comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audient et statutum transeat
p̾uo suũ tribunal et cãm exami¬
nans p̾sente coꝗ ꝯuentionẽ susce¬
pit ꝯtempnet ecum eum in quo
ob nõxius apparint insr̾etuur̃¬

Expanded text:
n ordinet, et statutum transeat apud suum tribunal et causam examinans praesente eo qui conventionem suscepit condemnet etiam eum, in quo obnoxius apparuerit, insuper
Abbreviated transcription (Latin):
accusator aut desit tunc ⁊ absol¬
u̾ere eũ ⁊ dapna eius mechi eaũp¬
matorem cogat. sic ert temꝑito
nes sie p̾cam cestabunt sit ñ puta¬
bunt porenciam ounciarum ĩti¬
edelam c̃uidicantes potẽtõrib m¬
ag̾ãm iustiora uolentib et adꝑ
iusticieturata ab hc leg̃ iatiõe
mag̾ aũt qntum ad nos erratum
erit sanatũnãqui ñ alit̾ creimu.
tingula insipnius iusturandum
subierint ħ accipientes insteoĩb¬

Expanded text:
accusator autem desit, tunc et absolvere reum et damna eius mederi calumniatorem cogat. Sic erunt temperati omnes, sic peccare cessabunt, sic non putabunt potentiam divitiarum iustiedelam, cum iudicantes potentioribus magis quam iustiora volentibus et ad iustitiarum curata ab hac legislatione, magis autem, quantum ad nos est, totum erit sanatum. Nam qui non aliter tradimus cingula, nisi prius iusiurandum subierint haec accipientes iuste
Abbreviated transcription (Latin):
uamus gͥnĩ iegem sanctiẽtes si
qn̾ uisum fu̾it imꝑio honorate
cumialem aut eciam ub̾et fomũ
rareeum intalib ꝯstituti sedib
aut cngułurlne p̾fecture se¬
moris rome etnone uitebsꝰ nr̃e

Expanded text:
uiusmodi legem sancientes, si quando visum fuerit imperio honorare curialem, ut etiam liberet fortuna, rare eum in talibus constitui sedibus aut cinguli urbanae praefecturae senioris Romae et novae videlice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreauit. et postea cieciam nuycialia
fec̾it instruita et lacͤãtimos exeaꝓ
creu̾t fil ios n hii aui prius nati
eis sunt nasci legittimos s hũit eci
iebint quidam nequadim priores
aut existentes adiuuariet h emmen¬
dauimus et deciimus eis eciam si

Expanded text:
creaverit et postea ei etiam nuptialia fecerit instrumenta et legitimos ex ea procreaverit filios, neque hi qui prius nati eis sunt nasci legitimis. Sed habuit etiavolebant quidem nequaquam priores a non existentibus adiuvari: et hoc emendavimus et dedimus ei
Abbreviated transcription (Latin):
et italib̾tate fri quatenus ꝓm¬
agnomu̾ta honore et incarpentes
uectiet clammores p̾conumau¬
diẽtos insr̃ iuidiciales ꝯcendẽtes
sedes hiꝰ fortuna ub̃i ꝯstituantĩ¬
honore fi̾ quidem codiciuos ⁊hos
airo lire̾tur s maneit sb̾. ĩtiq̃ for¬
tuno solũ luccatus honorẽnta
gras agens d̾o ⁊ mꝑioqrmig̃u¬

Expanded text:
et ita libertate frui, quatenus magno promeriti honore, et in carpentis vecti et clamores praeconum, audientes, insuper iudiciales conscendentes sedes, huiusmodi fortuna liberi constituanthonore, fieri quidem codicillos et halbo liberetur, sed maneat sub antiqua fortuna solum lucratus honorem et ita gratias agens deo et i
Abbreviated transcription (Latin):
agentes ostendẽtes ꝙ potenciam
sola m et fortitudinem ĩ iustac᷑¬
tentes talia machinãtur et ħromi¬
nos qui ꝑpetrant tamꝙͣmn ppetuã
uirtutem hĩturos seꝯfitentes et
Ñ respicumt admilta cecies mili¬
es exem̃pia qr sero tantem et iꝑ
soms uen̾abilib expotentib ui¬

Expanded text:
agentes ostendentesque potentiam solam et fortitudinem, ita iuste credentes talia machinantur, et haec homines perpetrant tamquam perpetuam virtutem habituros se confidentes, et non respiciunt ad multa et decies milies exempla, quia sero tandem et in personis numerabilibus ex potentibus vi
Abbreviated transcription (Latin):
rona minime ꝓdẽe frequent sti¬
tutu mest sane hus missis ꝗ nec
functimuñib adi ydoneistit¬
uti uocan debent nos si ad obseqũ
cuuliũ mun̾um reꝑeĩt paruisse

Expanded text:
bona, minime prodesse frequenter constitutum est. Sane his missis, qui necdum functi muneribus ad haec idonei constituti vocari debent, vos, si ad obsequium civilium munerum reppererit paruisse,
Abbreviated transcription (Latin):
uoris necessitatem.necͤte nõ est
matrib cerogant̾. iteo licencia
sit matrib em antiqͣm obyna¬
tionem a bremscuntib et ob¬
ligatib suas nes sicuti prius
scema fuit. et tũi filios et taiem
p̾scͥptõem ñ formidare. s ita sr̃
hiis eẽac si nec ab ĩitio ꝯtigiss
giutates sũ aliacebita nñtsũ
matres ad mĩores seuminores
ad mr̃̾es expr̾nis forsanbeconib̾.
autetiam exꝓpriis multanã¬

Expanded text:
voris necessitatem, recte non est matribus derogandum. Ideoque licentia sit matribus secundum antiquam observationem abrenuntiantibus et obligantibus suas res, sicuti prius schema fuit, et tueri filios et talem praescriptionem non formidare. sed ita super his esse ac si nec ab initio contigissgitates sive alia debita habent sive matres ad minores sive minores ad matres, ex paternis forsan occasionibus aut etiam ex propriis multa nam
Abbreviated transcription (Latin):
lex sr̃pietate sit positaut enim
ũ in iurietur mauquo hono¬
re ind̃m. ħ a nobis sanctita st̃.
ut exnunc ualcant. tua celsi¬
tudine manifestã facienten
anclegem in puincus omĩb̾.
huicenim głio sissimo p̃fecto
ħꝰ felicissime ciuitatiscui ħ curest̾

Expanded text:
lex super pietate sit posita: ut enim non iniurietur in aliquo honor in deum, haec a nobis sancita sunt, ut ex nunc valeant, tua celsitudine manifesta faciente hanc legem in provinciis omnibus. Hinc enim gloriosissimo praefecto huius felicissimae civitatis, cui
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾e sedicẽs suram ex̾ceat. nefor¬
san mͦiotestate rerum factus
agat aliquio cirta minorem in¬
alignitatis. et lex ip̃a a nob̃rata
siget exp̾senti firmata. ¶ qr uo¬
nr̃is ieges curam subire obiec

Expanded text:
habere se dicens curam exerceat, ne forsan in potestate rerum factus agat aliquid circa minorem malignitatis. Et lex ipsa rata nobis sit et ex praesenti firmata: Capuras leges curam subire obiect
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ͣ quia furtum craffectu. sictit s̾
ita temum obuga eo crimi¬
ne inpub̾em si pxmͣius pub̾t¬
ati sit. et obio intelligat se te¬
lmnquere. ¶ finti accio siue dũ¬
pli siue quadrupli tantu.ao¬

Expanded text:
quia furtum ex adfectu consistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, si proximus pubati sit, et obid intellegat se delinquere. 19 21. Furti actio sive dupli sive quadrupli tantu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥm̃a ad intricenr̾a militant.au
pulsantur tue tel situanus de¬
tes rectorib earum eos rent̾eiu¬
bem̃us nisi publicum officiu

Expanded text:
prima adiutrice nostra militant, au in quibus pulsantur tuae celsitudinis decommorantes rectoribus earum eos respondere iubemus, nisi publicum officiu
Abbreviated transcription (Latin):
tant ñ iuste facientes quia sube
quid̾ illius hr̃tes fuint et in ixc
acquiescunt hns que ab eodis¬
posita sunt que u̾o clixit cũ iure¬
uiranto ħ nequaqͣm rata man̾e
n custodire ea ẜm ꝯpetentem in¬

Expanded text:
tant, non iuste facientes, quia substantiae quidem illius heredes fiunt et in hoc adquiescunt his quae ab eo disposita sunt, quae vero dixit cum iureiurando, haec nequaquam rata manere neque custodire ea secundum
Abbreviated transcription (Latin):
O. Quccicus cumq c̾ta sũma soudo¬
rumptituli qualitate debetur aũt
gesima luos libra ferat᷑ accepta.
d̾. Erimiti que denorreis inferar̾¬
rocharum cautiomibꝰ annõtent᷑
ñ aũt oportet inhorren fiscaubus
insi fiscalia frim̾ita.stit̾iu.
sacris thesautis inferãtur.

Expanded text:
. Quotienscumque certa summa solidorum pro tituli qualitate debetur et auaginta duos solidos libra feratur accepta.. Frumenta, quae horreis inferuntapocharum cautionibus adnotentur. non autem oportet in horreis fiscalibus nisi fiscalia frumenta constitui. uerit exsolutum sacris thesauris inferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
oris absolut nanim qui piacumt
integro gͥ singuli anniũ sario anno
transcursocogantur expone ꝯmb̾
tituł suscepta disꝑsnit ut faciuus
si quis infinto fu̾it cep̾rensus retẽ
tem re integrantem iacturamñ ppe¬
tiri aũt exictores tenentur incõ

Expanded text:
 qui placuerint Integro igitur singuli anniversario anno transcurso cogantur exponere, quibus titulis suscepta disperserint, ut facilius, si quis in furto fuerit deprehensus, recentem queat redintegrare iacturam. Non perpetui aut
Abbreviated transcription (Latin):
pr̾urobligaretur ꝑfectam p̾¬
grã que obuigata sunt fiscoueni¬
erunt aditus ꝓcurator meus teb¬
itã et quantitatẽm ferenti restit¬
iu ei predia iubebit.

Expanded text:
r obligaretur, perfectam prgratia quae obligata sunt a fisco venierunt, aditus procurator meus debitam quantitatem inferenti restitui ea praedia iubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
aut locatõem et ꝯcluctionem s
placuit nob̾ tm̃ emptoem et
uenctitionem cͣchi.ꝙsisuum
aurum ticius ded̾it m̾cete ꝓo
pete constituta. dubiũ ñ est ꝯn
locatio et conductio sit. ¶Cond̾¬
insface teret. et si quio miege ꝓ¬
tͥmissum fu̾it id excono et̃ eͣqͦ
debet prestare. ¶qui pusu aut
uestim̃torum aut argenti aut
ium̾ti mcecẽ dedit autpmise¬
rit abeo custodia tał ꝯsid̾atur qͣ¬
ꝑiem diligentissim̃us p̃r fam.
suis reb adhibet. qͣm sip̃stit̾it
et aliquo cau remam̃sit. der

Expanded text:
autem locationem et conductionem. sed placuit, tantum emptionem et venditionem contrahi. quodsi suum aurum Titius dederit, mercede pro opera constituta, dubium non est quin locatio et conductio sit. Condis facere debet et, si quid in lege praetermissum fuerit, id ex bono et aequo debet praestare. qui pro usu aut vestimentorum aut argenti aut iumenti mercedem aut dedit aut promisit, ab eo custodia talis desideratur qualem diligentissimus paterfamilias suis rebus adhibet. quam si praestiterit et aliquo c
Abbreviated transcription (Latin):
pdiũ uendid̾it aut conau̾it. aũ
dotis noĩe deõit alio ue quoqͣ
moto aueñauit auffilic̾eat.
bitabatur et aquibdam loca
iccãtionem n ad uenditione
indinantem s sius pactõibus
fuiciendam et si quid̃ auquid
pactum fuit hocita oꝑtine ac
Itunc si auitem tocius rerint̾¬
Situs accessit ad ñm sryredũ¬

Expanded text:
aut dotis nomine dederit aliove quo modo alienaverit auferre liceat. bitabatur et a quibusdam locatlocationem neque ad venditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam, et si quidem aliquid pactum fuerit, hoc ita optinere ac tunc si quidem totius rei interitus accesserit, ad dominu
Abbreviated transcription (Latin):
s omnnmꝰ qrtam partem pr̃imõii
curia ꝯseq̃tur siue uni filie que cu¬
rialib nupciis copulatam sit de¬
putanoa sũexilnis yrdib colligẽ¬
da filia ꝓcul dubio que curialin
s eciam intestato diem suu̾ obĩe
curiał modis omnib deputari
radimpleri nullo obligatõe cuĩe

Expanded text:
sed omnino quartam partem patrimonii curia consequatur, sive uni filiae, quae curialibus nuptiis copulata sit, deputanda sive ex aliis heredibus colligenda, filia procul dubio que curiali nsed etiam si intestato diem suum obiericurialis vel deputari vel adimpleri: nullo obstaculo curiae
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶ Iemininiꝰ nupemissa segͣis
aiiasi portionẽ quartam defacul¬
titib curialium facinumꝰ impiẽ¬
um teportasse corporib s multitãꝙͣ
corrupẽdi tocius primorn octasiõe
captata inri̾cuĩq reis piculam ue̾¬
dicanco adeo totas dilaterant facu
p̃cipitentur quoꝵ micũa licenciã
piuda dispositione frenantes ip̃i¬
ip̃i quitẽcurialibꝰ occupandi sua

Expanded text:
. Meminimus nuper emissa lege divali portionem quartam de facultatibus curialium fati munus implenum deputasse corporibus. Sed multi tamquam corrumpendi totius patrimonii occasione captata unidicando adeo totas dilacerant faculpraecipitent Quorum nimiam licentiam provida dispositione frenantes ipsis quidem curialibus occupandi sua
Abbreviated transcription (Latin):
quarta pars cõꝵ mortun cune debet
offr̾i nmobiles quidem quenec
lat̾e facile possunt nec cuiquam
si diuulgetur officumi sb̃aspectu
etiam curiauum extimari liuidi¬
semouentesł instrim̾ta taleur
dium ꝓfri diuulgariq ñ patinur
ꝙ enim tam aurum tamq inhu¬
manum est auampubucationem
põpãq rerum familiarum et pau¬
ꝑtatis detigi uiutatem et inuidie
pat̾eduutias. ¶nexigẽdis uotebi¬
curieꝯpetit successores pͥstare uolu̾¬
int cautionib uirata ficepiatio ĩ
medium un usa acebitoribꝯne
nientem sibiexigat portionem añ¬
ex diu̾so es alienum si cuicefunctus¬
fu̾at obugatustam it̾ suctessores
adsimilitudinem renum ĩ mobili¬
uni diugencior curialibominũ
sitis rextmmatio rerum⁊ oiuisios¬
ub p̾sencia curialium⁊ celebreti
mominb aut cãib ubi quarta
pars cuneꝯ petit trañsactiones ĩ t̾¬
positas firmas iuibatas s man̾e
curionum simmlitudmẽ. ad auos
integras oꝑos ꝑuenire cñsunnus

Expanded text:
e debet offerri, immobiles quidem res, quae nec latere facile possunt nec quicquam si divulgentur officiunt, sub adspectu etiam curialium aestimari dividise moventes vel instrumenta, vel dium proferri divulgarique non patimur, Quid enim tam durum tamque inhumanum est, quam publicatione pompaque rerum familiarium et paupertatis detegi vilitatem et invidiae patere divitias? In exigendis vecuriae competit, successores praestare noluerint, cautionibus iurata fide prolatis in medium unusquisque a debitoribus convenientem sibi exigat portionem: eque diverso fuerat obligatus, tam idem successores ad similitudinem rerum immobilium diligentior curialibus omnisitis vel aestimatio rerum vel divisio sub praesentia curialium celebretur. In omnibus autem casibus, ubi quarta pars curiae competit, transactiones interpositas firmas illibatasque manere decurionum, similitudinem, ad quos integras opes pervenire censuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
orem transimtt̾e siue imus est fi¬
one exꝑmũtatione soroꝵ eius fa¬
cienda ut ñ solum corporib s eciã
substancus laborantes possint cu
si quis curiał filiab płib delictis
adrancluce fu̾it subtractatus qꝵ
una curiali eiusdem mnipsit ciui¬
tatis aliis filiabꝰ q̃ ao hi uota nõ

Expanded text:
orem transmittere, sive unus est fione ex permixtione sororum eis facienda, ut nsubstantiis laborantes possint cursi quis curialis filiabus pluribus derelictis ab hac luce fuerit subtractus, quarum una curiali eiusdem nupserit civitati
Abbreviated transcription (Latin):
obitum iuemanturmnupte
pub̾titem excesserunt ui ecum ĩ
iuclicus post mortem ꝑentis trie¬
num dunitaxat uolimus exsp̃¬
tariut int̾ qr̃ta portio suspenti¬

Expanded text:
obitum inveniantur innuptae pubertatem excesserint, vel etiam in viduis post mortem parentis triennium dumtaxat volumus expectari, ut interim quarta portio suspen
Abbreviated transcription (Latin):
posite gn̾alit̾ ꝯstitumus ut ñ alit
ħuendentur. aut supponantur ni¬
si ꝓcaptiuoꝵ recemptione. Siu̾ost̾
plura uasa maliq̃ memoratoꝵ
uena biium domoꝵ nullum n¬
ecessarium usum facientia et ꝯ¬

Expanded text:
positis generaliter constituimus, ut non aliter haec vendantur aut supponantur nisi pro captivorum redemptione. Si vero sunt plura vasa in aliqua memoratarum venerabilium domorum nullum necessarium usum facientia, et
Abbreviated transcription (Latin):
bilib domib siquid̃ sint cartu¬
iarĩ ip̃os eq̃u modo iurare p̾sẽte
eo qui p̾est uen̾abii tomuiẜi
uo ñ sint cartularii abiins ami
possunt uen̾abilib comib si p̃po¬
cum iureuirindo hĩ mitr̾i aodito

Expanded text:
bilibus domibus, si quidem sunt cartularii, ipsos aequali modo iurare praesente eo qui praeest venerabili domui, si vero non sint cartularii, per eos qui praesunt venerabilibus domibus propoum
Abbreviated transcription (Latin):
chas sũ ap̃ metropolitas sũ apõ
ꝓniis dispendium autexpẽsẽ
uen̾abiles domus sustinerepp¬
dicos ꝓumciarum aut defensi¬
ones locoꝵ hĩ moniĩta ae

Expanded text:
chas sive apud metropolitas sive apudpro his dispendium aut expensam venerabiles domos sustinere. Propdices provinciarum aut defensores loco
Abbreviated transcription (Latin):
cia gͥ tua q̃ ꝑpresentem legem in
ꝑpetuum ualituram nr̃a sanx
transquiuitas in cõmissa obr̾¬
uare festinet edeo in solempmib
et legittinus locis ꝑ .x. cues p̃posi¬
toet nuuo ꝓtali occone inpuin¬
cus testinato. Nos enim ꝓuidini
que legittimo sñ couator lesiõe

Expanded text:
tua quae per praesentem legem in perpetuum valituram nostra sanxit tranquillitas inconvulsa observare festinet, edicto in sollemnibus et legitimis locis per decem dies proposito et nullo pro tali occasione in provinciis destinando. Nos enim providimus, quali modo sine collatorum laesione
Abbreviated transcription (Latin):
dem rem accep̃ tantum hñtem teo¬
ditum qntum h̃t res quedatur¬
ei et ñ maiorib tributis grauatã
quatenus post eius transitum au
tempus in quo cacio usus est pla¬
cita ñ crscentes scił euis qui accep̃
uite cempus utraq irs integro ie

Expanded text:
em rem accepit, tantum habentem reditum quantum habet res quae ei datur, et non maioribus tributis gravatam, quatenus post eius transitum aut tempus, in quo datio usus est placita, non transcendens scilicet eius qui acceperit vitae tempus, utramque rem integro iure
Abbreviated transcription (Latin):
chia aut tescomi aũ aliarum
uen̾ ab iliũ comoꝵ ordinatores
ap̃ scĩssimos pr̃iarchas aꝗbus
ordinantur aut ꝓponuntur
monum̾ta fi̾ et cum iureuirã¬
do oroinatoꝵ⁊ ꝯsensu ampli¬
oris ꝑtis ineistem ẜuentib¬
id debitu manifestare ⁊ qr n
est possibił d̾ reb mobilib istd̾

Expanded text:
chi aut nosocomi aut aliarum venerabilium domorum ordinatores, apud sanctissimos patriarchas, a quibus ordinantur aut praeponuntur, monumenta fieri, et cum iureiurando ordinatorum et consensu amplioris partis in eis deservientium debitum manifestari et quia non est possibile de rebus mobilibus istud
Abbreviated transcription (Latin):
uatur et hoc euitent̾ inscribat᷑
qr nicħ. id iesionem aup̾scripto¬
nem eiu sd̃ uenabir domus ef
bemus creclitorem exiure p̾cuic¬
tarum uen̾abilium domoꝵ ꝑ¬

Expanded text:
atur, et hoc evidenter inscribatur, quia nihil ad laesionem aut praescriptionem eiusdem venerabilis domus effbemus creditorem ex iure praedictarum venerabilium domo
Abbreviated transcription (Latin):
hiteotice rei exigi et eici deemp¬
hiteosi scu locatõe ñ ualentede
empoueniantib accionemali
siu̾o nõlu̾it p̃dicti ordinatoreᷤ
expellere enmexigi quideum p̾¬
cipimus quepiocatione senem¬
phiteosi debere cognoscitur usq
adcliffuntum u̾o tempus ꝯple¬
tum rem datam ietin̾e eum et
que placita sunt dare s iu̾o refu¬
giat licentiam p̾remus p̃positis
eortem uen̾abilium locoꝵ in¬
dempnitatem uen̾abilib domi¬
b deeiusdem reb fi̾ñ nalentib

Expanded text:
hyteoticae rei exigi et eici de emphyteosi sive locatione, non valente de emponematis actionem alio noluerint praedicti ordinatores expellere eum, exigi quidem eum praecipimus quae pro locatione sive emphyteosi debere cognoscitur, usque ad definitum vero tempus completum datam sibi rem tenere eum et quae placita sunt dare. Si vero refugiat, licentiam praebemus praepositis eorundem venerabilium locorum indemnitatem venerabilibus domibus de eiusdem rebus fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
adtile sb̾secutum est cum medii
temporis fructib moueat ut
ap̃ eam etp̾cium aut antidoꝵi
uen̾abił domus et hanc redcli scĩs¬
sime ecceautaliis uen̾abilib iacr
cum meiuii temporis fructib et
tantum alium qntum ualent¬
crecutor ꝙ debetur ꝑdat et res uen̾¬
talib mĩstrare instrum̾tis ꝓpes¬
uoꝰ silio ⁊ cempnandis. ¶Sino.a
liquem. añ hanclegem ẜm̃antiq¬
uas ꝯstitutiones fc̃m est iuremꝰ
es frasunt reuocari sancimus et
res q̃ cc̃ untutem earum data ẽ
uen̾ ab ilib comib reddatur et

Expanded text:
d subsecutum est, cum medii temporis fructibus, maneat autem apud eam et pretium aut antidorumvenerabilis domus, et hanc reddi sanctissimae ecclesiae aut aliis venerabilibus locis cum medii temporis fructibus, et tantum aliud quantum creditor quod debetur perdat, et res venertalibus ministrare instrumentis perpetuo exilio condemnandis. Si vero aliquid ante hanc legem secundum antiquas constitutiones factum estes facta sunt revocari sancimus, et res quae contra virtutem earum data est venerabilibus domibus reddatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ¶Empniteosis uͥo ap̾dic¬
ta scissima maiore ecẽa regieciui¬
tatis et memoratoꝵ fĩ mꝑsona
iubemus inꝑsona eius quiac¬
cepit et alus auobz demceps hr̃¬
clib ñ amplius desexta parte i¬
stantis canonis dimittemꝰ ei qui
emphiteosis uire accep̃ decem
mib hac mregia ciuitate aut ĩ
eius reginõe aut mansione.sti¬
dinatdrib qui regunt ip̃a uena
ciuob successorib dari et nullã

Expanded text:
mus. Emphyteosis vero a praedicta sanctissima maiore ecclesia regiae civitatis et memoratorum fieri iubemus in persona eius qui accepit et aliis duobus deinceps heredibus, non amplius sexta parte instantis canonis dimittimus ei qui emphyteosis iure accepit. De commibus in regia civitate aut in eius regione aut mansione constidinatoribus qui regunt ipsa venerduabus successionibus dari, et nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ficare ñ possunt lñram tamus
ip̃is ordinatõsoearumetemp¬
hiteos eos ꝓpẽtuo iure trade ip̃a lo¬
ci ita tam̃ ut emphiteoticis ĩ t̾cia
partepensionum q̃ exhĩtatõib
ad hunc stantib ꝯiũgebãt᷑ exprĩ¬
cipiis ip̃is emphiteosos ꝓcẽdatau
si emphiteora uolu̾it mag̾ subir̃o¬

Expanded text:
ficare non possunt, licentiam damus ipsis ordinatoribus earum emphyteoseos perpetuo iure tradere ipsa loca, ita tamen ut emphyteosis in tertia parte pensionum. quae ex habitationibus adhuc stantibus colligebantur, ex principiis temporis emphyteoseos procedat, aut si emphyteo
Abbreviated transcription (Latin):
eius dem domus debitis obnox
quidem oromie iͣsp̾aui pigno¬
redarinmobuẽ rem cretitori
ut eius fructus colligẽs repu¬
tet sͥtam imp̃ius debitis mu¬

Expanded text:
eiusdem domus debitis obnoxiquidem ordine in speciali pignore dari immobilem rem creditori, ut eius fructus colligens reputet sibi tam in ipsis debitis mu
Abbreviated transcription (Latin):
comoꝵ nomĩe fiscauũ tributoꝵ
aut. alt̾ius cuuisl sr̃ueniẽtis nec¬
cessitatis uen̾abili tomui peciũ
eg̾e uceat eius ordinatõib ⁊̃ mo¬
bilem remã suppon̾e ⁊ care is
p̃ãie pignus et creditor possideat
eamtem remet eius fructus col¬
ligat et reput᷑at sͥ tam ĩhris creditiᷤ
petumis qm̃ ĩusuris nã maiori¬

Expanded text:
ine fiscalium tributorum aut alterius cuiuslibet supervenientis necessitatis venerabili domui pecuniis egere, liceat eius ordinatoribus immobilem rem aut supponere et dare in speciale pignus, ut creditor possideat eandem rem et eius fructus colligat et reputet sibi tam in his creditis pecuniis quam in usuris, non a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possuntꝑentes eis faciant.
Quia ratione excitati nos etimmi
ꝯstitutiom in nr̃o posunmus
codicequa ꝓspectum est ut si ꝗ¬
mitecaptos rant filios ur nepo
tes neptes uecuiuscumq sint
sexus uł gradus. uceat eis et si
inpubes sint ad exempium pu¬
piuaris substititutionis ctas
eandem sb̾stitutionem infirm¬
ansanciinus et s ad exempui
pupilłais supstitutionis quep̃¬

Expanded text:
n possunt, parentes eis faciant. Qua ratione excitati, etiam constitutionem in nostro posuimus codice, qua prospectum est, ut, si mente captos habeant filios vel nepotes vel pronepotes cuiuscumque sexus vel gradus, liceat eis, etsi puberes sint, ad exemplum pupillaris substitutionis certas eandem substitutionem infirmari, et hoc ad exemplum pupillaris substitutionis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
atu singuł quidem si nemi¬
nem eoꝵ intestatum dece t̾e
uolu̾it. Nouissimosi uisiegi¬
ttimarum nr̃ditatum inte¬
grum int̾eos custodiri uelit
substituituraũt ĩpub̾ibꝰ aut̾¬
mãtĩ. ułi ticius autgn̾alit̾
sb̃stitutre ĩpube̾ filio mortuor
qui et scripti sũt ieteͣs⁊ extitũt
stitui potest. femine usq acxi.
stitu̾e. nemo potest. ut sihes:
soiumꝑmissumest ut eum
ꝑfidei ꝯmissum testator oblig¬

Expanded text:
t. singulis quidem, si neminem eorum intestato decedere voluit: novissimo, si ius legitimarum hereditatium integrum inter eos custodiri velit. Substituitur autem impuberi autaliter substitutione, impubere filio mortuo, qui et scripti sunt heredes et extiterunt, stitui potest, feminae usque ad stituere nemo potest ut, si heresolum permissum est, ut eum per fideicommissum testator oblig
Abbreviated transcription (Latin):
tue parentes possunt il ⁊ si hrdes
eis extiit et añpub̾tatemmo¬
rtui fu̾mt sit eis nr̾s is cẽ ⁊ ip̃i
h̾eoãtis itaq eõ cãu siquid pup¬
ilo exhẽditatib iegatis ue. aũ
tonationib ꝓpĩquoꝵ ator a¬
micoꝵ ad quisitum fu̾it id o

Expanded text:
e parentes possunt, ut et si heredes eis extiterint et ante pubertatem mortui fuerint, sit eis heres is quem ipsi heredatis. itaque eo casu si quid pupillo ex hereditatibus legatisve aut donationibus propinquorum atque amicorum adquisitum fuerit, id o
Abbreviated transcription (Latin):
sinaut quisita formidolõsuisĩt
ut timẽt ne filius eipupillus
admic exeo ꝙ palam subscitutũ
accepit. post obitimeius ꝑiculo
ĩsidiarum subĩacent. iuugarẽ
auidem sb̃ititutõem palam face
etin primis cestam̃ti ꝑtib cere̾t

Expanded text:
Sin autem quis ita formidolosus sit, ut timeret, ne filius eius pupillus adhuc ex eo quod palam substitutum accepit, post obitum eius periculo insidiarum subiceretur: vulgarem quidem substitutionem palam facere et in primis testamenti partibus debet,
Abbreviated transcription (Latin):
ei alquis hes. ułti siquis clĩc̃ãt
atur qͣm in suam tutelamue¬
mt .i. qͣm pubͦes fclis sit. tunc se¬
ius re̾s esto. quo cãu siquidem
ñ extit̾it hes fuius. tunc sb̃stitu¬
Res fuius et an̾ pub̾tatem deces¬
serit. ip̃i filio sit hr̃s sb̃stitutus
Namet mõrib institurimm
est ut cum eius etãtis filii sint ⁊¬
inqua ip̃i sibi testam̾tum face

Expanded text:
eis aliquis heres. veluti si quis dicat atur quam in suam tutelam venerit id est pubes factus sit, tunc Seius heres esto.’ quo casu si quidem non extiterit heres filius, tunc substitures filius et ante pubertatem decesserit, ipsi filio fit heres substitutus. nam moribus institutum est, ut, cum eius aetatis sunt in qua ipsi sibi testamentum face
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it tñ ampussime tue sedis offi¬
cium ꝙsi aliquãto nod̾ sugges¬
tio hinc nr̃e sancto̾i cc̃ria porriga¬
tur ułsi sacris mantatissiqua
q̃m debitores eismodititulo

Expanded text:
it tamen amplissimae tuae sedis officium, quod si aliquando nobis vel suggestio huic nostrae sanctioni contraria porriga si sacris mandatis  si quam debitores ex huiusmodi titulo
Abbreviated transcription (Latin):
siue sacra ꝓratoria qmꝙͣ p̃b̃a¬
re audeat ł ꝓueh̾e excipimusi
tiñ officia pamitiaua cursus p¬
ubliti sollicitudine̾ sustinẽna
nec enĩ tanto nͣuini adiͣnimcu¬
lum denegari publica ꝑmittat
litiuitas.
oclecimo porrecta suntatq ⁊cer¬
sa nos queq porreximius ac uib¬
emus eos ñ ad sollicitudinem
bãstage ñ ad functõnem nauic¬
ulariam deuocantos ñ suitose
urialib cetib ascribẽdos ueru
pacto iabore militare pimpi¬

Expanded text:
sine sacra probatoria probare audeat vel provehere. excipimus tamen officia provincialia cursus publici sollicitudinem sustinentia: nec enim tanto muneri adminiculum denegari publica permittit utilitas. ocletiano porrecta sunt atque concessa, nos quoque porreximus ac iubemus eos non ad sollicitudinem bastagae, non ad functionem naviculariam devocandos, non invitos curialibus coetibus adscribendos, verum peracto labore militiae, p
Abbreviated transcription (Latin):
uat ꝙ enim ius ytfiscus maliẽa
calamitate ut deietam luctuosa
ꝯpendium sectetur
eum tẽstibus euentum relatioq¬
que est ad sublimissimanirefat᷑
p̾fecturamitaut intra annispa¬
cium uu̾tate reuelata ꝯpetens dis¬

Expanded text:
uod enim ius habet fiscus in aliena calamitate, ut de re tam luctuosa compendium sectetur?eum testibus eventum, relatioque ad sublimissimam referatur praefecturam, ita ut intra anni spatium veritate revelata competens dis
Abbreviated transcription (Latin):
numãntacumq gͦ ꝯpetens est da¬
n abeo qui a nob eligitur ꝑannũ
dsu le coc̾one sportulari oiumet
distributionũ et expensarum oĩa
ħ ꝯponentes scrip̃tionem huic nĩe
int̾poni sacreuissimus legi ĩ legis
enim ñ pomius scemate ut trãs¬
cendenti eciam penamferatur q̃dã¬

Expanded text:
uantacumque ergo competens est dari ab eo qui a nobis eligitur per annum consule occasione sportularum omnium et distributionum et expensarum, haec omnia componentes scriptione huic nostrae interponi sacrae iussimus legi: in legis enim hoc ponimus schemate, ut transcendenti etiam poena qua
Abbreviated transcription (Latin):
lis iuge meniorum atq uocabu¬
lis et głiosissimis nr̃is iuidicibꝰ et
qui eximiaximacuria sunt eo ad̃
honorare nob placet dignos nõ¬
expententes inm̾se decͥnentem damiꝰ
ꝯsoiationem et nr̃oppͦ etali is oĩbus

Expanded text:
lis iugem memoriam atque vocabulis iugem memoriam atque vocabulum in gloriosissimis nostris iudicibus et qui ex maxima curia sunt, eo quod honorare nobis placet dignos noexpendentes inmense; et decentem damus consolationem et nostro populo et aliis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
henim ip̃m añ ñ ꝑmitt̾e nos głio¬
sissimis ꝯsulib aut aurum sꝑg̾e
aut uasa maiora set iumiliarensis
et melł et causcis et auadrianguł
mediocrib et hĩ faceredonationẽ
sanctio ad humulitatem a nobis ad¬
muenta est et pp̾ medelam p̾bens
oien ixcegerint quiꝯsularem
etent munificentiam et inhus so¬
lis ꝯsilientur populares ne quaꝙ̃
maximis lucris dec̾nantes sedit̾o¬
nes ex̾cent ad inuicem etuemient
usq ad alt̾am plagam quas st̃ fu¬
stes et gladios et lapites egerunt fre¬
quent᷑ remoninino nob̃ oclibilẽ
utetumus enim eos⁊tententes
quidem et alus inmeris implẽtes
alt̾utros occ̾one sparsoꝵ et ab eis
ab raptoꝵ domi non deferentes oĩo
incħ s ea die inebrietatib et põta¬
tionib oninia expendentos siu̾o
forsan spe luͣtri maioris eciamex
tantes habundancia uuln̾a etp¬
lagiis alt̾utris ultra m̾suramo
abunt. ideoq mmunem ꝓuteno¬
am inticcuximus ex rac ieg̃et
tempus hãnt post inꝑium etꝰsu¬

Expanded text:
enim ipsum non permittere nos gloriosissimis consulibus aut aurum spargere aut vasa maiora, sed in miliarensiis et melis et caucis et quadriangulis mediocribus et huiusmodi facere dationem, sanctio ad humanitatem a nobis adinventa est et populo medelam praebens. Si enim hoc egerint qui consularem edent munificentiam et in his solis concilient populares, nequaquam de maximis lucris decertantes seditiones exercent ad invicem et venient usque ad alternas plagas, quas per fustes et gladios et lapides egerunt frequenter, rem omnino nobis odibilem. Videbamus enim eos contendentes quidem et malis innumeris implentes alterutros occasione sparsorum et ab eis abreptorum, domi vero deferentes omnino nihil, sed ea die in ebrietatibus et potationibus omnia expendentes; si vero forsan spe lucri maioris etiam prtantes abundantiam vulnera et plagas alterutris ultra mensuram dabunt. Ideoque communem providentiam introducimus ex hac lege et tempus habeat post imperium et consu
Abbreviated transcription (Latin):
dimittentes uoluntatibrnt nou
sint. amplius et semꝑ ex suo uõcãb¬
uiotempus ad ornetur. qui ꝙ dis¬
positum est transcendit irecte ut po¬
te nr̃am p̾uaricatus legem dignũ
inus legem subfirmitate ẜuari
hanc ¶nullus gͥ ea egredi p̾sumiat
nec si uerem̃t̾ ydoneus sit nec si no¬
stroꝵ sit iudicum nec simaximeẽ
aut nulle anistratõni possitħ¬

Expanded text:
dimittentes voluntatibus, ut nobis sint amplius et semper ex suo vocabulo tempus adornent: qui quod dispositum est transcendit, rite utpote nostram praevaricatus legem dignus imus legem sub firmitate servari hanc. Nullus igitur eam egredi praesumat, nec si vehementer idoneus sit, nec si nostrorum sit iudicum, nec si maximae curiae aut nullae administrationi praesit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a cuispositio nuic leg̃ cuuis exem¬
plaria reꝯcordẽt᷑ inforo tue celsitu¬
tari uolumus ut nec ip̃is nceat
preuancare nechus qui uocant᷑
breuiãtores adult̾ari ad hoꝵ que
anob̾ disposita sunt s ꝑiculo cus¬
tedienciumhanc descriptionem
inforo tue głie dari exemplar eiꝰ
cum subscriptione angulum n¬
abentis ħ cui nũc ip̃e ꝑsites non¬

Expanded text:
nostra dispositio huic legi, cuius exemplaria recondentur in foro tuae celsitudari volumus, ut nec ipsis liceat praevaricari nec his qui vocantur breviatores adulterari aliquid horum quae a nobis disposita sunt, sed periculo custodientium hanc descriptionem in foro tuae gloriae dari exemplar eius cum subscriptione cingulum habentis hoc cui nunc ipse praes
Abbreviated transcription (Latin):
am aurum tempn̾e pr̃et fortune
fastigium argentum u̾o ꝙ mox p̃
aurum p̾ciosissimũ fiet et auis ꝯsu¬
lib largitur decens ħsinimus eos
eem̃minora sunt quesꝑguntur
tantoples suscipientes erĩt sitarrei
m̃suridantis uirtus et uountas
sũ nicħ aut mediocre. aut transcẽ¬
dens pp̾ erogandi henim inꝯsulat
neq uoientes piibentes s teargẽto¬

Expanded text:
am aurum contemnere praestat fortunae fastigium; argentum vero, quod mox post aurum pretiosissimum fiet et aliis consulibus largitas decens. Hoc sinimus eos enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt. Sitque rei mensura dantis virtus et voluntas sive nihil aut mediocre aut transcendens populo erogandi. Hoc enim in consulatu neque volentes prohibentes
Abbreviated transcription (Latin):
illudꝙ deitotus diciu et multade¬
lectatione⁊ plectaturꝓpͦlum hoc
ꝙ uocatur pauea tonlatine silua.
specta et cum restiis pugnan tes ho¬
mines et uincentes. autatiami ĩ fr̃
et int̾emptebestie quint̾ quoq fa¬
ciat ꝓcessum ꝙ ao theatr̾ ducit qm̃
uccant ubinthena recuculorũ ĩ
locus tragedis et themeucis choris
bruł. iꝑ tum est theitrum rursus
quidem spectaculum tractancui¬
equoꝵ edicti seu q̃m uocant ĩ appa
deronit. inue̾ hunc honorem i
cepositionemagens souempnem
eclitionem et ita septem noctium
et ꝓcensiuꝯplebiturcursus nu¬
uam spẽrum antiquitus statutar
delinquens unam si quitem aliã
ad inuenur mappã duoaꝯtinui¬
cere itaq iite cĩ putabitur et sing
eciam oclibilesit nhus enimque
et circa illam expens arum m̾sura
decet enim frui eas et ꝯiugis clari¬
tatesiuo m̃copuatus dĩgna et
uxoris is catismest nnsi matti eius
stitiam ꝯsulatus aigna et priusn
alia u̾o ñ decoribitur mulier pẽĩ¬

Expanded text:
itur totius diei, ubi et multa delectatione complebit populum hoc quod vocatur pancarpon Latine silva conspectum, et cum bestiis pugnantes homines et vincentes audacia, insuper et interemptae bestiae. Quintum quoque faciet processum qui ad theatrum ducant, ubi in scena ridiculorum est locus tragoedis et thymelicis choris, bus apertum est theatrum. Rursus quidem spectaculum equorum certantium edit seu quae vocatur mappa, deponit annalem hunc honorem, in depositione agens sollemnem editionem. Et ita septem noctium et processuum complebitur cursus nullam specierum antiquitus statutarum derelinquens. Vnam siquidem aliam adinvenire mappam duoqucere itaque rite causa putabitur, et singetiam odibile sit: in his enim quae et circa illam expensarum mensura: decet enim frui eas et coniugis claritate. Si vero non copulatus sit uxori, his sat est, nisi mater eius consistat iam consulatus digna et prius halia vero non decorabitur mulier peni
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote nr̃a preuaricatus p̾cepta et
omne nꝰ leg̾ corrumpens q̃ntum ĩ
se intentionem ¶Si enimpiac tiñ¬
moco posita est lex occ̾ones fantorũ
mm̾sitateꝯ sui atus desiit et p̾peai
nos syfluas illas dationes et expen

Expanded text:
utpote nostra praevaricatus praecepta et omnem huius legis corrumpens quantum in se intentionem. Si enim pro hac tantummodo posita est occasione, ne dandorum inmensitate consulatus desint, et propterea nos superfluas i
Abbreviated transcription (Latin):
quentes ncħ spergere ppͥ passisũt
alii autem et iutra iegem agereħ
petentes et ꝓmĩentes que pecierũt
demide ad sui animi respicientes
mensurani circaasꝑsionem larit¬
itatem ultra t̾minum celebraunt
uni quicam ñ moliũ bñ eligẽtes
mecliocrib ppłimis ꝯterpti fu̾¬

Expanded text:
quentes nihil spargere populo passi sunt, alii autem et ultra legem agere hoc petentes et promerentes quae petiverunt deinde ad sui animi respicientes mensuram circa aspersionem largitatem ultra terminum celebrarunt, uni quidam vero medium bene eligentes mediocribus pro plurimis contenti fu
Abbreviated transcription (Latin):
is quidem faciendas expensas abee¬
uiantes anob̾aũt largitatem nõ
minorantes. omnibr eminiano¬
bis dictis mmiꝑatoris excipiatur fo¬
rtuna cui et ip̃is deus leges subie
indesmens ꝯsulatus omnib ciui¬
tatib et ppͥlis gentib queq infin¬
guus n que placent aistribuenti
ad uenit autem cum ip̃e annuĩt
tr̃abee. ideq et imꝑii ꝯsulatus ꝑ
omina sit sequens sceptra¶tuãs
celsitudo hanc nr̃am suscipiens

Expanded text:
is quidem faciendas expensas adbreviantes, a nobis autem largitatem non minorantes. Omnibus enim a nobis dictis imperatoris excipiatur fortuna, cui et ipsas deus leges subiecindesinens est consulatus omnibus civitatibus et populis gentibusque in singulis quae placent distribuenti, advenit autem cum ipse annuerit trabea, ideoque et imperii consulatus per omnia sit sequens sceptra. Tua igitur celsitudo hanc nostram suscipiens
Abbreviated transcription (Latin):
priscis quitem romamsi
adusus nostium ad inuentum
est utilitatem et in dec̾tis que eis
ura sorciebantur repente ꝓũcia ᷤ
iquib romani re̾bant uellu¬
ces sequens u̾o tempus utmꝑat¬
oꝵ pussimoꝵ transponẽs relãdi
auit ethanc temperatam et or¬
dinatam m̾suramarñ excedẽtẽ
puilitimuo auidam ita p̾surup¬
tuose cãm aggressi suntut sua
quidem ederent magnaninita
nituco transcentes ecimi magnisi¬
cencum anmeñ mensura uei set
et admillesmũ ꝓprie. annũ ueni¬
ens cum rom. moꝵrepubuca pu¬
uulauit pp̃ea credidimus oport̾e
rocidentes ad bñpiacitas ⁊ sulans st¬
acuere expensas quatinus ꝯtinuas
sit ronimis omnibi. aũt uonis ui¬
Cuncta siquidem ꝑscrutantes per¬
exiiuo scripta estiexa uolebat ñ¬

Expanded text:
priscis quidem Romanis adversus hostium adinventum est utilitatem, et in decretis, quae eis ura, sortiebantur repente provincias in quibus Romani belluces; sequens vero tempus in imperatorum piissimorum transponens bellandi mutavit et hanc temperatam et ordinatam mensuramque non excedentem. Paulatim vero quidam ita sumptuose causam aggressi sunt, ut suam quidem ederent magnanimitatnitudo transcendens etiam magnificentiam animae, non mensura rei sed et ad millesimum prope annum veniens cum Romanorum republica pullulavit, propterea credidimus oportere recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continua sit Romanis, omnibus autem bonis viCuncta siquidem perscrutantes pereximio scripta lex est, quae volebat n
Abbreviated transcription (Latin):
ux. seu impliora. aohuc uiuente p¬
atreet agriculturam ꝑagente ip̃e in
minus t̾re ar ꝑpr̃em ei satis fiebat
ñecumeius p̾sencimm exigebat. an
post obitum prĩs uł postom mͣutu
is forte existat et turi ñ yconeus p
extus ari filius longinq̾lib̾tate ab¬
utendo et ꝙ ꝑmultos annos neq
agrum coluit neq aliquid colõa¬
ni oꝑis celebeauit cum n̾ posfit do¬
minus incusaripp̃suam cesidia¬

Expanded text:
 seu ampliora, adhuc vivente patre et agriculturam peragente, ipse in minus terrae, quia per patrem ei satisfiebat, non etiam eius praesentiam exigebat, an post obitum patris, vel postquam inutilis is forte existat et ruri non idoneus, potest excusari filius, longinqua libertate abutendo et quod per multos annos neque agrum coluit neque aliquid colonarii operis celebravit, cum non possit dominus incusari propter suam desidia
Abbreviated transcription (Latin):
publicum tributarias functiões
miuime inferebant sin au̾t m̃oris
erĩt ciños totam sũmam accipere et
exei ꝑtem quidem inpublicis u̾t̾e
functiones ꝑtemaut inẜuos usus
hr̃e tuncsiquidem fideuissor. acolõis
detur eundem ficeuissorem aiussũ¬

Expanded text:
publicum tributarias functiones minime inferebant. Sin autem moris erat dominos totam summam accipere et ex ea partem quidem in publicas vertere functiones, partem autem in suos reditus habere, tunc, si quidem fideiussor a colonis detur, eundem fideiussorem
Abbreviated transcription (Latin):
sore uł sequestratione uł publicñt
functionum soluitione griuindo
s et omincã nsuspenso manẽte
dat qui cominus t̾re ꝯstitutus est
et ad quempubucirum functio¬
nuni securitas debetinpostͥum fĩ
d̃. Neluicius cdubitetur siquis
ex iscripticia et ẜuo urascriptitio et
ancula fuisset eclitus cuius status

Expanded text:
ione vel sequestratione vel publicarum functionum solutione generando: sed omni causa in suspenso manente,dat, quis dominus terrae constitutus est et ad quem publicarum functionum securitas debet in posterum fieri, . Ne diutius dubitetur, si quis ex adscripticia et servo vel adscripticio et ancilla fuisset editus, cuius status
Abbreviated transcription (French):
ꝑmixtiõe teã eciamdesta snscipiãt
ut si ea̾rum ꝑcii grauenturac¬
ut prãtiones auia cumi destis et cul¬
papossideant sũblata a paucis qͦs
iniquum est electa retine cumm¬
uncipos grauatasit ꝑs relicta.
uentus possõr funcu qui expublico

Expanded text:
permixtione facta etiam deserta suscipiant, ut, si earum partium graventur acut praestatione salva cum desertis et culta possideant sublata a paucis, quos iniquum est electa retinere, cum municipes gravatura sit pars relicta.ventus possessor fundi, qui ex publico
Abbreviated transcription (Latin):
mulgationepti autreuentiai
sacre annotationis auisqm̃ a frue¬
tumpensi oꝑis excludat. ¶Cetum
eos quiopinnas aut fertuos pom¬
deut t̾ras auteriam nũc sͥ estimant

Expanded text:
romulgatione rescripti aut reverentia sacrae adnotationis quisquam a fructu impensi operis excludat. Ceterum eos, qui opimas ac fertiles possident terras aut etiam nunc sibi aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
batorus manu nr̃a suscͥptis etn¬
ostro arbitrioprandis itaut nui¬
ium ins dius au frius possitã¬
uecti dehis ecim quisunt uere
et cãtholice ficciubemus adm
quos solis auctontatib appati¬
tosb agregarti uetustate ꝯsue¬
tudo ꝑdocuit detecta fraude cui

Expanded text:
robatoriis manu nostra subscriptis et nostro arbitrio praestandis, ita ut nullus his dolus aut fraus possit adnecti, de his etiam, qui sunt verae et catholicae fidei, iubemus admiquos solis auctoritatibus apparitioni adgregari vetusta consuetudo perdocuit, detecta fraude cui
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. ¶ptorias aut stipulatiões
sic exaudi oporter. ut m hnõꝰ¬
tineatur ecim eoilicie siam
¶Conuentionales sunt que exo
uinctione uttiusq ꝑtis ꝯcipi¬
untur. ħestn iussu iuoicisn¬

Expanded text:
torias autem stipulationes sic exaudiri oportet ut in his contineantur etiam aediliciae : nam Conventionales sunt, quae ex conventione utriusque partis concipiuntur, hoc est neque iussu iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
pacto publitatis ap̃ acta ꝓuncialia
cesiteriis sius uł reliq̃r̾ uepossicere
alios ꝑmiserunt penes eos quiea
excoluerunt et tuctiones publi¬
cas recognoscunt firmit̾ ꝑciura¬
bunt niui amihñtib turialib¬

Expanded text:
pacto publicatis apud acta provincialia desideriis suis vel reliquerunt vel possidere alios permiserunt, penes eos, qui eas excoluerunt et functiones publicas recognoscunt, firmiter perdurabunt, nullam habentibus curialib
Abbreviated transcription (Latin):
ros eoꝵ suie ip̃i hocauenau̾int siue
ꝓtempore deo amabiles ep̾s autaͥs
turnitate dẽgliet siuelib̾tãte passi
sunt.et multo pocius sisenciẽtes
et m̃instrãt talib cũs aut ꝯ fisciap̃
semet ir̃os monum̃ta ꝓꝯfirmatõe
taliuĩ donõnum aut alioꝵ actuu
cłiasticeusum aut qui nocaturu¬
sus frsictus sb̃cto quodam tp̾raut
etiam usq ad utamꝑcipientis di¬
rescĩssinam maiorẽ eccłiam sub
cepit munficẽtiã eiusdemãntita¬
tis repenset remsĩssime in nori ocõe
sb̾ ꝓprietatis rõne exqna possit eũ¬
dem redditum scu̾ssima ect̾a hr̃eꝙͣ¬

Expanded text:
res eorum, sive ipsi hoc alienaverunt sive pro tempore deo amabilis episcopus auturnitate degeneri et sine libertate passi sunt, et multo potius si consentientes et ministrant talibus causis aut confici apud semet ipsos monumenta pro confirmatione talium donclesiasticae usum, aut qui vocatur ususfructus, sub certo quodam tempore, aut etiam usque ad vitam percipientis dare sanctissimam majorem ecclesiam, sub cepit munificentiam, eiusdem quantitatis repenset rem sanctissimae maiori ecclesiae sub proprietatis ratione, ex qua possit eundem reditum sanctissima eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nissuandis aeciam ad u̾sus eos ꝗ
sacra uasa ctͣ nr̃am segẽmaut pig¬
nori dãtum aut uenduntautꝯ
flant pp̾ auenationem. nam et
illos equa. iui maiori pena dignos
ẽẽ sanctimus quantoeciam cirta
sa̾ctas res et deo dicatas p̾sumunt
impie age nisi tam ãuãiluõ ĩaie
fiatꝙ p̾airͣimus circarecemptio¬
nem captiuoꝵ uanime hoĩũm
uberanturamortib et iuĩcuł in¬
animatoꝵ uendition ẽ uasoꝵ Si¬
mili quippe obfuatione et suꝑa
lienatione ciuiliũ panũ custodi¬
erita sicut sepe dixius eoꝙ tale̾
ẽẽ panes ñ solimi niac felicissĩa¬

Expanded text:
nis servandis etiam adversus eos, qui sacrata vasa contra nostram legem aut pignori dant aut vendunt aut conflant propter alienationem. Nam et illos aequa aut maiori poena dignos esse sancimus, quanto etiam circa sacras res et deo dicatas praesument impie agere; nisi tamen aliquid tale fiat, quod diximus, circa redemptionem captivorum, ubi animae hominum liberantur a mortibus et vinculis inanimatorum venditione vasorum. Simili quippe observatione et super alienatione civilium panum custodienda, sicut saepe diximus, eo quod tales esse panes n
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ ꝑ̃ maiore ut minore seu incin¬
gulo ꝯstituta siue hoꝵ qui cirtan¬
os sunt siue auoꝵ quiͣpiã int̾ ppł¬
os hĩtintium et scĩmus nullipe¬
nitus licẽciam eẽ talẽ qm piazi
pragniaticum ꝓ ferͣre typunin

Expanded text:
ona majore, vel minore, sive in cingulo constituta, sive horum qui circa nos sunt, sive aliorum quispiam inter populos habitantium. Et sancimus, nulli penitus licentiam esse talem quempiam pragmaticum proferre typum, neque
Abbreviated transcription (Latin):
curnis. iliuo aũ incuratum ram¬
patriarchis innuscuuisq diocesis
et ateo. ⁊mnabilib metropolitis et
ab alus ep̃is et cłicis et ycononiis
et abbior et xeno dochus et nosocõis

Expanded text:
curans, aliud autem incuratum relpatriarchis uniuscuiusque diocesis et a deo amabilibus metropolitis et ab aliis episcopis et clericis et oeconomis et abbatibus et xenodochis et nosocomis
Abbreviated transcription (Latin):
głiosissimi p̾fecti sacrorum p̾tori¬
orum et mẽdias habentes. admini¬
strationes quos spectabiies uocãt
dicimus. aũt augustales et ꝓrsuli¬
res etpectabiles comites et alios et
orientis et qui post illos sunt ma
et publicum et imuitare auxiliũ
utilitate et ꝓtocius t̾re pietatepo¬
sitam semet et pͥuarĩcatores subdat
penis quas pͥmitus aixius. sicd
aut maliis capitulis scĩmus. aut
apriorib m̾is sciͥtum est maneati
inppria firmitate nexp̃sentis acra
nr̃aꝯ stitutione nouancum alia

Expanded text:
oriosissimi praefecti sacrorum praetoriorum. et medias habentes administrationes, quos spectabiles vocant, diximus autem Augustalem et proconsulares et spectabiles comites, et alios et Orientis, et qui post illos sunt maget publicum et militare auxilium utilitate et pro totius terrae pietate positam servet et praevaricatores subdat poenis, quas primitus diximus. Si quid aut in aliis capitulis sanximus aut a prioribus nostris sancitum est, maneat hoc in propria firmitate neque ex praesenti sacra nostra constitutione novandum. Alia
Abbreviated transcription (Latin):
aut cuulib pamb aut rusticis
aurum.eciam hcc celebrantem
mutuam ycononiũ aũ xenoto¬
chum aut ꝓ tochot̾phum aut p̾¬
alioꝵ uen̾abiiumiocoꝵ et con

Expanded text:
aut civilibus panibus aut rusticis aurum; etiam hic contra celebrantem mutuum oecenomum aut xenodochum aut ptochotrophum aut praliorum venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
solun s etiamdõirationes et ꝑ¬
mutationes ppetuas empii¬
teosis et pignoꝵ dationes mnre¬
et quosoam sic amatores ꝑic¬
uli ꝯstitutos ut presumanti
adei que int̾cucta sunt accede
et crrcouentionem fat̾e legibus

Expanded text:
solum, sed etiam donationes et permutationes et perpetuas emphyteosis et pignorum dationes in reem quosdam sic amatores periculi constitutos, ut praesumant ad ea quae interdicta sunt accedere et circumventionem facere legibus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a uen̾abilia monst̾ia uend̾e aut
couocatum est et sacrum exhibitũ
mĩst̾iũ quaie ẽ moris ĩscĩsimis ecclĩ¬
is celebrari sacris quippelectisscrip¬
turis et sacro santa ⁊ ĩefficabili t̃cui¬

Expanded text:
ipsa venerabilia monasteria vendere, aut collocatum est, et sacrum exhibitum ministerium, quale moris est in sanctissimis ecclesiis celebrari, quippe sacris lectis Scripturis, et sacrosancta et ineffabili c