comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lecturus apłos dñs inmonta¬
na subiit: tirebas uͦ cocturus.
ad campestria redut: qͥa nͣ nͥ
in humili xp̃m turbe uidere
sufficiunt. Nam hec ẽ. norma: quã
secutus apłs ait: Non potui uołi
loqui quasi spͣualibꝰ: sed quasi car¬
nalibꝰ. Quasi paruulis in xp̃o:
lac uob̃ potũ dedi. ñ escã Nondũ¬
enĩ poteratis: sed nec nunc quidẽ
potestis Apłi aut̃ ipsi scdm ma¬
theũ quasi ꝑfectiores: & in mon¬
te & aꝑto saluatoris ore. docti
ẽẽ. narrant᷑: Ubi si quis diligen¬
tius utrunq uelit euangelistã
ꝑscrutari. potest intelligi cum
in monte duodecĩ discipulos e¬
tunc illũ habuisse sermonem
quẽ maths int̾posuit & lucas
tatuit hoc .ẽ. in monte: ac dein¬
de cũ descendisset in loco cãpes¬
tri habuisse alterũ similẽ. de
quo maths tacet. lucas ñ tacet:
& utrunq ser monẽ eodẽ modo
ẽẽ. conclusũ.

Expanded text:
lecturus apostolos Dominus in montana subiit, turbas vero docturus ad campestria redit, quia nonnisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma qua secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in Christo, lac ed ne nunc quidem potestis. Apostoli autem ipsi, secundum Matthaeum, quasi perfectiores, et in monte et aperto Salvatoris ore docti esse narrantur. . Ubi si qui diligentius utrumque evangelistam velit perscrutari, potest intelligi cum in monte duodecim discipulos etunc illum habuisse sermonem, quem Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est, in monte, ac deinde cum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, Lucas non tacet, et utrumque sermonem eodem modo esse conclusum.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus patientiȩ exerteri solet:
Aua nanq sunt que a deo: alia
quȩ ab antiquo aduersario: alia
quȩ a ꝓximo sustinemꝰ. Aꝓxi¬
mo nanq ꝑsecutiones. dampna.
& contumelias: ab antiquo uͦ
aduersario. temptam̃ta: a deo
aut̃ flagella toleramꝰ: Sed in oĩbꝰ¬
tribꝰ his modis. uigilanti oculo
semetipsã debet mens circũspi¬
cere: ne contra mala ꝓrimi. ꝑ¬
trahat᷑ ad retributionẽ mali:
ne contra temptam̃ta adu̾sarii.
seducatur ad delectationẽ uel
consensũ delicti: ne contra fla¬
gella opificis. ad excessũ ꝓruat
murmurationis: Pfecte enim
aduersariꝰ uincitur: quando
mens nr̃a. & int̾ temptamͣta
eius ad delectionẽ atq consen
sũ ñ trahitur: & int̾ contume¬
las ꝓximi. custodit᷑ ab odio:
& int̾ flagella dĩ cõpescitur a
murmuratione Nec hec agen¬
tes: retribui nob pͣsentia bona
reguiramus. UII
Ro labore patientiȩ. bona sꝑan¬
da sunt sequentis uitȩ: ut tcͣ¬
pͣmiũ nr̃i laboris incipiat: qͣn¬

Expanded text:
virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversario tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in hitribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione as refraenatur, et inter contumelias proximi custoditur ab odio; et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut praemium nostri laboris incipiat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli eius: & aꝑiens os suũ
docebat eos dicens: Beati pauꝑes
spͣu. Nam qͥbꝰ os in monte sedeis
aꝑit. ut magna sublumit᷑ au¬
diant: in eos oculos stans in
campo dirigit: ut audita pa¬
tenter intelligant: Beati itaq
pauꝑes: ñ utiq oms̃: sed illi
tantũmͦ qͥ omne p̾sentis seculi
tametsi altũ uideatur: ꝓ nicħo
culm̃ ducunt. Qui merito reg¬
ni cęlestis ꝑhibent᷑ munere
digni: qͥa delectationis huma¬
nę ꝓbantur cupiditate nuda¬
ti: quałẽ se rex dauid pauꝑiẽ
sustinuisse declarans ait: Ego
uͦ. egenus & pauꝑ sũ: Ꝙ alibi
ñ modo tͣrestria. sed et ipsa ꝓ
dicensq. Quid enĩ mͥ restat in
celo: & a te quid uolui suꝑ t̾rã:
Mox uͥ spei sue fixisset anchorã.
subdendo manifestat: Michi
aut̃ adherere dõ. bonũ ẽ: pon̾e
in dño dõ spem meaͣ Auoqͥn.
ñnulli miserruna condicione
pauꝑtatis. & hic scłi gaudiis
ob inopiã rerũ. & ibi regno dĩ
ob meritoꝵ nequitiã carent¬

Expanded text:
scipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos, dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes, non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans, ait: Ego vero egenus et pauper sum . Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa per dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent
Abbreviated transcription (Latin):
quendo mortes inferunt. aut
uidendo ñ imitant᷑. Mors qͥppe
iustoꝵs. bonis in aduitoriũ est.
malis in testimoniũ: ut inde
ꝑuersi. sine excusatione peant:
unde electi exemplũ capiunt¬
salutis. ut uiuant: Sed auditis
tot terroribꝰ turbari poterant
infirmoꝵ corda: atq ideo con¬
solatio adiungitur. cũ ꝓtinus
sub infertur: Ponite gͦ in cordi¬
bꝰ ur̃is: ñ p̃meditari. quẽadmo¬
dũ respondeatis Ego enĩ dabo
uob.os. & sapientiã: cui ñ pot̃¬
unt resistere & contradicere
om̃s aduersarii ur̃i: Ac si aꝑte
menbris suis infirmantibus
dicat: Nolite terreri: nolite
ꝑtimescere: Uos ad certamen
acceditis: se ego pͣlior Uos u̾ba
editis: sed ego suͣ qui loquor

Expanded text:
quendo mortes inferunt, aut quendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor
Abbreviated transcription (Latin):
ad culm̃ subire uirtutũ: Nam
& in ueteri testamͣto moyses solꝰ
cũ iosue montẽ dĩ ascendens:
ad regendũ uulgus in campo
donec redirent. aaron ordina¬
uit & hur. Aaron quippe qui
inter pͣtatur mons fortitudiniᷤᷤ
singularẽ dñicȩ incarnatioĩs
excellentiã: hur uͦ qͥ ignis dici¬
tur. donũ scĩ sp̃c insinuat: qͥa
plures in eccłia paruuli. & si
comitari magistros ad pene¬
tranda sũmę diuinitatis ar¬
t ipse eleuatis oculis in
discipłõs suos dicebat: Beati pau¬
si generalit̾ omĩbꝰ loquit᷑. spe

Expanded text:
ad culmen subire virtutum. Nam ad culmen subire virtutum. Nam et in Veteri Testamento Moyses solus cum Josue montem Dei ascendens; ad regendum vulgus in campo donec redirent, Aaron ordinavit et Hur. Aaron quippe qui interpretatur mons fortitudinis, singularem dominicae Incarnationis excellentiam. Hur vero qui ignis dicitur, donum sancti Spiritus insinuat. Quia plures in Ecclesia parvuli, et si comitari magistros ad penetranda summae Divinitatis arEt ipse, elevatis oculis in discipulos suos, dicebat, Beati pausi
Abbreviated transcription (Latin):
multũ fruc̾tũ affert.x
t omĩs turba querebat eũ tange¬
re: qͥa uirtus de illo exibat. &
sanabat om̃s Et supra lepsus
dño tangente mundat᷑: & hic
omĩs turba quȩ eũ tangere po¬
tuit. sp̃c illiꝰ uirtute sãnatur
Tac̾tus qͦ saluatoris: opus ẽ. sa¬
lutis Quẽ tangere. e. fideliter
in eũ credere: A quo tangi: est
eiꝰ munere firmari: Sed u̾nus¬
qͥsq in suo sensu habundat: T̃ur¬
bȩ quȩ delonge ad audiendũ
confluunt: descendentis in cã¬
pũ dñi curant᷑ attactu. bisci¬
puli qͥ in minoribꝰ iã st̃ institu¬
ti. in montis cacumine ad ma¬
iora ꝓuehuntur: e quibꝰ etiam
eligunt᷑ qͥ eũ transfiguratum
secreto in monte speculentur:
unus p̃ omĩbꝰ quasi sublimioris
sapientiȩ fonte debriandus.
magistri recũbit in pec̾tore:
Raroq uspiã uel turbas dñm ad
altiora sequi. ueł quẽpiã debilẽ
muenies in monte curari: s
extincta febre libidinũ. accensaq
scientix luce. pedetentĩ quẽq

Expanded text:
ltum fructum affert . Et omnis turba quaerebat eum tangere, quia virtus de illo exibat, et sanabat omnes. Et supra leprosus Domino tangente mundatur, et hic omnis turba quae eum tangere potuit spiritus illius virtute sanatur. Tactus ergo Salvatoris, opus est salutis. Quem tangere, est fideliter in eum credere. A quo tangi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum confluunt, descendentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur. E quibus etiam eliguntur, qui eum transfiguratum secreto in monte speculentur. Unus prae omnibus quasi sublimioris sapientiae fonte inebriandus, magistri recumbit in pectore. Raroque uspiam vel turbas Dominum ad altiora sequi, vel quempiam debilem invenies in monte curari, sed exstincta febre libidinum, accensaque scientiae luce, pedetentim quemque
Abbreviated transcription (Latin):
ne differentia relinquentes ad uo¬
cẽ cȩlestis magistri a captura pis¬
ciũ in piscatores hominũ alacri
conu̾sione mutati sunt: & multoᷤ
sui fimiles fidei suȩ imitatione
fecerunt: quando illis pͥmitiuis
ȩccłiȩ. unũ cor om̃iũ & anima erat
tina credentiũ Qui uniu̾sis rebꝰ
sius possessionibꝰq distrac̾tis: ꝑ
deuotissimã pauꝑtatẽ bonis di
ne gaudebant nichil hab̾e de
mundo. & omĩa possidere cum

Expanded text:
ne differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivisa erat una credentium ; qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditaedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum
Abbreviated transcription (Latin):
firma menbra corporis sui Q
forte de illis dictũ ẽ. qͥ seminais
in lacrimis in gaudio metent:
id ẽ. de infirmioribꝰ. Non enĩ
in lacrimis seminabat. ille ip¬
sius xp̃i magnus pͣco: quando
dicebat: Ego enĩ iã ĩmolor: &
tempꝰ resolutionis meȩ instat
bonũ certam̃ certaui: cursum
consũmaui: fidẽ seruaui: de
cetero suꝑest mͥ corona iusticię:
corona de manipulis: Suꝑest
inquit mͥ corona iusticię: quã
reddet mͥ dñs in illa die. ius¬
tus uidex. Quasi diceret Red¬
det mͥ messem: cui me ipsum
impendo sem̃tem Hec uerba
quantũ intelliginꝰ fr̃s. exul¬
tantis sunt. ñ plorantis: Nunqͥd
quando ista dicebat: in lacrimiᷤ
erat.Nonne similis erat hy
narunt in lacrimis. transi¬
et dolor & gemitus: trausit
tristicia cũ fine: & uenit leticia

Expanded text:
firma membra corporis sui. Et firma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilnarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
debeant hylaritatẽ: T quidẽ
de martyribꝰ dici potest. quia
in lacrimis seminauerunt:
fortit̾ enĩ certauerunt. & in
magnis tribulationibꝰ fuert̃
Nam ut eors lacrrinas xp̃e con¬
solaretur: transtulit eos. & trais¬
figurauit in se & dixit. Tristis
ẽ. anima mea: usq ad mortem
Uerũtam̃ fr̃s mei uidetur mͥ
qđ caput nr̃m infirmioribꝰ
sius menbris compassũ ẽ: ne
d̾ se forte m̃bra infirma desꝑa¬
rẽt. si sic̃ ẽ humana fragilitas
morte ꝓpinquante ꝑturbarent᷑:
& dicerent ñ se ad dm̃ ꝑtin̾e:
nã si ꝑtinerent. gauderent.
mea: usq ad mortẽ. Patͣ. si fie¬
ri potest: transeat a me calix iste.
Quis hoc dicit: Quȩ potestas.
Quȩ infirmitas : Audite quid
dicit Potestatẽ habeo ponendi
animã meã: & potestatẽ habeo
iterũ sum̃di eã Nemo tollet
eam a me: sed ego pono eam.
qd ñ faceret. nisi uoluisset. Po¬
testate enĩ fecit ñ conditione:
qr ipse uoluit: ñ qͥa iuds̃ po¬
tuit: Transfigurauit gͦ in se. in¬

Expanded text:
laritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se in
Abbreviated transcription (Latin):
eoqͥ meus. eẽ. uidebatur sensi
mĩs electi qͥa sĩumi capitis m̃bra
st̃. caput qͦq suũ in passionibus
secuntur: ut ipsos adũsarios in
sua morte sentiant de quoꝵ uita
p̾sumebant: & tanto eis crescat
mertes oꝑis: quanto eis uirtutis
lucrũ ꝓficit. ex alienȩ dãpno
caritatis: Sed qͥa dura sunt que
pͣdicuntur de affuc̾tione mor¬
tis: ꝓtinus consolatio subditur.
de gaudio resurrec̾tionis: cũ
dicit᷑ Capillus de capite ur̃o:
ñ ꝑibit. Scumus fr̃s qͥa caro in¬
cisa dolet: capillus incisus ñ
dolet Ait qͦ martyribꝰ suis: Ca¬
pillus de capite ur̃o ñ ꝑibit: ui¬
delicet aꝑte dicens: Cur tunetis
ne ꝑeat qđ incisũ dolet: quando
& illud in uob̃ ꝑire ñ potest. qđ
incisũ ñ dolet: sequitur: In pa¬
tientia ur̃a possidebitis animas
ur̃as. Iccirco possessio anime
in uirtute patientiȩ ponitur:
qͥa racdix omniũ custosq uircu¬
tũ patientia est.
er patientiã possidemꝰ animas

Expanded text:
e videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per pat
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣs ac redemptor eiꝰd:¬
nrͣ. ꝑituri mundi p̃currentia
mala denuntiat: ut eo minꝰ
pturbent uenientia qͦ fueris
p̾scita: Minus enĩ iacula feriunt:
quȩ p̾uidentur E nos tolerabiliꝰ
mundi mala suscipimus: si con
mur Ecceꝰ enĩ dicit: Cũ audie¬
ritis p̃lia & seditiones: nolite ter¬
ieri Oportet pͥmũ hec fieri. s
nũdũ statim. finis: Pensanda st̃
uerba redemptoris nr̃i ꝑ quȩ
nos aliud ind̾ius. aliud ext̾ius
passuros denuntiat: Bella qͥppe
ad hostes ꝑtinent: seditiones
ad ciues Ut gͦ nos indicet in tͣiꝰ
ext̾iusq turbari: aliud nos fate

Expanded text:
nus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contmur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud n
Abbreviated transcription (Latin):
pllus: Ubi ñ ꝑit palpebra: ꝑ¬
ic oculus : Hac gͦ magna accep
ta securitate: impenderunt
se ipsos.
dicente apło. Qui parte seminat:
parce & metet Infatigabiles
inquit cũ tempꝰ habeinus oꝑemꝰ¬
bonũ ad oms. maxime autẽ ad
domesticos fidĩ E iterũ: Bonũ
inquit facientes. ñ deficiamus:

Expanded text:
pillus? Ubi non perit palpebra, ppillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo accepta magna securitate, impenderunt se ipsos. dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operbonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio metent Euntes ibat̃
& flebant: mittentes semina
sua. Uenientes aut̃ uenient
in exultatione: tollentes ma¬
mamipulos suos. Quo euntes:
& unde uenientes: Qui semi¬
fiantes in lacrimis: Quȩ sunt
semina: Qui mampuli : Eun¬
tes ad mortẽ: uenientes a mor¬
te Euntes nascendo: uenien¬
tes xesurgendo. Seminantes
mpuli nr̃i. qđ in fine recipie¬
mus. Si gͦ bona sunt semina
bona oꝑa: quare cũ lacrimis cũ
hylarẽ datorẽ diligat d̃: ł tic¬
me ad beatos martyres uerba
ista ꝑtineant Nulli enĩ tantũ
impenderunt. quã illi qͥ se ip¬
Et ipse impendat. ꝑ animabus
ur̃is In penderunt enĩ se ip¬
sos. confitendo xp̃m: & implen
do eiꝰ aditorio qđ dictũ ẽ. Ad
mensã magnã sedisti: scito qm̃
talia oportet te p̃parare. Que ẽ.¬
mensa magna: nisi unde acci¬
pimus corpus. xp̃i. & sanguinẽ:
uidẽ scito qm̃ talia oportet
uiã posuit. sic et nos debemꝰ
unt : Perit manus: tbi ñ ꝑit
pilus : ꝑit caput: ubi ñ ꝑit ca¬

Expanded text:
s ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes nipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Deus me ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipEt ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia mensa magna, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est scito quoniam talia te oportet suam posuit, sic et nos debemus unt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit ca
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebant: sed datur etiam
qđ inȩtͣnũ gemant: Ne contẽp¬
neres enĩ tenebras. o quisqͥs
es flagitiosus qui soles ꝓpter
tua malefacta & ꝓpt̾ lasciuia ad¬
ult̾ia ñ solũ tenebras ñ horre¬
re sed querere: qui soles plus
gaudere quando lucernę extin¬
guntur: non tales tenebras ha¬
bebis u̾ gaudeas: uͥ leteris: ubi
te uolup̾tatibꝰ carnis oblectes
Non sic erunt. ipse tenebre: Sed
quomͦ erunt : Ibi erit fletus:
& stridor dentiũ: Tortor sine de¬
sedii. Tortꝰ sine defectu: Nec qͥ torquet.
satigat᷑. nec qͥ torquetur. moritur:
messis. dũo suo Dñe adiuuante
te fecimus qđ iussisti: redde qd

Expanded text:
gaudebant, sed datur etiam gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. messis Domino suo, Domine, adjuvante te fecimus quod jussisti; redde quod
Abbreviated transcription (Latin):
płos suos felicitas uenit: nun¬
quid lacrima redit: Porro
aut̃ illi qui hic inanit᷑ ploran.
inanit᷑ rident. cupiditatibus
sius dissipati. quando fraudan¬
tur gemunt. quando fraudars
exultant. plorant & ipsi in
uia ista: plorant & ipsi. sed ñ
in exultatione:. Uenientes aut̃
uenient in exultatione: portan¬
tes manipulos suos: Qiud col.¬
ligunt: qͥ incħ seminauerunt:
inmo colligunt. sed qđ semi¬
nauerunt: quia spinas semi¬
nauerunt: ignẽ colligunt. &
eunt ñ de fletu ad risũ: sicut
sci euntes ibant &s flebant
mittentes semina sua: uen¬
entes uenient in exultatione
ui a fletu ad fletũ: a fletu cũ
risu. ad fletũ sine risu. Quid
enĩ illis fiet: Quo eunt quando
resurrexerint: Quo. nͥ quo dñs
dixit: ligate illis manus & pe
res Age quid post ea: Tenebrȩ
erunt & dolor ñ erit : Fõrte pal¬
pabunt ied nͣ dolebunt: non
uidebunt. sed cruciahuntur:
Absit. Non solũ tenebre erunt.
non eis sola tollit᷑. species qua

Expanded text:
pulos suos. Felicitas venit, numpulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedres? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua
Abbreviated transcription (Latin):
panes: die ac nocte. Unde dicit᷑
Qui ñ habuit: ꝑegrinũ se. ẽẽ non
doluit:. Qua fronte ad patriam
uenit: qui ñ absens suspirauit:
Nonne cotidie nob̾ dicit᷑. ubi est
ds̃ tuus : Discite frͣs mei. disci¬
te de paucis. ẽẽ: bene uiuite:
ambulate uiã dĩ: & uidete. qͥa
auditis. uͥ. ẽ. ds̃ tuus Felices eri¬
tis. cũ hoc audierras: infelices.
si dixeritis. Quando enĩ defen¬
dimꝰ fidẽ xp̃ianã. & respondet᷑
nob̃. ecce p̾dicatur ubiq nom̃
eius. quare abundant mala:
Qui audit. gemit: qͥa qͥ diẽ ꝑit:¬
Sunt lacrimȩ pioꝵ: sunt lacͥ¬
mȩ scõꝵ: quas indicant orati¬
ones sc̃oꝵs:. Bene oꝑatur. & hy¬
laris. ẽ: & plorat. ut bene oꝑ¬
etur: Piorat qͥa bene oꝑatus ẽ:
plorando ęxigit bonũ opus:
plorando cõmendat borum
opus quod fecit: UIII¬
in ista uia: Nunquid in patͥa :
Quare non in patͥa: Quia uenienteᷤᷤ ue¬
nient in exultatione: portantes mami¬

Expanded text:
panis die ac nocte. Unde? Dum dipanis die ac nocte. Unde? Dum diQui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala?  tuus? Qui audit, gemit; quia qui dicitSunt lacrymae piorum, sunt lacrymae sanctorum, quas indicant orationes eorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebin ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes mani
Abbreviated transcription (Latin):
de rebꝰ uanis. manit᷑ plorant:
& qͥ rident de rebꝰ uanis. malo
suo rident: Ille uͥq plorat: Plus
pulos suos. Uides gͦ hominẽ
iustũ. cũ facit opus bonũ hyla¬
rem. ẽẽ: Ita plane. hy larescit:
hylarem enĩ datorẽ. diuigit ds̾
Quando gͦ plorat: Quando bona
oꝑa sua. orando cõmendat:
Rationes scõꝵ uoluit cõm̃dare
psalmꝰ: orationes ꝑegͥnantiũ:
orationes in hac uia laboranti
ones ȩternę patrie fuspirantiũ:
donee ea uisa sacientur. qͥ nunc
in merore st̃ constituti Etenĩ
fr̃s mei quãdui suinus in corpo¬
re: ꝑegrinamur a dño: Non
desiderat patriã ꝑegrinatio: si¬
ne lacrima: Si defideras qđ ñ
habes: funde lacrimas: Nlam
unde dicturꝰ sis deo: posusti
lacrimas meas in conspec̾tu
tuo: Unde dicturus es deo fa¬
cte st̃ lacrimȩ meȩ panes die
ac nocte : Panes hii facti st̃. con¬
solati st̃ gementẽ: pauert̃ esurien¬
tem: Fãcte sunt mͥ lacrimȩ meȩ

Expanded text:
de rebus vanis, inaniter plorant; de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus pulos suos. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantiuones aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae
Abbreviated transcription (Latin):
nientes autͣ uenient in exulta¬
tione. tollentes mamipulos suos.
udite fr̃s si adiuuante dño
explicare potuero: quẽ ad modũ
ad om̃s ꝑtineat. euntes ibant¬
& flebant: Ex qͦ nascimꝰ᷑: imus:
Quis enĩ stat: Quis ñ ex qͦ uiã in¬
trauit. cogitur ambulare: In¬
fans natus ẽ: crescendo ambu¬
lat Mors finic ẽ: in de iã uini¬
endũ. ẽ. sed cũ exultatione: iiᷤ
enĩ ñ hic plorat. in uia ista ma¬
la: quando ipse infans inde in¬
cipit: Utiq infans quando na¬
seit᷑. de angustiis ut̃i in huiꝰ
mundi latitudinẽ funditur:
de tenebris ꝓcedit ad lucẽ: & tam̃
de tenebris ueniens ad lucem.
plorare potest: ridẽ ñ potest:
rant homines: & qd rident
homines. plorandũ ẽ: Sed plo¬
rat alius dãpnũ suũ: plorat
alius p̃ssurã suã. qͥa in carcere
ẽ. constitutus: plorat alius qđ
unde: Primo de his omĩbꝰ. Iustꝰ
enĩ plorat ueracit̾ plorantes:
plorat sterilit̾ plorantes: plorat
ridentes: quia & qui plorant

Expanded text:
nientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. rant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant
Abbreviated transcription (Latin):
ritimã multitudinẽ ñ aꝓri¬
mo mari galilee. neq enĩ hoc
miraculi loco poneret: s a ma¬
ri magno reor. ẽẽ. cognamina¬
tam: in qua etiã tyrꝰ & sydon
comp̃hendi poterant. Uerũ qͥa gen¬
tiũ ciuitates st̃. uideis quidẽ sorte
date sed ñ ab eis possesse. eo quod
hostes extͣminare nequirent: con¬
sulte nommatĩ ponunt᷑. ut ꝗͣta
sit fama uirtusq saluatoris inti¬
metur. quȩ exteras etiã ad sani¬
tatẽ doctrinãq capessendã cii¬
tates accersiat. Ubi notandũ ẽ¬
qͥa dñs & si uemientibꝰ ad se gen¬
tlibꝰ misertus sit. Unde & pue¬
rũ centurionis & chananeȩ filiã¬
& approbata petentͥũ fide cura¬
uit: ñ tam̃ eoꝵ ciuitates intͣsse
repꝑitur: ne uidelicet occasionẽ
querelȩ iudeis calũpiantibus
suggereret: s ꝑfectã potiꝰ salutẽ
gentiũ. passionis & resurrec̾tio¬
nis suȩ tẽpori reseruaret: quo
imminente tempore. gentilibꝰ
eũ uidere querentibꝰ ait: Nisi

Expanded text:
ritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum, quia gentium civitates sunt, Judaeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersiat. Ubi notandum quia Dominus etsi venientibus ad se gentilibus misertus sit, unde et puerum centurionis et Chananaeae filiam approbata petentium fide curavit, non tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne videlicet occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminente tempore gentilibus eum videre quaerentibus ait: Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tia obligamur: sed ꝑ dĩ miscdia ab¬
soluimur. Sic̃ enĩ uidemus in istis
mundialibus regnis qͦmͦ in primis
quidẽ nemo potest facere se ipsũ
regem sed populus creat sibi regẽ
quẽ elegit. s cũ rex ille fuerit fac̾t
et confirmatus in regno. iã habet
potestatẽ in hominibus. et non
test populus uigũ eiꝰ de ceruice
sua repellere: nam primũ quidẽ
in potestate popłi est facere sibi re¬
gem quẽ ulilt. facꝰtum autẽ de re¬
gno repellere iã non ẽ in potestate
eius: et sic uoluntas popili postea
homo priusquã peccet liberum
habet arbitriũ. utrũ uelit sub
regno esse diaboli. Cũ autẽ pec¬
cando se tradiderit sub regni ip
exire. s sic prima eius uoluntas
in necessitatẽ conuertitur. & hoc

Expanded text:
alligamur, sed per Dei misericordiam assuevimus, sicut videmus in istis mundialibus regnis, quomodo in primis quidem nemo potest se ipsum regem facere, sed populus creat sibi regem, quem elegit. Sed cum rex ille fuerit factus et confirmatus in regno, iam habet potestatem in hominibus et nullo modo potest populus iugum eius de cervice sua repellere. Nam primum quidem in potestate populi est facere sibi regem, quem vult; factum autem repellere non est iam in potestate eius, et sic voluntas populi postea homo, priusquam peccet, liberum habet arbitrium, utrum velit sub regno esse dyaboli. Cum autem peccando se tradiderit sub potestateexire. Et sic prima voluntas eius in neccessitatem eius convertitur etc
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uis E sauata ẽ. filia eius: ex
zandi infantes: qͥa uidelicet ꝑ¬
fidem et confessionẽ parentum.
in baptismo liberantur a dia
bolo infantes: qui necdũ ꝑ se
saꝑe. uel aliquid agere bom
possunt aut mali: Amea III.ł.⁊
oseph cũ sedecim ẽẽt. annoꝵ.
pascebat gregem cũ fr̃ibus suis
adhuc puerꝰ & erat. cũ filus ba¬
lȩ & zelphȩ uxorum patris sui
ceusauitq fr̃s suos apud patrẽ:
crimine pessimo Isrł autem
diligebat ioseph suꝑ oñs filios suos

Expanded text:
ur. Et sanata est filia ejus ex zandi infantes, quia per fidem scilicet et confessionem parentum in babolo parvuli, qui necdum per se sapere, vel aliquid agere boni possunt, aut mali. III. oseph cum sedecim esset annorum, pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer: et erat cum filiis Balae et Zelphae uxorum Patris sui: accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes fili
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset ad quendã locũ. et uel¬
let in eo requiescere post solis
occubitũ: tulit de lapidibus qͥ
iacebant: et supponens capiti
suo dormiuit in eodem loco¬
U iditq in somnis scalam stantẽ¬
dentes & descendentes ꝑ eam:¬

Expanded text:
enisset ad quemdam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco. Viditque in somnis scalam supedentes et descendentes
Abbreviated transcription (Latin):
ota qđ ista chananitidis. ꝑse¬
uerant᷑ primũ filiũ dauid. de¬
inde dñm uocet: et adextremũ
adoret ut din: At illa dixit:
Etiam diie: Nam et catelli edunt
de micis: quȩ cadunt de mensa
filioꝵ panem ñ mereri: nec
ad mensam cum patre. s contenta
sũ reliquiis catulorũ: ut ꝑ humi¬
litatem micarũ. ad panis integri
ueniã magnitudinẽ O mira re¬
rum conuersio Isrł quondam
filius: nos canes:  diuersitate
fidĩ: ordo nominũ cõmutatur
e illis postea dicitur. cireuntde¬
derunt me canes multi: et ui¬
dete canes. uidete malos oꝑa¬
rios. uidete concisionẽ. nos au¬
diuimus cũ syrophenissa et
muliere quȩ sanguine flurerat
magna ẽ. fides tua. fiat tibi sic̃
uis: et. filia fides tua te saluã fecit.

Expanded text:
Nota quod ista Chananitis perseNota quod ista Chananitis perseveranter primum filium David, deinde Dominum vocet, et ad extremum adoret ut Deum. At illa dixit: Etiam, Domine. Nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensfiliorum panem non mereri, nec ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum; ut per humilitatem micarum, veniam magnitudinem. O mira rerum conversio! Israel quondam filius, nos canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur! De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte 117 malos operarios, videte concisionem . Nos audivimus cum Syrophoenissa, et muliere quae sanguine fluxerat: Magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. Et: Filia, fides tua te salvam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. passionis et resurrectio¬
nis tempori reseruabat: Et acce¬
dentes discipuli eiꝰ: rogabant
eum dicentes: Dimitte eam. qͥa
clamat post nos: Discipuli illo
nescientes. uel miscdia cõmoti.
nissam appellat: uel importu¬
nitate eius carere cupientes:
quia non ut clementem s ut durũ
medicũ crebriꝰ inclamaret¬
gentes non missus sit. s qđ ad
recipientibꝰ euangeliũ. iusta fie¬
ret ad gentes transmigratio:
Et s uflcanter dixit adoues ꝑ¬
dir domus isrł: ut ex hoc lo
cou im erroneã ouem de alia
para la intelligamus: At illa
uenu t adorabat eum dicens
na in eris chananitidis: ecclȩ
fides. ꝑ tientia. humilitas de¬
monsa tur: Fides: qua credit
sanari posse filiã stiã. Patientia ꝗͣ to¬
ciens contempta. in precibus
ꝑseuerat Humilitas: qua se ñ
canibus s catulis comparat:
Canec aut̃ echinci ꝓpter idola¬
triam dicunt᷑ : qui esui sangui¬
nis dediti & cadaueribꝰ mortuo¬
rum. ferunt᷑ in rabiẽ.

Expanded text:
gentium passionis et resurrectiogentium passionis et resurrectionis tempore reservabat. Et accedentes discipuli ejus, rogabant eum, dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo nescientes vel misericordia commoti, nissam appellat, vel importunitate ejus carere cupientes, quia non ut clementem, sed ut durum medicum crebrius inclamaretgentes non missus sit, sed quod recipientibus Evangelium, justa fieret ad gentes transmigratio ejus. Et significanter dixit: Ad oves perditas domus Israel, ut ex hoc loco etiam unam erroneam ovem de alia parabola intelligamus. At illa venit, et adoravit eum, dicens, na mulieris Chananitidis Ecclesiae fides, patientia et humilitas praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Patientia, qua toties contempta, in precibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Canes autem ethnici propter idololatriam dicuntur, qui esui sanguinis dediti, et cadaveribus mortuorum, feruntur in rabiem.
Abbreviated transcription (Latin):
cribis et phariseis calũpnia¬
toribus derelictis: tranͤgredi¬
tur in partes tyyi et sydonis:
ut tyrios sydoniosq curaret:
Mulier autẽ chananea egredit̃
de finibꝰ pristims: ut clamans
filiȩ impetret salutẽ: Obserus
qđ in quinto decimo loco filia cha¬
raneȩ sanetur: Miserere mei dñe
sili dauid: filia mea male a de¬
momo uexatur: Inde nouit uo¬
cure filiũ dauid. quia egressa iã
fuerat de finibus sius: & errorẽ
tyriorũ ac sydonioꝵ loci acfi¬
dei cõmutatione dimiserat.
ilia mea: male a demonio uexat᷑
Ego filiam eccłiȩ. puto animaᷤᷤ
credentiũ. eẽ: quȩ male a demo¬
no uexabantur: ignorantes cre¬
atorem. & adorantes lapidem:
Qui ñ respondit ei uerbũ: non de
suꝑbia pharuaica: nec de scriba¬
rum suꝑcilio s ne ipsc sententie
suȩ inderetur contrarius. ꝑ qͣ
iusserat. in uiam gentiũ ne
abieritis: & in ciuitates sama¬
ritanorũ ne introieritis: Nole¬
bat enim occasionẽ calũpinato¬
ribus dare: ꝑfectamq salutẽ

Expanded text:
cribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis transgreditur in partes Tyri et Sidonis ut Tyrios Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis clamans, ut filiae impetret sanitatem. Observa quod in quinto decimo loco, filia Chananaea sanatur. Miserere mei, Domine, fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Inde vero novit vocare filium David, quae egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyrorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male daemonio vexatur. Ego filiam Ecclesiae puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio, sed ne ipse sententiae suae videretur contrarius, per quam jusserat: In viam gentium, ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis . Nolebat enim occasionem calumniatoribus dare, perfectamque salutem
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus temptat. & isdem ipse
d̾s ẽ. cui ab angelis ministrat᷑:
Coqnoscamꝰ gͥ ieo naturã nr̃am.
quia nͥ hunc diabolus hominẽ
cerneret. ñ temptaret. Uenere¬
mur in illo diuinitatẽ suã: qͥa
nisi suꝑ omĩa ds̃ existeret. ei
nullo modo angeli ministraren:¬
S quia diebꝰ his lectio congruit:
nã quadraginta dierũ abstinen¬
tiam nr̃i redemptoris audiuimꝰ.
qui quadragesimȩ tempus iu¬
choamus: discutiendũ nob̾ est.
cur hec ipsa abstinentia ꝑ quadra¬
ginta diexũ numerũ custodit᷑.
Loyses enĩ ut legem acciꝑet. sedo
diebus quadraginta ieuinauit:
helyas in deserto quadraginta
diebus abstinuit: ipse auctor
hominũ adhomines ueniens.
in quad ragiita diebꝰ nullii omĩ¬
no eybii sumpsit: Nos qͦq in quã¬
tum possumus: annuo quadra¬
gesime tempore. carnem nr̃am
ꝑ abstinentiã affligere conem᷑:
ur gͦ in abstinentia quadrage¬
naruis numerus custoditur:
rius etenĩ quater ductus. in qua¬

Expanded text:
diabolus tentat, et idem ipse diabolus tentat, et idem ipse Deus est cui ab angelis ministratur. Cognoscamus igitur in eo naturam nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Deus existeret, ei nullo modo angeli ministraren quia diebus his lectio congruit: nam quadraginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim, ut legem acciperet sediebus quadraginta jejunavit. Elias in deserto quadraginta diebus abstinuit. Ipse autem auctor hominum ad homines veniens, in quadraginta diebus nullum omnimodo cibum sumpsit. Nos quoque, in quantum possumus, annuo Quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conemur. Cum ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur, rius etenim quater ductus, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
tatus a diabolo dñs. sacri eloqͥi
p̃cepta respondit: & qui eo uerbo
qđ erat. temptatorẽ suũ mergere
in abyssũ poterat. uirtutẽ suę
potentiȩ ñ ostendit: sola diumȩ
seripture p̾cepta edidit. quati¬
nus suę nob̾ patientię p̾beret ex¬
emplum⁊ ut quotiens a prauis
hominibꝰ aliquid patimur. ad
doctrinã excitemur potiꝰ quam
ad uindictam Pensate quanta ẽ
patientia dĩ: quanta inpatientia
nr̃a: Nos si muiriis. aut aliqua
lesione ꝓuocamur: furore ꝑmo¬
ti. aut quantũ possumꝰ nos met¬
ipsos uleiscimur: aut qđ non
possumus. facere minamur:
Ecce aduerfitatẽ diaboli dñs ꝑtu¬
lit: et nichil ei nͥ mansuetudi¬
nis uerba respondit Portat quẽ
punire poterat: ut hoc in laude
eius altius cresceret. si hostem
suũ ñ extinguendo. s interim
patiendo suparet.
otandũ ẽ. qd subditur: quia rece¬
dente diabolo. angeli ministra¬
hint dño. Ex qua rͦe quid aliud
quam unius ꝑsone utraq nat᷑a
ostenditur: quia et homo ẽ. quẽ

Expanded text:
tatus a diabolo Dominus sacri eloquii praecepta respondit, et qui eo verbo quod erat tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae 1494 non ostendit, sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum, ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem ejus altius cresceret, si hostem suum non exstinguendo, sed interim patiendo superaret. 4. Notandum vero quod subditur, quia, recedente diabolo, angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud quam unius personae utraque natura ostenditur? Quia et homo est quem
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi obtinebit᷑ miscđia di:
& abolito peccatoꝵ reatu. religi¬
ose uenerandũ pascha celebrabit᷑:¬
sp̃alis uite documenta succres
cunt: quamq magnificis ad ꝓposi¬
t̃i seĩtatis ꝓuocamur exemplis.
qđ quadragenis referunt᷑ diebus.
beatus moyses. & dĩ filius ieuinasse:
llud sane ꝑspicite: quia quantum
distat seruus a dño. tantũ necesse
ẽ. eoꝵ distare ieiuniũ: Aloyses enĩ
diat disciplinam: xp̃c ieiunat. ut
gentes: Ieiunat moyses. ut p̃sen¬
tis uite mandata suscipiat: ieiu¬
nat & xp̃c. ut ȩternȩ salutis sacra¬
menta constituat Ieiun auit inoy
ut unũ se ẽẽ. cũ deo. dũ diabolũ
triumphat. ostenderet Moyses
post ieimũ scriptas digito dei
tabulas. populo p̾uaricante con¬
fregit: xp̃c suo ieiumo mansurũ
ꝑ scła euangeliũ consecrauit:. Ed
illud ẽ. autẽ. qđ cũ uterq quadra
Moyses utiq ñ esuriuit: ut in ho¬
mine fragili. oꝑata diuinitas ꝓ

Expanded text:
dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitscunt, quamquam magnificis ad propositum sanctitatis provocamur exemplis, quod quadragenis referuntur diebus beatus Moyses, et Dei Filius jejunasse. Illud sane perspicite, quia quantum distat servus a domino, tantum necesse est eorum distare jejunium. Moyses enim diat disciplinam: Christus jejunat, ut gentes. Jejunat Moyses ut praesentis vitae mandata suscipiat; jejunat et Christus ut aeternae salutis sacramut unum se esse cum Deo, dum diabolum triumphat, ostenderet. Moyses post jejunium scriptas digito Dei tabulas, populo praevaricante confregit; Christus suo jejunio mansurum per saecula Evangelium conservavit. Quid illud est autem, quod cum uterque quaMoyses utique non esurivit, ut in homine fragili operata divinitas 134
Abbreviated transcription (Latin):
ipsĩ saturabunt᷑ Delicis gͥ nr̃e.
sint oꝑa piecatis: & sũis cibis qͥ
nos ad ecernitatẽ nutriant. i¬
pleamur: Letemur in refectionibꝰ
pauꝑũ: quos impendia nr̃a sati¬
auerint: Iocundemur in uestrai
eoꝵ: quoꝵ nuditatẽ indum̃tis
necessariis texerimus:
entiant humanitatẽ nr̃am.
egritudines decumbentium:
imbecillitates debiliũ.: labores
exulũ. destitutio pupilloꝵ: et
desolatarum lamenta uiduarĩ.
in qͥb iuuandi nemo est qͥ non aliqͥm
possit exequi beniuolentiȩ porti¬
onẽ: Nulli enĩ paruus ẽ. census.
mpendia diuitũ: & minora me¬
diocrũ: s ñ discrepat fructus oꝑ¬
si repellatur lasciuia. si ab dicetur
ebrietas. & carnalis concupiscen¬
tia castitatis legibꝰ edometur: si odia
transeant in dilectionẽ: si inimici¬
tiȩ conuertantur in pacẽ: si tran¬
quillitas extinguat iram: si man¬
mitior: & istoꝵ sit disciplina de¬
uotior. Hac igitur obseruantia

Expanded text:
ipsi saturabuntur . Delicipsi saturabuntur . Delicsint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NUmpendia sunt divitum, et minora mediocrum; sed non discrepat fructus operiantur; si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si manmitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ cũ uoluit in conunuo iiptia¬
rum. aquã mutauit in uem̃: s
hoc magis salutiferis dispensatio¬
nibꝰ congruebat. ut nequissimi
eniq fugato diabolo. & omnibus
accesserunt ad dñm angeli: & mi¬
nistrabant ei Confundant᷑ gͥ filii¬
diaboli atq discipuli. qͥ repleti in¬
spiratione iuꝑea. simplices quosq
decipiunt. negantes in xp̃o utrãq
ueram ẽẽ. naturam: dũ aut dĩta¬
tem homine. aut hominẽ dĩta¬
te despoliant: cũ umꝰ temporis
gemino documento. utraq falsi¬
tas sit ꝑempta: quia & ꝑ famem
corporis ꝑfecta humanitas. et
ꝑ famulantes angelos demonstra
pane uiuit homo s in omĩ uerbo
dĩ: ꝓmpta deuotione. & alacri
fide suscipiamꝰ sollempne ieium
um. ñ sterili inedia quã plerunq
& inbecillitas corporis & auaritiȩ
morbꝰ indicit. ẜ in larga beniuo¬
lentia celebrandũ: ut simus de illis.
de quibꝰ ueritas dicit Beati qui
esuriunt & sitiunt iusticiã: qͣm

Expanded text:
sicut, cum voluit, in convivio nuptiasicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi Denique fugato diabolo, et in omnibus accesserunt ad Dominum angeli, et ministrabant ei; diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstratpane vivit homo, sed in omni verbompta devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam