comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc hystoriam tangit tytulus iste. nec discrepat
a ueritate hystorie: nisi quia in libro regum legit᷑.
achymelech. cum psalim tytulus habeat abymelech.
Ieronimais quoꝙ dicit. in hebreo cẽ achymelech. Ita
enĩ dictus ẽ sacerdos ille. s ꝓpt̾ similitudinẽ litt̾arũ.¬

Expanded text:
Hanc historiam tangit iste titulus, nec discrepat a veritate historiae, nisi quia in libro Regum legitur Achimelech, cum hujus psalmi titulus habeat Abimelech. Hieronymus quoque dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃i: ne auftras a
me. Auferas dicit. qͥa iam habet donum sp̃s: qui ꝯfi¬
tet᷑ ⁊ penitet. quia ñ pot̾ eẽ confessio peccati: ⁊pum¬
tio in homine: ex seipso. Cum enim quisq sͥ irascit᷑:
qui sibi om̃ib p̃ciosior est reb t̾rems: solum petit
non auferri. tacens de cet̾is. Ne anferas sp̃m ⁊ ꝑeũ:¬
edde mͥ leticiã

Expanded text:
s sancti ne auferas a me. Auferas dicit, quia jam habet donum Spiritus: qui confitetur et poenitet, quia non potest esse confessio peccati, et punitio in homine, ex seipso. Cum enim quisque sibi irascitur, qui sibi omnibus pretiosior est rebus, solum peto non auferri tacens 110 de caeteris, ne auferas Spiritue
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑o. uñ seqͣr. d̾s dator salutis mee. qͥ salus erit mincorrup¬
tione cũ hoc mortale: induet ĩ mortalitatẽ mͦ iãẽ in spe.
ce sic exultabit. lin. m̃a. iͦti.⁊ .i. cũ exultatione annuncia¬
bit. iusticiã. t. alioqͥn nͥ prius mundatꝰ fuo: timeo qd̾
supͣdictum ẽ. Quare tu en arrasiꝰti . m. Nota qd iusticiam
it: confitentẽ susciꝑe. & hee duȩ res: sẽꝑ udicio dñi¬
sunt adiunctȩ. Nec inde dubito: quia o Oñe la

Expanded text:
s, dator salutis meae, quae salus erit in incorruptione, cum hoc mortale induet immortalitatem: modo jam est in specie. Et sic exsultabit lingua mea, id est cum exsultatione annuntiabit justitiam tuam. Alioquin nisi prius mundatus fuero, timeo quod supradictum est: Quare tu enarras justitias meas. Nota quod justitiam it confitentem suscipere. Et hae duae res semper judicio Domini adjunctae sunt, nec in te dubito, quia, o VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
diumgolie. ⁊ recessit dauid ad achis. regem gech. Qñ¬
uͦ abymelech dauid dedit gladium &e panes: int̾erat
dohec ydumeus potentissimmus pastoꝵ saul. Cũ aut̃
saul quadam die conqueret᷑. qd nullus nunciasset
sibi ubi eẽt dauid: dixit dohec. uidi filium ysai in no
ut int̾ficerent abymelech: & oñs sacerdotes: qͥ erant
in nobe. Illis aũt nolentib extendere manus in sacer¬
dotes dñi: ait saul ad dohcc. Itrue in sacerdotes. & ir¬
ruit dohec: & trucidauit. octoginta quinq uiros
uestitos ephot. uiros quoꝙ qui erant in nobe: &¬

Expanded text:
dium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobut interficerent Abimelech, et omnes sacerdotes qui erant in Nobe. Illis autem nolentibus extendere manus in sacerdotes Domini, ait Saul ad Doeg: Irrue in sacerdotes: et irruit Doeg, et trucidavit octoginta quinque viros vestitos Ephoth
Abbreviated transcription (Latin):
mundum: quasi
nouum aliquid.
innocens fuerat:¬
addit. & innoua.
sp̃m meũ. faciendo¬
rectum. quia cur¬
rectitudo ad t̾rena
postea fuit: etiam in aduisis. & ũ tĩ in sp̃u me in
noua: s etiam inuisc̾i̾b meis cñ adult̾um exiit. In
renb enim sedes ẽ uoluptatis. uñ de diabolo dicit᷑.
nis petit: quia in eis peccauit. sic desiderat expiari:
ut iudeatur ml. tale ultra uelle cõmitt̾e De ꝓi

Expanded text:
mundum, quasi novum aliquid. innocens fueraaddit et innova spiritum meum faciendorectum, quia currectitudo: ad terrenapostea fuit, etiam in adversis. Et non tantum in nova: sed etiam in visceribus meis, unde adulterium exiit. In renibus enim sedes est voluptatis. Unde de diabolo dicitur: nis petit, quia in eis peccavit. Sic desiderat expiari, ut videatur nil tale ultra velle committere.
Abbreviated transcription (Latin):
mitate aliqua
humanȩ pote¬
statis. siue in
aliqͦ homine potente. obseruas uanitatẽ. In hĩ
enĩomĩb cum sꝑas: aut tu exspiras. & ea hic di¬
mittis: aut cẽ cũ uiuis: om̃ia ꝑeunt. ⁊ in spe tira
deficis. Uñ ysaias. Omĩs caro fęnum. ⁊ om̃is gła
eĩ. quasi flos fȩni. Aruit fenũ &e flos eiꝰ dcidit. u̾bũ¬

Expanded text:
mitate aliqua humanae potestatis, sive in aliquo homine potente, observas vanitatem. In his enim omnibus cum speras, aut tu exspiras, et ea hic dimittis; aut cum vivis omnia pereunt, et in spe tua deficis. Unde Isaias: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos terrae. Aruit fenum, et flos ejus decidit;
Abbreviated transcription (Latin):
nficatos ũitulos: & sp̃uales: acciꝑem. non illos.¬
de domo tua. uñ ꝓpħa osce. Ri eddemus do uituloᷤᷤ
labioꝵ nt̃oꝵ. hoc dicendo: p̃nunciat nouum te¬
stam̃tũ. ubi om̃ia significatiua sacrificia cessant.
neꝙ de gregib tuis hyrcos. Ido a te nacciprat:¬

Expanded text:
nificatos vitulos et spirituales acciperem, non illoe domo tua. Unde propheta: Reddemus Deo vitulos labiorum nostrorum . Hoc dicendo praenuntiat novum testamentum, ubi omnia significativa sacrificia cessant, neque de gregibus tuis hircos. Ideo a te non accipia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe est timore salutis ĩ carnaliũ. & eruã te: ne dẽ¬
ficias. Ecce premium oblationis. & sic: honorife¬
cabis me. ut iam non discedas a me. el hono¬
tificabis me .i apudilios causa honoris erio mehi
pars. a quib sacri¬
ficium uelit: hic di¬
cit. ubi peccatori
sue nequiciȩ impu¬
tantur. tñ quia lau¬
dem querit ds: ne¬
putet turpis hanc
sibi imꝑari: phibet:¬

Expanded text:
ie est timore salutis, non carnalium; et eruam te, ne deficias. Ecce praemium oblationis. Et sic honorificabis me, ut jam non discedas a me. Vel honorificabis me, id est apud alios causa honoris eris mihi. pars a quibus sacrificium velit, hic cit, ubi peccatori suae nequitiae impuntur, quia laudem quaerit Deputet turpis hanc sibi imperari. Prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
hec . s. ubi ẽ ds meus.
Qiͣ uisibilia mundi:¬
ꝑ fenestras sensuum:.
collustraui. ut ꝑ ea: in¬
iui sibilem creatorem
ip̃am aiam meã: que¬
siu dm. ut ꝑ ea. icił. ext̾iora: ⁊ aiam meã. inuisibilia
d̾i inueniã. & hoc ẽ. & effudi aĩam in .i. ad attngend̾u.
&e intelligendum d̃m: dilataui aĩam meã. qr relictis
illis ext̾iorib: instrum̃tis sensuũ corꝑalium subia¬
centib: ad scip̃m rediit animꝰ m̃s. & cepit se ꝯtẽplari
ut uideat se in se .s. ut nou̾it se apud se. ut intelli¬
gat an aliqͥd tale sit d̾s ipsus. Ecce intellectus titu¬
li. S qr nec in ext̾iorib: nec in aĩa d̾m inuenit: qͥahec
uariabilia inuariabilis d̾s excedit: addit suꝑ me.¬

Expanded text:
et, ubi est Deus meus, quasi visibilia mundir fenestras sensuum collustravi, ut per envisibilem Creatorem ipsam animam meam quaesivi D. Et hoc est, et effudi animam meam, id est ad attingendum et intelligendum Deum, dilatavi animam meam, quia relictis illis exterioribus instrumentis sensuum corporalium subjacentibus, ad seipsum rediit animus meus, et coepit se contemplari ut videat se in se, ut noverit se apud se, ut intelligat an aliquid tale sit Deus ipsius. Ecce intellectus tituli. Sed quia nec in exterioribus, nec in anima Deum invenit, quia haec variabilia invariabilis Deus excedit, addit, supe
Abbreviated transcription (Latin):
desideratur. & amplius in istagemit. Iõdicit. Ingͦdi¬
ar in loc̃. tab. quia extra locũ tab̃nacħ huiꝰ: aliquis
q̃rens d̾m: errat. Ego dico ꝑueniens m̃te. usq ad do¬
mũ di. non captꝰ desid̾iis scłi. Quomͦ ad secretum

Expanded text:
desideratur, et in ista amplius gemit. Ideo dicit, ingrediar in locum tabernaculi, quia extra locum tabernaculi hujus aliquis quaerens Deum, errat. Ego dico perveniens mente usque ad domum Dei, non captus desideriis saeculi. Quomodo ad secretum
Abbreviated transcription (Latin):
De iudicio qͥa in ditate iudicabit. & magnum decorẽ
in maiestate. quȩ tunc apparebit. Nota qd̾ hic dicitur
xp̃c in diuinitate iudicaturus. Alibiu̾. in humant a¬
t utrumq uerum ẽ. In humanitate enim iuidica¬
bit: quia in forma serui: om̃ib in uidicio apparebit.
In diuiraitate uo: qr ex ea potentiã uidicandi habee.
it petrus: cuius umbra infirmi sanabant᷑. impo¬
nes suꝑ eum p̃ter quẽ non ẽ aliud fundamentum ut
ait apłc. fundamentũ positum ẽ: qd̾ nemomutare

Expanded text:
de judicio, quia in deitate judicabit, et magnum decorem, in majestate, quae tunc apparebit. Nota quod hic dicitur Christus in divinitate judicaturus, alibi vero in humanitate, utrumque verum est. In humanitate enim judicabit, quia forma servi omnibus in judicio apparebit. In divinitate vero, quia ex ea potentiam judicandi habet. it Petrus, cujus umbra infirmi sanabantur . Impones super eum, praeter quem non est aliud fundamentum, ut ait Apostolus: Fundamentum positum est, quod nemo mutare
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ filius. scđm consuetudinẽ scripture: & fortassis
id̾o. qr scłm hoĩem unctus ẽ oleospuali. Et b̃n pͥmo po¬
ee tñ non dicit intendite: s intende. qi fides catholica
ñ duos aut tres dos p̃dicat. s. ip̃am trinitatẽ.: unum
d̃m ñ ut cadem trinitas simul possit. aliq̃n pater: ali¬
s ut pater: ñ insi pat᷑. & filius. ñ insi filius. ce sp̃s sc̃s:¬

Expanded text:
ius, secundum consuetudinem Scripturae, et fortassis ideo, quia secundum hominem unctus est oleo spirituali. Et bene primo pos meus. Et tamen non dicit, intendite, sed intende. Quia fides catholica non duos aut tres deos praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum; non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, alised ut Pater, non nisi Pater; et Filius, non nisi Filius; et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt patrc tusse pasum Arram u̾dicunt: alind pa
trem ẽt: aliud filium: ñ unã substantiam. s duas. patrẽ
maiorẽ. filium minorem. Noli hoc dic̾e: tu catholice. Una
enĩ ẽ substantia patͥs & filii. una diuinitas. una coeter¬
nitas. ꝑfecta equalitas. nulla dissimilitudo. Si gͥ credis
xp̃m alium eẽ a patre. in aliquo tñ distantẽ sed̾m natu¬
ram: a caribdi sabellii euasisti. s in scilleis scopulis ar¬
rii. naufragasti. In mediogͦ nauiga. utrumq ꝑicłosum
latus deuita & dic. Pater: pat̾ ẽ. & filius: filuis ẽ. aliuᷤ
pat̾. alius filius. s non aliud. immo hoc ipsum. quia

Expanded text:
dicunt Patrem fuisse passum. Ariani vero dicunt aliud esse Patrem, aliud Filium: non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minorem. Noli hoc dicere, tu catholice; una enim substantia Patris et Filii, et una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas, nulla dissimilitudo. Si igitur credis alium Christum esse a Patre in aliquo tamen distantem secundum naturam, a Charybdi Sabellii evasisti; sed in Scyllaeis scopulis Arii naufragasti. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita, et dic: Pater, Pater est, Filius, Filius:. alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc ipsum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
oe a scilla. lib̃ab̃is. Qd̾ enim dixit unũ: liberat te abar¬
rio. Qd dix̃ sumꝰ: liberat te a sabellio.Si unum: gͦ non
diu̾sum. si sumus: gͦ pater. & filius. Sumꝰ enĩ ñ dice̾t
de uno. nec unum: de diu̾so. Erubescant gͦ fabellia¬
III. qui dicunt ip̃m eẽ patrem: qui ẽ filius. confun¬
dentes ꝑsonas. qui cẽ dict sunt patripassiami. quia

Expanded text:
et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumus, ergo Pater et Filius. Sumus enim non diceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui et dicti sunt Patripassiani, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut conuertaris. funde: ut implearis. Id̾o diligite
uix iustus saluabitur. Et si uistus uix saluabitur:
buet his: qui habundant̾ faciunt suꝑbiam. qui
tent. de quolibet mortali pecc̃o. Suꝑbiã enĩ ponit:
Qđ id̾o fit: quia si nulli hoc fac̾et: non uide̾tur ui¬
gilare diumia ꝓuidentia. si om̃ib hoc facet: non
Iscruaretur diuina patientia. Ut gͦ iustus ⁊ pati¬
ens apparcat: aliquib ⁊ ñ om̃ib hic retribuit.¬

Expanded text:
ut convertaris: funde, ut implearis. Ideo diligite,vix justus salvabitur. Aug. Et si vix justus salvabitur, buet his qui abundanter faciunt superbiam, qui tent de quolibet criminali peccato. Superbia enim ponitur quod ideo fit, quia si nulli hoc faceret, non videretur vigilare divina providentia; si omnibus hoc faceret, non servaretur divina patientia. Ut ergo patiens et justus appareat aliquibus,
Abbreviated transcription (Latin):
.I. qd cotidie fit .oͦ. ꝓpt̾ nom̃ tuum: parce. hoc id̾o dic̃.
quia ñ ꝓpter se sibi parci petere audet: quia cotidie
peccatũm eiꝰ auget᷑. in quo: cathari refutantur. Erat
enim quedam hereticoꝵ secta. qui se isto nomine:
quasi ꝓpt̃ mundiciam suꝑbissime appellabant.qͥ
non admittit. inundiores se cet̾is p̃dicant. Unde:
&e catharos se: quasi mundos. dicebant. qui si nom̃
mundos uocaren.¬

Expanded text:
 quotidie fit. Ergo propter nomen tuum parce. Hoc ideo dicit, quod non propter se sibi parci petere audet, quia quotidie peccatum ejus augetur: in quo Cathari refutantur. Erat enim quaedam secta haereticorum, qui se isto nomine, quasi propter munditiam superbissime appellabant, qunon admittit; mundiores se caeteris praedicant. Unde et catharos se quasi mundos dicebant, qui si nomenmundos vocaren
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ñ fluctua¬
bunt. s his impi¬
is qui contaminant testam̃¬
interitus tum quid erit: In puteum
gehenne deducent᷑ impii. & hoc ẽ. t̃ uuͦ ds dedu¬
ces eos. hic est finis contaminationis in puteum
int̾itus .i. intenebras submersionis. Nec differet᷑¬
& dolosinon di

Expanded text:
tunc non fluctuabunt, sed impiis qui contaminaverunt testamentum, quid erit? Impii in puteum gehennae deducentur. Et hoc est, tu vero Deus, deduces eos. Hinc est finis contaminationis in puteum interitus, id est in tenebras submersionis, nec differetet dolosi non di
Abbreviated transcription (Latin):
uba nominib. Narrare enim. ad uespe ꝑtinet:
quo dixit que uidas disponebat. slunciare. ꝑti¬
tinet ad mane. qñ dixit pylato. In hoc nat᷑ sum:
ut testimonium ꝑhibeam uitati. ⁊c̃. Exaudiet.
ꝑtinet admidiem: qñ emisit sp̃m. Scce qͣntami¬
steria breuit̾ tetigit. uł ita distingue litt̾am dñ

Expanded text:
ur nominibus verba; narrare enim ad vesperam pertinet, quo omnia dixit quae Judas disponebat. Nuntiare pertinet ad mane, quando dixit Pilato: In hoc natus sum ut testimonium perhibeam veritati, etc. . Exaudiet, pertinet ad meridiem, quando emisit Spiritum. Ecce quanta mysteria brevi
Abbreviated transcription (Latin):
ce ipse te enu¬
enutͥet lacte simplieiᷤ
sens donec ꝓficias:¬
ad panẽ ualidioris i¬
telligentie ꝓuectus.¬
Salubre conͣsilum ẽ:
iactare curam in dnm¬
qui nutrit. cura sel
ut uermis nr̃: noscon¬
sumit. s si cura in dño¬
mis ligno: ⁊ tinea uestimento. ita uiri tristicia
nocet cordi. Dico. iacta in dñm curam tuã tanqͥ
in portum. qr ñ dabit fluctuationẽ iusto met̃m

Expanded text:
 ipse te enutriet lacte simplicis sensus, donec proficiasad panem validioris intelligentiae provectus.Salubre consilium est jactare curam in Domqui nutrit. Cura saeculi, ut vermis noster nos consumit. Sed si cura in Domis ligno et tinea vestimento, ita viri tristitia nocet cordi . Jacta in Dominum curam, tanquam in portum, quia non dabit fluctuationem justo in aet
Abbreviated transcription (Latin):
dum contraria agunt.
⁊ido. diuisi sunt ꝑ hẽ¬
curam habent in d̃m. & hoc ẽ. Ili contaminauert.
& ꝑ hoc. cor illiꝰ.s secreta uoluntas ui: que in scrip¬
turis continetur. appropinqͣuit: suis fidelib. ut
uidelicet intelligamus uoluntatẽ gus. qr illis p̃¬
cisis a catholica fide: cũ pungunt bonos: magis ex¬
citant᷑ bom: qui ꝓbati sunt. ⁊ intelligit᷑ in scripturi ᷤ.
q̃ latebat dĩ uoluntas. Uñ alibi. Congregatio tauroꝵ

Expanded text:
dum contraria agunt. Et ideo, divisi sunt pecuram habent in Deum. Et hoc est, illi contaminaverunt. Et per hoc, cor illius, id est secreta voluntas Dei, quae in Scripturis continetur, appropinquavit suis fidelibus, ut scilicet intelligamus ejus voluntatem, qua illis praecisis a Catholica fide, compungit bonos, et boni magis excitantur qui probati sunt; et intelligitur in Scripturis, q
Abbreviated transcription (Latin):
ex macie .i. ex neces¬
sitate. alii ex habundantia ut pauꝑ egestate fu
res hominib. pauꝑes despicientes. cum tñ illos eũ
.i. facientes q̃ placet. Uł: transiert̃ quasi a rectis se
.Q. desid̾io hoc agunt. ñ necessitate. & ut grauiꝰ eospec¬
casse ostendat. qͣm si ex imꝓuiso egissent: subdit:
ogitauerunt &
locuti sunt neqͥciã.
locuti sunt neqͥ¬

Expanded text:
ex macie, id est ex necessitate; alii ex abundantia: ut pauper egestate furres hominibus, pauperes despicientes, cum tamen illos cuscilicet facientes quod placet. Vel, transierunt, quasi dicat, a rectis se: Desiderio hoc agunt, non necessitate. Et ut gravius eos peccasse ostendat, quam si ex improviso egissent, subdit: ogitaverunt et locuti sunt nequitiam; locuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quam conu̾terentur
de tali hac cogitatione. de q̃ m̾reuersi sunt aduera
s adhuc hesitat. & ꝓpe ẽ sanitati & de tam gui infir¬
mitate: uicimor ẽ salus. sic̃ uicina sanitate. magis
estuant egri.Si qͥs aut̃ respondeat: scit: Iterũ q̃rit᷑.
&e quomͦ scit ds: ita ut curet: anita. ut ñ curet hec:
Siquis uͭ q̃rat ab eis. quare de hoc hesitent: Respon¬
dent. Id̾o uidetur nob̃ ds nescire. uł ñ curare ista. qr
mali sunt felices.

Expanded text:
quam converterentur de hac tali cogitatione, de qua modo reversi sunt ad vera sed adhuc haesitat, et prope est sanitati; et de tam gravi infirmitate vicinior est salus, sicut vicina sanitate magis aestuant aegri. Si quis autem respondeat: Scit. Iterum quaerunt: Et quomodo scit Deus? Ita ut curet, an ita ut non curet haec? Si quis vero quaerat ab eis: Quare de hoc haesitent? Respondent: Ideo videtur Deus nobis nescire, vel non curare ista, quia mali sunt felices.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. filios enun: oꝑa
intelligimis. ⁊ sicut
bonaoꝑa bonos filios:¬
garitas sermonũ dei.
¶Alit̃ ab illo loco. Dñc a paucis. & legit᷑ litt̾a nr̃a ait gͦ.¬
regnum agrippe secesserunt: ubi tut manserunt.
uidos dico: sublatos: de t̾ra: ꝓ qua me occiderunt. illoᷤ
inqͣm: duude ꝑ orbẽ. & hoc: in uita eoꝵ p̃senti. Qͥogͦ

Expanded text:
lis. Filios enim opera intelligimus: et sicut bona opera bonos filiogaritas sermonum Dei. Aliter ab illo loco, Domine, a paucis, et legitur littera nostra, O Dregnum Agrippae secesserant, ubi tuti manserunt. Judaeos dico, sublatos de terra, pro qua me occiderunt. Illos, inquam, divide per orbem. Et hoc in vita eorum praesenti. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
artimã meam. Qtͭ. Illos supplanta: s eripe aĩam meã
abimpio .i. diabolo. resuscitando me: a morte illata:
ut ꝑ eam: regna iniquitatis debellet. ⁊ iustos diui¬
dat᷑ ab impiis. hic: affectu. In futuro. etiam loco. Hãc
ꝑ sua: subdit de adũ¬
Noe exeqͥtur qd̾ dixerat.¬

Expanded text:
at: Aug. Illos supplanta, sed eripe animam meam ab inimicis, diabolo, resuscitando me a morte illata aut per eam regna iniquitatis debellet, et justos dividat ab impiis hic affectu, in futuro etiam loco. Hanc o sua, subdit de adet exsequitur quod dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
qui circuit: querens
boli. eui dictum ẽ. uos ex patre diabolo estis. habitãs
mos est malis: uota sua tegere: ut latenter pos¬
sint ꝑficere. Cogitabant ergo insidias: quibus
cireuiuenirent: et perderent iustum. Seqͥt

Expanded text:
qui circuit quaerens ui dictum est: Vos ex patre diabolo estis habitans mos est malis vota tegere, ut latenter possint perficere. Aug. Cogitabant ergo insidias quibus circumvenirent et perderent justum. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
s tratum enĩ ẽ aliquid tͥrenum. qd̾ infirmꝰ licet bonus
d̾s uolens nos non hr̃e amorẽ: nͥet̾ne uitȩ: his delec¬
tationib miscet amara: ⁊ u̾tit in infirmitatẽ ur̃am.
ne in uia qua ꝑegnam᷑ a dũo: stabulum uͥ samarita¬
nus mandat curandum uulnatum. qͥuicidit in la¬
trones. ameniꝰ ꝑ domoȩt̾ne habitationis. his autẽ

Expanded text:
Stratum enim est aliquod terrenum, quod infirmus, licet bonus,  sed Deus volens nos non habere amorem nisi aeternae vitae, his delectationibus miscet amara, et vertit in infirmitatem nostram, ne via qua peregrinamur a Domino, stabulum ubi Samaritanus mandat vulneratum curandum qui incidit in latrones , amemus pro domo aeternae habitationis. Cassiod.
Abbreviated transcription (Latin):
Ama sabbati ꝑ rima sab¬
bati:. dicitur dies pͥma
appellant nomine
sabbati. dicentes. pri
ferias. eo qd̾ om̃ib dieb a seruilioꝑe .i. a pecc̃o cessare
debemꝰ. In pͥma aut̃ sabb̾i: mundꝰ conditus est.⁊ lurx diui¬
sa atenebris. reb confusis atq informib: accipien¬
tib formas. & in cad̾e die: xp̃c depositis mortalita¬
tis tenebris: clarificatus ẽ. ⁊ bomo: depulsa pecc̃oꝵ:
catione xp̃i. & hominis reꝑatione: agit hic p̃s. Et est
sens̾ tituli. Es almꝰ iste ẽ dauid. qui hic loquit᷑ in ꝑsora
sua uł eccłie. Esalmꝰ dico: agens de clarificationẽ Añ

Expanded text:
ma Sabbati. Prima Sabbati dicitur dies primaellant nomine Sabbati, dicentes primaferias, eo quod omnibus diebus a servili opere, id est a peccato cessared. In prima autem Sabbati, mundus conditus est, et lux divisa a tenebris rebus confusis, atque informibus accipientibus formas, et in eadem die Christus depositis mortalitatis tenebris, clarificatus est, et homo depulsa peccatorum catione Christi, et hominis reparatione, agit hic psalmus. Et est sensus tituli: Psalmus iste est David qui hic loquitur in persona sua, vel Ecclesiae. Psalmus di
Abbreviated transcription (Latin):
beatum quemq assumpsit: inadoptionẽ filii. Qte
b̾at᷑: qr inhabitabit: ñ mouendꝰ. in atriis tuis. scił
ierłm. cui cantant: qͥ incipiunt exite de babylo¬
ma. Et nos reuersi:
enim ẽ ille hõ: quẽ tu
tuum M intemꝑe. quieras in

Expanded text:
beatum assumpsit in adoptionem filii. Quare beatus? quia inhabitabit, non movendus, in atriis tuis, scilicet Jerusalem, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia. Et nos reversi, enim est homo, quem tu tus es in tempore, qui eras in
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ. Qd̾ est quasiunus inops: egenꝰ && pauꝑ.
Inops: quia mortale. egenus: quia in sudore uultꝰ
sur: querit panẽ. pauꝑ: quia de pura sapientia de.¬
iectus: tenuem & umbratilẽ habet ratione e
iniqui: que iguo ipse tp̃cabbis¬

Expanded text:
humanum, quod est quasi unus inops, et egenus et pauper: Inops, quia mortalis; egenus, quia in sudore vultus sui quaerit panem ; pauper, quia de pura sapientia dejectus, tenuem et umbratilem habet rationem. iniqui, quae igno
Abbreviated transcription (Latin):
exponit. ¶. Nonmͦ alii calamitates pas¬
Me: sisunt: s etiam ego quia surgentes. quasi
subito⁊ ĩmod̾ate: testes iniqui. Iniqui: quia contra¬
equum testabantur int̾rogabant me. non conum¬
cebant ea scił: que ignorabam: actu. Peccata sunt ea
catum. nĩ quasi non uidendo. ⁊ ñ uidicando. s non
cõmittendo. Alienũ est enĩ ab oꝑe. ⁊ a conscientia
quia ego sum ars ipsa: in qͣ quis ñ discit: nisi facẽ
bonum. Et cum uenissem saluare eos: & curassem

Expanded text:
on modo alii calamitates passi sunt, sed etiam ego, quia surgentes, quasi subito et immoderate testes iniqui, iniqui, quia contra aequum testabantur, interrogabant me, non convincebant ea, scilicet quae ignorabam actu, peccata sunt ea catum, non quasi non videndo, et non judicando, sed non committendo. Alienum est enim ab opere, et a conscientia quia ego sum ars ipsa, in qua quisque non discit nisi facere bonum. Et cum venissem salvare eos, et curassem
Abbreviated transcription (Latin):
re uerb. Post hanc aut dispensationẽ: & ꝓpeceis maloꝵ:
ueniet uistum nidiciũ de quodicit. qd̾ ñ paxdi. & meffab¬
le lumen: de se ꝓfei.: unde puniant᷑ miqͥ. s ip̃a pecc̃a
u̾tuntur homini inpenam. ut quȩ fuerunt homini¬
delectam̃ta facienti: sint instrumenta do punenti.

Expanded text:
nc autem dispensationem, et pro peccatis malorum veniet justum judicium. De quo dicitur, quod non pax Dei et ineffabile lumen de se profert, unde puniantur iniqui; sed ipsa peccata vertuntur homini in poenam, ut quae fuerunt delectamenta homini facienti, sint instrumenta Deo punienti.
Abbreviated transcription (Latin):
bulationib eoꝵ saluauit eos saltẽ spũalit̾. Et u̾e
liberauit: nam ꝓnus ẽ ad hoc. & hoc est q̃d̾ ait. Iuxta
ẽ dñs. uł allusio ẽ ad hoc qd dixerat: clamauerunt.
gĩ. Illi: clamauerunt. &e dñs uixta ẽ his qui tͥbulato
se erigenti. uñ subdit. & humiles sp̃u. sab hoc ñ muta¬
t᷑. Multe tribulationes iustoꝵ. Qĩ .d. humiles saluabit
ñ utiq fic: ut nichil patiantur. quia tribulationes

Expanded text:
iter. Et vere liberavit; nam pronus est ad hoc. Et hoc est quod ait, juxta est Dominus, vel allusio est ad hoc quod dixerat, clamaverunt, quasi dicat illi: Clamaverunt. et Dominus juxta est his qui tribulato se erigenti. Unde subdit: Et humiles spiritu salvabit, hoc non mutatur. Multae tribulationes, quasi dicat: Humiles salvabit, non utique sic ut nihil patiantur, quia tribulationes
Abbreviated transcription (Latin):
ti in terra. secuti sumus mores parentum gentili
Pagani enĩ ritus suos filiis suis suaserunt. s econ¬
tra. tu o fili uerbum di. ꝓpiciab̾is in hostia xp̃i ho¬
minis: impretatib nris. quib ꝓpiciatur. qũ ignos¬
cit :⁊ ueniam dat. & id̾o ñ opprimunt nos: u̾ba in¬
quoꝵ ꝓpiciatio ista fit ꝑ sa crificium: qd sacerdos
xp̃cobtulit. sdẽ est gͦ sac̾dos. ⁊ hostia. Dico: ꝓpici¬
eatꝰ quẽ elegisti

Expanded text:
ti in terra secuti sumus mores gentiliPagani enim ritus suos filiis suis suaserunt, sed contra tu, o Fili, Verbum Dei, propitiaberis in hostia Christi hominis impietatibus nostris, quibus propitiatur quando ignoscit, et veniam dat. Et ideo non opprimunt nos verba iniquorum. Propitiatio ista fit per sacrificium quod sacerdos Christus obtulit. Idem est ergo sacerdos et hostia. Dico propiBeatus quem elegisti
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑem qr quanto mi¬
rabiliora signa faciet:
tanto scĩ ei contrarii ma¬
gis contẽpnent᷑. & ꝓ ni¬
uñ. subdit. Inclinabit

Expanded text:
Aug. Quia quanta mirabiliora signa faciet, tanto ei sancti contrarii magis contemnentur, et pro niUnde subdit: Et inclinabit
Abbreviated transcription (Latin):
x affectu: in pauꝑem.
uba ios sic decipit: qr
oc enis respiciunt cru¬
maxime ꝑsequitur.
&e ipse insidiatur in ab¬
sua. quia ille nescit qͥ
lum. Recte. comꝑat᷑ leomi existent in spelunca. quia
in eo.uis.⁊ dolus oꝑabitur. uis: minꝑio. dolus:. in
miracłis. Hec ẽ t̾cia ꝑsecutio. cõposita ex ii. & frau¬
de. Due enim sunt ante ꝑsecutionẽ antixp̃i. pͥor fuit
uiolenta. cum martires ꝓscriptionib & tormentis
&e cedib angebantur ut sacrificarent ydolis. Alt̾a
ẽ fraudulenta quȩ fit nunc ꝑ ħeticos ⁊ falsos frẽs.
dolus: per speluncam intelligitur. quȩ duo: in an¬
txp̃o erunt. Deinde eius intentionem expo¬
nens: de utroq scilł. oolo. &e ui. repet it :

Expanded text:
 affectu in pauperem. Vel alios sic decipit, quia oculi ejus respiciunt crumaxime persequetur. Et ipse insidiatur in ab quia ille nescit quiAug. Recte comparatur leoni existenti in spelunca, quia in eo vis et dolus operabitur, vis, in imperio; dolus, in miraculis. Haec est tertia persecutio, composita ex vi et fraude. Duae enim sunt ante persecutionem Antichristi. Prior fuit violenta, cum martyres proscriptionibus et tormentis et caedibus agebantur, ut sacrificarent idolis. Altera est fraudulenta, quae nunc fit per haereticos et falsos fratres, dolus per speluncam intelligitur. Quae duo in Antichristo erunt. Deinde ejus intentionem exponens de utroque scilicet dolo et vi, repetit:
Abbreviated transcription (Latin):
uidicii. uł ita an̾tit faciẽ suã ne uide. in finẽ .i. ne ui¬
deat ea. que int̾ra. ⁊ m mundo hoc: aguntur. In finẽ
negant dmuidere: quidicunt dđm ñ curare huma¬
nãs res. qr terra finis ẽ rerum. & ultimũ elementũ
in quo nichil agitur: sine ordine. s hoĩes eũ ñ uideñ
qui ꝑtinent ad occulta filii. Laborans gͦ eccłia illo tẽ¬
pore  quasinauis in magnis fluctib ꝓcellis uelut de¬
Dormitionie. exeitat dm. ut imꝑet uentis ⁊ tranqͥlli

Expanded text:
suam ne videat in finem, id est ne videat ea quae in terra et in mundo aguntur. Aug. In finem negant Deum videre, qui dicunt eum non curare humanas res, quia terra finis est rerum, et ultimum elementum, in quo nihil agitur sine ordine; sed homines eum non vident, quoniam pertinet ad occulta filii. Laborans ergo Ecclesia illo tempore, quasi navis in magnis fluctibus et procellis velut dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis et tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
rat pax nr̃a. qui fecit utraq unum. qui ait. Pacem
meã do uob̾. pacẽ. reł. uob̃. Uere aufert bella: Quia
confringet arma¬
arma .i. publicam
impugnationem

Expanded text:
st pax, qui facit utraque unum , qui ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Vere aufert bella, quia confringet arma, id est publicam impugnationem,
Abbreviated transcription (Latin):
cõbusta sunt arma. uacate o hoĩes: a bellis: ñ ha¬
bentes unde pugnetis. & uidete .i. intelligite qm̃
ego sum d̾s. ñ ille qui uos ludebat. ñ etiã: uos ipsi. s
ego qui feci. & reficio uos. Non gͦ de ur̃is oꝑib extolla¬
mini. qr exaltabor in gentib qñ conu̾tentur ad fidẽ.
& postquam plenitudo gentium intrauit: exaltabor
in terra .i. in uidea. Gentes: sunt mare. ꝓpt̾ ydolatriã.

Expanded text:
combusta sunt arma, vacate, o homines, a bellis, non habentes unde pugnetis. Et videte, id est intelligite quoniam ego sum Deus, non ille qui vos deludebat; non etiam vos ipsi, sed ego qui feci et reficio vos. Non ergo de vestris operibus extollamini, quia exaltabor in gentibus quando convertentur ad fidem, et postquam plenitudo gentium intraverit , exaltabor in terra, id est in Judaea. Gentes sunt mare propter idololatriam.
Abbreviated transcription (Latin):
uocem. Quã: uaca¬
te abarmis diabo¬
multib contentio¬
sis. ut attendatis¬
in firmitartẽ ur̃am
Infirmaris enĩ de te .i. infirmari de¬
InTA. bes: ut forus sis de do. uł ita ab illo

Expanded text:
ocem. Quam? Vacate ab armis diabomultibus contentiosis, ut attendatisinfirmitatem vestram. Infirmaris enim de te, id est infirmari debes ut fortis sis de Deo. Vel ita ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum dr apłs: intelłigit᷑ paulus. & urbs. roma.
Hoc aũ dicit ꝯtͣ quosdam. qui dixert̃ plures fuisse
factum ẽẽ in libro ostendem. Non gͦ illi auctores fu¬
sterioꝵ de xp̃o. Ecce de quo agunt soliloquia de xͦ
pͥncipium. Aliq̃n: sołm humanitatẽ. Ut ego dormiu
& sõpnũ cepi.aliq̃n: ꝑ tͣnsũptionẽ. ut q̃n utit᷑ uoce
m̃broꝵ. sicut ibi. Longe a salute mea. ⁊ c̃. & ibi. Ds¬

Expanded text:
tolus intelligitur Paulus, et Urbs Roma. Haec autem dicit contra quosdam qui dixerunt plures fuisse factum esse in libro ostendemus. Non ergo illi auctores pssteriorum. De Christo. Ecce de quo agunt Soliloquia, de Chprincipium , aliquando secundum humanitatem, ut, Ego dormivi et somnum coepi ; aliquando per transumptionem, ut quando utitur voce membrorum, sicut ibi, Longe a salute mea, etc. . Et ibi, D
Abbreviated transcription (Latin):
sicut thronꝰ: regum tribunał. iudicum. Ecce ostẽ
dit: pͥmũ hoĩem trib modis peccasse. Peccat᷑ enĩ
cogitatione. actu. u̾bis docendo. Nunc: quo ordi¬
ne creuerunt in pͥmo homine : remoueri debent

Expanded text:
sicut thronus regum, tribunal judicum. REMIG. sicut thronus regum, tribunal judicum. REMIG. minem tribus modis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent
Abbreviated transcription (Latin):
ens. a do recessit. Stetit: cum pomum uetitum comedens.
in pecc̃o delectatus ẽ. Sedit: eũ se stulte excusando. &
nͥ ꝑ cum lib̾atꝰ. qui nichil horum hũit. Et dr hoc asimi¬
li exultantium. quidum in uia sunt: facilius reuocant᷑
cũ uo stant: difficilius. Demũ difficillime: cũiam ibi ma¬
gistri & dñi effecti sunt. Ita qͥ sola uoluntate peccat. fa¬
ciliꝰ redit. qui oꝑe: difficilius. Qͥ uͦ ꝯsuctudine. ł u̾bi doc¬
ł rina: difficillime. reuocat᷑. Hu sunt tres mortui: qͦs dñs¬
suscitauit. In domo. In porta. in sepulchro. Hoc est tri
est: qui peccat in dm. Peccator: in se. Pestilens: in proxi¬
inum. Et adam. in dm. ce in se. & in ꝓximum: peccauit.
Quasidicat. Primus homo miser &e infelix. qui abiit in¬
consilioipioꝵ. ĩ dest serpentis.⁊ euȩ. idest consensu
uoluntatis peccauit. & inuia ꝑeccatoꝵ stetit. idest
alis exemplum pecrandi.i dest locendeo et conue¬
tudine peccauit. Cathedra enĩ: ꝓprie doctoꝵ est.

Expanded text:
IN. stetit, cum pomum vetitum comedens, in peccato delectatus est; sedit, cum se excusando et nisi per eum liberatus, qui nihil horum habuit. Et dicitur hoc a simili exsulantium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibi magistri et domini effecti sunt. Ita qui sola voluntate peccat facilius redit; qui opere, difficilius; qui vero consuetudine vel doctrina verbi, difficillime revocatususcitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est tridest qui peccat in Deum, peccator in se, pestilens in proximum. Et Adam in Deum et in se, et in proximum peccavit.interlin. Id est serpentis et Evae, id est consensu voluntatis peccavit; in via peccatorum stetit, id estaliis exemplum peccandi, id est docendo vel consuetudine peccavit. Cathedra enim proprie doctorum est
Abbreviated transcription (Latin):
libri. scił xp̃c integer. Similit̾: intentio. Mõdꝰ aut̃ trac¬
tandi. tał est. biꝑticus ẽ p̃s. Primo agit de beato uiro.
ꝑbeatitudin ẽ nob blandiens. Scd̾o agit de ultionib iniqͦ¬
rum. t̾rens nos adu̾sis ibi. Nonsic imꝑu. ñ sic. De beatoaũ
iiro: agit hoc modo. Primo uersu: ostendit cũ immunẽ
ab omni malo. Scło: plenũ omni bono in se. Inde: utilẽ
alus. ce hoc: usq ad partitionẽ. Ad ostendendum uͦ eum
ĩmunẽ ab omni malo: utit᷑ cõꝑatione uet̾is hominis:
scił ade. ostendens illum plenum ẽẽ ouini malo. quia ñ
gitatione. uł uoluntate. actu. uerbi doctrina. uł consue¬
tudine. Itẽ: cogitatio large accepta: tria complectitur.
scił primum motum mentis. qui ẽ uenialis culpa. & de¬
lectationẽ atq consensum. quę sunt mortalia. Qui gͦ pec¬
cat consensu: & cogitatione peccat. Quiuͦ nec cogitatione
peccandi: notat ꝑ tria uerba. scił. abut. stetit. sedit Per

Expanded text:
licet Christus integer. Similiter intentio. Modus autem tractandi talis est. Bipartitus est psalmus. Primo, agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, inde utilem aliis, et hoc usque ad partitionem. Ad ostendendum vero eum immunem ab omni malo, utitur comparatione veteris hominis, scilicet Adae, ostendens illum plenum esse omni malo, quia non cogitatione, voluntate et actu, verbi doctrina vel consuetudine. Item: Cogitatio large accepta tria complectitur, scilicet primum motum animae qui est venialis culpa, delectationem atque consensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qpeccandi notat per tria verba scilicet: Abiit, stetit, sedit. Per
Abbreviated transcription (Latin):
sione: &e de et̾na genitura: &e de resurrectione: eui¬
dentissime disseruit: & id̃o: dr lib̃ soliloquoꝵ. Si¬
cut aut̃ ꝓpħia diu̾sis fit modis. ita etiã scd̃m di¬
ucela tẽpa. Est em̃ phia alia de p̾lenti: alia de pͥcico
pio ercauit ds celum & t̾ram. De futo: ut ecce uirgo cos¬
cipiet & c. Et sit ꝓpħia ꝑbonoᷤ ut ꝑysaiã ieremiã ⁊ alioᷤ.¬

Expanded text:
de resurrectione, evidentissime disseruit; et ideo dicitur liber Soliloquiorum. Sicut autem prophetia diversis fuit modis, ita etiam secundum diversa tempora. Est autem prophetia alia de praesenti, alia de praeterito, pio creavit Deus coelum et terram . De futuro, ut: Ecce virgo concipiet, etc. . Et sit pro
Abbreviated transcription (Latin):
quia a serie historie discordant. quare scił ñ sint
co ordine dispositi: qͦ cõpositi. qd̃. non cẽ liquet. cũ
instoria de qua agitur in miserere mei ds. p̃cesse¬
rit illud de quoagitur in dñe qͥd multiplicati sunt
&e benedictus dñs d̃s m̃s qui docet manꝰ .m. ad .p̃.
añ ambos ps̃os p̃dictos editus fu̾it. Ad qd̾ dr. Quia¬
ce si in quibdam possit reddi rõ ordinis: ñ tñ in õĩb
Neq tñ sine rõne: ita dispositi sunt. Esdras nãq
ꝓpħa qui psalt̾ium & totam bibliothecam a baby¬
loniis cõbustam: instinctu sp̃s scĩ reformauit: eodẽ
sp̃u reuelante: ps̃os ita disposuit. eisdẽq titulos
apposuit. qui sunt qͣi claues ps̃oꝵ. Sic̃ enĩ ꝑclauẽ
intratur in domũ: ita ꝑ ꝯgruas tituloꝵ expositio¬
nes: subiectoꝵ clarescit intelligentia psalmors.
hec aũ. circatotũ librum aduertenda sunt. ¶ Pret̾¬

Expanded text:
ri solet, quare scilicet non sunt eo ordine dispositi quo compositi. Quod non esse liquet, cum historia de qua agitur, in Miserere mei, Deus , praecesserit illud, de quo agitur, in Domine quid multiplicati sunt . Et: Benedictus Dominus Deus meus qui docet manus meas, etc. , ante ambos praedictos psalmos editus fuerit. Ad quod dicitur, quia si in quibusdam possit reddi ratio ordinis, non tamen in omnibus. Neque tamen sine ratione ita dispositi sunt. Esdras namque propheta, qui Psalterium et totam bibliothecam a Babyloniis combustam instinctu Spiritus sancti reformavit, eodem Spiritu revelante, psalmos ita disposuit, eisdem et titulos apposuit, qui sunt quasi claves psalmorum, Sicut enim per clavem intratur in domum, ita per congruas titulorum expositiones, subjectorum clarescit intelligentia psalmorum. Haec autem circa totum librum advertenda sunt. Praet
Abbreviated transcription (Latin):
septimum mensem. septimũ annum. ⁊ septimũ annũ
septimȩ decadis. qͥ & iubileus dr. Unde salomon. Da
partes septem. necnon ⁊ oc̾to. Ꝙ micheas. Suscitabimꝰ
suꝑ eum septem pastore s. ce octo pͥmates. Bñ gͥ hic
liber in hoc numero psalmoꝵ ẽ editus: cuiꝰ partes:
utriꝰq testam̃ti: sig̾cant doctͥnam. ut ꝑ hoc osten¬
datur: in hoc libro utriꝰq testam̃ti ꝯtineri manda

Expanded text:
mum annum septimae decadis, qui et jubileus dicitur. Unde Salomon: Da partes septem nec non et octo ; et Michaeas: Suscitabimus super eos septem pastores, et octo primates . Bene igitur hic liber in hoc numero psalmorum est editus, cujus partes utriusque Testamenti significant doctrinam, ut per hoc ostendatur in
Abbreviated transcription (Latin):
popłi. his aut̃ teporalib deficientib: quȩ ds subtͣxte
ut quererent᷑ ca q̃ occulta m illis tegebant᷑. loquitur
asaph .i. fynagoga s fidelis. q̃ &e añ pie dm coluit. li
de eode ppło: nesciens qͥdm his figuris lateret. quasiñ
subtracta. q̃rere ea quȩ ñ ħt cum malis cõmunia. ca
stigans se dc errore. dicit. Quã bonꝰ isrł. Et est sensus
tytulitalis. Hic agitur di hoc: qd̾ defecert̃ laudes. uł
ymni dauid ñ filii dĩ s filiĩ iesse .i. iudaici ppłi. qui per
daind sig̾cat᷑ regẽ. cuiꝰ laus deficit: qr iã non dat ds
blanda. ut pueris ad seruiendum alliciendis. & attͥ¬
Sed̾o. exponens suum & alioꝵ errorẽ: dicit se inde
reuersum ad melius ꝯsilium. ibi. Io comitet᷑. ⁊̃cio:
aꝑit qtuid didicit in sanctuario dei ibi. Ueruntam̃¬
ꝓpt̃ dolos. Quarto. cõꝑat p̃miũ celeste. t̾renȩ uolun¬
tati sue. &e se arguit. ibi. Quid enĩ mest. A saphgͦ et¬

Expanded text:
Jesse. His autem deficientibus quae Deus subtraxit Jesse. His autem deficientibus quae Deus subtraxit ut quaererentur ea quae occulta in illis tegebantur, loquitur Asaph, id est Synagoga, sed fidelis, quae pie Deum coluit, licnesciens quid in his figuris lateret, quasi non subtracta quaerere ea quae stigans se de errore, dicit: Quam bonus Israel Deus. Et est sensus tituli talis: Hic agitur de hoc quod defecerunt laudes, vel hymni Davidificatur, cujus laus defecit, quia jam non dat Deus blanda ut pueris ad serviendum alliciendis; et attriSecundo exponens suum et aliorum errorem, dicit se inde reversum 157 ad melius consilium, ibi, ideo convertentur. Tertio aperit quid didicit in sanctuario Dei, ibi verumtamen. Quarto comparat praemium coeleste terrenae voluntati suae et se arguit, ibi, quid enim. Asaph e
Abbreviated transcription (Latin):
& dei. &e cum cantico
Nisi enĩhylarit can¬
det᷑. non est ymnus.
co. ñ est ymuꝰ. Oportet gͦ ad hoc ut sit ymnꝰ. hr̃e hec
tria &e laudem. & d. & canticum. In laude. ꝯfitentis
ẽ p̃dicatio. In cantico. amantis ẽ affectio. Pret̾ solitũ
uͦ addit. filii iesse. In tytulis enĩ. sepe nomen dauid
reꝑitur. s nusquam additum. filii iesse: insi hic. qd̾
ñ manit̃ factum ẽ. Dauid enĩ homoquidam. filiꝰ iesse:
regnauit in isrł. tẽpore uet̾is testam̃ti. in q̃ nouum te¬
stamentum erat: s occultum. sicut & xp̃e in dauid:
&& in abrahamerat. s occultus. ut fructus in radici.
s ñ apparet. Nouerunt aut̃ pauci ꝓpħe: & xp̃m. &̃
utrũꝙ reuelandũ. Illogͦ tempore q̃ latebant sp̃ua¬
lia: ꝓ regno illo ubi regnauit homo filius iesse. ce
ꝓ huiꝰ modi carnalib. popłs ille carnalis laudabat
um. s regno illo. & cet̾is tẽporalib deficientib. defe¬
cte laus. ñ dauid filii d̃. s dauid filii iessȩ .i. carnalis

Expanded text:
 Dei, et cum cantico. Nisi enim hilariter can non est hymnus. on est hymnus. Oportet ergo, ut sit hymnus, habere haec tria, laudem et Dei, et canticum. In laude confitentis est praedicatio; in cantico amantis affectio. Praeter solitum vero addit, filii Jesse. In titulis enim saepe nomen David reperitur, sed nunquam additum filii Jesse, nisi hic, quod  Filii Jesse; David enim homo, quidam filius Jesse, regnavit in Israel tempore Veteris Testamenti in quo Novum erat, sed occultum: sicut et Christus in David et in Abraham, sed occultus, ut fructus est in radice, sed non apparet. Noverunt autem pauci Prophetae utrumque revelandum. Illo ergo tempore, quo latebant spiritualia pro regno illo, ubi regnavit, homo ille filius Jesse et pro hujusmodi carnalibus, carnalis ille populus laudabat Deum, sed regno illo et caeteris temporalibus deficientibus defecit laus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Benedictus.¬
Septina pars.¬
ubi a sua parte lau
rahel. Nota hicẽẽ exclamatoriã benedictionẽ. cũ am¬
monitione &e ꝓpħia. qͥ facis mirabilia magna solus.
quia quecũꝙ facit. ipse iillo facit: Et bndictũ

Expanded text:
Benedictus.Septima pars,ubi a sua parte laudrael. Nota hic esse exclamatoriam benedictionem cum admonitione et prophetia, qui facit mirabilia solus; quia quicunque facit, ipse in illo facit. VERS. 20-- «
Abbreviated transcription (Latin):
nec copiam huiuᷤ
ICL: lebi concupiscunt. nec timent in opiam
sunnt. quia dñm laudant. ut eum querant. ⁊ ipse ẽ
diuitię pauperum. Duntes querunt implere ar¬
cham terrenis opib ẜ. auꝑes querunt implere cor

Expanded text:
nec copiam hujus saeculi concupiscunt, nec timent inopiam: sunt, quia Deum laudant, ut eum quaerant, et ipse est divitiae pauperum. Divites quaerunt implere arcam terrenis opibus: pauperes quaerunt implere cor
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝑfecist laudẽ ex
des &e lactentes. ñ pro¬
etate dicit: s ꝓsimpli¬
citate. sic̃ petrus in epła
canonica ait. Quasimͦ¬

Expanded text:
fecisti laudem ex tes et lactentes non protate dicit, sed pro simplicitate, sicut Petrus in Epistola canonica ait: Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua recipiet. Id̃e sig̾cat translatio libri. qͥ priuspo
nitur in dextro latẽ. post transfert᷑ in leuum. In cir¬
ca finẽ missȩ refert᷑ in dextrũ. uł ꝑ capillos boniui
res sunt his qui sunt ornatui. sicut capilliornant
caꝑ̃ 4i. nuim̾osi sunt inimiq & etiã noxii. uñ subdit.

Expanded text:
o latere altaris; postea transfertur in laevum. Inde circa finem missae refertur in dextrum. Vel per capillos boni inres sunt his qui sunt ornatui, sicut capilli ornant caput. Numerosi sunt inimici, et etiam noxii. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
des eam tollere. &
adipẽ suũ ꝯclusert̃.
.I. lericia sua pingui
cooꝑti sunt. postꝗͣ¬
cupiditas coꝵ de
scelere satiata est
leticiã pinguẽ. intꝰ
conceptã: extra osten
retinuerunt. ñ macri. i ñ humiles. s infłat suꝑbra¬

Expanded text:
es eam tollere, et adipem suum concluserunt, laetitia sua pingui cooperti sunt, postcupiditas eorum de scelere satiata est. aetitiam pinguedine intus conceptam extra ostentretinuerunt, non macri, id est non humiles, sed inflati su
Abbreviated transcription (Latin):
diligis. Hic penitens.
catum pumias. licet sis pius indultor. Sic enĩ mise¬
ricordiam dat ds: ut seruet u̾itatẽ. ut nec peccata
eus sint impunita: curignoscit. Ignoseit enĩ seip¬
sum punienti. Miscdia gͦ est: qd̾ homo lib̾at᷑. uitas
ubrexauctoritate dimanifestantis: ostendit᷑ conf¬
incerta & occulta sapientie tuȩ .i. aduentũ filii tui. qͥ
aliis incertus. aliis occultus erat: manifestastm ꝑ
latum ẽ. ut sciret. qd̾ d̾s filium hr̃et ⁊ de suo semine
nascetur. Uñ magis a pecc̃o sib erat cauendum. uel
ate peccatum tuum. Incerta aut̃ & occulta sunt
qd talib ignoscit s. sub hac incertitudine: nimui¬
de penituerunt. dicentes. Qui scit si conu̾tat᷑ & ignoᷤᷤ¬
scat ds: S boc nouit dauid dicente sͥ confitenti. na¬
than ꝓpb̾a: dimissum ẽ tͥ peccatum tuũ. Id̾o confi

Expanded text:
diligis. Hic poenitens,peccatum punias, licet sis pius indultor. Sic enim misericordiam dat Deus, ut servet veritatem, ut nec peccata ejus sint impunita cui ignoscit. Ignoscit enim seipsum punienti. Misericordia ergo est quod homo liberatur, veritas ubi ex auctoritate Dei manifestantis occulta ostenditur confiincerta et occulta sapientiae tuae, id est adventum Filii tui, qui aliis incertus, aliis occultus erat, manifestasti mihlatum est, ut sciret quod Deus Filium haberet, et de suo semine nasceretur, unde sibi a peccato magis erat cavendum. Vel Dominus peccatum tuum . Incerta autem et occulta sunt, quod talibus ignoscit Deus. Sub hac incertudine Ninivitae poenituerunt, dicentes: Quis scit si convertatur et ignoscat Deus? Sed hoc novit David, dicente sibi confitenti Nathan propheta: Dimisum est tibi peccatum tuum . Ideo confi
Abbreviated transcription (Latin):
ad homines. defecit. qr uix ab homine agnoscitur. De¬
fecit gͦ quantum ad eos: qui in eum ñ credunt. & ue¬
qi agit de uitatib hominũ. Ueritas eñ dr. una est.
qua illustrantur anime scẽ. s. in hominib. multe
sunt u̾itates. sicut ab una facie. multe in specłis ap¬

Expanded text:
ad homines, defecit, quia vix ab homine agnoscitur. Defecit ergo, quantum ad eos, qui in eum non credunt. Augquia agit de veritatibus hominum. Veritas enim Dei una est, qua illustrantur animae sanctae; sed in hominibus multae sunt veritates. Sicut ab una facie multae in speculis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempꝰ. q̃d septẽ
pecc̃or culpȩ consciꝰ.
timebat octauã. ne ib puniret᷑: hic: ꝓpħa in ꝑsona
uiri ꝑfect: ꝓ ea orat: ut ueniat. Quia hic pent ꝓpħa.
sionis ꝑueniat. & ẽ sensꝰ ẜsalmꝰ iste: dirigens nos
in finem: est dauid ꝓpħe. qui hic loquit᷑ in ꝑsona ali¬
cuiꝰ iusti. habitus ꝓ octaua .i. ꝓdie iudicii. quem deside¬

Expanded text:
hoc tempus quod septem peccator culpae conscius timebat octavam ne ibi puniretur. Hic Propheta in persona viri perfecti pro ea orat, ut veniat. Cassiod. Quia . Et est sensus: Psalmus iste dirigens nos, in finem, est David prophetae, qui hic loquitur in persona alicujus justi, habitus. Pro octava, id est die judicii, quem deside
Abbreviated transcription (Latin):
post int̾fectionẽ xp̃i. qd̾ antea debuissent. ⁊ famẽ
patient᷑ ut canes .i. ut peccatores. ñ ut oues. cog¬
noscentes se infirmos: ut sani fiant. Nlemo enĩ
insanabilior ẽ eo: qui sib sanus uidet᷑. Qui uͦ se
infirmos agnoscunt: sanant᷑. uñ. multiplicatȩ

Expanded text:
onem Christi, quod antea debuissent; et famem patientur ut canes, id est ut peccatores, non ut oves, cognoscentes se infirmos, ut sani fiant, nemo enim insanabilior est eo qui sanus sibi videtur: qui vero infirmos se agnoscunt, sanantur. Unde, multiplicatae