comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rati. qͥuam magna & quã multa nichil ꝓsut
si unum quiodam defuerte. & uideant quio
sit iꝑsum unum. nec me inhoc audiant. s¬
iꝑsitm apłm. Quio gͦ cis ꝓdest si &e linguã
in sacris mysterũs habeant angłicam. Et
ꝓpłnam. quẽadmodum caiphas &e saul. ut
aliquando ꝑpħent. quos fuisse dãpnabiles
scã scriptura testatur. Si sacram̃ta ñ tantũ
sciant s & habeant sicut habuit simon ma¬
gus. si fidẽ sicut demonia confessa sunt.
quit nobis &e tib. ẽ. fili dĩ. scimtis qu sis.
Si disptiant etiã ipsi substantiã suã pau¬
ꝑib sicut mult ñ solum incatholica. s in
diuersis heresib faciunt. S aliqua ingru¬
ente ꝑsecutione tradant ad flãmas nobcũ
corpus suũ ꝓ fide quã parit̃ confitentur.
łam̃ quia separat hȩc agunt. ñ sufferen¬
tes inuicẽ indibactione. neq stitdentes ser¬
uare unitatẽ sp̃s inuinculo pacis. carita¬
tem utiq ñ habendo etiam cũ illis om̃ib

Expanded text:
t quam multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum nec me in hoc audiant, ihil sum. quid ergo eis prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon magus, si fidem, sicut daemonia confessa sunt Cquid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sitradidero corpis mneũ ut ardeat. caritatẽ
utẽ ñ habuero nichil mͥ ꝓdest. Quit
guos tanquã de xp̃iana pauꝑtate lactatis.
cũxp̃iana caritate careatis. Habent eñi int̃
se quã caritatẽ uocant eciam latrones sib
debentes facinorosam flagitiosãq consci-¬
entiam. S caritatẽ quã cõm̃dat apłs.¬

Expanded text:
em autem non habeam, nihil mihi prodest ? Quid ergo vos tanquam de christiana paupertate jactatis, cum christiana charitate careatis? Habent enim inter se, quam charitatem vocant, etiam latrones, sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non charitatem quam commendat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nec cõꝑabilis: atq ibi. ẽẽ. rerũ pͥnci¬
piũ rectissime credider̃ q factũ ñ. eẽt:
⁊ exc qͦ facta cuncta. eẽnt. Ita qͥ notũ
.ẽ.dĩ manifestauit eis ipse. cũ ab eis
inuisibilia eiꝰ ꝑ ea q̃ facta st̃ intellecta
c̃specia st̃: sẽpit̃na qͦ uirtꝰ eiꝰ ⁊ diui¬
nitas. a qͦ etiã iuisibilia ⁊ tẽporalia cuc̃¬

Expanded text:
nec conparabilis; adque ibi esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset et ex quo facta cuncta essent. Ita quod notum est Dei, manifestauit eis ipse, cum ab eis inuisibilia eius per ea, quae facta sunt, intellecta conspecta sunt: sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas; a quo etiam uisibilia et temporalia cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ria cęli: rectores orb̾ t̃rarũ deos putauer̃.
Quoꝵ qͥdẽ si specie delectat hoc deos
putauer̃. sciant qͣnto dñator eoꝵ me¬
lior. ẽ: speciei eñi gñator creauit ea.
Aut si uirtutẽ ⁊ oꝑationẽ eoꝵ mirati
st̃: intelligant abhis qͥ ħ constituit¬
fortiorẽ. A magnitudine eñi speciei ⁊
creaturȩ: cognoscibilit̃ pot̾it horum
creator uideri. Hec de libro sapientiȩ
ꝓptẽa posui: ne me fideliũ qͥspiã fru¬
stra ⁊ inanit̃ ex istima in creatura pͥ¬
us ꝑ quasdã sui gñis trinitates qͦdãmͦ
gradati donec admentẽ hominis ꝑ¬
uenirẽ. q̃sisse indicia sũmȩ illiꝰ tri¬

Expanded text:
s putaverunt: quorum quidem si specie delectati haec deos putaverunt, sciant quanto Dominator eorum melior est. Speciei enim generator ea creavit. Aut si virtutem et operationem eorum mirati sunt, intelligant ab his quanto quifortior est. A magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterat horum Creator videri . Haec de libro Sapientiae propterea posui, ne me fidelium quispiam frustra et inaniter existimet in creatura prius per quasdam sui generis trinitates quodam modo gradatim, donec ad mentem hominis pervenirem, quaesisse indicia summae illius Tri
Abbreviated transcription (Latin):
dicente. Et nc̃ clarifica me tu pat̃
ap̃t̃ temet ipsũ : claritate quã habu
priꝰꝗ mundꝰ eẽt. apd̾ te. Intelligamus
p̃destinationẽ claritatis humanȩ q̃
in illo. ẽ. naturȩ. ex mortali immor
talis apd̃ patrẽ futurȩ ⁊ ħ iã p̃desti¬
nando factũ fuisse. anteqͣm mundꝰ. eẽt:
ꝓ inmundo etiã suo tp̃r sieret. Si enim¬
qͣndo nos in ipso ut m̃bra eiꝰ. eẽmꝰ eleg̃:
Sic esu nos elect qͦmͦ ipse clarificatꝰ. q:
priꝰꝗͣ mundꝰ ẽẽt. nec nos eramꝰ. nec

Expanded text:
dicente, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te, intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, etalem apud Patrem futurae, et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset quod in mundo etiam suo tquando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus; quia priusquam mundus esset, nec nos e
Abbreviated transcription (Latin):
difficile inuenit᷑ qͥ nou̾it ita p̃timo¬
re tuo dinum̾are irã tuã. ut etiã
h addat. ⁊ ad eã intelligat ꝑtin̾e. qͥ
ñ nullis quib plus irasceris parc̾e uid̾is.
ut ꝓsꝑet᷑ peccator in uia sua: & mai¬
ora recipiat in nouissimo. Potestas qͥp¬
pe humanȩ irȩ cũ corpꝰ occidit. am¬
pliꝰ ñ ht̃ quid faciat: dĩ uͦ ht̃ potestatẽ
⁊ hic punire. & pꝰt corporis mortem
mitte in gehennã: ⁊ a paucis eruditiᷤ
maior eiꝰ ira intelligit᷑. uana & seduc¬
toria felicitas impioꝵ. Nũquid dix̃ eo ᷤ¬

Expanded text:
difficile invenitur qui noverit ita prae timore tuo dinumerare iram tuam, ut etiam hoc addat, et ad eam intelligat pertinere, quod nonnullis, quibus plus irasceris, parcere videaris, ut prosperetur peccator in via sua, et majora recipiat in novissimo? Potestas quippe humanae irae cum corpus occiderit, amplius non habet quid faciat; Deus vero habet potestatem et hic punire, et post corporis mortem mittere in gehennam . Et a paucis eruditis major ejus ira intelligitur vana et seductoria felicitas impiorum. Hanc ille
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ gła erat. Fortes libent̃ accipiebant:
⁊ sic accipiebant. ut om̃ino in nomiẽ
dñi sui ñ erubesc̾ent. Oꝑuerat em̃ irre¬
dicentis. Ñ eñi erubesco de eugłio: uir¬
tꝰeñi dĩ ẽ. in salutẽ oiñi credent. O pau¬
leꝰ ñne tues adorator crucifixi: Pa
besc̾e. Michi. Nabsit głari. nͥ incruce

Expanded text:
a erat: fortes libenter accipiebant, et sic accipiebant, ut omnino de nomine Domini sui non erubescerent. Operuerat enim irredicentis: Non enim erubesco de Evangelio; virtus enim Dei est in salutem omni credenti . O Paule, nonne tu es adorator Crucifixi? Parbescere. Mihi enim absit gloriari, nisi in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ u̾bũ dĩ facta st̃ om̃ia. Nã inue¬
nunt᷑ ista: ⁊ in libris phylosophoꝵ.
& qr unigenitũ filiũ ht̃ ds̃ ꝑ quẽ sunt
inqͣ naui securi ꝑuenirent ad id qͦd
longe uid̾e potuer̃ : ⁊ sorduit eis crux
xͥ. Mlare transeundũ ÷. ⁊ lignũ c̃tẽp¬
nis : O sapientia suꝑba: irrides cruci¬
fixũ xp̃m : Ipse ÷: quẽ longe iuidisti.
militatis eiꝰ. necessariũ erat. Suꝑ bia
enĩ tumueras. & longe ab illa patria
piectus eras. & fluctib huiꝰ scħ inter¬
rupta ÷ uia: & qͣ transeat᷑ ad patriã
ñ ÷ nͥ ligno porteris. Ingrate: irrides
eũ qͥ adte uenit ut redeas: Ipse fac

Expanded text:
r Verbum Dei facta sunt omnia. Nam inveniuntur et ista in libris philosophorum: et quia unigenitum Filium habet Deus, per quem sunt in qua navi securi pervenirent ad id quod longe videre potuerunt; et sorduit eis crux Christi. Mare transeundum est, et lignum contemnis? O sapientia superba! irrides crucifixum Christum; ipse est quem longe vidisti: humilitatis ejus necessarium erat. Superbia enim tumueras, et longe ab illa patria projectus eras; et fluctibus hujus saeculi interrupta est via, et qua transeatur ad patriam non est, nisi ligno porteris. Ingrate, irrides eum qui ad te venit ut redeas! Ipse fact
Abbreviated transcription (Latin):
sibilẽ. intelligibilẽ uite oł inde in¬
telligibilẽ speciẽ. sensibili p̃tuler̃. Sen¬
sibilia dicimꝰ. q̃ uisutactuq corporis
sentiri q̃unt: intelligibilia q̃ conspec¬
tu m̃tis intelligi posit᷑. Nulla ÷ eñi
pulcritudo corporalis siue instatu
corꝑis. sic̃ ÷ fig̾a. siue in motu sic̃ ÷
cantilena de qua aĩmꝰ ñ uidic&. qͦd
ꝓfecto ñ poss&e: nͥ melior illo. ẽet.
Hec species sine tumore molis. sine
strepitu uocis : sine spacio uł loci
uł tẽpr̃is. S ibi qͦq nisi mutabilis
ẽẽt: ñ aliꝰ alio meliꝰ de specie sen¬
sibili iudicaret. Mleliꝰ ingeniosior
quã tardior: meliꝰ peritior quã im¬
peritior: meliꝰ exercitatior quã mi¬
nus exercitatꝰ. E idẽ ipse utꝰ cũ ꝓ¬
fec̾it : meliꝰ utiq pꝰtea qͣ priꝰ. Qs̾
aũ recip̃ maiꝰ ⁊ minꝰ: sine dubitati
ont mutabile. ẽ. Uñ ingeniosi ae
docti ⁊ in his exercitati hoĩes. fa¬
cile colleger̃ . ñ. eẽ. in eis reb pͥmã

Expanded text:
 uitae. Proinde intellegibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae uisu tactuque corporis sentiri queunt; intellegibilia, quae conspectu mentis intellegi. Nulla est enim pulchritudo corporalis siue in statu corporis, sicut est figura, siue in motu, sicut est cantilena, de qua non animus iudicet. Quod profecto non posset, nisi melior in illo esset haec species, sine tumore molis, sine strepitu uocis, sine spatio uel loci uel temporis. Sed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili iudicaret; melius ingeniosior quam tardior, melius peritior quam inperitior, melius exercitatior quam minus exercitatus, et idem ipse unus, cum proficit, melius utique postea quam prius. Quod autem recipit magis one mutabile est. Unde ingeniosi et docti et in his exercitati homines facile collegerunt, non esse in eis rebus primam
Abbreviated transcription (Latin):
Si uia. ẽẽ. noluiss&: sẽꝑ erraremꝰ.
factus ÷ uia: ex qua uenias. Non t
dico: q̃re uiã. Ipsa uia ad te uenit.
surge & ambula. Ambula. morib :
ñ pedib. Alulti enĩ bene ambu¬
lant pedib: & male ambulant mo¬
ribꝰ S aliqͣndo ipsi bene ambulan
s inuia ñ curr̃. Qͣnto plꝰ curr̃ pluser¬
rant: qr auia recedt̃. Si aũ tales hoĩe ᷤ¬
ꝑueniãt ad uiã ⁊ teneant uiã: qͣnta

Expanded text:
er erraremus. Factus ergo via est qua venias. Non tibi dico, quaere viam. Ipsa via ad te venit: surge et ambula. Ambula moribus, non pedibus. Multi enim bene ambulant pedibus, et male ambulant moribus. Aliquando enim ipsi bene ambulantsed in via non currunt. Quanto plus currunt, plus errant; quia a via recedunt. Si autem tales homines perveniant ad viam, et teneant viam, o quanta
Abbreviated transcription (Latin):
uuli. Nã si uoluerimꝰ. ẽẽ. magni. qͣsi
sapientes ⁊ prudentes : ñ nob̾ illud re¬
ũ a contrario : si dicendo te. ẽẽ. sapi¬
entẽ. stultus factꝰ es. Dicte stultũ. &
sapiens eris. S dic. Dic ⁊ intꝰ dic : qr
sic. ẽ. ut dicis. Si dicis. noli corã homi
tenebrosũ. eẽ. incorde: Deniq de
illis sic ait.Dicentes se. ẽẽ. sapientes:
stulti facti sunt. Anteꝗͣ ħ dic̾ent. qͥd
sursũ: E obscuratũ. ẽ. insipiens cor

Expanded text:
vuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud reum a contrario. Si dicendo te esse sapientem stultus factus es; dic te stultum, et sapiens eris. Sed dic: dic, et intus dic; quia sic est ut dicis. Si dicis, noli coram homintenebrosum in corde? Denique de illis sic ait, Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Antequam hoc dicerent, quid rursum? Et obscuratum est insipie
Abbreviated transcription (Latin):
ũ potestatẽ irȩ tuȩ: ⁊ p̃timore tuo
irã tuã dinum̾are : Ualde paucorũ
hominũ . ẽ. inqͥt nosse irȩ tuȩ po¬
testatẽ. ꝗͣ plerisq ita magis cũ parciᷤᷤ
irasc̾is: ut ñ ad irã. s potus ad man¬
suetudinẽ tuã ꝑtin̾e intelligat᷑ labor
⁊ dolor qͦcorripis. erudisq qsͦ diligis:
ne penis excrucient ȩternis. Sic̃ eñi
legit᷑ in alio psalmo. irritaũ dũm
peccator: ꝓ magntudine irȩ suȩ ñ

Expanded text:
 potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare?» Valde paucorum hominum est, inquit, nosse irae tuae potestatem; quia plerisque ita magis, cum parcis, irasceris, ut non ad iram, sed potius ad mansuetudinem tuam pertinere intelligatur labor et dolor, quo corripis erudisque quos diligis, ne poenis excrucientur aeternis: sicut enim legitur in alio psalmo, «Irritavit Dominum peccator; pro magnitudine irae suae non
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: ħ ÷ in nomine saluatoris petamus.
cerit: ñ ut saluator facit. qd ẽ. nom̃ eiꝰ.
fidelib eiꝰ. Est quippe impiis dãpna¬
tor : qͥdignatur fidelib. eẽ. saluator.¬
Qgͦ credit ineũ: qͥcũq pecierit innomĩe
quod ÷ illis qui credunt in eum ħ facit:

Expanded text:
 est in nomine Salvatoris petamus. cerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qQui ergo credit in eum, quodcunque petierit in nomine quod est illis qui credunt in eum, hoc facit,
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt᷑. Uita sapiens que fec̃ mun¬
dũ : contẽplato mundo intelligit̾. Int̾¬
roga mundũ: ornatũ cęli. fulgorẽ dis¬
positionẽq siderũ: solẽ dies efficien¬
tẽ. lunã noctis solatiũ. Introga t̾ram
fructificantẽ herb & lignis: antma¬
lib plenã: hominib exornatã. In¬
troga mare: qͣntis natatilib plenũ
g&. Introga om̃ia. & uide si ñ specie
sua tanq uoce tͥ respondent: ds̃ nõ
fec̾. Hȩc phylosophi nobiles q̃siert̃.¬
⁊ ex arte artificẽ cognouer̃. Qͥd gͦ¬

Expanded text:
ittera: Vita sapiens quae fecit mundum contemplato mundo intelligitur; interroga mundum, ornatum coeli, fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam: interroga mars. Interroga omnia et uide si non specie sua tamquam uoce tibi respondeant: deus nos fecit. Haec philosophi nobiles quaesierunt et ex arte artificem cognouerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rit qr ñ dixit ꝑ dm̃. s dix̃ testis ẽ
ds̃. Nidiculũ. ẽ. hoc putare. Tam̃ ꝓpĩ
contentiosos. aut multũ tardiores ne
aliqͥd uit̃. eẽ. qͥs putet : sciat eciã hoc
mͦ urare apłm dicentẽ. Cotidie mo
git ñ in bonis. s in necessatiis uira¬
tionẽ habendã: refrenet se qͣntum
potest. ut ñ ea utat᷑ nͥ necessitate.
cũ uidet pigros. ẽẽ. homines ad cre¬
dendũ. q eis utile ÷ utile ẽ. credere
nͥ uiratione firmet᷑. Ad ħ itaq ꝑti¬

Expanded text:
rit, quia non dixit per Deum, sed dixit, Testis est Deus. Ridiculum est hoc putare; tamen propter contentiosos aut multum tardiores, ne aliquid interesse quis putet, sciat etiam hoc modo jurare Apostolum dicentem, Quotidie mogit, non in bonis, sed in necessariis jurationem habendam, refrenet se quantum potest, ut non ea utatur, nisi necessitate, cum videt pigros esse homines ad credendum, quod eis utile est credere, nisi juratione firmentur. Ad hoc itaque perti
Abbreviated transcription (Latin):
qua fide iħu xͥ. id ÷ qͣm nob̃ contulit
rũ. ẽẽ: q iuste uiuimꝰ. Uñ illi ea pie
ad eos cũ detestatioẽ cõmemorandos:
qͥ uitio illo qͥ suꝑiꝰ ꝯmemoraui leues.⁊
inflati. ac ꝑ se ipsos uelut ꝑ mane
sullat. uͥ ñ reqͥescent s fractͥ dissili¬
rent infigm̃ta idoloꝵ tãꝗͣ in lapidẽ
decider̃. qr eñi ẽmendau̾at pietatem
sid̃. qͣ dõ iustificati gͣti. eẽ. debemꝰ:

Expanded text:
id est quam nobis contulit rum esse quod iuste uiuimus. unde illi ea pietad eos cum detestatione commemorandos, qui uitio illo, quod superius memoraui, leues et inflati ac per se ipsos uelut per inane sublati, ubi non requiescerent, sed fracti dissilirent, in figmenta idolorum tamquam in lapides deciderunt. quia enim commendauerat pietatem fidei, qua deo iustificati grati e
Abbreviated transcription (Latin):
a fine usq ad finẽ fortit̃. & disponẽs
om̃ia suauit̃. ȩqualit̃ possidet᷑ ab
om̃ib: Lux ista fr̃s mei certe cor¬
poreͥ de cęlo fulget: oritur. occidit.
circuit: de loco in locũ mutat᷑: tam̃
ꝓcedunt in eã. & dirigunt᷑ om̃iũ
oculi:⁊ om̃iũ oculi parit̃ eã possi¬
dent: ñ eã diuidunt. Nullus in ea
diues limites fioẽ: nec pͥor p̃occu¬
pando ut uid&. oculos pauꝑis aut
exclusit. aut ang̾auit. Dicat pauꝑ.
d̃s̃ m̃s: dicat diues. ds̃ m̃s. Al inꝰ ille

Expanded text:
a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter , aequaliter possidetur ab omnibus? Lux ista, fratres mei, certe corporea, de coelo fulget; oritur, occidit, circumit, de loco in locum mutatur: tamen procedunt in eam et diriguntur omnium oculi, et omnium oculi pariter eam possident, non eam dividunt; nullus in ea dives limitem fixit, nec prior praeoccupando ut videret, oculos pauperis aut exclusit, aut angustavit. Dicat pauper, Deus meus; dicat dives, Deus meus: minus ille
Abbreviated transcription (Latin):
in eũ credit. & qͥeũ dilig̃: ipse dicit ds̃
m̃s. Tuũ tͥ fecisti. cuiꝰ es. Noc amat ip¬
se. Prorsus dulcedine affectus tui. ⁊ se¬
cura & p̃fidenti dilectione dic: ds̃m̃s.
Securꝰ dicis. uerũ dicis. qr tuus. ẽ: ⁊
ñ fecist ut ñ fit alteriꝰ. Non eñi sic di¬
cis ds̃ m̃s : quomͦ equus mĩ. E quus eñi
tiuis. ẽ: ñ ȩquus alteriꝰ. Ds. ⁊ tuus. ẽ.
singulis integer. Non eñi qͥdicunt
dm̃ meũ. singłi diuidunt int̃ se. Si
sermo iste que iacto lingua. ⁊ sono
constante litteris ⁊ sillabis. totus ad
singłos ꝑuenit. nec diuidunt illum
inter se qui audiunt: si sermo ad au¬
res corporis corporalit̃ sonans. in ꝓpin¬
qͦ clarius. in longinqͦ languidiꝰ. ab oĩbꝰ
tam̃ audientib e̾xcipit᷑ t̾otus. ñ int̃
se sillabatĩ eũ diuidentib. s ab om̃ib¬

Expanded text:
in eum credit, et qui eum diligit; ipse dicit, Deus meus. Tuum tibi fecisti; cujus es, hoc amat ipse. Prorsus dulcedine affectus tui, et secura et praefidenti dilectione dic, Deus meus. Securus dicis, verum dicis: quia tuus est, et non fecisti ut non sit alterius. Non enim sic dicis, Deus meus; quomodo, Equus meus. Equus enim tuus est, non equus alterius. Deus et tuus est, singulis integer. Non enim qui dicunt, Deus meus, singuli dividunt inter se. Si sermo iste quem jacto lingua, et sono constante litteris et syllabis, totus ad singulos pervenit, nec dividunt illum inter se qui audiunt; si sermo ad aures corporis corporaliter sonans, in propinquo clarius, in longinquo languidius, ab omnibus tamen audientibus totus excipitur, non inter se syllabatim eum dividentib
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. quib aliqͥd suades. Que infirmi¬
tas : utiq malũ. ẽ. Unde nos cotidie li¬
b̾ari dep̃cam̃ cũ dicimꝰ: lib̾a nos a malo.
one : q̃ ⁊ si ñ bona. tñ necessaria. ẽ.
ut alt̃ ꝑsuadeas qͥ utilit̃ suades: s a

Expanded text:
d suades: quae infirmitas utique malum est, unde nos quotidie liberari deprecamur, cum dicimus, Libera nos a malo .one, quae etsi non bona, tamen necessaria est ut alteri persuadeas quod utiliter suades: sed a
Abbreviated transcription (Latin):
Est inpsalmis ita dictũ. Dñi ÷ salus ⁊
suꝑ p̃płm tuũ benedictio tua. quasi
alteri dictũ sit. ñ ei de qͦ dixerat. dñi
.ẽ. salus. Eiterũ. Atẽ inqͥt eruar a
tẽptatioẽ.:⁊ in dõ meo tnsgrediar mu
rũ: quasi alteri dixerit. a tẽ eruar
a tẽptatioẽ. Et iterũ. Popłi subte ca¬
dent uicorde inimicoꝵ regis: ac si di¬
cet incorde inimicoꝵ tuoꝵ. Ei quuppe
tẽ cadent: quẽ regẽ intelligi uoluit.
cũ dic̾et incorde inimicoꝵ regis. Qui¬

Expanded text:
Est in Psalmis ita dictum, Domini est salus, populum tuum benedictio tua : quasi alteri dictum sit, non ei de quo dixerat, Domini est salus. Et iterum, A te, inquit, eruar a tentatione, et irum : quasi alteri dixerit, A te eruar a tentatione. Et iterum, Populi sub te cadent in corde inimicorum regis : ac si diceret, In corde inimicorum tuorum. Ei quippe te cadent; quem regem intelligi voluit, cum diceret, in corde inimicorum regis.
Abbreviated transcription (Latin):
coȩ̃cto inunitatẽ ꝑsone assũptꝰ filus
bonũ qualecũq p̃cessitꝰ ut ad hanc in¬
effabilẽ excellentiã ꝑueniret : Facien¬
te ac suscipiente u̾bo. ipse ħo ex qͦ. eẽ.
cȩpit : filius dĩ unicꝰ. ẽẽ. cep̃. filiũ dĩ
unicũ. femina illa gr̃a plena c̃cep̃. De
sp̾u scõ ex uirgine maria dĩ filiꝰ unicꝰ
natꝰ. ẽ : ñ carnis cupidine: s solo dei
muñe. Lib̃a in illo uoluntas erat: ac
tantomagis erat: qͣntomagis serui¬
re peccato ñ pot̃at. Appareat itaq no.¬
b̃ in nr̃o capite. ipse fons gr̃ȩ Unde
m̃bra diffundit. Ea g̾ra ab initio fi

Expanded text:
unitatem personae assumptus Filius bonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Filium Dei unicum femina illa gratia concepit. De Spiritu sancto et virgine Maria Dei Filius unicus natus est; non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, unde membra diffundit. Ea gratia fit ab initio fid
Abbreviated transcription (Latin):
ret. quẽadmodu ante om̃ia tp̃ra. p̃¬
destinatũ erat ut sieret. Qͥsqͥs gͥ des
filiũ p̃destinatũ negat: hunc eundẽ
filiũ hominis negat. S ꝑpt̃ contenti¬
osos. etiã hinc audiamꝰ apłm: in suar̃

Expanded text:
ret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem Filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Apostolum in suarum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplandã p̃bebit sc̃ĩs ipsa dĩ sapientia.
lucisq illiꝰ p̃sentate: forsitan paulus¬
apłs dic̃. Iusticia eñi dĩ in eo reuelatur.
ex fide infidẽ. Dic̃ esu alio loco. Noseñ
reuelata facie głam dĩi speculantes:
in eandẽ imaginẽ tñformam̃ a gła ĩ¬

Expanded text:
bit sanctis ipsa Dei sapientia. lucisque ipsius praesentia forsitan Paulus dicit: Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem . Dicit enim in alio loco: Nos enim revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem informabimur a glori
Abbreviated transcription (Latin):
uoluer̃ tribuere qd uidebant: & facti
suꝑbi. amiser̃ & qͥ uidebant. & conu̾¬
si st̃ inde ad idola & simulachra. & ad
culturas demonioꝵ : adorare creatu¬
rã ⁊ contẽpn̾e creatorẽ. S iã isti elisi:
ista fecer̃. Ut aũ elid̾ent᷑ : suꝑbier̃. Cũ
añ suꝑbirent: sapientes se. eẽ. di¬

Expanded text:
voluerunt tribuere quod viderunt; et facti superbi amiserunt quod videbant, et conversi sunt inde ad idola et simulacra et ad culturas daemoniorum, adorare creaturam, et contemnere Creatorem. Sed jam isti elisi ista fecerunt: ut autem eliderentur, superbierunt; cum autem superbirent, sapientes se esse di
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso lumine incõmutabił u̾itatis
au̾si st̃: ⁊ obscuratũ ÷ insipiens cor eoꝵ.
Noi eñi sapiens cor qũauis cogno¬
uissent dm: s insipiens potiꝰ. q̃m ñ
sic̃ dm̃ głificauer̃ aut grãs eger᷑. Dix̃
eñi homini. Ecce pietas. ẽ. sapientia.

Expanded text:
ab ipso lumine incommutabilis ueritatis ab ipso lumine incommutabilis ueritatis auersi sunt et obscuratum est insipiens cor eorum. non enimsapiens cor, quamuis cognouissent deum, sed insipiens potius, quia non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. dixit enim homini: ecce pietas est sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptibił dĩ. in similitudinẽ ima¬
ginis corruptibił hominis: & uoluctũ.
⁊ quadrupedũ. & serpentiũ. Uide
queadmodũ ñ eos dixerit u̾itatis ig¬
naros : s d u̾itatẽ in iniqͥtate detinue¬
rĩt Et qr occurrebat animo. ut q̃re¬
ret᷑. uñ ilł. eẽ. potuerit cognitio i̾u¬
tatis qͥb d̃s legẽ ñ dederat: neq ħ ta¬
cuit un hab̾e potuerint. ꝑ uisibi¬
lia nãq creature. ꝑuenisse eos dioẽ
ad intelligñtiã inuisibiliũ creatoris:
q̃m reu̾a sic magna ingenia q̃rere ꝑ
stiter̃ : sic inuenire potuer̃. Ub gͦ mi¬
pietas : qr uidelic& cũ cognouissent
dm̃. ñ sic̃ dm̃ glorificauer̃ aut grãs
eger̃ : s euanuer̃ incogitatiõib suis
Eoꝵ ꝓpͥe uanitas morb ẽ. qͥ se ipsoᷤᷤ
seducunt : dũ uident᷑ sibi aliqͥd. eẽ.
cũ nichil sint. Deniq ħ tumore suꝑ¬
biȩ se ipsos obumbrantes. cuiꝰ pedẽ
sib ñ uenire dep̃cat᷑ sos ille canta¬
tor qͥdix̃. inlumine tuo uidebimꝰ lum̃:

Expanded text:
militudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. uide quemadmodum non eos dixerit ueritatis ignaros, sed quod ueritatem in iniquitate detinuerint. et quia occurrebat animo, ut quaereretur, unde illis esse potuerit cognitio ueritatis, quibus deus legem non dederat, neque hoc tacuit unde habere potuerint; per uisibilia namque creaturae peruenisse eos dixit ad intellegentiam inuisibilium creatoris, quoniam reuera sic magna ingenia quaerere perstiterunt, sic inuenire potuerunt. ubi ergo impietas? quia uidelicet cum cognouissent deum, non sicut deum glorifieauerunt aut gratias egerunt, sed euanuerunt in cogitationibus suis. eorum proprie uanitas morbus est, qui se ipsos seducunt, dum uidcntur sibi aliquid esse, cum nihil sint. denique hoc tumore superbiae sese obumbrantes, cuius pedem sibi non uenire deprecatur sanctus ille cantator qui dixit: in lumine tuo uidebimus lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo ñũto p̃cedentis uoluntatis eiꝰ:⁊
ipse ex inuistis fac̃ iustos. sine ullo
m̃ito p̃cedentis uoluntatis ipsoꝵ: ut
ille capt̃. hi m̃bra sint eiꝰ. Qͥ gͦ fec̃ illũ
re. uł uoluntate ꝑpetrare peccatum:
ipse nullis eoꝵ p̃cedentib m̃itis fac̃
credentes ineũ: qͣb dimittat om̃e
peccatũ. Qͥ fec̃ illũ talẽ. ut nũꝗͣ ħue

Expanded text:
sine ullo merito praecedentis voluntatis ejus, ipse ex injustis facit justos sine ullo merito praecedentis voluntatis ipsorum, ut ille caput, hi membra sint ejus. Qui ergo fecit illum re, vel voluntate perpetrare peccatum, ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum. Qui fecit illum talem ut nu
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ xͫ. sic̃ heretici manichei. nec
hominẽ tantũ sic̃ heretici fortiniani :
nec ita hominẽ ut aliqͥd ininꝰ ħat ꝙ
ta. si factã de u̾bo in carnẽ conũso ati
mutato: Quȩ om̃ia tria falsa ⁊ uana.
lo initio tpr̃is: eundẽq hominẽ ue¬
rũ. natũ de hoĩe matre certa plei¬
tudine tp̃ris: nec eiꝰ humanitatẽ
qua maior ÷ pat̃. minuere aliqͥd
etꝰ diuinitati. qua eͣlis : patri. Hoc

Expanded text:
m, sicut haeretici Manichaei; nec hominem tantum, sicut haeretici Photiniani; nec ita homine, ut aliquid minus habeatam, sed factam de Verbo in carnem converso atque mutato, quae omnia tria falsa et vana lo initio temporis, eumdemque hominem verum, natum de homine matre, certa plenitudine temporis. Nec ejus humanitatem, qua minor est Patre, minuere aliquid ejus divinitati, qua aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
apparet. li eciã ꝓpͥũ nom̃ expͥmit᷑. ut
eundẽ. eẽ. de quo d̾r dubitari oĩo ñ poᷤᷤ.¬
sit : qͣlis. ẽ. illa inpentateuco multis
sic̃ p̃cep̃ dñs moysi. Nõ dix̃ q usita¬
tũ . ẽ. in locutionib nr̃is. ⁊ fec̃ mo¬
yses sic̃ p̃cep̃ ei d̾s: s fec̃ moyses sicu
p̃cep̃ dñs moysi : quasi aliꝰ sit moose
cui p̃cep̃ꝰ ⁊ aliꝰ moyses qͥfec̃. cũ idẽ ip¬
se sit. Tales locutiones: in nouo testam̃¬
to dificillime reꝑiunt᷑. Inde ÷ tñ qd¬

Expanded text:
apparet, ubi etiam proprium nomen exprimitur, ut eumdem esse de quo dicitur, dubitari omnino non possit. Qualis et illa in Pentateucho multis sicut praecepit Dominus Moysi . Non dixit quod usitatum est in locutionibus nostris, Et fecit Moyses spraecepit Dominus Moysi; quasi alius sit Moyses cui praecepit, et alius Moyses qui fecit, cum idem ipse sit. Tales locutiones in Novo Testamento difficillime reperiuntur. Inde est
Abbreviated transcription (Latin):
qi & uidei carnales. ne hoc solu pu¬
tarent. ẽẽ. xp̃m. quod ꝓpt̃ nos factus. ẽ
homo ex semine dauid: admonet eos
ab eis quid eis uid̾et᷑ de xͦ: ctuꝰ eũ eẽ.
dicerent filtum. Qui cũ respondissẽt.
dauid: ne hoc solum ut dixi putaret᷑.
et ñ respiceret᷑ ad ẽmanuhel q. ẽ. int̾¬
p̃tatũ nob̃cũ deus ⁊ qͦmͦ inquid̃ ipse

Expanded text:
que et Judaei carnales, ne hoc solum putarent esse Christum, quod propter nos factus est homo ex semine David, admonet eos ab eis quid eis videretur de Christo, cujus eum dicerent esse Filium. Qui cum respondissent, David; ne hoc solum, ut dixi, putaretur, et non respicerent ad Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus, Et quomodo, inquit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
me ad romanos aplica epła loquit᷑: ut
inde se p̃dicatio eiꝰ uelut a capite orbis.
toto orbe diffund̾et. Ea ÷ enĩ qua iusti¬
ficat᷑ impiꝰ: id÷ fit iustꝰ qͥ priꝰ fuerat
impiꝰ. Et io ꝑcipiende huius gr̃ȩ mi¬
ta nulla p̃cedt᷑ : qr mitis impii ñ gr̾a
s pena debet᷑ sec ista ce̾t gra si ñ da¬
recur gratuita : s debita redd̾et᷑. Gi t̾a

Expanded text:
me ad Romanos apostolica epistula loquitur. ut inde se praedicatio eius uelut a capite orbis toto orbe diffunderet: ea est enim, qua iustificatur impius, id est fit iustus, qui prius fuerat impius. et ideo percipiendae huius gratiae merita nulla praecedunt. quia meritis impii non gratia sed poena debetur nec ista esset gratia, si non daretur gratuita, sed debita redderetur. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
silios arietũ. Qui inde arietes: Petrus:
ioħes: iacobꝰ: andreas: barcholomeus: &
cȩteri apł̃i. Hinc ⁊ ipse pͥmo saulꝰ pꝰtea
eñi dictus. ẽ. Nom̃ saul nostis: qr rex
suꝑb & infrenis fuit. Nõ quasi iactantia
aliqͣ nom̃ sibi mutauit apłs. s ex saulo
factus. ẽ. paulus: ex suꝑbo modicus. Pau¬
lũ em̃ modicũ. ẽ. Uis nosse quid sit sacilꝰ:
ipsũ audi iã paulũ recordantẽ qͥd fuerit
ñ sũ dignꝰ uocari apłs. Quare : Q: fui
saulus. Qͥd ÷ suisaulus: Ipse dicat. Qa
id qd sũ. Abstulit sͥ omnẽ granditatem

Expanded text:
filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, Joannes, Jacobus, Andreas, Bartholomaeus, et caeteri Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea enim, unde dictum est nomen Sauli, nostis quia rex superbus et infrenis fuit. Non quasi jactantia aliqua nomen sibi mutavit Apostolus; sed ex Saulo factus est Paulus, ex superbo modicus. Paulum enim Modicum est. Vis nosse quid sit Saulus? Ipsum audi jam Paulum recordantem quid fuerit non sum dignus vocari apostolus. Quare? Quia fui Saulus. Quid est, fui Saulus? Ipse dicat: Quia id quod sum . Abstulit sibi omnem granditate
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝰ apłoꝵ: multum contra suꝑbo
Sarrogantes. & de suis oꝑibus p̃¬
sum̃ites ꝓcõmendanda dei gr̾a fortiter
atq acrit̾ diicat : quia reuera in illo
euidentior ⁊ clarior apparuit: qui cum
talia oꝑaret᷑ uehement̃ eccł̃am dei ꝑ¬
sequens. ꝓ quib sũmo supplicio dignus
suit. miscđiã ꝓ dãpnatione suscepit. ce
re ꝓfunda ⁊ nimis abdita ñ intelligen¬
tiũ ⁊ uerba sua sana inꝑu̾sũ sensum
decorquentiũ curat inuidiã. dr̃. tam̃ ĩ¬
cunctant̃ p̃dicet donũ dei: qͦ uno salui
fiunt fili ꝓmissionis: filii benesicĩ di
nouiͥ pͥmũ qd om̃is eiꝰ salutatio sic se hab&̾.
gi̾a uob̾ et pax a d̾o patre nr̃o & dño iħu
xp̃o. deinde ad romanos pene ipsa questio
sola uersat᷑ tã pugnacit̃ tã multiplicit᷑. ut
fatiget quidẽ le gentis intentionẽ: s tam̃
fatigatione utili ac salubri. intĩoris homi¬
nis magis exerceat m̃bra quã frangat.
filii sumꝰ. Uñ dr᷑ in psalmo: afferte dño

Expanded text:
rum — multum contra superbos et arrogantes et de suis operibus praesumentes pro commendanda ista dei gratia fortiter atque acriter dimicat, quia reuera in illo euidentior et clarior apparuit, qui cum talia operaretur uehementer ecclesiam dei persequens, pro quibus summo supplicio dignus fuit, misericordiam pro damnatione suscepit et pro re profunda et nimis abdita non intcllegent:um et uerba sua sana in peruersum sensum detorquentium curat inuidiam, dum tamen incunctanter praedicet donum dei, quo uno salui fiunt filii promissionis, filii beneficii diuinoui. primo, quod omnis eius salutatio sic se habet: gratia nobis et pax a deo patre et domino Iesu Christo; deinde ad Romanos paene ipsa quaestio sola uersatur tam pugnaciter, tam multipliciter, ut fatiget quidem legentis intentionem, sed tamen fatigatione utili ac salubri, ut interioris hominis magis exerceat membra quam frangat. filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ma subuectio ut qͦ at tollet᷑ altiꝰ ñ
hr̃et : sic̃ ꝓ nob̾ ipsa diuinitas qͦusq
se depoñet humiliꝰ ñ ħuit: qͣm sus¬
cepta natura hominis cũ infirmitate
carnis: usq ad mortẽ crucis. Sic̃ gͦ p̃¬
destinatꝰ : ille unus ut capt̃ nr̃m es¬
set: ita multi p̃destinat sumꝰ ut men¬
bra etꝰ. eẽmꝰ. Humana hic m̾ita ẽtices¬

Expanded text:
ut quo attolleretur altius, non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. Sicut ergo praedestinatus est ille unus, ut caput nostrum esset: ita multi praedestinati sumus, ut membra ejus essemus. Humana hic merita contices
Abbreviated transcription (Latin):
nũ habitare inangusto: Magis inmi¬
d̾o altus habitat in humili: ut humi¬
respicit: ex celsa aũ a longe cognoscit.
Iumilia te: & ꝓpinquat tibi. Eaxtolle
ut intab̾naculo tuło p̃ p̾auꝑib accipiã¬
t᷑ ꝑsone diuitũ. aut p̃ ignobilib no¬
biles: quando potiꝰ infirma mundi e¬
legisti. ut confundes fortia. ⁊ ignobi¬
lia huuis mundi degisti ⁊ cõtẽptibilia.
⁊ ea quȩ ñ st̃ tanqͣm sint : ut ea quȩ
sunt euacuares. Et tam̃ idẽ ipse
ꝑ enis miliciam debellata suꝑbia. sub len
iugum xp̃i cui missus eet. regis magni ꝓ¬
uintialis effectus. ipse quoq expriore sau¬
lo paulus uocari amauit: obtam magne
insigne uictoriȩ Plus enim hostis uincit᷑.
in eo quẽ plustenet: & de quo plures tenet:
lures enim suꝑbos tenet nomine nobilita¬
tis: & de his plures nomine auctoritatis.

Expanded text:
num habitare in angusto? Magis in minum habitare in angusto? Magis in miverba mea . Ideo altus habitat in humili, ut humi humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit . Humilia te, et propinquabit tibi: extolle ut in tabernaculo tuo prae pauperibus accipiantur personae diuitum aut prae ignobilibus nobiles, quando potius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et contemtibilia et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuares. et tamen idem ipseper eius militiam debellata superbia sub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his plures nomine auctoritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ste uas electionis: pͥmo saulus a saule.
Recordamini eñi qͥ nostis litteras dĩ. qͥs
erat saul. Rex pessimꝰ: ꝑsecutor scĩ ser
ui d̾d. Et ipse. si meministis de tribu
beniamin. Inde iste saulus ducto sec̃
tramite seuiendi: s in seuitia ñ ꝑman¬
surus. Postea si saulus a saule: paulꝰ
unde : Saulus arege seuo. cũ suꝑbꝰ. cũ se¬
uiens: cũ cedes anhelans. Pauliis aũ ũn:
Paulus. qr modicꝰ. ł aulꝰ aũ humilitatis
nom̃ ẽ. Paulꝰ pꝰtea quã adductꝰ.ẽ. ad ma¬
gistrũ qͥait: discite ame qr mitis sũ &
humilis corde : inde paulus. Usũ latine
locitionis aduertite : qͥa paulũ modicũ
dr. Paulopt uidebo te: paululũ hic expe¬
cła: idẽ. post modicũ uidebo te. modicum
hic expecta. Audi ergo paulum. Ego sũ
iussimus: tanquã fimbria de uestim̃to
sanata. ẽ. In modico isto magnꝰ erat:⁊ in
minimo grandis habitabat: & tanto
minꝰ a se magnũ excludebat. quanto
magis minor erat. Qͥd miram᷑. mag¬

Expanded text:
ste vas electionis, primo Saulus a Saüle. Recordamini enim qui nostis Litteras Dei, quis erat Saül. Rex pessimus, persecutor sancti servi Dei David: et ipse, si meministis, de tribu Benjamin. Inde iste Saulus, ducto secum tramite saeviendi, sed in saevitia non permansurus. Postea, si Saulus a Saüle, Paulus unde? Saulus a rege saevo, cum superbus, cum saeviens, cum caedes anhelans: Paulus autem unde? Paulus, quia modicus. Paulus humilitatis nomen est. Paulus, posteaquam adductus est ad Magistrum, qui ait, Discite a me quoniam mitis sum, et humilis corde. Inde Paulus. Usum latinae locutionis advertite: quia paulum, modicum dicitur. Paulo post videbo te, paulum hic exspecta; id est, Post modicum videbo te, modicum hic exspecta. Audi ergo Paulum: Ego sum,vissimus, tanquam fimbria de vestimento sanata est . In modico isto magnus erat, in minimo grandis habitabat; et tanto minus a se magnum excludebat, quanto magis minor erat. Quid miramur mag
Abbreviated transcription (Latin):
tabimisne hoc ꝓmissum ubi ait. qđ cun¬
q petieritis hoc faciam: nec apłis fuisse
ab illo completũ: Et̃ cui tandẽ qđ ꝓmit¬
tit implebitꝰ si aplõs suos insua ꝓmissioe
fraudauit: Euigila gͥ homo fidelis: ce
uigilant̃ audi: quod illic positum . ẽ. in noĩe¬
meo. Ipsum enim quodcunq ñ ait pe¬
teritis ut cunq: s in nomine meo. Qui
ꝓmisit gͦ tã magnũ beneficiũ: qͥd uocat᷑:¬

Expanded text:
tabimusne hoc promissum ubi ait, Quodcumque petieritis, hoc faciam, nec Apostolis fuisse ab illo completum? Et cui tandem quod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione fraudavit? 3. Evigila igitur, homo fidelis, et vigilantmeo. Ipsum enim, Quodcunque, non ait, petieritis, utcunque, sed in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum beneficium, quis vocat
Abbreviated transcription (Latin):
ne maria. Ipsa. ẽ. illa in effabiliter
facta hominis a d̾o u̾bo susceptio singu¬
laris ut filiꝰ dĩ ⁊ filiꝰ hominis. simu¬
⁊ filiꝰ hominis ꝓpt̃ susceptũ hominẽ:
& filiꝰ dĩ ꝓpt̃ suscipientẽ unigenitum

Expanded text:
ne Maria. Ipsa est illa ineffabiliter facta hominis a Deo Verbo susceptio singularis, ut Filius Dei et filius hominis simul, filius hominis propter susceptum hominem, et Filius Dei propter suscipientem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqͣm regłãm fidĩ fidelit̃ intuens. filiũ
dĩ negaturꝰ. p̃destinatũ : qui eũ negare
hominẽ ñ potest. Recte quippe dr̃.
ñ p̃destinatꝰ scd̾m id qd̾. ẽ. uerbum
dei: d̾s apd̾ dm̃. Ut qͥd eñi p̃destinaret᷑.
cũ iã ẽet qͥerat. sine untio. sine t̾mi

Expanded text:
quisquam regulam fidei fideliter intuens, Filium Dei negaturus est praedestinatum, qui eum negare hominem non potest. Recte quippe dicitur non praedestinatus secundum id quod est Verbum Dei, Deus apud Deum. Utquid enim praedestinaretur, cum jam
Abbreviated transcription (Latin):
unicũ dĩ filiũ. unũ dm̃. Qͥsqͥs in ca¬
pite nr̃o p̃cedentia m̃ita singłarit illiꝰ
gnr̃atiõis inueñit: ipse in nob m̃bris
eiꝰ. p̃cedentia m̃ita multiplicate gña¬
om̾̃i obligatiõe pecc̃i. de sp̃u ⁊ uir¬
gine nascet᷑ sic ⁊ nob̃ ut ex aqua
⁊ sp̃u renascẽm̃ ñ retbutũ ÷ ꝓaliqͦ¬
m̾ito s gratis tributũ. & si nos ad
lauachrũ regñationis fides dux̃ꝰ ñ iõ
putare debemꝰ pͥares nos dedisse aliqͥd:
ut recribueret᷑ nob̃ regñatio salutarĩ
Ille quippe nos fec̃ eredẽ in .xͫ qui

Expanded text:
cum Dei Filium, unum Dominum. Quisquis in capite nostro praecedentia merita singularis illius generationis invenerit, ipse in nobis membris ejus praecedentia merita multiplicatae regeneraomni obligatione peccati, de Spiritu et Virgine nasceretur. Sic et nobis ut ex aqua et Spiritu renascemerito, sed gratis tributum: et si nos ad lavacrum regenerationis fides duxit, non ideo putare debemus, priores nos dedisse aliquid, ut retribueretur nobis regeneratio salutaris; ille quippe nos fecit credere in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rit ñ sutm dignus ut subtectũ meum intres.
Ambo saluatorem honorificantes. diũso
& quasi contrario modo. Ambo peccatis
priam uoluntatẽ in ore sapiebat. Sic in
subiugatus. ẽ. mundus. Nam ille ho¬
ille honorandoñ audae cotidie sumere:
manna fastioium. Inde eñi & apłs indig¬
ne dicit acceptum ab eis qui hoc ñ dis¬
cernebant acȩceris cibis ueneratione
singularit̃ debita. Continuo quippe
cum chixiss& urdiciũ sib manducat os
bibit addidit ut dicer& ñ uidicans cor¬

Expanded text:
rit: « Non sum dignus ut sub tectum meum intres . rit: « Non sum dignus ut sub tectum meum intres . » Ambo Salvatorem honorificantes diverso et quasi contrario modo; ambo peccatis priam voluntatem manna in ore sapiebat. Sic in subjugatus est mundus. Nam ille hoille honorando non audet cotidie sumere emanna fastidium. inde enim et apostolus indigne dicit acceptum ab eis, qui hoc non discernebant a ceteris cibis ueneratione singulariter debita; continuo quippe, cum dixisset: Iudicium sibi manducat et bibit, addidit, ut diceret: Non diiudicans cor
Abbreviated transcription (Latin):
inquit si tanta. ẽ. plaga peccatiatq impetꝰ
moib. ut medicam̃ta talia differenda
sint. auctoritate antistitis debae quisq ab
altario remoueri ad agendã penttentiam
& eadem auctoritate reconciliare. Hoc ÷
cm̃i indigne acciꝑe. si eotẽpore accipiat.
quo deboe agere pęnitentiã. Nã ut arbi¬
trio suo cũ lib&. uel auferat se cõmunio¬
niuelreddat. Cęterũ si tantañ sunt ut
ex cõmunicandus quisq iuidicetur. ñ se
debere a cotidiana medicina dñci cor¬
poris separare. Rectius int̃ eos fortasse
autemtinisquisq quod scđm fioẽ suam
pie credit. eẽ. faciendũ. Neuter eñi eoꝵ
ex horrae corpus ⁊ sanguinẽ dñi. s salub¬
rimum facram̃tũ. certatim honorare con¬
tendunt. Neq eñi litigauerunt int̃ se
aut quisquã corũ se alteri p̃pofuit zacche¬
us& ille centurio. Cũ alter eorũ gaudens
indonũ suam susceꝑit dñm. Alt̃ dixe¬

Expanded text:
inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari - hoc est enim indigne accipere, si eo tempore acciquo debet agere paenitentiam, non ut arbitrio suo, cum libet, uel auferat se communioni uel reddat. ceterum si tanta non sunt, ut excomdebere a quotidiana medicina Dominici corporis separare. Rectius inter eos fortasse autem unusquisque quod secundum fidem suam pie credit faciendum. Neuter enim eorum exhorret corpus et sanguinem Domini, sed saluberrimum sacramentum certatim honorare credunt. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisque eorum se alteri praeposuit Zachaeus et ille centurio, cum unus eorum gaudens in domum suam susceperit Dominum, alter dixe
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uidȩ. Et tam̃ accepit. & cũ accepit in¬
euminimicus intrauit. Hon quia malũ accep̃
s quia bonũ malus accepit. Utoete gͦ fũs.
prinẽ cȩlestẽ spãlit̃ manducate. Innocentiã
ad altare apportate. Peccata .⁊⁊ si sunt coctoi¬
ana ñ sint mortifera. Antequã ad altare
accedatis attendite quid dicatis. Dimitte
nob̾ debita nr̃a ficut & nos dimittmꝰ debito¬
ribus nr̃is. Dimittis. dimittitur tibi. Se.¬
curus accede. Panis. ẽ. ñ uenenum. S ui¬
de si dimittis. Nam si dimittis ñ mentiris.
Et ei mentiris quẽ ñ fallis. Mentiris
deo potes. dm̃ fallere ñ potes. Nouit᷑ qͥo
quid agat. Intus te uid&. intus te exami¬
noe. Intus inspicit. intis utode̾. Intus aut
dãpnat aut coronat. Dixerit aliquis
dies quibis puruis homo cont̾iusq uuit
quo ao tantũ sacramentũ dignus accedat.
qui em̃ manducauerit indigne uidicium
sibi maroucat ⁊ bibit. Alius contra imino

Expanded text:
fuit Judfuit Judit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera. Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est, non venenum. Sed vide si dimittis: nam si non dimittis, mentiris, et ei mentiris, quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus aut damnat, aut coronadies, quibus purius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo,
Abbreviated transcription (Latin):
bene accipit᷑ malũ. Quid gͦ miraris si
retur diabolo. cũ uideas econtrario datũ
paulo angłm diaboli ꝑ qũe ꝑficeret᷑ in
xp̃oͦ. Ita &e malo bonũ obfuit. ot bo¬
nomalũ ꝓfuit. Recoroamuini unde¬
scriptũ sit. Quicunq manoucarierit pane
aut bib̾it calicẽ dñ indigne reus erit cor¬
poris &e sanguinis dñi. &̾ de hiserat ser¬
mo cum hoc apłs dicerae. qui dñi corpus ue¬
lut que libae aliũ cibũ indiscrete negligen¬
t̃q sumebant. Hic gͦ si corripit᷑ qui ñ duu¬
dicat. hoc ẽ. ñ discernit a ceteris cibisquo¬
mͦ dãpnatur: quod ad eiꝰ mensam fingens
animũ accedit inimicus : Si rep̃hensione
tangitur negligentia coniuantis. qua pȩ
naꝑcutit᷑ uenditor inuitantis ͤ. P b&e autẽ¬
se ipsum homo & sic de pane illo edat &
de calice bibat. Qu̾a multi de altari
accipiunt & moriunt᷑ & accipiendo moriun¬
tur. nde dicit apłs. uidicium sibi mandu¬
cat ae bibit. Non enĩ buccella dñica uenenũ

Expanded text:
male accipitur bonum. Quid ergo miraris, siretur diabolo, cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et bono malum inquit, manducaverit panem et biberit calicem indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini: De his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut quemlibet alium cibum indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris Dominicu damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat auteseipsum homo, et sic de illo pane edat, et de calice bibat . Quam multi de altari accipiunt, et moriuntur, et accipiendo moriuntur! Unde dicit Apostolus: Judicium sibi manducat et bibit. An non buccella Dominica venenum
Abbreviated transcription (Latin):
sserebant solutionẽ questionum diffici¬
um: cum calũpniator millus obstar&.
sinquto eñi ꝑfecte de trinitate tracta¬
un .ẽ. anteqũa oblatrarent arriani.
sinquid ꝑfecte de pęuitentia tractatũ
s̃. anteqũa obsisterent nouatiani Sic
ĩꝑfate de baptistnate tractatũ. ẽ: an¬
tapã contra dicerent foris positi rebap
tateres. N ecde ipsa unitate xp̃i. enu¬
li. urgere cępit fr̃s infirmos. Etiam
ilqui nouerant hȩc tractare atq dissol¬
ure ne ꝑirent infirmi sollicitati ques¬
unib impiorũ. sermonib & disputati¬
tib suis obscura legis inpublicũ de du

Expanded text:
asserebant solutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim perfecte de Trinitate tractatum est, antequam oblatrarent Ariani? numquid perfecte de poenitentia tractatum est, antequam obsisterent Novatiani? Sic non perfecte de Baptismate tractatum est, antequam contrtizatores? Nec de ipsa unitate Christi enuilla urgere coepit fratres infirmos, ut jam illi qui noverant haec tractare atque dissolvere, ne perirent infirmi sollicitati quaestionibus impiorum, sermonibus et disputationibus suis obscura Legis in publicum dedu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quia mauducauit & bibit hoc. ẽ. S
manot & manetur. Si habitat & inhabita¬
tur. Si hera& e̾t ñ deseratur. Hoc gͦ nos
docuit et monuit misticis uerbis ut sĩ¬
mus ineuis corpore sub ipso capite. ui
menbris eius. Edentes carnẽ eus ñ re¬
linquentes unitatẽ eiꝰ. Hoc gͦ totũ ao¬
hoc nobis ualeat ut carnẽ xp̃i & san¬
guinẽ xp̃i ñ edamus tantũ insacram̃to
quod & multi mali s usq ad sp̃s partici¬
pationẽ manducemꝰ & bibamus. Ut
in dñi corpore tanquã menbra maneamꝰ.¬

Expanded text:
num. Qui manducat et bibit, hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui ahoc nobis valeat ut carnem et sanguinem Christi non edamus tantum in sacramento, quod et multi mali, sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneam