comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ tempꝰ m̃ dĩ. Per hc̃ gothoniel pͥor ille poꝑłs
de seructute humilitatis ereptus ẽ e redattu
ẽ par popło qͣm suꝑbia dudũ & diuersa pleb
facinora fugauere Uerũ qm̃ diximꝰ spiritalẽ
liberandũ popłm suscitatus ẽ. eẽ unũ aliquem
de militia cȩlesti & anhangelicis turmis qͥ ad
adminiculũ mcttunt᷑ eoꝵ qͥ hereditatẽ capi¬
unt salutis. & sunt angeli salutares. qui uł
in gothonielis uł aoth specie designant᷑. qr
sic̃ sȩpe ostendimꝰ. ñ solum a contͣriis uircutib
impugnam᷑: sed & diuitę bonȩq uirtutes
ad auxiliũ nr̃m mittunt᷑ a dño Uideamus
tam̃ quis fuerit iste gothoniel: cuiꝰ familiȩ.
cuiꝰ nobilitatis: Filiꝰ inqͥt ꝯnes. frat̾ caleph. illiꝰ
laudabilis & admirandi uiri caleph. qui fuit
comes & socius iħu naue: de quo ꝓ ut potuimꝰ
in suis locis quȩ uisa st̃ disseruimꝰ Quid gͦ
dicit scriptura de isto gothoniel Posteaꝗͣ dix̃

Expanded text:
ta annis. Per hunc Othoniel prior ille populus de servitute humilitatis ereptus est, et reddita est pax populo, quam superbia dudum et diversa plebis facinora fugavere. Verum quoniam diximus spiritualem liberandum populum suscitatus est, esse unum aliquem de militia coelesti et archangelicis turmis, qui ad adminiculum mittuntur eorum, qui haereditatem capiunt salutis , et sunt angeli salvatores, qui et in Othonielis et Aoht specie designantur; quia, sicut saepe ostendimus, non solum a contrariis virtutibus impugnamur, sed et divinae bonaeque virtutes ad auxilium nostrum mittuntur a Domino. Videamus tamen quis fuerit iste Othoniel, cujus familiae, cujus nobilitatis? Filius, inquit, Cenez, frater Caleb, illius laudabilis et admirandi viri Caleb, qui fuit comes et socius Jesu Nave, de quo, prout potuimus, in suis locis quae visa sunt disseruimus. Quid ergo dicit Scriptura de isto Othoniel? posteaquam dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Refert autẽ script᷑a. quod angelus ex t̾mina¬
tor missus sit. qui uastar& quide om̃ia pri¬
mogenita egipti: isrłitarũ uͦ neminẽ tange¬
r& Q sic declarat᷑. uirtutẽ fuisse glestẽ: quȩ
uastatis egiptiis & ꝓstratis. filios urł de iugo
seruitutis edux̃ Si mile quoq & illud retert᷑
in historiis: quod sub rege assyrioꝵ sennache¬
rib angelus dñi mittit᷑. qui cesis sub una nocte
de obsidione. & popłm de ĩminenti liberarae in
tere: qr si qñ ꝓ peccatis nr̃is in captiuitatẽ tͣdi¬
mͣ: clamemus ad dñm Cla memꝰ autẽ ñ ore s
mente: ita ut dolor cordis. fontẽ lacrimarum
ꝓducat ex oculis: sic̃ ille qui dicebat. lauabo
ꝑ singulas noctes lectũ meũ : lacͥmis meis stra¬
tũ meũ rigabo Si ita conu̾tim᷑ a malis. ut ultͣ
ñ contingamꝰ mala: si ita desinimꝰ a suꝑbia
ut ultͣ nicħ suꝑbũ. nicħ arrogans sapiamus.

Expanded text:
Refert autem Scriptura quod angelus exterminaRefert autem Scriptura quod angelus exterminator missus sit, qui vastaret quidem omnia primogenita Aegypti, Israelitarum vero neminem tangeret. Et sic declaratur virtutem fuisse coelestem, quae vastatis Aegyptiis et prostratis, filios Israel de jugo servitutis eduxit. Similiter quoque etiam illud refertur in historiis, quod sub rege Assyriorum Sennacherib angelus Domini mittitur, qui caesis sub una noctede obsidione, et populum de imminenti liberaret inttere, quia si quando pro peccatis nostris in captivitatem tradimur, clamemus ad Dominum, clamemus autem non ore sed mente, ita ut dolor cordis fontem lacrymarum producat ex oculis sicut ille qui dicebat: Lavabo per singulas noctes lectum, lacrymis stratum meum rigabo . Si ita convertimur a malis, ut ultra non contingamus mala; si ita desinimus a superbia, ut ultra nihil superbum, nihil arrogans sapiamus:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ Uides qr dextrũ ẽ om̃e qđ gerit aoth. hic
ambidext̃: Et manibꝰ dext̃ ẽ: & pedibꝰ dext̃ ẽ
In femore enĩ dextro gladiũ portat. ut ueniat
ad regẽ
moab: & interficiat eum.
ceramus  in suꝑioribꝰ. qđ isti quos
ad salutem
ppłi &e ad liberandos filios
isrł suscitare dr̃ dẽ. saluatores uł iudices. ima¬
gine̾ ferant aliqu¬
oꝵ pͥncipũ ex cȩle¬
sti militia. & super¬
narũ uirtutũ qͣs
ad subsidiũ deus emitta t. eoꝵ qui ad se toto
corde clamauerint: & per conuersionẽ pe¬
nitentiȩ diuinã erga se clem̃tiã flexeruit.
S ħ ne pꝰsumptũ apud auditores uid eat᷑ a
nob̾: debemꝰ ex scͥpturarũ id auctor itate fir¬
mare Scͥptũ ẽ in exodo qr patres nr̃i fi¬
lii isrł. cum multo tp̃r egiptiis & pharaoni
regi durissimo. in luti & lateris confectione
seruissent: clamauer̾ inqͥt ad dñm: ita ut ip¬
se dñs dicerae Clamor filioꝵ isrł. ascendit ad
me: Et misso quide moẏse: uisibilit̾ edux̃ eos

Expanded text:
ra. Vides quia dextrum est omne quod gerit Aoth hic ambidexter, et manibus dexter est, et pedibus dexter est. In femore enim dextro gladium portat, ut veniat ad regem Moab, et interficiat eum. eramus in superioribus quod isti quos ad salutem populi et ad liberandum filios Israel suscitare dicitur Deus salvatores vel judices, imaginem ferant aliquorum principum ex coelesti militia et supernarum virtutum, quas ad subsidium Deus emittat eorum qui ad se toto corde clamaverint, et per conversionem poenitentiae divinam erga se clementiam flexerint. Sed hoc ne praesumptum apud auditores videatur a nobis, debemus ex Scripturarum id auctoritate firmare. Scriptum est in Exodo quia patres nostri filii Israel cum multo tempore in Aegyptiis et Pharaoni regi dirissimo in luti et lateris confectione servissent, clamaverunt, inquit, ad Dominum, ita ut ipse Dominus diceret: Clamor filiorum Israel ascendit ad me ; et misso quidem Moyse visibiliter eduxit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in isrł In aliis quidem gentibꝰ. qͥ corporis
robore fortiores st̃: illi potentes dñr in prȩlio.
In isrł uͦ qͥ tꝰtiores st̃ ipsi potentiores dicunt᷑ in
bellis: qr iusticia &ẽ si uiribꝰ infirma sit. uincit.
niusticia uͦ ce si multos & ualidos ꝓpugnatores
habeat: suꝑat᷑. Sic gͥ in hac gente nr̃a. id .ẽ. in
populo dei ͭ aut ꝑ iusticiã suꝑamꝰ : aut ꝑ int̾ti¬

Expanded text:
sunt in Israel. In aliis quidem gentibus qui corporis robore fortiores sunt, illi potentes dicuntur in praelio; in Israel vero qui justiores sunt, ipsi potentiores dicuntur in bellis; quia justitia, etiamsi viribus infirma sit, vincit; injustitia vero, etiamsi multos et validos propugnatores habeat, superatur. Sic igitur in hac gente nostra, id est, in populo Dei, aut per justitiam superamus, aut per injusti
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł malignũ in conspectu dñi. locũ deder̃
rabulo. Confortauit enĩ dñs eglon regẽ moab:
& adiunx̃ ei om̃s filios ãmon. & amalech Non
solũ inqͥt ipse confortatus ẽ ex peccatis filiaꝵ
isrł: sed adiungunt᷑ ei socii nequã ex filiisam¬
mon & amalech. qui cũ ipso parit̾ impugnent
urł Et seruier̃ inquit filii istł eglon regimo.¬
ab. xxuiui. annis Obserua. qr ce̾ mensurs penȩ
dũ. & conuersionis nr̃ȩ morã. & castigationis
tpra t̾minant᷑. Transier̾ enĩ & isti .xuiii. atni¬

Expanded text:
i, locum dederunt diabolo. Confortavit enim Dominus Eglon, regem Moab, et adjunxit ei omnes filios Amon et Amalech. Non solum, inquit, ipse confortatus est ex peccatis filiorum Israel, sed et adjunguntur ei socii nequam ex filiis Ammon et Amalech, qui cum ipso pariter impugnent Israel. Et servierunt, inquit, filii Israel Eglon, regi Moab, quindecim annis. Observa quia etiam mensuras poenae dum et conversationis nostrae moram, etiam castigationis tempora terminantur. Transierunt enim isti decem et
Abbreviated transcription (Latin):
tterũ dr̃. qr clamauer̾ filii isrł ad dnm: & sus¬
citauit eis dñs ds̃ saluatorẽ aoch filiũ gera si.¬
lii gemini uirũ ambi dextrũ Ecce qualis est
iste. qui suscitat᷑ ad saluandũ irł Nichil bt̃ in
agit dextera. nesciat sinistra In utͣq parte dert᷑
est: In fide dexter ẽ: In actib dext̃ ẽ. Nicħ
ht̃ de illis qui collocant᷑ a sinistris. quib dr̃.
discedite a me oꝑarii iniquitatis nescio uos:
ite in igne̾ et̾nũ. quẽ p̾parauit ds̃ tabulo &
angłis eius Quod si lica in talib ex simili p̃¬
tabulus & pͥncipes eiꝰ si dici potest ambifinistri
dñr. Totũ enĩ quod agunt sinistrũ ẽ: totũ ꝑu̾¬
sũ: totũ igni ef̾no cũ his qͥ a sinistris it̃ deputa.¬
tũ. S uideamꝰ quid agit hic ambidexter

Expanded text:
uscitavit eis Dominus Deus salvatorem Aoth, filium Gera, filii Jemini, virum ambidextrum. Ecce qualis est iste qui suscitatur ad salvandum Israel! Nihil habet in agit dextra, nesciat sinistra, in utraque parte est, in fide dexter est, in actibus dexter est, nihil habet de illis qui collocantur a sinistris, quibus dicitur: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Quod scilicet in talibus et simili praediabolus et principes ejus, si dici potest, ambisinistri dicuntur: totum enim quod agunt sinistrum est, totum perversum, totum igni aeterno cum his qui a sinistris sunt deputatum. Sed videamus quid agit hic ambidexter
Abbreviated transcription (Latin):
S quid dr̃ pꝰ hec : Et defunctus ẽ in qͥt gothoniel
filius cȩnes Rem uideo ꝑiculosam: defunctus
ẽ gothoniel Quare Quia iã indignus erat
popłs: qui haberae iudicẽ talẽ. Deniq in con¬
sequentib dic̃ illo defuncto & adiecert᷑ filis¬
& confortauit dñs eglon regẽ moib. adu̾sũ
isrł Consida qr ꝓ eo qđ indigni erant iã habe
pͥncipẽ tałe: ꝓpterea aufertur ab eis bonꝰiudex
Et qr fecer malignũ in cspectu dñi excitat
eis hostis pessimꝰ eglon rex moib Uides quia
nr̃a peccata uires hostib p̃bent : & qn nos fa¬
cimꝰ malignũ in conspectu dñi & delinqͥmus.
tc̃ confortant᷑ a dño aduersarii nr̃i: tẽ uires

Expanded text:
 quid dicitur post haec? Et defunctus est, inquit, Othoniel filius Cenez. Rem video periculosam. Defunctus est Othoniel. Quare? Quia jam indignus erat populus, qui haberet judicem talem. Denique in consequentibus dicit illo defuncto: Et adjecerunt, inquinus Eglon, regem Moab, adversum Israel. Considera quia pro eo quod indigni erant jam habere principem talem, propterea aufertur ab eis bonus judex; et quia fecerunt malignum in conspectu Domini, excitatur eis hostis pessimus, Eglon, rex Moab. Vides quia nostra peccata vires hostibus praebent; et quando nos facimus malignum in conspectu Domini, et delinquimus, tunc convertuntur a Domino adversa
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ contͣriȩ uirtutes ñ inualescerent adũsũ
nos: nec ipse eabulus in nob̾ aliquid p̃ualere.
nisi ei uires ex nr̃is uicus p̃beremꝰ. Ualde infir¬
mus eẽt ad ciersũ nos. nisi nos eũ fortẽ in pec¬
cando faceremus: & nͥ ꝑ peccata nra locũ in¬
troeundi & dñandi inu̾enir& in nob̃ Propt̾ea

Expanded text:
similiter contrariae virtutes non invalescerent adversum nos, nec ipse diabolus in nobis aliquid praevaleret, nisi ei vires ex nostris vitiis praeberemus; valde infirmus esset adversum nos, nisi nos eum fortem in peccando faceremus, et nisi per peccata nostra locum introeundi et dominandi inveniret in nobis. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
dat nos in manꝰ chusarsathon: ut humilitatẽ
qua in scientia xep̃i docere debuimꝰ. incorrep¬
tionis nr̃e tribulatione discamꝰ S uide be¬
nignũ dñm. miscdiã cũ seueritate miscentẽ:
& ipsius pene modũ iusta & clem̃ti libatione
pensantẽ: Non in ꝑpetuũ tradidit delinqͥn¬
tes: sed quanto inquit tempore seruer̃ ba¬
alim. tanto seruiunt & chusarsathon: hoc ẽ
octo annis Disce hȩc & tu o auditor quisq
ille es qui tibi conscius es alicuiꝰ erroris. et
qͣnto tpr errasse te nosti. qͣnto tp̃r deliqͥsti:
tanto nichilominꝰ tp̃r humilia teipiũ in dõ.
& satisfacito ei in confessione pęnitentiȩ: Non
ex pectes. ut humili& te chusarsathon. & ine¬
uito necessitas extorqueat penitentiã: s ipse
p̃uemi tortoris istiꝰ manꝰ. Quia site ipse eindauis.
site ipie correreris. pius e ds̃ & misericors. q undic¬
rã tempet ab eo qui illam pęnitendo p̃uenit:
S & illud consiđ smus: qr donec seriuirentt chu¬

Expanded text:
dat nos in manus Chusan Rasathaim, ut humilitatem, quam in scientia Christi docere debuimus, in correptionis nostrae tribulatione discamus. Sed vide benignum Dominum, misericordiam cum severitate miscentem, et ipsius poenae modum justa et clementi liberatione pensantem. Non in perpetuum tradidit delinquentes; sed quanto, inquit, tempore servierunt Baalim, tanto servient etiam Chusan Rasathaim, hoc est octo annis. Disce haec et tu, o auditor, quisquis ille es, qui tibi conscius es alicujus erroris, et quanto tempore errasse te nosti, quanto tempore deliquisti, tanto nihilominus tempore humilia teipsum in Deo, et satisfacito ei in confessione poenitentiae. Non exspectes ut humiliet te Chusan Rasathaim, et invito necessitas extorqueat poenitentiam, sed ipse praeveni tortoris istius manus; quia si te ipse emendaveris, si te ipse correxeris, pius est Deus et misericors, qui vindictam temperet ab eo qui illam poenitendo praevenit . Sed et illud consideremus, quia donec servirent Chu
Abbreviated transcription (Latin):
hec adsequi nitit᷑. & si contra fidem & religio¬
ne sint non refugit nec horrescit. dũ mͦ qđ
cupit optineat : inde euenit ut faciat malig¬
nũ in conspectu dñi: & pꝰea qͣm sũmas indeptꝰ
fuerit infulas potestatũ. & ad ipsa suꝑbiȩ fa¬
stigia sũma conscendet: inde deiectꝰ. tradit᷑
huic chusar sathon. uni scilicet ex aereis pͥnci¬
pib sicut & alii pharaoni. & alii chitã. ut hu¬
mili&e eum qui nimnuis fuerat exaltatꝰ. ut affli.¬
gat. ut conterat. donec resipiscat & querat
dñm: qr cũ ẽẽt in supbia & elatione constitutꝰ
ignorabit dñm Nũc gͦ hi qͥ tradunt᷑ ꝓ pec

Expanded text:
haec assequi nititur, etiam si contra fidem et religionem sint, non refugit nec horrescit, dummodo quod cupit obtineat, inde evenit ut faciat malignum in conspectu Domini. Et posteaquam summas indeptus fuerit infulas potestatum, et ad ipsa superbiae fastigia summa conscenderit, inde dejectus traditur huic Chusan Rasathaim, uni scilicet ex aeris principibus, sicut et alii Pha raoni, et alii Chiram, ut humiliet eum, qui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, ut conterat, donec resipiscat, et quaerat Dominum, qui, cum esset in superbia et elatione constitutus, ignorabat Dominum. Nunc ergo hi q
Abbreviated transcription (Latin):
ae relinquentes eũ seruier᷑ baalĩ.
is gentiliũ÷ tc̃ hesauritantes sibupsis
ĩ traditi st̃ iusto dĩ iudicio in manꝰ inimico¬
rũ scđm hec quȩ p̃sens lectio declarauroiu
manus inquit chusarsathon regis mesopotha¬
mie int̃p̾tat᷑ autẽ chusar saton humiliatio
eot. Traditi st̃ gͦ in manꝰ eiꝰ: qͥ humiliaret
eos Et quia ipsi in excelsis montiũ impie
agebant in altissimũ: ꝓpterea ab ipso in hu¬
militatẽ tdunt᷑. S nolo putes qr erga anti¬
quos solũm᷑ erat hec diuina. ꝓuidentia nut
cosqua impie ec altabant᷑ trader& humilian¬
dos & salubri medicinȩ ratione contͣria cont᷑
mũ curarent᷑ Nunc autẽ om̃ipotenti dõ er¬
ga eccłam suã de huiꝰmoi salubritas ꝓuidentiȩ
est . łtiã nẽ ẽ chusarsathon rex mesopotanie
eui tradunt᷑ humiliandȩ & affligendȩ animẽ
que cepiana humilitate contempta. in suꝑbiã
se atq arrogantiã deder̃. Odiosum satis est
in conspectu di suꝑbiȩ uiciũ: qr sicut scͥptura

Expanded text:
elinquentes eum servierunt Baalim et lucis gentilium, tunc thesaurizantes sibi ipsis iram traditi sunt justo Dei judicio in manus inimicorum, secundum haec quae praesens lectio declaravit. In manus, inquit, Chusan Rasathaim regis Mesopotamiae. Interpretatur autem Chusan Rasathaim humiliatio eorum; traditi sunt ergo in manus ejus qui humiliaret eos. Et quia ipsi in excelsis montium impie agebant in Altissimum, propterea ab ipso in humilitatem traduntur. Sed nolo putes quia erga antiquos solummodo erat haec divina providentia, ut eos qui impie exaltabantur traderet humiliandos, et salubri meomnipotenti Deo erga Ecclesiam suam de hujusmodi salubritas providentiae, est etiam nunc Chusan Rasathaim, rex Mesopotamiae, cui traduntur humiliandae et affligendae animae quae, Christiana humilitate contempta, in superbiam se atque arrogantiam dederunt; odiosum satis est in conspectu Dei superbiae vitium; quia, sicut Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
oN om̃is qui captiuus est propt̃ pec¬
cata sua sustinet captiuitatem. Hã
licta fuerit adõ. et captiuitatem
sustinens comp̃hensa sit anabu¬
chodonosor atq eiecta de t̾ra scã. in baby loni¬
am usq ꝑducta sit: pauci tam̃ usti qui eran
in popło non obculpam suam sustinuerunt
captiuitatem s ob id ne peccatores qui fue¬
tant iugo captuutatis obp̃ssi om̃ino subsidiũ
non haberent. Fingamus quippe peccatorib in ba¬
by loniam abductis. iustos in antiqͥs finib resedisse:
fiebat. ut numquam peccator es remedium conse¬
querentur: Disposuit igit᷑ clemens ⁊ benignus: h
minũ amator ds anter supplicia quib peccator es
punit etiam uisitationis sue miscere pietatem:
nec inmoderata penam miseros pm̃ere: Et semꝑ
talis ẽ ds̃ noster. Excruciat nocentes. s quasi piꝰ
pat̃ torm̃tis clementiam sociat. Si autem uis
agnoscere uera eẽ quȩ dicimus: uide qͥd acti

Expanded text:
on omnis qui captivus est propter peccata sustinet captivitatem. Nam licta fuerit a Deo, et captivitatem sustinens comprehensa sit a Nabuchodonosor, atque ejecta de terra sancta, in Babyloniam usque perducta sit: pauci tamen justi, qui erant in populo non ob culpam suam sustinuerunt captivitatem, sed ob id ne peccatores, qui fuerant jugo captivitatis oppressi, omnino subsidium non haberent. Fingamus quippe, peccatoribus in Babyloniam abductis, justos in antiquis finibus resedisse: fiebat ut numquam peccatores remedium consequerentur. Disposuit igitur clemens et benignus, et hominum amator Deus inter supplicia quibus peccatores punit, etiam visitationis suae miscere pietatem, nec immoderata poena miseros premere. Semper talis est Deus noster, excruciat nocentes, sed quasi pius pater tormentis clementiam sociat. Si autem vis agnoscere vera esse, quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
pies etiam magna nebula frui. quȩ in spũ aufe¬
rente consistit: quȩ nebula proxima ẽ ei nebu¬
lȩ quamin euangłio legimus de quauenit uox:
splendissimũ lum̃ incircuitũ eiꝰ. Ablatum ẽ a te
malũ. data ẽ tibi magna nebula ut pluat imbrẽ
suꝑ uineã tuam scd̃m illud quod alibi dicitur.
mandabo nubib ne pluant suꝑ eamimbrẽ. suꝑ
pessimã scilicet uineam. Si autem hoc de ma¬
la iubetur: haud dubium ẽ quin econtrario
si bona uinea fueris pluat suꝑ te nebula. Et
splendor incircuitu eius. deinde ignis fulgens
⁊ inmedio eius quasi uisio electri. Dupliciter
aufert a nob̾ mala ds: spũ aigne. Si bomi & in
purgatione ignis indigemus. Iccireo diligent̃
obsctua conuinctiones singulas. Prima conuinc¬
tio ẽ sp̃s. ⁊ nebulȩ scda ignis ⁊ luminis: tercia
electri ⁊ splendoris. ac singula queq quasi si¬

Expanded text:
pies etiam magna nebula frui, quae in spiritu aufepies etiam magna nebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in Evangelio legimus, de qua venit vox: splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem super vineam tuam. Secundum illud, quod alibi dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessimam videlicet vineam. Si autem hoc de mala jubetur, haud dubium est quin econtrario si bona vinea fueris, pluat super te nebula. Et splendor in circuitu ejus. Deinde: Ignis fulgens, et in medio ejus quasi visio electri. Dupliciter aufert a nobis mala Deus, spiritu et igni. Si boni et intpurgatione ignis indigemus . Idcirco diligenter observa conjunctiones singulas. Prima conjunctio est spiritus et nebulae, secunda ignis et luminis, tertia electri et splendoris, ac singula, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui de eiꝰ anima qui nẽ pͥmũ eccłam ingradit᷑
ydolatriȩ auferat plantationẽ. Dedi sermones meos
in ostuũ. ecce constituite eradicare ⁊ suffodere: sci¬
licet ut siqua edificatio pessima ẽ destruat᷑. Quã
uelim ⁊ ego subfodere qͥcquid marcionin auribꝰ de¬
ceptorum edificauit: eradicare ⁊ sub uertere ⁊ disꝑ¬
dere. Et iacob disꝑdidit idola: usq adhodiernũ
diem. Et disꝑdere et ȩdificare. Heretici disꝑdere
⁊ subuertere tantum audierunt: in edificationis
autem plantationisq sermone surdas aures au̾¬
terunt. Neq enim uolunt in spicere qͥa tristia
quȩq pͥma dicuntur: & scd̃a quȩ lecta sunt. Qua¬
re nuncista memoramus: U idelic&e ut manife¬
stemꝰ dei sermonẽ subu̾tere mala. ⁊ ȩdificare opti¬
ma. eradicare uitia quasi agricolam bonũ: ut
inpurgato campo. ub̃rima uirtutũ messis oriat᷑.
quod intua anima nequitiȩ u̾satur: tunc inci¬

Expanded text:
qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdere et aedificare. Haeretici disperdere et subvertere tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt. Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque prima dicuntur, et secunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memoramus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo subvertere mala, et aedificare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima virtutum messis oriatur.quod in tua anima nequitiae versatur, tunc inci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicimꝰ huic testimonio congruere. quomͦ po¬
nitur. Quid ame aufert ⁊ ab animamea ut merito
auferens p̃dicet᷑ : utiq mala. Et tunc sentioboni¬
tatem eiꝰ si ame pessima quȩq sustulerit. leq uͦ
putandum ẽ finem eẽ beatitudinis si amalis ube¬
remur. Initium felicitatis ẽ carere peccato. Et in
iheremia sctibit᷑. Omĩã quippe quȩ in ꝓpħis scrip¬
ta sunt. cdementissimi deiꝰ uindico. ecc̃e dedi serino
nes meos inostuum: ecce constituite. hodie suꝑ q̃ts.
et regna: cradicare.⁊ effodere. ⁊ disꝑdere. ⁊ edificare.
ꝯ plantare. Benignus ẽ dĩ dans sermones ad eradi¬
candum. Uerum quid c̃ quod eradicari debeat. &
subuerti: si qua plantatio in animo mala ẽ. si qua
secta nequam: hanc eradicat: hanc subuerait
sermoꝓpħicꝰ. Utinam autem contingat ut ⁊ mͥ
talis sermo donetur qui eradicet hereticoꝵ se¬
mina ⁊ doctrinam ex diaboli fonte manantem

Expanded text:
et dicimus huic testimonio congruere. 893 Quomodo poet dicimus huic testimonio congruere. 893 Quomodo ponitur. Quid a me aufert, et ab anima mea, ut merito auferens praedicetur? Utique mala: et tunc sentio bonitatem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque vero putandum est finem esse beatitudinis, si a malis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; et in Jeremia scribitur omnia quippe quae in Prophetis scripta sunt clemetuum, ecce constitui te super gentes et regna eradicare, et suffodere, et disperdere, et aedificare, et plantare . Benignus est Deus, dans sermones ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeat, et subverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem,
Abbreviated transcription (Latin):
plena frum̃to uł paleis. nec totum frum̃tũ ẽ nec
frum̃tum frum̃tũ ẽ. Hinc uͦ intua potestate
positum ẽ. ut sispalea uł friuñtũ. Hec docere nos¬
debent: ut si quando aliquis in congregationib
nris uiderit peccatorem ños scandaliz et᷑ neq dicat
Ecce peccator incȩtu scõrum ẽ. Si hoclicet si hoc
concedit᷑: quare ⁊ ego non peccẽ: Dum inp̃senti
sccło sumus idest in area ⁊ insagena. ⁊ bonas mala
in eo continent᷑: quando aũt uenerit xp̃s. fiet
discretio⁊ implebit᷑ illud qd ab apło dicit᷑. Onis
nos adsistere oportet ante tribunal xp̃i. ut repor¬
cet unusqͥsꝙ ꝓpria corporis sui q̃ gessit siue bona
siue mala. Hec in ꝑremioDe interp̃tationib
iusiouum estuans animus ẽ locutꝰ. ⁊ ambigens
q̃ sileat. q̃ ꝓferat. q̃ leuiter tacta dimittat. que¬
ue ex his manifestius. que obscuriꝰ exponenda sint.
si tam̃ potuerimꝰ implere qd̾ cupiinꝰ. Primũ gͦ ui¬

Expanded text:
plena frumento, vel paleis, nec totum frumentum est, nec plena frumento, vel paleis, nec totum frumentum est, nec frumentum est hic vero in tua potestate positum est ut sis palea, vel frumentum. Haec nos docere debent, ut si aliquando aliquis in congregationibus nostris viderit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: Ecce peccator in coetu sancto est. Si hoc licet, si hoc conceditur, quare et ego non peccem? Dum in praesenti saeculo sumus, id est in area et in sagena, et boni et mali in ea continentur. Quando autem venerit Christus fiet discretio, et implebitur illud quod ab Apostolo dicitur: Omnes nos oportet assistere ante tribunal Christi, ut reportet unusquisque propria corporis sui, quae gessit sive bona sive mala . Haec in prooemio de interpretationibus visionum aestuans animus est locutus, et ambigens quae sileat, quae proferat, quae leviter tacta dimittat, quae ex iis manifestius, quae obscurius exponenda sint, si tamen poterimus implere quod cupimus. Primum ergo vi
Abbreviated transcription (Latin):
mus exemplũ. Collectiones istȩ non solum inhelia
non tantũ romȩ. non in alexandria: s inuniuĩso
semel orbe si militudinem referunt sagene q̃ omẽ
genus piscium capit. Nonpossunt uniusa bona
eẽ. q̃ incidunt in eam. Ait quippe saluator. Cum
extraxerint eam ꝯ secus litus sederint: eligent bo¬
ua qͥ dem inuaseulis nalauͦ foris proicient. Oportec
gͦ ui sagena totuis eccłe eẽ ⁊ bona: eẽ ⁊mala. Si iam
uniũsa munda sut: qͥd derelinqͥmꝰ iudicio dei: es
uirta aliam parabolã⁊ frum̃tũ ⁊ paleȩ inarea con¬
tinentur: cum frum̃tu tantũ in xp̃i horreis congre¬
gandum ut. et discernant᷑ paleȩ ab eo cuiꝰ uentila¬
brum inmanu eiꝰ ẽ ⁊ tnundabit areamsuã. ⁊ cong̃¬
gabit frum̃tũ in horreum. paleas uͦ consumet igni
in extinguibili. Neq uͦ egonunc assero areã totũ
Quomodo enim una queq area eirrum scribit᷑ ⁊ est

Expanded text:
mus exemplum, collectiones istae non solum in Aelia, mus exemplum, collectiones istae non solum in Aelia, non tantum Romae, non in Alexandria, sed in omni semel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus littus sederint, eligent bona quidem in vasa sua, mala vero foras projicient. Oportet ergo in sagena totius Ecclesiae esse et bona et mala. Si jam universa munda sunt, quid derelinquimus judicio Dei? Et juxta aliam parabolam, et frumentum et paleae in area continentur, cum frumentum tantum in Christi horrea congregandum sit, et discernantur paleae ab eo, cujus ventilabrum in manu ejus, et mundabit aream suam, et congregabit frumentum in horreum, paleas vero consumet in igne inextinguibili . Neque enim assero aream totum Quomodo unaquaeque area circumscribitur, et est
Abbreviated transcription (Latin):
carbones ignis: octaua. Quis potest ista manutati
exponere: Quis ita ẽ capar sp̃u dei: ut hec sacram̃¬
ta dilucidet: O portebat accusatores creatoris : dei
ꝓpħarum. pͥmũ in telligere quȩ dicunt᷑ aꝓpħis: et
postea criminari. Qui emmuere accusat. ea debet
accusare q̃ nouit. Si uͦ heretici. nec ꝓpe quidẽ sunt.
intellectui diuino: quomodo rationabilit aceu¬
sant quod eos nescire conuincimus : Discant qͥs
in hac inisione sit sensus. Primũ apparet sp̃s aufe¬
iens: scdo mibes magna in spũ auferente: tercio
quinto in medio eiꝰ sic̃ uisio electri. haud dubiũ
quin inmedio ignis. sexto splendor in eodẽ electro
Confiteor libent᷑ a sapiente ⁊ fideli uiro dictam sen¬
tentiam: quam sepe suscipio: de dõ. ⁊uere dice.
ꝑicłm ẽ. Heq enm ea tantũ ꝑicłosa sunt q̃ falso
de eo dicunt᷑: s etiam quȩ uera sunt ⁊ ñ oportune
ꝓferunt᷑: dicenti ꝑicłm generant. Margarita ue¬
subicit pedib eorum. S iuxta nos aliquod pona¬

Expanded text:
ones ignis: ecce octo. Quis potest ista minutatim exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta dilucidet? Oportebat accusatores Creatoris, et Dei prophetarum primum intelligere quae dicuntur a prophetis, et postea criminari. Qui enim vere accusat, ea debet accusare, quae novit. Si vero haeretici ne prope quidem sunt intellectui divino, quomodo rationabiliter accusant, quos eos nescire convincimus? Discant, quis in hac visione sit sensus. Primum apparet spiritus auferens; secundo nubes magna in spiritu auferente; tertio quinto in medio ejus sicut visio electri, haud dubium quin in medio ignis; sexto splendor in eodem electro. Confiteor libenter a sapiente, et fideli viro dictam sententiam, quam saepe suscipio. De Deo et vera dicere periculum est. Neque enim ea tantum periculosa sunt quae falsa de eo dicuntur: sed etiam quae vera sunt, et non opportune proferuntur, dicenti periculum generant. Margarita vequod dicit pedibus eorum. Et ut juxta nos aliquod pona
Abbreviated transcription (Latin):
nicos dictum: ⁊ ego eram inmedio captiuitatis.
Et ego quasi si dicat iuxtahistoriam qͥdem ꝓpħ aᷤ
⁊ ego qui non detinebar in peccatis popłi: ego
xp̃e. ⁊ ego ueni in locum captiuitatis: ueni ad eos
fines ubi seruitia. ubi captiui actinebant᷑. Habes
istius modi saluatoris ñi uoces in ꝓpħis indignan¬
tis.: quia non faciamus nos homines dignã pensa¬
tione cuis: ⁊ marime nos qui eum credere putam᷑¬

Expanded text:
nic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. nic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eraristus, et ego veni in locum captivitatis, veni ad eos fines, ubi servi, ubi captivi detinebantur. Habes istiusmodi Salvatoris nostri voces in Prophetis, indignantis, quia non faciamus homines digna dispensatione ejus, et maxime nos, qui in eum putam
Abbreviated transcription (Latin):
nentib dati funt a pastore uno. Ego: hoc quod
dr̃. inquarta m̃se in quinta iñsis urta possibilitatẽ
sensus mei uiuestigans. p̃cor adõ ut id possim intelli¬
gere. q uod scripturarũ euis congruit uoluntatr. Ndi
aniiꝰ imnminet iam tudeis: et pͥmus m̃sis apud eos a
noni auni mimerat᷑ exordio: at̃ autem pascha nume¬
ro. nonus anniis. pͥncipium mensuũ iste uobꝰ etit
inm̃sib anni. Abhoe gͦ annonumera mͥ quartũ
mensẽ : untellige baptizatum iħim. in quarto m̃se
noni anni: eo entm m̃se qui apud tomanos ianuati
nuncupat᷑. baptisma dñi factum eẽ cognoscimus
qui ẽ m̃sis quartus ab anno nouo iuxta subpura¬
tionem hebreorum. Et quia de quatuor elem̃tis
muandi subsistens corpus assumpserat. recipiens
etiam sensus humanos: idõ forsitan⁊ in quarto
m̃se ⁊ in quinta die m̃sis ẽ intuitus uisionẽ. Et
ego eram inmedio captiuitatis. Uidet᷑ mͥ hyro¬

Expanded text:
gentibus dati sunt a pastore uno . Ego et hoc quod gentibus dati sunt a pastore uno . Ego et hoc quod dicitur, in quarto mense, quinta mensis, juxta possibilitatem sensus mei investigans, precor a Deo, ut idipsum possim intelligere, quod Scripturarum ejus congruit voluntati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi iro
Abbreviated transcription (Latin):
nientis eẽ credatur: s iuxta ꝓpħȩ eloquiũ dicen¬
tis ecce uirgo in utero accipiet. ⁊ pariet filiũ et
uocabis nom̃ eiꝰ emmanuel: Hoc qd̾ dr̃ emmanu¬
hel: ñ uanum nom̃ sonat. s rem significat. Aa¬
ueniente quippe ihudicimus nobiscum ds. Non
frustra gͦ intricensimo anno ꝓpħa iezechiel nam
p̃tat᷑ contemptus. Siuenias adhereticos ⁊ audias eos
sꝑnentes ⁊ ꝓ nichilo ducentes creatorem. ⁊ in suꝑ etiã
criminantes: uidebis uixta illos contemptissimi
intricesimo anno uitȩ iezechielis aꝑtos fuisse
celos. ⁊ iudisse eum easuisiones ꝗ̃ in libro alius
continent᷑. Quid michi prod est annoꝵ mimerꝰ
nisi hoc ut discam tricesimo anno ⁊ saluatori et
ꝓpħe cȩlos fuisse reseratos.⁊ spiritalib spuritalia
comparans. cognoscam untũsa q̃ scripta sunt eiꝰ¬
dem eẽ dei sermones: quippe u̾ba sapientiũ ut sti¬
muli ⁊ quasi claui in altum confixi: quia compo¬

Expanded text:
nienti esse credatur, sed juxta prophetae eloquium dicennienti esse credatur, sed juxta prophetae eloquium dicentis: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Hoc quod dicitur, Emmanuel, non unum nomen sonat, sed rem significat. Adveniente quippe Jesu, dicimus, nobiscum Dominus. Non frustra ergo in trigesimo anno prophetat Ezechiel. Namrpretatur, contemptus. Si venias ad haereticos, et audias eos spernentes, et pro nihilo ducentes Creatorem, et insuper etiam criminantes, videbis juxta illos contemptissimi in trigesimo anno vitae Ezechielis apertos fuisse coelos, et vidisse eum eas visiones, quae in libro ejus continentur. Quid mihi prodest annorum numerus, nisi hoc ut discam, trigesimo anno et Salvatori, et prophetae coelos fuisse reseratos, et spiritalibus spiritalia comparans, cognoscam universa, quae scripta sunt, ejusdem esse Dei sermones? Quippe verba sapientium ut stimuli, et quasi clavi in altum confixi quia compu
Abbreviated transcription (Latin):
chieli dieitur fili hominis. Quis aut̃ sic ẽ filius ho
minis ut dñs m̃s iħs xp̃s: Respondeant mͥ hereti¬
ei quinatiuitatem illius infantasmate ludunt:
quare xp̃s filius hominis appellet᷑. Ego affir¬
mo. filium eum hominis fuisse. Nam qͥ passioẽs
assumpsit humanas: necesse ẽ ut ante passiones
susceꝑit natiuitatem. Neꝙ enim potuit humanos
affectus uba consuetudines. crucem mortẽ reciꝑe
si ñ reciꝑ et humanitatis ex ordium. Et consequs
erat natiuitatem eiꝰ auferentes. auferre etiampas¬
sionem: ⁊ simplicit̃ dicere non ẽ crucifirꝰ iħs. N ẽ
ueto crucem confiteris. ⁊ non erubescis: uideis scan¬
dalum predicans crucifixum. ⁊ gentib stalticiã.
Et minus scandalũ in passione uł mortem: erubes¬
cis natiuitatem eiꝰ confiteri : Nimirũ plus scandali
ẽ iħm natum fuisse quam mortuũ: Aut si scanda¬
lũ xpĩana fides non ueret᷑: cur times dicere mino

Expanded text:
chieli dicitur: Fili homichieli dicitur: Fili homiminus meus Jesus Christus. Respondeant mihi haeretici, qui nativitatem illius ut phantasma eludunt, quare Christus filius hominis appellatur? Ego affirmo filium hominis eum fuisse. Nam qui passiones assumpsit humanas, necesse est ut ante passionem susceperit nativitatem. Neque enim potuit humanos affectus, verba, consuetudines, crucem, mortem recipere, si non reciperet humanitatis exordium. Et consequens erat, nativitatem ejus auferentes, auferrent etiam passionem, et simpliciter dicere: Non est crucifixus Jesus. Nunc vero crucem confiteris, et non erubescis. Judaeis scandalum praedicas crucifixum, et gentibus stultitiam , et minus scandalum passione vel morte, erubescis nativitatem ejus confiteri. Nimirum minus scandali est, Jesum natum fuisse, quam mortuum, aut si scandalum Christiana fides non veretur, cur times dicere minor
Abbreviated transcription (Latin):
causam tue ficri salutis: An magis te delectabat
dormientem. ⁊ inotio constitutũ ccña ꝓsꝑitate reqͥes¬
opus ficti iusticiam. sapientiam. castitatem: ñ uis
tuũ opiis ẽẽ fortitudinẽ aliasq uirtutes: Igit᷑
inuinculis. egredimini: ⁊ eis qui u̾sant᷑ intenebris.
uidete. Et nos qͥdem fuimus imuncłis peccatoꝵ
ynos aliquando uersabamur intenebris adũsus
rectores tenebrarũ mundi istius concertantes:
ligatis exite: ⁊ cõnstitutis intenebris. aspicite. Si¬
autem uis audire iezechiel filium hominis in cap¬
tiuitate predicantem: et iste tẏpus erat xp̃i do¬
mini mei. Quod ⁊ factum ẽ ait. intricesimo anno
inquarto m̃se. in quintam̃sis. ⁊ ego eram in medio
captiuitatis secus flumenchobar: ⁊ aꝑtisunt cęli
Secus flumen ergo chobat. iez echiel cumtriginta
incipiens erat quasi triginta annoꝵ secus flumen
iordanem: ⁊aꝑti sunt celi. Et ꝑ omnẽ ꝓpħiam iere¬

Expanded text:
causam tuae fieri salutis? An magis te delectabit causam tuae fieri salutis? An magis te delectabit dormientem, et in otio constitutum aeterna prosperitate requiestuum fieri justitiam, sapientiam, castitatem? Non vis tuum opus esse fortitudinem, aliasque virtutes? Igiturin vinculis: Egredimini, et iis, qui versantur in tenebris: Videte. Et nos fuimus in vinculis peccatorum, et nos aliquando versabamur in tenebris, adversum rectores tenebrarum mundi istius concertantes: ligatis: Exite: et constitutis in tenebris: Aspicite. SiEzechielem filium hominis in captivitate praedicantem, et iste typus erat Christi: Ideo factum est, ait, in trigesimo anno in quarto mense, in quinta mensis, et ego eram in medio captivitatis secus flumen Chobar, et aperti sunt coeli. Secus fluvium ergo Chobar Ezechiel cum triginta Jesus Christus incipiens erat quasi triginta annorum secus fluvium Jordanem, et aperti sunt coeli . Et per omnem prophetiam Eze
Abbreviated transcription (Latin):
uenta ẽ iniquitas inte ambulasti immacłatꝰ in õĩb
uiis tius. De quo etiam iob memnorat: qͥa in conspec¬
tii ommipotentis dĩ suꝑbierit. Cecidit qͥppe de cęlo
consonantiam ꝓpħiciq euangliciq sermonis. Pro¬
phetes dicit. cccidit de celo lucifer. qui mane orie¬
batur: contritus ẽ suꝑ tram. Iħs loquit᷑ uidebã
sathanan quasi fulgur de cȩlo cadentem. in quo
differt dicere fulgur et luciferum de celo ruentẽ.
Quod ad rem ꝑtinet: omĩs consonantia de candente ẽ.
Ds̃ quippe mortẽ non fecit: nec maliciam oꝑatꝰ ẽ. Libe¬
to arbitrio ⁊ hominũ ⁊ angłoꝵ ad uniũsa ꝑmisit.
Hic iam incelligendum ẽ quomodo ꝑ arbittii lib̾tatẽ.
alii ad bonorum conscenderint simimitatẽ: alii cor¬
tuerint inmalicie ꝓfundum. Tuuͦ ohomo quate
non uis atbitrio tuo derelictum: quare egre fers.
uiti labore contendere. & ꝑbonam oꝑam te ipsum

Expanded text:
venta est iniquitas in te, ambulasti immaculatus in omnibus 884 venta est iniquitas in te, ambulasti immaculatus in omnibus 884 viis tuis . De quo etiam Job memorat, quia in conspectu omnipotentis Dei superbierit: Cecidit quippe de coeloconsonantiam prophetici Evangelicique sermonis. Prophetes dicit: Cecidit de coelo lucifer, qui mane oriebatur, contritus est super terram . Jesus loquitur: Videbam Satanam, quasi fulgur de coelo cadentem . In quo differt dicere fulgur aut luciferum de coelo ruentem? Quod ad rem pertinet, omnis consonantia de cadente est. Deus quippe mortem non fecit, nec malitiam operatus est. Liberum arbitrium et homini, et Angelo ad universa permisit. Hic jam intelligendum est, quomodo per arbitrii libertatem, alii ad bonorum conscenderint summitatem, alii corruerint in malitiae profundum. Tu vero, homo, quare non vis arbitrio te tuo derelictum? Quare aegre fers niti, laborare, contendere, et per bona opera teipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam egeris ⁊ ꝑ com̃sionẽ uericordis miscdiã dĩ adõ
impetraueris: mittet᷑ tibi ezra qui te reducat ⁊ edi¬
ficari faciat iherłm. Ezras quippe int̾ptatur ad¬
uitor. Et mittet᷑ tibi ũbum uiuans. ut teũtaris in
fuit quippe adam in paradiso:. s serpens captiuita¬
tis cuis ciusa erstitit: ⁊ fec̃ ut cic̾et᷑ siue de iherłm suie
de paradiso. ⁊ ueniret in locum hc̃ lacrimarũ: serpens
hostis ẽ ⁊ contratius ueritati contrariꝰ aut̃ ñ apͥnci¬
pio creatus ẽ neq statim suꝑ pectꝰ ⁊ uentr̃ẽ suuĩ ã¬
bulauit. nec fut abinitio maledictꝰ: sicuti adã
⁊ eua non statim ut facti sunt peccauerunt. Ita
⁊ serpens fuit aliquando non serpens cũ in paradi¬
so deliciarum moraretur: unde postea corruens ob
peccata meruit audire. Tues signacłm similitudi¬
nis. corona decoris. in paradiso dĩ natꝰ es: donec in¬

Expanded text:
tiam egeris, et per conversionem veri cordis misericordiam Dei tiam egeris, et per conversionem veri cordis misericordiam Dei impetraveris, mittitur tibi Esdras, qui te reducat, et aedificare faciat Jerusalem. Esdras quippe interpretatur adjutor, et mittitur tibi verbum juvans, ut revertaris in s vivificamur . Fuit quippe Adam in paradiso, sed serpens captivitatis ejus causa exstitit, et fecit, ut ejiceretur sive de Jerusalem, sive de paradiso, et veniret in locum hunc lacrymarum. Serpens hostis est contrarius veritati. Contrarius autem non a principio creatus est, neque statim super pectus, et ventrem suum ambulavit, neque fuit ab initio maledictus. Sicuti Adam et Eva non statim ut facti sunt, non peccaverunt: ita et serpens fuit aliquando non serpens, cum in paradiso deliciarum moraretur. Unde postea corruens ob peccata meruit audire: Tu signaculum similitudinis, corona decoris in paradiso Dei natus es, donec in
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ enim sacram̃ta dĩ ꝓpt̾ pdi̾uilos auditores
multitudo dulcedinis tue: quam abscondisti ti¬
iñtibꝰ te. Legis ⁊ ppħarum ds̃ abscondit multitu¬
dinẽ bonitatis suę non diligentib s tim̃tibꝰ se. Par¬
uuli quippe sunt: nec possunt cũ emoliumñto suo
discẽ qđ ament̾ apat᷑. ne dissoluãt᷑ ne despiciant
bonitatem dĩ. Qua ꝓpt̾ cum audieris de popli cap¬
ciuitate. crede quidem uere accidisse eam uixta
historiȩ fidem: s insignum rei alteriꝰ p̃cessisse:
łt sub sequens significasse mysteriũ. Nam et
tu qui uocaris fidelis qui conspicis pacem: xp̃c
quippe pax nr̃a ẽ. in iherłm cõmoraris. Si aũt
peccaueris. derelinquet te uisitatio dĩ: & tra¬
deris captiuus nabuchodonosor. ⁊ traditꝰ duce¬
nis in baby lonem. Cumenĩ confusa fuerit anima
tua auiciis ⁊ ꝑturbatiombꝰ. ab duceris in babylonẽ:
qm̃baby lon confusio incerp̃tat᷑. Q si rur sũ peniten¬

Expanded text:
883 Semper enim sacramenta Dei propter parvulos auditores 883 Semper enim sacramenta Dei propter parvulos auditores multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Legis et Prophetarum Deus abscondit multitudinem bonitatis suae non diligentibus, sed timentibus se. Parvuli quippe sunt, nec possunt cum emolumento suo discere quod amentur a Patre, ne dissolvantur, ne despiciant bonitatem Dei. Quapropter cum audieris de populi captivitate, credere quidem vere accidisse eam juxta historiae fidem, sed in signum rei alterius praecessisse, et subsequens significasse mysterium. Nam et tu, qui vocaris fidelis, qui conspicis pacem, Christus quippe pax nostra est, in Jerusalem commoraris. Si autem peccaveris derelinquet te visitatio Dei, et traderis captivus Nabuchodonosor, et traditus duceris in Babylonem. Cum enim confusa fuerit anima tua a vitiis, et perturbationibus, abduceris in Babylonem, quoniam Babylon confusio interpretatur. Etsi rursum poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ bonus enuim est. ⁊ nouit quia si ste fucrit
accensiis. malicia consummabit᷑. Scriptũ ẽ et
in ꝓpħis. Seĩficauit eum inigni ardente: ⁊ uo¬
tabit camquã fęnũ siluam. Et rursum. E mittit
dominꝰ sabaoth in tuũ honorẽ contumeliã: ⁊ in tuã
głam ignis ardens accendet᷑: id est ut glorificeris.
eittitur ignis in oꝑa peccatoꝵ tuoꝵ. uis adhuc
aꝓpħis discere quia torm̃ta boni dĩ sunt ad utilita¬
tem eorum qui ea sustinent constituta: Ausculta
eundẽ ꝓpħiam dicentem. Habes carbones ignis
sed ebis suꝑ eos. hi ert̃ tibi aduitorio. Hec opor¬
tebat abscondere ⁊ in mediũ non ꝓferte: s here¬
tici nos impellunt ut celanda efferamꝰ inpubli¬
cum: quia tecta sunt utilit̾ apud eos qͥ ad huc
pariuili iuxta animę sunt etatem: qͥ metu indi¬
gent magistrorum: qui minis ⁊ t̃rorib corripien¬
di st̃. ut possint consequi sanitatẽ. ut ꝑ amara
remedia auulnerib peccatorũ aliquando desistan.

Expanded text:
est, et novit quia si ignis iste fuerit accensus, malitia consumetur. Scriptum est in Prophetis: sanctificavit eum in igne ardenti, et voravit tanquam fenum silvam . Et rursum: Emittit Dominus Sabaoth in tuum honorem contumeliam, et in tuam gloriam ignis ardens accenditur, id est, ut tu glorificeris emittitur ignis in opera peccatorum tuorum. Vis adhuc a Propheta discere, quia tormenta boni Dei sint ad utilitatem eorum, qui ea sustinent, constituta? Ausculta eumdem prophetam dicentem: Habes carbones ignis, sedebis super eos: ii erunt tibi adjutorio . Haec oportebat abscondere, et in medium non proferre, sed haeretici nos impellunt, ut celanda efferamus in publicum, quia tecta sunt utiliter apud eos, qui adhuc parvuli juxta animae aetatem sunt, qui metu indigent magistrorum, minis et terroribus corripiendi sunt, et possint consequi bonitatem, ut per amara remedia a vulneribus peccatorum aliquando desistant.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ ratiocinant᷑. Int̾ra chaldeorum. Quasi si dicat.
eoꝵ. qͥ asserunt factum eors qui causas umuisitatis
pu̾sitas. figuralit᷑ inchaldeorum tr̃a significatua.
Int̾ra chaldeorum: secus flum̃ chobar. Et facta ẽ illic
suꝑ me manꝰ dni. Et sermo domini factus ẽ ad ipha
Aliqua p̾stringam: ⁊licet ꝑ angustia temporis eaquȩ
dixi possint sufficere ⁊ tam̃ ctiam de toto corpore ui¬
sionis sumia queq libabo. Et uidi ⁊ ecce sp̃s surgens
uemebat abaquilone. Diligent considera rerũ nu¬
merũ quȩ dicunt᷑. Sp̃s surgens siue auferensuenie¬
bat ab aquilone. Ecce unares. Et nibis inagna erat
meo: ecce duȩ. Et splendor incirtuitu eiꝰ ecce tres
elect̾ri in medio ignis: qͥnq. Et lum̃ in eo: secta. fost
hec. similitudo quatuor animaliũ ⁊ usioeoꝵ.⁊ nat¬

Expanded text:
minum ratiocinantur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, minum ratiocinantur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt fatum, eorum qui causas universitatis ista mentis perversitas figuraliter in Chaldaeorum terra significatur. In terra Chaldaeorum secus flumen Chobar. Et facta est illic super me manus Domini. Et sermo Domini factus est ad propAliqua perstringam, et licet pro angustia temporis ea, quae dixi, possint sufficere, tamen etiam de toto corpore visionis summa quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone. Diligenter considera rerum numerum quae dicuntur: Spiritus surgens, sive auferens veniebat ab Aquilone, ecce una res. Et nubes magna erat in eo: ecce duae. Et splendor in circuitu ejus: ecce tresmen electri in medio ignis, et lumen in eo, et in medio sicut similitudo quatuor animalium . 241 112.
Abbreviated transcription (Latin):
celestisnature ad optionem: s innro peccato ⁊ in
nr̃o scelere consistit quod dr̃. uos aũt ut homines
moriemuni⁊ quasi unus depͥncipib cadetis. Mul¬
ti pͥncipes erant. & unus exeis corruit᷑. de quo ⁊ in
genesi scribitur. ecce adam factus ẽ non quasi
nos. s quasi unus ex nob̃. Ergo quando peccauit
adam: tunc factus ẽ quasi uniis cadens. Et fac¬
tus est sermo domimi ad iezechiel filium buzi.
Etiam side saluatore hoc dicta uolueris in tel¬
ligere menineas. Habet et sic allegoria intellectũ
suuĩ. Uenit sermo domini ad cum qͥ de iuigine nascebat᷑
id est hominẽ. sermo semꝑ in patre manensuit fie¬
rent aquȩ unũ ⁊ consociaret᷑ homo. quẽ obsacra¬
mĩtũ ⁊ salutem uniũsȩ humanitatis induerat. dui
nitati eiꝰ naturȩ unigeniti dĩ. factꝰ ẽ fermo dñi ad
iezechiel filiũ buzi sacerdotẽ intra chaldeoꝵ. Chal¬
dei de cȩlestibꝰ disputant. chaldei natiuitates ho¬

Expanded text:
coelestis naturae adoptionem, sed in nostro peccato, et in coelestis naturae adoptionem, sed in nostro peccato, et in nostro scelere consistit quod dicitur: Vos autem ut homines moriemini, et quasi unus de principibus cadetis. Multi principes erant et unus ex eis corruit, de quo et in Genesi scribitur: Ecce Adam factus est, non, quasi nos, sed quasi unus ex nobis . Ergo quando peccavit Adam, tunc factus est quasi unus. Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi. Etiamsi de Salvatore haec dicta volueris intelligere, ne timeas, habet et sic allegoria intellectum suum: venit sermo Domini ad eum, qui de Virgine nascebatur, id est, hominem, sermo semper in Patre manens, ut fierent utraque unum, et consociaretur homo, quem ob sacramentum et salutem universae humanitatis indui. Factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi sacerdotem in terra Chaldaeorum. Chaldaei de coelestibus disputant: Chaldaei nativitates ho