comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Quid aliud sc̃ȩ eccłiȩ uiscera
debemꝰ acciꝑe: nͥ eoꝵ m̃tes. qͥ eius
quȩdã inse mysteria continent. qui
adintima sacramenta deseruiunt:
S antiquus aduersarius. cũ fideles
quosdam. qui interiorib sacram̃tis
deseriure uidebantur. adsclaria ne¬
gotia ꝑtrahit: eius ꝓculdubio uisce¬
ra. interra fundit: qͥa illos inreb infi¬
mis conculcat: qͥ priꝰ inoccults atq
sp̃alib actib latebant. Sequitur.
peccato peccatũ additur: ut culpa
uchementius exaggeretur. Quem
enim auaricia ꝑtrahit adrapinã:
rapina duc̃ ad fallaciã. ut ꝑpetrata
culpa. ex falsitate etiã defendant᷑:
uulnere:Unde. bene quoq: ꝑpro¬
pħam dicitur. Maledictũ. & men¬
dacium. & homicidiũ. & furtum.
& adulterium mundauerunt: &
sanguis sanguinẽ tetigit. Solet .N.
sanguinis nomine signari pecca¬
tum. Unde is. qui apeccatis lib̾ari
desiderat: ꝑpenitentiã clamat.
Libera me de sanguinib. Sanguiᷤ

Expanded text:
mea. Quid aliud sanctae Ecclesiae viscera mea. Quid aliud sanctae Ecclesiae viscera debemus accipere, nisi eorum mentes qui ejus quaedam in se mysteria continent, qui ad intima sacramenta deserviunt? Sed antiquus adversarius cum fideles quosdam, qui interioribus sacramentis deservire videbantur, ad saecularia negotia pertrahit, ejus procul dubio viscera in terram fundit, quia illos in rebus infimis conculcat qui prius in occultis ac spiritalibus actibus latebant. Seqpeccatum peccato additur, ut culpa vehementius exaggeretur. Quem enim avaritia pertrahit ad rapinam, rapina ad fallaciam ducit, ut perpetrata culpa ex falsitate etiam defendatur, vulnere? Unde bene quoque per prophetam dicitur: « Maledictum, et mendacium, homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . » Solet enim sanguinis nomine signari peccatum. Unde et is qui a peccatis liberari desiderat, per poenitentiam clamat: « Libera me de sanguinibus. » Sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
dit me lanceis suis. Et quia om̃e
peccatũ. hostis quidẽ callidus sua¬
detꝰ s nos. eius suasionib consen¬
tiendo ꝑpetramus: aptȩ subiun¬
gitur: conuulnerauit lumbos me¬
os. Inlumbis quippe. luxuria ẽ
Unde et is qui cupiebat uoluptatẽ
libidinis acorde extinguere: pre¬
dicauit dicens. Succinc̾t lumbos
mentis ur̃ȩ. Cũ gͦ antiquus hostis
fidelem populum adluxuriam
ꝑtrahit: hunc ꝓculdubio inlum¬
bis ferit ubi notandum qͦ ẽ: qd̃
ñ ait uulnerauitꝰ s conuulnera¬
uit lumbos meos. Sic̃ enĩ aliqñ
loqui unius ẽ: colloqui uͦ duorum.
uel fortasse. multoꝵ: sic antiquus
hostis. qͥa nos adculpam sine nr̃a
uoluntate ñrapit: nequaqͣm lum¬
bos nros uulnerare: s conuulnera¬
re dicit᷑: quia hoc qđ nob̃ ille ma¬
le suggerit: nos sequentes. exꝓpͥa
uoluntate implemus: & quasi nos¬
cũ ipso parit̃ uulneramur: qͥa ad ꝑ¬
petrandũ malũ. exlibero arbitrio

Expanded text:
dit me lanceis suis. Et quia omne dit me lanceis suis. Et quia omne peccatum hostis quidem callidus suadet, sed nos ejus suasionibus consentiendo perpetramus, apte subjungitur: Convulneravit lumbos meos. In lumbis quippe luxuria est. Unde et is qui cupiebat voluptatem libidinis a corde exstinguere, praedicavit dicens: Succincti lumbos mentis vestrae . Cum ergo antiquus hostis fidelem populum ad luxuriam pertrahit, hunc procul dubio in lumbis ferit. Ubi notandum quoque est quod non ait: Vulneravit, sed Convulneravit lumbos meos. Sicut enim loqui aliquando unius est, colloqui vero duorum, vel fortasse multorum, sic antiquus hostis, quia nos ad culpam sine nostra voluntate non rapit, nequaquam lumbos nostros vulnerare, sed convulnerare dicitur, quia hoc quod nobis ille male suggerit, nos sequentes ex voluntate propria implemus, et quasi cum ipso nos pariter vulneramus, quia ad perpetrandum malum ex libero simul arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
qd dr̃ circum dedit me lanceis su¬
is.conuulnerauit lumbos meos.
ñpepcit: nisi subderetur. qđ de eo
interra uiscera mea. Exqua re.ne¬
cesse ẽ ut dũ hoc iuxta litteram
muenire ñpossumus: & ea quȩ
inuerbis eius scđm hystoriã so¬
nant. iuxta spm requiramꝰ. Scã
eccłia. lanceis abhoste suo circũ¬
datur: quando inmenbris suis. ab
impugnatore callido. temptatio¬
num iaculis impetitur. Bene au¬
tem cucumdari lanceis dicimur:
quia antiquus hostis. temptatio¬
nis suȩ uulnere. ab om̃i parte noᷤ
impecit. Sepe enim dũ gula re¬
stringitur. ut libido subigatur:
manis glȩ aculeus mentẽ pulsat.
Si autem corpꝰ abstinentiȩ afflic¬
tione ñ atceritur: contia mentẽ.
libidinis flamma se excitat. Se¬
pe. dũ seruare parsimoniã nitimͣ.
adtenaciam labimur. &sepe. dũ
possessa effusa tribiumus: ad aua¬
riciam ducimur: qͥa rursũ colli¬
gere querimus qd tribuamꝰ. Qa
gͦ antiqui hostis iacula ubiq nos
impetunt: rect̾e nẽ dr: circuide¬

Expanded text:
r: Circumdedit me lanceis suis, convulneravit lumbos meos, non pepercit, nisi subderetur quod de eo in terram viscera mea. Ex qua re necesse est ut dum hoc juxta litteram invenire non possumus, ea quae in verbis ejus secundum historiam sonant juxta spiritum inquiramus. Sancta Ecclesia lanceis ab hoste suo circumdatur quando in membris suis ab impugnatore callido tentationum jaculis impetitur. Bene autem circumdari lanceis dicimur, quia antiquus hostis tentationis suae vulnere ab omni parte nos impetit. Saepe enim dum gula restringitur, ut libido subigatur, inanis gloriae aculeus mentem pulsat. Si autem corpus abstinentiae afflictione non atteritur, contra mentem libidinis flamma se excitat. Saepe dum servare parcimoniam nitimur, ad tenaciam labimur. Et saepe dum possessa effuse tribuimus, ad avaritiam ducimur, quia rursum colligere quaerimus quod tribuamus. Dum ergo antiqui hostis jacula ubique nos impetunt, recte non dicitur: Circumde
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchiũ. Qui enĩ considãt qualis
erit inmorte:semꝑ fit timidus in
oꝑatione. Atq unde mocłis suis
iã qͣsi ñuiuit: inde ueraciter ino¬
culis sui conchtoris uiuit. Nl qdđ̃
transeat. appetit: cuncts uitȩ p̃¬
sentis desidiis contradicit: & pe¬
ne mortuũ se considerat:qͥa mori¬
turũ se minime ignorat. ꝑfecta .i.

Expanded text:
enimus. Qui considerat qualis erit in morte, semper fit timidus in operatione, atque unde in oculis suis jam quasi non vivit, inde veraciter in oculis sui Conditoris vivat. Nil quod transeat appetit, cunctis praesentis vitae desideriis contradicit; et pene mortuum se considerat, quia moriturum minime ign
Abbreviated transcription (Latin):
et enĩ ñ peccauit incogitatione uł
ope: ipse mamaritudine morat᷑
ppassionem: ipse libatꝰ ẽ. ꝑresur¬
rectionem: ipse iuxta patrẽ positꝰ.
pascensionẽ: quia ꝓfectus incȩlũ.
sedet addexteram dĩ. & quia post¬

Expanded text:
etenim non peccavit in cogitatione vel etenim non peccavit in cogitatione vel opere, ipse in amaritudine moratus est per passionem, ipse liberatus est per resurrectionem. Ipse juxta patrem positus est per ascensionem, quia profectus in coelum sedet a
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sollicite ꝑagunt: culparũ la¬
queos euadunt. Vnde scrptum ẽ
Inomnib oꝑib tuis memorare no¬
uissima tua: & inȩternũ ñ peccabis.
Unde. & beatus iob. quia dies suos
suꝑeẽ sepulchrum pensat: aptȩ
si aꝑtȩ dicat. Culpam ñ feci: & fla¬
gella suscepi. S hac inre. animum
mouet: qui inmultis se huius
hystoriȩ locis peccasse confitetur:
qua ratione peccasse se abnegat.S
adhȩc ratio celerit̃ occurrit: quia
nec tantũ peccauit. ut flagella me¬
reretur: nec tam̃ sine peccato esse¬
potuit Nam qͥa ñ ꝓcorrigenda
culpa. s ꝓgr̃a augenda ꝑcussus ẽ:
iudex ipse testatur: qͥ laudat. et ferit.
Etrursum. qͥa sine peccato ñ fuerit:
nec ipse negat. qͥ aiudice laudatur:
atq ideo laudatur. qͥa ñ negat. S
credo. qđ melius hȩc uerba discu¬
tmus: si dicta. exuoce capitis sen¬
iuit. et amaritudinẽ ꝑtulit: qͥa pe¬
nam culpȩ nr̃ȩ sine culpa suscepit.
et pone me iuxta de: & cuius uis
manus pugnet contra me. Ipse

Expanded text:
ulparum laqueos evadunt. Unde scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Unde et beatus Job, quia dies suos superesse sepulcrum pensat, apte si aperte dicat: Culpam non feci, et flagella suscepi. Sed hac in re animum movet, quia in multis se hujus historiae locis peccasse confitetur, qua ratione peccasse se nunc abneget? Sed ad haec ratio celeriter occurrit, quia nec tantum peccavit ut flagella mereretur, nec tamen esse sine peccato potuit. Nam quia non pro corrigenda culpa, sed pro gratia augenda percussus est, judex ipse testatur, qui laudat et ferit. Et rursum quia sine peccato non fuerit, nec ipse negat qui a judice laudatur, atque ideo laudatur, quia non negat. Sed credo quod melius haec verba discutimus, si dicta ex voce capitis senvit, et amaritudinem pertulit, quia poenam nostrae culpae sine culpa suscepit. et pone me juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me. - Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. infirmi quidã uera quȩ
bere: rectȩ de hoc hoste dicitur.
Tenuit ceruicem meã: confregit
me.fortasse autem hic ceruicis
appellatione signati sunt: qui pa¬
cis eius tempore plus quã decet
eriguntur: & sub occasione defen¬
dendȩ rectitudinis: uicio deserui¬
unt elationis. Qui. ꝑsecutionis
tempore. idcirco aduersa plussen¬
tiunt: quia de ꝓsꝑis extolluntur.
De quib. bene dic̃: tenuit ceruicẽ
meã. confregit me: idest elationẽ
qͣm infirmus habui. districtione
posuit sibi: qͣsi insignum. Constat
nimirum. quia idcireo signũ po¬
nitur: ut sagittarũ emissione fe¬
riatur. fidelis itaq populus. insi¬
gnum hosti suo ẽ positus: quia
eum semꝑ siuis ictib impetit: cũ.
suis ꝑsecutionib affligit. Qui
enĩ in hac uita assiduȩ mala to¬
ret: atq sub ꝑsequutione aduersa¬
riorum gemeret: discipuloꝵ te¬
nerã mentem de suis afflictioni¬
bus consolans. ait. Ipsi enĩ scitis:
qđ in hoc positi sumus. Ac si eis

Expanded text:
tempore infirmi quidam vera quae aesumunt, recte de hoc hoste dicitur: Tenuit cervicem meam, confregit me. Vet. IX.  Fortasse autem hi cervicis appellatione signati sunt qui pacis ejus tempore plusquam decet eriguntur, et sub occasione defendendae rectitudinis vitio deserviunt elationis. Qui persecutionis tempore idcirco adversa plus sentiunt, quia de prosperis extolluntur. De quibus bene dicitur: Tenuit cervicem meam, confregit me. Id est, elationem quam in infirmis habuit, districtione posuit me sibi quasi in signum. Constat nimirum quia idcirco signum ponitur, ut sagittarum emissione feriatur. Fidelis itaque populus in signum hosti suo est positus, quia 424 eum semper suis ictibus impetit, eumque suis persecutionibus affligit. Qui enim in hac vita assidua mala toret, atque sub persecutione adversariorum gemeret, teneram discipulorum mentem de suis afflictionibus consolans, ait: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Ac si eis
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diceret. Si subtilius ur̃a ꝑ
penditis: uenus aliena pensatis.
Et cum rectum cȩpit esse qđ dicitis.
iustum cognoscetis qđ auditis.
Nequaquã quippe amea uobis lin¬
gua stulticia resonat: si aur̃a con¬
scientia non ꝓcedat. Sie. sie scã ec¬
cłia. studet prius assertiones hosti¬
um falsas ostendere: & tunc. p̃di¬
camenta uentatis aꝑire: quia cũ
recta se tenere estimant: recta quȩ
audiunt contumacit̃ impugnãt:
Ante ergo necesse ẽ ut errorem su¬
um heretici sentiant: ne auditȩ ue

Expanded text:
aperte diceret: Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae ve
Abbreviated transcription (Latin):
congruȩ dicitur: cuius resurgen¬
tis uitam. iam quidẽ ꝑfidem se¬
quitur: sed nec dum ꝑspẽm eon¬
templatur. Suꝑ pupillum uero
heretiei irruunt: cum humilitatẽ
fidelis populi importiinis falsisq
allegationib affligunt. Et̃tamen
amicus ẽ quem nituntur subuer¬
tere: quia fidelis łi populus. ipso ᷤᷤ
quoq quos ꝑsequentes toleratꝰ a¬
mando. non desinit adueritatem
uocare. Sed inter hec sciendum
ẽ: quia sc̃i iuri. nec sustinere falsa.
phumilitatem metuunt: nec lesi.
unquam aueritate conticescunt.

Expanded text:
congrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ba recolligat. dicens. Loquentes:
id qđ iustum ẽ iudicate. Ac si
aꝑtȩ diceret. Si meo quod adnos
pegressum locutionis exitis. repre¬
hendi non uultis: intus iusticiȩ
libram tenete: ut tantoforis qđ di¬
eitur exueritatis pondere placeat
quanto hoc interius trutina dis¬
cretionis pensat. Et quia hi erga
aliena dicta rectum iudiciũ exert̃
qui iudicare prius ꝓpna sciunt:
postquã dixit loquentes id quod
iustum ẽ. iudicate: aptȩ mox sũb

Expanded text:
ba colligat, dicens: Loquentes ba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim heretici inquisitionib
sius ueritatem conantur assequi:
seduictores uideri. Cumq foris o¬
stencdi sapientes appetunt: intus
ꝑstulticiam elationis suȩ uinculis
ligantur. Unde fri: ut contentionũ
ceitamina exquirant: et de deo qͥ
pax nr̃a ẽ loqui pacificȩ nesciant
fiant. Quib bene ꝑpaulũ dicitur.
Si quis autẽ uidetur contentiosus
esse: nos talem consuetudinẽ non
qđ iustum ẽ. iudicate. Is nanq qͥ
loquitur: dum de u̾bis suis audito¬
ris sententiã expectat: quasi eius
iudicio supponitur. a quo audit᷑
Qui gͥ indictis suis reꝓbari metuit:¬
ipse prius debet examinare quod
dicit: quatinus inter cor et linguã.¬
equus quidã discretusq ar¬
biter sedeat: subtiliter pensans. si
recta uerba cor offerat: quȩ uti¬
liter suscipiens. adauditorũ iudi¬
eium lingua ꝑdiicat. Beatus gͥ
iob. sua contra amieos agens.sed
contra heretieos nr̃a denuntians:
p̃cipitationem loquentium rep̃¬
hendat: atq adeorũ mentem. uer¬

Expanded text:
Neque enim haeretici inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacfice nesciant, fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: « Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non  justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem ver
Abbreviated transcription (Latin):
exauctoritate credite: sed an uera
sint. exratione pensate. Quȩ & si
quando dicit. qđ ratione compie¬
hendi non ualet: ne de occultis hu¬
mana ratio queri debeat. rationa¬
biliter suadet. Sed sepe heretici dũ
occasionem ratiocinationiᷤ accipiurs:
adiurgia contentionis effrenant᷑¬
II.. Unde & apte mox subditur. Re¬

Expanded text:
ex auctoritate credite, sed an vera ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur. Unde et apte mox subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
paulus insinuat: dicens. Raritas
patiens ẽ: benigna ẽ. Cum uero
unum exutroq defueritꝰ caritas
non ẽ. si uidelicet malos aut abꝰq
benignitate tolerans. ñ amat: aut
runsũ se sine patientia exhibens.¬
negligit tolerare quos amat. Ut gͦ
anobis caritas uera teneatur: heces¬
se ẽ quatinus & benignitati patien¬
tia: & rusum patientiȩ benignitaᷤ
suffiagetur: ut magnum quoddã
incorde nr̃õ edificium construens.
crbengnitiatis arrem patientia so¬
lidetꝰ & patienciȩ fundata ȩdificia
benignitas exornet. Beatus gͥ iob¬
promptus adpatientiã dicat᷑ uerun¬
tamen qđ cȩpistis explete: benigni¬
tate preditus. adiungat: p̃bete au¬
tem: & iudete anmentiar. Quia uͦ¬
sc̃a ȩccłia. ex magisterio humilitatẽ
instituta. rect̃a quȩ errantib dieit¬
non quasi exauctoritate p̃cipit sed
exratione ꝑsuadet᷑ bene nune di¬
citur: uidete an mentiar. Ac si apte
dieat. Ea quȩ assero. nequaquã m̃

Expanded text:
Paulus insinuat, dicens: Charitas Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est. Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens,negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur; ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Sed promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. 3. ncta Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta recta quae errantibus dicit, quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione citur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
enim aduersa ꝓpeti non timet di¬
cat. ueruntamen qđ̵ cȩpistis exple-¬
te: quia uero ipsis suis ꝑsecutorib.
ueritatis predicamenta ñ subtra¬
hit: adiungat: prebete aurem. et
uidete anmentiar. Ac si apte di¬
ceret. Hec ante illatas molestias
trepido: nec ingratis auditorib.
correctionis adiutoria abscondo:
quia et malis pressus exerceor: &
ipsis meis ꝑsecutorib benigne
impensus. cresco. Mens quippe
scõꝵ. in hoc temptationũ prelio.
& munita patientiȩ elip eo. et gla¬
diis amoris accincta: ad ꝑterenda
mala sumit fortitudinem: &ad
rependenda bona exerit benigni¬
tatem: quatinus et odioꝵ tela
potenter excipiat᷑ et amoris iacu¬
la ualenter reddat. Nequaquam
quippe adbella armatus pergit.
qui aut clip eum sumens. gladiis
peo non munitur. Unde. & miles
di aduensitatis bello depressus: &
scutum patientiȩ debet anteferre.
ne pereat: & adp̃dicandũ prompt̃:
amoris inferre iacula: ut uincat.
Cuius armaturȩ summã breuiter

Expanded text:
enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis peo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter
Abbreviated transcription (Latin):
exaltat. S notandũ qđ ds̃ post¬
quam diluculo uisitat᷑ subito ho¬
minẽ ꝓbat: quia & accedendo. eor¬
da nia aduntutes ꝓuehit: & rece¬
dendo. cõncitti temptatione per¬
mittit. Si enim post untutum
munera. nulla temptatione con¬
cutitur: hȩc se habere animus ex
semetipso głatur. Ut gͦ & firmita¬
tis dona habeat & infirmitatem
suã humiliter agnoscał ꝑacces¬
sum grẽ. ad alta sustollitur: & ꝓ
recessum. quid ex semetipso sũ.
ꝓbatur. Qd bene nobis exhysto¬
na saciȩ lectionis innuitur: qua
salomon & diuinitus accepisse
sapientiã: et tamen post acceplã
eandem sapientiã. meretricũ sta¬
tim pulsatus quȩstione memora¬
tur. ¶or enim gãm tantȩ reue¬
lationis accepit: certamen tur

Expanded text:
exaltat. Sed notandum quod Deus postexaltat. Sed notandum quod Deus postquam diluculo visitat, subito hominem probat, quia et accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, has se habere animus ex semetipso gloriatur. Ut ergo et firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex semetipso sit probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur , qua Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut tantae revelationis gratiam accepit, certamen tur
Abbreviated transcription (Latin):
catur homospiritali munere: s ta¬
men caro ẽ Et uias eius. post mu¬
nera. districtȩ consideras: sedtam̃
si remota pietate iudicetur: pon¬
dus qđ detua subtilitate immi¬
net. ferre nec subleuatus adiu¬
sticiam sp̃s ualet: quia et si hc̃
ultra se tua dona dilatant: ad
inquisitionem tamen tui exa¬
minis. sua infirmitas angustat.
ꝓbas illum. Quis nr̃m nesciat:
quia diluculum dicitur. cũ iã
nocturna dempora inclantatẽ
lucis mutantur: Nos itaq noc¬
tis denebris p̃mimur: cum per¬
petratione iniquitatis obscu¬
ramur. Sed nox inlucem uer¬
titur: cum erroris nr̃ obscuri
tas. ueritatis cognitione radi¬
cum corda nr̃a. iusticie fulgor
illuminat᷑ quȩ. cecitas culpȩ
deprimebat. Hoc diluculũ. disci¬
pulorum mentib oriri paulus¬
apłs asperciat: cũ dicebas Nor p̃¬
cessit: dies autem apppinquauit
Diluculo gͦnos dñs uisitat. quia er¬
roris nr̃ tenebras luce suȩ eonditi¬
oms ullustiat: contemplationis mu¬
nere subleuat: in arcem iurtutis

Expanded text:
catur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquisitionem tamen tui scant. rbantur. --Quis nostrum nesciat quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur ctas veritatis illustratione irradicum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae deprimebat. Hoc diluculum discipulorum mentibus oriri Paulus aspexerat cum dicebat: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Diluculo ergo nos Dominus visitat, quia erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, contemplationis munere sublevat, in arcem virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
nec dimittĩme ut glutiam saliuam¬
tur: abore. u aduentrem ducitur cũ
um sumimus. ut creatura simͫ: paulo
attestante qui alt caput uiri ap̃c.
caput autem xp̃i ds: Quid autem
uenter noster ẽ nͥ mens: Quȩ. dum ci¬
bum suum. suꝑnum uidelicet intel¬
lectum suscipit: refecta ꝓculdubio
omnium menbra actionũ regit Nisi
em̃ sacia eloquia aliquando mentẽ.
nomine uentris exprimerent:salomon
utiq non dixisset. Lucema dñi. spira¬
culum hominis: quȩ inuestigat om¬
na secreta uentris: quia nimirum
dũ nos gr̃a suꝑni respectus illumi¬
nal: cuncta etiam mentis nr̃ȩ nob̃¬
absconsa manifestat. Quid gͦ saliuȩ
nomine: nͥ sapor intimȩ contempla¬
tionis accipitur: Quȩ. inos acapite
defliit: quia declaritate conditoris.
ahuc in hac uita nos positos uix
gustu reuelationis tangit. Unde. &
redemptor ueniens. saliuam luto¬
miscuit: & cȩci nati ocłos reparauit:
quia suꝑna gra. carnalẽ eogitatio¬
nem niam. ꝑadmixtionem suȩ con¬

Expanded text:
saepe cum mentem nostram concessis virtur, ab ore vero ad ventrem ducitur cum um sumimus ut creatura simus? Paulo attestante, qui ait: Caput viri, Christus; caput autem Christi, Deus . Quid autem venter noster est nisi mens quae dum cibum suum supernum, videlicet intellectum, suspicit, refecta proculdubio omnium membra actionum regit? Nisi enim sacra eloquia aliquando mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spiraculum hominis: quae investigat omnia secreta ventris . Quia nimirum dum nos gratia superni respectus illuminat, cuncta etiam mentis nostrae nobabsconsa manifestat. Quid ergo salivae nomine nisi sapor intimae contemplationis accipitur? quae ad os a capite defluit, quia de claritate conditoris adhuc in hac vita nos positos vix gustu revelationis tangit. Unde et Redemptor veniens salimiscuit, et caeci nati oculos reparavit : quia superna gratia carnalem cogitationem nostram per admixtionem suae con
Abbreviated transcription (Latin):
cta simpliciter incedunt: eiꝰ ocłi
columbarum uocantur: qui ma¬
gna luce irrachant: quia et signoꝵ
miraculis coruscant. S quantũ
den potest. Iuuo de internis mi¬
raculũ ẽ mirabilius: qđ uideri nc̃
ñ podest. De qͦ illic aptȩ subditur.
Absq eo: qđ intrinsecus latet. Mag¬
na quippe est gła aꝑti oꝑis: s lon¬
ge incomparabilis gła occultȩ re¬
munerationis. Qđ gͦ ꝑbeatũ iob.
astroꝵ nomine: hoc.salomonis uo¬
cib. oculorum appellatione signa¬
tur. Et qđ ꝑsalomonem dicitur:
absq eo. qđ intrinsecus latet. hoc
nobis beatus iob intimat: cũ austri
interiora commendat. S ecce uir
sc̃s. exteriora mirans. interiora con¬
siderans: aꝑta narrans. occulta pe¬
netrans: omne qđ interius exteri¬
usq agitur. dicere conatur: sed
oꝑa summȩ magnitudinis: q̃ndo
explicet lingua camis. Unde. &
aptȩ mox hec eadem oꝑa. melius
deficiendo comprehendit. dicens.¬

Expanded text:
cta simpliciter incedunt. Ejus oculi cta simpliciter incedunt. Ejus oculi columbarum vocantur, quia magna luce irradiant, quia et signorum miraculis coruscant. Sed quantum deri potest? Illud de internis miraculum est mirabilius, quod videri nunc non potest, de quo illic aperte subditur, absque eo quod intrinsecus latet. Magna quippe est gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora considerans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehendit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
quo flamma ueri luminis altiul
pfunduntiur. Ualde itaꝙ mira
ẽ qđd missis apłis. dñs cȩlos tetta¬
ditꝰ qał temperatis ꝑsecutionl
tumorib. maris fluctus graca¬
ens repressit: qͥd solidata eccła
arcturũ statuit: qđ roboratis contͣ
aduersa martẏrib. oriones misit:
qđ repletis intranquillitate docto
rib. yadas prebuit: sed post hȩc
ualde ẽ. admirabile. qd̃ sinũ nob̾
cȩlestis patriȩ. qͣsi interiora austri
p̃parauit. Pulchrum est omne hoc¬
qđ quasi incęli facie. diuina di¬
spensatione cernitur: sed longe
Unde bene iterum sponsus. it
sponsȩ suȩ laudib dicit. Quam
pulchra es amica mea:quã pul¬
chra: oculi tui columbarum:
absq eo qđ intrinsecus latet. Pul
chram narrat: et pulchram repli¬
cai: quia alia ei ẽ pulchritudo
morum.inqua nunc cernitur:
atq alia pulchritudo premioꝵ.
inqua tunc ꝑconditoris sui spe¬
ciem subleuatur. Cuius menbra.
uidelicet om̃s electi. quia ad cun¬

Expanded text:
quo flamma veri luminis altius quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est quod, missis apostolis, Dominus coelos tetendit; quod, temperatis persecutionum tumoribus, maris fluctus gradiens repressit; quod solidata Ecclesia, Arcturum statuit; quod, roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit; quod, repletis in tranquribus Hyadas praebuit. Sed post haec valde est admirabile, quod sinum nobis coelestis patriae, quasi interiora Austri praeparavit. quod quasi in coeli facie de divina dispensatione cernitur, sed longe Unde bene iterum sponsus in suae sponsae laudibus dicit: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra es! Oculi tui columbarum absque eo quod intrinsecus latet chram narrat et pulchram replicat, quia alia ei est pulchritudo morum, in qua nunc cernitur, atque alia pulchritudo praemiorum, in qua tunc per Conditoris sui speciem sublevatur. Cujus videlicet membra omnes electi, quia ad cun
Abbreviated transcription (Latin):
expulsus antiquus hostis. qui tor¬
pore mentem constrinxerat: adent
atꝙ ortum sponsi auster ꝑflat.
ut aromata fluant: quia nimirũ
abea longe lateq. odores bom o¬
ꝓcs spargit. Interiora Saustris
occulti illi angłoꝵ ordines. et se¬
implet calor sp̃s sc̃i. Iiluc qui ppo
scorum animȩ et nunc corporib
exite & post corporib restitute ꝑ¬
ueniunt: & quasi astra mabditis
occultantur Ibi ꝑdiem. quasi in
mericuano tempore. ardente solis
ignis accenditur: quia conditors
clantas mortalitatis nĩe iã presa
caligine manifestius uidetur: &
uelut sperȩ raclius. adspacia altlo¬
ra se eleuat: quia desemet ipsa no
uentas subtilius illustrat. Ibi lum̃
intimȩ contemplationis sine inĩ¬
ueniente cernatur umbra muta¬
dilitatis: ibi calor sitmmi lumuus
sine ulla obseuritate corporis: b
inuisibiles angłoꝵ chori. quali
astra in abitis micant: quȩ eons
abhominib uideri nequeunt

Expanded text:
expulsus antiquus hostis, qui in torexpulsus antiquus hostis, qui in torpore mentem constrinxerat, deserit. Atque hortum sponsi Auster perflat, ut aromata defluant, quia nimirum impleverit, ab ea longe lateque odores boni operis spargit. Interiora ergo Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et seimplet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cernitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi invisibiles angelorum chori quasi astra in abditis emicant, quae eo nunc ab hominibus videri nequeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
borata fide uniuersalis ecclesiȩ.
contra ꝓcellas mundi edidit
martyres. Editis quoq orionib.
ꝓtulit yadas: quia conualescentib
contra aduersa martyrib adir¬
funddendam ariditatem humano¬
rum cordium doctrinã contuli
magistroꝵ. Isti itaq sunt astroꝵs
spnitalium ordines: qui dũ sum¬
mis uututib eminent̾ semꝑ ex
suꝑnis lucent. Sed post ista. qͥd
restat: nͥ ut sẽa eccł̃ia laboris suui
fructum recipiens. aduidenda su¬
pnȩ patnȩ interna pueniatꝰ. Inde
& aptȩ. quia dixit qui facu arctu¬
rum. & oriones. & ỹadas: ꝓtinus
acddidit: & interiora austri. Quid
nanq hoc loco austri nomine. nͥ
ferior sc̃ĩ sp̃s designatur: quo dũ
repletus quisq fuerit. adamorem
patrie spirttalis ignescit: Unde.
pponsi uoce incanticoꝵ canticis dr̃¬
Surge aquuilo: et ueni auster: ꝑfia
ortum meũ: & fluant aromata ille
Austro quippe ueniente aquilo sur¬
gens recedit: cũ aduentu ic̃i sp̃s.

Expanded text:
borata fide universalis Ecclesiae, borata fide universalis Ecclesiae, contra procellas mundi edidit martyres. Editis quoque Orionibus protulit Hyadas, quia convalescentibus contra adversa martyribus ad infundendam ariditatem humanorum cordium, doctrinam contulit magistrorum. Isti itaque sunt astrorum spiritualium ordines, qui dum summis virtutibus eminent, semper ex supernis lucent. Sed post ista quid restat, nisi ut sancta Ecclesia laboris sui fructum recipiens, ad videnda supernae patriae interna perveniat; unde et apte quia dixit: Qui facit Arcturum, et Orionem, et Hyadas; protinus addidit: et interiora austri. Quid namque in hoc loco austri nomine, nisi fervor sancti Spiritus designatur? Quo dum repletus quisque fuerit, ad amorem patriae spiritualis ignescit. Unde et sponsi voce, in Canticis canticorSurge, Aquilo, et veni, Auster; perfla hortum meum, et fluant aromata illius. Austro quippe veniente, Aquilo surgens recedit, cum adventu sancti Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tamino p̃cepit dicens. Ne signa¬
ueris uerba ꝓpħiȩ libri huius.
Pars quippe reuelationis anterior.
signari precipitur: teiminus. ꝓhi¬
betur: quia quicquid insc̃ȩ eccłiȩ
iitiis latuit̾ finis cotidie ostendit.
Nonnulli uͦ agreca littera. quȩ .y. di¬
citur: yadas nuncupatas arbidran¬
tur. Qđ si ita ẽ significationi qͣm
dirimus. contrarium nonẽ. Doc¬
tores enim. his stellis ñ inconueni¬
enter expressi sunt: quȩ alitieris
nomen trahunt. Sed quamus
yades ab eiusdem litterȩ uisione
non discrepent: tamen certumẽ
quia yetos ymber dicitur: & ortȩ.
tionis nr̃ȩ ordinem contemplatus.
admiretur: atq admirans excla¬
met dicens. Qui extendit celos sol̃:
et graditur suꝑ fluctus maris: qͥ
facitarcturũ. & oriona. & yadas.
Extensis etenĩ cȩlis. dñs formauit
arturum: quia inhonorem deduc¬
tis apłis. incȩlesti conuersadione
fundauit ȩccłiam. Formato qͦq
arcturo. fecit oriones: quia ro¬

Expanded text:
termino praecipit, dicens: Ne signatermino praecipit, dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelationis anterior signari praecipitur, terminus prohibetur, quia quidquid in sanctae Ecclesiae initiis latuit, finis quotidie ostendit. Nonnulli vero a Graeca littera quae y dicitur Hyadas nuncupatas arbitrantur. Quod si ita est, significationi quam diximus contrarium non est. Doctores enim his stellis non inconvenienter expressi sunt quae a litteris nomen trahunt. Sed quamvis Hyades ab ejusdem litterae visione non discrepent, certum tamen est quia ὑετὸς imber dicitur, et ortae tionis nostrae ordinem contemplatus admiretur, atque admirans exclamet, dicens: Qui extendit coelos solus, et graditur super fluctus maris; qui facit Arcturum, et Orionas, et Hyadas. Extensis etenim coelis, Dominus formavit Arcturum, quia, intis apostolis, in coelesti conversatione fundavit Ecclesiam. Formato quoque Arcturo, fecit Orionem, quia ro
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓtulimus: quã obrem. ꝓhibite
sunt stellȩ pluuiarum. Dum gͦ
yades cũ pluuiis ueniunt: adceli
spacia altiora. sol ducitur: quia
apparente doctorum scientia. dũ
mens nr̃a imbre p̃dicationis infura¬
funditur: fidei calor augetur: &
ꝑfusa terra. adfructum ꝓficit: cũ
lumen ȩcheris ignescit: quia ube¬
rius frugem boni oꝑis reddimus:
dum ꝑsacrȩ eruditionis flammã.
incorde clarius ardemus.Dumq
peos dieb singulis. magis magiq
scientia celestis ostenditur: quasi
interni nobis lummis uernũ dem¬
pus aꝑitur: ut nouus sol nostris
mentib rucilet: et eoꝵ uerbis no¬
bis cognitus. seipso cotidie clari¬
o micet. Urgente et enĩ mundi
fine. suꝑna scientia ꝓficit: et largrꝰ
cum cempore excrescit. Hinc nãq:
ꝑdanie̾lem dicitur. ꝑ transibunt
plurimi: et multiplex erit scientia.
Hinc iohanni: inpriori parte reue¬
lationis. angłs dicit. Signa. quȩ
locuta sunt septem tonitrua. Cui
lamen. ineiusdem reuelationis

Expanded text:
tulimus: Quamobrem prohibitae sunt stellae pluviarum . Dum ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia, apparente doctorum scientia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius frugem boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur, ut novus sol nostris mentibus rutilet, et eorum verbis nobis cognitus, se ipso quotidie clarior micet. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis
Abbreviated transcription (Latin):
discutere dignus non est.Unde.¬
hoc hic quoq: apte subiungitur
Uel quis dicere ei potest᷑ cur ita fa
cis: Auctoris facta semꝑ indiscus¬
sa ueneranda sunt: quia iniusta
esse nequaqͣm possunt. Rationẽ
quippe de occulto eius confilio
querere. nichil ẽ aliud qͣm cont̃
consiliũ eius supbire. Cum ergo
factoris causa ñ dephendit̃: restat.
ut subfactis illius. cũ humilitate
raceatur: quia nequaq̃m susfic̃
sensus carnis. ut secreta penetret
maiestatisQuia gͦ infacdis di ra¬
tionem ñ uidet: infirmitatẽ suã
considerans: cur ñuideat rationẽ
uidet. Undde ꝓpaulũ quoq con¬
sequenter adiungitur. Nunquid
dicit figmentũ ei qui se fincit.
quare me fecisti sic: Quo enĩse cer¬
nit figmentum diuini oꝑis: eo
semetipsũ redarguat ne contͣ ma¬
num resultet oꝑantis: quia qui
uenignȩ qdđ non erat fecit: qđ ẽ.
iniuste ñ deserit: Adsemetipsam
ꝙͦ in ꝑcussione mens redeat: et qd̾

Expanded text:
ia superna discutere dignus non est. Undeia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cucis? » Auctoris facta semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causae non deprehenduntur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis. Qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans cur non videat rationem videt. Unde per Paulum quoque subsequenter adjungitur: « Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic? . » Quo enim se cernit figmentum divini esse operis, eo semetipsum redarguit ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipsum ergo post percussionem mens redeat, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
sco. & tamen homo. qui infumita¬
dis pȩna premitur. et cȩcitatis suȩ
caliginȩ grauatur: adsuꝑnȩ lucis
iudicium ꝓperat: ut suorũ actuũ
racionem recddat. Unde mox sub¬
respondebit ei: Repente ds̃ interro¬
gat: cum nos. ad districtionẽ sui
examinis inopinatos uocat.S in¬
terrogationi illius respondere ho¬
mo ñsufficit: quia si remota tũc¬
pietate discutitur: inillo examine.
etiã iustoꝵ uita succumbit. Uel
certȩ interrogat. cum duris nos ꝑ¬
cussionib pulsat: ut cum mens
nia. magna de se intranquillitate
estimat: semetipsam ueraciter qͣlis
respondere non sufficit: quia &
ipsa ei ꝑcussionis suȩ aduersitas
displicet: sedtamen semetipsum
homo considerans. tacet: et diui
na iudicia discutere metuit: qui.¬
esse se puluerem agnoscit. Unde
et ꝓpaulum dicitur. Ohomo. tu
quis es. qui respondeas deo: Re¬
spondere deo ñposse conuincitur.
qui homo nominatur: quia ꝑhoc
qd̃ de humo sumptus est.suꝑna

Expanded text:
sco. Et tamen homo qui infirmitasco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad supernae lucis judicium properat, ut suorum actuum rationem reddat. Unde et mox subrespondebit ei? - Repente interrogat Deus, cum nos ad districtionem sui examinis inopinatos vocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tupietate discutitur, in illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat, semetipsam veraciter qualisrespondere non sufficit, quia et ipsa ei percussionis suae adversitas displicet; sed tamen semetipsum homo consna judicia discutere metuit, quia se pulverem esse cognoscit. Unde per Paulum dicitur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judic
Abbreviated transcription (Latin):
lutionem trucidant: sed ꝑhumill¬
se ammus intemptatione dep̃hendit:
cotum se. addiunitatis adiutoriũ
conferat: & siu fiduciã fundit᷑ amit¬
cat. Sicq fit ut inde altius deo in¬
hereat: unde. se adeo ꝓfundius cecidis¬
se suspirabat. Accessus gͥ recessusq dĩ.
amente nr̃a minimȩ cognoscit᷑: quo¬
usq rerum altemãtium finis igno¬
ratur: quia et detemptatione in¬
certum ẽ utrum ꝓbet. antrucidet:
et de donis. nequaquã dep̃hendit᷑.
utrum hic desertos remunerent.an
iuia nutriant.ut adpatriam per¬
diicant. Homo gͦ abinternis gaudis
semel pulsus.clausas contra se ianu¬
as secreti sp̃alis aspiciat: atq adse¬
metipsum foras ꝓiectus incarnem.
gemat: & cȩcitatis suȩ dampna con¬
sidcians. dicat. Si uenerit adme. ñ
uidebo eũ: et si abierit ñ intelligam.
Acsi aꝑtȩ deploret: dicens. Postquã
quȩsitȩ noctis cecitatem patior᷑ nec
ortum iã. nec occasum solis. agno¬

Expanded text:
pollutionem trucidant, sed per humilipollutionem trucidant, sed per humilise animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altius Deo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. Accessus igitur recessusque Dei a mente nostra minime cognoscitur, quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur utrum hic desertos remunerent, an in via nutriant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti spiritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicat: Si venerit ad me, non videbo eum; et si abierit, non intelligam. Ac si aperte deploret, dicens: Postquam quaesitae noctis caecitatem patior, nec ortum jam, nec occasum solis agno
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ: exigente culpa. mentis
oculos ꝑdiddit: & quo meritorum
suorum passib graditur. nescit
deputat: et sepe. diunȩ districdio¬
nis ira est. qđ gr̃am putat. Nam ple¬
iumq gam estimat: dona uutu¬
cum: ectamen decisdem donis ela¬
cus corruit. Plerumq uelut iram
metiuit aduersa temptationum:
ettamen eisdẽ temptationib p̃ssus.
adiurtutũ custo diam. cautior ex¬
suugit. Quis enĩ d̃o se ꝓpinquare
ñ estimet cũ suꝑnis excrescere mu
num. uł dodiinȩ magistenum ꝑͥ¬
cipit: uel ad exercendã curationũ
grãm conualescit: Ot̾tamen sepe
mens. dum de uirtutis suȩ securi¬
tate resolurtur: in sidiante aduer¬
sario inopinatȩ culpȩ telo ꝑforat
et inde adeo inȩcernum longe fis
unde ei adtempus sine cautelȩ cu
cessm se carnis temptationib is¬
det: inhonesta adanimum con¬
gen. etante cogitationis oculos
nonnulla imꝑba & immunda ul
san: Ettamen cum fatigant il
nec superant: nequaquam pp&

Expanded text:
humanum, exigente culpa, mentis humanum, exigente culpa, mentis oculos perdidit, et quo meritorum suorum passibus graditur nescit. uod iram deputat, et saepe divinae districtionis ira est, quod gratiam putat. Nam plerumque gratiam aestimat dona virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodiam cautior exsurgit. Quis enim Deo se propinquare non aestimet cum supernis excrescere se num; vel doctrinae magisterium percipit, vel ad exercendam curationis gratiam convalescit? Et tamen saepe mens, dum de virtutis suae securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad tempus sine cautelae cuslacessiri se carnis tentationibus videt, inhonesta ad animum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec superant, nequaquam per
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinȩ fortitudinis fac̾ta. tunc ueriꝰ
explemus: cum hȩc nos explere ñ
posse cognoscimus: tunc facundi
loquimur: cũ abhis obstupescendo
reticemus. Adnarranda quippe dĩ
oꝑa. habet defectus ñr. quam suffi¬
cienter exerat linguam suã. uit quȩ
hec idones mutus laudes. IInde.
uene ppsalmistã dicitur. Lauda¬
te cum inpotentatib eius: lau¬
date eum sed̾m multitudinem
magnitudinis eius. Iule quippe
Qnm. sedłm multitudinẽ magni¬
tucłinis laudat: qui se succumbe
ineius laudis expletione conside¬
rat Dicat gͦ. Qui facit magna. &
inscrutabilia. et mirabilia quoꝵ
ñẽ numerus: udelicet magna
uuitute: & inscrutabilia. iatione.¬
et innum erabilia multiplicitate
Diuina gͦ oꝑa. quȩ explere dicen¬
do ñ potuit: facundius deficiendo
definiuit. Sed inconsideratione
rerum. cur extra nos longe duci¬
mur: qui hoc ipsũ quoq quod
erga nos agitur ignoramus: Un¬
UI de et aptȩ subiungit. S iuene¬
quippe ab internis gaudiis genꝰ

Expanded text:
Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae haec idonee mutus laudet. Unde bene nunc per Psalmistam dicitur: Laudate cum in potentatibus ejus; laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungituquippe ab internis gaudiis genus
Abbreviated transcription (Latin):
lium sol ueritatis calec: qͥ remosa
tempestate ꝑsecutionis: ex pletis
noctib longe infidelitatis. tunc
scẽ eccłiş orti sunt: cum ei iam ꝑ
credulitatis uernum. lucidior au¬
nus apitur. Nec immerito:.doctors¬
sc̃i yacdum nuncupatione lignan¬
tui. Treco quippe eloquio yetos
plutua uocatur: & yacdes nom̃
apliuis accepunt: quia orte ꝓ¬
culdubio ymbres ferunt. Benes̃
yacdum appellatione. expresis̃.
qui a dstatũ uniuersalis ȩclelx̧
quasi incęli faciẽ deductr sun¬
suꝑ arentem terrã humani pes¬
coris. sc̃e p̃dicationis ẏmbres fu¬
derunt. Si enim p̃dicationis l¬
mo. pluuia non esset moy ses ni¬
mie dixisset: expectetur sicull
pluuia. eloquiũ meum: nequas
pysaiam ueritas diceretꝰ maui

Expanded text:
lium sol veritatis calet. Qui, remota lium sol veritatis calet. Qui, remota tempestate persecutionis, expletis noctibus longae infidelisanctae Ecclesiae orti sunt, cum ei jam per credulitatis vernum lucidior annus aperiretur. Nec immerito sancti doctores Hyadum nuncupatione signantur. Graeco quippe eloquio Hyadas pluvia vocatur, et Hyades nomen a pluviis acceperunt, quia ortae procul dubio imbres ferunt. Bene ergo Hyadum appellatione expressi sunt, qui, ad statum universalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas diceret: