comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
otest ergo fieri ut aliquis peior sit ethnico.
& tam̃ in eo xp̃i sacram̃tũ ñ solũ sit. sed
etiã ñ sit peius quã in homine scõ & iusto.
Et si enĩ quantũ in illo homine ẽ. ñ eũ serua¬
uit. sed animo & uoluntate uiolauit : tam̃
quantũ ad ipsũ adtinet sacram̃tũ . & con¬
tẽptore & repudiatore suo integrũ in uio¬
latũq ꝑ mansit. Nonne sod omitȩ ethnici
erant idẽ. gentiles : peiores ergo erant
iudaei. quib dñs dicit. Tolerabilius erit
sodomis indie iudicii. quã uobis. Et quib¬
ꝑ prophetã dicit. Iustificastis sodomã.
idẽ in cõparatione urã sodoma iustifica¬
taẽ. Nũ quid tam̃ ideo sacram̃ta diuina
quae apud iud eos erant talia erant
quales ipsi erant. quae dñs quoq ipse sus¬
cepit. & ad eacelebranda lepsos quos
mundauerat misit. & ea rachariae
ministranti angłs astitit. eũq. intẽplo
sacri ficantẽ ex auditũ eẽ nunciauit:
Haec eadẽ sac ram̃ta & inbonis hominibus

Expanded text:
otest ergo fieri, ut aliquis peior sit ethnico et tamen in eo Christi sacramentum non solum sit sed etiam non sit peius quam in homine sancto et iusto. etsi enim, quantum in illo homine est, non eum seruauit, sed animo et uoluntate uiolauit, tamen, quantum ad ipsum attinet sacramentum, et cum contemtore et repudiatore suo integrum inuiolatumque permansit. nonne Sodomitae ethnici erant, id est gentiles ? peiores ergo erant Iudaei, quibus dominus dicit: tolerabilius erit Sodomis in die iudicii quam uobis, et quibus propheta dicit: iustificastis Sodomam, id est: in comparatione uestra Sodoma iustificata est. numquid tamen ideo sacramenta diuina, quae apud Iudaeos erant, talia erant, quales ipsi erant? quae dominus quoque ipse suscepit et ad ea celebranda lepmundauerat misit et ea Zacchariae ministranti angelus adstitit eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiauit? haec eadem sacramenta et in bonis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & ñ faciunt. Ergo iusticia eorũ est
dicere & ñ facere. ac ꝑ hoc nrãm eẽ uoluit
habundantẽ suꝑ illorũ docere & facere.
Quae si ñ fuerit: ñ in trabit᷑ in regnũ caelorũ.
Non quia quis quã ita debet eotolli. ut non
dicã apud alios iactare. sed a pud seipsũ
putare audeat se in hac uita eẽ. si ne
peccato. Sed nisi essent quȩdã ita grauia
ut etiã ex cõmunicatione plectenda sint. non
diceret apłs. Congregatis uobis & meo spũ.
tra dere huius modi satane in in teritũ carnis.
ut sp̃s saluus sit indiem dñi iħu. Unde etiã¬

Expanded text:
enim et non faciunt. ergo iustitia eorum est enim et non faciunt. ergo iustitia eorum est dicere et non facere, ac per hoc nostram esse uoluit abundantem super illorum dicere et facere\'; quae si non fuerit, non intrabitur in regnum caelorum. non quia quisquam ita debet extolli, ut, non dicam apud alios iactare, sed apud se ipsum putare audeat se in hac uita esse sine peccato, sed nisi essent quaedam ita grauia, ut etiam excommunicatione plectenda sint, non diceret apostolus: congregatis uobis et meo spiritu tradere huius modi satanae in interitum carnis, ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
Auea mus ergo diligent̃ in ad iutorio
ros. dicentes eis qđ si fuerint in xp̃o bapti¬
rati. quomodo libet in ea fide uixerint. eos
ad salutẽ aet̃nã eẽ. uenturos. Nesic faci¬
amus xp̃i anos. quo modo iudei ꝓselitos
quib dñs ait. Uae uobis scribae & pharisei
qui circuitis mare & t̃rã. facere unũ
ꝓ selitũ. Cũ autẽ feceritis. facitis eũ filiũ
gehennae. duplo quã uos estis. Sed potius
sanã doctrinã dĩ magistri in utroq tenea¬
mus. ut scõ bapaismo consona sit uita xp̃ia¬
na. Nec cui quã homini siutrũ libet de¬
fuerit. uita ꝓmitta t᷑ aet̃na. Qui enĩ dixit
nisi quis renatus fuerit ex aqua & spũ scõ
ñ intrabit in regnũ celorũ ipse etiã dixit.
Nisi habundauerit iusticia ur̃a suꝑ scribarũ
& pharisȩorũ. ñ in trabitis in regnũ caelorũ.
De illis quippe ait. Scribȩ & pharisei suꝑ¬
cathedrã mor̃si sedent. Quaedicunt facite.
quae autẽ faciunt facere nolite. Dicunt

Expanded text:
Caveamus ergo diligenter in adjutorio Caveamus ergo diligenter in adjutorio ros, dicentes eis, quod si fuerint in Christo baptizati, quomodolibet in ea fide uixerint, eos ad salutem aeternam esse uenturos, ne sic faciamus christianos, quomodo iudaei proselytos, quibus dominus ait: uae uobis, scribae et pharisaei, qui circumitis mare et terram facere unum proselytum; cum autem feceritis, facitis eum filium gehennae duplo quam uos estis; sed potius sanam doctrinam dei magistri in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita christiana nec cuiquam homini, si utrumlibet defuerit, uita promittatur aeterna. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex spiritu sancto, non intrabit in ri abundauerit iustitia uestra super scribarum et pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. de illis quippe ait: scribae et pharisaei cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nolite; dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis cõpage uelut amalorũ consortio
segregatos. Ueniant inmentẽ de scripturis
similitudines. & diuina oracula. uel certis¬
sima exempla. quib: demonstratũ & p̃nun¬
ciatũ ẽ. malos in ȩcła ꝑmixtos bonis usq
ad finẽ scłi tẽpusq iudicii futuros. & nihil
bonis unitate ac participatione sacram̃¬
torũ. qui eorũ factis ñ consenserint of futu¬
ros. Cũ uero eis ꝑ quos ȩcđa regit᷑ ad est
pace salua potestas discipline aduersus
imꝓbos aut nefarios exertendȩ : tuncrursus
ne socordia segnitiaq dormiamus. aliis
aculeis p̃ceptorũ quae ad seueritatẽ cra¬
ertionis ꝑtinent. excitandi sumus. ut gres¬
sus nr̃os inuia dñĩ exutrisq testimoniis
illo duce atq ad uitore diligentes. nec
patientiae nomine torpescamus. nec
obtentu diligentiae seuiamus. ce
cciii.
VON FACIERDOS HOMINES MAUE
SECUROS. UT PROPTERRECTAM
FIDEM ETIAM SILNCRMINIGUS PER¬
MANSERINT NONDAM NENTUR EX

Expanded text:
unitatis compage quasi a malorum consortio unitatis compage quasi a malorum consortio segregatos. ueniant in mentem illae de scripturis similitudines et diuina oracula uel certissima exempla, quibus demonstratum et praenuntiatum est malos in ecclesia permixtos bonis usque in finem saeculi tempusque iudicii futuros et nihil bonis unitate ac participatione sacramentorum, qui eorum factis non consenserint, obfuturos. cum uero eis per quos ecclesia regpace salva, potestas disciplinae adversus improbos aut nefarios exercendae, tunc rursus ne socordia segnitiaque 12 dormiamus, aliis aculeis praeceptorum quae ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in via Domini ex utrisque testimoniis, illo duce atque adjutore dirigentes, nec patientiae nomine torpescamus, nec obtentu diligentiae saeviamus. CAPUT CCIII. Non faciendos homines male securos, ut propter rectam fidem, etiamsi in criminibus permanserint, non damnentur; ex
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. cernimus ipside ȩccła receda mus. desti¬
tuendã putantes ȩccłae disciplinã. quandã
ꝑuersissimã securitatẽ p̃positis tribuentes.
ut ad eos ñ ꝑtineat nisi dicere quid cauen-¬
dũ. quidue faciendũ sit. qđ libet aut
quisq faciat ñcurare. Nos uero ad sanã
doc trinã ꝑtinere arbitramꝰ. ex utrisq
testimoniis uitã sententiãq. moderari.
ut & canes in ȩccła ꝓpt̃ pacẽ ȩccde toleremꝰ
& canibus scm ubi ẽ. pax ȩccłae tuta ñdemus.
ũ ergo siue ꝑ neglegentiã p̃positorũ. siue ꝑ
Aliquã ex cusabilẽ necessitatẽ. siue ꝑ occultas
obreptiones inuenimus in ȩcda malos quos
ecclesiastica disciplina corrigere aut coher¬
cere ñ possumus. tunc ne ascendat incor
nr̃m impia & ꝑnitiosa p̃sũptio. qua existi¬
memus nos ab his eẽ. separandos. ut peccatis
eorũ ñ inquinemus atq ita postnos trahere
conemus ueluti mundos scõsq discipłos ab

Expanded text:
esse cernimus, ipsi de ecclesia recedamus — destiesse cernimus, ipsi de ecclesia recedamus — destituendam putant ecclesiae disciplinam, quandam peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere quid cauendum quidue sit faciendum, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes in ecclesia propter pacem ecclesiae toleremus et canibus sanctum, ubi est pax ecclesiae tuta, non demus. cum ergo siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam excusabilem necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumtio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur, atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab
Abbreviated transcription (Latin):
habere ȩccłae contẽptorẽ. a cõpage corporis
qđ scandalitat euellere. ita ꝑ turbant
ȩccłae pacẽ ut conent᷑ ante tẽpus separare
xizaniã. Atq hoc errore caetati. ipsi potius
la axp̃i unitate separant᷑. Qualis nobis causa
est ad uersus scisma donati. Et hoc non
cũ illis qui nouerant cȩcilianũ non ueris
sed calũ niosis criminib appetitũ. & ꝑni¬
ciosã sententiã suã mortifero pudore non
deserunt. sed cũ illis quib dicimus eti ã si milia
fuissent. ꝓpt̃ quos in ȩccła ñ estis. Uos tam̃
cos ferendo quos em̃dare aut segregare
minime poteratis. in eccła ꝑmanere debuista
Quidã uero econtrario perilitantes. cũ
bonorũ malorũq cõmixtionẽ in ȩccłam¬
patientiae p̃cepta didiceri nt quae nos
firmissimos reddunt. ut etiã si uident᷑ in
eccła eẽ.zizania. ñ tamen impediat᷑ aut
fides aut caritas nr̃a. ut qm̃ zitania in eccła

Expanded text:
habere ecclesiae contemtorem, a compage corporis, habere ecclesiae contemtorem, a compage corporis, quod scandalizat, euellere, ita perturbant ecclesiae pacem, ut conentur ante tempus separare zizania atque hoc errore caecitatis ipsi potius a Christi unitate separentur. qualis nobis causa est aduersus schisma Donati, et hoc non cum illis qui nouerant Caecilianum non ueris, sed calumniosis criminibus appetitum et perniciosam sententiam suam mortifero pudore non deserunt, sed cum illis quibus dicimus: "etiam si mali fuissent — propter quod in ecclesia non estis — uos tamen eos ferendo quos emendare aut segregare minime poteratis, in ecclesia permanere debuistis." quidam uero contrario periclitantes, cum bonorum malorumque commixtionem in epatientiae praecepta didicerint — quae nos firmissimos reddunt, ut, etiam si uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen impediantur aut fides aut caritas nostra, ut quoniam zizania in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
declarat᷑. nec ualerent intelligere quomꝰ¬
dicit᷑ unus ds̃ cũ & pat̃ ñ sit filius. nec filius
sit pat̃. nec sp̃s sc̃s aut filius aut pater:
diuersitates etiã substantiarũ asserendas
putarunt. Quidã in tuentes inscriptaris:
scẽ uirginitatis laudẽ conubia dã nauer̃
Quidã rursus ea testimonia consectantes
quib casta coniugia p̃dicant᷑ uirginita¬
tẽ nuptus aequauerunt. Iuidã cũ lege
turã dĩ & quas uoluerunt aescas immun¬
das eẽ . senserunt. Iuidã uero legentes.
om̃is creatura dĩ bona ẽ. & nihil abici¬
endũ qđ cũ grãrũ actione accipitur.
in uoracitatẽ uinolentiãq collapsi sunt.
ñ sibi ualentes auferre uitia. nisi eis e
contrario uel tanta uel maiora succede¬
rent. Sic etiã in hac causa quae habetur
in manibus. quidã intuentes p̃cepta
seueritatis quib ad monemꝰ corripere in¬
quietos ñdare scm̃ canib ut ethnicum

Expanded text:
declaratur, nec ualerent intellegere, quomodeclaratur, nec ualerent intellegere, quomodo sit unus deus, cum et pater non sit filius nec filius sit pater nec spiritus sanctus aut filius aut pater, diuersitates etiam substantiarum asserendas putauerunt. quidam intuentes in scripturis sanctae uirginitatis laudem conubia damnauerunt; quidam rursus ea testimonia consectantes, quibus casta coniugia praedicantur, uirginitatem nuptiis aequauerunt. quidam cum legerturam dei et quas uoluerunt escas inmundas esse senserunt; quidam uero legentes: omnis creatura dei bona est et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur, in uoracitatem uinolentiamque conlapsi sunt, non sibi ualentes auferre uitia, nisi eis e contrario uel tanta uel maiora succederent. Sic etiam in hin manibus, quidam intuentes praecepta seueritatis, quibus admonemur corripere inquietos, non dare sanctum canibus, ut ethnicum
Abbreviated transcription (Latin):
corã omib. argue ut cȩteri timorẽ habeant.
cũ illedicat. corripe eũ in t̃te & ipsum.
U trũq enĩ faciendũ ẽ. sicut infirmitatis
diuersitas ad. monet eorũ quos utiq non
ꝑdendos sed corrigendos curandosq susci¬
pimus. Et alius sic : alius autẽ sic sanandus
est. lta etiã est ratio dissimulandi & tole¬
randi malos in ȩcła & est rursus ratio
castigandi. torripiendi. ñ amittendi. uel
cõmunione remouendi. Errant autem
homines. non seruantes modũ. Et cũ in uña
partẽ ꝓcliuit̃ ire cȩperint. ñ respiciunt diuinȩ
auctoritatis alia testimonia. quib. possint
abilla intentione reuocari. & mea quae
u trisq tẽperata ẽ. ueritate ac moderatione
consistere. Nec in hacre tantũ dequa nunc
quaestio ẽ sed etiã in aliis multis. Nã quidã
intuentes diuinarũ testimonia literarũ.
quib unus ds̃ colendus insinuat᷑. cu ndẽ
Alu rursus ueluti morbo contrario laboran¬
tes. cũ adtenderent ea quib trinitas

Expanded text:
coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant, cum ille dicat: corripe eum inter te et ipsum. utrumque enim faciendum est, sicut infirmitatis diuersitas admonet eorum, quos utique non perdendos, sed corrigendos curandosque suscepimus, et alius sic, alius autem sic sanandus est. ita etiam est ratio dissimulandi et tolerandi malos in ecclesia; et est rursus ratio castigandi, corripiendi, non admittendi uel a communione remouendi. Errant autem homines non seruantes modum; et cum in unam partem procliuiter ire coeperint, non respiciunt diuinae auctoritatis alia testimonia, quibus possint ab illa intentione reuocari et in ea, quae ex utrisque temperata est, ueritate ac moderatione consistere, nec in hac re tantum, de qua nunc quaestio est, sed etiam in aliis multis. nam quidam intuentes diuinarum testimonia litterarum, quibus unus deus colendus insinuatur, eundem auerunt; alii rursus ueluti morbo contrario laborantes, cum adtenderent ea, quibus trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
uitã aet̃nã. respondit. Siuis uenire ad
uitã serua mandata. Et cõmemorauit
quae mandata. Ubi ea scilicet peccata
uitant᷑. quibus nescio quomodo salus
aet̃ na ꝓmittit᷑. ꝓpt̃ fidẽ sine operibus
mortu ã. De his tribus quaestionib satis
quantũ eocistimo disputaui. demonstra-¬
uiq sic tolerandos in ecda malos. ut non
neglegat᷑ ȩt clesiastica disciplina. Sic
cathecitandos eos qui baptismũ petunt
ut ñ solũ audiant atq suscipiant quid
credere. uerũ etiã qualit̃ uiuere debeaNt
Sic ꝑmita sidelib uitã at̃nã ut ñ etiã
ꝑfidẽ mortuã quȩ sine operib saluare
ñ potest. ad eã sequisq ꝑ uenire posse
Arbitret᷑. sed ꝑ illã fidẽ gr̃ae quae per
dilectionẽ operatur.

Expanded text:
uitam aeternam respondit: si uis uenire ad uitam aeternam respondit: si uis uenire ad uitam, serua mandata; et commemorauit, quae mandata, ubi ea scilicet peccata uitantur, quibus nescio quomodo salus aeterna promittitur propter fidem sine operibus mortuam. de his tribus quaestionibus satis, quantum existimo, disputaui demonstrauique sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catechizandos eos, qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant, quid credere, uerum etiam qualiter uiuere debeant; sic promitti fidelibus uitam aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae non potest, ad eam se quisque peruenire posse arbitretur, sed per illam fidem gratiae, quae per dilectionem operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Altera quaestio est. inquaciuisũ ẽ. fidẽ solã
bapticandis eẽ. tradendã. postea uero iã
baptitatos. docendos eẽ . demorib Sed satis
demonstratũ ẽ. nisi fallor tunc magis
ꝑtinere ad curã speculatoris. cũ om̃s qui
fideliũ cõpetu sacram̃tũ. omiã quae
dicunt᷑ intentius & solliciti us audiunt.
ñ tacere depęna quã male uiuentib dñs
cõminatꝰ. ne in ppso baptismo rei sint
gra uissimorũ criminũ. quo ueniunt
ut remittat᷑ reatus om̃ĩũ peccatorũ.
Tertia quaestio ẽ. periculo sissima qua
parũ considerata & ñ scđm diuinũ elo¬
quiũ ꝑ tractata. tota illa opinio mihi
uidet᷑ ex horta. inqua ꝓmittit᷑ scelestissine
tur pissimeq uiuentibus. etiã si eo modo
uiuere ꝑseuerent. & tantũ modo credant
in xp̃m. eiusq sacra m̃ta ꝑcipiant. eos ad
salutẽ uitãq at̃nã eẽ. uenturos contra
aꝑtissimã dnĩ sententiã qui desideranti

Expanded text:
altera quaestio est, in qua eis uisum est fidem solam altera quaestio est, in qua eis uisum est fidem solam baptizandis esse tradendam, postea uero iam baptizatos docendos esse de moribus. sed satis demonstratum est, nisi fallor, tunc magis pertinere ad curam speculatoris, cum omnes, qui fidelium competunt sacramentum, omnia quae dicuntur intentius et sollicitius audiunt, non tacere de poena, quam male uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remittatur reatus omnium peccatorum. tertia quaestio est periculosissima, qua parum considerata et non secundum diuinum eloquium pertractata tota illa opinio mihi uidetur exorta, in qua promittitur scelestissime turpissimeque uiuentibus, etiam si eo modo uiuere perseuerent et tantummodo credant in Christum eiusque sacramenta percipiant, eos ad salutem uitamque aeternam esse uenturos, contra apertissimam domini sententiam, qui desideranti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. si uere sunt conuersationes domus eius.
Sed ut non eo usq ꝓgrediat᷑. dem̃tiae potius
temeritas. quã seueritas diligenti ae. ut
quasi bonos amalis ꝑ nefaria scismata
separare p̃sumat. Neq enĩ phas similitu dines
& p̃nunciationes consiliũ desidiȩbonis datũ ẽ.
quo neglegant qđ ꝓ hibere debent. sed patientiae
qua ꝑferant salua doctrina ueritatis. quod
emendare non ualent. Nec quia scriptũ est
in tro isse ad noe in archã etiã immunda
Animalia. ideo p̃positi uetare nondebent
si qui immundissimi ad baptis mũ uelint in¬
trare saltantes. qđ est certe mitius: sed
ꝑhanc figurã rei geste p̃nunciatũ ẽ immun¬
dos in eccła futuros. ꝓpt̃ tolerantiae ratioriẽ.
ñ ꝓpt̃ doctrinae corruptionẽ. uel disciplinae
dissolutionẽ. Non enĩ quacũq libuit in¬
trauerunt immunda animalia archȩ
cõpage confracta sed ea integra ꝑ unũ
Atq idem hostiũ qđ artifex fecerat

Expanded text:
est: seuerae sunt conuersationes domus eius, est: seuerae sunt conuersationes domus eius, sed ut non eo usque progrediatur dementiae potius temeritas quam seueritas diligentiae, ut quasi bonos a malis per nefaria schismata separare praesumat. neque enim per has similitudines et praenuntiationes consilium desidiae bonis datum est, quo neglegant quod prohibere debent, sed patientiae, qua perferant salua doctrina ueritatis quod emendare non ualeant. nec quia scriptum est introisse ad Noe in arcam etiam immunda animalia, ideo praepositi uetare non debent, si qui immundissimi ad baptismum uelint intrare saltantes, quod est certe mitius; sed per hanc figuram rei gestae praenuntiatum est immundos in ecclesia futuros propter tolerantiae rationem, non propter doctrinae corruptionem uel disciplinae dissolutionem. non enim quacumque libuit intrauerunt immunda animalia areae compage confracta, sed ea integra per unum atque idem ostium, quod artifex fecerat.
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerunt. & ñ egerunt penitentiã suꝑ
immundicia & fornicatione quã gesseruNt.
Itẽ nisi essent quaedã ñ ea humilitate peni¬
tentiae sananda qualis in ecđa datꝰ eis
qui ꝓprie penitentes uocant᷑. sed quibusdã
correptionũ medicam̃tis: ñ diceret ipse
dñs. Corripe eũ. int̃te & ipsũ. Et site
Audierit. Iucratus es fratrẽ tuũ. Postremo
nisi essent quedã sine quibus haec uita
ñ agit᷑. ñ cotidianã medelã poneret in
oratione quã docuit ut dicamus. dimit¬
te nobis debita nr̃a. sicut & nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. Iã satis quantũ arbitror
de illa tota opinione quid mihi uideret᷑
exposui. ubi tres questiones mouerunt.
Unã de ꝑmixtione in ecła bonorũ & ma¬
lorũ. tã quã tritici& rizaniorũ. Ubi
cauendũ est. neideo putemus cẽ ꝓpo¬
sitas istas similitudines. uel hane de im¬
mundis in archa animalib. uel quȩcũq.
Alia ide significant. ut dormiat ȩccłae disci¬
plina. dequa infigura illius mulieris dictũ

Expanded text:
entiam super immunditia et fornicatione, quam gesserunt. item nisi essent quaedam non ea humilitate paenitentiae sananda, qualis in ecclesia datur eis qui proprie paenitentes uocantur, sed quibusdam correptionum medicamentis, non diceret dominus ipse: corripe eum inter te et ipsum et, si te audierit, lucratus es fratrem tuum. postremo nisi essent quaedam, sine quibus haec uita non agitur, non cotidianam medellam poneret in oratione, quam docuit, ut dicamus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Iam satis, quantum arbitror, de illa tota opinione quid mihi uideretur exposui. ubi tres quaestiones mouerunt: una de permixtione in ecclesia bonorum et malorum tamquam tritici et zizaniorum; ubi cauendum est, ne ideo putemus esse propositas istas similitudines uel hanc uel de immundis in arca animalibus uel quaecumque alia, quae idem significant, ut dormiat ecclesiae disciplina, de qua in figura illius mulieris dictum
Abbreviated transcription (Latin):
numero dierũ septenario. quo cotidie
om̃is uoluit᷑ dies. Qđsi & aliquando labo¬
riosũ ẽ. in hoc scło. qm̃ angusta & arta
uia ẽ. quae ducit ad uitã: merces tamen
certa seruat᷑. Nã ipse labor significatus ẽ.
illis pigridiis qđ aliquantulũ subamara
sint. Pente chos ten etiã idẽ. apassione
& resurrectione dnĩ quinquagesi mũ diem
ficatũ ẽ cũ quinquagesimo die post celebra¬
tionẽ ouis occise morses digito dĩ scriptã¬
legẽ accepit inmonte. Legite euangeliũ &

Expanded text:
numero dierum septenario, quo cotidie numero dierum septenario, quo cotidie omnis uoluitur dies. quod etsi aliquantum laboriosum est in hoc saeculo, quoniam angusta et arta uia est, quae ducit ad uitam, merces tamen certa seruatur. nam ipse labor significatus est illis picridiis, quod aliquantulum subamara sint. Pentecosten etiam, id est a passione et resurrectione domini quinquagesimum diem,ficatum est, cum quinquagesimo die post celebrationem ouis occisae Molegem accepit in monte. legite euangelium
Abbreviated transcription (Latin):
Annunciant pacẽ. qui annunciant bonaꝰ
Qui enĩ sic euangelicã fidẽ tenet. ut & sibi
git᷑ utroq pede calciatus. Quiautẽ sibiputat
quia credidit satis eẽ. c̃sultũ. curã uero
lucrandorũ refugit aliorũ. de calciatu illius
ñ figuratũ significabit. sed inse impletum
obiecit celebrari. nec qđ ita ut iudaei cele¬
bramus insultat. Cũ autẽ magis nos
habeamus in re p̃sentis euangelii. ñ in ũbra
futuri. eiusq occisionẽ cũ cotidie tũ maxi¬
me anniuersaria sollẽpnitate ñ uenturã
p̃signemus. sed factã cõmemoremus: Ideo
sane dies pasche sollẽpnitatis nr̃ae. addiẽ
celebrationis umbraticȩ iudaeorũ ñ occur¬
rit. ut & dominicũ diem quo xp̃s resur¬
rexit cõplecterem᷑. Azima uero qui recte
fidei xpĩ ani sunt. ñ inferm̃to ueteris
uitae. hoc ẽ maliciae. sed in ipsius fidei ueri¬
tate & sinceritate cus todiunt. Non
septẽ dieb. sed omĩ die. qđ significatũ est

Expanded text:
annuntiant pacem, qui annuntiant bona. annuntiant pacem, qui annuntiant bona. qui enim sic euangelicam fidem tenet, ut et sibigitur utroque pede calciatus. qui autem sibi putat quia credidit satis esse consultum, coram uero lucrandorum refugit aliorum, decalciati illius non figuratum significabit, sed in se impletum obiecit celebrari nec quod ita ut Iudaei celebramus insultat? cum autem magis nos habeamus in re praesentis euangelii, non in umbra futuri, eiusque occisionem cum cotidie tum maxime anniuersaria sollemnitate non uenturam praesignemus, sed factam commemoremus, ideo sane dies paschae sollemnitatis nostrae ad diem celebrationis umbraticae Iudaeorum non occurrit, ut et dominicum diem, quo Christus resurrexit, complecteremur. azyma uero qui rectae fidei christiani sunt non in fermento ueteris uitae, hoc est malitiae, sed in ipsius fidei ueritate et sinceritate custodiunt, non septem diebus, sed omni die; quod significatum est
Abbreviated transcription (Latin):
ut defuncto frĩ hoc est xp̃o suscitet semen
qui ꝓ nobis mortuus ẽ. Et qđ suscitatũ fuerit.
eius nom̃ accipiat. Deniq. hoc implens apłs
ñ iã carnalit̃ in p̃missa significatione. sed
spiritalit̃ in cõpleta ueritate. quos in xp̃o
iħu ꝑ euangeliũ se cõmemorat genuisse.
sus censit eis. & eos increpans corrigit. uolentes
eẽ pauli. Nũ quid paulus inquit ꝓuobis
crucifixus ẽ aut in nomine pauli bapti tati
estis: tã quã diceret. De functo fr̃i uos
genui. p̃iani uocamini. ñ pauliani.
Acuero qui electus abȩccła ministeriũ euan¬
geligandi rennuerit. ab ipsa ȩccła merito
digneq c̃tẽpnit᷑. Hoc ẽ enĩ qđ in eius faciẽ
iubetꝰ expuere ñ sane sine signo huius
obꝓbrii. ut calciam̃to pedis unius exuat᷑.
nesit in eorũ sorte quib. ipse apłsait. Et calciati
pedes in p̃paratione euangłi pacis. Et de quib
cõmemorat ꝓpħa. Quã speciosi pedes eorũ qui

Expanded text:
ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, qui pro nobis mortuus est, et quod suscitetum fuerit eius nomen accipiat? denique hoc implens apostolus non iam carnaliter in praemissa significatione, sed spiritaliter impleta ueritate, quos in Christo Iesu per euangelium se commemorat genuisse, suscenset eis et eos increpans corrigit uolentes esse Pauli : numquid Paulus, inquit, pro uobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? tamquam diceret: "defuncto fratri uos genui; christiani uocamini, non Pauliani. an uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa ecclesia merito digneque contemnitur? hoc est enim quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius opprobrii, ut calciamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte quibus ipse apostolus ait: et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis, et de quibus commemorat propheta: quam speciosi pedes eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
factas̃ futurorũ. & curare nos ñ debere
eos qui nos hinc iudicare uoluerint. qđ
corporalit̃ iã ñ obseruemus. Sicut alibi tale
quiddã dioxit. Haet infigura contingebanł
illis. Scripta sunt autẽ ꝓpt̃ correptionẽ
nr̃am in quos finis scłorũ obuenit. Cũ ergo
tale aliquid legit᷑. instrum̃to ueteris
testam̃ti. quale a nobis obseruari ueliussũ
ñ ẽ. in nouo testam̃to. uel et ã ꝓhibitum.
quid significet quaerendũ ẽ ñ rep̃hendendũ
qr eo ipso quo iã ñ obseruat᷑ ñdã natũ sedimple¬
tũ ꝓbat᷑. Unde multa & sepe iã diximus.
uelut hoc ipsũ qđ modo ñ intelligens faustus
mandatis ueteris testa m̃ti ꝓcrimine obiecit.
qđ uxorẽ frĩs ad hoc fr̃t iussus ẽ ducere ut
ñ sibi sed illi sobolẽ suscitaret. eiusq uocaret
nomine. qđ in ididẽ nasceretꝰ. Quid aliud
in figura p̃monstrat. nisi qr unus quisq
euangłii p̃dicator ita debet in eccła laborare

Expanded text:
facta sunt futurorum, et curare nos non debere facta sunt futurorum, et curare nos non debere eos qui nos hinc judicare voluerint, quod corporaliter jam non observemus, sicut alibi tale quiddam dixit. Haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter correptionem nostram, in quos finis saeculorum obuenit. cum ergo tale aliquid legitur in instrumento ueteris testamenti,. quale a nobis onon est in nono testamento uel etiam prohibitum, quid significet quaerendum est, non reprehendendum, quia eo ipso quo iam non obseruatur, non damnatum, sed impletum probatur. unde multa iam et saepe diximus. Velut hoc ipsum, quod modo non intellegens Faustus mandatis ueteris testamenti pro crimine obiecit, quod uxorem fratris ad hoc frater iussus est ducere, ut non sibi, sed illi subolem suscitaret eiusque uocaret nomine quod indidem nasceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita debet in ecclesia laborare,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nihil eas nisi qđ ꝓ priae sonant significa¬
re contendunt. ñ ẽ. luctandũ cũ hominib
quidicunt. Nonsapit palato meo : qđ sãpere
dicis tuo. Dũ tam̃ eaquae diuinitus p̃cipiunt᷑
aut mores pietatẽq formare. aut aliquid
figurate significare uel credant᷑ uel in celli¬
gant᷑. aut utrũq potius quã neutrũ. dũtam̃
& ipsa quae figurate dicta uel facta intelli¬
gunt᷑ ad eosdẽ mores bonos. pietatẽq. refe¬
rantur
antur.lxxuII. DESEANE SUS¬
CITARDO FRĨ DEFUNCTO EXLIBRO
I quaesitũ a nobis fuerit cur illius testa¬
m̃ti auctoritatẽ teneamus. cuius ritũ
ñ obseruamus. & ad hoc ex litteris a płi
respondemus. Ait enĩ apłs. Nemo ergo
uos iudicet in cibo & potu: aut in parte
diei festi: aut neomeniȩ: Aut sabbatorũ.
qđ ẽ umbra futurorũ. Ita quippe & cur
eã legi atq accipi oporteat ostendit. Id ẽ.
ne ꝓphetiã extinguamus qr inumbra

Expanded text:
etiam nihil eas, nisi quod proprie sonant, significaetiam nihil eas, nisi quod proprie sonant, significare contendunt, non est luctandum cum hominibus, qui dicunt: "non sapit palato meo, quod sapere dicis tuo", dum tamen ea, quae diuinitus praecipiuntur, aut mores pietatemque formare aut aliqufigurate significare vel credantur vel intelligantur, aut utrumque potius quam neutrum, dum tamen et ipsa quae figurate dicta vel facta intelliguntur, ad eosdem mores bonos pietatemque referantur. CAPUT LXXVII. De semine suscitando fratri defuncto; ex libro i quaesitum a nobis fuerit cur illius Testamenti auctoritatem teneamus cujus ritum non observamus, et ad hoc ex litteris apostolicis respondemus. Ait enim Apostolus: Nemo ergo vos judicet in cibo et potu, aut in parte diei festi, aut Neomeniae, aut Sabbatorum, quod est umbra futurorum. Ita quippe et cur ea legi atque accipi oporteat ostendit, id est ne prophetiam exstinguamus, quia in umbra
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid futurorũ nisi quȩ ideo posita s̃ ut ex eis
quodã modo religent᷑ ea quae illũ regẽ popłmq.
eius siue ꝓpriissiue figuratis locutionib
rebusqͣ ꝓnuncient. Sicut enĩ in citharis
& huiusce modi organis musicis. ñ quidẽ omĩa
quae tangunt᷑ canorũ aliquid resonant. sed
tantũ corde. Cetera tam̃ in toto crthare
corpore. ideo fabricata sunt. ut eoẽ. ubi uinci¬
rent᷑. unde & quo tenderent᷑ illȩ quas
Acantilenȩ suauitatẽ modulaturus & per¬
cussurus ẽ. artifex: Ita in his ꝓpheticis narra¬
tionibus. quaȩ dereb. gestis hominũ ꝓphetico
spũ deligunt᷑ aut aliquid iã sonant signifi¬
catione futurorũ . aut si nihil tale significant.
ad hoc int̃ ponunt᷑. ut sit unde illa significantia
tã quã sonantia conectant᷑. Has autẽ rerũ
gestarũ allegoricas narrationes. si nolunt
heretici sicut a nobis ex ponunt᷑ accipere.

Expanded text:
aliquid futurorum, nisi quae ideo posita sunt, ut ex eis aliquid futurorum, nisi quae ideo posita sunt, ut ex eis quodam modo religentur ea, quae illum regem populumque eius siue propriis siue figuratis locutionibus rebusue praenuntient. sicut enim in citharis et huiuscemodi organis musicis non quidem omnia, quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, cetera tamen in toto citharae corpore ideo fabricata sunt,. ut esset, ubi uincirentur, unde et quo tenderentur illae, quas ad cantilenae suauitatem modulaturus et percussurus. est artifex: ita in his propheticis narrationibus, quae de rebus gestis hominum prophetico spiritu deliguntur, aut aliquid iam sonant significatione futurorum aut, si nihil tale significant, ad hoc interponuntur, ut sit, unde illa significantia tamquam sonantia conectantur. Has autem rerum gestarum allegoricas narrationes si nolunt haeretici, sicut a nobis exponuntur, accipere uel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ etiã c̃cide & bibe . Ita ille uitulusꝑ ignẽ
teli & aciem uerbi & aquã baptismi. ab eis
potius quos absorbere conabat᷑. absortus est.
Siergo haec quoq loca scripturarũ dequibus
eisdẽ scripturis calũ niant᷑. heretici: p̃scrũ¬
tata & quodã modo in t̃rogata. quanto
uident᷑ obscuriora tanto mirabiliores in se
misteriorũ thesauros latere respondent:
Q uanto magis impiorũ blasphema ora ommu¬
tescere ominodebent. cũ opilant᷑ aꝑtissima
ueritate : c̃tra quã p̃focato spũ quid musitert
ñ inueniunt. & malunt miseri manifesta¬
tione eius suas fauces ob turari. quã sua ui¬
tate pectus impleri. Ap̃m igit᷑ sonant haec
omĩa. caput illud qđ iã ascendit incaelũ. &
hoc corpus eius qđ usq infinẽ laborat in t̾ra.
scribentiũ literas uere sacras om̃is parturiuit
intentio. net cẽ. quicquã credendũ elibrorũ
ꝓpheticorũ c̃textione narratũ. qđ ñ significet

Expanded text:
non etiam: concide et bibe ? ita ille uitulus per ignem non etiam: concide et bibe ? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam baptismi ab eis potius, quos absorbere conabatur, absorptus est. Si ergo haec quoque loca scripturarum, de quibus eisdem scripturis calumniantur haeretici, perscrutata et quodam modo interrogata, quanto uidentur obscuriora, tanto mirabiliores in se mysteriorum thesauros latere respondent: quanto magis inpiorum blasphema ora obmutescere omnino debent, cum oppilantur apertissima ueritate, contra quam praefocato spiritu quid mussitent non inueniunt et malunt miseri manifestatione eius suas fauces obturari quam suauitate pectus inpleri! Christum igitur sonant haec omnia; caput illud, quod iam ascendit in caelum, et hoc corpus eius, quod usque in finem laborat in terra, scribentium litteras uere sacras omnis parturiuit intentio, nec esse quicquam credendum est librorum propheticorum contextione narratum, quod non significet
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Et immutauer̃ głam incorruptibilis
dĩ. insimilitudinẽ imaginis corruptibilis
hominis & uolucrũ. & quadrupedũ. &
serpentiũ. Exhac quasi sapientia. iste
uitulus aurtus qualia solebant aegr̃ptioꝵ
etiã ipsi primates: & tã quã docti homines
adorare figm̃ta. Hoc ergo uitulo signi fica¬
tũ ẽ. omẽ corpus idẽ om̃is societas gentiliũ
idola triae deditorũ. Hanc sacrilegã societatẽ
dñs xp̃s illo igne cõburit. dequo in euangłio
dicit. Ignẽ ueni mittere in t̾rã. Ut qm̃
credunt gentes. igne uirtutis eius diabolica
in eis forma soluat᷑. Totũ deinde corpus
illud cõminuit᷑. idẽ. ab illa male c̃spirati¬
onis conflatione discissũ uerbo ueritatis
humiliat᷑ & cõminutũ in a qua mittitur:
ut eos is rahelitae id ẽ euangłii p̃dicatores
ex babtis mo in sua m̃bra. hoc ẽ. incorpus
dominicũ trans ferant. Quorũ is rahelitarũ
petro de ipsis gentib dictũ est. Macta
& manduca. Simarta & manduca. quare

Expanded text:
ibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ex hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti homines adorare figmenta. hoc ergo uitulo significatum est omne corpus, id est omnis societas gentilium idolatriae deditorum. hanc sacrilegam societatem dominus Christus illo igne conburit, de quo in euangelio dicit: ignem ueni mittere in terram, ut, qucredunt gentes, igne uirtutis eius diabolica in eis forma soluatur. totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum uerbo ueritatis humiliatur et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israhelitae, id est euangelii praedicatores, ex baptismo in sua membra, hoc est in corpus dominicum, transferant. quorum Israhelitarum Petro de ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca, quare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserat renouat & augeat affectũ. tam̃
etiã si ñ possit ubi religiosus animus eligi
humare quẽ diligit. nullo modo debet
a supplicationib necessariis in eius cõmen¬
datione cessare. Ubicũq enĩ iaceat uel non
iaceat defuncti caro. spũi requies ac qui¬
rendaẽ . qui cũ inde exiret secũ abstulit sen¬
sũ qui int̃ eẽ. possit quo modo quisq. fit siue
in bonis siue in malis. nec abea carne expec¬
tat ad iuuari suã uitã cui p̃bebat ipse uitã.
rectionis meritũ cõparat. utrũ ad pȩnã
An ad głam reui uescat.

Expanded text:
praecesserat renouat et auget affectum, tamen praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bonis siue in malis, nec ab ea carne expectat adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, rectionis meritum comparat, utrum ad poenam an ad gloriam reuiuescat.
Abbreviated transcription (Latin):
solo. Et quid aliud faciunt uisibilit̃. quã uis
corũ in uisibilis uoluntas & cordis intentio dõ
nota sit. nec ille indigeat his inditiis ut animꝰ
cipandat᷑ humanus. sed hic magis scipsum
eccitat homo adorandũ gemendũ qhumi¬
lius atq feruentius. Et nescio quomodo
cũ hi motus corporis fieri nisi motu animi
p̃cedente ñ possint. eisdẽ rursus exterius
ui sibilit̃ factis. ille interior in uisibilis qui
eos fecit auget ac ꝑ hoc cordis affectus qui
ut fierent ista p̃cessit. qr facta sunt crescit.
Uerũ tamen sieo modo quisq teneat᷑ uelenã liget᷑
ut haec desuis menbris facere nequeat. ñ ideo¬
ñ orat interior homo ut ante oculos dĩ i
secretissimo cubili ubi cõpungit᷑ sternit᷑.
lta etiã cũ plurimũ int̾sit ubi ponat corpus
mortui sui qui ꝑspũ eius dõ supplicat. qui
& p̃cedens affectus locũ elegit scm̃ & illi
corpore posito recordat᷑. locus sc̃s eũ qui

Expanded text:
solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo quisque teneatur uel etiam ligetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praecedens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut quib ad ista desunt parentes aut filii.
pia matre cõmuni. Si autẽ de essent istȩ
supplicationes quae fiunt recta fide ac
pietate ꝓmortuis: puto qđ nihil ꝓdessen
spiritib eorũ quã libet sc̃is locis exanimata
corpora ponerent᷑. Cum ergo fidelis mat̃
fidelis filii defuncti corpus desidera uit
in basilica martrris poni. si quidẽ credidit
eius animã meritis mas trris ad iuuari. hoc
qđ ita credit supplicatio quaedã fuit. & haec
ꝓfuit siquid ꝓ fuit. Et qđ ad idẽ sepulchrũ
recurrit animo. & filiũ p̃cib magis magisq
cõm̃dat. ad iuuat de functi sp̃m ñ mor tui
corporis locus sed ex loci memoria uiuus matris
affectus. Simuleni & quis & cui cõm̃datussit.
ñ utiq in fructuose religiosã m̃tẽ p̃cantis at¬
tingit. Nã & orantes de menbris sui corporis
faciunt qđ supplicantib c̃gruit. cũ genua figuno
cũ ex tendunt manus. uel etiã ꝓsternunt

Expanded text:
ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quibus ad ista desunt parentes aut filii apia matre communi. si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nendo faciunt cogitari. Nã & memoriae
nomen id aꝑtissi me ostendit. & monu m̃tũ
eo qđ moneat mentẽ. idẽ. adimoneat nu cu¬
nos memoriã seu monum̃tũ appellamus.
qm̃ lingua eorũ memoria ipsa qua memi¬
nimus neme dicit᷑. Cũ itaq recolit animꝰ
ubi sepultũ sit carissimi corpus. & occurrit
locus nomine martyris uencrabilis. eidẽ
martrri animã dilectã cõm̃dat recor¬
dantis & p̃cantis affectus. Quicũ defunc¬
tis a fidelib carissimis exhibet᷑ eũ ꝓdesse
non dubiũ ẽ. his quicũ in corpore uiuerent
talia sibi post hanc uitã ꝓdẽẽ meruerunt.
Uerũ & si aliqua necessitas. uel humari corpora.
uel in talib locis humari nulla data facul¬
tate ꝑmittat: ñ sunt p̃termittendȩ sup¬
plicationes ꝓspiritib mortuorũ. quas faci¬
endas ꝓ om̃ib inxxp̃iana & catholica socie¬
tate defunctis etiã tacitis nominib eorũ
sub generali cõmemoratione suscepit ȩcđa.

Expanded text:
nendo faciunt cogitari. nam et memoriae nendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit et monumentum eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncunos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
possit ei ꝓdeẽ post corpus. in ea uita ẽ ad¬
quisitũ quã gessit incorpore: ꝓuisus sepelien¬
dis corporib apud memorias scõrũ locus
bone afflictionis humanaee. erga funera
suorũ. Qm̃ si ñ nulla religio ẽ. ut sepeliant᷑.
ñ potest nulla eẽ. quando ubi sepeliant᷑ ad ten¬
dit᷑. Sed cũ talia uiuorũ solatia requirunt᷑.
quib eorũ pius in suos animus appareat ñ
uideo quae sint ad ium̃ta mortuorũ. nisi ad-
hoc utdũ recolunt ubi sint posita eorũ quos
diligunt corpora eisdẽ sc̃is illos tã quã patro¬
nis susceptos apud dnm̃ ad iuuandos. orando
cõmendant. Qđ quidẽ facere possent. etiã¬
si talib. locis eos humare ñ possent. Sed ñ ob
aliud uel memoriae. uel monum̃ta dicunt᷑
ea quae in signite fiunt sepulchra mortuorũ.
nisi quia eos qui uiuentiũ oculis morte
subtracti sunt. ne obliuione etiã cordibus
subtra hantꝰ in memoriã reuocant. & ã dino¬

Expanded text:
possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adpossit ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessit in corpore. dis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admo
Abbreviated transcription (Latin):
iã recipiendũ ẽ. qđ quisq gesserit ante mortẽi
Uerũ haec ita soluit᷑ quęstio. qm̃ quodã uitae
genere ad quirit᷑ dũ in hoc corpore uiuitꝰ
ut aliquid ad iuuent ista defunctos. acꝑ
religiose ꝓ illis facta fuerint ad iuuantur.
Sunt enĩ quos nihil omĩno ad uuant ista.
siue ꝑ eis fiant quorũ tã mala sunt merita
ut nec talib digni suit adiuuari. siue
ꝓhis quorũ tã bona. ut talib. ton indigeant
ad ium̃tis. Genere igit᷑ uitae qđ gessit quisq
ꝑ corpus efficit᷑. ut ꝓsint uel ñ ꝓsint quȩcũq
ꝓ illo pie fiunt. cũ reliquerit corpus. Nã meri¬
tũ ꝑ qđ ista ꝓsit si nullũ cõparatũ ẽ. in hac
ut neque in anit̃ ȩecła uelsuorũ cura ꝓdefunc¬
tis qđ potuerit religionis impendat. & tam̃
ferat unus quisq scđm ea quae ꝑ corpus gessit
siue bonũ siue malũ. reddente dõ unicuiq
scđm opera eius. Ut enĩ hoc qđ impendit᷑.

Expanded text:
iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. uerum haec ita soluitur quaestio, quoniam quodam uitae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac preligiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum reddente domino unicuique secundum opera eius. ut enim hoc, quod inpenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
UPRODECURA PROMORTUISGERIN¬
DA AOPAUURUM FEISCORUM
Icripsisti mih quȩrens a me utrũ ꝓ disit cuiq
Spost mortẽ. qđ corpus eius apud sc̃ĩ alicuiꝰ
memoriã sepelit᷑. Nã dicis uideri tibi ñ esse
in a nes motus animorũ religiosorũ. atq fideliũ
ꝓsuis ista curantiũ. Adiungis etiã uacare ñ
posie qđ uni uersa ꝓdefunctis ȩcła supplicare
c̃ sueuit. ut hinc & illud conici possit homini
ꝓdẽẽ. post mortẽ si fide suorũ humando &
corpori talis ꝓuideat᷑ locus. in quo appareat
opitulatio etiã isto modo quȩsita scõrũ. Sed
cũ hecita sint quo modo huic oprnioni con¬
trariũ ñ sit qđ ait apł̃s. om̃s enĩ a stabimus
ante tribunal xp̃i. ut referat unus quisq
scđm ea quae ꝑ corpus gesuit siue bonũ siue
malũ: ñ te satis uidere significat. Haec quip¬
pe apłica sententia ante mortẽ ad monet
sieri qđ possit ꝓdeẽ. post mortẽ. ñ tunc quando

Expanded text:
libro de Cura pro mortuis gerenlibro de Cura pro mortuis gerenda ad Paulinum episcopum. Scripsisti mihi, qupost mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ita curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici possit, homini prodesse post mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sunt, quomodo huic opinioni contrarium non sit quod ait apostolus: omnes enim adstabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando