comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ueneruit. Et uenerunt inguit adme. qui debuetat dicere uenat il
glorificandũ dm̃ ꝓ signi magnitudinę de babilone quȩ urbi in toco eibcos¬
temaistimta ẽ. Runũ ꝙ ysaias. Qd inqͥt uiderunt in domo tua. Et ule tis
pondit ex parte uerũ. qđ om̃ia uiderint ir domo ilsꝰ nec fuerit res quã ñ
ostendetit eis in thesautis suis s alterũ tacet de qͦ uerebat᷑ offensã qdđ often¬
lerit eis aincta quȩ habetet in potestate sua. haut aubiuĩ qͥn & templi fup
ũ. De cmet tempus qñ omĩa hȩc quȩ in domo tua sc̃. & ñ tuo s. patrũ tuopla
bore quesita in babilonẽ tiansserant᷑. & de semine tuo fiant cunuchi inai¬
la regia. Ex quo hebrei uolunt damelẽ. ananiã. inisaelẽ. arariã. q̃ fut
de regio semine factos e̾ẽ eunuchos qͥs inministerio nabrgo donosor fuis
abis hanc noxã. aut si ñ facis deleme de libro tuo quẽ scripsisti. Snde et̃

Expanded text:
quem venerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad quem venerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias, Quid, inquit, viderunt in domo tua? Etpondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res, quam non ostenderit eis in thesauris suis, sed alterum tacuit, de quo verebatur offensam: quod ostenderit eis cuncta, quae haberet in poum: Veniet tempus, quando omnia haec, quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. » Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misaelem, Azariam, qui fuere de regio semine, factos esse eunuchos, quos in ministerio Nabuchodonosor fuisseis hanc noxam, aut, si non facis, dele me de li
Abbreviated transcription (Latin):
tit moxises phataone submerso. & debbora int̾tecto sysara. & anua qdi¬
to satuele unde cõmonitu eẽ fiagilitatis sue. Rursũq. post corpors soi¬
ttẽ & signi magnitudmẽ offerri aliã occasione supbis. quã ut prudcis e
ii eultor uitare debu erat. nec monstrare alienigens diuitias suas. qt ĩoti¬
buente ponsedeuat. Et quo terta leges qͥ tropologie discimꝰ ñ nittens astu¬
garitabante porcos nec dandũ scm̃ canib. Qui enĩ fiaetis ẽ sp̃u adscondit nit¬
tia Et quicũq hoc fecent om̃is uittꝰ uitꝰ meruat᷑. perit q posteritas .&. amisiu
rili ⁊ ob ore. in muliebrẽ redigit᷑ molliciẽ Ingreditur g ꝯsaras. adregt au
si nesciꝰ suiscitatur Quid dixerunt uiri isti & unde uenetunt adte Duoti¬
sogat. quid louti sunt & tinde uenert̃. Iue ad unũ respondit. altem ptini
de babilone qđ quanto tia longior fit unde uenert̃. tanto iste glorio fioips

Expanded text:
it Moyses Pharaone submerso , et Debbora interfecto Sisara , et Anna genito Samuele . Unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat; nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta Leges quoque tropologiae discimus, non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . Qui enim fidelis est spiritus, abscondit negotia; et quicumque hoc non fecerit, omnis virtus illius enervatur; peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem . Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur. Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? Duo interrogat, quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero praetde Babylone: quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior propter
Abbreviated transcription (Latin):
Sodomoꝵ. Pecꝰ silens. ł cecitas. siue similitudo coꝵ
Seboim. Cap̾arũ. ł dãmularũ. siue statio
eius mare. uel statio maris.
Sala. Missa.
Sofera. Narratio. siueliber.
Serug. Corrigia siue ꝑfectꝰ.
Sarai. Princeps mea.
Sichem. Umeri. ł labor.
Soor. Parua. ł meridiana.
Sennaab. Dentis pat̾. siue fetor patris.¬
Semebad. Nom̃ ꝑditionis. sine ibi ꝑditio.
Segor. Parua. Ipsa est q̃ ⁊ supra seor.
S sciendũ qr .g. litt̾am in medio ñ habeat.
Scͥbitur aut̃ apud hebrxos ꝑ uocalem aĩn.
Sau. siue saue. Digne. ł eleuatio.
Seir.
Bilosus. uel hispidus.
Princeps.
Murꝰ. ł directus. ł continens.
Conuersio. siue rete.
Sue.
Loquens. siue cantilena.
Simeon.
S in latinũ ⁊ grecũ sonum uertitur.¬
Sebeon. Stante iniquitate.
Sofar. Specłator eiꝰ. ł bucma.
Sainma. Perditio.
Uana uetustas. ł uectes ad portandũ.

Expanded text:
 silens, vel caecitas, vel similitudo eorum. Seboim, caprearum, vel damularum, sive statio ejus mare, aut statio maris. Sala  , missa. Sophera  , narratio, sive liber. , corrigia, sive perfectus. Sarai, princeps mea. Sichem, humeri, vel labor. Soor, parva, vel meridiana. Sennaab, dentis pater, sive fetor patris.Semebad, nomen perditionis, sive ibi perditio. Segor  , parva: ipsa est quae et supra Soor. Sed sciendum, quia G litteram in medio non habeat, scribaturque apud  sive Save, digne, vel elevatio. Seir, pilosus, vel hispidus. princeps. Sur, murus, vel directus, aut continens. conversio, sive rete. Sue, loquens, sive cantilena. Simeon, ed in Latinum et Graecum sonum vertiturSebeon, stante iniquitate. Sophar, speculator ejus, vel buccina. Samma, perditio. vana vetustas, vel vectes ad portandu
Abbreviated transcription (Latin):
fõrtis pupilla. siue calcauit eã.
S boc firo sermone dr. C edetũ hebtaice pingͦ¬
do int̾p̃tat᷑. aut cinis. id: fauilla holo caustoꝵ.
Desan.
Similit̃ ut supͣ. Licet qͥdam putent
Eden. Uoluptas. siuc dicie. ł ornatus.
Euila. A Dolens. siue parturiens.
Eufrates. Frugifet. siue recens.
Eua.Calamitas. aut ue. uel uita.
E noch. Dedicatio.
Enos. homo. siue de̾ꝑatꝰ. uel uiolentus.
Eueum. Ferum. siue pessimũ.
eber.Transitorem.
El modao. Admatrẽ ei p̃cipuã. siue di m̃su
ellasar. Dei declinatio. site hanc sꝑans.
schol. Botrus. siue iguis om̃is. Sue pul¬
on. Puluis meroris. łptiluis mittił. si
a dscientiã. sule de scientia.
Eitheus. Formidans. siue stupens.
Edom. Rufus. siue t̾renꝰ.
effrata.
Ub̾tas. sie puluerulenta.
fictio. id est plasina.
Esban.
Ignis meis.
Effraim. Fru¬
i. Frugiferũ. siue crescentem.
Esrom. Sagittam uidens.

Expanded text:
fortis papilla, sive calcabit eam: sed hoc Syro sermone dicitur: caeterum Hebraice, pinguedo interpretatur, aut cinis, id est, favilla holocaustorum. Desan, similiter ut supra: licet quidam putent Eden, voluptas, sive deliciae, vel ornatus. Evila, dolens, sive parturiens. Euphrates, frugifer, sive crescens. Eva, calamitas, aut vae, vel vita. Enoch, dedicatio. Enos, homo, sive desperatus, vel violentus. Evaeum, ferum, sive pessimum. Eber, transitorem. Elmodad, ad matrem ejus praecipuam, sive Dei mensura. Ellasar, Dei declinatio, sive hanc separans. Eschol, botrus, sive ignis omnis. Ephron, ad scientiam, sive de scientia. Ethaeus, formidans, sive stupens. , rufus, sive terrenus. Ephrata, ubertas, sive pulverulenta. , fictio, sive plasma. Esban, ignis in eis. Efraim, frugiferum, sive crescentem. Esrom  , sagittam videns.
Abbreviated transcription (Latin):
uana. aut monile coli.
abram. Popłs excelsus.
Aminadab. Popłs m̃s spontaneus.
abiii. Pater m̃s est. siue pat̾ ipse.
asir. Uinc̾tus.
abiasaf. Patris mei collectio.
amalec. Popłs brucꝰ. siue popłs luigens.
Besehel. In umbra d̃i.

Expanded text:
vana, aut monile colli. , populus excelsus. Aminadab, populus meus spontaneus. Abiu, pater meus est, sive pater ipse. Asir,   vinctus. , patris mei collectio. , populus bruchus, sive populus lingens. Beseleel, in umbra Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerauerit in certamine. Qui enĩ antiqͥ hostis potestate se eruete deside¬
rat. necesse ẽ ut fortit᷑ contra eũ dimicet. & adutortũ a sũma potestate assi

Expanded text:
non perseverarit in certamine. Qui enim antiqui hostis potestate se exuere desidenon perseverarit in certamine. Qui enim antiqui hostis potestate se exuere desiderat, necesse est ut fortiter contra eum dimicet, et adjutorium a summa potentia
Abbreviated transcription (Latin):
uit contra eũ. Cũ sem el quis ciuilibet se manciparit uitio: ñ uno s mul¬
tis dnĩs obnortus erit. Unde ioachim quẽ pharao ante sibi censũ soluere
coegid: nunc nabugodonosor rex babilonis sibi trib annis seruire compel¬
lit. S quẽ nabugodonosor aliũ intelligimꝰ. nͥ eundẽ quẽ pharaonẽ ẽẽ dixi¬
mꝰ. principẽ uidelicet confusionis. & rectorẽ tencbrarui harũ: Ergo cũ antiquas
hostis aliquẽ sibi aensũ peccati soluere ꝑsuadet. mox totũ in dominũ suitm
redigere. & plenũ seruitiũ expendere ammonet. Qia ẽ gͦ alud trib annis re¬
gis babilonis seruũ eẽ. ꝙͣ ꝑsuasione. delectationẽ atq consensu antiqͦ hosti
subditũ fore: & totũ uitiis deditũ quasi libere ab eo possideti Si sepe contin¬
git qdͣ tales ꝑ ddĩ miscdiã ammoniti. rebellare contͣ nȩꝙͣ sp̃m meditenttr.
Hinc ẽ qđ subdit᷑. rursũ rebellauit contͣ eũ. Nec tam̃ sufficit rebellare. t̾

Expanded text:
um autem quod cum semel quis cuilibet se emanciparit vitio, non uno sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joakim quem Pharao ante censum sibi solvere coegit, nunc Nabuchodonosor rex Babylonis sibi tribus annis servire compellit. Et quem Nabuchodonosor alium intelligemus, nisi eumdem quem Pharaonem esse diximus, principem videlicet confusionis, et rectorem tenebrarum harum. Ergo cum antiquus hostis aliquem sibi censum peccati solvere persuadet, mox totum in dominium suum redigere et plenum servitium expendere admonet. Quid est ergo aliud regis gi Babylonis servum esse, quam persuasione, delectatione atque consensu antiquo hosti subditum fore, et totum vitiis deditum quasi libere ab eo possideri? Sed saepe contingit quod tales, per Dei misericordiam admoniti, rebellare contra nequam Spiritum meditentur. Hinc est quod subditur: « rursus rebellavit contra eum. » Nec tamen sufficit rebellare, si
Abbreviated transcription (Latin):
et quinq uiros de his qui steterant corã rege. quos repperit in ciuitate. et sophar
in reblata. Percussitq cos rex babilonis et inter fecit in reblatha in derra e¬
math: et tinslatus ẽ uida de terra sua. Non solũ mnĩ ppłares. s et fortes co
pͥncipes in ȩccła diabolus deciꝑe & peccatis captiuare satagit. Wnde de ppso

Expanded text:
et quinque viros de his qui steterant coram rege quos repperit in civitate et Sopher et quinque viros de his qui steterant coram rege quos repperit in civitate et Sopher in Reblatha, percussitque eos rex Babylonis et interfecit; in Reblatha in terra Hemath. Et translatus est Juda de terra sua. » Non solum enim populares, sed et fortes et principes in Ecclesia diabolus decipere et peccatis captivare satagit, unde de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
doctores possumꝰ acciꝑe. qui sonoritate p̃dicationis & fit mitate debuert̃
alios sustentare: mare ęreũ baptismi lauactũ uł compunctionẽ lacͥma¬
nitunt᷑ & confringere: ita ut ñ remaneat testa in qͣ possit igniculus ferri
de incendio. Ouas qq ereas. & trullas & tridentes & scyphos. & mortariola
et omĩa uasa in quib ministradant tulerunt: qr auisa officia in ęccła¬
sticis ordimbus de aĩ seruitio auferentes. in suũ usũ nȩquissimũ uertunt. Necũ¬
et tunbulũ et fialas: cũ oracionem qua diuinitas placari potuit et poculũ u̾bi
quib lassi refocillari ddebuerant. impediendo subu̾tunt. Que uait ea aurea
et quȩ argentea argentea tulit princeps militiȩ qr tam sensũ p̃tiosũ ꝙͣ elo¬
lit qͦq princeps militiȩ saraiam sacerdotem pͥmũ. & sophoniã sacerdotẽ scđm.
et tres ianitores. et de ciutate eunuchũ unũ. qui erat p̃fectꝰ siꝑ uiros belladoes.

Expanded text:
doctores possumus accipere, qui sonoritate praedicationis et fidei firmitate debuerunt alios sustentare. Mare autem aereum baptismi lavacrum, vel compunctionem lacrymanituntur et confringere, ita ut non remaneat testa, qua possit igniculus ferri de incendio. « Ollas quoque aereas, et trullas, et tridentes, et scyphos et mortariola, et omnia vasa aenea, in quibus ministrabant, tulerunt. » Quia diversa officia in ecclesiasticis ordinibus de Dei servitio auferentes, in suum usum nequissimum converterunt. « Necthuribula et phialas. » Cum orationem, qua divinitas placari potuit, et poculum verbi, quibus lassi refocillari debuerant, impediendo subvertunt. « Quae aurea, aurea, et quae argentea, argentea, tulit princeps militiae. » Quia tam sensum pretiosum lit quoque princeps militiae Seraian sacerdotem primum et Sophoniam sacerdotem secundum et tres ianitores et de civitate eunuchum unum qui erat praefectus super viros bellatores
Abbreviated transcription (Latin):
Madienei. Diudicantes.
Manasse. Oblitus. uel necessitas.
Memiri. a marus. ł amaritudines.
Melchiel. Rex m̃s ds.
Machit. Uendens.
Noemina. Decor. sine uoluptas. ł fides.
Noe. Requies.

Expanded text:
Deus. , judicantes. Manasse, obitus, vel necessitas. 14 Merari, amarus, vel amaritudines. Melchiel, rex meus Deus. Machir, vendens. Noemma, decor, sive voluptas, vel fides. Noe, requies.
Abbreviated transcription (Latin):
Messaiam. hostes eoꝵ. siue m̾suta.
S sciendũ qd̾ mesraim egyptꝰ appellatis.¬
Melcha. Regina enis.
Mamre. Diuisione. siue ꝑspicuam.
Masec. Potũ dans. siue ꝓpinans.
Maacha. Frangentẽ. siue confractã.
Melan. Metientem. siue respondentẽ.
Madian. De udicio. siue de causa.
Masmȩ. Exaudientẽ.
Massa. Leuans. si ue pondꝰ. aut onꝰ.
Melech. Chorus. siue apͥncipio.
Mezza. Eristo.
osanath. Requiescens. siue douanti.
Mafreca. Nectigal uanũ. siue sibilans. ithets.
Mectabel. Quam bonis ds.
oatraid. ꝑsecutio. siue uirga descendens.
Mera ab. a qua auri. siue aqua fiuens.

Expanded text:
Mesraim, hostes eorum, sive mensura. Sed sciendum quod Mesraim, Aegyptus appellatMelcha, regina ejus. Mamre, de visione, sive perspicuam. Masec  , potum dans, sive propinans. , frangentem, sive confractam. Maedan  , metientem, sive respondentem. , de judicio, sive de causa. Masmae, exaudientem. Massa, levans, sive pondus, aut onus. Meleth  , chorus, sive a principio. Meza, existo. Manath  , requiescens, sive donanti. Masreca, vectigal vanum, sive sibilans, vel trahens. Mettabel, quam bonus Deus. , persecutio, sive virga descendens. Mezaab, aqua auri, sive aqua fluens.
Abbreviated transcription (Latin):
reges israhelitarũ imitatꝰ. in hierosolimis idoloꝵ aras constituit: & suꝑea
sacrificauit. In quib etiã suũ holocaustũ obtitit filiũ. more chananeois.
siꝑ hec. multa alia scelera ꝑpetrauit. Musach qͦq sabbati qđ ectificauerat ii
plo et ingressũ regis exteriꝰ conu̾tit intemplũ dñi ꝓpt̃ regẽ assyriors. Legi ino¬
iusdã iusach scbati expositũ locũ quendã. uł edificiũ qͦddã cẽ pofitũ. inus¬
tibulo templi dñi. ubi reges quando in sabbato orationis causa ad templũ
ibant. pecuniã ꝓ elemosina ĩmittebant. Et ita musach sabbati garoficiũ ce
regum: sic̃ corbanan ẽ sacerdotũ. Widet᷑ enĩ achar ipsũ ȩdificiũ. et ingressũ ros
ext̾iꝰ ñ idõ conu̾tisse in templũ dni. ut in eo cultui seruiret᷑ diuino. s ut simi
cũ templo ꝓfanaret᷑ studens ut magis regi placeret assyrio. ꝙͣ dõ pattũ suor
& dño. Cui sensui uidet᷑ liber paralipomenon astipulari: ubi ita scriptũ est.

Expanded text:
lymis idolorum aras constituit, et super eas sacrificavit, in quibus etiam suum in holocaustum obtulit filium more Chananaeorum, et super haec multa alia scelera perpetravit. Musach quoque sabbati, quod aedificaverat in templo, et ingressum regis exterius convertit in templum Domini, propter regem Assyriorum, ibro musach sabbati expositum locum quemdam, vel aedificium quoddam esse positum in vestibulo templi Domini, ubi reges, quando in sabbato orationibant, pecuniam pro eleemosyna mittebant. Et ita Musach sabbati, gazophylacium esse regum, sicut Corbanan est sacerdotum. Videtur enim Achaz ipsum aedificium et ingressum regis exterius, non ideo convertisse in templum Domini, quod in eo cultui serviretur divino, sed ut simul cum templo profanaretur, studens ut magis placeret regi Assyrio quam Deo patrum suorum et Domino. Cui sensui videtur liber Paralipomenon astipulare, ubi ita scriptum est : «
Abbreviated transcription (Latin):
tilittera. uerũ ab. heth. ac qͣ iam supra diximꝰ.
snarran. foramina. fiue ita. P fodicus cos.
S & hoc nom̃. ꝑ beth. hebraicũ incipit.
Chebron. Coniugiũ. siue in cantator. aut
uisio semptt̾na. Et hoc ħẽth. ht̃ inpͥncipio.
Cnodorlagomer. Quasi generatio manipuli.
siue quasi decorũ manipulum.
Chobal. Condemnatio. i¬
chaseo. Quasi populantes. st̃ aũ calder
Chech. Percutiens.
chabraath. Quasi aectum. siue graue.
Chorri. siue chorreꝰ. Farina. aut farinatꝰ. aut pꝰ
Coniunctio. ł incantator.
et hoc ꝑħeth. litteram scribitur.
Dan.
Iudiciũ. aut iudicans.
Dedan.
Solitariꝰ. siue fratruelis eoꝵ.
Dasem.¬
Subtile. siue palmata.
Iudicium istuo.¬

Expanded text:
heth, de qua jam supra diximus. Charran  , foramina, sive ira, vel fodiens eos. Sed et hoc nomen per heth Hebraicum incipit. Chebron  , conjugium, sive incantator, aut visio sempiterna, et hoc heth habet in principio. Chodorlagomer  , quasi generatio manipuli, 8 sive quasi decorum manipulum. Hoba , condemnatio. Chased, quasi populantes. Sunt autem Chaldaei. Cheth, percutiens. Chabrath, quasi electum, sive grave. Chorri, sive Chorraeus, farina, aut farinatus, seu poconjunctio, vel incantator: heth litteram scribitur. Dan, judicium, aut judicans. Dedan, solitarius, sive fratruelis eorum. Dasemsubtile, sive palmata. dicium istu
Abbreviated transcription (Latin):
seũ. Colonũ eiciens. siue aduenã ꝓp inqͣntẽ.
Gerara. Ruminationẽ uidit. siuc maceria.
S sciendũ qd̾ gerara int̾pretat᷑ incolatꝰ. Gede
ra uͦ maceria. siue sepes.
Gazan. Fortitudinẽ eius.
Gomorra. P opłi timor. uel seditio.
Sciendũ qd .s. litt̾am in hebraico ñ ht̃. sco
scribitur ꝑ uocalem. aĩn. Srationis.¬
Gather. Torcular uidens. siue accola erplo
Geraris. Aduiene ꝓpinqͣntes. siue cormpeta:
Gad. Temptatio. siue latrũcłs. ł fortuna.
Galaad. Ac̾nus testimonii. siue tnsmigͣtio testi
De hoc inlibris hebraicar̃ q̃stioñ plemꝰ diximꝰ.
Gatham. Tangens risit.scinitas.¬
Gera. Ruminatio. uel incolatꝰ.
Gani. Clatio mea. srue hortꝰ metis.

Expanded text:
aeus, colonum ejiciens, sive advenam propinquantem. Gerara  , ruminationem vidit, seu maceria. Sed sciendum quod Gerara interpretatur, incolatus: Gedera vero  , maceria, sive sepes. Gaza, fortitudo ejus. Gomorrha  , populi timor, sive seditio. Sciendum quod G litteram in Hebraico non habet, sed scribitur per vocalem Ain. Gether, torcular videns, sive accola explorGeraris, advenae propinquantes, sive cornipeta eorum. Gad, tentatio, sive latGalaad, acervus testimonii, sive transmigratio testimonii. De hoc in libris Hebraicarum Quaestionum plenius diximus. Gatham  , tangens risit. , aGera, ruminatio, vel incolatus. Gani  , elatio mea, sive
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ uę adu̾sitas feriat. ne electos eiꝰ aut ĩmoderata ꝓsꝑitas eieuet. aut n¬
mia adu̾sitas grauet. Statutũ qͦq ẽ quantũ in ipia uita mortali tempou¬
te dĩ anni uitȩ crescerent. hoc qͦq ante scła p̃firũ fuit. atq spatiuĩ uit̨ qd
inopinate foris ẽ additũ. ñ sine augm̃to p̃scientiȩ fuit intꝰ statutũ. Q con¬
u̾tit faciẽ suã ad parietem: & orauit añm dicens. Conu̾tit q ez echias
faciẽ suã ad parietẽ: qr ad templũ ire ñ poterat. Ad templi aut̃ parietem
iuxta qđ salomon palatiũ exstruxerat. uł ab solute ad parietẽ ne lacͥimas

Expanded text:
 ut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita mortali temporte Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae, quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. « Qui convertit faciem suam ad parietem, faciem suam ad parietem. « Quia ad templum ire non poterat, ad parietem templi, juxta quod Salomon palatium extruxerat: vel absolute ad parietem, ne lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
qm er ipso uita procedit. Et ante om̃ia spem nrũm in regis elestis bonitate
ponant petentes ut eiꝰ gr̃a a malis om̃ib lib erem̃: sicq erunꝰ semꝑ imm unes

Expanded text:
quia ex ipso vita procedit. Et ante omnia spem nostram in Regis coelestis bonitate quia ex ipso vita procedit. Et ante omnia spem nostram in Regis coelestis bonitate ponamus, petentes ut ejus gratia a malis omnibus liberemur. Sicque erimus semper immunes
Abbreviated transcription (Latin):
incelligere uoluerimꝰ ad unũ ꝓfecto eundẽq spãtis expositio sinẽ respict.
Didũ dipe ẽ de sapientia qr aurũ ẽ et mustitudo gẽmarũ. atq idõ clusores ho¬
tũ ñ alios aptiꝰ ꝙ doctores intelligere ualemꝰ. qui quã dui recte uuunt ac locent
in ornatum scẽ ciuitatis industriã suȩ artis impendunt. At si fore er rauie¬
tint. quid ñ a rege chaldeoꝵ captiui babiloma transserunt᷑. Et qm̃ arciti
ẽ & dusonẽ ab hierosolums babiloniã transmigrari. hoc ẽ talentũ tibi celit̃
acceptũ in trã defodete. id ẽ scientiam spalẽ ad peccatos oꝑa conita iutelligen¬
dũ ẽ: om̃s ꝙ uiros fortes & bellatores simul in captruitatẽ ductos. hoc ẽ eos qui
uidebant᷑ iuri fortas eẽ et bellatores astutia malignorũ spĩiũ a cceptos. atq in car¬
cerẽ sp̃alis babiloniȩ captiuatos: necesse ẽ ut oꝑam demiꝰ quatuꝰ seuissumi re¬
gis potestatem euadam. Uigilemꝰ & sobrii simꝰ. tiumorẽ dnũ anteoculos semper

Expanded text:
alis expositio finem respicit. Dictum quippe est de Sapientia: Quia aurum est, et multitudo gemmarum: atque ideo clusores horum, non alios aptius, quam doctores intelligere valemus, qui quandiu recte vivunt, ac docent, in ornatum sanctae civitatis industriam suae artis impendunt. At si forte erraverint, quid nisi a rege Chaldaeorum captivi Babyloniam transferuntur? Artificem et clusorem ab Hierosolymis Babyloniam transmigradefodiri, id est, scientiam spiritualem ad peccatorum opera converti intelligendum est, omnesque viros fortes et bellatores simul in captivitatem ductos, hoc est, eos qui videbantur viri fortes esse, et bellatores, astutia malignorum spirituum deceptos, atque in carcerem spiritualis Babyloniae captivatos; necesse est ut operam demus, quatenus saevissimi regis potestatem evadamus; vigilemus et sobrii simus, timorem Dei ante oculos semper
Abbreviated transcription (Latin):
& siti ẽẽ capietidos. simulq illecebrã iungit cimorł. ut quos tiore ñ iunat
ꝑsuasione decipiat. & dic̃ ex ꝑsona regis. Facite mecũ beneditionẽ. noc ẽ fac¬
te qd in nrãm benedictionẽ ꝓficiat. B enedicite regi asigrio. et eũ anm̃ con¬
fitemina ut p̃mia consequamini: donec reittar de egipto. uł cupta lobna si¬
deci. Maditaide in urbe uĩa. et reb ur̃is frumini: et postea dducã uos in imilẽ¬

Expanded text:
capiendos. Simulque et illecebram jungit timori, ut quos terrore non vincit, persuasione decipiat. Et dicit ex persona regis: « Facite mecum benedictionem, » hoc est, facite quod in vestram benedictionem proficiat. Benedicite regi Assyrio, et eum dominum confitemini, ut praemia consequamini, donec revertar de Aegypto, vel, capta Sobna, redeam. Habitate in urbe vestra, et rebus vestris fruimini, et postea ducam vos in simile
Abbreviated transcription (Latin):
Possessio. ł lam̃tatio. sistagnꝰ.¬
lam̃tatio. uel possessio coꝵ¬
am̃tes. uel stupentes.
Carnaim. Cormia.
Cades.
Sc̃a. siue mutata.
I. Possidentes.
Cenerei. Zelotipi. si ue possessio eiꝰ.
Cedmonei. Antiqua tristicia. siue ouentaa.
Camuhel. Resurrectio di. siue statio di.
edar. Tenebre. ł meror.
Cedma. Orientalis. uel antecedens.
Molares dentes. siue pacientia.
XIII aspiratione addita. id est ꝑ .chi. legen¬
da grecũ. Cherubin. Scientia multiplicata. łꝯͣ
si plures. Cham. salioꝰ. S sciendũ est. qd̾ in ha¬
breo. chi. litt̾am ñ ht̃. scribit᷑ aũ ꝑ hech que du¬
plici aspiratione ꝓfertur.
Chalanne. Consũmatio fut᷑a. siue om̃s nos
Chalec Quasi uiride.

