comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs choruscantib nubib cardines mari
oꝑuit: quia emicantib p̃dicatorũ mira¬
culis. ad fidem etiã t̾minos mundi ꝑduĩ
Ecce enĩ pęne cunctarũ iã gentiũ cordi
penetrauit: ecce in una fide orientis li¬
mitẽ. occidentisq coniunx̃. Ecce linga¬
britannica quȩ nichil aliud nouerat quãs
barbarũ frendere: iam dudũ indiuinis las¬
dib ebreum cepit allelua resonare. Eta
quondamtumidus. iam substratus sc̃orum pe¬
dibus seruit oceanus: eiusq barbaros motus.
quos t̃reni principes edomare ferro neqͥ¬
uerant. hos ꝓ diuina formidine. sacerdo¬
tum ora simplicib uerbis ligant: & qui
cat̾uas pugnantium infidelis nequaquã
metuerat: iam nunc fidelis. humiliũ linguaᷤᷤ
am&. Quia enim ꝑceptis cȩlestib uerbis.
clarescentib quoq miracuł. uirtꝰ ei di¬
uinȩ cognitionis infunditur: eiusdẽ di¬
uinitatis cerrore refrenatur. ut praua age¬
re mȩtuat: ac totis desideriis ad ȩt̃nitatis

Expanded text:
Deus coruscantibus nubibus cardines maris operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctorum jam gentium corda penetravit. Ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit. SequiBritanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
delib formidolosa laudatio ꝓdiit: quia
nimirũ iuste iudȩa repulsa ẽ. dũ pie est
gentilitas uocata. Et dampna suȩ repul¬
sionis timuit: dum lucra alienȩ uocatio¬
nis uidit. Unde nos quoq cotidie dum ini¬
quos quosq ad inopinatã uitȩ celsitudinẽ
puehi repente conspicimꝰ. sub occultis dĩ
iudiciis timendo gaudemꝰ: ne ꝑ occulta ui¬
dicia quosdã ds̃ qui digni putant᷑ dese¬
rat: qui ꝑ hȩc ad se eos qui indigni ȩsti¬
nire ñpossumꝰ. &si inuenire iã dm̃ pos¬
sumꝰ. ñ cam̃ digne: quia quicquid in illo
sentimꝰ ex fide. ẽ. ñ dũ exspecie. Hoc tam̃
sariũ suꝑat: & de domo illiꝰ uasa contũme¬
liȩ auferens. inmiscđiȩ uasa ꝑmutat. Mag¬
nus iudicio: quia & sihic electos suos ꝑ ad
derationis eius formidine. ad mirando ta¬

Expanded text:
delibus formidolosa laudatio prodiit, quia delibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui indigni aestinon possumus.---Et si invenire jam eum possimus, non tamen digne, quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamensarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos suos per aderationis ejus formidine admirando ta
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: Dixit autẽ illi. Orationes tuȩ &
elemosinȩ tuȩ: ascender̃ inmemoriã in
conspectu dei. AAurũ gͥab aqͥlone uenit:
dum in conspectudei ex gentib cũ elemo¬
sinis oratio ascendit. Iuod cum petrꝰ fr̃ib
retuliss&: quomͦ uł corneliꝰ angłm uł ip¬
se de cȩlo submitti ad se lintheũ cũ besti
ꝑfuderit. quinunquã inuideorũ m̃tib
nisi pꝰ aqͣm baptismatis uenit: ꝓtinꝰ scrip¬
tum ẽ. his auditis tacuerunt : & głifica¬
uerunt dm̃ dicentes. Ergo & gentib ds
penitentiam aduitã dedit. Multitudo gͦ
fidelium formidolosã dõ laudẽ obtulit:
quȩ saluatis gentib asuo se murmure
dona cȩlestis gr̃ẽ ad mirando compressit.
Unde ipse quoq petrꝰ mirat᷑ dicens. In
ueritate cõꝑi: quod ñ ẽ. ꝑsonarũ accep¬
cur ab eis qui iã fideles sunt formidolosa
uenire laudatio dr̃. cum lȩta uenire po-¬
tius quam formidolosa debuisset: S:
iccirco conuersisgentib. ab hȩbrȩis iãfi¬

Expanded text:
illi: Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiiperfuderit, qui nunquam in Judaeorum mentibus nisi post aquam baptismatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi quod non est personarum accepcur ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ eẽnt ȩt̃na cogitauit: postquã suꝑ¬
nȩ lucis radios raptim contemplando
contigit: ipsa admiratione summoeũ
se se ab infimis suscitatꝰ eleuauit: ut
nulla iam ei nisi quȩ ȩt̃na sunt libean:
& despectis transeuntib solaquȩ ꝑma-¬
nent requirat. Bene gͦ dr̃. suꝑ hoc ex¬
pauit cormeũ & motũ ẽ. de loco suo: qr
pigrum cor & t̾renis dudũ cogitationi-¬
bus deditum. cum repente ꝑ excessum
se ad sũma suspendit: cogitationis infi-¬
mȩ locum mutauit. S dũ ꝑsem&e ipsã
in amore presentis scłi ꝓstrata mensdor¬
mitat: & nisidiuinȩ gr̃ȩ aspiratione
pulsetur. in suis delectationib frigida
insensibilisq corpescit: necesse.ẽ. ut
quomodo int̾na cogitatione tangit᷑.
uł qualit̾ ad spĩtalia significetur. adiun¬
gat. Seqr̃. Et audi& auditionẽ int̾

Expanded text:
quae essent aeterna cognovit, postquam supquae essent aeterna cognovit, postquam supernae lucis radios raptim contemplando contigit, admiratione summorum sese ab infimis suscitatus elevavit, ut nulla jam ei nisi quae aeterna sunt libeant, et, despectis transeuntibus, sola quae permanent, requirat. Bene ergo pavit 868 cor meum, et motum est de loco suo, quia pigrum cor, et terrenis dudum cogitationibus deditum, cum repente per excessum se ad summa suspendit, cogitationis infimae locum mutavit. Sed quia per semetipsam in amore praesentis saeculi prostrata mens dormitat, et nisi divinae gratiae aspiratione pulsetur, in suis delectationibus frigida insensibilisque torpescit, necesse est ut quomodo interna cogitatione tangatur, vel qualiter ad spiritalia sensificetur, adjungat. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
psalmistã dr̃. Ego dixiinpauore meo:
ꝓ iectus sum auultu oculorũ tuorũ. Ubi
udelic& ñ pauor: sed excessus dici poterat.
S pauor illic ꝓ excessu ponitur: qr sicut
in excessu. ita in pauore animus alienat᷑.
Vnde hic quoq considerata luce ȩt̃nȩ
patriȩ. recte subiungit᷑. Suꝑ hoc ex pauit
cormeum. Ac sidicat. In admirationis
excessu se transtulit: & qr nouȩ spei spũ
mens afflataẽ. sem& ipsã qualis inuetusta
cogitatione fuerat reliquit. Bene autẽ¬
dicit᷑ & motum ẽ. de loco suo. Locus qͥppe
humani cordis ẽ: delectatio uitȩ prȩsen¬
tis. S cum diuina aspiratione tangit᷑.
locus nr̃i cordis fit amor ȩt̾̃nitatis. Conside¬
ratione gͥ et̾nȩ patriȩ de loco suo animꝰ
mouet᷑. qr derelictis infimis insuꝑnis
cogitationib ponit᷑. Priꝰ enĩ quȩ eẽnt
et᷑na nesciebat: in presentiũ delectatioẽ
torpuerat: si mulq ipse transiens. a mo¬
re transeuntia tenebat. S postquã

Expanded text:
Psalmistam dicitur: Ego dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Ubi videlicet non pavor, sed excessus dici poterat; sed pavor illic pro excessu ponitur, quia sicut in excessu, ita in pavore alienatur animus. Unde hic quoque considerata luce aeternae patriae, recte subjungitur: Super hoc expavit cor meum. Ac si dicat: In admirationis excessu se transtulit, et quia novae spei spiritu mens afflata est, semetipsam qualis in vetusta cogitatione fuerat reliquit. 32. dicitur: Et motum est de loco suo. Locus quippe humani cordis est delectatio vitae praesentis. Sed cum divina aspiratione tangitur locus nostri cordis, fit amor aeternitatis. Consideratione igitur aeternae patriae de loco suo animus movetur, quia derelictis infimis, in supernis cogitationibus ponitur. Prius enim quae essent aeterna nesciebat, in praesentium delectatione torpuerat, simulque ipse transiens amore transeuntia tenebat. Sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
apłi lumine suȩ. p̃dicationis aꝑirent:
adhas nubes quȩ predicando mundum
circueunt sermo redeat: & quid ꝑ illas
dñs in mundo egerit. ostendat. Sequit᷑.¬
dit nubes dñs dũ ministris suis inã p̃di¬
cationis apiens: eos inmundi latitudinẽ
circunquaq diffundit. B ene autẽ dictũ
est: quasi tentorium suũ. Tentoriũ qͥpe:
initinere poni sol&. Et cum p̃dicatores
scĩ inmundo mittunt᷑: iter deo faciun.
Et rursum. Deus dũ egredereris coram
ppło tuo: dum transgredereris ꝑdesertũ
terra mota est. Deus enĩ qui ꝑsemce ip¬
sum non localiter ubiq est: ꝑp̃dicatores su¬
os inmundi partes localit ambulat. Unde
etiam ꝑ propħã dicitur. Et in ambulabo
in eis. Iter quippe ꝑ eos agit: dum huma¬
nis cordib eorũ se eloquio infundit. Atq
in hoc itinere tentoriũ dei sunt. hec ea¬
dem corda scõrũ: quib quasi inuia qͥes¬
cendo degitur: dumꝑ hȩc admentes ho¬

Expanded text:
apostoli lumine suae praedicationis aperirent, apostoli lumine suae praedicationis aperirent, ad has nubes quae praedicando mundum circumeunt sermo redeat, et quid per illas Dominus in mundo egerit ostendat. Sequitdit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet. Et cum praedicatores sancti in mandum mittuntur, iter Deo faciunt.Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . Iter quippe per eos agit, dum humanis cordibus eorum se eloquio infundit. Atque in hoc itinere tentoria Dei sunt haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes ho
Abbreviated transcription (Latin):
quasi debilis fugit: qui & se electũ diuino
iudicio & ꝑsecutorẽ suũ reꝓbum agnos
At. & tamen eidem ꝑsecutori suo crebrȩ
satis factionis humilitate se subicit: qͥ ꝑ¬
secutoris lanceam collit. orã clamidis de¬
truncat. atq ad cacumen montis ꝓtinus
proꝑat: & uno eodẽq tempore quia oc¬
cidendi potestatẽ habuerat ostentat. &
ne occidatur rogate Quia gͦ incunctis
quȩ spĩtalit̾ appetimꝰ. exemplis p̃ceden¬
tib informamur: bene dehis nubib
dr̃. quȩ prȩtexunt cuncta desuꝑ. More
enim nubiũ extensa suꝑ nos patrum ui¬
ta cegimur: ut adfructũ fecundi germi¬
nis infundamur. Et quasi intuentes cȩ¬
lum. prius nubes aspicimꝰ: quia ante
bonorũ facta admirando cernimus: &
post illã. quȩ sunt cȩlestia exꝑiendo pe¬
netramꝰ. S quia nequaquã harũ nubiũ
id est antiquorũ patrũ uita nobis uirtꝰq
patescer&. nisi eam nubes aliȩ. id. ẽ. scĩ

Expanded text:
quasi debilis fugit? Qui et se electum divino quasi debilis fugit? Qui et se electum divino judicio, et persecutorem suum reprobum agnoscit, et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjicit. Qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamydis detruncat, atque ad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore, quia occidendi potestatem habuerat, ostentat, et ne occidatur, rogat . Hinc esquae spiritaliter appetimus exemplis praecedentibus informamur, bene de his nubibus dicitur: Quae praetexunt cuncta desuper. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Sed quia nequaquam harum nubium, id est antiquorum patrum, vita nobis virtusque patesceret, nisi eam nubes aliae, id est sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tes quas explorando ñtimuit. etiã prȩli¬
ando ꝓstrauit: Cum benignitatis cul¬
men apprȩhendere conamur: p̾ceden¬
tium exemplis instruimur. Quid enm
samuhele benignius. qui de principatu
regendi ppłi deiectus successorem sibi hu¬
militer requirit. inuentũq ungit in re¬
gem. unctũ mox colerat ꝑsecutorem: a qͦ
nemoriatur trepidat. & tam̃ ne ei dñs
irascatur rogat: Ipse quippe cũ mit¬
teretur. ait. Audi& saul: & int̾ficiet
me. E ei ꝑsem& ipsã ueritas dicit. Quo¬
usq tu luges saulem: cum ego abiecerĩ
cum: Quid gͦ isto uiro dici benigniꝰ potest:
qui & hunc non uult diuinitus ꝑcuti. a qͦ
formidat occidis Cum ad pietatis atq
humilitatis celsitudinẽ tendimꝰ: preceden¬
tium exemplis leuam᷑. Quid enĩ dauid mi¬
sericordius. quid humiliꝰ dici potest. qui
arege reprobo ꝑuictoriis contumelias re¬
cipit: qui de manu hostili isrłiticam gen¬
tem fortis eripuit. & tam̃ ipse ne mor: atͣ

Expanded text:
tes, quas explorando non timuit, etiam praelites, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de principatu regendi populi dejectus , successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem: unctum mox tolerat persecutorem? A quo ne moriatur, trepidat: et tamen ne ei Dominus irascatur, rogat. Ipse quippe cum mitteretur, ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Usquequo tu luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? Quid ergo isto viro dici benegnius potest, qui et hunc non vult divinitus percuti, a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur . Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recipit, qui de manu hostili Israeliticam Gentem fortis eripuit, et tamen ne ipse moriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
continentiȩ & castitatis ascendere niti¬
mur: exemplis precedentib sulle ua¬
mur. Quid enĩ ioseph castius: qui ad
desideriũ petulantis dñȩ. uigo luxu¬
riȩ prȩmi non potuit etiã captiuus:
Et quidem hominib seruus extitit. s
contra dñantẽ nequiciã. & inseruttioli¬
ber fuit. Cum mansuetudine repleri
concupiscimus: prȩcedentium exem¬
plis adiuuamur. Quid enim moyse man¬
suetius. qui cõmissi sibi ppłi seditionem
tolerat. & tam̃ irascentem dm̃ ꝓeisdẽ
suis ꝑsecutorib rogat: seq ꝓ illis diui¬
no furori obicit: qr in scõ eius pectore
etiam ex ꝑ secutione caritas ignescit:
cũ contra aduersa mundi formare men¬
tis constantiam nitimur: precedentium
consideratione fulcimur. Quid enim io¬
sue constantius. qui ad explorandã qua¬
litatem gentium missus. nec ꝓceritatis
magnitudinem. nec numerositatis mul¬
titudinem expauit: unde & easdem gen¬

Expanded text:
continentiae et castitatis ascendere niticontinentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem Dominum pro suis persecutoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gen
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ abraham obȩdientius. qui ad
unam uocem dnĩcam cognatos & patriã
deserit: & ꝓ adipiscenda ȩt̾na hereditate
ipsum ferire nontrepidat. quẽ senex iam
& pene moriturꝰ accȩꝑat heredem: Cum
patientiȩ apprȩhendere uirtutem cona¬
mͦ: precedentium exempla conspicimꝰ. Qd
enim isa ac patientius. qui ligna portat
de holocausto int̾rogat: atq post pau¬
lulum ligatur & nonloquitur. arȩ suꝑ¬
ponitur: & non reluctatur.: Quid gͦ isto
uiro dici patientiꝰ potest. qui quasi ad si¬
crificium ducitur & requirit: ad ferien¬
dũ ligatur & conticescit: & oblaturꝰ ho¬
locaustũ int̾rogat: offerendꝰ holocaustũ¬
taeor: Cum accingi ad laborum tole¬
rantiã nitimur: exemplis precedentib
informam᷑. Quid enĩ iacob laboriosius
qui apud laban cam longo tempore
ꝓpinquus iure cognationis. oꝑa exerci¬
it seruitutis: & uice obsecutus ẽ. famuli
ut ꝑfrueretur p̃miis heredis: Cũ arcẽ

Expanded text:
Quid enim Abraham obedientius, qui ad Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem Dominicam cognatos et patriam deserit , et pro adipiscenda aeterna hereditate ipsum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus acceperat heredem? Cum patientiae apprehendere virtutem conamur, praecedentium exempla conspicimus. Quid enim Isaac patientius, de holocausto interrogat, atque post paululum ligatur, et non loquitur, arae superponitur et non reluctatur ? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur, et requirit; ad feriendum ligatur, et conticescit; et oblaturus holocaustum inttacet. Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem
Abbreviated transcription (Latin):
dere quȩ dei sunt appetit: sed uix mira¬
ri eaquȩ hominib collata sunt potest.
Vnde & alias dr̃. Illuminans tumirabi¬
contemplari non ual&e. irradiatos mon¬
tes aspicit: & qr sol ortus sit deprehen¬
dit. Ex ettriegͦ montibꝰ nos
as illuminat: quia ꝑ ad miratã uitam
patrum p̃cedentium radio nos suȩ clari¬
tatis illustrat. Ecce nos instudio deuo¬
tionis dnĩcȩ & caritatis accendim᷑: s
inhac deuotione atq caritate. melius
harũ nubium contemplatione formam᷑.
Quid enim deuotius petro: quid cariꝰ
iohanne: Ille ꝑ deuotionẽ. fluida ma¬
ris dorsa calcare ñtimuit: iste ꝑ amorẽ
in ipso auctoris nr̃i pectore requieuit:
& quia ad corporalis cenȩ refectionem
uenerat: spiritale pabulum de sinu redẽp¬
ad medium suꝑiorũ patrũ exempla dedu¬
camꝰ. Ecce cum preceptis cȩlestib subdi
ꝑ obȩdientiam cupimus: consideratis
antiquorum patrum uestigiis iuuamur.

Expanded text:
dere quae Dei sunt, appetit; sed vix miradere quae Dei sunt, appetit; sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alias dicitur: « Illuminans tu mirabicontemplari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis montibus nos Deus illuminat; quia per admiratam vitam patrum praecedentium, radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis Dominicae et charitatis accenditur, sed in hac devotione atque charitate melius horum montium contemplatione formamur. Quid enim devotius Petro? Quid carius Joanne? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit : iste per amorem in ipso auctoris nostri pectore requievit : et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de sinu Redempad medium etiam superiorum patrum exempla deducamus. Ecce cum praeceptis caelestibus subdi per obedientiam cupimus, consideratis antiquorum patrum vestigiis juvamur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis rigant. Si enĩ nubes noneẽnt: nequaꝗͣ
eos intuens ꝓpħa dixiss. Qui sunt isti qui
ut nubes uolant: ymbriũ itaq gur¬
git.s de nubibus fluunt: quia pro fundȩ
prȩdicationes sequentium intelligentiȩ
originem ascĩs apłis accȩperunt. De qui¬
bus adhuc nubibus apte subiungitur.¬
desuꝑ aerem pretexunt. si incȩlo oculos
atcollimus: ñ cęlum sed ipsas intuemur.
Nec uisus nr̃ ȩthereas plagas penetrat:
quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat.
Et cum de cęlo sol rutilat. priꝰ int̾fuso ae¬
re pascitur: ut post incȩlũ solis radiꝰ con¬
templetur. Quia gͦ carnales homines su¬
mus: cum suꝑna appetere nitimur. quasi
incȩlũ oculos leuamus. Et uelut incęlũ
aciem tendimꝰ: quia pressi usu rerũ cor¬
poralium docere spitalia conamur. S
quia transire intellectus nr̃ ad diuina
pla formetur. quasi iam cȩlum nr̃ ocłs
suspicit. sed nubes iud&: quia cõprehen¬

Expanded text:
tis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam tis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam eos intuens propheta dixisset: Qui sunt isti, qui ut nubes volant ? Imbrium itaque gurgites de nubibus fluunt, quia profundae praedicationes sequentium intelligentiae originem a sanctis apostolis acceperunt. De quibus adhuc nubibus apte subjungiturdesuper aerem praetexunt, si in coelum oculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna ain coelum oculos levamus, et velut in coelum aciem tendimus, quia pressi usu eorum corporalium, doceri spiritualia conamur. Sed quia transire intellectus ad divina non pla formetur, quasi jam coelum noster oculus suspicit, sed nubes videt, quia comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
lomon ait. Qui obseruat uentũ ñ semi¬
nat: & qui considerat nubes nunqͣm me¬
tit. Uentũ ꝓcul dubio immundũ sp̃m: nu¬
bes uero subiectos ei homines appellat.
Quos toties huc illucq impellit & reuo¬
cat: quoties temptationes eiꝰ in eorũ cor¬
dib suggestionum flatib alt̾nant. Qui
gͥ uentum obseruat ñ seminat: quia qui
temptationes uenturas metuit. cor ad bo¬
na oꝑa ñpponit. Et qui considerat nubes
non metit: quia is qui ante humane mu¬
tabilitatis terrorem trepidat. mercedis ȩt̃nȩ
recributione se priuat. ꝑ nubeᷤᷤ ꝓpħȩ figuran¬
tur: sicut ꝑ psalmistã dr̃ Tenebrosa aqua
innubib aeris: idest occulta ẽ. scientia in
ꝓpħis. Per nubes quoq apłi designant᷑.
sicut ꝑ ysaiã dr̃. Mandabo nubib neplu¬
ant suꝑ eã ymbrẽ. Ipsi gͥ stellȩ quia uitȩ
meritis lucent: ipsi nubes qr arentẽ nr̃i
pectoris t̾ram. cȩlestis intelligentiȩ fluen¬

Expanded text:
lomon ait: Qui ventum observat, non semilomon ait: Qui ventum observat, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines appellat; quos toties huc illucque impellit et revocat, quoties tentationes ejus in eorum cordibus suggestionum flatibus alternant. Qui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non proponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae mutabilitatis terrorem trepidat, mercedis aeternae retributione se privat. Per nubes prophetae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris ; id est, occulsignantur, sicut per Isaiam dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Ipsi igitur stellae, quia vitae meritis lucent; ipsi nubes, quia arentem nostri pectoris terram coelestis intelligentiae fluen
Abbreviated transcription (Latin):
cuti sunt: hoc exponendo isti multiplicit̃
auxerunt. Unde & ñ inmerito ipsa exposi¬
torum p̾dicatio gurgitib comparatur q
dum multorũ precedentiũ dicta colligt̃
ipsi in eo quod astruunt ꝓfundiꝰ dilatant᷑.
Nam dum testimonia testimonus iungt:
quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorũ
uerbis dũ cotidie gentilitas docetur. quia
peccatorum mens cȩlestem scientiam ac
cipit quasi stans interra aqua gurgites
ostendit. Sed nequaquam eisdem apłis
ex positores inscientia se preferunt: cũ ex¬
ponendo latiꝰ locuntur. Meminisse qͥppe¬
incessanter debent: ꝑquos eiusdẽ scien¬
tiȩ inuectiones accȩper̃. Unde & apte sub¬
iungitur. Qui de nubib fluunt. hiqͥppe¬
gurgites de nubib fluunt: quia si ex scĩs
apłis uis intelligentiȩ non inciꝑet: ne¬
quaquã ꝑ ora doctorũ largior manar&.
Inscriptura enim sacra aliqnͣꝑ nubes mo
litas humanȩ mentis expͥnitur: sicut sa¬

Expanded text:
cuti sunt, hoc exponendo isti multipliciter cuti sunt, hoc exponendo isti multipliciter auxerunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur: quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorum verbis dum quotidie gentilitas docetur, quia pecccipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed quia nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferunt; cum exponendo latius loquuntur, meminisse incessanter debent, per quos ejusdem scientiae invectiones acceperunt. Unde et apte subjungitur: Qui de nubibus fluunt. Higurgites de nubibus fluunt, quia si ex sanctis apostolis vis intelligentiae non inciperet, nequaquam per ora doctorum largior manaret. In Scriptura litas humanae mentis exprimitur, sicut Sa
Abbreviated transcription (Latin):
pluerent. postquã subductis antiquis patri¬
b exteriora legis prȩdicamenta taciussent.
Stellas gͦ pluuiȩ abscondit & ad instar
gurgitum ymbres fundit: qr dum predi¬
catores legis ad secreta ad intima retulit:
ꝑdicta sequentium uberior uis predica¬
pluiuȩ. scĩ apłi designari: de quib iudeȩ
reprobatȩ ꝑieremiam dr̃. Prohibitȩ sur̃
stelle pluuiarũ& serotinus ymber ñfuit.
Stellas gͦ pluiuȩ dñs abstraxit. atq ad
instar gurgitũ ymbres fudit qͥa cũ iudea
p̃dicantes apłos abstulit. doctrina no¬
uę gr̃e. mundum rigauit. Quod utrũq
factum in eccła potest non inconuenient̃
intelligi: quia cũ solutis corporib ad se¬
cretum suꝑnorum sinus apłorũ animas
retulit: quasi cęli facie stellas pluuiȩ ab¬
scondit. S ablatis stellis pliuuȩ in mo¬
rem gurgitum ymbres dedit: quia etiã
entiȩ. dui abscondita. largiore effusiõe.
patefecit. Nam quod illi subbreuitate lo¬

Expanded text:
pluerent, postquam subductis antiquis Patripluerent, postquam subductis antiquis Patribus exteriora legis praedicamenta tacuissent. Stellas ergo pluviae abscondit, et ad instar gurgitum imbres fudit, quia dum praedicatores legis ad secreta et intima retulit, per dicta sequentium uberior vis praedicapluviae, sancti apostoli designari, de quibus Judaeae reprobatae per Jeremiam dicitur: Prohibitae sunt stellae pluviarum imber non fuit . Stellas ergo pluviae Dominus abstraxit, atque ad instar gurgitum imbres fudit, quia cum de Judaea praedicantes apostolos abstulit, doctrina novae gratiae mundum rigavit. Quod utrumque factum in Ecclesia potest non inconvenienter intelligi, quia cum solutis corporibus ad secretos supernorum sinus apostolorum animas retulit, quasi a coeli facie stellas pluviae abscondit. Sed ablatis stellis pluviae, in morem gurgitum imbres dedit, quia etiam entiae diu abscondita largiori effusione patefecit. Nam quod illi sub brevitate lo
Abbreviated transcription (Latin):
minis infudit: Annon ysaias astrũ plu¬
uiȩ ostensus est. qui in eo quod lucem ue¬
ritatis p̃uidens tenuit: siccitatẽ infideli¬
ũ ꝓpħando annuncians rigauit: Annon
ieremias & ꝓpħȩ cȩteri uelut incęlo po¬
siti astra pluuiȩ fuerunt: qui inp̃dicati
onis culmine erecti. dum prauitatem
peccantiũ libere increpare ausi sunt.
quasi uerborũ guttis obcȩcationis huina¬
nȩ puluerẽ rigando presserunt: Quor
uidelicet animas abhac corruptibili cat¬
auferunt quasi acęli facie stellȩ plu¬
uiȩ subtrahunt᷑: & ad occultũ astra re¬
deunt. dumꝑactis siuis cursib scõrum
ariimȩ inthesauris dispositionis intims
reconduntur. Sed quia t̾ra arescerce. si sub¬
duictis stellis pluiuiȩ suꝑna funditꝰ fluenta¬
cessarent: recte dr̃. qui aufert stellas pluinȩ.
& effundit ymbres ad instar gurgitum. Nã
cum ꝓpħas abstulit. eorum uice dñs apł̃os mi¬
sit: qui insimilitudine gurgitũ ymbres

Expanded text:
minis infudit? An non minis infudit? An non viae ostensus est, qui in eo quod lucem veritatis praevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri, velut in coelo positi astra pluviae fueonis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili carauferunt, quasi a coeli facie stellae pluviae subtrahuntur. Et occulte astra redeunt, dum peractis suis cursibus sanctorum animae in thesauris dispositionis intimae reconduntur. Sed quia terra aresceret, si, subductis stellis, pluviae superna funditcessarent, recte dicitur: Qui aufert stellas pluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. Nam cum prophetas abstulit, eorum vice Dominus apostolus misit, qui in similitudinem gurgitum
Abbreviated transcription (Latin):
uita sunt genera iustorũ. Unũ uideli¬
c&& bene uiuentium. s nulla docentiũ:
aliud recte uiuentium. & eadẽ rectado¬
centium: sicut & inceli facie. aliȩ stelle ꝓ¬
deunt. quas nullȩ pluuiȩ subsecuntur: Aliȩ
ꝓdeunt quȩ & arentẽ terrã magnis ymbri¬
b infundunt. Igitur qui in scã ȩccła rec¬
te quidem uiuunt. sed tam̃ p̃dicare ean¬
dem rectitudinem nesciunt: stellȩ qͥdẽ
sunt. sed insiccitate deris nate: qr ꝑ exem¬
plum bene uiuendi lucere cȩteris pos¬
sunt: sed per predicationie
uerbum pluere nequeunt Cũ
uero inea quidam et recte uiuunt.
et alii eandem recticudinem uer¬
biE predicationie influunt.
quasi ad proferenda pluuias.
incaelum stellȩ producuntus:
que sic uite
sue
luceant
ut etiam sermone predicationis plu¬
ant. Anũ in hoc cȩlo astrũ pluuiȩ moyse
extitit: qui dum de suꝑnis emicuit cor¬
d̾a peccantium quasi arentẽ inferiꝰ trã
sc̃ȩ exortationis pluuia adubertatẽ ger¬

Expanded text:
vita sunt genera justorum: unum videlicet bene viventium, sed nulla docentium; aliud vero recte viventium, et eadem recta docentium. Sicut et in coeli facie aliae stellae deunt quas nullae pluviae subsequuntur, aliae prodeunt quae arentem terram magnis imbribus infundunt. Igitur quoties in sancta Eccte quidam vivunt, sed tamen praedicare eamdem rectitudinem nesciunt; stellae quidem sunt, sed in siccitate aeris natae; quia per exemplum bene vivendi, lucere caeteris possunt, sed praedicationis verbum pluere nequeunt. Cum enim in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelum, stellae producuntur, quae sic vitae suae luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non in hoc coelo astrum pluviae Moyses exstitit, qui cum de supernis emicuit, corda peccantium, quasi arentem inferius terram, sanctae exhortationis pluvia ad ubertatem ger
Abbreviated transcription (Latin):
pe loco pedes stabiliti sunt: quando ad
congruentia bona tendimꝰ. & nulla dif¬
ficultate p̃pedim᷑. Quasi enĩ ꝑ locũ latũ
quo uolumꝰ ꝑgimꝰ: ꝙr nullis obiectis dif¬
cte diceret: sibeato iob eiꝰ sententia con¬
ueniroe. Pro culpa enĩ flagellatũ credidit.
& iccirco eũ in os angustũ cecidisse iudica¬
uit. Quo enĩualidiorib uidit eũ plagis af¬
fici. eo deteriorib credidit in iquitatibus
prȩgrauari: ꝓfecto nesciens quod flagel¬
la eius augmentũ essent meriti: ñ pena
peccati. Cum uero eum in oᷤᷤ angustũ cecidis¬
se fateatur: ad huc quasi latius exsequit᷑
inquanta iob ꝓfunditate teneat᷑ dicens
Et ñ habentis fundamentũ subter se.
Omne peccatũ fundamentũ ñ ht̃: quia ñ
ex ꝓpria natura subsistit. Malum quippe
sine substantia ẽ: qͦd tam̃ ut cunq sit in

Expanded text:
pe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad pe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum quo volumus pergimus, quia nullis objectis difcte diceret, si beato Job ejus sententia conveniret. Pro culpa enim flagellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto nesciens quod flagella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta Job profunditate teneatur dicensEt non habente fundamentum super se. - Omne peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est, quod tamen utcunque sit, in
Abbreviated transcription (Latin):
subiacet: & pꝰ angusta prauę consuetu¬
dinis potest adbonȩ actionis amplitu¬
dinẽ reuocari: iccirco dicit᷑. saluabit te
de ore angusto latissime. Latissime qͥp¬
pe de ore angusto saluat᷑: qui &e post
iniquitatũ iugum ad lib̾tatẽ boni oꝑis
conclusionis angustia ẽ: ab opprimenti
mala consuetudine exurgere uelle. nec
posse. iam quidẽ desiderio ad suꝑna ten¬
dere. s adhuc actu in infimiꝰ reman᷑e. prȩ¬
ire corde. nec tam̃ sequi oꝑe. atq insem&¬
ipso contradictionẽ ꝑpeti sem& ipsũ Cũ
uͦ ita tendens anima manugr̃ȩ ex altan¬
tis adiuuatur: ab angusto ore ad latitudi¬
nẽ ꝑuenit: qr uictis difficultatib oꝑa
bona ꝑficit quȩ concupiscit. Dauid ꝓpħa
conclusionem angustioris aspexerat: cũ
dicebat. Saluã fecisti de necessitatibus
animam meã: nec conclusisti me in ma¬
nus inimici. Latissime autẽ saluatũ se
nouerat: cũ sub der& dicens. Statusti in
loco spatioso pedes meos. Inspacioso quip¬

Expanded text:
tudinis ad bonae actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Salvabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe de ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis conclusi oris angustia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultatibus, opera bona perficit, quae concupiscit. David propheta conclusionem angusti oris aspexerat, cum dicebat: Salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici . Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quip
Abbreviated transcription (Latin):
iquitate. Aurẽ reuelare est: intellec¬
tũ cogitationis aꝑire. Reuelata uero
aure unusquisq corripit᷑. qn intrinsecꝰ
ȩt̃norum honorũ desideriũ ꝑcipit: &
quȩ mala extrinsecus ꝑpetrauit agno¬
scit. Potest uero incathenis & funib
pauꝑtatis. pęna ȩtiã temporalis affli¬
ctionis intelligi: quia sepe qui iuben¬
tis uerba non audiunt. ferientis uerbe¬
rib ad monentur: ut adbona desideria
saltim penȩ trahant quos p̃mia ñ inui-¬
tant. Vnde ꝑpropħam dr̃. Infreno &¬
chamo maxillas eorũ constringes: qui
non appraximant ad te. Siuero etiã fla¬
gella despiciunt: constat nimirum. ꝗ
canto illic grauioris uindictȩ supplicia
sentiant: quanto hic maioris ꝓuidentiȩ
grãm calcant. Unde & seqr̃. Si audieruri¬

Expanded text:
iquitate revelare est intellectum cognitionis aperire. Revelata vero aure unusquisque corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonorum desiderium percipit, et quae mala extrinsecus perpetravit agnoscit Potest vero in catenis et funibus paupertatis poena etiam temporalis afflictionis intelligi, quia saepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos praemia non invitant. Unde per Prophetam dicitur: o maxillas eorum constringe, qui non approximant ad le . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris providentiae gratiam calcant. Unde et sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
quanto eiꝰ potentiam nos comprehen¬
disse suspicam. Namquam uis in al¬
tum mens nr̃a rapiatur: eius cam̃ mag¬
nitudinis immensitate transcendit᷑. Cuiꝰ
tunc aliquid quasi ex parte cognoscimꝰ.
qñ eum nos digne cognoscere ñ posse sen

Expanded text:
quanto ejus potentiam nos comprehenquanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tuquando eum nos digne cognoscere non posse sen
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: sed qui sit quihȩc incerta faciat
incertũ non ẽ. Dicatur gͦ. Memento qͦd
ignoras opꝰ eiꝰ : de quo cecinerunt uiri. Os
homines uident eũ. unusquisq intuetur
ꝓcul: qr eum cuius iudicia minime cõ¬
prȩhendimus. ẽẽ ꝑ rationem uidemus.
Quem tam̃ adhuc ꝓcul cernimꝰ: qr ab
eius fortitudine. nubilo infirmitatis nr̃ȩ
scientiam nram Suꝑius dixerat. ecce ds̃
excelsus: nunc iterum dicit. ecce ds̃ magnꝰ.
Quid. ẽ. quod dedeo loquens. ecce dicit.¬
& ecce repetit: nisi quod ecce dicimꝰ. de ea
re quam ĩprȩsenti monstramꝰ: Et quia
etiã ñ uidentib ad ẽẽ memoratur. Bene
autẽ eum uincere nrãm scientiã narrat.
quem uideri ab hominib dixerat: qr &
sic ex ratione conspicitur. ut magnitudo
tam̃ illiꝰ. nulla nr̃i sensus subtilitate pe¬
netretur. Quicquid nanq de claritate
eiꝰ magnitudinis scimꝰ infra ipsum est.:
& tanto ab eiꝰ scientia longe repellim᷑:

Expanded text:
tum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, tum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum non est. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri: Omnes homines vident eum, unusquisque intuetur procul, quia eum, cujus judicia minime comprehendimus, esse per rationem videmus; quem tamen adhuc procul cernimus, quia ab ejus fortitudine nubilo infirmitatis nostrae scientiam nostram. - Superius dixerat: Ecce Deus excelsus. Nunc iterum dicit: Ecce Deus magnus. Quid est, quod de Deo loquens, ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de hac re quam in praesenti monstramus, et quia etiam non videntibus adesse memoratur? Bene autem vincere eum nostram scientiam narrat, quem videri ab hominibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur,
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ reꝓbi etiam cum in udicium ue¬
nientẽ uiderint ꝓcul intuentur: quia
non eum indiuinitatis forma. sed in sola
qua & comprȩhendi potuit humanita¬
te conspiciunt: quia uidelicet eorũ ocu¬
los reducta tunc ad memoriã suã male
gesta reuerberant. Et dum eius huma¬
nitatem uident. cuius diuinitatis clarita¬
tem non uident: miro modo ab eiꝰ uisio¬
ne quem conspiciunt longe fiunt. S cũ¬
dr̃. memento quod ignoras opus eiꝰ. ac
de inde subiungitur. om̃s homines ui¬
dent eum: quẽ sicut diximus uidere. ẽ.
transcendentem omnia eiꝰ essentiã ex ra¬
tione colligere: ualde mirandũ est qͦd
& ipsum cernimꝰ & eiꝰ opꝰ ignoramꝰ. Dubii
quippe de eius essentia ñ sumꝰ. & tam̃ in
eiꝰ iudiciis lincerti remanemꝰ. P atet nobis
quod sũmũ est: absconditur quod mini¬
mum. Minus quippe sunt eiꝰ oꝑa: quam
ipse. Et agentẽ cernimꝰ ẜ in actione ca¬
ligamꝰ : qr uidelicet cur quid fiat incer¬

Expanded text:
nimirum reprobi etiam cum ad judicium venimirum reprobi etiam cum ad judicium venientem viderint, procul intuentur, quia non eum in divinitatis forma, sed in sola qua et comprehendi potuit humanitate conspiciunt, quia videlicet eorum oculos reducta tunc ad memoriam sua male gesta reverberant, et dum ejus humanitatem vident, cujus divinitatis claritatem non vident, miro modo ab ejus visione quem conspiciunt longe fiunt. r: Memento quod ignores opus ejus, ac deinde subjungitur: Omnes homines vident eum, quem, sicut diximus, videre est transcendentem omnia ejus essentiam ex ratione colligere, valde mirandum est quod et ipsum cernimus, et ejus opus ignoramus. Dubii quippe de ejus essentia non sumus, et tamen in ejus judiciis incerti remanemus. Patet nobis quod summum est, absconditur quod minimum. Minus quippe sunt ejus opera quam ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incer
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt uiri. Ac si aꝑte dicer&e. De quo for¬
tes quiquȩ locuti sunt. eiꝰ oꝑa tuȩ mentis
oculis absconduntur: qr mensurã tuę
noticiȩ eo ipso quo humanitate cirtũ scri¬
homo eo ipso quo rationał.ẽ conditꝰ. de¬
b&r ex ratione colligere. eũ quise condi¬
dit dm̃ ẽẽ. Iuẽ nimirũ iam uidere ẽ.:
dominationẽ illiꝰ ratiocinando conspi-¬
cere. Cum uero dictũ sit om̃s homines
uident eum: recte subiungitur unus¬
quisq intuetur ꝓcul. Procul quippe
eũ intueri.ẽ. ñ iam illũ ꝑ speciem cerne¬
re: s adhuc ex sola opũ suorũ ad mira¬
tione pensare. Procul illum hic etiã ele¬
cti conspiciunt: quia nec dũ claritatem
illius. ꝑ acumen intimȩ uisionis apprehen¬
dunt. Cui & si iam ꝑ amorẽ iuxta sunt:
adhuc tamen ab illo t̾renȩ inhabitatio¬
nis pondere disiunguntur. Et quãuis ei
bene uuendo inhereant: a contemplati¬
onis eiꝰ specie longe se ẽẽ suspirant. Quẽ

Expanded text:
nerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fornerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quique locuti sunt, ejus opera tuae mentis oculis absconduntur, quia mensuram tuae notitiae eo ipso quo humanitate circumscrihomo eo ipso quo rationalis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse. Quem nimirum jam videre est damnationem illius ratiocinando conspicere. Cum vero dictum sit: Omnes homines vident eum, recte subjungitur: Unusquisque intuetur procul. Procul quippe eum intueri est non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatem illius per acumen intimae visionis apprehendunt. Cui etsi jam per amorem juxta sunt, adhuc tamen ab illo terrenae inhabitationis pondere disjunguntur; et quamvis ei bene vivendo inhaereant, a contemplationis ejus specie longe se esse suspirant. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde bene etiã ꝑsalomonem dr̃. Sicut
ignoras quȩ sit uia sp̃c. & qua ratione cõ¬
pingant᷑ ossa inuentre pregnantis: sic
nescis oꝑa dei. qui fabricator ẽ. omĩũ. Ut
enĩ unũ ẽ multis loquar. duo ad hanc
lucem pariuili ueniunt: sed uni datur: ut
ad redemptionem ꝑbaptisma redeat: alt̃
ante subtrahitur. quam hunc regenerans
unda ꝑfundat. Et sȩpe fideliũ filiꝰ sine
fide rapitur: & sepe infidelium concesso
fidei sacramento renouatur. S fortasse
aliquis dicat. quod hunc ds̃ acturũ praue
etiã post baptisma nouerat: & iccirco eũ
ad baptismatis grãm ñ ꝑducat. Quod si ita
est: peccata quorundã. ꝓculdubio ante¬
quã sint ꝑpetrata puniuntur. Et quis
in aliis etiam non ꝑpetrata condempnãt:
Occulta itaq sunt eius iudicia : & quan¬
ta obscuritate nequeunt conspici. tanta
debent humilitate uenerari. Dicat᷑ gͦ.
Mem̃to quod ignoras opꝰ eiꝰ: de quo ceci¬

Expanded text:
. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Sicut . Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Sicut ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis, sic nescis opera Dei, qui fabenim unum e multis loquar, duo ad hanc lucem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat. Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo ceci
Abbreviated transcription (Latin):
subditur Quis poterit scrutariuias eiꝰ:
aut quis ei dicere lialebit oꝑatꝰ es inqͥtatẽ.
Ac sidicat. Cuiꝰ ꝑscrutari actio ñ potest
quo pacto reprȩhendi potest: Nemo
enĩ bene iudicat. quod ignorat. Tan¬
to gͦ debemꝰ sub eius iudiciis silendo
quiescere: quanto & rationẽ iudiciorũ
illiꝰ nos cernimꝰ nonuidere. Unde & bene¬
quia uirorũ nomine. ꝑfectȩ uitȩ homineᷤᷤ
exprimuntur: inꝓuerbiis sapientia loqͥt᷑
dicens. Ouiri aduos clamito. De dño gͥ
cescunt: sed tam̃ opus eiꝰ ignoratur: quia
nimirũ iudicia illius. ipsi etiã qui hunc
p̃dicant impenetrata uenerantur. Et sci¬
unt gͦ quẽ predicant. & cam̃ eiꝰ oꝑa igno¬
rant: qr cognoscunt ꝑgrãm eũ aquo fa¬
cti sunt: sed eiꝰ iudicia reprȩhendere ne¬
queunt. quȩ ab illo etiã suꝑ ipsos fiunt.
non cernitur: psalmista testatur dic̃s.
Qui posuit tenebras latibulum suum.
Et rursum. ludicia tua abẏssus multa.
Atq iterũ. Abissus sic̃ palliũ amictꝰ eiꝰ

Expanded text:
S. 23. Quis poterit scrutari vias ejus, aut quis ei dicere: Operatur iniquitatem? - Ac si dicatur: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus non videre. Unde et benequia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis sapientia loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito . De Domino igitur tescunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quem praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognoscunt per gratiam eum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam super ipsos fiunt. non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . Et rursum: Judicia tua abyssus multa . Atque iterum: Abyssus sicut pallium amictus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicabis & conturbabis eos:. Phas gͦ nuba
lumine suo desuꝑ fulgurat: qͥa ꝑ p̃dica¬
tores scõs insensibilitatis nr̃e tenebras. atũ
bis pluunt: cumq miracuł ium choru¬
scȩ lucis aꝑiunt: extremos etiã mundi
t̃minos indiuino amore conuertunt. Un¬
de recte subdit᷑. Cardines quoq marisop

Expanded text:
tiplicabis, et conturbabis eos . Per has ergo nubes tiplicabis, et conturbabis eos . Per has ergo nubes lumine suo desuper fulgurat, quia per praedicatores sanctos insensibilitatis nostrae tenebras bis pluunt, cumque miraculis vim coruscae lucis aperiunt, extremos etiam mundi terminos in divinum amorem convertunt. Unde recte subditur: Cardines quoque maris op
Abbreviated transcription (Latin):
atȩ grẽ sine cessatione ꝑ agebat. Nubes
eius moyses extitit. cũ priusquã plebi is¬
rłiticȩ ducatũ preberet: quadraginta an¬
nis indeserto ꝑmanens & sullimia appeters
a conuersatione ppłi segregatꝰ uixit. S ten¬
torium dei factus est: cum ad reuocandũ
ppłm inegiptum missus ibat. portans inui¬
sibilem incorde ueritatem: cumomp̃c ds̃.
qui patescebat in oꝑe. latebat incorde: &
ubiq p̃sens. omnia continens. ider in suo
famulo inegiptum ueniens faciebat. Un
quia is quiubiq ex maiestate ẽ: quasi in
uia gressus ponit ex p̃dicatione. S eisdẽ¬
scĩs p̃dicatorib nequaquã ad ꝑsuadendũ
uerba sufficiunt: nisi etiã miracula addan¬
tur. Unde cũdictũ sit. si uoluerit extenderi
nubes quasi tentorium suum: recte subun¬
gitur. et fulgurare lumine suo desuꝑQd
enim sentire fulgura. nisi miracula debe¬
mus: de quib ꝑ psalmistã dr̃. fulgura mil¬

Expanded text:
atae gratiae sine cessatione peragebat. Nubes atae gratiae sine cessatione peragebat. Nubes ejus Moyses exstitit, cum priusquam plebi Israeliticae ducatum praeberet, quadraginta annis in deserto 862 permanens, et sublimia appetens, a conversatione populi segregatus vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Undquia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex praedicatione. 20. Desanctis praedicatoribus nequaquam ad persuadendum verba sufficiunt, nisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, recte subjungitur: Et fulgurare lumine suo desuper. Quid enim sentire fulgura, nisi miracula debemus? de quibus per Psalmistam dicitur: Fulgura mul