comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñm insua maiestate regnantem ui¬
dere non posse. nec sc̃ẽ tͥnitatis noss e
misteria. Unde &e in exodo postquam
mortuus ẽ pharao qui opprimebat
isrł luto & paleis &e lat̾ib popls cla¬
mauit ad dñm. qui illo uiuente cla¬
mare ñ poderat. Et ez echiel mortuo
phaltia filio bauaie pessimo pͥncipe:
cadit in faciem suam ceuoce excelsa
clamat ad dñm. Pulchreq turta he¬
braicum ñ ipse dñs implebat dempbõ
cuius cȩlum thronts ẽ. & terra scabel

Expanded text:
Dominum in sua majestate regnantem viDominum in sua majestate regnantem videre non posse, nec sanctae Trinitatis nosse mysteria. Unde et in Exodo postquam mortuus est Pharao, qui opprimebat Israel luto et paleis, et lateribus, populus clamavit ad Dominum, qui, illo vivente, clamare non poterat. Et Ezechiel, mortuo Phaltia filio Bananiae pessimo principe, cadit in faciem suam, et voce excelsa clamat ad Dominum. Pulchreque juxta Hebraicum, non ipse Dominus implebat Templum, cujus coelum thronos est, et terra s
Abbreviated transcription (Latin):
ius: fuiccessit filiꝰ eius ioathan. qui
regnaint annis .xuͦi. & fecit rectum
in conspectu dñi: & portam templi
echificauit excelsam. Quo imꝑante
uidit ysaias sedentem dñm scꝑ soliũ
excelsum &e eleuatum ut habitum reg¬
nantis ostendet. Et ea que sub eo erãt
replebant templum: siue ut theodo¬
do ce symmna chus tͣnstulerunt ce
q̃ sub pedib eiꝰ erant implebant tẽplum.
ꝓquo .lxx. interp̃tati sunt. ce plena do¬
mus gła eiꝰ. De hac uisione ante annoᷤᷤ
ce aptid uirum eloquentissimum gre
rer: scio me breuem dictasse subttũq
tracłatum: tit &e expim̃tum capem¬
ingeniolimei. & anricis iubentib obedi¬
rem. Ad illum itaq libellum mitto lec¬
torem. oroq ut breui huiꝰ temporis ex¬
positione content᷑ sit. Oriam quia s̾
illicitum sacerdotum uendicabat: le¬
pra fuisse ꝑcussum. sacra narrat hysto¬
rra. Qͦ mortuo. dñs uidee̾ in templo
quod ille polluerat. Ex qͦ animadũt¬
mus regnante nob leprosorege.nos

Expanded text:
ejus Joatham, qui regnavit annis sedecim, et fecit rectum in conpectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Quo imperante, vidit Isaias sedentem Dominum super solium excelsum et elevatum, ut habitum regnantis ostenderet. Et ea quae sub ipso erant, implebant Templum, sive ut Theodotio et Symmachus transtulerunt: Et ea quae sub pedibus ejus erant, implebant Templum. Pro quo LXX interpretati sunt. Et plena domus gloria ejus. De hac visione ante annos cpoli, et apud virum eloquentissimum Gregrer, scio me brevem dictasse subitumque tractatum, ut ex experimentum capeingenioli mei, et amicis jubentibus obedirem. Ad illum itaque libellum mitto lectorem, oroque ut brevi hujus temporis expositione contentus sit. Oziam, quia sibi illicitum sacerdotium vindicabat, lepra fuisse percussum, sacra narrat historia; quo mortuo, Dominus videtur in Templo, quod ille polluerat . Ex quo animadvertimus, regnante in nobis leproso rege, nos
Abbreviated transcription (Latin):
popłi: tit ad cõparationem pͥons mul¬
titudinis iix decima pars remaneat.
Cumq & in psa terra fuerit solitdo.
duplicit enim locꝰ iste intelligi potest.
quod decima pars &e in toto orbe uix
remaneat. & in ipsa tudea uix parua
pars popłi reseruet᷑: rursum ipse reliqͥe¬
ut terebinto ce quercui que glandes
amiserit comparet᷑. Demq post ertre¬
mam uastitatem. eciam leges publice
pependerunt: & ꝓhibitisunt iudei ter¬
ram de qͣ ciect̾i fuerant ingredi. Diqͥ
autem credidint in xp̃m. & impletum
fuerit illud quod supra legimꝰ. nͥ dñs
sabaothreliqͥsset nobis sem. quasi so
apłorum germine cunct̾e ecclłie pullu¬
iabunt. Quod diximꝰ semen sc̃m erit qͦd
stet̾it in ea. uł iuxta aquilam sem̃ scm
erit germ̃ eiꝰ. in .lxx. int̃pretib non ha¬
betur. s de hebraico & theodotionis
editione ab origene addditum in eccłe
fertur eremplarib: ut postquam intͣ¬
uerit plentudo gentrum. tc̃ omnis isrł

Expanded text:
populi, ut ad comparationem prioris mulpopuli, ut ad comparationem prioris multitudinis, vix decima pars remaneat. Cumque, et in ipsa terra fuerit solitudo dupliciter enim locus iste intelligi potest, quod decima pars, et in toto orbe vix remaneat, et in ipsa Judaea vix parva pars populi reservetur rursum ipsut terebintho et quercui quae glandes amiserint, comparetur. Denique post extremam vastitatem, etiam leges publicae pependerunt, et prohibiti sunt Judaei terram, de qua ejecti fuerant, ingredi. Si quis autem crediderit in Christum, et impletum fuerit illud quod supra legimus, nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, quApostolorum germine cunctae Ecclesiae pullulabunt. Quod diximus, semen sanctum erit quod steterit in ea, vel juxta Aquilam, semen sanctum erit germen ejus, in LXX Interpretibus non habetur, sed de Hebraico et Theodotionis editione ab Origene additum; in Ecclesiae 101 fertur exemplaribus, ut postquam intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel
Abbreviated transcription (Latin):
sum erit in dep̃dationem siẽ terebin¬
tus: &e sic̃ quercus que ꝓiecit fructꝰ
inea. Dicente dño uade &e dic popło
huic quod audiat ce non aucdiat: uide
at ce non uideat: iocͥco autem nec au¬
diat nec uideat: qͥa non sit intellect̾u¬
rus uerba dñi. nec eiꝰ oꝑa cogniturus.
Et q̃mincrassatꝰ est & cilatatus. et
oblitus creatoris sur: ꝓph̃a respondit
&e querit soilicit᷑ de popłosuo. Asq¬
quo dñe hec sententia ꝑmanebit. ut
audiens ñ audiat. uidensq ñuideat:
Ce respondit dñs. Tamdiuñ auchiet
& ñ uidebit. & ercecatum habebit cor.
donec eruitates iudee uespasiano tito¬
q pugnantib penitus subuertantor:
maneat. & domꝰ sique remanserint
sine habitatore sint: ce terra redigatur
in solitudinem. & uel fuga uel captii¬
tate in totum orbem iudaicus populꝰ
disꝑgat᷑: ce nequaqͣm in tudea ut priꝰ.
s in cunctis gentib tudeoꝵ poptilus
multiplicetur. Quod autem dico mul¬
tiplicetur. tanta erit infelicitas residtu

Expanded text:
n depraedationem, sicut terebinthus, et sicut quercus quae projecit fructus in ea. Dicente Domino: Vade, et dic populo huic, quod audiat et non audiat, videat et 100 non videat. Idcirco autem nec audiat, nec videat: quia non sit intellecturus verba Domini, nec ejus opera cogniturus, et quoniam incrassatus est, et dilatatus, et oblitus Creatoris sui . Propheta respondet, et quaerit sollicitus de populo suo: Usquequo, Domine, haec sententia permanebit, ut audiens non audiat; vidensque non videat? Cui respondit Dominus, tamdiu non audiet, et non videbit, et excaecatum habebit cor, donec civitates Judaeae, Vespasiano Titoque pugnantibus, penitus subvertantur, maneat, et domus si quae remasine habitatore sint, et terra redigatur in solitudinem, et vel fuga vel captivitate in totum orbem Judaicus populus dispergatur: et nequaquam in Judaea, ut prius, sed in cunctis gentibus Judaeorum populus multiplicetur. Quod autem dico multiplicetur, tanta erit infelicitas residui
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ & aurib grauit audiert. & ocłos suoᷤᷤ
comp̃sserunt. ne forde tudeant ocłis &
atirib auoiant & corde intelligant. &
conutant se ce sanem illos. Quo autẽ
hec ꝓpħia impleta sit tempore: ipse apłs
patilus in consequentib loquitur. No¬
tum gͦ sit nobis qm gentib missum ẽ
hoc salutare dei. ipsi & atidient. Un¬
de & in eisdem apłorum actib legimꝰ
quod paulus ⁊ barnabas iudeis nolen¬
tib crede dirernnt. Uobis oportebat pͥ¬
ntum loqͥuerbum dei. s q̃m reppuli¬
stis illud & indignos uos tucticastis et̾̃ne

Expanded text:
suos compresserunt, ne forte videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertant se, et sanem illos . Quo autem haec prophetia impleta sit tempore, ipse Apostolus Paulus in consequentibus loquitur: Notum ergo sit vobis, quoniam gentibus missum est hoc salutare Dei, et ipsi audient . Unde et in eisdem Apostolorum Actis legimus, quod Paulus, et Barnabas Judaeis nolentibus credere, 97 dixerint: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repulistis illud, et indignos vo
Abbreviated transcription (Latin):
consequant᷑. C onclusie entm ds omĩa
in incredulitate ut omnib misereatur.
Qͦ non ẽ crudelitas de s imiscłia unam
ꝑire gentem ut om̃s salue fiant. tudeoꝵ
partem ñ uidere: ut omnis mundus
aspiciat. Unde & ipse ddñs ineuanglio
sacram̃tum cecia natiuitate qͥ receꝑat
uideant. Et inalio loco symeon loquit᷑.
¶cce hie positꝰ est inruinam & inresur¬
rectionem multoꝵ. Illis itaq non ui¬
dentib. nos itidemꝰ: iuis cadentib nos¬

Expanded text:
sit enim Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. Ergo non est crudelitas Dei, sed misericordia unam perire gentem, ut omnes salvae fiant: Judaeorum partem non videre, ut omnis mundus aspiciat. Unde et ipse Dominus in Evangelio sacramentum caeci a nativitate, qui receperat ntes videant . Et in alio loco Simeon loquitur: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum . Illis itaque non videntibus, nos videm
Abbreviated transcription (Latin):
aures eiꝰ aggraua. & ocłos eius claude.
ne forte uideat ocłis suns & aurib au¬
diat. & corde intelligat ce conuertat᷑
tsunt: ut euanglista lucas in aplorum
act̾ib posuit. Cumq inuicem ñ essent
consentientes. haud dubium qͥn iudei.
discedebant. dicente paulo unumuer¬

Expanded text:
aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne forte videat oculis, & auribus audiat, & corde intelligat, & conuertatur, ti sunt, ut evangelista Lucas in Apostolorum Actibus posuit: Cumque invicem non essent consentientes, haud dubium quin Judaei, discedebant, dicente Paulo unum ver
Abbreviated transcription (Latin):
inore eiꝰ: & seruus patͥs qͥ formaniser¬
ui acceꝑat. & dm̃iserinerat uolunta¬
ti multos iustificabit de doto orbe cre¬
dentes. & iniquitates eorum ipse por¬
tauit qͣs illi portare non pot̃ant. &.
qͣrum ponde oppͥmebant᷑. Iuxta.lxx.¬
hoc dr. Ouos ꝓpt̾ quorum peccata
filiꝰ dei ẽ ductus ad mortem qͥ pessim
& in malo diuites dati estis ꝓsepul¬
tura & morte eiꝰ. si uolueritis agere
penitentiam. & ꝓ peccatis ur̃is offer¬
re sacͥficium placens deo sp̃m contri¬
bulatum: tridebit anima ur̃a semen
longeui temporis ipsum dñm salua¬
torem. De ꝗͦ in octogesimo .uiii. psal¬
mo canit᷑. Semen eiꝰ in ec̃numina.¬
net: & thronꝰ eiꝰ siẽ sol in conspectu¬

Expanded text:
: et servus Patris, qui formam servi acceperat, et Domini servierat voluntati, multos justificabit de tote orbe credentes. Et iniquitates eorum ipse portabit, quas illi portare non poterant, et quarum pondere opprimebantur. Juxta propter quorum peccata Filius Dei est ductus ad mortem, qui pessimi, et in malo divites, dati estis pro sepultura et morte ejus, si volueritis agere poenitentiam, et pro peccatis vestris offerre sacrificium placens Deo, spiritum contribulatum, videbit anima vestra semen longi temporis, ipsum Dominum Salvatorem. De quo in octogesimo octavo psalmo canitur: Semen ejus in aeternum permanet, et thron
Abbreviated transcription (Latin):
patuis honestauit. confident̃ trium¬
phans de eiᷤ. Iniqͦs audem cũ quib
reptitatꝰ ẽ. marcus eunͣgłista latͦnes
intelligit. scͥbens. Et crucifixert̃
cum co duos latͦnes. unum a dexcs
& alt̾m a simstris. Et impleta ẽ scͥp¬
tura q̃ diẽ. Et cum iniquis reputa¬
tus ẽ. Qͦd ⁊ altiꝰ intelligi potest: dicen¬
te de semetipso dño. Reputatꝰ sum
cum descendentib in lacũ fac̾tus
sum sic̃ hõsine adiutorio int̃ mor¬
tuos lib̃. Uere enim reputatꝰ ẽ int̃
peccatores & iniquos ue descendit
ad infernum: qͥ m multis scͥꝑtura¬
rum locis uocat᷑ lacꝰ. & uinct̾osin
carcerem erueret. Qui tradit᷑ ꝓpt̃¬

Expanded text:
tates dehonestavit, confidenter triumphans de eis . Iniquos autem cum quibus reputatus est, Marcus Evangelista latrones intelligit, scribens: Et crucifixerunt cum eo duos latrones: unum a dextris, et alterum a sinistris. Et impleta est Scriptura quae dicit: Et cum iniquis reputatus est . Quod et altius intelligi potest, dicente de semetipso Domino: Reputatus sum cum descendentibus in lacum: factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Vere enim reputatus est inter peccatores et iniquos, ut descenderet ad infernum; qui in multis Scripturarum locis vocatur lacus, et vinctos in carcere liberaret. Qui traditus est
Abbreviated transcription (Latin):
te. & uirtꝰ altissimi obumbrabit tibi.
ut uł ab angło uł ab euangłista tan¬
tum natiuitatis huiꝰ sacramenta di¬
candur. cuiꝰ narrator rarissnnus ẽ.
scđm illud. Qͥs sapiens &e intellig
hȩc. intelligens & cognoscet ea: Sin
autem prudens lector tacitta coguatie¬
ne respondĩt. & qͦmͦ scͥptum est nemo
nouit filium nͥ pat̃. ce nemo nouit
patrem nͥ filtus. ce cui uolu̾it filius
reuelare. & qͥ nouit patrem ce filiũ.

Expanded text:
te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi , ut vel ab Angelo, vel ab Evangelista tantum nativitatis hujus sacramenta dicantur. Cujus narrator rarissimus est, secundum illud: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Sin autem prudens lector tacita cogitatione responderit: Et quomodo scriptum est: Nemo novit Filium nisi Pater: et nemo novit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare? Et qui novit Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ñaꝑure os. Nos inquit pudauimuᷤ
ratus ẽ ꝓpt̃ iniqͥtates nr̃as dicens in
psalmo.foderunt manus meas &
pedes. ut fuo uulnere uuln̾a nr̃a
curaret: & attritus est suie infir¬
matus ꝓpt̃ scelera nra. ut factus pro
nob̃ malediet̾um nos libaret de ma¬
ledicto. Maledict̾us enm omnis
homo qͥ pendet in ligno. Unde dis¬

Expanded text:
um. Nos, inquit, putavimus ratus est propter iniquitates nostras, dicens in psalmo: Foderunt manus meas et pedes , ut suo vulnere vulnera nostra curaret, et attritus est, sive infirmatus propter scelera nostra, ut factus pro nobis maledictum, nos liberaret de maledicto. Maledictus enim omnis homo qui pendet in ligno . Unde dis
Abbreviated transcription (Latin):
baptismate di consecrans seruitut.
Suꝑ ipsum continebunt reges os
situm. pͥncipes scłi. quortim omnes
sapientia crucis p̾dicatione fubu̾sa
est: &e qui ñ habuerant legem ce ꝓpħaᷤ.
& quib de eo non fuerat nunciatum.
ipsi uidebunt &e intelligent. De qͥb
loquitur saluator. Beati qui ñ uider
ce crediderunt. In quortm compara¬
tione iudeorum duricia rep̃hendit᷑.
qͥ uidentes & audientes. ysaie in se

Expanded text:
baptismate Dei consecrans servituti. baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes saeculi, quorum omnis sapientia crucis praedicatione subversa est: et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat nuntiatum, ipsi videbunt et intelligent. De quibus loquitur et Salvator: Beati qui non viderunt et crediderunt . In quorum comparatione, Judaeorum duritia reprehenditur, qui videntes et aud
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. Benecdieamdnm qͥ mͥ tͥbuit
fecit cȩlos in intellecta. Ipse est enm¬
intelligentia atq sapientia qui pro¬
patrum nr̃ orum glorificauit filium
suum ihm quem uos quidem tradi¬
distis & negastis ante faciem pilati:
uolentis eum dimitt̾e. Uos auitẽ sc̃m
&e iustum negastis: de qͦ & supͣ scͥptũ
ostendimꝰ. Ego testis dicit dñs. & py
cr mñs quem elegi. Suꝑ ipsum stupe¬
bunt plurimi: cum illiꝰ signa per¬
specerint: & huic erit maiꝰ miracu¬
lum quia inglonꝰ erit int̾ homines
aspectus eiꝰ. non qͥ forme significet fe¬
ditatem: s qͦ in humilitate uencrit
& pauꝑtate. Qui cũ diues eẽt ꝓ nob̾
pauꝑ factꝰ est: ce credentib dixit. Diᷤᷤ¬
cite ame qͥa mitis fum & humiliscor¬
de.De qͦ &e clemens uir aplicus. qtui
post petrum romanam rceit eccle
si male locutus sum argue de pecc̃o:
sin aute. bene qͥd me cedis: habens
obedirent. Iste asꝑget gs multas
mundans eas sanguine suo: &e in

Expanded text:
psalmo: Benedicam Dominum, qui psalmo: Benedicam Dominum, qui fecit coelos in intellectu . Ipse est enim sapientia atque intelligentia, qui propatrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et negastis ante faciem Pilati volentis eum dimittere. Vos autem sanctum et justum negastis , de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer quem elegi: super ipsum stupebunt plurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; et credentibus dixit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : de quo et Clemens vir apostolicus, qui post Petrum Romanam rexit Ecclessi male locutus sum, argue de peccato; sin autem bene, quid me caedis ? habenss nutibus obedirent. Iste asperget gentes multas, mundans eas sanguine suo et in
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ it filios hominum. Iste asꝑget
gs multas Suꝑ ipsum continebt̃
de eo uidebunt. & qui ñ audiert̃
contemplatisunt. Lxx. Eoce intel¬
liget puer ins. & eraltabit᷑ &e glor¬
ficabitur ualde. Sic̃ stupebunt suꝑ
te mult. sic in gla erit ab homini¬
b species tua. ce gła tua a filiis ho¬
minum. Sic mirabunt᷑ gs multe
stiꝑ eo. ce continebunt reges ossuũ.
quia quib non e annunciatum
de eo. uudebunt. & qͥ ñ audierunt
intelligent. Ne ulla legentib am¬
biguitas relinquat᷑ quis sit ille qui
dixerit ego qͥ loquebar ecce assum.
get scruus meus siue puer metis
de ciiꝰ differentia supͣ diximꝰ. Intelli¬
ger autem non ut uerbum dei atq sa¬
pientia. s ut seruus & puer. qui cum
informa d̃i ec̃e. formam serui dignatꝰ
ẽ acciꝑe: factus obediens patͥ usq ad
mortem ce mortem ercicis. Quamob¬
rem exaltatut eum ce donauit illino¬
men suꝑ omne nom̃ : qui loquit᷑ in

Expanded text:
eius inter filios hominum iste asperget eius inter filios hominum iste asperget gentes multas super ipsum continebunt de eo, viderunt; et qui non audierant, contemplati sunt. LXX: Ecce intelliget puer meus, et exaltabitur, et gloriabitur valde. Sicut stupebunt super te multi: sic in gloria erit ab hominibus species tua, et gloria tua a filiis hominum: sic mirabuntur gentes multae super eo, et continebunt reges os suum, quia quibus non est annuntiatum de eo, videbunt, et qui non audierunt, intelligent. Ne ulla legentibus ambiguitas relinquatur, quis sit ille qui dixerit: Ego qui loquebar, ecce adsum; get servus meus sive puer meus, de cujus differentia supra diximus. Intelliget autem, non ut verbum Dei, atque sapientia; sed ut servus et puer. Qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est accipere: factus obediens Patri usque ad mortem, et mortem crucis . Quamobrem exaltavit eum, et donavit illi nomen super omne nomen. Qui loquitur in
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. ut qͥ cotidie p̃dicatores in
templo euangłm dei inultamilia
iudeorum xp̃ifides subiecerant: etã
mundum illius euangłio subiuga¬
rent. Preciram enm habebant do¬
minum qͥ congregaret eos dm̃israel.
hoc ẽ de toto orbe derrarum tmũ gre¬
gem faceret. ut impleret᷑ illud quod
dñs in eunglio ad patrem loquit᷑
Daut sic̃ ego &e daunum sumus. sic
& isti in nobunum sint: ut eodem
sensu & cadem sententia repugnan¬
tia in se uuitia atq contraria deseren¬
des. tinam app̾hendent solamq ur¬
dutem. Neq enmuitia &e pdarba¬
diones inuicem se sequunt᷑. quod de
uirdutib đr. in quib nec yꝑbolest̃¬
nec ẽmissis .i. nec plus nec minus:
s omnia temꝑata. Porro in uituis
uniũsa contrariasunt. ut pauor
audatie. impiecadi fuꝑsticio. luxu¬
ria parcitati. Ecce intelliget seriui
m̃s: exaltabit᷑ & cleuabitur & sub¬
umis erit ualde. Sicut obstupu¬
erunt suꝑ de multi. sic inglorius
erit ut uiros aspectꝰ eiꝰ. & forma

Expanded text:
quotidie praedicantes in Templo Evangelium Dei, multa millia Judaeorum Christi fidei subjecerant, etiam mundum illius Evangelio subjugarent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, Deum Israel, hoc est, de orbe terrarum unum gregem faceret, ut impleretur illud quod Dominus in Evangelio in Patrem loquitur : Da, ut sicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sensu et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderent solamque virtutem. Neque enim vitia et perturbationes invicem se sequuntur: quod de virtutibus dicitur, in quibus nec  id est, nec plus nec minus, sed omnia temperata. Porro in vitiis universa contraria sunt, ut pavor audaciae, impietati superstitio, luxuria parcitati. Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, et elevabitur et sublimis erit valde. Sicut obstupuerunt super te multierit inter viros aspectus eius et forma
Abbreviated transcription (Latin):
quo sam ñ indigent.s hi qͥ m ale
se habent. Ideo disꝑtiam ei pluri¬
mos. & fortium drundet spolia.
ꝙꝓ oo quod tradidit in mortem an¬
mam suam &e cum sceleratis repu¬
tatus ẽ. Et ipse peccatũ multors
tulit: ce ꝓ transgressorib rogauit.
lxx. Ppterea ipse possidebte mul¬
tos. & forttum ditridec spolia. ꝓ eo
quod contaminata ẽ in morte aĩa
cius. & cum inqͥs reputatꝰ est. Q
ipse peccata multoru suscepit.
⁊ ꝓpt̃ unqͥtates eorum traditus
est. Caus as reddit. cur post pas¬
sionem multa xp̃c p̃mia conseqͣt᷑.
Cainquit passus ẽ & fecit omnia
q̃ p̃itritꝰ sermo descͥpsit. & imqͥta¬
tes multorum ipse portauit: ꝓpt̃ca
diuidam ci plurimos ut ꝓ parte do¬
mini iacob & fumcło hereditatis il¬
lius isrł̃. credant in eum de oriente
&e occidente uemientes & recũbant
mregno di cum abraham ce ysa¬
ac ce iacob: impleto illo qͦd scrip

Expanded text:
quo sani non indigent, se hi qui male quo sani non indigent, se hi qui male se habent . Ideo dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia: pro eo quod tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis reputatus est: et ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit. LXX: Propterea ipse possidebit multos, et fortium dividet spolia: pro eo quod contaminata est in morte anima ejus, et cum iniquis reputatus est, et ipse peccata multorum suscepit, et propter iniquitates eorum traditus est. Causas reddit cur post passionem multa Christus praemia consequatur. Quia, inquit, passus est, et fecit omnia quae praeteritus sermo descripsit, et iniquitates multorum ipse portavit: propterea dividam ei plurimos, ut pro parte Domini Jacob, et funiculo haereditatis illius Israel, credant in eum de Oriente et Occidente venientes, et recumbant in regno Dei cum Abraham, Isaac et Jacob : impleto illo quod sc
Abbreviated transcription (Latin):
num: ce regni eiꝰ non erit finis. Uult
enim dñs auferre de dolore aĩam
eiꝰ qtn dixerat tͥstis est anima mea
usq ad mortem : ut crucis contume¬
lia resurrectionis gła temꝑetur:
ostende ei luccm. ut om̃s ꝑse uideat
illuminatos. & formare indelligen¬
rit. Non enim uenit ut ministraret᷑
e: s ut ministraret. in petripedib
qui appartnt in carne. tustificatus
est in sp̃ti. De qͦ &e rudas ꝓditor con¬
ficetur. Peccatr: tradens sangiinẽ
tustam. Et uxor pilat. Nicħ tͥ sit
&e tusto illi. nrulta enim passastmi
hodie insominis ꝓpt̃ etim. E notas¬
dum qͦd non iustificatꝰ sit ut de miqͦ
iustꝰ fieret: s iustꝰ iustificatꝰ. ñ ut
ineiꝑet ẽẽ quod ñ erat. s ut quod
erat omnib appareret. Iste iustus
piniquis passus ẽ. ut om̃s nos of¬
ferret deo. De quo đr ad tudeos.
Et negastis sc̃m ce tustum. ce peci¬
stis ut uir homicida donaret᷑ tiobis.
Et peccata inqͥt eorum ipse portatut
quasi medicꝰ languores egrotantiũ:

Expanded text:
 non erit finis . Vult enim Dominus auferre de dolore animam ejus, qui dixerat: Tristis est anima mea usque ad mortem , ut crucis contumelia resurrectionis gloria temperetur. Et ostendere ei lucem, ut omnes per se videat illuminatos. Et formare intelligenrit; non enim venit ut ministraretur ei, sed ut ministraret , in Petri pedibuQui apparuit in carne, justificatus est in spiritu. De quo et Judas proditor confitetur: Peccavi, tradens sanguinem justum . Et uxor Pilati: Nihil tibi sit et justo illi: multa enim passa sum hodie in somnis propter eum. Et notandum quod non justificatus sit, ut de iniquo, justus fieret. Sed justus justificatur, non ut inciperet esse quod non erat; sed ut quod erat omnibus appareret. Iste justus pro iniquis passus est, ut omnes nos offerret Deo. De quo dicitur ad Judaeos: Et negastis sanctum et justum, et petistis ut vir homicida donaretur vobis . Et peccata, inquit, eorum ipse portavit; quasi medicus languores aegrotantium,
Abbreviated transcription (Latin):
ditudet spolia. De qͥb ce ante tam
dictum est. Lecabuntur in conspec̃¬
tu tuo sic̃ quii letant᷑ in messe. &e sic̃
qͥ ditudunt spolia: in toto orbe sͥ
xp̃i ecclias diuidentes. Epterea autẽ¬
accipiet gs̃ plurimas. quiuenit p̃di¬
care captiuus remissionem: ce cap¬
diuiam priꝰ a diabolo atq demonib
duxit capdiuitatem. ce dedit eam
dona hominib atq credentibus:
qͥa tͣdidit in morte animã fuam.

Expanded text:
et ante jam diximus: Laetabuntur in conspectu tuo, sicut qui laetantur in messe, et sicut qui dividunt spolia , in toto orbe sibi Christi Ecclesias dividentes. Propterea accipiet gentes plurimas, qui venit praedicare captivis remissionem, et captivam prius a diabolo atque daemonibus duxit captivitatem, et dedit eam dono hominibus atque credentibus, quia tradidit in mortem an
Abbreviated transcription (Latin):
morte impii diuitisq sunt traditi
inquitatem ñ fecit. nec dolus in¬
uentus est in ore eiꝰ. Qͦd de nullo peni¬
dos hominũ intelligi podest. ut nec
oꝑe nec sermone peccauit dicente
scriptura nemo mundus a sordib
nec siunus quidem chiei fu̾it uita
eius: & omnes sic̃ oues erraumts.
unusqͥsq auiastia declinauit. nͥ de

Expanded text:
morte, impii divitesque sunt traditi, morte, impii divitesque sunt traditi, iniquitatem non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod de nullo penitus hominum intelligi potest, ut nec opere, nec sermone peccaverit, dicente Scriptura: Nemo mundus a sordibus, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. Et, omnes sicut oves erravimus, unusquisque in via sua declina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ scclus popłi me ꝑcussi cum. sicie
nurta .lxx. ab unqͥtatib popli mei
ductus ẽ ad mordem: duplicem sen¬
lam habee. Acit enim ꝑsecutores &e
sceleratos poplisui sua morde ꝑcus¬
sit. aut ꝓpt̃ magnitudinem pecca¬
torum poplz quem semꝑ peculiarẽ
habuit ductas ad mortem ẽ: ut il¬
los ad uitam sua morte reuocaret.
Ipse dedit impios ꝓ sepultura sua.
& unites ꝓ morte sua. siue pessimoᷤᷤ
utrumq popłin significans. ut ĩ ma
lis ce pessimis qͥ ante dei noticiam
ñ habebant ostendat᷑ gentiũ mcilti¬
dido. in duntib quorum erat testa¬
mentum & legis latio ce ꝓphe. iuda¬
icus popls demonstretur. Qͦ iccirco
passus ẽ dñs & sepultꝰ: ut ex utroq
popło sibi eccłiam congregarce. Siue
hoc dicendum quod scribas &e phari¬
seos ac saduceos sacerdotes & pontificeᷤᷤ
qͥ in popło ante regnabant ce minus
oꝑib affluebant. post dñi passionem
romanis tradidit ds. & et̃ne fubiece¬
rit seruituti. Iste ꝓ cuiꝰ sepultura et

Expanded text:
pter scelus populi mei percussit eos; sive, juxta LXX, ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem, duplicem sensum habet. Aut enim persecutores et sceleratos populi sui, sua morte percussit: aut propter magnitudinem peccatorum populi, quem semper peculiarem habuit, ductus ad mortem est, ut illos ad vitam sua morte revocaret. Ipse dedit impios, pro sepultura sua; et divitem, pro morte sua. Sive pessimos, utrulis et pessimis, qui ante Dei notitiam non habebant , ostendatur gentium multitudo: in divitibus, quorum erat Testamentum et Legislatio et Prophetae, Judaicus populus demonstretur. Ergo idcirco passus est Dominus et sepultus, ut ex utroque populo sibi Ecclesiam congregaret. Sive hoc dicendum, quod Scribas et Pharisaeos, ac Sadducaeos, sacerdotes et pontifices, qui in populo ante regnabant, et nimiis opibus affluebant, post Domini passionem Romanis tradiderit Deus, et aeternae subjecerit servituti. Iste pro cujus sepultura et
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ custodiui. ce nemo ex his ꝑiit nisi
filiꝰ ꝑditionis. Sem̃ autem uidebit
et̃irum. ce uoluntas patͥs in manu
illiꝰ diriget᷑: quia laborauit aĩa eiꝰ
multo dempore requiem ñ inueniẽs
in itdeis. & dicens in eugłio. Uulpes
foucas hñt. & uolueres cȩli idos.
filiꝰ autem hominis ñ ht̃ u̾caput

Expanded text:
 Custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis. . Semen autem videbit aeternum, et voluntas Patris in manu illius dirigetur: quia laboravit anima ejus multo tempore, requiem non inveniens in Judaeis, et dicens in Evangelio: Vulpes foveas habent: et volucres coeli, nidos: Filius autem
Abbreviated transcription (Latin):
laboraui sustinens. Qͥa gͥ laborauit.
uidebit eccłias in toto orbe conscir¬
gere. & eaꝵ saturabit᷑ fide. Deniq
cum esuriens ce sitiens sectisset suꝑ
puteum iacob medium diem sole
torrente. emptis cibis uti noluit:
qͥa iam samaritane &e exetmntis ad
eum ciuitatis sichem fide satiat᷑ꝰ
erat. Iuxta quem sensum dicens
int̃ .uiii. beatitudines beati qͥ esu¬
riunt ce sitiunt tusticiam. inscĩa

Expanded text:
tinens . Quia igitur laboravit, videbit Ecclesias in toto orbe consurgere, et earum saturabitur fide. Denique cum esuriens et sitiens sedisset super puteum Jacob , medium diem sole torrente, emptis cibis uti noluit, quia jam Samaritanae, et exeuntis ad eum civitatis Sichem fide satiatus erat. Juxta quem sensum dicebat inter octo beatitudines: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . In
Abbreviated transcription (Latin):
te tudicium eiꝰ ablatum est. illud sigat
quod de tͥbulatione atq iudicio ad
patrem uictor ascendit. siue quod is¬
dex omnium tudicii ñ repperit u̾itatẽ.
s absq ulla culya seditione iudeoꝵ.
& pilatiuoce damnatꝰ sit. Unde ad¬
miratur apħa qͦd omnium ds se tradi¬
derit passioni: de qͦ patilus loquitur
Si enim credidissent. Nunqͣm dñm
glę crucifirissent. Sequit᷑. Genera¬
tionem cius quis en arrabit: Quod
duplicit̃ intelligit᷑. Nut enim de diui¬
nitate eiꝰ accipiendum est quodim¬
possibile sit diuinȩ natruitatis nosse
mist̾ia. de qͣ tyse loquit᷑ in ꝓuerbiis.
ante om̃s colles generauit me: iturta
illud quod alibi legimꝰ. qͥs cognonit
sensum domini. aut quis confiliariꝰ¬

Expanded text:
te judicium ejus ablatum est, illud significat, te judicium ejus ablatum est, illud significat, quod de tribulatione atque judicio ad Patrem victor ascenderit; sive quod judex omnium, judicii non repererit veritatem; sed absque ulla culpa, seditione Judaeorum et Pilati voce damnatus sit. Unde admiratur Propheta, quod omnium Deus se tradiderit passioni. De quo Paulus loquitur: Si enim credidissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Sequitur: Generationem ejus quis enarrabit? Quod dupliciter intelligitur: aut enim de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria; de qua ipse loquitur in Proverbiis: Ante omnes colles generavit me ; juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini: aut quis con
Abbreviated transcription (Latin):
latus ẽ xp̃c. quem iohs baptista mon¬
strabat dicens. Ecce agnꝰ dei ecce qͥ
dollit peccata mundi. Qui &e in apo¬
calipsi ioħis euangłiste agnꝰ occisus
sepe memorat᷑. qͥ de seipso loquit᷑ in
iheremia. Ego autem sic̃ agnꝰ inno¬
cens. &e ductꝰ sum ad uictimam ce neᷤᷤ¬
ciebam. Cum enim nes ciret pecẽm.
ꝓ nob̃ pecẽm factus est. & sic̃ agnꝰ eũ
ducit᷑ ad tuctimã ñ repugnat: sic il¬
le passus ẽ uoluntate. ut destrueret
eum qͥ mortis habebat imꝑium. humi¬
lians se usq ad mortem. & mortẽ cruci.
Hic agnꝰ ẽ in cuiꝰ tẏpo immolabatur
agnꝰ. cutus cruor litꝰ in postib exdermi¬
natorem fugabat egypti. Qui ñ solũ
sanguine suo nos redemit. s & lanis
oꝑuit ut algentes infidelitate. sua ue¬
ste calefaceret: & audiremꝰ apłm nob̃
loquentem. Quotqͦt in xp̃obaptizat
estis xp̃m induistis. Et in alioloco.
de angustia & de tudicio sublatus est
sine ut lxx. tͣnstulerunt. in humilita¬

Expanded text:
tus , quem Joannes Baptista monstrabat, dicens: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Qui et in Apocalypsi Joannis Evangelistae, agnus occisus saepe memoratur . Qui de seipso loquitur in Jeremia . Ego autem sicut agnus innocens, et ductus ad victimam, nesciebam. Cum enim nesciret peccatum, pro nobis peccatum factus est . Et sicut agnus cum ducitur ad victimam, non repugnat: sic ille passus est voluntate, ut destrueret eum qui mortis habebat imperium , humilians se usque ad mortem, et mortem crucis . Hic agnus est, in cujus typo immolabatur agnus, cujus cruor linitus in postibus exterminatorem fugabat Aegypti ; qui non solum sanguine suo nos redemit, sed et lanis operuit, ut algentes infidelitate, sua veste calefaceret, et audiremus Apostolum nobis loquentem: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Et in alio loco: De angustia et de judicio sublatus est; sive ut LXX transtulerunt, in humilita
Abbreviated transcription (Latin):
bitis sem̃ longeui temporis. &e uult
dũs auferre de dolore anmam eius.
diam tustificare iustum bene sertis¬
entem multis: &e peccata eorum ipse
portabit. Iuxta hebraicum: hic sen¬
sus ẽ. Siposuerit ꝓ peccato arimã
suam. ille quem dñs conterere uolu¬
ic siue mundare: uidebit sem̃ lon¬
geuum qͦd seminauit in bona terra
de qͦ in eugłioscͥptum ẽ. Exiuit qui
seminat seminare. Et tc̃m. Simile
est regnum cȩlorum homini qͥ semni¬

Expanded text:
bitis semen longissimae uitae. et uult dominus auferre a doloribus animam eius, sum, iustificare iustum bene seruientem multis: et peccata eorum ipse portabit. Juxta Hebraicum hic sensus est: Si posuerit pro peccato animam suam ille quem Dominus conterere voluit, sive mundare, videbit semen longaevum, quod seminavit in bona terra. De quo in Evangelio scriptum est: Exivit qui seminat seminare; et iterum: Simile est regnum coelorum homini q
Abbreviated transcription (Latin):
se. altud eloqͥ: qͥa freguent̃ q̃mente
concipimꝰ sermone explicare non
possumꝰ. G &e mist̾ium diumȩ na¬
dantatis in corpore possunt scĩfide
magis nosse quam dicere. Alioqͥn
& apłs raptꝰ in t̃cium cęlum &e in
paradyfum audituit uerba q̃ neqͣ¬
quam ualet humana lingua ꝓfer¬
re. S ce sp̃c int̃yellat ꝓ nob gemiti¬
bus inenarrabilib. Istius gͥ cunus
generationem aut nullus aut rarꝰ

Expanded text:
a frequenter quae mente concipimus, sermone explicare non possumus. Ergo et mysterium divinae nativitatis in corpore, possunt sancti, fide magis nosse quam dicere. Alioquin et Apostolus raptus in tertium coelum et in paradisum, audivit verba quae nequaquam valet humana lingua proferre . Sed et Spiritus interpellat pro nobis gemitibus ineffabilibus. Istius igitur, cujus generationem
Abbreviated transcription (Latin):
quare me dereliquisti: Inclit᷑ aut̃
erat & decorꝰ aspectu. qñ ad passio¬
nem eiꝰ terra contremuit. saxa dirup¬
ta sunt: ce fuigiente sole. et̃nam noc¬
tem elem̃ta timuer̃t. De qͦ ce sponsa
in cantico canticortm. Fratruiel iñs
candidꝰ & rubicundꝰ. electꝰ de milibus.
Candidus plenittidine ac puritate
uirtutum. rubicundus in passione:
in resurrectione: ut qui erat pͥmoge¬
nitus omnis creature yͥmogenitus
ficret ex mortius. Qͦ audem infert.
homo in doloic. & sciens ferre infix¬
mitatem. siue uirum dolorum et
sciendem infirmitatem: uerum corꝰ
hominis & ueram demonstrat aĩam.¬
qͥ sciens ferre infirmitates om̃s eas
diuinirate suꝑauit. Et absconditꝰ
uultus eius atq despect̾us: ut huma¬
no corpore dituna podentia celaret᷑.
De qͦ supͣdict̾om est. Tu es ds abscon¬
ditus. &e nesciebamꝰ. Qui tͤ languo¬
res nr̃os &e peccata portauit. & ꝓ no

Expanded text:
quare me dereliquisti ? Inclytus autem quare me dereliquisti ? Inclytus autem erat, et decorus aspectu, quando ad passionem ejus terra contremuit, saxa dirupta sunt, et fugiente sole, aeternam noctem elementa timuerunt. De quo et sponsa in Cantico Canticorum: Fratruelis candidus, et rubicundus, electus de millibus . Candidus plenitudine ac puritate virtutum, rubicundus in passione, in resurrectionem; ut qui erat primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infirmitatem, verum corpus hominisqui sciens ferre infirmitates, omnes eas divinitate superavit. Et absconditus vultus illius atque despectus, ut humano corpore divina potentia celaretur. De quo supra dictum est: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qui vere languores nostros et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
stulerunt. anmunciauimꝰ sicut par¬
uulutm coram eo: ꝓturgulto sỹma¬
chus tamium interp̃tatus est ut as¬
sumptum ostendet hominem qui
ꝓcessit deut̾o uirginali. degug in¬
fert. sic̃ radix de derra sitienti. ꝓ sit¬
ent aqͥla interp̃tatꝰ est inuiam. ut
uirginitatis pͥuilegium demonstra¬
ret. qͦd absq ullohumano semine
de terra prtus inuia sit creatus. Iste
est de qͦ ce supͣlegimus. exiet uirga
de radice iesse. & flos de radice eiꝰ
ascendet: ut natiuitatem eiꝰ ascensũ¬
q significaret in mundo. Sin aut̃
non habebat speciem neq glam.s
forma illiꝰ erat ignobilis & deficiẽs
p̃ filiis hominum. siue ut in hebreo
habetͣ despectꝰ & nouissimꝰ uirorũ.
qͦͣmͦ in psalmis đr. accingere gladio
tuo sciꝑ femͣ tuum potentissime pul¬
chricudine & decore duo: Quod fa¬
cile soluit᷑. Despectꝰ erat ce ignobił
qnpendebat in cruce: & factus ꝓ
nob maledictum peccata nr̃a por¬
tabat &e loq̃bat᷑ patͥ. Ds̃ decis m̃s

Expanded text:
stulerunt, Annuntiavimus sicut parvulum coram eo: pro virgulto, Symmachus, ramum interpretatus est, ut assumptum ostenderet hominem qui processit de utero virginali. De quo infert: Sicut radix de terra sitienti. Pro sitienti, Aquila interpretatus est, invia, ut virginitatis privilegium demonstraret, quod absque ullo humano semine de terra prius invia sit creatus. Iste est de quo et supra legimus: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; ut nativitatem ejus et ascensum significet in mundo. Sin autem non habebat speciem neque gloriam; sed forma ipsius erat ignobilis et deficiens prae filiis hominum, siveeo, despectus et novissimus virorum, quomodo in Psalmis dicitur: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, pulchritudine et decore tuo ? Quod facile solvitur. Despectus erat et ignobilis quando pendebat in cruce, et factus pro nobis maledictum, peccata nostra portabat. Et loquebatur Patri: Deus Deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
quis enarrabit: Qͥa tolletͣ de terra
uita eiꝰ. Ab iniqͥtatib popłi mei duc¬
tus ẽ ad mortem. & dabo pessimos ꝓ
sepult᷑a eiꝰ. & diuites ꝓmorte illius. qͥa
inqͥtatem ñ fecit. neq dolum in ore
suo. & dñs uult mundare eum a pla¬
ga. Hoc destimoniũ cũ in act̾ib apło¬
rum regine candacis eunuchꝰ reda
ueheretur & legens ñ intelligerce.
int̃pretante phylippo fuꝑ passione o
nomine saluatoris intellerit. & statĩ
baptiratꝰ in agni sanguine quem le¬
gebat tur meruit appellari: & apl̃s
genti ethiopũ missꝰ est. Qtu gͥ oblatꝰ
est pilaco qtua ipse uoluit &e ñ resyon¬
dit. ut patibulum ꝓ nob damnatus

Expanded text:
quis enarrabit, quia tollitur de terra vita ejus? Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem; et dabo pessimos pro sepultura ejus, et divites pro morte illius. Quia iniquitatem non fecit, neque dolum in ore suo: et Dominus vult mundare eum a plaga. Hoc testimonium, cum in Actibus Apostolorum reginae Candacis Eunuchus rheda veheretur , et legens non intelligeret, interpretante Philippo super passione et nomine Salvatoris, intellexit, et statim baptizatus, in agni sanguine quem legebat, vir meruit appellari, et Apostolus genti Aethiopum missus est. Qui igitur oblatus est Pilato, quia ipse voluit; et non respond
Abbreviated transcription (French):
ce ce diceret. Lat̾ ignosce eis. quod
enim faciunt nes ciunt. Explicit
Resro eustochium dixisse me
de uct̾i instrum̃to ponunt testimo¬
nia. si inter hebraicum ce lxx nulla

Expanded text:
ce illis: quod enim faciunt, nesciunt . Crebro, Eustochium, dixisse me de veteri Instrumento ponunt testimonia, si inter Hebraicum et Septua
Abbreviated transcription (Latin):
ut uetus & noua heresis fuspicatur.
s uere crucifirus est. tiere doluit
dicens in etiangłio. Tristis est aĩa
aliis uerbis hebraico idiomate lepͣ
intelligie᷑. iuxta illud quod in psal¬
mo scͥptum ẽ. & flagellatum ñ ap¬
ꝓpinquabit tab̃naculo tuo. Et e
sensus. Ptauimus eum ꝓ peccatis
suis a deo ẽẽ ꝑcussum: qͥ humiliatꝰ
ẽ ꝓpt̃ nos. & cum latronib crucifuꝰ.
Peo qͦd symmachꝰ transtulit. ẽnãs
nonstã. hoc ẽ in lepra: aquila pofait
ñ intelligentes putant. relictum. Ił

Expanded text:
ut vetus et nova haeresis suspicantur; sed vere crucifixus est. Vere doluit, dicens in Evangelio: Tristis est anima aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est: Et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Et est sensus: Putavimus eum pro peccatis suis a Deo esse percussum, qui humiliatus est propter nos, et cum latronibus crucifixus. Pro eo quod Symmachus transtulit Ἐν ἁφῇ ὄντα, hoc est, in lepra; Aquila posuit non intelligentes, putant relictum, et
Abbreviated transcription (Latin):
et̃t sine lege. s eẽt in lege xp̃i. quare
non ce xp̃c cum iniquis reputat᷑ sit
ut iniqͦs redimeret apecc̃o. ce om̃ib
omnia fieret. ut om̃s saluos faceret:
Peccata enim nr̃a portauit in corꝑe
suoligno crucis affi gens ea: ut dele¬
ret cyrographum qͦd diabolo ce angłis
illiꝰ feceramꝰ. scͥptum manib anime¬

Expanded text:
et sine lege, sed esset in lege Christi: quare non et Christus cum iniquis reputatus sit, ut iniquos redimeret a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo , ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum manibus anim
Abbreviated transcription (Latin):
tuam t̾mnos terre. De ꝗtio ce in
hoc eodem ꝓpħa legit᷑. Erit radix
iesse &e qui exurget ut pͥncipctur
gentium. in ipso g̃s sꝑabunt. Istiay¬
dem plurtmi qͦndam a fortib dene¬
bantur. &e subspecie asine ce pulli
tes erant antequam xp̃c humantũ corpꝰ
assumeret. & forti fuꝑato dundet do¬
mum eiꝰ. Predam gͦ fortium apłis suiᷤ
tͣdidit atq diuisit᷑. ut petrꝰ. iacobus
& ioħs circumeisi popłi pͥncipes fie¬
rent. &e patilus ce barnabas mittent᷑
ad g̃s. locis ñ animo separati. ⁊ stibu¬
no dño in diu̾sastarent acie: tit ag¬
minis utriꝰq uictoria triumphum
erigeret saluator. Ex qͦ qͥ dispensa¬
toriam int̃ petrum ce paulum con¬
tentionẽ uͭ dict̃ iurgium fuisse acq
certam̃: ut blasphemant porphirio
satisfaciant. & uet̾is legis cerimoni
asserant ee seruandas: debent ce au¬
ream in mille anmis expectare irłm
ut uictimas immolent & circum¬
cidant᷑ & in sabbatosedeant. dormi¬
ant. sadurent᷑. in ebrient᷑. & furgãt

Expanded text:
o et in hoc eodem Propheta legitur, Erit radix Jesse: et qui resurget ut principetur gentium, in ipso gentes sperabunt . Isti autem plurimi quondam a fortibus tenebantur; et sub specie asinae et pulli,tes erant antequam Christus humanum corpus assumeret, et forte superato, diriperet domum ejus. Praedam ergo fortium Apostolis suis tradidit atque divisit, ut Petrus, Jacobus, et Joannes, circumcisi populi principes fierent, et Paulus et Barnabas mitterentur ad gentes, locis, non animo separati, et sub uno Domino in diversa starent acie, ut agminis utriusque victoria, triumphum erigerent Salvatori. Ex quo qui dispensatoriam inter Petrum et Paulum contentionem . vere dicunt jurgium fuisse atque certamen, ut blasphemanti Porphyrio satisfaciant: et veteris Legis caeremoniaasserunt esse servandas, debent et auream in mille annis exspectare Jerusalem, ut victimas immolent, et circumcidantur, ut in sabbato sedeant, dormiant, saturentur, inebrientur, et surgant
Abbreviated transcription (Latin):
cens in cuangłio. Calicem quemm
dedit pat̃. nonne bibam illum : Q
ad petrum. qͥ scandali zabatur ad
uapore trepidabat. uade retrome
sathanas. scandatum es m. quia ñ
sapis ea q̃ dei funt: s q̃ hominum.
Alioqͥn si non ꝓpͥauoluntate esset
sustmebitis: pot̾at cos qͥ ad se missi
fuerant declinare. quib occurrit
intrepidꝰ. &e ultrose obtulit dicens.
Quem queritis: Qui statim cecide¬
runt redrorsum. Uocem gnm p̃sen¬
dis dei ferre ñ poterant. Rulchreq
addidie. ce non aꝑute osfuum. qͥ
dicentipilato mͥ non loquieris no
flictus non aꝑuit os: aut iurta
symmachum ac theodotionem
audiens non aꝑuit os suum. Bic̃
ouis ad occisionem ducettir. ce qͣsi
agnꝰ coram tondente obmrutescet. &e

Expanded text:
cens in Evangelio: Calicem quem mihi cens in Evangelio: Calicem quem mihi dedit Pater, non bibam illum ? Et ad Petrum qui scandalizabatur a pavore trepidabat: Vade retro me, Satana, scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed quae hominum . Alioquin si non propria voluntate esset sustinebitis, poterat eos qui ad se missi fuerant declinare, quibus occurrit intrepidus, et ultro se obtulit dicens: Quem quaeritis ? Qui statim ceciderunt retrorsum; vocem enim praesentis Dei ferre non poterant. Pulchreque addidit: Et non aperuit os suum. Qui dicenti Pilato: Mihi non loqueris? noflictus non aperuit os. Aut juxta Symmachum et Theodotionem, audiens non aperuit os suum. Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente Vulg.
Abbreviated transcription (Latin):
dium parietem macerie soluens int¬
micicias in carne sua. & liuore eiꝰ
sanaqsumus. Ex qͦ ꝑspicuum est.
sic̃ corpꝰ flagellatum atq laccratum
signa inturie in tierbib c liuiore por¬
tabat: ita ce ammam uere doluisse
ꝓ nob̃. ne ex parte u̾itas &e ex parte m̃¬
dacium credatur in xp̃o. Omnes in¬
quit sic̃ oues erratimus &e indigumꝰ
miscdia dci. dicentes in psalmo. Er¬
raui sicut ouis ꝑdita. que in euange¬
lii parabola bom pastoris atq sollies¬
t humeris reportata ẽ. Que sint aut̃
iste oues: sequens uersꝰ ostendit. Hõ
intua sua errauit. siue unusquisq
inuia fua declinaute. ut ꝓprium
sequeret᷑ errorem: & rectam uiam
deserens. de crucifixo diu̾s a senti¬
ret.Dñs autem posuit in eo iigͥ¬
tatem ommum nr̃m. siue tͣdidit eũ
ꝓ peccatis nr̃is: ut qͦd ꝓpt̃ imbecil¬
litatem uirtum ferre non pot̾amꝰ.
ꝓ nob ille portaret. qͥ oblatꝰ ẽ quia
ipse uoluit. Non enim necessieate
crucem. s uoluntate sustinuit: di¬

Expanded text:
dium parietem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, et livore ejus sanati sumus . Ex quo perspicuum est, sicut corpus flagellatum atque laceratum signa injuriae in vibicibus ac livore portabat: ita et animam vere doluisse pro nobis, ne ex parte veritas, et ex parte mendacium credatur in Christo . Omnes, inquit, quasi oves erravimus, et indiguimus misericordia Dei, dicentes in psalmo: Erravi sicut ovis perdita ; quae in Evangelii parabola boni Pastoris atque solliciti humeris reportata est . Qui sint autem istae oves, sequens versus ostendit. Homo in via sua erravit; sive unusquisque in via sua declinavit, ut proprium sequeretur errorem, et rectam viam deserens, de Crucifixo diversa sentiret. Dominus autem posuit in eo iniquitatem omnium nostrum, sive tradidit eum pro peccatis nostris; ut quod propter imbecillitatem virium ferre non poteramus, pro nobis ille portaret, qui oblatus est, quia ipse voluit. Non enim necessitate crucem, sed voluntate sustinuit, di
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. sic̃ radix interra sitienti. Non est
species ꝗ neq gła. & indimus eum
& ñ habebat speciem neq decorem:
s species erus inhonorata. & deficienᷤ
p̃filiis hominũ. homo in plaga et
sciens ferre infirmitatẽ. quia aũsa¬

Expanded text:
et non erat ei species neque gloria. Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem, sed species eius inhonorata, deficiens citra filios hominum, homo in plaga, et sciens ferre rofirmitatem, s
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ: ut nequaqͣm cum iudeis blas¬
phemantib maneant. in quorum
necem romanꝰ paretur exercituis. s
pollutos derelinquant: & separen¬
tur ab cis atq mundentur qui por¬
tant uasa dm̃i. Templam enim sunt
argentea: qualis fuit apłs paulus
qͥuias electionis drr. Pxeparauerat
enim se inuas p̃ciosum. & aptum
ministerio dei. Uel certe hoc dicen¬
dum qͦd uasa domini armatura
batur. Indote uos armatura dei.
Et ꝑsingła enumerat loricam iu¬
sticie. ce clipeum fidei. & galeamsa¬
latis. ce gladium sp̃e. qui interp̃¬
tatur uerbum dei. Ad hec addit.
cingłm u̾itatis. & calciatos pedes
in preparatione euangłii pacis.
Et inalioloco. Deponentes gͦ oꝑa
tenebrarum: induamͣ arma luciᷤ.
Sequit᷑. Non incumultu exhibi¬
tis: neq infuga ꝓꝑabitis. Neq enĩ

Expanded text:
i : ut nequaquam cum Judaeis blasphemantibus maneant, in quorum necem Romanus paretur exercitus; sed pollutos derelinquant: et separentur ab eis atque mundentur, qui portant vasa Domini. Templum enim sunt a aurea et argentea. Qualis fuit Apostolus Paulus, qui vas electionis dicitur , praeparaverat enim se in vas pretiosum et aptum in ministerium Dei. Vel certe hoc dicendum, quod vasa Domini, armatura ebatur: Induite vos armatura Dei , et per singula enumerat: loricam justitiae, et clypeum fidei, et galeam salutis, et gladium spiritus, qui interpretatur verbum Dei. Ad haec addit, cingulum veritatis, et calceatos pedes in praeparatione Evangelii pacis. Et in alio loco: Deponentes ergo opera tenebrarum, induamur arma lucis . Sequitur: Non in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis.