comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centio. legationem postulat. non obti¬
net. indignatur. resilit ab illo. transit
ad alium. ipsiꝰ se. eẽ. legatum głatur
Qđ si aut ab illo ante non poposcisset.
aut pꝰmodum ñ accepisset ab isto. credi
poterat. alium quẽcũq habuisse inp̃¬
uaricatione intuitũ. & si non rectũ a¬
liquẽ. Nunc aũ excusationẽ non ht̃
de ambitione sua. Peniq ponat ⁊̃ nc̃
legati uł uacuum nomen. nam opus
amisit. & ego quide hac suspicione
carebo si potero. Sinon: suspicabor
inuitus. & me intemꝑantiȩ rep̃hñdã.
Uerum difficile ꝑsuadebitur ei: egosci¬
o. Hinirum homo du magnus habitꝰ.
inter suos uideri se ipso inferior eru¬
bescit. Agnoscitur is quẽ scͥptura lo¬
quitur pudor adducens pec̾em. Annon
grande pec̾cm & delicꝰtum maximum
suꝑba ista uerecundia. qua terram&.
cinerem pudet non dico subici. s ñ
suum illum patrem sc̃m Inlocenti¬
um. sic enĩ nominabat. & matrem

Expanded text:
centio: 132 legationem postulat, non obticentio: 132 legationem postulat, non obtinet. Indignatur, resilit ab illo, transit ad alium, ipsius se esse legatum gloriatur. Quod si aut ab illo ante non poposcisset, aut postmodum non accepisset ab isto, credi poterat alium quemcunque habuisse in praevaricatione intuitum, etsi non rectum aliquem: nunc autem excusationem non habet de ambitione sua. Denique ponat etiam nunc legati vel vacuum nomen nam opus amisit, et ego quidem hac suspicione carebo, si potero. Si non, suspicabor invitus, et me intemperantiae reprehendam. Verum difficile persuadebitur ei, ego scio. Nimirum homo, diu magnus habitus inter suos, videri seipso inferior erubescit. Agnoscitur is, quem Scriptura loquitur, pudor adducens peccatum . An non grande peccatum et delictum maximum, superba ista verecundia, qua terram et cinerem pudet, non dico subjici, sed nsuum illum patrem sanctum Innocentium sic enim nominabat, et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
s de ore suo ipsius eum indico. In lictis
siquidem quas nuꝑ ad cancellarium scͥp¬
sit familiares. ñne legationis sese onere
&. nomine honorari tanto indigiꝰ sup¬
plicat. quanto humiltꝰ : Utinam tñ
obtinusset. Minus forsan nocusset. poti¬
ta uotis ambitio quam frustrata. Tunc
qͥipe soli aut pene soli obeẽt sͥ. nunc uͦ se¬
uit in orbem. Uides quid facit amor głe:
Legatio sarcina grauis. humeris p̾sertĩ
senilibus. Quis nesciat: Et tñ homi¬
ni senissimo grauior uidetur pęna. reli¬
quũ id breue dierum suorum uruere sine
hac pena. S forte causabitur se de sus¬
picione iudicari.ꝙ nos temeritatis ar¬
guet. qui de occultis suis rephendimus
qd non ꝓbauimus. Fateor fuspiciosus
sum in hac parte. & nescio anuł sim¬
płissimus quis secus sentire possit. qͥppe
in tam manfesta coniectura. Ut enĩ
simplicẽ referam breuiter actionem. pͥ¬
mus aut inter pͥmos scͥbit pape Inno¬

Expanded text:
sed de ore suo ipsius eum judico. In litteris sed de ore suo ipsius eum judico. In litteris siquidem quas nuper ad cancellarium scripsit familiares, nonne legationis sese et onere et nomine honorari tanto indignius supplicat, quanto humilius? Utinam tamen obtinuisset! Minus forsan nocuisset potita votis ambitio, quam frustrata. Tunc quippe soli, aut pene soli obesset sibi: nunc vero saevit in orbem. Vides quid facit amor gloriae? Legatio, sarcina gravis, humeris praesertim senilibus: quis nesciat? Et tamen homini senissimo gravior videtur poena, reliquum id breve dierum suorum vivere sine hac poena. 2. Sed forte causabitur se de suspicione judicari, et nos temeritatis arguet, qui de occultis suis reprehendimus quod non probavimus. Fateor, suspiciosus sum in hac parte: et nescio an vel simplicissimus quis secus sentire possit, quippe in tam manifesta conjectura. Ut enim simplicem referam breviter actionem, primus, aut inter primos scribit papae Inno
Abbreviated transcription (Latin):
si. pictanensi. petragoricensi. ꝙ sc̃o
in aduersis: Ytus in pace acquiritur.
in p̃ssura ꝓbatur: approbatur in uicto¬
ria: Tempus.ẽ. quo ur̃a si qua. ẽ. nec
latere iam. nec torpere sinatur. reu̾en¬
di & merito suscipiendi patres: Hostił
siquid̃ gladius qui uniuerso xp̃i corpo¬
ri mortem denuo nunc temporis inten¬
tare uidetur. ur̃is potissimũ ceruicib
imminet. & in uos eo acͥus qͦ cõminus
debachatur. ita ut cotidianis assultib.
aut resistere fortiter. aut tur piter qd
absit cede compellamini: Nam is qui
amat pͥmatũ getere inter uosdiotre¬
pes. non recipit uos: Nec enĩ agnos¬
cit eum. quẽ tota nobiscum amplect̾i¬
tur eccłia uenientem in noiẽ dñi: Nori
hunc inquã. s qui uenit in noĩe suo
illum recipit: Nec mirum : Et ipse
nempe infatigabilis ad nomen grande
multum anhelat. ⁊̃ in hac etate Nec
sane falsa uł iuncerta opmione ducor¬
notare hominem suꝑ uanitate istiꝰ mõi.

Expanded text:
si, Pictavensi, Petragoricensi et Santosi, Pictavensi, Petragoricensi et Santoin adversis. 1. Virtus in pace acquiritur, in pressura probatur, approbatur in victoria. Tempus est quo vestra, si qua est, nec latere jam nec torpere sinatur, reverendi et merito suspiciendi patres. Hostilis siquidem gladius, qui universo Christi corpori mortem denuo nunc temporis intentare videtur, vestris potissimum cervicibus imminet, et in vos eo acrius, quo cominus debacchatur: ita ut quotidianis assultibus, aut resistere fortiter, aut turpiter, quod absit! cedere compellamini. Nam is qui amat primatum gerere inter vos, Diotrephes, non recipit vos; nec enim agnoscit eum, quem tota vobiscum amplectitur Ecclesia venientem in nomine Domini. Non hunc, inquam, sed qui venit in nomine suo, illum recipit. Nec mirum. Et ipse nempe infatigabilis ad nomen grande multum anhelat, etiam in hac aetate. Nec sane falsa vel incerta opinione ducornotare hominem super vanitate istiusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
rum & iherosolimorum reges cũ uni¬
uerso clero ꝙ popłis. fauent ꝙ. adħent
dño MnOcentio tanquã filii pat̾. tan¬
quam capiti menbra. solliciti seruare
unitatem sp̃c in uincło pacis: Merito
aũ illum recipit eccłia. cuiꝰ ꝙ. opinio
clarior. ꝙ electio samor uuenta. ẽ. n¬
mirum eligentium ꝙ numero iuncens
ẜ merito: At tu fr̃ quid adhuc negligis:
Quousq uicino serpente tua male secu¬
ra dormitat industria: Scimus quidẽ
te filium pacis nulla posse rõne induci
deserere unitatem. s ꝓfecto non sussicit.
n& defensare. atq ipsiꝰ qͦ turbatores
totis uirib debellare studueris: Nec quie¬
tis timeas detͥmentum. qđ non paruo tue
głe incremento recompensabitur. si fera
illa uicina uob̃ tuo studio mansuescat.
uł obmutescat. ꝙ tantam eccłie p̃dam co¬
mitem dico pictauensem. in manutua
di pietas de ore leonis eripiat:Ad
engolisinensem crxui¬
̃is & patͥb honorandis. lemotucen¬

Expanded text:
rum et Jerosolymorum reges, cum unirum et Jerosolymorum reges, cum universo clero et populis, favent et adhaerent domino Innocentio, tanquam filii patri, tanquam capiti membra, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Merito autem illum recipit Ecclesia, cujus et opinio clarior, et electio sanior inventa est, nimirum eligentium et numero vincens, et merito. At tu, frater, quid adhuc negligis? quousque vicino serpente tua male secura dormitat industria? Scimus quidem te filium pacis nulla posse ratione induci deserere unitatem: sed profecto non sufficit, nisi et defensare, atque ipsius quoque turbatores totis viribus debellare studueris. Nec quietis timeas detrimentum, quod non parvo tuae gloriae incremento recompensabitur, si fera illa vicina vobis tuo studio mansuescat, vel obmutescat, et tantam Ecclesiae praedam, comitem dico Pictavensem, in manu tua Dei pietas de ore Leonis eripiat. EPENGOLISMENSEM is et Patribus honorandis, Lemovicen
Abbreviated transcription (Latin):
Głosum tͥ. ẽ. i. ẽẽ. posse coaduitorem. pos¬
se ꝙ non. eẽ: dãpnosiun Poro aũ gr̃ã
hs̃ ap̃ dm &. homines. ħs scientiam
efficax.ꝙ sale conditum. nec oportet te
ꝓ tantis uirib sponse xp̃i deẽẽ in tanto
discͥmine. cum sis amicus sponsi: Anncꝰ
batur: Habuit sua tempora quies.
& sc̃m ocumi hactenus sua negocia lic̃¬
ter libenterq exercuit: Tempus faci¬
endi ninc: quia dissipauerunt legem:
Bestia illa de apocalipsi. cuidatum. ẽ. os
loqñs blasphemias. & bellum gerere cum
sc̃ĩs. petͥ cathedram occupat. tanquam
leo paratus ad p̃dam: Altera qͦ bestia
iuxta uos subsibilat: sicut catulus habi¬
tans in abditis: Illa ferocior. ista calli¬
dior. pariter conuenerunt in unum.
uimus. in conueniendo popłos munũ
& reges. ad dirumpendum prauorum
titudinem extollentem se aduersus sci¬
entiam cłi: Nec infrucꝰtuose: Aleman¬
nie. fraucie. anglie. scocie. yspania¬

Expanded text:
Gloriosum tibi est Dei esse posse coadiutorem: posGloriosum tibi est Dei esse posse coadiutorem: posse et non esse. damnosum. Porro autem gratias habes apud Deum et homines, habes scientiam, efficax, et sale conditum: nec oportet te pro tantis viribus sponsae Christi deesse in tanto discrimine, cum sis amicus sponsi. Amicusbatur? Habuit sua tempora quies, et sanctum otium hactenus sua negotia licenter libenterque exercuit. Tempus faciendi nunc, quia dissipaverunt legem. Bestia illa de Apocalypsi, cui datum est os loquens blasphemias, et bellum gerere cum sanctis , Petri cathedram occupat, tanquam leo paratus ad praedam. Altera quoque bestia juxta vos subsibilat, sicut catulus habitans in abditis. Illa ferocior, ista callidior, pariter convenerunt in unum vimus in conveniendo populos in unum, et reges ad dirumpendum  al. dirtitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Nec infructuose. Alemanniae, Franciae, Angliae, Scotiae, Hispania
Abbreviated transcription (Latin):
tare aduersus scõs. sc̃õ firmissime ad he¬
rentes. & contẽpnentes curuare genu
ante baal: Nulla fraude p̃tialebit parri¬
cide suo obtinere regnum suꝑ isrł. ꝙ suꝑ
ciuitatem scam que. ẽ. eccłia dĩ uinen¬
tis. columpna fidei.ꝙ. fir mamentum
ueritatis: Funiculꝰ tͥplex: difficile
rumpitur Electio meliorũ. approba¬
tio plurium . ꝙ. qd his efficatiꝰ ẽ. morũ
attestatio. Innocentium apd̃ om̃s com¬
mendant. summũ confirmant ponti
sententia: Non imꝓbamꝰ tarditatẽ. quȩ
grauitatem redolet. leuitatis abolet ño¬
tam: Nam & maria non statim respon¬
dit angło salutanti. prius cogitans qua
lis. eẽt. illa salutatio. & timotheo p̃cipi¬
tur nemini manum cito imponere: Di
infructu sapor requiritur: Oddo
tui. cupimus & exfructu oꝑis cognos¬
cere te: Non etũ nos tantũ. s ipse qͦ
qui nulliꝰ eget ds. opus tñ ht hoc in
tempore oꝑe tuo. si non dissumulas:

Expanded text:
tare adversus sanctos sancto firmissime adhaetare adversus sanctos sancto firmissime adhaerentes, et contemnentes curvare genua ante Baal. Nulla fraude praevalebit parricidae suo obtinere regnum super Israel et super civitatem sanctam, quae est Ecclesia Dei viventis, columna fidei, et firmamentum veritatis. Funiculus triplex difficile rumpitur . Electio meliorum, approbatio plurium, et, quod his efficacius est, morum attestatio, Innocentium apud omnes commendant, summum confirmant pontifsententia. Non improbamus tarditatem, quae gravitatem redolet, levitatis abolet notam. Nam et Maria non statim respondit angelo salutanti, prius cogilis esset ista salutatio. Et Timotheus praecipitur: Nemini cito manum imponere n fructu sapor requiritur. Odoretui, cupimus et ex fructu operis cognoscere te. Non enim nos tantum, sed ipse quoque qui nullius eget Deus, opus tamen habet hoc in tempore opere tuo, si non dissimulas.
Abbreviated transcription (Latin):
s dans locum ire. non ut mortem ẽ¬
uacłet. s ut uitam acquireret: Me¬
rito eccłia Innocentio concedit ipsius
uicem. quem ꝑ eade uestigia gradien¬
tem ceruit: Nec sanc ociosa
fuga innocentii: Laborat qͥ¬
dem:. s honestatur in laborib suis: Pul¬
sus urbe. ab orbe suscipitur: Afinib
t̾re. occurritur cum panib fugienti . &¬
si furor semei gurardi engolismensis nun¬
dum ex toto quiescat malidicere cdauid:
Uelit. nolit. pecc̃or qui uidet. irascitur.
magnificatur in conspectu regum. por¬
tans coronam głe: Nunqͥd non om̃s pͥnci¬
pes cognouerunt qͥa ipse. ẽ. uere cłi elec¬
tus: Francorũ. anglorũ. ispanorũ. &. pꝰ¬
tremo romanorũ rex. inllocentiũ in pa¬
pam suscipiunt. & recognoscunt singła¬
rem ep̃m animarũ suarũ: Solus ad¬
tofel suum iã patesact᷑um ac dissipatũ
consilium: Frustra molitur miser suꝑ
popłm cłi malignare consilium . &. cogi¬

Expanded text:
sed dans locum irae; non ut mortem evsed dans locum irae; non ut mortem evaderet, sed ut vitam acquireret. Merito Ecclesia Innocentio concedit ipsius vicem, quem per eadem vestigia gradientem cernit. Nec sane otiosa fuga Innocentii. Laborat quidem, sed honestatur in laboribus suis. Pulsus Urbe, ab orbe suscipitur. A finibus terrae occurritur cum panibus fugienti, etsi furor Semei Gdum ex toto quiescat maledicere David. Velit, nolit peccator qui videt et irascitur, magnificatur in conspectu regum, portans coronam gloriae. Nunquid non omnes principes cognoverunt quia ipse est vere Dei electus? Francorum, Anglorum, Hispanorum, et postremo Romanorum rex, Innocentium in papam suscipiunt, et recognoscunt singularem episcopum animarum suarum. Solus adtopel suum jam patefactum ac dissipatum consilium . Frustra molitur miser super populum Dei malignare consilium, et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
agno sacerdoti
& excelso inuerbo głe. Ildeb̃to
dĩ gr̃a turonensium archiep̃o.
bernardus clareuallis abbas dictus.
in sp̃u ambulare: & sp̃ualit᷑ om̃ia exa¬
minare: Ut uerbis uos ppħicis alloqͣr
consolatio abscondita. ẽ. in ocłis. qr
mors diuidit inter fr̃s: Qdam enĩ
iuxta ysaiam uidentur fedus ꝑcusis¬
se cum morte: & cum inferno fecisse pac¬
libenter iunguntur ei. qui autẽ ex ad¬
Cernitur abhominatio stare in loco sc̃o.
quem ut obtineret. inceudit ignis sc̃u¬
arium dĩ: Persequitur InNocentium:
& cũ eo om̃em innocentiam: Fugit
ille nimirũ a facie leonis sic̃ dic̃ ꝓpħa:
Leo rugiet. quis nou tuebit: Fugit
scđm p̃ceptum dñi dicentis: Si uos
ꝑsequuti fuerint in unam ciuitatem.
fugite inaliam. fugit & in hoc uere
uirum se apłicum ꝓbans. qđ apłica sese
forma insignierit: Nec enĩ paulus eru¬
buit in sporta dimitti ꝑ murtun. & sic
effugere manus querentiũ animã suã:
Subfugit autem non parcens uitȩ suȩ

Expanded text:
agno sacerdoti et excelso in verbo gloriae Hildeberto, Dei gratia Turonensium archiepiscopo, Bernardus Clarae-Vallis abbas dictus, in spiritu ambulare, et spiritualiter omnia examinare. Ut verbis vos propheticis alloquar; consolatio abscondita est ab oculis, quia mors dividit inter fratres . Quidam enim juxta Isaiam videntur foedus pepigisse cum morte, et cum inferno fecisse paclibenter junguntur ei; qui autem ex adCernitur abominatio stare in loco sancto, quem ut obtineret, incendit sanctuarium Dei. Persequitur Innocentium, et cum eo omnem innocentiam. Fugit ille nimirum a facie leonis, sicut dicit propheta: Leo rugiet, quis non timebit? Fugit secundum praeceptum Domini dicentis: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Fugit, et in hoc vere virum se apostolicum probans, quod apostolica sese forma insignierit. Nec enim Paulus erubuit in sporta dimitti per murum , et sic effugere manus quaerentium animam suam. Subfugit autem non parcens animae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
salem eccłiam. ẽẽ. redactam. Uiri in¬
daces. quos ueritas sic̃ &. caput eorũ
autirp̃m destruit sp̃u oris sui. affir¬
mans eam ꝑ os dl̃ ad uniuersos fines
terre. & ad uniuersas familias gen¬
apulie. s solum e pͥncipib ipsumq
usurpate corone merce ridicła com¬
paratum. Deniq quid boni. quid
uirtutis. quid honestatis. afferunt
de sũmo pontifice suo. ut & nos ꝓuo¬
cent ad fauorem: Si uera sunt. que
uͥq diuulgat opinio. nec unꝰ dignꝰ ẽ
uiculi potestate. Si uera non sunt.
uii fusceptione untuersalis pape ab
uniuersitatis consensu ꝙ consilio non
recedatis. Quem om̃is religio. quẽ
regum uniuersitas receperunt. uob̃ qͦ
ꝙ. honorificum & salutiferum. ẽ. ut
recipiatis. Dñi pape Illlocentii & in¬
nocens uita. & integra fama. &. electi¬
O canonica p̾dicatur. Priora duo. uec
hostes diffitentur. Tercium calũpniã
habuit. s ꝑ xp̃ianissimum lotherium.

Expanded text:
salem Ecclesiam esse redactam. Viri mensalem Ecclesiam esse redactam. Viri mendaces, quos Veritas, sicut et caput eorum antichristum, destruit spiritu oris sui, affirmans eam per os David ad universos fines terrae, et ad universas familias genApuliae, sed solum ex principibus, ipsumque usurpatae coronae mercede ridicula comparatum. Denique quid boni, quid virtutis, quid honestatis afferunt de summo pontifice suo, ut et nos provocent ad favorem? Si vera sunt quae ubique divulgat opinio, nec unius dignus est viculi potestate; si vera non sunt, in susceptione universalis papae, ab universitatis consensu et consilio non recedatis: quem omnis religio, quem regum universitas receperunt, vobis quoque et honorificum et salutiferum est ut recipiatis. Domini papae Innocentii et innocens vita, et integra fama, et electio canonica praedicatur. Priora duo nec hostes diffitentur; tertium calumniam habuit, sed per Christianissimum Lotharium
Abbreviated transcription (Latin):
tatem manus suas. Oratio ꝓ catholi¬
cis. Bñfac dñe. bonis & rectis corde.
ꝓ scismaticis. Imple dñe facies eorum
ignominia: ut querant nomen tuum:
pictauorum & duci acqͥtauo¬
rum. hugo eadem gr̃a burgundie
dux. timere t̃ribilem. &. eum qui au¬
fert sp̃m pͥncipum. Errorem ur̃m
ultra dissimulare ũ fero. quippe car¬
ne ꝓpiuquus: &. corde amicus. Si quis
de popło deuiat: solus ꝑit. Uerum pͥn¬
cipis error. multos inuoluit: & tantis
obẽ quantis p̃ ẽ ipse. Nec p̃sumtis sic̃
scitis ut ꝑdamus: s ut regamus sub¬
iectos. Per quẽ reges regnant. ipse nos
p̃fecit popłis sus a nob̾ tuendis. non
digne alias ꝓ ur̃i magnitudine poten¬
tatus & laudabilit᷑ deseruisse noscami
ni. miror quanam uersutia mͦ ur̃a illa
prudentia cͥcumuenta fuerit. eandẽ
matrem ur̃am &. dñam deserere in
tempore malo. nͥ forte & hoc uobis
ur̃i illi consiliarii ꝑsuacłe conentur.
ad solam petͥleonis domum. unuier¬

Expanded text:
tatem manus suas. Oratio pro Catholitatem manus suas. Oratio pro Catholicis: Benefac, Domine, bonis et rectis corde . Pro schismaticis: Imple, Domine, facies eorum ignominia, ut quaerant nomen tuum . Pictavorum, et duci Aquitanorum, HUGO eadem gratia Burgundiae dux, timere terribilem, et eum qui aufert spiritum principum. 1. Errorem vestrum ultra dissimulare non fero, quippe carne propinquus et corde amicus. Si quis de populo deviat, solus perit; verum principis error multos involvit, et tantis obest, quantis praeest ipse. Nec praesumus, sicut scitis, ut perdamus, sed ut rogamus subjectos. Per quem reges regnant, ipse nos praefecit populis suis, a nobis tuendis, non digne alias pro vestri magnitudine potentatus, et laudabiliter deservisse noscamini, 138 miror quanam versutia modo vestra illa prudentia circumventa fuerit, eamdem matrem vestram et dominam deserere in tempore malo: nisi forte et hoc vobis vestri illi consiliarii persuadere conentur, ad solam Petri Leonis domum, univer
Abbreviated transcription (Latin):
onem. In ea sane parte maiori opusẽ
fortitudine ꝙ. cautela. uñ acͥor insistit
aduersarius: & uis belli maior incũ¬
bit. Quam seuus &. callidus hostis
insurrȩxerit in uos. ꝓpͥo certe agnos¬
citis exꝑimento Heu qm multum
iam malicia illtꝰ in illis partib ꝓ ac¬
cepta potestate ꝓcessit. utroq semes
gn̾e malignandi ui. & dolo. Numqͥd
autẽ malicia uincet tandẽ sapienti¬
am: S hec. ẽ. hora ipsius. ꝙ potestas
tenebrarum. Cetͣm hora nouissima. ẽ.
& potestas cito transit. Ne t̾reamini: ne
fidite. ipse uicit mundum. Fidelis. ẽ.
non ꝑmittet uos temptari. supͣ id qđ
potestis. Uidetis stultum firma radi¬
ce: Sine dubio statim maledicit᷑ pul¬
cͥtudini eius. Non enĩ dii delinquet
dñs uirgam pecc̃orum suꝑ sortem iusto¬
rum. Uerũ ur̃e int̾im uigilantie. ẽ. ur̃is
ꝓur̃o officio sollicite ꝓuide. sicut ꝙ ꝓui¬
detis. ut non extendant iusti ad iniqui¬

Expanded text:
onem. In ea sane parte majore opus est onem. In ea sane parte majore opus est fortitudine et cautela, unde acrior insistit adversarius, et vis belli major incumbit. Quam saevus et callidus hostis insurrexerit in vos, proprio certe agnoscitis experimento. Heu! quam multum jam malitia illius in illis partibus pro accepta potestate processit, utroque saeviens genere malignandi, vi et dolo! Nunquid autem malitia vincet tandem sapientiam? sed haec est hora ipsius, et potestas tenebrarum. Caeterum hora novissima est et potestas cito transit. Ne terreamini, ne fidite, ipse vicit mundum: fidelis est, non permittet vos tentari supra id quod potestis. Videtis stultum firma radice? sine dubio statim maledicetur pulchritudini ejus. Non enim diu derelinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum. Veruro officio sollicite providere, sicut et providetis, ut non extendant justi ad iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
hinc sielectiones discutias. nr̃i itidẽ
mor occurrit. & ꝓmotione purior.
& rõne ꝓbabilior.&. pͥor tempore. Por¬
ro de tempore constat. Reliqua duo.
merita ꝓbant.&. dignitas eligentium.
Hanc enĩ n fallor partem saniorem inue¬
nies. tam ep̃os qm carclinales. diaco¬
nes siue p̾sbiteros. &. quortumn marĩe
inter .ẽ. de electione sumi pontificis.
& quanti ineligendo uixta patrum
scita sufficiant. Quid & in consecrati¬
one. ñne hostiensem. ad quem specialit᷑
utiq spectat hm̃is: Cum gͥ & electus
dignior. ꝙ. electio sanior &. actio ordi¬
nabilior teneatur. qua isti rõe. ĩmo
qua contentione contra uis &. fas.ꝙ.
uota om̃ium bonorum. inuite &. reni¬
ligno. tam indigno. tam temerario.
totis certe uirib renitendum. ẽẽ ui¬
detis. reuerentissimi & illustͥssimi pa¬
tres. Qd cum om̃i familiȩ dĩ. tũ uob
maxime ur̃isq conuenit. si tñ relus
& orandum. ne iutretis in temptati.¬

Expanded text:
hinc si electiones discutias, nostri itidem hinc si electiones discutias, nostri itidem mox occurrit et promotione purior, et ratione probabilior, et prior tempore. Porro de tempore constat: reliqua duo merita probant, et dignitas eligentium. Hanc enim, ni fallor, partem saniorem invenies, tam episcopos, quam cardinales diaconos sive presbyteros, et quorum maxime interest de electione summi pontificis, et quanti in eligendo juxta patrum scita sufficiant. Quid et in consecratione? Nonne Ostiensem, ad quem specialiter utique spectat, habemus? Cum igitur et electus dignior, et electio sanior, et actio ordinabilior teneatur; qua isti ratione, imo qua contentione, contra jus et fas et vota omnium bonorum, invitae et reniligno, tam indigno, tam temerario, totis certe viribus renitendum esse videtis, reverendissimi et illustrissimi Patres. Quod cum omni familiae Dei, tum vobis maxime vestrisque convenit, si tamen zelus ndum est et orandum, ne intretis in tentati
Abbreviated transcription (Latin):
ad litem mag̃ qͣm ad pacem. tantus con¬
uentus fatigabitur. Dem̃ uelim scite
cui ille interĩ uellet crede romam. qͣm
tanto amore ex longo tp̃r concupiuit.
tanto labore &. sumptib acquisiuit. tan¬
to fastu possidet. tanto pudore tunꝙ.
amittere. ne frustra conuenisse scłm õe
cernatur. si cum ille cadet a causa. non
tñ cadat a roma. Alioqͥnͥ quis cau¬
sam spoliatus ingreditur: Nec leges
ꝓfecto cogunt: nec canones. Et hec
dicimus. nonde nr̃a iusticia diffiden¬
tes. s a ur̃a cauentes uersutia. Iam .s.
d̾s eduxit tanquã lumen iusticiam su¬
am .& iudicium suum tanquã meridi¬
em.&. si ceco nec lumen appareat. nec
deatur. eẽ. papa. Quorum pͥmo qͥdẽ
si ꝑsonas comꝑes ut neutͥ sane uł dero¬
rogare uidear uł adulari. dicam qđ
dici passim repꝑies. & neminem arbi¬
tror diffiteri. qͥa uidłe innocentis
nrͣi uita uł fama. nec emulum tim&:
cum alteriꝰ nec ab amico tuta sit. De¬

Expanded text:
ad litem magis quam ad pacem tantus conad litem magis quam ad pacem tantus conventus fatigabitur. Deinde velim scire, cui ille interim vellet credere Romam, quam tanto amore ex longo tempore concupivit, tanto labore et sumptibus acquisivit, tanto fastu possidet, tanto pudore timet amittere; ne frustra convenisse saeculum omne cernatur, si cum ille cadet a causa, non tamen cadat a Roma. Alioquin quis causam spoliatus ingreditur? Nec leges profecto cogunt, nec canones. Et haec dicimus, non de nostra justitia diffidentes, sed a vestra caventes versutia. Jam enim Deus eduxit tanquam lumen justitiam suam, et judicium suum tanquam meridiem, etsi caeco nec lumen appareat, nec deatur esse Papa. Quorum primo quidem, si personas compares, ut neutri sane vel derogare videar, vel adulari, dicam quod dici passim reperies, et neminem arbitror diffiteri: quia videlicet Innocentii nostri vita vel fama nec aemulum timet, cum alterius nec ab amico tuta sit. De
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. Quis tantos queso inunum co¬
gere queat exercitus utͥusq ordinis
pͥncipum ne dicam plebium. & adducere
in examinationem: Quis tot scorum
imilib ꝑsuadere sufficiat. qđ pͥus edi¬
ficauerunt it᷑m destruere. &. abducere
semet ppsos in p̃uaricationem: Quis
demñ locus om̃ib tantus. om̃ib tutus:
Uinuersȩ qͥppe ȩccłiȩ negocium. ẽ: non
uniꝰ causa ꝑsone. Hidetis qđ impossi¬
bili calumpniam struitis matͥ ur̃e:
Immo uob̃ foueam foditis. in quã p̃ci¬
pitemini. & laqueum nectitis. quo te¬
neamini. ne ad gremium reuertami¬
ni matͥs ur̃e. Occasio numqͣm deerit
ei qui uult discedere ab amico. S esto.
Outet consilium suum ds. scłm homi¬
nem dico. reuocet sententiam. conuo¬
cet a finib tertȩ consilium. uidicaribis
in idipsum qđ ipse non facit patiatur.
quosuã queso dabunt uidices sͥ: Om̃s
quippe in parte sunt. & partib de udi¬
cio haud facile conueniet. atq ita

Expanded text:
tantes. Quis tantos, quaeso, in unum cotantes. Quis tantos, quaeso, in unum cogere queat exercitus utriusque ordinis principum, ne dicam plebium, et adducere in examinationem? Quis tot sanctorum millibus persuadere sufficiat, quod prius aedificaverunt, iterum destruere, et abducere semetipsos in praevaricationem? Quis deinde locus omnibus tantus, omnibus tutus? Universae quippe Ecclesiae negotium est, non unius causa personae. Videtis quod de impossibili calumniam struitis matri vestrae: imo vobis foveam foditis, in quam praecipitemini; et laqueum nectitis, quo teneamini, ne ad gremium revertamini matris vestrae. Occasio nunquam deerit ei qui vult recedere ab amico. 12. Sed esto. Mutet consilium suum Deus secundum hominem dico, revocet sententiam, convocet a finibus terrae concilium; judicari bis in idipsum, quod ipse non facit, patiatur: quosnam, quaeso, dabunt judices sibi? Omnes quippe in parte sunt, et partibus de judicio haud facile conveniet: atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. mei qͦ cistellenses. cadunienses.
tironenses. & sauiniacenses. unuersitaᷤ
deniq & unanimitas fr̃m tam cłicorũ
qͣm monachorũ regłaris uitȩ ꝓbateq
conuersationis. sequentes ep̃os tanꝙͣ.
greges pastores suos. lilllocentio firmi¬
ter adherent. siucere fauent. humilit̃
parent. uerum apłorum successorem
fidelit᷑ recognoscunt. Quid reges ꝙ.
pͥncipes terrȩ. ñne in eodem spũ una
cum subiectis sͥ plebib Illo centium
parit᷑ amplectuntur. confitentes.
& ipsi papam & ep̃m animarum suarũ:
Quis postremo in quocumq ordine uite
illustris. & bom nominis ħo id ipsum
non sapit: Et tam̃ adhuc isti nescio
qua contentiosa importunitate. & im¬
portuna contentione reclamant. uocail
in causam orbem. & cum stia paucitate
uniuersitatem flagitant iudicari. &
qui p̃ui dicauerunt in electione. de
confirmatione reuidicare contendunt.
tunc p̃proꝑe agentes. mͦ p̃postere retrac¬

Expanded text:
sunt, mei quoque Cistercienses, Cadumenses, sunt, mei quoque Cistercienses, Cadumenses, Tironenses, et Saviniacenses; universitas denique et unanimitas fratrum, tam clericorum quam monachorum regularis vitae probataeque conversationis, sequentes episcopos, tanquam greges pastores suos, Innocentio firmiter adhaerent, sincere favent, humiliter parent, verum apostolorum successorem fideliter recognoscunt. 11. Quid reges et principes terrae? Nonne in eodem spiritu, una cum subjectis sibi plebibus, Innocentium pariter amplectuntur, confitentes et ipsi papam et episcopum animarum suarum? Quis postremo in quocunque ordine vitae illustris et boni nominis homo idipsum non sapit? Et tamen adhuc isti, nescio qua contentiosa importunitate et importuna contentione, reclamant. Vocant in causam orbem, et cum sua paucitate universitatem flagitant judicari: et qui praejudicaverant in electione, de confirmatione rejudicare contendunt; tunc praepropere agentes, modo praepostere retrac
Abbreviated transcription (Latin):
gobardie. germanie. &. aquitanie. gal¬
ħarum deniq & hyspaniarum omiu᷑.
necũ &. uniuersȩ orientalis eccłiȩ. tam
archiep̃orum qͣm ep̃orum. quorum no¬
mina sunt in libro uitȩ. s epłȩ breuitas
non admittit. Ni om̃ns unanimes non
conducti peccunia. non seducti falla¬
cia. non illecti pͥuato carnis uł cogna¬
tionis amore. non timore compulsi po¬
tentie scłaris. s dĩ ꝓculdubio uolun¬
tatem sicut non ignorantes. ita nec
dissimulantes. petrum leonis ingenue
refutauerunt. ac secure gregorium in
papam Inocentium susceꝑunt. Nratũ
sane uemo ex nomiue in his expressus ẽ.
literis. qͥa &. om̃s compendium non
fert. & aliquorum inuidiosa designa¬
tio. adulationis notam non effugit.
te studiose inquirunt . & non dubie in¬
ueniunt bñplacitum cłi. qui solliciti sius.
quomͦ placeant ei. Itaq camaudulien¬
ses. uallambrosani. cartusienses. cluni¬
acenses.&. qui de maiori mouasterio

Expanded text:
gobardiae, Germaniae, et Aquitaniae, Galgobardiae, Germaniae, et Aquitaniae, Galliarum denique et Hispaniarum omnium, necnon et universae Orientalis Ecclesiae, tam archiepiscoporum, quam episcoporum, quorum nomina sunt in libro vitae, sed epistolae brevitas non admittit. 10. Hi omnes unanimes, non conducti pecunia, non seducti fallacia, non illecti privato carnis vel cognationis amore, non timore compulsi potentiae saecularis, sed Dei procul dubio voluntatem, sicut non ignorantes, ita nec dissimulantes, Petrum Leonis ingenue refutaverunt, ac secure Gregorium in papam Innocentium susceperunt. Nostratum sane nemo ex nomine in his expressus est litteris: quia et omnes compendium non fert, et aliquorum invidiosa designatio adulationis notam non effugit. te studiose inquirunt, et non dubie inveniunt beneplacitum 136 Dei, qui solliciti sunt quomodo placeant ei. Itaque Camaudulienses, Vallambrosani, Cartusienses, Cluniacenses, et qui de Majori-Monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
ceretis. quid diceretis : Cet̾m iam ds in¬
dicauit. qđ sero repetit ħo. iudicauit
aũ oꝑis euidentia. non decreti senten¬
tia. Numqͥd cłi iudicium audeat hu¬
mana temeritas retracꝰtare: Qͥd si cau¬
setur &. clamet ꝑ ꝓpħam d̾s. tuleruũ
homines a me iudicium: Non . ẽ. con¬
silium. contra consilium dñi. Uelocit̃
currit sermo eius. in contieniendo po¬
płos inunum & reges. ut dño pape
Innocentio seruiant & obediant
Quis reuocabit: Dei. eẽ. iudicium sen¬
serunt & consenserunt. Galteriꝰ ra¬
uennas. hyldegariꝰ tarrachonensis.
norb̾tus madeburgensis. conradus
Salreburgensis: archiep̃i. Dei. ẽẽ. ui¬
dicium cognouerunt &. acqͥeuerunt
ep̃i. equipertus monasteriensis. hyl¬
debramnus pistoriensis. bernardus
ctoritas ⁊̃ hostib reuerenda. facile
nob̾ qui minorem & meriti ꝙ officii
tenemus locum. aut errare secum
aut sape. ꝑsuasit. Taceo multitud¬
nem ceterorum. tuscie. campanie. lan¬

Expanded text:
ceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus juceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judicavit quod sero repetit homo: judicavit autem operis evidentia, non decreti sententia. Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retractare? Quid si causetur et clamet per prophetam Deus, Tulerunt homines a me judicium? Non est consilium contra consilium Dcurrit sermo ejus, in conveniendo populos in unum et reges, ut domino papae Innocentio serviant et obediant. Quis revocabit? Dei esse judicium senserunt et consenserunt Galterius Ravennas, Hildegarius Terraconensis, Norbertus Magdeburgensis, Conradus Salseburgensis, archiepiscopi. Dei esse judicium cognoverunt et acquieverunt episcopi, Equipertus Monasteriensis, Hildebrannus Pistoriensis, Bernardus ctoritas etiam hostibus reverenda, facile nobis, qui minorem et meriti et officii tenemus locum, aut errare secum, aut sapere persuasit. Taceo multitudinem caeterorum, Tusciae, Campaniae, Lon
Abbreviated transcription (Latin):
it. nͥ sane pͥore pͥꝰ discussa rõne. cassata
iudicio: Ea ꝑꝑ qui se suꝑ ingerere fes¬
tinanut. quiq temerario temere manꝰ
imponere nicħominꝰ accelerauerunt.
apło ꝓhibente. nemini cito manum
imponas. ipsi ꝓculdubio maiꝰ pec̾cm
hñt. ipsi auctores scismatis. ipsi gran¬
dis malicie huiꝰ pͥncipes extitere. Cete
oblatam renuerant. tandem iusticiam
offerunt. Ut uidle. si rectisetur. iusti
uos uideamini. Si recipiatur. litigan¬
tib inter se partib. dilatio redunat tẽ¬
pus. & interĩ fiat aliqͥd. Ande ur̃a
iusticia desꝑatis. & d̾apnum iam cres¬
cere non timetis. quẽcumq causa eri¬
itum sortiattr : Quicqͥd inqͥunt hac¬
tents factum sit. mͦ q̃rimus audientiã.
iudicium sumus subire parati. Tergi¬
uersatio.ẽ. Quid in om̃i impio conatu
ur̃o uob̾ relinqͥtur alud. qđ afferre que¬
atis. ad seducendum simplices. ad ar¬
mandum maliuolos. ad ur̃am ipsorum
palliandam maliciam: Si hoc non di¬

Expanded text:
it, nisi sane priore prius discussa ratione, cassata judicio? Eapropter qui se super ingerere festinant, quique temerario temere manus imponere nihilominus acceleraverunt, Apostolo prohibente, Nemini cito manum imponas ; ipsi procul dubio majus peccatum habent, ipsi auctores 135 schismatis, ipsi grandis militiae hujus principes exstitere. 9. Caeteroblatam tenuerant, tandem justitiam offerunt, ut videlicet si recusetur, justi vos videamini: si recipiatur, litigantibus inter se partibus, dilatio redimat tempus, et interim fiat aliquid. An de vestra justitia desperatis, et damnum jam crescere non timetis, quemcunque causa exitum sortiatur? Quidquid, inquiunt, hactenus factum sit, modo quaerimus audientiam: judicium sumus subire parati. Tergiversatio est. Quid in omni impio conatu vestro vobis relinquitur aliud, quod afferre queatis ad seducendum simplices, ad armandum malevolos, ad vestram ipsorum palliandam malitiam? Si hoc non di
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ impbꝰ affectus se aꝑit: ꝑit effecꝰtus.
Ambitio mater hypocͥsis. latebras amat
& tenebras: lucis impatiens. ẽ. Ambi¬
tio spurcum uicitm in imo lacet. ui¬
det tñ om̃e sublime. s uidi ipsa re¬
fugit. Nec mirum. Optato namq
necẽe. ẽ. careat: nͥ caueat arbitros. Q ͦ
enĩ gła plus affectatur. eo miniꝰ app̃bũ¬
ditur. uͥ dep̃hñditur affectari. Quid
deniq tam inglorium. qͣm głe cupi¬
dum dep̾hñdi. p̾sertim inter ep̃os:
tus erit ambiciosus. quãdu in nocꝰte
uersabitur. & donec turpis lucͥ negoci¬
um ꝑambulabit intenebris. poterit
hypocͥta iustus sc̃sq uidi. s ocło qui
uidet infacie. At uͥ forte foras mit¬
appetitus apparet ad confusionem ꝓ¬
catior. qͣm ꝓmptior ad głam : Sic re¬
uera sic ꝓbatur qđ legitur. gła in con¬
fusione eorũ qui terrena sapiunt. Et

Expanded text:
et cum improbus affectus se aperit, perit effectus. et cum improbus affectus se aperit, perit effectus. Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria plus affectatur, eo minus apprehditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehendi, praesertim inter episcopos? tus erit ambitiosus, quandiu in nocte versabitur; et donec turpis lucri negotium perambulabit in tenebris, poterit hypocrita justus sanctusque videri, sed oculo qui videt in facie. At ubi forte foras mitappetitus apparet ad confusionem procacior, quam promptior ad gloriam? Sic revera, sic probatur quod legitur: Gloria in confusione eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tate possides scũarium dĩ: Ponec .4.
in obtinenda pudenda. &. impudenti
petitione spes tͥ ulla ꝓmerendi dñi
InnOcentii gr̃am ẽẽ potuit. sc̃s ille te
scͥbente . &. papa fuit. Qͦ mͦ gͦ nunc scis¬
maticum cͥminaris: Nunqͥd cum eadẽ
uana spe tua. illiꝰ simul & scĩtas eua¬
nuit. & papatus : Mirum qđ potuit
ita in breui dulce & amarum ex eode
fonte ꝓcedere. Heri catholicus & sc̃s
&. suminus pontifex. hodie nequã scis¬
maticus & turbator. Heri pater inno¬
centius: hodie gregorius diaconus
sc̃i angłi. Itaq uno qͥdem ex ore. s cor¬
de ꝓsecto duplici contraria ꝓcessere.
Labia dolosa in corde & corde loquuta
sunt. Sedeñ homo cui cor & cor dicier¬
berat conscientiam .&. ẽ. &. non. diua¬
ricat linguam. putas qr timor ei in
mente sit. aut in fronte pudor: Ma
iudicis. nec dm timet. nec hominẽ
reueretur. Et certe ambitio cũ prã¬
pit in inpudentiam. efficatiamꝰ ꝑdit.

Expanded text:
tate possides sanctuarium Dei? Donec enim tate possides sanctuarium Dei? Donec enim in obtinenda pudenda et impudenti petitione spes tibi ulla promerendi domini Innocentii gratiam esse potuit, sanctus ille, te scribente, et papa fuit. Quomodo ergo nunc schismaticum criminaris? Nunquid cum eadem vana spe tua, illius simul et sanctitas evanuit, et papatus? Mirum quod potuit ita in brevi dulce et amarum ex eodem fonte procedere. Heri catholicus, et sanctus, et summus pontifex: hodie nequam, schismaticus, et turbator. Heri pater 133 Innocentius, hodie Gregorius diaconus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corde profecto duplici contraria processere. Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt. Sed enim homo cui cor et cor diverberat conscientiam, et Est et Non divaricat linguam, putas quia timor ei in mente sit, aut in fronte pudor? Maljudicis, nec Deum timet, nec hominem reveretur . 5. Et certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam perdit:
Abbreviated transcription (Latin):
medos & ꝑsas. ⁊ medios fines decapo¬
leos. Quare non & ultra sauromatas:
Et quenicũq deniq calcauerit pes su¬
us suus sit : quo uł uacuis nominib
głetur. O homo non minus sine fron¬
te. quã sine mente. nec di memor timo¬
ris. nec sue honestatis. Putat se non
uideri. cum sit subsannatio ⁊ illusio
omib qui incͥcuitu eius sunt. Meri¬
to quidem. Certe enĩ ꝓforo sacrario
utitur. ⁊ instar hominis negociato¬
ris queritantis lucra sua. ⁊ mͦ hunc.
mͦ illum explorantis uenditorem. ut
ab illo ẽmat demũ qd amat. a quo ui¬
lius impetrare ualuerit: ita iste sol¬
licite sͥ ecclasticam dignitatem hinc
inde ꝑquirens. eum tandem ꝓ suo ar-¬
bitͥo delegit hab̾e papam. qui se lega¬
tum ẽẽ consenserit. Ergo nͥ legatus
tu fueris. roma papam hr̃e non po¬
terit: Sñ hoc tͥ pͥulegium in eccłia
d̃i: Quisnam tͥ hanc concessit inxp̃i
heditate p̃rogatiuã : Nunqͥd tu hedi¬

Expanded text:
Medos et Persas, et medios fines DecapoMedos et Persas, et medios fines Decapoleos. Quare non et ultra Sauromatas, et quemcunque denique locum calcaverit pes suus, suus sit, quo vel vacuis nominibus glorietur? O homo non minus sine fronte, quam sine mente; nec Dei memor timoris, nec suae honestatis! Putat se non videri, cum sit subsannatio et et illusio omnibus qui in circuitu ejus sunt. Merito quidem. Certe enim pro foro, sacrario utitur: et instar hominis negotiatoris quaeritantis lucra sua, et modo hunc, modo illum explorantis venditorem, ut ab illo demum emat quod amat, a quo vilius impetrare valuerit; ita iste sollicite sibi ecclesiasticam dignitatem hinc inde perquirens, eum tandem pro suo arbitrio delegit habere papam, qui se legatum esse consenserit. Ergo nisi legatus tu fueris, Roma papam habere non poterit? Unde hoc tibi privilegium in Ecclesia Dei? Quis nam tibi hanc concessit in Christi haereditate praerogativam? Nunquid tu haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
Iste illum papam. ille hunc uicissim
legatum scͥptitat. ut decipiant ipsi
de tanitate in idipsum. Inuicem seꝯ
solantur. tuentur. commendant. qͥsq
sunt: se ipsos amantes. Pari quidem
studio conuenerunt aduersus dñm
&ẜ aduersus. xp̃m eius. s plane inten¬
tionib non coherent. Querit magͦ
ex alterutro uterq ꝓfecꝰto que sua siꝰ.
idq qđ audere nefarium. ẽ. in heredi¬
tate. xp̃i. Quidñ ante ocłos ur̃os co¬
ep̃os: ne soli sit sͥ papa. Nec mortuls
successores. s uiuis inuasores tiranni¬
ca fretus potentia suꝑ intrudit. nactꝰ
scił de malicia pͥncipum occasionem.
qui suarcm ciuitatum ep̃os odio ꝑse¬
quuntur iniquo. Sic sedet in insidi¬
is cum diuitib inoccultis. ut inter¬
ficiat inuocentes. Per tale ostium:
intrat in ouile ouium. Nũqͥd aũ gͣtis
talia legatus actitat ꝓ papa suo: En
ille totam ut is głatur franciam. atq
burgundiam. legationi eius antique
suꝑaddidit. Potest & adiͣngere si uult

Expanded text:
Iste illum papam, ille hunc vicissim legatum scriptitat, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Invicem se consolantur, tuentur, commendant; quisqusunt seipsos amantes. Pari quidem studio convenerunt adversus Dominum, et adversus christum ejus; sed plane intentionibus non cohaerent. Quaerit magis ex alterutro uterque profecto quae sua sunt, idque, quod audere nefarium est, in haereditate Christi. Quid nisi ante oculos vestros coepiscopos, ne soli sit sibi papa. Nec mortius successores, sed vivis invasores tyrannica fretus potentia superintrudit, nactus scilicet de malitia principum occasionem, qui suarum civitatum episcopos odio persequuntur iniquo. Sic sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentes. Per tale ostium intrat in ovile ovium. 4. Nunquid autem gratis talia legatus actitat pro papa suo? En ille totam, ut is gloriatur, Franciam atque Burgundiam legationi ejus antiquae superaddidit. Potest et adjungere, si vult,
Abbreviated transcription (Latin):
sa.ẽ. ut qͥsqͥs dignitatẽ u̾rã se habe
sentit infensam. ꝑ nullum faciliꝰ
qͣm ꝑ nos confidat redire in gr̃am: Nlĩc
.ẽ. qđ dudum diuioni cum essem. hu¬
go de besua multis me p̾cib ad pla¬
candam s̃ ur̃am quã meruerat digna¬
tionem applicauit. &. ut coniugio de
filio suo qđ uob̃ qͥcłẽ non placitum. s
s ut putat cõmodã in retractabiliter
facere statuerat. amore cdi &. nr̃o. as¬
sensum p̾b̃etis: Cuiꝰ rei causa. ecce nc̃
rursus tam suis quã suorum p̃cib au¬
res nr̃as pulsare curauit: Et nos qͥdẽ
illiꝰ utilitates t̾renas non ualde cura¬
mus: Uerũptũ qͥa res ut ip̃se dicit
uiari conugio. ħ uob̃ intimare conue¬
niens duximus. qͥa grandis debet. eẽ.
utilitas. quã xp̃iani & ur̃i hõis legabi¬
tati pͣponere debeatis: Neq em̃ &
ꝑuirus . eẽ: & legalis suntil manere
pot̾it: Quãquã ⁊̃ uob̾ non solum nal¬
lum lucrum. s & multum uideamꝰ
ingruere ꝑcułm. si quos d̾s fortassis

Expanded text:
sa est, ut quisquis Dignitatem vestram se habere sentit infensam, per nullum facilius quam per nos confidat redire in gratiam. Hinc est quod dudum, Divione cum essem, Hugo de Besua multis me precibus ad placandam sibi vestram, quam meruerat, indignationem applicavit; et ut conjugio de filio suo, quod, vobis quidem non placitum, sed sibi, ut putat, commodum irretractabiliter facere statuerat, amore Dei et nostro assensum praeberetis: cujus rei causa ecce 128 nunc rursus tam suis quam suorum precibus aures nostras pulsare curavit. Et nos quidem utilitate. illius terrenas non valde curamus; verumtamen quia res, ut ipse dicit,viari conjugio, hoc vobis intimare conveniens duximus, quia grandis debet esse utilitas, quam Christiani et vestri hominis legalitati praeponere debeatis. Neque enim et perjurus esse et legalis simul manere poterit. Quanquam etiam vobis non solum nullum lucrum, sed et multum videamus ingruere periculum, si quos fortassis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. pacem ꝑdunt. &. głam. Ob hoc de¬
niq & nunc ds ultionum. cõmouit
terram & conturbauit eam. ostendit
popło suo dura. potauit nos uino ꝯ¬
punctionis. Uelimus nolimus. impłi
tur inscͥpturis discessio. s ue homini
ꝑ quem uenit. Meliꝰ erat ei: si natꝰ
non fuisset homo ille. Qͥs uͦ ille
nͥ homo pecc̃i. qui suꝑ electum a ca¬
cholicis catholicum & canonice locum
sc̃m inuasit. quem tam non qr sc̃s. s qͥa
sũmus. ẽ. affectauit: Inuasit inqͣm in¬
uasit. Armis. igne. peccunia. non ui¬
te merito. uł uirtutum. ꝑuenit in qͦ
stat. & stat in qđ ꝑuenit. Nam illa qͦ.
iactat iuratorum suorum ñ electio s
factio. umbra tm̃ fuit &. occasio. & ue¬
lamentum malicie. Dici pot̃ electio:
s impudent᷑. s mendacit᷑. Stat qͥppe
sententia ȩccłastica & autentica. pꝰ pͥ

Expanded text:
et pacem perdunt, et gloriam! Ob hoc deet pacem perdunt, et gloriam! Ob hoc denique et nunc Deus ultionum commovit terram, et conturbavit eam: ostendit populo suo dura, potavit nos vino compunctionis. 8. Velimus, nolimus, impleri ini per quem venit! Melius erat ei, si natus non fuisset homo ille. Quis vero ille, nisi homo peccati qui super electum a catholicis catholicum, et canonice, locum sanctum invasit, quem tamen, non quia sanctus, sed quia summus est, affectavit? Invasit, inquam, invasit armis, igne, pecunia, non vitae merito vel virtutum: pervenit in quo stat, et stat in quo pervenit. Nam illa quam jactat juratorum suorum non electio sed factio, umbra tantum fuit, et occasio, et velamentum malitiae. Dici potest electio, sed impudenter, sed mendaciter. Stat quippe sententia ecclesiastica et authentic
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem meum. Audet qd &. flens di¬
co inimicus crucis xp̃i. suis sedib pelłe
scõs. qui nolunt bestiam adorare. quȩ
aꝑuit os suum inblasphemias. blasphe¬
mare nomen cłi & tab̾nacłm eius. Al¬
tare contra altare erigere temptat. con¬
fundẽ fasq nefasq non confunditur.
qui ita ꝓmoueri: &. ab isto consentiunt.
Siquidẽ cͥcuit mare &. aridam. ut fa¬
ciat unum ep̃m .&. cum fecerit: fac̃
eum filium gehenne duplo qͣm se. Que¬
nam uͦ putas. ẽ. tanti causa furoris.
Non alia sane. nͥ qđ displicar. mortalib
angłica illa partitio. qua gła cło. pax
hominib nunciatur. & dum głam ti
surpant. turbant pacem. Solus głam
meretur. qui facit mirabilia solus: si¬
cut dicit apłs. Soli do. houor & gła.
Porro aũ cum nr̃o gn̾e bñ agitur. si da¬
pax homiũ coram cdo. uł cũ cło. si clõ
non potest. apud homines tuta sua
gła : Ostulti filii adam. qui contẽp¬
nentes pacem. & głam appetentes:

Expanded text:
dolorem meum. Audet quod et flens didolorem meum. Audet quod et flens dico inimicus crucis Christi suis sedibus pellere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, quae aperuit os suum in blasphemias, blasphemare nomen Dei, et tabernaculum ejus . Altare contra altare erigere tentat, confundere fasque nefasque non confunditur. qui ita promoveri, et ab isto, consentiunt. Siquidem circuit mare et aridam, ut faciat unum episcopum; et cum fecerit, facit eum filium gehennae duplo quam se. Quaenam vero putas est tanti causa furoris? Non alia sane, nisi quod displicet mortalibus angelica illa partitio, qua gloria Deo, pax hominibus nuntiatur; et dum gloriam usurpant, turbant pacem. Solus gloriam meretur, qui facit mirabilia solus, sicut dicit Apostolus: Soli Deo honor et gloria . Porro autem cum nostro genere bene agitur, si dapax hominum coram Deo, vel cum Deo, si Deo non potest apud homines esse tuta sua gloria? O stulti filii Adam, qui contemnentes pacem, et gloriam appetentes,
Abbreviated transcription (Latin):
terit aurem a carissima sponsa sila
cũ clamauerit stans ad uersus eos qul
se angusti auerunt: Non ominno: non
poterit non audire plangentem. Ami¬
ci mei & ꝓrimi mei aduersum me ap¬
ꝓpinquauerunt &. steterunt. Et qui uix¬
ta me erant delonge steterunt. & iuim
faciebant qui querebant animã meã.
Uͦmͦ namq non recognoscet os de ossib
suis. & carnem de carne sua. immo uͦ ĩã
sit dilecta. illa cuiꝰ concupiuit decorem.
cuiꝰ formam induit. cui se mirabili dig¬
natione castis atq indiuiduis deuix¬
it amplȩxib. ita ut cẽnt duo ui car¬
sponsus głȩ głosam columbam suam. ꝑ¬
fectam suam. formosam suam. non ha¬
bentem maculam pecͣci. neq rugam
corruptionis: aut aliquid huiꝰmõi.
Dum libent᷑ inhis ĩmoror. pene ĩ memor
cepti factus sum. ita cupiens redunere
tempus. qm̃ dies mali sunt. Exceden¬
tem deuotio leuat. s reuocat zelus. &
uͥ rapior. ibi ꝙ. cogor recidere: ꝙ plangere

Expanded text:
terit aurem a charissima sponsa sua, terit aurem a charissima sponsa sua, cum clamaverit stans adversus eos qui se angustiaverunt? Non: omnino non poterit non audire plangentem: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt 134 et steterunt; et qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam meam . Quomodo namque non recognoscet os de ossibus suis, et carnem de carne sua, imo vero jam sit dilecta illa, cujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carSponsus gloriae gloriosam columbam suam, perfectam suam, formosam suam, non habentem maculam peccati, neque rugam corruptionis, aut aliquid hujusmodi. 7. Dum libenter in his immoror, pene coepti immemor factus sum, ita cupiens redimere tempus, quoniam dies mali sunt. Excedentem devotio levat. sed revocat zelus: et ubi rapior, ibi et cogor recidere, et plangere