comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& siquid aliud non dec& regnũ illud.
in quo Resurrectionis & ꝓmissionis filui
&quales erunt angelis di SSinoncorpore
non etate certe felicitate: Restituetur
quicquid decorporib uiuis uł post mortẽ
decadauerib periit : & simul cum eo qđ
in sepulchris remansit inspĩtalis corporis
nouitatem. ex animalis corporis uet tate
mutatũ. resurg& incor ruptigne atq
immortalitate uestitũ: Sed& siuł casu
aliquo grauiuł inimicoꝵ immanitate
totum penitus connterat̾ inpuluerẽ. atque in
auris uel in aquas disꝑsũ quantũ fieri potest
nusquã . eẽ. sinat omninonullomodo sub¬
trahi poterit omni potentię creatoris. sed
capillus in eo capitis non peribit: Critergo spũi
subdita caro spĩtalis. sed tam̃ caro non sp̃s.
sicut carni subditus fuit sp̃s ipsecarnalis.
sed tam̃ sp̃s non caro cuius reihabemꝰ expe¬
rim̃tu in nrã penȩ deformitate: Non enim
spitalib sed quasi carnalib & homo spĩtalis

Expanded text:
illud non decet regnum, in quo resurrectionis et promissionis filii aequales erunt angelis dei, si non corpore, non aetate, certe felicitate. Restituetur ergo quidquid de corporibus uiuis uel post mortem de cadaueribus periit, et simul cum eo quod in sepulchris remansit in spiritalis corporis nouitatem ex animalis corporis uetustate mutatum resurget incorruptione atque immortalitate uestitum. sed etsi uel casu aliquo graui uel inimicorum immanitate totum penitus conteratur in puluerem atque in auras uel in aquas dispersum, quantum fieri potest, nusquam esse sinatur omnino, nullo modo subtrahi poterit omnipotentiae creatoris, sed capillus in eo capitis non peribit. erit ergo spiritui subdita caro spiritalis, sed tamen caro, non spiritus; sicut carni subditus fuit spiritus ipse carnalis, sed tamen spiritus, non caro. cuius rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate. non enim spiritalibus, sed quasi carnalibus; et homo spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
donec occurramom̃s inunitaet̃ fidei &
agnitione filudĩ inuirũ ꝑfectũ. inm̃¬
suram aecatis plenitudinis Xp̃i. utultra
non simꝰ paruuli iactati. & circũ feram᷑
omniuento dactrine in in lusione homi
num in astutiam admachinat. mem
trroris. ueritatem autẽ facientes: in ca¬
ritate augeam̃ in illo ꝑomnia qui est
& compactum ꝑomnẽ tactum suminis¬
trationis scđm operationem inm̃ sura
unius cuiusq partis incrementũ corpo¬
ris facit. in edificationẽ sui in caritate
Ecce quiest uir ꝑfectus caput &corpus:
quod conftat omnib menbris quae suo
tempore complebuntur. cotidie tam̃
ecła Itemq alibi. Vnus panis un corp̃
multisum. Decuius corporis adificatione:¬

Expanded text:
omnes in unitatem fidei et agnitionem filii Dei, in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi; ut ultra non simus paruuli iactati et circumlati omni uento doctrinae, in inlusione hnum, in astutia ad circumventionem erroris. Veritatem autem facientes in charitate, crescamus in illo per omnia, qui est et conpactum per omnem tactum subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque partis incrementum corporis facit in aedificationem sui in caritate. Ecce qui est uir perfectus, caput et corpus, quod constat omnibus membris, quae suo tempore conplebuntur, cottidie tamen ecclesia, itemque alibi: Unus panis, unum corpus multi sumus. De cuius corporis aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
muliebri celeriore facilitate dis soluer&
si cum ibi p̃noscer& non futurum Immo
&iam futurum eẽ firmauit: dicendo
nonnubent quod adfeminas ꝑtin&
necuxores ducent quod ad uiros. Erunt
ergo queuł nubere hic solent uł ducere
uxores sedibi non facient Proin de qđ¬
aita płs occur suros nos om̃s inuirũ ꝑfec¬
tum : totius ipsius circũ stantiam lectio¬
nis considerare debemꝰ quȩita sehabet
Quidescendit inquit ipse e & quia scend
supom̃s cęlos utimpler& omnia &ipse
dedit quosdam quidem apłos. quos da¬

Expanded text:
muliebri celeriore facilitate dissolueret, muliebri celeriore facilitate dissolueret, si eum ibi praenosceret non futurum; immo etiam futurum esse firmauit dicendo: Non nubent, quod ad feminas pertinet nec uxores ducent, quod ad uiros. Erunt ergo, quae uel nubere hic solent, uel ducere uxores; sed ibi hoc non facient. tolus, occursuros nos omnes in uirum perfectum, totius ipsius circumstantiam lectionis considerare debemus, quae ita se habet: Qui descendit, inquit, ipse est et qui adscendit super omnes caelos, ut adinpleret omnia. Et ipse dedit quosdam quidem apos
Abbreviated transcription (Latin):
tis latus lancea ꝑ foratum .ẽ. atqueinde
sanguis & aqua defluit quȩ sacram̃ta eẽ
nouimꝰ quib: adificatur cła Nam & hoc
&iam uerbo scriptura usa ẽ. ub inon legi¬
deuiro fier& unitas cõm̃data: utautẽ
tituit: utrũq refatu&. Deniq ipseiħs
interrogatus a saduceis quinegabant
resurrectionem cuius septẽ fratrum
erit uxor : quã singuli habucr̃ dũqͥsq
coram uell& defuncti semen sicutlex
õceperat excitare : erratis inquit nesci¬
rogatis uir erit &iam ipsa ñ mulier
non hocdix̃ sed dix̃ In resurrectione
enim neq nubent neq uxores ducent
sederunt sicut angelidĩ incado
Aequales utiq angdis in mortalitate
acfelicitate. non carne sicut nec resur¬
rectione quanonindiguer̃ angeliqm
nec moripotuer Nuptias ergo dns
futuras eẽ negauit in resurrectione
non feminas &ibinegauit ubitadis
questio uertebatur: uteã negato sexu

Expanded text:
tis latus lancea perforatum est, atque inde tis latus lancea perforatum est, atque inde sanguis et aqua profluxit; quae sacramenta esse nouimus, quibus aedificatur ecclesia. nam hoc etiam uerbo scriptura usa est, ubi non legide uiro fieret, unitas commendata; at autem tituit, utrumque restituet. denique ipse Iesus interrogatus a Sadducaeis, qui negabant resurrectionem, cuius septem fratrum erit uxor, quam singuli habuerunt, dum quisque eorum uellet defuncti semen, sicut lex praeceperat, excitare: erratis, inquit, nescirogatis, uir erit etiam ipsa, non mulier\', non hoc dixit, sed dixit: In resurrectione enim neque nubent neque uxores ducent, sed sunt sicut angeli Dei in caelo; aequales utique angelis inmortalitate ac felicitate, non carne; sicut nec resurrectione. qua non indiguerunt angeli, quoniam nec mori potuerunt Nuptias ergo Dominus futuras negauit esse in resurrectione, non feminas, et ibi negauit, ubi talis quaestio uertebatur, ut eam negato sexu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fectũ in m̃ suram aetatis plenitudinis xp̃i
& conformes imaginis filiidĩ : nec in sexu
femineo pesurrecturas feminas credunt:
ex limo feminam exuiro: Sed mihi melius
sapere uident᷑ : quiutruq sexum resurre¬
turum. eẽ. non dubitant: Non eni libido
ibierit quae con fusionis .ẽ. causa: Nam
prius quam peccassent nudierant᷑. & non
confundebant̃. uir & femina. Corporib
ergo illis uitia detrahentur: natura ser¬
uabitur: Non .e. autẽ uitium sexus
femineus : sed natura. quȩ tunc quidem
& a concubitu & a partu immunis erit
Crunt tamen membra feminea na cõmo¬
data usuiueteris: sed decori nouo quo
non alliciatur aspicientis concupiscentia
quaenulla erit. seddi laudetur sapientia
atq clem̃tia qui & quodnonerat fecit &
liberauit a corruptione quod fecit. Uteni
in exordio generis humani delatere ui¬
ri dormientis costa de tracta femina fier&
ri oportebat sopor quippe illeuiri mors
erat xp̃i. cuius exanimis incruce penden¬

Expanded text:
perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, et: conformes imaginis filii dei nec in sexu femineo resurrecturas feminas credunt, ex limo, feminam ex uiro. sed mihi melius sapere uidentur qui utrumque sexum resurrecturum esse non dubitant. non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa. nam priusquam peccassent, nudi erant et non confundebantur uir et femina. corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu immunis erit. erant tamen membra feminea non accommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non alliciatur aspicientis concupiscentia, quae nulla erit, sed dei laudetur sapientia atque clementia, qui et quod non erat fecit et liberabit a corruptione quod fecit. ut enim in exordio generis humani de latere uiri dormientis costa detracta femina fieretri oportebat. sopor quippe ille uiri mors erat Christi, cuius exanimis in cruce penden
Abbreviated transcription (Latin):
nium: & corum scilic& quos exgentib
& eorum quos ex iudȩis p̃destinauit uo¬
cauit iustificauit. glorificauit: non
hominum omnium sedistoꝵ omniũ đ¬
neminem dampnaturus. s ediam respon
deamꝰ &iam illis qui non solum diabolo
xp̃i baptismate abluti & corporis cius
et sanguinis par ticipes factisunt : quo¬
modo lib& uixerint inquacũq heresi

Expanded text:
nium? Et eorum scilicet quos ex gentibus, nium? Et eorum scilicet quos ex gentibus, et eorum quos ex Iudaeis praedestinauit uocauit, iustificauit glorificauit, non hominum omnium, sed istorum omnium neminem damnaturus. deamus etiam illis, qui non solum diabolo Christi baptismate abluti et corporis eius et sanguinis participes facti sunt, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
naturus. sed superius appar& undesit dictu
Nam cum deudçis postea credituris apłs
loqueretur adgentes. atquas utiq iam
credentes conscribebat epłas: sicut enim
uos inquit aliquando non credidistis dõ
nunc autẽ miscđam consecuti estis illor um
in credulitate: sic & hi non crediderunt
quentur. Dende subiecit unđifti sibier¬
randoblandiunt᷑ atq ait. Concdusit
enim ds̃ om̃s in in fidelitate. utomnium
misereatur. Quos om̃s nisi dequib loq¬
batur : tam quam dicens &uos & illos
Dsergo & gertiles & iudeos quos p̃sciuit
& p̃ des tinauit conformes fieriim agims
filu sui: om̃s in infidelitate conclusit utde
amaritudine in fidelitatis suae paenitendo
conuersi clamarent. illud inpsalmo Quã
magna multitudo dulcedinis tuȩdñe quam
abscondistitim̃ tib te: ꝑ fecifti autẽ spe¬
rantib non inse sedinte. Omniũ itaq
miscretur uasorum miscđae. Quid .e. om¬

Expanded text:
naturus, sed superius apparet unde sit dictum. naturus, sed superius apparet unde sit dictum. Nam cum de Iudaeis postea credituris apostolus loqueretur ad gentes, ad quas utique iam credentes conscribebat epistulas: Sicut enim uos, inquit, aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum incredulitate: sic et hi nunc non crediderunt quantur. Deinde subiecit, unde isti sibi errando blandiuntur, adque ait: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tamquam dicens: Et uos et illos? Deus ergo et gentiles et Iudaeos, quos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem sperantibus, non in se, sed in te! Omnium itaque miseretur uasorum misericordiae. Quid est om
Abbreviated transcription (Latin):
utea postea saturem cũui debimꝰ eũ sicuti :
& implebitur quod scriptũ .ẽ saturabor
cum ani festabitur gloriatua: Ita ꝑfoc̃¬
xp̃s multã multitudinem dulcedinis sie.
sperantib in cum : Porro aut si eam quã
illi putant dulcedinem suam dĩ ab sc̃dit
tim̃tib eum qua non .ẽ. impios dãnatu¬
rus ut hoc nescientes & dam naritim̃tes
rec te uiuant ac sipos sent
eẽ. qui
orent ꝓncͦ te uiuentibquomodo
quomodo
eam ꝑ fecit sperantib: eum. quando qͥdẽ
sicut sõniant ꝑ hanc dulcedinem nonda¬
naturus .e. eos quinon sperant in eam
Illa igitur eius dulcedo quęrat quã ꝑ fecit
sperantib in eum : non quã ꝑficereputat᷑
contonpnentib & blas fenantib eum:
ł rustra itaq homo post hoccorp̾ inqͥrit
quod in hoc corpore si bi conparare negla&
illud quoq a postolicum. condusit enim
ds̃ om̃s in infidelitate utomniũ misereat᷑
nonideo dictum . e. quod sit naminẽ dãp¬

Expanded text:
ut ea postea saturemur, cum uidebimus eum, sicuti est, ut ea postea saturemur, cum uidebimus eum, sicuti est, et inplebitur quod scriptum est: Saturabor, cum manifestabitur gloria tua. Ita s multam multitudinem dulcedinis suae sperantibus in eum. Porro autem si eam, quam illi putant, dulcedinem suam Deus abscondit timentibus eum, qua non est inpios damnaturus, ut hoc nescientes et damnari timentes recte uiuant ac sic possint esse qui orent pro non recte uiuentibus: quo modo eam perficit sperantibus in eum, quando quidem, sicut somniant, per hanc dulcedinem non damnaturus est eos, qui non sperant in eum? Illa igitur eius dulcedo quaeratur, quam perficit sperantibus in eum, non quam perficere putatur contemnentibus et blasphemantibus eum. Frustra itaque homo post hoc corpus inquirit, quod in hoc corpore sibi conparare neglexit. Illud quoque apostolicum: Conclusit enim Deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur, non ideo dictum est, quod sit neminem dam
Abbreviated transcription (Latin):
eam non enim gustauerunt eam: in se
namque sperant non in ipso &ideo eis
abs conditur multitudo dulcedinis di:
qm̃ timent quidon dm̃ sedillo timore
seruil quinon . ẽ. incaritate quia ꝑ fec¬
ta caritas foras mittit timoro: Ideo
sperantib in eum ꝑ ficit dulcedinem
suam inspirando eis caritatem suam ut ti¬
tur in dño glorientur: Iustitia quippe
dr̃ xp̃s . ẽ. qui factus . ẽ. nob̃ sicut
dicit apłs. Sapientia ado &iuftitia.
& scĩ ficatio. & redemptio: utquem ad
modum scriptum .e. quigloriatur in
dño glorietur: Hanc di iustitiam quã
donat gratia sine meritis: nes ciunt illi
qui suam iustitiam uolunt conftituere.
& ideo iustitiȩ dĩ quod. ẽ. xp̃s non sunt
subiecti: In qua iufatia . ẽ. multa mul¬
titudo dulcedinis di. Propter quã dicit᷑
inpsalmo: Gustate & uidete qua indul¬
cis .e. dñs: & hanc quiden in hac pere¬
grinatione gustantes non ad sati& a¬
tem sum̃tes esurim eam potius acsitim:

Expanded text:
eam? Non enim gustauerunt eam. In se eam? Non enim gustauerunt eam. In se namque sperant, non in ipso, et ideo eis absconditur multitudo dulcedinis Dei; quoniam timent quidem Deum, sed illo timore seruili, qui non est in caritate, quia perfecta caritas foras mittit timorem. Ideo sperantibus in eum perficit dulcedinem suam inspirando eis caritatem suam, ut titur, in Domino glorientur. Iustitia quippe Dei Christus est, qui factus est nobis, sicut dicit apostolus, sapientia a Deo et iustitia et sanctificatio et redemtio, ut, quem ad modum scriptum est, qui gloriatur, in Domino glorietur. Hanc Dei iustitiam, quam donat gratia sine meritis, nesciunt illi, qui suam iustitiam uolunt constituere, et ideo iustitiae Dei, quod est Christus. non sunt subiecti. In qua iustitia est multa multitudo dulcedinis Dei, propter quam dicitur in psalmo: Gustate et uidete quam dulcis est Dominus. Et hanc quidem in hac peregrinatione gustantes, non ad satietatem sumentes, esurimus eam potius ac sitimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓpeccatis suis ipsi homines puniant᷑.
aut sicut niniuitȩ utipsã hominũ peccata
panitendo destruant᷑ : ł actũ .ẽ. ergo quod
p̃dixit ds̃ euersa .ẽ. niniuiꝰ qua mala
erat & bona edificata ẽ. quanonerat¬
Stantib enĩmoenib atq domib euersa. ẽ.
ciuitas in ꝑditis morib: Ac sic quã uis fu¬
quod illi homines timuerunt. illꝯ ꝓphe¬
tante uenturum: factũ .ẽ. tam̃ qd fueat
dõ p̃sciente p̃dictum. qm̃nouerat qui
p̃dixit quomodo inmelius. eet̃. implendũ
Utautem nouerint isti in ꝑuersũ misericor¬
des quoꝑtineat quod scriptũ .ẽ. quã multa
multitudo dulcedinis tuȩ dñe quã abscon¬
disti tim̃tib te: legant quod sequitur¬
ꝑ focistiautem speraltib inte : quid ẽ
abs condistitim̃tib ꝑ fecisti sperantib
nisi qui a illis quitimore poenarũ suã ius¬
titiam uolunt constitutre quae in lege .e.
non .e. iufaitiadĩ dulcis qua nnesciunt

Expanded text:
ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur, ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur, aut sicut Nineuitae, ut ipsa hominum peccata paenitendo destruantur. Factum est ergo quod praedixit Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quaeuersa est ciuitas in perditis moribus. Ac sic, quamuis prquod illi homines timuerunt illo prophetante uenturum, factum est tamen quod fuerat Deo praesciente praedictum, quoniam nouerat qui praedixit, quo modo in melius esset inplendum. Ut autem nouerint isti in peruersum misericordes quo pertineat quod scriptum est: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! legant quod sequiturerfecisti autem sperantibus in te. Quid est abscondisti timentibus, perfecisti sperantibus, nisi quia illis, qui timore poenarum suam iustitiam uolunt constituere quae in lege est, non est iustitia Dei dulcis, quia nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
subeant uel aliquando finiant: sedue
easmitiores quã merita s̃ eorum. leuio¬
resq patiantur: Sicenim & iradĩma¬
nebit. & in ipsa ira sua miserationes suas
non continebit. quod quidẽ in eo con fir¬
mo. qm̃nonre si sto: Ceterum eos quipu¬
tant minaciter potius quã uerait dictũ
Discedite ame maledicti inignen xternũ
& ibunt isti in supplicium xternũ & cru
rietur &ignis non extingu&. & cetera
huius modi nontamego quã ipsa scriptu¬
ra diuina planissime atq plenis sime
red arguit a crefellit: Niniuitȩ quippe
in hac uita eger penitentiam &ideo fruc¬
tuosam uelud in hoc agro seminantes in
quo ds̃ uoluit cum lacrinis soninari qđ
postea cum l&itia meteretur: & tam̃ quis
negabit quod dñs p̃dixit in as fuisse
completum nisi parũ aduertat quẽ ad mo¬
dum peccatores ds̃ non solum iratus uerũ
&iã miseratus euertat: Cuer tunt᷑ eñ pec¬
catores. duob modis: aut sicut sod omitȩ

Expanded text:
subeant uel aliquando finiant, sed ut subeant uel aliquando finiant, sed ut eas mitiores quam merita sunt eorum leuioresque patiantur. Sic enim et ira Dei manebit, et in ipsa ira sua miserationes suas non continebit. Quod quidem non ideo confirmo, quoniam non resisto. Ceterum eos, qui putant minaciter potius quam ueraciter dictum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, et: Ibunt isti in supplicium aeternum, et: Crurietur et ignis non exstinguetur, et cetera huius modi, non tam ego, quam ipsa scriptura diuina planissime adque plenissime redarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uita egerunt paenitentiam et ideo fructuosam, uelut in hoc agro seminantes, in quo Deus uoluit cum lacrimis seminari, quod postea cum laetitia meteretur; et tamen quis negabit, quod Dominus praedixit in eis fuisse conpletum, nisi parum aduertat, quem ad modum peccatores Deus non solum iratus, uerum etiam miseratus euertat? Euertuntur enim peccatores duobus modis, aut sicut Sodomitae,
Abbreviated transcription (Latin):
similis factus .ẽ. dieseius uelut umbra
pretercunt: Inqua tamenira non obliuis¬
cisur misererids̃ faciendo solem sumori¬
r suꝑbo nos & malos & pluendo
suꝑ iustos& iniustos: ac sic non con¬
tin& inira sua miserationes suas. ma¬
ximȩq ineo quod expressit hic psalmꝰ
uita quaira dĩ . ẽ. uasa miscđȩ mutat
in melius quã uis ad huc in huius corrup¬
tionis miseria maneat iraeiꝰ quia nec
inipsa ira sua contin& miserationes suas:
Cum ergo istomodo conpleatur diuinul¬
lius cantici ueritas: non .ẽ. cã necesse &iã
illic intellegi ubi nꝑtinentes ad ciuitatẽ
dĩ sompiterno supplicio puniatur : Sed
quib plac& iftam sententiam usq ad illa
impiorum tormenta ꝓtendere : siltim
sic intellegant ut manente in eis iradĩ
quainȩ terna ẽ. p̃nuntiata sup¬
plicio non contineat ds̃ in hac ira sua
mis erationes suas & faciat eos ñ tanta
quanta dignis poenarum a trocitate
cruciari: Nonuteas poeas uelnũ quã

Expanded text:
similis factus est: dies eius uelut umbra similis factus est: dies eius uelut umbra praetereunt. In qua tamen ira non obliuiscitur misereri Deus, faciendo solem suum oriri super bonos et malos et pluendo super iustos et iniustos, ac sic non continet in ira sua miserationes suas; maximeque in eo, quod expressit hic psalmus uita, quae ira Dei est, uasa misericordiae mutat in melius, quamuis adhuc in huius corruptionis miseria maneat ira eius, quia nec in ipsa ira sua continet miserationes suas. Cum ergo isto modo conpleatur dimni illius cantici ueritas, non est eam necesse etiam illic intellegi, ubi non pertinentes ad ciuitatem Dei sempiterno supplicio punientur. Sed quibus placet istam sententiam usque ad illa inpiorum tormenta protendere, saltem sic intellegant. ut manente in eis ira Dei, quae in aeterno est praenuntiata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua miserationes suas et faciat eos non tanta quanta digni sunt poenarum atrocitate cruciari; non ut eas poenas uel numquam
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo & angłis cius &ierint isti in sup¬
plicium aeternum iusti autẽ inuitam
eternam: nimiȩ p̃sumptionis . ẽ. dicere
cuiquã corum xeternũ supplicium non
futurum : quos ds ituros insupplicium
dixit aternum : & ꝑ huius p̃suptionis
ꝑ suasionẽ facere. ut depsa quoq uita
ueldis peritur uel dubitetur aterna
Nemo itaq sic intellegat psalmũ canentẽ.
num quid obliui scetur miscreri ds. autẽ¬
tinebit miscđa sua miserationes suasut
opinetur dehominib bonis uerã demalis
falsam autdebonis hominib & malisan¬
gelis ueram. demalis autem hominib fal¬
pheta : quicum dixiss&. numquid obli¬
uis cłtur misereri ds̃ aut continebit in ira
sua miserationes suas. continuo subiecit
et dixit: Nunccȩpi. hȩc .ẽ. inmutatio
dextat excelsi Ex posuit ꝓfecto qđ
dixerit. numquid continebit in ira sua
miserationes suas : Iraenim dĩ .ẽ. &iam
ista uita mortalis: ubi homouanitati

Expanded text:
diabolo et angelis eius, et ierint isti in supdiabolo et angelis eius, et ierint isti in supplicium aeternum, iusti autem in uitam aeternam: nimiae praesumtionis est dicere cuiquam eorum aeternum supplicium non futurum, quos Deus ituros in supplicium dixit aeternum, et per huius praesumtionis persuasionem facere, ut de ipsa quoque uita uel desperetur uel dubitetur aeterna. Nemo itaque sic intellegat psalmum canentem: Numquid obliuiscetur misereri Deus, aut continebit in ira sua miserationes suas? ut opinetur de hominibus bonis ueram. de malis falsam, aut de bonis hominibus et malis angelis ueram, de malis autem hominibus falpheta, qui cum dixisset: Numquid obliuiscetur misereri Deus aut continebit in ira sua miserationes suas? continuo subiecit: Et dixi: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi. Exposuit profecto quid dixerit: Numquid continebit in ira sua miserationes suas? Ira enim Dei est etiam ista uita mortalis, ubi homo uanitati
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ causa ẽ. ut ioq nc̃ neq tunc or&ur
proangilis malis. quaitidem causa
est. ut quamuis ꝓhominib tameniã nec
nunc oretur ꝓ infiddib impiisq defunc¬
tis : Nam prode functis quib da uelipsi¬
us ecłȩ uł quorundam piorum exaudit̃
oratio sed prohis quorum in xp̃o regene¬
ratorum nec usq ad eo uita in corpore
digni non . eẽ. necusq adeo benie ut talẽ
mis cđam reperiantur neces sariã ñ habere.
sicut &iam facta resurrectione mortu¬
orum non deerunt quib post poenas
Nequernim dequib dam ueracitir duenit.
quod non eis semittatur neq in hoc silo
noq in futuro : nisi cont quib: & sinon
isto. tam̃ remittit̃ in futuro Sed cũ dictũ
fuerit a iudice uiuoꝵ atq mortuoꝵ.¬
U enite baiedictipatris̃ mei pos sidete pa¬
ratum uob regnum a constitutione mund
& aliis ccontrario. discedite amennale¬
dicti inignem ȩternum qui paratꝰ ẽ.

Expanded text:
quae causa est, ut neque nunc neque tunc oretur quae causa est, ut neque nunc neque tunc oretur pro angelis malis; quae itidem causa est, ut, quamuis pro hominibus, tamen iam nec nunc oretur pro infidelibus inpiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam uel ipsius ecclesiae uel quorundam piorum exauditur oratio, sed pro his, quorum in Christo regeneratorum nec usque adeo uita in corpore digni non esse, nec usque adeo bene, ut talem misericordiam reperiantur necessariam non habere; sicut etiam facta resurrectione mortuorum non deerunt, quibus post poenas,Neque enim de quibusdam ueraciter diceretur, quod non eis remittatur neque in hoc saeculo neque in futuro, nisi essent quibus, etsi non in isto, tamen remittitur in futuro. Sed cum dictum fuerit a iudice uiuorum adque mortuorum: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a constitutione mundi, et aliis e contrario: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quid maxime ꝓeis orat i nisi utd&
illis ds̃ sicut dicit apłs pęaitentiam &
resipiscant dediaboli laqueis a quo cap¬
tiui tentur scđm ipsius uoluntatẽ. De¬
niq si dealiquib ita certa. ese u qͥ sint
illi &iamnoss&. quilic& ad huc in hac
uita sunt confiituti: tamen p̃ deftinatis
in xternum ignim ire cum diabolo tam
pro eis nonorar& quamnec ꝓipso : Sedqr
denullo certa .e. orat ꝓomnib dũta xit
hominib inimicis suis in hoc corporecons¬
titutis: nec tam̃ pomnib ex auditur:
Pro his enim solis ex auditur: qui et si
antur ecłx Siqui autem usq ad mortẽ
habebt̃ cor inpenitens. nec exinimicis
conuer tentur infilios : Num quidiam
ꝑeis. id .e. ꝑ talium defunctorum spĩtib
orat ecła. quidita nisi quia in parte
iam diaboli computatur: quicũ. eo
incopore non .e. trans lat̾ ad xp̃m
Cadm itaq causa .e. curnonoret̃ ⁊ unc
ꝑ hominib aterno igne puniendis:

Expanded text:
Nam quid maxime pro eis orat nisi ut det Nam quid maxime pro eis orat nisi ut det illis Deus, sicut dixit Apostolus, poenitentiam et resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset, ut qui sint illi etiam nosset, qui licet adhuc in hac uita sint constituti, tamen praedestinati sunt in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus dumtaxat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur. qui, etsi antur ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor inpaenitens nec ex inimicis conuertentur in filios, numquid tamen pro eis, id est pro talium defunctorum spiritibus, orat ecclesia? Quid ita, nisi quia in parte iam diaboli conputatur, qui cum esset in corpore non est translatus ad Christum? Eadem itaque causa est, quur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne puniendis,
Abbreviated transcription (Latin):
iamnullum habentium omnino
peccatum: Curergo eaden ꝑ fectissima
scitate & cuncta impetrare ualentib
mundissimis et miscricor dissimis p̃¬
cibus &iam proangelis non orabunt
quib: paratus .ẽ. ignis aeternus : ut ds̃
sententiam suam mitig& & re flectat
in melius. eosq ab illo igne faciat alieios
anerit forsitanquisquam qui& hoc fu¬
turum. eẽ. presumat. affirmans &iã
scõs angłos simul cum scĩs hominib
qui tunc equales erunt angelis dĩ pro
merentur pati: quod nemo sane fides
dixit nemodicturus ẽ. alio quin nulla¬
causa .ẽ. curnon &iam. nunc.ꝓ diabolo
& angelis eiꝰ or& ecła: quã magist̃ ds̃
proinimicis suis iussit orare. Hlac igit᷑¬
Cadem ipsa causa .ẽ. qua fi& utinillo tẽ
iudicio &iam ꝓ hominib aeterno igne
cruciandis quamuis ꝑ fecta sit scĩtate
nonor &: Nunc enim ꝓpterea ꝓesor&
quos ingoiere humano hab& inimicos:
quia tẽpus . ẽ panitetiȩ fructuo sae:

Expanded text:
jam nullum habentium omnino jam nullum habentium omnino peccatum. Cur ergo eadem perfectissima sanctitate, et cuncta impetrare valentibus mundissimis et misericordissimis precibus, etiam pro angelis non orabunt, quibus paratus est ignis aeternus, ut Deus sententiam suam mitiget, et reflectat in melius, eosque ab illo igne faciat alienos? An erit forsitan quisquam, qui et hoc futurum esse praesumat, affirmans etiam sanctos Angelos simul cum sanctis hominibus, qui tunc aequales erunt Angelis Dei, pro merentur pati? Quod nemo sanae fidei dixit, nemo dicturus est. Aliocausa est, quur non etiam nunc pro diabolo et angelis eius oret ecclesia, quam magister Deus pro inimicis suis iussit orare. Haec igiteadem ipsa causa est qua fiet ut in illo tunc judicio, etiam pro hominibus aeterno igni cruciandis, quamvis perfecta sit sanctitate, non oret. Nunc enim propterea pro eis orat quos in genere humano habet inimicos, quia tempus est poenitentiae fructuosae.
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq complexus sicibunt iafti
in supplicium &ternum. iustiautẽ inui¬
tam &ecernam : siutrumq & ternum : ꝑ¬
fecto aut utrumq cum fine diuturnũ.
aut utrumq sine fine ꝑpetuum deb&
intellegi. Parpari enim relata sunt. hinc
supplicium aeternum. inde uita ȩterna.
Dicere autem in hoc uno eodemq sensu
uita eterna sine fineerit suppliciũ
accernum finem habebit: multum ab¬
surdum ẽ Unde quia uita aeternã
scõrum sine fine erit: suppliciũ quoq
aeternum quib erit. fine ꝓ cul dubio
non habebit : Hocautem & aduersus¬
eos ual& qui suas agentes causas con¬
tra dĩ uenire uerba. uel ut mi scđa maio¬
ra conantur ut ideo uidelic& uera sint
quia ea quadix̃ homines. eẽ. passu¬
ros pati dignisunt. nonqr passuris :
Donabit enim eos inquiunt p̃cib scõꝵ
suorum &iam tunc tantomagis oran¬
tium pinimicis suis quanto sunt utiq
sanctiores ⁊ eorumq efficatior.ẽ.
oratio & ex auditione di dignior.

Expanded text:
utrumque complexus, Sic ibunt isti utrumque complexus, Sic ibunt isti in supplicium aeternum; justi autem, in vitam aeternam ? Si utrumque aeternum, profecto aut utrumque cum fine diuturnum, aut utrumque sine fine perpetuum debet intelligi. Par pari enim relata sunt, hinc supplicium aeternum, inde vita aeterna. Dicere autem in hoc uno eodemque sensu, Vita aeterna sine fine erit, supplicium aeternum finem habebit, multum absurdum est. Unde, quia vita aeterna sanctorum sine fine erit, supplicium quoque aeternum quibus erit, finem procul dubio non habebit. CAPUT eos ualet, qui suas agentes causas contra Dei uenire uerba uelut misericordia maiore cquia ea quae dixit homines esse passuros, pati digni sunt, non quia passuri sunt. Donabit enim eos, inquiunt, precibus sanctorum suorum, etiam tunc tanto magis orantium pro inimicis suis, quanto sunt utique sanctiores, eorumque efficacior est oratio, et exauditione Dei dignior,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ł uniuersi ł quidã homines post quan¬
tũ lib& tẽporis subtrahent᷑ acñ statim
ener uabitur fides qua credit᷑ sempt̃nũ
demonũ futurũ cẽ supliciũ : si cnĩ quib
dicet᷑ discedite ame male dicti in ignẽ d nu
qͥ p̃paratus diabolo d angelis ei: ł uni¬
uersi ł aliqͥ eoꝵ ñ sẽꝑ ibier̃ quid causaẽ
curdiabolus & angeli ei. semꝑ ibi futu¬
ri. eẽ. credantur : anforte dĩ senrtentia
quaeinmalos & angelos & homines ꝓ¬
fertur. in angelos uera erit in homine
falsa : itaplane hocerit si non qđ ds
dixit. sed quod suspicantur homines
plus ualebit: Quod fieri qui a non potest :
non argumentari aduersus dm̃. sed di¬
uino potius dum tenpus ẽ. debent pare¬
re p̃cepto: qui semmpiter no cupiunt ca¬
rere supplicio: Deinde quale . ẽ. eter
num supplicium ꝓigne diuturnitem¬
poris ex istimare. etuitam aeternam
credere sine fine: cum xp̃s eodon ipso
loco inunaeadonq sententia chxerit

Expanded text:
nae, vel universi, vel quidam homines post quannae, vel universi, vel quidam homines post quantumlibet temporis subtrahentur, ac non statim enervabitur fides, qua creditur sempiternum daemonum futurum esse supplicium? Si enim quibus dicetur, Discedite a me, maledicti, inuniuersi uel aliqui eorum non semper ibi erunt, quid causae est quur diabolus et angeli eius semper ibi futuri esse credantur? An forte Dei sententia. quae in malos et angelos et homines proferetur, in angelos uera erit, in homines falsa? Ita plane hoc erit, si non quod Deus dixit, sed quod suspicantur homines plus ualebit. Quod fieri quia non potest, non argumentari aduersus Deum, sed diuino potius, dum tempus est, debent parere praecepto, qui sempiterno cupiunt carere sunum supplicium pro igne diuturni temporis existimare, et vitam aeternam credere sine fine, cum Christus eodem ipso loco, in una eademque sententia dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio platurũ atq dicturum: Dis¬
cuedite a me maledicti in igne &ernũ
qͥ paratus est diabolo & angelis ei:
sic quippe ostendit et̃ nougns dia¬
bolũ & angelos ei : arsuros. & qđ
scriptũ est ina pocalipsi diabolus
qui seducebat eos missus instagnumig¬
nis & sulphuris quod & bestia & pscudo¬
ꝓphetȩ. & cruciabuntur die & nocte
in scła scłorum. Quodibidictum .ẽ. at̃¬
num: hic dictum ẽ. in scła scłorum:
Quibus uerb niħ diuina scriptura sig
nificare consucuit: nisi quod fine non
hab& temporis. Quam obrem prorsus
nec alia causa. nec iustior atquenani¬
festior inueniri potest. cur ueris sima
pie tate teneatur fixum &immobile.
nullum regres sum adius titiam uitãq
scõrum. diabolum & angelos eius ha¬
bituros: nisi quia scriptura quaen omnẽ
fallit. dicit eis dm̃ non peꝑcis se. & sic
ab illo. eẽ. interm p̃damnatos : utcar¬
ceribus caliginis inferiretrusi trade¬
rentur seruandi : atq ultimo iudicio

Expanded text:
in iudicio prolaturum adque dicturum: Disin iudicio prolaturum adque dicturum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius sic quippe ostendit aeterno igne diabolum et angelos eius arsuros; et quod scriptum est in apocalypsi: Diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo et bestia et pseudopropheta; et cruciabuntin saecula saeculorum . Quod ibi dictum est, aeternum; hic dictum est, in saecula saeculorum: quibus verbis nihil Scriptura divina significare consuevit, nisi quod finem non habet temporis. Quamobrem prorsus nec alia causa, nec justior atque manifestior inveniri potest, cur verissima pietate teneatur fixum et immobile, nullum regressum ad justitiam vitamque sanctorum diabolum et angelos ejus habituros, nisi quia Scriptura, quae neminem fallit, dicit eis Deum non pepercisse , et sic ab illo esse interim praedamnatos, ut carceribus caliginis inferi retrusi traderentur servandi, atque ultimo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
seritis hominib Acꝑ hoc putant
&iã eis qͥ ꝑ ditr uixerint donee clau¬
dant diem uitx huius extremũ ꝑ hanc
orationẽ qualia cũq & quantacũq
fecerint om̃a cotidie pec cata di¬
mitti sicut ipsa cotidie frequentat᷑
oratio: sioc tantũ modo custode¬
re meminerint ut quando ab eis
ueniã petunt qͥcos peccato quali¬
cũq: leserunt excorde dimittant:
Cum ad hec om̃a dõ donante res¬
pondero: liberiste claudendus est:¬
acprimũ quen oport& atq cog¬
nosce: cur ecclesia ferri neqͥ uerit
homininũ disputationẽ diabo lo&iã
postm aximas & diuturnisimas poenas.
purgationẽ ł indulgentiã pollicen¬
tẽ. Ne que eni tot scĩ & sacriu&e¬
rib: acnouis litteris eruditimunda¬
tionem & regniceloꝵ beatitudinẽ
post qualiacũq & quantacũq: supli¬
cia qualib cũq: & quantis cũq: an¬
gelis inuider̃ : sed potius uider di¬
uinã uacuarił infirmari ñ possẽ
sententũ : quam sedñs ꝓnuntiauit

Expanded text:
seritis hominibus. Ac per hoc putant etiam eis, qui perdite uixerint, donec claudant diem uitae huius extremum, per hanc orationem, qualiacumque et quantacumque fuerint, omnia cottidie peccata dimitti, sicut ipsa cottidie frequentatur oratio, si hoc tantummodo custodire meminerint, ut, quando ab eis ueniam petunt, qui eos peccato qualicumque laeserunt, ex corde dimittant. Cum ad haec omnia Deo donante respondero, liber iste claudendus estAc primum quaeri oportet adque cognosci, quur ecclesia ferre nequiuerit hominum disputationem diabolo etiam post maximas et diuturnissimas poenas purgationem uel indulgentiam pollicentem. Neque enim tot sancti et sacris ueteribus ac nouis litteris eruditi mundationem et regni caelorum beatitudinem post qualiacumque et quantacumque supplicia qualibuscumque et quantiscumque angelis inuiderunt, sed potius uiderunt diuinam uacuari uel infirmari non posse sententiam, quam se Dominus praenuntiauit
Abbreviated transcription (Latin):
dum contra eius imperata siueconces sa
suam ꝑflagitia delegit explere libidine
siquisitaq xpĩanus diligit mer&ricem
eique adherens unum corpꝰ efficitur: iam
centia rum: sicut &gentes quaignorant
dm̃: &iam hoc scłm ueniam concedit apłs

Expanded text:
dum contra eius imperata siue concessa dum contra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam centiarum, sicut et gentes quae ignorant Deum, etiam hoc secundum ueniam concedit apos
Abbreviated transcription (Latin):
sic tamen qua siperigne: simul quisiste
sit inquiramus. hunc tam̃ non eẽ. certis¬
simum ẽ. neduorum apłorum sententias
mittam in rixam siunus dicit &iã sima¬
la opera quis habuerit saluabit eũꝑignẽ
fides Alius auton siopera non habeat
numquit poterit fides saluareeuam᷑. Inue¬
niem ergo quis possit saluari ꝑignen. si
prius inuenerim quid sit habese in funda¬
mento xp̃m. Quodut deipsa similitudi¬
ne quantotius aduertam niħ inedifica¬
to p̃ponit̾ fundam̃to. Quis quisitaq
sic hab& in corde xp̃m utei terrena & te¬
poraria nec ea quęlicita sunt atque
concessa p̃ponat fundam̃tũ hab& xp̃in
Si autẽ p̃ponit & siui deatur habere fi¬
de xp̃i : non .ẽ. tam̃ ineo fundam̃tũ
xp̃s Cuitalia p̃ponunt᷑: quanto ma¬
gis si salutaria p̾cepta contempnens
committat inlicita non p̃posuis se xp̃m
sed post posuisse conuincitur. Quẽ post¬
habuit imperanten siue concedentem :

Expanded text:
sic tamen quasi per ignem? simul quis iste sic tamen quasi per ignem? simul quis iste sit inquiramus; hunc autem non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamla opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si prius inuenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia nec ea quae licita sunt adque concessa praeponat, fundamentum habet Christum: si autem praeponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fundamentum Christus, cui talia praeponuntur: quanto magis, si salutaria praecepta contemnens committat inlicita, non praeposuisse Christum, sed postposuisse conuincitur, quem posthabuit imperantem siue concedentem,
Abbreviated transcription (Latin):
sicenim hoc dixit tam quã dicer&. Quiñ
in me man& & in quo non maneo non se
dicat aut existim& manducase corpus
meum autbibere sanguinem eum: Non
itaq manent in xp̃o quinon sunt mem¬
bra cius non sunt autem membra xp̃i
qui se faciunt membra meretricis. nisi
malũ illud penitendo. eẽ. deftiterint & ad
hocbonum seconciliatione sedierint
Sedhabent inquiunt xp̃iani catholici in
fundam̃to xp̃m acuius unitate Nireces¬
serunt tam & si huic fundam̃to suꝑ edi¬
ficauerunt quam lib& pessimam ui tam
uelut ligna foenum stipulam Recta itaq:
cum damno qm̃ illa que suꝑ edificata sunt
exurent᷑ tamen poterit eos quandoq
abillius ignis ꝑpetuitate saluare
Respondeat eis breuiter apłs ia cobus
siquis dicat se fidem habere opera autẽ
non habeat Numquid potenit fides sal¬
ua secum: & quis ẽ. in quiunt de quo
dicit apłs paulus. ipsẽ autem saluu erit

Expanded text:
sic enim hoc dixit, tamquam diceret: "qui non sic enim hoc dixit, tamquam diceret: "qui non in me manet et in quo non maneo, non se dicat aut existimet manducare corpus meum aut bibere sanguinem meum." non itaque manent in Christo qui non sunt membra eius. non sunt autem membra Christi qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud paenitendo esse destiterint et ad hoc bonum reconciliatione redierint. Sed habent, inquiunt, christiani catholici in fundamento Christum, a cuius unitate non recesserunt, tametsi huic fundamento superaedificauerunt quamlibet pessimam uitam uelut ligna, faenum, stipulam. recta itaqucum damno — quoniam illa quae superaedificata sunt exurentur — tamen poterit eos quandoque ab illius ignis perpetuitate saluare. respondeat eis breuiter apostolus Iacobus: si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus : ipse autem saluus erit,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs uoluit in suo corpore ꝑpetrando siue
turpitudine luxuriȩ diffluendo: siueali¬
quid aliud eorum agendo dequib ait. qm̃
quitalia agunt segnum dĩ nom pos sidebt̃
Acꝑ hoc quicũq agunt talia nissin sẽp̃it̾ no
supplicio nonerunt quia indĩ rogno. eẽ.
non poterunt: In his enim ꝑscuerandousq
in huius uitȩ finem nonutiq dicen disunt
in xp̃o ꝑscuerasse usq in finen. quia in xp̃o
ꝑ scuera re. ẽ. in eius fide ꝑ scucrare. quȩ
fides uteam definit idem apłs ꝑ dilertionẽ
operatur. Dilectio autan sicut ipse alibi
dicit malum non operatur. Nec istiergo
U tenim alia taceam non pos sunt simul. eẽ.
& mebra xp̃i & membra meretricis÷
Deniqueipsedicit Quimanducat carnem
meam & bibit sanguinẽmeũ in me man&
&ego ineo. Ostendit quid sit non sacram̃to
eius sed reuera corpus xp̃i manduca se
& eius sanguinem bibese:. hoc ẽ. enimin¬
xp̃omanere ut in illo maneat & xp̃s

Expanded text:
apostolus uoluit, in suo corpore perpetrando, siue apostolus uoluit, in suo corpore perpetrando, siue turpitudine luxuriae diffluendo siue aliquid aliud eorum agendo, de quibus ait: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt; ac per hoc, quicumque agunt talia, nisi in sempiterno supplicio non erunt, quia in Dei regno esse non poterunt. In his enim perseuerando usque in huius uitae finem non utique dicendi sunt in Christo perseuerasse usque in finem, quia in Christo perseuerare est in eius fide perseuerare; quae fides, ut eam definit idem apostolus, per dilectionem operatur; dilectio autem, sicut ipse alibi dicit, malum non operatur. Nec isti ergo Ut enim alia taceam, non possunt simul esse et membra Christi et membra meretricis. Denique ipse dicit: Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Ostendit qtenus, sed re uera corpus Christi manducare et eius sanguinem bibere; hoc est in Christo manere, ut in illo maneat et Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
meliores habeant causas quamhi quinũ¬
quam fuerunt catholici: cumineorum
la queos incedissent: sullos heresi archas
hoc facit liberari a supplicio sempi terno :
quodincatholica ecła bapti zatisunt &
sacram̃tum corporis xpĩ inuero xp̃icor¬
pore primitꝰ acceper̃. Cumpeior sit utiq
desertor fidai & ex desertore oppugna¬
tor eius effectus. quam ille qui non dese¬
ruit quodnũ quã tenuit. Dande quia
& his occurrit apłs eadon uerba ꝓferens
et enum eratis illis carnis operib eaden
ueritate p̃dicens : qm̃quitalia agunt
regnum dĩ non possidebt̃. Vnde nec illi
in ꝑditis & damnã morib debent᷑ ec̃.
nione ecłȩ catholicę ꝑ seuerant intuen¬
tes qđ dictum .e. quiꝑ seuerauerit usque
infinem hic saluus erit: & ꝑuite iniqͥtatẽ
ipsam uitȩ iufictiam quodeis xp̃s. ẽ. de¬
serunt siue fornicando siue alias in mun¬
ditias flagitiorum quas nec ex primeo

Expanded text:
meliores habeant causas, quam hi, qui nummeliores habeant causas, quam hi, qui numquam fuerunt catholici, cum in eorum laqueos incidissent. si illos haeresiarchas hoc facit liberari a supplicio sempiterno. quod in catholica ecclesia baptizari sunt et sacramentum corporis Christi in uero Christi corpore primitus acceperunt; cum peior sit utique desertor fidei et ex desertore obpugnator eius effectus quam ille, qui non deseruit quod numquam tenuit; deinde quia et his occurrit apostolus eadem uerba proferens et enumeratis illis carnis operibus eadem ueritate praedicens: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Unde nec illi in perditis et damnabilibus moribus debent esse nione ecclesiae catholicae perseuerant, intuentes quod dictum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. et per uitae iniquitatem ipsam uitae iustitiam, quod eis Christus est, deserunt, siue fornicando siue alias inmunditias flagitiorum, quas nec exprimere
Abbreviated transcription (Latin):
pollicentur. quia non solo inquiunt sacra
corpore ait apłs. unus panis. unũ corpus
multi sum. Quiergo ẽ. in eius corporis uni¬
tate . id .ẽ. in xp̃ianorum compage mẽ broꝵ
cuius corporis sacram̃tum fideles cõmu¬
nicantes dealtari sumere consueuerunt:
poris separati : possunt idẽ ꝑcipere sa¬
cram̃tum sed non sibi utile immo uero
&iam noxium quo iudicent᷑ grauius qua
uel tardius liberentur. Non sunt quippe
in eo unculo pacis quod: illo exprimit᷑
sacramento. sed rur sus &iam isti quiset¬
te intellagunt non dicendum . eẽ. mandu¬
non fecte ꝓmittunt eis quiuel inheresi
uel &iam ingentiliũ suꝑ fationem exil¬
lius corporis unitate labantur. libera¬
tionẽ quandoq ab & nugne supplicu
Primum quia debent adtendere quã sit
intolerabile atque a sana doctrina ni¬
mis deuum ut multi ac pene om̃s quihe¬
reses impias condiderunt ex euntes de
catholica ecla & facti sunt heresi archȩ:

Expanded text:
pollicentur, quia non solo, inquiunt, sacrapollicentur, quia non solo, inquiunt, sacracorpore ait apostolus: Unus panis, unum corpus multi sumus. Qui ergo est in eius corporis unitate, id est in Christianorum conpage membrorum, cuius corporis sacramentum fideles communicantes de altari sumere consuerunt, poris separati possunt idem percipere sacramentum, sed non sibi utile, immo uero etiam noxium, quo iudicentur grauius. quam uel tardius liberentur. Non sunt quippe in eo uinculo pacis, quod illo exprimitur sacramento. Sed rursus etiam isti, qui recte intellegunt, non dicendum esse mandunon recte promittunt eis, qui uel in haeresim uel etiam in gentilium superstitionem ex illius corporis unitate labuntur, liberationem quandoque ab aeterni igne supplicii; primum. quia debent adtendere, quam sit intolerabile adque a sana doctrina nimis deuium, ut multi ac paene omnes, qui haereses inpias condiderunt exeuntes de catholica ecclesia et facti sunt haeresiarchae.
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ. hebrietates. cõmes sationes. & his
similia quȩp̃ dico uob̾ sicut p̃dixi. qm̃
quitalia agunt regnumdĩ non possi¬
debunt. Haec profecto apostolica falsa
sententia. ẽ: sitales post quanta lib&
tempora liberati regnum dĩ pos sidebt̃
sedqm̃ falsa non e ꝓfecto ꝑognũdi
non possidebt̃. & sun regnidi possessi¬
one nũquã crunt: &terno supplicio tene¬
buntur : qm̃non .ẽ. medius locus ubi
non sit in supplicio. quullo non fuerit
constitutus in regno. Quamobrẽ quod
ait dñs iħ s. hic .ẽ. panis quidecalo des¬
cendit ut siquis ex ipso manduca uerit
nonmoriatur. Ego sum panis uiuus qui
decelo descendi. siquis manducauerit
ex hoc pane uiu& in aeternũ. quomodo
sit accipiendum: merito quaeritur: & ab
iftis quidem quib nunc respondemꝰ hunc
intellectum auferunt illi quib dande
respondendum. ẽ. Hisunt autẽ qui hanc
liberationen nec omnib habentib sacra¬
mentum baptis matis & corporis xp̃i sed
solis catholicis quã uis male uiuentibus

Expanded text:
 comisationes et his similia; quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. Haec profecto apostolica falsa sententia est, si tales post quantalibet tempora liberati regnum Dei possidebunt. Sed quoniam falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regni Dei possessione numquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur; quoniam non est medius locus, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit constitutus in regno. Quam ob rem quod ait Dominus Iesus: Hic est panis qui de caelo descendit, ut, si quis ex ipso manducauerit, non moriade caelo descendi; si quis manducauerit ex hoc pane, uiuet in aeternum, quo modo sit accipiendum, merito quaeritur. Et ab istis quidem, quibus nunc respondemus, hunc intellectum auferunt illi, quibus deinde respondendum est; hi sunt autem, qui hanc liberationem nec omnibus habentibus sacramentum baptismatis et corporis Christi, sed solis catholicis, quamuis male uiuentibus,