comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualis artifex mundi: Et uelle gͦ cor tuum.
ab amore creaturȩ. ut inhereas creatori: et
dicas qͦd in psalmo scriptum ẽ. Michi autẽ
quite fecit. et amas illa que fecit: deserto
illo qui fecit. adulter es. Sic clamat epła¬
iacobi apłi: adulteros appellans. Ad ulteri.
Et unde adulteri: Quęris unde: Nescitis
inquit quia amicicia huiꝰ mundi. inimica
ẽ deo: Quicunq gͦ uoluerit amicus ẽẽ se¬
culi huius: inimicus dei constituit᷑ Ex¬
p̃ssit quid dixerit. adulteri. Anima deserto
creatore. amans creaturam: ad ultera es. Illiꝰ
enim amore nichil castius: nichil delectabi¬
lius. Illo deserto. hoc amplectendo: effice¬
ris immunda. Oanima ut illius ample¬
xu digna sis. dimitte ista: et illi inhere
gratis. Nam unde dixit psalmus. mͥ autẽ
adherere dõ bonum ẽ: Uersum pͥorem sic
dixit. ꝑdidistiom̃s qui fornicant᷑ abste.
Et quasi ostenderet. que sit fornicatio: sub¬
iecit. Michi autem adherere deobonum ẽ.

Expanded text:
qualis est artifex mundi? Evelle ergo cor tuum qualis est artifex mundi? Evelle ergo cor tuum ab amore creaturae, ut inhaereas Creatori, et dicas quod in Psalmo scriptum est, Mihi autem qui te fecit, et amas illa quae fecit, deserto illo qui te fecit, adulter es. Sic clamat Epistola Jacobi, adulteros appellans, Adulteri. Et unde adulteri? Quaeris unde? Nescitis, inquit, quia amicitia hujus mundi inimica est Dei? Quicumque ergo voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Expressit quid dixit, Adulteri. Anima, deserto Creatore, amans creaturam adultera est. Illius enim amore nihil castius, nihil delectabilius. Illo deserto, hoc amplectendo, efficeris immunda. O anima, ut illius amplexibus digna sis, dimitte ista, et illi inhaere gratis. Nam inde dixit Psalmus: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est. Versu priore sic dixit: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Et quasi ostenderet quae sit fornicatio, subjecit: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
amas: quibus oculis uidet᷑ fides. ipsis ocu¬
lis uidetur ds̃. Incipe gͦ amare dm̃: et ama
& quia non apud talem iudicem agit quẽ
fallat. non potest in nos falsa crimina dicere
nouit apud quem dicat. Quia gͦ falsa con¬
tra nos non potest dicere. querit uera que
dicat. Ideo temptat quod dicat. Hic gͦ ad¬
uersarius nr̃. qui nobis inuidet regnum
cȩlorum.qui non uult ut ibi simus unde
rio. ut gratis dm̃ colamus: quando ille
querens. quod obiciat ꝓmagnose putauit
inuenisse quia dixit. Nunquid gratis iob
colit dominũ: Non quia uiderat cor ipsiꝰ.
s quia uidebat diuitias ipsius. Cauere de¬
bemus ne ad p̾mium diligamus dm̃. Qͥd
le p̃mium ẽ. quod tibi daturus ẽ ds̃: Qͥc¬
quid tibi aliud dederit. minus ẽ quã ipse.
Coles non gratis. ut aliquid ab ipso accipias:
Gratis cole: et ipsum accipies. Si enum tͥ ser
uat ds̃ quo fruaris. et si amas quȩ fecit: qͣ¬
lis ẽ. ille qui fecit: Sipulcher ẽ mundus:

Expanded text:
amas; quibus oculis videtur fides, ipsis ocuamas; quibus oculis videtur fides, ipsis oculis videtur Deus. Incipe ergo amare Deum, et amab quia non apud talem judicem cogit quem fallat, non potest in nos crimina falsa dicere. Novit apud quem dicat. Quia ergo falsa contra nos non potest dicere, quaerit vera quae dicat. Ideo tentat ut habeat quod dicat. Hic ergo adversarius noster, qui nobis invidet regnum coelorum, qui non vult ut ibi simus, unde rio, ut gratis Deum colamus, quando ille quaerens quod objiciat, pro magno se putavit invenisse quia dixit, Numquid gratis Job colit Deum? Non quia viderat cor ipsius, sed quia videbat divitias ejus. Cavere debemus ne ad praemium diligamus Deum. Quile praemium est quod tibi daturus est Deus? Quidquid tibi aliud dederit, minus est quam ipse. Colis non gratis, ut aliquid ab ipso accipias. Gratis cole, et ipsum accipies. Se enim servat tibi Deus, quo fruaris. Et si amas quae fecit, qualis est ille qui fecit? Si pulcher est mundus,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam toleranda dissoluere hominis
amiciciam: đi amicicia quibus rebus
debet cogi. ut dissoluat᷑ ate: Nichil in¬
uenis delectabilius dõ. Ds̃ non ẽ. quite
offendat: si tu eum non offendas. Nichil
illo pulchrius. nichil illodulcius. Sed
dicturus es michi. Non illũ uideo.
Quomodo sum amaturus ꝗͣ ñ uideo:
Ecce quomodo discis amare quod ñ uides.
Modo ostendo.unde coneris uidere. quod
istis oculis non potest uidere. Ecce amicũ
amas. Quid in illo amas: Gratis eũ amas:
S forte amicus iste tuus ut alia omictam.
senex homo ẽ.fieri enimpodest.ut habe¬
as amicum senem. Quid amas insene:
Incuruum corpus. album caput. rugas
infronte. contractam maxillam: S cor¬
pus quod uides. nichil de formius p̃se
nectute. Ettamen amasaliquid:et corpus
quod uides non amas.quia deforme est.
Unde uides quod amas: Si enim quȩram
ate quare amas: responsurus es michi. Ho¬
mo ẽ fidelis. Ergo fidem amas.Si fidem

Expanded text:
quaedam toleranda dissolvere hominis quaedam toleranda dissolvere hominis amicitiam; Dei amicitia quibus rebus debet cogi, ut dissolvatur a te? Nihil invenis delectabilius Deo. Deus non est unde te offendat, si tu eum non offendas: nihil illo pulchrius, nihil illo dulcius. Sed dicturus es mihi: Non illum video; quomodo sum amaturus quem non video? Ecce quomodo discis amare quem non vides: modo ostendo unde coneris videre, quod istis oculis non potes videre. Ecce amas amicum; quid in illo amas? Gratis eum amas. Sed forte amicus iste tuus, ut alia omittam, senex homo est: fieri enim potest ut habeas amicum senem. Quid amas in sene? Incurvum corpus, album caput, rugas in fronte, contractam maxillam? Si corpus quod vides, nihil deformius prae senectute: et tamen aliquid amas, et corpus quod vides non amas, quia deforme est. Unde vides quod amas? Si enim quaeram a te, Quare amas? responsurus es mihi, Homo est fidelis. Ergo fidem amas. Si fidem
Abbreviated transcription (Latin):
cia consuetudinis. est inpecoribus. Sur¬
gamus adhuc et ab ista. Est alia suꝑior
amicicia. non consuetudinis s rationis:
qua diligimus hominẽ ꝓpt̃ fidem et
mutuam beniuolentiam. in ista uita mor¬
tali. Hac suꝑius quicqͥd iam inueneri¬
mus. diuinum ẽ. Incipiat homo amare de¬
um: et non amabit in homine nisi dm̃. Inue
amor qualit̃ debet esse gratuitus. Non e¬
nim ꝓpterea debes habere amicũ. uł ama¬
re: ut aliquid tͥ p̃stet. Si ꝓpterea illum
amas ut p̾stet tibi uł pecuniam. uł aliqͦd
cõmodum temporale:non illũ amas.s
illud quod p̾stat. Amicus gratis aman¬
dus ẽ: ꝓpt̾ se. non ꝓpt̃ aliud. Si homi¬
nem te hortatur amiciciȩ regula ut gͣ¬
tis diligas: quam gratis amandꝰ ẽ ds̃.
qui iubet ut hominẽ ames: Nich il delecta¬
bilius dõ. Nam in homine sunt quȩ of¬
fendant Pamiciciam tamen te cogis:ut
etiam illa quȩ offendunt inhomine.to¬
leres ꝓpt̾ amiciciam. Si gͦ non debesꝓpt̃

Expanded text:
tia consuetudinis est in pecoribus: surtia consuetudinis est in pecoribus: surgamus adhuc et ab ista. Est alia superior amicitia, non consuetudinis, sed rationis, qua diligimus hominem propter fidem et mutuam benevolentiam in ista vita mortali. Hac superius quidquid jam invenerimus, divinum est. Incipiat homo amare Deum, et non amabit in homine nisi Deum. CAPUamor qualiter debeat esse gratuitus. Non enim propterea debes habere amicum, vel amare, ut aliquid tibi praestet. Si propterea illum amas, ut praestet tibi vel pecuniam, vel aliquod commodum temporale; non illum amas, sed illud quod praestat. Amicus gratis amandus est, propter sese, non propter aliud. Si hominem te hortatur amicitiae regula, ut gratis diligas; quam gratis amandus est Deus, qui jubet ut hominem diligas? Nihil delectabilius Deo. Nam in homine sunt quae offendant; per amicitiam tamen cogis te, ut etiam illa quae offendunt in homine toleres propter amicitiam: si ergo non debes propter
Abbreviated transcription (Latin):
ria amicicia ẽ quedam amicicia. adhuc
carnalis. ꝑconsuetudinem cohabitandi.
colloquendi. simul conuersandi: ut con¬
tristet᷑ homo quando deserit᷑ ab amico.
cum quo solet colloqui. et habere con¬
iunctiones. Inueniunt se duo homines.
ambulant secum triduo. et iam uolunt
a se discedere. Et istaiam amiciciȩ dulcedo.
honesta quidẽ: sed adhuc discutiamus illã.
quia gradus amoris huiꝰ quęrimus: ut
uideamus quousq ꝑuenerimus. Usq ad
amiciciam talem. qualem dixi. Est gͦ ista
amicicia consuetudinis. ñ rationis. FabeÑ
illam et pecora.Duo equimanducent si¬
mul: desiderant se precedere alia die. Pre¬
cedat unus: festinat alder. desiderans qͣsi
amicũ suum. Uix regit᷑ asessore: et tam¬
dui se impetu suo prouocat. quousq ꝑueni¬
at. Cum ꝑuenerit ad eum qui precessit: se¬
datur pondus illud. ferebatur pondere
amoris urgebatur. Uenit tanquã ad locũ
suum: et conquieuit. Adhuc et ista amici¬

Expanded text:
ria amicitia, est quaedam amicitia adhuc ria amicitia, est quaedam amicitia adhuc carnalis per consuetudinem cohabitandi, colloquendi, simul conversandi; ut contristetur homo, quando deseritur ab amico, cum quo solet colloqui, et habere conjunctiones. Conveniunt duo homines, ambulant secum triduo, et jam nolunt a se recedere. Et ista quaedam amicitiae dulcedo est; honesta quidem; sed adhuc discutiamus illam, quia gradus amoris hujus quaerimus; et videamus quousque pervenerimus, usque ad amicitiam talem qualem dixi. Est ergo ista amicitia consuetudinis, non rationis. Habent illam et pecora. Duo equi manducent simul, desiderant se: si alia die praecedat unus, festinat alter, desiderans quasi amicum suum: vix regitur a sessore; et tamdiu impetu suo provocat, quousque perveniat. Cum pervenerit ad eum qui praecessit, sedatur: pondus illum ferebat, pondere amoris urgebatur; venit tanquam ad locum suum, et conquievit. Adhuc et ista amici
Abbreviated transcription (Latin):
de: Serpentes amant filios suos: leones et
lupi. amant filios suos. Noli gͦ magnũ pu¬
tare quod amas filios tuos. Adhuc in hoc
amore serpentib compararis.Si ñ amaue¬
ris:a serpentibus uinceris. Honestos amo¬
res iam dico. Illos enimflagiciosos exclusi.¬
Est alius amor. qui non ẽ ꝓpinquoꝵ. Iam
iste uidet᷑ ꝓprius hominũ. si nonsit consu¬
etudinis. Nam maior amor ẽ. qui extendit᷑
tilt᷑ ꝓpinqͦs ꝗͣ quitenet᷑ int̾ ꝓpinqͦs. Qui amat
ppinquos suos:adhuc sanguinẽ suũ amat.
Amet alios qui ñ st̃ ꝓpinqui. suscipiat ꝑegri¬
nũ. lam multũ dilatatꝰ ẽ amor iste. Tantũ
autẽ crescet. ut a conuge ad filios. a filiis
adꝓpinquos. appinquis ad extraneos. ab
extraneis ad inimicos ꝑueniat. S ut ꝑ¬
ueniat illuc: multos habet gradus. De¬
nimhomines quiparit̾ mala cõmittunt
et idõ uidentur sibi iuncti. quia mala con¬
scientia ligati sunt. Excepta gͦ ista nefa¬

Expanded text:
de? Serpentes amant filios suos, leones et de? Serpentes amant filios suos, leones et lupi amant filios suos. Noli ergo magnum putare, quod amas filios tuos. Adhuc in hoc amore serpentibus compararis. Si non amaveris, a serpentibus vinceris. Honestos amores jam dico: illos enim flagitiosos exclusi. Alius amor qui est propinquorum, jam iste videtur proprius hominum, si non sit consuetudinis. Nam major est amor qui extenditur ultra propinquos, quam qui tenetur inter propinquos. Qui amat propinquos suos, adhuc sanguinem suum amat. Amet alios qui non sunt propinqui, suscipiat peregrinum; jam multum dilatatus est amor iste. Tantum autem crescit, ut a conjuge ad filios, a filiis ad propinquos, a propinquis ad extraneos, ab extraneis ad inimicos perveniat. Sed ut perveniat illuc, multos habet gradus. nim homines qui pariter mala committunt, et ideo videntur sibi conjuncti, quia conscientia mala ligati sunt: excepta ergo ista nefa
Abbreviated transcription (Latin):
kmĩ: qualiter ꝑfectam caritatẽ
tenere debeamus. Sic enim ipse dns in
euangłio dixit. Diliges proximũ tuum:¬
sicut te ipsum. Tractemus gͦ aliquantum
de amore hominis in hominẽ: quia sunt
amores hominum ꝑuersi. Ipse ꝑuerse a¬
mat alterum:qui se ꝑuerse amat. Qui au¬
tem se recte amat: et alterum recte amat.
Uerbi grã. Sunt amores flagiciosi. dete¬
stabiles. amores adulterorum: amores cor¬
ruptorum immundi. amores mali. Amores¬
hos detestantur omnes leges humane.et diui
licitus amor aconiugio: s adhuc carnalis ẽ.
Uidetis quia communis ẽ. cum pecoribus.
Et passeres illi quiꝑsonant habent coniugia.
et nidos faciunt: simul oua confouent : si¬
mul pullos nutriunt.Licitus quidẽ amor
iste in hominib:s uidetis quia carnalis est
Scd̃s amor ẽ filioꝵ: s adhuc et ipse carnalis ẽ.
Non enĩ laudandus ẽ qui amat filios: s dete¬
standus qui ñ amat. Promagno enĩlauda¬
turussum inhomine: quod uideo intigri¬

Expanded text:
mi, qualiter perfectam charitatem tenere debeamus. Sic enim ipse Dominus in Evangelio dixit: Diliges proximum tanquam teipsum . Tractemus ergo aliquantum de amore hominis in hominem: quia sunt amores hominum perversi. Ipse perverse amat alterum, qui et se perverse amat: qui autem recte se amat, et alterum recte amat. Verbi gratia, sunt amores flagitiosi, detestabiles: amores adulterorum, amores corruptorum, immundi amores. Malos amores detestantur omnes leges humanae, et leglicitus amor a conjugio; sed adhuc carnalis est. Videtis quia communis est cum pecoribus: et passeres illi qui personant, habent conjugia, et nidos faciunt, simul ova confovent, simul pullos nutriunt. Licitus quidem amor iste in hominibus, sed videtis quia carnalis est. Secundus amor filiorum est; sed adhuc ipse carnalis est. Non enim est laudandus qui amat filios, sed detestandus qui non amat. Pro magno enim laudaturus sum in homine, quod video in tigri
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia recitare:Quare gͦ nonconu̾¬
tunt᷑ ad ȩccłiam. nisi quia ipsiꝰ uox est ȩccłiȩ
conuertant᷑ ad me dñe qui timent te. et
cognoscant testimonia tua: Uidit eccłia
quod dixit inpsalmo. Modo audistis: re¬
centia uerba sunt in aurib et cordibꝰ no¬
stris. Omnis consũmationis uidifinem.
Quid ẽ omnis consũmationis uidi finẽ:
Consummationis. ꝑfectionis non consũp

Expanded text:
testimonia recitare? Quare ergo non convetestimonia recitare? Quare ergo non convertuntur ad Ecclesiam, nisi quia ipsius est vox Ecclesiae, Convertantur ad me qui timent te, et cognoscant testimonia tua? Vidit hoc Ecclesia, quod dixit in Psalmo: modo audistis; recentia sunt verba in auribus et cordibus vestris. Omnis consummationis vidi finem. Quid est, Omnis consummationis vidi finem? Consummationis perfectionis, non c
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati estis: Ut autem hoc diceret: ui¬
de quid horruit. Unusquisq ur̃m dicit.
Ego quidem sum pauli:ego autẽ apollo:
ego uͦ cephȩ. ego autem xp̃i. Diuisus ẽ xp̃c:¬
Nunqͥd paulus ꝓuobis crucifixus ẽ. aut
innomine pauli baptirati estis: Si non
donati. Et tamen adhuc post apłicas uo¬
ces. post eccłiȩ declarationem. et toto mun¬
do dilatationem. dicet᷑ michi: non dimit¬
to donatum. non dimitto nescio quẽ gai¬
um.luciũ. parmenianũ. mille nomina.
mille scissuras: Priuabis te.sequendo ho¬
minẽ tanta hereditate: de qua mͦ audisti.
amari usq ad mare. a flumine usq ad
terminos orbis t̃re: Quare illam non te¬
nes: Quia hominẽ amas.Quid ẽ homo.
nisi animal rationale. factum de terra:
Ideo gͦ inimicus es: quia t̾ram lingis.
Despice hoc potius. noli lingere tram:
ut spem ponas in eũ quifecit celũ et
t̃ram. Hec spesnr̃a. hec testimonia. Ds̃
deoꝵ dñs locutus ẽ. et uocauit t̾ram. a
tibi omnia de tabulis scĩs. possessionis huiꝰ

Expanded text:
baptizati estis? Ut autem hoc diceret, vide quid horruit: Unusquisque vestrum dicit, Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi. Divisus eNumquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Si non Donati. Et tamen adhuc post apostolicas voces, post Ecclesiae declarationem et toto mundo dilatationem, dicitur mihi, Non dimitto Donatum, non dimitto nescio quem Gaium, Lucium, Parmenianum; mille nomina, mille scissuras. Privabis te, sequendo hominem, tanta haereditate, de quâ modo audisti, A mari usque ad mare, a flumine usque ad terminos orbis terrae? Quare illam non tenes? Quia hominem amas. Quid est homo, nisi animal rationale factum de terra? Ideo ergo inimicus es, quia terram lingis. Despice hoc potius Noli lingere terram, ut spem ponas in eum qui fecit coelum et terram. Haec spes nostra, haec testimonia. Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit tert ibi omnia de tabulis sanctis possessionis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
magnificabant me: S inme quia euan¬
głirabamfidem quam aliquando uastaue¬
ram. non me magnificabant s dm̃. Ergo ip¬
se fecit ut saulus deposita tunica ueteri. pec¬
catis pannosa. cedibus sanguinea. ut depo¬
Minimus. Ego enim sum minimus apłoꝵ.¬
Et ecce quid ẽ. paulus. Paulum enĩ. latine
modicum ẽ. Sic loquimur quando dici¬
mus. Post paululum uideote. Paulo post
facio illud. Quid ẽ paulopost: Modico post.
Post paulum. post modicum. Quid ẽ pau¬
lus: Qui et modicus. Quid ẽ modicus
Qui et nouissimus. Ego enimsũ inqͥt no¬
uissimus apłoꝵ. qui non sum dignus uoca¬
ri apłs: quia ꝑsecutus sum eccłiam dei.
Bene dicis. Unde debuistidamnari. a quo

Expanded text:
magnificabant me? Et in me, qui evanmagnificabant me? Et in me, qui evangelizabam fidem quam aliquando vastabam, non me magnificabant, sed Deum. Ergo ipse fecit, ut Saulus deposita tunica veteri, peccatis pannosa, caedibus sanguinea, ut depoMinimus. Ego enim sum minimus Apostolorum. Ecce quid est Paulus. Paulum enim latine modicum est. Sic loquimur quando dicimus, Post paulum video te, paulo post facio illud. Quid est, paulo post? Modico post: post paulum, post modicum. Quare ergo Paulus? Quia modicus. Modicus, quia novissimus. Ego enim sum, inquit, novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Be
Abbreviated transcription (Latin):
mus de his qui non crediderunt: Qualis
erat salus qui nondum crediderat. aut ac¬
ceperat. ut crederet: Postea quam credi¬
dit xp̃o: tunc cepit inuocare xp̃m. Ab il¬
lo accepit ut crederet᷑ ut credendo inuocaret
inuocando çȩtera acciperet. Quid putamꝰ
fr̃sꝰ Saulus ante quam crederet. orabant
peo qui crediderant. annon orabant: Di¬
re dixit stephanus. dnẽ ne statua illis
hoc peccatum: Orabat᷑ ꝓ illo et ꝓ aliis
infidelibus. ut crederent. Ecce nondũ
habebant fidem: et orationibus fideliũ
conuersus ẽ: una uoce elisus ẽ. et eleuatus ẽ.
Elisus ẽ ꝑsecutor. leuatus ẽ p̃dicator. Postea¬
quam cepit ȩuangłizare fidem quã aliqn
uastabat: quid de se dixit: Eram autẽ igno¬
tus facie ȩccłiis iudee. quȩ sunt in xp̃o.
Tantum audiebant. quia isqui aliqͣndo
nos ꝑsequebat᷑. nunc euangłizat fidem.
quam aliquando uastabat. Et in me ma¬
gnificabant dm̃. Nunqͥd dixit. et in me

Expanded text:
mus de eis qui nondum crediderunt, qualis mus de eis qui nondum crediderunt, qualis erat Saulus, qui nondum crediderat? Accepit autem ut crederet: posteaquam credidit Christo, tunc coepit invocare Christum. Ab illo accepit ut crederet, et credendo invocaret, invocando caetera acciperet. Quid putamus, fratres? Saulus antequam crederet, orabant pro illo qui crediderant, an non orabant? Dire dixit Stephanus, Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Orabatur et pro illo, et pro aliis infidelibus, ut crederent. Ecce nondum habebant fidem, et orationibus fidelium conversus est, una voce elisus et levatus, elisus persecutor, levatus praedicator: posteaquam coepit evangelizare fidem quam aliquando vastabat, quid de se dixit? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae sunt in Christo: tantum autem audiebant, quia is qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum . Numquid dixit, et in me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnos. Ergo aliquisait. Inuocamus dm̃.
ut det nobis ꝑseuerare in his bonis. quȩ
habemus: et addat bona.quȩ ñ habemꝰ.
Precessit gͦ fidesquȩ rogat Certe totũ dat
ds̃. Ut enim daret michi rogaui:ut roga
oraui. Soluatur questio. Non enĩ parua
ẽ. Hoc te uideo loqui. quiatu pͥor dedisti¬
deo aliquid. ut cetera daret. Dedisti illi qͥp¬
pe fidem tuam et orationem. Et ubi est
quod ait ipse apłs. quis enim cognouit
sensum domini. aut quis consiliarius
eius fuit aut quis pͥor dedit illi. et ret̾¬
buetur ei: Ecce qualis uisesse. Ergo pͥ¬
or dedisti deo: et hoc dedisti. quod tibi
non dedit ds̃: Inuenisti unde dares.ho¬
mo m̃dice: Habuistigͦ unde dares ali¬
quid. habuisti: Quid enĩ habes qͦd non
accepisti: Ergo de dĩdasdõ.Ex eo quod
tibi dedit: ate accipit. Nammendicitas tua
nisi ipse dedisset. inanissima remaneret.
uos quia credidistis accepistis. Quid dice¬

Expanded text:
per nos. Ergo, ait aliquis, invocamus Deum, per nos. Ergo, ait aliquis, invocamus Deum, ut det nobis perseverare in his bonis quae habemus, et addat bona quae non habemus. Praecessit ergo fides quae rogat. Certe totum dat Deus. Ut enim daret mihi, rogavi: ut rogaroravi. Solvatur quaestio: non enim parva est. Hoc te video loqui, quia tu prior dedisti aliquid Deo, ut caetera daret tibi. Dedisti quippe illi fidem tuam et orationem tuam. Et ubi est quod ait Apostolus: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit? Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Ecce qualis vis esse. Ergo prior dedisti Deo, et hoc dedisti quod tibi non dedit Deus? Invenisti unde dares Homo mendice, unde habuisti? Ergo unde dares? aliquid habuisti? Quid enim habes, quod non accepisti? Ergo de Dei das Deo: ex eo quod tibi dedit, a te accipit. Nam mendicitas tua, nisi ipse prior dedisset, inanissima remaneret. vos quia credidistis, accepistis: quid dici
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum sic ambulat. cogitat. anhelat ce¬
des: cum ducit pedes cius ira: dum mouet
membra odium:dum ꝑgit et ambulat.¬
et obtemꝑat mancipium crudelitatis: ec
ce uox de cȩlo. Saule. saule. quid me ꝑse¬
queris: Ecce quare dixit miscðiam con¬
secutus sum: ut fidelis eẽm. Erat infideł:
parum ẽ. Infidelis erat: et in ipsa infide¬
sericordiam consecutus ẽ: ut ẽẽt fidelis.
Quid dicturus es deo. dicenti hoc uolo:
Ergo dnẽ quitanta fecit. tanta mala in
scõs tuos facere cupiebat: tali eũ miscdia
dignum existimas: hoc uolo. An ocłs
tuus nequam ẽ. quia ego bonus sum :
orate fide. S orare fide nonpossetis:
nisi fidem haberetis. Non enim orat. ni¬
si fides. Quomodo enim inuocabunt. in
quem non crediderunt: Aut quomͦ cre¬
dent ei quem non audierunt: Quom
autẽ audient. sine p̃dicante: Aut quomꝰ
p̃dicabunt nisi mittantur: Idõ loquim᷑:
quia missi sumus. Audite nos: audite illũ

Expanded text:
Et cum sic ambulat, cogitat, anhelat caeEt cum sic ambulat, cogitat, anhelat caedes; cum ducit pedes ejus ira, movet membra odium, dum pergit et ambulat, obtemperat mancipium crudelitati: et ecce vox de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris? Ecce quare dixit, Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem. Erat infidelis; parum est, erat in ipsa infidesericordiam consecutus est, ut fidelis esset . Quid dicturus es Deo dicenti, Hoc volo? Ergo, Domine, ille qui tanta fecit, tanta mala in sanctos tuos facere cupiebat, tali eum misericordia dignum existimas? Hoc volo. An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum ? orate fide. Sed orare fide non possetis, nisi fidem haberetis. Non enim orat, nisi fides. Quomodo enim invocabunt, in quem non crediderunt? Aut quomodo credent ei quem non audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante? Aut quomodo praedicabunt, si non mittantur ? Ideo loquimur, quia missi sumus. Audite nos, audite illum
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum dicit apłs. Misericordiam consecu¬
tus sum. ut simfidelis. O confessio. Non
ait miscdiam consecutus sũ. quia fidelis
eram: s ut fidelis eẽm miscd̾iam consecutꝰ
mus saulum seuientem. spectemus furen¬
tem: spectemus odia anhelantẽ: sanguinẽ
sitientem. Spectemus eũ fr̃s. Magnum
spectaculum. Ecce ad est. post stephani ne¬
cem. post effusũ testis dei lapidib sangui¬
ta: ut et in eoꝵ manibus lapidaret. Tunc
disꝑsi sunt fr̃s. qui erant ierosolimis con¬
gregati: et ille seuiens. cui parũ fuerat
uidere se effudisse sanguinẽ stephani. ac¬
cepit litteras a pͥncipibus sacerdotũ. ut iret¬
in damascum:et quoscunq ibi inueniret
xp̃ianos. uinctos adduceret. Et ibat. Hȩc
huc sauli. nondum pauli. Ibat. Quid habe¬
bat incorde: Quid nisi mala: Date mͥ me¬
rita eius. Simcrita quęris: damnationis
sunt. non liberationis. Ibat gͦ seuire in
lupus. pastor futurus. Sic ibat. Non enĩ
poterat aliter ire adilla: ꝓpter quȩ ibat.

Expanded text:
Iterum dicit Apostolus, Misericordiam consecutus sum. O confessio! Non ait, Misericordiam consecutus sum, quia fidelis eram; sed, ut fidelis essem, misericordiam consecutus mus Saulum saevientem, spectemus furentem, spectemus odia anhelantem, sanguinemque sitientem. Spectemus, fratres, eum; magnum spectaculum. Ecce post Stephani necem, post effusum testis Dei lapidibus sanguitium, ut et in eorum etiam manibus lapidaret, tunc dispersi sunt fratres qui erant Jerosolymis congregati; et ille saeviens cui parum erat vidisse et fudisse sanguinem Stephani, accepit litteras a principibus sacerdotum, ut iret Damascum, et quoscumque ibi inveniret Christianos, vinctos adduceret. Et ibat. Haec huc Sauli, nondum Pauli. Ibat. Quid habebat in corde? Quid, nisi malum? Date mihi merita ejus. Si merita quaeris, damnationis sunt, non liberationis. Ibat ergo saevire in lupus pastor futurus: sic ibat. Non enim poterat aliter ire ad illa, propter quae ibat.
Abbreviated transcription (Latin):
modo te illuminat. Nam in eo ipso qͦd uer¬
bum erat apud dm̃. utiq stabat. quia non
mutabat᷑. Et ds̃ erat uerbum. et u̾bũ caro
factum ẽ. Caro ꝑtransitum multa fecit. et pas¬
sa ẽ.: uerbum stecit. Ipso uerbo cor illuminat᷑.
quia ipso uerbo caro quam suscepit hono¬
ratur. Iolle uerbum. quid ẽ caro: Hoc ẽ quod
tua. Caro autem xp̃i. ut honoretur. u̾bum
caro factum ẽ. et habitauit in nobis. Clame
amate coniuiges urãs. et non scłariter. Nam
scd̃m xp̃m. amare debetis. ut scdm dm̃ illis
consulatis. et non in eis nisi xp̃m diligatis:
etoderitis in urĩs. si xp̃m habere no¬
luerint. Ipsa ẽ enimcaritas illa diuina
sam quid eis ꝓderit tͣnsitoria ⁊ mortał caritas

Expanded text:
modo te illuminat. Nam et in eo ipso quod Vermodo te illuminat. Nam et in eo ipso quod Verbum erat apud Deum, utique stabat, quia non mutabatur. Et Deus erat Verbum: et Verbum caro factum est. Caro per transitum multa fecit, et passa est: Verbum stetit. Ipso Verbo cor illuminatur; quia ipso Verbo caro, quam suscepit, honoratur. Tolle Verbum, quid est caro? Hoc est quod tua. Caro autem Christi ut honoretur, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Clameamate conjuges vestras, etsi saeculariter. Nam secundum Christum amare debetis, ut secundum Deum illis consulatis, et non in eis nisi Christum diligatis, et oderitis in vestris si Christum habere noluerint. Ipsa enim est charitas illa divina. Nam quid eis proderit trans
Abbreviated transcription (Latin):
ris. quid insanis: Turba ẽ illa. contradicens
ne cȩcus clamet. et aliquanti xp̃iam sunt.
qui ꝓhibent uiuere xp̃iane: quia et illa tͣ¬
ba cum xp̃o ambulabat. et uociferantem
hominẽ. et xp̃m aclucem desiderantem.
ab ipsius xp̃i beneficio prohibebat. Sunt
tales quidam xp̃iam: sed uincamus illos. Ui¬
uamus bene: et ipsa uita sit uor nr̃ã ad xp̃m.
mabat: quando sanauit.stetit. Transitus ꝓ
intentos nos facit ad clamandum.Quis ẽ tͣr¬
situs xp̃i: Quicquid ꝓ nobis temporaliter
ꝑtulit: transitus eius ẽ. Natus ẽ: transiit.
Nunquid adhuc nascit᷑: Ercuit: transiit
Nunqͥd adhuc crescit: Suxit. Nunqͥd adhuc
adhuc dormit: Postremo prensus ẽ. uinct
ẽ. uerberatus ẽ. spinis coronatuc ẽ. alapis
cesus ẽ. sputis illitus. ligno suspensus. oc¬
cisus. lancea ꝑcussus. sepultus. resurrexit.
adhuc transit: ascendit in celum. sedet ad dex¬
teram patris.Stetit. Clama quantũ potes.

Expanded text:
ris? quid insanis? Turba illa est contradicens, ris? quid insanis? Turba illa est contradicens, ne caecus clamet. Et aliquanti christiani sunt, qui prohibent vivere christiane: quia et illa turba cum Christo ambulabat, et vociferantem hominem ad Christum ac lucem desiderantem ab ipsius Christi beneficio prohibebat. Sunt tales christiani: sed vincamus illos, vivamus bene; et ipsa vita sit vox nostra ad Christum. mabat: quando sanavit, stetit. Transitus Christi intentos nos faciat ad clamandum. Quis est transitus Christi? Quidquid pro nobis temporaliter pertulit, transitus ejus est. Natus est, transiit: numquid adhuc nascitur? Crevit, transiit: numquid adhuc crescit? Suxit: numquid adhuccit? Postremo prensus est, vinctus est, verberatus est, spinis coronatus est, alapis caesus est, sputis illitus, ligno suspensus, occisus, lancea percussus, sepultus resurrexit: adhuc transit. Ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris: stetit. Clama quantum potes:
Abbreviated transcription (Latin):
re mei fili dauid. Ciamabat cecus xp̃o tͣnse¬
unte: metuebat enim ne transiret. et ñ sa¬
naret. Et tantum clamabat. ut turba pro¬
hibente nontaceret. Uicit contradictorẽ.
tenuit saluatorem. Obstrepentib cunctis
exclamare ꝓhibñtibꝰ stecit iħc: uocauit eũ et
dixit ei. Quid uis tͥ fieri: Domine inqͥt ut
uideam. Respice ait dñs: fidestuate saluũ fe¬
cit. Amate xp̃m: desiderate lumen quod est¬
est ipse xp̃c. si desiderauit ille lumen corpo¬
ris:quanto plus lumen cordis desiderare
debetis: Ad eum non uocib s morib clame¬
nichil nobis sit. omne qͦd transit. R ep̃hensur
sunt nos quando sic iixerimus canquã dile¬
ctores nr̃i. homines scłares.amantes t̾ram. sapi¬
entes puluerem. nichil de celo ducentes. nec¬
auras liberas cordis nare carpentes: rep̃hen¬
suri sunt nos ꝑculdubio. atq dicturi. si ui¬
derint nos ista t̃rena contemnere. Quid pate¬

Expanded text:
re mei, fili David. Clamabat caecus Christo transere mei, fili David. Clamabat caecus Christo transeunte. Metuebat enim ne transiret, et non sanaret. Et quantum clamabat? Ut turba prohibente non taceret. Vicit contradictorem, tenuit Salvatorem. Obstrepentibus turbis et clamare prohibentibus, stetit Jesus, vocavit eum, et dixit ei: Quid vis tibi fieri? Domine, inquit, ut videam. Respice, fides tua te salvum fecit . Amate Christum; desiderate lumen, quod ests. Si desideravit ille lumen corporis, quanto plus lumen cordis desiderare debetis? Ad eum, non vocibus, sed moribus clamenihil nobis sit omne quod transit. Reprehensuri sunt nos, quando sic vixerimus, quasi dilectores nostri homines saeculares, amantes terram, sapientes pulverem, nihil de coelo ducentes, auras liberas corde, nare carpentes: reprehensuri sunt nos procul dubio, atque dicturi, si viderint nos ista humana, ista terrena contemnere: Quid pate
Abbreviated transcription (Latin):
bras queris:.latebras queris.:turpitudinem
non profiteris.S et qui non hñt uxores:
et sunt quasi meretricum licentius amato¬
res. Idõ dixi quasi: quia et ipsi damnant᷑
Si iam sunt fideles puto quia et ad olescers
ne iniuriam faciat humanȩ pudicicie. ne os¬
fendat decussanguinis sui. Si gͥ ñ facis ha¬
bitare meretricem quam diligis cũ matre
tua. uł cumsorore dua. nesicut dixi offendas
decus sanguinis tui: facis habitare in cor¬
de cuo dilectionem meretricis cũ dilectio¬
ne dei. et offendis decus sanguinis xp̃i:¬
Amate dm̃. nichil melius inuenitis. Amatis
argentum. quia melius ẽ ferro et eramen¬
to: amatis plus aurũ. quia melius ẽ ar¬
gento. Amatis plus lapides p̃ciosos: quia ẽt
auri p̃cium suꝑant. Amatis postremo istam
lucem: quam dimittere formidat omnis qͥ
mortem timet. Amatis in quam istam lucẽ.
quomodo eam amore quodam ingenti.de¬
siderabat. qui post iħm clamabat: misere¬

Expanded text:
bras quaeris, latebras quaeris, turpitudinem bras quaeris, latebras quaeris, turpitudinem non profiteris. Sed et qui non habent uxores, et sunt meretricum quasi licentius amatores ideo dixi, Quasi, quia et ipsi damnantur, si jam sunt fideles; puto quia et adolescens injuriam faciat humanae pudicitiae, ne offendat decus sanguinis sui. Si ergo non facis habitare meretricem, quam diligis, cum matre tua, cum sorore tua, ne, sicut dixi, offendas decus sanguinis tui; facis habitare in corde tuo dilectionem meretricis cum dilectione Dei, et offendis decus sanguinis ChriAmate Deum, nihil melius invenitis. Amatis argentum, quia melius est ferro et aeramento: amatis plus aurum, quia melius est argento: amatis plus lapides pretiosos, quia et auri pretium superant: amatis postremo istam lucem, quam dimittere formidat omnis qui mortem timet; amatis, inquam, istam lucem, quomodo eam amore quodam ingenti desiderabat, qui post Jesum clamabat, Misere
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dominus daret dicturum ẽẽ ꝓmissi. De
licita humana: de illicita humana:de il¬
la excellentiatq diuma. Int̾rogemus di¬
uinam caritatem: et ponamus ante illam
duas humanas caritates: et dicamus ei. Et¬
ce licita caritas humana: qua uxor diligi¬
tur et filii. alieq necessitudines seculares.
Ecce alia illicita. qua diligit᷑ meretrix. qua
diligitur aliena ancilla. qua diligitur alie¬
na filia non petita. non ꝓmissa:qua dili¬
gitur uxor alienã. Duȩ sunt ante te carita¬
tes. Cum qua istarum uis manere: Eligit
manere cum illahumana licita: cũ illa il¬
licita humana non manet. Nemo sibi di¬
cat: ambas habeo.Si ambas habes: ad¬
mittendo adte dilectionem meretricis.
iniuriam facis in quã matronȩ. quȩ ibi
habitat. diuine caritati. Puto enim quia siho
mo coniugatꝰ diligas meretricem. non mit¬
tis meretricem indomũ tuam. ut habitet cum
matrona tua:non usq: adeo progrederis. Tene¬

Expanded text:
quod Dominus daret, dicturum esse promisi; de quod Dominus daret, dicturum esse promisi; de licita humana, de illicita humana, de illa excellenti atque divina. Interrogemus divinam charitatem, et ponamus ante illam duas humanas charitates, et dicamus ei: Ecce licita charitas humana, qua uxor diligitur, et filiae aliaeque necessitudines saeculares: ecce alia illicita, qua diligitur meretrix, qua diligitur ancilla aliena, qua diligitur aliena filia non petita, non promissa, qua diligitur uxor aliena. Duae ante te sunt charitates; cum qua istarum vis manere? Qui eligit manere cum illa humana licita, cum illa humana illicita non manet. Nemo sibi dicat, Ambas habeo. Si ambas habes admittendo ad te dilectionem meretricis, injuriam facis tanquam matronae, quae ibi habitat, divinae charitati. Puto enim, quia si homo conjugatus sis, et diligas meretricem, non mittis meretricem in domum tuam, ut habitet cum matrona tua. Non usque adeo progrederis. Tene
Abbreviated transcription (Latin):
unum corpus ẽ: Et testimonium de scͥpt᷑a
dedit: quod scriptum ẽ. erunt duo in car¬
ne unã. Dictum ẽ enim hoc diuinitꝰ sed de
uiro et uxore. ubi licet. ubi concessũ ẽ. ubi
honestum ẽ: non ubi turpe. ñ ubi illici¬
tum. ñ ubi omni ratione damnabile. Sic̃
autem una fit caro. inꝑmircione licita ui¬
ri et uxoris: sic una fit caro. inꝑmixtione
illicita meretricis et amatoris. Cum gͦ una
fiat caro: illud te t̃reat. illud exhorreat.
inte: attende membra xp̃i. qui emptus es
sanguine xp̃i. Tollens gͦ membra xp̃i. faci¬
am membra meretricis: Hoc qui non hor
frs mei. Ecce ponamus quod non ẽ. ꝓmi¬
sisse dm̃ talibus impunitatem et dixisse.¬
quia qui talia fecerint. miserebor eoꝵ. ñ eos
damno: faciamus dixisse hoc dm̃. Etiam
ꝓmissa impunitate.tollit quisq m̃bra xͥ.
et facit membra meretricis: Non facis: si
est tibi tercia diuina dilectio. Et enĩ tres
dilectiones commemoraui: de tribus me

Expanded text:
unum corpus efficitur? Et testimonium de Scriptura unum corpus efficitur? Et testimonium de Scriptura dedit quod scriptum est, Erunt duo in carne una . Dictum est enim hoc divinitus: sed de viro et uxore ubi licet, ubi concessum est, ubi honestum est; non ubi turpe, non ubi illicitum, non ubi omni ratione damnabile. Sicut autem una fit caro in permixtione licita viri et uxoris: sic una fit caro in permixtione illicita meretricis et amatoris. Cum ergo una fit caro, illud te terreat, illud exhorreat in te attende membra Christi, qui emptus es sanguine Christi. Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Hoc qui non horrfratres mei: ecce ponamus, quod non est, promisisse Deum talibus impunitatem, et dixisse, Qui talia fecerint, miserebor eorum, non eos damnabo. Faciamus hoc dixisse Deum. Etiam promissa impunitate tollit quisque membra Christi, et facit jam membra meretricis? Non facit, si est ibi tertia divina dilectio. Etenim tres dilectiones commemoravi: de tribus me,
Abbreviated transcription (Latin):
homines numerandus est Non enĩ laudan¬
dus ẽ. qui amat filios suos: sed damnandꝰ
ẽ. qui non amat filios. Adhuc enim uideat.
cum quib ei debet eẽ dilectio ista cõmunis.
Amant filios et fere. amant filios aspides. a¬
mant filios trigides: amant filios leones.
Nulla enimbestia ẽ: quȩ non filiis suis
blande murmuret. Nam cum t̾reat hoĩes¬
leo. paruulos fouet. fremit insiluis. ut ne¬
mo transeat. Intrat inspeluncam ubi ha¬
bet filios suos: omnẽ rabiem feritatis expo¬
nit. foris eam ponit: cum ipsa non ingredit᷑
Ergo qui non amat filios suos: etiam leone
peior est. Humana sunt ista: et licita sunt.
corpus xp̃i estis. Audite apłm: et t̾remini.
Non potuit enim grauius dicere. non po¬
tuit uehementius. ñ potuit acrius deter¬
rere xp̃ianos. ab amore fornicationis: nͥ
ubi dixit. Tollens gͦ membra xp̃i. faciã mẽ¬
bra meretricis: Ut autem hoc diceret suꝑiꝰ
ait. Nescitis quia qui adheret meretrici

Expanded text:
homines numerandus est. Non enim laudanhomines numerandus est. Non enim laudandus est qui amat filios suos; sed damnandus est qui non amat filios. Adhuc enim videat cum quibus debet ei esse dilectio ista communis. Amant filios et ferae: amant filios aspides, amant filios tigrides, amant filios leones. Nulla enim bestia est, quae non filiis suis blande immurmuret. Nam cum terreat homines, parvulos fovet. Fremit leo in silvis, ut nemo transeat: intrat in speluncam, ubi habet filios suos, omnem rabiem feritatis exponit. Foris eam ponit, cum ipsa non ingreditur. Ergo qui non amat filios suos etiam leone pejor est. Humana sunt ista, et licita sunt. corpus Christi estis. Audite Apostolum, et terreamini. Non potuit enim gravius dicere, non potuit vehementius, non potuit acrius deterrere Christianos ab amore fornicationum, nisi ubi dixit: Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Ut autem hoc diceret, superius ait: Nescitis quia qui adhaeret meretrici,
Abbreviated transcription (Latin):
& plateis. licita caritas: qua diligit᷑ meretrix.
Indomo dei. intemplodei. inciuitate xp̃i. in
corpore xp̃i: etiam meretricis amor ad gehen¬
nas amantẽ ꝑducit. Licitam gͦ caritatẽ habe¬
te. Humana ẽ. s ut dixi. licita ẽ. Non solum
autẽ italicita ẽ. ut concedat᷑. s ita licita ẽ. ut
si de fuerit rep̃hendat᷑. Licuit uob̃ humana
caritate diligere coniuges. diligere filios. di¬
ligere amicos urõs. diligere uicinos urõs: di¬
ligere ciues ur̃os. Omnia enim ista habent
necessitudinis uinculum: et gluten quodã
modo caritatis. S uidetis istam caritatem
esse posse et impiorum. id est. paganoꝵ:. iu¬
deoꝵ. hereticorum. Quis enĩ eoꝵ non amat
uxorem. filios. uicinos. affines. amicos. et¬
cetera talia: Hec gͦ humana ẽ. Si gͦ tali qͥs¬
q crudelitate efferat᷑. ut ꝑdat etiam huma¬
num dilectionis affectum. et non amet fili¬
ossuos. non amet conuigem suam:nec inter

Expanded text:
et plateis magis licita charitas diligitur quam meretrix: et plateis magis licita charitas diligitur quam meretrix: in domo Dei, in templo Dei, in civitate Christi, in corpore Christi, etiam meretricis amor ad gehennas amantem perducit. Licitam ergo charitatem habete: humana est; sed, ut dixi, licita est. Non solum autem ita licita est, ut concedatur: sed ita licita, ut si defuerit, reprehendatur. Liceat vobis humana charitate diligere conjuges, diligere filios, diligere amicos vestros, diligere cives vestros. Omnia enim ista nomina habent necessitudinis vinculum, et gluten quodam modo charitatis. Sed videtis istam charitatem esse posse et impiorum, id est, Paganorum, Judaeorum, haereticorum. Quis enim eorum non amat uxorem, filios, fratres, vicinos, affines, amicos, etc.? Haec ergo humana est. Si ergo tali quisque crudelitate effertur, ut perdat etiam humanum dilectionis affectum, et non amet filios suos, et non amet conjugem suam; nec inter
Abbreviated transcription (Latin):
e caritate nobis paulo ante apłs
loquebatur. cum eiꝰ epła legeret᷑.
et eam nobis sic commendabat:
ut intelligeremus cetera omnia quãuis
magna dei dona.sine illa nichil ꝓdesse.Ubi
autem ipsa ẽ. sola eẽ non potest. Et nos gͦ
urẽ caritati. sermonẽ de caritate reddamus
Caritas alia ẽ humana:alia diuina. Huma
na. alia licita: alia illicitã.De his gͦ tribus
caritatibus uel dilectionibus duo enĩ noĩa
habet apud latinos.quȩ grecȩ agape dicit᷑.
quod dominus donauerit disseremus.
Hȩc gͦ pͥma ẽ. distributio mea. quod dixi
aliam humanam.aliam diuinam.esse ca¬
ritatem: eandemq: humanam in duo distͥ¬
bui: quod alia sit licita. alia illicita. Prius
gͦ loquor de humana licita.quȩ non rep̃¬
henditur: deinde humana illicita que dã¬
natur: tercio de diuina que nos ducit ad re
gnum. t gͦ breuiter insinuem: licita est
humana caritas. qua uxor diligit᷑. Illicita
qua meretrix uł uxor aliena. Inforo enĩ

Expanded text:
e charitate nobis paulo ante Apostolus loquebatur, cum ejus Epistola legeretur: et eam nobis sic commendabat, ut intelligeremus caetera omnia, quamvis magna Dei dona, sine illa nihil prodesse. Ubi autem ipsa est, sola esse non potest. Et nos ergo vestrae Charitati sermonem de charitate reddamus. Charitas alia est divina, alia humana: alia est humana licita, alia illicita. De his ergo tribus charitatibus vel dilectionibus; duo enim nomina habet apud Latinos, quae graece ἁγάπη dicitur; quod Dominus donaverit dicam. Haec ergo prima est distributio mea, quod dixi, aliam humanam, aliam divinam esse charitatem: eamdemque humanam in duo distribui, quod alia sit licita, alia illicita. Prius ergo loquor de humana licita, quae non reprehenditur: deinde de humana illicita, quae damnatur: tertio de divina, quae nos perducit aUt ergo breviter insinuem, licita est humana charitas, qua uxor diligitur; illicita, qua meretrix vel uxor aliena. In foro enim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Non dico ñ ut diligas patrẽ: s plus dili¬
ge xp̃m. Audi illũ dicentẽ: ne mea putes istau̾¬
ba. Qui amat patrem aut matrẽ plusqͣm me:
non ẽ me dignus.Quando audis non ẽ me
erit: ubi erit: Si non amas cum illo ẽẽ.
time sine illo eẽ.Quare timeas sine illo eẽ: Qa
cum diabolo eris: si cum xp̃o non fueris.
Et ubi erit diabolus: Audupsum xp̃m.
Ite inignem ȩt̃num: qui paratꝰ est diabolo
et angłis eius. Signe cȩli non accenderis.
ignem time gehennarum. Sinonamas
eẽ inter angłos dei. time esse inter angłos
diaboli. Si non amas esse in regno: tune
esse in camino ignis ardentis. inextingui¬
bilis. sempiterni. Tincat inte prius timor.
& erit amor. Timor pedagogus sit. Non ip¬
se inte remaneat. s te ad caritatem quasi
ad magistrum ꝑducat Explicit¬

Expanded text:
patrem, non dico ut non diligas filios; sed plus dilige Christum. Audi illum dicentem, ne mea putes ista verba: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Quando audis, Non est me erit, ubi erit? Si non amas cum illo esse, time sine illo esse. Quare time sine illo esse? Quia cum diabolo eris, si cum Christo non fueris. Et ubi erit diabolus? Audi ipsum Christum: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igne coeli non accenderis, ignem time gehennarum. Si non amas esse inter Angelos Dei, time esse inter angelos diaboli. Si non amas esse in regno, time esse in camino ignis ardentis, inexstinguibilis, sempiterni. Vincat in te prius timor, et erit amor. Timor paedagogus sit, non ipse in te remaneat, sed te ad charitatem, quasi ad magistrum perducat. SERMO C
Abbreviated transcription (Latin):
tismum xp̃i. Nam quosdam ex eis cũ eis. qͦs¬
tizauerant insuis honorib sine ulla inquo¬
quam repetitione baptismatis recepunt. nec
eos ut corrigerentur ꝑpublicas potestates
agere destiterunt. nec eoꝵ criminib ꝑ sui con¬
cilii sententiam uehementer ex aggeratis

Expanded text:
tismum Christi. Nam quosdam ex eis cum eis qtismum Christi. Nam quosdam ex eis cum eis qtizaverant, in suis honoribus sine ulla in quoquam repetitione Baptismatis receperunt, nec eos ut corrigerent per publicas potestates agere destiterunt, nec eorum criminibus per sui Concilii sententiam vehementer exaggeratis
Abbreviated transcription (Latin):
facinora ꝑpetrando. sed nec sibi eadem insa¬
na feritate parcendo. Nam ꝑ mortes uarias
maximeq precipitiorum. et aquarũ et igni¬
um. seipsosnecare consuerunt. Et in istum
furoremalios quos potuerint sexus utrius¬
q seducere aliquando ut occidantur ab ali¬
is. mortem nisifecerint comminantes. Ue¬
runtamenplerisq donatistarum displicen
tales. nec eoꝵ cõmunione contaminari se
putant. qui xp̃iano orbi terrarũ dementer
obiciunt ignotorũ crimen afroꝵ. Multa ⁊ ułt
ipsos facta sunt scismata. et ab eis se diuersis
cetibus alii atq alii separauerunt. quorum
separationem cȩtera grandis multitudo non
sensit. S apud carthaginem maximianꝰ
contra primianum ab eiusdem erroris cen¬
tum ferme epĩs ordinatus. et a reliquis. ccc.
.x. cum eis duodecim qui ordinationi eius
etiam p̃sentia corporali inter fuerant atro¬
cissima criminatione damnatus. compulit
eos nosse etiam extra eccłiam dare posse bap¬

Expanded text:
facinora perpetrando, sed nec sibi eadem insafacinora perpetrando, sed nec sibi eadem insana feritate parcendo. Nam per mortes varias maximeque praecipitiorum et aquarum et ignium se ipsos necare consuerunt; et in istum furorem alios quos potuerint sexus utriusque seducere, aliquando ut occidantur ab aliis, mortem, nisi fecerint, comminantes. Verumtamen plerisque Donatistarum displicent tales, nec eorum communione contaminari se putant, qui christiano orbi terrarum dementer objiciunt ignotorum crimen Afrorum. Multa et inter ipsos facta sunt schismata, et ab iis se diversis coetibus alii atque alii separarunt; quorum separationem caetera grandis multitudo non sensit. Sed apud Carthaginem Maximianus contra Primianum ab ejusdem erroris centum ferme episcopis ordinatus, et a reliquis trecentis decem, cum eis duodecim qui ordinationi ejus etiam praesentia corporali interfuerunt, atrocissima criminatione damnatus, compulit eos nosse etiam extra Ecclesiam dari posse Bap
Abbreviated transcription (Latin):
piscopum. Cui maiorino donatꝰ epẽ alius
ineadem diuisione successit. Qui donatus¬
eloquentia sua sic confirmauit hanc here¬
scm. ut multi estiment ꝓpter ipsum potiꝰ
eos donatistas uocari. Extant deniq scͥpta
eius. ubi apparet eum etiam non catholi¬
cam de trinitate habuisse sententiam. s ꝗͣ¬
uis eiusdem substantiȩ minorem tamen
patre filium. et minorem filio putasse spm̃
scm̃. Uerum in hunc quem de trinitate ha¬
buit eius errorem. donatistarum multitudo
intenta non fuit. nec facile in eis quisquam
qui hoc illum sensisse nouerit inuenit᷑. Isti
heretici in urbe roma montenses uocantur.
quibꝰ huc exafrica solent ep̃m mittere. aut hinc
illuc ex africa episcopi eoꝵ ꝑgere. si forte ibi
eum ordinare placuisset. Ad hanc heresem
in affrica et illi ꝑtinent qui appellant᷑ cir¬
cũcelliones. Genus hominũ agreste. et famo¬
sissime audaciȩ non solum in alios immania

Expanded text:
piscopum. Cui Majorino Donatus alius piscopum. Cui Majorino Donatus alius in eadem divisione successit, qui eloquentia sua sic confirmavit hanc haeresim, ut multi existiment propter ipsum potius eos Donatistas vocari. Exstant scripta ejus, ubi apparet eum etiam non catholicam de Trinitate habuisse sententiam, sed quamvis ejusdem substantiae, minorem tamen Patre Filium, et minorem Filio putasse Spiritum sanctum. Verum in hunc, quem de Trinitate habuit, ejus errorem Donatistarum multitudo intenta non fuit; nec facile in eis quisquam, qui hoc illum sensisse noverit, invenitur. Isti haeretici in urbe Roma Montenses vocantur, quibus hinc ex Africa solent episcopum mittere: aut hinc illuc Afri episcopi eorum pergere, si forte ibi eum ordinare placuisset. Ad hanc haeresim in Africa et illi pertinent, qui appellantur Circumcelliones, genus hominum agreste et famosissimae audaciae, non solum in alios immania