comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum uuũ nimis. Uel ita est consũmatio malitie. et est consũma¬
tio iustitie. ẜ utriusq iustitis finis est xp̃c. quia consumit maliciã
et consũmat iustitiam. Illam consumit delendo. hanc consũmat
remunerando. In pͥmo ergo aduentu. quando iam mundus in
maligno positus consũmauerat suam maliciam. fuit finis xp̃c
consũmate malitie. in scdo aduentu erit finis consũmate iustitiȩ.
tuli. uenit agnus dei qui ꝑ crucem eam finiret. et consũmate iusti¬
tiȩ finis est xp̃c. quia remunerat. Et uidi mandatũ tuum carita¬
tis ẽẽ nimis latum. hoc ut ante intelligendũ est. el ita uidi¬
finem om̃is consũmationis. quia om̃ib secularib terminum
quia latissima sunt. et hoc est quod ait. mandatũ tuum est la¬
tum nimis. et ideo illis tẽp oralib spretis hec petantur. Esimiᷤ
dicit ꝓ caritate quȩ dicta ꝓpħarum et totam legem concludit¬

Expanded text:
tum tuum nimis. Vel ita est consummatio malitiae, et est consummatum tuum nimis. Vel ita est consummatio malitiae, et est consummatio justitiae, sed utriusque finis est Christus, quia consumit malitiam, et consummat justitiam: illam consumit dolendo, hanc consummat remunerando. In primo ergo adventu quando jam mundus in maligno positus consummaverat suam malitiam, fuit Christus finis consummatae malitiae. In secundo adventu erit finis consummatae justitiae. culi venit Agnus Dei, qui per crucem eam finiret, et consummatae justitiae finis est Christus, quia remunerat; et vidi mandatum tuum charitatis, nimis latum, hoc ut ante intelligendum est. Cassifinem omnis consummationis, quia omnibus saecularibus terminum quia latissima sunt. Et hoc est quod ait, mandatum tuum est latum nimis. Et ideo illis temporalibus spretis, haec petantur: nimis, dicit pro charitate, quae dicta prophetarum et totam legem conclu
Abbreviated transcription (Latin):
cins. Uidi finem om̃is consũmationis. Consũmatio est om̃i¬
um uirtutũ ꝑfectio. scilicet ꝓ summo bono om̃ĩa facere. usq ad
mortẽ ꝓ ueritate certare. cuius finis est in regno xp̃i excellere. sci
butio et beatitudo nr̃a. et ideo mandatũ tuum. quod est nimiᷤ
latum ett michi latum. quasi facile factu. Illud latum manda¬
tum est caritas. sine qua non ualeret inter quecũq tormenta
martyria confiteri. In qua mille angustiȩ sunt. s angusta uia¬
phete: Uel ita dico intellexi testimonia tua. et uere. nam omins
consũmationis uidi finem. id est intellexi in quo debeat consiste¬
re finis om̃is bone accionis. scilicet ut nemo in se. s in dño głet᷑.
et ita hoc uidi. quia mandatũ tuum est michi nimis latũ. qͥa
etiam inimicos diligo. angusta namq uia. ꝑ grãm est nimis la¬
ta: ut etiam inimicos diligere faciat. Uel uidi finem om̃is consũ¬
mationis. quia intellexi cõplenda ẽẽ precepta dei. non obtentu

Expanded text:
cens; vidi finem omnis consummationis. Consummatio est omnium perfectio virtutum, scilicet pro summo bono omnia facere, usque ad mortem pro veritate certare, cujus finis est in regno Christi excellere, sbutio et beatitudo nostra. Et ideo mandatum tuum, quod est nimis latum; est mihi, latum, quasi facile factu. Illud latum mandatum est charitas, sine qua non valeret inter quaecunque tormenta martyria confiteri, in qua mille angustiae sunt, sed angusta viarophetae? Vel ita: dico, intellexi testimonia tua, et vere. Nam omnis consummationis vidi finem, id est, intellexi, in quo debeat consistere finis omnis bonae actionis, scilicet ut nemo in se, sed in Domino glorietur. Et ita hoc vidi, quod mandatum tuum est nimis latum, quia etiam inimicos diligo. Augusta namque via per gratiam est nimis lata, ut etiam inimicos diligere faciat. Vel, vidi finem omnis consummationis, quia intellexi complenda esse praecepta Dei, non obtentu
Abbreviated transcription (Latin):
orũ et hereticoꝵ. qui quasi cuiusdam fabulȩ nenas narrant.
sunt ueritas. non ut illis est uanitas. Meergo in eis ueritas
ñ uerba delectat. cuius est expers uana et errabunda hereti¬
coꝵ loquacitas.Iniqui. Quasi dicẽt. d e ueritas tua delectat. et
ritatẽ ꝑsecuntur. ergo adiuia me. uel ita continet. Iniqui qͦͣsi
iniqui. ut deprauent ueritatẽ. s aduuia me. quasi contra be¬
luam. ut contra eos ꝓ ueritate certen. hoc aut̃ẽ eum facit ee¬
clesia patitur tormenta. quod et addit. Paulominis et ce¬
cera. Quasi dicẽt. Ideo ad uiua. quia paulominus consũma¬
nerunt me in terra. facta strage martyxs̃i multa. adonimia futt¬
ꝑsecitio contra carnalem infirmitatẽ. s quia non frustra dicitus
a iuuia me subdat. ego autẽ non de relinquã maudlata tua sea¬

Expanded text:
orum et haereticorum, qui quasi cujusdam fabulae nenias narrant; orum et haereticorum, qui quasi cujusdam fabulae nenias narrant; sunt veritas, non ut in illis est vanitas, me ergo in eis veritas, non verba delectant, cujus est expers vana et errabunda 264 haereticorum loquacitas iniqui. Quasi dicat: Me veritas tua delectat, et ritatem persequuntur. Ergo adjuva me. Vel ita continua: Iniqui, quasiiniqui, ut depravent veritatem; sed adjuva me, quasi contra belluam, ut contra eos pro veritate certem. Hoc autem cum facit Ecclesia patitur tormenta. Quod et addit: VERS. 7  Quasi dicat: Ideo adjuva, quia paulominus consummaverunt me in terra, facta multa strage martyrum, adeo nimia persecutio contra carnalem infirmitatem. Sed quia non frustra dicitur, adjuva me, subdit: ego autem non dereliqui mandata tua. Se
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam aliquo tẽpore ante iudiciũ non futuram putet non
enĩ fimetur aute iudiciũ. s cur de eo querit eum dicatur in
euangłio. ꝑ on est ur̃m nosce tẽpora et inomenta. Propħat au
tia impleta est. ideo autẽ ait. de ꝑsequentib ut quasi ꝑ hoc
notet. quod uult dies suos claudi ut ab his liberetur. uel de
p̃senti accipitur illud. quando facies de ꝑsequentib me demo
sub pedib nr̃is. Uel ita ut alterum ad bonos referatur. alt̾um
ad malos. Quot sunt dies serui tui: id est quam dui differs
facere seruis tuis quod expedit: quasi fac seruis tuis ꝓ mise¬
ricordia. quando uecesse est. et quando facies de ꝑsequentibꝰ me
uidiciũ. Quasi facias et impiis ꝓ iustitia. nam ad hoc ut ꝑse¬
quantur. N arrauerunt michi iniqui. ut et fidem impediãt.
ponunt delectationes. quod id ẽ que delectatio est in secularib
litteris. et in iudeis et hereticis. id est in diuersis sectis ude¬

Expanded text:
Ecclesiam aliquo tempore ante judicium, non futuram putet. Non Ecclesiam aliquo tempore ante judicium, non futuram putet. Non enim finietur ante judicium, sed cur de eo quaerit cum dicatur in Evangelio: Non est vestrum scire temporatia impleta est. Ideo autem ait de persequentibus, ut quasi per hoc notet quod vult dies suos claudi, ut ab his liberentur. Vel de praesenti accipitur illud: Quando facies de persequentibus me, isub pedibus nostris. Vel ita, ut alterum ad bonos referatur, alterum ad malos. Quot sunt dies servi tui? id est quandiu differs facere servis tuis, quod expedit. Quasi dicat: Fac servis pro misericordia, quando necesse est; et, quando facies de persequentibus me judicium. Quasi dicat: Facias et impiis pro justitia. Nam ad hoc ut persequantponunt delectationes, quod, id est, quae delectatio est in saecularibus litteris et in Judaeis, et haereticis, id est diversis sectis Judae
Abbreviated transcription (Latin):
li liquori idoneus: et tamen iustificationes tuas non sum oblitꝰ.
s algent infidelitate. Et est. Ideo consolare. quia factus sum sic̃
uter in pruina. id ẽ inter malos mͥ cõmissa retinens. et iustificati¬
ones tuas. quib plenus est uter non sum oblitus. Uel quia
pellis mortui non sentit frigus peccati. qui etiam non frangit᷑
necessitatib qui mollis est animȩ imꝑiis. Et est. Ideo consolare
quia factus sum sicut uter inpruma. Pruina sunt peccata se¬
culi quȩ uder non sentit. id est carnalia desideria in me extm¬
xi. ut ea iam non sentiam tanquã extincta. et ideo iustificati¬
ones tuas non sum oblitus. Quia uero scit tẽptationes non
sunt. Quasi. ita desidero uidere salutare. s quot sunt in hoc
seculo dies seruitui. dies ait non anni. quia non sunt annue
id est quando fiet ultio de ꝑsequentib me. id est diabolo et
ministris. hoc de iudicio addit. cum quesisset de dieb. nequis

Expanded text:
li liquori idoneus: et tamen justificationes tuas non sum oblitus.li liquori idoneus: et tamen justificationes tuas non sum oblitus.sed algent infidelitate. Et est, ideo consolare, quia, factus sum sicut uter in pruina, id est inter malos, mihi commissa retinens, justificationes tuas, quibus plenus est uter. non sum oblitus, vel quia pellis mortui non sentit frigus peccati, qui etiam non frangitur necessitatibus, qui mollis est animae imperiis. Et est: Ideo consolare, quia factus sum sicut uter in pruina. Pruina sunt peccata saeculi quae uter non sentit, id est carnalia desideria in me exstinxi, ut ea jam non sentiam tanquam exstincta. Et ideo; justificationes tuas non sum oblitus. Quia vero scit tentationes nonQuasi dicat: Ita desidero videre salutare, sed quot sunt in hoc saeculo dies servi tui, dies ait, non anni, quia non sint annuae Ambr. id est quando fiet ultio. De persequentibus me, id est diabolo et ministris. Hoc de judicio addit, cum quaesisset de diebus, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
pet et contrahitur. Quasi dicẽt. ideo consolare. quia factus
sum sicut uter in pruina. id est diuiuo beneficio. scilicet ge¬
lu continentiȩ. om̃em calorem corporeũ et carnalis concupi¬
scentie ardorem restrinxit. hec pruina refrigerat. non adurit
fecund at sata: non int̾necat. Ideoq forte intranformatione id
est cum dñs głam resurrectionis demo nstraret in monte:
uestimenta euis facta sunt alba sicut iiix. quia non ip̃e soł erto
alienus a contagione peccati. s et quicũq resuscitatur congelatis
cupiditatib et resurget frigidus. Unde in resurrectione neq nu¬
bent neq nubentur. B oni ergo sunt utres frigidi. id est in gelici¬
dio constricci prurius. non libidinis calore soluti. et sic iustifica¬
tiones dei a memoria non labuntur. Unde subdit. iustificationes
sum cõp aratione futuri. sicut uter in pruitia. id est uilis. et nul¬

Expanded text:
pet et contrahitur. Quasi dicat: Ideo consolare quia factus pet et contrahitur. Quasi dicat: Ideo consolare quia factus sum sicut uter in pruina, id est divino beneficio scilicet gelu continentiae omnem calorem corporeum, et carnalis concupiscentiae ardorem restinxi. Haec pruina refrigerat, non adurit: fecundat sata, non internecat. Ideoque forte in transformationem cum Dominus gloriam resurrectionis demonstraret in monte, vestimenta ejus facta sunt alba sicut nix , quia non ipse solus erit a contagione peccati alienus, sed quicunque resuscitatur congelatis cupiditatibus resurget frigidus. Unde: In resurrectione neque nubent neque nubentur . Boni ergo sunt utres frigidi, id est in gelicidio constricti pruinis, non libidinis calore soluti, et sic justificationes Dei a memoria non labuntur. Unde subdit, justificationes sum, comparatione futuri, sicut uter in pruina, id est vilis et nul
Abbreviated transcription (Latin):
q sponsus ad sponsam dicit. E orde nos cepisti uno ex oculis tu¬
is. quia mistico oculo plus uidet sponsa xpͣm. quam morali.
Et fortasse isti sunt oculi: quib paulus iudebat et̃na. ubi ce¬
pit corporalia non uidere. Uidit enĩ qui dixit. Quis es dñe
Uidebat utiq xp̃m: quẽ etiam dñm fatebatur. Istis etiam
oculis ꝓpħe dicebantur uidentes. quia ꝑ reuelationẽ ea quȩ
erant abscondita mente cernebant. hii ergo oculi defecerunt
in eloquiũ nimio desiderio et uehementi cupiditate. tanqͣ
nec pluris est qui extra oꝑatur. qͣm qui studiũ cognoscendȩ
diuinitatis exercet. Ipsa etiam sapientia maxime opus est. et
ante fertur maria quȩ audiebat. marthȩ quȩ ministrabat.
Et nota quia hic iam theoricus demonstratur. cuius oculi
niat. Et nota quod ait dicentes. ligua enĩ solet non oculi loqͥ.
celeste beneficiũ. quo quasi gelu concupiscentia carius tor¬

Expanded text:
que sponsus ad sponsam dicit: Corde nos coepisti, uno ex oculis tuque sponsus ad sponsam dicit: Corde nos coepisti, uno ex oculis tuis , quia mystico oculo plus videt sponsa Christum, quam morali. Et fortasse isti sunt oculi, quibus Paulus videbat aeterna, ubi coepit corporalia non videre. Vidit enim qui dixit: Quis es Domine? Videbat utique Christum, quem etiam Dominum fatebatur. Istis etiam oculis prophetae dicebantur videntes, quia per revelationem ea quae erant abscondita, mente cernebant. Hi ergo oculi defecerunt in eloquium nimio desiderio et cupiditate vehementi, tanquanec pluris est qui extra operatur quam qui studium cognoscendae divinitatis exercet. Ipsa etiam sapientia maximum opus est et antefertur, Maria quae audiebat, Marthae quae ministrabat . Et nota quia hic jam theoricus demonstratur, cujus oculi niat. Et nota quod ait, dicentes. Lingua enim solet, non oculi loqui,oeleste beneficium, quo quasi gelu concupiscentia carnis tor
Abbreviated transcription (Latin):
nutionem quidem fragilitatis. s assũptionem uirtutis oꝑatur.
Et nota quod hic praticus ẽẽ ostenditur. quia sicut anima corpꝰ
uiuificat. ita hic extra agit bona. Et̃ ne dubites quid dix̾it saluta¬
re. addit. et in uerbum tuũ id est in filium. uel in uerbũ tuum id
est in ꝓmnissum tuũ suꝑ sꝑaui. hȩc spes facit ꝑ patientiã expectare
quod non uidetur. nec simpliciter dicit sꝑaui s suꝑ sꝑaui. qͥa
ex infirmitate s ex fortitudine desiderii defecerunt a contuitu
tẽporalium tendentes in eloquiũ tuum. id est in ꝓmissum cuũ
Et adtende quod pluraliter dicit oculi. cum tam̃ unus sit oełs
int̾ior. scilicet mentis intellectus. quo uidetur deus. Sed quia
ille unus duob modis uidet dm̃. scilicet ꝑ mistica et in oralia:
iło duos oculos habere dicitur eccłia. Duo ergo sunt ocłi ecclie:
misticus et moralis. Misticus est acutior moralis est dulcior. Ido¬

Expanded text:
nutionem quidem fragilitatis, sed assumptionem virtutis operatur.nutionem quidem fragilitatis, sed assumptionem virtutis operatur.Et nota quod hic practicus esse ostenditur, quia sicut anima corpus vivificat, ita hic extra agit bona; et ne dubites quid dixit salutare, addit: et in verbum tuum, id est in filium. Vel in verbum tuum, id est in promissum tuum supersperavi. Haec spes facit per patientiam exspectare, quod non videtur; nec simpliciter dicit speravi, sed supersperavi, quia ex infirmitate, sed ex fortitudine desiderii, defecerunt a contuitu temporalium tendentes, in eloquium tuum, id est in promissum tuum. Et attende quod pluraliter dicitur, oculi, cum tamen unus sit oculus, interior scilicet mentis intellectus, quo videtur Deus; sed quia ille unus duobus modis videt Deum, per scilicet mystica et moralia, ideo duos oculos habere dicitur Ecclesia. Duo ergo sunt oculi Ecclesiae mysticus et moralis. Mysticus est acutior, moralis dulcior. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
que om̃s sunt scdłi toni. quia ille inuocatur qui est deus et
homo. et sunt septem quia in eo septiformis gr̃e plenitudo est.
et nunc om̃s iusti scdo eundem uenturũ desiderant. Neq
hoc eccłie desiderium ab nitio seculi requieutt aliqũantulũ.¬
nisi quam di hic cum discipulis in carne conuersatus est
ut totius corporis xp̃i uox sit hȩc. Anima mea desideratut.
id est lassata est diutina expectatione. tendens affectu et desi
ter est desidetabile. quasi ipsam aĩam illius deponit. qui de si¬
diis migrare. et quadam animi defectione tranfundi: ecce cur¬
uatio humilitatis. Uel tta. Anima mea desi derauit a se. id est
ab animalitatis sue appetitu tendens in salutare tuũ. id est¬
est cum eo. Syũ ergo adherens anima. deficit ab eo quod est
anima. et fit unus sp̃c. Itaq quantomagis desiderat adherere
salutari. tantomagis a se deficit. Ista ergo defectio non inmi¬

Expanded text:
quae omnes secundi toni sunt, quia ille invocatur, qui est Deus et quae omnes secundi toni sunt, quia ille invocatur, qui est Deus et homo. Et sunt VII, quia in eo septiformis gratiae plenitudo est. Et nunc omnes justi eumdem venturum desiderant. Neque hoc Ecclesiae desiderium ab initio saeculi requievit aliquantulnisi quandiu hic cum discipulis in carne conversatus est, ut totius corporis Christi vox sit haec: Anima mea defecit, id est lassata est diutina exspectatione, tenens affectu et desid vehementer est desiderabile, quasi ipsam animam illius deponit, qui desiiis migrare, etiam quadam animae defectione transfundi. Ecce curvatio humilitatis. Vel ita, Anima mea defecit a se, id est ab animalitatis suae appetitu, tendens in salutare tuum, id esitus cum Deo. Quanima, et fit unus spiritus. Itaque quanto magis desiderat adhaerere salutari: tanto magis a se deficit. Ista ergo defectio immi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinus huius mundi aduentũ dñi
tione tulerit asuꝑbis. et petens ut in
mandatis dei ꝑseueret. et quia in hac
expectatione lassatus est ex desiderii
t̃pretatur incuruatus. quia fessus longa militia. cupit dis¬
solui et reuerti ad pͥncipium. cuius paulo ante meminit. s
tam̃ non recusat laborem. s necessariũ est manere in carne¬
ꝓpter fres. Quasi diceret. Ueniant michi miserationes tuȩ
et iuuam. quia defecit in salutaretuũ anima mea. Est defec
cus laudabilis. et optabilis. et est defectus culpabił et dãpnabil
Nefectꝰ abono in malum malusest: a malo in bonũ bonus est
defectus aut̃e sim pliciter sine adiectione solet accipi in malo
sicut ꝓfectus in bono. nisi addatur in qͥd: ut cum dicitur ꝓfi¬
ciunt in peus. et hic dicitur defecit in salutare non a salictari
septem sacram̃tales antiphone ante natale. scilicet o adonay.
o radix dauid et cetere quib saluatoris aduentus petitur

Expanded text:
peregrinus hujus mundi adventum Domini peregrinus hujus mundi adventum Domini tione tulerit a superbis, appetens ut in mandatis Dei perseveret; et quia in hac exspectatione lassatus est ex desiderii terpretatur incurvatus, quia fessus longa militia, cupit dissolvi, et reverti ad principium, cujus paulo ante meminit; sed tamen non recusat laborem si necessarium est manere in carne. Quasi dicat: Veniant mihi miserationes tuae, et dabilis et optabilis. Et est defectus culpabilis, et damnabilis. Defectus a bono in malum, malus est; a malo in bonum bonus est. Defectus autem simpliciter sine adjectione solet accipi in malo, sicut profectus in bono, nisi addatur aliquid, ut cum dicitur: Proficiunt in pejus. Et hic dicitur in salutare, non a salutari.ae sacramentales VII antiphonae, ante natale, O Adonai! O radix David! etc. quibus Salvatoris adventus petitur,
Abbreviated transcription (Latin):
onfundatur. Quasi dicet. michiueniant miserationes. s su¬
ꝑbi confunaantur. id est pudeat eos. quia fecerunt iniquitatẽ
uiiuste ia est sine iudicio. ego autẽ exercebor uel exercebar. in man¬
datis cuis. ut benefaciam etiam inimicis. hoc est remeiliũ contra
bacantes. ecce quod supra dixit. lex tua meditatio mea est.
Con uertantur. hoc ꝓpriȩ caput nr̃m id est xp̃c dicit. ipse enim est
ad quẽ conertuntur tuñtes. Quasi dicẽt suꝑbi confundant᷑.
s cũtes te. id est incipientes. conu̾tantur michi et qui noue¬
runt quos iam lectio imbuit. et si nondũ oꝑatio. testimonia
culatus. et loquitur hic uir ustus. Quasi dicẽt. fiat miscđia et
uiuam. quod ut impetrẽ. fiat cormeum immaculatũ. non in ui¬
rib meis. s iniustificationib tus: donata enĩ regeneratione ad¬
iuncta confessione. fusa oratione hoc fit: ita fiat immaculatum.
ut non confundar. Quasi. Confundantur suꝑbi ad correctio¬
nem. ego non ad penam:¬

Expanded text:
od. Quasi dicat: Mihi veniant miserationes, sed superbi confundantur, id est pudeat eos, quia fecerunt injuste iniquitatem, id est, sine judicio, ego autem exercebor vel, exercebar in mandatis tuis ut benefaciam etiam inimicis. Hoc est remedium contra inimicos bacchantes. Ecce quod supra dixit, lex tua meditatio mea est. Aug. Hoc proprie caput nostrum, id est Christus dicit, ipse enim est ad quem convertuntur timentes: Quasi dicat: Superbi confundantur; sed timentes te, id est incipientes convertantur mihi et qui noverunt, quos jam lectio imbuit, et si nondum operatio testimoniaculatus. Et loquitur hic vir justus. Quasi dicat: Fiat misericordia et vivam, quod ut impetrem, fiat cor meum immaculatum,, non in viribus meis, sed in justificationibus tuis, donata enim regeneratione, adjuncta confessione, fusa oratione, hoc sit. Ita fiat immaculatum, ut non confundar. Quasi dicat: Confundantur superbi, ad correctionem: ego autem non ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
S quia et ibi locus est uitus quod in cadentib patet. et quia
ipsum cȩlũ mutatur et p̃terit non inet̾num manet. uidetur
hoc non de elemento cęli dictũ. sed de uirtutib celi. Seli ergo
sunt angłi in quib nichil lubricũ est. Sunt etiã in terris cęli
qui enarrant głam dei: scilicet scĩ qui in terra sunt corpore. in
celo tamen sunt mente. Unde nr̃a conuersatio in celis est. Ma¬
gis aut̃ẽ in angłis dei ꝑmanet uerbum quã in hominib. quia
in hominib uariabilis est affectus. Iusti tamen affectũ magis
quã elementum. hic intelligo celum. Et est. dico adiuua. uiui¬
fica. et custodiã testimonia. quȩ sunt custodienda. quia inet̃¬

Expanded text:
Sed quia et ibi locus est vitiis, quod et in cadentibus patet, et quia Sed quia et ibi locus est vitiis, quod et in cadentibus patet, et quia ipsum coelum mutatur et praeterit, non in aeternum manet. Videtur hoc non de elemento coeli dictum, sed de virtutibus coeli. Coeli ergo sunt angeli in quibus nibil lubricum est; sunt et in terris coeli qui enarrant gloriam Dei, scilicet sancti: qui si in terra corpore sunt, in coelo tamen sunt mente. Unde: Nostra conversatio in coelis est . Magis autem in angelis Dei permanet verbum, quam in hominibus, quia in hominibus variabilis est affectus. Justi tamen affectum magis quam elementum, hic coelum intelligo. Et est: Dico adjuva, vivifica, et custodiam testimonia. Quae utique sunt custodienda, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
insequenti nisi quod lex tua meilitatio inea est. Et illud. In ec̃¬
num non obluuscar iustificationes tuas. Serua ergo uerbum
cdei. et serua illud dilgenter in corde tuo. littere huius sententia
s. continuatur ad p̃cedentia. Dixi supra paulominus consiuma¬
uerunt me in terra. s quia non ꝑmisit eum deris consũmari in
terra. admiratus dei potentiam exclamat. Inet̾oum dñe uerbũ¬
um statutoꝵ. labitur enĩ annus ꝑ dies et menses. et isdem uicis¬
situdinib redit conuersio solis et lunȩ. et om̃ium lex. semel
constituta uel statuta immutabilis manet. hec inmente immi¬
tare de celo. mentis tuȩ immaginẽ cape. quia sathanas in quo
in cȩlo locũ. ubi una omium obedientia: discretis munerib
indiscretam p̃scripte constitutionis cenet concordiam. Ido ibi
huc totus aduenit. id̾o hic fiũt mala ãcelo aũt ꝑmanet uerbũ.

Expanded text:
in sequenti: Nisi quod lex tua meditatio mea est. Et illud: In aetein sequenti: Nisi quod lex tua meditatio mea est. Et illud: In aeternum non obliviscar justificationes tuas. Serva ergo verbum Dei, et serva illud diligenter in corde tuo. Litterae hujus sententia sic continuatur ad praecedentia. Dixit supra: Paulominus consummaverunt me in terra; sed quia non permisit eum Deus consummari in terra, admiratus Dei potentiam exclamat: VERS. 1 89.um statutorum. Labitur enim annus per dies et menses, et iisdem vicissitudinibus redit conversio solis et lunae, et omnium lex semel instituta immutabilis manet. Hoc in mente tua imitare. De coelo mentis tuae imaginem cin coelo, ubi una omnium obedientia discretis muneribus indiscretam praescriptae constitutionis tenet concordiam, ideo ibihuc totus advenit. Ideo hic fiunt mala; in coelo autem permanet verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
i etnim domine. Lamech. Fessus expectator qui supra cupie¬
bat dies suos claudi et ẽẽ cum xp̃o: hic oftendit se ñ recusare labo¬
rem. imino est atdens ad seriuendum ei. cui angłi seruiunt et
om̃s boni. et om̃is creatura qui in hac duodecima lttta uirtutem
dei et facta describit dicens. tẽporalia finiri. s non mandata eius
scdm illua ẜ elum et terra transibunt: uerba autẽ mea non
transient. Et quia hȩc mandata intelligenda suit diligenter
et indaganda: iło congrue huc octonario p̃mittitur littera
lamech. que int̃pretatur. cor uel seruo. uel cor seruitutis. quia hoc
p̃recepea prudenter sunt intelligenda: uel sollicite seruanda.
ẽ elestia enim et casta sunt eloquia dei nichil in eis adulteri¬
na opinione miscendũ est: s totum sincera atq spĩiali ueritate
resplendeat. leuetur cor circuncisum eigo ad ea decet enĩ in te
manere. quod in cęlo ꝑseuerat et illud semꝑ meditari. Unde

Expanded text:
iod., Ambr. Fessus exspectator qui supra cupiebat dies suos claudi, et esse cum Christo, hic ostendit se non recusare laborem, imo est ardens ad serviendum ei, cui angeli serviunt et omnes boni et omnis creatura qui in hac duodecima littera virtutem Dei et facta describit, dicens temporalia finiri, sed non mandata ejus, secundum illud; Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Et quia haec mandata intelligenda sunt diligenter et indaganda. Ideo congrue huic octonario praemittitur littera, lamed, quae interpretatur cor, vel sermo, vel cor servitutis, quia haec praecepta prudenter sunt intelligenda, vel sollicite servanda. Coelestia enim et casta sunt eloquia Dei, nihil in eis adulterina opinione miscendum est, sed totum sincera atque spirituali veritate resplendeat. Levetur ergo cor circumcisum ad ea; decet enim in te manere, quod in coelo perseverat et illud semper meditari. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
rasti et agemus grãs. Ideo non obliuisear iustificationes tuas
quia in ipsis uiuificasti me. nichil extra te petentẽ. quem adã
ꝑdidit. Etecee uñ fit ne ꝑiret in humilitate. deo scilicet uistifi¬

Expanded text:
rasti, et agemus gratias. Ideo non obliviscar justificationes tuas, rasti, et agemus gratias. Ideo non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me, nihil extra te petentem, quem Adam perdidit. Ecce unde fit ne periret in humilitate, Deo scilicet justifi
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi ut fuit in iobtũc quando paulominꝰ confumauerunt uł
mea. id est in deiectione et afflictione. Hec est lex fidei quȩ ꝑ dilec¬
tionẽ oꝑatur. qua impetratur gr̃a. fortes facieus ne pereant in
humilitate mortali. In hac iste uigit̃ meditatur. ne uincatur
Unde bene ait. nisi qui enĩ ante non exercetur in meditatiõe
si meditarer in lege ꝑissem. s quia ꝑ legemuiuo: non potest ame¬
moria elabi. et hoc est. In et̾num. ia est ꝑ totam uita. uel met̃¬
num. i est si semꝑ uiuerem. non obliuiscar iustificationes tuas
id est legem: que a peccato purgat. Uel ita. sicut iftłite in
terra ꝓmissionis memores suȩ liberationis ab egipto grãs age¬
bant. ita et iste lib̾ationis sue memor desgũ ali eaptiuitate dicit
In et̃num. id est met̾na uita. non obliuiscar iustificationes
tuas. quasi in ciera terra ꝓmissionis erimus memores. unde libe¬

Expanded text:
ciendi, ut fuit Job tunc quando paulominus consummaverunt. ciendi, ut fuit Job tunc quando paulominus consummaverunt. mea, id est in dejectione et afflictione. Haec est lex fidei, quae per dilectionem operatur, qua impetratur gratia fortes faciens ne pereat in humilitate mortali. In hac iste jugiter meditatur, ne vincatur. Unde bene ait, nisi. Qui enim non ante exercetur in meditatione si meditarer in lege, periissem; sed quia per legem vivo, non potest a memoria elabi. Et hoc est, in aeternum, id est per totam vitam. Vel in aeternum, id est si semper viverem, non obliviscar justificationes tuas, id est legem quae a peccato purgat. Vel ita: Sicut Israelitae in terra promissionis suae memores liberationis ab Aegypto gratias agebant: ita et iste liberationis suae memor, de spirituali captivitate dicit, in aeternum, id est in aeterna vita non obliviscar justificationes tuas, quasi in vera terra promissionis erimus memores, unde libe
Abbreviated transcription (Latin):
quo erat lignũ uite. Permanet dico scđm illud ĩ ȩternũ. Sedes¬
subdit. In generatione et generationẽ. hoc ut supra ꝑmanet ue¬
ritas tria. id est deus. s hoc non habet a se. s ate. quia fundl asti
tram. id est animã uel corpus. ne defluat ꝑ concupiscentias. et ꝑ¬
manet inbono nec maiores etiam a se habent. quia dies scilicet
maiores qui dicuutur dies scdm scientiam. ordinatione tua ꝑse¬
om̃ia seruiunt tibi. hoc in fucturo implebitur. cum om̃ia erunt ei
subiecta. Modo multi sunt serui peccati. Seqͥtur. Nisi quod lex¬
tua. Supra dixit sundasti t̾ram et ꝑmanet. unde aut̃ẽ liberetu
terra ut fundata ꝑmaneat: subdit hic. nisi quod lextua. quasi
talis es tu. et lextua est tam ualida. cuius meditatio atantis li¬
betat. Nisi em̃ et cet̾a. Uel ita iunge. om̃ia tibi seruiunt. et meri¬
io. quia nisi hoc ẽẽt. quod lex cua est meditatio mea sciendi et fa¬

Expanded text:
quo erat lignum vitae. Permanet dico, in aeternum sequo erat lignum vitae. Permanet dico, in aeternum sesubdens: In generatione et generationem, hoc ut supra, permanet veritas tua, id est Deus; sed hoc non habet a se, sed a te, quia fundasti terram, id est animam vel corpus, ne diffluat per concupiscentias. Et permanet in bono, nec majores etiam a se habet, quia dies, scilicet majores qui dicuntur dies, scientia, ordinatione tua perseomnia serviunt tibi. Hoc in futuro implebitur cum omnia erunt ei subjecta: modo multi sunt servi peccati. VERS. 4  supradixit: fundasti terram et permanet. Unde autem liberetur terra, ut fundata permaneat, subdit hic, nisi quia lex tua, quasi dicat: Talis es tu, et lex tua est tam valida cujus meditatio a tantis liberat. Nisi enim, etc. Vel ita junge, omnia tibi serviunt, et merito, quia nisi hoc esset, quia lex tua est meditatio mea sciendi et fa
Abbreviated transcription (Latin):
in generatione et generatiorie: qua repetati oẽ uł om̃s succefsioẽs no¬
tat. a quib num quã deest ueritas dei in scĩs. uel popłm legis et
euangłui. Neuide subdit causam quare ueritas ꝑmaneat. quia
fundasti t̃ram et ꝑmanet. id est in xp̃o fundamento morantes in
terra fundasti. et hii ꝑmanent in domo inȩt̃num. quod non
filii ancille. Et ordinatione tua ꝑseuerat dies. quia om̃ia ista fũt
dies quã fecit dñs. ħ̾ enedico ordinatione tua. qm̃ om̃ia serui¬
unt cibi. scilicet om̃ia de qitib loquitur. quȩ ꝑtinent ad hunc
diem Impii eñ non feruiint. Uel ita.I net̾num. quasi in uer
bum. id est in filiũ suꝑsꝑatti. et merito quia uerbũ tiuim o dñe
ia est filius tius ꝑmanet in celo. id est in eccłia. scilicet in bonis
qͦ d non in terra. id est in malis. quȩ eccłia paradisus est dicta in

Expanded text:
in generatione et generationem. Qua repetitione vel omnes successiones noin generatione et generationem. Qua repetitione vel omnes successiones notat, a quibus nunquam deest veritas Dei in sanctis, vel populum legis et Evangelii. Deinde subdit causam, quare veritas permaneat, quia fundasti terram et permanet, id est in Christo fundamento morantes in terra fundasti; et hi permanent in domo in aeternum, quod non filii ancillae; et ordinatione tua perseverat dies, quia omnia ista sunt dies quam fecit Dominus. Bene dico ordinatione tua, quoniam omnia serviunt tibi, scilicet omnia de quibus loquitur, quae pertinent ad hunc diem: impii enim non serviunt. Vel ita: in aeternum: Ambrum, id est in Filium supersperavi: et merito, quia verbum tuum, o Domine, id est Filius tuus permanet in coelo, id est in Ecclesia, scilicet in bonis, quod non in terra, id est in malis: scilicet Ecclesia paradisus est dicta, in
Abbreviated transcription (Latin):
est in duob popłis. scilicet legis et euangłii ꝑmanet ueritas
tua id est xp̃e. p̾rius enĩ fuit infidelib ueteris cestam̃ti. postea
in fide. in qua ꝑmanent. Unde subdit. et ꝑmanet ueritas
in ea uel econu̾so ipsa in ueritate. Ad littam enun terra mouen¬
Ille dies est. cui uerus sol xp̃c munquã occidit. Noster enĩ dies
nocte clauditur. nec inde dubitandum. quin in eelo et generaa¬
one ꝑmaneat uerbũ. qm̃ om̃ia et tẽporalia et ȩc̃na serurunt t̃.
Om̃ia enim ꝑ suo nutu disponit. et si diuerso modo. aliter ineter¬
num. Iustus qui supra dixerat ꝑsecuti sunt me et consũmaue¬
runt me in terra quasi tederet eum huius mutabilitatis et tẽp¬
tationũ inflãmatus desiderio cȩlestis ierłm. et suspiciens in eam
angłis custodientib ȩt̾nam militiam. post cęlum subdit de t̾ra
icens. In generatione et generatione ꝑ manet ueritas tua. In¬
uenit iste in terta generationes. quȩ non sunt in celo cum art

Expanded text:
t legis et Evangelii, permanet veritas tua, id est Christus. Prius enim fuit in fidelibus Veteris Testamenti; postea in fide, in qua permanent. Unde subdit, et prima veritas tua in ea, vel econverso, ipsa in veritate. Ad litteram enim terra movenIlle dies est cui verus sol Christus nunquam occidit. Noster enim dies nocte clauditur, nec inde dubitandum quin in coelo et generatione permaneat verbum, quoniam omnia, et temporalia et aeterna, serviunt tibi. Omnia enim pro suo nutu disponit, etsi diverso modo. Aliter, In aeternum. Justus qui supradixerat, persecuti sunt me, et consummaverunt me in terra, quasi taederet eum hujus mutabilitatis et tentationum, inflammatus desiderio coelestis Jerusalem, et in eamangelis custodientibus aeternam militiam: post coelum subdit de terra dicens: In generatione et generationem permanet veritas tua. Invenit iste in terra generationes quae non sunt in coelo, cum ait
Abbreviated transcription (Latin):
ge hoc modo tuus sum. qm̃ non meas uoluntates quib fui meus.¬
signabant. ut agnus paschalis et cet̾a. quȩ sunt pͥmordia fidei.
sine quib nemo ꝑfecte nouit grãm. Nemo ergo pitet signifi¬
cantias uet̾is testamenti eẽ negligendas. quas iste tam studio¬
se exquirit. Ido saluum me fac. quia P eccatores me expecta¬
uerunt. quas minsidus latit̾ateᷤᷤ. expectantes donec transiret.
ut tunc eum occiderent. Unde subdit. ut ꝑderent me faci¬
endo consentire ad malum. s inde non ꝑii. quia testimonia
tua. id est martiria intelleri. E am et si consicentẽ utgebãt

Expanded text:
ge, hoc modo: Tuus sum, quoniam non meas voluntates, quibus meussisine quibus nemo perfecte novit gratiam. Nemo ergo putet significantias Veteris Testamenti esse negligendas, quas iste tam studiose exquirit. Ideo salvum me fac quia VERS. 7 ug. quasi in insidiis latitantes exspectantes donec transiret, ut tunc eum occiderent. Ut perderent me, faciendo consentire ad malum; sed inde non perii, quia testimonia tua, id est martyria intellexi. Nam etsi confitentem urgebant
Abbreviated transcription (Latin):
biam. Ieus enĩ fit humilis. ut di aboli suꝑbiam sternat. et ut suꝑ¬
bi qui humiles scõs dedignarentur sequi. hunc saltem uelint
imitari. De hac ergo uictoria agitur hic. et est sensus cculi. Psalmꝰ
iste est dauia ꝓphete qui hic loquitur in sua uel totius xp̃i
iem et spuialem. quia hic agit de sua figurali et mistica xp̃i iuc¬
tur etiam ut ille ueni at qui di abolũ uncat. et si deles liberet.
N on insolescit dauia de uictoria. ut solet homo. s uirtuti di dat.
et est iste triũphalis psalmus. Intentione monet ad gr̃arum acq¬
onem ꝑ uictoria scilieet quod clauid figuialiter uicit goliam.

Expanded text:
erbiam. Deus enim fit humilis, ut diaboli superbiam sternat, et ut supererbiam. Deus enim fit humilis, ut diaboli superbiam sternat, et ut superbi qui humiles sanctos dedignarentur sequi, hunc saltem velint imitari. De hac ergo victoria agitur hic. Et est sensus tituli: Psalmus iste, est David prophetae, qui hic loquitur in sua em et spiritualem, quia hic agit David de sua figurali, et mystica Christi victur etiam ut ille veniat qui diabolum vincat, et fideles liberet. Non insolescit David de victoria, ut solet homo, sed virtuti Dei dat. Et est iste triumphalis psalmus. Intentio: Monet ad gratiarum actiones pro victoria, scilicet quod David figuraliter vicit Goliam.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam legen. seilicet quinq libros moysi tulit de flumine. id est
a poplo illo qui ꝑ flumen significatur. quia labitur om̃e seculum.
gͦ in illo flumine. id est in illo popło lapides uacabant inutiles.
s ut lex ẽẽt utilis. dauid accepit uas pastorale. id est grãm sine
qua lex non poterat impleri. quia plenitudo legis caritas ẽ. quȩ
est ex spũ scõ. hoc est ergo lapides mittere in uase pastorali. quo lac
mulgere solebat legi. scilicet ammiscere grãm. Sic armatus ꝓce¬
dit totus xp̃c. aduersus suꝑbum unũ lapidem misit quo deiecit.
quia unitas diabolũ uicit. ꝑcussit in fronte. quia ex eo loco corpo¬
ris sui cecidit. idẽ in illis m̃bris ubi signum xp̃i non habuit. pemde
illo ꝑcusso atq deiecto: gladio eius caput abscidit. quia quando
sumentẽ suꝑauit. ita xp̃c dliabolu occidit. id est humilitas suꝑ¬

Expanded text:
ipsam legem, scilicet quinque libros Mosi tulit de flumine, id est ipsam legem, scilicet quinque libros Mosi tulit de flumine, id est a populo illo, qui per flumen significatur, quia labitur omne saeculum. Per flumen enim saeculum. Ergo in illo flumine, id est illo populo lapides vacabant inutiles. Sed ut lex esset utilis, David accepit vas pastorale, id est gratiam, sine qua lex non poterat impleri, quia plenitudo legis est charitas , quae est ex Spiritu sancto. Hoc est ergo lapides mittere in vase pastorali, quo lac mulgere solebat legi, scilicet admiscere gratiam. Sic armatus procedit totus Christus adversus superbum, unum lapidem misit, quo dejecit, quia unitas diabolum vincit; percussit in fronte, quia ex eo loco corporis sui cecidit, id est in illis membris, ubi signum Christi non habuit. Deinde illo percusso atque dejecto, gladio ejus caput abscidit, qstus superbum diabolum occidit, id est humilitas sup
Abbreviated transcription (Latin):
de ore leonis et ursi: ipse lib̾abit me manu philistei. Tunc di¬
xit saul. Uade dñs tecum sit. Et tradidit ei arma sua. Que quia
nimis grauia erant dauid. deposuit. et assũpsit quinq lapides
de torrente. quos posuit in peram pastoralem. et fundã tulit manu.
et sic armatus ꝓcessit contra philisteũ. Quem cum uidisset philiste¬
us contepsit. E umq iret contra dauid. festinans dauid misit ma¬
piens gladiũ eius. abscidit caput eius et ita uctor excitit. de qua
uictoria non suꝑbiuit. s totũ deo cribuens: in hoc psalmo grãs
agit. et in illa sigͣali uictoria sua spũalem xp̃i et fideliũ uctoriam
contra diabolũ significari intellexit. quia om̃ia in figura contige
saul legalia saciam̃ta sunt. quib oneratꝰ erat iudaicus popls. scili¬
cet cirtũcisio et sacrificia. et alia uisibilia sacramenta. s quia lex non
put et corpus legis de posuttt sacram̃ta. et quinq lapides. i est

Expanded text:
de ore leonis et ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei Tunc dide ore leonis et ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei Tunc dixit Saul: Vade, Dominus sit tecum, et tradidit ei arma sua, quae, quia nimis gravia erant, David deposuit, et assumpsit quinque lapides de torrente, quos posuit in petram pastoralem, et fundam tulit in manu: et sic armatus processit contra Philisthaeum. Quem cum vidisset Philisthaeus, contempsit. Cumque iret contra David, festinans David, misit mapiens gladium ejus abscidit caput ejus, et ita victor exstitit. De qua victoria non superbivit, sed totum Deo tribuens, in hoc psalmo gratias agit, Aug. et in illa figurali victoria spiritualem Christi et fidelium contra diaSaul, legalia sacramenta sunt, quibus oneratus erat Judaicus populus, scilicet circumcisio, sacrificia, et alia visibilia sacramenta. Sed quia lex non stus et caput et corpus, legis deposuit sacramenta. Et quinque lapides, id est
Abbreviated transcription (Latin):
breius est numero uerboꝵ. sed grauis pon¬
dere misterioꝵ. sumptus de historia libri
regum. ubi legitur quod eum philistei
dimicarent aduersus popłm dei. egresfus
est de castris phi listeoꝵ quidam nomine
golas. qui imꝑperans isrłitis dicebat. Eligi¬
te ex uobis uirum unum. qui mecum ineat singłare certamen.
et si uicerit me erimus uobis serui. si autẽ ego uicero: uos nobiᷤ
serui eritis. D uod cum audisset saul et uiri isrł. timuerunt ual¬
de. tunc forte il auid pascens gregem patris sui. missus est ab illo
portare panes. et quedam alia fr̃ib suis qui erant in exercitu sa¬
ul. Quo cum uenisset dauid: audiuit pllisteũ prefata dicentẽ.¬
philisteũ : Et auditis his uerbis. adductus est ad saul. Nixitq ei.
Pgo seruus cuus pugnabo contra philisteũ hunc. Eui cum dixisset¬
saul non poteris. quia puer es. ille uir bellator fortis. ait dauid.
Ego seruus tuuis. leonem et ursum int̾feci. Et dñs qui eripuit me

Expanded text:
brevis est numero verborum, sed gravis pondere mysteriorum, sumptus de historia libri Regum, ubi legitur quod cum Philisthaei dimicarent adversus populum Dei, egressus est de castris Philisthaeorum quidam nomine Golias, qui improperans Israelitis dicebat: Eligite ex vobis virum unum, qui mecum ineat singulare certamen; et si vicerit me, erimus vobis servi; si autem ego vicero, vos nobis servietis . Quod cum audisset Saul et viri Israel, timuerunt valde. Tunc forte David, pascens gregem patris sui, missus est ab illo portare panes et quaedam alia fratribus suis, qui erant in exercitu Saul. Quo cum venisset David, audivit Philisthaeum praefata dicentePhilisthaeum? Et auditis his verbis adductus est ad Saul, dixitque ei: Ego servus tuus pugnabo contra Philisthaeum hunc. Cui cum dixisset: Non poteris, quia puer es, et ille vir bellator fortis ; ait David: Ego servus tuus leonem et ursum interfeci; et Dominus qui eripuit me
Abbreviated transcription (Latin):
recurrentes ad adam. eiusq excessum recolentes dicent. adam fuit
ꝑditio nr̃a qui non stecio. stemus nos ut repatriemꝰ. et dicent adã
est sicut crassitudo terrȩ eructa suꝑ t̾ram. quia sicut crassa terra p̃
habundantia germinat spinas. ita adam pre diuitiis liberi ar¬
bitrii. quasi luxurians lignũ uetitũ usurpauit. s sicut agricola
eã ꝓscindit ne ultra luturiet. ita dissipata sunt ossa nr̃a a deo.
id est deus dissipauit int̾iora nr̃a. ubi osseos id est firmos nos ẽẽ
oportuit. ud est insirmos et inconstantes nos fecit deus. Nosdico
quia sciebat multos aduersis cedere. id eo non auferas. quia oculi
mei sunt ad te dñe. non ad minas ꝑsecutoꝵ. Ls oui enĩ quid ꝓ me
passus sis. quid ꝓ miseris. et ꝑ hoc seture sꝑaui in te. et ido non aufe¬
ras animã meam abonis tuis. s spes mea semꝑ sit in te. et ocli mei

Expanded text:
recurrentes ad Adam, ejusque excessum recolentes, dicent: Adam fuit recurrentes ad Adam, ejusque excessum recolentes, dicent: Adam fuit perditio nostra, qui non stetit; stemus nos, ut repatriemus, et dicent: Adam est sicut crassitudo terrae erupta est super terram, quia sicut crassa terra prae abundantiam germinat spinas, ita Adam prae divitiis liberi arbitrii, quasi luxurians terra, lignum vetitum usurpavit: sed sicut agricola eam proscindit, ne ultra luxuriet, ita dissipata sunt ossa nostra a Deo, id est Deus dissipavit interiora nostra, ubi osseos, id est firmos nos esse oportuit, id est infirmos et inconstantes nos fecit Deus. Nos dico quia sciebat multos cedere adversis. Ideo non auferas, quia oculi mei sunt, ad te, Domine, non ad minas persecutorum. Novi enim quid pro me passus sis, quid promiseris, et per hoc secure speravi in te, et ideo non auferas a bonis tuis, sed spes mea semper sit in te: et oculi mei
Abbreviated transcription (Latin):
et scismaticis. Quasi. oratio mea placebit eis. quod siqui sunt qui
tram. id est iuxta xp̃m. et non supra petram. quia cõmunicant sa
rum est. qm̃ ipsa uerba potuerunt uel p̃ ualuerunt. om̃ib aluis uer¬
bis. et ido magis rei sunt. qui contẽpnunt. et sicut crassitudo t̾rȩ
eructa suꝑ t̾ram est. Unde fit morb in corporib sic. tabe malicie do¬
rum dissipata suito ossa nr̃a. id est corpora martyrum xp̃i. Erassitu¬
do enĩ terrȩ quando eructat acrem cerrũpit. et cunc lues in homi¬
nib late diffunditur. sic suꝑbia eoꝵ tabe maliciȩ suȩ corpora marti¬
audient. aliis quȩ p̃cedunt non imuitatis qͣsi adhuc placebit illis era¬
cio mea. et uere. qm̃ et ipsi audierint uerba mea. aure obedientie.¬
Audient non sicut adam qui audiuit dñm dicentẽ. de ligno scien
uitã audient aute audiendi uerba mea: qm̃ ipsa uerba pottierunt.
id est potentiam habent ut penetrent corda. et uło audient ea. it

Expanded text:
et schismaticis; quasi dicat: Oratio mea placebit eis, quod si qui sunt quitram, id est juxta Christum, et non super petram, quia communicant sacrum est, quoniam ipsa verba, potuerunt, vel praevaluerunt, omnibus aliis verbis. Et ideo magis rei sunt, quia contendunt. Et sicut crassitudo terrae erupta est super terram, unde sit morbus in corporibus; sic tabe malitiae eorum dissipata sunt ossa nostra, id est corpora martyrum Christi. Crassitudo enim terrae quando eructat, aerem corrumpit, et tunc lues in hominibus late diffunditur; sic superbia eorum tabe malitiae suae corpora martyAudient, aliis quae praecedunt non mutatis, quasi adhuc placebit illis oratio mea, et vere quia ipsi verba mea audient aure obedientiae, non sicaudient aure audiendi verba mea. Quoniam ipsa verba mea potuerunt, id est potentiam habent ut penetrent corda. Et ideo audient ea, et
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo xp̃m significat. et corpus eius. absalon uero uidam uel
ꝑsecutores. uel prauos motus. Sicut ergo absalon dauid. sic iudas
ꝑsecutus est xp̃m et falsi frẽs ꝑsecuntur corpus eius quod est et¬
clesia. uel ipsi illiciti motus. et carnis desideria. et praua oꝑatios.
unũquemq fidelem. et est sensus tituli. Psalmus iste dauid agit
de hoc quod significatũ est tunc. quando ꝑsequebatur eum filiuᷤ
dus. Quattuor sunt partitiones. Primo captat ꝑ exordiũ. Scdo
narrat mala sua. et quid egerit contra. Ibi. Quia ꝑsecutus est. Ter¬
tio ponitur dep̃catio causis confirmata. Ibi. Uelociter exaudi
me. Quarto conclusio leta ponitur. Ibi. Sp̃c tuus. adorandũ gͦ

Expanded text:
vid ergo Christum significat, et corpus ejus; Absalon vero Judam vel vid ergo Christum significat, et corpus ejus; Absalon vero Judam vel persecutores, vel pravos motus. Sicut ergo Absalon David, sic Judas persecutus est Christum, et falsi fratres persequuntur corpus ejus, quod est Ecclesia, vel ipsi illiciti motus et carnis desideria, et prava operatio unumquemque fidelem. Et est sensus tituli: Psalmus iste, David agit de hoc quod significatum est, tunc quando persequebatur eum filius dus: Quatuor sunt partitiones. Primo captat per exordium. Secundo narrat mala sua, et quid contra egerit, ibi quia persecutus est. Tertio ponitur deprecatio carnis confirmata, ibi, velociter exaudi me. Quarto ponitur laeta conclusio, ibi, spiritus tuus. Ad orandum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
supra infine precedentis psalmi dixit. singłariter sum ego donec
libera me aꝑsequentib me iudeis. quia confortati sunt suꝑ me.
me occidendo. Et odñe edue de custodia uel carcere sepulcri. scili¬
cet anima meam. id est carnem animȩ readdendã. Ad quid. ad con¬
fitendũ nomini tuo. ut pariam consitentes tibi. et debes educere qͥa
Resurrecuo ipsa passionis est retributio:
psalmoꝵ. qui ideo septem sunt: ut eodem
mmero quo peccamus peccata diluamus.
Sicitt enim in ebdomada mundi peccamus¬
Ita hoc numero psalmoꝵ remedium penitentiȩ peccatis opponitier
In quib psalmis talis est forma. quia a lacrimis incipitur. et
lus tangit ex libro regum nota est ubi legitur absalon inmicus
patri extitisse. et gessisse contra eum. non solũ ciuile. s etiam dome¬
sticũ bellum. de quo tamen non agit psalmus. s de significato. Na¬

Expanded text:
supra in fine praecedentis psalmi dixit, singulariter sum donec trasupra in fine praecedentis psalmi dixit, singulariter sum donec traLibera me a persequentibus me, Judaeis, quia confortati sunt super me, me occidendo. Et, o Domine, educ de custodia, vel carcere, sepulcri scilicet animam meam, id est carnem animae reddendam. Ad quid? Ad confitendum nomini tuo, ut pariam confitentes tibi. Et debes educere, quiresurrectio enim ipsa, passionis est retributio. tialum, qui ideo sunt septem, ut eodem numero quo peccavimus, peccata diluamus. Sicut enim in hebdomada mundi hujus peccamusita hoc numero psalmorum remedium poenitentiae peccatis opponitur. In quibus psalmis talis est forma, quia a lacrymis incipitur, et lus tangit, ex libro etiam Regum nota est, ubi legitur Absalon inimicus patri suo exstitisse, et gessisse contra eum, non solum civile, sed etiam domesticum bellum . De quo tamen non agit psalmus, sed de significato. Da