comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se humlem. Est nolle in se laudari
Qui in se uult landari. superbus
subdit. Qui timentes dominũ. de
bona obẜuantia. non se reddunt cla¬
tos. sed ip̃a in se bona. non a se pos¬
se. ses a dommo fieri eoistimantes

Expanded text:
se humilem? Nolle in se laudari. Qui in se vult laudari, superbus am. Qui timentes Dominum, de bona observantia sua non se reddunt elatos; sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri aestimantes
Abbreviated transcription (Latin):
uero hostis quandu in stadio uite hͦ
consistis tecum dimicando non desi¬
int illuis arma laboriosa et grama
sunt ad portandum. tua uero arma
uolentibus se portare suama ac le¬
uia sunt. Ille cum superantrit adu̾¬
sarium. ad domun conugis at libe¬
rorum renertitur. tu uero hoste pro¬
strato. in illud celeste regnũ cum oĩ¬
bus sanctis intrabis. ¶ Ceterum¬

Expanded text:
vero hostis, quandiu in stadio vitae hujus vero hostis, quandiu in stadio vitae hujus consistis, tecum pugnare non cessat. Illius arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; tua vero arma volentibus portare suavia ac levia sunt. Ille cum superaverit adversarium, ad domum conjugis ac liberorum revertetur; tu vero, hoste prostrato, in illud coeleste regnum cum omnibus sanctis intrabis. Ille pr
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mises terienit contra hostem bisi¬
bilem pergit ad bellum. tecum uero
hostis inuisibilis quotidie preliari
non desut. Ille contra earnẽ et sã¬
guinem est dimicatio. tibi uero adu̾¬
sus spĩtalia uicia. in celestib est
colluctatio. Ille contra carnalem
hostem armis earnalib utitur.
tu uero contra spiritualem hostem¬
armis spiritualibz indiges. Ille in
prelio galeam ferream geftat in¬
capite. sed tua galca sit christus
qui est caput tuum. Ille lorica ne
uulnr etur indutus. sed tu pro lo¬
rica. fide ch̃ri sis eirciidatus. Ille
contra aduer sarium suum mctit lã¬
ceam et sagittas. tu contra aduer¬
sarium tnum diuina eloquia. Iacu¬
lare et percutiens eum uerbis ꝓ¬
pheticis dicito. Dñs michi adiu¬
tor. et ecto deridebo Immicos incos.
Ille donec pugna geritur arma a
semetipo non proitit. ne ab aduer¬
sario uulueretur. ita et tu nũquã
debes ẽẽ securns. quia tuns hostis
hoste illius astutior est. Illins qͥd
hostis ad tempus dimicat. tuns

Expanded text:
Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum; tecum vero hostis invisibilis quotidie praeliando non desinit. Illi contra carnem et sanguinem est dimicatio; tibi vero adversus spiritalia vitia in coelestibus eluctatio. Ille contra carnalem hostem carnalibus armis utitur; tu vero contra spiritalem hostem spiritalibus armis indiges. Ille in praelio galeam ferream gestat; sed tua galea Christus sit, qui est caput tuum. Ille lorica, ne vulneretur, indutus est; sed pro lorica sis fide Christi circumdatus. Ille contra adversarium suum mittit lanceam et sagittas; tu contra adversarium divina eloquia jaculare, et percutiens eum verbis propheticis dicito: Dominus mihi adjutor est, et ego deridebo inimicos meos . Ille donec pugna geritur, arma a semetipso non projicit, ne ab adversario vulneretur; ita et tu nunquam debes esse securus, quia tuus hostis hoste illius est astutior. Illius quidem hostis ad tempus dimicat; tuus
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate magis. ꝙͣ ꝓpoĩto de¬
linquũt. sustentari per longamimi¬
tatem dicunt᷑. Qui uero pertinaci
mente. erultant in delictis suis. fer¬
ri pacienter dicendi sunt. Paci
entia ergo est. qua per super biã.
et procaci mente. peccantes non sta¬
tun puint ¶Longammnitas est. qͥ
per infirmitatem. et non deliberati
amini malicia. pectantes dii portat.
expectans ad penitenciã. Scdm̃ illd̾¬

Expanded text:
infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari per longanimitatem dicuntur: qui vero pertinaci mente exsultant in delictis suis, ferri patienter dicendi sunt. Haimo Patientia ergo est qua per superbiam, et pertinaci mente peccantes non statim punit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu portat, exspectans ad poenitentiam.
Abbreviated transcription (French):
malum. tuum domine est bonum
tua est gloria. Qui en de bono
tuo gloriam querit. et non tibi
querit. fur est. et latio. similis dra
tuam. et laudari de bono tuo.

Expanded text:
 Tuum, Domine, est bonum, tua est gloria. Qui enim de bono tuo gloriam sibi quaerit, et non tibi quaerit; hic fur est et latro, et similis est tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
cens. ¶ Ita enm om̃ tempore de
bonis suis in nobis parendum est
ut non solum ut iratus pater suos
non aliquando filios exheredet scd
ne ut metuendus dñs ioritatus
matis nostris. ut nequissimos ẜuos
perpetuam tradat ad penam. qui
cum sequi noluerint ad gloriam.

Expanded text:
enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
sint liberi. et allidit ad petram.¬
idest. christum. ut confracti. dis¬
soliloquiis. A cogitatione no¬
Cogitatio non subripiat. quando te¬
illi. sed statim ut apparuerit scorpio.
contere eum. Calca serpentis caput.
Calta prane suggestionis malum.
culpando emenda. Ubi nascitux. Ir
ip̃o mitio cogitatiomi rosiste. ut e¬
uadas. Certa aduersus malum co¬
gitationis. Certa et unices. capᵗ¬

Expanded text:
sint liberi, et allidunt ad petram Christum, ut confracti s discute. A cogitatione nom turpis cogitatio non subripiat; dillam; ut apparuerit scorpio, contere eum. Caica serpentis caput, calca pravae suggestionis initium. 7. Culpam ibi emenda, ubi nascitur; in ipso initio cogitationi resiste, et evades caetera. Adversus initium cogitationis decerta, et
Abbreviated transcription (Latin):
ustulta o fili precepta ma¬
gistri. et inclina autem
cordis tui. et ammomi¬
tionem pn patris libent
excipe. et efficaciter comple. ut ad
cum per obediencie la borem redeas
a quo per mobedientie de sidiam

Expanded text:
usculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nunc sermo mens dirigit
quesquis abrenuntians propriis
uolinitatibus. Domimo chresto ue¬
ro regi militaturus. obedientie
fortissima. atq preclara arma

Expanded text:
ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluptatibus, Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma
Abbreviated transcription (Latin):
em qui militant regi terreno om̃ib
uissis obedunt. sic et qui militant
regi celesti debent celestia custodi¬
re precepta Ailes terremus quo¬
cũq mittitur paratus et prompt
est. nec se uroris uel liberorum grã
excusare audebit. Aultomagis mi¬
les christi sine aliquo impedimento
regtis sui debet imperio obedire.

