comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sticie ꝓpinquabant. Inuidia namq
fr̃ne salutis obcecati. recolebant qͥa
publicanꝰ erat matheus: publicani
et peccatores erant multialii quicũ
dño discumbebant: s meminisse
nolebant. qͥaidem matheus sic̃ lucas
scribit. reliccis om̃ib que gerebat se
cutus ẽ eum. S et alii publicani et
peccatores eo animo cum illo eũ ille¬
discumbebant. quo illi deinceps ad¬
herere disponebant. E rrabant gͦ
pharisei. qui nec aliena. nec sua saltẽ
corda nouerãt: s qui nouit occulta
cordis. qui uenic querere et saluum
face qđ ꝑierat. et eos quos iam peni¬
tentes susceꝑat. ampliꝰ in fide confor¬
tat: et eos quos adhuc suꝑbos tołabat
et impios. ad humilitatis ac pietatiᷤᷤ
medicus: s male habentib. In eo
enim qđ male habentib medicũ se
aduenisse testat᷑: auget spem obtinen¬
de sanitatis et uite. eis qui de peccatoꝵ
suoꝵ languore turbati. saluatoris ac
uiuificatoris magistĩum iam sequi

Expanded text:
stitiae propinquabant. Invidia namque stitiae propinquabant. Invidia namque fraternae salutis obcaecati, recolebant quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii qui cum Domino discumbebant. Sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, omnibus quae gerebat relictis secutus est eum. Sed et alii publicani et peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pietatis medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi
Abbreviated transcription (Latin):
pulso:siquis audierit uocẽ meam
et aꝑuerit ianuam: intrabo ad illũ
et cenabo cum illo. et ille mecũ.Stat
quippe dñs ad ostium et pulsat.
cum memoriam sue uoluntatis. uł
ꝑ os docentis hominis: ut ꝑ suã intꝰ
aspirationẽ nr̃o cordi infundit. au¬
dita autẽ uoce eiꝰ ianuam ut recipi
mus: quia incordibus electoꝵ ꝑamo¬
ris sui grãm inhabitat. ut et ea semꝑ
luce sue p̾sentie reficiat. quatinꝰ ad su¬
ꝑna desidĩa magis magisq ꝓficiañ
et studiis eoꝵ celestib quasi gratissi¬
mis dapib ipse pascat᷑. S equitur.
Et uidentes pharisei:dicebant dis¬
cipłis eiꝰ. Quare cum publicanis et¬
peccatoribꝰ manducat magister
ur̃: Duplici errore tenebant᷑ phari¬
sei. cum magistro u̾itatis de suscep¬
tione peccatoꝵ derogabant:quia
et se iustos arbitrabant᷑. qui suꝑbie
fastu a iusticia longe discesserant: et
eos cͥminabant᷑ iniustos. qui resipis¬
cendo a peccatis. non parum iam iu¬

Expanded text:
pulso . Si quis audierit vocem meam, pulso . Si quis audierit vocem meam, et aperuerit januam, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Stat quippe ad ostium Dominus et pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiamus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur. Sequitur: Et videntes Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum ppeccatoribus manducat magister vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei cum magistro veritatis de susceptione peccatorum derogabant: quia et se justos arbitrabantur, qui superbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis, non parum jam ju
Abbreviated transcription (Latin):
sclaribꝰ negotiis. ad imitationem
ma¬
thei illum seqͥ gaudebañ:
testa
nte euglista marco qͥdic̃.
Mul¬
ti publicam et peccatores
discumbebant cum iħu. et discipłis
eiꝰ. Erant autẽ multi qui et seque¬
bant᷑ eum. Notandum autẽ quod
lucas hec referens dicit: qͥa dñs in
domo eiusdẽ mathei cum publica¬
nis discubuerit: et quia ipse conui¬
urum illi magnũ parauerit. Qui
quidem matheus. quantũ ad gene¬
rale iudiciũ respicit. congruã bene¬
ficiis celestib uicem rependit: ut aqͦ
ꝑhemnia bona sꝑabat. illi sua tem¬
poralia commodaret: eum corpora¬
lib epulis refic̾et: quo ipse donante
gustum sp̃ualis acceꝑat suauitatiᷤ.
Porro si altiore intellectu que gesta
st̃ indagare cupimꝰ: ñ tantũ in domo
sua terrestri. conuiurũ dño corporale
exhibuit: s multo gratiuᷤ illi conui¬
uium in domo pectoris sui ꝑfidem
ac dilectionẽ parauit: ipso attestante
qui ait. E cce ego sto ad ostium et

Expanded text:
saecularibus negotiis, ad imitationem saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaudebant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant cum Jesu et discipulis ejus . Erant enim multi qui et sequebantur eum. Notandum autem quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convivium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui ait: Ecce ego sto ad ostium, et
Abbreviated transcription (Latin):
eo in domo: ecce multi publican
et peccatores uenientes discumbe¬
bant cũ iħu et discipłis eiꝰ. Iniꝰ pu¬
blicam conu̾sio: multis exemplũ
penitentie et indulgentie publi¬
canis et peccatoribꝰ tͥbint. Non
enim dubitandũ quia publica
mac peccatores ẽẽ desierant. qui
cum iħu et disciplis eiꝰ discumbe¬
bant: nec si in peccatis ꝑseu̾are
decernent: ei qui sine peccato ẽ
conuesci audent. Publicam qͥppe
uocant᷑. qui uł publice scelerib
fedant᷑: uł publicis implicant᷑ negociiᷤᷤ
que sine peccato aut uix aut nulla¬
tenus ualent administrari. Et pul¬
chro uere p̃sagio qui apls et doctor
gentium erat fut᷑us. in pͥma sua con¬
ꝓficiente merito uirtutũ erat exple¬
turus. a pͥmis iam fidĩ sue rudim̃tiᷤᷤ
incipit. Neq enĩ solum qui frẽm
u̾bo erudit: s etiam qui exemplo
ad meliora conu̾tit: minist̾ium ge¬
rit doctoris. Deniq idem publica¬
ni. nec tc̃ solummꝰ cũ dño discumbe¬
bant: uerum et deinceps ab iectis

Expanded text:
multi publicani et peccatores venientes discumbebant cum Jesu et discipulis ejus. Unius publicani conversio multis exemplum poenitentiae ac indulgentiae publicanis et peccatoribus tribuit. Non enim dubitandum quia publicani ac peccatores esse desierant, qui cum Jesu et discipulis ejus discumbebant; nec si in peccatis perseverare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent administrari. Et pulchro satis praesagio, qui Apostolus et doctor gentium erat futurus, in prima sua coni, quod proficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doctoris. Denique iidem publicani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis
Abbreviated transcription (Latin):
diuine uisionis atting̾e. Uenerunt
inquit. et uidert̃ ubi man̾et: et apd̃
eum mansert̃ die illo. Hora autem
erat quasi decima. Quia lex in decẽ
p̃ceptis data ẽ: solet in denario nu¬
mero ꝑfectio legis indicari. Benegͦ
decima hora uenert̃ discipłĩ. ut man¬
sionem iħ̃u uiderent. quia nimi¬
rum necesse ẽ. ut quid nm uidere
desidat. dĩ se mandatis humiliter
subdat. Quiq luce diume contem¬
plationis postmodum frui appe¬
tit. pͥus adiuuante dño decalogum
legis ꝑ oꝑa lucis. quasi decem horas
diei. sole illustrante compleat. Et
illi quidẽ de illo manentes apud
dñm: felicissima u̾itatis specłatione
uesꝑam expeccabant. At uͦ om̃s ele¬
cti post oꝑum bonoꝵ ꝑfectionem.
post impleta legis dñi p̃cepta. ꝑpe¬
tuũ. et nullo fine obnoxiũ diem st̃
cum illo acturi: illũ uidelicet quẽ
uidẽ desicdans ꝓph̃a cantabat: qͥa
meliorẽ dies una inatriis tuis suꝑ
milia. Erant autẽ andreas frater
symonis petri. unus ex duob qui

Expanded text:
attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex d
Abbreviated transcription (Latin):
que ei dicta eẽnt aꝑuit. Quis aut̃
frẽs mei dic̾e. quis estimare suffi¬
ciat. que tunc gr̃a sp̃s dĩ genitͥcen
repleu̾it: cum tanta in matre pre¬
cursoris lux doni celestis emicuit.
Nerum audiamꝰ u̾ba que dix̃: si for¬
te ex his ualeamꝰ aliqͣntulum di¬
nosc̾e quid intus habuerit. ati-¬
ditag responsione elisabeth. qua
eam beatam int̾ mulieres p̃dica¬
uit: matrem dñi sui cognomina¬
uit. fide fortem laudauit: ad cuiꝰ
ing̃ssum se ipsam cum filio sp̃u
sc̃o repletam ẽẽ signauit: ñ ampliꝰ
tac̾e potuit dona que ꝑceꝑat: s
que semꝑ animo gerebat. ubi
aptum tempus inuenit. etiam
deuota oris ꝓfessione patefecit.
llainq ut uirginalem decebat
pudorem. acceptum diuinita
tegebat: archanum myst̾ii cele¬
stis in sui pectoris abdito uen̾a¬
bat᷑ occultũ: expectabat reu̾ent̾
donec ipse donoꝵ distributor qͥd
sibi donspeciabᷤ cͥbuisset. quid
secreti reuelasset. quandocunq

Expanded text:
quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, acceptum divinitustegebat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque
Abbreviated transcription (Latin):
re dñi aduenientis accendit. Un¬
de mor eadem p̃cursoris dñi genitͥr
ea que in occulto cognouerat:.his
qui simul aderant.et audiebant
palam eugłirare curauit. Nam
Nam et hoc quoq ꝑ sp̃m didicit
elisabeth. que angls ad mariam uer¬
ba ꝓtusit: qđ illa mox eugłiranticre¬
didĩt: qđ hec diuina oꝑante poten¬
tia. absq tilla eẽnt dubiecate com¬
plenda. Mirumq in modum idẽ
sp̃s eam cum repleuit: p̃sentium
simul. p̃teritoꝵ et futoͦꝵ scientia
instrurit. De p̃sentib namq se edo¬
ctam monstrauit. cum beatã mari¬
am matrẽ dñi sui uocans: quia re¬
demptorẽ humani gen̾is in ut̃o
gestaret indicauit. Unde etiam fru¬
ctum uentͥs eiꝰ singłarit̾ benedictũ
eẽꝓfessa ẽ. p̃ teritoꝵ se noticiam ac¬
cepisse signauit: que et u̾ba angłi
ad mariam. et consensũ marie cre¬
dentis sibi innotuisse ꝓdidit .S
et fut᷑oꝵ sibi scientiã non negatã
intimauit: cum ꝑficienda ad nõ

Expanded text:
re Domini advenientis accendit. Unre Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse signavit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
dem dñi que ad se uen̾at mox ut
uidit ẽẽ cognouit: s nil in setalis
ad me: Quia nimirũ ipse sp̃s qui
ei ꝓph̃ie donum contulit: munus
parit̾ humilitatis p̃sticit. ꝓ pħico¬
namq repleta spũ. genit̾cem ad
se aduentasse saluatoris intelligit:
s humilicatis spũ circum specta
minus dignam se eiꝰ aduentui
dep̃hendit. Ecce enim ut facta ẽ
uor salutationis tue in auribus
meis: exultauit in gaudio infans
in ut̃o meo. Intellex̃ elisabech eodẽ
quo impleta erat spũ reuelante
quid illa exultatio su significass
infantis: hoc ẽ illiꝰ uenisse matrem
cuiꝰ ipse p̃cursor ac demonstrator
eẽt ẽẽt fucurus. Et quam miranda
quã cita sc̃i sp̃s oꝑatio. Nulla qͥppe
adest. En uno eodemq mom̃to
cum uoce salutantis gaudiũ nas¬
citur infantis: quia dum uox ad
aures ꝑuenit corporales: uircus sp̃i¬
ritualis cor intrauit audientis. Nec
solum genit̾cem: s et sobolem amo¬

Expanded text:
dem Domini, quae ad se venerat, mox ut dem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talisad me? quia nimirum ipse Spiritus, qui ei prophetiae donum contulit, munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam miranda, quam cita sancti Spiritus operatio! Nulla quippe adest. In uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amo
Abbreviated transcription (Latin):
nificentia et in gła: et fructus t̾re
sublimis. Germ̃ namq dñi fuit in
magnificentia et gła: cum sempi¬
ternus dĩ filiꝰ in carne temporalit̾
apparens: magnitudine uirtu¬
tũ celestium mundo clarus efful¬
sit. fructus qͦ cerre sublimis effectꝰ
ẽ: quando carnem. quam de nr̃a
nat᷑a mortalem ds̃ susceꝑat: uirtu¬
te resurrectionis immortalem iam
que et diuini germinis suscepit
glam: et coronam integritatis ser¬
uauit. Benedicta tu int̾ mulieres
ꝑ cuiꝰ partum uirgineũ. a natis mu¬
lierum malediccio pͥme mat̾s exclu¬
sa ẽ. Benedictus fructus uentͥs illiꝰ:
ꝑquẽ et sem̃ incorruptionis. et suꝑne
hereditatis quam ꝑdidimꝰ in adam
fructum recepimꝰ. Et uere ac singla¬
riter benedictus: qui ñ nr̃o morẽ
postquam natus ẽ. grãm a dño
benedictionis ꝑcepit: s ipse ad sal¬
de hoc mͥ. ut ueniat mat̾ dñi mei
ad me: O quanta in ꝓpħisse mente
humilitas: quam uerus sermo dñi

Expanded text:
nificentia et gloria, et fructus terrae nificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura Deus mortalem susceperat, virtute resurrectionis immortalem jam quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dictus fructus uentͥs tui. Benedicta¬
int̾ mulieres: s int̾ mulieres benedi¬
ctas. maiori benedictione specialit̾
insignis. Benedictus fructus uen¬
cͥs tui. Nec ipse gen̾ali scõꝵ more be¬
nedictus: s sic̃ apłs ait. quoꝵ patreᷤ
suꝑ om̃ia ds̃ benedictus in scła. De
cuiꝰ ortu fructus: psalmista mysti¬
co sermone atcestat᷑ dicens. E tenĩ
dñs dabit benignitatẽ: et t̾ra nr̃a da¬
bit fructum suum. Dedit quippe
dñs benignitatẽ: quia genꝰ huma¬
num a reatu p̃uaricationis. ꝑ uni¬
genitum suum lib̃are disposuit.
Bedit benignitatẽ: qͥa eiꝰ ing̾ssui
uirginalis ut̾i templum sp̃s scĩgr̃a
consecrauit. Et terra nr̃a dedit fruc¬
tum suum. quia eadem uirgo que
de t̾ra corpus habuerat. filium ge¬
nuit: diuinitate quidem deo pat̾
coequalem: s sibi carnis u̾itate con¬
substantialem. De hoc et ysaias tem¬
pus humane redemptionis intueis
ait. In illa die erit germ̃ dñi in mag¬

Expanded text:
fructus ventris tui. Nfructus ventris tui. Ninter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Benedictus fructus ventris tui. Nec ipse generali sanctorum more benedictus, sed sicut Apostolus ait: Quorum patres, ssta mystico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virconsecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in mag
Abbreviated transcription (Latin):
debita cum bñdictione uen̾ata est:
ille ipsum eẽ dñm qui in uto uirgi¬
nis portaret᷑ inteller̃. et quia lingua
necdum ualuit. animo exultante
salutauit: officiumq sue p̃cursio
niseẽt implet᷑us. et ante quã nasce¬
retur adueniente dño quib uale¬
bat indiciis intimauit. aderatnãq
tempus quo impleret᷑ angli sermo
quẽ dixerat: quia spũ sco replebit᷑¬
adhuc ex ut̾o matͥs sue. Repleta ẽgͦ¬
.sp̃u scõ elisabech: et excla mauit uoce
lum quẽ ubiq p̃sentem nouerat
etiam corporalit̾ adesse sentiebat. Mag¬
na etenim uoce: ñ tam clamosa.quã
deuota intelligendum ẽ. Neq enĩ
modice uocis deuotione dñm lau¬
dare uolebat. que sp̃u sco plena fla¬
grabat: que et illum in ut̾o gesta¬
bat. quo in natis mulierũ maior
debat: qui conceptꝰ ex carne matͥs
uirginis. filius altissimi uocaret᷑
et ẽẽt. Exclamauit autẽ et dirit.
Benedicta tu int̾ mulieres: & bene

Expanded text:
debita cum benedictione venerata est, debita cum benedictione venerata est, ille ipsum Dominum esse qui in utero virginis portaretur intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursiosset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitadhuc ex utero matris suae . Repleta esancto Elizabeth, et exclamavit voce lum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulierum major debat, qui conceptus ex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter muli
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ dõ consecratã: muliere
dõ dedita gradum hab̃e potiorẽ:
Quis dubitet matrẽ regis et̾ni: iu¬
rematͥ militis ẽẽ p̃ferendam: at¬
tana conscendit: gestansq in ut̾o
dm̃. seruoꝵ dĩhabitacla petit. ac
requirit alloquia. Et apte post uisi¬
onem angłi in montana subiit:que
gustata suauitate suꝑnoꝵ ciuium
humilitatis seg̃ssibus ad uirtutũ
alta transtulit. Intratgͦdomum
zacharie: atq elisabet quam ser¬
uũ ac p̃cursorem dñi parituram
nou̾at salutat: ñ quasi dubia de
oracłõ qd acceꝑat: s ut congratu¬
latura de dono qđ conseruam ac¬
cepisse didicerat. non ut u̾bũ angłi
mulieris attestatione ꝓbaret: s ut
mulieri ꝓuecte etatis uirgo iuuen¬
cula minist̾ium sedula impendet.
ente os ad salutandum beata ma¬
ria. repleta ẽ mox sp̃u scõ elisabeth
repletus ẽ et ioh̃s: atq: uno eodẽq
sp̃u ambo edocti: illa salutantem
que ẽẽt agnouit. et ut matrẽ dñi sui

Expanded text:
virginem Deo consecratam, muliere virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderetente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitatẽ pat̾e celestis. it̾ ostñ¬
dit humilitatis: ñ minꝰ religioniᷤ
quam castitatis eremplo uen̾abi¬
lis. Siquidẽ gła uirginei. et inte¬
merati corporis. qualis sit uita su¬
ꝑne ciuitatis ad quam suspiramꝰ
insinuat: ubi neq nubent neq
nubent᷑: s st̃ sicut angłi cłĩ in celis:
ac uirtutẽ m̃tis eximiã. qua ad
hanc ꝑting̾e debeamꝰ indicat. Nãq¬
sicut p̃cedente scĩ euglĩi leccione
cognouimꝰ: postquã angłica uisio¬
ne et allocutione m̾uit sublimari:
postquam se celesti onustandam
partu didicit: nequaquã se de do¬
nis celestib quasia se hec ẽẽnt excu¬
lit: s ut magis magisq donis eẽt
apta diuinis. in custodia humilita¬
tis g̃ssum m̃tis fixit: ita euangłi¬
ranti sibi archangło respondens.
Ecce in quic ancilla dñi: fiat mͥ se¬
eandem quã angło exhibuerat
humilitatẽ. hominib qͦ curauit
ex hib̾e: et qđ maioris ẽ uirtutis: hoc
etiam minorib. Quis enĩ nesciat

Expanded text:
s iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi seeamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat
Abbreviated transcription (Latin):
utiq nos. quotiens incarnationis eiꝰ
tranfitũ ad m̃tem reducimꝰ. sollicito
eum semꝑ corde rogemꝰ: ut habita¬
tionẽ nob̃ et̾ne sue mansionis que ẽ
apud patrẽ ostendẽ dignet᷑. dicenteᷤ
cum moyse. Dñe ostende nob̃ glãm
tuam. Qđ autem ipse discipłos ueni¬
re. et ubi man̾et uidẽ p̃cepit: uirtutũ
ꝓfecto studium quib ad et̾na gaudia
ꝑuenamꝰ. subeundum nob̃ ostendit.
Uemire etenim post iħm ẽ. ut mansi¬
onem eiꝰ uidẽ possimꝰ: bonis oꝑibus
que ipse p̃monstrauit insiste: hoꝵq

Expanded text:
utique nos, ut quoties incarnationis ejus utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemon
Abbreviated transcription (Latin):
gandi. manifeste innotuit. qͣntum
bonis nr̃is studiis delectet᷑: quã liben¬
ter iter u̾itatis inchoantib. ipse auxi¬
lium laturus occurrat. Qui dixert
ei. Rabbi: qđ dr̃ int̾pretatũ magist̾.
Ubi habitas: Nolebant transitorie
magist̾i̾o u̾itatis ꝑfrui s potiꝰ man¬
sionẽ in qua habitaret inquirebañ:
quatinꝰ et cẽliberiꝰ in secreto uerbis
illiꝰ imbui. et exinde sepiꝰ eũ possent
usitare pleniꝰ instruendi. Unde et
ipse qr illob ene petentes. querentes
pulsantes uidit: libens eis secretari¬
um sui reserauit archani: eosq intro¬
ducens. u̾itatis euglice rudim̃tis que
desidãbant illustrauit. Nam sequicur.
Dicit eis. Uenite et uidete. Statimq
subiungit᷑. Uenert̃ et uidert̃ ubi ma¬
neret: et apud eum mansert̃ die illo.
Qđ si altiore sensu libet inspic̾e. quio
nob̃ agendum insinuent discipłi.
in eoqđ ad dñm quidem ambłan¬
tem uen̾ant: s locum continuo ubi
habitaret inquirebant: admonent

Expanded text:
gandi, manifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent
Abbreviated transcription (Latin):
um daret. eoꝵq głam celi ciues. ñ
ante erortũ tantũm eoꝵ. uerũetiã
post inchoatũ uł explecũ scĩssimi
munus oꝑis hominib ad memo¬
riam referrent: et qͣnti apud dm̃
habeantur ostendent. Multa gͦde
illis hiezechiel. multa eximiꝰ iꝑse
commemorauit ioħs. s nos in p̃¬
senti. quia sermo claudendus est.
unũ ioħis testimoniũ comme mo¬
rare sufficiat. Etcum darent inqͥt
quatuor animalia głam et hono¬
rem et benediccionẽ sedenti sup
thronum. uiuenti in scła scłorũ:¬

Expanded text:
daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi in saecu
Abbreviated transcription (Latin):
audiert̃ eum duo disciplĩ loquentẽ
et secuti st̃ iħm. Testimoniũ ꝑhiben¬
te ioħe. quia iħc eẽt agnus dĩ. secuti
sunt illum duo discipłi: magis desi¬
derantes ab ipso iħ̃u quam a p̃curso¬
re illius u̾bum gr̃e ꝑcipe: quo et ipsi
mererent᷑ in agnoꝵ dĩ sorte compu
simul amore feruentes. Conu̾sus
autẽ iħe. et uidens eos sequentes se
dicit eis. Quid queritis: Non potu¬
it dñs ignorare quid sequentesdiᷤ¬

Expanded text:
discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computsimul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
et mittebant coronas suas ante thronũ.
Oportet namq ut quotiens eterni re¬
gis magnificentiã in scĩs eugłioꝵ li¬
brisp̃dicari cognot̾umꝰ: ꝓcidamꝰ hu¬
miles ante illum: illius miscd̃iam
qui sedens in throno patͥs. cũ sp̃u

Expanded text:
suas ante thronum. Oportet namque ut quoties Regis aeterni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiles ante illius misericordiam, qui sedens in throno Patris una cu
Abbreviated transcription (Latin):
tioni natiuitas: utque contͣ humane
conditionis morem uirgo concipis:
supͣ humane consuetudinis modũ
dĩ filiũ gen̾es. Om̃s quippe homines
in iniquitatib concipimͣ: et in delictiᷤᷤ
nascimur᷑. S olus autẽ redemptornr̃
ꝓ nob̾ incarnari dignatus. mox sẽs
natus ẽ: quia sine inquitate conceptꝰ¬

Expanded text:
tioni nativitas, ut quae contra humanae tioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est, quia sine iniquitate concept
Abbreviated transcription (Latin):
bittͥ. Ideoq et quotl nascetur ex te
sc̃m: uocabit᷑ filius dĩ. Suꝑueniens
in uirginem sp̃s sc̃s. duob modis
in eadiuine ꝓͣotentie efficatiã ostñ¬
dit: quia et m̃tem illiꝰ. adeo qͣntũ
humana fragilitas patit᷑. ab om̃i
uicioꝵ sorde castificauit: ut celesti
acuenerabile redemptoris nr̃i cor¬
pus sola sua oꝑatione creauit: id
nuo uirtutẽ altissimi nominauit.
iurta hoc qđ dñs cum eiusdem sp̃s
aduentum discipłis ꝓmitt̾et. ait. Et
ego mitto ꝓmissũ patͥs mei in uos:
uos autẽ sedete in ciuitate: quoad¬
usq induamini uirtute ex alto.
Obumbrauit autẽ beate dĩ genitͥci
uirtus altissimi: quia sp̃s sẽs cor illiꝰ
cum impleuit. ab om̃i estu concupis¬
uit a desidiis temporalib ac donis
celestib m̃tem simul illiꝰ consecra¬
uit et corpꝰ. Ideoq et qd̃ nascetur
ex te inquit scm̃: uocabit᷑ filius dĩ.
Quia de scĩficatione sp̃s concipies:
scm̃ erit qđ gignet᷑. Congruit concep¬

Expanded text:
. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Superveniens in virginem spiritus Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id nuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupisvit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit concep
Abbreviated transcription (Latin):
tigãꝑgr̃ã ipsius. Qui it̾um mesti¬
mabilẽ eiꝰdem gr̃e magnitudinem
commñdans: ait. Ubi habundauit
peccatum. suꝑhabundauit gr̃a: qͥa
nimirum quanto grauiorẽ dñs in
electissuis peccatoꝵ languorẽ curauit:
tanto ampliorẽ cunctis gre medentis
potentiam monstrauit. Nñ et ex lec¬

Expanded text:
tiam ipsius. Qui iterum inestimabilem eiusdem gratiae magnitudinem commendans, ait: Ubi autem habundavit peccatum, superhabundavit gratia, quia nimirum quanto graviorem Dominus in electis suis peccatorum languorem curat, tanto ampliorem cunctis gratiae medentis potentiam monstrat, ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ suꝑ me ipsũ edificabo eccłiam
meã. Suꝑ hanc fidĩ ꝑfectionẽ quam
ag̾e. ad edificium eccłie mee ñ ꝑtinet.
Petrus gͥafirma petra. petra uideli¬
cet.xp̃o: quem ardent̾amauit nom̃
accepit. Ep̃c etenim uocat᷑ petra: quia
in expugnabile ad se confugientib
p̃sidium tͥbuit: quia sꝑantes in se
ab antiqui hostis insidiis munitos
reddit ec tutos. Nec p̃tereundũ. qđ
ob hoc quoq dñs petra uocat᷑: qͥa
sp̃ualium nob̃ charismatã fluenta
ministrat: quia sacroscã nos suisan¬
guinis communione purificat.
Qđ facilius intelligit᷑. et iocund nᷤ
forte retinebit᷑. si ad memoriam re-¬
uocet᷑. que sit uirta historiã petra
dequa apłs mistice quia.xp̃m signi¬
annos quadraginta donec ad t̾ram
repmissionis ueniret. iter agebat.
Qui quodam tempore fame acsiti
fatigatus in heremo: clamairit ad
moysen. Atdñs orante moyse. sic̃ scͥp¬
cumẽ pluit illis manna. manducare

Expanded text:
hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, quam agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum signiannos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare
Abbreviated transcription (Latin):
tra diriuatũ ẽ. Nocatur autẽ petr̃
ob firmitatẽ fidĩ: uocat᷑ ob petrꝰ
inuincibile robur m̃tis: uocatur
petrus. quia illi solidissime petre
de qua apłs ait. petra autẽ erat xp̃c
unica deuotione adhesit. Hinc ẽ .N.
qđ eadem petra uidelicet.xp̃c cum
int̾rogaret discipsõs suos quẽ eum
ẽẽ dic̾ent. at petrus responderet
dicens. tu es xp̃c filius dĩuiui: conti¬
nuo puram eiꝰ confessionẽ. iuxta
utͥusq nominis significantiam
digna remun̾atione donauit. S
et ipsa petͥ appellatio quid in se
sacram̃ti gestaret aꝑuit. Primonãq
ait de symone. Beatus es symonbar¬
iona. quia caro et sanguis ñ reue¬
lauit tͥ. s pater m̃s qui in celis ẽ: ac
deinde subiunx̃de petro. Et ego dico
tͥquia tu es petrus: et suꝑ hanc petrã
edificabo eccłiam meam. Tues in qͥt
petrus: et suꝑ hanc petram edificabo
eccłiam meam. Tu es petrus. et suꝑ
hanc petram aqua tu nom̃ accepisti

Expanded text:
tra derivatum est. Vocatur autem Petrus tra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem et discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac deinde subjunxit de Petro: Et ego dico tibi, quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram, a qua tu nomen accepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit relictis retib quoꝵ usu ui¬
uebat. eum sequi ñ distulit. Unde
etandree qͦ nom̃. ueram m̃tis eius
imaginẽ p̃fert. Andreas namq g̃ce.
ad ipsius dñi iussionẽ sequendo
ad eoꝵ sortẽ ꝑtin̾e docet. qui tempo¬
ralia que possident. fortit̾ et̾norum
amore contemnunt: qui credentẽ
uide bona dñi interra uiuentiũ.
donec hec ꝑcipiant. expectare dñm
cum psalmista. et uirilit̾ agere. ac
cor suũ confortare contendunt.
Qđ autẽ symon filius fuit iohan
totum hoc nimirũ p̃ueniente se
grã suꝑne pietatis ut hab̃e posset
sterio filius sit iohanna. restat per¬
scrutari. quid archan contineat
pellauit. Tuinquit uocabis cephaᷤᷤ
qđ int̾pretat᷑ petrus. Neq uͦ petri
uocabło quasi hebreo ut syro aliã
int̾pretationẽ querere oportet: s
ꝓ certonosse. quia idem grece et lati¬
ne petrus. qđ syriace cephas signifi¬
catꝰ et in utraq lingua nom̃a pe¬

Expanded text:
vocavit, relictis retibus quorum usu vivocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graece, ad ipsius Domini jussionem sequendo ad eorum se sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joannao recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, sterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat pellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a pe
Abbreviated transcription (Latin):
nos sp̃uali gr̃ã ꝑunctos. ac sanatoᷤ
sui scĩ nominis donaret ẽẽ partici¬
pes. Sequit᷑. Intuitꝰ autẽ eũ iħc: dir̃.
Tu es symon filius iohanna. Intuitꝰ᷑ ẽ
symonem iħc: non ertiorib solumm᷑
ocłĩs. s et int̾no diumitatis intintu
iurta illud beatissimisamuhelis.
Homo uidet infacie: ds̃ autẽ intuet᷑
cor. Uidit cordis eiꝰ simplicitatẽ:
uidit animi sublimitatẽ: cuiꝰ m̾ito
cuncte eẽt p̃ferendus eccłie. Hidit
quia uocanteandrea feruente ad
se amore ꝑuolau̾it: ideoq uemen¬
tem mox familiari affat᷑ eloquio.
Tu es inquit symon filiꝰ iohanna.
s positurus discipło nom̃ m̾iti subli
ostendere.quia qđ a parentib acce¬
perat nom̃: etiam ipsum significa¬
tione uirtutis non careret. Symon
ens filius gr̃ẽ dĩ. Merito ille obecti¬
encis nomine censet᷑: qui et pͥus in¬
uitanteandrea.mox dñm uidere
curauit: et postmodum cum ipse
dñs eum ad discipłatum uocaret.
statim cũ eodem andrea quẽ parit̾

Expanded text:
nos spirituali gratia perunctos ac sanatos suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. sed positurus discipulo nomen meriti sublimostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectumq illis uite celestis et factis de¬
monstrantẽ. et u̾bis: aꝑte ꝓnuntia¬
bat. quia ñ ipse tt putabant. s ille
cẽt qui ad redemptionẽ generis hu¬
mani a dõ patre ẽẽt missus in mun¬
dum: ille qui formam innocentie.
et patientie in se credentibus eẽt dat᷑uᷤ.
De quo in carne uent᷑o p̃cinens ꝓpħa
dicebat. Sicut oins ad occisionẽ du¬
cetur:et sicut agnus coram tonden¬
te se sine uoce. sic obmutescet. Et ite¬

Expanded text:
profectumque illis vitae coelestis et factis deprofectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
illo utiq ambłasse. ubi sequentib
se discipłis ioħis mansionẽ in qua
habitabat ostendet. Cet̾aq huius¬
modi. que sequentia lectionis eugłi¬
ce commemorant. si enucleatiꝰ dis¬
cutiant᷑: inueniemꝰ celestib redun¬
dare myst̾iis. Stabat enĩ ioħs. et re¬
sper̃ iħm: qͥa in magno iam culmi¬
ne ꝑfectionis animi g̃ssum firerat:
unde iure celsitudinẽ diuine maie¬
statis m̾eret᷑ intueri. Stabat: quia
illam uirtutũ arcem conscendat:
et discipłĩ: quia magist̾iũeiꝰ corde
sequebant᷑ immobili. Et respicienᷤ
inquit iħm ambłantẽ: dicit. Ecce
agnus dĩ. Ambłatio ih̃u. dispensa¬
tionem incarnationis eiꝰ qua ad
nos uenire. ac nob̃ exempla uiuen¬
di p̃bere dignatus ẽ insinuat: sic̃
mansio eiꝰ et̾nitatẽ diuinitatis in
qua semꝑ ẽ patͥ equalis aptissime
designat. Respiciens gͣ iħm ambłan¬
tem ioh̃s dicit. ecce agnus dĩ. quia ui¬
denseum int̾ homines conu̾santem

Expanded text:
illo utique ambulasse, ubi sequentibus illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem,
Abbreviated transcription (Latin):
que a scis uł ab ipso dño dic¬
ta referunt᷑: s etiam cͥcum stantia
rerum que simplicit̾ posita uidet᷑
sp̃ualib sic plena mystiis. Ecce enĩ
quia stabat ioħs. et ex discipłis eiꝰ
duo: & respiciens ihm ambłantẽ
dicit. Ecce agnꝰ dĩ. Statimq cogno¬
uimꝰ. immo iam notum ad memo¬
riam reuocauimꝰ. quare iħ̃m p̃cur¬
sorsuus agnum dĩ uocau̾it:quia
uidelicet eum p̃cet̾is mortalib sin¬
głarit̾ innocentem. hocẽ ab om̃i
peccato mundũ nouit:quia nos¬
suo sanguine redempturũ.quia
dona sin uelleris sponte largiturũ
ex quo uestem nob̃ nuptialem fac̾e
possimꝰ. id est exempla uiuendi nob̃
relicturum p̃uidit: quib in dilectio¬
ne calefieri deb̃emus. Hoc gͦ testio¬
nium p̃cursoris dñi. quia facile pa¬
tet fidelibus citum amoris intimi
fomitem audientiũ cordib infun¬
dit.S non ẽ putandum qͥa sine
certi ratione mystii hoc relaturus
euglista. p̃miserit stetisse ioħem
cum discipłis: iħm uͦ ambłasse: et

Expanded text:
quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim,  et discipuli ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et
Abbreviated transcription (Latin):
do atq eligendo uidit: ait illi. Se¬
quere me.Sequere autẽ dix̃: imita¬
re.Sequeredix̃. non tam incessu
pedum. quam executione moꝵ.
Qui enm dicit se in .xp̃o manere
debet sicut ille amblauit. et ipse
amblare: qd ẽ ñ ambire terrena:
non caduca lucra sectari: fugere ho¬
nores infimos: contemptum mun¬
di omnẽ ꝓcelesti głã libent̾ ample¬
cti: cunctis ꝓdesse amare: nulli in
iurias inferre: sibi illatas patient᷑
ferre. s et inferentib a dño ueniã
ditoris sui semꝑ głam querere:
quotqͦt ualet secum ad amorem
inquit: secutus ẽ eum. Non ẽ mi¬
randum qđ publicanꝰ ad pͥmam
dñiiubentis uocem. t̾rena que cu¬
rabat lucra reliquerit: opibusq
neglectis. illiꝰ comitatui quẽ nicħ
diuitiarũ hab̃e cernebat adheserit.
Ipse enĩ ꝗñs quieum foris u̾bo uo¬
cauit: Inuisibili instinctu ut seq̃¬
ret᷑ edocuit: infundens m̃ti illius.
rethesauros uaset. Surgens inquit
secutꝰ ẽ eum. Surrex̃ ut sequeretur:

Expanded text:
do atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: quod est non ambire terrena, non caduca lucra sectari, fugere honores, contemptum mundi omnem pro coelesti gloria libenter amplecti, cunctis prodesse, amare, injurias nulli inferre, at sibi illatas patienter sufferre, sed et inferentibus a Domino veniam ditoris semper gloriam quaerere, quotquot valet secum ad amorem inquit, secutus est eum. Non est mirandum quod publicanus ad primam jubentis Domini vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui, quem nil divitiarum habere cernebat, adhaeserit. Ipse enim Dominus, qui eum foris verbo vocavit, intus invisibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens menti illius re thesauros valeret. Surgens, inquit, secutus est eum. Surrexit, ut sequeretur;
Abbreviated transcription (Latin):
dit intendẽ. Celestis namq ẽ ascensio
eiꝰ ad uitam sempit̾nam: t̾rena uͦ ex¬
altatio eiꝰ ad mortem temporalem.
Dicit gͦ de celestib. Et nemo ascendit
in celum: nͥ qui de celo descendit:
filius hominis qui ẽ in celo. Subiun

Expanded text:
dit intendere. Coelestis namque est ascensio dit intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam, terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestibus: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius homini