comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prudentẽ auditorẽ uerbisui. similẽ eẽ debere homini qͥuo¬
lens aedificare fodit altius : donec ꝑueniat ad fundam̃tũ stabilitatis
petrȩ : & ibi securus constituat. qđ fabricat aduersui impetũ flumi¬
nis: ut cũ uenerit. reꝑcutiat᷑ potius firmitate adificii: quã inpulsu
suo ruinã faciat illi domui. Putemus scripturã dĩ taquã agrũ eẽ ubi
uolumus aliquid &dificare. Nonsimus nec suꝑ ficie contenti. Fodiamus
altius. donec ꝑ uenia mus ad petrã. Petra autẽ erat ap̃s. Hodiernalec¬
tio detestimonio dnĩ nobis locutaẽ: qnĩ ñ habet necessariũ ab ho¬
mine testimoniũ : sed habeat maius quã sunt homines. atq id cesti¬
moniũ. dix̃ qđ sit. Oꝑa inquit qua ego facio: testimoniũ ꝑhibent¬
deme. Deinde adiurox. Et testimoniũ ꝑhibet deme: qui misit me pat̃.
psaq: oꝑa quȩ facit: a patre se accepisse dicit. Testimoniũ ergo ꝑhibent
oꝑa. testimoniũ ꝑ hibet pat̾. Null ũ ne testimoniũ ꝑ hibuit iotis

Expanded text:
prudentem auditorem verbi sui similem esse debere homini qui volens aedificare, fodit altius, donec perveniat ad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui . Putemus Scripturam Dei tanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contenti; fodiamus altius, donec perveniamus ad petram: Petra autem erat Christus . 2. Hodierna lectio de testimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium de me. Deinde adjunxit, Et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Ipsaque opera quae facit, a Patre se accepisse dicit. Testimonium ergo perhibent opera, testimonium perhibet Pater. Nullumne testimonium perhibuit Joannes?
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dicere aliquis. Ego patrẽ honorisicabã : quia fliũ ñ noueram
Si nondũ filiũ honorificabas : nec patrẽ honorisi cabas quidẽ enĩ hono¬
risicare patrẽ: nisi credere qđ habeat filiũ . Aliud ẽ enĩ cũtibi cõm̃¬
datur dẽ. quia ds̃ ẽ. & aliud cũtib com̃datur ds. quia pat᷑ ẽ. Cũtibi
quia dr̃ ẽ cõmendat᷑ creator tibi cõmendat᷑: omꝑs tibi cõmendat᷑.
Sps̃ quidẽ sũmus. aternus: inuisibilis: in cõmutabilis. tibi cõmendat᷑. Cũ uero
tibi quia pater ẽ. conm̃dat᷑: nihil tibi aliud quã & silius cõmendatur:
quia pat̃ dici non potest. si siliũ non habet: sicut nec silius. si patrẽ ñ
habet. Sed neforte patrẽ quidẽ honorisices tãquã maiorẽ. siliũ taquã
minorẽ : ut dicas mihi. Honorisico patrẽ. Scio enĩ qđ habeat siliũ. & ñ
erro in patris nomine. Non enĩ patrẽ intelligo. sine filio. honorisi

Expanded text:
ergo dicere aliquis, Ego Patrem honorificabam, quia Filium non noveram. ergo dicere aliquis, Ego Patrem honorificabam, quia Filium non noveram. Si nondum Filium honorificabas, nec Patrem honorificabas. Quid est enim honorificare Patrem, nisi quod habeat Filium? Aliud est enim cum tibi commendatur Deus, quia Deus est; et aliud est cum tibi commendatur Deus, quia Pater est. Cum tibi quia Deus est commendatur creator tibi commendatur, omnipotens tibi commendatur, spiritus quidam summus, aeternus, invisibilis, incommutabilis tibi commendatur: cum vero tibi quia Pater est commendatur, nihil tibi aliud quam et Filius commendatur; quia Pater dici non potest, si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honorofices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, ut dicas mihi, Honorifico Patrem, scio enim quod habeat Filium; et non erro in Patris nomine, non enim Patrem int
Abbreviated transcription (Latin):
tans quinq: panes ordeaceos & duos pisces. Et ait iħis. Facite homines
discũbere : Erat aute ibi multũ fȩnũ. Et discubuer ferme quinq milia ho¬

Expanded text:
tans quinque panes hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines tans quinque panes hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines discumbere. Erat autem ibi fe
Abbreviated transcription (Latin):
sicauit: Apparebit ergo cũ ipsũ sacram̃tũ dequinq: panib: Cocꝑit nobis loqͥ
& quid significet indicare. Ibi enĩ uidebimus : quare dñs in hoc facto ignorantiã
discipuli uoluit introgando qđ sciebat ostendere Nã introgamus aliquando
nd nescimus audire uolentes ut discamus. Aliquando introgamus qđ scimus
scire uolentes utrũ & ille sciat que int̾rogamus. Ttrũq hoc nouerat añs
Et qđ introgabat sciebat: quid enĩ eet̃ facturus ipse nouerat. ix hoc nescire phi¬
lippũ sciebat similit̃. quare itaq: int̾rogabat : nisi quia illius ignorantiã de¬
monstrabat. Et hoc quare fecerit: ut dixi post intelligenus An¬
dreas ait.Est hic puer quidam.: qͥ habet quinq: panes & duos pisces. Sedhȩ
quid st̃ int tantos. Cũ dixisset philippus introgatus ducentorũ denan¬
orũ panes: sufficere. qͥb tanta illa turba resiceret᷑ : erat ibi quidã puerpor¬

Expanded text:
ficavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, ficavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, ostendere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimus, scire volentes utrum et ille sciat quem interrogamus: utrumque hoc noverat Dominus; et quod interrogabat sciebat, quid enim esset facturus ipse noverat; et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. 4. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes, et duos pisces; sed haec quid sunt ad tantos? Cum dixisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non sufficere, quibus tanta illa turba reficeretur, erat ibi quidam puer por
Abbreviated transcription (Latin):
non quasi humilit̃ iacet : qđ in monte factũ ẽ. Non p̃tereunt̃ transeundũ ẽ:
sed suscipiendũ. Turbas uidit esurientes agnouit: misericordit̃ pauit. Non solũ
ꝓbonitate : sed etiã ꝓpotestate. Quid enĩ sola ꝓdesset bonitas: libi ñ erat panis
unde turba esuriens pasceret᷑. nisi bonitati ad ect̃ potestas ieuna illa turba
x csuriens remaneret: Deniq: & discipuli qui erant cũ dño infamer ipsi
turbas uolebant pascere. sed unde pascerent ñ habebant: Int̾rogauit dñs
unde emerent᷑ panes. ad turbas pascendas. & ait scriptura. Hoc autẽ dicebat
teptans cũ : discipulũ scilicet philippũ. quẽ int̾rogauerat. Ipse enĩ sciebat
quid eet̃ facturus. CIIIͦ ergobono tẽptabat. nisi q ignorantiã discipuli de¬
monstrabat . & forte indemonstratione ignorantiae discipuli : aliquid signi¬

Expanded text:
non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid signi
Abbreviated transcription (Latin):
inspicit delectat᷑ pulcritudine facti : ut ad miret᷑ artisicẽ. Qui autẽ intelligit:
quasi legit. Alit̃ enĩ udet̾ pictura: alit̃ uident᷑ littere : Picturã cũ uideris:
hoc ẽ totũ uidisse: laudasse. Litteras cũ uideris nẽ hoc totũ qm̃ cõmoneris
Alogero. Et enĩ dicis cũ uideris litteras. si forte non eas nostilegere : quid
putamus eẽ qđ hic scriptũ ẽ: Interrogas quid sit : cũ iã uideas aliquid aliud
tibi demonstraturus ẽ : aqͥ quȩris agnoscere qđ uidisti. Alios ille occulos
habet: al iostu. Nonne similit̾ apices uidetis sed ñ similit̃ signa cognoscitis.
Tu ergo uides & laudas: ille uidet & laudẽt. legit & intelligit. quia ergo u¬
dimus qͥa lauda uimus : legamus & intelligamus. Dñs in monte: uerl¬
multo magis intelligamos : quia dñs inmonte. uerbũ ẽ. uerbũ ẽ in alto. Pro inde

Expanded text:
aspicit, delectatur pulchritudine facti, ut admiretur artificem. Qui autem intelligit, aspicit, delectatur pulchritudine facti, ut admiretur artificem. Qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est, totum vidisse, laudasse; litteras cum videris, non est hoc totum, quoniam commoneris et legere. Etenim dicis cum videris litteras, si forte non eas nosti legere. Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas, ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. Dominus in monte. multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
lia oꝑa mirem᷑ & erecti addẽ & purgati ꝑsidẽ: etiã  psũ in uisibilit
uidere cupenus: quẽ dereb uisibilib in uisibile nosce emus. Nec ta¬
mĩ sufsicit haec intuoi in miraculsap̃i. lnẽ tgemus ipsa miracula
quid nobis loquant᷑ de xpo. habent enĩ si intelligant᷑ liguã suã
Nã quia ipse xp̃s uerbũ di ẽ : etiã factũ uerbi uerbu nobise. Hoc ergo
miraculũ sicut audiuimus quã magnũ sit. quȩramus etiã qua ꝓfundũ
sit. Non tantũ eius suꝑsicie delectem̃ sed etia altitudinẽ ꝑscratem̃:
Habit enĩ aliquid intus hoc qđ miram̃ scris. Cidimus erpectauimꝰ magĩ
quiddã pdarũ quiddã & omnino diuinu: qđ fieri nisi adõ ñ possit. haudauimꝰ
de facto factore : sed que ad modũ silitteras pulchras alicubi inspiceremus.
ñ nobis sufficeret laudare scriptoris articulũ. qm̃ eas pariles aquales decorasq
fecit : Nisi ctiã legeremꝰ quid nobis ꝑ illas indicauerit. Ita factũ hoc qui tantũ

Expanded text:
am ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibiliter nosceremus. Nec tamen sufficit haec intueri miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula quid nobis loquantur de Christo. Habent enim, si intelligantur, linguam suam. Nam quia ipse Christus Verbum Dei est, etiam factum Verbi Verbum nobis est. Hoc ergo miraculum sicut audivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris. Vidimus, exspectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam et omnino divinum, quod fieri nisi a Domino non possit, laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quomodo eas pariles, aequales, decorasque fecerit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionẽ iudicii. Et tu hoc facis solus: quia ome iudiciũ filio pat̃
dedit . & ñ iudicat quequã. Ego inquid. Sed qͦ modo facis: ñ possũ a me
facere quicquã: sed sicut audio iudico. & iudiciũ meũ iustũe. Cũ ageret᷑
de resurrectione animarui. ñ dicebat audio. sed uideo. Audio enĩ tãquã
p̃cipientis patris in ꝑiũ. lã ergo sicut homo. sicut qͦ maiorẽ pat̃ : iã exfor¬

Expanded text:
surrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, quia omne judicium Filio Pater surrectionem judicii. Et tu hoc facis solus, quia omne judicium Filio Pater dedit, et non judicat quemquam? Ego, inquit, facio. Sed quomodo facis? Non possum a me facere quidquam: sicut audio judico, et judicium meum justum est. Cum de resurrectione animarum, non dicebat, audio, sed judico. Audio enim, tanquam praecipientis Patris imperium. Jam ergo sicut homo, sicut quo major est Pater; jam ex for
Abbreviated transcription (Latin):
& sapientiã suscitare : sed & iudiciũ facere. quare autẽ hac quia filius
hominis ẽ. Facit ergo aliquid pat̾ ꝑ siliũ hominis qđ ñ facit exsubstan¬
tia sua. cui aqualis c̃silius : Sicut ipsũ masci: sicut crucisigi: sicut ipsũ mor
sicut ipsũ resurgere: Non enĩ aliquid horũ patri contigit : sic & resurrecto¬
nẽ corporũ. Nã resurrectionẽ animarũ sex substantia sua pat̃. ꝑ sub¬
stantiã filii : qͥa &equalis ẽ patri Anima qͥppe siant participes illius in¬
minis. Et potestatẽ dedit ei & iudiciũ facere. quia filius hominis e. Scđm
illud qđ supra dix̃. Neq enĩ pat̃ iudicat quẽ quã. Et ut ostendat quia
de resurrectione corporũ hoc dix̃: Nolite mirari. qͥa ueniet hora. Non
nunc ẽ : sed ueniet hora. in qua om̃s qͥ in monum̃tis sunt. lã hoc & hesterno
die saciatissime audistis. Audient uocẽ eius. & ꝓcedent. Et ubi udi¬
ciũ. Quibene fecerunt. in resurrectionẽ uit&. Qui mala eger. inre¬

Expanded text:
et sapientiam suscitare, sed et judicium facere. Quare autem haec? Quia filius hominis est. Facit ergo aliquid Pater per Filium hominis, quod non facit ex substantia sua cui aequalis est Filius; sicut ipsum nasci, sicut ipsum crucifigi, sicut ipsum mori, sicut ipsum resurgere: non enim aliquid horum Patri contigit. Sic et resuscitationem corporum. Nam resuscitationem animarum ex substantia sua Pater facit per substantiam Filii, qua illi aequalis est; animae quippe fiunt participes illius in filium hominis. Et potestatem enim dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est: secundum illud quod supra dixit, Neque enim Pater judicat quemquam. Et ut ostendat quia de resurrectione corporum hoc dixit: Nolite mirari hoc, quia venit hora. Non nunc est, sed venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt , audient voedent. Et ubi? In judicium: Qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae; qui male egerunt, in re
Abbreviated transcription (Latin):
natur&e : ut nmaiora sed in solita uidendo stuperent. qͥb cotidiana uili¬
erunt. Maius enĩ miraculus .ẽ. gubernatio totius mundi quã saturatio
quinq: miliũ hominũ. dequinq panib: : & tam̃ hac nemo mirat᷑ Illud
mirant᷑ hommes ñ qͥa maiusẽ sed qͥa rarũ ẽ. Quis eni& nuno pasci
unuersũ mundũ : nisi ille qͥ depaucis ganis segetes oreat : Fecit ergo
qͦ modo ds̃. Tnde enĩ multiplicat depaucis ganis segetes inde inma¬
nib suis multiplicauit quinq panes. Poteflas enĩ erat in manib xpi
Panes enĩ illi quinq quasi semina erant. Non qͥde trae mandata sed

Expanded text:
naturae, non ut majora, sed insolita videndo, stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicauit quinque panes’. Potestas enim erat in manibus Christi, panes autem illi quinque semina erant non quidem terre mandata, sed
Abbreviated transcription (Latin):
plicando enite : simplex eris: & uide si potes qđ dico: Et siñ potes crode qđ
n uides Dicis silio tuo uerbo dicis uerbũ qđ sonat : nec tuos nec silius tuus: habeo inqͥs aliud
ul ofiendã. Ita eni ẽ cruditus silius meus ut nec loquente me audiat : sed nuti ostendoer
uđͥ stcet. fece mitu osftende qp̃ ius. Certe animus tuus. uult ostendore qđ inse habet
nde faci motũ decorpare scilicet labiis, uulto suꝑ ilis o culis manib: hac om̃a
n unt qd armus ciuꝰ eiã ista media sunt. Intellecti ẽ aliquiel ꝑ haeo sigia q
nsunt qdđ arimis tuuis : nec ꝯđ animus aln tini:
sed hoc totũ qđ corpore agis. infra animũ tuũ & infra anim ũ silii tinẽ
Iec potest cognoscere animũ tuũ silius tuus. nisi dederis signa de corpore. quid
igit᷑ facio. ñ ẽ hoc tibi siplicitas Ibi ẽ Pat̃ oftendit filio qđ facit & ostendnido

Expanded text:
explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente me audiat, sed nutu ostendo ei quod faciat. Ecce nutu ostende quod vis, certe animus tuus vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. Quid igitur facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo
Abbreviated transcription (Latin):
tuã Sonus ergo ille. ñ ẽ ipsetu: ñẽ ipse silius tuus Signõdatũ ẽ ab animo tuo.
animo filii tui: Qđ signoñsit nec animus tuus. nec animus silii tui sed aliud
aliquid. Ita ne putamus patrẽ locutũ cẽ cũ silio: Fuer̃ uerba int̃ dm̃ & uer¬
bũ. qͦmodo istudẽ: an quid: qđ id uellet pat̾ dicere filio. Si uerbo uellet
dicere. ipse silius ẽ uerbũ patris. Nũquid ꝑ uerbũ loqueret᷑ ad uerbũ: An
quia silius magnũ uerbũ. minara uerba cursura erant int̃ patrẽ & filiũ.
Sonus aliquis & quasi ereatura quȩdã tẽporalis atq uolantia exitura
erat exore patris. & ꝑcussura aurẽ filii: Nũ quid habet ds̃ corpus ut
quasi eiꝰ labiis hoc ꝓcedat : & habet aurss corparis uerbũ in quas sonus
ueniat. Remoue corporalia : simplicitate uide Si simplexes: qͦ modo
autẽ eris simplex site nmundo inplicaueris: sed exmundo explicaueris

Expanded text:
tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc procedat; et habet aures corporis Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo implicaveris, sed ex mundo explicaveris:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ factũ uideat: & aliud tale similit̃ faciat. Non .e. hoc ibi. quid ꝑgis ad sim¬
litudine tua. & deies inte similitudine dĩ bi omnino ne hoc. Inueni dig
qͣ modo demonstres silio tuo qđ facis antequã facis: ut cũ demonstraueris. ꝑfiliũ
facis hoc qđ facis. Lã forte quasi occurrit tibi. Ecce inquis cogito facere domui: & uolo
ut ꝑsiliũ meũ fabricet᷑. Antequã eã fabricẽ. ostendo filio meo qđ uolo facere:
& fucit ipse atq ego ꝑ ipsũ. cui ostendi uoluntatẽ meã. Recessi sti quidẽ a pristina
facere uelis: ut te demonstrante. antequã facias. faciat ipse qđ demonstraue¬
ras. & tuꝑ ipsũ. Sed uerba dicturus es silio tuo: Int̾te & ipsũ uerba decursura sut :
Int̃ demonstrantẽ & uidentẽ. uel loquentẽ & audientẽ. sonus articulatus
aere tangit aurẽ silii tui: & impleto sensu audiendi. ꝑducit adcor cogitationẽ

Expanded text:
ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad simipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
facit ꝑfiliũ. Uidet enĩ silius patrẽ demonstrantẽ. antequã aliquid fiat¬
& ex demonstratione patris & uisione silu. sit qđ sit apatre ꝑfiliũ. Sic ani¬
ma suscitant᷑ si potuerint uidere istã unitatis coniunctionẽ: patrẽ demon
strantẽ. siliũ uidentẽ. Et ꝑ patris demonstrationẽ. & silii uisionẽ. sieri creaturã
atq id sieri ꝑ patris demonstrationẽ & silii uisionẽ. qđ nec pat̾ sit nec silius
sed infra patre & siliũ. quicquid sit apatre ꝑfiliũ. Qnis hoc indet: ecetooũ
ad carnales sensus redimus. Ece rursus humiliamus nos. & descendimus
aduos: sitam̃ aliquid aliquando ascenderamꝰ auobis. Uis de monstrare
aliquid silio tuo. ut faciat qđ facis: facturus es & sic demnnistraturus qQđ
igit᷑ facturus es ut demonst. ris silio. ñ utiq facis ꝑsiliũ: sed tusoliis facis qđ

Expanded text:
facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, etfacit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint vidstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nec Filius, sed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod
Abbreviated transcription (Latin):
haec & silius similit̃ facit. Calũ trã. mare : qu& incȩlo quȩ interra qua
in mari : uisibilia in uisibilia : animalia int̾ris: frutecta in agris : natantia
inaquis: in are uolantia : in cȩlo lucentia. Prec̃ hac om̃a: angłos : uirtutes
sedes : dominationes : principatus . potestates. Omã ꝑ ipsũ factast̃. Nũ quid
fecit hac om̃ã ds̃. & demonstrauit ea facta filio: ut & ipse faceret alterũ
mundũ. his om̃ib plenũ. ñ utiq Sed quid. quȩcuq enĩ ille fecerit: hȩc
ñ alia sedhac & filius. Nec dissimilit̃. sed similit̃ facit: Pat̾ enĩ diligre filiu
& omã demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat pat̾ filio. ut anime suscito¬
t᷑ : quia ꝑ patrẽ & filiũ anim&e suscitant᷑. nec possunt uiuere animȩ. nisier
uita sit ds̃ sicut ipse sunt uita corporũ. qđ de monstrat patfilio idẽ qđ
facit ꝑ siliũ facit. Non enĩ faciendo demonstrat filio: sed demonstrando

Expanded text:
c et Filius similiter facit. Coelum, terram, mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestatesum mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat Pater Filio ut animae suscitentur, quia per Patrem et Filium animae suscitantur: nec possunt vivers, sicut ipsae sunt vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando
Abbreviated transcription (Latin):
necimmorar debemꝰ. Maior ẽ. enĩ resurrectio corporis in xẽ nuquã haec quae
ad tẽpus ẽ facta in ullo langudo sanitas corporis. Et maiora his demonstrabit er
oꝑa : ut uos miremini. Demonstrabit quasi tẽporalit̃ Ergo quasi homini facdo
intẽpore quia uerbũ ds̃. ñ ẽ factus. ꝑ quẽ facta sunt tepora: sed homo factus
x. intenpore. Apparet qͦ consule : qͦ die conceptũ de spũ scõ uirgo maria peperert

Expanded text:
nec immorari debemus. Major est enim resurrectio corporis in aeternum, quam haec quae nec immorari debemus. Major est enim resurrectio corporis in aeternum, quam haec quae ad tempus facta est in illo languido sanitas corporis. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Demonstrabit, quasi temporaliter: ergo quasi homini facto in tempore, quia Verbum Deus non est factus, per quem omnia facta sunt tempora: sed homo factus Christus in tempore. Apparet quo Consule, quo die conceptum de Spiritu sancto virgo Maria peperit
Abbreviated transcription (Latin):
uel qđ ñ ẽ aiud quã ipse. paruuli sumus: loquor uobis quid ñsit ds̃ ñ ostendo
quidsit Ergo ut capiamus quidsit. quid faciemꝰ. nũquid ame. nũquid ꝑme
poteris dicã hoc paruulis & uobis & mihi c̃ ꝑ quẽ possimꝰ. Modo canta inmus mod
uulus es nutriendus es : nutritus grandis eris & qđ paruulus ñ poteras grandis
uidebis. Sed ut nutriaris iacta indnĩ curã tuã & ipsete enutriet: Modo ergo
ꝑ curramus breuit̾ quae restant: & uidete hic quȩ cõmĩdaui q modo ds̃ insinuet
at diligit siliũ: & omã demonstrat ei quȩ ipse facit. Ipse suscitat animas. sed ꝑsiliũ :
ut sruant᷑ animae suscitate substantia di: hoc ẽ patris & silii: & manora his de¬
monstrabit en oꝑa. Quib: maiora sanitatib: corporũ. lã antea tractauimꝰ

Expanded text:
vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo o, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet 12. Modo ergo percurramus breviter quae restant, et videte hic quae commendavi, quomodo Dominus insinuet. Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ipse suscitat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his demonstrabit ei opera. Quibus majora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus ,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uiderit patrẽ facientẽ . non dictũ ẽ demonstrante. Et hoc enĩ signisicatuẽ
ideẽ patri facere: qđ ẽ demonstrare. Ut exhoc intelligat᷑ ꝑ filiũ uidentẽ om̃a
facere. Nec illa demonstratio nec illa uisio tẽporalis ẽ. Quia enĩ ꝑsiliũ siunt om̃a
tẽpora : ñ utiq alio tẽpore possenit & demonstrari facienda. Sic aut̃ demonstrat
patris slii uisionẽ ggnit: que ad modũ pater siliũ gignit: Demonstratio quippe
generat uisionẽ : ñ uisio demonstrationẽ : qđ si purius & ꝑfectius intueri
ualereinus Fortisse in ueniremꝰ. rac auud eẽ patrẽ. aliud eius demonstrationẽ
nec aliud siliũ. nec aliud eiꝰ uisionẽ. Sed siuix hoc cȩpimꝰ. uix explicare potuimꝰ.
qͦ modo memoria qđ coepit ertrinsecus ostendat cogitationi: Quantominꝰ cape
aut eiplicare poterimus. qͦmodo pat̾ ds̃ demonstrat filio. qđ ñ habet aliunde

Expanded text:
quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio quod non habet aliunde,
Abbreviated transcription (Latin):
deres cogitando cũ uelis &tiã cũ abistis corporis occulis defuissent. Uidisti
enĩ carthaginẽ: cũ esses carthagini. Accepit spetiẽ ꝑoculos. animatua
Haec speties recondita ẽ in memoria tua : & seruasti aliquid intus homo
apud carthaginẽ constitutus. qđ posses apudte uidere. etiã cũ ibi nẽsies
Haec omã formsecus accepisti Pat̃ qua demonstrat filio: ñ accepit extrinsecis
Intus totũ agit᷑. quia nihil creaturarũ eet̃ nisi hoc pat̾ fecisset ꝑfilũ. Cre¬
atura omĩs adõ factaẽ antequã sieret ñ erat. Non ergo factalẽ & retenta
memorit̃ : ut eã pat̃ silio taquã memoria cogitationi monstraret : sed fa¬
ciendã pat̃ monstrauit. Faciendã silius uidit & eã pat̃ de monstrando
fecit : quia ꝑsiliũ uidentẽ fecit. Et idõ mouere ñ debet quia dictũ ei Nisi

Expanded text:
deres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti deres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud te videre etiam cum ibi non esses. Haec omnia forinsecus accepisti. Pater quae demonstrat Filio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturarum esset extrinsecus, nisi hoc Pater fecisset per Filium. Creatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
erat uisio : sed erat memoria. Reflexa cogitatione ad memoriã : facta ẽ uisio
Semonstrauit ergo memoria tua cogitationi tuae carthagine & qđ in illa era
antequã intenderes. Conuerse intentioni adse cegitationis ostendit fcce
facta ẽ memoria demonstratio : factaẽ incgitatione uisio & nulla uerba in
medio cucurrerunt. Nullũ excorpore signũ datũ ẽ. nec innuisti nec scrp¬
sisti. nec sonuisti : & tam̃ cogitatio uidit. qđ memoria de monstrauit fuis¬
dẽ autẽ substantiae sunt : & quae demonstrauit: & cui demonstrauit. Sed
chartaginẽ ut haberet memoria tua ꝑ occulos hausta ẽ imago hat tuidist
enĩ qđ in memoria reconderes : si arborẽ quã meministi uidisti. Sic montẽ.
terarũ in codice scripturarũ. sic ipsius codicis sic huius basilicae Om̃a ista
uidifai : & uisa qͥa iã erant. memorix cõm̃dasti . Et tãtuã posusti illie qͥui¬

Expanded text:
erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, terarum in codice conscriptarum, sic ipsius codicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
cõnĩdasti in abdito reconditũ quasi inhorreo : qua sinthesauro quasi insetre¬
tario quodã & penetrali interiore. Cogtas aliunde : intentio tua alibiẽ
llud qđ uidisti i memoria tuaẽ & ñ uidet᷑ ate qͥa cogitatio tua inaliuc
intendit᷑ Modo ꝓbo scientib: loquor Cartagoiẽ nomino. Om̃ modo
intus qͥcũq: eã nostis uidistis carthagine Nũ quid torsunt carthagi nes
quot anime uraẽ om̃s indistis ꝑ nom̃ hoc Perquatuor ius sillabas
notas uobis erũ pentes erore meo : tactȩsunt aures urẽ : tactus ẽ sensus anima ꝑ
corpus. Et abalia intentione reflexus ẽ animus. adid qđ ibi erat : & uidit car¬
thagine. Nisquid tunc ibiẽ carthago facta : ia ibi erat sed latebat. quaro late¬
bat. qͥa animus tuus in aliud attendebat Cũ uero reflexae cogitatio adia
qđ erat in memoria inde formataẽ : & uisio quadã animi facta ẽ. Antea ñ

Expanded text:
commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secrecommendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ualde longe ꝑgo in expla: quando dem̃te tua uolo aliquã similitudi¬
nẽ dare addm̃ tuũ: qͥ utiq ñ incorpore sed in ipsa m̃te factus es homo adima¬
ginẽ dĩ. Insimilitudine sua dm̃ queramus: inimagine sua ereatorẽ agoscamꝰ
bi intus si potuerimꝰ inueniamus hoc qđ dicimꝰ: quomodo demonstret pat̃filio
.x silius uideat qđ demonstrat pat̾ antequã siat aliquid apatre ꝑfiliũ. Sedcũ
dixero & intellexeris: nec sicpirtes iã illud aliquid tale eẽ. ut serues ibi pietatẽ:
quã uolo ate seruari. Et p̃cipue moneo. idẽ ut siñ uales conphendere ds qͥd sit :
parũ ñputes tibi eẽ. scire quid ñsit Ecce inm̃te tua uids̃ aliqua duo. memoriã
tuã & cogitationõ tuã ⁊id ẽ quasi aciẽ quandã & optutũ anima tueuii¬
des aliquid & ꝑ occulos ꝑcipis & cõm̃das memoriae Abi ẽ intus qđ momoriae

Expanded text:
enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudienim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tuationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
at̾nitas ẽ : ubi tẽporis nihil ẽ. Erat aute modo hoc & modo illud: iã tepus ad mis
anima : quid ergo ẽ qđ ait apłs dedõ. qͥ solus habet immortalitatẽ : nisi quia hoc
a ꝑte dix̃. solus habet in cõmutabilitatẽ. quia solus habet uerã a&tnitatẽ. Ergo
ibi nulla mutabilitas. Agnosẽ inte aliquid qđ uolo dicere intus inte. Nõinte
quasi incorpore tuo: nã& ibi potes dici inte. Inte ẽ enĩ sanitas. inte quaelibet
xtas. Sed scđm corpus inte ẽ. manus. pes tuus sed aliud ẽ inte intus. aliud
inte. tãquã in ueste tua: Sed relinqueforis uestẽ tuã. & carnẽ tuã: Descende
adte ad secretariũ tuũ. mentẽ tuã: & ibi uide. qđ uolo dicere sipotueris.
Si enĩ tu ipse ate longees. dõ ꝓpinquare unde potes. dicebã de dõ. & intelle¬
turũ te arbitralidris. De anima dico. dete dico: intellige: ibite ꝓbabo. Non

Expanded text:
aeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo hoc, et modo illud? jam tempus admissuaeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo hoc, et modo illud? jam tempus admissuanima; quid ergo est quod ait Apostolus de Deo, Qui solus habet immortalitatem ; nisi quia hoc aperte dixit, Solus habet incommutabilitatem, quia solus habet veram aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et carnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Sine qͥ mortuos. sepelire mortuos suos & surge qͥdorinis & crurge
amortuis : & illuminabitte xp̃s. Et dehac lectione : quãdo mortui audient
qͥ audierint uiuent. Indeteriꝰ mortui erant: idõ reuiuȩscunt Reuiuescen¬
do moriunt᷑ in melius : qͥa & reuiuescendo ñ erunt qđ erant. Non eẽ aut̃ qđ
erat morse. Sed forte si in melius ẽ. ñ appellet᷑ mors. Appellauit illã mor¬
tẽ apłs. Si aut mortui estis cũ xpõ abelem̃tis huius mundi: qͥd adhuc ueliut
uiuentes de hoc mundo cernitis. Et iterũ. Mortui enĩ estis: & uita urã abscon¬
dita ẽ cũ ap̃õ indõ. Morinos uult ut uiuamus : qͥa uoriniꝰ ut moreremur
Quic quid ergo & ameliore indeteriꝰ. & adeteriore in meliꝰ morit᷑: ñ ẽ hoe ds̃
qͥa inmelius ire potest suma bonitas. neq indeteriꝰ uera &tnitas. Tlera autẽ

Expanded text:
dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus ; et de hac lectione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elemscondita est cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim
Abbreviated transcription (Latin):
potes ꝑuenire ad quidsit: ꝑ ueni ad id quid ñsit. Non ẽ ds̃ corpus ñ tra
ñ caelũ: non luna : ñsol. ñstellȩ : ñ corporalia ista. Sienĩ ñ cȩlestia : quãto
minꝰ t̾rena Tolle om̃e corpus: adhuc audi aliud: ñ ẽ ds̃ mutabilis sp̃s̃
spm̃ : transi sp̃m̃ qͥ modo scit modo nescit : neminit & obliuiscit᷑ uult qđ
nolebat. ñ uult qđ uolebat : siue patiat᷑ iã istas mutabilitates. Siue pati
possit: transi hac oma : ñ inuenis indõ aliquid mutabilitatis. Nõ aliqud
qđ alit̃ nuncsit. alit̾ paulo ante suerit. Nã ubi inuerus alit̃ & alit̃ facda
ẽ ibi quaedã mors. Mors enĩ ẽ : non cẽ qđ suit in mortalis dr̃ anima esqͥ¬
dici potest : qͥa si uiuebat sapient̃. & desipit: mortuaẽ indecerus Si uiue¬
bat insipient̃ & sapit: mortua ẽ in melius. Nã eẽ mortẽ in deteriꝰ. eẽ
mortẽ in melius scriptura nos docet. Vtiq: indeteriꝰ mortui erant : de qͥb

Expanded text:
it, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spispiritum, transi spiritum qui modo scit, modo nescit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est qudici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
do ei qui misit illũ. Et in iudiciũ ñ uenit sed transit a morte inuita : sed
apatre iuiusicat᷑ cui credit. quidtu ĩt uiuificas. Uide quia & silius quos
uult uiuificat. Anĩ anĩ dico uobis. quia uenit hora. quando mortui audient
uocẽ filii dĩ: & qui audierint uiuent. Hic ñ dix̃ credent ei qͥ misit me. & idõ
uiuent : sed audiendo uocẽ silii di. qͥ audierint. hoc ẽ qͥ oboedierint filio di
uiuent. Ergo & expatre uiuent. cũ credent patri. & exfilio uiuent. cũ au¬
dierint uocẽ filii dĩ. Quare. & expatre uiuent. & exfilio uiuent. Sicut enuĩ

Expanded text:
 qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vivent, cum audient vocem Filii Dei. Quare et ex Patre vivent et ex Filio vivent? Si
Abbreviated transcription (Latin):
sed omẽ iudiciũ dedit filio: ut om̃s honorisicent filiũ. sicut honorificant patrẽ.
Animarũ enĩ resurrectionẽ. sic oꝑatur filius: quo modo pat̾: Sic uiuificat sili¬
us. quomodo pater. Ergo in animarũ resurrectione : om̃s honorisicent filiu
sicut honorificant patrẽ. Quid de honorificatione ꝓpt̃ resurrectionẽ cor¬
poris qui ñ honorisicat siliũ ñ honorificat patrẽ qͥ misit illũ. Non dutt

Expanded text:
Patrem. Animarum enim resurrectionem sic operatur Filius, quomodo Pater: sic vivificat Filius, quomodo Pater. Ergo in animarum resurrectione omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid de honorificatione propter resurrectionem corporis? Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit il
Abbreviated transcription (Latin):
citat mortuos & uiuificat: quos uult iuuificat:. Peresurrectione
animarũ dictũ ẽ hoc quid deresurrectione corporũ. redit & dicit. Neq
enĩ pat̾ iudicat quẽ quã. sed omẽ iudiciũ dedit silio. Resurrectio ani¬
marũ sit ꝑ substantiã patris & fibi. xt̃nã x in cõmutabilẽ Resurrectio
uero corporũ: sit ꝑ dispensationẽ humanitatis silii tẽporalẽ. ñ patricoȩt᷑nã
doͦ cũ cõmemoraret iudiciũ ubi neret resurrectio corporu . ñ enĩ pat̾ iudicat

Expanded text:
cat, sic et Filius quos vult vivificat. De resurrectione animarum dictum est hoc: quid de resurrectione corporum? Redit, et dicit, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Resurrectio animarum fit per substantiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio vero corporum fit per dispensationem humanitatis Filii temporalem, non Patri coaeternam. Ideo cum commemoraret judici
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã rationale qđ mens dicit̾. bier̃ enĩ qͥdã heretici. & pulsisunt ab
eccła qͥ putarent ñ habere m̃tẽ rationalẽ corpus xpĩ: sed quasi animã
beluinã. Excepta quippe rationali m̃te : uita beluina ẽ. Sed quia expulsi
sunt. & ueritate expulsi sunt : accipe totũ xp̃m. uerbũ: m̃tẽ rationalẽ
corpus tuũ a corruptione pid qđ homo e. Pro inde carissimi audite magn
lec honis huius quatũ mihi uidet᷑ ꝓ funditatem & iudece
quẽ ad modiũ loquat᷑ hic xp̃s. nuhil aliud quã quare uenerit xp̃si ut resur

Expanded text:
sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt; accipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et corpus tuum a corruptione per id quod homo est. Proinde, charissimi, audite magnam lectionis hujus, quantum mihi videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebã autẽ. quia uerbũ xp̃s. & uerbũ dĩ xp̃s: & ds̃ uerbũ xp̃s. Sed ñtantũ uer
bũ xp̃s qͥa uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nobis Ergo & uerbũ & caro xp̃s
ũ enĩ informa dĩ eet̃. ñ rapinã arbitratus ẽ eẽ aqualis dõ. Et quid nos
mimo qui non poteramus infirmi. & humi repentes attingere dm̃. nũ quid
relinquendi eramus. absit. Semet ipsũ exinaniuit. formã serui accipiens:
Non ergo formã dĩ amittens. Factus ẽ ergo homo quierat ds̃ accipiendo
qđ non erat : ñ amittendo qđ erat. Ita factus ẽ homo ds̃. Ibi habes aliquid
ppt̃ insirmitate tuã. ibi habes aliquid ꝓpt̃ ꝑfectionẽ tuã Erigatte xp̃s.¬
mitate : anima exiniqͥtate : Quia utrũq mortuũ erat. resurgat utrũq:
Quid utrũq: anima & corpus Perquid ergo anima: nisi ꝑdm̃ xp̃m. ꝑquid e

Expanded text:
Dicebam autem quia Verbum Christus, et Verbum Dei Dicebam autem quia Verbum Christus, et Verbum Dei in nobis : ergo et Verbum et caro Christus. Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem tuam. Erigat te mitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum erat, resurgat utrumque. Quid utrumque? Anima et corpus. Per quid ergo anima, nisi per Deum Christum?