comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de bysso retorta contextum. Ingredien¬
tib q per ipsum pedib: ascendebat
usq ad lũboᷤᷤ. ibiq fortit̾ stringebat᷑.
⁊ usq ad genua tantum descendebat.
Ueruntamen pontifex nr̃ quia iugẽ
habet continentiam: tantũ sandaliis
pedes tegit. Ac si dicatur ei. Qui lotꝰ
ẽ. non indiget nisi ut pedes lauet.Se¬
cundo. byssina syndone duplici ues¬
ebatur. quod cethomole .i. lineumdi¬
batur. quam nos lineam strictã suxc
moyses abanech appellauit. S posta
babyloniis discentes hebres: semisan
otxerunt. Est autem descendens uas
ad talos. et decent̾ corpori coaptata s
manicis brachia ualde constringen
cium stringentib. Tercio stringenꝰ
baltheo lato. quasi digitis quatuor si
reticulato ut quasi peslis uiperea .qͣ
estate exuitur uideretur. contȩrto si¬
rib coccineis. purpureis. et iacincdra
Stamen uͦ. tantum bysfinum erat si¬
mens initium cingendi a pectore care¬
ductis lat̾ib. Iterum ante umbllicã

Expanded text:
de bysso retorta contextum, ingrediende bysso retorta contextum, ingredientibusque per ipsum pedibus ascendebat usque ad lumbos; ibique fortiter stringebatur, et usque ad genua tantum descendebat. Noster tamen pontifex, quia jugem habet continentiam, tantum sandalis pedes tegit , ac si dicatur ei: « Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet. » Secundo byssina sindone duplici vestiebatur, quod ceetomone, id est lineum dicebatur, quam nos lineam strictam, sive Moyses abanech appellavit, sed post a Babyloniis discentes Hebraei, emissan eam dixerunt. Est autem descendens usque ad talos, et decenter corpori coaptata, sed manicis brachia valde constringensitium constringentibus. Tertio stringebatur balteo, lato, quasi digitis quatuor, sic reticulato, ut quasi pellis viperea, quam in aestate exuit, videretur, contexta floribus coccineis, purpureis, et hyacinthinis, stamen vero tamen byssinum erat, sumens initium cingendi a pectore, circumductis lateribus, iterum ante umbilicum
Abbreviated transcription (Latin):
duob minorib undecim. S propder
angulares que cominunes erant duobꝰ
laterib. dicuntur uiginti. hic uͦ decẽ
recepit etiã
dns offerri a filiis isrł oleũ oliua¬
rum purissimum. pilo tunsum. Hoc oe
purius ẽ. quam nuccum. uł lineum.
uł myrtinum. uł raphannrũ. Ut semꝑ
arderet ex eo lucerna in taber naculo
destimonii. Quam accendebant aaron
et filii eius in uespere. et usq in mane
lucebat. Suꝑ candelabrum si ꝑtem
lucerne coram dño. In die uͦtres tan¬
tum. Lichinus lucerne: papireus erat.
Cyncend ela uͦ quam mergũ dicimtis.
fratrem tuum aaron ad te cũ filiis su¬
is de medio filiorũ isrł: ut sacerdotio
fungantur. Faciesq uestem scãm fr̃i
tuo in qua sanctificatꝰ ministrabit mͥ.
De hiis sane uestib quia confuse agit
hystoria. ad euidentiam congruo or¬
dine prosequamur. Quatuor erant
sacerdos induebat manachasim. qd̾
astrictorium sonat. Qd grete bracce.
latine feminalia dici potest. Eratq

Expanded text:
duobus minoribus novem; sed propter duobus minoribus novem; sed propter angulares, quae communes erant duobus lateribus, dicuntur ibi viginti, hic vero decem. ecepit etiam Dominus offerri a filiis Israel oleum olivarum purissimum piloque tusum . Hoc enim purius est, quam nuceum, vel lineum, vel myrtinum, vel raphaninum, ut semper arderet ex eo lucerna in tabernaculo testimonii, quam accendebat Aaron, et filii ejus vespere; et usque mane lucebant super candelabrum septem lucernae coram Domino, in die vero tres tantum. Lychinus lucernae papyreus erat; cincendula vero, quam mergum dicimus, fratrem tuum Aaron ad te, cum filiis suis de medio filiorum Israel, sacerdotio fungantur mihi, faciesque vestem sanctam fratri tuo . » in qua sanctificatus ministret mihi. De his sane vestibus, quia confuse agit historia, ad evidentiam congruo ordine prosequamur. Quatuor erant sacerdos induebat manachasim, quod constrictorium sonat, quod Graece brachae, Latine femoralia dici potest. Eratque
Abbreviated transcription (Latin):
custodirent. Cortina uͦ de bẏsso mol¬
lissima.c. cubitoꝵ in longum. et qͥn¬
q in latum. ꝑ columpnas depende¬
bat. a capite usq ad basem diffusa
ut nil a pariete differe uideretur.
nisi forte ꝓ aeris intemperie. quan¬
doq retͦ funib. et paxillis trahere¬
tur. ut sub ea tamꝗͣ sub decto popłs
reciperetur. In eiuidem modum ia¬
tus aquilonis uiginti colupnas. et
cortinam habebat diffusam. Ab oc¬
cidente uͦ decem columpne. et corti¬
na cubitoꝵ quinquaginta. atrium
cingebãt. In in gressu uͦ ad orientem
tres columpne hinc. et tresinde sta¬
bant. et cortine iuxta has diffuse. nil
a priorib differentes. Inmedio uͦ la¬
teris eiꝰ. quatuor erant columpne
inmodum partarum. quib appensũ
erat uelum. de quatuor p̾ciosis colo¬
rib. condextum oꝑe plumario. qđ
ad egressum uł ingressum de facili
nas iuginti unam. inter quas erant
uiginti aꝑture centum cubitoꝵ. et in

Expanded text:
custodirent. Cortina vero de bysso molcustodirent. Cortina vero de bysso mollissima, centum cubitorum in longum, et quinque in altum per columnas dependebat a capite usque ad basem diffusa, ut nihil a pariete differre videretur, nisi forte pro aeris intemperie quinque retro funibus et paxillis traheretur, ut sub ea, tanquam sub tecto populus reciperetur. In eumdem modum latus aquilonis viginti columnas et cortinam habebat diffusam. Ab occidente vero decem columnae, et cortina cubitorum quinquaginta, atrium cingebat. In ingressu vero ad orientem tres columnae hinc, et tres inde stabant, et cortinae juxta has diffusae nihil a prioribus differentes. In medio vero lateris ejus quatuor erant columnae in modum portarum, quibus appensum erat velum, de quatuor pretiosis coloribus contextum opere plumario, quod ad ingressum, vel egressum de facili nas viginti unam, inter quas erant viginti aperturae centum cubitorum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
et mundum reponebantur. Et forci¬
þes ad emundandum ignẽ altaris.
et fucinule. quas grece creagras dici¬
mus. quia inde caldariis carnes cocte
proferebantur. Et batilla quasi uatil¬
la auehendo quib prune abhoc al¬
tari ad altare chimiamatis defere¬
bant᷑. p̾ter cacabos et ollas. ad carneᷤᷤ
coquendas. que tamen uixta altare
non coquebantur. Omnia uͦ enea e¬
tant. hebreus sic habet. facies eius ol¬
las. et eus palas. et eius pelues. et eiꝰ
uncinos. et eius ignium receptacula.
rat autem atrium circa taber¬
In aculum in ladere meridiano
centum cubitorum. Et in aquilonari
centũ. in orientali uͦ quiquaginta.
et totidem in occidentali. et sic qua¬
drum erat. s in forma alt̾a parte lon¬
giori. Erantq in latere austral uigin¬
ti columpne alte qͥnq cubitoꝵ: capi¬
ta argentea habentes. cũ celaturis.
qui erant magnitudine cubiti. Et
per singulas columpnas in t̃ram
ualide fixi. ut atrium im mobile

Expanded text:
et mundum reponebantur, et forciet mundum reponebantur, et forcipes ad emundandum ignem altaris. Et fuscinulae quas Graece creagras dicimus, quia inde de caldariis carnes coctae proferebantur, et patilla, quasi vatilla, a vehendo, quibus prunae ab hoc altari, ad altare thymiamatis, deferebantur, praeter cacabos, et ollas ad carnes coquendas, quae tamen juxta altare non coquebantur, omnia vero aenea erant. Hebraeus vero sic habet: « Facies ejus ollas, et ejus pallas, et ejus pelves, et ejus uncinos, et ejus ignium receptacula. rat autem atrium circa tabernaculum in latere meridiano centum cubitorum; et in aquilonari centum; in orientali vero quinquaginta, et totidem in occidentali; et sic quadrum erat; sed in forma altera parte longiori. Erantque in latere australi viginti columnae, altae quinque cubitis, capita habentes argentea cum celaturis, qui erant magnitudine cubiti, et per singulas columnas in terra valide fixi, ut atrium immobile
Abbreviated transcription (Latin):
imponi. an de ipso altari oꝑe fusili i¬
ta fabricatum esset. ut qͣs⁊ appositum
uideretur ambiguum ẽ. Suꝑ arulã uͦ
altaris quã inmedio positam dicunt
ꝑfenestram ab oriente struem lignoꝵ
imponi. et suꝑ ligna carnes impon
assandas. uł non erat ibi arula. s sr̃
craticulam suppositam fiebat ignis.
fundum ipsum habuisse: s parietes
imponebant᷑. et de craticula altari sup¬
posita idem sentiunt. Arulam uͦ sub¬
ter quam cradicula posita legitur. he
dio parietum altaris fuisse dicunt.
usq ad quem locum altitudo craticu¬
le pertingebat
ositum erat altare ante taberna¬
culum sub diuo. non directe ante
introitum. s aliquanto ad meridiem.
descendens. ita ut ante ipsum immo¬
lantes. stantes ad aquilonem. in ipsũ
meridiem. q̃nq legitur illos sacrifi¬
casse ad aquilonẽ. quandoq ad meri¬
diem. Erantq in usus eius iebetes ad
colligendos cineres. cũ habundabant.
et deportandos. qui in secretũ locum

Expanded text:
imponi, an de ipso altari opere fusili iimponi, an de ipso altari opere fusili ita fabrefactum esset, ut quasi oppositum videretur, ambiguum est. Super arulam vero altaris, quam in medio ejus positam dicunt, per fenestram ab oriente struem lignorum asserunt, et super ligna carnes imponi assandas. Vel non erat ibi arula, sed super craticulam superpositam fiebat ignis, fundum ipsum habuisse, sed parietes imponebantur. Et de craticula altari superposita idem sentiunt. Arula vero subter quam craticula posita legitur, Hebdio parietum altaris fuisse dicit, usque ad quem locum altitudo craticulae pertingebat. tem erat altare ante tabernaculum sub divo, non directe ante introitum, sed aliquanto ad meridiem descendens , ita ut ante ipsum immolantes, stantes ad aquilonem, in ipsum meridiem, quandoque legitur eos sacrificasse ad aquilonem, quandoque ad meridiem. Erantque in usus ejus lebetes ad colligendos cineres cum abundabant, et deportandos, qui in locum secretum
Abbreviated transcription (Latin):
dem sic habemus. Facies craticulamu
modum retis eneam. ꝑ cuiꝰ quatuor an¬
gulos erant quatuor anuli ere. quos
ris. Eritq craticula usq ad altaris me
facturam retis enei. et suꝑ rete. quau
anulos eteos. et dab̾ illam fundis ar.
de subtus. Eritq rete usq ad altaris me¬
dium. Iosephꝰ audẽ dicit sic. Cui subeai
craticula in modũ retis facta. Stscipe¬
bat enĩ terra ignem: qui de craticula
ferebatur. quia bases non erant essis
minit. quatuor pedes in utroq altan
fecit. ẜinde uuidetur quib dam ñ suꝑ¬
poni craticule carnes assandas. Sunt
dam uas. in quo sederet altare. Cunis
parietum altitudo altare ambiens. us¬
q ad medium altaris eleuata esset. In
crius angulis. sursum quatuor amil
pendebant. ꝑ quos uectib insertis. al¬
tare ipsiꝰ insidens portaretur. Aitare eñ
non legitur alios anulos habuisse.S
utrum separatum e̾ẽt hoc uas reticu¬
latum ab altari. ita ut amoueri pos¬
set altare ab eo cum uellent. et super

Expanded text:
habemus: « Facies craticulam in modum retis aeneam, per cujus quatuor angulos erunt annuli aenei, quos ris, eritque craticula usque ad altaris medfracturam retis aenei, et super rete quatuor annulos aeneos, et dabis illam fundum arae de subtus, eritque rete usque ad altaris medium. Josephus autem sic: Cui suberat craticula in modum retiaculorum facta. Suscipiebat enim terra ignem, qui de craticula ferebatur; quia bases non erant ei subminit, quatuor pedes in utroque altari fecit. Proinde videtur quibusdam non superponi craticulae carnes assandas, sed dam in quo sederet altare, cujus parietum altitudo altare ambiens, usque ad medium altaris elevata esset, in cujus angulis sursum quatuor annuli pendebant, per quos vectibus insertis, altare ipsi insidens, portaretur. Altare enim non legitur alios annulos habuisse. Sed utrum separatum esset hoc vas reticulatum ab altari, ita ut amoveri posset altare ab eo cum vellent, et super
Abbreviated transcription (Latin):
lunam. et duo emysperia. Duodecim
gemine pectorales. Auodecĩ signa. in
rodiaco. Pulchre quod inmedio erat.
cuncta sunt plena. et terrena herẽt
celestib immo ratio terrenoꝵ. et tẽ¬
porum caloris. et frigoris. et duplex
int̾ utrumq temperies de cęli cur¬
su et ratione descendit. Cydaris. oe¬
lum empireum. Lamina suꝑposita
dm̃ omnib p̃sidentem.

Expanded text:
lunam, vel duo hemispheria; duodecim lunam, vel duo hemispheria; duodecim gemmae pectoralis, duodecim signa in zodiaco. Pulchre quod in medio erat,cuncta sunt plena, et terrena adhaerent coelestibus. imo ratio terrenorum et temporum, caloris et frigoris, et duplex inter utraque temperies, de coeli cursu, et ratione descendit. Cidaris coelum empyreum, lamina superposita, Deum omnibus praesidentem.
Abbreviated transcription (Latin):
aurea. quã petalum uocant. ad mo¬
sursum haliens. et in mediũ anuo
aureum. uncino aureo inserebatur
qui chyare insertꝰ erat. In qua seuꝰ¬
bile dicitur. ñ quia diei ñ posset
quia rem in effabilem significat. qͥ
his litteris scribitur. He. Ioch. ech
que sonant principium uite passios¬
nem huius quẽ prefigurat hic sacer
tur et lamina sc̃a. sursum ligabate
uitta lacinctina ꝑspicua. celante in¬
eintm et anulum. Qͦ circunductas
piti. et ligata in occipite. dependes¬
des sumimitates super humerũ. uti
ginem totius orbis suꝑ se p̃fere¬
bat. Feminalia uͦ et linea stricta qͥd
bẏssina erant. t̾ram figurabant. bd¬
occean. Tunica iacincłina. ipso cole¬
re aera p̾ferebat. ꝑ tanrtinnabull:
sonitus thonitrium. ꝑ malogͣnata:
choruscationes significabantur. Ephot
uͦ. su uarietate celum sydereum.
Qu̾ aurum colorib int̾ textum erat:
figurabat qđ calor uitał penetrat
uniuersa. Duo sardonices: solem ce

Expanded text:
aurea, quam petalum dicunt, admoaurea, quam petalum dicunt, admosursum habens, et in medio annulum aureum uncino aureo inserebatur, qui tiarae insertus erat. In qua sculfabile dicitur, non quia dici non possit, sed quia rem ineffabilem significat, quod his litteris scribitur iod, he, vau, he, quae sonant principium vitae passionem hujus, quem praefigurat hic sacerdtur, et lamina sancta, sursum ligabatur vitta hyacinthina perspicua, celante uncinum et annulum, quae circumducta capiti, et ligata in occipite, dependentes summitates super humerum utrumginem totius orbis super se praeferebat. Feminalia enim, et inea stricta, quia byssana erant, terram figurabant; baOceani; tunica hyacinthina aera ipso colore praeferebat; per tintinnabula, sonitus tonitruum; per malagranata, coruscationes significabantur. Ephod vero sui varietate, coelum sidereum; quod aureis coloribus intertextum erat, significat quod calor vitalis penetrat universa. Duo sardonices, solem et
Abbreviated transcription (Latin):
serebantur duob uncinis aureis. suꝑ¬
humerali firmiter insertis. Puobꝰ uͥ
rebantur. & sub utroq sardonioe in
ephot fixi stabant. ut utraq ligat᷑a¬
scilicet ephot: et longion sͥ inuicem
firmiter cohererent. Suꝑ ħ dicit iose¬
phus zonam ex qͣtuor coiorib. et au¬
ro consertam. ex utroq iat̾e circũduc¬
tam. et iterum reuolutam ante pec¬
tus. In utraq summitate infra peni¬
dente habentem ex aureis fistuus fĩ¬
brias: miro decore compositas.
predicte facta. que cominuns edt
sacerdotib: Super quam ab occipit
stabant flores auroi. plantag inlt
les. a ampore ad timpus. A fronter
supra stabat flos aureus sinut hebꝰ
quam greci iusquiamos uocantꝰ m¬
intudine digiti unnis. In superior.
planicie thyare ex omni parte io
cuitu usq ad summitatẽ eius. qͥ ni
cutissimum deficiebat cacum̃ parta¬
cũ spinosis extremitatib sitis. faore¬
ta. Super srontẽ uͦ pendebat iat

Expanded text:
serebantur duobus uncinis aureis superserebantur duobus uncinis aureis superhumerali firmiter insertis, duobus rebantur, qui sub utroque sardonice in ephod fixi stabant, ut utraque ligatura ephod, et logion sibi invicem firmiter cohaererent. Super hoc dicit Josephus zonam ex quatuor coloribus, et auro confertam, ex utroque latere circumductam, et iterum revolutam ante pectus in utraque summitate infra pendente, habentem ex aureis fistulis fimbrias miro decore compositas. praedictae facta, quae communis erat sacerdotibus sstabant flores aurei plantagini similes a tempore ad tempus. A fronte vero supra stabat flos aureus similis herbae, quam Graeci jusquiamum dicunt, magnitudine digiti unius. In superiori vero planitie tiarae ex omni parte in circuitu usque ad summitatem ejus, quae in acutissimum deficiebat cacumen, particum spinosis extremitatibus suis fabrefacta. Super frontem vero pendebat lamina
Abbreviated transcription (Latin):
cum sacrificium pontiticis deo pla¬
cebat. tanto splendore michare. qđ
etiam ꝓcul positis. radius ens appare¬
ret. E gressuris uͦ ad prelium si ds̃ cũ
eis esset. tantus fulgor in lapidib ra¬
cionalis apparebat. ut omni fieret mł¬
ditudim manifestum. coꝵ auxilio am̃
ad ee̾. et ob hoc rationale iudicii nũcu¬
pari. Asserit autẽ hunc fuigorẽ sar
ducentis. anteqͣ ipse scripsisset hec.
Cum os̃ moleste ferret transgresso¬
res legis. Erant etiam in quãtuor
summitatib rationał quatuor au¬
rei anuli. quorũ dduob supremis inser¬
te erant due cathene auree sibi imui¬
cem coherentes .i. obliquate. ad modũ¬
decem. litc̾e sibi in medio coniunẽte.
in qua macule maculis coħent. q̃
dicit quod ꝑ fistulas eneas uemientes
quod iuxta chaldeum sonat t̃minatas
.i. ad quantitatem spacii in quo tens̾¬
bantur factas. que sursum ferebant᷑
usq ad scapulas pontificis. suꝑ qͣs in¬

Expanded text:
cum sacrificium pontificis Deo placum sacrificium pontificis Deo placebat, tanto splendore micare, quod etiam procul positis radius ejus appareret; egressuris vero ad praelium, si Deus cum eis esset, tantus fulgor in lapidibus rationalis apparebat, ut omni fieret multitudini manifestum, in eodem auxilio Deum adesse, et ob id rationale judicii nuncupari. Asserit autem Josephus hunc sardducentis, antequam ipse scripsisset haec, cum Deus moleste ferret transgressiones legis. Erant etiam in quatuor summitatibus rationalis quatuor annuli aurei, quorum duobus supremis insertae erant duae catenae aureae sibi invicem cohaerentes, id est obliquatae ad modum litterae X sibi in medio conjunctae, in qua maculae maculis cohaerent, pro quo dicit per fistulas venientes, quod juxta Chaldaeum sonat terminatas, id est ad quantitatem spatii in quo protendebantur factas, quae sursum ferebantur usque ad scapulas pontificis, super quas in
Abbreviated transcription (Latin):
achathes. amethistus. In quarto: criso¬
lytus. omchinus. Berillus. In quib e¬
rant sculpta nomina filioꝵ isrł duo¬
decim. iuxta ordinem natiuitatis sue
singula in singulis: ut gestaret saẽ
et pectore. ob recordationẽ trium
quoꝵ unius popłs ee̾t memor. Ipse
u duoꝵ. ut scilicet popłs uidens no¬
mina patrum suoꝵ satageret. ne
a uirtute priorum degeneraret.
Sacerdos uero fidem et uitã patriar¬
charum meminisset incari. Memi¬
nisset etiam popłm ex hiis patrib or¬
tum. sacrificiis et orationib cõmen ad magn¬
dare deo. Appellabatur etiam ratio¬
nale iudicii. quia scripta erantͥ hec m¬
et ueritatem. habet hebreus. purĩ
et t̾ymum. Unde & sortes quib iu¬
rim dicunt. Tradunt autẽ in medio
rationalis fuisse lapidem quadrũ
magnitudine duoꝵ digitoꝵ. In q̃
scd̃m coloris mutationem ꝑpendebãt
utrum dm̃ placatum haberent. an
offensum. Iosephus dicit sardonicẽ
qui in dextro humero gerebatur.

Expanded text:
achates, amethystus. In quarto chrysoachates, amethystus. In quarto chrysolithus, onychinus, et berylus. In quibus erant sculpta duodecim nomina filiorum Israel, juxta ordinem nativitatis suae, singula in singulis, ut gestaret saceret pectore, ob recordationem trium, quorum unius populus esset memor, ipse vero duorum: ut scilicet populus videns nomina patrum suorum, satageret ne a virtute priorum degeneraret; sacerdos vero vitam et fidem patriarcharum meminisset imitari; meminisset etiam populum ex his patribus ortum, sacrificiis et orationibus Deo commendare. Appellabatur enim rationale judicii; quia scripta erant in veritatem Hebraeus habet phurim et thumim. Unde et fortes, in quibus jurim dicunt. Tradunt autem in medio rationalis fuisse lapidem quadrum, magnitudine duorum digito um, in quo secundum coloris mutationem perpendebant utrum Deum placatum haberent, an offensum. Josephus dicit sardonicem, qui in dextro humero gerebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nomina filioꝵ isrł. prouitcialib lit¬
deris. lingua tamen hebrea. iuxta
odinem natiuitatis eoꝵ. Sex noĩa.
senioꝵ in hum̃o dextro. minoꝵ in fi¬
listro. obrecordationẽ filioꝵ isrł. Ha¬
bebat autẽ capitium. ex transuerso
fortib loris contextum. suꝑhum̾os.¬
Qo̾ legitur samuelem et dauid indu¬
tos ephot: aliud erat et proprie dice¬
batur ephotar et erat lineum. Illud
uͦ mira pulchritudine. erat u̾micu¬
latum.
ercium erat ornamentũ. qd̃ he¬
breus essyn. grecus logion. lati¬
nus rationale dicit. quadrangłm et
duplex ne pondere gemmarũ rum¬
peretur. Mensuram palmi habens
seilicet aꝑturam suꝑhumeralis imple¬
re sufficiens. ex p̾dictis qͣtuor colorib¬
ꝯ auro contextum. eodem scemate:
quo et suꝑhumerale. Erantq in eo
duodecĩ lapides auro firmit̃ inclusi.
ꝑ quatuor ordines. tern in singulis.
In primo ordine. sardyus. topazius.
Smaragous. In scd̃o: carbunculus. sa¬
phyrus. iaspis. In tercio. ligurius.

Expanded text:
rovincialibus litteris, lingua Hebraea juxta ordinem nativitatis eorum, sex nomina seniorum in humero dextro, minorum in sinistro ob recordationem filiorum Israel. Habebat autem capitium ex transverso fortibus loris contextum. Quod legitur Samuelem , et David indutos ephod, aliud erat, et proprie ephotar dicebatur, et erat lineum; illud vero mira pulchritudine vermiculatum. Tertium erat ornamentum quod Hebraeus essin, Graecus logion, Latinus rationale dicit, quadrangulum, et duplex, ne pondere gemmarum rumperetur, mensuram palmi habens, scilicet aperturam superhumeralis implere sufficiens, ex praedictis quatuor coloribus contextum et auro eodem schemate, quo superhumerale. Erantque in eo duodecim lapides, auro firmiter inclusi, per quatuor ordines trini in singulis. In primo ordine sardius, topasius, smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus, jaspis. In tertio ligurius,
Abbreviated transcription (Latin):
abernacłm
hoc. in duas partes diuisũ erat.
posterior pars ad occidentẽ decẽ cu¬
bitis protendebatur. et ita quadratũ
erat in longum scił et in altum. et in

Expanded text:
abernaculum hoc in duas partes distinctum erat. Posterior pars ad occidentem decem cubitis protendebatur, et ita quadra erat; in longum scilicet, et latum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ad portã beniamin custos porte ierias
ap̃hendit eũ dicens: ad claldeos ꝓfu¬
gis. et addux̃ eũ ad pͥncipes. Qͥ cesũ
miser̃ in carc̾em qͥ erat in domo iona¬
the scͥbe. et sedit ibi ieremias diebus
multis. & uenit ad eũ ananeel sellũ filiꝰ
patrui sui ad uestibulũ carceris. et ait.
Eme agrum meũ qͥ est in anathot: tibi
enĩ competit ħeditas tamꝙͣ propinqͥori.
et intellexit ieremias qͦd ũbum dñi eet
et emit agrũ. appendens septẽ stateres
.i.x. argenteos. & adhibuit destes. et sq¬
sit librum possessionis signatũ. et sti¬
pulationes. ⁊ rata. et signa forinsecus
⁊ rescriptũ libri fecit aꝑtũ et in oculis a¬
naneel. et cestiũ dedit libros baruchdi¬
cens. fume librũ emptionis hunc signa¬
tum.⁊ hunc librum qͥ aꝑtꝰ. ẽ. et pone
eos in uase fictui. ut ꝑmanere possit
dieb multis hec enĩ dicit dñs. Adhuc
possidebunt᷑ agͥ et uiȩȩ in t̾ra ista de¬

Expanded text:
ad portam Benjamin, custos portae Jerias apprehendit eum, dicens: Ad Chaldaeos profugis. » Et adduxit eum ad principes. « Qui caesum miserunt in carcerem, qui erat in domo Jonathae scribae. Et sedit ibi Jeremias diebus multis, et venit ad eum Hananeel, filius Sellum, patrui sui ad vestibulum carceris, et ait: « Eme agrum meum, qui est in Anathoth; tibi enim competit haereditas, tanquam propinquiori . » Et intellexit Jeremias, quod verbum Domini esset, et emit agrum appendens septem stateres, et decem argenteos, et adhibuit testes, et scripsit librum possessionis signatum, et stipulationes, et rata et signa forinsecus, et rescriptum libri fecit apertum et in oculis Hananeel, et testium dedit libros Baruch dicens: « Sume librum emptionis hunc signatum, et hunc librum qui apertus est, et pone eos in vase fictili, ut permanere possint in diebus multis. Haec enim dicit Dominus: Adhuc possidebuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
lonis saluus eris. tu ⁊ domus tua. et
ciuitas ħ non succendetur. si ñ exieri ᷤ¬
et ciuitas hec succendet᷑. et tu cũ do¬
mo tua ñ effugies manꝰ eoꝵ. Et ait
rex. fac̃em qͦd dicis. s timeo contͥbule
qui transier̃ ad chaldeos. ne forte
accusent me. et tradar in manus eoꝵ.
et illudant mͥ. & ait ieremias. Non
traderis. Tunc rex inqͥt. Nullus sciat
uba hec. S si quesierure a te qͥd lo¬
cutꝰ. ẽ. tͥ rex: dices. prostraui me corã
rege ne reduceret me in carcerem.¬

Expanded text:
lonis, salvus eris tu, et domus tua, et lonis, salvus eris tu, et domus tua, et civitas haec non succendetur. Si non exieris, civitas succendetur, et tu eum domo tua non effugies manus eorum. Et ait rex: Facerem quod dicis, sed timeo contribules, qui transierunt ad Chaldaeos, ne forte accusent me, et tradar in manu eorum, et illudant mihi. Et ait Jeremias: Non traderis. Tunc rex inquit: Nullus sciat verba haec. Si quaesierint a te, quid locutus est tibi rex? dices: Prostravi me coram rege, ne reduceret me in carcerem
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ regẽ qͥcquã negare. Tuler̃ gͦ iere¬
miam. et deposuert eũ cũ funib in
lacũ helchie in qͦ ñ erat aqͦ s lutum.
ut morte ꝓpͥa suffocatꝰ deꝑiret. Et erat
ꝓpħa in luto usq ad guttur: qͦd erat
ei amariꝰ om̃i morte. Te abdemelech e¬
hyops uir eunuchꝰ de domo regis. se¬
creto dix̃ ad regẽ. Peccare de fecer̃t ui
moriatur. Qͥ assumptis uiris tulit pan¬
nos uetes de domo regis qͥ computrue¬
rant. et summisit eos in iacũ ꝑ fun¬
culos. et dix̃ ad ieremiã. pone pan¬
nos uet̾es sub cubito manuũ tuarũ
⁊super funes. Qͦ facto. eduxer̃ eum
de lacu. et uocauit eũ rex secreto ad
ostiũ t̾cium qͦd erat in domo dñi. ⁊ ait.
Introgo de ne abscondas a me aliqͥd.
Q .rx. Si ꝯsilium dedõ tͥ : non me au¬
dies. si autẽ anmunciauo tͥ. int̾ficies
me. & iurauit ei rex dicens. uiurt
dñs ñ occidã te. nec tradã te ĩ manꝰ
uitoꝵ qui quer̃ animã tuã. Et ait
ieremias. Si exieris ad pͥncipes babi¬

Expanded text:
vobis quidquam negare. Tulerunt ergo Jeremiam, et deposuerunt eum cum funibus in lacum Melchiae, in quo non erat aqua, sed lutum, » ut morte propria suffocatus periret: et erat propheta in luto, usque ad guttur, quod erat ei amarius omni morte. « Tunc Abdemelech Aethiops, vir eunuchus de domo regis, secreto dixit ad regem: Peccare te fecerunt virmoriatur. Qui, assumptis viris tulit pannos veteres de domo regis, qui computruerant, et summisit eos in lacum per funiculos, et dixit ad Jeremiam: Pone pannos veteres sub cubitu manuum tuarum, et super funes. Quo facto, eduxerunt eum de lacu, et vocavit eum ter secreto ad ostium tertium, quod erat in domo Domini, et ait: Interrogo te, ne abscondas a me aliquid. Si consilium dedero tibi non me audies. Si autem nuntiavero tibi interficies me. Et juravit ei rex, dicens: Vivit Dominus, non occidam te, nec tradam te in manus virorum, qui quaerunt animam tuam, et ait Jeremias: Si exieris ad principes Baby
Abbreviated transcription (Latin):
nabirardam pͥnceps exercitus babilo¬
mis et pͥncipes nabucho donosor cũ s
ꝙ circunded̾unt hierłm. ⁊ extruxerũt
ĩ circuitu eiꝰ munitiones. et clausa est
ne ẽ. sermo dñi. qͥa redierunt chaldei᷑
S obsecro dñe mi rex ne remittas me ĩ
carc̃em ionathe ne̾ moriar ibi. Et p̾ce¬
pit rex ut trad̾e̾tur in uestibulũ carce¬
excepto pulmendo. donec ꝯsumentur
om̃s panes de ciuitate. et clamabat ie¬
remias in uestibulo carc̃is. Qui reman¬
serint in ciuitate. fame aut gladio ꝑi¬
bunt. Qͥ ꝯfugerint ad chaldeos qͦdãmͦ
mortẽ declinabunt. & conuener̃ pͥnci¬
pes et semiores ciuitatis ad regẽ dicen¬
tes. Rogamꝰ ut moriat᷑ hõ iste. de in¬
dustria enĩ dissoluit manꝰ uiroꝵ bel¬
lantiũ. plane m̃titur. cũ dic̃ serechiaᷤᷤ

Expanded text:
Nabuzardan princeps exercitus Babylonis, et principes Nabuchodonosor cum eo, et circumdederunt Jerusalem, et exstruxerunt in circuitu ejus munitiones, et clausa est ne est sermo a Domino, quia redierunt Chaldaei?Sed obsecro, domine mi rex, ne remittas me in carcerem Jonathae, ne moriar ibi. Et praecepit rex ut traderetur in vestibulum carceexcepto pulmento, donec consumerentur omnes panes de civitate. Et clamabat Jeremias in vestibulo carceris: Qui remanserint in civitate, fame aut gladio peribunt; qui confugerint ad hostes, quodammodo mortem declinabunt. Et convenerunt principes, et seniores civitatis ad regem, dicentes: Rogamus te, ut moriatur homo iste; de industria enim dissolvit manus virorum bellantium . » Plane mentitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
serechie. nabuchodonosor obsedit
hierlm. qͥa negauerat ei serechias tͥbutũ.
et misit sezechias ad ieremiã phasur
et sophoniã sac̃dodes dicens. Int̾roga ꝓ
nob̾ añm. si forte faciat nob̾cũ miscdi̾ã.¬

Expanded text:
abuchodonosor obsedit Jerosolymam, quia negaverat ei Sedecias tributum. Et misit Sedecias ad Jeremiam Phassur, et Sophoniam sacerdotes dicens: « Interroga pro nobis Dominum si forte faciat nobiscum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
eutiet eos in ore gladii. et ñ flectetur.
est de egipto cum exereitu quas solu¬
turus obsidionẽ hierłm. et reccessit re
babilonis a ierłm in occursũ eiꝰ. et fu¬
gauit eũ in ore gladii. et de syria co
et decipiebant serechiã dicentes ñ re¬
ũtentur babilonii. s redibit tͣnsiigra¬
tio nr̃a ad nos cũ omib uasis dñi. Iere¬
mias autẽ contraria his et uera ꝓpba¬
bat dicens. Tradet᷑ se zechias ĩ manu
regis babilonis. et loquet᷑ os eiꝰ cũ ore
ipsiꝰ. ⁊ ocul eiꝰ oculos eiꝰ uidebt̃. et in
babilonẽ ducet sezechiã. Impii uͦ di¬

Expanded text:
cutiet eos in ore gladii, et non flectetur,s est de Aegypto cum exercitu, quasi solturus obsidionem Jerusalem, et recessit rex Babylonis a Jerusalem, in occursum ejus, et fugavit eum in ore gladii, et de Syria coeet decipiebant Sedeciam dicentes: « Non revertentur Babylonii, sed redibit transmigratio nostra ad nos, cum omnibus vasis Domini . Jeremias autem contraria his, et vera prophetabat dicens: « Tradetur Sedecias in manu regis Babylonis, et loquetur os ejus cum ore ipsius, et oculi ejus oculos ejus videbunt, et in Babylonem ducet Sedeciam. » Impii
Abbreviated transcription (Latin):
des autem filii isrł. qui transuallem
iordanis erant stragem suoꝵ. egressi
de ciuitatib suis fugerunt. Aitera
die uenientes phyliste ut spoliarẽt
interfectos: spoliauerunt saul ar¬
mis suis. et filios eiꝰ. et precisa capita
eoꝵ. cum armis nuserunt in terrã
suam. ꝑ circuitum. ut adnunciare¬
tur hoc in templo ydoloꝵ.⁊ in popu¬
lis. Et̾ posuerunt arma eius in tem¬
plo astaroth. caput uͦ in templo da¬
gon: ut in ꝑaly ꝑomenon legitur. Cor¬
pus uͦ eius ⁊ filioꝵ: suspenderunt
in muro bethsan. quasi in oculis isrł.
Est enim ciuitas phẏlistinorũ in ter¬
minis isrł. Uiri autem de iabesgala¬
ad. quos liberauerat saui. ab amo¬
nitis. ambulauerunt tota nocte. &
tulerunt cadauera de muro becsan.
⁊ combuserunt ea igni. et sepelier̃t
ossa in nemore iabes. Et planxerunt
eum ieiunantes septem dieb. Nota
quod in ꝑalypomenon legitur. Mor¬
tuus ẽ. saui ꝓpter iniquitates suas.
⁊ additur. quasi in cumulum peccat

Expanded text:
tes autem filii Israel, qui trans vallem Jordanis erant stragem suorum, egressi de civitatibus suis fugerunt. Altera die venientes Philisthaei, ut spoliarent interfectos, exspoliaverunt Saul armis suis, et filios suos, et praecisa capita eorum cum armis, miserunt in terram suam per circuitum, ut annuntiaretur hoc in templo idolorum, et in populis. Et posuerunt arma ejus in templo Astaroth, caput vero in templo Dagon, ut in Paralipomenon legitur . Corpus vero ejus et filiorum suspenderunt in muro Bethsan, quasi in oculis Israel. Est enim civitas Philisthiim in terminis Israel. Viri autem de Jabes Galaad, quos liberaverat Saul ab Ammonitis, ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadavera de muro Bethsan, et combusserunt ea igni, et sepelierunt ossa in nemore Jabes. Et planxerunt eum jejunantes septem diebus. Nota quod in Paralipomenon legitur: « Mortuus est Saul propter iniquitates suas , » et additur, quasi in cumulum peccati
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enim a capite surgit. Aiii di¬
cunt propħam non posse suscitari
nͥ rege sciscitante. T unc indicauit e
saiui. se saulem esse: ⁊ait. Noli tim̃e.
Quid uidisti: Que ix. Hirum senem
⁊ gloriosum. ⁊ amictum pallio sacer¬
dotal. Et̃ intelligens sar quod sa¬
muhel eẽt : adoraute eum. Et ast
anima samnielis ut dicit iosephus.
Quare inquietatti me : Erii saul. s¬
artor nimis. Phylistei pugnant ad¬
uersum me. ⁊ dñs non respondit in
Obsecro dic michi quid faciam. Qus
respondit. Quid interrogas me. cũ
Añs recesserit a te: Faciet dñs tibi
sicut locutus est. Tollet regnum de
mani tua ⁊ dabit illud dauid. Cras
nitte tu. ⁊ filii tui mecum erccis .i.
mninimero mortuoꝵ. sicut ego sum
uel in inferno. De hac suscitatione
te anima ipsius tantum a simili cor¬
pore induta apparuit ibi. Tradunt

Expanded text:
tunc enim a capite surgit. Alii ditunc enim a capite surgit. Alii dicunt prophetam non posse suscitari, nisi rege sciscitante? Tunc indicavit ei Saul, se Saulem esse, et ait: « Noli timere. Quid vidisti? Quae respondit. Virum senem, et gloriosum, et amictum pallio sacerdotali. Et intelligens Saul, quod Samuel esset adoravit eum. » Et ait anima Samuelis, ut dicit Josephus: « Quare inquietasti me? Cui Saul. Coarctor nimis, Philistaei pugnant adversum me, et Dominus non respondit mihi. Obsecro, dic mihi, quid faciam? Qui respondit: Quid interrogas me, cum Dominus recesserit a te? Faciet tibi Dominus, sicut locutus est. Tollet regnum de manu tua, et dabit illud David. Cras autem tu, et filii tui mecum eritis, » id est in numero mortuorum, « sicut ego sum, » vel in inferno. De hac suscitatione te, anima ipsius tantum consilii corpore induta apparuit ibi. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
qͣciunque latens habitabat in endor: Pii
sta suscitandi mortuos. quam phicius
fontẽadinuenit. Quasi dic̃et. Querite m¬
endomnulierem peritam. artis illais. Qđ
congruit hebreo in qͦ legitur. Mulie¬
rem balad oph. Galad enim int̃pre¬
tatur dña. oph est nomen artis iliꝰ
Mutauit itaq saul habitum suum &
uenit ad mulierem nocte cũ duob
uiris. ⁊ ait. Suscita mͥ quẽ dixerot᷑.
Que responait. Nlosti quanta fecerit
saul magis: Quare gͦ insidiaris aĩȩ
mee: Quidam tradunt saulem ob
ho ᷤ eos deleuisse. quia preconabantur
daiud futurum regem. Iurauit au¬
tem ei saul. quod ꝓpt̃ hanc rem ni¬
chil mali pateretur. Et dixit ut
susertaret samuelem. Uideris autem
mulier iuirum sc̃m. conturbata est
zait. Quare imposiusti mͥ : Tu enĩeᷤᷤ
saul. Hoc enĩ ei samuel indicauerat
ut ait iosephus. Quidam fabulant᷑
mortuum magice suscitatum. ape¬
dib primo moueri. et surgere. nisi
quando rege sciscitante suscitatur.

Expanded text:
quae latens habitabat in Endor, quaequae latens habitabat in Endor, quaeartem suscitandi mortuos quam Pythius adinvenit, quasi dicat: « Quaerite mihi mulierem peritam artis illius. Quod congruit Hebraeo in quo legitur mulierem Baladoph. Balad enim interpretatur domina, oph est nomen artis illius. Mutavit itaque Saul habitum suum, et venit ad mulierem nocte cum duobus viris, et ait: « Suscita mihi, quem dixero tibi. » Quae respondit: « Nosti quanta fecerit Saul magis. Quare ergo insidiaris animae meae? » Quidam tradunt, Saulem ob hoc eos delevisse, quia praeconizabant David futurum regem. Juravit autem ei Saul, quod propter hanc rem nihil mali pateretur, et dixit ut suscitaret Samuelem. Videns autem mulier virum sanctum, conturbata est, et ait: « Quare imposuisti mihi, Tu enim est Saul. » Hoc enim ei Samuel indicaverat, ut ait Josephus. Quidam fabulantur, mortuum magice suscitatum a pedibus primo moveri, et surgere nisi quando suscitante rege suscitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
stantib qui non erant sub potesta¬
de achis. Uirum ⁊ mulierem non ad¬
ducebat captiuum. neꝰ loquerẽtur
aduersus eum. Cumq quereret achiᷤ
quos percusserat. aiebat se depopu¬
latum ẽe habicantes ad austrum
iuide. ⁊ in campestrib.
achis ad dauid. Mecum egredieris
in castris tu. et uir tui. Ego custodẽ
Congregauit &e saui untuersum isrł.
⁊ uenit in gelboe. Samuhel autem
mortuus erat. Hoc ideo repetitur
hic. ut ostendatur angustia saulis.
samuhel. uel ut ostendatur samu¬
hel receniter mortuus. qui inproxi¬
mo erat suscitandus. Tradunt em̃
neminem posse suscicari arte phy¬
tonica. nͥ recenter mortuum.⁊ ad¬
huc integris uitalib. Timuit itaq
neq ꝑ sacerdotes. hebreus habet
nec per doctrinam. ꝑ ephot. scilicet
in quo erat doctrina ⁊ ueritas. Et
ait saul seruis suis. Querite michiha¬
occiderat magos. et ariolos. ⁊ phr¬
tonicos. Unam tradit ieronimꝰ. re¬
seruatam. que mater erat abner

Expanded text:
stantibus, qui non erant sub potestastantibus, qui non erant sub potestate Achis. Virum, et mulierem non adducebat captivum, ne forte loquerentur adversus eum. Cumque quaereret Achis, quos percussisset, aiebat, se depopulatos esse habitantes ad austrum Judae, et in campestribus. t ait Achis ad David. Mecum egredieris in castra tu, et viri tui. Ego custodem Congregavit etiam Saul universum Israel, et venit in Gelboe. Samuel autem mortuus erat. Hoc ideo repetitur hic, ut angustia Saulis oSamuel. Vel ut ostendatur Samuel recenter mortuus, qui in proximo erat suscitandus. Tradunt enim, neminem posse suscitari arte pythonica, nisi recenter mortuum, et adhuc integris vitalibus. Timuit itaque neque per sacerdotes. Hebraeus habet, neque per doctrinam ephod, scilicet in quo erat doctrina et veritas. Et ait Saul servis suis: « Quaerite mihi mocciderat magos, et ariolos et pythonicos. Unam tradidit Hieronymus reservatam, quia mater erat Abner,
Abbreviated transcription (Latin):
me .i. sacrificantes probemus iudicio
dei. si dñs hoc facit. Si autem hoiẽs
incitant te. maledicti sunt. quia
cogunt me transire ad ydolatras
malefaciam tibi. & respondit dđ
Iudicet dñs int̾ nos. Ecce hasta re¬
gis. Heniat qui tollat eam. Cui saul.
Benedictus tu fili mi.⁊ quiden faci¬
ens
facies. ⁊ potens poteris. Et reuersus :¬
saui in locum sirum. Et dixit dauid
in corde suo. Auquando meidam inu¬
na die in manus saui. Melius est ut
saluer inter phylisteos. Abiit gͦ dauid
⁊ ducenti itiri cum eo: ad acħis filiũ
maoth. regem gech. Iste fuit filius supͣ¬
dicti achis. euius mater dicebat᷑ maoth
Et erant cum dauid due enuis uxores
xit dauid ad achis. Nlolo e̾e honerosꝰ
regi. det michi rex locum in quo ha¬
bitem. Et dedit ei achis sycelech. qͦ
ex inde facta ẽ regum ruda. Et habi¬
tarut dautid in ea .iiii. mensib. et
uiginti dieb. Et̾ agebat dauid pre¬
das de uiculis. philisteorum circum¬

Expanded text:
me, id est sacrificantes probemus judicio me, id est sacrificantes probemus judicio Dei, si Dominus hoc faciet. Si autem filii hominum incitant te, maledicti sunt, qui cogunt me transire ad idololatras,male faciam tibi. » Et respondit David: « Judicet Dominus inter nos. Ecce hasta regis, veniat qui tollat eam. » Cui Saul: « Benedictus, tu fili mi. Equidem faciens facies, et potens poteris; et Saul reversus est in locum suum. Et dixit David in corde suo: « Aliquando incidam in una die in manus Saul, melius est ut salver inter Philisthaeos. Abiit ergo David, et sexcenti viri cum eo, ad Achis, filium Maoth, regem Geth . » Iste fuit filius supradicti Achis, cujus mater dicebatur Maoch. Et erant cum David duae ejus uxores xit David ad Achis: « Nolo onerosus esse regi, det mihi rex locum in quo habitem. » Et dedit ei Achis Siceleg, quae exinde facta est regum Juda. Et habitavit David in ea quatuor mensibus, et viginti diebus, et agebat David praedas de viculis Philisthinorum circum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt tres filii. ioab. abysai.et
azaeĩ. nepotes dauid. Cumq clam
intrassent dentorium regis. dormi¬
entib cunctis .: dixit abysai. ꝑ fodiã
saui iancea in terra. Et prohibuit
fixa in terra. Iuas aque. yeamus. &
egressi sunt malo euiguante. qͥa so¬
por dñi irruerat super eos. Cumq
transissent torrentem. ⁊ stetissent
in ũtice montis. unde possent audi¬
ri: exclamauit dauid ad abner &e
Ingressus est quispiam. ut interfice
& cyphus aquȩ. Et agnoscens saui
negligentiam suoꝵ ⁊ deneficium dd:
exclamauit. Num uox tua est hȩc
filimi dauia: Qͥ respondit. Cur ꝑseqͥ¬
tur dñs seruum suum: Quid feci:
Si dñs incitat te adũsum mne. odore¬
tur sacrificium .i. placare eum opor¬
tet sacrificio et prece. ut ostendat
nob̾ supet hoc quod uelit. Uel ita.
Tu ipse occidas me. et erit quasi sa¬
crificium deo in odorem suauitatis.
Quidam ita legunt. Od oretur sacͥ¬
ficium. si dñs itcitat te aduersũ

Expanded text:
fuerunt tres filii, Joab, et Abisai, et fuerunt tres filii, Joab, et Abisai, et Asael, nepotes David. Cumque clam intrassent tentorium regis cunctis dormientibus, dixit Abisai: « Perfodiam Saul lancea in terra. » Et prohibuit fixa in terra, et vas aquae, et eamus. Et egressi sunt nullo evigilante, quia sopor Domini irruerat super eos. Cumque transiissent torrentem, et stetissent in vertice montis, unde possent audiri, exclamavit David ad Abner et Ingressus est quispiam, ut interficercyphus aquae. » Et agnoscens Saul negligentiam suorum et beneficium David exclamavit: « Num vox tua est haec, fili mi David? » Qui respondit: « Cur persequitur dominus servum suum. Quid feci? Si Dominus incitat te adversum me, odoretur sacrificium, » id est placari eum oportet sacrificio et prece, ut ostendat nobis super hoc quod velit. Vel ita: Tu ipse occidas me, et erit quasi sacrificium Deo in odorem suavitatis. Quidam ita legunt. Odoretur sacrificium, si Dominus incitat te adversum
Abbreviated transcription (Latin):
umeulo uite. Quod idem ẽ.i. in colle¬
gio scõrum. Aitera littera ht̃. in fasci¬
culo uitium. Quasi dic̃et. sic custo¬
diet dñs animam tuam ad multipli¬
eandum : sicut fasciculus uitium eus¬
doditur in aqua ad transplantandũ
&respondit dauid. Benedictus ds qͥ
misit te hodie in occursum meum.
hade inpace. Audiui uocem tuam.
iniuriam scilicet remittendo. ⁊ ho¬
noraui faciem tuam exema de mami
tua recipiendo. Cum gͦ indicasset
abigan omma hec uiro suo. emortu¬
um ẽ. cor enis p̃ timore. Timuit enĩ
ne forte dauid nouet deierare. & mor¬
tuus est post decem dies. Quo audi¬
to: dauid ait. Benedictus đs qui cus¬
dodiuit mamis meas a sanguine. et
reddidit manciam nabai in caput
eius. Et uocauit abigan: et durit
eam in uxorem. Accepit gͦ dauid t̃¬
ciam uxorem achinoem de ierrael.
absconditus est in colle achille.&
abiit saui post eum cum trib mili¬
b electorum. Et descendit dauid
nocte ad castra saulis. ducens secum
abysai filium saliue sororis suȩ. Huiꝰ

Expanded text:
n collegio sanctorum. Alia littera habet, « in fasciculo virium. » Quasi dicat: Sic custodiet Dominus animam tuam ad multiplicandum, sicut fasciculus vitium custoditur in aqua, ad transplantandum. « Et respondit David: Benedictus Dominus, qui misit te hodie in occursum meum. Vade in pace. Audivi vocem tuam, » injuriam scilicet remittendo, « honoravi faciem tuam, xenia de manu tua recipiendo. » Cum ergo indicasset Abigail omnia haec viro suo, emortuum est cor ejus prae timore, timuit enim ne forte David nollet dejerare, et mortuus est post decem dies. Quo audito, David ait: « Benedictus Deus, qui custodivit manus meas a sanguine, et reddidit malitiam Nabal in caput ejus. » Et vocavit Abigail, et duxit eam in uxorem. Accepit quoque David tertiam uxorem Achinoem de Israel. Cabsconditus est David in colle Hachilae » . Et abiit Saul post eum cum tribus millibus electorum. Et descendit David nocte ad castra Saulis, ducens secum Abisai filium Sarviae sororis suae. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtores. hec magnanimitas maxime
conuenit regib. quos pro cumulo
principatus. non solum malos n licet
esse circa subiectos. s nec mediocrit̃
bonos e̾̃ẽ. Fugerunt autem filii isrł.
a facie phylistinoꝵ. et ceciderunt in
monte gelboe. E percussi sunt tres
filii saul. ionathas. amminadab.
melchisua. Ysboseth autẽ domi erat.
Cumq grauiter ee̾t uulneratus sa
ul : dixit ad armigerum suũ. ꝑ eute
me gladio tuo. ne forte incircuncisi
istiꝰ illudant michi uiuenti. ⁊ post int̃¬
ficiant me. Et noluit armiger. Et
irruit saui gladium suum. Ad eo enĩ
defecerat : quod non potuit se trans¬
uerberare. Qd̃ uidens aranger fuus
irruit zipse super gladiũ suum. Hic

Expanded text:
ptores. Haec magnanimitas maxime ptores. Haec magnanimitas maxime convenit regibus, quos pro cumulo principatus non solum malos, non licet esse circa subditos, sed nec mediocriter bonos esse. « Fugerunt autem filii Israel a facie Philisthinorum, et ceciderunt in monte Gelboë, et percussi sunt tres filii Saul, Jonatbas, Aminadab, Melchisna: » Isboseth autem domi erat. Cumque graviter vulneratus esset Saul, dixit ad armigerum suum: « Percute me gladio tuo, ne forte incircumcisi isti illudant mihi vivendo, et post interficiant me. Et noluit armiger. Et irruit Saul super gladium suum. Adeo enim defecerat, quod non poterat se transverberare. Quae videns armiger suus irruit ipse super gladium suum. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
nasse. qui confugerant ad eum dũ
rediret in sicelech. Prius enim ue¬
nerant ad eum de iuda tantum. et
benamin. Porro cum redirent. ad
c̾e̾. iuros qui lassi substiterant. salu¬
tauit eos pacifice. Et indignati st̃
quidam qui cum eo ierant dicentes.
Sufficiat cuiq uxor sua. et fuii:
de proda nichil dabimus eis. Et ait
dauid. Non audiet uos quisquam fr̃s
mei insermone hoc. E quia pars
erit descendentis ad prelium. et re¬
manentis ad sarcinas. Ie ronimus
ait. Non ait qui lassiimanserunt.
quia lassis nichu debet dari de p̃¬
de precio. Et factum ẽ. hoc ex die
iia ⁊ deinceps. quasi lex in isrł: usq
ad diem hanc. Uenit gͦ dainid in
sycelech. misit dona de preda semo¬
rib iuuda proximis suis. et reliquis
cum quib commoratus fuerat iꝑse
&e uiri eius.
orro phy listei pugnabant
aduersus isrł. Saul autẽ sciens
⁊ prudens festinabat ad mortẽ. et ui¬
riliter dimicabat. Soli quippe magna¬
nimes rerum terribilium sunt contẽ¬

Expanded text:
nasse, qui confugerant ad eum, dum nasse, qui confugerant ad eum, dum rediret in Siceleg. Prius enim venerunt ad eum tantum de Juda et Benjamin. Porro cum redissent ad ducentos viros, qui lassi substiterant, salutavit eos David pacifice. Et indignati sunt quidam, qui cum eo ierant dicentes. « Sufficiat cuique uxor sua, et filii de praeda nihil dabimus eis. » Et ait David: Non audiet » vos quisquam, fratres mei, in sermone hoc. Aequa pars erit descendentis ad praelium, et manentis ad sarcinas. » Hieronymus ait: Non ait, qui lassi manserunt, quia lassis nil debet dari de praedae pretio. Et factum est hoc ex die illo, et deinceps quasi lex in Israel, usque ad diem hanc. Venit ergo David in Siceleg, et misit dona de praeda senioribus Juda proximis suis, et reliquis cum quibus commoratus fuerat ipse, et viri ejus.Porro Philisthaei pugnabant adversus Israel . Saul autem sciens et prudens, festinabat ad mortem et viriliter dimicabat. Soli quippe magnanimes rerum terribilium sunt contem
Abbreviated transcription (Latin):
it dñm ꝑ abiathar dicens. E sequar
latrunculos hos. ⁊ comprehendam:
Qui respondit. ꝑ sequere ⁊ compre¬
hendes ⁊ reduces predam. Abiit gͦ
dauid. ⁊ dͥe. cum eo. et uenerunt
to dauid. Cumq transissent : inue¬
nerunt puerum egiptium. fame
deficientem. quem reliquerat dñs
suus uir amalechita: cum egrotare
eum uidisset. Et dederunt ei cy¬
bum: et reuersus est spiritus eiꝰ. &
ait ad eum dauid. Potes me ducere
ad cuneum istum: Qui ait. Si iu¬
raueris michi quia non occidas me.
nec tradas in manus añ mei ducã.
Et iurauit ei dauid. Et eo ducente
inuenerunt hostes epulantes. et qͣ
si festum diem celebrantes. & per¬
cussit eos dauid. a uespera usq ad
uesperam alterius diei. soli quadrĩ¬
genti adolescentes euaserunt in ca¬
melis. Eruit gͦ dauiad omnia que
tulerant amalechite ab homine us¬
q ad peccus. Dicitur quod in hac uic¬
toria prebuerunt illi auxihum.
nouem principes maitum. de ma¬

Expanded text:
it Dominum per Abiathar dicens. « Persequar it Dominum per Abiathar dicens. « Persequar latrunculos hos, et comprehendam. Qui respondit. Persequere, et comprehendes, et reduces praedam. Abiit ergo David, et sexcenti cum eo, et venerunt to David. Cumque alii transissent invenerunt puerum Aegyptium fame deficientem, quem reliquerat dominus suus vir Amalecita, cum aegrotare eum vidisset. Et dederunt ei cibum, et reversus est spiritus ejus. Et ait ad eum David: « Potes me ducere ad cuneum istum? Qui ait: « Si juraveris mihi quod non occidas me, nec tradas me in manus domini mei, ducam. » Et juravit ei David. Et eo ducente invenerunt hostes epulantes, et quasi diem festum celebrantes. Et percussit eos David a vespere usque ad vesperam alterius diei, et soli quadringenti adolescentes evaserunt in camelis. Eruit ergo David omnia quae tulerant Amalecitae, ab homine usque ad pecus. Dicitur quod in hac victoria praebuerunt illi auxilium novem principes militum de Ma