comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Nos &eiã eramus qͥ longe ꝑegrinabam᷑ de
quib dicit apłs. quia fuimus hospites. & pere.¬
grini testamͣtoꝵ dĩ: spem ti habentes. & siune
dõ in hoc mundo Ueruntam̃ non dat᷑ manna
de celo in illa die qua primũ pascha fit: s in illa
qua scđm: Panis enĩ qui de cȩlo descendit ñ uenit
ad illos. qͥ pͥmã sollempnitatẽ celebrabant: sed
cendit S interĩ uideamus quid ẽ qđ in hac die
gestũ monstrat᷑. Quinta decima inquit die m̃¬
sis scđi murmauit populus & dix̃: qi meliꝰ fue.¬
uit nos mori in egipto. qnͣdo sedebamꝰ super ollas
carnis. O popłs ingratus. Desiderat egipt̃u: qui
ecgiptios uidit extinctos: Carnes egipti requirit:
qui egiptioꝵ carnes uidit maris piscib & cęli
alitib datas: Murmͣ gͦ adu̾sũ moysen: ĩmo ad¬
uersũ dm̃ leuant: S hoc primo quidem ignoscit᷑:¬
ignoscit᷑ &o scđo: fortassis & t̾cio Uerũ si non desi¬

Expanded text:
mus. Nos etiam eramus, qui longe peregrinabamur. De mus. Nos etiam eramus, qui longe peregrinabamur. De quibus dicit Apostolus: Quia fuimus hospites et peregrini, testamentorum Dei spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo. Verumtamen non datur manna de coelo in illa die, qua primum pascha fit, sed in illa qua secundum. Panis enim qui de coelo descendit, non venit ad illos, qui primam solemnitatem celebrabant, sed cendit. Sed interim videamus quid est quod in hac die gestum monstratur. Quinta decima die mensis secundi, murmuravit populus et dixit: Quia melius fuerat nos mori in Aegypto, quando edebamus super ollas carnium. O! populus ingratus desiderat Aegyptum, qui Aegyptios vidit exstinctos. Carnes Aegypti requirit, qui Aegyptiorum carnes vidit maris piscibus, et coeli alitibus datas. Murmurat ergo adversum Moysen: imo adversus Deum flebat. Sed hoc primo quidem ignoscitur, et secundo fortassis et tertio. Verum si non desi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ legentiũ. indicet᷑ populi pecratu: qͥa
mmauerit & ingͣtus fuerit beneficiis dixinis.
cũ cȩleste mantia susciper&e Quid &iã dies
scribit᷑. in qua die murm᷑auerit populus : Se¬
cundo inqͥt mense. qͥnta decima die mensis:
Qđ utiq ñ absq ratione soript̃u ẽ: Recordare
de legib paschȩ que dicta st̃ e inuenies ibi
hoc esse tempus. quod statuit᷑ ad scđm pascha
faciendũ his qͥ in mundi in anima fuerunt. uł
qͣrta dec una die pͥmi mnsis pascha fecer̃ Q aũt
longe peregrinabant᷑ & inmundi erant: scdđm
pascha in hoc tempore faciunt In hoc tp̃r: qͦ
& manna de celo descendit: In die quo primũ
pascha fit. nĩ descendit manna: sed in hoc quo
sođm pascha fit: Uideamus gͦ nc̃: qͥ sit in nis
ordo mysterii Primũ pascha: pͥmi popłi ẽ. Scd̾n
pascha: nr̃m est Nos enĩ fuimus itimutidi in
anima. qͥ colebamus liggnũ. & lapidẽ: & igno¬
rantes dm̃. his qui natura ñ erant dii seruieba¬

Expanded text:
eccatum; quia murmuraverit et ingratus fuerit beneficiis divinis, cum coeleste manna susciperet. Quid etiam dies scribitur, in qua die murmuraverit populus? Secundo inquit mense, decima quinta die mensis. Quod utique non absque ratione scriptum est: Recordare de legibus Paschae quae dicta sunt, et invenies ibi hoc esse tempus, quod statuitur ac secundum Pascha faciendum his qui immundi in anima fuerunt, veldecima quarta die primi mensis pascha fecerunt. Qui autem peregrinabantur et immundi erant, secundum Pascha in hoc tempore faciunt. In hoc tempore quo et manna de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit manna: sed in hoc quo secundum pascha fit. Videamus ergo nunc qui sit in his ordo mysterii. Primum pascha primi populi est: secundum pascha nostrum est. Nos enim fuimus immundi in anima, qui colebamus lignum et lapidem, et ignorantes Deum, his qui natura non erant dii servieba
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mittat᷑ in hanc amaritudinẽ. ut duleis aqua
fiat legis: potest de illa bibere. Qđ ẽ istud lign̾u
qd dñs ost̃ndit. salomon edocet nos. cũ dicit de
sapientia: qr lignũ uite ẽ om̃ib amplectentib eã:
Si gͦlignũ sapientiȩ xp̃i missũ fuerit in lege. &
ma re ei dulcis. & amaritudo litterȩ legis conuer¬
tit᷑ in dulcedinẽ intelligentiȩ sp̃alis: & tunc potest

Expanded text:
quod mittatur in hanc amaritudinem, ut dulcis fiat quod mittatur in hanc amaritudinem, ut dulcis fiat aqua Legis, potest de illa bibere Christianudicit, quia lignum vitae est omnibus amplectentibus eam . Si ergo lignum sapientiae Christi missum fuerit in Lege, et amara dulcis, et amaritudo Legis convertitur in dulcedinem intelligentiae s
Abbreviated transcription (Latin):
& iudicia Ubi᷑ ubi amaritudo. ubi sitis. & qđ¬
iusticias &e iudicia alius non erat locus dignior.
in aquã. & facta ẽ dulcis aqua mirũ ad modũ est:
ut ds̃ lignũ ostendẽt moysi. qđ mitter& in aquam.
& facer& eam dulce̾ Quasi uͦ non potuisset sine lig¬
no aqũa dulcẽ efficere ds̃: aut moyses nesciebat lig¬
nũ. ut ds ei ostñłet: S uidendũ ẽ quid decoris
in his interior habeat sensus Ego puto qđ lex si¬
ra Quid enĩ tã amarũ quã ut puer octaua diecir.¬
cũcisionis uulnꝰ accipiat. & rigorẽ ferri tenera pati¬
at᷑ infantia᷑: Amarũ satis & ꝑamarũ ẽ. huiꝰ modi
poculũ legis: intantũ ut popłs dĩ non ille qui in
moyse bapticatus ẽ. in mari & in nube. s iste qͥ
in sp̃u & aqua bapticatus ẽ. ñ possit bibere de ista
aqua S ne gustare qͥde de circu̾cisionis amaritu¬
dine potest. neq hostiarũ ferre amaritudinẽ ual&.
nec sabbati obseruantiã Si uͦ ostñdat d̾s lignũ

Expanded text:
et judicium; ubi scilicet amaritudo, ubi sitis, undantia aquarum, alius non erat locus dignior et odum est, ut lignum ostenderet Moysi quod mitteret in aquam, et faceret eam dulcem: quasi vero non potuisset sine ligno aquam dulcem efficere Deus; aut Moyses nesciebat lignum, ut Deus illi ostenderet. Sed videndum est, quid decoris in his interior habeat sensus. Rubrum eni Quid enim tam amarum, quam ut puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patiatur infantia? Amarum satis et peramarum est hujus modi poculum Legis, in tantum ut populus Dei, non ille qui in Moyse baptizatus est in mari et in nube, sed qui in spiritu et aqua baptizatus est, non possit bibere de ista aqua: sed ne gustare quidem de circumcisionis amaritudine potest, nec hostiarum ferre amaritudinem valet, nec sabbati observantiam. Si vero ostendat Deus lignum
Abbreviated transcription (Latin):
duxi egiptiis Quid uidet᷑ dicere. quod si qͥs
seruat mandata. nullã egͥtudinẽ patiat᷑. hoc
ẽ neq febriat. neq alios dolores corporis ferat:
Non puto quod hec sint quę ꝓmuttant᷑. dixi.¬
na mandata seruantib Alioqͥri itdiciũ nob̾
ẽ. iob iustissimus & totius pietatis obseruantis¬
simus: ꝗͥ ã capite usq ad pedes replet᷑ ulcere
pessimo Non gͦ his carere dicunt᷑ infirmita.¬
tib qͥ mandata custodiunt: s ñ habebunt illas
infirmitates quas egiptii habent Egiptꝰ nãq
mundus figuralit̾ appellat᷑ Diligereꝰ gͦ mun.¬
dũ & ea q̃ in mundo st̃: egiptiꝰ languor est:
Dies obseruare & m̃ses & tempora . signa reqͥ¬
rere. stellarũ cursib adherere: egiptius lan.¬
guor ẽ. Deseruire carni. luxuriȩ uoluptatib
operã dare. uacare deliciis: egiptiꝰ languor ẽ:

Expanded text:
eliqua. Quod videtur dicere quod si quis servet mandata, nullam aegritudinem patiatur, hoc est neque febrim, neque alios dolores corporis ferat. Non puto quod haec sint quae promittantur divina mandata servantibus; alioquin indicio nobis est Job justissimus et totius pietatis observantissimus, qui a capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Non ergo his dicuntur carere infirmitatibus, qui mandata custodiunt: sed non habebunt illas infirmitates quas Aegyptii habent. Aegyptus namque mundus figuraliter appellatur. Diligere ergo mundum et ea quae in mundo sunt, Aegyptius languor est. Dies observare et menses et tempora, signa requirere, stellarum cursibus adhaerere, Aegyptius languor est. Deservire carnis luxuriae, voluptatibus operam dare, vac
Abbreviated transcription (Latin):
quedã efficiam᷑. caritatis adinuicẽ uinculis nexi
fructũ sñ dubio plurimũ afferimꝰ. slã õĩs arbor q̃ ñ
facit fructũ. excidet᷑ & in igtiẽ mittet᷑ In p̃pa¬
rata habitatione tua: qͣm p̃parasti dñe. ui.
de clementis dñi bonitatẽ Non uult te indu¬
cere ad laborẽ. ñ uit ut ipse tibi facias habttacu¬
lũ iã te ad p̃paritã ducit habitationẽ: dudido.¬
minũ in ȩugłio dicentẽ: Alii laborauer̃: & uos

Expanded text:
quidem efficiamur, charitatis ad invicem vinculis nexi, quidem efficiamur, charitatis ad invicem vinculis nexi, fructum sine dubio plurimum afferimus. Nam omnis arbor quae non facit fructum, excidetur et in ignem mittetur . In praeparata habitade clementis Domini bonitatem: non vult te inducere ad laborem, non vult ut ipse tibi facias habitaculum, jam te ad praeparatam deducit habitationem. Audi Dominum in Evangelio dicentem: « Alii laborave
Abbreviated transcription (Latin):
plantat deus: ꝓpħa dicit. uiticam ex egipto tͣns¬
tulisti: expulisti gentes & plantasti eam. ꝑuiũ
tter fecisti ante eam Plantasti rdices eius. & re¬
pleuit terr̃a Operuit montes umbra eius: & ar¬
busta eius cedros dei Aduertis iam. quomͦ plan¬
tat deus. & ubi plantat: Non plantat in uallib
sed in montib excelsis. & sublimib locis Quos e¬
nĩ educit de egipto. quos de scło adducit ad fidẽ:
non uult eos iterũ in humilib collocare: s conuer¬
sationẽ eoꝵ uult esse sublimẽ. U̾uit nos in mõ¬
tib habitare. s̃ & in ipsis nic hilominus montib
ñ uult nos ꝑ terrã re ꝑe. nec ult᷑ uult uineam
suã. humi deiectos habere fructus: s uult palmi.¬
tes eius sursũ duci. & in alto collocari: Traduces
fieri: & tͣduces ñ in quibuscũq humilib arborib
s in excelsis & altissimis cedris dĩ Cedros dĩ ego
palmites diffundant᷑. atq in ipsis innixi. tͣcluces

Expanded text:
plantat. Propheta dicit: Vineam ex Aegypto transtulisti, expulisti gentes et plantasti eam. Pervium iter fecisti, ante eam plantasti radices ejus, et replevit terram. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei . Advertis jam quomodo plantat Deus et ubi plantat? Non plantat in vallibus, sed in montibus, in excelsis et sublimibus locis. Quos enim educit ex Aegypto, quod de saeculo adducit ad fidem, non vult eos iterum in humilibus collocare, sed conversationem eorum vult esse sublimem. Vult nos in montibus habitare, sed et in ipsis nihilominus montibus non vult nos per terram repere; nec ultra vult vineam suam humi dejectos habere fructus, sed vult palmites ejus sursum duci, in alto collocari, traduces fieri, et traduces non in quibuscunque humilibus arboribus, sed in excelsis et altissimis cedris Dei. Cedros Dei ego palmites diffundantur, atque in ipsis innisi, traduces
Abbreviated transcription (Latin):
de mara: ostendit deus lignũ qđ mittat᷑ in eã:
ut qui biberit non moriat᷑. ni amaritudinem
sentiat. Unde constat. quod si quis sine ligno
uttȩ. id ẽ sine mysterio crucis. sine fide xꝑi. sine
intelligentia sp̃ali bibere uoluerit de legis litte.¬
ra: ꝑer amaritudin̾ẽ nimiã moriet᷑. Hec sciens
paulus apłs dicebat: qr littera occidit: Hoc ẽ aꝑte
dicere. qr aqua ma re occidit: si ñ mutata bibat᷑.¬
illi d̾s iusticias & iudicia : Et ibi inqͥt temptabat
eum dicens Si auditu audieris uocẽ dñi dĩ tui.

Expanded text:
amara, ostendit Deus lignum quod mittatur in eam; ex ea biberit, non moriatur. nec amaritudinem sentiat. Unde constat, quod si quis sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali bibere voluerit de Legis littera, per amaritudinem nimiam moriatur. Haec sciens Paulus apostolus dicebat quia littera occidit: hoc est aperte dicere, quia aqua amara occidit, si non per Spirituilli Deus justitias et judicia, ibi tentabat eum dicens: Si audieris vocem Domini Dei tui.
Abbreviated transcription (Latin):
descendis in aqͣm. & euadis incolumis: atq ablutiᷤ
sordib peccatoꝵ. homo nouus ascendis paratꝰ ad
cantandũ canticũ noiũi: E.giptii uͦ post te inse¬
quentes dimergunt᷑ in abyssum: & si uident᷑ roga¬
re iħm. ne eos interĩ mittat in abyssũ S & alium
sen: obui& aut̃ tͥ mare. & contͣdicentiũ fluctꝰ oc¬
currat. ꝑxute & tu obluctantes undas uirga mo.¬
ysi: id est uerbo legis. & uigilantia soͥpturarum.¬
Cedunt undę continuo. & suꝑati fluctus locu ui¬
in tantũ doctrinę uerbo ꝓficies. ut auditores tui
quos in uirga legis erudisti. ipsi iã contͣ egiptios
uelut fluctus maris insurgant: & ñ solũ ĩpugnent
eos. secd & suꝑent & extinguant Extinguit naq¬

Expanded text:
descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis sordibus peccatorum, homo novus ascendis, paratus ad cantandum canticum novum. Aegyptii vero post te insequentes demergentur in abyssum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium sen, obviet autem tibi mare, et contradicentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, verbo legis et vigilantia Scripturarumcedent undae continuo et superati fluctus locum viin tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios velut fluctus maris insurgant, et non solum impugnent eos, sed et superent et exstinguant. Exstinguunt na
Abbreviated transcription (Latin):
pellit Audiui a maiorib tͣclitũ. qđ in ista di¬
gressione maris. singulis quibusq tribub fili¬
oꝵ irł singulę aqͣru dixisiones factę sint: & ꝓͥa
uneuiq tribui in mari aꝑta sit uia: idq os.¬
tendi eax hoc quod in psalmis scͥptu ẽ:. Qui di-¬
uisit mare rubrũ in diuisiones: ꝑ quod plu-¬
res diuisiones docent᷑ facte non una. S &e ꝑ
hoc quod dr̃. ibi beruamin iunior in stupore. pͥn¬
eiꝑes iuda duces eoꝵ. pͥncipes cabulon pͥncipes nep¬
talym. nichilominus unicuiq tribui ꝓpͥus enu¬
merari uidet᷑ ingressus. Hec a maiorib obseruata
in scͥpturis dixinis religiosũ creclidi ñ tacere Qͥa
apłi sensus. Baptismũ hoc nominat in moyse
consũmatũ. in nube & in mari. Et tu qͥ baptisa¬
ris it xp̃o. in aqua & sp̃u ic̃o : scias insectari qͥde pꝰ
te egiptios. & uelle te reuocare ad seruitiũ suũ.
rectores scilic& huiꝰ mundi & sp̃ales neqͥcias. quib
antea deseruisti: quȩ conant᷑ quidem inseqͥ si tu

Expanded text:
is. Audivi a majoribus traditum quod in ista digressione maris singulis quibusque tribubus Israel singulae aquarum divisiones factae sint, et propria unicuique tribui in mari aperta sit via, idque ostendi ex eo quod in psalmis scriptum est: Qui divisit mare Rubrum in divisiones , per quod plures divisiones docentur factae, non una. Sed et per hoc quod dicitur, Ibi Benjamin juvenior in stupore. Principes Juda, duces eorum: principes Zabulon, principes Nephthalim , nihilominus unicuique tribui proprius enumerari videtur ingressus. Haec a majoribus observata in Scripturis divinis, religiosApostoli sensus? Baptismum hoc nominat in Moysen consummatum in nube et in mari, ut et tu qui baptizaris in Christo in aqua et Spiritu sancto scias insectari postea Aegyptios, et velle te revocare ad servitium suum: rectores scilicet hujus mundi et spirituales nequitias, quibus ante deservisti, quae conantur quidem insequi, sed tu
Abbreviated transcription (Latin):
in helẏm. & erant ibi duodeci fontes aquaru.
& septuaginta arbores palmar̾u Putas ñ ha¬
b& aliquid rationis. qđ ñ ante in helym ducit᷑
populus. ubi erant duodeci fontes aquarũ. qͥbꝰ
nichil amaritudinis inerat. ĩ mopotiꝰ ubi e.¬
it amenitas plurima ex densitate palmar̾u.
S pͥmo deductus est ad aquas salsas & amaras:
quib per lignu monstratu ã. dño dulcib effec.¬
tis. postea uenit᷑ ad fontes: Si hystoriã seqͣmur
solã ñ multũ nos ȩdificat: scire ad quẽ locum
pͥmo uenerint. ad que scd̾o Si uͦ rimemur in
his mysteriũ latens: inuenimus ordinẽ fidei
Primo enũ ducit᷑ populus ad littera legis: ab hac
donec per manae in amaritudine sua. recedere
ñ potest Cũ uͦ per lignũ uitę duleis fuerit
effecta. & intelligi lex spalit̾ ceperit. tunc de
ueteri testamento transit᷑ ad nouũ. & uenttur
guita missi ad p̃dicandũ uerbũ dei referunt᷑:
per quos palmas uictoriȩ xꝑ̃i mundus agnosce.¬

Expanded text:
aquarum et septuaginta arbores palmarum . Putas non habet aliquid rationis, quod non ante in Elim ducitur populus, ubi erant duodecim fontes aquarum, in quibus nihil amaritudinis invenerat; imo potius, ubi erat amoenitas plurima ex densitate palmarum. Sed primo ductus ad aquas falsas et amaras, quibus per lignum monstratum a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum nos aedificat scire ad quem locum primo venerunt, ad quem secundo. Si vero rimemur in his mysterium latens, invenimus ordinem fidei. Primo enim ducitur populus ad litteram legis: ab hac donec permanet in amaritudine sua, recedere non potest. Cum vero per lignum vitae dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ginta missi ad praedicandum verbum Dei referuntur: per quos palmam victoriae Christi mundus agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
S &e illuc conuenttur. si quiᷤꝰ multa oꝑa bona
& parũ aliqͥd iniquitatis attulerit. illud ꝑa¬
rũ tanqͣm plubũ igni resoluet᷑ & purgabitur.
& totũ renan& aurũ paurũ. & si quid plus
illuc pl̃bi detulerit. plus exurit᷑ ut ampliꝰ
extorq̃at᷑. ut & si parũ aliqͥd auri purgati
tamen resideat Quod si aliquis illuc totus
plũbeus uenerit: fiet de illo hoc quod scͥpt᷑u ẽ
Dimergetur in ꝓfundũ tanꝗͣ plũbũ in aqua

Expanded text:
Sed illuc cum venitur, si qui multa opera bona, Sed illuc cum venitur, si qui multa opera bona, et parum aliquid iniquitatis attulerit, illud parum tanquam plumbum igne resolvitur ac purgatur, et totum remanet aurum purum, et si qui plus illuc plumbi detulerit, plus exuritur, ut amplius decoquatur, ut si parum aliquid auri purgati tamen resideat; quod si aliquis illuc totus plumbeus venerit, fiet de illo hoc quod scriptum est: « Demergitur in profundo tanquam plumbum in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas: Inde est gͦ quod iniqui mersi sunt
in ꝓfundũ: sic̃ plbu it aqua ualidisũma Sc̃i
aute ñ dimerguit᷑. sed ambulant suꝑ aquas. qr
leues st̃. & peccati pondere non gͣuant᷑. Deniq
dñs & saluator super aquas ambulauit. iͥpse
enĩ ẽ qui uere peccatũ nescit: ãbulauit & disci.¬
pulus eius petrus. licet paululũ trepidauerit
Non enũ tantus erat & talis: qui nichil om̃ino
de spe plũbi in se haber& ad mixtũ Habuit
licet parũ: ꝓpt̾ quod dicit ad eũ dñs Modicę
fidei quare dubitasti : lccirco cͥ qͥ saluus fit̃.
per ignẽ saluus fit : ut si quid forte de specie
plũbi habuerit admixtũ id ignis decoquat
& resoluat: ut efficiantur omnes aurũ bonũ.
quia aur̃u terrȩ illius bonu esse dr̃. qu̾a habi¬
turi sunt sc̃i. & sicut fornax ꝓbat aur̃u: tta
homines iustos temptatio. Ueniendũ est ergo
om̃ib ad igne̾: ueniendũ ẽ ad conflatorium.
Sedet enĩ dñs & conflat: & purgat filios iuda.

Expanded text:
est ergo, quod iniqui demersi sunt in profundum, sicut plumbum in aqua validissima: sancti autem non demerguntur, sed ambulant super aquas, quia leves sunt, et peccati pondere non gravantur. Denique Dominus et Salvator super aquas ambulavit. Ipse enim est, qui vere peccatum nescit. Ambulavit et discipulus ejus Petrus, licet paululum trepidaverit: non enim tantus erat et talis, qui nihil omnino de specie plumbi in se haberet admistum. Habuit, licet parum, propter quod dicit ad eum Dominus: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Idcirco igitur, qui salvus fit, per ignem salvus fit, ut si quid forte de specie plumbi habuerit admistum, id ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum bonum: quia aurum terrae illius bonum esse dicitur quam habitaturi sunt sancti; et sicut fornax probat aurum, ita homines justos tentatio. Veniendum est ergo omnibus ad ignem, veniendum est ad conflatorium. Sedet enim Dominus et conflat, et purgat filios Juda.
Abbreviated transcription (Latin):
tores angłi neqͣm. de exercitu pharaonis. qͥ
stant in huiꝰcemodi uiis. obseruantes unũqũeq
nr̃m per hec agere in peccatũ: quos climer.¬
git dñs in mare̾ rubr̃u. & ignitis eos in iudi.¬
en die fluctib tͣdae. ac penaru pelago teget.
ris: decider̾ in ꝓfundum quasi lapis. Quare de¬
cider̃ in ꝓfundũ tanꝗͣ lapis: Quia ñ eranT tales
lapides de quib suscitari possent filii abrahã: sed
tales qͥ amarent ꝓfundũ. & liqͥdũ diligerent ele.¬
mentu. ld est qui amarã & fluxã psertiũ rerũ
cuperent uoluptatẽ Unde de ipsis dr̃ Dimer
si sunt tanqͣm plubũ in aqua ualidissima.
Peccatores gͣues st̃ Deniq & iniquitas suꝑ ta¬

Expanded text:
 angeli nequam de exercitu Pharaonis, qui stant in hujuscemodi viis observantes unumquemque nostrum per haec agere in peccatum, quos demerget Dominus in Rubrum mare, et ignitis eos in judicii die fluctibus tradet ac poenarum pelago teget. scenderunt in profundum quasi lapis. Quare ceciderunt in profundum tanquam lapis? Quia non erant tales lapides de quibus suscitari possent filii Abraham, sed tales qui amarent profundum et liquidum diligerent elementum, id est, qui amaram et fluxam praesentium rerum cuperent voluptatem. si sunt quasi plumbum in aqua validissima. Peccatores graves sunt, et iniquitas super ta
Abbreviated transcription (Latin):
Assumentes scutũ fidei: ut possimꝰ om̃ia maligni
iacula iggnita extinguere: Hoc gͦ mͦ possumus oe
hodie egiptios uidere mortuos. & iacentes ad litus
submergi qͣdrigas eoꝵ & equos. Possumꝰ ctiã ipsũ
pharaonẽ uidere submergi. si tanta fide uixamꝰ.
ut deus conterat sathanan sub pedib nr̃is uelocit᷑
XXIII. de cantico quod cantauit ioyses

Expanded text:
Assumentes scutum fidei, ut possitis omnia maligni jacula ignita exstinguere . Hoc ergo modo possumus etiam hodie Aegyptios videre mortuos et jacentes ad littus, submergi quadrigas eorum et equos. Possumus etiam ipsum Pharaonem videre submergi, si tanta fide vivamus, ut Deus conterat Satanam sub pedibus nostris velociter, IV. De canti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nos qͥnof insequynt᷑ equi ft̃. & ut ita dic̃a. õs
qͥ in carne nati st̃. figuralit̾ eqͥ ft̃: S hi habent
ascensores suos St̃ equi. quos dñs ascendit. &
cireu̾eunt omnẽ terrã: De quib dr̃. Et eqͥtatꝰ
tuus salus St̾ aut̾ẽ equi. qͥ ascensores habent.
ubulũ & angelos eius ludas equus erat: sed do¬
nec ascensorẽ habuit dñm. de equitatu salutis
fuit: Cũ ceteris & enĩ apłis missus. egrotis salutẽ.¬

Expanded text:
qui nos insequuntur equi sunt: et, ut ita dicam, omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos Dominus ascendit, et circumeunt omnem terram. De quibus dicitur: Et equitatus tuus salus. Sunt autem equi qui ascensores habent diabolum et angelos ejus. Judas equus erat; sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis fuit. Cum caeteris etenim apostolis missus, aegrotis salute
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Horũ tam̃ om̃niũ pͥmu istud erit can-¬
ticũ: qđ egiptiis & pharaone submerso
popłs dĩ post uictoriã cecinit Moris qppe
scoꝵ ẽ : ubi aduersarius uincit᷑. tanꝗͣ qui
sciant. non sua uirtute s dĩ gr̃a uictoriã fac¬
t᷑a. Nẏmtĩu dõ gͣtulationuis offerre Accipiunt
tam̃ hẏmñu canentes. & iã tympana in manib
suis: sic̃ de maria sorore moysi & aaron refertur.
Et tu gͦ si mare rubrũ tͣnsieris. si egiptios submer-¬
gi uideris. & extingui pharaonẽ atq in abẏssi ꝓ¬
fundũ p̃cipitari: potes hẏmnũ cantare dõ: potes
uocem gtulationis emittere. & dicere Cantemꝰ
dño głose enĩ glorificatus est: equ̾ũ & ascensorem
piecit in mare: Melius autẽ & dignius hec dices.
si habueris tẏmpanu in matui tua. id ẽ si carne̾
tuã crucifixeris cũ uiciis & concupiscentiis: &
si mortificaueris menbra tua que st̃ suꝑ terram:
Et tam̃ uideamus quid dicit Cantemus dño gło.¬

Expanded text:
nis. Horum tamen omnium primum istud est canticum quod, Aegyptiis et Pharaone submerso, populus Dei post victoriam cecinit. Moris quippe sanctorum est, ubi adversarius vincitur, tanquam qui sciant non sua virtute, sed Dei gratia victoriam paratam, hymnum Deo gratulationis offerre: accipiunt tamen hymnum cantantes etiam tympana in manibus suis, sicut de Maria sorore Moysi et Aaron refertur. Et tu ergo si mare Rubrum transieris, si Aegyptios submergi videris, et exstingui Pharaonem, atque in abyssi profundum praecipitari, potes hymnum cantare Deo, potes vocem gratulationis emittere et dicere: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est: equum et ascensorem projecit in mare. Melius autem et dignius haec dicis, si habueris tympanum in manu tua, id est, si carnem tuam crucifixeris cum vitiis et concupiscentiis, et si mortificaveris membra tua quae sunt super terram: et tamen videamus quid dicit, Cantemus Domino, glor
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipuũ & qđ ñ sit cõmune cũ ceteris hominib.
de solo xp̃o ꝓpħa dicit Butyrũ & mel mandu¬
cabit. priusꝗͣ faciat aut ꝓferat maligna. eligit
bonũ Qm̃ priusqͣm sciat puer bon̾ũ aut malũ
licta iuuentutis meȩ: & ignorantiȩ ne memi¬
neris Quia gͦ pͥmi isti animȩ motus sodm car¬
nẽ plati in peccatũ ruunt. merito in morali
loco. egiptioꝵ pͥmitiua ponunt᷑: q̃ eatenꝰ ex.¬
tingunt᷑. si reliquę uitȩ conu̾sio em̃datiorem
dirigat cursũ: Sic gͦ in atiuma qmͣ lex dixina
ab errorib suscepta castigat & corrigit. etiã
pͥmogenita egiptioꝵ intelligunt᷑ esseᷤ deleta
nisi post hec om̃ia in infidelitate ꝑdur&. et
nolit iungi urłiticȩ plebi. ut exeat de ꝓfun-¬
do & euadat incolumis. sed in iniquitate ꝑma¬
neat. & descendat tanꝗͣ plũbũ in aquã uali¬¬
dissimã: Iniquitas enĩ scđm tachariȩ ꝓpħȩ

Expanded text:
praecipuum et quod non sit commune cum caeteris hominibus, praecipuum et quod non sit commune cum caeteris hominibus, de solo Christo Propheta dicit: Butyrum et mel manducabit . Priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum: quam priusquam sciat puer bonum aut malum, licta juventutis meae et ignorantiae meneris . Quia ergo hi primi animae motus secundum carnem prolati in peccatum ruunt, merito in moraliloco Aegyptiorum primitiva ponunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta; nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, et nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo, et vadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas enim, secundum Zachariae prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
str̃u erat ardens intͣ nos : nec locustaru ab ea subdu¬
cit exempla. quib mordeant᷑ & depascant᷑ omnes
inquieti motus eius & turbidi: quo & ipsa discat
quod apłs docet. ut om̃ia sua secłm ordin̾e fiant:
Ubi uͦ sufficient̃ fuerit castigata ꝓ morib & ꝑ em̃da¬
tioris uttę correptione cohercita. cũ auctorẽ uer¬
berũ senserit. & confiteri iam ceperit. qr digitus
dei est. & parũ quid agnitionis acceperit. tt p̾ci¬
pue gestoꝵ suoꝵ tenebras uid&: tc̾ erroꝵ suoꝵ
caligine̾ sentit Cũq in hoc uenerit: tc̃ merebi¬
tur ut extingͣntur in ea pͥmogenita eggiptiin
quo tale aliquid intelligi posse arbitror: Dĩs
anima cũ ad supplem̃tũ ȩtatis aduenerit. & ue.¬
lut naturalis in ea quedã lex ceperit sua ui.
ra defendere. pͥmoᷤ sine dubio motus scđm desi-¬
diũ carnis ꝓducit: quos exx concupiscentiȩ uel
irȩ fomite uis incentira cõmouerit: Unde qͣsi

Expanded text:
strum erat ardens intra nos ? Nec locustarum ab ea subdustrum erat ardens intra nos ? Nec locustarum ab ea subduxit exempla, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus ejus et turbidi: quo et ipse dicat quod Apostolus docet, ut omnia sua secundum ordinem fiant . Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus et pro emendatioris vitberum senserit, et confiteri jam coeperit quia digitus Dei est, et parum quid agnitionis acceperit, tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt; tunc errorum suorum caliginem sentit. Cumque in hoc venerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: in quo tale aliquid intelligi posse arbitror. Omnis anima cum ad supplementum aetatis advenerit, et velut natra defendere, primos sine dubio motus secundum desiderium carnis producit: quos ex concupiscentiae vel irae fomite vis incentiva commoverit. Unde quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tractanda ẽ: dicemꝰ qđ unaꝗ̃q anima in hoc nu¬
do dũ in errorib uiuit. & in ignorantia ueritatis.
in egipto posita ẽ: Huic si appropiare ceꝑit lex
dei aquas ei utit in sanguinẽ: id ẽ fludã & lu.¬
brica iyuentutis uttã conu̾tit ad sanguinẽ ue.¬
teris uel noui testam̃ͣti: Tunc deinde educit ex
ea uanã & in anẽ loqͣcitatẽ. adu̾sus dĩ ꝓuidentiã:
rnarũ similẽ querelam Purgat etiã malignas
cogitationes euis. & seyniphar̾u mordacitati similes.
calliditatis aculeos discutit: Libidinũ quoq mor.¬
sus cẏnomiȩ spiculis similes depellit. stulticiamq
in ea & intellectũ pecudib similẽ deloe: ꝑ qͣm ho¬
mo cũ in honore esset ñ utellex̾. s cõparatus est
iumtis insipientib & similis factus ẽ illis: Arguit
eius & ulcera peccatoꝵ. atq arrogantiã tumoꝵ:
feruoremq in ea furoris extinguit: Adhibet post
ut luxuriam uoluptatesq coherceat Adhib& si-

Expanded text:
da est, dicemus quod unaquaeque anima in hoc mundo dum in erroribus vivit et in ignorantia veritatis, in Aegypto posita est. Huic si appropinquare coeperit lex Dei, aquas ei vertit in sanguinem, id est, fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. Tum deinde educit ex ea vanam et inanem loquacitatem, et adversum Dei providentiam, ranarum similem querelam. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes, calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyae spiculis similes depellit; stultitiam in ea et intellectum pecudibus similem delet, per quam homo cum in honore esset non intellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis. Arguit ejus et ulcera, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque in ea furoris exstinguit. Adhibet post ut luxuriam voluptatesque coerceat. Adhibet sim
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dicis dñm maiestatis crucifixũ. & filiut
nõis eẽ qui de celo descendit: qͣm tortuosa hec¬
uident᷑ & qm difficilia. qͥ audit. si ñ cũ fide
audiat. dicit. qr errant isti: S fixus esto. nec¬
de othon castiu. collocate int̾ epauleũ & utter

Expanded text:
lium hominis esse, qui de coelo descendit: tortuosa videntur haec et difficilia; qui audit nisi eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus esto de Othon castra, collocate inter Epauleum et
Abbreviated transcription (Latin):
scđm dm̃ postulat ꝓ sc̃ĩs Sic gͦ int̾ pellante sp̃u
sc̃o apud dm̃: per silentiũ. sc̃oꝵ clamor audit᷑.
Et quid post hoc: lubet᷑ moyses uirga ꝑcutere
mare. ut ing̃dienti populo dĩ dehiscat & cedat.
ao uoluntati diuinȩ elementoꝵ famulent᷑ obse¬

Expanded text:
m Deum postulat pro sanctis. Sic ergo interpellante Spiritu sancto apud Deum, per silentium sanctorum clamor auditur. Et quid post hoc? Jubetur Moyses virga percutere mare, ut ingredienti populo Dei dehiscat et cedat, ac voluntati divinae elementorum famulentur obse
Abbreviated transcription (Latin):
ro homine sermonẽ malũ eliciat: aut ille iniquu
opus extorqueat. aut ille cogitationẽ pessima
rapiat: Deniq & sem̃ u̾bi dei ubi cadit & deꝑit:
triplex descͥbit᷑ locus: Unus secus uiã refert᷑. qͥ
conculcat᷑ ab hõib : Aliꝰ in spinis. aliꝰ in petrosis:
& e contͣrio terra bona afferre dr̃ triplice̾ fructũ
uel centesimũ. uł sexagesimũ. uł tricesimũ: Tri

Expanded text:
ro homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum ro homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique et semen verbi Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, unus secus viam refertur, qui conculcatur ab hominibus; alius in spinis, alius in petrosis. Et econtrario terra bona afferre dicitur triplicem fructum vel centesimum, vel sexagesimum, vel tricesimum. I
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrigas pharaonis & exercit᷑u eius. ꝓiec̾ in
mare Electos ascensores ternistratores: dimersit
in rubrũ mare: Pharao uelut potentior in ma¬
licia. & regnũ neqͥciȩ tenens. qͣdrigas agit . Non
illi satis ẽ uni equo ascendere. s plures simul agi¬
tat: plures simul plagis torti uerb̃is cogit: Quos¬
cũq uideris in luxuria turpiores. in crudelita.
Ipsis sed &: ipsos currui suo subiungit. in ipsis fer¬
tur & uolitat: & ꝑ apertos scelerũ cãpos effusis
cos agit habenis St̃ alii electi ascensores. electi si¬
ne dubio ad maliciã : S s̃a de ascetisorib supͣ
diximus: nc̃ &iã qͥd sint ternistratores uideamꝰ:
Michi uident᷑ ternistratores ꝓ eo dici: qđ triplex
ẽ hominib peccandi uia Aut etũ in facto. aut
in dicto. aut in cogitatione peccat᷑. & idõ t̾nistͣ¬
tores per singulos quosq dicunt᷑. qui tres istas
in nobis peccandi obsideant uias. & speculent᷑
semꝑ atq in insidiis agant: ut aut ille ex mise¬

Expanded text:
Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrum mare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul agitat, plurimos simul plagis torti verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitaipsis sedet, ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et apertos scelerum campos effusis eos agit habenis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam qui sint terni statores videamus. Mihi videntur terni statores pro eo dici quod triplex est hominibus peccandi via. Aut ein dicto, aut in cogitatione peccatur; et ideo trini statores per singulos quosque dicuntur, qui tres istas in nobis peccandi obsideant vias, et speculentur semper atque in insidiis agant, ut aut ille ex mise
Abbreviated transcription (Latin):
certamͣ S & penitentiã simulabit: & dep̃ca.¬
bitur nos discedere quidem. s ñ longe discełe
Uult nos esse sibi aliqua ex parte uicinos: uuit
nos a suis finib non longe discedere S nos nͥ
ab eo longis recedamus. & transeamꝰ in are. &
dicamus. qͣntũ interiacet ortus ab occasu. elon

Expanded text:
certamen. Sed et poenitentiam simulabit et deprecacertamen. Sed et poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe discedere. Vult nos enim esse sibi aliqua ex parte vicinos; vult nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare, et dicamus: Quantum i
Abbreviated transcription (Latin):
suas: Aquȩ enĩ suȩ st̃ auctores gentiliũ phi¬
losophoꝵ Ibi cͦ nobis pͥmo disputare uolen¬
tib. occurrendum ẽ. ut ipsos arguamus. &
ipsos errasse doceamus: Post hec iam ing̃di.¬
endum nobis est & ad interiora certamninis:
dicit enim & dñs Hisi quis pͥus alligaue.¬
rit fortẽ. ñ potest introire in domũ eiꝰ &
uasa ei us diripere: Prius gͦ nob̾ alligandus ẽ
fortis & questionis uinculis constringendus:
& cta introeundũ ad diripienda uasa eiꝰ. & li¬
berandas animas. quas deceptionis fraude pos¬
sederat: Quod cũ sepius fecerimꝰ. & steterimus
contͣ ipsũ: steterimꝰ autẽ eo mͦ quo apłs dic̃ sta¬
te gͦ succincti lũbos ur̃os in ueritate. & tterum
state in dño & uirilit̾ agite: cũ cgͦ hoc mͦ stete¬
rimus aduersũ ipsũ: ille artifex antiquus. &
callidus. etiã uinci se simulabit & discedere :
si forte ꝑ hoc negligentiores nos efficiat ad

Expanded text:
suas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium phisuas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. Ibi ergo nobis primo disputare volentibus occurrendum est ut ipsos arguamus, et ipsos errare doceamus; post hoc jam ingrediendum est nobis ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest introire in domum ejus, et vasa ejus diripere . Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas deceptionis fraude possederat. Quod cum saepius fecerimus, et steterimus contra ipsum, steterimus autem eo modo quo Apostergo succincti lumbos vestros in veritate ; et iterum: State in Domino et viriliter agite ; cum ergo hoc modo steterimus adversus ipsum, ille artifex antiquus et callidus etiam vinci se simulavit et cedere; si forte per hoc negligentiores nos efficiat ad
Abbreviated transcription (Latin):
quedã uͦ ꝑ ipsũ dnm̃ ministrata intelligi eate.¬
nus posst᷑ ut agnoscamus in quibusdam ꝑsa.
crificia sac̾dotum. & obsecͣtiones pontificum.
nos esse purgandos. qđ aaron ꝑsona designat:
in quibusła uͦ ꝑscientiã dixinę legis em̃dan.¬
dos ut moysi designat officium: in aliis aut̃
sine dubio que difficilior ast̃. ipsius dñi egere
uirticte: S ne illud quidem pittandũ ẽ nob
inanit᷑ obseruat̃u. quod pͥmo quidem moyses
ñ intrat ad pharionẽ. sed occurrit ei exeunti
ad aquas: postmodũ uͦ intrat ad eũ: Post hoc
nec intrat: sed aocer situs accedit Et hoc ita
arbitror intelligi posse: quod siue nobis in
uerbo dĩ & religionis assertione certam̃ ẽ adu̾¬
sum pharaonẽ. siue &̃e obsessas ab eo animas de
potestate eus conam᷑ eriꝑe. & ẽ nobis in dispu¬
tatione luctam̃: ñ statĩ pͥma fronte inggdi de.¬
bemꝰ ad ultima questionũ loca: sed oceur ren¬
dũ nob ẽ acluersario. & occurrendũ ad aqͣs

Expanded text:
per ipsum Dominum ministrata, intelligi eatenus possunt ut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed occurrendum nobis est adversario, et occurrendum ad aquas
Abbreviated transcription (Latin):
dimittat populũ clĩ : sodo loco hoc cupit impet᷑re.
ne longus abeant. nec totũ triduũ ꝓficiscant᷑.¬
& dicit: Ne longe abeatis: Non uult longe a se
fieri popłm dĩ Uult eum si non in facto: uel in
sermone peccare: Si non in sermone: uel in cogi.¬
tatione delinquere Non uult ut totũ  se triduũ
proficiscant᷑. uult in nobis. uł unũ diem suum¬
habere In aliis duos. in aliis totũ triduũ ipse pos¬

Expanded text:
dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitatione. Non vult ut totum triduum a se proficiscantur. Vult in nobis vel unum diem, videlicet, in aliis duos, in aliis totum triduum pos
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit᷑ eliggenda De othon inqͥt conuersi iter fa.¬
cite inter epaule̾um & inter magdalũ. quȩ ẽ coit̃
beelsephon: Hec aut̃e utterp̾tant᷑: E pauleum
qͥdem. ascensio tortuosa: magdalũ. turris: beelse¬
phon. ascensio speculȩ. uel habens speculã Tu for¬
tasse credebas. qr tter quod deus ostndit planu
esset & molle: & nichil prsus haber& difficulta¬
tis aut laboris Ascensio ẽ & ascensio tortuosa:
ñ enĩ ꝓclire tter ẽ quo tendit᷑ ad uirtutes: sed
&iã dñm in eugł io dicentẽ: qͣm arta & angusta

Expanded text:
ita legitur: De Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum, et inter Magdalum, quod est contra Beelsephon. Haec autem interpretantur Epauleum quidem ascensio tortuosa: Magdalum turris. Beelsephon ascensio speculae vel habens speculam. Tu fortassis credebas quia iter quod Dominus ostendit planum esset et molle, et nihil prorsus haberet difficultatis aut laboris. Ascensio est, et ascensio tortuosa: non enim proclive iter est, quo tenditur ad virtutes, sed minum in Evangelio dicentem: Quam arcta et angusta
Abbreviated transcription (Latin):
tis hec uerba st̃. Alioqͥn falsũ ẽ: Longe etũ me¬
lius ẽ mori in heremo: qͣm seruire egiptiis Q
etũ in heremo morit᷑ hoc ipso qđ sepauatꝰ ẽ ab
egiptiis. & discessit a rectorib tenebraru. & de
potestate sathatię. habuit aliqu̾e ꝓfectũ &iã¬
si ad integrũ ꝑuenire ñ potuit: Melius enũ est
perfecta uitam querenti in ttinere mori : qmͣ
ne ꝓficisci quidem ad ꝑfectionẽ querendã Un-¬
de & eoꝵ falsa uidetur opinio: qͥ dũ nimis ardu¬
um tter uirtutis exponunt: dũq multas eius
difficultates. multaq ꝑicula. & lapsus enumeras:
ne ineundũ quidem .id. aut incipiendũ iudi-¬
cant S multo melius ẽ me in hoc itinere uel
mori. si tta necesse ẽ: qͣm int̾ egiptios ꝑmanien¬
tẽ necari & salsis atq amaris fluctib obrui.
cet: quia dedit ds̃ spm filii sui in cordib nr̃is
clamantẽ abba pat̾. Et addit: Ipse spc̃ utter¬
pellat. ꝓ nobis gemitib inenar rabilib  iteru.¬

Expanded text:
erba sunt, alioquin falsum est, longe enim melius est in eremo mori, quam servire Aegyptiis. Qui enim in eremo moritur, hoc ipso quod separatus est ab Aegyptiis et discessit a rectoribus tenebrarum et de potestate Satanae, habuit aliquem profectum, etiamsi ad integrum pervenire non potuit. Melius est enim perfectam vitam quaerenti in itinere mori, quam ne proficisci quidem ad perfectionem quaerendam. Unde et eorum falli videtur opinio qui dum nimis arduum iter virtutis exponunt, dumque multas ejus difficultates multaque pericula et lapsus enumerant, ne ineundum quidem id aut incipiendum judicant. Sed multo melius est, ne in hoc itinere vel mori, si ita necesse est, quam inter Aegyptios permanentem necari, et falsis atque amaris fluctiicit: Quia dabit Deus Spiritum Filii sui in cordibus nostris clamantem: Abba, Pater. Et addit: ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
mare. S si moysen id ẽ dĩ legem sequens agas¬
S. uide quia fiat Leuauit inqͥt angelus dñi
qͥ antecedebat cast᷑ isił: & abiit post᷑ illos: Fie¬
uauit & colũpna nubis a facie eoꝵ. & stetit
bras: Nlon enuĩ transfert᷑ colũ pna ignis ad ecip.¬
ab egiptiis recedas & de potestate demonum
fugias. uide qͣnta tibi dixinitus p̃parentur
auxilia: uide qͣntis acliutorib uteris. tantũ
ẽ ut ꝑmaneas fortis in fide: nec te egiptioꝵ
eqͥtatus & qͣdrigarũ formido ꝑterreat. nec
agito ata elu xisti nosat in deserto hoc mo¬
riamur. Meliꝰ fuerat nobis seruire egiptiis. qͣm
mori in deserto hoc Hec fatiscentis in tẽptatio
Neius cogitatio ambiguitatis obrepat: Uide
magno illi eccłȩ fundamento & petrę solidissimȩ
supra qͣm xp̃e fundauit ęccłam: qͥd dicatur a

Expanded text:
m. Sed si Moysen, id est legem Dei, sSed vide quid fiet: Levavit, inquit, angelus Domini, qui antecedebat castra Israel, et abiit post illos. Elevavit et columnam nubis a facie eorum, et stetit bras; non transfertur columna ignis ad Aegypab Aegyptiis recedas, potestatem daemonum fugias, vide quanta tibi divinitus praeparantur auxilia, vide quantis adjutoribus uteris: tantum est ut permaneas fortis in fide, nec te Aegyptiorum equitatus et quadrigarum formido perterreat; nec Aegypto, ita eduxisti nos, ut in deserto hoc moriamur. Melius fuerat nos servire Aegyptiis quam mori in deserto hoc. Haec fatiscentis in tentationementi cogitatio ambiguitatis obrepat? Vide magno illi Ecclesiae fundamento et petrae solidissimae, super quam Christus fundavit Ecclesiam, quid dicatur a
Abbreviated transcription (Latin):
idem sp̃c seribit: Ea cͦ iter quo in cedt̾. ascensio tor¬
tuosa: & ascensio speculȩ. uel habens speculã Ascen¬
sio ad actus ꝑtin&: specula ad fidem Ostñdit gͦ
qr & in actib & in fide multa est difficultas: &
multus labor Multȩ enĩ nob̾ temptationes
occurr̃: multa offendicula uolentib agere q̃¬
dei sunt:Tum deinde in fide multa inuenies
tortuosa: plurimas questiones. multas obiecti.¬
ones hereticoꝵ: multas contͣclictiones infideliũ:
Hoc gͦ iter. acgendũ ẽ seq̃ntib dm̃: S ẽ &
turris in hoc itinere Quȩ ẽ ista turris.

Expanded text:
itam . Est ergo iter quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem. Ostendit ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, et multus labor. Multae enim nobis tentationes occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, multas objectiones haereticorum, multas contradictiones infidelium. Hoc iter agendum est sequentibus Deum; sed est et turris in hoc itinere. Quae est ista turris?
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterant resistere moysi: In septima uigilare
iubetur mane ualde. & stare contͣ pharaonem:
cũ gndinẽ & ignẽ ꝓducit & uoces In octaua
intrare p̾cipitur ad eũ: cũ locusta ꝓducit᷑ In
nona rursũ contempnit᷑ pharao: & p̾cipit᷑ aa¬
cȩlũ manus etendere moyses. ut fiant tenebrȩ¬
s uocat᷑ ad pharaonẽ Similit̃ & in decima. cũ
pͥmitiua delent᷑. & cogit᷑ cũ festinatione exxire

Expanded text:
si. In septima vigilare jubetur valde mane, et stare contra Pharaonem, cum grandinem et ignem producit et voces. In octava intrare praecipitur ad eum cum locusta producitur. In nona rursus contemnitur Pharao, et coelum extendere manus, ut fiant tenebrsed vocatur ad Pharaonem. Similiter in decima, cum primitiva delentur, et cogitur cum festinatione exire
Abbreviated transcription (Latin):
uerriiciut signa eis: Et mertto: hic enĩ audies
dici. qr ads antecedebat eos. ꝑ die in colũpna ni.¬
bis  & ꝑ noctẽ in colũpna ignis: Non hoc inue.¬
nis factũ in ramasse. nec apud sochot. q̃ seđła
on qus funt signa diina Recordare q̃ suꝑiᷤ¬

Expanded text:
erito. Hic enim audis dici, quia Deus antecedebat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Non hoc invenis factum apud Ramesse, nec apud Socoth, quae secuin quibus fiunt signa divina. Recordare qu
Abbreviated transcription (Latin):
mundus hic uincit᷑. & pͥnceps huiꝰ mundi cũ
pͥncipatib & potestatib trium phant᷑ Qđ aũt
uirga ꝓiecta. fit draco uł serpens. & deuorat
bat᷑. qͣm moyses idẽ lex contin&. sic̃ dñs dixit.¬
dulitatẽ & fidem hominum uenit. conuersa est
Intuere enĩ qͦmͦ stultã fecit ds̃ sapientiã hurus
mundi. posteaꝗͣ manifestauit xp̃m qͥ crucifuꝰe
dĩ uir tutẽ esse & dĩ sapientiã: & uniuersus iam
mundus cõp̾hensus ẽ ab eo qui dixit: Comp̃hen¬
minis u̾tunt᷑ in sanguinẽ. satis conuenient᷑ aptat᷑.¬
pͥmo qͥde ut is fluxius cui hebreoꝵ. paruulos
crudeli nece tͣdid̾ant. auctorib sceleris poculũ.
sanguinis redłet: & cruorẽ polluti gurgitis par.¬
ricidali cede maculauerint. potando sentirent¬
to ꝓpinat᷑ Aquȩ egipti erratica & lubrica
philosophoꝵ st̃ dogmata: Ista qm̃ paruulos qͦsq¬
sensu. & pueros intelligentia deceꝑant: ubi crux
xp̃i mundo huic ueritatis lum̃ ost̃ndit. necis

Expanded text:
undus hic vincitur, et princeps hujus mundi cum principatibus et potestatibus triumphatur. Quod autem virga projecta fit draco vel serpens, et devorat batur, quam Moses, id est lex, continet , postd fidem hominum venit, conversa est Intuere enim quomodo stultam Deus fecit sapientiam hujus mundi, postquam manifestavit Christum crucifixum esse Dei virtutem et sapientiam: et universus jam mundus comprehensus est ab eo, qui dixit I Cominis vertuntur in sanguinem, satis convenienter aptatur ut fluvius cui Hebraeorum parvulos crudeli nece tradiderant, auctoribus sceleris poculum sanguinis redderet, et cruorem polluti gurgitis, quem parricidali caede maculaverant, potando sentirentflumina Aegypti erratica et lubrica philosophorum sunt dogmata, quae cum parvulos sensu et intelligentia deceperunt, ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis infudit, necis