comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mulz mĩam: qui ꝑ discretionẽ neᷤᷤ¬
ciunt. tam diu̾sa temꝑare. putant
ea sͥ ꝑ contrarietatẽ discordit᷑ obui¬
are: nõ attendenteᷤᷤ hc̃ ẽẽ modum
eccłiastiq regiminis. seu indulgñ¬
do seu puniendo eandẽ intentio¬
nẽ caritatis. eandẽ oꝑationẽ serua¬
re salutis. Ioeoq canonicis reguł
ñ canonice utentes. sic p̃cepta p̾cep¬
tis diũberant. ⁊ impugnãt: ut ali¬
quando ꝑ indebitam gr̃am. suũ
iusticie. aliqñ ꝑ intemꝑatam iusti¬
ciam. suũ gr̃e locum auferant.
Quua igit᷑ p̃cepta canonica uariis
ꝑsonis. euntib temꝑib. uario
ordine. uaria disc̾tione ꝯtemꝑanda
sunt. ut ałr ħeticus. ałr pec̃cor
⁊ ałr arguendꝰ sit quicunq uaria
intentione. ł oꝑatione uł condi¬
tione discretus : ad ħ quantũ ds
dedit discernendũ elaboraui:
ut in canonib adeo intentionis.
utilitatis. u̾itatis eluc̾et unitas:
ut nlłam ꝯtrarietatis discordiã
duratis debet᷑ uindicta: qua

Expanded text:
am; qui per discretionem nesciunt tam diversa temperare, putant ea sibi per contrarietatem discorditer obviare: non attendentes nunc esse modum ecclesiastici regiminis, seu indulgendo, seu puniendo, eamdem intentionem charitatis, eamdem operationem servare salutis, ideoque canonicis regulis non canonice utentes, sic praecepta praeceptis diverberant et impugnant, ut aliquando per indebitam gratiam, suum justitiae; aliquando per intemperatam justitiam, suum gratiae locum auferant. Quia igitur praecepta canonica variis personis, euntibus temporibus, vario ordine, varia discretione, contemperanda sunt, ut aliter haereticus, aliteret aliter arguendus sit quicunque varia intentione, vel operatione, vel conditione discretus, ad haec quantum dedit Deus discernendum elaboravi, ut in canonibus adeo intentionis, utilitatis, veritatis eluceret unitas, ut nullam contrarietatis discordiam duratis debetur vindicta, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ł ñ sua discretione capiunt᷑. ꝓut
uotis meis om̃pc aspirauit gr̃a.
ita om̃ib deduxi ad medium.
ut disctione ũitatis bonoꝵ adiu¬
uaret᷑ deuiotio: ⁊ canonice auctori¬
tatis euidentia ꝑuersoꝵ uinc̾et᷑ cõ

Expanded text:
non sua discretione capiuntur, prout non sua discretione capiuntur, prout votis meis omnipotens aspiravit gratia, ita omnibus deduxi ad medium, ut discretione veritatis bonorum adjuvaretur devotio, et canonicae auctoritatis evidentia perversorum vinceretur co
Abbreviated transcription (Latin):
clesia roborat᷑. affirmat & astrure.
Hoc opꝰ intres partes diuidr᷑.
Prima expedite agit de u̾itate
ginti duo capła. Scd̾a de ip̃iꝰ sacͣ¬
menti uariis questionib: distin¬
cta decẽ capłis. Tercia que ad in¬
uestiganq̃a tudrͣ difficilior. sub
quatuordecim capituł ag̃ de mi¬
nistris extra eccłiasticis pecc̃orib.
ħeticis scłc uł scismaticis: si u̾a. si
rata sint que celebrare uident᷑
sacram̃ta: an potiꝰ uocent᷑ ⁊ sint
saclegia. Complect̾am᷑ gͥ sũmo de¬
sid̾io. p̾clari ingenii opꝰ laudabi¬
le: in quo nicħ inuenit᷑ scõꝵ dic¬
tis dissonũ. nicħ eatholice fidei
Incip̃ epła magistri algeri leo¬
diensis.
uisqͥs sim ñ pondus uł
momentũ temꝑis: qd̾ ie¬
thro moysi ꝓ modulo
suo om̃ib catholicis.
ꝑpendens sc̃e eccłe statum. uariis
errorib uariisq scismatib concu¬
ti. ꝓeo qd̾ p̾cepta canonũ apͣtus
uł nesciunt᷑. uł negligunt᷑. asim¬
pliciorib uͦ uł ñ suo intellectu.

Expanded text:
clesia roboratur, affirmat et astruit. Hoc opus in tres partes dividitur: prima expedite agit de veritateginti duo capitula; secunda de ipsius sacramenti variis quaestionibus, distincta decem capitulis; tertia, quae ad investigandum videtur difficilior, sub quatuordecim capitulis agit de ministris extraecclesiasticis peccatoribus, haereticis scilicet vel schismaticis; si vera, si rata sint, quae celebrare videntur sacramenta, an potius vocentur et sint sacrilegia. Complectamur igitur summo desiderio praeclari ingenii opus laudabile, in quo nihil invenitur sanctorum dictis dissonum, nihil catholicae fidei INCIPIT EPISTOLA MAGISTRI ALGERI LEODIENSIS Quisquis sim, non pondus vel momentum temporis quod Jethro Moysi pro modulo suo omnibus Catholicis. Perpendens sanctae Ecclesiae statum variis erroribus variisque schismatibus concuti, pro eo quod praecepta canonum a pravis vel nesciuntur vel negliguntur, a simplicioribus vero vel non suo intellectu vel
Abbreviated transcription (Latin):
Ied quia indiscreti ex hac indicta
caritatis pace infalsam mĩam labũ¬
tur: ut añ penitentiam pec̃ci. ue¬
Est in iusta mĩa. Deniq in lege
traxit offensam. quia miseratus
c̃ abas hostium regem. quẽ ꝓhi¬
ut siquis latͦnis filii dep̾cationib¬
motus.⁊ lacͥmis comugis flexus
putat absoluendũ. cui ad huc la¬
trocinandi aspiret affectus: ñ ne
innocentẽ tradet exitio. qui lib̾at
multoꝵ exitia cogitantem: Qd
domnino militantib. Miscdia
est circa ꝑsecitores. ⁊ facinorosos
seruata distctio. Item.
añ p̃tudenda st̃ remedia: qm mor¬
bus increscat. Item. Scłi conu̾satio
legũ metu retinet᷑: eccłiastica uͦ
s pigricie imputandũ ẽ ũ corig̃e.xi

Expanded text:
Sed quia indiscreti ex hac indicta charitatis pace in falsam misericordiam labuntur: « Ut ante poenitentiam peccati veEst iniusta misericordia; denique in lege traxit offensam, quia miseratus est Agag hostium regem, quem prohiUt si quis latmotus, et lacrymis conjugis flexus, putat absolvendum cui adhuc latrocinandi aspiret affectus, nonne innocentem tradet exitio, qui liberat multorum exitia cogitantem? » CDomino militantibus: « Misericordia est circa persecutores et facinorosos servata districtio. » Item: « Ante praevidenda sunt remedia, quam morbus increscat. » Item: « Saeculi conversatio legum metu retinetur; ecclesiastica vero sed pigritiae imputandum est, non corrige
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe cõnectunt᷑. Tĩo siquis eisso¬
ciatus ad eccłiam uenire uolu̾it:
in eo sanat᷑ uͥ errabat. uͥ ueic sanꝰ
connectebat᷑: ñ curat᷑ s agnoscit᷑
ni cũ sana curare uolumꝰ. tuln̾emꝰ.
Insc̾itate sacramenti qua contra nos
ñ sunt ꝓ nob̾ sunt: inscismatis uul¬
nere qui cum xp̃o ñ colligunt spar¬
Obiectio donatistaꝵ. S uident᷑ sibi
argutissime querẽ utrũ generet
filios baptismus xp̃i in parte dona¬
ti anñ gen̾et: ut si consentimꝰ qđ
geñet. suã asseuerent eccłiã mr̃em
que filios potuit de xp̃i baptisma¬
te generare: et quia oportet ẽẽ eccłiã
ex hoc iam nr̃am ñ ẽẽ eccłiã cͥminen¬
tur. Si autẽ dix̾imus ñ generat: cur
ergo in quiunt apd̃ uos ñ renascunt᷑
ꝑ bapt̃m̃ qui tnͣseunt a nob̾ ad uos
cum apud nos fu̾int baptizati. s
ñ dum nati sunt: Quasi uͦ ex hoc
gen̾ãt unde seꝑata est: ñ ex hoc
uñ comuncta est. Seꝑata ẽ enim

Expanded text:
Ecclesiae connectuntur: et ideo si quis eis soEcclesiae connectuntur: et ideo si quis eis sociatus ad Ecclesiam venire voluerit, in eo sanatur ubi errabat. « Ubi vero sanctis connectebatur, non curatur, sed agnoscitur, ne cum sana curare volumus, vulneremus. In sanctitate sacramenti, qua contra nos non sunt, pro nobis sunt; in schismatis vulnere, qui cum Christo non colligunt, sparObjectio Donatistarum: Sed videntur sibi argutissime quaerere utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati, an non generet: ut si consentimus quod generet, suam asseverent Ecclesiam matrem, quae filios potuit de Christi baptismate generare: et quia oportet esse Ecclesiam, ex hoc jam nostram non esse Ecclesiam criminentur. Si autem dixerimus non generat: cur ergo, inquiunt, apud vos non renascuntur per baptismum, qui transeunt a nobis ad vos, cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt? Quasi vero ex hoc generat unde separata est, non ex hoc unde conjuncta est. Separata est enim
Abbreviated transcription (Latin):
nullum scisma non sibi confing̃
amplectit᷑ catholicã pacẽ. Scͥptũ
ẽ. ueri sacrificii locꝰ extra eccłiam
non est. Unde pelagius uiatori ⁊ pan¬
cratio int̾ cetera. Ascismaticoꝵ sacri¬
fitiis. potius autem sacrilegiis: absti¬
nere debetis. Quod sc̃e ⁊ catholice
intelligendũ est: tam inscismaticiᷤ
quã inbeticis. Omnia saeram̃ta a
quocunq intrinitatis nõie conseera¬
ta sunt qnͣtũ ad se uera ⁊ sc̃ã. ut in
sequentib patebit: s quantum ad
effectus suos. neq uera neq sc̃a. s
polluta ⁊ sacrilega: quia ñ confe¬
runt salutẽ. s damnationẽ: qd
pͥmum de scismaticis. postmodũ
se ip̃os a societate ceteroꝵ seꝑantes
unitatis uincłm rumpunt: si i¬
chil faciunt eoꝵ que inunitate
acccpert̃: in om̃ib separati sunt
Et iõ quẽ sibi sociant si adeccłiam
redierierit debr oĩa q̃ ñ acceꝑit acci-¬
ꝑe. Si uͦ ñ nlła cadem faciunt ñ
se in eis seꝑauerunt: ⁊ ex ea parte

Expanded text:
nullum scisma non sibi aliquam camplectitur catholicam pacem. » Scriptum est: Veri sacrificii locus extra Ecclesiam non est. Unde Pelagius Victori et Pancratio inter caetera: « A schismaticorum sacrificiis, potius autem sacrilegiis, abstinere debetis. » Quod sancte et catholice intelligendum est tam in schismaticis quam in haereticis. Omnia sacramenta a quocunque in Trinitatis nomine consecrata sunt, quantum ad se vera et sancta, ut in sequentibus patebit: sed quantum ad effectus suos, neque vera, neque sancta, sed polluta et sacrilega, quia non conferunt salutem, sed damnationem: quod primum de schismaticis, postmodum seipsos a societate caeterorum separantes unitatis vinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in unitate acceperunt, in omnibus separati sunt: et ideo quem sibi sociant, si ad Ecclesiam redierit, debet omnia quae non acceperit accipere. Si vero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separaverunt, et ex ea parte
Abbreviated transcription (Latin):
de baptismo. Siquis ab heresis uł scis¬
matis ꝑu̾sitate. uł seꝑatione conu̾sus
uen̾it ad eatholicã pacem: sub eodem
baptismate qd̵ acceꝑat. eius pec̃ca dimit¬
equitate auget᷑. neq alicuiꝰ iniquita¬

Expanded text:
De baptismo: « Si quis ab haeresis vel schismatis perversitate vel separatione conversus venerit ad catholicam pacem, sub eodem baptismate quod acceaequitate augetur neque alicuius iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
dimittent᷑. cui tenu̾itis tenebunt᷑:
patet eos dare tm̃ uł acciꝑe sacra¬
mentum baptismi. Uñ &̃ ex conci¬
lii auctoritate firmatũ est. ouem
errantẽ. quȩ dominieũ carracte¬
rem afalsis p̾dicatorib foris acce¬
ꝑat. uenientẽ ad xp̃iane u̾itatis
salutẽ. ab errore corrigi: a captiui¬
tate lib̾ari: a uuln̾e sanari: carrac
sic ⁊ ego urgeor cum dico. Gͣ ⁊ aua¬
rus religionis simulator peccata
dimittit. Si ꝑuim sacram̃ti. sic̃¬

Expanded text:
dimittentur; cui tenebitis, tenebuntur : dimittentur; cui tenebitis, tenebuntur : patet eos dare tantum vel accipere sacramentum baptismi. Unde etiam ex concilii auctoritate firmatum est, ovem errantem, quae Dominicum characterem a falsis praedicatoribus foris acceperat, venientem ad Christianae veritatis salutem, ab errore corrigi, a captivitasic et ego urgeo, cum dico: Ergo avarus, religionis simulator peccata dimittit? Si per vim sacramenti, sic
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ pecc̃oꝵ eiusinunitate iam ꝓdẽe
incipiat sacramentũ: qd̾ acceptũ
inscismate ꝓdeẽ ñ poterat: uł ñ¬
adpunctũ temꝑis dimitt̾ent᷑ ⁊ ut
reced̾ent ueñ.⁊ continuo recessit
ut redirẽt: sic̃ qui de teneb̾s ꝑ lu¬
cẽ transit ad tenebras. lux intͣnsi
induere. ⁊ statim eos sp̃m scm effu¬
gere scẽ scͥptum est. quia ad aliqͦs
ueñ ⁊ mansionẽ ñ fac̃. Sed pͥori
sententie mag̃ sc̃i consentiunt: ⁊
ueri similius est ut ⁊ ħetiqi in ħe¬
si sua sp̃m scm̃ nec dent nec acci
irritus: Qd̃ idem alibi etiam appro¬
bat in libro .u. de baptismo. cap̃. cciiiͦi.
Etiã corde tardiores intelligunt:
uł accipientis posse uiolari. Sed
quia aliud sacramentum ab effec¬
tu sacram̃ti est. cum hos qui in ip̃a
unitate eccłe ꝑdite uiuunt constz
remissionẽ pec̃coꝵ nec dare nec
hr̃e posse: quia ñ malignis s uic¬
tis dictum ẽ sicui dimiseritis pec̃ca

Expanded text:
nem peccatorum eius in unitate iam prodesse nem peccatorum eius in unitate iam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si ad punctum temporis dimitterentur, et ut recederent venit, et continuo recessit ut redirent, sicut qui de tenebris per lucem transit ad tenebras, lux in transinduere, et statim eos Spiritum sanctum effugere, sicut scriptum est, quia ad aliquos venit, et mansionem non facit. Sed priori sententiae magis sancti consentiunt; et verisimilius est, ut haeretici in haeresi sua Spiritum sanctum nec dent, nec accipirritus? » Quod idem alibi etiam approbat in libro V De baptismo, cap. 204: « Etiam corde tardiores intelligunt, vel accipientis posse violari. Sed quia aliud sacramentum ab effectu sacramenti est, cum hos qui in ipsa unitate Ecclesiae perdite vivunt, constet remissionem peccatorum nec dare, nec habere posse, quia non malignis, sed justis dictum est: Si cui dimiseritis peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
tizandi ẽẽ iudicant᷑: Quod si dem̃¬
tissimum ẽ dicere. fateam᷑ uero
baptissmo baptizari posse iohem
⁊ tam̃ cor eiꝰ in malicia ꝑseuerans
pecc̃oꝵ abolitionẽ ñ sinere posse fr
atq ita intelligã etiam contra ee¬
clesiam xp̃i bapt̃m eadem sacra¬
menti celebratiõe dari ⁊ sumi:
qui tñ tunc tm̃ ꝓsit ad remissio¬
nẽ pec̃coꝵ. cum quisqͣm reconcilia¬
tus unitati sacriligio dissensionis
exuit᷑: quo pecẽa eiꝰ tenebant᷑. nec
dimitti sinebant᷑. Sic̃ hic fictus ñ
denuo baptizat᷑. s confessionis cor¬
reptioẽ purgat᷑. qđ sine baptismo
fieri ñ poss : s quod datum est añ
tunc ualere incip̃. cum illa fictio
uera confessione recesserit: sic qui
in besi uł scismate baptizatus est
quo scełe pecc̃a ñ dimittebant᷑: cũ
ad eccłe unitatẽ uen̾it ñ it̾m bap¬
tizandus ẽ: quia ip̃a reconciliatio¬
ne. ac pace p̾statur. ut ad remissio¬

Expanded text:
tizandi esse judicantur? Quod si demetizandi esse judicantur? Quod si dementissimum est dicere, fateamur vero baptismo baptizari posse Joannem, et tamen cor ejus in malitia perseverans, peccatorum abolitionem non sinere potest fieri; atque ita intelligam etiam contra Ecclesiam Christi baptismum eadem sacramenti celebratione dari et sumi, qui tamen tunc tantum prosit ad remissionem peccatorum, cum quisquam reconciliatus unitati, sacrilegio dissensionis exuitur: quo peccata ejus tenebantur, nec dimitti sinebantur. Sicut hic fictus non denuo baptizatur, sed confessionis correptione purgatur, quod sine baptismo fieri non potest, sed quod datum est ante tunc valere incipit, cum illa fictio vera confessione recesserit. Sic qui in haeresi vel schismate baptizatus est, quo scelere peccata non dimittebantur, cum atem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace praestatur, ut ad remissio
Abbreviated transcription (Latin):
maticos aliquis renascit᷑: Quid ẽ
enĩ renasc nisi a uetustate renoua¬
ri: Quom̃ aũ renouat᷑: cui p̃t̾ita
ñ remittunt᷑ pecc̃a: Qd̾ si renatus
ñ est: nec xp̃m induit. Ex quo uidrͣ
denuo baptizandus: quia ut ait apł
quot qͦt baptizati estis. xp̃m indui¬
stis. Porro quia in xp̃o eum dicimꝰ
baptizatum: fatem᷑ xp̃m induisse
ergo regeneratum ergo pec̃ea dimis¬
sa ẽẽ. Quomͦ ergo diẽ ioħs. qui odr
frẽm suũ inteneb̾s est usq adhuc
si in odio scismatis pecca dimittun¬
tur: Qd̃ illi ita soluunt dicentes
ap̃ scismaticos baptismum ñ eẽ. S
nos apd̃ eos &̃ illum ẽẽ fatentes: ita
soluimꝰ. Si fictus quilib ad bapt̃m
accedit. dimittũt᷑ ei pecc̃a anñ: Eu¬
gant qđ uolunt. Si dimissa dixerĩt
quomͦ ergo sp̃c sc̃s discipline effu¬
giet fictum. si in ħ ficto remissionĩ
oꝑat᷑ pecẽoꝵ: Si dixerint ñ ẽẽ di¬
missa: quero si aliqn fictionẽ suã
uera penitentia fatent᷑. denuo bap¬

Expanded text:
d est enim renasci, nisi a vetustate renovari? Quomodo autem renovatur, cui praeterita non remittuntur peccata? quod si renatus non est, nec Christum induit. Ex quo videtur denuo baptizandus; quia, ut ait Apostolus, quotquot baptizati estis, Christum induistis . Porro quia in Christo eum dicimus baptizatum, fatemur Christum induisse: ergo regeneratum, ergo peccata dimissa esse. Quomodo ergo dicit Joannes: Qui odit fratrem suum in tenebris est usque adhuc , si in odio schismatis peccata dimittuntur? Quod illi ita solvunt dicentes, apud schismaticos baptismum non esse. Sed nos apud eos etiam illum esse fatentes ita solvimus: Si fietus quilibet ad baptismum accedit, dimittuntur ei peccata an non? Eligant quod volunt. Si dimissa dixerint, quomodo Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum, si in hoc ficto remissionem operatur peccatorum? Si dixerint non esse dimissa, quaere si aliquando fictionem suam vera poenitentia fatentur denuo bap
Abbreviated transcription (Latin):
rupta fides imꝑfectum: a pauliani¬
stis ne dicam baptizatos. s aqua lo¬
tos eccłia omnino baptizat: ab ar¬
rianis uiero cet̾isq ħeticis baptiratoᷤ.
ñ nisi ꝑ manꝰ impositionem sub pe¬
nitentie imagine sibi reconciliat.
Qd fides sit necc̃ia facientib sacram̃ta¬
fidem sic̃ granum sinapis. ⁊ dixeritiᷤᷤ
monti transferre ⁊ mret̾e in mare:¬
fiet uob̾. Uñ ⁊ petrum increpaurt
defide. cum merg̃et᷑. Modice fidei
quare dubitasti: Unde notandũ.
facientib sacramenta uł miracła
fidem ẽẽ necc̃iam: s nec minꝰ his qͥbꝰ
siunt: quia dominꝰ ñ pot̾at facere

Expanded text:
rupta fides imperfectum: a Paulianirupta fides imperfectum: a Paulianistis, ne dicam baptizatos, sed aqua lotos Ecclesia omnino baptizat; ab Arianis vero caeterisque haereticis baptizatos nonnisi per manus impositionem sub poenitentiae imagine sibi reconciliat. » CAP. VII. Quod fides sit necessaria facientibus sacramfidem tanquam granum sinapis, dicetis huic monti: Transfer fiet vobis . Unde et Petrum increpavit de fide cum mergeretur: Modicae fidei, quare dubitasti? Unde notandum facientibus sacramenta vel miracula fidem esse necessariam, sed nec minus his quibus fiunt, quia Domin
Abbreviated transcription (Latin):
UII. Si pat̾ tradidit filium. ⁊ filius
se ip̃m. iudas quid fec̃: facta est tra¬
ditio a pr̃e: fcã est afilio: fcã ẽ a iu¬
da. Una res facta est. S que res dis¬
cernit eos: Quia ħ fecrt pr̃ ⁊ filiꝰ
in caritate: iudas aũ in ꝓditione.
Uidetis quia ñ qd̾ faciat homo con¬
siderandum est: s quo animo ⁊ uo¬
luntate faciat. Item aus̃ in omeł¬
dix̃ petrus: ⁊ audiuit tu es symon
bariona: hoc dixert̃ ⁊ demones:
⁊ audiert̃. obmutescite. Una uox
est: s dominꝰ int̾rogat radicẽ ⁊
florem. Item aus̃ in libro de tͥni¬
tate capͦ.xxͦ.iͦ. Sine caritate fides
tur: sic eam discernens ab ea qua
demones credunt ⁊ contremiscũt.
Quaꝑꝑ diabolus melior est ħetico :
quia cum fidem hãt quamuis p̾ua¬
ricator : tamen ħeticus ñ est. Inde
cum baptizati in eccłiasticis pecc̃oribꝰ
sine nota recipiant᷑: quia in his qm¬
uis mał ꝑfecta fides ꝑfectum sacra¬
mentũ tribuit. in ħeticis autem cor¬

Expanded text:
7 : « Si Pater tradidit Filium, et Filius seipsum, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est a Filio, facta est a Juda. Una res facta est. Sed quae res discernit eos? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; Judas autem in proditione. Videtis quia non quod faciat homo considerandum est, sed quo animo et voluntate faciat. » Item Audixit Petrus, et audivit: Tu es Simon Barjona; hoc dixerunt et daemones, et audierunt: Obmutescite: Una vox est, sed Dominus interrogat radicem et florem. » Item Augustinus in libro De Trinitate, cap. 22: « Sine charitate fides tur ; sic eam discernens ab ea, qua daemones credunt et contremiscunt. Quapropter diabolus melior est haeretico; quia, cum fidem habeat, quamvis praevaricator, tamen haereticus non est. Unde cum baptizati in ecclesiasticis peccatoribus sine nota recipiantur, quia in his quamvis malis perfecta fides perfectum sacramentum tribuit, in haereticis autem cor
Abbreviated transcription (Latin):
Est tale inserendi genus. ut nlło
p̾ciso ramo. qui intus est. ille qui
ad radicẽ catholicam ueniunt ne eis
quamuis post erroris sui penitñ¬
in tegritatem seũitatis. Qd uelut arida
manꝰ um m̃brũ ẽ. s in efficax. sic ead̾e

Expanded text:
et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo qui intus est, ille qui ad radicem Catholicam veniunt, nec eis quamvis post erroris sui poenitenintegritatem severitatis: verumanus verum membrum est, sed inefficax; sic eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Bonosiaci sunt fotimaq: qui sic̃
iudei xp̃m ante scła expr̃e genitũ
negant. De his gͦ idem innocentiꝰ
alioꝵq consac̾dotum summa deli¬
batio fuit: ut quos bonosus ordina¬
uerat. ne etim eodẽ ꝑmañent. ac fi¬
eret ñ medioere scandalum ordi¬
nati reciꝑent᷑. Qd ergo necc̃itas
ꝓremedio repꝑit: cessante neces¬
sitate deb parit̾ cessare qd urgebat.
Et hoc quidem añ eius dap̃nationẽ.
Nam de his qui pꝰea ordinati sunt:
subsequent̾ adiecit. Qui de catholi¬
atq se passi sunt uł cupiert̃ ab eod
ordinari: constat ñ oꝑtuisse ordi¬
nationis eccłiastice susciꝑe digni¬
tatem. Et paulopꝰ. Ad summã c̾te
qui nicħ a bonoso accepert̃ rei sũt
usurpate dignitatis: qui id se puta¬
uerunt ẽẽ. qđ nlła fuerat regłari rõ

Expanded text:
Bonosiaci sunt Photiniaci, qui, sicut Bonosiaci sunt Photiniaci, qui, sicut Judaei Christum ante saecula ex Patre genitum negant. De his ergo idem Innocentius aliorumque consacerdotum summa deliberatio fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem permanerent, ac fieret non mediocre scandalum, ordinati reciperentur. » Quod ergo necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate, debet pariter cessare quod urgebat, et hoc quidem ante ejus damnationem. Nam de his qui postea ordinati sunt, subsequenter adjecit: « Qui de catholiatque se passi sunt vel cupierunt ab eodem ordinari, constat non oportuisse ordinationis ecclesiasticae suscipere dignitatem. » Et paulo post: « Ad summum certe qui nihil a Bonoso acceperunt, rei sunt usurpatae dignitatis, qui id se putaverunt esse, quod nulla fuerat regulari r
Abbreviated transcription (Latin):
si utiq de omnib ita diffinrẽt ad¬
didissent anouatianis cet̾isq ħeticis
uenientes. deb̾e in suũ ordinẽ reci¬
pi. Qd̃ si ita eẽt: &̃ illud quod de
paulianistis dictum est pot̾it in¬
firmari. aquib uenientes etiam
baptizari p̾cipiunt᷑. llum quid nã
cum de paulianistis iubent: om̃s
ab ħeticis reuertentes erunt hoc ex¬
emplo baptizandi: Qd ctim ułłs
atideat facere: de ip̃is tm̃ eẽ p̾ceptũ
ratio ip̃a demonstrat. Qd̃ ułliꝰ besis¬
nͥ nouatiane cłici sũt iure recipien
̃ gͦ de solis noua di.x¬
tianis cłicis sit p̾ceptũ. quid de
d on̾atistis. bonosiacis sacram̃tis ul
ordinib in eccła recipiendis est di
Sed quid post hec de arrianis. pa¬
tͥpassianis. symomacis. quoꝵ ordi¬
natio cum ħ uideat᷑ int̾diq. nulla
auctoritate inuenit᷑ usurpari uł
ed dehis pͥmum agamus recepti.x
quib utcunq ꝑmittit᷑: & post¬
modũ de his quib omnino int̾drͣ.

Expanded text:
si utique de omnibus ita deffinirent, adsi utique de omnibus ita deffinirent, addidissent a Novatianis caeterisque haereticis venientes debere in suum ordinem recipi. Quod si ita esset, etiam illud quod de Paulianistis dictum est, poterit infirmari, a quibus venientes etiam baptizari praecipiuntur. Nunquidnam cum de Paulianistis jubent, omnes ab haereticis revertentes erunt hoc exemplo baptizandi? Quod cum nullus audeat facere, de ipsis tantum esse praeceptum ratio ipsa demonstrat. » CAP.  Novatianae clerici sunt jure recipiendi. Cum ergo de solis Novatianis clericis sit praeceptum, quid de Donatistis, Bonosiacis sacramentis vel ordinibus in Ecclesia recipiendis est dicSed quid post haec de Arianis, Patripassianis, Simoniacis, quorum ordinatio cum his videatur interdici, nulla auctoritate invenitur usurpari vel ed de his primum agamus, quibus utcunque permittitur, et postmodum de his quibus omnino interdicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is ⁊ filii ⁊ sp̃e scĩ minime bapti¬
zant. Cũq hac causa hoꝵ tm̃modo
baptisma refutandũ drẽt: noua¬
tianoꝵ non solum laicos. s & cłi¬
cos cum manꝰ impositiõẽ recipien¬
dos dixit: quia apd̃ istos uidełc
nouatianos de unitate pr̃is ⁊ filii
⁊ sp̃ẽ seĩ aliquando nec questio
nominata ẽ. Tiõ de omnib segre¬
gatis ħ sola hesis electa ẽ. cui istud
crederent concedendũ. ut eoꝵ cłici
reciꝑent᷑: quia nicħ in patͥs ⁊ filii. ⁊
sp̃c scĩ sacramento peccaret. Sed ħ
tm̃ in his duab ħesib singłarit̾
eẽ p̾ceptum.⁊ ñ incet̾is ut patiliani¬
staꝵ etiam baptã refutet᷑. nouatia¬
noꝵ uero etiam ordinatio recipiat᷑
Idem in nocentiꝰ p̃p paulo suꝑitis ma¬
nifeste distinguit dicens. Qd̃ pla-¬
cuit nicene sinodo ut accepta manꝰ
impositioẽ sic maneant in clero:
possumꝰ ur̃e dilectioni uere dr̃e de
soł nouatianis hoc ẽẽ p̾ceptum. nec

Expanded text:
Patris et Filii et Spiritus sancti minime baptiPatris et Filii et Spiritus sancti minime baptizant. » Cumque hac causa horum tantummodo baptisma refutandum diceret, Novatianorum non solum laicos, sed et clericos cum manus impositione recipiendos dixit; quia apud istos videlicet Novatianos de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti aliquando nec quaestio nominata est. Et ideo de omnibus segretatis haec sola haeresis electa est, cui istud crederent concedendum, ut eorum clerici reciperentur; quia nihil in Patris et Filii et Spiritus sancti sacramento peccaret. Sed hoc tantum in his duabus haeresibus singulariter esse praeceptum, et non in caeteris, ut Paulianistarum etiam baptisma refutetur, Novatianorum vero etiam ordinatio recipiatur. Idem Innocentius papa paulo superius manifeste distinguit, dicens : « Quod placuit Nicaenae synodo ut accepta manus impositione, sic maneant in clero: possumus vestrae dilectioni vere dicere, de solis Novatianis hoc esse praeceptum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ in ip̃is sacramentis uident uł
imꝑfectam. uł corruptã. uł annul:¬
latam. Quia t paulianste etiã
nom̃ tͥnitatis refutant: oia eoꝵ sa¬
cram̃ta ita dãpnat eccła. ut eoꝵ la¬
icos ñ recipiat. nͥ omnimͦ ase ĩ nõie
tͥnitatis baptizatos. Arrian uͦ cete¬
riq. quia nom̃ tͥnitatis inuocant.
quamuis ꝑfide credant. bapt̃m
eoꝵ ñ it̾at: s cum penitñtia ⁊ manꝰ
impositioẽ ꝯsummat. Donatiste uͦ
eccłe credunt se saluari: nouatiani
&̃ quos catharos .i. mundos appel¬
lant aliotenꝰ fidem ortodoxã hñt:
nͥ qđ bigamis ⁊ in ꝑsequutionẽ
quia & si fidem trinitatis nullomͦ ne
nistaꝵ baptisma ẽ irriẽ. nouatianoꝵ
ł euidentissimis scõꝵ patet aucto¬
ritatib. Ctim enĩ innotentiꝰ ppͣ
capͦ. lxͦ. de duab heresib pauliani
disputaret. ⁊ apaulianistie uenien¬
tes baptizandos ẽẽ decernet a noua¬
tianis uero cet̾isq heresib omnino
ꝓhib̾et: causam reddidit dicens.
Quia paulianiste inquit in nõie

Expanded text:
eorum in ipsis sacramentis vident, vel imperfectam, vel corruptam, vel annullatam. Quia enim Paulianistae etiam nomen Trinitatis refutant, omnia eorum sacramenta ita damnat Ecclesia, ut eorum laicos non recipiat nisi omnimodo a se in nomine Trinitatis baptizatos. Ariani vero caeterique, quia nomen Trinitatis invocant, quamvis perfide credant, baptismum eorum non iterat; sed cum poenitentia et manus impositione consummat. Donatistae veEcclesiae credunt se salvari. Novatiani etiam quos Catharos id est mundos appellant, aliotenus fidem orthodoxam habent, nisi quod bigamis et in persecutionem quia et si fidem Trinitatis nullomodo nnistarum baptisma est irritum, Novatianorum d evidentissimis sanctorum patet auctoritatibus. Cum enim Innocentius I papa, cap. 55 , de duabus haeresibus Paulianidisputaret, et a Paulianistis venientes baptizandos esse decerneret, a Novatianis vero caeterisque haeresibus omnino prohiberet, causam reddidit, dicens: « Quia Paulianistae, inquit, in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ibi posse dimitti pec̃ca: ergo in¬
quiunt ñ illic uerus bapt̃s: ⁊ ĩo
quos a nob̾ suscipitis. baptizare de¬
betis. Qd̃ quia ñ facitis: in eccła uoᷤᷤ
ñ ẽẽ fatemini. His obsistimꝰ ita in¬
terrogantes. Utrũ dimittunt᷑ pec¬
cata uͥ caritas ñ est: Pecẽa enĩ sunt
tenebre: ⁊ qui odit fr̃em suum in
tenebͥs ẽ usq adhue. Si ergo ñ di¬

Expanded text:
non ibi posse dimitti peccata, ergo, inquiunt, non illic verus baptismus: et ideo quos a nobis suscipitis baptizare debetis. Quod quia non facitis, in Ecclesia vos non esse fatemini. His obsistimus ita interrogantes: Utrum dimittuntur peccata ubi charitas non est? Peccata enim sunt tenebrae, et qui odit fratrem suum, in teneb
Abbreviated transcription (Latin):
Item in libro sententiaꝵ capͦ. exͦci. Que¬
runt &̃ utrum pecc̃a dimittant᷑ ꝑ
bapt̃m in parte donati. ut si dix̾imꝰ
dimitti respondeant. G est illic sp̃e
ẽ. tunc discipuł ait. Baptizate gen
miscritis peẽca dimittent᷑ sicui tenu¬
eritis tenebunt᷑. Et si ita est inquiut̃
cõmunio nr̃a est eccła xp̃i. Non ⁊t

Expanded text:
Item in libro Sententiarum, cap. 191: « Quaerunt etiam utrum peccata dimittantur per baptismum in parte Donati: ut si dixerimus dimitti, respondeant: Ergo est illic Spiriest, tunc discipulis ait: Baptizate gentmiseritis peccata, dimittentur: si cui tenueritis, tenebuntur . Et si ita est, inquiunt, communio nostra est
Abbreviated transcription (Latin):
uł iusticia eccłiasticis
peccatorib exhiben¬
da quantum an¬
nuit diuina pietas
ꝑstrinximus: nc̃ dehis qui extra
eccłiam sunt ꝑtractemus. Hoꝵ sirẽ
.iIiͦIiͦ. spẽs. excõmunicati. damnati.
scismatici. hetici. quoꝵ sacramentis
aliquomͦ int̾eẽ dap̃nabile est. Unde
Gp̃ in registro suo de ex cõmunicatis
Nos consecrationẽ nullomͦ dic̾e possu¬
mus: que ab excõmunicatis ẽ hõib
celebrata. Item innocentiꝰ de Bonoso
dãpnato. capͦ. luͦ. Qui ad bonosum
transiere damnatum. ⁊ se passi sunt
uł cupiert̃ ordinari: nicħ accepert̃
In qͦ differat̃ scismatici ab ħeticis.ii.
gͦ de excõmunicatoꝵ ⁊ dãp¬
natoꝵ sacramentis uitandis sati
dictum sit: de scismaticis ⁊ ħeticis
uideamꝰ quomodo ase differant
uł in sacram̃tis suis noceant. Uñ¬

Expanded text:
vel justitia ecclesiasticis peccatoribus exhibenda, quantum annuit divina pietas, erstrinximus: nunc de his qui extra Ecclesiam sunt pertractemus. Horum sunt quatuor species, excommunicati, damnati, schismatici, haeretici, quorum sacramentis aliquando interesse damnabile est. Unde Gregorius in Registro suo de excommunicatis : « Nos consecrationem nullomodo dicere possumus, quae ab excommunicatis est hominibus celebrata. » Item Innocentius de Bonoso damnato, cap. 55: « Qui ad Bonosum transiere damnatum, et se passi sunt, vel cupierunt ordinari, nihil aIn quo differant schismatici ab haereticis. Ut ergo de excommunicatorum et damnatorum sacramentis vitandis satis dictum sit, de schismaticis et haereticis videamus quomodo a se differant, vel in sacramentis suis noceant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is missis. Calix dominic. iuxͣ
canoñ p̾ceptũ. uino & aqua ꝑ¬
mixtus debet offerri: quia uide¬
mꝰ inaqua popłm intelligi: in
umo ostend sanguinẽ xͥ. Gͦ cũ
in calice uino aqua miscet᷑ xͦ
popłs adunat᷑: & cͦdentiũ plebͤ
ei inquem credit copulat᷑ & iũ¬
tio aq̃ & uini: sic miscet᷑ ĩ cali
ce dñi. ut mixtio illa ñ possit
seꝑari. Nam siuinũ quis tm̃mͦ
offerat: sanguis xͥ incip̃ ẽẽ sine

Expanded text:
um missis: « Calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua permistus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sanguinem Christi. Ergo cum in calice vino aquapulus adunatur, et credentium plebs ei in quem credit copulatu et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum quis tantum offerat, sanguis Christi incipit esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ꝑ subam: quot mõdis sacia¬
iñta suiᷤ reb similent᷑. et eas signi¬
ficent intͥplici corꝑe xͥ uideamꝰ.
Duob enĩ modis id fac̾e uident᷑.
sciłc uł ex sua se similitudĩe. uł ali¬
cuiꝰ ext̾ioris actionis circa se. Sua
&x se siłitudine. sacram̃tum signi¬
ficat: sic̃ cum dñs dic̃. Caro mea
u̾e ẽ cyb. ⁊ sanguis meus u̾e est po

Expanded text:
tiam, quot modis sacramenta suis rebus similentur, et eas significent in triplici corpore Christi videamus. Duobus enim modis id facere videntur, scilicet vel sua ex se similitudine, vel alicujus exterioris actionis circa se. Sua ex se similitudine sacramentum significat, sicut cum Dominus dicit: Caro mea vere est cibus, et sanguis me
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ait. siquis manducau̾it ex hoc
pane uiuet in et̾num. Tm̃ito.
Si enĩtanta uis ẽ in cybo. qͥ ñ uiũ
nͨ manet. ut labentem uitã hꝰ tẽ¬
re credendꝰ ẽ quib sͥ placũit: Ma¬
gis enĩ credend̾ est uitã conferre
qui uitã in se ht̃ ⁊ uita ẽ: qm qͥ
corpꝰ eiꝰ nob̾ uiaticũ est. ne mori¬
amͣ & deficiamꝰ in uia. s ꝑduica¬
mut ad uitam: u̾itas est ne eiꝰ
ꝓmissionib fallam᷑: uita ẽ ut ea
in ꝑuentione felicit̾ fruam᷑. In hac
gͦ mortali uita. immortali cybo
uite nos pascit: ne inet̾nũ mori¬
am̃. Nec solum sua ex se siłitudĩe
cybi ⁊ potꝰ nomine & sp̃e. signi¬
ficari se uoluit uitã et̾nam: s &̃

Expanded text:
Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Et merito. Si enim tanta vis est in cibo qui non vivit, nec manet, ut labentem vitam hujus temre credendus est, quibus sibi placuerit? Magis enim credendus est vitam conferre, qui vitam in se habet et vita est, quam qui corpus ejus nobis viaticum est, ne moriamur et deficiamus in via, sed perducamur ad vitam; veritas est, ne ejus promissionibus fallamur; vita est, ut ea in proventione feliciter fruamur. In hac ergo mortali vita immortali cibo vitae nos pascit, ne in aeternum moriamur. Nec solum sua ex se similitudine cibi et potus nomine et specie, significari se voluit
Abbreviated transcription (Latin):
uote insacram̃to frangat᷑. dentib
atterat᷑. sic̃ ip̃e p̾cepit in suã cõme¬
morõnem: s̃i inu̾itate quid passi¬
onis. crucifixionis. mortis ut supͣ
dictũ est. s significante mist̾ĩo. ut
ip̃e quid̃ fractus & atcritus. integ̾
ꝑmaneat: & redemptionis sue gr̃a.
om̃ib diuisa ꝓficiat. Qd̃ ut certiꝰ
innotescat fi delib. Berengarii an¬
degauensis hetici confessio. qm
omnẽ ħesim. p̾cipue eã de qua
hactenꝰ infamatus sum: que astru¬
ere conatͣ. panẽ & uinũ que in
altari ponunt᷑. pꝰ consecrationẽ

Expanded text:
to frangatur, dentibus atteratur, sicut ipse praecepit, in suam commemorationem, non in veritate quidem passionis, crucifixionis, mortis, ut supra dictum est, sed significante mysterio, ut ipse quidem fractus et attritus integer permaneat, et redemptionis suae gratia omnibus divisa proficiat. Quod ut certius innotescat fidelibus, Berengarii Andegavensis haeretici confessio, quaomnem haeresin, praecipue eam, de qua hactenus infamatus sum, quae astruere conatur panem et vinum quae in altari ponuntur, post consecrationem
Abbreviated transcription (Latin):
de trinitate. Quia morte dm̃i
lib̾ati sumꝰ. huiꝰ rei memores.
inedendo ⁊ bibendo carnẽ &
sanguinẽ. que ꝓ nob̾ oblata s̃
significamꝰ. ¶Qd enĩ corpꝰ xp̃i
in sacram̃to manib fideliũ te¬
netͣ. frangit᷑. dentib atterit᷑. ⁊
ip̃is in corꝑat᷑. significat eũ in
passione manib impioꝵ ten¬
tum.⁊ usq ad mortem fractũ.
⁊ ꝓpter nr̃a scelera attritum:
sue passionis imitatione sibi in¬
corꝑatam.⁊ conformatã. Qd ip̃i
xp̃o iam ĩmortali ⁊ incorrup¬
tibil facto nullus putet eẽ in¬
dignũ: si fidelium deuotio. ħ
sibi insacram̃to rep̾sentet ad
dominice passionis imitationẽ.
qd ip̃e dñs passurꝰ. fieri p̾cep̃
ad suã cõmemorõnẽ: ut tante

Expanded text:
De Trinitate: « Quia morte Domini liberati sumus, hujus rei memores in edendo et bibendo carnem et sanguinem, quae pro nobis oblata sunt significamus. Quod enim corpus Christi in sacramento manibus fidelium tenetur, frangitur, dentibus atteritur, et ipsis incorporatur, significat eum in passione manibus impiorum tentum, et usque ad mortem fractum, et propter nostra scelera attritum; suae passionis imitatione sibi incorporatam et conformatam. Quod ipsi Christo jam immortali et incorruptibili facto nullus putet esse indignum, si fidelium devotio hoc sibi in sacramento repraesentet, ad Dominicae passionis imitationem, quod ipse Dominus passurus fieri praecepit ad suam commem
Abbreviated transcription (Latin):
dominica sumit᷑ quibdã adui¬
tam. quib dam ad exitium: res
uͦ ip̃a cuꝰ sacram̃tum ẽ om̃i hõi
ad uitam nlłi ad exitiũ. quiẽq
eiꝰ particeps fu̾it. Cum  cybo¬

Expanded text:
dominica sumitur; quibusdam ad vitam, quibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particeps fuerit. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
notand est. immolatõnem ꝗͣ¬
ñ in rei u̾itate dix̃ fi̾. sola siłitu¬
dine sacram̃ti. uerã ĩmolationẽ
xͥ rep̾sentantis mortẽ. passionẽ.
crucifixionẽ. ip̃o myst̾i̾o signifi¬
cante debe intelligi: sicq bapt̃a
qd̾ ẽ sacram̃tum fidi. ñ in reru̾ita¬
te. s sola similitudĩe fidẽ dici. Qd̾¬

Expanded text:
 immolationem quam non rei veritate dixit fieri, sola similitudine sacramenti veram immolationem Christi repraesentantis, mortem, passionem, crucifixionem, ipso mysterio significante debere intelligi: sicque baptisma, quod est sacramentum fidei, non in rei veritate, sed sola similitudine fidem dici. Q
Abbreviated transcription (Latin):
li. carne xͥ & sanguine. sacram̃to
sunt &̃ due cõmestiones corꝑis
alis: una fit ore. altera corde:
Et corꝑali quid̃ ore. corꝑałr man¬
ducamꝰ ⁊ bibimꝰ. qͦtiens de alta¬
mento panis & uini accipimꝰ
mus. ⁊ ñ solum adhꝰ rei cõme¬
moronem. s &̃ ad imitationẽ
crucifigendo carnẽ nr̃a cũ uitiis
⁊ cõcupiscentiis nos ip̃os accendi¬
mꝰ. De corꝑali cõmestione ip̃e
dñs art. Accipite & cõmedite. ħ
ẽ corpꝰ meũ qd̾ ꝓ uob̾ tradet᷑. Bi¬
bite. hic ẽ sanguis ms̃ qui ꝓ uob̾¬

Expanded text:
i carne et sanguine, sacramento sunt etiam duae comestiones corporialis; una fit ore, altera fit corde. Et corporali quidem ore corporaliter manducamus et bibimus, quoties de altaamento panis et vini accipimusmus; et non solum ad hujus rei commemorationem sed etiam ad imitationem crucifigendo carnem nostram cum vitiis et concupiscentiis, nos ipsos accendimus. De corporali comestione ipse Dominus ait: Accipite et comedite; hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur. Bibite, hic est sanguis m
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ posse eẽntiałr nͥ insacram̃to so¬
lo. manib sac̃dotum tͣctari uł
frangi. ł fidelium dentib atteri.
mentis dñice mense. cand̃ fidẽ¬
me ten̾e. qm dominꝰ & uen̾abił

Expanded text:
 posse sensualiter nisi in sacramento solo, manibus sacerdotum tractari, vel frangi, vel fidelium dentibus atteri. amentis Dominicae mensae eamdem me fidem tenere, quam dominus et venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ fidi fides dic̾etur duaᷤ
siłitudines dedit. unã actuał sa¬
cram̃ti. ĩ molationis sciłc imagi¬
narie altã u̾o reał. forme scłc panis
⁊ uini: ut sic̃ ĩmolatio imagina¬
ria. figurate uocat᷑ mors. cruci¬
fixio xͥ. ⁊ sic̃ forma panis ⁊ uini.
figurate uocat᷑ corpꝰ xͥ. sic sacra¬
mentũ fidi sciłc bap̾ta figurate
uocat᷑ fides: notand qđ in alt̾a
haꝵ similitudinũ celestẽ panẽ
qui uere xͥ caro ẽ. ñ cõmunis¬

Expanded text:
sacramentum fidei fides diceretur, duas similitudines dedit: unam actualis sacramenti, immolationis scilicet imaginarie, alteram vero realis, formae scilicet panis et vini, ut, sicut immolatio imaginariae figurate vocatur mors, et crucifixio Christi, et sicut forma panis et vini figurate vocatur corpus Christi, sic sacramentum fidei, scilicet baptisma, figurate vocetur fides. Notandum quod in altera harum similitudinum coelestem panem, qui vere Christi caro est, non communi
Abbreviated transcription (Latin):
tudine signat: uideamꝰ si siłitu¬
dine alicuiꝰ ext̾ioris act̾ionis. cͥca
se id faciat. Auõ in libro sũtñtiaꝵ
ꝓsꝑi. Dum frangit᷑ hostia. dũ
sanguis de calice mora fideliũ
fundit᷑. quid alid̾ qͣm dominici
corꝑis incruce ĩmolatio. eiꝰq
sanguinis de lat̾e effusio desig¬
nat᷑: Id̾o etiam ip̃e corpꝰ suũ
fregit & tradidit : ut signaret
qd̾ sponte sua in passione se fran¬
geret & tradet ꝓ nob̾. qui solꝰ
potestatẽ habebat ponendi am¬
mã suã: qd̾ &̃ in altari uice
sua imitant᷑ sacerdotes uͭ ĩdẽ re¬
Ait sergiꝰ ppͣ. Triforme ẽ corpꝰ dñi
Pars oblate in calicẽ missa. corpꝰ¬

Expanded text:
videamus si similitudine alicujus exterioris actionis circa se idem faciat. Augustinus in libro Sententiarum Prosperi: « Dum frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere effusio designatur? Ideo etiam ipse corpus suum fregit et tradidit, ut signaret, quod sponte sua in passionem se frangeret et traderet pro nobis, qui solus potestatem habebat ponendi animam suam: quod etiam in altari vice sua imitantur sacerdotes, ut idem re» Ait Sergius papa: « Triforme est corpus Domini, pars oblatae in calicem missa, corp
Abbreviated transcription (Latin):
motiebr᷑ si &̃ ead̃ uera caro idq
sanguis xͥ sui ip̃oꝵ sacram̃ta
istant. scd̾m alid̾. atq alid̾ accep¬
ta: imaginaria panis fractiõe
⁊ sanguinis de calice effusione
ita rep̾sentando uerã fractionẽ
corꝑis sui ⁊ effusioe̾ sanguinis
in passione: u̾b gr̃a siẽ ego senex
balbuciendo. & reptando ⁊ alia
puerilia mea imaginando rep̾
tus: actio tñ qua me ipm rep̾sca¬
tarẽ in me sene. eẽt ymaginaria
illtꝰ. q̃ in me puero fuiss uera.
actione. diu̾saq temꝑm ratiõe
sui ip̃iꝰ typũ gessit ⁊ figurã. Ut
enĩ ait auõ. apparens duob dis¬
cipłis. dum finxre se longiꝰ ire
significauit se pꝰ paucos dies
ascensur̃ in celum: qd̾ it̾ longiꝰ
ẽ remotũ a cõmuni ho̾iũ uita.
sacram̃tum est xp̃i ascendentis

Expanded text:
tur, si etiam eadem vera caro, idemque sanguis Christi sui ipsorum sacramenta existant, secundum aliud atque aliud accepta, imaginaria panis fractione et sanguinis de calice effusione, ita repraesentando veram fractionem corporis sui et effusionem sanguinis in passione: verbi gratia, sicut ego senex balbutiendo et reptando et alia puerilia mea imaginando repratus: actio tamen qua meipsum repraesentarem in me sene, esset imaginaria illius, quae in me puero fuisset vera.actione diversaque temporum ratione, sui ipsius typum gessit et figuram. Ut enim ait Augustinus apparens duobus discipulis, dum finxit se longius ire, significavit se post paucos dies ascensurum in coelum, quod iter longius est remotum a communi hominum vita. sacr
Abbreviated transcription (Latin):
p̾clarus est: dũ sui amoris feruo¬
re mens debͥata: om̃iũ t̾renoꝵ
obliuiscit᷑. uUñ &̃ inusitato ⁊ stu¬
de lat̾e xͥ sanguis & aqua contͣ na¬
turã manauit: ut regnationis
& redep̃tionis. unũ nr̃e salutis opꝰ
eẽ. mistice signaret: dum ħ du¬
plici sacram̃to. unũ corpꝰ xͥ &

Expanded text:
clarus est dum sui amoris fervore mens debriata, omnium terrenorum obliviscitur? Unde etiam inusitato et stude latere Christi sanguis et aqua contra naturam manavit, ut regenerationis et redemptionis unum nostrae salutis opus esse mystice signaret, dum hoc duplici sacramento unum corpus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
situm est uocat᷑q ip̃a carnis ĩmo¬
latio. que sacerdotis manib fit.
xͥ passio. mors. crucifixio. ñ in
rei u̾itate. s significante myst̾io:
sic sacram̃tũ fidi qd̃ baptisma
semel unmolatꝰ est xp̃c inseip̃o:
Ettam̃ insacram̃to. ñ solum ꝑ õs
pasche sollempuitates. s onini
die popłis inmolat᷑: nec utiq

Expanded text:
situm est: vocaturque ipsa carnis immositum est: vocaturque ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non in rei veritate, sed significante mysterio: sic sacramentum fidei, quod baptisma semel immolatus est Christus in seipso? Et tamen in sacramento non solum per omnes Paschae solemnitates, sed omni di
Abbreviated transcription (Latin):
alid̾ figment̃ t̾reni itin̾is: alid̾
ẽ u̾itas in celũ ascendñtis. Ili
aliquis ita desipit ut ꝓpt̾ea ne¬
itineris significat se u̾m xp̃m
in celũ ascensurũ. Ne ergo in
tanta fide rudes titubent: di¬
uina gr̃a aspirante quid de hac
re sentiendum sit scõꝵ auctori¬
tates ostendent: ut corꝑis xp̃i
in sacram̃to sacram̃tum signifi¬
cans & significat᷑ in panis & ui¬
to quidem panis & uini qd sig¬
nificet.⁊ sit nuncupatiue corpꝰ
nem sit sacram̃tum uisibił cor¬
poris xͥ ĩ passiõẽ scilicrsui ip̃iꝰ : te¬
stat᷑ aus̃ in libro sentẽtiaꝵ ꝓs
ꝑeri. Caro eiꝰ est qmͣ forma pani ᷤᷤ¬
oꝑtam in sacramento accipimꝰ
⁊ sanguis eiꝰ quẽ sub uini sp̃e
⁊ sapore potamꝰ: caro uidełe car¬
nis.⁊ sanguis sacram̃tum san¬
guinis. Carne ⁊ sanguine utͦq
inuisibili. intelligibili. sp̃uali.
iħu x ⁊ palpabile: pleñ grẽ om¬
niũ uirtutũ. ⁊ diuina maiestate.
tẽ in eodem. Sic̃ ergo celestis pamiᷤ

Expanded text:
est figmentum terreni itineris, aliud est veritas in coelum ascendentis. Nec aliquis ita desipit, ut propterea neitineris, significat se verum Christum in coelum ascensurum. Ne ergo in re tanta, fide rudes titubent, divina gratia aspirante, quid de hac re sentiendum sit, sanctorum auctoritates ostendent, ut corporis Christi in sacramento sacramentum significans et significatum, in panis et vito quidem panis et vini, quod significet et sit nuncupative corpusnem sit sacramentum visibilis corporis Christi, in passione scilicet sui ipsius, testatur Augustinus in libro Sententiarum  caro ejus est, quam, forma panis opertam, in sacramento accipimus, et sanguis ejus, quem sub vini specie ac sapore potamus. Caro, videlicet carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine, utroque invisibili, intelligibili, spirituali, i, et palpabile: plenum gratia omnium virtutum, et divina majestate. » Item in eodem: « Sicut ergo coelestis panis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit: ut eam nͥ adhuc huma¬
nitꝰ pensaremꝰ. fixa iam maledic¬
tione feriremꝰ. Et quidẽ pene sen¬
tentia inte fuerat iaculanda. s qͥa
simplicitatẽ tuam cum senectute
nouimꝰ interim tacemꝰ. ¶ Sed tñ
huic parrens consiliarios hꝰ scelis
ex cõmunicauit: dicens panuario
ep̃o. deinceps ab eorũ consiliis cautꝰ
existe: ne si eis in malo discipłs fu¬
eris : qͥb magist̾ in bono ẽẽ debu¬
isti: nec simplicitati ttie. ult̾us
nec senectut parcamꝰ. Itẽ necĩtatĩ

Expanded text:
pervenit, ut eam, nisi adhuc humapervenit, ut eam, nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus: et quidem pene sententia in te fuerat jaculanda; sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Sed tamen huic parcens consiliarios hujus sceleris excommunicavit, dicens Januario episcopo: Deinceps ab eorum consiliis cautior existe, ne, si eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae ulterius, nec senectuti parcamus. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾mittendũ est qd̾ instatutis geña¬
lib cõtinet᷑: pꝰmodum tñ ait in eidẽ
de laicis. subito contra dec̾ta canonũ
ordinatis ep̃is. Exigunt catise ut ñ
solum intales p̾sules. s & mordina¬
tores eoꝵ competens ultio ꝓferat᷑:
s cͥccumstant nos hinc mansuetudo
q̃dam delict̾a utcunq tołanda: que¬
dã uͦ penitꝰ amputanda. Illos gͦ quoꝵ
ꝓuectio hoc tm̃ rep̾hensionis in eur¬
rit. qd ex laicis ad offm̃ ep̃ale delec¬
ti sunt teñe ꝑmittimꝰ: ñ p̃tudican¬
tes apłice sedis statutis. nec beatoꝵ
pr̃m regulas resoluentes: quia re¬
missio ñ dat licentiam delinquen¬
di: nec qđ potuit aliqua ratione
concedi. fas erit ampliꝰ impune
ꝯmitti: ne qđ ad tempꝰ pia lenita¬
te concessuꝰ: itista postiodũ ul¬
tione plectam᷑. Hic leo ꝓeuentu
rei quia electi fuert̃ et consecͣt ex
laicis ep̃i: pietate int̾ueniente pe¬
ꝑcit ⁊ electorib. ⁊ ip̃is consecratori
ad aures meas de tua senectute

Expanded text:
praetermittendum est quod in statutis generalibus continetur; postmodum tamen ait in eisdem de laicis subito contra decreta canonum ordinatis episcopis: « Exigunt causae, ut non solum in tales praesules, sed et in ordinatores eorum competens ultio proferatur. Sed circumstant nos hinc mansuetudo quaedam delicta utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda. Illos ergo quorum provectio hoc tantum reprehensionis incurrit, quod ex laicis ad officium episcopale delecti sunt, tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae sedis statutis, nec beatorum Patrum regulas resolventes, quia remissio non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit aliqua ratione concedi, fas erit amplius impune committi; ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postmodum ultione plectamur. » Hic Leo pro eventu rei, « quia electi fuerunt et consecrati ex laicis, episcopi pietate interveniente, pepercit et electoribus, et ipsis consecratoribad aures meas de tua senectute
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset cͥcumcisionẽ ut pote figu¬
ram ũitate fid̃i suꝑueniente
eam in thimotheo ꝯpleuit. ñ ut
eam posse cooꝑari fidi in aliquo
ostend̾et: s ad simpliciũ errorẽ
destruendũ: ne quis circumcisi¬
onẽ eque sacͥlegam idolatͥam
reputaret: cum eã dñs suo tẽ¬
pore in umbm fut᷑oꝵ magna
utilitate fieri p̃cepiss. Cum enĩ
apłc eque utramq uitaret: diu̾¬
sa tñ causa idagebat: hanc ut suꝑ¬
fluam: illam ut saclegam. Uñ aus̃¬
circumcidit. ancris uotũ ꝑsoluit :
a iacobo ammonitꝰ. cũ eis qui no¬
uerant legitima celebnͣda suscep̃:
qm nec̃c̃ia uetabat deb̾e appeti. Qd̾
quia inchimotheo sufficient̾ osten¬
sum ẽ. ñ compulsꝰ est &̃ tytus cũ eẽt

Expanded text:
pote figuram veritate fidei superveniente eam in Timotheo complevit, non ut eam posse cooperari fidei in aliquo ostenderet, sed ad simplicium errorem destruendum, ne quis circumcisionem aeque sacrilegam idololatriam reputaret, cum eam Dominus suo tempore in umbram futurorum magna utilitate fieri praecepisset. Cum enim Apostolus aeque utramque vitaret, diversa tamen causa id agebat: hanc ut superfluam, illam ut sacrilegam. Unde Aucircumcidit, cenchris votum persolvit, a Jacobo admonitus cum eis qui noverant legitima celebranda suscepit: quam necessaria vetabat debere appeti. Quod quia in Timotheo sufficienter ostensum est, non compulsus est etiam Titus, cum esset