comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quercremꝰ quomͦ istud fiat. uł qͣlis illa cõmu¬
tatio futura sit: adiungit & dicit. Oportet enĩ
corruptibile hoc induere incorruptelam:⁊mor¬
tale hoc induere ĩmortalitatem. Ñ ut opinor
dubitandum ẽ scđm hoc dictum caro & sangs
regnũ dĩ ñ possidebunt: quia ñ ibi erit corrup¬
tio & mortalitas carnis & sanguinis. Scdm e
nim has qualitates hoc loco carnẽ & sanguinẽ
nuncupauit. Quocirca aliquid exempli gratia
ponam quod interĩ occurrit sicut scͥptum ẽ. ne for¬
omnino ñtemptet. de quo alio loco sẽptura dic̃.
ipse autẽ neminẽ demptat. nec contraria ẽ ei ista
uitur questio cum uocabulum temptationis
diuersas intelligentias habet. co quod alia sit
temptatio deccptionis. alia temptatio ꝓbationis.
scđm illam non intelligitur qui demptat nsi
diabolus. scđm hanc ucro temptat ds̃. ita cum
dicitur caro possidebit regnum dĩ. & caro non

Expanded text:
quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commuquaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sester, sed soluitur quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat deus —, ita, cum dicitur caro possidebit regnum dei\' et caro non
Abbreviated transcription (Latin):
male in resurrectionẽ iudicii. iudicium appel¬
lans penam sempit̾nam sicut alio loco qui ñcre¬
dit inquit iam iudicatus ẽ. Pinde illi qui ad
iudicium resurrecturi sunt ñ commutabunt᷑
in illam incorruptelam. quȩ nec doloris cor¬
ruptionem pati podest: illa nanq fidelium
ẽ atq scõrum: isti uͦ perpetua corruptione cro¬
ciabuntur. quia ignis corum ñ extinguetur.
& uermis eorum ñ morietur. Quid sibi ergo
uult ista distinctio. & mortui resurgent ĩcor¬
rupti & nos cõmutabimur. nisi qu̾ia om̃s
incorrupti resurgent: S exhis iusti etiã mu¬
tabuntur in illam incorruptelam cui om̃ino
nulla possit nocere corruptio: ac ꝑhoc qͥ in ea
non cõmutabunt᷑ incorrupti quidẽ resurgenł
integritade menbroꝵ. s tam̃ corrumpendi do¬
lore penarũ cum audicrint ide in ignem ȩt̾nu
qui ꝑatus ẽ diabolo & angłis cius: a qͦ audity
malo iustus ñ timebit. De illa uͦ cõmutatione
iustorũ cũ dixisset nos cõmutabimur danqͣm

Expanded text:
 in resurrectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum, isti uero perpetua corruptione cruciabuntur, quia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ meo litteras nr̃as. Sc̃itatem tuam & fami¬
liam dĩ que tuo ministerio gubernatur frẽs
& sorores quȩ apud nos sunt nob̃cum in dño
te salutant. & alia manu. Incolumes ꝓnod̾
orate dilectissimi & scĩ fratres. Ego alipius ĩ¬
pensissime saluto sinceritatẽ tuam. omnesq
tibi in dño coniunctos: atq ut hanc tanquã
meã epłam deputes peto. & si enim aliam ꝓ¬
priam mittere potuissem. tam̃ malui huic scb̃e.
ut unanimitatẽ nr̃am. una &ẽ pagina testarct᷑:¬

Expanded text:
fratri Firmo litteras nostras. sanctitatem tuam et famifratri Firmo litteras nostras. sanctitatem tuam et familiam dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores. quae apud nos sunt, nobiscum in domino resalutant. Et alia manu: i Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius inpensissime saluto sinceritatem tuam omnesque tibi in domino coniunctos atque, ut hanc tamquam meam epistulam deputes, peto; etsi enim aliam propriam mittere potuissem. tamen malui huic subscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaret
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Nam sepe & diu impiorũ corporibus ã
scłarib potestatib & quorũlibet uexationibꝰ
parcitur: piorum autẽ cordib a malis homi¬
num moribus nusquã usq ad huiꝰ scłi finẽ.
Sic ergo potius impletur quod cõmemoraui
dixise apłm. quia omnes qui uolunt inxp̃o
piȩ uiuere. ꝑsecutionẽ patiunt᷑: & tãto ama¬
rius quanto interius. donec diluuiũ tran¬
seat. ubi archa continet coruum & colũbam.
S inhere frater illi aquo audisti. qui ꝑseuera¬
uerit usq in finem. hic saluus erit. Comung̾e
dño. ut crescat in nouissimis tua uita: scio
enim non deẽe recitationẽ cordis de fratribus
bonis. Huic adiunge ꝓmissiones dĩ fideles.
magnas. certas. sempiternas. ipsiusq toleran-¬
tiȩ imꝑturbabilem ineffabilemq mercedem:
& uide quã uerum dño cantes scđm multi¬
tudinẽ dolorum meoꝵ in corde meo consola
tiones tuȩ iocundauer̃ animã meã. M itte

Expanded text:
tem? nam saepe et diu impiorum corporibus a tem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potestatibus et quorumlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum moribus numquam usque ad huius saeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemoraui dixisse apostolum. quia omnes. qui uolunt pie in Christo uiuere, persecutionem patiuntur et tanto amarius quanto interius, donec diluuium transeat, ubi -area continet coruum et columbam. Sed inhaere, frater, illi, a quo audisti: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; coniungere domino. ut crescat in nouissimis tua uita. scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. huc adiunge promissiones dei fideles, magnas, certas. sempiternas ipsiusque tolerantiae inperturbabilem ineffabilemque mercedem et uide, quam uerum domino cantes: Secundum multitudones tuae iucundauerunt animam meam. mitte
Abbreviated transcription (Latin):
omino scõ desidabili lxxx ii.¬
& in xp̃i honore suauissimo frr̃i
Quamuis ab animo nr̃o nullom
culum caritatis. & indesinent tuos scõs mores
atq colloquia recolamus: tam̃ bene fecisti. c
gras agimus quod nobis etiam corporalis sa¬
lutis tuȩ nuncios apices mittendo nos plu-¬
rimum exhilarasti. Sensi autẽ in epła tua
quod tedium de decinucrit. a peccatorib ielin¬
quentib legem dĩ. Iuo enim sp̃u uiius quo
dictum ẽ. uidi insensatos. & tabescebam. Pia
ẽ ista tristicia. & si dici potest beata miscria ui¬
ciis alienis tribulari ñ implicari. mertre ñ he¬
rere. dolore contrahi. ñ amore attrahi. Hec est
ꝑsecutio quam patiuntur om̃s qui uolunt ĩ
xp̃o piȩ uiuere: scđm apłicam mordacem uc¬
ramq sententiam. Quid enim sic ꝑsequitur
uitam bonorũ. quã uita iniquorum: N cũ
cogit imitari quod displicet. s cũ cogit dole¬
re quod uidet. qm̃ coram mapio uiuens ĩpie.
& si non obligat consentientẽ. cruciat sentien¬

Expanded text:
OMINO SAXCTO ET DESIDERABILI ET IN CHRISTI HONORE SUAVISSIMO FRATRI Quamuis ab animo nostro nulloculum caritatis et indesinenter tuos sanctos mores atque conloquia recolamus, tamen bene fecisti et gratias agimus, quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntios apices mittendo nos plurimum exhilarasti. sensi autem in epistula tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentien
Abbreviated transcription (Latin):
eccłastici cognitores. an quod murmurant uic¬
ti litigatores. adu̾sus istam complexionẽ dictu
breuissimã. intellectu facillimã: attendide dili¬
genter ꝓur̃a prudentia. quã nicħ sobrium res¬
ponderi possit. & tam̃ malus polemo magis ebri¬
lixiori fortas se epłȩ quã iocundiori. ueruntam̃
ut arbitror utiliori quam blandiori: dñi hono¬
rantis simi & merito suspiciendi rm̃i. ac deside¬
rantissimi fr̃s. De aduentu autẽ ad uos nr̃o. u¬
trorumq desidium ds̃ impleat. Quanto enĩ
caritatis ardore accendamur ad uisendos uos
u̾bis explicare ñ possumus: s uos benigne cre¬
dere minime dubitamus:. Memorio eoep̃o

Expanded text:
ecclesiastici cognitores an quod murmurant uicecclesiastici cognitores an quod murmurant uicti litigatores. aduersus istam complexionem dictu breuissimam, intellectu facillimam adtendite diligenter pro uestra prudentia quam nihil sobrium responderi possit; et tamen malus Polemon magis ebrilixiori fortassis epistulae quam iucundiori uerum tamen, ut arbitror, utiliori quam blandiori, domini honorabiles et merito suscipiendi, carissimi ac desiderantissimi fratres. de aduentu autem ad uos nostro utrorumque desiderium deus impleat. quanto enim caritatis ardore accendamur ad uisendos uos, uerbis explicare non possumus, sed uos benigne credere minime dubitamus. CXLV. DOMINO
Abbreviated transcription (Latin):
toto orbe diffusa. id potius credant quod di¬
uinȩ scͥpturȩ dicunt. ñ quod linguȩ humanȩ
male dicunt. De ipsa uͦ dissensione quȩ int̾
homines orta ẽ. qui qualeslibet fu̾int ñ utiq
p̃iudicant ꝓmissis dĩ qui dicit ad abraham
in semine tuo benedicent᷑ omnes gentes. quod
creditum ẽ cum audiretur p̃dictum. & negat᷑
cũ uidetur implecum: hoc tam̃ interim breui¬
ssimum. & nͥ fallor inuictissimũ cogitent. aut
actam ẽẽ istam causam i ecclastico dansina¬
rino iudicio. aut ñ ẽẽ actam. Si acta ibi ñ ẽ
innocens ẽ xp̃i societas. ꝑomnes transmarinas
gentes. cuiꝰ socictatis nos cõmunione gaudemꝰ:
& idõ ab eis innocentib utiq sacrilega dirẽp¬
tione seꝑantur. Si uͦ acta ibi ẽ ista causa. quis
ñ intelligat. quis ñ sapiat. quis ñ uideat eos in
ea uictos. quoꝵ inde cõmunio seꝑata ẽ: Eligat̃
gͦ utrum malint credere quod ꝓnunciauerunt

Expanded text:
toto orbe diffusa, potius id credant quod ditoto orbe diffusa, potius id credant quod divinae Scripturae dicunt, non quod linguae humanae maledicunt. De ipsa vero dissensione quae inter homines orta est qui qualeslibet fuerint, non utique praeiudicant promissis dei, qui dixit ad Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes, quod creditum est, cum audiretur praedictum, et negatur, cum uidetur impletum —, hoc tamen interim breuissimum et, nisi fallor, inuictissimum cogitent, aut actam esse istam causam in ecclesiastico transmarino iudicio aut non esse actam; si, acta ibi non est, innocens est Christi societas per omnes transmarinas gentes, cuius societatis nos communione gaudemus, et ideo ab eis innocentibus utique sacrilega diremptione separantur; si uero acta ibi est ista causa, quis non intellegat, quis non sentiat, quis non uideat eos in ea uictos, quorum inde communio separata est? eligant ergo, utrum malint credere, quod pronuntiauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
scire cuiꝰ eẽt hoc donum. Polemo gͦ si ex
luxurioso continens factus ita sciret cuius
ẽẽt hoc donum. ut eum abiectis suꝑsticionibꝰ¬
gendium pie coleret. ñ solum continens sed
etiam sapiens ueraciter & salubrit̃ religiosus
existeret. quod ei ñ tantum ad p̃sentis uide
honestat̃ uerum & ad future ĩmortalitatẽ
ualeret. Qnto minus gͥm arrogare debeo
nob̾ nunciastis. quȩ me nec loquente. nec sal¬
tem p̃sente. ꝓculdubio diuinitꝰ facta ẽ. in qͥb
ueraciter facta ẽ: Hoc itaq p̃cipue cognos¬
cite: hoc pie humilit̾q cogitate. Deo fradres
dõ gr̃as agite. dm̃ timete ne deficiatis: amate
occulte segregat. & timor hominis fallaciter
congregat. obseruent qui tales s̃. qm̃ dm̃ cui
nec iudicem fugiunt. Siquid autẽ illos de
questione ipsius unitatis ꝓ suȩ salutis sollici¬
tudine ꝑmouet. hoc sͥ quantũ existimo iusti¬
simum extorqueant. ut de catholica eccła. id:

Expanded text:
scire cujus esset hoc donum . Polemo ergo, si ex scire cujus esset hoc donum . Polemo ergo, si ex luxurioso continens factus ita sciret cujus esset hoc donum, ut eum abjectis superstitionibus pie coleret; non solum continens, sed etiam veraciter sapiens et salubriter religiosus exsisteret: quod ei non tantum ad praesentis vitae honestatem, verum et ad futurae immortalitatem valeret. Quanto minus igitur mihi arrogare debeo nobis nuntiastis; quae me nec loquente, nec saltem praesente, procul dubio divinitus facta est, in quibus veraciter facta est! Hoc itaque praecipue cognoscite, hoc pie humiliterque cogitate. Deo, fratres, Deo gratias agite; Deum timete, ne deficiatis; amate,occulte segregat, et timor hominis fallaciter congregat; observent qui tales sunt, quoniam Denec judicem fugiunt. Si quid autem illos de quaestione ipsius unitatis, pro suae salutis sollicitudine permovet; hoc sibi quantum existimo justissimum extorqueant, ut de catholica Ecclesia, id est
Abbreviated transcription (Latin):
qui plantat ẽ aliqͥd neq qui rigat: sed qui ĩ¬
crem̃tum dat ds̃. Xenocrates polemonẽ ut
scͥpsistis. & nos ex illis litc̃is recordamur defiy
ge temꝑantiȩ disputando ñ solum ebriosum.
uerũ etiam tunc ebrium ad mores alios repca¬
te conũtit. Quãquã gͦ ille sic̃ prudent̃ & ucra¬
cider intellexistis ñ deo fu̾it acquisitus. s tm̃
adñatu luxuriȩ lib̾atus: tam̃ nec idipsũ qͥdẽ
quod melius in eo factum ẽ.humano operi
tribuerim. sed diuino. Ipsius nanq: corporis
quod ẽ infimum nr̃m. siqua bona sunt sic̃
nisi ex deo creatore ac ꝑfectore nature. Oͤnto
magis animi bona donare nullus alius pot̃:
Quid enim suꝑbius uel ingratius cogitare pot̃
humana uecordia:. si putau̾it cum carne pul¬
chrum ds̃ faciat hominẽ. animo castum ab
homine fieri: Hoc in libro xͥane sapientie sic¬
scͥptum ẽ. Cum scirem inquit quia nemo poc̃
ẽẽ continens nͥ ds̃ det: & hoc ipsum erat sapĩe

Expanded text:
qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui inqui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. Xenocrates Polemonem, ut scribitis et nos ex illis litteris rge temperantiae disputando, non solum ebriosum, verum etiam tunc ebrium, ad mores alios repente convertit. Quamquam ergo ille, sicut prudenter et veraciter intellexistis, non Deo fuerit acquisitus, sed tantum a dominatu luxuriae liberatus: tamen ne id ipsum quidem, quod melius in eo factum est, humano operi tribuerim, sed divino. Ipsius namque corporis, quod est infirmum nostrum, si qua bona sunt, sicut nisi ex Deo creatore et perfectore naturae; quanto magis animi bona donare nullus alius potest! quid enim superius vel ingratius cogitare potest humana vecordia, si putaverit cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro Christianae sapientiae scriptum est: Cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
endis km̃is ac desiderantiss i¬
mis frĩbus in omni bonorum
sumptum ẽ. si duricia cordis humani resi
stens manifestissimȩ. & quodamͦ publice
ueritati eiꝰdem potentia ueritatis euicta ẽ.
si sapit dulcedo pacis unitatisq caritas.
& ñ iam reu̾berat oculos saucios. sed sanos
illustrat ac uegetat: ñ s̃ hec oꝑa nr̃a sed dei:
Non hȩc humanis oꝑib omnino dribucrem.
nec si cum apud uos eẽmus tanta conũsio
multitudims nob̃ loquentib & hortantib
ꝓueniret. Hoc autẽ ille efficit. qͥ ꝑ ministros
suos recum signis extrinsecus admonet. re¬
bus audẽ ipsis ꝑ seipsum intrinsecus docet:
Nec ideo pigrius moueri nos oportet ad uisen¬
dos uos: qm̃ quicqͥd in uob̾ laudabile factũ
ẽ. ñ a nob̃ s ab illo factum ẽ qui facit mirabi¬
lia solus. Auito enim alacrius debemus
accurrere ad expectanda oꝑa diuina quam
nr̃a: quia & nos siquid boni sumus. opꝰ illiꝰ
ñ hominũ sumus. Unde & apłs dixit. neq

Expanded text:
issimis ac desideratissimis fratribus in omni honorum sumptum est; si duritia corstens manifestissimae et quodam modo publicae ueritati eiusdem potentia ueritatis euicta est, si sapit dulcedo pacis unitatisque caritas non iam reuerberat oculos saucios, sed sanos inlustrat ac uegetat, non sunt haec opera nostra sed dei, non haec humanis opibus omnino tribuerem nec si, cum apud uos essemus, tanta conuersio multitudinis nobis loquentibus et hortantibus proueniret. hoc agit ille et efficit, qui per ministros suos rerum signis extrinsecus admonet, rebus autem ipsis per se ipsum intrinsecus docet. nec ideo pigrius moueri nos oportet ad uisendos uos, quoniam, quicquid in uobis laudabile factum est, non a nobis sed ab illo factum est, qui facit mirabilia solus. multo enim alacrius debemus accurrere ad spectanda opera diuina quam nostra, quia et nos, si quid boni sumus, opus illius, non hominum sumus; unde apostolus dixit: Neque
Abbreviated transcription (Latin):
plior uidendi eum. Puto enim quod si adnos
de iubente uel mittente uenenerit. &e hoc faciae
quod adolescentẽ decet. maxime quia ñdum
curis maiorib detinetur. & teipsum in expediciꝰ
apportabit. Quib numeris consistant u̾sus
dauitici ñ scͥpsi quia nescio. Neq enim exhe¬
brea lingua quã ignoro potuit &ẽ numeros
int̃pres expͥmere. ne met ri necessitate ab int̃¬
pretandi ueritate amplius quam ratio senten¬
tiarum sinebat digredi cogeretur. certis tam̃
eos constare numeris. credo eis qͥ ea linguam
probe callent. Amauit enim uir ille sc̃s musicã
piam. & incastudia nos magis ipse quã ullus
alius auctor accendit. Habitetis omnes in et̃¬
num in adiudorio altissimi. qui habitatis una¬
nimes indomo. pader materq fr̃s filiorum. &
cuncti unius patris filii memores nñi: Fsichio¬

Expanded text:
plior uidendi eum; puto enim, quod, si ad nos plior uidendi eum; puto enim, quod, si ad nos te iubente uel mittente uenerit, et hoc faciet, quod adulescentem decet, maxime quia nondum curis maioribus detinetur, et te ipsum mihi expeditius adportabit. quibus numeris consistant uersus Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Hebraea lingua, quam ignoro, potuit etiam numeros interpres exprimere, ne metri necessitate ab interpretandi ueritate amplius, quam ratio sententiarum sinebat, digredi cogeretur. certis tamen eos constare numeris credo illis, qui eam linguam probe callent. amauit enim uir ille sanctus musicam piam et in ea studia nos magis ipse quam ullus alius auctor accendit. habitetis omnes in aeternum in adiutorio altissimi, qui habitatis unanimes in domo, pater materque fratres filiorum et cuncti unius patris filii memores nostri
Abbreviated transcription (Latin):
sane opusculum si potuero mittere. ñ quidẽ me t̾
optempasse. ueruntam̃ te hoc ame tantoꝑe flagi¬
tasse pentebit. Difficillime qͥppe intelligunt᷑ i eo. u̾
libri. si ñ adsit qui ñ solum disputantium possit
separe ꝑsonas. ucrum etiã ꝓnunciando ita sona¬
quib̾dam &̃ silentiorum dimensa interuaua
miscentur quȩ om̃ino sentiri nequeunt. nͥ audi¬
torem ꝓnunciator informet. Sextum sane libr̃
quia em̃datum reppi ubi ẽ om̃is fructus cȩteroꝵ
ñ distuli mittere caritati tuȩ. fortassis ipse tuã
ñ multum refugiet gͣuitatem. Nam supiores
quinq uix filio nr̃o & condiacono iuliano qm̃
&e ipse iam nob̾cum conmilitat. digni lectione
uel cognitione uidebuntur: Quem quidem ñ
audeo dicere plus amo quã te quia nec uacit᷑
dico s tam̃ audeo dicere. plus desidero quã de
Mirum uider potest quẽ adiodũ quẽ pant̃
amo amplius desidem: s hoc mͥ facit spes am¬

Expanded text:
sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi obtemperasse uerum tamen te hoc a me tanto opere flagitasse paenitebit. difficillime quippe intelleguntur in eo quinque libri, si non adsit, qui non solum disputantium possit separare personas uerum etiam pronuntiando ita sonaa in quibusdam etiam silentiorum dimensa interualla miscentur, quae omnino sentiri nequeunt, nisi auditorem pronuntiator informet. Sextum sane librum, quem emendatum repperi, ubi est omnis fructus ceterorum, non distuli mittere caritati tuae; fortassis ipse tuam non multum refugiat grauitatem. nam superiores quinque uix filio nostro et condiacono Iuliano, quoniam et ipse iam nobiscum commilitat, digni lectione uel cognitione uidebuntur. quem quidem non audeo dicere plus amo quam te, quia nec ueraciter dico, sed tamen audeo dicere plus desidero quam te. mirum uideri potest, quem ad modum, quem pariter amo, amplius desiderem; sed hoc mihi facit spes am
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. si uoluntatẽ menciendi ñ habent. nec hoĩes
fallunt. nͥ cum ab hominib humana infirmita¬
de falluntur. Teruntam̃ in om̃ib rerũ motibꝰ
qͥd numeri ualeant facilius consid̾atur in uoci¬
bus. eaq considãtio quibꝰdam quasi graclatis
itinerib nutur ad suꝑna intima ueritatis. in
quib uiis ostendit se sapientia hilarit̃ & in om̃i
puidentia occurrit amantib initio nr̃i ocii. cum
a curis maiorib magisq necessarus uacabat aĩmꝰ
uolui ꝑ ista quȩ a nob̃ desid̾asti scͥpta proludere.
qñ conscͥpsi de solo rithino sex libros. &e de melo
scribere alios forsitan sex fateor disponebam. cỹ
mͥ ocium futurum sꝑabam. S pꝰea quam mͥ
curarum ȩxcłasticarum sarcina imposita ẽ. om̃e
ille deliciȩ fugere de manib. ita ut uix nc̃ ipsum
codicem inueniam: qm̃ tuam uoluntatẽ nec peti¬
cionem s iussionem contẽpnere nequeo. Quod

Expanded text:
rtatis, si uoluntatem mentiendi non habent nec homines rtatis, si uoluntatem mentiendi non habent nec homines fallunt, nisi cum ab hominibus humana infirmitate falluntur. Verum quia in omnibus rerum motibus, quid numeri ualeant, facilius consideratur in uocibus eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima ueritatis, in quibus uiis ostendit se sapientia hilariter et in omni prouidentia occurrit amantibus, initio nostri otii, cum a curis maioribus magisque necessariis uacabat animus, uolui per ista, quae a nobis desiderasti, scripta proludere, quando conscripsi de solo rhythmo sex libros et de melo scribere alios forsitan sex, fateor, disponebam, cum mihi otium futurum sperabam. sed postea quam mihi curarum ecclesiasticarum sarcina inposita est, omnes illae deliciae fugere de manibus, ita ut uix nunc ipsum codicem inueniam, quoniam tuam uoluntatem nec petitionem sed iussionem contemnere nequeo. quod
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩmutaucrunt glam incorrupti dĩ in similitu¬
dinem imaginis corruptibilis hominis. & uolu¬
crum & qͣdrupedum & serpentium. uł qui istis
simulacris ñ dediti. aut ñ nimis dediti. coluert̃
tam̃. e seruierunt creature poti quam creatori
Absit enĩ om̃ino ut istoꝵ uanitates & in same
mendaces. uentose nugȩ. aut suꝑb error rectȩ
lib̾ales lict̾ȩ nominent᷑ hominũ scl infeliciũ.
b̾amur de corꝑe mortis huiꝰ ñ cognouer̃. nec in
eis ipsis quȩ s̃ uera senserunt. Historia sane cꝰ
scͥptores fidem se p̃cipuȩ narrationib suis de¬
bere ꝓfitentur. fortassis habeat aliqͥd cognitiõe
dignum lib̾is. cũ siue bona siue mala hominũ
tam̃ uera narrant᷑. quãuis in eis cognoscendis
qui scõ spũ ñ adiutis̃. rumoresq collig̾ẽ. ipsa
humanȩ infirmitatis conditione compuisi st̃.
quẽadinodum ñ fallerent᷑ in plurimis om̃ino¬
ñ uideo. Est tam̃ aliqua meis ꝓpinquitas lib̃¬

Expanded text:
pti dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium uel qui istis simulacris non dediti aut non nimis dediti coluerunt tamen et seruierunt creaturae potius quam creatori. absit omnino, ut istorum uanitates et insaniae mendaces, uentosae nugae ac superbus error recte liberales litterae nominentur hominum scilicet infelicium, beramur de corpore mortis huius, non cognouerunt nec in eis ipsis, quae uera senserunt. historia sane, cuius scriptores fidem se praecipue narrationibus suis debere. profitentur, fortassis habeat aliquid cognitione dignum liberis, cum siue bona siue mala hominum tamen uera narrantur. quamuis in eis cognoscendis, qui sancto spiritu non adiuti sunt rumoresque colligere ipsa humanae infirmitatis condicione compulsi sunt, quem ad modum non fallerentur in plurimis, omnino non uideo. est tamen aliqua in eis propinquitas libe
Abbreviated transcription (Latin):
rarum serui libidinum lib̾ales uocant. s dñi¬
co pane nutritus.quantus ei potuit ꝑ nr̃as an-¬
gustias dispensari. Quid enim aliud dicendũ
ẽ cis. qui cũ sint inqui & impii lib̾aliter sͥ uiden¬
tur eruditi: nͥ quod inlitt̾is uere lib̾alib legimꝰ
si uos filius lib̾auerit. tunc uere liber critis: ꝑcũ
nanq p̃statur ut ipse etiam quȩ lib̾ales disci¬
plinȩ abcis qͥ inlib̾tatem uocati ñs̃ appellant᷑.
quid in se habeant lib̾ale noscant᷑. Neq cm̃ hñt
congruum lib̾tati: nͥ quod hñt congruum ue¬
ritati. Uñ ille ipse filius: & ueritas inqͥt uib̾abit
uos. Non gͦ ille innumerabiles & impie fabulȩ
quib uanorũ plena s̃ carmina poctarum.
nullomͦ nr̃e consonant ub̃tati. ñ oratorum in¬
flata ⁊ expolita mendacia. ñ deniq ipsorum
philosophoꝵ garrule argutiȩ. qui uel dm̃ ꝓrsꝰ
ñ cognouer̃. uel cum cognouissent dm̃. non siẽ

Expanded text:
riarum serui libidinum liberales uocant, sed dominiriarum serui libidinum liberales uocant, sed dominico pane nutritus, quantus ei potuit per nostras angustias dispensari. Quid enim aliud dicendum est eis, qui cum sint iniqui et impii, liberaliter sibi uidentur eruditi, nisi quod in litteris uere liberalibus legimus: Si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis? per eum namque praestatur, ut ipsae etiam, quae liberales disciplinae ab eis, qui in libertatem uocati non sunt, appellantur, quid in se habeant liberale, noscatur. neque enim habent congruum libertati, nisi quod habent congruum ueritati. unde ille ipse filius: Et ueritas, inquit, liberabit uos. non ergo illae innumerabiles et impiae fabulae, quibus uanorum plena sunt carmina poetarum, ullo modo nostrae consonant libertati, non oratorum inflata et expolita mendacia, non denique ipsorum philosophorum garrulae argutiae, qui uel deum prorsus non cognouerunt uel, cum cognouissent deum, non sicut
Abbreviated transcription (Latin):
oONNo Bencissioro et ue¬
nerabiliter rm̃o. & sinccriter
desid̾antis simo fr̃i & coep̃o me¬
moris iure uiolentissimo flagitasti: ut hac sal¬
tem obedientia responderem epłis tuis. quibꝰ
me magis onerare quã honorare dignatus es.
quãquã uͥ succumbo qr oneror. ibi etiã quia
diligor subleuor. Neq enim aquolibet diligor
subleuor & eligor. s ab eo uiro & dñi saccidote.
quem sic acceptum dõ sentio. ut cum aĩam tuã
tam bonam leuas ad dñm. qm̃ in illa me hs̃.
leues & me. Debui gͦ nunc mittere libros quos
emendaturũ me ẽẽ promiserã. & ideo ñ misi
quia ñ emendaui. ñ quia nolui. s qr ñ potui:
curis uidelicet multis & multum p̃ualentibꝰ
occupatus. Nimis autẽ ingratum ac ferreũ
fuit. ut de qui nos sic amas hic sc̃s fr̃ & collega
nr̃ possidius in quo nr̃am ñ paruam p̃sentiam
reppies. uel ñ disceret. uel sine nr̃is litteris discet.
Est enim ꝑ nr̃m minist̾ium ñlitteris illis quas ua¬

Expanded text:
omino beatissimo et venerabiliter charissimo, et sinceriter desiderantissimo fratri et coepiscopo MEmoris iure uiolentissimo flagitasti, ut hac saltem oboedientia responderem epistulis tuis, quibus me magis onerare quam honorare dignatus es. quamquam ubi succumbo, quia oneror, ibi etiam, quia diligor, subleuor. neque enim a quolibet diligor, subleuor, eligor sed ab eo uiro et domini sacerdote, quem sic acceptum deo sentio, ut, cum animam tuam tam bonam leuas ad dominum, quoniam in illa me habes, leues et me. debui ergo nunc libros mittere, quos emendaturum me esse promiseram et ideo non misi, quia non emendaui, non quia nolui, sed quia non potui curis uidelicet multis et multum praeualentibus occupatus. nimis autem ingratum ac ferreum fuit, ut te, qui nos sic amas, hic sanctus frater et collega noster Possidius, in quo nostram non paruam praesentiam reperies, uel non disceret uel sine nostris litteris disceret. est enim per nostrum ministerium non litteris illis, quas ua
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Nam sicut credere respondetur. ita etiam
fiddeles uocantur.ñ rem ipsam mente annuendo.
s ipsius rei sacram̃tum ꝑcipiendo. Cum autem
sapere homo ceꝑit. ñ illud sacram̃tum repetoe:sed
intelug&: enusq ueritati consona etiam uoluntate
coaptabit᷑. Hoc quandiu ñ potest. ualebit sacm̃tũ
ad eius tutelam adu̾sus contrarias potestates:⁊ tm̃¬
grauerit. ꝑipsum sacram̃tum commendante ec¬
cłie caritate. ab nia condemnadione que ꝑ unũ
hominẽ intrauit in mundum.xͥano adiutorio li¬
beretur. Hoc qui ñ credit. ⁊ fieri ñ posse arbitrat᷑.
ꝑfecto infidelis ẽ.⁊ si habeat fidi sacramentum:
longeq melior ÷ ille paruulus. qui etiã si fidem
ñdum hab& in cogitatione. ñ ei tam̃ obicem cõ¬
trarie cogitationis opponit. un sacram̃tum eius
salubriter ꝑcipit. Respondi sicut eristimo q̃sti¬
ombus tins quantum attin& ad minus capaces.
⁊ contentiosos ñ satis. qͣntum autem ad pacatos

Expanded text:
facit. nam sicut credere respondentur, ita etiam facit. nam sicut credere respondentur, ita etiam fideles uocantur, non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo. cum autem sapere homo coeperit, non illud sacramentum repetit, sed intellegit eiusque ueritati consona etiam uoluntate coaptabitur. hoc quamdiu non potest, ualebit sacramentum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates grauerit, per ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, Christiano adiutorio liberetur. hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeque melior est ille paruulus, qui, etiam si fidem nondum habet in cogitatione, non ei tamen obicem contrariae cogitationis opponit, unde sacramentum eius salubriter percipit. respondi, sicut existimo, quaestionibus tuis, quantum adtinet ad minus capaces et contentiosos, non satis, quantum autem ad pacatos
Abbreviated transcription (Latin):
omm die populis immolatur: Nec utiq m̃titur
qui int̾rogatus eum responderit immoiari. Si ĩt
sacram̃ta quandam similitudinẽ rerum earum
quarum sacram̃ta s̃ ñ haberent. omnino sac̾m̃ta
non essent. Ex hac aute similitudine. plerumq
iam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut gͦ
ud credere quam fidem habere.hac ꝑhoc cum res¬
pondetur paruulus credere qui fidi ñdum hab&
affectum. respondet᷑ fidem habere propt̃ fidi sac̃¬
mentum. ⁊ conũtere se ad dm̃ propt̾ conũsionis sa
eram̃tum: quia ⁊ ipsa responsio ad celebrationem
ptine.sacramenti.sicut de ipso baptismo apls cõ¬
sepuiti inquit sumus xp̃o ꝑbaptismum in mortẽ.
ñait sepulturam significauimus. s prorsus ait.
consepulti sumus. Sacram̃tum gͦ tante rei. ñ nis
eiusdem rei uocabulo ñcupauit. Itaq paruulum
ꝯsi ñdum fides iua que incredentium uoluntate
consistit. iam tam̃ ipsius fidĩ sacram̃tum fidelẽ

Expanded text:
omni die populis immolatur nec utique mentitur, omni die populis immolatur nec utique mentitur, qui interrogatus eum responderit immolari? si enim sacramenta quandam similitudinem rerum earum, quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. ex hac autem similitudine plerumque iam ipsarum rerum nomina accipiunt. sicut ergo ud credere quam fidem habere. ac per hoc cum respondetur paruulus credere, qui fidei nondum habet affectum, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum et conuertere se ad deum propcramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem pertinet sacramenti; sicut de ipso baptismo apostolus: consepulti, inquit, sumus Christo per baptismum in mortem; non ait: sepulturam significauimus", sed prorsus ait: consepulti sumus. sacramentum enim tantae rei non nisi eiusdem rei uocabulo nuncupauit. Itaque paruulum etsi nondum fides illa, quae in credentium uoluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem
Abbreviated transcription (Latin):
ne ciauciatur. Prom̃ quod de xp̃o nichil demere
tibi uel negandum uł affirmandum putasti. hoc
in pagam animo temꝑam̃tum. ñ inuitus accepi.
Quod uero etiam scriptis meis de hac re doceri te
cupis. nequaquã abnuam. neq desistam huie
tam bone. michiq carissime seruire uoluntati
tuȩ. s prius opus ÷ eliquare quodãmͦ. ꝓspicuã¬
q sumere sententiam tuam de antigius sacris.
Cum enim dixisses eam uiam in m̃ ẽẽ meliorẽ
qua uir bonus piis. iustis.puris.castis. ueris di¬
ctis. factisq. sine ulla temporum mutatorũ

Expanded text:
ne claudatur. proinde, quod de Christo nihil temere ne claudatur. proinde, quod de Christo nihil temere tibi uel negandum uel adfirmandum putasti, hoc in pagani animo temperamentum non inuitus acceperim. quod uero etiam scriptis meis de hac re doceri te cupis, nequaquam abnuam neque desistam huic tam bonae mihique carissimae seruire uoluntati tuae. sed prius opus est eliquare quodam modo perspicuamque sumere sententiam tuam de antiquis sacris. cum enim dixisses eam uiam in deum esse meliorem, \'qua uir bonus piis, iustis. puris, castis. ueris dictis factisque sine ulla tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcolende. ñ audeo nec ualeo quia sentiam expme.
quia quod nescio difficiuimum credo definre. Ut
audẽ me cultorem tuarum uirtutum dignatus es
iam olim scienti insinuare quod diligas. satis bo
ne uide testimonium habeo. quã cum ne tͥ displi¬
ceam. qui dm̃ ꝑte anmãq tuam cotidie insinu¬
as custodio. Intelugis ꝓculdubio quod ego de¬
lectabiliter diligam cum tui iudicii de me habi¬
ti normam lineamq accipiens teneam. S ante
omma queso de ut exiguissime oꝑimomi mee ue¬
niam concedas.⁊ sermom meo ad te quia coegisti
scri̾tis tuis ut ille ait. ñ iam melie s nectare dui¬
cioribus si mereor informare digneris. Dei pi¬
etate ꝑfruaris domine pat̾. ac ꝑpetua sc̃itate
deo placcas quod necesse est: Augnꝰ longimano.
Cepi fructum scripti mei. rescͥptum
exorsum int̾ nos magne. ac de re magna dispu¬
tationis quasi sem̃tum. Hoc ÷ quod uolebam
prius. demde quod adhuc uolo: ds adiuuabit
Id autem ÷ ut hoc ceptum debito. ac salubri fi¬

Expanded text:
percolende, non audeo nec ualeo, quid sentiam, exprimere, quia, quod nescio, difficillimum credo definire. ut autem me cultorem tuarum uirtutum dignatus es iam olim scienti insinuare, quod diligas, satis ad bonae uitae testimonium habeo, quam cum, ne tibi displiceam, qui deo per te animamque tuam cotidie insinuas, custodio. intellegis procul dubio, quod et ego delectabiliter diligam, cum tui iudicii de me habiti normam lineamque accipiens teneam. sed ante omnia quaeso te, ut exiguissimae opinioni meae ueniam concedas et sermoni meo ad te, quia coegisti,scriptis tuis, ut ille ait, iam non melle sed nectare dulcioribus, si mereor, informare digneris. dei pietate perfruaris, domine pater, ac perpetua sanctitate deo placeas, quod necesse est. CCXXXV. LOXGINIANO Cepi fructum scripti mei, rescriptumexorsum inter nos magnae ac de re magna disputationis quasi sementum. hoc est, quod uolebam prius; deinde quod adhuc uolo, deus adiuuabit; id autem est, ut hoc coeptum debito ac salubri fi
Abbreviated transcription (Latin):
fontis figm̃tum composite fabule scema con¬
cedas. adhuc audierim. legerim. uiderim nemi¬
nem. aut certe pꝰ unum nullum. quod dõ teste
bono ꝑiculo certoq dixerim. nisi te dm̃ ⁊ cogni¬
ti semꝑ agnoscere. & posse puritatẽ anixami cor¬
porisq proiecta grauedine sectari facillime.
spe ꝑfecte conscientiȩ ñ dubia credulitate ten̾e:
Uerum qua uia effici possit magis ÷ ut tu ñ nescias.
& michi ñ insimiato extrinsecus aliquo disseras
quam ut a me domine ꝑcoiende scias. Quia tẽ
fateor huiꝰ bom in sedem ꝓfecturus sufficiens ut
ut mea expetunt sacerdotia minime necdum ⁊ si
tam̃ potuero uiaticum colligo. Uerum quid tra¬
ditum sc̃e atq antiquitus teneam atq custodiã.
ut potuero paucis edicam. Uia ẽ in domino me¬
lior qua unr: bonus. piis. iustis. puris. castis. ueris
dictis. factisq sine ulla temporum nominum¬
mutatorũ captata iactatione probatus. ⁊ deoꝵ

Expanded text:
phontis figmentum ut compositae fabulae schema conphontis figmentum ut compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, uiderim neminem aut certe post unum nullum, quod deo teste bono periculo certoque dixerim, nisi te deum et coniti semper agnoscere et posse puritate animi corporisque proiecta grauedine sectari facillime et spe perfectae conscientiae non dubia credulitate tenere. Verum qua uia effici possit, magis est, ut tu non nescias et mihi non insinuato extrinsecus aliquo dissertes, quam ut a me, domine percolende, scias, quia tunc. fateor, huius boni in sedem profecturus sufficiens, ut mea expetunt sacerdotia. minime necdum et, si tamen potuero, uiaticum colligo. uerum quid traditum sancte atque antiquitus teneam atque custodiam, ut potuero, paucis edicam. uia est in deum melior, qua uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque sine ulla temporum mutator
Abbreviated transcription (Latin):
dignum me diuini asfaminis tui honore cumu¬
iandum ẽẽ duxisti. S graue mͥ onus. ⁊ difficilli¬
mam respondendi prouintiam dñe uencrande
satis imponis. p̃cipue tuis ꝑcunctationibus:
sub hoc tp̃r in talib explicandis ꝑ meȩ opini¬
onis sententiam. id ÷ a pagano homine questio¬
nibus. Siquidem abund& quod ex parte uel
iam cdudum in ter nos cũ uenerit. uel munc idẽ¬
tidem litt̾is magis magis conueniat. preceptis
ñ dicam tantum socraticis. nec tuis romanorum
uir uere optime propħicis. aut paucis hieroso¬
umiticis. s etiam orpheicis atq ageticis. ⁊ tri¬
megisticis. longe ande illis antiquiorib ⁊ pene
rudibus. adhuc seculis dns auctorib enatis:
toti orbi terrȩ certis limitib partiri tͥfariam
diuinitus ostensis. p̾usquam nomen aut euro¬
pa caper&: aut asia acciꝑet. aut libia possidẽt.
uirum bonum ut medius fidius. ⁊ eris ⁊ fuisti.
siquidẽ adhuc pꝰ hominum memoriam nͥ xene¬

Expanded text:
dignum me diuini tui affaminis honore cumudignum me diuini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. sed graue mihi onus et difficillimam respondendi prouinciam, domine uenerande, satis inponis praecipue tuis percontationibus et sub hoc tempore in talibus explicandis per meae opinionis sententiam, id est a pagano homine, quaestionibus si quidem abundet, quod ex parte uel iam dudum inter nos conuenerit uel nunc identidem litteris magis magisque conueniat praeceptis non dicam tantum Socraticis nec tuis, Romanorum uir uere optime. propheticis aut paucis Hierosolymiticis sed etiam Orpheicis atque Ageticis et Trimegisticis longe ante illis antiquioribus et paene rudibus adhuc saeculis diis auctoribus enatis et toti orbi terrae certis limitibus partitae trifariam diuinitus ostensis, priusquam nomen aut Europa caperet aut Asia acciperet aut Libya possideret uirum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti, si quidem adhuc post hominum memoriam, nisi Xeno
Abbreviated transcription (Latin):
humanus haurit ut bonus sit. quonam modo
colendum credas audeo ꝑcunctari. Nam quod
eum colendum credas. iam teneo. Quero etiam
quid de xp̃o sentias. Quod enim eum ñ parui
pen das aduerti. S utrum ea sola uia que ab
illo demonstrata ẽ. ad uitam beatam posse per
ueniri existimes. ut aliqua ex causa non eam
negligas ire. s differas. an ei aliam. uel alias ad
tam opinatam. ⁊ p̃omnib appetendam posses¬
sionem uias ẽẽ arbitreris. ⁊ aliquam earum iã
te ingredi credas nosse cupio. ñ ut opmor impu¬
denter: Diigo enim de propt̃ id quod supra dixi.
meq abste diugi ñ temere existimo. Nec uua
de re alia int̃ eos qui se beniuole nouerunt
sermo fructuosior uel impendit᷑ uł reposcit᷑.
uel accipit᷑ uł recipit᷑ ꝙ unde boni beatiq sum
ooino uenerando ⁊ uere ac me¬
rito ꝑeoiendo sc̃o patri augusti¬
no: ionginianus: Seatus sum :
relucentis pure uirtutis tue lu¬
mine admodum illustratus. qͥ

Expanded text:
animus haurit, ut bonus sit, quonam modo animus haurit, ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari; nam quod eum colendum credas, iam teneo. quaero etiam, quid de Christo sentias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, sed utrum ea sola uia. quae ab illo demonstrata est, ad uitam beatam perueniri posse existimes et aliqua ex causa non eam neglegas ire, sed differas, an et aliam uel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem uias esse arbitreris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosse cupio non, ut opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur uel accipitur uel recipitur quam, unde boni beatique DOMINO VENERANDO ET VERE AC MERITO PERCOLENDO SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. Beatus sum et relucentis puro uirtutis tuae lumine admodum inlustratus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ongimano: augustinus. Solere ai¬
unt quendam ueterum dice. quib
satis ꝑsuasum ess& ut nichil mallent se ẽẽ qͣm
uiros bonos his reliquam facilem ẽẽ doct̾nã:
Hanc sententiam. nam scire te recolo socratica est
ionge antiquior propħica iam p̃cesserat. p̃cipieis
hominib breuit̃ ⁊ simul ñ tantum ut se neh
malit ẽẽ quam bonum. uerum etiam unde fiat
bonus. Diliges inquit dñm dm̃ tuum ex toto cor¬
de tuo. & ex tota anima tua. ⁊ ex tota mente tua.
& diliges ꝓximum tuum tanquã de ipsum. Hoc
cui ꝑsuasum eẽt ñ ei reliquam facilem. s eã dotã
ẽẽ doctrinam dumtaxat utilem ac salubrem:
Muite enim doctrine s̃ si tam̃ doctrine dicende
sunt. uel suꝑflue uel norie. U eterum libris xp̃c
attestans in his inquit duob p̃ceptis tota lex
pend& ⁊ propħe. ꝑ roinde quia michi uideor
inspexisse tanquam in speculo sermocinationi
mecum tue nichil de ẽe malle quam uirum bo¬
num. dm̃ quo nichil ÷ melius. ⁊ unde animus

Expanded text:
ONGINIANO AUGUSTINUS. Solere aiunt quendam ueterum dicere, quibus satis persuasum esset, ut nihil mallent se esse quam uiros bonos, his reliquam facilem esse doctrinam. hanc sententiam — nam, si rite recolo, Socratica est — longe antiquior prophetica iam praecesserat praecipiens hominibus breuiter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, uerum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit. dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem sed eam totam esse doctrinam dum taxat utilem ac salubrem. multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, uel superfluae uel noxiae. ueterum libris Christus adtestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. proinde, quia mihi uideor inspexisse tamquam in speculo sermocinationis mecum tuae nihil te esse malle quam uirum bonum, deum, quo nihil est melius et unde humanus
Abbreviated transcription (Latin):
miscłia domini auertat amoribus atq insti¬
tuto meo. quod michi ꝑiugum suum inspirare
dignatus ẽ. Ep̃c meus bemuolentiȩ tuȩ fortase po¬
eiꝰ litt̾as misisset si ẽẽt presens: aut ego illo uł
iubente uel ꝑmittente scͥpsissem. S illo ab¬
frigescere actionem ipsam dilatione ñ passꝰ
sum: de fr̃na ⁊ uera morte acerbissimi doloris
aculeis excitatus. Quem dolorem meum ad¬
iuuante misccłia ⁊ ꝓuidentia domini: pacis
fortasse compensatio lenitura ẽ. Ds̃ ⁊ dominꝰ
nr̃ tibi mndem pacatam inspirare dignetur.
domine dilectissime frater: Agustinꝰ ad

Expanded text:
misericordia domini auertat a moribus atque instimisericordia domini auertat a moribus atque instituto meo, quod mihi per iugum suum inspirare dignatus est. Episcopus meus beniuolentiae tuae fortasse potius litteras misisset, si esset praesens, aut ego illo uel iubente uel per- 15 mittente scripsissem. sed illo abfrigescere actionem ipsam dilatione non passus sum de fraterna et uera morte acerbissimi doloris aculeis excitatus. quem dolorem meum adiuuante misericordia et prouidentia domini pacis fortasse compensatio lenitura est. deus et dominus noster tibi mentem pacatam inspirare dignetur, domine dilectissime frater. XXIV. D
Abbreviated transcription (Latin):
ratio pacis desiderat: s post abscessum militis.
ut õs qui nos audiunt intelligant ñhoc esse
ꝓpositi mei ut inuiti homines ad cuiꝰquam cõ¬
munionẽ cogantur s ut quietissime queren¬
tibus ueritas innotescat. Cessabit a nr̃is par¬
tibus terror temporalium potestatum. cess&e
etiam a ur̃is partib terror congregatorũ cir¬
cũcellionum. Re agamus. ratione agamus.
diumarum seͥpturarum auctoritatib agamꝰ
quieti atq tranquilli quantum possumus
petamus. queramus. pulsemus. ut accipiamꝰ
⁊ inueniamus.⁊aꝑiatur nobis. ne forte ficri pos¬
sit ut adiuuante domino concordes conatus
⁊ orationes nr̃as. tanta deformitas atq im¬
pietas affricanarum regionum de nr̃is t̾ris
incipiat oboleri. Si ñ credis post discessum
militum me uelle agere: post discessum mi¬
litum tu rescribe. Si enim ego p̃sende milite
lict̾as meas legere ppło uoluero. prolata epła
mea demonstrabit me fidĩ uiolatorem: quod

Expanded text:
ratio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ratio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut omnes, qui nos audiunt, intellegant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cuiusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus ueritas innotescat. cessabit a nostris partibus terror temporalium potestatum; cesset etiam a uestris partibus terror congregatorum Circumcellionum. re agamus, ratione agamus, diuinarum scripturarum auctoritatibus agamus, quieti atque tranquilli, quantum possumus, petamus, quaeramus, pulsemus, ut accipiamus et inueniamus et aperiatur nobis, ne forte fiere possit, ut adiuuante domino concordes conatus et orationes nostras tanta deformitas atque impietas Africanarum regionum de nostris terris incipiat aboleri. si non credis post discessum militum me uelle agere, post discessum militum tu rescribe. si enim ego praesente milite litteras meas legere populo uoluero, prolata epistula mea demonstrabit me fidei uiolatorem. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tionem de commissis ouibus redditurum
Si forte nolles ut hec tͥ scͥb̾em: opordet de fr̃
ignoscere timori meo. Aultum enĩ timeo
ne me tacende ⁊ dissimulande. alii quoq re¬
baptizentur a uobis. Decreui gͦ quantum ui¬
res ⁊ facultatem dominus p̃bere dignatur.
causam istam sic agere. ut pacificis collatio¬
nibus nr̃is. õs qui nobis cõmunicant noue¬
rint abheresibus ⁊ scismatib quantũ catho¬
lica distet ȩccł̃a: ⁊quantum sit cauenda ꝑmi¬
cies. uł azamorum uł p̃cisorum de uite dñi
sarm̃torum. Quam colladionem mecum si
libenti ammo susceꝑis. ut concordibus nr̃is
amborum licc̃ȩ ppłis recidentur: ineffabili ex¬
ultabo leticia. Si autem id ȩquo animo ñ acci¬
ctior: Quod si rescribere dignatus ñ fueris.
uł meas solas legere decreui. ut saltem diffiden¬
tia ur̃a cognita rebaptizari erubescant. Neq
id agam cum miles p̃sens ẽ. nequis ur̃m arbi¬
tretur tumultuosius me agere uoluisse. quã

Expanded text:
tionem de commissis ouibus redditurum. tionem de commissis ouibus redditurum. si forte nolles, ut haec tibi scriberem, oportet te, frater, ignoscere timori meo; multum enim timeo, ne me tacente et + dissimulante alii quoque rebaptizentur a uobis. decreui ergo, quantum uires et facultatem dominus praebere dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut schismatibus quantum catholica distet ecclesia et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laetitia. si autem id aequo animo non accictior? quod si rescribere dignatus non fueris, uel meas solas legere decreui, ut saltem diffidentia uestra cognita rebaptizari erubescant. Neque id agam, cum miles praesens est, ne quis uestrum arbitretur tumultuosius me agere uoluisse, quam