comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actiones notȩ atq faciles: Lo¬
quitur ex ꝑsona dĩ angłs homi¬
ni dicens. ego sum ds̃ abraham.
tura predixerit. uisus ẽ angłs
domini: Loquitur & homo ex
ꝑsona dei dicens: Audi ppls m̃s
& loquar tibi isrł: & testifica¬
bor tibi ds̃ ds̃ tuus ego sum.
Assumpta est uirga ad signifi¬
cationem: & in serpentem an¬
glica facultate mutata ẽ: Que
facultas cum desit homini:
assumptus ẽ tamen &e ab ho¬
mine lapis. ad talem aliquã
significationem: Inter factũ
angłi. & factum hominis plu¬
rimum distat: Iulud & miran¬
dum ẽ &e intelligendum: hoc
aũt tantummꝰ intelligendũ¬
est: Quod ex utroq intelligit᷑.
fortassis unum ẽ: At illa ex
quib intelligitur diuersa s̃:
tanꝗͣ si domini nom̃. & auro
& atramento scribatur: Illud
ẽ preciosius. illud ulius: qd̾¬
tamen in utroq significatur
idipsum ẽ: & quamius idẽ sig¬
nificauerit serpens ex uirga
moysi. quod lapis iacob: meliꝰ

Expanded text:
actiones notae atque faciles. Loactiones notae atque faciles. Loquitur ex persona Dei angelus homini, dicens, Ego sum Deus Abraham, tura praedixisset, Visus est ei angelus Domini : loquitur et homo ex persona Domini, dicens, Audi, populus meus, et loquar tibi; Israel, et testificabor tibi; Deus Deus tuus ego sum . Asssumpta est virga ad significationem, et in serpentem angelica facultate mutata est : quae facultas cum desit homini, assumptus est tamen et ab homine lapis ad talem aliquam significationem . Inter factum angeli et factum hominis plurimum distat: illud et mirandum et intelligendum est, hoc autem tantummodo intelligendum. Quod ex utroque intelligitur, fortassis unum est; at illa ex quibus intelligitur, diversa sunt: tanquam si nomen Domini et auro et atramento scribatur; illud est pretiosius, illud vilius; qutamen in utroque significatur, idipsum est. Et quamvis idem significaverit ex s, quod lapis Jacob; melius
Abbreviated transcription (Latin):
eris: sic non solum indictis. ue¬
rum etiam in factis. dĩ ꝑsona
significanda imponitur ꝓpħe
ut eam gerat in mysterio pro¬
phetiȩ. sicut eius ꝑsonam ge¬
rebat. qui uestimentum suum
diuisit induodecim partes:
& ex eis decem seruo regis sa¬
lomonis dedit. regi futuroisi
Aliquando etiam res quȩ non
erat quod ꝓpħe. & erat iam in
terrenis reb. in huiusmodi sig¬
nificationem assumpta ẽ: sicui
sompnio uiso euigilans iacob¬
fecit de lapide quem dormiẽs
habebat ad caput suum: Ali¬
quando ad hoc fit cadem spe¬
cies. uł aliquantum mansura.
sieut potuit serpens ille aene¬
us exaltatus in heremo. sicut
possunt et littere. uił ꝑacto mi¬
nisterio transitura: sicut pa¬
nis ad hoc factus. in accipien¬
do sacramento consumitur:
tanquam religiosa possunt
habere. stuporem tanquam
mira non possunt: Itaq illa q̃
ꝑangłos fiunt. qͦ difficiliora.
et ignotiora eo mirabiliora s̃
nobis: illis autem tanquã suȩ

Expanded text:
eris . Sic non solum in dictis, veeris . Sic non solum in dictis, verum etiam in factis, Dei persona significanda imponitur prophetae, ut eam gerat in ministerio prophetiae; sicut ejus personam gerebat qui vestimentum suum divisit in duodecim partes, et ex eis decem servo regis Salomonis dedit, regi futuro Israel : aliquando etiam res quae non erat quod propheta, et erat jam in terrenis rebus, in hujusmodi significationem assumpta est; sicut somnio viso Jacob evigilans fecit de lapide, quem dormiens habebat ad caput : aliquando ad hoc fit eadem species, vel aliquantulum mansura, sicut potuit serpensille aeneus exaltatus in eremo , sicut possunt et litterae; vel peracto ministerio transitura, sicut panis ad hoc factus in accipiendo Sacramento consumitur. tanquam religiosa possunt habere, stuporem tanquam mira non possunt. Itaque illa quae per Angelos fiunt, quo difficiliora et ignotiora, eo mirabiliora sunt nobis: illis autem tanquam suae
Abbreviated transcription (Latin):
ed his ut dicere ceꝑam ex¬
ceptis. alia sunt. quȩ quã¬
ius ex cadem matheria
corprãli. ad aliquid tamen di¬
uinitus annunciandum nr̃is
sensib ammouentur. quȩ ꝓpͥe
miracła & signa dicuntur. nec
inomnib que nobis a domino
dõ annunciantur. ipsius dĩ ꝑ¬
sona suscipitur. Cum aũt sus¬
cipitur. aliquando in angło de¬
monstratur: aliquando in ea
specie quȩ non est quod angłs.
quamius ꝑ angłm disposita
ministretur. Rursus cum in ea
specie suscipitur quȩ non est
qd̾ angłs: aliquando iam erat
ipsum corpus. & ad hoc demon¬
strandum in aliquam mutati¬
onem assumitur. aliquando
ad hoc exoritur. & re ꝑacta rur¬
sus absumitur: Sicut etiam
cum homines annunciant.
aliquando ex sua ꝑsona. uerba
dei locuntur. sicuti cum pre¬
mittitur dicit dominus. aut
hec dic̃ dominus. aut taleali¬
quid: aliquando autem nil ta¬
le pre mittentes. ipsam dei
ꝑsonam in se suscipiunt. sicutt
est. intellectum tibi dabo et
instruam te in uia qua gradi¬

Expanded text:
ed his, ut dicere coeperam, exceptis, alia sunt illa quae quamvis ex eadem materia corporali, ad aliquid tamen divinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur, nec in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem assumitur; aliquando ad hoc exoritur, et re peracta rursus absumitur. Sicut etiam cum homines annuntiant, aliquando ex sua persona verba Dei loquuntur, sicuti cum praemittitur, Dixit Dominus; aut, Haec dicit Dominus ; aut tale aliquid: aliquando autem nihil tale praemittentes, ipsam Dei personam in se suscipiunt, sicuti est, Intellectum tibi dabo, et constituam te in via qua ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
et fiunt xxx ce ui. Nox tota eum
die toto. ce nocte tota: Neq hoc
sine illo sacramento quod supra
memoraui: Non absurde quippe
sp̃m diei comparamus: corpus aũ
nocti: Dominicum enun corpus.
inmorte ac resurrectione: & sp̃s
nr̃i figuram. & corpr̃is gerebat
exemplum: Etiam sic ergo appa¬
ret illa ratio simpli ad duplum
scĩs positi sint. potest alius alias
indagare: uł quibus iste quas ego
reddidi preponende sint. uł eque
probabiles. uł istis etiam ꝓbabili¬
ores: frustra tamen eos ẽẽ inscptis
positos. et nullas ẽẽ causas misti¬
cas cur illic istinumeri commemo¬
rentur: nemo tam stultus ineptꝰq
contenderit: Egoaut quas reddi¬
di uł ex eccłȩ auctoritate a maiori
tione numoꝵ. similitudinũq
collegi Contͣ rationẽ nemo so¬
brius: contͣ scͥpturas nemo xp̃i¬
anus: contra eccłam nemo pacifi¬

Expanded text:
et fiunt triginta sex: nox tota cum et fiunt triginta sex: nox tota cum die toto et nocte tota, neque hoc sine illo sacramento quod supra memoravi. Non absurde quippe spiritum diei comparamus; corpus autem, nocti. Dominicum enim corpus in morte ac resurrectione, et spiritus nostri figuram, et corporis gerebat exemplum. Etiam sic ergo apparet illa ratio simpli ad duplum sanctis positi sint, potest alius alias indagare, vel quibus istae quas ego reddidi, praeponendae sint, vel aeque probabiles, vel istis etiam probabiliores: frustra tamen eos esse in Scripturis positos, et nullas causas esse mysticas cur illic isti numeri commemorentur, nemo tam stultus ineptusque contenderit. Ego autem quas reddidi, vel ex Ecclesiae auctoritate a majoribtione numerorum similitudinumque collegi. Contra rationem nemo sobrius, contra Scripturas nemo christianus, contra Ecclesiam nemo pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis. xp̃i audiremus.
fiustis enim aliquando tenebre
nunc autem lux in domino: insi¬
nuat nobis quodammodo quod
a nocte dies sumat inicium: Sũ
enim pruni dies ꝓpter futurum
hominis lapsum aluce in noctẽ:
ita isti ꝓpter hominis reꝑationem
atenebris ad lucem computantur
Ab hora ergo mortis. usq ad dilu¬
culum resurrectionis. hore sunt
quadraginta: ut et ipsa hora con¬
numeretur: Cui numero congrut
etiam uita eius suꝑ terram post
resurrectionem in quadraginta
diebus: et est iste numerus i
insinuandum mysterium ꝑfecti¬
onis: in quadriꝑtito mundo. Ha¬
bent enim quandam ꝑfectionet
decem: & ea quater multiplicata
faciunt quadraginta: Auesꝑe
autem sepulture usq ad dilucli
resurrectionis. xxͣx sex hore sut.
qui est quadratus senarius: Ri¬
fertur autem ad illam rationem
simpli ad duplum. ubi est coap¬
tationis maxima consonantia:
Duod ecim enim ad uiginti. iill.
simplo ad duplum conueniui.

Expanded text:
resurrectionis Christi audiremus, resurrectionis Christi audiremus, Fuistis enim aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Ab hora ergo mortis usque ad diluculum resurrectionis horae sunt quadraginta, ut etiam ipsa hora nona connumeretur. Cui numero congruit etiam vita ejus super terram post resurrectionem in quadraginta diebus. Et est iste numerus frinsinuandum mysterium perfectionis in quadripartito mundo. Habent enim quamdam perfectionem decem, et ea quater multiplicata faciunt quadraginta. A vespere autem sepulturae usque ad diluculum resurrectionis triginta sex horae sunt, qui est quadratus senarius. Refertur autem ad illam rationem simpli ad duplum, ubi est coaptationis maxima consonantia. Duodecim enim ad viginti quatuor simplo ad duplum conveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum autem triduum non totũ
et plenum fuisse. scriptura testis
est: sed primus dies aparte ex¬
trema totus annumeratus ẽ: Di¬
es uero tercius a parte prima et
ipse totus: Medius autem int̾ eos
.i. secundus dies absolute totus:
uiginti quatuor horis suis xiͦiͥ
nocturnis. et duodecim diurnis
Crucifixus est enim primo uide¬
orum uocibus hora tercia: cum
eẽt dies sexta salb̃i: Deude in ip¬
sa cruce suspensusͤ hora sexta: et
spm̃ tradidit hora nona: Sepultꝰ
est autem cum iam sero factumeẽt.
sicut sese habent uerba euangłii.
qd̾ intelligr̃in fine diei. Undeli¬
bet ergo incipias. etiam si alia
ratio reddi potest. quomodo ñsit
contra euangłium ioħis. ut hora
totum diem primum ñ compre¬
hendes: Ergo a parte extrema
totus computabitur: sic̃ tercius
a parte prima: Nox enim usq ad
diluculum quo domini resurrec¬
tio declarata ẽ. Ad tercium ꝑtin&
diem: quia ds̃ qui dixit detene¬
bris lumen clarescere. ut ꝑgr̃am
noui testamenti & participationẽ

Expanded text:
Ipsum autem triduum non totum et plenum fuisse, Scriptura testis est: sed primus dies a parte extrema totus annumeratus est; dies vero tertius a parte prima, et ipse totus; medius autem inter eos, id est, secundus dies absolute totus viginti quatuor horis suis, duodecim nocturnis et duodecim diurnis. Crucifixus est enim primo Judaeorum vocibus hora tertia, cum esset dies sexta sabbati. Deinde in ipsa cruce suspensus est hora sexta, et spiritum tradidit hora nona . Sepultus est autem cum jam sero factum esset, sicut sese habent verba Evangelii ; quod intelligitur, in fine diei. Undelibet ergo incipias, etiam si alia ratio reddi potest, quomodo non sit contra Evangelium Joannis , ut hora totum diem primum non comprehendis. Ergo a parte extrema totus computabitur, sicut tertius a parte prima. Nox enim usque ad diluculum, quo Domini resurrectio declarata est, ad tertium diem pertinet: quia Deus qui dixit de tenebris lucem clarescere , ut per gratiam Novi Testamenti et participationem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt: Quod enim factum ẽ: in illo¬
iam uita erat E non qualicũq
uita: nam &e anima uita ẽ cor¬
poris. sed & hec facta est: quia
mutabilis est: Et ꝑ qͥd facta est
nisi ꝑuerbumdĩ incommutable
Omnia enum ꝑ ipsum facta sũt
et sine ipso factum ẽ nicħ Qd̃g
factum est iam in illo uita erat:
et non qualiscumq uita. s uita
erat lux hominum: Lux utiq̃ ra¬
tionalium mentium. ꝑ quas ho¬
mines a pecoribus differunt: &¬
ideo sunt homines: Non ergo
lux corporea que lux est carniũ.
siue de cȩlo fulgeat. suie trenis ign¬
b accñdat᷑: nec humanar᷑ ticarni¬

Expanded text:
nim factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita: nam et anima vita est corporis, sed et haec facta est, quia mutabilis est; et per quid facta est, nisi per Dei Verbum incommutabile? Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod ergo factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita, sed vita erat lux hominum: lux utique rationalium mentium, per quas homines a pecoribus differunt, et ideo sunt homines. Non ergo lux corporea, quae lux est carnium, sive de coelo fulgeat, sive terrenis ignibus accendatur, nec humanarum tan
Abbreviated transcription (Latin):
sti eam: Pluuiam quippe uolun¬
tariam. nonnisi grãm uult in¬
telligi: non meritis redditam sed
gratis datam: Unde & gr̃a nomina¬
tur: Dedit enim eam. non quia
digni eramus: sed quia uoluit. Hoc
cognoscentes. non fidentes in nob̾
erunus: & hoc est infirmari: Ipse
uero ꝑficit nos. qui etiam paulo
apło dixit. sufficit tibi grã mea:
nam uirtus ininfirmitate ꝑficit᷑:
ꝑsuadendum gͦ erat homini qͣn¬
tum dilexerit nos ds̃. & quales
dilexerit: quantum ne desꝑare¬
mus: quales ne suꝑbiremus: Hẽ
locum apłs ꝑ necessarium sic ex¬
plicat: Commendat autem inquit
suam caritatem ds̃ in nob̃: qm̃ cũ
adhuc peccatores eẽmus: xp̃c ꝓ¬

Expanded text:
sti eam . Pluviam quippe volunsti eam . Pluviam quippe voluntariam nonnisi gratiam vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, C
Abbreviated transcription (Latin):
ed quoniam exulauimus
ab incommutabili gaudio.
nec tamen inde precisi atq
abru̾ti sumus. ut non etiam iN
istis mutabilib & tempr̃alibus.
eternitatem. ueritatem bratitatẽ
quereremus: nec mori enuim. nec
falli. nec ꝑturbari uolumus: nussa
sunt nobis diuinitus uisa c̃grua
peregrinationi nr̃e. quibus ammo¬
neremur non hic ẽẽ quod querimꝰ.
sed illuc ab ista eẽ redeundũ: ũn
nisi penderemus. Hic ea non que¬
reremus: Ac primum nob ꝑsua¬
dendum fuit. quantum nos di¬
ligeret ds̃: ne desꝑatione non
auderemus erigiieum: Quales
aũt dilexerit ostendi oportebat:
netanquam de meritis nr̃is suꝑ¬
bientes. magis ab eo resiliremus.
e en nr̃a fortitudine magis defi¬
ceremus: Ac ꝑ hoc egit nob̾cum.
ut ꝑ cius fortitudinem pocius
proficeremus: atq ita in infirmi¬
tate humilitatis. ꝑficeretur uir.¬
tus caritatis: Hoc significat ui
psalmo ubi ait: Pluuiam uolun¬
tariam segregabis ds̃ hereditati
tue. & infirmita est: tu uero ꝑfeci¬

Expanded text:
Sed quoniam exsulavimus ab incommutabili gaudio, nec tamen inde praecisi atque abrupti sumus, ut non etiam in istis mutabilibus et temporalibus aeternitatem, veritatem, beatitudinem quaereremus nec mori enim, nec falli, nec perturbari volumus; missa sunt nobis divinitus visa congrua peregrinationi nostrae, quibus admoneremur non hic esse quod quaerimus, sed illuc ab ista esse redeundum, unde nisi penderemus, hic ea non quaereremus. Ac primum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero perfeci
Abbreviated transcription (Latin):
pit mercedis retributionem: qͦn
nos effugiemus tantam negligta¬
tes salutem: & quasi quereres qͣn
salutem. ut ostenderet se de nouo
testamento iamdicere. id ẽ sermo¬
nem qui non ꝑ anglos sed per
dominum dictus ẽ. que cum in¬

Expanded text:
pit mercedis retributionem; quomodo pit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermone qui non per Angelos, sed per Dominum factus est: Quae cum in
Abbreviated transcription (Latin):
gueretur: non tantum illa uisibi¬
lia. sed ipsum etiam sermonem ꝑ
angłos factum: Sic enim dic̃: Ad
quem autem angłorum dixit ds̃¬
aliquando. sede ad dexteram meã
donec ponam inimicos tuos sca¬
bellum pedum tuorum: Honne
omnes sunt ministri sp̃c in am
ministrationem missi. ꝓpter eos
qui futuri sunt hereditatem possi¬
dere salutis: Hĩc ostendit illa oĩa
non solum ꝑanglos facta. sed etiã
cui promittitur hereditas eterne¬
uitȩ: sicut ad corinthios etiam scͥp¬
tum ẽ: Omnia autem hȩc infigura
contingebant illis Scripta sunt
autem ad correptionem nr̃am: us
quos finis scłorum obuenit: Demn¬
de quia tunc ꝑ angłos. nunc autẽ
ꝑfilium sermo factus est consequen¬
ter aꝑteq demonstrans. ꝓpterea
inquit habundantiuis oportet at¬
tendere nos ea quȩ auduumus
neforte defluamus: Si enum in¬
quit qui ꝑ anglos dictus ẽ sermo
factus est firmus. & omnis p̃uan¬
catio et inobedientia iustam acce¬

Expanded text:
gueretur, non tantum illa visibigueretur, non tantum illa visibilia, sed ipsum etiam sermonem per Angelos factum. Sic enim dicit: Ad quem autem Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, quo usque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, sed etiam cui promittitur haereditas vitae aeternae. Sicut ad Corinthios etiam scriptum est: Omnia haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum obvenit . Deinde quia tunc per Angelos, nunc autem per Filium sermo factus est, consequenter aperteque demonstrans: Propterea, inquit, abundantius oportet attendere nos ea quae audivimus, ne forte defluamus: si enim qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam acce
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝓpter substantia. uł si me¬
lius dicitur ẽẽntia dĩ. ubi ꝓ¬
nr̃o modulo ex quantulacumq
potest ipsa ꝑ semetipsam eẽ uisi-¬
bilis: Proinde illa omnia quȩ
patribus uisa sunt. cum ds̃ illis
secundum suam dispensationem
temporibus congruam p̃sentaret᷑.
ꝑereaturam facta cẽ manifestum ẽ.
et si nos latet. quomodo ea mini¬
stris angłis fecerit. ꝑ angłos tam̃
eẽ facta. non ex nr̃o sensu dicimus.
ne cuiquam uideamur plus saꝑe¬
ad temꝑantiam : sicutds̃ nobis
partitus est mensuram fidei : et
credimus ꝓpter qd et loquimur:
Exstat enim auetoritas duunaꝵ
scripturarum. unde mens nr̃a de¬
uiare non debet: ne relicto soli¬
damento diuini eloquii. ꝑ suspiei¬
onum suarum abruta precipitet᷑:
ubi nec sensus corprĩs regit. nec ꝑs¬
pieua ratio ueritatis elucet: Aꝑ¬
tissime quippe scriptum ẽ in epła
ad hebreos. cum dispensatio noui
testamenti. a dispensatione uetis
testamenti. secundum congruen¬
tiam scłorum ac temporum distin¬

Expanded text:
Quapropter substantia, vel, si melius dicitur, essentia Dei, ubi pro modulo nostro ex quantulacumque potest ipsa per semetipsam esse visibilis. 22. Proinde illa omnia quae Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam videamur plus sad temperantiam, sicut Deus nobis partitus est mensuram fidei , et credimus, propter quod et loquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti secundum congruentiam saeculorum ac temporum distin
Abbreviated transcription (Latin):
sed pro nobis om̃ibus tradidit eũ:
quomͦ non et̃ cum illo omnia
nobis donauit: Quodautem fac¬
tum nobis annunciatur. Hoc fu¬
turum ostendebatur. et antiqͥs
iustis: ut ꝑ eandem fidem etiam
ipsi humiliati ĩfirmarent᷑. ⁊ ĩfirmati
ꝑficerentur: Iuia igitur unum¬
est uerbum dĩ. ꝑ quod facta suã
omnia. qd̃ est incommutabilis
ueritas. ubi principaliter atq
incommutabiliter sunt omnia
simul. non solum quȩ non sunt
in hac uniuersa creatura. uerũ
etiam quȩ fuerunt. & quȩ fut᷑a
sunt. ibi autem non fuerunt nec
futura sunt. sed tantum mͦ suñ.
et omnia uita sunt. & omnia
unum sunt: et magis unumẽ.
et una ẽ uita: Sic enim omnia
ꝑ ipsum facta sunt: ut quicquid
factũ ÷ ĩ hisin illo uita sit. & facta
non sit: quia in principio non
factum est uerbum. sed erat uer¬
bum apud dm̃. et ds̃ erat u̾bum
et omnia ꝑ ipsum facta sunt.
Nec ꝑ ipsum omĩa facta eẽnt.

Expanded text:
sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo nobis omnia donavit ? Quod autem factum nobis annuntiatur, hoc futurum ostendebatur et antiquis justis, ut per eamdem fidem etiam ipsi humiliati infirmarentur, et infirmati perficerentur. 3. Quia igitur unum Verbum Dei est, per quod facta sunt omnia, quod est incommutabilis veritas, ibi principaliter atque incommutabiliter sunt omnia simul; non solum quae nunc sunt in hac universa creatura, verum etiam quae fuerunt et quae futura sunt. Ibi autem nec fuerunt, nec futura sunt, sed tantummodo sunt; et omnia vita sunt, et omnia unum sunt, et magis unum est et una vita est. Sic enim omnia per ipsum facta sunt, ut quidquid factum est in his, in illo vita sit, et facta non sit: quia in principio non factum est Verbum, sed erat Verbum apud Deum, et Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt; nec per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid est cormeum. nisi cor hu¬
manum: Sed hoc oro dm̃ cordis
mei. ut nich ex eis figmentis. pro
solido uero eructuem in has littas.
sed inde ueniat in eas quicquid
uenire poterit. unde michi qͣuis
piecto a facie ocłorum suorum.
& delonginquo redire conant.
ꝑuiam quam strauit humanita¬
de diuinitatis unigeniti sui. auta
ueritatis eius aspergitur. Quam
intantum licet mutabiliꝰ haurio.
inquantum in ea nicħ mutabile
uideo: nec locis et temporibus sĩ
corpora: nec temporibus. & qͣsi
locis sicut sp̃uum nr̃orum cogi¬
tationes: nec solis tempr̃ibus.
et nulla uł inagine locorum sic̃
quasdam nr̃arum mentium ratio¬
cinationes: Omnino enim dĩ ẽn
le: nec ineteruitate. nec inuerita¬
te. nec inuoluntate:quia et̾na
ce uera ibi ẽ caritas. uera et̾nitas.

Expanded text:
et quid est cor meum, nisi cor huet quid est cor meum, nisi cor humanum? Sed hoc oro Deum cordis mei, ut nihil ex eis figmentis pro solido vero eructuem in has litteras, sed inde veniat in eas quidquid per me venire potuerit, unde mihi, quamvis projecto a facie oculorum suorum , et de longinquo redire conanti, per viam quam stravit humanitate divinitas Unigeniti sui, aura veritatis ejus aspergitur. Quam in tantum licet mutabilis haurio, in quantum in ea nihil mutabile video, nec locis et temporibus, sicut corpora; nec solis temporibus et quasi locis, sicut spirituum nostrorum cogitatet nulla vel imagine locorum, sicut quaedam mentium nostrarum ratiocinationes. Omnino enim essentiale, nec in aeternitate, nec in veritate, nec in voluntate; quia aeterna c
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit: flere dulce habet &
eum precari. ut etiam atq etiam
misereatur. donec exuat totam
miseriam. & precari cum fiducia
iam gratuito pignore salutis ac¬
cepto. ꝑ eius unicum saluatorẽ
hominis et illuminatorem: Hunc
ita egentem ac dolentem. scientia
non inflat: quia caritas edificat.
Preposuit enim scientiam scien¬
tiȩ: p̃posuit. scire infirmitatem
suam. magisquam scire mundi
menia. fundamenta trarum. et
fastigia celorum: E hanc apponen¬
do scientiam. apposuit dolorem:
dolorem ꝑegrinationis suȩ exde¬
siderio patrie suȩ: & conditoris eiꝰ
beati dĩ sui: In hoc genere homi¬
num in familia. xp̃i tui. domine
ds̃ m̃s si inter pauꝑes tuos gemo.
da michi de pane tuo. responde
hominibus. qui ñ esurunt et
sitiunt iusticiam: sed satiati suñ
et habundant: Satiauit autem
illos phantasma eorum. ñ ueritas
tua: quam repellendo resili¬
unt. et in suam uanitadem ca¬
dunt: Egocerte sentio ꝗͣ multa
figmenta pariat cor humanum

Expanded text:
cognovit; flere dcognovit; flere deum precari, ut etiam atque etiam misereatur, donec exuat totam miseriam, et precari cum fiducia jam gratuito pignore salutis accepto per ejus unicum Salvatorem hominum et illuminatorem. Hunc vero ita egentem et dolentem scienon inflat, quia charitas aedificat ; praeposuit enim scientiam scientiae, praeposuit scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi moenia, fundamenta terrarum, et fastigia coelorum: et hanc apponendo scientiam, apposuit dolorem ; dolorem peregrinationis suae ex desiderio patriae suae, et conditoris ejus beati Dei sui. In hoc genere hominum, in familia Christi tui, Domine Deus meus, si inter pauperes tuos gemo, da mihi de pane tuo respondere hominibus qui non esuriunt et sitiunt justitiam , sed satiati sunt et abundant. Satiavit autem illos phantasma eorum, non veritas tua, quam repellendo resiliunt, et in suam vanitatem cadunt. Ego certe sentio quam multa figmenta pariat cor humanum:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dĩ ꝑ substantiam qͣ patri
equale atq coeternum ẽ. nec sp̃c
patris et filii. ꝑ substantiam qͣ
et ipse utriq cocqualis atq coe¬
ternus ẽ. sed utiq ꝑcreaturam q̃
illis modis formari & existere
potuit. corporeis atq mortalib
sensibus apparuerit: qui durt
illas demonstrationes. et has ꝓ¬
sit: quod ab alio uolumine: com¬
modius ordiemur.: Ex pł lib .iii.¬
trestriumq rerum:magni
estimare solet genus hu¬
manum: In quo profecto melio¬
res sunt qui huic scientiȩ p̃po¬
nunt nosse semet ipsos: Laudabi¬
liorq est animus cui nota ẽ uł
infirmitas sua. quam qui ea ñ
respecta. uias sider̃ scrutatur &̃
cogniturus. aut qui iam cogni¬
tas tenet. ignorans ipse qua ui¬
grediatur ad salutem: ac firmita
atq in eius amore coram se uiluit.
adcumq intrare uolens nec ualẽs.
eoq sibi lucente. attendit in se. in¬
uenitq se. suãq egritudinem illiꝰ
mundiciȩ contemꝑari ñ posse

Expanded text:
Verbum per substantiam suam qua Patri Verbum per substantiam suam qua Patri aequale atque coaeternum est, nec Spiritus Patris et Filii per suam substantiam qua et ipse utrisque aequalis atque coaeternus est, sed utique creatura quae illis modis formari et existere potuit corporeis atque mortalibus sensibus apparuerit, quid inter illas demonstrationes et has pas, intersit: quod ab alio volumine commodius ordiemur. LIBtiumque rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua ingrediatur ad salutem ad firmitateatque in ejus amore coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse
Abbreviated transcription (Latin):
que ocłis uidentur & auribus
audiuntur: Sediam satis qͣntũ
existimo pro captu nr̃o disputa¬
tum et demonstratum ẽ. quod
in hoc libro susceꝑamus ostende:¬
Satisq constitit & probabilitate
rationis. quantum homoł potuis
quantum ego potui. & firmitate
auctoritatis quantum de sept᷑is
scĩs diuina eloquia patuerunt:
quod antiquis patribus nr̃is. añ
incarnationem saluatoris cum ds̃
apparere dicebatur. uoces illȩ ac
species corpr̃ales ꝑ angłos factȩ
sunt: siue ipsis loquentibus. uł
agentibus aliquid ex ꝑsona dĩ
siue assumentibus ex creatura
quod ipsi non eẽnt. ubi ds̃ figu¬
rate demonstraretur hominib.
Quod genus significationum
nec ꝓpħas omisisse. multis exem¬
plis docet scriptura: Suꝑ ẽ igit᷑¬
ut iam uideamus. qd et nato ꝑ
iurginem domino. & corpr̃ali
pecie sicut columba descendente
spu scõ. uisisq igneis lingius. soni¬
tu facto decelo die pentecostes.
pꝰ ascensionem domini: ñ ipsũ

Expanded text:
quae oculis videntur et auribus quae oculis videntur et auribus audiuntur. 27. Sed jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvatoris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Desive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus significationum nec Prophetas omisisse, multis exemplis docet Scriptura. Superest igitur jam ut videamus, cum et nato per virginem Domino, et corporali specie sicut columba descendente itu sancto , visisque igneis linguis sonitu facto de coelo die Pentecostes post ascensionem Domini , non ipsum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
brahe: suum disponebat aduen¬
tum. ut inueniret a quibus recipe¬
tur. confitentes reos quos lex nõ
impleta fecerat transgressores.
Unde &e apłs ad galathas dicit
Quid ergo lex: Transgressionis
gr̃a ꝓposita est. donec ueniret se¬
men cui repromissum ẽ. disposi
ta ꝑangłos in manu mediatoris
hoc est dispositum ꝑ angłos in
manu sua: Non enm natus est ꝑ
conditionem: sed ꝑ potestatem.
Quod autem non aliquem ex
angłis dicit mediatorem. s ipsũ
dominum ih̃m xp̃m. in quantum
homo fieri dignatus ẽ: habes alio
terfectione agni : hinc illa om̃ia
que de xp̃o uenturo in carne atq
passuro. sed ce resurrecturo. in lege
figurantur quȩ data est in edic̃¬
quando pater. aliquando filius.
aliquando sp̃c sc̃s: Aliquandosi¬
ne ulla distinctione ꝑsone. ds̃ ꝑ
illos figurabatur. Et si uisibilib
et sensibilibus formis. apparens ꝑ
creaturam tamen suam ñ per
substantiam suam. cui uidende
corda mundantur: ꝑ hec omnia

Expanded text:
brahae suum disponebat advenbrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Quid ergo lex? Transgressionis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Medhoc est dispositum per Angelos in manu sua. Non enim natus est per conditionem, sed per potestatem. Quod autem non aliquem ex Angelis dicit mediatorem, sed ipsum Dominum Jesum Christum, in quantum homo fieri dignatus est, habes alio terfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edicctus, et aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus, aliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen suam, non per substantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mo quilibet factus est.sed lex
ipsa data manifestissime osten¬
ditur. quam certe nullus fide¬
lium dubitat dm̃ dedisse moy¬
si: ad subiuigandum ppłm isrł:
Sed tamen ꝑangłos datam. ita
stpħs loquitur. Dura ceruice in¬
quit et non circumeiso corde &
auribus. uos semꝑ sp̃ui scõ resti¬
tistis. sicut patres ur̃i: quem pro¬
pharum non ꝑsecuti sunt patres
ur̃i: & occiderunt eos qui pre¬
nunciabant de aduentu iusti. cu¬
ius nunc uos ꝓditores & int̾fec¬
tores fuistis. qui accepistis legem
in edictis angłorum. nec custo¬
distis: Quidhoc euidentius: qͥd
tanta auctoritate robustuis: In
edictis quidem angłorum illi po
nunciabatur aduentus : et ip¬
se tanquam uerbum dei. miro
et ineffabili modo erat in angłis.
inquorum edictis lex ipsa daba¬
tur: Unde dicit in euangłio.
Si crederetis moysi: crederetis
ille scripsit: Pangłos ergotunc
dominus loquebatur: Perange¬
los. filius dĩ mediator dei & ho¬
minum. futurus ex semine a¬

Expanded text:
non quilibet factus, sed lex non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis, sicut et patres vestri. Quem Prophetarum non persecuti sunt patres vestri? Et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis quidem Angelorum lex illnuntiabatur adventus; et ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edictis lex ipsa dabatur. Unde dicit in Evangelio, Si crederetis Moysi, crederetis ille scripsit . Per Angelos ergo tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine A
Abbreviated transcription (Latin):
id est quod uideri se fecit: Nam
continuo secutus ait: ut dicant
hodee quod inmonte dominus
uuisus ẽ: Ecce idem. & angłs. et
lominus dr̃. Quare: nisi quia
ꝑ angłm dominus : iam ueroin
abraham. iterum decelo diceis:
Pme iuraui dicit dominus. ꝓpt̃
quod fecisti hoc uerbum. & nõ
peꝑcisti filio tuo dilecto ꝓpt̃ me:
& cetera: Hec certe uerba ut dicat
ille ꝑquem loquitur dominus.
hec dicit dominus: etiam sic pro¬
phe solent habere: Anfilius dei
de patre ait dicit dominus. et ip¬
se est ille angłs patris: Quid gͦ
de illis tribus uiris: Nonne re¬
spiciunt. quomodo urgeantur
qui uisi sunt abrahe. cum p̃dictũ
eẽt. uisus est ei dominus:Anq
uiri dicti s̃ non erant angłi: Da¬
nielem legant dicentem: ecce
uir gabrihel: Sed quid ultra dif¬
ferimus. ora eorum eudentissimo
atq grauissimo alio documento
opilare. ubi non angłs singłarit᷑.
nec uiri pluraliteꝵ. sed omnino
angłi dicuntur: ꝑquos ñser

Expanded text:
id est, quod videri se fecit. Nam id est, quod videri se fecit. Nam continuo secutus ait, Ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est. Ecce idem angelus Dominus dicitur: quare, nisi quia per angelum Dominus? Jam vero inAbraham iterum de coelo, dicens: Per me juravi, dicit Dominus, pro eo quod fecisti hoc verbum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per quem loquitur Dominus, Haec dicit Dominus, etiam Prophetae solent habere. An Filius Dei de Patre ait, Dicit Dominus, et ipse est ille Angelus Patris? Quid ergo? de illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo
Abbreviated transcription (Latin):
me expressus est: Attende tamer
qdđ ꝯtexat᷑. Respiciẽs abrabã ocłs
suis. uidit. & ecee aries unus tene¬
batur in arbore sabech cornibus:
Et abiit abraham & accepit arie¬
tem & obtulit cum holocaustum
pro ysaac filio suo: & cognomina¬
uit abraham nomen loci illuis
dominus uidit: ut dicant hodie
quod in monte dominus uisus est:
Sicut pauloante quod dix̃ ds̃ ꝑ
angłm. nunc enum cognoui quia
times dm̃. non quia tunc ds̃ cog¬
nouisse intelligendus est. s egisse
ut ꝑ dm̃ ipse abraham cognosceroe:
quantas haberet uires cordis ado¬
bediendum deo. usq ad immolati¬
onem unici filii: illomͦ locutionis
quo significatur ꝑefficientem id
quod efficitur. sicut dr̃ frigus pi¬
grum quod pigros facit. ut ideo
cognouisse dicerctur. quia ipsum
abraham cognoscere fecerat. quẽ
poterat latere fidei suȩ firmitas.
nisi tali exꝑimento ꝓbaretur: ita
& hic cognominauit abraham
nomen loci illius dominus uidit:

Expanded text:
me expressus est; attende tamen me expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est: sicut paulo ante quod dixit Deus per angelum, Nunc enim cognovi quia times Deum; non quia tunc Deus cognovisse intelligendus est, sed egisse ut per Deum ipse Abraham cognosceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit:
Abbreviated transcription (Latin):
tuum dilectum quem diligis
ysaac: et uade in terram excelsã:
et offeres eum ibi holocaustum
suꝑ unum montium quem dixe
se habet scriptura: Extendens aut
abraham manum suam: sumpst
et dixit ei: Abraham abraham.
& dixit: Ecce ego. Et dixit ei: Nle
inicias manum tuam suꝑ pue¬
rum: neq facias ei quicquam:
Quid adhec respondetur: An
dicturi sunt dm̃ iussisse ut occi¬
deretur ysaac. et angłm ꝓhibu¬
isse: porro ipsum patrem. adusus
dĩ preceptum qui iusserat ut oc¬
cideret. obtemꝑasse angło ut pr¬
ceret:Ridendus et abiciendus
hic sensus est: Sed neq huic tam
grosso. egeno et abiecto. ullum locũ¬
eẽ scriptura ꝑmittit: quȩ contini¬
o subiungens ait: Nunc autem
cognoui quia times dm̃ tu: et ñ
peꝑcisti dilecto filio tuo ꝓpter me:
Quidẽ ꝓpter me. nisi ꝓpter eum
qui occidi uisserat: Idem igitur
ds̃ abrahe qui angłs: an potius
ꝑ angłm ds̃: Accipe sequentia.:
Certe iam hic angls manifestissi¬

Expanded text:
tuum illum quem diligis tuum illum quem diligis Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres eum holocaustum in unum montium quem tibi se habet Scriptura: Extendens autem Abraham manum suam, sumpsitcoelo, et dixit ei: Abraham, Abraham. Et dixit: Ecce ego. Et dixit: Ne injicias manum tuam super puerum, neque facias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. Quid est, propter me; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissi
Abbreviated transcription (Latin):
ei ds̃ adilicem mambre. sedente¬
eo ad ostium tabernaculi sui me¬
ridie: et tamen consequenter
adiungat: respiciens autem ocłis
suis uidit. & ecce tres uiri stabant
suꝑeum: Dequibus iamdiximꝰ.
Quomodo enim poterunt isti qͥ
uela uerbis ad intellectum nolurł
surgere. uł facile se ab intellectu us
uerba precipitant: quomodo poce¬
runt explicare. uisum eẽ dm̃ iri
uiris tribus: nisi eos sicut etiam
consequentia docent. angłos fuis¬
se fatrantur: An quia non dictum
est. angłs ei locutus est. uel apparu¬
it ꝓpterea dicere audebunt. moy¬
si quidem illam uisionem ac uo¬
cem ꝑ angłm factam. quia ita
scriptum est. abrahe autem quia
substantiam suam dm̃ apparuisse
uel sonuisse: Quid quod nec ap̃
abraham de angło tacitum est.
Nam ita legitur cum immolandꝰ
eius filius preciperetur: Et factũ
est post hec uerba. temptauit ds̃
abraham. et dixit ad cum: Abra¬
ham abraham: & ille dixit. Ec¬
ce ego: Et dixit ei. Accipe filium

Expanded text:
ei Deus ad ilicem Mambre, sedentei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia substantiam suam Deum apparuisse atque sonuisse? Quid quod nec apud Abraham de angelo tacitum est? Nam ita legitur, cum immolandus filius ejus praeciperetur: Et factum est post haec verba, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum: Abraham, Abraham. Et ille dixit: Ecce ego. Et dixit ei: Acc
Abbreviated transcription (Latin):
terra madian: ubi genuit filios
duos. E completis illie annis¬
quadraginta. apparuit illi inde¬
serco montis syna angłs domini.
in flamina ignis in rubo Moy¬
ses autem uidens mirabatur ui¬
sum: ui cum accederoe consida¬
re: facta est uox domini dicens:
Egosum ds̃ patrum tuorum. ds̃
abraham. & ds̃ ysaac: & ds̃ iacob
Tremefactus autem moyses: non
audebat considare: Dixitq illi
dominus: Solue calciamentum
pedum tuorum: et cetera: Hic cer¬
te & angłm. et dominum dicit.
eundemq dm̃ abraham. & dm̃
ysaac. & dm̃ iacob: sicut in gene¬
si scriptum est: Anforte quisquã
dicturus ẽ. quod moysi ꝑ angłm
apparuit dominus. abrahe uero
ꝑ semet ipsum: At hoc abstpħo
non queramus: ipsum librum in¬
terrogemus. unde stphs ista nar
tum ẽ. et dixit dominus ds̃ ad
abraham. et paulopꝰ. et uisus ẽ
dominus ds̃ abrahe. ꝓpterea ista
non ꝑangłos facta sunt.cumalio
loco similiter dicat. uisus ͤ autẽ

Expanded text:
terra Madian, ubi genuit filios terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic quadraginta annis, apparuit illi in deserto montis Sina angelus Domini in flamma ignis in rubo. Moyses autem videns, mirabatur visum. Qui cum accederet considerare, facta est vox Domini dicens: Ego sum Deus patrum tuorum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Tremefactus autem Moyses, non audebat considerare. Dixitque illi Dominus, Solve calceamentum pedum tuorum , etc. Hic certe et angelum et Dominum dicit, eumdemque Deum Abraham, et Deum Isaac, et Deum Jacob, sicut in Genesi scriptum est. 25. An forte quisquam dicturus est quod Moysi per angelum apparuit Dominus, Abrahae vero per se ipsum? At hoc a Stephano non quaeramus: ipsum librum unde Stephanus ista narrtum est, Et dixit Dominus Deus ad Abraham ; et paulo post, Et visus est Dominus Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionib scd̾m suam uolunca¬
tem: Sed ait aliquis: Cur ergo
scriptum ẽ dixit dominus ad
moysen. et non potius dix̃ angls
ad moysen:Quia cum uerba uu¬
dicis preco nunciat: non scribit᷑
ingestis ille preco dixit sed ille
uidex: Sic etiam loquente ꝓpha
scõ. et si dicamus ꝓpħa dixit:
nichil aliud quam dominum
dixisse intelligi uolumus: Et
non subtrahimus: sed quis ꝑcum
dixerit ammonemus: Et illa.
quidem scriptura. sepe asserit an¬
głm cẽ domini quo loquente iden¬
tidem dicitur. dominus dixit: sic̃
iam demonstrauimus Sed ꝓpter
eos. qui cum scriptura illic angłm
nominat. ipsum ꝑ semet ipsum
filium dĩ uolunt intelligi: quia
ꝓpter annuntiationem paternȩ
ac sus uoluntatis. a ꝓpħa dictus ẽ
angłs: ꝓpterea uolui ex hac epła
manifestius testimonium dare:
est. cuiꝰquam ocłis apparuisse mor¬
talium: inconsequentibus dic̃.
quod moysi angłs apparuerit:
fugit inquit moyses in uerbo
isto. et factus est inquilinus in

Expanded text:
divisionibus secundum suam voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, Propheta dixit, nihil aliud quam Dominum dixisse intelligi volumus. Et non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et illa quidem Scriptura saepe aperit angelum esse Dominum, quo loquente identidem dicitur, Dominus dixit, sicut jam demonstravimus. Sed propter eos, qui cum Scriptura illic angelum nominat, ipsum per se ipsum Filium Dei volunt intelligi, quia propter annuntiationem paternae ac suae voluntatis a propheta dictus est angelus: propterea volui ex hac epistola manifestius testimonium dare, est, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in
Abbreviated transcription (Latin):
ti s̃ ortus occasusq syderum. ge¬
nerationes & mortes animali¬
um. seminum ⁊ germinum in¬
numerabiles diuersitates. nebu¬
le ce nubes. niues & pluuiȩ. ful¬
gur &e tonitrua. fulmina & gͣn¬
dines. uenti &e ignes. frigus &
estus. & om̃ia talia: exceptis õ
illis quȩ in eodem ordine rara
sunt. sicut defectus luminum
& species inusitate syderum.⁊
monstra. & terremotus. & his
similia: exceptis gͦ istis om̃ib.¬
quorum quidem prima & sum¬
ma causa non est. nisi uoluntas
dĩ. unde et in psalmo cum que¬
dam huius generis commemo.¬
rata eẽnt. ignis. grando. nix gla¬
cies sp̃c tempestatis. nequis ea
uł fortuito. uł causis tantummͦ
corpr̃alib. uł etiam sp̃alibus.
tamen preter uoluntatẽ d̃i exi¬
stentib agi crederce: continuo

Expanded text:
ti sunt ortus occasusque siderum, geti sunt ortus occasusque siderum, generationes et mortes animalium, seminum et germinum innumerabiles diversitates, nebulae et nubes, nives et pluviae, fulgura et tonitrua, fulmina et grandines, venti et ignes, frigus et aestus, et omnia talia: exceptis etiam illis quae in eodem ordine rara sunt, sicut defectus luminum, et species inusitatae siderum, et monstra, et terrae motus, et similia: exceptis ergo istis omquorum quidem prima et summa causa non est nisi voluntas Dei: unde et in psalmo cum quaedam hujus generis commemorata essent: Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis ; ne quis ea vel fortuitu, vel causis tantummodo corporalibus, vel etiam spiritualibus, tamen praeter voluntatem Dei existentibus agi crederet, continuo
Abbreviated transcription (Latin):
cas.qui ranas serpentesq fecer:
nisi quia maior aderat dñatio
etiam ipsi magi confessi s̃ dicen¬
tes. digitus dĩ hic est: Quid aũt
possint ꝑ naturam. nec possul
ꝑ prohibitionem: & quid ꝑ ipsiꝰ
nature suȩ conditionem facere
ñ sinantur. homini explorare
difficile ẽ. immo uͦ impossibile:
nͥ ꝑ illud donum dĩ. qd apl̃s com¬
memorat dicens. alii duudica¬
tio sp̃uum: Nouimus enim ho¬
minem posse ambulare : & neq:
hoc posse si non ꝑmutatur: uo¬
lare autem ñ posse. etiam si ꝑ
mittatur: Sic & illi angli quedã
possunt facere si ꝑmittantur
abangłis potentiorib ex imꝑio
dĩ:quedam uͦ non possunt. nec
si ab eis ꝑmittantur. qr ille ñ
ꝑmittit a quo ilł est talis nat᷑e
modus: qui etiam ꝑangłos suos.
et illa plerumq ñ ꝑmittit: que
concessit ut possint: Exceptis
g illis quȩ usitatissimo trans¬
cursu temporum. in rerum nat᷑a¬
li ordine corpr̃aliter fiunt. sicu¬

Expanded text:
cas qui ranas serpentesque fecerunt, cas qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia maior aderat dominatianctum; quod etiam ipsi magi confessi sunt dicentes: digitus dei est hoc. quid autem possint per naturam nec possint per prohibitionem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere non sinantur homini explorare difficile est, immo uero impossibile nisi per illud donum dei, quod apostolus commemorat dicens: alii diiudicatio spirituum. nouimus enim hominem posse ambulare et neque hoc posse, si non permittatur; uolare autem ermittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei: quaedam vero non possunt, nec si ab eis permittantur; quia ille non permittit, a quo illis est talis naturae modus, qui etiam per angelos suos et illa plerumque non permittit, quae concessit ut possint. 19. Exceptis igitur illis, quae usitatissimo transcursu temporum in rerum naturae ordine corporaliter fiunt, sicu