comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis suȩ. neq aliis cõmittat & credat:
s ipsum se cognoscat. & intelligat: & quod
sibi uidetur uerum ẽẽ. hoc sequendum noue¬
rit: quod delectatione carnali eligendũ esti¬
mauerit. hoc sciat falsum: ab eo fugiat & re¬
cedat: quia fraudis ẽ plenũ. Merito gͦ dep̃cia¬
uit & dehonestauit hoc corpus: corpus mor¬
tis appellans. Quis enim oculis potuit uidere
uirtutum splendorẽ: quis iusticiam manibꝰ
comp̃hendẽ: quis sapientiam oculoꝵ obtuti¬
bus intueri: Deniq quando aliqͥd cogitamꝰ.
neminẽ nobis occurrere: neminẽ uolumꝰ ob-¬
strepere auribꝰ nr̃is: atq: ita intendimꝰ animo:
ut plerũq non uidcamus p̾sentia. Qumetiã
in noctib sincerius cogitamꝰ: ꝙ tunc melius
quȩ mouent. corde meditam̃. Unde & ꝓpħa
ait. Quȩ dicitis in cordib ur̃is. in cubilibus
ur̾is compungimini. Sepe etiam aliqui clau¬
dunt oculos si quid ꝓfunde uolunt iusu cogi¬
tatioĩs eruere: oculoꝵ impedim̃ta uitantes:

Expanded text:
e; neque aliis committat et credat, sed se ipsum cognoscat et intelligat; et quod sibi videtur verum esse, hoc sequendum noverit; quod delectatione carnali eligendum aestimaverit, hoc sciat falsum, ab eo fugiat et recedat, quia fraudis est plenum. 11. Merito ergo depretiavit et dehonestavit hoc corpus, corpus mortis appellans . Quis enim oculis potuit videre virtutis splendorem? Quis justitiam manibus comprehendere? Quis sapientiam oculorum obtutibus intueri? Denique quando aliquid cogitamus, neminem nobis occurrere, neminem volumus obstrepere auribus nostris, atque ita intendimus animo, ut plerumque non videamus praesentia. Quinetiam in noctibus sincerius cogitamus, et tunc melius quae movent, corde meditamur. Unde et Propheta ait: Quae dicitis in cordibus vestris, in cubilibus vestris compungimini . Saepe etiam aliqui claudunt oculos, si quid profundae volunt nisu cogitationis eruere, oculorum impedimenta vitantes.
Abbreviated transcription (Latin):
di dicentẽ. Nc̃ enim uita nr̃a abscondita ẽ cum
xp̃o in deo: cũ autem xp̃c apparuerit uita nr̃a:
tunc & nos cum illo apparebimus in gła. Festi¬
nemꝰ ergo ad uitã. Si quis uitã tangit: iiuit.
Deniq tetigit illa mulier que tetigit fimbriã
euis: & a morte dimissaẽ. Cui dicit᷑. fides tua
te saluam fecit: uade in pace.Si enim qͥ mor¬
tuũ tangit ĩmundus ẽ: sine dubio qͥ uiuentẽ
tangit saliuis ẽ. Queramus gͦ uiuentem. s¬

Expanded text:
di dicentem: Nunc enim vita nostra abscondita est cum di dicentem: Nunc enim vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: cum autem Christus apparuerit vita nostra, tunc et 414 nos cum illo apparebimus in gloria . 57. Festinemus ergo ad vitam. Si quis vitam tangit, vivet. Denique tetigit illa mulier quae tetigit fimbriam ejus, et a morte dimissa est, cui dicitur: Fides tua te salvam fecit, vade in pace . Si enim qui mortuum tangit, immundus est; sine dubio qui viventem tangit, salvus est. Quaeramus ergo viventem. S
Abbreviated transcription (Latin):
donatur petͦ: ne porte iinferi p̃ualeant adu̾sus¬
eum. Porte inferni sitȩ sunt terrenȩ. Unde & il¬
le ait. Qͥ exaltas me de portis mortis. Sicut enĩ
sunt portȩ iusticiȩ in quib scĩ dño confitent᷑.
ita sunt criminũ portȩ. in quib impii deum
negauerunt. Audi qm̃ regio ista sit mortuoꝵ
Si qͥs gͥ tetigerit iniqͥtatem immundꝰ: si quis
in deliciis mortuus. Qm̃ quȩ in deliciis uiuens
mortua ẽ: & qui infideles sunt. descendunt in
infernũ iiuentes. Et si nobi̾cum uidentur
uiuere: s in inferno sunt. Si quis usuram ac¬
cipit: rapinam facit: uita ñ uiuit. ut habes in
etechiel. Si quis autẽ iustus iustificationes dñi
custodit ut faciat eas: uita inquit uinet: &
uiuet in eis. Ipse ẽ gͦ in regione uiuoꝵ. In illa
regione ubi uita ñ abscondita ẽ sed libera: ubi ñ
umbra s gła. hic enim nec ipse paulus uiuebat
i gła. Deniq in corꝑe mortis ingemiscebat. Au¬

Expanded text:
donatur Petro, ne forte portae inferi praevaleant donatur Petro, ne forte portae inferi praevaleant ei . Portae inferi istae sunt terrenae. Unde et ille ait: Qui exaltas me de portis mortis . Sicut enim sunt portae justitiae in quibus sancti Domino confitentur, ita sunt criminum portae in quibus impii Dominum negaverunt. Audi quoniam regio ista sit mortuoruSi quis igitur tetigerit iniquitatem, immundus erit: si quis in deliciis, mortuus; quoniam quae in deliciis est, vivens mortua est . Et qui infideles sunt, descendunt in infernum viventes: etsi nobiscum videntur vivere, sed in inferno sunt. Si quis usuram accipit, rapinam facit, vita non vivit, ut habes in Ezechiele . Si quis autem justus justificationes Domini custodit ut faciat eas, vita, inquit, vivet, et vivet in eis. Ipse est ergo in regione vivorum, in illa regione ubi vita non est abscondita, sed libera; ubi non umbra, sed gloria. Hic enim nec ipse Paulus vivebat in gloria. Denique in corpore mortis ingemiscebat. Au
Abbreviated transcription (Latin):
nũ illum reciꝑes. Eternum gͦ ministrũ dei
dixit. scribens ad philemonem: cuiꝰ fidem in ag¬
requies pura: lux ĩ mortalis: grã ꝑpetua: here¬
ditas animarũ: pia & secura tranquillitas: ñ
morti subiecta. s erepta de morte: ubi nullȩ
lacrimȩ: nulłꝰ c̃ fletus. Unde enĩ illic fletus.
ubi nullus ẽ lapsus: ubi scĩtui errorib & sosli¬
citudinib. insipientia. atq ignorantia. timore.
ac metu. cupiditatib atq omnib corporcis
colluuionibꝰ & passionib absoluti: ubi regio
uiuentiũ. & ut assertioni huic adiungamus
auctoritatẽ. de quo bono ꝓph̃a dicit. conũtere a¬
nima mea in requiẽ tuam. qͥa dñs benefecit mͥ:
meos a lacrimis. pedes meos alapsir: placebo dño
in regione uiuoꝵ. Placebo dixit non placeo: hoc
ẽ de tempore sibi blanditur futuro. Contraria st̃
non mortuoꝵ hec regio. ubi umbra mortis.
ubi porta mortis: ubi corpus ẽ mortis: Deniq

Expanded text:
num illum reciperes . Aeternum ergo ministrum Dei num illum reciperes . Aeternum ergo ministrum Dei dixit, scribens ad Philemonem, cujus fidem in agrequies pura, lux immortalis, gratia perpetua, haereditas animarum pia, et secura tranquillitas, non morti subjecta, sed erepta de morte, ubi nullae lacrymae, nullus est fletus. Unde enim illic fletus, ubi nullus est lapsus? Ubi sunt sancti tui erroribus et sollicitudinibus, insipientia atque ignorantia, timore ac metu, cupiditatibus atque corporeis colluvionibus et passionibus absoluti, ubi regio viventium est. Et ut assertioni huic adjungamus auctoritatem, de hoc bono Propheta dicit: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi: meos a lacrymis, pedes meos a lapsu. Placebo Domino in regione vivorum . Placebo, dixit, non placeo, hoc est, de tempore sibi blanditur futuro. Contraria suntnon mortuorum haec regio, ubi umbra mortis, ubi porta mortis, ubi corpus est mortis? Denique
Abbreviated transcription (Latin):
ritas: uita: possibilitas: fides. p̃mium. Suscipe
tuos quasi uia:÷ confirma quasi ueritas: iuufica
quasi uita. Pande illud tuũ bonũ. quod uidere
desiderabat dauid: in habitans indomo dñi. Iõq
dicebat. Quis ostendet nobis bona: ꝙ alibi. Cre¬
do uidere bona dñi in terra uiuentiũ. Ibi enim
sunt bona ubi uita ꝑpetua ẽ: uita sine crimine.
alibi quoq dicit. Replebum̃ in bonis domꝰ tue.
Quod ideo frequentauit: ut scires hinc bonũ
illud phylosophos transtulisse quod unũ asser̃t.
Pande gͦ illud uere bonũ tuum: illud diumũ:
quo & uiuimꝰ. & sumus. & mouemur. Mouem
quasi in uia: sumꝰ quasi in ueritate: uuimꝰ qͣi
in uita ȩt̾na. Demonstra nob̃ illud quod ẽ bo
num simile sui. semꝑ udissolubile. atq ĩmita¬
bile. in quo simꝰ eterni in agnitiotioneomnis
boni. sic̃ electionis tuȩ pauł testificatꝰ est dicens.
forsitan enim ideo discessit ad horam: ut ȩter¬

Expanded text:
ritas, vita, possibilitas, fides, praemium. Suscipe ritas, vita, possibilitas, fides, praemium. Suscipe nos quasi via, confirma quasi veritas, vivifica quasi vita. Pande illud tuum bonum quod videre desiderabat David, inhabitans in domo Domini; ideoque dicebat: Quis ostendit nobis bona ? Et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium . Ibi enim sunt bona, ubi vita perpetua est, vita sine crimine. Alibi quoque ait: Replebimur in bonis domus tuae . Quod ideo frequentavit, ut scires hinc bonum illud philosophos transtulisse, quod summum asserunt. Pande ergo illud vere bonum tuum, illud divinum, in quo et vivimus, et sumus, et movemur . Movemur quasi in via, sumus quasi in veritate, vivimus quasi in vita aeterna . Demonstra nobis illud bonum, quod est simile sui, semper indissolubile atque immutabile, in quo simus aeterni in agnitione omnis boni, sicut vas electionis tuae Paulus testificatus est dicens: Forsitan enim ideo discessit ad horam, ut aeter
Abbreviated transcription (Latin):
& ut sciamꝰ ueram uoluntatẽ: addidit in poste¬
riorib. Pater quos dedisti mͥ. uolo ut ubi ego sũ
illi sint mecũ: ut uideant claritatẽ meam.
Repeticio ista confirmatio ẽ: sic̃ illud. Abtaham
abraham. & alibi. Ego sũ ego sũ: qui deleo iniqͥ¬
tates tuas. Pulchre aũ quod supͣ ꝓmisit. hoc po¬
poscit: & quia ante ꝓmisit. ꝙ sie poposcit: ñ
ante poposcit: & sic ꝓmisit. ꝓmisit quasi ar¬
biter muneris. conscius potestatis: poposcit a
patre. quasi pietatis intpres. & ante ꝓmisit ut
potestatẽ agnoscas: poposcit postea ut pietatem
intelligas. Non poposcit ante & sic ꝓmisit: ne
uideret᷑ ꝓmisisse potiꝰ quod impetrauerat: quã
quod ꝓmiserat prestitisse. Nec suꝑfluũ putes qd̃
poposcit: cũ tibi expͥmat pat̾nȩ uoluntatis con¬
sortiũ. in quo unitatis indiciũ. ñ increm̃tũ est
potestatis. Sequim᷑ te dnẽ iħu: s ut sequamur
accersi: qr sine te nullꝰ ascendet. Tu enĩ uia es: ue¬

Expanded text:
in posterioribus: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam . Repetitio ista confirmatio est, sicut illud: Abraham, Abraham ! Et alibi: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas . Pulchre autem quod supra promisit, hic poposcit. Et quia ante promisit, et sic poposcit, non ante poposcit, et sic promisit: promisit quasi arbiter muneris, conscius potestatis: poposcit a Patre quasi pietatis interpres. Et ante promisit, ut potestatem cognoscas: poposcit postea, ut pietatem intelligas. Non poposcit ante, et sic promisit; ne videretur promisisse potius quod impetraverat, quam quod promiserat, praestitisse. Nec superfluum putes quod poposcit, cum tibi exprimat paternae voluntatis consortium, in quo unitatis indicium, non incrementum est potestatis. 55. Sequimur te, Domine Jesu: sed ut sequamur accersi, quia sine te nullus ascendit. Tu enim via es, ve
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uestrum. Ibi gͦ queramus eum: ubi iohes¬
quesiuit cũ & inuenit. Ille eũ in principio
quesiuit: & inuenit uiuentẽ ap̃ iniuentem.
filiũ apud patrem. Nos eum in tempoꝵ fine
queramꝰ: & complectam᷑ pedes eius.  adoremꝰ
eũ: ut dicat & nobis. Nolite timere. Id ẽ nolite
timere a peccatis scłi: nolite tumnere ab iniquita¬
tibꝰ mundi: nolite timere a fluctib corꝑaliũ
passionum. Ego sum peccatoꝵ remissio. No¬
lite tumere a tenebris: ego sum lux. Nolite time¬
re a morte: ego sum uita. Quicũq ad me uenit
mortem ñ uidebit in eternum: qm̃ ipse est
plenitudo diuinitatis: et ip̃i ẽ decꝰ gła ꝑpetuitaᷤ¬

Expanded text:
Deum vestrum . Ibi ergo quaeramus eum, ubi quaesivit Joannes, et invenit. Ille eum in principio quaesivit, et invenit viventem apud viventem, Filium apud Patrem. Nos eum in temporum fine quaeramus, et complectamur pedes ejus, et adoremus eum, ut dicat et nobis: Nolite timere , id est, nolite timere a peccatis saeculi, nolite timere ab iniquitatibus mundi, nolite timere a fluctibus corporalium passionum, ego sum peccatorum remissio: nolite timere a tenebris, ego sum lux: nolite timere a morte, ego sum vita. Quicumque ad me venit, mortem non videbit in aeternum; quoniam ipse est plenitudo divinitatis, et ipsi est gloria
Abbreviated transcription (Latin):
meriti potest meditationẽq conferri. Illic enim
erat eiꝰ meditatio: illic animȩ eius conũsatio:
illic eiꝰ prudentia: quȩ utiq intra angustias car¬
nis huiꝰ herere ñ soleat. Sapiens enĩ cum illud
diuinũ requirit: absoluit aĩam suam corpore:
& eius allegat contub̃nio: cum illam ueri tra¬
ctat scientiam. quam uelut nudam sͥ & aꝑtã
desiderat demonstrari: & ideo retibus quib̾dam
& nebulis huius corꝑis se querit exuere. Neq
cium manib istis. aut oculis atq aurib comp̃¬
hendere suꝑnam illã possumus ueritatẽ: qm̃
quȩ uident᷑ temporalia sunt: quȩ autem ñ ui

Expanded text:
meriti potest meditationemque conferri. Illic enim meriti potest meditationemque conferri. Illic enim erat ejus meditatio, illic animae ejus conversatio, illic ejus prudentia, quae utique intra angustias carnis hujus haerere non solebat. Sapiens enim cum illud divinum inquirit, absolvit animam suam corpore, et ejus ablegat contubernium, cum illam veri tractat scientiam, quam velut nudam sibi et apertam desiderat demonstrari; et ideo retibus quibusdam, et nebulis hujus corporis se quaerit exuere. Neque enim manibus istis aut oculis atque auribus comprehendere illam supernam possumus veritatem; quoniam quae videntur temporalia sunt: quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis. Unius mors quantoꝵ ppłoꝵ uitam
edificabat: Itaq docet & istam mortẽ in hac
uita positis expetendam: ut mors. xp̃i in cor¬
pore nr̃o eluceat: & illam beatam qua corrũpit̃
exterior ut renouet᷑ interior homo nr̃: ꝙ terre¬
stris domus nr̃a dissoluatur: ut habitaculum
nobis celestȩ reseret᷑ Imitatur gͦ mortem. qui se
a cõmunione carnis huiꝰ abducit: atq illis uin¬
culis soluit. de quibus dicit tibi dñs ꝑ ysaiam.
Solue omnẽ colligationẽ iniusticie. Dissolue col¬
ligationes uolentarũ cõmutationum: dunite
confractos in remissionẽ: & omnẽ circumscrip¬
tionẽ iniquam dirumpe. Imitatur & mortẽ.¬
ille qui se uoluptatib exuit: & eternis dele¬
ctationibus attollit. atq alleuat: ꝙ in illo ce¬
lesti habitaculo locat. in quo paulꝰ cũ adhuc
uiueret. conu̾sabat᷑. Aliter autẽ ñ diceret. nr̃a aiti
conu̾satio in celis ẽ: quod pariter ad p̃sũptionẽ

Expanded text:
in vobis . Unius mors quantorum populorum vitam in vobis . Unius mors quantorum populorum vitam aedificabat! Itaque docet et istam mortem in hac vita positis expetendam, ut mors Christi in corpore nostro eluceat, et illam beatam qua corrumpitur exterior, ut renovetur interior, homo noster, et terrestris domus nostra dissolvatur ut habitaculum nobis coeleste reseretur. Imitatur igitur mortem qui se a communione carnis hujus abducit, atque illis vinculis solvit, de quibus tibi dicit Dominus per Esaiam: Solve omnem colligationem injustitiligationes violentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem, et omnem circumscriptionem iniquam dirumpe . 10. Imitatur et ille mortem qui se voluptatibus exuit, et aeternis delectationibus attollit, atque ablevat, et in illo coelesti habitaculo locat, in quo Paulus cum adhuc viveret, conversabatur; aliter enim non diceret: Nostra autem conversatio in coelis est , quod pariter ad praesumptionem
Abbreviated transcription (Latin):
uita positꝰ speciem mortis umitat᷑. qui potest agere
ut ei moriantur om̃s corꝑis delectationes: & cupi¬
ditatib omĩbus mundiq illecebris etiã ipse mori¬
atur. sic̃ mortuus erat paulꝰ dicens mͥ enum muri¬
dus crucifixus ẽ. & ego mundo: Deniq ut sciamꝰ
quia ẽ mors in hac uita: & bona mors: hortatur
nos ut mortẽ iħu in corꝑe nr̃o circũferamus. Q
enim habuerit in se mortẽ iħu: is & uitam dñi
iħu in corꝑe suo habebit. Oꝑetur gͥ mors in nob̾.
ut oꝑetur & uita bona uitã post mortem. Hoc ẽ
bona uita pꝰ uictoriam: bona uita absoluto cer¬
tamine: ut iam lex carnis legi mñtis repugnare
non nouerit: ut iam nobis nulla sit cũ corꝑe
mortis contentio: s sit in corpore mortis uicto¬
ria. atq haudscio ipse an maioris uirtucis mor
ista quam uita sit: certe apłi moueor auctori¬
tate dicentis. Ergo mors in nobis oꝑat᷑: uita au̾

Expanded text:
vita positus speciem mortis imitatur, qui potest ita se agere; vita positus speciem mortis imitatur, qui potest ita se agere; ut ei moriantur omnes corporis delectationes, et cupiditatibus omnibus, mundique illecebris etiam ipse moriatur, sicuti mortuus erat Paulus dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ? Denique ut sciamus quia est mors in hac vita, et bona mors, hortatur nos , ut mortem Jesu in corpore nostro circumferamus. Qui enim habuerit in se mortem Jesu, is et vitam Domini Jesu in corpore suo habebit. Operetur igitur mors in nobis, ut operetur et vita . Bona vita post mortem. hoc est, bona vita post victoriam, bona vita absoluto certamine; ut jam lex carnis legi mentis repugnare non noverit; ut jam nobis nulla sit cum corpore mortis contentio, sed sit in corpore mortis victoria. Atque haud scio ipse an majoris virtutis mors ista quam vita sit. Certe Apostoli moveor auctoritate dicentis: Ergo mors in nobis operatur, vita autem
Abbreviated transcription (Latin):
morti ꝓ dñi placanda offensione ꝓmptus obice¬
ret: uł cum se ꝓ salute ppłi laborantis diuine
ultioni ꝑatus offerret. Sciebat enim głosius
ẽẽ. cum xp̃o mori: quam regnare in hoc scło. Qa
enim p̾stantius: quam fieri xp̃i hostiam: Itaq
cum frequent̾ legamus ab eo dño oblata ẽẽ sacri¬
cans illud ꝓfectum ẽẽ sacrificium. quando unꝰ¬
quisq dño corꝑis huius uinculis absolutꝰ assiste¬
ret: & offerret se hostiam laudis. Quia ante mortẽ
nulla ẽ ꝑfecta laudatio: neq quisquã in hac uita
possit diffinito p̾conio predicari: cũ posteriora eiꝰ
incerta sint. Mors gͥ solutio ẽ animȩ & corporis.
deniq & in apło documus lectum: dissolui &
corꝑis cogitationib. quȩ uelut uncula nos li¬
gant. & se ab his molestus seꝑare contendant: re¬
nuntient uoluptatib atq luxuriȩ: fugiant
flammas libidinum: Nonne unusquisq in hac

Expanded text:
morti pro Domini placanda offensione promptus objicemorti pro Domini placanda offensione promptus objiceret; vel cum se pro salute populi laborantis divinae ultioni paratus offerret. Sciebat enim gloriosius esse pro Christo mori, quam regnare in hoc saeculo. Quid enim praestantius quam fieri Christi hostiam? Itaque cum frequenter ab eo legamus Domino oblata esse sacricans illud perfectum esse sacrificium, quando unusquisque Domino, corporis hujus vinculis absolutus assisteret, et offerret se hostiam laudis; quia ante mortem nulla est perfecta laudatio: neque quisquam in hac vita potest definito praeconio praedicari, cum posteriora ejus incerta sint. Mors igitur solutio est animae et corporis. Denique et in Apostolo docuimus lectum: Dissolvi, et corporis contagionibus, quae velut vincula nos ligant; et se ab his molestiis separare contendant, renuntient voluptatibus suis atque luxuriae, fugiant flammas libidinum? Nonne igitur unusquisque in hac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ fructus oꝑis: melius ꝓpt̃ gratiam & copulã¬
xp̃i. Ergo qm̃ docuit apłs eum qui euaserit ex
hoc corꝑe. si meruerit tam̃. cum xp̃o futurum:
quid sit mors. quid sit etiã uita consideremus.
Itaq scriptura docente cognouimꝰ: quia mors
absolutio ẽ animȩ & corꝑis: & quedã hominis
seꝑatio. Soluim̃ enim hoc nexii anime & corꝑis:
cum recedimꝰ. Unde & daiuid ait. Dirupisti uin¬
cula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. uin¬
cula autẽ uite huiꝰ id ẽ conunctionis nr̃e. quȩ
ex amma constat & corꝑe: significari docet su¬
ꝑior u̾siculus psalmi huiꝰ. Preciosa in conspectu
dñi mors sanctoꝵ eiꝰ. ꝙ ideo quasi ꝓpħa p̾uidenᷤ
se cum sc̃is & qui ꝓdeuocione animas suas in
xp̃o deposuerunt. futurũ: letat᷑ quia & ipse
obtulit se fideliter ꝓ dĩ ppło. ut aduersus goli
am singłari certamine. dimicaret: & solus cõ¬
mune ꝑiculum & crimen refelleret: uł cum se

Expanded text:
propter fructum operis, melius propter gratiam et copulapropter fructum operis, melius propter gratiam et copula quoniam docuit Apostolus eum qui evaserit ex hoc corpore, si meruerit tamen, cum Christo futurum, quid sit mors, quid etiam vita consideremus. Itaque Scriptura docente, cognovimus quia mors absolutio est animae et corporis, et quaedam hominis separatio. Solvimur enim hoc nexu animae et corporis, cum recedimus. Unde et David ait: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Vincula autem vitae hujus, id est, conjunctionis nostrae quae ex anima constat et corpore, significari docet superior versiculus psalmi hujus: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Et ideo quasi propheta praevidens se cum sanctis, et qui pro devotione animas suas in Christo deposuerunt, futurum, laetatur; quia et ipse obtulit se fideliter pro Dei populo adversus Goliam, cum singulari certamine dimicaret, et solus commune periculum et crimen refelleret; vel cum se
Abbreviated transcription (Latin):
dierum. maliciȩ increm̃ta cumulant᷑. Nullus
enim dies: sine nr̃o peccato preterit. unde egregie
lucrum: aliud ad necessitatẽ uitȩ refcrens. aliud
ad mortis utilitatẽ. Xp̃c enim nobis iiuere cui
seruimꝰ: cui oportet sc̃is suis in euangłii predica¬
tione deferatur obsequiũ. Deniq & symeon qui ait
nunc dimittis serũ tuum: ꝓpt̾ xp̃m expecta¬
bat. Apc̃ enim rex nr̃ est. Ideoq quod rex iubet:
deserere non possumꝰ & contemnere. Quantos un¬
perator terre huiꝰ in ꝑegrinis locis. aut honoris
specie. aut muneris alicuĩ causa iubet degere:
sunquidhii inconsulto imꝑatore discedunt:
quanto ampliꝰ ẽ diuinis placere quã huma¬
si seruus enim non refugit uitȩ obsequiũ: &
quasi sapiens lucrum mortis amplectit᷑. Lu¬
crum ẽ enim euasisse increm̃ta peccati: lucrũ
fugisse deteriora: ad meliora transisse. & addi
uos. Aliud meliꝰ: aliud necessarium. Necessariũ

Expanded text:
dierum malitiae incrementa cumulantur. Nullus dierum malitiae incrementa cumulantur. Nullus enim dies sine nostro peccato praeterit. 7. Unde egregie lucrum , aliud ad necessitatem vitae referens, aliud ad mortis utilitatem. Christus enim nobis vivere est, cui servimus, cui oportet ut a sanctis suis in Evangelii praedicatione deferatur obsequium. Denique et Simeon qui ait: Nunc dimittis servum tuum , propttus enim rex noster est; et ideo quod rex jubet, deserere non possumus et contemnere. Quantos imperator terrae hujus in peregrinis locis aut honoris specie, aut muneris alicujus causa jubet degere! Numquid hi inconsulto 392 imperatore discedunt? Et quanto amplius est divinis parere, quam humasi servus; non enim refugit vitae obsequium, et quasi sapiens lucrum mortis amplectitur. Lucrum est enim evasisse incrementa peccati, lucrum fugisse deteriora, et ad meliora transisse. Et addidopter vos . Aliud melius, aliud necessarium. Necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
tationum. quȩ nos alligant. &. ad iniuriã capti¬
uitatis astringunt quadã lege peccati. Beniq in
exitu ipso uidemus quẽadmodũ anima deceden¬
tis. paulatim soluat se uinculis carnis: & ore e¬
missa euolet tam quã carcereo corꝑis huiꝰ exuta gur¬
gustio. Deniq festinabat etiam sc̃s dauid de loco
hoc ꝑegrinationis exire: dicens. Aduena ego sum
apud te in t̾ra & ꝑegrinus: sic̃ om̃s patres mei. ꝙ
ideo tamquã ꝑegrinus ad illam scõꝵ communem
discederet e uita. Qͥ enim hic ñ acceꝑit renussionẽ
peccatoꝵs: illic non erit. Non erit enĩ qui ad uitã
et̾nã non potuerit ꝑuenire: quia uita et̾̃na remis¬
sio peccatoꝵ ẽ. Ideoq dicit. Remitte mͥ ut refrige¬
rer priusquã eam: & ampliꝰ non ero. Quid gͥ tanto¬
pere uitã istam desiderem: in qua quanto duitiꝰ qͥs
rũ uitȩ meȩ quos habeo. centũ triguita: minimi
& mali. Non quia dies mali: s quia nob̾ accessit

Expanded text:
tationum, quae nos alligant, et ad injuriam captitationum, quae nos alligant, et ad injuriam captivitatis astringunt quadam lege peccati. Denique in exitu ipso videmus quemadmodum anima decedentis paulatim solvat se vinculis carnis, et ore emissa evolet tamquam carcereo corporis hujus exuta gurgustio. Denique festinabat etiam sanctus David de hoc loco peregrinationis exire, dicens: Advena ego sum apud te in terra et peregrinus, sicut omnes patres mei . Et Ideo tanquam peregrinus ad illam sanctorum commudiscederet e vita. Qui enim hic non acceperit remissionem peccatorum, illic non erit. Noaeternam non poterit pervenire, quia vita aeterna remissio peccatorum est. Ideoque dicit: Remitte mihi, ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero . 6. Quid igitur tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto diutius quirum vitae meae quos habeo, centum triginta minimi et mali , non quia dies mali, sed quia nobis accessu
Abbreviated transcription (Latin):
do: nec in has uenit tenebras: nec in uanitate am¬
bulauit scłari. Y ideo requiẽ hic magis habebit
qui in hanc uitam ñ uenit: quan ille qui uenit.
Quid eium boni ẽ homini in hac uita: qͥ in umbra
uunit. nec expleri potest cupiditatibꝰ suis: & si ex¬
pleatur diuitiis. fructum amitrit quietis. Quia
gͦ custodire ñ ꝓdest quod misera auiditate quesie¬
rit: necesse ẽ ut miserius eas possideat cui ꝓdesse
non potuerunt. Quid enim miseriꝰ quam ut cu¬
stodia torqueat: quarum habundantia nichil
ꝓsit: Itaq si plena oneris uita: finis utiq eius al¬
leuiam̃tum ẽ. Alleuiamentũ autem bonum:
mors autẽ finis. Mors gͥ ẽst bonum. eseq enim
aliter gauisus ẽẽt & symeon: qui responsum acce
suscepit manibus suis & dixit. Nunc dimittis do¬
dimiti petit: quasi a uinculis quibusdã ad lib̃¬
tatẽ festinaret. Sunt enĩ uelut iuincula quedam
corꝑis huius: &. quod ẽ granius uicula temp¬

Expanded text:
do, nec in has venit tenebras, nec in vanitate amdo, nec in has venit tenebras, nec in vanitate ambulavit saeculi; et ideo requiem 391 hic magis habebit qui in hanc vitam non venit, quam ille qui venit. Quid enim boni est homini in hac vita, qui in umbra vivit, nec expleri potest cupiditatibus suis? Et si expleatur divitiis, fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possideat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento est: allevamentum autem est bonum, mors autem finis: mors igitur bonum est. Neque enim aliter gavisus est Simeon, qui responsum accepsuscepit manibus suis, et dixit: Nunc dimittis dimitti petit, quasi a vinculis quibusdam ad libertatem festinaret. Sunt enim velut vincula quaedam corporis hujus, et quod est gravius, vincula ten
Abbreviated transcription (Latin):
soluat om̃s: paucos delectat. S ñ hoc mortis ẽ
uitium. s nr̃e infirmitatis: qui uoluptate cor¬
cursum hunc consũmare trepidanius: in quo
plus amaritudinis quã uoluptatis ẽ. At non sci
& sapientes uiri qͥ longeuitatem ꝑegrinationis
huiꝰ ingemiscebant. dissolui & cũ xp̃o esse pul¬
chriꝰ estimantes. Deniq diem gu̾ationis exocraban¬
tur: sic̃ quis ait. Pereat dies illa in qua natus
sum. Quid enim ẽ quod hȩc uita delectet: pleua
erumnarũ. & sollicitudinum: in qua innume¬
rȩ caluiniȩ & multe molestiȩ. & multe lacrime
eoꝵ qui afflictantur molestiis: Ꝙ non ẽ inquit
qui eos consoletur. Et ideo laudat ecclastes defun¬
ctos magis quam uiuentes. & optimus inquit
suꝑ hos duos qͥ ñdum natus ẽ: qui ñ uidit hoc
malum. Ꝙ alibi idem ęccłastes meliorẽ longeuo
uiro cum asseruit quẽ abortum eiecit mat̾ suã
quia non uidit hȩc mala quȩ fiuint in hoc mun¬

Expanded text:
solvat omnes, paucos delectat; sed non hoc mortis est solvat omnes, paucos delectat; sed non hoc mortis est vitium, sed nostrae infirmitatis, qui voluptate cursum hunc consummare trepidamus: in quo plus amaritudinis quam voluptatis est. An non sancti ac sapientes viri, qui longaevitatem peregrinationis hujus ingemiscebant, dissolvi, et cum Christo esse pulchrius aestimantes: denique diem generationis suae exsecrabantur, sicut quis ait: Pereat dies illa in qua natus sum . 4. Quid enim est quod haec vita delectet, plena aerumnarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi idem Ecclesiastes meliorem longaevo viro eum asseruit , quem abortu ejecit mater sua; quia non vidit haec mala quae fiunt in hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
positus homo ut ederet de ligno uitȩ.ꝙ. cȩteris
ꝑadisi lignis: de ligno autẽ in quo ẽet cognitio
boni & mali ñ ederet: quo die autem ederet mor¬
te moreretur. Non seruauit pteceptũ & caruit
fructu: atq eiectus de ꝑadyso mortem gusta¬
unt. Malum gͥ mors: quȩ p̾cio dampnationis in¬
fertur. S mortis tria sunt genera. Una mors
peccati est: de qua scriptum ẽ. Anima quȩ pec¬
cat: ipsa moriet᷑. Alia mors mystica: quando qͥs
peccato moritur: & deo uiuit. De qua art idem¬
apłs. Consepulti enim sumꝰ cum illo ꝑ baptis¬
mum in morte. Tercia mors: qua cursum huiꝰ
uitȩ. & munus explemus: id ẽ animȩ corporis¬
q secessio. Adũtunus gͥ quod una mors sit ma¬
la. si ꝓpter peccata moriam: alia mors bona
sit: quia is qui mortuus fuerit iustificatꝰ est
a peccato. t̾cia mors media sit. Nam & bona
iustis uidet᷑: & plerisq metuenda: quȩ cum ab¬

Expanded text:
positus homo, ut ederet de ligno vitae, et caeteris positus homo, ut ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. peccati est, de qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mystica, quando quis peccato moritur, et Deo vivit, de qua ait Apostolus: Consepulti enim sumus cum illo per baptismumhujus et munus explemus, id est animae corporisque secessio. Advertimus igitur quod una mors sit mala, si propter peccata moriamur; alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus justificatur a peccato. Tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuenda. Quae cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
contexiiimꝰ: faciliorẽ uiam
putamus. de bono mortis
onficere aliqͥd. y¬
Quȩ si animȩ noceat. malum uideri potest. Sĩ
autẽ nichil officiat animȩ: ne malũ quidem. Quod
autẽ malum ñ est: id etiam bonũ. Qm̃ quod uici¬
osum: id malum. Quod aut̃ uicio caret: id bonũ.
Ideoq bona malis contraria sunt: & mala bonis.
Deniq innocentia ẽ. ubi non ẽ nocendi uoluntas.
& noxius dicit᷑ qui non sit innoxiꝰ: misericors qͥ
remittat: immisericors qui ignoscere atq inflecti
nesciat. S forte aliquis asserat. Quid tam contra
etiam mors: consideremꝰ. Uita ẽ frui spirandi mu¬
nere: mors pͥuari. hoc autẽ spirandi munꝰ: apud
plerosq in bonis ducit᷑. hoc ẽ gͦ uita frui bonis:
mors contra. bonis exiii. & scriptura dicit. Ec̃ce
dedi ante faciem tuã uitam & mortem. bonũ &
malum: uitam bonũ appellans. mortem malum:
uł illa sibi ꝓpria . & hȩc sibi conferens. deniq ut
lectionis diuinȩ exemplo utam᷑: in paradiso est

Expanded text:
contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliqQuae si animae noceat, malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: Quid tam contraretiam mors, consideremus. Vita est spirandi munere frui, mors privari. Hoc autem spirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo vita, frui bonis: mors contra: bonis exui. Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et malum , vitam bonum appellans, mortem malum; vel illa sibi priora, et haec sibi conferens. Denique ut lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est
Abbreviated transcription (Latin):
nã statĩ soluit᷑: et lux ñ recip̃ tenebras. nã
statĩ discutit: infuso enĩ lumine tenebrarũ
horror aufert. sic̃ admoto igne niuiũ ngor
desinit. ita ⁊ aĩa qͦ uitã creat: mortẽ ñ recip̃.

Expanded text:
nam statim solvitur: et lux non recipit tenebras, nam nam statim solvitur: et lux non recipit tenebras, nam statim discutit infuso enim lumine, tenebrarum horror aufertur, sicut admoto igne, nivium rigor desinit, ita et anima quae vitam creat, mortem non recipit,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinis imago formatur. Ideoq addidit.
qm̃ tu illuminas lucernã meam dñe. Ꝙ enim
qui apꝓpinquat lumini. citiꝰ illuminat᷑: &¬
plus in eo splendor ȩt̃ni luminis refulget eꝓ
ximo. Ergo anima quȩ adheret illi muisibili
bono dõ atq ĩmortali: & ipsa corporea hȩc fugit.
& terrena mortalia derelinquit: fit illiꝰ similis
quod desiderat: ⁊ in qͦ uiuit & pascitur. & qͥa
ĩmortali intendit: non ẽ ipsa mortalis. Quȩ enĩ
peccat: morit᷑ Non utiq aliqua sui dissolutione:
s merito morit᷑ deo: quia uiuit peccato. Er̾go q̃
ñ peccat ñ moritur: quia manet in sub̾a sui:
manet in uirtute & gła. Nam quomͦ substantia
eiꝰ interire potest. cũ utiq anima sit quȩ uitã
infundit: & cui anima infundit᷑. uita infun¬
dit᷑: A quo anima discedit.: uita discedit Ani¬
ma gͦ uita ẽ. Quomodo potest mortẽ recipere
cũ sit contraria: Sic̃ enĩ nix calorẽ ñ recip̃

Expanded text:
similitudinis imago formatur. Ideoque addidit: similitudinis imago formatur. Ideoque addidit: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine . Etenim qui appropinquat lumini, citius illuminatur, et plus in eo splendor aeterni luminis refulget e proximo. Ergo anima quae adhaeret illi invisibili bono Deo, atque immortali, et ipsa corporea haec fugit, et terrena, et mortalia derelinquit, fitque illius similis quod desiderat, in quo vivit et pascitur; et quia immortali intendit, non est ipsa mortalis. Quae enim peccat, moritur; non utique aliqua sui dissolutione, sed merito moritur Deo, quia vivit peccato. Ergo quae non peccat, non moritur; quia manet in substantia sui, manet in virtute et gloria. 42. Nam quomodo substantia ejus interire potest, cum utique anima sit quae vitam infundit? Et cui anima infunditur, vita infunditur: a quo anima discedit, vita discedit. Anima ergo vita est. Quomodo enim potest mortem recipere, cum sit contraria? Sicut enim nix calorem non recipit, 407
Abbreviated transcription (Latin):
uides quod iste falsum quesunt: qui ñ uerita¬
tem s adulterium requisiuit: Wid̾e enim que¬
siuit ut concupisceret: ñ ut uerum cognoscẽt
Errat gͥ oculus: ubi errat affectꝰ. Affectus gͦ de¬
ceptio ẽ: deceptio uisus: & ideo tͥ dicitur. Neq
enim: uiroꝵ p̃ciosas animas capit. Deceptio
auditus. Deniq multo blanduñto sermonis
mulier forncaria sepe iuuenis cor seduxit: dece¬
pit: illusit. Ergo ñ laqueis credamꝰ & retib his.
que decipiunt & illudunt: quia corda temptant᷑.
impediunt᷑ cogitationes. quȩ impediunt᷑ uisu:
impediunt᷑ auditu: odore: tactu. sapore. Non se¬
quamͣ illecebrosa. & seductoria: s sequamur
illud quod bonũ ẽ. Illi adhereamꝰ: illud iuntem̃:
illiꝰ p̃sentia. illiꝰ cõmunicatio nos meliores faciat:
mores nr̃os coloret: illiꝰ quedã nos societas infor¬
met. Qͥ enim bono adheret: assimit inde quod
eris. Assiduitate enĩ atq imitatione: quȩdam

Expanded text:
Vides quod iste falsum quaesivit, qui non veritaVides quod iste falsum quaesivit, qui non veritatem, sed adulterium requisivit. Videre enim quaesivit ut concupisceret, non ut verum cognosceret. Errat igitur oculus, ubi errat affectus. Affectus ergo deceptio est, deceptio visus. Et ideo tibi dicitur: Ne enim virorum pretiosas animas capit . Deceptio est auditus. Denique blandimento multo sermonis mulier fornicaria saepe juvenis cor seduxit, decepit, illusit . 41. Ergo non laqueis nos credamus et retibus iis quae decipiunt et illudunt; quia corda tentantur, impediuntur cogitationes, quae impediuntur visu, impediuntur auditu, odore, tactu, sapore. Non sequamur illecebrosa et seductoria: sed sequamur illud quod bonum est, illi adhaereamus, illud imitemur, illius praesentia, illius communicatio nos meliores faciat, mores nostros coloret, illius quaedam nos societas informet. Qui enim bono adhaeret, assumit inde quod eris : assiduitate enim atque imitatione quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ post mortem corꝑis huiꝰ in bonif esse.
caueamus ne adglutinet᷑ anima nr̃a huic corꝑi:
ne cõmisceatur: ne inhereat: ne trabat᷑ a corꝑe:
& tanquam ebria ꝑturbationib eiꝰ uacillet᷑¬
& fluitet. Nec se ei credat. atq eiꝰ delectationib:
ut committat se eiꝰ sensib. Nam & oculus qus
error. ⁊ fraus ẽ quia fallitur uisus: & auris
eius deceptio ẽ. quia & auditꝰ illudit᷑: & sapor
ciꝰ deceptio ẽ. Deniq ñ ociose dictum ẽ. oculi
tui recte uideant: & lingua tua ñ loquatur
ꝑuersa. Quod ñ eẽt dictum: nisi frequenter er¬
rarent. Uidisti merettem: captus es uultu eius:
& formam decoram putasti. Errauert̃ oculi tui:
ꝑuersa uiderunt: alia nuntiarunt. Nam si uere
uidissent: udissent deformem meretricis affectũ:
inhorrentẽ ꝓcaciam: indecentẽ impudiciciam :
marcentes libidines: tetram colluuionẽ: ani¬
mi uulnera: conscientiȩ cicatrices. Qui uid̾it
in quit mulierem ad concupiscendũ eam.

Expanded text:
olumus post mortem corporis 406 hujus in bonis esse, caveamus ne agglutinetur anima nostra huic corpori, ne commisceatur, ne inhaereat, ne trahatur a corpore, et tamquam ebria perturbationibus ejus vacillet et fluitet, nec se ei credat atque ejus delectationibus, ut committat se ejus sensibus. Nam et oculus ejus error et fraus est, quia fallitur visus: et auris ejus deceptio est, quia et auditus illuditur: et sapor ejus deceptio est. Denique non otiose dictum est: Oculi tui recta videant . Et: lingua tua non loquatur perversa . Quod non esset dictum, nisi frequenter errarent. Vidisti meretricem, captus es vultu ejus, et forma decoram putasti: erraverunt oculi tui, perversa viderunt, alia nuntiaverunt. Nam si vere vidissent, vidissent deformem meretricis affectum, inhorrentem procaciam, indecentem impudicitiam, marcentes libidines, tetram colluvionem, animae vulnera, conscientiae cicatrices. Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam .
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quando se ab isto secernit. corpore: llamq
ab ipso decipit᷑ .&. illuditur. Illuditur enim uisu
oculoꝵ: illudit᷑ auditu aurium: & ideo relinquat
illud & deserat. Unde & apłs clamat. lle tetigeri¬
tis : ne attaminaueritis: ne gustaueritis: que
sunt omĩa ad corruptelam. In corruptela enĩ
sunt: que sunt in corporis indulgentia. ꝙ ideo
ostendens ñ ꝑ corꝑis indulgentiã. s ꝑ anime
eleuationẽ se inuenisse quod uerum est: ad

Expanded text:
nisi quando se ab isto secernit corpore, neque ab ipso decipitur et illuditur? Illuditur enim visu oculorum, illuditur auditu aurium; et ideo relinquat illud et deserat. Unde Apostolus clamat: Ne tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis omnia quae sunt ad corruptelam . In corruptela enim sunt, quae sunt in corporis indulgentia. Et ideo ostendens non per corporis indulgentiam, sed per animae ele
Abbreviated transcription (Latin):
datȩ: ut pͥmo culpã fugiamꝰ. inductione animi.
conformes ad imaginem dei. Ita enim crc̃ati su¬
mus dicente deo. Faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ &
similttudinẽ nr̃am. Hec gͦ pͥme illiꝰ lex ciuitatis ẽ.
Deiñ si ꝑ fragilitatẽ carnis. & mundi illecebras ita
mentẽ nr̃am formare ñ possumꝰ: reuerentia pat̾ne
gn̾ationis & sedulitate ꝓlis peccatum leuemꝰ. Ca¬
ritas enim multitudinẽ peccatoꝵ oꝑit. Qͥ gͦ ad
imaginẽ dei eẽ ñ potuerit: sit ad plenitudinẽ cari¬
tatis: Illa ciuitaꝰ culpã excludit ħ absoluit. ħdemq
lex scd̾e ciuitatis. Diliges dñm dm̃ tuuĩ extoto corde
tuo: ⁊extota aĩa tua. ⁊ extota u̾tute tua. S si rursus

Expanded text:
datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi conformes ad imaginem dei. ita enim creati sumus dicente deo: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. haec ergo primae illius lex ciuitatis est. deinde si per fragilitatem carnis et mundi inlecebras ita mentem nostram formare non possumus, reuerentia paternae generationis et sedulitate prolis leuemus; caritas enim multitudinem peccatorum operit. qui ergo ad imaginem dei esse non potuerit sit ad plenitudinem caritatis. illa ciuitas culpam excludit. haec soluit. haec denique lex secundae ciuitatis: diliges dominum deum tuum ex toto corde t
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ parentum auctorẽq nr̃m: Ergo oꝑato¬
ria uirtꝰ dei & si ñ uidet᷑: tam̃ ex suis oꝑibꝰ esti¬
matur. Oꝑatoremq opera sua ꝓdunt: ut in¬
telligat᷑ qui ñ comp̃henditur. unde & dñs ait.
Si mͥ ñ creditis: uel oꝑibus credite. Bona gͥ etiam
hec ciuitas ad refugium que edificatoris sui testifi¬
catur gr̾am: & affectum nr̃m excitat. ut eiꝰ simus
cupidiores. qͥ tantam nobis fabricȩ huiꝰ udetur
contulisse pulchritudinẽ: Tertꝰ ordo ẽ regalis po¬
testatis contẽplatio: ut subiciamͣ regi. si ñ deferi¬
mus tanquã parenti. Metu enim p̃sidentis plerũq
fit obediens potestati qͥ est salutis ingratus: ut ne¬
cessitatem sobrietatis agnoscat. qͥ noluit ac neqͥ¬
uit gr̃am pietatis agnoscere. Corrigit gͦ necessitas
quẽ pietas ꝓuocare debuerat. He sunt tres ciuuita¬
tes transiordanẽ ꝑfectiori prudentiȩ ad refugiũ

Expanded text:
creatorem parentum auctoremque nostrum! ergo operatocreatorem parentum auctoremque nostrum! ergo operatoria uirtus dei. etsi non uidetur, tamen ex suis operibus aestimatur operatoremque opera sua produnt, ut intellegatur qui non conprehenditur. unde et dominus ait: si mihi non creditis, uel operibus credite. bona igitur etiam haec ciuitas ad refugium, quae aedificatoris sui testificatur gratiam et affectum nostrum excitat, ut eius simus cupidiores qui tantam nobis fabricae huius uideatur contulisse pulchritudinem. tertius ordo est regalis potestatis contemplatio, ut subiciamur regi, si non deferimus tamquam parenti. metu enim praesidentis plerumque fit oboediens potestati qui est salutis ingratus, ut necessitatem sobrietatis agnoscat qui noluit ac nequiuit gratiam pietatis agnoscere. corrigit ergo necessitas quem pietas prouocare debuerat. Hae sunt tres ciuitates trans Iordanen perfectiori prudentiae ad refugium
Abbreviated transcription (Latin):
boni ꝓpositi uiro culpa irrepsit: ita sine ulla cõ¬
ꝑendinatioẽ si ꝑfectam uelit hr̃e securitatẽ. ad
ipsam rerũ arcem om̃ium ꝓperet. ubi u̾bũ est
der: in illosinu:pat̾o. id ẽ archano ac recessu dei:
ubi ẽ fons sapientie: unde ꝓ morte. uite et̾̃nȩ hau¬
riat potũ immortalẽ. Scdm ẽ remedii: ut qui
ñ potest cognitionẽ boni illiꝰ p̃libare: & tardior
uł ingenio ẽ uł fidei cõphensione. qm̃ ueloci m̃tiᷤ
iugore. atq ingenii acumine. ad cognitionis sum¬
ma contendit᷑: saltẽ oꝑa diũ consideret. atq ex
his quȩ facta sunt tanti contẽplet᷑ oꝑis auctorẽ
qm̃ ex his bonis quȩ sunt in constitutione istĩ
bonum illud sũmũ atq ct̾num comphendit᷑
Qui ordo terũ: quȩ disciplina. quȩ gr̃a: Nonne
his quanuis tardum ingenium diligẽ auctorem
suum ꝓuocatur: Menim si parentes quia nos
genuert̃ amamus: quantomagis diligẽ debemꝰ

Expanded text:
boni propositi uiro culpa inrepsit, is sine ulla conboni propositi uiro culpa inrepsit, is sine ulla conperendinatione, si perfectam uelit habere securitatem, ad ipsam rerum arcem omnium properet, ubi uerbum est dei in illo sinu patrio, id est arcano ac recessu dei, ubi est fons sapientiae, unde pro morte uitae aeternae hauriat potum inmortalem. secundum est remedium, ut qui non potest cognitionem boni illius praelibare et tardior uel ingenio est uel fidei conprehensione, quoniam ueloci mentis uigore atque ingenii acumine ad cognitionis summa contenditur, saltem opera domini consideret atque ex his quae facta sunt tanti contempletur operis auctorem, quoniam ex his bonis, quae sunt in constitutione istius, — bonum illud summum atque aeternum conprehenditur. qui ordo rerum, quae disciplina, quae gratia? nonne his quamuis tardum ingenium diligere auctorem suum prouocatur? etenim si parentes, quia nos genuerunt, amamus, quanto magis diligere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
lut metropolis. cui adiacent alie quinq ciuitateᷤ
leuitarum. Scda ẽ ciuitas: consideratio diuine
oꝑationis q̃ creatus ẽ mund̾. Tercia ciuitas ẽ: con¬
templatio ciuitatis regie. & maiestatis ȩt̾̃ne. Quar¬
ta ciuitas: ꝓpitiationis diuinȩ contuitꝰ. Quinta
ciuitas: legis diuine contemplatio: que p̃cipit
quid faciendũ sit. Sexta quoq ciuitas: portio le¬
gis: quȩ p̃scribit quid ñ faciendum sit. Quanta
habundantia diuine miscdiȩ: quante diuitie
pietatis eiꝰ: ut singłoꝵ studia. fragilitatisq hu¬
manȩ conditionẽ consid̾ans. quib inuiti ac relu¬
ctantes ad culpã ducimur. & ñ uoluntaria deli¬
cła uicti illecebris frequent cõmittimꝰ: diũsa no¬
bis refugia uoluit ꝓponere. sex uidelicet urbiũ:
ut qͦ numero mundꝰ formatꝰ ẽ. eodẽ numero ad¬
u̾sus mundana uitia & scłi huiꝰ naufragia re¬
mediũ ꝓuidcret᷑. Drimũ gͥ remediũ: ut sicuti

Expanded text:
lut metropolis, cui adiacent aliae quinque ciuitates lut metropolis, cui adiacent aliae quinque ciuitates Leuitarum. secunda est ciuitas consideratio diuinae operationis, qua creatus est mundus. tertia ciuitas est contemplatio potestatis regiae et maiestatis aeternae. quarta ciuitas propitiationis diuinae contuitus. quinta ciuitas legis diuinae contemplatio, quae praecipit quid faciendum sit. sexta quoque ciuitas portio legis, quae praescribit quid non faciendum sit. quanta abundantia diuinae misericordiae, quantae diuitiae pietatis eius, ut singulorum studia fragilitatesque humanae condicionis considerans, quibus et inuiti ac reluctantes ad culpam ducimur et non uoluntaria delicta uicti inlecebris frequenter committimus, diuersa nobis refugia proponeret, sex uidelicet urbium, ut quo numero mundus formatus est; eodem numero aduersus mundana uitia et saeculi huius naufragia remedium prouideretur! Primum igitur remedium, ut si cui
Abbreviated transcription (Latin):
relictus ẽ solus: s ñ sum inqͥt solus: quia pat̾ mec̃
ẽ. Est etiã illa causa: quia leuitȩ ministri sunt
dei: & ideo ipsoꝵ cuutates fugientib homicidis
ꝑ legẽ deputant᷑: quia ipsis tus ẽ diuina manda¬
ta exsequi circa eos qͥ crĩ mortale admiserint.
sescit eccła publicate leges suas: nouit ut dñico
sacerdos obediat imꝑatui. aAudi leuitã dicentẽ.
Tradidi huiꝰmodi sathane in interitũ carnis ut
leuitico gladio moriat᷑. sensus carnis in nobis:
ut uiuat anua nra. Nisi enĩ sensus carms occi¬
derit: nullus t̾e potest uite fructus ȩt̾ne. Sex
autẽ ciuitatũ refugia st̃: ita ut pͥma ciuitas
sit cognitio uerbi÷ & ad imaginẽ eiꝰ forma uiuen¬
di. Qͥcũq enum eã cognitionẽ fuit ingressus. tutꝰ
a pena ẽ: scđm quod & dñs ait. Iam uos mundi
estis: ꝓpt̃ sermonẽ quẽ locutus sũ uobis. U alibi.
hȩc ẽ autẽ uita ęt̾na: ut cognoscant te solũ uerũ

Expanded text:
relictus est solus, sed non sum inquit solus, quoniam pater mecum relictus est solus, sed non sum inquit solus, quoniam pater mecum est. est etiam illa causa quia Leuitae ministri sunt dei. et ideo ipsorum ciuitates fugientibus homicidis per legem deputantur, quia ipsis ius est diuina mandata exsequi circa eos qui crimen mortale admiserint. nescit ecclesia publicare leges suas: nouit, ut dominico sacerdos oboediat imperatu. audi Leuitam dicentem tradidi huiusmodi Satanae in interitum carnis, ut Leuitico gladio moriatur sensus carnis in nobis, ut uiuat anima nostra. nisi enim sensus carnis occiderit, nullus esse potest uitae fructus aeternae. Sex autem ciuitatum refugia sunt ita, ut prima ciuitas sit cognitio uerbi et ad imaginem eius forma uiuendi. quicumque enim eam cognitionem fuerit ingressus tutus a poena est secundum quod et dominus ait: iam uos mundi estis propter sermonem, quem locutus sum uobis. et alibi: haec est autem uita aeterna, ut cognosc