comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinctȩ narrantur: qđ nulla ab
eo merces p̃termittitur. Iustus
quippe ẽ. in actionib suis: pr
in infumitatib ꝓximoꝵ: stre¬
nuus in negociis paupũ. Qui enĩ
ȩternȩ retributionis bonacogitat:
necesse ẽ ut adomnẽ se causam se¬
cuturȩ mercedis extendat. Hinc
enĩ. ꝑsalomonẽ dr. Qui dm timet:
nichil negligit. Hinc. paulus ait.
Adomne opꝰ bonũ parat. S int̃
hȩc sciendũ ẽ: quia aliquando
mactionib nrĩs minora bona
p̃termittenda sunt. ꝓutilitate ma¬
iorum. Nam qͥs ignoret. ẽẽ boni
oꝑis meritum. mortuũ sepelire:
Et̾tamen cuidã. qui adsepeliendũ
patrẽ se dimitti poposcerat: dic¬
tumẽ.Sine ut mortui sepeliant
mortuos suos: tu autem uade.
annuntia regnũ di. Postponendũ
nisterii. officio p̃dicationis: quia
illo.carne mortuos interrã con¬
deret: isto autẽ anima mortuoᷤ
aduitã resuscitaret. Eꝓpħam qͦ:¬
pnmatib synagoge dr. Querite
iudicium: subuenite oppresso.

Expanded text:
stincte narrentur, quod nulla ab stincte narrentur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus proximorum, strenuus in negotiis pauperum. Qui enim aeternae retributionis bona cogitat, necesse est ut ad omnem se causam secuturae mercedis extendat. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Hinc etiam Paulus ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum nisterii, officio praedicationis; quia illo carne mortuos in terra conderet, isto autem anima mortuos ad vitam resuscitaret. CAP. matibus synagogae dicitur: Quaerite judicium, subvenite oppresso .
Abbreviated transcription (Latin):
bam. Plerũq: multa hominẽ pau¬
perib largiuntur: ñ qͥa eosdem
paupes diligunt: s quia si mi¬
nimȩ tribuunt. irã iudicii suꝑni
formidant. Qui si d̾m ñmetuereñ:
quȩ hñt. dare noluissent. Etquidẽ¬
inbono oꝑe. primus incipientrũ
gradus ẽ.: ut quia adhuc nescit ꝓ
ximum. sic̃ se diligere: iam tam̃
incipiat iudicia suꝑna formida¬
re. Quia gͥ aliud ẽ. bonũ opꝰ expre¬
cepto. aliud uͦ etiã exaffectu facere:
sc̃s uir. ut mentẽ nobis suȩ oꝑa¬
dionis insinuet: dicat. Pater eram
pauꝑum. Non gͦ se patronũ uel
pximum. uł adiutorẽ pauꝑum:
s patrẽ fuisse testatur: quia nimi¬
rum magno caritatis officio. stu¬
dium miscdĩȩ. uercit inaffectum
naturȩ: ut eos qͣsi filios cerneret.
pamorem: quib. quasi pat p̃erat
se pauꝑum fuisse commemorat.
Ubi etiã subdit. Et causam quã ne .xi.¬
sciebam: diligentissimȩ inuesti¬
gabam. Inquib uidelicet u̾bis.
pensanda sunt omnia. quã di

Expanded text:
. Plerumque multa homines pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram Judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Adcipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit diligere, jam tamen incipiat judicia superna formidare. Quia igitur aliud est bonum opus ex praecepto, aliud vero etiam ex affectu facere, sanctus vir ut mentem nobis suae operationis insinuel, dicat: Pater eram pauperum . Non ergo se patronum, vel proximum, vel adjutorem pauperum, sed patrem fuisse testatur. Quia nimirum magno charitatis officio studium misericordiae vertit in effectum naturae, ut eos quasi filios cerneret per amorem, quibus quasi pater praeese pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis pensanda sunt omnia, quam di
Abbreviated transcription (Latin):
pede ut noluit: dũ unũ destam̃¬
tum recipit᷑ aliud sꝑnit. Quẽ cũ
adse uenientẽ sca eccłia suscipit:
quia ei iãuetus denenti. etiã nouũ
testam̃tũ inserit: addirigendos
gressus illius. qͣsi alterũ pedem
adhuc rect̾ȩ subiungit᷑: pat̃ erã
paupum: qͥa uidelicet humiles.
qͥ paupes spũ dicti sunt. exeius
p̃dicatione generant᷑ S oportet:
ut inhis omnib.ipsa hystoriȩ
subtiliter uerba pensemꝰ. Ait enĩ¬

Expanded text:
pede uti noluit, dum unum Testamepede uti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alterum pedem adhuc recte subjungit: Pater eram pauperum, 626 quia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed oportet ut in his omnibus ipsa historiae subtiliter verba pensemus. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
reminiscitur tempoꝵ: qͣndo &
docendo illuminare consueuerat.
& adiuuando firmare: & p̃ceden¬
tis menbri sui ore loquit᷑dicens.
quia duos inse ppłos colligit.iu¬
daicum scilicet atq gentilẽ: rectȩ
etiam podest cȩco. gentilis: clau¬
do autem. iudaicus ppłs designa¬
ri. Gentilis quippe. qͣsi ocłos non
habuit: quia ñ accepta lege.non
uidit qͦire debuisset. At contra.iu¬
daicus. habens ocłos claudꝰ fuit:
quia legẽ quidẽ sciendo tenuit:
s in ea gressum recti oꝑis non de¬
tendit. Si enim gentilis populꝰ.
excus mimmȩ fuisset: ꝓpħa ñ diceret.
Populus qͥ sedebat intenebris: lucẽ
uidit magnam. Rursum. si isrłiticꝰ
popłs abono ope minimȩ claudi¬
casset: nequaqͣm uoce dñi. psalmi¬
sta dixisset filii alien mentiq ft̃
mͥ: filii alien inueterauerunt. &
claudicauerunt asemitis suis. Q
nimirũ popłs. claudus idcucono¬
minatur: qͥa sanũ gressũ inoꝑa¬
dione ñhabuit. Quippe qͥutroq

Expanded text:
reminiscitur temporum, quando et reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: quia duos in se populos collegit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque
Abbreviated transcription (Latin):
chtur. Pateram pauꝑum. Quȩ¬
uidelicet uerba . si aduocẽ sc̃e ec¬
cłiȩ. typica interpretatione refe¬
iamus: ipsa ẽ ocłs cȩco: quia ꝑ
uerbum lucet. Ipsa pes claudo:
quia ꝑadiutorium continet. sȩ¬
cos enĩ p̃hicando illuminat: clau¬
dos uero.opitulando sustentat.
Cecus quippe ẽ qui adhuc quo ꝑ¬
gat. non uidet. Claudus autemẽ:
qui ñ podest ire quo uidet.Crebro
nanq. peccatũ aut ignorantia.
aut infirmitate ꝓpetratur. ut uł
nesciat homo quid uelle debeat:
uel non om̃e qđ uoluent.possit.
Quia enim. et scientiam dñs &uir¬
tutem prebet: & contra ignoran¬
tiã. illuminatio: et contra infirmi¬
tatem. salus uocatur. hinc etiã: de¬
miquis di. fiant uiȩ illoꝵ dene¬
brȩ. & lubricũ: ut scilicet ptene¬
bricum stare ñpossint. Iste itaq
plubricum int̾bonaclaudicat:
ille ꝑtenebras.quȩ bona sequat̃.
ignorat. Scã itaq eccłia extremis
tribulationib dep̃hensa. antiqͣ

Expanded text:
ditur: Pater eram pauperum. ditur: Pater eram pauperum. idelicet verba si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nevel non omne, quod voluerit possit. Quia enim et scientiam Dominus et virtutem praebet, et contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salus vocatur. CAP. iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per teneamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum
Abbreviated transcription (Latin):
iabiliter melior ẽ. homo: quam res.
Qui itaq indigenti ꝓximo exterio¬
rem substantiam prebet: s uitã suã
anequicia ñcustodit: rem suã deo
tribuit᷑ & se peccato. hoc qđ minꝰ
ẽ.optulit auctori: & hoc qđd̃ mar.
seruauit iniquitati. Bene itaq ꝑ
beatum iob. prius dr̃: iusticia in¬
diitus sum. & uestiuit me sicut
uestimentum. & sic̃ diademate
iudicio meo: ac deinde subiun¬
gitur: ocł̾s fui cȩco. et pes claudo:
quia tunc ẽ apub d̃m oblatioue¬
rȩ rectitudinis: cũ deradice iusti¬
ciȩ ꝓdeunt rami pietatis. S quia
inipso miscdiȩ oꝑe. plus solet
apud int̾nũ iudicẽ animꝰ pensari.
quã factũ: notandũ . qͦd cȩci ocłm
funsse se asserit: pedẽ claudi. Hec &¬
enĩ dicens:. ꝓfecto indicat: quia &
illi. ꝑsemetipsum manũ p̃buerat:
et hunc.portando sustmebat. Ex
qua re colligitur:suꝑ egenos ac
debiles. qͣntum miscłiȩ ilius ui¬
scera fundebantur.Unde. & sub¬

Expanded text:
rabiliter melior est homo quam res. rabiliter melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus solet apud internum judicem animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et sub
Abbreviated transcription (Latin):
post. miscdiȩ oꝑa describantur. Iule
quippe bene agit quȩ pia sunt. qͥ
scit prius seruare quȩ iusta sunt.
ut collatus inprimis riuus mise¬
ricordiȩ. de iusticiȩ fonte ducatur.
Nam multiꝓximis quasi oꝑa miseri¬
cordiȩ impendunt: s miusticiȩ fac¬
ta non deserunt. Qui. si ueraciter ꝓ¬
rimis miscdiam facere student:
sibi ipsis prius debuerant iustȩ ui¬
uendo miseren. Unde scriptum ẽ
Miserere animȩ tuȩ: placens deo Q
gͦ misereri uult ꝓximo: a setrahat
necesse ẽ originẽ miserendi. Scͥptũ
nanq ẽ. Diliges ꝓximum tuũ sic̃
te ipsum. Quomͦ gͦalteri miseren¬
dopius ẽ qui adhuc iniustȩ uiuen¬
do. fit impius sibimet ipsi : Inde.
ꝑquendã sapientem dr. Qui sibi ne¬
quam ẽ cui bonus erit: Adexhi¬
bendã quippe miscłiam ut indi¬
gentib plenȩ exterius ualeat im¬
pendi. duo sibi necessaria congru¬
unt: idest homo qui p̃beat: & res.
que prebeatur. S longe incompa¬

Expanded text:
post misericordiae opera describantur. Ille post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximis rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Nam multicordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incompa
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit discipłis. quid humilitatis
accepit: ostendit aduersariis quid
sublimitatis. Innotescit contia ad¬
uersarios.qͥd haberet exiniinere:
innodescit discipulis. qualis ap̃ud
re quȩ faciunt: ñ elationi seruiunt:
sedutilitati. Unde beatus iobamiciᷤ
suis se iniustȩ increpantib. atq ic¬
cuco nescientib. bona sua loquendo
aꝑit: ut nimirum discerent. ñ cont᷑
eius uitam increpantes erigi: s hãc.
tacentes imitari. Quamuis ut supͣ
diximus.hunc admemoriam fac¬
ta sua reducere. muecta abincrepan¬
tib desꝑatio compellebat. ssamnt̃
tot dolores uulneris.& uerba desꝑa¬
tionis.cum bona quȩ fecit.narrat:
qͣsi collapsum uerbis & uerberibus.
adspem animum reformat. Dicat
gͦ bona quȩ fec̃. ut ñ cogat᷑ int̾ tot
mala de se despare. quȩ audit. Oclłs
fui ceco: et pes claudo. Cum scĩ opis¬
nobis prius ẽ. quam rectus narran¬
di ordo seruetur: ut ante iusticiȩ: et¬

Expanded text:
Ostendit discipulis quid humilitatis Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex munere, innotescit discipulis qualis apud re quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Justitianobis prius est, quam rectus narrandi ordo ser
Abbreviated transcription (Latin):
falsorũ apłorum ꝑsuasionib aue¬
re fid̃i tramite deuiare: eis se sum¬
moꝑȩ quantũ eẽt uenerandus. o¬
stendit dicens. In quo quis audet:
ininsipientia dico: audeo & ego. He¬
brei sunt: & ego. Isrłitȩ sunt.: et ego.
Semen abrahe sunt: &ego Ministn
xp̃i sunt: cego. Ut minus sapiens
dico: plus ego. Quib etiã subiungit
qd̃ ei qͦ tercii cęli secreta patuerint:
qd raptus.etiam paradysi archana
penetiauit. fece. honorem fugiens.
seruum se discipuloꝵ p̃chcat: ecce.
honorem ꝓutilitate auchengum
querens: falsis apłis. uitȩ suȩ merita
supponit. fgit quippe doctor egre¬
gius: ut dum ipse qualis esset agno¬
scitur: & uita & lingua male predi¬
cangum. eiꝰ comparatione uilesce¬
ret. Iuos uidelicet commendaret:
si se absconderet. Cunq: se ñ osten¬
deret: error locum dedisset. Miro
gͦmͦ. & humilitatis exhibet grãm:
& utilitatis querit incrementa: ut
& seruum se discipulis p̃hcet: &
aduersariis. potiorem demonstret.

Expanded text:
falsorum apostolorum persuasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet in insipientia dico audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ apud se contegunt cuncta. q̃
contͣueram fidẽ ꝓponere falsa mo.¬
liunt᷑: Hoꝵ gͦͣtempoꝵ sequenti tri-¬
bulatione dep̃hensa reminiscens
ȩccłia: deplorat. dicens. Quando
ꝓcedebam adportã ciuitatis. & in
platea parabant mͥ cathedram: ui

Expanded text:
tamen apud se contegunt cuncta quae tamen apud se contegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequenti tribulatione deprehensa, reminiscens Ecclesia deplorat, dicens: Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mi
Abbreviated transcription (Latin):
tis mundiciã despexit Unde fit: ut
semꝑhereticis ꝑuersa intelligentia
confusis. uicissim sibi eoꝵ nequicia.
& inculpa concordet: & insententia
discrepet. At contra scã eccl̃ia ꝑme¬
dias utrarumq partiũ lites. ordina¬
ta pace graditur: & sic scit suꝑiora
bona susciꝑe. ut nouerit etiã infe¬
riora uenerari: quatnus nec sũma¬
equet infimis: nec rursũ ima despi¬
ciat: cum summa uenerat᷑. Nc̃ ergo
hereticarũ plebiũ principes aucto¬
ritatẽ sc̃ẽ eccłiȩ ꝑpendentes. cessant
loqui: & qͣsi ori suo digitũ suppo¬
nunt: dum falsis quȩrelis. ñ ratione
uocis se reprimi: s uirtutis ma¬
nu significant. Nocẽ suã duces cõ¬
hibent: qͥa nimirum hi. qui post se
enantes pplos trahere conantur: ne
ioqui puersa nunc audeant. et auic¬
toritatis frenantur pondere: & uir¬
tute rationis. Quorũ lingua. suo
gutturi adheret: quia & si ꝑuersa
loqui libera uoce ñaudent: intus

