comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
identidem auctores quos legunt & p̃dicant: quando qͥdem
& exipsis quae diceremꝰ accepimꝰ & nullo mͦ dicere uel
talia uł cuncta sufficimꝰ. Ubiengo erant illidu qͥ ꝓpt̃
exiguã fallacẽq mundihuꝰ felicitatẽ colendi existi¬
mant᷑. cũ roma a quib se colendos mendacissimet astutia
uenditabant tantis calamitatib uexarent᷑: Ubierañ
quando ualerius consul ab exulib & seruis incensũ
capitoliũ cũ defensar& occisus ẽ. faciliusq ipse pro¬
desse pat uit edi iouis quã illi turbet tot numinũ
cũ suo maximo atq optimo rege cuꝰ tẽplũ liberauerat
subuenire : Ubi erant quando densissimis fatigatti
ciuitas sedicionũ malis. cũ legatos athenas missos ad
leges nutuandas paululũ quiett oꝑiret᷑ graui fame
pestilentiaq uastata ẽ : Ubierant quandorursus
popłs cũ fame laborar& p̃fectũ annonae pͥmũ ereauit.

Expanded text:
identidem auctores, quos legunt et praedicant, quando quidem identidem auctores, quos legunt et praedicant, quando quidem et ex ipsis quae diceremus accepimus, et nullo modo dicere uel talia uel cuncta sufficimus. Ubi ergo erant illi di, qui propter exiguam fallacemque mundi huius felicitatem colendi existimantur, cum Romani, quibus se colendos mendacissima astutia uenditabant, tantis calamitatibus uexarentur? Ubi erant, quando Valerius consul ab exulibus et seruis inscensum Capitolium cum defensaret occisus est faciliusque ipse prodesse potuit aedi Iouis quam illi turba tot numinum cum suo maximo adque optimo rege, cuius templum liberauerat, subuenire? Ubi erant, quando densissimis fatigata ciuitas seditionum malis, cum legatos Athenas missos ad leges mutuandas paululum quieta opperiretur, graui fame pestilentiaque uastata est? Ubi erant, quando rursus populus, cum fame laboraret, praefectum annonae primum creauit,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. plurima turba. sediciones. & ad postremũ bellet
ciuilit orta s̃. dũ pauci potentes quoꝵ ingr̃am pleriq
concesserant. sub honesto patrũ aut plebis nomine
dominationes affectabant. boniq & mali ciues ap¬
pellati ñ obmerita in rem publicã. om̃ib: corruptis
parit̃. sed uti quisq locupletissimꝰ & in iuri ualidiorꝰ
qr p̃sentia defendebat ꝓbono ducebat᷑ : Porro suilli
scripcores historiae adhonestã lib̾tatẽ ꝑtinere ar¬
bitratis. mala cuutatis ꝓpriae non tacere quã multis
locis magno p̃conio laudare cõpulsi s. cũ aliã ueri¬
orem quo ciues aterni legendi s̃ ñ haberent: Qd nos
facere conuenit quoꝵ spes quanto ĩdeo melior &
certior tanto maior deb& eẽ lib̾tas. cũ mala p̃sentic
xp̃o nr̃o imputant ut infirmiores imꝑitioresq mentes
alienent᷑ ab ea ciuitate inquet sola iugit̃ felicit̃q uiuen¬
dum est :Hec indeos eoꝵ horribiliore nos dicmꝰ quã coꝵ

Expanded text:
ait? Plurimae turbae, seditiones et ad postremum bella ait? Plurimae turbae, seditiones et ad postremum bella ciuilia orta sunt, dum pauci potentes, quorum in gratiam plerique concesserant, sub honesto patrum dominationes affectabant; bonique et mali cives appellati, non ob merita in rempublicam, omnibus pariter corruptis, sed uti quisque locupletissimus et injuria validior, quia praesentia defendebat, pro bono ducebatur Porro si illi scriptores historiae ad honestam libertatem pertinere arbitrati sunt, mala civitatis propriae non tacere, quam multis locis magno praeconio laudare compulsi sunt, cum aliam veriorem, quo cives aeterni legendi sunt, non haberent: quid nos facere conuenit, quorum spes quanto in Deo melior et certior, tanto maior debet esse libertas, cum mala praesentia Christo nostro inputant, ut infirmiores imperitioresque mentes alienentur ab ea ciuitate, in qua sola iugiter feliciterque uiuendum est? Nec in deos eorum horribiliora nos dicimus, quam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
discordiarũ & certaminis utrimq finis fuit. scđm bellũ
punicũ. Quid itaq ego tantas moras uł scribens paciar
uł lecturis afferã Quã misera fuit illae res publieat
tã longa atate ꝑ cot annos usq ad scđm bellũ punicũ:
hellis forinsetus inqͥetarȩ non desistencib: & intꝰ discordus¬
seditionib q cuuilib asalustio breuit̃ intimatũ ẽ. Pro¬
inde uictoriae illa ñ solidet beatoꝵ gaudit fuerunt.
sed inania solatit miseroꝵ: & ad aliet atq ali sterilict
malet subeunda. il lecebroset incitam̃tet minine quietoꝵ
Hec nob quia hoc dicimꝰ: boni romani prudentesq suc¬
censeant: quã quã dehacre nec petendi sint nec mobiendi:
quando eos minime succensuros eẽ. certis simũ est.
Heq enĩ grauius uł grauiora dicimꝰ auccrib coꝵ& stilo
& otio multũ impares: quib t̾am̃ ediscendis & ipsi
elaborauer̃. & filios suos el aborare cõpellunt. Quiaut̃
succensent. quando me ferrent siego dicerẽ qđ salustiꝰ

Expanded text:
Discordiarum et certaminis utrimque finis fuit secundum bellum Punicum. XVII. Quid itaque ego tantas moras vel scribens patiar, vel lecturis afferam? Quam misera fuerit illa respublica tam longa aetate per tot annos usque ad secundum bellum Punicum, bellis forinsecus inqseditionibusque ciuilibus, a Sallustio breuiter intimatum est. Proinde uicsed inania solatia miserorum, et ad alia atque alia sterilia mala subeunda illecebrosa incitamenta minime quietorum. Nec nobis, quia haec dicimus, boni Romani prudentesque succenseant: quamquam de hac re nec petendi sint nec monendi, quando eos minime suscensuros esse certissimum est. ue enim grauius uel grauiora dicimus auctoribus eorum et stilo et otio multum inpares; quibus tamen ediscendis et ipsi elaborauerunt et filios suos elaborare conpellunt. Qui autem suscensent, quando me ferrent, si ego dicerem, quod Sallustius
Abbreviated transcription (Latin):
lucius tarquinius conlatinus quã iuste popłs mores inciue
non nom̃ attendit: quã impie brutus collegã primae ac
noua potestatis illius. quẽ poss& sihoc offendebat᷑ nomine
tantũ priuare. & patrit priuauit & honore. Hat malet
facia sunt hac aduerset accider̃: quando inillare publict
a quo & modesto ure agitatũ ẽ. Lucretius quoq qͥ mlocũ
conlatini fuerat subrogatꝰ morbo ante quã idem
annusterminaret᷑ absumtus ẽ. Ita publius ualerius
qui successerat conlatino. & marcus oratius qͥ prode.¬
functo lucretio suffectus fuerat: annũ illũ funereũ
atq tartareũ qͥ consules .v. habuit compleuer̃. Quo
anno. consulatus ipsius nouũ honorẽ ac potestatem
auspicatat ẽ. romant res publicat. Iunc iã deminuto
paululũ metu. ñ qui bellat conquieuerant sed qule
noncã graui pondere urgebant. finito scilic& tẽpore
quo a quo & modesto iure agitatũ est: secuta sunt
qua idem salustius breuit̃ explicat. Dem seruili im¬

Expanded text:
L. Tarquinius Collatinus. Quam iuste populus mores in ciue, non nomen adtendit! Quam inpie Brutus collegam primae ac nouae illius potestatis, quem posset, si hoc offendebatur, nomine tantum priuare, et patria priuauit et honore! Haec mala facta sunt, haec aduersa acciderunt, quando in illa re publica \'aequo et modesto iure agitatum est\'. Lucretius quoque, qui in locum Bruti fuerat subrogatus, morbo, antequam idem annus terminaretur, absumtus est. Ita P. Valerius, qui successerat Collatino, et M. Horatius, qui pro defuncto Lucretio suffectus fuerat, annum illum funereum adque tartareum, qui consules quinque habuit, conpleuerunt, quo anno consulatus ipsius nouum honorem ac potestatem auspicata est Romana res publica. CAPUT paululum metu, non quia bella conquieuerant, sed quia non tam graui pondere urgebant, finito scilicet tempore, quo aequo iure ac modesto agitatum est, secuta sunt quae idem Sallustius breuiter explicat: \'Dein seruili im
Abbreviated transcription (Latin):
supplicare. Siem̃ nemo irasceret᷑. cũ in illo uno nemo contẽ¬
neret᷑ potius quã cultis quib dam iusta irascendi causa illis
qui p̃termissieẽnt multo numerosiorib p̃beret. iricam̃tis.
P reseram cũ cis desuꝑna sede fulgentib turpinuditate dis¬
a cutos homines uł qualescũq homines. nonenĩ ad hoc
ingeni opus ẽ excellentia. ut deposito studio contentionis
attendant simundi animꝰ ds̃ ẽ. eiq animo. mundus ut

Expanded text:
supplicare sic enim nemo irasceretur, cum in illo uno nemo contemneretur potius quam cultis quibusdam iusta irascendi causa illis, qui praetermissi essent, multo numerosioribus praeberetur, praesertim cum eis de superna sede fulgentibus turpi nuditate disacutos homines uel qualescumque homines non enim ad hoc ingenii opus est excellentia, ut deposito studio contentionis adtendant, si mundi animus Deus est eique animo mundus ut
Abbreviated transcription (Latin):
passionis reus necesse est fiat qui hof
sꝑ̧nit ꝓpt̃ qđ passus est exps̃ : Nec diẽ iuditii
tacuit qđ predestinato tempore futuruam
est lĩ mitii. quem solũ beatum et potentẽ
et regẽ regũ et bnm: pnuntiat Solus est em̃
ipsẽ quiꝓpriam & amullo habet acceptam
beatudirem atq potentiã Dominatũ & regnũ.
necnon et onnor teilititẽ : Haec omĩa habet
pat̾ sõmlit̃ et filus apatre : Lum̃ aut̃ mac¬
ces bile solras patris est : quia nulli unq appa¬
ruit Demq subiecit quẽ uidit nemo homi¬
nũ :nec inderi potest : Nonquia illud lmm̃ filii
sit qrippe cum impsalmo scriptũ sit : et in
lumine tuo indeberus lum̃ : Ie ẽ sum̃ patris
eẽ in filio : sed q nemo uidit patẽe : ac ꝑhoc inaccessibilẽ
habitat lumen.
et apperere dr̃ etinderi Illud ergo peculia¬
re patris est qđ supra lictũ est. cui honor

Expanded text:
passionis reus necesse est fiat, qui hoc spernit, propter quod passus est Christus. Nec diem judicii tacuit, quod praedestinato tempore futurum est Dei nutu: quem solum beatum, et potentem, et regem regum, et Dominum pronuntiat. Solus est enim ipse, qui propriam, et a nullo habet acceptam beatitudinem, atque potentiam, dominatum, et regnum nec non immortalitatem. Haec omnia habet Pater, similiter et Filius a Patre. Lumen autem inaccessibile solius Patris est, quia nulli unquam apparuit. Denique subjecit: Quem vidit nemo hominum, nec videre potest; non quia aliud lumen Filii sit, quippe cum in psalmo scriptum sit: Et in lumine tuo videbimus lumen ; hoc est, lumen Patris esse in Filio: sed quia nemo vidit Patrem, ac per hoc inaccessibile habitat lumen. et apparere dicitur, et videri. Illud ergo peculiare Patris est, quod supra dictum est, cui honor,
Abbreviated transcription (Latin):
Multa enĩ actti memorat ut genus liominu aclm¬
dulgentiam ꝑueno& ut non solũ ꝓpria remitte¬
ret nobis delietti sed & illutd tolleret pee catũ qđ¬
exadȩ erat preuari eatione. qđ appellaant cỹregra¬
phũ de credite qđ nos amortuis resur gere non
sonebat Quna sinon & hac tuliss& demedio edu ntes

Expanded text:
Multa enim acta memorat, ut genus hominum ad indulgentiam perveniret, ut non solum propria remitteret nobis delicta, sed et illuex Adae erat praevaricatione quod appellavit chirographum in decretis quod nos a mortuis resurgere non sinebat; quia si et hoc non tulisset de medio, exeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis effectosincitates ad bonũ opꝰ qͥa sibi
qͥ post acceptã fidẽ male ũsatis. hanc oeꝑar
ad modũ dixi p̃paratisitis . Hos sr̃s memorat
pensius exortarent᷑ eos ad ꝓmissonẽ ĩ plendã in
minifferio scorũ : ut ñ ulũ littis sed & facie ad faciẽ
oblectarent᷑ eos crebris ad monitionib: neexul¬
tatio apl̃i qua insplendore animi eoꝵ głaibat᷑ euacu¬
aret᷑. Sepiꝰ gͦ hoc memorans sollicitudinẽ siã
circa eos ostendit nolens illos confund. Nec cũue¬
nerint mecũ macedones & inuenerint nos inꝑatos :
erubescamꝰ ut ñ dicam uos om̃s inhac parte.¬

Expanded text:
luntatis effectos, incitati sunt ad bonum opus; quia si ii luntatis effectos, incitati sunt ad bonum opus; quia si ii qui post acceptam fidem male versati sunt, hanc coeperant admodum dixi, parati sitis. Hos fratres memorat, impensius exhortarentur eos ad promissionem implendam in ministerio sanctorum; ut non solum litteris, sed et facie ad faciem oblectarent eos crebris admonitionibus; ne exsultatio apostoli, qua in splendore animi eorum gloriabatur, evacuaretur. Saepius ergo hoc memorans, sollicitudinem suam circa eos ostendit, nolens illos confundi. Ne cum venerint mecum Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos, ut non dicam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio qđ fit in scõs: ut deis benesentire
uideat᷑. Su ꝑfluũ. ẽ. enĩ si cõmoneaseũ quẽ scia
facturũ. Sed ut diligentiã suã ostendat : ne¬
cessariũ .ẽ. ut scribat. at &hos ꝓmptiores faciti
& qd decis cetis p̃dic& manifest&. Nã suꝑflua
solent maiorẽ parere sollicitudinẽ. Nã & diq̃
qͣs̃ suꝑflua uideret᷑. sed ꝓdest ad ꝑfectionẽ
monitionis. ut sciat magna se cũdiligentia
rinthi achaici s̃. Preparauerant sc̃ ȩmulatis
ducti macedonũ : ut miniftrarent sc̃is
Quo dictoplisexortat᷑ chorinthioscũ dicit
illos paratos ab anno pͥorẽ : sed expectareiã
hoc ut diuideret᷑ ministeriũ illorũ ꝓunicuiꝰq
necessitate. & ur̃a ȩmulatio ꝓuocaũ plures.
Post macedones achaiam paratã dic̃: deinde
ut & chorinthii fiant parati scđm ꝓmisũ suũ.
Cetȩ̃ uero eccłȩ emulatione corinthiorũ dum
audunt illospͥus multis errorib fuis sẽ im¬
plicatos: post̃ aũt corrigentes se bonȩ uo-¬

Expanded text:
fit in sanctos, ut de his bene 193 sentire videatur: superfluum est enim si commoneas eum, quem scias facturum. Sed ut diligentiam suam ostendat, necessarium est ut scribat, et ut hos promptiores faciat, et quid de eis caeteris praedicet, manifestet. Superflua enim solent majorem parere sollicitudinem; nam et Dominus quasi superflua videtur, sed prodest ad perfectionem monitionis; ut sciat magna se cum diligentiaCorinthii Achaici sunt praeparaverant se aemulatione ducti Macedonum, ut ministrarent sanctis. Quo dicto plus exhortatur Corinthios, cum dicit illos paratos ab anno priore, sed exspectare jam hoc, ut divideretur ministerium illorum pro uniuscujusque necessitate. Et vestra aemulatio provocavit plures. Post Macedones Achaiam paratam dicit, deinde ut et Corinthii fiant parati secundum promissum suum, caeterae vero Ecclesiae aemulatione Corinthiorum, dum audierunt illos prius multis erroribus fuisse implicatos, post autem corrigentes se bonae vo
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationẽ referentis bonã uoluntatẽ corin
xp̃i appellat: sollicitiorẽ se factũ ostendit
uinendiillos & exortandi administeriũ scoũ.
Fidiciã enĩ accepit audiens meliores. eẽ. factos
chorinthios: unde sata gebat ad eoscertus
mon& eos ut inis qͥsmictit. dilectionẽ sĩa os¬
tendant : ut bona quȩ deipsis audierant uera
ꝓbarent. Sic̾nĩ ostendebant ꝓficisse sẽ mo¬
nitis a płi. missos abeo cũ honore exciꝑent ut
cet̾e ȩcłȩ agnoscerent uera. eẽ. hona quȩ de
eis dicicoeꝑant. ꝓuocat ergo animoseorũ.
quia dequo bene sentit᷑ sol& sẽ meliorẽ p̃bere.

Expanded text:
relationem referentis bonam voluntatem Corintm gloriae Christi appellat, sollicitiorem se factum ostendit videndi illos, et exhortandi ad ministerium sanctorum. Fiduciam enim accepit, audiens meliores esse factos Corinthios. Unde satagebat ad eos, certus mmonet eos, ut in his quos mittit, dilectionem suam ostendant; ut bona quae de ipsis audierant, vera probarent. Sic enim ostendebant profecisse se monitis Apostoli, si missos ab eo cum honore exciperent; ut caeterae Ecclesiae agnoscerent vera esse bona, quae de eis dici coeperant. Provocat ergo animos eorum, quia de quo bene sentitur, solet se meliorem praebere.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ nr̃am. Istũ cõm̃dat quia ignorabat᷑ ab is
ut scirent in qͥnta ũ eẽnt boni opinione ad qͦstales
uiri mittebant᷑. utcũ gauderent cũ eis. augentes
eos infide oꝑationis dĩ ad cuiꝰ głam sollicite hoc
circa curã pauꝑum uł sc̃orũ iudicaret᷑ si hoc seg¬
nius agen&. Dehac enĩ rẽ constituerant intse
apł̃i. ut memores eẽnt pauperũ: ꝗ galathas sig¬
in hac causa indiligens iudicaret᷑. Idcircosẽ p̃-¬
monere significat ut hoc oꝑe ĩplexo mom̃ib
sollicitudo eiꝰ & ꝓuidentic appareret. ꝓ uidemꝰ
enĩ bona ñ tantũ corã dõ sed etiã corã omĩb

Expanded text:
tudinem nostram. Istum commendant, quia ignorabatur ab his; ut scirent in quanta jam essent boni opinione, ad quos tales viri mittebantur; ut congauderent cum eis, augentes eos in fide operationis Dei, ad cujus gloriam sollicite hoc circa curam pauperum vel sanctorum judicaretur, si hoc segnius ageret. De hac enim re constituerant inter se apostoli, ut memores essent pauperum, quod ad Galatas sigin hac causa indiligens judicaretur; idcirco hoc se praemonere significat, ut hoc opere impleto, in omnibus sollicitudo ejus et providentia appareret. Providemus enim bona non solum coram Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
ram sic̃ &scitis Desideri issip᷑ memortiti causcis eexpslet :
idcrrco enĩ p̃sentes. eẽ. a puid eos uolebant ut animos eoꝵ
miliati ut ũberib & uncilis subicicerent᷑: Ad quam rem
excus andt̃t timotheũ missum testat᷑ idoneũ doctorem
q p̃ces dõ funderent ut stabiles. ẽẽnt. Quam ꝑsecutionẽ id¬
circo sepassuros p̃dicauerant : ut ꝑid qđ prescientiam in uꝰrei
hab̾ese ꝓtesttirent᷑: posse se effugere & declinare has
iniurias adꝓbarent : Sed q spes magna in ins. ẽ. ideo inla
hoc ut cognosterem fidẽ uram neqͦmͦ ad tontauerint ille
tis illoꝵ: Itqrdiutius passus nes set noscre eiqͥd cercius a¬
geret᷑ circa illos misit timotheũ epm a scereatũ aqͦ pͦss&e cor¬
tĩ seire Modo arit̃ cũ uenis set tonotheus acdnos auob̾¬

Expanded text:
 et scitis. Desiderii supra memorati causas expressit. Idcirco enim praesentes esse apud eos volebant, ut animos eorum miliati, ut verberibus et vinculis subjicerentur. Ad quam rem excusandam Timotheum missum testatur idoneum doctorem, que preces Deo funderent, ut stabiles essent. Quam persecutionem idcirco se passuros praedicaverant; ut per id quod praescientiam hujus rei habere se protestarentur, posse se effugere et declinare has injurias approbarent: sed quia spes magna in his est, ideo dicit hoc ut cognoscerem fidem vestram; ne quo modo attentavetis eorum. Et quia diutius passus non est nescire se quid certius ageretur circa illos, misit Timotheum episcopum a se creatum, a quo posset certum scire. Modo autem cum venisset Timotheus ad nos a vob
Abbreviated transcription (Latin):
eaquȩ adꝑfictionẽ ellor ꝑtinont edifant : Sacrem̃tti sci¬
licet rerũ spitalium quȩ fcoile prblicari non debent ut sci¬
rent qͥs & quã inm̃ sus .ẽ. quẽ nuidicẽ sporabant: Aliud est
enĩ frdẽ accipere. & aliud expositionẽ fidii Atertienĩ dispui¬
tttio ẽ denatura patris & filii. & alia deꝑsonis: Pat̃ ĩgoni¬

Expanded text:
 perfectionem illorum pertinent, ediscant, sacramenta scilicet rerum spiritalium, quae facile publicari non debent; ut scirent quis et quam immensus est ille, quem judicem sperabant. Aliud est enim fidem accipere, et aliud expositionem fidei; altera enim disputatio est de natura Patris, et Filii, et alia de personis. Pater ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
spem &itatm głam rexur rotions scis  ꝓmissȩ demon¬
serim non dolent: ad discentes qr iaduentu dm̃ priores
continetur in apocalipũ iob is apłi descendit decȩlo ad
gegendũ bellũ nomine dĩ contrto anticepin: Iuo exto¬
tineto: uissu eiꝰ resurgent mortui: Hoc ẽ. gͦ intuba dĩ deseen¬
dere : nominedi bellũ gerere : e. em̃ ut ipse diacit adiłm
filiũ naue. ditx & princep exercitus dñi Propt̃ qđ ar chan¬
gelis dr̃ : Cũ aut̃ intaba dĩ descendit ds̃ . ẽ.Iuia utrũ¬
q continent scripturȩ sic̃ mexodo quẽ angłm nflam¬
ma apparuisse mox si legimis statim ipsum in subiectis
eẽ dm̃ agnoscimis id ẽ. filiũ di: Dicente eadẽ seriptur:
Et accedens inquit movses auertit se: quion csebuit conside

Expanded text:
spem et ratam gloriam resurrectionis sanctis promissae demonserunt, non doleant, addiscentes quia in adventu Domini priores continetur in Apocalypsi Joannis apostoli, descendet de coelo ad gerendum bellum nomine Domini contra Antichristum. Quo exstincto, jussu ejus resurgent mortui. Hoc est ergo in tuba Dei descendere, nomine Dei bellum gerere. Est enim, ut ipse dixit ad Jesum filium Nave , dux et princeps exercitus Domini, proptgelus dicitur. Cum autem in tuba Dei descendet, Deus est; quia utrumque continent Scripturae, sicut in Exodo, quem angelum in flamma apparuisse Moysi legimus, statim ipsum in subjectis esse Deum agnoscimus, id est, Filium Dei, dicente eadem Scriptura: Et accedens, inquit, Moyses avertit se; quia non potuit conside
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̃ hoc man& Iustiꝰ auit ura tenenda ẽ. ut ad
mi scđiam nire ueniat᷑. Vt qͥ inferiores sudq̃ subtantia.
manib: laborent ut ipsa intentione tollant᷑ aualgta¬
ri ĩqͥetuduqe. & praua cogititione ut disciplina eoꝵ
etiam ab infidelibus laudetꝰ. & possint prio eari adfidẽ:
Nolmus aut̃ uos ignorttre fr̃s delnis qͥdormiunt ne con¬
triste mint sic̃ & egt̃i qͥ spemñ habent Hansi crecbims
qđ ħsmortuus ẽ & rexurredeit sic & ds̃ illis qͥdormi
ictio credit᷑ mortuoꝵ fut᷑a: Nonsunt iugendi qͥeũ sig¬
no erucis exernit Lugendi aut̃ ueresunt ĩfideles qͥ hine
trimseunt in gehennã ut ediscant uerũ cẽ. qđ cre¬
dere noluerunt : Fideles aat̃ rexurgeno ad głamut qͥ
ut ab om̃ibus uideant᷑ : Cũ ipsetam̃ defunctiex¬
cessum lugendũ pibedt. alibi dicit. Necristitiam

Expanded text:
enter hoc monet. Justitiae enim via tenenda est, ut ad misericordiam jure veniatur: ut qui inferiores sunt substantia, manibus laborent, ut ipsa intentione tollantur a vulgari inquietudine, ut et a prava cogitatione, ut disciplina eorum etiam ab infidelibus laudetur, et possint provocari ad fidem. Nolumus autem vos ignorare, fratres, de his, qui dormiunt, ne contristemini, sicut et coeteri qui spem non habent. Nam si credimus quod Jesus mortuus est, et resurrexit, sic et Deus ilrectio creditur mortuorum futura, non sunt lugendi qui cum signo crucis exeunt. Lugendi autem vere sunt infideles, qui hinc transeunt in gehennam, ut ediscant verum esse quod credere noluerunt. Fideles autem resurgendi ad gloriam, ut ab omnibus videantur. Cum ipse tamen defuncti excessum lugendum prohibeat, alibi dicit: ne tristitiam
Abbreviated transcription (Latin):
labat: Omiserũ cui pecare licebut. Unde quis quis ẽ quima¬
ledicendi licentia felicẽ seputat. multo erit felicior si hoc
illi om̃mno ñliceat. Cũ possit deposita in amtate iactan¬
tiȩ & iã istotẽpore tãquã stucdo c̃sulendi qͥcqͥd uolu¬
erit contͣdicere & quantũ possit abeis quos consulit ami¬
ca disputatione honeste. grauit̃. libere qđ oport&s audire:
Siunꝙ superiorib libris satis Ui t̃ oĩ¬
mihi aduersus eos udeor disputasse. qui mul¬
tos deos &falsos quos esse in utilia simulacra. uł in mirs¬
dos sp̃s & ꝑniciosa demonia uł certe creaturas non
creatorẽ. ueritas xp̃iana coniuncit ꝓpt̃ uitȩ huiꝰ mor¬
talis rerũq terrenarũ utilitatẽ eoritu ac seruntu-¬

Expanded text:
labatur:s o miserum, cui peccare licebat! Unde quisquis est, qui malabatur:s o miserum, cui peccare licebat! Unde quisquis est, qui maledicendi licentia felicem se putat, multo erit felicior, si hoc illi omnino non liceat, cum possit deposita inanitate iactantiae etiam isto tempore tamquam studio consulendi quidquid uoluerit contradicere et, quantum possunt, ab eis quos consulit amica disputatione honeste grauiter libere quod oportet audire. nque superioribus libris satis mihi aduersus eos uideor disputasse, qui multos deos et falsos, quos esse inutilia. simulacra uel inmundos spiritus et perniciosa daemonia uel certe creaturas, non creatorem ueritas Christiana conuincit, propter uitae huius mortalis rerumque terrenarum utilitatem eo ritu ac seruitu
Abbreviated transcription (Latin):
responsũ: quoꝵ tres priores cũ edidisẽ & multoꝵ manib:
eẽ coepissent: audiui quosdã nescio quã adũsus eos respor¬
sionẽ scribendo p̃panire: deinde ad me ꝑlatũ ẽ qđ iam
scripserint: S tempꝰ quȩrant quo sine ꝑiculo possint
etlere quos amonet ñ optent. qđ eis non expedit: Facile ẽ.
enĩ cuiquã uidĩ respondisse: quitacere nouerit: Iut qͥd
ẽ lo quatius uanitate: quȩ nonidõ non potest qđ ueritas :
quia si uoluerit &iã plus potest clamare quã ueritas: Sed
consident omĩa diligent̃. & si forte sine studio partiũ
iudicantes. talia eẽ ꝑspexerint quȩ potiꝰ exagitari quã
conuelli possint garulitate impudentissima & quasi
satyrica uł mimica leuitate. cohibeant suas nugas &
potius a prudentib em̃dari quã laudari abimprudentib
eligant: Nam si non adlib̾tatẽ uera dicendi sed adli-¬
centum maledicendi tepꝰ expectant: absit ut eis eueniat
qđ ait tullius de quodã quipercandi licentia felix appel-¬

Expanded text:
responsum. Quorum tres priores cum edidissem et in multorum manibus esse coepissent, audiui quosdam nescio quam aduersus eos responsionem scribendo praeparare. Deinde ad me perlatum est, quod iam scripserint, sed tempus quaerant, quo sine periculo possint edere. Quos admoneo, non optent quod eis non expedit. Facile est enim cuiquam uideri respondisse, qui tacere noluerit. Aut quid est loquacius uanitate? quae non ideo potest quod ueritas, quia, si uoluerit, etiam plus potest clamare quam ueritas. Sed considerent omnia diligenter, et si forte sine studio partium iudicantes talia esse perspexerint, quae potius exagitari quam conuelli possint garrulitate inpudentissima et quasi satyrica uel mimica leuitate, cohibeant suas nugas et potius a prudentibus emendari quam laudari ab inpudentibus eligant. Nam si non ad libertatem uera dicendi, sed ad licentiam maledicendi tempus expectant, absit ut eis eueniat quod ait Tullius de quodam, qui peccandi licentia felix appel
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a sticia: Frs ortte ꝓnobis. Fidelẽ dm̃dic̃ i ꝓmisis
postulant idcco oraoe eos ꝓse orttit᷑: Facile enĩ muba
ĩpetrant qđ desiderant: Saluitte uosfrĩ om̃s moscula
scõ Sc̃a ostula sunt inscilutticione xp̃ĩ ana. cet̃a carnala
Ad stringit eos ut sollicitient adlegendam epł amcunẽtis
fribus ut cognos cant & laudese ad monitiones suas

Expanded text:
ate pro nobis. Fidelem Deum dicit in promissis postulant; idcirco orare eos pro se hortatur; facile enim multi impetrant, quod desiderant. Salutate fratres omnes in osculo sancto. Sancta oscula sunt in salutatione christiana, caetera carnalia omnibus fratribus. Astringit eos, ut solliciti sint ad legendam epistolam cunctis fratribus; ut cognoscant et laudes et admonitiones suas;
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. & onẽmactũ nrm̃ diligat inꝑfecͣtione & integer
stt p̃s datas nobis Tumnc enĩ integer iẽ. siborge uitȩ
stude amus. animã habentes mundã. & corpus sine
querelai ut totus homosit ꝑfectus Potest enĩ cor¬
pusmundũ. cẽ & anima inquinari ꝑmalũ cogittitũ
mala uita uł cogitcitio ĩ t̃cedat. nenit ĩteger spĩ quia
Adsorit homitgẽ peccatis ob tioreium Dũ enĩ dissen

Expanded text:
um dirigat in perfectione, ut integer sit spiritus datus nobis. Tunc enim integer est, si bonae vitae studeamus, animam habentes mundam, et corpus sine querela; ut totus homo sit perfectus. Potest enim corpus mundum esse, et anima inquinari per malum cogitatum: mala vita vel cogitatio intercedat, non erit integer spiritus; quia deserit hominem peccatis obnoxiu
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus chiĩ: duplicem continet sensum Ad ue¬
ni& enĩ prinire malos. & glorificarebonos : Ipse
moniũ redclente eis eugłio indie hii  Seuerłs autẽ
apparebit in mneredulos. cũ et̃nis poenis coeperint¬
co oratrri: Corona enĩ discipuloꝵ magistri ẽ. gła: & lic
ritas eiꝰ mereduloꝵ ẽ poena: qͥ qđ predicabat᷑ necre

Expanded text:
adventus Domini. Duplicem continet sensum; adveniet enim punire malos, et glorificare bonos. Ipse emonium reddente illis Evangelio in die Domini: severus autem apparebit in incredulos, cum aeternis poenis coarctari coeperint. Corona enim discipulorum magistri est gloria, et veritas ejus incredulorum est poena; quia quod praedic
Abbreviated transcription (Latin):
cutionib ur̃is & p̃ssuris quas sustietis in exẽplũ isti
one toleratti testatꝰ: intitntũ ut apud cet̃as eccłas. exem¬
płã eor ꝓfertait᷑ ut inimititione ipsort crescant in deuo
seis inebie iusti uditui d̃cuiꝰ amore mundũ sꝑnere non
dubatirunt: ipsẽ enĩ ps sue exempla sunt fututorũ
meritor inhis qͥpacient᷑ ad głam hullis aut̃ qͥꝑsecuntꝰ¬
ad ꝑdicimẽ: Siqͥ dẽ nustũ. ẽ apud dm̃ retribuere eis qͥuos
deprinunt p̃ suram. &uobis qͥ pres surõsistinetis reqͥdm
nobiscũ inreuelatione dnĩ iłni decelo cũ angłis urtutis
eius inigne flam mȩ dantis uindictam in eos qͥnon ezoue¬

Expanded text:
cutionibus vestris, et pressuris, quas sustinetis in exemplum justi one toleranda testantur, in tantum, ut apud caeteras Ecclesias exempla eorsanctis in die justi judicii Dei, cujus amore mundum spernere non dubitarunt. Ipsae enim pressurae exempla sunt futurorum meritorum in his qui patiuntur ad gloriam; in illis autead perditionem. Siquidem justum apud Deum retribuere eis, qui vos deprimunt, pressuram; et vobis, qui pressuram sustinetis, requiem nobiscum in revelatione Domini Jesu de coelo cum angelis virtutis ejus in igne flammae dantis vindictam in eos, qui non nove
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb carmis suȩ aliquid habere adhoferendũ
ꝓnob: dũ insempit̃ na dunitatis suamatu¬
ram ñ habint quid offerret sumpsit ex nob
nam: Quidtam aptũ imolatiom quã
caro mortalis ꝓmartalib: & qrnd tam mudũ
ꝓmundandis inti is mortalium quã sine ulla
contagione carnalis concupiscentiȩ coronati
inutero exutero uirginali: ⁊ quid tam grate
offorri i suscipi possit quã caro sacrificionrĩ

Expanded text:
 carnis suae aliquid habere ad offerendum pro nobis: dum in sempiterna divinitatis suae natura non habuit quod offerret, sumpsit ex nobinam. Quid tam aptum immolationi quam caro mortalis pro mortalibus? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalibus quam sine ulla contain utero et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri, et suscipi posset quam caro sacrificii nostri c
Abbreviated transcription (Latin):
ne inspecie hominis ut forma cẽt. hominib:
quẽ ad modũ sibi dm̃ creatorẽ suũ pacificũ
facerent. Ds ergo erat inxp̃o. Quomodo .
Quasi inuicario aut legato. sic̃ fuit in ꝓfetis:
aut alit. ñ sic̃ fuit in ꝓphetis sic intelligipo¬
test̃ fuis sẽ & infidelio. Filius enĩ naturalit̃
legatꝰ .ẽ. patris dĩ unde dic̃. Quia pat̾ in
quime uidet uid& et patrẽ. Recte ergo
dr̃ dserat in xp̃o. hoc .e. pat̃ infilio. mun¬
dũ reconcilians sibi ñ reputans illis delicta
eoru: qm̃ creatura peccaũ in dm̃ nec penituit
ut reuteret᷑ adeũ: Os opꝰ siũ nolens ꝑire
misit filiũ suũ ꝑquẽ pdicata eis remissione pec¬
catoꝵ reconciliaret sibieos quẽ ꝑ ipsũ nosere

Expanded text:
ne in specie hominis; ut forma esset hominibus quemadmodum sibi Deum creatorem suum pacificum facerent. Deus ergo erat in Christo. Quomodo? Quasi in vicario aut legato, sicut fuit in prophetis, aut aliter? Non sicut fuit in prophetis sic intelligi potest fuisse et in Filio? Filius enim naturaliter legatus est Patris Dei. Unde dicit: Quia Pater in Qui me videt, videt et Patrem . Recte ergo tur: Deus erat in Christo; hoc est, Pater in Filio, mundum reconcilians sibi; non reputans illis delicta eorum; quoniam creatura peccavit in Deum, nec poenituit, ut reverteretur ad eum: Deus opus suum nolens perire, misit Filium suum, per quem praedicata eis remissione peccatorum, reconciliaret eos sibi per ipsum, per
Abbreviated transcription (Latin):
nihil tã mimicũ quã iniustitiã ciuitati. nec om̃ino
nisi magna iustitia geriautstare posse rẽpublicam
Qua questione quantũ satis uisũ: ꝑtractata scipio ad
in t̾missa reũtit᷑. recolitq suã atq cõmendat breuẽ
reip. diffinitionẽ qua dexerat eã eẽ rẽ popłi Popłn¬

Expanded text:
nihil tam inimicum quam injustitiam civitati, nec omnino nihil tam inimicum quam injustitiam civitati, nec omnino nisi magna justitia geri aut stare posse rempublicam. 2. Qua quaestione, quantum satis visum est, pertractata, Scipio ad intermissa revertitur, recolitque suam atque commendat brevem reipublicae definitionem, qua dixerat eam esse re
Abbreviated transcription (Latin):
plura dicerent᷑. ꝓpt̃ illud quod ũ uulgoscrebit᷑.
rem publicã rogisine iniuria ñ posse. hanc ꝓinde
questionẽ discutiendã & enodandã eẽ assensus :
scipio. responditq nihil eẽ qđ adhuc dere .p. dictũ
putar&. & quo posse t longiꝰ ꝓgredi nisi ẽt confirmatũ
ñ mͦ falsũ eẽ illud sine iniuria ñ posse. sed hoc ueris
questionis explicatio cũ indiẽ consequentẽ dilata
eet̃: in c̃cio libro magna conflictatione res acta ÷
suscepit enĩ pilus ipsã disputatonẽ eoꝵ
qui sentirent sine iniustitiageri ñ posse rẽ p.: pur¬
gans p̃cipue nehoc ipse sentire eredet᷑. Egit&s sedu¬
lo ꝓ imustitia contra iustitiã : ut hano eẽ utilẽ reip¬
illã uͦ inutilẽ uerisimilib rationib & exẽplis udut
conaneret᷑ ostendere Tum lelius rogantib om̃ib
iustitiã defende aggressus ÷: asseruitq quantũ potiut

Expanded text:
plura dicerentur, propter illud, quod iam uulgo ferebatur plura dicerentur, propter illud, quod iam uulgo ferebatur rem publicam regi sine iniuria non posse. Hanc proinde quaestionem discutiendam et enodandam esse adsensus est Scipio responditque nihil esse, quod adhuc de re publica dictum putaret, quo possent longius progredi, nisi esset confirmatum non modo falsum esse illud, sine iniuria non posse, sed hoc uerissquaestionis explicatio cum in diem consequentem dilata esset, in tertio libro magna conflictione res acta est. Suscepit enim Philus ipse disputationem eorum, qui sentirent sine iniustitia geri non posse rem publicam, purgans praecipue, ne hoc ipse sentire crederetur, egitque sedulo pro iniustitia contra iustitiam, ut hanc esse utilem reiillam vero inutilem, verisimilibus rationibus et exemplis velut conaretur ostendere. Tum Laelius rogantibus omnibus, justitiam defendere aggressus est; asseruitque quantum potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cõnemoratio Cũ aut̃ scipio in scđ̃i libri fine dixiss&.
ut infidib aut tibus atq cantu ipso ac uocib cora¬
centꝰ ÷ quidã tenendis exdistinctis sonis quẽ ĩmu¬
tatũ aut discrepantẽ aures eruditȩ ferre ñ possun.
isq concentꝰ ex dissimillimarũ uocũ moderatione
concors tam̃ efficit᷑ & congruens: sic exsũmis et
infimis & medus int̾iectis ordinib ut sonis modata
ratione eiuitatẽ consensu dissimillimoꝵ concinere.
& quȩ armonia amusicis dr̃ incantu eã et̃ incuutate
concordiã. artissimũ atq optimũ om̃i in re publica
uinculũ incolumitatis. eãq sine iusticia nullo pacto
eẽ posse: ac deinde cũ aliquanto latius atq uberius
disseruiss&. quantũ ꝓdeẽt iustitia ciuitati. quantũꝙ
obeẽt si abfuiss&: suscepit deinde pilusunus eorũ
qui disputationi aderant. & poposcit ut haec ipsa
questio diligentius tractaret᷑ ac de iustitia

Expanded text:
commemoratio. Cum autem Scipio in secundi libri fine dixisset, commemoratio. Cum autem Scipio in secundi libri fine dixisset, ut in fidibus aut tibiis adque cantu ipso ac uocibus concentus est quidam tenendus ex distinctis sonis, quem inmutatum aut discrepantem aures eruditae ferre non possunt. isque concentus ex dissimillimarum uocum moderatione concors tamen efficitur et congruens: sic ex summis et infimis et mediis interiectis ordinibus, ut sonis, moderata ratione ciuitatem consensu dissimillimorum concinere, et quae harmonia a musicis dicitur in cantu, eam esse in ciuitate concordiam, artissimum adque optimum omni in re publica uinculum incolumitatis, eamque sine iustitia nullo pacto esse posse,\' ac deinde cum aliquanto latius et uberius disseruisset, quantum prodesset iustitia ciuitati quantumque obesset, si afuisset, suscepit deinde Philus, unus eorum qui disputationi aderant, et poposcit, ut haec ipsa quaestio diligentius tractaretur ac de iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
sed domui sardan apalli cõparauerit: qͥ quondã
rex ita fuit uoluptatib deditꝰ: ut in sepulchro
suo scribi fecerit. ea sola sehab̾e mortuũ quȩ libi¬
do eius &iã cũ uiuer& hauriendo consũpserat:
Q uẽ regẽ istifi hab̾ent in talib indulgentẽ: nec in
eis cuiquã ulla seueritate adũsantẽ: hiuicli¬
bentius quã romani ueteres romulo teplẽ & fla¬
minẽ consecrarent. Sedsi contẽpnit᷑ qͥromanã
rem p. pessimã acflagitiosissimã dixit nec cu¬
labe ac dedecore impleat᷑. sed tantũ mͦ ut consistat¬
& maneat : auditont edĩ ñ ut salustius narrat pessimã
acflagitiosissimã factĩ sed sic̃ cicero disputat iã
t hunc prorsus perisse & nullã omino remansisserẽ
publicã Inducit enĩ scipionẽ eũ ipsũ qͥ carcha¬
gricoꝵ occisus fuit. a quoseribit seditiones graues
cepisse salustius: nãmorteseiis fit ineidẽ libris

Expanded text:
sed domui Sardanapali comparaverit? qui quondam sed domui Sardanapali comparaverit? qui quondam rex ita fuit voluptatibus deditus, ut in sepulcro suo scribi fecerit, ea sola se habere mortuum, quae libido ejus etiam cum viveret, hauriendo, consumpserat. Quem regem isti si haberent sibi in talibus indulgentem, nec in eis cuiquam ulla severitate adversantem; huic libentius, quam Romani veteres Romulo, templum et flae publica. Sed si contemnitur qui Romanam blicam pessimam ac flagitiosissimam dixit, nec cuosissimorum labe ac dedecore inpleatur, sed tantummodo ut consistat et maneat: audiant eam non, ut Sallustius narrat, pessimam ac flagitiosissimam factam, sed, sicut Cicero disputat, iam tunc prorsus perisse et nullam omnino remansisse rem publicam. Inducit enim Scipionem, eum ipsum qui Cartha unus Gracchorum occisus fuit, a quo scribit seditiones graues coepisse Sallustius. Nam mortis eius fit in eisdem libris
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quod lib&.abundent publica scota ł
ꝓpt̃ om̃s quib frui placuerit. ł ꝓpt̃ eos maxime
qͥ hab̾e pͥuata ñ possunt. extruant᷑ amplissimȩ
atq ornatissimȩ domꝰ opipara conuiuia frequentent᷑:
bi euiq libuerit & potuerit die noctuq ludatur.
bibat᷑. uomat᷑. diffluat᷑ Saltationes undiq con¬
crepent. theatra in honestȩ laeticiae uocib atq
om̃i genere siue crudelissimȩ siue tͥpissimȩ uolup¬
tatis exestuent. Ille sit publicus inimicus cui
haec felicitas displic& Iuisquis cã mutare ł auferre
tẽptauerit. eũ lib̾a multitudo aũtat abaurib eũtat
asedib: auferat auiuentib: Illi habeant᷑ duueri
quihanc adipiscendã popłis ꝓcurauerint. adeptã q
seruauerint: Colant᷑ ut uoluerint. ludos expos¬
cant qͣles uoluerint qͦscũ siuis ł desius possinthab̃e
cultorib Tantũ efficiant ut tali felicitati ni¬
hil abhoste nihil apeste nihil abulla clideti

Expanded text:
quisque quod libet. Abundent publica scorta, vel quisque quod libet. Abundent publica scorta, vel propter omnes quibus frui placuerit, vel propter eos maxime habere non possunt. Exstruantur amplissimae atque ornatissimae domus, opipara convivia frequententur; ubi cuique libuerit et potuerit, die noctuque ludatur, bibatur, vomatur, diffluatur. Saltationes undique concrepent, theatra inhonestae laetitiae vocibus atque omni genere sive crudelissimae sive turpissimae voluptatis exaestuent. Ille sit publicus inimicus, cui haec felicitas displicet; quisquis eam mutare vel auferre tentaverit, eum libera multitudo avertat ab auribus, evertat a sedibus, auferat a viventibus. Illi habeantur dii veri, qui hanc adipiscendam populis procuraverint, adeptamque servaverint. Colantur ut voluerint, ludos exposcant quales voluerint, quos cum suis vel de suis possint habere cultoribus: tantum efficiant ut tali felicitati nihil ab hoste, nihil a peste, nihil ab ulla clade t
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ floreat copiis referta. uictoriis głiosa. uł
quod ÷ felicius pace securasit: & quid adnos ĩmo
id adnos magis ꝑtin&. sidiuitias quisq seꝑ augeat
quȩ cotidiams effusionib suppetant. ꝑquas sibi
&iã infirmiores quisq potentior. obsequant᷑ duitib
pauꝑes causa satͥitatis atq ut eoꝵ patrocini is quieta
inerta ꝑfruant᷑. diuites pauꝑib ad clientelas& ad
ministeriũ sui fastꝰ abutantur. Popłi plaudant
impura. reges ñ curent quãbonis sed quã subditis
regnent. ꝓuinciȩ regib ñ tanꝗ rectorib morum
sed tanꝗ rerũ dominatorib & delitiarũ suarũ ꝓui¬
forib seruiant. eosq ñ sincerit̃ honorent. sed ne¬
qͥt̃ ac seruilit̃ timeant: quid alienȩ uinex̧ potius
quã quid suȩ uitȩ quisq noceat. legib adũtatur:
Iullus ducatur adiudices. nisi qui alienȩ rei domii
siluti uł ciuquã inuito fuerit importunꝰ aut noxiꝰ: Ixxi¬
aeterũ desuis ł cũ suis ł cũ quibiq uolentib faciat

Expanded text:
tantum floreat copiis referta, uictoriis gloriosa, uel, quod est felicius, pace secura sit. Et quid ad nos? Immo id ad nos magis pertinet, si diuitias quisque augeat semper, quae cottidianis effusionibus subpetant, per quas sibi etiam infirmiores subdat quisque potentior. Obsequantur diuitibus pauperes causa saturitatis adque ut eorum patrociniis quieta inertia perfruantur, diuites pauperibus ad clientelas et ad ministerium sui fastus abutantur. Populi plaudant inpura. Reges non curent quam bonis, sed quam subditis regnent. Prouinciae regibus non tamquam rectoribus morum, sed tamquam rerum dominatoribus et deliciarum suarum prouisoribus seruiant, eosque non sinceriter honorent, sed nequiter ac seruiliter timeant. Quid alienae uineae potius quam quid suae uitae quisque noceat, legibus aduertatur. iusaluti, vel cuiquam invito fuerit importunus, aut noxius: caeterum de suis, vel cum suis, vel cum quibusque volentibus faciat
Abbreviated transcription (Latin):
adeo in romianis sacris testante apice excelluit.
ut tres solos flamines hab̾ent trib numinib
institutos dialẽ ioui. martialẽ marti. qͥrinalẽ
romulo: nã beniuolentia ciuiũ uelut receptus
in cȩlũ quirinꝰ ÷ pꝰea nominatꝰ: ac ꝑhoc neptuno
& plutoni fr̃ib iouis. & ipsi sat᷑no patrieoꝵ. iste
romulus honore p̃latus ÷ ut ꝓmagno sac̃dotidꝰ
qđ ioui tribuer̃. hoc &iã huic tribuerent & marti

Expanded text:
adeo - in Romanis sacris testante apice excelluit, adeo - in Romanis sacris testante apice excelluit, ut tres solos flamines haberent tribus numinibus institutos, Dialem Ioui, Martialem Marti, Quirinalem Romulo. Nam beneuolentia ciuium uelut receptus in caelum Quirinus est postea nominatus. Ac per hoc et Neptuno et Plutoni, fratribus Iouis, et ipsi Saturno, patri eorum, isto Romulus honore praelatus est, ut pro magno sacerdotium, quod Ioui tribuerant, hoc etiam huic tribuerent, et Marti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis & legib uł ĩminentia ꝓhib̾ent. ł insita
extirpanda curarent dii tales qui & iã seminari¬
da & augenda flagitia curauer. talia ł sua ł qͣsi
sua facti ꝑtheatricas celebritates popłis innotes¬
cere cupientes. ut tanquã auctoritate diuina
sua sponte nequissima libido accendet᷑ humana:
frustra hoc exclamante cicerone: quicũ de poctis
ager&: ad quoscũ accessit inquit clamor & apꝓ¬
batio popłi. quasi magni cuiꝰdã & sapientis magisbri:
quas illi obducunt tenebras. quos inuchunt metꝰ.¬
tio est. quando istũ platonẽ quẽ scinidm̃ uolt̃.
tantis disputationib laborantt̃ ne animimalis
quȩ p̃cipue cauenda s mores corrũpent᷑ huna¬
ni. nulla sicra ȩdicula dignũ putar: & ro
mulũ suũ diis multis p̃tulerunt. quãuis & ipsũ
semidm potiꝰ quã dm̃ uelut secretior eoꝵ cõm̃d st doctrina
nã &iã flaminẽ illi instituer. quod sac̃ dotugenꝰ

Expanded text:
praeceptis et legibus vel imminentia prohiberent, vel insita praeceptis et legibus vel imminentia prohiberent, vel insita exstirpanda curarent dii tales, qui etiam seminanda et augenda flagitia curaverunt, talia vel sua vel quasi sua facta per theatricas celebritates populis innotescere cupientes, ut tanquam auctoritate divina, sua sponte nequissima libido accenderetur humana: frustra hoc exclamante Cicerone, qui cum de poetis ageret, Ad quos cum accessit, inquit, clamor et approbatio populi, quasi magni cujusdam et sapientis magistri, quas illi obducunt tenebras! quos invehunt mettionetantis disputationibus laborantem ne animi malis, quae praecipue cavenda sunt, mores corrumperentur humani, nulla sacra aedicula dignum putarunt; mulum suum diis multis praetulerunt, quamvis et ipsum semideum potius quam deum velut secretior eorum doctrinaNam etiam flaminem illi instituerunt, quod sacerdotii genus
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝑficiendũ cẽt̃ ostendit: qui poetis ipsos uł
ꝓ arbitrio m̃tientes. ł hominib miseris quasi
dõꝵ facti pessima imitanda ꝓponentes om̃ino
inciuitate bene instituta uiuere noluit nos
quidẽ platonẽ nec dm̃ nec semidm̃ ꝑhibemꝰ: nec¬
ulli scõ angło sũmi di nec ueridico ꝓphȩ. nec
apło alicuiꝰ. nec culib& xp̃ĩ masrtyri. nec cuaquã
xp̃iano homini cõparamꝰ: ciuꝰ nr̃ȩ sententiȩ ratio
dõ ꝓspante suo loco explicabit᷑ sed eũ tam̃ quando
quidẽ ipsi uolunt fiusse semidm̃. p̃ferendũ et̃ cere¬
scmꝰ sin romulo & ertuli quãuis istũ nec frem occidisse
nec aliquod ꝑp&tasse flagitiũ quisꝗ historioꝵ uł
poetarũ dixit aut finxit: certe ł pͥapo ł alicui
cy nocefilo pͦtremo ł febri. quȩ romani numina
partĩ ꝑegrina recꝑunt. partĩ sua ꝓpͥa sacra¬
uerunt. Quomꝰ gͥ tanta animi & moꝵ malabonis

Expanded text:
quid perficiendum esset ostendit, qui poetas ipsos uel quid perficiendum esset ostendit, qui poetas ipsos uel pro arbitrio mentientes uel hominibus miseris quasi deorum facta pessima imitanda proponentes omnino in ciuitate bene instituta uiuere noluit. Nos quidem Platonem nec deum nec semideum perhibemus, neculli sancto angelo summi Dei nec ueridico prophetae nec apostolo alicui nec cuilibet Christi martyri nec cuiquam Christiano homini conparamus; cuius nostrae sententiae ratio Deo prosperante suo loco explicabitur. Sed eum tamen, quando quidem ipsi uolunt fuisse semideum, praeferendum esse censemus, si non Romulo et Herculi quamuis istum nec fratrem occidisse, nec apoetarum dixit aut finxit, certe vel Priapo, vel alicui Cynocephalo, postremo vel Febri, quae Romani numina partim peregrina receperunt, partim sua propria sacraverunt. Quomodo igitur tanta animi et morum mala bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsidis p̃ferendũ eẽ ñ dubito. ꝓpinquatit autẽ
romanoꝵ leges disputationib: platonis quando
ille cuncta poetica figm̃ta condepnat᷑. Isti autẽ
poctis adimunt saltẽ in homines maledicendi
licentiã. Ille poetas aburbis ipsius habitatione.
isti saltẽ a ctores pocticarũ fabularũ remouenit
a societate ciuitatis: & si contra dos ludoꝵ scenicoꝵ
expetitores aliquid auderent: forte undtq remo¬
uerent: Ncqͣꝗ igit᷑ leges adinstituendos bonos
aut corrigendos malos mores adiis suis possent
acciꝑe seu spare romani. qͦs legib suis uincunt
atq conuincunt. Illienĩ honori suo deposcunt
ludos scȩnicos: isti abhonorib om̃ib repellunt ho¬
mines scȩnicos Illi celebrari sibiiubent figm̃tis po¬
eticis obꝓbria doȩ: isti ab obꝓbris hominũ de tren
impudentiã ptietarũ. Semid̃ s aut̃ ille plato
& taliũ doꝵ libidini restiat. & ab indole romanoꝵ

Expanded text:
diis ipsis praeferendum esse non dubito. Propinquant autem diis ipsis praeferendum esse non dubito. Propinquant autem Romanorum leges disputationibus Platonis, quando ille cuncta poetica figmenta condemnat, isti autem poetis adimunt saltem in homines maledicendi licentiam; ille poetas ab urbis ipsius habitatione, isti saltem actores poeticarum fabularum removent a societate ciuitatis; et si contra deos ludorum scaenicorum expeditores aliquid auderent, forte undique remouerent. Nequaquam igitur leges ad instituendos bonos aut corrigendos malos mores a dis suis possent accipere seu sperare Romani, quos legibus suis uincunt adque conuincunt. Illi -enim honori suo deposcunt ludos scaenicos, isti ab honoribus omnibus repellunt homines scaenicos; illi celebrari sibi iubent figmentis poeticis obprobria deorum, isti ab obprobriis hominum deterrent inpudentiam poetarum. Semideus autem ille Plato et talium deorum libidini restitit, et ab indole Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
rias indigne tulit: & fucari corrũpiq figmñtis
animos cuuũ noluit. Confernc̃ platonis huma¬
nitatẽ. aciub decipiendis poetas urbe pellexi¬
tẽ. cũ doꝵ diuinitate. honori suo ludos scenicos
expetente: ille ne talia ł scrib̾ent᷑. & si ñ ꝑsuasit
disputando. tam̃ suasit leuitati lasciuiȩq grexoꝵ:
isti ut talia &iã agerent᷑ iubendo extoxser̃ graui¬
tati & modestie romanoꝵ. nec tantũ haer agiuo
luerunt: sed sibi dicari. sibi sacrari. sibi sollẽ pnit᷑
exhiberi. Cuitandẽ honestius diuinos honores
decerner& ciuitas. utrũ platoni hȩc tͥpia & nefanda
ꝓhibenti. an dȩmonib hominũ deceptione gau¬
dentib quib ille itera ꝑsuadẽ ñ potuit: hunc
platonẽ labeo int̾semidos cõmemor andũ putauit:
sic̃ erculẽ sic̃ romulũ. Semidos aut̃ heroib ante
ponit: sed utrosq int̾numina collocat. Uerũ tam̃
istũ quẽ appellat semidm̃. ñ heroib tantũ sed&iã

Expanded text:
rias indigne tulit et fucari corrumpique figmentis rias indigne tulit et fucari corrumpique figmentis animos ciuium noluit. Confer nunc Platonis humanitatem a ciuibus decipiendis poetas urbe pellentem cum deorum diuinitate honori suo ludos scaenicos expetente. Ille, ne talia uel scriberentur, etsi non persuasit disputando, tamen suasit leuitati lasciuiaeque Graecorum; isti, ut talia etiam agerentur, iubendo extorserunt grauitati et modestiae Romanorum. Nec tantum haec agi luerunt, sed sibi dicari, sibi sacrari, sibi sollemniter exhiberi. Cui tandem honestius diuinos honores decerneret ciuitas? utrum Platoni haec turpia et nefanda prohibenti, an daemonibus hac hominum deceptione gaudentibus, quibus ille uera persuadere non potuit? Hunc Platonem Labeo inter semideos commemorandum putauit, sicut Herculem, sicut Romulum. Semideos autem heroibus aponit, sed utrosque inter numina collocat. Verumtamen istum, quem appellat semideum, non heroibus tantum, sed etiam