comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si dt Scesis honomaton ẽ multitudo no¬
minum coniunctorum quodam
tus .nix pruna silua et aura
nox dies Item prouidula larga
herba oleum sal.
is er. Scera scatum loreum sineligno
Lauascera tetigit.

Expanded text:
st. schesis onomaton est multitudo nominum coniunctorum quodam tus, nix, pruina, silua et aura, nox, dies. item: prouidula, larga, herba, oleum, sal. 5. Cetra scutum loreum sine lignoLaevas cetra tegit.
Abbreviated transcription (Latin):
rate qui subactus et prostitus est sce
leste ouem lupo commisisti. scelero¬
sum. qui facit utidem Ego illum sce¬
lero sum misertnolens protuli. sed
haec auctores nonusquequaque cus¬
todiunt.

Expanded text:
rate, qui subactus et prostitutus es. Sclesta, ovem lupo commisisti. Scelerosus, qui facit: ut idem: Ego illum scelerosum misera nolens pertuli. Sed haec auctores non usquequaque custodiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Interscientem et sciolum. hoc inter ẽ¬
sciens est peritus scientia est. rebus
sciolus. simulator scientiae acperitia
scienti contrarius et qui quod alius
sciat ipseuideri uelit scire. Aut qui
seprofitetur scire omnia. aut etiam
futura predicare
pertinet. ad contemplationem sapi¬
entia.
Scientia enim temporalia beneutitur
atq: in euit andismalis seu intellegen¬
dis uel ad petendis bonis uersatur.
Sapientia autem tantum modo aeter¬
nae contemplatur.
Item non nulliuiri incor sapientiam
et prudentiam ita intellegi uoluert̃
ut sapientiã indiuinis. prudentiã
autem uel scientiam inhumanis.
negotiis ponerent. Profecta est
autem scientia. multa a gerebona
et deilla laudem non quaerere.
quaeds̃ precepit facere et seruum
inutileris esse. antedĩoculos aes¬
timare.

Expanded text:
Inter scientem et sciolum. Sciens est peritus scientia et rebus; sciolus simulator scientiae ac peritiae scienti contrarius, et quidquid alius sciat, ipse uideri uelit scire; aut qui se profitetur scire omnia, aut etiam futura praedicere. pertinet, ad contemplationem sapientia. Scientia enim temporalia bene utitur, atque in euitandis malis, seu intellegendis uel adpetendis bonis uersatur: sapientia autem tantummodo aeterna contemplatur. Item nonnulli uiri inter sapientiam et prudentiam ita intellegi uoluerunt, ut sapientiam in diuinis, prudentiam autem uel scientiam in humanis negotiis ponerent. Perfecta est autem scientia multa agere bona, et de illis laudem non quaerere quae Deus praecepit facere, et seruum inutilem se esse ante Dei oculos existimare.
Abbreviated transcription (Latin):
Scenophegia solemnitas. obreorum
de quo in latinum tabernaculorum
dedicatio interpretatur quaecae¬
lebratur aiuda eis in memoria. ex¬
peditionis cum ab aegypto promoti
intabernaculis agebant et ex eo
scenophegia. scenaenim grece
tabernaculum dicitur quae solem¬
nitas apud hebreos septembrimense
caelebratur.

Expanded text:
Scenopegia solemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum, tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti, in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia; σκήνη enim Graece tabernaculum dicitur. Quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebrabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sid̃ S camna sunt quae lecticis altioribus ap¬
ponuntur. dicta autemabscandendo
idẽ ascendendo hinc et scabelli qui lectis
paruis ł sellis ab ascensuadponuntur.
Scabellumautem. et sappedan eum dicitur.
Nam quod dicunt greci rppodion dixeruũ
lati scabellum. et alii dixerunt suppedane¬
um quod subpedibussit.
licidS camnum deminuit scabillum. non sca¬
bellum ut cicero scabilla concrepant.¬
isi đ Scamunia quam latini agridiumuocant
herba susiplena quod collagitur subca¬
bareedice. denique terram rotundam
cauitate fodiunt tum suppositis aut
auferetur. ueniet autemsaepius proba¬
bilis exmisia asiae hiuc contrarius atq

Expanded text:
 Scamna sunt quae lectis altioribus adponuntur; dicta autem ab scandendo id est ascendendo. Hinc et scabilli, qui lectis parvis vel sellis ob ascensum adponuntur. Scabillum autem et subpedaneum dicitur; nam quod dicunt Graeci ὑποπόδιον, dixerunt Latini scabillum, et alii dixerunt suppedaneum, quod sub pedibus sit. Scamnum deminuit ‘scabillum’ non ‘scabellum’, ut Cicero: ‘scabilla concrepantis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut aufertur. Venit autem saepius probabilior ex Mysia Asiae. Huic contrarius, atque
Abbreviated transcription (Latin):
cui supra summum uerticem capitis
cetero corpori celsiora sunt. et estilli
testacualida nec tamentenuis membra¬
na si cut hominibus quae facile possit
offendi.¬

Expanded text:
 supra summum uerticem capitis cetero corpore celsiora sunt ? sed illis testa ualida nec tam tenuis membrana sicut nobis, quae facile possit offendi
Abbreviated transcription (Latin):
i: Scariotes uel auico in quo ortus est uox
extribus i sachar uocabulum sumpsit.
ut quodcumuaticinio incondempnã¬
tionem sui natussit. isacharenim inter¬
precatus merges. ut signific&ur pre¬
tium proditoris.

Expanded text:
Iscariotes, vel a vico in quo ortus est, vel a tribu Isachar vocabulum sumpsit, ut quodam vaticinio in condemnationem sui natus sit. Isachar enim interpretatur merces, ut significetur pretium proditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
sidĩ S axo numgens: in oceanilitoribus et paludib:
inuissita uirtute atq agilitate habilis. unde
et appellata quod sit durum et ualidissimũ
genus hominum et precansceteris prraticis.
Scabies etlepra. utraq passio asperitaes
cutis cum prurita et squamatione. sed
scabies tenuis asperitas et squamatio est
hinc denique nomen accepit quaẽitcue¬
luti purgamenta amittat. Nam scabies
quasi scanes.um
Sabrae rubiginosae¬

Expanded text:
 Saxonum gens in Oceani litoribus et paludibus inviis sita, virtute atque agilitate habilis. Unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum et praestans ceteris piraticis. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies.ocum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et sca
Abbreviated transcription (Latin):
quem̃ trium phante cum sceptro in ma¬
nu gerebant. adimitationem uicto¬
riae. scipiones licet et iscipio bacus¬
lum sit. quod homines innituntun
uinde et ille primus cornelius scipio
appellatus est quia inforo patriei
caecus innixus ambulabat supersci¬
pionem autem aquila suꝑ sedebat
obindicium quod peruictoriam quasi
ad superuam magnitudinẽ occiderent

Expanded text:
et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent
Abbreviated transcription (Latin):
acutasit. In aliquibus autem ciuita¬
tibus saturno liberossuos apud
gentiles immolabant. quod sathur¬
num liberos uos deuorasse solitum
tradiderunt
conditum negant nec credunt cor¬
porumresurrectionem futuram
hoc et simoniani adfirmant.
planetis quae ꝑ annostriginta sig¬
niferum ꝑ agitcirculum eo quod
superiore hanc perboc ampliore
ambitu gradiatur. Namsol. eun¬
dem circulum perannum compl&
eduna permensem. tanta ut dicust
breuius quantaiftrius ut spacio
loci spacium temporis congrauat
haec alitem dum sumum caelum
teneat sublimior que sit omnibus. natu¬
ratamen eiusfrigidaretur ad pro¬
bante uirgilio frigida sathurnis esse
quod tella receptat.

Expanded text:
acuta sit. In aliquibus autem civitaacuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradideruntconditum negant nec credunt corporum resurrectionem futuram. Hoc et Saturniani adfirmant. e per annos triginta signiferum peragere circulum eo, quod superiore ac per hoc ampliore ambitu graditur. nam sol eundem circulum per annum conplet. et luna per mensem tanto, ut dicunt, breuius quanto inferius, ut spatio loci spatium temporis congruatae quidem dum summum coelum teneat, sublimiorque sit omnibus, natura tamen ejus frigida fertur, approbante Virgilio: Frigida Saturni sese quo stella receptet.
Abbreviated transcription (Latin):
stercen potius fuisse ad seuerent. Aquo
peritissimo agricola inuentũ fuerat
ut fimo animalium a grifecon darent᷑
quod ab eius nomine stercusdictum
hunc quidamstercutium uocatum fe¬
runt qualibet autem excausa eum sa¬
turnum appellari uoluerint. certe
tamen hunc sterchen si uestercutium
merito agriculturae fecer int dm̃¬
speritatis a paganis designantur hunc
latine a satu appellatum ferunt quasi
adipsum ratio omnium pertineatrerũ
uel a temporis longitudine quod satu¬
returannis. undeet eum grecem dorõ¬
nos nomen haberedicunt. Idẽ tempus
quod filiossuos fertor deuorasse. hoc
est annus quos tempus produxerit in se
resoluit ł quod eo semina undeoriunt᷑
iterum redeant. hunc caelipatris
ab scidisse genitalia dicunt. quia
nihil incaelo de seminibus nascitur.
falcem tenet inquiunt propteragri¬
culpturum significar dum ut ꝓpt̃
annos et tempora quod in seredeant.
uel propter sapientiam quod intus

Expanded text:
Stercen potius fuisse adseuerent, a quo Stercen potius fuisse adseuerent, a quo peritissimo agricola inuentum ferunt, ut fimo animalium agri fecundarentur, quod ab eius nomine stercus est dictum; hunc quidam Stercutium uocatum ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare uoluerint, certe tamen hunc Stercen siue Stercutium merito agriculturae fecerunt desteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus
Abbreviated transcription (Latin):
saturnum aliter interprectriconati sust
Dicentes appellatum chronon. uelut sa¬
cietatt intellectus. eo quod grecae saci¬
etas corus. intellectus autem siueniens
nosdicitur cumuidetur suffrcogari et
latinum nomen quasi ex primalatina
parte etgrecaposteriore compositum
ut diceretur saturnus tamquã satur ẽẽ¬
nos uidetur tam quam ess& a surdum ilius
temporis iuppiter habetur. quem dm̃
aeternum ł putabant: ł putari uolebant
Aduero secundũ istam nouellam interpse
tam quam ab illa summamente proflu¬
entem sp̃m quem uolunt esse uelutani¬
mammundihuius omnia caelestia et
terrenacorpora inplentem undeillud
fuisse. seduiderint quid sentiant taliũ
deoruicultores quinegant hominem
fuisse dequo et alii scripserunt: quod
ante picum filium suuminitalia ipsereg¬
nauerit. et uirgilius notioribus litteris
dicit hisgenus indocile et dispersum
montibus altis conposuit. legesq dedit
nentur eẽ figmenta. et pici patrem

Expanded text:
Saturnum aliter interpretari conati sunt Saturnum aliter interpretari conati sunt dicentes appellatum Cronon uelut a satietate intellectus eo, quod Graece satietas coros, intellectus autem sine mens nus dicitur. cui uidetur suffragari et Latinum nomen quasi ex prima Latina parte et Graeca posteriore conpositum, ut diceretur Saturnus tamquam satur nus. uiderunt, quam esset absurdum, si filius temporis Iuppiter haberetur, quem deum aeternum uel putabant uel putari uolebant. at uero secundum istam nouellam interprettamquam ab illa summa mente profluentem spiritum, quam uolunt esse uelut animam mundi huius omnia caelestia et terrena corpora implentem. unde illud Saturno uiderint quid sentiant talium deorum cultores, qui negant hominem fuisse; de quo et alii scripserunt, quod ante . Picum filium suum in Italia ipse regnauerit, et Vergilius notioribus litteris dicit: Is genus indocile et dispersum montibus altis Conposuit legesque dedit nentur esse figmenta et Pici patrem
Abbreviated transcription (Latin):
mus ab olimpouenit arma io uis fugiens c¬
et regnis exuladentis quigenu s indolice
et dispersam montibus altis conposuit
legesq dedit latiumqi uocari maluit has
qm latuis sittutus inhoris. Nametipsum¬
eiussimulachrum qđ operto capite fingius
uasi latentem iudicat. ipse quoq italis
ostendit agriculpturam. quod salcet
unt namui deris si fuit illehomo etrex
quidam dequoista narrantur. nosta men
saturnuminter pretamur uniuersum
tempus quod grecum etiam uocabulum
eius ostendit. uocatur enim hronus quo
aspiratione addita etiam temporis nomen
est unde et latine saturnus appellatur.
quasi sctanrecurrannis. quidigitur cum
stis agendum est qui conante s in melius in¬
terpreatri nomina et simula chradeo¬
rum suorum fatentur maiorem dm̃suũ
et patrem ceterorum tempus esse. quid
enim aliud indicant quamomnes deossuos
temporedesesse quorum patremipsum
tempus constituant erubuerunt. hinc
philosophieorum retentiores platonici
quiiam xp̃ianis temporibus fuerunt et

Expanded text:
us Olimpo, Arma Iovis fugiens et regnis exul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis Composuit, legesque dedit, Latiumque vocari Maluit; his quoniam latuisset tutus in horis. Aureeius simulacrum, quod cooperto capite fingitur, quasi latentem indicat? nonne ipse Italis ostendit agriculturam, quod falce unt; nam uideris, si fuit ille homo et rex quidam, de quo ista narrantur, nos tamen Saturnum interpretamur \'uniuersum tempus\', quod Graecum etiam uocabulum eius ostendit; uocatur enim Cronos, quod adspiratione addita etiam temporis nomen est, unde et Latine Saturnus appellatur, quasi saturetur annis. quid iam cum istis agendum sit, nescio, qui conantes in melius interpretari nomina et simulacra deorum suorum fatentur maiorem deum suum et patrem ceterorum tempus esse. quid enim aliud indicant quam omnes deos suos temporales esse, quorum patrem ipsum tempus constituunt? Erubuerunt hinc philosophi eorum recentiores Platonici, qui iam christianis temporibus fuerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Siaulus hebreo sermone. temptatio
dicitur. eo quod prius interprectitio¬
ne ecclesiae situersatus. persecuto
enimertt in denomen habet istud
quand o persequebatur xp̃ianos.
postea mutato nomine desaulo
factus est paulus quod interpre¬
tatur mirabilis si ueelectus.

Expanded text:
Saulus Hebraeo sermone temptatio dicitur, eo quod prius in temptatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat: inde nomen habet istud, quando persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus.
Abbreviated transcription (Latin):
I Saura. lacertus qui quando senescit
caecantur oculieius et intratinfo¬
ramen parietis aspiciens contra
orientem et ortosole intendit et
inluminatur.

Expanded text:
 Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Satiri homuntionessaduntis naribus¬
cornua infrontibus et caprarum pe¬
tus adĩseruo respondisse fertur
dicens Mortedis ego sumunus ex
a colis heremi quosuario delusa
crrore gentilitas faunos saturos¬
quaecolit

Expanded text:
Satyri homunciones sunt aducornua in frontibus, et caprarum petus a Dei servo, respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum, unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas faunos satyrosque colit
Abbreviated transcription (Latin):
bs Sacietas et saturitas sibi differunt¬
uͦ Nam sacietas. ex uno cibo dicipotest
pro eo quod satissit saturitasautem
a satura nomen accepit quod estua¬
rio alimentorum apparata conpositũ.

Expanded text:
as autem et saturitas sibi differun. Nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod esrio alimentorum apparatu compositum.
Abbreviated transcription (Latin):
ł. Satirici poetedicti si uequodpleni
sunt omni facundia siue a sacuricate
et copiadepluribus enim simul rebus lo¬
cuntur seuabilleclance quod diuer¬
sis frugum uel pomorum generibus
ad templagentilium solebant deferri
auta satiris nomen contractum qui
multahabent eaquae prouiolentia dis
dicuntur
Satirion herbadicta a satiris prop¬
ter in cendium libinis quamuulgus
feincumuocat. uenerem enim susci:¬
tat idemet orchis quod radix eius in
modum testiculorum sit quos greci
orchiuocant. Idem edleporina prop¬
ter quod caulem mollem emittat¬

Expanded text:
r. Saturici autem dicti, sive quod pleni nt omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri; aut a satyris nomen tractum, qui inulta habent ea quae per vinolentiam dicunturSatyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emitt
Abbreviated transcription (Latin):
Satum genus est mensure iuxtamorempro ÷̃¬
uintiae palestinȩ unum et dimidium modio¬
um capiens cuius nomen ex hebreo sermonẽ
tractum est.
Sactum enim. apud eos nominatur sumptio
mensura sextacriorum uiginti duorum
capax quasi modius.
Sathira lex est quaedepluribus simulreb
loquitur dicta acopiarerum et quasia
saturitate unde et satura scribe est poe
na condere ut orati iuuenalis et prosu
lex nouella

Expanded text:
Satum genus est mensurae iuxta morem provinciae Palestinae, unum et dimidium modium capiens. Cuius nomen ex Hebraeo sermone tractum est; 'satum' enim apud eos nominatur sumptio mensura sextariorum viginti duorum capax quasi modius. a vero lex est quae de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere, ut Horatii, Iuvenalis et Persii. Lex novella
Abbreviated transcription (Latin):
Tris sillaba
Pars orationis simediã brebẽ hal&
ut tibi  tuno primũ acuimus
siutro naturaliter longã hcib&
secundũ ultimũ brebẽ ut metellus
tunc mediã circũ flectim

Expanded text:
Trisyllaba pars orationis si mediam breuem habet, ut tibiam, tunc primam acuimus; si uero naturaliter longam habet mediam et ultimam breuem, ut Metellus, tunc mediam circumflectim
Abbreviated transcription (Latin):
mestitia
uultu: in mestũ ergo uel merentẽ
animo dicimus
Tristom as pectu ltẽ mesticiã
t ẽporisẽ & fit aliquaado

Expanded text:
istitia uultus. Mestum ergo uel merentem animo dicimus, tristem aspectu. Item mestitia temporis est, et fit aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
prima quasis affico m& eo istriptas un
quiatros uersiculus qui sibin exi sunt¬
& ab una tantũ littera incipiunt
heroicũ comma condudit testimnenũ
al fabe tẽ trim&ro striptũ ẽ & a ternis
litteris idẽ terniuersus
INcipiunt quarõ al fabec̃ simile primo

Expanded text:
prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus incipiunt; quartum alfabetum simile est primo
Abbreviated transcription (Latin):
Trpolitana ꝓuinciaquȩ t̃ subuentana
quã uis atuges ꝑ longũ a frice limitẽ
generaliter uocantur hab& ab oriente
Aras phrlenorũ hter sirtos minores
& trogoditus aseptentrione maresili
cũ uł pocius adriaticũ & sirtes minores
ab occa subita oiũ usq ad lacũ salina¬
rũ ameridiȩ barbarus g&ulos natabres
& garamantesusq: ad ocranũ doriopicũ
pertingentes

Expanded text:
TRIPOLITANA prouineia, quae et Subuentana quamuis Arzuges per longum Africae limitem generaliter uocentur, habet ab oriente aras Philaenorum inter Syrtes maiores et Trogodytas, a septentlum, vel potius Adriaticum, et Syrtes minores, ab occasu Byzacium usque ad lacum Salinarum, a meridie barbaros Getulos, Nothabres, et Garamantas, usque ad oceanum Aethiopicum pertingentes
Abbreviated transcription (Latin):
Troliniũ ẽ canaculũ A trib: lectulis
discũbentiũ dictũ apudu&eres
enim. in lo toubi conuiuii apparatus
ex ponebatur tres lectuli strati
erant inquibus distumbentes
& pulabantur clinon enĩ grecelectã
uł cubitũ dicitur ex quo confectũ ẽ
ut tricliniũ dicerur¬

Expanded text:
Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium dicer
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝓ prie dici non possunt sed uici¬
nondicunur curia nc̃ ꝓpriae
si dixerimus curias nont hntelligunt᷑
Nisi coriae ꝗ sunt hciuitattib:
singulis singule undecuricales
& decuriones lđ qđ sint hcuriai¬

Expanded text:
alio proprie dici non possunt; sed vicino dicuntur curiae. Nam proprie si dixerimus curias, non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales et decuriones, id
Abbreviated transcription (Latin):
Tribuaa qur p̃cepta uiuendi t̃ enĩ locus
in sublimi constitutus unde uniuersi
ex audiripossint. Alics tribunal
atribus de nominatũ eo quodadillũ
trib: conuocentur
dũ enĩ pleb a senatu atq: consulib:
p̃mer&urtũ & ipsa sibi tribunos
plebis quasi ꝓprios iudicos & defensores
creauit ꝓ quos contra senatũ & consules

Expanded text:
tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi eum audire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illum tribus convocetur. amquam a senatu atque a consulibus premeretur. tum et ipse sibi tribunos plebis quasi proprios iudices et defensores creavit, per quos contra senatum et consules
Abbreviated transcription (Latin):
Tribuni militã primũ acosare instccta far÷
qui plebes iurbe haberent ut ne qua
parspopuli sine auxilio esser
uoliura uł opẽ tribuun constituti sun
autẽ sexto decimo anno postreges ex actos
dũ enĩ ples a senatu & consulib: p̃mer&t᷑
Tunc ipsa sibi tribunos quasi ꝓprios
iudices & defensores creauit quie prũ
libertatẽ tuerentur &os aduersus
iniuriã nobilitatis different unde
& defensores dicti eo qđ plebẽ sibi
cõmissum contrahi solentiã in ꝓborũ
defendun ad contra nunc quidã
euorsores non de fensores existurg

Expanded text:
Tribuni militum primum a Cesare instituti sunt, qui plebes in urbe haberent, ut neque pars populi sine auxilio esset; vel iura vel opera tribuunt. Constituti sunt autem sexto anno post reges exactos. Dum enim plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc ipsa tribunos quasi proprios iudices et defensores creavit, qui eorum libertatem tuerentur et eas adversus iniuriam nobilitatis defenderent. Unde et defensores dicti, eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam improborum defendant. At contra nunc quidam eversores, no
Abbreviated transcription (Latin):
sicut autẽ ꝑtras partos diuisit fuisse
romanũ populũ constut ut aeq:
quip̃ erant in singulis partibus tribun
dicerentur unde &ic̃ sumptus quos
dabant populi tributa nominarunT
bella gosserunt bellis fictigati
pacẽ p&entes tributa obtulerunT¬
ergo tributũ p̃tiũ pacisẽ Ñ & nostributt
dependimus nebella patiamur

Expanded text:
Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominaruntbella gesserunt, bellis fatigati, pacem petentes, tributa obtulerunt. Tributum, pretium pacis est. Nos tributa dependimus, ne bella patiamur
Abbreviated transcription (Latin):
isidori Trans latio ẽ cũ causa ex eoꝑd& qđ ton
aut his agere uid&ur quẽ oport& aut
non apud quos tẽpore qua lege quocri¬
mint qua potna oporteat
trans latiua constitutio quod actio
trans lationis & cõmutut lonis

Expanded text:
r. Translatio est cum causa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et commutationis
Abbreviated transcription (Latin):
operationibus suis expli. cat.
cuius pastes s̃ tres moralis.
dispensatiuia & ciuilis. mot̾alis
dicitur ꝑquã mos uiueridi : nb
honestas appecitur & instituta
aduis tutem tendentiã p̃paraNT
Dispensatiua dicitur com dom¬
noa carum rerũl: sapienter
ordo disponitur. Ciuilis
dicitur per quã tatius ciuitatis
utilitas administratur.
uocanitur. qui latinȩ amatores
sapientiae int̃p̃tanitur.
est enim philosophus quidiuina¬
rũ & humanarum scientia hab&
& omnem beneuiuendi tramitem ten& nom̃
philo sophorum primum apithagora
fertur exortum namdum antea grȩci
ueteres sofista Id est sapientes aut
doctores sapientiae. sem& ipsos iactantur
nominarenit. Iste interrogatus qui
ꝓfiteretur uerecunide nomine philoso¬
phorum. idest amatorem sapien¬
tiae se eẽ. respondit. qnms a pientem
ꝓfiteri ad rogatissimum udebatur
ita deinceps posteris placuit ut quanta¬
lib& derebus sapientiã pertinentibus.
doctrinaquisq uel sibi uel aliis uideret᷑.

Expanded text:
operationibus suis explicat. operationibus suis explicat. Cuius partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, per quam mos vivendi honestus appetitur et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur per quam totius civitatis utilitas administratur. vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim philosophus qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. 2. Nomen philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est, sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos jactantius nominarent, iste interrogatus, quid profiteretur? verecundo nomine philosophum, id est amatorem sapientiae se esse respondit, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps posteris placuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur
Abbreviated transcription (Latin):
acreatore definitum: est. Nisi
forte cum uo lunita tedĩ aliquod
miraculum ꝓuemre monstratur.
Diuinalis dicitur quando aut iN¬
effabilem naturã dĩ. aut spi tales
creaturas. & aliqua paste ꝓfun¬
dissima qualitate disserimus.
Doctrinalis dicitur. scientiaq
quantitatem.
Abstracta enim quantitas dicitur.
quam ini tellectu amateria sepa¬
ranites uel ab aliis accidentibus
ut est par inapar uel alia huius ce¬
modi in sola ratione tractamus.
cuius speciessunit quattuor.
Aritbmedica. geum&ria. musica
astronomia. arithm&ica . ẽ.
disciplina quanititatis Numera¬
bilis secunidum se. geumorica
est. disciplina magnitudinus
in mobilis exformarum
musica est disciplina qdae deriu¬
meris loquitur quiad aliquid s̃
his quiiniueniuntur iNsonis
austro nomia ẽ disciplina
cursus caelestũ. siderum figuras¬
contemplatꝰ om̃s & habitudines
stellarum circasse & circa
terram indagabili ratione
percurrit porro actualis¬
e dicitur. quires ꝓpositas

Expanded text:
a creatore definitum est, nisi a creatore definitum est, nisi forte cum voluntate Dei aliquod miraculum provenire monstratur. Divinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei, aut spiritales creaturas ex aliqua parte, profundissima qualitate disserimus. Doctrinalis dicitur scientia, quantitatem. « Abstracta » enim « quantitas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et hujusmodi, in sola ratiocinatione tractamus. Cujus species sunt quatuor, arithmetica, geometria, musica, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt, his qui inveniuntur in sonis. Astronomia est disciplina, quae cursus caelestium siderumcontemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit. Porro actualis dicitur, quae res propositas
Abbreviated transcription (Latin):
isđt. Philis teñ ipsi sunt palestini quia
litterã sermo bebreus non hab&
sed ꝓeo phi greco utitur inđ phi¬
lis tei ipso palestinis dicuntur.
acciuitate utiꝗ stia ide metallo¬
fili id est alienigenae obhocquia
ex nomine cessoim quifuit nepus leam.
& filius messam.

Expanded text:
. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim.
Abbreviated transcription (Latin):
siđ Pilentum uel p̃toritum contecta
quattuor rotarũ uel iacula quib
matrone olim utebaritur uirgilius
di deducenda p̃coria. ierant
autem antea pilenta ueni& colo¬
ris Nonut nunc sunt rusati quib
nisi caste matrone uti non pote¬
raNT. sicut necuitus.
siđt. Pileum est. exbissoroturidum
quas sphera media caput tegenis
sacer dotale & iN hoc cipicio uit ta
constrinctum hoc greci & non sit

Expanded text:
sa. Pilentum vel petorritum contecta quattuor rotarum vehicula, quibus matronae olim utebantur. Vergilius di, ducenda petorrita. Erant autem antea pilenta veneti coloris, non, ut nunc sunt, russati; quibus nisi castae matronae uti non poterant, sicut nec vittis.e. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum, hoc Greci et nostri
Abbreviated transcription (Latin):
tis iuxta antiohaemuros decurrensꝗ
a solis orta uiens ñ longe aburbç marȩcon¬
ditur quã d eoriginis suctractu or ient ue¬
teres latini appellauere cuius fluenis assau
ex ipso impaa frigidiorib & tephrris aftͦ¬
riac ibispirantib totaciuittis mom̃tisꝓpe
omnib refrigeratur

Expanded text:
tes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur
Abbreviated transcription (Latin):
Or dinarius qui ꝑ ordinemmilittt necad¬
hucaliquẽ consccutus ẽ gradum honoris
ẽ enimgrogarius idehumilis militice :
extra ordinarius uero ẽqui obuirtutẽ
promouetur exordine

Expanded text:
Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militiae. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine
Abbreviated transcription (Latin):
quatspũrefla ne conpleti in sonũ uocis
animantur ut s̃ tubae calami fistulcor gͣa
pandoria hissimilia instrumenTa.
Organã uocabulũ est generalct cisorũ omniũ
musi coruhocqaut̃ ciu solles adhibentur a bo
greci nomiꝰ appllantut cũ t᷑organũ dicatur
magis cauulgalis ẽgricorum consududo

Expanded text:
tu reflante completa, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calami, fistule, organa, pandoria et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale omnium vasorum musicorum; hoc autem cui folles adhibentur, alio greci nomine appellant, ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Grecorum consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
Ordcũ dictũ qđ p̃c&eris gencrib frum̃tian¬
tefiat aridumuł qđ spicatius ordines habẽ¬
athorum triagenera primum esatiaim
uocatur : Eoquod spicacius sexordines
habcat. qđ quidam canterinum appellaNt
qm̃ animalia mlius quã triticum pascit.
& homines salubrius quam alũtriticum
altcru disticum coquod duos ordines habeat.
hunc pleꝑi que calaticumuocanat̃ ciũ trim̃ se :
quiaͥas cogit necessit asuer nofemina tur
& celeritor colligitur: ordei aut̃ natura
frigida est ge bami dapurgatorium sucꝰ
paleccrumiui deor agnoscas ordcum non
frixum quoque in aqua & uidebisdeflu¬
enłem sucum copio sissimum si uero frixeris
or deumre frigerabitur &restringetur.
Itesi adusscris id qđ inc̃humidũ aut pur¬
gatorium ꝑitues teritaeteignis qđ uero

Expanded text:
ordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter cofrigidum; et purgatorium sucus palearum: hoc ut agnoscas, hordeum non frixum sic coque in aqua et uidebis defluere sucum copiosissimum. Si uero frixeris, hordeum refrigerabit et restringit. Item si adusseris, it quod inest humidum aut purgatorium perit austeritate ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
adictus orion ab uri naides tabiuda¬
tionc aqua rĩ tempore enim hiemis ob¬
ortus mart & trus aquis acẽpesta¬
tib turbat humc latini sugula uocant :
qđ sitarpat᷑ ut gladius & stellarũ
luc ribilis atq clarissimꝰ inquosi
haec fulgen om̃a serenitas ꝑtenditur.
si obscusat huiacies tẽpestas cernitur
inminere.
Orion stellac. hicaut orion agladio
dictus unde iã cũ latiniiugulam uo¬
can Sidus utuidetur armatum &s
tellarum lucȩ tribileqđignoraremag¬
naedi fficultis c̃ađoquia quauis rude¬
rudes oculos tam̃ p̃fulgorissplen¬
dorcscipsum rapit hi quippeoriones
in ipsopondere temporis hicmalis ex¬
oriuntur. suoq: ortuimbres & tẽpesta¬

Expanded text:
dictus Orion ab urina id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini iugulam uocant, quod sit armatus, ut gladius, et stellarum luce terribilis atque clarissimus; in quo si haec fulgent omnia, serenitas portenditur, si obscuratur his acies, tempestas cernitur inminere.Orion stella est . Hic autem Orion gladius dictus est. Unde etiam eum Latini Jugulam vocant, sidus, ut videtur, armatum et stellarum luce terribile, quod ignorare magnae difficultatis est, adeo ut quamvis rudes oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe Oriones in ipso pondere temporis hiemalis exoriuntur, suoque ortu imbres et tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
Origeniantheritici ooigene auctore exor
cis dicenes ꝗđ ñ possit filius uidere pa
ꝗłic inmundi principio dicuoł peccasse
a ꝓdiuersitate peccatorum acdisusq
aderas diuer sacorpora quasiuincula
meruis sc: eaq causa factũ fuis semundũ¬

Expanded text:
Origeniani Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patque in mundi principio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum de caelis usque ad terras diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque causa factum fuisse mundu
Abbreviated transcription (Latin):
is. la Oratio dica quasioris ration amorare ẽ
loquietdicere c̃aut̃ oratio contectus uerboꝵ
cum sensu contextus aut̃ sine sensu non ẽ
oratioquia non estoris ratiooratio aut̃
plena c̃sensuuoce & litera.

Expanded text:
. Oratio dicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et littera.
Abbreviated transcription (Latin):
Orcis trcipulpitus eratben cubi scaltector
ageit possera utduo int̃sedis putcrtibi
enĩ po& econse hõ trago edi a dcertamcms¬
cendebant. hisqui canentibus alii gcstus
edebant

Expanded text:
ra autem pulpitus erat scenae, ubi saltator agere posset, aut duo inter se disputare. Ibi enim poetae comoedi et tragoedi ad certamen conscendebant, hisque canentibus alii gestus edebant
Abbreviated transcription (Latin):
scrucissquelitique exi srahelis disciplina
uenqminus qucimtordigadoremus: Debi¬
orationibus que sinculla ad monitione
debentur: ingressus lucis a cnoctis siuqluigi¬
liarum sed & cibũ nprius sumcre quãint¬
positaoratione. priora cnim habenda sit
sp̃s refrigeri aquia priore᷑ cadesticiquã tre¬
naqui augi ult orationẽ suiã uolarea dm̃
faciat sibidua salas ieiiã & lemosinã
& a scenditceleritem & exeuiditur. Ora¬

Expanded text:
servasse, et utique ex Israelis disciplina, servasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam ter die adoremus. Deorationibus, quae sine ulla admonitione debentur, ingressus lucis ac noctis sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam interposita oratione. Priora enim habenda sunt spiritus refrigeria, quia priora caelestia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Deum, faciat illi duas alas, ieiunium et eleemosynam, et ascendet celeriter et exaudietur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oratio p&iti ꝗdicitur namorare ẽ patre.
sicut ex orartin p&rare : consiat autem
oratio loco & tempore loco: quia nonubiq:
cum ꝓhibcamura xp̃o inpublico sedubio
oportunitis dedederit aut nccessitasĩpor¬
ta uerit nequȩ enim contrap̾ceptum
reputtitur ada postolis faccum qui
in cartert audi enibuscusto dibus coa¬
in singularibus nães tobscruatioqua¬
rundam horarum communium quac
dici int̃ ipsa spatia signant. tertia
sexta& nona similiger & noctisictideo
hae orandi horediui sae seut si forteali¬
quo fucrimus oper gaecenłiipsum nos
adofficium tmpus admoneat quetm porẽ
inscripturis inueniuntur. primum enim
spssc̃s congregatis discipulis hora tertia in¬
fusus qpetrus quads qͥii sionem communica¬
cionis in illo uasculo exptus c̃: sex hor qͥormn¬
di gratia a scenderatid ẽdiam cumiohanne
horanona templeo adint. quando parali¬
ticum sanittt reformauit: Sed & danibe¬
lem legimus hacctempora inoratione ob¬

Expanded text:
Oratio petitio dicitur. Nam orare est petere, sicut exorare inpetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loco, quia non ubique, cum prohibeamur a Christo in publico, sed ubi opportunitas dederit aut necessitas inportaverit. Neque enim contra praeceptum reputatur ab Apostolis factum, quio in carcere audientibus custodibus orain singularibus. Nam est observatio quarundam horarum communium, quae diei interspatia signant, tertia, sexta et nona; similiter et noctis. Sed ideo haec orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsud nos ad officium tempus admoneat; quae tempora in Scripturis inveniuntur. Primum enim Spiritus sanctus congregatis discipulis hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. Sed et Danielum legimus haec tempora in oratione ob
Abbreviated transcription (Latin):
Oratoꝵ ȩigitur uirbonus dicendi peritu suir
bonus consistit naturamoribus uita arti¬
busi cdictidiperitus consistit artifici oselo¬
quentia que constat partib: quinquom
uention edispositione elocutionem emoria
adereipsa aut̃ peritia dicendi in tribus
reb: consistit. Natura doctrinaii suna¬
tura ingeniodo ctrina stientigusuadsi¬
duitatehȩes̃ nĩ qu nonsolum in oratore
sed inuno quoq homine ara fice expectanTt
utaliquid efficiat. utuelo¬

Expanded text:
Orator est igitur vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoriaadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat. De
Abbreviated transcription (Latin):
Orbus a rotimditatȩ circulidictus qr si c̾rotaẽ
undebreuis caã rotella orbiculiͦs appellat᷑.
undiq enim ocean circũ fluens ei in circulo
ambit fines diuisus ẽ aut trifaria cȩquibuna
pars a saia altera curopa. t̃cia a frica quȩ &¬
libia nuncupatur. quastres partes orbis
ueteres non ȩ qualiter diuisernã asia am̃e¬
ridie ꝑ orientt̾usq ad septentrionc̃ ꝑuenit:
curo pauero a septentrioneusq ad occidenẽ:
atq inde a frica ab occident eus quea dmo
ridiem umn decuident̃ or hẽdimidium duo
tenenteuropa & a fricaralium uerodimi isa¬
diũ solasicosedideo is teduc partes fastes¬
tesorienis & occidentis orbẽdiuidas: asi aerit
inuna in alter quero eurq& a frica extrabres¬
aut̃ partes orbis quarit parstrans occanu m
terior ẽ inmgidiequesolis ardore in cognita
nob̵ c̃ incuius finib: antipodus fabuloseͥin¬
habitare produntur
nr̃i orbȩ̃totius t̃re oceani limbo circũ septm
triquadrũ staituere cius quetres partes asiã

Expanded text:
Orbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occridiem. Unde uidentur orbem dimidium duae tenere, Europa et Africa, alium uero dimidium sola Asia. Sed ideo illae duae partes facttes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Afrautem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produnturtri orbem totius terrae, oceani limbo circum saeptum, triquetrum statuere eiusque tres partes ASIAM
Abbreviated transcription (Latin):
lictur ex arbore qđ ideo cum adiectione
significatur coquod ꝑcussus ferreis
ungulis cortex ligniꝑ cauernas eximii
odoris guital distillat
Cauerna enimgrico sermone opedicitur
cuius guitam adulterant admixtocipri¬
no olco uedmelle sed sincrus ꝓbatur
amel sicũ late coagula uerit ab olcosi
instillatus atqueaut admixtus facile
fuerit resolutus p̃terta & si lan cuestes
ex ipso polluitic non maculantur adulte¬
ratus quidemneq cũ lat eagulat & ut
olcumin aqua su ꝑ natat & uestẽmaculat

Expanded text:
lsamum. Quod ideo cum adiectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam distillat; caverna enim Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cuius guttam adulterant admixto Cyprino oleo vel melle. Sed sincerus probatur a melle si cum lacte coagulaverit, ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus, praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat et ut oleum in aqua supernatat et vestem maculat
Abbreviated transcription (Latin):
latc̃plas ubioratur. undectresponsared¬
duntur. delubra aut tẽpla fontes haben¬
tiq ad purificandos & dilucndos fideles
& de lubra adiluendo appellatoqunde
& prius haedoca altari a non habebant
utia nudelubrties sent non templa
AOraculumꝰ underes ponsadantur iđ fun¬
quod datur oraculum dicitur

Expanded text:
la templa sunt ubi oratur, unde et responsa redduntur. Delubra autem templa fontes habentia ad purificandos et diluendos fideles. Et inde delubra a diluendo appellata. Vnde et haec prius loca altaria non habebant ut tantum delubra essent, non templaOraculum, unde responsa dantur, id est fun est responsum quod datur, oraculum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾sidoi Opinatio ẽ cum adhucincertares luc&
& nulla ratone firmauiditus ut puta
solutrum netantus quantus uidecuran
maior sitquam omnis terra. Item luna
globosa sit anconcaucu & stelle utrum¬
neadhereant cado anꝑaerem libero
cursuferantur. eclum ipsum qua magni¬
tudinẽ quaue materia const& utrum
qui eccum sit & inmobiltan incredibi li
ccleritate uoluctur. quantas̃ siqer sibrato
crassituda aut quib: fundamentis libera¬
tu & sus pensa ꝑman&.¬

Expanded text:
ur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa perman
Abbreviated transcription (Latin):
Oppidũ quidã ab oppositione murorum dixer:
alii ab oppibus rec̃dendis co qđ sitmunitũ
alii quod sibi in coconunT habitantium opẽ
det mutuam contrahostem. nã primã homi¬
nestã qua nudi &ho mes nac contrabduas
p̃sidia habebant nec receptacula frigoris&
caloris necipsi int̃sebomines ab hominibus
satis cranitutu tandenaturalis solertia ins¬
pcluncis siluestrib: qu& cgumĩtis ceͣguria sib
casasꝰ uirgultis arundinib: quȩ contexera
quo ax ui tictutior nchis qui in nocerẽ posd
aditus c&̃. haec c̃origo opidorum quacqđ
opemdarent: Idcirco oppida nominata
dixer: oppidum aut̃ magnitudinemnonib:
discrepart auico & castello & pago.
qd sibi in co conuentus habitantium opem

Expanded text:
Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt; alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum; alii quod sibi in eo conventus habitantium opem det mutuam contra hostem. Nam primum homines tamquam nudi et inermes nec contra beluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepare a vico et castello et pago.d sibi in eo conventus habitantium opem
Abbreviated transcription (Latin):
Properare &fertinare marcus cato sicdistinguit
dicens quiunũ quodq mature transigit
properat quimulta simulme incipit nec
eficit his. fertinat ergo unũ quidq quod ad¬
ostus eram trans fugiebam

Expanded text:
Properare et festinare. Marcus Cato sic distinguit dicens: Qui unumquodque mature transigit, is properat. Qui multa simul incipit, neque perficit, is festinat. Ego unumquodque quod adortus eram transigebam
Abbreviated transcription (Latin):
nutrit magis sedminus egeritur. ex ipsis
pamibus fermenitatis quidẽ leuia est
ex eoquĩ austeritas fermenti sumit humo¬
rem quinu triri sola ggeritur autem ideo
quia cito conficitur. atrmus cuitemidẽ
sine fermenito tardius quidem egeritur
sed magis nutrit his &iam quia suco cons¬
pargitur leuis simum est & Nutrit
copiose & egeritur Nutrit propter
candorem leuis &icom est ꝓp̃s pumam
quia consparsum est quosuco non solum
fermenitatum tritici ad nectitur quae &¬
egestione appellatur. Item ex ipsis ꝑ annib:
qui maximi fuerint hab&̃ quippim horum¬

Expanded text:
nutrit magis, sed minus egeritur. Et ex ipsis panibus fermentacius quidem leuis est ex eo quia austeritas fermenti consumpsit humorem qui nutrire solet; egerimus autem ideo quia cito conficitur. Azimus autem, id est sine fermento, tardius quidem egeritur, sed magis nutrit. His etiam qui suco conspargitur leuissimus est et nutrit copiose et egeritur: nutrit propter candorem, leuis etiam est propter spuma qua consparsus est. Quo suco non solum fermentatur triticum, sed adnectitur quae digestio appellatur. Item ex ipsis panibus, qui maximi fuerint, magis nutriu
Abbreviated transcription (Latin):
panonia. ab alpibus appenninis est.
nuncupata quibus ab italia secernitur.
regio uero fostis & sola la&a. duabus

Expanded text:
Pannonia ab Alpibus Appenninis est nuncupata, quibus ab Italia secernitur, regio viro fortis et solo laeta, duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Similiaum lacte cota egiritr mgis
tameri si maqua coqutur prepuerea
egeruntur. mexieergo ubolas coliers
egerere simila imelle x oleo cocter
aut ergostacta urĩ ꝓpt̃ piriguedinem
& ꝓicedinem quia cum dissimilie sunt.
a non debeanat similiter coqui inionũ
mixtart̃ contrarim facciunit.
Siligo uero cocta uel farma fortis sima
sunt & nutriunT sed non egeruntur

Expanded text:
m, in lacte cocta egeritur, magis tamen si in aqua coquatur, propter serum, maxime ergo ubi plus uolueris egerere. Simila in melle et oleo cocta aut ergo frixa et urit propter pinguedinem et dulcedinem. Et quia cum dissimilia sint et non debeant similiter coqui, in unum mixta rem contrariam faciunt. Siligo uel fatina cocta fortissima sunt et nutriunt sed no
Abbreviated transcription (Latin):
Item panes in furno cocti magis nutri¬
unt ideo quia minus exuruntur abigne.
Clibanicius autem & focatius ualde sicci sunT
focatius quidem quia icinerem mittit
humorem. dibanicius autem intesto.
forcior autem his ommibus est siligineus
sed hiquide grossa farma. fuerint facta.
omnibus forcius nutriunt sed nonualde
egtruritur. Simibiter & ca cabactus.

Expanded text:
i qui in furno coquuntur magis nutriunt, ideo quia minus exuruntur igne. Clibanitius etiam et focatius ualde sicci sunt: focatius quidem quia in cineris amittit humorem, clibanitius autem in testo. Fortior tamen in his omnibus est siligineus; sed et his qui de grussa farina fuerit factus, omnibus fortius nutrit, sed non ualde egeritur. Similiter