Expanded text:
possessio, vel lamentatio. Cainlamentatio, vel possessio eoamentes, vel stupentes. Carnaim, cornua. Cades, sancta, sive mutata. , possidentes. Cenezaei, zelotypi, vel possessio ejus. Cedmonaei, antiqua tristitia, sive orientales. Camuel, resurrectio Dei, sive statio Dei. , tenebrae, vel moeror. Cedma, orientalis, vel antecedens. Caath, molares dentes, sive patientia.exin aspiratione addita, id est, per chi Graecum legenda. , scientia multiplicata, vel quasi plures. Cham  , calidus. Sed sciendum, quod in Hebraeo chi litteram non habeat: scribitur autem per heth, quae duplici aspiratione proferturChalanne, consummatio futura, sive omnes nos. Chalech  , quasi viride.
Abbreviated transcription (Latin):
dine bella uitioꝵ suꝑari debeant. uice clari discimꝰ : s ꝑ hilistei filios itł
fabris armor prtudnt. cũ maligni sp̃i animos fideliũ a meditatione
sacre lectionis secularia illis negotia inserendo retardant. ne uł ipsi ꝑhui
exeretuũ resistendi fiduciã sumant. uł alios forte qui legere nesciunt ao
resistendõ uitiis exortando aut corripiendo accendant. Tollunt fabros
armor cũ eos qui sacia eloquia norunt. in tantũ scelerib obruunt.
ut dicere bona quȩ didicerant ꝓrsus etubescant. T ransferunt omac̾
artiticẽ & inclusorẽ in babiloniã de hierłm: cũ eos qͥ multipharia uirtu¬
munir solebant. a ꝓposito deflectunt. atq ingenis qd̾ tuttioni sc̃ẽ eccłs
impendere debuerant ad uoluntatẽ potiꝰ regis uitioꝵ dispensare coni

Expanded text:
rdine bella vitiorum superari debeant, luce clarius discimus. Sed Philisthaei filios Israel rdine bella vitiorum superari debeant, luce clarius discimus. Sed Philisthaei filios Israel fabris armorum privant, cum maligni spiritus animos fidelium a meditatione sacrae lectionis, saecularia illis negotia inserendo, retardant, ne vel ipsi per hujus exercitium resistendi fiduciam sumant, vel alios forte, qui legere nesciunt, ad resistendum vitiis exhortando aut corripiendo accendant. Tollunt fabros armorum, cum eos qui sacra eloquia norunt in tantum sceleribus obruunt, ut dicere bona quae didicerant, prorsus erubescant. Transferunt omnem artificem et inclusorem in Babyloniam de Jerusalem, cum eos qui multifaria virtumunire solebant, a proposito deflectunt, atque ingenium, quod tuitioni sanctae Ecclesiae impendere debuerant, ad voluntatem potius regis vitiorum, dispensare
Abbreviated transcription (Latin):
babilon aut̃ & chaldei siuue philistei ciuitatẽ diaboli. ia est omnẽ malig¬
noꝵ siue hominũ siue angłoꝵ muttitudinẽ designant. Seriuit ꝙ itł
philisteis siue chaideis. cũ fideles quiq nominetenus in ȩccła consistentes.
cȩterũ ab immundis uł spiritib uł hominib decepti aut̃ auiaridiȩ aut lixu¬
riȩ aut alti ciuilibet peccato m̃as colla subinitunt. Abduait aut̃ nabugodono¬
et magistros ppłors & eos qui inuincibili animo cdno seruire. ac decalogũ
legu nodit uidebant᷑ indi ac ꝓximi amore conseruare. subito suuie uie¬
cebris mundi scuadu̾sitatib subacłi. aut maiorib se facinotib polluunt.
aut ceite in heresim declinando. aꝑte aꝑostasiȩ notã incidunt. drma uͭ qͥ¬
b contia diabolũ repugnantes libtatẽ a dõ nobis ddonatã oefendamꝰ. quę
st̃ alia al eloquia scripturatũ. i quib & ipst aru & scõꝵ eiꝰ exemplis qͦ e¬

Expanded text:
Babylon autem et Chaldaei sive Philisthaei, civitatem diaboli, id est, omne malignorum sive hominum seu angelorum multitudinem designant; servitque Israel Philisthaeis sive Chaldaeis, cum fideles quique nocaeterum ab immundis vel spiritibus, vel hominibus decepti, aut avaritiae, aut luxuriae, aut alteri cuilibet peccato mentis colla submittunt. Abducit autem Nabuchodonoet magistros populorum et eos qui invincibili animo Domino servire, ac decalogum legis fideliter videbantur in Dei ac proximi amore conservare, subito sive illecebris mundi seu adversitatibus subacti, aut majoribus se facinoribus polluunt, aut certe in haeresim declinando aperte apostasiae notam incidunt. Arma vero quibus, contra diabolum repugnan ejus exemplis, quo o
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de quo scriptiuia dicit. Dñs forais. añs potens in p̃lio. E t alibi. Ipse enĩ salbs
ciec ppłm suũ a peccatis cors. Ipse quidẽ zelo dñi mundat terrã tuda &¬
ab om̃ib ĩmunditiis & ab hominationib. qui ꝑ ꝓphetã dicit. ⁊̃ elis ado
comedit me. Dequo & ioħs ait. Eui uentil abrũ imanu sua & ꝑminas
areã suã. De qͦe malachias dicit. E cce uenit dicit añs exercituũ. Et quis p
cogitore diẽ aduentus ci : Et quis stabit ad uidendũ eũ: Ipse enĩ quas e¬

Expanded text:
 de quo Scriptura dicit: Dominus fortis, Dominus potens in praelio . Et alibi: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Ipse quidem zelo Dei mundat terram Juda ab omnibus immunditiis et abominationibus, qui per Prophetam dicit: Zelus domus tuae comedit me ; de quo et Joannes ait: Cujus ventilabrum in manu sua et purgabit aream suam ; de quo et Malachias dicit: Ecce venit, dicit Dominus exercituum. Quis poterit cogitare diem adventus ejus, et quis stabit ad videndu
Abbreviated transcription (Latin):
cathena constringit. Tulit qͦq similit̃ et sophoniã qui intp̃tat᷑ absconditꝰ sacer¬
dotẽ scđm. cũ scđi ordinis uiros hoc ẽ prb̃ros qui talentũ u̾bi dĩ in t̾ra fodien¬
tes absconderant. in suũ dominiũ subigit. Et tres ianitores. illos uidelicet tant¬
tores qui ostiũ fillĩ aꝑite aebuerant. & tenentes clauim scientię. nec ipsi in¬
sacra stultas uirgines appellat. Qui uasa oleo uacua in manib tenebatit:
continentes uidelicet se a coitu corporali. nec tam̃ oleũ gr̃ȩ et miscdie in pecto¬
re suo habere uolebant. Qui frustra sitꝑ utros bellatores constitaunt᷑ cũ ar¬
rogantiã p̾cauere ñ meditant᷑. Tulit & quinq uiros de his qͥ steterant co
rã rege: ulos ꝓfecto qui quinq sensib corporis. uoluptati seruientes. regi. ui¬
tioꝵ semꝑ assistebant. Et sophat pͥncipẽ exercitus qͥ ꝓbabat tyrones de po¬
pulo terrȩ. Sophar int̃p̃tatur dissipans uł aiidens: significans cos qui

Expanded text:
similiter et Sophoniam, » qui interpretatur absconditus, sacerdotem secundum, cum secundi ordinis, hoc est, presbyteros, qui talentum verbi Dei in terra fodientes absconderant, in suum Dominum subigit. « Et tres janitores: » illos videlicet janitores qui ostium fidei aperire debuerant, et tenentes clavem scientiae, nec ipsi insacra stultas virgines appellat . Qui vasa oleo vacua in manibus tenebant, continentes videlicet se a coitu corporali, nec tamen oleum gratiae et misericordiae in pectore suo habere volebant, qui frustra super viros bellatores constituuntur, cum arrogantiam praecavere non meditantur. « Tulit et quinque viroram rege, » illos profecto qui quinque sensibus corporis voluptati servientes, regi vitiorum semper assistebant. « Et Sophar principem exercitus, qui probabat tyrones de populo terrae; » Sophar interpretatur dissipans vel dividens, significans eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ante intuentis oculos trucidat: qr sepe sic bona oꝑa interficit. ut hȩc se amit¬
tere ipse qui captus ẽ. animꝰ dolens cernat. Nam gemit plerumq animꝰ: & tam̃
carnis suȩ delectationib uictus. bona quȩ gemit amans ꝑdit. Ea quȩ pattair
dampna considerat. nec tam̃ uirtutis brachiũ contra regẽ babilonis leuat.
S dũ cuuens uł uidens nęquitiȩ ꝓꝑetratione ꝑcutitur. ad hoc qͣndoq peciti
priꝰ sedechiȩ filiis oculos eruit: qr malignꝰ sp̃s subductis priꝰ bonis oꝑibus
post et intelligentie lum̃ tollit. Qađ recte sedechias in reblatha patit᷑. Reblata qͥppe.
multa hȩc intp̃tatur. Ecenĩ qͣndoq & lum̃ ei rationis claudit᷑: qͥ prauo usu a¬

Expanded text:
ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amitante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est animus dolens cernat. Nam genuit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdidit. Ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetrationeprius filiis, Sedeciae oculos eruit; quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, et lumen intelligentiae tollit. Quod recte Sedecias in Reblatha patitur, quae multa haec interpretatur. Quandoque enim et lumen rationis clauditur, cum pravo usu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in fams excelsis quȩ fecerant samarite gens et gens in utbib suis in qͥb ha¬
bitabant. Wiri enĩ babilonii fȩcerunt socothbenon: uiri aut̃ cutheni fecerus¬
asima. Porro euei feceit̾ nebaar et tharthe. In libro quidẽ locor leꝗit᷑ qd benob
et nergel fuerint ciuitates quas construxerant in regione uidee samaritam
qͥ de babilona transierant. asima qͦq oppidũ qđ edificauert᷑ qͥ ad eã uene¬

Expanded text:
 in fanis excelsis, quae fecerant Samariae gens, et gens in urbibus suis, in quibus habitabant. Viri enim Babylonii fecerunt Sochoth Benoth: Viri autem Cutheni feceruAsima. Porro Hevaei fecerunt Nebaaz, et Thartha. In libro quidem locorum legitur, quod Benoth, et Nergel fuerunt civitates, quas construxerunt in regione Judeae Samaritani, qui de Babylonia transierant. Asima quoque oppidum quod aedificaverunt, qui ad eam vene
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hȩc penitentia manasse. quł post cõmissa scelera nullus debet de di miscdia des¬
perare. s magis ꝑ penitentiã congruã spem habere ueniȩ. si eam rite ꝑfecerint.
quã patres sui fabricati fuerant emundauit & se indĩ cultu stienue exer¬
cuit. Et merito: qr longe ante hoc de illo p̃dictũ ẽ ꝑ ꝓpħam. Int̾p̃tat᷑ aut̃ iosias¬
cuiꝰ ẽ sacrificiũ anõ. uł salus añi. uł forcitudo dni. Qđ aut̃ sequit᷑ de eodẽ rege
qđ audito libto legis anĩ quẽ helcheas sacerdos inuenit in domo dñi. scidisset
fato rege prechia Edificauit qͦq agens industriȩ omnẽ murũ qͥ fuat Nin¬

Expanded text:
est haec poenitentia Manasse, quod post commissa scelera nullus debet de Dei misericordia desperare, sed magis per poenitentiam congruam spem habere veniae, si eam rite perfecit. quam patres sui fabricaverunt, emundavit; et se in Dei cultu strenue exercuit. Et merito. Quia longe ante hoc de illo praedictum est per prophetam. Interpretafortitudo. Quod autem sequitur de eodem rege, quod audito libro legis Domini, quem Helchias sacerdos invenit in domo Domini, scidisset aefato rege Ezechia : « Aedificavit quoque agens industrie omnem murum, qui fuerat di
Abbreviated transcription (Latin):
oporteret eũ syros iuncere dimicando. et regnũ ꝓpriũ dilatare in partib quidẽ
aquilonis usq ad emachy cuitatẽ. a meridie uͦ usq ad asphalti dẽ. Antiquitus
enĩ t̾mini chananei isti fuerunt: sic̃ princeps iesus ea loca act̃minauit. Igitur

Expanded text:
oporteret eum Syros vincere dimicando, et regnum proprium dilatare in partibus quidem oporteret eum Syros vincere dimicando, et regnum proprium dilatare in partibus quidem Aquilonis usque ad Emach civitatem; a meridie vero usque ad Ispaltiten. Antiquitus enim termini Chananaei isti fuerunt, sicut princeps Jesus ea loca determinavit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dib: ꝓ frum̃to palcas. ꝑ solida petra. luti opera sect̾am᷑. Qđ ar̃ de hicroboã rege isrł
ipse restituit t̾minos isrł ab introitu emath usq ad mate solitudinis. ematdi quę
nunc epiphania ar̃ septemtrionalis erat t̃minꝰ isrł Alate aut̃ solitudinis qđ hebr¬
ice dr̃ araba mare mortuũ designat: qd̃ in longitudine ꝑ stadia quingenta oc¬
toginta usq ad zoatos arabiȩ in latituditie centũ quinquaginita usq ad uici¬
nia sodomoꝵ ꝓgreditur. Cuiꝰ loci iosephus ita meminit dicens. Anno aut̃ qͥnto
decimo regniama siȩ: undecimꝰ regnauit in itł filiꝰ ioas hieroboam in samaria
annis quadraginta. Hic aut̃ rex citca dm̃ quidẽ inuriosus et iniquus ęxctait ue¬
hement̃. idola colendo: & multa incongrua & oꝑa extranea faciendo. Popło
aut᷑ istahelitatũ: multoꝵ bonoꝵ fuit occasio. Huic quidẽ ionas ꝓphetauit q

Expanded text:
dibus, pro frumento paleas, pro solida dibus, pro frumento paleas, pro solida ipse restituit terminos Israel ab introitu Emath, usque ad mare solitudinis Emath, quae nunc Epiphani adjicitur, septentrionalis erat terminus Israel. Mare autem solitudinis, quod Hebraice dicitur Araba, mare Mortuum designat, quod in latitudine per stadia octoginta usque ad zearos Arabiae, in longitudine centum quinquaginta usque ad vicinia Sodomorum progreditur; cujus loci Josephus ita meminit ddecimo regni Amasiae, undecimus regnavit in Israel filius Joas Jeroboam in Samaria annos quadraginta. Hic autem rex circa Deum quidem injuriosus et iniquus exstitit vehementer idola colendo, et multa incongrua et opera extranea faciendo. Populo autem Israelitarum multorum bonorum fuit occasio. Huic quidem Jonas prophetavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nauit nemo questut am̃. ꝑatiẽ. abrahã. ysaac. & iacob. Qñ uͦ ille mortuus ẽ ĩuspira¬
uat᷑ filii usrł ut scriptura dic̃. & ascendit clamor eoꝵ ad dñm. cũ utiq iurta his¬
toriã tunc magis gaudere debuerint & ante sufpirarent cũ iuueret. Hierechie¬
le qͦq ꝓphecante talthias filiꝰ bananiȩ occubuit: & post pessimi aucis interitum.
cecidi inquit suꝑ faciẽ meã & clamauti uoce magna. & dixi. Hcu mͥ heu mͥ adonas¬
ds̃ in consitmationẽ tri facis reiiquias ifrł: Si gͦ incelligas in oria & pharaone. et
phalthia. et cȩcis istiꝰmodi contrarias fortitudines. uidebis qͦmͦ illis uiuentib nullus
nr̃oꝵ uideat ac suspiret. et in penitentiã corruat. N regnet ait apłi peccatũ in uto¬
mortali corpore. R egnante peccato egypti extriumꝰ cuuitates. in ctnere u̾sani. et sor¬

Expanded text:
uspirauspiraverunt filii Israel, » ut Scriptura dicit, « et ascendit clamor eorum ad Dominum , » cum utique juxta historiam tunc magis gaudere debuerint, et ante suspirarent, cum vincerent. Hiezechiele quoque prophetante, Pheltias, filius Banaiae, occubuit, et post pessimi ducis interitum: « Cecidi, inquit, super faciem meam, et clamavi voce magna, dicens, et ddomine, in . consummationem tu facis reliquias Israhel. si ergo intellegas in Ozia et Pharaone et Phaltia et ceteris istiusmodi contrarias fortitudines, uidebis, quomodo illis uiuentibus nullus nostrum uideat ac suspiret et in paenitentiam corruat. non regnet, ait apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sor
Abbreviated transcription (Latin):
tũ añi dũi scactificare intemplo uellet contra legt̾ moysi: ꝑcustus t̃ lepra a año uirta al¬
tare astans & holosausta nitens osterre. Pot̾ quippẽ orias rex iprosus significare dia¬
uolumn: duꝰ septa imquitatis imsanabilis ẽ. & cum suã mensitrã ñ uellet cognoscs ei sał
maiora temptasiet appecere: feditate pesumȩ i eptȩ notabilis esfectus. de domo aĩ cieat̃
ẽ a ꝑ senerauuit uiq in sinc̃ lepstis separatis appło aĩ. Sub hoc iudelicet rege regnante.
et quantũ in ipso ẽ sacerdotium dissipante. isaias ꝓpħa uisionẽ allã magniticã qtia
uideiat añm sedentẽ suꝑ sonũ excelsũ uiacre ñ potuit. Quãdui ille regnũ tenuit. in
uidta ꝓpha ocuos ñ lcuauit ad cełum. ñ st̃ ei rescata cȩlestia ñ apparuit añs sabaodi
nec in ministerio fidelit̃ scĩ nom̃ auditũ ẽ. Qñ uͦ ille mortuus ẽ: unuisa quę susp seqͣns
sermo monstrauit. aꝑto scse lumine ꝓdiderunt. Tale qͥa et in erodo scriptũ ẽ. Sũ

Expanded text:
tum Domini dum sacrificare in templo vellet contra legem Moysi, percussus est lepra a Domino juxta altare astans, et holocausta nitens offerre . Potest quippe Ozias, rex leprosus, significare diabolum, cujus lepra iniquitatis insanabilis est. Qui cum suam mensuram non vellet cognoscere, et majora tentasset appetere, foeditate pessimae leprae notabilis effectus de domo Dei ejectus est, et perseveravit usque in finem leprosus, separatus a populo Dei. Sub hoc videlicet rege regnante, et, quantum est in se, sacerdotium dissipante, Isaias propheta visionem illam magnificam, qua viderat Dominum sedentem super solium excelsum , videre non potuit. QuJudaea, propheta oculos non levavit ad coelum, non ei sunt reserata coelestia, non apparuit Dominus Sabaoth, nec in ministerio fideliter sancti nomen auditum est; quando vero ille mortuus est, universa quae subsequens sermo monstravit, aperto sese lumine prodiderunt. Tale quiddam et in Exodo scriptum est: dum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ int̃ duplicẽ murũ ad ortũ regis fugerint latent᷑. arguit mertiã docto¬
rũ qui intͣ duplicẽ murũ duoꝵ testam̃toꝵ constitia. ñ uelligerare sea
esttigere querunt. & in delitiis magis difflucte. qđ ortus significat. ꝙ scu¬
to fidei nostib obsistere. Porro chaldei obsidebant in circuitu ciuitatem
fugit itaq sedechias ꝑ iã quȩ ducit ad campestria solitudinis. & ꝑse¬

Expanded text:
est inter duplicem murum ad hortum regis fugerint, » latenter arguit inertiam doctorum, qui inter duplicem murum duorum testamentorum constituti, non belligerare, sed effugere quaerunt; et in deliciis magis diffluere, qto fidei hostibus obsistere. « Porro Chaldaei obsistebant in circuitu civitatem; fugit itaque Sedecias per viam quae ducit ad campestria solitudinis. Et perse
Abbreviated transcription (Latin):
gens fabricata ẽ dm̃ suũ: quasi aa expletionẽ sententię subiunctũ.ẽ. Sirmĩ
babilonii fecerunt socohbenoth. id ẽ cab̾naaila benoth. Ec meliꝰ i fallor
faceret int̾pres si socoth latine in tabnacula u̾teret: et nom̃ idosi benoth abso¬
lute poneret. Et sic̃ in sequentib maniteste ar̃. hi aut̃ qͥ erant ac sepharuiamm
comburebant filios suoi igni aramelech & anamelem ⁊dola fitisse urbis siplis¬
uaim: ita uidetur consequens ut et nergel cutheoꝵ. asima amatheoꝵ. ncbaut
et tharcha idola fuerint eueoꝵ. ꝓ ost hȩc scriptura narrat de ipsis samaria¬
nis. qđ cũ dñm colerent. diis qͦq suis scrurent uirta consuetuainẽ gentũ
de qͥb translati fuerant samatiã. Et ñ multopost subsequit᷑ aicens. Fuetc̃
gͥ gentes istȩ tuñtes quidẽ am̃: ẜ. nichilomuꝰ & iiolis suis seruientes. Nã eo

Expanded text:
fabricata est deum suum, quasi ad expletionem sententiae subjunctum est: Viri enim Babylonii fecerunt Socoth Benoth, id est, tabernacula Benoth. Et melius, ni fallor, faceret interpres, si Socoth Latine in tabernacula verteret, et nomen idoli Benoth absolute poneret; et sicut in sequentibus manifeste dicitur: Hi autem qui erant de Sepharvaim, comburebant filios suos igni Adramelech et Anamelech divaim. Ita videtur consequens, ut et Nergel Cuthaeorum, Asima Hemathaeorum, Nebaaz et Tharthac idola fuerint Evaeorum. Posthaec Scriptura narrat de ipsis Samaritanis quod cum Dominum colerent, diis quoque suis servirent juxta consuetudinem gentium, de quibus translati fuerant Samariam, et non multo post subsequitur, dicens: « Fuerunt igitur gentes istae timentes quidem Deum, sed nihilominus et idolis suis servientes; nam e
Abbreviated transcription (Latin):
tã. infetens. Et humiliatꝰ ẽ postea eo qͦd exaltatũ e̾e̾t cor ei. tã ipse ꝙͣ habitatores
hierłm. & idcirco ñuenit suꝑ eos ira atĩ in dieb er echiȩ. Lȩtatus ẽ gͦ in aduen¬
tu legatoꝵ berodach. quẽ patrẽ fuisse nabugodonosor hebrei autumant.
& in oblatione munerũ. & congratulatione sanitatis suȩ. Ostenditq eis
uixta septuaginta domũ nechota ꝓ qua syminachꝰ transtulit aromatũ su¬
oꝵ. & thesauros argenti & auti sui. & odoram̃toꝵ. & unguenti optimi qd̃
in hebraico scribitur olei boni. & om̃s thesauros uasoꝵ garȩ. siue ut ibi legit᷑
uasoꝵ suoꝵ. Gara aut̃ lingua ꝑsarũ diuitiȩ nun cupantur. nec ẽ hebreus
itit riistis inta qd u tolũ thesauios sos atꝙ palatii s et templi ostend

Expanded text:
habitatores Jerusalem: et idcirco non venit super eos ira Domini in diebus Ezechiae. Laetatus est ergo in adventu legatorum Merodach, quem patrem fuisse Nabuchodonosor Hebraei autumant; et in oblatione munerum, et congratulatione sanitatis suae. Ostenditque eis juxta Septuaginta domum NECHOTHA , pro qua Symmachus transtulit aromatum suorum; et thesauros argenti, et auri et odoramentorum et unguenti optimi: quod in Hebraico scribitur, olei boni; et omnes thesauros vasorum gazae, sive, ut ibi legitur, vasorum suorum. Gaza autem lingua Persarum divitiae nuncupantur: nec est Hebraeus tissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et Templi ostende
Abbreviated transcription (Latin):
passione amicitia fȩderant᷑. Impio regi ysaias iubetur occurrere exiens de loco
suo ñ in principio aquȩ dũctꝰ s in extremis finib piscine superioris. in uia agri¬
fullonis: ubi sordes os maculȩ purgabant᷑. Quãuis enĩ achar regnar et suꝑ
iudã tunc qr impiꝰ erat: in suꝑioris piscinȩ extrenus finib morabat᷑ Ergo dc̃ ñ
tã regis miserctur quẽ indignũ estimabat salute: ꝙͣ spłi sui. Duas aut̃ caudas
tortiũ fumigatitiũ ut pri. liximꝰ uoait sapientiã scłarẽ. hereticũ ꝙ sermonẽ
quoꝵ finis exustio ẽ. Qui stustra unerunt consiliũ ut ascenderent con uds̃
et quasi negligentẽ et dormientẽ caperent. et suis et rorib copularent. Me
tatẽ: apud se estimat eẽ optimã doctrinã. Deniq marcion hereticus bon¬
bib dominentur. Cũ aut̃ consũmationis tempꝰ aducnerit. hoc ẽ sexaguita qͥha.

Expanded text:
passione amicitia foederantur . Impio regi Isaias jubetur occurrere exiens de loco passione amicitia foederantur . Impio regi Isaias jubetur occurrere exiens de loco suo non in principio aquaeductus, sed in extremis finibus piscinae superioris, quae erfullonis, ubi sordes expurgabantur. Quamvis enim Achaz regnaret super Judam, tamen quia impius erat, in superioris piscinae extremis finibus morabatur. Ergo Deus non tam regis miseretur, quem indignum aestimabat salute, quam populi sui. Duas autem caudas torrium fumigantium, ut prius diximus, vocat sapientiam saecularem, haereticumque sermonem, quorum finis exustio est. Qui frustra inierunt consilium, ut ascenderent contra Judam, et quasi negligentem et dormientem caperent, et suis erroribus copularent, ponitatem, apud se optimam aestimat esse doctrinam. Deniqurbibus dominentur. Cum autem consummationis tempus advenerit, hoc est sexaginta quinque
Abbreviated transcription (Latin):
co isto in terra quã dedi patrib ut̃is a scło & usq in scłm. E cce uos contidttis
m scrmonib m̃datii qui ñ ꝓaerunt uobis. stirari. occidete. adulterate. iurare
inddacit᷑. libare baalim. et ire post deos alicnos qͦs ignoratis. et uenistis et stecistis
corã me idomo hao in qua inuocatũ ẽ nom̃ meũ et dixistis. Liberati sumꝰ
eo qd fecerimꝰ om̃s abhominaiones istas. Et nunc qi fęcistis omĩa oꝑa hec dicit
dñs et soatus sũ ad uos mane consurgens et loquens. et ñ audistis. faciam
domui huic in qua inuocatũ ẽ nom̃ incũ. et in qua uos hadetis fidutiã et
loco quẽ iledi uobis et patrib ur̃is sic̃ teci sylo: & ꝓiciã uos a facie mea sicut
utiꝙ exercitus regis babilonis hicrłm intelligibilem. et succendit domũ dñi
et domos hierłm ia ẽ rectores. et cos qͥ uidebant᷑ in uisione pacis manere. in¬
flãmatos cupiditate subutit. Omnẽ ꝙ adomũ combussit igni. cũ uniꝰcuuusq¬

Expanded text:
ditis in sermonibus mendacii, qui non proderunt vobis, furari, occidere, adulterari, jurare mendaciter, libare Baalim, et ire post deos alienos, quos ignoratis, et venistis et stetistis coram me in domo hac, in qua invocatum est nomen meum, et dixistis: Liberati sumus eo quod fecerimus omnes abominationes istas. Et nunc quia fecistis omnia opera haec, dicit Dominus: Et locutus sum ad vos mane consurgens et loquens, et non audistis: faciam domui huiloco, quem dedi uobis et patribus uestris, sicut feci Sylo, et proiiciam uos a facie mea, sicut utique exercitus regis Babylonis Hierusalem intelligibilem, et succendit domum Domini, et domos Hierusalem, id est, rectores, et eos qui videbantur in visione pacis manere, inflammatos cupiditate subvertit, omnemque domum combussit igni, cum uniuscujusq
Abbreviated transcription (Latin):
malos rectores. qͣs ppłs trȩ carnales uidelicet t̾renȩ cupiditati dediti. scdm mo¬
res suos consentientes uitiis suis ꝑsonas eligunt. Quos pharao in rebla tum¬
xit. et in egiptum duxit: cũ diaboltis ꝑ multitudine adulatoꝵ eneruans
unctos cathenis peccatos cenebrosam mergit abistũ. ꝓ ioacbar qͦq necha¬
O uoachim regem constituens. imposuit multã terre. centũ talentis argen¬
ti es talento au̾ti: cũ malignꝰ sp̃s pensũ seruitii sui in ppło ꝑditoꝵ expe¬
tit: ut tã sensu ꝙͣ eloquio etꝰ ꝑ om̃ia parati sint obseq̃o. Snde ioachĩ iuxta
p̃ceptũ phaiconis unũquẽq scdm uires suas exegit ut aarettã argentũ
ꝙͣ autũ. quatinꝰ hoc readeret pharaoni. qr diabolus ꝑ sibi declitos iuros
ab imoqͦꝙ erigit scđm uires suas peccati censũ soluere. fic in nȩqͥt̾ p̾latis

Expanded text:
pravos rectores, quos populus terrae, carnales videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mopravos rectores, quos populus terrae, carnales videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis personas eligunt; quos Pharao in Reblata vinxit, et in Aegyptum duxit, cum diabolus per multitudinem adulatorum enervans vinctos catenis peccatorum tenebrosam mergit abyssum. VERS. 35.-o Joachim regem constituens imposuit multam terrae centum talentis argenti, et talento auri. » Cum malignus spiritus pensum servitii sui in populo perditorum expetit, ut tam sensu quam eloquio ejus per omnia parati sint obsequio. Unde Joachim juxta praeceptum Pharaonis unumquemque secundum vires suas exegit, ut daret tam argentum quam aurum, quatenus hoc redderet Pharaoni, quia diabolus per sibi deditos viros ab unoquoque exigit secundum vires suas peccati censum solvere, sicque in nequiter praelatis