comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mente & cogitatione supponitur: quib
suꝑponitur dignitate. Et brne. his u̾¬
bis ac breuiter indicat᷑ quia omns
suꝑbia eo ipso inimo iacet. qͦ ui alta se
erigit: ut inde magis cunctis supposi¬
ta sit. unde eunctis appetit suꝑ esse.
Homo quippe insublimib eleuatus.
tantos suꝑse sustinet: qnͣtos supposi¬
tos regit. Hi aut̃ qui talib sociant᷑:
ipsi etiam laboris eorum participa¬
tione depͥmunt᷑. N amcum eis la¬
borem etiam colerant. ponderis: dũ
pariter głam affectant honoris. Un
cum diceret. ecce gigantes gemunt
sub aquis: ꝓtinus adiunxit. ce qui¬

Expanded text:
mente et cogitatione supponitur, quibus mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub aquis, protinus adjunxit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
de peccato etiam suꝑbiunt appellat: Illi
aut̃ ñ uiuunt: qr peccando uitam iusti¬
cie ꝑdiderunt. Isti cẽ resurgere pꝰ mor¬
cem nequeunt: qr post eulpam su am
inflati ꝑ suꝑbiam. ad penicentie reme¬
cdia ñ recurrunt. Hinc rursum scrip¬
cum ẽ uir qui errau̾it auia doct᷑ne.
incetu gigantum cõmorabitur: quia
quisquis iter rectitudinis deserit: quoꝵ
gantes genunt sub aquis. Ac si aꝑte
diceret᷑. Cur de scientia lomo suꝑbiat:
cui ignorantie abyssus ce ipsos suꝑbis¬
simos angłorum sp̃s premat: Si aut̃
gigantum nomine pocentes huiꝰ scł̃i
designant᷑. in aquis possunt ppłi fig̾ari
iołe attestante qui ait. Aque enu
sunt ppłi. Bene autem cont̾ suꝑbientẽ
dicitur. ecce gigantes gemunt sub a¬
quis: quia elati om̃s dum in hacuita
assequi honoꝵ celsitudinem etipiunt:
sub ponderib ppłoꝵ gemunt. slam qͣn¬
co quisq hic altius erigit᷑: canto curis¬
grauiorib onerat᷑. Eis ꝙ ipsis popłis

Expanded text:
de peccato etiam superbiunt appellat? Illi de peccato etiam superbiunt appellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam justitiae perdiderunt. Isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorugantes gemunt sub aquis. Ac si aperte dcum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum spiritus premat? Si autem gigantum nomine potentes hujus saeculi designantur, in aquis possunt populi signari, Joanne attestante, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitgravioribus oneratur; eisque ipsis populis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbanisus est temerictate penet᷑re.
Ipłi gͦ se ꝑ prudentiam pretulit. ãqͦ
uiuendi spiracłm accepit: ac si plus
ipso esset sapiens. a qͦ habebat ut
ẽet. S quia beatus iob scẽ eccłie cy¬
pum ceneus. pauea in suꝑborum cor¬
reptione ꝓtulit. quos cenere hereticoꝵ
spẽm ñ ignorauit. sicut suꝑus dixit.
disputare cum dõ cupio. prius uos ostũ¬
dens fabricatores mendaeii. & cultores
ꝑuersorum dogmatum: repente se addoc¬
tririam erigit &e contͣ elatorum imꝑiti¬
am. scientie sue latitudinem ꝑ sententi¬
as expandit dicens. Ee ce gygantes¬
gemunt sub aquis. Dignum quippe e¬
rat. ut ꝑincrepationẽ pͥus tumorem sa .x.¬
pientie terrene retund̾et: & ꝑ doctrinam
post modum. ad plena mysteriis uerba
transiret. Gigantes enim uł apostatas
angłos. uł suꝑbos quosq homines: nil
obstat intelligi. Hinc enim ꝑ ꝓpħam dr̃
Quos nanq mortuos. nisi peccatores
nominat: Et quos gygantes nisi eos qͥ

Expanded text:
superba nisus est temeritate penetrare. superba nisus est temeritate penetrare. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicens: CAPUT XXI Vegemunt sub aquis. - Dignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines nil obstat inteQuos namque mortuos nisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
to consiluum: caritatio ẽ. Dare sapi¬
enti: ostentationis. Dare uͦ ipsi sapi¬
entie: ꝑuersitatis. Et quia hi quos te¬
nere hereticorum sp̃em diximus. ꝑ locu¬
tionem suam ostentationi potiꝰ qmͣ u
baldach subdit᷑ Et prudentiam tu¬
am ostendisti plurimam. Om̃is eui pͥ¬
dentia recta ẽ. plurima ñ ẽ: quia uixta
pauli uecem. nõ plus appetit saꝑe. qm
oporcet saꝑe. Cui uͦ ẽ plurima ñ ẽ recta.
qr dum ultra modum cendit᷑ inquoli¬
bet lat̾e culꝑx declinat᷑. Prudentiamu
suam plurimam ostendunt: qui uide¬
ri pre aliis prudentiores appetunt.
Unde fit plerunq ut dum moderate
saꝑe nescuint: &r fatua loquant᷑. ꝓ qͣre
ipse adhuc excessus prudentie subuin¬
cum: ꝑspiram̃tum uiuimus. ꝑ pruden¬
tiam sapientes sumus. Prius autẽ
ñẽm ẽ uiuere. postmodum saꝑe : qrut
sapientes ẽẽ ualeamus: prius agitur.
ut suus. Qui gͦ uitam dedit: ipse ꝓ¬
culclubio &r prudentiam contulit Bal
um quod uenerari humiliter debuit

Expanded text:
to consilium charitatis est, dare sapienti, ostentationis. Dare vero ipsi sape, perversitatis, et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus, per locutionem suam ostentationi potius quam Baldach dicitur: Et prudentiam tuam ostendisti plurimam . Omnis cui prudentia recta est, plurima non est, quia juxta Pauli vocem, non plus appetit sapere quam oportet sapere . Cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus prudentiae subjuntum? - Per spiramentum vivimus, per prudentiam sapienostrum est vivere, postmodum sapere, quia ut sapientes esse valeamus, prius agitur ut simus. Qui rocul dubio et prudentiam contulit. Balum, quod venerari humiliter debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uł certe. qr solum cłĩ ip̃i nos sum᷑. uul¬
tum solii sui ñ um̾ito tenere dr: dum
culta suꝑ nos iudicia exerit. ut & fi¬
at in ꝓmptis quod uidere possimꝰ: &
cñ origo fcĩ lateat in abditis ut cur
fiat nescire debeamꝰ. Uñ ce apte sub
dit᷑. T erminum circũdedit aqͥs:
usq dum finiant᷑ lux ce cenebre. ¶¬

Expanded text:
 certe quia solium Dei, ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur,culta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire debeamus. Sequitur: VERS. 10. Terminum circumdedit aquis, usque dum finiantur lux et tenebrae.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia: uia raptoris auariua: u¬
a ẽ lubrici: ꝯcupiscentia carnalis.
Inuiis gͣ suis iniquus qͥsq ocłos
depͥmit. qr solis uitiis ut ꝑhec a¬
nuo satisfaciat intendit. Uñ c

Expanded text:
superbia, via raptoris avaritia, via est lubrici concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicent᷑: quia apud distrieti iuidics
ocłos sua unumquemq corruptibili¬
cas inquinat. nisi hunc cotidie gr̃a
parcentis tergat. Flectoꝵ quippe a¬
nimus ꝓdire ad libercatem uisticie
nititur: s adhue compede infirmita¬
tis cenet᷑. Et culpas quidem subigere
ꝑ fecte desiderat: s quousq cor corrup¬
tione carnis astringitur:. eiꝰ uncłis
etiam cum ñ uult ligat᷑. Hinc itaꝙꝙ
colligat. quanto pec̃coꝵ pond̾e pressi
sint. qui contra hec decertare negli¬
gunt: siplene culꝑam nec illi supe¬
rant. qui contra hanc uirilit pug¬
nant. Unde & postqͣm dictum ẽ. ecce
enim luna nõ splendet & stelle ñ sunt

Expanded text:
judicentur, quia apud districti judicis judicentur, quia apud districti judicis oculos sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hunc quotidie graparcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et stellae non s
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cuncta simul eccłia. Quid ꝑstellas.
nisi singłoꝵ bene uiuentiũ anime de¬
signantur: Qui inter prauoꝵ hominũ
conu̾sationes dummagnis uirtutib e¬
minent: quasi intenebris noctis lucent.
Unde ꝑ paulum qͦ discipłis dr. Int̾ qͦs
lucetis: sicut luminaria in mundo. Qͥa
enim sc̃a eccłia lune appellatione ex pͥ¬
mitur: ꝓpħa cestat᷑ dicens. Eleuatus
ẽ sol. & iuina stetit in ordine suo. Bie
uato & enim sole. in suo ordine luna sta¬
tuitur: quia ascendente ad celos d̃no.
sc̃a ꝓtinus eccłia inpredicationis aucto¬
ritate roboratur. Et quia stellarum no¬
mine electi designantur: rursum pau¬
lus insinuat dicens. Stella enim astel¬
la cdiffert in claritate. Luna gͦ ñ splen
det. & stelle ñ sunt munde in conspectu
eius: quia nec sc̃a eccłia uirtute ꝓpria
cot miracłis emicat. nisi hanc preue¬
nientis gr̃e dona ꝑfundant: nec singu¬
lorum beneuiuentiũ mentes apecẽoꝵ
macłis munde sunt. si remota pietate

Expanded text:
nisi cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . ato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: Stella enim a stella differt in claritate Vet. IX. Lundet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate
Abbreviated transcription (Latin):
firmoꝵ m̃tib ẽẽ longa. & qͣsi stabilis
estunat᷑. S cum repentinꝰ hauc finis
int̾cipit. breuẽ ꝓculdubio fuisse redar
qd̃ pret̾ire potuit modicũ fuit. Ele¬
uant᷑ gͦ ad modicũ ⁊ minime subsis¬
tunt: qr eo ip̃o qͦ uideri alti appetũt᷑.
Auera dĩ eẽntia longe ꝑelationẽ fi¬
unt. Subsist̾e̾ & enĩ nequeunt: qr ab
et̃ne ẽẽutie soliditate diuiduntur.
atq hanc pͥmam runã colant: qr¬

Expanded text:
m mentibus esse longa et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevem procul dubio fuisse redargquod praeterire potuit, modicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt, quia eo ipso qua vera Dei essentia longe per elationem fiunt . Subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur, atque hanc primam ruinam tolerant, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperari quidem conspicitur: s rea¬
tu ꝑpetue maledictionis sigatur.
Unde recte nunc dicitur. maledicta
sic pars eius interra : quia & si ad tẽ¬
pus benedicitur: in reatu tamen ma¬
ledictiones denetur. De quo aꝑte
subditur. Nec ambulet ꝑuuam ui¬
nearum. Uia nanq uinearum: ẽ
rectitudo eccłiarum. Qua inre siue
herecicum. seu carnalem quempiã
nil obstat intelligi: quia uia uine¬
arum. idest rectitudo. eccłiarum a¬
nctitur: dum uł fides recta uł rec¬
titudo iusticie non tenet᷑. Iue nan
q ꝑuiam iunearum ambulat: qͥ
sc̃e uniuersales eccłie predicatio¬
nen pensans: neꝙ afidei. neq abo¬
norum actuum rectitudine decli¬
nat. Inuiam quippe uinearum am¬
bulare est: sc̃e eccłie patres uelut
dependentes botros aspicere. quo¬
rum uerbis dum intendit: inlabo¬
re itineris amore debriatur et̃ni¬
tatis. Sequitur. Ad nimium¬

Expanded text:
prosperari quidem conspicitur, sed reaprosperari quidem conspicitur, sed reatu perpetuae maledictionis ligatur. Unde recte nunc dicitur: Maledicta sit pars ejus in terra. Quia etsi ad tempus benedicitur, in reatu tamen maledictionis tenetur. De quo et apte subditur: Nec ambulet per viam vinearum. Via namque vinearum est rectitudo Ecclesiarum. Qua in re sive haereticum, sive carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo Ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta, vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui, sanctae universalis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
a que leius est is: quẽ cũ qͥlilir uentus
erroris inuenerit. impellit. Unde be¬
ne quoq ꝑpsalmistam clicitur. Ds̃
meus pone illos ut rotam: ce sieut
stipulam ante faciem uenti. Ut ro¬
ta quippe ponuntur iniqui: qui in
cireuitu laboris missi. dum ea que
aute sunt negligunt. & ea que dese¬
renda sunt sequuntur: ex posterio¬
rib eleuant᷑. & in anteriorib cadũt.
Qui recte quoq stipule ante faciem
uenti comparantur: qui a irruente
aura temptationis dum nulla sub¬
nixi sunt ratione grauitatis: ele¬
uantur ut corruant. Et sepe eo se
alicuius meriti existere existimãt.
quo eos malta flagus erroris por¬
uam iunearum. Quisquis inui¬
ta presenti recta agit & aduersa
sustinet: laborare quidem aduer¬
sitate cernitur: s ad benedictionẽ
hereditatis ꝑpetue consuminatur.
Qiusquis uͦ ꝑuersa agit. & tamen
ꝓspera recipit. seq ãmalis actib
nec donorum largitate cõpescit:

Expanded text:
aquae levis est is quem quilibet aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris porviam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis perpetuae consummatur. Quisquis vero perversa agit, et tamen prospera recipit, seque a malis actibus nec donorum largitate compescit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ incõuenienter exprimunt. in qua
aliene conseientie non uidentur lixx
uero nr̃a. patria eterna est. inquadũ
uultus aspicimus: corda nr̃a in nobis
uicissim uidemus. Iniqui autem. quia
uitam presentem ita diligunt. atq
haue exilii tempore complectuntur.
ac si iam inpatria regnent. recte dr̃.
sic incenebris quasi in luce ambulant:
quia sic inpresenti cecitate leti sunt.
ac si iameterne patrie luce ꝑfruant᷑.
aque. Aplurali numero ad singłarẽ
redit: quia plerunq unus male in¬
choat: & imitando multi sub sequunt᷑.
S eius principaliter culpa est.: qui
ꝑuersis sequentib exempla prebuit
iniquitatis. Unde ce ad illum redit
crebro sententia: qui auctor extitit
inculpa. Aque autem suꝑficies huc
alicuius retractationis trahie Si
enu cor fluxum cuus libe puersi co¬
gitamus: quid aliud qmͣ iniuento po¬
sitam aque suꝑficiem ceruimus: Elẽ
aura luxurie: nunc aura iniudie: nc̃
aura fallacie ꝑtrahit. Suꝑ faciem gͦ

Expanded text:
n inconvenienter exprimunt, in qua n inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur, lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus, corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patriae luce perfruantur. --A plurali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rificauerunt aut gr̃as ud egerũt.
De quib paulopost addicur. Tradi¬
dit illos ds in reꝑbum sensum: ut
faciant que non conueniunt. Qͥa
enim glorificare noluerunt quem
cognouerant: reꝓbo sensui traditi.
ad hoc relicti sunt. ut nescirent iam
nec reuersi sunt ꝑ semitas illius.
Angustior est quippe semita qm̃ uia.
Qui autem bona manifestiora a¬
gere contempnunt: nequaqm ad
subtiliora intelligenda ꝑueniunt.
ꝑ eius semitas ꝑgerent: s utinã
ꝑ eas uel reuerti uoluissent: ut uite
itinera que noluerunt ꝑ innocen¬
tiam. saltem ꝑ penitentiam teu̾ent.
Qua in re quanta sint misccłie uis¬
eos quos ase discedentes aspicit.
ut reuertantur querit. Unde di
numeratis culpis. delinquentem
synagogam ꝑuocem ꝓpħicam re¬
uocat dicens. Ergo amodo saltẽ uoca

Expanded text:
. De quibus paulo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt . Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverant, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt, ut nescirent jam nec reversi sunt per semitas illius. AngQui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda perveniunt.  ejus semitas pergerent; sed utinam per eas vel reverti voluissent, ut vitae itinera quae noluerunt per innocentiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viseos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt ꝑscrutari qm capiunt.
amplius ꝑfecto calent qmͣ cale¬
re debuerunt. Bene gͦ de hoc ꝑ¬
uerso quolib& ꝓpħantis dum ta-¬
xat sententia non optantis dici¬
bunt ab aquis nuuum. Ac si aꝑ¬
ce diceretur. Qui humiliter sub dis¬
cipline iuncla non restringitur:
ab infidelitate sua ꝑuersi oꝑis
am merrorem labitur. Unde bene¬
qͦ egregius predicator a discipłoꝵ
suorum cordib hunc ex quisite sapi¬
entie nimium calorem deuitans a¬
it. non plus sapere qmͣ oporcet sa¬
pere. s saꝑe ad sobrietatem: ne for¬
tasse nimius calor interimeret: qͦs
prius aque niuium idest infideli¬
catis. uł corpentium actionũ fri¬
gora morituros tenebant. Et qr
ualde difficile ẽ. ut is qui se sapi¬
entem estimat. mentem ad humi¬
litatem rediicat. & recta predican¬
tib credat. sensumq sue ꝑuersita¬
tis abiciat: recte subiungitur.¬

Expanded text:
appetunt perscrutari quam capiunt, appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicieat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non restringitur, ab infidelitate sua, vel perversam in errorem labitur. Unde benque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
uin. Idcrrro iniquitas frigori com xxui¬
paiitur: quia peccantis mentem
corpore constringit. Unde serip¬
tum est. Sicut frigidam facit
cisterna aquam suam: sic frigi¬
dam fecit maliciam suam. Quo
contra caritas calor est: quia
uidelicet mentem accendit qͣm
replet. De quo calore scriptum ẽ.
Habundauit iniquitas: refrigescet
caritas multorum. Et sunt ñnul¬
li qtui dum iniquitatum suarum
frigora declinant: ad ueram fidem
uł ad scĩtatis habitum ueniunt.
s quia plus qmͣ necesse est de suis
sensib presumunt: sepe infide qͣm
accipiunt. ea que ñ capiunt per¬
scrutari uolunt: ut ratione mag̃
indõ quam fide teneantur. Quia
uͦ humana mens ꝑscrutari non
ualet diuina secreta: omne quod
ratione ꝑscrutari non possunt.
credere contempnunt: & ꝑ inquise¬
tionem nimiam inerrorem labunt᷑.
Hii itaq cum necdum crederent.
uł adhuc ad iniquitatis oꝑa ua¬
carent: aque niuium fuerunt. S
cum carnalia facta deserentes
infide ad quam ꝑducti sunt plus

Expanded text:
Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem orpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna aquam suam, sic frigidam fecit malitiam suam . Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit quam replet. De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suarum frigora 532 declinant, ad veram fidem, vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide, quam accipiunt, ea quae non capiunt perscrutari volunt, ut ratione magis in Deo quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus
Abbreviated transcription (Latin):
exanimis: & intelligitur quid ama¬
tur. Nil quippe sic ad edomandum
desideriorum carnalium appetitũ
ualet: qmͣ ut unusquisq hoc quod
uiuum diligit. quale sit mortuũ
penset. Considerata & enim corrup¬
tione carnali. citius agnoscitur:
quia cum illicite caro concupis¬
citur. cabes desideratur. Bene gͦ
de luxuriosi mente dicitur. dui¬
cedo illius uermis: quia is qui in
desiderio carnalis corruptionis ex¬
estuar: ad fetorem putredinis an¬
helat. Hec sicut in huius partis
tercie inicio ꝓmisisse me memini
sub breuitate transcurri: ut ea que
in hoc oꝑe sequuntur. quia magna
obscuritate implicata sunt. opi¬

Expanded text:
exanimis, 534 et intelligitur quid amaexanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
indelectatione est. quies in labore.
ualde & enu fatigatur: si desit cu¬
ra scłi qua fatigetur. Quia autẽ
nature est uermium. momentis
singłis incessanter moueri: non
immerito signatur nomine uer¬
mium inquietudo cogitationum
Puerse itaq mentis dulcedo uer¬
ns ẽ. quia inde delectabiliter pas¬
citur. unde ꝑ inquietudinem in¬
cessanter agitatur. Notest quoq a¬
ꝑtius uermis nomine caro signa¬
ri. unde & suꝑius dicitur. Homo
putredo: et filius hominis uermis.
Luxuriosi gͥ cuuislibre. atq carns
uoluptatib dediti. quanta sit ceci¬
tas demonstratur. cum dicitur: dul¬
cedo illius uermis. Qͥd nanq ca¬
uo: nisi pritredo acuermis est. Et
quisquis carnalib desideriis anbe¬
lat. quid aliud qmͣ uermẽ amat:
Que enim sit carnis substantia:
cestantur sepulchra. Quis paren¬
tum. quis amicorum fidelium. qm¬
liboe dilecti sui cang̾e scaturientẽ
uermib carnem pocest. Caro ita
q concupiscitur. Pensetur quid sit

Expanded text:
in delectatione est, et quies in labore. in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomine caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
luis. Peccatum quippe usq ad in¬
feros ducitur: quod ante finem
uite presentis ꝑ correctionem ac
penitentiam non emendatur. De
quo uidelicet peccato ꝑ ioħem đr.
nanq ad mortem est peccanti usq
admortem. quia scilicet peccatũ
quod hic non corrigitur: eius ue¬
nia frustra postulatur. De quo
eius miscłia. Om̃ĩ potentis dei
misccłia obliuisci eius dicitur.
quia omnipotentis dĩ iusticie
fuerit oblitus: quia quisquis
eum nunc iustum non tunet᷑
post inuenire nõ ualet misericor¬
dem. Que nimirum sententia nõ
solum ei intenditur. qui uere fidei
predicamenta deserit: s etiã qui
infide recta positus carnalit̾ uiuit:
quia ultio eterne animaduersiõis
non euaditur:. utrum infide. ani
oꝑe peccetur. Nam & si dampnatio¬
nis dispar est qualitas: culpe camen
que nequaqͣm ꝑ penitentiam cergit᷑
nulla ablutionis suppetit facultas.
Quisquis inboc appetit mundo ꝓspe xxx¬
rari. ceteros ercedere. reb & honorib
tumere: hiuc nimirum cura scłaris

Expanded text:
. Peccatum quippe usque ad inferos ducitur quod ante finem vitae praesentis per correctionem ac poenitentiam non emendatur. De quo videlicet peccato per Joannem namque ad mortem est peccatum usque ad mortem, quia scilicet peccatum quod hic non corrigitur, ejus venia frustra postulatur. De quo ejus misericordia. Omnipotentis Dei misericordia oblivisci ejus dicitur qui omnipotentis Dei justitiae fuerit oblitus, quia quisquis eum nunc justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Quisquis in hoc appetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
nationis credunt. Intenebris gͦ do¬
mos ꝑfodiunt: quia bonorum men¬
tes ex ipsa eorum corrumꝑe aduer¬
sitate moliuntur. Bene autem dicit᷑:
sicut indie condixerant sibi: quia
cum uistos conspicerent ꝓsꝑitatis
luce clariusse: qm̃ loqui non pote¬
rant: ad maligna solummodo contͣ
dent: cum uͦ eos ad agende potesta¬
tis uiderint culmen erumꝑe. ꝑtur¬
bantur. metuunt. afflictionib ca¬
bescunt. Unde & subditur.Si¬

Expanded text:
nationem credunt. In tenebris ergo donationem credunt. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contradent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ce subditur. Perfodit inte
nebris domum. sicut inlie condixe¬
rant sibi:. ce ignor auerunt lucem. Q.¬
nanq hoc loco domorum nomine ni¬
si conscientie designantur: inquibus
habitamus. cum tractando quid agi¬
mus: Unde cuidam sanato dicitur.
uUade indomum tuam ad cuos. & an¬
nuntia illis quanta tibi dominus
fecerit: id est apeccati iam uitio se¬
eurus. ad conscientram reuertere. &
in uocem p̃dicationis excitare. Iusti
itaq cum inpresenti scło die ꝓsꝑi¬
catis clarescunt: eis errorum magis¬
tri ꝑuersa suadere mecuunt: s consi¬
lia exquirunt. deiectionem ꝓsꝑita¬
tis corum summoꝑe prestolantur:
ut in aduersitatis tenebris eorum
mentes suadendo ꝑfodiant. quib ꝓs¬
pere uiuentib. ꝑuersa loqui nuni¬
me audebant. Quos mox ut in adu¬
sicate uiderint exsurgunt. &e ñ nisi
expeccati merito talia illos ꝑpeti as¬
serunt: quia solam p̃sentis uite glo¬
riam diligentes. flagellum damp¬

Expanded text:
Unde et subditur: Unde et subditur: nebris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus contractando quid agimus? Unde quidam sanato dicitur: « Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominufecerit , id est, a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti saeculo die prosperitatis clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt. Sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant. Quos mox ut in adversitate viderint, exsurgunt, et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserunt, quia solam praesentis vitae gloriam diligentes, flagellum dam
Abbreviated transcription (Latin):
unt. quasi alienam conuigem col¬
lunt: quia uideliore mens dõ sp̃ali¬
ter inherens. & ei quasi in quodam
amoris cbalamo contuncta. cum
ꝑuersis ꝑsuasionib ad prauitatẽ
doginatis ducitur. quasi aliena
coniunx acorruptore maculatur.
Sene autem subditur. Et oꝑiet
uultum suum. Idcirco faciem suam
adulter oꝑit: ne cognoscatur. Om̃ĩs
autem qui sentiendo uel agendo ne¬
quiter uiuit. uultum suum oꝑit:
quia ad hoc ꝑuersitate dogmatis
uel oꝑis tendit: ut ab om̃ipotente
dõ iniudicio recognosei ñ possit.
Unde quibdam infine dicturus
nultus cordis humani est nisi si¬
militudo ddĩ: Quem uidelicer uultum
ꝑuersus oꝑit. ut cognosci nequeat:
cum uitam suam uel malis actib uel
ꝑfidie errore confundit. Stalis quis¬
q cum ꝓsꝑitate uite presentis iustos
fulciri conspicit: eis ꝑuersa suadere
minime presumit. Si qua uͦ illos pro¬
cella aduersitatis inuenerit: ad uer
baꝓtinus pestifere suasionis erumpit.

Expanded text:
unt, quasi alienam conjugem tolunt, quasi alienam conjugem tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Bene autem subditur: CAPUTiunt. --Idcirco faciem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde quibusdam in fine dicturus  Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc etiam iuixta litteram nil obstat
intelligi: ut qui adulterium ꝑpetra¬
re desiderat: cenebras exquirat.S
quia contra hereticos sententia pro¬
mitur: dignum ẽ ut hoc quod dicit᷑
mystice sentiatur. Nam paulus ait.
Non enu sumus sicut plurimi:
adulterantes uerbum di. Ad ulter
quippe incarnali coitu: ñ ꝑlem sed
uoluptatem querit. Et ꝑuersus
quisq. ac uane głe seruiens. recte
adulterari uerbum dĩ dicitur: qr
ꝑsacrum eloquium. ñ dõ filios gig¬
nere.: s suam scientiam desiderat
ostentare. Quem enim libido głe ad
loquendum trabit: uoluptati mag
quam generationi oꝑam impendit.
ubi &e apte subditur. non me uidebie
ocłs: quia adulterium quod inmente
agitur. ualde difficile est. ut ab hu¬
mano uisu penetretur. Quod praua
mens tanto securius ꝑpetrat: quan
quos erubescat. Sciendum quoq ẽ:
quia sicut is qui adulterium facie
carn em aliene coniuigis sibi illi¬
cite coniungit: ita om̃s heretici cũ
fidelem animam insuo errore rapi¬

Expanded text:
Hoc etiam juxta litteram nil obstat intelligi, quia qui adulterium perpetrare desiderat tenebras exquirit. Sed quia contra haereticos sententia promitur, dignum est ut hoc quod dicitur 529 mystice sentiantur. Nam Paulus ait: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coitu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterare verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens tanto securius perpetrat, quantt, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit: ita haeritici, cum fidelem animam in suo errore rapi
Abbreviated transcription (Latin):
nib patrum sententias destruunt.
Nec immerito ꝑspicas designari pa¬
trum sententias dicimus: quia sepe
dum ꝑ figurata eloquia ꝓferuntur:
abeis cegnen littere quasi aristarũ
paleas subtrahimus: ut medulla sp̃e
reficiamur. Sequitur.nter a¬

Expanded text:
nibus Patrum sententias destruunt. nibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito spicas signare Patrum sententias dicimus, quia saepe dum per figurata eloquia proferuntur, 526 ab eis tegmen litterae quasi aristarum paleas subtrahimus, ut medulla spiritus reficiamur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatione pestifera denudant. Se
cas. Quod ait nudis: hoc replicat abs
q uestitu. S aluid ẽ nudum ẽẽ: ali¬
ud nudum incedere. Om̃is enum qui
nec bona nec mala oꝑatur: nudus
ẽ ce otiosus. Qui autem mala agit. nu¬
dus incedit: quia sine uelamine bo¬
ni oꝑis. ꝑiter prauitatis ꝑgit. Sunt
u non nulli qui malum sue nequitie
cognoscentes. satiari pane iusticie fe
stinant: ꝑcipere sacri eloquis dicta
desiderant: qui quotiens patrum sen¬
tentias ꝓ edificandis mentib in co¬
gitatione uersant: quasi de bona se¬
gete spicas portant. Heretici gͥ nu¬
dis &e incedentib absq uestitu & esu¬
rientib spicas collunt: quia siue qͥ¬
dam otiosi sint & innullis se bonis
exerce ant. seu ꝑ iter impudentie abs¬
q uelamine boni oꝑis ꝑgant. etiã
si quando iam ad penitentiam redire
cupiunt. ee pabulum uerbi concupis¬
cunt. eis esurientib spicas collunt:
quia ineoꝵ mente ꝑnitiosis ꝑsuasio¬

Expanded text:
praedicatione pestifera denudant. Seqpraedicatione pestifera denudant. Seqcaque vestitu; sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur, nudus est et otiosus; qui autem mala agit, nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae stinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasio
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ꝑsꝑitatem uite presentis he¬
recici non habent: infirmis m̃tib
uerbis blandiorib ꝑuersa ꝑsua
sentis arriserit: etiam iuolenter
trahere quos preualent ñ desistũt.
Oupillorum itaq nomine designan¬
tur hii qui adhuc sunt teneri intra
sc̃am eccłiam constitiiti: quorum
uitam misericors pater moriendo
seruauit. qui ad bonam iam intenti¬
onem deducti sunt: s adhuc in bonis
actib nulla uirtute roborantur. He¬
retici gͥ depredantes pupillos uim
faciunt: quia contra infirmas fideli¬
ummentes uerborum & oꝑtm iuo¬
lentia grassant᷑. Uulgus autẽ pau¬
per est popłs indoctus: qui si ueras
sapientie diuitias baberet: uestimẽ¬
tum sue fidei nequaqͣm amitteret.
Quasi quidam quippe intra sc̃am ec¬
clesiam senatores sunt. uiri doctores:
qui cum scientiam incorde multipli¬
cant. ueris apud se diuitiis abun¬
dant. S heretici uulgum pauꝑem
spoliant: quia dum doctos ñ preua¬
lent: indoctos quosq auelamine fidi

Expanded text:
Cum prosperitatem vitae praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perversa persuademporis praesentis arriserit, etiam violenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non prlent, indoctos quosque a velamine fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tem quasi fur absconditur: quia ꝑ¬
uersus quisq qui inꝑsꝑicate uite
presentis humilium uitam depri¬
mendo interimit: in aduersitate ac
de iectione positus. ꝑ iniqua consilia
latenter ledit: atq id quod ꝑse ex¬
plere nonualet: adherendo huius
mundi potentib exercet. Sequitur.

Expanded text:
tem quasi fur absconditur, quia ptem quasi fur absconditur, quia perversus quisque, qui in prosperitate vitae praesentis humilium vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia latenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. Sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
homicida: quia inpresentis uite
gła ꝑuersus quisq erigiturꝰ &
illorum uitam deprimit: qui dũ
sequentem głam sitiunt. quasi
satiari inuespere exquirunt. Sra¬
uus & enim quisq in hoc mundo
dignitatem transitorie potestatis
arripiens: canto se acrius ad ꝑa¬
genda mala dilatat. quanto ꝑ ca¬
ritatis uiscera nullum amat. Co¬
cis enim cogitationib contͣ bonos
seuit: innocentum uitam interi
głam accepte potestatis amiserit᷑.
locum mutat. s ment̾e ñ mutat.
quia ad hoc ꝓtinus dilabitur qd̃
sub infertur. ꝑnoctem uͦ erit qͣsi
nis atq deiectionis sue: & si
exercere crudelitatis manum nõ ua¬
let: eis tamen quos preualere cons¬
picit. consilia ꝑuersitatis prebet:
huc illucq discurrit: & queq pocest
inbonorum lesione suggerit. Qui
recte quasi fur dicitur: qui a in ip̃is
sius ꝑuersis consilus metuit ne de¬
prehendatur. Qui gͦ contra egenum
ce pauꝑem mane homicida est. ꝑ noc¬

Expanded text:
homicida, quia in praesentis vitae homicida, quia in praesentis vitae gloria perversus quisque erigitur, et illorum vitam deprimit qui, dum sequentem gloriam sitiunt, quasi satiari in vespere exquirunt. Pravus etenim quisque, in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se acrius ad peragenda mala dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Quoties enim cogitationibus contra bonos saevit, toties innocentium vitam interimgloriam acceptae potestatis amiserit, locum mutat, sed mentem non mutat, quia ad hoc protinus dilabitur quod subinfertur: Per noctem vero erit quasi nis atque dejectionis suae, etsi exerere crudelitatis manum non valet, eis tamen quos praevalere conspicit consilia perversitatis praebet; huc illucque discurrit, et quaeque potest in bonorum laesionem suggerit. Qui recte quasi fur dicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, per noc
Abbreviated transcription (Latin):
nun aduentus dominice incarnati¬
onis extitit: sicut ꝓpħa dicit. uenit
maue & nox. qui a ce noue lucis pri¬
mordia. in redemptoris presentia
fulserunt: & tamen aꝑfectorum cor¬
dib ꝑfilie sue tenebre non sunt de¬
terse. Rursum ꝑ mane. aduentus
uidics designatur: unde ꝑ psalmi¬
stam dicitur. In m atutinis interfi¬
ciebam om̃s peccatores terre. Et
sicut electorum quoq ꝑsonam ex¬
pͥmens ait. Mane adstabo tibi &
uidebo. Rursum ꝑ mane p̃sentis
uite ꝓspitas designat᷑. sicut ꝑsalo¬
monem dicitur. Ue tibi terra cuiꝰ
rex ẽ puer: &e cuius principes ma¬
ne comedunt. Quia enim mane
pruum diei tempus est. uespere
eccremum: neouaquam reficiendi
sumus de huius uite ꝓsꝑitate que.
preueuit: s de his que infine diei
id est inmundi termino sequuntur.
Mane gͦ comeclunt: qui de huius
mundi ꝓsꝑitatib extolluntur.
et dum presentia uehe menter cu¬
rant: futura ñ cogitant. Omnis
qui odit fratrem suuim. homicida
est. Mane itaq primo consurgit

Expanded text:
nim adventus dominicae incarnationis exstitit, sicut propheta dicit: Venit mane et nox , quia et novae lucis primordia in Redemptoris praesentia fulserunt, et tamen a persecutorum cordibus perfidiae suae tenebrae non sunt detersae. Rursum per mane adventus judicis designatur. Unde per Psalmistam dicitur: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Sicut et electorum quoque personam exprimens, ait: Mane astabo tibi et videbo . Rursum per mane, praesentis vitae prosperitas designatur, sicut per Salomonem dicitur: Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt . Quia enim mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogitant. Omnis enim qui odit fratem suum, homicida est . Mane itaque primo consurgit
Abbreviated transcription (Latin):
consurgit homicida. interficit egenũ
&e pauꝑem: ꝑ noctem uero erit qͣsi fur.
Cum homicida in nece ꝓximorum ꝑ xxui
nocturnum maxime silentium sole¬
at grassari: cur hoc in loco mane pͥ¬
me consurgere ad interficiendum
egenum & pauꝑem dicitur. in noc¬
te uero quasi fur ẽẽ ꝑhibetur: S
ipsis uerbis littere dum sibi ñ con¬
gruunt: ad indaganda sp̃s secreta
reuocamur. Inscriptura sacra mane.
aliquando aduentus dominice in¬

Expanded text:
consurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum egenum et pauperem dicitur, in nocte vero quasi fur esse perhibetur? Sed ipsis verbis litterae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae in
Abbreviated transcription (Latin):
stunt: Ipsi enuim terminos cransfe¬
runt: quia constitutiones patrum
preuaricando transcendunt. De qͥ¬
bus nimirum constitutionib scrip¬
tum ẽ. Non transgrediaris cermi¬
nos antiquos: quos posuerunt pa¬
tres tui. Qui greges diripiunt et
pascunt: quia imꝑitos quosq per¬
uersis ad se ꝑsuasi onib trahunt:
& doctrinis pestiferis ad interfici¬
endum nutriunt. Nam quod gre¬
gum nomine imꝑiti ppłi designent᷑.
sponsi uerba testantur: qui sponsam
suam alloquit᷑ dicens. Nisi cognoue¬
res te o pulchra inter mulieres. egͦ¬
dere & abi post uestigia gregum. idẽ
nisi honorem tuum quo ad similitu¬
dinem di es condita bene uiuendo
cognou̾is: a conspectu mee contẽpla¬
tionis egredere: & imꝑitorũ uitami
pupillorum abegerunt: & abstule
hoc loco pupillos accipimus. nisi e¬
lectos dĩ. inmentis deneritudine
positos. qui magna fidei gr̃a nutri¬
untur: & patris sui iam ꝓ se mortui
faciem necdum uident: Et sunt ple¬
riq in scã eccłia. qui quosdam cons¬

Expanded text:
stunt? Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones patrum praevaricando transcendunt. De qbus nimirum constitutionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficiendum nutriunt.  Vet. XXII.  Nam quod gregum nomine imperiti populi designentur, sponsi verba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum vitam ipupillorum abegerunt, et abstulehoc loco pupillos accipimus, nisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam cons
Abbreviated transcription (Latin):
mine. sepe humelitas designari so¬
let. Et nornunqm hi qui mansue¬
ci atq humiles uident᷑. si seruare
discretionem nesciunt: exemplis ali¬
orum eadunt. Sunt uͦ ñ nulli here¬
cici. qui popłis admisceri fugiunt.
&e secessum uite secretioris pecunt.
Qui plerunq eos quos inuenunt
eo ampluis peste sue ꝑsuasionis in¬
ficiunt: quod quasi ex uite meritis
reuerentiores uident᷑. De quib sub¬

Expanded text:
mine saepe humilitas designari solet. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haeretici qui populis admisceri fugiunt, sed recessum vitae secretioris petunt; qui plerumque eos quos inveniunt eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores videntur. De quibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
uisione priuata ẽ: Bos aũc huius
sepe contingit: ut heretiei ꝑusis su¬
is dognatib. ipsos etiam qui predi¬
catores uidebantur trahant. Bouem
gͦ uidue auferunt: cum de scã eccła
etiam p̃dicantem tollunt. Ubi rec¬
de ẽ aduinctum ꝓpignore. Pignus
nãq cum tollitur. aliud quidem ẽ
quod tenetur: s tam̃ adhuc aliud
queritur. Et plerunq heretici ideo
eos conantur auferre qui precli¬
cant: ut eorum etiam sequaces tͣ¬
hant. ꝓpignore. gͦ bos uidue tolli¬
cur: quando i deureo ipse qui pre¬
dicabat rapitur. ut alii sequantur.
Ex cuius plerunq riuna agit᷑. ut hi
quoq de sc̃e ecclie gremio exeant: qͥ
in ea bonis morib prediti. mites at¬
q humiles ẽẽ uidebant᷑. Unde et

Expanded text:
isione privata est? Bos autem hujus saepe contingit ut haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et