comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e de olerib conferendum fuisse. ut illa in¬
terfectio ueniam mereretur:quod quia
fieri non potest. electi enĩ non edunt car¬
nem. temꝑandũ ẽẽ auditorib anece ani-¬
maliũ: quid respondebitis de spinis her-¬
bisq mnutilib. quas euellendo in agris pur.¬
gandis agricolȩ necant. nec ex his uob pos¬
sunt cibos aliquos exhibere: quom̾adue¬
niam ꝑtinebit tanta uastatio: unde nul¬
la ẽ esca scõꝵ : Ante forte quicquid peccatũ
fuerit. ut fruges & poma ꝓficiant. & de ip¬
sis pomis & frugib aliquid comedendo.
dissoluitis: quid. si gͦ agros locustȩ aut mu¬
res. aut sorices uastent. quod sepe accidere
manifestum ẽ.impiine ab agricola ur̃o
auditore necabuntur: Quiã ideo peccat
ut fructus ꝓficiant: hic certe coartamini
aut enĩ conceditis auditorib interfectionẽ
animaliũ quã auctor ur concedere noluit.
deatis feneratorem in nocentiorem ẽẽ quã

Expanded text:
et de oleribus, conferendum fuisse ut illa inet de oleribus, conferendum fuisse ut illa interfectio veniam mereretur; quod quia fieri non potest electi enim non edunt carnem, temperandum esse auditoribus a nece animalium: quid respondebitis de spinis herbisque inutilibus, quas evellendo in agris purgandis agricolae necant, nec ex his vobis possunt cibos aliquos exhibere? Quomodo ad veniam pertinebit tanta vastatio, unde nulla est esca sanctorum? An forte quidquid peccatum fuerit ut fruges et poma proficiant, et de ipsis frugibus et pomis aliquid comedendo dissolvitis? Quid si ergo agros locustae aut mures et sovices vastant, quod saepe accidere manifestum est? impune ab agricola vestro auditore necabuntur, quia ideo peccat ut fructus proficiant? Hic certe coarctamini. Aut enim conceditis auditoribus interfectionem animalium, quam vester auctor concedere noluit, deatis feneratorem innocentiorem esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
ortiuos fetus reuocatur origo nascentiũ:
quero inquã si ita ẽ. utrum apes & ranaᷤᷤ
&e alia multa que sine concubitu gignun.¬
tur. non sit nefas occidere. Nefas ẽẽ dicitiꝰ.
Non gͦ ꝓpter cognationem principũ ne¬
scio quoꝵ.ab animantiũ nece auditores
urõs ꝓhibetis. Aut si generalem cognatio.¬
nẽ omĩum corpoꝵ eẽ dicitis. arbores quo¬
q ad eandem pͥncipũ offensionem ꝓculdu¬
bio ꝑtinebunt: quib parcere non est man-¬
datum auditorib. Reditur gͦ ad illud in¬
ualidum. ea quȩ instirpib aũditores ledt̃
expiari ꝑfructus. quos ad eccł̃am ur̃am fe.¬
runt. Dictum ẽ enimhoc modo posse eos qͥ
in macello laniant animalia. carnesq uen¬
ditant. si ur̃i auditores sint. suaq lucra
comparatis frugib uobis conferant. cedẽ
illam cotidianam sibilicere contempnere:
& quicqͥd in ea peccati ẽ urĩs epulis abole¬
ri.Q uod sidicatis quẽ admodũ de pomis

Expanded text:
ortivos fetus revocatur origo nascentium; ortivos fetus revocatur origo nascentium; quaero, inquam, si ita est, utrum apes, et ranas, et alia multa, quae sine concubitu gignuntur, non sit nefas occidere? Nefas esse dicitis. Non ergo propter cognationem principum nescio quorum, ab animantium nece auditores vestros prohibetis. Aut si generalem cognationem omnium esse corporum dicitis, arbores quoque ad eamdem principum offensionem procul dubio pertinebunt, quibus parcere non est mandatum auditoribus. Reditur ergo ad illud invalidum, ea quae in stirpibus auditores laedunt, expiari per fructus quos ad ecclesiam vestram ferunt. Dictum est enim hoc modo, eos qui in macello laniant animalia carnesque venditant, si vestri auditores sint, suaque lucra comparatis frugibus vobis conferant, caedem illam quotidianam sibi licere contemnere, et quidquid in ea peccati est, vestris epulis aboleri. 62. Quod si dicatis, quemadmodum de pomis
Abbreviated transcription (Latin):
gricola & rusticus: nonne eade compensati¬
one sibi animantia licere ꝑimere clamita¬
bit s est inquit alia quȩdã secretissima rati.¬
o.Nonenĩ de est homini callido aduer-¬
sus indoctos innature obscuritate ꝑfuigi¬
um. Cȩlestes enĩ ait principes qui de gente
tenebrarũ capti atq uincti a conditore
mundi in illis ordinati sunt locis. sua qͥs¬
q interra possidet animalia. de suo sci¬
licet genere ac stirpe uenientia: qui ꝑemp¬
tores eoꝵ reos tenent. nec de hoc mundo ex.¬
ire ꝑmittunt: penisq illos quibus possunt
&c cruciatib atterunt. Quis imꝑitor non
hec formidet. qui in tanta obscuritate nicħ
S ego institutum ñ relinquã meũ: cui deus
aderit. ut aꝑtissima ueritate obscura men¬
dacia refellantur. Quero enĩ si animalia
quȩ interris sunt & inaquis. de illo gene-¬
re pͥncipum ꝑ sucessionem ꝓlis & oꝑatio¬
nem concubitus ueniunt. cumad illo ab¬

Expanded text:
gricola et rusticus; nonne eadem compensatigricola et rusticus; nonne eadem compensatione sibi animantia licere perimere clamitabit? Est, inquit, alia quaedam secretissima ratio. Non enim deest homini callido adversus indoctos in naturae obscuritate perfugium. Coelestes enim, ait, principes, qui de gente tenebrarum capti atque vincti, a Conditore mundi in illis ordinati sunt locis, sua quisque possidet in terra animalia, de suo scilicet genere ac stirpe venientia: qui peremptores eorum reos tenent, nec de hoc mundo exire permittunt, poenisque illos quibus possunt, et cruciatibus atterunt. Quis imperitorum haec non formidet, et qui in tanta obscuritate nihiled ego institutum non relinquam meum, cui Deus aderit, ut apertissima veritate obscura mendacia refellantur. 61. Quaero enim, si animalia quae in terris sunt et in aquis, de illo genere principum per successionem prolis et operationem concubitus veniunt, cum ad illos ab
Abbreviated transcription (Latin):
intuendis arborib quero: & uos cecos ꝓrsuᷤ
inuenio. Ut enĩ omittam quod nult mo¬
tib in ligno sensus doloris apparet: quid
manifestrus qua tunc se optime habere
arborem cum uiget: cum frondet: cum
florib leta c̃ fructib opulenta ẽ: At hoc ei
plerũq ac maxime putatione prestatur.
Quod si ferrum sic sentiretur ut uulnus.
contabesceret potius tot tantisq affecta
uulnerib. quã ex illis pullulans locis tam
certa exultatione reuiuisceret. Ueruntam̃
cur maius nefas putatis anmalia quã
stirpes cedere: cum ille uob̃ puriorẽ anim̃a
quã carnes habere uideantur: fit inquit
compensatio queda: cum eoꝵ quȩ de agris
afferuntur. pars aliqua datur electis scĩs¬
q purganda. Iam suꝑius ista frustrata st̃.
satisq demonstratum ẽ quantum existi¬
mo nulla ratione dici plus ẽẽ infrugibus
crum inemendis electoꝵ ur̃oꝵ cibis con¬
sumat. pluresq iste afferat scĩs escas quã a¬

Expanded text:
intuendis arboribus quaero, et vos caecos prorsus intuendis arboribus quaero, et vos caecos prorsus invenio. Ut enim omittam quod nullis motibus in ligno sensus doloris apparet, quid manifestius quam tunc se optime habere arborem cum viget, cum frondet, cum floribus laeta, fructibus opulenta est? At hoc ei plerumque ac maxime putatione praestatur. Quod si ferrum sic sentiret, ut vultis, contabesceret potius tot tantisque affecta vulneribus, quam ex illis pullulans locis, tam certa exsultatione reviresceret. 60. Verumtamen cur majus nefas putatis animalia quam stirpes caedere, cum illae vobis puriorem animam quam carnes habere videantur? Fit, inquit, compensatio quaedam, cum eorum, quae de agris auferuntur, pars aliqua datur electis sanctisque purganda. Jam superius ista frustrata sunt, satisque demonstratum est, quantum existimo, nulla ratione dici plus esse in frugibus crum in emendis electorum vestrorum cibis consumat, pluresque istis afferat sanctis escas quam a
Abbreviated transcription (Latin):
mini. post paululũ insi feceris morituro:
tu uir xp̃ianus & sc̃s. transibis potiꝰ. & ho¬
minẽ sic affectum p̃cantemq deseres: ne
arborem ploret. dum fructus demitur: &e
tu signaculi dissolutor ad penas maniche¬
ias destineris capłm. Omores & innocen¬
tiam singularem. S iam de nece anmali¬
um requirã quod mouet: & multa quidẽ
huiꝰ modi etiam in hoc genere dici possunt.
Nam quid oberit animȩ lupi. qui lupũ in¬
terfscerit. cum & lupus ille quã dui uiuit
lupus futurus sit. nec ulli obtemꝑet p̃di¬
catori. ut aliquantũ ab ouiũ sanguine tẽ¬
peret: & ex illo uinculo corporis anima scđm
uos rationał. interfecta belua liberetur: &
ab hac quide cede auditores etiam urõs ꝓ¬
hibetis: Maior enĩ uidetur. quam in arbo
mori ammantia. Quod quide homo con¬
tempnit in bestia: cum qua scilicet ratio¬
nabilem aĩam non habente. nulla legis so¬
cietate copulatur: s eosde uros sensus in

Expanded text:
mini, post paululum nisi feceris morituro; mini, post paululum nisi feceris morituro; tu vir christianus et sanctus transibis potius, et hominem sic affectum precantemque deseres, ne arbor ploret dum fructus demitur, et tu signaculi dissolutor ad poenas manichaeias destineris. O mores et innocentiam singularem! 59. Sed jam de nece animalium requiram quod movet, et multa quidem hujusmodi etiam in hoc genere dici possunt. Nam quid oberit animae lupi, qui lupum interfecerit: cum et lupus ille, quamdiu vivit, lupus futurus sit, nec ulli obtemperet praedicatori, ut aliquantum ab ovium sanguine temperet; et ex illo vinculo corporis, anima secundum vos rationalis, interfecta bellua liberetur? Et ab hac quidem caede auditores etiam vestros prohibetis: major enim videtur quam in arbormori animantia, quod quidem homo contemnit in bestia, cum qua scilicet rationalem animam non habente, nulla legis societate copulatur. Sed eosdem vestros sensus in
Abbreviated transcription (Latin):
loqui & deprecari miserabiliter uidetur
ut eam ipse decerpas. & scõ uentre purifi¬
canda resuscitandaq sepelias. potius quã
coruus ille deuorata funesto corꝑi misceat:
atq in alias formas illiganda cruciandã¬
q transmittat: quid te crudelius. si uerũ
est: quid in eptius. si falsumẽ: quid magiᷤ
contrarium disciplinȩ ur̃ȩ. si signaculum
solueris: quid te inimicicius dei membro.
si custodiueris: s hoc ex ur̃a opinione. falsa
& nugatoria. Namcerta & manifesta cru-¬
delitas in uobis ẽẽ conuincitur: ex eode ip¬
so eriore manans. Si quis enĩ ꝑ morbũ cor-¬
pore dissoluto. fessus ab itinere. ac peste semi¬
animis. inuia iacet. nichil ualens ampliꝰ ꝗͣm.
quã ut cunq uerba ꝓferre: cui ꝓsitadstͥn¬
gendũ corpus pirum dari: teq transeun.¬
tem ut subuenias oret atq obsecret ut de
arbore ꝓrima aqua nullo humano. nullo
demq uero iuie ꝑhiberis pomũ afferaho¬

Expanded text:
loqui et deprecari miserabiliter videtur, loqui et deprecari miserabiliter videtur, ut eam ipse decerpas, et sancto ventre purificandam resuscitandamque sepelias patius, quam corvus ille devoratam funesto corpori misceat, atque in alias formas illigandam cruciandamque transmittat? Quid te crudelius, si verum est? quid ineptius, si falsum est? quid magis contrarium disciplinae vestrae, si signaculum solveris? quid te inimicius Dei membro, si custodieris? 58. Sed hoc ex vestra opinione falsa et nugatoria: nam certa et manifesta crudelitas in vobis esse convincitur, ex eodem ipso errore manans. Si quis enim per morbum corpore dissoluto, fessus ab itinere, ac peste semianimis in via jaceat, nihil valens amplius quam utcumque verba proferre, cui prosit ad stringendum corpus pirum dari, teque transeuntem ut subvenias oret, atque obsecret ut de arbore proxima, a qua nullo humano, nullo denique vero jure prohiberis, pomum afferas ho
Abbreviated transcription (Latin):
ciant: ita enĩ magister ille qui uosloquen.¬
do uix docet ut dicitis. cogitando eas possit
erudire: quȩ sententias eius ante sermonẽ
in anmo cernerent.Si uero hec falsa sunt:
uidete tande in quo errore iaceatis. Iã qđ
poma ipsi non decerpitis. herbamq non
uellitis.s tam̃ ab auctorib ur̃is decerpi &
euelli atq offerri uobis iubetis. non ut his
qui afferunt tantũ. s ut hisetiam quȩ affe¬
rantur ꝓdesse positis: quis bene consideranᷤ
ullo mͦ tolerauerit: primo quia nichil in¬
terest. utrum ipse scelus admittas: an ꝓpter
te ab alio admitti uelis. nolle te dicis: quo¬
mͦ gͦ subuenitur illi diuinȩ partiquȩ in
lactucis & in porris iacet. si nemo hec euellat:
& ad scõs purganda deferat: deinde tuip¬
se transiens ꝑ eum agrum in quo tͥ iure a¬
micicie decerpendi quolibet potestas dat᷑.
si fico uideris coruum iminentẽ. quid faci¬
es: non exopimione tua ficus ipsa tecum

Expanded text:
ciant? Ita enim magister ille, qui vos loquenciant? Ita enim magister ille, qui vos loquendo vix docet, ut dicitis, cogitando eas posset erudire, quae sententias ejus ante sermonem in animo cernerent. Si vero haec falsa sunt, videte tandem in quo errore jaceatis. 57. Jam quod poma ipsi non decerpitis, herbamque non vellitis, sed tamen ab auditoribus vestris decerpi et evelli atque afferri vobis jubetis, non ut iis qui afferunt tantum, sed ut iis etiam quae afferuntur, prodesse possitis, quis bene considerans ullo modo toleraverit? Primo, quia nihil interest utrum ipse scelus admittas, an propter te ab alio admitti velis. Nolle te dicis. Quomodo ergo subvenitur illi divinae parti, quae in lactucis et in porris jacet, si nemo haec evellat, et ad sanctos purganda deferat? Deinde, tu ipse transiens per eum agrum, in quo tibi jure amicitiae decerpendi quod libet potestas datur, si fico videris corvum imminentem, quid facies? Nonne ex opinione tua, ficus ipsa tecum
Abbreviated transcription (Latin):
lo uinculo exutas orationib & psalmis ad
meliora ꝑducere. Ande his animis hoc fi¬
eri potest. non quas mente adiuueritis:
s quas uentre receꝑitis: Quauis id ipsum
arboꝵ animas quam diusunt in arborib
ad sapientiã non ꝓficere. summȩ angustiȩ
quantũ arbitror uos compellunt fateri:
cum auobis queritur cur & arborib non
mittatur p̃ceptor apłs. aut cur ille qui ho.¬
minib mittitur. non et arborib p̃dicet ue¬
ritatem. Hoc cogimini respondere. illas a¬
nimas ꝑcipere in talib cor porib p̃cepta
diuina nomposse. S uehementius ab alio
latere urgeminr: quando quidẽ illas ꝑhibe¬
tis & audire uoces urãs. & uerba intellige¬
re & corpora motusq corporũ intueri co¬
gitationes deniq ipsas ꝑspicere. Quȩ si ue.¬
ra sunt. cur nichil possunt alucis apło di.¬
scere.uł cur ñ etiam multo faciliris possunt.
quã nos. cum interiora etiam mentis aspi¬

Expanded text:
lo vinculo exutas orationibus et psalmis ad lo vinculo exutas orationibus et psalmis ad meliora perducere. An de his animis hoc fieri potest, non quas mente adjuveritis, sed quas ventre receperitis? 56. Quamvis idipsum animas arborum, quamdiu sunt in arboribus, ad sapientiam non proficere, summae angustiae, quantum arbitror, vos compellunt fateri, cum a vobis quaeritur cur et arboribus non mittatur praeceptor apostolus, aut cur ille qui hominibus mittitur, non et arboribus praedicet veritatem. Hic cogimini respondere, illas animas percipere in talibus corporibus praecepta divina non posse. Sed vehementius ab alio latere urgemini; quandoquidem illas perhibetis et audire voces nostras, et verba intelligere, et corpora motusque corporum intueri, cogitationes denique ipsas perspicere. Quae si vera sunt, cur nihil possunt a lucis apostolo discere? vel cur etiam multo facilius non possunt quam nos, cum interiora etiam mentis aspi
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo soluitur. Uos enĩ hoc dicitis. o
eo quide unculo. in quo magna miseria
nulla utilitate tenebatur. Nam et reuolu¬
tionẽ hominis in arborẽ notum ẽ uob̃ it idẽ
auctorẽ ipsum ur̃m pro ingenti pena. non
tam̃ ꝓsũma. solere minitari. & non potest
in arbore anima fieri ut in homine sapienti¬
or: non necandi hominis quippe certissima
ratio. ẽ. ne aut eũ neces cuius sapientia et
uirtus aliis plurimũ ꝓdest:aut eum qui
forte poterat ad sapientiam ꝑuenire.siue
extrinsecus ab aliquo ad monitus. siue in¬
teriorib cogitationib diinitꝰ illustratus.
Animã autem hominis quanto sapientior
corpore excesserit. tanto utilius excedere ue¬
ritas docet: & ratione subtilissima. & aucto.¬
ritate latissima ꝑuagata. Quã obrẽ qui
arborem deicit:ammã nichil in sapientia
ꝓficientem de illo corpore liberat. Itaq uos
homines scĩ. uos inquam potissimũ excide¬
re arbores deberetis: & earum animas ab il¬

Expanded text:
vinculo solvitur, vos enim hoc dicitis, et vinculo solvitur, vos enim hoc dicitis, et eo quidem vinculo in quo magna miseria, nulla utilitate tenebatur. Nam et revolutionem hominis in arborem, notum est vos, id est auctorem ipsum vestrum, pro ingenti poena, non tamen pro summa, solere minitari: et num potest in arbore anima fieri, ut in homine, sapientior? Non necandi hominis quippe certissima ratio est, ne aut eum neces cujus sapientia et virtus aliis plurimum prodest, aut eum qui forte poterat ad sapientiam pervenire, sive extrinsecus ab aliquo admonitus, sive interioribus cogitationibus divinitus illustratus. Animam autem hominis, quanto sapientior corpore excesserit, tanto utilius excedere veritas docet, et ratione subtilissima, et auctoritate latissime pervagata. Quamobrem qui arborem dejicit, animam nihil in sapientia proficientem de illo corpore liberat. Itaque vos homines sancti, vos, inquam, potissimum excidere arbores deberetis, et earum animas ab il
Abbreviated transcription (Latin):
co michi arictoritas int̾ponenda uisa est.
ꝓpterea quia de pecoꝵ anima. & de quadã
uita qua dicuntur arbores uiuere. non
potest uobiscũ subtiliter disputari. S q̃m
priuuilegio quoda uos tuemini. ut de scrip¬
turis õpprimi nequeatis. dicendo eas esse
falsatas. quãquã ea quȩ cõmemoraui de
arbore et de grege porcors nunquã acorrup¬
tiorib ĩmissa eẽ dixistis: tamen ne conside¬
rantes quantum uobis aduersetur. hoc idẽ
etiam de hissi aliquando dicere uelitis. tene¬
am ꝓpositum mer̾i.ut auobis magnis om̃i¬
no pollicitatorib rationis atq ueritatis.
querã primũ quid obsit arbori. non dicã
si pomũ inde foluim ue decerptas: quod qͥdẽ
apud uos siquis ñ imprudentia s sciens fe¬
cerit. signaculi coruptor fine ulla dubitati.¬
one dampnabitur. s omino eam radicitus ẽ¬
ruas. Anima namq illa quã rationalem
inẽe arborib arbitramini: arbore excisa

Expanded text:
co mihi auctoritas interponenda visa est, co mihi auctoritas interponenda visa est, propterea quia de pecorum anima, et de quadam vita qua dicuntur arbores vivere, non potest vobiscum subtiliter disputari. Sed quoniam privilegio quodam vos tuemini, ut de Scripturis opprimi nequeatis, dicendo eas esse falsatas; quanquam ea quae commemoravi de arbore, et de grege porcorum, nunquam a corruptoribus immissa esse dixistis: tamen, ne considerantes quantum vobis adversentur, hoc idem etiam de his aliquando dicere velitis; teneam propositum meum, ut a vobis, magnis omnino pollicitatoribus rationis atque veritatis, quaeram primum quid obsit arbori, non dico si pomum inde foliumve decerpas, quod quidem apud vos, si quis non imprudentia, sed sciens fecerit, signaculi corruptor sine ulla dubitatione damnabitur, sed omnino si eam radicitus eruas. Anima namque illa quam rationalem inesse arboribus arbitramini, arbore excisa
Abbreviated transcription (Latin):
ratione uos temꝑatis. suꝑsticiosissimũ xp̃c
ostendit: qui nullã nobiscũ beluis & arbo¬
rib societatem iuris ẽẽ iudicans. & in gregeᷤᷤ
porcoꝵ demones misit: arborẽ in qͣ fructum ñ
inuenerat. maledicto aridã fecit. Nichil certe
porci. nichil arbor illa peccauerat. Neq enĩ
usq eo dementes sumus:ut arbitremur arbo.¬
rem sua sponte uel frugiferam ẽẽ. uł sterilẽ.
Neq illud hoc uobis dicendum ẽ: his factido¬
minũ nr̃m alia queda significare uoluisse.
Quis enĩ nesciat: sed certe filio dĩ non ꝑ
homicidiũ signum dandũ fuit. si arborẽ
necare ut uos dicitis homicidiũ est: uel necare
animalia. Nlam et de hominib cum quib uti¬
q sumus iuris societate coniunctr. signa q̃¬
dam dedit: s sanando homines ñ necando.
Quod et de belius et de arborib faceret: si
eadem nos cum illis societate quã uos opi¬
namimi conuinctos ẽẽ iudicaret. Quo. lo¬

Expanded text:
ratione vos temperatis, superstitiosissimum Christus ratione vos temperatis, superstitiosissimum Christus ostendit: qui nullam nobis cum belluis et arboribus societatem juris esse judicans, et in gregem porcorum daemones misit , et arborem in qua fructum non invenerat, maledicto aridam fecit . Nihil certe porci, nihil arbor illa peccaverat. Neque enim usque eo dementes sumus, ut arbitremur sua sponte arborem vel frugiferam esse vel sterilem. Neque illud hic vobis dicendum est, his factis Dominum nostrum alia quaedam significare voluisse: quis enim nesciat? Sed certe Filio Dei non per homicidium signum dandum fuit, si arborem necare, ut vos dicitis, homicidium est, aut necare animalia. Nam et de hominibus, cum quibus utique sumus juris societate conjuncti, signa quaedam dedit; sed sanando homines, non necando. Quod et de belluis et de arboribus faceret, si eadem nos cum illis societate, qua vos opinamini, conjunctos esse judicaret. 55. Quo lo
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam uideamꝰ. Quid enĩ si nũmis illis
quos dederis panem sibi emat: nonne hoc
in illo pars illa ur̃a diuina qui hanc su¬
mit auenditore passura ẽ. quod passura e.¬
rat. si te dante sumpsisset: inuoluit igitur
sordib peccator ille mendicus. partem de
reuolare cupientem tuis nũmis ad tantũ
scelus adiutus: & tam̃ uos homines pͥden.¬
tissimi intereẽ arbitramini si homicidium
facturo. non detis hominẽ quẽ occidat:
s scientes pecunam unde occidendum
comparet. detis. Quid ad hanc insanã ad¬
di potest: ita enĩ fit. ut aut homo moriat᷑.
si uenalem non inuenerit cibum: aut cibus
fieri potest᷑: nam si talis non contaminat
cib: uos quoq sumite. Si contaminat: q̃
tande dementia ẽ. maiuis nefas putare ani¬
mã porcinã de corpore soluere. quam hu¬
manã porcino corpore maculare: S iam
tractandumq ueniamꝰ. Ac primũ quidẽ
quod ab animaliũ nece. & abstirpium lace¬

Expanded text:
cordiam videamus. Quid enim si nummis illis, cordiam videamus. Quid enim si nummis illis, quos dederis, sibi panem emat? Nonne hoc in illo pars illa vestra divina, qui hanc sumit a venditore, passura est, quod passura erat, si te dante sumpsisset? Involvit igitur sordibus peccator ille mendicus partem Dei revolare cupientem, tuis nummis ad tantum soclus adjutus: et tamen vos homines prudentissimi interesse arbitramini, si homicidium facturo non detis hominem quem occidat, sed scientes pecuniam unde occidendum comparet, detis. Quid ad hanc insaniam addi potest? Ita enim fit ut aut homo moriatur, si venalem non invenerit cibum, aut cibus fieri potest? Nam si talis non contaminat cibus, vos quoque sumite: si contaminat, quae tandem dementia est majus nefas putare, animam porcinam de corpore solvere, quam humanam porcino corpore maculare? CAPUT Xtractandumque veniamus. Ac primum quidem quod ab animalium nece, et ab stirpium lace
Abbreviated transcription (Latin):
crudeli dñatione compellitis: ita ut cui¬
dam sit rome obiectum. quod miseros par.¬
uulos cogendo ad uescendum tali suꝑsticione
necauerit: quod non crederem nsi scirẽ qͣn.¬
tum nefas eẽ arbitremini. uel aliis hec dare
qui electi non sunt. uel certe ꝓiciendo cura¬
re. Unde illa uescendi necessitas existat: quȩ
ad turpissimã cruditatẽ pene cotidie. ali.¬
quando tam̃ potest. & usq ad homicidiũ
ꝑ uenire. Quȩ cum ita sint: etiam panẽ
manducanti dare ꝓhibetis: censetis tam̃.
ꝓpter miscdiam. uł potius ꝓpt̾ inuidiam.
nũmos dari. Quid hic prius arguã: cru¬
delitatem an uecordiam: Quid: sienĩ eo lo¬
co res agatur. ubi uenalis cib inueniri non
potest: homo egens ille fame moriturus ẽ:
dum tuuir sapiens & benignus. magis cu.¬
cumerẽ quã hominẽ miseraris. hec est pro-¬
fecto. quid enĩ dicam congruentius & plani¬
us: falsa miscłia. & uera crudelitas. Nunc ue.¬

Expanded text:
crudeli dominatione compellitis: ita ut cuicrudeli dominatione compellitis: ita ut cuidam sit Romae objectum, quod miseros parvulos cogendo ad vescendum tali superstitione necaverit. Quod non crederem, nisi scirem quantum nefas esse arbitremini, vel aliis haec dare qui electi non sunt, vel certe projicienda curare. Unde illa vescendi necessitas restat, quae ad turpissimam cruditatem pene quotidie, aliquando tamen potest et usque ad homicidium pervenire. 53. Quae cum ita sint, etiam panem mendicanti dare prohibetis: censetis tamen propter misericordiam, vel potius propter invidiam nummos dari. Quid hic prius arguam, crudelitatem, an vecordiam? Quid enim si eo loco res agatur, ubi venalis cibus inveniri non potest? Homo egens ille fame moriturus est, dum tu vir sapiens et benignus magis cucumerem quam hominem miseraris. Haec est profecto quid enim dicam congruentius et planius? falsa misericordia et vera crudelitas. Nunc ve
Abbreviated transcription (Latin):
scentia quã de obsonio longe maiorẽ fieri fa¬
teamini plectentes tamen eũ qui condi¬
tis suauissime frugib ĩminet inhians. sese¬
q non tenet: excludentes eum qui quasli¬
bet epulas hominũ comprim̃dȩ famis cau¬
sa. sine ulla cupiditate paratus sumere. &
paratus amittere. indifferenter capit. En
miri mores:en egregia disciplina:enmemora¬
bilis temꝑantia. Iam quod ea quȩ uob̃ qua¬
si purganda offeruntur ad epulas. nefas pu¬
tatis. si quis alius preter electos ad cibandũ
tetigerit: quantȩ turpitudinis & aliquan¬
do sceleris plenum ẽ. Si quidẽ sepe tam mul¬
ta dantur: ut consumi facile a paucis non
possint. Ꝙ qm̃ sacrilegum putatur uł aliis
dare quod redundat. uł certe abicere: inmag¬
nas contrudimini cruditates.totum quod
datum ẽ quasi purgare cupientes. Iam uͦ
distenti et ꝓpe crepantes. eos qui sub ur̃a di¬
sciplina sunt pueros. ad deuoranda reliqͣ

Expanded text:
scentia quam de obsonio longe majorem fieri fascentia quam de obsonio longe majorem fieri fateamini, complectentes tamen eum qui conditis suavissime frugibus imminet inhians, seseque non tenet: excludentes eum qui quaslibet epulas hominum comprimendae famis causa sine ulla cupiditate paratus sumere, et paratus amittere, indifferenter capit. En miri mores, en egregia disciplina, en memorabilis temperantia! 52. Jam quod ea quae vobis quasi purganda offeruntur ad epulas, nefas putatis si quis alius praeter electos ad cibandum tetigerit, quantae turpitudinis et aliquando sceleris plenum est? Siquidem saepe tam multa dantur, ut consumi facile a paucis non possint. Et quoniam sacrilegium putatur, vel aliis dare quod redundat, vel certe abjicere, in magnas contrudimini cruditates, totum quod datum est quasi purgare cupientes. Jam vero distenti, et prope crepantes, eos qui sub vestra disciplina sunt, pueros ad devoranda reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ꝓbat: ut concupiscentiȩ cohercendȩ
gr̃a. non uitande ĩmundicie. quȩ nulla est.
deliciosas escas respuendas iudicaretis. Nã
si quis etiam rerũ naturã uimq anime &
corporis minus intuens. uobis concedat a¬
nmã comquinari de obsonio: multoma¬
gis eam tam̃ inmundã fieriscupiditatem
conceditis. Quȩ g ratio est. uel potius am̃¬
tia. denumero electoꝵ hominẽ pellere:qͥ
forte carnem ualitudinis causa. nulla cu¬
piditate gustauerit: Si autem piꝑata tu¬
bera uoraciter edere concupiuerit. ĩmode
inelectis ur̃is ẽẽ non possit. qui proditus
fuerit ñconcupiscendo s medendo par¬
tem aliquã cenasse gallinȩ: eẽ autẽ in his poᷤᷤ¬
sit qui uehement cinnipbas & alia placenta
carne carentia desiderasse se ipse ꝓdiderit. Le¬
netis gͥ eum quẽ cupiditas sordib mergit:
quẽ uero ipse cib ut arbitramini maculat.
non tenetis: cum inquinationẽ de concupi¬

Expanded text:
veritas probat; ut concupiscentiae coercendae veritas probat; ut concupiscentiae coercendae gratia, non vitandae immunditiae quae nulla est, deliciosas escas respuendas judicaretis. Nam si quis etiam rerum naturam vimque animae et corporis minus intuens, vobis concedat animam coinquinari de obsonio, multo magis eam tamen immundam fieri cupiditate conceditis. Quae ergo ratio est, vel potius amentia, de numero electorum hominem pellere, qui forte carnem valetudinis causa, nulla cupiditate gustaverit: si autem piperata tubera voraciter edere concupierit, immodestin electis vestris esse non possit, qui proditus fuerit, non concupiscendo, sed medendo partem aliquam coenasse gallinae: esse autem in iis possit qui vehementer cumiphas, et alia placenta carne carentia desiderasse se ipse prodiderit. Tenetis ergo eum quem cupiditas sordibus mergit, quem vero ipse cibus, ut arbitramini, maculat, non tenetis, cum inquinationem de concupi
Abbreviated transcription (Latin):
carnib sumunt. Quid gͦ de animis leonũ
quoꝵ cib caro sola ẽ. respondendum uide¬
tur: bibunt inquit: &e ideo anima illa de
aqua tracta carniq implicata ẽ. Quid de
innumerabilib auib quid de ipsis aquilis
dici potest: q̃ nec nisi carne pascuntur. nec ul¬
lo potu indigent:Certe hic deficitur: & qͥd
respondere possit non inuenitur. Si enĩ aĩa
de cibis uenit. & sunt animalia fetum gig¬
nentia. quoꝵ & nullus potus. & sola sit ca¬
ro: est incarne anima.cui purgandȩ ur̃o
more subuenire deberetis uescendo carnẽ.
nisi forte porcũ quod & frugib alitur. et
aquã bibit. animã lucis habere arbitra.¬
mini: aquilȩ uero cui sol maxime congͣ¬
it.tenebrarum anim̃ã. quia sola carne ui¬
uit inec̃ defenditis. Orerum angustias. o
incredibiles absurditates: in quas ꝓfecto ñ
incidissetis. si auanissimis fabulis aliem.
hoc ad continentiã cibor sequeremini qđ

Expanded text:
carnibus sumunt. Quid ergo de animis leonum, carnibus sumunt. Quid ergo de animis leonum, quorum cibus sola caro est, respondendum videtur? Bibunt, inquit, et ideo anima illa de aqua tracta carnique implicata est. Quid de innumerabilibus avibus? quid de ipsis aquilis dici potest, quae non nisi carne pascuntur, nec ullo potu indigent? Certe hic deficitur, et quid responderi possit non invenitur. Si enim anima de cibis venit, et sunt animalia fetum gignentia, quorum et nullus potus, et cibus sola sit caro, est in carne anima, cui purgandae more vestro subvenire deberetis vescendo carnem. Nisi forte porcum, quod et frugibus alitur, et aquam bibit, animam lucis habere arbitramini; aquilae vero, cui sol maxime congruit, tenebrarum animam, quia sola carne vivit, inesse defenditis. 51. O rerum angustias, o incredibiles absurditates in quas profecto non incidissetis, si a vanissimis fabulis alieni, hoc ad continentiam ciborum sequeremini quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnamini. quod põst concubitũ nascitur.
uermiũ uos caro delectet: qui in pomis. lig¬
nis. in terra ipsa demiq sine ullo concubi¬
tu tam multi magniq nascuntur. S ne¬
scio qua ista simulatio ẽ. Nam si uob̃ ꝓp¬
terea displiceret caro quȩ patris & matris
cõmixtione formatur: non illos principes
tenebrarũ defructib arboꝵ suarũ natos
fuisse diceretis: quos certe ampliꝰ asꝑnamini
quã carnes. quas gustare non uultis. Nam
quod opinamini om̃s quide animas ani¬
maliũ de parentum cibis uenire: aquib car¬
cerib uos liberare głamini diuinã substan¬
tiam quȩ in ur̃is t̾enentur alim̃tis: numi¬
um contra uos & ad carnes edendas uos in¬
stantissime impellit. Cur enĩ animas quas
iligaturi sunt corpori qui carnib epu.¬
lantur: ñ preocupando & uescendo libera¬
tis: s inquit non de carnib aliquid ab eis
bonȩ partis illigatur. s de frugib quas cũ

Expanded text:
pernamini, quod post concubitum nascitur, pernamini, quod post concubitum nascitur, vermium vos caro delectet, qui in pomis, lignis, in terra ipsa denique sine ullo concubitu tam multi magnique nascuntur. Sed nescio quae ista simulatio est. Nam si vobis propterea displiceret caro, quod patris atque matris commixtione formatur, non illos principes tenebrarum de fructibus arborum suarum natos fuisse diceretis, quos certe amplius aspernamini quam carnes, quas gustare non vultis. 50. Nam quod opinamini omnes quidem animas animalium de parentum cibis venire, a quibus carceribus vos liberare gloriamini divinam substantiam, quae in vestris tenetur alimentis, nimium contra vos, et ad carnes edendas vos instantissime impellit. Cur enim animas, quas illigaturi sunt corpori qui carnibus epulantur, non praeoccupando et vescendo liberatis? Sed, inquit, non de carnibus aliquid ab eis bonae partis illigatur, sed de frugibus quas cum
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ꝓpter non nulloꝵs auctam postqͣm
terre detracta sunt firmitatem.ut iamde
uino cõmemoratum ẽ quod fit robustius
uetustate:tam̃ si hec firmitas uos moueret
ut dixi innullo magis cibo quã in carni¬
b copiosiorem partem dei ẽẽ ꝓbaretis. Nõ
enĩ athletȩ quib illud robur & ualentia
maxime necessaria ẽ:olere ac pomis. & non
carne uescuntur:Anquia carnes alun¬
tur arborib. arbores autẽ carnib ñ a¬
luntur: iccirco arbitramini illarũ. quã
nr̃a corpora eẽ meliora: non consideratis
rem tam inꝓmptu sitam. arbusta letiora
⁊fecundiora. segetẽq pingͥoreᷤᷤ alim̃to stercoꝵ fi¬
eri: cum uos in accusatione carnis nichil
grauius uobis dicere uideamini quã cũ
dicitis ẽẽ stercorũ domũ : Hinc gͦ aluntur
ea quȩ uobis munda sunt:quod in eare quȩ
uobis immunda ẽ. multo ẽẽ ĩmundius
p̃dicatis. cap̃. uod si carnem obhoc as¬

Expanded text:
potest, propter nonnullorum auctam postquam potest, propter nonnullorum auctam postquam terrae detracta sunt, firmitatem, ut jam de vino commemoratum est, quod fit robustius vetustate: tamen si haec firmitas vos moveret, ut dixi, in nullo magis cibo quam in carnibus, copiosiorem partem Dei probaretis esse. Non enim athletae, quibus illud robur et valentia maxime necessaria est, olere ac pomis, et non carne vescuntur. 49. An quia carnes aluntur arboribus, arbores autem carnibus non aluntur, idcirco arbitramini illarum quam nostra corpora esse meliora? Non consideratis rem tam in promptu sitam, arbusta laetiora et fecundiora, segetesque pinguiores alimento stercorum fieri, cum vos in accusatione carnis nihil gravius vobis dicere videamini, quam cum dicitis esse stercorum domum. Hinc ergo aluntur ea quae vobis munda sunt, quod in ea re quae vobis immunda est, multo esse immundius praedicatis. Quod si carnem ob hoc as
Abbreviated transcription (Latin):
nes ĩmundas eẽ. atq animas inquinare
uescentiũ: quod carpte fruges post mul¬
tas cõmotiones uertantur incarnem. p̃.¬
sertim cum et uetustatem corruptionẽq
aceti. putetis uino eẽ mundiorẽ: &̾ cale¬
nũ qđ bibitis nichil aliud quã coctũ ui¬
nũ eẽ uideamus. Quod uino deberet ẽẽ
sondidius: simotib ce coctionib de rebus
corporeis mẽbra diuina discedunt. Si
autemita nonẽ: non est cur arbitremi¬
ni fruges cum carpuntur. reponuntur.
tractantur. coquuntur. digeruntur. fu¬
giente bono deseri : & ꝓpterea sordidissimã
creandis corporib p̃bere materiã. Quodsi
non colore. & forma. & odore. & sapore du¬
cimini. ut bonũ bis reb inẽe iudicetis: qͥd
aliud potestis afferre : An argum̃to uob̃
ẽ firmitas quedã atq ualentia. quȩ istis
reb detrahi uidetur: dum a terra separan¬
tur atq tractantur: s si id uosmoueret
quã quã falsum id ẽẽ ilico animaduerti

Expanded text:
nes immundas esse, atque animas inquinare nes immundas esse, atque animas inquinare vescentium, quod carptae fruges post multas commotiones vertantur in carnem; praesertim cum et vetustatem corruptionemque aceti, putetis vino esse mundiorem, et caroenum quod bibitis, nihil aliud quam coctum vinum esse videamus, quod vino deberet esse sordidius, si motibus et coctionibus de rebus corporeis membra divina discedunt. Si autem non ita est, non est cur arbitremini fruges, cum carpuntur, reponuntur, tractantur, coquuntur, digeruntur, fugiente bono deseri, et propterea sordidissimam creandis corporibus praebere materiam. 48. Quod si non colore et forma et odore et sapore ducimini, ut bonum his rebus inesse judicetis, quid aliud potestis afferre? An argumento vobis est firmitas quaedam atque valentia, quae istis rebus detrahi videtur, dum a terra separantur atque tractantur? Sed si hoc vos moveret quanquam falsum id esse cito animadverti
Abbreviated transcription (Latin):
statu. s auditu etiam delectato. p̾senti¬
am di placet ꝓbare:caro citharis neruos.
&e tibiis ossa largitur: que siccata & attri¬
ta. & torta. sonora reddi utur. Ita dulcedo
miisica quã de duunis regins uenisse con¬
tenditis. nobis mortuarum carmũ sordibꝰ
exhibetur. & tempore arefactis. &e attriti.¬
one tenuatis. & tortione distentis: quib af¬
flictationib etiam de reb uiuentib diui¬
nã substantiã fugere predicatis: qđ etiã
decoctione earũ accidere dicins. Cur ergo
cardui elixati minime obsunt ualitudini:
utrum gͥ abeis dũ ita coquuntur. dm̃ an-
te pestem discedere existimandũ est: Quid
cȩtera ꝑsequar: quȩ omĩa dici. neefacile
est.ne cnecessarium: cui enĩ non occurrit.
quã multa cocta suauiora & salubria sin.
qđ non deberent.srut opinamini huiꝰce¬
modi cõmotionib deseruntur bono: i¬
chil uos ꝓrsus inuenire arbitror. unde i.¬
stis corporis sensib adprobetis. ideo car-¬

Expanded text:
stu, sed auditu etiam delectato praesentistu, sed auditu etiam delectato praesentiam Dei placet probare, caro citharis nervos, et tibiis ossa largitur; quae siccata et attrita et torta sonora redduntur. Ita dulcedo musica, quam de divinis regnis venisse contenditis, nobis mortuarum carnium sordibus exhibetur, et tempore arefactis, et attritione tenuatis, et tortione distentis: quibus afflictationibus etiam de rebus viventibus divinam substantiam fugere praedicatis; quod etiam decoctione earum accidere dicitis. Cur ergo elixati cardui minime obsunt valetudini? Utrum ab eis dum ita coquuntur, Deum an partem Dei discedere existimandum est? 47. Quid caetera persequar, quae omnia dici nec facile est, nec necessarium? Cui enim non occurrit, quam multa cocta suaviora et salubriora sint? Quod non deberent, si, ut opinamini, hujuscemodi commotionibus deseruntur bono. Nihil vos prorsus invenire arbitror, unde istis corporis sensibus approbetis, ideo car
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. Copiosuis fugiat mali natura
quã boni: quo confesso. tenebimus defru-¬
gil captis maius malũ posse abire: atq
ita in carnib maius bonũ posse remane.¬
re. & hoc quidẽ de tempore dictum sit.
siam si cõmotione. & subiactione. & attriti.¬
one harum rerum. fuge occasionem inue-¬
nit illa diuina natura: multa uos simili¬
ter redarguunt: quȩ fiunt mouendo me¬
liora. cap̃ Ordei quidam suco uinum
imitantur. quod mouendo fit optimũ.
Sane qđ minime p̃tereundum ẽ. hoc ge¬
nus potus citissime in ebriat: nec tamen
unquã sucũ ordei. fel principũ ẽẽ dixi¬
stis. Farina parciore aqua ꝑite contrahi.¬
tur. paulo durius. ut subigendo fiat me¬
lior: et quo dici ꝑuersius nichil potest. lu¬
ce fugiente candidior. Pastillarius mella
diu subicit᷑ut ad illũ candorem ꝑueniant.¬
& minus noxiam mitiorẽq dulcedinem.
hoc quomͦ eueniat bono discedente dis¬
serite. Quod si non uisu. & odoratu &e gu¬

Expanded text:
nantur, copiosius fugiat mali natura nantur, copiosius fugiat mali natura quam boni. Quo concesso, tenebimus de frugibus carptis majus malum posse abire, atque ita in carnibus majus bonum posse remanere. Et hoc quidem de tempore dictum sit. 46. Nam si commotione et subactione et attritione harum rerum, fugae occasionem invenit divina illa natura, multa vos similia redarguunt, quae fiunt movendo meliora. Hordei quidam succo vinum imitantur, quod movendo fit optimum. Sane, quod minime praetereundum est, hoc genus potus citissime inebriat: nec tamen unquam succum hordei, fel principum esse dixistis. Farina parciore aqua perite contrahitur paulo durius, ut subigendo fiat melior, et quo dici perversius nihil potest, luce fugiente candidior. Pastillarius mella diu subigit, ut ad illum candorem perveniant, et minus noxiam mitioremque dulcedinem: hoc quomodo eveniat bono discedente, disserite. Quod si non visu et odoratu et gu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quȩ tanta ꝑuersio ẽ. uinũ putare fel
principum tenebrarũ. & uuis comedendi
non parcere: magisne inerit illud fel cũ
in cuppa quã cum in acinis fuerit: quod
bono discedente quasi meratius remanet
malũ. & id temporis mora contingit: ñ
oportebat easdem uuas suspensas atq ser.¬
uatas fieri mitiores. dulciores. salubriores:
neq ipsum uinũ quod supradictum ẽ et
amissa luce liquidius ato luculentius. et
salutifera substantia discedente salubriꝰ.
capłm. Quid dicam de lignis et frondib
quȩ temp̃ore arescunt÷ nec ex eo auobis
dici potest deteriora fierr:. Id enĩ amittuñ
quo fumus gignitur: id autẽ retinent
unde lucida flamma consurgit: & ea clari¬
tate quã multum diligitis. purius bonũ
in aridiorib quã in uiridiorib ẽẽ testat᷑.
Ex quo fit. ut aut negetis dei partẽ in lu
mini fieri posse. ut de stirpib amputa.¬
tis uł euulsiᷤ diuturniore tempore repo¬

Expanded text:
ro quae tanta perversio est, vinum putare fel ro quae tanta perversio est, vinum putare fel principum tenebrarum, et uvis comedendis non parcere? Magisne inerit illud fel cum in cupa, quam cum in acinis fuerit? Quod si bono discedente quasi meracius remanet malum, et id temporis mora contingit; non oportebat easdem uvas suspensas atque servatas fieri mitiores, dulciores, salubriores: neque ipsum vinum quod supra dictum est, et amissa luce liquidius atque luculentius, et salutifera substantia discedente salubrius. 45. Quid dicam de lignis et frondibus, quae tempore arescunt, nec ex eo a vobis dici possunt deteriora fieri? Id enim amittunt quo fumus gignitur, id autem retinent unde lucida flamma consurgit, et ea claritate quam multum diligitis, purius bonum in aridioribus, quam in viridioribus esse testatur. Ex quo fit ut aut negetis Dei partem in lucmini fieri posse ut de stirpibus amputatis vel evulsis, si diuturniore tempore repo
Abbreviated transcription (Latin):
boni eodie recens aĩante interempto. quã
pꝰ pridie cum diuinȩ substantiȩ maior fuga
facta eẽt Uinũ uero uetustate purius meliꝰq
fieri quis ignorat: nec ad ꝑuertendos sen¬
sus uiolentius ut putatis. s ad uegeran¬
dum corpꝰ utilius: tantum adsit modus.
quẽ in om̃i re dominari decet: nã musto
recentiore ꝑuersitas sensuũ citius solet
accidereita ut si aliquando in lacu reman¬
serit. aliquantũq ferbuerit. intuentes
desuꝑ ꝑcusso cerebro p̾cipites agat: & nisi
aliquo modo subueniatur extinguat.
Iam quod ad ualitudinẽ attinet. inflari
eo corpora ꝑnicioseq distendi quis abnu¬
at: num ideo tanta incõmoda insunt. qr
plus habet bonum: & ꝓpterea ista in uini
uetustate non sunt. quia diuinȩ substan¬
tie pars magna decessit: Absurdum est
dicere uob̾: presertim qui p̃sentiam par¬
tis dĩ. oculis. narib. palato. cum his sen¬
sus bene afficiuntur indicatis. capłmIam¬

Expanded text:
boni, eo die recens animante interempto, quam boni, eo die recens animante interempto, quam postridie cum divinae substantiae major fuga facta esset. 44. Vinum vero vetustate purius meliusque fieri quis ignoret? nec ad pervertendos sensus redolentius, ut putatis, sed ad vegetandum corpus utilius: tantum adsit modus, quem in omni re dominari decet. Nam musto recentiore perversitas sensuum citius solet accidere: ita ut si aliquando in lacu remanserit, aliquantumque ferbuerit, intuentes desuper percusso cerebro praecipites agat, et nisi aliquo modo subveniatur, exstinguat. Jam quod ad valetudinem attinet, inflari eo corpora pernicioseque distendi, quis abnuat? Num ideo tanta incommoda insunt, quia plus habet boni; propterea ista in vini vetustate non sunt, quia divinae substantiae pars magna discessit? Absurdum est dicere; vobis praesertim qui praesentiam partis Dei, oculis, naribus, palato, cum hi sensus bene afficiuntur, judicatis. Jam ve
Abbreviated transcription (Latin):
suũ testimoniis delectamini: qđ necesse ẽbis
sunt. quomͦ ꝓbatis ꝑmorã temporis. & per
ob tritiones quasi fugere de corporib sub¬
stantiam boni: nisi quia inde discedit ds̃
ut asseritis. & de loco in locum migrat: ple¬
num ẽ dementię. Ueruntam signa uos
ad istam sententiã & indicia quantum
existimare possum. nulla dixerunt. Mul¬
ta enĩ carpta de arborib. uł euulsa de t̾ra
anteqͣm ad cibum nr̃m ueniant interpo¬
sitione aliqua temporis. meliora reddun¬
tur: ut porri. & intiba. lactucȩ. uuȩ. ma¬
la. ficus. & quȩda pira. & multa preterea qͦ
&e colorantur melius dum ñ statim ut de¬
cerpta fuerint absumuntur: & corpore ca¬
puntur salubrius. & sapiunt inore con
quanto diuturnius reponuntur. postquã
aterra quasi amatre separata sunt. Caro
ipsa. pridie occisoꝵ animaliũ ꝓfecto ẽ
iocundior atq cõmodior. Non autẽ ita
ẽẽ oportebat: si ut asseritis plus haberet

Expanded text:
suum testimoniis delectamini, quod necesse est iis suum testimoniis delectamini, quod necesse est iis sunt, quomodo probatis per moram temporis, et per obtritiones quasdam, fugere de corporibus substantiam boni, nisi quia inde discedit Deus, ut asseritis, et de loco in locum migrat? Plenum est dementiae. Verumtamen signa vos ad istam sententiam et indicia, quantum existimare possum, nulla duxerunt. Multa enim carpta de arboribus vel evulsa de terra, antequam ad cibum nostrum veniant, interpositione aliqua temporis meliora redduntur; ut porri et intiba, lactucae, uvae, mala, ficus, et quaedam pira: et multa praeterea quae et colorantur melius, dum non statim ut decerpta fuerint, absumuntur, et corpore capiuntur salubrius, et sapiunt in ore condquanto diuturnius reponuntur, postquam a terra quasi a matre separata sunt. Caro ipsa pridie occisorum animalium profecto est jucundior atque commodior: non autem ita esse oportebat, si, ut asseritis, plus haberet
Abbreviated transcription (Latin):
ber atis: Siquidem ẽ maxime in floribꝰ. ut
omittam sanguinẽ & innumerabilia in
carne uł ex carne simillima: quos certe flo¬
res habere inepulis non potestis.Qui si eti¬
am carnib uesceremini: squamas certe pis¬
cium. et quoscła uermiculos atq muscas.
q̃ omĩa etiam intenebris luce ꝓpria choru¬
scant. pulm̃tis ur̃is non adhiberetis. Qid
igitur restat. nisi ut dicere desinatis habe¬
re uos idoneos indices oculos. nares. pala¬
tum: quib diuinȩ partis presentiã incor¬
porib approbetis: his autem remotis. un¬
de docebitis non modo maiorẽ dĩ partem
instirpib ẽẽ quã in carnib: s omĩno ali¬
quid eius eẽ instirpib : an pulchritudo uoᷤ
moue ñ quȩ in suauitate coloris ẽ. s quȩ in
partiũ congruentia: Utinam hoc eẽt. Quan¬
do enĩ corꝑib animantiũ. in quoꝵ forma
paria parib membra respondeant. auderetiᷤ
distorta ligna conferre: s si corporaliũ sen¬

Expanded text:
beratis? Siquidem est maxime in floribus, ut beratis? Siquidem est maxime in floribus, ut omittam sanguinem, et innumerabilia in carne, vel ex carne simillima, quos certe flores habere in epulis non potestis: qui si etiam carnibus vesceremini, squamas certe piscium, et quosdam vermiculos atque muscas, quae omnia etiam in tenebris luce propria coruscant, pulmentis vestris non adhiberetis. 43. Quid igitur restat, nisi ut dicere desinatis, habere vos idoneos judices oculos, nares, palatum, quibus divinae partis praesentiam in corporibus approbetis? His autem remotis, unde docebitis non modo majorem partem Dei in stirpibus esse quam in carnibus, sed omnino esse aliquid ejus in stirpibus? An pulchritudo vos movet, non quae in suavitate coloris est, sed quae in partium congruentia? Utinam hoc esset Quando enim corporibus animantium, in quorum forma paribus paria membra respondeant, auderetis distorta ligna conferre? Sed si corporalium sen
Abbreviated transcription (Latin):
gentissimi coloris emineat: qui uos magno¬
pere hortatur. atq adeo cogit inuitos: ut
inter docum̃ta cõmixti bom. nichil coloriᷤᷤ
nitori preferatis. Ad illas gͥ reducemini an¬
gustias: ut magis in sanguine & inhis quȩ¬
de animaliũ carnib fetidissima. s nitide co¬
lorata imitus egeruntur. quã in oliuȩ foliiᷤ
pallentib partem dei habitare fateamini.
Quod si dicitis. nam etiam hoc dicitis: oliue
folia cum incenduntur ignẽ emittere in quo
p̾sentia lucis apparet.carnes autẽ cũ incen¬
duntur. ñ idem facere: quid de adipe respõ.¬
debitis. qui ꝓprie italas lucernas illuminat:
quid de fimo bubalino. qui ẽ certe boiis car.¬
ne sordidior: quo siccato. rustici sic utunt᷑
ad focum. ut eius igne facilius nichil sit. fu¬
moq purgatius: quid. quod sinitor & ful.¬
gor maiorem p̾sentiã d̾iuinȩ partis ostendit.
eam uos non purgatis. non consignatis. ñ li¬

Expanded text:
gentissimi coloris, emineat; qui vos magnogentissimi coloris, emineat; qui vos magnopere hortatur, atque adeo cogit invitos, ut inter documenta commixti boni, nihil coloris nitori praeferatis? 42. Ad illas ergo reducimini angustias, ut magis in sanguine, et in iis quae animalium carnibus foetidissima, sed nitide colorata in vicis egeruntur, quam in olivae foliis pallentibus partem Dei habitare fateamini. Quod si dicitis, nam etiam hoc dicitis, olivae folia, cum incenduntur, ignem emittere, in quo praesentia lucis apparet; carnes autem, cum incenduntur, non idem facere: quid de adipe respondebitis, qui prope omnes Italas lucernas illuminat? Quid de fimo bubulo, qui est certe bovis carne sordidior, quo siccato rustici sic utuntur ad focum, ut ejus igne facilius nihil sit fumoque purgatius? Quid quod, si nitor et fulgor majorem praesentiam divinae partis ostendit, eam vos non purgatis, non consignatis, non li