comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit : sed alia secum amando. cum
eis se confudit. & concreuit quo¬
dammodo. atq: ita dum sicut u¬
num diuersa complectitur: unũ
putauit eẽ q̃ diu̾sa sunt:  ix.
onitaq uelut absentẽ se q̃rat
cernere. s uelut presentẽ se
curet discernere. nec se qͣsi ñ norit
cognoscat: s ab eo quod alterum
nouit dinoscat: Idipsum enim qd
audit. cognosce te ipsam. quomodo
agere curabit. si nescit aut quid
sit cognosce. aut quid sit te ipsã:
nouit: quia non ita dicitur m̃ti.
cognosce te ipsam. sicut dicitur cog¬
nosce cherubun & seraphim: Deab¬
sentibus enim illis credimus. se¬
cundum quod celestes quedam po¬
testates ẽẽ predicantur: neq sic̃
dr̃ cognosce uoluntatem illius
hominis. que nob̾ nec sentiendũ
ullomodo nec adintelligendum
presto ẽ. nisi corporalibus signis
editis. & boc ita ut magis credamꝰ
quam intelligamus: neq ita ut
dr̃ homini. uide faciem tuam..
quod nisi inspeculo fieri pocest

Expanded text:
erit: sed aliud secum amando cum erit: sed aliud secum amando cum eo se confudit et concrevit quodam modo; atque ita dum sicut unum diversa complectitur, unum putavit esse quae diversa sunt.Non itaque velut absentem se quaerat cernere, sed praesentem se curet discernere. Nec se quasi non norit cognoscat, sed ab eo quod alterum novit dignoscat. Ipsum enim quod audit, Cognosce te ipsam, quomodo agere curabit, si nescit, aut quid sit, Cognosce; aut quid sit, Te ipsam? se ipsam: quia non ita dicitur menti, Cognosce te ipsam, sicut dicitur, Cognosce Cherubim et Seraphim: de absentibus enim illis credimus, secundum quod coelestes quaedam potestates esse praedicantur. Neque sicut dicitur, Cognosce voluntatem illius hominis: quae nobis nec ad sentiendum ullo modo, nec ad intelligendum praesto est, nisi corporalibus signis editis; et hoc ita, ut magis credamus, quam intelligamus. Neque ita ut dicitur homini, Vide faciem tuam: quod nisi in speculo fieri non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
solam nititur cogitare: hoc se pu¬
tat ẽẽ. sine quo se non potest cogi¬
tare: Cum igitur ei precipitur ut
se ipsam cognoscat: non se tan quã
sibi detracta sit querat: sed id quod
sibi addidit detrahat: Interior ẽ
enim ipsa: non solum quam ista sen¬
sibilia. quȩ manifeste foris sunt:
sed etiam quam imagines eorum.
que inparte quadam sunt animȩ.
quam habent &e bestie. quamuis
intelligentia careant: quȩ m̃tis est
ꝓpria: Cum gͦ sit mens interior
quodammodo exit asemet ipsa.
cum in hȩc quasi uestigia multaꝵ
intentionum. exserit amoris affec¬
tum: quȩ uestigia tanquam im¬
primuntur memoriȩ. qͣndo hȩc
que foris sunt corpr̃alia ita senti¬
untur: ut etiam cum absunt ista:
presto sit tameN imagines eoꝵ
cogitantibus. Cognoscat gͦ semet¬
ipsam. nec quasi absentem seq̃rat:
s ĩtentionẽ uoluntatiᷤᷤ qua ꝑ alia ua¬
gabatur. statuat inse ipsa: o se co¬
gitet: Ita uidebit quod numquam
se non amauerit. numquam nesci¬

Expanded text:
solam nititur cogitare, hoc se pusolam nititur cogitare, hoc se putat esse sine quo se non potest cogitare. Cum igitur ei praecipitur ut se ipsam cognoscat, non se tanquam sibi detracta sit quaerat; sed id quod sibi addidit detrahat. Interior est enim ipsa, non solum quam ista sensibilia quae manifeste foris sunt, sed etiam quam imagines eorum quae in parte quadam sunt animae, quam habent et bestiae, quamvis intelligentia careant, quae mentis est propria. Cum ergo sit mens interior, quodam modo exit a semetipsa, cum in haec quasi vestigia multarum intentionum exserit amoris affectum. Quae vestigia tanquam imprimuntur memoriae, quando haec quae foris sunt corporalia sentiuntur, ut etiam cum absunt ista, praesto sint tamen imagines eorum cogitantibus. Cognoscat ergo semetipsam, nec quasi absentem se quaerat, sed intentionem voluntatis qua per alia vagabatur, statuat in semetipsam, et se cogitet. Ita videbit quod nunquam se non amaverit, nunquam nesci
Abbreviated transcription (Latin):
tquiruntur. ipsa mens querit. ip¬
saeum etiam sensu carnis intendit.
unc autem inuenit. cum in ea quȩ
tquiruntur id ẽ sensus uenit.
sic alia quȩ non corporeo sensu int¬
nuncio. sed ꝑse ipsam nosse debet.
cum inea uenit: inuenit aut insu¬
piori substantia idest in do aut in
iteris animȩ partibus: sicut de ip¬
sis imaginibus corporum cumiu¬
dicat: Intus enim in anima. eas
muenit: ꝑ corpus imptessas. m¬
Iigo sc ipsam quemadmodum
querat & inueniat. mirabilis
questio ẽ. quo tendat ut querat:
ut qͦueniat ut inueniat. Quid
eun tam inmente: quam mens
̃Sed quia inhis est que cum
amore cogitat: sensibilibus autẽ
Dest corporalibus cum amore as¬
luefacta est: non ualet sine imna¬
guibus eorum et̃ in semet ipsa:
Hinc ei oboritur erroris dedecus.
dum rerum sensarum imagines.
secernere ase nonpotest: ut se so¬
lam uideat: Cohe serunt er.an mi¬
rabiliter glutino amoris ⁊& hec ẽ
cius immundicia. quoniam dumse

Expanded text:
requiruntur, ipsa mens quaerit iprequiruntur, ipsa mens quaerit ipsa enim etiam sensum carnis intendit, tunc autem invenit, cum in ea quae requiruntur idem sensus venit: sic alia quae non corporeo sensu internuntio, sed per se ipsam nosse debet, cum in ea venit, invenit; aut in superiore substantia, id est in Deo, aut in caeteris animae partibus, sicut de ipsis imaginibus corporum cum judicat; intus enim in anima eas invenit per corpus impressas. go se ipsam quemadmodum quaerat et inveniat, mirabilis quaestio est, quo tendat ut quaerat, aut quo veniat ut inveniat. Quid enim tam in mente quam mens est? Sed quia in iis est quae cum amore cogitat, sensibilibus autem, id est corporalibus, cum amore assuefacta est, non valet sine imaginibus eorum esse in semetipsa. Hinc ei oboritur erroris dedecus, dum rerum sensarum imagines secernere a se non potest, ut se solam videat. Cohaeserunt enim mirabiliter glutino amoris: et haec est ejus immunditia, quoniam dum se
Abbreviated transcription (Latin):
mentis naturam. & ẽẽ subam.
et non ẽẽ corpoream: idẽ ñ mino¬
re sui parte. minus occupare loq
spacium. maiuisq maiore: simul
oportet uideat eos qui opinant᷑
eẽ corpoream. non obhoc ertare
quod mens desit corum noticits
quod adiungunt eam corpori¬
bus: sine quibus nullam possiũ
cogitare naturam: Sine phanta¬
sus enim corporum quicquidui¬
si fuerint cogitare. nich om̃ino cẽ
arbitrantur: ideoq non se tanqͣm
Sͥ desit mens requirat. Qiid
enim tam cognitioni adest. qͣm
id quod menti adest: Aut quidtã
menti adest quam ipsa mens.
Unde & ipsa que appellatur inul¬
tio. si uerbi originem retractenuis
quid aliud resonat. nisi quia l¬
aenire est. in id uenire qd querit᷑:
hitita quȩ quasi ultro inmentẽ
uoniunt. non usitate dicuntur u¬
uenta: quamuis cognita dici possĩt.
quia non inea querendo tendeba¬
mnus. ut in ea ueniremus: ħ ẽ ea in¬
unuremus: Quappt̃ sicut ea quȩ
oculis.: aut ullo alio corporis sensr

Expanded text:
mentis naturam et esse substantiam, mentis naturam et esse substantiam, et non esse corpoream, id est, non minore sui parte minus occupare loci spatium, majusque majore; simul oportet videat eos qui opinantur esse corpoream, non ob hoc errare, quod mens desit eorum notitiae, sed quod adjungunt ea sine quibus nullam possunt cogitare naturam. Sine phantasiis enim corporum quidquid jussi fuerint cogitare, nihil omnino esse arbitrantur. Ideoque non se, tanquam sibi desit, mens requirat. Quid enim tam cognitioni adest, quam id quod menti adest? aut quid tam menti adest, quam ipsa mens? Unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? Propterea, quae quasi ultro in mentem veniunt, non usitate dicuntur inventa, quamvis cognita dici possint; quia non in ea quaerendo tendebamus, ut in ea veniremus, hoc est, ea inveniremus. Quapropter, sicut ea quae oculis aut ullo alio corporis sensu
Abbreviated transcription (Latin):
suiecorpus ẽẽt. siue aliqua compo¬
sitio corpr̃is: non posset utiq un¬
mortaliter ꝑmanere: Qui uero eius
sub̃am. uitam quandam nequa ꝗͣ
corpoream. quandoquidem uitam
omne uiuum corpus animantem
ac uiuificantem eẽ repererunt: con¬
sequenter & immortalem. quia ui¬
ta care̾ uita non pot̾ ut qͥsq potuit ꝓ¬
bare conati sunt: Nam de quinto
illo nescio quocorpr̃e. quod notis¬
simis quatuor huius mundi he¬
lementis quidam comungentes
hinc animam ẽẽ dixerunt. Hoc
loco diu disserendum ẽẽ ñ puto:
Aut enim hoc uocant corpus. qd
nos ciuus in loci spacio pars toto
minor ẽ: &x in illis annumerandi
sunt qui mentem corpoream ẽ
erediderunt: aut si uel omnem
subam. uł omnem mutabilem
substantiam corpus appellant.
cum sciant non omnem locorũ
spaciis aliqua longitudine et la¬
titudine & altitudine contineri.
non cum eis de uocabuli questio¬
ne pugnandum ẽ: in his om̃ibus
sentenciis: Nuisquis enim uidet

Expanded text:
sive corpus esset, sive aliqua composive corpus esset, sive aliqua compositio corporis, non posset utique immortaliter permanere. Qui vero ejus substantiam vitam quamdam nequaquam corpoream; quandoquidem vitam omne vivum corpus animantem ac vivificantem esse repererunt; consequenter et immortalem, quia vita carere vita non potest, ut quisque potuit, probare conati sunt. Nam de quinto illo nescio quo corpore, quod notissimis quatuor hujus mundi elementis quidam conjungentes, hinc animam esse dixerunt, hoc loco diu disserendum non puto. Aut enim hoc vocant corpus quod nos, cujus in loci spatio pars toto minor est, et in illis annumerandi sunt qui mentem corpoream esse crediderunt: aut si vel omnem substantiam, vel omnem mutabilem substantiam corpus appellant, cum sciant non omnem locorum spatiis aliqua longitudine et latitudine et altitudine contineri, non cum eis de vocabuli quaestione pugnandum est. 10. In his omnibus sententiis quisquis videt
Abbreviated transcription (Latin):
quererent. quid corpr̃is ampliꝰ
ualet incorpore: & hoc ẽẽ mentem.
uł om̃ino dotam animam existi¬
marent: Itaq alii sanguinem. alii
cerebrum. alii cor.non sicut scͥpt᷑a
dicit. confitebor tibi domine. into¬
to corde meo. & diliges dominum
dm̃ tuum ex toto corde tuo: hoc
enum abutendo uel transferendo
uocabulo dr̃ acorpr̃e adanimum:
s ipsam om̃ino paͬticulam corpr̃is.
quam in iuscerib dilaniatis nide¬
mus eam eẽ putauerunt: alii ex
mimitissimis induudiusq corpus¬
culis quos atomos dicunt. concur¬
rentibus in se atq coherentibus eam
confici crediderunt: alii aerem. alii
ignem substantiam eius eẽ dixer̃.
alii autem nullam ẽẽ substantiam.
quia nisi corpus nullam sub̃am po¬
terant cogitare : & eam corpus eẽ ñ
inueniebant: sed ipsam temꝑatio¬
nem corprĩs nr̃i. uł compagem pri¬
mordiorum. quibus ista caro tanꝗͣ
conectitur eẽ opinati sunt: sicq õs
eam mortalem ẽẽ senserunt: quia

Expanded text:
quaererent quid corporis amplius quaererent quid corporis amplius valeret in corpore, et hoc esse mentem, vel omnino totam animam existimarent. Itaque alii sanguinem, alii cerebrum, alii cor, non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo : hoc enim abutendo vel transferendo vocabulum ducitur a corpore ad animam: sed ipsam omnino particulam corporis quam in visceribus dilaniatis videmus, eam esse putaverunt. Alii ex minutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem substantiam ejus esse dixerunt. Alii eam nullam esse substantiam, quia nisi corpus nullam substantiam poterant cogitare, et eam corpus esse non inveniebant: sed ipsam temperationem corporis nostri vel compagem primordiorum, quibus ista caro tanquam connectitur, esse opinati sunt. Eoque hi omnes eam mortalem esse senserunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lis quiddam substantiȩ suȩ: ser¬
uat autem aliquid: quo libere
de specie talium imaginum iudi¬
ut: & hoc est magis mens. id est
rationalis intelligentia: quȩ serua¬
tur ut uidicet: Nam illas animȩ
partes. que corporum similitudi¬
nibus informantur: etiam cum
bestũs nos communes habere
imaginibus tanto amore
doniungit: ut etiam se aliquid¬
t̃ huusmodi existimet: Itaeñ¬
conformatu eis quodammodo.ñ
id existendo sedputando. non quo
se imaginem putet. sed om̃ino illud
ipsum cuius imaginem secum ht̃:
Uiget quippe inea udicium discer¬
nendi corpus quod foris reliquit.
abuagine quam de illo secum ge-¬
rit. nis cum ita exprimuntur ee¬
dem imagines. tanquam foris sen¬
tiantur non intus cogitentur.
sicut dormientibus. aut furentib.
aut inaliqua extasi accidere solet:¬
Cum itaq setale aliquid putat. cor¬
pus ẽẽ se putat: & quia sibi bene
cõscia ÷ pͥncipat᷑ sui qͦ corpꝰ regit᷑
inc factum ÷ ut quidam N¬

Expanded text:
dis quiddam substantiae suae: serdis quiddam substantiae suae: servat autem aliquid quo libere de specie talium imaginum judicet, et hoc est magis mens, id est rationalis intelligentia, quae servatur ut judicet. Nam illas animae partes quae corporum similitudinibus informantur, etiam cum bestiis nos communes habere imaginibus tanto amore conjungit, ut etiam se esse aliquid hujusmodi existimet. Ita enconformatur eis quodam modo, non id existendo, sed putando: non quo se imaginem putet; sed omnino illud ipsum cujus imaginem secum habet. Viget quippe in ea judicium discernendi corpus quod foris relinquit, ab imagine quam de illo secum gerit: nisi cum ita exprimuntur eaedem imagines tanquam foris sentiantur, non intus cogitentur, sicut dormientibus, aut furentibus, aut in aliqua ecstasi accidere soletCum itaque se tale aliquid putat, corpus esse se putat. Et quia sibi bene conscia est principatus sui quo corpus regit; hinc factum est ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
rendi noticias ex his quȩ foris s̃.
quorum cognitum genus amat.¬
& sentit amitti posse nisi impeͥ¬
sa cura teneantur. ꝑdit securita¬
tem. tantoq se ipsam minusco¬
gitat. quantomagis secura ẽ qd
se non possit amittere: Itacum
aliud sit non se nosse. aludñ se
cogitare: neq enim multaruin
doctrinarum ꝑitum ignorare
gramaticam dicimus. cum ẽ
noncogitat: quia de medicine arte
tinc cogitat: cum gͦ aliud sit ñse
nosse. aliud non se cogitare: tanta
uisest amoris. ut ea que cum amo¬
redui cogitauerit. eisq cure glu¬
tino inheserit: attrahat secum. õ
cum ad se cogitandam quodammͦ
ndit. & quia illa corpora sunt. quȩ
foris ꝑsensus carnis adamauit:
torumq duiturna quadam fami¬
liaritate implicata ẽ. nec secum
potest introrsus tanquam in regio¬
ncm incorporeȩ naturȩ ipsa corpo¬
sa inferre: imagines eorum conuol¬
uit ce rapit. factas insemet ipsa. de
semet ipsa: Dat enim eis forman¬

Expanded text:
rendi notitias ex iis quae foris sunt, rendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit amittere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem incorporeae naturae ipsa corpora inferre, imagines eorum convolvit, et rapit factas in semetipsa de semetipsa. Dat enim eis forman
Abbreviated transcription (Latin):
uenta ẽ. nec ipsa sequerit: quoniã
ab ea quȩ iam inuenta ẽ parte
queritur: Quo circa quia nec tota
sequerit mens. nec pars eius ulla
se querit: semens omnino ñquerit:
id est ut scđm suam naturã ordi¬
nari appetat. sub eoscilicet eui
subdenda ẽ. supraca quibus pre¬
ponenda ẽ. sub illo aquo regi dehe
supra ea quȩ regere debet: slulta
enim ꝑcupiditatem prauam tanq̃
sui sit oblita sic agit. Uidet enim
quedam intrinsecus pulchra. inp̃¬
stantiore natura que ds̃ est: Et
cum stare debeat ut eis fruatur.
uolens ea sͥ tribuere. & non ex ilo
similis illius. sed ex se ipsa eẽ quo
ille est: auertitur ab eo moueturq
& labitur inminus & minus. quo
putatur amplius & amplus. quia
nec ipsa sibi. nec ei quicquam sufficit
recedenti ab illo qui solus sufficit:
Idõq per egestatem ac difficultatẽ
fit nimis intenta in actiones suas
&e inquietas dilectiones quas ꝑ eas
colligit: atq ita cupiditate acquis¬

Expanded text:
venta est, nec ipsa se quaerit, quoniam venta est, nec ipsa se quaerit, quoniam ab ea quae jam inventa est parte quaeritur. Quocirca, quia nec tota se mens quaerit, nec pars ejus ulla se quaerit, se mens omnino non quaerit. id est, ut secundum naturam suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acqui
Abbreviated transcription (Latin):
querit: se ipsam utiq nouit: Iuid
ergo adhuc querit: Quod si expar¬
te se nouit. ex parte autem adhuc
querit: non se ipsam. sed partem
suamquerit: Cum enim ea ipsa dr̃.
se a se inuentam totam: nouit qͣn¬
ta sit tota: atq ita querit quod de¬
est quemadmodum solemus que-¬
rere ut ueniat inmentem qd exci¬
dit: nec tamen penitus excidit. qr
potest recognosci cum uenerit. ħ
eẽ quod querebatur: Sed quomodo
mens ueniat inmentem. quasi
possit mens inmente non eẽ: Huc
accedit. quia si parte inuenta. ñ
se totam querit: tamentota se
querit: Tota ergo sͥ presto ẽ: & quid
adhuc queratur nonẽ: Hoc enun
deest quod queritur: non illaque
querit: Cum itaq dota sequerit.
nichil eius deest: aut si non tota
se querit. sed pars quȩ inuenta ẽ.
querit partem que nondum in¬
uenta ẽ: non se ergo mens querit.
ciuus se nulla pars querit: Pars
enim quȩ inuenta ẽ nonse que¬
rit: pars autem quȩ nondum in¬

Expanded text:
quaerit, se ipsam utique novit. Quid quaerit, se ipsam utique novit. Quid ergo adhuc quaerit? Quod si ex parte se novit, ex parte autem adhuc quaerit, non se ipsam, sed partem suam quaerit. Cum enim ea ipsa dicitse a se inventam totam, novit quanta sit tota. Atque ita quaerit quod deest, quemadmodum solemus quaerere, ut veniat in mentem quod excidit, nec tamen penitus excedit; quia potest recognosci, cum venerit, hoc esse quod quaerebatur. Sed quomodo mens veniat in mentem, quasi possit mens in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, non se totam quaerit, tamen tota se quaerit. Tota ergo sibi praesto est, et quid adhuc quaeratur non est: hoc enim deest quod quaeritur, non illa quae quaerit. Cum itaque tota se quaerit, nihil ejus deest. Aut si non tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim quae inventa est, non se quaerit: pars autem quae nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
Ieunde quid cius ei tam notum
Ist quam se uruere: Non pot̃
iutem & mens eẽ. & non uiuere:
quando habet etiam amplius
ut intelligat: Nam & animȩ be¬
slarum uiuunt: s ñ intelligunt:
Sicut g̾ mens totamens ẽ. sic to¬
tauiuit:nouit autem uiuere se:
Totam se igitur nouit: postremo
cum se nosse mens querit: mentem
se ẽẽ iam nouit: Alioquin utrum
se querat ignorat: & aliud ꝓ aliofor¬
sitan querit: fieri enim potest ut
ipsa non sit mens: atq ita dum m̃¬
tem nosse querit. non se ipsamque¬
rat: Quaꝓpter quoniam cum que¬
rit mens quid sit mens. nouit quod
se querat: profecto nouit quod ipsa
sit mens: Porrosihoc in senouit
quod mens ẽ & tota mens ẽ.totam
se nouit: Sedecce non se nouerit
ẽe mentem: Cum autem se querit:
hoc tantummodo nouerit quod se
querat: Potest enimetiam sic aliud
pro alio querere. si hoc nescit: Ut
autem non querat aliud pro alio:
proculdubio nouit quid querat:
At si nouit quid querat. & se ipsam

Expanded text:
Deinde quid ejus ei tam notum Deinde quid ejus ei tam notum est, quam se vivere? Non potest autem et mens esse, et non vivere, quando habet etiam amplius ut intelligat: nam et animae bestiarum vivunt, sed non intelligunt. Sicut ergo mens tota mens est, sic tovivit. Novit autem vivere se. Totam se igitur novit. Postremo cum se nosse mens quaerit, mentem se esse jam novit: alioquin utrum se quaerat ignorat, et aliud pro alio forsitan quaerat. Fieri enim potest ut ipsa non sit mens, atque ita dum mentem nosse quaerit, non se ipsam quaerat. Quapropter, quoniam cum quaerit mens quid sit mens, novit quod se quaerat, profecto novit quod ipsa sit mens. Porro si hoc in se novit quod mens est, et tota mens est, totam se novit. Sed ecce non se noverit esse mentem, cum autem se quaerit, hoc tantummodo noverit quod se quaerat. Potest enim etiam sic aliud pro alio quaerere, si hoc nescit: ut autem non quaerat aliud pro alio, procul dubio novit quid quaerat. At si novit quid quaerat, et se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
quod nouit. etiam se cupit nosseꝰ
Ubi ergo nosse suum nouit. si se
non nouit:Nam nouit qd̃ alia
nouerit:se autem non nouerst.
Hinc enuim nouit. & quid sit nol¬
se: Quo pacto igitur se aliquid
alterã mentẽ scientẽ scit. q̃ se ipsã
aescit. s se ipsã. Scit gͥ se ipsam:
Deude cumse querit ut nouerit.
qucrentem se iam nouit: Iain se gͦ
nouit: Quaꝑpter non potest om̃i¬
nonescire se: quȩ dum se nescientẽ
sit. se utiq scit Si autem se nesci¬
citem nesciat. non se querit ut sciat:
Quappt̃ coipso quose querit. ma
ꝗss noca. quam ignota ẽẽ conuin¬
citur: Nouit enim se querentẽ. atq
rrparte se nouit. ex parte ñnouit:
Sid absurdum ẽ dicere. non eam to-¬
tam scire quod scit: non dicototũ
sct. sed quod seit tota scit: Cum
saq aliquid de se scit. quod nsi
tota non potest:totainse scit. Scit
autem se aliquid scientem: nec
potest quicquam scire nͥ tota.
Scit seigitur totam: . IIII.¬

Expanded text:
quod novit, etiam se cupit nosse. quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid alteram mentem scientesam. Scit igitur se ipsam. Deinde cum se quaerit ut noverit, quaerentem se jam novit. Jam se ergo novit. Quapropter non potest omnino nescire se, quae dum se nescientem scit, se utique scit. Si autem se nescientem nesciat, non se quaerit ut sciat. Quapropter eo ipso quo se quaerit, magis se sibi notam quam ignotam esse convincitur. Novit enim se quaerentem atque ex parte se novit, ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non potest, totam se scit. Scit autem se aliquid scientem, nec potest quidquam scire nisi tota. Scit se igitur totam.
Abbreviated transcription (Latin):
plandis tale aliquid adhib̃i: ut
mens tanquam inspeculo se noue¬
rit: An in ratione ui̾tatis eternȩ
uidet quam speciosum sit nosse
semetipsam. & hoc amat qd uid&.
studetq inse fieri. quia quamius
sibi nota non sit. notum ei tamenẽ
quambonum sit ut sibi nota sit
& hoc quidem ꝑmirabile ẽ. nondõ
se nosse: & quam sit pulchrum se
nosse iam nosse: An aliquem finc̃
obtimum. id est securitatem ce bea¬
titudinem suam uidet ꝑ quandã
occultam memoriam. que in lon¬
ginqua eam progressam nondese¬
ruit. & credit ad eundem finem niss
se ipsam cognouerit se ꝑuenur ñ
posse: ita dum illudamat. & hoc q̃¬
rit. & notum amat. & illud ꝓpterqd
querit ignotum: S cur memoria
beatitudinis suȩ potuit. & memo¬
ria sui cum ea ꝑdurare non potut
ancum se nosse amat. nonsequani
nondum nouit. sed ipsum nosse
amat: acerbiusq tolerat. se ipsam
deẽe scientiȩ suȩ qua uult cuntia
comprehendere:nouit autem
quid sit nosse. & dum hoc amai

Expanded text:
plandis tale aliquid adhiberi, ut plandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi nota non sit, notum tamen ei est quam bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quidem permirabile est, nondum se nosse, et quam pulchrum sit se nosse, jam nosse. An aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam occultam memoriam, quae in longinqua eam progressam non deseruise ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud amat, hoc quaerit: et notum amat illud, propter quod quaerit ignotum. Sed cur memoria beatitudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, An cum se nosse amat, non se quam nondum novit, sed ipsum nosse amat; acerbiusque tolerat se ipsam deesse scientiae suae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc amat
Abbreviated transcription (Latin):
cum se ipsa mens nosse desicłat:
querit ut nouerit: dum incogni¬
ta sibi ẽ: Ecce enim mens semet¬
ipsam querit ut nou̾it: & inflam¬
matur hoc studio: Amat igitur:
sed quid amat: Si seipsam. Quo¬
modo. Cumse nondum nouerit.
nec quisquam possit amare quod
nescit: An ci fama predicauit spẽm
suam. sicut de absentibus solemus
audire : forte gͦ non scainat. sed qd̃
de se fingit hoc amat: longe for¬
tasse alud quam ipsa ẽ: Aut si se
mens sui similem fingit. & ideo
cum hoc figmentum amat. se a¬
mat antequam nouerit: quia id
quod sui simile est intuetur: no¬
uit ergo allas mentes. exquibus
se fingat. & genere ipso sͥ nota est:
Cur ergo cum alias mentes nouit.
se non nouit:cum se ipsa nichil
sͥ possit ẽẽ presentius: Iuodsi ut
ocłis corpr̃is. magis alii ocłi notis
quam ipsi sͥ: non se ergo querat uũ¬
quam inuentura: Num quam
enim se ocłi preter speculum ui¬
dent: nec ullomodo putandumẽ.
etiam rebus incorporeis contem¬

Expanded text:
cum se ipsa mens nosse desiderat.cum se ipsa mens nosse desiderat.quaerit ut noverit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio. Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Quomodo, cum se nondum noverit, nec quisquam possit amare quod nescit? An ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe fortasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intuetur: novit igitur alias mentes ex quibus se fingat, et genere ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis contem
Abbreviated transcription (Latin):
ls effigie. illis qui exꝑti sunt lau¬
dantibus credimus. & amamus.
lon aliquid amamus incogni¬
tum: unde iamsupra satis disse¬
riumus: aut aliquid notuma¬
mamus ꝓpter quod ignotum
aliquid querimus. ciriuꝰ ignoti
amor nequaquam nos tenet:sed
illius cogniti quo ꝑtinere nouimꝰ.
ut illud etiam quodadhuc igno¬
tum querimus nouerimus ⁊ sicut
de incognito uerbo pauloante lo¬
cutus sum: Aut ipsum scire qͥsq
amat. quod nulli scire aliquid
cupienti ẽẽ incognitum potest:
His causis uidentur amare in¬
cognita: qui scire aliquid uolunt
quod nesciunt : & ꝓpter ardentio¬
rem querendi appetitum: sine a¬
more ẽẽ. dici non possunt: S qͣm
se res aliter habeat. neq om̃ino
quicquam ametur incognitum.
arbitror me ꝑsuasisse: uerum di¬
ligenter intuentib : Sed quia e¬
xempla que dedimus eorum sũt.
qui aliquid qd ipsi non s̃ nosse
cupiunt udendum ẽ. neforte
aliquod nouum genus appareat.

Expanded text:
lis effigie, illis qui experti sunt laulis effigie, illis qui experti sunt laudantibus et credimus, et amamus, non aliquid amamus incognitum, unde jam supra satis disseruimus: aut aliquid notum amamus, propter quod ignotum aliquid quaerimus: cujus ignoti amor nequaquam nos tenet, sed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus, noverimus; sicut de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognita, qui scire aliquid volunt quod nesciunt, et propter ardentiorem quaerendi appetitum sine amore esse dici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eorum sunt, qui aliquid quod ipsi non sunt nosse cupiunt; videndum est ne forte aliquod novum genus appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
unde sciret. si quid sit scire nel
quilibet curiosus. non amat ih¬
ognica: etiam cum ardentissimo
appetitu. instat scire quod nescit:
lut enim iam genere notum h̃t
quod amat. idq nosse expetit &̃
maliqua re singula. uł in singłis
rbus quȩ illi nondum notȩ forte
laudantur: fingitq animo ima¬
quariam formam. qua excitetur
mamorem Unde autem fingit.
nisi exhis que iam nouerat: Cuiꝰ
tamen formȩ animo figuratȩ:atq
incogitatione notissime. si eam
que laudabatur dissimilem inue¬
nerit fortasse non amabit. Quod
siamauerit. ex illo amore incipi¬
it a quo didicit. Pauloante quip¬
pcalia erat quȩ amabatur. quam
sibi animus formans exhibere
consueuerat: Si autem illi formȩ
similem inuenerit. quam fama
predicauerat : cui uere possit dic̾e.
iam te amabam: ne tunc utiq a¬
iabat incognitam. quam in illa
similitudine nouerat. At inspe¬
uie sempiternȩ rationis. uidemꝰ
aliquid & ibi amamiis: Id cum
rpressum in aliqua rei tempr̃a¬

Expanded text:
unde sciret, si quid sit scire nescquilibet curiosus non amat incognita, etiam cum ardentissimo appetitu instat scire quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, idque nosse expetit, etiam in aliqua re singula, vel in singulis rebus, quae illi nondum notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei tempora
Abbreviated transcription (Latin):
De eo quod apłs dicit. uirumeẽ imagi¬
nem dĩ mulierem autem głam uiri.. UIII.
Quib progressibus mens corporalium
rerum usu ce imagine delectata. ab eter¬
norum contemplatione deficiat. .Ix.¬

Expanded text:
De eo quod apostolus dicit, uirum esse imaginem dei, mulierem autem gloriam uiri. CCXL. 262. Quibus progressibus mens corporalium rerum usu et imagine delectata ab aeternorum contemplatione deficiat. OCX
Abbreviated transcription (Latin):
tria. ingentum. doctrina. usus ⁊ pͥ¬
mum horum consideratur mnillis
tribus: quidpossit quisq memo¬
ria. intelligentia. uoluntate: Se¬
cundd̃ eorum consideratur. quid
habeat quisq in memoria. ⁊ in¬
telligentia: quo studiosa uolunta¬
te ꝑuenerit: Iam uero usus tercius
in uoluntate ẽ. ꝑtractante illa q̃
memoria et intelligentia continen¬
tur: siuie ad aliquid ea referat:si¬
ue eorum fine delectata conqͥescat:¬

Expanded text:
tria, ingenium, doctrina, usus, pritria, ingenium, doctrina, usus, primum horum consideratur in illis tribus, quid possit quisque memoria, intelligentia, et voluntate. Secundum eorum consideratur, quid habeat quisque in memoria, et intelligentia, quo studiosa voluntate pervenerit. Jam vero usus tertius in voluntate est, pertractante illa quae in memoria et intelligentia continentur, sive ad aliquid ea referat, sive eorum fine delectata conquiescat
Abbreviated transcription (Latin):
scremanet. hoc solumipsa ẽ.. xi.¬
emotis igitur paulisꝑ ceteris.
Nuorum mens de seipsa certa est.
triahȩc potissimum considerata
tractemus: memoriam. intelligen¬
tam uoluntatem: In his enim trib
uspici solent etiam ingenia par¬
uulorum: euiusmodi preferant
indolem: Quanto quippe tenaciꝰ
a facilius puer meminit. qͣntoq
arius intelligit. & studet ardentiꝰ
tanto est laudabilioris ingenii. Cũ
uero de cuiusq doctrina querit᷑.
non quanta firmitate ac facilita¬
de meminerit. uł quanto acumi¬
ne intelligat : sed quid meminerit.
& quid intelligat queritur: E qr
non tantum quam doctus sit con¬
sideratur laudabilis animus.s
etiam quambonus:ñ tantum qͥd
meminerit. & quid intelligat. ue¬
rum etiam quid uelit attenditur..
non quanta flagrantia uelit. s
quid uelit prius. deinde quantum
uelit: Tunc enim laudandus est
animus uehementer amans: cum
usuq ꝑsistat Cum gͦ dicuntur ħ

Expanded text:
se remanet, hoc solum ipsa est. se remanet, hoc solum ipsa est. emotis igitur paulisper caeteris, quorum mens de se ipsa certa est, tria haec potissimum considerata tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem. In his enim tribus inspici solent etiam ingenia parvulorum cujusmodi praeferant indolem. Quanto quippe tenacius et facilius puer meminit, quantoque acutius intelligit, et studet ardentius, tanto est laudabilioris ingenii. Cum vero de cujusque doctrina quaeritur, non quanta firmitate ac facilitate meminerit, vel quanto acumine intelligat; sed quid meminerit, et quid intelligat quaeritur. Et quia non tantum quam doctus sit, consideratur laudabilis animus, sed etiam quam bonus: non tantum quid meminerit et quid intelligat, verum etiam quid velit attenditur; non quanta flagrantia velit, sed quid velit prius, deinde quantum velit. Tunc enim laudandus est animus vehementer amans, cum dum est. Cum ergo dicuntur haec
Abbreviated transcription (Latin):
aliud corpris cogitat: Neq ullomꝰ
fieri posset. ut ita cogitaret idqd
ipsa est: quemadmodum cogitat̃
id ꝗd ipsa non est: ꝑ phantasiam
quippe imaginariam cogitat bee
om̃ia. siue ignemsiue aerem. sius
illud uł illud corpus: partemue illã¬
uł illam. seu compaginem. temꝑa¬
tionemq corporis: slec utiꝙ ista
ominia. sed aliquid horum ẽẽ dr̃:
Siquid autem horum eẽt: aliter
i quam cetera cogitaret: Non scił
pimaginale figmentum. si c̃ cogi¬
tantur absentia quȩ sensu corpris
tacta sunt. suic om̃ino ipsa. siue eiꝰ¬
dangeneris aliqua. s quadam in¬
ttriore nonsimulata. sed uera p̃sentia:
Nonenim quicquam illi ẽ se ipsa
presentius ⁊ sicut cogitat uiuere se.
& meminisse se: & intelligere se or
uelle se: Nouit enun hec inse. nec
imaginatur. quasi extrase illasen¬
su tetigerit: sicut corpr̃alia queq
tinguntur. Ex quorum cogitatio¬
nibus finicħ sibi affingat. ut tale
aliquid eẽ se putet: quicquid ei de

Expanded text:
aliud corporis cogitat. Neque ullo modo aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod ipsa est, quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive illud vel illud corpus, partemve illam, seu compaginem temperationemque corporis; nec utique ista omnia, sed aliquid horum esse dicitur. Si quid autem horum esset, aliter id quam caetera cogitaret, non scilicet per imaginale figmentum, sicut cogitantur absentia, quae sensu corporis tacta sunt, sive omnino ipsa, sive ejusdem generis aliqua; sed quadam interiore, non simulata, sed vera praesentia non enim quidquam illi est se ipsa praesentius: sicut cogitat vivere se, et meminisse, et intelligere, et velle se. Novit enim haec in se, nec imaginatur quasi extra se illa sensu tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum cogitationibus si nihil sibi affingat, ut tale aliquid esse se putet, quidquid ei de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantiam corpr̃is: Hoc enim inter¬
est. quod illi mentem ipsam dicũt
c̃ẽ substantiam. in quo subiecto
sit intelligentia⁊ isti autem ipsã
mentem in subiecto ẽẽ dicunt cor¬
pore scił cuius compositio uł tem¬
peratio est: Linde consequenter ce
intelligentiam. quid aliud quam
in eodem subiecto corpore existi¬
mant:Qui om̃s non aduertunt.
mentem nosse se. etiam cum querit
se:sicut iam ostendinais: Nullo
modo autem recte dr̃ sciri aliqua
res: dum eius ignoratur substanta
de substantia sua certa ẽ. Certa est
autem de se. sicut conuineunt ea
que supradicta sunt:. nec omnino
certa ẽ. utrum aeran ignis sit. an
aliquod corpus. uel aliquid corpt̃s:
Non est gͥ aliquid eorum: Totũq
illud quod se iubetur ut nouerit.
ad hoc ꝑtinet: ut certa sit. non sct̃e
aliquid eorum. de quibus incerta
est. idq solum se eẽ certa sit. quod
solum ẽẽ se certa est: Sic enim co¬
gitat ignem ut aerem: & quicqͥd

Expanded text:
perationem corporis. Hoc enim interperationem corporis. Hoc enim interest, quod illi mentem ipsam dicunt esse substantiam, in quo subjecto sit intelligentia: isti autem ipsam mentem in subjecto esse dicunt, corpore scilicet cujus compositio vel temperatio est. Unde consequenter etiam intelligentiam quid aliud quam in eodem subjecto corpore existimant? 16. Qui omnes non advertunt, mentem nosse se etiam cum quaerit se, sicut jam ostendimus. Nullo modo autem recte dicitur sciri aliqua res, dum ejus ignoratur substantia. de substantia sua certa est. Certa est autem de se, sicut convincunt ea quae supra dicta sunt. Nec omnino certa est, utrum aer, an ignis sit, an aliquod corpus, vel aliquid corporis. Non est igitur aliquid eorum: totumque illud quod se jubetur ut noverit, ad hoc pertinet ut certa sit non se esse aliquid eorum de quibus incerta est, idque solum esse se certa sit, quod solum esse se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet: Quandoquidem etiam
sidubitat iriuit. si dubitat unde
dubitet meminit. si dubitat du¬
bitare se intelligit. sidubitat certꝰ
ẽẽ uult. si dubitat cogitat. si dubi¬
tat scit se nescire. si dubita iudicat. ñ
se temere consentire oportere: Qͥs¬
quis igitur alrunde dubitat. de
his omnibus dubitare non debet.
quȩ si noneẽt:de ulla re dubitare
non posset: Hec omnia. qui uł cor¬
pus. uł compositionem. seu temꝑa¬
tionem corpr̃is ẽẽ mentem putãt.
in subiecto ẽe uolunt uideri. ut
substantia sit aer uel ignis: siue
aliud aliquod corpus. quod m̃tem
putant: Intelligentia uero ita in¬
fit huic corpori. sicut qualitas eiꝰ.
ut illud subiectum sit. hec insub¬
iecto. Subiectum scilicet mens. ꝗͣ
corpus c̃ẽ arbitrantur: In subiecto
autem intelligentia. siue quid aliud
eorum:quȩ certa nob̃ eẽ commemo¬
rauimus: Iuxtaqͣ opinantur c̃e
illi. qui mentem ipsam negant cẽ
corpus:. sed compaginem. aut tem¬

Expanded text:
dubitet? Quandoquidem etiam dubitet? Quandoquidem etiam si dubitat, vivit: si dubitat unde dubitet, meminit; si dubitat, dubitare se intelligit; si dubitat, certus esse vult; si dubitat, cogitat, si dubitat, scit se nescire; si dubitat, judicat non se temere consentire oportere. Quisquis igitur aliunde dubitat, de his omnibus dubitare non debet: quae si non essent, de ulla re dubitare non posset. 15. Haec omnia, qui vel corpus vel compositionem seu temperationem corporis esse mentem putant, in subjecto esse volunt videri, ut substantia sit aer, vel ignis, sive aliquod aliud corpus, quod mentem putant; intelligentia vero ita insit huic corpori, sicut qualitas ejus: ut illud subjectum sit, haec in subjecto; subjectum scilicet mens quam corpus esse arbitrantur, in subjecto autem intelligentia, sive quid aliud eorum quae certa nobis esse commemoravimus. Juxta opinantur etiam illi qui mentem ipsam negant esse corpus, sed compaginem aut tem
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsa delectata: conquiescit. Uti¬
mur uero eis q̃ ad aliud referimꝰ
quo fruendum ẽ: Nec ẽ alia uita
hominis uiciosa atq culpabilis:
quam male utens & male fruens:
Dequa re non est nunc disserendi
locus: Sed quoniamde natura m̃tiᷤ
agitur. remoueamus a considatiõe
nr̃a om̃s noticias. quȩ capiuntur
extrinsecꝰ ꝑ sensus corporᷤ. ⁊ ea q̃
posuimꝰ. noiumus om̃s mentes de
se ipsis nosse. certasq ẽẽ.diligen¬
tius attendamus. Utrum enim
aeris sit uis uiuendi. reminiscen¬
di. intelligendi uolendi. cogitan¬
di. sciendi. uidicandi. an ignis an
cerebri. an sanguinis an acomoꝵ. ⁊
an preter usitata quatuor elem̃ta:
quinti nescio cuius corpr̃is anip¬
siuis carnis nr̃ȩ compago uł tem¬
ꝑamentum. hȩc efficere ualeat:
dubitauerunt homines. & alius
hoc. alius aliud affirmare cona¬
tus ẽ: Uiuere se tameni. & memi¬
nisse. & intelligere. & uelle & co¬
gitare & scire. & uidicare. quis

Expanded text:
se ipsa delectata conquiescit: utise ipsa delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus quo fruendum est. Nec est alia vita hominum vitiosa atque culpabilis, quam male utens et male fruens. De qua re non est nunc disserendi locus. 14. Sed quoniam de natura mentis agitur, removeamus a consideratione nostra omnes notitias quae capiuntur extrinsecus per sensus corporis; et ea quae posuimus, omnes mentes de se ipsis nosse certasque esse, diligentius attendamus. Utrum enim aeris sit vis vivendi, reminiscendi, intelligendi, volendi, cogitandi, sciendi, judicandi; an ignis, an cerebri, an sanguinis, an atomorum, an praeter usitata quatuor elementa quinti nescio cujus corporis, an ipsius carnis nostrae compago vel temperamentum haec efficere valeat, dubitaverunt homines: et alius hoc, alius aliud affirmare conatus est. Vivere se tamen et meminisse, et intelligere, et velle, et cogitare, et scire, et judicare quis
Abbreviated transcription (Latin):
aliud corpus. & aliud alie. sicut
supra commemoraui: Om̃s tam̃
se intelligere nouerunt. & eẽ. et
uiuere.: sed intelligere ad id quod
intelligunt referunt. ẽẽ autemce
iuiuere ad seipsas: & nulli ẽ dubi¬
um. nec quemquam intelligere qͥ
non uiuat: nec quemquam uiue
qui non sit. Ergo consequenter&
cẽ & iuuere id quod intelligit. nõ
sicuti est cadauer quod ñ uiuit.
nec sicut uiuit anima que non
intelligit: sed ꝓprio quodam eo¬
demq prestantiore modo: Idem
uelle se sciunt. nec hoc posse quẽ¬
quam. qui non sit. & qui ñ uiuat.
pariter sciunt: Item ipsam uo¬
luntatem referunt ad aliquid qd̃
ca uoluntate uolunt: meminisse
etiam se sciunt. simulq seiunt.
qd nemo meminisset. nisi eẽt ac
uiuerce: sed et ip̃sam memoriam
minimus: Duob igitur horui a¬
trium. memoria & intelligentia.
multarum rerum noticia atq
scientia continetur: uoluntas aũt
adest ꝑ quam fruamur eis. uel
ufamur. fruimur enim cogni¬
tis. in quib uoluntas. ipsis ꝓpt̃

Expanded text:
iud corpus, et aliud aliae, sicut supra commemoravi: omnes tamen se intelligere noverunt, et esse et vivere; sed intelligere ad id quod intelligunt referunt, esse autem et vivere ad se ipsas. Et nulli est dubium, nec quemquam intelligere qui non vivat, nec quemquam vivere qui non sit. Ergo consequenter et esse et vivere id quod intelligit, non sicuti est cadaver quod non vivit, nec sicuti vivat anima quae non intelligit, sed proprio quodam eodemque praestantiore modo. Item velle se sciunt, neque hoc posse quemquam qui non sit et qui non vivat, pariter sciunt: itemque ipsam voluntatem referunt ad aliquid, quod ea voluntate volunt. Meminisse etiam se sciunt; simulque sciunt quod nemo meminisset, nisi esset ac viveret: sed et ipsam memoriam minimus. Duobus igitur horum trium, memoria et intelligentia, multarum rerum notitia atque scientia continentur: voluntas autem adest, per quam fruamur eis vel utamur. Fruimur enim cognitis, in quibus voluntas ipsis propter
Abbreviated transcription (Latin):
tam ab eis quȩ nonsunt quod ipsa
est. acꝑhoc difficile ineo dinoscitur
memoria sui & intelligentia sui.
Quasi enum non sint hec duo sed
unum: Duob uocabulis appellet᷑:
sic apparet meare ubi ualde ista cõ¬
uincta sunt. & aliudalio nullo pre¬
ciditur tempr̃e:amorq: ipse nor
ita sentitur ẽẽ. cum eum ñprodit
indigentia: quoniam semꝑ presto
est quod amatur: Quaꝓpt̃ etiam
tardioribus dilucescere hec posst̃.
dumea tractantur quȩ adanimum
tempore accedunt: & que illi tem¬
poraliter accidunt: cum meminit
quodantea non meminerat : & cũ
uidet quod antea ñ uidebat: & cum
amat quod antea non amabat: Sed
aliud hȩc tractatio iam poscit exor¬
dium: ꝓpter huius libelli modum:

Expanded text:
am ab eis quae non sunt, quod ipsa am ab eis quae non sunt, quod ipsa est: ac per hoc difficile in ea dignoscitur memoria sui, et intelligentia sui. Quasi enim non sint haec duo, sed unum duobus vocabulis appelletur, sic apparet in ea re ubi valde ista conjuncta sunt, et aliud alio nullo praeceditur tempore: amorque ipse non ita sentitur esse, cum eum non prodit indigentia, quoniam semper praesto est quod amatur. Quapropter etiam tardioribus dilucescere haec possunt, dum ea tractantur quae ad animum tempore accedunt et quae illi temporaliter accidunt, cum meminit quod antea non meminerat, et cum videt quod antea non videbat, et cum amat quod antea non amabat. Sed aliud haec tractatio jam poscit exordium, propter hujus libelli modum.
Abbreviated transcription (Latin):
scquenter intelligo: Uoluntas õe
nca. totam intelligentiam.totãq
mamoriam meam capit:dumto¬
co utor. quod intelligo et memini:
Quappter quando inuicem a singłis
& tota & om̃ia capiuntur : equalia
sunt tota singula totis singulis:
& hec tria unum: una uita. una
mens. una eentia:. x⁊ i.
um ne igitur ascendendum ẽ qua¬
libuscumq intentionis uirib.
ld illam summam ⁊ altissimam
cẽntiam. cuius impar imago est
humana mens. sed tamen imago:
Anadhuc eadem tria distinctius
declaranda sunt in anima ꝓpt̃
illa quȩ extrinsecus sensucorpris
capimus: ubi temporalit̃ impri¬
mitur rerum corporearum noticia :
Mentem quippe ipsam. in memo¬
ria & intelligentia. & uoluntate
sumet ipsiꝰtalẽ repꝑiebamus:ut
quoniam semꝑ se nosse. semꝑq se
ipsam uelle. comprehendebatur.
simul etiam semꝑ fui meminis¬
se. semꝑq se ipsam intelligere. &
amare comprehenderetur: quam¬
us non semꝑ se cogitare disere.¬

Expanded text:
sequenter intelligo. Voluntas etiam sequenter intelligo. Voluntas etiam mea totam intelligentiam totamque memoriam meam capit, dum toto utor quod intelligo et memini. Quapropter quando invicem a singulis et tota omnia capiuntur, aequalia sunt tota singula totis set haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce mne igitur ascendendum est qualibuscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est humana mens, sed tamen imago? an adhuc eadem tria distinctius declaranda sunt in anima, per illa quae extrinsecus sensu corporis capimus, ubi temporaliter imprimitur rerum corporearum notitia? Mentem quippe ipsam in memoria et intelligentia et voluntate suimetipsius talem reperiebamus, ut quoniam semper se nosse semperque se ipsam velle comprehendebatur, simul etiam semper sui meminisse, semperque se ipsam intelligere et amare comprehenderetur; quamvis non semper se cogitare discre
Abbreviated transcription (Latin):
non utiq se inuicem caperent.
Neq enim tantum asingulis
singula: uerum etiam asingłis
omnia capiuntur: Memur enim
me habere memoriam. & intellig̃¬
tiam & uoluntatem : & intelligo
me intelligere. & uelle atq menu¬
nisse: & uolo me uelle. ce meminis¬
se. et intelligere.totamq memcri¬
am meam. & intelligentiam. et
uoluntatem. simul memim. Qd
enim memorie meȩ ñmemini
nonẽ in memoria mea: Nichil
autem tam inmemoria: quam
ipsa memoria ẽ: Totam igitur
memini: Idem quicquid intelligo
intelligere me scio: ce sciome uel¬
le quicquid uolo: Quicquidaũt
scio memini: Totam igitur inttl¬
ligentiam. totamq uoluntatem
meam menuni Similit̃ cumħ
tria intelligo: tota simul intel¬
ligo: Neq enim quicquam uitdl¬
ligibilium non intelligo. nͥ quod
ignoro: Quod autem ignoronec
memini. nec uolo: Quicquid itaq
intelligibilium non intelligo.
conscquenter etiam nec memins
nec uolo: Quicquid ergo uitelli¬
gibilium memini & uolo. con¬

Expanded text:
non utique se invicem caperent. non utique se invicem caperent. Neque enim tantum a singulis singula, verum etiam a singulis omnia capiuntur. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelligere, totamque meam memoriam, et intelligentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, non est in memoria mea. Nihil autem tam in memoria, quam ipsa memoria est. Totam igitur memini. Item quidquid intelligo, intelligere me scio, et scio me velle quidquid volo: quidquid autem scio memini. Totam igitur intelligentiam, totamque voluntatem meam memini. Similiter cum haec tria intelligo, tota simul intelligo. Neque enim quidquam intelligibilium non intelligo, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid itaque intelligibilium non intelligo consequenter etiam nec memini, nec volo. Quidquid autem intelligibilium memini et volo, con