comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tialem credimus. coequalem & coeternũ
dicamus. & testimonus approbemus. Li¬
cet enim hȩc ueneranda trinitas ꝑsonis
ac nominib distincta est. non tamẽn obħ
a se atq a sua eternitate discrepare cre¬
denda est:s manens ante secula diuini¬
tas in patre & filio & spiritu sanct̾o uere
ac proprie creditur. nec diuidi nostris
interpretacionib potest. nec rursus u̾sa
in unam ꝑsonam trinitas ipsa confundi
Hȩc fides plena : hȩc nostra credulitas ẽ
Iccirco deos nec existimari patimur. s
unum deum in predictis ꝑsonis ac nõi¬
b confitemur. In enarrabilis enim diui¬
nitas non ut concludi aut apprehendi
uocabulis possit. intra nominatas ꝑsonaᷤᷤ¬
quȩ se prestitit. s ut quod erat esse nos¬
ceretur. intelligentiam sui ex parte qͥo
capere humane mentis angustie preua¬
lebant credentib dedit. propheta dicĩ¬
te. nisi credideritis non intelligetis. U¬
na est ergo trinitatis deitas. & in huiꝰ

Expanded text:
tiuum credimus, coaequalem et coaeternum, tiuum credimus, coaequalem et coaeternum, dicamus et testimoniis adprobemus. Licet enim haec ueneranda trinitas personis ac nominibus distincta sit, non tamen ob hoc a se atque a sua aeternitate discrepare credenda est; sed manens ante saecula diuinitas in patre et filio et spiritu sancto uere ac proprie creditur nec diuidi nostris: interpretationibus potest nec rursus uersa in unam personam trinitas ipsa confundi. Haec, fides plena, haec nostra credulitas est. Idcirco deos nec aestimari patimur nec uocari, sed unum deum in praedictis personis ac nominibus confitemur. Inenarrabilis enim diuinitas, non ut concludi aut adprehendi uel uocabulis posset, intra nomina personasque se praestitit; sed ut id quod erat esse nosoeretar, intellegentiam sui ex parte, quam capere humanae mentis angustiae praeualebant, credentibus dedit propheta dicente: nisi credideritis, non intellegitis. Una est ergo trinitatis deitas et in huius
Abbreviated transcription (Latin):
& ob hoc die septimo ab omni opere suo re¬
quieuit. S nec in generando de se ip̃o pas
uniuersa. fatigationem aliquam perculit
Namq ut eiudentius nobis diuine gene¬
rationis possibilitas insinuaretur: deum de
deo. lumen ex lumine filiũ profitendum
accipimus. Si ergo in efficientia uisibilis
luminis mundi tale aliquid inuenitur.
ut lumen ex lumine sumptũ. & per qͣn¬
dam generationis natiuitatem exortũ.
ipsam luminis generans originem qui
ex se lumen aliud dedit. nec minui. ne
ullum omnino decrimentum miniftͣti
ex se luminis perpeti potuit: qͣnto recd̾ius
& melius de diuimi & meffabilis lumi¬
nis natura credendum est. qua ex se ip¬
sa lumen generans. minui ominino nõ
potuit: Unde equalis est patri filius.
non natus ex tempore. s gignenti coeter¬
nus. sicut splendor ab igne genitus. gig¬
nenti manifestatur coeuus. Hec de pa¬
tris & filii equalitate. uel de substantie
unitate. quantum breuitatis racio sinti
ritu sancdo quem patri ac filio consubstĩ¬

Expanded text:
 ob hoc die septima ab omni suo opere requieuit. Sed nec in generando de se ipso passuniuersa fatigationem aliquam pertulit. Namque at et euidentius nobis diuinae generationis inpassibilitas insinuaretur, deum ex deo, lumen ex lumine filium profitendum accepimus. Si ergo in efficientia uisibilis ac mundani luminis tale aliquid non inuenitur, ut lumine ex lumine sumpto et per quandam generationis natiuitatem exorto ipsam luminis originem, quae ex se lumen aliud dedit, nec minui nec ullum omnino detrimentum ministrati ex se luminis perpeti pateat: quanto rectius et melius de diuini et ineffabilis luminis natura credendum est, quae ex seipsa lumen generans minui omnino non potuit! Unde aequalis est patri filius, non natus ex tempore sed gignenti coaeternus, sicut splendor ab igne genitus gignenti manifestatur aequaeuus. Haec de patris et fili aequa- Ilitate uel de substantiae unitate, quantum breuitatis ratio siait,piritu sancto, quem patri ac filio consubstan
Abbreviated transcription (Latin):
opum ꝑficere. quod sacro sancdis pontifi¬
cib iuste collatum est. Hanc ergo legem
fonte iusticię profluentẽ cunct̾is fecimus
in notescere. quatinus nullus sibi ignotũ
esse quod ꝑreceptum est possit obtendere.
Oꝑtamus uos bene ualere. Sub die .ui. kl

Expanded text:
opum proficere, quod sacrosanctis pontifiopum proficere, quod sacrosanctis pontificibus iuste conlatum est. Hanc ergo legem fonte iustitiae profluentem cunctis praecipimus innotescere, quatenus nullus sibi ignotum esse, quod praeceptum est, possit obtendere. Optamus uos bene ualere Data sub die vi. Kl
Abbreviated transcription (Latin):
lent. minime preualerent. Et si in hac ꝑni¬
cie ꝑdurarent. ȩtiam de ꝓprio solo ablati. in
exiuum sub ꝑsecutione ydonea mitterent᷑.
In populo quoq prefati imperatores simi¬
liter seuientes. t eis nec donandi. nec
testandi. nec capiendi uel ab aliis relictũ
penitus subiaceret. non fidei cominissi
nomine. non delegati. non donationibus
aut relictione que mortis causa appellat᷑.
uel quolibet codicello aliis ue forsitan scͥp¬
turis: illos ętiam qui suis palatus milita¬
rent. condempnationis grauissime pro
stituitur obligantes. Uiris autem ma¬
iestatis diuine cultorib idest sacerdoti¬
bus nostris. ecclesias uniuersas totius
cleri nominis supradicti qͥ bzc̃q. ter¬
ris & regionib constitutas. quȩ propicia
diuinitate imperii nostri regimine pos¬
sidentur. una cum rebus quȩ ad easdem
ꝑtinent. hoc decreco statiumus debere
ꝓuenire non dubitantes plus alimoniȩ in¬

Expanded text:
sent, minime praevalerent: et si in hac pernisent, minime praevalerent: et si in hac pernicie perdurarent, et de proprio solo ablati in exilium sub prosecutione idonea mitterentur. In populos quoque praefati imperatores similiter saevientes, quod eis nec donandi nec testandi aut capiendi vel ab aliis derelictum penitus ius esset, non fideicommissi nomine, non legati, non donationibus aut relictione, quae mortis causa appellatur, vel quolibet codicillo aliisve forsitan scripturis, ita ut etiam qui suis palatiis militarent, condemnationi gravissimae pro stituimus obligandos. Ueris autem maiestatis diuinae cultoribus, id est sacerdotibus nostris, ecclesias uniuersas uel totius cIeri nominis supradicti quibuscumque terris et regionibus constitutas, quae propitia diuinitate imperii nostri regimine possidentur, una cum rebus quae ad easdem pertinent, hoc decreto statuimus debere proficere, non dubitantes quod plus alimoniae in
Abbreviated transcription (Latin):
excepto suȩ suꝑsticionis antistitibus
ȩcclesia patusset. nulliᷤ liceret aliis aut
conuictus agere aut exercere conuentus.
nec ecclesias aut in urbib aut in quibꝰdã¬
uel paruissimis locis penitus obtinere neq
construere. s ut presumpta fisci uirib urge
rent᷑ relinquere. et etiam eorũ patrimonia
ecclesie suȩ fidei sociata. suis antistitibus
puenissent: nec cominem orant ad quecũq
Toca talibus licentia patuisset. s ut extorres
omnib urbib redderentur & locis. nec
baptismatis Haberent omnino facultatẽ¬
aliquam. aut forte de religione disputa¬
rent. & nullam haberent ordinandi licen¬
tiam seu episcopos seu presbiteros. uel a¬
lios quos ad clericatum pertinere contin¬
geret: proposita seueritatẽ uindict̾ȩ. ut tã
hii qui se paterentur huiusmodi honores¬
accipere. quam etiam ipsi ordinatores de¬
nis libris auri singuli multarentur: eo al¬
lecto ut nullus eis locus esset uel aditus
supplicandi. sed etiam siqua minuisse uel¬

Expanded text:
exceptis superstitionis suae antistitibus ecclesia patuisset: nulli liceret aliis aut convictus agere aut exercere conventus, nec ecclesias aut in urbibus aut in quibusdam parvissimis locis penitus obtinere neque construere, sed praesumpta fisci viribus iungerentur: sed etiam et eorum patrimonia, ecclesiis suae fidei sociata, suis antistitibus provenissent: nec commorari ad quaecumque loca talibus licentia patuisset, sed extorres omnibus urbibus redderentur et locis: nec baptismatis haberent omnino aliquam facultatem, aut forte de religione disputarent; et nullam haberent ordinandi licentiam, sive episcopos sive presbyteros vel alios, quos ad clerum pertinere contingeret, proposita severitate vindictae, ut tarn hi, qui se paterentur huiusmodi honoreaccipere, quam etiam ipsi ordinatores denis libris auri singuli multarentur, eo adiecto, ut nullus eis locus esset vel aditus supplicandi, sed etiam si qua specialia meruis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. s unum sumus. Ex eo enim quod ft̃.
non ex eo tantum quod uolunt: paterne
unitatis declaratur assertio. Idem iohannes
euuangelista dicit. Proꝑterea ergo querebãt
eum uidei interficere. quia non solum solue¬
bat sabbatum. s & patrem suum dicebat
deum. equalem se faciens deo. Quod utiꝙ
equalem deo se faciebat. Item in euuange¬
lio scriptum est. Quęcumq pater facit̾: e¬
adem & filius facit similiter. Et sicut pat̾¬
suscitat mortuos & uiuificat: ita & filius
quos uult uiuificat. Item. Ut omnes hono¬
rificent filium: sicut honorificant patrẽ.
Equalis enim honor non nisi equalibus ex¬
hibetur. Item ibi filius ad patrem dicit.
Omnna mea tua sunt: & tua mea sunt. Itẽ.
Phylippe qui me uidet: udet & patrem̃.¬

Expanded text:
mus', sed 'unum sumus'. Ex eo enim quod sunt, mus', sed 'unum sumus'. Ex eo enim quod sunt, non ex eo tantum quod volunt, paternae unitatis declaratur adsertio. Item Iohannes evangelista dicit: propterea ergo quaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et patrem suumDeum, aequalem se faciens Deo . Quod utiquaequalem Deo se faciebat. Item in eodem Evangelio scriptum est: Quaecunque Pater facit, eadem et Filius facit similiter . Et, sicut Patsuscitat mortuos et uiuificat, ita et filius quos uult uinificat. Item: ut omnes honorificent filium, sicut honorificant patrem; aequalis enim honor nonnisi aequalibus exhibetur. Item ibi filius ad patrem dicit: omnia mea tua sunt et tua mea. Item: Philippe, qui me uidit, uidit et patrem
Abbreviated transcription (Latin):
confitendum. s in eadem fideli mente con¬
tuendum apertissime declaratur. dum di
ergo substantiam filium esse. propheticis ĩa
olim destinatum est oraculis. salomone di¬
cente. Substanciam enim & dulcedinem
tuam quam in filio habes ostendebas. quã
in figura & ymagine panis celestis populo
israhel celitus apparet profluxisse. Quocd ip¬
se dominus in euuangelio exposuit dicẽs.
Non moyses dedit uobis panem de celo: s
pater meus dat uobis panem de celo. Se u¬
tiq ꝑanem esse designans. cum dicit. Ego
sum panis uiuus: qui de celo descendi. De qͦ
etiam propheta dicit. Panem angelorum
manducauit homo. Nam qued adhuc e¬
uidentius patris & filũ substantia unitas.
& diumitatis ȩqualitas ostendatur: ipse in
euuangelio dicit. Ego in ꝑatre & pater in
me. Et ego & pater unum sumus. Qđ ñ
ad unitatem tantum modo uoluntatis. sed
ad unam refertur eandemq substanciam:
quia non dixit. Ego & pater unum uolu¬

Expanded text:
confitendum, sed in eadem fideli oculo conconfitendum, sed in eadem fideli oculo contuendum apertissime declaratur, dum dicergo substantiam Filium esse prolim designatum est oraculis, dicente Salomone: substantiam enim et dulcedinem tuam, quam in filio habes, ostendebas, quam in figura et imagine panis caelestis populo Israel caelitus apparet profluxisse. Quod ipse dominus in evangelio exposuit dicens: non Moyses dedit vobis panem de caelo, sed pater meus dat vobis panem de caelo, se utique panem esse designans, cum dicit: ego sum panis vivus, qui de caelo descendi: de quo etiam propheta David dicit: panem angelorum manducavit homo. III. Namque ut adhuc evidentius patris et filii substantiae unitas et divinitatis aequalitas ostendatur, ipse in evangelio dicit: ego in patre et pater in me est; et: ego et pater unum sumus. Quod non ad unitatem tantummodo voluntatis, sed ad unam refertur eandemque substantiam, quia non dixit 'ego et pater unum volu
Abbreviated transcription (Latin):
ex nichilo uult asserere filium excitisse. S
si ex nichilo non est. ex patre sine dubio est.
S recte homousyon unius cum ꝑatre substã¬
tie filius est. Ex patre autem esse. idest u¬
nius cum patre substantiȩ. his testimoniis
approbatur apostolo dicente. qui cum sit splẽ¬
dor glorie & figura substantiȩ. manentem
pheta. Non audierunt uocem substancie.
Quam uocem substantiȩ contemptam ter¬
ribili contestatione increpans. ad eundem
prophetam loquitur dicens. Suꝑ montẽ
accipe plauct̾um. & suꝑ semitam deserci
luctum. quia defecerunt eo quod non sit̃
homines. nec audierunt uocem substantie
a uolatilib celi usq ad peccora. Et rursũ
eos qui a pfessione unus substantiȩ de¬
clinantes. in eadem fidei substantia perma¬
nere noluerunt. increpat dicens. Si stetissẽt
in substancia mea. auertissem utiq eos a iia
sua mala. & a pessimis cogitacionib suis. Et
iterum non extra substantiam patris filiũ

Expanded text:
ex nihilo uult adserere filium extitisse. Sed ex nihilo uult adserere filium extitisse. Sed si ex nihilo non est, ex patre sine dubio est et recte omousion, id est unius cum patre substantiae, filius est. III, 2 Ex patre autem esse, id est unius cum patre substantiae, his testimoniis adprobatur, apostolo dicente: qui cum sit splendor gloriae et figura substantiae t: non audierunt uocem substantiae. Quam uocem substantiae contemptam terribili contestatione increpans ad eundem prophetam loquitur dicens: super montes accipe planctum et super semitas deserti luctum, quia defhomines; non audierunt vocem substantiae a volatilibus coeli usque ad pecora . Et rursum eos qui a professione unius substantiae declinantes, in eadem fidei substantia stare noluerunt, increpat dicens: Si stetissent in substantia mea, avertissem utique eos a via sua mala, et a pessimis cogitationibus suis . Et iterum non extra substantiam Patris Filium
Abbreviated transcription (Latin):
sue proprietatem retinere. fideli confessioe
faiemmur. Non eundem asserentes patrem
quem filium. neq filium confitentes qui
ingenitum patrem & de patie genitum
silum. & de patre & filio piocedentem
spuitum sc̃m. unuis credimus esse substã¬
tie uel essentiȩ: quia ingeniti patris. & ge¬
niti filui. & procedentis spiritus sanca. uͦ
na est deicas. tres uero personarum ꝓprie¬
tatef. Et quia contra hanc catholicam uel a¬
postolicam fidem exorta heresis nouitatẽ
quandam induxerat. asserens filium non
de patris substantia genitum. s ex nullis ex¬
tantib id est ex nichilo substitisse. ad hanc
impietatis professionem quȩ contra fidem
emerserat refellendam & penitus abolendã
homousyon sermo grecus positus est: ꝗ
urterpietatur unius substantiȩ uel essentiȩ
significans filium non ex nullis extantib
nẽc alia substantia. s de patre natum esse.
Qui ergo putat homousion auferendum:

Expanded text:
suae proprietatem retinere fideli confessione suae proprietatem retinere fideli confessione fateamur, non eundem asserentes patrem quem filium neque filium confitentes qui ingenitum patrem et de patre genitum filium et de patre procedentem spiritum sanctum unius credimus esse substantiae uel essentiae, quia ingeniti patris et geniti filii et procedentis spiritus sancti . una est deitas, tres uero personarum proprietates. Et quia contra hanc catholicam uel apostolicam fidem exorta heresis nouitatem quandam induxerat, adserens filium non de patris substantia genitum, sed ex nullis extantibus id est ex nihilo substitisse, ad hanc impietatis professionem, quae contra fidem emerserat, refellendam et penitus abolendam omousion sermo Graecus positus est, quod interpretatur unius substantiae uel essentiae, significans filium non ex nullis extantibus nec ex alia substantia, sed de patre natum esse. Qui ergo putat omousion auferendum,
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ te latine esse locutum manifeste
⁊ouimus: modo excusare non debes. pre¬
seram quia tu huius rei incendium sus¬
cstastic Et uidens catholicos episcopos ao
conflictum magis fuisse paratos. omna¬
No audent iam̃ diuersis cauillationib de¬
slirilienQuod autem nostri preuidentes.
libellum de fide conscͥpserunt: satis ciecen¬
toi sasficienterq conscriptum dicentes.
hec ostuem fidem cognoscere desideratis:
hec est ueritas quam tenemus.
ce ali imperio fidei catholicȩ quã
teuemus precipimur redddere raci¬
tio quam eredimus uel predicamus bre¬
ucet intunare. Primum igitur de unitate
substantiȩ patris & filii. quodd greci homo¬
usson dicunt. exponendum nobis esse eo¬
noscimus. Patrem ergo &e filium & spintũ
sanecum ita in unitate deitatis ꝑficemur.
uat cx patrem in sua proprietat̾e ꝑsone sub¬
sistere. & filium nichilhominus in ꝑpna
ertare persona. atq spiritum sc̃m ꝑsone

Expanded text:
 \'semper te Latine esse locutum manifesto  \'semper te Latine esse locutum manifesto nouimus; modo excusare non debes. praesertim quia tu huius rei incendium suscitasti\'. Et uidens catholicos episcopos ad conflictum magis fuisse paratos, omnino audientiam diuersis cauillationibus declinauit Quod ante nostri praeuidentes libellum de fide conscripserant satis decenter auffioienterque conscriptum, dicentes: csi nostram fidem cognoscere desideratis. haec est ueritas quam tenemus\'. III, 1 Regali imperio fidei catholicae, quam tenemus, praecipimur reddere ratirio, quod credimus uel praedicamus, breuiter intimare. Primum igitur de unitate substantiae patris et filii, quod Graeci omousion dicunt, exponendum nobis esse cognoscimus. Patrem ergo et filium et spiritum sanctum ita in unitate deitatis profitemur, ut et patrem in sua proprietatis persona subsistere et filium nihilominus in propria extare persona atque spiritum sanctum personae
Abbreviated transcription (Latin):
perbissimum thronum. astantib nobis. Drx¬
eruntq nostri episcopi. Illo est semꝑ trac¬
tanda locutio: ubi suꝑba non dominatur
potestatis elatio. S ex consensu cominu¬
n uenitur. ut cognitorib discernentibus
partibus agentib. quod uerum est agnos¬
catur: nunc autem qui erit cognitor. qui
eraminator. ut libra iusticiȩ aut bene ꝑ¬
lata confirment. aut probra assumꝑtã re¬
fellant: Et cum talia &e alia dicerent: nota
rius regis respondit. Patriarcha gyrilla
dirit. Aliquos uestrum superbe &e illicite
sibi nomen usurpatum. Nostri testati
dixerunt. Legatur nobis quo concedente
exinde strepitum concitantes: calumpni¬
ari aduersarii ceperunt. Et quia hoc nr̃i
petierant. ut saltem si examinare non lice¬
bat prudenti multitudini uel expect̾are
liceret: iubentur uniuersi filii catholice ec¬
desie qui aderant centenis fustib cedi. t̃c̃
clamare cepit beatus eugenius. Uideat
deus uim quam patimur: cognoscat af
Propone quod disponis. Gtrilla dixt

Expanded text:
perbissimum thronum, adstantibus nostris. Dixeruntque nostri episcopi: illa est semper grata collatio, ubi superba non dominatur potestatis elatio, sed ex consensu communi venitur, ut cognitoribus discernentibus, partibus agentibus, quod verum est agnoscatur. Nunc autem qui erit cognitor, qui examinator, ut libra iustitiae aut bene prolata confirmet aut prava adsumpta refellat? Et cum talia et alia dicerentur, notarius regis respondit: cpatriaroha Cyrila dixit aliquos\'. Superbe et illicite sibi nomen usurpatum nostri detestantes dixerunt: legatur nobis quo concedente exinde strepitum concitantes calumniari aduersarii coeperunt. Et quia hoc nostri petierant, ut saltem, si examinare non licebat prudenti multitudini, uel exspectare liceret, iubentur uniuersi filii catholicae ecclesiae qui aderant centenis fustibus tundi. Tunc clamare coepit beatus Eugenius: \'uideat deus uim quam patimur, cognoscat aff\'propone quod disponis. Cyrila dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ut per uteri appellationem. propͥetatẽ
generationis oftenderet : Non quia corꝑo¬
reis compositus est menbris: aut aliquib
artuum liniamentis distinctus: S quia nos
aliter ueritatem diuine generationis audi¬
tu mentis percipere nou possemus. nisi hu¬
mani uteri prouocarem ur uocabulo: ut am¬
bigi ultra non posset de dei substantia natũ
esse. quem ꝯstat de patͥs ut̃o extitisse. Cre¬
dentes ergo deum patrem de sua substan¬
tia imꝑassibiliter filium generasse. dicimꝰ¬
non iꝑsam substanciam aut diuisam esse
in filio. aut diminutionem ꝑtulisse in patre.
& per hoc passionis potuisse uicio subiace¬
re. Absit enim a nobis ut talia uel opine¬
mur. uel cogitemus de deo. quia nos per¬
fectum patrem. perfectum filium. sine sui
dimimitione. sine aliqua diriuatione. sine
omni omnino passionis infirmitate ge¬
nuisse. fideliter ꝓfitemur. Nam qui obi¬
cit deo. quia si de se ip̃o genuit. diuisionis

Expanded text:
quam ut per uteri appellationem proprietatem quam ut per uteri appellationem proprietatem generationis ostenderet? non quia corporeis conpositus est membris aut aliquibus artuum liniamentis distinctus; sed quia nos aliter ueritatem diuinae generationis auditu mentis percipere non possemus, nisi humani uteri prouocaremur uocabulo, ut ambigi ultra non possit, 4e dei substantia natum esse, quem constat de patris utero extitisse. III, 8 Credentes ergo deum patrem de sua substantia inpassibiliter filium generasse, non dicimus ipsam substantiam aut diuisam esse in filio aut diminutionem pertulisse in patre et per hoc passionis potuisse uitio subiacere. Absit enim a : nobis ut taiia uel opinemur uel cogitemus de deo, quia nos perfectum patrem perfectum filium sine sui diminutione, sine aliqua deriuatione, sine. omni omnino passionis infirmitate genuisse fideliter profitemur. Nam qui obicit deo, quia, si de se ipso genuit, diuisionis
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. dum lucis splendor semꝑ est coeternus.
dum splendor a lumine numqͣm est separa¬
tus. dum splendor a luce natura ac substan
tia nunqͣm potest esse diuersus. Qui enim
splendor lucis est: idem & dei patris uirtus
est. Sempiternus ergo proꝑter uirtutis e¬
ternitatem: in separabilis propter claritu¬
dinis unitatem. Et hoc est quod nos fide¬
liter profitemur filium de ꝑatris substantia
natum. sicut ipse pater ds̃ apertissimum
ꝑhibet testimonium. quia ut de sua ineffa¬
bili nature substantia proprium se filium
genuisse monstraret. ad instruendam fragi
litatis nostre imꝑericiam. ut nos ex iusibili¬
bus ad inuisibilia erigeret. terrene natiuita¬
tis uocabulum ad diuine generationis tͣxit
exemplum dicens. Ex utero ante luciferũ
genui te. Quid clarius. quid luculentius
affari diuinitas dignaretur: Quibus indi¬
tus. quib euidentius rerum exemplis: ꝓ¬
prietatem generationis potuit intimare:

Expanded text:
cetur, dum luci splendor semper est coaeternus, cetur, dum luci splendor semper est coaeternus, dum splendor a lumine numquam eat separatus, dum sptia nunquam potest esse diversus. Qui enim splendor lucis est, idem et Dei Patris virtus est: sempiternus ergo propter virtutis aeternitatem, inseparabilis propter claritudinis unitatem. Et hoc est quod nos fideliter profitemur, Filium de Patris substantia natum; sicut ipse Pater Deus apertissimum perhibet testimonium. Qui ut de sua ineffabilis naturae substantia proprium se Filium genuisse monlitatis nostrae imperitiam, ut nos ez uisibilibus ad inuisibilia erigeret, terrenae natiuitatis uocabulum ad diuinae generationis traxit exemplum dicens: ex utero ante luciferum genui te. Quid clarius, 25 quid luculentius effari diuinitas dignaretur quibus indiciis, quibus eisiStentium rerum «xemplis proprietatem generationis potuit intimare,
Abbreviated transcription (Latin):
aut dici potest. immo quia dici omnino ñ
pocest. filium generauit: apparet unam esse
gignentis genitiq substantiam. quia deumn
de deo. lumen de lumine filium esse uera¬
citer profitemur. Nam lucem esse patrẽ
iohannes apostolus testis est dicens. Deus
lux est: & tenebre in eo ñ ft̃ ulle. Item de
filio ait. Et uita erat lux hominum: & lux
in tenebris lucet. & tenebre eam non com¬
prehenderunt. Et infra. Erat lumen uerũ.
quod illummat omnem hominem ueni¬
entem in hunc mundum. Unde apparet
patrem & filium unius esse substantie:
dum lucis & luminis diuersa non potest
esse substantia. eius scilicet que de segig¬
nit. & que de gignente existit. Deniq ne
aliquis uiter patrem &̾ filium diũsitatẽ
naturalis luminis introducat: ido apłs
de eodem filio dicit. Qui cum sit splendor
glorie. & figura substantie eius. In quo ȩui¬
dentius & coeternus patri. & inseparabilis a
patre. & unius cum eo substantiȩ esse ꝑdo¬

Expanded text:
aut dici potest, immo quia, ut est, dici omnino non aut dici potest, immo quia, ut est, dici omnino non potest filium generavit, apparet unam esse gignentis genitique substantiam, quia deum de deo, lumen de lumine filium esse veraciter profiIohannes apostolus testis est dicens: quia deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae. Item de filio ait: et uita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non conprehenderunt. Et infra: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. Unde apparet patrem et filium unius esse substantiae, dum lucis et luminis diuersa non potest esse substantia, eius scilicet quae de se gignit et quae de gignente existit. Denique ne aliquis inter patrem et filium diuersitatem naturalis luminis introducat, ideo apostolus de eodem filios dicit: qui cum sit splendor gloriae et figura substantiae eius. In quo euidentius et coaeternus patri et inseparabilis a patre et unius cum eo esse substantiae perdo
Abbreviated transcription (Latin):
mone concludimus. Si uere de patre natꝰ
est: unius substantie est. & uere filius est.
S si unius substantie non est: nec uerus ds̃
est. Aut si ds̃ uerus est. & tamen de patris
substantia non est: ingenitus ergo & ipse ẽ.
S quia ingenitus non est. factura ergo est.
ut putetur aliunde subsistens. si de patris
substantia non est. S hoc absit ita credere.
Nos enim unius substantiȩ cum patre filiũ
proficemur. detestantes sabellianam heresĩ
quȩ ita trinitatem confundit. ut eundem
tan obicitur. cum igenitus pater sit. genitꝰ
filius: non ficri posse unam eandemq esse
substanciam geniti atq ingeniti. Cum utiq
sisic̃ ingenitus pater est. ingenitus esset &
filius. tunc magis diu̾sa posset esse substan¬
tia. quia unus quisq a se iꝑso subsistens. cõ¬
munem substantiam cum altero non ha¬
beret. Cum uero ingenitus pater de se ipso
idest de eo quod ipse est. siquid illud est

Expanded text:
mone conolndimus. Si uere de patre natus mone conolndimus. Si uere de patre natus est, unius substantiae est et neras filius eat; sed si unius substantiae non est, nec uerus deus est. Aut si uerus deus est et tamen de patris substantia non est, ingenitus ergo et ipse eet. Sed quia ingenitusnon est, factura ergo eet, ut putetur aliunde subsistens, si de patris substantia non est. Sed absit hoc ita credere. Nos enim unius substantiae cum patre filium profitemur, detestantes Sabellianam heresem, quae ita trinittan obicitur: Cum ingenitus pater sit, genitus filius, non fieri posse unam eandemque esse substantiam geniti atque ingeniti, cum utique, si sicut ingenitus pater est, ingenitus esset et filius, tunc magis diversa posset esse substantia, quia unusquisque a se ipso subsistens communem substantiam cum altero non haberet. Cum vero ingenitus pater de se ipso, id est de id quod ipse est si quid illud est
Abbreviated transcription (Latin):
alunde est: quoniam unde est. inde sub¬
stantiam habeat necesse est. Omnia ex in
chilo: filius uero de patre. Eduobus eligat
quisq quod uelit. Aut det ei substanciam
de ꝑatre: aut fateatur ex nichilo substitis
se. S propheticum forsitan obicitur testi¬
monium. Gȩnerationem autem eius quis
enarrabit : Cum ergo non cdixerim. enar¬
ra michi modum uel qualitatem diuinę
generationis. & tanti secreti archanum hu¬
manis uerbis enuncia. quoniam unde na¬
tus sit requisiui: diuina enim gen̾atio in¬
gnoratur. Unde fit ut &e pater de se ipso
genuisse. & filius de patre se natum se¬
pissime protestetur. quod nullus omnino
ambigit xp̃ianus. sicut in eiuangelio de¬
monstratur ipso filio dicente. Qui autem
non credit iam iudicatus est: quia non cre¬
dit in nomine unigeniti filii dei. Item io¬
haunes in euuangelio dicit. Et uidimus
gloriam eius. gloriam quasi unigeniti aꝑa¬
tre. Ergo professionem nostram breui ser

Expanded text:
aliunde est; quoniam unde est, inde subaliunde est; quoniam unde est, inde substantiam habeat necesse eat. Omnia enim ex nihilo, filius uero de patre; de duobus eligat quia quod uelit, aut det ei substantiam de patre, aut fateatur ex nihilo substitisse. III, 6 Sed propheticum forsitan obicitur testimonium: generationem autem eius quis enarrauit ? Cum ergo non dixerim: enarra mihi modum uel qualitatem diuinse generationis et tanti secreti arcanum humanis uerbis enuntia, quoniam unde natus sit requisiui — diuina enim generatio inignoratur unde sit, ut et pater de se ipso genuisse et filius de patre se natum saepissime protestetur, quod nullus omnino ambigit Christianus, sieut in euangelio demonsnon credit, iam iudicatus est, quia non credit in nomine unigeniti filii dei. Item Iohannes evangelista dicit: et vidimus gloriam eius, gloriam tamquam unigeniti a patre. Ergo professione
Abbreviated transcription (Latin):
passione nos redemit. sua morte uiuifi¬
cauit. sua ascensione glorificauit. Qui se¬
dens ad dexteram patris. uenturus est in¬
dicare inuos & mortuos. iustis eterne uite
premium largiturus. impiis atq incredu¬
lis merita supplicia redditurus
itaq patrem de se ipso. hoc est de
s ex deo natum esse. Et qui de deo natus
est: non aliud est qͣm id quod ꝑater est.
Et iccirco unius substantie est. quia uen¬
tas natiuitatis diuersitatem non ammit¬
tit generis. Nam si a ꝑatre alteruis sub¬
stantie est. non est uerus filius sicut ioh̾s
ait. ut simus in uero filio eius: non est eti¬
am degener. quia deus uerus de deo natꝰ
est uero: sicut idem iohannes euuangelis¬
ta sequitur dicens. Hic est uerus ds: & ui¬
ta eterna. Et ipse dñs in euuangelio. Ego
sum uia. & ueritas. & uita. Ergo si aliunde
substantiam non habet. si de patre habet:
unius substantiȩ cum patre est. S si unius
substantie non est. ergo non de patre sed

Expanded text:
passione nos redemit, sua morte uiuifipassione nos redemit, sua morte uiuificauit, sua ascensione glorificauit; qui sedens ad dexteram patris uenturus est iudicare uiuos et mortuos, iustis aeternae uitae praemium largiturus, impiis atque incredulis merita suppitaque Patrem de seipso, hoc est de sed ex Deo natum esse. Et qui de Deo natus est, non aliud est quam id quod Pater est, et idcirco unius substantiae est: quia veritas nativitatis diversitatem non admittit generis. Nam si alterius a Patre subatus est. Est enim uerus filius, sicut Iohaanes ait: ut simus in uero filio eius Non est etiam degener, quia deus uerus de deo natus est uero, sicut idem Iohannes euangelista sequitur dicens: hic est uerus deus et uita aeterna; et ipse. dominus in euangelio: ego svm uia, ueritas et uita. Ergo si aliunde substantiam non habet, de patre habet; si de patre habet, onins substantiae cum patre est Sed si unius substantiae non est, ergo non de patre, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dum diuinitatem ergo est hoc quod su¬
perius diximus. ubi ait. Ego & pater
unum sumus. & qui me uidet uidet
& ꝑatrem. & omnia quecumq pateri
cit. eadem &̃ filius facit similiter: uel
cȩtera que superius continentur. Illa uͦ
que de eo scd̃m hominem referuntur.
ista sunt. Pater maior me est. & non ue¬
ni facere uoluntatem meam s uolun¬
tatem eius qui me misit. & pater si fi¬
eri potest transeat a me calix iste. uel
cum de cruce dicit. ds d̾s meus quare
me dereliquisti. Et iterum ex ꝑsona fi¬
lu ꝓpheta dicit. De uentre matris mee
deus meus estu: uel cum minor angelis
indicatur. & qͣm plura his similia. quȩ stu¬
dio breuitatis non inseruimus. Filuis s
dei nullis conditionum necessitatib ob¬
strictus. sed libera diuinitatis potencia ita
que nostra sunt mirabili ꝑietate assũp¬
sit. ut a siuis que diuina sunt omnino nõ
destiterit: quia diuinitas nec augmentũ
admutit. nec patitur decrimentum. Uñ

Expanded text:
dum diuinitatem ergo est hoc, quod sudum diuinitatem ergo est hoc, quod superius diximus, ubi ait: ego et pater unum sumus, et: qui me uidit, uidit et patrem, et: omnia quaecumque pater facit, eadem et filius facit similiter, uel cetera. quae superius continentur. Illa uero, quae de eo secundum hominem referuntur, ista sunt: pater maior me est, et: non ueni facere uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui misit me, et: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; uel cum de cruce dicit: deus, deus meus, quare me dereliquisti? etiterum ex persona fili propheta dicit: de uentre matris meae deus meus es tu, uel cum minor angelis indicatur, et quam plura his similia, quae studio breuitatis non inseruimus. Filius I ergo dei nullis condicionum necessitatibus obstrictus, sed libera diuinitatis potentia ita quae nostra sunt mirabili pietate adsumpsit, ut a suis quae diuina sunt omnino non destiterit, quia-diuinitas nec augmentum admittit nec patitur detrimentum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc non dixisset: nisi patri per omnia fu¬
isset equalis. Item ipse dñs dixit. Creditis
in deum: & i me credite. Et ut adhuc
unttatem ȩqualitatis demonstraret ait. Ne¬
mo nouit filium nisi pater. neq patrem
quis nouit nisi filius: & cui uoluerit fi¬
lius reuelare. Et sicut filius cui uult re¬
uelat patrem. ita & pater reuelat filium:.
sicut petro ipseait conficenti eum xp̃m
filium dei uiui. Beatus es inquit symon
bariona. quia caro & sanguis non reuela¬
uit tibi. s pater meus qui in celis est. &
attraxerit eum. Unde claret equalitatem
patris & filii ad se inuicem credentes addu¬
rum quia duas in filio profitemur esse
naturas. id est deum ucrum & hominẽ
uerum. corꝑus & animam habentem¬
uicquid ergo excellentis sublimi¬
tatis potencia de eo referunt scͥp¬
ture. ad memorandam eius diuinitatem
tribuendum sentimus. Et quicquid in¬
fra honorem celestis potenciȩ de eodem
humilius narratur: non uerbo dei. sed
homini reputamus assumpto. Secun¬

Expanded text:
Hoc non dixisset, nisi patri per omnia fuisset aequalis. Item ipse dominus dicit: credite in deum, et in me credite. Et adhuc, ut unitatem aequalitatis demonstraret, ait: nemo nouit filium nisi pater, neque patrem quis nouit nisi filius et cui uoluerit filius reuelare. Et sicut filius cui uult reuelat patrem, ita et pater reuelat filium, sicut ipse Petro ait confitenti eum Christum filium dei uiui: beatus es, inquit, Simon Bar Iona, quia caro et sanguis non reuelauit tibi, sed pater meus, qui in caelis est. Et ite, qui misit me, adtraxerit eum; unde claret aequalitatem patris et fili ad se inuicem credentes addurum quia duas in filio profitemur esse naturas, id est deum uerum et hominem uerum, corpus et animam habentuicquid ergo excellenti sublimitatis potentia de eo referunt scripturae, admirandae eius diuinitati tribuendum sentimus; et quicquid infra honorem caelestis potentiae de eodem humilius enarratur, non uerbo deo, sed homini reputamus adsumpto. Secun
Abbreviated transcription (Latin):
cratissime imperator uidens animum tuum dõ¬
deuotum. hoc cupere quemad modum per or¬
bem terrarum firma ꝑax ecclesiastica per¬
maneat: satis cum gaudio litteras tuas acce¬
pi. Suscepi etiam litteras fratrum & coepis¬
coporum meorum: quib hoc intimare dig¬
nati sunt. ut plene michi racio per ipsos
hoc necessarium duxi. ut mediolanum ueni¬
re ꝓperarem. Quicquid dñe imperator in p̾¬
senti cum uenero iustum fuerit uisum. &
do placitum: id me facturum ꝓmitto. Lega¬

Expanded text:
tissime imperator, videns animum tuum devotum hoc cupere, quemadmodum per orbem terrarum pax ecclesiastica permaneret; satis cum gaudio litteras tuas accepi. Suscepi etiam litteras fratrum et coepiscoporum meorum quibus hoc intimare dignati sunt, ut plena mihi relatio per ipsos hoc necessarium duxi, Mediolanum venire properarem. Quidquid, domine imperator, cum in praesentiam venero, justum fuerit visum et Domino placitum, id me facturum promitto. De
Abbreviated transcription (Latin):
it. s coramomnib dixit. Uos enim dici¬
filium atq discipulum pretulistis: Nõ
enini est discipulus super magistrum:
nec filius suꝑ patrem. Qua ilu racione ꝑ¬
moti. statimꝰ ei cyrographum quem fe¬
cerant. & cui dionisuis subscripserat op¬
tulerunt. At ille. non inquit post fili¬
um scribam. cui presum auccoritate: s istũ
incendite. nouumꝙ cui subscribere debe¬
am si uultis scribite. Factumq est nutu
dionisius. & alii episcopi nuniero iuginti¬
pnore cyrographo. rursum alium ocius

Expanded text:
coram omnibus dixit: «Vos dicifilium et discipulum pretulistis? Non enim est discipulus super magistrum nec filius super patrem». Qua illi ratione permoti, statim ei cyrographum quem scripserant et cui Dyonisius subscripserat optulerunt. Ait illis: «Non post filium scribam, cui presum auctoritate. Sed istum incendite, nouumque cui subscribam si uultis scribite». Sicque nutu Dyonisius et alii XXIX episcopi subscripserlium cyrograph
Abbreviated transcription (Latin):
bis: aut diuersis penis te interficiam. Be
quȩ ad tempuis sunt. Fac quod facis: no¬
li cessare. Decius cesar nimio furore ar¬
reptus: iussit ut cum plumbatis diutissi¬
me cederetur Et cum diu cederetur: dix̾
berares: accipe spiritum meum. Cadẽ
hora audita est uox ipso decio audiente.
Adhuc multa certamina tibi debentur.
Tunc decius cesar furore plemis: uoce cla¬
ra dicebat. Uiri romani. & cȩtus rei pu¬
blice. audistis consolationes demonũ
in sacrilegum: qui nec deos nec princi
pes pauescit iratos. nec tormenta me.¬
tuit exquisita : Et dixit iterum decius
cesar. Extendite eum : & cum scorpionib
cedentes affligite. Beatus laurentius
p̾st̾itisti. S tu domine propter tuam pie¬
tatem dona nobis graciam tuam: ut
cognoscant omnes circunstantes. quia
tu consolaris seruos tuos
adem hora unus de militib no¬
mine romanus credidit dño ihu

Expanded text:
bis . aut diuersis penis te interficiam; Bbis . aut diuersis penis te interficiam; Bque ̨ ad tempus sunt . fac quod facis . noli cessare; Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plumbatis diutissime cederet| Et cum diu cederetur dixitberares . accipe spiritum meum; Eadem hora| audita est uox ips\o/ decio audiente; Adhuc multa| certamina tibi debentur; Tunc decius dicebat fu| rore plenus uoce clara; Viri romani et coetus rei publi| ce audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescit iratos . nec tormen| ta metuit exquisita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentiusus; Sed tu domine| propter tuam pietatem da nobis gratiam tuam ut cognoscant| omnes circumstantes quia tu consolaris seruos tuos; Eadem| hora unus de militibus nomine romanus credidit domi
Abbreviated transcription (Latin):
cathenis duci in palatium tẏberii: & ibi
eum gestis audiri. Et iuissit sibi tribu¬
nal in basilica ioius parari. Qui dum in¬
gressus fuisset & sederet : precepit sibi be¬
atum laurentium offerri. Cui ita dixit.
Declara nobis omnes ꝓphanos. ut mun
detur ciuitas: & tu ipse sacrifica dus. &¬
non fidas in thesauros quos habes recõ¬
ditos. Beatus laurentius dixit. Uere scio
& confido: & securus sum de thesauris
meis. Decius dixit. An putas te thesair¬
ris liberari. aut redimi a tormentis: Beatꝰ
dia plenus: iussit eum nudum fustibus
cedi: Beatus laurentius cum clu cederet᷑.
clamauit dicens ad decium cȩsarem. Erce
miser uel nunc cognosce. quia triumpho
tua. Decius dixit. Fustes augete. & date
ad latera eius lamminas ferreas ardẽ¬
a terra: & dicit ei. Uideo in te artem ma¬
gicam. Immo magis sacrifica. Scio quia
tormentã per artem magicam deludis: ta¬
sar. Testor deos deasq quia aut sacrifica¬

Expanded text:
catenis| duci in palacio tiberii . et ibi catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis esauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus dia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur clamabat| dicens ad decium cesarem; miser uel modo cognosce . quia| triumpho tua;| Decius cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardena terram . et dicit ei; Video in te artem magicam;| Immo magis sacrifica . scio . quia tormenta per artem magicam| deludis; Dsar; Testor deos deasque quia| aut sacrifica
Abbreviated transcription (Latin):
& mutam: Decius cesar iratus. iussit eum
in conspect̃u suo expoliari. & cȩdi cum scor¬
pionib: ipso decio clamante. Deos blasphe¬
mare noli. Beatus laurentius interꝰ ip̃a
tormenta dicebat. Ego quidem gracias
ago deo. qui me dignatus est coniungi in¬
ter seruos suos : tu miser torquere insania
tua. & furore tuo. Decius cesar dixit. Le¬
uate eum: & date ante conspectum eius õe
genus tormentorum. Et allate sunt lami
dirit ei decius cesar. Sacrifica diis. Nam
omne hoc genus tormentorum: in corpore
tuo uersabitur. Beatus laurentius dixit.
Infelix has epulas ego semꝑ desideraui. Nã
tormenta isti tibi sunt preparata: nobis¬
autem gloria. Decius cesar dixit. Ergo si
gloria est uobis. dic nobis ubi sunt
ꝓpham similes tibi absconsi: ut simul
epulemini. Respondit beatus laurentiꝰ.
De quib interrogas: iam illi semel dedert̃
nomina sua in celo. Tuenim non es dignꝰ
aspect̃ib eorum presentari. Tunc decius¬
cesar fecit beatum laurentium iuĩctum

Expanded text:
et muta?| Decius cesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date ante conspectum eius omne genus tormentorum; Et al| late ̨ sunt lamincardos;| Et dixit ei decius cesar; Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormenta ista pena tibi| sunt . nobis gloria; Decius cesar dixit; Ergo si gloria est uobis . dic nobis ubi sunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Respondit| beatus laurentius; De quibus interrogas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es dignus aspectibus eorum praesen| tari; Tunc decius fecit beatum laurentium uinctum
Abbreviated transcription (Latin):
dit in celum. unde uenturus est iudicare
aperti sunt oculi eius: & cepit clamare di¬
Tunc audientes multi: ueniebant ad be¬
atum laurentium cum lacrimis. Et beatꝰ¬
laurentius laurentius in custodia positus
ypoliti: ponebat manus suꝑ cęcorum o¬
culos. & illum inabantur.
idens autem hoc ypolitus: dixit ad
beatum laurentium. Ostende michi
polite si credis in deum patrem ommipo

Expanded text:
us| est iudicare aperti sunt oculi eius . et coepit clamare diTunc| audientes multi ceci . ueniebant ad beatum laurentium . cum lacri| mis; Et beatus laurentius in custodia positus ypoliti . ponebat manus| super cęcorum oculos . et inluminabantur; Videns hoc ypolitus . dixit ad| beatum laurentium; Ostende michi polite si credideris in deum patrem o
Abbreviated transcription (Latin):
ualeriano prefect̾o. Ubi sunt thesauri quos
pollicitus es presentare : Beatus laurentius
thesauri et̾ni qui nunqͣm minuuntur. s
semꝑ crescunt: qui in singulis asꝑguntur.
& iñ omnib inueniuntur. Ualerianus dix̃¬
ꝑ multa: Sacrifica diis: & obliuiscere ar¬
Si iustum est ut demonib inclinemurꝰ.
magis quam deo creatori omnium uisibili¬
um & muisibilium: uos ipsi iudicate. Qͥs
debeat adorari: qui facdus est anqui fecrt:

Expanded text:
ualeriano praefecto; Vbi sunt| thesauri quos ualeriano praefecto; Vbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatus lauthesauri aeterni, qui nunquam minuuntur nec decrescunt, qui in singulis asperguntur et in omnibus invenitur. Valerianus per multa? Sacrifica diis, et obliviscere arSi iustum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori omnium uisibilium . uos ipsi iudicate . quis debeat ad| orari . qui factus est . an qui fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitto. Dicit ei ypolitus. Si dict̃is factͥa
compenses : faciam que hortaris. Dicit
ei beatus lauientius. Audime: & que hor¬
surda uana sunt: Tu tantum modo bapti¬
rare. Et more solito: cathecirauit eum. Et
accepta aqua benedixit : & baptirauit eũ
Et extersus ex aqua: cepit dicere ypolitus.
Uidi animas̾ innocentium letas gaudere.
Et dixit ad beatum laurentium cum la¬
ut omnis domus mea baptirẽtur. Et bap¬
tizati sunt ꝓmiscui sexus in domo ypoli¬
ti. numerõ decem &e nouem cum gloria.
bo simul ante conspectum ualeriani: uale¬
rianus dixit ad beatum lauientium. Iam
depone pertinaciam: & thesauros ecciesie
quos apud te cognouimus esse reconditos.
representa. Beatus laurentius dixit. Da
michi inducias biduo aut triduo: & ꝑfe¬
ram tibi thesauros. Respondit ualẽrianꝰ:¬
& dixit ad ypolitum. In tua pollicitatioẽ
habeat triduo inducias. Ab codem die col¬
ligit beatus laurentius cecos. claudos. de
biles & pauperes: & abscondit eos in domo

Expanded text:
mitto; Dixit ei ypolitus; Si dictis facta conpenses .| faciam quod ortaris; Dicit ei beatus laurentius; Audi me et quę orsurda sunt et uana; Tu tantummodo| babtizare . et more solito catetizauit eum . et accepit aquam benedixit| Et babtizauit eum; Et extersus ex aqua . coepit dicere ypolitus; Vidi ani| mas innocentium letas gaudere; Et dixit ad beatum laurentium .| cum laut omnis domus mea babti| zetur; Et babtizati sunt promiscui sexus in domum ypoliti numero| decem et nouem . cum gloria; bo simul ante| conspectu ualeriani . ualerianus dixit ad beatum laurentium| Iam depone pertinaciam . et thesauros aecclesię quos apud te cognouim| esse reconditos . manifesta; Beatus laurentius dixit; Date . michi| inducias biduo . et proferam tibi thesauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo inducias;| Ab eodem die collegit beatus laurentius . cecos . et claudos . et debiles| et pauperes . et abscondit eos in domum
Abbreviated transcription (Latin):
tenentes milites beatũ
hora parthemius tribunus nunciauit de¬
cio imperatori: quod lauientius qui habu¬
it thesauros absconditos diaconus sixti in
custodia teneretur. Tunc decius gauisus
est ualde: & fecit sibi beatum laurenti¬
rentius non respondit ei ullum uerbum.¬
adem die tradidit eumdecius cesar uale¬
riano prefecto : dicens. Exquire thesau¬
ros diligenter: & sacrificet diis. Quod si
noluerit sacrificare: diuersis eum torm¬
tis interfice. T unc ualerianus dedit eum
cuidam uicario in custodia nomine ypo¬
cum multis:
rat autem ibi homo in custodia mł¬
to tempore gentilis: qui plorando
domini nr̃i ihesu xp̃i. Beatus laurentius
dixit. Si ex toto corde credis: Respondit
lucillus cum fletu: dicens. Ego credo do¬
sa respuo. Ypolitus patienter expect̾abat ũ¬
ba eorum. Tunc beatus laurentius cateci¬
zauit eum: & accepta aqua. dixit ad eum.
Omnia in confessione lauantur. Tu autem
me annunciante credis: Respondit. credo.
Et benedixit aquam. Et cum expoliasset

Expanded text:
tenentes beatum| hora partenius tribunus nunciauit decio imperato| ri . eo quod laurentius qui \h/abet thesauros reconditos diaconus xisti .| in custodia teneretur; Tunc decius gauisus est ualde . et fecit sibi beatum| laurentirentius non respondit ei ullum| Eadem die tradidit eum decius cesar ualeriano praefecto dicens; Exquire thesauros| diligenter et sacrificet diis; Quod si noluerit sacrificare . diuersis eum tormentis inter| fice; Tunc ualerianus dedit eum cuidam uicario in custodiam nomine ypocum multis; Erat autem ibi homo| in custodia multo tempore gentilis . qui plorando domini ihesu christi; Beatus laurentius dixit; Si ex toto cor| de credis? Respondit lucillus cum fletu dicens; Ego credo| dosa respuo; Ipolitus pacienter expec| tabat uerba eorum; Tunc beatus laurentius . catetizauit eum;| Et accepta aqua . dixit ad eum; Omnia in confessione lauantur;| Tu autem me interrogante . responde . credo; Et benedixit aquam;| Et cum expoliasset
Abbreviated transcription (Latin):
in aceruo illo. modo non fumus ibi: s tt̃
ibi positi fuimus. cum lamentarentur noᷤ
secundum consuctudinem antiquorum:
propter quod aceruus ipse in testimo¬
mum planctus fact̾us est. S quere nos
in alia parte. in illo loco qui dicitur lin¬
gua sẏnaca debethalia. quod interpreta¬
tur in greco andragaton: quod nos latine¬
possumus dicere. possessio uirorum bonoꝵ.
Diluculo uero consurgens: inuem monachũ
migetium predicantem omnib fratrib.

Expanded text:
n sumus ibi, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum: propter quod acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, in loco qui dicitur lingua syriaca, Debathalia; quod interpretatur in graeco, Andragathon; quod nos possumus dicere, Virorum bonorum. Diluculo vero surgens, inveni monachum illum praedicantem omnibus fratribus.