filiꝰ dĩ unigenitꝰ
uocam᷑ creat᷑a. ante illã euidentiã głȩ : &
distinctȩ uocam᷑ filii diꝰ ꝗͣuis hoc ad opti¬
one meream᷑. Nã iue uiugenitꝰ: nat̾a filiꝰ

Expanded text:
dum injuriarum lacerationes et contumeliarum aculeos per patientiam sustinemus, dum, neglectis atque rejectis voluptatibus nostris, pro fructu matris Ecclesiae laboramus, quidquid in nobis in hac et hujusmodi attritione dolet, creatura est. Dolet enim corpus et anima, quae utique creatura est, et exspectat revelationem filiorum Dei, id t quando appareat quod vocatum est in ea gloria, ad quam vocatum est. Quia enim Filius Dei unigenitus vocamur creatura ante illam evidentiam gloriae, et distincte vocamur Filii Dei, quamvis hoc adoptione mereamur. Nam ille Unigenitus natura filius
Abbreviated transcription (Latin):
a corruptione corpꝰ elꝰ uel uenundatũ
aliqͣndo in pͥma tnsgressione p̃cepti.¬
ut ut hab̾et corpꝰ corruptibile qd aggra¬
intelligi. etiã si in sua ꝑsona ñ se solũ sed
om̃s accipi uelit: qͥ se nouerit sp̃itali di¬
lectione cũ carnis affectione. sine ꝯsensioe
ꝯflig̾e : An forte meciumꝰ ea q̃ secuntur.
qd eñi oꝑor ignoro. Non enĩ qd̃ uolo
hoc ago: s qd̾ odi illud facio. Ne forte
ex his uerb̃ qͥsq consentire carnis c̃cu¬
cet᷑. s considandũ. ẽ. qd̾ ad iungit.
iaũ qd̾ nolo hoc facio. consentio legi:
qm̃ bona. ẽ. Magis enĩ se dic̾ legi con¬
sentire: quã carnis c̃cupiscentię. Hac̃
em̃ peccati nomine appellat. Facere
gͦ se dic̃ ⁊ oꝑari ͥñ affectu consentiend
⁊ implendi: s ipso motu c̃cupiscendi.¬
sentio: qr nolo qd̾ ñuult. Deuide dic̃.¬

Expanded text:
um aliquando in prima transgressione praecepti, ut haberet corpus corruptibile quod adgraintellegi, etiamsi in sua persona non sc solum, sed omnes accipi uelit, qui se nouerunt spiritali dilectione cum carnis affectione sine consensione confligere? An forte metuimus ea quae sequuntur: quod enim operor, ignoro; non enim quoduolo, hocago, sed quod odi, illud facio, ne forte ex his uerbis quispiam consentire carnis concuandum est quod adiungit: si autem quod nolo hoc facio, consentio legi quoniam bona. magis enim se dicit legi consentire quam carnis concupiscentiae — hanc enim peccati nomine appellat —; facere ergo se dixit et operari non affectu consentiendi et inplendi, sed ipso motu concupiscendi.sentio
Abbreviated transcription (Latin):
transibo ante te. de quo dicit eugłium.
Cũ uenisse hora ut transirae iħs de
hos mundo ad patrẽ. qui transitus etiã
pascha int̃ptari ꝑhibetur. Hȩc itaq
magna om̃ino ꝓpħia. ẽ. Ipse et̾ii ante
rare illis mansiones regni cȩloꝵ quas da
iaisiturus ante om̃s primogenitus a
matius factus. ẽ. Grãm uͦ suam in eo
ipso ualde comm̃dat. cũ dicit. Q uocabo
amine dñ ĩcspectu tuo. tanꝗ̃ ĩconpectu ppłĩ
sił. cui moyses cũ hȩc audir&. tẏpũ ge¬
ibat in conspectu eñi gentis ipsuis ubiꝙ¬
Uocabo autẽ dixxit. ñ uocabor ÷ actuium
uerbũ ꝓ passiuo ponens. genere locutionis
in usitato. in quo nimirũ magnꝰ sensus la¬
tie. Sic en̾i fortasse significare uoluit. se
ipsum hoc facere. id÷ grã sua fiers: ut uocet᷑
dñs in om̃ib gentib. Qdu addidit. ⁊ miscrebor cui
misertus ero. & miscdiam p̃stabo cui.

Expanded text:
Transibo ante te, de quo dicit Evangelium, Cum venisset hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem : qui transitus etiam Pascha interpretari perhibetur. Haec itaque magna omnino prophetia est. Ipse enim ante rare illis mansiones regni coelorum, quas , quoniam transiturus ante omnes primogenitus a mortuis factus est. Gratiam vero suam in eo ipso valde commendat, cum dicit, Et vocabo nomen Domini in conspectu tuo, tanquam in conspectu populi Israel, cujus Moyses, cum haec audiret typum, gerebat. In conspectu enim gentis ipsuocabo autem dixit, non" uocabor," actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addidit: et miserebor cui mi
Abbreviated transcription (Latin):
tione meritoꝵ: quis ñ erũpat in eam
uocem quã sib ipse obiecit apłl. Dicis ra¬
eiꝰ quis resistit ⁊ Conqueritur eñi ds se¬
pe de hominib sicut ꝑ innumerabiles
appara scripturarũ locos. qd̾ nolunt ce¬
dere. & recte uiuere. Unde & fideles &
facientes uoluntatẽ eius conseruari di¬
cuntur sine querela. quod de illis ñ que¬
rat᷑ scriptura s quid conqueritur ait:
nã uoluntati eius quis resistit: quando
Huius impudentiã questionis ita retun¬
dit aplĩ. O homo tu quis es qui respon¬
deas deoꝰ Sic enĩ respondet dõ. cũ ei dis¬
plic& quod de peccatorib conquertur
d̾s. quasi quẽquã ds̃ peccare cogat sũ¬
ipse neminẽ peccare cogat. s tantũ¬
mͦ quib dam peccantib misericordian
iustificationis suȩ ñ largiat᷑: & ob hoc
dicatur obdurare peccantes quosdam
qr ñ eoꝵ miserecur. ñ qr impellit it
peccent. E orum autem  miseretur. que

Expanded text:
tione meritorum, quis non erumpat in eam tione meritorum, quis non erumpat in eam vocem, quam sibi ipse objecit Apostolus? Dicis ejus quis resistit? Conqueritur enim Spiritus saepe de hominibus, sicut per innumerabiles apparet Scripturarum locos, quod nolint credere et recte vivere. Unde fideles, et facientes voluntatem Dei, conversari dicuntur sine querela, quod de illis non queratur Scriptura. Sed quid conqueritur, ait: Nam voluntati ejus quis resistit? quando hujus impudentiam quaestionis ita retundit Apostolus: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Sic enim respondet Deo, cum ei displicet quod de peccatoribus conqueritur Deus, quasi quemquam Deus peccare cogat, seus peccare cogat, sed tantummodo quibusdam peccantibus misericordiam justificationis suae non largiatur, et ob hoc dicatur obdurare peccantes quosdam, quia non eorum misereatur, non quia impellit ut peccent: eorum autem non miseretur, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Dicit eni scriptura pharaoni. Quia
ad hoc te excitaui ut ostendam inte iur¬
tutẽ meam. & ut annuntietur nom̃ meũ
in uniuersa terra. Post hȩc ad utrũq
concluditur. Ergo cui uult miseretur
& quẽ uult obdurat. S miseretur utiq
scđm gr̃am quȩ gratis datur. ñ meritis
redditur. Obdurat autẽ scd̾m uidicium
quod meritis redditur. De massa quupe
dãptiata facere uas in honorẽ manife¬
sta. ẽ. gra: facere aũ indeuas in contume¬
liam iustum uidicium. ẽ.¶Neq enĩ quo
mͦ dictũ. ẽ. ñ uolentis neq curreittis
miserentis. ẽ. dĩ: ita etiam dictũ. ẽ. nͥ
uolentis neq currentis s obdurantis ir
.ẽ. Unde datur intelligi. qd̾ infra ittũ
posuit. Ergo cui uult miseretur. & qũ
uult obdurat. ita sententiȩ suꝑior pose
congruere: ut obduratio dĩ sit nolle mie¬
reri. ut ñ ab illo ir x ogetur aliquid quo
sit homo de terior. s tantum quo sit me¬
lior ñ erogetur ⁊ quod si fit. nulla distino¬

Expanded text:
ni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te virtutem meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Post haec ad utrumque concluditur, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: sed miseretur utique secundum gratiam, quae gratis datur, non meritis redditur; obdurat autem secundum judicium, quod meritis redditur. De massa quippe damnata facere vas in honorem, manifesta est gratia: facere autem inde vas in contumeliam, just volentis neque currentis, sed miserentis est Dei; sic etiam dictum est, non nolentis neque contemnentis, sed obdurantis est Dei. Unde datur intelligi, quod infra utrumque posuit, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult obdurat, ita sententiae superiori posse congruere, ut obduratio Dei sit nolle misereri: ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur. Quod si fit nulla distinc
Abbreviated transcription (Latin):
ñserui. eẽ. possimꝰ: serui scilic& tunore
casto. ad quẽ ꝑtinet seruus uitratis
indñi sui gaudiũͥ ñ serui aũ timore
foras muttendo: ad quẽ ꝑtinet seruuꝰ
ñ manens uidomoiti ȩc̾nũ. Ut aũ taleᷤ
serui ñ serui simus: dtũm fac̾e scimꝰ. h

Expanded text:
n servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in domini sui gaudium; non servi autem, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nulla erit. Scio inqͥt qr ñ habitat in
me. hoc ẽ. incarne mea bonũ. Hoc
utiq ait : qr tutiũ carni s inrẽ bonañ
.ẽ.bonũ. Qd̃ cũ. ẽẽ. destiterit. caro
eritꝰ. s iã utiata ł uitiosa ñerit : quã
tñ ad nrãm ꝑtin̾e naturã idẽ doctor
ostendit priꝰ dicendo. scio qr ñ habitat
inme. qd̃ ut expon̾et addidit. hoc ÷
in carne mea bonũ. Se itaq dic̃. eẽ.
carnẽ suã. Ngͦ ipsa. ẽ. inimica. Nam

Expanded text:
um. scio, inquit, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. hoc utique ait, quia uitium carnis in re bona non est bonum: quod cum esse destiterit, caro erit, sed iam uitiata uel uitiosa non erit. quam tamen ad nostram pertinere naturam idem doctor ostendit prius dicendo: scio, quia non habitat in me, quod ut exponeret, addidit: hoc est in carne mea. bonum. se itaque dicit esse carnem suam. non ergo ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
mus deo. Si in nob̾. ẽ. ipsa coniungit.
Non separant instantes molestiȩ. hoc enĩ
leuiores eas sentimus. quo e a quo nos seꝑa¬
re moliuntur artuis inheremꝰ. Nec seꝑat
ꝓmissio futuroꝵ. Nã & quicquio boni fu¬
turũ . ẽ. certius ꝓmittit d̾s. Et nichil. ẽ.
ipso dõ melius. qui iam ꝓfecto bene sib
xp̃o ñ mentior. contestante mͥ conscien¬
tia mea in sp̃uscõ. Quia tristicia. ẽ. mͥ
magna & continiuuis dolor cordi meo. Op¬
tabam enĩ ego ipse anathema. ẽẽ. a xp̾o¬

Expanded text:
mur deo; si in nobis est, ipsa coniungit. mur deo; si in nobis est, ipsa coniungit. non separant instantes molestiae; hoc enim leuiores eas sentimus, quo ei a quo nos separare moliuntur artius inhaeremus. non separat promissio futurorum; nam et quidquid boni futurum est, certius promittit deus et nihil est ipso deo melius, qui iam profecto bene sibi Christo, non mentior, contestante mihi conscientia mea in Spiritu sancto, quia tristitia est mihi magna, et continuus dolor cordi meo: optabam enim ego ipse anathema esse a
Abbreviated transcription (Latin):
dere iubes. Diliges inquit dñm đm tuũ
ex toto corde tuo. & ex tota anima tua.
& ex tota m̃te tua. Quto uis amplius
& paulus. Diligentib inquit dm̃. om̃ia
ꝓcedunt in bonũ. Dicit etiam ipsius di-¬
lectionis modũ. Quigͦnos seꝑabit a cari¬
eñi. qr neq mors neq uita. Et reliqͣ. Si
gͦ nulla res ab euis caritate nos separat.
quit. ẽẽ. ñ solũ melius. s eciã certius hoc
bono potest: Nemo nos separat utde mi¬
nando mortẽ. Ipsũ eñi quod diligimꝰ dm̃
mori ñ potest. nisi dũ ñ diligit dm̃. cui
mors ipsa. ẽ. ñ diligere dm̃. Quod nichil
.ẽ. aliud quã es quicqua indiligendo atq
sequendo p̾ponere. nemo inde separat.
pollicendo uitã. Nemo enĩ ab ipso fonte
hic nominata. ẽ. quȩ aliquã potestatẽ in
mundo ten&: et toto mundo. ẽ. omino
sublimior. mens in herens deo. Sin illa uirtꝰ
dicta. ẽ. quȩ ipsius animi nr̃s. rectissima
affectio.ẽ. simn aliaᷤ. ẽ. fau&e. et coniunga¬

Expanded text:
inquit, dominum deum tuum ei toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. quid uis amplius? et Paulus: diligentibus, inquit, deum omnia procedunt in bonum. dicit etiam ipse dilectionis modum: quis ergo nos separabit a carienim quia neque mors neque uita et reliqua. si ergo nulla res ab eius caritate nos separat, quid esse non solum melius sed etiam certius hoc bono potest? nemo nos inde separat minando mortem; id ipsum enim quod diligimus deum mori non potest, nisi dum non diligit deum, cui mors ipsa est non diligere deum, quod nihil est aliud quam ei quicquam in diligendo atque sequendo praeponere. nemo inde separat pollicendo uitam; nemo enim ab ipso fonte hic nominata est, quae aliquam potestatem in hoc mundo tenet, toto mundo est omnino sublimior mens inhaerens deo; sin illa uirtus dicta est, quae ipsius animi nostri rectissima affectio est, si in alio est, fauet ut coniunga
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ : Ad huc eñi erat in corꝑe mortis
huiꝰ. ñdũ facto qđ alibi dic̃ seminatur
corpꝰ animale: surget corpus sp̃itale.
unc eñi ex toto se. id. ẽ. ex utraq par¬
te qua constat. sp̃italis hõ erit: qͣnͣdo
spĩtale etiã corpꝰ erit. Heq eñi absur¬
dũ. ẽ. ut sit in illa uita etiã caro sp̃i.¬
talis: si potute. eẽ. in hac uita in his
qͥ adhuc carnalia sapuint: etiã ipse¬
sp̾̃s carnalis. Sic ergo idõ dix̃ ego aũ
carnalis sũ. qr ñdũ sp̃itale corpꝰ habe.¬
bat apłssic̃ posset dice ego aũ morta¬
lis sũ: qd̾ utiq ñnͥ scđm corpꝰ iitelligͥe¬
t᷑ dixcisse. qd̾ ñdũ fuerat ĩmortalita¬
te uestitũ. Itẽ qd̾ ad iunx̃. uenunda¬
tꝰ sub peccato. ne qͥsqͣm eũ ñdũ re¬
dẽptũ xp̃i sanguine excistimet: etiã
hoc sdm illud potest intelligi qd̾ ait.
& nos pͥmitias habentes sp̃s. & ipsi
in nob̾inet ipsis ingemis cunꝰ: ad op¬
tionẽ ex pectantes redẽptionẽ corꝑs

Expanded text:
e mortis hujus , nondum facto quod alibi dicit, Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale . Tunc enim ex toto se, id est, ex utraque parte qua constat, spiritualis homo erit, quando spirituale etiam corpus erit. Neque enim absurdum est, ut sit in illa vita etiam caro spiritualis; si potuit esse in hac vita, in his qui adhuc carnalia sapiunt, etiam spiritus ipse carnalis. Sic ergo ideo dixit, Ego autem carnalis sum; quia nondum spirituale corpus habebat Apostolus. Sicut posset dicere, Ego autem intellegeretur dixisse, quod nondum fuerat inmortalitateuestitum. item quod adiunxit: uenundatus sub peccato, ne quisquam eum nondum redemptum Christi sanguine existimet, etiam hoc secundum illud potest intellegi, quod ait: et nos primitias habentes spiritus et ipsi in nobismet ipsis ingemescimus adoptione
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ant᷑. qͥb eadẽ corꝑa ad torm̃ta et̃¬
na reddunt᷑. Lib̾arigͦ . ẽ. a corꝑe mor¬
tis huiꝰ. om̃i sanato languore cc̃upiᷤᷤ¬
centiȩ carnis: ñ ad pęnã corpꝰ reciꝑe:
s ad głam. Huc loco. & illud satis c̃so¬
nat. Etiã nos ipsi primicias habentes
sp̃s & ipsi in nob̾m&e ipsis ingetniscimꝰ
ad optionẽ. expectantes redẽptionẽ co

Expanded text:
liberantur, quibus eadem corpora ad tormenta aeterna redduntur. liberari ergo est a corpore mortis huius omni sanato languore concupiscentiae carnis non ad poenam corpus recipere, sed ad gloriam. huic loco et illud satis consonat: etiam etnos ipsi primitias habentes spiritus et i psi in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiȩ ordinant: continentia cohi¬
tionẽ. adu̾sꝰ rectã uoluntatẽ suã re¬
bellare sentit ꝑconsuetudinẽ pecca¬
toꝵ: cuiꝰ indomite uolentia trahit᷑
incaptiuitatẽ: recolat qntũ pot̃ qͣlẽ
pacẽ peccando amiserit. ⁊ exclamet.
nfelix ego hõ: qͥsme lib̾abit de corꝑe
dñm nr̃m. Ita enĩ cũ se infelicẽ ex¬
clamat᷑. lugendo implorat consola¬
toris auxiliũ: nec pariuis .ẽ. ad bĩ¬
tudinẽ accessus. cognitio infelicitatiᷤᷤ
suȩ. &̾ ideo bĩ etiã lugentes: qm̃ ipsi
Nuides qͥd intꝰ confligit inte. de te.
adu̾sꝰ te : Non audis pugnantẽ &
c̃fitentẽ: & adutoriũ inpugna de¬
sid̾antẽ: N audis athletã dñi abago¬
intheta petentẽ auxiliũ pugne suę:
Iem̃ sic te spectat ds̃ cercantẽ: qͦmͦ te
spectat editor si forte pugnes inam¬
phiteatro. Ille tͥ p̃miũ dare pot̾ si ui-¬
ceris: ad iuuare te ꝑiditantẽ ñ pot̾.
Isic spectat d̾s. Uide gͦ. attende eũ qͥ

Expanded text:
nuptiae ordinant, continentia cohitionem adversus rectam voluntatem suam rebellare sentit per consuetudinem peccatorum, cujus indomitae violentia trahitur in captivitatem, recolat quantum potest qualem pacem peccando amiserit, et exclamet, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore Iesum Christum. ita enim, cum se infelicem exclamat, lugendo implorat consolatoris auxilium, nec paruulus est ad beatitudinem accessus cognitio infelicitatis suae, et ideo beati etiam lugentes, quoniam ipsi Non vides quid intus confligat in te, de te, adversus te? Non audis pugnantem, et confitentem, et adjutorium in pugna desiderantem? Non audis athletam Domini ab agonotheta petentem adjutorium pugnae suae? Non enim sic te exspectat Deus certantem, quomodo te exspectat editor, si forte pugnes in amphitheatro: ille tibi praemium dare potest si viceris, adjuvare te periclitantem non potest. Non sic exspectat Deus. Vide ergo, atte
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. Si eñi creator om̃ps. in effabili¬
magnꝰ. ẽ. apib donauit. ut sic oꝑent᷑
gmerartionẽ filioꝵ: quẽadino dũ cere
speciẽ liqͦr ẽq mellis: cur incredibi¬
le uideat᷑ primis hominub talia
fecisse corpora. ut siñ percissent &
morbũ quendã qͦ morerent᷑ conti¬
nuo c̃cepissent. eo nutu imꝑarent
mẽbris quib fetus exorit᷑. qͦ pedib
cũ ambulat᷑ ut neq cũ ardore semi¬
naret᷑. neq cũ dolore pareret᷑

Expanded text:
et? si enim creator omnipotens ineffabilimagnus est, apibus donauit, ut sic operentur generationem filiorum quemadmodum cerae speciem liquoremque mellis, cur incredibile uideatur primis hominibus talia fecisse corpora, ut, si non peccassent et morbum quendam, quo morerentur, continuo concepissent, eo nutu inperarent membris, quibus fetus exoritur, quo pedibus, cum ambulatur. ut neque cum ardore seminaretur neque cum dolore pareretur.