comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium recipit. Uidemus homines. infiliis
suis facere illio. Aliquartoo iam desꝑatos
filios suos dimittunt uiuere quomꝰ uolint:
eos qui spẽ habent flagellant. Illos quos
om̃ino uidint sine spe. ⁊ in domitos. eẽ
dimit cunt: ut faciant quod uolunt. Iã
quẽ dimittunt facere quod iult. nolunt
ꝑmittere adhereditatẽ suam: Eũ autẽ
flagellant filium. cui ipsam hereditatẽ
seruant. Cum gͦ flagellat d̾s filiũ: cur¬
rat sub manũ patris flagellantis. Quia
tam uano sensu st pueril ut dicat.
Olus amat pat̾ m̃s frẽm meũ: cui ꝑmittat
facere quicquid uult. Ego si me moue¬
ro contia iussionẽ patris mei: flagella
inuenio. Tu gaude sub flagellis: quia
tib seruatur hereditas. Ad tempus em̃¬
dat: ñ in ȩcernũ dãpnat. Illis autẽ ad
tempus parcit: in ęternum illos dap̃nabit.

Expanded text:
ia repellit? Videmus homines in filiis suis facere illud: aliquando jam desperatos filios suos dimittunt vivere quomodo volunt; eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt ut faciant quod volunt. Jam quem dimittit facere quod vult, non vult admittere ad haereditatem suam: eum autem flagellat filium cui ipsam haereditatem servat. Cum autem flagellat Deus filium, currat sub manu Patris flagellantis; quia tam vano et puerili sensu, ut dicat: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidquid vult. Ego si me movero contra jussionem patris mei, flagella invenio. Tu gaude sub flagellis, quia tibi servatur haereditas. Ad tempus emendat ne in aeternum damnet. Alius autem ad tempus parcit, sed in aeternum illos damnabit.
Abbreviated transcription (Latin):
magno impetu transcurrent. E lementa
ardentia resoluentur: & terra. et quȩ in
ipsa sunt oꝑa excurentur: Ac deinde sub¬
iecit: his om̃ib ꝑeuntib. quales oport&
.ẽẽ. uos possunt ill çęli intelligi ꝑituri.
quos dixit repositos igni reseruandos : &
ca elementa accipi arsura. quȩ in hac ima
mundi parte subsistunt ꝓcellosa et tur¬
bulenta: inqua eosdem cȩlos dixit ẽẽ. re¬
positos. Saluis illis suꝑiorib & insua
integritate manentib inquoꝵ firmam̃¬
to su̾nit sidera constituta. Nam & illuo
quod scriptũ. ẽ. stellas de celo casuras. eẽ:
pret̃ quod potest multo ꝓbabilius & alit̃
intelligo magis ostendit mansuros. ẽẽ.
illos cęlos. si tam̃ stellȩ inde casurȩ sunt:
Cum uł tropica sit locutio. quod. ẽ. cre¬
dibilus: uł inisto imo cęlo futurũ sit:
quod de psalmo commemoraui. nullũ
cȩlorũ uidetur relinquere. quod ꝑiturum
.ẽẽ. ñ dixerit. Ub erĩ dicitur. oꝑa ma¬

Expanded text:
magno inpetu transcurrent, elementa autem ardentia resoluentur. et terra et quae in ipsa sunt opera exurentur: ac deinde subiecit: His omnibus pereuntibus quales oportet esse uos? possunt illi caeli intellegi perituri. quos dixit repositos igni reseruandos, et ea elementa accipi arsura. quae in hac ima mundi parte subsistunt procellosa et turbulenta, in qua eosdem caelos dixit esse repositos, saluis illis superioribus et in sua integritate manentibus, in quorum firmamento sunt sidera constituta. Nam et illud quodpraeter quod potest multo probabilius et aliter intelligi, magis ostendit mansuros esse illos coelos: si tamen stellae inde casurae sunt; cum vel tropica sit locutio, quod est credibilius, vel in isto imo coelo futurum sit, quod de psalmo commemoraui, nullum caelorum uidetur relinquere, quod periturum esse non dixerit. Ubi enim dicitur: Opera ma
Abbreviated transcription (Latin):
talia dona sua. eẽ: ñ uider̃ iam. ẽẽ. tẽpus
quo reuelaretur in xp̃o. bona ȩterna ꝓprie
dm̃ p̃stare uistis. qui bona temporalia pre¬
stat ⁊ impiis: tanquã diceretm. Discite
homines ꝑ grãm testam̃ti noui iam uitã
concupiscere sempit̃nã quid ꝓ magno ita
uos uultis a dño de morte lib̃ari. sicut
libati sunt patres nr̃s÷ quando cõmͣda¬
bat ds̾. etiam terren& felicitatis p̃ter se
ñ. ẽẽ. aliũ largitorẽ e łlla felicitas ato ue¬
terẽ hominẽ ꝑtin&: quȩ uecustas ab atã
tro mortẽ. hoc eñi uoluitꝰ in conspectu mi¬
micorũ pati. quo eũ tanquã derelictũ pu¬
tarent: ut grã com̃daretuꝵ testam̃t nou.
qua disceremis aliam querere felicitatem
Deniq resurrectionẽ suã quã ñ sicut nr̃am
in longum differri oportebat. ut in exẽ¬
plo carnis eius disceremiis quit in nr̃a sꝑa¬
re deberemus. Noluit alienis de monstra¬

Expanded text:
talia dona sua esse, non uiderunt iam esse tempus, talia dona sua esse, non uiderunt iam esse tempus, quo reuelaretur in Christo bona aeterna proprie deum praestare iustis, qui bona temporalia praestat et impiis. Denique cum homines, per gratiam testamenti noui iam uitam concupiscere sempiternam. quid pro magno ita uos uultis a domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres nostri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetustas ab Adam ad mortem. Hoc enim voluit in conspectu inimicorum pati, quo eum tanquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur Testamenti Novi, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, Denique resurrectionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
suos uiuentes. & diuitiis implest. & ab
hostib eriusti: glosas uctorias reportare
fecisti: & de diuersis eos mortib lib̾asti. ꝓ
alio. subiecisti ne feriretur arietẽ: Alium
de putredine sanũ. & es dupla quȩ amise¬
rat reddidist: Alium int̾ leones esurien¬
tes illesum integrũq seruasti: Aliorum
int̃ flãmas deambulantiũ grata uoce lau¬
datus es. Tale aliquto in xp̃o expectabant
fieri uides. unde ꝓbarent siuere filius
łi ẽẽt: ex quoꝵ ꝑsona & in libro sapien¬
tiȩ dr̃. Morte turpissima condẽpnemꝰ
illũ: erit enĩ respectus in sermonib illius
s enĩ uerus des filius. ẽ. suscipiae eũ: et li¬
babit eum de manib contrarioꝵ. Nȩc in¬
quit cogitauerunt ⁊ errauerunt : exceca.¬
uit eñi illos malitia illorũ. Attendente s
quippe tempus ueteris testam̃t. & illam
patrũ & eciam temporalẽ felicitatẽ. in
qua illis exhibenda monstrauit ds̃ etiã

Expanded text:
suos viventes, et divitiis implesti, et ab suos viventes, et divitiis implesti, et ab hostibus eruisti, gloriosasque victorias reportare fecisti, et de diversis eos mortibus liberasti. Pro alio subjecisti, ne feriretur, arietem . Alium de putredine sanum, et ei dupla quae amiserat reddidisti . Alium inter leones esurientes illaesum integrumque servasti . Aliorum inter flammas deambulantium grata voce laudatus es . Tale aliquid in Christo exspectabant fieri Judaei, unde probarent si vere Filius Dei esset. Ex eorum persona et in libro Sapientiae dicitur: Morte turpissima condemnemus illum: erit enim respectus in sermonibus ipsius. si enim uerus filius dei est. suscipiet eum et liberabit eum de manibus contrariorum. haec, inquit, cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim eos malitia eorum. adtendentes quippe tempus ueteris testamenti et illam patrum etiam temporalem felicitatem, in qua illis exhibenda demonstrauit deus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tinx erunt impetũ ignis: effugerunt aciẽ
glaoii: conualuerunt de infirmitate :
fortes fact sunt inbello. Castra cȩꝑunt
numerum ꝓ singłar positũ. eẽ. intelliga¬
mus. Csuserunt oraleonũ. cũ solus dani¬
hel significari intelligatur: Et plura lit
dictũ secti sunt. cũ de solo ysaia tradat᷑:
sicut inpsalmo etiam quod dictũ. ẽ. Asti¬
terunt reges terrȩ & principes conuene¬
runt inunũ: pluralẽ numerũ ꝓ singłã¬
ri positũ. in actib aploꝵ exponitur. Nã
reges ꝓpt̾ herodẽ. P rincipes ꝓpt̾ pilatũ.
intellexerunt: qui testimoniũ eiufoem
psali adhibuerunt.Inueteri te
stam̃to. quando comiñtabas ñ nisi a te
peti sꝑariq debere. etiam ipsã terrenã tem¬
poralemq felicitatẽ. Inte sꝑauerunt patres
nr̃i. sꝑauer̃ & eruisti eos: Ad te clamaueriñ
& saliu fact sunt: inte sꝑauerunt ⁊ ñ sunt
confus. Iuos quippe patres int̃ inimicos

Expanded text:
tinxerunt uirtutem ignis, effugerunt acies tinxerunt uirtutem ignis, effugerunt acies gladii, eualuerunt de infirmitate, fortes fuerunt in bello, castra ceperunt numerum pro singulari positum esse intelligamus, clauserunt ora leonum, cum solus Daniel significari intelligatur. Et pluraliter dictum secti sunt, cum de solo Isaia tradatur. Sicut in psalmo etiam quod dictum est, Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, pluralem numerum pro singulari positum in Actibus apostolorum exponitur. nam reges propter Herodem, principes propter Pilatum intellexerunt qui testimonium eiusdem psalmi adhibuerunt. sestamento quando commendabas nonnisi a te peti sperarique debere etiam ipsam terrenam temporalemque felicitatem, in te sperauerunt patres nostri, sperauerunt et eruisti eos; ad teet salvi facti sunt; in te speraverunt, et non sunt confusi . Illos quippe patres inter inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
quod aoorauit suꝑ cacum̃ uirge eius:
Idest filii sui ioseph: Anforte tulerat
abeo uirgam. quanto es uirabat roẽ fi¬
lus: Et᷑ dum eam tenet pꝰ uerba iurantis
ñ illa reddita max adorauit dm̃ꝰ. Non
eñĩ pudebat eũ ferre tantis ꝑ in signe po¬
testatis filii sui: ub figura magnȩ rei fu¬
deficiet eñi me tempus enarrantẽ de ge-¬
deon. barach. samson. iepthe. dauto.
samuhel & ꝑphis: qui ꝑ fioem deuicer̃
regna. oꝑat sunt iusticiam. ad epti sunt
repmissiones. Abraham ñ solũ ñ
.ẽ. culpatus crudelitatis crimine. uerũ
etiã laudatus. ẽ. nomine pietatis: quod
uoluit filiũ nequaquã scelerate s obȩ¬
dient̃ occidẽ. Et merito queriturꝰ. utrũ
ꝓussu d̃ sit habendũ quod iepthe filiã
de p̃lio uictor primitus occurrissae: nec
samson alit̃ excusatur quod se ipsum cũ
hostib ruina domus opp̃ssit: nis quia sp̃s
latent̃ hoc uisserat. qu ꝑ illũ miracula
faciebat. Obturauerunt ora leonũ. ex¬

Expanded text:
rgo: adorauit super cacumen uirgae eius, id est filii sui loseph? an forte tulerat ab eo uirgam, quando ei iurabat idem filius, et dum eam tenet, post uerba iurantis nondum illa reddita mox adorauit deum? non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figura magnae rei fudeficiet enim me tempus enarrantem de Gedeon Barac Samson Iepthae David et Samuhel et prophetis qui per fidem devicerunt regna operati sunt iustitiam adepti sunt repromissiest culpatus crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit filium nequaquam scelerate, sed oboedienter occidere; et merito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, qde praelio victori primitus occurrisset. Nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus oppressit, nisi quia Spiritus latentur hoc jusserat, qui per illum miracula es, obstruxerunt ora leonum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
in tacta concȩꝑit. semꝑq intacta ꝑman¬
serit. uirgo concipiens. uirgo pariens.
uirgo moriens. tam̃ fabro desponsata erat.
omnẽ tẏphum carnalis nobilitatis ex¬
tuncit. Natus etiam in ciuitate bethle¬
em. quȩ inter om̃s iudeȩ ciuitates ita
erat excigua. ut hodie que uilla appellae
de t̾renis diuiciis auder& extolli. No¬
luit rex ab hominib fieri. quia humi¬
litatis uiam ostendebat miseris. quos
ab eo suꝑbia separauerat: quãuis sempi¬
ternũ eius regnũ. uniuersa creatura
testetur. Esuriuit. qui om̃s pascit. Si¬
tiuit. ꝑ que creatur om̃is potus: Et
qui spiritalit panis. ẽ. esurientiũ. fonsq
sitientium. ab itinere terrestri fatigatꝰ
.ẽ: qu se ipsum nob̃ uiã fecit in celum.
Uelut obmutuit ⁊ obsurcluit corã con¬

Expanded text:
intacta conceperit semperque intacta permanintacta conceperit semperque intacta permanserit, virgo concipiens, virgo pariens, virgo moriens, tamen fabro desponsata erat, omnem typhum carnalis nobilitatis exstinxit; natus etiam in civitate Bethleem, quae inter omnes Judeae civitates ita erat exigua ut hodieque villa ade terrenis divitiis auderet extolli. Noluit rex ab hominibus fieri; quia humilitatis ostendebat viam miseris, quos ab eo superbia separaverat: quamvis sempiternum ejus regnum universa creatura testetur. Esurivit, qui omnes pascit; sitivit, per quem creatur omnis potus, et qui spiritualiter panis est esurientium fonsque sitientium: ab itinere terrestri fatigatus est, qui se ipsum nobis viam fecit in coelum: velut obmutuit et obsurduit coram con
Abbreviated transcription (Latin):
indextera de sed&e. unc eñi ⁊ lex im¬
pleturꝰ: dum ñ cupiditate rerũ temporaliũ.
s caritate illius qui p̃cepit. fiunt quȩcũq
p̃cepit. Quis autẽ ñ reclamare affect&
sic amauit inuistissimos ⁊ suꝑbissimos
homines. ut ꝓpt̾ eos mitter& unicũ filiũ
ꝑ quẽ fecit om̃ia: Qui ñ sui mutatione.
s hominis assũptione homo factus. ñ
solum cũ eis uiuere. s etiam ꝓ eis ⁊ ab eis
poss& occto: Itaq no uu̾ testam̃tũ here¬
ditatis sempit̃nȩ manifestans. inqua re
nouatus homo ꝑ grãm des. ager& nouã
ostendẽt primũ. in quo carnalis ppłs agens
tentib scĩs. carnalit̾ uiuens. carnalia p̃¬
mia desidãbat a dño deo: & infigura sp̃a¬
lium honorũ accipiebat. Om̃ia gͦ bona
terrena contẽpsit homo factus dñs xp̃c.
terrena mala sustinuit. quȩ sustinenda
p̃cipiebat: ut neq in illis quereretuꝵ fe¬
licitas. neq in istis infelicitas timeretur
Uatcis eñi de matre. quȩ quãuis a uiro

Expanded text:
em Dei. Tunc enim et lex impletur, dum non cupiditate rerum temporalium, sed charitate illius qui praecepit, fiunt quaecunque praecepit. Quis autem non redamare affectetsic amavit justissimos et superbissimos homines, ut propter eos mitteret unicum Filium, per quem fecit omnia: qui non sui mutatione, sed hominis assumptione homo factus non solum cum eis vivere, sed etiam pro eis et ab eis posset occidi? Itaque novum testamentum haerednovatus homo per gratiam Dei ageret novam ostenderet primum in quo carnalis populus agens tentibus sanctis, carnaliter vivens carnalia praemia desiderabat a Domino Deo, et in figura spiritalium bonorum accipiebat. Omnia ergo bona terrena contempsit homo factus Dominus Chrterrena mala sustinuit, quae sustinenda praecipiebat: ut neque in illis quaereretur felicitas, neque in istis infelicitas timeretur. Natus enim de matre est, quae quamvis a viro
Abbreviated transcription (Latin):
me: It. ẽ. quare ꝓpt̾ quto. quã ob causã
ꝓfectio enĩ erat aliqua causa. eaq ñ par¬
ua. ut noȩ libarce de diluuio. loth de in
cendio. Y saac de imminenti gladio. Io¬
seph de calũpnia mulieris. & custodia car-¬
ceris. Moy sen ab egyptiis. raãb ab ex¬
cidio ciuitatis. susannam a testib falsis.
danihelẽ a leonib. Tres uros ab ignib.
aliosq patres qui exclamauerunt ⁊ sal¬
ui fact sunt. ⁊ xp̃m ñ lib̾ar& de manibꝰ
uideorũ: Eumq inpotestate seuientiũ
usq admortis exitium derelinquere:
ut quio hoc  ꝓpt̾ quio hoc. nis ꝓpter
illito quod paulopost in eodẽ psalmo
dicit. Non ad insipientiã mͥ: hoc. ẽ. cor¬
pori meo. ȩcołȩ meȩ. minimis mais. De¬

Expanded text:
me? id est quare. propter quid, quam ob causam? me? id est quare. propter quid, quam ob causam? profecto enim erat aliqua causa eaque non parua, ut Noe liberaret de diluuio. Loth de caelesti incendio. Isaac de imminenti gladio, Ioseph de calumnia mulieris et custodia carceris, Moysen ab Aegyptiis, Raab de excidio ciuitatis, Susannam a testibus falsis, Danihelem a leonibus. tres uiros ab ignibus aliosque patres, qui exclamauerunt et salui facti sunt, et Christum non liberaret de manibus Iudaeorum eumque in potestate saeuientium usque ad mortis exitum derelinqueret. ut quid hoc? propter quid hoc nisi propter illud, quod paulo post in eodem psalmo dicit: Non ad insipientiam mihi, hoc est corpori meo, ecclesiae meae, minimis meis?
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃o. ñ tantum sp̃u. s etiam carne ma¬
nfestata. ẽ. cũ resurrexit amortuis. Nor
qualẽ uidȩs in illo ꝑemerunt. quando eũ
de manib eorũ ds ñ eruit. Eumq dere¬
liquisse uisus. ẽ. exclamantẽ. d̾s ds̃ m̃s ut
quio me dereliquist. ut eo mͦ transfigura¬
r&e inse martyres suos: Qui e si mors
nollent. quod etiam petro dixit. Alt̃ te cus¬
gae et ferce quotu ñ uis. significans qua
morte clarificaturus erat dm̃: & ob hoc
a deo suo derelict utoerentur ad tempus.
cũ eis noll& p̃stare quod uellent: illã cordis
nocem emitterent. illũq adhiberent pie¬
tatis affectum. quẽ passione impendente.
ore pprio dñs exp̾ssit eos inse identioem
trans figurans. Q erũ ñ quod ego uolo. s
quod tuins pat̃. Inquoꝵ eñi primitus. nͥ
inipso capite nr̃o debuit apparere: ꝓpt̾ quã
uitã xp̃iani sumus: ꝓptẽa ñ ait. d̃s m̾s de¬
reliquist me. s causam cõmonuit requi¬
rendam cũ addidit. ut quid dereliquisti

Expanded text:
non tantum spiritu uerum etiam carne manifestata est. cum resurrexit a mortuis, non qualem Iudaei in illo peremerunt. quando eum de manibus eorum deus non eruit eumque dereliquisse uisus est exclamantem: Deus, deus meus, ut quid me dereliquisti? ut eo modo in se transfiguraret martyres suos, qui, etsi mori nollent, quod etiam Petro dixit: \'Alter te cinget et feret, quo tu non uis\\ significans. qua morte glorificaturus erat deum, et ob hoc a deo suo derelicti uiderentur ad tempus, cum eis nollet praestare, quod uellent. illam uocem cordis emitterent illumque adhiberent pietatis affectum, quem passione inpendente ore proprio dominus expressit eos in se identidem transfigurans: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. In quo enim primitus nisi in ipso capite nostro debuit apparere, propter quam uitam Christiani sumus? propterea non ait: Deus meus, dereliquisti me, sed causam commonuit requirendam, cum addidit: ut quid dereliquisti
Abbreviated transcription (Latin):
do corripit dͥs genus humanũ. & flagellis
pię castificationis exagitat: ẽxercoe ante
uidicium disciplinã. Et plerũq ñ eligit
quẽ flagell&e: nolens inuenire quẽ dãpn&.
Flagellat aut̾e simul iuistos ⁊ inuistos. qr
nemo. ẽ. qui possit głari castũ se hab̾e cor.:
ac mundũ se. eẽ. a peccato. Ita de grã eiꝰ.
turbari debemus. cũ aliquis sc̃s grauia &
in digna ꝑpecitur: s obliti ñ sumus quȩ
ꝑtulerit uistus iustoꝵ. sc̃sq scõrũ: Cuiꝰ¬

Expanded text:
do corripit Deus genus humanum, et flagellis piae castigationis exagitat, exercens ante judicium disciplinam, et plerumque non eligens quem flagellet, nolens invenire quem damnet. Flagellat enim simul junemo est qui possit gloriari castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato. Ita de gratia misturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumus quae pertulerit Justus justorum S
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ambulauerint. S iusticias meas ꝓfana¬
uerint ⁊ mandata mea ñ custodierint:
ñ contẽpnã eos: neq inꝑditionẽ dimittã
eos. S quid faciam Uisitabo inuirga
iniquitates eorũ. & inflagellis delicta
eorum. Non gͦ tantum miscdia uocantis
ẽ: s & uerb̃anitis. ac flagellantis. Sit
itaq manus paterna suꝑ te: Et s filuis
bonus es. noli repellere disciplinam.
uis eñi filius cͥui ñ dat disciplinã pater
eius : Do disciplinã: dũ ñ auferat mi¬
sericordiã. Cedat contumacẽ: dũ tam̃
reddat hereditatẽ. Si ꝓmissa patris be¬
ne agnouisti: ñ timeas flagellari: s ex¬
heredar. Quẽ eñi diligit ds̃ corripit :
flagellat autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit.
Peccator filius dedignatur flagellari.
Cũ sine peccato uideat unicũ flagellatũ:¬
ustus autẽ. quia flagellat: & iterũ misere¬
tur. quia recipit. Flagellat enĩ omnẽ filiũ.
quẽ recipit. Nec tam mͥ amarũ deb&. eẽ.
quod flagellat: quã dulce quot recipit.

Expanded text:
ulaverint; si justificationes meas profanaverint, et mandata mea non custodierint;» non contemnam eos, neque in perditione dimittam eos: sed quid faciam? «Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis delicta eorum.» Non ergo tantum misericordia vocantis est, sed et verberantis et flagellantis. Sit itaque manus paterna super te, et si filius bonus es, noli repellere disciplinam: quis est enim filius, cui non dat disciplinam pater ejus? Det disciplinam, dum non auferat misericordiam; caedat contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur flagellari, cum sine peccato videat Unicum flagellatuustus» autem, quia flagellat; et iterum «miseretur,» quia recipit: flagellat enim omnem filium quem recipit, nec tam mihi amarum debet esse quod flagellat, quam dulce quod recipit.
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłicis & apłicis libris legitur: p̃¬
terit figura huius mundi. Legitur: muni¬
dus transit. Legitur: celũ ⁊ terra tran¬
sibunt. S puto quot preterit. tnͣsit. tnͣ¬
sibunt. aliquanõo mitius dicta siit: qͣm
ubi aqua inunoatus qui tunc merat ꝑisse
dictus. ẽ. muitoꝰ : satis clarũ. ẽ. & quȩ pars
murto a toto significata. & quate̾nus pe¬
risse sit dicta: ⁊ qui cęl reposit igni re¬
seruant in diem iudicii. & ꝑditionis ho¬
minũ impiorũ: & in eo quot paulopost

Expanded text:
in euangelicis et apostolicis libris legitur: Praeterit figura huius mundi; legitur: Mundus transit: legitur: Caelum et terra transibunt. Sed puto. quod praeterit, transit, transibunt aliquanto mitius dicta sunt quam ubi aqua inundatus qui tunc erat perisse dictus est mundus, satis clarum est, et quae pars mundi a toto significata. et quatenus perisse sit dicta, et qui caeli repositi igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum; et in
Abbreviated transcription (Latin):
Perfectior in hac uitaᷤ
dilectio nulla. ẽ. ad quã sci martyresꝑ
uenerunt. Ideoq ht̃ ȩccłastica disciplina
quod fideies nouerunt. Cũ martyres eo
loco recitantur ad altare dei. ub ñ pro
ipsis oretur᷑: ꝓcȩceris autẽ commemoratis
defunctis. oratur. Inuiria. ẽ. eni ꝓ marty¬
re orare: c̃uius nos debemus orationib cõ¬
m̃dari. Certautt eñi contra peccatũ. iisq
ad sanguine̾̃. Quib dam uͦ adhuc inꝑ¬
fectis. & tam̃ ex parte iustificatis: ad

Expanded text:
en in hac vita nonnulla est, ad quam sancti martyres pervenerunt. Ideoque habet ecclesiastica disciplina, quod fideles noverunt, cum martyres eo loco recitantur ad altare Dei, ubi non pro ipsis oretur: pro caeteris autem commemoratis defunctis oratur. Injuria est enim, pro martyre orare, cujus nos debemus orationibus commendari. Certavit enim contra peccatum usque ad sanguinem. Quibusdam vero adhuc imperfectis
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortẽ exẽpla patientiȩ. A san¬
guine abel usq ad sanguinẽ ⁊ achariȩ:
Quoꝵ sanguinẽ dicit dñs iħs ab eis exi¬
gendũ qui inpatrũ suaꝵ a quib illi occiss
sunt ininiquitate ꝑsisterent. Et in nouo
testam̃to nec defuit. nec deest bonorũ stoe-¬
lum multitudo. qui etiam ista temporal
felicitate p̾polleant᷑. Et mea largitoris dĩ
bonitatẽ miscłĩamq excꝑiantur : Tenen¬
tes tam̃ quod dispensator noui testam̃ti

Expanded text:
usque ad mortem exempla patientiae a sanguine Abel, usque ad sanguinem Zachariae: quorum sanguinem dicit Dominus ab eis exigendum qui in patrum suorum a quibus illi occisi sunt iniquitate persisterent. Et in novo testamento, nec defuit, nec deest bonorum fidelium multitudo, qui etiam ista temporali felicitate praepolleant et in ea largitoris dei bonitatem misericordiamque experiantur tenentes tamen, quod dispensator noui testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
& postea dicentis. occtoe mͥ filium tuum.
S erat in corde eius sẽꝑ fides in concussa:
& nullomͦ deficiens. C redidit gͦ  abraã
ad. qu dedit ut de senib ille nasceret᷑
qui ñ erat: posse etiam de morte reꝑare.
Ampluis eni. ẽ. quod iam fecerat deus:
cũ qui ñ erat. post tantam desꝑationem
uidebat sib datũ filiũ: Et si humanã
infirmitatẽ consulas impossibile. Ad iecit
itaq animam ad ftoem: ñ credidit aliqͥo
impossibile. eẽ. creator. Etoe iacob mori.¬

Expanded text:
et poset posSed erat in corde ejus fides inconcussa et nullo modo deficiens. Cogitavit enim Abraham, Deum qui dedit ut ille de senibus nasceretur qui non erat, posse etiam de morte reparare. Amplius enim est quod jam fecerat Deus, cum qui non erat post tantam desperationem videbat sibi datum filium, et si humanam infirmitatem consulas, impossibile. Adjecit itaque animum ad fidem; non credidit aliquid impossibile esse Creatori. Qui, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑatione susceꝑat: & nis ad. ẽẽt ꝓmitens
ui: nichil ram senex de uiscerib anni¬
culȩ conuigis sꝑare auoebat posteritatis:
s credidit masciturum: & ñ plangit mo¬
mirũ. Euis dextera erigitur ad sacri-¬
ficiũ ut moreretur: cuius cor electũ . ẽ. ad
ftoem ut nasceretur. Non trepidauit a-¬
abraam credere quando ꝓmittebatuꝵ:
ñ treptoauit offerre quando exigebatuꝵ:
nec fuit religio credentis. contraria de¬
uotion obtemꝑantis: hoc dico. ñ sib diaẽ
abraham. Dĩ mich locutus. ẽ: quando
ꝓmisit filiũ credid quod mͥ daturus eẽt
ds posteritatẽ: ⁊ qu̾alẽ posteritatẽ ut
dicer& mͥ. In ỹ saac uocabituꝵ tib sem̃
a ne forte sic uocaretur mͥ sem̃ in ysaac.
ut ante me meus filius moreretur: In se¬
mine tuo benedicentur om̃s gentes. Ipse
mͥgͦ loquens ꝓmisit filium: & ipse exigit
ut occitam: non sib fecit questionem.
quas de contrariis ⁊ sib aouersantibus
uerb̃ des ꝓmittentis filium nasciturum:

Expanded text:
at; et nisi adesset promittens s, nihil tam senex de visceribus aniculae conjugis sperare audebat posteritatis. Sed credidit nasciturum, et non plangit moriturum. Ejus dextera eligitur ad sacrificium, ut moreretur; cujus cor electum est ad fidem, ut nasceretur. Non trepidavit Abraham credere, quando promittebatur; non trepidavit offerre, quando exigebatur: nec fuit religio credentis contraria devotioni obedientis. Hoc dico, non sibi dixit Abraham, Deus mihi locutus est: quando promisit filium, credidi quia mihi daturus esset lem posteritatem? Ut diceret mihi, In Isaac vocabitur tibi semen : et ne forte sic vocaretur mihi semen in Isaac, ut ante me meus filius moreretur, In semine tuo, inquit, benedicentur omnes gentes . Ipse mihi ergo loquens promisit filium, et ipse exigit ut occidam? Non sibi fecit quaestionem quasi de contrariis et sibi adversantibus verbis Dei promittentis filium nasciturum,
Abbreviated transcription (Latin):
quod latin habent. ago ił habeo uł siqͥd
aluid: utrũ gͦ iteo dixit quos incolo. qr
int̾r̃a natus. ẽ. quã ñdũ ppłs diuina ꝑ¬
missione hereditatis accsꝑiat. & ib utã
ducens utiq in aliena t̾ra erat. Nonsolũ¬
betur. sicut in mesopota¬
mia. uerũ etiam quando ib erat ub
natus. ẽ: An potuis scđm it accipienoũẽ.
quod ait apłs. Quantui sumus incorpore
pegrinam᷑ a dño: Scdm hoc &e illud in
ysalmo dictũ intelligitur. Inquilinus ego
sim int̾ra. ⁊ ꝑegrinuis: sicũt ego ⁊ patres m̃.
Nam iterũ dicit de ipsis dieb uitȩ suȩ.
Non ꝑuenerunt in diebi annoꝵ uitȩ patrũ
mearũ. Quor dies incoluer̃. n̾ enĩ hic ali¬
ud uoluit intellig: quã id quod latin co¬
dices habent. urt̾runt. Ac ꝑ hoc signi¬
ficauit hanc uitam incolatus. ẽẽ. supt̾rã:
sc̃is hoc conuenire: quib aliam patriã ȩt̃¬
nam dñs pollicctur. INcola ego fũ¬

Expanded text:
quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid quod Latini habent, ago vel habeo, vel si quid aliud. Utrum ergo ideo dixit quos incolo, quod in terra natus est, quam nondum populus diuina promissione hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solubatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi natus est? an potius secundum id accipiendum est, quod ait apostolus: quam diusu mus in corpore, peregrinamur a domino? secundum hoc et illud in psalmo dictum intellegitur: inquilinus ego sum in terra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam incolatum esse super terramcredo sanctis hoc conuenire, quibus aliam patriam aeternam dominus pollicetur. unde u
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃. quando ꝑ illos tres uiros iterũ ꝓmis¬
sus. ẽ. dubitans ingaudio: Quãuis expro¬
brante angło. quod risus ille etiam si gau¬
dii fuit. tam̃ plene fidei ñ fuit. pꝰ ab codẽ
angło infide etiã confirmata. ẽ. Ergo ex¬
hoc puer nom̃ accepit. Nam quod risusille
ñ to irrtoendũ opprobriũ. s ad cȩlebran.¬
dũ gauoiũ ꝑtinebat: Nato isaac & eo no¬
mine uocato sarra monstrauit: ait quippẽ:
risum mͥ fecit dñs quicunq em̃ aitoiersĩ
om̃s istz. ñ acceptis repmissionib: S a
longe eas aspicientes & salutantes. ⁊ con¬
fitentes quia ꝑegrin & hospites sunt suꝑ
terram. Qui enim hȩc dicunt. significant
se patriam inquirere. Et siqutoe illius
meminissent de qua exierunt. habebal
utꝙ tempus reuertendi nunc autẽ meli¬
& ẽ appetunt idẽ. cȩlestem. Quto ÷¬
quoo cixit iacob pharaon. dies annors
uitȩ meȩ quos incolo. sic eñi hñt greciꝰ.

Expanded text:
mater, quando per illos tres uiros iterum promismater, quando per illos tres uiros iterum promissus est, dubitans in gaudio; quamuis exprobrante angelo, quod risus ille, etiamsi gaudii fuit, tamen plenae fidei non fuit, post ab eodem angelo in fide etiam confirmata est. Ex hoc ergo puer nomen accepit. Nam quod risus ille non ad inridendum obprobrium, sed ad celebrandum gaudium pertinebat, nato Isaac et eo nomine uocato Sarra monstrauit; ait quippe: Risum mihi fecit Dominus; quicumque enim audierit, ssionibus, sed a longe eas aspicientes, et salutantes, et confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram. Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Et si quidem illius meminissent, de qua exierunt, habebant utique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est coelestem. Ideo quod dixit Jacob Pharaoni, Dies annorum vitae meae quos incolo sic enim habent Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
maris innumerabilis. Ambo senio¬
res erant sicut scriptura testatur: s illa
etiam sterilis ⁊ cruore menstruo iam desti¬
tita: ꝓpt̃ quod iam parere ñ possst. etiã
s sterilis ñ fuiss&. ꝑ orro s femina itasit
ꝓuectioris ȩtatis ut e solita mulierũ fluanꝰ
de iuuene parere potest. de semore ñ pot̃.
Quauis adhuc poss ille semior. s de ad oles¬
centula gignere: Sicut abrabam pꝰ martẽ
sarre de cȩtura potuit: quia uiuitam eius
inuenit ȩtatem. Hoc gͦ. ẽ. quod mirum
cõmentat apls: ⁊ ad hoc dicit abrahiȩ iã
fuisse corpus emortuum: qm̃ ñ ex om̃i fe¬
mina cui adhuc ẽẽt aliquot parienoi
tempus extremũ. generare ipse in illa
etate ad huc possae. Ad aliquit eñĩ emor¬
tuum corpus intelligere debemus. ñ ad õa.
Nam si ao om̃ia: ñ iam senectus uiui. s ca¬
nominauit ysaac. quod interpretatur
risus. Riserat em̃ ⁊ pat̾. quando ei pro¬
missus. ẽ. admirans ingauoio: riserat &

Expanded text:
missionem seminis. Ambo enim seniores erant, sicut scriptura testatur; sed illa etiam sterilis et cruore menstruo iam destituta, propter quod iam parere non posset, etiam si sterilis non fuisset. Porro si femina ita sit prouectioris aetatis, ut ei solita mulierum adhuc fluant, de iuuene parere potest, de seniore non potest; quamuis adhuc possit ille senior, sed de adulescentula gignere, sicut Abraham post mortem Sanae de Cettura potuit, quia uiuidam eius inuenit aetatem. Hoc ergo est, quod mirum commendat apostolus, et ad hoc dicit Abrahae iam fuisse corpus emortuum, quoniam non ex omni femina, cui adhuc esset aliquod pariendi tempus extremum, generare ipse in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid enim emortuum corpus intellegere debemus, non ad omnia. Nam si ad omnia, non iam senectus uiui, sed canominauit Isaac, quod interpretatur risus. Riserat enim et pater, quando ei promissus est, admirans in gaudio; riserat et
Abbreviated transcription (Latin):
terrigenȩ. Sunt autẽ ⁊ ipsi ꝑegrimi & in¬
quilini. ñ huic t̾rȩ. s ppło d̃ a quo sunt ali¬
enigenȩ. Unoe credentib & scã ciuitatẽ quȩ
ñ. ẽ. de hoc mundo hab̃e incipientib apł̃s
dicit. Igitur iã ñ estis ꝑegrin ⁊ inquilini:

Expanded text:
xes suos» . Sunt autem et ipsi peregrini et inquilini, non huic terrae, sed populo Dei, a quo sunt alienigenae. Unde credentibus, et sanctam civitatem, quae non est de hoc mundo, habere incipientibus Apostolus dicit: «Igitur jam non estis peregrini et inquilini;
Abbreviated transcription (Latin):
stigator tuus. pat̃ tuus erioit te. Quo
ut accipias. hereditatẽ. ub ñ efferas patrẽ :
ut᷑ hereditatẽ habeas ipsum patrẽ. Ad
hanc spẽ eruoiris ⁊ murmuras : & siquto
triste acciderit: fortasse blasphemas.:
Iuoibis ab spũ eius.: Ecce dimitat te:
& ñ flagellat. Deserat blasphemantem:
ñ senties uidicantẽ: Nonne meluis. ẽ. ut
flagell&e te et recipiat te: quã parcat tͥ

Expanded text:
stigator tuus, pater tuus, erudit te. Quo? stigator tuus, pater tuus, erudit te. Quo? Ut accipias haereditatem, ubi non efferas patrem, sed haereditatem habeas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris, et murmuras? et si quid triste acciderit, fortasse blasphemas? Quo ibis a spiritu ejus? Ecce dimittit te, et non flagellat: deserit blasphemantem, non senties judicantem? Nonne melius est ut flagellet te, et recipiat te, quam parcat tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
spe homo domatur. & domitor intolerabilis
habetur. Ad hanc spẽ homo domatur:
& contra istũ utilem domitorẽ si forte flagel¬
lumꝑferat murmuratim: Audistis ex hor¬
tantem apłm. S separetis uos a disciplina:
gͦ notͥ. et ñ estis filii. Noti sunt aoulteri.
Quis eñi. ẽ. filius: cui ñd&e disciplinã pat̾
eius. Et carnis quidẽ nr̃e inquit patres
habebamus correptores & ferebamus: Non
multomagis subiciemur patri sp̃iũ & ui.
tiuis. quia corripuit te. quia uerbauit te.
quia flagellauit. ꝓtulit. & cecidit te: Nũ¬
quid p̃stare potuit ut uiueres in ȩternũ :
quod ñpotuit prare sibi: quando p̃stara&e
tib. ꝓpt̾ pecuniã suam quanui lãcunq
quando de usuris & labore collegit: erudi¬
ebat te flagellis. Nec ib dimissus labor
eus: te maie uiuente disperderet᷑. Et
cectoit filium timens pire labores suos:
Qm̃ reliquto tibi. quod nec tenere hic po¬
terat nec auferre. Non enĩ aliquid tibi di¬
misit: quod ipsus. eẽ. posset. Cessit ut

Expanded text:
spem homo domatur, et domitor intolerabilis habetur? Ad hanc spem homo domatur, et contra istum utilem domitorem, si forte flagellum proferat, murmuratur? Audistis exhortantem Apostolum: Si separetis vos a disciplina, ergo nothi, et non estis filii. Nothi sunt adulteri. Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? Et carnis quidem nostrae, inquit, patres habebamus correptores, et reverebamur; non multo magis subjiciemur Patri spirituum, et tuus, quia corripuit te, quia verberavit te, quia flagellum protulit et cecidit te? Numquid praestare potuit ut viveres in aeternum? Quod non potuit praestare sibi, quando praestaret tibi? Propter pecuniam suam quantulamcumque, quam de usuris et labore collegit, erudiebat te flagellis, ne tibi dimissus labor ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, timens perire labores suos: quoniam reliquit tibi, quod nec tenere hic poterat, nec auferre. Non enim hic aliquid tibi dimisit quod ipsius esse possit: cessit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dus ipse portauit. Postremo quia ysaac
occid ñ oportebat. pꝰea quã. ẽ. pat̾ fe¬
rire ꝓhibitus: quis erat ille aries quo
immolato impletũ. ẽ. significatuo sangui¬
ne sacrificuim᷑. Nempe quando eũ utoit
abraham: cornib infrutice tenebatur.
Iuis gͦ illic figurabattir. nis iħs anteqͣ
immolaretur: spinis uroaicis coronatus.
agna fides: magna piecas: ñ solũ in om̃.
i etiam in ipsum unicũ filium. Cu ni¬
chil mali. eẽ. credit pat̾: quicquid de
illo uisserat qui creauit. Pat̃ eñi filii suz
.ẽẽ. poterat abraham scđm oꝑationem
carnis. Non autẽ conditor & creator¬

Expanded text:
dus, ipse portauit. Postremo quia Isaac dus, ipse portauit. Postremo quia Isaac occidi non oportebat, postea quam est pater ferire prohibitus, quis erat ille aries, quo immolato inpletum est significatiuo sanguine sacrificium? Nempe quando eum uidit Abraham, cornibus in frutice tenebatur. Quis ergo illo figurabatur, nisi Iesus, antequam immolaretur, spinis Iudaicis coronatus? Magna fides, magna pietas, non solum in Deum, sed etiam in ipsum unicum filium, cui nihil mali esse pater credidit, quidquid de illo jusserat qui creavit. Pater enim filii sui esse poterat Abraham, secundum operationem carnis; non autem creator e
Abbreviated transcription (Latin):
in laudabilẽ lib̃tatẽ quib dr̃: Quȩ di¬
cunt facite. quȩ autẽ faciunt facere
nolite. Hoc magnum sacramentũ. quis¬
quis in des ppło p̾rutent̃ agnouerit: uni¬
tatẽ sp̃s iniunculo pacis. usq infinem
quib dam coherendo. quosclam toleraros.
cum tẽptaret᷑:i unigenitũ offerebat qu
susceꝑat repmissiones: ad quẽ dictũ. ẽ
quia in ysaac uocabitur tib sem̃ : ar¬
bitrans quia ⁊ a mortuis potens. ẽ. resus¬
citare potens. ẽ. ds̃. Unoe eũ & inpa¬
nẽ pat̾ pius fidelit̃ tenens. quia ꝑ hunc
oporrebat impleri
quẽ ds̾ iubebat occid: ñ hesił¬
tauit quod sib redd poterat unmo¬
latus. qui dars potuit ñ sꝑatus. ⁊ inoe¬
adduxit. Cuius similitud inẽ. nis illuis
unde dicit apłs: qui ꝓprio filio ñ peꝑcit.
s ꝑ nobis om̃ib traoidit eu̾ : Ppr̃ea &
ysaac sicut dñs crucẽ suã. ita sib ligna
ad uictimȩ locũ. quib fuerat imponer¬

Expanded text:
in laudabilem libertatem, quibus dicitur: quae diin laudabilem libertatem, quibus dicitur: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite. hoc magnum sacramentum quisquis in dei populo prudenter agnouerit, unitatem spiritus in uinculo pacis usque in finem quibusdam cohaerendo, quosdam tolerando itum offerebat, qui susceperat repromissiones; ad quem dictum est: Quia in Isaac vocabitur tibi semen: arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus: unde eum et in panem pater pius fideliter tenens. quia per hunc oportebat inpleri, quem Deus iubebat occidi, non haesitauit, quod sibi reddi poterat immolatus, qui dari potuit non speratus. Sic intenisi illius unde dicit apostolus: Qui proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum? Propterea et Isaac, sicut Dominus crucem suam, ita sibi ligna ad uictimae locum, quibus fuerat inponen
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. Abrahã & ysaac ⁊ iacob.
quoꝵ se ds ita dic uoluit tanquã soloꝵ eẽt
ds. qui ds̃.ẽ. uniuersȩ creaturȩ: ñ frustra
utiq tantũ eis tribuens honorẽ. nisi quia
nouerat in eis quod solus etiam ꝑfecte¬
summeq nosse poterat. sincerã p̾cipuamq
caritatẽ: & quia ineis trib patrib quodã
mͦ consũmauit. magnũ ac mirabile sacra¬
m̃tũ futur ppłi sui quod ꝑ liberas genuer.
ñ solum in lib̾tatẽ sicut ꝑ sarrã & rebeccã
& liam et rachel.uerũ etiam inseruitutem.
solum in seruitutẽ sicut ꝑ agar. uerũ etiã
in lib̾tatẽ. sicut ꝑ balam & ⁊elpham. Ita eni
& inppło dei. et ꝑ spĩtales uiros nascuntur
ñ solum in laudabilẽ libt̾atẽ. quẽadmodũ
illi quib dr̃. Imitatores mei estote sicut
⁊ ego xp̃i ÷ Uerum etiam in dãpnabilem
seruitutẽ. sicut ꝑ phylippũ simon. & per
carnales nascuntur. ñ solũ in dãpnabilẽ
seruitutẽ qui eos imitantur. uerũ etiam

Expanded text:
cimus de Abraham et Isaac et Jacob, quorum se Deus ita dici voluit , tanquam solorum esset Deus, qui Deus est universae creaturae: non frustra utique tantum eis tribuens honorem, nisi quia noverat in eis, quod solus etiam summeque nosse poterat, sinceram praecipuamque caritatem, et quia in eis tribus patribus quodam modo consummauit magnum ac mirabile sacramentum futuri populi sui, quod per liberas genuerunt non solum in libertatem. sicut per Saram et Rebeccam et Liam et Rachel, uerum etiam in seruitutem,las non solum in seruitutem, sicut per Agar, uerum etiam in libertatem, sicut per Balam et Zelpham. ita enim et in populo dei et per spiritales liberos nascuntur non solum in laudabilem libertatem, quemadmodum illi, quibus dicitur "imitatores mei estote sicut et ego Christi," uerum etiam item, sicut per Philippum Simon et per carnales seruos nascuntur non solum in damnabilem seruitutem, qui eos imitantur, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
incȩlis. Me plus delectat scdm istam dis¬
putare sententiam: ut id̃o nos in tra inqui¬
linos uł unicolas. ẽẽ. dicamus. quia suꝑnã
patriam querimus unde pignus accepimꝰ :
& quo ꝑuenientes nũquã inde migremꝰ.
lius ego sum apito te ⁊ ꝑegrinus. sicut õs
intellig. qui eũ tempore p̃cesserunt: & in
hac ꝑegrinatione gemitu pio suꝑnȩ patrię
suspirarunt. De quib scriptũ. ẽ. ad hebreoᷤ.
sccł̃m fidẽ mortui sunt om̃s. cũ ñ accepissent
ꝓmissiones: si longe eas uidentes ⁊ salutan¬
tes ⁊ confitentes quia hospites ⁊ ꝑegrini ft̃
suꝑ terram. Iuia enĩ talia dicunt: oster¬
dunt quia patriã quęrunt. Et siquidem
eius memores ẽẽnt aqua discesserant: ha¬
buissent tempꝰ reuertendi. nunc autẽ me¬
liarẽ appetunt. idẽ. celestẽ. Ideo ñ confui¬

Expanded text:
erum me plus delectat secundum istam disputare sententiam, ut ideo nos in terra inquilinos vel incolas esse dicamus, quia supernam patriam, unde pignus accepimus, et quo pervenientes nunquam inde migremus,linus ego sum apud te et peregrinus, sicut omnes intelligi, qui eum tempore praecesserunt, et in hac peregrinatione gemitu pio supernae patriae suspirarunt. De quibus scriptum est ad Hebraeos: «Secundum fidem mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas videntes et salutantes, et confitentes quia hospites et peregrini sunt super terram. Qui enim talia dicunt, ostendunt quia patriam quaerunt. Et si quidem ejus memores essent a qua discesserant, habuissent tempus revertendi; nunc autem meliorem appetunt, id est coelestem: ideo non confun
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ub. ẽ. archa testimonii deseruire inscĩs.
ñ uult utiq intellig nisi inscĩs scõrum: qr
& ipsa utiq scã appellantur. Non eñi om̃ia
quȩ sc̃a sunt: etiam scã scõrũ diq possunt. Illa
uero quȩ sunt sc̃a sc̃orum ꝓculdubio utiq̃
scã sunt. Qlnus autẽ iste qui semel in anno
ẽet ꝓpiciatoriũ ub de miscdĩa significar
intelligenda. ẽ. quia ꝓpitius fit eorũ pecca¬
tis qui legẽ non implent: Hoc mich uidet᷑
etiam in ipsa ueste sacerdotis significari.
Nam ce ipsa quid aliut qũa eccłȩ sacram̃ta
significat Quod in logio id. ẽ. rationali.
in pectore sacerdotis posito uidicio consti¬
tuit. In lamina uͦ scĩficationẽ ⁊ ablationem
peccatorũ: tanꝗͣ rationale sit inpectore si¬
mile archȩ inqua lex erat: Et lamina illa
infronte. similis ꝑpiciatorio quod suꝑ archã
erat: & utrobiq seruaretur quod scriptũ. ẽ.

Expanded text:
stimonii deseruire in sanctis, stimonii deseruire in sanctis, non uult utique intellegi nisi in sanctis sanctorum, quia et ipsa utique sancta appellantur. non enim omnia, quae sancta sunt, etiam sancta sanctorum dici possunt; illa uero, quae sunt sancta sanctorum, procul dubio utique sancta sunt. unus autem iste qui semel in anno esset propitiatorium, ubi dei misericordia significari intellegenda est, qua propitius fit eorum peccatis qui legem non inplent, hoc mihi uidetur etiam in ipsa ueste sacerdotis significari; nam et ipsa quid aliud quam ecclesiae sacramenta significat? quod in λογίῳ, id est rationali in pectore sacerdotis posito iudicia constituit, in lamina uero sanctificationem et oblationem peccatorum, tamquam rationale sit in pectore simile areae, in qua lex erat, et lamina illa in fronte simile propitiatorio, quod super aream erat, et ut utrobique seruaretur quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uesti& se ea sacerdos: nũquit aliis
dieb ñ uestia&e. s. illis septẽ continuis in¬
telligi uoluit. quib euis sacerdotiũ quodã
modo dedicatur: atq ebdomadis. ẽ. in eius
inchatione festuntas. Successorẽ autẽ aã¬
ron eum dicit. qui intrat in tab̃naculum
testimoni deseruire in scĩs: Eum scilic&e
significans. qui ñ poterat. eẽ. nis unus: Nor
quales erant ⁊ filii aaron. cũ iuuo patre
suo: s qualis successor ipsuis aaron. Quo¬
modo gͦ ꝓpriũ dicit huius umus. ẽẽ. in¬
trare intabͣnaculũ testimonii deseriure
inscĩs ÷ Cum ⁊ illa quȩ sunt extra uelum
tab̾na culum testimoiii eciam illito nocetur
ub sunt scͥa. io. ẽ. m̃sa & candelabrũ. Elb
cũ deseriuant. ⁊ sequentes sacerdotes ad m̃¬
sam & candelabrũ &e ipsũ altare. Quomͦ unũ
dicit successorẽ qui intrae intab̃naculũ testimo¬
nii deseriure inscĩs : Si enĩ dixisse deser¬
uire in sc̃ĩs sc̃orum: nulla. eẽt questio. adhȩc¬

Expanded text:
diebus uestiet se ea sacerdos, numquid aliis diebus non uestiet? sed illis septem continuis intellegi uoluit, quibus eius sacerdotium quodam modo dedicatur, atque hebdomadis est in eius incoatione festiuitas. successorem autem Aaron eum dicit, qui intrat in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis, eum scilicet significans, qui non poterat esse nisi unus, non quales erant et filii Aaron cum uiuo patre suo, sed qualis successor ipsius Aaron. quomodo ergo proprium dicit huius unius esse "intrare in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis", cum et illa quae sunt extra uelum, testimonii etiam illud vocetur, ubi sunt sancta, id est mensa et candelabrum: ubi cum deserviant et sequentes sacerdotes ad mensam et candelabrum et ipsum altare, quomodo unum dicit successorem Aaron, qui intret in tabernaculum testimonii deservire in sanctis? Si enim dixisset, Deservire in s
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Ergo tenebre erant suꝑ abyssum an¬
tequã lux ista fieret: de qua consequent̃ dr.
tenebre sunt. Non quia aliquro sunt tene¬
brȩ. s quia ipsa lucis absentia tenebre di¬
cuntur: sicut silentium ñ aliqua res. ẽ.
s ub sonus ñ . ẽ. silentium dr̃: & nutitas
ñ aliqua res. ẽ. s in corpore ub tegum̃tũ

Expanded text:
um. Ergo tenebrae erant super abyssum, antequam lux ista fieret. De qua consequenter hoctenebrae sunt; non quia aliquid sint tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur. Sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; et nuditas non aliqua res est, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. dictũ. ẽ. gͦ celũ ⁊ terra: quia futu
rum inde erat cęlum ⁊ t̾ra. Dicta.ẽ. t̾ra
inuisibilis ⁊ incomposita & tenebre suꝑ
abyssum: quia informis erat. ⁊ nulla spe¬
cie cerq aut tactar poterat: etiã s eẽt
homo qu uideret atq traccaret. Dicta
ut de illa om̃ia formarentur. S sub
his om̃ib nominib materia erat infor¬

Expanded text:
erra, quia inde futurum erat coelum et terra. Dicta est terra invisibilis et incomposita et tenebrae super abyssum, quia informis erat, et nulla specie cerni aut tractari poterat, etiamsi esset homo qui videret atque tractaret. Dicta ut de illa omnia formarentur. Sed sub his omnibus nominibus materia erat in
Abbreviated transcription (Latin):
ei cuncta quȩ amiserat dupplicata sunt.
Ubi etiã comm̃data. ẽ. resurrectionis fi¬
etiã illos quos amiserat resurrecturos
significarunt: ut sic ipsi quoq illis prio¬
rib iunct. a restitutione dupli. ñ inue¬
nrentur aliens. Ut gͦ t̾alem ñ remune¬
rationem sꝑaremiis quando mala tempo¬
ralia pateremi: ñ ait sustinentiã & finẽ
iob audistis: s ait sustinentiã iob audistis.
i finẽ dñi uidistis. Tanquã dicer&e. ma¬
la temporalia sicut iob sustinete: s ꝓ hac
sustinentia. n temporalia bona sꝑate quȩ
illi aucta redierunt. s ȩterna potius quȩ

Expanded text:
ei cuncta quae amiserat dupla sunt restituta. ei cuncta quae amiserat dupla sunt restituta. ubi etiam commendata est resurrectionis fietiam illos quos amiserat resursignificarunt; ut sic ipsi quoque illis prioribus juncti, a restitutione dupli non invenirentur alieni. Ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait, Sustinentiam et finem Job audistis; sed ait, Sustinentiam Job audistis, et finem Domini vidistis: tanquam diceret, Mala temporalia sicut Job sustinete; sed pro hac sustinentia non temporalia bona sperate, quae illi aucta redierunt, sed aeterna potius, quae