comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gena ñ transibit ꝑ eam ampliꝰ. Cum
solis &e lune cunctarũq stellarũ spl-¬
endor tenebris fuerit commnucatus.
dñs de syon instar leonis rugiet
siue clamabit. Et tam excelsa uox
eiꝰ erit atq terribilis. ut celoꝵ car¬
dines & t̾rarũ fundam̃ta quatian¬
tur. Cumq tam seuerus fuerit in¬
eos qui puniendi sunt. erit clemeis
erga popłm suum: &e dabit eis forai¬
tudinẽ qui appellant᷑ filii isrł. mens
possumꝰ: Qui ñ ambulauer̃ ꝑ prauã
semitas. s gradientes inuia xp̃i om̃i
recta fecer. Tunc scient &e hi qui pi¬
nientur. & illi qui assument᷑ in qi
in rp̃o monte scõ suo: siue in eo quis
dignum dĩ haita culo p̃parauit Te

Expanded text:
gena non transibit per eam amplius. Cum solis et lunae cunctarumque stellarum splendor tenebris fuerit commutatus, Dominus de Sion instar leonis rugiet, sive clamabit, et tam excelsa vox ejus erit atque terribilis, ut coelorum cardines et terrarum fundamenta quatiantur. Cumque tam severus in eos fuerit qui puniendi sunt, erit clemens erga populum suum, et dabit eis fortitudinem qui appellantur filii Israel, mens possumus: qui non ambulaverunt per pravas semitas, sed gradientes in via Christi, omnia recta fecerunt. Tunc scient et hi qui punientur, et illi qui assumentur in glin Christo monte sancto suo, sive in eo qui se dignum Dei habitaculo praeparavit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmittit: nos uixta ceptam tropo¬
logiam. & gentes demonũ. &e eos qͥ
cotidie contra eccłi̾am dimicant. &¬
inultimo qui sub antixp̃o ad uersũ
scõs dñi pugnaturi sunt accipert
possumus qui id circo congregant᷑
ut ꝑeant. Consurgant & ascendant

Expanded text:
repromittit. Nos juxta coeptam troporepromittit. Nos juxta coeptam tropologiam, et gentes daemonum, et eos qui quotidie contra Ecclesiam dimicant, et in ultimo, qui sub Antichristo adversum sanctos Domini pugnaturi sunt, accipere possumus, qui idcirco congregantur, ut pereant. Consurgant, et ascendant
Abbreviated transcription (Latin):
paralipomenon scͥptum ẽ. Q trañ
iordanẽ de ruben &e gad. & dimi¬
dia tribu manasse: in om̃ib uasis
bellicis centũ uiginti milia. Om̃s
isti uiri bellatores parati ad pugnã
m̃te pacifica nos ẽẽ uolunt imica¬
tores ueri dauid. De qͦ legimꝰ. Me¬
mento dñe dauid: & omĩs man¬
suetudinis eiꝰ. Et ipse loquit᷑ in euan¬
gelio. Biscite ame quia micis sum &¬
humilis siue mansuetꝰ. Uiros quoq
eos intelligi uolunt. qui destruento
initia paruuloꝵ. ad ꝑfectȩ ȩtacis robi
accesserind: & om̃e studium quo prur
animarũ suarum exercebat agros.
necessitatẽ p̃lii contuler̃. Nobis aũt
hebreoꝵ opinionem sequentib uide¬
tur ẽẽ contrariũ. Ideo enĩ gentes ad¬
uersariȩ israeli parantur ad pugna.
&e aratra sua ligonesq uł falces in
gladios lanceasq commutant: e in¬
firmus robustũ se ẽẽ dicit. erũpur¬
telligant se deo aduersante suꝑatos.
hec iuxta litteram sibi isrł miserabils

Expanded text:
Paralipomenis scriptum est : Et trans Paralipomenis scriptum est : Et trans Jordanem de Ruben et Gad et dimidia tribu Manasse, in omnibus vasis bellicis centum viginti millia: omnes isti viri bellatores parati ad pugnam mente pacifica: hos esse volunt imitatores veri David, de quo legimus: Memento, Domine, David, uitur in Evangelio: Discite a me, quia humilis sum, et mitis , sive mansuetus. Viros quoque eos intelligi volunt, qui destruentes initia parvulorum, ad perfectae aetatis robur accesserint, et omne studium quo prius animarum suarum exercebant agros, ad necessitatem praelii contulerint. Nobis autem Hebraeorum opinionem sequentibus videtur esse contrarium. Ideo enim gentes adversariae Israeli parantur ad pugnam, et aratra sua ligonesque, vel falces in gladios lanceasque commutant , et infirmus robustum se esse dicit, erumpunAl. ut intelligant, se Deo adversante, superatas. Haec juxta litteram sibi Israel miserabilis
Abbreviated transcription (Latin):
cate bellum: suscitate robustos. acce¬
dantAscendant om̃s uiri bellatores:
Iconcidite aratra ur̃a ingladios. &r
ligones in lanceas. Infirmus dicat
Iquia fortis ego sum. Prumpite et ue¬
Inite om̃s gentes de circuitu & con¬
gregamini: ibi occumbere faciet
hec ingentibus. scĩficate bellum.
suscitate pugnatores: ad ducite et
ascendice om̃s uiri bellatores. Con¬
cidite aratra ur̃a ingladios: & fal¬
ces ur̃as in lanceas. Fortis dicac: quia
p̃ualeo ego. Congregamini & intro¬
ite om̃s gentes ꝑcircuitum. & con¬
gregamini illuc. mansuecꝰ sit pug¬
nator. Lochuste duplicit̃ intelli¬
gitur. Quidam enim arbitrantur
hec scĩs gentib p̃dicare̾ ut p̃parent᷑
ad bellum. & ꝓpopłõ dĩ dimicent.
ut omĩa instrumenta agriculture
in gladios lanceasq conuertant. ut
infirmus dicat se ẽẽ robustum. &
ueniant om̃s de circuitu. & incer¬
tam̃ dñi congregent᷑. Marime qr
iuxta lxx. sequitur. Mansuetꝰ & mi¬
tis sit pugnator. Iuxta illud qđ in

Expanded text:
ustos: Accedant, ascendant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et ligones vestros in lanceas. Infirmus dicat: Quia fortis ego sum. Erumpite, et venite omnes gentes de circuitu, et congregamini: ibi occumbere faciet hoc in gentibus: sanctificate bellum, suscitate pugnatores, adducite et ascendite omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et falces vestras in lanceas. Fortis dicat, quia praevaleo ego. Congregamini et introite, omnes gentes per circuitum: et congregamini illuc, mansuetus sit pugnator. Locus iste dupliciter intelligitur: quidam enim arbitrantur haec sanctis gentibus praedicari, ut praeparentur ad bellum, et pro populo Dei dimicent, ut omnia instrumenta agriculturae in gladios lanceasque convertant, ut infirmus dicat se esse robustum, et veniant omnes de circuitu, et in certamen Domini congregentur, maxime quia juxta LXX sequitur: Mansuetus et mitis sit pugnator, juxta illud quod in
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonẽ int̾posuic. ut ñ uerã locu¬
stam quȩ ab¬
consueuit. s
tiere t̾ra. exulta &e lecare: qm̃ ma
gnificauit dñs ut facerẽ.
alite timere anmalia regionis: quia
erminauer̃ speciosa deserti. Quia
qnum actulit fructum suum. ficus
sumea deder̾ uircutẽ suã: & filiĩ
atinũ. & serotinũ in principio: & in¬

Expanded text:
Aquilonem interposuit, ut non veram locuAquilonem interposuit, ut non veram locustam, quaconterra, exsulta, et laetare: quoniam magnificavit Dominus, ut faceret. Nolite timere, animalia regionis: quia germinaverunt speciosa deserti, quia lignum attulit fructum suum, ficus et vinea dederunt virtutem suam. Et, filii utinum et serotinum, sicut in principio.
Abbreviated transcription (Latin):
res tenebrarũ harum: contra sp̃io¬
lia nequiciȩ in cȩlestib łum quoꝙ
qui ab aquilone ẽ. de quo iheremus
loquit᷑. ab aquilone exardescent
mala suꝑ om̃s habitatores trȩ: ded
ce salomon scribit. aquilo uencꝰ du¬
rissimꝰ ꝓcul inquit auobis faciamꝰ
expel iam eũ int̾rã inuiã &ede¬
sertã. quȩ ñ habet nociciã dr̃m
qua ñ habi tat sp̃c scs̃. Fãciesq es
erit in mari pͥmo. & in mari nouis¬
simo: in his qui aꝑuerint ei ianuam
peccatoꝵ. & apud quosusq ad ex¬
tor illiꝰ & putredo ascendet iã in
eos qui sibi magna ꝓmictunt. &
cadunt ꝑsuꝑbiã. quia nũꝗͣ cuta
ẽ humana fragilitas. & quanto uir¬
tutib crescimꝰ. canto magis tuere
debemus: ne de sublimib corruamꝰ Iu¬
rta luterã greges locustarũ magis
auster quã aquilo consueuit ad duce¬
re. Id est ñ ex frigore ueniunt. s exca¬
lore. Uerum qr de assẏriis loquebat᷑
locustarũ ponens similitudinẽ. ideo

Expanded text:
contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Eum quoque qui ab Aquilone est de quo Jeremias loquitur: Ab Aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae : de quo et Salomon scribit: Aquilo ventus durissimus  procul, inquit, a vobis faciam, et expellam eum in terram inviam et desertam, quae non habet notitiam Dei, in qua non habitat Spiritus sanctus. Faciesque ejus erit in mari primo et in mari novissimo, in his qui aperuerint ei januam peccatorum, et apud quos usque ad extor illius et putredo ascendit etiam in eos qui sibi magna promittunt, et cadunt per superbiam: quia numquam tuta est humana fragilitas, et quanto virtutibus crescimus, tanto magis timere debemus ne de sublimibus corruamus. Juxta litteram, greges locustarum magis Auster quam Aquilo consuevit adducere, id est, non ex frigore veniunt, sed ex calore: verum quoniam de Assyriis loquebatur, locustarum ponens similitudinem, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Sab aquilone ẽ ꝓcul faciam a uobis.
ccexpellam eum in t̾rã inuiã. & de¬
sertam. faciem eiꝰ contra mare orien¬
tale. & extremũ ad mare nouissimũ:
& ascendet fetor ens. & ascendet pu¬
tredo illius quia suꝑbe egit. Lxx.¬

Expanded text:
ab aquilone est procul faciam a vobis, et expellam eum in terram inviam et desertam, faciem ejus contra mare orientale, et extremum ejus ad mare novissimum, et ascendet fetor ejus, et ascendet putredo ejus, quia su
Abbreviated transcription (Latin):
Et in alio loco. Recordat᷑ sum dierum
antiquoꝵ: &e annos et̾nos in mͣte ha-¬
bui. Ego cũ desꝑarẽ salutẽ. & carnis
fragilitas in medio uentre cęti nich
me de uita spare ꝓmitteret: quicqͥd
ĩpossibile uidebat᷑ dnĩ recordatioẽ
sꝑatũ ẽ. Uidebam me clausu utero
ceti : & tota spes mea dñs erat. Ex
quo deficit anima nr̃a. & a corporis
conpage diuellit᷑. ñ nos debere alio
cogitationẽ uertere: nͥ ad eum qui &
incorpore & excra corpus nr̃ ẽ dño:¬

Expanded text:
Et in alio loco: Recordatus sum dierum Et in alio loco: Recordatus sum dierum antiquorum, et annos aeternos in mente habui . Ego cum desperarem salutem, et carnis fragilitas in medio ventre ceti nihil me de vita sperare permitteret, quidquid impossibile videbatur, Domini recordatione superatum est. Videbam me clausum in utero ceti, et tota spes mea Dominus erat. Ex quo deficit anima nostra, et a corporis compage divellitur, non nos debere alio cogitationem vertere, nisi ad eum, qui et in corpore et extra corpus noster
Abbreviated transcription (Latin):
tet eni corruptiuũ hoc induere incor¬
ruptionẽ: &e mortale hoc induere im¬
morcalitatẽ. Quando dr hoc qͦdãmͦ
duob digitulis comp̃hensũ corpus
ostendit᷑ hoc in quo nascim᷑. hoc in
quo morimur. hoc in quod timent
reciꝑe qui puniendi sunt. hoc qđ
uirginitas expectat ad p̃miũ: adul¬
teriũ formidat  ad penã.
teriũ formidat
ad penã.
qđ qui in uentre cęti iuxta naturã
corpoꝵ corrumpi debuerat. & cẏbas
bestię ꝓficere. ac ꝑ uenas arcusq
diffundi: sospes & integer manse¬
rit. Porro qđ ait dñe ds̃ m̃s blan¬
dientis affectus ẽ: qđ comiunẽ õĩũ
dm̃. beneficii magnitudine suũ
& quasi ꝓprium senserat dm̃. Cũ
angustiaretur in me anma mea:
dñi recordat᷑ sum . Lxx. Cũ deficeret
ex me aĩa mea: dnĩ recordatꝰ sũ. Cũ
inquit nullũ aliud sꝑarẽ auxiliũ
recordatio dñi mͥ saluti fuit: Iuxta
illud. Recordatus sũ dñi ce letatꝰ sũ.

Expanded text:
tet enim corruptivum hoc induere incortet enim corruptivum hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatduobus digitulis comprehensum corpus ostendere. Hoc in quo nascimur; hoc, in quo morrecipere, qui puniendi sunt, hoc quod virginitas exspectat ad praemium; adulterium formidat ad poenam.t ad poenam. Quod qui in ventre ceti juxta naturam corporum corrumpi debuerat, et in cibos bestiae proficere, ac per venas artusque diffundi, sospes et integer manserit. Porro quod ait: Domine Deus meus, blandientis affectus est, quod communem Deum omnium, beneficii magnitudine suum et quasi proprium senserit Deum. Cum angustiarDomini recordatus sum. LXX: Cum deficeret ex me anima mea, Domini recordatus sum. Cum, inquit, nullum aliud sperarem auxilium, recordatio Domini mihi saluti fuit, juxta illud: Recordatus sum Domini, et laetatus sum .
Abbreviated transcription (Latin):
caro ñ uidit corruptionẽ. Alii uͦ
int̃precant᷑ qđ ad cõparationẽ cele¬
stis beatitudinis & uerbi dei. hu-¬
manũ corpiis corruptio sit qđ semi¬
nat᷑ in corruptione: Et in centesi¬
mo scdo psalmo ex ꝑsona iusti sig¬
nificet᷑. Qui sanat om̃s in infirmita¬
tes tuas: qui redimet ex interitu
uitã tuã. Unde ce apłs dic̃. Miser¬
ego homo quis me lib̾abit de corpo¬
re mortis huiꝰ : &e appellet᷑ corpus
mortis. sel corpꝰ humilitatis. Hoc il¬
li ad occasionẽ suȩ ducant hereseos:
eccłas teneant ut uentrẽ pinguis¬
simũ nutriant: & carnalit̾ uiuen¬
tes contra carnẽ disputent. Nos
aũt scimꝰ de corrupta uirgine cor¬
pus adsumpcum: ñ corruptionẽ xp̃i
fuisse sed templũ. Qđ si in apłi ad
corinthios sententiam trahim᷑ in qua
corpꝰ dr̃ sp̃itale. ne contentiosi iude¬
am̃: dicimꝰ id ipsum quidẽ corpꝰ &
eandẽ carnẽ resurgere quȩ sepulta
ẽ. quȩ in humo condica ẽ: sed mutare
eam głam. ñ mutare naturã. Opor-¬

Expanded text:
caro non viderit corruptionem. Alii vero interpretantur quod ad comparationem coelestis beatitudinis et Verbi Dei, humanum corpus corruptio sit, quod seminatur in corruptione; et in centesimo secundo psalmo ex persona Justi significetur: Qui sanat omnes infirmitates tuas: qui redemit de interitu vitam tuam. Unde et Aposego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? , et appelletur corpus mortis vel corpus humilitatis. Hoc illi ad occasionem suae ducant haereseos, Ecclesias teneant, ut ventrem pinguissimum nutriant, et carnaliter viventes, contra carnem disputent: nos autem scimus de incorrupta virgine corpus asumptum non corruptionem Christi fuisse, sed templum. Quod si in Apostoli ad Corinthios sententiam trahimur, in qua corpus dicitur spiritale, ne contentiosi videamur, dicemus ipsum quidem corpus et eamdem carnem resurgere, quae sepulta est, quae in humo condita est, sed mutare eam gloriam, non mutare naturam. Opor
Abbreviated transcription (Latin):
in carne una. Sacramentũ hoc ma-¬
gnũ ẽ. Ego aũt dico in xp̃o &e in
ȩccłia. Numquid totũ principium
geneseos & fabricã mundi. & homi¬
nũ conditionẽ ad xp̃m & ad eccł̃iã
referre possumꝰꝰ quia hoc testimo¬
mo sic ab usus ẽ apłs: Hoc fac enĩ
qđ scriptũ ẽ. ideo relinquet homo
patrẽ suũ. Referamꝰ ad xp̃m: ut
dicamꝰ eum patrẽ in celis reliquis¬
Hoc qđ sequit᷑ matrẽ suam. quidquã
possumꝰ int̃pretari: nͥ forte dicamꝰ
reli  quisse
scõꝵ & cetera multo his difficilio

Expanded text:
in carne una: Sacramentum hoc main carne una: Sacramentum hoc magnum est: Ego autem dico in Christo, et in Ecclesia . Numquid totum principium Geneseos, et fabricam mundi, et hominum conditionem ad Christum, et ad Ecclesiam referre possumus, quia hoc testimonio sic abusus est Apostolus? Fac enim hoc quod scriptum est: Ideo relinquet homo patrem suum, referamus ad Christum, ut dicamHoc quod sequitur, Matrem suam, quomodo possumus interpretari? Nisi forte dicamus, reliquisse sanctorum: et caetera multo his difficilio
Abbreviated transcription (Latin):
continet᷑ in haebraico. hĩrẽt enĩ de¬
scendit dr̃iut fugitiuus solliqte
latebras quereret: uł ascendit ut
scriptũ ẽ in editione uulgata. ut
quocũq nauis ꝑgeret ꝑueniret :
euasisse se putans si uideã relin-¬
queret. Sed & dñs nr̃ in extre-¬
mo udeȩ littore qđ quia in ui-¬
dea erat appellabat᷑ pulcherri-¬
mũ: ñ uult tollere panẽ filioꝵ
& dare eum canibus. Sed quia
uenerat ad oues ꝑditas domus
isrł. dat uectorib p̃cium: ut qui
nes ac tempestates. id÷ passionẽ
suã crucisq conuitia. submnersos
inferno saluet: eos quos quasi
in naui dormiens negligebat. Pru¬
dens rogandus ẽ lector: ñ eundẽ
ordinẽ tropologie quẽ hẏstorie
querere. Nam & apłs agar &e sarã
ad duo testam̃ta refert: & tñ ñ
om̃ia quȩ hystoria illa narrant᷑
tropologicȩ inc̃pretari possumus.
Et ad ephesios de adam & eua dis¬
putans ait. Proppt̃ hoc relinquet
homo patrẽ & matrẽ suam ce ad¬
herebit uxori suȩ : & erunt duo

Expanded text:
continetur in Hebraico: IERED   enim descendit dicitur: ut fugitivus sollicite latebras quaereret. Vel ascendit, ut scriptum est in editione Vulgata: ut quocumque navis pergeret, perveniret: evasisse se putans, si Judaeam relinqueret. Sed et Dominus noster in extremo Judaeae littore quod, quia in Judaea erat, appellabatur pulcherrimum non vult tollere panem filiorum, et dare eum canibus ; sed quia venerat ad oves perditas domus Israel, dat vectoribus pretium, ut qui nes ac tempestates, id est, passionem suam, crucisque convicia submersus in inferno, salvet eos, quos quasi in navi dormiens negligebat . Prudens rogandus est lector, ne eumdem velit ordinem tropologiae, quem et historiae quaerere. Nam et Apostolus, Agar et Saram ad duo omnia quae in historia illa narrantur, tropologice interpretari possumus. Et ad Ephesios, de Adam et Eva disputans, ait: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnẽ exodi librũ referamus
ad xp̃m : Quid enĩ possumꝰ dicere
qđ hec petra amoyse ꝑcussa sit
ñ semel sed bis. qd̃ aquȩ fluxert̃
ce torrentes repleti sunt: Nom u¬
niuersã loci illiꝰ hẏstoriam ꝑhanc
gorie: & ñ potius unus quisq locꝰ
ones habent. & nec p̃cedentia nec

Expanded text:
em Exodi librum referamus ad Christum. 396 Quid enim possumus dicere? quod haec petra a Moyse percussa sit, non semel sed bis , quod aquae fluxerint, et torrentes repleti sint. Num universam loci hujus historiam per gones habent, et nec praecedentia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
stodes mandatoꝵ dei se eẽ menti¬
ñ hñt noticiam dĩ. In quarũ do-¬
ctrina ignis exurens ẽ. & tribula-¬
qo & angustiarut considerent fal¬
medio ciuitatis: dum unusquisq
fingit qđ uoluerint. & adorent
figmentũ suum: ut marcion bo¬
num dm̃ & ociosũ: ut ualentinus

Expanded text:
stodes mandatorum Dei esse se mentistodes mandatorum Dei esse se mentinon habent notitiam Dei, in quarum doctrina ignis exurens est, et tribulatio et angustia: ut considerent falmedio civitatis, dum unusquisque fingit quod voluerit, et adorat figmentum suum - ut Marcion bonum Deum et otiosum: ut Valentinus
Abbreviated transcription (Latin):
ce assirii assur. Pedib quoq quȩ
quȩ uocant᷑ sad otħ: oe nichil
in uerbo similitudinis hñe. Dici¬
te inquit ut congregent᷑ om̃s
gences quȩ in uicino sunt & uide¬
ant scelera isrł: ne iniquũ puteñ
di iudicium : Quomͦ si diceret priꝰ
uidete quid faciant. & tẽ meam
sententiam comꝓbate. Pulcbreq in¬
tulit suꝑ montes samarie uł ciui¬
tates. quȩ nunc sebaste tẽ samaria
in montuosis sita ẽ: & uidete insa-¬
mas multas in medio eiꝰ: ut ꝓ dõ
ad orent uitulos. & unmolent fi-¬
lios suos. Nec hoc scelere conten¬
ti. calumpnient᷑ pauꝑes in pene¬
tralib suis: & omĩno rectũ facere
nesciant. thesaurizantes sibi ñ
aurũ ⁊ pecunias quȩ inc̃dũ la¬
bore querunt᷑. s iniquitates ⁊ ra¬
pinas. in edib suis At quia deser
to cultu dĩ ad orauerunt idola
tradat eos ds̃ in reꝓbum sensum.
ut faciant quȩ ñ oportet. Et qr
semel iuxta leges tropologiȩ sa¬
maria refert᷑ ad hereticos. qui cu-¬

Expanded text:
ii, ASSUR. Pro aedibus quoque quae quae vocantur SADOTH: et nihil 257 in verbo similitudinis habent. Dicite, inquit, ut congregentur omnes gentes quae in vicino sunt, et videant scelera Israel, ne iniquum putent Dei esse judicium. Quomodo si diceret: Prius videte quae faciant, et tunc meam sententiam comprobate. Pulchreque intulit: Super montes Samariae, vel civitatis, quae nunc Sebaste, tunc Samaria in montuosis sita est: et videte insanias multas in medio ejus, ut pro Deo adorent vitulos, et immolent filios suos: nec hoc scelere contenti, calumnientur pauperes in penetralibus suis, et omnino rectum facere nesciant, thesaurizantes sibi non aurum et pecunias, quae interdum labore quaeruntur, sed iniquitates et rapinas in aedibus suis: ut quia, deserto Dei cultu, adoraverunt idola, tradat eos Deus in reprobum sensum , ut faciant quae non oportet. Et quia semel juxta leges tropologiae, Samaria refertur ad haereticos, qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
tur cornua altaris. & cadent suꝑ
cerrã. Confundã & ꝑcutiam domũ¬
ribunt domus eburnee: & adicien
hebraicũ. qđ quidã ñ intelligen¬
ces ꝓ ar̃es legerunt yeseyc. id est
sacerdotes. Precipit aũt sermo ꝓ¬
pheticꝰ ut primũ audiant. deinde
contestent᷑ in domo iacob. idest in
decẽ tribub: quȩ dñs dixerit. Cum
ceꝑo inquit uifitare preuaricato¬
ites. uł impietates domus isrł. & ei
reddere quȩ merent᷑. & captiuita¬
tis tempus aduenerit: tunc destru¬
entꝰ altaria bethel. ubi erant aurei
uituli. & amputabunt᷑ cornua alta¬
ris. qđ iheroboã quoq manũ exten-¬
dente disrupcũ ẽ: & ruent in t̾ram.
assyrio uastante confractꝰa. Et ꝑcu¬
tiam inquit domum hiemalẽ cũ
domo estiua. Qđ simplicit̃ iuxta
luterã acciꝑe possumꝰ. tantarũ eos
fuisse opum. ut duplices haberent
domos hiemales &e estiuas: quarum
aliȩ uerse ẽẽnt ad aquilonẽ. alie
ad austrum: ut ꝓ uarietate tẽporũ

Expanded text:
tur cornua altaris, et cadent super tur cornua altaris, et cadent super terram. 261 Confundam ribunt domus eburneae, et dHebraicum, quod quidam non intelligentes pro ARES legerunt ἱερεῖς, id est, sacerdotes. Praecipit autem sermo propheticus ut primum audiant, deinde contestentur in domo Jacob, id est, in decem tribubus quae Dominus dixerit. Cum coepero, inquit, visitare praevaricationes, vel impietates domus Israel, et ei reddere quae meretur, et captivitatis tempus advenerit: tunc destruentur altaria Bethel, ubi erant aurei vituli, et amputabuntur cornua altaris, quod, Jeroboam quoque manum extendente, diruptum est ; et ruent in terram, Assyrio vastante, confracta. Et percutiam, inquit, domum hyemalem cum domo aestiva, quod simpliciter juxta litteram accipere possumus: tantarum eos fuisse opum, ut duplices haberent domos, hyemales et aestivas, quarum aliae versae essent ad Aquilonem, aliae ad Austrum, ut pro varietate temporum,
Abbreviated transcription (Latin):
sermones ur̃os in aurib cordis uñ.
Hoc iter tã heretici quã magistri eoꝵ
demones impedire festinant. & in¬
terere recib. ut in uia qui xp̃c est
corruamꝰ. S si uenerit iur eccłias¬
sticus &e homo dĩ. & sanson qui in¬
t̃pretat᷑ sol. leonẽ interficit: descen¬
densq in inferni laccum. qui aqͣs
refri gerat tempore niuis. tẽpesta¬
tis &e hiemis suffocauit leonẽ: ut
securo pede & tutib aurib dñm
sequi. & uerba eiꝰ audire ualeamꝰ.
Audite. & contestamini in domo ia¬
cob dicit dñs ds̃ exercituũ. Quia
in die cũ uisitare ceꝑo p̃uaricatio¬
nes isrł suꝑ eum. uisitabo ce super
altaria bechel: ce amputabunt cor¬
nua altaris & cadent in t̾ram. Et
estiua: & ꝑibunt domus eburneȩ.
&e dissipabunt᷑ edes multe dicit
dñs .Lxx. Sacerdotes audite conte¬
stamini domũ iacob dicit dñs om̃i¬
pocens. Quia in die qua ulciscar
iniquitates isrł suꝑ eum. ulciscar
& suꝑ altaria bethel: & suffodien¬

Expanded text:
sermones vestros in auribus cordis vestri. Hoc iter tam haeretici quam magistri eorum daemones impedire festinant, et intexere retibus, ut in via quae Christus est, corruamus. Sed si venerit vir ecclesiasticus et homo Dei, et Samson, qui interpretatur sol, leonem interficit: descendensque in inferni lacum, qui aquas refrigerat, tempore nivis, tempestatis, et hyemis, suffocat leonem: ut securo pede et tutis auribus Dominum sequi et verba ejus audire valeamus. Audite et contestamini in domo Jacob, dicin die, cum visitare coepero praevaricationes Israel, super eum visitabo, et super altaria Bethel, et amputabuntur cornua altaris, et cadent in terram . » Et aestiva, et peribunt domus eburneae: et dissipabuntur aedes multae, dicit Dominus. LXX: Sacerdotes, audite: contestamini domum Jacob, dicit Dominus Deus omnipotens: quia in die qua ulciscar iniquitates Israel super eum, ulciscar et super altaria Bethel: et suffodien
Abbreviated transcription (Latin):
dacti in unũ. adherebunt dño: &
consentiunt. & inuia xp̃i parit᷑
ambulant: nulluis aduersarioꝵ
possunt impetum ꝑtimescere. Qd̃
si discordia seꝑarent᷑. statim eos
leo rugiens inuadet. De quo ⁊ pe
giens ñ uersat᷑ in agris consitis. ñ
in uineis. si in oliuetis. ñ int̾ lig¬
na pomifera quȩ laudant dm̃. s
ubi silue sunt. & inculta humꝰ: &e
bestiȩ cõmorant᷑. & ñ solum leonis
patebunt morsib. s app̃hendet
eos catulus leonis. & ducet ad cubi¬
le suũ: fugiens lucẽ.⁊ ꝑgens ad
tenebras. Om̃is enĩ qui peccat amat
tenebras & odit lucẽ : De quib &
in psalmo legimꝰ. Posuisti tenebras

Expanded text:
rint in unum, adhaerebunt Domino, et rint in unum, adhaerebunt Domino, et consentiunt, et in via Christi pariter ambulant, nullius adversariorum possunt impetum pertimescere. Quod si discordia separentur, statim eos leo rugiens invadet, de quo et Pegiens, non versatur in agris consitis, non in vineis, non in olivetis, nec inter ligna pomifera, quae laudant Deum; sed ubi silvae sunt et inculta humus, et bestiae commorantur. Et non solum leonis patebunt morsibus, sed apprehendet eos catulus leonis, et ducet ad cubile suum, fugiens lucem, et pergens ad tenebras. Omnis enim qui peccat, amat tenebras et odit lucem , de quibus in psalmo legimus: Posuisti Al. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
te ab aucupe. & laquei qui in t̾ra
defigiint᷑ ad capiendã p̃dã. & tu¬
be in ciuicate clangentis. hisq exẽ¬
plis redditã similitudinẽ: ut quomͦ
suꝑiora causam habent. & ñ fiuł
nisi illa p̃cesserĩt. sic nullũ in ci-¬
uitate accidere malum. qđ dño p̃¬
cipiente ñ factum sit. Sunt qui
primũ exemplũ exͣimant conti¬
nere doctrimã. quo ñ possint duo
paric̃ ambulare nͥ sibi ante con¬
num nouum hominẽ: fecitq int̾
eos pacẽ .⁊ copulauit uinculo
caritatis. ut cum fuerint simul
duo postulent a patre & impetrens
quicquid rogauerint. Hȩ sunt
duȩ uirge quȩ sibi in ihezechiel
copulant᷑: ⁊ duo popłi circumcisi
onis ⁊ gentium de quib ad heliã
loquitur dñs. Reliqui mͥ septem
milia uiroꝵ: qui ñ curuauerunt
genu baal. Et in alio loco dr̃. In¬
uentꝰ sum ait. his qui me ñ quere¬
bant: apparui eis qui me ñ int̾ro¬
gabant. Cum aũt duo fuerint re-¬

Expanded text:
tae ab aucupe, et laquei qui in terra tae ab aucupe, et laquei qui in terra defigitur ad capiendam praedam, et tubae in civitate clangentis, hisque exemplis redditam similitudinem, ut quomodo superiora causam habent, et non fiunt nisi illa praecesserint: sic nullum in civitate accidere malum, quod Domino praecipiente non factum sit. Sunt qui primum exemplum aestimant continere doctrinam, quia non possint duo pariter ambulare, nisi sibi ante connum novum hominem : fecitque inter eos pacem, et copulavit vinculo charitatis, ut cum fuerint simul duo, postulent a Patre, et impetrent quidquid rogaverint. Hae sunt duae virgae quae sibi in Ezechiele copulantur , et duo popgentium, de quibus ad Eliam loquitur Dominus: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genu ante Baal . Et in alio loco Deus: Inventus sum, ait, his qui me non quaerebant: apparui eis qui me non interrogabant . Cum autem duo redacti fue
Abbreviated transcription (Latin):
pħabit: Lxx. Si ambulabunt du¬
o simul omnino: nͥ cognouerint se:
Si rugiit leo de saltu suo p̃dã ñ
habens:: si dabit catulus leonis uo
rapuerit: Si cadet auis suꝑ trã:
absq aucupe : si deponet᷑ laque¬
us suꝑ t̾rãinisi aliquid app̃henđic:
Si clanget tuba in ciuitateri popłs
ñ timebit: Si erit malicia in ur
ditionẽ suam ad seruos suos ꝓpħas.
difficilẽ ꝑsuadere cupientis. Octo
scelerib siue impietatib atq pec¬
catis. Primum damasci. scđo gaze
&e ceteris urbib palestine. Tercio
tẏri. quarto idumeȩ id est edom.
quinto filioꝵ ammon. sexto moab.
septimo uidȩ hoc ẽ duab tribub.
decẽ tribub. tocidẽ comminacio¬
nes nunc reddicas: ⁊ primã pri¬
dere: qd utrum qͦ uerũ sit: no¬
uerit ipse qui scripsit. Aliꝰ aũt
putat sex exempla p̾posita du-¬
orũ parit̃ in uia ambulantium.
&e leonis rugientis in saltũ:⁊ ca¬
tuli leonis dantis uocẽ suã cum
ali quid app̃henderint. & auis cap¬

Expanded text:
abit? LXX: Si ambulabunt duo simul omnino, nisi cognoverint se? Si ructabit leo de saltu suo, praedam non habens? Si dabit catulus leonis vocrapuerit? Si cadet avis super terram sine aucupe? Si deponatur laqueus super terram, nisi aliquid apprehenderit? Si clanget tuba in civitate, et populus non timebit? Si erit malitia in urbditionem suam ad servos suos prophetas. difficilem persuadere cupientis, octo sceleribus sive impietatibus atque peccatis: primum Damasci: secundo Gazae, et caeteris urbibus Palaestinae: tertio Tyri: quarto Idumaeae, id est Edom: quinto filiorum Ammon: sexto Moab: septimo Judae, hoc est, duabus tribubus: decem tribubus, totidem comminationes nunc redditas, et primam pridere. Quod utrum verum sit, noverit ipse qui scripsit. Alius autem putat sex exempla proposita, duorum pariter in via ambulantium, et leonis rugientis in saltu, et catuli leonis dantis vocem suam, cum aliquid apprehenderit, et avis cap
Abbreviated transcription (Latin):
timeat duos semiustos torres: qͣndo
in signũ plene libertatis uirginis
ei ce conceptꝰ. & partus ostendit᷑.
Filii gͦ samariȩ habitant in regio¬
ne & plaga lectuli requiescentes
in syroꝵ auxilio. te in damasci gͣł¬
bato sibi uictoriã pollicentes: ut
qͦmͦ qui fessus ẽ refocilliat᷑ in lec¬
tulo: sic illi fractas uires uicine
gentis auxilio roborarent. Unde
matrẽ accipiat spolia samarlȩ. &
uirtutẽ damasci: quȩ scilicet c̃t᷑
iherłm iunctis uirib dimicabant.
ꝓplaga lectuli & damasci grabba

Expanded text:
timeat duos semiustos torres: quando timeat duos semiustos torres: quando in signum plenae libertatis, Virginis ei et conceptus et partus 260 ostenditur. Filii ergo Samariae habitant in regione et plaga lectuli, requiescentes in Syrorum auxilio, et in Damasci grabato sibi victoriam pollicentes: ut quomodo qui fessus est, refocillatur in lectulo: sic illi fractas vires vicinae gentis auxilio roborarent. Unde care, accipiat spolia Samariae et virtutem Damasci, quae scilicet contra Jerusalem, junctis viribus, dimicabant . Pro plaga lectuli
Abbreviated transcription (Latin):
giec. & de iherłm dabit uocẽ suã.
&e luxer̃ speciosa pastoꝵ. &e exicatꝰ
ẽ uertex carmeli. diximꝰ illũ arti
suȩ usũ eẽ sermonib. ut quasi pa-¬
stor gregum nicbil t̾ribiliꝰ leone
cognouerat: iram dñi leonib cõ¬
pararet. Iuxta hunc gͦ sensũ etiam
nc̃ de eo qđ sepe uiderat sumit exẽ¬
plũ: ⁊ sic decẽ tribuum paruas reli¬
quias de assyrioꝵ narrat manib
eruendas: qͦmͦ pastor si deuoratis oĩb
menbris duo crura. aut extremũ au¬
ricule de leonis faucib rapiatało¬
sitoq comparationis exemplo. ita
inquit erudient᷑ filii isrł. decẽ uide¬
licet ctrib quȩ habitant in samaria.
in plaga lectuli. & in damasci gra
bato. qđ micbi sic explanandũ ui¬
dec᷑. Legimus in isaya raasin regẽ
aram. id est syroꝵ. qui regnabat in
damasco. & faceȩ filium romeliȩ
regẽ isrł: Inito federe contra iudã
uenisse pugnantes. de quib dñs p̃¬
cepit. acaz regi iude ce iherłm. ne

Expanded text:
giet, et de Jerusalem dabit vocem suam: giet, et de Jerusalem dabit vocem suam: et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus est vertex Carmeli, diximus illum artis suae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis faucibus rapiat: positoque comparationis exemplo, ita, inquit, eruentur filii Israel, decem videlicet tribus quae habitant in Samaria, in plaga lectuli et in Damascbato. Quod mihi sic explanandum videtur: legimus in Isaia Rasin regem Aram, id est, Syrorum, qui regnabat in Damasco, et Phacee filium Romeliae regem Israel, inito foedere, contra Judam venisse pugnantes : de quibus Dominus praecipit Achaz regi Judae et Jerusalem ne
Abbreviated transcription (Latin):
bus tuis. quȩ ꝑ calumpniã ex mi
retici quoq aut tribulant᷑ in die
iudici.&e om̃is eoꝵ forticudo denua¬
bit᷑. &e diripient᷑ quȩ habuerant
de rapinis. &ͣ liberent᷑ popłi quos
deceꝑant:Aut certe cotidie ꝑui-
ros eccłiasticos tribulabunt᷑ & cir-¬
cum dabunt᷑ testimoniis scriptu¬
rarũ. & detrahet᷑ ex eis forticudo
syllogismoꝵ e uerboꝵ argutiȩ:
quib suum dogina firmauerant:
&e edes eoꝵ diripient᷑: ut qui rap¬
ti fuerant de ęccła. ad ȩccłam
reuertant᷑. Hec dicit dñs ds̃. Daio¬
mͦ si eruat pastor de ore leonis duo
crura uł extremũ auricule: sic eru¬
ent᷑ filii isrł qui habitant in sama¬
ria. in plaga lectuli. & damasci
grabato. Lxx. Hec dicit dñs. Qͦmͦ
si auellat pastor de ore leonis duo
crura. aut excremũ auricule: sic
auellentꝰ᷑ filii isrł qui habitant
in samaria contra tribũ in damas¬
co. In principio amos ubi uersicu¬
los illos disseruimꝰ. dñs de syon ru-¬

Expanded text:
bus tuis, quae per calumniam ex mbus tuis, quae per calumniam ex mretici quoque aut tribulabuntur in die judicii, et omnis eorum fortitudo attenuabitur, et diripientur quae habuerant de rapinis, ut liberentur populi quos deceperant: aut certe quotidie per viros ecclesiasticos tribulabuntur, et circumdabuntur testimoniis Scripturarum, et detrahetur ex eis fortitudo syllogismorum, et verborum argutiae quibus suum dogma firmaverant. Et aedes eorum diripientur: ut qui rapti fuerant de Ecclesia, ad Ecclesiam revertantur. Haec dicit Dominus: Quomodo si eruat pastor de ore leonis duo cruraentur filii Israel qui habitant in Samaria in plaga lectuli et in Damasci grabato. LXX: Haec dicit Dominus: Quomodo si avellat pastor de ore leonis duo crura, aut extremum auriculae: sic avellentur filii Israel qui habitant in Samaria contra tribum et in Damasco. In principio Amos, ubi versiculos illos disseruimus: Dominus de Sion ru
Abbreviated transcription (Latin):
irx. similit̃ transtuler̃. hebreus qui
me inscripturis scĩs erudiuit. tri¬
bulationẽ int̃precatꝰ ẽ. Nec renui¬
mus eiꝰ sententiã: qͥa i syminacꝰ
s intelligentiȩ ordinẽ sequi ait.
usidio &e circumdatio t̾rȩ. ꝓ obsi¬
fortitudo a theodotione posita ẽ.
qd̾ ꝓpriȩ refert᷑ ad petram duris¬
sina quȩ grece appellat᷑ iarto¬
tõaioc. ce qua nos latine silicẽ pos¬
głis .Lxx. dixerunt tyrus ⁊ ꝑcir¬
cuicũ t̾ra tua: uidebat᷑q pendẽ
sententia. Ad diderunt gͦ de suo
deserta erit. Nec error int̃pretũ ẽ
ubi ꝓpt̃ uerbi ambiguitatẽ. &
tribulatio ⁊ tẏrus dici potest. Ec
ẽ sensus. Suꝑ montes samarie mul¬
tas popłs m̃s insanias ꝑpetrauit:
calumpniã faciens. & rectũ peni¬
tus ignorans ⁊ &e thesaurizans
sibi iniquitatẽ ac rapinas.I deo
tribulabit᷑ siue conteret᷑. ⁊ assẏrio
exercitu circumdabit᷑ t̾ra eoꝵ.
decẽ trib. o quondam popłs m̃s.
forticudo tua. & diripient᷑ in edi¬

Expanded text:
inta similiter transtulerunt: Hebraeus qui me in sanctis Scripturis erudivit, tribulationem interpretatus est, nec renuimus ejus sententiam: quia et Symmachus, sed intelligentiae ordinem sequi, ait, obsidio et circumdatio terrae. Pro obsifortitudo a Theodotione posita est quod proprie refertur ad petram durissimam, quae Graece appellatur ἀκρότομος, et quam nos Latine silicem dicgulis. LXX dixerunt: Tyrus et per circuitum terra tua. Videbaturque pendere sententia: addidere ergo de suo, deserta erit: nec error interpretum est, ubi propter verbi ambiguitatem, et tribulatio et Tyrus dici potest. Et est sensus: Super montes Samariae multas populus meus insanias perpetravit: calumniam faciens, et rectum penitus ignorans, et thesaurizans sibi iniquitatem et rapinas: 259 ideo tribulabitur, sive conteretur, et Assyrio exercitu terra circumdabitur eorum, decem tribus, o quondam populus meus, fortitudo tua: et diripientur in aedi
Abbreviated transcription (Latin):
tes arcũ. sagitã dñi sustinere ñ
poter̃: quȩ loquit᷑ ꝑ ysayam. Ego
aũt sicut saguta electa: in phare¬
tra dñi. Isti sunt sagictarii de quibꝰ
&e dauid canit. Ecce peccatores in-¬
tender̃ arcũ. parauer̃ sigittas su¬
as in pharetra: ut sagutent in obs¬
curo rectos corde. Q̾ uelox in qͥt

Expanded text:
tes arcum, sagittam Domini sustinere non poterunt, qui loquitur per Isaiam: Ego autem sicut sagitta electa in pharetra Domini . Isti sunt sagittarii, de quibus et David canit: Ecce peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos cord
Abbreviated transcription (Latin):
in damasco: ut iuxta tropologiam
unus grex factus ẽ dñi: Cuiꝰ sepe
oues leonum feritas laniat: de qͦꝵ
faucib uix duo crura. aut extre¬
mũ aufert᷑ auricule. In crura
uia ostendit᷑ doctrinarũ: in aure
sacramenca dictoꝵ. Unde &
apłi absq calciamentis. & ulla
morcui ammalis pellicula nudis

Expanded text:
in Damasco: ut juxta tropologiam uibus unus grex factus est Domini: cujus saepe oves leonum feritas laniat: de quorum faucibus vix duo crura aut extremum aufertur auriculae. In crure via ostenditur doctrinarum, in aure sacramenta dictorum. Unde et apostoli absque calciamentis et ulla mortui animalis pellicula nudis
Abbreviated transcription (Latin):
uaris suentoꝵ turbines. & seua tem¬
pestas: & domum estiuã iudã ce ibe¬
rusalẽ in qua erat templũ. & offere¬
bant᷑ holocausta mane & uespere.
&e uigebat calor religionis. Et peri¬
buntꝰ ait domus eburneȩ: qđ iux¬
ta historiã stare potest: Legimꝰ enĩ
achabregẽ isrł. tantis fluxisse
deliciis: ut domũ sibi eburneã fe¬
cerit. Peburneis domib dentes id̾
elephantinos in hebreo inuenimus:

Expanded text:
nes, et saeva tempestas; et domum aestivam, Judam et Jerusalem, in qua erat templum, et offerebantur holocausta mane et vesperi, et vigebat calor 262 religionis. Et peribunt, ait, domus eburneae: quod et juxta historiam stare potest. Legimus enim Achab regem Israel tantis fluxisse deliciis, ut domum sibi eburneam fecerit . Pro eburneis, domos dentis, id est elephantinas in Hebraeo invenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine mea faciam: & cetera
ut capiant᷑ heretici ab assyrio. & te¬
ueant᷑ in t̾ra egipa : de qua qͦndã
uenientes ad eccłiã liberati st̃. ꝓt¬
terea hec dicit dñs ds̃. Tribulabit᷑
S&e circuiet᷑ t̾ra. & detrahet᷑ exte
Afortitudo tua: & diripient᷑ edes
tuȩ .Lxx. Ppterea hec dicit dñs ds̃.
tirus. Q̾ in circuitu t̾ra tua deser¬
ta erit. & detrahet de te fortitu¬
dinẽ tuã : & diripient᷑ regiones
tue ꝓtẏro quȩ in hebreo duab
luteris scripta ẽ. Sade & rẽs &¬

Expanded text:
Fortitudine mea faciam, et caetera, Fortitudine mea faciam, et caetera, ut capiantur haeretici ab Assyrio et teneantur in terra Aegypti, de qua jam venientes ad Ecclesiam liberati sunt. Propterea haec dicit te fortitudo tua, et diripientur aedes tuae. LXX: Propterea haec dicit Dominus Deus: Tyrus et in circuitu terra tua deserta erit: et detrahet de te fortitudinem tuam, et diripientur regiones tuae. Pro Tyro, quae in Hebraico duabus litteris scripta est, SADE
Abbreviated transcription (Latin):
auortiuum: ut basilides qui õĩpo¬
tentẽ dm̃ portentoso nomine ap¬
grecas licceras & anni cursus nu¬
merũ dicit in solis circuli concinerii
quẽ ethiici sub eodem numero ali¬
enarũ litterarũ uocant inĩtran.
&e hibere in eptiȩ in balsamo btroe¬
loqui mirant᷑. Honne bec insanie
sunt. & multȩ insaniex uno qͦq
fingente qd̾ in animo eiꝰ incide¬
rit: Calumpniã quoq paciun¬
tur inpenetralib e. siue oppri¬
munt᷑ simplices quiq credentiũ.
dũ sub nomine ueritatis colunc
mendatiũ.⁊ omnino rectum face¬
re nesciunt: quia ꝑdid̾unt tramicẽ
ueritatis. nec credunt in eo qui di¬
cit ego sum ueritas: & tbesauri¬
zant sibi doginata iniquitatis ro
rapiunt atq concludunt in edib
suis quos potuerint falso errore
deciꝑe. Sin aũt placuerit ut lega¬
mus assyrios. qd̾ tam̃ in hebraico
ñ habet᷑: dicamus hos eẽ de quib
scriptũ ẽ.: In ducã suꝑ sensũ mag¬
num principẽ assyrioꝵ. qui dixic

Expanded text:
abortivum: ut Basilides, qui omnipotentem Deum portentoso nomine apGraecas litteras, et annui cursus numerum dicit in solis circulo contineri, quem ethnici sub eodem numero aliarum litterarum vocant Μείθραν. Et Iberae ineptiae in Balsamo Barbeloque mirantur. Nonne hae insaniae sunt, et multae insaniae, unoquoque fingente quod in animum ejus inciderit? Calumniam quoque patiuntur in penetralibus ejus, sive opprimuntur simplices quique credentium; dum sub nomine veritatis colunt mendacium, 258 et omnino rectum facere nesciunt, quia perdidere tramitem veritatis, nec credunt in eo qui dicit: Ego sum veritas : et thesaurizant sibi dogmata iniquitatis, et rapiunt atque concludunt in aedibus suis, quos potuerint falso errore decipere. Sin autem placuerit ut legamus Assyrios quod tamen in Hebraico non habetur, dicamus hos esse, de quibus scriptum est: Inducam super sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
seuero ac truculento. crudeli. &
tanto iudice eo qd nullum sit
malũ in ciuitate qđ ille ñ faciat:
ante p̾dixerit. Qui aũt p̃dicit
ñ uult punire peccantes. Leo in¬
quit rugiet quis ñ timebit: Dñs
ds̃ locutus ẽ. quis ñ ꝓpħabit: qͥs
in hoc loco: ñ ꝓ impossibili s ꝓ ra-¬
ro accipit᷑. Ille enim ñ timebit. &
ille ñ ꝓpħabit: qui ꝓpt̾ duriciam
suã dñm audire concẽpserit. Et ẽ
sensus iuxta historiam: si ad leonis
uocẽ õna contremiscunt. & cun¬
cta animantium natura t̾ret᷑. nos
iubente deo ut loquam᷑ ⁊ annun¬
tiemꝰ popło uentura supplicia m̃¬
dã in suis scriptũ conmentariis
reliquisse. leonẽ rugientẽ diabo¬
lum intelligendũ: & rugientẽ
his qui perituri sunt. Dm̃ qui lo
in malã partẽ audiunt leonis ru-¬
gitũ. & capiunt᷑ in mortẽ. sic scĩ
in bonã partẽ dñm p̃cipientẽ au-¬
diant &e saluent᷑. Auditũ facite¬

Expanded text:
severo et truculento, crudeli, et severo et truculento, crudeli, et tantum judice, eo quod nullum sit malum in civitate, quod ille non faciat: ante praedixerit. Qui autem praedicit, non vult punire peccantes. Leo, inquit, rugiet, et quis non timebit? Dominus Deus locutus est, quis non prophetabit? Quis in hoc loco non pro impossibili, sed pro raro accipitur. Ille enim non timebit, et ille non prophetabit, qui propter duritiam suam Dominum audire contempserit. Et est sensus juxta historiam: si ad leonis vocem omnia contremiscunt, et cuncta animantium natura terretur, nos, jubente Deo ut loquamur et annuntiemus populo ventura suppliciadam in suis scriptum commentariis reliquisse, leonem rugientem diabolum intelligendum, et rugientem his qui perituri sunt. Deum autem in malam partem audiunt leonis rugitum, et capiuntur in mortem, sic sancti in bonam partem Deum praecipientem audiant et salventur. « Auditu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑtinet. ꝓ quo cõminat᷑ torm̃ta
peccatoribus. Sequit᷑. Non faciet
dñs ds̃ uerbũ nͥ reuelauerit secre¬
tum suum siue correptionẽ suã
seruis suis ꝓpħis. Non quo omĩa
reuelet ds̃ ꝓpħis quȩ in cęlo faci¬
at. uł ante iam fecerit⁊ s quȩ fac¬
turus in terris. sit. Reuelauit noe
seruo suo: qđ eẽt inducturus di¬
luuium. Reuel auit abraham &
loch seruis suis: qđ arsure eẽnt so¬
doma:i gomorra. adama. ⁊ seboim.
Reuelauit ioseph int̃precationem
somnii septem annoꝵ famis in
tura supplicia: aut agerent pe¬
intentiã ⁊ tormenta uitarent:
aut concẽpnences iustiꝰ pumrent᷑.
ta et nunc dñs reuelat ꝑ amos ser¬
uũ suũ ac ꝓpħam. qđ facturus sit
decẽ tribub⁊ ut si fuerint ad meli¬
ora conuerse. & idola deserueriñ:
de ĩminenti ꝑiculo liberent᷑. Et
noca qđ clemens & benignꝰ ds̃ sẽ¬
per fut᷑a ꝓnuntiat. ne cogat᷑ in-¬
ferre supplicia: ut qd herecici
calumpniant᷑ in creatore. quasi

Expanded text:
tinet, pro quo comminabatur tormenta peccantibus. Sequitur: Non faciet Dominus Deus verbum, nisi revelaverit secretum suum, sive correptionem suam servis suis prophetis: non quo omnia Deus revelet prophetis, quae in coelo faciat, vel ante jam fecerit; sed quae facturus in terris sit. Revelavit Noe servo suo quod esset inducturus diluvium . Revelavit Abraham et Lot servis suis quod arsurus esset Sodomam et Gomorrham, Adamam et Seboim . Revelavit Joseph interpretationem somnii septem annorum famis itura supplicia, aut agerent poenitentiam, et tormenta vitarent: aut contemnentes justius punirentur. Ita et nunc Dominus revelat per Amos servum suum et prophetam, quid facturus sit decem tribubus, ut si fuerint ad meliora conversae, et idola deseruerint, de imminenti periculo liberentur. Et nota quod clemens et benignus Deus semper futura praenuntiat, ne cogatur inferre supplicia. Et quod haeretici calumniantur 256 in Creatore, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
am patientes inpenetralib eiꝰ &
nescierunt facere rectum dicit
dñs. thesaurizantes iniquicatẽ
ce rapinas in edib suis. Lxx. Ad-¬
nuntiate regionib in assiriis.⁊
qui thesaurizat iniquitatẽ. te mi¬
seriam in regionib eoꝵ. Supͣ di¬
ximꝰ amos ꝓpħam ꝓpħam specia¬
lter immo magnã uoluminis par¬
tem ad decẽ trib quȩ appellant᷑
Itaq etiã nunc iubet᷑ ut annunciet
azoco. ce trȩ egypti quȩ sequun-

Expanded text:
am patientes in penetralibus ejus, et nescierunt facere rectum, dicit Dominus: thesaurizantes iniquitatem et rapinas, in aedibus suis. LXX: Annuntiate regionibus in Assyriis, qui thesaurizant iniquitatem et miseriam in regionibus eorum. Supra diximus Amos prophetam specialiter, immo magnam voluminis partem ad decem tribus, quae appellantur Itaque etiam nunc jubetur ut annuntiet A
Abbreviated transcription (Latin):
dunt uirum scm̃ iustumq sed
iustus ille ẽ eccłiasticus. qui ñ
habet scientiam scripturarũ s
simplicitate contentus. facit
mandata quȩ iussa sunt: de quo
scriptũ ẽ. Pauꝑ ñ sustinet cõmina¬
tionẽ. Ꝙ ad galathas tantũ ut
pauꝑum memores eẽmꝰ. Hec oĩa
heretici ꝓ diuitiis faciunt:⁊ ꝓ cal¬
ciamentis: quib calcant puluerẽ
t̾re. Quia enim ñ possunt nudis
pedib stare suꝑ terrã scãm inqͣ
stetit moyses &e iħs filiꝰ naue. un¬
de & apłi nudis pedib iubent᷑
incede. nequid mortis habeant
&e pellium quȩ referunt᷑ ad car¬
uss ideo ꝑcutiunt in capite pau¬
ꝑs. & saluator discipłis p̃cepit.
it si forte qm̃ adhuc uersabãt᷑ in
ra mortale quid in eoꝵ oꝑib ad¬
ressisses: excuterent puluerẽ de
pedib suis. fercutiunt aũt here¬
dei capica pauꝑum. quãꝗͣ hoc

Expanded text:
dunt virum sanctum justumque, sed justus, ille est ecclesiasticus, qui non habet scientiam Scripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator discipulis praecepit, ut si forte, quoniam adhuc versabantur in terra, mortale quid in eorum operibus adhaesisset, excuterent pulverem de pedibus suis . Percutiunt autem haeretici capita pauperum, quamquam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑetur: pedes ꝑ quos ambulet: au-¬
res quib audiat: os quo loquacur:
dentes quib cibos conterat. Qui le¬
git introisse uidam in thamar me¬
retricẽ ͭx ea duos filios ꝓ crease: si
curpitudinẽ sequat᷑ lutere. & ñ as¬
cendat ad decorem intelligentie spĩ-¬
putat oseȩ accepisse uxorẽ fornicari-¬
am. & nil plus sentit in dicto quã
uerbis simplicib continet᷑: ossa
comburit regis idumeę. Et id circo
iitit dñs ignẽ in moab qui int̾p̃¬
tat᷑ ex patre. eo qd̾ natꝰ quidẽ sit ex
deo. s eum reliquerit: & deuorabit ci¬
uitatẽ siue opida eiꝰ qd̃ intp̃tat᷑ cari¬
och. Unde &e cariathiarim in lingua
nr̃a uertit᷑ uilla siluarũ. Et ñ aliter
moriet᷑ moab nͥ in clangore. & inso¬
nitu ⁊ ululatu. & clangore bucinȩ.
&e excelsis sensib opprimat᷑: qui in

Expanded text:
operetur: pedes, per quos ambulet: auoperetur: pedes, per quos ambulet: aures, quibus audiat: os, quo loquatur: dentes, quibus cibos conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse : si turpitudinem sequatur litterae, et non ascendat ad decorem intelligentiae spirigis Idumaeae. Qui putat Osee accepisse uxorem fornicariam , et nihil plus sentit in dicto, quam verbis simplicibus continetur, ossa comburet regis Idumaeae. Et idcirco mittet Dominus ignem in Moab, qui interpretatur ex patre, eo quod natus quidem sit ex Deo, sed eum reliquerit. Et devorabit civitates, sive oppida ejus, quod interpretatur Carioth. Unde et Cariathiarim in linguam nostram vertitur, villa silvarum. Et non aliter morietur Moab, nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus opprimantur, quae in