comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auditis a ñ audiẽr Istigͦ merito esratȩi & debaehleẽ uidi exortimemorant᷑ :
quȩ pane glesti ficiaa ꝑ p̃dicationẽ eagl̃ii fruct coligebant credentiũ¬
Q recepitg̃ discpulissuis incugło : ut curbus ꝓsiresicerent dics es uos ditillis
manducare. Etitẽ Cuncesinqͥt p̃dicate eugł̃m regni Etiterũ Ego art
eleguios demundo: uteatis a fructũ afferatis & frucł ur̃ maneat Ingressiq
reqonẽ moabitidẽ morabant̃ibi: &mortuũ: clime lech marit᷑ noemi Or¬
dĩatsg̃ abipsochñõ doctorib & ad salutẽ hominũ destoratis qͥiiudea pͥmet
scđ̃m pceptũ dñi oues quȩperierint domisrł reqͥrere certabant subutnue
dehomine ꝓ hiꝰ minib. as cendit incelũ & sedit ad dexterã di. remansitꝙ

Expanded text:
auditis, et non audierunt . Isti ergo merito Ephrathei et de Bethleem Juda exorti memorantur, quia pane coelesti satiati per praedicationem Evangelii fructus colligebant credentiuo Dominus discipulis suis in Evangelio, ut turbas ipsi reficerent, dicens eis: Vos date illis manducare . Et item: Euntes, inquit, praedicate Evangelium regni . Et item: Ego, ait, elegi vos de mundo, ut eatis, et fructum deferatis, et fructus vester maneat . Ingressisque regionem Moabitidem, morabantur ibi; et mortuus est Elimelech maritus Noemi. Ordinatis ergo ab ipso Doceptum Domini, oves quae perierant domus Israel, requirere certabant, subito pde homine pro hominibus, ascendit in coelum, et sedit in dextera Dei, remansitque
Abbreviated transcription (Latin):
mundigauda ñ amat sed futurã głamquȩrit incęlis. Unde &incanti cosponsa
dic̃ Nigrasũ sedsor mosa filia hierb̃n. sic̃ tabnaculũcedar sic̃ pelissalomonis
Nolite nie c̃siderare qđ suscasi qͥa decolorauit mesoł: Filu matris meȩ pugna¬
uer̃ c̃trame Siaũt̃ ad srna. gogã referre uolueris pͣdicta uerba noemi:
inuenit̃ agnouisse calamitatẽ suã. quã p̾ aduontũ xp̃i meritoꝑuersitatis
suc ꝑpessa ÷ atq ab hoc rifugit se pulcherrimã uocan. quia tẽpordꝓ speri¬
peregrnationi suȩ acreuersa ÷ in biaehlcẽ : qđ ordia pͥmũ mecaebant᷑. Reduc
quippe noemi deperegrinationc sua ad popł iniuũ acurbẽ bahleẽ qñdolex
dedectrina populeꝵ narrationis suç ordinẽ admisteriũ c̃uertit incarnationis
xp̃i uteã audtorib sius exponat atq cõm̃d&: & hoc intẽpore messis ordeariȩ
Quid eñi niessus ordeana expͥmit. nͥcẽ p̃ dominicȩ passionis quȩ m̃se nouoꝵhoc ÷

Expanded text:
mundi gaudia non amat, sed futuram gloriam quaerit in coelis. Unde in Cantico calis Salomonis. Nolite me considerare, quod fusca sum, quia decoloravit me sol. Filii matris meae pugnaverunt contra me . Si autem ad synagogam referre volueris praedicta verba Noemi, invenitur agnovisse calamitatem suam, quam post adventum Christi merito perversitatis suae perpessa est; atque ob hoc refugit se pulcherrimam vocari, quia tempora prosperiperegrinationis suae, ac reversa est in Bethleem, quando hordea primum metebantur. Rediit quippe Noemi de peregrinatione sua ad populum suum ac urbem Bethleem, quando lex de doctrina populorum narrationis suae ordinem ad mysterium convertit incarnationis Christi, ut eam auditoribus suis exponat atque commendet, et hoc in tempore messis hordeariae. Quid enim messis hordearia exprimit, nisi tempus Dominicae p
Abbreviated transcription (Latin):
te. rdichis̃ ad ẽpli in p̃senti uitadegontiũ Itẽ ager disciplinã studu celestis
significare potest: Nesus intelligentiã spĩtalẽ. messores pͣdicitoresscos. Spi¬
ce remanentes. sententias scaꝗ scrituraꝵ quȩ multis ꝑmisteriũ occultatis.
quasi planiores remanere uident᷑ ad exertitiũ meditantiũ Plebsgͤgentiũ
in hant̃ ȩ celȩ si asticã discipliiã appetit: ut admeditatioẽ diune logis & ad
sotietatẽ scõꝵ amittat᷑. ut siue spiritalib docum̃tis siue scõꝵ exc̃plis
reficiat. neforte uacua uirtuab esuric̃anime ꝑpetuã sentiat. sedali¬

Expanded text:
 coelestis significare potest; messis intelligentiam spiritalem; messores praedicatores sanctos; spicae remanentes sententias sanctarum Scripturarum, quae multis per mysterium occultatis quasi planiores remanere videntur ad exercitium meditantium. Plebs ergo gentium inhianter ecclesiasticam disciplinam appetit, ut ad meditationem divinae legis, et ad societatem sanctorum admittatur, ut sive spiritalibus documentis, sive sanctorum exemplis reficiatur: ne forte vacua virtutibus esuriem anima perpetuam sentiat, sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ meãdoc̃ cũds̃ loqueret᷑. An& in hoc ipso qđ mangl̃i psentia dm̃ cog¬
nouerat minuȩ itaꝑ turbatꝰ : ut mortẽ timeret. qđ aut illuxorsuares¬
pondit siuellet dñs mora ficarenos ñ accepiss& demanunt̃a he&lacaustoma&
sacrisiciũ nec in luminass& nos adom̃. hȩc sed nec audita ficiss& nob hȩc
utrũ ipsũ angłm credider actepise sicrisicuĩ qͥa under̃ cũ maltaris flama
steasse anꝑhoc incellexer accepissednm. qͥa hoc fec̃ angłsi tostenderaandn
Qđ libea aũt hoꝵ sit: iã tñ angłs ixerat. siaũt facis holo caustũ. dño of¬
significasse intellegendus ÷ illũ magnic̃silu angłm in formaseruihoe :
in homine quẽ suscepturꝰ erat ñ acepturũ sa crisiciũ sy ipsus acrisiciũ fu¬
es turũ uidr̃ qđ adiusionẽ angłi uir sit timidas & mulier audax nͥ qđ
nob quotiens celestia demonsirant᷑. Sp̃s qͥdẽ piuore scc̃aait : si cam̃spes
p̃ sumit᷑: Inde nã ꝓspes ad maiora audiendiẜerigit. undeturbat sps qͥa¬

Expanded text:
 in hoc ipso, quod in angeli praesentia deum cognouerat Manoe, ita perturbatus est, ut mortem timeret? quod autem illi uxor sua respondit: si uellet dominus mortificare nos, non accepisset de manu nostra holocaustoma et sacrificium nec inluminasset nos omnia haec, sed nec audita fecisset nobis haec, utrum ipsum angelum crediderunt accepisse sacrificium, quia uiderunt eum in altaris flamma stlibet autem horum sit, jam tamen angelus dixerat: Si autem facis holocaustum, Domino ofsignificasse intelligendus est illum magni consilii Angelum in forma servi, hoc est, in homine quem suscepturus erat, non accepturum sacrificium, sed ipsum sacrificium futurum. Quid est quod ad visionem angeli vir sit timidus, et mulier audax? nisi quod nobis quoties coelestia demonstrantur, spiritus quidem pavore se concutit; se tamen spes praesumit. Inde namque spes ad majora audenda se erigit, unde turbatur
Abbreviated transcription (Latin):
plebiudcoꝵ c̃sticutã et̃. Quã adse dedinare iussit qͥa adsue dispensationis mis¬
terũ testisicandũ eã indmauit. Alit̃ Uidt ꝓpinquui p̾tenit. cũ pcursoris
sui aduentũ qũc more uite humanȩ ꝓperare c̃spex ad officiũ pconismise¬
ricordit̃ c̃uerat. uocans cũ nõe suo qñ doilli uiddicet ꝑgabridis archunae¬
li relationẽ nom̃ qđ ioħs uocaret pordinauit Iollens aut boor decẽures

Expanded text:
quia ad suae dispensationis mysterium testificandum eam inclinavit. Aliter: Vidit propinquum praeterire, cum praecursoris sui adventum, quem more vitae humanae properare conspexit, ad officium praeconis misericorditer convertit, vocans eum nomine suo, quando illi videlicet per Gabrielis archangeli relationem, nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
Nportã & seditibi Quid ÷. boor nr̃m ascendere ad partã nisi ⁊ p̃m
adeffectũ ꝑducere ꝓphetiã que de eius in carnatione c̃scripta est :
ibi sedelut: quia murgis aluo unde hominibra pparere posse
carnẽ sumebat Dehac quippe porta.iez echel dudũ scrpserat itadicens
Uconuertimne adiuiã porte scũarii ex terioris querespiciebat adorientẽ : &erat

Expanded text:
Booz nostrum ascendere ad portam nisi Christum ad effectum perducere prophetiam, quae de ejus incarnatione conscripta est? Ibi sedebat, quia in virginis alvo, unde hominibus apparere posset, carnem sumebat; de hac quippe porta Ezechiel dudum scripserat, ita dicens: Et converti me ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat ad orientem; et erat
Abbreviated transcription (Latin):
mine. ipse aũt sciebat quides in homine Lauaregͥ &unguere & induere
cultiorib uestim̃tis: ac descende mareã. Lauare ait. hoc ÷ munda tema ip¬
sã a qua bapas matis seupenitentiȩ lagrimas & unguert oleo cresmatis seuspi¬
ritali unctione sp̃s scĩ Induere cultiorib uestim̃tis: hoc ÷ ornam̃t&ꝰ om̃i¬
ũ uir cutũ tem& ipsã pͣpara acdescende inareã. illuc iraꝙ p̃para ubi cog¬
noscis siliũ dĩ c̃uersari int̾ra & humanũ genꝰ ad suãsidẽ & gram c̃uocare
Seqͥt̃ Nonte uideat homo donec es̃ potũ ꝓsimerit Iuid̃ qđ ea uideri ꝓ

Expanded text:
induere cultioribus vestimentis, ac descende in aream. Lavare, ait, hoc est, munda temetipsam aqua baptismatis, seu poenitentiae lacrymis, et ungere oleo chrismatis, seu spiritali unctione Spiritus sancti. Induere cultioribus vestimentis, hoc est, ornamento omnium virtutum temetipsam praepara; ac descende in aream: illuc utique propera, ubi cognoscis Filium Dei conversari in terra, et humanum genus ad suam fidem et gratiam convocare. Sequitur: Non te videat h
Abbreviated transcription (Latin):
inuellere tãqũã inuelamine: sedinaꝑto celestẽ grãm illo pͥore papło
uelut abeidẽ gr̃ȩ rore alienato attꝓsiccato Nec tam̃ frustra int᷑ sideles
&operantes iustitiã ꝓpt̃ bonã fidelẽq uitã inquacũ credendũ ÷ eẽ defime

Expanded text:
in uellere tamquam in uelamine sed in aperto caelestem gratiam illo priore populo in uellere tamquam in uelamine sed in aperto caelestem gratiam illo priore populo uelut ab eiusdem gratiae rore alienato atque siccato. nec tamen frustra inter fideles et operantes iustitiam propter bonam fidelemque uitam, in qua eum credendum est e
Abbreviated transcription (Latin):
candalũ ñ plũ laudare ñ possĩm. uerũ etiã qa scriptura inncaꝑtis¬
sime iudicauit rȩꝓbare minime dubitam̃. nec tam̃ ex hoc illa fit
iniuria spũĩ dh̃i: quicũ c̃fortauit ut hostes poplieꝰ tanta facilita¬
de supereret E urg̃ nit eos cõmenorat᷑ quipidẽ uicer̃ regui
operantes iustitiã. nͥqͥu scã scriptura quoꝵ fidẽ atq iustitiũ ueracĩ liu
dat: ñ hinc impedit̾ eoretiã petcata siqua nouit & oportere iudicat. no¬
tare ueracit᷑: Nã & ineo qđ idẽ gedeon signũ petens sic̃ ipse locutꝰ ÷ tẽp¬
tauit inuellere: nescio utrũ ñ fuit transgress p̃ceptũ quo scriptũ ÷ ñ
tẽp̃tabis dñidm̃ tuut uerũtam̃ etiã inei tẽptatione dis qđ pnuntiare
uolebit oftendit. inc̃ pluto scilicet uellere & area tota arcũ quaꝓ sicca.
sigurare pͥmũ popłoi srł ubierant sc̃i cugr̃e celesti. tãꝙ pluuia spĩtali.
& p̃eu c̃pluta sicco uellere figurare ȩccłon toto orbe diffusa habente ñ

Expanded text:
s, uerum etiam, quia scriptura hinc apertissime iudicauit, reprobare minime dubitamus; nec tamen ex hoc ulla fit iniuria spiritui domini, qui eum confortauit, ut hostes populi eius tanta facilitate superaret. cur ergo inter eos commemoratur, qui per fidem uicerunt regna operantes iustitdat, non hinc impeditur eorum etiam peccata, si qua novit, et oportere judicat notare veraciter? Nam et in eo quod idem Gedeon signum petens, sicut ipse locutus est, tentavit in vellere , nescio utrum non fuerit transgressus praeceptum quo scriptum est: Non tentabis dominum deum tuum; uerum tamen etiam in eius tentatione dominus quod praenuntiare uolebat ostendit: in conpluto scilicet uellere et area tota circumquaque sicca figurare primum populum Israhel, ubi erant sancti cum gratia caelesti, tamquam pluuia area sicco uellere figurare ecclesiam toto orbo diffusam. habentem non
Abbreviated transcription (Latin):
dacus÷ ꝑmorsen & ꝓp ior eratꝰ cẽpore quagra Dormunt itaqad
pedes eiꝰ usq ad noctis abscessũ. surrexq ante qua hominesse cognoscerent
mutuo Bormuit ruth spiritalis ad pedes xpͥi: cũinspe incarnationis
eiꝰ. unde sib certũ salucẽ credebat ẽẽ uenturã: quasi reqͥesçens pacient̃
eũ expectibat. & hocusꝙ adnocis aiscessũ: salic& uisq ad tenebrarũ
infidelitatis remotũ Surrex̃ antequã homines semutuo cogios¬
terent: quia anceqũa carnales uudei ꝑdoctrinã legis inbuci÷ nati¬
re suȩ iura beneto noscerent ȩcła degentib conaocita de merae
somno se excutiens diluculonascentis sidei surrex̃ atq ad xp̃i graomue
A nire ꝓperauit. Etdix boorꝰ Caue neqͥs nouent qđ hac ueneris luo

Expanded text:
t tempore quam gratia. Dormivit itaque ad pedes ejus usque ad noctis abscessum; surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo. Dormivit Ruth spiritalis ad pedes Christi, cum in spe incarnationis ejus, unde sibi certam salutem credebat esse venturam, quasi requiescens, patienter eum exspectabat: et hoc usque ad noctis abscessum, scilicet usque ad tenebrarum infidelitatis remotum. Surrexit antequam homines se mutuo agnoscerent; quia antequam carnales Judaei, per doctrinam legis imbuti, naturae suae jura bene cognoscerent, Ecclesia de gentibus convocata, de inertiae somno se excutiens, diluculo nascentis fidei surrexit, atque ad Christi gratiam venire properavit. Et dixit Booz: Cave, ne quis noverit, quod huc veneris. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑: inhis enĩñ xp̃s s illi figurant̃ qͥ solotantũ neccła xp̃i nõe gloriant
&malis actibiugit̃ implicant᷑ Uirenĩ in nob̵ sens ritionalis intellegit᷑ caro
dictũ ÷ Qđsi aliqñdo ide homo agendopenitentiã redeat. illiuꝰ coma reducit᷑
id ÷ gr̃a refloresaente reparat᷑ adur tatẽ. Deinde cupiditatis acluxuriç subuersis
colunis uictores hostes deieẽ. & reparito certiminc insine fortissime deomib qri¬
umphabit Egressis itaq oms filiusrł a pirit̃ c̃gregatiquasi iur unded mnusꝙber

Expanded text:
ne gloriantur, et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim in nobis sensus rationalis intelligitur, caro dictum est. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, ille velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente reparatur ad virtutem; deinde, cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes dejicit, et reparato certamine in finem fortissime de omnibus triump
Abbreviated transcription (Latin):
quo duce solus. nc̃ alienigenaꝵ fugabat popłos ñc̃ leonẽ morsu iniuola¬
bilis. fortitudine in superabilis. discrptũ manib diuidebat Utinãtã caat᷑
ad seruandã gram̃. quãfortis ad s̃uperanda bestiũ &for tasse hoc ñ polũ uirtu¬
tis miraculũ : si etiã sapientiȩ mrsterur ꝓpheti̧ oraculũ suit Neqeñi oti¬
osũ uidet: qđ cũc ender& adm̃steriũ nuptar. Ieorugiensoctarritei. quẽ¬
manib ille discerpsit: incuꝰ corpore conubio potiturꝰ aptato. c̃gregationẽ
apũ repperit. & mel sustulit deoreeiꝰ qͥa patriedendũ tribuit & matri
exuut ȩsca. & depotinte e xuit dulce Deniq eousq mistica ut gribidieb

Expanded text:
quo duce, solus nunc alienigenarum fugabat populos, nunc leonem morsu inviolabilis, fortitudine insuperabilis, discerptum manibus dividebat . Utinam tam cautus ad servandam gratiam, quam fortis ad superandam bestiam! 6. Et fortasse hoc non solum virtutis miraculum, sed etiam sapientiae mysterium, prophetiae oraculum fuit. Neque enim otiosumanibus ille discerpsit; in cujus corpore connubio potiturus optato, congregationem apum reperit, et mel sustulit de ore ejus, quod patri edendum tribuit et matri. exivit esca, et de potente exivit dulce. Denique eo usque mystica, ut tribus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
cientiã : quã erudiunt sacram̃tab aptis matis. de qͥbdã stimulis i racun¬
sã sonqͥ su ne s intextos neruis qͥ nonas restes sic̃ mollia fila dissoluit ille¬
abillo sason qͥredit allo philoꝵ indutꝰ exuuus. inmulieris genib uirtutis
suȩ degener cligat̃ & captus iniusto crine tondet : Lincũncgͥ mom̃ticris¬
nes habuere capitis. ut manentib his urtꝰ inuicta durar&. consoaũt ca¬
pite forcitudo om̃is subiecta s olueret̃. ñ ita ut tantã uĩ corporaliũ ca¬
pilloꝵ putem sunt qͥdã crines religionis &efidei: crinesna tarei in lege
ꝑfecti in parsimonia & abstinentia c̃secrati: Quibiilla intypo ecđȩ quȩdm̃
sibilis capitis. & intellegibilescapillos qͦsdã ẽẽ significans ait Snarapillicapi
tisur̃i adonumeratis. spi taliũ uidelic& signisicans factuurtutũ Neq eñi
decapillis nr̃is cura ÷ dõ qua quã & illud ñ absurdũ sit ȩstimari. qax maies¬

Expanded text:
patientiam, quam erudiunt sacramenta baptismatis, de quibusdam stimulis iracun Illene ergo Samson, qui funes intextos nervis, qui novas restes sicut mollia fila dissolvit? Illab illo Samsone, qui rediit Allophylorum indutus exuvias, isuae degener colligatus et captus in justo crine tondetur. Tantumne ergo momenti crines habuere capitis, ut manentibus his, virtus invicta duraret: tonso autem capite fortitudo omnis viri subito solveretur? Non ita est, ut tantam vim corporalium capillorum putem. Sunt quidam crines religionis et fidei, crines Nazaraei in lege perfecti, in parcimonia et abstinentia consecrati, quibus illa in typo Ecclesia, qua noster visibilis capitis et intelligibiles capillos quosdam esse significans ait: Sed et capilli capis numerati sunt , spiritalium videlicet significans facta virtutum; neque enim de capillis nostris cura est Deo: quanquam et illud non absonum sit existimari, quia pro majes
Abbreviated transcription (Latin):
eũmn holo caustom i Iue lib& in hoclat eogitauerit uepthe scłmagitationẽ in¬
manã: ñiudet᷑ unicã filiã agitassi. alioqͥn ñ diceret cũillã cerneret octurrisse
Icumc siliami inpedistime: in ofłindiculũ factaes i noculismeis impedis teniũtabe¬
Sedquẽ potiut cogitare pͥmit octurrentẽ qͥ filios liosñ habebat Anc̃iug̃ cocta¬
uit &ut hogierit ds̃ nolius & ut ñ relinqueret᷑ inpumtũ. neqͥs demcepsid au¬

Expanded text:
ibet in hoc loco cogitaverit, Jephte secundum cogitationem humanam, non videtur unicam filiam cogitasse; alioqui non diceret, cum illam cernat occurrisse: Heu me! filia mea, impedisti me, in offendiculum facta es in oculis meis. Impedisti esed quem potuit cogitare primitus occurrentem, qui filios alios non habebat? an coniugem cogitauit? et ut hoc fieret deus noluit et ut non relinqueret inpunitum, ne quis deinceps id au
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uersis Hicũ multo ampliũ elucat significatio futuraꝵ qđ ñipsi ꝓrsus
siuc in posteris suis. longahodia trahenti atq seriuanti: tandẽq c̃uerso.
adte Tã quã dicerent iudei c̃uersi ad xp̃m Iuncuenimꝰ ut ꝑsequerem
modo uemimꝰ ut sequam̃ Afitent᷑ etiã aduers innmeos̃ eũ futirũ sibi capis
Aespondet ille sicoꝵ uicerit immicos qderit eis in pncipe. Qd edeon noli¬
Coeper̃ auit habere suulẽ & demceps aliossucressores qͥi libris regno-
legunt̃. Nãindenteronomio cũeis p̾cipit̾ qualẽ debtant habereregẽ
si hoceis placuerit: m̃ibire sedpͥnceps appellat᷑ Sed qdiste iepthĩ illiã

Expanded text:
c uero multo amplius elucet significatio futurorum, quod non ipsisiue in posteris suis longa odia trahenti atque seruanti tandemque conuerso ienimus ut persequeremur; modo venimus ut sequamur. Profitentur etiam adversus inimicos eum futurum sibi caput. Respondet ille, si eorum vicerit inimicos, quod erit eis in principem; quod Gedeon noluCoeperunt autem habere Saulem, et deinceps alios successores ejus, qui in libris Regnorum leguntur. Nam in Deuteronomio cum eis praecipitur qualem debeant habere regem, si hoc eis placuerit, non ibi rex sed princeps appellatur . Sed quia iste Jephte illum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus capitis. qr suꝑbiã quȩ caputtocius peccatiest. In itium¬
enĩ om̃is peccati suꝑbia. ꝑhumilitatẽ passionis xp̃i in cordib
humanis inter emit Int̃pedes eiꝰ ruit defecit & mortuus est.
ante pedes illius uoluebat᷑ & iacebat exanimis & miserabilis
Prędo nefandus int̾ pedes mulieris ruere &iacere ac mortuus
mortis dominatione uincendo dampnat atq: c̃culcat Vnde
ingenesi dñs demuliere adserpentẽ ait. Ipsacter& capintuũ
& tuinsi diaberis calcaneo ei Hinc & saluator ineuangelio dis¬
cipulis ait Eccedo uob poteftatẽ calcandi suꝑ serpentes &scor

Expanded text:
tempus capitis: qtempus capitis: qius peccati est , per humilitatem passionis Christi in cordibus humanis interemit. Inter pedes ejus ruit, defecit et mortuus est; ante pedes illius volvebatur et jacebat exanimis et miserabilis. Praedo nefandus inter pedes mulieris ruere ac jacere, et mortuus mortis dominationem vincendo damnat atque conculcat. Unde in Genesi Dominus de muliere ad serpentem ait: Ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . Hinc et Salvator in Evangelio discip
Abbreviated transcription (Latin):
meccła catholica quȩ est puniuersũ orbe diffusa. Ibndciã
fides gentiũ laudat᷑ p̃dicat᷑ atq ubiq disfamat᷑¬
N quam petenti lac dabit. cũ diabolo inmbris suis luxuns
&libidine atq auariti& aestuanti. moralitatis simplicta¬
ad fabroꝵ malleos Quid psinistrã manũ. Nisiexterioris homi¬
nis actus : & qͥd ꝑdextrã nisi interioris studiũ ex pͥmit᷑:
Manũ gͦ sinistrã misit iael nr̃a ad conclauũ cũ ad similitudinẽ
crucis xp̃i carnalia inse abstinendo mortificauit desideria
Et dextra ad fabroꝵ malleos. cũ intentionẽ animisui adme¬
acmilitib xp̃i ad dimicandũ ẽtrahostes spitales tradunt
Bene gͦ dictũ ÷. qd iael ambis manib: inclauo & malleis occupatis
inimicũ populi sui ꝑcusserit. qc p̃dicandolegẽ di acbona ex¬
empla uirtutũ ostendendo hoste sȩuissimũ Necauit. Percus¬
sit sysarã quęrens incapite uulneris locũ. & tẽpus ualide
ꝑforans Elauo gͦ eũ siue palocũ malleo int̃ fecit ꝑforans

Expanded text:
quae est per universum orbem diffusa, ibi etiam fides gentium laudatur, praedicatur, atque ubique diffamatur. Aquam petenti lac dedit, cum diabolo in membris suis luxuria et libidine atque avaritia aestuanti mortalitatis simpliciet dextram ad fabrorum malleos. Quid per sinistram manum, nisi exterioris hominis actus, et quid per dexteram, nisi interioris studium exprimitur? Manum ergo sinistram misit Jael nostra ad clavum, cum ad similitudinem crucis Christi carnalia in se abstinendo mortificavit desideria; et dexteram ad fabrorum malleos, cum intentionem animi sui ad meac militibus Christi ad dimicandum contra hostes spiritales tradunt. Bene ergo dictum est, quod Jael ambabus manibus in clavo et malleis occupata, inimicum populi sui percusserit, quia praedicando legem Dei, ac bona exempla virtutum ostendendo, hostem saevissimum necavit. Percussitque Sisaram, quaerens in capite vulneris locum, et tempus valide perforans. Clavo ergo cum sive palo cum malleo interfecit, perforans
Abbreviated transcription (Latin):
a filus ammon. Sed nũ quid ñ exeadẽ gente isrł illi natierint suc̃ dotes& scri¬
uelitti ñ legitimũ filiũ ꝑsetuti expuler̃ p̃ meo similitudo adumbrata: qđi fti
ut drx uelum legis obseruatores. eũ qͥc̃ tra pcepta legis facere uidebit. tãquã
legitime ñ legitomo iure fibi uisis uisis eicisse Seđ̃m hoc em̃ plebs illadicta :
fornicari: qđ legis p̃ceptañ seruans tãquã uiroñe xbbat fidẽ. lic aut̃ scrip¬

Expanded text:
a filiis Ammon. Sed nunquid non ex eadem gente Isra filiis Ammon. Sed nunquid non ex eadem gente Isrveluti non legitimum filium persecuti expulerunt? Sed in eo similitudo adumbrata est, quod isti, ut dixi, veluti legis observatores cum qui contra praecepta legis facere videbatur tanquam legitimi non legitimum vere sibi visi sunt ejecisse. Secundum hoc enim plebs illa dicta est fornicari, quod legis praecepta non servans tanquam viro non exhibeat fidem. Sic autem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
depat̃ na domo expuler̃ obiciente seiqđdẽẽt filiũ fornicariȩ : tã quã ipsi
essent deux ore legitama naiti hoc eaã eger̃ aduers dm̃m pͥncipessaẽ¬
dotũ &scribe & phairiei: qͥ delegis obseruatione gloriari uidebant᷑
tã quã ille solueret legẽ. Nideo ueluti ñ eĩt legitim̃ filiũ. & qrm̃ desca
quidẽ uirgine corpꝰ adsũpserat. qđ ̃delibnotũ ÷ : tam̃ ei mat̃ qnͣ¬
tũ adgentẽ ꝑtinet etiã illauidaica synagoga dicipotest. Reuoluit
qͥuoluerit ꝓpheticos libros. & iudeat quotiens & qntauerbi seueri¬
tate ato indgnatione dñi illagens uelut inpadica muliei desus fornicat¬
onib arguat᷑ Unde ÷ etiã illud in hoc libro retentissimã uł cũ p̃ ephodid̃
fec̃ gedeon: om̃is srł lagit᷑ fornicait᷑. uł qd habier̃ p̾deos gentiũ quib erint
circũdati: unde illis diuinaira cõmota÷ : ut ꝑ annas decẽ & octoc̃ tererent

Expanded text:
de paterna domo expulerunt obicientes ei quod esset filius fornicariae, tamquam ipsi de paterna domo expulerunt obicientes ei quod esset filius fornicariae, tamquam ipsi essent de uxore legitima nati. hoc etiam egerunt aduersus dominum principes sacerdotum et scribae et pharisaei, qui de legis obseruatione gloriari uidebantur. tamquam ille solueret legem et ideo ueluti non esset legitimus filius. et quaidem uirgine corpus adsumpserat, quod fidelibus notum est, tamen eius mater, quantum ad gentem pertinet, etiam illa iudaica synagoga dici potest. reuoluat qui uoluerit propheticos libros et uideat quotiens et quanta uerbi seueritate atque indignatione domini illa gens uelut inpudica mulier de suis fornicationibus arguatur. unde est etiam illud in hoc libro recentissimum, uel cum post ephud quod fecit Gedeon omnis Israhel legitur fornicatus uel quod abierunt podati. Unde illis divina ira commota est, ut per annos decem et octo contererentur
Abbreviated transcription (Latin):
sueri uoluntatẽ etiã ñ ꝑhibentis intellectã facere potiũ quã c̃ tẽp̃nere
stacuens qua quã & hic meritoquȩ ripotest utrũ ueriũ intellegit᷑ hoc
am̃ nolle fieri & in eopotiũ dõ siñfier& oboediret᷑: qm̃ hoc senolle &
in abrahe filio & in legitima ꝓ hibitione monstrauerat. Uerũ tam̃ siꝓp¬
ret᷑: magis gͦ incellex̃ meo qđ illi filiaoccurrit
ulto¬
recipi: qđ ñ se ipsa uoueret immolandã. seduoto & uoluntati ñ resister&
pitris aedi fuerat setutaiuditũ Morseni sic̃ nec sibi a quoqua sponte nec
quocũq tẽporis obe undi ÷ Necqͥs quã qͥeã ꝑpeti detractat ut omi no
euitet᷑. sedtantũ mͦ utdifferat᷑ laborat Nunciã qͥd sp̃s dñi siue ꝑnes
cientẽ iepthe. siue ꝑscientẽ. suie ꝑei in prudentiã. siue ꝑobȩdientiã. siue
ꝑorfensionẽ siueꝑsidẽ in hac re gesta pͣsigurauit. qͣncũ ds̃ adiuuat reqͥra¬
m. breuit̃q pindamꝰ Admonet enĩ nos & argu& qͦdã mͦ iste scã scriptu¬

Expanded text:
s voluntatem etiam non prohibentis intellectam facere potius quam contemnere statuens. Quanquam et hic merito quaeri potest, utrum verius intelligant hoc Dominum nolle fieri, et in eo potius Deo, si non fieret, obediretur, quoniam hoc se nolle et in Abrahae filio et in legitima prohibitione monstraverat. Verumtamen si pretur. Magis ergo intellexit in eo quod sibi filia occurrit, ultorecipi, quod non seipsam voverat immolandam, sed voto et voluntati non restiterat patris, et Dei fuerat secuta judicium. Mors enim sicut nec sibi a quoquam nec quocunque tempore subeunda est. Nec quisquis eam perpeti detractat, ut omnino evitetur, sed tantummodo ut differatur laborat. Nunc jam quid Spiritusem Iephte siue per scientem siue per eius inprudentiam siue per oboedientiam siue per offensionem siue per fidem in hac re gesta praefigurauerit. quantum deus adiuuat, requiramus breuiterque pandamus. admonet enim nos et urget quodam modo iste sanctarum scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑscientes & ꝑnescientes qđ a gendũ nouit &statuit: qͥ etiã ꝑ caiplim
acerrimũ dñu ꝑsecutorẽ. nescientẽ quid drocerit in signẽ ꝓtulit ꝓphetiã
tiare uentura. ut iudicigedeon tẽp̃tare uolentidm & ñ credenti qđo
suerat ꝑmanũ eĩ desalute popłua locut᷑. Hoc potissimũ deuellere pͥa
cõpluto p̾modũ suco & dearea pͥmũ sicca pͥearigata ueniret imñtẽ:¬

Expanded text:
ntes, quod agendum nouit et statuit: qui etiam per Caiphan, acerrimum domini persecutorem, nescientem quid dixerit insignem protulit prophetiam, ans praenuntiare uentura, ut iudici Gedeon tentare uolenti dominum et non credenti quod ei fuerat per manum eius de salute populi iam locutus, hoc potissimum de uellere prius conpluto, postmodum sicco et de area primum sicca, postea rigata ueniret in me
Abbreviated transcription (Latin):
tioni & c̃sideratiomi ñ ob sestimꝰ. secdlia quȩstior deanimno uouen¬
tis alia depiudenti adi quilicũ q animoei optone utentis Iua obrẽ fisps
dñi qͥfactus÷ suꝑiepthe ut hoc uoueret om̃inop̃cepit: qđ qͥdẽ scriptura
ñaperuit. tam̃ si hoc ille p̾cepit cuiꝰ ñ licet iussa õcẽpnere : ñ solũ insipi¬
entia cul pinda ñ÷ uerũ etiã laudanda obȩdientia ÷ Hoc enĩ etiãsise
homo ipse interimat qđ utiq humanauoluntate atq c̃silio facere nefas :
ꝓfecto intellegendũ ÷ oboedient̃ fieripotiũ quã sceleste. sidiuinitꝰ iussũ :
Deqͣ questione satis in pͥmo libro deciuitatedidis putacumus. Siaũt iep¬
the humanũ setut᷑ errorẽ. humanũ s acrifsiciũ putauit uouiendũ. ei quidẽ
meis. discissisetiã uestim̃tis suis Uerũ tam̃ etiã hic eierror hab& ali:¬
quã laudẽ sidei quadmñ timuit ut qđ uouerat redderet᷑. rec diunim

Expanded text:
tioni et considerationi non obsistimus. Sed alia quaestio est de animo voventioni et considerationi non obsistimus. Sed alia quaestio est de animo voventis, alia de providentia Dei, qualicunqi factus est super Iephte, ut hoc uoueret omnino praecepit, quod quidem scriptura non aperuit, tamen, si hoc ille praecepit, cuius non licet iussa contemnere, non solum insipientia culpanda non est uerum etiam laudanda oboedientia est. hoc enim, etiam si se homo ipse interimat, quod utique humana uoluntate atque consilio facere nefas est, profecto intellegendum est oboedienter fieri potius quam sceleste. si diuinitus iussum est: de qua quaestione satis in primo libro de ciuitate dei disputauimus. si autem Iephte humanum secutus errorem humanum sacrificium uouendum putauit, eius quidem meis, discissis etiam uestimentis suis — uerum tamen etiam hic eius error habet aliquam laudem fidei. qua deum timuit, ut quod uouerat redderet, nec d
Abbreviated transcription (Latin):
licendũ ÷ ñ suisse petcata. quia &ids qui& malis nris bene uti nouit. etia
ipsis eoꝵ peccatis us est adsignificanda que uoluit: Pinde sispt̃ eapecoa¬
tũ nsuit siue cui lib& necis humanȩ. siue etiã parricidile sacrificiuuł
uouere uł reddere: qͥa magnũ aliqͥd & spiritale signsicauit. frustrads̃
beret qnͣdoqdẽ poterant ꝓpt̃ eandẽ rerũ earunde significationẽ ꝓp¬
t̃quã & istalicite fiebont. nihil ommꝰ licite fleri. nisiqͥanectale aliqͥd sig̃¬
nusicantia quale expediteredere himunadõ sacrisicia placuer. quam
int̾imit᷑: Sedhomo abhomine tã qua electa hostia more peccoris immo¬
rendũ. ꝓpt̃ead s̃ re insigni & mopinata uolens quasi dormientes homi¬
onẽ & magna questio ad ꝑscrutandũ magnũ misteriũ : studiũ piȩ
m̃as erigeret. pie uͦ scrutans mens hominis alttudinẽ ꝓphetiȩ uelut

Expanded text:
dicendum est non fuisse peccata, quia et deus, qui et malis nostris bene uti nouit, etiam dicendum est non fuisse peccata, quia et deus, qui et malis nostris bene uti nouit, etiam ipsis eorum peccatis usus est ad significanda quae uoluit. proinde si propterea peccatum non fuit siue cuiuslibet necis humanae siue etiam parricidale sacrificium uel uouere uel reddere, quia magnum aliquid et spiritale significauit. frustra deus beret. quandoquidem poterant propter eandem rerum earundem significationem, propter quam et ista licite fiebant, nihilominus licite fieri? nisi quia nec tale aliquid significantia quale expedit credere humana deo sacrificia placuerunt, quinterimitur, sed homo ab homine tamquam electa hostia more pecoris immorequirendum; propterea Deus re insigni et inopinata volens quasi dormientes homionem, et magna quaestio ad perscrutandum magnum mysterium studium piae mentis erigeret, pie vero scrutans mens hominis altitudinem prophetiae, velut
Abbreviated transcription (Latin):
isse tẽptare atipitaillu tẽptationẽ fuisse incul pibilẽ sic̃ dolũ acob
&illud qđ dño ant: Nonirascat᷑ indignatio tua inme m̃deodixisse qđirã
ei timeret. sed qđeũ c̃sirmaret ñ rasci: cũea ficeret qu spũ ei dictante
facien daeẽ tãquã ꝓpheta sentiret. dicat utiudec : dũ mͦ illud qđ defacto
ephod scriptura ipsa culpauit. qđ lib& significet ñ audeat excusare apec¬
cato Nlã & illud qđ crecenti uiri ad signũ crucis pso numero ꝑtinentes.
y drias fictiles acceper: eisq ardentes faculas incluser̃ qͥb hydrus frac¬
ad monuisse ut hoc faceret: & tam̃tã grande signũ qͥ sei animo atqc̃
silio faciendũ nͥdñs inspirauit. qͥp̃sigurauit scõs suos thesaurueugłis
ioreoꝵꝵ głȩ sulguare emuicuit. quȩ impioseugl̃iȩ p̃dicationis immicosono¬
pinataillis xp̃i claritate superauit. Seugͦ ꝑscientes psigurationẽ p̾dica¬

Expanded text:
isse tentare atque ita illius tentationem fuisse inculpabilem sicut dolum Iacob et illud quod domino ait: non irascatur indignatio tua in me, non ideo dixisse, quod iram eius timeret, sed quod eum confideret non irasci, cum ea faceret quae spiritu eius dictante facienda esse tamquam propheta sentiret: dicat, ut uidetur, dum modo illud, quod de facto ephud scriptura ipsa culpauit quodlibet significet non audeat excusare a peccato. nam et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas incluserunt, quibus hydriis fracadmonuisse, ut hoc faceret. et tamen tam grande signum quis eius animo atque consilio faciendum nisi dominus inspirauit? qui praefigurauit sanctos suos thesaurum euangelici ior eorum gloriae fulgor emicuit, quae inpios euangelicae praedicationis inimicos inopinata illis Christi claritate superauit. Seu ergo per scientes seu per nesc
Abbreviated transcription (Latin):
mel inuellere. hrã quippe di metuelut. quanouerat setẽptando perca¬
re. qđ ds̃ inleg sua manifestissime ꝓhiba&. Hoc tam peccitũei & mi¬
rabilis signi euidentio & magnauictoriȩ ꝓsperitas. liberationisq po¬
płi c̃ secuta ÷ lã eñĩ ds̃ statuerat afflicto popło subuenire atq hui
ducisquẽ ad hoc opus ad supserat etebat᷑ animo. ñsolũ fideliapio. ue¬
rũ etiã subdesiciente & delinquente. & ad pnuntiandi que uolebat &

Expanded text:
mel in uellere. iram quippe dei metuebat, quia nouerat Se tentando peccare, quod deus in lege sua manifestissime prohibet. hoc tamen peccatum eius et mirabilis signi euidentia et magna uictoriae prosperitas liberationisque populi consecuta est. iam enim deus statuerat adflicto populo subuenire atque huius ducis, quem ad hoc opus adsumpserat. utebatur animo non solum fideli et pio uerum etiam subdeficien
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ qͥatrecentierant signũ insinuat crucis ꝓpt̃ litterã tau grecam i
ste numer significat᷑ paqũ etiã g̃s: inagis incrucisixũ credituras
pͣfiguratã: Quodlittera greca:. unde gracoꝵ nõe apłs om̃s g̃s signi
sicãt cũdic̃ ludeo pͥmũ &greco: Qiudȩs egrecis sȩpe itacõmemorad
circũ cisionẽ & p̃putiũ qđ inlingusgentiũ gretaita excellat ut ꝑ hanc
om̃s decent̃ significent Iste eñi nimer & inuer naculis abrahȩ aduer
nomsscerio benedrẽ.  enĩ exuberant illic decẽ &octo: nã trecen¬
tidecẽ &octo suisse rtferunt᷑ uidet̃ mͥ significatũ quoetiã tẽpore fiera¬
ld÷ t̃cio qađ fucurũ erat subgr̃ã Nã pͥmũ ÷ antelegẽ. scđm sublege

Expanded text:
rus, quia trecenti erant, signum insinuat crucis propter litteram T Graecam, in rus, quia trecenti erant, signum insinuat crucis propter litteram T Graecam, in qua iste numerus significatur. Hinc etiam gentes magis in crucifixum credituras p Graeco, et Judaeis et Graecis ; saepe ita commemorans circumcisionem et praeputium, quod in linguis gentium Graeca ita excellat, ut per hanc omnes decenter significentur. Iste quippe numerus et in vernaculis Abrahae advertno mysterio benedixit . Quod enim exuberant illic decem et octo nam trecenti decem et octo fuisse referuntur, videtur mihi significatum quo etiam tempore fiertio, quod futurum erat sub gratia. Nam primum est ante legem, secundum sub lege,
Abbreviated transcription (Latin):
linguafua trecentiuri Pleriq latimcodices ñ habent manusua.: sede in¬
tũ modo linguasui. Im̃sic intellexer̃ qđ supͣdictũ ÷ sic̃ canes Grret
aut̃ utrũq habet manusua lingua sua. ut intellegat᷑ qđ manu sua¬
aquã raptĩ in os ꝓhiciebant. Ethocerat similebibontib canib qͥ ñore
apposito siec bones a qũaduct quabibt̃: ealingua mos rapunt sicut¬
etiã isti fecisse intelle. qunt̾: sedcũ manuinos aqua ꝓicerent qualin¬
qua ex aperent Nã a int̃ p̃tatio ex hebreo planius idhabet his uer¬
bis: f uit eaq numerꝰ eooꝵ quimanuinos ꝓicientes aqũa lãbuerant.
trecenti uri Neꝙ eñĩ solent homines itabibere: ut sine opere ma¬
n. linquasic̃canes aqua hauriant. aut uͦ istis pͣceptũ fuerat ut hoc fa¬
cerent᷑. Sedcũ a dbibendũ descendissent adaqua: multigenu flexo
biber: Iuodfacliũ &minori labore fieret: pauciuͦ qua ñflexo sedse
incuruauer̃ & utcanes biber. sedaqũa manu inosiactatã. quoꝵ nume¬

Expanded text:
iberat, etc. Plerique Latini codices non habent, manu sua, sed tantummodo, lingua sua, quoniam sic intellexerunt quod supra dictum est, sicut canes. Graecus autem utrumque habet, manu sua, lingua sua, ut intelligatur quod manu aquam raptam in os projiciebant. Et hoc erat simile bibentibus canibus, qui non ore apposito, sicut boves, aquam ducunt quam bibunt, sed lingua in os rapiunt, sicutetiam isti fecisse intelliguntur, cum manu in os aquam projicerent, quam lingua exciperent. Nam et interpretatio ex Hebraeo planius id habet his verbis: Fuit itaque numerus eorum qui manu in os projiciente aquam lambuerant, trecenti viri. Neque enim solent homines ita bibere, ut sine opere manus, lingua, sicut canes, aquam hauriant. Aut vero istis praeceptum fuerat ut hoc facerent: sed cum ad bibendum descendissent ad aquas, multi genu flexo biberunt, quod facilius et minore labore fieret; pauci vero quia non flexo genu se incurvaverunt, et ut canes biberunt, sed aquam manu in os jactam. Quorum nume
Abbreviated transcription (Latin):
iepthe int̃tales cõmemorat᷑ uteũ culpare uertam. uln sic scriptũes÷
A quid adhuc dicã desic̃ eñme tẽ p̾enarrandi dege deon barachsĩson &
iepthe & dđ & samuel & ꝓphetis qui ꝑfidẽ iuicer̃ regna operantes iustirti¬
ã c̃secutis ꝓmissiones Alterũ qđ ubi deillo istamnarrant᷑. qđ tale uoue¬
rit &im pleuerit uotũ p̃misit scriptira dics̃ E t fact÷ supiepthe sps¬
mon: & uouit iepchȩ uotũ dño &c&e :ad hoc ipsu uotũ ꝑtinentia utom¬
tũsit : quã facile imꝑ bare qd factũ: Sedpͥmo illud qđ exepla¬

Expanded text:
tales commemoratur, ut eum culpare vereamur: Ubi scriptum est. Et quid adhuc dicam: deficiet enim me tempus enarrandi: de Gedeon, Barach, Samson, Jephthe et David et Samuel et prophetis, qui per fidem devicerunt regna, operantes justitiam, consecuti sunt promissiones . Alterum, quod ubi de illo ista narrantur, quod tale voverit et impleverit votum, praemisit Scriptura dicens: Et factus est smon, et vovit Jephte votum Domino, etc., ad hoc ipsum votum pertinentia; ut omtum sit, quam facile improbare quod factum est. Sed primo illud quod ex Ep
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã hominis immolatione placaret Et ideo hui aemodi pitri
paenã fuisse retributã neimpunitũ talis uoti relinqueret exẽplũ.
ut aut magnũ aliqͥd seuo ueredõ putarent homines cũ uictimas
homanas uouerent & qđ ÷ horribiliu silioꝵ aut ñuera sed potius
simulata eadẽ uota essent cũuelut exẽplo abrahȩ sperarent qͥuorus¬
sent. dm̃ ꝓhibiturũ talia uota cõpleri Possem in qũa hȩx dicere nisi
abista sententia duonos p̃cipuȩ diumaꝵ scripturaꝵ testi moniare¬
tar dirent : ut hancrẽ gestã & in libristantȩ auctoritatis memo¬
riȩ cõm̃datã. diligentiuis qnͣtũ dñs adiuuat & cantiũ ꝑserutem. ne

Expanded text:
nequaquam hominis immolatione placaret; et ideo huiusce modi patri nequaquam hominis immolatione placaret; et ideo huiusce modi patri poenam fuisse retributam, ne inpunitum talis noti relinqueretur exemplum, ut aut magnum aliquid se uouere deo putarent homines. cum uictimas humanas uouerent et, quod est horribilius, filiorum, aut non uera, sed potius simulata eadem uota essent, cum uelut exemplo Abrahae sperarent qui uouissent deum prohibiturum talia uota conpleri: possemus, inquam, haec dicere, nisi ab ista sententia duo nos praecipue diuinarum scripturarum testimonia retardarent, ut hanc rem gestam et in libris tantae auctoritatis memoriae commendatam diligentius, quantum dominus adiuuat
Abbreviated transcription (Latin):
scedtantũmͦ scriptũ reliquisse legentib iudicandũ. que ad modũ deficto
uide filiuiacob qnͥdo adnurũ quide suã nesciensintrauit Uerũ quantũ
inꝙpõsuerat fornicat᷑: qͥameretricẽ putauit: neq ad phiaut hoc scrip¬
tura neq rȩꝓbauit. sediustitia &di lege c̃sulta estimandũ pendandũ ꝓ
dimisit Quia gͦ desto iepthi facto mncutrã partẽ sententiã scriptura di
ꝓtulit ut nr̃ intaellect᷑ miudicando exerceret᷑. Possemꝰ iã dicere dõ displi¬
cius se taleuotũ &achillã ꝑductũ ẽt̃ iundictã ut patripocissimũ filia umica
occurrtret. Iđ sisperasset ait uoluisset: ñ c̃timnio citeã uidit scidisse
uestim̃ tisua & dixesset Heumefilia mea. inpedistime: in offendiculũ
eũ abimi corissimȩ nece ñ pͥnbuerit: sic̃ phibuit abrahã donecꝑsi¬
ciendo qđ uouerit seipsũ ꝑcuteret orbitate grauissima. Dm̃ aittẽ

Expanded text:
sed tantummodo scriptum reliquisse legentibus iudicandum, quemadmodum de facto sed tantummodo scriptum reliquisse legentibus iudicandum, quemadmodum de facto Iudae filii Iacob, quando ad nurum quidem suam nesciens intrauit, uerum quantum in ipso fuerat fornicatus est, quia meretricem putauit, neque adprobauit hoc scriptura neque reprobauit, sed iustitia et dei lege consulta aestimandum pensandumque dimisit: quia ergo de isto Iephte facto in neutram partem sententiam scriptura dei protulit, ut noster intellectus in iudicando exerceretur, possemus iam dicere deo displicuisse tale uotum et ad illam perductum esse uindictam, ut patri potissimum filia unica occurreret — quod si sperasset atque noluisset, non continuo, ut eam uidit, scidisset uestimenta sua et dixisset: heu me, filia mea, inpedisti me; in offendiculum eum ab unicae carissimae nece cum non prohibuerit, sicut prohibuit Abraham, donec perficiendo quod uouerat se ipsum percuteret orbitate grauissima, deum autem
Abbreviated transcription (Latin):
inpaa afilus ammon: &eric.mnõ. offerã eũ holo ciustomi. Nonutiq his
uerbpec aliqđ uouit qd sc̃am lege holo caustoma porset ofterre Neq
enĩ ÷ aut fuit c̃suetudinis: ut redeuntib cũ uictoria debelloduib pecorai
occurrerent. Iuantũ dit̃ at tinet ad muta donmnalia c̃ancs solent dominis
blando famulatu adludentes currere in obuiũ. Deqͥbille in suo uoto corita¬
re ñ posset neiniurũ di aliqͥd ñ solũinlicatũ uerũ etiã c̃tẽp̃tibile & scđmnle¬
gẽ in mundĩ uouisse uideret̃ Nec dit qđ cũq exerit dcianuis dom mce
in obuiã mofferã illud holo ciustoma : sedait qͥcũq exient offerãcũ Vbi
ꝓculdubio nihil aliud qua hominẽ cogitauit Nontam̃ fortasse unicã filiuã :
gen ꝓquolib& sexu ponere sic̃ deabrahã dictũ ÷ surgens a mortuo. cũ
eiꝰ uxor mortua fiusset Qua gͦ dehoc uoto atq facto nihl uidet serip¬
tura uidicise: sic̃ abrabã qndo filiũ iuis obtubit aꝑtisimc iucdicuut

Expanded text:
 domino < e t> offeram eum holocaustoma. Non utique his uerbis pecus aliquod uouit, quod secundum legem holocaustoma posset offerre; neque enim est aut fuit consuetudinis, ut redeuntibus cum uictoria de bello ducibus pecora occurrerent. quantum autem adtinet ad muta animalia, canes solent dominis blando famulatu adludentes currere in obuiam: de quibus ille in suo uoto cogitare non posset, ne in iniuriam dei aliquid non solum inlicitum uerum etiam contemtibile et secundum legem inmundum uouisse uideretur. nec ait: quodcumque exierit de ianuis domus meae in obuiam mihi. offeram illud holocaustoma, sed ait: quicumque exierit, offeram eum. ubi procul dubio nihil aliud quam hominem cogitauit; non tamen fortasse unicam filiam. genus pro quolibet sexu ponere; sicut de Abraham dictum est: surgens a mortuo, cum eius uxor mortua fuisset. Quia ergo de hoc uoto atque facto nihil uidetur scriptura iudicasse, sicut de Abraham, quando filium iussus obtulit, apertissime iudicauit.
Abbreviated transcription (Latin):
on ut simles inbibendo canib dicerent᷑: signisicat qđ c̃ cẽptibilia ocigno¬
panẽ flioꝵ amittere conib Qi dͥd ut se tã ꝙ c̃ tẽp̃aibile abiceret. canẽ
e aꝑpellau̾it loquens adaul Inomibpencuearũ geses misteriadesig¬
nant᷑ ingortas Sic̃ et a m hoc loco sieri uidem̃. qͥ hi qͥdescendunt adarĩa
c quadlupasmi gram ẽueniunt: ñ debent ꝓcidere int̾rã nec flecbe¬
regenua sua. & cedere tẽptationib uenturis sedstare forat̃ & c̃stanter

Expanded text:
on, ut similes in bibendo canibus dicerentur, significat quod contemptibilia et ignopanem filiorum et mittere canibus . Et David, ut se tanquam contemptibilem abjiceret, canem se appellavit loquens ad Saul . In omnibus pene veterum gestis mysteria designantur ingentia, sicut etiam in hoc loco fieri videmus: quia hi qui descendunt ad a baptismi gratiam conveniunt, non debent procidere in terram, nec flectere genua sua, et cedere tentationibus ventris, sed stare fortiter et constanter
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑q inmanꝰ filioꝵ amimon lunciepthe galaadices fugiens a faciȩ fr̃m fuor.
c̃stituit᷑ inpͥncipẽ obpugna pilior immonꝰ quiredions p̾triumphũ. immola¬
uit filiã que sibi uictori pͥmaeccurrerat. Siceñ uotũ spoponderat. ut qic̃
ingentib pͥncipitũ actepit. qͥ om̃a humane saluitis p̾cram̃ta tãquã iurat᷑ ee¬
pleuit. & quasi filiã ita carnẽ ꝓ pͥã ꝓsalute is rihelis dño obtulit luraiiceñ pa¬

Expanded text:
dunturque in manus filiorum Ammon; tunc Jephte Galaadites, fugiens a facie fratrum suorum, constituit in principem ob pugnam filiorum Ammon; qui rediens post triumphum immolavit fquam juratus explevit, et, quasi filiam, ita carnem propriam pro salute Israelis Domino obtulit? Jurasse enim Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ocuł intellect obtundit̃. & pͥmodũ captꝰ anim ꝑexteriora desideria ua¬
gat᷑. uttecamens qͥ duct̃ nesciat: & carnis suc in lecebris seselibent subdoc
Aliqñdouͦ pͥu desideria carnis ebulliant: &p̃longũ usu mͥlicatioperis ocu¬
lũ cordis claudunt. Nã se pemens rectacernit: nec c̾naudent̃ c̃trap
uersa scerigit &renitensuincit᷑. du hoc ipsũ qł ãt diuidicans carni suȩ de¬
lectatione superat᷑ uia eniplerũꝙ pͥuocuł c̃tẽplationis amittit᷑ &oꝰ¬

Expanded text:
orum intellectus obtunditur, et postmodum captus animus per exteriora desideria vagatur, ut caeca mens a quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis, oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter contra perversa erigit, et renitens vincitur dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittit
Abbreviated transcription (Latin):
potrẽ urm quumnalis ÷ Hiciair mortius & sepult᷑ legit᷑ in loco cui ÷ uo¬
tabolũ camon. Camon enĩ int̃p̃tat᷑ resurretiomutalis E qͥue meliui
resurreccio inutilis diciporest quã herłm t̃ restris : Hȩcgͦ resurretcionẽcbn
quȩ qrdentib uralis & sailubris ÷ sibi mutilẽ & ꝑniciosa ñ credendo fecit ideo
filu tencbruꝵ. ñ fililucis &sili ꝑditionis magis quã fili re iurretcionis dicime
renasci qͥb itorũ pristino errori acueteris homins actib placuit inuolui: F¬
nhis eñi uir ĩ. quodã modo mortiũ ac sepult ÷ qͥa gram sidei aclum̃ scien

Expanded text:
oelis est . Hic Jair mortuus et sepultus legitur in loco cui est vocabulum Camon. Camon enim interpretatur resurrectio inutilis. Et quae melius resurrectio inutilis dici potest, quam Hierusalem terrestris? Haec enim resurrectionem Domini, quae credentibus utilis et salubris est, sibi inutilem et perniciosam non credendo fecit; ideo filii tenebrarum, non filii lucis, et filii perditionis magis quam filii resurrectionis dici merenasci, quibus iterum pristino errori ac veteris hominis actibus placuit involvi; in his enim Jair noster quodammodo mortuus ac sepultus est; quia gra
Abbreviated transcription (Latin):
significare unitatẽ s̃dei ac societatẽ sc̃ẽ dileccionis ualet. Decẽ gͦ pͣcep¬
tas̃ legis. unde appiret qđ qͥsqͥs legis fidelis e secutor÷. fideiae cari¬
tatis uerisim custos ÷ Nec illud sine misterio ẽẽ uidet᷑. qđ mnmonte
galaad Nduomilia retedere a castris gedeon ꝑhibent᷑: ubi decẽ milia
lositas x gentiũ c̃stantia ꝓbata : Quiacũ illilitterã legs habintes
psentis uitȩ bona amittere inetuebant. & obhoc ad sidẽ Ap̃i c̃uenire
phetas intellegentes. &b hoc futura bona sperantes c̃stantiamimo xp̃i
lambue aqs sic̃ solent canes lãbere sepirabis cosseorsũ. Iuiaũt cur¬
uatis genib biberint: in alteraparte er̃. Fuit itaq numer eoꝵ qͥ manu
acͥ os ꝓiciente aqͥs labuerant cretentiuri Om̃is aut reliqͣmulatudo

Expanded text:
significare unitatem fidei ac societatem sanctae dilectionis valet. Decem ergo praecepta sunt legis. Unde apparet quod quisquis legis fidelis exsecutor est, fidei et charitatis verissimus custos est. Nec illud sine mysterio esse videtur quod in monte Galaad viginti duo millia recedere a castris Gedeon perhibentur, ubi decem millia lositas, et gentium constantia probata est: quia cum illi litteram legis habentes praesentis vitae bona amittere metuebant, et ob hoc ad fidem Christi convenire iter legem et prophetas intelligentes, et ob hoc futura bona sperantes, constanti animo Christi lambuerint aquas, sicut solent canes lambere, separabis eos seorsum: qui autem curvatis genibus biberint, in altera parte erunt. Fuit itaque numerus eorum, qui manu ad os projicientes aquas lambuerunt, trecenti viri: omnis aute