comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃c. Desiderio desideraui ui¬
dere faciem urãm ⁊ loqui uob̾cum. Mul
memoriam seruitia. que dum eẽm in
iuxta animi mei conscientiam sic me
deus adiuuet. in examine ultimo. qnͣ
om̃s astabunt. ante tribunal ipsius.
recepturi ꝓut gesserunt incorpore siue
bonum. siue malum. et ut moueremini
pietate suꝑ me. quem oportet mẽdican¬
do uiuere inter alienos. licet tamen dei
beamus. Estq nobis consolatio multa
quod dicit apłs. Omnes qui pie uolunt
ꝓph̃a. Non uidi iustum derelictum. nec se¬
men eius querens panem. Opter uostri¬
bus ex causis: tum quia dñs meus estis.
tum: quia rex meus. tum: quia filius spi¬
ritualis. Eo quod dominus: debeo ⁊ offero
mino. Eo quod rex. teneor uobis ad reuerẽ
tiam et comonitionem. Eo quod filius
officii ratione ad castigationem et cohor
tationem. Inunguntur reges tribus in
locis. in capite. in pectore. in brachiis. Qd
significat głiam. scĩtatem. et fortitudi¬
nem. Qui antiquis temporib iustifica¬

Expanded text:
ae. Desiderio desideravi videre faciem vestram, et loqui vobiscum. Multmemoriam servitia, quae, dum agerem in oe et fideliter juxta animi mei conscientiam. Sic Deus me adjuvet in examine ultimo, quando omnes astabimus ante tribunalipsius, recepturi prout gesserimus in corpore, sive bonum sive malum. Et ut moveremini pietate super me, quem oportet mendicando vivere inter alienos, licet tamen Dei beamus. Estque nobis consolatio multa, quod dicit Apostolus: Omnes qui volunt Propheta: Non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem. Propter vos ex tribus causis. Tum quia dominus meus estis; tum quia rex meus; tum quia filius meus spiritualis. Eo quod dominus, debeo vobis, et offero mino tiam vobis et commonitionem. Eo quod filius, officii ratione ad castigationem teneorcendos. Inunguntur enim reges tribus in locis: in capite, in pectore, in brachiis. Quod significat, gloriam, scientiam, fortitudinem. Qui antiquis temporibus justifica
Abbreviated transcription (Latin):
nec ideo ista respuenda sunt ne iu¬
deis fauere ł ꝯsentire uideamur.
De eo qd̃ in amo scriptum ẽ. Sacͥfic̾¬
uod in amos de ferm̃to laudẽ.

Expanded text:
Nec ideo ista respuenda sunt, ne Judaeis favere vel consentire videamur. De eo quod in Amos scriptum est: « Sacrificate de fermentato laudem.
Abbreviated transcription (Latin):
de petra fluxit significat sp̃ualem po¬
te quid significet petra que aquam ꝓ¬
duxit. in quiramus ex uerbis ipsiꝰ dñi
et item ex uerbis apłi. que sit spũalis
aqua de xp̃o manans. sieut de fonte ui¬
te. et quis spũalis potus quo potam᷑
om̃is qui in xp̃m credimus. Qui credit
inquit xp̃c in me: sicut dicit scriptura
flumina deuentre eius fluent aque
uiue. Hoc autem dixit de sp̃u quem
accepturi erant credentes in eum. Et
apłs. Omnes uno sp̃u potati sumus
Eece aqua que de petra ꝓfluxit. ecce po¬
tus sp̃ualis quem om̃s iusti biberunt.
Hoc potu ardor sitis extinguitur.

Expanded text:
de petra fluxit, significat spiritualem pode petra fluxit, significat spiritualem pote, quid significet petra, quae aquam produxit: inquiramus ex verbis ipsius Domini, et item ex verbis Apostoli, quae sit spiritualiter aqua do Christo manans sicut de fonte vitae: et quis spiritualiter potus, quo potamur omnes, qui in Christum credimus: « Qui credit, inquit Christus, in me, sicut dicit Scriptura. Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem dicit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . » Et Apostolus: « Omnes uno spiritu potati sumus , » ecce aqua quae de petra profluxit, ecce potus spiritualis, quem omnes justi biberunt. Hoc potu ardor sitis exstinguitur;
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat. s spũalem escam que sp̃ũalem
uitam dare posset significabat. Qui gͦ
uisibile manna ꝑceꝑunt: nec credidert̃.
nec sp̃ualiter intellexerunt. et ideo spũa¬
liter non uixerunt: hii corꝑalem escam
ad corꝑalem refectionem non sp̃ualem
manducauerunt. Qui uero fidem quã
nos eandem habuerunt. et sp̃uale man¬
na panem scilicet celi et panem ange
et hac fide iustificati sp̃ualiter iuixe¬
runt:hii sp̃ualem escam quam nos
eandem manducauerunt. S nos ean¬
dem escam sp̃ualem ore pariter sumi¬
mus et corde. Illi uero uisibile manna
ore gustauerunt. in uisibile autem et
sp̃uale manna. id est xp̃m. corde credi¬
derunt. Ore gͦ aliud nos. aliud illi. corde
angeloꝵ. hunc enim panem mandu¬
cognito. adhuc in exꝑto. hunc eundẽ
manducat ꝑegrinus homo ꝓ mo¬
nificat spualem escam qua
cibantur om̃s scĩ ut sp̃ualiter ui¬
uant sicut decet scõs: sic aqua que

Expanded text:
ferebat, sed spiritualem escam, quae spiritualem ferebat, sed spiritualem escam, quae spiritualem vitam dare posset, significabat. Qui ergo visibile manna perceperunt, nec crediderunt, nec spiritualiter intellexerunt, et ideo spiritualiter non vixerunt: hi corporalem escam ad corporalem refectionem, non spiritualem, manducaverunt. Qui vero fidem quam nos eamdem habuerunt, et spirituale manna, panem scilicet coeli et panem angelet hac fide justificati spiritualiter vixerunt: hi spiritualem escam quam nos eamdem manducaverunt. Sed nos eamdem spiritualem escam ore pariter sumimus et corde; illi vero visibile manna ore gustaverunt, invisibile autem et spirituale manna, id est Christum, corde crediderunt. Ore ergo aliud nos, aliud illi: corde angelorum. Hunc enim panem angecognito, adhuc inexperto; hunc eumdem manducat peregrinus homo pro monificat spiritualem escam, qua cibantur omnes sancti, ut spiritualiter vivant, sicut decet sanctos; sic aqua, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cramenti. Unus modus cepit ab in¬
stitutione noui sacrificii. alter mox
ab ipso inicio huius nr̃e fidei. Quicũ¬
q enim isti fuerunt hanc sp̃ualem
escam manducauerunt quia inxp̃m
crediderunt. et sp̃ualiter uixerunt.
et eius participatione ut spũaliter uiu̾ent
acceꝑunt. Uisibile autem manna multi
manducauerunt et mortui sunt. morte
scilicet sp̃uali. quia sp̃ualiter non uixert̃.
et multi uisibile manna non mandu¬
cauerunt: et spualiter uixerunt. et ideo
sp̃ualem escam manducauerunt. Man¬
na autem uisibile signum erat huius
nr̃i sacramenti. et sp̃ualis esce que in ħ
sacramento continetur. Hoc autem
nr̃m sacramentum sub specie uisibili
spũalem escam idest xp̃m in se continet.
et sp̃ualem grãm qua sp̃ualiter uiuitur
ꝑcipientib conferre p̾ualet. Manna au¬
tem uisibile nec sp̃ualem gr̃am plene in
se continebat. nec grãm uite spũalis con¬

Expanded text:
cramenti. Unus modus coepit ab incramenti. Unus modus coepit ab institutione novi sacrificii: alter mox ab ipso initio hujus nostrae fidei. Quicunque enim justi fuerunt, hanc spiritualem escam manducaverunt, quia in Christum crediderunt, spiritualiter vixerunt, et ejus participatione, ut spiritualiter viverent, acceperunt. Visibile autem manna multi manducaverunt et mortui sunt, morte scilicet spirituali, quia spiritualiter non vixerunt; et multi visibile manna non manducaverunt, et spiritualiter vixerunt, et ideo spiritualem escam manducaverunt. Manna enim visibile signum erat hujus nostri sacramenti, et spiritualis escae, quae hoc sacramento continetur. Hoc autem nostrum sacramentum sub specie visibili spiritualem escam, id est Christum, in se continet; et spiritualem gratiam, qua spiritualiter vivitur, percipientibus conferre praevalet. Manna autem visibile, nec spiritualem gratiam plene in se continebat nec gratiam vitae spiritualis con
Abbreviated transcription (Latin):
piritualis esca quo cauerunt.¬
dammꝰ dici potest illud usibile
manna. quia non arte uel labore hõiũ
s a deo angeloꝵ forte ministerio p̾para¬
ta est. Unde et panis angeloꝵ đr et pa¬
nis celi sicut scriptum est. Panem an.¬
man. hõ. Et it̾m. Panem celi dedit eis.
Hec autem esca que de celo data corꝑa
nutriebat et confortabat uere corporalł
esca est. s sp̃ualis scdm dictam ratio¬
um. et resurrectio corpoꝵ. Cibus autẽ
sp̃uum est sicut urta eoꝵ. Iusti autem
qui spualiter uiuunt inde sp̃ualiter ei¬
bantur et sustentantur: unde accipiũt
ut sp̃ualiter uiuant. At iustus ex fide
uiuit. in quantum iuste uiuit. fide gͦ
participatur quod iustis prestat ut
sp̃ualiter et iuste uiuant. Xp̃m enim
manducare: hoc est sp̃ualis uite sus¬
tentationem de ipso acciꝑe. et hoc est
in ipsum credere. et hoc est de ipso sic̃
illi et in illo uiuitur: uiuere. Hec au¬
tem sp̃ualis esca duob modis man¬
ducatur. gustu fider: et ꝑceptione sa¬

Expanded text:
piritualis esca quomodo dici potest illud visibile manna? Quia non arte vel labore hominum, sed a Deo angelorum forte ministerio praeparata est. Unde et panis angelorum dicitur, et panis coeli, sicut scriptum est: « Panem anmo . » Et item: « Panem coeli dedit eis . » Haec autem esca de coelo data corpora nutriebat et confortabat. Vere corporalis esca est, sed spiritualis secundum dictam ratioum, et resurrectio corporum. Cibus autem spirituum est, sicut vita eorum. Justi autem qui spiritualiter vivunt, inde spiritualiter cibantur et sustentantur; unde accipiunt, ut spiritualiter vivant. At justus ex fide vivit, in quantum juste vivit. Fide ergo participatur, quod justis praestat, ut spiritualiter et juste vivant. Christum enim manducare, hoc est spiritualis vitae sustentationem ab ipso accipere; et hoc est in ipsum credere, et hoc est de ipso sicut illi in illo vivunt, vivere. Haec autem spiritualis esca duobus modis manducatur, gustu fidei et perceptione sa
Abbreviated transcription (Latin):
uino soporis ebrii estis euigisate a¬
liquando. dig̾entes uinum quo nũc
madetis. de sompno consurgite añ¬
quam excitetur contra uos tanquã
tat tanquam dormiens dñs: exci¬
tabitur tandem tanquam potens
crapulatus auino furoris. ut dormi¬
entes excitet qui nunc crapulati st̃
a uino erroris. Et potens poterit. et
preualens preualebit. sicut scriptũ
est. Tu terribilis es et quis resis¬
tet tibi : ex tunc ira tua. Ex eadem¬

Expanded text:
vino soporis ebrii estis, evigilate avino soporis ebrii estis, evigilate aliquando; digerentes vinum, quo nunc madetis. De somno consurgite, antequam excitetur contra vos tanquam tat, tanquam dormiens Dominus: excitabitur tandem tanquam potens crapulatus a vino furoris, ut dormientes excitet, qui nunc crapulati sunt a vino erroris. Extunc potens poterit, et praevalens praevalebit, sicut scriptum est: « Tu terribilis es, et quis resistet tibi? extunc ira tua . » Ex e
Abbreviated transcription (Latin):
autem et peccator quid dicent. qͥ mor¬
tem xp̃i non reputant. qui sanguinẽ
uue meracissime odibili irreueren¬
tia tamquam fecem estimant. et
filium dei conculcant: Que est au¬
tem fex que non est exinanita mag̃
quam indigna estimatio et impu¬
dens irreuerentia tanti sacramenti.
tantiq beneficii numquam delenda.
numquam dimittenda: Sane hic
calix nil inquinatum habet. nil im¬
purum. nil feculentum. s sicut tes¬
tam̃. dei contaminare dicuntur.
et scm̃ dei nomen polluere. et iusti¬
cias dei ꝓphanare qui suo uicio in
his corrumpuntur. et contaminã¬
tur et ꝓphanantur: sic qui tantã
gr̃am non digne estimant. et uinũ
merum uilioꝵ contemptu tanqͣm
fecem reputant de bono deteriores
efficiuntur. et ꝓuino mero fece in¬
ebriantur. Audite fornicatores. au¬
dite adulteri. audite quicũq inde¬
liciis agentes et uanitatem huius
seculi amantes. non potestis calicẽ
dñi bibere et calicem demonioꝵ. Qͥ

Expanded text:
autem et peccator quid dicent, qui morautem et peccator quid dicent, qui mortem Christi non reputant, qui sanguinem uvae meracissimae odibili irreverentia tanquam faecem aestimant, et Filium Dei conculeant? Quae est enim faex, quae non est exinanita, magis quam indigna aestimatio, et impudens irreverentia tanti sacramenti, tantique beneficii, nunquam delenda, nunquam dimittenda? Sane hic calix nil inquinatum habet, nil impurum, nil faeculentum; sed sicut testamentum Dei contaminare dicuntur, et sanctum nomen Dei polluere, et justitias Dei profanare, qui suo vitio in his corrumpuntur, et contaminantur, et profanantur; sic qui tantam gratiam non digne aestimant, et vinum merum viliorum contemptu tanquam faecem reputant, de bono deteriores efficiuntur, et pro vino mero faece inebriantur. Audite, fornicatores; audite, adulteri; audite, quicunque in deliciis agentes et vanitatem hujus saeculi amantes. Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ce quodammodo deriuari uel ꝓpinari
uidetur. hic est enim uita mundi in
his qui salui fiunt. Hic est iudicium
mundi inhis qui ꝑeunt. hic effudit
deus ꝓfundissime caritatis sue ple¬
nitudinem. hinc effundet dotam in¬
comp̃hensibilis ire sue indignatio.¬
nem. Arguetur enim mundus de
peccato in his qui ꝑeunt. nec appa¬
ret unde mag̃ ꝑeant qui ꝑituri sũt:
quam quod tante gr̃e ingrati exis¬
tunt. Ue homini illi cui salus mun¬
di iudicium est: cui uita mors est.
cui absolutio dampnatio est. cui gr̃a
ira est. cui calix ꝓpitiationis calix
indignationis est. cui uinum me
numquid gratis: Quid referemus
in hoc scło. quid respondebimus in fu¬
turo: Dicat ꝓthomartyr stepħs. ꝓte
lapidata est caro mea deus m̃s. Dicat
et saurentius. ꝓ te concremata est ca¬
ro mea deus m̃s. Dicat qui cumq pła¬
gam mortis in corꝑe suo ꝓ xp̃o accepit.
cupiscentiis crueifixit. ꝓ te morti¬
ficata est caro mea deus m̃s. Impius

Expanded text:
ce quodammodo derivari, vel propinari ce quodammodo derivari, vel propinari videtur. Hic est enim vita mundi, in iis qui salvi fiunt: hic autem judicium mundi in iis qui pereunt. Hinc effudit Deus profundissimae charitatis suae plenitudinem. Hinc effundet totam incomprehensibilis irae suae indignationem. Arguetur enim mundus de peccato, in his qui pereunt; nec apparet unde magis pereant, qui perituri sunt, quam quod tantae gratiae ingrati existunt. Vae homini illi, cui salus mundi judicium est; cui vita mors est, cui absolutio damnatio, cui gratia ira est, cui calix propitiationis calix indignationis est, cui vinum mers est: nunquid gratis? Quid referemus in hoc saeculo? quid respondebimus in futuro? Dicat protomartyr Stephanus: Pro te lapidata est caro mea, Deus meus. Dicat et Laurentius: Pro te concremata est caro mea, Deus meus. Dicat quicunque plagam mortis in corpore suo pro Christo accepit. cupiscentiis crucifixit: Pro te mortificata est caro mea, Deus meus. Impius
Abbreviated transcription (Latin):
nunc deo et sibi fetent. et sp̃c ꝓcella¬
rum quo ꝑmentis in quietudinẽ
nunc agitantur.tria hec: pars sũt
eoꝵ et calix. Uel pars calicis dictum
est quasi non totus calix. quia hec est
pars pene. et non tota pena eoꝵ.Cũ
gͦ peccant mali uinum erroris bi¬
bunt de calice demonioꝵ.Cum iu¬
ste puniuntur aut de peccatis aut
ꝓpeccatis suis. de calice furoris dñi m
ebriantur. Item de calice noui.t̃.
alix autem noui testamenti ca¬
lix uini meri est. et quodammo¬
do intra se continet miscłiam et iudi¬
cium miscdiam quidem his qui cali¬
cem demonior non bibunt. qui sedm
carnem non ambulant. qui com¬
plantati facti sunt similitudini mor¬
tis xp̃i. ut miscdiam consequantur.
Iudicium uero his qui seipsos non
duuidicant. qui sedm desideria erroris
ambulant.ebrii a uino erroris de ca¬
lice demonioꝵ. Tota autem dispen¬
satio gre dei et miscdie. zelus quoꝙ
indignationis eius et ire de hoc cali¬

Expanded text:
nunc Deo et sibi fetent, et spiritus procellanunc Deo et sibi fetent, et spiritus procellarum, quo per mentis inquietudinem nunc agitantur, tria haec pars sunt eorum, et calix. Vel pars calicis dictum est, quasi non totus calix, quia haec est pars poenae, et non tota poena eorum. Cum ergo peccant mali, vinum erroris bibunt de calice daemoniorum. Cum juste puniuntur, aut de peccatis, aut pro peccatis suis, de calice furoris Domini inebriantur. Item de calice Novi Testamenti. Calix autem Novi Testamenti, calix vini meri est, et quodammodo intra se continet misericordiam et judicium. Misericordiam quidem his qui calicem daemoniorum non bibunt, qui secundum carnem non ambulant; qui complantati facti sunt similitudini mortis Christi, ut misericordiam consequantur. Judicium vero his qui seipsos non dijudicant; qui secundum desideria erroris ambulant, ebrii a vino erroris de calice daemoniorum. Tota dispensatio gratiae Dei et misericordiae, zelus quoque indignationis ejus et irae, de hoc cali
Abbreviated transcription (Latin):
res a se deceptos flagellat. ut auino fu¬
roris domini inebrietur omnis t̾ra .i.
omnes qui sapunt non que sursum¬
sunt s que suꝑ t̾ram. Hic autem ca¬
lix aureus est. tam p̾ciosus deo quã
carus cui nimirũ sua iusticta placet
et insuppliciis peccatoꝵ. De hoc calice
bibit ciuitas illa inclita babilon. q̃
in ira indignationis dñi destructa
est. in figura huius mundi qui destru¬
etur. hinc in apocalipsi scriptum est.
Cecidit cecidit babilon magna. Et
post pauca. De ira fornicationis eiꝰ
biberunt om̃s gentes. Et infra. Du¬
plicate duplicia scdm oꝑa eiꝰ. In pocu¬
lo quo miscuit miscete illi duplum.
Quantum se głificauit et indeliciis
fuit: tm̃ date illi tormenta et luc¬
tum. Peccatores autem quandoq
flageslantur de peccatis suis. et ip̃a
eoꝵ iniusticia iusticie dei militat.
cum ipsa iniquitas culpe ministraẽ
uindicte. hinc psalmista dicit. Ig
et sulphur impure conscientie quo

Expanded text:
res a se deceptos flagellat, ut a vino fures a se deceptos flagellat, ut a vino furoris Domini inebrietur omnis terra, id est omnes qui sapiunt, non quae sursum, sed quae super terram. Hic autem calix aureus est, tam pretiosus Deo quam charus; cui nimirum sua justitia placet et in suppliciis peccatorum. De hoc calice bibit civitas illa inclyta Babylon, quae in ira indignationis Domini destructa est, in figura hujus mundi, qui destruetur. Hinc in Apocalypsi scriptum est: « Cecidit, cecidit Babylon civitas magna . » Et post pauca: « De vino fornicationis ejus biberunt omnes gentes . » Et infra: « Duplicate duplicia, secundum opera ejus. In poculo quo miscuit, miscete illi duplum. Quantum glorificavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctum . » Peccatores autem quandoque flagellantur de peccatis suis; et ipsa eorum injustitia justitiae Dei militat, cum ipsa iniquitas culpae ministra est vindictae. Hinc Psalmista dicit: « Iet sulphur impurae conscientiae, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi est. non quod d̾s uinum erroris
ꝓpinet. qui neminem temptat: ut de¬
ciprat. s dignos decipi dimittit in de¬
sideria cordis eoꝵ. ut eant in adinuen¬
tionib suis. Hic gͦ calix demonioꝵ est.
Qui de eo bibunt: calicem dñi bibere
non possunt. Calix autem dñi qui est
plenus mixto uinum erroris intra
se non capit. s uinum miscđie aut
uinum ire. Nam de miscđia scrip¬
am scriptum est. Consurge ierłm
que bibisti de manu dñi calicem ire
eius. Usq ad fundum calicis sopo¬
ris bibisti. et potasti usq ad feces.
et infra. Ecce tuli de manu tua cali¬
cem soporis. fundum calicis indig¬
nationis mee. Non adiciam ut bi¬
bas illum ultra. De hoc uino indig¬
nationis et ire dñi potest etiam et
illud intelligi quod premisimus. calix
aureus babilon et c̾. ut seđm hoc ad
calicem demonioꝵ non ꝑtineat. Rex
quippe babilonis id est princeps huiꝰ
mundi minister est ire dei. et peccato¬

Expanded text:
Domini est, non quod Deus vinum erroris Domini est, non quod Deus vinum erroris propinet, qui neminem tentat ut decipiat; sed dignos decipi dimittit in desideria cordis eorum, ut eant in adinventionibus suis. Hic ergo calix daemoniorum est. Qui de eo bibunt, calicem Domini bibere non possunt. Calix autem Domini, qui est plenus misto, vinum erroris intra se non capit, sed vinum misericordiae, aut vinum irae. Nam de misericordia scripam scriptum est: « Consurge, Jerusalem, quae bibisti de manu Domini calicem irae ejus; usque ad fundum calicis soporis bibisti, et potasti usque ad faeces » Et infra: « Ecce tuli de manu tua calicem soporis; fundum calicis indignationis meae. Non adjiciam ut bibas illum ultra . » De hoc vino indignationis et irae Domini potest etiam et illud intelligi, quod praemisimus: « Calix aureus Babylon, etc. , » ut secundum hoc ad calicem daemoniorum non pertineat. Rex quippe Babylonis, id est princeps hujus mundi, minister est irae Dei; et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsolum autem fex. s et fex uini
meri. Corruptio enim iusticie est in
cuius comꝑatione tantomagis ui-¬
lescit: quanto a sinceritate eius mag̃
recedit. Sic dici potest. fex sociorum.
qui inter bonos solus malus est.Sie
infidelis sẏnagoga dr̃ fex isrł̃. Uinum
autem errorris ꝑhumanam sapien¬
tiam et eloquentiam et uartam re¬
rum pulcritudinem ad omnia ui-¬
cioꝵ blandimenta et oblectamenta
aprincipe babilonis ꝓpinatur. De
quo scriptum est. Calix aureus ba¬
bilon in manu dñi inebrians omnẽ
t̾ram. Aureus iste calix tm̃ fulget.
quantum placet. ideoq aureus qͥa
preciosus quib placet. Calix iste to¬
ta uanitas est. huius mundi. ubi n¬
chil nisi concupiscentia carnis et
concupiscentia oculoꝵ. et suꝑbia
uite. Hec uanitas confusio est. ideoq
babilon dicitur ciuitas scilicet in
qua habitant filii seculi huius.
qui inuanitate ambulant. et in
uanitate conuersantur. De quibus
scriptum est. Accipiant inuanita¬
te ciuitates suas. Hic calix inmanu

Expanded text:
Non solum autem faex, sed et faex vini meri. Corruptio enim justitiae est, in cujus comparatione tanto magis vilescit, quanto a sinceritate ejus magis recedit. Sic dici potest faex sociorum, qui inter bonos solus malus est. Sic infidelis Synagoga dicitur faex Israel. Vinum autem erroris per humanam sapientiam et eloquentiam, et variam rerum pulchritudinem ad omnia vitiorum blandimenta et oblectamenta, a principe Babylonis propinatur. De quo scriptum est: « Calix autem Babylon in manu Domini, inebrians omnem terram . Aureus iste calix tantum fulget, quantum placet: ideoque aureus, quia pretiosus quibus placet, calix iste tota vanitas est hujus mundi, ubi nihil, nisi concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae. Haec vanitas confusio est, ideoque Babylon dicitur, civitas scilicet, in qua habitant filii saeculi hujus, qui in vanitate ambulant, et in vanitate conversantur. De quibus scriptum est: « Accipient in vanitate civitates suas . » Hic calix in manu
Abbreviated transcription (Latin):
sumi. et omnino ad nichilari. qm̃ d̃s
iudex est. Uerumptamen dum peni-¬
tentia contempnitur: timor dei exin¬
anitur. fex non est ex inanita. quia
erroris feculentia. et male conscien¬
tie immunditia suꝑ eos qui non cor¬
riguntur manet ineterno reatu eter¬
noq cruciatu. Peccati uͦ fecusentia si¬
ue corruptio de qua bibunt om̃s pec¬
catores t̾re uinum erroris p̾ot̾ dici.¬

Expanded text:
sumi, et omnino annihilari, quoniam Deus sumi, et omnino annihilari, quoniam Deus judex est. Verumtamen dum poenitentia contemnitur, timor Dei exinanitur, faex non est exinanita, quia erroris faeculentia, et malae conscientiae immunditia super eos qui non corriguntur, manet in aeterno reatu, aeternoque cruciatu. Peccati vero faeculentia sive corruptio, de qua bibunt omnes peccatores terrae, vinum erroris dici
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum durius puniendos sͥ
dimittit. et inerrore relinquit. sus¬
tinens inmulta pacientia uasa ire
apta in interitum. ꝑmissio uͦ dei uł
pacientia quamius malis indebita
quantum ad ipsum quidem semꝑ
iusta est. ut pote que benignitati eiꝰ
conueniat. et sc̃itatem deceat. ⁊ ideo
ad fecem calicis non ꝑtinet. At uita
eoꝵ uel conscientia qui pacientia d̾i
abutuntur in suꝑbiam fecis nomi¬
ne digna est inquinata et sordada
et impura. Hec est fex de qua ꝓpha
dicit. Eduxit me de lacu miserie et
de luto fecis. Et ysaias. Parum est
ut sis mͥ seruus ad suscitandas tribꝰ
iacob. et feces isrł conuertendas. Ecce
dedi te in lucem gentium ut sis salus
moab ab adolescentia sua. requieuit in
fecib suis. nec est transfusus de uase in
uas. et intransinigrationem ñ abiit.
Iccirco ꝑmansit gustus eius in eo. et odor
illius non est immutatus. Hec autem
fex exinaniri debet. et timore dei con¬

Expanded text:
postmodum durius puniendos sibi postmodum durius puniendos sibi dimittit, et in errore relinquit, sustinens in multa patientia vasa irae apta in interitum. Permissio vero Dei vel patientia, quamvis malis indebita, quantum ad ipsum quidem semper justa est, utpote quae benignitati ejus conveniat, et sanctitatem deceat; et ideo ad faecem calicis non pertinet. At vita eorum vel conscientia, qui patientia Dei abutuntur in superbiam, faecis nomine digna est, inquinata, sordida et impura. Haec est faex de qua Propheta dicit: « Eduxit me de lacu miseriae et de luto faecis . » Et Isaias: « Parum est ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Jacob, et faeces Israel convertendas. Ecce dedi te in lucem gentibus, ut sis saluMoab ab adolescentia sua: requievit in faecibus suis, nec est transfusus de vase in vas et in transmigrationem non abiit. Idcirco permansit gustus ejus in eo, et odor illius non est immutatus . » Haec autem faex exinaniri debet, et timore Dei con
Abbreviated transcription (Latin):
ritoꝵ: insuꝑbiam elatus est. Est enĩ
iustus qui ꝑit in iusticia sua. Et quis
magis quam ille qui nimis iustus
inse confidit et alios asꝑnat᷑. Hinc
iudeoꝵ popłs insuꝑbia sua excecatus
est. et in ꝑfidia obduratus. popłs uͦ
gentium ꝑ gr̃am est illuminatus.
Grã repmissionis que huic est abla¬
ta: illi est data. Ira dei agentib auersa
inꝑuersitatem uideoꝵ est conuersa.
et hoc qm̃ deus uidex est. qui hunc
humiliat et hunc exaltat. Uinum
quippe miscđie et ire transfundens
melinat ex hoc in hoc. ex uase scilices
ire inuas miscđie. et uersa uice ex
uase miscđie inuas ire. Unde est illud.
Auferetur a uob̃ regnum. et dabitur
genti facienti fructum eiꝰ. Et illud.
Omni habenti dabitur. ei autem qͥ
non habet et quod habet auferetur
ab eo. Deus autem inomnib iuste a¬
gens alios dirigit. alios corrigit.
alios incorrectos et incorrigibiles

Expanded text:
ritorum in superbiam elatus est. Est enim ritorum in superbiam elatus est. Est enim justus qui perit in justitia sua . Et quis magis quam ille qui nimis justus in se confidit, et alios aspernatur? Hinc Judaeorum populus in superbia sua excaecatus est, et in perfidia obduratus: populus vero gentium per gratiam est illuminatus. Gratia repromissionis quae huic est ablata, illi est data. Ira Dei a gentibus aversa in perversitatem Judaeorum est conversa; et hoc quoniam Deus judex est, qui hunc humiliat, et hunc exaltat. Vinum quippe misericordiae et irae transfundens, inclinat ex hoc in hoc; ex vase scilicet irae in vas misericordiae; et versa vice ex vase misericordiae in vas irae. Unde est illud: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . » Et illud: « Omni habenti dabitur; ei autem qui non habet, et quod habet auferetur ab eo . » Deus autem in omnibus juste agens alios dirigit, alios corrigit, alios incorrectos et incorrigibiles,
Abbreviated transcription (Latin):
iudex est: et ex eodem calice siue ex
mixto. uel uino mero. quod ꝑ interp̃¬
tationem id̾ est distribuit miscdiam
suam. uel iram. miserans cui uult et¬
quem uult. et quem uult indurans.
infundens quando uult et quantũ
uult. inuasa miscđie et uasa ire. Cum
gͦ uas miscłie uel ire de uase calicis
domino infundente suscipit quod in¬
funditur: tunc iudex inclinat exhoc¬
quod tenet in hoc quod implet quasi
uinum deuase inuas transfundens.
Iuxta quem modum loquendi pot̾
cet inuas. uel forte ex uno genere
in aliud poculi genus. Potest et aliter
intelligi quod psalmista dicit. Deus
siquidem sepe oblatam gr̃am aut
collatam. alii aufert: et alii confert.
debitam quoq iram a conuerso au¬
tit. et in aduersum conuertit. Suꝑbis
enim resistit. humilib autem dat
gr̃am. Unde et publicanus consid̾a¬
tione peccatoꝵ suoꝵ quasi humilia¬
tus: intemplo iustificatus est. Pharise¬
us autem quasi magnitudine me¬

Expanded text:
judex est, et ex eodem calice, sive ex judex est, et ex eodem calice, sive ex misto, vel vino mero, quod per interpretationem idem est, distribuit misericordiam suam, vel iram, miserans cui vult, et quem vult indurans; infundens quando vult, et quantum vult in vasa misericordiae, et vasa irae. Cum ergo vas misericordiae vel irae de vase calicis Domino infundente suscipit quod infunditur, tunc Judex inclinat ex hoc quod implet, quasi vinum de vase in vas transfundens. Juxta quem modum loquendi potest cet in vas; vel forte ex uno genere in aliud poculi genus. Potest et aliter intelligi, quod Psalmista dicit. Deus siquidem saepe oblatam, gratiam aut collatam alii aufert, et alii confert. Debitam quoque iram a converso avertit, et in aversum convertit. Superbis enim resistit, humilibus dat gratiam . Unde et Publicanus consideratione peccatorum suorum quasi humiliatus, in templo justificatus est . Pharisaeus autem quasi magnitudine me
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia nempe dei circa malos non
omnino sine miscdia est. Nam pax
uel prosꝑitas siue spacium peniten¬
tie adhoc eis indulgetur. ut uel be¬
neficuis ꝑuocati custodiant iustifi¬
cationes dei et legem eius requirant.
cunt facere iniusticiam unde erudi¬
ri debuerant adiusticiam. sicut scͥp¬
tum est. Misereamur impio et non
discet facere iusticiam. Propterea ira
dei manet suꝑ eos. et miscłia que ad
horam eis impenditur. mox in gra¬
tis iuste subtrahitur. Hinc dñs mi¬
sereri uolens et quasi mod̾ quo mi¬
sereri posset requirens: ꝑ ꝓphetam
tunc ab estu temꝑare cessant. cum
estus acrius ꝑurget. Sie est et miscd̾ia
que malis ad tempus datur. et in tp̃r
subtrahitur. Hinc beatus iacob ait.
Exortus est sol cum ardore et arefecit
fenum. et flos eius decidit. et decor
uultus eius deꝑiit. Ita et diues initi¬
nerib suis marcescet. Hunc autem ca¬
licem dñs in manu sua tenens qm̃

Expanded text:
Justitia nempe contra malos non Justitia nempe contra malos non omnino sine misericordia est. Nam pax vel prosperitas, sive spatium poenitentiae, ad hoc eis indulgetur, ut vel beneficiis provocati custodiant justificationes Dei, et legem ejus requirant. cunt facere injustitiam, unde erudiri debuerant ad justitiam, sicut scriptum est: « Misereamur impio, et non discet facere justitiam . » Propterea ira Dei manet super eos, et misericordia, quae ad horam eis impenditur, mox ingratis juste subtrahitur. Hinc Dominus misereri volens, et quasi modum quo misereri posset requirens, per prophetam tunc ab aestu temperare cessant, cum aestus acrius perurget. Sic est et misericordia quae malis ad tempus datur, et in tempore subtrahitur. Hinc beatus Jacobus ait: « Exortus est sol cum ardore, et arefecit fenum, et flos ejus decidit, et decor vultus ejus deperiit: ita et dives in itineribus suis marcescet . » Hunc autem calicem Dominus in manu sua tenens, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticie dñi recte letificantes corda.
Prepterea meraca sunt radicia dei.
et mera est miscdia eius. Proinde ui¬
num miscłie et uinum ire utrumq
merum est. et si misceatur merum
cum mero ipsum mixtum non erit
o.o. eius. et plenus mixto est quia dul¬
cis et rectus dominus miscđiam
tribuens. et penam iniquitatis re-¬
tribuens. Ad ciuitatem ierłm que
dudum fuerat urbs fidelis. et plena
iudicii. ꝓpħa dicit. Uinum tuum
mixtum est aqua significans me¬
ram iusticiam quam prius habue¬
rit admixtione iniquitatis fuisse
corruptam. Unde et dicit. Iusticia ha¬
bitauit in ea. nunc autem homicide.
De hoc calice ꝓpinat dñs bonis ama¬
ra et dulcia. et ꝑconsolationem mi¬
sericordie. ꝑ amaritudinem discipli¬
ne. Nam de amaritudine discipli¬
ne miscdie scriptum est. Date uinũ
merentib. et siceram his qui ama¬
ro sunt animo. De hoc quoq cali¬
ce ꝓpinat dñs malis bona et mala.

Expanded text:
Justitiae Domini rectae, laetificantes corda . Justitiae Domini rectae, laetificantes corda . » Propterea meraca sunt judicia Dei, et mera est misericordia ejus. Proinde vinum misericordiae et vinum irae utrumque merum est, et si misceatur merum cum mero, ipsumque mistum non erit ra ejus: et plenus misto est, quia dulcis et rectus Dominus, misericordiam tribuens, et poenam iniquitatis retribuens. Ad civitatem Jerusalem, quae dudum fuerat urbs fidelis, et plena judicii, propheta dicit: « Vinum tuum mistum est aqua , » significans meram justitiam, quam prius habuerat, admistione iniquitatis fuisse corruptam. Unde et dicit: « Justitia habitavit in ea: nunc autem homicidae . » De hoc calice propinat Dominus bonis amara et dulcia, per consolationem misericordiae, et per amaritudinem disciplinae. Nam de amaritudine discipline misericordiae scriptum est: « Date vinum moerentibus, et siceram his qui amaro sunt animo . » De hoc quoque calice propinat Dominus malis bona et mala.
Abbreviated transcription (Latin):
quam nob. Nichilominus appare¬
bit mala que patimur. et item mala
que agimus magis nob̾ imputan¬
da quam illi. immo omnino nob̾ et ñ
illi. Totum autem bonum nr̃m de m̾ia
eius liberalitate et benignitate ꝓce¬
dit. Quod autem iusticia dei amara
est homini uel molesta: facit hoc
homi nis iniusticia. ut m̾ito dicere
possit. ue mee et iniquitatis mee fe¬
cerunt hec mͥ. homo quidem a deo
simplex et rectus creatus est. ipse au¬
tem miscuit se infinitis questionibꝰ
Cum gͦ reddit deus homini uias eiꝰ
suꝑ caput eius. potum bibit homo
quem ipse sibi miscuit. Si autem pec¬
catum non eẽt: iusticia dei nulli dul¬
cis non eẽt. Nunc autem et dulcis
est et grauis. s suo ipsius condimẽ¬
to duscis. iudicio uero ꝓpter pecca¬
tum grauis. Calix itaq dñi temꝑ¬
atus ex dulci et amaro. idest ex mĩa
et iudicio. plenus mixto est. nec tñ ui¬
ni meri non est. quia insui bonitate
non nisi dulcis est. Huc scriptum est

Expanded text:
quam nobis. Nihilominus apparequam nobis. Nihilominus apparebit, mala quae patimur, et item mala quae agimus, magis nobis imputanda, quam illi: imo omnino nobis, et non illi; totum autem bonum nostrum de mera ejus liberalitate et benignitate procedit. Quod autem justitia Dei amara est homini, vel molesta, facit hoc hominis injustitia, ut merito dicere possit: viae meae et iniquitates meae fecerunt hoc mihi. Homo quidem a Deo simplex et rectus creatus est; ipse autem miscuit se infinitis quaestionibus. Cum ergo reddit Deus homini viam ejus super caput ejus, potum bibit homo, quem ipse sibi miscuit. Si autem peccatum non esset justitia Dei nulli dulcis non esset. Nunc autem et dulcis est, et gravis; sed suo ipsius condimento dulcis, judicio vero propter peccatum gravis. Calix itaque Domini temperatus ex dulci et amaro, id est ex misericordia et judicio plenus misto est, nec tamen vini meri non est, quia in sui bonitate nonnisi dulcis est. Hinc scriptum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ad iudicium sibibibunt. axp̃i so¬
cietate asieni. et demonib sociandi.
S quod dictum est. non potestis: sic
intelligendum est salubriter. non po¬
testis. uel licite non potestis. ut osten¬
datur non quid non fiat. s quid fieri
non expediat uel non liceat. Scdm
hunc loquendi mod̾ insacris libris
multa inueniuntur: quale est illud.
Nemo sibi sumit honorem: s qui
suo arbitrio cuncta disponens et
moderans scđm mensuram usticie
sue bonis et malis in miscłia et iu¬
dicio bona et mala distribuit. sicut
con gruere nouit deeori uniuersitati
et saluti eoꝵ qui p̾ordinati sunt ad
uitam. Hic autem calix dicitur ui¬
ni meri plenus mixto. Quod contͣ¬
rium uidetur. Quomodo enim calix
uini meri est siplenus mixto est:
Aut quomͦ plenus mixto est si ca¬
lix uini meri est. S si subtiliter
pensemus qualis sit iusticia dei inse:
manifeste apparebit cuncta bona
toꝵ omnium et auctori tribuenda

Expanded text:
Domini ad judicium sibi bibunt, a Christi soDomini ad judicium sibi bibunt, a Christi societate alieni, et daemonibus sociandi. Sed quod dictum est, « non potestis, » sic intelligendum est, salubriter non potestis, vel licite non potestis, ut ostendatur, non quid non fiat, sed quid fieri non expediat, vel non liceat. Secundum hunc loquendi modum in sacris Scripturis multa inveniuntur: quale est illud: « Nemo sibi sumit honorem; sed quisuo arbitrio cuncta disponens et moderans, secundum mensuram justitiae suae, bonis et malis in misericordia et judicio bona et mala distribuit: sicut congruere novit decori universitatis, et saluti eorum qui praeordinati sunt ad vitam. Hic autem calix dicitur vini meri plenus misto: quod contrarium videtur. Quomodo enim calix vini meri est, si plenus misto est? Aut quomodo plenus misto est, si calix vini meri est? Sed si subtiliter pensemus qualis sit justitia Dei in se, manifeste apparebit, cuncta bona, tori omnium, et auctori, tribuenda,
Abbreviated transcription (Latin):
non bibam illum. aut imitatio pas¬
sionis xp̃i iuxta illud. calicem qͥdem
meum bibetis. Calix demonioꝵ edi¬
uerso accipi potest: qui demonibus
offertur. uel qui ꝑ amaritudinem
pene ab eis bibitur. uel qui ad sedu¬
cionem erroris in iniuriam passio¬
nis xp̃i. ꝑ amorem uoluptatis et ini¬
quitatis ꝓpinatur. Mensa dñi al¬
tare est. ubi xp̃c insacramento man¬
ducatur. De qua mensa scriptum est.
scriptura. in qua panis uite et intel¬
lectus ꝓponitur. Non enim insolo
pane uiuit homo. s in omni uerbo
quod ꝓcedit de ore deo. De hac mensa
intelligi potest et hoc quod p̾dixi¬
mensam ueniamus de qua scrip¬
in occulto ministratur. de quo scriptũ
est. Aque furtiue dulciores sunt. et
panis absconditus suauior. Questio¬
nem uidetur facere quod apłs dicit.
Non potestis calicem dñi bibere et
calicem demonioꝵ. si hoc loco calix
dñi ꝓ sanguine xp̃i accipitur. Multi
enim erst iminosi. flagiciosi. calicem

Expanded text:
non bibam illum? » aut imitatio pasnon bibam illum? » aut imitatio passionis Christi, juxta illud: « Calicem quidem meum bibetis . » Calix daemoniorum e diverso accipi potest, qui daemonibus offertur, vel qui per amaritudinem poenae ab eis bibituri, vel qui in seductionem erroris, in injuriam passionis Christi, per amorem voluptatis et iniquitatis propinatur. Mensa Domini altare est, ubi Christus in sacramento manducatur. De qua mensa scriptum est: Scriptura, in qua panis vitae et intellectus proponitur. Non enim in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. De hac mensa intelligi potest et hoc quod praediximensam perveniamus, de qua scripin occulto ministratur, de quo scriptum est: « Aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior . » Quaestionem videtur facere, quod Apostolus dicit: « Non potestis calicem Domini bibere et calicem daemoniorum, » si hoc loco calix Domini pro sanguine Christi accipitur. Multi enim criminosi, flagitiosi, calicem
Abbreviated transcription (Latin):
confirmatur. retrahit nos asocietate
demonioꝵ que cultu ydoloꝵ mitur
et retinetur. insuꝑ autem consensu
et usu criminum et consuetudine
uicioꝵ. Uicia quippe amica sunt de¬
monib. et uoluntati dei contraria.
Que dum amantur coluntur. ⁊ eoꝵ
consensu et usu deus contempnit᷑.
et demones honorantur. et eoꝵ fami¬
liaritas asciscitur. Propterea ut eoꝵ
societas fugiatur: abstinere debemꝰ
quecumq islis placere dinoscunt᷑.
Non sunt enum demones nr̃e cõmu¬
nionis. nec mense eoꝵ communica¬
re possumus. uel calicẽ eoꝵ bibere.
si desiderio nob̾ est ad societatem xp̃i ꝑ
uenire. et mensam uel calicem eius par¬
ticipare. Hoc est quod apłs dicit. Hon
potestis calicem dñi bibere. et calicem
demonioꝵ. Non potestis mense dñi
participes ẽẽ: et mense demonioꝵ.
Calix dñi ut iam p̾diximus tribus
modis dicitur. aut sanguis xp̃i scđm
illud. hic calix nouum testam̃. ẽ. in¬
illud. Calicem quem declit i pater

Expanded text:
confirmatur, retrahit nos a societate daemoniorum, quae cultu idolorum initur, et retinetur: insuper autem consensu et usu criminum, et consuetudine vitiorum. Vitia quippe amica sunt daemonibus, et voluntati Dei contraria. Quae dum amantur, coluntur: et eorum consensu et usu Deus contemnitur, et daemones honorantur, et eorum familiaritas asciscitur. Propterea, ut eorum societas fugiatur, abstinere debemus, quaecunque illis placere dignoscuntur. Non sunt enim daemones nostrae communionis, nec mensae eorum communicare possumus, vel calicem eorum bibere: si desiderio nobis est, ad societatem Christi pervenire, et mensam vel calicem ejus participare. Hoc est quod Apostolus dicit: « Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae Domini participes esse, et mensae daemoniorum. » Calix Domini, ut jam praediximus, tribus modis dicitur, aut sanguis Christi, secundum illud: « Hic calix novum testamentum est inillud: « Calicem, quem dedit mihi Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Gileberto sund̃. episcopo. uero uti¬
bonum. Excessus uestros dum licuit
supportauimus. et utinam mansue¬
tudo pacientie nostre que nobis supra
modum damnosa extitit. in tocius ecele¬
sie perniciem non redundet.Sed quia
pacientia nostra semper abusi estis. neq
dominum papam. neq in uerbo salutis
uestre uoluistis audire. sed obduratio
uestra semper indeteriora excreuit uos
urgente necessitate officii et ratione.
iuris persuadente ex iustis et manifestis
causis anathematis sententia percel¬
lentes excommunica uimus. et a cor¬
pore xp̃i quod est ecclesia donec condig¬
ne satisfaciatis: amputauimus. Pre¬
cipimus ergo inuirtute obedieñtie.
in periculo salutis. dignitatis. et ordi¬
nis: quatinus pro ut ecelesie forma

Expanded text:
tri, GILBERTO Londoniensi episcopo, declibonum. Excessus vestros, dum licuit, supportavimus: et utinam mansuetudo patientiae nostrae, quae nobis ultra modum damnosa exstitit, in totius Ecclesiae perniciem non redundet! Sed, quia patientia nostra semper abusi estis, et neque dominum papam, neque nos in verbo salutis vestrae voluistis audire, sed obduratio vestra in deteriora semper excrevit, nos urgente necessitate officii et ratione juris persuadente, ex justis et manifestis causis, anathematis sententia percellentes vos excommunicavimus, et a corpore Christi, quod est Ecclesia, donec condigne satisfaciatis, amputavimus. Praecipimus ergo in virtute obedientiae, et in periculo salutis, dignitatis et ordinis, quat
Abbreviated transcription (Latin):
homas deigratia cantuaꝵ ar¬
chiepiscopus et apostolice sedis
legatus. Decano. et archid̃. et clero lun¬
densis ecclesie salutem. et a commu¬
nione excommunicatorum fideliter
abstinere. Uestram non debet latere¬
prudentiam. quod fere totus latinus
orbis agnouit: quam iniqui sumpta
oportunitate causa ex scismatis ge¬
neralis. Gilebertus lundensis episco¬
pus frater noster utinam uerus: in
causa ecclesie uersatus est et pacem
eius studuerit perturbare. Suppor¬
ille semper abutens iugis in obedien¬
tie crimen multiplicatis excessibus
incorrigibiliter cumulauit. Nos ergo¬
quibus ultra dissimulare non licuit: eũ
urgente necessitate officii. et ratione iuris
persuadente publice ex communicauimus.
et uobis precipimus inuirtute obedien

Expanded text:
HOMAS Dei gratia Cantuariensis archiepiscopus, et apostolicae sedis legatus, decano, archidiacono, et clero Londoniensi, salutem, et a communione excommunicatorum fideliter abstinere. Vestram latere non debet prudentiam, quod fere totus Latinus orbis agnovit, quam inique, sumpta opportunitate ex causa schismatis generalis, Gilbertus Londoniensis episcopus, frater noster, utinam verus, in causa Ecclesiae versatus sit, et pacem ejus studuerit perturbare. Supportenus, qua ille semper abutens, jugis inobedientiae crimen multiplicans excessibus incorrigibiliter cumulavit. Nos igitur, cui dissimulare non licuit, eum urgente necessitate officii, et ratione juris persuadente, publice excommunicavimus, et vobis p
Abbreviated transcription (Latin):
¶d̾ recte uitellig: seruata etiã filii
cum patre equalitate uature. Ma¬
ior ẽ eium pat̾ homine filio. s eqͣ¬
accipiuntur ħ u̾ba: ita dixit. Sic̃
misit me uiuens p̃r: ⁊ ego uiuo
ꝓpter prẽm. ⁊ qui manducat me
⁊ ip̃e iuuet ꝓpt̾ me. Ac si diceret.
me misit. ut aũ quisq uiuat pp̃
me. participatio facit qͣ mandu¬
cat me. Ego iraq humiliatꝰ uiuo
ꝓpt̃ pattem: ille erectꝰ uiuit ꝓpt̾
me. Si autem itadictum ẽ. ui¬
uo pp̃ prẽm. quia ip̃e de illo ñ
ille de iłs eͦ: siue detͥm̃to eqͣlitatis
deĩn est. Nec tñ dicendo ⁊ qui m̾a
ducat me ⁊ ip̃e uiuet pp̃ me: ean¬
dem urãm ⁊ suam eqͣlitatẽ sig¬
nificauit. s grãm mecliatoris os
a deo patre ad hoc nussum fusse
ad hoc in inundũ uenisse. ut m̃a¬
ducantes eum .i. credeutes in eum
uiuant ꝓpter ip̃m sicut ip̃e ui¬
uit ꝓpter prẽm. Uiiit autẽ xp̃e¬

Expanded text:
rvata etiam filii cum Patre aequalitate naturae. Major est enim Pater homine filio, sed aequaccipiuntur haec verba, ita dixit: « Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivet propter me; » ac si diceret: me misit. Ut autem quisquam vivat propter me, participatio facit, qua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter me. Si autem ita dictum est: Vivo propter Patrem, quia ipse de illo, non ille de ipso, sine detrimento aequalitatis dictum est. Neducat me, et ipse vivet propter me, eamdem nostram et suam aequalitatem significavit, sed gratiam mediatoris osta Deo Patre missum fuisse, ad hoc in mundum venisse, ut manducantes eum, id est credentes in eum, vivant propter ipsum, sicut ipse vivit propter Patrem? Vivit autem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o enim maniere: mauducatõnis
effectꝰ ẽ ⁊ signum. Ac si diceret᷑. Sigũ
quia manducat ⁊ bibit. Hoc ẽ.si ma¬
net ui me si uiuit pp̃ me. Hic est
panis qui de celo descend̃. Nõ sic̃ mã¬

Expanded text:
Christo enim manere, manducationis effectus est et signum; ac si diceretur: Signum quia manducat et bibit, hoc est si manet in me, si vivit propter me. Hic est panis, qui de coelo descendit. Non sicut man
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ nunc utitur xp̃c biua ⁊ biua
iutua collatõe sese respiciunt.
Missio eium ⁊ manducatio per
similẽ efficientiã sibi conferri po¬
ssiuit. Efficit euun nussio ut ui¬
uat xp̃c pp̃ patrem. in qͣntũ ininor
est pr̃e. efficit mauducatio ut nos
eudo sese respiciunt. Nam ⁊ ħ ⁊ illa
illuc redit uñ incipit ad illum re¬
fertur a quo confertur. Illi reddit᷑
a quo accipitur. ¶d̃ xp̃c dicit. Qui
manducat me uiuit ꝓpt̾ me: duo¬
b modis recte intelligitur aut ratõe
effectus aut ratione signi. Id enĩ effi¬
cit hoc manducatõ ut uiuauius

Expanded text:
qua nunc utitur Christus, bina et bina mutua collatione sese respiciunt. Missio enim et manducatio per similem efficientiam sibi conferri possunt. Efficit enim missio, ut vivat Christus per Patrem, in quantum minor est Patre; efficit manducatio, ut nos, perveniendo sese respiciunt. Nam et haec et illa illuc redit, unde incipit; ad illum refertur, a quo confertur; illi redditur, a quo accipitur. Quod Christus dicit: « Qui manducat me, vivet propter me : » duobus modis recte intelligitur, aut ratione affectus, aut ratione signi. Id enim efficit haec manducatio, ut vivamus
Abbreviated transcription (Latin):
nis uite autea dictus. Nuius autẽ
pauis÷ quia uitã ht̃ ui se manẽtẽ.
⁊ quia pot̾ spũalem mortẽ auferre.
⁊ uitam conferre. Nam de morte au¬
ferenda p̃mitit dicens. ut siquis ex
eo mauducau̾it ñ moriatur. De ui¬
ta uo conferenda subuing̃. Siquis
manducau̾it ex hoc pane iuuet in
eteruum. O panis quein ego dabo

Expanded text:
nis vitae antea dictus est. Vivus autem nis vitae antea dictus est. Vivus autem panis est, quia vitam habet in se manentem et quia potest spiritualem mortem auferre, et vitam conferre. Nam de morte auferenda praemittit, dicens: « Ut si quis ex eo manducaverit, non moriatur. » De vita vero conferenda, subjungit: « Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum. » Et panis quem ego dabo,
Abbreviated transcription (Latin):
poralẽ ⁊ uo mori᷑ qui maducamꝰ
pauẽ de celo descendentẽ. qͣntum ꝑ¬
tiuet ad moitẽ spũalem maducaũ
manna moyses. manducauit aatõ
manducaunt ⁊ multi qui domĩo
placuerũt ⁊ mortui sũt. nõ Qua¬
re ũ sũt mortui: quia spũalit ĩtel¬
Hic est inquit paius uiuus de celo
descẽdeus ut siquis ex eo mãducaue¬
qui ui fidelib loq̃batur significat᷑
ẽ ꝑ manua. s plus pot̃ qͣui mãria.
Manna eiũ ip̃m nec fidelib nec ui¬
significatꝰ÷ quẽ intellex̾unt im̃a¬
ua antiqui iusti. ⁊ in ip̃m uentiͫ
credicłunt. om̃ib credentib ui eũ.
p̃stat ut sp̃ualiter ñ moriautur.
Propterra dicit. Hic ẽ pauis de celo
descendeus ut siquis ex eo mancdu¬
cauerit ñ moriatur hic ũc in t̾ra.
hic nc̃ in ocłis ũris ũ cordis s ca̾nis
est panis de celo descenidẽs. ꝙ mox se
eẽ hunc panẽ aꝑit dicens. Ego sũ
panis uiuus qui de celo descẽcli.¬
Ecce nunc pauis uiuus dr̃ qui pa¬

Expanded text:
et nos morimur, qui manducamus panem de coelo descendentem; quantum pertinet ad mortem spiritualem, manducavit manna Moyses, manducavit Aaron, manducaverunt et multi, qui Deo placuerunt, et mortui non sunt. Quare non sunt mortui? Quia spiritualiter intel« Hic est, inquit, panis vivus de coelo descendens, ut si quis ex eo manducavequi infidelibus loquebatur, significatus est per manna, sed plus potest quam manna. Manna enim ipsum nec fidelibus nec insignificatus est, quem intellexerunt in manna antiqui justi, et in ipsum venturum crediderunt, omnibus credentibus in eum praestat, ut spiritualiter non moriantur. Propterea dicit: « Hic est panis de coelo descendens, ut si quis ex eo manducaverit, non moriatur. » Hic nunc in terra, nunc in oculis vestris, non cordis, sed carnis, est panis de coelo descendens. Et mox se esse hunc panem, aperit, dicens: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descer, qui pa