comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde subiunrit. Ecce inquis stat ꝑfidus bapti¬
taturus. At ille baptirandus ẽ ꝑfidiam erꝰ ig¬
norat. Non totã dixit ꝓpositionem atq inter¬
rogationem meã: et mox ipse interrogare me
cepit dicens. Quis ẽ iste aut unde ꝓsiluit. quẽ
ꝓponis: Cur tibi uideris uidere quem simulas.
ne uideas eum quem uidere ac discutere diligñ¬
tissime debeas et ꝓbare:S quia intelligo te
ignorare ordinem sacramenti: hoc tͥ breuiter
dico. & tu baptistam discutere. et ab eo discu¬
ti debuisti. Quid ẽ qͦd expectabamꝰ: ut dic̾et
unde abluatur accipientis conscientia. qͥ ma¬
culosam non sc̃ȩ dantis ignorat. et unde fidem
non reatum ꝑcipiat. qui baptismũ nesciens
a ꝑfido sumpserit. Ecce audiuimus baptis¬
tam debere diligentissime discuti ab eo qͥ uult
fidem ꝑcipere non reatum: ut inueniat consci¬
entiam sc̃ẽ dantis quȩ abluat accipientis. Nam
qui non discusserit et nesciens aꝑfido acceperit.

Expanded text:
deinde subiunxit: ecce, inquis, stat perfidus baptideinde subiunxit: ecce, inquis, stat perfidus baptixaturus, at ille qui baptizandus est perfidiam eius ignorat. non totam dixit propositionem atque interrogationem meam et mox ipse interrogare me coepit dicens: quia est iste aut unde prosiluit quem proponis? cur tibi uideris uidere quem simulas, ne uideas eum quem uidere ac discutere diligentissime debeas et probare? sed quia intellego te ignorare ordinem sacramenti, hoc tibi breuiter dico: et tu baptistam discutere et ab eo discuti debuisti. quid est quod expectabamus? ut diceret, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam non sancte dantis ignorat et unde fidem, non reatum percipiat qui baptismum nesciens a perfido sumpserit. ecce audiuimus baptistam debere diligentissime discuti ab eo qui uult fidem percipere, non reatum, ut inueniat conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis. nam qui non discusserit et nesciens a perfido acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
si in uos inciderint. sine ullo respectu rebaptiran¬
tur. S nunc ista ñ quenmꝰ. Illud potius respon¬
deat qͦd ne respondere cogatur copiosissimȩ ali¬
enatur unde abluatur accipientis conscientia.
qui maculosam dantis ignorat. si conscientia
sc̃ȩ dantis atcenditur quȩ abluat accipientis.
et unde ꝑcipit fidem qui nesciens baptrratur
aꝑfido. si quisquis fidem sciens aꝑfido sum¬
pserit non fidem ꝑcipit s reatum. Omissis gͦ
eus maledictis. quȩ in me sine ulla sana consi¬
deratione iactauit: adhuc attendamꝰ. ne forte
hoc quod exposcimus in consequentib dicat.
Libet autem intueri. quam garrulus ea ꝓposue¬
rit: quasi facillime conuulsurus et euersurus.
S ad illud inquit tui phantasmatis argumen¬
tum. quo quemcumq baptiras uerbis tͥ pingere
uisus es redeamꝰ. Imaginari enim te ueri similia
decuit: qui non uides ueritatem. Hȩc uerba sua
ꝓlocutus ẽ petilianus: uerba mea ꝓpositiis.

Expanded text:
si in uos inciderint, sine ullo respectu rebaptizansi in uos inciderint, sine ullo respectu rebaptizantur. Sed nunc ista non quaerimus. illud potius respondeat, quod ne respondere cogatur copiosissime alienatur, unde abluatur accipientis conscientia qui maculosam dantis ignorat, si conscientia sancte dantis attenditur et unde percipit fidem, qui nesciens baptizatur a perfido, si quisquis fidem sciens a perfido sumpserit, non fidem percipit, sed reatum. Omissis ergo ejus maledictis, quae in me sine ulla sana consideratione jactavit, adhuc attendamus ne forte hoc quod exposcimus in consequentibus dicat. Libet autem intueri quam garrulus ea proposuerit, quasi facillime convulsurus et eversurus. Sed ad illud, inquit, tui phantasmatis argumentum, quo quemcumque baptizas verbis tibi pingere visus es, redeamus. Idecuit, qui non uides ueritatem. haec uerba sua prolocutus est Petilianus uerba mea propositurus,
Abbreviated transcription (Latin):
cens essem. Unde gͦ abluerer qui conscientiã non
sc̃e dantis ignorans. criminib etis impediri mins¬
me possem: Unde ꝑciperem fidem. qui nesciens
aꝑfido baptirarer:: Non emim frustra signora¬
res totiens repetiuit: nͥne me putari sineret in nocẽ¬
tem. Proculdubio iudicans qͦd nullius innocen¬
tia iuolatur. si nesciens fidem sumit aꝑfido. &
maculosam conscientiam ñ sc̃ẽ dantis ignorat.
Dicat gͦ unde tales abluantur. unde fidẽ ꝑcipi¬
ant non reatum. S non uos fallat. Dieat non
multa dicendo. nil dicat. aut nil dicendo po¬
tius multa dicat. Deinde qͦd in mentẽ uenit. et p̃¬
tereundum ñ ẽ si ego ꝓpterea reus sum. quia non
ignoraui ut scđm ipsum loquar. ideo autẽ non
ignoraui quia et affer sum. et ȩtate pene iãsenex
saltem pueri ceterarum toto orbe terrarum non
sint rei. qui nec gente nec ȩtate ista ur̃a obiecta
seu uera seu falsa nosse potuerunt: qui tamen

Expanded text:
cens essem. unde ergo abluerer, qui conscientiam non cens essem. unde ergo abluerer, qui conscientiam non sancte dantis ignorans criminibus eius impediri minime possem, unde perciperem fidem, qui nesciens a perfido baptizarer? non enim frustra si ignorares totiens repetiuit, nisi ne me putari sineret innocentem, procul dubio indicans quod nullius innocentia uiolatur, si nesciens fidem sumit a perfido et maculosam conscientiam non sancte dantis ignorat. dicat ergo unde tales abluantur, unde fidem percipiant, non reatum. sed non uos fallat: dicat, non multa dicendo nil dicat aut nil dicendo potius multa dicat. deinde, quod in mentem uenit et praetereundum non est. si ego propterea reus sum, quia non ignoraui, ut secundum ipsum loquar, ideo autem non ignoraui, quia et Afer sum et aetate paene iam senex, saltem pueri ceterarum toto orbe terrarum non sint rei, qui nec gente nec aetate ista uestra obiecta seu uera seu falsa nosse potuerunt, qui tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
necesse eẽt. multos possem claros in scło uiros
testes locupletissimos adhibere. totius illius
temporis uitȩ meȩ. S quid ista requirimus:
Quid & patimur suꝑfluas moras & facimus:
Nunquid hinc inuentun sumꝰ. unde sit accipi¬
entis abluenda conscientia. qui maculosã dan¬
tis ignorat: Fidemq unde ꝑcipiat. qͥ nesciens
baptiatur aꝑfido: Quod sibi petilianus cum
ex epła mea tanquam ad respondendum ꝓpo¬
suisset: quicquid uoluit aliud locutus ẽ quã
id qͦd causa poscebat. Quotiens dirit si igno¬
rares. quasi ego dixerim quod nunquam dici.
mei baptiratoris me ignorasse conscientiam.
& aliud nichil egisse uisus ẽ: ore maledico. qͦ
ut me mala eoꝵ apud quos baptirratus. ⁊ quoꝵ
communioni sociatus sũ ñ ignorasse conuincere
uideretur satis utiq intelligens quia ignorantia
me ñ faceret reum. Ecce gͦ si ignorarem sicut tociẽs
repetunt ꝓculdubio ab eis omnib malis inno¬

Expanded text:
necesse esset, multos possem claros in saeculo uiros necesse esset, multos possem claros in saeculo uiros testes locupletissimos adhibere totius illius temporis uitae meae. Sed quid ista requirimus, quid et patimur superfluas moras et facimus? numquid hinc inuenturi sumus, unde sit accipientis abluenda conscientia qui maculosam dantis ignorat, fidemque unde percipiat qui nesciens baptizatur a perfido? quod sibi Petilianus cum ex epistula mea tamquam ad respondendum proposuisset, quidquid uoluit aliud locutus eat quam id quod causa poscebat. quotiens dixit: si ignorares, quasi ego dixerim quod numquam dixi, mei baptizatoris me ignorasse conscientiam, et aliud nihil egisse uisus est ore maledico, quam ut me mala eorum, apud quos baptizatus et quorum communioni sociatus sum, non ignorasse conuincere uideretur, satis utique intellegens, quia ignorantia me non faceret reum! ecce ergo si ignorarem, sicut totiens repetiuit, procul dubio ab eis omnibus malis inno
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eorum obstinatum furorẽ ꝓunitate fece¬
runt. scd̾m leges eos fecisse constat. quas idẽ ipsi
causam ceciliani ad imꝑatoris iudiciũ deferen¬
do. contra fe ferri exeriq coegerunt. Inter mul¬
consulis sententia me fuisse ꝑcussum. ut ex af¬
friea fugerem: et ꝓpter hoc falsum. qͦd si non
ipse confinxit: certe maliuolis fingentib. ma¬
liuole credidit. quam multa alia falsa conseqñ¬
ter non ut cumq dicere. s etiam scribere mira
dementate ñ timuit: cum ego mediolanum an¬
te bauconem consulem uenerim. eiq consuli
kalendis ianuariis laudẽ in tanto conuentu
conspectuq hominum ꝓ mea tune rethorica
ꝓfessione recitauerim. et ex illa ꝑ egrinatione
iã post marimi tẏranni mortẽ affricam repe¬
tuierim. manicheos autẽ messianus ꝓconsul
audierit post consulatum bautonis. fierit dies
gestorum ab eodem petiliano insertꝰ ostendit:
Quȩ si dubitantib uł contra credentib ꝓbare

Expanded text:
uersus eorum obstinatum furorem pro unitate feceuersus eorum obstinatum furorem pro unitate fecerunt, secundum leges eos fecisse constat, quas idem ipsi causam Caeciliani ad imperatoris iudicium deferendo contra se ferri exerique coegerunt. Inter mult Messiani proconsulis sententia me fuisse percussum, ut ex Africa fugerem, et propter hoc falsum, quod si non ipse confinxit, certe maliuolis fingentibus maliuole credidit, quam multa alia falsa consequenter non utcumque dicere, sed etiam scribere mira temeritate non timuit, cum ego Mediolanum ante Bautonem consulem uenerim eique consuli calendis Ianuariis laudem in tanto conuentu conspectuque hominum pro mea tunc rhetorica professione recitauerim et ex illa peregrinatione iam post Maximi tyranni mortem Africam repetiuerim, Manicheos autem Messianus proconsul audierit post consulatum Bautonis, sicut dies gestorum ab eodem Petiliano insertus ostendit. quae si dubitantibus uel contra credentibus probare
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝓmea defensione cogerer dicere. Et tam̃
iste ne respondeat ad ea quȩ dixi. ꝓponit sibi
quod ñ dixi. et auocat homines ab intentione
debiti sui. ne id qͦd respondendum ẽ exigatur
Interponit sepe. ignoraui inquam. et respon¬
det s si ignorares: et quasi contuncit. ne mͥ
liceat dicere ignoraui. Commemorat mensu¬
rium. cecilianum. macharium. taurinum.
romanũ: et eos qui contra eccłiam dĩ fecisse
affirmat. quȩ ignorare ñ possem eo qͦd affer
sim. et etate pene iam senex. cum sicut audio
mensurius in communionis unitate defun¬
ctus sit. antequã se scinderet pars donati. causã
uͦ ceciliani legerim. qͦd ad constantinum ipsi de¬
tulerint. et ab epĩs quos ille imperator tudices
dederat. et semel & iterum. et ab ipso rege cllis
ad eum appellantib. etiam tercio fuerit absolu¬
tus. Macharius uero et taurinus. & romanus.
quicqͥd uł iudiciaria uł executoria podestate ad¬

Expanded text:
tiam pro mea defensione cogerer dicere. Et tamen tiam pro mea defensione cogerer dicere. Et tamen iste, ne respondeat ad ea quae dixi, proponit sibi quod non dixi et auocat homines ab intentione debiti sui, ne id quod respondendum est exigatur. interponit. saepe: ignoraui, inquis et respondet: sed si ignorares et quasi conuincit, ne mihi liceat dicere: \'ignoraui\'. commemorat Mensurium Caecilianum Macarium Taurinum Komanum et eos contra ecclesiam dei fecisse affirmat quae ignorare non possem, eo quod Afer sim et aetate paene iam senex, cum, sicut audio, Mensurius in communionis unitate defunctus sit, antequam se scinderet pars Donati, causam uero Caeciliani legerim quod ad Constantinum ipsi detulerint et ab episcopis, quos ille imperator iudices dederat, et semel et iterum, et ab ipso rege illis ad eum appellantibus etiam tertio fuerit absolutus. Macarius uero et Taurinus et Romanus quidquid uel iudiciaria uel executoria potestate ad
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ meȩ non obsit. quod inquinatoris
ut dicit mei sacrilegam ignoraui conscientiã.
Quodsi ita esset. uerbum illud quod positum ẽ
sciens. additum mͥ potuis ꝓdesset. et obeẽt abla¬
tum. Si enim me ita defendi potius uoluissem.
ut baptiratoris mei putarer ignorasse conscien¬
tiam. ꝓ me locutum acciperem petilianum:
qͣndo non ut cunq ait qui fidem a ꝑfido sum¬
pserit s qui fidem sciens aꝑfido sumpserit. ñ
fidem ꝑcipit s reatum. ut hinc ego non me re¬
atum s fidem ꝑcepisse iact̾arẽ: quia dicerem ñ
ego sciens aꝑfido accepi: s homo conscientiã
dantis hominis ignoraui. Uidete itaq et nume¬
rate si potestis. quanta suꝑflua loquatur ad u¬
num. Ignoraui qͦd me ꝓponit dixisse. cũ hoc om¬
nino non dixerim. quia nec de me agebat᷑ ut di¬
cerem. nec aliquid criminis in eo qui me bapti¬
rauit apparuit:ut eius me ignorasse conscien¬

Expanded text:
conscientiae meae non obsit, quod inquinatoris, conscientiae meae non obsit, quod inquinatoris, ut dicit, mei sacrilegam ignoraui conscientiam. quod si ita esset, uerbum illud quod positum est \'sciens\' additum mihi potius prodesset et obesset ablatum. si enim me ita defendi uoluissem, ut baptizatoris mei putarer ignorasse conscientiam, pro me locutum acciperem Petilianum, quando non utcumque ait: qui fidem a perfido sumpserit\', sed: qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum,\' ut hinc ego non me reatum, sed fidem percepisse iactarem, quia dicerem: \'non ego sciens a perfido accepi, sed homo conscientiam dantis hominis ignoraui\'. uidete itaque et numerate, si potestis, quanta superflua loquatur ad unum ignoraui ? quod me proponit dixisse, cum hoc omnino non dixerim, quia nec de me agebatur, ut dicerem, nec aliquid criminis in eo qui me baptizauit apparuit, ut eius me ignorasse conscien
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣnto enim expedicius. qͣnto planius et bre¬
uius sic inderrogo. si conscientia sc̃e dantis
attenditur que abluat accipientis. et qui
fidem sciens aꝑfido fumpserit. non fidem ꝑ¬
cipit. s reatum. unde abliutur quem latet ñ
scẽ dantis maculosa conscientia. et unde ue¬
ram ꝓcipit fidem qui nesciens baptiratur
a ꝑfido: Dicatur unde. et ibi omnis causa bap¬
tismi patebit: ibi totũ quod queritur elucebit.
S si dicatur: non si tempꝰ maledicendo finiat᷑.
Quiequid gͦ de duob istis uerbis ut detractis
calumniatur. uł additis gloriatur: nichil in¬
terrogadionem meã impedire ꝑspicitis. cui
quid respondeat ille non inueniens: ne tam̃
taceat irruit idemtidem in ꝑsonam meam.
dicerem recedens acausa. si ommino accessisset
adcausam. Quippe quasi de me agatur et ñ
de ȩccłiȩ uł baptismi uentatẽ. Ideo me dic̃ sub¬
tractis ulis duob uerbis argumentatum. ut qͣsi

Expanded text:
quanto enim expeditius, quanto plenius et brequanto enim expeditius, quanto plenius et breuius sic interrogo: si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis et qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem pereipit sed reatum, unde abluitur quem latet non sancte dantis maculosa conscientia, et unde ueram percipit fidem qui nesciens baptizatur a perfido? dicatur unde, et ibi omnis causa baptismi patebit, ibi totum quod quaeritur elucebit, sed si dicatur, non si tempus maledicendo finiatur. Quidquid ergo de duobus istis uerbis uel detractis calumniatur uel additis gloriatur, nihil interrogationem meam impedire perspicitis, cui quid respondeat ille non inueniens, ne tamen taceat, irruit identidem in personam meam, dicerem recedens a causa, si omnino accessisset ad causam. quippe quasi de. me agatur et non de ecclesiae uel baptismi ueritate, ideo me dicit subtractis illis duobus uerbis argumentatum, ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nigras. Ut quid enim ei rependo temerariã su¬
spicionem. ut dieã qͦd ipse post addiderit. q̃
me subtrarisse confinxit. cum possit istã men¬
dositatis notã sine mea maledica temeritate
codex qui ñ irascitur sustinere: E illud qui¬
dem puimũ id÷ sc̃ȩ dantis. omnino non im¬
pedit inquisionem meã. qua ille uehement̃
urgetur. utrum ita dicam si conscientia dan¬
tis attenditur. an uero ita. si conscientia sc̃e dan¬
dis attenditur que abluat accipientis. unde gͥ
abluendus ẽ qui accipit baptismum. si dan¬
tis polluta conscientia ẽ. et hoc uie qui ẽ accep¬
turus ignorat. illud autem alterum qͦd addit᷑
sciens. ut non dicat᷑ qui fidem aꝑfido fum¬
pserit. s qui fidem sciens aꝑfido sũpserit
non fidem ꝑcipit s reatum. fateor tanqͣm
deeẽt me nonnulla dirisse quoꝵ iacturã fa¬
cile patior: qm̃ magis moram meȩ facub¬
tati afferebant. qͣm adiutorium facultati.

Expanded text:
nigras. ut quid enim ei rependo temerariam sunigras. ut quid enim ei rependo temerariam suspicionem, ut dicam, quod ipse post addiderit quae me subtraxisse confinxit, cum possit istam mendositatis notam sine mea maledica temeritate codex qui non irascitur sustinere? Et illud quidem primum, id est sancte dantis\', omnino non impedit inquisitionem meam qua ille uehementer urgetur, utrum ita dicam: si conscientia dantis attenditur,\' an uero ita: si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde igitur abluendus est qui accipit baptismum, si dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat?\' illud autem alterum quod additur \'sciens\', ut non dicatur: nam qui fidem a perfido sumpserit,\' sed: gui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum,\' fateor, tamquam deesset, me nonnulla dixisse quorum iacturam facile patior, quoniam magis moram meae facilitati afferebant quam adiutorium facultati.
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad fidem credendi constringo. ne ulterius
euageris. Quid argumentis stulticiȩ auertis er¬
rorib uitam : Quid fidei rationem de reb ir¬
rationabilib turbas: hoc uno uerbo de deneo
et conuinco. Hȩc petilianus dixit. non ego. Ista
ex epłã petiliam sunt: s cui uerba iam duo
ilia quȩ me abstulisse insinuat addidi. et in¬
chilominus ostendi inquisionis meȩ cui ñ
respondet multo breuius et enodatius firam
stare sententiam. Certe hec illa duo sunt. sc̃ẽ
et sciens. ut non sit uidelicet conscientia dan¬
tis s conscĩa sc̃ȩ dantis. iñ sit. qͥ fidẽ a ꝑfido sũpse
nt:qui fidẽ sciens aꝑfido sumpsent. Quȩ qͥdem
uerba subtrareram: s incodice qͥm̾ datus erat
non inuenerã.fien audem potest ut mendos
fuerit. Neq enĩ ⁊ ħ inẽdibile ẽ. ut ⁊̃ hĩc mͥ achademica
excitetur inuidia: & tale asseratur ẽẽ qͦd dixi co¬
dicem fuisse mendosum. quale si dicerẽ nuties

Expanded text:
tem ad fidem credendi constringo, ne ulterius tem ad fidem credendi constringo, ne ulterius euageris. quid argumentis stultitiae aduertis erroribus uitam? quid fidei?: rationem de rebus irrationalibus turbas? hoc uno uerbo te teneo et conuinco. haec Petilianus dixit, non ego. ista ex epistula Petiliani sunt, sed cui uerba iam duo illa quae me abstulisse insimulat addidi et nihilominus ostendi inquisitionis meae, cui non respondet, multo breuius et enodatius fixam stare sententiam. certe haec illa duo sunt \'sancte\' et \'sciens\', ut non sit uidelicet conscientia dantis\', sed conscientia sancte dantis et non sit qui fidem a perfido sumpsequi fidem sciens a perfido sumpserit. quae quidem uerba non subtraxeram, sed in codice qui mihi datus erat non inueneram. fieri autem potest ut mendosus fuerit; neque enim et hoc incredibile est, ut etiam hinc mihi Academica excitetur inuidia et tale asseratur esse quod dixi codicem fuisse mendosum, quale si dicerem niues
Abbreviated transcription (Latin):
unt: Ut quid nominati sunt. nͥ ut interueni¬
rent ꝓhomine ñ habente qͥd dicat. ut dum
dehis saltem aliqͥd sine causa dicitur agi cau¬
sa uideatur. et ad quod non responsum ẽ. respõ¬
sum ẽẽ credatur: Postremo si duo ut tna u¬
ba ista. quid et si fortasse usq ad eo sunt into¬
lerabilia. ut ꝓpt̃ illa excitentur olim dormi¬
entes achademici et carneades. et pilus et fu
nꝰ ⁊ptagoras. et niues nigre. et ruina celi. et
cȩtera similiter insana & absurrla. remouean¬
tur de medio.Neq enim reuera sinehis non
potest dici quod uolumus. Ecce sufficit quod
paulo post ita positum ẽ: et ab ipso ex meis lit¬
cens interpositum. Unde gͥ abluendus ẽ qͥ ac¬
cipit baptismum. cum dantis polluta con¬
scientia ẽ et hoc ille qui ẽ accepturus ignorat
Nempe hic non ẽ.quid si. et si fortasse. Respon¬
deatur gͦ. Attendite ne forte ineo qͦd sequitur
ad hoc respondeat. S ego de inquit cauillan¬

Expanded text:
unt, ut quid nominati sunt, nisi ut interueniunt, ut quid nominati sunt, nisi ut interuenirent pro homine non habente quid dicat, ut, dum de his saltem aliquid sine causa dicitur, agi causa uideatur et ad quod non responsum est responsum esse credatur? Postremo si duo uel tria uerba ista \'quid si\' et \'fortasse usque adeo sunt intolerabilia, ut propter illa exci. tentur olim dormientes Academici et Carneades et Pilus et Furius et Protagoras et niues nigrae et ruina caeli et cetera similiter insana et absurda, remoueantur de medio. neque enim re uera sine his non potest dici quod uolumus. ecce sufficit, quod paulo post ita positum est et ab ipso ex meis litteris interpositum: unde igitur abluendus est qui accipit baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat? nempe hic non est \'quid si\' et \'fortasse. respondeatur ergo. adtendite, ne forte in eo quod sequitur ad hoc respondeat: sed ego te, inquit, cauillan
Abbreviated transcription (Latin):
sit. tale ẽ ac si dixerim. quid si nunc cȩlum
iuat: Dic̾tum ẽ utiq quid si. quia fieri potest
ut lateat: fieri potest ut non lateat. Nam qͣn
do ignoratur quid cogitet. uł quid admiserit
latet utiq accipientẽ dantis conscientia. Eñ
autem peccatum eiꝰ manifestatur. non latet.
Dictum ẽ & fortasse maculosa sit quia fieri pot̃
ut lateat & munda sit: et rursus fieri pot̾ ut
lateat et maculosa sit. Ideo quid si. ideo fortas¬
se. Eum quid huic sumile ẽ quid si nunc celũ
rũat: O quotiens & conuic̾ti et confessi sunt
homines. se maculosas et adultermas habu¬
isse conscientias cum ab eis baptirarentur igna¬
ri. posteaquam manifesto scelere degradadi s̃:
Et camen cȩlum ñ ruit. Quid facit pilus & furiꝰ.
qui contra iusticiam iniusticiã defenderunt
¶uid hic facit atheus.ptagoras. qui ẽẽ dm ne¬
gauit ut de illo uideat p̃ dixisse ꝓpħa. dirit
stultus incorde suo nonẽ ds̃. Quid hic isti faci¬

Expanded text:
sit; tale est ac si dixerim, Quid si nunc coelum sit; tale est ac si dixerim, Quid si nunc coelum ruat? Dictum est utique, Quid si; quia fieri potest ut lateat, fieri podo ignoratur quid cogitet uel quid admiserit, latet utique accipientem dantis conscientia, quando autem peccatum eius manifestatur, non latet. dictum est: et fortasse maculosa sit, quia fieri potest ut lateat et munda sit et rursus fieri potest ut lateat et maculosa sit. ideo cquid si\', ideo \'fortasse. numquid huic simile est quid si nunc caelum ruat? o quotiens et conuicti et confessi sunt homines se maculosas et adulterinas habuisse conscientias, cum ab eis baptizarentur ignari, posteaquam manifestato scelere degradati sunt, et tamen caelum non ruit! quid hic facit Pilus et Furius, qui contra iustitiam iniustitiam defenderunt ? quid hic facit atheus Protagoras, qui esse deum negauit, ut de illo uideatur praedixisse propheta: dixit stultus in corde suo: non est deus? quid hic isti faci
Abbreviated transcription (Latin):
sus humani. etiam in his omnino qͥd loquat᷑
ignorans: dici ab eis asserit niues nigras esse
cum albe sint: nigrum utiq argentum. tur¬
rem rocundam ut trementem uideri cũ lon¬
ga sit. remum in aqua frac̾tum cum sit uite¬
ger. Et hoc totum ꝓpterea qm̃ cum dixisset
conscientia dantis ut sc̃e dantis attenditur
que abluat accipientis: contra ego dixi. Quid
si ladeat dantis conscientia. & fortasse maculo¬
sa sit: Istȩ sunt niues nigrȩ & argentum nigrũ
& turris rotunda ꝓlonga. et remus in aqua fra¬
ctus. ẜ inde gͦ rem quippe dixi quȩ putari pos¬
sit et ẽẽ non possit. ut lateat dantis conscientia
& fortasse maculosa sit. & sequitur se et clamat.
Quid ẽ quid si. quid ẽ fortassis. nisi incerta & in¬
constans hesitatio dubitantis. de qua ille cuus
ait. quid si nunc redeo ad illos qui aiunt. qͥbsi
munc cȩlum ruat: Hoccine ẽ quod dyxi. qͥd si la¬
teat dantis conscientia et fortassis maculosa

Expanded text:
sus humani; etiam in his omnino quid loquatur sus humani; etiam in his omnino quid loquatur ignorans dici ab eis asserit niues nigras esse cum albae sint nigrumque argentum, turrem rotundam uel teretem uideri cum longa sit, remum in aqua fractum cum sit integer. et hoc totum propterea, quoniam, cum dixisset: \'conscientia dantis\' uel \'sancte dantis attenditur quae abluat accipientsi lateat dantis conscientia, et fortasse maculosa sit? Istae sunt nives nigrae, et argentum nigrum, et turris rotunda pro angulosa, et remus in aqua fractus pro integro! rem quippe dixi quae putari possit, et esse non possit, ut lateat dantis conscientia, et fortasse maculosa sit. 25. Et sequitur se, et clamat: Quid est, Quid si; quid est, Fortassis? nisi incerta et inconstans haesitatio dubitantis, de qua ille tuus ait: « Quid si nunc redeo ad illos qui aiunt, Quid si nunc coelum ruat? » . Hoccine quod dixi, Quid si lateat dantis conscientia, et fortassis maculosa
Abbreviated transcription (Latin):
tum facit nebulosum atq uentosum. ut uerta¬
tis serenitas obscuretur. & fit summa inopia
copiosus. non uera dicendo. s maledicta inamo
Non emendo. Tenete sane intentissime. atq fo¬
tissime quid debeat respondere. idest unde ab¬
luatur accipientis conscientia cũ maculosa
dantis occulta ẽ. ne forte hoc tiobis emanb¬
flatus eius excutiat uosq ipsi sermonis tur¬
bidi caliginosa tempestate rapiamini. ut t
discessum. uł quo redeundum sit omnino
nesciatis. Et iuidete hommẽ uagari qua pocest
dum ꝓ negotio qͦd suscepit stare non pocest.
Uidete quã multa dicat. non habendo qͦd dicat
Dicit me labi lubricum. sed tener nec destrue¬
re nec confirmare qͦd obicio. incerta ꝓincertis
excogitare. non ꝑmutere legentes quȩ ueras̃
credere. s facere ut altius dubia suspicentur.
Dicit me academici damnabile ingenium ha¬
berecarneadis. conatur etiam insinuare qͥd
academici sentiant de falsitate ut fallacia sen¬

Expanded text:
tum facit nebulosum atque ventosum, ut veritatum facit nebulosum atque ventosum, ut veritatis serenitas obscuretur; et fit summa inopia copiosus, non vera dicendo, sed maledicta inania non emendo. Tenete sane intentissime atque fortissime quid debeat respondere, id est, unde abluatur accipientis conscientia, cum maculosa dantis occulta est: ne forte hoc vobis e manflatus eius excutiat uosque ipsi sermonis turbidi caliginosa tempestate rapiamini, ut uel quo discessum uel quo redeundum sit omnino nesciatis, et uidete hominem uagari qua potest, dum pro negotio quod suscepit stare non potest. uidete quam multa dicat non habendo quod dicat. dicit me labi lubricum, sed teneri, nec adstruere nec confirmare quod obicio, incerta pro certis excogitare, non permittere legentes quae uera sunt credere, sed facere ut altius dubia suspicentur; dicit me Academici damnabile ingenium habere Carneadis; conatur etiam insinuare, quid Academici sentiant de falsitate uel fallacia sen
Abbreviated transcription (Latin):
occulta ẽ. si conscientia sc̃ẽ dantis attenditur¬
quȩ abluat accipientis. et qui fidem sciens aꝑ
fido sumpserit. non fidem ꝑcipit s reatum.
Nesciens enim sumit aꝑfido non habente consci¬
entiam sc̃e dantis: s maculosam et occultam.
Unde gͦabluitur: Unde gͦ ꝑcipit fidem: Si enĩ
nec tunc abluitur nec tunc ꝑcipit fidem cum
baptitator ꝑfidus et maculosꝰ occultus ẽ cur
eo postea ꝓdito atq damnato. non denuo ba¬
ptirat᷑ ut abluatur fidemq ꝑcipiat: Si autẽ
illo ꝑfido maculoso et occulto iste abliutur
et ꝑcipit fidem. unde abluitur. unde ꝑcipit
ub non ẽ conscientia sc̃ẽ dantis quȩ abluat
accipientis: hoc dicat. ad hoc respondeat.
unde abluitur. unde ꝑcipit. si conscientia sc̃ẽ dan¬
tis attenditur quȩ abluat accipientis. et hec sb
non ẽ quando baptirator maculosus & pfidus¬
S ecce angustatus in causa. rursum mine imoe¬

Expanded text:
occulta est, si conscientia socculta est, si conscientia squae abluat accipientis et qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum. nesciens enim sumit a perfido non habente conscientiam sancte dantis, sed maculosam et occultam. unde ergo abluitur, unde percipit fidem? si enim nec tunc abluitur nec tunc percipit fidem, cum baptizator perfidus et maculosus occultus est, cur eo postea prodito atque damnato non denuo baptizatur, ut abluatur fidemque percipiat? si autem illo perfido et maculoso occulto iste abluitur et percipit fidem, unde abluitur, unde percipit, ubi non est conscientia sancte dantis quae abluat accipientis? hoc dicat, ad hoc respondeat: unde abluitur, unde percipit, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis et haec ibi non est, quando baptiCAPUT XXI.--24. Sed ecce angustatus in causa, rursum in me impe
Abbreviated transcription (Latin):
tia ẽ. et hoc ille qui ẽ accepturus ignorat. pre¬
sertim cum addat et dicat. nam qui fidem a
ꝑfido sumpserit. non fidem ꝑcipit s iratum:
Hec omnia uerba petilianus ex litteris meis
refellenda ꝓposuit Uideamus gͦ utrum re¬
fellerit: utrum omnino responderit. Addo
enim uerba quȩ me subtrarisse calumniat᷑.
et eadem ipsa sic repeto.uł breuius.Adden¬
do enim hec duo uerba: etiam ad breuitatẽ
ꝓpositionis huius me plurimum adiuuit.
Si conscientia sc̃ȩ dantis attenditur quȩ ablu¬
at accipientis. et qui fidem sciens a ꝑfido sũp¬
serit non fidem ꝑcipit s reatum. unde abluit̃
accipientis conscientia cum maculosã dantis
ignorat et cum fidem nesciens sumit a ꝑfido.
rogo unde abluitur: Dieat nob̾. non eat in
aliud. non obtendat nobis nebulas impitis.¬
Postremo saltem multis & anfractuosis cireui¬
tib interpositis et ꝑact̾is. tandem aliquando
dicat nobis unde abluitur accipientis consci¬
entia. quando maculosa ꝑfidi baptirantis

Expanded text:
norat, praesertim cum addat et dicat: \'nam qui fidem a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum\'? Haec omnia uerba Petilianus ex litteris meis refellenda proposuit. uideamus ergo utrum refellerit, utrum omnino responderit. addo enim uerba quae me subtraxisse calumniatur et eadem ipsa sic repeto uel etiam breuius — addendo enim haec duo uerba etiam ad breuitatem propositionis huius me plurimum adiuuit -: si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis et qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum, unde abluitur accipientis conscientia, cum maculosam dantis ignorat et cum fidem nesciens sumit a perfido? rogo unde abluitur: dicat nobis, non eat in aliud, non obtendat nebPostremo saltem multis et anfratuosis circuitibus interpositis et peractis, tandem aliquando dicat nobis unde abluitur accipientis conscientia, quando maculosa perfidi baptizaptis
Abbreviated transcription (Latin):
mo uͦ ille uincit ꝓ ȩccłia sua. et in eccłia sua
qui nos docuit in scriptura sua ut nemo gletͣ
in homine. et ut qui gloriatur in dño gloriet᷑.
Eoce enim nos qui cum ueritatis eloquio dici¬
mus non iustificari credentem ab hominea qͦ
baptiratur. s ab illo de quo scriptum ẽ creden
timeum qui iustificat impium deputatur
fides ad iusticiam. qm̃ non gloriamur in ho¬
mine nitimurq donante ipso cum glouamur
in dño gloriari. qͣm securi sumus. quicqͥd de
quibdam nr̃ȩ communionis hominib erro¬
ns aut criminis ꝓbare potuerit. Apud nosenĩ
quicunq: mali uł penitus latent uł quibdã
noti ꝓpt̃ bonosqͥb ignoti sunt. et apud quos
conunci non possunt. ꝓpt̾ unitatis et pacis um¬
culum colerantur. ne cum zitaniis eradicetur
&. triticum. ita suȩ maliciȩ sarcinam portant.
ut eam cum eis nemo communicet nͥ quib eoꝵ
iniquitas placet. Neq enim metiumtis ne

Expanded text:
mo uero ille uincit pro ecclesia sua et in ecclesia sua, mo uero ille uincit pro ecclesia sua et in ecclesia sua, qui nos docuit in scriptura sua, ut nemo glorietur in homine et ut qui gloriatur in domino glorietur. ecce enim nos, qui cum ueritatis eloquio dicimus non iustificari credentem ab homine a quo baptizatur, sed ab illo de quo scriptum est: credenti in eum qui iustificat impium deputatur fides ad iustitiam, quoniam non gloriamur in homine nitimurque donante ipso, cum gloriamur, in domino gloriari, quam securi sumus, quidquid de quibusdam nostrae communionis hominibus erroris aut criminis probare potuerit! apud nos enim quicumque mali uel penitus latent uel quibusdam noti propter bonos, quibus ignoti sunt et apud quos conuinci non possunt, propter unitatis et pacis uinculum tolerantur, ne cum zizaniis eradicetur et triticum, ita suae malitiae sarcinam portant, ut eam cum eis nemo communicet, nisi quibus eorum iniquitas placet. neque enim metuimus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quia debet uobis ꝓdesse baptismũ peccatoꝵ
ꝓpterea quia et nos ut diristi reoꝵ quos iustȩ
dampnauimꝰ baptismum conseruatamꝰ. Ubi
adhanc questionem uenit ut dixi: omĩs eum
etiã simulata pugna defecit. Quo iret. qua exi¬
ret. quo aditu ꝑserutato. aut molito. uł elan¬
culo euaderet. ut ui erumꝑ et non inuenit. Licet
hoc inquit sedo libro demonstrem qͣntum int̃
nrõs intersit et ur̃os quos dicitis innocentes. ⁊a¬
men interim uosprius acollegarum ur̃orũ cri¬
minib quȩ nostis eripite. et sic dehis quos abicz¬
mus exquirite rationem. Sic respondeat quis
quis nam hominum sic respondeat. nͥ qui ue¬
ritati aduersatur. contra quam non inuenit
quid respondeat: Si gͦ et nos eadem uerba di¬
camus. interim uos prius acollegarum ur̃oꝵ
criminib quȩ nostis eripite: & sic nobis dehis
quos putatis apud nos malos ullum crimen
obicite. utriq uicimꝰ. an utriq uicti sumꝰ: Im¬

Expanded text:
quia debet uobis prodesse baptismum peccatorum, quia debet uobis prodesse baptismum peccatorum, propterea quia et nos, ut dixisti, reorum quos iuste damnauimus baptismum conseruamus —, ubi ad hanc quaestionem uenit, ut dixi, omnis eum etiam simulata pugna defecit. quo iret, qua exiret, quo aditu perscrutato aut molito uel clanculo euaderet uel ui erumperet, non inuenit. licet hoc, inquit, secundo libro demonstrem, quantum inter nos et nostros intersit et uestros quos dicitis innocentes, tamen interim uos prius a collegarum uest?\'orti?n criminibus quae nostis eripite et sic de his quos abicimus exquirite rationem. sic respondeat quis? quisnam hominum sic respondeat, nisi qui ueritati aduersatur, contra quam non inuenit quid respondeat? si ergo et nos eadem uerba dicamus: \'interim uos prius a collegarum uestrorum criminibus quae nostis eripite et sic nobis de his quos putatis apud nos malos ullum crimen obicite\', utrique uicimus an utrique uicti sumus? im
Abbreviated transcription (Latin):
quid potest adhibens destimonia ꝓpħica quȩ
de illo tanto ante premissa sunt: tanquam ec¬
cłiam . xp̃i doto orbe diffusam. euius eausa in
hac questione uersatur uidȩ traditoris impie¬
tate ꝑfundat. non considerans qͦd uł hinc de¬
buit admoneri. tam ñ ẽẽ dubitandum illã esse
eccłiam xp̃i quȩ in omnib gentib dilatatur.
qm̃ hoc tanto ante ueraciter ꝓpħatum ẽ. quã
non ẽ dubitandum ab uno ex discipulis tradi
oportuisse xp̃m qm̃ et hoc similiter ꝓpb̃atũ ẽ.
S plane post hec petilianus ubi ad nr̃m illud
uenit obiectum. quod maximianistarum baptiᷤ¬
mum quos danmauerant susceꝑunt. quamuis
in huius ꝓpositione questionis suis uerbis qͣm
meis uti maluerit. Neq enm nos dicimꝰ ꝓdẽe
nobis debere baptismũ peccatoꝵ. quem ñ solum
peccatorum. s nulloꝵ omnino hominũ dicimꝰ:
quia eum xp̃i ẽẽ cognoscimus. Ita quippe pro¬
posuit. At enim ꝑtinaciter asseueras inquit

Expanded text:
dquid potest, adhibens testimonia prophetica quae dquid potest, adhibens testimonia prophetica quae de illo tanto ante praemissa sunt, tamquam ecclesiam Christi toto orbe diffusam, cuius causa in hac quaestione uersatur, Iudae traditoris impietate perfundat, non considerans, quod uel hinc debuit admoneri, tam non esse dubitandum illam esse ecclesiam Christi quae in omnibus gentibus dilatatur, quoniam hoc tanto ante ueraciter prophetatum est, quam non est dubitandum ab uno ex discipulis tradi oportuisse Christum, quoniam et hoc similiter prophetatum est. Sed plane post haec Petilianus, ubi ad nostrum illud uenit obiectum, quod Maximianistarum baptismum quos damnauerant susceperunt, quamuis in huius propositione quaestionis suis uerbis quam meis uti maluerit - neque enim nos dicimus prodesse nobis debere baptismum peccatorum, quem non solum peccatorum, sed nullorum omnino hominum dicimus, quia eum Christi esse cognoscimus; ita quippe proposuit: at enim pertinaciter asse-lteras, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ficto et occulto baptirabantur: ñ ꝓbabant sp̃m
quia ex dõ non erat: Sẽs enim sp̃s disciplinȩ fi¬
ctum fugiebat. An et illum fugiebat & sua sa¬
cramenta quamuis ꝑ eum ministrata non de¬
serebat: Postremo qm̃ illos ñ negatis ablutos.
quos illo damnato non curatis abluendos. ui¬
dete si tot nebulis multipliciter offusis. ullo lo¬
co petilianus respondet unde isti abluti siñ
si conscientia sçẽ dantis attenditur quȩ ablu¬
ał accipientis. quam latens immundus habere
ñ potuit. Nichil gͦ ad hoc respondens qͦd ab eo
tã instanter inqͥritur deinceps etiam sibi loqñ¬
di latuudinem comparans cum hȩc inquit
tu dicis qͦd bene credentib sem̃ ẽ baptisma
peccatoris: Quasi ego uł quisqͣm catholicus
peccatoris baptisma ẽẽ dicat. qͦd peccatore mi¬
nistrante traditur uł accipitur. et non illius
in cuius credens nomine baptiratur. Inde iã
excurrit iniudam traditorem. et dicit in eum qͥc¬

Expanded text:
ficto et occulto baptizabantur, non probabant spiritum ficto et occulto baptizabantur, non probabant spiritum quia ex deo non erat? sanctus enim spiritus disciplinae fictum fugiebat. an et illum fugiebat et sua sacramenta quamuis per eam ministrata non deserebat? postremo quoniam illos non negatis ablutos, quos illo damnato non curatis abluendos, uidete si tot nebulis multipliciter offusis ullo loco Petilianus respondet, unde isti abluti sint, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, quam latens immundus habere non potuit. Nihil ergo ad hoc respondens, quod ab eo tam instanter inquiritur, deinceps etiam sibi loquendi latitudinem comparans: cum haec, inquit,tu dicis, quod bene credentibus sanctum est baptisma peccatoris? quasi ego uel quisquam catholicus peccatoris baptisma esse dicat quod peccatore ministrante traditur uel accipitur, et non illius in cuius credens nomine baptizatur. inde iam excurrit in ludam traditorem et dicit in eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
accepturus ignorat. Collega eius athubur sicu¬
bure quidam cyprianus cum turpissima femi¬
na in lupanari deprehensus & primiano carcha¬
ginis oblatus. atq dannatus ẽ. Iste namq ba¬
ptirabat anteqͣm decectus et abiectus eẽt. Non
utiq habebat conscientiã sc̃e dantis. quȩ ablu¬
erit accipientis. Unde gͥ abluti sunt qui hodie
illo damnato non utiq rursus abluuntur: Ñ
erat necesse ut hominẽ nominarem nͥne pecili¬
anus iterum diceret. Quis ẽ istȩ aut unde ꝓsi¬
luit: Cur istum baptistam ur̃i ñ discusserunt
sic̃ ioħs petiliano ita sentiente discussus ẽs An
& discusserunt qͣntum homines hominem po¬
tuerunt s astuta fic̾tione latitantem dui non
inuenerunt: Huius ne aqua ñ erat mendar.
aut oleum fornicatoris ñ ẽ oleum peccatoris:
An qͦd catholica dicit & uerum ẽ. & illa aqua
illud oleum non eius erat a quo ministrabat s
cuius ibi nomen inuocabatur: Cur illi qͥ abisto

Expanded text:
accepturus ignorat. collega eius a Thubursicuaccepturus ignorat. collega eius a Thubursicubure quidam Cyprianus cum turpissima femina in lupanari deprehensus et Primiano Carthaginis oblatus atque damnatus est. iste quando baptizabat, antequam detectus et abiectus esset, non utique habebat conscientiam sancte dantis quae ablueret accipientis. unde igitur abluti sunt, qui hodie illo damnato non utique rursus abluuntur? non erat necesse ut hominem nominarem, nisi ne Petilianus iterum diceret: quis est iste aut unde prosiluit? cur istum baptistam uestri non discusserunt, sicut Iohannes Petiliano ita sentiente discussus est? an et discusserunt, quantum homines hominem potuerunt, sed astuta fictione latitantem diu non inuenerunt? Huiusne aqua non erat mendax aut oleum fornicatois non est oleum peccatoris? an, quod catholica dicit et uerum est, et illa aqua et illud oleum non eius erat a quo ministrabatur, sed cuius ibi nomen inuocabatur? cur illi, qui ab isto
Abbreviated transcription (Latin):
tilianus et apłm paulum monuisse ne omni
sp̃ui credatur. s ꝓbentur sp̃s si ex d̾o sunt. qͣsi
ad hoc adhibeatur ista diligentia. ut nuncan¬
te tempus frumentum a palea separetur. ac
non potius ne frumentum a palea decipiatur
Aut uͦ etiam sp̃s mendar si aliquid ueri dixit
ideo negandum ẽ. quia hoc detestandus sp̃s
dixit. Quod quisquis arbitratur tam demens
ẽ. ut forte contendat petrum non debuisse dic̃e
tu es xp̃c filius dĩ uiui: quia tale aliquid iã
demones dixerant. Cum gͦ baptismus xͥ siue
ꝑiniquum siue ꝑiustum ministratus. nich
aluid sit quam baptismus. xp̃i. ab homine
cauto & bono fideli iniquitas hominis ẽ uitan¬
da. non dĩ sacramenta dãpnanda. In his certe
omnib non respondet pecilianus si conscientia
sc̃e dantis atcenditur quȩ abluat accipientis. un¬
de sit abluendus qui accipit baptismum. cum
dantis polluta conscientia ẽ: & hoc ille qui est

Expanded text:
tilianus et apostolum Paulum monuisse, ne omni tilianus et apostolum Paulum monuisse, ne omni spiritui credatur, sed probentur spiritus si ex deo sunt, quasi ad hoc adhibeatur ista diligentia, ut nunc ante tempus frumentum a palea separetur, ac non potius ne frumentum a palea decipiatur, aut uero etiam spiritus mendax si aliquid ueri dixerit, ideo negandum est, quia hoc detestandus spiritus dixit. quod quisquis arbitratur, tam demens est, ut forte contendat Petrum non debuisse dicere: tu es Christus filius dei uiui, quia tale aliquid iam daemonet» dixerant. cum ergo baptismus Christi siue per iniquum siue per iustum ministratus nihil aliud sit quam baptismus Christi. ab homine cauto et bono fideli iniquitas hominis est uitanda, non dei sacramenta damnanda. In his certe omnibus non respondet Petilianus, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde sit abluendus qui accipit baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est
Abbreviated transcription (Latin):
deret xp̃m. Quasi ꝓhibuerit symonem magũ.
et qͦd ꝓphe falso baptismate decipi timuerunt.
et ideo dirent ysaias aqua mendar ñ habens
fidem. uelut ostendens apud ꝑfidos homines
aquam ẽẽ mendacem. cum hoe acci non
ysaias. s iheremias de hominib mendacib
dixerit figuratȩ a quam populum appellans.
quod in apocalipsi manifestissime demonstra¬
tur. et qͦd dauid dixerit oleum peccatoris non
ungat caput meum. cum ille hoc dixerit de ad¬
ulatione assentatoris fallaci laude decipientiᷤ.
unde laudati caput in suꝑbiã creseat. Quẽ in¬
tellectum aꝑiunt uerba in eodem psalmo pre¬
missa suꝑius. Sic enim ait. Emendabit me
iustus in miscđia et arguet me: oleum audem
peccatoris non impinguet caput meũ. Quid
hac sententia clarius: Quid euidentius: Ma¬
uult enim se asꝑa emendatione iusti argui mi¬
sericorditer ut sanetur. qͣm lenib blandiciis
adulantis ungi ne infletur: Commemorat pe¬

Expanded text:
deret Christum, quasi prohibuerit Simonem magum, deret Christum, quasi prohibuerit Simonem magum, et quod prophetae falso baptismate decipi timuerunt et ideo dixerit Esaias: aqua mendax non habens fidem, uelut ostendens apud perfidos homines aquam esse mendacem, cum hoc non Esaias, sed Hieremias de hominibus mendacibus dixerit, figurate aquam populum appellans, quod in Apocalypsi manifestissime demonstratur, et quod Dauid dixerit: oleum peccatoris non ungat caput meum, cum ille hoc dixerit de adulatione assentatoris fallaci laude decipientis, unde laudati caput in superbiam crescat. quem intellectum aperiunt uerba in eodem psalmo praemissa superius; sic enim ait: emendabit me iustus in misericordia et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. quid hac sententia clarius, quid euidentius? mauult enim se aspera emendatione iusti argui misericorditer ut sanetur, quam lenibus blanditiis adulantis ungi ne infletur. Commemorat Pe
Abbreviated transcription (Latin):
quod querimꝰ. si conscientia sc̃ȩ dantis attendi¬
tur quȩ abluat accipientis. unde abluendus
sit qui accipiebat baptismum. cum dantis pol¬
luta conscientia ẽ. & hoc ille qui ẽ accepturus
ignorat. His enim uerbis ex epła mea comme¬
moratis. ꝓposuit me interrogantem. & se ostñ¬
dit nichil respondentem. Cum enim dixisset
ea quȩ iam recolui. et inquib eum ostendi ad
qͦd interrogaui non respondisse. cumq mag¬
nis angustiis coartatus. coactus esset dicere diˢ¬
cudiendum ẽẽ baptistã abaptirando. baptiran¬
dum abaptista. cumq id exemplo ioħis si forte¬
inueniret negligentissimos uł imꝑitissimos
auditores astruere temptauisset. adhibuit alia
testimonia de scripturis ad rem non ꝑtinentia.
qͦd philippo eunuchus direrit . Eece aqua. Quis ꝓ¬
hibet me baptirari: Quia sciebat inquit ꝑditos
phiberi. et qͦdideo philippus eum baptirari ñ
uetuit. quia eum legentem ꝓbauerat. quomͦ cre¬

Expanded text:
quod quaerimus, si conscientia sancte dantis attendiquod quaerimus, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, sit qui accipiebat Baptismum, cum dantis polluta conscientia est, et hoc ille qui est accepturus ignorat. His enim verbis ex Epistola mea commemoratis, proposuit me interrogantem, et se ostendit nihil respondentem. Cum enim dixisset ea quae jam recolui, et in quibus eum ostendi ad id quod interrogavi non respondisse; cumque magnis angustiis coarctatus, coactus esset dicere discutiendum esse baptistam a baptizando, baptizandum a baptista; cumqinueniret neglegentissimos uel imperitissimos auditores, adstruere temptauisset, adhibuit alia testimonia de scripturis ad rem non pertinentia, quod Philippo eunuchus dixerit: ecce aqua; quid prohibet me baptixari? — quia sciebat, inquit,perditos prohiberi — et quod ideo Philippus eum baptizari non uetuit, quia eum legentem probauerat quomodo cre
Abbreviated transcription (Latin):
nescicntes toꝵ crimina baptirati sunt: sine
fide AIII. & sine reatu remanserunt. Non
sunt ergo innumero talium flagitiosoꝵ.s nec
in numero possunt ẽẽ fidelium. quia sic̃ nec
reatum ita nec fidem ab eis acciꝑe potuert̃.
At eos in numero fidelium auobis cemmus
deputan nec censere quemqͣm uĩm ut bapti¬
tentur s uł reatum habere qͦd baptirati suñ.
Acccꝑunt itaq fidem. nec tamen ab eis acce¬
perunt qui non habebant conscientiã sanc̾tȩ
dantis. quȩ ablucret accipientis. Unde ergo
acceperunt: Hinc satago. hoc urgenter int̾¬
rogo. hoc ut respondeatur uehementissime
flagito. Inspicite nunc petilianum. ne hoc
respondeat. uł ne hoc respondere ñ potuisse
deprehensus appareat ꝑ nras contumelias
maniter euagari. criminantem et nichil ꝓ¬
bantem: et ubi forte conatur ꝓcausa quasi
pugnaciter resistere ubiq facillime suꝑari.
Adhoc camen unum omnino nichil respondẽ

Expanded text:
nescientes eorum crimina baptizati sunt, sine nescientes eorum crimina baptizati sunt, sine fide et sine reatu remanserunt. non sunt ergo in numero talium flagitiosorum, sed nec in numero possunt esse fidelium, quia sicut nec reatum ita nec fidem ab eis accipere potuerunt. at eos in numero fidelium a uobis cernimus deputari nec censere quemquam uestrum ut baptizentur, sed ratum habere quod baptizati sunt. acceperunt itaque fidem nec tamen ab eis acceperunt, qui non habebant conscientiam sancte dantis quae ablueret accipientis. unde ergo acceperunt? hinc satago, hoc urgenter interrogo, hoc ut respondeatur uebementissime flagito. Inspicite nunc Petilianum, ne hoc respondeat uel ne hoc respondere non potuisse deprehensus appareat, per nostras contumelias inaniter euagari criminantem et nihil probantem et, ubi forte conatur pro causa quasi pugnaciter resistere, ubique facillime superari, ad hoc tamen unum omnino nihil respondere
Abbreviated transcription (Latin):
me querit unde ꝓsiluerit. elaudens ocłos adu̾¬
sus tantam curbam: Unde si soli consident᷑
qui conuinci deiciq potuerunt. sonitꝰ eoꝵ
sufficit cęcis. Quid qͦd etiã ipse posuit in epła
sua. quoduult dm̃ de duob adulteriis apud
uos conuict̾um et abiectum. a nr̃is ẽẽ susceptũ:
Qͦd gͦsine huius p̃iudicio dixerim qui causã
suam bonã ut ꝓbauit. uł ꝑsuasit. tales apd̃
uos nondum detec̾ti. cum baptitant quid ab
eis accipidur. fides an reatus: Non utiq fi¬
des quia non habent conscientiam sc̃ȩ dantis
quȩ abluat accipientis. S nec reatus ꝓpter
illud additum uerbum. Nam qui fidem sci¬
ens aꝑfido sumpserit: non fidem ꝑcipit s
reatum. Abistis autem cum baptitarentur ho¬
mines: quales fuissent utiq nescierunt. Pro¬
inde non abeis accipiendo fidem quia non
habebant conscientiam sc̃ȩ dantis. ñ acci¬
piendo ctiam reatum. quia non scientes sed

Expanded text:
me quaerit unde prosiluerit, claudens oculos adueme quaerit unde prosiluerit, claudens oculos aduersus tantam turbam, unde si soli considerentur qui conuinci deicique potuerunt, sonitus eorum sufficit caecis? Quid quod etiam ipse posuit in epistula sua Quoduultdeum de duobus adulteriis apud uos conuictum et abiectum a nostris esse susceptum? quid ergo? sine huius praeiudicio dixerim, qui causam suam bonam uel probauit uel persuasit: tales apud uos nondum detecti cum baptizant, quid ab eis accipitur, fides an reatus? non utique fides, quia non habent conscientiam sancte dantis quae abluat accipientis, sed nec reatus propter illud additum uerbum: nam qui fidem sciens\' a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum; ab istis autem cum baptizarentur homines, quales fuissent utique nescierunt. proinde non ab eis accipiendo fidem, quia non habebant conscientiam sancte dantis, non accipiendo etiam reatum, quia non scientes sed