Expanded text:
tis munditiam despexit. Unde fit ut tis munditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia et in culpa concordet, et in sententia discrepet. At contra sancta Ecclesia per medias utrarumque partium lites 619 ordinata pace graditur, et sic scit superiora bona suscipere, ut noverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereticarum plebium principes, auctoritatem sanctae Ecclesiae perpendentes, cessant loqui, et quasi ori suo digitum superponunt, dum falsis querelis non ratione vocis se reprimi, sed virtutis manu significant. Vocem suam duces cohibent, quia nimirum hi qui post se errantes populos trahere conantur, ne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis frenantur pondere, et virtute rationis. Quorum lingua suo gutturi adhaeret, quia etsi perversa loqui libera voce non audeant, intus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. guituri suo adherebat. Quid
hoc loco alii duces intelligi uel
principes possunt. nͥ hereticȩ pͣ¬
uitatis auctores: de quib ꝓpsalmi
stam di: effusa ẽ contentio suꝑ pͥn¬
cipes eoꝵ & seduxerunt eos miniio.
et ñinuia: Ipsi & enim dũ dispensa¬
donẽ dñi ꝑuersȩ interpretari non
metuunt: ꝓfecto plebes subditas.
tentio dr: quia suis sibi uicissim
allegationib contradicunt. Arriꝰ
quippe tres ꝑsonas inchuinitate
suscipiens: tres etiam deos credhiit
quẽ contra. sabellius unũ dm su¬
scipiens: unã credidit ẽẽ ꝑsonã. Qs
inter. sc̃a ȩccłia rectũ p̃dicationis
suȩ tramitẽ indecdinabilit̃ tenens.
et unũ dm p̃dieans: tres ꝑsonaᷤ. con¬
tra sabellium asserit: & tres ꝑsona ᷤ
asserens:. unũ dm. contra arrium
conficetur: Quia autẽ in sacro elo¬
quio manicheus uirginitatem lau¬
dari comꝑit: conuigia dãpnauit.
At contra. iouinianus quia conce¬
di coniugia cognouit: uirginita¬

Expanded text:
sua gutturi suo adhaerebat. - Quid sua gutturi suo adhaerebat. - Quid hprincipes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, es? Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plebes subditas ntentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius quippe tres personas in divinitate suscipiens, tres etiam Deos credidit. Quem contra Sabellius unum suscipiens, unam credidit esse personam. Quos Inter quos sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit, et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quia autem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus quia concedi conjugia cognovit, virginita
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ admoysen dñs dic̃ Congrega mͥ
septuaginta uiros de semorib isrł:
qͦs tu nosti. qd senes popłi sunt. In
quib qͥd aliud qͣm senectus cordis
requirit᷑: cũ tales iubent᷑ eligi. qui
senes sciuntur: Si enĩ senectus in
eis corꝑis quereret᷑ atantis sciri po¬
toliquet. quia senectus mentis. non
corꝑis. eligenda nuntiatur. Scãm gͦ
assistunt: quia uigorem er atq rec¬
titudinem. immaturi formidant:
grandeui głificant: leues quiq ft̃
fugiunt: graues uͦ atq ꝑfecti. hanc
uitȩ suȩ mentis assurgendo. uene¬
rantur: Disciplinam quippe illius
ꝑfecti diligunt imꝑfecti rep̃hendt̃
Nident g hanc iuuenes & ab scondun¬
tur. quia dep̃hendi insuis occultis
actib. metuunt. Senes uͦ assurgen¬
tes stant: quia ꝑfecti quiq exhumi¬
litate indicant. qͣntũ inbona oꝑa¬
tione ꝓfecerunt. S qͥa hec de suis
loquit᷑ narret qͦ qualit abexteris
et digitum suꝑponebant ori suo.
uocẽ suã cohibebant duces: etlingͣ

Expanded text:
rega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sunt . In quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi qui senes esse sciuntur? Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri posunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis, eligenda nuntiatur. Vet. XIVassistunt, quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loquitur, narret quoque qualiter ab exteris et digitum superponebant ori suo. Vocem suam cohibebant duces, et lingua
Abbreviated transcription (Latin):
exhibet libertatem. Quȩ enĩ rect̾a
quȩ sentit. publica uoce predicat:
quasi inplatea cathedram sedet cũ
nullum de sua p̃dicatione mecuit:
nullius pressa terrorib. se subsilen¬
tio abscondit Anon inpublico
addocendum p̃sidet: quã simul &
sentiendi ueritas. et docendi pote¬
aleuib. quidue agrauib ageretur:
dimus: quȩ dixit credimꝰ.S allego¬
riȩ: quȩ p̃dicit. uidemus. Iuuenes
nanq cdci solent: qui nulla consi¬
lii grauitate deprimuntur. Senes
uͦ. ñ eos scrptura saera uocare con¬
sueut: qui sola quantitate tempoꝵ:
sed morum grandeuitate maturi ft̃.
Unde. ꝑquendã sapientem dr̃. Senec¬
tus uenerabilis ẽ. ñ chuturna: neq
numero annoꝵ computata. Cant

Expanded text:
exhibet libertatem. Quae enim recta exhibet libertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potea levibus, quidve a gravibus ageretur, dimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitate deprimuntur. Senes vero non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus enim venerabilis est, non diuturna, neque n
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: ut seniores inporta consisten:
& causaᷤ introeuntũ iuhcarent:
quatinus tanto esset pacificus ur¬
bis populus: quanto adhanc discor¬
des ingredi non liceret.s nos sacrã
hystoriã uenerantes:hȩc egysse bea¬
tum iob. ꝓcultu iusticiȩ certũ tene¬
mus: atq adindaganda allegoriȩ
mysteria ducimur. Quid gͦ ꝑciuita¬
tis portã. ñ bona queq ac̾cio designa¬
tur: ꝑquam. anima ad conuentũ
regni cȩlestis ingreditur: Unde ꝓ
pħa ait. Qui exaltas me de portis
morgs: ut annuntiem oms lauda¬
tiones tuas. inportis filiȩ syon. Por¬
tȩ quippe mortis sunt act̾iones pͣ¬
uȩ quȩ adinteritum trahunt. Qa
autem syon speculatio cd̃i. portas
syon. actiones bonas accipimꝰ: ꝑquas.
nr̃i glam contemplemur. Quid uͦ
ꝑcathedram: n magisterii auctoritaᷤᷤ
designatur: Greca autem uoce: platea.
cȩlestis regni ꝓcipiat᷑ inscĩs se ac¬
tionib exerit Cui. inplatea parat᷑
cathedra: quia inmagnȩ auctori¬
tatis latititudine. sui magisterii

Expanded text:
fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per qunostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? Graeca autem voce platea prcoelestis regni percipiat, in sanctis se actionibus exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a bona: &głificent patrem ur̃m̃
qui ineelis ẽ: aliquando scĩuiri &¬
coram hominib compellunt᷑ bo¬
na facere: eteadem hominib sua
facta narrare: sed adeum finẽ om¬
nia referentes: ut non ipsieisdem
beat glorificari: Dũ enĩ scã predi¬
cant: ipsa p̃dicatio eoꝵ fortasse
despicitur: quoꝵ uita nescitur.
Compelluntur gͦ uitã suã dicere:
ut auditoꝵ suoꝵ ualeant uitam
mutare: & fact̾a sua referunt᷑ ut
uenerationi sint: uenerari appe¬
tunt. utreuerent̃ audiant᷑. Scriptum
quippe ẽ. Cum eleuarentur anima¬
lia det̾ra: eleuabant᷑ parit̃ & rotȩ:¬

Expanded text:
ra bonae, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est ; aliquando sancti viri coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta narrare, sed ad cum finem omnia referentes ut non ipsi eisdem beat glorificari. Dum enim sancta praedicant, et ipsa praedicatio eorum fortasse despicitur quorum vita nescitur. Compelluntur ergo vitam suam discere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare; et facta sua referunt ut venerationi sint; venerari appetunt ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabuntur parit
Abbreviated transcription (Latin):
& primi. iuxta tabulas diuinȩ legiᷤ
inforo cordis examinant. Bene ergo
dr. cogitationes iustoꝵ iudicia: qͥa
ipse eorum intimꝰ motus cordis. qͣsi
quedã libra ẽ. iudiciariȩ potestati:
Quib pactis: quia retributionem in¬
ferius ñ requirunt: rectȩ eoꝵ ud¬
cia. diademati comparant᷑. Diade¬
ma quippe: insupiore parte corꝑiᷤ
ponitur. Iustorum gͦ uidciũ. dia¬

Expanded text:
et proximi juxta tabulas divinae legis et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium dia
Abbreviated transcription (Latin):
dit. cui hoc surripit. qd ꝓhibetur.
Beatus gͥ iob. quia exomni parte bo¬
nose oꝑe texerat: chcat. Iusticia indii¬
tus sum: & uestiuit me.sic̃ uestim̃¬
tum. Ubi. et ꝓtinus subdit. Et̃ dia¬
dicia. rectȩ diademati comparant᷑.
quia ꝑmagni oꝑis głam. adretribu¬
tionis ducunt coronã. Quȩ nimirũ
iudicia. secum cotidie introrsus agt̃:
quid deo. qͥd primo debeant. sollert̃
aspiciunt: atq adagenda bona. se
uehementer accendunt: et de ꝑpetra¬
ts malis districtȩ redarguunt. Unde.
abomni strepitu seculari. ad corda
sua redeunt: ibiq ascendunt tribu¬
nal mentis: atq ante ocłos.se & ꝓ¬
ximum statuunt: dediicunt ad
medium regulã testament. qua
dr.Quȩ uultis ut faciant uobis ho¬
mines: & uos eadem facite illis. Trãs¬
ferunt inse ꝑsonam ꝓximi: & solli¬
citȩ atcendunt. quid sibi. si ita eeñt.
fieri uel ñfieri. iustȩ uoluissent. Sicq
districto iure atq iudicio: causã suã

Expanded text:
dit, cui hoc subrepit quod prohibetur. dit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditdicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam
Abbreviated transcription (Latin):
culpȩ gladio sunt pempta. Unde
magnoꝑe oportet. & bona semꝑ age:
et abipsis nos bonis oꝑib cautȩ in
cogitatione custodire: ne simentẽ
eleuant. bona ñsint: quȩ. ñ auctori
canonicis. sedtamen adedificationẽ
eccłiȩ editis. testimoniũ ꝓferamus.¬
x. Elearar nanq inp̃lio elefantẽ feriens
strauit: s subipso quẽ extixit. oc¬
cubuit. Quos gͦ iste significat quẽ
sua uictoria oppressit: nͥ eos qͥ uicia
suꝑant. s subipsa quȩ subigunt. suꝑ¬
biendo succumbunt: Quasi enim sub
hoste quẽ ꝓsternit. morit᷑. qui decul¬
pa quam suꝑat. eleuatur: Pensandũ
gͦmagnopȩ ẽ quia bona ꝓdesse ne¬
queunt: si mala quȩ subripiunt. ñ
caueantur. Eit om̃e qđ agitur: si ñ
sollicitȩ inhumilitate custoditur.
Vnde bene qͦ de ipso primo parente
dr. Posuit eum dñs inparadysouo¬
luptats: ut oparetur. & custodiret.
Oꝑatur quippe. qͥ agit bonũ qđ p̃ci¬
pitur: s qđ oꝑatus fuerit ñcusto¬

Expanded text:
culpae gladio sunt perempta! Unde culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non auctori canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custo
Abbreviated transcription (Latin):
riseus nanq ille.qui intemplo oratu¬
rus ascendit: cuitatẽ mentis suȩ
qͣnta munitione uallauerat: audia¬
mus. Ieiino inquit bis in sabbato:
decimas do omnium quȩ possideo.
Qui p̃misit: grãs tͥ ago. Magna ergo
munimina adhibuit: s uideamꝰ
uͥ insichanti hosti immunitum fo¬
ramen reliquit. Quia non sũ sicut
publicanus iste. fece ciuitatẽ cor¬
dis sui. insichantib hostib pelat¬
onem apuit: quã. frustra ꝑieiuniũ
et elemosinas clausit. Incassũ mu¬
nita sunt cȩtera: cum locus unus.
deqͦhosti pateret aditus. munitus
ñẽ. Grãs rectȩ egit: s puersȩ se suꝑ
publicanum extulit. Ciuitatem
cordis sui extollendo ꝓ̃didit: qͣm.
abstinendo & largiendo seruauit.
Uict̾a ẽ. pabstinentiã gula: destrue¬
ta uentris ingluuies. suꝑata est
largitate tenatia: auaricia dep̃ssa.
Quib hoc laborib act̾um credimꝰ:
Sed õ quot labores. uno uicio ꝑcuᷤ¬
si ceciderunt: quanta bona. unius

Expanded text:
risaeus namque ille, qui in templum oraturisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius
Abbreviated transcription (Latin):
totã legem seruauent: offendat autẽ
muno: factus ẽ. omniũ reus. Quã ui¬
delicet sententiam suã ipse diligent̃
exposuit:cum subiunxit. Qui enim
dix̃ ñmechaberis: dir̃ & non occides.
osi non mechaberis:occidas autem:
factus es transgressor legis. Cordis gͦ
ocłis cutumquaq porrects: undiq
nobis ahibenda custodia ẽ. Unde.
custocha serua cortuum: quia erip¬
so. uita ꝓcedt Dicturus enĩ custodi¬
am. p̃misit omnẽ: ut uidelicet unus¬
quisq hincinde se diligenter inspici¬
at: etquandiu inhac uita ẽ contra
spiitales inimieos macie se positũ
sciat: ne mercedem quã ꝑhas acto¬
nes colligit palias amittat: ne hinc
hosti fores obstruat: & aliunde adi¬
tum pandat. Si qua etenim ciuitaᷤ
contra insidiantes inimicos magno
uͦ inea toramen tantummꝰ in muni¬
tum ꝑnegligentiã relinquatur: in¬
de ꝓculdubio hostis ingredit᷑: qui
undiq excliisus ẽẽ uidebatur. Pha¬

Expanded text:
totam legtotam legin uno, factus est omnium reus. Quam videlicet sententiam suam ipse diligenter exposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit: Non moechaberis dixit: Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undique nobis exhibenda custodia est, ne or tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno vero in ea foramen tantummodo immunper negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pha
Abbreviated transcription (Latin):
& opit multidudinẽ peccatoꝵ. Si enĩ
magna merces ẽ amorte eripecar¬
nem. quandoq moriturã: qͣnti ẽ me¬
rit amorte animam liberare. incelesti
patria sine fine uicturã: Cor autem
uiduȩ consolatur: dum fideli cuiq
anime qͥa ȩt̾nas dñi retributiones
narrat:qͣsi uii sui bona. admemoziã
reuocat. Cui. quia spiritaliter anima
fouetur. Magnã gͦ consolationẽ cor
uiduȩ suscipit: quando fidelis anima.
inuerbis eccłiȩ. de aduentu illi aliqͥd
cui spintalit ẽ coniuncta. cognoscit.
utiq cũ uestimur: exomni parte
circumdamur. Ille gͦ iusticia. sicut
uestimento uestitur:qui se undiq
bono ope ꝓtegit: & nullam partẽ
actionis suȩ peccato nudã relinqͥt.
Nam qui in aliis actionib iustus ẽ.
inaliis iniustus: quasi hoc latus eo¬
oput: illud nud auit.Nec iam bona
sunt opa: quȩ. subortis aliis prauis
opib inquinantur. Hinc enĩ ꝑsalomo¬
nem dicit᷑. Qui inuno offendit: mul¬
ta bona ꝑdet. hinc iacob dic̃ Quic̃ꝙ

Expanded text:
 operiet multitudinem peccatorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? Cor autem viduae consolatur, dum fideli cuique animae qui aeternas Domini retributiones narrat, quasi viri sui bona ad memoriam revocat. Cui quia spiritaliter anima fovetur. Magnam ergo consolationem cor viduae suscipit, quando fidelis anima in verbis Ecclesiae de adventu illius aliquid, cui spiritaliter est conjuncta, cognoscit. utique cum vestimur, ex omni parte circumdamur. Ille ergo justitia sicut vestimento vestitur, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus: quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur; Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
tationis adiutorium inuenitꝰ qui
iã desideria mundi ꝑsequentis fug̃.¬
Potest pupilli nomine. fidelis quisq
etiã ꝓpt̃mortem boni patris intel¬
ligi: cuiꝰ ad tempus uisione destitu¬
tus ẽ: quamuis solatio destitutus
ñ ẽ Beneditio etiam pituri suꝑ eam
uenit: cum peccatoris interitũ p̃uent:¬

Expanded text:
tationis adjutorium invenit, qui tationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi Potest pupilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni Patris intelligi, cujus ad templum visione destitutus est, quam solatio destitutus non est. Benedictio etiam perituri super eum venit, cum peccatoris interitum prae
Abbreviated transcription (Latin):
strictionem deserant disciplinȩ:
qͣtiꝰ. nec a compensatione pieta¬
as ob adurescant cũ contumact
corrigunt: nec chsciplinȩ uigorem
molliant. cũ infirmoꝵ animos con¬
solantur. Regat gͦ disciplinȩ uigor
mansuetudinẽ: & mansuetudo or¬
nec iugorem. Et sic alterum com¬
mendet exaltero: ut nec uigor sit
rigidus: nec mansuetudo chssolu¬
ta. hȩc autẽ quȩ supradiximꝰ pie¬
tatis oꝑa. scã eccłia et corꝑalit̃ ex¬
hibet: et spiritalit̃ exhibere ñ cessat.
Nam pauꝑem uociferantẽ liberat:
cũ peccatori uemã dep̃canti:. eas q̃s
cõmiserat culpas.relarat. Detalib
quippe pauꝑib: dñs dic̃ Beati pau
pes spũ: qm̃ ipsorum ẽ regnũ celoꝵ
Et talium pauꝑũ clamor ẽ psalmi¬
stȩ uoce dicentium. Cito nos anti¬
cipet miscdia tua:quia paupes facti
sumus nimis.Pupillum uͦ. cuinon
ẽ adiutor. liberat: dum unusquisꝙ
mortuo antiquo patre diabolo. ad
sc̃ȩ eccłiȩ sinum currens. inea exhor¬

Expanded text:
strictionem deserant disciplinae, strictionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, quum contumaces corrigunt, nec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissolut. Haec autem quae supra diximus pietatis opera sancta Ecclesia et corporaliter exhibet, et spiritaliter exhibere non cessat. Nam et pauperem vociferantem liberat, cum peccatori veniam deprecanti, eas quas commiserat culpas relaxat. De talibus quippe pauperibus dicitur: « Beati pau quoniam ipsorum est regnum coelorum . Et talium pauperum clamor est Psalmistae voce dicentium: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhor
Abbreviated transcription (Latin):
significaret aliqͥd ueracit̃ faciendũ.
ꝑterrã quippe. figuratur ȩccłia: quȩ &
uerbi nos pabulo reficit: & patroci¬
nii umbraculo custodit. Quȩ. & loqñ¬
do pascit: & opitulando ꝓtegit: ut
ñ solum herbã refectionis ꝓferat: sed
etiã cũ fructu oꝑis. arborẽ ꝓtectionis.
ꝑpendendum qͦ uideo his qui plebi¬
um gub̃nationib p̃sunt: qđ supius
dicens. uidebant me uiuenes. & ab¬
scondebantur. nunc astruit. cor ui¬
duȩ consolatus sum. Quanta disci¬
plina regiminis: ut ante eũ. iuueneͤ
abscondantur: qͣnta mansuetudo
pietatis: ut ꝑeũ. uiduarum corda
consolentur. Sint nanq ñnulli ita
district: ut omnẽ etiã mansuetudi¬
nem benignitads amittant. Et st̃
nonnull ita mansuet: ut ꝑdant
districti iura regiminis. Vnde cunc¬
ts rectorib utraq summoꝑȩ sunt
tenenda: ut nec in disciplinȩ uigo¬
re benignitatem mansuetudinis:
nec rursum in mansuetudine. di¬

Expanded text:
significaret aliquid veraciter faciendum. significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit; quae et loquendo pascit, et opitulando protegit, ut non solum herbam refectionis proferat, sed et cum fructu operis arborem protectionis.pendendum quoque video his qui plebium gubernationibus praesunt, quod superius dicens: Videbant me juvenes, et abscondebantur; nunc astruit: Cor viduae consolatus sum. Quanta disciplina regminis, ut ante eum juvenes abscondantur; quanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur! Sunt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectotenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum mansuetudine di
Abbreviated transcription (Latin):
uociferantẽ: et pupillũ. cui ñ eẽt ad¬
iutor. B enedictio ꝑituri suꝑ me
ueniebat: & cor uiduȩ consolatus
sum. Magnȩ miscđiȩ ista sunt oꝑa:
liberare uociferantem pauꝑem: pu¬
pilo adiutoriũ ministrare: ꝑiturũ
eripe: eor uiduȩ consolari. Suꝑius
enĩ dictũ ẽ quid exhibuit ꝑdoctri¬
nã: ait nanq:auris audiens beatifi¬
cabat me: nunc autẽ narrat. quȩ ꝑ
miscdiam impendit. dicens. Eo qdđ
liberassem paupem uociferantem:
et pupillũ cui ñ erat adiutor. Nox
quippe cũ oꝑe: sibi necessario concor¬
dat hec beatꝰ iob. &exhibuit subditiᷤ.
signauit. Quȩ utrumq nunc in¬
cessabiliter exercet: ut uidelicet fi¬
lios suos. et loquendo pascat᷑ et de¬
fendendo ꝓtegat: quatinus et per
uerba. bonos satiet: & ꝑpatrocinia.
tueatur amalis. Bene autem scrip¬
tum ẽ Germinet terra herbam ui¬
rentem. & facientẽ semen: celig¬
num fructferũ faciens fructũ. iurta¬
genus suũ. Qd sic ẽ. ueracit̃ factũ: ut

Expanded text:
ciferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. - Magnae misericordiae ista sunt opera, liberare vociferantem pauperem, pupillo adjutorium ministrare, periturum eripere, cor viduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec beatus Job et exhibuit subditis, signavit. Quae utrumque nunc incessabiliter exercet, ut videlicet filios suos et loquendo pascat, et defendendo protegat, quatenus et per verba bonos satiet, et per patrocinia tueatur a malis. Bene autem scriptum est: Germinet terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum fructiferum faciens fructugenus suum . Quod sic est veraciter factum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se abaudientib. sibiq testimoniũ
reddi auidentib fatetur: beat᷑ iob.
qualis insermone qualis inope fu¬
erit ostenditur. Neq enim aut in
oꝑe iam ꝑfectus ẽ. cui adhuc linguȩ
prauitas contradic̃: aut insermone
laudabilis. qͥ hoc qđ loquitur. oꝑe
ñ ostendit. Ut gͥbeatus iobamicoꝵ
suoꝵ increpationib exactus. utraq
se habuisse ꝑhibeat: sese. & audien¬
tib & uidentib uenerationi fuisse
manifestat. Qd̾. si aduocem sc̃ẽ ec¬
clesiȩ referamus: ile uerba eiꝰ bea¬
tificatꝰ qͥea quȩ audierit. oꝑe con¬
summat. Iue ei testimontũ reddit:
qui exemplis uitȩ ulius. beneui¬
uendo respondet. Sc̃am etenĩ ec¬
cłiam. ile ueracit᷑ uidet: cui testat᷑
uita. quia uidet. Adhoc nanq bo¬
norum intra eã recditudo cernitur:
ut quiq hanc uuiderint a suis pra¬
uitatib corrigantur. Necdũ gͦ intra
datus amalis. S unde ei testimoni¬
um reddat᷑ ostenditur: cũ subiun

Expanded text:
se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corrigantur. Necdum ergo intrdatus a malis. Sed unde ei testimonium reddatur, ostenditur cum subjun
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ueraciter p̃dam. de eiꝰ den¬
tib tollimus: cum prius molas il¬
lius conterere scimus. Prius enĩ
necesse ẽ occulta consiliorum illiꝰ
machinamenta ꝓdere: ut auchto¬
ris nr̃i animam ualeamus post¬
modum abapto lapsu reuocare.
Huius iniqui molas. ipse summꝰ
pastor eccłie p̃chcando contere¬
bat: cum diceret. Sobrii estote.
et uigilate: quia aduersarius ũr
diabolus. tanquam leo rugiens
cicuit. querens quem deuoret Cui
resistite. fortes infide.Contra hc̃
leonẽ. scã eccłia. quia eiꝰ insidias
conspicit: fidei caulas munit.Cuiꝰ
tocies molas frangit: quoties he¬
reticorum argumenta destruit. Io¬
ciesq abeius dentib p̃dã diripit:
quoties aberrore quempiã p̃di¬
cando conuertit.Et quia pleriq
iustoꝵ cunc erunt. qͥ se eccliasticȩ
pacis tempore abhoc mundo
exituros eẽ crediderunt: beatus
iob.dum. sua narrat᷑: uoces qͦ iu
storum sequengum indicat: dicẽs.

Expanded text:
tunc veraciter praedam de ejus dentunc veraciter praedam de ejus dentibus tollimus, cum prius molas illius conterere scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticorum argumenta destruit; totiesque ab ejus dentibus praedam diripit, quoties ab errore quempiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum tunc erunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
boli p̃dam tulit: quando ipsũ¬
raptorẽ saulum conuertendo ra¬
puit: quando adhuc spirans mi¬
narum. acceptis epłis ꝑgebat
damascũ. Etdum ꝑsequendo
fideles.congregaret plebẽ diabo¬
lo: cognoscendo fidẽ ipse aggre¬
gatus ẽ.xp̃o. Toties exiniqui den¬
tib eccłia p̃dam tulit: quoties
exerroris morsu. animam predi¬
cando diripuit.Quis nanq ini¬
quus uerius dici potest: quã diabo¬
lus: Cuius molas conterimus: qͥ¬
ties disserendo contra insidias.oc¬
culta illius machinamenta mon¬
stramus. Nede eius dentib p̃dã
tollimus: quia mentẽ quã iã ad
peccatum frangendo momorde
iat: adsalutem uitȩ conuertendo.
cultȩ eius insidiȩ: ꝑdentes uero.
aꝑta iam culpẽ ppetratio demon¬
stratur. De quib nimirũ molis ac
dentib: ꝓpsalmistã scriptum ẽ.
Ds̃ uͦ conteret dentes eoꝵ more ip¬
sorum: molas leonũ confringet
dñs. S sc̃s uir: ante se asserit con
tere molas: ut pꝰ. de dentib illius
predam potuisset auferre: quia

Expanded text:
boli praedam tulit, quando ipsuraptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquus verius dici potest, quam diabolus? Cujus molas conterimus, quoties disserendo contra ejus insidias occulta illius machinamenta 629 monstramus; ac si de ejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccatum frangendo momorderat, ad salutem vitae convertendo rcultae ejus insidiae, per dentes vero aperta jam culpae perpetratio demonstratur. De quibus nimirum molis ac dentibus per Psalmistam scriptum est: Deus vero conteret dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus . Sed sanctus vir ante se asserit molas conterere, ut post de dentibus illius praedam potuisset auferre, quia