comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dieras. quȩ dicunt facite. quȩ aũt
faciunt. facere nolite: Malus aũt
laicus. in fidelis. ñ ꝑtinens ad gregẽ
tanquã palea in area toleratur. qͥd
sibi dicit. quando ceꝑit illũ argue¬
re uerbũ dĩ: Exi quid michi loque¬
ris: Ipsi ep̃i. ipsi clerici. ñ illud fa¬
ciunt: et me cogis ut faciã: Querit
sibi ñ patronũ ad causã malã: s co¬
mitẽ ad penã. Nam nunquã eũ ille
defensuriis ẽ indie iudicii: quẽcũq
malũ uoluerit imitari. Quomͦ eñi
diabolus. om̃s quos seducit. ñ sedu¬
cit cũ quibus regnet. sed cũ quib
dampnet᷑: sic om̃s qui secuntur ma¬
los. comites sibi ad gehennã quert̃:
ñ patrocinia ad regnũ cęlorũ. Quo¬

Expanded text:
dieras, Quae dicunt, facite; quae autem dieras, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite? Malus autem laicus, infidelis, non pertinens ad gregem tanquam palea in area toleratur, quid sibi dicit, quando coeperit illum arguere verbum Dei? Exi: quid mihi loqueris? Ipsi episcopi, ipsi clerici non illud faciunt, et me cogis ut faciam? Quaerit sibi non patronum ad causam malam, sed comitem ad poenam. Nam nunquam eum ille defensurus est in die judicii, quemeumque malum voluerit imitari. Quomodo enim diabolus omnes quos seducit, non seducit cum quibus regnet, sed cum quibus damnetur: sic omnes qui sequuntur malos, comites sibi ad gehennam quaerunt, non patrocinia ad regnum coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
scdia. nec sinit eos facere: quia cir¬
cumsepsit ueritate. sua om̃s senten¬
cias suas. et librauit: ut quisquis in¬
de aliquid p̃cidere uoluerit. aut in¬
ducere. male legendo uł int̾ptando.
ille si cor habet. quod p̃cisũ ẽ de scͥp¬
tura. ungat scripture. et legat suꝑ¬
iora uł inferiora. et inuenit sensum
quẽ uolebat ille intp̃tari. Quid er¬
go putatis dicere istos. de quibus dici¬
tur quȩ dicunt facite : Qũa reuera¬
afidelib laicis dicitur. Laicus eñi
qui uult bene uiuere.: cũ attenderit
clericũ malũ. quid sibi dicit: Dñs
dixit. Que dicunt facite: quȩ faci¬
unt. facere nolite. Ambulem uiã dñi:
ñ sequar istius mores. Audiam ab il¬
lo: ñ uerba ipsus s dñi. Sequar dñm.
sequatur ille cupiditatẽ suã: quia uo¬
luero apud dm̃ sic me defendere ut
dicam. dñe. uidi male uiuentẽ illũ
clericũ tuũ. et ideo male uixi: ñne
mͥ dicturuis ẽ. serue nequã. ñ ame au¬

Expanded text:
tia et misericordia, nec sinit eos facere; quia cirtia et misericordia, nec sinit eos facere; quia circumsepsit veritate sua omnes sententias suas, et libravit; ut quisquis inde aliquid praecidere voluerit, aut inducere male legendo vel interpretando, ille qui cor habet, quod praecisum est de Scriptura jungat Scripturae, et legat superiora vel inferiora, et inveniet sensum quem volebat ille male interpretari. Quid ergo putatis dicere istos de quibus dicitur, Quae dicunt, facite? Quia revera laicis dicitur. Laicus enim qui vult bene vivere, cum attenderit clericum malum, quid sibi dicit? Dominus dixit, Quae dicunt, facite; quae faciunt, facere nolite. Ambulem viam Domini, non sequar istius mores. Audiam ab illo, non verba ipsius, sed Dei. Sequar Deum, sequatur ille cupiditatem suam. Quia si voluero apud Deum sic me defendere, ut dicam, Domine, vidi male viventem illum clericum tuum, et ideo male vixi: nonne mihi dicturus est, Serve nequam, non a me au
Abbreviated transcription (Latin):
& eñi ꝑsonã eius gerebat moyses:
et idõ uelum ante se ponebat quan¬
do loquebat᷑ popło: quia quamdiu
illi in lege carnalib gaudiis et uo¬
luptatib dediti erant. et regnũ tre¬
nũ querebant. uelam̃ positũ erit cõ¬
tra faciẽ eoꝵ: ne uiderent. xp̃m inscͥp¬
turis. Ablato enĩ uelamine. postea¬
quã passus ẽ dñs: uisa st̃ secreta tem¬
pli. Idõ cũ incruce penderet. scissũ ẽ
uelũ templi: asummo usq deorsũ.
Et aꝑte dicit apłs paulus. Cũ autẽ¬
transieris ad xp̃m: auferetur uelam̃.
Qui aũt ñ transierit ad xp̃m: quam¬
figuraret quosdã tales futuros in ec
cła sua dñs quid ait: Scribȩ et pha¬
risei cathedrã moysi sedent: quȩ di¬
cunt facite: s quȩ faciunt. facere no¬
lite. Quando illud audiunt clerici
mali. qͦd in ipsis dicit uolunt ꝑuer¬
tere. Nam audiui quosdã ꝑuertere
uelle istam sentenciã. Nunqͥd ñ si
illis liceret. delerent illã de ȩuangło:

Expanded text:
Etenim personam ejus gerebat Moyses, Etenim personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum : et aperte dicit apostolus Paulus, Cum autetransieris ad Christum, auferetur velamen. Qui autem non transierit ad Christum, quamum ergo praefiguraret quosdam tales futuros Dominus in Ecclesia sua, quid ait? Scribae et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; sed quae faciunt, facere nolite. CAmali quod in ipsos dicitur, volunt pervertere. Nam audivi quosdam pervertere velle istam sententiam. Numquid non, si illis liceret, non delerent illam de Evangelio?
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos. Duas ipsas plebes signifi¬
cabant: quando miser̃t recia. et le¬
uauert̃ tantã ium. et tantũ nume¬
rum pisciũ. ita ut pene recia rum¬
ꝑentur. Et onerauert̃ inqͥt duas na¬
ues. Due naues significabant uni
uersalit eccłam: s. de duab plebibus
factã. coniunctam in xp̃o: quamuis de
diuerso uenientẽ. Hoc significant etiã
due uxores. habentes unũ uirũ iacob:
lia et rachel. Has duas significant etiã
duo ceci. qui sedebant uixta uiã: qͦs
dñs illuminauit. Ꝙ si aduertatis scrip¬
turas. in multis locis inuenietis signi¬
ficari duas eccłas: quȩ ñ ft̃ due. s una.
Adhoc eñi ualet lapis angłaris: ut
ex duab faciat unã. Ad hoc ualet pastor¬
ille: ut de duob gregib faciat unũ.
Ergo dñs docturus . eccłam. et ha¬
biturus scolam suã pret̃ udȩos. sicut
modo uidem. Nunquid credentes in
se. adiudeos missurus erat ut disce¬
se aũt figurauerat: in ꝑsona moysi.

Expanded text:
discipulos. Duas ipsas plebes signifidiscipulos. Duas ipsas plebes significabant, quando miserunt retia, et levaverunt tantam vim et tantum numerum piscium, ita ut pene retia rumperentur: Et oneraverunt, inquit, duas naves . Duae naves significabant unam Ecclesiam, sed de duabus plebibus factam, conjunctam in Christo, quamvis de diverso venientem. Hoc significant etiam duae uxores, habentes unum virum Jacob, Lia et Rachel . Has duas significant etiam duo caeci, qui sedebant juxta viam, quos Dominus illuminavit . Et si advertatis Scripturas, in multis locis invenietis significari duas Ecclesias, quae non sunt duae, sed una. Ad hoc enim valet lapis angularis, ut ex duabus faciat unam. Ad hoc valet ille pastor, ut de duobus gregibus faciat unum. Ergo Dominus docturus Ecclesiam, et habiturus scholam suam praeter Judaeos, sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos missurus erat, ut discese autem figuraverat in persona Moysi.
Abbreviated transcription (Latin):
cumulũ cõmodi sui. Ille auit quial
diuit salutẽ abeo qui ñ habet salutẽ. si
ei crediderit quẽ illi annuntiat. neq
in illo spem posuerit. ꝑ quẽ illi anmin¬
tiatur salus. qui adnuntiat. habebit
detrimentũ: cui ad nunciat᷑. habebit
seis: cathedrã moysi sedent. Non eos
lam mitteret: ut ibi discerent. quẽ ad¬
modũ iter sit ad regnũ celorũ. Non
ne dñs uenit idõ ut institueret ecclã.
ipsosq uideos bene credentes. et be¬
ne sꝑantes. et bene diligentes. segre¬
garet tanquã frum̃ta ãpaleis. et fa¬
ceret unũ parietẽ circumcisionis.
cui conungeret᷑ alius paries ex p̃¬
pucio gentiũ: quibus duob parie¬
tibus de diuerso uenientib. eẽt ipse
lapis angłaris: Nonne gͦ idem dñs
de duab istis plebib inuno futuris
dicit: habeo et alias oues que ñ st̃
ex hoc ouili: Loquebat᷑ aũt iudeis.
Oportet me inqͥt et eas adducere:
ut sit unus grex et unis pastor. Idõ
due naues erant. unde uocauerat

Expanded text:
 commodum suum. Ille autem qui audit salutem ab eo qui non habet salutem si ei crediderit quem ille annuntiat, neque in illo spem posuerit, per quem illi annuntiatur salus: qui annuntiat, habebit detrimentum; cui annuntiatur, habebit slam mitteret, ut ibi discerent quemadmodum iter sit ad regnum coelorum. Nonne ideo Dominus venit, ut institueret Ecclesiam, ipsosque Judaeos bene credentes et bene sperantes et bene diligentes segregaret tanquam frumenta a paleis, et faceret unum parietem circumcisionis, cui conjungeretur alius paries ex praeputio Gentium, quibus duobus parietibus de diverso venientibus esset ipse lapis angularis? Nonne ergo idem Dominus de duabus istis plebibus in uno futuris dixit: Habeo et alias oves, quae non sunt ex hoc ovili? Loquebatur autem Judaeis: Oportet me, inquit, et eas adducere, ut sit unus grex, et unus pastor. Ideo duae naves erant, unde vocaverat
Abbreviated transcription (Latin):
insupplicio qͦd minat᷑ ds̃. et gladius
inquit animã tuã lib̾asti. & uullo
loco euangłii quid aluid dicit seruo.
cũ diceret. dñe sciebã te molestũ siue
durũ hominẽ. quia metis ubi non
seminasti. et colligis ubi non sparsi¬
sti. et timens abii et abscondi talen¬
tum cuũ int̾ra. ecce habes quod tu¬
um ẽ. Et ille. Serue inquit nequam
et piger. magis quia me sciebas mo¬
lestum et durũ ẽẽ. et metere ubi ñ
seminaui. et colligere ubi ñ sparsi-
Ipsa auariciamea debuit te doce¬
re. quia lucrũ quęro de pecunia
mea. Oportuit gͦ te ut dares pecu¬
niam meã nummulariis. et egoue¬
niens cũ usuris exegissem quod
meĩ ẽ. Nunquid dixit. ut dares et exi¬
geres: Nos gͦ fr̃s dẽmus: ueniet ille qͥ
exigat. orate ut paratos nos inueniat.

Expanded text:
in supplicio, quod minatur Deus; in supplicio, quod minatur Deus; llo loco Evangelii quid aliud dicit servo? cum diceret, Domine, sciebam te molestum sive durum hominem, quia metis ubi non seminasti, et colligis ubi non sparsisti; et timens abii, et abscondi talentum tuum in terra: ecce habes quod tuum est. Et ille: Serve, inquit, nequam et piger, magis quia me sciebas molestum et durum esse, metere ubi non seminavi, et colligere ubi non sparsi, ipsa avaritia mea debuit te docere quia lucrum quaero de pecunia mea. Oportuit te ergo ut dares pecuniam meam nummulariis et ego veniens cum usuris exegissem quod meum est . Numquid dixit, Dares et exigeres? Nos ergo, fratres, damus; veniet ille qui exigat. Orate, ut paratos nos inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: cõmunicatis memoriis scorum
martirũ. diffusorũ ꝑ orbẽ trarir ei
ꝑtinetis adcurã nr̃am. ut rationẽ
de uob̃ bonã reddamꝰ. Tota aũt ra¬
tio nr̃a que ẽ: scitis. Dñe scis quia
dixi scis quia ñ tacui: scis quo an¬
mo dixi: scis quia fleui tibi. cũ di¬
cerẽ. et ñ audirer. Ipsa puto quod
integra ratio nr̃a ẽ. Securos eñinss
sam lectionẽ: de spe¬
culatore. Fili ait hominis. speculatorẽ
posuite domus isrł. Si me dicente.
adimpiũ. impie morte morieris. ñdi¬
xeris. hoc ẽ. ego eñĩ dico tibi ut di¬
cas si ñ adnuntiaueris. ueneritq gla¬
dius et tulerit cũ. id ẽ. qͦd minatussũ
peccatori: ille quidẽ impius in impi¬
etate sua moriet᷑. sanguiẽ aũt euis.
de manu speculatoris requirã. Quare:
Quia ñ dixit.Si aũt speculator uide¬
rit gladiũ uenientẽ. et ceciuerit tu¬
baut fugiat. et ñ se obseruauerit. id
ẽ. non se correxerit. ut ñ eñ inueniat

Expanded text:
lorum, communicatis memoriis sanctorum lorum, communicatis memoriis sanctorum martyrum, diffusorum per orbem terrarum, et pertinetis ad curam nostram, ut rationem de vobis bonam reddamus. Tota autem ratio nostra quae est, scitis. Domine, scis quia dixi, scis quia non tacui, scis quo animo dixi, scis quia flevi tibi, cum dicerem, et non audirer. Ipsa puto quod integra ratio nostra est. Securos enim nossam lectionem de speculatore: Fili, ait, hominis, speculatorem posui te domui Israel: si me dicente ad impium, Impie, morte morieris, non dixeris: hoc est, ergo enim tibi dico, ut dicas; si non annuntiaveris: veneritque gladius, et tulerit eum, id est, quod minatus sum peccatori; ille quidem impius in impietate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu speculatoris requiram. Quare? Quia non dixit. Si autem speculator viderit gladium venientem, et cecinerit tuba, ut fugiat; et non se observaverit; id est, non se correxerit, ut non eum inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
no die.S neq me ipsũ udico. Ni¬
chil eñi michi conscius sum: s ñ in
hoc iustificatus sum. Qui aũt uidicat
me: dñs ẽ. Non ideo bona ẽ consci¬
entia mea: quia uos illam laudatis.
Quid eñi laudatis. qđ non iuidetis:
le laudet qui uidet: ille etiã corri¬
gat. si quid ibi uidet. quod eius ocu¬
los offendit. Quia et nos ñ dicimus
ꝑfecte nos sanos s tundimꝰ pectus
nr̃m et dicimꝰ ds̃ ꝓpicius esto. michi¬
ne peccemus. Tam̃ puto. coram illo
eñi loquor. nichil aliud auob̾ que¬
rens nisi salutẽ uram: et gemimus
plerũq inpeccatis frm̃ nr̃orũ. et uĩ
patimur. et torquemur animo: et
aliquando corripunus illos. immo
nunquã ñ corripimꝰ. Testes st̃ om̃s.
qui recordantur qͦd dico. Ali qͦciens st̃
a nob̾ correpti fr̃s peccantes: et ue¬
tracto cũ scĩtate ur̃a: in nomine. xp̃i
Elebs dĩ estis: plebs catholica estis:
menbra xp̃i estis: ñ estis diuisi ab
unitate. Cõmunicatis menbris apło¬

Expanded text:
dico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem vestram; et gemimus plerumque in peccatis fratrum nostrorum, et vim patimur, et torquemur animo, et aliquando corripimus illos: imo nunquam non corripimus. Testes sunt omnes qui recordantur quod dico, quoties sunt a nobis correpti fratres peccantes, et vetracto cum Sanctitate vestra. In nomine Christi plebs Dei estis, plebs catholica estis, membra Christi estis: Non estis divisi ab unitate. Communicatis membris Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
aspicis aliã partẽ quã non uideras. nisi
memoria tecũ faciat. ut memineris te
uidisse unde recedis: nunquã te dice¬
res aliquid uł insuꝑficie comp̃hendis¬
se. Tractas quod uides : uersas huc atq
illuciuł ipse circuis ut totũ uideas. Uno
gͦ aspectu totũ uidere non potes: et
quamdui uersas ut uideas. partes ui¬
des: et contexendo quia uidisti alias
partes. uideris totũ inspicere. Non aũt ħ
oculorũ uisus: s memoriȩ uiuacitas in¬
telligitur. Quid gͦ de illo uerbo fr̃s
dici potest: Ecce de corporib dicimꝰ
subiacentib oculis nr̃is: non illa pos¬
st̃ comp̃hendere aspectui. Quis gͦ ocu¬
lus cordis comp̃hendit dm̃: Sufficit
ut attingat. si purus ẽ oculus.Si aũt
attingit. tactu quodã attingit incor¬
poreo. et sp̃itali. ñ tam̃ comp̃hendit:
Et hoc si purus ẽ: et fit beatus homo.¬
contingendo corde illud quod semꝑ
beatũ manet. et ẽ allud beatitudo

Expanded text:
aspicis aliam partem, quam non videras, nisi aspicis aliam partem, quam non videras, nisi memoria tecum faciat ut memineris te vidisse unde recedis, nunquam te dixeris aliquid vel in superficie comprehendisse. Tractas quod vides, versas huc atque illuc, vel ipse circuis ut totum videas. Uno ergo aspectu totum videre non potes. Et quamdiu versas ut videas, partes, vides: et contexendo quia vidisti alias partes, videris totum inspicere. Non autem hic oculorum visus, sed memoriae vivacitas intelligitur. Quid ergo de illo Verbo, fratres, dici potest? Ecce de corporibus dicimus subjacentibus oculis nostris, non illa possunt comprehendere aspectu: quis ergo oculus cordis comprehendit Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus. Si autem attingit, tactu quodam attingit incorporeo et spirituali, non tamen comprehendit; et hoc, si purus est. Et homo fit beatus contingendo corde illud quod semper beatum manet: et est illud ipsa beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tale de illo uerbo sentiamꝰ. nichil tale co¬
gitemus: non de suggestione carnis sp̃i¬
talia imaguiemur. Non ẽ ille sermo:
non ẽ ille ds̃. minor in parte quã into¬
Magis pia ẽ talis ignorantia: quã pre¬
sumpta scientia. Loquimur eñ de
dõ: dictũ ẽ: et ds̃ erat uerbũ. De dõ
loquimur. quid mirũ si non comp̃hen¬
dis: Si eñt comp̃hendis: non ẽ ds̃.
Sit pia confessio ignorantiȩ: magis
quã temeraria ꝓfessio scientiȩ. Attin¬
gere aliquantũ inm̃te dm̃: magna be¬
atitudo ẽ. Comp̃hendere aũt: omĩno un¬
possibile. Admñtẽ ds̃ ꝑtinet intelligendꝰ.¬
oculos: corpus uidendũ ẽ. Si corpus oculo
comp̃h. endere te putas: om̃ino non po¬
tes. Quicqͥd enĩ aspicis: non totũ aspi¬
cis. Cuiꝰ hominis faciẽ uides: dorsũ non
uides eo tempore qͦ faciẽ uides. Quando
dorsum uides: eo tempore faciẽ non uides.
Non sic gͦ uides: ut comp̃hendas.S qͣndo

Expanded text:
tale de illo Verbo sentiamus, nihil tale cotale de illo Verbo sentiamus, nihil tale cogitemus. Non de suggestione carnis spiritualia imaginemur. Non est ille Sermo, non est ille Deus minor in parte quam in toMagis pia est talis ignorantia, quam praesumpta scientia. Loquimur enim de Deo. Dictum est, Et Deus erat Verbum. De Deo loquimur, quid mirum si non comprehendis? Si enim comprehendis, non est Deus. Sit pia confessio ignorantiae magis, quam temeraria professio scientiae. Attingere aliquantum mente Deum; magna beatitudo est: comprehendere autem, omnino impossibile. Ad mentem Deus pertinet, intelligendoculos corpus, videndum est. Sed corpus oculo comprehendere te putas? Omnino non potes. Quidquid enim aspicis, non totum aspicis. Cujus hominis faciem vides, dorsum non vides eo tempore quo faciem vides: et quando dorsum vides, eo tempore faciem non vides. Non sic ergo vides, ut comprehendas: sed quando
Abbreviated transcription (Latin):
se. et innouans om̃ia. Ergo forma ẽ¬
om̃iũ rerũ: forma infabricata:. sine tem¬
pore ut diximus: et sine spaciis loce¬
Quicquid eñi loco capitur: circumscri¬
bitur Forma circumscribit᷑ finibꝰ. habet
metas unde et quousq sit. Deinde qͦd
loco capit᷑. et mole quadã et spacio dis¬
tenditur: minus in parte quã in toto.
faciat ds̃ ut intelligatis. Cotidie aũt
de corporib quȩ ante oculos nr̃os st̃.
quȩ uidemiis. quȩ tangimus. int̾ quȩ
sumꝰ possumꝰ uidicare corpus qͦdlibet
in loco habere formã. Om̃e aũt quod
spaciũ loci occupat: minus ẽ in parte
quã intoto. Pars corporis humani. uer¬
bi gr̃a brachiũ: utiq minus ẽ brachi¬
um: quã totũ corpus. & si minus ẽ. id¬
ẽ breuius : breuiorẽ locũ occupat.
Itẽ caput quia pars ẽ corporis:. inmino¬
re locaͤ et minus ẽ quã totũ corpus.
cui caput ẽ. Sic omĩa que st̃ in loco:
minora st̃ in parte quã in toto. Nichil

Expanded text:
se, et innovans omnia. Ergo est forma se, et innovans omnia. Ergo est forma omnium rerum, forma infabricata, sine tempore, ut diximus, et sine spatiis locQuidquid enim loco capitur, circumscribitur. Forma circumscribitur finibus, habet metas unde et quousque sit. Deinde quod loco capitur et mole quadam et spatio distenditur, minus est in parte, quam in toto. Faciat Deus ut intelligatis. CAPUTde corporibus, quae ante oculos nostros sunt, quae videmus, quae tangimus, inter quae sumus, possumus judicare corpus quodlibet in loco habere formam. Omne autem quod spatium loci occupat, minus est in parte quam in toto. Pars corporis humani, verbi gratia, brachium: utique minus est brachium quam totum corpus. Et si minus est brachium, breviorem locum occupat. Item caput, quia pars est corporis, in minore loco est, et minus est quam totum corpus, cui caput est. Sic omnia quae sunt in loco, minora sunt in parte quam in toto. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
minis fit ut intelligatur. s dicimꝰ qͥd
impediat ne intelligatur. Est eñi for¬
ma quędã. forma non formata: s forma
om̃iũ formatorũ. F orma incõmutabilis:
sine lapsu:. sine defectu: sine tempore:
sine loco: suꝑans om̃ia existens om̃i¬
bus et fundam̃tũ qͦddã in quo sint: et
fastigiũ sub quo sint. Si dicis quia om¬
nia in illo st̃: non m̃tiris. Et dictũ ẽ.
benius aũt scriptũ. Om̃ĩa in sapientia
fecisti. Ergo millo st̃ omĩa: et tam̃ quia
ds̃ ẽ. sub illo st̃ omĩa. Dicimus quã in¬
comp̃hensibile sit quod lectum ẽ: tam̃
lectum ẽ. Non ut comp̃henderet᷑ ab
homine. sed ut doberet homo quia ñ
comp̃hendit: et int̾ieniret u̾nde im¬
peditur a comp̃hensione. et remoue¬
ret eaͥ et inhiaret ꝑceptioni incõmu¬
tabilis uerbi: ipse ex deteriore inine¬
lius cõmutatus. Non eñi uerbũ ꝓficit
aut crescit accedente cognitore: sed
integrũ si ꝑmanseris. integrũ si reces¬
seris: integrũ cũ redieris: manens in

Expanded text:
dicimus ut intelligatur, sed dicimus quid impediat ne intelligatur. Est enim forma quaedam, forma non formata, sed forma omnium formatorum: forma incommutabilis, sine lapsu, sine defectu, sine tempore, sine loco, superans omnia, existens omnibus et fundamentum quoddam in quo sint, et fastigium sub quo sint. Si dicis quia omnia in illo sunt, non mentiris. Dictum est bemus autem scriptum, Omnia in Sapientia fecisti . Ergo in illo sunt omnia: et tamen quia Deus est, sub illo sunt omnia. Dicimus quam incomprehensibile sit quod lectum est: tamen lectum est, non ut comprehenderetur ab homine, sed ut doleret homo quia non comprehendit, et inveniret unde impeditur a comprehensione, et removeret ea, et inhiaret perceptioni incommutabilis Verbi, ipse ex deteriore in melius commutatus. Non enim Verbum proficit aut crescit accedente cognitore: sed integrum, si permanseris; integrum, si recesseris; integrum, cum redieris; manens in
Abbreviated transcription (Latin):
sum in uerbo adquirit. cui se dat. Et
qui se dat uerbo: non aliquid ab ipso ali¬
enum ꝓ quo se dat. s qͦd ꝑ ipsũ uerbum
factũ ẽ. hoc ei reddit᷑. ut reficiatur. Om̃ia
ꝑ ipsũ facta st̃. Si om̃ia: utiq et homo.
Sicelũ et t̾raͥ si mare. et omia que in
ipsis st̃. si uniuersa creatura: utiq ille¬

Expanded text:
sum in Verbo acquirit cui se dat. Et sum in Verbo acquirit cui se dat. Et quid dat Verbo? Non aliquid ab ipso alienum, pro quo se dat; sed quod per ipsum Verbum factum est, hoc ei redditur ut reficiatur. Omnia per ipsum facta sunt. Si omnia, utique et homo. Si coelum, si terra, si mare, si omnia quae in ipsis s
Abbreviated transcription (Latin):
emimus: querimꝰ aliquid quod demus. ut
habeamꝰ rem dato p̃tio quã uolumꝰ emne¬
re: et extra nos ẽ quod damus. Et si apd̃
nos erat. extra nos fit illud quod damꝰ:
ut sit apud nos illud qͦd comparamꝰ. Qͥe¬
quid p̃tii inuenerit. qui emit aliquid
necesse ẽ. ut tale inueniat. ut det quod
habet. accipiat quod non habet. Ma¬
neat tam̃ ille a quo abscessit p̃tiũ. et ac¬
cedat illud ꝓ quo dat p̃tiũ. Qui autem
uult comparare uerbũ hoc. qui uult ha¬
bere: non querat extra seipsũ quod det:
seipsũ det. Quod cũ fecerit: non se
amittit: sicut amittit p̃tiũ. quando ali¬
nibus: comparfnt qui posst̃. Posst̃ aũt:
qui pie uoluerint. In illo enĩ uerbopax:
et pax int̾ra hominib bonȩ uolunta¬
tis. Ergo qui uult comparare: det se
ipsũ. Quasi p̃tiũ ẽ hoc uerbi. si dici ali¬
quomͦ potest᷑. quando nec se ꝑdit qͥ dat.
et acquirit uerbũ ꝓ quo se dat: et se ip¬

Expanded text:
emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut habeamus rem dato pretio quam volumus emere. Et extra nos est quod damus; et si apud nos erat, fit extra nos illud quod damus, ut sit apud nos illud quod comparamus. Quidquid pretii invenerit qui emit aliquid, necesse est ut tale inveniat, ut det quod habet, et accipiat quod non habet; maneat tamen ille a quo abscedit pretium, et accedat illud pro quo dat pretium. Qui autem vult comparare Verbum hoc, qui vult habere, non quaerat extra se ipsum quod det, se ipsum det. Quod cum fecerit, non se amittit, sicut amittit pretium, quando alinibus: comparent qui possunt; possunt autem qui pie voluerint. In illo enim Verbo pax: et pax in terra hominibus bonae voluntatis . Ergo qui vult comparare, det se ipsum. Quasi pretium est hoc Verbi, si dici aliquo modo potest, quando nec se perdit qui dat, et acquirit Verbum pro quo se dat, et se ip
Abbreviated transcription (Latin):
apitulũ euangłii quod lectum
parandam lapsam creaturã: euangłir an¬
te ioħe. In ipso aũt euangło qualis et
quantus uir ioħs fuerit inuenimus: ut
ex dignitate dispensatoris. intelligatur
quanti p̃cii sit uerbũ. quod ꝑ talẽ dici
potuit: immo quã nullius p̃cii sit. quod
suꝑat om̃ĩa. Precio eñi. aut comparat᷑
res uenalis. aut subicitur: aut excedit
eam. Quando tanto quisq comparat
quanto ualet: ȩquat᷑ p̃ciũ rei q̃uoa cõ¬
paratur. Quando ulius. subicit᷑ ei quan¬
do carius. suꝑat eam. Uerbo aũt dĩ nec
subici. nec suꝑponi aliquid. Subici enim
omĩa posst̃ uerbo dĩ. quia om̃ia ꝑ ipsũ
facta st̃: non tam̃ subiciunt᷑ quasi p̃tiũ
sint uerbi: aut quisq det aliquid. ut
illud accipiat. Tam̃ si dici potest. et ad¬
nuttit nom̃ hoc ratio aliqua uł loquen¬
di consuetudo. p̃tiũ comparandi uer¬
bi. ipse comparator ẽ: qui seipsũ ꝓseipso
dederit huic uerbo. Itaq quando aliquid

Expanded text:
apitulum Evangelii quod lectum parandam lapsam creaturam, evangelizante Joanne. In ipso autem Evangelio qualis et quantus vir Joannes fuerit, invenimus, ut ex dignitate dispensatoris intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia. Pretio enim aut comparatur res venalis, aut subjicitur, aut excedit eam. Quando tanto quisque comparat quanto valet, aequatur pretium rei quae comparatur: quando vilius, subjicitur ei: quando carius, superat eam. Verbo autem Dei nec subjici, nec superponi aliquid. Subjici enim omnia possunt Verbo Dei, quia omnia per ipsum facta sunt: non tamen subjiciuntur, quasi pretium sint Verbi, ut quisque det aliquid, ut illud accipiat. Tamen si dici potest, et admittit nomen hoc ratio aliqua vel loquendi consuetudo, pretium comparandi Verbi ipse comparator est, qui se ipsum pro se ipso dederit huic Verbo. Itaque quando aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ. ubi dictũ ẽ. gͥ ego ipse in
te seruio legi dĩ: carne aũt legi pecca¬
ti. Inqua conclusione demonstrauit apłs.
ad hoc se dixisse quȩ supra dixerat. iam
ñ ego oꝑor illud. s id quodinme habitat
peccatũ: quia ñ m̃te oꝑabatur consentien

Expanded text:
nata est, ubi dictum est: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. In qua conclusione demonstravit Apostolus, ad hoc se dixisse quae supra dixerat, Jam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum ; quia non mente operabatur
Abbreviated transcription (Latin):
citare quod fecit ñ posse credamus:
hec ẽ merces: quã illi reddit creatura
sua: Ideo te feci dicit tibi ds̃ õ homo
ante quã eẽs: ut ñ michi credas. futu¬
rum te ẽẽ. qui eras. qui potiusti ẽẽ. qͥ
ñ eras: S ecce inquit insepulchro qd̃
uideo. fauilla ẽ. cinis ẽ: ossast̃. Et hoc
item accipiet uitã. eutẽ. pulpas. car¬
nem: et resurget: Quidͤ fauilla istaͬ ossa
ista que uideo insepulchro: Uł insepul¬
chro uides fauillã: udes ossa: inutero
matris tue nichil erat. Hoc uides: uł fa
fauilla erat. nec ossaerant. Q tam̃ factus
es: cum om̃ino ñ eẽs: Et non credis quia
ossa ista quosmodo st̃. qualiacumq st̃. st̃
tam̃. recipient formã quã habebant: cũ
tu acceꝑis quod ñ habebas: Crede. quia
si credidis hoc: tunc susci tabitur ani¬
ma tua. Et si suscitabit᷑ anima tua:
tunc uenit hora. et nunc ẽ. Tunc bo¬
no tuo resurget caro tua: quando ue¬
niet hora. ut om̃s qui st̃ inmonum̃tis

Expanded text:
citare quod fecit non posse credamus? citare quod fecit non posse credamus? Haec est merces quam illi reddit creatura sua? Ideo te feci, dicit tibi Deus, o homo, antequam esses, ut non mihi credas futurum te esse quod eras, qui potuisti esse quod non eras? Sed ecce, inquit, in sepulcro quod video, favilla est, cinis est, ossa sunt: et hoc item accipiet vitam, cutem, pulpas, carnem, et resurget? quid, favilla ista, ossa ista, quae video in sepulcro? Vel in sepulcro vides favillam, vides ossa: in utero matris tuae nihil erat. Hoc vides, vel fafavilla erat, nec ossa erant; et tamen factus es, cum omnino non esses: et non credis quia ossa ista quoquo modo sunt, qualiacumque sunt, sunt tamen recipient formam quam habebant, cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia si credideris hoc, tunc suscitabitur anima tua. Et si suscitabitur anima tua nunc; Veniet hora, et nunc est: tunc bono tuo resurget caro tua, quando veniet hora, ut omnes qui sunt in monumentis,
Abbreviated transcription (Latin):
rum caro iam non ẽ. et tam̃ dõ integra
ẽ. Ueniet hora quando om̃s qui st̃ in
monum̃tis audient uocẽ eius: et ꝓce¬
dent om̃s. Boni sint. mali sint: audi¬
ent uocẽ. et exient. Rumpuntur om̃ĩa
iuncula inferorũ: om̃e quod ꝑiit. umn
moꝑisse putatur. restituetur. Si enim
fecit ds hominẽ qui non eratꝰ. ñ potest
reparare quod erat: Puto quia cũ di
citur. ds mortuos suscitaturus ẽ. non
res incredibilis dicitur: quia de deo
non de homine dicitur. Magna resẽ
quȩ fiet. et incredibilis res est quȩ fi¬
et: s ñ sit incredibilis. quia uide qͥs
facit. Ille dicitur quod suscitabit te:
qui creauit te: ñ eras. et es. et factꝰ.
ñ eris : Absit. ne credas. Mirabilius ali¬
quid fecit ds̃: quando fecit quod non
erat. Et tam̃ fecit quod ñ erat. Et ñ cre¬
ditur reparaturuis quod erat. ab eis ip¬
sis quos fecit quod ñ erant: Hoc ẽ qd̾
rephendimus dt̃:. qui ñ eramꝰ et facti
sumꝰ Hoc illi rephendimꝰ ut eũ resus¬

Expanded text:
amen Deo integra est. Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et prodient omnes. Boni sint, mali sint, audient vocem, et exient. Rumpentur omnia vincula inferorum: omne quod periit, imo perisse putatur, restituetur. Si enim Deus fecit hominem qui non erat, non potest reparare quod erat? citur, Deus mortuos suscitaturus est, non res incredibilis dicitur: quia de Deo, non de homine dicitur. Magna res est quae fiet, et incredibilis res est quae fiet. Sed non sit incredibilis, quia vide qui facit. Ille dicitur quod suscitabit te, qui creavit te. Non eras, et es; et factus, non eris? Absit, ne credas. Mirabilius aliquid fecit Deus, quando fecit quod non erat: et tamen fecit quod non erat; et non creditur reparaturus quod erat, ab eis ipsis quos fecit quod non erant? Hoc est quod rependimus Deo, qui non eramus, et facti sumus? Hoc illi rependimus, ut eum resus
Abbreviated transcription (Latin):
uita et̃na. ut cognoscant. uideant. ca¬
piant. norint. quod credid̾ant: ꝑcipiãt
quod nondũ caꝑe poterant. Iam uideat
mens quod oculus ñ uiderat. nec aurs
audierat: nec incor hominis ascende¬
rat. Hoc illis dicetur infine. Uenite be¬
nedicti patris mei: ꝑcipite regnũ qd̃
uobis paratum ẽ. ab origine mundi.
Ibunt gͦ illi mali incombustionẽ eter¬

Expanded text:
ut cognoscant, videant, capiant, norint quod crediderant, percipiant quod nondum capere poterant. Jam videat mens quod oculus non viderat, nec auris audierat, nec in cor hominis ascenderat: hoc illis dicetur in fine, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Ibunt ergo illi mali in ambustionem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iħm xp̃m. Loquens gͦ de futura re¬
surrectione corporis. et non nos dimit¬
tens: ait. Potestatem dedit ei uidiciũ fa¬
cere: qm̃ filius hominis ẽ. Nolite mi¬
rari hoc: quia ueniet hora. Ibi non ad¬
dit et ñc ẽ: quia ista hora postea erit:
Quia ista hora infine scłi erit: quia isti
bora nouissima erit: innouissima tu¬
ba erit. Nolite mirari quia hoc dixi
dedit ei potestatem iudiciũ facere qm̃
filius hominis ẽ. Nolite mirari: ideo
dixi. quia homine ᷤᷤ ab homine: oper¬
tet iudicari. Quos hominss iudi¬
cat iꝰ: Quos inuenit uiuos: Non soli
s quid: Ueniet hora: quando hi qui

Expanded text:
nis futura. Loquens ergo de futura resurrectione corporis, et non nos dimittens, ait: Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari hoc, quia veniet hora. Ibi non addidit, et nunc est: quia ista hora postea erit, quia ista hora in fine saeculi erit, quia ista hora novissima erit, in novissima tuba erit. Nolite mirari, quia hoc dixi, Dedit ei potestatem et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari. Ideo dixi, quia hominem ab hominibus oportet judicari. Quibus hominibus judicandis? Quos invenit vivos? Non solum. S
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃filius hominis ẽ. Ergo ad udiciũ.
illa forma uentura ẽ. ł orma hominis
uentura ẽ adiudiciũ: ido ait. Potesta¬
tem dedit᷑ iudiciũ face̾. q̃m filiꝰ hoĩs ẽ Iu¬
dex hic erit filius hominis. Forma il¬
la uidicabit: que iudicata ẽ. Audite.
et intelligite. Iam hoc ꝓpħa dixerat.
Uidebunt inquẽ pupugert̃. Ipsam
formã uidebunt: quã lancea ꝑcusse¬
runt. Sedebit uidex: qui stetit sub
uidice. Dampnab̾uteroᷤ reos: qui factus
ẽ falso reus. Ipsa& ueniet: forma illa
ueniet. Hoc et in euangło habes cũ
ante oculos discipłorũ suoꝵ iret in
celu. stabant illi. et ad tendebant: et
sonuit uox angłica. Uiri galilei. quid
statis: Hic ẽ iħc. Sic ueniet: quomͦ ui

Expanded text:
filius hominis est. Ergo ad judicium illa forma ventura est. Forma hominis ventura est ad judicium: ideo ait, Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Judex hic erit Filius hominis; forma illa hic judicabit quae judicata est. Audite, et intelligite: jam hoc propheta dixerat, Videbunt in quem pupugerunt . Ipsam formam videbunt, quam lancea percusserunt. Sedebit judex, qui stetit sub judice. Damnabit veros reos, qui factus est falsus reus. Ipse veniet, forma illa veniet. Hoc et in Evangelio habes: cum ante oculos discipulorum suorum iret in coelum, stabant illi et attendebant, et sonuit vox angelica, Viri Galilaei, quid statis? etc. Hic Jesus sic veniet, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quod oculus ñ uidit. Queris quomodo
dicaturꝰ ñ potest dici: quia nec auris
audiuit. nec incor hominis ascendit.
Crecdatur. et colatur. Cii creditur. eoli¬
tur. Cũ colitur. crescit. Cũ crescit. capi¬
tur. Ad huc eñĩ inista carne quamdiu
ꝑegrinamur adño. ad angłos scõs qͥ
hȩc uident infantes sumꝰ. lactandi fi¬
de: pascendi specie. Sic eñi dicit apł̃
Quamdui sumus incorpore: ꝑegrina¬
mur adño. ꝑ fidem enĩ ambulamus

Expanded text:
quod oculus non vidit. Quaeris quomodo quod oculus non vidit. Quaeris quomodo dicatur? Non potest dici: quia nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Credatur, et colatur. Cum creditur, colitur; cum colitur, crescitur; cum crescitur, capitur. Adhuc enim in ista carne; quamdiu peregrinamur a Domino, ad Angelos sanctos, qui haec vident, infantes sumus, lactandi fide, pascendi specie. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus,
Abbreviated transcription (Latin):
gemut. dedit. F ilius enĩ de patre ẽ:
pat ñ ẽ defilio. s pat̃. filii pat̾ ẽ: et fi¬
liis patris ẽ filius. Ueruntam̃ filius
de patre genitus. ñ pat̃ de filio: et sem¬
ꝑ filius: semꝑ gͦ genitus. Quis hoc ca¬
pit. semꝑ genitũ: Om̃is eñi bomo cũ
audit genitũ: occurrit illi. Ergoerat
tempus. quando ñ erat iste qui geni¬
tus ẽ. Quid gͦ dicimꝰ Non sic. Non
erat tempus ante filiũ: quia om̃ia
ꝑipsũ facta st̃.Si om̃ia ꝑ ipsũ facta
st̃: et tempora ꝑ ipsũ facta st̃. Quo¬
modo possint ẽẽ tpr̃a ante filiũ. ꝑ
quẽ facta st̃ tp̃ra: Tolle gͦ omĩa temꝑa
semꝑ ẽ cũ patre filius. Si semꝑ cũ pa¬
tre filius: et tam̃ filius semꝑ genitus.
Si semꝑ genitus: semꝑ erat cũ geni¬
di inquies tu: aliquĩ generantẽ. et
semꝑ cũ illo quẽ generauit. S: p̃cessit
ille qui generauit: et secutus ẽ tp̃re
ille qui generatus ẽ. Benedicis. nun¬
quã hoc uidi: quia hoc ad illu ꝑtinet

Expanded text:
de Patre est, Pater non est de Filio: sed Pater Filii Pater est, et Filius Patris est Filius. Verumtamen Filius de Patre genitus, non Pater de Filio: et semper Filius; semper ergo genitus. Quis hoc capiat semper genitum? Omnis enim homo, cum audit genitum, occurrit illi: ergo erat tempus, quando non erat iste qui genitus est. Quid ergo dicimus? Non sic: non erat tempus ante Filium, quia omnia per ipsum facta sunt . Si omnia per ipsum facta sunt; et tempora per ipsum facta sunt; quomodo possent esse tempora ante Filium, per quem facta sunt tempora? Tolle ergo omnia tempora; semper cum Patre Filius. Si semper cum Patre Filius, et tamen Filius, semper genitus: si semper genitus, semper cum genidi, inquies tu, aliquem generantem, et semper cum illo quem generavit: sed praecessit ille qui generavit, et secutus est tempore ille qui generatus est. Bene dicis, Nunquam hoc vidi: quia hoc ad illud pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
mes mori: ñ patieris. Hoc sufficere ui¬
sum ẽ humane infirmitati. ut diceret᷑.
habebis uitã ȩt̾nam. Capit hoc mens
humana: utcumq ex hoc quod agit.
quod futurũ ẽ capit. S quantũ capit
ex hoc paruo quod agit: quia uiuit
et mori ñ uult. amat uitã et̃nã: uult
semꝑ uiuere. nunquã mori. S illi qu¬

Expanded text:
mes? Mori. Non patieris. Hoc sufficere vimes? Mori. Non patieris. Hoc sufficere visum est humanae infirmitati, ut diceretur, Habebis vitam aeternam. Capit hoc mens humana, utcumque ex hoc quod agit, quod futurum est capit. Sed quantum capit ex hoc parvo quod agit? Quia vivit, et mori non vult; amat vitam aeternam, vult semper vivere, nunquam mori. S
Abbreviated transcription (Latin):
mittebatur. Nobis aũt tanquã infanti¬
bus in hac carne atq infirmitate iacẽ¬
tibus. et magnũ ẽ quod ꝓmittitur
et ñ uidetur. et erigitur fides qua cre¬
dimuis quod ñ uidemus. ut meream᷑
uidere quod credimus. Quicumq hãc
irridet fidem. ut idõ putet ñ sibi ẽẽ
credendũ quia ñ uidet: quando ue¬
nerit quod ñcredebat crubescet. Con¬
fusus separat᷑. separatus dampnatur.
Qui aũt crediderit segregatur addex¬
teram: et stabit cũ magna fidutia et
lȩticia int̾ illos quibus dicetur. ueni¬
te benedicti patris inei ꝑcipite regnũ
quod uobis paratũ ẽ ab origine mun¬
di. Conclusit aũt dñs: cũ hec uerba
diceret. Sic ibunt isti in combustio¬
nem et̃nam: iusti aũt inuitam et̃nã.
hec ẽ uita et̃na: que nobis ꝓmutitur.
Quia amant homines uiuere in hac
t̃ra: ꝓmissa ẽ illis. Et quia multũ ti¬
ment mori: ꝓmissa ẽ illis et̃na. Quid
amas iuuere: Hoc habebis. Quid ti¬

Expanded text:
romittebatur. Nobis autem tanquam infantiromittebatur. Nobis autem tanquam infantibus in hac carne atque infirmitate jacentibus, et magnum est quod promittitur, et non videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc fidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Conclusit autem Dominus, cum haec verba diceret, sic: Ibunt isti in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Haec est vita aeterna, quae nobis promittitur.amant homines vivere in hac terra, promissa est illis vita; et quia multum timent mori, promissa est illis aeterna. Quid amas? Vivere. Hoc habebis. Quid ti
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mundo ẽ: neq in eafeli¬
citate qua excecantur homi¬
nes qui obliuiscuntur dm̃. Hoc nosse
primitus. et xp̃iano corde tenere de¬
bemuson ad p̃sentis tp̃ris bona nos
De hoc enĩbono dictũ ẽ. Quod oculꝰ
non uidit. nec auris audiuit. nec in
cor hominis ascendit: que p̃parauit
ds̃ diligentibus se. Ergo quia hoc bo¬
nũ tam magnũ. tam p̃clarũ. tam inef¬
fabile. non inuenit hominẽ ꝑcepto¬
rem: tenebit dm̃ ꝓmissorẽ. Nunc
eñi quod ei ꝓmissũ ẽ. homo cecus cor¬
de ñ ꝑcipit: nec ei potest ostendi ui
p̃senti. quid ipse cui ꝓmittitur sit
futurus: quia et infans natus si pos¬
set uerba loquentis intelligere. cum
ipseloqui ñ posset. nec ambulare. nec
aliquid agere. s sicut eũ iudemus in¬
firmũ iacentem. indigum opis aliene.
tantũmͦ intelligere posset eũ qui sibi
loqueretur. et diceret ei. Ecce sicut me¬
uides ambulantẽ. oꝑantẽ. loquentẽ.
post paucos annos talis eris: attendẽs

Expanded text:
de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona nos De hoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Ergo quia hoc bonum tam magnum, tam praeclarum, tam ineffabile, non invenit hominem perceptorem, tenuit Deum promissorem. Nunc enim quod ei promissum est, homo caecus corde non percipit: nec ei potest ostendi in praesenti, quid ipse cui promittitur sit futurus. Quia et infans natus si posset verba loquentis intelligere, cum ipse loqui non posset, nec ambulare, nec aliquid agere, sed sicut eum videmus infirmum, jacentem, indigum opis alienae, tantummodo intelligere posset eum qui sibi loqueretur, et diceret ei, Ecce sicut vides me ambulantem, operantem, loquentem, post paucos annos talis eris: attendens
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diligebatur. Quomͦ gͦ se ostensurus
erat dilectoribus suis: nisi quia tale. qua¬
lem non uidebant dilectores sui: Ergo
quia forma dĩ seruabatur: forma homi¬
nis ostendebatur. ꝑ formã hominis ho¬
minib loquens. conspicuus et uisibi¬
lis et bonis et malis. om̃ibuf Ostende¬
bat se. dilectoribus siuis seruabat se.

Expanded text:
non diligebatur. Quomodo ergo se ostensurus non diligebatur. Quomodo ergo se ostensurus erat dilectoribus suis, nisi quia talem qualem non videbant dilectores sui? Ergo quia forma Dei servabatur, forma hominis ostendebatur: per formam hominis hominibus loquens, conspicuus et visibilis, et bonis et malis omnibus ostendebat se, dilectoribus suis servabat se.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ udebimus. idõsoculus ñ uidit.
nec auris audiuit. hoc uidebt̃ boni.
hoc uidebt̃ pii. hoc uidebt̃ misericor¬
des. hoc uidebt̃ fideles: hocuidebunt
qui habebunt bonã sortẽ in resurrec¬
tionẽ corporis: qui habuerunt bonã
obedientiã in resurrectione cordis.
Ergo et malus dm̃ uisurus ẽ. de quo
tia. tollatur impuis ne uideat clari¬
tatẽ dĩ. restat ut circa pios et bouos¬
impleatur quod dñs ipse ꝓmisit. cũ hic
incarne ẽẽt. Et uideretur ñ solum a bo¬
nis s etiã amalis. Loquebatur int bonos
et malos. et conspiciuis om̃ibus: ds̃ oc¬
cultus. homo manifestus. Ds regens ho¬
mines: homo apparens int̾ homines.
Loquebatur gͦ int̃ illos: et dicebat. Qui
diligit me: mandata mea custodit. Et
qui diligit me: diligetur apatre meo:
et ego diligã illum. & quasi diceretur
illi. Q quid ei dabis: Et ostendam me
ipsũ illi. Quando hoc dixit: Quando
ab hominib uidebat᷑. Quando hoc dix̃:
Quando et abeis uidebatur. aquibus

Expanded text:
ebimus; ideo quod oculus non vidit, nec auris audivit, hoc videbunt boni, hoc videbunt pii, hoc videbunt misericordes, hoc videbunt fideles, hoc videbunt qui habebunt bonam sortem in resurrectione corporis, quia habuerunt bonam obedientiam in resurrectione cordiErgo et malus Deum visurus est? de quo tia, Tollatur impius, ne videat claritatem Dei; restat ut circa pios et bonosimpleatur quod Dominus ipse promisit, cum hic in carne esset, et videretur non solum a bonis, sed etiam a malis. Loquebatur inter bonos et malos, et conspicuus omnibus, Deus occultus, homo manifestus; Deus regens homines, homo apparens inter homines: loquebatur ergo inter illos, et dicebat, Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et quasi diceretur illi, Et quid ei dabis? Et ostendam, inquit, me ipsum illi ? Quando hoc dixit? Quando ab hominibus videbatur. Quando hoc dixit? Quando et ab eis videbatur, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
met: In ipsa forma ueniet. Potestatẽ
eñi dedit ei udiciũ facere: qm̃ filius
hominis ẽ. Uidere aũt quadã ratione
oportebat: et hoc rectũ erat. ut
nidicandi uiderent uidicẽ. Iudican¬
di aut erant: et boni et mali. Beati
aut mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Restabat. ut in uidicio forma
serui et bonis et malis ostenderetur:
forma dĩ solis bonis seruaret᷑. Quid enĩ¬
accepturi st̃ boni: Ecce iam dico quod
paulo ante p̃dixi. Et tam̃ dicendo. nõ
dico. Dixi eñi qui erimus illic saliueri¬
mus incolunes. erimus uiuentes. erimꝰ
sine penis. erimꝰ sine fame et siti. erimꝰ
sine defectui. erimus sine orbitate ocu¬
lorũ nr̃orũ. Totũ hoc dixi: et quid
erit.: ut in eius comparatione nichil sit
totũ dixi quod uiuentes erimꝰ quod
salui et in columes. quod famẽ sitimq
ñ patiemur: quod in lassitudinẽ ñ ca¬
demus: qd̾ somnus nos ñ premet. Totũ
hoc quidẽ. ad illã felicitatẽ qua dm̃

Expanded text:
eniet, Potestatem enim dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est. Videte autem qua ratione hoc oportebat, et hoc rectum erat, ut judicandi viderent judicem. Judicandi enim erant et boni et mali. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Restabat ut in judicio forma servi et bonis et malis ostenderetur, forma Dei solis bonis servaretur. accepturi sunt boni? Ecce jam dico, quod paulo ante non dixi; et tamen dicendo non dico. Dixi enim quia erimus illic salvi, erimus incolumes, erimus viventes, erimus sine poenis, erimus sine fame et siti, erimus sine defectu, erimus sine orbitate oculorum nostrorum. Totum hoc dixi: et quid erit, ut in ejus comparatione nihil sit totum. Dixi quod viventes erimus, quod salvi et incolumes, quod famem sitimque non patiemur, quod in lassitudinem non cademus, quod somnus non nos premet. Totum hoc quid est ad illam felicitatem, qua Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ecce quanta tuli: et ñ dixi quod
ibi erit. Ecce iam uita ẽ. iam incolumi¬
tas ẽ: iam nulla pena᷑ nulla fames. nul¬
la sitis: nullus defectus nichil horum:
audiuit: nec incor hõĩs ascendit. Uñ em̃ ascen¬
deret ĩ cor meũ. ut dicerẽ. quod incor
hominis non ascendit: Creditur. et ñ
uidetur. Non solum ñ uidetur: s nec
dicitur. Quomͦ gͦ creditur. si ñ dicitur:
Quis credit quod ñ audit: Si aũt au¬
dit ut credat: dicitur. Si dicitur: cogi¬
tatur. Si cogitatur et dicitur: et in au¬
ribus hominũ intrat: et quia ñ dice¬
retur nisi cogitaret᷑. et incor hominis
ascendit Iam ecce ipsa questio tante
rei conturbat nos: ut ñ possimus ex
plicare uerbis questionẽ. Quis expli
Modo dñs loquebat᷑: ut faciamus qd̾
ipse dixit. Qui credit inme inqͥt.
transitũ facit amorte uiuitã: et inui

Expanded text:
tur. Ecce quanta tuli, et nondum dixi quid tur. Ecce quanta tuli, et nondum dixi quid ibi erit. Ecce jam vita est, jam incolumitas est, jam nulla poena, nulla fames, nulla sitis, nullus defectus, nihil horum;  nec in cor hominis ascendit. Unde enim ascenderet in cor meum, ut dicerem quod in cor hominis non ascendit? Creditur, et non videtur: non solum non videtur, sed nec dicitur. Quomodo ergo creditur, si non dicitur? Quis credit quod non audit? Si autem audit ut credat, dicitur: si dicitur, cogitatur: si cogitatur et dicitur, et in auribus hominum intrat. Et quia non diceretur nisi cogitaretur, et in cor hominis ascendit. Jam ecce ista quaestio tantae rei conturbat nos, ut non possimus verbis explicare quaestionem. Quis explicmodo Dominus loquebatur, et faciamus quod ipse dixit: Qui credit in me, inquit, transitum faci