comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uera: quȩ illuminat omnẽ hominẽ uenien¬
tem in hunc mundũ. Et de quo rursũ scͥp¬
tum ẽ. De plenitudine eiꝰ nos omnes acce¬
pimus.Nam sci dei homines potuerunt
a dño uirtutes habere: ñ etiam aliis trad̃e.
Ille autem signa uirtutis dedit subditis.
qui se daturũ signũ ionȩ ꝓmisit inmicis:
ut coram suꝑbis mori dignaret᷑ :⁊ coram hu¬
milib resurgere: quatinus et illi uiderent
qd contempnerent: et isti quod ueneran

Expanded text:
em hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod veneran
Abbreviated transcription (Latin):
licitet: ꝑ quã mens ab illa pͥncipali cordis ob¬
seruatione distracta. spãlib studiis redderet᷑

Expanded text:
licitet, per quam mens ab illa principali observatione cordis distracta, spiritualibus studiis redderetur
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ñ sentiat. Sic enĩ umuersitatis ds̃ omĩa
in omnib credendus ẽ oꝑari: ut ineitet. et ꝓ¬
tegai. atq confirmet: ñ ut auferat. quã semd ipse¬
rem bom oꝑis estimandũ.⁊ tanquã in ipso creati¬
omis exordio. sic ds̃ nature humanȩ boni oꝑis
facultatẽ dederit. ut ipsius adiutorio desistente.
sola ꝑse ipsam possit humana natura qđ cunq
bonũ uelle. seu facere: cum hoc nec inipso pͥmo
homine potuerit. solo implere conatu ꝓpͥo. qͣndo
necdũ fuit uitiata peccato. Siquid sane uersutius¬
humana argumentatione. ac ratione collectũ. huic
sensui uidetur obsistere: uitandum ẽ magis quã
ad destructionẽ fidei ꝓuocandũ. Non em̃ fidem ex
intellectu: sed intellectum merm̃ ex fide. sic̃ scͥp¬
tum ẽ: nisi credideritis. non intelligetis: quia
quẽadmodũ & as̃ omnia oꝑct᷑ in nob̃. et totũ li¬
bero adscribat᷑ arbitrio. cui dicit᷑. si uolueritis. et

Expanded text:
dicta non sentiat. sic enim uniuersitatis deus omnia dicta non sentiat. sic enim uniuersitatis deus omnia in omnibus credendus est operari, 30 ut incitet, protegat atque confirmet, nrem boni operis aestimandum, tanquam in ipso tantum creationis exordio sic Deus naturae humanae boni operis facultatem dederit, ut ipsius adjutorio desistente sola per seipsam possit natura quodcunque bonum velle seu facere; cum hoc nec in ipso primo 178 homine potuerit solo implere conatu proprio, quando necdum fuerat vitiata peccato. Quomodo ergo ihumana argumentatione ac ratione collectum huic sensui uidetur obsistere, uitandum magis est quam ad destructionem fidei prouocandum non enim fidem ez intellectu, sed intellectum meremur ez fide, sicut scriptum est: nisi credideritis, non intellegitis, quia, quemadmodum et deus omnia obero ascribatur arbitrio, cui dicitur: Si volueritis et
Abbreviated transcription (Latin):
arũ ur̃arũ et ommũ scelerum ur̃oꝵ in quib pollu¬
ti estis incis: et displicebitis uobis inconspectu urõ.
in omnib maliciis ur̃is. quas fecistis: et scietis qͥa
ego dns. cum benefectro uob̃ ꝓpt̃ nom̃ incũ: ñ se¬
cundum uias uras malas: neq scđ̃m sclera urã pes¬
sima domus isił. & iccirco hoc ab omnibꝰ catholi¬
cis patrib diffinit᷑ qui ꝑfectionẽ cordis ñ ianidi¬
spudatione uerboꝵ: s re atq oꝑe didicerunt: di¬
iumi eẽ muneris. pͥmũ ut accendatur unusqͥsq
add desiderandũ omne qͦd bonum ẽ: s ita ut in
alterutram partẽ plenum sit libere uoluntatis
arbitrium. Itemq etiam scđ̃m diuine eẽ gr̃e ut ef¬
ficiualeant exercicia p̃dicta untutũ. s ita ut pos¬
sibilitas liberi non extinguat᷑ arbitrii. Terciũ qͦ
ad̃ dĩ muncra ꝑtinere: ut adquisite uirtutis ꝑ¬
seucrantia tencat᷑: s ita ut captiuitatẽ lib̃tas add¬

Expanded text:
arum uestrarum, et omnium scelerum uestrorum, quibus polluarum uestrarum, et omnium scelerum uestrorum, quibus polluti estis in eis: et displicebitis uobis in conspectu uestro in omnibus malitiis uestris, quas fecistis. et scietis quia ego dominus, cum bene fecero uobis propter nomen meum, non secundum uias uestras malas, neque secundum scelera uestra pessima domus Israhel. et idcirco hoc ab omnibus catbolicis patribua definitur, qui perfectionem cordis non inani disputatione uerborum, sed xe atque opere didicerunt, diuini esse muneris primum ut accendatur unusquisque ad desiderandum omne quod bonum est, sed ita ut in alterutram partem plenum sit liberae uoluntatis arbitrium: itemque etiam secundum diuinae esse gratiae ut effici ualeant exercitia praedicta uirtutum, sed ita ut possibilitas non extinguatur arbitrii: tertium quoque ad dei munera pertinere ut adquisitae uirtutis perseuerantia teneatur, sed ita ut captiuitatem libertas ad
Abbreviated transcription (Latin):
cr ꝗd cuidentiratione colligit᷑. abhis qͥ ñ loqͣci¬
b uerbis. s exꝑientia duce uel magnitudinem
grẽ. uel modulũ humani metiunt᷑ arbitrii: uel¬
b cursus. nec fortib p̃liũ: nec sapientib panis.
nec prudentib diuitiȩ: nec scientib grã: s opa¬
tur hec omnia unꝰ atq idem sp̃s: diuidens unicuiq
put uult. Et iecirco fide non dubia. et ut ita dicã
uoluntatis ardorẽ: nunc uͦ ipsius oꝑationis effectũ.
et consũmationẽ donare untutũ: et nc̃ aruina iã
proxima lapsuq p̃cipiti. etiam inuitos. et inscios re¬
uocare: nunc autẽ occasiones. et oportuntates salu¬
tis ingerere. ac p̃cipites uiolentosq conatꝰ. aletali¬
b dispositionib ihibere.:⁊ et alios quidẽ uolen¬
tes currentesq suscipe: alios uero nolentes. reni¬
tentesq ꝑtrahere. et adbonã cogere uoluntatẽ.
Totumu̾ ñ semꝑresistentib nec ꝑseuerant᷑ inuitis
anĩ ipsius uocib edocemur. Et recordabimini ui¬

Expanded text:
d evidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus verbis, sed experientia duce, vel magnitudinem gratiae, vel modulum humani metiuntur arbitrii, bus cursus, nec fortibus praelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus divitiae, nec scientibus gratia, sed operatur haec omnia unus atque idem Spiritus dividens unicuique prout vult . Et idcirco fide non dubia et, ut ita dicam,voluntatis ardorem; nunc vero ipsius operationis effectum, et consummationem donare virtutum, et nunc a ruina jam proxima lapsuque puocare, nunc autem occasiones et oportunitates salutis ingerere ac praecipites uiolentosque conatus a letalibus dispositionibus inr hibere: et alios quidem uolentes currentesque suscipere, alios uero nolentes resistentesque pertrahere et ad benas cogere uoluntatem. totum. uero non semper resistentibus nee peraeaenmter inuitis tandam ita domini ipsius uocibus edocemur: et recordabimini ui
Abbreviated transcription (Latin):
.xi. Demultiplicuntellectu diuinarũ scͥptirarum¬
.xII Introgatio q̃mͦ possit ad obliuionc̃ scłariũ carminũ qͥs¬
xiii. R esponsio quo pacto memoriȩ fucũ possimꝰ abluere ꝓutnm
xiiii. Qđ immunda amma neq trade. neq ꝑciꝑe possit
scientiam spiritalem.

Expanded text:
na. De multiplici intellectu diuinarum scripturarum. Interrogatio, quomodo possit ad obliuionem saecularium carminum perueniri. Responsio, quo pacto memoriae fucum possimus abluere.\' Quod inmunda anima neque tradere neque percipere possit scientiam spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ICerba abbatis nesterotis de religiosoꝵ scientia.
II.De app̃hendenda spiritalium rerum cognitione.
II. Qđ accualis ꝑfectio ãupliciratione subsistat.
am Qđ accualis uita erga multas ꝓfessiones ac studia di¬
U.De professionis adreptȩ ꝑscuerantia. riuet᷑¬
UI De infirmorum mobilitate.¬
.UII. Exemplũ castitatis qͥ doect᷑ ñ omĩa ab om̃ibꝰ emulanda.

Expanded text:
erba abbatis Nesterotis de religiosorum scientia. De adprehendenda spiritalium rerum cognitione. Quod actualis perfectio duplici ratione subsistat. Quod actualis uita erga multas professiones ac studia deriuetur. De professionis adreptae perseuerantia. De infirmorum mobilitate. Exemplum castitatis quo docetur non omnia ab om- . nibus aemulanda.
Abbreviated transcription (Latin):
gare pociꝰ quã excusare sua ꝓfessionc uideant᷑: ñ intel¬
ligentes. qd frustra cauillationes hasiudici ommũ
p̃tendere moliant᷑: qͥ quẽadmodũ iudicaturꝰ sit
supplicib suis uoluit p̃monstrare. Dũ enĩ erga eos
ñ uult immi tisatq inexorabilis inueniri: for¬
mã sun iudicii designauit.:⁊ ut qũead modũ nos cu¬

Expanded text:
gare potius quam excusare sua professione uideantur, non intelgare potius quam excusare sua professione uideantur, non intellegentes quod frustra cauillationes has iudici omnium praetendere moliantur, qui quemadmodum iudicaturus sit supplicibus suis uoluit praemonstrare. dum enim erga eos non uult inmitis atque inexorabilis inueniri, formam sui iudicii designauit, ut quemadmodum nos
Abbreviated transcription (Latin):
minũ placidos nos ac dementissimos exhibere: er¬
ga nĩarũ uͦ uel paruissimarũ offensionũ debita er¬
actores immites atq in exorabiles inuemri. Quisqͥs
gͥ in se delinquenti fr̃i ñ ex corde remiserit: ñ indui¬
gentiã s condempnationẽ dep̃catione hac sibimet
impetrabit: suaq ꝓfessione semet ipsũ poscet du¬
rius iudicari: dicens. Remitte m: sicut et ego reni¬
si. Qđ cum illi scđm suã petitionẽ fuerit recõpensa¬
tũ: quid aliud subsequit᷑. quã ut exemplosuo im¬
placabili ira et irremissa sententia puniat᷑: Idõ ꝙ
si clement̃ uolumꝰ iudicari: nos quoq erga illos q̃
in nos deliquerunt. oportet cẽ dementes. ẽancũ enĩ
remittet᷑ nob: quantũ nos remiserimꝰ eis. qͥ nob̃ qͣcun¬
q malignitate nocuerunt. Qđ formidantes ñ nulli.
cũ in ȩccła hȩc oratio abuniu̾sa plebe concinit᷑. hẽ
locũ taciti p̃t̃mictunt: ne scilicet semet ipsos obli¬

Expanded text:
iminum, placidos nos et clementissimos exhibere, eriminum, placidos nos et clementissimos exhibere, erga nostrarum uero uel paruissimarum offensionum debita exactores inmites atque inexorabiles inueniri. quisquis igitur in se delinquenti fratri non ex corde remiserit, non indulgentiam, sed condemnationem deprecatione hac sibimet inpetrabit, suaque professione semet ipsum poscet dirius iudicari dicens: remitte mihi sicut et ego remisi. quod cum illi secundum suam petitionem fuerit repensatum, quid aliud subsequetur quam ut exemplo suo inplacabili ira et inremiesa sententia puniatur ? ideoque si clementer uolamus iudicari, nos quoque erga illos qui in nos deliquerunt oportet esse clementes. tantum enim remittetur nobis, quantum nos remiserimos eis qui nobis quacumque malignitate nocuerunt. quod formidantes nonnulli, cum in ecclesia haec oratio ab uniuersa plebe concinitur, hunc locum taciti praetermittunt, ne scilicet semet ipsos obli
Abbreviated transcription (Latin):
Et dimitte nob̾ debita aimitte nob̃ debita nostra¬
nostra: sicut et nos dimitamꝰ debitorib nr̃is. Om
effabilis dei clementia: quȩ ñ solã nob orationis.
tradidit formam. et acceptabilẽ sibi moꝵs nr̃oꝵ insti¬
tuit disciplinam. ac ꝑ necessitatẽ traditȩ formule
qua se p̃cipit a nobis semꝑorari. ire parit᷑ ac tristi¬
ciȩ euellit radices: s ctiã occasionẽ rogantib t̾buit.
eisq rescrat uiam qua clemens ac pium erga se ꝓuo¬
cent denudiciũ ꝓmulgari: et quodãm potestatẽ
ad ueniam delictoꝵ nr̃oꝵ exemplo eũ nr̃e remissi¬
oms artantes: dũ dicimꝰ ci. dimite nob̃ sic̃ et nos
dimitimꝰ. Itaq securtꝰ huiꝰ orationis fiducia. de
suis admissis ueniam postulabit: qͥsqͥs remissus erga
suos dũtaxat ñ erga dñi sui extiterit debitores. Sole¬
mus etenĩ ñnulli. qđ ẽ deceriꝰ. erga illa qͥdẽ quȩ cõ¬
mittunt᷑ ad iniuriam dĩ. quãuis magnoꝵ sint en¬

Expanded text:
it. Et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. o ineJtabilis dei clementia, quae non solum nobis orationis tradidit formam et acceptabilem sibi morum nostrorum instituit disciplinam ac per necessitatem traditae formulae, qua se praecepit a nobis semper orari, irae pariter ac tristitiae euellit radices, sed etiam occasionem rogantibus tribuit eisque reserat uiam, qua clemens ac pium erga se prouocent dei indicium promulgari, et quodammodo potestatem ad ueniam delictorum nostrorum exemplo eum nostrae remissionis artantes, dum dicimus\' ei: dimitte nobis sicut et nos dimisimus. itaque securus huius orationis fiducia de suis admissis ueniam postulabit, quisque remissus erga suos dumtaxat, non erga domini sui extiterit debitores. solemus etenim nonnulli, quod est deterius, erga illa quidem quae admittuntur ad iniuriam dei, quamuis magnorum sint cr
Abbreviated transcription (Latin):
sua. et congaudere cum ipsis. Et pͥus quam
interrogarent eum: dixit discipło suo.Con¬
sidera quod hodie facio: et expec̾ta. Et po¬
suit duo sedilia de scirpo infasciculis ligata.
unum ad dexteram et alterũ ad sinistram:
et dixit. Sedete. Et intrauit in cellulam suã:
et uestiuit se res uetustas: et exiens. sedebat
in medio eorum. Et iterum intrauit. et ue¬
stiuit se uestimenta sua quȩ pͥus habuerat:
ũt ĩgressus. iterum sedebat inmedio eoꝵ. Illi
autem stupentes in id qͦd fecerat senex: in¬
terrogauerunt eũ quid hoc cẽt. Et dixit eis.
Considerastis quio feci: Dixerunt. Etiam.
Et ille dixit. An mutatus sũ pro contume¬
liosa ueste:Dicunt. Non. Et dixit iterũ senex.
Helesus sum ex bona ueste: E dixerunt. Non.
Et ille dixit. Sicut gͦ ipse sum in utrisq:
nec priore ueste mutatus. nec sequenti lesus:
ita debemus in fratrũ susceptione facere: se¬

Expanded text:
s, et congaudere eis . Et priusquam interrogarent eum, dixit senex discipulo suo: Considera quod facio hodie, et exspecta; et posuit duo sedilia de scirpo in fasciculis ligata, unum a dextra et unum a sinistra; et dixit: Sedete. Et intravit in cellam suam, et vestivit se res vetustas. Et exiens transivit in medio eorum; et iterum intravit et vestivit se rescellas suas, quas prius habuerat. Et egressus iterum sedit in medio eorum. Illi autem stupentes in id quod fecerat senex, interrogaverunt eum quid hoc esset. Et dixit eis: Vidistis quid feci? Dixerunt: Etiam. Et ille dixit: Ne mutatus sum ego pro contumeliosa veste? Et dixerunt: Non. Et ipse dixit iterum: Ne laesus sum de meliori veste? Et dixerunt: Non. Et ille dixit: Sic ego ipse sum in utrisque; et sicut priori veste mutatus non sum, nec sequenti laesus sum; ita debemus in susceptione fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
bbas siluanus dum cũ discipło suo zacha¬
fecerunt eos monachiante quã egrederent᷑¬
parũ comedere. Post quam autẽ egressi st̃:
inuenit discipulus eiꝰaquam: et uoluit bi¬
bere. Cui abbas siluanus ait.Tacharia: ho¬
die ieiunium ẽ. At ille dixit. Nunqͥd hodie
ñ comedimꝰ pater: Et dixit ei senex. Illa es¬
ca caritatis erat fili: nos autem nrm̃ ieiuniũ
teneamus:
panefo ad abbatem iosephut eũ require¬

Expanded text:
Abbas Sylvanus, dum cum discipulo suo Zachafecerunt eos monachi, antequam egrederentparum comedere . Postquam ergo egressi sunt, invenit discipulus ejus aquam, et volebat bibere. Cui abbas Silvanus: Zacharia, hodie jejunium est. At ille dixit: Nunquid hodie non comedimus, Pater? Et dixit ei senex: Illa esca charitatis erat fili, nos autem nostrum jejunium teneamus. Panepho ad abbatem Joseph perre
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur. Mox effera longobardoꝵ
gens. de uagina suȩ habitationis edu¬
cia. innr̃am ceruicem grassata ẽ: atꝙ hu¬
manũ genus. quod in hac t̾ra p̃multitudi
ne niiia. quasi spicȩ segetis more surre¬
xerat. succisum aruit. Nam depopulate
urbes: euersa castra: concrematȩ eccłiȩ:
destructa sunt monasteria uirorum acti¬
minarũ: desolata abhominib p̾dia. at¬
q ab omni cultore destituta: in solitudi¬
ne uacat terra: nullus hanc possessor
inhabitat. Occupauerunt bestiȩ loca: quȩ
pͥus multitudo hominũ tenebat. Et qͥd in
aliss mundi partibus agat᷑ ignoro: nam
hac interra in qua nos uiuimꝰ. finẽ suũ
mundus ñ iam nuntiat: s ostendit. Tan¬
to gͦ nos necesse ẽ instantius eerna quere¬
re: quanto a nobis cognoscimus uelociter
temporalia fugisse Despiciendus a nob̃
hic munciul suerat: etiam siblandiret᷑.
sireous ꝓsperis demulceret animũ. At
postquam iam flagellis p̃mitur :⁊ tanta
aduersitate fatigatur:⁊ tot nob̃ cotidie

Expanded text:
iderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta, in nostram cervicem grassata est atque humanum genus, quod in hac terra prae nimia multitudine quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum ac feminarum, desolata ab hominibus praedia, atque ab omni cultore destituta, in solitutudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat, occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter tempohic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
do quam illic ꝑcipiunt: et dispar retͥbu¬
tionis qualitas. quã ꝑoꝑa diuersa conse¬
cuntur quȩ nimirũ ueritas iudicii sui di¬
em denuntians: ait. Tunc dicam messori¬
b. Colli. gite zizania: et ligate ea fascicu¬
los ad cimburendũ. Messores quippe an¬
gł sunt: qui zizania ad comburendũ
in fascieulos ligant. cũ pares parib intor¬
mentis similibus sociant: ut suꝑbi cũ fu¬
pbis. luxurioñ cum luxuriosis. auari cũ aua¬
ris. fallaces cum fallacibus. inuidi cũ inui¬
dis. infideles cum infidelibus ardeant. Cũ
ergosimiles inculpa. ad tormenta similia
addicuntur. ⁊ atq eos in locis penalibꝰ angłi
deputant: quasizizaniorum fasciculos
ad comburendum ligant. Petaꝰ

Expanded text:
do quam illic percipiunt, et dispar retribudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PET
Abbreviated transcription (Latin):
quanto certum est illuc amplius exuren¬
dos colligi: tanto et eadem tormen¬
torum loca amplius uideantur aꝑi¬
ri. Quod omnipotens ds̃ ad correctionẽ
uiuentium in hoc mundo uoluit osten¬
di: ut mentes infideliũ quȩ inferm torm̃
ta non credunt eẽ. tormentoꝵ loca uideant:
quȩ audita credere recusant. Quod uͦ siue
electi seu reprobi quors communis causa
in oꝑe fuerit. ad loca etiam cõmunia de¬
aucant᷑.  ueritatis nobis uerba satiffacereÑ:
etiam si exempla deessent. Ipsa quippe ꝓ¬
pter electos in euangelio dicit In domo
patris mei mansiones multȩ sunt. Si e¬
nim dispar retributio in illa beatitudine
eterna non eẽt: una potius mansio quam
multe essent. Multȩ etiam mansiones st̃:
in quibus et distincti bonoꝵ ordines. et
propter meritoꝵ consortium cõmuniter
letantur⁊ et tamen unum denariũ oms la¬
borantes accipiunt. qui in multis mansi¬
onib distingunt᷑: quia et una ẽ beaticu¬

Expanded text:
quanto certum est illuc amplius exurenquanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar retributio in illa aeterna beatitudine non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum consortia communiter laetantur, et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
uenio: sed ante me hac ora defunctus ẽ.
Reuersus uero est puer aa eumorphium
dominũ suum: sed eum iammortuũ ir ue¬
nit. Sicq factum est: ut dum alter ohui¬
am uenit: et ex medio itncre puer reu̾¬
sus est: ex mensura spacii potuisset colli¬
gi. qd uno momento utriq suerant uocati
Cerribile est ualde quod dicitur. Peteꝰ.¬
S queso te cur egredienti animȩ nauis ap¬
paruit. ⁊ uel cur se duci ad siciliam moritu¬
rus predixit: G R E GORIUS
Nnima uehiculo non eget: s mirũ non ẽ
si adhuc homini incorpore posito illud ap¬
paruit. quod ꝑcorpus adsueuerat uidere:
ut ꝑhoc daretur intelligi. quo eius anima
spiritaliter duci potuisset. Quod uero se
ad siciliam duci testatus ẽ. quid sentiri ali¬
ud potest: nisi quod p̃ceteris locis in eiꝰ
terrȩ insulis cruẽtuanti igni tormentoꝵ
ollȩ patuerunt: Quȩ ut solent narrare
qui nouerunt. laxatis cotidie sinibus ex¬
crescunt : ut mundi termino ꝓpinqͣnte.

Expanded text:
venio, sed ante me hac hora defunctus est. venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, ut per hoc intelligi daretur quo ejus anima spiritualiter duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante,
Abbreviated transcription (Latin):
neq hoc sileam: qͥd dũ adhuc
laicus uiuerem. atq in domo mea
que michi inhac urbe ex iure patris obue¬
nerat. manerem. de quibusdam uicinis me¬
is me contigit agnouisse. Quedam nanq
iuxta me uidua. galla dicebat᷑. Hec eumor¬
phium nomine iuuenem filium habebat.
a quo non longe quidam stephanꝰ qu: in
numero optio fsuit habitabat S ist em
eumorphius ad extrema uite ueniens. uo¬
cauit puerum suum: eiq precepit dicens
Hade cituis a diestephano optiom. ut conci¬
tus uemiat: quia ecce nauis parata ẽ. ut ad si¬
ciliam duci debeamus. Cumq hunc puer
insanire crederet. et obedire recusaret: ce¬
pit ille uehementer immmere dicens
Gade.e nuntia illi quod dico: qͥa non insa¬
mo. Egressus ẽ puer: ut adstephanũ ꝑae¬
ret. Cumq in medium iter uenisset ⁊ eĩ
alius quidam obuiam factus est: qͥ hunc
requissiuit dicens. Quo uadis: Cui respor¬
dit. Ad stephantm optionẽ. adño meo
missus sum. At ille protinus dixit. Ah eo

Expanded text:
neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
perimꝰ. ut ipse p̃dixerat. Post dies autẽ pau¬
cos. insecuti nos sunt quidam fr̃s: adnunti
uisset: Obitus autem ipsius talis quidem
fuerit. ꝑtriduum inquiunt nullũ ad se in¬
troire ꝑmisit: et positis genib in orationẽ.
Greddidit sp̃m: atq ita ꝑrexit ad dnm̃: cui

Expanded text:
perimus, ut ipse praedixerat. Post dies autem pauperimus, ut ipse praedixerat. Post dies autem paucos insecuti sunt nos quidam fratres, annuntiae requieverit. Obitus autem illius talis quidem fuerat. Per triduum, inquiunt, nullum ad se introire permisit, et positis genibus in oratione reddidit spiritum, atque ita perrexit ad Dominum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
citatione mentis desudat et spiritales intͣ
semet ipsum excolit sensus: longe illis ualde¬
suꝑior iudicandꝰ ẽ. Locũ nanq intra semet¬
ipsum p̃parat. ubi sp̃s scs̃ habitet: et obliuio¬
nem quodamm capiens t̃renorum. sollicitu¬
dinem gerit de celestib et ȩternis. Constitu¬
it enim semꝑ se ipsum ante conspectũ dei:
siderii calore constringit᷑: et idõ in laudi¬
bꝰ dei positus. et hymnis et ꝑsalmis die ac
nocte non potest satiari. Hȩc et multa alia
his similia. beatus ioħs ꝑtriduũ continuũ
loquens ad nos: animas nrãs refecit et in¬
nouauit. Ut autẽ cepimꝰ ab illo uelle ꝓficisci:
datis nob̃ bñ dictionibꝰ ꝑgite inquit in pace o
filioli. Hoc tam̃ scire uos uolo: qd̾ hodierna
die. uictoriȩ religiosi pͥncipis theodosii ale¬
xandriȩ nunciate sunt. de eugenio tyranno.
Necesse ẽ autem et ipsũ theodosiũ. ñ multũ
post. ꝓpͥa morte uitam finire. Cumq ꝓfecti

Expanded text:
citio mentis desudat, et spiritales intra citio mentis desudat, et spiritales intra semetipsum excolit sensus, longe illis superior judicandus est. Locum namque intra semetipsum praeparat, ubi Spiritus Sanctus habitet, et oblivionem quodammodo capiens terrenorum, sollicitudinem gerit de caelestibus et aeternis. Constituit enim semetipsum semper ante conspectum Dei, siderii calore constringitur, et in laudibus Dei positus, et hymnis et Psalmis die ac nocte non potest satiari. Haec et multa alia his similia beatus Joannes per triduum continuum loquens ad nos, animas nostras refecit et innovavit. Ut autem coepimus velle ab eo proficisci, datis nobis benedictionibus, Pergite, inquit, in pace, o filioli: hoc tamen scire vos volo, quod hodierna die victoriae religiosi Principis Theodosii Alexandriae nuntiatae sunt de Eugenio Tyranno. Necesse est ergo, et ipsum Theodosium non multo post propria morte vitam finire. Cumque profecti
Abbreviated transcription (Latin):
tetis seruũ domini. Et uos gͦ ofilioli quietẽ
silentiumq diligite. et scientiȩ oꝑam date:
atq exercete uosmet ipsos. ut frequenti col¬
latione mentẽ urãm puram exhibeatis deo:
ne orationes ur̃e impediant᷑ apud eũ. Quã¬
ius enĩ et illi bonum opꝰ agant. et sit in ulis
ꝓbabilis conscientia. qui int̃ scłares positi exer¬
centur in oꝑib bonis. et occupant semet ipsoᷤᷤ
actib religiosis et scĩs. uł hospitalitatem se¬
ctando.uł caritatis ministeriis obsequendo.
uł miscdias acuisitationes. aliaq huiꝰ modi
oꝑa explendo: et inquib aliis quidẽ boni
semꝑ aliquid conferant. et semet ipsos castos
seruent: sunt et isti ꝓbabiles et ualde ꝓba¬
biles quimn bonis actib placent dõ:⁊ et st̃
oꝑarii inconfusibiles mandatoꝵ dei: s tam̃
hȩc omnia t̃renos habent actus: et erga ma¬
terias corruptibiles gerunt᷑. Qui uͦ in exer¬

Expanded text:
tetis servum Domini. Et vos ergo, filioli, quietem tetis servum Domini. Et vos ergo, filioli, quietem silentiumque diligite, et scientiae operam date. atque exercete vosmetipsos, ut frequenti collatione mentem vestram puram exhibeatis Deo, ne orationes vestrae impediantur apud Deum. Quamvis enim et illi bonum opus agant, et sit in illis probabilis conscientia, qui inter saeculares positi exercentur in operibus bonis, et occupant semetipsos actibus religiosis et sanctis, vel hospitalitatem sectantes, vel caritatis ministeriis obsequendo, vel misericordias ac visitationes, aliaque hujusmodi opera explendo, in quibus alii quidem boni semper aliquid conferant; semetipsos tamen castos servant. Sunt ergo isti probabiles, et valde probabiles, qui in bonis actibus placent Deo, et sunt operarii inconfusibiles mandatorum Dei . Sed tamen haec 137 omnia terrenos habent actus, et erga materias corruptibiles arguuntur. Qui vero in exer
Abbreviated transcription (Latin):
uir ille. seu mulier sit. siue senex. siue iuue¬
nis. etiam si notus aut ignotus: ante omĩa
ut oratio fiat. et nom̃ dñi inuocet᷑: quia si fu¬
erit aliqua transformatio demonis: conti¬
nuo facta oratione disfugiet. Si uͦ incogita¬
tione urã suggerunt ipsi demones aliquid
unde debeatis laudari et extolli: ñ adqͥesca¬
tis eis: sed tunc magis uosmet ipsos hu¬
miliate inconspectu domini: et ꝓnichilo
ducite. cum uob illi aliquid de sectanda lau¬
de suggesserint. Deniq & iam me frequenter
demones noc̃tib seduxerunt: ut neq orare¬
me neq requiescere ꝑmitterent: fantasi as qͣs¬
dam ꝑtotam noctem sensib meis et cogitatioĩ¬
b suggerentes. Manc uͦ uelut cum quadã illu¬
sione ꝓsternebant se ante me: dicentes. Indul¬
ge nobis abba: quia laborem tͥ incussimꝰ tota
nocte. Ego autem respondi ad eos. Discedite a
me om̃s qui oꝑamini iniquitatẽ: et ñ temp¬

Expanded text:
vir ille seu mulier sit, sive senex sive juvevir ille seu mulier sit, sive senex sive juvenis, sive ignotus sive notus, ante omnia ut oratio fiat, ut nomen Domini invocetur: quia si fuerit aliqua transformatio daemonis, continuo oratione facta, diffugiet. Si vero in cogitatione vestra suggesserint ipsi daemones aliquid, unde laudari debeatis et extolli, non acquiescatis eis, sed tunc magis vosmetipsos humiliate in conspectu Domini, et pro nihilo ducite, cum vobis illi aliquid de sectanda laude suggesserint. Denique etiam me frequenter daemones noctibus seduxerunt, et neque orare, neque requiescere permiserunt, phantasias quasdam per noctem totam sensibus meis et cogitationes suggerentes. Mane vero velut cum quadam illusione, prosternebant se ante me dicentes: Indulge nobis, Abba, quia laborem tibi incussimus tota nocte. Ego vero respondi ad eos: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , et non ten
Abbreviated transcription (Latin):
ctu et lacrimis: uidens se diuinitꝰ desertũ. con¬
cessum cęlestis m̃sȩ bñficium ꝑdidisse. Cepit
enim in labore rursus et sudore uultꝰ sui man¬
ducare panẽ suũ. Conclusit autem se intra spe¬
luncam: atq incilitio et cinere iacens. tamdiu
lugens flensq ꝑmansit in orationibꝰ: donec as¬
sistens angłs domini diceret ei. Suscepit dñs
penitentiam tuam. et reppiciatꝰ ẽ tͥ: sed caue
ne ultra elatus decipiaris. Uemient autẽ adte
fr̃s quos tu ipse docuisti. deferentes tͥ bene¬
dictiones: quas susciꝑe ne recuses: et sumens
cum cis cybum. age grãs dõ tuo. Hec autẽ
locutus sum uobis filioli: ut sciretis et in
ne ruma quam proxima. Idõ deniq et sal¬
uator nr̃ pͥmam beatitudinẽ de humilitate
exempla discentes. cautiores sitis: ne a demo¬
nib in cogitationum subtilitate seducami¬
ni.Propterea enĩ et forma huiꝰmodiint̃ mona¬
chos obseruat᷑ ut siquis ad eos ueniat. siue

Expanded text:
ctu et lacrymis, videns divinitus sibi conctu et lacrymis, videns divinitus sibi concessum caelestis mensae beneficium perdidisse: coepit enim in labore rursus et sudore vultus sui manducare panem suum. Conclusit autem se intra speluncam, atque in cilicio et cinere jacens, tandiu lugens flensque permansit in orationibus, donec assistens ei Angelus Domini, diceret ei: Suscepit Dominus poenitentiam tuam, et repropitiatus est tibi: sed cave ne ultra elatus decipiaris. Venient autem ad te fratres, quos tu ipse docuisti, deferentes tibi benedictiones, quas suscipere ne recuses, et sumens cum eis cibum, age gratias Deo tuo. Haec autem locutus sum vobis, filioli 136 mei, ut sciretis, et qune ruina quam maxima. Ideo denique et Salvator noster primam beatitudinem de humilitate exempla dicens, ut cautiores sitis, ne a daemonibus in cogitationum subtilitate seducamini. Propterea enim et forma hujusmodi inter monachos observatur, ut si quis ad eos veniat sive
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ monita fr̃ib dare. et salutis uiã eos do¬
cere: ac de insidiis demonũ quas seruis di
intendunt facere sermone: illos quidem
plene et sufficienter edocuit: sib uͦ ipsi sti¬
mulos compunctionis incendit: et insemet¬
ipsum reuersus ait. Quomͦ alios moneo: et
ipse decipior: Nut quomͦ alios corrigo: qͥ
me ipsũ ñ emendo: Age gͦ miser: facito ipse
di increpationibꝰ uteret᷑ aduersũ semetip¬
sũ ⁊ et intellexisset se miserabilit̃ supplanta¬
tum: ualedicens fr̃ib. continuose cursura¬
pidissimo in heremũ dedit: et ad speluncã
de qua discesserat rediit: ꝓsternens se dño in
oratione. et dicens. Nis i dominꝰ adiuuisset
me: paulominus habitasset in inferno aĩa
mea. Et iterum. Paulominꝰ fui in omĩ malo: ce
paulominꝰ consũmauerunt me in t̾ra. In hoc
uere completum ẽ: qđ ait scriptura. Frat̃ frẽm
adiuuans: exaltabit᷑. sicut ciuitas munita et

Expanded text:
sus est monita fratribus dare, et salutis eos viam dosus est monita fratribus dare, et salutis eos viam docere, ac de insidiis daemonum quas servis Dei intendunt facere sermonem, illos quidem plene et sufficienter edocuit, sibi vero ipsi stimulos compunctionis incendit, et in semetipsum regressus ait: Quomodo ego alios moneo, et ipse decipior? aut quomodo alios corrigo, qui meipsum non emendo? Age ergo, miser, facito ipse di increpationibus uteretur adversus semetipsum, et intellexisset se miserabiliter supplantatum, valedicens fratribus, continuo se rapidissimo cursu in eremum dedit. et ad speluncam de qua discesserat rediit: prosternens se Domino in oratione, dicens: Nisi Dominus adjuvisset me, paulominus habitasset in inferno anima mea . Et iterum: Paulominus fui in omni malo: et paulominus consummaverunt me in terra . In hoc vero completum est, quod ait Scriptura: Frater fratrem adjuvans exaltabitur, ut civitas munita et
Abbreviated transcription (Latin):
re nocte pheremũ. et tendere ad ciuitatem.
S ubi dies factus ẽ: ciuitas quidẽ longe ad¬
huc aberat. Ipse uero cum rapidissimo estu
coqueret᷑. et fatigaret᷑ ꝑheremũ: undiq
uersus considerare oculis cepit et require¬
re. sicubi eẽt inuicino monasteriũ. Et cum re¬
spexisset fr̃m quorundã cellulam: tendebat
illuc. ut apud eosrequiesceret. Quẽ uͥ adeẽ
senserunt seruidi: continuo ꝓeurrert ei ob¬
uiam: uelut angłm dei excipientes adorant.
Pedeslauant: adorationẽ inuitant. Mensam
ponunt: atq omnia scđm diuinũ mandatũ
complent caritatis officia. Uerũ uͥ refectus ẽ
et paululũ requieuit. ex more. quasi ab erudi¬
tissimo ⁊ opinatissimo patre ceꝑunt u̾ba edi¬
ficationis ab eo expetere ac monita salutis
in quirere: interrogare quoq eũ quomͦ quis
diaboli laqueos possit effugere: aut si qͣn¬
do turpes iniecerit animo cogitationes. qͦ¬
mͦ depelli possint et abici. Tũille ut compul¬

Expanded text:
re noctu per eremum, et tendere ad civitatem: re noctu per eremum, et tendere ad civitatem: sed ubi dies facta est, civitas quidem longe adhuc aberat. Ipse vero cum rapidissimo aestu coqueretur, et fatigaretur in eremo, undique versus, considerare oculis coepit et requirere, sicubi esset in vicino monasterium: et cum conspexisset fratrum quorundam cellulam, tendebat illuc, ut apud eos requiesceret: quem ubi adesse senserunt servi Dei, continuo procurrunt inobviam, et velut Angelum Dei excipientes adorant, pedes lavant, ad orationem invitant, mensam ponunt, atque omnia secundum divinum mandatum complent caritatis 135 officia. Verum ubi refectus est, et paululum requievit, ex more quasi ab eruditissimo et opinatissimo patre coeperunt verbum aedificationis expetere, ac monita salutis inquirere. Interrogaverunt quoque eum, quomodo quis diaboli laqueos possit effugere, aut si quando turpes injecerit animo cogitationes, quomodo depelli possint et abjici. Tum ille, ut compul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cogitationes eiꝰ. quasi iam p̃sentis et secũ
positȩ. secumq accumbentis imago mulieris:
quam et complecti sibi uidebat᷑. et ad turpes
usus habere substratam. Processit tam̃ ⁊ seqͦn¬
ti die ad solita psallendi et orandi officia: sed
stabat uagus oculis ⁊ mente captiuus. Cũq
solito ingressus aduesꝑum requireret cybũ:
panem quidẽ inuenit suꝑ mensã: s sordidis¬
simũ atq aridissimũ: et quasi amuribꝰ ⁊ ca¬
nib undiq corrosum. Tunc ille ut uidit. in¬
gemuit. et lacrimas fudit: s ñ ita excorde.
nec ita uberes. quȩ possent flammã tanti igniᷤ
extinguere. Ueruntamen sumit cybũ: s neqꝗ
quantũ uolebat. neq qualem solebat. Cũ in¬
terim cogitationes eum tanquã cohors barbari¬
caundiq cutũuallarent. et omĩ exparte in eũ te¬
la iacularent᷑: ac uictum captiuumq eum
ad scłm retraherent: exurgens cepit iter age¬

Expanded text:
enim cogitationes ejus quasi jam praesentis et secum enim cogitationes ejus quasi jam praesentis et secum positae, secumque accumbentis imago mulieris, quam et complecti sibi videbatur, et ad turpes usus habere substratam. Processit tamen et sequenti die ad solita psallendi et orandi officia, sed stabat vagus oculis, et mente captivus. Cumque solito ingressus ad vesperam requireret cibum, panem quidem invenit super mensam, sed sordidissimum ac aridissimum, et quasi a muribus vel canibus undique corrosum. Tunc ille ut hoc vidit, ingemuit, et lacrymas fudit, sed non ita ex corde, nec ita uberes, quae possent flammam tanti ignis extinguere. Verumtamen sumit cibum, sed neque quantum volebat, neque qualem solebat: cum interim cogitationes eum tanquam cohors barbarica undique circumvallant, et omni ex parte in eum tela jaculantur, ac vinctum captivumque eum ad saeculum retrahunt. Exsurgens ergo, coepit iter age
Abbreviated transcription (Latin):
in suo statu uidebat᷑. Hic gͦ cum post oratio¬
nẽ cibum solitum requisisset ad uesperam:
ing̾ssus locum eũ in quoreficere consueue¬
rat: inuenit solitũ panẽ mense suꝑpositũ.
Ex quo refectus. nichil de eoꝵ quȩ in corde suo
uersabant᷑ emendatione curauit : neq in¬
mutationis suȩ damna ꝑsensit: s sꝑnendo
minima. paulatim se casurũ non intellex̃
Interea cũ graui iam libidinis incendiosti¬
mularet᷑. ⁊ inflammatꝰ turpi concupisceñ¬
tia raꝑet᷑rursus ad scłm: illa interĩ die co¬
hibuit se: et solita hẏmnoꝵ et orationũ mi¬
nisteria ex more ꝑsoluit. Atq ingressus ut
cibum sumeret: panem quidẽ inuenit m̃¬
se suꝑpositum: s ali qͣntulũ sordidiorẽ. Admi¬
ratus ẽ et tristis effectus: intellexit enĩ qd ipsũ
respiceret hoc genus monstri: tamen sumpto
cybo refectus ẽ. Et iam post diem terciũ: tri¬
plicati s urgeristimulis cepit. Occupauerat

Expanded text:
in suo statu videbatur. Hic ergo cum post oratioin suo statu videbatur. Hic ergo cum post orationes cibum solito requisisset ad vesperam, ingressus locum eum, in quo refici 134 consueverat, invenit solito panem mensae superpositum, ex quo refectus, nihil de eorum quae in corde suo versabantur, emendatione curavit, neque immutationis suae damna persensit, sed spernentem se minima, paulatim casurum non intellexit. Interea, cum gravi jam libidinis incendio stimularetur, et inflammatus turpi concupiscentia raperetur rursus ad saeculum, illa interim die cohibuit se, et solita hymnorum et orationum ministeria ex more persolvit, atque ingressus, ut cibum sumeret, panem quidem invenit mensae superpositum, sed aliquantulo sordidiorem. Admiratus est, et tristis effectus: intellexit enim, quod ipsum respiceret hoc genus monstri: tamen cibo sumto refectus est. Post diem tertium triplicatis urgeri stimulis coepit: occupaverat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃monitiones fiebant. In his talib ac tantis
ꝓfectibus positꝰ quia głari quasi de mcritis
suis cepit: et cȩlestis beneficiimunꝰ. uitȩ suȩ
debitum duxit: continuo subintrat eũ parua
quedam desidia animi: tam parua quã nec
posset aduertere. Post hȩc creuit maior ne¬
gligentia: itaut tardior iam fieret ad hym¬
nos⁊ sed et adorationem pigrius surgeret:
set solitiministerii. anima eiꝰ quasi nimio
labore fatigata quiescere festinabat: qͥa sen¬
sus eiꝰ reꝓbus effectus. de suꝑiorib ad inferio¬
ra corruerat: et cogitationes sue ꝑdiuersa
eum p̃cipicia rapiebant. Erat enĩ iam in cor¬
de eius clandestina quȩdam et turpis ac ne¬
fanda cogitatio: consuetudo tam̃ pͥor: ue¬
lut si decursus aquȩ. etiam cessante remi¬
gio. adhuc expͥore impetu nauigiũ ferat:
ita uetus institutio. ad consueta hominẽ offi¬
cia trahebat. Ob quam causam et stare adhuc

Expanded text:
praemonitiones fiebant. In his ergo talibus ac tantis praemonitiones fiebant. In his ergo talibus ac tantis profectibus positus, quia gloriari quasi de meritis suis caepit, et caelestis beneficii munus vitae suae debitum dixit: continuo subintrat eum parva quaedam desidia animi, tam parva, quam nec posset advertere. Post haec crevit major negligentia, ita ut tardior jam fieret ad hymnos, sed et ad orationem pigrius surgeret: set soliti ministerii, anima ejus, quasi nimio labore fatigata, requiescere festinabat: quia sensus ejus reprobus effectus, de sublimioribus ad inferiora ceciderat, et cogitationes suae per diversa eum praecipitia rapiebant. Erat enim jam in corde ejus clandestina quaedam turpis ac nefanda cogitatio, consuetudo tamen prior; velut si decursus aquae, etiam cessante remigio, adhuc priore impetu navigium ferat: ita et vetus institutio ad consueta hominem officia trahebat. Ob quam caussam et stare adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
hac que p̃ceteris interior ẽ. habitabat.
Hic cumplures annos in abstinentia ꝑduras¬
set: et ꝓuectus tempore. ꝓpe iam ad senilẽ
uenisset etatem: omĩ uirtutũ flore ad ornatꝰ
ac toqus continentiȩ magnitudine subli¬
matus: cum in oradionib ⁊ hymnis sedule
deo deseruiret: tanquam emerito miliq suo
dñs remunerationẽ parat: ut pode qui ad¬
cans. annonam celestẽ p̃bere in deserto. es
qui celestem regem ꝑuigilib p̃stolabat᷑ ex eubi¬
is. Tolens gͦ ds̃ etiam in hoc scło remunera
re eiꝰ fidele ꝓpositũ: ad ꝓuidentiȩ suȩ solli¬
citudinẽ. cotidiam uictus eiꝰ reuocat curã.
Ut enim cibi usum poposcisset naturȩ ne¬
cessitas: ingrediens speluncam suã. inuenie¬
bat m̃sulȩ suȩ panem suꝑpositũ mirȩ suaui¬
tatis. miriq candoris. Ex quo refectꝰ. et grãs
diuinȩ p̃stantie referens: rursꝰ ad himnos
⁊ orationes conuertebat᷑. Ad quẽ multȩ etiã
reuelationes: multȩq e de futuris rebꝰ adõ

Expanded text:
hac, quae prae caeteris interior est, habitabat. Hic dum plures annos in abstinentia perdurasset, et provectus tempore, prope jam ad senilem venisset aetatem, omni virtutum flore adornatus, ac totius continentiae magnitudine sublimatus: cum orationibus et hymnis sedule Deo serviret, tamquam emerito militi suo Dominus remunerationes parat, utpote qui cans annonam caelestem praebere in deserto ei, qui caelestem Regem pervigilibus praestolabatur excubiis. Volens ergo Deus etiam in hoc saeculo remun fidele propositum, ad providentiae suae sollicitudinem quotidiani victus ejus revocat curam. Ut enim ei cibi usum poposcisset naturae necessitas, ingrediens speluncam suam inveniebat mensae panem superpositum, mirae suavitatis, mirique candoris: ex quo refectus, et gratias divinae praestantiae referens, rursus ad hymnos et orationes convertebatur. Ad quem divinae etiam revelationes, multaeque de futuris rebus a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
doloris necessitate quam seniorum om̃ium adhor¬
tatione compulsus abscidi cam ꝑmitterẽ. Cuiꝰ eti¬
am infirmitatis causa. sagum quoq habere co¬
actus sum. Oleum quoꝙ benedicere. aut suppli¬
cantibꝰ dare. qͦd p̃ om̃ibꝰ execrabar. ut pote udi¬
cans illud ex magna cordis p̃sumptione descen¬
dere: circundantib me repente scłaribꝰ multis
ita constrictis sum. ut aliter eos nullatenꝰ euade¬
re possem. nisi ame summaui et obtestationibꝰ
extorsissent: ut oblato ab eis uasculo. manum
meã imp̃sso crucis signaculo suꝑponerẽ. Ita se
credentes benedictionis oleũ consequutos: tan¬
dem me aliquando relaxarunt. Quib mͥ manifeste.
comꝑtum ẽ. hisdẽ causis ac uitus monachũ obliga¬
ri: inquib de aliis iudicare p̃sumpserit. Oportet
specte cauteq in omnibꝰ custodire. ñ alioꝵ conu̾sa¬
tionẽ uitamq discutere: scđdm illud apłi p̃ceptũ.

Expanded text:
doloris necessitate quam seniorum omnium adhordoloris necessitate quam seniorum omnium adhorta-tione conpulsus abscidi eam permitterem. cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque habere coactus sum. oleum etiam benedicere ac supplicantibus dare, quod prae omnibus execrabar, utpote iudicans illud ex magna cordis praesumptione descendere, circumdantibus me repente saecularibus multis ita constrictus sum, ut alias eos euadere nullatenus possem, nisi a me summa ui et obtestationibus extorsissent, ut oblato ab eis uasculo manum meam inpresso crucis signaculo superponerem: itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem me aliquando relaxarunt. quibus mihi manifeste conpertum est isdem causis ac uitiis monachum obligari, in quibus de aliis iudicare praesumpserit. oportet specte cauteque in omnibus custodire, non aliorum conuersationem uitamque discutere, secundum illud apostoli praeceptum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦd possent ad ꝑfectionis culmen. p̃cepti compen¬
dio facilius ꝑuenire: ingemiscens ille nunqꝗͣ ait
nomine. a turbis fr̃m eminus cõmorantẽ. hanc a
dnõ grãm diuturnis p̃cibus impetrasse: ut qͦt qͦt
diebꝰ ac noctibꝰ agitaret᷑ collatiosp̃alis nunqͣm somni
torpore penitus laxaret᷑. Si quisuͦ detractionis uͥ¬
bum seu otiosum temptasset inferre. in somnũ
ꝓtinus concidebat: ac sic ne usq ad auriũ qͥdẽ
eius pollutionẽ uirus obloqui potuerit ꝑuemi
ic idemsenex cum instrueret
nos. neminẽ diudicare debere: intulit tria fu¬
isse inquibꝰ discusserit uel rep̃henderit frs: qͦd
scilicet uuam sibi ñnulli paterent᷑ abscidi: qͥd
haberent incellulis sagũ: qͦd oleũ benedicentes.
exposcentib scł aribꝰ darent: et in hec omnia se in¬
currisse dicebat. Nam egritudinẽ uuȩ contrahens.
tandiu inquit langore eius distabui: donec cam

Expanded text:
per quod possent ad perfectionis culmen praecepti conpenper quod possent ad perfectionis culmen praecepti conpendio facilius peruenire, ingemescens ille: numquam, anomine a turbis fratrum eminus commorantem hanc a domino gratiam diuturnis precibus inpetrasse, ut, quotquot diebus ac noctibus agitaretur conlatio spiritalis, numquam somni torpore penitus laxaretur. si quis uero detractationis uerbum seu otiosum temptasset inferre, in somnum protinus concidebat, ac ne usque ad aurium 1 quidem eius pollutionem uirus obloquii poterat peruenire. Hic idem senex cum institueret nos neminem diiudicare debere, intulit tria fuisse in quibus discusserit uel reprehenderit fratres, quod scilicet uuam sibi nonnulli paterentur abscidi, quod haberent in cellulis sagum, quod oleum benedicentes exposcentibus saecularibus darent, et haec omnia se incurrisse dicebat. nam aegritudinem uuae contrahens tamdiu, inquit, eius languore distabui, donec tam
Abbreviated transcription (Latin):
obtentu ꝓcedens ad eccłiam ꝑegrinoꝵ quem¬
piam reꝑisset: quem exinde reducens ad cellã. con¬
sorte eo refectionẽ corꝑis. ñ tam suȩ necessitati opten¬
tu quãhumanitatis grã causaq fr̃is assumeret. Itaq
ut norunt in aduertu fr̃m indifferent̃ soluere
cotidiana ieiunia: ita discedentibꝰ cis refectionẽ
ob illos indultam continentia maiore compensant:
ꝑceptionẽ cibi paruissimi acriore castigatione. ñ sola
panis sed etiam somni ipsius diminutione duriꝰ exi
bio ac multitudini frm̃ p̃positus aduenisset: ⁊ ab
eo uelut antiquissimo sodali ꝑquireret. qͥdnã ꝑõs
quadraginta annos quibꝰ ab eodẽ separatꝰ insolitu¬
dine minime a fr̃ibꝰ interpellatus egisset: nunꝗͣ
me sol ait reficientẽ uidit. Et ille: nec me inqͥt
hanelitu positũ. anxii frẽs circũuallantes suppli¬
citer p̃carent᷑. ut aliquod eis memoriale manda¬
tũ uelut hereditariũ quoddã legatũ relinqueret.

Expanded text:
obtentu procedens ad ecclesiam peregrinorum quemobtentu procedens ad ecclesiam peregrinorum quempiam repperisset, quem exinde reducens ad cellam consorte eo refect.ionem corpori non tam suae necessitatis obtentu quam humanitatis gratia causaque fratris adsumeret. itaque ut norunt aduentu fratrum indifferenter soluere cotidiana ieiunia, ita discedentibus eis refectionem ob illos indultam continentia maiore conpensant, perceptionem cibi paruissimi acriore castigatione nec sola panis, sed etiam somni ipsius deminutione durius exibio ac multitudini fratrum praepositus aduenisset, et ab eodem uelut antiquissimo sodali perquireret, quidnam per omnes quadraginta annos, quibus ab eodem separatus in solitudine minime a fratribus interpellatus est, egisset, numquam me sol, ait, reficientem uidit. et ille, nec me, inquianhelitu positum anxii fratres circumuallantes suppliciter precarentur, ut aliquod eis memoriale mandatum uelut hereditarium quoddam legatum relinqueret,