comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cabit fines terrȩ. Quia nimirum
antcactam uitam dñs ñ iudicat:
qͣndo posteriora peccatoꝵ respec¬
duis suꝑnę pietatis illustrat. hinc
moyses ait Primogenita asini:
mutabis oue. Pasinum quippe.
immundicia: ꝑ ouem uero. in¬
nocentia designatur. Asim ergo
primogenita. oue mutare est.
iminunde uitȩ primordia. inin¬
nocentiȩ simplicitatem conucrttrr:
ut postquam illa peccator egit.
quȩ ut inmunda dñs respuit:
ea iam agendo ꝓferat: quȩ. di sa¬
qͤficio imponat. Quia gͦ post pra¬
ua oꝑa. peccator conuertitur. &e
abactionum suarũ tenebris. iu¬
xta finem aliquando reuocatur:
rect̾e minc dictum ẽ. Et lumen
illius suꝑ derminos terrȩ. S graui
luctu afficit eadem gr̃a: quȩ post
facinora. mentem replet. Nĩ male-
gesta admemoriã rediicit: sibiq
hominẽ quã sit iustȩ dampnan¬
dus. ostendit. Unde fit. ut pecca¬
tum omne qd se egisse remini-¬
scitur. cotidianis fletib insequat᷑:

Expanded text:
cabit fines terrae , quia nimirum cabit fines terrae , quia nimirum anteactam vitam Deus non judicat, quando posteriora peccatorum respectu supernae pietatis illustrat. Hinc Moyses ait: Primogenita asini mutabis ove . Per asinum quippe immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia in innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio imponat. Quia ergo post prava opera peccator convertitur, et ab actionum suarum tenebris juxta finem aliquando revocatur, recte nunc dicitur: 871 Et lumen illius super terminos terrae. Sed gravi luctu afficit eadem gratia, quae post facinora mentem replet. Nam male gesta ad memoriam reducit, sibique hominem quam sit juste damnandus ostendit. Unde fit ut peccatum omne quod se egisse reminiscitur, quotidianis fletibus insequatur;
Abbreviated transcription (Latin):
incessanter. eciam infima nr̃e
infirmitatis curat. Et quasi subt̃
celos lumen illius. terre derminoᷤ
respicit: quia post sublimẽ uitã
p̃cedentium. etiã peccatoꝵ mores
actusq gr̃ẽ suę̧ illustratione cõ¬
prehendit. Qiii & si uirtutum si
gna nunc ꝑuitam fidelium cre¬
bro non exerit: ab eisdem tamen
fidelib. ꝑuntutẽ opum nusquã re¬
cedit. sotest etiã intelligi lum̃ illo
suꝑ derminos orbis terrȩ: qđ pre¬
dicatio suꝑne gr̃e. dũ gentes ad
fidem colligit: intra semecipsam
mundi limites clausit. uel certe.
tomini denc sunt: fines hominũ
peccatoꝵ. Et sepe contingit. ut
pleriq dm̃ deserant. & uite suc
sunt iudicia eterna cognoscunt:
cuncta quȩ se ꝑuersa egisse memi¬
nerunt. fletib puniunt: atq hec
uere se insequi. rechs oꝑib osten¬
dunt. Quib. subsequente iusti¬
cia. ꝓfecto totũ dimittitur. qđ
ante deliquerunt. Hinc enĩ. per
ꝓphie sp̃m: anna dic̃. Dñs iudi¬

Expanded text:
incessanter etiam infima nostrae incessanter etiam infima nostrae infirmitatis curat. Et quasi subter coelos lumen illius, terminos respicit, quia post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum mores actusque gratiae suae illustratione comprehengna nunc per vitam fidelium crebro non exerit, ab eisdem tamen fidelibus per virtutem operum nunquam recedit. Potest etiam intelligi lumen illius super terminos terrae, quod praedicatio supernae gratiae dum gentes ad fidem colligit, intra semetipsam mundi limites clausit. Vel certe termini terrae sunt fines hominum peccatorum, et saepe contingit, ut plerique Deum deserant, et vitae suae sint judicia aeterna cognoscunt, cuncta quae se perverse egisse meminerunt fletibus puniunt, atque haec vere se insequi rectis operibus ostendunt, quibus subsequente justitia profecto totum dimittitur, quod ante deliquerunt. Hinc etiam perm Anna dicit: Dominus judi
Abbreviated transcription (Latin):
ens. & plenam infidelib insulã
sciens: patrẽm publii dissintẽ¬
ria febribq uexatum. orando
saluauit: & tamen egrotanti ti¬
motheo prȩcepit dicens. Modico
uino utere ꝓpter stomachum
tuũ: & frequentes tuas infurmi¬
tates. Quid ẽ. paule. qđ egrum
infidelẽ orando ad salutem re¬
uocas. & tantum adiutorẽ euan¬
gelii. more medic palimenta cu¬
ras: nisi qđ iccuco fiunt exteriora
miracula. ut mentes hõminum¬
adinteriora ꝑdricant᷑: quatinus
ꝑhoc qđ mirum uisibiliter ostñ¬
ditur: ea quȩ inuabiliora sunt
muisibilia credantur: Signo qͥp¬
pe untutis. pat̾ publii sanandꝰ
fuerat: ut mente reuiuisceret. dũ
Timotheo autẽ. adhibendum fo¬
ris muaculũ non erat: quia iã
totus intus uiuebat. Quid est gͥ
mirum. si ꝓpagata fide. crebro
miracula non fiunt: quando hec
ipsi qͦ apłi. in quibdam iam fi¬
celis dñs inferiora considerat: qͥa
& ablatis summis predicatorib.

Expanded text:
ens, et plenam infidelibus insulam ens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hoad interiora perducantur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur, ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat ut mente revivisceret, dum Timotheo autem adhibendum foris miraculum non erat qui jam totus intus vivebat. Non est igitur mirum si, propagata fide, crebro miracula non fiunt, quando haec ipsi quoque apostoli in quibusdam jam ficoelis, Dominus inferiora considerat, quia et ablatis summis praedicatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
nonnulli. qui cum mira apłoꝵ
oꝑa audiunt. qđ accepto spu
scõ. mortuos uerbo suscitarent:
abobsessis demonia repellerent:
umbra infirmitates amouerens:
uentura queq ꝓph̃ando predi¬
cerent: & unigenitum uerbum
dei.omnium gendum loqñ¬
tes lingua predicarent: qͥa has
iurtutes nunc inȩccłia non ui¬
dent subtractam iam ab ȩccłia
supnã grãm suspicantur: nesci¬
entes pensare qđ scrptum ẽ. Ad¬
uitor inoportunitatib intribu¬
latione. Tunc quippe scã eccłia
miraculoꝵ adiutorio indiguit:
cum eam trbulatio ꝑsecutio¬
nis pressit. Nam postquã suꝑ¬
biam infidelitatis edomiut: ñ
iam uirtutum signa. s sola me¬
nta oꝑum requirit: quamius
& illa ꝑmultos. cũ oportunitas
erigit. ostendit. Scriptũ qͥppe
c̃. Lingue insignum sunt: non
fidelib ss infidelib. Ubi gͦ om̃s
fideles sunt. que causa erigit.
ut signa monstrentur: Unde ci¬
tius fortasse satisfacimus: si qͥd
de ipsa apłica dispositione me¬
gus predicator militenȩ uemi¬

Expanded text:
nonnulli qui cum mira apostolorum opera audiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . Tunc quippe sancta Ecclesia miraculorum 870 adjutoriis indiguit, cum eam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidelitatis edomuit, non jam virtutum signa, sed sola merita operum requirit, quamvis et illa per multos cum opportunitas quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispensatione megius praedicator Melitem veni
Abbreviated transcription (Latin):
mat. & quo uadat. Uocem enĩ
sp̃s audur ẽ: ui compunctionis
intimȩ. in amore inuisibilis con¬
ditoris assurgere. S non scit un¬
de ueniat: qͥa ignoratur ꝑ ora
p̃dicantium. quib se adnos
occasionib fundat. Et nemo
scit quo uadat: qͥa cũ unã pre¬
dicationẽ multi audiunt: in¬
telligi ꝓculdubio ñ podest quẽ
deserens abiciat: & cuius ingre¬
diens incorde. requiescat. Una
quippe res foris agitur: sed ñ
ꝑhanc uno mͦ intuentiũ corda
penetrantur: quia qui inuisi¬
biliter usibilia modificat: in
humanis cordib. causarũ se¬
mina incomp̃hensibilit̃ plan¬
tat. Hinc ẽ. qd resuscitato lara¬
ro. multi crediderunt: sedtam̃
iudȩoꝵ plurimi. ad ꝑsecutio¬
nis zelum. ex hac ipsa suscita¬
tione commoti sunt. Unũ gͦ
idemq miraculum. qd aliis
lumen fidei prebuit: alios ꝑ
inuidiȩ tenebras. alumine m̃¬
tis excecatut. Hinc s̃ qd̾ uterq
latro. & eandem. & suis mortib
similẽ. mortẽ redemptoris uidit:

Expanded text:
at, et quo vadat . Vocem enim spiritus audire, est vi compunctionis intimae in amorem invisibilis conditoris assurgere. Sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, intelligi proculdubio 872 non potest quem deserens abjiciat, aut cujus ingrediens in corde requiescat. Una quippe res foris agitur, sed non per hanc uno modo intuentium corda penetrantur, quia qui invisibiliter visibilia modificat, in humanis cordibus causarum semina incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro quidam crediderunt, sed tamen Judaeorum plurimi ad persecutionis zelum ex hac ipsa resuscitatione commoti sunt . Unum ergo idemque que miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae tenebras a lumine mentis excaecavit. Hinc est quod uterque latro et eamdem et suae morti similem mortem Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Tonabit uoce magnitu¬
dinis suȩ. uoce enim magni¬
cuchnis suȩ ds̃ donat: cum se
nobis bene iam ꝑlamenta p̃¬
paratis. quã sit magnus insuꝑ¬
nisinsinuat. Quasi enĩ de cȩloto¬
nitrꝰ ꝓcedit. cũ nos incuria negli¬
gentiaq torpentes. respectus gĩ
pauore subito ꝑcutii. Atq inter¬
ra posit. sonum de suꝑiorib au¬
dimus: quia terrena cogitantes.
suꝑni terroris sententiã. repente
ꝑtimescimus. Et mens bene iã
de summis sollicita. trepidat: quȩ
prius minfimis male secura tor¬
pebat. S istȩ uisitationis occul¬
dẽ quib modis se nobis insinu¬
at terror ignoratur: neq ipsius
mentis acic comprehenditur:
cuius admelius intendio cõmu¬
tatur. Unde aptȩ subiungitur.¬
cũ gr̃e eius aspiratio mente con¬
cipitur: cũ insensibilitas oc¬
cultȩ surditatis rumpitur: &
cor adstudium summi amoriᷤ
excitatum. uirtutis intimȩ cla¬
more penetratur. S istam uo¬
cem suꝑuenientis sp̃s quȩ m
se aure cordis insinuat. ne.

Expanded text:
itur: Tonabit voce magnitudinis suae. - Voce enim magnitudinis Deus tonat, cum se nobis bene jam per lamenta praeparatis, quam sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitruus procedit, cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius in infimis male secura torpebat. Sed istius visitationis occultae quibus modis se nobis insinuet terror ignoratur; neque ipsius mentis acie comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur. Unde apte subjungiturcum gratiae aspiratio mente concipitur, cum insensibilitas occultae surditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitatum virtutis intimae clamore penetratur; sed istam vocem supervenientis Spiritus, quae se in aure cordis insinuat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur. Q ui summa regit. etiã
extrema non deserit: quia sic im¬
penditur maximis: ut tamen
eadem cura regiminis non pre¬
pediatur aparuis. Qui cnĩ ubiq
prȩsens. et ubiq equalis ẽ: etiã
in dissimilib sibimet dissimilis
nonẽ. E quȩ ergo omnia respic̃
equȩ cuncta disponit: qui in
omnib locis prȩsens. nec localit̃
tenetur: nec uaniȩ curando uari¬
atur. Si autem cȩlos. scõs predi¬
catores accipimus. ꝓpha atte¬
stante qui ait. celi enarrant glo¬
riam. dt postquam ꝑsonũ oris.¬

Expanded text:
diceretur: Qui summa regit, etiam extrema non deserit, quia sic impenditur maximis, ut tamen haec eadem cura regiminis non praepediatur a parvis. Qui enim ubique praesens, et ubique aequalis est, etiam in dissimilibus sibi ipsi dissimilis non est. Aeque ergo omnia respicit, aeque cuncta disponit, qui in omnibus locis praesens, nec localiter tenetur, nec varia curando variatur. Si autem coelos sanctos praedicatores accipimus, Propheta attestante qui ait: Coeli enarrant gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
retenta erunt. Ecce conuersorũ
terror. ueritur inpotestatem: qͥa
dũ mala sua pęnitendo punuis:
usq ad exercendum iuchcium
ascendunt: ut hoc indo posse
accipiant. qđ prius de dõ ipsi
metuebant. Iudices quippe fuin:
qͥa suꝑnum iudicium ꝑfecte t¬
muerunt. Et aliena iã incipiunt
peccata dimittere: qui priꝰ for¬
midauerant ne retinerent᷑ sua.
S qͥa hoc ipsum iudicium qđ
spiritaliter agitur. mͦ acamali¬
b non uidetur: sunt nonnulli.
qui dm res humanas curare ñ
estimant: et eas ferri fortuitis mo¬
tib putant. Contra qđ. rect̾ȩ sub¬

Expanded text:
rum terror vertitur in potestatem, quia dum mala sua poenitendo puniunt, usque ad exercendum judicium ascendunt; ut hoc in Deo posse accipiant, quod prius de Deo ipsi metuebant. Judices quippe fiunt qui supernum judicium perfecte timuerunt, et aliena jam peccata incipiunt dimittere qui prius formidaverant ne retinerentur sua. Sed quia hoc ipsum judicium quod spiritaliter agitur modo a carnalibus non videtur, sunt nonnulli qui Deum res humanas curare non aestimant, et eas ferri fortuitis motibus putant. Contra quos recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dr. post cum rugiet sonitꝰ qͥa
cũ mentẽ ds̃ ingreditur. constat
ꝓculdubio qđ mox penitentiȩ
gemitus sequatur: ut ei iam sa¬
lubriter flere libeat: quȩ priꝰ de
fletur: eo altior agnitio uenita¬
tis attingitur: quia aduidendũ
internum lumen polluta du-¬
dum conscientia lacrimis bap¬
trrata renouatur. Unde post pe¬
nitentię rugitum: aptȩ subiun

Expanded text:
r: Post eum rugiet sonitus, quia cum mentem Deus ingreditur, constat proculdubio quod mox poenitentiae gemitus sequatur, ut ei jam salubriter flere libeat, quae prius defletur, eo altius cognitio veritatis attingitur, quia ad videndum internum lumen polluta dudum conscientia lacrymis baptizata renovatur. Unde post poenitentiae rugitum apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
telligi: qͥa quos sp̃s sc̃s replet:
prius eos de terrena actione ter¬
rificat. & postmodum spe cȩle¬
stium consolatur: ut tantopꝰt
confidendo de p̃mio gaudean:
quanto prius sola supplicia
conspiciendo. metuebant. Hinc
ẽ qd̵ de unigeniti spũ: quasi
de hoc oris sono paulus dicit.
Non enĩ accepistis sp̃m seruituti
iterũ intimore: s accepistis sp̃m
adoptionis filioꝵ. in quo clama

Expanded text:
telligi, quia quos Spiritus sanctus replet, telligi, quia quos Spiritus sanctus replet, prius eos de terrena actione terrificat, et postmodum spe coelestium consolatur, ut tanto post confidendo de praemiis gaudeant quanto prius sola supplicia conspiciendo metuebant. Hinc est quod de unigeniti Spiritu quasi de hoc oris sono Paulus dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Os enim dm̃i locutũ ẽ. hoc:
ꝑquem nobis omnia loquit᷑.
Ac si oris nomine. patent diceret᷑
uerbum: sic̃ nos qͦ ꝓuerbis lin¬
guam dicere solemus: ut cum
grecam uel latinã linguã dicim̃:
latina uel greca uerba monstre¬
mus. Os gͦ dñi. non immerito
ipsum accipuntis. Unde & en fon¬
sa incanticis canticoꝵ dicit.
Osculetur me. osculo oris sui. Ac
si dicat. Tangat me. dulcedine
p̃sentiȩ ungeniti filii: redem¬
ptoris mei. Psonum uero oris:
potest eiusdem dñi sc̃s sp̃s de
sp̃s significatione scriptum ẽ.
Factus ẽ. repente de cȩlo sonus:
tanquã aduenientis sp̃s ue
hementis. Sonus gͥ de ore dñi
ꝓcedit: cum consubstantialis
ei sp̃s ad nos ꝑfilium ueniens.
surditatẽ nr̃e insensibilitatis
rumpit: sicut deeodem sono
incircumscripto. atq in cor¬
poreo. os dñi loquit᷑ dicens.
De meo accipiet: &annunciabit
uobis. Potest gͦ & ꝑterrorẽ uo¬
cis. tiis formidinis: & ꝑsonum
oris. dulcedo consolationis in¬

Expanded text:
ait: Os enim Domini locutum est Per quem nobis omnia loquitur: ac si oris nomine patenter diceretur verbum. Sicut nos quoque pro verbis, linguam dicere solemus: ut cum Graecam vel Latinam linguam dicimus, Latina vel Graeca verba monstramus. Os ergo Domini non immerito ipsum verbum accipimus. Unde et ei Sponsa in Canticis canticorum dicit: Osculetur me osculo oris sui . Ac si dicat: Tangat me dulcedine et praesentia unigeniti filii Redemptoris mei. Per sonum vero oris potest ejusdem Domini Spiritus s significatione scriptum est: Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis . Sonus igitur de ore Domini procedit, cum consubstantialis ei Spiritus ad nos per Filium veniens, surditatem nostrae insensibilitatis rumpit, sicut de eodem sono incircumscripto atque incorporeo os Domini loquitur, dicens: De meo accipiet, et annuntiabit vobis . Potest ergo et per terrorem vocis vis formidinis, et per sonum oris dulcedo consolationis in
Abbreviated transcription (Latin):
Et sonum de ore illius ꝓcedentẽ
Sonus de dei ore ẽ. uis timoris
de suꝑna irtuens aspiratione:
quia cum nos de uenturis dñs
aspirando replet: ꝓculdubio
de malegestis preteritis derret.
Potest autem ꝑ os dei. unigenit᷑
filius defignari: qui sicut bra
& brachium dñi cui reuelatũ¬

Expanded text:
Et sonum de ore illius procedentem. - Sonus de ore Dei est vis timoris de superna irruens aspiratione, quia, cum nos de venturis Dominus aspirando replet, procul dubio de male gestis praeteritis terret. Potest autem Filius designari, quia sicut brac: Brachium Domini cui revelatu
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ tã mira. uł in maligna oꝑa¬
done posset: si ñ ex magna conchi¬
tione subsisteret. Unde. & mor mi¬
ra pietate dñs. ac si causas tante
astutiȩ. tantȩq forgtudinis red¬
deret: adiunrit. dicens. Ipse ẽ. xUiii
dicet. Iccirco. ad tã multa fortiter
sufficit: qͥa in natura rerũ. hunc
creando ꝑsub̃am. conditor pͥmũ

Expanded text:
Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque fortitudinis redderet, adjunxit, dicens: CAPUT XXIIIdiceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Conditor primum
Abbreviated transcription (Latin):
tib meritis corꝑalit̾ semel illatȩ
sunt s quȩ mala p̃uas m̃tes co¬
tidie feriant. spiritaliter signa¬
uerunt. scrptum nanq ẽ uen¬
tus urens leuauit locustas: quȩ
ascenderunt suꝑuniu̾sã terrã¬

Expanded text:
tibus meritis corporaliter semel illatae tibus meritis corporaliter semel illatae sunt; sed quae mala pravas mentes quotidie feriant, spiritaliter signaverunt. Scriptum namque est: Ventus urens levabat locustas, quae ascenderunt super u
Abbreviated transcription (Latin):
custarum qͦ nomine. gentilitas
designatur: salomone attestan¬
te. qui ait.Florebit amigdalum:
impinguabitur locusta: dissipa¬
bitur capparis. Amigdalũ qͥppe:
florem pnus cunctis arboribus
ostendit Et quid inflore amig¬
dali. nͥ sc̃ẽ eccłiȩ primordia desi¬
gnantur. quȩ in p̃dicatorib sus.
primitiuos untutum flores aꝑu¬
it: & adferenda poma bonorum
opum. uenturos scõs. qͣsi arbusta
sequentia preuenit᷑. Inqua. mox
locusta impinguata ẽ: qͥa sicca
gentilitatis sterilitas. pinguedi¬
ne ẽ. gr̃ȩ cȩlestis infiisa. Capparis
dissipatur: quia cũ grãm fides
uocata gentilitas attigit: iudẽa.
insua sterilitate remanens. bene
uiuendi ordinem amisit. hinc
uidelicet derelicta gentilitas. alic¬
na dudum a diuino regimine
exstitit: sedtam̃ ordinata post¬
modum. contra aduersantes sp̃s
adfidei bellum ꝓcessit. Locustȩ
uocabulo. lingua adulantis ex¬
primitur: qđ exhibitȩ cęlit᷑ egy¬
ptiᷤ plage testantur: quȩ exigen¬

Expanded text:
custarum quoque nomine gentilitas designatur, Salomone attestante, qui ait: Florebit amygdalus, impinguabitur locusta, dissipabitur capparis . Amygdalus quippe florem prius cunctis arboribus ostendit. Et quid in flore amygdali nisi sanctae Ecclesiae primordia designantur? quae in praedicatoribus suis primitivos virtutum flores aperuit, et ad inferenda poma bonorum operum, venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit. In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestis infusa. Capparis dissipatur, quia cum gratiam fidei vocata gentilitas attigit, Judaea, in sua sterilitate remanens, bene vivendi ordinem amisit. Hinc s , quia videlicet derelicta gentilitas aliena dudum a divino regimine exstitit, sed tamen ordinata postmodum contra adversantes spiritus ad fidei bellum processit. 47. Locustae vocabulo lingua adulantis exprimitur: quod exhibitae coelitus Aegyptiae plagae testantur, quae exigen
Abbreviated transcription (Latin):
edidit Quia uͦ iudeoꝵ plebem in
suo corꝑe exparte conuertit: inci¬
bo locustas accepit.Ipso̾nanq lo¬
custȩ significant: subitos saltus
dantes: s ꝓtinus ad terrã caden¬
tes. Saltus enĩ dabant: cũ p̃cepta
dñi se implere ꝓmitterent: S c¬
cius adterrã cadebant: cũ ꝑpraua
oꝑa. hȩc se audisse denegarent. ui¬
deamꝰ ineis: qͣsi quendã locustarũ
saltum. Omnia uerba quȩ locut᷑
deam autẽ: quomͦ ciciꝰ adterram
ruunt. utinam mortui essemꝰ in
egypto: & ñ in hac uasta solitudi¬
ne. Ugnam ꝑeamus: & ñ indi¬
cat nos dñs interrã istam. Locu

Expanded text:
edit. Quia vero Judaeorum plebem in suo corpore ex parte convertit, in cibo locustas accepit. Ipsos namque locustae significant subitos saltus dantes, sed protinus ad terram cadentes. Saltus enim dabant cum praecepta Domini se implere promitterent; sed citius ad terram cadebant, cum per prava opera haec se audisse denegarent. Videamus in eis quasi quemdam locustarum saltum: Omnia verba quae locutus deamus autem quomodo citius ad terram ruunt: Utinam mortui essemus in Aegypto, et non in hac vasta solitudine. Utinam pereamus, et non inducat nos Dominus in terra
Abbreviated transcription (Latin):
um. qui gentili patre editus fue¬
rat circumcidit. Uidens enĩ qđ̃
nͥ se mandata litterȩ seruare ostñ¬
deret. iudeorum rabiem etiam
inhis qui sib tunc comites ad¬
erant excitaret: assertonis suȩ
uim postposuit: & sine dam¬
pno fidei suosq se apsecutionis
immanitate custodiuit. Fecit.
quod fier fidei amore ꝓhibuit:
sed adfide retorsit ministeriũ.
qd qͣs non fideliter fecit. Ple¬
rumq enim. uitus cum indi

Expanded text:
um qui Gentili patre editus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi tunc comites aderant, excitaret, assertionis suae vim proposuit, et sine damno fidei se suosque a persecutionis immanitate custodivit: fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium, quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus, cum indi
Abbreviated transcription (Latin):
cis fortitiidinẽ ministrat actionis.
Et notandum. cur hinnitus qͥ inte¬
rius nimirum ꝑguttur ducitur.
equi eollo circumdari. id: quasz
ꝑgirum trahi exterius dicat᷑: qͥa
uidelicet p̃dicationis uox de int̃¬
nis emanat: s extra cucumdat.
Nã quo alios adbeneiiuendum
suscitat: eo adbene agendum &
oꝑa predicantis ligat: ne extra
sermonẽ actio transeat. ne uoci ui¬
ta contradicat. Collo gͦ equi. hin
qđ potenter chmicantib. inmune
torques dat᷑ ut quia signa uirtu¬
tum gestant. maiora semꝑ exerce¬
ant: & debilitatis crimen incurre
metuant: dum insemetipsis iam
fortitudinis ẽ p̃miũ. qdđ ostentant.
Vnde. & recte. mlaude sapientiȩ. au¬
ditor cuilibet. ꝑsalomonẽ dicit᷑
Coronam gr̃arum accipies capitituo:
& torquẽ auream collo tuo. Seq̃e.¬

Expanded text:
cis fortitudinem ministrat actionis. cis fortitudinem ministrat actionis. Et notandum cur hinnitus, qui interius nimirum per guttur ducitur, equi collo circumdari, id est quasi per gyrum trahi exterius, dicatur, quia videlicet praedicationis vox de internis emanat, sed extra circumdat. Nam quo alios ad bene vivendum suscitat, eo ad bene agendum et opera praedicantis ligat, ne extra sermonem actio transeat, ne voci vita contradicat. Collo ergo equi hinnquod potenter dimicantibus in munere torques datur, ut quia signa virtutum gestant, majora semper exerceant, et debilitatis crimen incurrere metuant, dum in semetipsis jam fortitudinis est praemium, quod ostentant. Unde recte in laude sapientiae auditori cuilibet per Salomonem dicitur: Coronam gratiarum accipies capiti tuo, et torquem auream collo tuo . Seq
Abbreviated transcription (Latin):
mine. dignitas temporalis ac¬
cipitur: salomone attestante.
qui ait. uidi seruos mequis &e
principes ambulantes. qͣsi seruos.
suꝑ t̾ram. Omnis quippe qui pec¬
cat: seruus ẽ. peccati. Et serui. in
equis sunt: cum peccatores.pre¬
sentis uitȩ dignitatib efferunt᷑
Principes uͦ. qͣsi serui ambulant:
cum multos dignitate uirtutũ
plenos.nullus honor engit: s
summa hic aduersitas. uelut in¬
dignos deorsũ p̃mit. Hine rursũ
d̾r. Dormitauerunt. qͥ ascend̾unt
equos:id⁊ inmorte anmȩ.mentis
ocłos aueritatis luce clauserunt:
qui inp̃sentis uitȩ honore confi¬
si funt. Equi nomine. hoc ipsũ
p̃sens scłm designatur: sic̃ iacob
uoce: d̾r. Fiat dan coluber inuia:
cerastes insemita: mordens un¬
gulas equi:ut cadat ascensor eiꝰ
retro. Quo. intestimonio qͥd equuᷤᷤ
significet. melius ostendimꝰ: si &
ea quȩ circumstant. paulo subti¬
lius exponamus. Nonnulli em̃.
de tribu dan uenire antirp̃m fe¬
runt: ꝓeo qd hoc loco.dan & co

Expanded text:
mine dignitas temporalis accipitur, Salomone attestante, qui ait: Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram . Omnis quippe qui peccat servus est peccati, et servi in equis sunt cum peccatores praesentis vitae dignitatibus efferuntur. Principes vero quasi servi ambulant, cum multos dignitate virtutum plenos nullus honor erigit, sed summa hic adversitas velut indignos deorsum premit. Hinc rursum dicitur: Dormitaverunt qui ascenderunt equos ; id est, in morte animae mentis oculos a veritatis luce clauserunt, qui in praesentis vitae honore confisi sunt. Equi nomine hoc ipsum praesens saeculum designatur, sicut Jacob voce dicitur: Fiat Dan coluber in via cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Quo in testimonio quid equus significet melius ostendimus, si et ea quae circumstant paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan
Abbreviated transcription (Latin):
Locustarum nomine.aliquando
gentilitas: aliquando. adulantũ
lingua: aliq̃ndo uͦ. ꝑcomꝑationẽ
resurrectio dm̃ca: uel p̃dicatorum
uita signatur. Quia em̃ iudeorũ
ppłm. locustȩ exprimant uita io¬
hannis signat: de quo. scriptumẽ.
Locustas. & mel siluestre edebat. Io¬
hannes quippe. eũ quẽ ꝓpħ̾ie au¬
clamat. Insemetipso enim desig¬
nauit dominũ. quẽ p̃uenit: qui
mmirũ inredemptionẽ nr̃am ue¬
niens: qͥa infructuosȩ gentilitatis

Expanded text:
Locustarum nomine aliquando gentilitas, aliquando adulantium lingua, aliquando vero per comparationem resurrectio dominica vel praedicatorum vita designatur. Quod autem Judaeorum populum locustae exprimant vita Joannis signat, de quo scriptum est: Quia locustas et mel silvestre edebat. Joannes quippe eum quem prophetiae auclamat. In semetipso enim designavit Dominum quem praevenit. Qui nimirum in redemptionem nostram veniens, quia infru
Abbreviated transcription (Latin):
lincam. id qđ incruce eminet
adderetur: ñ iam crucis sp̃es.
s ipsa cruxr esset. Quia gͦ iste
trecentorũ numerus. intaũ
littera continet᷑: & ꝑtay litterã

Expanded text:
lineam id quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau littera
Abbreviated transcription (Latin):
quis ita contemplatione rapit᷑.
ut ꝑ uinã grãm subleuatus.
intentionem suã. iam angłoꝵ
choris int̾serat: & fixus insublimi¬
b. ab omni se infirma actione
suspendat: ñ ei sufficit. głam an¬
glicȩ claritatis aspicere: nͥ eũ etiã.
qui ẽ. suꝑ angłos. ualeat uidere.
Sola nanq: er uisio: uera mentis
nr̃ȩ refectio ẽ Unde. cũ dixisset
hanc aquilã in petris manere :¬
& mnpreruptis silicib atq mac¬
cessis rupib commorari: ilieo
tendit ocłm m̃tis. ad contẽplan¬
dam głam suꝑnȩ maiestats:
qua ñ uisa. adhuc esurit: qua
tandẽ uisa: saciatur.Scriptum
qͥppe ẽ. Peo qd̃ laborauit anima
eiꝰ: uidebit. & satiabitur. Et rur¬
sum. Beati qui esuriunt & sit

Expanded text:
ita contemplatione rapitur, ut per divinam gratiam sublevatus, intentionem suam jam angelorum choris interserat, et fixus in sublimibus, ab omni se infima actione suspendat, non ei sufficit gloriam angelicae claritatis aspicere, nisi eum etiam qui est super angelos valeat videre. Sola namque ejus visio vera mentis nostrae refectio est. Unde cum dixisset hanc aquilam in petris manere, et in praeruptis silicibus atque inaccessis rupibus commorari, illico tendit oculum mentis ad contemplandam gloriam supernae majestatis, quia non visa adhuc esurit, qua tandem visa satiatur. Scriptum quippe est: « Pro eo quod laboravit anima ejus, videbit et satiabitur . » Et rursum: « Beati qui esuriunt, » et
Abbreviated transcription (Latin):
suas ab omni munere: qͥ obtiirat
aures suas ne audi¬
at sanguinem: & clau¬
dit ocłos suos. ne uideat malum:
ilico ab eius dem acquȩ uidȩ gra¬
dib. ad quȩ contemplatonis cul¬
mina ascendatur. adiunxit. dicẽs.
Iste in excelsis habitabit: munim̃ta
saxoꝵ sublimitas ei: panis ei dat̾
ẽ: aquȩ eius fideles sunt. Regem

Expanded text:
suas ab omni munere, qui obturat suas ab omni munere, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos ne videat malum , illico ab ejusdem activae vitae gradibus ad quae contemplationis culmina ascendatur adjunxit, dicens: Iste in excelsis habitabit, munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est, aquae ejus fideles sunt. Regem
Abbreviated transcription (Latin):
longe ꝓspiciunt. Quantuili¬
no autem. cũ respicimus: ueriꝰ cer¬
nimus. Cum uͦ longus aciem den
di. Ocłi eius: delonge ꝓspiciunt.
Ac si dicet Intentionis aciem fortit̃
tendunt: sed necdum ꝓpinquum
aspiciunt: cuius claritatis ma¬
gnitudinem penetrare nequaqͣm
possunt. Aluce enim incorrupdi¬
bili: caligo nr̃ȩ corruptionis ob¬
scuratur. Cumq. & uideri aliquã¬
tenus potest: ettam̃ uideri lux
ipsa sic̃ ẽ. ñpotest: quam longe
sit. indicat. Quam. si mens utcũq
ñcerneret: nec quia longe eẽt. ui¬
deret. Si autem ꝑfecte iã cerneret:
ꝓfecto hanc. qͣsi ꝑcaliginem non
uideret.Igitur.qͥa nec omnino cer¬
nitur. nec rursũ omnino ñ cerni¬
tur: rect̾ȩ dic̾tum ẽ: qͥa longe ds̃
uidetur. Libet ad medium ysaiȩ
uerba dediicere: atq hȩc & illa qͦ lã
uno spũ ꝓferantur. indicare. Qui.
cum actuȩ uite uitutes exprim̃et.
dicens: qͥ ambulat iniusticiis:⁊ lo¬
quit᷑ ueritatẽ: qui ꝓicit auariciã
excalumpnia. & excutit manus

Expanded text:
longe prospicimus.---Quantumlino autem cum respicimus, verius cernimus; cum vero longius aciem tenddicitur: Oculi ejus de longe prospiciunt. Ac si diceret: Intentionis aciem fortiter tendunt, sed necdum propinquum aspiciunt, cujus claritatis magnitudinem penetrare nequaquam possunt. A luce enim incorruptibili caligo nos nostrae corruptionis obscurat; cumque et videri aliquatenus potest, et tamen videri lux ipsa, sicut est, non potest, quam longe sit indicat. Quam si mens utcunque non cerneret, nec quia longe esset videret. Si autem perfecte jam cerneret, profecto hanc quasi per caliginem non videret. Igitur quia nec omnino cernitur, nec rursum omnino non cernitur, recte dictum est, quia a longe Deus videverba deducere, atque haec et illa quam uno spiritu proferantur indicare. Qui cum activae vitae virtutes exprimeret, dicens: Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, qui projicit avaritiam ex calumnia, et excuti
Abbreviated transcription (Latin):
summo. Ille uͦ qui iniusticiȩ suȩ
meminit: uenire adiudicium ꝑ¬
horrescit: actusq suos examina¬
ri metuit: quia dampnari se. si
examinentur. nouit. Gla gͦnari¬
um eius.terror ẽ: qͥa iustus inde
głatur: unde peccator addicit᷑.
Nideamus equum. quomͦ de his
quȩ adhuc ñ uidet: iã ꝑnares
sp̃m̃ trahit. Uideamꝰ qͣnta gloria
atcollitur: cum iã uentura pre¬
stolatur. Eece. labores suos intu¬
ens predicator egreguis: dicit
Ego enĩ iam delibor: & tempꝰ mec
re solugonis instat. Bonum cer¬
tamen certaui: cursũ consum

Expanded text:
. Ille vero qui injustitiae suae . Ille vero qui injustitiae suae meminit, venire in judicium perhorrescit, actusque suos examinari metuit, quia damnari se, si examinentur, novit. Gloria ergo narium ejus terror est, quia justus inde gloriatur, unde peccator addicitur. Videamus equum quomodo de his quae adhuc non videt jam per nares spiritum trahit, videamus quanta gloria attollitur cum jam ventura praestolatur. Ecce labores suos intuens praedicator egregius dicit: Ego jam delibor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum cert
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ inp̃scientia designetur: qͥa que¬
cunq se scrre innatura humani¬
tatis innoduit: hȩc nimirũ ande
riorib uentura. desuꝑ prescit: qͥa
adima decelestib uenit. Scĩ edam
uiri. qui abillo audita credidunt:
ipsi qͦ etiam iam uentura p̾sciuis
Dumq eius fidelit̃ preceptis inser¬
uiunt: aduentum illius. spe cer¬
ta prestolantur. Unde & hoc loco.
equi huy narib: p̃dicatoris sc̃ĩ
p̃scientia ac prestolatio designa
dur. Dum enim uenire extremum
uidiciuĩ: ostendi cȩlestem patriã:
psolui iustis premia appetit: qͣs
gła narium erꝰ. terror ẽ: quia ui¬
sionem districti iudieis. qͣm iust̃
uehementer expectat᷑: iniustus ue¬
nire formidat. Iste nanq: labores
suos considerans. mercedem retri-¬
butionis querit: & causȩ suȩ mitũ
sciens. p̃sentiã iudiciᷤᷤ expecit. eũq
ut ueniat. inflamma ignis dans
uindictã impiis. & contemplati¬
onis suȩ speciem in retributione
deferens piis. ardore conspicit¬

Expanded text:
quia quaecunque se scire in natura humanitatis innotuit, haec nimirum ante rioribus ventura desuper praescivit, quia ad ima de coelestibus venit. Sancti etiam viri, quia ab illo audita crediderunt, ipsi quoque jam ventura praesciunt; dumque ejus fideliter praeceptis inserviunt, adventum illius spe certa praestolantur. Unde et hoc loco equi hujus naribus, praedicatoris sancti praescientia ac prtur. Dum enim venire extremum judicium ostendi coelestem patriam, persolvi justis, praemia appetit, quasgloria narium ejus terror est, quia visionem districti judicis, quam justus vehementer exspectat, injustus venire formidat. Iste namque labores suos considerans, mercedem retributionis quaerit; et causae suae meritum sciens, praesentiam judicis expetit, eumque ut veniat in flamma ignis, dans vindictam impiis, et contemplationis suae speciem in retributionem deferens piis, summo ardore concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
dura saera. uocabulo nariũ. alz¬
quando. fatuitas: aliqͣndo. ant¬
qui hostis instigatio: aliquan¬
do uͦ prescientia. solet intelligi.
Narib nanq fatuitas designatur:
sic̃ iam suꝑius.salomone atte¬
stante docuimus:qͥait. Circulꝰ
aureus innarib suis: mulier
pulchra & fatua. Narium nomi¬
ne: exalantes insidiȩ atq instiga¬
dio antiqui hostis accipitur: Qd̃.
in hoc eodem libro de illo dñs
atcestatur. dicens. De narib es:
ꝓcedit fumꝰ. Ac si dieat. De ꝑu̾sa
instigadone illius. in humanis
cordib caligo nequissimȩ cogi¬
tationis surgit: ꝑ quam. uiden¬
dum oculi tenebrascant. Narib
qͦ p̾scientia designatur: sicut

Expanded text:
tura sacra vocabulo narium aliquando fatuitas, aliquando antiqui hostis instigatio, aliquando vero praescientia solet intelligi. Naribus namque fatuitas designatur, sicut jam superius Salomone attestante docuimus qui ait: Circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua . Narium nomine exhalantes insidiae atque instigatio antiqui hostis accipitur, quod in hoc eodem libro de illo Dominus attestatur, dicens: De naribus ejus procedit fumus . Ac si dicat: De perversa instigatione illius in humanis cordibus caligo nequissimae cogitationis surgit, per quam videntium oculi tenebrescunt. Naribus quoque praescientia designatur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ros iste. qͥ etiã monoceros grecis
exemplarib nominat᷑ tante ẽẽ
fortitudinis dr: ut nulla uenã¬
tium uirtute capiatur. s sicut
hi asserunt. qͥ describendis na¬
turis animaliũ. laboriosa iue¬
stigatione sudauerunt: uirgo
epuella ꝓponitur: quȩ uenien¬
tsinum aꝑit Inquo. ille omni
ferocitate postposita. caput de¬
ponit: sicq abeis aquib capi
quentur: repente. uelut ener¬
ius inuenit᷑ Burei qͦ coloris eẽ
describitur. Qui etiã. cum ele-¬
phantis qͣndo certamen aggre¬
ditur: eo cornu qd̃ immane sin¬
głariter gestat. uentrem aduer¬
santum ferire ꝑhibetur: ut cũ
ea quȩ molliora sunt uulnerat
impugnantes se facile sternat. Po¬
test gͦ ꝑhunc rinocerotam. uł cer

Expanded text:
rus, qui etiam monoceros graecis exemplariis nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla uenantium uirtute capiatur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa inuestigatione sudauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, a quibus capi quaeritur, repente uelut eneruus inuenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen ingreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, uentrem aduersantium ferire perhibetur; ut cum ea quae molliora sunt uulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem, uel cer
Abbreviated transcription (Latin):
enim tempore. coniuncta utraq
pars sibi necessario congruit:
ut & mal ⁊mutentur ꝑexempla
bonoꝵ: & boni purgentur. per
temptamenta maloꝵ. Atq ideo
dñs. postquam sub strucionis
specie. multa de hypocritarum
reꝓbatione intulit mor ad elec¬
torum sortẽ uerba conuertit:
ut qui millis audierant qđ fu¬
gientes tolerent: inistis audiant.
qd imitantes ament. Sequiarr.
huius equi fortitudinẽ hmni¬
tumq disseram᷑: ab aliquib que¬
ritur. ut aliter etiam moralitate
postposita. & rinocerots urtus.
& strucionis huius fatiitas ex¬
ponatur. Manna quippe ẽ:uer¬
bum di. Et quicquid bene uo¬
luntas suscipientis appetit᷑ hoc
ꝓfecto. inore comedentis sapit.
Terraẽ uerbum dei: quam. qͣ̃n¬
to labor inquirentis exigit̾ tanto
largius fructum reddit: debet gͦ ĩ¬
tellectus sacri eloquii multiplies
inquifidone uentilari: quia &
tena quȩ sepius arando uertit᷑.
ad frugẽ uberius aptatur. Quȩ¬

Expanded text:
enim tempore conjuncta utraque enim tempore conjuncta utraque pars sibi necessario congruit, ut et mali mutentur per exempla bonorum, et boni purgentur per tentamenta malorum. Atque ideo Dominus postquam sub struthionis specie multa de hypocritarum reprobatione intulit, mox ad electorum sortem verba convertit, ut qui in illis audierant quod fugientes tolerent, in istis audiant quod imitantes ament. Sequitur hujus equi fortitudinem 1010 hinnitumque disseramus, ab aliquibus quaeritur ut aliter etiam moralitate postposita, et rhinocerotis virtus, et struthionis hujus fatuitas exponatur. Manna quippe est verbum Dei, et quidquid bene voluntas suscipientis appetit, hoc profecto in ore comedentis sapit. . Terra est verbum Dei, quam qto labor inquirentis exigit, tanto largius fructum reddit. Debet ergo intellectus sacri eloquii multiplici inquisitione ventilari, quia et terra, quae saepius arando vertitur, ad frugem uberius aptatur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bonos aꝑtȩ despicere: ad extremũ
qͦ usq adiniuriam conditoris
exilire. Nunquã quippe illic a¬
nima qͦ ceciderit iacet: quia uo¬
luntarie semel lapsa. ad peiora
pondera suȩ iniquitatis impelli¬
tur:ut in ꝓfundum corruens.
semꝑ adhuc ꝓfundius obruat᷑.
fat gͦ hẏpocrita. & nunc suas lau¬
des appetat: postmodum. uitam
ꝓrimorum p̃mat: & quandoq.
se mirrisione sui conditoris exer¬
ceat: ut quo elatora semꝑ excogi¬
tat: eo se suppliciis atrociorib
immergat. O quam multos tales
nc̃ sca ęccłia tolerat. quos. cũ tp̃s
eruꝑit. temptatio aꝑta manife¬
stat. Qui. uoluntates suas quia ꝯtͣ
eam mͦ non exerunt: qͣsi compli¬
catas interim alas cogitationũ
premunt. Quia enim bonis ma¬
lisq hȩc uita communiter duci¬
tur: nunc ȩccl̃ia. exutrorumq nu¬
mero uisibiliter congregatur: s
dõ inuisibiliter iudieante. discer¬
nitur: atq inexitum suum. are¬
ꝓborum societate separatur. Mͦ
nec mali sine bonis possunt. hoc

Expanded text:
bonos aperte despicere, ad extremum quoque usque ad injuriam conditoris exilire. Nunquam quippe illic anima quo ceciderit jacet, quia voluntarie semel lapsa, ad pejora pondere suae iniquitatis impellitur, ut in profundum corruens, semper adhuc profundius obruatur. Eat ergo hypocrita, et nunc suas laudes appetat; postmodum vitam proximorum premat, et quandoque se in irrisione sui conditoris exerceat, ut quo elatiora semper excogitat, eo se suppliciis atrocioribus immergat. O quam multos tales nunc sancta Ecclesia tolerat, quos cum tempus eruperit, tentatio aperta manifestat. Qui voluntates suas, quia contra eam modo non exerunt, quasi complicatas interim alas cogitationum premunt. Quia enim a bonis malisque haec vita communiter ducitur, nunc Ecclesia ex utrorumque numero visibiliter congregatur, sed Deo invisibiliter judicante discernitur, atque in exitu suo a reproborum societate separatur. Modnec mali sine bonis possunt. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tunt: isti qͥd aliud qͣm obdura¬
tȩ glebȩ mexaratis uallib ia¬
cent: Qui meo nequiores sunt:
quo. nec ipsi humilitatis fruc¬
rentes humiles premunt. Ad ho¬
rum duriciã soluendam. non¬
nunquam scã ȩccłia. qͥa ꝓpria
uutute non sufficit. rinocerõtis
tionem querit: ut ipse suꝑiacen¬
tes glebas conterat: qͣs ȩccłiarũ
humilitas: qͣsi planieies ualliũ
portat. Has itaq glebas rmoccr᷑
pede premit et comminuit:
quia prauorum potentũq du¬
riciam. cui eccłiastica humili¬
tas resistere ñ ualet̾ principalis
religio expotestate dissoluit.
Qd̾. quia sola chuina untute agi¬
tur: ut t̾reni regni culmina ad
ꝓfectum regni cȩlestis inclinen¬
tur: recte nunc dicitur. Aut con¬
fringet glebas uallium postte:
Ut uero de suis uirtutib beatus
iob humilia sentiat: adhuc de
hur mundi potestatib. subri-¬
nocerots nomme sublimia co-¬

Expanded text:
rtunt, isti quid aliud, quam obdurartunt, isti quid aliud, quam obduratae glebae in exaratis vallibus jacent? Qui eo nequiores sunt, quo nec ipsi humilitatis frucrentes humiles premunt. Ad horum duritiam dissolvendam nonnunquam sancta Ecclesia, quia propria virtute non sufficit, rhinocerotis tionem quaerit, ut ipse superjacentes glebas conterat, quas Ecclesiarum humilitas quasi planities vallium portat. Has itaque glebas rhinoceros pede premit ac comminuit, quia pravorum potentiumque duritiam, cui ecclesiastica humilitas resistere non valet, principalis religio ex potestate dissolvit. Quod quia sola divina virtute agitur, ut terreni regni culmina ad provectum regni coelestis inclinentur, recte nunc dicitur: Aut confringet glebas vallium post te? Ut vero de suis virtutibus beatus ob humilia sentiat, et adhuc de hujus mundi potestatibus sub rhinocerotis nomine sublimia co
Abbreviated transcription (Latin):
cerotam loris suis subdidit: ꝑeũ
ilico glebarum duriciã fregit Mox
quippe terrenum principatum
suȩ fide subiugauit: dura ꝑse¬
quentum corda contriuit: ut
qͣs confractȩ glebȩ. non iã obdu¬
rate primerent: s ad ꝑcepta uerbi
semina resolutȩ germinarent. Unde
recte nunc ait. Aut confringet
glebas ualliũ postte: Ac sidic̾et:
sicut post me: qui postqͣm men¬
tem cuiuslibet potestatis elatȩ
ingrechor. ñ solum eã mͥ subdi¬
tam reddo.s etiã adconterendos
fid ei hostes exerceo: ut potentes
huius scłi. meȩ formichinis loris
Hoc autem qd̃ de infidelib di¬
ximus: inplerisq etiã qui fides
nomine censentur uidemꝰ . Mult
nanq inmedio humiliũ frm̃
posit. fidẽ uerbodenus denent:
s dum elagonis tẏpum ñ dese¬
runt: dum qͦs possunt ulatis
uiolentiis premunt: dũ fructifi¬
cantib aliis ipsi nequaqͣm sẽ¬
mina uerb recipiunt. s ab ex¬
hortantis uoce aurẽ cordis au̾¬

Expanded text:
cerotem loris suis subdidit, per eum cerotem loris suis subdidit, per eum illico glebarum duritiam fregit. Mox quippe terrenum principatum suae fidei subjugavit, dura persequentium corda contrivit, ut quasi confractae glebae non jam obduratae premerent, sed ad percepta verbi semina resolutae germinarent. Unde recte nunc ait: Aut confringet glebas vallium post te? Ac si diceret sicut post me, qui postquam mentem cujuslibet elatae potestatis ingredior, non solum eam mihi subditam reddo, sed etiam ad conterendos fidei hostes exerceo, ut potentes hujus saeculi meae formidinis loris Hoc autem quod de infidelibus diximus, in plerisque etiam qui fidei nomine censentur videmus. Multi namque in medio humilium fratrum positi fidem verbo tenus tenent, sed dum elationis typhum non deserunt, dum quos possunt illatis violentiis premunt, dum fructificantibus aliis ipsi nequaquam semina verbi recipiunt, sed ab exhortantis voce aurem cordis ave
Abbreviated transcription (Latin):
meos qͦs prius hostes ꝑtuli. ipsoᷤᷤ
postmodum recte fide defensoreᷤ
feci: Sequit᷑ Aut con fringet
excultȩ t̾re supiacentes glebȩ iac¬
tata semina premere: & nascentia
suffocare. Quib glebis. hoc loco
illi signant᷑: qui. ꝑduriciam suã
atq pestiferam uitã. nec ipsi semi¬
na uerbi recipiunt: nec receptoꝵ
seminũ fructus. alios ferre ꝑmit¬
tunt. Sc̃s enim quisq p̃dicator
inmundum ueniens. eugłitando
pauꝑib. qͣsi moles ualhium t̾ras
arauerat: s quorundã duriciam
elatoꝵ eccłia rumpe ñualens. eos
qͣsi suꝑiectas labori suo glebas. op¬
pressa tolerabat. Multi enĩ ꝑũsȩ
mentis. ipsa terrenoꝵ principum
infidelitate confisi. surgentem ec¬
cłiam. male uiuendi pondere pre¬
mebant: cum diu. quo possent mͦ
dampnabilib exemplis. mͦ minis.
mͦ blandimentis destruerent ne
t̃ra cordis auditorum. adspiritals
seminis fructum exculta pueni¬
ret. At cum omp̃s ds̃ hunc rino¬

Expanded text:
meos, quos prius hostes pertuli, ipsos meos, quos prius hostes pertuli, ipsos postmodum rectae fidei defensores feci. Sequitur: CAPUT V Vetexcultae terrae superjacentes glebae jactata semina premere, et nascentia suffocare. Quibus glebis hoc loco illi signantur, qui per duritiam suam atque pestiferam vitam, nec ipsi semina verbi recipiunt, nec receptorum seminum fructus alios ferre permittunt. Sanctus enim quisque praedicator in mundum veniens, evangelizando pauperibus, quasi molles vallium terras araverat; sed quorumdam duritiam elatorum Ecclesia rumpere non valens, eos quasi superjectas labori suo glebas oppressa tolerabat. Multi enim perversae mentis ipsa terrenorum principum infidelitate confisi, surgentem Ecclesiam male vivendi pondere premebant, cum diu quos possent modo damnabilibus exemplis, modo minis, modo blandimentis destruerent, ne terra cordis auditorum ad spiritalis seminis fructum exculta perveniret. At cum omnipotens Deus hunc rhino
Abbreviated transcription (Latin):
niscit᷑: cornu ligatus inclinat. Se¬
pe ipse uidisse me memini. qd̾ cũ
se adferiendum grauit᷑ hic rmo¬
cerus accenderet̾ & qͣsi eleuato
cornu bestiolis minimis mortes.
exitam. dampnationẽq. subiec¬
ds. immensis t̾rorib intentaret.
repente fronti signo crucis im¬
presso. omne inse incenchum
furoris extinxit: Conuersꝰ. minas
deposuit: & qͥa ad deliberata ꝓ¬
gredi ñ posset. ligatus agnouit:
Et ñ solum inse iras edomat. s in
subiectoꝵ etiã sensib omne qđ
rectum ẽ. inserere festinat: utq
om̃s seãm ȩccłiam exintima co¬
gitatione uenerentur. ipse exem
plo suȩ humilitatis demonstrat.
Dicatur gͥ beato iob. Nunqͥd alli¬
gabis rinocerotam adarandũlo¬
ro cuo: Acsi apte dicat. Nunqͥd
potentes huius scłi in sua fatua ela¬
tone confidentes. adlaborem pre¬
dicationis dirigis. & subiuncla
disciplinȩ restringis. sub audis ut
ego: qͥ id egi. cũ uolui: qͥ psecutoreᷤᷤ

Expanded text:
niscitur, cornu ligatus se inclinat. Saeniscitur, cornu ligatus se inclinat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad feriendum graviter hic rhinoceros accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne in se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et qrogredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum in se iras edomat, sed subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere festinat, utque omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstrat.to Job: Nunquid alligabis rhinocerotem ad arandum loro tuo? Ac si aperte dicat: Nunquid potentes hujus saeculi in sua fatua elatione confidentes, ad laborem praedicationis dirigis, et sub disciplinae vincula restringis? Subaudis: Ut ego, qui id egi cum volui, qui persecutores