comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rdorem desiderii patrum suspirau¬
tium xp̃i in carne p̃sentiam. frequen¬
tissimȩ cogitans: compungor. et con¬
fundor in memet ipso. Et nunc
uix contineo lacrimas: ita pu-¬
det ceporis torporisq miscra
exhibitio: quantum scĩs ueterib accenderat
desiderium ꝓmissio : Ecce enim quam mulci
inhac eius que ꝓxime celebranda est natiuita¬
te gaudebunt: s utinam de natiuitate. Illoꝵ
fectum: spirat michi uor ista. Osculetur me
osculo oris sui. Senserat nimirum in sp̃u
quisquis tunc sp̃ualis ẽẽ poterat. quanta
foret grã diffusa in labiis illis: ꝓpterea
loquens indesiderio anime aiebat. osculet᷑
me osculo oris sui. nimirum om̃imodis cu¬
piens tante suauitatis participio non
fraudari. Dicebat enim ꝑfectus quisq.
Quo michi ora hec semiri uerbia ꝓpħarũ:
Ipse pocius speciosus forma p̃filus homi¬
num. ipse me osculetur osculo oris sui. Nõ
audio iam moysen: impeditioris siquidem
lingue factus est michi. s saiȩ labia immun¬

Expanded text:
rdorem desiderii Patrum suspirantium Christi a carne praesentiam frequentissime cogitans, compungor et confundor in memetipso; et nunc vix contineo lacrymas, ita pudet teporis torporisque miserabexhibitio, quantum sanctis veteribus accenderat desiderium promissio? Ecce enim quam multi in hac ejus, quae proxime celebranda est, Nativitate gaudebunt! sed utinam de nativitate, non defectum spirat mihi vox ista: Osculetur me osculo oris sui . Senserat nimirum in spiritu, quisquis tunc spiritualis esse poterat, quanta foret gratia diffusa in labiis illis. Propterea loquens in desiderio animae aiebat, Osculetur me osculo oris sui; nimirum omnimodis cupiens tantae suavitatis participio non fraudari. 2. Dicebat enim perfectus quisque: Quo mihi ora haec seminiverbia prophetarum? Ipse potius speciosus forma prae filiis hominum, ipse me osculetur osculo oris sui. Non audio jam Moysen: impeditioris siquidem linguae factus est mihi . Isaiae labia immun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectib deo ꝓmouente intantũ iãcreu̾it. quatinus
idonea: qͥlis deniq suo loco plcmꝰ describet᷑. S p̃c̃it
hora: qua nos exire urget ad oꝑa manuũ. et pau¬
ꝑtas. et institutio regularis. Oras. innomine dñi
diernus sermo nos expediuit: Ex¬

Expanded text:
profectibus. Deo promovente, in tantum jam creverit, quatenus profectibus. Deo promovente, in tantum jam creverit, quatenus idonea, qualis denique suo loco plenius describetur. Sed praeterit hora, qua nos exire urget ad opera manuum et paupertas et institutio regularis. Cras in nomine Domindiernus sermo nos expedivit.
Abbreviated transcription (Latin):
cherrima saluberrimaq: exhortatio: in psal
cantieum. quod sui singulari dignitate et sua¬
uitate. cunctis merito que memorauimus. et
stqua sunt alia. ande cellit: et iure hoc appella¬
uerim canticum canticorum: quia ceterorum
docet: sola ad discit exꝑientia. Exꝑti recognoscãt:
mexꝑti in ardescant: desiderio. non tam cognos¬
cendi quam exꝑiendi. Non est enim strepitus
oris. s iubilus cordis: non sonus labiorũ. s motꝰ
gaudiorum: uoluntatum. non uocum consonan¬
tia. Non auditur foris. nec enim in publico ꝑso¬
nat: sola que cantat audit. et cui cantatur:
idẽ sponsa et sponsus. Est quippe nuptiale car¬
men.expͥmens castos iocundosq complexus ani¬
morum: morum concordiam: affectuumq con¬
sentaneam ad alterutrum caritatem.Ceterũ.
non est illud cantare seu audire antme puerilis.
et neophite adhuc. et recens conuerse de scło:s
ꝓtiecte iam et erudite mentis: quȩ suis nimirũ

Expanded text:
cherrima saluberrimaque exhortatio: In psalmcherrima saluberrimaque exhortatio: In psalmno . 11. Sed est canticum, quod sui singulari dignitate et suavitate cunctis merito quae memoravimus, et si qua sunt alia, antecellit: et jure hoc appellaverim Canticum canticorum, quia caeterorum docet, sola addiscit experientia. Experti recognoscant, inexperti inardescant desiderio, non tam cognoscendi, quam experiendi. Non est enim strepitus oris, sed jubilus cordis; non sonus labiorum, sed motus gaudiorum; voluntatum, non vocum consonantia. Non auditur foris, nec enim in publico personat: sola quae cantat audit, et cui cantatur, id est sponsa et sponsus. Est quippe nuptiale carmen, exprimens castos jucundosque complexus animorum, morum concordiam, affectuumque consentaneam ad alterutrum charitatem. 12. Caeterum non est illud cantare seu audire animae puerilis et neophytae adhuc, et recens conversae de saeculo, sed provectae jam et eruditae mentis; quae suis nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
natur. aut laqueus insidiantis deprehen¬
ditur. aut annosa et inueterata quecumq
amme passio.semel ꝑfecteq sanatur. aut
multum diuq cupita et sepius petita uirtꝰ.
tandem aliquando.dei munere obtinetur
quid nisi totiens iuxta ꝓpħam ꝑsonat gra¬
tiarum actio et uox laudis. et ad singula
queq beneficia benedicitur deus in donis
stus: Alioquin: ingratus reputabitur cum
discussio uenerit: qui non poterit dicere deo.
Cantabiles michi erant iustificationes cuȩ
in loco ꝑegrinationis mec.Arbitor uos in
uobis ipsis illa iam recognoscere. quȩ in psal¬
terio non cantica canticorum. s cantica gra¬
duum appellantur: eo quod ad singulos
ꝓfectus urõs. iurta ascensiones quas quisq
in corde suo disposuit. singula sint cantica
de ꝓmenda. ad laudem et głam ꝓmouentis:
Quon ã mͦ impleatur aliter ille uersiculus
non uideo. uor erultationis et salutis in ta¬
bernaculis iustorũ: aut cerde apłi illa pul¬

Expanded text:
natur, aut laqueus insidiantis deprehennatur, aut laqueus insidiantis deprehenditur, aut annosa et inveterata quaecunque animae passio semel perfecteque sanatur, aut multum diuque cupita et saepius petita virtus tandem aliquando Dei munere obtinetur, quid nisi toties, juxta prophetam, personat gratiarum actio et vox laudis , et ad singula quaeque beneficia benedicitur Deus in donis suis? Alioquin ingratus reputabitur, cum discussio venerit, qui non poterit dicere Deo: Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco peregrinationis meae . 10. Arbitror vos in vobis ipsis illa jam recognoscere, quae in psalterio, non Cantica canticorum, sed Cantica Graduum appellantur, eo quod ad singulos profectus vestros, juxta ascensiones quas quisque in corde suo disposuit, singula sint cantica depromenda ad laudem et gloriam promoventis. Quonam modo impleatur aliter ille versiculus non video: Vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum ; aut certe Apostoli iila pul
Abbreviated transcription (Latin):
petram statucre pedes urõs. et dirigere gres¬
sus tiros: puto quod et tuno nichilominus
ꝑ indulta nouitate uite immissum sit mõs
ur̃m canticum nouum carmen deo nostro:
Quid cum penitentib uobis. non solum pec¬
cata dimisit. s in suꝑ ꝓmisit et p̃mia: non
multomagis spe gaudentes futurorũ bonorũ
domini: At si cui forte ur̃m clausum uł ob¬
scurum aliquid de seripturis interdum elux¬
erit: tunc ꝓrsus necesse est. ꝓ ꝑcepta celestis
panis alimonia. diuinas mulceat aures in
uoce exultationis et confessionis. sonus epu¬
lantis. S et in cotidianis exerciciis et bellis.
que nulla hora pie inxp̃o uiuentib de sunt.
a carne. amundo. a diabolo.sicut militiam
ẽẽ uitam hominis suꝑ terram incessander ex¬
ꝑimini in uobismet ipsis: cotidiana necesse
est cantica ꝓassecutis uictorris innouari
Quotiens temptatio suꝑatur. aut uitium
suibiugatur. aut imminens ꝑiculum decli¬

Expanded text:
petram statuere pedes vestros, et dirigere grespetram statuere pedes vestros, et dirigere gressus vestros; puto quod et tunc nihilominus pro indulta novitate vitae immissum sit in os vestrum canticum novum, carmen Deo nostro. Quid cum poenitentibus vobis non solum peccata dimisit, sed insuper promisit et praemia; non multo magis spe gaudentes futurorum bonorum, Domini? At si cui forte vestrum clausum vel obscurum aliquid de Scripturis interdum eluxerit, tunc prorsus necesse est pro percepta coelestis panis alimonia divinas mulceat aures in voce exsultationis et confessionis sonus epulantis. Sed et in quotidianis exercitiis et bellis, quae nulla hora pie in Christo viventibus desunt a carne, a mundo, a diabolo, sicut militiam esse vitam hominis super terram incessanter experimini in vobismetipsis, quotidiana necesse est cantica pro assecutis victoriis innovari. Quoties tentatio superatur, aut vitium subjugatur, aut imminens periculum decli
Abbreviated transcription (Latin):
piam tale aliquid significare uidetur. Ita¬
q diuinitus inspiratus. xp̃i et eccłie laudes
et sacri amoris grãm. et eterni conubii cecinit
sacramenta: simulq exp̃ssit sc̃e desiderium
ammȩ: et epithalamii carmen exultans in
spũ. iocundo composuit eulogio: figurato
tamen. Nimirum uelabat et ipse instar
moysi faciem suam: non minus forsitan
in hac parte fulgentem: eo quod illo adhuc
intempore nemo aut rarus erat. qui reuela¬
ta facie głam istam speculari sufficeret. Igit᷑
ꝑ sui excellentia. reor nuptiale hoc carmen
ca canticorum singulariter appelletur: sicut
is quoq eui canitur. singulariter est dictus
rex regum et dominus dominantiũ. Cederũ
uos siurãm exꝑientiam aduertatis: nonne
in uictoria qua uicit mundũ fides ur̃a. et
mexitu ur̃o de lacu miseriȩ et de luto fecis.
cantastis et ipsi dño canticum nouum. quia
mirabilia fecit: Rursus cum adiecit supra

Expanded text:
piam tale aliquid significare videtur. 8. Itapiam tale aliquid significare videtur. 8. Itaque divinitus inspiratus, Christi et Ecclesiae laudes, et sacri amoris gratiam, et aeterni connubii cecinit sacramenta; simulque expressit sanctae desiderium animae, et epithalamii carmen, exsultans in spiritu, jucundo composuit eulogio, figurato tamen. Nimirum velabat et ipse instar Moysi faciem suam , non minus forsitan in hac parte fulgentem, eo quod illo adhuc in tempore nemo, aut rarus erat, qui revelata facie gloriam istam speculari sufficeret. Igitur pro sui excellentia reor nuptiale hoc carmen ca canticorum singulariter appelletur, sicut is quoque cui canitur, singulariter est dictus: Rex regum, et Dominus dominantium . 9. Caeterum vos, si vestram experientiam advertatis, nonne in victoria, qua vicit mundum fides vestra, et in exitu vestro de lacu miseriae et de luto faecis, cantastis et ipsi Domino canticum novum, quia mirabilia fecit? Rursus cum adjecit primum supra
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliter liberatus simul et uindicatus
obsequio. Non tamen quod cecinit. dic¬
tum est canticum canticorum: s si bene
recolo. cecinit ait scriptura ifrł caͬmen
hoc domino. Cecuinit etiam debbora. ceci
nit et iudith: cecinit et mater samuelis:
ꝓpħe quoq aliqui cecinerunt.: et nemo eo¬
rum legitur appellasse canticum suum.
cantica canticorum. Sane om̃s ni fallor
cecinisse repꝑies: ꝓ quocumq suo suorum¬
ue ꝑcepto commodo. Terbi gratia. ꝓ obten¬
tu uictorie: ꝓ euasione ꝑiculi: aut ꝓcon¬
cupite rci qualiscumq adepto beneficio:
Ita gͦ pleriq cecinerunt. singuli ꝓsingulis
causis: ne ingrati diuinis beneficiis inuem¬
rentur: iuxta illud. Conficebitur tibi: cũ
benefeceris ei: At uero rer iste salomon. sa¬
pientia singularis. sublimis gioria. reb
affluens. pace securus. nullius talrum egu¬
isse cognoscitur: ꝓ quo accepto. ista de can¬
tare libuerit. Si nec scriptura ipsa: sui uis¬

Expanded text:
rabiliter liberatus simul et vindicatus rabiliter liberatus simul et vindicatus obsequio. Non tamen quod cecinit, dictum est Canticum canticorum; sed, si bene recolo: Cecinit, ait Scriptura, Israel carmen hoc Domino . Cecinit etiam Debbora , cecinit et Judith Judith XVI, 1, cecinit et mater Samuelis ; prophetae quoque aliqui cecinerunt, et nemo eorum legitur appellasse canticum suum Cantica canticorum. Sane omnes, ni fallor, cecinisse reperies pro quocunque suo, suorumve percepto commodo: verbi gratia, pro obtentu victoriae, pro evasione periculi, aut pro concupitae rei qualiscunque adepto beneficio. Ita ergo plerique cecinerunt, singuli pro singulis causis, ne ingrati divinis beneficiis invenirentur, juxta illud: Confitebitur tibi, cum benefeceris ei . At vero rex iste Salomon, sapientia singularis, sublimis gloria, rebus affluens, pace securus, nullius talium eguisse cognoscitur, pro quo accepto ista decantare libuerit. Sed nec Scriptura ipsa sui us
Abbreviated transcription (Latin):
non humano ingenio. s sp̃c arte ita compo¬
situm: ut quamuis sit difficile intellectu:
sit tamen inquisitu delectabile. S quid :
Titulum precerim : Non oportet ne unũ
quidem iota: qt o et minutias iubemur
colligere fragmei. corũ. ne ꝑeant. Titulus
talis est. Incipiunt cantica canticorum sa¬
lomonis. Obserua in pͥmis. pacifici nomen
quod est salomon cõuenire pͥncipio libri qui
incipit a signo pacis. idẽ ab osculo: simulq
aduerte huiuscemodi pͥncipiis. solas ad hanc
intelligendam scripturam mentes inuitari
pacificas: quiȩ sese iam a uitiorũ uendicare
ꝑturbationib et curarum tumultib pre¬
ualent. De hinc ne hoc quoq ociosum putes:
quod non simpliciter cantica. s cantica can¬
ticorum habet inscriptio. Multa quippe
legi cantica inscnpturis: et nullum illorum
memini taliter appellari. Cecinit isrł car¬
men dño. quod gladium pariter et iugum
euaserit pharaonis: gemino maris mi¬

Expanded text:
non humano ingenio, sed Spiritus arte ita componon humano ingenio, sed Spiritus arte ita compositum, ut quamvis difficile intellectu, sit tamen inquisitu delectabile. 6. Sed quid? titulum praeterimus? Non oportet ne unum quidem iota , quando et minutias jubemur colligere fragmentorum, ne pereant . Titulus talis est: Incipiunt Cantica canticorum Salomonis. Observa in primis Pacifici nomen, quod est Salomon, convenire principio libri, qui incipit a signo pacis, id est ab osculo; simulque adverte hujuscemodi principiis solas ad hanc intelligendam scripturam mentes invitari pacificas, quae sese jam a vitiorum vindicare perturbationibus et curarum tumultibus praevalent. 7. Dehinc ne hoc quoque otiosum putes, quod non simpliciter Cantica, sed Cantica canticorum habet inscriptio. Multa quippe legi cantica in Scripturis, et nullum illorum memini taliter appellari. Cecinit Israel carmen Domino, quod gladium pariter et jugum 1269 evaserit Pharaonis, gemino maris mi
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis ȩxordium᷑. Sic quippe in uerba pro¬
rumpit. quasi quempiam loquentem p̃miserit:
cui consequenter respondentem et hanc introdu¬
cat ꝑsonam: quecumq est ipsaque osculum
flagitat. Deinde si se osculari a nescio quo uel
petit. uel p̃cipit: cur signanter et nominatim
ore.et ore suo illius. quasi aliud quam os. aut
alienum et non potius suum. exhibere sibi so¬
leant osculantes: Quam quam ne hoc quidẽ
dicit. osculetur me ore suo: s aliquid ꝓfecto
inuisitatius: osculo inquit oris sui. Et quidem
iocundum eloquium. quod abosculo pͥncipiũ
sumit : et blanda ipsa quȩdam scripture fa¬
cies facile afficit. et allicit ad legendum: ita
ut quod in ea latet. delectet etiam cum labore
inuestigare: nec fatiget inquirendi forte dif¬
ficultas: ubi eloquii suauitas mulcet. Uerum.
quẽ non ualde atdentum faciat. istius modi
principium sine principio: et nouitas inue¬
teri libro loquutionis: Unde constat. hoc opꝰ

Expanded text:
sermonis exordium? Sic quippe in verba prosermonis exordium? Sic quippe in verba prorumpit, quasi quempiam loquentem praemiserit, cui consequenter respondentem et hanc introducat personam, quaecunque est ipsa quae osculum flagitat. Deinde si se osculari a nescio quo vel petit, vel praecipit; cur signanter et nominatim ore, et ore suo; quasi aliud quam os, aut alienum, et non potius suum, exhibere sibi soleant osculantes? Quanquam ne hoc quidem dicit: Osculetur me ore suo: sed aliud profecto inusitatius: Osculo, inquit, oris sui. Et quidem jucundum eloquium, quod ab osculo principium sumit, et blanda ipsa quaedam Scripturae facies facile afficit et allicit ad legendum, ita ut quod in ea latet, delectet etiam cum labore investigare, nec fatiget inquirendi forte difficultas, ubi eloquii suavitas mulcet. Verum quem non valde attentum faciat istiusmodi principium sine principio. et novitas locutionis in veteri libro? Unde constat hoc opus
Abbreviated transcription (Latin):
Puto autem quod iam non habebit unde adu̾¬
sum nos murmuret. is qui nobis de uia uenit
amicus: cum et tercium istum insumpserit
panem: S quis franget: Adẽ paterfamilias:
cognoscite dominũ ui fractione panis. Quis
enim alter idoneus: Non equidem ego michi
istud temere arrogauerim. Sic spectetis ad me
ut ex me non expectetis. Nam ego unus sum de
expectam tib: mendicans et ipse uobiscum ci¬
bum arimȩ meȩ. alimoniam sp̃c. Reuera pau¬
per et inops.pulso adeum qui apenit et nemo
claudit: suꝑ sermonis huius ꝓfundissimo sa¬
cramento. Oculi om̃ium inte sperant domine.
Paruuili petierunt panem: non est qui frangat
cis. Sperat᷑ ia a benignitate tua. O pussime.
siange esurientib panem tuum: meis quidẽ
si dignaris manib: s tuis uirib. Dic queso
nobis:a quo. de quo. ad quem ue dicitur. oscu¬
letur me osculo oris sui : Aut quale est istud
ita subitaneum. et factum repente de medio

Expanded text:
Puto autem quod jam non habebit unde adverPuto autem quod jam non habebit unde adversum nos murmuret is, qui nobis de via venit amicus, cum et tertium istum insumpserit panem. 4. Sed quis franget? Adest paterfamilias; cognoscite Dominum in fractione panis. Quis enim alter idoneus? Non equidem ego mihi istud temere arrogaverim. Sic spectetis ad me, ut ex me non exspectetis. Nam et ego unus sum de exspectantibus, mendicans et ipse vobiscum cibum animae meae, alimoniam spiritus. Revera pauper et inops pulso ad eum, qui aperit et nemo claudit, super sermonis hujus profundissimo sacramento. Oculi omnium in te sperant, Domine. Parvuli petierunt panem; non est qui frangat eis; speratur id a benignitate tua. O piissime, frange esurientibus panem tuum, meis quidem, si dignaris, manibus, sed tuis viribus. 5. Dic, quaeso, nobis, a quo, de quo, ad quemve dicitur: Osculetur me osculo oris sui? aut quale est istud ita subitaneum, et factum repente de medio
Abbreviated transcription (Latin):
nem posse ꝑfecte absq timore dei: nec bonũ
opus om̃ino eẽ.p̃ter obseruantiam man¬
da torum: Depulsis gͦ duob malis. atioꝵs
lectione librorum: competent̃ iam accedit᷑
adhunc sacrum theoricumq sermonem:
qui cum sit amborum fructus. non nisi
sobriis mentib et aurib om̃ino credendꝰ ẽ.
Auoqum.antc carnem disciplinȩ studiis edo¬
mitam. et mancipatam sp̃tu. ante spretam
et abiectam seculi ponpam et sarcinam: indig¬
ne ab impuris lectio sancta p̃sumitur. Quomͦ
nempe lux incassum eiitum fundit oculos ce¬
cos uel clausos:ita animalis homo non ꝑcipit
ea que sunt sp̃e dei Quippe sp̃c sc̃s discipli¬
ne effugiet fictum: quod est uita incontine¬
ns. S nec erit ei umquam parscum mundi
uanitate: cum ueritatis sit sp̃e. Quȩ enim
societas ei que de sursum ẽ sapiendie. et sapi¬
entiȩ mundi quȩ stultitia est apud dm̃: aut
sapientiȩ carnis. quȩ et ipsa inimica est deo:

Expanded text:
nem posse perfecte absque timore Dei, nec bonum nem posse perfecte absque timore Dei, nec bonum opus omnino esse praeter observantiam mandatorum. 3. Depulsis ergo duobus malis duorum lectione librorum, competenter jam acceditur ad hunc sacrum theoricumque sermonem: qui cum sit amborum fructus, nonnisi sobriis mentibus et auribus omnino credendus est. Alioquin ante carnem disciplinae studiis edomitam et mancipatam spiritui, ante spretam et abjectam saeculi pompam et sarcinam, indigne ab impuris lectio sancta praesumitur. Quomodo nempe lux incassum circumfundit oculos caecos vel clausos, ita animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Quippe Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum , quod est vita incontinens; sed nec erit ei unquam pars cum mundi vanitate, cum veritatis sit Spiritus . Quae enim societas ei quae desursum est sapientiae, et sapientiae mundi, quae 1268 stultitia est apud Deum ; aut sapientiae carnis, quae et ipsa inimica est Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
sufficienter emendati et informati sunt :¬
Proinde illis ambob p̃libatis. quos nichilo¬
minus de amici archa prestitos accepistis:
accedite et aci cercium hunc panem. ut ꝓbe¬
tis forsitan potiora. Cum enim duo sint
mala que uel sola. uel maxime militant
aduersus animamiꝰ:.uanus scilicet amor
mundi et suꝑ fluus sui: pesti utriq illi du¬
o libri obuiare noscuntur. Alter sarculo dis¬
cipline praua queq inmorib. et carnis suꝑ¬
flua resecans: alter luce rationis. mom̃i gła
mundi fucum nanitatis sagaciter dep̃hen¬
dens: tieraciterq distinguens a solido uerita¬
tis Demq unuersis humanis studiis. ac
mundanis desideriis.p̃tulit deum timere:
eiusq obseruare mandata Merito quidẽ:
ere et enim sapientie pͥmum illud incium:
secundum. consũmatio est Si tamen constat
uobis non aliudueram et consummatam
eẽ sapientiam.quam declinare a malo.et
facere bonum: itemq recedere a malo nemi¬

Expanded text:
sufficienter emendati sunt et informati? sufficienter emendati sunt et informati? Proinde illis ambobus praelibatis, quos nihilominus de amici arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri obviare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carnis superflua resecans; alter luce rationis in omni gloria mundi fucum vanitatis sagaciter deprehendens, veraciterque distinguens a solido veritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis praetulit Deum timere, ejusque observare mandata. Merito quidem. Verae etenim sapientiae primum illud, initium; secundum, consummatio est: si tamen constat vobis non aliud veram et consummatam esse sapientiam, quam declinare a malo, et facere bonum; itemque recedere a malo nemi
Abbreviated transcription (Latin):
alia quam alus
de seculo: aut certe
aliter dicenda sunt
Iuis siquidem lac
potum dat. et ñ
escam: qui apłi for¬
mam tenẽt indocendo. Nam sp̃ualibus
solidiora apponenda ẽẽ. itidem ipse suo
docet exemplo. loquimur inquiens non
indo.us humane sapientie uerbis. s
in doctrina sp̃c spiritualib sp̃ualia
comparantes. Idem Sapientiam lo¬
quimur inder ꝑfectos. Quales uos ni¬
mirum ẽẽ confido: nisi frustra forde
iam ex longo. studus estis celestib occu¬
pati: exercitati sensib:et in lege dei medi¬
tati die ac nocte. Itaq parate fauces:
non lacti.s ꝑami Est panis apua salo¬
monem:.isq: admodum splendidus sapi¬
dusqrlibrum dico.qui cantica canticors
inscribitur. Proferatur si placet: et fian¬
gatur. Nam de uerbis ecclesiastes. satis n
fallor ꝑ dei grãm instructi estis. mundi
nuius cognoscere et contempnere uanitatem.
Quia et parabolas: An non uita et mores ur̃i
uxta eam quȩ in ipsis inuenitur doctrinam.

Expanded text:
alia quam aliis de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo. Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens, non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in doctrina spiritus, spiritualibus spiritualia comparantes; item, Sapientiam loquimur inter perfectos , quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque admodum splendidus sapidusque; librum dico, qui Cantica canticorum inscribitur: proferatur, si placet, et frangatur. 2. Nam de verbis Ecclesiastes satis, ni fallor, per Dei gratiam instructi estis mundi hujus cognoscere et contemnere vanitatem. Quid et Parabolas? An non vita et mores vestri juxta eam quae in ipsis invenitur doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
rint: et subintrabit sicut ꝑspicua. ita
et ꝑpetua uisio: eritq non modo suaui¬
tas gucturi. s et sacietas uentri: sine fa¬
stidio tamen. Sub umbra eius quem de¬
sideraueram sedi: et frucꝰtus eius dulcis
gucturi meo. Nos quoq ubi sponsa pau¬
sat ꝑausemus pariter: de sũpto gustu
patremfamilias glorificantes. qui nos ad
tales epulas inuitauit. sponstm eccłiȩ¬

Expanded text:
rint, et subintrabit sicut perspicua, ita rint, et subintrabit sicut perspicua, ita et 1435 perpetua visio; eritque non modo suavitas gutturi, sed et satietas ventri; sine fastidio tamen. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo. Nos quoque ubi sponsa pausat, pausemus pariter, de sumpto gustu patremfamilias glorificantes, qui nos ad tales epulas invitavit, sponsum Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ista exꝑtam se głetur: in eo quod se inum¬
bra dicit non ut ꝓpħa uiuere:. s sedisse. Se¬
dere enim: quiescere est. Plus est autem
quiescere inumbram quam uiuere: sicut
uiuere plus est. quam tantummꝰ ẽẽ in ea.
Igitur quod est cõmune multorũ ꝓpheta
assumens sibi. inumbra eius uiuimus in¬
quit: sponsa uero habens p̃rogatiuam.
etiam quod stibea singulariter sederit
gloriatur. Non enim ut ille pluralit̃
uiuimus. ita et hec sedimus dixit: s
singłariter sedi: ut agnoscas p̃rogati¬
uam.Ubi itaq nos cum labore uiuimꝰ.
qui conscn peccatorum. subtimore serui¬
mus: ibi hec deuota et amans suauiter
requiescit.Deniq timor penam habet:
amor suauitatem. Unde ait: et fructus
eius dulcis gutturi meo: gustum contẽ¬
plationis significans: quem obtinuerat.
ꝑamorem suauiter subleuata. At istud
inumbra: quia ꝑspeculum et in enigina¬
te. Efrit eum declinauerint umbre cres¬
cente lumine. immo penitus disparue¬

Expanded text:
ista expertam se gloriatur in eo, quod se in umista expertam se gloriatur in eo, quod se in umbra dicit: non, ut propheta, vivere, sed sedisse. Sedere enim quiescere est. Plus est autem quiescere in umbra quam vivere, sicut vivere plus est quam tantummodo esse in ea. Igitur quod est commune multorum propheta assumens sibi: In umbra ejus vivimus, inquit; sponsa vero habens praerogativam, etiam quod sub ea singulariter sederit, gloriatur. Non enim ut ille pluraliter: Vivimus; ita et haec: Sedimus dixit; sed singulariter, sedi, ut agnoscas praerogativam. Ubi itaque nos cum labore vivimus, qui conscii peccatorum sub timore servimus, ibi haec devota et amans suaviter requiescit. Denique timor poenam habet, amor suavitatem. Unde ait: Et fructus ejus dulcis gutturi meo; gustum contemplationis significans, quem obtinuerat per amorem suaviter sublevata. At istud in umbra, quia per speculum et in aenigmate. Erit cum declinaverint umbrae crescente lumine, imo penitus disparue
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. inumbra eius sumus: s in timbra in¬
quit eius uiuimus inter gentes. Et tuergo
uide. ut uiuas exemplo ꝓpħe in umbra eius.
ut quandoq et regnes inlumine eius. Nec
enim tantum umbram habet. habet et lucẽ.
Ipse ꝑcarnem umbra est fidei: ipse intelligen¬
tiȩ lumen.ꝑ sp̃m. Et caro est enim et sp̃s. Ca¬
ro incarne manentib: sp̃c ante faciem nrãm.
id est infuturo: sitamen que retro sunt obli¬
tuscentes.ad ea quȩ ante sunt nosmet ipsos
extendimus: quo ꝑuenientes exꝑiamur de
uerbo quoa dixit. Caro non prodest qͥ e qũa.
sp̃s est qui uiuificat. Nec ignoro: quod in
carne adhuc manens quis. dixerit: Et si
non nouimus. At hoc ille. Nos uero qui non¬
dum inparadisum. non dum ad cercium
celum rapi meruimus: xp̃i interim carne
pascamur: misteria ueneremur: exempla
sectemur: fidem seruemus: et uiuimus pro¬
fecto intumbra. In umbra eius quem desi¬
deraueram sedi. fortassis felicius aliquid

Expanded text:
dicere: In umbra ejus sumus; sed; in umbra, indicere: In umbra ejus sumus; sed; in umbra, inquit, ejus vivimus inter gentes. Et tu ergo vide ut vivas exemplo prophetae in umbra ejus, ut quandoque et regnes in lumine ejus. Nec enim tantum umbram habet, habet et lucem. Ipse per carnem umbra est fidei, ipse intelligentiae lumen per Spiritum. Et caro est enim, et spiritus. Caro, in carne manentibus; spiritus, ante faciem nostram, id est in futuro; si tamen quae retro sunt obliviscentes, ad ea quae ante sunt nosmetipsos extendimus, quo pervenientes experiamur de verbo quod dixit: Caro non prodest quidquam, spiritus est qui vivificat . Nec ignoro quod in carne adhuc manens quis dixerit: Et si  nunc jam non novimus . At hoc ille: nos vero qui nondum in paradisum, nondum ad tertium coelum rapui meruimus, Christi interim carne pascamur, mysteria veneremur, exempla sectemur, fidem servemus; et vivimus profecto in umbra. 8. In umbra ejus quem desideraveram sedi. Fortassis felicius aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uidua in deliciis est.: uiuens mortua est. Deniq
sapientia carnis: mors est. S et mortis est
umbra: illius scilicet quȩ cruciat mȩt̃num.
Sedimus et nos aliquando intenebrosis et
umbra mortis: carnaliter conu̾santes. et ñ
ex fide uiuentes: mortui iam quidem iusticie:
a morte uero scda paulominus absorbendi.
Quantum et enim umbra ꝓpe est corpori cuiꝰ
est umbra: tantum ꝓcerto uita illa nr̃a infer¬
no appropinquauit.Deniq nisi quia dñs ad¬
iuuit me inquit: paulominus habitasset in
inferno anima mea. Nunc autem de umbra
mortis. ad tute transiuimus umbram: magis
autem translatisumus de morte inuitam.
in xp̃i umbra uiuentes: si tamen uiuentes et
non mortui. Hec enim reor.continuo ut qͥs
inumbra eius fuerit quod tuuat inea: quia
non plane om̃is qui fidem habet. ex fide ui¬
uit. Nam fides sine oꝑib mortua est: nec
potest dare uitam. quam minme ipsa habu

Expanded text:
vidua in deliciis est, vivens mortua est . Denique vidua in deliciis est, vivens mortua est . Denique sapientia carnis mors est. . Sed et mortis est umbra, illius scilicet quae cruciat in aeternum. Sedimus et nos aliquando in tenebrosis et umbra mortis, carnaliter conversantes, et non ex fide viventes; mortui jam quidem justitiae, a morte vero secunda paulo minus absorbendi. Quantum etenim umbra prope est corpori cujus est umbra, tantum pro certo vita illa nostra inferno appropinquavit. Denique: Nisi quia Dominus adjuvit me, inquit, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Nunc autem de umbra mortis ad vitae transivimus umbram; magis autem translati sumus de morte ad vitam , in Christi umbra viventes, si tamen viventes, et non mortui. Nec enim, reor, continuo, ut quis in umbra ejus fuerit, quod vivat in ea, quia non plane omnis qui fidem habet ex fide vivit. Nam fides sine operibus mortua est; nec potest dare vitam, quam minime ipsa habue
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo uerum. Propterea ergo xp̃i pocissimũ
desiderauerat timbram: quod solus sit qui non
solum abestu refrigerat uiciorũ: s et replet de¬
lectatione uirtutum. Subumbra eius quem
desideraueram sedi. Umbra eius.caroeius:
umbra eius.fides. Marie obũbrauit ꝓprii filii
In umbra ingentib : in luce cum angłis. In uim¬
bra sumus: quam diu ꝑfidem ambulamtis.
et non ꝑspetiem. Et ideo iustus in umbra:
qtu exfide uiuit. At quiuiuit ex intellectu. be¬
atus est. quia non in timbra iam. s inlumine.
Iustus erat dauid: et exfide uiuebat. cum dice¬
ens successurum fidei intellectum: intellec¬
tui reuelandum lumen uitȩ. et uitam ltmi¬
nis. Prius est uenire adumbram: et ita adid
cuius umbra est ꝑtransire: qm̃ nisi credide¬
ritis. ait. non indelligetis. Uides. fidem et
uitam ẽẽ. et uitȩ umbram: Name regione
uita indelicus agens. qm̃ non est exfide: et
mors est. et umbra mortis. Que enim inguit

Expanded text:
de coelo verum . Propterea ergo Christi potissimum de coelo verum . Propterea ergo Christi potissimum desideraverat umbram, quod solus sit qui non solum ab aestu refrigerat vitiorum, sed et replet delectatione virtutum. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi. Umbra ejus, caro ejus; umbra ejus, fides. Mariae obumbravit proprii Filii In umbra in gentibus, in luce cum angelis. In umbra sumus, quandiu per fidem ambulamus, et non per speciem; et ideo justus in umbra, qui ex fide vivit. At qui vivit ex intellectu, beatus est; quia non in umbra jam, sed in lumine. Justus erat David, et ex fide vivebat, cum diceens successurum fidei intellectum, intellectui revelandum lumen vitae, et luminis vitam. Prius est venire ad umbram, et ita ad id cujus umbra est pertransire, quoniam, nisi credideritis, ait, non intelligetis . 7. Vides fidem et vitam esse, et vitae umbram. Nam e regione vita in deliciis agens, quoniam non est ex fide, et mors est, et umbra mortis. Quae enim, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
lus: qui instar fructiferȩ arboris et umbrã
refrigeru habet: et fert fructum optimũ.
An non uere fructiferum lignum: cuius
flores.fructus honoris et honestatis: Dem¬
q lignum uitȩ est apprehendentib eum.
Non comꝑarabuntur huic omĩa ligna
siluarum: quia et si sint arbores pulchre
et magne.quȩ opem ferre uideantur. oran¬
do. ministrando. docendo. exemplis iuuan¬
do: soltis tamen dei sapientia xp̃c lignum
est uite:. soltis panis uiuus. qui descendit
de cȩlo: et dat uitam mundo. Ideo ait. Sub
umbra eius quem desideraueram sedi: et
fructus eius dulcis gutturi meo. Merito
eius desiderauerat umbram: de quo et re¬
frigerium eẽt et refectionem pariter acceptu¬
ra. Nam cetera quidem siltartim ligna et si tm¬
bram solacii habent: s non uide refectionem:
non fructus ꝑpetuos salutis. Unus est enim
tua egosum. Non moy ses inquit dedit uob̾
panem decelo: s pater ms̃ dat uobis panem

Expanded text:
lus, qui instar fructiferae arboris et umbram lus, qui instar fructiferae arboris et umbram refrigerii habet, et fert fructum optimum. An non vere fructiferum lignum, cujus flores fructus honoris et honestatis? Denique lignum vitae est apprehendentibus eum . Non comparabuntur huic omnia ligna silvarum, quia, etsi sint arbores pulchrae et magnae, quae opem ferre videantur orando, ministrando, docendo, exemplis juvando, solus tamen Dei Sapientia Christus lignum est vitae, solus panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . 6. Ideo ait: Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo . Merito ejus desideraverat umbram, de quo et refrigerium esset et refectionem pariter acceptura. Nam caetera quidem silvarum ligna, etsi umbram solatii habent, sed non vitae refectionem, non fructus perpetuos salutis. Unus est enim tua ego sum . Non Moyses, inquit, dedit vobis panem hunc de coelo, sed Pater meus dat vobis panem
Abbreviated transcription (Latin):
nnfirmitatis. pietatis bonitas exaltatur.
Qtio einm iuxta aliquid a laudib tẽperat.
coitem itxta aliquid magis latidat: minꝰ
ꝓseqtiens głam dignitatis: tit gr̃a digna¬
tionis emineat. Sicut gͦ apłs quo a stcil¬
tum et infirmũ est dei. sapientius fortiꝰq
dicit ẽẽ hominib s non angłis: et sicut
dem sp̃ti loquens. subtyꝑo fructifere ar¬
boris siluestriumq lignorum. hoc loco
efferre toluit hominem dm̃ suꝑ omnem
grãm hominũ. non autẽ suꝑ excellentiã
anglorũ. Sicut maltis inter ligna siluarũ.
sic dilectus m̃s inter filios. Et bene inter
filios: quia cum eẽt tinicus patris sui.
intltos illi et absq inuidia filios ac qui¬
rere studuit: quos non confunditar uo¬
care fr̃s: ut sit ipse pͥmogenitus in multis
fr̃ĩb. Iure autem p̃ponitur tiniuersis
adoptatis ꝑ grãm:. is qui ꝑnaturam filiꝰ
est. Sicut malus inter ligna siluarum: sic
dilectus meus inter filios. Merito sicut ma¬

Expanded text:
infirmitatis pietatis bonitas exaltatur. infirmitatis pietatis bonitas exaltatur. Quo enim juxta aliquid a laudibus temperat, eo item juxta aliquid magis laudat, minus prosequens gloriam dignitatis, ut gratia dignationis emineat. Sicut ergo Apostolus quod stultum et infirmum est Dei sapientius fortiusque dicit esse hominibus , sed non angelis; et sicut dem spiritu loquens, sub typo fructiferae arboris silvestriumque lignorum hoc loco efferre voluit Hominem Deum super omnem gratiam hominum, non autem super excellentiam angelorum. 5. Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Et bene inter filios; quia cum esset unicus Patris sui, multos illi et absque invidia filios acquirere studuit, quos non confunditur vocare fratres, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Jure autem praeponitur universis adoptatis per gratiam is qui per naturam filius est. Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Merito sicut ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam. omnes declinauerunt: simul in¬
utiles facti sunt: non est qui faciat bonũ.
non est tisq adunum. Sicut malus int̃
ligna siluarum: sic dilectus m̃s int̾ fili¬
os. Ina inter ligna siluarum dñs ihesus
arbor faciens fructum: secundũ hominẽ
sane. et si p̃latus hominib: s ab angłis mi¬
noratus. Miro et enim modo. et angłis
se se factus caro subiecit: et angłos sibi
manens ds̃ subiectos retinuit. Deniq ui¬
debitis inquit angłos ascendentes et de¬
scendentes suꝑfilium hominis: quod in
uno eodemq homine xp̃o sħu et infirmi¬
tatem foueant: et stupeant maiestatem.
Quia ergo sponse id dulcius quod se im-¬
minuit saꝑit: libentius actollit grãm:
p̃fert misericordiã: stupet dignationem.
Libtut ꝓinde hominem inter homines am¬
mirari. non iuter angłos dm̃: tanquam
maltis inter ligna excellit siluarum: et
non plane inter ortorum plantaria. Nec
ptitat minui latides: tibi de consideratione

Expanded text:
secundum Prophetam, omnes declinaverunt, simul insecundum Prophetam, omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt; non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Una inter ligna silvarum Dominus Jesus arbor faciens fructum, secundum hominem sane, etsi praelatus hominibus, sed ab angelis minoratus . Miro etenim modo et angelis sese factus caro subjecit, et angelos sibi manens Deus subjecto retinuit. Denique: Videbitis, inquit, angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis : quod in uno eodemque homine Christo Jesu et infirmitatem foveant, et stupeant majestatem. Quia ergo sponsae id dulcius, quod se imminuit, sapit; libentius attollit gratiam, praefert misericordiam, stupet dignationem. Libuit proinde hominem inter homines admirari, non inter angelos Deum, tanquam malus inter ligna excellit silvarum, et non plane inter hortorum plantaria. Nec putat minui laudes, ubi de consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
sa magini estimasse uidetur. que hoc inlig¬
nis siluarum tantum efferre eurauit: in¬
mirum sterilib. nec fructus humano tue¬
tui aptos ferentib. Cur gͦ omissis meliori¬
orib et nobiliorib lignis. huius mediocri¬
cas arboris adducta in medium est ad for¬
mandum sponsi p̃conium: Ita ne ad men¬
suram laudem recipere debuit: qui ad m̃¬
stiram spĩn non accepit: Hoc nempe data
de illa arbore similitudo facit: ut uideatur
habere suꝑiorem. qui parem non habet.
Quid dicemus ad hec: Fateor parualaus.
qm̃ partiilaus. Non enim hoc loco p̃dicat᷑
magnus dñs et laudabilis nimis: s par¬
titis dñs et amabilis mmis: parutilus uti¬
q. quinatus est nobis. Ergo non mai estas
attollitur hic s cõmendatur humilitas:
digneq ac rationabiuter quod infirmũ
et stultum est dei. hominum fortitudim.
et sapientiȩ ante fertur. Ipsi sunt namq
ligna siltiestria et infructuosa: qm̃ scdm

Expanded text:
sa magni aestimasse videtur, quae hoc in ligsa magni aestimasse videtur, quae hoc in lignis silvarum tantum efferre curavit, nimirum sterilibus, nec fructus humano victui aptos ferentibus. Cur ergo omissis melioribus et nobilioribus lignis, hujus mediocritas arboris adducta in medium est ad formandum sponsi praeconium? Itane ad mensuram 1433 laudem recipere debuit, qui ad mensuram Spiritum non accepit? Hoc nempe data de illa arbore similitudo facit, ut videatur habere superiorem, qui parem non habet. Quid dicemus ad haec? Fateor, parva laus, quoniam parvi laus. Non enim hoc loco praedicatur magnus Dominus et laudabilis nimis , sed parvus Dominus et amabilis nimis, parvulus utique, qui natus est nobis . 4. Ergo non majestas attollitur hic, sed commendatur humilitas; digneque ac rationabiliter quod infirmum et stultum est Dei, hominum fortitudini et sapientiae antefertur. Ipsi sunt namque ligna silvestria et infructuosa, quoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionem:. qua orare iubemur ꝓcalũp¬
mantib et ꝑsequentib nos. benefacere
his qui oderunt nos: Ergo et tu fac simi¬
liter: et erit anima tua amica dñi: et lau¬
dabit te. de te dicens: quia sicut lilium int̃
spinas. sic amica mea inter filias. Sequit᷑.
Sicut malus inter ligna siluarum: sic u̾i¬
lectus m̃s inter filios. Reddit sponsa pre¬
conii uicem. commendanti se sponso:aqtio
laudari. est laudabilem fieri. et qũe lau¬
dare. intelligere et ammirari laudabilẽ.
Et sicut exeminenti flore figurata aspon¬
so laus cius est: itae regione excellenti lig¬
no ipsa illitis singularem glam eminenti¬
amq demonstrat. Mouet tamen me de
ligno hoc. quod non tante eẽ excellentie
uideatur. quante aliqua cec̃orum: et ideo
mintis digne assumi in opus similitudins:
ut pote quod non sufficiat laudis uicem
implere. Sicut maltis inter ligna siluarũ.
sic dilectus mĩs inter filios: Deniq nec sp̃o¬

Expanded text:
perfectionem, qua orare jubemur pro calumnperfectionem, qua orare jubemur pro calumniantibus et persequentibus nos, benefacere his qui oderunt nos? Ergo et tu fac similiter, et erit anima tua amica Domini, et laudabit te de te, dicens quia sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. 3. Sequitur: Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Reddit sponsa praeconii vicem commendanti se sponso, a quo laudari est laudabilem fieri, et quem laudare intelligere et admirari laudabilem. Et sicut ex eminenti flore figurata a sponso laus ejus est, ita e regione et ex excellenti ligno ipsa illius singularem gloriam eminentiamque demonstrat. Movet tamen me de ligno hoc, quod non tantae esse excellentiae videatur, quantae aliqua caeterorum: et ideo minus digne assumi in opus similitudinis, utpote quod non sufficiat laudis vicem implere. Sicut malus inter ligna silvarum, sic delectus meus inter filios. Denique nec spon
Abbreviated transcription (Latin):
tur cor tuum. neq formidet: sciens quia
tribulatio oꝑatur patientiam:. patientia
ꝓbationem: ꝓbatio spem: spes atitem non
confundit. Considera lilia agri: quomͦ
inter spinas uigent et nitent. Si fenum qđ
hodie est. et eras inelibanum mictitur. ds̃
sic ctstodit: quanto magis amicam et spon¬
sam suiam carissimam: Deniq custodit dñs
om̃s diligentes se. Sicut lilium inter spinas.
sic amica mea inter filias. Non medioeris
titulus ꝓfecto turtutis. inter prauos uiue¬
re bontm: et inter malignantes. innocentie
retinere candorẽ. et morũ lenitatem: ma¬
gis autem si his qui oderunt pacem paci¬
fictim. et amicum ipsis te exhibeas inimi¬
cis. Ia plane tibi similitudinẽ datam de
lilio. iure quodam ꝓpͥetatis specialiter
uendicabit: quod ipsas utiq pungentes
se spinas.candore ꝓpͥo illustrare et uenu¬
stare non cessat. An non ꝑinde lilium tibi
tudetur implere quodam modo euangelii

Expanded text:
tur cor tuum neque formidet, sciens quia tur cor tuum neque formidet, sciens quia tribulatio operatur patientiam, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit . Considera lilia agri, quomodo inter spinas vigent et nitent. Si fenum quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic custodit , quanto magis amicam et sponsam suam charissimam? Denique custodit Dominus omnes diligentes se . Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. Non mediocris titulus profecto virtutis inter pravos vivere bonum, et inter malignantes innocentiae retinere candorem et morum lenitatem: magis autem si his qui oderunt pacem pacificum et amicum ipsis te exhibeas inimicis. Id plane tibi similitudinem datam de lilio jure quodam proprietatis specialiter vindicabit, quod ipsas utique pungentes se spinas candore proprio illustrare et venustare non cessat. An non proinde lilium tibi videtur implere quodam modo Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
gerent et ad suas animas ꝑtinere quod dici¬
tur: sicut lilium inter spinas. sic amica mea
inter filias.Deniq tintis eorum: conuersus
sum ait merumpna mea. dum configitur
spina. Bene confixus: qui conuersus ex inde
est. Bene pungeris: si compungeris. Multi
ctm sentiunt penam. corrigunt culpam:
et talis dicere pot̾: conu̾sus sum in erũpna
mea. dum configitur spina. Sꝑina. culpa
est. spina. pena est: spina falsus fr̃ spina.
uicinus est malus. Sicut lilium inter spi¬
nas: sic amica mea inter filias.Oeandens
lilium. otener et delicate flos. increduliet
subu̾sores sunt tecum: uide quomͦ caute
ambules inter spinas. Plenus est mundus
spinis. Interra sunt: inaere sunt: in carne
cua sunt. Uersari in his. et minime ledi: diui¬
ne potentie est. non turtutis tuȩ. S confidite
inquit. quia ego uici mundum. Et sigun
diq tibi intendi ꝓspicias cribulationum
tanquam tribulorum acumina: non curbe¬

Expanded text:
gerent, et ad suas animas pertinere quod dicigerent, et ad suas animas pertinere quod dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. Denique unus eorum: Conversus sum, ait, in aerumna mea, dum configitur spina . Bene confixus, qui conversus exinde est. Bene pungeris, si compungeris. Multi cum sentiunt poenam, corrigunt culpam; et talis dicere potest: Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina. Spina culpa est, spina poena est, spina falsus frater, spina vicimus est malus. 2. Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. O candens lilium! o tener et delicate flos! increduli et subversores sunt tecum: vide quomodo caute ambules inter spinas. Plenus est mundus spinis: in terra sunt, in aere sunt, in carne tua sunt. Versari in his et minime laedi, divinae potentiae est, non virtutis tuae. Sed confidite, inquit, quia ego vici mundum . Etsi igitur undique tibi intendi prospicias tribulationum, tanquam tribulorum, aculeos; non turbe
Abbreviated transcription (Latin):
Uicut lilium inter spinas: sic
amica mea inter filias. Non
bonȩ filie:que pungunt. At¬
tende pessimum germen eius
cui maledictum est. terre nr̃e
Cum inquit colueris eam: spi¬
nas et tribulos germinabit tibi.Donec ergo
incarne est amma. inter spinas ꝓfecto tier¬
satur: et necesse est patiatur inquietudi¬
nes tẽptationum: tribulationumq acule¬
os. Quod si lilium est ipsa. iuxta sponsi u̾¬
bum: tudeat quam uigilem sollicitamq ẽẽ
oporteat stꝑ custodia sus. septa undiq spi¬
nis. hinc inde actileos intendentib. Nec
enim uel letussimã sꝑinȩ scistinet ullatenus
punctionẽ. floris teneritudo. s moxut mo¬
dice p̃mitur. ꝑforacur. Sentis quam me¬
rito necessarieq hortetur nos ꝓpb̃a serui¬
re dño in timore: et item apłs. cum timore
nichilominus et tremore nram ipsorũ oꝑa¬
ri salutem: Tenebant minirum ꝓprio ex¬
ꝑimento. huius sententie ueritatem: ut po¬
te amici sponsi: qui minime prorsus ambi¬

Expanded text:
icut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Non bonae filiae quae pungunt. Attende pessimum germen ejus cui maledictum est, terrae nostrae. Cum, inquit, 1432 colueris eam, spinas et tribulos germinabit tibi . Donec ergo in carne est anima, inter spinas profecto versatur; et necesse est ut patiatur inquietudines tentationum tribulationumque aculeos. Quod si lilium est ipsa juxta sponsi verbum, videat quam vigilem sollicitamque esse oporteat super custodia sui, septa undique spinis, hinc inde aculeos intendentibus. Nec enim vel levissimam spinae sustinet ullatenus punctionem floris teneritudo, sed mox ut modice premitur, perforatur. Sentis quam merito necessarieque hortetur nos propheta servire Domino in timore ; et item Apostolus, cum timore nihilominus et tremore nostram ipsorum operari salutem? Tenebant nimirum proprio experimento hujus sententiae veritatem, utpote amici sponsi, qui minime prorsus ambi
Abbreviated transcription (Latin):
Non est gͦ damꝑnatio illi qui nondat men
hendum: non quicquam reliqui corporis
ad ledendum. nocendum ue aliquo modo:
magis autem confunditur sic se ẽẽ male af¬
fectum ⁊ et inolitum ex longo uicium. confi¬
tendo. flendo. orando. conatur expellere: et
cum non p̃ualet᷑: iitior inde ad om̃s. atq a¬
pud se humilior intienitur. Qtus santm sa¬
piens hominem dampnet: qui adñodidicit
mitis ẽẽ et htmilis corde: Absit. ut inuenia¬
tur expers salutis. imitator saluatoris sponsi

Expanded text:
Non est ergo damnatio illi, qui non dat memNon est ergo damnatio illi, qui non dat memhendum, non quidquam reliqui corporis ad laedendum nocendumve aliquo modo; magis autem confunditur sic se esse male affectum: et inolitum ex longo vitium confitendo, flendo, orando conatur expellere; et cum non praevalet, mitior inde ad omnes, atque apud se humilior invenitur. Quis sanum sapiens hominem damnet, qui a Domino didicit mitis esse et humilis corde? Absit ut inveniatur expers salutis imitator Salvatoris, sponsi