comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ bnis. Vipera nequissimũ genus bestia
& suꝑ omnia quȩ serpentini sunt
generis astutior ubi cõeundicupi¬
maritime Notũ sibi requirit
copulã uel nouamꝰ p̃parat regres¬
saq ad sibilo testificato p̃sentiã
sibi ad coniugalẽ amplexũ illã
e uocat murem dutẽ hnuittitti
nondee & uenencite serpentis
expetitos usus suar inꝑtit con¬

Expanded text:
nt. uipera, nequissimum genus bestiae et super omnia quae serpentini sunt generis astutior, ubi coeundi cupimaritimae notam sibi requirit copulam uel nouam praeparat progressaque ad litus sibilo testificata praesentiam sui ad coniugalem amplexum illam euocat, muraena autem inuitata non deest et uenenatae serpenti expetitos usus suae con
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ iđ cũ recumbere rosa enim rub&
Amineũ uero quasi si nemuneo iđ si ne
robore Nam albũ ÷ succincicuũ
succinae gemime simile est iđ fului
uinũ uocatũ a falerna regione
Campani aabi optima uina ncistun t᷑
collatũ uas proprium nuncupo
in quo de poritiuit
unde defertur . Sata enim oppidũ ẽ
palostinem infestũ uinum dicitur
quod alitriolibatur atq offertur
spurcũ quod offerrinonlic& aut cui
aqua admixiti ẽ quasi spuriũ hoc
in mundũ honoratiũ uinũ quod regib
& potintib honoris gratia offert᷑
catude in nocentia sua cũ essemin ꝓ¬
uincia legatus quã plures ad proco¬
res & consoles uinũ honorariũ
dabant Namquã accepine
priuatus quidẽ crudũ uinũ est in¬
suaue quod serui pottin

Expanded text:
vinum, id est, cum rubore. Rosa enim rubet. vinum, id est, cum rubore. Rosa enim rubet. Amineum vero, quasi sine minio, id est, sine rubore, nam album est. Succinatium succinae gemmae simile est, id est, vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vina nascuntur. 493 7. Colatum, vas proprium nuncupant in quo deportatur. unde defertur. Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur, quod altario libatur, atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admista est, quasi spurium, hoc est, immundum 8 Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato, de innocentia sua: Cum essem in provincia legatus, complures ad praetores et consules vinum honorarium dabant, nunquam accepi, ne privatus quidem. 9. Crucium vinum est insuave, quod servi potan
Abbreviated transcription (Latin):
na Vinũ indedictũ quod ÷ potus uinus sangune
citorepleit huno alii quod nos cura soluat
lieũ appellant ueteres uinũ uenenũ
uocaban sed posquã inuentus ⁊iuirus
l&iferi sucus hocuisũ uocatũ illud
uenenũ unde hieronimus in libroquẽ
deuirginitate conseruanda stripsit
adulcentulus inquid ittiuinũ debe¬
re fugere ut uenenũ nepro &actis
colore fruentibibant & pereant
inde ÷ quod apud u&eres romanos
feminae non utebantur uino nisi
sacrorũ causa certis diebi merũ dicimꝰ
cũ unũ parũ significcit Nã merũ
dicimus quid quid purũ atq: sincerũ ÷
sicut & aquã meret̃ nulli utique
reimixtt̃ hino & merenda quod anti¬
quitus id tẽporis putris operarus
quibus pcuns merus dabaturdut quod
meridient eo tempore idẽ solicis sepa¬
ratim non ut in prandio & incaenã
ad unc̃ mensã in decredimus & iã illud
tẽpus quod postmeridiũ diẽ est meridiẽ
appellari quod purũ sit mustũ ÷
uinum elacustaitim sublatim roset̃¬

Expanded text:
a. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dict
Abbreviated transcription (Latin):
& uidua sa namitis quisolebat
uidua quȩ deo leferne assiriorum
principe triũ phabit in nouo autẽ
testamento anna primauidua
legitur quȩ dm̃ cognouit in fntẽ
quẽ moruit gratiã diuinitatis eius
Agnostene antequam potuit uerbũ
uidua prima cognouit. felixergo
a postolus uiduc̃ quȩ postunus c̃iugis
hni tercoptt̃ ex inde sex uiriiciat
dicit enĩ uidua eligatur non minus
unde consequenẽ ut ta que primis
fuerit nexamaritis careat nomen
uiduittitis

Expanded text:
Sunamitis, que solebat vidua, que de Oloferne Assiriorum principe triumphavit. In Novo autem testamento Anna prima vidua legitur, que dominum agnovit infantem et que graciam meruit divinitatis eius agnoscere, antequam potuerit verbum idua prima cognovit. Unde Ysidoduam Apostolus vocat, quae post unius conjugii um interceptum exinde sexui renuntiat. Dicit enim: Vidua eligatur non minus . Unde consequens est ut quae plurimis fuit nexa maritis careat verae viduitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tio ditu triduana . Ei quo uerbr̃
ad pũ cesimc primam perdies
septem pashalis dies quaeritiut
propter ipsum uimer septe¬
narium quo uniutit sitatis signi e sđrs¬
ficatio sacpe figuratur quioat ađs
ip̃se ecđae tribuitur propter
in star uinuersitatis unde siđ¬
& iohannies a postolus in a poca¬
lrpsin. ad sepit̃ sarribit eodesus. Id¬
łccła uero ad huc ilusta mostec¬
litate cariuis constituta ꝓpt᷑ ssiti

Expanded text:
tio Domini triduana est. Quod vero a ad vicesimam primam per dies septem paschalis dies quaeritur, propter ipsum numerum septenarium, quo universitatis significatio saepe figuratur; qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur propter instar universitatis, unde et Iohannes Apostolus in Apocalypsin ad septem scribit ecclesias. Ecclesia vero adhuc in ista mortalitate carnis constituta
Abbreviated transcription (Latin):
pascha. ut non solum mortem
et resurrectionem xp̃i in memoriam
reuocemus sed &iam c&era quaecir¬
ca cum adtestantur ad sacramen¬
torum sigraificationem inspiciamus
propter initium enim notiae uitae
& propter nouum hominem quem
noua consparsio. qnm̃ pascha nr̃m
immolatus est xp̃s. propter hanc
ergo uitae nouitatem primus men¬
sis nouorum in anni merisibus
caclebratiomi paschali misticae ad¬
tributus .E. quod uero tertice Iarim¬
ebdomadȩ die pascha caelebratur
Id ẽ. quidies oocurrit a quinta decima
inuicsimam primam hoc significat
quia ma toto temport sđt quae septe¬
nario dierum numero agreuri
ituunc ÷ ̃ terrtium tempus hoc
sacramertum apparurtanit :
Primum erum tomplis est . anteu
legem secundũm sublege
terdium subgratiot uliton mti¬
prus occultum i prõfeti coõ ta

Expanded text:
pascha, ut non solum mortem pascha, ut non solum mortem et resurrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem nova consparsio, quoniam pascha nostrum inmolatus est Christus. Propter hanc ergo vitae novitatem primus mensis novorum in mensibus anni celebrationi paschali mystice adtributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in vicesimam primam, hoc significat quia in toto tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum aperuit. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi prius occultum in propheti
Abbreviated transcription (Latin):
Aritiquitus eccła
caelebrabant quocum que di&e occur¬
rer&e quõdritum scĩ patres innicena
srnodo prohibuerunit. constituen¬
tes non solum lunam paschalem & menꝰ¬
sem inquireie s& &acm & diem
resur recnonis dominicae obseruare.
& obhoc pascha aquasta decimaluna
us que uicesimam primam extender̃ t¬
ut dies dominicus non omitterxtur
pascha autem uocabulum nongrecũ.
sed hae brcum .ẽ. nec apassio ne qm̃
pachim grecae dicitur pati sedatran¬
situ haebreo enim uerbo pascho
appellatã .en eo quod tunc populus
dĩ exaegypto transierit unde¬
& ineuangelio ncum uidis set
iriquid ibs quia uexat hora eius
ut tranisir & demundo ad patrẽ
cuius nox ideo perugilia dicitur
propter aduenitum regis acdie
nostri ut tempus resurrectionis
eius nos nondormenites seduigi¬
lantes inuemat. cuius nox duplex
ratio .Ẽ. Siue quod in ea &uitã
tunc recepit cumpassus t̃. i siue
quod postec eadem hora qua
resurrexit adiudicandum ueni¬
turus .ẽ. eo autem modo agimus

Expanded text:
Antiquitus Ecclescelebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderut dies Dominicus non obmitteretur. Pascha autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeorum est, nec a Passione, quam Phasin Graece dicimus pati, sed a transitu Hebraeo verbo Pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde in Evangelio, cum vidisset, inquit, Jesus, quia venit hora, ut transiret de mundo ad Patrem. Cujus nox ideo per vigiliam ducitur propter adventum Regis, ac Dei nostri, ut tempus Resurrectioeius nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cuius noctis duplex ratio est: sive quod in ea et vitam tunc recepit, cum passus est; sive quod postea eadem hora, qua resurrexit, ad iudicandum venturus est. Eo autem modo agimus
Abbreviated transcription (Latin):
dissuagifactum babero n posse.
quia cum eduxerit pullos alienos
amit ut eos qnm̃ ubi uoces suarũ.
raruit statm euolant et confe¬
runt sed a dsuos parentes naturali
quodam munere atq amore. derelic¬
to illo. quiicassum inalienis pullis.¬
suos infudit labores

Expanded text:
dis suae fructum habere non posse, quia cum duxerit pullos alienos, amittit eos; quoniam ubi uocem matris rauit, statim euolant et conferunt se ad suos parentes naturales; quodam munere adepto atque amore derelicto ille qui incassum in alienos suos fundit labores,
Abbreviated transcription (Latin):
Participium dictum: quod nominis
& uerbi capiat paste quasi parti capiũ
a nomine erum uindicat sibi genera
& casus a uerbo tempora & significa¬
tiones ab utrisq numerũ & figurã.

Expanded text:
Participium dictum, quod nominis et verbi capiat partes, quasi particapium. A nomine enim vindicat sibi genera et casus, a verbo tempora et significationes, ab utrisque numerum et figuram.
Abbreviated transcription (Latin):
Passionem. r & propassionem lyeronimus
inimatheo distaiguit dicers quod
ocissio reputatur inculpam ꝓpeessio¬
uero licoc mitii culpam habeat. tamen
non tenur inictimine ergo qui uiderit
mulierem. & anima eius fuerit titilate
hc propassione percussus est. siuero
conseruserit a de cogitationie effectũ sen¬
fectrat sicut sorptum est inidiuid
transitrunit in affectũ cordis depro¬
passione iraensiuit ad passiotem &buic
non uoluntas peccandiẽ. sed occasio

Expanded text:
passionem et propassionem. Hieronymus in Matheo distinguit dicens: «quod passio reputatur in culpa, propassio, licet culpam habeat, tamen non tenetur in crimine. Ergo qui uiderit mulierem et anima eius fuerit titillata, hic propassione percussus est; si uero consenserit et de cogitatione affectum fecerit sicut scriptum est in Dauid: «Transierunt in affectum cordis» de propassione transiuit ad passionem et huic non uoluntas peccandi deest, sed occasio
Abbreviated transcription (Latin):
Passum. ui quicquid exuua passao
conpressum effluxirit dicitur
autem passum a patierido Riam
ꝑciitur uua siccior & decoquit᷑¬
& indefit passum.

Expanded text:
Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo: nam percutitur uva siccior et decoquitur, et inde fit passum.
Abbreviated transcription (Latin):
uaru autem obseruar itiae
oppinionum paschalis festunta¬
tis interdum trrore gigruit.
latmi tamque a tertio non as
martus usque intertiononis aprilis.
primi merisss liiam iniquirunt. & si
quinta decina luria die dominico pro¬
uenierit. In abo dominico pas cha
protraburit. grea primi merisis.
luriam ab octiuo iđ maslias. usquet
indie nonas aptilis obseruanit. & ni¬
quinta decima luna indie dominico
currerit. sc̃mpascha caelebranT
hinus modi ergo dis cerasio int̃utrosq:
pas chalem regulam turbant
Pascha. festiuitatum omnium prima
est. decuius uocabulo iam superius dictũs t̃¬
Irrini Pascha. quod haebraicae dicitur pliase.¬
arbi traritur
cucrie Pascha Trariscensus haebreum non grecũ
trans cenisus uero id cr̃to dictus. Ei quod
haebrti. ab aegypto terram reprtomis sis¬
nus transcenderat: certe pascbar Q¬
nos trum .ẽ. quod saluator nosterrabiniq¬
feris resurgetsiuneaelorum regria
trans ceriderit nba

Expanded text:
a autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii usque in tertium Nonas Aprilis primi mensis lunam inquirunt: et si quinta decima luna die Dominico pervenerit, in alio die Dominico pascha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martii usque in diem Nonarum Aprilis observant: decima quinta luna die Dominico incurrerit, sanctum pascha celebrant. Huiusmodi ergo dissensio inter utrosque paschalem regulam turbatPascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum ascha. Pascha, quod Hebraice dicitur phasarbitranturur. Pascha transcensus, Hebraeum est, non Graecum. transcensus uero idcirco dictus est, quod Hebraei ab Aegypto in terram repromissionis transcenderint; certe pascha nostrum est, quod saluator ab infernis resurgens caelorum regna transcenderit
Abbreviated transcription (Latin):
adiciat tamen de consummatione. ali¬
cuius facti perfectio dicitur. ds̃ autt̃
qui non est factus quomodo est ꝑfectus:
sedhoc uocabulum deusunostrosumpsit
humana in opia. sicut & relique uerba.
quatenius id quod inieffabile est. ut cũq
dici possit. qnm dedõ ruibil digne
humanius  sermodicit sicut & alii surT
huic nomini apud grammaticos conpa¬
ratio non adicitur quia sidixeris ille
perfectiorem iste ꝑfectus non erit.

Expanded text:
adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est utcumque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pasti abstitis originem trahunT sindi
fuerunit enim eorum exules
quod &ico eorum uocabulo.
marii festatur namscito¬
quo sermone exules partidicun¬
tur. hi similiter ut harictriã
domesticis editionibus scrti¬
apulsi solitudinuis uexta yrcaniã
primum fustim occupauerunt.
deinide pleraq: fimum &iã uirtu¬
te obtinuerurt.

Expanded text:
psi ab Scythis originem trahunt. Fuerunt enim eorum exules, quod etiam eorum vocabulo manifestatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Paromasia t̃. ueluti quedam deno¬
minatio sabunio sigruficatione
diuersa dictio ut nam inceptio
Item ipse quilocus religiosissimus bnc
dia sacrorum non honorum sed hono¬
ris causa existimabitur fit aut̃¬
paro nomasia & prolitteram demn¬
tam. ut illud nori nomen hab&
ste stdomeri. aut ꝑ lit teram
commnutatam aut sapientis mensa
conuiuit̃ siluti conuiuium . ẽ. in¬

Expanded text:
paronomasia est ueluti quaedam denominatio, sub una significatione diuersa dictio, ut: nam inceptio item ipse: qui locus religiosissimus, hic dia sacrorum, non honorum, sed honoris a causa existimabitur Ciparonomasia et per litteram demtam, ut illud: non nomen habet ista sed omen; aut per litteram commutatam, ut: sapientis mensa conuiuium, stulti conuitium est.
Abbreviated transcription (Latin):
Partia. ab nadae fimbus usq ad meso¬
potamiam generaliter nominatur
& asiria & relique ꝓxime iregiones
in eius nomine transierunt : sunt enĩ
inea aracusa partia asrria media
& ꝑsida que regiones inuicem siue
coniuncte inutium ab indo fluminie
sumunit. trgri clauduturt.
locis montuosis & asperioribus site
habenites fluuios ida spem & arbem:
sunt enim interse finibus suis discrece
Nominis a proprus auctoribus¬
lta trabenites.
occupauerunit eam quae ex suo nomine
uocauerurit hinius ameridiae rubrũ
mare est a septem trione hircanum
salum ab occidua solis plaga medice
porresta a caspio littore usq ad ter¬

Expanded text:
Parthia ab Indiae finibus usque ad Mesopotamiam generaliter nominatur. et Assyria et reliquae proximae regiones in eius nomen transierunt. Sunt enim in ea Aracusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi conjunctae initium ab Indo flumine sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Idaspem et Arbem. Sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis auctoribus trahentes. occupaverunt, eamque ex suo nomine vocaverunt. Hujus a Meridie Rubrum mare est, a Septentrione Hyrcanum salum, ab occidua solis plaga Media. porrecta a Caspio littore usque ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
inbros Ouis sub aduentu hyemis in expllcabilis
ad escanin saciabiliter herbam rapit
coquod persentiat as peritatem hyemis
futuram ut seprius herbae pabulo reple¬
ri faciat quamgelu adherente omnis
herba deficiat.
iđ i. Ouis molle pecus lanis corpore inetme
animo placido ab oblatione dictum eoqđ
apud uaeres ininitio non tauri sed o uiͦs
in sacrifitio mactarentur ex his quas¬
dam bidentes uocant cͦas quae interocco
dentes duos altiortes habent quas mixiui
geniles in sacrifitium offerebanit

Expanded text:
isouis sub aduentu hiemis inexplebilis ad escam insatiabiliter herbam rapit, eo quod praesentiat asperitate hiemis defuturam, ut se prius herbae pabulo farciat quam gelu adurente omnis herba deficiat. ium. Ovis molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum; eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant
Abbreviated transcription (Latin):
Padus: italiaefluuius aiugis alpium
fusus ex tribus fontibus oritur exqui¬
bus uniuocabulum ẽ: padus
qui diffusus in modum stagni amnem
sinum dirigit a quo & padus est
Nuncupatus hic agrecis aeridanus
cognominatus ab eridanosolis filio
quem focontem dicunt qui fulmine
ꝑcussus in eodem flumine deiectus . ẽ.
et extinctus. Aug&ur autem
exortucanus liques centibus niuibus
etcum accefsione triginta fluminũ
circa rauennam in adriatrcũmare
defertur.

Expanded text:
Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut subaudiamus populum tuumi srł
si ue generali termundum. deru¬
qu cͥnatheus qui euangelium hebreo
sermone conscripsit itceposuit
Osanna barrona ideosianna in
excelsis quod salucitore nascene
aliquando cessaret :
In ebrictus gladius m̃s incaelo

Expanded text:
ut subaudiamus populum tuum Israel, sive generaliter mundum. Denique Matthaeus, qui Evangelium Hebraeo sermone conscripsit, ita posuit, OSANNA BARRAMA, id est, Osanna in excelsis: quod Salvatore nascenaliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo
Abbreviated transcription (Latin):
tesinł: Pagani : exlocorum agrestium cori¬
idem &gentiles qui a terrenas a easpiuat
inł: Pagani: expagis athemensium dieti ubi
exortisunt ibi enim in locis a grestibus
& pagis gentiles locus idola quaesta tu¬
crunit & atali initio uocabulum pagani
sortiti sunit.

Expanded text:
te Dei ex locorum agrestium conpiue gentiles quia terrena sapiuntis . Pagani ex pagis Atheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta uel ab insula pallenae inqua
to aopi. id est abaste
concussione uel quod pallan tem
gigantem occiderit.
isđr. P alatium. apallante principe arca¬
dum dictum in cuius honore archa¬
des uel pallantium oppidum extru¬
xerunt &eregiam in ipsius nomine
conditam palatium uocauerunit
Palatum nr̃m: sicut caelum est
posi tum. & inde palatum apoloper
diriuationem sed & grecis simili t̃
palatum ura non appellant coqđ
prosui concauitate caeli similitu¬
diniem habeat.

Expanded text:
eadem est dicta, uel ab insula Pallene, in qua to dory, id est ab hastae concussione; uel quod Pallantem gigantem occidit.o. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
Oui dita. abeo quodsint uuda unde
et uua coquodintrinsecus humore
sit plena. Nam humidum est quod
exterius humorem hab& uuidum
quod interius: quidam autem putant
ouum grecam habere origineo nominis.
illi autem dicunt .o.a .u. littera ablata
Oua autem quaedam in aniuento concipi¬
untur. sed non sunt generabilia nisi
quae fuerint concubitum asculi no
concepta & seminali spũ. penarata.
ouorum tantan dicunt ut lignom por¬
fusum e non ardeat. ac neuestis quidẽ
contra aduratur. ad mixta quoque
calceglutinarefertur uitr fragmeNTa

Expanded text:
 dicta ab eo quod sint uvida. Unde dicitur uva eo quod intrinsecus humore sit plena. Nam humidum est, quod exterius humorem habet; uvidum, quod interius. Quidam autem putant, ovum Graecam habere originem nominis. Illi autem dicunt ὦα, littOva autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali spiritu penetrata. Ovorum vim tantam dicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac ne vestis quidem contra aduratur. Admixta quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta
Abbreviated transcription (Latin):
placidi O ssordicitur quialium odiohabeat
& ẽ nomen generis conmunis
hic& hacc ossor ostixenim dici non
potest niss abimperitis.
amator abamore & est
generis communis

Expanded text:
 Osor dicitur, qui alium odio habet, et est nomen generis communis, hic et haec osor. Osrix enim dici non potest nisi a stultis. amator ab amore, et est generis communis
Abbreviated transcription (Latin):
mineiniosannꝗ in exedsis martus uero
itciposuit daemabantdicntes osannape¬
nedictus quiuenit in nomine dñĩ benedic¬
tũ ꝗd uenit in nomi merognum patrisnri
dauid os anna in ecclsis. Io hanneͥ quoq
pariuoce consentit & da mabãt osanna
benedictus quiuenit in nomine łñi rex
isrł solus lucas uerbum osanna cionpo¬
fuit inreliqua intpiactionis partion¬
seniens benedictus quiuenitrex in nomi¬

Expanded text:
sis. Marcus uero ita posuit: clamabant dicentes: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini; benedictum, quod uenit in nomine domini, regnum patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum \'osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
cem amicis filiis osculum daridici¬
mus uxoribasium scorta suciuium
tem osculum caritatis ẽ. basium
blanditicie suauium uoluptatis et
quod quidm &iamuersib: hoc
distinxit coniugis ineeruba sium
osculadantur amicis. suauialas¬
ciuis miscentur gratulabellis
sculum piecatis & caritatis est pignus
osculantur so& columbae
nem quo amicitia tinsignae
humanitatisꝰ qua epꝰ fulget in quo
plene cariatis fidelis exprimitur
affictus. Vndeet dñs udut p¬
digii genus in pro ditore condẽnans
att Iuda osculo filium hominis
trudis hoce caritatis insignecon¬
uertis ad signum proditionis
& in fidelitutis inditium pacis hoc
pignore ateris ad officinam
crudelitutis¬
iram dt in populõ is rł obcrimen
ido latriue ꝓphetuss& domui iudȩ
salutem pranunciuhit propter
quod erechias rexiuda sub latis
idolis quos pruccedenes reges
consecrauerunt templum dm̃i
purgasse acpurificas se mons¬
tratur¬

Expanded text:
cem amicis, filiis osculum dari dicimus, uxori basium, scorto suauium. Item osculum caritatis est, basium blanditiei, suauium uoluptatis. Quod quidam etiam uersibus his distinxit: «coniugis interea basium, oscula dantur amicis, suauia lasciuis miscentur grata labellisquod pietatis et charitatis est pignus? Osculantur se et columbae, em, quo amicitiae insigne humanitatisque praefulget, in quo plenae charitatis fidelis exprimitur affectus? Unde et Dominus velut prodigii genus in proditore condemnans ait: Juda, osculo Filium 140 hominis tradis ? hoc est charitatis insigne convertis ad signum proditionis et infidelitatis indicium? Pacis hoc pignore uteris ad officium crudelitatisiram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur
Abbreviated transcription (Latin):
Ostium est ꝑquod aliquo
artamur ingresso
ab ostando diccm
siue ostium quia ostendit
aliquid intus alii aiunt
ostium appellari quia
ostem moraturabienim nos
aduersarius obicimus hinc
& ostia tiberina a quia ab¬
ostib sun opposita

Expanded text:
Ostium est, per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab obstando dictum, sive ostium, quia ostendit aliquid intus. Alii aiunt ostium appellari quia hostem moratur. Ibi enim nos adversariis objicimus, hinc et Ostia Tiberina, 227 quia hostibus sunt opposita
Abbreviated transcription (Latin):
si đ ÷. P alla ẽ. quadrũ pallȩum muliebris
uestis deductũ usque aduestigia quo
adfixis in ordinem gemiis. & palsa
id .ẽ. anobilitate quae ẽ. circa finem
huius mod indum̃ti siue qd rugis
uibrantibus sinuata crisp&ur

Expanded text:
nt. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, affixis in ordinem gemmis: et palla id est, a mobilitate, quae circa finem hujusmodi indumenti est: sive quod rugis vibrantibus sinuata crispetur
Abbreviated transcription (Latin):
dextraleua que eminen¬
tia membra dicta quod in luctando
Paleti. A quibusdam uocari dr̃.
quod pala uentiletur : ut frumenta
purgentur. gentiles autem paleam
a quadam palefrugum inuentrice nomina¬
uerunt quam cererem ẽe uolunt
& tememoranda canemus. Item alii apa¬
bulo nuricupatam dicunit paleam quod
eam primumsola in pascendis anuimalibus
p̃bebatur cuius natura excontrario ẽ. tãto ÷
frigida ut obrutas niues fluere nonsinat.
adeo calida ut poma m&turescore

Expanded text:
dextra levaque eminentia membra, dicta quod in luctando Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse volunt.et te, memoranda, canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex contrario tantum est frigida ut obrutas nives fluere non sinat, adeo calida ut maturescere
Abbreviated transcription (Latin):
Indc in ẽuangdistarum scriptura cõmemo¬
rat pharistos & scribas hae in dignatos¬
uid dixis sesei. Audis quidistiloquuntur:
quidem quod facile ex primiporcritbe¬
nediccus quiuenit in nomine dñi omniã
cuangelis carum scriptura consentit. de
hebrtõposuerdicentes osanna.
sermanis guditissimus fuit quippcit
medicusa quia in grecia cuangdium scrip¬
sic qui a squidit ꝓprictct̃ sermonistrans¬
strro non possemdius arbi tratus est ta¬
cerequã id ponere qđ legeTi faceret ques¬
tioem summã sicutinos in linguam la¬
tinam habemus inter icctiones qu ad murad
dam ut exultando dicamus uah: & inmi¬
sando papae & indolendo eu c&a quando
silentium uolumus imperareistrictis den¬
tibus coartamus & cogimur insonandũ ÷ soił
ita & hebirei int̾reliquas propri&ates
linguȩ sucie haben intiectionẽ ut quando
nti dlunthim de p̃cariponant uerbũ peei
xeruNt od ñe osiergo saluifica in t̾p̃ta¬

Expanded text:
» . Unde et Evangelistarum scriptura commemorat, Pharisaeos et Scribas hac indignationvid, dixisse ei: Audis quid isti loquuntur? quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de Hebraeum posuerunt dicentes \'osianna\'. nis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, strictis dentibus spiritum coartamus et cogimus in sonandum \'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petenxerunt \'o domine! \'osi\' ergo \'saluifica\' interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
qđr̃ Oxea. Idest. acutus accentus
linca a sinstra parte uidexteram
purtem sursum ducta fit ita
Oxei est. acutis morbus quiaut cito
transit: aut cicderius uo tor ficit
ut plaus das frtnesis: oxilimm acutum a pu
grecos et uelacem significit.

Expanded text:
r. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem sursum ducta, fit itaOxea est acutus morbus, qui aut cito transit, aut celerius interficit, ut pleurisis, phrenesis; ὀξὺ enim acutum apud Graecos, et velocem significat.
Abbreviated transcription (Latin):
O sanna saluifica siue saluum fac osienĩ
salui fica int̃ptatur anna intiectio ẽde¬
p̃cantis. Ergo inte gredicitur osianna
sed dum corripitur auedũ conrumpit᷑.
sonat osanna caut sensus saluũ fac.
ut sub audiaturuł populum istł
uł cotũmundum
dicunt qui hebreã linguam nouer ma¬
gis ÷ffectum indicans quã rẽaliquã sig¬
nificans sicuts. in lingua latina quas int¬
iectiones uocan uelut cũ dolenes dicimus
dicimus o remmnagnam. Tuncenim dicimio
qđ nihil significat nisimirantis affactũ
quod ideo credendume. Iitiet̃ qr neqͦue
grecus nequlatinus int prari poruitsi cut
illad quidixerit fratrisuoracha nan
& hacc inticctio eẽ ꝑhibetur affectum
indignantis ostendens.
in toto transire non potest. multi aut suꝑ¬
hilarius in cõm̃tariis matheiitu ꝓosuit
o sanna hebraicosermone significatur¬
redemptiodomus dauid. primũ redẽptio
lingua hebreta ephotli. int̾ptaturde¬
latur non nulli gratiam cum gratiathoda

Expanded text:
Osanna saluifica siue saluum fac. Osia enim saluifica interpretatur, anna interiectio est deprecantis, ergo integre dicitur Osianna; sed dum corripitur aut corrumpitur, sonat Osanna; est autem sensus: saluum fac, ut subaudiatur uel populum Israhel uel totum mundum. dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus,dicimus, O rem magnam! tunc enim, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. in toto transire non potest. Osi enim sHilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebraea \'pheduth> interpretatur, delatur —, nonnulli \'gratiam3, cum \'gratia\' \'thoda1
Abbreviated transcription (Latin):
cuius intꝰ ptactionẽ latinus sermo nonex¬
molestiã tribuus adexem planidi compen¬
dium ueniq ut dicam decentesimo septi¬
mod ecimo psalmoquimamni fest dexp̃o
ꝓphetait & insyna gogis coru clebes¬
rimelegebatur unde & populuͦs notior
mittebatur degencre dauiducmiret salua¬
turus isrł. Dicca edauid: lcpisquem re¬
probauer̃ aedi ficantes hicfactus cin caput
anguli ach̃o faccumc hacc ẽdi cꝰquã fccit¬

Expanded text:
cuius interpretationem Latinus sermo non exmolestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uenio, ut dicam de centesimo septimo decimo psalmo, qui manifeste de Christo prophetat et in synagogis Iudaeorum celeberrime legebatur, unde et populis notior  qui repromittebatur de genere Dauid, uenerit saluaturus Israhel dicente Dauid: lapidem, quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. a domino factus
Abbreviated transcription (Latin):
Or togitipha grece latineresta: seripsit¬
scriptura in t̃p̃tatur ottoenim reie
graphia scriptura dicitur: Haa disci¬
plinadoc& quẽ ad modums cribere debe¬
amus. Nam sicut arstraciat dẽpartiũ
declinatione itiorto graphia describen¬
diperitia

Expanded text:
Orthographia Graece, Latine recta scriptura interpretatur. Orto enim recte, graphia scriptura dicitur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia
Abbreviated transcription (Latin):
durior altera achaiae similis
nisi quod achates polituta pin¬
gues cit durioꝵtantum
in estuis ut lice gemmac scul¬
pantur fragmentis cius
Ostracus est paui memtums tes¬
tatium dictus. coquod fractis
testis cale admixto feriatunt
testãcnim greci ostre dicunT
Ost radicta est. at esta quibus mol¬
lities interior carnismunitur
grecienim testam ostrcamur
uocant ostreaautem
neutrꝰagn carnes eius
femini nodicuntur generea

Expanded text:
durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis eius. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur. Testam enim Graeci ostracon dicuntOstrea dicta est a testa, quibus mollities interior carnis munitur; Graeci enim testam ὀστραo vocant. Ostrea autem neutrum, carnes eius feminino dicunt. Musculi
Abbreviated transcription (Latin):
Orti gomara dicitur quae gregonducit᷑ cã
terrac ad ꝓpinquante accipit uidensrapit
acꝓptea cura cuniuersis ducem sollicitart
generis ext̃ni ꝑquam caucanT prima discri¬
solum enim hocanimalsicut a homo cadu¬

Expanded text:
Ortygometra dicitur, quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit: ac propterea cura est universis, ducem sollicitare generis externi, per quem caveant prima discrierdixerint. Solum enim hoc animal, sicut et homo, cadu
Abbreviated transcription (Latin):
Orra corporis s̃ solidam̃ tai in hiscnĩ posiha
Smnis roboͦ quae subsistit ossa aut̃ abusto
dicta ꝓpt̃ quod cremartnur abantiquis
siue ut alii putaał ab orceo quodibi pateañ
nã ubi que cuteuis ccribus qu a cobtecta
caclantur

Expanded text:
nt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur
Abbreviated transcription (Latin):
cdeciẽ maris quae alio nomine conciliũ
nominatur propter quod circum cisor
ferro lacrimas purpurei coloris emitcat
ex quibus purpura tinguitur quod ostrũ
uocatur
rem purpurae temperatur: plurimis quo¬
dem in locis sed optimum in insula
cypro ggrutur siue in ins quos praprius
solis cursus glluminat
Concilia autem sunt maris quae circum
cisa ferro lacrimas purpurei coloris
emictunt bis collectis colorpurpurtus
tempetatur & ostrum exinde appella¬
tum dicunt. quod exteste humore
clicitur¬
Ostrum. pur pura

Expanded text:
asperitate, quae alio nomine conchylium nominatur. Propter quod circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittat, ex quibus purpura tinguitur, et inde ostrum vocatur. re purpurae temperatur, plurimis quidem in locis, sed optimum in insula Cypro gignitur sive in his quos propius solis cursus inluminat. Conccisa ferro, lachrymas purpurei coloris emittunt. His collectis color purpureus temperatur: et ostrum exinde appellatum dicunt, quod ex teste humore elicitur. Purpura
Abbreviated transcription (Latin):
Ospitium sermo grecus ubiquis ad
tempus ofpitcdiiure inhabitat
& iterum in detransiens migrat
Inde & maatum quim&atur undepi
sed pertransiit

Expanded text:
ospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et sed pertransit
Abbreviated transcription (Latin):
sidi finicndum legimus ootodoxus rite
catholicus ẽ homo fidercitus & uita p̃ba¬
bilis or codoxus aut̃ greco doquiouir rec¬
tegloriae nuncupatur malitholicisq̃ui
uerbatantũ xp̃iani sunt opereueroxp̃i¬
anadoccrina dissentiunt hiquia secm¬
dum euanglũ pceptci ñ uiuun ipsam fidẽ
quã uerbo colunt oborttt ẽptactione facile
ꝑduribereticitem illipocantur quidedõ
sentiunt adcinderecti conaptam ñ uier¬
roris ꝑfidiam ꝑtinaq ꝓbitate de fendun
scis maticis quiin causis fideirecta seđiua
exontis tam̃ quib lib& contemtiorib: pacis
cõmimionedis rupta a frat̾no conseatiose¬
parantur . ꝓindeilli indilectionedieriart
noscuntur quia ꝑuersa dedõ scaiuN lstiat¬
roindilittione proximioffindunt quicide
fratna socittetepriuantur

Expanded text:
ndum elegimus. Ortodoxus siue catholicus est homo fide rectus et uita probabilis. Ortodoxus autem greco eloquio ‘uir recte glorie’ nuncupatur. Mali catholici sunt qui uerbo tantum christiani sunt, opere uero a christiana doctrina dissentiunt. Hii, quia secundum euuangelii precepta non uiuunt, suam fidem, quam uerbo colunt, oborta temtatione, facile perdunt. Heretici tamen illi uocantur qui de Deo sentiunt ac dein detecti conceptam noui erroris perfidiam pertinaci prauitate defendunt. Scismatici sunt qui in causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separantur. Proinde illi in dilectione Dei errare noscuntur, quia peruersa de Deo sentiunt, sti uero in dilectione proximo offendunt, quia de fra
Abbreviated transcription (Latin):
isido A nalogia grecac latine similiũ conpa¬
ratio siue ꝓpositionominatur cuius
haccuis ẽ ut quod du bium ẽ adali qđ
simileqd non ẽ dubicm. reftratur & incer¬
ta certis prob&ur. Octodũt modis con¬
parcitio anologiae colligitur. idestqua¬
litute conparatioñ. genere. namero. fi¬
gura. casu. extremitatib: similium sylla¬
bccrũ & similitudinaemporũ si quid dehis
unũ defuerit iannon ẽ a nologia idẽ
similicudo sed anomalia id c̃ extra regu¬
gulam. ut lepus & lupus totum conuenit.
sed dissentiunt casu. facitenim lupilepo¬
ris nam regularit ẽ dumqueris atrũ
trames masculinum sit. anfemininũ simi¬
le c̃illi imomni declinatioñ lines. & crit
masculinum. Item funis suncerti generis
cẽ credissimilis illi ẽpanis. in declinatio¬
ne & crit masculinum. Itc̃ ex conparatione
positiuorum ut sidicas doctus magnusposi¬
tiui sunt & suisimiles. fic & ꝑdiminutionem
ut puta func̃ masculinũ ec̃ funiculus os¬

Expanded text:
ia . Analogia Graece, Latine similium conparatio sive proportio nominatur. Cuius haec vis est ut, quod dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus os
Abbreviated transcription (Latin):
sdo Annaless ressingulorum annorũ
quȩq enim digna me moriae domi
militicie quȩ mariatere pannos
nales nominauer̃¬
Annales uero s̃ eorum annorum quos adus
nrã ñ nouit unde sulustius ex hiscoriulib
cusebius & hicronimus ex annalibus & his¬
toria constant

Expanded text:
 Annales sunt res singulorum annorum. Quaequae enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terrae per annos nales nominaverannales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius, Eusebius et Hieronymus ex annalibus et historia constant
Abbreviated transcription (Latin):
Anta gonista. restes tator incertator¬
idu Ancai dusis c̃. quac codem uerbo con¬
trarium efficit sensum quȩrebatur
quidem defilio cummortem suam ex¬
pectar& respondentenon expecto
sida Anta podosis ẽ quocies media primis
enim acpulcherrimum qui demfac¬
tum uerum ut dixi nonin eum sedura¬

Expanded text:
ad similitudinem, vel quod et ipsam natandi freanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto Antapodosis, quotiens media primis meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Amicus ꝑ diriuationem quasi amiciȩ
custos dictus aut proprius amator
turpitudinis quia mor&or qu&ur
libi dinis
Amicus ab humo idẽ acena caritatis
in de &iam hi quod teneant
Amigdala grecumnom quȩ latine
nux longauocatur hanc alii nuciclã
uocant qua siminorem nucẽ dequa
seflorc conuertit & adinferenda poma
ns dulces fruccus fiant. Terebrant enĩ¬
cius radicem arboris & in medium in se¬
runt surculum eius arboris quamgre¬
ci peuchen nos piciam dicimus quo fac¬
to suci amaritudo deponitur.

Expanded text:
Amicus, per derivationem, quasi animi custos. Dictus autem proprie: amator turpitudinis, quia amore torquetur libidinis: amicus ab hamo, id est, a catena caritatis; unde et hami quod teneantAMIGDALA grecum nomen est, que latine nux longa dicitur, hanc alii nucillam vocant, idest minorem nucem; et se flore convestit, et ad inferenda poma , ut ei amaris dulces fructus fiant, ut terebrent eius radicem arboris et in medium inserant surculum eius arboris, quam Graeci πεύκην, nos piceam dicimus, quo facto suci amaritudo deponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ancile scutum quodolim apud romanos
cado lapsum dicebatur subnuma rege
Aurorum breucquidem & undique
rotundum und comnia minora scuta¬
ancilia : dicuntur
Ancileuocatur scutum breue & rotundũ¬
& anciledictum ab in cisione quod sit
a bomni parte ueluti ancisum acrotun¬
dum ouidius idque ancile uocant qđ
ab omni parte recisum quaque notis
oculis angulus omnis ab est.

Expanded text:
Ancile, scutum, quod olim apud Romanos caelo lapsum dicitur, sub Numa, rege Romanorum, breue quoddam et undique rotundum. Vnde omnia minora scutaancilia dicunturAncile vocatur scutum breve et rotundu ancile dictum ab ancisione, quod sit ab omni parte veluti ancisum, hoc est, rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest.
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur sicut uoluntas qua iniellecta consen¬
tiuntur. sicut memoria qua meditarime¬
morantur. & haec quidemdum multi plici
constat appellatioñ non tam̃iitc diuidun¬
tur substantiae sicut in nomine qui accdẽ
omnia una c̃ anima. quae dum contem¬
platur sp̃s ẽ dum sentit sensus c̃. dumsa¬
pitanimus ẽ dumintellegit mensẽ dam
discernit ratio e dum consentit uolun¬
tasẽ dum recadatur memoriaẽ. Dum
mem brauegitat anima est & modo sa¬
pitmodo desipit modo remotis paulis
ꝑcuris corporis sopore delinita qui escit
Rursusque commota ad contemplandas
rerumimagines ꝓtinus excigitat are cur
Mnima agentilibus nom accepitꝰ eoquod
uentus sit unde & gracȩuentus anemos
dicitur quodore rarichentes spm̃ui dere
uideamur sedcꝑtissimei fed sum c̃ quia
multo prius gignitur anima quã concipi
errore possit quiiam in genaricis utero
uiuit. Nonc̃igitur aer anima quod puta

Expanded text:
ercipitur; sicut uoluntas, qua intellecta consenercipitur; sicut uoluntas, qua intellecta consentiuntur; sicut memoria, qua meditata rememorantur. Et haec quidem dum multiplici constent appellatione, non tamen ita diuiduntur in substantia sicut in nomine, quia eadem omnia una est anima. Quae dum contemplatur, spiritus est; dum sentit, sensus est; dum sapit, animus est; dum intellegit, mens est; dum discernit, ratio est; dum consentit, uoluntas est; dum recordatur, memoria est; dum membra uegetat, anima est, et modo sapit, modo desipit, modo remotis paulisper curis corporis sopore delinita quiescit, rursusque commota ad contemplandas rerum imagines protinus excitata recurm a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod puta
Abbreviated transcription (Latin):
t Animã & animum lactancius distingue¬
rephilophos quosdam ita exis¬
timant quidãinquid aiunt aliud
ẽt animã quam uiuimus aliud animum
quo sentimus & supimus. unde & acilen¬
te in corpore anima nonnum quam ani¬
mus perit sicut accidere dementibus
sola & cddunt quoque animammnor¬
te seperari animũ somno Obhocinde
pucant esse diuersum ꝓcoquodactionir
officio sepurantur. quiuero utrũque
in different accipiunt uerauus si car¬
gumentantur quod neque uiuere pos¬
sumus si ne sensu nec sentire sine uita
dcrconequa quam possedicunt essedi¬
uersum quod a seminime separatur sed
idemunum & uiuendi habercuigorẽ.
& sentiendi ꝑfrurationem. & dum
sit utrũ que unum uaria sumpserunt
uocabula ꝓdiuersitiut afsiccionum si
eunim sp̃spars animae st proquo ima¬
gines ntrum corpordium in primuntur sic
animus parscius dem animȩ est quosenti¬
tur & supitur. sicut & menscius dem por¬
cio ẽ ꝑquã omnis ratio intellegentia que ꝑ¬

Expanded text:
 animum et animam Lactantius distinguere philosophos quosdam ita existimat: "Quidam, inquit, aiunt aliud esse animam qua uiuimus, aliud animum quo sentimus et sapimus". Vnde et ualente in corpore anima, nonnumquam animus perit, sicut accidere dementibus solet. Addunt quoque animam morte soporari, animum somno. Ob hoc inde putant esse diuersum pro eo quod actionis officio separantur. Qui uero utrumque indifferenter accipiunt ueracius sic argumentantur: quod neque uiuere sine sensu possumus nec sentire sine uita. Idcirco nequaquam posse dicunt esse diuersum quod a se minime separatur, sed idem unum et uiuendi habere uigorem et sentiendi perfrui rationem; et dum sint utrumque unum, uaria sumpsere uocabula, pro diuersitate affectionum. Sicut enim spiritus pars animae est, pro quo imagines rerum corporalium inprimuntur, sic animus pars eiusdem animae est, quo sentitur et sapitur; sicut et mens eiusdem portio est, per quam omnis ratio intellegentiaque p
Abbreviated transcription (Latin):
Amphora uocata quodhinc & in¬
deleu&ur haec grecae afigura
suidictadicitur qđ ci ansȩ gemina id¬
tae uideantur aures inmitari.
Rccipit aut̃ uini uł aquȩ pedẽ
quadratum frum̃ti ucromodi¬
os italicostres

Expanded text:
Amphora vocata, quod hinc et inde levetur: haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod ejus ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres
Abbreviated transcription (Latin):
primus conclamat a cates. Itcliam
mocuius obturatus ẽ oculos dix̃ audi¬
tor sermonumdi¬
isdor A nagliua. uc se dicta quod superius
s̃ sculpta grecienim anasursum
gliuae sculpturam dicunt idẽ sursũ
sculptar¬

Expanded text:
primus conclamat Achates, / Italiam mo cuius obturatus est oculus, dixit auditor sermonum anaglypha vasa dicta, quod superius sunt sculpta: Graeci enim ana, sursum glyphen, sculpturam dicunt, id est, sursum sculpta