comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amandi sint parentes a filiis: s. quia
multi filioꝵ honorare parentes magis
qmͣ amare affecti sunt. Esto. quod ho¬
nor regis iudiciũ diligit: s sponsi amor
imino sponsus amor. solam amoris ui¬
cẽ requirit & fidem. Liceat ꝓinde. re¬
damare dilectam. Quidni amet᷑ amor:
b aliis. soli & tota incumbit. amori:
quȩ ipsi respondere amori ht̃. in re¬
dibendo amorem. Nam et cum se
totam effuderit in amorem:
qnͣtum ẽ hoc ad illius fontis ꝑhennȩ
ꝓfluum:. Non plane pari ubertate
fluunt amans & amor. anima & uer¬
bum. sponsa et sponsus. creator et
creatura: non magis qũa siciens et fons.
Quid gͦ Peribit ꝓpter hoc. et ex coto
euacuabitur nupture uotum. desideri¬
um suspirantis: amantis ardor. p̃sumen¬
tis fidutia: quia non uales ex equo cur-¬
rere cũ gigante. dulcedine cum melle
contendere. lenitate cum agno. candore
cũ lilio. claritate cũ sole: caritate cũ eo
qui caritas est:Non. Nam et si minꝰ

Expanded text:
non amandi sint parentes a 1559 filiis, sed quia non amandi sint parentes a 1559 filiis, sed quia multi filiorum honorare parentes magis quam amare affecti sunt. Esto quod honor regis judicium diligat: sed sponsi amor, imo sponsus Amor solam amoris vicem requirit et fidem. Liceat pro inde redamare dilectam. Quidni amet sponsa,bus aliis, soli et tota incumbit amori, quae ipsi respondere amori habet in redhibendo amore. Nam et cum se totam effuderit in amorem, quantum est hoc ad illius fontis perenne profluvium? Non plane pari ubertate fluunt amans et Amor, anima et Verbum, sponsa et sponsus, Creator et creatura, non magis quam sitiens et fons. Quid ergo? peribit propter hoc, et ex toto evacuabitur nupturae votum, desiderium suspirantis, amantis ardor, praesumentis fiducia, quia non valet ex aequo currere cum gigante, dulcedine cum melle contendere; lenitate cum agno, candore cum lilio, claritate cum sole, charitate cum eo qui charitas est? Non. Nam, etsi minus
Abbreviated transcription (Latin):
&e fili:. ẜ de hereditate cogitant. Qũa
dũ uerent᷑ quoquomͦ amitt̾e: ipsum
a quo expectat᷑ heredicas plus reuercent᷑
minꝰ amant. Suspectus ẽ michi amor:
cui aliud qͥd adipiscendi spes suffraga¬
ri uidetur. Infirmus ẽ: qui forte spẽ
subtraeta. aut extinguit᷑ aut minuit᷑.
Impurus ẽ qui & aliud cupit. Purus
amor mercenuarius non ẽ. purus amor
de spe uires ñ sumit: nec tam̃ diffiden¬
tiȩ dampna sentit. Sponse hic est. qͥa
hoc sponsa est quecũq ẽ. Sponse res
ꝙꝑ spes unus ẽ amor. Hoc sponsa abun¬
dat: hoc contentus ẽ sponsus. Nec is ali¬
ud querit: nec illa aliud ht̃. Hinc ille
sponsus. et sponsa illa est. Is sponsiꝓ
prius. qũe alter nemo attingat: ne filiꝰ
quidẽ. Beniq ad filios clamat. ubi est
honor m̃s. et non ubi est limor m̃s diẽ:¬
agnoscens sponsȩ p̃rogatiuam. S et u¬
bet᷑ homo honorare patrem suũ & ma¬
trem suam. et de amore tacet᷑ : non quia

Expanded text:
et filii, sed de haereditate cogitant: quam et filii, sed de haereditate cogitant: quam dum verentur quoquo modo amittere, ipsum a quo exspectatur haereditas, plus reverentur, minus amant. Suspectus est mihi amor cui aliud quid adipiscendi spes suffragari videtur. Infirmus est, qui forte spe subtracta, aut exstinguitur, aut minuitur. Impurus est, qui et aliud cupit. Purus amor mercenarius non est. Purus amor de spe vires non sumit, nec tamen diffidentiae damna sentit. Sponsae hic est, quia hoc sponsa est quaecunque est. Sponsae res et spes unus est amor. Hoc sponsa abundat, hoc contentus et sponsus. Nec is aliud quaerit, nec illa aliud habet. Hinc ille sponsus, et sponsa illa est. Is sponsis proprius est, quem alter nemo attingat, nec filius quidem. Denique ad filios clamat: Ubi est honor meus? et non. Ubi est amor meus, dicit; servans sponsae praerogativam. Sed et jubetur homo honorare patrem suum et matrem suam , et de amore tacetur: non quia
Abbreviated transcription (Latin):
gna res amor si tam̃ ad suũ recurrat
principium: si sue origini redditus.
si refusus suo fonti. semꝑ ex eo sumat
unde iugit̃ fluat. Solus ẽ amor ex
omnib animȩ motib. sensib atq
affectib. in quo potest creatura & si
non ex equo respondere auctori: uel
de simili mutuam rependere uicem.
contremiscam: s ueniam deprecabor.
Ita si me arguat ñ redarguet᷑ a me:
s ex me potiꝰ iustificabit᷑: nec si
me iudicabit uidicabo ego eũ.
s adorabo: ꝙ saluans me ñ querit
a me ipse saluari. nec uicissim eget
ab aliquo lib̃ari. qui liberat omnes.
Si dominat᷑ me oportet seruare. si
imꝑat me oportet parere: & ñ uicis
a dño uel seruitium exigere uel obse¬
quiũ. Nunc iam uideas de amore qmͣ
aliter sit. Nam cũ amat ds̃ ñ aliud
uult qũa amari. qͥppe non ad aliud
amat. uisi ut amet᷑: sciens ipso
amore beatos qui se amauerint.
Magna res amor: s sunt in eo gradꝰ.
Sponsa in summo stat. Amant et

Expanded text:
gna res amor, si tamen ad suum recurrat gna res amor, si tamen ad suum recurrat principium, si suae origini redditus, si refusus suo fonti semper ex eo sumat, unde jugiter fluat. Solus est amor ex omnibus animae motibus, sensibus atque affectibus, in quo potest creatura, etsi non ex aequo, respondere auctori, vel de simili mutuam rependere vicem. contremiscam, sed veniam deprecabor. Ita si me arguat, non redarguetur a me, sed ex me potius justificabitur. Nec, si me judicabit, judicabo ego eum, sed adorabo: et salvans me non quaerit a me ipse salvari, nec vicissim eget ab aliquo liberari, qui liberat omnes. Si dominatur, me oportet servire; si imperat, me oportet parere, et non vicissim a Domino vel servitium exigere, vel obsequium. Nunc jam videas de amore quam aliter sit. Nam, cum amat Deus, non aliud vult quam amari: quippe non ad aliud amat nisi ut ametur, sciens ipso amore beatos qui se amaverint. 5. Magna res amor; sed sunt in eo gradus. Sponsa in summo stat. Amant enim
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus non mͦ amans: s amor est.
Numqͥd honor: Contendat quis ese:
ego ñ legi. Legi autẽ quia. d̾s caricas
quia. honorem ñ uult d̾s qui ait.
si ego pat̃ ubi ẽ honor m̃s: Uerũ
id p̾ater. S si sponsũ exhibeat: pu¬
to quia mutabit uocẽ suam & di¬
cet. Si ego sponsus. ubi. ẽ amor m̃.
Nam et ante ita loquutus ẽ. Sigo
dñs: ubi est timor m̃s: Exigit hoc
d̾̃s timeri ut dñs : honorari. ut pot
& ut sponsus amari. Quid in his
prestat. qͥd eminet: Nempe amor.
Absq hoc et tunor penã ht̃: & hon
non ht̃ grãm. S uilis est tunor. qa¬
diu ab amore ñ manu mittit᷑. Sci
de amore non uenit honor: non honor
s adulatio ẽ. Et quidem soli deo ho
ass: si melle amoris condita ñ fueruit.
s ꝑ se sufficit. Is ꝑ se placet & ꝓpt̾ se.
płe meritũ: ipse p̃mium ẽ sibi. Amor
pret̃ se non requirit causam: ñ fru¬
cum. Fruetus aut̾ẽ eius: usus euis.
Amo quia amo: amo ut amem. Ma¬

Expanded text:
sponsus non modo amans, sed amor est. sponsus non modo amans, sed amor est. Nunquid honor? Contendat quis esse: ego non legi. Legi autem quia Deus charitas quia honorem non vult Deus, qui ait: Si ego pater, ubi est honor meus? Verum id Pater. Sed, si sponsum exhibeat, puto quia mutabit vocem, et dicet: Si ego sponsus, ubi est amor meus? Nam et ante ita locutus est: Si ego Dominus, ubi est timor meus? Exigit ergo Deus timeri ut Dominus, honorari ut pater, et ut sponsus amari. Quid in his praestat, quid eminet? Nempe amor. Absque hoc et timor poenam habet, et honor non habet gratiam. Servilis est timor, quandiu ab amore non manumittitur. Et qui de amore non venit honor, non honor, sed adulatio est. Et quidem soli Deo honit Deus, si melle amoris condita non fuerint. Is per se sufficit, is per se placet, et propter se. Ipse meritum, ipse praemium est sibi. Amor praeter se non requirit causam, non fructum. Fructus ejus, usus ejus. Amo, quia amo; amo, ut amem. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
iste. Parum dixi contractus: com¬
plexus ẽ. Complexus plane: ubi
idem uelle et nolle idem. unũ facit
sp̃m de duob. Nec uerendũ ne
disparitas ꝑsonarũ claudicare in
Ab amando quippe amor: ñ abhy¬
norando denominat᷑. Honoret sant
qui horret: qui stupet. qui metuit.
qui mirat᷑: uacant hec om̃ia penesa¬
mantẽ. Amor sͥ habundat. Amorubi
uenerit: ceteros om̃s in se traducit. et
captiuat affectus. Proppt̃ea quȩ amat
amat: & aliud nouit nichil. Ipse qͥ
honori merito. merito stupori & mi¬
raculo est: amari tñ plus amat. Srm¬
sus et sponsa sunt. Qũa queris alian
int̾ sponsos necessitudinem uel cont¬
xiouẽ ÷ pret amari & amare: Hic ue¬
xus iuncit etiam qd̃ natura artius
uiuxit: uinculũ parentũ ad filios.
Deniq ꝓpt̾ hoc ait. relinquet homo
patrẽ suũ et matr̃e suam: & adhete¬
bit sponse. Uides affectus iste qu̾asit
in sponsis. non ceteris tm̃ affectib. s
etiam se ipso potentior: Adde qd̾ iste

Expanded text:
iste. Parum dixi, contractus: comiste. Parum dixi, contractus: complexus est. Complexus plane, ubi idem velle, et nolle idem, unum facit spiritum de duobus. Nec verendum ne disparitas personarum claudicare in Ab amando quippe amor, non ab honorando denominatur. Honoret sane qui horret, qui stupet, qui metuit, qui miratur: vacant haec omnia penes amantem. Amor sibi abundat, amor ubi venerit, caeteros in se omnes traducit et captivat affectus. Propterea quae amat, amat, et aliud novit nihil. Ipse qui honori merito, merito stupori et miraculo est: amari tamen plus amat. Sponsus et sponsa sunt. Quam quaeris aliam inter sponsos necessitudinem vel connexionem, praeter amari, et amare? Hic nexus vincit etiam quod natura arctius vinxit, vinculum parentum ad filios. Denique, propter hoc, ait, relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit sponsae . Vides iste affectus quam sit in sponsis, non caeteris tantum affectibus, sed etiam se ipso potentior. 4. Adde quod iste
Abbreviated transcription (Latin):
milem facit. reddit degenerem. Quȩ
tam̃ dissimilitudo. ñ naturȩ abolitio.
s uiciũ est: bonũ ipsum naturȩ qͣntũ
sui comꝑatione attollens : tantũ fe¬
dans coniunctionẽ. Iam uͦ animȩ re¬
ditus. conuersio eus ad uerbũ refor¬
mande ꝑ ipsũ. conformando ipsi.
In quo: In caritate. Ait enĩ. E stote
imitatores dĩ sicut filii km̃i ꝙ am¬
bulate in dilectione sic̃ et xp̃e dilexit
uos. Talis conformitas maritat anim̃a
uerbo: cũ cui iudelicet similis est ꝑ
naturam. similem nichilominꝰ ipsi se
exhibet ꝑ uoluntat̾e: diligens sicut
dilecta est. Ergo si ꝑfecte diligit: nu¬
psit. Quid hac conformitate iocundiꝰ :
quid optabilius caritate. qua sit ut
humano magisterio ñ contenta. ꝑte¬
met o anima fiducialit accedas ad
uerbũ : uerbo constant̃ inhereas. uer¬
bum familiarit ꝑcuncteris. consul¬
tesq de omni re. quantũ intellectu
capax. tantũ audax desiderio: Here

Expanded text:
milem facit, reddit degenerem: quae milem facit, reddit degenerem: quae tamen dissimilitudo non naturae abolitio, sed vitium est, bonum ipsum naturae quantum sui comparatione attollens, tantum foedans conjunctione. Jam vero animae reditus, conversio ejus ad Verbum, reformandae per ipsum, conformandae ipsi. In quo? In charitate. Ait enim: Estote imitatores Dei, sicut filii chabulate in dilectione, sicut et Christus dilexit vos . 3. Talis conformitas maritat animam Verbo, cum cui videlicet similis est per naturam, similem nihilominus ipsi se exhibet per voluntatem, diligens sicut dilecta est. Ergo, si perfecte diligit, nupsit. Quid hac conformitate jucundius? quid optabilius charitate, qua fit ut humano magisterio non contenta, per temet, o anima, fiducialiter accedas ad Verbum, Verbo constanter inhaereas, Verbum familiariter percuncteris, consultesque de omni re, quantum intellectu capax, tantum audax desiderio? Vere
Abbreviated transcription (Latin):
origine fiducia datur: Tantum est
ut curet naturȩ ingenuitatẽ iutȩ
honestate seruare: immo celeste de¬
eus qđ sibi originalit̃ inẽ: oignis
quib dam studeat moꝵ affect̾uũꝙ
uenustare et decorare colorib. Ut
quid enim dormittet industria:
Grande ꝓfecto in nobis donum na¬
turȩ ipsã est. Quȩ siminus suas ec¬
equatur partes. nonne qd̾ reliquũ
habet natura in nobis. totũ turpa¬
bitur ÷ totum quasi quadam uenu¬
statis oꝑiat᷑ rubigine: Id quide
iniuria auctori: Et utiq ad hoc
auctor ipse d̃s. diuine in signe
generositatis ꝑpetuo uoluit in
anima conseruarl. ut semꝑ hec
in sese ex uerbo habeat. qͥuo ad¬
moneat᷑ semꝑ aut state cũ uerbo:
aut redire si mota fuerit. Non mota
quasi locis migrans. aut pedib gradi¬
ens: s mota sic̾ut sub̃e utiq spiritali
moueri est. cũ suis affectib immo de¬
fectib a se quodammꝰ in peius uadit:
cum se sͥ uitȩ et moꝵ prauitate dissi¬

Expanded text:
origine fiducia datur? Tantum est origine fiducia datur? Tantum est ut curet naturae ingenuitatem vitae honestate servare, imo caeleste decus, quod sibi originaliter inest, dignis quibusdam studeat morum affectuumque venustare et decorare coloribus. 2. Utquid enim dormitet industria? Grande profecto in nobis donum naturae ipsa est: quae si minus suas exsequatur partes, nonne quod reliquum habet natura in nobis, totum turbabitur, totum quasi quadam vetustatis operietur rubigine? Id quidem injuria auctori. Et utique ad hoc auctor ipse Deus divinae insigne generositatis perpetuo voluit in anima conservari, ut semper haec in sese ex Verbo habeat, quo admoneatur semper, aut stare cum Verbo, aut redire, si mota fuerit. Non mota quasi locis migrans, aut pedibus gradiens, sed mota sicut substantiae utique spirituali moveri est cum suis affectibus, imo defectibus a se quodam modo in pejus vadit, cum se sibi vitae et morum pravitate dissi
Abbreviated transcription (Latin):
regularis hora ꝑmisit. qũa
pobis constituinus ad lo¬
quendum. triduum hoc in demon¬
stranda uerbi animeq affinitate:
expensum ẽ. Quȩ utilitas in om̃i
labore isto: Nempe hec. Bocumꝰ
omñẽ anim̃a. licet oneratam peccĩs.
uiciis irretitam. captam illecebris.
exilio captuiam. corꝑe carceratam.
luto herentem. infixam limo. affi¬
tam menbris. confixam euris. disten¬
tam negotiis. contractam timorib. af¬
flictam dolorib. errorib uagam. solli¬
citudinib anxiam. suspitionib inqͥ¬
etam. & postremo adueñã in t̾ra inimi¬
mortuis. deputatam cũ his qui in infer¬
no sunt. licet inqũa sic dampnatam.
& sic desꝑatam. dociumꝰ tam̃ hane
in sese posse aduertere. non mͦ unde
ad nuptias uerbi cũ deo mire fedus
societatis non trepidet: suaue amoris
iugũ cum rege ducere angłoꝵ ñ uere¬
atur. Quid eñi ñ tute p̃sumat apud
eũ. cuiꝰ se insignem cernit imagine.
illustrem similitudine nouit: Quid
inqu̾a uereat᷑ de maiestate : cui de

Expanded text:
regularis hora permisit, quam nobis constituimus ad loquendum, triduum  alias, biduum hoc in demonstranda Verbi animaeque affinitate expensum est. Quae utilitas in omni labore isto? Nempe haec. Docuimus omnem animam, licet oneratam peccatis, vitiis irretitam, captam illecebris, exsilio captivam, corpore carceratam, luto haerentem, infixam limo, affixam membris, confixam suris, distentam negotiis, contractam timoribus, afflictam doloribus, erroribus vagam, sollicitudinibus anxiam, suspicionibus inquietam, et postremo advenam in terra inimimortuis, deputatam cum his qui in inferno sunt ; licet, inquam, sic damnatam, et sic desperatam, docuimus tamen hanc in sese posse advertere, non modo undad nuptias Verbi, cum Deo inire foedus societatis non trepidet, suave amoris jugum cum Rege ducere angelorum non vereatur. Quid enim non tute audeat apud eum, cujus se insignem cernit imagine, illustrem similitudine novit? quid, inquam, vereatur de majestate, cui de
Abbreviated transcription (Latin):
innodescens t̾ribilis infirmitatẽ concu¬
tiat. At uͦ tercio isto in loco ñ plane t̾¬
ribilis. nec tam admirabilis quã ama¬
bilis apparere dignatur: serenus ꝙ pla
longiori sunt disputata sermone.
memoria ur̃a cõpendiũ teneat: me¬
m̃tode triũ tempoꝵs. trium deritoꝵ
trium quasi p̾mioꝵ. In horto adu̾ce
tempora: merita in cellario: p̃mia in
triplici illa contemplatione cubiculũ
inquirentis. & decellario quidẽ istasus¬
ficiant. Porro de horto uł cubiculo si qͣ
addenda. aut alia forte ꝙͣ dicta sint mͦ
aduertenda occurrerint: loco suo ñ p̾¬
tereamus. Sin autẽ: sufficiant quȩ
dicta sunt. &. minime iterentur: ne
unqͣ. in fastidium qđ absit ueniant.
ea quȩ ꝓferuntur ad laudem q głam

Expanded text:
innotescens terribilis, infirmitatem concuinnotescens terribilis, infirmitatem concutiat. At vero tertio isto in loco, non plane terribilis, nec tam admirabilis quam amabilis apparere dignatur, serenus et plalongiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendium teneat; mementote trium temporum, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione cubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto vel cubiculo si qua addenda, aut alia forte quam dicta sunt, modo advertenda occurrerint, loco suo non praetereamus. Sin autem, sufficiant quae dicta sunt, et minime iterentur, ne unquam in fastidium, quod absit! veniant ea, quae proferuntur ad laudem et gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
familiaritate dignatur: eo certe securiꝰ
qͦ secretius quiescentẽ: eo seremꝰ seha¬
bentẽ qͦ placidius solos intuentẽ quos
diligit. In hoc archanũꝙ in hoc scũari¬
um dĩ. siquẽ forte ur̃m aliqua hora sic
rapi q sic abscondi contigerit. ut mi¬
nime auocet aut ꝑturbet. uł sensus
egens. uł cura pungens. uł cura mordẽs:
uł certe ea que difficilius amouendur.
irruentia imaginũ corporearũ fantas¬
mata: potit quidẽ hic cum ad nos re¬
dierit głari &. dicere. introduxit me
rex incubiculum suũ: qđ tam̃ anp¬
sum sit de quo exultat sponsa ñ dene¬
re affirmauerĩ. Est tam̃ cubiculum
ꝙ cubiculũ regis: qr nimirũ de trib
quos triplici assignauimꝰ uisiom. so¬
lus factꝰ ẽ in pace locus iste. ut enim
aꝑte monstratũ ẽ.q in pͥori exigua.
ꝙ in scdo nulla ꝑcipitur quies: cũ &
illic apparens admirabilis ad indagai¬
di studiũ exerceat curiositatẽ:ꝙ hic

Expanded text:
familiaritate dignatur, eo certe securius, familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo serenius se habentem quo placidius solos intuentem quos diligit. In hoc arcanum et in hoc sanctuarium Dei si quem forte vestrum aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigerit, ut minime avocet aut perturbet vel sensus agens, vel cura pungens, vel culpa mordens, vel ea certe, quae difficilius amoventur, irruentia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Quod tamen an ipsum sit de quo exsultat sponsa, non temere affirmaverim. Est tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat curiositatem; et hic
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦrum tecta sunt peccata: cũ subito
tantam qͦq: de me suborta fidutia.
ꝙ infusa letitia ẽ. quantꝰ certe in loco
serat timor: ita ut mͥ usus sim tanꝙͣ
unus ex illis beatis eẽ. Osi durasset.
Iterũ iterũq uisita medñe in saluta¬
rituo: ad uidendũ in bonitate electoꝵ
tuors: ad letandũ in lecitia gentis tuȩ.
Ouere quietis locus. &. quẽ ñ inmĩto
etbiculi appellatione censuerĩ: in qͦdđs
ñ quasi turbatꝰ ira. nec uelut distentꝰ
cura ꝓspicitur. s ꝓbatur uoluntas eiꝰ
in eobona. ꝙ beneplacens ꝙ ꝑfecta.Ui¬
sio ista ñ terret s mulcet: inqͥctã curi¬
ositatẽ ñ excitat s sedat: nec fatigat
sensts s tranquillat. Hic uere qͥescitur.
Tranquillus ds. tranquillat omĩa: ꝙ
quiett̃ aspicere. quiescere ẽ.Cernere
ẽregẽ post diurnas forensiũ quasi li¬
tes causarũ. dimissis a se turbis cura¬
rum molestias decliantẽ. peteutem
de nocte diu̾sorium cubiculum indroe¬
untẽ cum paucis. quos hoc secreto. ꝙ hac

Expanded text:
rum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus certe in loco serat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis beatis esse. O si durasset! Iterum, iterumque visita me, Domine, in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae . 16. O verae quietis locus, et quem non immerito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura prospicitur; sed probatur voluntas ejus in eo bona, et beneplacens et perfecta. Visio ista non terret, sed mulcet; inquietam curiositatem non excitat, sed sedat; nec fatigat sensus, sed tranquillat. Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinantem, petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac
Abbreviated transcription (Latin):
sententie i̾ntatẽ: om̃is qui natꝰ ẽ ex do
ñ peccat: qr generatio celestis seruat cũ.
Generatio celestis et̾na p̾destinatio ẽ: qͣ
electos suos d̾s dilex̃. ꝙ gratificauit in
dilecto filio suo. ante mundi constitu¬
tionẽ: sic in scõ apparentes sibi ut un¬
derent uirtutẽ suã ꝙ głam suã: qͦ eiꝰ
forent consortes hereditatis. cuiꝰ ꝙ appa¬
rerent conformes iaginis. Hos gͦ ad¬
reliquisse uidentur in tẽpore. ñ appa¬

Expanded text:
sententiae veritatem: Omnis qui natus est ex Deo, sententiae veritatem: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia generatio coelestis servat eum . Generatio cos suos Deus dilexit et gratificavit in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem, sic in sancto apparentes sibi, ut viderent virtutem suam et gloriam suam, quo ejus forent consortes haereditatis, cujus et apparerent conformes imaginis. Hos ergo addeliquisse videntur in tempore, n
Abbreviated transcription (Latin):
nitur ds: locus omĩno ñ iudicis. ñ ma¬
gistri.s sponsi: ꝙ qui mͥ quide nã de
aliis nescio. plane cubiculũ fit: si qͣndo
in illũ contigerit introduci. S heu ra¬
rahora: ꝙ paruamora. Ciare ibi agnos¬
citur miscdia dñi ab et̾no ꝙ usq ine¬
t̾num: suꝑ tim̃tes eũ. Ꝙ felix qͥ dicere
potest. P articeps ego sũ omĩum tim̃ti¬
um te:ꝙ custodientiũ mandata tua.
Stat ꝓpositũ dd̃i. stat sententia pacis
suꝑ tim̃tes eũ: ipsoꝵs ꝙ dissimulans
mala. ꝙ remunerans bona: ut miro
mͦeis ñ mͦ bona. s ꝙ mala cooꝑentur
mbonũ. Osole uere beatꝰ. cui ñ impu¬
tabit dñs peccatũ: nam qͥ habuerit
aduersus electos di: Sufficit mͥ adom¬
nẽ iustitiã: solũ habere ꝓpiciũ. eui so¬
lt peccami. Om̃e qd̾ m ipse ñ imputare
decretierit: sic ẽ quasi ñ fuerit. Non
peccare: di iustitia ẽ. hominis iustitia.
indulgentia ẽ. Uidi hec ꝙ intellexi illius

Expanded text:
nitur Deus; locus omnino, non judicis, non manitur Deus; locus omnino, non judicis, non magistri, sed sponsi: et qui mihi quidem, nam de aliis nescio, plane cubiculum sit, si quando in illum contigerit introduci. Sed, heu! rara hora, et parva mora! Clare ibi agnoscitur misericordia Domini ab aeterno, et usque in aeternum super timentes eum. Et felix qui dicere potest: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua . Stat propositum Dei, stat sententia pacis super timentes eum, ipsorum et dissimulans mala, et remunerans bona: ut miro modo eis non modo bona, sed et mala cooperetur in bonum. O solus vere beatus, cui non imputabit Dominus peccatum! Nam qui non habuerit adversus electos Dei? Sufficit mihi ad omnem justitiam solum habere propitium, cui soli peccavi. Omne quod mihi ipse non imputare decreverit, sic est quasi non fuerit. Non peccare. Dei justitia est; hominis justitia, indulgentia Dei. Vidi haec, et intellexi illius
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. & bene mnitiũ sapientie timordñi:
qr tunc pͥmum d̾s anime sapit. cũ eã
afficit ad timendũ: ñ cum instruit ad
sciendum. Times di rustitiã: times potẽ¬
tiã: ꝙ sapit tibi tustus ꝙ potens ds: qr
timor sapor ẽ. Porro sapor sapientẽ fa¬
cit: sicut scientia sciente: sicut diuitiȩ
diuitem. Quid gͦ pͥor loctis: Tantũ p̃¬
parat ad sapientiam. Illic p̾pararis:
ut hic initieris. Preparatio: rerũ cog¬
nitio ẽ. uerum banc facillime sequi¬
tur elationis tumor. si ñ repͥmat timor:
pesti insipientie pͥmus opponit. Ibrita¬
q: quida accessus ẽ ad sapientiã: hc ꝙ
ingressus. P orro nec hic nec ibi specula¬
ti pfecta ẽ quies: qr illic d̾s apparet tat¬
quã sollicitus: hic tanꝙͣ turbatꝰ. Non
g eubicutum quesieris in his locis: qͦ¬
rũ alter auditoriũ quasi docentis. alt̾
p̾torium iudicis magis apparet. S ẽ
locus ubi uere quiescens &. quietꝰ cer¬

Expanded text:
tiat . Et bene initium sapientiae timor Domini; tiat . Et bene initium sapientiae timor Domini; quia tunc primum Deus animae sapit, cum eam afficit ad timendum, non cum instruit ad sciendum. Times Dei justitiam, times potentiam; et sapit tibi justus et potens Deus, quia timor sapor est. Porro sapor sapientem facit, sicut scientia scientem, sicut divitiae divitem. Quid ergo prior locus? Tantum praeparat ad sapientiam. Illic praepararis, ut hic initieris. Praeparatio, rerum cognitio est. Verum hanc facillime sequitur elationis tumor, si non reprimat timor, pesti insipientiae primus opponit. Ibi itaque quidam accessus est ad sapientiam, hic et ingressus. Porro nec hic, nec ibi speculanti perfecta est quies; quia illic Deus apparet tanquam sollicitus, hic tanquam turbatus. Non ergo cubiculum quaesieris in his locis, quorum alter auditorium quasi docentis, alter praetorium judicis magis apparet. 15. Sed est locus, ubi vere quiescens et quietus cer
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie timor dñi. Nec te moueat
qd̾ initiũ sapientie huic demum
loco dedim: ꝙ ñ pͥori. Ibi quippe in
qͦdam quasi adiutorio suo docentẽ
de om̃ib magistrã audimꝰ sapien¬
tiam: hic ꝙ suscipimus. Ibi instrui¬
mur quide: s hic afficimur. Instru¬
etio doctos reddit: affectio sapientes.
Solñ om̃s qͥb lucet: etiã calefacit. Sic
sapientia multos qͦs docet qͥd sit facien¬
dum: ñ continuo etiã accendit ad fa¬
ciendũ. Aliud ẽ multas diuitias scire.
aliud q possidere: nec noticia diuitẽ
facit. s possessio. Sic ꝓrsus sic aliud ẽ
nosse dm. ꝙ aliua timere: nec cognitio
sapientẽ. s timor facit. qui q. afficit.
Tu ne sapientẽ dixeris⁊ quẽ sua scien¬
tia inflat: Quis illos sapientes nisun¬
sipientissimus dicat: qͥ cũ cognouisseñ
d̾m. ñ tanqͣ dm głificauerunt. aut gr̃a
egerunt: Ego magis cũ apło sentio:
qui insipiens cor eoꝵ manifeste ꝓnun¬

Expanded text:
sapientiae timor Domini . 14. Nec te moveat, sapientiae timor Domini . 14. Nec te moveat, quod initium sapientiae huic demum loco dederim, et non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio suo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscipimus; ibi instruimur quidem, sed hic afficimur. Instructio doctos reddit, affectio sapientes. Sol non omnes, quibus lucet, etiam calefacit; sic Sapientia multos, quos docet quid sit faciendum, non continuo etiam accendit ad faciendum. Aliud est multas divitias scire, aliud et possidere; nec notitia divitem facit, sed possessio. Sic prorsus, sic aliud est nosse Deum, et aliud timere; nec cognitio sapientem, sed timor facit, qui et afficit. Tune sapientem dixeris, quem sua scientia inflat? Quis illos sapientes nisi insipientissimus dicat, qui cum cognovissent Deum, non tanquam Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt? Ego magis cum Apostolo sentio, qui insipiens cor eorum manifeste pronun
Abbreviated transcription (Latin):
apud me replicans cũ tremore senten¬
tiam. Quis scit si ẽ dignus amore an
odio: Nec mirũ sititubo ego ibi. foli¬
um utiq qd̾ uento rabitur. q stipula
sicca: uibi ꝙ maximus ille contempla¬
tor. suos qͦq facetur pene motos fins¬
se pedes: pene fusos gressus. & dicebat.
Telaui suꝑ iniquos: pacẽ peccator
uidens. Quare: In labore inqͥt ho¬
minũ sunt. &. cũ hominib ñ flagel¬
labuntur: idõq tenuit eos supbia
ne humilientur ad penitentia. s dã¬
nentur ꝓpter suꝑbiam. cũ fuꝑbo di¬
abolo ꝙ angłis eiꝰ. Nam qui in labo¬
re hominũ ñ sunt.in labore demonũ
ꝓfecto erunt: dicente iudice. Ite ma¬
ledicti in ignẽ eternũ: qui p̾paratꝰ
ẽ diabolo ꝙ angłis eius. Est tam̃ ̾
locus ꝙ iste: plane ñ aliud quã domꝰ
dĩ & porta celi. Hic nempe timeri dis¬
citur d̾s: hic scm q t̾ribile nom̃ eius:
ꝙ tanquã ingressus głȩ initiũ plane

Expanded text:
apud me replicans cum tremore sentenapud me replicans cum tremore sententiam: Quis scit si est dignus amore, an odio? Nec mirum si titubo ego ibi folium utique quod a vento rapitur, et stipula sicca , ubi et maximus ille contemplator suos quoque fatetur pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Quare? In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur; 1344 ideoque tenuit eos superbia , ne humilientur ad poenitentiam, sed damnentur propter superbiam cum superbo diabolo et angelis ejus. Nam qui in labore hominum non sunt, in labore daemonum profecto erunt, dicente judice: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Est tamen Dei locus et iste, plane non aliud quam domus Dei, et porta coeli. Hic nempe timeri dicitur Deus; hic sanctum et terribile nomen ejus, et tanquam ingressus gloriae: Initium plane
Abbreviated transcription (Latin):
ds. sic ait. Misereamur impio. Quib
pauentib atq querentib. ñ gͦ discet fa¬
cere iustitiã: ñ inquit. Subdensq cau¬
sam: interra ait sc̃oꝵs inqua gessit: ꝙ
ñ uidebit głam dñi. Timeant clerici. ti¬
meant ministri eccłe: qui in t̾ris scõrs
quas possident tam iniqua gerunt.
ut stipenduis quȩ sufficere debeant
mimime contemti suꝑflua quibꝰ egeni.
sustentandi forent impie sacrilegeq si¬
bi retineant. ꝙ in usus suȩ suꝑbie atq
luxurie uictũ pauꝑũ consumere ñ ue¬
reantur: duplici ꝓfecto mniqͥtate pec¬
cantes: qd̃ꝙ aliena diripiunt. & sacris
in suisuamtatib ꝙ turpitudinib ab¬
utuntur. Talib gͦ cum in p̾sentiarũ
parcere ac misereri ne met̾num par¬
cat. cuiꝰ iudicia abyssus multa. adũti¬
tur: quis hoc loco requiẽ querat: Ha¬
tadem cubiculi. Terribilis ẽ locus iste:
& totius expers quietis. Totus in hor¬
rui siquando in eũ raptus sum: illã

Expanded text:
Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus paventibus atque quaerentibus, Non ergo discet facere justitiam? Non, inquit; subdensque causam: In terra, ait, sanctorum iniqua gessit; et non videbit gloriam Domini . Timeant clerici, timeant ministri Ecclesiae, qui in terris sanctorum quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et aliena diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus abutuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? Hajudicii, non securitatem cubiculi. Terribilis est locus iste, et totius expers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam
Abbreviated transcription (Latin):
affectare: Non enĩ dixisset quando
consurgã: si ex toto ei quies illa sue
contẽplationis placuisset.Sq si
ex toto displicuisset: ñ denuo expec¬
tasset horam quietis. idest uesꝑam.
Nongͥ locus ẽ iste cubiculi: ubi neqͣ¬
quã ꝑ omñe modum quiescitur.
Est item locus: de quo suꝑ rationa¬
lem reꝓbam quidem creaturã im¬
mobilis uigilat secretissima ꝙ seue¬
rissima animadu̾sio iusti iudicis đi:
t̾ribilis in consilus suꝑ filios hominũ.
Cernitu in quã atimorato contempla¬
tore hoc loco ds. iusto s occulto iudicio
suo reꝑboꝵs nec diluens mala. nec ac¬
ceptans bona: insuꝑ & corda indurars.
ne forte doleant. & resipiscant. ꝙ con¬
utantur. & sanet eos: ꝙ hoc ñ absq cer¬
ta ꝙ eterna ratione. Qd̾ tanto formi¬
dolosius constat eẽ: quanto immobi¬
lius fixum extat in eternitate. Pauen¬
dum ualde qd̾ in ꝓpħa de huiusmodi
leginus ubiloquens ad anglos suos

Expanded text:
affectare? Non enim dixisset, Quando affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto displicuisset, non denuo exspectasset horam quietis, id est vesperam. Non igitur locus est iste cubiculi, ubi nequaquam per omnem modum quiescitur. 12. Est item locus, de quo super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissima et severissima animadversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant, et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque certa et aeterna ratione, quod tanto formidolosius constat esse, quanto immobilius fixum exstat in aeternitate. Pavendum valde quod in propheta de hujusmodi legimus, ubi loquens ad angelos suos
Abbreviated transcription (Latin):
merũ. ꝙ locus iste altus q secretus:
s minime quietus. Nam & si ipse
quantũ in sc ẽ disponit omĩa suauit᷑.
disponit tam̃: ꝙ contemplantẽ quifor¬
te eo loci ꝑuenerit quiescere ñ ꝑmit¬
tit: s mirabilit̾ quamuis delectabi¬
liter rimantẽ ꝙ admirantẽ fatigat.
redditq in quietũ. Pulchre utrũq
in consequentib sponsa exprimit.
ꝙ delectationẽ uidelicet istiusmodi
contemplationis. ꝙ inquietudinẽ: ubi
ꝙ. se dormire. ꝙ cor suũ uigilare fatet᷑.
Nam in somno quide suauissimi stu¬
poris placideq ammirationis sentire
quietẽ: in ungiliis uͦ inquiete nicħo¬
minus curiositatis ac laboriose exer¬
citationis pati se fatigationẽ signifi¬
cat. Hinc beatꝰ iob. si dormiero ait.
dico quando consurgã: & rursũ ex¬
peccabo uesꝑam. Sentisne in hisu̾¬
bis scãm animã. uelle interdũ mole¬
stam qͦdammꝰ declinare suauitatẽ:
eandemq rursum suauẽ molestiã

Expanded text:
merum. Et locus iste altus et secretus, merum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est, disponit omnia suaviter, disponit tamen; et contemplantem, qui forte eo loci pervenerit, quiescere non permittit; sed mirabiliter, quamvis delectabiliter, rimantem et admirantem fatigat, redditque inquietum. Pulchre utrumque in consequentibus sponsa exprimit, et delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilominus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc beatus Job: Si dormiero, ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo vesperam . Sentisne in his verbis sanctam animam velle interdum molestam quodam modo declinare suavitatem, eamdemque rursum suavem molestiam
Abbreviated transcription (Latin):
uecat sibi contemplando ꝓcedere &. in¬
troire ingaudium dñi sur: & rimari
dulcia secreta sponsi: qd̃ suo loco distin¬
etius quantũ dignabitur ipse sugge¬
rere qemonstrare conabor. Nunc uͦ
id nosse sufficiat: nulli adolescentula¬
rũ. nulli concubinarũ. nulli uł regi¬
narũ patere omĩno accessum ad sec̾re¬
tum illud cubiculi: qd̾ sue illi colũbȩ
formose. ꝑfecte. uni unicũ sponsus
seruat. Unde nec ego sane indignor.
sinon ad illud admittor: p̾sertim cũ
conscet ni. ne ipsam quidem sponsã
interim adhuc ad om̃e qd̾ uult ꝑue¬
nire secretũ. Beniq ꝙ flagitat indi¬
cari sibi: ubi pascat. ubi cubet in
meridie. S audite qͦusq ꝑuenerĩ.
aut me ꝑuenisse putauerim. Nec
enĩ iactantie deputandum ẽ: qd in
ur̃os pando ꝓfectus. Est locus apud
sponsum de quo sua iura decernit
q ddisponit consilia. ipse uniu̾sitatiꝰ
gubernator: leges constituens om̃i
creature. pondus ꝙ m̃suram & nu¬

Expanded text:
liceat sibi contemplando procedere, et inliceat sibi contemplando procedere, et introire in gaudium Domini sui, et rimari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli 1343 vel reginarum patere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quousque pervenerim, aut me pervenisse putaverim. Nec enim jactantiae deputandum est, quod in vestros pando profectus. Est locus apud sponsum, de quo sua jura decernit, et disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et nu
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi p̃sentia: s ut cuiq paratum
ẽ a patre ipsius. Nonenĩ nos eum ele¬
gimus. s ipse elegit nos ꝙ posuit nos:
& ubi ab eo quisq positus ẽ ibi ẽ. Den¬
q mulier una cõpuncta secus pedesañi
iħu sortita ẽ locum: cum altera sue de¬
uotionis fructum ad caput inuenerit:
si tam̃ altera. Porro thomas in latere.
ioħ̾es in pectore. petrus in sinu patͥs:
paulus in tercio celo. secreti huiꝰgr̃am
sunt assecuti. Quis nr̃m digne distin¬
guere sufficiat. hasuarietates meritoꝵs
uł potius p̾mioꝵ. Ne omnino tam̃ p̃
mulier strauit sibi in tuto humilitadiᷤ.
posterior in solio sper: thomas in solio
fid̾r: ioħes in lato caritatis: paulus m
intimo sapientiȩ: petrus in luce ueri¬
tatis. Sie gͦ apuo sponsum mansioẽs
multe sunt: ꝙ siue regina. siue concu¬
bina. siue etiã de numero sit ad alescen¬
tularum. congruũ queq ꝓ meritis ac¬
cipit ibi locum. t̾minumq quousq

Expanded text:
sponsi praesentia, sed ut cuique paratum sponsi praesentia, sed ut cuique paratum est a Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed ipse elegit nos, et posuit nos; et ubi ab eo quisque positus est, ibi est. Denique mulier una compuncta secus pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput invenerit, si tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. Quis nostrum digne distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel potius praemiorum? Ne omnino tamen prmulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, et sive regina, sive concubina, sive etiam de numero sit adolescentularum, congruum quaeque pro meritis accipit ibi locum terminumque, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculum ueniamꝰ. Quid & istud.
Eid me p̾sumo scire quiã sit: Mini¬
me mͥ tante rei arrogo exꝑientiã:
nec głor in p̾rogatiua quȩ soliserua¬
tur beatȩ sponse: cautus iuxta illud
grecoꝵ seire me ipsum: ut sciã etiã
cum ꝓpħ̃a quid desit mͥ. Tam̃ si nicħ
omnino scirem: nicħ dicerem. Qd̃ scio:
ñ inuideo uobis. nec subtraho. Qd̃ nescio:
doceat uos qui docet hominẽ. scientiã.
plationis archano. regis eẽ querendũ
cubiculum. S qͦmͦ de unguentis dix¬
isse me scio. multa indelicet & diu̾sa
penes sponsum ea ẽẽ. nec omĩa p̾sto
ta. meritoꝵs: sic quoq ñ unum puto
cubiculum regi ẽe s plura. Nam nec
una ẽ regina ꝓfecto s plures: ꝙ con¬
cubine multe sunt.q ad olescentularũ
ñ ẽ numerus: &. una queq inuenit se¬
cretũ sibi cũ sponso q dicit: secretũ
meũ mͥ. secretũ meũ mͥ. Non om̃ib
uno in loco fruidatur. grata ꝙ secreta

Expanded text:
cubiculum veniamus. Quid et istud? cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta illud Graecorum, scire me ipsum; ut sciam etiam cum Propheta, quid desit mihi . Tamen si nihil omnino scirem, nihil dicerem. Quod scio, non invideo vobis, nec subtraho: quod nescio, doceat vos qui docet hominem scientiam Pplationis arcano regis esse quaerendum cubiculum. Sed quomodo de unguentis dixisse me scio, multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, nec omnia praestta meritorum: sic quoque non unum puto cubiculum regi esse, sed plura. Nam nec una est regina profecto, sed plures: et concubinae multae sunt, et adolescentularum non est numerus. Et unaquaeque invenit secretum sibi cum sponso, et dicit: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Non omnibus uno in loco frui datur grata et secreta
Abbreviated transcription (Latin):
optinetur. Uirtus siquidem discretio¬
nis absq caritatis feruore iacet:ꝙ fer¬
uor uehemens absq discretionis temꝑa¬
m̃to p̾cipitat. Idoq laudabilis eui ne¬
utrum deest: quatinus ꝙ fertior dis¬
crecionẽ erigat: ꝙ discretio feruorẽ
regat. Ergo talit̾ oportet ẽẽ moratũ
eum qui pre ẽ.Optimum autẽ in mo¬
rib dixerim. ꝙ summã discipline hu¬
ius ꝑfecte app̃hendisse. cui totas has
cellas absq offendiculo ꝑcurrere ꝙ cir¬
cũire donatũ ẽ: qui in nullo ꝓrsus aut
resistat pͥorib aut inuideat parib ⁊
aut subiectis uł desit in cura: uł in su¬
ꝑbia p̾sit: p̾latis obediens: sociis con¬
gruens. subditi sutilit̾ condescendens.
Qd̃ quidem ꝑfectionis insigne: haud
dubius sponse annuerim. Innirait
hoc etiã sermo quẽ dixit. qr introdu¬
xit me rex in cellaria sua: dum ñ in
unam aliꝗͣ cellam. s in cellaria plu¬
raliter se introducã ostendit. Iam ad

Expanded text:
obtinetur. Virtus siquidem discretioobtinetur. Virtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo taliter oportet esse moratum eum qui praeest. Optimum autem in moribus dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel desit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt. quos si nugo absoluas uideas ñ
posse quiescere: nec se ullomͦ equalib
seruare innoxios. Itemq innumeros
carnes simplicit̾ ac sine querela inter
frs conu̾sari: suꝑ fr̃s ñ solum inutilit̾
s ꝙ insipient̾ ꝙ nequit᷑. Quadã siqͥoem
bona mediocritate contenti sunt. qui
huius modi sunt. sicut eis m̃suram gr̃ẽ
partitus ẽ ds: minime quidem egen¬
tes magistro: nec tam̃ idonei magist̾io
Priorib gͦ sequentes quide in morib
ante cellunt. s utrisq suꝑiores existũt.
qui suꝑiores eẽ sciunt. Deniq ꝙ acci¬
piunt imꝓmissione qͥui bene pͥsuts.
constitui suꝑ omĩa bona dñi sui. At pau¬
ci ꝓfecdo qui utilit̾: pauciores qui ꝙ. hu¬
milit̾ p̾sint. Facile tam̃ utrũq adimplet
qui matrẽ uirtutũ discretionẽ ꝑfecte
ipsius obliuionẽ. ꝙ ad ñ querenda quȩ
sua sunt debriatur: qd solo ac miro
sp̃s scĩ magist̾io intra cellam tinariã

Expanded text:
vivunt, quos si jugo absolvas, videas non vivunt, quos si jugo absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter fratres conversari, super fratres non solum inutiliter, sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bona mediocritate contenti sunt qui hujusmodi sunt, sicut eis mensuram gratiae partitus est Deus; minime quidem egentes magistro, nec 1342 tamen idonei magisterio. Prioribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Denique et accipiunt in promissione qui bene praesunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui utiliter; pauciores, qui et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem virtutum discretionem perfecte ipsius oblivionem, et non ad quaerenda quae sua sunt debriatur; quod solo ac miro Spiritus sancti magisterio intra cellam vinariam
Abbreviated transcription (Latin):
curas: ꝙ quoꝵs ñ zelas salutẽ. stibiectio¬
nẽ nuis ambitiose uendicas tibi. Hatc
ego cellam qͦq gr̃ẽ nominaui. ñ qd̃ absq
gr̃a tuł reliquas duas optinere om̃ino
quis possit: s obplenitudinẽ que sin¬
gułarit̾ in ista ꝑcipitur. Deniq plenitu¬
do legis ẽ caritas: ꝙ qui diligit frẽm legẽ
impleuit. Uidisti rationẽ uocabuloꝵs:
uide ꝙ ddifferentiã cellarũ. Nec eñ paris
facilitatis seu facultatis eiusdem ẽ. pe¬
tulantes uagosq sensus atq in temꝑai¬
tem carnis appetitũ magistri cõpͥmere
metu. ac rigida discipline cohibere cen¬
sura: ꝙ spontanea affectu bene cũ socis
conuenire: castigatis sub ferula uiuere
morib ꝙ sola magistra uoluntate gra¬
tum parib gerere morẽ. Nam neq u¬
nius rursum quis dicat eẽ meriti timiꝰ¬
ue uirtutis: socialit̾ uiuere. ꝙ utilit̾ p̾¬
ẽẽ. Quã multidemq sub p̾ceptore qͥeti

Expanded text:
curas; et quorum non zeias salutem, subjectiocuras; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. Hanc ego cellam quoque gratiae nominavi; non quod absque gratia vel reliquas duas obtinere omnino quis possit, sed ob plenitudinem quae singulariter in ista percipitur. Denique, plenitudo legis est charitas; et, qui diligit fratrem, legem implevit . 8. Vidisti rationem vocabulorum; vide et differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis seu facultatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis convenire; castigatis sub ferula vivere moribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti
Abbreviated transcription (Latin):
hac aucẽ uoluntarie ꝙ tanꝙͣ in nate af¬
fectionis grata manstietudo sponte of¬
ficiosa currit: istar plane unguenti
qd̾ ẽ in capite ad leuem caloris tactum
descenddentis. ac diffiuentis ꝑ totũ. Itaq
in cella discipline tanꝗͣ sicce ac simpli¬
ces aromatũ species continentur: ꝙ in¬
de aromatica eam de nominanda puta¬
ui.In ea uͦ quȩ nature dicta ẽ. qm̃ iam
quasi confecta reponuntur & seruant᷑
unguenta: nichominus ex re nom̃ & ip¬
sa accepit. ut unguentaria nuncupare¬
tur. Nam innariã qͦq cellam ñ aliam
sane sui nominis arbitror ferre rationẽ
nisi qd in ea uinũ ⁊ eli in caritate feruen¬
tis reconditur: nec debet omĩno preẽe
aliis. qui in eam necdum meruit intro¬
duci. Oportet ꝓrsus hoc uo estuet qͥ
aliis p̾sidet: quemadmodũ doc dorgen¬
tium estuabat quando dicebat. Quis¬
infirmatur. ꝙ ego ñ infirmor: Quis scal¬
dalizatur ꝙ ego ñ uror Auoqum imꝓ¬
be satis preẽe affectas. quib ꝓdesse nor

Expanded text:
hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et inde aromaticam cam denominandam putavi. In ea vero quae naturae dicta est, quoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino praeesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quisinfirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse non