comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crescens in lege. eruditus adpedes gamaliclis
legis doctoris: ñ audiebat moysen et prophe¬
tac cristum predicanteed. Magna
duricia: Certe gentes ñ audierant ꝓphetas.
ñ audierant. moysen: frigidi erant: s cristallũ
duruerat: Quia gͦ cristallũ eratꝰ nitidus ui¬
debatur & candidus: sed durus & nimium ge¬
lidus: Quomͦ nitidus & candidus: hebreus ex
hebreis: scđm legem phariseus Uide nitorem
cristalli: audi duriciam cristalli Scd̃m emula¬
tionem. p̃sequens ȩccłiam xp̃i: Inter lapidato
et forte ceteris durior Omnium enim lapidã¬
tium uestimenta seruabat: ut inomnium ma¬
nib lapidaret: Ergo uidemus niuẽꝰ nebulã:
cristallum: bonum ẽ. ut ille spiret & soluat:
Si enim ñille spirauerit: si ñ ipse duriciam hurꝰ¬
glaciei dissoluerit: infaciem frigoris erꝰ quis
subsistet: Infaciem frigoris eius Cuius: dĩ:
Unde ẽ. eius frigus: Ecce deserit peccatorem:

Expanded text:
crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis doctoris ! Non audiebat Moysen et Prophetas Christum praedicantes? Magna duritia! Certe Gentes non audierant Prophetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallumduraverat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: «Secundum aemulationem persequens Ecclesiam Christi» . Inter lapidatoret forte caeteris durior: omnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret . 26. Ergo videmus nivem, nebulam, crystallum: bonum est ut ille spiret, et solvat. Si enim ille non spiraverit, si non ipse duritiam glaciei hujus dissolverit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
lum: Multum obduriuit: multum gelauit.
ñ sicut nix facile solui potest Nix multoꝵ an
cristallo comparandi: & ipsi predestinati s̃
& uocati: & quidam eoꝵ ita ut pascerent alioᷤ.
et eẽnt utiles aliis Et quid opus ẽ ut nume¬
remus multos. forte qͦs nouimus: ulum autu
lum: Occurrat unicuiq cogitanti exhis qͦs no¬
ti sumꝰ: ipse dicit. Ergo si unus panis totũ
dam duris facit menbra sua: & utilia adalios
pascendos Quid imus ꝑmultos: Notissimũ
illum paulum apłm. intueamur: Ncħ nobis
isto iuiro notius: nicħ suauius. nicħ inscriptu¬
ris familiarius Et si fuerint qui extanta dun¬
cia inquanta ipse fuit panis fierent: ipso ꝓpo¬
sito adexẽplum. omnes occurrant: ut explicet᷑
sensus iste. mittit estallũ suũ sic̃ frust a panis.
Ecce cristallum erat apłs paulus. durus: obni¬
denͤ ueritati: clamans aduersus eugłium. tanqͣm
indurans aduersus solem Istt qͣm durus fuit

Expanded text:
lum? Multum obduruit, multum congelavit; lum? Multum obduruit, multum congelavit; non jam sicut nix facile solvi potest. Nix multorum acrystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos noti sumus,» ipse dicit . Ergo si unus panis totum sdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium, tanquam indurans adversus solem. Iste quam durus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uelut cinis Adhuc enim pęnitentes uolutan¬
tur incinere fr̃s mei. tanquam similes se conte¬
stantes: dicentes dõ suo cinis sum Dixit enĩ
quedã scriptura Despexi memet ipsum. et di¬
stabui: etestimaui me terram̃ et cinerem hec
c̃ humilitas penitentis: Quando abraham lo¬
quitur addnm̃ suũ: et qͣndo uult aꝑiri sibi in¬
cendium sodomorum: Ergo inquit cȩrra ici¬
nis sum Quomͦ fuit semꝑ ista humilitas. in
magnis et scĩs iuris Nebulam gͦ uelut cinerẽ
spargit. Quare: Quia qͦs predestinauit ulos
& uocauit. qͥ non uenit uocare iustos. s pec¬
catores inpenitentiã Qui emittit cristallũ¬
suũ uelut frusta panis Non denuo laboran¬
dum ẽ dicere. qͥd sit cristallũ Prelocuti enim
Quomꝰ uia nix ipsus quia p̃destinatorum est:
quomͦ nebula ipsius. quia ipsi uocantur adpe¬
nitentiam. qui p̃destinati sunt adsalutem: ic
ẽ quodãmꝰ cristallum ipsius Quid. ẽ cristal¬

Expanded text:
velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulanvelut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenitentiasuum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti enim Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic est quodammodo crystallum ipsius. Quid est crystal
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum dm̃. et dr̃ illi cape ueritatem: inci¬
pit uelle caꝑe ueritatem: ñ sufficit: uidet se
qͣndam caliginem pati. qͣm ante ñiudebat:
Adhac gͦ ẽ illa nebula. ut nõueris nescire te: & no¬
ueris qͥd scire oporteat:: et uideas te inualidum
adillud sciendum qđ oportet scir Nam si in
ista nebula iã ante presumpseris scire: audies ab
apło Qui se putat aliquid scire: nondum scit
quẽ admodũ eũ oporteat scire Ergo nondũ cõ¬
p̃hendisti: adhuc nebulam pateris S ñ te deseru¬
it qͥ accendit tͥ lucernam carnis suȩ Nonerras
innebula: fide sequere S quia conaris uidere
et non potes: peniteat te peccatoꝵ: quia nebu¬
la uelut cinis sparsa ẽ Quid iam te peniteat:
contumacem te fuisse aduersus dm̃ Quid iã
te peniteat: secutũ te fuisse uias tuas malas:
ꝑuenisse inistã difficultatem uus beatȩ iusio¬
nis: et erit tͥ salubris nebula. qͣm sic̃ cinerem
spargit ds̃. Tu ipse es: adhuc nebula es: sea

Expanded text:
endum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed
Abbreviated transcription (Latin):
certum ẽ: Licet ut caueas. ne forte uerum sit:
non tamen dampnes. tanquam uerum sit
Hoc pax iubet: Quere pacem ait: et sequere
eam Heresis qͥd monet: Dampnat in cogni¬
tos: dampnat totũ mundum: Periit totꝰ
mundus: nullus ẽ xp̃ianus: Africa reman¬
sit bene iudicasti De quo tribunali diçis tu
sententiã. inomẽm orbem terrarum: In qͦ foro
ante de mundus stetit: Holo mͥ credat᷑ : sed
datur: legi moysi credatur: Quid dixte moy¬
ses defuturis his demporib Adabraham dic¬
tum: Insemine tuo benedicentur om̃s gen¬
tes: An dubitas qͥd sit sem̃ abrahȩ: Puto qͥa
cum apłs dixerit: non dubitabis Aut de apło¬
Abrahȩ dictȩ sunt ꝓmissiones: et semini euis: Ñ
dic̃ & seminib tanquã inmultis: s tanquã

Expanded text:
certum est, licet ut caveas, ne forte verum sit; certum est, licet ut caveas, ne forte verum sit; non tamen damnes, tanquam verum sit. Hoc pax jubet. «Quaere pacem,» ait, «et sequere eam» . Haeresis quod monet? Damnat incognitos, damnat totum mundum: Periit totus mundus, nullus est Christianus, Africa remansit. Bene judicasti. De quo tribunali dicis tu sententiam in orbem terrarum? in quo foro ante te mundus stetit? Nolo mihi credatur, sed datur, Legi Moysi credatur. Quid dixit Moyses de futuris his temporibus? Ad Abaraham dictum est: «In semine tuo benedicentur omnes gentes» . An dubitas quid sit semen Abrahae? Puto quia cum Apostolus dixerit, non dubitabis: aut si et de Apo«Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis; sed t
Abbreviated transcription (Latin):
laudes pacis: adillam patriam pacis: Ibi eam
plenius laudabimus: ubi eam pleniꝰ habebimꝰ.
nchoatam in nob̃ si sic amamus: ꝑfectam qͦmͦ
ea. & ipsi intrant: concluduntur portȩ et fir¬
mantur uectes: Hanc quã nominatam sic ama¬
tis & diligitis. ipsam sectamini: ipsam deside¬
rate: ipsam indomo. ipsam innegotio. ipsã
inuxorib. ipsam infiliis. ipsam inseruis. ipsã
inamicis. ipsam ĩ ĩimicis diligite Ipsa ẽ par
quã non habent heretici Quid agit par in
huius adhuc regionis incertis. in ista peregri¬
natione nr̃e mortalitatiᷤ cum adhuc nemo
ẽ alteri conspicuus: nemo uidet cor alteriꝰ:
Quid agit pax: Deincertis ñ iudicat: in cogni¬
ta non confirmat: Procliuior. ẽ adbene cre-¬
dendum dehomine: quã admale suspican¬
dum: Non se multum dolet errare: cum be¬
ne credit etiam de malo ꝑnitios e autẽ cũ
male senserit forte debono: nescio qͣlis
sit. Quid ꝑdo: si credo quia bonus ẽ: S in¬

Expanded text:
laudes pacis ad illam patriam pacis. Ibi eam laudes pacis ad illam patriam pacis. Ibi eam plenius laudabimus, ubi eam plenius habebimus. Inchoatam in nobis si sic amamus, perfectam quomodo ea, et ipsi intrant cum clauduntur portae, et firmantur vectes. Hanc quam nominatam sic amatis et diligitis, ipsam sectamini, ipsam desiderate; ipsam in domo, ipsam in negotio, ipsam in uxoribus, ipsam in filiis, ipsam in servis, ipsam in amicis, ipsam in inimicis diligite. 16. Ipsa est pax quam non habent haeretici. Quid agit pax in hujus adhuc regionis incertis, in ista peregrinatione mortalitatis nostrae; cum adhuc nemo est alteri conspicuus, nemo videt cor alterius? quid agit pax? De incertis non judicat, incognita non confirmat; proclivior est ad bene credendum de homine, quam ad male suspicandum. Non se multum dolet errare, cum bene credit etiam de malo; perniciose autem, cum male sentit forte de bono. Nescio qualis sit: quid perdo, si credo quia bonus est? Si in
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ qui datus ẽ nob Ergo colligit quos partu¬
riuit. et peꝑit: Modo iam intus filii sunt:
securi sunt: uolarunt denido timoris uola¬
runt incęlestia: uolarunt inȩterna. Iam ni¬
Quis. Qui posuit fines tuos pacem: Quomodo
exulta̾tis om̃s: Hanc amate fr̃s mei: Multum
delectamur: quando clamat decordib ur̃is pa¬
cis dilectio Quomͦ uos delectauit: Hichil dixe¬
ram: nicħ exposueram: uersum ꝓnuntiaui:
exclamastis Quid deuob̃ clamauit: dilectio pa¬
cis. Quid ostendi ocłis ur̃is: Undeclama¬
stis. ⁊ si non amatis: Unde amatis si non uide¬
tis: Inuisibilis paxẽ: Qs ẽ. ocłs. quo uisa est
ut amaret᷑ : Heq enim acclamaretur: nͥ ama¬
retur: Hec sunt spectacula quȩ exhibet ds̃ rerũ
inuisibilium: Quanta pulchritudine: intellec¬
tus pacis. corda ur̃a ꝑcussit: Quid iã gͦ loquor
depace. aut delaude pacis: Preuenit omnia
uerba mea: uester affectus: Non implebo: non
possum: infirmus sum Differamus om̃s

Expanded text:
m, qui datus est nobis . Ergo colligat quos parturivit et peperit. Modo jam intus filii sunt, securi sunt: volarunt de nido timoris, volarunt in coelestia, volarunt in aeterna; jam niQuis? «Qui posuit fines tuos pacem.» Quomodo exsultastis omnes? Hanc amate, fratres mei. Multum delectamur, quando clamat de cordibus vestris pacis dilectio. Quomodo vos delectavit? Nihil dixeram, nihil exposueram; versum pronuntiavi, et exclamastis. Quid de vobis clamavit? Dilectio pacis. Quid ostendi oculis vestris? Unde clamatis, si non amatis? unde amatis, si non videtis? Invisibilis est pax. Quis est oculus quo visa est, ut amaretur? Neque enim acclamaretur, nisi amaretur. Haec sunt spectacula quae exhibet Deus rerum invisibilium. Quanta pulchritudine intellectus pacis corda vestra percussit? Quid jam ego loquar de pace, aut de laude pacis? Praevenit omnia verba mea vester affectus: non impleo; non possum, infirmus sum. Differamus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Puid est uiud: qđ mͦ ait dñs. qui habet addetur
eiꝰ qui autem non habet. et qđ habet auferetur
abeo: Qui gͦ non habet: et qđ habet auferetur
abeo: Habet grãm possidendi: s non habet cari¬
tatem utendi: Quia gͦ ulud non habet. et qđ
habet auferetur abeo: Propterea discipłi ut ha¬
berĩt caritatem. qͦs uolebat incęlo facere stellas
ambulantes suꝑ eminentem uiã ile qͥ nume¬
rabat multitudinem stellarum. & omnib eis
nomina uocans: cum redirent discipłi qͦ missi
erant. exultauenint. & dixerunt dñe ecce sp̃s
uimundi subiecti sunt nob̃ ꝓpt̃ nomen tuum:
et ille qui numerat multitudinẽ stellarum &
om̃ib eis nomina uocans. sciens multos dic¬
turos ẽt̃. nonne innomine tuo demonia eiecimꝰ
quib dicturus ẽ infinem non noui uos. qͥa eos
ñmuimerauit inmultitudine stellarum. nec eis

Expanded text:
Quid est illud quod modo ait Dominus: «Qui habet, addetur Quid est illud quod modo ait Dominus: «Qui habet, addetur ei; qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo» ? Qui ergo non habet, et quod habet auferetur ab eo. Habet gratiam possidendi, sed non habet charitatem utendi: quia ergo illud non habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cum redirent discipuli quo missi erant, exsultaverunt, et dixerunt: «Domine, ecce spiritus immundi subjecti sunt nobis propter nomen tuum.» Et ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans,» sciens multos dicturos esse, «Nonne in nomine tuo daemonia ejecimus?» quibus dicturus est in fine, «Non novi vos;» quia eos n
Abbreviated transcription (Latin):
celi consolans noctem: et qđ non uincat᷑ a nocte:
Adhuc inquid suꝑ eminentiorem uiã uob̃ de¬
monstro: Si linguis hominũ loqͣr et angłoꝵ: Ra¬
ntatẽ autẽ non habeã: factus sum uelut eram̃¬
tũ sonãs. aut cymbalũ tinniens. Quale donũ
ẽ: loqui linguis angłorum et hominum Lam̃
si caritatem inquit ñhabeã: eramentũ sum so¬
nans. aut cymbalum tinniens Si sciero inqͥt
omnia sacramenta & omnẽ scientiã: et si ha¬
buero omnem ꝓpħiam & omnẽ fidem. ita ut
montes transferam: quanta ista dona: carita
tud donum martyrii: et distributionis rerum
suarum: Et tamen si distribuero inquit omĩa
mea pauꝑib & tradidero corpus meum ut arde¬
am: caritatem autem ñhabeã: nichil michi pro¬
dest Sui gͦ non habet caritatem: et si adtempus
habet hȩc dona: auferentur ei Aufertur qđ habet
quia quiddã non habet Et ipsum quiddã hoc
non habet unde cȩttra teneantur: et ipse ñ ꝑeat.

Expanded text:
coeli consolans noctem, et quod non vincatur a nocte? «Adhuc,» inquit, «supereminentiorem viam vobis demonstro» . «Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens.» Quale donum est loqui linguis Angelorum et hominum! Tamen «si charitatem,» inquit, «non habeam, aeramentum sum sonans, aut cymbalum tinniens. Si sciero,» inquit, «omnia sacramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem prophetiam, et omnem fidem, ita ut montes transferam» quanta ista dona sunt!; lud donum martyrii, et distributionis rerum suarum! Et tamen «si distribuero,» inquit, «omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Qui ergo non habet charitatem, etsi ad tempus habet haec dona, auferentur ei. Auferetur ei quod habet, quia quiddam non habet: et ipsum quiddam hoc non habet, unde caetera teneantur et ipse non pereat.
Abbreviated transcription (Latin):
morabuntur & conuertuntur addm̃m. unu̾si
fines terix: Ecce iã teneo testimonium legis:
et testimonium ꝓpħarum: Audiamꝰ & eum
qͥ surrexit amortus ostendit se sponsum: te¬
nemus eum: confirmauit demonstrando. ex¬
hibendo testimonia Hoc enim moyses. hoc ꝓ¬
bo sponsum exipsius uerbis: et puto qͥa iam
incipis mecum credere: et his uerbis moysi ⁊
ꝓpħis credamꝰ et ei qui resurrexit amortuis.
Sequat᷑ & dicat: Odñe: uideo iam sponsum
xp̃m: factum ẽ. ne qͥs me auocet amenbris
sponsȩ tue. et ñsis m̃ caput. si ego ĩm̃bris
eẜ ñ fuero. dic mͥ et de ȩccłia aliqͥd: quia iã de
sponso eius ñ dubito Audi et de ȩccł̃ia Sequit᷑
et dicit Predicari innomine eiꝰ penitñtiã & re¬
missionẽ peccatorum: Hicħ uerius: predicari ĩ
nomine eius penitentiam et remissionem pec¬
catoꝵ: S hec ubi : Alii enim dicunt ecce hic:
alii: ecce ulic Et qͥd ipse : Nolite credere: Exur¬

Expanded text:
morabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Pbo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit a mortuis. Sequatur, et dicat. O Domine, video jam sponsum Christum; factum est: ne quis me avocet a membris sponsae tuae, et non sis mihi caput, si ego in membris ejus non fuero; dic mihi et de Ecclesia aliquid; quia jam de sponso ejus non dubito. Audi et de Ecclesia. Sequitur et dicit: «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Nihil verius, «praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Sed hoc ubi? Alii enim dicunt, «Ecce hic;» alii, «Ecce illic.» Et quid ipse? «Nolite credere: exsur
Abbreviated transcription (Latin):
nem: abalio speras auxilium: non abeo quẽ¬
times Si sic times: poscis auxilium ab eo quẽ
ñ times aduersus eum quem times Si sic
times dm̃ꝰ et ideo times dm̃ qͥa peccator es:
aqͦ accepturus es auxilium aduersus dm̃: Qͦ
iturui: Quid facturus: Uis abillo fugere
adipsum fuge Uis fugere abirato: fuge
adplacatum: Placabis autem eum. si sꝑes iN
miscđia ipsius: atq ita decętero caueas pecca¬
re: ut de preteritis depreceris ut tibi dunit¬

Expanded text:
nem, ab alio speras auxilium, non ab eo quenem, ab alio speras auxilium, non ab eo quem times: poscis auxilium ab eo quem non times, adversus eum quem times. Si sic times Deum, et ideo times Deum quia peccator es, a quo accepturus es auxilium adversus Deum? Quo iturus es? quid facturus? Vis ab illo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. Placabis autem eum, si speres in misericordia ipsius; atque ita de caetero peccare caveas, ut de praeteritis depreceris, ut tibi dimit
Abbreviated transcription (Latin):
ti infirmitatem suã pullo corui. inuocanti
dm̃. contingit forte ineccłia carere honore
temporali: ñ id extra ȩccłiamꝰ. non sibi facit
extra eccłiam tab̃naculum. in quo ñ bene sen
et inhis qui sꝑant inmiscđia eius Bene sen¬
tit dñs intimentib eum s nunqͥd sic time¬
tur ds̃ quomͦ et latro: Nam et latro timet᷑:
i bestia cimet᷑ : i hõ ĩiust̾ i potens mulcũ timetur:¬
rra multitat. Bene sentiet dñs intimen¬
tib eum: S quomͦ timentibꝰ: Et inhis qui sꝑ¬
ant inmiscđia ipsuis Ecce timuit eum iu¬
das traditor xp̃i: s non sꝑauit in miscđia ip¬
siuis: Postea enim penituit illum. qđ tradidit
dñm: et dixit Peccaui: quia tradidi sangui¬
nem iustum Bene quidẽ timiusti: s si sꝑares
inmiscđia ipsiꝰ quẽ timuisti: Ile desꝑando
abiit: et laqueo se suspendit: Ergo sic time
dñm: ut sꝑes inmiscđia eius Si times latro¬

Expanded text:
ti infirmitatem suam, pullo corvi invocanti ti infirmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam tabernaculum, in quo non bene sentet in his qui sperant in misericordia ejus.» Bene sentit Dominus in timentibus eum: sed numquid sic timetur Deus, quomodo et latro? Nam et latro timetur, et bestia timetur, et homo injustus et potens multum timetur. «Bene sentiet Dominus in timentibus eum:» sed quomodo timentibus eum? «Et in his qui sperant in misericordia ejus.» Ecce timuit eum Judas traditor Christi, sed non speravit in misericordia ipsius. Postea enim poenituit eum quod tradiderit Dominum, et dixit: «Peccavi, quia tradidi sanguinem justum.» Bene quidem timuisti; sed si sperares in misericordia ejus quem timuisti. Ille desperando abiit, et laqueo se suspendit. . Ergo sic time Dominum, ut speres in misericordia ejus. Si times latro
Abbreviated transcription (Latin):
lus corui in uoco dm̃ E pullis coruoꝵ qui
minis ad cõmodatus. ut altior incedat: & reue¬
ra ẽ ineo ceruix indicans quandã suꝑbiam:
Non se extollant homines insuis dignitati:
ñ se sublimes putent honorib: caueãt ne execͦ
indomito p̃cipitent᷑ Uide enim qͥd dictumẽ.
mine dñi dĩ nr̃i magnificabimur. ꝓpterea
uus qͥd accidit: Uidete qͥd sequitur Illis ob¬
ligati sunt pedes et ceciderunt: nos uero sur¬
reximus et erecti sumus Hon inpotentatu
eqͥ uoluntatem habebit: nec intab̃naculis
uiri. bene sentiet. Intab̾nacłis inquit uiri. Est
enim tab̾naculum dni: ipsa sca eccłia toto
orbe diffuisa Heretici duidentes se ab eccliȩ
tab̾naculis: sibi tab̾nacła posuerunt Non in
ipsis tab̾nacłis uiri: bene sentiet. ds̃ S pullũ
coruorum adtende dicentem: elegi abici in
domo dĩ. magis qͣm habitare intab̾naculis
peccatoꝵ. Et enĩ si alicui. bono.pio. confiten¬

Expanded text:
lus corvi invoco Deum. «Et pullis corvorum qui lus corvi invoco Deum. «Et pullis corvorum qui minis accommodatus, ut altior incedat. Et revera est in eo cervix, indicans quamdam superbiam. Non se extollant homines in suis dignitatibus, non se sublimes putent honoribus; caveant ne equo indomito praecipitentur. Vide enim quid dictum est mine Domini Dei nostri magnificabimur. Propterea illis quid accidit? Videte quid sequitur: «Illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos vero surreximus, et erecti sumus» . «Non in potentatu equi voluntatem habebit; nec in tabernaculis viri bene sentiet. In tabernaculis,» inquit, «viri.» Est enim tabernaculum Domini, ipsa sancta Ecclesia toto orbe diffusa. Haeretici dividentes se ab Ecclesiae tabernaculis, sibi tabernacula posuerunt: non in ipsis tabernaculis viri bene sentiet Deus. Sed pullum corvorum attende dicentem: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bono, pio, confiten
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam cani & porco: Quid. ẽ. gͦ et pul¬
lis coruorũ qui inuocant eum: Qui sunt pul¬
li coruorum: Isrłite se solos iustos ẽẽ dicebat̃
qui legem acceꝑant: cȩteros om̃s. omniũ gen¬
tium homines. peccatores dicebant Et uere
ratione lapidum. atq lignoꝵ erant: S nun¬
qͥd sic remanserunt: & si ñ ipsi corui paren.
tes nr̃i: tam̃ pulli coruoꝵ nos ipsi. inuocamꝰ
dnm: Dat peccorib escam ipsoꝵ: et pullis cor¬
uorum qͥ inuocant eum: Ipsi sunt pulli cor¬
uorum quib dic̃ petrus: quia ñ corruptibi¬
li argento uł auro redempti estis de suꝑua¬
cua ur̃a consuetudine aparentib ur̃is tra¬
dita Proficientes enim pulli coruoꝵ qui si¬
mulacra colere uidebant᷑ parentũ suoꝵ: con¬
uersi sunt ad deum: Et audis mͦ pullũ cor¬
ui inuocantem unum dm̃. Q uid gͦ: dimisi¬
sti patrẽ tuũ dicis pullo corui: dimisi plane
lle enim coruus non inuocans dm̃: ego pui¬

Expanded text:
nem suam cani et porco. Quid est ergo, «Et pulnem suam cani et porco. Quid est ergo, «Et pullis corvorum qui invocant eum?» Qui sunt pulli corvorum? Israelitae se solos justos esse dicebant, quia Legem acceperant; caeteros omnes monium gentratione lapidum atque lignorum erant; sed numquid sic remanserunt? Etsi non ipsi corvi patres nostri, tamen pulli corvorum nos ipsi invocamus Deum. «Dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Ipsi sunt pulli corvorum, quibus dicit Petrus: «Quia non corruptibili argento vel auro redempti estis de supervacua vestra consuetudine a parentibus vestris tradita» . Proficientes enim pulli corvorum qui simulacra colere videbantur parentum suorum, conversi sunt ad Deum. Et audis modo pullum corvi invocantem unum Deum. Quid ergo? dimisisti patrem tuum, dicis pullo corvi? Dimisi plane: ille enim corvus non invocans Deum, ego pul
Abbreviated transcription (Latin):
rum & phariseoꝵ: ñ intrabitis in regnũ cęloꝵ
Et ille suꝑ quẽ debet habundare iusticia tua de¬
cunas dat: tu autẽ nec millesimã das. Qͦmͦ
suꝑabis eũ: cui ñequaris: Qui cooꝑit cęlũ nu¬
bib÷ qͥ parat t̾re pluuã: qͥ exorirt facit in
montib fenum. et herbã seruituti. hominũ:¬
et dat peccorib escã eoꝵ: Peccora ista dic̃ gre¬
ges dĩ: Non fraudat ds̃ gregẽ suum ȩsca sua:
ꝑhomines quoꝵ seruituti herbã facit exoriri.
Unde dicit apłs: Quis pascit gregẽ: et de lacte gre¬
gis non percipit: Qui dat peccorib escam
ipsoꝵ: et pullis coruoꝵ qͥ inuocant eum: hoc
forte putabimꝰ. qͥa corui inuocant dm̃: ut
det eis ȩscam: Ne hoc cogitetis: irrationalem
cipite dictum: ne putetis sicut impii qͥdam
dicunt. reuolui animas humanas ad pecora:
adcanes: adporcos: ad coruos Hoc acordibus
ut̃is excludite: et afide ur̃a. Anima huma¬
na facta ẽ. adimaginem di: ñ dabit unagi¬

Expanded text:
rum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum» . Et ille super quem debet abundare justitia tua, decimas dat; tu autem nec millesimam das. Quomodo superabis eum cui non aequaris? «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam; qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam servitutiEt dat pecoribus escam ipsorum.» Pecora ista dicit, greges Dei. Non fraudat Deus gregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri. Unde dicit Apostolus: «Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, quia corvi Deum invocant, ut det illis escam? Ne hoc cogitetis, irrationalem cipite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facta est ad imaginem Dei ; non dabit imagi
Abbreviated transcription (Latin):
trum luceat intenebris: utrum ininiquita¬
te scłi tenebrosa. ñ sedueat᷑: si ñfuerit seductꝰ
nec uictus: tanquam stella erit quam iam
gere quantum possumus: ñ dealiis reb gau¬
dere: nec dedonis quibusdã spiritalib. Uide¬
at caritas ur̃a Multa dona sunt ineccłia:
sapientiȩ: alii sermo scientiȩ scđm eundem
sp̃m̃ Alii fides in eodem spũ: Alii donatio cu¬
rationum: alii duudicatio spũum: idẽ ut di¬
ta dixit: Multi donis talib male usi: audient in
fine ñ noui uos Et quid dicturi sunt infine: qͥ
audiunt ñ noui uos: Dñe. nonne ĩnoĩe tuo ꝓpħa¬
uimꝰ: & innoĩe tuo demonia eiecimus: & in
nomine tuo uirtutes multas fecimꝰ: In nomi

Expanded text:
trum luceat in tenebris, utrum iniquitatrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam gere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: multa dona sunt in Ecclesia, sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii donatio curationum, alii dijudicatio spirituum,» id est, ut dita dixit! Multi donis talibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in fine, qui audient, «Non novi vos? Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in no
Abbreviated transcription (Latin):
et omnib eis inquit nomina uocans Sunt stelle
quedam lumina in eccłia consolantia noctẽ nr̃amꝰ
ne tortuosa. et ꝑuersa inqͥb apparetis tanquã
luminaria inmundo uerbum uitȩ habentes:
psas stellas numerat ds̃ Om̃s secum regnatu¬
ros: om̃s aggregandos corpori sui unigeniti.
numeratos habet: et numerat eos Qui indignꝰ
ẽ: nec numeratur Et multi crediderunt: uel
multi se qualicunq adumbrata specie fidei. po¬
pulo eius applicuerunt: nouit ille tamen qͥd
numeret. & quid uentilet. Nam tanta ẽ. celsitu¬
do euangłii: ut fieret qđ dictum ẽ: annuntia¬
ui & locutus sum. multiplicati sunt suꝑ nu¬
merum Sunt gͦ inpopłis. & suꝑ num erarii qͦ¬
dãmͦ Quid ẽ. suꝑ numerarii: Plus quam ibi fu¬
turi sunt: Intra parictes istos. plures sunt qͣm
futuri sunt in regno dĩ: inipsa ierłm cęlesti. ipsi
suꝑ numerum sunt: Anĩaduertat quisq u¬

Expanded text:
et omnibus eis,» inquit, «nomina vocans.» Sunt stellae et omnibus eis,» inquit, «nomina vocans.» Sunt stellae quaedam lumina in Ecclesia consolantia noctem nostramne tortuosa et perversa, in quibus apparetis tanquam luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Ipsas stellas numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui numeratos habet, et numerat eos. Qui indignus est, nec numeratur: Et multi crediderunt, vel multi se qualicumque adumbrata specie fidei, populo ejus applicuerunt; novit tamen ille quid numeret, et quid ventilet. Nam tanta est celsitudo Evangelii, ut fieret quod dictum est: «Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum» . Sunt ergo in populis et supernumerarii quodammodo. Quid est, supernumerarii? Plus quam ibi futuri sunt. Intra parietes istos plures sunt, quam futuri sunt in regno Dei, in illa Jerusalem coelesti; ipsi super numerum sunt. Animadvertat quisque u
Abbreviated transcription (Latin):
nitate detrahit ligaturam: sic inilla ciuitate
ierłm. cum equales angłis facti fuerimus Nã¬
quid putatis ibi accepturos nos eẽ. Qd̃ hic
accepimus: Aut ibi recitandum ẽ. nob̾ euan¬
głium ut fides nr̃a ꝑma lio neat: aut impo¬
nenda ẽ manus abaliquo preposito: Ista om̃ĩa
alligamenta fracturȩ sunt. ꝑfecta sanitate de¬
trahentur: S ad eam non ꝑueniretur. nͥ alli¬
uocans. Quid magnum deo: numerare mul¬
titudinẽ stellarum: Hoc ethomines conati s̃
Hiderint. utrum implere potuerint: Non tamen
conarentur: nͥ se impleturos ẽẽ sꝑarent: Illis di¬
mitamus quid potuerint: & quo usq ꝑuene¬
rint: Deo autem puto ẽẽ. ñ magnum. nume¬
rare om̃s stellas Anforte numerum ne obliuscat᷑
recenset: Et magnũ ẽ aliqͥd dõ. stellas numera¬
re: cui capilli capitum numerati sunt: Manife¬
stum ẽ fr̃s aliqͥd uelle dm̃ intelligere nos in eo
qđ ait. qui numerat multitudinẽ stellarum:

Expanded text:
nitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate nitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate Jerusalem, cum aequales Angelis facti fuerimus, numquid putatis ibi accepturos nos esse quod hic accipimus? Aut ibi recitandum est nobis Evangelium, ut fides nostra permaneat? aut imponenda est manus ab aliquo praeposito? Ista omnia alligamenta fracturae sunt; perfecta sanitate detrahentur: sed ad eam non perveniretur, nisi alli omnibus eis nomina vocans.» Quid magnum Deo numerare multitudinem stellarum? Hoc et homines conati sunt: viderint utrum implere potuerint; non tamen conarentur, nisi se impleturos esse sperarent. Illis dimittamus quid potuerint, et quousque pervenerint: Deo autem puto non esse magnum numerare omnes stellas. An forte numerum, ne obliviscatur, recenset? Magnum est aliquid Deo stellas numerare, cui capilli capitum numerati sunt ? Manifestum est, fratres, aliquid velle Deum intelligere nos in eo quod ait, «Qui numerat multitudinem stellarum,
Abbreviated transcription (Latin):
rigat Quomͦ tu frangis: Quomͦ tu conteris:
Confitendo: puniendo peccata tua Quid aliud
significat pectorum tunsio: nͥ forte putamus
ossa nr̃a aliquid peccasse: cum cedimus pectus
S significamus nos cor ꝯterere: ut adño dirigat᷑
Sanat ergo contritos corde: et contritum cor ha¬
bentes Et sanitas ipsius cordis tunc ꝑfec̾ta
erit: cum & corꝑis reparatio implebitur que
ꝓmissa ẽ: Hunc interea qͥd fac̃ mediciis: Alli¬
gat contritiones tuas: ut tu possis ꝑuenire
adplenissimam firmitatem: donee consoli¬
detur qđ fractum ẽ. qđ alligatum ẽ: Quȩ sunt
ista alligamenta: Temporalia sacramenta Alli¬
gamenta medicinalia sunt contritionis nr̃e
sacramenta interim temporalia. quib habemꝰ
consolationem: & ista omnia que loquimur
uob: ipsa que sonant & transeunt: Quicquid
ineccłia geritur temporalit: alligam̃ta st̃ con¬
tritionum: Quemadmodũ medicꝰ ꝑfecta sa¬

Expanded text:
rigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? rigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? Confitendo, puniendo peccata tua. Quid aliud significat pectorum tunsio? Nisi forte putamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectus. Sed significamus nos cor conterere, ut a Domino dirigatur. 8. «Sanat» ergo «contritos corde,» et contritum cor habentes; et sanitas ipsius cordis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio implebitur quae promissa est. Nunc interea quid facit medicus? Alligat contritiones tuas, ut possis pervenire ad plenissimam firmitatem, donec consolidetur quod fractum est, quod alligatum est. Quae sunt ista alligamenta? Temporalia Sacramenta. Alligamenta medicinalia sunt contritionis nostrae, Sacramenta interim temporalia, quibus habemus consolationem: et ista omnia quae loquimur vobis, ipsa quae sonant et transeunt, quidquid in Ecclesia geritur temporaliter, alligamenta sunt contritionum. Quemadmodum enim medicus perfecta sa
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt scriptura uiȩ dni: s prauicordius in illis
dius: tortum habens cor Putat torta ẽẽ omĩa
quȩ dicuntur adõ: putat praua ẽẽ omnia quȩ
fecit ds̃. et displicent illi omnia uidicia dĩ ma¬
ximeq inquib ipse corripitur: et sedet & di¬
sputat quam male faciat ds̃: quia ñ ꝓeius uo¬
luntate facit: distortum cor: Parum ẽ qđ non se
corrigit addm: & deum uult distorquere adse:
Quid gͦ dicit ei desuꝑ ds̃: Tortus es: equus sum:
Situ rectus esses: sitires equitatẽ meam Quc̃ admo¬
dum si in paumento equals poneres distortũ
lignum. ñ collocaretur: undiq nutaret. undiq
agitaretur: qđ̃ non loci inequalitas. s distortio
ligni facit sic ait scriptura qͣm bonꝰ isrł ds̃ rec¬
tis corde Quid gͦ tortum ẽ cor. Quomͦ dirigi¬
tur: Et tortũ ẽ: & durum Iam gͦ tortum & du¬
rum frangatur: conteratur ut dirigatur: Tu
dirig̃e cor tuum Non potes. Tu frange ille di¬

Expanded text:
inquit Scriptura, «viae Domini; sed pravicordius in illis inquit Scriptura, «viae Domini; sed pravicordius in illis dius, tortum cor habens. Putat torta esse omnia quae dicuntur a Deo, putat prava esse omnia quae fecit Deus, et displicent illi omnia judicia Dei, maximeque in quibus ipse corripitur; et sedet, et disputat quam male faciat Deus, quia non pro ejus voluntate facit. Distortum cor, parum est quod non se corrigit ad Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit: sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille di
Abbreviated transcription (Latin):
pit sp̃s nr̃ꝰ ut incipiamus fide seruire do. et ex
fide appellari iusti: qm̃ ustus exfide uiutt. Qe¬
quid autem nob̃ adhuc repugnat et resistit: &¬
de mortalitate carnis ẽ: et hoc sanabitur. Uiui¬
ut compleat qđ ꝓmisit Quid gͦ nunc in hac
uita: quando adhuc confessores sumus. ñdũ
possessores: Quid in hac uita: Quid fiet: Quom
durabitur: Sanat contritos corde: Sed ꝑfecta
sanitas tunc erit: quando diximus Nuiergo
quid: Auligat contritiones eoꝵ Quicurat in¬
quit contritos corde: quoꝵ ꝑfecta sanitas inre¬
surrectione iustorum erit: alligat mͦ contriti¬
ones eoꝵ Que sunt alligamenta contritionum
Sicut medici alligant fracturas Aliquando enĩ
intelligat et hoc caritas ur̃aꝰ et notum ẽ eis qͥ
aniaduerterunt. uł amedicis audierunt: ali¬
quando praue et distortȩ firmata. ut corrigat
medici frangunt: & faciunt uulnus nouum:
quia mala erat sanitas praua Sic gͦ recte st̃

Expanded text:
pit spiritus noster, ut incipiamus fide servire Deo, et ex fide appellari justi: quoniam justus ex fide vivit . Quidquid autem nobis adhuc repugnat et resistit, de mortalitate carnis est; et hoc sanabitur. «Viviut compleat quod promisit. Quid ergo nunc in hac vita, quando adhuc confessores sumus, nondum possessores, quid in hac vita, quid fiet? Quomodo curabitur? «Sanat contritos corde;» sed perfecta sanitas tunc erit, quando diximus. Nunc ergo quid? «Alligat contritiones eorum.» Qui curat, inquit, contritos corde, quorum perfecta sanitas in resurrectione justorum erit; alligat modo contritiones eorum. 7. Quae sunt alligamenta contritionum? Sicut medici alligant fracturas. Aliquando enim; intelligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui animadverterunt, vel a medicis audierunt: aliquando prave et distorte firmata, ut corrigant medici, frangunt, et faciunt vulnus novum, quia mala erat sanitas prava. Sic ergo «rectae sunt,»
Abbreviated transcription (Latin):
na incelis: ubi ciues etiã angłi sunt uid ergo
ibi isrł: Si hominem ulũ nepotem abrahe
consideres qui dictus ẽ. & iacob. quomͦ angłos
intelligimus isrł: Si interpretationẽ nominis
discutiamus: quia et ipse iacob mutato nomi¬
ne uocatus ẽ isił magis ibi nomen isrł. et uti¬
nam & nos sequentes simus isrł Qdem̃ ĩ terpre¬
uidendo dm̃ gaudent inilia magna ciuitate
et ampla: et celeste spectaculum eis ds̃ ipse est
S nos abua ciuitate peregrinamur. peccato ex¬
pulsi. ne ibi mancremus: et mortalitate pregra¬
uati ne uio reduemus Resperit ds̃ ꝑegrina¬
tionem nrãm. et ule qui ȩdificat ierłm. restituit
lapsam partem Ynde restituit lapsã partem:
Disꝑsiones isrł colligens. Cecidit enim pars quȩ¬
dam: et fact̾a ẽ peregrina hanc ꝑegrinationem
miscłit̃ uidit ds̃. et quesiit ñ querentes se
Unde quesunt: Quc̃ misit ad captiuitatẽ nr̃am:

Expanded text:
rna in coelis, ubi cives etiam Angeli sunt. Quid ergo rna in coelis, ubi cives etiam Angeli sunt. Quid ergo ibi Israel? Si hominem illum nepotem Abrahae consideres, qui dictus est et Jacob; quomodo Angelos intelligimus Israel? Si interpretationem nominis discutiamus, quia et ipse Jacob mutato nomine vocatus est Israel ; magis ibi nomen Israel: et utinam et nos sequentes simus Israel. Quid enim interprevidendo Deum gaudent in illa magna civitate et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Unde restituit lapsam partem? «Dispersiones Israel colligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: hanc peregrinam misericorditer vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde quaesivit? quem misit ad captivitatem nostram?
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽẽ hominis: cum audit concinnis acutĩq
sententiis. & suaui uoce laudantem: s dõ nr̃o
locunda sit laus.cuius aures ñados. s adcor.
ñ adlinguam. s adurtã. laudatoris patet̃. Es
commendat se nob̃: grãs dignationi eius Digna
prestatuiris. s multa ab illo potius accepturis
suam dilectionem ds̃ innob̾. Quomͦ cõmendat:
Audite: Ipse dicat apłs: ut comparetur & psalmo
laudatorib: qͥsic se commendat peccatoribus:
Quia gͦ sic dixit apłs commendasse dm̃ nob̃ dilec¬
tionem suã. ut xp̃s moreretur ꝓimpiis. ñ ut
impii remanerent. s ut mortui. iusti ab iniusti¬
cia sanarentur: hic quid audis: Cum dixisset.
do nr̃o iocunda sit laus: uideamus si ipsa ẽ cõ¬
ierłm añs. et dispsos isrł colligens Ecce edificãs
ierłm dñs: colligit disꝑsiones popłi ipsius Po¬
pulus enim ierłm: popłs isrł Et est ierłm et̃¬

Expanded text:
da esse homini, cum audit concinnis acutisque da esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed ad vitam laudatoris patent. 4. commendat se nobis: gratias dignationi ejus. Dignatpraestaturis, sed multa ab illo potius accepturis. , «dilectionem suam Deus in nobis.» Quomodo «commendat?» Audite; ipse dicat Apostolus, ut comparetur et Psalmo: laudatoribus, qui sic se commendat peccatoribus? Quia ergo sic dixit Apostolus commendasse Deum nobis dilectionem suam, ut Christus moreretur pro impiis; non ut impii remanerent, sed ut morte justi ab injustitia sanarentur: hic quid audis, cum dixisset, «Deo nostro jucunda sit laus?» Videamus si ipsa est comminus, et dispersiones Israel colligens.» Ecce aedificans Jerusalem Dominus, colligens dispersiones populi ipsius. Populus enim Jerusalem, populus Israel. Est Jerusalem aete
Abbreviated transcription (Latin):
erceamus nos laudatione ista in bonis oꝑib. d̾
pterea cum dixisset laudate dnm̃ qm̃ bonus
psalmus: deo nr̃o inquit iocunda sit laus. Qͦ mͦ¬
erit iocunda laus dõ nr̃o: Si bene uiuendo
laudetur Audi quia tunc erit illa iocunda
laus Alio loco dr̃: non ẽ speciosa laus inore
peccatoris Si ergo inore peccatoris non ẽ laus
speciosa: iocunda non ẽ: hoc enim locundũ.
qđ speciosum Uis ergo. ut dõ tuo iocunda sit
laus: Holi bone cantilenȩ tue obstrepere mo¬
rib malis Dõ nr̃o iocunda sit laus Quid dix̃:
Iui laudatis: bene uiuite laudatio impioꝵ.
offendit dm̃ Plus ue adtendit qͥd iuiuas: qͣm
quid sones Certe cum eo quẽ laudas pacem ha¬
bere uis Quomͦ cum illo queris pacemꝰ qͣndo
ate ipso dissonas: Suomꝰ inquies ame ipso dis¬
sono: Aluid sonat lingua: alud indicat uita
Deo nr̃o iocunda sit laus Potest enim laus iocun¬

Expanded text:
erceamus nos laudatione ista in bonis operibus. 3. erceamus nos laudatione ista in bonis operibus. 3. Propterea cum dixisset, «Laudate Dominum, quoniam bonus psalmus: Deo nostro,» inquit, «jucunda sit laus.ro jucunda laus? Si bene vivendo landetur. Audi quia tunc erit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo in ore peccatoris speciosa laus non est, jucunda non est; hoc enim jucundum, quod speciosum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro jucunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit effrenata lururies libidinum: defer inlecto
tuo comugituȩ. quia menbra xp̃i estis ambo:
ambo abulo conditi: ambo sanguine ipsi repa¬
rati. Hec agens. laudas eum: nec omnino sile¬
bit laudatio tua. Suid. cum sõnus aduenerit:
Etcum dormis nonte excitet aquiete. mala con¬
scientia tua: et innocentia somm tui laudat
dim̃n. Si gͦ laudas ñ tantũ lingria cantaꝰ s etiã
assumpto bonoꝵ oꝑum psalterio: qm̃ bonus
psalmnus. laudas cum agis negotium: laudas.
cum cibum.⁊ potum capis Laudas cum in lecto
requiescis: laũas cũ dormis: Quando ñlaudas:
ꝑficiet᷑ in nob laudatio dĩ. cũ adillam ciuitatẽ ue¬
nerimus: qͣndo effecti fuerimꝰ equales angłis dĩ:
qn nulla nos corporalis necessitas. ulla exparte sol¬
licitat. ñ fames. ñsitis. interpellat: ñ estus fati¬
gat: non frigus constringit: non febris deicit.
ñ mors funt. Adiuam ꝑfectissimam laudẽ ex¬

Expanded text:
non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, laudas cum cibum et potum capis, laudas cum in lecto requiescis, laudas cum dormis; quando non laudas? Perficietur in nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis necessitas ulla ex parte sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nem canta uoce: corde ne sileas: uita netaceas:
Non cogitas innegotium. fraudem: psallis dõ Cũ
manducas & bibis psalle: ñ int̃miscendo sonoꝵ
suauitates adaures aptas: s modeste. & fruga¬
liter: et temꝑant̃ manducando & bibendo: quia
hoc dicit apłs. siue manducatis. siue bibitis. siue
qͥd facitis omnia ingła dĩ facite Si gͦ bene agis.
qđ & manducas et bibis. & ad refectionem corꝑiᷤᷤ
sumis. reparationẽq menbroꝵ: grãs agens ei qͥ
tͥ prebuit mortali & fragili ista supplementorũ
solatia etcib tũꝰ. ipotꝰ tuus. laudat dm̃ Si uer
modum natiue debitum inmoderatione uora¬
citatis excedas. & iinolentia te ingurgites: qͦn¬
taslibet laudes dĩ lingua tua sontt: uita Semet¬
phema
Post cibum et potum requiescas ut dormias: nec
inlecto tirpiter aliquid agas: nec excedas ultͣ
concessam licentiam in lege dĩ: sit castus cũ
coniuige thorus: et si ẽ cura ꝓpagandi liberos

Expanded text:
nem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. nem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agiquod manducas et bibis ad refectionem corporis sumis, et reparationem membrorum gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia; et cibus tuus et potus tuus laudat Deum: si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tereamꝰ: laudare dnm̃. Dic̾tũ ẽ. ⁊tͣnsiit: factũ ẽ
et conquieuimus Imus maliud forte agendũ
qđ restat: et alie actiones cum occurrerint nob
laudatio diuina cessauit innob. Hon sic prete
horam laudet: utta tua semꝑ laudet Inde ento
bonus psalmꝰ Psalmus quippe cantatus est.
non quilibet. s adpsalterium Psalteriũ autẽ. or¬
ganum qddam ẽ. cantilene: sic̃ lira. sic̃ citha¬
ra.ethuuismodi organa quȩ inuenta sunt ad
cantandum Sui gͦ psallit ñ sola uoce psallit.
s assumpto etiam quodã organo qđ uocatur
psalterium: accedentib manib uoci concordat.
U is gͦ psalere: Hon sola uox tua sonet laudes
di: s oꝑa tua concordent cum uoce tua Cũ uo¬
ce engo cantaueris. silebis aliquando: sic cantet
uita ut nunquam sileas Negotium agis & frau¬
dem cogitas: siliusti alaude dĩ: et qd est gͣuiꝰ ũ¬
Cum enim laudatur ds̃ debone oꝑe tuo: oꝑe tuo¬
tuo blasphemas dm̃ Itaq adauriũ exhortatio¬

Expanded text:
praetereamus laudare Dominum. Dictum est, et transiit; factum est, et conquievimus. Imus in aliud forte agendum quod restat, et aliae actiones cum occurrerint nobis, laudatio divina cessabit in nobis? Non horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ergo bonus psalmus. 2. Psalmus quippe cantus est, non quilibet, sed ad psalterium. Psalterium autem quoddam organum est cantilenae, sicut lyra, sicut cythara, et hujusmodi organa, quae inventa sunt ad cantandum. Qui ergo psallit, non sola voce psallit; sed assumpto etiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; siluisti a laude Dei: et quod graviuCum enim laudatur Deus de bono opere tuo, pere tuo, opere tuo blasphemas Deum. Itaque ad aurium exhortatio