comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parua. qm̃ talium iam non erant magna. ue¬
runtamen nec ipsa magna aqͥb omĩno muta¬
tis in melius morib recedendum ẽ dimittumn¬
tur orantib: nisi fiat qđ ibi dicit᷑ Sicut et
nos dimittimus debitorib nr̃is. Si enim mi¬
nima peccata sine quib non ẽ etiam uita iꝰ¬
toꝵ aliter non remittunt᷑. quantomagis
multis ⁊ magnis criminib inuoluti etiã¬
si ea ꝑpetrare iam desinant nullam indul¬
gentiam consequunt᷑ si ad remittendũ ali¬
is quod meis quisq peccauerit merorabiles
fuerint. cum dicat dñs si autem non dum¬
seritis hominib neq pater ur̃ dimiccet uo¬
bis: Ad hoc enim ualet qđ etiam iacob apłs
ait. iudicium futurum sine misericordia.
illi qui non fecerit misericordiã. Uenire qͥp¬
pe debet inmentẽ etiam ille seruus cui de¬
bitori dñs suuis relaxauit decem milia talen
⁊ quod defuit: Defuit autẽ infanti mortuo ꝑfe¬
s quantitas sui corporis. ꝑfecto qͥppe infanti

Expanded text:
parua, quoniam talium iam non erant magna. Veparua, quoniam talium iam non erant magna. Verum tamen nec ipsa magna, a quibus omnino mutatis in melius moribus recedendum est, dimittuntur orantibus, nisi fiat quod ibi dicitur: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Si enim minima peccata, sine quibus non est etiam uita iustorum, aliter non remittuntur: quanto magis multis et magnis criminibus inuoluti, etiamsi ea perpetrare iam desinant, nullam indulgentiam consequuntur. si ad remittendum aliis, quod in eis quisque peccauerit, inexorabiles fuerint, cum dicat Dominus: Si autem non dimiseritis hominibus, neque Pater uester dimittet uobis. Ad hoc enim ualet quod etiam Iacobus apostolus ait, iudicium futurum sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam. Venire quippe debet in mentem etiam seruus ille. cui debitori dominus eius relaxauit decem milia talen quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis. Perfectio quippe infanti
Abbreviated transcription (Latin):
putare nos eẽ sine peccatis etiam si a crimini¬
b eẽmus immunes.si cut etiam legis ueteris
sacerdotes hoc ipsum ds̃ de sacrificiis admo¬
nuit. que iussit eospͥmum ꝓsuis deinde pro
popłi offerre peccatis. Nam et ipsa uerba tan¬
ti magistri et domininr̃i: uigilanter intuen¬
dasunt. Non enim ait si dimiseritis peccata
hominib. et pater ur̃ dimittet uobis qualia¬
cunq peccata: s ait peccata urã. Cotidiana
quippe orationem docebat: et iustificatis u¬
tiq discipulis loquebat᷑ Quid ẽ gͦ peccata
tirã: nisi peccata sine quib nec uos eritiꝰ qͥ tust¬
ficati et sc̃ificati estis: Ubi gͦ illi qui ꝑhanco¬
rationem occasionem ꝑpetrandoꝵ cotidie scc¬
lerum querunt dicunt dñm significasse eti¬
am magna peccata. qm̃ non dixit dimittet uo¬
bis parua s peccata urã: ibinos consideran¬
tes qualib loquebat᷑. et audientes dictum
peccata urã. nichil aliud debemꝰ existimare qͣ

Expanded text:
putare nos esse sine peccatis, etiamsi a criminiputare nos esse sine peccatis, etiamsi a criminibus essemus inmunes; sicut etiam legis ueteris sacerdotes hoc ipsum Deus de sacrificiis admonuit, quae iussit eos primum pro suis, deinde pro populi offerre peccatis. Nam et ipsa uerba tanti magistri et Domini nostri uigilanter intuenda sunt. Non enim ait: Si dimiseritis peccata hominibus, et Pater uester dimittet uobis qualiacumque peccata\', sed ait: Peccata uestra. Cottidianam quippe orationem docebat et iustificatis utique discipulis loquebatur. Quid est ergo : Peccata uestra nisi \'peccata sine quibus nec uos eritis, qui iustificati et sanctificati estis\'? Ubi ergo illi, qui per hanc orationem occasionem perpetrandorum cottidie scelerum quaerunt, dicunt Dominum significasse etiam magna peccata, quoniam non dixit: \'Dimittet uobis parua\\ sed peccata uestra: ibi nos considerantes qualibus loquebatur et audientes dictum peccata uestra nihil aliud debemus existimare quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quocunq scelere. et inconsuetudine scele¬
rum ꝑmanere
Ratio uero cotidiana quam docuit ipse
dñs unde ⁊ dnĩca nominat᷑: delet quidẽ
cotidiana peccata cum cotidie dicit᷑ dimitte
nobis debita nr̃a. atq id qd̃ sequitur ñ so¬
lum dicit᷑ s etiam fit. sicut et nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. S quia fiunt peccata ideo
dicit᷑ non ut ideo fiant quia dicit᷑ ꝑ hanc
enim nob̃ uoluit saluator ostendere qͣntũ¬
libet iustȩ in huiꝰ uitȩ caligine atq infirmi¬
tate uiuamus non nobis deesse peccata ꝑ qͥ¬
b dimittendis debeamꝰ orare: et eis qͥ mnos
peccunt itt et nob̾ ignoscat᷑ ignoscere. Non
itaꝵ ꝓpterea dñs̃ ait si dimiseritis peccata ho¬
minib dimittet uobis pater ur̃ peccata uia
ut de hacoratione confisi securi cotidiana se
lera faceremus. uel potentia qua non timere¬
mus hominum leges ł astutia qua ipsos he¬
mines falleremꝰ: s ut ꝑ illam disceremꝰ non

Expanded text:
pro quocumque scelere et in consuetudine scelepro quocumque scelere et in consuetudine scelerum permanere. oratio uero cotidiana, quam docuit ipse Iesus — unde et dominica nominatur — delet quidem cotidiana peccata, cum cotidie dicitur: dimitte nobis debita nostra atque id quod sequitur non solum dicitur sed etiam fit: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; sed quia fiunt peccata, ideo dicitur, non ut ideo fiant, quia dicitur. per hanc enim nobis uoluit saluator ostendere, quantumlibet iuste in huius uitae caligine atque infirmitate uiuamus, non nobis deesse peccata, pro quibus dimittendis debeamus orare et eis qui in nos peccant, ut et nobis ignoscatur, ignoscere. non itaque propterea dominus ait: si dimiseritis peccata hominibus, dimittit uobis pater uester peccata uestra, ut de hac oratiolera faceremus, uel potentia qua non timeremus hominum leges uel astutia qua ipsos homines falleremus; sed ut per illam disceremus non
Abbreviated transcription (Latin):
barum et phariseoꝵ non intrabitis in regnũ
cȩloꝵ: Cur illud timendo multi currunt bap¬
qui cum hoc dicit non ipsi fraternitati s pec¬
cato eiꝰ infensus ẽ alioquin reus erit gehennȩ
ignis: ita e contrario qui porrigit elemosi
nam xp̃iano. non xpĩano porrigit qͥ ñ in eo
diligit xp̃m. Non autem diligit xp̃m: qͥ u¬
stificari recusat in xp̃o. Et quemadmodum
siquis p̃occupatus fuert hoc delicto ut fr̃i suo
dicat fatue id est non eius peccatum uolensau¬
ferre conuiciet᷑ iniuste. parum ẽ illi adhoc
redimendum elemosinas facere. nisi etiam qd
ibi sequit᷑ remedium reconciliationis ad¬
iungat ibi enim sequit᷑ sigꝰ offers munꝰ tuũ
ad altare. & ibi recordatꝰ stieris quia fr̃ tuus
habet aliquid aduersum te relinquȩ illic mu
nꝰ tuuim ad altare et uade p̾us reconciliari fr̃i
tuo. et tunc ueniens offeres munus tuum:
ita parum ẽ elemosinas quantaslibet face̾

Expanded text:
barum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum barum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum ? Cur illud timendo multi currunt bapqui cum hoc dicit, non ipsi fraternitati, sed peccato ejus infensus est; alioquin reus erit gehennae ignis : ita e connam Christiano, non Christiano porrigit, qui non in eo diligit Christum; non autem diligit Christum, qui iustificari recusat in Christo. Et quem ad modum si quis praeoccupatus fuerit hoc delicto, ut fratri suo dicat: Fatue, id est, non eius peccatum nolens auferre conuicietur iniuste, parum est illi ad hoc redimendum elemosynas facere, nisi etiam quod ibi sequitur remedium reconciliationis adiungat ibi enim sequitur: Si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduersum tnus tuum ad altare et uade prius reconciliari fratri tuo, et tunc ueniens offers munus tuum — ita parum est elemosynas quantaslibet facere
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͥora peccata delenda. non ad ꝑpetua im¬
pune cõmittenda peccata. Tales autem ele¬
mosinas non dicendi sunt facere: qͥ uitam
nolunt a consuetudine scelerũ in meliꝰ com¬
mutare. Quia ⁊ in hoc qđ ait quando uni
erminimis meis non fecistis nec mͥ fecistis: o¬
stendit eos non facere etiam quando se face¬
re existimant. Si enim xp̃iano esurienti pa¬
nem tanquam xp̃o darent. ꝑfecto sibi pa¬
nem iusticiȩ qđ ipse xp̃s ẽ non negarent.
qm̃ ds̃ non cui det᷑ s quo animo detͣ attendit
Qui gͦ xp̃m diligit inxp̃iano: hoc animo ei
porrigit elemosinam quo accedit ad xp̃m ñ
quo uult recedere impunitꝰ axp̃o. Tanto enĩ
magis quisq deserit xp̃m: quantomagis
diligit quod imꝓbat xp̃s. Nam qͥd cuiquam
ꝓdest quod baptiratur si non iustificat᷑: Non¬
ne qui dixit nisi quisrenattis fuerit ex aqua
⁊ spũ scõ non intrabit in regnum dei ipse etiã
dixit. nisi abundauerit iusticia urã suꝑ scri¬

Expanded text:
ad priora delenda, non ad perpetua imad priora delenda, non ad perpetua impune committenda peccata. Tales autem eleemosynas non dicendi sunt facere qui vitam nolunt a consuetudine scelerum in melius commutare. Quia et in hoc quod ait, Quando uni ex minimis meis non fecistis, mihi non fecistis ; ostendit eos non facere etiam quando se facere existimant. Si enim Christiano esurienti panem tanquam Christiano darent, profecto sibi panem justitiae, quod ipse Christus est, non negarent: quoniam Deus, non cui detur, sed quo animo detur, attendit. Qui ergo Christum diligit in Christiano, hoc animo ei porrigit eleemosynam quo accedit ad Christum, non quo vult recedere impunitus a Christo. Tanto enim magis quisque deserit Christum, quanto magis diligit quod improbat Christus. Nam quid cuiquam prodest, quod baptizatur, si non justificatur? Nonne qui dixit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu Sancto, non intrabit in regnum Dei ; ipse etiam dixit, Nisi abundaverit justitia vestra super Scri
Abbreviated transcription (Latin):
catis elemosinas facit: pͥus eas facere inci¬
piat a se ipso. Indignum ẽ cnim ut inseipso
non faciat qd̾ facit in proximum: cum audi¬
at dicentem dm̃ diliges proximũ tuũ tan¬
quam te ipsum. Itemq audiat miserere ani
me tue placens deo. Hanc elemosinam id ẽ
ut placeat ddeo non faciens animȩ suȩ quomꝰ
dignas ꝓpeccatis suis elemosinas facere dicen¬
dus ẽ: Ad hoc enim ⁊ illud scriptum ẽ. Q sibi
malignus est cui bonus erit: Orationes qͥppe
adiuuant elemosine et utiq intuendum ẽ
qͣd legimus fili peccasti non adicias iterum:
⁊ de p̃teritis dep̃care ut tibi dimittant᷑. ꝓpt̃
hoc gͦ elemosine faciendę sunt ut cũ dep̃te¬
ritis peccatis dep̃camur exaudiam᷑: non
ut in cis pseuerantes licentiam malefaciendi
nos pelemosinas comparare credamꝰ. Ideo autẽ
dr̃s et dertris elemosinas ab eis factas. ⁊ sim¬
stris non factas se imputaturum eẽp̃dix̃: ut
hinc ostenderet quantum ualent elemosinȩ

Expanded text:
catis eleemosynas facit, prius eas facere incipiat a se ipso. Indignum est enim, ut in se non faciat qui facit in proximum, cum audiat dicentem Dominum, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Itemque audiat, Miserere tuae animae placens Deo . Hanc eleemosynam, id est, ut Deo placeat, non faciens animae suae, quomodo dignas pro peccatis suis eleemosynas facere dicendus est? Ad hoc enim et illud scriptum est: Qui sibi malignus est, cui bonus erit ? Orationes quippe adjuvant eleemosynae. Et utique intuendum est quod legimus: Fili, peccasti, ne adjicias iterum, et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur . Propter hoc ergo eleemosynae faciendae sunt, ut cum de praeteritis peccatis deprecamur, exaudiamur, non ut in eis perseverantes, licentiam malefaciendi nos per eleemosynas comparare credamus. 3. Ideo autem Dominus et dextris eleemosynas ab eis factas, et sinistris non factas se imputaturum esse praedixit, ut hinc ostenderet quantum valeant eleemosynae
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ concrum ⁊ compactũ ꝑ omnẽ tactum sus¬
ministrationis scdm oꝑationem in m̃suram
uniuscuiꝰq partis. incrementũ corporis tẽ
in edificationem sui in caritate. Ecce quicar
ꝑfectus caput ⁊ corpus qd constat omnib
membris quȩ suo tempore complebunt᷑ et¬
die tamen eidẽ corpori accedunt. dum eaifra¬
tur ȩccła cui dicit᷑ uos autem estis corpue mõ
multi sumꝰ. De cuiꝰ corporis ȩdificatione ihi
dictum ẽ Ad consumiationẽ scõꝵ in op̾m

Expanded text:
 connexum, et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque partis, incrementum corporis facit in aedificationem sui, in charitate . Ecce qui est vir perfectus, caput et corpus, quod constat omnibus membris, quae suo tempore complebuntur. Quotidie tamen eidem corpori accedunt, dum aedificatur Ecclesia, cui dicitur, Vos autem estis corpus Christi, multi sumus De cujus corporis aedificatione et hic dictum est, Ad consummationem sanctorum, in o
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hoc dix̃. s dixit. In resurrectione enĩneq nu¬
bent. neq uxores ducent. s sunt sicut angłi dĩ
incȩlo. E quales utiq angłis immortalitate ac
felicitate non carne sicut nec resurrectione qua
non indiguerunt angłi quia nec mori potuer̃.
Nuptias gͣ dñs futuras negauit ẽẽ in resurrectio¬
ne ñ feminas. Et ibi negauit ubi tał questio
uertebat᷑ ut eam negato sexu muliebri celeriore
facilitate dissolueret. si eum ibi p̃nosceret ñ fu¬
turum. Immo etiam futurũ eẽ firmauit dicen¬
do ñ nubent. qd ad feminas ꝑtinet neq urores
ducent qd̾ ad uiros. Frunt gͣ qui ł nubere hic
solent ł ducere uxores. s ibi hoc non facient xUiIi¬
roinde qd̾ ait apłs occursuros nos om̃s inui¬
rũ ꝑfectum totius ipsam circũstantiam le¬
ctionis considerare debemꝰ.Quȩ ita se habet
Qui descendit inquit ipse ẽ.⁊ qͥ ascendit suꝑ
om̃s cȩlos ut adimpleret omnia. Et ipse de¬

Expanded text:
non hoc dixit, sed dixit: In resurrectione enim neque nunon hoc dixit, sed dixit: In resurrectione enim neque nubent neque uxores ducent, sed sunt sicut angeli Dei in caelo; aequales utique angelis inmortalitate ac felicitate, non carne; sicut nec resurrectione. qua non indiguerunt angeli, quoniam nec mori potuerunt Nuptias ergo Dominus futuras negauit esse in resurrectione, non feminas, et ibi negauit, ubi talis quaestio uertebatur, ut eam negato sexu muliebri celeriore facilitate dissolueret, si eum ibi praenosceret non futurum; immo etiam futurum esse firmauit dicendo: Non nubent, quod ad feminas pertinet nec uxores ducent, quod ad uiros. Erunt ergo, quae uel nubere hic solent, uel ducere uxores; sed ibi hoc non facientroinde quod ait apostolus, occursuros nos omnes in uirum perfectum, totius ipsius circumstantiam lectionis considerare debemus, quae ita se habet: Qui descendit, inquit, ipse est et qui adscendit super omnes caelos, ut adinpleret omnia. Et ipse de
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Cuiꝰ ex animis incruce pendentis latꝰ lan¬
cea ꝑforatum ẽ. atq inde sanguis ⁊ aqua ꝓflu¬
xit: quȩ sacram̃ta ẽẽ nouimꝰ quib edificat᷑ ec¬
clesia. Nam hoc etiam ũbo scriptura usa ẽ ubi
ñ legit᷑ formauit aut finxit: s edificauit eam
inmulierẽ. Unde ⁊ apłs edificationem dicit cor¬
poris xͥ quod est eccła. Creatura ẽ gͦ dei femina:
sicut uir. S ut de uiro fieret: unitas est cõmen¬
data. Ut autem illo mͦ ficret: xp̃s ut dictum est
et ȩcła figurata ẽ. Qui gͦ utrumq sexum institu¬
it: utrimq restituet. Demq ipse iħs int̾rogatꝰ
asaduceis qui negabant resurrectionem cuꝰ sep¬
tem fr̃m erit uxor quam singłi habuerunt dũ
quisq eoꝵ uellet defuncti semen sicut lex p̃ceꝑat
excitare: erratis inqͥt nescientes scripturas neq
untutem dei. Et cum locus eẽt ut diceret de qͣ
enim me int̾rogatis uir erit etiam ipsa ñ mulier.

Expanded text:
Christi, cuius exanimis in cruce pendentis latus lanChristi, cuius exanimis in cruce pendentis latus lancea perforatum est adque inde sanguis et aqua profluxit; quae sacramenta esse nouimus, quibus aedificatur ecclesia. Nam hoc etiam uerbo scriptura usa est, ubi non legitur cformauit aut \'finxitf, sed: Aedificauit eam in mulierem; unde et apostolus aedificationem dicit corporis Christi, quod est ecclesia. Creatura est ergo Dei femina sicut uir; sed ut de uiro fieret, unitas commendata; ut autem illo modo fieret, Christus, ut dictum est, et ecclesia figurata est. Qui ergo utrumque sexum instituit, utrumque restituet. Denique ipse Iesus interrogatus a Sadducaeis, qui negabant resurrectionem, cuius septem fratrum erit uxor, quam singuli habuerunt, dum quisque eorum uellet defuncti semen, sicut lex praeceperat, excitare: Erratis, inquit, nescientes scripturas, neque uirtutem Dei; et cum locus esset, ut diceret: \'De qua enim me interrogatis, uir erit etiam ipsa, non mulier\',
Abbreviated transcription (Latin):
etatis plenitudinis xp̃i. ⁊ conformes imaginis
filii dei. nec insexu femineo resurrecturas femi¬
nas credunt: s inuirili om̃s aiunt. qm̃ ds̃ solũ
uirum fecit erlimo. feminã ex uiro. S mͥ meliꝰ
saꝑe uident᷑. qui utrũq sexum resurrecturũ¬
non dubitant. Non enim libido ibi crit: quȩ
confusionis ẽ causa. Nam pͥus quam peccassent
nudi erant. ⁊ non confundebant᷑ uir ⁊ femina.
Corporib gͦ illis uitia detrahentur: natura ser¬
uabit᷑. Non ẽ autem uitium sexus femineus:
s natura. Quȩ tunc qͥdem et a concubitu
et apartu immunis erit. Erunt tamen m̃¬
bra feminea non accõmodata usuiueteri. s de co¬
rinouo quo ñ alliciatur aspicientis coneupiscen¬
tia quȩ nulla erit: s dei laudet᷑ sapientia atq
clementia. qͥ et qđ non erat fecit et liberauit a
corruptione qd̃ fecit. ut enim in exordio generis
humani. delatere uiri dormientis costa detracta
ri oportebat. Sopor quippe ille uiri: mors erat

Expanded text:
aetatis plenitudinis Christi, et: Conformes imaginis filii Dei, nec in sexu femineo resurrecturas feminas credunt, sed in uirili omnes aiunt, quoniam Deus solum uirum fecit ex limo, feminam ex uiro. Sed mihi melius sapere uidentur, qui utrumque sexum resurrecturunon dubitant. non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa. nam priusquam peccassent, nudi erant et non confundebantur uir et femina. corporibus ergo illis uitia detrahentur, natura seruabitur. non est autem uitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu immunis erit. erant tamen mbra feminea non accommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non alliciatur aspicientis concupiscentia, quae nulla erit, sed dei laudetur sapientia atque clementia, qui et quod non erat fecit et liberabit a corruptione quod fecit. ut enim in exordio generis humani de latere uiri dormientis costa detracta ri oportebat. sopor quippe ille uiri mors erat
Abbreviated transcription (Latin):
ramus om̃s inunitatẽ fidĩ. ⁊ agnitionem s
dĩ inuirum ꝑfectum in mensuram ȩtatis pe¬
tudinis xp̃i: ut ultra non simꝰ paruul iactet
circũ latiomĩuento doctrinȩ in illusionehõ¬
num inastutiam ad machinationẽ errors¬

Expanded text:
omnes in unitatem fidei et agnitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi; ut ultra non simus parvuli jactati et circumlati omni vento doctrinae, in illusione hominum, in astutia ad machinationem error
Abbreviated transcription (Latin):
nabibia tanta cõmittant. Quisi puno scelere oĩa
sua ddistribuerent indigentib membris xͥ: nͥ
desisterent atalib factis habendo caritatem
quȩ non agit ꝑperam. aliquid eis ꝓdesse ñ
Iposset
uigͦ dignas ꝓsuis pecposse

Expanded text:
nabilia tanta committant. qui si pro uno scelere omnia nabilia tanta committant. qui si pro uno scelere omnia sua distribuerent indigentibus membris Christi, nisi desisterent a talibus factis habendo caritatem, quae non agit perperam, aliquid eis prodesse non posset. qui ergo dignas pro suis pec
Abbreviated transcription (Latin):
cõmonent ẽẽ faciendas. Qm̃ si dicerent qua
lescunq elemosinas ꝓpeccatis cotidianis ⁊ ma¬
gnis. ⁊ quantacunq scelerũ consuetudine mi¬
sericordiam posse impetrare diuinam. ut ea
cotidiana remissio sequeret᷑: uiderent se rem di¬
cere. absurdam atq ridiculam. Sic enĩ coge¬
rent᷑ fateri fieri posse ut opulentissimꝰ homo
decẽ nũmulis diurnis in elemosinas impensis:
homicidia aut adulteria et nefaria queq facta
redimeret. Quod si absurdissimum atq insa
sor ille dicebat facite gͦ fructꝰ dignos penitentiȩ:
pculdubio ñ inuenient᷑ eas facere qͥ uitam suã
usq admortem cotidianoꝵ criminũ ꝑpetratio¬
ne confodiunt Primum qͥa inauftrendis reb
alienis longe plura dirpiunt. ex quib ꝑ exigua
pauꝑib largiendo xp̃m se adhoc pascere exi¬
stimant: ut licentiam malefactoꝵ se ab illo emis¬
se. ł cotidie potiꝰ emere credentes. securi dam¬

Expanded text:
commonentes esse faciendas: quoniam si dicercommonentes esse faciendas: quoniam si dicerlescumque elemosynas pro peccatis. cotidianis et magnis et quantacumque scelerum consuetudine misericordiam posse impetrare diuinam, ut ea cotidiana remissio sequeretur, uiderent se rem dicere absurdam atque ridiculam. sic enim cogerentur fateri fieri posse, ut opulentissimus homo decem nummulis diurnis in elemosynas impensis homicidia et adulteria et nefaria quaeque facta redimeret. quod si absurdissimum atque insasor ille dicebat: facite ergo fructus dignos paenitentiae — procul dubio non inuenientur eas facere qui uitam suam usque ad mortem cotidianorum criminum perpetratione confodiunt. primo quia in auferendis rebus alienis longe plura diripiunt, ex quibus perexigua pauperibus largiendo Christum se ad hoc pascere existimant, ut licentiam malefactorum ab illo emisse uel cotidie potius emere credentes securi dam
Abbreviated transcription (Latin):
initeet eternum: ut autẽ cotidiana sibi opinen¬
t᷑ quȩ facere omĩno non cessant.qualiacunq
⁊ qͣntacunq sint pelemosinas dimitti posse
peccata: orationem quam docuit ipse dñs. ⁊
suffragratricem sibi adhibere conant᷑. ⁊ testem
Sicut enĩ nullus ẽ inquiunt dies quo axp̃ianis
hec oratio non dicat᷑: itanullum ẽ cotidianũ
qualecunq peccatum qđ ꝑ illam ñ dimittat᷑
cũ dicimus dimitte nob̾ debita nr̃ã. si qđ seqͥ¬
tur facere curemus. sicut ⁊ nos dimittimus
debitorib nrĩs. Non enim ait dñs inqͥunt
si dimiseritis peccata hominib. dimittet uo¬
bis pater ur̃ cotidiana parua peccata ur̃a: s di¬
mittet inqͥt uob̾ peccata urã. Qualiacunq gͦ
uel quantacunq sint. etiam si cotidię ꝑpetren¬
tͣ. nec ab eis uita discedant in meliꝰ cõmuta¬
ta: pelemosinam uenia non negata remita si
S bene quod isti dignas ꝑpeccatis elemosinas

Expanded text:
mittat aeternum. Ut autem cottidiana sibi opinenmittat aeternum. Ut autem cottidiana sibi opinentur, quae facere omnino non cessant, qualiacumque et quantacumque sint, per elemosynas dimitti posse peccata, orationem, quam docuit ipse Dominus, et suffragatricem sibi adhibere conantur et testem. Sicut enim nullus est, inquiunt, dies, quo a Christianis haec oratio non dicatur: ita nullum est cottidianum qualecumque peccatum, quod per illam non dimittatur, cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, si quod sequitur facere curemus: Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Non enim ait Dominus, inquiunt: Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis Pater uester cottidiana parua peccata, sed: Dimittet, inquit, uobis peccata uestra. Qualicumque ergo uel quantacumque sint, etiamsi cottidie perpetrentur nec ab eis uita discedat in melius commutata: per elemosynam uSed bene quod isti dignas pro peccatis eleemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
diligat quod membra sunt xp̃i: absit ut ista
dilectio reꝑiatur in lignis feno ⁊ stipula con¬
sumenda. s prorsus edificio aureo. argenteo.
gẽmeo deputabit᷑. Quomꝰ autem potest eos
plus amare quam xp̃m quos amat utiq¬
propter xp̃m:¬
Destat eis respondere qui dicunt ȩc̃no igne
Sillos tantũmꝰ arsuros quiꝓpeccatis suis fa¬
cere dignas elemosinas negligunt ꝓpt̃ illud qd̾
ait apłs iacobus. Iudicium autẽ sine miscđia.
illi qui non facit miscđiam. Qui gͦ fecit inqͥunt
quamuis non corrererit ꝑditos mores. s nefarie
ac nequit̃ int̃ ipsas suas elemosinas uixerit cũ
miscđia illi futurum ẽ iudicium: ut aut non
damnet᷑ om̃ino. aut pꝰ aliqͦd tempꝰ adamnati¬
one nouissima liberet᷑. Nec ob aliud eristimati
rp̃m de solo dilectuatq neglectu elemosinaꝵ¬
discretionem inter dextros ⁊ sinistros ẽẽ factu¬
rum: quoꝵ alios regnum alios insuppliciũ

Expanded text:
diligat, quod membra sunt Christi: absit ut ista diligat, quod membra sunt Christi: absit ut ista dilectio reperiatur in lignis, feno, stipula consumenda. sed prorsus aedificio aureo, argenteo, gemmeo deputabitur. Quo modo autem potest eos plus amare quam Christum, quos amat utiqpropter estat eis respondere, qui dicunt aeterno igne illos tantummodo arsuros qui pro peccatis suis facere dignas elemosynas neglexerunt, propter illud quod ait apostolus Iacobus: iudicium autem sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. qui ergo fecit, inquiunt, quamuis non correxerit perditos mores, sed nefarie ac nequiter inter ipsas suas elemosynas uixerit, cum misericordia illi futurum est iudicium, ut aut non damnetur omnino aut post aliquod tempus a damnatione nouissima liberetur. nec ob aliud extimant Christum de solo dilectu atqdiscretionem inter dextros et sinistros esse facturum, quorum alios in regnum, alios in supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
inferat damnum. neutros tamen ꝑdat in qͥb
hec inueniet ꝓpter stabile fundam̃tum. Qi¬
cunq autem non dico urorem cuiꝰ etiam cõ¬
mixtione carnis ad carnalem utit᷑ uolupta¬
tem .s ipsa quȩ abhuiꝰ modi delectationib
aliena sunt nomina pietatis humano more
carnalit̃ diligendo xp̃o anteponit:. non eũ
habet infundamento. ⁊ ideo non pignem
saluus erit s saluus nonerit: quia eẽ cũ sal¬
uatore non poterit. qui de hac re aꝑtissime
loquensait. Qui amat patrem aut matrẽ
plusquam me: non ẽ me dignꝰ Et qͥamat filiũ
aut filiã suꝑ me: ñ ẽ me dignꝰ uerum quihas neces¬
situdines sic amat carnaliter ut tam̃eas xp̃odnõ
fuerit articulũ temptationis adductus: pignem
erit saluus quia et earum amissione tantum neces¬
se est urat dolor quantum heserat amo 4
xp̃m dilexerit. ut ad eiꝰ regnum optinendũ.
eiq coherendum. ilł consulat. ł hoc meis

Expanded text:
inferat damnum, neutros tamen perdat., in quibus inferat damnum, neutros tamen perdat., in quibus haec inueniet, propter stabile fundamentum! Quicumque autem, non dico uxorem, cuius etiam commixtione carnis ad carnalem utitur uoluptatem, sed ipsa quae ab eius modi delectationibus aliena sunt nomina pietatis humano more carnaliter diligendo Christo anteponit, non eum habet in fundamento et ideo non per ignem saluus erit, sed saluus non erit, quia esse cum Saluatore non poterit, qui de hac re apertissime loquens ait: Qui\' amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus; et qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus. Verum qui has necessitudines sic amat carnaliter ut tamen eas Christofuerit articulum tentationis adductus, per ignem erit saluus, quia et earum amissione tantum necesse est urat dolor, quantum haeserat amor. um Christum dilexerit. ut ad eius regnum obtinendum eique cohaerendum illis consulat, uel hoc in eis
Abbreviated transcription (Latin):
la consumant᷑. alii uero sentiant qui eiꝰmo¬
di secum ȩdificia portauerunt siue ibi tantũ.
siue ⁊ hic ⁊ ibi. siue ideo hic ut non ibi. scła¬
ria quamuis a damnatione uenialia concre¬
mantem. ignem transitoriȩ tribulationis
inueniant: non redarguo qr forsitan uerumt̃
Potest qͥppe adistam tribulationem ꝑtinerẽ
etiam mors ipsa carnis. quȩ de pͥmi peccati
ꝑpetratione concepta ẽ: ut scđm cuiꝰq edifi¬
cium tempꝰ quod eam sequit᷑ ab uno quoq
sentiat᷑ ꝑsecutiones quoq quib martyres
consumunt cumipsis edificatorib si xp̃m in
eis non inueniant fundamentũ. alia sineip¬
sis simuemunt. quia licet cum damno salu
erunt ipsi. alia non consumunt qr talia remi¬
unt quȩ maneant inȩternum. Erit etiam
nunquam antea fuit. Quam multa erun
tunc ȩdificia siue aurea siue fenea suꝑ opti¬
mum fundamentũ quod ẽ xp̃s iħs. ut ignis
ille ꝓbet utraq et de aliis gaudium de alus

Expanded text:
la consumatur; alii uero sentiant, qui eius mola consumatur; alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt, siue ibi tantum, siue et hic et ibi, siue ideo hic ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia. concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. Potest quippe ad istam tribulationem pertinere etiam mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cuiusque aedificium tempus quod eam sequitur ab unoquoque sentiatur. Persecutiones quoque, quibus martyres consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inueniunt fundamentum; alia sine ipsis. si inueniunt, quia licet cum damno salui erunt ipsi; alia uero non\' consumunt, quia talia reperiunt quae maneant in . aeternum. Erit etiam  qualis numquam antea fuit. Quam multa erunt tunc aedificia, siue aurea siue fenea, super optimum fundamentum. quod est Christus Iesus, ut ignis ille probet utraque et de aliis gaudium, de aliis
Abbreviated transcription (Latin):
atq consumat alios autẽ aliter. idest ut qd
suꝑedificauerunt ardeat. damnũq in de ꝑa¬
Si autem saluifient: ꝑfecto et ad dexteram sta¬
bunt. et cum ceteris audient uenite benedicti
patris mei ꝑcipite paratum uob̃ regnũ. ñ ad
sinistrum ubuilli erunt qui salui non erunt
⁊ idõ audient discedite ame maledicti in ignẽ
eternum. Nemo quippe ab illo igne saluabi¬
tur quia insupplicium ȩc̃num ibunt ill om̃s
ubi uermis eoꝵ nonmoriet᷑ et ignis eoꝵ non extin¬
guet᷑ quo eruciabunt᷑ die. ac nocte in scła scłoꝵ
Post istius sane corporis mortẽ donec ad illum
ueniat᷑ qui post resurrectionem corpoꝵ futurꝰ
c̃ damnationis et remunerationis ultimꝰ dies.
si hoc temporis int̾uallo sp̃s defunctoꝵ ciꝰmodi
ignem dicunt᷑ ꝑpeti. quem non sentiant illi
qui non habuerunt tales mores ⁊ amores in
huiꝰ corporis uita ut eoꝵ ligna. fenum. stipu¬

Expanded text:
atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde pate . tenuerunt. si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, quo cruciabPost istius sane corporis mortem, donec ad illum ueniatur, qui post resurrectionem corporum futurus est damnationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi, qui non habuerunt tales mores et amores v in huius corporis uita, ut eorum ligna, fenum, stipu
Abbreviated transcription (Latin):
quid arbitrabimur dertros quib dicet᷑. uenite
benedicti patris mei. possidete paratum uobis
regnum. nisi eos qui edificauerunt suꝑ fundam̃¬
tum.aurum argentum. lapidesp̃ciosos: S in
illum ignem de quo dictum ẽ sic tamen quasi
ꝑignem. si hoc modo ẽ intelligendꝰ: utriq mit¬
tendi sunt et dextri scilicet et sinistri. Illo qͥppe
igne utriq ꝓbandi sunt: de quo dictum ẽ. Di¬
es enim domini declarabit qm̃ inigne reuela¬
bit᷑. ⁊ uniꝰcuiꝰq opus quale sit ignis pbabit
Sigͦ utrunq ꝓbabit ignis ut sicuiꝰ opꝰ ꝑman¬
serit. id est non fuerit igne consumptum. qđ
suꝑedificauit mercedem accipiat. si cuiꝰ autem
opus arserit. damnum patiat᷑. ꝓfecto non ẽ¬
ille ipse ȩternus ignis. In illum enim soli sim¬
stri nouissima et ꝑpetua damnatione mitten¬
tur: iste autem dextros ꝓbat. S alios eoꝵ sicꝑ
bat ut edificium qd suꝑ xp̃m fundamentũ¬

Expanded text:
quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, nisi eos, qui aedificauerunt super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos? Sed in illum ignem, de quo dictum est: Sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intellegendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri. Illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: Dies enim declarabit, quoniam in igne reuelabitur, et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si ergo utrumque probabit ignis, ut, si cuius opus permanserit, id est non fuerit igne consumtum, quod superaedificauit mercedem accipiat; si cuius autem opus arserit, damnum patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. In illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. Sed alios eorum sic probat, ut aedificium, quod super Christu
Abbreviated transcription (Latin):
Et uniuscuiꝰq opus quale sit ignis ꝓbabis Si
cuiꝰ opus ꝑmanserit. ꝑmanet enim cũ quisq
cogitat quȩ sunt dei quomͦ placeat deo: qđ
suꝑedificauit mercedem accipiet. id est unde
cogitauit hoc sumet. Sicuiꝰ autem opꝰ arserit:
damnum patict᷑. qm̃ quod dilexerat ñ habe¬
bit Ipse autem saluus erit: quia nulla eum
tribulatio ab illiꝰ fundamenti stabilitate
semouit: sic tamen quasi ꝑignem. Quod enĩ
sine illiciente amore non habuit: sine urente
dolore non ꝑdet fece quantum mͥuidetur
inuentus ẽ ignis qui nullum eoꝵ dampnet
s. unum ditet. alterum dampnificet: ambos
ꝓbet. Si autem ignem illum loco isto uolue¬
rimus accipere de quo dñs dicet sinistris.
discedite a me maledicti in ignẽ ȩternũ. ut in
eis etiam isti eẽ credantur. qui ȩdificant suꝑ
fundamentum ligna. fenum. stipulam. eos¬
q ex illo igne post tempus ꝓ malis meritis
ĩꝑtitum liberet boni meritum fundamenti.

Expanded text:
Et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si Et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si cuius opus permanserit permanet enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, quod superaedificauit mercedem accipiet id est, unde cogitauit, hoc sumet; si cuius autem opus arserit, damnum patietur quoniam quod dilexerat non habebit, ipse autem saluus erit quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen quasi per ignem quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris: Discedite a me, maledicti. in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti:
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. Ac ꝑhoc ei qui ȩdificauit erit ȩdificatio
ista dampnosa. quia non habebit quod suꝑ¬
edificauit: et eoꝵ amissione cruciabit᷑ quibꝰ
fruendo utiq letabat᷑ S ꝑhunc ignem sal¬
uuserit merito fundamenti: quia et si utrũ
id habere mallet an xp̃m. aꝑsecutore ꝓponere¬
tur: illud xp̃o non p̃poneret᷑ Uide in apłi uer¬
bis hominem edificantem suꝑ fundamentũ.
aurum. argentum. lapidesp̃ciosos. Quisine
urore ẽ inquit: cogitat quȩ sunt dei quomͦ
placeat dõ. uide alium edificantem ligna fenũ
stipulam. Qui autem matrimonio iunctus est
inquit. cogitat eaquȩ sunt mundi: quomͦ pla¬
ceat ur ori. Uniuscuiꝰq opus manifestabit᷑. Dies
enĩ dnĩ declarabit. Dies utiq tribulationis: qm̃
in igne inquit reuelabit᷑ fandem tribulationẽ
ignem uocat. sicut alibi legit᷑ uasa figuli ꝓbat for¬
nar. et homines iustos temptatio tribulationis

Expanded text:
haec. Ac per hoc ei, qui aedificauit, erit aedificatio haec. Ac per hoc ei, qui aedificauit, erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit, quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud Christo non praeponeretur. Vide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: Qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo. Vide alium aedificantem ligna, fanum, stipulam: Qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat quae sunt mundi, quo modo placeat uxori. Uniuscuiusque opus manifestabitur; dies enim declarabit dies utique tribulationis, quoniam in igne, inquit, reuelabitur. Eandem tribulationem ignem uocat. sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax et homines iustos tentatio tribulationis.
Abbreviated transcription (Latin):
damentum xp̃s cui talia p̃ponunt᷑. Quanto
magis si salutaria p̃cepta contempnens cõmit¬
conuincit᷑: quem pꝰ habuit imꝑantẽ siue
concedentem. dum contra eiꝰ imꝑata siue con¬
cessa suam ꝑflagitia deligit explere libidinẽ:
Siquis itaq xp̃ianus. diligit meretricem eiq
adherens unum corpus efficit᷑: iam infunda¬
mento non habet xp̃m.Siquis autem dilig̃
uxorem suam. si scđm xp̃m:. quis ei dubitet in
fundamento eẽ xp̃m: Si uero scdđm hoc scł̃m.
si carnaliter. simmorbo concupiscentiarũ sic̃
enim nichil ei talis affectionis uoluptatisq
p̃ponat: quamuis suꝑedificet ligna. fęnum
stipulam. xp̃s ẽ fundamentũ. Propt̃ hoc sal¬
uuserit ꝑignem. Delicias qͥppe huiꝰmodi ar¬
moresq terrenos ꝓpt̃ conugalem quidẽ co¬
pulam non dampnabiles. tribulationis i¬
gnis exuret. Ad quem ꝑtinent ignem et or¬
bitates:⁊ quȩcunq calamitates quȩ aufert̃

Expanded text:
damentum Christus, cui talia praeponuntur: quanto damentum Christus, cui talia praeponuntur: quanto magis, si salutaria praecepta contemnens commitconuincitur, quem posthabuit imperantem siue concedentem, dum contra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam in fundamento non habet Christum. Si quis autem diligit uxorem suam, si secundum Christum, quis ei dubitet in fundamento esse Chri stum? si uero secundum hoc saeculum, si carnaliter, si in morbo concupiscentiarum, sicut enim nihil ei talis adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus est fundamentum, propter hoc saluus erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, tribulationis ignis exuret; ad quem pertinent ignem et orbitates et quaecumque calamitates quae auferunt
Abbreviated transcription (Latin):
uiter apłs iacob. Siquis dicat se fidem habere.
oꝑa autem non habeat: nunquid poterit fides
saluare eum: Et quis ẽ inqͥunt de quo dicit a¬
postolus paulus. ipse autem saluus erit. sic ta¬
men quasi ꝑignem: Simul quis iste sit inqui¬
ramꝰ. Hunc tamenñ ẽẽ certissimum ẽ. ne du¬
orum apłoꝵ sententias mittamus inrixam:
siunus dicit etiam simala oꝑa quis habuerit
saluabit eum ꝑignem fides. alius autem si o¬
ꝑa non habeat nunquid poterit fides saluare
cum: Inueniemꝰ gͦ quiꝰpossit saluari ꝑignẽ:
si pͥꝰ inuenerimꝰ quid sit infundamento xp̃m¬
habere. Quodut de ipsa similitudine qͣntotiꝰ
aduertamus: nichil medificio p̃ponit᷑ fun¬
damento. Quisqͥs itaq sic habet sic incorde
xp̃m ut ei non t̃rena et temporalia. nec ea q̃
lieita sunt et concessa p̃ponat: fundamen¬
tum habet xp̃m. Si autem p̃ponit: et si uide¬
atur habere fidem xp̃i non tamen ẽ in eo fun¬

Expanded text:
uiter apostolus Iacobus: Si quis dicat se fidem habere, uiter apostolus Iacobus: Si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: \'Etiamsi mala opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si prius inuenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia nec ea quae licita sunt adque concessa praeponat, fundamentum habet Christum: si autem praeponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fun
Abbreviated transcription (Latin):
meã ⁊bibit sanguinẽ meũ in me manet¬
⁊ ego in eo: ostendit quid sit non sacramento
tenus s reuera corpus xp̃i manducare. ⁊ eiꝰ
sanguinem bibere. Hoc ẽ enim in xp̃o ma¬
nere: ut inillo maneat ⁊ xp̃s.Sic enimho
dixit: tanquam diceret. Qui non in me ma¬
net et inquo ego non maneo: non se dicat
aut eristimet manducare corpꝰ meũ. aut
bibere sanguinem meũ. Non itaq maneil
in xp̃o: qui non sunt membra eiꝰ. Nonst̃
autem membra xp̃i qui se faciunt mem¬
bra meretricis: nisi malum illud peniter¬
do eẽ destiterint. et ad hoc bonum recon¬
ciliatione redierint. S habent inquiunt
xp̃iani catholici infundamento xp̃m acuiꝰ ti¬
nitate non recesserunt: tam et si huic funda¬
mento suꝑedificauerunt qũalibet pessimam
uitam. tielut ligna fęnum stipulam. Recta i
exurent᷑: tamen poterit eos quandoq ab illiꝰ
ignis ꝑpetuitate saluare. Respondeat eis bre

Expanded text:
meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, etmeam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo ; ostendit quid sit non sacramento tenus, sanguinem bibere; hoc est in Christo manere, ut in illo maneat et Christus. sic enim hoc dixit, tamquam diceret: "qui non in me manet et in quo non maneo, non se dicat aut existimet manducare corpus meum aut bibere sanguinem meum." non itaque manent in Christo qui non sunt membra eius. non sunt autem membra Christi qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud paenitendo esse destiterint et ad hoc bonum reconciliatione redierint. Sed habent, inquiunt, christiani catholici in fundamento Christum, a cuius unitate non recesserunt, tametsi huic fundamento superaedificauerunt quamlibet pessimam uitam uelut ligna, faenum, stipulam. recta itexurentur — tamen poterit eos quandoque ab illius ignis perpetuitate saluare. resp
Abbreviated transcription (Latin):
uus erit. et ꝑuitȩ iniquitatem ipsamuitȩ iu¬
sticiam quod eis xp̃s ẽ deserunt siue form¬
cando siue alias ĩmundicias flagitioꝵ qͦs neq
expͥmere apłs uoluit insuo corpore ꝑpetran¬
do. siue turpitudine luxuriȩ diffluendo.
siue aliquid aliud eoꝵ agendo de quib ar
qm̃ qui talia agunt regnum dei non possi¬
debunt ac ꝑhoc quicunq agunt talia. nͥ
insempiterno supplicio non erunt: quian
regno dei eẽ non poterunt. Inhis enim ꝑseue¬
rando usq in huiꝰ uitȩ finem. non utiq di¬
cendi sunt in xp̃o ꝑscuerasse usq infinem:
quia in xp̃o ꝑseuerare ẽ in eiꝰ fide ꝑseuerare.
Quȩ fides ut eam definit idẽ apłs. ꝑdilecti
dicit malum non oꝑat᷑. Nec ist gͦ dicendi
sunt manducare corpꝰ xp̃i: qm̃ nec inmem¬
bris computandi sunt xp̃i. Ut enim alia
taceam: non possunt simul ẽẽ membraxͥ
eniq ipse dicens qui manducat carnẽ

Expanded text:
uus erit. et per uitae iniquitatem ipsam uitae iuuus erit. et per uitae iniquitatem ipsam uitae iustitiam, quod eis Christus est, deserunt, siue fornicando siue alias inmunditias flagitiorum, quas nec exprimere apostolus uoluit, in suo corpore perpetrando, siue turpitudine luxurisive aliquid aliud eorum agendo de quibus ait, Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Ac per hoc quicumque agunt talia, nisi in sempiterno supplicio non erunt, quia in Dei regno esse non poterunt. In his enim perseverando usque in hujus vitae finem, non utique dicendi sunt in Christo perseverasse usque in finem: quia in Christo perseverare, est in ejus fide perseverare. Quae fides, ut eam definit idem apostolus, per dicit, malum non operatur . Nec isti ergo dicendi sunt manducare corpus Christi; quoniam nec in membris computandi sunt Christi. Ut enim alia taceam, non possunt simul esse et membracis . Denique ipse dicens, Qui manducat carnem
Abbreviated transcription (Latin):
na nimis deuiũ. ut multi ac pene om̃s qu
hereses impias condiderunt exeuntes de
catholica ȩccłia et facti sunt heresiarchȩ me¬
liores habeant causas quam hi qui nunqͣm
fuerunt catholici cum in eoꝵ laqueos incidis¬
sent:si illos heresiarchas hoc facit libari a
supplicio sempiterno quod in catholica eccła
baptirati sunt. et sacramentum corporis xͥ
in uero xp̃i corpore primitꝰ acceꝑunt. cũ pe¬
ior sit utiq desertor fidei. et ex desertore op¬
pugnator etꝰ effectus quam ille qui non de¬
seruit quam nunquam tenuit. Deinde. q
⁊ his occurrit apłs eadem uerba ꝓferens.
⁊ enumeratis ilł carnis oꝑib eade uerita¬
te p̃dicens qm̃ qui talia agunt regnũ dei
non possidebunt nde nec ill inꝑditis
⁊damnabilib morib debent eẽ securi. qͥ
usq infinem quidẽ uelut in cõmunione
eccłȩ catholicȩ ꝑseuerant intuentes qđ di¬
ctum ẽ qui ꝑseuerauerit usq infinẽ hic sal¬

Expanded text:
na nimis deuium, ut multi ac paene omnes, qui na nimis deuium, ut multi ac paene omnes, qui haereses inpias condiderunt exeuntes de catholica ecclesia et facti sunt haeresiarchae. meliores habeant causas, quam hi, qui numquam fuerunt catholici, cum in eorum laqueos incidissent. si illos haeresiarchas hoc facit liberari a supplicio sempiterno. quod in catholica ecclesia baptizari sunt et sacramentum corporis Christi in uero Christi corpore primitus acceperunt; cum peior sit utique desertor fidei et ex desertore obpugnator eius effectus quam ille, qui non deseruit quod numquam tenuit; deinde quia et his occurrit apostolus eadem uerba proferens et enumeratis illis carnis operibus eadem ueritate praedicens: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Unde nec illi in perditis et damnabilibus moribus debent esse securi, qui usque in finem quidem uelut in communione ecclesiae catholicae perseuerant, intuentes quod dictum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic sal
Abbreviated transcription (Latin):
corpus multi sumus. Qui gͦ est meiꝰ corpo¬
ris unitate idest in xp̃ianoꝵ compage mem¬
brorum. cuiꝰ corporis sacramentum fideles cõ¬
municantes de altari sumẽ consuerunt: ipse
uere dicendus ẽ manducare corpus xp̃i. et bi¬
bere sanguinem xp̃i.Ac ꝑhoc heretici ⁊ sci¬
smatici. abhuiꝰ unitate corporis separati. pos¬
sunt idem ꝑciꝑe facramentum: s non sibi
utile. immouero etiam noxiũ. quo iudicent᷑
grauiꝰ quam uel tardiꝰ liberent᷑: Non sunt
quippe in eouincło pacis quod illo expͥmit᷑
sacramento. S rursus etiam isti qui rete intel¬
ligunt non dicendum eẽ manducare corpus
xp̃i qui incorpore non ẽ xp̃i: non rect̃e ꝓmit¬
tunt eis quił in heresim uel etiam in gentili¬
um suꝑstitionem ex illiꝰ corporis unitate
labunt᷑. liberationem quandoq ab ȩterm
igne supplicii. Primum quia debent atcen¬
dere quam sit intolerabile atq asana doctri¬

Expanded text:
corpus multi sumus. Qui ergo est in eius corpocorpus multi sumus. Qui ergo est in eius corporis unitate, id est in Christianorum conpage membrorum, cuius corporis sacramentum fideles communicantes de altari sumere consuerunt, ipse uere dicendus est manducare corpus Christi et bibere sanguinem Christi. Ac per hoc haeretici et schismatici ab huius unitate corporis separati possunt idem percipere sacramentum, sed non sibi utile, immo uero etiam noxium, quo iudicentur grauius. quam uel tardius liberentur. Non sunt quippe in eo uinculo pacis, quod illo exprimitur sacramento. Sed rursus etiam isti, qui recte intellegunt, non dicendum esse manducare corpus Christi, qui in corpore non est Christi. non recte promittunt eis, qui uel in haeresim uel etiam in gentilium superstitionem ex illius corporis unitate labuntur, liberationem quandoque ab aeterni igne supplicii; primum. quia debent adtendere, quam sit intolerabile adque a sana doctri
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietates. comessationes. ⁊ his similia quę
p̃dico uob̃ sicut p̃dixi: qm̃ qui talia agunt
regnum dei nonpossidebunt. Hec ꝓfecto
apłica falsa sententia ẽ: si tales post quanta¬
libet tempora liberati regnum dei possidebt̃.
S qm̃ falsa non ẽ: ꝓfecto regnum dei non pos¬
sidebunt. Et sim regni dei possessione nunꝗͣ
medius locus ubinonsit insupplicio qͥ illo
non fuerit constitutus in regno. Quamob
rem qđ ait dñs iħs hic est p̾anis qͥ de celo
descendit. ut siquis exipso manducauerit ñ
moriat᷑ et ego sumpanis uitus qui decelo des¬
cendi siquis manducauerit ex hoc pane uiuet
inȩternum: quomodosit accipiendum me¬
rito querit᷑ Et abistis quidẽ quib nunc re¬
spondemꝰ. hunc intellectum auferunt illi
quib deinde respondendum ẽ. Hisunt au¬
tem qui hanc liberationem nec omnib ha
cramento. s ⁊ re ipsa manducauerunt cor¬
pus xͥ: in ipso scilicet eiꝰ corpore constituti.
de quo corpore ait apłs. Unus panis unũ

Expanded text:
similia; quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. Haec profecto apostolica falsa sententia est, si tales post quantalibet tempora liberati regnum Dei possidebunt. Sed quoniam falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regni Dei possessione numquaam non est medius locus, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit constitutus in regno. Quam ob rem quod ait Dominus Iesus: Hic est panis qui de caelo descendit, ut, si quis ex ipso manducauerit, non moriatcendi; si quis manducauerit ex hoc pane, uiuet in aeternum, quo modo sit accipiendum, merito quaeritur. Et ab istis quidem, quibus nunc respondemus, hunc intellectum auferunt illi, quibus deinde respondendum est; hi sunt autem, qui hanc liberationem nec omnibus hacramento, sed re ipsa manducauerunt corpus Christi, in ipso scilicet eius corpore constituti; de quo corpore ait apostolus: Unus panis, unum