comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illo loqͥt᷑ Ille cõmunicat eukaristiȩ in cõmemora¬
tione dñi mortis. hic ipsi xp̃o cõmorit᷑ Ille c̃fitet᷑
se mundiactib renuntiaturũ hic ipse renuntiaũ.
uitȩ Illi peccata om̃a remittunt᷑ isti extinguntur.
cathecumini nũꝗ admittendis̃. nͥ ipsi baptizentͫ.
fideliũ bene De catecuminis segreganois & informandis. Ec eod es¬
dictione cathecumini &iam int̾̃ domesticos ordines
inqͣntũ caueri potest segregandi informandiq: st̃.
ut se & signandos ł benedicendos semoti offerant.

Expanded text:
 Ille communicavit Eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur: ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum: hic ipsi renuntiat vitae. Illi peccata omnia remittuntur; in isto exstinguuntur.chumeni nunquam admittendi sunt, nisi ipsi baptizentur. CAP. XIX.-- De catechumenis segregandis, et informandis. A fidelium benedictione catechumeni, etiam inter domesticos ordines, in quantum caveri potest, segregandi informandique sunt, ut se et signandos vel benedicendos semotim offerant.
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs ep̃s aut prb̃t ñtrinã mersionẽ leadẽ re¬
unius misterii eebebrauerit. si semel mergit in bap¬
tis mate qđ dare uidet᷑ inmorte dñi. deponatur.
N enuĩ dñs dic̃ inmorte mea baptizate. s euntes
docete om̃s gentes. baptrzantes eos in nõie pa¬

Expanded text:
iscopus aut presbyter, non trinam mersionem unius mysterii celebraverit, sed semel mergit in baptismate, quod dari videtur in morte Domini, deponatur. Non enim dixit Dominus: In morte mea baptizate, sed: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑ gestũ ratio ñstoit ut uideatꝰ iterat᷑. Qui
aut̃ poss meminisse qđ adeccłam ueniebant. cũ
parentib suis poss recordari. anqđ ab eoꝵ paren¬
tib sabat᷑ acceperint. S si hoo &iã ab ipsa memo¬
ria alienũ ẽ eferendũ eis uidet᷑ qđ c̃latũ eis nes¬

Expanded text:
sinit, ut videatur iteratum. Qui autem possunt meminisse, quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis, possunt recordari an quod eorum parentibus dabatur, acceperint: sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur, quod collatum esse nes
Abbreviated transcription (Latin):
eiq c̃ tradicere seq unũ quẽq abeo alienare. siue
&iam initiũ om̃is peccati. & cetrã uitia qͤ exradi¬
ce ꝓdeunt suꝑbiȩ. Pompa diaboli hȩc qͦ ẽ & pom¬
pa mundi id ambitio arrogantia. uanagła. om¬
nisq cuiꝰ ius rei suꝑ fluitas in humanis usib unde
dõfecit neperaitꝰ abea qͥb renuntiant redira. Uerũ
siura humanȩ pactionis firmit̃ c̃ser uant᷑ ficius

Expanded text:
eique contradicere, seque unumquemque ab eo alienare, sive eique contradicere, seque unumquemque ab eo alienare, sive iam initium omnis peccati. Et cetera vitia quae ex radice prodeunt superbiae. Pompa diaboli haec est quae et ponpa mundi, id est ambitio, arrogantia, vana gloria, omnisque cuiuslibet rei superfluitas in humanis usibus, unde Deo fecit, ne penitus ad ea quibus abrenuntiavit rediret; verum si iura h
Abbreviated transcription (Latin):
de interitu uitã nr̃am & cui cotidie dicimꝰ indu¬
cas mtẽptationẽ s libra nos amalo. De sirutinio¬
escrutinio faciendo decreuimꝰ ut in ep̃i is facundo
& ubic̃uentꝰ ẽ ppłi & de cleri. & ut possibilitas ꝑ¬
uinstruendũ fideles necissario p̃uidimꝰ. ut intelle¬
gant pactũ qđ cũ dõ inbaptis mate fecer᷑: Pactũ
qđ cũ dõ inbaptis matefit. amultis ex toto a mul¬
tis ex parte. trans gredit᷑. Ext oto qͥppe trans gre
fidelitatẽ aut adheresim aut adscisma ꝓlabit᷑.
Ex parte uͦ qͣndo qͥs aut adsuꝑbiã aut ad inui¬
diã aut ad cetera uitia spirit alit̃ labit᷑ qͤ exra¬
uid sit abrenuntiare diaboloͥ oꝑil & põpis eiꝰ ual¬
de om̃s fideles intellegere oporta. Qua ppt̃ne
discendo & oꝑe cõplendo ab hinc ut suũ cauere
periculũ maius adhibeant studiũ. Abrenunti¬
are gͥ ẽ. diabolo penitꝰ eũ respuere. sꝑnere reicere

Expanded text:
de interitu vitam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne indude interitu vitam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne inducas scrutinio faciendo decrevimus, ut in episcopiis, et ubi conventus est populi, et cleri, et possibilitas pernecessarium praevidimus, ut intellegant pactum quod cum Deo in baptismate fecerunt. Pactum quod cum Deo in baptismate fit, a multis ex toto, a multis ex parte transgreditur. Ex toto quippe transgredifidelitatem aut ad heresim aut certe ad schisma prolabitur; ex parte vero, quando quis aut ad superbiam aut ad invidiam aut ad caetera vitia spiritualia, quae ex rauid sit abrenuntiare diabolo, operibus et ponpis eius, valde omnes fideles intellegere oportet. Quapropterdiscendo et opere conplendo abhinc, ut suum cavere possint periculum, magis adhibeant studium. Abrenuntiare igitur diabolo est, penitus eum respuere, spernere, reicere,
Abbreviated transcription (Latin):
getꝰ fortis & deinceps uasa eiꝰ diripiant᷑. inposses¬
sionẽ trans lata uictoris qͥ captiuã ducit captiuita¬
tẽ & dat dona hominib His gͦ eccłasticis regulis. &¬
ex diuina sũptis ductoritate docum̃tis. ita adiu¬
uante dño c̃fortatisumꝰ. ut om̃iũ bonorũ effectuũ.
nitio fidei. addm̃ tendit᷑. dm̃ ꝓfiteamͦ auctorẽ &
ñ dubitemꝰ abipsius gr̃a om̃a om̃ib merita ꝓ ue¬
nire. ꝑ quẽ fit ut aliqͦd boni. & uelle incipiamꝰ & fa¬
cere. Qđ utiq auxilio & munere dĩ. ñ aufertur
liberũ arbitriũ s librat᷑ ut detenebroso lucidũ
de pͣuo rectũ. delanguido sanũ de inprudente
gitꝰ ẽ aet̃nap̃mia sit donaturꝰ Agit qͥppe in nob
ut qđ uult & uelimꝰ & agamꝰ nec otiosaeẽ. in nob̾
patit᷑ qͣ exercenda ñ neglegenda dondũ. ut & nos
cooperatores simꝰ gr̃ȩ dĩ. acsiqđ in nob̾ exnr̃a ui¬
derimꝰ remissione languescere. adillũ sollicite re¬
curramꝰ qͥsanat om̃s languores nr̃os. & redimit

Expanded text:
deinceps vasa ejus diripiantur in possessionem translata victoris, « qui captivam ducit captivitatem, et dat dona hominibus . » His ergo ecclesiasticis ex divina sumptis auctoritate documentis ita, adjuvante Domino, confortati sumus, ut omnium bonorum affectuum nitio fidei ad Deum tenditur, Deum fateamur auctorem, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit ut aliquid boni et velle incipiamus et facere. Quod utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de impudente gitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult, et velimus, et agamus, nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda, non negligenda donavit, ut et nos cooperatores simus gratiae Dei , ac si quid in nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recurramus, qui sanat omnes languores nostros , et redimit
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptis mo tribuendo q̃ lib& tẽpr̃ periditantib sub¬
uent᷑. Itaenĩ adhas duad festiuitates conexas sibim&
atq cognatas in colomiũ. & in pacissecuritate degen¬
tiũ. libr̃a uota differimꝰ ut in mortis periculo.
in obsidionis discrimine. inꝑsecutionis angustiis. in
timore naufragii. nullo tẽpr̃ hoc uere salutis sin¬
gulare p̃sidiũ cuiquã denegemꝰ. Siqͥs aut̃ di epifa¬
niȩ festiuitatis qͤ in suor ordie debito honore uene¬

Expanded text:
ericlitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet, atque cognatas incolumium et in pacis securitate degentium libera vota differimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii nullo tempore hoc verae salutis singulare praesidium cuiquam denegemus. Si quis autem Epiphaniae festivitat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ nde᷑ ꝓ pͥetatẽ inxp̃o talẽ futurã. ut quã uis mul¬
ti ministri baptizaturi eẽnt. siue iustisiue iniusti
ñ retributt᷑ scĩtas baptismi nͥ illi suꝑ quẽ descenđ
colũba: deqͦ dictũ ẽ. hic ẽ qͥbaptizat in spũ scõ. Pe¬
trus baptizat. hic ẽ qͥ baptrzat. Paulus baptr⁊at
hic ẽ qͥ b aptizat. Iudas bapti⁊ at hic ẽ qͥ bapti¬
⁊at. Nãsi ꝓ diũsitate meritoꝵ baptismũ eẽt¬

Expanded text:
quamdam proprietatem in Christo talem futuram, ut quamvis multi ministri baptizaturi essent, sive justi, sive injusti, non tribueretur sanctitas Baptismi, nisi illi super quem descendit columba, de quo dictum est, Hic est qui baptizat in Spiritu sancto? Petrus baptizet, hic est qui baptizat: Paulus baptizet, hic est qui baptizat; Judas baptizet, hic est qui baptizat. 8. Nam si pro diversitate meritorum Baptism
Abbreviated transcription (Latin):
derint & sibi unico credulitatis auxilio poposcerint
sub ueniri. eodẽ qͦ poss̃ mom̃to tẽpr̃is. expetitȩ rege¬
rationis pͥremia c̃seqͣnt᷑. hactenꝰ erratũ in hac par¬
te sufficiat nc̃ p̃fatã regula om̃s teneant sac̃ dotes

Expanded text:
derint, et sibi unico credulitatis auxilio poposcerint derint, et sibi unico credulitatis auxilio poposcerint subveniri: eodem, quo poscunt, momento temporis expetitae regenerationis praemia consequantur. Hactenus erratum in hac parte sufficiat, nunc praefatam regulam omnes teneant sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
plebes ministeriũ baptismi c̃sequant᷑. cũ hoc sibi pͥ ui¬
legiũ & apđ nos & apđ om̃s eccłas. dñicũ specialit̃
cũ pentecoste suo pascha defendat. Quib solis ꝑ an¬
nũ dieb ad fidẽ c̃fluentib generalia baptismatis
tradi c̃uenit sacram̃ta. his dũ taxat electis. qͥ ante
xl ł eo amplius nom̃ dederint. & exorcisinis cotidi¬
anisq orationib atq reiunus fuerint exxpiati. qͣtinꝰ
apłica illa impleat᷑ p̃ceptio ut expurgato ferm̃to
irteteri. noua incipiat ẽt̃ c̃sꝑsio Sic̃ sacrãg̾ paschalẽ
reuerentiã innullo dicimꝰ ẽc̃ minuendã ita infantib
qͥ nec dũ loqͥ poterant ꝑ ttatẽ ł his qͥb inqͣlib& neces¬
sitate opꝰ fuerit sacri undabaptismatis. om̃i uolumꝰ
ceeritate succuri. ne ad nr̃arũ ꝑ nitiẽ tendat ani¬
marũ. si negato desiderantib fonte salutari. exiens unꝰ
naufragii. hostilitatis incursũ obsidionis ambiguũ
ł eui lib& corporalis egritudinẽ desperationis inci¬

Expanded text:
 cum hoc sibi privilegium et apud nos, et apud omnes Ecclesias dominicum specialiter cum Pentecoste sua Pascha defendat, quibus solis per annum diebus ad fidem confluentibus generalia baptismatis tradi convenit sacramenta. His duntaxat electis, qui anteies nomen dederint, et exorcismis, quotidianisque orationibus atque jejuniis fuerint expiati, quatenus apostolica illa impleatur praeceptio, ut expurgato fermento veteri, nova incipiat esse conspersio . Sicut ergo Paschalem reverentiam in nullo dicimus esse minuendam, ita infantibus, qui necdum loqui poterunt per aetatem, vel his quibus in qualibet necessitate opus fuerit sacri unda baptismatis, omni volumus celeritate succurri: ne ad nostrarum perniciem tendat animarum, si negato desiderantibus fonte salutari exiens unusq discrimen naufragii, hostilitatis incursum, obsidionis ambiguum, vel cujuslibet corporalis aegritudinis desperationem inci
Abbreviated transcription (Latin):
turas ineccła explanare. At ubi aut̃ om̃a locacor¬
cũ plexa ẽ eccła c̃uenticula c̃stitutas. & rectores
&e cetr̃a officia ꝑccłuss̃ ordinata. ut nullꝰ dede
ł c̃cessũ & cepit alio ordine & ꝓ udentia gub nari
ȩccła qͥ si om̃s tadẽ possent snrationabile eĩt & uil
galit res & ulissima uideret᷑. Hinc gͦꝰ ẽ unde nc̃ neq
neq qͦ cũq die credentes ungunt᷑ nisi egri. Ideo ñ ꝑ om̃a
c̃ueniunt scripta apłi ordinationiqͤ nc̃ in ȩccłaẽ. qͥ a
egiptũ prbi c̃signant. si p̃sens ñ sit ep̃s. S qͥ a ceper̃¬
sequentes prbi in digni mueniri. ad pͥmatꝰ tenendos
inmutataẽ ratio ꝓspicientis õsilio. ut ñ ordo. sed
ri. sacrũ euangłm ostendit. ubi ũba ioħis baptistȩ

Expanded text:
ubi omnia loca circumplexa est Ecclesia, conventicula constituta sunt, et rectores, et caetera officia ecclesiis sunt ordinata, ut nullus de cvel concessum: et coepit alio ordine et providentia gubernari Ecclesia. Quod si omnes eadem possent, irrationabile esset, et lgaris res et vilissima videretur. Hinc ergo est unde nunc neque neque quocunque die credentes tinguntur nisi aegri. Ideo non per omnia conveniunt scripta Apostoli ordinationi quae nunc in Ecclesia est, quia Aegyptum presbyteri consignant, si praesens non sit episcopus. Sed quia coepersequentes presbyteri indigni ad primatus tenendos, immutata est ratio, prospiciente concilio ut non ordo, sed ri, sacrum Evangelium ostendit, ubi verba Joannis Baptistae
Abbreviated transcription (Latin):
nec allationib qͥb dã impositis exagitare cupiant
renas centes qm̃ qđ gratis acerpimꝰ gratis dare man¬
damus
& ideo nichil asupͣ dictis. ꝓrsus exigere moliant᷑ qͦ ł
pauꝑtate cogente de t̾riti ł indignatione reuoca¬
ti. redeptionis suȩ causas a dire despiciant. certũ
habentes qđ qͥ phibita dep̃hensi fuerint ad misisse. ł
cõmissa ñ potius suasponte correxerint.p̃iculũ subitu¬

Expanded text:
nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur . Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire despiciant; certum habentes quod qui prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subitu
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃i scĩ ac ꝑ hoc tua reuerenda fr̃nitas c̃sideraũ
rebaptizare. Sed sc̃issime fr̃ sulleqͥ baptizaũ ñ er¬
rorẽ introducens aut heresim s ꝓ sola ignorantia
romanȩ locutionis infringendo linguã ut p̃fati
sumꝰ baptizans dixiss&. ñ posse c̃sentire ut denuo
b apti ⁊ent᷑ qͥa qđ tua bene cõꝑtũ hab& scã fr̃ ni¬
tas. qͥcũq baptizat fuerit ab hereticis innoĩe pa
solã manꝰ impositionẽ purgarideb&. Nã scĩssime
fr̃ siita ẽ ut nob̾ relatũ ẽ ñ amplius ate illis p̃di¬
cet᷑ aliqͥd huiꝰ modi s ut sc̃ĩpatres docent & p̃di¬
cant tua sc̃itas studeat obseruare. Deinor clinato

Expanded text:
 sancti. Ac per hoc tua reverenda fraternitas consideravit rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille qui baptizavit, non errorem introducens aut heresim, sed, pro sola ignorantia Romane locutionis infringendo linguam, ut supra fati sumus, baptizans dixisset, non possumus consentire, ut denuo baptizentur; quia, quod tua bene conpertum habet sancta fraternitas, quicumque bsola manus inpositione purgari debeatur. Nam, sanctissime frater, si ita est ut nobis relatum est, non amplius a te illis predicetur huiusmodi, sed, ut sancti patres docent et predicant, tua sanctitas studeat conservare. Deus te inco
Abbreviated transcription (Latin):
etperat. Primũ enĩ docebant. & om̃s baptiz abant. qͥ¬
b cũq dieb tẽprib fuiss& occasio. Nec enĩ pbilippꝰ
tẽpus qͣsuut. aut diẽ qͦ eunuchũ baptizar&. neq: ie¬
iumũ int̃ posuit neq laulꝰ. & silas tẽpus distuler: qͦ
aptionẽ carceris baptizarent cũ om̃ib eiꝰ. Neq
p&erus clericot habuit. aut diẽ qͤsiuit. qͣndo corne¬
liũ cũ om̃i domosuabaptizaũ. nec ipse s iussit¬

Expanded text:
s est quam coeperat. Primum enim omnes docebant, et omnes baptizabant, quibuscunque diebus vel temporibus fuisset occasio. Nec enim Philippus tempus quaesivit, aut diem quo eunuchum baptizaret , neque jejunium interposuit: neque Paulus et Silas tempus distulerunt, quo Optionem carceris baptizarent cum omnibus ejus ; neque Petrus diaconos habuit, aut diem quaesivit, quando Cornelium cum omni domo ejus baptizabit : nec ipse, s
Abbreviated transcription (Latin):
postea quã resurrex̃ amortus. discipłissuis inqͥb om̃s
eccłarũ p̃sules docebant᷑. & formã & potestatẽ bap¬
trzandi tradidit dic̃s. Euntes docete om̃s gentes
bapti ⁊ antes eos in nõĩe patris & filii & sp̃sscĩ De qͦ¬
utiq eos &iã ante passione potuiss& instruere nisi
ꝓ pͥe uoluissee intellegi regenerations grãm exsua
depaschalis festiuitatis. pend& articulo. Etcũ ad alios
dies alia festa ꝑtineant. hec seꝑ ad eũdiẽ qͥ resurrec¬
tione dñi ẽ insignis. occurrit porrigens qͦdã mͦ auxi¬
liantis gr̃ȩ manũ & eos qͦs adie pasche aut molestia
infirmitatis. aut longͥnqͥtas itineris: aut nauigati¬
onis difficultas int̃clusit: inutans ut qͥb lib& necessi¬
tatib impediti. desiderii sin tffectũ. dono scĩ sp̃s c̃se¬
quant᷑. Ipse enĩ ungenit᷑ dĩ infide credentiũ & in
uirtute operantiũ nullã int̾ se & sp̃m scm̃ uoluit

Expanded text:
postquam resurrexit ex mortuis, discipulis suis, in quibus omnes Ecclesiarum praesules docebantur, et formam et potestatem baptizandi tradidit, dicens: « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii et Spiritus utique eos etiam ante passionem potuisset instruere, nisi proprie voluisset intelligi, regenerationis gratiam ex suade Paschalis festi pendet articulo. Et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eum diem, qui resurrectione Domini est insignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum ad eos, quos a die Paschae aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit, invitans, ut quibuslibet necessitatibus impediti desiderii sui effectum dono sancti Spiritus consequantur. Ipse enim unigenitus Dei, in fide credentium, et in virtute operum nullam inter se et Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe ñ qͦsiꝓpͥe s ut cõmunes & dño oblate cũ sũmo
timore ñ in alios quã in p̃fatos usus sint fidelit̃
dispensande ne sacrilegii reatũ incurrant qͥ eas inde
abstrahant ubi traditȩ st̃ & qđ prius ẽ. anathe ma
& alienata a c̃sortio fideliũ cadat. & in ꝓfundum

Expanded text:
i propriae, sed ut communes, et Domino oblatae, cum summo timore non in alios, quam in praefatos usus sunt fideliter dispensandae, ne sacrilegii reatum incurrant, abstrahunt, ubi traditae sunt, et quod peius est, anathema  alienata a consortio fidelium cadat et in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ep̃o loqͣre ut mͦ qͥdẽ cathe cumini fiant neq ad̾
eos frequent̃ accedat geratq sollicitudinẽ & anuimos
eos eoꝵ ã monitione suȩ adhortationis accendat ut
qͣntoq expectatura ẽ longa festiuitas tanto se p̃pa¬
rare & eã desiderio feruenti. debeant sustinere. Quid¬

Expanded text:
cum episcopo loquere ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad cum episcopo loquere ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequenter accedat, geratque sollicitudinem et animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. » I
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorũ aaxp̃ianã fidẽ diuna gr̃a inspirante uel¬
le c̃ũti .s ẽẽ necessariũ ut aliqͥs illuc exnr̃o manda¬
to debrat ꝓficisci. Proinde huiꝰ tͥ auctoritatis teno¬
re p̃cipimꝰ. ut om̃i exxusatione sub mota ad p̃dictũ
locũ ꝑ gere. ad desideriũ eoꝵ tuis dõ ꝓpitio adhor e¬
tationib adiuuare festines. Qb tam̃ si longũ ł tri¬
ste uidet᷑ sollẽpnitatẽ sustinere paschalẽ & eos nc̃
adbaptis ma festi nare cognoscis ne qđ absit longa
dilatio eoꝵ retro possit animos reuocare. cũ fr̃ẽ
baptiz & qͥa & tẽpris qͣlitas ꝓpt᷑ eã q sibi in min&
eidẽ impellit. ut desideria eorũ nulla debeant di¬
latione deferri. Qͦscũq uͦ exeis pauꝑes & aduestẽ
sibi em̃dãt ñ sufficere ẽẽ cognoscis uteis uestẽ quã
adbaptisma habrant. cõparare uolumꝰ acp̃ bere
inqͥb p̃ciũ qđ dederis. tius noueris rationib impu¬
tandũ. Siuͦ scm̃ pascha elegerint expectare idẽ

Expanded text:
eorum ad Christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti; sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus, ut omni excusatione submota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit animos revocare, cum fratrebaptizet, quia et temporis qualitas, propter eam quae sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te ent, comparare volumus ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pascha elegerint exspectare, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ ẽ. & infirmitatis humanȩ. ad nr̃ȩ reparati¬
oniftendat effectũ ꝓpͥe tam̃ in morte crucifixi
& in resurrectione mortui. potentia baptismatis
nouã creaturã c̃dit exueteri. utrͥenascentib &
mors xp̃i operet᷑ & uita. dicente beato apło Anig
nouitate uitȩ ambulemꝰ. Si enĩ cõplantati facti
sumꝰ similitudini mortis eiꝰ. simul & resurreotionis
erimꝰ. & cetr̃a qͤ latius magist̃ gentiũ ad cõmendan¬
dũ sacram̃tũ baptismatis disputaũ. ut apparer&
ex huiꝰ doctrinȩ spũ regenerandis filus hominũ
& indĩ filios adoptandis illũ diẽ & illud tẽpꝰ electũ
in qͦ ꝑsimilitudinẽ formãq misterii ea qͤ ge¬
runt᷑ in m̃bris his qͣ in ipso s̃ capite gesta c̃¬
gruerent. dũ inbaptis matis regula. & mors int̃ue¬
nit int̾̃fectione peccati. & sepulturã triduanã imitat᷑
trina dimersio & ab aqͥs eleuatio: resurgentis ẽ. in
star desepulchro: Ipsagͥ. oꝑis qͣlitas doc& celebran¬

Expanded text:
divinae est, et infirmitatis humanae ad nostrae reparationis tendat effectum, proprie tamen in morte crucifixi, et in resurrectione mortui potentia baptismatis novam creaturam condit ex veteri, ut renascentibus, et mors Christi operetur et vita, dicente beato apostolo . Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus, et caetera, quae latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis disputavit, ut appareret ex hujus doctrinae spiritu regenerandis filiis hominum et in Dei filios adoptandis illum diem, et illud tempus electum: in quo per similitudinem, formamqruntur in membris iis quae in ipso sunt capite gesta, congruerent, dum in baptismatis regula, et mors intervenit interfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina dimersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulcro. Ipsa igitur operis qualitas docet celebran
Abbreviated transcription (Latin):
amagis & dic̃ qͣ resurrex̃ ap̃s amortuis. Quã culpã
nullo mͦ potuisseto incidere si unde c̃secrationẽ ho¬
noris accipitis. inde legẽ t otius obseruantiȩ sumeretis.
& brati p&ri apłi sedes qͤ ñ ob̾ sac̃ dotalis mat̾ ẽ. dignitatis
rẽt ecdastice magistrarationis. Acuiꝰ uos regulis recessis¬
se minori possit eqͣ nimitate tolerari si aliqͣ cõmonitio¬
nis nr̃ȩ in crepatio p̃cessiss& Nc̃ aut̃ qͥa ñ desperat᷑ correc¬
tio seruanda ẽ mansuetudo ut lic& uix insac̃ dotib fe¬

Expanded text:
a Magis, et diem quo resurrexit Christus a mortuis. Quam culpam nullo modo potuissetis incidere, si unde consecrationem honoris accipitis, inde legem totius observantiae sumeretis, et beati apostoli Petri sedes, quae vobis sacerdotalis mater est dignitatis, esset ecclesiasticae magistra rationis, a cujus vos regulis recessisse minore posset aequanimitate tolerari, si aliqua commonitionis nostrae increpatio praecessisset: nunc autem, quia non desperatur correctio, servanda est consuetudo: ut licet vix fe
Abbreviated transcription (Latin):
rgo siuob plac& c̃sideremꝰuscertus ñit᷑ro¬
pͥmũ titulũ debaptizatis & scitatẽ ur̃am postulo
quã & int̾rogatũ intrinitate. scđm euangłii fidẽ¬
deresurrectione dñi nr̃i iħu xp̃i liceat iterũ in t̾ro¬
gari in eadẽ fide & in aqͣ iterũ intingui. Uniũ si ep̃i
dixert̃. absit absit. Illicitã ẽẽ sanximꝰ rebaptrra lasi¬
tionẽ & satis ee. alienũ a sincera fide & acatholi¬

Expanded text:
rgo, si vobis placet, consideremus primitus titulum de rebaptizatis, et sanctitatem vestram postulo,quam, et interrogatum in Trinitate secundum Evangelii fidede resurrectione Jesu Christi, liceat iterum interrogari in eadem fide, et in aqua iterum tingi? Universi episcopi dixerunt: Absit, absit! illicitam esse sancimus rebaptizationem, et satis esse alienum a sincera fide et a catholi
Abbreviated transcription (Latin):
zandũ ueniunt ceteris sollẽpnitatib infirmi tan¬
tũ mͦ. debeant baptizari. qͥb qͦcũq tepr̃ Cuenit
eparuulis uͦ qͥ nuꝑ mat̾no utero editis. placuit go
c̃stitui ut si infirmi ut assol& fuerint. & lac mat̃ nũ
ñ appetunt. etiã eadie qͣ natis̃. si oblati fuerintbap

Expanded text:
zandum veniant. Caeteris solemnitatibus infirmi tantummodo debeant baptizari, quibus quocunque tempore convenit parvulis qui immaturo utero editi sunt, placuit constitui, ut si infirmi, ut assolet, fuerint, et lac maternum non appetunt, etiam eadem die qua nati sunt, si oblati fuerint, bap
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰdĩ & altaria ꝑuiacanib Et ut uasasacrata
dõ magna ireneratione habeant᷑. & ut sacrifia
scificata cũ magna diligentia abeis colligant᷑:
qͥ dignisunt & cũ honore feruant. & ut scłaria ne¬
gotia ł uaniloqͥa mȩccłiis ñagant᷑. qͥadomꝰ dĩ domꝰ ora¬
tionis uocabit᷑. ñspeluncalatronũ. Et intentos ha¬
beant animos ad dm̃ qͣndoueniunt ad missarũ sollẽp¬
nia. & ñ ẽoceant ante cõpletionẽ benedictionis sacer

Expanded text:
ia sacrata pervia canibus, et ut vasa sacrata Deo cum magna veneratione habeantur, et ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligentur qui digni sunt, vel cum honore serventur; et ut secularia negotia vel vaniloquia in ecclesiis non agantur, quia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum; et ut intentos habeant animos ad Deum quando veniunt ad missarum sollempnia, et ut non exeant ante conpletionem benedictionis sacer
Abbreviated transcription (Latin):
gere qͣndo & intrib mersionib ꝑsonarũ trinitas &
inuna potest diuinitatis singularitas designari. Qđ e¬
sinc̃ usq ab hereticis infans inbaptis mate t̃cio merge ᷤ cũ¬
batur. finiendũ ẽẽ apđ uos ñ censeo. nedũ mersiones
numerant. diuinitatẽ diuidant. dũq qđ faciebant
faciunt. morẽ ur̃m se uicisse glorient᷑. Quaꝓpt̃ qͥa
de utroq sacram̃to qđ fit in baptis moscõ. atanto
uiro reddita ẽ ratio utrũq rectũ. utrũq in rep̃hen¬
sibile insca dĩ eccła habeat᷑. Propt̾ uitandũ autscis¬
matis scandalũ ł heretici dogmatis usũ simplã tene̾mꝰ
baptismi mersionẽ neuideant᷑ apđ nos qͥ t̃cio mer¬
gt̃ hereticoꝵ ꝓbare assertionẽ. dũ sequunt᷑imorẽ
Et neforte cuiꝗ sit dubiũ huiꝰ simpli misteriũ sacram̃ti
ideat in eo mortẽ & resurrectionẽ xp̃i significare.¬

Expanded text:
gere, quando et in tribus mersionibus personarum trinitas, et in una potest divinitatis singularitas designari. Sed quod hucusque ab haereticis infans in baptismate tertio mergebatur, faciendum apud vos esse non censeo, ne dum mersiones numerant, divinitatem dividant, dumque quod faciebant, faciunt, morem nostrum se fecisse glorientur. Quapropter quia de utroque sacramento quod fit in sancto baptismo a tanto viro reddita est ratio, quod utrumque irreprehensibile in sancta Dei Ecclesia habeatur, propter vitandum autem schismatis scandalum, vel haeretici dogmatis usum simplam teneamus baptismi mersionem, ne videantur apud nos qui tertio mergunt haereticorum approbare assertionem, dum sequuntur et morem. Et ne forte cuiquam sit dubium hujus simpli mysterium sacramenti, videat in eo mortem, et resurrectionem, dum se
Abbreviated transcription (Latin):
dia conꝰ & minister. cũ timore clericoꝵ reliqͥ as cor¬
poris dñici debent custodire fragm̃torũ ne qͣ putre¬
na humiliationis plaga feriat᷑ Certe tanta in alia¬
rio holo causta efferant᷑ qͣnta ppło sufficere debea q̃
Qsi remanserit incrastina ñ reseruent᷑ s. cũ timore
& tremore clericorũ. & diligentia c̃ sũ mant᷑. qͥ aut̃
ro sidua corporis dñi qͤ insacrario relictas̃ c̃sumunt.
ñ statĩ ad cõmunes accipiendos cibos c̃ueniant. ne pu¬
tent seẽ portioni cõmiscere cibũ. qͥ ꝑ aqͣ liculos digestꝰ
insecessũ fundit᷑. Sigͥ mane dñi ca portio edit᷑. usq ad
sextã ieionent mininistri qͥ eã c̃sũpseriͣt. łt si t̃cia. uł
qͣrta hora acceperint. reuinent usq aduesperũ. sic secre¬
ta scĩficatione. aet̃na custo diendas sacram̃ta. Deua¬

Expanded text:
diacono et subministro; hi cum timore et tremore reliquias corporis Dominici debent custodire fragmentorum, neque putreo judicio digna humiliationis plaga feriantur. Certe tanta in alrio holocausta offerantur quanta populo sufficere debeant. Quod si remanserint, in crastina non reserventur, sed cum timore t tremore clericorum diligentia consumantur. Qui autem residua corporis Domini quae in sacrario relicta sunt, consumunt, non statim ad communes accipiendos cibos conveniant, ne putent sanctae portioni commisceri cibum, qui per aqualiculos digestus, in secessum funditur. Si ergo mane Dominica portio editur, usque ad sextam jejunent ministri qui eam consumpserunt. Et si tertia vel quarta hora acceperint, jejunent usque ad vesperam. Sic secreta sanctificatione aeterna custodienda sunt sacramenta. De
Abbreviated transcription (Latin):
iduȩ ł scĩmoniales qͤ administeriũ bapti⁊ anda¬
rũ fominarũ eligunt᷑. tã instructȩ sint ad offi¬
ciũ. ut possint aꝑto & sano sermone docere im¬
peritas & rusticas mulieres tẽpr̃ qͦ bapti ⁊ ande
st̃ qͣlit̃ bapti ⁊atori. ad int̾rogata respondeant.
& qͣ lit̃ accepto baptis mate uiuant. Ut ue des ante

Expanded text:
el sanctimoniales quae ad ministerium baptizandarum mulierum eliguntur, instructae sint ad officium, ut possint aperto et sano sermone docere imperitas et rusticas mulieres tempore quo baptizandae sunt, qualiter baptizatori ad interrogata respondeant, et qualiter accepto baptismate vivant. XIII. Qualite
Abbreviated transcription (Latin):
unitats & trinitatẽ ꝑsonarũ ostendi unitatẽ dũ
baptizamꝰ. Pandit᷑ huiꝰ singularis baptis matis mi¬
steriũ &iã sacrarũ scripturarũ exẽplis. paulo apło
attestante. Nolo uos ignorare fr̃s quõ patres nr̃i
om̃s sub nube fuert᷑. & om̃s mare transier: & om̃s in

Expanded text:
itatem dum baptizamus. Panditur hujus singularis baptismatis mysterium etiam sanctarum Scripturarum exemplis, Paulo apostolo attestante: Nolo vos ignorare, fratres, quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transier
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendent. Similit̃ & ordinẽ bapti ⁊ andi. adsuc¬
currendũ infirmis. Et qͥ fontes lapideos hab̾e
neqͥuerit uas c̃ueniens adhoc solũ mͦ baptiz an¬
di officiũ habeat. & similit̃ adcorporale lauan¬
dũ. & adpallas altaris. ꝓpͥa uasa habeant. in

Expanded text:
commendet. Similiter et ordinem baptizandi ad succurrendum infirmis. Et qui fontes lapideos habere nequiverit, vas conveniens ad hoc solummodo baptizandi officium habeat, et similiter ad corporale lavandum, et ad pallas altaris, propria vasa habeantur, in
Abbreviated transcription (Latin):
dmati onissuȩ diẽ. uisi st̃ c̃ qͥsisse siue nulla siue
aliqͣ sint instrum̃ta c̃fecta cõpensata tã iures
sui quã eccłasticarũ rerũ habitatione sise utriusq
rei qͣmitas exe qͣuerit. int̃ ecdam & decentes
here des. eqͦ iure c̃qͥsitio ꝑtinebit. Si aut̃ qͣ lib&
pars maiori cu mulo sui iuris excreuerit. maio¬
rẽ diã portionẽ indiuisione ꝑcipiq. Quicũq
aut ꝑ scripture serie. aliqͥd meruerint aqͦ lib&
ꝑcipere in reb ecclasticis ñ poterit numerari
ẜ qđ exinde uoluerint facere . ipsorũ uoluri¬
tatis arbitrio subiacebit. Qđ si hoc pꝰeoꝵ mortẽ in¬
ordinatũ fortasse remanserit. eccła hoc sibi eui p̃¬
Ietitulo minori ad maiorẽ migrare nulli prb̃o
licitũ sit s in eo ꝑ maneat adquẽ ordinatꝰ ẽ. Qđ si
inuentꝰ fuerit c̃tra statuta id facere. eadẽ feri

Expanded text:
e nulla sive aliqua sint instrumenta confecta, compensata tam juris sui quam ecclesiasticarum rerum ambitione, si se utriusque rei quantitas exaequaverit, inter ecclesiam et decendentis haeredes aequo jure conquisitio pertinebit: si autem quaelibet pars majori cumulo sui juris excreverit, majorem etiam portionem in divisione percipiet. Quicunque aut per scripturae seriem aliquid meruerint a quolibet percipere, in rebus ecclesiae non poterit numerari, sed quod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, ecclesia, cui prDe titulo minori ad maiorem migrare nulli presbitero licitum sit, sed in eo permaneat, ad quem ordinatus est. Quod si inventus fuerit contra statuta id facere, eadem feria
Abbreviated transcription (Latin):
onsens totius c̃cilii definut. ut sac̃ dotes reli¬
qͥ aut ressuas eccłȩ relinquunt. aut nichihaben¬
tes. aliqͣ tam̃ p̃dia adut familias ȩccłiissuis c̃quirunt
liceat illis aliqͦs defamiliis s ȩccłȩ eiꝰdẽ manumitte¬
re. iuxtarei collatȩ modũ quẽ antiqͥ canones decre¬
uer̃ ⁊ taut cũ peculio & posteritatesua sungenui
sunt subpatracinio ȩccłȩ maneant. utilitates in¬
cunctas sibi iuta qđ potuerint ꝓseqͣntes. nan¬

Expanded text:
onsensus totius concilii definivit ut sacerdotes, qui aut res suas Ecclesiae relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias Ecclesiis suis conquirunt. Liceat illis aliquos de familiis ejusdem Ecclesiae manumittere, juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum peculio et posteritate sua, si ingenui sunt, sub patrocinio Ecclesiae maneant, utilitates injunctas sibi juxta quod potuerint prosequentes. CA
Abbreviated transcription (Latin):
irgilius &e sedonius religiosi uiri. apđ bauuarioꝵ
ꝓuinciã degentes suis nos litteris usis: ꝑ qͦs intima
anos denuo baptizari. Qđ audientes nimis sumꝰ
c̃turbati. & ã mirationẽ quandã incidimꝰ. si habe¬
ret᷑ ut dictũ ẽ. Retuler̃ qͥppe qđ fuerit in eadẽ ꝓ

Expanded text:
irgilius et Sedonius, religiosi viri apud Baioariorum provinciam degentes, suis nos litteris usi sunt, per quas anos denuo baptizare. Quod audientes, nimis sumus conturbati et in admirationem quandam incidimus; si habetur, ut dictum est. Retulerunt quippe, quod fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
detrim̃tũ eccłȩ ñ exhibeat. eidẽ loco donaue¬
rit. sit stabile. Reibone statuendũ. scm̃c̃ ciliũ
qͥb eccłasticarũ rerũ cura c̃missa ẽ qͤ cũq ad mi¬
nistrationis suȩ tẽ pr̃ emerint. si dereb ꝓpͥis ł ui
tarũ c̃ficere instrum̃ta ꝓcurent. N enĩ ẽuenit
ut eccłe quẽ suscepit ex t̃nũ. efficiat in alieno diui¬
tẽ & in suo retineat fraudatorẽ. hi uͦ qͥsuarũ re¬

Expanded text:
detrimentum ecclesiae non exhibeat, eidem loco donaverit, sit stabile. Rei bonae statuendae sanctum concilium ecclesiasticarum rerum cura com missa est, quaecunque administrationis suae tempore emerint, si de rebus propriis tarum conficere instrumenta procurent. Non enim convenit ut ecclesia, quae suscepit externum, efficiat in alieno divitem, et in suo retineat fraudatorem. CAP. 170.
Abbreviated transcription (Latin):
tis qͥb om̃i ambi guitate sub mota euident̃ ag¬
noscitis in baptizandis electis qͥ scđm apłicã re
gulã & exorriscnus scrutandi & ieuinus seł ficandi
& freqͣntib s̃ p̃dicationib imbuendi. duo tamen
tẽpr̃a iđ pascha & pente costen seruanda. hoc
ur̃ȩ indicimꝰ karitati. ut abapłicis institutis
nullo ulterius recedatis excessu qͥa multũ pꝰ hec ẽẽ.
ñ poterit si qͥsquã apłicas regulas ialiqͦ credi de¬

Expanded text:
ntis, quibus omni ambiguitate submota evidenter agnoscitis in baptizandis electis, qui segulam, et exorcismis scrutandi, et jejuniis sanctificandi, et frequentibus sunt praedicationibus imbuendi, duo tantum tempora, id est Pascha, et Pentecosten, esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum posthaec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo credide
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia custodire: sane peluis noua cõparet᷑ & nichl
p̃t̃ hec aliud tangat S ñ ipsa pelus uelis apponat᷑
sit ostiarus exammonitione maioris. neqͥs neglegens
aut ignarꝰ. aduelũ ianuȩ domꝰ dr̃. manꝰ incognitȩ t̃gat.
s statĩ cohercitꝰ discat om̃is homo. qͥa uelũ atrii domꝰ
sim sacrarii panes indignis impendis. unde nostisi amu¬
lierib mundi s: hinc & dauid abime lech. sac̃ dote int̃¬
rogat᷑ cũ panes sibi ad come dendũ poscer&. si munđ ẽẽx
amuliere Cũ semundũ ante triduo c̃fiteret᷑ panes ꝓpo¬
sttionis. manducauit. Et cenclio urbico.

Expanded text:
diligentia custodire. Sane pelvis nova comparetur, et praeter haec nihil aliud tangat. Sed non ipsa pelvis ullis apponatursit ostiariis ex admonitione majorum, ne quis negligens, aut ignarus ad velum januae domus Domini manus incondite tergat, sed statim coercitus discat omnis homo quia velusim sacrarii panes indignis impendis, unde nosti, si a mulieribus mundi sunt? Hinc et David ab Abimelech sacerdote interrogatus, cum panes sibi ad comedendum posceret, si mundus esset a muliere, cum se mundum a triduo profiteretur panes propositionis mand
Abbreviated transcription (Latin):
unctis ostendat᷑ qͥ asi in solubiles culpe fuerint ad ab¬
solutionẽ ꝓdẽe minime &iã mortuis uictima sa¬
cre oblationis ꝓsit s sciendũ ẽ. qͥa illis sacra uicti¬
ma mortura ꝓpsit qͥ hnouiuendo obtinuert̃ ut eos
& iã pꝰ morte bona adiuient qͣ he ꝓ iẜsts ab alus
fiunt. Int̃ hȩc dut̃ pensandũ ẽ ut tutior uia sit. ut bo¬
nũ qđ qͥsq pꝰ mortẽ sperat agiͣ ꝑ alios agat dũ uiũ
ipse ꝑse. Beati qͥppe ẽ liberũ exire quã pꝰ uincula lib̾:¬
Siculpe insolubiles sit. si ñ sint culpȩ indissolubiles.¬
pꝰ mortẽ ñ st̃. multoꝵ sol& animas &iã pꝰ mortẽ sa¬
cra oblatio hostiȩ salutaris aduuare. itaut hoc
ñnũꝗ. ipse defunctoꝵ animȩ expetere uideant᷑
Nã p̃dict felix ep̃s. aqͦdã uenerabilis uite prbo qͥusq¬

Expanded text:
unctis ostendatur, quia si insolubiles culpae fuerint, ad absolutionem prodesse minime etiam mortuis victima sacrae oblationis possit. Sed sciendum est quia illis sacra victima mortuis prosit, qui hic vivendo obtinuerint, ut eos etiam post mortem bona adjuvent quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est quod tutior via sit ut bonum quod quisque post mortem suam sperat agi per alios agat dum vivit ipse per se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula liberculpae indissolubiles. Si culpae post mortem insolubiles non sunt, multorum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare, ita ut hoc nonnunquam ipsae defunctorum animae expetere videantur. Nam praedictus Felix episcopus, a quodam venerabilis vitae p
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. qm̃ ñ lic& eaqͤ insanct uario fierint maletractari s
stͤerio inferant ubi nullꝰ transit̾ habeat᷑. aut in pari¬
ete. aut in fossis pauim̃toꝵ iactent᷑. ne introcuntium
pedib inqͥnent᷑. Nemo ꝑ ignorantiã chericꝰ palla mor¬
tuũ credat obuoluendũ aut diaconꝰ scapulas operi¬
re uelit qͦ fuit in altari. aut certe qͤ data ẽ inm̃sa
dñi. Qͥ hec fecerit ł leuit̃ qͣsi nichil & neglegent̃ ha¬
buerit ministeriũ. diaconꝰ triennio sexq m̃sib adñi
coerit altari graui ꝑcussus anathemate. Qđside¬

Expanded text:
 non licet ea quae in sanctuario fuerint male tractari, sed sterio inferantur, ubi nullus transitum habeat, aut in pariete, aut in fossis pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. Nemo per ignorantiam clericus palla mortuum credat obvolvendum, aut diaconus scapulas operire velit, quae fuit in altari, aut certe quae data est in mensam Domini. Qui haec fecerit, vel leviter quasi nihil et negligenter habuerit ministeria, diaconus triennio sexque mensibus a Dominico alienus erit altari, gravi percussus anathemate. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. Consurge c̃surge. Drinde legunt᷑ fermones.
& ontelix ad ipsũ diẽ ꝑtinentes. Innatł. scĩ stepha¬
maleot. sic incipit. Om̃s sitientes .u. Surge illu¬
minare .iii. Gaudens gaudebo. Peinde legunt᷑
sermones & omelie ad ipsũ ditẽ ꝑtinentes

Expanded text:
Tertia: Consurge, consurge. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ipsum diem pertinentes. In Natali sancti Stephama lectio sic incipit: Omnes sitientes. Secunda, Surge, illuminare. Tertia, Gaudens gaudebo. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ips
Abbreviated transcription (Latin):
sione nec qͤ rens remediũ renascendi. sic uoluit bap¬
ti zari qͦ mͦ & uoluit circũ cidi. hostiãq ꝓseemun¬
dationis offerri ut qͥ factꝰ erat exmuliere sic̃ apłs
ait fier& et subleges quã ñ uenerat soluere s ad¬
implere. & implendo fuure. Et sic̃ beatꝰ apłs p̃dicat

Expanded text:
c quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, sicut voluit circumcidi, hostiamque pro se mundationis offerri, ut « qui factus erat ex muliere sicut Apostolus ait fieret sub lege ; » « quam non venerat solvere, sed adimplere , » et implendo finire, sicut beatus Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dehat᷑. euanescendo in notuit qͥ a sps fuit. Idẽ uͦ prbr̃
ebdomada õtinua sese ꝓ eo in lacrimis afflix̃ salo¬
tarẽ cotidie hostiã obtulit. & reũsus postea adbal¬
neũ. eũ mini nte inuenit. Qua dere qͣͥntũ ꝓsit am¬
mab immolatio saerȩ oblationis ostendit᷑ quando
hanc & ipsi mortuoꝵ sp̃s. auiuentib p&unt. & sig¬
na iudicant. qͥb ꝑ eã absoluti uideantur. Demissa¬

Expanded text:
o innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua sese pro eo in lacrymis afflixit, salutarem quotidie hostiam obtulit, et reversus postea ad balneum, eum minime invenit. Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant q
Abbreviated transcription (Latin):
memoria uuus matris effectꝰ. Simulenĩ & qͥs & cui
cõm̃datꝰ ẽ. ñ utiq infructuose religiosã m̃tẽ p̃cantro
dauera in memoriis martyrũ. p̃cipiunt tumulan¬
da lic& multis aliis orationib & maiorũ didicerim
exẽplis. qđ illi dãpnabilit̾ ineccła tumulentꝰ qͥ usq¬

Expanded text:
memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis davera in memoriis martyrum praecipiunt tumulanda: licet multis aliis rationibus, et majorum didicerimus exemplis, quod illi damnabiliter in ecclesia tumulent
Abbreviated transcription (Latin):
leriq fideliũ cũ fidei p̃cedentis affectu uirt
iane qđ fidelit̃ dedinino auxilio speratur tantũ
sinst̃ hũi modi qͥ inecđiis sepͦ. lunt᷑ insolubiles
culpe qͥ eos ñ sinant diã oblatis oõsacrifierr adinua¬
ripꝰ mortẽ: Ao ꝓ ide sifides lla habere oneritũ¬
eredit̾ quã qͥs ille imple tͦ ꝓ defuneto suo inlocis mar¬
tirũ tumulato dm̃ dep̃cat᷑ qͣnto magit ilũ fides spei
sue fructũ c̃ seqͥt᷑ qui uiuente ad huc reme᷑abilẽ sibi¬
sui cataueris ꝓuid& locũ. Et enĩ ses augistinꝰ inqͥrenti
dehac qͥstione paulino ep̃o sic respondit Cũ fidelis mat̾
fi delis filii defuncti corpꝰ. desiderauit inbasilicã mar¬
tiris poni siqͥ dẽ cre didit eiꝰ animã merts marty rrs
adiuuari. Hoc qđ ita credidit supplicatio qͦdã fuit.
& hȩc ꝓfuit siqͥd ꝓfuit. Et qđ ad idẽ sepulchrũ recur¬
rit animo & filiũ p̃cib magis magroq cõm̃ dat. adii
uat sp̃m defuncti. ñ mortiu corporro locꝰ sed ex loci

Expanded text:
lerique fidelium cum fidei praecedentis affectu, aut inane, quod fideliter de divino auxilio speratur; tantum si non sint hujusmodi, qui in ecclesiis sepeliuntur, insolubiles culpae, quae eos non sinant, etiam oblatis post mortem. Ac proinde si fides illa habere meritucreditur, qua quisque implorator pro defuncto suo in locis martyrum tumulato deprecatur ; quanto magis illa fides spei suae fructum consequitur, quae in vivente adhuc remediabilem sui cadaveris providet locum? Etenim sanctus Augustinus inquirenti de hac quaestione Paulino episcopo sic respondit: « Cum fidelis mater fidelis filii corpus desideravit in basilicam martyris poni, siquidem credidit ejus animam meritis martyris adjuvari, hoc quod ita credidit, supplicatio fuit, et haec profuit, si quid profuit. Et quod ad idem sepulcrum recurrit animo, et filium precium non mortui corporis locus, sed ex loci
Abbreviated transcription (Latin):
media in eadẽ eccła factȩ suoces. ac siqͥs uolent̃ ex P¬
ea repelleret᷑ atq traheret᷑ foras. Adqͦs nimirũ uii.¬
uoces cucurrer tustodes. & uider̃ duos quosdã tert¬
terrimos spiritus. qͥeiꝰdẽ ualentii pedescũliga¬
tura c̃strinaerant & eũ abeccła clamantẽ ac
nimis uociferantẽ foras trahebant. Quiuide li¬

Expanded text:
media, in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si aliqui violenter ex ea repellerentur ac traherentur foras. Ad quas nimirum voces currebant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferante
Abbreviated transcription (Latin):
in sua plebe publice adnunti&. ut sialiqͣ femina
clãculo corrupta c̃ceperit. & peperit. nequaq
diabolo cohortante filiũ aut filiã necat. s qͦcũq¬
ingenio p̃ual& ante iamias eccłȩ patrũ deportari
ibiq ponifaciat ut corã sac̃ dote incrastinũ delatꝰ cel
ab aliqͦ fideli suscipiat᷑ & nutriat᷑. & taliea causa aut̃¬
hmicidii reatũ. & qđ maus ẽ parricidiũ euadat.
Nã quȩ filiũ aut filiam int̃fic̃ parricidio om̃imodis

Expanded text:
in sua plebe publice annuntiet ut si aliqua femina clanculo corrupta conceperit et pepererit, nequaquam diabolo cohortante filium aut filiam suingenio, ante januas Ecclesiae partum deportari, ibique poni faciat, ut coram sacerdote in crastinum delatus, ab aliquo fideli suscipiatur et nutriatur, et tali ex causa homicidii reatum et, quod majus est parricidium evadat. Nam qui fil
Abbreviated transcription (Latin):
na op̃a successus ẽ. sp̃s. Sicnĩ pat̾na uestis &
anulꝰ ac si qͥd huꝰ modi intantũ carius ẽ po¬
steris. inquantũ erga parentes maior effectꝰ¬
ra qͣ utiq multo familiarius. atqc̃ unctius quã
qͣ lib& in dum̃ta gestamꝰ. Ac ꝓinde corpori ha

Expanded text:
s. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectra, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non a
Abbreviated transcription (Latin):
onabilis exẽplatio ñ int̾ dicta licentia qͥ inbaptis mo
tribuendo qͦlib& tẽpr̃ periditantib subuenit᷑. Ita
enĩ adhas duas festiuitates conexas sibim& atq cog¬
natas in colomiũ & pacis securitate degentiũ libera
uota deferimꝰ ut in mortis ꝑirculo in obsidionis discri¬
mine in ꝑsecutionis angustus. intimore naufragu
nullo tẽpr̃ hoc uere salutis singular e p̃sidiũ cuꝗ

Expanded text:
tio, non interdicta licentia qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet atque cognatas, incolumium et pacis securitate degentium libera vota deferimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii, nullo t
Abbreviated transcription (Latin):
hominisẽ terra.s ut psalmista c̃memorat. Dñi
ẽ terra & plenitudoeiꝰ. Siterrã uendis. inuasi¬
one alienȩ rei reus teneberis. Gratis accepisti
a dõ. gratis dapro. Quare in t̃dictũ sit om̃ib om̃ino
xp̃ianis. t̃rã mortuis uendere. & debitã sepulturã nue top¬
denegare. nͥforte ꝓximi damici de functiꝓpt̃
nom̃ dnĩ & redẽptionẽ animȩ iuri gratis aliqͥd
dareuelint.

Expanded text:
hominis non est terra, sed ut Psalmista commemorat: Domini est terra et plenitudo ejus . Si terram vendis, invasione alienae rei reus teneberis. Gratis accepisti a Deo, gratis da pro eo. Quare interdictum sit omnibus omnino Christianis terram mortuis vendere, et debitam sepulturam dedenegare, nisi forte proximi et amici defuncti propter nomen et redemitionem animae viri gratis aliquid dare velint.
Abbreviated transcription (Latin):
defunctoꝵ nullomͦ intrabasilicã sepeliant᷑. s
sinecesse ẽ deforis circamurũ ȩcłȩ. Nãsi fir¬
missimũ hoo pͥuleguĩ usq nõ retinent ciui¬
tates. ut nullomͦ intra ambitũ muroꝵ cuntatũ
cuiꝰ lib& defunoti co pꝰsit humatũ. qͣntomagis ue¬
nerabiliũ martirũ deb& reuerentia obtineri:

Expanded text:
ullo modo intra basilicam sepeliantur, sed si necesse est de foris circa murum basilicae. Nam si firmissimum hoc privilegium usque nunc retinent Gallitates, ut nullo modo intra ambitum murorum civitatum, cujuslibet defuncti corpus sit humatum, quanto magis venerabilium mart
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ. ut desepuldiris & hominib sepeli
tribuere. aut &iã pꝰmortẽ illius qͥb c̃missũ ẽ
eiꝰ elemosinã facere dereb eiꝰ aliqd daresponte
uoluerint. tam̃ nullatenꝰ apbris illis aliqͥd ixi¬
gat᷑. siue abillis qͥlocis & uicis p̃sunt. Prohibendũ
&iã scđm maioꝵ instituta. ut in ȩccła nullate¬
nꝰ sepeliant᷑. s inatrio aut inporticu aut in ex

Expanded text:
auctoritatem, ut de sepulcris et hominibus sepelietribuere, aut etiam post mortem illius quibus commissum est ejus eleemosynam facere, de rebus illius aliquid dare sponte voluerint: tamen nullatenus a presbyteris illis aliquid exigatur, sive ab illis qui locis et vicis praesunt. Prohibendum etiam secundum majorum instituta, ut in ecclesia nullatenus sepeliantur, sed in atrio, aut in porticu, aut in exe