comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambigua. uel magis ad aliud ꝑtinen¬
tia. Siue scilic& ad eum saluatoris ad¬
uentum quoꝑ totum hoc tempus in
hierusalem quia et dallo cũ loquitur
plerumq sic loquitur. tãquã definescđi
atqueillo die iudicii nouissimo & mag¬
no loquatur. Ita utdinosci non possit
omnino nisiea quȩa pud tres euuange¬
listas mattħm. marcũ & lucam. de
hac re simłt dicta sint. interseoma
conferantur. Quaedam quippe alter
obscurius. alter explicat planius.
utea quȩ adunam rem ꝑtinentia di¬
cuntur appareat unde dicantur
Quod faccre uttũq curaui in qua dã
tpła quam re scripsi ad beatȩ meoriȩ
uinum y sicium splitane urb epm : cuiꝰ¬
epłȩ titulus . ẽ. define scłi. Proinde
logitur ꝑ iudicium p̃seatis simũ atq
nouissimũ xp̃i Cum aut̃ uenerit in qͥt
filius hominis in maiestate sua & om̃s

Expanded text:
ambigua uel magis ad aliud pertinenambigua uel magis ad aliud pertinentia, siue scilicet ad eum Saluatoris aduentum, quo per totum hoc tempus in Hierusalem; quia et de illo cum loquitur, plerumque sic loquitur, tamquam de fine saeculi adque illo die iudicii nouissimo et magno loquatur; ita ut dignosci non possit omnino, nisi ea, quae aput tres euangelistas Matthaeum, Marcum et Lucam de hac re similiter dicta sunt, inter se omnia conferantur. Quaedam quippe alter obscurius, alter explicat planius, ut ea, quae ad unam rem pertinentia dicuntur, appareat unde dicantur. Quod facere utcumque curaui in quadam epistula, quam rescripsi ad beatae memoriae uirum Hesychium, Salonitanae urbis epie titulus est: De fine saeculi. Proinde legitur per iudicium praesentissimum adque nouissimum Christi. Cum autem uenerit, inquit, f
Abbreviated transcription (Latin):
tria &iiiiͦ. altera ꝑ alterã multiplica¬
tria quate Xii faciunt: & siqua alia
huius duo denarii numeri quȩ adhoc
ualeat ratio repperitur: alio quin
qm̃ inlo cum iudȩ̨ traditoris. apłm
mathian legimꝰ ordinatum: apłspau
lus quiplus illis omnib laborauit.
ubi adiudigandum sedeat ñ habebit.
qui pro fecto cumaliis scis adnumerũ
iudicum seꝑtinere denonstrat cũ dt̃:
Nescitis quia angelos iudicabimꝰ: deip¬
sis quoq iudicandis in hoc numero
Tribus leui quȩ tertia decima .ẽ. ab
eis iudicanda nonerit: aut solũ illũ
populum non &iam gentes ceceras iu¬
dicabunt. Quod autem ait. In regene
ratione : ꝓculdubio mor tuorum re¬
sur rectionem nomine uoluit rege¬
nerationis intellegi: sic enim caro
nr̃a regenercibitur ꝑ incor ruptionẽ:
quem aomodũ .ẽ. anima nr̃a rogene¬
rata ꝑfidem Multa preterea quae
deultimo iudicio ita diciuidentur:
ut diligenter considerita repperiant᷑

Expanded text:
tria et quatuor, altera per alteram multiplicatria et quatuor, altera per alteram multiplicatria quater duodecim sunt, et Si qua alia huius duodenarii numeri quae ad hoc ualeat ratio reperitur. alioquin quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthian legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus illis omnibus laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit. qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat, cum dicit: nescitis quia angelos iudicabimus? de ipsis quoque iudicantes in hoc numero us Israhel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit aut solum illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. quod aratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata per fidem.- Multa praetereo, quae de ultimo iudicio ita dici uidentur, ut diligenter considerata reperiantur
Abbreviated transcription (Latin):
& mit tont eos incaminum ignis ibi erit
fletus & stridor dentium. Tunc iusti
fulgebunt sicut sol in regno patriscorũ:
qui hub& auressaudiat . Hiciudicium
quidemn ueldim iudicii non nominauit:
sed eũ multo clarius ipsis rebus exp̃ssit
& infine scłi futurũ . eẽ. p̃dixit Item
discipulissuis: amen inquit dicouobis:
quoduos qui secuti estisme in regenera¬
tione cum sederit filius hominis in sede
imaiestatis suȩ : sed ebitis & uos suꝑ sedes
XII. iudicantes xii tribus isrł. Hicdis¬
cimus cum suis dis cipulis iudicaturũ
iħm Vnde & alibi iudȩis dixit. Sie go
inbeel zebub eicio denonia. filu ur̃i
inquo eiciunt. Ideo ipsiiudices ur̃ier̃¬
Nec qm̃ suꝑ xii sedes ses suros . eẽ. ait:
xuicun solos homines cuillo iudica¬
turos putare debonus: Duodenario
quippe numero. uniuer sa quaedam
significata est iudicantiũ multitu¬
do: proptor duas partes numeri sep¬
tenarii quo significatur plerũque
uniuer sitas quaeduae par tes id ẽ

Expanded text:
i erit fletus et stridor dentium. Tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris eorum. Qui habet aures, audiat. Hic iudicium quidem uel diem iudicii non nominauit, sed eum multo clarius ipsis rebus expressit et in fine saeculi futurum esse praedixit. Item discipulis suis: Arnen, inquit, dicouobis, quod uos, qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit filius hominis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israel. Hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. Unde et alibi Iudaeis dixit: Si ego in Beelzebub eicio daemonia, filii uestri in quo eiciunt? Ideo ipsi iudices ersedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare debemus. Duodenario quippe numero, universa quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas: quae duae partes, id est
Abbreviated transcription (Latin):
& alio loco. Uirininiuitȩ inquit surgent
in iudicio cum gene ratione ifta & con¬
dempnabt̃ eam : quia pomnitentiã ege¬
runt in p̃dicatione ionȩ: &ecce hic
maior quamiona Regina austrissur¬
g& in iudicio cumgeneratione i sta
& condempnabit eam quia uenit a fini¬
bus terrę audire sapientiam salo monis.¬
& etce hic plus quã salomon: Duasres
hoc loco discim: & uenturũ . eẽ. iudiciũ.
& cũmortuorum resurrectione uentu
men indie iudicii surrec turos. cẽ. prȩ¬
dixit. N ec ideo dixit condẽpnabt᷑
quia ipsĩiudicabt̃. sed quia exip sorum
comparatione isti merito dãnabuntur
Rursus alio loco cum dehominũ bonorum
& malorum nunc ꝑmi xtione: pastea se¬
paratione. quautiq die iudicii futura ẽ.
loquerctur: adhibuit similitudinẽ detri¬
tico seminato & suꝑ seminatis rizanus.
eamque suis exponens discipulis. qui
seminat inquit bonũ semen. filius ho¬
minis ẽ: Ager autem hic mundus: bo

