comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ in hac sententia fuisse petrũ. in qͣ ⁊ paulus fu¬
it. Hõ gͥ tũc eũ qͥd in hacre uerũ ẽet docebat. s eiu̾ si¬
inułonẽ qua gͥs cogebat iudaitare: arguebat. quia
sic illa oĩa simłatorie gerebant᷑. qiuerũ eẽt qd̾ di¬
cebant quidã.s. credentes siue lege nõ posse salua¬

Expanded text:
m in hac sententia fuisse in qua et Paulus fuit. Non igitur tunc eum quid in ea re verum esset docebat, sed ejus simulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulatorie gerebantur, quasi verum esset quod dicebant quidam, scilicet credentes sine lege non posse sal
Abbreviated transcription (Latin):
rant. N õ .N. ut opinor obscurũ est ⁊ iacobũ hoc id eo
monuisse: ut scirent falsa  q̃ de illo audierant. Hii qͥ¬
q̃iudeis credidissent. tñ emulatores legis erãt. qͥ sic ea
uolebant obseruari. tanꝗͣ sine his in euã głio saluscre¬
dentib eẽ nõ possit. hiisenserant paulũ uehem̾tissi¬
mũ gr̃e p̃dicatorẽ.⁊ untentioni eoꝵ maxĩe adu̾sũ. Ab
emulis .n. noue legis qui nõ indelligebant qͦ aĩo a uid̾is

Expanded text:
. Non, ut opinor, obscurum est, et Jacobum 766 hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant, hi qis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui non intelligebant quo animo a Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾is. sic̃ nec debebant. s inintũ fecisse. ⁊ dispensatori¬
qr bona intentione id agebat. ⁊ si illi peccarent. qͥ eui
qd fac̾e debet: recte utiq facit.:⁊ id falsũ de illo dicit: qͥdi¬
cit eũ nõ recte fecisse. qd nouit eũ fac̾e debuisse. Si autẽ
uerũ scͥpsi paulus: uerũ ÷ ꝙ petrꝰ nõ recte ambulabat
adu̾itatẽ euãgłii. ego qͥd illõ petrũ sic egisse credo. ut
gentes cog̾et iudaiz are. hoc .ii.Lego scͥpsisse paulũ. ꝗͣ
m̃titũ ẽẽ non credo. ⁊ ido nõ recte agebat hoc petru ᷤᷤ
in xp̃m. se sine illis legalib saluos ẽẽ nõ posse. Hoc enĩ
ꝯtendebant antiochie. qui ex cͥcũcisione credid̾ant.
Ip̃m uͦ paulũ credo nõ ita egisse. qñ timotheũ cͥcũcids̃
ł cencͥs uotũ ꝑsoluit. ł ierosolimis aiacobo ãmoni¬
tus: legalia illa suscepit. ut putare uid̾etur ꝑ illale¬
galia salutẽ dari. s neilla q̃ in ubris futuroꝵ ds fieri

Expanded text:
ut vere nec debebant, sed invitum fecisse et dispensatoriquia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, quiod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum quem mentitum esse non credo, et ideo non recte agebat hic Petrus, qin Christum, se sine illis legalibus salvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salutem posse dari, sed ne illa quae in umbris futurorum Deus fieri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ culpatis. eo qd̃ uelint semꝑ ead̾ ip̃a dis¬
cere. it̾m blandit᷑ ilł se eis ꝯnu̾ando. hor¬
solidꝰ cib. nõs amͦ int̾mittentes. ł renu¬
ttentes. i. dimittentes c̃ iã aliqͥd sumꝰ.
fidei quo rudes caterizãdi st̃. ut ẽ simbo¬
lũ fidĩ: ⁊ dm̃ca orĩo. feramͣ nos docendo
uos audiendo. idõ dicoferam᷑. me uob̃
annũciando. qr ur̃m portarimeũ re¬
puto. feram᷑ dico. ad ꝑfectionẽ nͥ s. in¬

Expanded text:
et culpatis eo quod velint semper eadem ipsa discere, iterum blanditur seipsum eis connumerando, horsolidus cibus, nos a modo intermittentes, vel remittentes, id est dimittentes cum jam aliquid sumus, fidei, quo rudes catechizandi sunt, ut eslum fidei, et Dominica oratio, feramur, nos docendo, vos audiendo, ideo dico feramur, me vobis annumerando, quia vestrum portari mecum reputo. Feramur, dico, ad perfectionem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
emendati fu̾ant. ⁊ multap
noĩe xp̃i passi. aliqui uero
bit hanc epłam sedam. repel¬
lens seudo apłos: ostendedo
deceptionẽ p̃dicationis eoꝵ
⁊ se multis modis cõmẽdat
notat ⁊̃ illos in elemosinis
parcos. p̃cipit quoq corret¬
tũ fornicatorẽ recipi: quem
ni ibi tribulabant᷑: se eiꝰ in
exemplũ patientie ꝓponit.
docens eos nõ deb̾e egre fer¬
re.cũ ip̃e ꝓ alioꝵ salicte ꝑi¬
culis cotidie ⁊ morti subia¬
ceat. Est gͥ intentio enus in

Expanded text:
emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui vero ibit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi, quem ni ibi tribulabantur, se eis in exemplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dei. nõ hominũ. qr nõ ab hõib fuit
electus. uł missus. ⁊ timotheꝰ fr̾ qui uut
cũ prima epła ad corithios. ⁊ renunciaũ
apło om̃ia que fiebant aput illos.⁊ idõ
scĩ gr̃a renatis. qͥs.in uniu̾sa .a. cuius metͦpolis÷

Expanded text:
t electus vel missus; et Timotheus frater, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthios, et renuntiavit Apostolo omnia quae fiebant apud illos. Et idesci
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut ões sint liberi: ⁊ nõ
dite resariq̃ st̾ cesaris. utẽ.
discite a me qr mitissũ.
⁊ hułis corde: ⁊ ñ adqͥescit
nitatẽ. iste tał ÷ suꝑbꝰ su
ꝑbia. nõ rõ ducit eũ. uõ
elatꝰ esti nõ patiens Se
uinci. quippe cũ ad fa¬
uorẽ querendũ: in ꝯflic¬
tũ ꝓrũpit. qd̾ amansu¬
sciẽs. de his q̃ ueritaᷤ ht̃:¬

Expanded text:
 ut omnes sint liberi, et nondite Caesari quae sunt Caesaris . Et item: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Et non acquiescit nitatem, iste talis est subia non ratio ducit eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum in conflictum prorumpit, quod a mansusciens, de his quae veritas h
Abbreviated transcription (Latin):
soluendũ. s semꝑ cͥca.
uñ recteait. langͥ. nõ .ni.
recus ando fidẽ penitus
morit᷑. nec ad ueritatis
petitis accessionib lan¬
guet cta qͥstioẽs ⁊ pug¬
Itẽ. u̾boꝵ pugne uide¬
bant᷑. qr dñi dicit. Si

Expanded text:
solvendum, sed semper circa. Unde recte ait, languens: non enim recusando fidem penitus moritur, nec ad veritatis petitis accessionibus languet circa quaestiones et pugItem, verborum pugnae videbantur, quia Dominus dicit: Si
Abbreviated transcription (Latin):
pẽẽ. T̃umoris nãq elatio. nõ ordo potestatis: in cͥmine:
potentiã ds̃ tbuit. elacionẽ uͭ potentie malicia ur̃e m̃tiᷤ
inuenit. T̃ ollamꝰ gͦ qd de nr̃o ꝯtulimꝰ. ⁊ bona sc̃: que dõ
largiente possidemꝰ. quia nequaꝗͣ usta potentia: s ac
ut in tͥbuto. ⁊ hmodi. dĩ ordinõi resistit.i. hñti potesta

Expanded text:
o, non ordo potestatis in crimine est, potentiam tribuit; elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro intulimus, et bona sunt quae Domino largiente possidemus, quia nequaquam justa potentia, sed acut in tributo, et hujusmodi, Dei ordinationi resistit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
m̾itis maledictos.i. in futo exaltabit dando ĩmorta¬
litatẽ. unisubdit. ĩ oĩ bñdictõe. sp̃uali .i. exaltabit
oĩmoda exaltatione. ⁊ ꝑfecta. q̃ tota erit spuał.⁊̃ in
lia ⁊ habilia. cibo ñ egentia. q̃ spui natͤalia sunt.
bñdictõe dico habita ĩcelestibꝰ.i. in celo.⁊ hoc fier in xͦ.i.¬

Expanded text:
meritis maledictos, id est in futuro exaltabit, dando immortalitatem. Unde subdit: In omni benedictione spirituali, id est exaltabit omnimoda exaltatione, et perfecta, quae tota erit spiritualis nt agilia et habilia, cibo non egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione dico habita in coelestibus, id est in coelo. Et hoc fiet, in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
fotinꝰ. ł paulus. samosatenꝰ illi nũꝗͣ credo uec seruio. ue¬
lut si qͥs p᷑purã uł diadema regale iacens inueniat. ñ qͥd
ea conabit᷑ ad orare : Tũ uͦ ea rex fu̾it indutꝰ. ꝑ icłm mor¬
tis incurrit.si ea c̃ rege qͥs adorare ꝯtẽpserit. ita ⁊̃ in xp̃o
dño hũanitatẽ nõ solã ł nudã. s diuinitati unitã .s. imũfi

Expanded text:
o, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati u
Abbreviated transcription (Latin):
uit corpꝰ. Qualit̾: tͥbuẽdo
ꝑ digna m̃bra. habũdan¬
ciorẽ .i. ãpliorẽ honorẽ. ei
m̃bro. cui uise deerat ho¬
nor. ut ita nõ sit scisma a.
discordia. in corꝑe hũano.
ł in eccła. ubi debet ẽẽ ui¬
tas. s oĩa m̃bra pociꝰ sollici¬
ta sint in reb agendis. ꝓ
seĩuicẽ. sollicita sc̃ dico. ita
sollicitudinis qd sit ip̃m.
.i. indifferens. ut nõ minꝰ
ꝓ alio. ꝗͣ ꝓ se sollicita sĩt.
Unde subdit. Ut si qͥd pa¬
tit᷑. in adu̾sis unũ m̃brũ.

Expanded text:
it corpus, qualiter? Tribuendo, per digna membra, abundantiorem, id est ampliorem, honorem ei membro cui in se deerat honor, ut ita non sit schisma, id est discordia, in corpore humano, vel in Ecclesia ubi debet esse unitas, sed omnia membra potius sollicita sint in rebus agendis. Pro se invicem sollicita sint dico, ita sollicitudinis, quod sit ipsum, id est indifferens ut non minus pro alio quam pro se sollicita sint. Unde subdit: Et si quia patiatur in adversis unum membrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne iustituti estis. Eoce ostñ¬
broꝵ carnaliũ rõnem trac¬
tasse. Et qͦsdã. hic det̾mi¬
nat de donis dĩ. q̃ sint alti¬
ora. ⁊ q̃ sint inferiora. quia
de his puta bant coruichii

Expanded text:
ne instituta estis. Ecce ostenmbrorum carnalium rationem tractasse. Et quosdam hic determinat de donis Dei quae sint altiora et quae sint inferiora, quia de his putabant Corinthii
Abbreviated transcription (Latin):
tio discessit in t̾ram madiã.
s ꝙ. pͥus fugit in t̾ram madian.
nõ fuit metus. s fides. qr creoc¬
bat se adõ lib̾ari. noluit ibi ma¬
nere. ne ẽẽt c̾ã iactantie: si in a¬
ꝑtũ ꝑicłm se p̃cipitaret. ⁊ temp¬

Expanded text:
tio discessit inde in terram Madian. Sed quod prius fugit in terram Madian, non fuit metus, sed fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluit ibi manere: ne esset causa jactantiae, si in apertum periculum se praecipitaret, e
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia .i. formata fierent. Añ enĩ ꝗͣ
deus rer̃ om̃iũ formas locis ⁊ sedib su¬
is ordinata distictione dispoñet. tene¬

Expanded text:
visibilia formata fierent. Ante enim quam Deus rerum omnium formas locis, et sedibuis ordinata distinctione disponeret, tene
Abbreviated transcription (Latin):
qd fit c̃fide bonũ ÷. quia ig¬
alit̾ fiat: dicit eẽ peccm̃. qͦuiᷤᷤ
enĩ fiat qd̃ bonũ est. si tñ nõ
faciendũ credat᷑. ł sic faciend̃
ut fit peccm̃ ẽ. uł ita. ꝯu̾sus
ad fidem xp̃i. qͥ disc̾nit abos.
postea iuidicans alios mun
cau̾it. qr nõ mãducauit ex
fide.i. qr infidelit̾ egit. nõ
credens oĩa mũda cẽ. dubi¬
tans infide. ⁊ ea comedens
que ĩmunda putat. ⁊ ita nõ
.ẜ fidem agit. fides.q nostra
uult ut homo agat hoc ꝙ
bñ intelligit eẽ agendum.
tũ ⁊̃. Peocat gͦ ille qͥ ad fidẽ
ꝯu̾sus ẽ. in hoc quia cibos
disc̾int. ⁊ in hoc maxĩe: si
manducat. quia nõ ex fide
agit. s tanꝗͣ infidelis. Oẽ a
infideliũ uita peccm̃ ẽ. qr¬

Expanded text:
quod fit cum fide, bonum est, quia igaliter fiat dicit esse peccatum, quamvis etiam fiat quod bonum est, si tamen non faciendum credatur, vel sic non faciendum ut fit, pead fidem Christi qui discernit cibos, postea judicans alios mundcaverit. Qui non manducavit ex fide, id est quia infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans in fide, et ea comedens quae immunda putat, et ita non secundum fidem agit. Fides enim nostra vult ut homo agat hoc quod bene intelligit esse agendum, tum est. Peccat ergo ille qui ad fidem conversus est in hoc quia cibos discernit, et in hoc maxime si manducat, quia non ex fide agit, sed tanquam infidelis. Omne autem infidelium vita peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ placuit .i. nõ qd̃ plac̾e̾t carni feat. Sic̃ ip̃e dicit ine¬
uangłie. Nõ ueni fac̾e uoluntatẽ meã. s eiꝰ qͥ misit
ine. nõsibi placuit dico: s dõ pat̾. sic̃ scͥptũ t. in psal¬
mo. ĩpꝑia. psaliigͣphꝰ ex ꝑsona saluatoris u̾ba facit
ieci malos de tẽplo. qd fecer̾t speluncã latronũ. ⁊ in
oĩb aliis iudei michi ĩꝑꝑia ingesser̾t. quia dixerũt
me peccare inte. qͥ pocius me nõ recipiendo quẽ mi¬
sisti. exꝓbrauer̾t re. ⁊ peccauer̾t in te. nõ recipiendo

Expanded text:
ni fecit, sicut ipse dicit in Evangelio: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Non sibi placuit dico, sed Deo Patri, sicut scriptum est in Psalmis: Improperia, Psalmographus ex persona Salvatoris verba facit Deus, in hoc, quia ejeci malos de templo quod fecerunt speluncam latronum, et in omnibus aliis Judaei mihi improperia ingesserunt, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraverunt te, et peccaverunt in te, non recipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
mus autẽ nos
firmiores ĩbecil¬
litates infirmo¬
rũ sustine.⁊ nõ
nobis placere.
prorimo suo
placcat in boñ.
ad edificõnem.
non sibi placo¬
it. s sicut scͥpt̃¬

Expanded text:
mus autem nos firmiores imbecillitatem infirmorum sustinere, et non nobis placere. proximo suo placcat in bonum ad aedificationem. non sibi placuit; sed sicut script
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã. Negat hic apłe it̾ati¬
onẽ bapi. s nõ excludit peni¬
tentiã. ⁊ ÷ sen ͦ I pͣsibile ÷ eos
motos ad penitẽtiã qͥ hoc acce¬
pert semel. rursꝰ renouari.÷.
rebaptizari.i. ut baptizent᷑ pꝰ
penice̾tia. Renonari.i. ẽ no¬

Expanded text:
ius Negat hic Apostolus iterationem baptismi, sed non excludit poenitentiam. Et est sensus: Impossibile est eos motos ad poenitentiam qui hoc acceperunt semel, rursus renovari, id est baptizari, id est ut baptizentur post poenitentiam. Renovari enim est no
Abbreviated transcription (Latin):
consecrauit. qd sufficit ꝯtra oĩa peccata. ⁊̃ seq̃ntia si
penit̾a de ilł agat᷑. suilla mors sufficit ad oĩa pecc̾ti
tollenda. Qͥ uͦ iterat bapt̾m .q. illa una mors.⁊ unũ
ex ea bap̃a. nõ sufficiat. it̾at ⁊ mortẽ. ut ex ea it̾ata
fiat it̾ata remissio peccõꝵ. qd̃ ĩpossibile ⁊. Sic̃.h. ĩ

Expanded text:
consecravit: Quod sufficit contra omnia peccata etiam sequentia, si poenitentia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omnia peccata tollenda. Qui vero iterat baptismum, quasi illa una mors, et unum ex ea baptisma non sufficiat, iterat et mortem, et ut ex ea iterata fiat 244 iterata remissio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sangͥs. q. ĩnocens datꝰ ÷ ꝓ nob̾. ut redim̾em᷑. In uẽ¬
ditore gͦ erubescat suꝑbia. in redẽptore głetur gr̾a.
Uendidit se homo. ꝑ lib̾i arbitum sub dñante iniqͥ¬
tate. ⁊ accepit ꝓ p̾cio exiguã de arbore uite uolup¬
tatẽ. Creatins gͦ pͥmus homo rectus sine culpa. sñ uici¬
o. s ip̃e nõ rectũ se fecit. quia deseruit ĩꝑatorẽ.⁊ di¬
l̾cit ad desertorẽ. cadensq a manu figuli uas con
sñ deo nil pot̃. Se gͦ ⁊ aliosuendidit. uolũtaria ꝯcu¬
piscentia. ut sub peccõ .i. serui peccĩ sint. Qͥa enĩ cõ¬
tin̾e nc̃ posset. noluit. inflictũ ÷ ei nõ posse ẽuelit.
ꝑ malũ uelle: ꝑdidit bonũ posse. ⁊ factꝰ captiuꝰ dic̃.
uenũdatꝰ sũ sub peccõ. Uł iuiꝰqͥsq uendidit se ꝯsue¬

Expanded text:
Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venSanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditorarbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo primus homo rectus sine culpa, sine vitio, sed ipse non rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fracsine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle perdidit bonum posse, et factus captivus dicit, venumdatus su
Abbreviated transcription (Latin):
diti Adã enĩ uendidit se pͥor. Ac ꝑ hoc
õe semen eiꝰ subiectũ est peccõ. ut po¬
testate sua uti nõ possit. circa obedien¬
tiam legis. Ade qͥppe p̃uaric᷑one atq ut ita dicã di
dãpnosa negotiatione fraudulentaq comestio ne:
uenditi sumꝰ. Oẽm eni plẽ suam serpentis ꝑsuasiõe
seductꝰ illicti abi ꝑceptione ꝑꝓetue seruituti addi¬
xit. soletq hic mos int̾ uendentes ementesq ser¬
uari. u is qui se cupit alieno dñio mancipari. aliqͥd
tis a suo consequat᷑ emptore. qd̾ ⁊̃ int̾ adã ⁊ serpen¬
tem manifestũ ⁊ int̾cessise. Ille enĩ p̃ciũ lib̾tatis no¬
xie ⁊ mortiferi pomi a serpente accipiens a nat᷑ali li¬
condicione p̃cepti constringi. ⁊ ita nõ ini̾uto oẽm poᷤᷤ¬
teritatis ꝓ geniẽ eius subdidit famłatui. cuiꝰ effectꝰ
est seruuis. U end̾e nos potuit. s redun̾e nõualuit.
uendidit nos consensu peccĩ. redimim᷑ iusticia fidĩ.

Expanded text:
dit. Adam enim vendidit se prior, ac per hoc mne semen ejus subjectum peccato, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Adae quippe praevaricatione atque, ut ita dicam, damnosa negotiatione fraudulentaque comestione venditi sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui se cupit alieno domino mancipari aliquid tis, a suo consequatur emptore, quod etiam inter Adam et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente accipiens, a naturali liconditione praecepti constringi, et ita non immerito omnem posteritatis progeniem ejus subdidit famulatui, cujus effectus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝑire. ⁊ errare ꝑpetuo: ex caritate loquar uob̃.
icite mͥ. ⁊c̃. Ut alit̾ potest logi ħ
littera. eod manente sensu. filioli.
.q. nõ solũ ex supͣdictis ꝓhat᷑ ler eẽ
dimittẽda. s ĩ auctoritas ip̃iusle
gis hoc ostendit. O filioli usi dicice.
det sententia. ⁊ int̾ponitur ilto. qͦs¬

Expanded text:
re et errare perpetuo, ex charitate vobis loquar. Dicite mihi, etc. Vel aliter potest legi haec littera, eodem manente sensu. Filioli, at: Non solum ex supradictis probatur lex esse dimittenda, sed etiam auctoritas ipsius gis hoc ostendit. O filioli mei, dicite, id det sententia, et interponitur illud q
Abbreviated transcription (Latin):
gis emulando me c̃ absẽs¬
sũ. Filioli. Hic itẽ incip̃
ti estis. ⁊ ꝑfectioĩs gͣdib indigetis. quos it̾m sic̃ pͥꝰ
militudinẽ eiꝰ. quã ur̃d ucio ꝑdidistis. ꝑ paucoꝵ ẽ
pensare qͥ laborsit inp̃dicõnib patrũ. quantis ue
dolorib aĩas in fide ⁊ ꝯu̾satione recta parturiũt.
Uñ apłe ex ꝑsona matͥs loq̃ns ait. qͦs. it̾. par. pri¬
mũ ꝑ fidẽ illos genu̾at in bapt̾o. s pꝰea deformati
st̾. ꝑ pseudo. ⁊ infirmi facti. Nũc cũ dolore reform
animis suis negant᷑ hab̾e. format᷑.it. xp̃c in cor

