comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
antistitis secem pecurue interuẽtu sb̾¬
isse. aut si qͥs ittaltum orclinaret uł
elig̾et. aliquid accepisse detegit᷑ ad ĩ¬
starpublici criminis ⁊ lesemaiesta
tis retranatur. nec hoc sonum deĩceps
honore priuati. s ꝓpetue quoq ĩfa-¬
mie dampnari deccenimꝰ. ut quos
par facinͣ comquinat ⁊ eqͣt: utroq
edu̾souidentur aclmittende q̃ iegi-¬
bꝰ secłi. ñ phibentur.u̾um hoc ñ inde¬
inftur. Quicumq enĩ cl̾icoꝵ sacris¬
umicopulam leges acdntitunt. quo¬
tum ꝯiunctõem sacricanones non
phibent legibꝰ enĩ soli cantores ⁊lec¬
dutepossunt. Qmͣus gͥ sacͥs canio¬
nibꝰ sbrnoueãt᷑ accusatot̃s qͣs leges
scłi non asciscunt. ñ icoꝯseq̃nt reci¬
piuntur qͣscumq prĩcipum leges

Expanded text:
antistitis sedem pecunie interventu subisse aut, si quis vel alterum ordinaret vel eligeret, aliquid accepisse detegitur, ad instar publici criminis per idem et ledi retrahatur. Nec hoc solum deinceps honore privari, sed perpetue quoque infinem dampnari decernimus, ut cos, quos par facinus coinquinat et equat, utrosque e diverso videntur admittendae quae legibus saeculi non prohibentur. Verum hoc non infertur. Quicunque enim clcopulam leges admittunt, quorum conjunctionem sacri canones non prohibent; legibus enim soli cantores et lecducere possunt. Quamvis igitur sacris canonibus submoveantur accusationes, quas leges saeculi non asciscunt, non ideo consequenter recipiuntur quascunque principum leges
Abbreviated transcription (Latin):
nos sine aliq̃ int̾pellatõe. Tanidẽ q̃re¬
la acłusus abbatem mouetur acłicis
raptismał ec̃te incuius dyocesi prochi¬
tana illa eccłia consistebat. Hic pͣmũ
q̃ritur utrũ monachis liceat officiũ
celebrare ppłis ꝑnĩam dare. ⁊ maptiza¬
re. Scd̾o si ꝯtingit eos capellas hr̃e e
piscopali bñficio. an abeis sint ĩsti-¬
tuende. anabep̃is Tercio an uira
eccłiarum p̾scriptõe tollantur Drͣto
si eccłia acluersus eccl̃iam p̾scrirat.
an ⁊̃ mõast̾ium adu̾sus eccãm p̾scri¬
u̾e poffit ¶uinto: si capellã in suo t̾ti¬
torio eclificatã ure f̾ritorii sͥ ueclica¬
cui p̾sid ñ ultͣ hẽatius reposcendi:
qd̾ suus pastor illicite usupauit.¬

Expanded text:
nos sine aliqua interpellatione; tandem qadversus abbatem movetur a clericis baptismalis ecclesiae, in cujus dioecesi prochiana ecclesia illa consistebat. Hic primum quaeritur, utrum monachis liceat populis officia celebrare, poenitentiam dare et baptizare? Secundo, si contigerit eos capellas habere episcopali beneficio, an ab eis sint instituendae, an ab episcopis? Tertio, an jura ecclesiarum praescriptione tollantur? Quarto, si ecclesia adversus ecclesiam praescribat, an etiam monasterium adversus ecclesiam praescribere possit? Quinto, si capellam in suo territorio aedificatam jure territorii sibi vendicacui praesidet, non ultra habeat jus reposcendi quod suus pastor illicite usurpavit
Abbreviated transcription (Latin):
iquido apparet quando primo ac¬
ceperunt discipuli corpꝰ ⁊ sãguinẽ
uerse ecce quod areumis sꝑ accipitur¬
sceo ꝑuniusum orbeni mos iste s̾uat᷑.
prãsi aut cenati fres ad illud sacram̃¬
tum accipiendũ ꝯuenire debẽt. aut sic̃
faciebant quod apls redarguit ⁊ emen¬
dat mensis suis ista misc̾e. Namq sal¬
uator quo uehemensius ꝯmendaret
mift̾ii illius altrnclinem ultimum
roc uoluit inf̾igere corclib ⁊ memorie
cliscipuloꝵ a quib ad passionem digͥs¬
sus erat ⁊ i deo ñ precepit ꝙ deinceps h
sacramento loquens ꝓpter quod frẽs c̃¬
ꝯuenitis admanducandũ inuice ex¬
pestate. siquis esurit dona manducet.
ut ñ adiudicium ꝯueniatis: statim
subtexuit. Cet̃a autem cum uenero or¬
clinabo ibidatur intelligi quia multũ
erat ut in epła totum illis agencli ordi¬
nem insinuaret qd̾ uniusa ꝑ orbẽ s̾uat
eccłia. ab ip̃o orcdinatũ ẽe. quod nulla ho¬

Expanded text:
iquido apparet, quando primo acceperunt discipuli corpus et sanguineversae Ecclesiae, quod a jejunis sideo per universum orbem mos iste servatur. pransi aut cenati fratres ad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant, quos apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. namque saluator quo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. et ideo non praecepit, quo deincepsacramento loquens: Propter quod, frenitis ad manducandum, invicem exspectate: si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis: statim subtexuit: Caetera autem, cum venero, ordinabo. Unde intelligi datur, quia multum erat, ut in epistola totum illis agendi ordinem insinuaret, quem universa per orbem servat Ecclesia, ab ipso ordinatum esse, quod nulla ho
Abbreviated transcription (Latin):
uus erit omẽm enĩ animã iste pro¬
missor saturauit bonis. ⁊̃ prius seden-¬
tem intenebris ⁊ umbra mortis nul¬
lam excipiens aiãm. hunc magr̃m
intellexit discipłs ille qui coruithi¬
os ꝑ epłas suas uoluit corrig̾e ⁊ ut

Expanded text:
II, 32. Omnem enim animam iste promissor saturavit bonis, etiam sedentes in tenebris et umbra mortis, nullam excipiens animam. Hunc magistrum intellexerat discipulus ille, qui Corinthios per Epistolas suas voluit corrigere,
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad me qd̃ ineccłiis
fr̾nitatis tue aliqua loca cluclũ mõa¬
ffiis consecrata: ñc hitacula cłicorũ. aut¬
⁊ laicorum fc̃a sunt. Duꝙ hii qui st̃ in
ecc̃iis fingunt se religiose uiu̾e: moast̾ii
pponi cupiunt ⁊ ꝑeorum urtam mc̃ast̃¬
ia destiuuntur. Nemo .n. potꝰ eccsticis of¬
in loco fcm̃ est emendare festinet qr egonł¬
lomodopatiar. ut loca sacra ꝓcłicorũ am¬
uitu destruantur. Idemmariano ẽp̃ora¬

Expanded text:
ervenit ad me, quod in ecclesiis fraternitatis tue aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum aut laicorum facta sunt, dumque hi, qui in ecclesiis sunt, fingunt se religiose vivere, monasteriis preponi appetunt et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest in loco factum est, emendare festinet, quia ego nullo modo patior ut loca sacra per clericorum ambitum destruantur. » Item Mariniano ep
Abbreviated transcription (Latin):
ħ quoq explanari amplius ñ possunt.
ꝙͣ ip̃e auctor disseruit. Septimo gͣdu
qui sunt cognati recta linea. supͣ ĩtq
ꝓpriis nominib ñ appellant᷑. s ex
tnͣsũsalinea ꝯtinent᷑ trĩs ⁊ sororis at¬
nepos atneptis. ꝯsobrini filii. filieq
mina ĩueniri nec ultra successõ ꝓpa

Expanded text:
 quoque explanari amplius non potest, quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui sunt cognati recta linea supra infraque propriis nominibus non appellantur; sed ex transversa linea continentur, fratris, sororis atnepos atneptis; consobrini filii filiaequemina inveniri, nec vita succedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ dr̃e cur paupuiuit Nemo põt q̃ri
qr captiui redempti sunt. Nemo pot̃
accusare qr templũ cłi edificatũ est.
Nemo pot̾ inlignari: qr humanlis
fidelium reliquiis spacia relarta sũt
clesia mistici poculi forma non exeat
nec ad usus nefarios sacri calitis mis
Dem̃ ꝯminuta ptremo ꝯflata ꝑ mi¬
nutas erogationes clispensata egẽ
tibus. captiuoꝵ quoq p̾ciis ꝓfec̾unt
Quod si desunt noua: ⁊ q̃ nequaꝙͣ ini¬

Expanded text:
re cur pauper vivit? Nemo potest queri quia captivi redemti sunt. Nemo potest accusare quia templum Dei aedificatum est. Nemo potest indignari quia humandis fidelium reliquiis spatia laxata sunt. clesia mystici populi forma non exeat, ne ad usus nefarios sacri calicis minideinde comminuta, postremo conflata, per minutas erogationes ditibus captivorum quoque pretiis profecerunt. Quod si desunt nova et quae nequaquam ini
Abbreviated transcription (Latin):
ut eroget ⁊ subucmat in ^nectssi¬
tatib. Qdꝰ est opus custodire qd̃ nicħ
adunat: an ignoramus. qnͣtũ au-¬
riatq argenti de templo clĩn assirii
sb̃stulunt: nonne melius ꝯflat sacer¬
dos ꝓpter alimoniam pauꝑum. si ali¬
qua subsictia desunt. qͣm n sacrileg
ꝯtaminat ⁊ asportat hostis: Nonnẽ
dicturus est clns: Tur passus es totĩ¬
opes famemori:. ⁊ certe hebas aurum
mnĩ m̃ftrasses alimõiam. Curtot cap¬
tuu in ꝯmeitiũ ducti nec recempti ab
hoste occisi sunt. Melius fuat ut uasa
inuentiũ s̾uares qͣm metalloꝵ. hiis
non posset responsum refri. Quidenĩ
neq auro placent: q̃ auro ñ emũtur.

Expanded text:
uteroget et subveniat in neccessitatibus. Quid est opus custodire, quod nichil adiuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii substulerunt? Nonne melius conflat sacerdos propter alimoniam pauperum, si aliqua subsidia desunt, quam si sacrilegus contaminat et asportat hostis? Nonne dicturus est Dominus: “Cur passus estot inopes fame mori? Et certe habebas aurum unde ministrasses alimoniam. Cur tot captivi et in conmertium ducti nec redempti ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares quam metalorum. Hiis non posset responsum refferri”. Quid Ei neque auro placent que auro non emuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ratores qn profalsitate ⁊tra u̾itatem ⁊stitu¬
unt malas leges probant᷑ bene credentes
⁊ coronant᷑ ꝑseuerantes q̃n aut pro u̾itati
ꝯtra falsitatem constituunt bonas leges
terrentur se uidentes ⁊ corrigunt᷑ intelligẽ¬

Expanded text:
ratores quando pro falsitate contra ueritatem constituunt malas leges, probantur bene credentes et coronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitatem constituunt bonas leges, terrentur saeuientes et corriguntur intellege
Abbreviated transcription (Latin):
sau uenator erat q̃m̃ peccor e-¬
rat ⁊ pñitus ñ inuenimus
in scuipturis scĩs: scm̃ aliquẽ uena-¬
torem. piscatores inuenimꝰ scõs.¬
uid prodest ieuinare uiscib.
A putatis illũ ieuinare fr̃es
milos ⁊ disponit retia: canes pro-¬
ducit saltus siluas q ꝑlustrat:
tasse mag̾ ad ecc̃am festinantes.
⁊ uoluptatib sius pecc̃a accumu¬
lat aliena. nesciens reũ se futurũ
tam de suo delicto: qͣm de ꝑditione
s ⁊̃ bñ face. Nec satis est iter
bñface nisi id ex bono fonte. hoc ẽ
ex bona nolitate proficiscatur
Item ꝑfecta liberalitas. fide. cã. lo¬
co. tp̃r. ⁊mendatur. ut primũ oꝑis
circa comesticos fider. Grandis cul¬
pa si sciente te fidelis egeat. si scias
eũ ẽẽ sine sumptu ⁊ fam̃ tolerare.
erumpnã ppeti. qui p̾sertim egere
erubescit. Si in cãm ceriderit aut

Expanded text:
sau venator erat , quoniam peccator erat. Et penitus non invenimus in Scripturis sanctis sanctum aliquem venatorem; piscatores invenimus sanctos.hil prodest jejunare visceribus, An putatis illum jejunare, fratres, gregat servulos, disponit retia, canes producit, saltus silvasque perlustrat? tasse magis ad ecclesiam festinantes, et voluptatibus suis peccata accumulat aliena, nesciens reum se futurum tam de suo delicto, quam de perditione etiam bene facere. Nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est ex bona voluntate proficiscaturerfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur, ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa, si sciente te fidelis egeat, si scias eum sine sumptu esse, fame laborare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat, si in causam ceciderit aut
Abbreviated transcription (Latin):
pore sue afflictõnis nichil a te impe-¬
tret. si tp̃r siu ꝑiculi: quo rapit᷑ ad
mortem. plus ap̃ te pecũia tua ua-¬
leat qͣm uita morituri: ñ est leue
fundi opes s dispensau. nisi forte u
elyseus qui boues suos occidit. et
paiit paupes ex eo qd̃ hu̾it ut nul-¬
la cura teneretur domestica. s relic¬
tis om̃ib indisciplinã se ꝓph̾icam
daret. Item. Est ⁊̃ alia probanda
liberalitas. ut ꝓxios seĩs tui ne des¬
picias si eg̾e cognoscas Meliꝰ ẽ enĩ
ut ip̃e subuenias tius. quib pudor
est ab alis sumptũ pet̾e aut alic
postulare subsidiũ necc̃itatis ñ tñ
ut illi diciores fĩ uelint ex eo ꝙ tu
potes conferre mopib. Cãm enim
dõ dedicasti. ut tuos diuites facias:
s ut tibi uitam ꝑpetuã fructu boni
oꝑis adquiras ⁊ precio misatõnis:
pecc̃a tua redimas. Putant par̃se poꝰ

Expanded text:
pore afflictionis suae nihil a te impetret, si tempore periculi, quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat quam vita morituri, non est leve fundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant
Abbreviated transcription (Latin):
nnis pb̃r qui fontem lapideum
habere nequiuerit. uas ꝯueniẽs
ad corporale lauanclũ et ad pallas al¬
taris ꝓpria hãntur uasa in quibꝰ m¬

Expanded text:
sbyter qui fontem lapideum habere nequiverit, vas convenienad corporale lavandum, et ad pallas altaris propria habeantur vasa, in quibus n
Abbreviated transcription (Latin):
in ecc̃asticis disciplinus ꝑ or-¬
dinẽ nõ est imbutus nͨ tp̃rm
approbone diuinis stipenduis eru-¬
ditus nequaqͣm ad sumũ ecc̃e sac̾¬
dociũ aspirare ł presum̾e d ⁊ ñ so¬
lum ĩ eo ambitio inefficax heatur.

Expanded text:
i ecclesiasticis disciplinis per ordinem non fuisset imbutus, et temporis approbatione divinis stipendiis eruditus, nequaquam ad summum Ecclesiae sacerdotium aspirare praesumeret; et non solum in eo ambitio inefficax haberetur,
Abbreviated transcription (Latin):
bitõ exierit ⁊ accusatores ⁊ testes
tiantur. ⁊ ne uituꝑetur nuĩst̾ium
nr̃mr neue securiores pb̃ri existẽtes
licencius ĩ pecc̃m prolabantur sec̃
peierare sacram̃to famã suã pur¬
b sub intelligit᷑ si reus si reus se pͣ¬
gare uolu̾it ut sacricanones mo-¬
dũ ñ necc̃itatẽ purgandi accusato
imponant sic̃ apparet ex fine capli

Expanded text:
o exierit, et accusatores ac testes tiantur, et ne vituperetur ministerium nostrum, neve securiores presbyteri existentes licentius in peccatum prolabantur, secupejerare, sacramento famam suam purbus subintelligitur, si reus se purgare voluerit, ut sacri canones modum, non necessitatem purgandi accusato imponant, sicut apparet ex fine capitu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ reuera ⁊ secratus reputet᷑. sic̃ ille qͥ
quondam ñ nisi pretio dato ad sacri
haptisiatis regnat᷑onẽ nec ad sce cõ¬
munionis participatonẽ acdmittebã¬
tur. licet symoniace: tñ ñ id̾o minus

Expanded text:
n revera consecratus reputetur, sicut illi qui quondam nonnisi pretio dato, nec ad sacri baptismi regenerationem, nec ad sanctae communionis participationem admittebantur, lice
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dedit laxamentũ peccandi qͣm¬
uis miserando deleat iam fr̃a peccata
si ñ satfactio congrua negligat. Idẽ¬
m uult orclinate dare elemosinã
a seip̃o d incipere ⁊ eam sibi pri-¬
mũ dare. est enĩ elemosina. opus mĩe¬

Expanded text:
enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare, est enim eleemosyna opus mise
Abbreviated transcription (Latin):
siculus cuiꝰ legatione fungẽs
iohes ep̃t portuensis dñicoꝵ die or¬
tana pasche in ecc̃a scẽ sophie pu-¬
blicas missas coram principe ⁊ pr̃ĩ¬
aicha latine celebrauit. hic susce
tificis facienda. Sic tñ ut si ꝯtig̾it
post eius transitũ elcõnẽ fi non
debeat orclinari qui eles fu̾it ni¬
si prius decretũ gnale introcluca¬
tur in regia urbe sccłm antiqũa
⁊suetudinẽ ut cũ eoꝵ escĩa ⁊ iussi¬
one debeat ordinatõ prosꝑari. Itẽ
uitalianus natõne signensis di¬
rexit responsales sues cũ synocly¬
ca epła uixta consuetudinẽ in re¬
giam urbem ap̃ piissimos pͥnci-¬
pes significãfone de ordinatione
Imꝑator ius ht̃ eligendi ponfificẽ.

Expanded text:
Siculus, cujus legatione fungens Joannes episcopus Portuensis dominico die octavarum paschae in ecclesia S. Sophiae publicas missas coram principe et patriarcha latine celebravit, hic susceptificis facienda, sic tamen, ut, si contigerit post ejus transitum electionem fieri, non debeat ordinari qui electus fuerit, nisi prius decretum generale introducatur in regiam urbem secundum antiquam consuetudinem, ut cum ejus scientia et jussione debeat ordinatio provenire. § 1. Item Vitalianus natione Signiensis direxit responsales suos cum synodica epistola juxta consuetudinem in regiam urbem ad piissimos principes, significans de ordinatione Imperator jus habet eligendi Pontificem.
Abbreviated transcription (Latin):
soloniam seclitione exorta qui¬
dami ex militarib iuurin impetu fr¬
isset ppłi furentis extinstꝰ theodosiꝰ
repentini nuncii atrocitate succẽ¬
sus. ad ludos circenses ĩuitari po
quisq occurriss gladio iubet. ⁊ iũ¬
clictã dare ñ crimim s furori. obħ
cũ a sacerdotib ytalie redargueret᷑
agnoinit delictũ culpãq cũ lacͥmis

Expanded text:
salonicam, seditione exorta, quidam vir ex militaribus impetu fuisset populi furentis exstinctus, Theodosius, repentini nuntii atrocitate succesus, ad ludos Circencenses invitari quisque occurrisset, gladio iubet et vindictam dare non crimini sed furori. Ob hoc cum a sacerdotibus Ytalie redargueretur, agnovit delictum, culpamque cum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
im p̃a prouectus sii raclice niciatus.
paiatior est aliis uenundare: qd̃ emut.
Et ubi est qd̃ scriptũ est. gratis accepi¬
stis: gratis date: Et cũ primo ⁊tͣ sc̃am
eccliam symoniaca heresis sit exorta.
cur ñ ꝑpenditur cur ñ uidetur. q eũ ꝙ̃¬
cũ precio quis orclinat prouehendo a-¬
git ut h̃rticus fiat Idoq hortam̃ ut
ur̃m nullus denuo hoc fieri paciatur.
s neq gr̃ã aliciũ. n supplicatione
aliquos ad sacros ordines audeat ꝓ¬
mou̾e. nisi eũ qũẽ uite ⁊ actõnis qua¬
litas ad hoc clignũ ẽẽ monstrau̾it.
Nam si alit̾ fc̃m ẽẽ sensimus denuo
cdistricta ⁊ canonica ildꝰ nou̾itis illd̃

Expanded text:
ipsa provectus sui radice vitiatus, paratior est aliis venundare, quod emit. Et ubi est quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date? Et cum prima contra sanctam Ecclesiam Simoniaca haeresis sit exorta, cur non perpenditur, cur non videtur, quia eum quem pretio quis ordinat, provehendo agit, ut haereticus fiat? Ideoque hortamur ut vestrum nullus denuo hoc fieri patiatur. Sed neque gratia alicujus, neque supplicatione aliquos ad sacros ordines audeat promovere, nisi eum quem vitae et actionis qualitas ad hoc dignum esse monstraverit; nam, si aliter factum denuo senserimus, districta et canonica illud noverit
Abbreviated transcription (Latin):
qui exͣ eccãm baptizant᷑. intelligitur
qui sacram̃ti quidẽ integritatem ac-¬
cipiunt. uͥtutẽ u̾o eius minime asse-¬
qnͣr. Paruulis n̾o uł adultis plena
fide accedentib om̃ia pecc̃a dimittũtꝰ
⁊ si aliq̃n a bono retessuri ⁊ ĩ maloui¬
tam sint finituri. Unde aug̃. in li

Expanded text:
qui extra ecclesiam baptizantur, intelligitur, qui sacramenti quidem integritatem accipiunt, virtutem vero ejus minime assequuntur. Parvulis vero, vel adultis plena fide accedentibus omnia peccata remittuntur, etsi aliquando recessuri a bono in malum vitam sint finituri Inde Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
straturꝰ ita ⁊ prebende ecc̃aꝵ eadem
caritate manente:pie ⁊ religiose
possunt distribui. nec tũc reb ec̃ce
ut propriis s ut ꝯmũib utilita¬
tib deseruiturus. ut ex hiis q̃ sibi
assignata sunt primũ sͥ neccͣia ꝑci¬
piat. Si qͣu̾o suis nc̃citatibꝰ sr̃sunt
ĩ ꝯmimes usus ec̃ce expendat. Uñ¬

Expanded text:
istraturus, ita et praebendae ecclesiarum eadem caritate manente pie et religiose possunt distribui, nec tunc rebus ecclesiae, ut propriis, sed ut communibus utilitatibus deservituris, ut ex his, quae sibi assignata sunt, primum sibi necessaria percipiat; si qua vero suis necessitatibus supersunt, in communes usus ecclesiae expendat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dunc q̃ritur si sacerdotes aliqͣ
de reb ec̃ce ceclisse noscunt᷑. anhuis
qui eas acceꝑunt aliqua firmita¬
te ꝯftabunt. Qd̃ res ecc̃e nullo mo¬
docditrahi possunt. ⁊ clistracte poꝰ¬
sideri młtis auͣctib ꝓbatur. ꝑitn.¬

Expanded text:
 Nunc quaeritur, si sacerdotes aliqua de rebus ecclesiae dedisse noscuntur, an his, qui eas acceperunt, aliqua firmitate constabunt? Quod res ecclesiae nullo modo distrahi possint et distractae possideri, multis auct
Abbreviated transcription (Latin):
ditres mobiles aut imobiles sb̾iec¬
tis plebib. aliisq piis locis in ꝓpͥo usu
hĩe. ne maiores enormit᷑ locupletntur
⁊ minores tali fc̃o pauꝑes inueiant᷑.
ꝯͣ agens canonica aucͣte coaitatꝰ exis¬

Expanded text:
res mobiles aut immobiles de subjectis plebibus aliisque piis locis in proprio usu habere, ne majores enormiter locupletentur et minores tali facto pauperes inveniantur. Contra agens canonica auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ iisurpet sibi. S si forte ent ne¬
cessanꝰ petat a collega suo ⁊ ꝑ ꝯsensũ
ecclesiam clicus non ministret.

Expanded text:
minem usurpet ; sed si forte erit necessarius, petat a collega suo, et per consecclesiam non ministret.
Abbreviated transcription (Latin):
uius rei cã cum mr̃e sua huccompul¬
sa anno p̾terito p̾sentiũ uen̾at latrix
ta: a suo noscit᷑ eam remouisse ꝯsortio. Uos¬
q hic positos asserit ꝓmisisse ut si prare se
bata sit lib̾a nullaq in ea macula s̾ruł ĩuẽ¬
ta est. hiis gͦ cognitis sine mora aliqͣ suo eã
argum̃ta sͥ oc̃conis exquirat. quibꝰ eã pos.¬
sit abicere. Nam si auob̃ qd̃ nõ credimus
minime fint adimpletum. eamq recipe
forte distułitnos illud cognoscatis cũdis
uũ datur intelligi. qd si nelcierit illũ eẽ suũ
clitoĩs dolũ passa est. ñ cogitur adħere ei. cu¬
ius fraude decepta ẽ. S iuo lib̾am accepit
⁊ illeut cam pr̃et discidii se alicuius suũ¬

Expanded text:
ujus rei causa cum matre sua huc compulsa anno praeterito praesentium venerit latrix, ta, a suo noscitur eam removisse consortio, vosque hic positos asserunt promisisse, ut, si probare se bata sit libera, nullaque in ea macula servilis inventa est. His ergo cognitis, sine mora aliqua suo peargumenta sibi occasionis exquirat, quibus eam possit abjicere. Nam si a vobis quod non credimus minime fuerit adimpletum, eamque recipere forte distulerit, nos illud cognoscatis cum disrvum, datur intelligi, quod si nesciret, illum servum esse, ionis dolum passa est, non cogitur adhaerere ei, cujus fraude decepta est; si vero liberum acceperit, et ille, ut causam praestet dissidii, se alicujus s
Abbreviated transcription (Latin):
N prochia tua basilica sc̃i laurẽtii q̃
inpossessiõe filii ⁊ ꝯsinarii nr̃i uiri
magnifici theodori fundata ẽ offm
filius nr̃ nobis retulit inuenisse se¬
rufinũ quẽdam mõachum. olim sͣ
postulat ibi pb̃rm consecͣri. qd̃ sb̾ito
fieri nos p̾rcgata obs̾uantia non
adquienimꝰ Ideoq dilectio tua:
hiis litt̾is acceptis: satto uẽiente fa¬
ciat eñ dyaconũ. ⁊ si d̾s uolu̾it. et
uximꝰ mediana ebdomada pb̃rm

Expanded text:
n parochia tua, basilica S. Saurentii, quae in possessione filii et consiliarii nostri viri magnifici Theodori fundata est, offfilius noster nobis retulit, se invenisse Ruffinum quemdam monachum, olim sibpostulat ibi presbyterum consecrari quod subito fieri nos prorogata observantia non acquievimus, ideo dilectio tua his litteris acceptis sabbato veniente faciat eum diaconum, et, si Deus voluerit et vixerimus, mediana hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscitur ⁊ ñ p̃cipit᷑ Pecc̾̃m proft̃o
iudit. qd̾ posse indulgeri p̃uidit Sed
:cum in dubiis ꝯstringimur. utiliter
minimis subdim᷑ ne in magnis sine
ad urtutes maximas ꝑ ꝯmissa mi-¬
au in diuersis eadem dispensafo locum
heat. uidelicet ut cõmittamus minora
ne alii gramorib implicent. m̃ito q̃u¬
tur. ehus itaq scribit augꝰ. in l.¬

Expanded text:
ignoscitur, non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgeri praevidit. Sed quum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine ad virtutes maximas per commissa mian in diversis eadem dispensatio locum habeat, videlicet, ut committamus minora, ne alii gravioribus implicentur, merito quaeritur. De his ita scribit Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
inde se conspicit ẽẽ. Quippe sñ reatu cri-¬
minis neutrũ uidet. si aut susceptus se¬
mel grex relinquitur. acrursũ sacra ac¬
tio sclarit̾ empta teneatur. Undiq me¬
tuit ⁊ suspectus latus om̃e ꝑtimescit.
ne aut stans inempto regimine non
digne lugeat qd̃ ñ ⁊̃ deserens emendat
aut certe regimen deserens dũ aliud fle¬
renititur rursus aliud de ip̃a gregis des
endas beemoth uersucias subtiłr fiat.¬
Ut cũ mens int̾ int̾ minora ⁊ maxĩa
pecc̃a constringit᷑ si oĩno nullus sine
pecc̃o euadendi additus patet. minora
semꝑ eligantur Quia ⁊ qui muroꝵ
undiq ambitu ne fugiat clauditur.
ibi se infugam precipitat. u̾ breuior¬
murus ingeritur. ¶Hinc paulus cũ
quostam in ecc̃a incontinentes aspi-¬
ceret concessit minima: ut maiora
sineculpa st̃ cum ñ pro explenda libidi¬
dine s prosuscipienda prole miscent᷑.¬

Expanded text:
inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne, lugeat quod non etiam deserens emendat, aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destendas Behemoth versutias subtiut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur: quia et qui murorum undique ambitu ne effugiat clauditur, ibi se in fuga praecipitat, ubi bremurus invenitur. Hinc Paulus, quum quosdam in ecclesia incontinentes adspiceret, concessit minima, ut majora sine culpa sunt, quum non pro explenda libidine, sed pro suscipienda prole miscent
Abbreviated transcription (Latin):
Ndignantur mariti si aucliant aclul¬
teros uiros pent̾e siłes adultis femiruis
penas. cum tanto grauius eos puniri
oportuerit: qͣntomagis ad eos ꝑtinet
⁊ uutute iuncere. ⁊ exemplo regere femi-¬

Expanded text:
ndignantur mariti, si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oporteat, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere et exemplo regere femi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicit placidus anno pret̾ito
dcm est de uxore illius que subito
int̾ caballos inuenta est ⁊ dũ tra¬
herentur caballi collisa est illa ⁊
abortũ fecit. Qd̃ suta est forte si
caballes alienos tulit inde est cul¬
pabilis. Nain de muliere que casu
uit̾ caballos confracta est. ubi uo¬
luntas illius nõ agnoscitur ꝑni¬
si contig̾it ut cadens arbor or¬
cident hominẽ inculpabiles st̃ atz
innoxii qr nec uoluntate eoꝵ nec
desidio romitidiũ ꝓpetratũ est. Si

Expanded text:
iste Placidus, anno praeterito dictum est de uxore illius, quia subito inter caballos inventa est, et dum traherentur caballi, collisa est illa, et abortum fecit. Quod si ita est, forte si caballos alienos tulerit, inde est culpabilis. Nam de muliere, quae casu inter caballos confracta est, ubi voluntas illius non agnoscitur pernisi contigerit, ut cadens arbor occiderit hominem, inculpabiles sunt atque innoxii, quia nec voluntate eorum, nec desiderio homicidium perpetratu
Abbreviated transcription (Latin):
i quis cl̾icus superquibuslibet cri¬
minibus accusatus fuerit in pro¬
uncia in qua consistit. ille qui pulsa¬
tur suas exerat actões. Nec existimet eũ
attusator suus alibi aut longius ad

Expanded text:
i quis clericus super quibuslibet criminibus accusatus fuerit, in provincia, in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerceat actiones: nec existimet eum accusator suus alibi, aut longius ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudine dep̃uatus: putas
aliqua neq pars ĩ hͣc fide: qr cor
tuum nõ est rectũ ap̃ deũ. uides
qd̃ hc̃ magica uanitate blasphe
ram conscĩam fidei ñ hebat. ¶ tẽ
g̾g̃ in registro

Expanded text:
suetudine depravatus putasse, neque pars in hac fide; quia cor tuum non est rectum apud Deum . Vides quod hunc magica vanitate blasphemram conscientiam fidei non habebat. » Unde in Registro
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ copulam ut cã prolis sit ñ uoluptatis
⁊ carius cõmixtio creandoꝵ lib̾oꝵ sit gr̃a
ñ sat̃ffatõ uicioꝵ. Si quis enĩ sua con¬
iuge ñ cupidine uoluptatis raptus s
solũmͦ creandoꝵ lib̾oꝵ gr̃a utit᷑ iste pro¬
fecto siue de ingressu ecc̃e siue de sumdo¬

Expanded text:
 oportet ut causa prolis sit, non voluptatis, et carnis commistio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis sua conjuge, non cupidine voluptatis raptus, sed solummodo creandorum liberorum gratia utitur, ipse profecto sive de ingressu ecclesiae, seu d
Abbreviated transcription (Latin):
atq alia custelire uideant᷑ romanoꝵ
tñ semꝑ ab antiquiorib usus fuit pꝰ
amixtionẽ ꝓprie ⁊iugis ⁊ lauacri puri¬
ficationẽ querere ⁊ ab ingressu ecc̃e pau¬
lulũ temꝑare nec hoc dicentes culpand̃¬
putanimus ẽẽ riugiũ. S qr ip̃a licita
adiixtio riugis sñ uolutate carnis fĩ
ñ poss a sacri loci ingressu est abstinẽ¬
dum q uoluptas ip̃a sũ culpa nullate-¬

Expanded text:
alia custodire videantur; Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum temperare. Nec hoc dicentes culpam deputamus esse conjugium: sed quia ipsa licita admixtio conjugis sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu est abstinendum, quia voluptas ipsa sine culpa nullate
Abbreviated transcription (Latin):
sicus professionẽ suã ⁊ hĩtu
b uiuimꝰ obseruare monemur.
sic ⁊ de indum̃tis intelligend̃ est.
ut enĩ alibi d̾r. quisquis ꝯtemp¬
tis hũs cum quib nunt laucio¬
ra sͥ uł austĩora pre cetĩs indu¬
m̃ta uł alim̃ta queritant intem¬
perans sui est aut suꝑsticiosus ẽ.
incessu aũt d ẽẽ sacerdos ornatus
ut gͣuitate ituu̾s: mentis matu¬
ritatem ostendat. In compositio .ii.
corporis: ut augꝰ ait in equalita-¬
tem indicat mentis. uñ hystori¬
ographus ille cum mutabłitatẽ

Expanded text:
icus professionem suam et habitu bus vivimus, observare monemur, sic et de indumentis intelligendum est. Ut enim alibi dicitur: Quisquis contemtis his cum quibus vivit, lautiora sibi vel austeriora prae caeteris indumenta vel alimenta quaerit, aut intemperans sui, aut superstitiosus est. In incessu autem debet esse sacerdos ornatus, ut gravitate itineris mentis maturitatem ostendat. Incompositio enim corporis ut Augustinus ait inaequalitatem indicat mentis. Unde historiographus ille, quum ejus mutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
unt namq ñ nilli ita distͥc¬
ti ut omẽm ⁊̃ mansuetudi¬
nem benignitatis amittant. ⁊ st
non nulli ita mansueti ut ꝑdãt
districti iura regiĩs. Uñ cunt¬
tis rectorib utraq sũmo oꝑe sũt
tenenda. ut nec in discipline ui¬
gore benignitatẽ mansuetudĩs
nec rursũ in mansuetudĩe. Distric¬
tionem deserant discipline. Qua¬
tinus nec a compassione pietatis
obdurescant cum ꝯtumaces corri¬
gũt nec cliscipline iugorẽ mol¬
uant cũ infirmoꝵ aĩos ⁊solantꝰ.
Regat ergo discipline uigor mã¬
suetudinẽ ⁊ mansuetudo ornet¬
sermone uigorẽ ⁊ sic alter ꝯmen¬
detur ex alt̾o ut nec iugor sit rigi¬
dus nec mansuetudo dissolutã¬

Expanded text:
unt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum in mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, cum contumaces corrigunt; nec disciplinae vigorem molliant, cum infirmorum animos consolantur. Regat ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
spontanee religiosum. aut si uir ecte de
quolz patrocuno destores ꝑman̾e uoluim
sacerdotali sñia a xp̃ianoꝵ cetu hẽantur
extorres. ut nec locus eis ullus sit ꝯĩonis
statuit sẏnodus: ꝑfessionũ uł ỹitus sui
desertrices suꝑiori sñia ꝯdempnẽtur. Itẽ¬
uł mõast̾iis deputati admilicisi ñ redeãt

Expanded text:
spontanee religiosum, aut si vir deditus quolibet patrocinio desertores permanere volusententia a Christianorum coetu habeantur extorres, ut nec locus eis ullus sit communis. statuit synodus, professionidesertrices superiori sententia condemnentur. vel monasteriis deputati, ad militiam non redeant
Abbreviated transcription (Latin):
ue cont mores boĩm st̃ flagicia pro
moꝵ diu̾sitate sunt uitanda. ut pac¬
fum int̾ segentis aut cuntatis consue¬
tudineł iege firmatum. nulla aut ciuis
aut pegrini libidine uoletur. Turpis. n¬
est omnis ꝑs uniu̾so suo ñ congruens.
Cum aũt deus aliquid ꝯtra morem ł ⁊tra
pactum quoꝵ l iubet ⁊ si nunqͣm ibi fcm̃
est tñ faciend̾ est. ⁊ si omissum: restauran¬
dum est ⁊ si statutũ non erat: institu¬
endum est. Si enĩ regi licet in cuntate cui
regnat iubere aliquid quod neq añ ip̃m
quisqͣm nec ip̃e unqͣm iusserat ⁊ si ñ est cort
sccietatem eius ciuitatis ei obtemperatur
immo fit contsccietatem si non obtempe¬
raturei Gen̾ale quippe pactum est societa¬
tis humane: obtemꝑare regib suis q̃nto
magis tõ creatori uniu̾se creature sue ad ea
que iusserit sñ dubitatõe seruiend̾ est. sicut
enĩ in potestatib scrietatis humane maior
potestas minoriad obediend̾ p̃ponit᷑. ita deus
omnib.¬

Expanded text:
e contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diversitate sunt vitanda, ut pactum inter se, gentis aut civitatis consuetudine, vel lege firmatum, nulla civis aut peregrini libidine violetur. Turpis enim omnis pars est universo suo non congruens. Cum autem Deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet jubet, etsi nunquam ibi factum est, faciendum est: et si omissum, instaurandum; et si institutum non erat, instituendum est. Si enim regi licet in civitate cui regnat, jubere aliquid quod neque ante illum quisquam, nec ipse unquam jusserat; et non contra societatem civitatis ei obtemperatur, inmo contra societatem non obtemperatur — generale quippe pactum est societatis humanae oboedire regibus suis — quanto magis deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea quae iusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnib
Abbreviated transcription (Latin):
uos ignorare frẽs ce dormiẽtib. ut nõ
ꝯtristemini. S addidit sicut ⁊ ceti qͣ
spem non hnt. Pietatis namq affe¬
ctu ⁊ humanitatis intuitu mortuoꝰ
luge ñ ꝓhibemur. sicut ñ nullos scõ¬
rum alioꝵ exequiis pias lacrimas ĩ¬
penclisse legimꝰ. Ninc ⁊ anastasiꝰ papa

Expanded text:
vos ignorare de dormientibus, ut non contristemini, sed addidit: sicut et ceteri, qui spem non habent. Pietatis namque affectu et humanitatis intuitu mortuos lugere non prohibemur, sicut nonnullos sanctorum aliorum exsequiis pias lacrimas impendisse legimus. Hinc etiam Anastasius Papa
Abbreviated transcription (Latin):
ullus abbas uł mõachus canoni¬
cos regłares. a proposito ꝑfessionis
canonice reuocare atq ad inc̃asticum
hitum trahendo suscipere audeat. Ut mo¬
nachi fiant. qͣmdiu ordinis sui eccłia
inueire quiuint. inqͣcanonice uuẽdo
possint. ꝙ si temario ausu id age temp¬
tau̾nt: anath̾atis unculo obligẽtur
ꝑfessus nisi qd absit publicelapsus
fu̾̃it: mõachus efficiatur. qd̾ si decreto
deat. ⁊ deinceps memorialem cuculã
religionis ꝓpositũ induerit. Uñ uibanꝰ
.iiͦ. scribit abbi sc̃i ruffi

Expanded text:
ullus abbas vel monachus canonicos regulares a proposito professionis canonicae revocare, et ad monasticum habitum trahendo suscipere audeat, ut monachi fiant, quamdiu ordinis sui ecclesiam invenire quiverint, in qua canonice vivendo possint. Quod si temerario ausu id agere tentaverint, anathematis vinculo obligentur.professus, nisi quod absit publice lapsus fuerit, monachus efficiatur. Quod si decreto deat, et deinceps memorialem cucullam religionis propositum induerit. Unde Urbanus Papa II. scribit abbati sancti Ruffini:
Abbreviated transcription (Latin):
ruspicinam listauit.⁊ postea non apparu¬
it. nam dr fabulose arante quodam rustico
subito ex glebis exiluisse. ⁊ auruspicinam
dictasse: qua die mortuus est. quos libros
romani ex etrusca lingua in ꝓpriam muta¬
uerunt. ¶Hiis ergo portentis perdemonum
fallaciam illuditur curiositas humana
qñ id impndenter appetit scire qd̃ nulla ra¬
tione ei competit inuestigare. Hpotestas i
sͥ aptent hoc est pͣuos hoĩes seducant illos¬
s. qui spernunt uitatem. ⁊ credunt men¬
dacio ⁊ uxͣ pauli snĩam sanam doctrinãn¬

Expanded text:
aruspicinam dictavit, et postea non apparuaruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc ex glebis exsiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua, in propriam mutaverunt. His ergo portentis per daemonum fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare: aa, hoc est pravos homines, seducant illos, qui spernunt veritatem, et credunt mendacio, et juxta Pauli sententiam sanam doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
us mancio tliuinatio nunicupatur.ad qs
suscitandos cadau̾i sanguis aclicitur
nam amare sanguinem demones clicãt᷑
Ideoq quocienscumq nigromancia fit: cru-¬
oraque miscetur colore sangunis faciluiꝰ
ꝓuocantur. ydromantici ab aqua clicti. Est
n ydromantia i aquarum inspectione ũ¬
bras demonũ euocare ⁊ ymagines lucdifica¬
tionis eorum uide. ibiq ab eis aliqua aucli¬
re. ubi adbibitosanguine ⁊ inferos ꝓhibẽ
pertinent ligature execrabilium remeclio¬
rum quears non cõmendat medicorum
suspendenclis atq liganclis in quib om¬
nib ars demonum ex quadam pestifera
societate hominũ ⁊angłorum malorum
exorta est. uñ ⁊ cuncta uitanda sunt xp̃iano
⁊ omni penitus execratione repuclienda atq
dampnanda. Auguria .ni. sunt anium. H¬
autẽ friges primi inuenunt prestigium no
mercutius d̾r prius inuenisse. Dictura est¬
auprestigium qd̾ prestringet aciem cculoꝵ
Auruspicine ar tem primus etrusis tracli¬

Expanded text:
μαντεία divinatio nuncupatur, ad quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare sanguinem daemones dicuntur. Ideoque quotiescunque necromantia fit, cruor aquae miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantici ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquarum inspectione umbras daemonum evocare, et imagineas ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audirepertinent et ligaturae exsecrabilium remediorum, quae ars non commendat medicorum, suspendendis atque ligandis, in quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum, et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt, praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Hetruscus tradi
Abbreviated transcription (Latin):
moysi: ita ⁊ isti resistunt iutati. hoĩes
corrupti mente reprobi cuta fidem:
sedultra non ꝓficient. Insipientia e-¬
orum manifestaerit omnib sicut et
illorum fuit. nec ideo quisqͣm crecere de¬
ret quoslibet magicis artibus aliquid
facereposse sine permissudei. qui om¬
nia que funt. aut iusto iudicio facit
aut ꝑmissu suo ita fieri sict. qd p̾dc̃i
magi leguntur similia fecisse moysi
qui uirgam suam ꝓiecit ⁊ comisa est
gas suas. que conuerse sunt ĩ draco-
nes. sz deuorauit uirga aaron: uirgas
eorum. Non .n. fuerunt creatores dra¬
conum. nec magi nec angeli mali qͥ¬
bus ministris illa operamuntur. Issit
n. rebus corporeis per omma elemen

Expanded text:
ta et isti resistunt veritati, homines corrupti mente, reprobi circa fidem, sed ultra non proficient. Insipientia eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Nec ideo quisquam credere debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quia omnia quae fiunt aut justo judicio fiunt, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magici leguntur similia fecisse Moysi qui virgam suam projecit, et conversa est gas suas quae versae sunt nes, sed devoravit virga Aaron virgas eorum. Non enim fuerunt creatores draconum nec magi, nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. Insunt enim rebus corporeis per omnia elemen
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ cum data fuerit oportuntas tẽ¬
poralis atq causalis prumpunt inspe-¬
ties debitas suis moclis ⁊ finib ⁊ sic ñ
licuntur angeli qui ista faciunt am¬
maliũ creatores. sicut nec agricole se¬
nentiũ creatores clicenli sũt qͣmius
nou̾int p̾be qͣsdam usibiles oportuni¬
tates ⁊ causas: ut illa nascantur. Qd̾
Deus uero solus unus est creator qͥ
quomodo scriptura narret phitonissã
samuelẽ ꝓpħam suscitasse ad colicqũ
sauł impiissimi regis. si phitonicacli¬
uinatio ercori magice artis deputãda
omino facinꝰ est. si scłmhec uerba his¬
torie commocetur assensus. Quomodo
enim poterat fieri utarte magica attra
ibus iustus. at si non attractus est con¬
amisit meritum sp̃ale qd positus ĩ cͣcne
q̃sierat qd̃ ualde absurclũ est. Qmia qui
hinc iustus receglit ꝑman iustꝰ. porro
hoc est p̾stigium sachane quont płimoꝰ
sallat ⁊ ponos hr̃e in potestate se tfigit.

Expanded text:
quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae senentium creatores dicendi sunt, quamvis noverint praebere quasdam visibiles opportunitates et causas, ut illa nascantur. Quod Deus vero solus unus est creator, ququomodo scriptura narret Pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magicae artis deputanda m facinus aestimo, si secundum uerba historiae commodetur adsensus. qui enim fieri poterat, ut arte magica adtrahtae operibus iustus? aut, si non adtractus est, conamisit meritum spiritalis, quod positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est, quia hinc qui iustus recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ⁊ lcanus. Mens hausti nulla same
polluta ueneni incantata perit. Demoni
b ̃ accctis audent uentilare. ut quosq suoꝰ
ꝑinant malis artibus immicos. hii⁊ sã¬
gimne utuntur. ⁊ uictimis sepe contigũt¬

Expanded text:
Unde Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni, incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quique suos perimant malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis, et saepe contingunt
Abbreviated transcription (Latin):
te qui custocdiant ep̃m predican.¬
tem. ne ip̃e aut ab insidiatorib
quoquo modo infesteturraut le-¬
datur a sus. aut uerba diuina
detrabendo. aut insidiando pollu-¬
antur uł despiciant᷑. s u̾itas sp̃u¬
ali redoleat feruore. Pax predica-¬
ta labiis cum uoluntate animi¬

Expanded text:
ui custodiant episcopum praedicantem, ne aut ipse ab insidiatoribus quoquo modo infestetur, aut laedatur a suis, aut verba divina detrahendo aut insidiando polluantur, vel despiciantur, sed veritas spirituali redoleat fervore, pax praedicata labiis animi cum voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ non ut claudꝰ saltem cũ infir¬
mitate teneat. s ab hiis om̃i mo¬
do alienus existar. S ibbus u̾o est
quem t̾rene solitudĩs pondus depri¬
nt ne nunqͣm ad suꝑna respiciat.
s solis huis qui infimis calcantur
intendat. Qui ⁊ si q̃n aliquid ex bo
no celestis pr̃ĩe audierit. Ad hoc ni
uatus cordis faciem ñ attollit qr
cogitatõnis statũ exig̾e ñ ualet.
quẽ t̾rene usus sollicitudĩs curru-¬
um tenet. Ex eoꝵ quippe spẽ ait ps

Expanded text:
 non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omni modo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur, intendat. Qui etsi quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimre praegravatus, cordis faciem non attollit. Quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum qui
Abbreviated transcription (Latin):
nalia oꝑa obscurant. In lippis qͥp¬
peocul pupille sane st̾ sz humore
defluenti infirmantes palpebre
grossescunt. quoꝵ quidẽ qr infu¬
sione crebra attitur ⁊̃ acies pu¬
pille uiciatur. Et st̃ ñ nulli quo¬
rum sensũ carnalis uite oꝑatõ
tilit̾ ꝑ ingeniũ pot̾ant. s usu pͣ¬
noꝵ actuũ caligant᷑. Lippꝰ itaq
est cuiꝰ sensũ natura exacuit. sed
ꝯuersatõis prauitas confundit
sim. Collirio inunge ocłos tuos
ut iudeas. Collirio quippe oculos

Expanded text:
lia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt. Quae quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli, quorum sensum carnalis vitae operatio tiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. itur: Collyrio inunge oculos tuos ut
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊̃ in laudẽ sponse dr in canticis¬
canticoꝵ. Nasus tuus sic̃ turris q̃
est in lybano. qr nimir̃ sc̃a ecc̃a que
ex causis singłis temptam̃ta ꝓ de¬
ant. per discretõnẽ espicit. ⁊ uent᷑a
uitoꝵ bella ex alto deprehendit. S
sunt ñ nulli qui d̾ se existimari he¬
betes nolunt sepe se in quibzdam ĩ¬
quisitõnib plusqͣm necc̃e est exer¬
centes ex numia subtilitate fallun
di uł torto naso. Nasus ⁊ eĩ grandi
⁊ tortus est discretõis sb̾tilitas im¬
moderata que d̃ plus qͣm decet exer¬
cũit actõnis sue restitudinẽ ip̃am
confundit. Eracto aũt pede uel
manu est qui miam dñi perg̾e om̃i¬
modo ñ ualet. atq a bonis actib
funditus exsors uacat quatinus

Expanded text:
Unde et in laude sponsae diciUnde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris, quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis tentamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli, qui dum existimari se hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia subtilitate fdi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto pede vel manu est, qui viam Domini pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
si albuginẽ hñs in oculo. si ingem
scabiem. si ⁊̃ impetiginẽ incorpore
uł pondosus. Cetus quippe est qui
suꝑne lum̃ contemplafonis igno¬
rat. qui p̾sentis iute tenebris pres¬
sus dũ uenturã lucẽ uenturã neqͣ¬
qͣm diligendo espicit. quo gressũ
oꝑis porrigat nescit. hinc etenĩ ꝓ¬
pedes scõꝵ suoꝵ seruabit ⁊ ĩpiim
tenebras ⁊ticescent. Claudꝰ u̾o ẽ
qui quidã quo ꝑg̾e debeat: aspicit
s ꝑ infirmitatem mentis uite iuã
ꝑfrẽ non ualet ten̾e qͣm uidet quia
iudelicet quis ad uirtutis statum
oꝑis efficacit̾ ñ seq̃ntur. Hinc eteĩ
paulus dicit ad hebreos. remissas
manus. ⁊ dissoluta genua erigite
⁊ gressus restos facite pedib ur̃is
ut ñ claudicans quis erret magis¬
aũt sanet. P aruo aũt naso est
qui ad tenendã mensurã discreti¬
onis ydoneus ñ est Naso quippe o¬
dores fetores q discernimꝰ. Recte gͦ
ꝑ nasũ discretõ exprimit᷑ ꝑ qͣm uir¬
tutes eligimus delicta reprobamꝰ

Expanded text:
si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus. Caecus quippe est qui supernae lumen contemplationis ignorat. Qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo egressum operis porrigat, nescit. Hinc etenim proPedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis vitae viam perfecte non valet te; quia ad virtutis statum operis efficaciter non sequuntur. Hinc etenim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, sed magis sanetur. § 3. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores foetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Albuginẽ u̾oh̃t in oculo qui u̾i¬
tatis lucẽ id̾e ñ sinitur. qr arro¬
gancia sapĩe seu iusticie cecatur.
Pupilla namq oculi iugͣ uidet.
albuginẽ tolerans nichil uidet.
qr indelicet sensus humane cogita¬
tõnis si stultũ se pecc̃orem q intel

Expanded text:
Albuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nihil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intel