comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
platio ẽ lib̃a m̃tis ꝑspicatia. in sapĩe
spectacula cũ ammiratione suspen¬
sa. Uel certe sic̃ p̃cipuo illi nr̃i temꝑis theo¬
logo placuit: qui eam in ħ uerba diffinuit.
Contemplatio ẽ ꝑspicax et lib̃ animi contu¬
itus in res ꝑspiciendas usꝙ quaq diffusus.
Meditatio uero ẽ studiosa m̃tis incentio cͥca
aliquid inuestigandum diligent̃ insistens.
uel sic. Aleditatio ẽ ꝓuidus animi obtutus.
in ueritatis inquisitione uehement̃ occupa¬
tus. Cogitatio autem ẽ imꝓuidus animi
respectus ad euagationem ꝓnus. Uidetur
itaq tͥb ẽẽ commune & quasi substantiale
que nd̾a animi aspectum ẽẽ. Uui enĩ nil
m̃te conspicit᷑: nullũ hoꝵ recte dicit᷑. uels
cẽ affirmat᷑. Commune ẽ aut̾e tam con¬
templationi quã meditationi cͥca utilia oceu¬
pari: & in sapientiȩ uł scientiȩ studiis mari¬
me ĩmo assidue uersari. S in hoc sane solẽt
maxime a cogicatione differre: quȩ se singłis

Expanded text:
platio est libera mentis perspicacia in sapientiae spectacula cum admiratione suspensa, vel certe sicut praecipuo illi nostri temporis theologo placuit, qui eam in haec verba definivit. Contemplatio est perspicax et liber animi contuitus in res perspiciendas usquequaque diffusus; meditatio vero est studiosa mentis intentio circa aliquid investigandum diligenter insistens, vel sic: Meditatio est providus animi obtutus in veritatis inquisitione vehementer occupatus; cogitatio autem est improvidus animi respectus ad evagationem pronus. Videtur itaque tribus esse commune et quasi substantiale quemdam animi aspectum esse. Ubi enim nil mente conspicitur, nullum horum recte dicitur vel esse affirmatur. Commune est autem tam contemplationi quam meditationi circa utilia occupari, et in sapientiae vel scientiae studiis maxime imo assidue versari. Sed in hoc sane solet maxime a cogitatione differre qui se singulis
Abbreviated transcription (Latin):
uulum: inqnͣtum huimmł pariuilũ: inqͣntũ
confessio iudm. S ẽ alia confesuo cͥminis.
alia autẽ confessio laudis. Tu forte mala
tm̃ in te inuenis: erubescis. confiteris. Ille¬
forte hona etiã aliqua dep̃hendit. s. hec de

Expanded text:
ntum humilis est parvulum; inquantum confessio, Judaeum. Sed alia est confessio criminis, alia laudis. Tu forte mala tantum in te invenis, erubescis confiteri: illa bona aliqua comprehendit, et haec de
Abbreviated transcription (Latin):
dimidio dierũ meoꝵ: uad̾a ad portaᷤ inłe¬
ri. Mirat᷑ siquidẽ qđ pꝰquã dimidium
annoꝵ expleuit. pꝰqu̾a ad uirtutis culm̃
meritis excreuit. ad inferi portas relabit᷑
qui paulo ante celos se tetigisse gratulaba¬
t᷑. Porte inferi duȩ sunt: quȩ ingredien¬
tes ad omne malũ incroducunt. Una ẽ
ignorantia boni: altera concupiscentia
m̾ali. Ad has portas mortis se descensutĩ
p̃uidit: qr a deo ꝓpt̾ mentis elationẽ dereli¬
etum se c̾e dep̃hendit. S mox ad oratione
confugit: et ne inoreret᷑ obtinuit. Quid ẽ
hoc qđ erechias rex infirmat᷑. s orando a¬
morte eripit᷑: nisi qdđ sepe electi cuilibet
mens pꝰ elationem in delectationẽ rapit᷑:
s. ꝑ orationẽ aute mort̾e pͭui consensus e

Expanded text:
dam ad portas infedam ad portas inferi . Miratur siquidem quod postquam dimidium annorum explevit, postquam ad virtutis culmen meritis excrevit, ad inferi portas relabitur qui paulo ante coelos tetigisse gratulabatur. Portae inferi duae sunt, quae ingredientes ad omne malum introducunt. Una est ignorantia boni, altera concupiscentia mali. Ad has portas mortis se descensurum praevidit, quia a Deo propter mentis elationem derelictum se esse deprehendit, sed mox ad orationem confugit, et ne moreretur obtinuit. Quid est hoc quod Ezechias rex infirmatur, sed orando morte eripitur? nisi quod saepe electi cujuslibet mens post elationem in delectationem rapitur, sed per orationem ante mortem pravi consensus e
Abbreviated transcription (Latin):
ad has dñi ꝓmissiones ꝑtingere: festinaᷤ
ad robustam etate quasi ad annoꝵ. medui
ꝑuenire. Anno ᷤ dico meritoꝵ: ñ tempoi
Quantũ ꝓficis: tm̃ crescis. Qui uirtutis
culmen attingit. dimidiũ annoꝵ. imple¬
uit: quia qͣsi ad robustoᷤ mericoꝵ annos
ꝑuenit. Sciendũ qr crescentib adhuc in¬
sidiat᷑ negligentia: adultis uͦ et ad plenam
etatem ꝓuecuis surrepit suꝑbia. S qnͣtum
negligis. tm̃ decrescis. & qͣsi pꝰtergum redis.
Nam qui in negligentia dep̃hendit᷑. retro
ꝓculdubio reuocat᷑. Roga gͥ dnm̃: et dic.
Ne reuoces me un dimidio dierũ meoꝵ. Ca¬
ue gͦ negligentiam: detestare suꝑbiam.
Citõ enĩ mens se in suꝑbiam erigit: quȩ
se ad uirtutis culmen. excreuisse ꝑspexerit.
S qnͣco quis altius suꝑͣ se ꝑ suꝑbiam eri¬
git᷑. tanco inferius sub se deserente deo
ꝑ culpam deicit᷑: sic̃ scriptũ ẽ. Ascenduns
usq ad celo ᷤ: et descendunt usq ad abissos

Expanded text:
ad has Domini promissiones pertingere, festina ad has Domini promissiones pertingere, festina ad robustam aetatem quasi ad annorum medium pervenire. Annos dico meritorum, non temporum. Quantum proficis, tantum crescis. Qui virtutis culmen attingit, dimidium annorum implevit, quia quasi ad robustos meritorum annos pervenit. Sciendum quia crescentibus adhuc insidiatur negligentia, adultis vero et ad plenam aetatem provectis subrepit superbia. Sed quantum negligis, tantum decrescis, quasi post tergum redis. Nam qui in negligentia deprehenditur, retro procul dubio revocatur. Roga ergo Dominum et dic: Ne revoces me in dimidio dierum meorum. Cave ergo negligentiam, detestare superbiam. Cito enim mens se in superbiam erigit, quae se ad virtutis culmen excrevisse perspexerit. Sed quanto quis altius super se per superbiam erigitur, tanto inferius sub se, deserente Deo, per culpam dejicitur, sicut scriptum est: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt: et erant adhuc tales quib: dñs
lac potũ daret ñ escam. Erant fortassis
adhuc quasi mͦ geniti infantes: & ad ꝑci¬
piendum solidũ cibũ om̃ino impotentẽ.
Moriunt᷑ p̃terea quid̾a in puericia: nõ¬
nulli subtraunt᷑ in adolescentia. Nullus
sane istoꝵ ad illud etatis suȩ tempꝰ ꝑueni¬
re potuit: de quo ꝓpħa abacue dicit. In
medio annoꝵ notũ facies. Puto tam̃ qr
talium etiã ẽ regnũ celoꝵ: ꝓ eo qđ scͥptũ
bent᷑. Nam qui hic bene uiuere incho¬
at. futurũ ẽ ut uł in futuro scłõ qñq
ad dimidiũ annoꝵ suoꝵ ꝑueniat.
hac uita ad illam sine letali uuluere tũsit
Uulnus mortale: peccm̃ eminale. Nam
qui in cͥminali pecc̃o morit᷑. neq hie neqi
futuro ad dunidium annoꝵ ꝑducit᷑. Uiri
et enim sanguinũ et dolosi ñ dimidiabun
dies suos. Qñ eñi ad dimidiũ annoꝵ hos
ẽ ad robustam uirtutũ etatẽ ꝑueniunt: qu
ñquã in bono crescere incipiunt: Si iuso

Expanded text:
erunt, et erant adhuc tales, quibus Dominus lac potum daret, non escam. Erant fortassis adhuc quasi modo geniti infantes, et ad percipiendum solidum cibum omnino impotentes. Moriuntur praeterea quidam in pueritia, nonnulli subtrahuntur in adolescentia. Nullus sane istorum ad illud aetatis suae tempus pervenire potuit, de quo propheta Habacuc dicit: In medio annorum notum facies. Puto tamen quia talium etiam est regnum coelorum, pro eo quod scriptum bentur . Nam qui hic bene vivere inchoat, futurum est ut vel in futuro saeculo quandoque ad dimidium annorum suorum perveniat. hac vita ad illam sine lethali vulnere transit. Vulnus mortale, peccatum criminale. Nam qui in criminali peccato moritur, neque hic, neque in futuro ad dimidium annorum perducitur. Viri etenim sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos. Quando enim ad dimidium annorum hoc est ad robustam virtutum aetatem perveniunt, qui nunquam in bono crescere incipiunt? Si vis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto attentius commnendat᷑. tanto arden¬
tius desiderat᷑. In moyse namq ꝑt̾ram
lacte et melle manante incelligit᷑: in sapien¬
tia salomonis. ꝑ escam omne habentẽ inse
delectamentũ. omnẽq saporem describit᷑. Hãc
apłs manifestius describit: hanc in eu̾głio
ñ uidit. nec ut eo audiuit. & in eor hoĩs

Expanded text:
quanto attentius commendatur, tanto ardenquanto attentius commendatur, tanto ardentius desideratur. In Moyse namque per terram lacte et melle manantem intelligitur. In Sapientia Salomonis per escam omne habentem in se delectamentum, omnem saporem describitur. Hanc Apostolus manifestius describit. Hanc Dominus apenon vidit, nec auris audivit, et in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ pͥus homini cum adhuc quasi infirmi¬
or eẽt. ħ manifestari non debuit: sic ꝓcul
dubio illud ulterius celari ñ oportuit. Co¬
gita mͦ uͥ sit constantia mr̃m. abstinentia
confessoꝵ: pene totũ hoc in his mͦ temꝑib
defecit: cur hoc nisi qr mundus iam in
seniũ uergit: qui iam dimidiũ annoꝵ.
transcurrit: Quia gͦ ante annoꝵ dimi¬
dium mundo quasi adhuc infirmo illd̃
diuini consilii archanũ manifestari ñ
potuit. nec ultra annoꝵ suoꝵ medium
qñ eũ a sua uirtute necẽe erat deficere.
celari ñ oportuit: recte mnc dicit᷑. In me¬
dio annoꝵ notum facies. S forte gratiꝰ
accipit᷑: si in hoc aliqua moralit̾ loqua¬
m᷑. In medio annoꝵ notũ facies. Tempꝰ
qd̾dam iudet᷑ descͥbere: qñ nescio quid
magnũ. quib placuerit. ds̃ uult mani¬
festare. Miram & ineffabiłe quad̃a dul¬
cedinem inuenimus in scͥpturis scĩs. sepe
descͥptam. frequent᷑ nob̃ ꝓmissam: quȩ

Expanded text:
sicut prius homini cum adhuc quasi infirmisicut prius homini cum adhuc quasi infirmior esset hoc manifestare non debuit, sic procul dubio illud ulterius celari non oportuit. Cogita modo ubi sit constantia martyrum, abstinentia confessorum, pene totum hoc in his modo temporibus defecit. Cur hoc, nisi quia mundus jam in senium vergit, quia jam dimidium annorum transcurrit? Quia ergo ante annorum dimidium mundo quasi adhuc infirmo illud divini consilii arcanum manifestari non potuit, nec ultra annorum suorum medium quando eum a sua virtute necesse erat deficere, celari non oportuit, recte nunc dicitur: in medio annorum notum facies. Sed forte gratius accipitur si in hoc aliqua moraliter loquamur: In medio annorum notum facies. Tempus quoddam videtur describere, quando nescio quid magnum quibus placuerit Deus vult manifestare. Miram et ineffabilem quamdam dulcedinem invenimus in Scripturis sanctis saepe descriptam, frequenter nobis promissam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
plenã etatẽ ꝑuenit. qđ mediũ annor suoꝵ
transegit: qñ iam ꝓ dño pocerat etiam ui¬
imicos diligere. qn̾ idonea erat dñm suũ
etiã usq ad morc̾ẽ diligere. Instabat itaꝙ
tune temꝑis temptis illud: de quo ꝑ aba¬
eue p̃dictum fuerit. In medio annoꝵ noũi
facies. Quid tam̃ ẽ. qđ notũ cunc futurũ fuit
qd̃ iam foite dñs notũ fecit: Quid queso
nisi mysteriũ illud pͥus absconditũ. qđ nemo
huiꝰ mundi pͥncipũ cognouit: quid inqm
nͥ altitudin̾e illam consilii diini suꝑ salu¬
tem geni̾s humani : fident̃ assero qͥa usq
ad tempꝰ illud nemo plene cognouit. qͣnͣtũ
d̾s salutem hominũ dilexerit. qui etiam
tradidit illum. Congruum ualde fuit
ut homini tunc ignosceret. qđ ds homi¬
nem etiam usq ad humane infirmitatis
angustias. usq ad crucis mortisq ohpbria
diligeret: qñ et homo idoneus erat cuncta
mundi huius ꝓ dño contempn̾e. insuꝑ et
animã suam ꝓ ipso in morte ponere. S

Expanded text:
plenam aetatem pervenit, quod medium annorum suorum transegit, quando jam pro Domino poterat etiam inimicos diligere, quando idonea erat Dominum suum etiam usque ad mortem diligere. Instabat itaque tunc temporis tempus illud de quo per Habacuc praedictum fuerat, in medio annorum notum facies. Quid tamen est quod notum tunc futurum fuit, quod jam forte Dominus notum fecit? Quid, quaeso, nisi mysterium illud prius absconditum, quod nemo hujus mundi principum cognovit, et quid, inquam, nisi altitudinem illam consilii divini super salutem generis humani? Fidenter assero, quia usque ad tempus illud nemo plene cognovit quantum Deus salutem hominis dilexerit, qui etiam tradidit illum. Congruum valde fuit ut homini tunc innotesceret quod Deus hominem etiam usque ad humanae infirmitatis angustias, usque ad crucis mortisque opprobria diligeret, quando et homo idoneus erat cuncta mundi hujus pro Domino contemnere, insuper et animam suam pro ipso in morte ponere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
reliquimꝰ om̃ia quid gͦ erit nob̾: Quin
potius qđ ꝓmittit᷑ qñ dabit᷑ nob̾: Non
iam dubitamꝰ de ꝓmissione: s adhue in¬
certi sumus de temꝑe. Nec iam queri¬
mus quid sit: qđ sciri non pot nͥ ab eo
qui ꝑcipit. De dando eo nulla nobis
ẽ utiq hoc meũ nosse temꝑa uł mom̃ta. et
quȩ ipse ꝑ me scire non merui. aliis manife
pondeat: ꝓ me uob̃ sua responsione satisfa¬
ciat. In medio inquit annoꝵ notũ facies.
Mira ꝓpħe prudentia: qđ te scire uoluit: ⁊̾
tam̃ dicere noluit. Si uob̾ loqueret᷑ dubita¬
re quis poterat: Deo hoc dicit: quasi eui m̃¬
tiri ñ audeat. Noluit gͦ dicere in medio
annoꝵ notum faciet: s ait. In medio annoꝵ
notũ facies. Uide gͦ qui ħ t̃ nota fieri optaᷤ.
qui ħ tͥ manifestari defideras: Uide inqu̾a
si iam ad mediũ annoꝵ tuoꝵ. uenisti: si
iam ad ꝑfectam etat̾e ꝑuenisti. Nlam ĩ me¬
dia etate ut om̃s noimus statura corpis

Expanded text:
reliquimus omnia, quid ergo erit nobis? Quin reliquimus omnia, quid ergo erit nobis? Quin potius quod promittitur, quando dabitur nobis? Non jam dubitamus de promissione, sed adhuc incerti sumus de tempore. Nec jam quaerimus quid sit quod sciri non potest, nisi ab eo qui perceperit. De dando eo nulla nobis est utique hoc meum, nosse tempora vel momenta: et quae ipse per me scire non merui, aliis manifespondeat, pro me vobis ipse sua responsione satisfaciat: In medio, inquit, annorum notum facies. Mira prophetae prudentia, quod te scire voluit; tibi tamen dicere noluit. Si nobis loqueretur, dubitare quis poterat, de hoc dicit, quasi cui mentiri non audeat. Noluit ergo dicere, in medio annorum notum faciet; sed ait, in medio annorum notum facies. Vide ergo qui haec tibi nota fieri optas, qui haec tibi manifestari desideras. Vide, inquam, si jam ad medium annorum tuorum venisti, si jam ad perfectam aetatem pervenisti. Nam in media aetate, ut omnes novimus, statura corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quẽad modũ multiphariȩ multisq mo¬
dis. ds loquens patrib in ꝓpħis siue ĩ apłis.
nouissime autẽ loquens et nob̃ in filio.
suo. ꝓmittit nescio quid nouũ. nescio quid
magnũi: qđ quid sit. scire om̃ino ñ poteĩt
nisi qui exꝑiri meruerunt. Est autem
manua absconditũ ut in apocalipsi beatꝰ
ioh̃es asseruit: & apls paulus testat᷑. qͥa
in cor hominis ñ ascendit. Sibi autẽ suisq
similib reuelatum ostendit: cum dicit.
ti sclo: ne hoc expectaret᷑ in futuro. Ue¬
rũtam̃ iuxta luteram. hoc utiq stare ñ
poterit. neq enim qui unam uxorem re¬
liquerit centũ in scło s et in futuro uͥ
nec nubent nec nubent᷑: saltim unam
minime habebit. S quia ꝑcentũ celeste
aliquid scͥptura sacͣ significare consueuit.
in eo qđ centupłu ꝓmictit᷑. dulcedinẽ qd̾e
ꝓ dulcedine ꝓmittit: s celestem ꝓ carna¬
li. sp̃ualem ꝓ animali. ꝓ terrena anglicã
ꝓ humana diuinam. S inquis: ecce noᷤ

Expanded text:
admodum multifarie, multisque modis Deus loquens patribus in prophetis sive apostolis, novissime autem loquens et nobis in Filio suo, promittit nescio quid novum, nescio quid magnum, quod quid sit scire omnino non poterunt, nisi qui experiri meruerunt? Est enim manna absconditum, ut in Apocalypsi beatus Joannes asseruit , et apostolus Paulus testatur, quia in cor hominis non ascendit. Sibi autem, suisque similibus revelatum ostendit, cum dicit: ti saeculo, ne hoc exspectaretur in futuro. Verumtamen juxta litteram hoc utique stare non poterit. Neque enim qui unam uxorem reliquerit, centum in hoc saeculo, sed in futuro, ubi nec nubent, nec nubentur, saltem unam minime habebit. Sed quia per centum coeleste aliquid Scriptura sacra significare consuevit, in eo quod centuplum promittitur, dulcedinem quidem pro dulcedine promittit, sed coelestem pro carnali, spiritualem pro animali, pro terrena angelicam, pro humana divinam. Sed, inquis: Ecce nos
Abbreviated transcription (Latin):
abacuc. in semet ipso quilibet exꝑit᷑. Sol et
quid sit contemplatio det̾minando uł dif¬
finiendo docuimus: suꝑẽ ut eam ꝑspeties
diuidamꝰ: et qtͦ sint genera contemplationũ
ex autem sunt contẽplationũ genera
a se. et int̾ se. omnino diuisa. Primũ
itaq ẽ in imaginatione. et scđm soła ima¬
ginationem: scd̾m ẽ in imaginatioẽ scdm

Expanded text:
Habacuc in semetipso quilibet experitur: Sol Habacuc in semetipso quilibet experitur: Sol quid sit contemplatio, determinando, vel definiendo docuimus. Superest ut eam per species dividamus, et quot sint genera contemplationum nera. Sex autem sunt contemplationum genera a se et inter se omnino divisa. Primum itaque est in imaginatione et secundum solam imaginationem. Secundum est in i
Abbreviated transcription (Latin):
miratione animũ saciare. Uides certe qđ
& suꝑius loquuti sumus qͦmͦ contemplati¬
onis nr̃e negotium sanꝑ uixta aliquid sus¬
pendit̃ atq ꝓtrahit᷑ dum contemplantis
animus iocunditatis suȩ spectaculo libent̃
immnorat᷑. dum semꝑ studet uł in id ipsum
sepe redire. uł in eodem diutius inmobi¬
lit ꝑmanere. Audi de illo contemplationiᷤ
mͦ qui quodamm̾ fieri solet ante & ret. Ibant
animalia & reuertebant᷑: in similitudin̾e
fulguris choruscantis. Accipe et de illo ꝑꝙ̃.
animus in diuersa rapit᷑: & nunc in hane
partem nunc in illam discurrendo. mira agi¬
litate in contiaria aguat᷑. Fulgebunt iusti:
& tanquam scintillȩ in arundineto discur¬
rent. Illũ qui quasi sursum. & deoisũ fit:
Ad illum contemplandi modum qui uelut
in girum ducit᷑: ꝓpħica illa uoce admone¬
ris qua dicit᷑. Leua in circuitu oculo ᷤ tuo ᷤ et
uide. Tunc autẽ concemplationis radius ue¬
lut uno in loco immobilit̾ figit᷑: qñ illud

Expanded text:
satiare. Vides certe quod et superius locuti sumus, quomodo contemplationis nostrae negotium semper juxta aliquid suspenditur atque protrahitur, dum contemplantis animus jucunditatis suae spectaculo libenter immoratur, dum semper studet, vel in ipsum saepe redire, vel in eodem diutius immobiliter permanere. Audi de illo contemplationis modo qui quodammodo fieri solet ante et retro: Ibant animalia et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis . Accipe et de illo per quem animus in diversa rapitur, et nunc in hanc partem, nunc in illam discurrendo mira agilitate in contraria agitatur: Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent . Illum qui quasi sursum et deorsum fit, Ad illum contemplandi modum qui velut in girum ducitur, prophetica illa voce admoneris qua dicitur: Leva in circuitu oculos tuos; et vide . Tunc autem contemplationis radius velut in uno loco immobiliter figitur, quando illuc
Abbreviated transcription (Latin):
loquittionẽ. In excelso loquuti sunt. hoc
ꝑtinet ad clamorem. Q uasi cogitant malu
& non loquunt᷑. cũ qđ suadent malũ ẽẽ
dissimulant. malũ loquunt᷑ s quasi in se¬
creto. qñ malũ ñ abscondunt si excusant.
malũ loquunt᷑ & in excelso: qñ qd̾ manife¬
ste malũ ẽ quibꝰdam lib̾e imꝑant. Corã
gͦ ꝑfecte bonis cogitant. coram imꝑfecte
bonis uł mał susurrant. corã ꝑfecte mał
clamitant: s in uno eodemq homine hẽ
ordinẽ scruant dum ad ꝑditionem cum
rape festinant: pͥus occultũ malũ suadent.
sub sp̃ie boni. pꝰ manifestũ malũ sub ex¬
cusatione: tandẽ publicũ malũ p̃ciput̃
manifeste. Talem fortassis tunc temꝑis
clauid senserat. cui aꝑte malũ ꝑsuad̾e
ñ poterant. & iccirco iuiquitat̾e cogita¬
re quide. ñ autẽ loqui p̾sumpserunt: de¬

Expanded text:
locutionem; in excelso locuti sunt; hoc pertinet ad clamorem. Quasi cogitant malum, et non loquuntur, cum quod suadent malum esse dissimulant. Malum loquuntur, se quasi in secreto, quando malum non abscondunt sed excusant. Malum loquuntur et in excelso, quando quod manifeste malum est, quibusdam libere imperant. Coram ergo perfecte bonis cogitant, coram imperfecte bonis vel malis susurrant, coram perfecte malis clamitant. Sed et in uno eodemque homine hunc ordinem servant, dum ad perditionem eum rapere festinant. Prius occultum malum suadent sub boni specie, post manifestum malum sub excusatione, tandem publicum malum praecipiunt manifeste. Talem fortassis tunc temporis David senserant, cui aperte malum persuadere non poterant. Et idcirco iniquitatem cogitare quidem, n
Abbreviated transcription (Latin):
alia qua qͥsq tantus. qnͣtum naturalit̾ cres¬
cere debet. Prior uidef in pueris: scda iu¬
ueuit᷑ in adultis. Puer qñ omnia meubra
sua ht̃. scłm formã ꝑfectus ẽ: et tam̃ scd̃m
naturã ꝑfectus non ẽ. Monstruosi partus
quantũcumq crescant: illam ꝑfectionem
quȩ scdm formam ẽ non recuꝑant. fides
sine bona oꝑatione. bonũ opus cũ infide¬
litate. castitas cum suꝑbia. humilitas cũ
luxuria. totũ hoc monstruosũ facit: et
nich hoꝵ. ad xꝑianam ꝑfectionem ñ attĩ¬
git. Qui talis ẽ xp̃i non ẽ: nec de deo di¬
ci pot̃. Imꝑfectũ meũ uiderunt ocłitui.
ad patremi. imꝑfectum meũ inqͥens. non quẽ¬
libet: sed imperfectum meum uide¬
runt ocłi tui. Qu̾auis tales exeant de cor¬
pore respiciunt᷑ tam̃ intuitu diuine gr̃e: re¬
spectu diuine miscd̾iȩ. Quia imꝑfectũ in.
uidunt ocuili tui. & .i. l.t. om̃s sebent᷑ dies.¬

Expanded text:
alia qua quisque tantus quantum naturaliter cresalia qua quisque tantus quantum naturaliter crescere debet. Prior videtur in pueris, secunda invenitur in adultis. Puer quando omnia membra sua habet, secundum formam perfectus est, et tamen secundum staturam perfectus non est. Monstruosi partus quantumcunque crescant, illam perfectionem quae secundum formam est non recuperant: fides sine bona operatione, bonum opus cum infidelitate; castitas cum superbia, humilitas cum luxuria, totum hoc monstruosum facit, et nihil horum ad Christianam perfectionem attingit. Qui talis est Christi non est, nec de eo dici potest, imperfectum meum viderunt oculi tui. ad patrem. Imperfectum, inquiens, non quemlibet, sed imperfectum meum viderunt oculi tui. Quamvis tales exeant de corpore, respiciuntur intuitu divinae gratiae, respectu divinae misericordiae. Quia imperfectum meum viderunt oculi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
riam sacram̃ta eccłiȩ quomͦ p̃cedentiũ rer̃
figuris p̃mntiata sint intelligimꝰ. Pana¬
gogen. inuisibilia dĩ ꝑ ea que facta sunt
intellecta conspicimꝰ. De taliũ gͦ garophila
tioꝵ. abditis penetralib ꝓdeunt flatꝰ diui¬
nȩ aspirationis: iubente tñ illo qui ꝑducit
uentos de thesauris suis. Et uident᷑ de sin¬
gulis garophilaciis tres uenti ꝓcedere. qui
autẽ ex quib ꝓdeat quia ex precedentib
patet suꝑfluum ẽ designare. Hi sunt duo¬
decim uenti qui discurrunt et ꝑflant
cotam t̾ram uiuentiũ: cota terr̃ã tuam o
emmanuel. Flant aut̃ẽ nimc hi. nunc illi.
quomͦ et qñ uult rex et dñs uentoꝵ: non
fabulosus eolus. s ille qui ascendit suꝑ
cherubin. & uolauit suꝑ pennas uentoꝵꝵ:¬
fectio formȩ : alia imꝑfectio staturȩ. Ista ẽ
qualitatis: illa ẽ quantitatis. Una qua
qͥsq talis ẽ quał scdm naturam ẽẽ debet.

Expanded text:
riam sacramenta Ecclesiae quomodo praecedentium rerum riam sacramenta Ecclesiae quomodo praecedentium rerum figuris praenuntiata sint intelligimus, per anagogen invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspicimus. De talium ergo gazont flatus divinae aspirationis, jubente tamen illo qui producit ventos de thesauris suis. Et videntur de singulis gazophylaciis tres venti procedere. Qui autem ex quibus prodeat, quia ex praecedentibus patet, superfluum est designare. Hi sunt duodecim venti qui discurrunt, et perfiant totam terram viventium, totam terram tuam, o Emmanuel. Flant autem nunc hi, nunc illi; quomodo. et quando vult rex, et Dominus ventorum, non fabulosus Aeolus, sed ille qui ascendit super cherubin, et volavit super pennas ventofectio formae, alia imperfectio staturae. Ista est qualitatis, illa est quantitatis. Una qua quisque talis est qualis secundum naturam esse debet;
Abbreviated transcription (Latin):
ridiano autẽ garophilatio. custodit᷑ aurum
celestis sapientiȩ. In pͥmo fides erudit᷑. in
scdõ oꝑatio uistruit᷑. in cercio deuotio exer¬
cet᷑: in quarto celestiũ concemplatio incho¬
at᷑. Notandũ autem qđ occidentale garo¬
storia in figura p̾cessisse ostendit. & sic du̾
se inuicẽ respiciunt. uicissim sͥ de uerita¬
tis soliditate testimoniũ ferunt. Item sep
laboꝵ. merces e regione cernit᷑. in uirtutũ
exerciciis libent desudat᷑. & satis constat
qd̾ ȩqua sͥ lance respondeant m̃sura labo¬
ris. et qualitas retͥbutionis. Iungunt᷑ oc¬
cidentale. et septemptͥonale garophilatiũ:
similit̾ ouentali iunctũ ẽ meridianum.
Nam pꝰ hystoriam coguitam. debemus
querere moralitat̾e: similit̾ pꝰ historiã ꝑ al¬
legoniȩ cogni tioñẽ ꝓficimus ad anagõge.
Pnystoriam quid factũ sit discimꝰ. ꝑ moralita¬
tem quid faciendum sit cognoscimꝰ: ꝑ allego¬

Expanded text:
ridiano autem gazophylacio custoditur aurum ridiano autem gazophylacio custoditur aurum coelestis sapientiae. In primo fides eruditur, in secundo operatio instruitur, in tertio devotio exercetur, in quarto coelestium contemplatio inchoatur. Notandum autem quod occidentale gazostoria in figura praecessisse ostendit, et sic dum se invicem respiciunt, vicissim sibi de veritatis soliditate testimonium ferunt. Item sept dum laborum merces e regione cernitur, in virtutum exercitiis libenter desudatur, et satis constat quod aequa sibi lance respondeant mensura laboris, et qualitas retributionis. Junguntur occidentale et septentrionale gazophylacium, similiter orientali junctum est meridianum. Nam post historiam cognitam debemus quaerere moralitatem. Similiter post istam, per allegoriae cognitionem proficimus ad anagogen. Per historiam quid factum sit discimus, per moralitatem quid faciendum sit cognoscimus, per allego
Abbreviated transcription (Latin):
timorem. A quacũꝙ enĩ celi plaga sustlet.
mediũ locũ tenet. & cardinał ẽ. sp̃c fortinidi¬
nis: habens hinc inde sͥ suffragantes. adextͥs
sp̃m pietatis. a sinistris sp̃m timoris. Hosgͥ
uencos ꝓducit de thesauris siuis. ipse cuiꝰ est
ille thesaurus. Thesaurus autẽ ut de ipso
aliquid uł b̾uit̃ loquam᷑: qr magnꝰ ad modũ
multũ et copiosus habet᷑. ꝑ quatuor garofila¬
tia distinguit᷑. Primũ fabricat᷑ in parte oc¬
cidentali ex sensu historico: scd̾m erigitur
in plaga septempt̾onali. ex sensu morali.
Terciũ ex allegoria exstructum stat ab ori¬
ente: quartũ uero ex anagogen ĩ meridie.
In garophilacid occidentali reconditũ ẽ ar¬
gentum eloquentiȩ: in garophilatio septem¬
ptͥonali recti ndunt᷑ uariȩ & in numere uir¬
tutũ geminȩ. In orientali garophilatio. con¬
tinent᷑ purpura et byssus. & cetera ornam̃¬
ta regalia in uariis sacramentis eccłiȩ: ĩ me¬

Expanded text:
timorem. A quacunque enim coeli plaga sufflet, timorem. A quacunque enim coeli plaga sufflet, medium locum tenet, et cardinalis est spiritus fortitudinis, habens hinc inde sibi suffragantes; a dextris spiritum pietatis, a sinistris spiritum timoris. Hos igitur ventos producit de thesauris suis ipse cujus est ille thesaurus. Thesaurus autem, ut de ipso aliquid vel breviter loquamur, quia magnus admodum, multus, et copiosus habetur, per quatuor gazophylacia distinguitur. Primum fabricatur in parte occidentali, ex sensu historico; secundum erigitur in plaga septentrionali, ex sensu morali; tertium ex allegoria exstructum stat ab Oriente; quartum vero ex anagogen, in Meridie. In gazophylacio occidentali, reconditum est argentum eloquentiae; in gazophylacio septentrionali, reconduntur variae et innumerae virtutum gemmae. In orientali gazophylacio continentur purpura, et byssus, et caetera ornamenta regalia in variis sacramentis Ecclesiae. In me
Abbreviated transcription (Latin):
telligere discernere: scire: ad affectum confi¬
dere diligere. timere. Sp̃c itaq sap̾iȩ. et
intellectus. sp̃c consilii et scĩȩ: congruunt
quia om̃is affectio ex cogitatione orit᷑: ñ qu̾ã
enĩ mens circa aliquid afficit᷑. nisi pͥus res
ipsa ꝑ cogitationẽ uideat᷑. Tres igit᷑ illi sp̃c
quos ad affectum dixius ꝑtinere: solent
ex aliis ad intellectum ꝑtinentib exurgere.
Nam constat qͥa ex sp̃ii sap̃iȩ. aliqñ ex sp̃u
incelligentiȩ. aliquotiens ex sp̃u consilii.
qñq ex sp̃u scientiȩ. mens homuuis ad for¬
titudinem erigit᷑: et ad constantiam robo
lectus flat ab oriente: Sp̃c consilu sonat ab
aquilone: sp̃c scientiȩ inconat ab occiden¬
te. E sunt quatuor hi cardinales uenti:
qñ tam̃ spirant fortitudui̾e et ht̃ unꝰqͥsq
eoꝵ. duos suffraganeoᷤᷤ. unũ huic & alterũ
inde: qr mͦ inspirant pietat̾ẽ. mͦ insufflãt

Expanded text:
telligere, discernere, scire; ad affectum confitelligere, discernere, scire; ad affectum confidere, diligere, timere. Spiritus itaque sapientiae et intellectus, spiritus consilii et scientiae, congruunt quia omnis affectio ex cogitatione oritur. Nunquam enim mens circa aliquid afficitur, nisi prius res ipsa per cogitationem videatur. Tres igitur illi spiritus quos ad affectum diximus pertinere, solent ex aliis ad intellectum pertinentibus exsurgere. Nam constat quia ex spiritu sapientiae, aliquando ex spiritu intelligentiae, aliquoties ex spiritu consilii, quandoque ex spiritu scientiae mens hominis ad fortitudinem erigitur, et ad constantiam roborlectus flat ab Oriente, spiritus consilii sonat ab Aquilone, spiritus scientiae intonat ab Occidente; et sunt quatuor hi cardinales venti: quando tamen spirant fortitudinem, habet unusquisque eorum duos suffraganeos, unum hinc, alterum inde, quia modo inspirant pietatem, modo insufflant
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑: a recte intelligentib quasi queda futu¬
roꝵ maloꝵ p̾sagia ẽẽ dinoscunt᷑. Nlam
ñ solum quȩ mala pꝰ mort̾e in anima so¬
la sequant᷑ significant: s etiã illa quȩ pꝰ
ultimũ iudicii diem in anima simul et
corꝑe. a reꝓbis sentiant᷑. p̃figurant. Signa
itaq sunt: quia quȩ pꝰ mort̾e uniꝰcuꝰq qͣsi
in ꝓximo futura sint p̾cendunt. ꝓdigia
autẽ et quasi de ꝓcul p̃dicentia recte dicunt᷑
quia quȩ rȩꝓbis pꝰ uicũcitũ ꝑmaneant p̾lo¬
ris suis. Quiã diuinȩ aspirationis fiatum
ꝑcipimus. cũ in diuinis scͥpturis celestis sa¬
pientiȩ thesauro s mirantes rimam᷑. & rimã¬
tes miram᷑: ꝓ his sap̃iȩ thesauris apłs excla¬
mat et dicit. O altitudo diuiciaꝵ sapĩe et
solet de huiꝰmodi thesauris ꝓducere: Sp̃c¬
spc̃ scĩȩ et pietatis: et sp̃c timoris dñ. Qua¬
tuor ex his ꝑtinent ad intellectũ: tres uͦ ad
affectũ. Ad intellectum enĩ ꝑtinet saꝑe. in¬

Expanded text:
ligentibus quasi quaedam futurorum malorum praesagia esse dignoscuntur. Nam non solum quae mala post mortem in anima sola sequantur significant, sed etiam illa quae post ultimum judicii diem in anima simul et corpore a reprobis sentientur, praefigurant. Signa itaque sunt, quia quae post mortem uniuscujusque quasi in proximo futura sint praetendunt. Prodigia autem, et quasi de procul praedicentia recte dicuntur, quia quae reprobis post judicium permaneant praeloris suis. Quia divinae spirationis flatum percipimus, cum in divinis Scripturis coelestis sapientiae thesauros mirantes rimamur, et rimantes miramur. Pro his sapientiae thesauris Apostolus exclamat et dicit: O altitudo divitiarum sapientisolet de hujusmodi thesauris producere? Spscientiae et pietatis, et spiritus timoris Domini. Quatuor ex his pertinent ad intellectum, tres vero ad affectum. Ad intellectum enim pertinet sapere, in
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qđ suꝑẽ paulatim deficiendo ꝑagimꝰ. lam
usq ad anno ᷤᷤ tͥginta uł triginta qͥnq fit
se ipso minor. Hoc in xp̃i corꝑe nifallor
agit᷑. facile hoc uidere pot̾ qui subtilius
intuet᷑. Corpus xp̃i dico: caput cũ menbs
Ininitio eñ mundi quasi cũ adhuc puer et̃
sufficiebat fidelib cm̃ in deo credere.: et ꝑ
oblationẽ uel sacrificia ei placere. S ad ad¬
tam̃ nouerat uł potius ñdum poterat sua
ꝓ dño relinquere: animas suas ꝓ xp̃o in
morte ponere. Postea uͦ qu̾a plenitudo tẽ¬
ꝑis uenit. pꝰquam ad plenã exat̾e ꝑuenit.

Expanded text:
uperest paulatim deficiendo peragimus. Nam usque ad annos triginta, vel quadraginta quinque fit seipso minor. Hoc in Christi corpore, ni fallor, agitur, facile hoc videre potest, qui subtilius intuetur corpus Christi, dico caput cum membris. In initio enim mundi quasi cum adhuc puer esset, sufficiebat fidelibus tantum in Deo credere, et per oblationem, vel sacrificia ei placere. Sed ad adtamen noverat, vel potius nondum poterat sua pro Domino relinquere, animas suas pro Christo in morte ponere. Postea vero quam plenitudo temporis venit, postquam ad plenam aetatem pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
ris. S cur archa: cur archa feđis: nec ciiꝰ¬
cumq s. dñi: Scimꝰ aut̾ẽ quia p̾tiosa queq au¬
rum. argentũ. & lapides p̾ciosi soleant ĩ archa
reponi. Si igit᷑ sapientiȩ et scientiȩ thesauroᷤ
cogitemus: qđ sit illud eiusmodi thesaurorũ
recondicorium citiꝰ inuenimꝰ. Quȩ erit archa
in id negotii idonea: nͥ humana intelligentias
Hautẽ archa diuino magisterio fabricat᷑ & de¬
aurat᷑: qñ humana intelligentia diuina in¬
spiratione & reuelatione ad contemplationis
grãm ꝓmouet᷑. S qñ ad hanc grãm in hac
uita ꝓficimus: quid aliud qu̾a arra s qͣsdam
future illius plenitudinis accipimus. uͥ sem¬
pit̃nȩ contemplatiomi ꝑpetuo inherebimus:
Hanc itaq grãm accipimus qͣsi arram di¬
uinȩ ꝓmissionis. qͣsi pignus diinȩ dilecti¬
onis: uelut qđdam uinculũ federis: & mo¬
nimentũ mutuiȩ caritatis. Uidesne qmͣ recte

Expanded text:
arca foederis, nec cujuscunque sed Domini? Scimus autem quia pretiosa quaeque aurum, argentum et lapides pretiosi soleant in arca reponi. Si igitur sapientiae et scientiae thesauros cogitemus, quod sit illud ejusmodi thesaurorum reconditorium citius inveniemus. Quae erit arca in id negotii idonea nisi humana intelligentia? Haec autem arca divino magisterio fabricatur et deauratur, quando humana intelligentia divina inspiratione et revelatione ad contemplationis gratiam promovetur. Sed quando ad hanc gratiam in hac vita proficimus, quid aliud quam arrhas quasdam futurae illius plenitudinis accipimus, ubi sempiternae contemplationi perpetuo inhaerebimus? Hanc itaque gratiam accipimus quasi arrham divinae promissionis, quasi pignus divinae dilectionis, velut quoddam vinculum foederis et monumentum mutuae charitatis. Videsne quam rect
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rores dñi militant aduersũ me: pliuuia
de thesauris suis. Sicut sp̃c ubi uult spirat:
sic nichilominus ꝙ qn uult spirat. S. sic̃
hic audire poces. pꝰ pluiuiã uenti ꝓducunt᷑.
b̃i enĩ qui lugent: qm̃ ipsi consolabunt᷑.
ammirationi uehement̃ insistit᷑. diligen¬
tius intendit᷑. aconita mens nunc spũ sap̃iȩ
scientiȩ tangit᷑. Qui ꝑcussit pͥmogenita egi¬
pti: ab homine usq ad pecus. Initiũ om̃is

Expanded text:
terrores Domini militant adversum me. Pluvia terrores Domini militant adversum me. Pluvia os de thesauris suis. Sicut spiritus ubi vult spirat, sic nihilominus et quando vult spirat. Et sicut hic audire potes, post pluviam venti producuntur. Beati enim qui lugent quoniam ipsi consolabuntur. admirationi vehementer insistitur, diligentius intenditur, attonita mens nunc spiritu sapiescientiae, tangitur. Qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Initium omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tatȩ nubes ꝓducit᷑: qͥa ex turpitudiuis nr̃e
recordatione caligo confusionis generat᷑. S
mibes huiꝰmodi dum ment̾e obnubilat. con¬
tra concupiscentiȩ estus. qͣsi contra soł ardo¬
res refrigeriũ p̃stat. Nam qui peccasse se
meminerit. et se peccasse erubestit: qnͣto
plus de p̃terico dolet. canto ampliꝰ de futuro
se cautiorẽ exibet. Fulgura in pliuuã fecit.
Ante fulgura nubes ꝓducit᷑. & item ful¬
gura pluuia sequit᷑. Nubes caligo confu¬
sionis. fulgur terror maiestatis: pluiia.
fietus compunctionis. Dispensante itaq
diuina pietate. pͥus ante mñtis oculoᷤ. tur¬
pitudinis nr̃ȩ memoria reducit᷑. & pꝰmo¬
dum in eoꝵ recordatione diuini terroriˢ
formidine concutit᷑: tandem int confu¬
sionẽ et formidinẽ dep̃hensa & dui fati¬
gata in fleru compungit᷑. Nubem super
me aspexi. quotienscũq confusio faciei
mee cooꝑuit me: fulgura excipio. qñ

Expanded text:
tate nubes producitur, quia ex turpitudinis nostrae tate nubes producitur, quia ex turpitudinis nostrae recordatione caligo confusionis generatur. Sed nubes hujusmodi, dum mentem obnubilat, contra concupiscentiae aestus, quasi contra solis ardores refrigerium praestat. Nam qui peccasse se meminit, et se peccasse erubescit, quanto plus de praeterito dolet, tanto amplius de futuro se cautiorem exhibet. Fulgura in pluviam fecit. Ante fulgura nubes producitur, et item fulgura pluvia sequitur. Nubes caligo confusionis, fulgur terror majestatis, pluvia fletus compunctionis. Dispensante itaque divina pietate, prius ante mentis oculos turpitudinis nostrae memoria reducitur, et postmodum in eorum recordatione divini terroris formidine concutitur, tandem inter confusionem et formidinem deprehensa, et diu fatigata in fletu compungitur. Nubem super me aspexi quotiescunque confusio faciei meae cooperuit me. Fulgura excipio, quando
Abbreviated transcription (Latin):
le: euam sine adam posse intrare. omnino
impossibile. Quiã eñi ꝓdest et̾na eognosie:
& et̾na nolle diligere: E terna aut̾e si pͥꝰ
ñ cognoscas: omnino ñ amas. Sola igit᷑
ȩtna p̃oculis habere. solis et̾nis inherere.
est: adam et euam simul scđm qued̃ã
modũ int᷑ domũ ẽẽ cdĩ. Rapunt᷑ inte¬
rim ad gustandũ. intraturi qñq ñ ad gu¬
stum. s ad inebriandũ. ut sꝑare audeãt
& confident᷑ psallant in d.d. ibimus :¬
innia quecũq uoluit
dñs fecit in celo et in t̾ra in mari
& in omnib abyssis. Si inuenerit cor in¬
telligentia lucidum ut cełu. uł econtrario
ignorantia tenebrosum ut abyssum. Item si
reppererit mente constantia solidam ut terr̃a.
uł econtra concupiscentia lubricam ut aqmͣ
ubiq quidẽ et semꝑ omnia quecũq uoluit
cens nubes ab extremo t̃rȩ. Terre nr̃e extrema:
peccã infima. et oꝑa abiecta: A tali extremi¬

Expanded text:
le, Evam sine Adam posse intrare omnino le, Evam sine Adam posse intrare omnino impossibile. Quid enim prodest aeterna cognoscere, et aeterna nolle diligere? Aeterna autem si prius non cognoscas, omnino non amas. Sola igitur aeterna prae oculis habere, solis aeternis inhaerere, est Adam et Evam simul secundum quemdam modum intra domum Dei esse. Rapiuntur interim ad gustandum, intraturi quandoque non gustandum, sed ad inebriandum, ut sperare audeant, et confidenter psallant: In domum nia quaecunque voluit Dominus fecit, in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis. Si invenit cor intelligentia lucidum ut coelum, vel e contrario ignorantia tenebrosum ut abyssum. Item, si reperit mentem constantia solidam, ut terram, vel econtra concupiscentia lubricam ut aquam, ubique quidem et semper omnia quaecunque voluitcens nubes ab extremo terrae. Terrae nostrae extrema, peccata infima, et opera abjecta. A tali extremi
Abbreviated transcription (Latin):
si delibasti gustum qͣmd̾a int̾nę suauitatis.
ad missus es ad tercium: Si tam̃ gustasti qͥa
dulcis ẽ dñs. ut cum ꝓpħa ꝓclamare possis
Quã magna multitudo dulcedinis tuȩ dñe
qũa abscondisti timentib te. Accende quid
dicat. Si gustasti inquit. Eredo qͥa ñ uisi
gustus quida dat᷑ his qui adhuc rapiunt᷑. ña
pꝰea qũa ipsi ꝑ se ire pottrunt in ebriabunt᷑.
Ineb nabunt᷑ enĩ dñe ab ub̃tate domꝰ tue:
qñ corrente uoluptatis tuȩ potab̾ eoᷤ. frater
aliud ẽ gustare: aluid ẽ potare. Sustũ acci¬
pimus ad exꝑientiam suauitatis. potus da¬
bit᷑ ad asfluentiam ebrietatis. Si accepisti
gustum: securus expectab̾ et potum. Canta¬
bis itaq cum leticia: psallere potes cũ fidu¬
cia. Letatus sũ in his quȩ dicta et cet̾a. Hoc
autẽ frat̃ diligent̃ accendendum. & maxi¬
me memoriȩ commendandũ. quia ad̾a
sine ȩua. uelle intrare ñ multũ laudabi¬

Expanded text:
si delibasti gustum quemdam internae suavitatis, si delibasti gustum quemdam internae suavitatis, admissus es ad tertium; si tamen gustasti quia dulcis est Dominus, ut cum Propheta proclamare possis: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Attende quid dicat: Si gustasti, inquit. Credo quia nonnisi gustus quidam datur his qui adhuc rapiuntur. Nam postea quam ipsi per se ire poterunt, inebriabuntur: inebriabuntur enim, Domine, ab ubertate domus tuae, quando torrente voluptatis tuae potabis eos. Frater, aliud est gustare, aliud est potare: gustum accipimus ad experientiam suavitatis; potus dabitur ad affluentiam ebrietatis. Si accepisti gustum, securus exspectabis et potum. Cantabis itaque cum laetitia, psallere potes cum fiducia: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, etc. Hoc autem, frater, diligenter attendendum, et maxime memoriae commendandum, quia Adam sine Eva velle intrare non multum laudabi
Abbreviated transcription (Latin):
celligi uult. ꝑ dñi domũ: ubi dicit ĩ domu̾
dm̃ ibimus. S apłs actestat᷑ se raptũ. iste
ut suꝑius diximus. se sꝑat et asserit iturũ.
Alulto excellentiꝰ multo dignuis ẽ. ure posse
ꝑ seipsũ: qũa rapi et portari ꝑ quelibet aliũ
Introitus enĩ eius qui ab alio rapit᷑. qnͣdu ei
ꝑ seipsum posse intrare ñ concedit᷑. introitus
inqu̾a euis ñ ex uoto pendet introire uolen¬
tis. s ex gr̃a et beneficio portare ualentis. Si
enĩ ꝑ me intrare potero: ingrediar utiq
cũ ipse uoluero. Qu̾e aut̃ẽ adhuc ab alio
portari necesse ẽ sepe etiam cũ uoluerit nͥ
cũ port itori placuerit intrare non porest:
Quid ad hec gͦ dicemus: Numqͥd uł iste
aliquid obtinere potuit qd̾ apostoluᷤ optin̾e
ñ meruit: S apostolus gratulat᷑ de p̃cerico:
is autẽ loquit᷑ de futuro. Apłs głat᷑ de re:
cumfulget lux ueritatis cenes pͥmũ celu̾: si
te succendit flamma caritatis in habitaᷤᷤscd̃m:

Expanded text:
ligi vult per Domini domum, ubi dicit: In domum Domini ibimus. Sed Apostolus attestatur se raptum, iste, ut superius diximus, se sperat et asserit iturum. Multo excellentius, multo dignius est ire posse per seipsum quam rapi et portari per quemlibet alium: introitus enim ejus qui ab alio rapitur, quandiu ei per seipsum posse intrare non conceditur, introitus, inquam, ejus non ex voto pendet introire volentis, sed ex gratia et beneficio portare volentis. Si enim per me intrare potero, ingrediar utique cum ipse voluero. Quem autem adhuc ab alio portari necesse est, saepe etiam cum voluerit, nisi cum portatori placuerit intrare non potest. Quid ad haec ergo dicemus? Nunquid vel iste aliquid obtinere potuit, quod Apostolus obtinere non meruit? Sed Apostolus gratulatur de praeterito, is autem loquitur de futuro. Apostolus gloriatucumfulget lux veritatis, tenes primum coelum; si te succendit flamma charitatis, inhabitas secundum;
Abbreviated transcription (Latin):
se eripi postulabat: cũ dicebat. Eripe me
dñe ab homine malo. Ac si aꝑte fateat᷑ dit̾es
Uide quia talem tam astutũ hostem susti¬
neo: cuiꝰ comꝑatione quasi brutũ animal
appareo. Quanto animal ab homine ex
rationis pͥuilegio p̃cedit᷑: canto incelligentȩ
nr̃ȩ exiguitas calliditatis eiꝰ magnitudine
suꝑat᷑. Nix euis insidias al uerto. inx eiꝰ
astucias dep̃hendo. Eripe me gͦ dñe ab hõie
malo. Sp̃ales quidẽ uiri quasi homines sunt:
qui eoꝵ. fraudes facile dephendunt. Carnaleᷤᷤ
aucẽ meiq similes eis comparati uelut ani¬
malia sunt: qui eoꝵ insidias parũ uł mi¬
nime aduertunt. Uerũtam̃ homines et
Eripe gͦ me ab homine malo. Site parũ
mouet qđ quasi animal contͣ hominẽ pu¬
gno. qd̾ brutus quod̾amͦ contͣ callidũ insidi¬
atorem decerco: Si gͦ ce ñ mouet qd̵ hostis
m̃s homo ẽ: moueat te salt̾e qđ malus est.
Eripe me gͦ dñe ab homine malo. Seqͥt᷑.

Expanded text:
se eripi postulabat, cum dicebat: Eripe me, se eripi postulabat, cum dicebat: Eripe me, Domine, ab homine malo, ac si aperte fateatur, dicens: Vide quia talem, tam astutum hostem sustineo, cujus comparatione quasi brutum animal appareo. Quanto animal ab homine ex rationis privilegio praeceditur, tanto intelligentiae nostrae exiguitas, calliditatis ejus magnitudine superatur. Vix ejus insidias adverto, vix ejus astutias deprehendo. Eripe me ergo, Domine, ab homine malo. Spirituales quidem viri quasi homines sunt, qui ejus fraudes facile deprehendunt. Carnales autem meique similes ei comparati, velut animalia sunt qui ejus insidias parum, vel minime advertunt; verumtamen homines et Eripe ergo me ab homine malo. Si te parum movet quod quasi animal contra hominem pugno, quod brutus quodammodo contra callidum insidiatorem decerto. Si ergo te non movet quod hostis meus homo est, moveat saltem quod malus est. Eripe me ergo, Domine, ab homine, etc. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine qu̾a calliditate: qñ agit ñ cam for¬
tit̃. qũa prudent̃. De auib: idẽ ꝓpħa conque¬
rit᷑. cum alibi cestat᷑ dicens. Posuerunt mor
t. Destias etiam tunc metuebat: cũ alibi dño
in oratione ꝓclamabat. Ne tradas bestus a¬
nimas confitentes tͥ. Hic quia contͣ callidum
temptatorẽ certat: insidiatorem suũ homin̾e
appellat: cũ dicit. Eripe me dñe ab homine
malo: a.ui .i. eripe me. Sz ne me hoc de meo
sensu finxisse existimes: euangłiũ lege: ⁊ ñc
ꝑ aues nunc ꝑ hominẽ demones designari.
absq dubio inuenies. Ibi legis de semine
qd̾ secus uiam cecidit. qr uolucres celi come¬
derunt illud: et de zirania dicit᷑ qͥa inimiꝰ
homo fecit hoc. Qd̃ aut̃e ꝑ uolucres siue
ꝑ hominẽ ueritas ñ nisi demones designa¬
re uoluit: subiuncta expositione manife¬
ste declarauit. Quid lucidius. quid mani¬
festius eo qđ ibi dicit᷑: Inimicus homoẽ.
diabolus. Ab huiꝰmodi homine inmico
homine iniquo. & homine malo ꝓpħa

Expanded text:
ditate, quando agit non tam fortiter quam prudenter. De avibus idem Propheta conqueritur cum alibi testatur, dicens: Posuerunt mortm bestiis terrae . Bestias etiam tunc metuebat, cum alibi Domino in oratione proclamabat: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi . Hic quia contra callidum tentatorem certat, insidiatorem suum hominem appellat, cum dicit: Eripe me, Domine, ab homine malo, a viro iniquo eripe me. Sed ne me hoc de meo sensu finxisse existimes, Evangelium lege, et nunc per aves, nunc per hominem daemones designari absque dubio invenies. Ibi legis de semine quod secus viam cecidit: Quia volucres coeli comederunt illud ; et de zizania dicitur: Quia inimicus homo fecit hoc . Quod autem per volucres sive per hominem Veritas nonnisi daemones designare voluerit, subjuncta expositione manifeste declaravit. Quid lucidius, quid manifestius eo quod ibi dicitur inimicus homo est diabolus. Ab hujusmodi homine inimico, homine iniquo, et homine malo Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
archa sc̃ĩficationis cuę Archa sanctificatioĩs.
Putamus fiẽs an habeat nom̃ ex re. hec quȩ
dr archa sc̃ĩficationis: Diligent̃ actendendũ
& ꝑfunde retinendum qd̃ ħ quecũq sit d̾r¬

Expanded text:
arca sanctificationis tuae . Arca sanctificationis, arca sanctificationis tuae . Arca sanctificationis, putamus an habeat nomen ex re, haec quae dicitur arca sanctificationis? Diligenter attendendum, et profunde retinendum quod haec quaecunque sit d
Abbreviated transcription (Latin):
archam libet si liceat ex inspira¬
tionis illius munere qui habet
cdauem scientiȩ lu cubraciuncłẽ
nĩe exp̃ositione uł ad aliquid reserare: & si
quid adnuc in hoc archanoꝵ diuinoꝵ secre¬
tario scientiarumq reconditorio repositum
later. qd̾ a nr̃a exiguitate ad aliquoꝵ utilitatẽ
erui possit. ñ nos pigebit iu publicũ expone.
ꝙ in cominune ꝓponere. Multa quide de
hac materia utilit̾ iam dicta sunt: restant
adhue multa quȩ de eadẽ adhuc utilit̾ dici
possunt. Quid uixta allegoricum sensum hec
cet: a docꝰtorib iam ante noᷤ dictum. & a ꝑspi¬
eatiorib ꝑtractatũ est nec iccirco tam̃ temerita¬
tis incuriam incurrere nos suipicam᷑: si aliqͥd
Uerumtam̃ ut huiꝰ nob̃ materie studiosa ꝑ¬
tractatio amplius dulcescat: nr̃mq deside¬
rium in eiuis ammirationẽ uehementiꝰ t̾hat:
cogitemꝰ quid ille ꝓpħarum eximiꝰ de ea sen¬
tiat. qui eam archam sanctificatioĩs uocat.
Surge inquit dñe in requiem tuã: tu et

Expanded text:
arcam libet, si liceat ex inspirationis illius munere qui habet clavem scientiae lucubratiunculae nostrae expositione, vel ad aliquid reserare, et si quid adhuc in hoc arcanorum divinorum secretario, scientiarumque reconditorio repositum latet, quod a nostra exiguitate ad aliquorum utilitatem erui possit, non nos pigebit in publicum exponere et in commune proponere. Multa quidem de hac materia utiliter jam dicta sunt. Restant adhuc multa quae de eadem adhuc utiliter dici possunt. Quid juxta allegoricum sensum haeccet, a doctoribus fuit jam ante nos dictum et a perspicacioribus pertractatum. Nec idcirco tamen temeritatis incuriam incurrere nos suspicamur, si aliud Verumtamen ut hujus nobis materiae studiosa pertractatio amplius dulcescat, nostrumque desiderium in ejus admirationem vehementius trahat, cogitemus quid ille prophetarum eximius de ea sentiat, qui eam arcam sanctificationis vocat: Surge, inquit, Domine, in requiem tuam, tu et