Expanded text:
t alio loco, Viri Ninivitae, inquit, surgent t alio loco, Viri Ninivitae, inquit, surgent in judicio cum generatione ista, et condemnabunt eam; quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae, et ecce plus quam Jona hic. Regina Austri surget in judnabit eam, quia uenit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic. duas res hoc loco discimus, et uenturum esse iudicium et cum mor- , tuorum resurrectione uenturmen in die iudicii resurrecturos esse praedixit. nec ideo dixit: "condemnabunt", quia ipsi iudicabunt, sed quia ex ipsorum comparatione isti merito damnabuntur. rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum nunc permixtione, postea separatione- quae utique dies iudicii futura est - loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatis zizaniis eamque suis exponens discipulis: qui seminat, inquit, bonum semen, est filius hominis; ager autem
Abbreviated transcription (Latin):
manifes tata .ẽ. testi ficata .ẽ. ꝑ legẽ
& ꝓpħtas iustitia aute di ꝑ fiden
ihũ xp̃i in om̃s qui credunt hȩc iusti¬
tiadĩ adnouum ꝑtin& testam̃tũ. & tes¬
timonium hab& aueterib libris. hoc ẽ
aloge ac prophetis Priusigitur ipsa
causa ponenda .ẽ. & postea testes intro¬
inquit eruditus in regnodi. similis . ẽ.
uiro patrifamilias ꝓfereati dechesiu¬
ro suo noua & uetrra. Non dix uectra
etnoua: quodutiq dixis s& simaluis¬
set meritonum ordinem seruare quã
tmporum. Ergo ipse saluator cũ obiur
gar& ciuitatis inquib uir tutes mul¬
tas fecerit neque crediderant. & cisalie¬
nigenas ante poner&: uerũtam̃ in qͥt
dico uob. tyro. & sydoni. remis siuserit
in die iudicii quam uob & paulo poft
alteri ciuitati: Amen inquit dicouob
quia tirrȩ sodomorum ronissius erit
in die iudicii quam tibi Hic eudentis¬
sime p̃dicat diem iudicii. eẽ. uenturũ :¬

Expanded text:
manifestata est, testificata per legem manifestata est, testificata per legem et prophetas; iustitia autem Dei per fidem Iesu Christi in omnes qui credunt. Haec iustitia Dei ad nouum pertinet testamentum et testimonium habet a ueteribus libris, hoc est lege ac prophetis. Prius igitur ipsa causa ponenda est, et postea testes introinquit, eruditus in regno Dei similis est uiro patri familias proferenti de thesauro suo noua et uetera. Non dixit: \'Vetera et noua\', quod utique dixisset, nisi maluisset meritorum ordinem seruare quam temporum. garet ciuitates, in quibus uirtutes magnas fecerat neque crediderant, et eis alienigenas anteponeret: Verum tamen, inquit, dico uobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die iudicii quam uobis; et paulo post alteri ciuquia terrae Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi . Hic evidentissime praedicat diem judicii esse venturum. E
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: Dm̃ inquit time. & mandata
eius custodi: quia hoc. e omis homo.
qui cumq enim .e. hoc .e. custos utiq
mandatorumdi. Qm̃ qui hoc ñ . ẽ.
niħ .e: Nonenim adueritatis imagi¬
nem reformatur. remanens insimili
tudine uanitatis: quia omne hocop
id .e. quod ab homine fit inhac uita.
siue bonum siue malum ds adduc&
iniudicium. in omni despec tuidẽ.
in omni &iam qui contep tibilis hic
iudicat p̃terit. Huius itaq ultimi
iudicudi testimonia descripturisscĩs
quae ponere institui prius eliganda
sunt delibris instrum̃ti noui. postea
deueteris. Quamuis enim uetera
priora sint tempore : noua tamen
ante ponen da sunt dignitate. ꝗm
illa uetera p̃conia sunt nouorum:
noua igitur ponantur prius: quę ut
firmius ꝓbem ad sum̃tur & uetera
Inueterib habentur lex & ꝓphetę.
Innouis eugłm &a postolicȩ litterae:
Ait autẽ apłs Perlogen enim cognitio
pec cati nunc autẽ sine lege iustitia di

Expanded text:
tuit? Deum, inquit, time et mandata tuit? Deum, inquit, time et mandata ejus custodi, quia hoc est omnis homo. Quicunque enim est, hoc est, custos utique mandatorum Dei, quoniam qui hoc non est, nihil est. Non enim ad veritatis imaginem reformatur, remanens in similitudine uanitatis. quia omne hoc opus — id est quod ab homine fit in hac uita — sine bonum siue malum deus adducet in iudicium in omni despecto, id est in omni etiam, qui conteus sit. Huius itaque ultimi iudicii Dei testimonia de scripturis sanctis, quae ponere institui, prius eligenda sunt de libris instrumenti noui, postea de ueteris. Quamuis enim uetera priora sint tempore, noua tamen anteponenda sunt dignitate, quoniam illa uetera praeconia sunt nouorum. Noua igitur ponentur prius, quae ut firmius probemus, adsumentur et uetera. In ueteribus habentur lex et prophetae, in nouis euangelium et apostolicae litterae. Ait autem apostolus: Per legem enim cognitio peccati. Nunc autem sine lege iustitia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uanita s & inacuanitate cui quan¬
tum satis uisum .e. in timandę. totũ
istum librum uir sapientis sim depu¬
tauit. non utique ob aliud nisiutea
uitam desideremus quȩ uanita tem
non hab& subsole. sedueritatẽ sub
illo qui fecit hunc solem In hac ergo
uanitate. numquid nisi iusto dĩ rec¬
toque iudicio similis ei demuanitati
factus uanescer& homo: Indieb
tamenuanitas suae. inter .ẽ. plurimũ
utrum resistat. anobtemper& uerita¬
ti. et utrum sit ex pers uere pietatis
anpar ticeps Non propter uite hu¬
ius uel bona adquirenda uel mala
uitanda uanes cenda transeuntia: sed
propter futurum iudicium ꝑ quod
erunt & bonis bona. & malis mala
sine fineman sura. Deniq iste sapi¬
ens. hunc librum sic conclusit: ut dice¬
r& Dm̃time & mandata cius custodi:
quia hoc .ẽ. om̃is homo. Quia omne
hoc opus ds̃ adduc& iniudiciũ.
in omni dispectu siue bonũ siue malũ.
Quid uerius breuius salubrius dicipo¬

Expanded text:
uanitas. in hac uanitate, cui quanuanitas. in hac uanitate, cui quantum satis uisum est intimandae totum istum librum uir sapientissimus deputauit, — non utique ob aliud, nisi ut eam uitam desideremus, quae uanitatem non habet sub hoc sole, sed ueritatem sub illo qui fecit hunc solem — in hac ergo uanitate numquid nisi iusto dei rectoque iudicio similis eidem uanitati factus uanesceret homo? in diebus tamen uanitatis suae interest plurimum, utrum resistat an obtemperet ueritati et utrum sit expers uerae pietatis an particeps, non propter uitae huius uel bona adquirenda uel mala uitanda uanescendo trapropter futurum judicium per quod erunt, et bonis bona, et malis mala sine fine mansura. Denique iste sapiens hunc librum sic conclusit, ut diceret: Deum time, et mandata ejus custodi, quia hoc est omnis homo, quia omne hoc opus Deus adducet in judicium in omni despecto, sive bonum, sive malum. Quid brevius, verius, salubrius dici po
Abbreviated transcription (Latin):
sus .ẽ. Uanitas uanitantium dixit
bundantia homini in omnilabor e suo
quo laborat subsole & cum ex ac sen¬
tortia conec ter& cetera. cõmemorans
erumnas erroresque uitȩ huius. &e:
uanes centes interea temporum lapsus
ubinihil solidum nihil stabile detin&.
Inea rerum uanitate subsole. illud &li
deplorat quod ammodo quod cum sri
abundantia su& sapientiȩ suꝑ in sipien¬
tiam sicut habundantia lucis super
tenebras. Sapientis que oculisint in
capite ipsius & stultus intenebris ambu¬
l& Vnus tamen incursus incurrat
omnibus. utique in ac uita quae sub sole
agitur. significans uidelic& ea mali
quȩ bonis et malis uide eẽ. cõmunia:
Dicit &iam illud. quod & boni patiant᷑
mala tam quam malisint. & malitã¬
quam bonisint adipis cantur bona:
ita loquens. Est inquit uanitas quȩ
facta est suꝑ terram: quia sunt iusti
suꝑ quos uenit sicut factũ impioꝵ.
et sunt impii suꝑ quos uenit sicut fac¬
tum iustorum. Dixiqm̃ hoc quoq

Expanded text:
aus est: uanitas uanitantium, dixit aus est: uanitas uanitantium, dixit bundantia homini in omni labore suo, quo laborat sub sole? Et cum ex hac sententia conecteret cetera, commemorans aerumnas erroresque uitae huius et uanescentes interea temporum lapsus, ubi nihil solidum, nihil stabile retinetur: in ea rerum uanitate sub sole illud etiam deplorat quodam . modo, quod, cum sit abundantia sapientiae super insipientiam, sicut abundantia lucis super tenebras, sapientisque oculi sint in capite ipsius et stultus in tenebris ambulet, unus tamen incursus incurrat omnibus, utique in agitur, significans uidelicet ea mala, quae bonis et malis uidemus esse communia. dicit etiam illud quod et boni patiantur mala, tamquam mali sint, et mali, tamquam boni sint, adipiscantur bona, ita loquens: est, inquit, uanitas, quae facta est super terram, quia sunt iusti, super quos uenit sicut factum impiorum, et sunt impii, super quos uenit sicut factum iustorum. dixi quoniam hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
go nesciamus quo iudiciods̃ ista uł
faciat uł fierisinat. apud quẽ sũma
uirtus . e. & suma sapientia sumaq
iustitia. nulla in firmitas nulla teme¬
ritas. nulla iniquitas: salubriter tam̃
discimus non magni pendere scubona
seu mala quae uiden. eẽ. bonis malisq
communia & illa bona quęrere quȩ
bonorum. at que illa mala maxime
fugere quae propria sunt malorum
Cum uero ad illud di iudiciũ uenerimꝰ.
cuius tempus iam ꝓprię dies iudicii.
& aliquando diesꝰ dñi nuncupatur:
non solum qua ecumque tunc iudica¬
parebunt. et̃. iustissima. Vbi hoc qq
manifes tabitur quam iusto iudicio
dĩ fiat. ut nunc tammulta acpoene
omnia iusta iudicia di lateant sen¬
sus mentes que mortalium. cum tamen
inhacre piorum fide non lateat. ius¬
tum eẽ. quod lat& Nonpe salo mon
sapientis simus rex isrł qui regnauit
in hierusalem: librum quiuocatur ec¬
clesiastes & aiudcis quoq habetur in
sacrarum canone litterarum sice xor¬

Expanded text:
go nesciamus, quo iudicio deus ista uel go nesciamus, quo iudicio deus ista uel faciat uel fieri sinat, apud quem summa uirtus est et summa sapientia, summa iustitia, nulla infirmitas, nulla temeritas, nulla iniquitas, salubriter tamen discimus non magni pendere seu bona seu mala, quae uidemus bonis malisque esse communia, et illa bona quaerere, quae bonorum, atque illa mala maxime fugere, quae propria sunt malorum. cum uero ad illud dei iudicium uenerimus, cuius tempus iam proprie dies iudicii et aliquando dies domini nuncupatur, non solum quaecumque tunc iudicaparebunt esse iustissima. ubi hoc quoque manifestabitur, quam iusto iudicio dei fiat, ut nunc tam multa ac paene omnia iusta iudicia dei lateant sensus mentesque mortalium, cum tamen in hac re piorum fidem non lateat iustum esse quod latet. Nempe Salomon, sapientissimus rex Israhel, qui regnauit in Hierusalem, librum, qui uocatur Ecclesiastes et a ludaeis quoque habetur in sacrarum canone litterarum, sic exor
Abbreviated transcription (Latin):
quis collꝑgit quis enumerat: quȩsiha¬
berent in ipsa uelut absurditate cons¬
tantiam: utin hac uita in qua homo
sicut sacer ꝑsalmus eloquitur uanita¬
tisimilis factus .e. & dies ci uelut e bra
pretercunt:. Nonnisimali adipis ce¬
rentur transĩtoria bonaista atque
terrena Nec nisi bonitalia paterentur
mala. poss& hoc referri adiudiciũ¬
di iustum siue &iam benignum ut qui
non erant ad secuturi bona &ernaq̃
faciunt beatos. tempo ralib ueldeci¬
perentur promalitia sua uel prodimi¬
scđa consolarentur bonis. & quin
erant pas suri aterna tormenta. tempo¬
ralibus uel prosuis quibus cum que
& quantulis cumq peccatis afflige¬
rentur: ud propter implendas uir tu¬
tes exercerentur malis Nunc uero
quando non solum inmalõ sunt boni
& in bono mali quoduid& iniustum.
uerum &iam plerumque & malis mala
eueniunt & bonis bona proueniunt.
magis inscrutabilia fiunt iudiciadi
& inuestigabiles uix eius: Quã uiser¬

Expanded text:
quis colligit, quis enumerat? Quae si haquis colligit, quis enumerat? Quae si haberent in ipsa uelut absurditate constantiam, ut in hac uita, in qua homo, sicut sacer psalmus eloquitur, uanitati similis factus est et dies eius uelut umbra praetereunt, nonnisi mali adipiscerentur transitoria bona ista adque terrena, nec nisi boni talia paterentur mala: posset hoc referri ad iudicium iustum Dei siue etiam benignum, ut, qui non erant adsecuturi bona aeterna, quae faciunt beatos, temporalibus uel deciperentur pro malitia sua, uel pro Dei misericordia consolarentur bonis, et qui non erant passuri aeterna tormenta, temporalibus uel pro suis quibuscumque et quantuliscumque peccatis adfligerentur, uel propter inplendas uirtutes exercerentur malis. Nunc uero, quando non solum in malo sunt boni et in bono mali, quod uidetur iniustum, uerum etiam plerumque et meueniunt et bonis bona proueniunt, magis inscrutabilia fiunt iudicia dei et inuestigabiles uiae eius. quamuis er
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscuntur &mali: Ac ꝑhoc &ian
inhisrehus non quibus noriappar&
diuina iustitia salutaris .e. & diuina
doctrina. Nescimus enim quo iudicio
di bonus illesit pauꝑ: malus illeste
diues. Isteg audeat que prosuis ꝑdius
morib cruciari debuisse meroribus
arbiram̃: conirisietur illeque uita lau¬
dabilis gaudere deliusse ꝑsuad&:
Exeat deuidicio nonsolum inultus
uerui &iam dampnatus in nocensaut
iniquitate iudicis pressus. aut falses
obrutus testimonus Ccontrario sce¬
lestus aduersarius uonsolum inpunit
uerum &iam uindicat̃ in sult&: Impius
optime ualeat: pius languore tabescit
Latrounentur sanissimi iuuenes. &i qui
nes uerbo quequã ledere potuer̃ diu sa
molborum atrocitate affligantur
inffantes. Vtilis rebus humanis inmatura
morte rapiatur. & qui uidet̾ nec nasci
debuisse. diutis sime insuꝑ uiuat Plenꝰ
criminib sublimetur honoribus & ho¬
minem sinequerela renebre ignobilitatis
abscondant. & cetera huius modiquȩ

Expanded text:
untur et mali; ac per hoc etiam in his rebus, in quibus non apparet diuina iustitia, salutaris est diuina doctrina. Nescimus enim quo iudicio Dei bonus ille sit pauper, malus ille sit dines; iste gaudeat, quem pro suis perditis moribus cruciari debuisse maeroribus arbitramur, contristetur ille, quem uita laudabilis gaudere debuisse persuadet; exeat de iudicio non solum inultus, uerum etiam damnatus innocens, aut iniquitate iudicis pressus aut falsis obrutus testimoniis, e contrario scelestus aduersarius eius non solum inpunitus. uerum etiam uindicatus insultet; inpius optime ualeat, pius languore tabescat; latrocinentur sanissimi iuuenes, et qui nec uerbo quemquam laedere potuerunt, diuersa morborum atrocitate adfligantur infantes; utilis rebus humanis inmatura morte rapiatur, et qui uidetur nec nasci debuisse, diutissime insuper uiuat; plenus criminibus sublimetur honoribus, et hominem sine querella tenebrae ignobilitatis abscondant, et cetera huius modi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
suo inidipsum innitentes & ascen¬
dentes agnoscantur aterra: Istos
autem carnaliter is rahelitas qͥ nunc
nolunt credere in xp̃m poftea credi¬
turos id .ẽ. filio scorum Namutiq
isti insuum locum moriendo transib
idem ꝓpheta testatur dicens qm̃die¬
bus multis sedebunt filusrł sine
rege. sine principe. sine sacrificio.
sine altare. sine sacerdotio. sinem a¬
nifestationibus: Quis non uideat
nunc sicesse iudeos: sed quid adiun¬
gat audiamus & postea inquit re¬
uertentur filiusrł inquirent dm̃ din¬
cent indno & in bonis ipsius innouissi¬
mis diebus: Nihil .e. ista prophetia
manifestius. cumdd regis nomine sig¬
etiam tertio die resurrectionem futu¬
ram: sicut &iam prophetica altitudi¬
ne prenuntia oportebat. ubiait: sa¬
nabit nos post biduum indie tertio
resurgenus: Scđm hocenim nob̵ dic̃
apłs. si resurrexistis cum xp̃o: quaȩ
sur sum sunt querite: Amos quoque

Expanded text:
suo in id ipsum innitentes et adscensuo in id ipsum innitentes et adscendentes agnoscantur i5 a terra. Istos autem carnaliter Israelitas, qui nunc nolunt credere in Christum, postea credituros, id est filios eorum nam utique isti in suum locum moriendo transibunt, idem propheta testatur dicens: Quoniam diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine 20 sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus. Quis non uideat nunc sic esse Iudaeos? Sed quid adiungat, audiamus. Et postea, inquit, reuertentur filii Israel et inquirent Domincent in Domino, et in bonis ipsius, in novissimis diebus . Nihil est ista prophetia manifestius, cum David regis nomine sigetiam tertio die Christi resurrectionem futuram, sicut eam prophetica altitudine praenuntiari oportebat, ubi ait: Sanabit nos post biduum, in die tertio resurgemus. Secundum hoc enim nobis dicit apostolus: Si resurre-xistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. Amos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
batur: quegentibus quandoq pro¬
desset: tunc oportebat incipere.
quando condebatur hȩc ciuitasquȩ
gentibus imperar&: O see igitur ꝓ¬
pheta quanto profundius qui dem
loquitur : tanto operosius penetrat:
sed aliquid inde sumendum est & hic
& erit inquit in loco quodictum .e
nonpopulus isuos: ibiuocabunt
& ipsi filudi uiui Hoc testimoniũ
prophecicum deuocatione getiũ
qui prius non ꝑtinebat addm: &iam
apłi intellexerunt: Et quia ipsepo
pulus gentium spiritaliter .ẽ. infiliis
abrahȩ ac ꝑ hoc recte dr̃ isrł
Propterea sequitur &dicit: & congre¬
gabuntur filiuuda & filii lsrłini
dipsum: & ponent sibi principatũ
unum & ascodent aterra: Hocsiad¬
huc uelimꝰ exponere eloqui ꝓphocici
obtundetur sapor : Recolatur tamen
lapis ille angularis & duo parietes
unus exiudcis alter exgentibus. Ille
nomine filiorum iuda ifte nomine
filiorum isrł. Cidem uni principatui

Expanded text:
batur, quae gentibus quandoque probatur, quae gentibus quandoque prodesset, tunc oportebat inciperet, quando condebatur haec ciuitas, quae gentibus imperarpheta, quanto profundius quidem loquitur, tanto operosius penetratur. Sed aliquid inde sumendum est uciuitEt erit, inquit, in loco quo dictum est eis: Non populus meus uos, uocabuntur et ipsi filii Dei uiui. Hoc testimonium propheticum de uocatione populi gentium, qui prius non per- 5 tinebat ad Deum, etiam apostoli intellexerunt. Et quia ipse quoque populus gentium spiritaliter est in filiis Abrahae ac per hoc recte dicitur Israel, propterea sequitur et dicit: Et congregabuntur filii Iuda et filii Israel in id ipsum, et ponent sibi principatum unum et adscenlodent a terra. Hoc si adhuc uelimus exponere, eloquii prophetici obtundetur sapor. Recolatur tamen lapis ille angularis et duo parietes, unus ex Iudaeis, alter ex gentibus; ille nomine filiorum Iuda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni principatui
Abbreviated transcription (Latin):
diebus tacent: Ten duntur autem
his dies a rege latinorum procasiue
superiore auentino: us quea dregem
romulum iam romanum: uel &iam
usqueadregni primordia successo¬
ris cius num e pompilit: Exechias
quippe rex iudeor huus que regna¬
uit: ac ꝑ hoc ꝑea tempora istiue¬
lut fontes prophetię̧ pariter erupe¬
runt quando regnum defecit as¬
syrium. coepit que romanum : ut
scilic& quem ad modum regnias sy¬
riorum. Primo tempore extitit abra¬
ham : cui promissiones aꝑtis simefi¬
erent. In euis senine benedictionis
omnium gentium ita occidentalis
babylonis exordio qua fuerat xp̃s
imperante uenturus: In quo imple¬
rentur illa promissa ora prophe¬
tarum: non solum loquentium. uerũ
&iam scribentium intante. rei futurȩ
testimonium solueretur: Cumenim
prophetę num quam ferę defuis sent
populoisrł. ex quo ibi reges. et̃. cepe¬
runt: inusum tantumodo eorum fue¬
re nongentium: Quando aute scrip¬
tura manifestius ꝓphetica conde¬

Expanded text:
diebus tacent. Tenduntur autem diebus tacent. Tenduntur autem hi dies a rege Latinorum Proca siue superiore Auentino usque ad regem Romulum iam Romanum, uel etiam usque ad regni primordia successoris eius Numae Pompilii Ezechias quippe rex Iuda eo usque regnauit; ac per hoc per ea tempora isti uelut fontes prophetiae pariter eruperunt, quando regnum defecit Assyrium coepitque Romanum; ut scilicet, quem ad modum regni Assyriorum primo tempore exstitit Abraham, cui promissiones apertissimae fierent in eius semine benedictionis omnium gentium, ita occidentalis Babylonis exordio, qua fuerat Christus imperante uenturus, in quo inplerentur illa promissa, oracula prophetarum non solum loquentium, uerum etiam scribentium in tantae rei futurae testimonium soluerentur. Cum enim prophetae numquam fere defuissent populo Israel, ex quo ibi reges esse coeperunt, in usum tantummodo eorum fuere, non gentium; quando autem scriptura manifestius prophetica conde
Abbreviated transcription (Latin):
in duo decim ponitur ita scriptum . ẽ:
Uerbum hñi quod factum ẽ. adoseae
in dieb otiȩ. & ioatham. & achar.
& herechiȩ regum iuda: amos quoq
diebus regis ot̾ię. prophetas se sescribit
addit &iam roboam rogen isrł quiper
cosdem dies fuit: nec non isaias filius
amos. siue supradicti prophetę. siue
quod magis ꝑ hibetur alterius quiñ
propheta eo dem nomine uocabat:
eos dem reges .iiiͦiͬ. quos posuit oseę
in capite libri sui ponit. quorũ dieb
se prophetas se proloquitur : micheas
&iam suȩ propheciȩ commemorat
tempora: post dies oziȩ: Namtres
qui secuntur reges nominat quos
& oscę nominauit. io atham. & a¬
char. & er echiam: Hisunt quos
eodem tempore simul prophetasse.
ex eorum Et teris inuenitur: His ad¬
iutgitur ionas. eadem ozia rege
regnantei & iohel. cumiam regna¬
r& ioatham. qui succos sit orię:
Sedistorum prophetarum duorum
tempora inchronicis. nonineorum
libris potuim inuenire : qm̃ desuis

Expanded text:
in duodecim ponitur, ita scriptum est: in duodecim ponitur, ita scriptum est: Verbum Domini, quod factum est ad Osee in diebus Oziae et Ioatham et Achaz et Ezechiae regum Iuda. Amos quoque diebus regis Oziae prophetasse se scribit; addit etiam Hieroboam regem Israel, qui per eosdem dies fuit. Nec non Esaias, filius Amos, siue supradicti prophetae siue, quod magis perhibetur, alterius qui non propheta eodem nomine uocabatur, eosdem reges quattuor, quos posuit Osee, in capite libri sui ponit, quorum diebus se prophetasse praeloquitur. Michaeas etiam eadem suae prophetiae commemorat tempora post dies Oziae. Nam tres qui sequuntur reges nominat, quos et Osee nominauit, Ioatham et Achaz et Ezechian. Hi sunt, quos eodem tempore simul prophetasse ex eorum litteris inuenitur. His adiungitur Ionas eodem Ozia rege regnante et Ioel, cum iam regnaret Ioatham, qui successit Oziae. Sed istorum prophetarum duorum tempora in chronicis, non in eorum libris potuimus inuenire, quoniam de suis
Abbreviated transcription (Latin):
regredi fecit. aquib tantum prima
cepta fundamina & altare cons.¬
tructum .ẽ Incur santibus autem
hofabus. nequa quam progredi adi¬
ficando ualuerunt Dilatumq op̾÷
usque addarium: Periden tempus
etiam illa sunt gesta qua conscrip¬
ta sunt in libro iudith: quem sanein
canonem scripturarum. iudȩi nonre¬
cepis sedicuntur: Subdario ergo
quos hieremias propheta prodixe¬
rat reddita ẽ. udeis soluta cap¬
tiuitate libertas Regnante roma¬
norum septimo rege tar quinio: quo
expulso. etiam ipsi a regum suorum
dominatione liberi. et̃. coeperunt
Usque ad hoc tempꝰ. prophetas habuit
populus isrł: qui cam multi fuerin:
paucorum etapudiudeos & apudnos
scripta canonica retinentur: dequib
me aliqua positurum . eẽ. promisi in
hoc libro. cum clauderem superiorem
quodam uideo esse faciendum: Tem
pora igitur eorum ut pos simꝰ aduer¬
tere in anteriora paulalum recurramꝰ:
in capite libri oseȩ prophetȩ qui primꝰ

Expanded text:
regredi fecit. A quibus tantum prima regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina, et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus, nequaquam progredi aedificando valuerunt, dilatumque opus est usque ad Darium. Per idem tempus etiam illa sunt gesta, quae conscripta sunt in libro Judith: quem sane in canone scripturarum Iudaei non recepisse dicuntur. Sub Dario ergo quos Hieremias propheta praedixerat, reddita est Iudaeis soluta captiuitate libertas, regnante Romanorum septimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione liberi esse coeperunt. Usque ad hoc tempus prophetas habuit populus Israel; qui cum multi fuerint, paucorum et aput Iudaeos et aput nos canonica scripta retinentur. De quibus me aliqua positurum esse promisi in hoc libro, cum clauderem superiorem, quod iam uideo esse faciendum. pora igitur eorum ut possimus aduertere, in anteriora paululum recurramus. In capite libri Osee prophetae, qui primus
Abbreviated transcription (Latin):
fuis se ꝑhibetur: & quinq ceteros
qui & septemnumereͣntur si chal&i
quę supra commemor auimus & huic
pittaco adduntur. eotempore fuisse
scribit cus ebius. quocaptiuus di popu¬
lus in babrlonia tenebatur: Hisunt
autem: solox atheuensis. chilon lace¬
demonius. periandrus corinthius.
cleobolus. lidias bios. priontus:
oms hiseptem appellati sapientes.
post poetas theologos claruerunt:
quia genere uitę quodam laudabi¬
li prestabant hominib: ceteris & moꝵ
non nulla prȩcepta. sententiarumbre¬
uitate complexisunt: Nihilautem
monuintorum. quod adlitteras adti¬
n& posteris reliquerunt: nisi quod
solon. quas dam lages atheniensibus
edidis se ꝑ hibetur Tales uero phr¬
sicus fuit: & suorum dogmatum li¬
bros reliquit: eo captiuitatis iudaice
tempore: anaximander. & anaxi¬
menes. &xenofanes. phisicidarue¬
runt: tunc & phytagoras. ex quo
ceperunt appellari philosophi:
qui etiam chaldeis &assiris impe¬
rabat. relaxata aliquanta capti

Expanded text:
fuisse perhibetur. Et quinque ceteros, fuisse perhibetur. Et quinque ceteros, qui, ut septem numerentur, Thaleti, quem supra commemorauimus, et huic Pittaco adduntur, eo tempore fuisse scribit Eusebius, quo captiuus Dei populus in Babylonia tenebatur. Hi sunt autem: Solon Atheniensis, Chilon Lacedaemonius, Periandrus Corinthius, Cleobulus Lindius, Bias Prienaeus. Omnes hi, septem appellati sapientes, post poetas theologos claruerunt, quia genere uitae quodam laudabili praestabant hominibus ceteris et morum nonnulla praecepta sententiarum breuitate conplexi sunt. Nihil autem monumentorum, quod ad litteras adtinet, posteris reliquerant, nisi quod Solon quasdam leges Atheniensibus dedisse perhibetur; Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coeperunt appellari philosophi. qui etiam Chaldaeis et Assyriis imperabat, relaxata aliquanta captiv
Abbreviated transcription (Latin):
fingebantur ꝑ ludos: tamen in eo¬
rundem falsorum numinum obse¬
quio turpiter agerentur: Regna¬
uit deinde numa post romulum:
quicum illam ciuitatem putauit
deorum profecto falsorum numero¬
sitate muniendam: in eandem turbã
referre mortuus ipsenon meruit. tã¬
quamita putatus sit caelũ multitudi¬
ne numinum constipasse. ut locum
ibi repperiri non poss&. Hocreg¬
nante romȩ . & apudhebreos initiũ
regnimanasse. a quo impio rege pro¬
pheca esaias ꝑhib&ur occisus samiam
fuisse sibillam ferunt: Regnante uero¬
apudhebreos sedechia & apud roma¬
nos tarquinio prisco. qui succes serat
ancomarcio. ductus . ẽ. captiuus in
baby loniam populus iudeorum euersa
hierus alem & templo illo a salomone
constructo: Increpantes mim cos pro¬
phetȩ deiniquitatib &impietatibus
suis: hȩc eisuentura predixerant :
Maxime hieremias. qui &iã numerum
definiunt annorum. Co tẽpor epittacus
mitileneus: ex septem sapientibus

Expanded text:
fingebantur, per ludos tamen in eofingebantur, per ludos tamen in eorundem falsorum numinum obsequium turpiter agerentur. Regnauit deinde Numa post Romulum, qui cum illam ciuitatem putauerit deorum profecto falsorum numerositate muniendam, in eandem turbam referri mortuus ipse non meruit, tamquam ita putatus sit caelum multitudine numinum constipasse, ut locum ibi reperire non posset. Hoc regnante Romae et aput Hebraeos initio regni Manasse, a quo inpio rege propheta Esaias perhibetur occisus, Samiam fuisse Sibyllam ferunt. aput Hebraeos Sedechia et aput Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat Anco Marcio, ductus est captiuus in Babyloniam populus Iudaeorum euersa Hierusalem et templo illo a Salomone constructo. Increpantes enim eos prophetae de iniquitatibus et inpietatibus suis haec eis uentura praedixerant, maxime Hieremias, qui etiam numerum definiuit annorum. Eo tempore Pittacus , alius e septem sapientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine uidȩ uocabantur. sedẽq
regnihabebant hieruscle: Mor¬
tuum romulum cum & ipse non con¬
paruis s& indeos quod &uulgono¬
tis simum . ẽ. retulere romani. quod
us quea deo fieri desierat nec posteri
nisi adulando nonerrando factũ .ẽ.
temporib caesarum: uttycero mag¬
nispo uli laudib tribuer&: qͥuod
non rudib & indoctis temporibus
quando facile homines fallebant᷑:
sediam expolitis & eruditis merue¬
nt hos honores. Quamuis ñdum
efferuerat ac pullulauerat philo¬
sõforum subtilis & acuta loquaci¬
tas: sed &iam si posteriora tẽpora
deos homines mortuos non institu¬
crunt : tamen ab antiquis inftitutos
colere ut deos. &habere nondeftiter̃.
quin&iam simulacris quae ueteres non
habebant: auxerunt uanȩ &impie
suꝑ stitionis in lecebras: idefficientib
inmundis in eorum cordib demonib
ꝑfallatia quoq oracula decipi¬
entib ut fabulosa &iam crimina
deorum quaȩia murbaniore scłoñ

Expanded text:
nomine Iudae uocabantur sedemque nomine Iudae uocabantur sedemque regni habebant Hierusalem. Mortuum Romulum, cum et ipse non conparuisset, in deos, quod et uulgo notissimum est, rettulere Romani; quod usque adeo fieri iam desierat nec postea nisi adulando, non errando, factum est temporibus Caesarum, ut Cicero magnis Romuli laudibus tribuat, quod non rudibus et indoctis temporibus, quando facile homines fallebantur, sed iam expolitis et eruditis meruerit hos honores, quamuis nondum efiferbuerat ac pullulauerat philosophorum subtilis et acuta loquacitas. Sed etiamsi posteriora tempora deos homines mortuos non instituerunt, tamen ab antiquis institutos colere ut deos et habere non destiterunt; quin etiam simulacris, quae ueteres non habebant, auxerunt uanae adque inpiae superstitionis inlecebram, id efficientibus inmundis in eorum corde daemonibus per fallacia quoque oracula decipientibus, ut fabulosa etiam crimina deorum, quae iam urbaniore saeculo non
Abbreviated transcription (Latin):
horis. & morte morietur: trib diebus
morte suscepta: & tuncabinferis re¬
gressus adlucem ueni& primꝰ resurrec¬
tionis. principio reuocatis Ostensaista
lactantius carptim ꝑ interualla dispu¬
tationis suȩ. sicutec poscere uidebant᷑
qua probare intenderat adhibuit tes¬
timonia sibillina : quaenos niħ inter¬
ponentes. sed inunam seriem conexe
pomentes solis capitib sitam̃ scriptores
deincepsea seruare non neglegant.
diftinguenda curauim: Nonnulli
sane erithream sibillam: non romu¬
li sedbellitroiani tempore fuisse scrip¬
serunt: Codem romulo regnante¬
tałes milesius fuisse ꝓhib&ur.: unꝰ
esepton sapietib: qui post theologos
poetas in quibus orpheusmaxime
omnium nobilitatus .ẽ. sophi appel¬
latisunt quod .ẽ. latine sapientes:
e idem tenpus decentribus quain
diuisione populi uocats sunt isrł.
debellate achuldeis etincas terras
captiuȩ ductȩ sunt: remanentib
iniuidea terra duab illistribuquae

Expanded text:
horis. Et morte morietur tribus diebus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio reuocatis ostenso.\' Ista Lactantius carptim per interualla disputationis suae, sicut ea poscere uidebantur, quae -probare intenderat, adhibuit testimonia Sibyllina, quae nos nihil interponentes, sed in unam seriem conexa ponentes solis capitibus, si tamen scriptores deinceps ea seruare non neglegant, distinguenda curauimus. Nonnulli sane Erythraeam Si-10 byllam non Romuli, sed belli Troiani tempore fuisse scripserunt. CThales Milesius fuisse perhibetur, unus e septem sapientibus, qui post theologos poetas, in quibus Orpheus maxime omnium nobilitatus est, cotpoi appellati sunt, quod est Latine sapientes. Per idem tempus decem tribus, quae in diuisione populi uocatae sunt Israel, debellatae a Chaldaeis et in eas terras captiuae ductae sunt, remanentibus in Iudaea terra duabus illis tribubus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
immo &iam contra eos & contraculto¬
res corum loquitur: utineoꝵ numero
deputanda uideatur quiꝑtinent ad
ciuitate di  Inserit &iam lactantius
operisuo quadam de xp̃o uaticinia
sybille: quamuis non exprimat cuius
sed que ipsẽ singulatim posuit : Ego ar¬
bitratus sum coniuncta. eẽ. ponenda:
tam quam unum sit prolixum quȩ ille
plura commemorabat & breuia : In ma
Dubunt autẽ do alcpas manib incestis
& inpurato ore exspuent ueninatos
sputos: Dabituero ad uerbera simplicit̃
som̃ dorsum & colaphos accipiens tace¬
bit : nequis agnoscat qđ uerbum uclun¬
deuenit ut inferis loquatur. & corona
spinea coronetur: adcibum aut̃ fel:
& adsitim acetum dederunt: Inhospita¬
litatis. hanc monstrabunt mensam Ipsa
enim insipiens tuum dm̃ non intellexisti
ludentem mortalium m̃tib: sed spinas
coronasti & horridum fel miscuisti
Templiuero uelum scind&ur: & medio
die noxerit tenebrosanimis intribus

Expanded text:
immo ita etiam contra eos et contra cultoimmo ita etiam contra eos et contra cultores eorum loquitur, ut in eorum numero deputanda uideatur, qui pertinent ad ciuitatem Dei. Inserit etiam Lactantius operi suo quaedam de Christo uaticinia Sibyllae, quamuis non exprimat cuius. Sed quae ipse singillatim posuit, ego arbitratus sum coniuncta esse ponenda, tamquam unum sit prolixum, quae ille plura commemorauit et breuia. \'In madabunt autem Deo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; inhospitalitatis hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi uero uelum scindetur; et medio die nox erit tenebrosa nimis in tribus
Abbreviated transcription (Latin):
quaa betidem littera inciperent &
sententię conuenirent Hiautt̃ sunt
uersus tres: Quintus & octauus decimꝰ
& nonus decim: Denique silitteras
qua e sunt incapitib omnium uersuum
conec tentes horumtrium quae scripte
sunt non legamꝰ : sed procis y litterã
tam quam in eis dem locis ipsa sit posita
recordemur : ex primitur inquinq
Sedcum grece hocdr̃ non latine: & sunt
dratum ternarium solidum red. dit:
Iria enim terducta fiunt nouem: &ip¬
sa nouae siter ducantur ut exlato inal
tum figura consurgat. ad xx & uii.
ꝑueniunt : Horum autẽ grecorum
quinq: uerboꝵ qua sunt ihs. xp̃s. theu¬
filius saluator. Siprimas litteras
iungas erit ixoic. id .ẽ. piscis inquo
aquarum ꝓfunditate uiuus hoc est
sine peccato. ec̃. potuerit : H ac autem
sibilla siue erithrec siue ut quidam
magis credunt cymea: itaniħ hub&
in toto carmine suo cuius exigua ista
particula ẽ. quod addooꝵ falsorũ
siue fictorum cultum ꝑtineat Quin

Expanded text:
quae ab eadem littera inciperent et quae ab eadem littera inciperent et sententiae conuenirent. Hi autem sunt uersus tres, quintus et octauus decimus et nonus decimus. Denique si litteras quae sunt in capitibus omnium uersuum conectentes horum trium quae scriptae sunt non legamus, sed pro eis Υ litteram, tamquam in eisdem locis ipsa sit posita, recordemur, exprimitur in quinqused cum Graece hoc dicitur, non Latine. Et suntdratum ternarium solidum reddit. Tria enim ter ducta fiunt nouem; et ipsa nouem si ter ducantur, ut extum figura consurgat, ad viginti et septem perveniunt. Horum autem graecorum quinque verborum, quae sunt, Iesous Chrfilius saluator, si primas litteras iungas, erit ἰχθύς, id est piscis, in quo aquarum profunditate uiuus, hoc est sine peccato, esse potuerit. Haec autem Sibylla sine Erythraea siue, ut quidam magis credunt, Cumaea ita nihil habet in toto carmine suo, cuius exigua ista particula est, quod ad deorum falsorum siue factorum cultum pertineat, quin
Abbreviated transcription (Latin):
tos actus. retegens. tunc quisq loquet᷑.
secr&a Et queds reserabit pectora
luci Tunc erit & luctus. stridebunt
dentibus om̃s: Cripitur solis. iubar.
&corus interit astris: Volue turcelũ
lunaris splendor obibit: Deci& colles
ualles extoll& abimo Nonerit in re¬
bus hominum sublime uelaltum: lam
equantur campis montes &cerula pon¬
ti Omnia cessabunt: tellus confrac¬
ta peribit: Sic pariter fontes torrent᷑.
fluminaq igni S ed tubatum sonitum
tristem demittłt ab alto. Orbegemens
facinus miserum: uariosq labores:
Tarta reumq chaos monstrabit terra
dehiscens &coram hic dño reges sis¬
tentur adunum: Recid& ecelo ignis¬
que & sulphuris amnis: In his lati¬
nis uersib degreco uttumque trans¬
latis: ibi non potuit illesens occurre¬
re. qui fit cum littere quaesunt in
eorum capitib conectuntur. ubi ỹ.
littera ingreco posita ẽ. quia non
potuerunt latina uerba inuenire

Expanded text:
tos actus retegens tunc quisque loquetur Σ tos actus retegens tunc quisque loquetur Σ Secreta, adque Deus reserabit pectora luci. Θ Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Ε Eripitur solis iubar et chorus interit astris. Ο Voluetur caelum, lunaris splendor obibit; Υ Deiciet colles, ualles extollet ab imo. Υ Non erit in rebus hominum sublime uel altum. » Ι Iam aequantur campis montes et caerula ponti Ο Omnia cessabunt, tellus confracta peribit: Σ Sic pariter fontes torrentur fluminaque igni. Σ Sed tuba tum sonitum tristem demittet ab alto Ω Orbe, gemens facinus miserum uariosque labores, Τ Tartareumque chaos monstrabit terra dehiscens. Η Et coram hic Domino reges sistentur ad unum. Ρ Reccidet e caelo ignisque et sulphuris amnis. In his Latinis uersibus de Graeco utcumque translatis ibi non potuit ille sensus occurrere, qui fit, cum litterae, quae sunt in eorum capitibus, conectuntur, ubi Υ littera in Graeco posita est, quia non potuerunt Latina uerba inueniri,
Abbreviated transcription (Latin):
multequedoctrine Cum de xp̃o con¬
loqueremur : grecum nob codicem ꝓ¬
tulit carmina esse dicens sibille eri¬
threȩ. ubi ostendit quodam loco in ca¬
pitib uer suum ordinem litterarum
itase habentem uthȩc in eo uerba lege
Hiautem uersus quorum prime litterȩ
istum sensum quem diximus reddunt :
sicut eos quidam latinis & stantib
uersibus .e. interp̃tatus. hoc contin&
Iudici signum tellus sudore madesc&:
Ecaelo ꝑ ex adueni& ꝑ scla futurus:
scilic& in carne p̃sens utiudic& orbe
Vndedm̃ cernent in credulus atq fidelis
Clsum cum scis cui iam termino in ipso
Sicanime cum carne aderunt qua siudi¬
cat ipse Cumiac& incultus densis inue¬
prib orbiss reicient simulacra uiri
Cunctam quoq gazam: Exur& terras
ignis. pontumq polum. Inquirenst&ri
portas & fring& auerni: Scorum sed
enim cuncte lux libera carnitrade.
Sontes: e terna flamma cremabit: occul¬

Expanded text:
multaeque doctrinae, cum de Christo conmultaeque doctrinae, cum de Christo conloqueremur, Graecum nobis codicem protulit, carmina esse dicens Sibyllae Erythraeae, ubi ostendit quodam loco in capitibus uersuum ordinem litterarum ita se habentem, ut haec in eo uerba legerHi autem uersus, quorum primae litterae istum sensum, quem diximus, reddunt, sicut eos quidam Latinis et stantibus uersibus est interpretatus, hoc continent: Ι Indicii signum tellus sudore madescet. Η E caelo rex adueniet per saecla futurus, Σ Scilicet ut carnem praesens, ut iudicet orbem. Ο Unde Deum cernent incredulus adque fidelis Υ Celsum cum sanctis aeni iam termino in ipso. Σ Sic animae cum carne aderunt, quas indicat ipse, Χ Cum iacet incultus densis in uepribus orbis, Ρ Reicient simulacra uiri, cunctam quoque gazam, Ε Exuret terras ignis pontumque polumque Ι Inquirens taetri portas effringet Auerni. Σ Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Τ Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Ο Occul
Abbreviated transcription (Latin):
ninus asiamtotam excepta india subiu¬
igauit: romauero totgentes orientis &
occidentis quas imperio romano subdi¬
tascernimꝰ. non ea celeritate ac facili¬
tateꝑ domuit: Qm̃ paulatim crescen¬
do rohustascas & bellicosas quaqua
uersumidibatabat᷑ inuenit: Tempore
igitur quoroma condita .ẽ. populus
isrł habebat interra promissionis an¬
eratiniudea cuius nomenerat achar
uel sicut alii computant qui ei succes¬
sit ez echias. Quem quidem constat
obtimum & pussimum regem: romoͥ¬
li regnasse temporib In ea uero he¬
brei populi parter. quȩ appellatur¬
isrł: regnare ceperat oseȩ
uarro prodit plurimas fuis se: non
unam Haec sanecrithrea sibilla: quȩ¬
dam dexp̃o manifesta conscripsit
Quod &iam nos prius in latina lingua
uersib malelatinis & non stantib legi¬
mus: ꝑnescio cuius interpretis inperi¬
tiã sicut post cognouimus: Nam uir
clarissimus flactianus. qui &iam ꝓ¬
consul fuit homo facillime facundiȩ

Expanded text:
Ninus Asiam totam excepta India subiuNinus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uero tot gentes et Orientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit, quoniam paulatim crescendo robustas eas et bellicosas, quaqua uersum dilatabatur, inuenit. Tempore igitur, quo Roma condita est, populus Israel habebat in terra promissionis anerat in Iuda, cuius nomen erat Achaz uel, sicut alii conputant, qui ei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temporibus. In ea uero Hebraei populi parte, quae appellagnare coeperat Osee. Varro prodit plures fuisse, non unam. Haec sane Erythraea Sibylla quaedam de Christo manifesta conscripsit; quod etiam nos prius in Latina lingua uersibus male Latinis et non stantibus legimus per nescio cuius interpretis inperitiam, sicut post cognouimus. Nam uir clarissimus . Flaccianus, qui etiam proconsul fuit, homo facillimae facundiae