comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣrcum nc̃ uero in spe est. ini reautẽ fut᷑um ẽ: id est głifi¬
catio. Huiꝰ rei sacͣmentũ id ẽ unitatis corporis et sangͥnis
xp̃i. alicubi condie. alicubi certis int̾uallis dier̃. in dm̃i¬
ca mensa p̾parat᷑: et de mensa dñica sumit᷑. qͥbdam ad
uitã. qͥbdam ad exttũ. Res uͦ ip̃a cuiꝰ sacͣmentũ ẽ omni ho¬
mini ad uitã. nulli ad exitiũ. qͥctĩq eiꝰ particeps fuerit.
Ne autẽ plitarent sic in isto cybo et potu. ꝓmitu uitã et̾¬
nam: ut qͥ ea sumerent. iã nec corpore morerent᷑. huic co¬
gitationi est dignatꝰ occurrere. Nam cũ dixisset. qͥ mandu¬
cat meã carnẽ. et bibit meũ sangͥnem habec uitã et̾nã:
ꝯtinuo subiecit. Et ego resuscitabo eũ in nouissimo die:¬

Expanded text:
m est, id est, glorificatio. Hujus rei Sacramentum, id est, unitatis corporis et sanguinis Christi alicubi quotidie, alicubi certis intervallis dierum in dominica mensa praeparatur, et de mensa dominica sumitur; quibusdam ad vitam, quibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particeps fuerit. 16. Ne autem putarent sic in isto cibo et potu promitti vitam aeternam, ut qui eam sumerent, jam nec corpore morerentur; huic cogitationi dignatus est occurrere. Nam cum dixisset, Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam; continuo subjecit
Abbreviated transcription (Latin):
ticipatio filii ꝑunitatẽ corꝑis eiꝰ et sangͥnis. qd̾ illa man¬
ducatio potatioq significat. nos efficit meliores. uiuimꝰ
gͦ nos ꝓpt̾ ip̃m. manducantes eũ: id est ip̃m accipientes et̾¬
missus ab eo: qr semet ip̃m exmaniuit tẽs obediens usq
ad mortẽ crucis. Si enĩ scd̾m id accipimꝰ uiuo ꝓpt̃ patrẽ.
qd̾ alibi att pat̾ maior me est. sicuo et nos uittimꝰ ppt̃ ipm
qͥ maior est nob̵: hoc exco qd̾ missus ẽ fc̃m t̃. slissio quippe

Expanded text:
ticipatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, nos efficit meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est ipsum accipientes vimissus ab eo; quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad mortem crucis . Si enim secundum id accipimus, Vivo propter Patrem, quod alibi ait, Pater major me est ; sicut et nos vivimus propter ipsum, qui major est nobis: hoc ex eo quod missus est, factum est. Missio quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ tbraat: qͣre illũ thraat. et illũ ñ thraatꝰ noli uelle uidicare. li
ñ uis errare. Semel accipe: et intellige. Non thraeris: ora ut tra
qͣmeccliam potest nolens accede ad altare potest nolens: ac¬
ciꝑe satͥmentũ potest nolens: credere ñ potest nͥ uolens. Di
corpore crederit᷑: fieret ĩ nolentib. s ñ corpore credit᷑. Apł̃m
audi. Corde credit᷑ ad iusticiã. Et qͥa seqͥt᷑ : Dre autẽ ofessio
fit ad salutẽ. De radice cordis surgit ista ꝯfessio. Aliqͣndo
audis ꝯfitentẽ et nescis credentẽ: s nec debes uocare ofitẽ¬
tẽ. quẽ uidicas ñ credentẽ. Hoc ẽ enĩ confiteri: dic̾e quod
habes in corde. Diautẽ aliud in corde habes. aliud dicis:
loq̃ris ñ ofiteris. Cũ gͦ in xp̃m corde credat᷑. qd nemo uti¬

Expanded text:
um non trahat, noli velle judicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut trahquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod nemo uti
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ intrat: et ñ exit. sd̾o ille qͥd dicebat: Qm̃ apd̾ te est fons
uite. ñ apd̃ nos. Ideo intͣre debemꝰ itc uiuam. ñ qͣsi nobis suf¬
ficere ut ꝑeamꝰ: ñ qͣsi de nr̃o ttelle satiari ut arescamꝰ: s os
ad ip̃m fontẽ pon̾e ubi aqͣ ñ deficit. Qa uoluit suo consilio
unuere ada: lapsus est ꝑ eũ qui antececidat ꝑ suꝑbiã: qui
ei calicem ip̃iꝰ suꝑbie ꝓpinauit. Qa gͥ apd̃ te est fons uite:
et in lumine tuo uidebimꝰ lumñ: intꝰ uiuamꝰ : uitꝰ uideamꝰ.

Expanded text:
enim intrat, et non exit. Ideo ille quid dicebat? Quoniam apud te est fons enim intrat, et non exit. Ideo ille quid dicebat? Quoniam apud te est fons vitae: non apud nos. Ideo intrare debemus ut vivamus, non quasi nobis sufficere ut pereamus, non quasi de nostro velle satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum qui ante ceciderat per superbiam, qui ei calicem ipsius superbiae propinavit. Quia ergo apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen; intus bibamu
Abbreviated transcription (Latin):
do isrł rectis corde. Mei autẽ inqͥt. pene cõmoti st̃ pedes. Qte.
Qa zelaui in peccatorib: pacẽ peccatoꝵ intuens. Ergo qͥbris
bonꝰ est d̃s: ñ rectis corde: Nlam mͥ toto corde displicuit a eus
Qre displicuit: Qa dedit felicitatẽ malis. Et id̾o nutart̃
mͥ pedes: qͣsi sine causa seriussẽ do. Id̃o gͦ met pene ꝯmoti fc̃
redes: qi ñ sui rectꝰ corde. sto ẽ gͦ rectꝰ coede. Dequens uolũta¬
tẽ di. felrx ẽ ille: laborat ille. Male tiuit. et feltx ẽ. ille iuste
iuit: et laborat. Non indignet᷑ iuste uiuens et laborans:
intꝰ habet qd felix ille ñ habet. Non gͥ tͥstet᷑: ñ maceret᷑. ñ defi¬
ciat. felix ille. Habet ip̃e aurũ in archa. iste d̾m ĩ oscientia. Cõ¬
para nẽ aurũ et dm̃. archam et oscientiã. Ille illud habec qͣd̾
ꝑit: et ibi habet tnde ꝑtt. iste et cũ habet qͥ ꝑire ñ potest: ec
ibi habet unde auferri ñ potest: sed si sit rectus corde l̃ unc

Expanded text:
ectis corde. Mei autem, inquit ille, pene commoti sunt pedes. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Ergo quibus bonus est Deus, nisi rectis corde? Nam mihi torto corde displicuit Deus. Quare displicuit? Quia dedit felicitatem malis: et ideo nutaverunt mihi pedes, quasi sine causa servissem Deo. Ideo ergo mei pene commoti sunt pedes, quia non fui rectus corde. Quid est ergo rectus corde? Sequens voluntatem Dei. Felix est ille, laborat ille: ille male vivit et felix est, ille juste vivit et laborat. Non indignetur juste vivens et laborans; intus habet quod felix ille non habet: non ergo tristetur, non maceretur, non deficiat. Felix ille habet ipse aurum in arca, iste Deum in conscientia. Compara nunc aurum et Deum, arcam et conscientiam. Ille illud habet quod perit, et ibi habet unde perit; iste Deum habet, qui perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: sed si sit rectus corde; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ille exiit: cui uenit pes suꝑbie. Ostende qͥa ideo exit.
Et manꝰ peccatoꝵ ñ moueat me. ꝓpt̾ pedem suꝑbic. Qtͣt hoc
dicis: Ibi cecidunt õs qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. Ubi cecidtnt. In
ip̃a suꝑbia. Expulsi sunt nec potuert̃ stare. Di gͦ suꝑbia
expulit cos qͥ ñ potuerunt stare: humilitas intromitett qͥ
possint inꝑpetuo stare. Ideo etenĩ ille qͥ dixit exultab̾t ossa
humiliata: p̃dixit. aud̾itu meo dabis exultationẽ eoleti¬
ciã. Eo est auditui meo: Audiendo te felix sã: de noce
tua felix sũ: int̾ bibendo. felix sũ. Ideo ñ cado: ideo exultabt̃
olla humiliata. Ic̾̃o amicꝰ sponsi stat: et audit eũ. Id̾o stat.
qͥa audit. De int̾iore fonte bibte: sd̾o stat. Illi qui nolue¬
run de int̾iore bibe ibi cecideit̃. expulsi sũt ñ potuerũo¬

Expanded text:
cui venit pes superbiae. Ostende quia ideo exiit. Et manus peccatorum non moveant me: propter pedem superbiae. Quare hoc dicis? Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Ubi ceciderunt? In ipsa superbia. Expulsi sunt, nec potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui non potuerunt stare; humilitas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiliata; praedixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibere, ibi ceciderunt; expulsi sunt, nec potueru
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑uit: ñ qͥa malũ accepit: s qͥa bonũ malus accepit. Uidete
gͦ fr̃s : panẽ celestẽ sp̃alit̾ mnanducate: ĩ nocentiã ad altare ap¬
portate. Peccata et si fc̃ cotidiana: uel ñ stut mortifera Ante¬
ꝙͣ ad altare accedatis: attendite qͥd dicatis. Dimitte nob̃ de¬
bita nr̃a. sic̃ et nos dimtitimꝰ debitorib nr̃is. Didimitus:
dimiitit᷑ t̾. Securꝰ accede. Panis ẽ: ñ ueneñ. S tude. si dimit
tis. Nam si ñ dimitus m̃tiris: et ei mentiris quẽ ñ fallis. Nen¬
tiri do potes: dm fallẽ ñ potes. Nouit ille qͥd agat. Intꝰ te ui¬
det: initꝰ te examinat: intꝰ inspicto: intꝰ uidicet: intꝰ: aut dãp¬
fideles petres infideliũ: murm̾atores filis. patrũ murmura¬
toꝵ. Fam de nulla re magis dm offendisse ille ppłs dictꝰ
ẽ. ꝙͣ contͣ dm murmando. Ido et dñs uoleus eos ostendere
taliũ filios: huic ad eos cepit. Sto murin̾atis ĩuicẽ mm̃atores¬
tui st̃: ñ qr malũ erat marma: s qi male manducauerunt.

Expanded text:
t, sed quia bonum malus male accepit. Videte ergo fratres panem coelestem, spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate: peccata et si sunt quotidiana, non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Dimittas, dimittetur tibi. Securus acctis; nam si non dimittis, mentiris, et ei mentiris quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus aut damfideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Dominum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando. Ideo et Dominus eos volens ostendere talium filios, hinc ad eos ctui sunt. » Non quia malum erat, sed quia male manducaverunt. «
Abbreviated transcription (Latin):
milis erit: qͥa ñ faciet uoluntatẽ sti ĩ s di. Et id̃o ñ ticietur
foras: qͥa cũ suꝑbtis eẽt. ꝑiectus est foras. uide illa utt̾iora cõ¬
m̃dari in psalmo. filii autẽ hominũ: ĩ ꝑtectione alaꝵ tuaꝵ
sꝑabunt. Uide qͥd stc ire iitro: uide qͥd sit ad illiꝰ ꝑtectiont̃
confug̾e: uide qͥd sit etiã sub uerb̃a pet̾s concurrere. Nagel¬
lat enĩ omnẽ filiũ. quẽ recipit. fili autẽ hominũ: sb̾ tegiĩe

Expanded text:
 Dei; et ideo non ejicietur foras, quia cum superbus esset, projectus est foras. 17. Vide illa interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ morboꝵ curaret᷑ id est suꝑbia: descendit et humilis fc̃s
est filiꝰ dei. Qd suꝑbis homo. Q̾ ꝓpt̾ tehumilis tcs est. su¬
deret te forrasse imitari humilẽ hoĩem: saltĩ imitare hu¬
milẽ dm. Uenit filiꝰ di in hoĩem: et huilis fc̃s ẽ. pcipit᷑ t̾ ut
ses humilis: ñ t̾ p̾cipit᷑ ut ex homine fias pecus. Ille ds fc̃s
est homo: tu homo cognosce qͥa es homo. Tota humilitas
tua ẽ: ut cognoscas te. Ergo qͥa humilitatẽ docet ds : dit̃.
Non ueni fac̾e uoluntatẽ meã: s uolit̃tatẽ eiꝰ qͥ me misit.

Expanded text:
um morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus um morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Filius Dei. Quid superbis, homo? Deus propter te humilis factus est. Puderet te fortasse imitari humilem hominem, saltem imitare humilem Deum. Venit Filius Dei in homine, et humilis factus est: praecipitur tibi ut sis humilis, non tibi praecipituest homo, tu homo cognosce quia es homo. Tota humilitas tua est, ut cognoscas te. Ergo quia humilitatem docet Deus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit
Abbreviated transcription (Latin):
Duꝑbia eiecti scimꝰ: humilitate regrediam̃. Caput omni¬
ũ morboꝵ suꝑbia est: qi captit omnitĩ peccatoꝵ suꝑbra. Me¬
dicꝰ qͣndo egͥtidinẽ discutit: si ctret qd ꝑaliq̃m causam fcm̃
ẽ. et ip̃am causã qua fcm̃ est ñ curet ad tempꝰ uidet᷑ medert
Causa manerte. morb repetit᷑. Uerbi gr̃a: exp̃ssiꝰ hoc aicã
Humor ĩ corpore: scabim uel ulcera gignit. In corpore
sit magna febris: ec ñ paruus dolor. Exhibent᷑ q̃dam me¬
dicanita. q̃ scabiẽ compescant: et feruorẽ illũ ulceris sedc̃t:
et adhibent᷑ es ꝑficiunt. Uides hoĩem qͥ fuit ulcero sus eo sca¬
biosus: sanatũ. D qͥa humor ille ñ eiestuis est. rursus ad
ulcus redit᷑. Cognoscens hoc medicꝰ purgat humorẽ: de¬
thrait causa: et nulla er̃t ulcera. Unde habundat iniqͥtas
ꝑluꝑbiã. Cura suꝑbiã. nulla erit iniqͥtas. It gͦ cã omni¬

Expanded text:
Si superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput omniSi superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput omnium morborum superbia est, quia caput omnium peccatorum superbia. Medicus quando aegritudinem discutit, si curet quod per aliquam causam factum est, et ipsam causam qua factum est non curet, ad tempus videtur mederi, causa manente morbus repetitur. Verbi gratia, expressius hoc dicam: humor in corpore scabiem vel ulcera gignit; in corpore fit magna febris, et non parvus dolor: exhibentur quaedam medicamenta quae scabiem compescant et fervorem illum ulceris sedent; et adhibentur et proficiunt: vides hominem qui fuit ulcerosus et scabiosus, sanatum; sed quia humor ille non ejectus est, rursus ad ulcus reditur. Cognoscens hoc medicus, purgat humorem, detrahit causam, et nulla erunt ulcera. Unde abundat iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, et nulla erit iniquitas. Ut ergo causa omni
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tuã facere descendisti de celo: s uolrntatẽ eiꝰ qui te mistt ͤ
Ip̃a. Etd querimꝰ etrũ ip̃a sit: Ip̃a ẽ. ip̃e loqͥt᷑. Non enĩ nob̾ fas
si q̃reres qͣre : qi ñ ueni fac̾e uoluntatẽ meã: s uoluntatẽ eius
qͥ misit me. Tinco ne foras ꝓpt̾ea exierit aĩa a deo. qͥa suꝑba
erat: ĩmo ñ dubito. Scͥptũ est enĩ Iniciũ omĩs peccati suꝑba.
Ec initiũ suꝑbie homĩs: apostatare a deo. Scriptũ ẽ. firmũ
est. uerũ est. Deinde qͥd de suꝑbo dicit᷑ mortali. accincto pãms
carnis p̃grauato pond̾e corporis corruptibilis: et tam̃ excollẽ¬
ti se et obliuisceii qua pelle uestitꝰ sit: Qto eidicit scͥptura.
Otͥo suꝑbit t̾ra ec cimi : Qͥd suꝑbit: Occat qͥd suꝑbit. Qm̃ in
uita sua ꝑietit intma sua. Eͥo est pietit: nͥ porro eiecit: hoc
est extre foras. Etenĩ uit᷑re iitro appet̾e uitua ẽ: ꝓic̾e intiuma.
foral exire ẽ. Intima ꝑicit suꝑb: intima appecit humilis.

Expanded text:
ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. Non enim nobis fas si quaereres, Quare? Quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Timeo ne foras propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptum est, firmum est, verum est. Deinde quid de superbo dicitur mortali, accincto pannis carnis, praegravato pondere corporis corruptibilis, et tamen extollenti se, et obliviscenti qua pelleit? Dicat quid superbit. Quoniam in vita sua projecit intima sua . Quid est, projecit, nisi porro jecit? Hoc est exire foras. Etenim intrare intro, appetere intima; projicere intima, foras exire est. Intima projicit superbus, intima appetit humilis.
Abbreviated transcription (Latin):
sum: et q̃rite a me cybũ. ñ qͥ perit. s qͥ ꝑmanet in uitã
et̃nã. Sic enĩ filiꝰ hõis sũ: ut ñ sim unꝰ ex uobis. Dic sũ
siliꝰ hoĩs: ut pat̾ ds me signaret. Qcͥo est signaret: spriũ
aliqͥd mͥ daret quo ñ confud̾et cũ gen̾e humano: sed
ꝑ me lib̾aret᷑ genꝰ humañ. Dixert̃ gͦ ad et̃. Eͥd faciemꝰ
ut oꝑem̃ oꝑa dei: Orxerat enĩ illis. Sꝑamini estã. ñ q̃ ꝑit.¬

Expanded text:
sum: et sum: et aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis: sic sum filius hominis, ut Pater Deus me signaret. Quid est, signaret? Proprium aliquid mihi daret, quo non confunderer cum genere humano, sed per me liberaretur genus humanum. 12. Dixerunt ergo ad eum: Quid faciemus ut operemur opera Dei? Dixerat enim illis
Abbreviated transcription (Latin):
U̾i ium. Et ille sedit̃ filiũ hoĩs.  pecrus eũ dix̃filiũ cł̃i uiut
Optime: Ille cõmemorabat qdđ milcd̃it᷑ exhibuerat: Ille cõme¬
morabat᷑. qđ in claritate ꝑmanebat. Uerbũ dĩ cõmendat hu¬
militatẽ suã: homo agnoseit claritatẽ di sui. Et reu̾a fr̃s
puto qͥa iustũ est. humiliauit se ꝓpt̾ nos. głificemꝰ illũ
nos. Non enĩ filiꝰ hõis ꝓpt̾ se est: s ꝓpt̾ nos. Ergo erat filiꝰ
hõis illo mͦ. qͦ u̾bũ caro fc̃m ẽ: et habitauit ĩ nobis. Ideo
dait᷑ cũ cet̾is. Dignare ẽ: sigñ ei pon̾e. Cuicũq rei ponis
signũ. id̾o ponis signũ: ne confusa cũ alus. a de ñ possit¬
agnosti. Pat gͦ eũ signauit. Qd est signauit: ꝓpriũ qͥddã
illi dedit: ne cet̾is compararet᷑ hõĩb. Ioeo de illo dcm est.
Unxit te ds d tuus oleo exultationis: pre participib
tius Ergo signare qͥd est: Exceptũ hab̾e. hoc est pͥ parti¬
cipib tuis. Itaq nolite inqͥc me contẽpn̾e qͥa filiꝰ hoĩs

Expanded text:
i . Ille dixit se Filium hominis, et Petrus eum dixit Filium Dei vivi. Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideodatur cum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicumque rei ponis signum, idagnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est signavit? proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus; ideo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis . Ergo signare quid est? Exceptum habere, hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite me, inquit, contemnere, quia filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ qͥ siliꝰ qͥa oĩa ꝑ ip̃m foã sunt. Dicitt enĩ pat susetent mnor¬
tuos et uiuificat: sic et filiꝰ quos uult iniuificat. De resurresti¬
one aĩaꝵ: dt̃m est hoc Quid de relurrectiõe corpoꝵ: Redit et di¬
cit. Neq enĩ pat̾ uidicat quemꝙͣ: sed omĩe iudicũ dedit filio.
Resurrexlto aĩaꝵ fit ꝑ substantiã pat̾s et silis et̾nã et ĩcõmit¬
tabilem: resurrestio uͦ corpoꝵ fit ꝑ dispensationẽ humauita¬
tis filii tp̃ralem. ñ patͥ coet̾nã. Id̾o cũ cõmemoraret utdiciũ
ubi sicret resurrestio corpox: ñ enł̃ inqͥt ꝑat̾ iudicat quẽqͣm:

Expanded text:
per ipsum facta sunt. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. De resurrectione animarum dictum est hoc: quid de resurrectione corporum? Redit, et dicit, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Resurrectio animarum fit per substantiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio vero corporum fit per dispensationem humanitatis Filii temporalem, non Patri coaeternam. Ideo cum commemoraret judicium, ubi fieret resurrectio corporum, Non
Abbreviated transcription (Latin):
qd de qͥnq panib pasti ft̃: Dctebarit hoc qͥdẽ: s huic ꝙͥ
bo manna de celo p̾ferebant. Dñs autẽ iħc talẽ se dicebat:
ut moysi p̾ponet. Non enĩ ausus ẽ moyses de se dice. quod
daret eybũ: ñ qͥ ꝑit. sed qͥ ꝑmanet in uitã et̾nam. Aliqͥd
bat᷑ regnũ. et t̾ra fluens lac ec mel: temporalis pax. habũ¬
dantia filioꝵ. salus corꝑis: et cet̾a oĩa tpralia qͥdem. ĩ fig̃a

Expanded text:
quod de quinqquod de quinqbo manna de coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeretur. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui habet vitam aeternam. Attendbatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia temporalia quidem, in figura
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad me ñ eiciam foras: qͥa descendi de celo ñ ut faciã
uoluntatẽ meã s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me. Ic̃o gͦ eũ qui
ueniet ad te ñ eicies foras: qͥa delcendisti de celo ñ fac̾e uo¬
luntatẽ tuã s uoluntatẽ eꝰ qui te misit. Magnt̃ sacra¬
metũ. Obiecro uos simul pulsemꝰ: exeat ad nos aliqͥd qͦa nos
pascat: scdm qͦd nos delecta uit magnũ illud et dulce secretum:
qͥ ueniet ad me. Attende et appende: qͥ ueniet ad me. ñ eiciã fo¬
ras. Ergo qͥueniet ad me inqͥt: ñ etuã foras. Qre: Qa descenda
de telo. ñ ut faciã uolũtatẽ meã. s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me.¬

Expanded text:
 Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ideo ergo eum qui veniet ad te, non ejicies foras, quia descendisti de coelo, non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me. Attende, attende, et appende: Qui veniet ad me, non ejiciam foras. Ergo, qui veniet, inquit, non ejiciam foras. Quare? Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, s
Abbreviated transcription (Latin):
mero homiũ. filius hoĩs ẽ iste: filius hoĩs eo filiꝰ di est.
Iste homo: etiã d̾s est. Alio loco int̾rogans discipłos ait
Quẽ dicunt hoĩes filiũ hoĩs: Et illi. Alii ioħ̾em baptistã.
alii healyam. alii iħemiã: aut unũ ex ꝓpħis. Et ille. uos¬

Expanded text:
mero hominum; filius hominis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, mero hominum; filius hominis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Alio loco interrogans discipulos ait: Quem me dicunt esse homines Filium hominis? Et illi: Alii Joannem, alii Eliam, alii Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝓpt̾ alud: q̃rite me ꝓpt̾ me De ip̃m enĩ insinuat istũ
dabit uobis. Exspectabas credo iter̃ panes manducare:
samaritane. si scires qͥ petit a te bibere. forsitan postu¬
lasses ab eo. et darec tͥ aqͣm uiuã. Cũ illa diceret unde
pꝰ. qͣndoqͥdẽ ñ habes hauritoriũ et puteus altꝰ est. sama¬
ritane respondit. Si scires qͥs ate pecit bibere tn pecisses
ab eo et daret t̾ aqͣm: iuide qui bib̾it ampluis ñ sitiet.
Nam de hac aq̃ qui bibit: litiec t̾m. Et gauisa est illã
et uoluit acciꝑe qͣsi ñ passura. sitm corꝑis. q̃ labore bau¬
tiendi fatigabat᷑. Et sic int̾ huiꝰcemodi sermocinationes.
ꝑuetut ad potũ spiritalẽ. Omnino isto mͦ ec hit. Hũc
gͦ cybũ ñ qͥ perit s qͥ ꝑmanet in uitã et̾nã. quem filius
hoĩs dabit uob̃. Hũc tnĩ pat̃ signauit ds. Istũ filiũ ho¬
minis nolite sic acciꝑe qͣsi alios filios hominũ. dt qͥb
dictũ ẽ: filii autẽ hõium ĩ ꝑtestione alaꝵ tuaꝵ sgabunt.

Expanded text:
me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit Deus. Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filios hominum, de quibus dictum est, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt .
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mici defecert̃ framee ĩ finẽ. ec ciuitates eoꝵ destruixisti.
natu: agnoscentes ac gaudentes securi scĩ. Et statĩ fuit
nauis ad t̾ram in qua ibart. Fẽs est finis in tram de hu¬
mido ad solidũ: de t̾bato ad firrũ: de itin̾e ad finẽ. alt̾a¬

Expanded text:
Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates destruxisti . Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates destruxisti . navi. Agnoscentes ac gaudentes, securi facti. Et statim fuit navis ad terram, in quam ibant. Factus est finis ad terram, de humido ad solidum, de turbato ad firmum, de itinere ad finem,
Abbreviated transcription (Latin):
sexdieb d̃s mundũ ꝑfecit: Et qͥnq ip̃a ꝑ sex multiplicent᷑̃.
ut lex ꝑ engłm a dimpleat᷑: ut siant series qͥni. tͥginta. ad
dines scl̃i p̾mens. Hoc agit᷑ qͣntũ addit᷑ tempori et qͣntũ
accedit etas scł̃i: augent᷑ in isto mundo tͥbulationes: au¬
gent mala: augent᷑ cont̾tiones: exagerant᷑ hec omnia.
Ihc tͣnsit calcans fluct᷑. et tam̃ tante st̃ t̾bulationes. ut
etiã ip̃i qͥ credidert in iħm: et qͥ conant ꝑsestare usq infi¬
nẽ. expauescant ne deficiant. Ap̃o fludꝰ calcante. scli am¬
bitiones et alitaudines depͥmente expauescit xͥanꝰ: Nõne
hec illi p̃dicta ft̃.: Merito ec iħ̾u in fluctib ambulante
timuert̃: qn xͥani qͣm̃ius habentes spẽ in fut᷑o scło. qͣndo
iuderuit depͥmt altitudinẽ scd̃i ꝑuĩ. plerũq cont᷑bantur
Depͥmit celsitudines scđłi ut ab humilib głisicet᷑. de qͦr
altitadine p̾dc̃m est. ciuitates firmissimas destrues: ec

Expanded text:
dum perfecit , et quinque ipsa per sex multiplicantur, ut Lex per Evangelium adimpleatur, ut fiant sexies quini triginta. Ad dines saeculi premens. Hoc agitur quantum additur tempori, et quantum accedit aetas saeculi. Augentur in isto mundo tribulationes, augentur mala, augentur contritiones, exaggerantur haec omnia: Jesus transit, calcans fluctus. 7. Et tamen tantae sunt tribulationes, ut etiam ipsi qui crediderunt in Jesum, et qui conantur perseverare usque in finem, expavescant ne deficiant: Christo fluctus calcante, saeculi ambitiones et altitudines deprimente, expavescit christianus. Nonne haec quamvis habentes spem in futuro saeculo, quando viderint deprimi altitudinem saeculi hujus, plerumque conturbantur Deprimit celsitudines saeculi, ut ab humilibus glorificetur. De quorum altitudine praedictum est, Civitates firmissimas destrues; et,
Abbreviated transcription (Latin):
manducauert̃ panẽ. in qͥb eũ tꝰbe sequitte sũt. Cũ dis¬
cipłis gͥ ñ ascenłat: alia nauis illic ñ erat. Unde subi¬
to tͣnsmare fc̃s est iho. nͥ qͥa suꝑ mare ambulauit. ut
miradm monstraret: Et cũ ĩuenissent eũ turbe. Ete
p̃sentat se turbis a quib se rapi tunuerat: et ĩ mon¬
tẽ fugerat. Omnino cõfirmat et insinuat nobis in myᷤ
terio dicta ẽẽ illa oĩa. et fcã in magro sac̾mento: ut ali¬
qͥd significarent. Ecce ẽ ille: qͥ ĩ montẽ sug̾at t̾bas. Non¬
ne cũ ip̃is tͣbis loquit᷑: Modo tentant: mͦ regẽ faciãt. Et

Expanded text:
manducaverant panem, in quibus eum turbae secutae sunt cum discipulis: ergo non ascenderat, alia navis illic non erat. Unde subito trans mare factus est Jesus, nisi quia super mare ambulavit, ut miraculum monstraret? Et cum invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus rapi timuerat, et in montem confugerat. Omnino confirmat et insiterio dicta esse illa omnia; et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce est ille qui in montem fugerat turbas: nonne cum ipsis turbis loquitur? Modo teneant, modo regem faciant
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre iam fc̃e erant: et nõ uenerat ad illos the. Merito te¬
nebre. qͥa lux ñ uen̾at. tenebre iam fc̃e erarit. et ñ uen̾at
ad illos iħc. Qntũ accedit finis mundi. crescunt errores.
crebrescunt t̾rores: cresuit intqͥtas: crescit infidelttas. Lux
strat᷑ ita ut diceret. qͥ odit frẽm suũ in denebris ẽ creber¬

Expanded text:
. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crebrescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas: lux stratur, ita ut diceret, Qui odit fratrem suu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ posito: discipłi in nauicula qͥd patiebant᷑: Nam illo
in altis constituto: natucula illa eccł̃iam p̾signabat. Si
ñ hoc pͥmo in eccłia intelligimꝰ. qđ illa nauicula patieba¬
t᷑: s̃ erant illa significantia s simplicit̃ tnscuntia. Si
autẽ uidemꝰ expͥmi in ecclia u̾itatẽ illaꝵ significatioñ

Expanded text:
sum posito, discipuli in navicula quid patiebantur? Nam illo in altis constituto, navicula illa Ecclesiam praesignabat. Si non hoc primo in Ecclesia intelligimus, quod illa navicula patiebatur; non erant illa significantia, sed simpliciter transeuntia: si autem videmus exprimi in Ecclesia veritatem illarum significationum;
Abbreviated transcription (Latin):
it ñ ab eis comp̃hend̾et: q̃madmod̾ postea cũ eis loq̃bat᷑:
aliqͥa gͥ significauit fugiendo. Qd ẽ gͥ fugit: Non poture
intelligi altitudo eiꝰ Qcqͥd enĩ non intellexeris: fugit me
dicis. Ergo fugit tt̾m in montẽ ip̃e solus pͥmogenttꝰ a mor¬
tiis: ascendens sciꝑom̃s celos et int̾pellans ꝓ nobis. Int̾ca

Expanded text:
ut non ab eis comprehenderetur, quemadmodum postea quando cum eis loquebatur? ut non ab eis comprehenderetur, quemadmodum postea quando cum eis loquebatur? Aliquid ergo significavit fugiendo. Quid est, fugit? Non potuit intelligi altitudo ejus. Quidquid enim non intellexeris, Fugit me, dicis. Ergo fugit iterum in montem ipse solus. Primogenitus a mortuis ascendens super omnes coelos, et interpellans pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
scõ suꝑueniente in uos: et eritis mͥ testes in irłm. et in
om̃i uidea et in samaria. et usq in fines t̾re. Uultis
ut iã exhibeã regnũ: Prius colligã qd̾ exhibeã. Altitu¬
dinẽ amatis: et altitudinẽ adipiscemini: s ꝑ humilitatẽ
me sequimint. Dic de illo etrã p̾dc̃m est. Et congrega¬
tio ppłoꝵ cͥcũdabit te: et ꝓpt̾ hanc in altũ regredere:
id est ut circũdet te congregatio ppłoꝵ ut multos col¬
ligas regred̾e i alt̃. Dic fecit. Pauit er ascendit. Qreau¬
tẽ dt̃m est fugit: Neq enuim uere si nollet tenerit᷑: si nol¬
let iaꝑet᷑: qͥ si nollet nec agnosc̾et᷑. Nam ut nou̾ttis hoc
mystite fc̃m. ñ ex nccessitate s ex significante dispositi¬
one: m in conseq̃nti uidebitis. qͥa eisdẽ tbis q̃ eũ q̃rebant¬
ta
apparuit.: et cũ es loq̃ns multa illis dixit. multa depa¬
ne celesti disputauit. Nonne cũ ip̃is de pane disputans
erat. a qͥbus ne ten̾et᷑ aufugerat: Non gͥ et tc̃ pot̾at agere

Expanded text:
stes in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque in fines terrae . Vultis ut jam exhibeam regnum; prius colligam quod exhibeam: altitudinem amatis, et altitudinem adipiscemini; sed per humilitatem me sequimini. Sic de illo etiam praedictum est, Et congregatio populorum circumdabit te, et propter hanc in altum regredere ; id est, ut circumdet te congregatio populorum, ut multos colligas, regredere in altum. Sic fecit; pavit, et ascendit. 4. Quare autem dictum est, fugit? Neque enim vere si nollet teneretur, si nollet raperetur, qui si nollet nec agnosceretur. Nam ut noveritis hoc mystice factum, non ex necessitate, sed ex significante dispositione, modo in consequenti videbitis; quia eisdem turbis quae eum quaerebant apparuit, et cum eis loquens multa eis dixit, multa de pane coelesti disputavit: nonne cum ipsis de pane disputans erat, a quibus ne teneretur aufugerat? Non ergo et tunc poterat agere
Abbreviated transcription (Latin):
slam ut noĩutis. qͥa regẽ uolebant fat̾e. id est ante uenire
et iã habere manifestũ xͥ regnũ quẽ pͥmo otertebat uidi¬
cari. et deinde iudicare: ubi crucisixꝰ est. et illi qͥ in eũ sꝑa¬
bant spẽ resurrectionis eiꝰ ꝑdid̾ant: resurgens a mortius.
inuenit inde duos cũ desꝑatione sͥsermocinantes: et cũ
gemitu q̃ gesta fuerant colloquentes: et apparens eis ue¬
lut ĩ cognitꝰ. cũ eoꝵ ocłi tenerert᷑ ne ab eis agnosceret᷑:
sermonẽ tctantib se miscuit. At illi narrantes ei unde
sermocinarent᷑: dexert̃. qđ ille magnꝰ ꝓpħa. in fcĩs et dc̃ĩs
octisus eẽt a p̃ncipib sacerdotũ et nos inqͥunt sꝑabamꝰ.
qͥa ip̃e eẽt redẽpturꝰ isrł. Recte sꝑabatis: uerũ sꝑabatis: in
illo ẽ redemptio isrł. Ded qͥd festinatis: Raꝑe uultis.
Illud etiã indicat nob̵ hunc sensũ: qͥa cũ ab eo q̃rerent
discipuli de fine. dixerũt ei. Diin hoc tpre p̾sentabis: ex

Expanded text:
a regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab eis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia illncipibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in tempore praesentaberis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ihc̃ in hoc loco magnũ qͥddam ĩsinuare uolens iitentis. et ĩ¬
funde capacib: in capaces autẽ excitare ad studiũ. ut ñ dũ
intelligentes hene uiuendo capaces fiant: insinuanit bonis
aĩara huimanã. et mentẽ rationalẽ q̃ mest hoĩ. ñ iest petort ñ
uegetari. ñ beatificari. ñ illuĩari. nͥ ab ip̃a substantia di: eãq
aĩam fac̾e aliqͥd ꝑ corpus et de corpore. atq habere stibiestũ
corpꝰ. sed ꝑ corporalia mulceri posse sensus corporis. utel offen¬
di: et ꝓpt̾ hoc id est ꝑpt̾ consortiũ qͦddã aĩe et corporis in hac
uita atq complexu delestari aĩam lenitis. uel cont̾stari offen¬
sis corporis senlib: beatitudinẽ tam̃ eiꝰ qua fit beata ip̃a al̃a. nõ
fieri nͥ participatiõe illiꝰ uite. sempit̾ne semꝑ uine ĩ mutabilis etneq
substantie qd̾ ds ẽ: ut quomͦ aĩa que inferior deo est. id quod

Expanded text:
 in hoc loco magnum quiddam insinuare volens intentis, et infundere capacibus, incapaces autem excitare ad studium, ut nondum intelligentes bene vivendo capaces fiant, insinuavit nobis animam humanam et mentem rationalem, quae inest homini, non inest pecori, non vegetari, non beatificari, non illuminari, nisi ab ipsa substantia Dei: eamque animam facere aliquid per corpus et de corpore, atque habere subjectum corpus, et per corporalia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hoc, id est propter consortium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vivae, incommutabilis, aeternaeque substanti
Abbreviated transcription (Latin):
eũ et facerent regẽ: fugit tt̾ra ĩ montẽ ip̃e solus. Qat᷑ gͦ
intelligi qd̾ dñs cũ sederet in monte cũ discipłis sius. et
uideret turbas ad se uenientes. descendat de monte: et cͥta
intiora loca turbas pauerat. Nam qmͦ fieri potest. ut ruit¬
sus illuc fuget: nͥ aute demonte descend̾et: Dignificat gͦ
aliqͥd: qđ dñs de alto descendit ad pascendas turbas. Pauit.
et ascendit. Qrͣe autẽ ascendit: Cũ cognouisset qđ eũ uellẽc
rapere. et regẽ face̾. Qdenĩ: Non enat rex qͥ tinebat fieri
rer : Erat omuino: nec talis rex qͥ ab homĩb fieret᷑: ħ tał qͥ
hoĩb regnũ daret. Nũ qͥd forte ethic aliqͥd significat nos¬
regem fac̃e. et ꝓpt̾ hoc fugit in montẽ ip̃e solus: hoc inillo fcm
eũ. p̃uenire uelle tempꝰ regni eiꝰ : Etemm uen̾at mͦ ñ iam
regnare qm regnaturꝰ est: in eo qđ̃ dicimꝰ adueniat regnũ
tuũ. Demꝑ qͥdẽ ille cũ petre regnat. scd̃m qđ est filiꝰ dĩ. ubũ¬

Expanded text:
terum in montem ipse solus. « Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit et ascendit. Quare ascendit, cum cognovisset quod vellent eum rapere et regem facere? Quid enim? Non erat rex, qui timebat fieri rex? Erat omnino; nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid significat noregem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc in illo  Meum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo, non jam regnare, quomodo regnaturus est in eo quod dicimus: Adveniat regnum tuum. Semper quidem ille cum Patre regnat, secundum quod est Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
incorporem ei. ut nec nos faciamꝰ uoluritatẽ nr̃am. sed uo¬
luntatẽ di: et ñ nos eiciet foras: qͥa m̃bra eiꝰ sumꝰ. qͥ captit
nr̃m ẽẽ uoluit docendo humilitatẽ. Ad excremũ ip̃m au¬
dite ꝯtionantẽ. Uenite ad me õs qui laboratis et onera¬
tiestis. Tollite uigũ meũ suꝑ uos: et discite a me qm̃ mi¬
tis sũ et humilis corde. Eõ cum hoc didiceritis. inuenie¬
tis reqͥem aĩab ur̃is. unde ñ eiciamini foras: qͥa destendi
de celo ñ ut faciã uoluntatẽ meã. s uoluntatẽ eiꝰ qui
misit me. Humilitatẽ enĩ doceo. Ad me uenire ũ potest:
ci potuert̃: de abscondito sensu fr̃t. Datis enĩ bic latet sen¬
sus: et nescio utrũ congrius u̾bis a me sit deꝑintꝰ et sculptꝰ:
qͣre ideo ñ eiciat foras qͥ uenit ad illũ: qͥa ñ uenit fac̾e uo¬
luntatẽ suã s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit etĩ. Hec ẽ autẽ inqͥt

Expanded text:
tatem nostram, sed voluntatem Dei: et non nos ejiciet foras, quia membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audite concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; humilitatem doceo, ad me venire non potest ci potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare ideo non ejiciat foras qui venit ad illum, quia non venit facere voluntatem su
Abbreviated transcription (Latin):
tus est magni consilis angls. uerũptam̃ alibi qͥd dicit ꝓpb̃a.
Qa ñ legatꝰ. neq angłs. i ip̃e ueniens saluos faciet eor idẽ
ad salitos eos faciendos ñ mittet legatũ ñ mittet angłm. s
iste sic angłs. ut etiã dñs angłoꝵ. Etenĩ angłi: latine nuntii
iunt. Di xp̃c nichil annũtiaret: angłs ñ diceret᷑. Di xpẽ
et ad capellendam uitã et̾nam. Aliqͥd p̾sens annt̃tiauit:
aliqͥd futurũ p̾dixit. Ex eo qđ p̾tens ãnũtiauit anglã erat
esternã ex eungłio lectionem.imo dic.¬
ista est hodierna q̃ seqͥtur: unde hodiernus
sermo debet᷑. facto illo miraculo ubi qͥnq mi¬
lia hominũ de qͥnꝙ panib pauit iħc. cũ ãmirate eẽnt
turbe. et cũ magnũ ꝓpħam dicerent. qͥ uenit in mundĩt

Expanded text:
 alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos : id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, seiste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaret, angelus non det ad capessendam vitam aeternam. Aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit. Ex eo quod praesens annuntiavit, angelus eratesternam ex Evangelio lectionem, ista est hodierna quae sequitur, unde hodiernus sermo debetur. Facto illo miraculo, ubi quinque millia hominum de quinque panibus pavit Jesus, cum admiratae essent turbae, et eum magnum Prophetam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
me audistis. audient uocẽ eiꝰ. et ꝑcedent. Et ubi : In uiditĩ
Q bona fecert̃ in resurrectionẽ uite: qͥ male egerũt ĩ resurrͤ¬
tionẽ iuidicii. Et tu hoc facis solus: qͥa õe uidiciũ filio pater
dedit. et ñ iudicat queq̃m: Ego inqͥt facio. Ded qm facis:
Nonpossũ a me tac̾e qͥcqͣm. Dicut audio iudico: et itdiciũ
meũ iustũ est. Cũ ageret᷑ de resurrestione aĩaꝵ: ñ dicebat
audio sed uideo. Audio enĩ tamꝙͣ p̾cipietitis pat̾s imꝑut̃
Iam gͦ sicut homo. sic̃ quo mator ẽ pat᷑: iam ex forma serui.
ñ ex forma dei. Dic̃ audio udico: et iudictũ meũ iustũ est.
unde est iudictũ instũ hõis: fr̃ãtres mei attendite. Qa ñ q̃ro¬

Expanded text:
 sunt , audient vocem ejus et procedent. Et ubi? In judicium: Qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in resurrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, quia omne judicium Filio Pater dedit, et non judicat quemquam? Ego, inquit, facio. Sed quomodo facis? Non possum a me facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Cum audio, sed judico. Audio enim, tanquam praecipientis Patris imperium. Jam ergo sicut homo, sicut quo major est Pater; jam ex forma servi, non ex forma Dei. Sicut audio, judico, et judicium meum justum est. Unde est judicium justum ho
Abbreviated transcription (Latin):
udet ec laudat: legit et intelligit. Qa gͦ uidimꝰ. qͥa lauda¬
umꝰ: legamꝰ et intelligamꝰ. Dñs in monte. Multomagis ui¬
telligamꝰ. qͥa dñs in monte u̾bũ est in alto. ẜmde ñ qͣsi humi¬
lit̾ iacet. qd in monte fcm̃ ẽ. nec tͣnsetnt̃ p̃tereundũ est. led
lũ ꝓ bonitate. uerũ etã ꝓ potestate. Qtd enĩ sola ꝓdẽit bonitã uͥ ñ erat
panis. unde tba estiriens pasceret᷑. Disi bonitati adesset potestas.
ieuina illa turba et esuriens remantret. Deniq et discipult
qui erant cũ dño in fame. et ip̃t turbas uolebant pasc̾e. ut non
remanerent manes: led unde pascerent ñ habebant. Int̾ro¬
gauit dñs unde emereut᷑ panes ad turbas pascendas. et ait
scͥptura. Hoc autẽ dicebat temptans eũ: discipłm scilicet phy¬
lippũ quẽ int̾rogau̾at. Ipẽ enm sciebat. qͥd eẽt facturꝰ. Cur¬

Expanded text:
videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavidet, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. Dominus in monte. Multo magis intelligamus, quia Dominus in monte, verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte lum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ miram᷑ foris. Uidimꝰ. spectatitmiꝰ magnũ qͥddã. p̃clarũ qͥdaã
et om̃inoduitnũ: qd̾ fieri nͥ a deo ñ possit. Laudatumꝰ de fac¬
ro factorẽ. Dcd quẽadmod si litt̾as pulchras alicubi inspicere¬
mꝰ. ñ nob̾ sufficeret laudare scͥptoris arciculũ. qm̃ eas pariles
eqͣles. decoras fecit. nͥ etiam legͥemꝰ quid nob̃ ꝑ illas indicaue¬
rit. ita factũ hoc qͥ tantũ inspicit. delectat᷑ płchritudine fac¬
ti. ut admiret᷑ artificẽ. Qͥ autẽ intelligit. qͣsi legit. Alit̾ enĩ
uidet᷑ pittura: alit̾ uident᷑ ltt̾e. Picturã cũ uideris: hoc ẽ totũ
ris et leg̾e. Etemĩ dicis. cũ uidis litt̾as: si forte ñ eas nosti leg̾e
Qͥa putamꝰ eẽ qđ hit scͥptũ est: Int̾rogas qͥd sit. cũ iã uideas:
aliqͥd aliud t̃ demonstraturꝰ est a quo q̃ris agnosc̾e qd̾ iudisti.
Altos ille ocłos habet: alios tu. Nonne simlit̃ apices uidens:
S ñ similit̾ signa cognoscitis. Tu gͦ uides ec laudas: ille

Expanded text:
amur foris. Vidimus, exspectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam et omnino divinum, quod fieri nisi a Domino non possit, laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quomodo eas pariles, aequales, decorasque fecerit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum aspicit, delectatur pulchritudine facti, ut admiretur artificem. Qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est, toturis et legere. Etenim dicis cum videris litteras, si forte non eas nosti legere. Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas, ille
Abbreviated transcription (Latin):
et uiuent. Dienĩ male uixer̃t et iacebant ĩmonum̃tis: ad mor¬
tem resurgerit ñ ad uitã. Ergo udeamꝰ qͥ ꝓcedent: licet paulo an¬
te mortut audiendo et credendo uuebant. Non ibi fcã ẽ dis¬
tretio: ñ dictũ ẽ audient mortui uocẽ filtidĩ. et cũ audierint
alii uiuent. alii dãpnabunt᷑: s c̃s qͥ audierint uiuent. qͥ a

Expanded text:
nt. Si enim male vixerunt et jacebant in monumentis, ad mortem surgent, non ad vitam. Ergo videamus qui procedent. Licet paulo ante mortui audiendo et credendo vivebant, non ibi facta est discretio; non dictum est, Audient mortui vocem Filii Dei, et cum audierint, alii vivent, ali
Abbreviated transcription (Latin):
et filiꝰ qͦs uult uiuificat. Am̃ am̃ dico itob̃. qͥa uenat hora qͣndo
mortiui audient uocẽ filidi: et qͥ audierint uiuent. Hit ñ di¬
xit credent et qͥ misit me et ideo uiuent: siaudiendo uocẽ filii
dei. qͥ atidieriit hoc ẽ qͥ obedieririt filio di. uiuent. Ergo et ex pa¬
tre uiuent. cũ credent pat: et ex filio uiuent. cũ audient uocẽ
silii di. Qre et ex patre uuent: et ex filio inuent: Dic̃ enim
habet pat̾ uitã in semec ip̃o. sic dedit eo filto uitã habere in st

Expanded text:
amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vivent? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vit
Abbreviated transcription (Latin):
iuscunt. Reuiuiscendo moruĩt in meli. qͥa et reuinuiscendo
ñ erunt qd̾ erant. Non ec̃ autẽ qd̾ erat. mors est. Ded forte si i
melius est: ñ appellat᷑ mors. appellauit illã mortẽ apłs. Di aut̃
mortui estis cũ xp̃o. ab eleñtas hutiꝰ mundi: qͥd adhuc uelut tu

Expanded text:
viscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo viscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab e
Abbreviated transcription (Latin):
si hec omĩa: ñ inuenis in d̾o aliq̃d mitabilicatis: ñ aliquid
qd̃ alit̃ ñc sit: aliter ꝑaulo ante fi̾rit. Nam ib inuenis alit̾ et
alit̃. fc̃ã est ibi q̃dam mors. Mors enĩ ẽ ñ eẽ qđ futt. Immortał
dicit᷑ aĩa. Est qͥdẽ qͥa uiuit semꝑ aĩa: et est in illa q̃dam utta per¬
manens: s mittabilis uita. Scd̃m mittabilitatẽ uite huiꝰ: et mor¬
talis dici potest. qͥa si iuuebat sapient̃ et desiꝑit: mortua est ĩ
det̾us. Siuiuebat insipient̃ et sapit: mortua est in meluis
Nam ẽẽ mortẽ in deceriꝰ. tẽ mortẽ in meliꝰ. scͥptara nos docet.
utiq indeceriꝰ mortui erant: de qͥb dicit᷑. Dine mortuos. ut¬
sepeliant mortuos suos. Et srirge qͥ dormis. et exsurge a mortu¬
id: et illuminabit texp̃c. Et de hat lestione: qͣndo morturi au¬
dient. et qͥ audierint uiuent. In deteriꝰ mortu eratit: ido reut¬

Expanded text:
si haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid si haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus ; et de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo revi