Expanded text:
gis aemulando me, cum absesum. Filioli, hic iterum incipti estis, et perfectionis gradibus indigetis. Quos iterum, sicut militudinem ejus quam vestro vitio perdidistis. Perpaucorum est pensare quam labor sit in praedicationibus patrum, quantisve doloribus animas in fide, et conversatione recta parturiunt.ns ait, quos iterum parturio. Primum per fidem illos genuerat in baptismo, sed postea deformati sunt per pseudo, et infirmi facti, nunc cum dolore reformaanimis suis nugantur habere. Formatur enim Chr
Abbreviated transcription (Latin):
lentiã caritatis: nichil
pot̾ mundus. econfͣrio
data ⁊ siłitudo. Quomͦ .ħ.
ferendũ uiolentissima
ẽ ⁊ sic caritas ad saluãd̾
tales deuites. qr iam ho¬
rũ nũcii quidamsunt.
ples a̾ m fine futuri st̃.¬

Expanded text:
lentiam charitatis nihil potest mundus. Econtrario data est similitudo. Quomodo enim ferendum violentissima est, sic charitas ad salvandumtales devites, quia jam horum praenuntii quidam sunt; plures autem in fine futuri s
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cognoscentiũ dm̃. ⁊ nõ qͦꝵdã cognoscentiũ dm̃. I¬
li .i. ad tẽplũ dei nõ ꝑtinent: qͥ cognoscentes dm̃ ñ
sic̃ dm̃ gliͣficant⁊ ad tẽplũ dei ꝑtinent pariili scĩfi
ꝯpungat illos qui turpit̾ uiuentes corꝑa sua io¬
lant. mau̾e ille qui urorẽ patͥs habet. ⁊ quia tẽplũ
dei uiolans disꝑdet᷑. Nemo seducat uos ł se. qͣi os ħ

Expanded text:
orumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctific, ideo ut compungat illos qui turpiter viventes corpora sua violant, maxime illi qui uxorem patris habet, et quasi templum Dei violans dispe
Abbreviated transcription (Latin):
posset.⁊ dr̃et deo. quare me pecudẽ
fecisti cũ istũ fec̾is hoĩem. ñ ne iuste s¬
succenseres. ⁊ dic̾es. O petꝰ tu qͥs es ꝙ
respõd eas dõ. Ꝙa uͦ q̃stioĩs huiꝰ ratio¬
ex hoc illi firma uidet᷑. ꝙ ex una maᷤ¬
sa facti st̃ reꝓbandi. ⁊ iustificãdi sub¬

Expanded text:
posset et diceret Deo: Quare me pecudem fecisti, cum istum feceris hominem, non juste succenseres, et diceres: O pecus, tu quis es qui respondeas Deo? quia vero quaestionis hujus ratioex hoc illi firma videtur quod ex una massa facti sunt, reprobandi et justificandi, sub
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt gͦ quo ueniendũ eẽt. s
ingrati ei qui illis p̃stitit ut uide
rent sibi uoluerunt tribuere quod
uidebant.⁊ facti suꝑbi: amisert̃¬
ĩ quod uidebant elisi suntri cecis̃¬
ocati ẽ. de quo dictũ :. Inicium oũuᷤ
pecc̃i: suꝑbia ẽ. Suꝑbierunt autẽ¬

Expanded text:
iderunt quo veniendum esset: sed ingrati ei qui illis praestitit quod runt, sibi voluerunt tribuere quod viderunt; et facti superbi amisernt quod ccati est, de qua dictum est: Initium omnis peccati superbia est . Superbierunt aute
Abbreviated transcription (Latin):
scimꝰ qd utiq scire expeoit. quia sũ
hac scĩa nemo beatus ẽ. Multi qͥp¬
pe hñt młta dona di.⁊ nescientes
a quo hãnt: ĩpia uanitate iactan¬
tur Nemo ã de donis dei beatus ẽ.
qui danti ÷ ingratus. uñ in eugłio.
habeas. Qͥ gͦ nõ habet .i. nescit uũ

Expanded text:
scimus quod utique scire expedit, quia sine hac scientia nemo beatus est. Multi quippe habent dona Dei, et nescientes a quo habeant, impia vanitate jactantur. Nemo autem de donis Dei beatus est, qui danti est ingratus. Unde in Evangelio, habeas
Abbreviated transcription (Latin):
su. uita aĩalis dr̃: qͥ fert᷑ dissolu¬
ta lasgruia aĩe sue quã intͣ natu¬
ralis ordinis metas sp̃c rector ñ cõ¬
tinet eo: ꝙ. ip̃e dõ se regend ñ su¬
bicit. Animi uͦ sensu dr̃ aĩalis:
qui de deo iuxta corꝑm fantasiã

Expanded text:
su. Vita animalis dicitur quae fertur dissoluta lascivia animae suae quam intra naturalis ordinis metas spiritus rector non continet, eo quod ipse Deo se regendum non subjicit. Animi vero sensu dicitur animalis, qui de D
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ gͦ testam̃tũ morte testa¬
toris ꝯfirmat᷑. siei ip̃c in as¬
sertione eoꝵ q̃ testabatur se
daturũ. uoluit mori. ne qͥ ᷤ
de eis dubitaret. nec aliter
pot̾at nob̃ ẽẽ uita. morte ĩ
eu ãgłiũ in nob̾ ꝯfirmauit.
Nut q ꝓ nob̾ mortuꝰ est: p̃cep¬

Expanded text:
Sicut ergo testamentum morte testatoris confirmatur, sic et tempus in assertione eorum quae testabatur se daturum voluit mori, ne quis de eis dubitaret, nec aliter poterat nobis esse vita, morte etiam Evangelium in nobis confirmavit, ut quia pro nobis mortuus est, prae
Abbreviated transcription (Latin):
accidi quiad illos ueniebantuit
la res parua ÷. ⁊ pene dũ cernit᷑ nõ uidet᷑. s si fomi¬
tem ꝯprehend̾it. ⁊ nutͥmenta fu inuen̾it: mema.
urbes latissimas. saltꝰ regiones q ꝯsumit. ⁊ sic ferm̃
tũ res modica uidet᷑ ⁊ nichili: s c̃ farine ꝯspsũ totã
massam corruꝑit iugore suo corruꝑit. in illiꝰuim tͣn¬
sit om̃e qs mixtũ ÷ ita ⁊ doctͥna puersa ab uno ĩci¬
piens. uix duos aut tres pͥmd in exordio repit audi¬
tores. s paulatĩ ut cancer serpit in corꝑe. ⁊ iurta u¬
est. ⁊ ferm̃tũ a masse uicinia semouendũ.⁊ scabio

Expanded text:
acidi qui ad illos veniebant la res parva est, et pene, dum cernitur, non videtur, sed si fomitem comprehenderit, et nutrimenta sui invenerit, moenia, usum, totam massam suo vigore corruperit, in illius vim transit omne quod mixtum est: ita et doctrina perversa ab uno insipiens vix duos aut tres primum in exordio reperit auditores; sed paulatim ut cancer serpit in corpore, et juxta est, et fermentum a massae vicinia semovendum, secandae
Abbreviated transcription (Latin):
nõ obedire:¬
efficatia pmanente confũ¬
marent. uñ ut nulli eorũ
credant. hortat᷑ subdens.¬
s uos nemini illoꝵ deincepᷤ
ꝯsenseritis. salcẽ eos audien¬
do qui oꝑa legis seruanda

Expanded text:
non obedireefficacia perseverante conmarent. Unde ut nulli eorum credant hortatur, subdens,d vos nemini illorum, deinceps consenseritis, saltem eos audienopera legis servanda
Abbreviated transcription (Latin):
fit in quẽꝗͣ cũ sententia ordine
iudiciario. atq integͥtate ꝓfert᷑.
Nã si noĩatio quelibet sufficit.
młti dãpnandi sunt ĩnocẽtes.
quia sepe falso in quoꝗͣ crimina
noĩantur. Quid .4. Qd̃ nõ degen¬
cilib agat: s de fr̃ib p̃dictis cri¬

Expanded text:
fit in quemque cum sententia ordine judiciario, atque integritate profertur. Nam si nominatio quaelibet sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantur. Quid enim? Quod non de gentilibus agat, sed de fratribus praedictis cri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ait frat̾: ostũdit ꝙ cũ infide¬
li ⁊ gentili nõ ꝓhibuit cibũ sum̾e.
qui ⁊̃ alibi ait̃. Si qͥs uocat uos
ex infidelib ad cenã. ⁊ uultis ire.
Oẽ qd̃ appositũ fu̾it: manduca¬
te. dicendo ã noĩat᷑: ostũdit nõ
auferendos malos ab eccłe cõio

Expanded text:
d ait frater, ostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem nominatur, ostendit non auferendos malos esse ab
Abbreviated transcription (Latin):
ab athenis. ⁊ ẽ intentio apłi in hac epła
pͣuos ⁊ incorrectos corrig̾e. ⁊ bonos ad ꝑ¬
seuerantiã alioꝵ q correp̾ctionẽ cohorti¬
i Modꝰ tał. de more suo salutõnẽ p̃mutit.
qua p̾missa: de bonis eoꝵ gr̾as agit. cõ¬
modũ. ⁊ maloꝵ sustinẽtiã. ⁊ ut ad ꝑseue¬
rand̃ magis eos ꝓuocet. de suis quoq
laborib ⁊ euãgłii u̾itate. ⁊ prudenti u¬
t̾ eos ꝯu̾satione. ⁊ qͣnto affectu eos desi¬
deret uid̾e: int̾serit. Dem̃ pͣuos ut alu

Expanded text:
ab Athenis. Et est intentio Apostoli in hac Epistola pravos et incorrectos corrigere, et bonos ad perseverantiam, aliorumque correctionem cohorta et pax. De more suo salutationem praemittit, qua praemissa de bonis eorum gratias agit, commodum et malorum sustinentiam. Et ut ad perandum magis eos provocet, de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu eos desideret videre, interserit. Deinde pravos, ut a lu
Abbreviated transcription (Latin):
.l. ẜ sapi̾am huiꝰ scłi. stultus
fiat. ap̃ se. ⁊ dm̃ ꝯtͣ naturtam
credat posse. ut ita sit uere
sapiens. quia stultꝰ scło pru¬
dens ẽ deo. ⁊ m̾ito ap̃ se stul
qñ in scͥpturis sapĩa ponit᷑
ꝓ astucia. abusione u̾bi ñ ꝓpͥ¬
etate. Qd̃ ã mũdi sapĩa ut
stulticia: ꝯfirmat auctori

Expanded text:
 sapientiam hujus saeculi, stultus fiat apud se, et Deum contra naturam credat posse. Ut ita sit vere sapiens, quia stultus saeculo prudens est Deo. Et merito apud se stultquando in Scripturis sapientia ponitur pro astutia, abusione verbi, non proprietate. Quod autem mundi sapientia fit stultitia confirmat auctori
Abbreviated transcription (Latin):
cunt.q. cũ tremore se exultare deb̾e.
nõ sibi arrogando. tanꝗͣ de sua uͥtute fiduciã ꝑmanẽ¬
Quãius gͦ ip̃a mors caruis de peccõ pͥmi hoĩs originalr̃
uen̾it. tr̃ bonꝰ eius usus glõsissimos martires fecit. Iõq
minũ. quãꝙͣ oe peccõꝵ ⁊ maxi̾e de originali pec̃ci m̾¬
tis ueniant. quo facta ÷ ⁊ ip̃a uita uincłõ mortis oͥstͥc¬
ta. tũ ĩ remissis peccĩs reman̾e debuert. ut hab̾et hõ
cũ qͥb ꝑ u̾itate certaret.⁊ unde exerc̾et᷑ uirtꝰ fideliũ.

Expanded text:
justa cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanenQuamvis ergo ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit. Ideoquminum quanquam de peccatorum et maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo c
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ÷ ad.ho .i. litus maris. hoc
dicit qͣntũ ad malos qͥ instabi¬
lilitate ⁊ nu̾o cõꝑant᷑ arene.
Mare ẽ gentilitas. Ora maris:
ritus gentilitatis.cui ꝓpniqui
tilitate oĩo fuer̾t. Iurta fidẽ.

Expanded text:
 id est littus, maris. Hoc dicit quantum ad malos, qui instabilitate et numero comparantur arenae. Mare est gentilitas; ora maris, ritus gentilitatis. Tibi propinqui tilitate omnino fuerunt. VERS. 13-20.
Abbreviated transcription (Latin):
metitis in flãma ignis. nõ qd̾ sit
flãma cͥcũdatꝰ. s ꝑ effectũ. qr ini
micos exuret. Uł ido dicit ĩ flã. igͥs
qrͣ ignis erit in mũdo. qͥ p̃cedet eũ.¬
tantũ spaciũ aeris occupans. qͣnt̃¬
occupauit aqua in diluuio. qͥ ar¬
debit t̾ram. ⁊ crassitudinẽ aeru̾stiꝰ.¬
⁊ purgabit electos. dñi iħu oico:.
dantus .i. inferentis uiudictã hisqͥ¬

Expanded text:
t flamma circumdatus, sed per effectum, quia 205 exuret. Vel ideo dicit, in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eutantum spatium aeris occupans, qoccupavit aqua in diluvio: qui ardebit terram et crassitudinem ejus et purgabit electos. Domini Jesu, dico, dantis, id est inferentis vindictam, his
Abbreviated transcription (Latin):
more mortis netario. s cau¬
sa nr̃e salutis orauit. obtu¬
lit p̃ces dico. ẽ clamore ua¬
lido.i. cũ intentione effi¬
cacissima. uͭqñ ꝓlixiꝰ ora¬
bat. ⁊ lacͥmis. hoc nõ in e¬
eẽ factũ ⁊ sta offerẽs exau¬

Expanded text:
more mortis necessario, sed causa nostrae salutis oravit. Obtulit preces dico, cum clamore valido, id est cum intentione efficacissima, ut quando prolixius orabat, et lacrymis. Hoc non in Eesse factu
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ ⁊ ĩnocentiã. hirtꝰ: ꝓ sisitudi¬
ne carnis peccã. quia caro eiꝰ passibilis.
⁊ morcał. aries: quia uicia ꝓpulit ge¬
titio cornu caritatis. taurus. ꝑꝑforti¬
tudinẽ resurrõnis. qd crematur. qniᷤᷤ
efficit᷑. ꝑ cinerẽ: memoriarei p̃t̾ite accipit᷑. extͣ cast᷑
eẽ est: uoluptates corꝑis exire. his gͦ qͥ st extra castra
.i. exci corꝑis delicias: cremant᷑ corꝑa .i. memortale

Expanded text:
udine carnis peccati, quia caro ejus passibilis et mortalis; aries, qui vitia propulit, gemino cornu charitatis; taurus, fortitudine resurrectionis: quod crematur, cinis efficitur. Per cinerem, memoria rei praeteritae accipitur; extra castra esse est voluptates carnis exire. His ergo qui sunt extra castra, id est extra corporis delicias, cremantur corpora, id est memoriale
Abbreviated transcription (Latin):
men. in siłitudinẽ hominũ inniutarent ut forma cor¬
ruptibilis. d̾s ab eis uocetur. hoe ẽ simulacrũ hõĩs. nͥ qͦs
uiuos hoc noĩe donare nõ audeant. mortuoꝵ ymagines
in głam dei reciꝑent. quanta ebitudo. qͣnta ẽ stulticia
eoꝵ aput quos plus pot̃ imago. quã u̾itas. ⁊ pocioress̃
inortui quã niui: a uiuo ciũ deorecedentes mortins fa¬
uent. de quoꝵ nuim̾o ⁊ ip̃i sunt. sicut in libro sapiẽ salo¬

Expanded text:
men, in similitudinem hominum immutarent, ut forma corruptibilis, Deus ab eis vocetur, hoc est simulacrum hominis, ut quos vivos hoc nomine donare non audeant, mortuorum imagines in gloriam Dei reciperent. Quanta hebetudo! quanta est stultitia eorum, apud quos plus potest imago quam veritas! et potiores sunt mortui quam vivi! A vivo enim Deo recedentes, mortuis favent.
Abbreviated transcription (Latin):
teraut. ab illo sanarent᷑. qui ded̾at ut uid̾ent. si enĩ hoc
fac̾ent: hunulitatẽ seruarent.⁊ possent purgari. atq il¬
li beatissime contẽplatiom coherere. Quia uͦ suꝑbia erat ĩ
ꝑ suꝑbiã ꝑdiderunt. qd̃ enĩ deus ded̾at gratis. tulit gratiᷤ.
⁊ conũsi sunt a u̾itate ad ydola ⁊ simulacra. ⁊ ad culturas
demonioꝵ. ad orauerunt c̾aturã contempto creatore. Uñ

Expanded text:
terant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enim hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaererent. Quia vero superbia erat in per superbiam perdiderunt. Quod enim Deus dederat gratis, tulit ingratis. Et conversi sunt a veritate, ad idola et simulacra, et ad culturas daemoniorum: et adoraverunt creaturam, contempto Creatore. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
dicit eccłam. cusꝰ pars ẽ inceł regnans. parssecuta ꝑe¬
gͥnat᷑ in t̾ris. exẽplar ã ⁊ ũbrã: dic̃ figas. q̃ exẽplar sũt.
⁊ exẽplũ. respectu diu̾saꝵ rer̃. Exẽplar ẽ: ad cia siłitudi¬
uẽ aliqͥd fit exeplũ. qd iñ trahit᷑. ¶zm mõte u̾itatem
nr̃isq ꝓfectil stud eant. ⁊ alia ħmodi. in qͥb a nob̾ imi¬

Expanded text:
dicit Ecclesiam, cujus pars in coelis regnans, pars secutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras quae exemplar sunt, et exemplum respectu dinem aliquid fit. Exemplum quod inde trahitur. Deus in monte veritatem nostrisque profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nob
Abbreviated transcription (Latin):
apłe nõ p̃sumens de se diffi¬
nitã ferre sentẽtiã. ait. ne¬
q meip̃m iudico. qui meltꝰ
ne noui ꝗͣ illi. s meliusme
nouit d̾s quã ego. ⁊ ido illi relinq̃ndũ ÷ iuoiciũ. Ni
ñ ĩ ħ stificatꝰ sũ .i. nõ idd me iustũ puto. quia pot̃ eẽ
qd̃ nescio. Delicta .i. qͥs intlligit. ⁊ qͥs głatur mũdũ
se hab̾e cor. humiliat se aplõ hoc dicens ut hõ loq̾r¬

Expanded text:
 non praesumens de se definitam dare sententiam, ait: Neque meipsum judico qui melius vi quam illi, sed melius me novit Deus quam ego, et ideo illi relinquendum est judicium. Ninon in hoc justificatus sum, id est non ideo me justum puto, quia potest esse quod nescio. Delicta enim quis intelligit? Et quis gloriatur mundum se habere cor? Humiliat se Apostolus hoc dicens, ut homo loq
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. De suꝑiorib a celis celoꝵ. utrͣ up̃i¬
ꝑituri sint igne: q̃stio ÷.⁊ disceptatio
scrupulosiorint̾ doctos ⁊ erit incẽ¬
diũ mũdi nõ incendẽs scõs dĩ.ꝙ. enĩ
fuit caminꝰ regis łͥb pueris. ħ erit

Expanded text:
t. De superioribus autem coelis coelorum, utrum et irituri sint igne, quaestio est et disceptatio scrupulosior inter doctos, et erit incedium mundi non incendens sanctos Dei. Quod enim fuit caminus ignis tribus pueris
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ qͣntꝰ honor nob̾ exs¬
tit. ut ͣmossic̾ ad ami¬
cos ministros ãgłossu¬
os destinet d̾s. qͣuis . i.
młtũ int̾sit int̾ ãgłõs
bis fecit᷑. qr nr̃e saluti
studenti ꝑꝑ nos discur¬
tũt. nob̃ suo fungunt᷑ officio. ħ÷
opꝰ angłicũ. angłice fũctioĩs offi¬
ciũ. ut oĩa fiant ꝓ salute ꝓn̾oꝵ.¬

Expanded text:
 quantus honor nobis existit, ut ad nos sicut ad amicos ministros angelos suos destinet Deus. Quamvis enim multum intersit inter angelos bis fecit, quia nostrae saluti student, propter nos discurrunt, nobis suo funguntur officio. Hoc est opus angelicum, angelicae functionis officium, ut omnia fiant pro salute pro
Abbreviated transcription (Latin):
uetustatẽ sua simpla consũpsit. Unde ⁊ uno die ⁊ duab
noctib in sepularo qͥeuit. ꝑ unũ diem sim pla eiꝰ uetustaᷤ
signat᷑. ꝑ duas noctes: gemina nr̃a uetustas. Qͥeuit gͦ ĩ
sepulcro una dic ⁊ durab noctib. quia sua simpla uetu
ea remittendo p̃sentia. hoĩes ab eis retrahendo. ⁊ itẽ re¬
mictendo. futum uͦ: nõ ea reuuttendo tulit. s gr̾am qͣ
uirarent᷑ conferendo gͦ futura tulit. quia ut nõ fierent
fecit. Penam quoq siłr consũpsit. Est aũ pena duplex.
gehenͥnalis ⁊ tꝑalis. Gehennabe̾ ꝓrius ocdeuit: ut eã
nõ sentiant uere penitentes. Cꝑalem uͦ nõ dũ penitus
tulit. manet enĩ fames. sitis. mors. ⁊ huꝰmodi. s regnõ¬

Expanded text:
vetustatem sua simpla consumpsit. Unde et uno die et duabus vetustatem sua simpla consumpsit. Unde et uno die et duabus noctibus in sepulcro quievit. Per unum diem simpla ejus vetustas signatur, per duas noctes gemina nostra vetustas. Quievit ergo in sepulcro una die et duabus noctibus, quia sua simpla vetusea remittendo, praesentia, homines ab eis retrahendo, et item remittendo; futura vero non ea remittendo tulit, sed gratiam qua vitarentur conferendo. Ergo futura tulit, quia ut non fierent fecit. Poenam quoque similiter consumpsit. Est autem poena duplex, gehennalis et temporalis. Gehennalem prorsus delevit, ut eam non sentiant vere poenitentes; temporalem vero nondum penitus tulit. Manet enim fames, sitis, mors et hujusmodi; sed regn
Abbreviated transcription (Latin):
to reatꝰ uinełd. quo ꝑ illã diabolus aĩam retinebat:⁊ a
suo eiratore seꝑabat. maneat incertamine. quocorpꝰ
ui᷑m castigamus. ⁊ seruituti subicimꝰ. Uetustas itaq
nr̃a pene ⁊ culpe q̃ est ex maledicto pͥmi hõis. in cruce
xp̃i destructa ÷ qui nr̃am mortalitatẽ suscepit. ⁊ pec¬
cata nr̃a ꝑtulit in corꝑe suo suꝑ lignũ. ineiꝰ pecci ⁊ mor
tis figuia: ⁊̃ moyses in heremo suꝑ lignũ exaltaũ ser¬
pentẽ. ꝑsuasione qͥppe serpentis hontio in dãpnõnẽ
mortis cccidit. Itaq serpens ad sig̃cõnem ip̃tus mortis cõ¬
uenient̾ in ligno eraitatus ẽ. In illa enĩ figura serpen pẽ¬
debat in ligno. Quid aũ pependit in ligno crucis nͥ mors
uetustatis nr̃e factus maledictũ ꝓ nobis consum̾et: qua¬
lit̾ aũ uetustas nr̃a in cruce consũpta sit. uideamꝰ. Ue¬
tustas nr̃a sic̃ ⁊ maledictio in duob consistit. s. in culpa
ledictũ. ⁊ utrũq innobis consũpsit. quia uilim duplã

Expanded text:
to reatus vinculo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in certamine quo corpus nostrum castigamus, et servituti subjicimus. Vetustas itaque nostra poenae et culpae, quae est ex maledicto primi hominis in cruce Christi destructa est, qui nostram mortalitatem suscepit, et peccata nostra pertulit  lignum exaltavit serpentem; persuasione quippe serpentis, homo in damnationem mortis incidit. Itaque serpens, ad significationis ipsius mortis convenienter in ligno exaltatus est. In illa enim figura serpens pendebat in ligno. Quid autem pependit in ligno crucis nisi morsetustatis nostrae factus maledictum pro nobis consumeret? Qualiter autem vetustas nostra in cruce consumpta sit videamus. Vetustas nostra sicut et maledictio in duobus consistit, scilicet in culpa ledictum, et utrumque in nobis consumpsit, quia nostram duplam
Abbreviated transcription (Latin):
mus imitari efficit. Uñ subdr̃̾. Hoc scientes
quia uetꝰ hõ. ⁊c̃. Dixit nos ꝑ bapt̃m mortuoᷤᷤ
ẽẽ peccõ: ⁊ ido nõ debere amplius uiu̾e ĩ illo.
s in nouitate uite ambulare. ⁊ ꝑ qͥd hoc lice
debilitatus ẽ. ut destruat᷑. ⁊c̃. uł uetꝰ hõ nr̾. s. cũ ip̃o cru¬
militu dine carnis peccĩ in cruce pepenoit. ꝑ bap̾m id agl̾i
ut uetus homo crucifigat᷑. ⁊ corpꝰ peccĩ destruat᷑. nõ ita.
ut in ip̃a unuente  concupiscentia resꝑsa ⁊ uinata repen¬
te absumat᷑. ⁊ nõ sit. s ne obsit mortuo que inerat nato.
Namsi post bap̾m uix̾it in carue. habet concupiscenti¬
am cũ qua pugnet. eamq adumante o eo suꝑet.si tñ
nõ inuacuũ gr̾am eiꝰ suscepit. si reꝑb eẽ nolu̾it. Nõ ita¬
ꝙ hoc p̃statur in bapt̾o. nisi forte miracło ineffabili cre¬
atoris. ut lexpeccĩ que ÷ in m̃bris. ꝓrsus extinguat᷑. ⁊ ñ
sit. s ut qͥcꝗdmali ab hoĩe factũ. dictũ. cogitatũ ÷. c̃ eid

Expanded text:
u. » Hoc scientes quia vetus homo, etc. Dixit nos per baptismum mortuos esse peccato, et ideo non debere amplius vivere in illo, sed in novitate vitae ambulare, et per quid hoc liceadebilitatus est, ut destruatmilitudine carnis peccati in cruce pependit, per baptismum id agitur, ut vetus homout in ipsa vivente carne concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo quae inerat nato. Nam si post baptismum vixerit in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si tamen non in vacuum gratiam Dei suscepit, si reprobus esse noluerit. Non itaque hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati, quae est in membris prorsus exstinguatur et non sit; sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatu
Abbreviated transcription (Latin):
etamꝰ qd nõ uidemꝰ. adiuuat
adorandũ infiritatẽ nr̃am do¬
ceus ⁊ faciens nos orare sic̃ opor
ri petimꝰ. ⁊ que longe fututist̃
mor fieri uolumꝰ. aut cito tolli

Expanded text:
ctamus quod non videmus, adjuvat, ad orandum, infirmitatem nostram, docens et faciens nos orare sicut oporri petimus, et quae longe futura sunt mox fieri volumus, aut cito tolli
Abbreviated transcription (Latin):
stulat. Idõq oportet infirmita¬
tem hanc aspũ scõ adiuuari. Ad¬
iuuat ã: quia nõ sinit ł añ peti
ꝗͣ debeat. ł ꝯtͣria. Et nota qr nõ
solũ illd̾ qd̾ oĩo ĩpetrat eudent᷑

Expanded text:
stulat, ideoque oportet infirmitatem hanc a Spiritu sancto adjuvari. Adjuvat autem quia non sinit vel ante peti quam debeat, vel contraria. Et nota quia non solum illud quod oratio impetrat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gitudine. unũ ⁊ dinidiũ: in latitudine. tantũd in al¬
titudine. ⁊ i unoqͦ angło: aureũ anulũ. duos a dex¬
tris: ⁊ duos a sinistris. in quib assidue erant ad portãd̃
uectes de lignu sechĩ auro purissimo: deaurati. ꝓpicia¬
toriũ uͦ erat tabła suꝑ archã eiꝰ longitudinis ⁊ laticudi¬
dotis. ⁊ uniu̾se sinagoge. In pͥori a̾ tab̾nacło cotidie ĩ¬
trabant sac̾s otes ritũ sacͥficioꝵ explentes. hocã totũ
ꝑabola ÷ .⁊ ũbra celestiũ. Primũ .4. tab̃nacłm p̃sens

Expanded text:
gitudine, unum et dimidium in latitudine, tantumdem in altitudine, et in unoquoque angelo aureum annulum, duos a dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis Setim auro purissimo deaurati; propitiatorium erat tabula super arcam ejusdem longitudinis et latitudidotis vel universae Synagogae in priori autem tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes ritum sacrificiorum explentes. Hoc autem totum parabola est et umbra coelestium. Primum enim tabernaculum praesens
Abbreviated transcription (Latin):
singłos angulos circłos aureos qͥb ĩmutebant᷑ uecte᷑.
ut posset portari. qͥ erant de lignis sichĩ ⁊ auro cͥcũda¬
ti: ⁊ suꝑ m̃sã erãt .xii. panes. dõ ꝓpositi. qͥ erant de simi
eẽt necariꝰ. nõ pot̾at sumi nͥ aliꝰ statĩ loco eiꝰ substitue¬
ret᷑. ⁊ suꝑ panes: erat pat̾na aurea:⁊ pugillꝰ lucidissi¬
mi thuris. In eod̃ qͦ tab̃nacłõ erat altare incensi. uͥ
.s. adolebat᷑ incensũ. suꝑcin̾es calentes. qͥ illic defere¬
bant᷑ ab altari sacͥficioꝵ. qd erat extͣ cab̾nałm. in
atͥo sub diuo:i erat qͣdratũ.u. cubitis latũ. ⁊ cotidem

Expanded text:
singulos angulos circulos aureos, quibus immittebantur vectes, ut posset portari, qui erant de lignis setim, et auro circumdati. Et super mensam erant duodecim panes Deo propositi, qui erant erat necessarius, non poterat sumi, nisi alius statim loco ejus substitueretur. Et super panes erat patena aurea, et pugillus lucidissimi thuris. In eodem quoque tabernaculo erat altare incensi, ubi scilicet adolebatur incensum super cineres calentes, qui illuc deferebantur ab altari sacrificiorum, quod erat extra tabernaculum in atrio sub divo. Et erat quadratu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potestates. auferendo abrahã.
.l. longe ab hoc regno: ad celũ
ut d̾s hõ sine peccõ. triũphãs .i.
nales pͥncipes. qd nõ ⁊̃ in abscõ¬
dito. s palã. si quis .N. ꝑfectionẽ
eccłe respicit. aꝑte uidr̃ antiqꝰ
hostis. uictꝰ. tͥũphans dico ĩ se iꝑ.
oblato. nõ alio sacͥficio. morte su¬
a qͥppe. ĩmo ucrissimo sacͥficio ꝓ
nobis oblato. qͥcqͥd culpar̃erat᷑.
uñ nos pͥncipatus ⁊ potestateᷤᷤ ad
luenda supplicia iure detinebãt
extinxit. uñ gͦ accepit diaboluᷤᷤ
potestas eiꝰ occisa ẽ. Uł ita ab illo

Expanded text:
Et potestates, auferendo Abraham, est longe ab hoc regno ad coelos ut Deus homo sine peccato, triumphans, id est abscondito, sed palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus epotestas ejus occisa est. Vel ita, ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
memoria erat nos crucians. s ih
in bapt̾o abluto ⁊ deleto. nec ꝯsci¬
entia ur̃a timet. nec diabolus qd
obiciat habet. ⁊ nõ solũ cirogͣphũ
decreu̾at adu̾sũ nos. s ⁊̃ ip̃m decre

Expanded text:
obis, et nos crucians. Sed et hoc in baptismo abluto et deleto, nec conscientia nostra timet, nec diabolus quod objiciat habet. Et non solum chirographum decreti erat adversum nos, sed etiam ipsum decre
Abbreviated transcription (Latin):
hic dictꝰ :÷ ab ortuꝰ. qi tar¬
dius natꝰ est in xp̃o ꝗͣ de¬
buisset. Uł siłis abortiuo
dt̃. quia minor aliis apłi
erat ꝯsid̾ itiõe p̃t̾iti statꝰ.¬

Expanded text:
hic dictus est abortivus, quia tardius natus est in Christo quam debuisset. Vel similis abortivo dicitur, quia minor aliis apostolis erat consideratione praeteriti stat
Abbreviated transcription (Latin):
dicas .Q. alioꝵ doctor nõ te aocusas. s alios ĩpuntatẽ
sꝑans. quia ħpotestasdata ẽ tibir nõ ÷ in mundo ad
preseus qͥ te iudicet. s ⁊idesit ad p̃sens qui te iuidie
effug̾e tñ iudiotũ dei qd in mũdo enasisti. in futo ñ po
ẽ bonitas dĩ. q̃ pecrantib in młt̾is młta bona ministrat.

Expanded text:
cusas, sed alios, impunitatem sperans, quia haec potestas data est tibi, et non est in mundo, qui te judicet. Sed etsi desit ad praesens qui te judicet, effugere tamen judicium Dei quod in mundo evasisti, in futuro non est bonitas Dei quae multis peccantibus multa bona ministrat,
Abbreviated transcription (Latin):
di. quia de licitis ꝯiugiis na
tist̾. ⁊ sub creatoris uenatioẽ
nati st̃ ex parce. Uł ita. ut a
nõ dimittat infielẽ. Alioqͥii
.i. si uos inuicẽ dimittitis. filis
ur̃i qͥ maiorẽ partẽ secuntur.

Expanded text:
di, quia de licitis conjugiis nati sunt, et sub Creatoris veneratione nati sunt ex pare. Vel ita, ut agnon dimittat infidelem. Alioquin, id est si vos invicem dimittitis, filii vestri, qui majorem partem sequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ uidet. ut ioseph magis ꝗͣ pharao. pharao uidit sp̃u.
ioseph m̃te. illiꝰ sp̃c informatus ẽ. ut uid̾et unagines.
huiis mens illummata ẽ. ut intellig̾et u̾itatem. uõ
in illo erat lingua. in isto ꝓpħia. quia in illo rer̃ ima¬
ginatio. in isto imaginatioĩs int̾p̃tatio. minꝰ gͦ est

Expanded text:
i videt, ut Joseph magis quam Pharao. Pharao vidit spiritu, Joseph mente; illius spiritus informatus est ut videret imagines; hujus mens illuminata, ut intelligeret veritatem. Et ideo in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationis interpretatio. Minus est
Abbreviated transcription (Latin):
utunt᷑ indei. factꝰ sũ qi sub
lege eẽm. dũ nõ negat legẽ
sic̃ mulier samaritana ꝑ le¬
gẽ docta dixit. scio qr mes¬
sẏas uenit. c̃ tũ egoip̃e non
eẽm subĩege. seruiłr. ⁊ qͣre
aũ ex origine ꝑsaꝵ ⁊ assiri¬
oꝵ. quos rex assirioꝵ subla¬
tis filiis isrł. posuit ad inco¬
lenda loca samarie. ⁊ factꝰ

Expanded text:
sub lege, dum non negat legem sicut mulier Samaritana, per legem docta, dixit: Scio quia Messias venit. Cum tamen ego ipse non essem sub lege serviliter. Et quare autem ex origine Persarum et Assyriorum, quos rex Assyriorum, sublatis filiis Israel, ad incolenda loca Samariae posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ritatũ. ꝑ seu̾antes usq in finẽ. ut ꝗ¬
nõ uni s om̃ib ꝓmissa ẽ palma. qd
nõ in illo stadio. in illo spectacło.
Ibi .. unus tm̃ accipit brauiũ. ce¬
teri uicti discedunt. qui siłr labo¬
rauerũt. Hic ã nõ ⁊ sic. Quotqͦt
enuĩ curr̾t. si ꝑseu̾ant̾ curit. acci¬
piunt. ⁊ qui prior uen̾it. expectit
ut coronetur c̃ post̾iori. Agonem
qͥppe istũ nõ cupiditas s caritas
facit. Oẽs currentes amant se.⁊
insto. quia oẽs possunt habere¬
coronam qd nõ in agone mun¬
diali. Nescitũ.4. ꝗ hii qͥ ĩ sta.cͣ .o. ꝗ¬
currite i¬

Expanded text:
ritatis perseverantes usque in finem, ut cnon uni, sed omnibus promissa est palma, quod non in illo stadio, in illo spetaculo. enim unus tantum accipit bravium, caeteri victi discedunt, qui similioraverunt; hic autem non est sic. Quotquot enim currunt, si perseveranter currunt, accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem ppe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentes amant se, o sic omnibus insto, quia omnes possunt haberecoronam, quod non in agone mundiali. Nescitis enim quod hi qui in stadio currunt,