comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misisti. Ipse. ẽ. mundus reconciliatus.
Seã qiua tu me misisti: idõ eognouerunt
Ergo. gr̃a cognouerunt. Et nocum feci
eis inquid nõmen tuum: & notum faci¬
am Notum feci ꝑfidem: nocum faciam
ꝑspeciem. h otum feci cum fine ꝑegri¬
mancib notum faciam sine finẽ reg¬
nantib Ut dilectio inquid quã dilexis¬
ti me inipsis fit: & ego in ipsis. Non ẽ. usita¬
ta locucio. dilectio quam dilexisti me iip¬
sis sit. & ego inipsis. Usitate quppe dice¬
retur. dilectio qua dilexisti me. De greco
quidem ista translata ẽ: sed sunt similes
& latine. Sicut dicimus fidelem seruitu¬
dem seruiuit. strenuam militiam milita¬
uit. cum dici debuisse uideatur fideli ser¬
uitute seruiuit. Arenua militia militauit.
Qualis aut̃ ista locucio ẽ. dilectio quã dilexis¬
time. tali & apłs usus ẽ. bonum certamen
certaui. Non ait bono certamine. quod usi¬
tatius & tanquam rectius diceretur. Quo¬

Expanded text:
misisti. Ipse est mundus reconciliatus. misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt: ergo gratia cognoverunt. 6. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem, notum faciam per speciem: notum feci cum fine peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus. Ut dilectio, inquit, quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate quippe diceretur, dilectio qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit, strenuam militiam militavit; cum dici debuisse videatur, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali et Apostolus usus est, Bonum certamen certavi : non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
aeuios apparebitis cun illo ingła. Tunc ap¬
parebimus quod tunc erinus: quia tune
apparebit nonmaniter nos id eredidisse
ac sperasse ante qũa essemus Faciet hoc
tem meam quam de disti michi: contiruo
subuuit: quia dilexisti me aute consti¬
tutionem mundi. Inillo enim dilexit nos
ante constitutionẽ mundi & tuc pre¬
destinauit quod infine fac turus est
mundi. Pater inquid iuste. munduste
eog nouit. Quia ustus es: idõ te noneog¬
nouit. Mundus qippe ille dampnatiom
predestinatꝰ. merito non cognouit. Mun
non merito sea grã cognouit. Qind est
enuneum cognoscere. nsuntam ȩternam
quam mundo dampnato utiq nondedit.
reconciliato dedit: ẜropterea utiq nun¬
dus non cognouit quia iustus es. & meritiᷤ
euis ut non cognoscer& tribuisti. Et prop¬
terea mundus reconciliatus cognoruit
quia misericors es. & ut cognosceret. tion
ei merito sed grã subuenisti. Deniq sequi¬
tur. Ego aut̃ te cognoui. Ipse fons gr̃ẽ
& hi cognouerunt inquid quia tu me

Expanded text:
et vos apparebitis cum illo in gloria . Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus. Faciet hoc tem meam, quam dedisti mihi, » continuo subjunxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in fine futurum est mundi. « Pater, » inquit, « juste, mundus te non cognovit » quia justus es, ideo te non cognovit: mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mund, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea utiqdus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti: et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae  hi cognoverunt, inquit, quia tu me
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. ego ate debeo baptizari: Hocẽ. scioquisis. Sigͦ iam nouerat: certe tunc agnouit.
quando uidit columbam descendentẽ. Manifestum. ẽ quia columba nondescendit suꝑ
nm: nisi postea quam ascerdit abaqua baptisii dñs. Baptizatꝰ ascendit abaqua.
apertist᷑ caeli. & iudit sp̃m disuꝑ eum sicut columbam. Sigͦ post baptismũ descendit coluba
it antequam haptizaretur dñs: dixit illi iołis. tu adine uenis. ego ate debeo baptizari: ante

Expanded text:
Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columbam. Si ergo post baptismum descendit columba, et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
uenit iohannes baptizans: ut dni nobis humilitas deinons traretur. ut quia ille suscepit
quasi baptismo ioħis solus xp̃s meruissoꝵ baptizari : baptismo aute xp̃i genꝰ humanum.
Intendat caritas ura. Baptismo xp̃i baptizati sumꝰ : nontantum nos s & uniuersus orbis
terrarum. & baptiiatur usq infinem. Quis nrm potest ex aliqua parte comparari
xp̃o. cuiꝰ se ioħs dixit indignum soluere corrigiam calciamenti:ꝰ Sigͦ. xpitante excellentiȩ¬
homo dc̃. solus baptitaretur baptismo iob̃is. quid diccuri erat hominel: Quale baptis.¬
mum habuit ioħs: magnum baptifinum habuit. in effabile sacrtimentum. Uide q
solus xp̃c meruit haptitari ioħis baptismo.: Atq ita maior uideretur baptismꝰ serui
quam baptismꝰ dni. Baptitati st̾ & alii bãptismo iohannis: ne melior baptimꝰ ioħis
nondedignarentur ali serui suscipe baptisiũ dñi. Adhoc gͦ mussus erat iohannos. Sed

Expanded text:
venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit quasi baptismate Joannis solus Christus meruisset baptizari, baptismate autem Christi genus humanum. Intendat Charitas vestra. Baptismate Christi baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua parte comparari Christo, cujus se Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo illeomo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Christus meruit baptizari Joannis baptismo. Atque ita major videretur baptismus servi, quam baptismus Domini. Baptizati sunt et alii baptismo Joannis, ne melior baptismus videnon dedignarentur alii servi suscipere baptismum Domini: ad hoc ergo missus erat Joannes. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
alicuiꝰ uinculi peccati dñs ueniebat ad ipsum iohannẽ: scut dicunt alii euangłif
cum ad illum ueniret baptitandꝰ. añs: ait ipseiohi. Iu adme uenis: ẽgo ate debeo
baptitari. Et quid ei respondit: Sine modo: impleatur omis ititias. Quid ẽ. impleatꝰ
oniũs ititiaꝰ Moriueri ꝓ hominibus. baptizari non debeo pro hominibus: Quidẽ.
ipleatur omis iustitia. Impleatur omis humilitas. Quidgͦ: Nonerat suscept
baptisiũ abono seruo. qui passionem suscepit a seruis malisꝰ Intendite. Ergo
baptizato dño. si proꝑterea baptizauit ioħs ut in eiꝰ baptismo dñs ostenderet humi¬
litatem: nemo alius baptiz aretur baptismo ioħis. Multi autem baptirati sunt
baptusmno ioħis. Baptitatꝰ ẽ. dñs baptisimo ioħis: & cessauit baptimꝰ ioħis. Inde iam
sus. e. incarcere ioħs. Deuiceps nemo baptizatꝰ inuenitur illo baptismate. Digꝰ proꝑtere

Expanded text:
alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus, ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et quid ei ipse respondit? Sine modo; impleatur omnis justitia . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleatur omnis justitia? Impleatur omnis humilitas. Quid ergo? non erat suscepturus baptismum a bono servo, qui passionem suscepit a servis malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptizaretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizatus est Dominus baptismo Joannis, et cessavit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo baptismate. Si ergo propterea
Abbreviated transcription (Latin):
acceper inferiores: quia iam udetur ipse sibi inelior. Et tam̃ omĩa peocata supra
illum sunt. Et n uenerit ad salutare baptisinum ubi peccata soluuntur: cum omi
excellentia sua non potest intrare in regnum glorum. Sed ut illam excllentia
inuitaret dñs ad baptismum suum: ut peccata illi dimitterentur. uenit ipse ad
baptismum serui sui. Et cum ipse non haberet quod ei dimitteretur: nec quid in
illo lauaretur. suscepit a seruo baptismum: & tanquam allocutꝰ. ẽ. filium suꝑ¬
bientein et extollentem se ac dedignantem forte accipe cum idiotis: uno
iasi dicens. Quantum te extendiꝰꝰ Quantum extollis.⁊
Quanta ẽ. excellentia tua: Quanta grãtua: Maior potest ẽẽ. quam meaꝰ Siego
ueni adseruum. tu dedignaris uenire ad dnmꝰ Si ego suscepi baptismũ serui. tu
dedignaris a dño baptixari: Nam ut noueriais fr̃i mei : quia non exnecessitate

Expanded text:
acceperunt inferiores, quia jam videtur ipse sibi melior: et tamen omnia peccata super acceperunt inferiores, quia jam videtur ipse sibi melior: et tamen omnia peccata super illum sunt, et nisi venerit ad salutarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, cum omni excellentia sua non potest intrare in regnum coelorum. Sed ut illam excellentiam invitaret. Dominus ad baptismum suum, ut peccata illi dimitterentur, venit ipse ad baptismum servi sui; et cum ipse non haberet quod ei dimitteretur, nec quod in illo lavaretur, suscepit a servo baptismum; et tanquam allocutus est filium superbientem et extollentem se, ac dedignantem forte accipere cum idiotis unde nire, et quasi dicens: Quantum te extendis? quantum extollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris venire ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris a Domino baptizari? 14. Nam ut noveritis, fratres mei, quia non ex necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
edignareris susciꝑe bapcisium dñi. Intendat caritas ur̃a. Futuri erant in ȩccła ali
excelsioris grãe cathecuinin. Fit enum aliquando ut uideas cathecuminũ abstinentem
abomi concubitu : uale facientem sdo. renuntiantẽ omib quę possidebat: distribu¬¬
entem pauꝑibus. Et cathecuminꝰ ẽ. instructꝰ: & iam forte doctrina salutari supra
multos fideles. Tinendume. huic : ne apud semet ipsum dicat. De baptismo sc̾o e
pecata dimittuntur. quid plus acceptunꝰ suniꝰ Coce ego melior sum illo fideli & illo
fideli. Cogitans fideles. aut coniugatos: aut forte idiotas. aut habentes & possidentes
ressuas quas ipse distribuit iam pauꝑib. Et meliorẽ se arbitrans ẽẽ. quam ille qͥiam
baptiaatus ẽ : dedignetur uenire adbaptiiinũ: dicens. hoc sum accepturꝰ quod habet
ille & illeꝰ Et proponat sibi eos quos contemnit: & quasi sordeat illi hoc accipere qd̾

Expanded text:
dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant aliqui in Ecclesia dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant aliqui in Ecclesia excelsioris gratiae catechumeni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibus; et catechumenus est, instructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et proponat sibi illos quos contemnit, et quasi sordeat illi hoc accipere quod
Abbreviated transcription (Latin):
hicẽ. qui baptiiat inspu scõ. st ego udi: & testimoniũ phibui. quia ipsȩc̃. filius di
ioħis fr̃s inçiꝰ si profuit aliquid: & modo mancret. & bapcizarentur homines bap¬
tisino iohis: & sicuenirent ad baptisinũ xp̃i. S quid ait: Ut manifestaretur israbeli.¬
Idc ipn populo uͦrł it mainfestaretur ap̃c: uenit baptirare i aqua. acepit mnefterium
baptisini iohannes inaqua pȩnitentiȩ parare uiam dño: non existens dñs. At ubi cognitꝰ
ẽ. dñs: superfluo ei uia parabatur. quia cognoscentib sẽ ipse factus ẽ: uia. Itaq non
durauit diu baptismum ioħis. S quoniodo demonstratus ẽ. dñs.ꝰ humilis. ut ideo¬
Et ego interrogans: cito respondeo. Opus erat dño nasciꝰ Opus erat dño erucifigiꝰ Opꝰ
euit dño moriꝰ Opꝰ erat dño scpeliriꝰ Sigͦ pronobis tantam suscepit humilitatem. bap¬¬
tismum non erat accepturꝰꝰ Et quid profuit quia suscepit baptismũ seruiꝰ Ut tunon

Expanded text:
o: et ego vidi, et testimonium perhibui quia hic est Filius Dei. s Joannis? Fratres mei, si profuit aliquid, et modo maneret, et baptizarentur homines baptismo Joannis; et sic venirent ad baptismum Christi. Sed quid ait? Ut manifestaretur IsraeliIsrael, populo Israel ut manifestaretur Christus, venit baptizare in aqua. Accepit ministerium baptismatis Joannes, in aqua poenitentiae parare viam Domino, non existens Dominus: at ubi cognitus est Dominus, superfluo ei via parabatur; quia cognoscentibus se ipse factus est via: itaque non duravit diu baptismus Joannis. Sed quomodo demonstratus est Dominus? Humilis; ut iderat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat Domino sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eum : ipse ẽ. qui baptizat infpusco: Quid dicturi sum. quia ñ scimꝰ quando uen
clumba.ꝰ He forte ibilateat: legantur alii euanglistȩ qui planius illud dixerꝰ. & in¬
ueniemꝰ aꝑtissime tunc descendisse columbam cumdnis ab aqua ascendit. Super baptiz a-¬
tum enim aꝑtist̾ celi : & uidit sp̃m descendentem. Siiam baptizatum cognouit: uenienti¬
adbaptismũ quomodo dicit. ego atẽ debeo baptizari:ꝰ hanc uobiscũ interim ruinit
hanc uobiscum conferte: hanc uobiscum tractate. Prȩstet dñs dĩ nr̃ ut antequam amẽ
audiatis: alicui urm priori eam reuelet. Itamen fr̃s hoc seiatis quia ꝑistius quęstionis
solutionem: pars donati debaptisini gr̃a. ubi nebulas obrendunt imperitis: & rȩtia
tendunt auibus uolantibus. si frontem habent: uocem omio non habent. omine

Expanded text:
ptizat in Spiritu sancto? Quid dicturi sumus? Quia non scimus quando venerit ptizat in Spiritu sancto? Quid dicturi sumus? Quia non scimus quando venerit columba? Ne forte ibi lateant, legantur alii evangelistae, qui planius illud dixerunt: et invenimus apertissime tunc descendisse columbam, cum Dominus ab aqua ascendit. Super baptizatum enim aperti sunt coeli, et vidit Spiritum descendentem Maad baptisma quomodo dicit, Ego a te debeo baptizari? Hanc vobiscum interim ruminate, hanc vobiscum conferte, hanc vobiscum tractate. Praestet Dominus Deus noster ut antequam a me audiatis, alicui vestrum priori eam revelet. Tamen, fratres, hoc sciatis, quia per istius quaestionis solutionem, vocem pars Donati de Baptismi gratia, ubi nebulas obtendunt imperitis, et retia tendunt avibus volantibus, si frontem habeant, omnino non habebunt: omnino
Abbreviated transcription (Latin):
s hodic soluatur: griuat uos non dubito. quiaiam multa dicta it̾. Scratis aute talemee.¬
stam questionem: ut hȩc sola perimat partem donati. Adhoc dixi caritati urãe. ut incenti
uos facerem sumiliter ut soleo: simul ut oretis pronobis et prouobis. ut et nobis dñs det
digna loqui: & uos digna caꝑe mercamini: Interim hodie dignamini: dfferre. Sed hoc
brputer. dco: intrim oni oluatur nitiogeate puc̾it sine ina: nne contentione. lme
altercationibus: sine immicitus. & uobiscum quȩrite : & alios interrogate. Nicite. Hanc
soluatur. siue non soluatur : putate me proposuisse quod ine mouet. Moueor enim
multum. Dicit ioħs. Ego atẽ debeo baptizari: tanquam xp̃o cognito. Sienim ñ norei
eum a quo uolebat baptizari : temere dicebat. ego ate debeo baptizari. Nouerat gͦ
cum. Si nouerat eum.  quid ẽ. gͦ quod dicit : non noueram eũ. sedqui mẽ misit bap¬
tirare in aqua: ipse mͥ dixit. suꝑ quem iuderis sp̃m descenadentẽ & manentẽ sicut colubam

Expanded text:
olvatur, gravat vos, non dubito, quia jam multa dicta sunt. Sciatis autem talem istam quaestionem esse, ut haec sola perimat partem Donati. Ad hoc dixi Charitati vestrae, ut intentos vos facerem, similiter ut soleo; simul ut oretis pro nobis et vobis, ut et nobis det Dominus digna loqui, et vos digna capere mereamini. Interim hodie dignamini differre. Sed hoc breviter dico interim, donec solvatur: interrogate pacifice, sine rixa, sine contentione, sine altercationibus, sine inimicitiis; et vobiscum quaerite, et alios interrogate, et dicite, Hanc solvatur sive non solvatur, putate me proposuisse quod me movet: moveor enim multum. Dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari; tanquam Christo cognito. Si enim non noverat eum a quo volebat baptizari, temere dicebat, Ego a te debeo baptizari. Noverat ergo eum. Si noverat eum, quid est ergo quod dicit, Non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descende
Abbreviated transcription (Latin):
Fr̃smei: siudistis quȩ  stionem. nonparumudistis. Super ẽ. ut ipsius solutionem
baptitatꝰ Auli uoxm iohis. Tu adme uenis: Ego atẽ debeo baptizari. Coce iam cognoscit
dnm: a quouult baptitari. Baptitatꝰ añi asendit abiiqua. apiuntur cali: descendit
qpͥsꝰ oodo ilum ergnoseit iohs̃ Si modo ilum aoguoseit. eui dixit antea ego ate debeo baptizariꝰ
Siautem non eum modo egnoscit quia iam nouerat eum. quid ẽ. quod dix. non noueram
cum : sel qui me mnt baptizare iaqua. ips me m dix̾. suꝑquem uderis ip̃m desendentẽ

Expanded text:
fratres mei. Si vidistis quaestionem, non parum vidistis: superest ut ipsius solutionem baptizatus: audi vocem Joannis, Tu adendit ab aqua, aperiuntur coeli, descendit Spiritus, modo illum cognoscit Joannes: si modo illum cognoscit, quid dixit antea, Ego a te debeo baptizari? Si autem non eum modo cognoscit, quia jam noverat eum, quid est quod dixit, « Non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqu
Abbreviated transcription (Latin):
P ost ine uenit: quia posterior natus ẽ. Aute me faccus ẽ: quia piaclatꝰ ẽ. mͥ. Prior me
Rego nesciebam eum dix̾: sedut manifestaretur isrłi. propterea ueni ego in aqua baptizaus.
et testimonium ꝑhibuit iobs dicens: quiauidi sp̃m de celo descendeutem. quasi columbat¬

Expanded text:
erat. Post me venit, quia posterius natus est: ante me factus est, quia praelatus est mihi: prior me erat. Post me venit, quia posterius natus est: ante me factus est, quia praelatus est mihi: prior me erbum. 12. « Et ego nesciebam eum, dixit: sed ut manifestaretur Israeli, propterea veni ego in aqua baptizans. Et testimonium perhibuit Jo
Abbreviated transcription (Latin):
C arnem tantum assumpsit de adcin: peccatum non aflumpst. Quñ asiumpsit de uia
massa peccatum: ipsce. qui tollit urmpeccatum. Ecce agnꝰ di: ecce qui tollit peceatum
mundi. Postis quia quidam homines dicunt aliguando: nos tollimꝰ peccata hominibus
qui scĩ sumus. Sicnĩ non fuerit sc̃s qui baptizat: quomnodo tollit peccatum alteriuis. cum
sit homo ipse plenꝰ peceatoꝰ Contri istas disputationes uerba nr̃a non dicamꝰ. hune legamꝰ.
e ee agnꝰ dĩ: ere qui tollit pecratum mundi. Nonit praesumptio homuub in homines-
intransinigret passer inmontes: in dño confidat. Et si leuat oculos suos inmontes
unde auxilium uenio ei: iceligat quia auxilium eiꝰ aduõ qui fecit gȩsum & texram.
T ues propħaꝰ uicit. Non. Quare eigo baptizasꝰ Ecce agnus dĩ:÷ ecce quitollit peccatum
munli. Hicẽ. dequo dixi. Post me uenit iur: qui ante me faecuisẽ: quia prior me

Expanded text:
carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt aliquando: Nos tollimus peccata hominibus, qui sancti sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit peccatum alterius, cum sit homo ipse plenus peccato? Contra istas disputationes verba nostra non dicamus, hunc legamus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Non sit praesumptio hominibus in homines: non transmigret passer in montes, in Domino confidat ; et si levat oculos in montes, unde veniet auxilium ei, intelligat quia auxilium ejus a Domino, qui fecit coelum et terram . ccatum mundi: hic est de quo dixi, Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me
Abbreviated transcription (Latin):
xmbchama facta st̃ transiordanen: ubierat ioħs baptizans. Altera die iudit ioħs iesum
uementem adie: ꝙ ait. Ecce agnus di: ece qui tollit peccata mundi. Nemo sibi ariogo
o dieat : quia ipse aufert pertata mundi. lam atendite : contia quos supbos unten debat
digitum ioħis. Nondum erait nati heretici: & iam ostendeluntur. Contra illos clamabat
tunc a fliuuo: contra quos modo claiat exeuangłio. Uenit iesus. Et quid dicit ialle.ꝯ
e caraginis di. Siagnus innocens. & ioħs agnꝰ: annon & ipse uinocensꝰ Sed quis in nocens.
Quis tantum umiocens.: Om̃s ex ula traduce ueniunt. & ex illa propagine: de quia catitat
gemens dauid. Ego miniquitate conceptiis sum: & inpeccatis mater inea iniut̃o me aluit.
S olus gͦ ille agnꝰ: qui non sic uenit. Non eram miniquitate coneptꝰ ẽ : quia nou de mor-¬
talitate a xptꝰ ẽ: nec eum inpcoritis mater eiꝰmito aluit: quem uirgo conaepit. urgo peperit
quia fide concepit: & fide susepit. Ergo eae aguus di. Non habet iste traduem de adam.

Expanded text:
hania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam intendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluitn enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam:
Abbreviated transcription (Latin):
ineus dedit uobis panem decaelo. Uerusenim panis ẽ. qui de caelo descendit
&̧datiter. uitam mundo. Uerus gͦ ille panisẽ. quidat uitam mundo. & ipse
cibus ẽ: dequo paulo ante locutus sum: operamini cibum non qui perit. sed qui
perman&e muitam a eternam. Ergo & illud ianna hoc significabat: & omna illa
dedit panem de caelo. Ds̃ dat panem.d quempanem. & forte manna.o NoN¬

Expanded text:
meus dedit vobis panem de coelo. Verus enim panis est, qui de coelo descendit, meus dedit vobis panem de coelo. Verus enim panis est, qui de coelo descendit, et dat vitam mundo. Verus ergo ille panis est, qui dat vitam mundo: et ipse cibus est, de quo paulo ante locutus sum: Operamini cibum qui non perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ergo et illud manna hoc significabat, et illa dedit panem de coelo: Deus dat panem. Sed quem panem? forte manna? Non
Abbreviated transcription (Latin):
mittebat interra: s cibo qui perut. iste promittebat cibum non qui perit.
s qui perman&e inaeternum. Attendebant eum. plus promittentem: & qͣsi
nondum uidebant maiora facientem. Attendebant itaq qualia fecis sos
moyses: adhuc aliquamaiora uolebant fieri abeo. quitam magna pollice-¬
batur. Quidinquiunt facis. ut credamustͥ.& Ꝙ ut noueris quia miracula
lla huic miraculo. comparabant: & idõ quasimmora ista iudicabant qu
faciebat iesus: patresnr i inquiunt. manna manducauerunt in deserto. S
quidẽ. manna. & forte conteminis. Sicut scriptum ẽ: dedit illis manna
manducare. Per moysen patresurĩ panem decaelo acceperunt. & non eis¬
dictum ẽ. amoyse: operamini cibum nonquiperit. Tupromittis cibum nor
quiperit: s qui ꝑmanor inuitam aeternam : & non talia oꝑa operaris.
qualia moyses. Panesordeiceos ille: non dedit: s manna decado. Dyxit

Expanded text:
mittebat in terra, sed cibo qui perit: iste promittebat cibum non qui perit, mittebat in terra, sed cibo qui perit: iste promittebat cibum non qui perit, sed qui permanet in aeternum. Attendebant eum plus promittentem, et quasi nondum videbant majora facientem. Attendebant itaque qualia fecisset Moyses, et adhuc aliqua majora volebant fieri ab eo qui tam magna pollicebatur. Quid, inquiunt, facis, ut credamus tibi? Et ut noveris quia miracula illa huic miraculo comparabant, et ideo quasi minora ista judicabant quae faciebat Jesus. Patres nostri, inquiunt, manna manducaverunt in deserto. Sed quid est manna, forte contemnitis, sicut scriptum est, Dedit illis manna manducare . Per Moysen patresdictum est a Moyse, Operamini cibum non qui perit. Tu promittis cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, et non talia opera operaris qualia Moyses. Panes hordeaceos ille non dedit, sed dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui głatur: indnoglorietur. Quiagͦ inuitabat eos adfidem: illi adhuc
quȩrebant signa. quibus crederent. Uide. si non uidaei signapetunt. Dyxerunt
gͦ a. Q uodgᷤ tufacis signum. ut uideamus cȩ credamustͥ. Quid gͦ operaris.
Parumne erat. quodde quinq panibus pastisunt. Sciebant hoc quidem.
s huic cibo: manna decaelo proferebant. Dñs autem iħs talem se dicebat: ut
noy si praeponer&e. Nonenim ausus. ẽ. moyses dese dicere: quoddar&ȩ cibun
non qui perit. sedqui perman&ȩ inuitam aeternam. Aliquidplusiste promit¬
tebat: quamnio ses. Permoysem quippe promittebatur regniun: & terra
trahens lac& mel: temporalis pax: abundantia filiorum. saluscorporis:
& cȩcera omĩa. temporalia quidem: infigura tamenspĩalia. qui aueter
homini: inuetere testamento promittebantur. Attendebant gͦ promissa
ꝑmoysen: & attendebant promissaper. xp̃m. Ille plenum uentrem pro-¬

Expanded text:
ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus crederent. Vide si non Judaei signa petunt. Dixerunt ergo ei, Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Aliquid plus iste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promittebatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia, temporalia quidem, in figura tamen spiritualia: quia veteri homini in Vetere Testamento promittebantur. Attendebant ergo promissa per Moysen, et attendebant promissa per Christum. Ille plenum ventrem pro
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanum. Dixerunt gͦadeum. Q uid faciemus ut oꝑemur oꝑa dĩ.
Dixerat enimillis. Oꝑamini escam nonquae perit: s quae per cea
muitam aeteriiam. Quid faciemus inquiunt.o Quid obseruando. hoc prae¬
ceptumimplere poterimus. & Respondit iħs: & dixiteis. Hocẽ. opusdĩ: ut
credatis meum quem misit ille. Hoc ẽ. gͦ manducare cibum non qui perit: sed
qui perman&e inuitam aeternam. Ut quidparas dentes & uentreni.o Crede
& manducasti. Discernitur quidem aboꝑibus fides: sicut apłs dicit. iustificari
& non funt bona: quia nonreferuntur adeum finem: ex quo sunt bona. Finis
enimlegis xp̃s. adiustitiam omni credenti. Idõ noluit discernere ab oꝑe fidem.¬
sedipsam fidemdixit eẽ. opus. Ipsaẽ. enim fides: quae ꝑdilectionem oꝑatur.
N ecdixit. hocẽ. opusurin. sedhoc ẽ. opusdĩ. ut credatis meum quemmisit ille.

Expanded text:
genus humanum. Dixerunt ergo ad eum, Quid faciemus ut operemur opera Dei? genus humanum. Dixerunt ergo ad eum, Quid faciemus ut operemur opera Dei? Dixerat enim illis: Operamini escam, non quae perit, sed quae permanet in vitam aeternam. Quid faciemus, inquiunt, quod observando, hoc praeceptum implere poterimus? Respondit Jesus, et dixit eis, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ut quid paras dentem et ventrem? Crede, et manducasti. Discernitur quidem ab operibus fides, sicut Apostolus dicit: Arbitraet non sunt bona, quia non referuntur ad eum finem ex quo sunt bona. Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ideo noluit discernere ab osed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur . Nec dixit, Hoc est opus vestrum; sed, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille:
Abbreviated transcription (Latin):
l deo enim huncds̃ pater signauit. Signare quidẽ: nisi proprium aliquid
ponere. Nocẽ. enimsignare. imponere aliquid: quod non confundatur
cum caeteris. Signare ẽ: signum reiponere. Cuicunq reiponis signum.
idõ ponis signum: neconfusa cumaliis. atẽ nonpossit agnosci. Later ergo
imꝰ signauit. Quid ẽ. signauit. a Proprium quiddam illidedit: necętĩ
comparetur hominibus. Idõ deillo dictum ẽ. Unxitte dĩ dĩ tuus oleo exulta¬
tionis: praeparticipibus tuis. Ergo. signare quidẽ. Exceptum habere
hoc ẽ. praepartieipibus tuis. Itaq nolite inquit me contemnere. quia filius
ominissum: & querite ame cibum nonqui perit. s qui ꝑman&e inuitam
acternam. Sicenim filius hominis sum: ut non sununus ex uobis. Sic sum
filius hominis : ut pater me ds̃ signaroe. Quid ẽ. signaroe.o Proprium aliqͥd
michi clarte : quonon confunderer cuingenere humano. s per me libaretꝰ

Expanded text:
. Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confcum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicunque rei ponis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum aliis, a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est signavit? proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus; ideo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis . Ergo signare quid est? Exceptum habere, hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite me, inquit, contemnere, quia filius hominis sum: et quaerite a me cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis; sic sum filius hominis, ut Deus Pater me signavit. Quid est signare? proprium aliquid mihi dare, quo non confunderer cum genere humano, sed per quem liberaretur
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis dabit uobis. hunc enim pater signauit dc̃. Istum filium hominis.
nolite sicacciꝑe quasi alios filios hominis: dequibus dictum ẽ. filii autem homi-¬
nummprotectione alarum tuarum sꝑabunt. Iste filius hominis: sequestratus
Iste filius hominis ẽ: & filius dĩ. Iste homo: etiam dĩ ẽ. Alio loco interrogans di-
dicitis ẽẽ.. Respondit petrus. lues xp̃s filius dĩuiuui. Ille se dixit filium
hominis: petrus eum dixit filium dĩ uiui. Optine ille comiemorabat qd̃
misediter exhibuerat: ille comiemorabat quod inclaritate ꝑmanebat.
Uerbum dĩ commendat humilitatem suam: homo agnoscit claritatem dñi
sui. Et reuera fr̃s: puto quia iustum ẽ. Humiliauit se propter nos: glorifi.¬
cemus illumnos. Nonenim filius hominis propter se ẽ: s propter nos. Ergo
at filius hominis illomodo. quoubum caro factum ẽ: & habitauit innc

Expanded text:
Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit Deus. Istum filium hominis Filius hominis dabit vobis: hunc enim Pater signavit Deus. Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filios hominum, de quibus dictum est, Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Alio loco interrogans discdicitis esse? Respondit Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Ille dixit se Filium hominis, et Petrus eum dixit Filium Dei vivi. Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cibum : quodinconsequentibus illucescit. Quem filiis hominis dabit uobis. Expecta¬
bascredo: iterum panesmanducare. iterum discumb̾e: iterum saginari. S dixerat.
cibum non quiperit: s qui ꝑmanoe inuitam aeternam. Quomodo dietum fu-¬
erat. illi mulieri samaritane. discires quipetit atẽ bib̾e: forsitan postulasses
abeo. & daror tibi aquamiuuam. Cum illa dicerce. undetͥ quandoquidem
habes hauritorium. & puteus altus ẽ: samaritanȩ respondit. Si scires qui atẽ
petit bib̾e: tupetisses abeo. & daret tͥ aquam: unde qui biberit. amplius nonsicioꝵ.
Namdehac aqua quibiberit: sitice iterum. Ꝙ gauisa ẽ. illa: & uoluit accipere qͣsi
non passura sitim corporis : quae labore hauriendi fatigabatur. Et sic inti
huiuscemodi sermocinationes: ꝑuenit adpotum spũalem. Omnino isto modo
& hic. hunc gͦ cibum non quiperit. sedquiꝑman&e inuitam aeternam : queni

Expanded text:
cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectacibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem
Abbreviated transcription (Latin):
sati& sermonibus mentes: s sicapiunt. Et sinoncapiunt: sumant qui capiurs.
ne fragmenta pereant. Loquatur gͦ : & audiamus. Respondit iesus: & dixit.
Amen amendico uobis: quaeritisme. non quia uidistis signa: sedquia mandu-¬
castis expanibus meis. Propter carnem me quaeritis: non propter sp̃m. Quam
multi non quęrunt iesum: nisi ut illis faciat bene scđm tempus. Alius negotiun
habens: quȩrit intercessionem clericorum. Alius premitur apotentiore.
fugit adeccłam. Aliusuult prose interueniri apud eum: apud quem parum
ualoꝵ. Ille sic: ille sic. Impletur cotidie talib aeccła: uix quęritur iesus propter
iesum. Quaeritis me non quia uicdistis signa: s quia manducastis expanibus
meis. Operamni. noncibum qui perit: sed qui ꝑman& inuitam acternam: Quae.¬
ritisme propter aliud: quȩxite me propter mẽ. Seipsum enim insinuat istum

Expanded text:
satiet sermonibus mentem, sed si capiunt; et si non capiunt, sumant quod capiunt, satiet sermonibus mentem, sed si capiunt; et si non capiunt, sumant quod capiunt, ne fragmenta pereant. Loquatur ergo, et audiamus. Respondit Jesus, et dixit, Amen, amen dico vobis, quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus meis. Propter carnem me quaeritis, non propter spiritum. Quam multi non quaerunt Jesum, nisi ut illis faciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad ecclesiam; alius pro se vult interveniri apud eum apud quem parum valet: ille sic, ille sic; impletur quotidie talibus ecclesia. Vix quaeritur Jesus propter Jesum. Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus meis. Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quaeritis me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum
Abbreviated transcription (Latin):
uidissent turbae quia iħs nonẽet. ibi neq discipuli ei : ascenderunt nauiculas.
y uenerunt capharnaum: quȩxentesiesum. Insinuatum e. tamen illis: tan
magnum nuraculum. Uiderunt enu quod discipuli soli ascendissent iina-¬
uem: & quia nauisnonerat ibi. Uenerunt autem atyberiade naues iuxta locũ
ubi manducauerunt panem: inquibus eum turbae secutae sunt. Cum discipulis
gͦ non ascenderat: alia nauis illic uonerat. unde subito transinare factus. ẽ iħc
nisi quia suꝑmare ambulauit. ut miraculum monstraroe. Et cum inuenis¬
sent eum turbae. Ecce praesentat se turbis. aquibus rapi timuerat: & inmontem
fugerat. Omnino confirmat & insinuat nobis. inmȩ sterio dicta ẽẽ. illa omĩa.
& facta in magno sacramento: ut aliquid significarent. Ecec adẽ. ille: qui
iontem fugerat turbas. Nonne cumipsis turbis loquitur. & modo deneant
ut si fieri potest. qui pasti sunt pascantur : & quorum satiauit panibus uentres

Expanded text:
quia Jesus non esset ibi, neque discipuli ejus, ascenderunt in naviculas, et venerunt in Capharnaum quaerentes Jesum. « Insinuatum est tamen illis tam magnum miraculum. Viderunt enim quod discipuli soli ascendissent in navem, et quia navis non erat ibi. Venerunt autem inde, et naves juxta locum illum ubi manducaverunt panem, in quibus eum turbae secutae sunt. Cum discipulis ergo non ascenderat: alia navis illic non erat. Unde subito trans mare factus est Jesus, nisi quia super mare ambulavit, ut miraculum monstraret? Et cum invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus rapi timuerat, et in montem fugerat; omnino confirmans et insinuans nobis in mysterio dicta esse illa omnia: et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce adest ille qui in montem fugerat turbas; nonne cum ipsis turbis loquitur? modo teneant, ut si fieri potest, qui pasti sunt, pascantur: et quorum satiavit panibus ventrem,
Abbreviated transcription (Latin):
idoꝵ filium. & credit ineum. Hondixit: uid&ꝵ filium. & credit inpatrem
hocẽ. enim credere infilium: quod & inpatrem. quia sicut habet uitam pater
inseincȩ ipso: sicdedit & filio hab̾e uitam insemet ipso. ut omnis quiud& filium
& credit ineum: habeat uitam aeternam. credendo & transeundo aduitam.
inquam pruna illaresurrectione. Et quianonẽ. sola : & Resuscitabo e m¬
ego iaUIT innoiussimo ui e.¬

Expanded text:
videt Filium et credit in eum. Non dixit, Videt Filium, et credit in Patrem; videt Filium et credit in eum. Non dixit, Videt Filium, et credit in Patrem; hoc est enim credere in Filium, quod et in Patrem: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso: ut omnis qui videt, et credit in ipsum, habeat vitam aeternam; credendo et transeundo in vitam tanquam prima illa resurrectionem. Et quia non est sola, et resuscitabo eum, inquit, in novissimo die.
Abbreviated transcription (Latin):
datris: ut onine quod dedit michi. non ꝑdam exeo. Iyse illidatꝰ.ẽ. Qui seruat
humilitatem: hocaccipit. Qui non seruat humilitatem: longe ẽ. ã magistro
humilitatis. Ut omine quod dedit mͥ: non ꝑdam exeo. Sic non ẽ. uoluntas in
conspectu patrisurĩ : ut pereat unus depusillis istis. De tumentibus potest
erire: depusillis nichilperit. Quia nisi fueritis sicut pusillus iste: non intra
inregnum caelorum. Omne quoddedit michi pater. non ꝑdam exeo: sedre-¬
suscitabo illud innoius suno die. Uidete: quemadmodum & hic̃ gemunam
illam resurrectionem deliniat. Quiuenit adme modo: refurgit humil factꝰ
nnenbris meis. sed& resuscitabo illum innouissimo die: scdi carnem. Haec ẽ
enun uoluntas patris mei quimisit me : ut omnis quiuido filium & credit
ineum. habeat uitam acternam: & resuscitabo ego eum mnouissimo die. Suꝑiꝰ
dixit. qui audit uerbum neuin &e credit ei qui misit me : modo autem qui

Expanded text:
Patris, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Ipse illi datus est, qui servat Patris, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Ipse illi datus est, qui servat humilitatem; hunc accipit: qui non servat humilitatem, longe est a magistro humilitatis. Ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Patris vestri, ut pereat unus de pusillis istis. De tumentibus potest perire, de pusillis nihil perit: quia nisi fueritis sicut pusillus iste, non intrabitis in regnum coelorum . Omne quod dedit mihi Pater, non perdam ex eo; sed resuscitabo illud in novissimo die. Videte quemadmodum et hic geminam illam resurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo resurgit humilis factus in membris meis: sed et resuscitabo eum in novissimo die, secundum carnem. Haec est enim voluntas Patris mei qui misit me, ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aetdixit, Qui audit verbum meum, et credit ei qui misit me: modo autem, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
menbra sumus: quia capud nrm. ẽẽ. uoluit docendo humilitatem. Adextremum
ipsum audite concionantẽ. Uenite adme qui laboratis: & oneratis estis. Tollite ui-¬
gummeum suꝑuos : & discite a muit me quia mitis sum &e humilis corde. Et cum
hoc didiceritis: inuenietisrequiem animabusitris. unde noneiciamini foras
Quia descendi decȩlo : nonut faciam uoluntatem meam. s uoluntatẽ eius qui misit
me. humilitatem doceo: adme uenire non potest. nisi humilis. Nonmitait foras:
nisi suꝑbia. Quomodo exit foras qui seruat humilitatem: & non labitur aueritate.&
cta sunt: quanta dici potuerunt de abscondito sensufr̃s. Satis enim hic latet ser
& nescio utrum congrius ũbis amẽ sit depromptꝰ. & sculptus. quare ideo non
ciciat foras. quiuenit adillum: quia nonuenit facere uoluntatem suam. seduo-¬
luitatem eius quimisit illum. Haecẽ. autem inquit uoluntas eius qui misit me

Expanded text:
membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audite concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; humilitatem doceo, ad me venire non potest nisi humilis. Non mittit foras nisi superbia: quomodo exit foras qui servat humilitatem, et non labitur a veritate? Dicta sunt quanta dici potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare ideo non ejiciat foras qui venit ad illum, quia non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit eum. 19. Haec est autem, inquit, voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
osa suꝑbia. Expulsi sunt: necpotuerunt stare. Sigͦ suꝑbia expul
eosqui non potuerunt stare : humilitas intromittit qui possint inꝑpetuo
stare. Ideo & enim ille quidixit. exultabunt ossahumiliata: praedixit.
auditui meo dabis exultationem & letitiam. Quid ẽ. auditui meo. a¬
Audiendo te felix sum: deuoce tua felix sum: intusuiuendo felix sum. Idõ
noncado. ido exultabunt ossahumiliata: ideo amicꝰ sponsi stat & audit
cum. Ideostat: quia audit. Deinteriore fontebibit: ideo stat. Illiqui noluer̃
demteriore bibe: ibi ceciderunt. expulsi sunt: net potuerunt stare.
Doctor itaꝙ humilitatis
uenit. non facere uoluntatt̃ suam: s uoluntatem eus
qui misit eum. Ueniamus
ad eum. intremus adeum. incorporemus ei: ut nec
nos faciamus uoluntatem uram. s uoluntatem dĩ : & nonnos eici& foras. quia eu¬

Expanded text:
ipsa superbia. Expulsi sunt, nec potuerunt stare . Si ergo superbia expulit ipsa superbia. Expulsi sunt, nec potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui non potuerunt stare; humilitas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiliata; praedixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibere, ibi ceciderunt; expulsi sunt, nec potuerunt stare. 18. Doctor itaque humilitatis venit non facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Veniamus ad eum, intremus ad eum, incorporemur ei, ut nec nos faciamus voluntatem nostram, sed voluntatem Dei: et non nos ejiciet foras, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quod perit: & ibi habet unde perit. iste dm̃ hab& qui perire non potest
& ibi hab&. unde auferri non potest. Sedsi sit reccus corde. Tunc enĩ intrat¬
intrare debemus ut uiuannus: non quasi nobis sufficere ut pereamus. noN
quasi denr̃o uelle satiari ut arescamꝰ : sed os adipsum fontem ponere. ub
aquanondeficit. Quia uoluit suo consilio uiuere adam: elapsus ẽ. per
cum. qui antececiderat ꝑsuꝑbiam: qui ei calicem ipsus suꝑbiȩ propinauit.
Quia gͦ apudte ẽ. fonsuitȩ. & in lumine tuo uidebimus lumen: intus uiuamꝰ.
intus uideamus. Quare enim inde exitum ẽ. Audiquare. Nonueniat
michi pessuꝑbi&e: Ergo ille exut: cuiuenit pes suꝑbiae. Ostende. quia idõ
exut. Et manus peccatorum non moueant me: propter pedem suꝑbiae.
Quare hocdicis. a Iiceciderunt om̃s qui oꝑantur iniquitatem. Ubicecider̃t. a

Expanded text:
quod perit, et ibi habet unde perit; iste Deum habet, qui perire non potest, quod perit, et ibi habet unde perit; iste Deum habet, qui perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: sed si sit rectus corde; tunc enim intrat, etintrare debemus ut vivamus, non quasi nobis sufficere ut pereamus, non quasi de nostro velle satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum qui ante ceciderat per superbiam, qui ei calicem ipsius superbiae propinavit. Quia ergo apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen; intus bibamus, intus videamus. Quare enim inde exitum est? Audi quare: Non veniat mihi pes superbiae. Ergo ille exiit, cui venit pes superbiae. Ostende quia ideo exiit. Et manus peccatorum non moveant me: propter pedem superbiae. Quare hoc dicis? Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem. Ubi ceciderunt? In