comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis saluitem nrãm: ñ petimus in nomine
aluators. Itaꝙ dominus ñ faciens qd̾
uulet pͥeti eont᷑ salutem: potiꝰ se exhib&e
saluatorem. Nouit enĩ medicus. quid
alutstrum. quid contͣ. petat egrotus.
Si uolumus ut faciat qd petimus: sa¬
lute nram petamus. Ut gl̃ificet᷑ pater
in filio subiecit. neqs putaret eum sine
patre aliquid facturum. Si diugitis me
manidata mea seruate. Et ego rogabo
patẽ. & alnĩ ꝑaclitum dabit uob̃. ut
maneat uob̾ciun ineceruũ. spm̃ uerita¬

Expanded text:
rsus salutem nostram, non petimus in nomine rsus salutem nostram, non petimus in nomine Salvatoris. Itaque Dominus non faciens quod videt peti contra salutem, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid salutiferum, quid contra petat aegrotus. Si volumus ut faciat quod petimus, salutem nostram petamus. Ut glorificetur Pater in Filio; subjecit: Ne quis putaret eum sine Patre aliquid facturum. Si diligitis me, mandata mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vob
Abbreviated transcription (Latin):
giecop. Alauis fuit sanari umbra pct̾:
qmͣ fimbria uestim̃ti xp̃i. Hoc fecit ihc
ꝑ se. illud ꝑ petrum. ECrgo utrũq fecit
maiora. Nec hoc tam̃ ad solos apłos
dixit. quia ñ dixit maiora hoꝵ facietiᷤ
ħ dixit qui credit in me: maiora noꝵ
faciet. Qđ ita intelligendum ẽ. Nonent
maior me qui creddit in me: s ego sum
facturus maiora ꝑeum ut ex impio ui¬
stus fiat. quam nunc faciam sine ip̃o.
fecit. Maius tam̃ dico salutẽ animaꝵ
qmͣ celũ et terram. quia his transeunti¬
b. salus remanebit iustors. Non tñ
in hoc audeo p̾cipitare sententiam: ut
dicam mauis cẽ salutem xp̃o oꝑante.
qmͣ sunt angłi. & archangłi. qui fc̃
oꝑa xp̃i. Intelligat qui pot̃ utrũ maiꝰ
sit uistos creare. qmͣ impios iustifica¬
re.cum hoc sit maioris miscłĩȩ. De
uerb̃ iusticie quȩ tunc fecit est hic ser¬
mo: non de omnib oꝑib eus: a cxxuiii.¬
in nomine meo hoc faciam: ut glĩfi¬
ct᷑ pat᷑ in filio. Qd̃cumꝙ pecimus adu̾¬

Expanded text:
GUST. Majus fuit sanari umbra Petri , quam fimbria vestimenti Christi . Hoc fecit Jesus per se, illud per Petrum. Ergo utrumque fecit majora. Nec hoc tamen ad solos apostolos dixit, quia non dixit, majora horum facietis, sed dixit: Qui credit in me, majora horum faciet. Quod ita intelligendum est: Non erit major me, qui credit in me; sed ego majora facturus sum per eum, ut ex impio justus fiat, quam nunc faciam sine ipso. fecit. Majus tamen dico salutem animarum, quam coelum et terram; quia his transeuntibus, salus remanebit justorum. Non tamen in hoc audeo praecipitare sententiam, ut dicam majus esse, salutem Christo operante, quam sunt angeli et archangeli, qui sunt opera Christi. Intelligat qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare, cum hoc sit majoris misericordiae. De verbis justitiae quae tunc fecit, est hic sermo, non de omnibus operibus ejus. A. 128IIIin nomine meo, hoc faciam, ut glorificetur Pater in Filio. Quodcunque petimus adve
Abbreviated transcription (Latin):
bonum si putet malũ nesciens dili¬
git eum: quia uistus ẽ ile.&. hoc
digit iste. Errans affligit bonum
tanqm̃ malũ. ne aliis noccat. &. ut
ipse coriectior fiat. Sic & malus cui
displicet bonitas. si bonũ putat ma¬
lũ familiartt̃ colligit illũ: & nescienᷤᷤ
Si oꝑa tĩ fecissem in eis que nemo

Expanded text:
bonum si putet malum, nesciens dilibonum si putet malum, nesciens diligit eum, quia justus est ille, et hoc diligit iste; errans affligit bonum tanquam malum, ne aliis noceat, et ut ipse correctior fiat. Sic et malus cui displicet bonitas, si bonum putat malum, familiariter colligit illum, et nesciens Si opera non fecissem in ei
Abbreviated transcription (Latin):
meũ odit. Cum suꝑius dictum sit.
nesciunt cũ qui memisit. qͦmͦ possũt
odisse qũẽ nesciunt: Nescuint uerita¬
tem: quȩ eos dampnat. Quam cum
od erunt. ꝓfecto & cum oderunt de quo
nata ẽ ipsa uericas quam odunt. in co
qd̃ irrogat penam. Nolunt cñ uidei
sua facta dampnari. & hoc ht̃ ueritas.
ut talia facta dampnent᷑. Nescientes
itaq oderunt dm̃ qualis ẽ in oꝑatione
iusta: & putant cum diligere. quia
diligunt quałe mendaci suspitione
conciptuunt. Ex suspitionib autẽ sumi¬
lit̃ in hominib eucuit. Non uisos
possumus diligere uel odisse. quia et¬
si ñ uisi fucrint. tam̃ fama uel litteris
hystoriaꝵ. nota ẽ eoꝵ ꝓbitas uel inꝓ¬
bitas. Qd si odius mala & diligimꝰ
bona. ñ erramus in iudicio ierũ. s re¬
ta fit imꝓbatio uitiors: iurtutumq
approbatio. Uenale autẽ ẽ si ñ uera
sentimus de occultis nominũ. que
ẽ humana temptatio. uideł si suspi¬
cem̃ alit̃ eẽ quam sunt. Bonus itaq

Expanded text:
meum odit. Cum superius dictum sit, nesciunt eum qui me misit, quomodo possunt odisse quem nesciunt? Nesciunt veritatem quae eos damnat. Quam cum oderunt, profecto et eum oderunt de quo nata est ipsa veritas, quam oderunt in eo, quo irrogat poenam. Nolunt enim Judaei sua facta damnari, et hoc habet veritas, ut talia facta damnarentur. Nescientes itaque oderunt Deum, qualis est in operatione justa, et putant eum diligere, quia diligunt qualem mendaci suspicione concipiunt. Ex suspicionibus autem similiter in hominibus evenit. Non visos possumus diligere vel odisse; quia etsi non visi fuerint, tamen fama vel litteris historiarum nota est eorum probitas, vel improbitas. Quod samus in judicio rerum, sed recta fit improbatio vitiorum virtutumque approbatio. Veniale autem est, si non vera sentimus de occultis hominum, quae est humana tentatio, videlicet si suspicemur aliter esse quam sint. Bonus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
de simillums duob ita loqui uidentib
unum. ꝙ. uolentib nosse alterum. Uidistiᷤ
istum: illũ uidistis. Ergo qui uidet filiũ
oculis cordis. uidet & patr̃e ei simillimũ.
Nid̾ant isti qm̃simillimũ filiũ. s monen¬

Expanded text:
de simillimis duobus ita loqui, videntibus de simillimis duobus ita loqui, videntibus unum, et volentibus nosse alterum: Vidistis istum? illum vidistis. Ergo qui videt Filium oculis cordis, videt et Patrem ei simillimum. Viderant isti quam simillimum Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ambula. Ambula morib. ñ pedib. Mul¬
ti bene ambulant pedib. ⁊ male morib. Ali¬
qñ bene ambulantes p̃ter uiam corruunt.
ut quida ũ xpiani. Dene currunt: s ñ in
uia. Si non teneut uiam. qnͣtumuis bñ
ambulent: dolendum ẽ. Melius ẽ in uia
claudicare: quã prct̃ uiam fortit̾ ambula
diccns. Si cognouissetis me utiq & patr̃e
meũ cognouissetis: quia ego sum ueritas
in uero patre. Illis autẽ qui filium iam
noucrant dixisse intelligit᷑. & quo ego
uado scitis. & uiam scitis. eisdẽq subiun¬
git illud de patre. Amodo cognoscetis cũ
ꝑ me cognitum.& uidistis inqͥt eũ. ꝓpt̃
omnimod̾a similitudinẽ quȩ illi cũ patͤ¬
ẽ. quẽ ñdum uidebant. Et ad hoc ualet
qd̾ postea philippo dicit᷑. qui iudet me u¬
det ꝙ patrẽ. non qd̾ ipse sit pat̃ et fiuus.¬
ut dicunt sabelliani. patͥpassiam. s qd̾ tã
suiles sint pat̃ et filius. ut qui unum
nouerit.ambos nouerit. Solemuᷤ enu

Expanded text:
ambula. Ambula moribus, non pedibus. Mulambula. Ambula moribus, non pedibus. Multi bene ambulant pedibus, et male moribus. Aliquando bene ambulantes, praeter viam corruunt, ut quidam non Christiani. Bene currunt, sed non in via. Si non tenent viam, quantumvis bene ambulent, dolendum est. Melius in via claudicare, quam praeter viam fortiter ambulardicens: Si cognovissetis me, utique et Patrem meum cognovissetis, quia ego sum veritas in vero Patre. Illis autem qui Filium jam noverant, dixisse intelligitur, et quo ego vado, scitis et viam scitis, eisdemque subjungit illud de Patre, amodo cognoscetis eum per me cognitum, et vidistis, inquit, eum propter omnimodam similitudinem, quae illi cum Patest, quem nondum videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur: Qui videt me, videt et patrem, non quod ipse sit Pater et Filius,ut dicunt Sabelliani et Patripassiani, sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Ergo sciebant: qd̃ se scire nesciebant. Nã
si cũ sciebant. et ipse ẽ uia. ueritas. & uta.
totum istud sciebant. Ibat ad ueritat̾ẽ et
uitam .i. ad seipsum. & ad patĩe. ꝑ seipsum.
Nos ctiam imus ꝑ ipsum. et ad patiem.
& ad ip̃m. Miro ee ineffabili mͦ. qͥ ñ qmͣ
dimisit se. uenit ad se. Accipite impar
exempłu: utcumq ad intelligendũ. Ego
qnͣtũ attinet ad auimũ meũ cum hoc sim
qd̃ estis uos. si caceo: apud me ipsum sum.
Si loquor uob̃ qđ intelligatis: qͦdamͦ ad
uos ꝓcedo. nec me relinquo. Cum aitẽ ta¬
cucro quodammͦ ad me tedeo & uob̃cũ ma¬
neo: si tenueritis qd̃ audistis. Si noc pot̃
di factura. quid pot̾ ds̃. dĩ filius: Ego sũ
inqͥt uia. ucritas. et uita. qͣsi diceret. Quia
uis ire: ego sũ uia. Quo ius ire: ego sũ ibi
ueritas. Ubi uis ꝑmancre: ego sum uita.
Ucritatẽ et uitã omĩs homo cupit: s iuã
ñ inuenit. Ipsa uia ad te uenit. surge ce

Expanded text:
ri. Ergo sciebant quod se scire nesciebant. Nam ri. Ergo sciebant quod se scire nesciebant. Nam si eum sciebant, et ipse est via et veritas et vita, totum istud sciebant. Ibat ad veritatem et vitam, id est, ad seipsum, et ad Patrem per seipsum. Nos etiam imus per ipsum, et ad Patrem, et ad ipsum. Miro et ineffabili modo qui nunquam dimisit se, venit ad se. Accipite impar exemplum, utcunque ad intelligendum. Ego quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis vos: si taceo, apud meipsum sum; si loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo. Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo; et vobiscum maneo, si tenueritis quod audistis. Si hoc potest Dei factura, quid potest Deus Dei Filius? Ego sum, inquit, via, veritas et vita, quasi diceret: Qua vis ire, ego sum via; quo vis ire, ego sum ibi veritas. Ubi vis permanere? ego sum vita. Veritatem et vitam omnis homo cupit, sed viam non invenit. Ipsa via ad te venit, surge et
Abbreviated transcription (Latin):
bit in regno. cũ regno uenĩt regnũ. qd̃
oramꝰ dicentes. adueniat regnũ tuum.
Iam uocat᷑ regnũ. s tunc habebit poti¬
statẽ regnandi cum audiet. Uenite be¬
nedicti patͥs mei: ꝑcipite regnũ. Id est
qui regnum eratis. et non regnabatis
nisi in spe. uenite & regnate in re. E te¬
denti colligit᷑ meritũ: uidenti reddit᷑ p̃¬
miũ. Desidcriũ uisionis: p̃ꝑatio ẽ mansio¬
nis. Dñe. para qd paras. nos scił tͥ. et ce
nob̾. ut sit multitudo mansionũ. qd ꝓ
diuersitate meritoꝵ alius plus. aliꝰ minꝰ.
participes tui crimus. E quo ego uado
scitis: et uiam scitis. Cum xp̃c in eadem
ꝑsona sit ds̃ et homo. scdm hominem
uenit ad homines.& scd̃m hominem
glificatũ reddit ad se dm̃. qui ẽ in patre
ueritas. & uita de uita. Dicit ei thomaᷤᷤ.
uiam scire: Dicit ciiħc. Ego sum uia.
& u̾itas. et uita. Nemo uenit ad patr̃e:
nͥ ꝑ me. Utrumq dixerat dñs eos scue.
qd̾ thomas dicit nescire. Nescit dñs menti.¬

Expanded text:
in regno, cum regno venerit regnum, quod oramus dicentes: Adveniat regnum tuum . Jam vocatur regnum, sed tunc habebit potestatem regnandi, cum audiet: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum , id est, qui regnum eratis, et non regnabatis nisi in spe, venite et regnate in re. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Desiderium visionis, praeparatio est mansionis. Domine, para quod paras, nos scilicet tibi, et re nobis, ut sit multitudo mansionum, quod pro diversitate meritorum, alius plus, alius minus, participes tui erimus. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Cum Christus in eadem persona sit Deus et homo, secundum hominem venit ad homines, et secundum hominem glorificatum redit ad se Deum, qui est in Patre veritas, et vita de vita. Dicit ei Thomas: m via, et veritas, et vita. Nemo venit ad Patrem nisi per me. Utrumque dixerat Dominus eos scire, d Thomas dicit nescire. Nescit Dominus menti
Abbreviated transcription (Latin):
& timorem. qui ñ ẽ in caritate. dicens.
Non cium accepistis sp̃m serututis.
iterum uitimore. De timore casto dixit.
Noli altum saꝑe: s time. De scruitu¬
te non casta: dictum ẽ iam ñ dicam uo seruo ᷤ
De altera seruttte. dicit aubi. Euge serue
bone intra in gaudiũ dñi tui. E rgo scrui
sumus: &e ñ serui. Serui boni. ñ secuitaleᷤ.
quał ale de quo scriptum ẽ. Seruus ñ ma
net in domo ineternũ. Uos autẽ dixiami
quia omĩa quecũq audiui
patre nco nota feci uobis.
est contrarium ad hoc qd̃
alibi dicit. multa habeo uob̾ dicere. s non
potestis portare mͦ. quia p̃teritum posuit
hic ꝓfuturo. ut illud. Fõderunt manus
meas: &e pedes meos. Daturus eis erat oñs
plenitudinem: de qua dicit apłs. Cum
autem uemit qd̾ ꝑfectum ẽ: tunc euacua¬
bit᷑ qd̾ ex parte ẽ. Hocerit nota ficri eis oĩa.
quȩ scilic: ad beatitudiñe sufficient. Ita dicitur.
Deus crit omnia in omnib . i. unicuiq suf¬
ficientia Non uos me elegistis s ego ele¬

Expanded text:
et timorem, qui non est in charitate, dicens: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . De timore casto dixit: Noli altum sapere, sed time . De servitute non casta dictum est: Jam non dicam vos servos . De altera servitute dicit alibi: Euge, serve bone, intra in gaudium Domini tui . Ergo servi sumus, et non servi. Servi boni, non servi tales, qualis ille de quo scripos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Non est contrarium ad hoc quod alibi dicit: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo , quia praeteritum posuit hic pro futuro, ut illud: Foderunt manus meas et pedes meos . Daturus erat Dominus eis plenitudinem de qua dicit Apostolus: Cum autem venerit quod perfectum est, tunc evacuabitur quod ex parte est . Hoc erit nota eis fieri omnia, quae scilicet ad beatitudinem sufficient. Ita dicitur: Deus erit omnia in omnibus , id est, unicuique insufficientia. Non vos me elegistis, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
suam illi dilectionẽ infunderet. Hoc aũ
fecit hominẽ quẽ assumpiit patͥ offcien¬
do hostiam. et quasi p̃cium ꝓ homine.
hominẽ dando. Hec gͥ certa causa uicat¬
nationis ẽẽ depichendit᷑. quã & apl̃s

Expanded text:
suam illi dilectionem infunderet. Hoc autem suam illi dilectionem infunderet. Hoc autem fecit hominem quem assumpsit, Patri offerendo hostiam, et quasi pretium pro homine hominem dando. Haec igitur certa causa incarnationis esse deprehenditur, quam et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ exemplum: ut sequam uestigia
eius. Hec ẽ in ierechiele uox suꝑ fuma¬
mentũ sonans. quȩ alas excensas facit
inclinare. Si enĩ intẽs ñ habuissont
eremplũ mortis xp̃i in morte sua. tantũ
facere putassent qd̾ plus aliquis ꝓdeo se
facere posse nullatenus existimarert. et
id eo tanta humilitas ñ eẽt. S audiunt
uocem suꝑ firmamentũ. uicient scilicoe
xp̃m. qui omĩa in manu sua habebat.
unuersa contumcliaꝵ geneia passum.
ut euangłium describit. Uident etiam
qͥa ex uoluntate miserendi. ñ necessitate
natute mortał erat. ipse cnĩ solus mor¬
tius ẽ uoluntate: alii om̃s necessitate.
Qđ autẽ passio sua p̃ceteris difficilior
sioni torm̃ta inr̃m comparata minora
cẽ uidebunt᷑. & ideo nullus in passione
illi se pot̃ equiꝑare. ꝙ noc ideo factũ
eẽ constat. ut ostendent quantã dilectione
in homine habert. tt & homo ad sui
in duectionẽ magis accedcitt. Uenit itaq
filius di ut hominẽ a peccõ lib̾aret. et

Expanded text:
 exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Haec est in Ezechiele vox super firmamentum sonans, quae alas extensas facit inclinare . Si enim martyres non habuissent exemplum mortis Christi in morte sua, tantum facere putassent, quod plus aliquis pro Deo se facere posse nullatenus existimaret, et ideo tanta humilitas non esset. Sed audiunt vocem super firmamentum, vident scilicet Christum, qui omnia in manu sua habebat, universa contumeliarum genera passum, ut Evangelium describit. Vident etiam quod ex voluntate miserendi, non necessitate naturae mortalis erat: ipse enim solus mortuus est voluntate, alii omnes necessitate. Quod autem passio sua prae caeteris difficilior sioni tormenta martyrum comparata, minora esse videbuntur, et ideo nullus in passione illi se potest aequiparare. Et hoc ideo factum esse constat, ut ostenderet quantam dilectionem in hominem haberet, ut et homo ad sui dilectionem magis accederet. Venit itaque Filius Dei, ut hominem a peccato liberaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
bemus diligentes nos. s nec ipsa pax ple¬
na ẽ. quia cogitationes nras inuicem ñ
in uob̃. uel in melius inuicem uel in de¬
terius opinamur. Nec ignoro noc sic
accipi posse. ut repeticio uideat᷑. ꝙ incã
pͥus subaudiat᷑. Mundus autẽ .i. hominẽ
qui diligunt mundũ ꝓpt̃ea dant sͥ pa¬
cem. ut sine lite ñ deo. s mundo fruant᷑
& qñ iustis dant pacem ut ñ eos ꝑse¬
quant᷑. non ẽ uera pax. quia corda dis¬
iuncta sunt. Non tur bet᷑ cor ur̃m: neq
formidet. Audistis quia ego dixi uob̾:
uado & uenioad uos. Quia pacem
do ut unum cor fursum habeatis. ne
turbemini de eo qd diri uado. quasi
pastoris absentia gregem lupus inua

Expanded text:
bemus, diligentes nos, sed nec ipsa pax plebemus, diligentes nos, sed nec ipsa pax plena est, quia cogitationes nostras invicem non in nobis, vel in melius invicem, vel in deterius opinamur. Nec ignoro hoc sic accipi posse, ut repetitio videatur, et meam prius subaudiatur. Mundus autem, id est, homines qui diligunt mundum, propterea dant sibi pacem, ut sine lite non Deo, sed mundo fruantur. Et quando justis dant pacem, ut non eos persequantur, non est vera pax, quia corda disjuncta sunt. Non turbetur cor vestrum, neque formidet. Audistis quia ego dixi vobis, vado et venio ad vos. Quia pacem do vobis, ut unum cor sursum habeatis, ne turbemini de eo quod dixi vado, quasi pastoris absentia gregem lupus inva
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem relinquo uob̃: pacẽ meãdo uob̃.
Non qͦmͦ mundus dat. egodo uobis.
turus ad patĩe sequentib relinquo. ꝑue a.¬
nentib do. Hoc ẽ qd̾ legimus apud
ꝓpłam: pacem suꝑ pacem. Pacem nob
relinquit in hoc scło. qua hostem uinca¬
mus. qua inuic̃e nos diligamus. pacẽ
luam nob̾ dabit in futuro. qñ sine ho¬
ste. & sine disscusione regnabimus.
Pacem teliquit nob̃. ne de occultis uidi¬
cemus. pacem suam dabit nob̃. cum
manifestabit cogitationes cordis. Ipse
ẽ pax nĩa.: qui fecit utraq unũ. Sn qͣre
ñ addidit in eam dicens relinquo. sicut
uͥ ait do: Quid si pacem suam uoluit
intelligi qualem ipse ht̃ in qua nulla
repugnantia ẽ: pacem aut̾ẽ quã nobis
reliquit ñ sine pecc̃õ cẽ unde dicimus
dimitte nob̃ debita nr̃a: Non ẽ gͦͣ pax
hic plena. quia scdm interiorẽ hominẽ
legi cdĩ condelectam᷑. s uidemus aliam
legem in menbris nr̃is repugnantem.
legi m̃tis nr̃e. Itemq pacem inuicem ha¬

Expanded text:
. Non quomodo mundus dat, ego do vobis. Iturus ad Patrem, sequentibus relinquo, pervenientibus do. Hoc est, quod legimus apud prophetam, pacem super pacem. Pacem nobis relinquit in hoc saeculo, qua hostem vincamus, qua nos invicem diligamus, pacem suam dabit nobis in futuro, quando sine hoste et sine dissensione regnabimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis judicemus, pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis. Ipse est pax nostra qui fecit utraque unum . Sed quare n addidit meam, dicens, relinquo, sicut ubi ait, do? Quid si pacem suam voluit intelligi, qualem ipse habet, in qua nulla repugnantia est, pacem autem quam nobis reliquit, non sine peccato esse? unde dicimus: Dimitte nobis debita nostra . Non est ergo pax hic plena, quia secundum interiorem hominem legi Dei condelectamur, sed videmus aliam legem in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae . Itemque pacem invicem ha
Abbreviated transcription (Latin):
co. Quis dnm̃ iħm dicit eo mͦ quo apłs
untelligi uoluis. msi qui eũ diligit: Mui¬
ti dicunt uoce. corde autẽ et factis nogcĩt.
. plus habendo plus asigat. Habebant
discipuili spm̃ mintis. & dandus ciꝰ erat
amplius. Habebant occulte: dcceptuti
crant maniteste. & inde et nabent. et
ñ habenti ꝓmitat᷑. s nabenti ut plus

Expanded text:
. Quis Dominum Jesum dicit eo modo, quo Apostolus intelligi voluit, nisi qui eum diligit? Multi dicunt voce, corde autem et factis negant. I plus habendo plus diligat. Habebant discipuli spiritum minus, et dandus eis erat amplius. Habebant occulte, accepturi erant manifeste. Proinde et habenti et non habenti promittitur, sed habenti u
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc qđ dixit qui ñ diligit me. sermoneᷤ
meos ñ seruat. Et fortasse ꝓpt̾ aliquã distin¬
ctionẽ pluralit̃ dixit sermones. hic autem
uos manens. Adhuc manens corporali
p̃sentia cito uob̃ auferenda: dixi hec de
spũali mansione. Illa ineternũ beatificat
libitas: hec in tempe iusitat libandos:¬

Expanded text:
qui non diligit me, sermones meos non servat. Et fortasse propter aliquam distinctionem pluraliter dixit sermones. Hic autem pud vos manens. Adhuc manens corporali praesentia, cito vobis auferenda, dixi haec de spirituali mansione. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos
Abbreviated transcription (Latin):
ueniemus: et mansionẽ apud cum faciemꝰ.
Qui ñ diligit me: sermones meos ñ scruat.
Iudas iste ẽ cuius epła int̾ scͥpturas cano¬
nicas legit᷑. Ꝙ dominus responit. quia
ꝑdilectionẽ discernt᷑ gens scã a ñ scã. Cari¬
tas enim facit unanimes in domo. in
qua faciunt pat̾ et filiꝰ mansionẽ. quido¬
nant &. ipsam dilectionẽ. Ent itaq int̃¬
na gła uisio & mansio. ñ transitoria s
et̃na. et hec erit manifestatio de qua ille
quesierat. Uenit autẽ d̾s ad hominem:
dum homo uenit ad dm̃. Uenit homo
credendo. obediendo. intuendo. capiendo.
ds̃ uenit subueniendo. illuminando.

Expanded text:
d eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servat. Judas iste est, cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur. Et Dominus respondit quia per dilectionem discernitur gens sancta a non sancta. Charitas enim facit unanimes in domo, in qua faciunt Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem. Erit itaque interna gloria, visio et mansio non transitoria, sed aeterna. Et haec erit manifestatio, de qua ille quaesierat. Venit autem Deus ad hominem, dum homo venit ad Deum. Venit homo credendo, obediendo, intuendo, capiendo; Deus venit subveniendo, illuminando,
Abbreviated transcription (Latin):
dum: ad ꝑmanendũ. Quamuis enĩ dd
infirmitate suꝑatus criminalit̾ peccaui̾t.
sane tam crecdioit. Aximũ siñ effectu. saltce
pͥmũ ꝑmitteret se int̾fici qmͣ dm̃ negaret.
lcet ad tempus eũ in aliquo contempnent.
Scĩ cum peccant: iapis ẽ motus. ñ euulsus.
Cadat iustus. labat᷑ iustus. resurgat uistꝰ.
melior etit. Sc̃is cñ omĩa cooꝑant᷑ in bo¬
mini. Non relinquam uos orpnanos. ue¬
mam ad uos. Hoc ideo adicit: ne puta¬
ret᷑ mittere spm̃ sine se. Orpham. pupi¬
li sunt: s ullud grecum. noc latinum.
Uncd̃e in psalmo tͥi legimus pupiuo tueriᷤᷤ
adiutor: grecus ht̃ orphano. Idhuc mo¬
dicum: & mundus me iam̃ ñ uides. Mun¬
dus qui mͦ uidet ocuł carnis pꝰ modicũ
ñ uidebit. quia pꝰ resurrectionem noluut
demonstrare carnẽ suam ñ sus. S es
totũ tempus modicũ ẽ: quo funto aute¬

Expanded text:
manendum. Quamvis enim David infirmitate superatus criminaliter peccaverit, sane tamen credidit ; proximum, si non effectu, saltem primum permitteret se interfici, quam Deum negaret, licet ad tempus in aliquo eum contemneret. Sancti cum peccant, lapis est motus, non evulsus. Cadat justus, labatur justus, resurgat justus, melior erit. Sanctis enim omnia cooperantur in bonum . Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hoc ideo adjecit, ne putaretur mittere Spiritum sine se. Orphani pupilli sunt, sed illud Graecum, hoc Latinum. Unde in psalmo ubi legimus: Pupillo tu eris adjutor , Graecus habet orphano. Adhuc modicum, et mundus jam me non videt. Mundus qui modo videt oculis carnis, post modicum non videbit, quia post resurrectionem noluit demonstrare carnem suam nisi suis. Sed et totum tempus modicum est, quo finito
Abbreviated transcription (Latin):
homim tucrent & ideo turbarent᷑ con¬
solat᷑ cos. dm̃ etiam se cẽ testans. Quasi
dieat. Mortẽ metuitis huic formȩ scrui
ñtubemini. quia ds suscitabit illa.
In domo patͥo mei mansiones mute¬
tt̃. Alerto turbabant᷑. qñdo quitse fden¬
tiori dictum ciat qͥa negaret dñm. S
cũ audiunt de mansionib celi: a ptur¬
batione recteant᷑. certi pꝰ ꝑicuia seapis
lenmansuros ꝓmeritis suis: qd signi¬
ficant multȩ mansiones. Aua ẽ enm
gła solis. alia lune. alia stellaꝵ. Disfeit
enun stella a stella ingła. Pinde respu¬
endi sunt qui putant ideo dictum man
siones muitas. qͥa ȩxt̃ regnum celoꝵ est
aliquid uͥ maneant innocentes beati.
q sine baptismo de hac uita migrarunt.
hec autẽ fides non ẽ catholica. Siqͥminꝰ

Expanded text:
homines timerent et ideo turbarentur, consolatur eos, Deum etiam se esse contestans. Quasi dicat: Mortem metuitis huic formae servi, non turbemini, quia Deus suscitabit illam. In domo Patris mei multae mansiones sunt. Merito turbabantur, quandoquidem fidentiori dictum erat quia negaret Dominum. Sed cum audiunt de mansionibus coeli, a perturbatione recreantur, certi post pericula se apud Deum mansuros pro meritis suis, quod significant multae mansiones. Alia est enim gloria solis, alia lunae, alia stellarum, differt enim stella a stella in gloria . Proinde respuendi sunt, qui putant ideo dictum multas mansiones, quia extra regnum coelorum est aliquid ubi maneant innocentes beati, qui sine baptismo de hac vita migraverunt, haec autem fides non est catholica. Si quomin
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ cor eius. ut posset dnm̃ ñ solũ semel
h iterum et tercio interrogatꝰ negare. Ꝙ qͣmͦ̾
iam mechatꝰ ẽ mulier̃e in corde suo qͥ cam
uderit ad concupiscendum. sic petritꝰ tm̃
tionorem conceꝑat in animo. ut ꝑdirare
posset usꝙ ad terciam dũi negationem.
Ideoꝙ tota tͥua negano eidem temꝑi depu¬
tanda ẽ: in quo tͥuȩ negationis sufficiens
timor eum inuasit. Ex quo etiã si pꝰ pͥmũ
galli cautũ uerb̾ inciꝑet negare. nicħ cam̃
contͣrietitis in cẽt. Non gͥ mouere debet qͥa
tua negatio ante pͥmũ galli cantũ cepta ẽ.
Q pꝰ pͥmũ ꝑacta ẽ.: tanqm̃ si aliciui diceret᷑.
Hac nocte anteqm̃ gallus cantet ad me sẽ¬
bes epłam: in qua m ter conuiciab̃is. Utiq
sicam ante omnẽ galli cantũ scribere inci¬
pet. et pꝰ pͥmũ galli cantũ fintt. ñ ideo di¬
cendum eẽt falso fuisse p̃dictum: m eexe.

Expanded text:
tum erat cor ejus, ut posset Dominum non solum semel, tum erat cor ejus, ut posset Dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare. Et quomodo jam moechatus est mulierem in corde suo, qui eam viderit ad concupiscendum , sic Petrus tantum timorem conceperat in animo, ut perdurare posset usque ad tertiam Domini negationem. Ideo quoque tota trina negatio ei tempori deputanda est, in quo trinae negationis sufficiens timor eum invasit. Ex quo etiam si post primum galli cantum verbis inciperet negare, nihil tamen contrarietatis inesset. Non igitur movere debet, quia trina negatio ante primum galli cantum coepta est, et post primum peracta est, tanquam si alicui diceretur: Hac nocte antequam gallus cantet, ad me scribes epistolam, in qua mihi ter conviciaberis. Utique si eam ante primum galli cantum scribere inciperet, et post primum galli cantum finiret, non ideo dicendum esset falso fuisse praedictum. M.
Abbreviated transcription (Latin):
te ponam. Non ẽtemetitas pctri: ẜ arcdeniᷤˢ
affectus gͣ salnatorem. Respondit m̃c
Animã tuam ꝓ me ponis: ortl .a. Amen
infirmus: s inspitiebat ualitudinem
medicus. Trina pet̾ negatio. si pꝰ pͥmũ
galli cantũ inciꝑet. falsum dixisse uide¬
rent᷑ matħs. lucas. ioħes. qui duerunt
qd̃ anteqmͣ gallus cantaret. eũ petrus
cẽt negaturus. Rurstis si tͥnã negationẽ
es negaturus. Ergo quia ante pͥmum
galli cantũ cepta c̃ illa tͥna negatio. ñ at
tenderunt illi tres qñ complcret᷑. s qnͣdo
cepta cẽt. quãqnͣi in animo eius ante pri¬
mũ galli cantũ tota possit intelligi. Qñ¬
uis eͥnim uerb̃ negantis. ante pͥmũ cepta
ante scd̃m aut̃ẽ galli cantũ ꝑacta sit tota
illa t̾na negatio. tam̃ timore. petͥ ante pͥmũ
tota concepta est. Nec int̃ ẽ qnͣtis horarũ
uit̾uallis tͥna uoce enuntiata sit. cum cor
negantis ante pͥmũ galli cantũ. tota pos¬
sedesit. Tam magna icił formidine imbu¬

Expanded text:
ERON. Non est temeritas Petri, sed ardens affectus erga Salvatorem. Respondit Jesus: Animam tuam pro me pones? M. R. L. A. Amen infirmus, sed aspiciebat valetudinem medicus. Trina Petri negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse viderentur Matthaeus, Lucas, Joannes, qui dixerunt quod antequam gallus cantaret, eum Petrus esset negaturus. Rursus, si trinam negationem ter me es negaturus. Ergo quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, non tenderunt illi tres quando compleretur, sed quando coepta esset, quanquam in animo ejus ante primum galli cantum tota possit intelligi. Quanquam enim verbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen timore Petri ante primum tota concepta est. Nec interest quantis horarum intervallis trina voce enuntiata sit, cum cor negantis ante primum galli cantum tota possederit. Tam magna scilicet formidine imbu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. Iuxta quẽ sensum. etiam ulud
intelligendum ẽ qđ dictum c̃ filuis xbe¬
dei. Sedere a certris uel a sinistris nonẽ
incũ dare uob̃. s quib ꝑatum ẽ a patre
meo. Frustia inquit pecitis qd in uobis
gͦ illi futuri erant in ipso. Ipse enim est
uita ęt̃na: in qua futuri sumꝰ. Abiit aut̃
ꝑ absentiam carnis latendo: uemiet in
iuditio appaicudo. s manet regnando.
ut ꝓficiamus beue tuiendo. & sicꝑat᷑
iocus. Auiens quidẽ s ñ relinquens parat:
quia subtrahit se et latet. ut sit fides quȩ
stinando: facturus ẽ oꝑando. Parat gͦ ds
mͦ mansiones: mansionib ꝑando man¬
sores. ꝑdomũ accipit᷑ tempłui dĩ: de quo
Hoc ẽ etiam regnũ dĩ. qd̃ filius traditurꝰ

Expanded text:
dit. Juxta quem sensum etiam illud intelligendum est, quod dictum est filiis Zebedaei: Sedere a dextris meis vel a sinistris, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo . Frustra, inquit, petitis quod in vobis ergo illi futuri erant in ipso. Ipse enim est vita aeterna, in qua futuri sumus. Abiit autem per absentiam carnis latendo, veniet in judicio apparendo, sed manet regnando, ut proficiamus bene vivendo, et sic paratur locus. Abiens quidem, sed non relinquens parat; quia subtrahit se et latet, ut sit fides de restinando, facturus est operando. Parat ergo Deus modo mansiones, mansionibus parando mansores. Per domum accipitur templum Dei, de quo Hoc est etiam reg
Abbreviated transcription (Latin):
unde ieronimꝰ in marchui. Accepit iħc
panẽ. figurans corpus suũ pane qd̃ ẽ głia
mero. frangit᷑ in passionib. dat᷑ exempliᷤ.
sumit᷑ doctrinis. fõrmat sanguinẽ suũ
in calice. uino & aqua mixtis. ut alio
purgem᷑ a culpis. alio redimam᷑ a pcnis.¬
extingunt᷑ inimici. quȩ st̃ mysteria ex¬
cdie xp̃i. Eres em̃ testes st̃: aqua. sanguis.
& sp̃c. Aqua ad lauachñi. sangus ad
pretium. sp̃c ad resurtectionẽ. Amplius.
Danis c̃ sacramentũ caritatis. uinũ spei.
aqua fidi. sine quib scł fide. spe. caritate.
unitas & conformitas xp̃i ñ pot̃ c̃ẽ.¶ Est

Expanded text:
Unde Hieronymus in Marcum: « Accepit Jesus panem, figurans corpus suum pane, quod est Ecmero, frangitur in passionibus, datur exemplis, sumitur doctrinis. Format sanguinem suum in calice, vino et aqua mistis, ut alio purgemextinguntur inimici; quę sunt mysteria eclesiae Christi. Tres enim testes sunt aqua, sanguis et spiritus . Aqua ad lavacrum, sanguis ad pretium, spiritus ad resurrectionem. » Amplius: Panis est sacramentum charitatis, vinum spei, aqua fidei. Sine quibus, scilicet fide, spe, charitate, unitas et conformitas Christi non potest
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ꝑcute pastorem. Postulat passionẽ
diũ. pat̾ tespondet: ꝑcutiam pastorem.
Orecib enim sc̃or filius a patre mitut᷑.
ut spes ñ extinguat᷑. Consolando cĩ pre¬
dicit᷑ uͥ clarificatum resurrectione uidebt̃:
qui mesti locum passionis addierant:
Despondens autẽ petrus. ait illi. Et si õs¬

Expanded text:
cute pastorem . Postulat passionem Domini. Pater respondet: Percutiam pastorem. Precibus enim sanctorum Filius a Patre mittiturut spes non exstinguatur. Consolatio enim praedicitur, ubi clarificatum resurrectione videbunt, qui moesti locum passionis audierant. Respondens autem Petrus, ait illi: Et si o
Abbreviated transcription (Latin):
festum paschȩ facta ẽ: S supͣ dictum ẽ
& diem arimors ꝓ pascba. et ꝓdieb
arimor quorꝑ pͥmus & ultimꝰ maior
cultu habebat᷑ pom pascha. uñ ioħ̾es
dicit. ante diem festũ paschȩ uocando
pascha pͥmũ dicm sollemnitatis sequen¬
tis .i. sextam feriam. Oreci uͦ ñ illũ diem

Expanded text:
schae facta est? Sed supradictum est et diem azymorum pro pascha, et pro diebus azymorum, quorum primus et ultimus major cultu habebatur, poni pascha. Unde Joannes dicit: Ante diem festum paschae, vocando pascha primum diem solemnitatis sequentis, id est, sextam feriam. Graeci vero non illum diem,
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã ñ mnci. naturã udelic&. uitã. sensũ.
rationẽ ficdẽ. s qm̃ caritatem ñ hñt. ut
cimbala concrepant: & uicħ eis ꝓdest.
Hic ẽ fons: in quo alienus ñ communi¬
icit ei symon petrus. Dñe quo uadis:
Respondit ei ih̃c. Quo ego uado ñ po¬
tes me mͦ sequi: sequens autẽ postea.
Audita dilectionis uia qua sequendꝰ
ẽ dñs. dicit petrus ut sequi patus. dñe
quo uadis: S qui totũ nouit docet
eũ ne p̃sumat. qͥa ñdum ẽ indiitus ur¬
tute ex alto mcelxxxuii. Scheun. acdit.
unc dicit illis iħo. Om̃s uos scanda¬
Ilum patiemui in me in ista nocte.
Dtedicit qđ passuri sint. ut cum passi fue-¬
rint ñ desꝑcut. Signant̃ addidit in ista
nocte. quia in tenebris scandalitati sunt
sic̃ ebrii. Nos uͦ dicamus nox p̃cessit: dic̃
autem appropinquauit : mcclxxxyiui

Expanded text:
etiam non mei, naturam videlicet, vitam, sensum, etiam non mei, naturam videlicet, vitam, sensum, rationem, fidem; sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, et nihil eis prodest. Hic est fons, in quo alienus non communiicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Respondit ei Jesus: Quo ego vado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea. Audita dilectionis via, qua sequendus est Dominus, dicit Petrus ut sequi paratus: Domine, quo vadis? Sed qui totum novit, docet eum ne praesumat, quia nondum est indutus virtute ex altunc dicit illis Jesus. Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. Praedicit quod passuri sint, ut cum passi fuerint, non desperent: Signanter addidit, in ista nocte; quia in tenebris scandalizati sunt sicut ebrii. Nos vero dicamus: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . M. 278VI
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potestis uenire: et uobis dico modo.
Hoc ẽ mͦ non potestis. Iudeis autẽ cum
diccret: ñ addidit mͦ. Ut autẽ aliqnͣdo
me sequamini moriendo ꝓ iusticia.
ueniendo ad uitam unmortałẽ. seruate
mandata. Mandatũ nouum do uob̃.
ut diligatis iniuicem. sic̃ dilexi uos: ut
ꝙ uos diligatis inuicem. Nonne in
ueccri lege erat. diliges ꝓximũ truũ tan¬
quã teipsum: Cur gͦ nouum hie dicit᷑
Quia ĩnouat obedicntẽ ista dilectio.
qm dñs ut a carnali dilectione distingue¬
ret. addidit sic̃ dilexi uos. Illuo mauis
mandatũ quo precipu᷑ diligetre dm̃
ex toto corde. iudet᷑ hic p̃termissum.
S bene intelligentib utrũq inuenit᷑
in singuł. Quid enĩ ds dilexit in nob̃.
nisi ut habetemus eũ: Nich diuigit me¬
dicus in egus nisi salutem: qmͣ cupit
reuocare. In hoc cognoscent om̃s quia
mei estis discipuli si duectionẽ habueri¬
tis ad inuicem. Alia munera mea nñt

Expanded text:
non potestis venire, et vobis dico modo. non potestis venire, et vobis dico modo. Hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum diceret, non addidit, modo. Ut autem aliquando me sequamini, moriendo pro justitia, veniendo ad vitam immortalem, versare mandata. Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Nonne in veteri lege erat, diliges proximum tuum tanquam teipsum? Cur ergo novum hic dicitur? Quia innovat obedientem ista dilectio, quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Illud majus mandatum, quo praecipimur diligere Deum ex toto corde, videtur hic praetermissum. Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Quid enim Deus dilexit in nobis, nisi ut haberemus eum? Nihil diligit medicus in aegris nisi salutem quam cupit revocare. In hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Alia munera mea habent
Abbreviated transcription (Latin):
Symoꝰ ecce sathanas expetunt uos:
ut cribraret sic̃ triticum. Ego autẽ roga
ui ꝓte. ut non deficiat fides tua. Doct
dominus nullius fidem a diabolo tem¬
ptari. nisi deo ꝑmittente. Sathanas ex¬
petit bo nos ad cribrandum: noc ẽ hane¬
lat ad affuctionẽ coꝵ. Dñs rogat ꝓ petro ñ
ut ñ temptet᷑. s ut pꝰ lapsum negatioĩs
ad statum pͥstinum resurgat. Est eñi
scĩs utile temptationib examinari. ut
uel temptati quã fortes fuerint appare¬
ant. uł coguita ꝑ temptationẽ sua in¬
fitmitate fortiores fieri discant. & sic
cum ꝓbati fueruit. accipient coronam
Et tu aliqñ conuesus: confirma fr̃es
tuos. Exemplo tuȩ penitentiȩ confir¬
ma fiẽs tuos. ne desꝑent pꝰ pcccatum
conuersi ad me: a cxxu.
ilioli: adhuc modicũ uob̃cũ sum.
Antequã moriar. in hac infirinita¬
te carnis uob̾cũ modicũ ero: nam post
resurrectionẽ ñ eto uob̃cũ in consorcio
infirmitatis humanȩ. Queretis me
& sicut dixi uideis quo ego uado uos

Expanded text:
expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua. BEDA. Docet Dominus nullius fidem a diabolo tentari, nisi Deo permittente. Satanas expetit bonos ad cribrandum, hoc est, anhelat ad afflictionem eorum. Dominus rogat pro Petro, non ut non tentetur, sed ut post lapsum negationis ad statum pristinum resurgat. Est enim sanctis utile, tentationibus examinari, ut vel tentari quam fortes fuerint, appareant, vel cognita per tentationem sua infirmitate, fortiores fieri discant, et sic cum probati fuerint, accipiant coronam Et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos. Exemplo tuae poenitentiae confirma fratres tuos ne desperent, post peccatum conversi ad me. A. 125X Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Antequam moriar, in hac infirmitate carnis vobiscum modicum ero, nam post resurrectionem non ero vobiscum in consortio infirmitatis humanae. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Est consuetudo apud plcrosq ut
cum se inuicem nospitio suscipiunt:
pedes sͥ lauent. Ubi apud scõs hec consu¬
ctudo ñ ẽ corde faciunt. s melius ẽ ut ma¬
nib fiat. qd̃ xp̃c fecit. In quo ammone¬
m̃ ut confesi inuicem delicta inã. memꝰ¬

Expanded text:
Dominus. Est consuetudo apud plerosque, ut Dominus. Est consuetudo apud plerosque, ut cum se invicem hospitio suscipiunt, pedes sibi lavent. Ubi apud sanctos haec consuetudo non est, corde faciunt; sed melius est ut manibus fiat quod Christus fecit. In quo admonemur ut confessi invicem delicta n
Abbreviated transcription (Latin):
re dignatus ẽ. Postqm̃ lauit pedes acce¬
pit uestim̃ta sua. & recumbens aꝑuit eiꝰ
mysteriũ lauationis. qͥa pꝰquã patien¬
do in cruce lauachr̃u remissionis nob̃
conseciauit. accepit m̃bra iam immorta¬
lia. & post resurrectionẽ exposuit eis u
i gͦ ego laui pedes urõs dominꝰ et ma¬
gister. & uos debctis alter alteriꝰ laua¬
re pedes. Et ad lut̾am. & ad mysticum
sensum. hoc debet impleri. Ad litteram
ut ꝑ caritatem seruiamus inuicẽ. ñ solũ
in lauando pedes frm̃. s in omnib neces¬
sitatib adiuuando. Ad mysticũ untelle¬
ctum. ut sic̃ ille nob̃ penitentib peccata
dimittit: ita & nos dimittamꝰ fr̃itꝰ. Et
sic̃ ille lauit nos a peccĩs int̾pellando
patr̃ẽ ꝓ nob̾. ita & nos oremus ꝓ fr̃sb.
Exempsu enĩ dedi uob̃. ut qũcad modũ
ego feci uob̾: ita & uos faciatis. Hoc est
petre qđ nesciebas: qñ lauari pedes non
sinebas. Hoc tibi pꝰea sciendũ ꝓmisit

Expanded text:
re dignatus est. Postquam lavit pedes, accere dignatus est. Postquam lavit pedes, accepit vestimenta sua, et recumbens, aperuit eis mysterium lavationis; quia, postquam patiendo in cruce lavacrum remissionis nobis, consecravit, accepit membra jam immortalia, et post resurrectionem exposuit eis ut Si ergo lavi pedes vestros Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Et ad litteram, et ad mysticum sensum hoc debet impleri. Ad litteram, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in omnibus necessitatibus adjuvando. Ad mysticum intellectum, ut sicut ille nobis poenitentibus peccata dimittit, ita et nos dimittamus fratribus. Et sicut ille lavit nos a peccatis, interpellando Patrem pro nobis, ita et nos oremus pro fratribus. « Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis. » Hoc est petere quod nesciebas quando lavari pedes non sinebas, hoc tibi postea sciendum permisit
Abbreviated transcription (Latin):
correxit ostendens semel baptratum.
ũ eẽ rebaptirandũ. Et uos mundi
estis: s ñ om̃s. Sciebat enĩ qͥsnam eẽt
qui traderet cũ: ꝓpt̃ca dixit. ñ estiᷤᷤ mũdi
om̃s. Postqmͣ gͦ lauit pedes eor: acce¬
pit uestim̃ta sua. Et cum recubuisset
autẽ pꝰea. Mystice cena in qua cum
discipuł dominus recubuit. fignificat
tempus unuersũ. quo ipse corporalit̃
in ȩccłia demoratꝰ. & dapib uerbi salu¬
taris ac miraculoꝵ dulcedine cuncto fi¬
deles pauit. et fide ac dilectione audien¬
tium ipse pastus ẽ. Surrexit gͦ a cena. et
posuit uestim̃ta sua qñ m̃bra corpori fui
deposuit in cruce. Linteo p̃cinxit se: qͣndo
sua m̃bra cirtum dedit passionis excititio.
Solet namq ꝑ linteũ qd̾ multifario la¬
bore conficit᷑. afflictio passionis figuiari.
Misit aqũã in pelium: & c̃. Defuncts
in cruce aqm̃ cum sanguine de lat̾ẽ suo
fudit: quib eredentes mundart & sc̃ifica¬

Expanded text:
correxit, ostendens semel baptizatum, correxit, ostendens semel baptizatum, non esse rebaptizandum. Et vos mundi estis, sed non omnes. Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum; propterea dixit, non estis mundi omnes. Postquam ergo lavit pedes eorum, accepit vestimenta sua. Et cum recubuisset autem postea. Mystice coena in qua cum discipulis Dominus recubuit, significat tempus universum, quo ipse corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum dulcedine cunctos fideles pavit, et fide ac dilectione audientium ipse pastus est. Surrexit ergo a coena, et posuit vestimenta sua, quando membra corporis deposuit in cruce. Linteo praecinxit se, quando sua membra circumdedit passionis exercitio. Solet namque per linteum, quod multifario labore conficitur, afflictio passionis figurari. Misit aquam in pelvim, et caetera. Defunctus in cruce, aquam cum sanguine de latere suo fudit, quibus credentes mundare et sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ & confession̾ẽ penitentiȩ: ñ habet
part̾e cũ lħu. Dicit ei symon petrus.
Dñe nontim̃ pedes meos: s et manus et
caput. Tetritus ex dñi responsione de
ꝑiculo salutis: totũ se offert abluendũ
turbatus amore & timore. Dicit ei ih̃c.
Qui lotus ẽ. non indiget nͥ ut pedes
lauet: s ẽ mundꝰ totus. In telligendum ẽ
p̃t̃ pedes. Totus nomo abluitur in bap¬
tismo. s tam̃ cum in reb humanis pꝰea
uiuit᷑. humani affectus sine quib ñ ui¬
uit᷑ quasi pedes sunt. qͥa si dixcrimꝰ pec¬
catũ ñ habemus. mentim᷑. Cotidie igit᷑
lauat nob̃ pedes: qͥ cotidie int̾pellat ꝓ
nob̃. Unde ctiam cotidie dicimus: di¬
mitte nob̃ debita nr̃a. Ꝙ in cantico
canticos. Laui pedes meos: qͦmͦ inqui¬
nabo illos: Timeant inquinare pedes
suos. qͥ surrepente amore humanȩ lau¬
dis placere hominib affectant. Notan¬
dum qͥa errauit petrus. ne nos erratemꝰ:
cũ se totũ lauandũ deo obtulit. Quẽ ds̃

Expanded text:
nem poenitentiae, non habet partem cum Jesu. Dixit ei Simon Petrus: Domine, non tantam pedes meos, sed et manus et caput. Territus ex Domini responsione de periculo salutis, totum se offert abluendum, turbatus amore et timore. Dicit ei Jesus: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Intelligendum est praeter pedes. Totus homo abluitur in baptismo, sed tamen cum in rebus humanis postea vivitur, humani affectus, sine quibus non vivitur quasi pedes sunt; quia si dixerimus, peccatum non habemus, mentimur . Quotidie igitur lavat nobis pedes, qui quotidie interpellat pro nobis. Unde etiam quotidie dicimus: Dimitte nobis debita nostra . Et in Cantico canticorum: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo llos? Timeant inquinare pedes suos, qui subrepente amore humanae laudis, placere hominibus affectant. Notandum quia erravit Petrus, ne nos erraremus, cum se totum lavandum Deo obtulit. Quem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
em ocuiloꝵ. cuiꝰ inuentor mercuriꝰ d̃r fuisse.
Tercium uͦ ẽ quia corpꝰ xp̃i in humana for¬
ma impassibili. incorruptibili. localit̃ et
inuisibilit in celo ẽ. quousq in iudicio. oĩb
appareat. Hinc ieronimꝰ in minori breui¬

Expanded text:
em oculorum, cujus inventor Mercurius dicitur fuisse. em oculorum, cujus inventor Mercurius dicitur fuisse. Tertium vero est, quia corpus Christi in humana forma impassibili, incorruptibili, localiter et invisibiliter in coelo est, quousque in judicio omnibus appareat. Hinc Hieronymus in minori Brevi
Abbreviated transcription (Latin):
biberit calicem dñi indigne: reus ert
corꝑis et sangunis dñi. et ita sͥ udi¬
cium manducat et bibit. Ieronimuᷤ
supͣ illud apłi. Siin linteo uel in uase
magis in corde polluto. qmͣ inmundi¬
ciam ds̃ suꝑ omnia execrat᷑: Nam et
ioseph iustus ꝓpt̾ea in sindone munda
ꝙ noua inuoltut. qͥa p̃figurabat corpꝰ
dm̃i accepturos. tam mundã mente
debere habere qmͣ nouam. PScdm ẽ
qd̾ ad uisibiles speties panis & iuni
sensib nr̃is subiacent ȩque pꝰ consecra¬
tionem. ut ante. Oculis etũ site om̃i
delusione cernimus. & formã. et co¬
lorem. tam pains quã uini. gustu et
odoratu. absq fallatia ꝓbamus saporẽ¬
& tactui calidum uł frigidum. molle uł du¬
rum sentimus. aurib fractionẽ ꝑcipimus.
Unde ambrosius. Nicħ falsum putandũ
ẽ in sacͥficio iu̾tatis. ueliti fit magor p̃sti¬
giis. uͥ delusione quadam fallunt᷑ oculi. ut
uideat᷑ eẽ qđ non ẽ omnino. Prestigiũ autẽ
quasi p̾strigium dicit᷑ eo qd̃ p̃stringat aci¬

Expanded text:
ne, reus erit corporis et sanguinis Domini ; et ita: Judicium sibi manducat et bibit . Hieronymus supra illud Apostoli. « Si in linteo vel in vase  magis in corde polluto, quam immunditiam Deus super omnia exsecratur? Nam et Joseph justus propterea in sindone munda et nova involvit, quia praefigurabat corpus Domini accepturos tam mundam mentem debere habere quam novam. Secundum est, quod visibiles species panis et vini sensibus nostris subjacent aeque post consecrationem ut ante. Oculis enim sine omni delusione cernimus et formam et colorem tam panis quam vini, gustu et odoratu absque fallacia probamus saporem, tactu calidum vel frigidum, molle vel durum sentimus, auribus fractionem percipimus. Unde Ambrosius: « Nihil falsum putandum est in sacrificio veritatis, veluti fit magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videatur esse quod non est, omnino. » Praestigium autem quasi praestigium dicitur, eo quod praestingat aci
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altaria ẽẽ. Corpus xp̃i impassibile ẽ. in¬
uiolabile ẽ. mors ei ult̃ ñ dñabit᷑. ucrũ corpꝰ
xp̃i manib saccidotum sensualit̃ tractat᷑.
frangit᷑. in singulis portionib totũ suscipi¬
t᷑.&. intelligit᷑. Corpus xp̃i incorruptibile
ẽ uerũ corpus xp̃i dentib atterit᷑ && trans

Expanded text:
Corpus Christi impassibile est, inviolabile est, mors ei ultra non dominabitur, verum corpus Christi manibus sacerdotum sensualiter tractatur, frangitur, in singulis portionibus totum suscipitur et integre. Corpus Christi incorruptibile est; iterum, corpus Christi dentibus atter