Expanded text:
enim qui militant regi terreno omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant regi coelesti, debent coelestia custodire praecepta. Miles terrenus quocunque loco mittitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris vel liberorum gratia excusare audebit; multo magis miles Christi sine aliquo impedimento regis sui debet imperio obedire.
Abbreviated transcription (Latin):
Ette tempus quo miles procedit
ud campum. recurut ad dei Ie¬
mina ⁊hristiauis. Ette temxꝰ
quo tarins ocia. quo mentis ignauia.
quo uentris tura. et tota est fami¬
liaris obsequn deronenda torpedo.
E cce tempns quo armorum celesti¬
um meditatõe amme. et corporis ex¬
rende sunt uires. Ecte tempus ĩ qͦ
residente chr̃o. astantib angelis.
nr̃i luctaminus extercenda est forti¬
abstinentia cum crapula. cum lu¬
puria castitas. fides cum perfidia.
pietas cum impietate. patientia
cum finrore. Impietas cum loberali¬
tate. misericordia cum maricia.
hũlitas cum superbia. sanititas
cum reatu. christo remunerãte cõ¬

Expanded text:
Ecce tempus quo miles procedit ad campum, recurrit ad Dei jejunia Christianus. Ecce tempus quo carnis otia, quo mentis ignavia, quo ventris cura, et tota est familiaris obsequii deponenda torpedo. Ecce tempus quo in armorum coelestium meditatione, animae et corporis exercendae sunt vires. Ecce tempus quo residente Christo astantibus angelis nostra luctaminis exercenda est fortiabstinentia cum crapula, cum luxuria castitas, cum perfidia fides, pietas cum impietate, patientia cum furore, cupiditas cum liberalitate, misericordia cum avaritia, humilitas cum superbia, sanctitas cum reatu, Christo remunerante con
Abbreviated transcription (Latin):
supplicare debenius. quia quicũq
uolucoit cum alta uoce orare oĩb
Iuxͣ se stantib oĩonis fructũ ui¬
detur aufferre. Rugitus tm̃ et su¬
spiria. et gemitus audiantur.
Nam or̃o nr̃a talis cẽ debet qł
fuisse legitur anne sange matris
bti suminelis. Sic cm̃ de illa sc̾p¬
tum est. quia fleus orabat. et

Expanded text:
emus: quia quicumque voluerit cum alta voce orare, omnibus juxta se stantibus orationis fructum videtur auferre. Rugitus tantum et suspiria vel gemitus audiantur. Nam oratio nostra talis esse debet, qualis fuisse legitur sanctae Annae matris beati Samuelis. Sic enim de illa script
Abbreviated transcription (Latin):
In oratorio nenio aliquid agat. insi
ad qd̵ factum est. unde et nõmẽ ac¬
cepit. ut si forte aliqui. etiam pre¬
ter horas constitutas. si eis uacat
orare uoluerint. non sinit eis impe¬
dimento. qui ibi ud agendum pu¬

Expanded text:
In oratorio nemo aliquid agat nisi ad quod factum est, unde et nomen accepit, ut si etiam forte aliqui praeter horas constitutas si eis vacat orare voluerint, non eis sint impedimento, qui ibi aliquid agendum pu
Abbreviated transcription (Latin):
et primitus orent pariter. et sit
sibi socientur in pace. Qd̾ pacis
osculum non prins offeratur. inisi
or̃one premissa. pp̃ illusiones dna ͭͣ
Primo ergo ad dĩonem ducendus
est hospes deide ad pacis osculũ

Expanded text:
et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones t primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
bium hr̃e possit ĩ ip̃a immolatõis
hora. ad sacerdotis uocem celos a¬
periri. atq in illo Ihũ chri iiste¬
rio. augelorum choros adesso. sũ¬
mis yma sociari. terrena celesti¬

Expanded text:
bium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem celos aperiri, in illo Iesu Christi misterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terram celesti
Abbreviated transcription (Latin):
pruut. multomagis nte est. ut
ip̃ius qͦ conuer sationis nr̃e. et
humam usus. operũq nr̃oꝵ. de¬
cumas offerannis. Que profecto
in supportatõe quadragesime eni¬
dierum m̃o decimatur. quib ui¬
nobifinetip̃is per acceptum amiũ
uirimus. actori nr̃o. nos in euis
decimis per abstinc̃tiam morti¬

Expanded text:
est ut ipsius quoque conversationis nostrae et humani usus operumque nostrorum decimas offeramus, quae profecto in supputatione Quadragesimae evidierum numero decimatur. In nobismet ipsis per acceptum annum viximus, auctori nostro nos in ejus decimis per abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
et ciborum et potus abstinẽtiam.
ut unusquisq super mẽ surã sibi
iuditam. aliquid propͥa uolinitate
cum gandio sancti spñs offerat dõ.
i. subtrahat corpori suo de cibo. de
derii gandio. sccm pascha expectet

Expanded text:
ciborum et potus abstinentiam; ut unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid cum propria voluntate et gaudio sancti Spiritus offerat Deo: id est, subtrahat corpori suo de cibo et pderii gaudio sanctum Pascha exspectet
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ¶Tum om̃em obseruãtiam
nr̃am r̃o istorum dierum deposcat
augere. nemo est ut confido de
uobis qui se ad opus horum non
gandeat iucitari. Et infra. Paꝵ¬

Expanded text:
cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
Non eniii in sola abstinentia ci¬
bi stat nr̃i simima iemii. aut
fructuose. esta corpori subtrahit᷑.
insi mens ab finquitate reuocet᷑.
et ub execrutionib Iingna cohibea᷑.

Expanded text:
Non enim in sola abstinentia cibi stat nostri summa jejunii, aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohib
Abbreviated transcription (Latin):
Egiptiorum mõasteria hunc te¬
et labort suscipiant. non tm̃ ꝓpter
salntẽ. ne uagentur pernntiosis co¬
Labor. et latebre. et uolinitaria
panpertas. hec sunt mõãchoꝵ insi¬
gnia. ħ uitã solent nobilitare mo¬

Expanded text:
egyptiorum monasteria hunc moac labore suscipiant, non tam propter salutem, ne vagentur perniciosis coLabor, et latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitare mo
Abbreviated transcription (Latin):
nata martha ui detur. et sulutis
initium sibi magis actro ꝙͣ cõtõ
Amat rachelem racob. s lyas¬
sedã pars capłi. Idcoq hac di¬
spõne credinus utraq tempora
ordinari .i. a pascha. Usq ad hił.
octobris. mant exeuntes aprima. us¬
qz ad horam pent quartam laborẽt
qd̾ necessarium fuerit. Ab hora ant
quarta. usqr ad horam qͣrͣ sertam
lectiomi uacent.¶Post sertain añt
surgentes a mensa. pansent ĩ lectis

Expanded text:
natu Martha videtur, et salutis initium sibi magis actio, quam contAmat Rachelem Jacob, sed Ldeoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis
Abbreviated transcription (Latin):
ut in certis horis superneientes ho¬
spites. qui nuꝙͣ desunt mõasterio.
non inquietent fratres. ¶Consequẽ¬
Ingrediantur duo fratres. qͥ ip̃m
afficium bene impleant. quib ut
indigent solacia admistrent᷑ .i.¬

Expanded text:
ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrent
Abbreviated transcription (Latin):
eas nõ usu cunctorũ fidelium scdm̃
apłorum instituta diuidẽt. s pͥuatĩ
Impendiis suis consulens nõ seruare
tñ. sz etiã augere cõtendẽt. Aname
et saphire exemplum nõ contõta sec¬
tari id unuersis facerdotibz placint
ut hoĩes curis secłarib obligatos.
et pent ut ita dixerim continẽtie uł
ad sccm̃ opus indictione reuocarẽt
et uelut legalium decimarũ inti ͭ ͤ
compellerent. que utiqz infirmis
prodesse possit. preuiditare perfe¬
ctis non possit. qui sub gr̃a enange¬
lii constituti uolunitariam legem
deuotione transtendunt. ut ad a
dñabitur. Non eñ estis sub lege
s⁊ sub grã. uere cm̃ dñationẽ in il¬
lo non potest exerce pctm. qͥ fidelr

Expanded text:
eas usui cunctorum fidelium secundum apostolorum instituta diuideret, sed priuatim inpendiis suis consulens non seruare tantum sed etiam augere contenderet, Annaniae et Sapphirae exemplum non contenta sectari, id uniuersis tunc sacerdotibus placuit, ut homines curis saecularibus inligatos et paene ut ita dixerim continentiae uel orum ad sanctum opus indictione reuocarent et uelut . legalium decimarum necessitate conpellerent, quae utique infirmis prodesse possit, perfectis praeiudicare non possit, qui sub gratia euangelii constituti uoluntaria legem deuotione transcendunt, ut ad ildominabitur: non enim estis sub lege sed sub gratia. uere enim dominationem in illo
Abbreviated transcription (Latin):
illius prunitiue. perfectio Iumola¬
ta permansit penitus non fuisse
Non c̃m precepti huiꝰ uctitate. ut
qͣi legali sanctione cõstricti arti¬
ssimis ietmoꝵ teriis clandebãt᷑
qui totum auni spaciũ equali iem
mo claudebant. Dñ cum ab illa

Expanded text:
illius primitiuae perfectio inuiolata permansit, penitus non fuisse. non enim praecepti huius necessitate nec quasi legali sanctione constricti artissimis ieiuniorum terminis claudebantur, qui totum anni spatium aequali ieiunio concludebant. uerum cum ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ unde inter mõachos tata ĩtem¬
perantia. ĩ cõmessatoĩb et pota¬
tionib. et in uestimentis. et ĩ le¬
ctisterniis equit aturis. et cõstru¬
endis edificiis molesce̾ potuit qͣte¬
ut ubi hoc studiosins. uoluptuosis
atq effusius fuerit. ibi ordo meliꝰ
tencri dicactur. ibi maior putctur
religio. Ecce cm̃ parcitas putat᷑
auaricia. sobrietas austeritas cre¬
ditur. silenciũ tristicia reputat᷑
Etõtrario remissio discretio dẽ.
effrisio liberatitas. loguacitas affa¬
bilitas. cachinato Iocunditas. mol¬
licies uestimentoꝵ et equoꝵ fastꝰ
tionẽ cõfundit. talis mĩa. crudeli¬
tate plena est. qua uidelz ita cor¬
pori seriit᷑. ut aĩa ingulet᷑. ¶ De

Expanded text:
m unde inter monachos tanta intemperantia in comessationibus et potationibus, in vestimentis et lectisterniis, et equitaturis, et construendis aedificiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri dicatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium tristitia reputatur. Econtra remissio discretio dicitur; effusio, liberalitas; loquacitas, affabilitas; cachinnatio, jucunditas; mollities vestimentorum et equorum fastus, tionem confundit. Talis misericordia crudelitate plena est, qua videlicet ita corpori servitur, ut anima juguletur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
et qͣi cãũ reperta. non edificat. s
reddit añm instubilẽ. et leiter ad¬
missa. leniter recedit a mc̃oria. s
certis iugeniis immorandũ est. et
assuefaciendus est amuinis. Unde

Expanded text:
et quasi casu reperta, non aedificat, sed reddit animum instabilem; et leviter admissa levius recedit a memoria. Sed certis ingeniis immorandum est, et assuefaciendus est animus. Quo e
Abbreviated transcription (Latin):
onna sane deputent᷑ uinis aut duo
semores qui crocueant moͣsteruum.
horis quibz uacant fiẽs lectiõi. et
uideant ne forte inuerat᷑ frater at¬
lis. desidiosꝰ. qui uacet ocio. fabutis
et non est intentus lectioni. Et nõ solũ
sibi innitilis est. sz etiam alios extol¬

Expanded text:
omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater ac accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extol
Abbreviated transcription (Latin):
primũ. cum mundi faciem Ini¬
quitas possideret. tot ditoum
curriculo deus estusis e relo ymbu¬
bus. uiiuer sam terram diluo sup¬
fudit. Uides ergo Iam illo tempore.
mysterium in figura dispõĩtum
Nam sicut tunt quadragnnta dieb
pluit ad pernegandum mũdum. ita
et nũt quadragnita diebus mi¬
serctur ad homuinem purificandũ.¬

Expanded text:
primum cum mundi faciem iniquitas hominum possideret, tot dierum curriculo Deus effusis de coelo imbribus universam terram diluvio superfudit . Vides ergo jam illo tempore mysterium in figura dispositum. Nam sicut tunc quadraginta diebus pluit ad purgandum mundum; ita et nunc quadraginta diebus miseretur ad hominem purificandum.
Abbreviated transcription (Latin):
nunt tempus acceptabile. ecce nũt
sume. Aulla sint tempora que di¬
unis non suit plena muneribus.
Et semper nobis ad mĩam dei ꝑ
Nunc tñ om̃m mentes maiori stu¬
dio ad spũales profectus moueri.
dici in quo redempti sumus recur¬
rificatis et corporib et aminis.

Expanded text:
s acceptabile, ecce nunc nulla sint tempora quae divinis non sint plena muneribus, et semper nobis ad misericordianunc tamen omnium mentes majori studio ad spiritales profectus moveri, diei, in quo redempti sumus, recurrificatis et corporibus et animis
Abbreviated transcription (Latin):
ad horam scdãm plenã lectiomi ua¬
cent. hora eͣ agatur tercia. et us¬
qz ad horã nouam om̃s ĩ opus su¬
um laborent qd cis Iniũgitur. Icto
ant primo signo nonc hore. dismũ¬
gantur ab opcre suo singuli .i. re
dũ 2ͫ signũ pul sauerit ¶Dost re¬
fectionẽ añt uacent fectionib suis.

Expanded text:
ad horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et dum signum pulsaverit. Post refectionem autem vac
Abbreviated transcription (Latin):
Seruũ dei sine intermissiont lege̾
orare. et operari oportet. ne fortẽ
mẽtẽ ocio deditã. spiritus fornta¬
tionis subripiat. Cedit tm̃ labori
uoluptas añn ant uacantẽ cito p̾oc¬
res age tutus eris. ¶ ꝯ ͦ ociosi¬

Expanded text:
servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeocres age, tutus eris. Item: Salo
Abbreviated transcription (Latin):
x ͦ institutonũ. Necesse est ociosum
qut̃ ꝙͣ et diuerẜ biciis innolutũ te¬
neri. et alicun sꝑ existere a cõtem¬
platõs dei. uel diuiciis spñatibus
ocii. ymo magis dispendium. O ci¬
osns esau amisit primitus bñdit¬
tionẽ. quia malint cibum accipere

Expanded text:
bili, qua necesse est otiosum quemque et diuersis uitiis inuolutum teneri et alienum semper exsistere a contemplatione dei uel diuitiis spiritalibus, otii: immo magis dispendium. Otiosus Esau amisit primatus benedictionis; quia maluit cibum accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
tione sua de uino. usqs ad satisfactõe
et emedatõnem. Smmłt añt pati¬
atut. qui ad illum uersum nõ fuit
postea quicꝙͣ cibi aut potus ꝑcipẽ
uerit hoc qd prins recusait. aut
aliud. om̃o non accipiat. sq ad

Expanded text:
de vino usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit postea quidquam cibi, aut potus praesumere. ravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
non occurrerit. ulterins oratoriũ
introire non audeat. nec semetip̃z
admiscere psallentib. s cõgrega¬
tionis missam stans pre foribus
prestoletur. donce egredientibz
cuuctis. submissa in terrã pmna.
negligentie suc uel tatditatis
Impetret utĩam. sciens neqͣꝙͣ se
posse de sidit suc noxam aliter expi¬
are dz nec in ca quid que post tres
horas erit seguntura solenunnitas ad¬
nitend. inisi pro negligentia pñti
ticulis usq ad 2ͫ psalmum prebe᷑
tardanti dilato. ita ut dũtaxat
anteꝙp finito eod̾ psalmo. frẽs in orõe
excubant semetipm̃ congregatõi
inserere atq miscere festinet eid
prestitã dilãtõis horã. uel modũ

Expanded text:
non occurrerit, ulterius oratorium introire non audet, nec semetipsum admiscere psallentibus: sed congregationis missam, stans pro foribus, praestolatur, donec egredientibus cunctis, submissa in terram poenitentia, negligentiae suae vel tarditatis impetret veniam, sciens nequaquam se posse desidiae suae noxam aliter expiare; sed ne in ea quidem, quae post tres horas erit secutura solemnitas, admittendum, nisi pro negligentia praeseticulis usque ad secundum psalmum praebetur tardanti dilatio, ita dumtaxat, ut ut, antequam finito eodem psalmo fratres in oratione procumbant, semet ipsum congregationi inserere atque admiscere festinet, eidpraestitutam dilationis horam uel modicum
Abbreviated transcription (Latin):
aut signo. aut aliquo quonis modo
prodat aliꝯuatenus pct̃orẽ. s si pͣ¬
dentiori cõsilio indigu̾it. illud abs
dulla expressiont persont caute
tum monasterium detoudendum.¬

Expanded text:
vel signo vel alioquolibet modo prodant aliquatenus peccatorem set si prudentiori consilio indiguerint illud absque ulla expressione persone caute tum monasterium detrudendum
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ pro gramorib culpis. ab ora¬
torio. et a mensa excõitant᷑. satis¬
stratus iaceat. nichil dicens. nͥ
tm̃ poĩto in terrã capite. et pro¬
stratus prouuis oñn de oratorio
exeuntim pedib se proiciat.¬

Expanded text:
Qui pro gravioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunirostratus jaceat, nihil dicens: nisi tantum posito in terra capite prostratus pronus, omnium de oratorio exeuntium pedibus sed posit
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat debere monachum Iemuns
operã date ut centũ annis ĩ toiꝑe
cominoraturũ. Ita motus amini re¬
frenare. et inuriarũ oblinsti. tri¬
sticiasqr respuere. doloresqs et de¬
trimẽta contenint̾. tanꝙͣ quotidis
Mi mõachus es. quid facis ĩ turba.
si amas silencium. cur declamãtib
semper Iemniis et fletib insiste̾
debes et tu ꝓpħari queris. ¶Ubi

Expanded text:
it debere monachum ieiuniis operam dare ut centum annis in corpore commoraturum, ita motus animi refrenare et iniuriarum obliuisci tristitiasque respuere, dolores quoque ac detrimenta contemnere tamquam cotidie i monachus es, quid facis in turba? Si amas silentium cur declamantibus semper jejuniis et fletibus insistere debes, et tu philosophari quaeris? Si
Abbreviated transcription (Latin):
chis preficiendi in st̃ia uia oppor¬
tuna non desit in singulis eoꝵ moͣ¬
steriis. quibus ad hoc suppetunt
facultates. ydonens teneatuo ma¬
gr. qui eos in primituns sciĩs in¬

Expanded text:
chis proficiendi in scientia via opportunior non desit, in singulis ipsorum monasteriis, quibus ad hoc suppetunt facultates, idoneus teneatur magister, qui eos in primitivis scientiis in
Abbreviated transcription (Latin):
rit abbas. recipiatur ĩ choro. uel¬
in ordine .i. in loco quo abbas decre¬
uerit. Ita sane .i. tam̃t. ut psalmũ
ant lectionẽ. aut alind quid. nõ pre¬
nisi iterum abbas iubeat. Et oĩb
horis dum completur opus dei.
proiciat se in terram ĩ loco quo stat
et sit facisfaciat. usq dum ei in¬
beat iterum abbas. ut ꝯuestat la
ab hac satisfactõe ¶ Ubi Nota q¬

Expanded text:
rit abbas, recipiatur in choro, vel ordine quo abbas decreverit; ita sane ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid, non praenisi iterum abbas jubeat. Et omnibus horis, dum completur opus Dei, projiciat se in terra, in loco quo stat, et sic satisfaciat, usque dum ei jubeat iterum abbas, ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
nas uiginias. post gliam ꝑfalim
õmo protrahendo. et morose uolu¬
muis dici. non occurrerit. non stet
in ordine suo in choro. s ultimus
om̃ stet. aut in loco quẽ talibus
negligentiu seorsum ꝯstituerit
abbas. ut uideat᷑ ab ip̃o. uel ab
om̃ib. usq dum completo oꝑe dei
publica facisfactione peniteat. Iõ
añt cos ĩ ultĩo aut scorsum Iudi¬
cauimꝰ debere stare. ut uisi ab
om̃ib. uel pro ip̃a uerecundia sua
emendentur. Nam si foris orato¬
rium reaneant. erit forte talis.
qui se aut recollocet et dorniat.
aut certe sedeat forit uel fablis
uacet. et datur occasio maligno
do ingrediatur intro. ut nec totũ
perdat. et de reliquo emendetur.
duronis aũt horis qui ad opus
dei post uersum. et gliam pͥmi p̃s
qui post uersum dicitur occurrerit
lege qua supradiximus ĩ ultĩo stet.
nec presuiat sociari choro psallẽ¬
trum. usq ad satisfactionem. Nisi
forte abbas licentiam dederit per¬
missiont sua. Ita tamẽ. ut satisfa¬

Expanded text:
nis post gloriam psalmi nino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Non recedat a corde. non Recedat
erras. Ip̃am Rogans non desperas
ip̃am sequens non demas. ip̃a te
nente non corruus. ip̃a protegente
non metuns. ip̃a duce non fatiga¬
ris. ip̃a propitia peruenis. Et sit
rito dãm sit nomen uirguns Ma

Expanded text:
m: non recedat a corde, non recedat erras; ipsam rogans, non desperas; ipsanente non corruis; ipsa protegente non metuis; ipsa duce non fatigaris; ipsa propitia pervenis: et sic rito dictum sit, Et nomen Virginis M
Abbreviated transcription (Latin):
dam. ddicut acetum corrũpit bas
si duu ibi fuccit. sic ira corrũpit cor
si in alium diem durauerit ¶ Iuit¬
millas habeatis. aut pcelerrime
fuatis. ne Ira crestat in odium.
et trabem facrat de festura et aiaz
faciat homtidam. Eetũ aũt ma

Expanded text:
a sicut acetum corrumpit vas, si diutius ibi fuerit; sic ira corrumpit cor, si in alium diem duraverit. nullas habeatis, aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. Neque enim a
Abbreviated transcription (Latin):
iiiͦ Arescunt Ruuili. si fontis ueã
prescinditur. Nec Rami cõnalescũt
radice succi sa. Deficuunt uitia.
om̃is poti. et cansa totius perditioi
superbia. Propt̾ea quisquis es qui
salutẽ tuã operari studes aduer sa
hauc super caput tnũ signu sancte¬
coutis habere memento. et non ele¬
utris in superbrã. nec exalcetur cor

Expanded text:
 Arescunt rivuli, si fontis vena praeciditur. Nec rami convalescunt, radice succisa. Deficiunt vitia, omnis peccati, et causa totius perditionis, superbia est. Propterea quisquis es qui salutem tuam operari studes, adversus hanc super caput tuum cornu crucis habere memento, ut non eleveris in superbiam, non exaltetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
est hominẽ fideliter figere in uno
ammũ suum. qui nõ prus ĩ a quo
boco persener anter affixerit corpꝰ
suum. Nam qui egritudinẽ animi
migrando de loco ad locũ effuge̾
nititur. sic est sicut qui fugit unu¬
bram corporis sui. scip̃m fugit. scip¬
sum circufert. locũ nuitat. non aĩ¬
mũ. euudẽq se iuneĩt. nisi ꝙ de

Expanded text:
est hominem fideliter figere in uno animum suum, qui non prius alicui loco perseveranter affixerit corpus suum. Nam qui aegritudinem animi migrando de loco ad locum effugere nititur, sic est sicut qui fugit umbram corporis sui: seipsum fugit, seipsum circumfert: locum mutat, non animum. Eumd
Abbreviated transcription (Latin):
artis spũalis. que cum sue¬
uint a nobis die noctuqz nnces¬
sabłr adimpleta. et in die iudicii
reconsignata. illa merces nobis a
dño recõpensabitur. quã ip̃e promi¬
nron uidit. nec auris audunt. nec ĩ

Expanded text:
artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse prominon vidit, n
Abbreviated transcription (Latin):
non habet permanens iugiter sine
fuit. cum alia scelera fiaatur
Qͣ toq ille cui tuidetur successu me¬
liore profecerit tanto tuidus in ma¬
us incendium linous ignib marde¬

Expanded text:
non habet, permanens jugiter sine fine, cum alia scelera finiantur; quantoque ille cui invidetur successu meliore profecerit, tanto invidus in majus incendium livoris ignibus inarde
Abbreviated transcription (Latin):
nemo est qui gandere nolit. Ita
nemo est qui patẽ habere nolit
qm̃quidem. et ip̃i qui bella uolũt
nihil aliud ꝙͣ unicere uolunt dd
glouosam ergo pac̃e. bellando uolũt
pernenire. Nam quid est aliud uicto ͣ
nnsi subiectio repugnãtium. qd cum
factum fuerit. pax crit ¶2ͫ quia

Expanded text:
nemo est qui gaudere nolit, ita nemo est qui pacem habere nolit. Quando quidem et ipsi, qui bella uolunt, nihil aliud quam uincere uolunt; ad gloriosam ergo pacem bellando cupiunt peruenire. Nam quid est aliud uictoria nisi subiectio repugnantium ? quod cum factum fuerit, pax erit. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
et intrpiabiliter reus. Nõ em̃ di¬
cetur dyabolo ut dampnet᷑ adulte¬
rium cõmisisti. furtum fecisti. uil¬
lam alicnam Rapinsti. s hõi statui
lap sus Iuindisti. Iuindia dyabole¬

Expanded text:
et inexpiabiliter reus. Non enim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed, Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
ũ habenda est. Inmores dilige̾. supe¬
uores honorare debeniis. quia par¬
contumacia ẽ sint in eo qͥ p̃p inferi¬
orem gradum hõĩs. uirtutẽ despitͭ.
suit in eo qui p̃p bitam inferiore. gͣ¬
dum superiorem cõtenunt. Ipsis cigo
honor. illis amor impẽdat᷑ . h. ille.

Expanded text:
um habenda est. Meliores diligere, superiores honorare debemus, quia percontumacia est sive in eo qui propter inferiorem gradum, in homine virtutem despicit; sive in eo qui propter vitam inferiorem, gradum superiorem contemnit. Istis ergo honor, illis amor impendatur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
quitur huic uultus minax. toruus as¬
pectus. palbr in facie. in labiis tremor¬
est Otridor in dentib. uerba fabi¬
da et effrenata cõitia. et manus ad
biolentiam prompta. Et si gladio
iiterim uatua odio tame furiose mẽtꝭ¬

Expanded text:
it. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabida, effrenata conuicia, manus ad caedis uiolentiam prompta, etiamsi a gladio interim uacua, odio tamen furiatae ment
Abbreviated transcription (Latin):
usqr ad occasum solis. quia si ex ip̃a
infirmitate qua peccanus subripit
ira chuano non debet diu teneri.
et ficri pridiana. Eicienda est de
corde anteꝙͣ occidat lux ista uisibus
apłs ꝙ ira non duret. quia si durat
male cogitat. et sit se dyabolus ĩ
gerit ut mala peragat. ¶ E xẽplũ¬

Expanded text:
r et secundum tempus, quia si ex ipsa infirmitate quam portamus subrepit ira Christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana: ejicienda est de corde antequam occidat lux ista invisibiut ira non duret, quia si durat, male cogitat, et sic diabolus se inserit ut mala peragat. Unde su
Abbreviated transcription (Latin):
deum perumt uolinitas ꝓpͥa. Om̃o
ẽm̃ uellet deum pc̃ta sua. aut uĩ¬
dicare non posse. aut nolle. aut
nescire. Uult er go eum non ec̃ deñ.
que qͣtum ĩ ip̃a est uult eum aut
Impotente, aut Iniustum ẽẽ. aut

Expanded text:
Deum perimit voluntas propria. Omnino enim vellet Deum peccata sua aut vindicare non posse, aut nolle, aut ea nescire. Vult ergo eum non esse Deum, quae, quantum in ipsa est, vult eum aut impotentem, aut injustum esse, aut
Abbreviated transcription (Latin):
E ucure plurimũ solet. ut non
amissa caritate. et inimuti nos
rinna letificet. et tursum eius głia
sine Iuidie culpa contristet. cum
et Ruente eo. quosdam bent erigi
tredimus. et proficiente illo. plerosq
Inuste oppͥmi formdanuus ¶Alio ͦ¬

Expanded text:
enire plerumque solet ut non amissa charitate et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam bene erigi credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in
Abbreviated transcription (Latin):
omtͣ.u.. Qui odit fratr̃e suum.
homicida est. nondũ maiis arma¬
fa est. nondum fautẽ obsedit. non¬
dum insidias preparanit. nõdñ ue¬
nena que sunt. ut Rens in oculis dñ
concepto odio iam tenetur. Dedhuc
uinit qño querit occidere. et occi¬

Expanded text:
m qui odit fratrem suum, dixit, homicida est. Nondum manus armata est, nondum faucem obsedit, nondum insidias praeparavit, nondum venena quaesivit, et reus in oculis Dei concepto odio jam tenetur. Adhuc vivit quem quaerit occidere, et occi
Abbreviated transcription (Latin):
a Recte faciente sed subsequi debet
focte facientes. ut illi proficiant.
qui etram mutari pñt qd̾ laudant
Non ut hic putet aliquid cos si¬
bi prodesse quem landant ¶Et in¬
sunt uirtute bom sunt. uirtus añt
nullius hominis appetit laudem.
¶Qeͥ modus non est dignus laude.

Expanded text:
a recte faciente, sed subsequi debet recte facientem: ut illi proficiant, qui etiam imitari possunt quod laudant; non ut hic putet aliquid eos sibi prodesse, quem laudant. sunt, uirtute boni sunt. uirtus autemnullius hominis appetit laudem; qui malos, non dignus est laude.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est ꝙ nr̃a plerũq ignorantia.
et tacetur qd est. et predicatur
qd non est. Quid ad ista ditemꝰ
insi ꝙ bam filni homurũ. mendaces folu
hominũ. in stateris. ut decipiant ip̃i
de uanitate in idipm. Landumur mt̃

Expanded text:
nostra plerumque ignorantia et tacetur quod est, et praedicatur quod non est. Quid ad ista dicemus, nisi quia vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate
Abbreviated transcription (Latin):
li. de pm̃a. Dunt plures quos pe¬
intet peccasse s non om̃nio Reser¬
uantes sibi quedam in quib delet¬
tentur. non aĩa duertentes dñm
simul nutum et surdum a demõib
liberasse. per hoc dotens nos mĩꝙ̃
insi de om̃ibus fanari. Et iõ ezcͥ¬

Expanded text:
. 9: Sunt plures quos poenitet peccasse, sed tamen omnino reservantes sibi quaedam in quibus delectentur; non animadvertentes Dominum simul mutum et surdum a daemonio liberasse, per hoc docens nos nunquam nisi de omnibus sanari. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
cebat abbas pastor ꝙ si duas res
in ep̃ła. Spolus qui uere huim lis ẽ
parcit mñe sue. qui ne putetur qd̾
non est. semper qͣrtum in se est. uili
nosciri quod est. Grande Reuera pe¬
uiculum. audire quẽꝙͣ de se supra ꝙͣ
liumanas landes consueit perfecte
gonteniuere. cum se landare perci¬
pit. de eo qd in se nouit non esse.
nullatenus acquiestens illud sibi
cõmemorat. Qui te beatificant ĩ
triorem te mittunt ¶ Cum uero lan¬

Expanded text:
xit abbas Pastor: Quia si duas res n est. Solus qui vere humilis est, parcit animae suae: qui ne putetur, quod non est, semper quantum in se est, vult nesciri quod est. 12. Grande revera periculum, audire quemquam de se supra quam humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
odit frc̃m suum in tenebris est uos
adhuc. Odiumn tencbre sunt. Non
pt̃ autẽ ficri ut qui odit alterum
non prius fibi noceat. Illum cm̃
ledere conatur extrisecus. se ua¬

Expanded text:
trem suum, in tenebris est usque adhuc . Odium, tenebrae sunt. Non potest autem fieri ut qui odit alterum, non sibi prius noceat. Illum enim laedere conatur extrinsecus, se va
Abbreviated transcription (Latin):
modis faciendum est. Primo os
tuũ ne prauũ loquatur aliquid. tu¬
a labia ne de tractiomitz assuescãt
custodias. 2ͦ. alios quos huic uitio
subditos nosti. ne te corrumpant

Expanded text:
modis sciendum est, ut os tuum ne pravum loquatur aliquid: tua labia ne detractionibus assuescant custodias; et alios quoque, quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant,
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Inguentum est castitas in
qua spc̃s qiͣ aromatice sut. puri¬
tas mentis mmũditia corporis. mo¬
destia in gestu. pudicitia in habitu.
abstinenᵃ in cibo. uercũdia ĩ uerbo.

Expanded text:
. Unguentum vero est castitas, in qua species quasi aromaticae sunt, puritas mentis, munditia corporis, modestia in 61 gestu, pudicitia in habitu, abstinentia in cibo, verecundia in verbo.
Abbreviated transcription (Latin):
Etem̃ si in die ieuum mei Innẽit᷑
uolinitas mea. non tale Iemmũ ele¬
git sponsus. nec sapit illi ieumum
non solum de Ieuimio. sed de silenͦ
manuũ. postremo de om̃i obsernanꝰ
monachi. ubi iuneitur uoluntas sua
in eo. et non obedĩa magr̃i sui. id
ip̃m sensio ñme prorsus obẜnãtias
illas. et si bonas in se. tam̃t inter

Expanded text:
enim si in die jejunii mei inveniatur voluntas mea, non tale jejunium elegit sponsus, nec sapit illi jejunium non solum de jejunio, sed de silentimanuum, postremo de omni observantia monachi, ubi invenitur voluntas sua in ea, et non obedientia magistri sui, id ipsum sentio. Minime prorsus observantias illas, etsi bonas in se, tamen inter
Abbreviated transcription (Latin):
zelum dei hñt. s non scdm̃ sciãm. se¬
quentes tirorẽ suum. et obstinati ĩ eo
ita ut nullis ueluit cõsitiis acquiesce̾.
et suam uolentes statuere. Et que ma¬
ior superbia ꝙͣ ut unuis homo toti cõ¬
gregatoi consilium suũ preferat. tꝙͣ
ip̃e solus habeat spm dei. ydolatrie
scelus est non acquieste̾. et qiͣ pc̃tm

Expanded text:
zelum Dei habent, sed non secundum scientiam, sequentes errorem suum, et obstinati in eo, ita ut nullis velint consiliis acquiescere. Het suam volentes constituere. Et quae major superbia, quam ut unus homo toti congregationi judicium suum praeferat, tanquam ipse solus habeat Spiritum Dei? Idololatriae scelus est non acquiescere, et quasi peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
angustis largiori uoluntate. fer¬
tur in latitudinem. caritatꝭ. et ad
om̃t quod iniũgitur spontanco uigo¬
at liberalis alacrisq amii modũ
nõ confiderans ĩ infiitam liberta¬
tem extenditur. Dedhant autem¬

Expanded text:
s, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne quod injungitur spontanea, vigore liberalis alacrisque animi, modum non considerans, in infinitam libertatem extenditur. Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
terita castitate confidas. qz nec
feminarũ cum clerias. nuillo pacto
cõiuncta precipitur conu̾satio. Ia¬
mia dyaboli. uia Iiquitatis. scor¬
pionis percussio. nocinũqz gemus
est femĩa. cum proximat stipule
incendit ignem. flamigero igne
habitantis. exuritq fundamẽta
montiũ. Ego iudico. eti cñ urrit

Expanded text:
terita castitate confidas. Nec Samnarum cum clericis nullo pacto conjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, nocivumque genus est femina: cum proximat, stimulat, incendit ignem. Flammigero igne iter habitantis: exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris
Abbreviated transcription (Latin):
reseras. contritum sanas. triste
exhplaras. uitã de interitu re¬
nocas. statum restantas. honor
renonas. fiduciam Reformas. et¬
gram abundantiorẽ fecuperas.

Expanded text:
reseras, quae contritum sanas, omnem tristem exhilaras, vitam de interitu revocas, statum restauras, honorem renovas, fiduciam reformas, gratiamque abundantiorem refundis.
Abbreviated transcription (Latin):
al btĩ. Scut capsa plena uestib.
si dimissa fuerit longo temport.
putiefunt uestes in ea. Ita sunt
quis claudit serpentem. uł scorpi¬
ontmn ĩ base. et obturet illud. pro¬
cedente tpe serpens moritur. ita
male cogitatoes. q̃ studio de monu
pullulant patĩa enus cui Inmnetũt᷑

Expanded text:
: Sicut capsa plena vestibus, si dimissa fuerit tempore longo, putrefiunt vestes in ea, ita sunt quis claudens serpentem vel scorpionem in vase, et obturat eum, procedente tempore omnino moritur; ita malignae cogitationes, quae studio daemonum pullulant, patientia eius cui immittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
s deriser et non ꝑenitens est. qui
adhuc agit pp̃ qd̵ penitet. nec ui¬
detur deum postere subditus sed
subsannare superbus. Cams Ren̾¬
sus ad uomnitum. est pectator. Redi¬

Expanded text:
 Irrisor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus; canis reversus ad vomitum est poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Niscebis interdum seriis Iocos sed tẽ¬
peratos et sinit detounento dignatõnis
et uerecundie. Nam Reprehensibilis
fisus est. si immoderatus si puerur̃
effusus. si muliebriter fractus. Item¬

Expanded text:
iscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus.
Abbreviated transcription (Latin):
tib per om̃ia. hoc cm̃ placitũ est¬
dño. Gloͬ. Placet deo si per oĩa
obeditis. ita tñ si in dño obeditis
naͣlibus ita etiam operatões hũa¬
ne. procedunt ex humana uolinita¬
te ¶Oportuit aũt in Reb nãtibus
ut superiora mouerent inferiora
ad suas attr̃es per eocellentiam
nãlis uirtutis. collate dimintus.
Unde etiam oportet in Rebus hũa¬
nis ꝙ suptoiores moneant inferio¬
res. per suam uoluntatẽ. ex ui
anctoritatis dimunitꝰ ordinatesi lo¬

Expanded text:
bus per omnia; hoc enim placitum est, id est placet Deo si per omnia obeditis, ita tamen, si in Domino obeditisiis, ita etiam operationes humanae procedunt ex humana voluntate. Oportuit autem in rebus naturalibus ut superiora moverent inferiora ad suas actiones per excellentiam naturalis virtutis collatae divinitus. Unde etiam oportet in rebus humanis quod superiores moveant inferiores per suam voluntatem ex vi auctoritatis divinitus ordinatae.
Abbreviated transcription (Latin):
ne prolatois asperitate. tanto fiat
aĩꝰ audientiũ ontrosior. ꝙͣto ad an¬
res durior uenit et iniocundior.
uictore. Cum ueritate necesse ẽ
ut serino loguẽtis dulcedinem ha¬
bent. quia sepe etram ueritas au¬
ditori amara efficitur. ut si sine
tune uel impie. contra cum profe¬

Expanded text:
ne prolationis asperitate tanto fiat animis audientium onerosior, quanto ad aures durior venit, et injucundior. t cum veritate necesse est, ut sermo loquentis dulcedinem habeat, quia saepe etiam veritas auditori amara efficitur, si aut sine tune, vel impie contra eum profe
Abbreviated transcription (Latin):
gloͣ. eolent columbe iuxta flũt
ta Residere. ut uolantium amũ ĩ
aqua umbram uideant. et sit un¬
gues uitant. Sit sancti in sc̃ptu¬
ris frandes demonum prospicũt
et ex deceptront quã accendauit
qͣiͣ ex uiurra hostem cogno scunt

Expanded text:
. Solent columbae juxta fluenta aquarum residere, ut volantium avium in aqua umbram videant, et sic ungues vitent: sic sancti in Scripturis fraudes daemonum prospiciunt, et ex deceptione, quam attendunt, quasi ex umbra hostem cognoscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sam efficit aĩam sine negligẽtẽ er¬
ga dei precepta. nec delicta sua p̃t̃
ad inc̃oriam Renocare. s obliscit᷑
nec so instigat ad penitentiam. et
ita paulatim om̃ib bonis pͥnatur¬
lum habebit accessum cõpñtoĩs
genuitus. ube fuerit immoderatus Risus

Expanded text:
rem efficit animam, et negligentem erga Dei praecepta, nec delicta sua potest ad memoriam revocare; sed obliviscens ea non se instigat ad poenitentiam, et ita paulatim ab omnibus bonis prenim habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerit immoderatus risus
Abbreviated transcription (Latin):
eta facinora. aut cõtiatur. ut latro¬
cima. stupra. aut patrant᷑ ut ꝑuiria¬
et falsa testimonia. aut defendunt᷑
ut cum quilz in purus excusando
scelus qd cõmisit simuilat bonũ quod

Expanded text:
fere facinora, aut concinantur, ut latrocinia, stupra: aut patrantur, ut perjuria, falsa testimonia: aut defenduntur, ut cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat bonum quod
Abbreviated transcription (Latin):
St̾ptura narrat gesta sanctorum
et ad imitationẽ prouocat corda
infirmorum. Dumq illop uictricie
cõmẽorat. cõtra uitiorum prelia
debilia nr̃a confortat ¶Pͦ ualet¬

Expanded text:
s. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia debilia nostra confirmat. Ei vide
Abbreviated transcription (Latin):
Quedã uero in quib humanos ẜ¬
mones .i. confabulatõnes ad alte¬
rũ edere nõ licet exceptis his u¬
bis quibus homo cum deo. uel
ad deum loquitur. qñ in oroib
prolatis deo famulatur ¶ Inde bte
angustimis in oratorio nichil agẽ¬
dum ẽe dicit. preter id ad quod

Expanded text:
Quaedam vero in quibus humanos sermones, id est confabulationes ad alterutrum edere non licet, exceptis iis verbis quibus homo cum Deo et ad Deum loquitur, quando vel in prolatis Deo famulatur. Unde et beatus Augustinus in oratorio nihil agendum esse dicit, praeter id ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
tidiana lectiont aliquid in uentit
lius dirigatur. et sursum Reuo¬
catum ciebrius Ruiinetut. qd̾ ꝓ¬
poĩto conuiat. qd intentiom ꝓ¬
ficiat. qd̾ defineat añĩ. ut ali

Expanded text:
tidiana lectione aliquid quotidie ilius digeratur, et sursum revocatum crebrius ruminetur; quod proposito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut a