comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
situdinẽ a dextris sinistrisq quesie¬
rant: s quanta ad hanc ẽẽt. itineris
angustia ñ uidebant. Unde & eorũ
mox oculis imitandus calix passioĩs
obicit᷑: ut uidelicet si ad sublimitatis
gaudia tenderent. priꝰ uã humilitatis
inuenirent. Quiagͥ considerare pecca¬
cor uias dei negligit: s soł in qͥb car¬
nalit̃ delectetur intendit: recte nc̃ dr̃.¬
quoꝵ gła cũ plerunq in annorũ multi¬
tudine tendit᷑: ab infirmorũ mentib
ẽẽ. longa. & qͣͥsi stabilis ȩstimatur. S
cũ repentinus hanc finis int̾cipit: breuẽ
dicũ fuit. Eleuantur gͦ ad modicũ. &
minime subsistunt: qr eo ipso quo ui¬
deri alti appetunt. a uera di essentia lon
ge ꝑelationẽ fiunt. Subsistere & enĩ
nequeunt. ꝙ ab ȩt̾nȩ e̾entię solidita¬
te diuidunt᷑: atq hanc pͥmã ruinã
tolerant: qͥa ꝑ pͥuatã głam insemet¬
ipsis cadunt. Hinc enĩ ꝑpsalmistã
dr̃. De iecisti eos dũ alleuarent᷑: ꝙ eo

Expanded text:
xtris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis in quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dquorum gloria cum plerumque in annorum multitudinem tenditur, ab infirmorum mentibus esse longa et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevemdicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt, quia eo ipso quo videri alti appetunt, a vera Dei essentia longe per elationem fiunt. Subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur, atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos, cum allevarentur , quia eo
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens in sc̃i ui¬
ri hystoria ꝑ nouũ
uolumen enoda¬
re mysteriũ typi¬
cȩ expositionis ag¬
gredimur: opor¬
tet ut eiꝰdem uiri
uł nomine. uł passiõe
significationẽ misticam pͥncipaliter ꝓfe¬
ramus: quatinus habitaculorũ more dũ
suꝑ scriptionẽ tituli in ipso postis fronte
prefigimus: quia cuiꝰ ẽ. domus agnoscit᷑.
securiꝰ intret᷑. Crebro autẽ dixisse me me¬
mini: qͣm beatus iob passionẽ redẽptoris
nauit. & nomine. lob quippe. int̾pretatur
doleus. Et quis aliꝰ in hoc dolente figurat᷑.
nisi is de quo scriptũ est. uere languores
nros ipse portauit. & dolores nros ipse tu¬
liti de quo rursum dr̃. liuore eiꝰ sanati su
nunquã uͦ sic de presentib disserat. ut
de futuro conticescat. Cognita itaq discre¬
tionis huiꝰ custodia. cũ immutatione uo¬
cis illiꝰ nr̃a quoq intelligentia alt̾net: ut
tanto ueriꝰ eiꝰ sensib congruat: quanto
se et cũeius uocib inmutat. Uerbis itaq

Expanded text:
uoties in sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me memini quoniam beatus Job passiones Redemptoris navit et nomine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumnnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ctorũ uita quanta integritate fulgeat
declarat᷑ : ꝙ cũ in iusti deficiunt: ex
hac ipsa aristarũ contͥcioẽ agit᷑. ut gͣ¬
na appareant quȩ latebant. Cũq aristȩ
frangunt᷑. granorũ candor ostenditur:
qr iniqͥs insupplicia ȩt̃na cadentib. scõꝵ
iusticia qͣnta ueritate candeat demon¬

Expanded text:
ita quanta integritate fulgeat ita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demon
Abbreviated transcription (Latin):
Spicarũ quippe sũmitates: aristȩ st̃. Ari¬
stȩ aut̃ coniunctȩ inspica ꝓdeunt: s
crescendo paulisꝑ a se hirsiite & rigide
disiungunt᷑. Sic nimirũ sic ad huius
mundi głam praui diuites surgunt.¬
Naturȩ enĩ sibi cõmunione coniuncti
sunt: s contra se uicissim crescendo
diuidunt᷑. Aliꝰ quippe aliũ despicit: &
alt̃ in alterũ inuidiȩ facib ignescit.
Qui gͦ extumore mentis a caritatis uni¬
tate se separant: quasi aristarũ more
contra se rigidi stant. Quid gͦ prauos
huiꝰ mundi diuites dixerĩ. nͥ aristas qͦs¬
se suꝑbiunt. s bonorũ uitãunanimiter
affugunt: aduersũ se quidẽ diuisi st̃.
s tam̃ concordit̃ grana deorsũ p̃murs.
Nunc gͥ aristȩ ad alta ꝓsiliunt. gͣna la¬
tent: qr & repborũ potentia eminet:
& electoꝵ gła ñ apparae. Illi se honorũ
fascib ostendunt: isti inhumilitate
se deprimunt. S triturȩ tempus ad¬
ueni&: quod & aristarũ rigiditatem
frangat. & solida grana ñcõnterat. Tẽ

Expanded text:
Spicarum quippe summitates, aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi dinaturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid igitur pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasse superbiunt, sed honorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concorditer grana deorsum premunt. Nunc igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, quoniam et reproborum potentia eminet, et electorum gloria non apparet: illi se honorum fastibus ostendunt, isti in humilitate se deprimunt; sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem frangat, et solida grana
Abbreviated transcription (Latin):
uerba autem mea ñ tͣnsient. Hinc ad
ioħm angłica uoce ꝑhibetur. Erit cȩlũ
sua semꝑ natura seruatur. Uñ ꝑpsal¬
mistã dr̃. Mutabis ea: & mutabuntur.
Quã quidem ultimã cõmutationẽ suã
ipsis nobis nc̃ uicissitudinib nuntiant
quib nr̃is usib indesinent alt̾̃nant. nã
t̾ra a sua specie hiemali ariditate deficͣ.
uernali humore uiridescit. Cȩlũ quoti¬
die caligine noctis obducitur: & diur¬
na claritate renouat᷑. Hinc gͦ hinc fi¬
delis quisq colligat. & int̾ire hec & ta¬
m̃ ꝑ innouationẽ refici: quȩ constat
nc̃ assiduȩ uelut ex defectu reparari

Expanded text:
verba autem mea non transibunt . Hinc ad verba autem mea non transibunt . Hinc ad Joannem angelica voce perhibetur: Erit coelum sua semper natura servabitur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternat. Nam terra a sua specie, hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari
Abbreviated transcription (Latin):
tes mala: ut ꝑdat de t̾ra memoriã eoꝵ.
Considerat gͦ quos puniat: s eosde ipsos
ante ñ uidit quos nescit. Nam quib dã
infine dicturus. ẽ. Nescio uos unde si¬
tis: discedite a me om̃s oꝑarii iniqͥta¬
tis. Miro gͥ mͦ prauorũ uitã & intuet᷑¬
& obliuscitur: quia quos ꝑdistrictionẽ
sententiȩ iudicat. quantũ ẽ. ad memo
ctuosum lignũ ex eiꝰ iudicio conterun¬
tur. Terra quippe eos temporali sũptu
aluit: p̾̃dicationis desuꝑ pluuia in¬
fudit. S quia eorum uita nequaquam fru¬
ctum boni oꝑis ꝓtulit: iratus hanc agrico¬
la abscidit: ut iuxta ueritatis sententiã
locum ñoccupet. quem tenere alius ad
fructum ualoe De hoc infructuoso ligno.¬

Expanded text:
tes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . tes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro et obliviscitur, quia quos per districtionem sententiae judicat, quantum est ad memorctuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno
Abbreviated transcription (Latin):
enim conditoris ñ reducitur: quisq usq
ad finem uitȩ. uicus subitigatur. Nã si
hunc suꝑni respectus memoria tangerte:
ꝓcul dubio ab iniquitate reuocaret. Ciꝰ
quippe merita exigunt: ut funditꝰ ab
auctoris recordatione deleat᷑. Sciendũ
uͦ. quod recordari ds̃ nequaquã ꝓpͥe dr̃.
Qui enĩ obliuisci ñ potest: quo pacto
recordari potest: S quia eos nos quorũ
recordamur amplectimur: abhis aut̃
& recordari ds dr̃ cũ dona tribuit: &
obliuisci. cum inculpa derelinquit. Sed¬
quia cuncta pensat. cuncta sine int̾mis¬
sionis alt̾uatione considerat: & recorda¬
tur bonoꝵ. quorũ tam̃ nunquã obliuis¬
enĩ redit ad bonoꝵ memoriam. quã tam̃
nunꝗͣ deseruit: & quasi nequaquã ma¬
los respicit quorũ tam̃ facta considerat:
s suꝑ hȩc dampnationis iudiciũ in ulti¬
mis seruat. Hinc enĩ scriptũ ẽ. Ocłi dñi
contemplant᷑ bonos & malos. Hinc ꝑ
psalmistam dr̃. Uultus dñi suꝑ facien¬

Expanded text:
enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum ret recordari Deus dicitur cum dona tribuit, et oblivisci cum in culpa derelinquit. eus cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione considerat, et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam oblivis Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facien
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Quisqͥs enĩ dicta fallacia uera¬
cit̃ rep̃hendit: audita cogitans. atq
ex regula ueritatis pensans. uerba añ
dm̃ ponit: quia apud se inconspectu
ueritatis examinat. quid foris contra
fallaciã decernat. Ante din qͥppe uer-¬
ba ponere. ẽ: considerato intimo
iudice exteriora dicta pensare. Uir igit᷑
scͥs ab amicis suꝑbientib. uerba sua añ
dmponi posse ñ estimat. Ac si aꝑte
dicat. Iccirco quȩ loquor ponere añ
iudicem ñ ualetis: ꝙ eiꝰ uobis faciem
peccantes absconditis. Qđ tam̃ & exty¬
po sc̃ę eccłȩ nil obstat intelligi. Quȩ cũ
de infirmis suis ab hereticorũ irrisiõe
reprehendit᷑. ipsã irrisiõis eorũ astutiã
dedignatur: q tolerabiliꝰ dõ ẽ. ut in
infirmitate qͥs atq ignorantia cũ hu¬
militate iaceat: quã cũ elatione alta cõ¬
prehendat. S quia sc̃s uir multa contͣ
eos ꝓtulit. qui fugitiua potestate suꝑ¬
biunt. & uentosis honorib intumesct.

Expanded text:
mea. Quisquis enim dicta fallacia veramea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit, audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi, quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt
Abbreviated transcription (Latin):
mentitũ me arguere quis potest: dũ
scilicae nouerimꝰ quod fallacẽ rep̃hende
cuilib& lic&: S si loquentis sensum sub¬
tili introgatione discutimus: quã sint
recta que ꝓtulit citiꝰ inuenimꝰ. lustꝰ nãq
& siqͥd unquã delinquendo loquit᷑: dig¬
nũ ñ ẽ. ut ab iniustis & pͣue uiuentibus
iudicet᷑. Uñ sc̃s uir amicorũ suꝑbiam
depͥmens. ñ solũ siita ẽ. uerũ etiã si ita
ñ.ẽ. ut ꝓtulit. nequaquã se rep̃hendi
posse confidit: qr nimirũ illi recte re¬
darguere falsa possunt. qui falsa ag̾e
nesciunt. Nam correptionis ausũ contͣ
fallaciã ꝑdunt: qui adhuc fallacit̃ ui¬
uunt. Ait gͦ. quod si ñ ita ẽ. quis me po-¬
terit arguere. eẽ m̃titũ: Acsi aꝑte dicat.
lta sunt cuncta. ut ꝓtuli. Quȩ tam̃ si ita
ñ ẽẽnt. a uobis redargui nequaquã possẽ:
quia dũ adhuc ꝓpͥe succũbitis. alienã
reprehendere fallaciã ñ ualetis. Ubi &¬
apte subdit᷑. Et pon̾e ante dm̃ uerba

Expanded text:
mentitum me arguere quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet licet? Sed si loquentis, sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque, et si quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam non valetis. 15. apte subditur: Et ponere ante Deum verba
Abbreviated transcription (Latin):
interius impinguatur. De qua nimirũ
pinguedine. psalmista ait. Sicut adi¬
pe & pinguedi ne repleat᷑ anima mea.
Potest nomine olei. ipsa sc̃i sp̃s unctio
pe a facie olei computrescit: quia dũ
nr̃ȩ seruitute liberam᷑. Dumq malig¬
ni sp̃c dominatio suꝑba repellit᷑: i¬
gũ conteritur. quo libertatis nr̃e colla
p̃mebantur. De hoc rursũ oleo scriptũ
est. Uinea facta ẽ. dilecto meo: in cor¬
nu filio olei.Filius quippe olei. fidelis
ppłs dr̃: qui ad fidẽ dei int̾na sc̃i sp̃c un-
ctione generatur. Multis gͦ tc̃ sc̃a eccła
tribulationib depressa. dona sp̃c &
mira quȩ nc̃ hab&e p̾dicam̃ta ad me¬
moriam reuocet: & suũ silentium de¬
ploret dicens. Petra fundebat mͥ riuos
olei. Quib uerbis: congrue subicit.¬

Expanded text:
interius impinguatur Vet. XIII. De interius impinguatur Vet. XIII. De qua nimirum pinguedine Psalmista ait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Potest nomine olei ipsa sancti Spiritus unctio pe a facie olei computrescit, quia dum nostrae servitute liberamur: dumque maligni spiritus dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla premebantur. De hoc rursus oleo scriptum est: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei . Filius quippe olei, fidelis populus dicitur, qui ad fidem Dei interna sancti Spiritus unctione generatur. Multis ergo tunc sancta Ecclesia tribulationibus depressa, dona Spiritus, et mira quae nunc habet praedicamenta, ad memoriam revocet, et suum silentium deploret, dicens: Petra fundebat mihi rivos olei. Quibus verbis congrue subjicit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑbeatũ iob. id ÷ ꝑ os menbri sui loqͥt᷑.
quanta sint quȩ tp̃re extremo patietur:
cũ transactorũ suorũ reminiscitur. cũ
peam uidelic& uerbi pinguedine. oꝑan¬
tium uita lauaretur. Quȩ ipsam quoq
predicatorũ suorũ uigilantiã pleniꝰ ex¬
equetis. subdit. Et petra fundebat mͥ
pit᷑ predicator egregiꝰ fatet᷑ dicens. Pe¬
tra autẽ erat xp̃c. Quȩ uidelic& petra.
nc̃ ad usum scȩ̃ excłȩ olei riuos fundit: qr
inea loquens dñs. predicamenta uncti¬
onis intimȩ emanat. De hac petra. olei
riuus exiit: liber mathei. liber marci. li¬
ber lucȩ. liber ioħis. In diuersis huius
mundi partib quot predicamenta edi¬
riuos fudit. Toties adhuc de petra hac
olei ruius fundit᷑: quoties sco sp̃u un¬
guendis mentib auditorũ. ea quȩ in
libris ueterib de xp̃o dicta sunt ex pla¬
nantur. Et riui uocantur olei: quia de¬
currunt & ungunt. Inquib quisquis tin-¬
guitur. unguitur: quisquis tinguitur.

Expanded text:
quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, spitur, praedicator egregius fatetur, dicens: Petra autem erat Christus . Quae videlicet petra nunc ad usum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus, praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edimnium olei rivos fudit. Toties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quia decurrunt et ungunt. In quibus quisquis tingitur ungitur, quisquis ungitur
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit iniquitati. Bene itaq ꝑbeatum
iob priꝰ dr̃. iusticia indutus sũ. & uestiuit me
sicut uestimento. & sic̃ diademate iudicio
meo: ac deinde subiungit᷑. oculus fui cȩco
& pes claudo. quia tc. ẽ. apud dm̃ oblatio ue¬
re rectitudinis. cum de radice iusticie ꝓde¬
unt rami pietatis. S quia in ipso mĩȩ oꝑe
fuisse se asserit. pedẽ claudi. Hȩc & enĩ dic̃s.
ꝓfecto indicat. quia & illi ꝑsem& ipsũ ma¬
num prebuerat: & hc̃ portando sustinebat¬
Ex qua re colligitur: suꝑ egenos ac debiles.
quantum miscđiȩ illiꝰ uiscera fundebant᷑¬

Expanded text:
servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordfuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, Ex qua re colligitur super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebant
Abbreviated transcription (Latin):
ex munere: innotescit discipuł. qualis
ñ elationi seruiunt. sed utilitati. Unde bea¬
tus iob amicus suis se iniuste increpantib
atq iccirco nescientib bona sua loquendo
aꝑit: ut nimirum discerent ñ contra
eius uitam increpantes erigi: s hanc ta¬
centes imitari. Quãuis ut supra iã dixi¬
mꝰ. hc̃ ad memoriã facta sua reducere: in¬
uecta ab increpantib desꝑatio cõpellebat.
Nam int̾ tot dolores uulneris & uerba
desꝑationis cũ bona quȩ fecit narrat: qͣsi
collapsũ uerbis & uerberib ad spem ani¬
mũ reformat. Dicat gͦ bona quȩ fecit:
ut ñ cogatur int̾ tot mala de se desꝑare
quȩ audit. Oculus fuicȩco: & pes claudo.
Cum sc̃ĩ oꝑis exempla pensamꝰ: intuendũ
nobis prius ÷ quam rectus narrandi ordo
pia sunt. qui scit priꝰ seruare quȩ iusta¬
sunt: ut collatus in ꝓximis riuus miscd̃iȩ
quasi oꝑa miscđiȩ impendunt: s in iusti¬

Expanded text:
ex munere, innotescit discipulis qualis ex munere, innotescit discipulis qualis non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo.Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos rivus misericordiae quasi opera misericordiae impendunt, sed injusti
Abbreviated transcription (Latin):
te: & oꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Si enĩ
magna merces ẽ. a morte eriꝑe carnẽ q̃nq
moriturã: quanti ẽ. meriti a morte animã
liberare. in cȩlesti patria sine fine uictura:
Cor autẽ uidue consolatur: dũ fideli cuiq
aĩȩ. quia ȩt̾nas dnĩ retributiones narrat.
quasi uiri sui bona ad memoriam reuocat.
Cui quia spĩtalit̃ aĩa iuncta ẽ. eo mortuo

Expanded text:
t multitudinem peccatorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? Cor autem viduae consolatur, dum fideli cuique animae qui aeternas Domini retributiones narrat, quasi viri sui bona ad memoriam revocat. Cui quia spiritaliter anima juncta est, eo mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
licet uerbũ dei. ñ est mirabile. solũ mͦ sci¬
re. sed facere. Hab& qͥppe. sed ñtenet gla¬
diũ: qui diuinũ quidẽ eloquium nouit:
sed scđm illud uiuere contẽpnit. Et doctꝰ
ẽẽ ad bella iam ñ ual& : qui spiritalẽ quẽ
habet gladiũ minime exerc&. Nam resi¬
stere temptationib omĩno ñ sufficit: qͥ
hunc uerbi dĩ tenere gladium male ui¬
uendo postponit. Scã itaq eccła quȩ sub¬
sequenti ꝑsecutione depͥmit᷑. malorũ ha¬
bundantiam. & bonorum inopiã pensars.¬

Expanded text:
licet verbum Dei non est mirabile solummodo scilicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopia
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uira flectuntur. Nec indecenter
diciinus cordã testamento nouo congrue¬
re: quod de incarnatione dñica certũ ẽ.
extitisse. Quasi corda gͦ trahitur. & cornua
curuantur: quia dum intestam̃to nouo
incarnatio mediatoris agnoscit᷑: ad spi¬
ritalem intelligentiam rigor testam̃ti ue¬
teris inclinat᷑. Ait gͥ sc̃s uir. Dicebam.
Gła mea semꝑ innouabitur: & arcꝰ mais
in manu mea instaurabitur. Arcus in¬
manu.ẽ: scriptura sacra in oꝑatione.
In manu & enĩ arcũ tenet: qui diuina
eloquia quȩ intellectu cognoscit. oꝑatiõe
ꝑficit. In stauratur gͦ arcus in manu: dũ
quicquid in sacro eloquio studendo cogno¬
scitur. uiuendo completur. Hinc etiam
salomon dum fortes sp̃itał pugnȩ descri¬
ber&e bellatores: ait. Om̃s tenentes gladi¬
os: & ad bella doctissimi. Quid nanq in
scriptura diuina ꝑ gladium figuretur.:
paulus aꝑuit dicens. Et gladium sp̃c quod
habentes gladios. sed tenentes: quia uide¬

Expanded text:
tatis jura flectuntur. Nec indecenter tatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Quasi ergo chorda trahitur, et cornua curvantur, quia dum in Testamento Novo incarnatio mediatoris agnoscitur, ad spiritalem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur. Ait igitur sanctus vir: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. manu est Scriptura sacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuit, dicens: Et gladium spiritus, autem non ait: Omnes habentes gladios, sed tenentes, quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
sa mortis p̾parauit: quia scđm eloquii
sui sententiã. eos qui nunc corrigi negligõ
reꝓbos dãpnat. In quo etiã sagittas suas
ardentib effecit: qr ad eos quos ꝑt̾rorẽ
corrigit. accensas uerborum sententias
emittit. De hoc prȩdicatorũ arcu. ꝑ isaiã
dr̃. Cum sagittis & arcu ingrediuntur
illuc. Quia nimirum sc̃i apłi adferiendã
gentilis uitȩ duriciam. cum districtis uer¬
borum spiculis uenert̃. Quid igitur hoc
in loco. arcus nomine. nisi sacrũ eloqͥũ
deb& inteiligie Incorda & enĩ testam̃tũ
nouũ: in cornu uero testamentum uetꝰ
accipitur. In arcu autẽ dũ corda trahit᷑.
cornu curuatur: sicut in eodẽ sacro elo¬
quio. dũ testam̃tũ nouũ legit᷑. duricia
testam̃ti ueteris emollit᷑. Ad eiꝰ nanq sp̃i.¬
talia & blanda prȩcepta. illiꝰ litterȩ se
rigor inclinat: quia testam̃tũ nouum
dum quasi quodã bonȩ oꝑationis brachio
trahitur: intestam̃to. ueteri seuerita¬

Expanded text:
sa mortis praeparat, quia secundum eloquii sa mortis praeparat, quia secundum eloquii sui sententiam eos qui nunc corrigi negligunt reprobos damnat. In quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur; sic in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde illic p̃missũ ẽ. Ostendisti ppło
tuo dura: flagella uidelicet scłi quȩ
secuturum grauiꝰ iudicii diẽ p̃currt̃.
Potasti nos uino cõpunctionis: ut t̾re¬
na gaudia in lacrimis uerterentur.
Dedisti metuentib te significationẽ:
ut fugiant a facie arcus. Ac si dicer&
Hoc tempus miscđiȩ .ẽ: illud tempꝰ
iudicii erit. ꝑistagͦ huius temporis fla¬
es: quando ñ parcens iudicas. qui sic
districte mͦ ꝑcutis. qn parcis. Aliqñ
autem ꝑ arcum. etiã sacra scriptura
signatur. Ipsa quippe arcus ȩccłȩ. ip¬
sa arcus ẽ. dñi: de quo ad corda homi¬
nũ sicut ferientes sagittȩ sic terren¬
tes sententiȩ ueniunt. Uñ recte qͦq
ꝑ psalmistã dr̃. Arcum suũ tetendit
& parauit illũ: & in ipso parauit uasa
mortis. sagittas suas ardentib effecit.
Arcum nanq suũ dñs tetendit: quia
cunctis peccatorib ꝑscripturã sacram
minas exhibuit. In quo areu scilic& ua¬

Expanded text:
Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo tuo dura, » flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flaes, quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis quando parcis. Aliquando enim per arcum etiam sacra Scriptura designatur. Ipsa quoque arcus Ecclesia, ipsa arcus est Domini. De quo ad corda hominum sicut lerientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: « Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . Arcum namque suum Dominus tetendit; quia cunctis peccatoribus per Scripturam sacram minas exhibuit. In quo arcu scilicet va
Abbreviated transcription (Latin):
amissam głam deplorat. cum fideles
suos ad uitã ueterem redire considerat.
A it enĩ. Dicebã. gła mea semꝑ innoua¬
bitur: quia eos quos in se nouȩ uitȩ
militare credidit: uetustis desideriis
seruire cognoscit. Arcus autẽ nomine.
in sacro eloquio. aliquando malorũ in¬
sidiȩ. aliquando dies iudicii: aliquan¬
do uͦ ipsa eadẽ sacra eloquia designan¬
tur. Parcũ qͥppe insidiȩ figurantur.
sic̃ ꝑ psalmistã dr̃. Intender̃t arcũ. rẽ
CII designatur: sic̃ ꝑ eundem rursum
psalmistã dr̃. Ostendisti ppło tuodura :
potasti nos uino compunctionis. Dedi¬
sti metuentib de significationẽ: ut fugi¬
ant a facie arcus. In arcu enĩ quanto
longe trahit᷑ corda: tanto de eo distric¬
tior exit sagitta. Sic nimirũ. sic extre¬
mi iudicii dies. quanto longe differt᷑
ut ueniat: tando cũ uenerit. de illodi¬
strictior sententia ꝓcedit. lecirco autẽ
diuersis nc̃ cladib ꝑcutimur: ut his
correcti paratiores tc̃ inueniri ualeamꝰ.

Expanded text:
amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria mea semper innovabitur. Quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis s corripuit. Arcus autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum vero insidiae figurantur, sicut Psalmista dicit: « Intenderunt arcum, rem es designatur, so tuo dura, potasti nos vino compunctionis. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . » In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem nunc diversis cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
latione comprehensi. reminiscunt᷑ hoꝵ
temporũ. in quib nc̃ ȩccła fidei pacẽ te¬
net: & suꝑba hereticorũ colla cõprimit.
ñ potentatu culminis. s iugo rationis.
Reminiscuntur nr̃i. qui quieta fidei tẽ¬
pora duximus: qui & si inbellis coarta¬
mur gentium: ñ tam̃ indictis expugna¬
mur patrũ. Beatus gͦ iob sc̃e eccłȩ typũ
tenens. quȩ tunc in illis angustiis inue¬
uitur. & tam̃ nr̃ȩ ut dixi quietis remi¬
niscitur: sua transacta narrat. & aliis
uentura de nunciat: dicens. Quis mͥtri¬

Expanded text:
latione comprehensi reminiscuntur horum latione comprehensi reminiscuntur horum temporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tenet, et superba haereticorum colla comprimit, non potentatu culminis, sed jugo rationis. Reminiscuntur nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua transacta narrat, et aliis ventura denuntiat, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ritudo ꝑuersȩ mentis ñ erumpit exteriꝰ.
in uocem prauȩ libertatis. Ueni&& ꝓfecto
tempꝰ: quando contͣ hanc ꝑuersi atq car¬
nales. aꝑta uoce p̃dicent. quod nc̃ occul¬
ta cogitatione moliunt᷑. Ueni& tẽpꝰ: qñ
catholicã excłam ñ solũ in iustis uocib.s
etiam crudelib plagis p̃mant. Ab aduer¬
sarus nanq suis. duob modis eccła ꝑsecu¬
tionẽ patitur: scilic& aut uerbis. aut gla¬
diis S cũ uerbis ꝑsecutionẽ sustinet: ex¬
ercetur eiꝰ sapientia. Cũ uͦ gladiis: exerce¬
tur eiꝰ patientia. Sed uerborũ ꝑsecutio¬
nes ab hereticis nc̃ etiã cotidie toleramꝰ.
cum ipsi heretici linguis nobis subdoł.
& falsa humilitate blandiunt᷑. ꝑsecutio¬
nes uͦ gladiorũ iuxta finẽ mundi secu¬
turȩ sunt: ut grana cęlestib horreis re¬
condenda tanto ueriꝰ a peccatoru paleis
exuantur. quanto artius affliguntur.
lunc electi omnes qui milla fuerint tribu¬

Expanded text:
ritudo perversae mentis non erumpit exterius ritudo perversae mentis non erumpit exterius in vocem pravae libertatis. Veniet profecto tempus, quando contra hanc perversi atque carnales aperta ta cogitatione moliuntur . Veniet tempus quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis premant. In Esariis namque suis duobus modis Ecclesia persecutionem patitur, scilicet aut verbis, aut gladiis. Sed cum verbis persecutionem sustinet, exercetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuantur, quanto arctius affliguntur. Tunc electi omnes qui in illa fuerint tribu
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ : qui nequaquã sunt int̾renis stu-¬
diis fortes. & incęlestib debiles: s lon¬
gius atq distantius studiosos se deo ex¬
hibent. quam scło fuisse meminer̃. Nã
cum quib dam ꝑ predicatorẽ nr̃m dr̃.
humanum dico ꝓpt̾ infirmitatẽ carnis
ur̃ȩ: sicut ex hibuistis menbra ur̃a ser-¬
iure in mundiciȩ & iniquitati ad ini

Expanded text:
justorum, qui nequaquam sunt in terrenis stujustorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per praedicatorem nostrum dicitur: Humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae; sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiae et iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renis reb fortes sunt: in cęlestib debi¬
les. Nam ꝓ temporali gła usq ad mortẽ
desudare appetunt: & ꝓ spe ꝑpetua. ne
parum quidem in labore sub sistunt. Pro
t̾renis lucris quas lib& in iurias tolerant:
& ꝓ cȩlesti mercede uel. tenuissimi uerbi
ferre contumelias reciisant.Terreno iudici
doto etiam die assistere fortes sunt: in
oratione uͦ corã dño. uł uniꝰ horȩ mom̃¬
to lassantur. Sȩpe nuditatẽ. deiectionẽ.
famem ꝓ ac quirendis diuitiis atq hono¬
rib tolerant: & earũ rerũ se ab̃stinentia
cruciant. ad quȩ adipiscenda festinãt:
suꝑna autẽ laboriose quęrere tantoma¬
gis dissimulant: quanto ea retribui tar¬
dius putant. Hii itaq quasi aliarũ arboꝵ
more deorsũ uasti sunt. sursum angusti.
quia fortes in inferiora subsistunt: s ad
suꝑiora deficiunt. At contra ex qualita¬
te palmarũ designatur ꝓficiens uita

Expanded text:
terrenis rebus fortes sunt , in coelestibus debiterrenis rebus fortes sunt , in coelestibus debiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt. Pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur. Saepe nuditatem, dejectionem, famem, pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita
Abbreviated transcription (Latin):
angustatur: s suꝑius ãplitudine pulchrȩ
iuriditatis ex pandit᷑. Sic quippe. ẽ. ele¬
ctorum uita: despecta inferiꝰ. suꝑiꝰ pul¬
chra. In ima ista quasi multis corticib ob¬
uoluitur. dũ in numeris tribulationib
angustatur: insũma uero illa quasi pul¬
chrȩ uiriditatis folus. amplitudine retri¬
butionis ex pandit᷑. Hab& quidẽ aliud
palma: quo ꝰ cunctis arborũ generib dif
fert. Omnis nanq arbor in suo robore u¬
xta t̾ram uasta subsistit: sed crescendo
suꝑiꝰ angustatur: & quanto paulisꝑ sul¬
limior: tanto in altũ subtilior redditur.
Palma uͦ minoris amplitudinis ab imis
inchoat: & iuxta ramos ac fructus am¬
pliori robore exurgit. Et quȩ tenuis ab imis
ꝓficit: uastior ad sũma succrescit. Quib itaq
alia arbusta. nisi t̾renis mentib inueni¬
untur ẽẽ similia: inferiꝰ uasta. suꝑiꝰ angꝰta:
Quia nimirũ om̃s huiꝰ scłi dilectores in

Expanded text:
angustatur, sed superius amplitudine pulchrae angustatur, sed superius amplitudine pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita, despecta inferius, superius pulchra; in imo ista quasi multis corticibus obvolvitur, dum innumeris tribulationibus angustatur, in summo vero illa quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine retributionis expanditur. Habet quidem aliud palma quo a cufert. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angustatur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilior redditur. Palma vero minoris amplitinchoat, et juxta ramos ac fructus ampliori robore exsurgit; et quae tenuis ab imis proficit, vastior ad summa succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia, inferius vasta, superius angusta? quia nimirum omnes hujus saeculi dilectores in
Abbreviated transcription (Latin):
qui pacis tempore se ad suꝑna migrare.
id. ẽ. anido euolare crediderunt: eorum
uox beati iob uoce p̾uenitur. cum ait.
Dicebãq In nidulo meo moriar. Quia uͦ
hoc ipsum sibi pacis ocium ex multorũ di¬
erum longitudine ꝓmittebat: recte subiun¬
git dicens. Et sicut palma multiplicabo
dies. Palma enĩ tarde ꝓficit: s dui in ui¬
riditate subsistit. Cum multis autẽ diffi¬
cultatib scã ȩccła ad fidei statũ uenit:¬
& ꝓ collectione plurimorũ. in eiꝰdẽ fidei
gła diutiꝰ stare concupiscit. Sicut gͦ pal
ma multiplicare se dies credidit: quȩ e¬
mergente subito temptationis articulo.
pacũ suȩ grãm & tarde a fidelib adeptã.
& citiꝰ ab infidelib int̾ceptã dolet. Nec
immerito iustorum uita palmȩ̨ compa¬
ratur: quia scilic& palma inferiꝰ tactu
asꝑa. ẽ. & quasi aridis corticib obuo.¬
luta: suꝑius uͦ & uisu & fructib pulchra.¬
Inferius corticum suarum in uolutionib

Expanded text:
qui pacis tempore se ad superna migrare, qui pacis tempore se ad superna migrare, id est a nido evolare crediderunt, eorum vox beati Job voce praevenitur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar. Quia vero hoc ipsum sibi pacis otium ex multorum dierum longitudine promittebant, recto subjungit, dicens: Et sicut palma multiplicabo dies. Palma enim tarde proficit, sed diu in viriditate subsistit. Cum multis autem difficultatibus sancta Eccet pro collectione plurimorum in ejusdem fidei gloria diutius stare concupiscit. Sicut palma ergo multiplicare se dies credidit, quae, emergente subitae tentationis articulo, pacis suae gratiam et tarde fidelibus adeptam, et citius ab infidelibus interceptam dolet. Nec immerito justorum vita palmae comparatur, quia scilicet palma inferius tactu aspera est, et quasi aridis corticibus obvoluta, superius vero et visu fructibinferius corticum suarum involutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
iob dum sua narrat. uoces quoq iustoꝵ
sequentium indicat. dicens. Dicebamq.¬
ex pͥmitur: nisi tranquilla quies fidei qͣ
unus quisq infirmus nutrit᷑ : Multit¬
do quippe illa bonorum. quȩ ꝑsecutionũ
temporib fuerit deprȩhensa: nutrimen¬
torum suorum dies. quasi innido. sic in
loco quiecis explere se credidit. Nam nͥ
scã ȩccła infirmos quosq filios. nunc in
nido pacis enutrir&: psalmista ñ dic̾et.
Et enim passer inuenit sibi domum: &
turtur nidũ sibi. ubi reponat pullossu¬
os. Iam quippe domum inuenit passer.
quia ęt̃num cęli habitaculum nr̃ redẽptor
intrauit Et turtur inuenit nidũ: qͥa
scã eccła amore conditoris affecta. crebris
gemitib utitͣ: & uelut nidũ sibi. idẽ.
pacatissimã fidei quietẽ construit: inqͦ
crescentes filios. quasi plumescentes pul-¬
los. quousq ad suꝑiora: uolent. caritatis
gremio calefactos fouet. Igitur quia tc̃ er̃

Expanded text:
Job dum sua narrat, voces quoque justorum Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicens: CAexprimitur, nisi tranquilla quies fidei, qua unusquisque infirmus nutritur? Multitudo quippe illa bonorum, quae persecutionum temporibus fuerit deprehensa, nutrimentorum suorum dies quasi in nido, sic in loco quietis, explere se credidit. Nam nisi sancta Ecclesia infirmos quosque filios nunc in nido pacis enutriret, Psalmista non diceret: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos . Jam quippe domum invenit sibi passer, quia aeternum coeli habitaculum noster Redemptor intravit. Et turtur invenit nidum, quia sancta Ecclesia amore conditoris affecta, crebris gemitibus utitur, et velut nidum sibi, id est pacatissimam fidei quietem construit, in qua crescentes filios quasi plumescentes pullos, quousque ad superiora evolent, charitatis gremio calefactos fovet. Igitur quia tunc erunt
Abbreviated transcription (Latin):
dentib illiꝰ prȩdam potuiss& aufer¬
re: quia tẽ ueracit̃ prȩdã de eius den-¬
tib tollimus: cũ priꝰ molas illius conte¬
rere scimus. Prius enĩ necesse. ẽ. occulta
consiliorũ illiꝰ machinamenta prodere.
ut auditoris nr̃i animã ualeamꝰ pꝰmodũ
ab aꝑto lapsu reuocare. Huiꝰ iniqui mo.¬
las ipse sũmꝰ pastor eccłȩ p̃dicando con¬
terebat: cum diceret. Sobrii estote. &
uigilate: quia ad uersariꝰ ur̃ diabolus. tan¬
quam leo rugiens circuit querens quẽ
deuor&. Cui resistite fortes infide. Cont᷑
hunc leonẽ. sca ȩccła quia eiꝰ insidias con¬
spicit: fidei caulas munit. Cuiꝰ toties mo¬
las frangit: quoties hereticorum argum̃¬
ta destruit. Totiesq ab eiꝰ dentib prȩdã
diripit: quoties ab errore que piã pre¬
dicando conuertit. Et quia pleriq iustoꝵ
tunc erunt. qui se ęccłasticȩ pacis tẽpore
ab hoc mundo exituros ẽẽ credidet̃: beat̃

Expanded text:
de dentibus illius praedam potuisset auferde dentibus illius praedam potuisset auferre, quia tunc veraciter praedam de ejus dentibus tollimus, cum prius molas illius conterere scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticorum argumenta destruit; totiesque ab ejus dentibus praedam diripit, quoties ab errore quempiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum tunc erunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse crediderunt, beatus
Abbreviated transcription (Latin):
O qualem de ore diaboli p̃dãtulit. qñ
ipsum raptorẽ saulũ conuertendo rapu¬
it: quando ad huc spirans minarũ. ac¬
ceptis epłis ꝑgebat damascũ. Et dũ
ꝑsequendo fideles. congregaret plebẽ
diabolo: cognoscendo fidẽ. ipse aggrega¬
tus ẽ. xp̃o. Toties ex iniqui dentib eccła
prȩdam tulit: quoties ex erroris morsu
animam prȩdicando diripuit. Quis nãq
iniquus ueriꝰ dici potest quam diabolus:
Cuius molas conterimꝰ: quoties disseren¬
do contra eius insidias. occulta illiꝰ machi¬
namenta monstramꝰ. Ac de eiꝰ dentib p̃¬
dam tollimus: quia mentẽ quã iam ad
peccatum frangendo momorderat. ad
molas quippe. occultȩ eius insidiȩ: ꝑ
dentes uero aꝑta iam culpȩ ꝑpetratio
demonstratur. De quib nimirum mo¬
lis ac dentib: ꝑ psalmistã scͥptũ ẽ. Deus
uero conterit dentes eoꝵ in ore ipsorũ.
molas leonum confringet dñs. S sc̃s uir
ante se asserit conterere molas. ut post

Expanded text:
O qualem de ore diaboli praedam tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquus verius dici potest, quam diabolus? Cujus molas conterimus, quoties disserendo contra ejus insidias occulta illius machinamenta 629 monstramus; ac si de ejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccatum frangendo momorderat, ad molas quippe occultae ejus insidiae, per dentes vero aperta jam culpae perpetratio demonstratur. De quibus nimirum molis ac dentibus per Psalmistam scriptum est: Deus vero conteret dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus . Sed sanctus vir ante se asserit molas conterere, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sꝑnit. Quem cum ad se uenientem
scã eccła suscipit: quia ei iam uetus tenen¬
ti. etiã nouũ testamentũ inserit: ad diri¬
gendos gressus illiꝰ. quasi alterũ pedẽ iun¬
subiungit. pat̾ eram pauꝑum: quia uide¬
licet humiles qui pauꝑes sp̃u dicti sunt.
ex eius predicatione generant᷑. S oport&e.
ut inhis omnib ipsa historiȩ subtilit̾ uer¬

Expanded text:
aliud sprevit. Quem cum ad se venientem aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alterum pedem junsubjungit: Pater eram pauperum, 626 quia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed oportet ut in his omnibus ipsa historiae subtiliter ver
Abbreviated transcription (Latin):
quando & docendo illuminare consueue¬
tat. & adiuuando firmare: & p̃cedentis m̃¬
bri sui ore loquitur dicens. Oculus fui cȩco.
ligit. iudaicum scilic& atq gentilẽ: recte
etia potest cȩco gentilis: claudo autẽ iuda¬
icus ppłs designari. Gentilis qͥppe quasi
ocłos ñ habuit: quia ñ accepta lege. ñ
uidit quo ire debuiss&. At contra iudaicꝰ
habens oculos. claudus fuit: quia legem
quidem sciendo tenuit: s in ea gressũ re¬
ctioꝑis ñ tetendit. Si enĩ gentilis ppłs cecꝰ
minime fuissoe: ꝓpħa ñ dicer&. Populus
qui sedebat intenebris: luce uidit magnã.
Rursum si isrłiticus ppłs a bono oꝑe mini¬
me claudicass&: nequaquã uoce dñi psal¬
mista dixisset. Filii alieni mentiti sunt mͥ
filii alieni inueterauer̃. & claudicauerunt
a semitis suis. Qui nimirũ ppłs claudus ic¬
circo nominatur: quia sanũ gressũ inoꝑa¬
tione ñ habuit. Qiuppe qui utroq pede uti
noluit: dum unum testamentũ recipit

Expanded text:
quando et docendo illuminare consuevequando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, legit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum Testamentum recepit,