comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione multomag. dicit hos regnare. ꝗa multo
maior res ẽ hic. quã sit in regno mortis. uel¬
⁊ multomag̃.reg̃.in uita. quã in eis regnauit
mors ꝗa in uita regnabt̃ et̃nalit̃ mors aũt re¬
gnauit incis tp̃alit ⁊ cũ fine. sequit᷑.

Expanded text:
tione. Multo magis, dicit hos regnare, quia multo major res est hic, quam sit in regno mortis. Vel multo magis regnabunt in vita, quam in eis regnavit mors, quia in vita regnabunt aeternaliter, mors autem regnavit in eis
Abbreviated transcription (Latin):
malũ ⁊ facere bonunisi
ꝑsp̃m s diuisiones gratiaꝵ¬
Nergo minor desꝑet nec
maior suꝑbiat. dũ audrt
gr̃as. Grãs aũt hic appellat
diu̾so gradus ⁊ orlines ꝗsũt
in officiis eccłe. sicut enĩi¬

Expanded text:
 facere bonum nisi Sed divisiones gratiarn ergo minor desperet, nec major superbiat, dum audit Gratias autem hic appellat diversos gradus et ordines qui sunt in officiis Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfusũ ẽ. Non ẽ. ergo fauor hominu ⁊ beneficiũ.
quod dñs iħs dicitur s donũ dei. quimisteriũ
suũ hõib declarauit. nec qui hoc dic̃ p̃stat bñ¬
ficiũ regiõi. saccipit ut gr̃a hominũ ẽ. quodydo¬
la dii dñr cũ ñ sint. Uñ ⁊ antistites eoꝵ hominibus
unt un humiliari debent ut patiantur se argui
nõ querant adulationib delimri.
gratiarum sunt

Expanded text:
rgo favor hominum et beneficium quod Jesus Dominus dicitur, sed donum Dei, qui mysterium suum hominibus declaravit; nec qui hoc dicit praestat beneficium religioni, sed accipit, ut gratia hominum, cum quod idola dii dicuntur, cum non sint. Unde et antistites eorum hominibus unt unde humiliari debent, ut patiantur se argui, non quaerant adulationibus deliniri. gratiarum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ant imagod̾i. siqr̃. ideo
carismata hominibus
nescientẽ hec dona aspũ¬
nisi in sp̃usco. scõministrari. Inom̃ibus
ostendit laudẽ dĩ ẽẽ ⁊ grãm ut sicut cd̃m imago ydoli
fuerunt: totũmalũ fuit ex hoĩe ñbonu ut tunc pu¬
tabant. Itanunc exsp̃udei om̃ia bona ẽẽ credantur.
dic̃ ergo. Ideo notũ ⁊ c̃. q̃ĩ quia scitis quod malũ sp̃s
uos retractos abono duxit adt̃a irr̃onabile malum
ꝑsp̃mscm dĩ astinetur amalo ⁊ fit bom̃u.⁊ hoc ẽ quod
ait. hoc in quã notũ facio quod nemo loquens ĩ sp̃u
dĩ. cogitando loquendo. oꝑando. dic̃ similit̃ tribus
seꝑatiõẽ atħu .i. ali quod peccatũ mortale ꝑ quod

Expanded text:
nt imago Dei. VERS. 3.-- Ideo charismata hominibus nescientes hoc a Spiritu sancto ministrari; in omnibus ofuerunt totum malum, fuit ex homine non bonum, ut tunc putabant, ita nunc ex Spiritu Dei omnia bona esse credantur. Dicit ergo: Ideo notum, etc. Quasi dicat: Quia scitis quod malus spiritus vos retractos a bono duxit, ad tam irrationabile malumper Spiritum Dei abstinetur a malo, et fit bonum. Et hoc est quod ait: Hoc, inquam, notum facio, quod nemo loquens in Spiritu Dei, cogitando, loquendo, operando, dicit similiter tribus separationem a
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntomag̃ dĩ.ut adãpomũ
esaulentẽ. iudĩ carnes in de¬
serto. dĩ cnĩnõ parua in isrłiti¬
crat offensio repudiare. ꝗ dabat dĩsapĩa ⁊ murmu¬
rare.quia idde erat in quo in hiabat: concupiscẽtia.
fasti diebãt quippeq. habebãt.⁊q. nõ habebant im¬
puoent̃ petebãt. petierunt culpabili concupiscentia
q. malosuo in petrauer᷑. Concupierant carmih uesci
quib pluebat᷑ manna decelo.: ut sciremus creaturã¬

Expanded text:
nto magis Dei, ut Adam pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Isrerat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter petebant. Petierunt culpabili concupiscentia quod malo suo impetraverunt; concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creatura
Abbreviated transcription (Latin):
cificis ẽ. cuiꝰ gr̃a hec
tria sunt maliquo¬
que nõ inuobissũt
oromani. Qui enĩ¬
qi uẽ.iustitia ⁊ pax
causa rergniẽ. qui
tia.⁊ pace ⁊ gaudio. serũ xp̃o. pla. dõ. qui boc p̃cipit
diã parit. Itaq dimissis temerariis iudicii .s. sectem᷑
nõ destruamꝰ opus dĩ uł
ita iunge. Idõ iteꝵ dicoͬ debẽ¬
cũ offendiculo frĩs edere. ꝗa¬

Expanded text:
cificis est, cujus gratia haec tria sunt in aliquoae non in vobis sunt, o Romani. Qui ent: Vere justitia et pax causa regni est. Qui tia pace et gaudio, servit Christo, placet Deo, qui hoc praecipit, diam parit. Itaque dimissis temerariis judiciis, sectemur qnon destruamus opus Dei. Vel ita junge: Ideo iterum non debcum offendiculo fr
Abbreviated transcription (Latin):
sue necessitate s quanta facilitate.⁊ screnitate aĩ
careathis cũ uł oportet. uł etiã nec ẽẽ. hiscarẽs. ut
dicẽ possit scio habundare. ⁊penuentiã patisicut
iustificat᷑ sapĩa afiliis.s. qui intelligt nec mabsti¬
nendo. nec inmanducando eẽ iustitiã.s in equa

Expanded text:
suae necessitate, sed quanta facilitate et serenitate animi careat his, cum vel oportet vel etiam necesse est his carere ut dicere possit: Scio abundare et penuriam pati , sic justificatur sapientia a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec
Abbreviated transcription (Latin):
quid teneat.i. in quo ẽ
ei cã dãpnationis. offen¬
dit enĩ. quia fide recta
discedit aut scana. con¬
aut infirmatur.

Expanded text:
quid teneat, id est in quo esset ei causa damnationis. Offenm, quia a fide recta discedit. Aut scandalizaAut infirmatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in osculis. et ĩample¬
xib aut stulti loquium.
ut blandauerba. aut fru¬
rilitas. que astultis curia¬
litas. dicitur.i.aoculari
quamius magnolabore
agatur. set magis nomi¬
ne᷑ inuobis actiogratia¬
rum. nec debent illa
nominari:
Noc eñi scitote mentiᷤᷤ
ratiõe. ⁊ etiã intelli¬
gentes quod scripture
inducunt quod om̃is
gnocelorum. quod est
patris et filii. S aitendẽ¬
dum quoddicens. aut a¬
iunxit. quod ẽ ydoloꝵ ser¬
uitus. eqñs auaritiam y¬

Expanded text:
ut in osculis et in amplexibus, aut stultiloquium, ut plana verba, aut scurrilitas, quae a stultis curialitas dicitur, id est jocularitquamvis magno labore agatur. Sed magis nominetur in vobis actio gratiarum. Nec debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis ratione, et etiam intelligentes quod Scripturae inde dicuntur, quod gno coelorum quod est Patris et Filii. Sed attende quod dicens, avarus, adjunxit, quod est idolorum servitus, aequans avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ quisi fueritis socii
in oꝑe eritis ⁊ ĩpenanee
debetis eẽ.:
ratis enĩ. aliquando. te.¬
.i. ꝑignorantiã peccantes.
et filui diaboli principis¬
tenebrarũ. et iõ non mirũ

Expanded text:
um, quia si fueritis socii in opere, eritis et in poena. debetis esse. Eratis enim aliquando tenper ignorantiam peccantes, et filii diaboli, principistenebrarum, et ideo non mirum,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã usurpat. et sibiuẽdicat.
ita auarus resdĩ qua̾iuilt
seruare ingentib usur¬
pat sibi recondit. uel a¬
uarus hic accipitur. ad¬
ulter qͥsibires alienas u
lia. Seducat dico. inani᷑ uerbis. om̃s eoꝵ ratio¬

Expanded text:
tiam usurpat et sibi vindicat, ita avarus res Dei quas vult servari indigentibus, usurpat sibi et recondit. Vel avarus hic accipitur adulter qui sibi res alienas uslia Seducat dico inanibus verbis, omnes eorum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
passiõe mentis et sinon est
quiddent. ⁊ donantes inucẽ
inuoscõmissa .s. si alt̃. in alte¬
rũ peccet. condonate alioqͥn
d̃s̃ repetit remissa. Sieñ in
his contẽptus fuerit sinedu¬
biõ reuocabit sententiã ꝑ
euangłiodenequã seruole¬
gitur. qui inconseruo ĩp̾iꝰ

Expanded text:
passione mentis. Etsi non est quod detur, et donantes invicem, in vos commissa, scilicet si alter in alterum peccet condonate, alioquin Deus repetit remissa. Si enim in his contemptus fuerit, sine dubio revocabit sententiam, pEvangelio de nequam servo legitur, qui in conservum suum impius
Abbreviated transcription (Latin):
mano cordi infundatur. in ze
meliore ꝓfecerit: tanto inuidus in maius incẽ¬
diũliuoris ꝑ gnib in ardescit. hinc uultus minax
toruus aspectus: pallor in facie: in labiis tremorẽ.
stridor inden tib. uerbarabida. ⁊ effrenata. conui
rimuacua. odiotñ funateẽ mentis armata:¬

Expanded text:
mano cordi infundatur, in zelmeliore profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabida, effrenata conuicirim uacua, odio tamen furiatae mentis armata
Abbreviated transcription (Latin):
tate quia imitatiõe fidi
eius quia iustificatus ẽ.
etiã ante circũcisionẽ
iudĩ ⁊ gs̃. benedicentur.
uel inte .i. intuo semine.
ẽẽ habrahe. quodexfide
et quia auctoritas scͥptu¬
re hoc dicit: qui igitur

Expanded text:
e fidei ejus qua justificatus est etiam ante circumcisionem, Judaei et gentes benedicentur. Vel in te, id est in tuo semine, esse Abrahae quod ex fide Et quia auctoritas Scripturae hoc dicit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̃cepit que nullus in¬
plere potuerit. s hõida¬
tasunt : in honuis adeius
donanda suꝑbiã quidi¬
qui sublege erant quia
in om̃ib erat reatus tns¬
gressionis. aquo absolu¬
ti erant. qui ingr̃a ꝯfide¬
bant spũalit᷑ saltẽ lege̾ mplentes in quoĩ¬

Expanded text:
raecepit quae nullus implere poterit, sed homini data sunt in onus ad ejus domandam superbiam, qui diqui sub lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in quo
Abbreviated transcription (Latin):
sũt pastores. hostiũ uõ nemo nr̃m sedrcit hoc em̃
sint alii.S quia oues indisciplinate ceperũt facere
scismata ⁊ alia ostiasibi ponere quib intrarent. ut¬
nõ congregarent᷑. s ut errarent. ⁊ diuiderent᷑. dicen¬
tes ego sũ pauli. ⁊ c̃. subdit:¬

Expanded text:
sunt pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit. Hoc enim sint alii. Sed, quia oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere quibus intrarent, non ut congregarentur, sed ut errarent et dividerentur, dicentes; Ego sum Pauli, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
bãps iohis uñ ẽ : gͦ nec tot bap̃i dicent᷑ quot eẽnt serui.
quibaptiçarẽt. Sibi tenuit dñs potestatẽ baptitandi.
seruis minsfiũ dedit. Si gͦ seruus dicit sebaptizare:
rectae dicit.s tanquã minister bapticat. ⁊ it oñ differt:
siue bonꝰ siue malus cui baptitandi contigit ministe¬
riũ baptiret.Iñetiã nemo dicit bar̃ smcus cũ tñdicat
euangeliũ meũ prudentiamea. gła mea. licet hec sint
adõ. in quib differentia ẽ. In his enĩ. aliꝰ alio doctior ẽ.
⁊ aliꝰ alio melius oꝑat᷑ i euangelicando. nec sup̃ equali
prudentia p̃diti.aliꝰ aũt alio magis minꝰue bapticatꝰ.
siue ab inferiore.siue amaiore. bapticet᷑. dici nõ pot᷑.
ad hoc aũt ꝙ dicit augustinꝰ xp̃m potestatẽ bap̃i ser

Expanded text:
annis unde est? Ergone tot baptismi dicerentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Dominus potestatem baptizandi, servis ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore baptizetur, dici non potest. Ad hoc autem quod dicit Augus
Abbreviated transcription (Latin):
uõ sibi retinuit. quã siuellet: potat ẜuis dare. ut
ẜuus daret bap̃msuũtanquã uice sua ⁊ potestatẽ suã
potãt constituere in aliquo seruosuo ut tanta uis
luit. idõut in hoĩe ñcẽt spes bapticatoꝵ. Noluit enĩ
seruũ ponẽ sp̃e inseruo.bapticat ẽnĩ seruuꝰ ut mini¬
ster bapticat aũt dñs tanquã p̃otestatẽ hñs. ⁊ potuit
hac̃ potestãtẽ seruo dare ut dictũ ẽ s noluitsienĩdar
quot ec̃nt ẜui. ut quomõdictũ ẽ bap̃s i oħis. sic dicẽt᷑¬

Expanded text:
vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esluit, ideo. Ut in homine non esset spes baptizatorum. Noluit enim servum ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim dquot essent servi, ut quomodo dictus est baptismus Joannis, sic dice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneat in ea uocatione. in
ea conditione.i. uocatione ñ
tiones uł consuetudines uite
reddat. que nicħ obsunt fidei.
bonisq morib sic̃ enĩ c̃ułx. sic
⁊ latro ad xp̃i fidẽ uocat᷑. s ille
in coniugio. iste uõ ñ in latrocinio.s¬
latrones desinãt ẽe latrones. Seruus ⁊ c̃ supra po¬
suit unũ exẽplũ deritu uiuendi. hic aliud dec̃o¬

Expanded text:
maneat in ea vocatione, id est in ea conditione, vocationi non tiones vel consuetudines vitae retulit, quae nihil obsunt fidei bonisque moribus. Sicut conjux, sic  latro ad Christi fidem vocatur; sed ille in conjugio, non latrones desinant esse latrones. Servus, etc. Supraposuit unum exemplum de ritu vivendi; hic aliud de co
Abbreviated transcription (Latin):
Ni sanguine xͥ. ⁊ quia ẽp̃t estis:
nolite fieri serui hõiũ. ita .s.¬
ut post ponatis seruitiũ dei.
qͣiͣ qͥuia ep̃ti estis. rẽdite uicẽ ẽp̃toriut seruis.⁊¬
tis xp̃i nõ hõiũ hiĩ sunt serui hõiũ quihumanis
se subiciũt suꝑstitionib ꝙ contĩgit uob̾ sidicati
ego sũ pauli. ego appollo.⁊ huiusmodi
Unus quisq ⁊c̃ ꝙ supra¬
dixerat hic itat. ut plene¬
com̃det. qĩ dicens. Unus qui¬
i. in obseruatiõe mandatoꝵ
Tdĩ in quo uocatꝰ ẽ ñ aquouo¬
catꝰẽ. quia nullus statꝰ noc¬
S.in quo aliquis uocat:¬
Peuirginib aũt. Suꝑius
Tubi ait dico aũt ñ nup¬
tis. ⁊ uiduiꝰᷤ ñ tm uirginib s

Expanded text:
 sanguine Christi. Et quia empti estis, nolite fieri servi hominum, ita, scut postponatis servitium Dei. Quasi dicat: Quia empti estis, reddite vicem emptori ut servi sitis Christi, non hominum. Hi sunt servi hominum qui humanis se subjiciunt superstitionibus, quod contingit vobis si dicatis: Ego sum Pauli, ego Apollo, et hujusmodi. Unusquisque, etc. Quod supradixerat hic iterat, ut plenecommendet dicens, unusqui in observatione mandatorum Dei, in quo vocatus est, non a quo vocatus est, quia nullus status nocet, in quo aliquis vocatvirginibus autem. Superius ubi ait: Dico autem non nuptis et viduis, non tantum virginibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ouir uł mulier. nisi ita ħaste
hoc ꝙ p̃dictũ ẽ insi patient᷑ expectes fi̾si c̃ diuisit
i. scit qñ credet. ⁊ sustinet donec credat sic. ⁊ tu ex¬
ge ꝑseuerant̃ maneat. Nequis aũt forte diceret.
Cir cũ cisus ali
in eo statu põt
iugii sic̃ ⁊ incetĩs. q̃¬
saluti impedim̃tũ
nõ afferunt. t u¬
bi grã. Si aliquis
cͥcũ cisus uocatꝰ est

Expanded text:
ir vel mulier, nisi ita habeashoc quod praedictum est nisi patienter exspectes fieri, sicut divisitid est scit quando credet, et sustinet donec credat; sic et tu exge perseveranter maneat. Ne quis autem forte diceret Circumcisus. In eo statu potest jugii, sicut in caeteris, qsaluti impedimentum non afferunt, bi gratia, si aliquis circumcisus vocatus est
Abbreviated transcription (Latin):
in dispensatiõe michi credita ac ꝑ hoc constat ꝗ sũ
idoneus indandis consilus salutarib
nitate mane̾ bonũ ẽẽ p̃pm
stantẽ necessitatẽ cõiuguo
uitandã. necessitatẽ dicit
penuriã scłi. quã sepe pati¬
unt᷑ coniugati infirmis in¬
firmã rationẽ p̃tendit. Pos¬
s enĩ digniorẽ reddidisse

Expanded text:
in dispensatione mihi credita, ac per hoc constat quod sum idoneus in dandis consiliis salutaribunitate manere, bonum esse propter instantem necessitatem conjugii andam. Necessitatem dicit penuriam saeculi, quam saepe patiur conjugati. Infirmis infirmam rationem praetendit. Posdigniorem reddidisse
Abbreviated transcription (Latin):
firmi febrib ⁊ aliis in¬
firmitatib ⁊ in becilles lõ
digno susceptione ueniũt.
s: sim̃tis nr̃e tribunal ascẽ¬
dentes accusante cogitatiõe
⁊ teste conscĩa: nos metipsos
ꝯfiten s sanguis ꝑlacrimã tis.¬

Expanded text:
firmi, febribus et aliis infirmitatibus, et imbecilles, londigna assumptione veniunt. Sed si mentis nostrae tribunal ascendentes accusante cogitatione, et teste conscientia, nosmetipsos confitentis sanguis per lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
Seitis antequa
defonte singulari õiũ illoꝵ
assidui. in hoc uerbo¬
assiduitate notat ad
simulacra muta. cui
inpietatirõ repugnat.¬
put ducebamini ama¬
lignosp̃u. Nota quod
sp̃ualia illis traditurus
apłs: pͥorẽ cõuersationẽ
eoꝵ conmemorat. ut

Expanded text:
Scitis, antequam de fonte singulari omnium illorassidui, in hoc verboassiduitatem notat, ad simulacra muta, cui i ratio repugnat,ut ducebamini, a maligno spiritu. Nota quod spiritualia illis traditurus priorem conversationem eorum memorat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
timore pene nr̃e alii emendantur. In pautis ẽ õiũ
dicit dñs. quia in obedienꝰ fuisti. ⁊ ñ custodistimã
tatũ quod p̃cepit tibi dñs. ⁊ reuersus es ⁊ ꝯmedisti
panẽ.⁊ bibisti aqũa. ubi p̃cepitibi ne cõmederes
uel biberes ñ infe ret̾ cadauer tuũ insepulchr̃u
patrũ tuorũ dictũ eñi fuerat illi: ut insamarũ p̃dica
affectũ que habebat ad carne suã potuit ĩn terreri
uł cõtristari uiuus de eoꝙ nõ erat sensurus mortiuiᷤᷤ
⁊ ꝑhoc mobedientia ꝓpħe puniri potuit. ne adsup

Expanded text:
timore poenae nostrae alii emendantur, in paucis enim est Dominus, quia inobediens fuisti, et non custodisti 101 mandatum quod praecepit tibi Dominus, et reversus es, et comedisti panem, et bibisti aquam, ubi praecepit tibi ne comederes, vel biberes, non inferetur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praediaffectum quem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. Et per hoc inobedient
Abbreviated transcription (Latin):
asimilitudine dñic᷑ene admanducandũ corpus dñi
ĩmuc̃e expectate ⁊ ieiuini: dũ õs conueniant. et
multoꝵ oblatio insimul celebretur et oĩb mini¬
stretur. S siquis esurit et in patiens nõuult expec¬
tare manducet domisuos cibos.i. pane t̃reno pa.¬
scatur. ne pꝰeucharistiã sumat. Ideo ita ordinate
⁊ sine scismate faciendĩi ẽ uob: ut non conueniatiꝰ
inidiciũ dapnationis

Expanded text:
e coenae, ad manducandum corpus Domini, invicem exspectate, et jejuni, dum omnes conveniant, ut multorum oblatio in simul celebretur, et omnibus ministretur. Sed si quis esurierit, et impatiens non vult exspectare, manducet domi suos cibos, id est pane terreno pascatur, nec post eucharistiam sumat. Ideo ita ordinate et sine schismate faciendum est vobis, ut non conveniatis in judicium damnationis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ergoante oculos imago iu¬
setribunal mentis sue ꝯstituat
se. ante faciem suã. atq cõstitu¬
tio in corde iudicio. assit accu¬
satio cogitatio ⁊ testis conscĩã
et carnifex timor. inde quid ã
sanguis animi ꝯfitentiꝰ ꝑ lacri¬
mas ꝓfluat. Postremo ab ip̃a
m̃ite talis sententia ꝓferatur:
ut se indignũ hõ iudicet parti¬
Ccipatiõe corꝑis. ⁊ sanguinis
dñi. ut quiseparari a regnotumt
ꝑultima sententiã ad tp̃s per
eccłastic̃ã disciplinã asacm̃to¬
cel estispanis seꝑxt. Idigne
eñĩ accipit situnc accipit: cũdebet agere peniten¬
tiã ergopͥus se iudicet et seueritate penitentie
se exerceat ut a se ip̃ouidicatus: ñiudicet᷑ adño.
Pecc̃a eñisiue ꝑ ua siue magnasint: inpunita ẽe
nõ possunt. quia uel hoĩe penitem e: uel d̃o iudi¬
cante plectunt᷑. Cessat aũt uindicta diuina. si cõ¬
uersio p̃currat humana. Uñ ait. Sinos di .n. utiq¬

Expanded text:
tur ante oculos imago fuse tribunal mentis suae, et constituat se ante faciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a saoelestis panis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipit, cutiam. Ergo prius se judicet, et severitate poenitentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confessio praecurrat humana. Unde ait: Si nosmeti
Abbreviated transcription (Latin):
sacrũti ordinẽ ꝑtinent¬
cũ uenero disponã s his
carere ñ potestis. Ecce cap̃
salutis ordine agendum
osterd̃ ubi sierratur ñ leue
ẽ peccatũ. Cet᷑a uero que¬

Expanded text:
sacramenti ordinem pertcum venero, disponam, sed his carere non potestis. Ecce caput vestrae salutis ordine agendum dit, ubi si erratur, non leve est peccatum. Caetera vero q
Abbreviated transcription (Latin):
dẽo int̃ uos. ⁊c̃. hic
imagine iudicii¬
futuri ostendit in
eos qui inꝯsiderate¬
corpus dñi accipiũt
ut hinc ecti discent
nõ inultum ẽẽ corpꝰ¬

Expanded text:
deo inter vos, etc. Hic imaginem judiciifuturi ostendit in eos, qui inconsideratorpus Domini accipiunt, ut hinc caeteri discerent non inultum e
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ.s sihoc feciss: carni queda̾ felicitas ad deret᷑.
Minueretur aũt fidĩ fortitudo. Sic enĩ hoĩes mortẽ
istã timerent. ut non obaliud felices dicerent ẽe

Expanded text:
mortem: sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, mortem: sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamĩe celebretur. quis eis dubitet suffragari. ꝓq
diusta ꝓdẽt defunctis. s talib quiita uiterunt
ante morte: ut possint eis hec utilia ẽẽ pꝰmortẽ.
Nã quisine fide oꝑante ꝓdilectioẽ : eiusq sacram̃tis.d̾
corꝑib exierunt: frustra illis asuis huius mõi pietatiᷤᷤ
enĩ auctũ ẽ. nisicũhic uiuẽ destitissẽt. ⁊ iõ istã finiẽs
quisq uitã. nͥꝙ meruerit in ip̃a ñõ poterit hr̃e. post¬
fundent ꝯditiõe mortali quas tñ repͥmat fid̃iga¬
udiũ. qͣcreduntur fideles. quando moriunt᷑. ali¬
quantulũ anobis abire ⁊ admelioratransire. Sic̃
ꝓuirib cura sepellienoi. ⁊ sepulchra ꝯstruendi quia
hec inscͥpturis scĩs int̾bona oꝑadeputata sunt: nec so¬
lũ in corꝑib patͥarcharũ. ⁊ aliorũ sc̃oꝵ: s ctiã in ip̃iũ
dñi oꝑe laudatisunt. qui instaface̾̃. Impleant igitur
hec hoĩes ergasuos officia postremi: funeris sui

Expanded text:
ur, quis eis dubitet suffragari, pro ndum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis enim actum est, nisi cum vivere hic destitissent: et ideo istam finiens quisque vitam, nfundant conditione mortali, quas tamen reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles quando moriuntur, aliquando tandem a nobis abire, et ad meliora transire. Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis inter opera bona deputata sunt: nec solum in corporibus patriarcharum et aliorum sanctorum, sed etiam in ipsius Domini corpore laudati sunt qui ista fecerunt. Impleant igitur haec homines erga suos officia postremi muneris, et sui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa uiuit ⁊ resurgens amortiuo iã nomoritur
dicit mortuũ: ⁊electos mortuos. dicit dorma¬
entes. xp̃m gͦ appellat mortuũ. ut oũ illũ audi¬
mus mortuũ fuisse ⁊ reprexisse: nos qͦ spemũ
resurrecturos purtutẽ duunitatis cius electõ.
s hoc iõ dicit dormientes quia nemo tãfacile põt
sociũ excitare a sompno: qua facile õs excitabunt᷑
a sompno mortis: Hoc enĩ qi ⁊ ue̾ ad ducet.¬
Nam hoc ordine. quod
quianos qui

Expanded text:
it, et resurgens a mortuis, jam non moritur, dicit mortuum; et electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somno mortis. Hoc enim. Quasi dicatnam hoc ordine quod vquia nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
mini. ⁊ se illis ultimis iõ cõnua̾t quia cũeis um̃
corpus ẽ. et quia apls illis ultimis sirilis e
inpassionib ⁊ uere uiuire ꝑti non preuement
mortuos inresurrectiõe

Expanded text:
mini; et se illis ultimis ideo commemorat, quia cum eis unum corpus est, et Apostoli illis ultimis similes sunt in passionibus. Et vere vivi reperti non praevenient mortuos in resurrectione,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionis eterne admonet
nos apłs ut demortuis caris¬
simis nrĩs nõ cõtristemur sic̃
et ceten qui sp̃e non hñt nõ
ait tantũ. ut non contriste.¬

Expanded text:
ruptionis aeternae. Admonet nos Apostolus, ut de mortuis charisstris non contristemur, sicut et caeteri qui spem non habent. ait tantum, ut non contriste
Abbreviated transcription (Latin):
omors secuta non fuiss. Secuta ẽ gͦ ⁊̃ morscorpis.
qua p̃cessit morsaĩe. mors aĩe p̃cessit deserendo
dm̃n: et mors corꝑis secuta ẽ. deserente aĩahac de¬
seruit dm̃uolens: hac coactaẽ deserere corpus
nolens acsulli diceretur recessisti abeo ꝗ̃ diligere.
prsus nemo. et ita nemout petro diceretur aliuᷤ
tecinget ⁊ ducet quotunonius. Sinulla eẽt mor¬
tis amaritudo. nulla ꝓfecto mr̃m fortitudo.Iõ
in põpa funis agmana exequiar. sũptuosa diligẽ¬
uiliorũ sunt qualiacũiq solatia. non adutoriamo

Expanded text:
o mors non subsecuta fuisset. Secuta est ergo et mors corporis, o mors non subsecuta fuisset. Secuta est ergo et mors corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit deserendo Deum, et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit Deum volens, hac coacta est deserere corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligerprorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo, nulla esset martyrum fortitudo. Ideo  Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligenvivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mo
Abbreviated transcription (Latin):
te spes. Nã iõ. ⁊ dormienteseos
appellat scripture consuetu¬
entes audiuimus eiuigilaturos minime desꝑemꝰ.¬
ẽ ergo demortius eis quidiliguntur quedã trist¬
tia. quodã modo naturił. Mortẽ quippeͥ orret na¬
tura. nec mors hõi accederet nͥexculpa p̃cedenti.
hinc gͥ nec ẽẽ ẽ. ut tristes simus qñ nos morientes
deserunt. quos amamus. quia et sinouumus eos ñ
tulũ p̃cedere secuturos. tñ mors ip̃a. quãnatura
refug̃ cũ occupat dilectũ: ꝯtͥstat᷑ in nob̃ ip̃ius dile¬
ctionis affectũ. Contristamur ergo in nr̃or morti¬
b necessitate amittendi. s cuspe recipiendi mn
ãgimꝰ. hinc consolamur inde infirmmitas afficit:
hinc fides reficit. inde dolet humanacõditio. hĩc
sanat diuina ꝓmissio. Mou̾e aut̃ põt quodñs fle¬
but mortuũ. ꝯtinuo eo iubente iunctũ. nõ mor¬
tuũ flebat quẽ ip̃suscitauit. s mortẽ qũa hopec¬
cando cõtraxit. Si eñi pec̃e non p̃cessiss. sine dubi¬

Expanded text:
tem. Nam ideo et dormientes eos appellat. Scripturae verentes audimus, evigilaturos minime despeEst ergo de mortuis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis. Mortem quippe horret natura, nec mors homini accideret, nisi ex culpa praecedenti. Hinc igitur necesse est ut tristes simus, quando nos morientes deserunt quos amamus. Quia et si in aeternum notulum praecedere secuturos, tamen mors ipsa quam natura refugit cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Contristamur ergo in nostrorum mortibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas animum afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Movere autem potest quomodo tinuo eo jubente victurum; non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam homo peccando contraxit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ita cͣo̾e. ut se sꝑet moriturũ. sine fine ui cturũ. Uñ¬
et cari eius suꝑstites ꝯ solari queunt intͥstitu mortiᷤᷤ
amici. Quid enĩ mirũ. si cõt̾staris ubi corpus ꝙ uiuit
exaĩa: fit exaĩe disceridente aĩa : qui abulabat. iacet. qͥ
loquebatur tacet. clausi oculi luce nõcapĩ. aures
nulla uoce: patescunt. om̃ia menbroꝵ officia ꝯqui¬
euerunt. nõẽ quimoueat gͣssus ad ãbulandũi: manꝰ
adoꝑandũi. sc̃ sus ad ꝑcipiend. Nõẽ istadomus quane

Expanded text:
ita credere, ut se speret moriturus sine fine victurum? et chari ejus superstites consolari queunt in tristitia mortis amici. Quid enim mirum si contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur, tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus
Abbreviated transcription (Latin):
inusucedit ꝓfitientiũ. scđm illud filius erudi¬
tus sapiens erit inprudente. autẽ ministro utet᷑
u̾tamur ergo etiã heticis. ñ ut eoꝵ approbemus
errores. s ut catholic̃a doctrinã aduersus eorũ
insidias asserentes uigilantiores. ⁊ cautiores simꝰ.
ꝓsunt ergo nob̃ hereticiñuerũ docendo quod
nesciunt s aduerũ querendũ ⁊ appetendos ca¬
tholicos excitandos. Ideoq dnuna ꝓuidentia he¬
ticos ẽẽ multos ꝑmittit. ut cũ insultant nobĩn
terrogant nos que nescimꝰ uelsic excutiamus pigͥtiã
i diuinasscͥpturas nosse cupiamnus un ait. Oportet
sic futurũ ẽ. dicit et quiahocẽ utile ad quid ẽ uti¬

Expanded text:
in usum cedit proficientium, secundum illud, filius erudiin usum cedit proficientium, secundum illud, filius eruditus sapiens erit, imprudente autem ministro utetur. Utamur ergo etiam haereticis non ut eorum approbemus errores, sed ut Catholicam doctrinam adversus eorum insidias asserentes, vigilantiores, et cautiores simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendum et aperiendum Catholicos excitando. Ideoque divina providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportesic futurum est, dicit, et quia hoc utile est. Ad quid aut
Abbreviated transcription (Latin):
quod exigit unitatẽ cari¬
tatis. ut sicut ibi corꝑalit̃
opotet .i. utile ẽ etiã ħeses eẽ. sic̃ erãt in hisꝗdubi¬
tabant deresurrectiõe. scissure aut erãt: ꝓdonis
deseri. ⁊ innoĩe lib̾antis mediatois credẽ genꝰ hũ anũ¬
bidu ali quid prauũq sapiunt: sicorrepti ut sanũ
rectũq sapiant resistunt ꝯtumacit suaq pestifer
dogmata emendare nolunt.s defensare nolũt¬
uel ꝑsistunt. hereticifiunt. ⁊ hñr inexercitibus
tholicis. dĩtõs utitur etiã malis bene ⁊ diligen¬
tib dm̃ oĩa cooꝑantur inbonũ. Om̃s eñi inimi¬
ci eccłe. uel etrore cecati uel malitia deprauati
aduersario eñimota questio discendi existit oc¬
casio. multa quippe ad fid̃e catholic̃a ꝑtinentia
dũ ereticoꝵ callida in quietudine exagitantur
ut aduersus eos deffedi pꝰsint. ⁊ ꝯsiderantur dili¬
gentius ⁊ intelliguntur clarius. ⁊ predicantur
pientie s in patienne dũ pace catholic̃a ꝑt̃bant.

Expanded text:
i, quod exigit unitatem charitatis, ut sicut ibi corporalitoportet, id est utile est etiam haereses esse, sicut erant in his qui dubitabant de resurrectione; scissurae autem erant pro deseri et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanubidum aliquid pravumque sapiunt, si correcti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt, et habentur in exercitibus tholicis, dum Deus utitur etiam malis bene, et diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Omnes enim inimici Ecclesiae vel errore caecati, vel malitia depravati adversario enim mota quaestio, discendi existit occasio. Multa quidem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur pientiae sed impatientiae, dum pacem Catholicam perturbant,
Abbreviated transcription (Latin):
licet eñixp̃s post cen̾adeđit discipłis suis cor¬
pus ⁊ sanguinẽ suũ. ñ id̃otñ calũpinandũ ẽ uni¬
uerse eccđe. quodaieiunis sẽꝑsumit᷑. Na salua¬
tor quod uehem̃tius ꝯmendaret misteru illius
altitudinẽ ultimũ hoc uoluit infigere cordi¬
bus ⁊ memorie discipłoꝵ a quib ad passiones
digressurus erat. quoautem ordine de inceps
sumeretur apłis ꝑ quos eccłas dispositurus erat
ido ñlicet uob̃ manducare: quia unus quisq
ur̃m ꝯtendentiũ. ante dominicã cenã p̃sum̃
ebrius est cũ sobrii ẽẽ debetis. multi płr tang̃
eos. quia ⁊ pͣnsi sumebant corpus dñi. ⁊ depͣndio
suolucurioso nichil tribuebant esurientib.
et hoc facie bant in eccła:¬
admanducan¬

Expanded text:
Licet enim Christus post coenam dederit discipulis suis corLicet enim Christus post coenam dederit discipulis suis corpus et sanguinem suum, non ideo tamen calumniandum est universae Ecclesiae, quod a jejunis semper sumitur. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur, apostolis, per quos Ecclesias dispositurus erat, Ideo non licet vobis manducare, quia unusquisque vestrum, contendentium ante Dominicam coenam, praesumit, ebrius est, cum sobrii esse deberetis. Multipliciter tangit eos, qui autem pransi sumebant corpus Domini, et de prandio suo luxurioso nihil tribuebant esurientibus, et hoc faciebant in ecclem manduca
Abbreviated transcription (Latin):
egosux manifestifiant hominib hũem̃ dõ ꝓba¬
tisunt qui bene possunt docere s manifesti hõib
ẽẽ ñ possunt nͥ cũ docent. docere aũt nolunt nͥeos
quidoceriq̃rt̃. s multi ad querendupigrisunt nͥ
ꝑmolestias ⁊ insultationes ħ eticoꝵ quasi desonno
excitent᷑ heticus ũo ẽ: quialicuius tp̃ali ꝯmodi.
⁊ maxime głe pͥncipatusq sui grã falsas ac nouã
oppiniones uel gingni ⁊ uel sequitur. qui aũt
mioportebat. Int̾ prandia eñi uel pꝰprandia eu¬
caristiã sumebãt quodieium potius facere de¬
berent. huiusaũt rei faciende occasionẽ sũp¬
serunt exeo quod dñs manducantib discipłi
accepit pane et benedixit. et eis trdidit. ĩa
celebrato ueteri pascha . q. d. et quia inuobis
c. infuturo peiuserit uob̾. dñicã cena dicit acce¬
ptionẽ eucharistie qũa nõ debent pͣnsi sumẽ
uelmensis suis miscere. ut faciebant illi quosar¬
guit apłs. s. ieiuni in honorẽ tantisacramenti.

Expanded text:
i, manifesti fiant hominibus. Hi enim Deo probati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesti hominibus esse non possunt, nisi cum docent. Docere autem nolunt, nisi eos qui doceri quaerunt, sed multi ad quaerendum pigri sunt, nisi per molestias et insultationes haereticorum quasi de somno excitentur. Haereticus vero est quet maxime gloriae principatusque sui gratia, falsas ac nouas opiniones uel gignit uemi oportebat. Inter prandia enim vel post prandia, eucharistiam sumebant, quod jejuni potius facere deberent. Hujus autem rei faciendae occasionem sumpserunt ex eo quod Dominus manducantibus discipulis accepit panem et benedixit, et eis tradidit jam celebrato veteri Pascha. Quasi dicat: Et quia in vobis  in futuro pejus erit vobis. Dominicam coenam dicit acceptionem eucharistiae, quam non debent pransi sumere, vel mensis suis miscere, ut faciebant illi quos arguit Apostolus, sed jejuni, in honorem tanti sacramenti.
Abbreviated transcription (Latin):
ego p̃cipio obseruari auc¬
toritate p̃ceptiut tur
apłs ut obtẽꝑẽt. Ualde
eñi iniquũ estuelle sibi
obtẽꝑariam inorib et
nolle obtemꝑare maiori¬
bus etiã hic ostendit q̃dã
ẽẽ. dequib ñ ẽ: disputan¬
dũ. s auctoritate precipi¬
enti: ac quiescendum. Uñ:
non disserentis sollertia
requiratur. s: p̃cipientis
auctoritas attendatur.
minica cena agere. ĩ qua.

Expanded text:
ego praecipio observari, auctoritate praecepti utitur Apostolus, ut obtemperent. Valde enim iniquum est velle sibi obtemperari a minoribus, et nolle obtemperare majoribus. Et hic ostendit quaedam esse de quibus non est disputandum, sed auctori praecipienti acquiescendum. Unde licet ut non disserentis solertia requiratur, sed praecipientis auctoritas attendatur; minica coena agere, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
põst rationẽ redditã ut
uincat ꝯtentiosos. ponit¬
auctoritatẽ: quia disserti¬
cet quod trado. Siquisãu
acquiescere nob̃. dm̃s qđ

Expanded text:
Post rationem redditam, ut vincat contentiosos, ponitauctoritatem, quia dissertaticet quod trado. Si quis auacquiescere nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
nil alienũ recipit. Istiem̃ corm
est paradiso. quoꝵ gͦ fidescorrũ¬
pͣtur. aꝑ. adisoeiciuntur qui p̃po¬
nunt mendacium ueritati: qui
nunc docet. Tunc ingerebut uolentias. nc̃ insidi as.
Uidebatur tunc fremens. nunc lubricus et oberrĩs
fid̃i quam gesta in corde. Modo ergo uirginitatẽ tuã
serua aĩa. postea fecuntandã in ãplexusponsi. Sepi

Expanded text:
nil alienum recipit. Isti enim Cort paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia pnunt mendacium veritati. Qui nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui
Abbreviated transcription (Latin):
ut sustineatis. s. etiã precipio. suppor. ut me. ut sub
eñi sponsisum. Sponsus enĩ ⁊elat sponsam. Ame¬
cus uerosponsi. non sibi. s sponso. et nota quod
emulatiodupplicit̃ accipitum. smulatio cñi est
pp̃ alienũ statum motũmentis. uel in bonĩi uel
inmalũ. hic autẽ amoris ẽ. non liuoris. quia di
deus spũsuo inspirat ꝑ hoc ostendit ea que dicet
amore eoꝵ sedicturũ. ut non ad lauõe eius pro¬
ficiant fet adborum profectum:
diligouos. quia ego
quisum amicus sponsi.
quod apłali ad singularẽ desc̃n¬
dit. uolensintelligi totam
tas carniscorpus ẽ intactũ. que uirgnartas pau¬
coꝵ ẽ. Uirginitas cordis. froesẽ incorrupta que
lierib errorẽ significauit. quiaerror ꝑmulierẽ
cepit. Ideo ergo singulariter dixi uirginem:. qui a
et abopere maloin contaminati. casta. quiañhñt
estũ et incentiuum male uoluntatis. Despondi
uosdico. ex hbe .i. ut exhibeã xp̃odõ ĩ die iudicii:
imeo aũt

Expanded text:
ut sustineatis. Sed et, praecipio, supportate me, ut subjenim sponsi sum. Sponsus igitur zelat sponsam; amicus vero sponsi non sibi, sed sponso. Et nota quod aemulatio dupliciter accipitur. Aemulatio enim est propter alienum statum motus mentis, vel in malum, vel in bonum; hic autem amoris est, non livoris, quia dilDeus Spiritu suo inspirat. Per hoc ostendit ea quae dicet amore eorum se dicturum, ut non ad laudem ejus proficiant, sed ad horum profectum. diligo vos, quia ego, qui sum amicus sponsi, quod a plurali ad singularem descendit, volens intelligi totam tas carnis corpus est intactum, quae virginitas paucorum est. Virginitas cordis fides est incorrupta, quae lieribus errorem significavit, quia error per mulierem coepit. Ideo ergo singulariter dixit virginem, quia omet ab opere malo incontaminati, casta, quia non habent aestum malae voluntatis. Despondi dico, exhibere, id est ut exhibeam vos Deo in die judicii. Timeo aut
Abbreviated transcription (Latin):
s p̃sumptor et reprob s qũe
ds̃ conmen .i. et ydoneum et
dignum eẽ ostendit miracu¬
lis et uirtutibus. Utimam. ⁊ ẽ.
qiego głior deregimine.quot
uidetur insipientia. s uti¬
nam sine indignatiõe susti.
quã facit. ne in eouideatur inferior illis. qua ip̃e
non curat. s prodest corinthiis. qĩ glior de reguni

Expanded text:
sumptor et reprobus: sed quem Deus commendat, id est idoneum et dignum ostendit miraclis et virtutibus. CAPUT XI.Ego glorior de regimine quod videt insipientia, sed utinam sine indignatione sustinequam facit, ne in eo videatur inferior illis, quam ipse non curat, sed prodest Corinthiis. Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
nis laboribus.
sed sp̃e habente̾
crescentiᷤ fidei
gnificari scđm
regulam nrãm
inhabundanti¬
am etiã mn illã
que ultra uoͬs
euangłiçare
nõ aliena regu¬
la. in his que
Qui autẽ głatur.
in dño głetur. Nõ
eñi quise ipsum
extensio. et hoc ẽ quod
ait. Noneñ suꝑ extendimꝰ
nos. qĩ non ꝑtingentes ad
uos. super extendiẽ. ultra
extendi quã conceditur.
nõs autẽ destinati sumus
d comittente nosaduos.
et uere non extendimus
gimus eñĩ quia ꝑuenieinꝰ

Expanded text:
nis laboribus spem autem habentes crescentis fidei magnificari secundum regulam nostram in abundantiam etiam in illa quae ultra vos sunt evangelizare non in aliena regula in his quae ui autem gloriatur in Domino glorietur non enim qui se ipsuextensio. Et hoc est quod ait, Non enim superextendimus nos, quasi non pertingentes ad vos. Superextendi est ultra extendi quam conceditur. Nos autem destinati sumus Deo mittente ad vos. Et vere non extendimus gimus enim, quia pervenimus
Abbreviated transcription (Latin):
estis. unde subdit. mensurã¬
tus ẽ. partitum enierat unicuiq ad quos in p̃di¬
catiõe dirigeretur. ut singuli aliquos ppłos hibe¬
qui ad om̃s missus extra adõ. unde addit. qua
mensurã mensus est nobis d̃s. quiergo ei resi¬
stit: dõmatenti resistit:¬

Expanded text:
estis. Unde subdit: Mensuraestis. Unde subdit: Mensuratus est. Paratum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos habequi ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti resistit
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ dicere nõ pomimus
nos innumeroillorũ ut po¬
testate usurpemus. s adeo e¬
lecti accipimus ichil ultra
concessum p̃sumentes. Illiaũ
non accepta potestate. s usur¬
pata. dñari uolunt nõi suouẽ¬
dicantes auctoritatẽ. aut non
conꝑamus nos illis ut nos sicut
illi andelemin̾ uobis et uitia
nr̃a palpemus quod posset fice¬
re aliquis etiam hñs recte po¬
testatem hoc non facimus. iõ
quianon audemus nos insere¬
re. aut conparare eis ne sicut
illi. ita et nospereamus. non
hec facimmus. s potius ip̃i sumꝰ
me ntientes. metimur nosme¬
tipsos in nobis.i. incoscientiis
nr̃is. an adõ missisumus. attẽ¬
dumis et non aliud quã mĩu
tumẽ usurpamus: Tantaenĩ
potestate utimur quantaẽ¬
cessa ẽ. ab auctore. nec mensu¬
ram nec modum egredimur
facimus. quodilli non faciunt.
statẽ in inmensum .i. ultra
mensurã nrãm. quod illifaci¬
suratũ michiadõ ppłm cuius
egosum regula addiligendũ
sub quamensura et nos ⁊ uos

Expanded text:
Quod est dicere: Non ponimus nos in numero illorum, ut potestatem usurpemus, sed a Deo electi accepimus, nihil ultra concessum praesumentes. Illi autem non accepta potestate, sed usurpata, dominari volunt, nomini suo vindicantes auctoritatem. Aut non comparamus nos illis, ut nos sicut illi adulemur vobis et vitia vestra palpemus, quod posset facere aliquis etiam habens recte potestatem. Hoc non facimus, ideo quia non audemus nos inserere aut comparare eis, ne sicut illi ita et nos pereamus. Non haec facimus, sed potius ipsi sumus metientes, id est metimur nosmetipsos in nobis, id est in conscientiis nostris, an a Deo missi simus attendimus, et non aliud quam qutum est usurpamus. Tanta enim potestate utimur, quanta concessa est ab auctore; nec mensuram nec modum egredimur.facimus quod illi non faciunt. statem in immensum, id est ultra mensuram nostram, quod illi facisuratum mihi a Deo populum, cujus ego sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos
Abbreviated transcription (Latin):
que morte corꝑali pumebat
peccantes. uel que p̃uaricato¬
rib intulit mortẽ. quos dei
gr̃as nõ adiuuit ad iustitiam
ĩplentũ. deformata .i. turpi¬
ter formata quia in honesta
scđm litterã precipiebat uł¬
quis sp̃ualit̃ caperet. ĩ lapi¬
dib.i. intabulis lapideisad
littera. uel incordib duris
adcapiendũ. uel amandũ :
fuerit. in gła moysi ministro
illius ita.ut. fi. is. non. post.¬
fui. in faciem moysi: quẽ ĩ¬
digni erant. tc̃ eñi maculati
peccato uultũ moysi descen¬
oentis demonte cum lege
accepta intabulis in tueri
cedere nõ poterant. quegłã
euacuatur quia et in moyse
statĩ transit.⁊ nõ modo ĩ
ministris legis ueteris ẽ. uel
ATmistice põt diciut ꝑfaciem
tur legales obseruantie que erant figure uerita¬
tis. qĩ ita fuit lex moysi ingła ut filu isrł .i. ucõi

Expanded text:
quae morte corporali puniebat peccantem, vel quae praevaricatoribus intulit mortem, quos Dei gratia non adjuvit ad justitiam implendam. Deformata, id est turpiter formata, quia inhonesta secundum litteram praecipiebatquis spiritualiter caperet; in lapidibus, id est in tabulis lapideis. Ad litteram, vel in cordibus duris, ad capiendum, vel amandum, fuit in gloria Moysi ministro illius, ita ut filii Israel non possui, in faciem Moysi, quia indigni erant. Tunc enim maculati peccato vultum Moysi descendentis de monte cum lege accepta in tabulis intueri cedere non poterant, quae gloria evacuatur, quia in Moyse statim transivit, et non modo in ministris legis veteris est. Vel mystice potest dici, ut per faciemtur legales observantiae, quae erant figurae veritatis. Quasi dicat: Ita fuit lex Moysi in gloria, ut filii Israel, i
Abbreviated transcription (Latin):
quiafinẽ habet figure reuelata ꝑ xp̃m ueritate ⁊
sic̃ gła moysi euicuatur ꝑlegẽ sp̃s. Cũ homines ac¬
sunt głam õĩ uel ueritatis. sicut petrus ⁊ alii uroer̃t
inmontem. Gła ergo moysi euacuatur. quia figura
oscurat. Głã. uultus moysi figura erat ueritasque e.¬
uacuatur. quia ĩꝑatore ueniente. imagines tollũt᷑
fuit moysi in gła ⁊ si hoc ẽ. quomodo mini ftratio

Expanded text:
veritate. Et sic gloria Moysi evacuatur per legem spiritus, cum homines acsunt gloriam Dei, sicut Petrus et alii viderunt in monte . Gloria ergo Moysi evacuatur, quia figura obscurat. Gloria vultus Moysi figura erat veritatis quae evacuatur, quia veniente imperatore imagines tolluntur fuit Moysi in gloria, et si, hoc est, quomodo ministratio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑqũa solent seduci quicu¬
piunt prubentes iudicari
inmundo ⁊ eandẽ sigͥcat¬
subdens. ꝑ in añe fallatiã.
Terrena eni ꝓpħia argum̃¬
tis. ⁊ subtilitate minutiarũ
cõponitur et decipit dũiu̾¬
b nichil tãuerũ estimatur quã ꝯspicit᷑

Expanded text:
quam solent seduci, qui cupiunt prudentes judicari in mundo. Et eamdem sigsubdens, per inanem fallaciam. Terrena enim philosophia argutiis et subtilitate minutiarum componitur, et decipit, dum vebus nil tam verum aestimant quam quod conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
dinati imutã eternã p̃desti¬
nati in adoptionẽ. Iõ autẽ
ut ostentat. quia ip̃facit ũ
tã ingemotardus. qui nõ
endũ quia posse babere si¬
Et dẽ. sicut posse hab̾e carita¬
tẽ.Natͣa ẽ hõiũ hab̾e autẽ
sidẽ sicut habere caritatẽ.¬
gr̃aẽ fideliũ s. ꝯuoluntas

Expanded text:
dinati in vitam aeternam, praednati in adoptionem filiorum. Iut ostendat quia ipse facit. tam ingenio tardus, qui non ens : « Posse habere fidem, sicut posse habere charitturae est hominum: habere autem fidem, sicut habere charitateest fidelium. » Sed cum voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
.s. in mobiles infide et ut stetis
tenete traditiones quas anobis¬
enete Ta dioicistis usq ad intellectum
siue ꝑsermonem presentem
siue per epistolam nostram:
n. dando filiũ suum ꝓnobis.
contramiseriam. huius scliet
triam ueniemus. et hoc in grã
.i. per gratiam quam dedit spe¬
ramus eterna. Uel hec omnia
dedit non merito nostro. s in
gratia suaipse inquã quiiam
gnatores in om̃iopere bono
et sermone.bono:¬
dõ agit. currat sine in pecdim̾¬
toadom̃s gentes. ut multi ue¬
lociter conuertantur et clari¬
M⁊ficentur .i. clarus et intelligibi¬
lis. fiat hominib currat dicosi
corda. ut cõpesceret et sedar⁊
subdit. et. ut .li. ab hominib¬
quiresistunt uerbo ueri

Expanded text:
ratres, state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad intellectum, sive per sermonem praesentem, sive per epistolam nostram. nos dando filium suum pro nobicontra miseriam hujus saeculi, etriam veniemus. Et hoc, in gratia, id est per gratiam, quam dedit, speramus. Vel haec omnia dedit non merito nostro, sed in gratia sua. Ipse inquam qui jam gnatores, in omni opere bono et sermone bonoDeo agit, currat, sine impedimento ad omnes gentes ut multi velociter convertantur, et clarificetur, id est clarus et intelligibilis fiat hominibus. Currat dico, scorda ut compesceret et sedaret subdit: Et ut liberemur ab hominibqui resistu