comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no indum̃to aliquẽ uestire dr̃. cui magnũ ẽ si uestiri
ipse mereat᷑. Iam porro emundare pollutũ audeat
se dicere: si priꝰ audae se dicere ñ cẽ pollutũ. Mundati
cium sumus equidẽ ꝑ gram dĩ. s nec te qͥdem mundabi¬
mus aliquẽ. cũ fuerit ꝑfecta nr̃a mundatio. quanto minꝰ
mn cum corpꝰ qͦd cortumpit̾ aggrauat animã : Qͥs enĩ
Mundare quippe atq sanare: in spialib reb tantũ¬
dem ual&. Sicut autẽ spe salui facti sumꝰ. ita spe ctiã¬
mundati sumus. imꝑfecta salute. & imꝑfecta mundi¬
tia. Quomͦ gͦ sanare & mundare iã possumꝰ: qͥ nec tc
potimꝰ. cũ omĩno salui facti & mundi fuerimꝰ÷ S d̾s
cuangłium p̾dicandum cũ cȩt̾is misit. fec̃ & ꝑ phari¬
secos. in cis qui bona quȩ ꝑ eos audiebant ipsi faciebat̃¬
cũ illi ñ facerent quȩ dicebant. Postremo cur iniqui
& scelerati corum siue cum latent. siue cũ ꝓ donati

Expanded text:
no indumento aliquem uestire dicitur, cui magnum est si uestiri no indumento aliquem uestire dicitur, cui magnum est si uestiri ipse mereatur? iam porro emundare pollutum audeat se dicere, si prius audet se dicere non esse pollutum. mundati enim sumus equidem per gratiam dei. sed ne tunc quidem mundabimus aliquem, cum fuerit perfecta nostra mundatio; quanto minus modo, cum corpus quod corrumpitur aggrauat animam! quis enim Mundare quippe atque sanare, in spiritualibus rebus tantumdem valet. Sicut autem spe salvi facti sumus, ita spe mundati sumus in perfecta salute et in perfecta munditia. Quomodo ergo sanare et mundare jam possumus, qui nec tunc poterimus, cum omni modo salvi et mundi fuerimus? « Sed Evangelium praedicandum cum caeteris misit : fecit et per Pharisaeos in eis qui bona quae cum illi non facerent quae dicebant. postremo cur iniqui et scelerati eorum, siue cum latent siue cum pro Donati
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Si om̃s languores ipse sanat nullu relinquit
quẽ parmeman̾ sanare se dicat᷑. Tantant apud illos lumi
na. ut illuminare &̃ possint. qͦs nec illi q̃ in natis mulier̃
maior surrexit. uemo ioħ̃i baptistȩ. ioħes euanglista con¬
cedit. de qͦ ait. ħ erat ille lum̃. s ut testimoniũ ꝑhib̃& de
lumine. Erat lum̃. qͦd illuminat omnẽ hominẽ ueni¬
entẽ in hunc mundum. Si omnẽ hominẽ illud lumen
illuminat. nullũ relinqͥt quẽ parmenianꝰ illumina¬
re se dicat. qr & si scĩ homines scđm quendã modum
dñr luminaria. aliud tam̃ st̃ luminaria illumina¬
ta. aliud lum̃ illuminans. Qd illud ẽ. de qͦ idem ioh̃es
baptista dic̃. Nosi om̃s de plenitudine eiꝰ accepimus.
Nudos autem quis uestit. nͥ ille qͥdic̃. ꝓferte illi stolã
primam. & qͥ corruptibile hoc indu&e incorruptionẽ
& mortale hoc indu&e inmortalitatẽ. ⁊ hoc qͥsꝗͣ diui¬

Expanded text:
tuos . Si omnes languores ipse sanat, nullum relinquit tuos . Si omnes languores ipse sanat, nullum relinquit quem Parmenianus sanare se dicat. Tantane apud illos lumina sunt, ut illuminare etiam possint? Quod nec illi, quo in natis mulierum major surrexit nemo, Joanni Baptistae Joannes evangelista concedit; de quo ait, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lumen quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Si omnem hominem illud lumen illuminat, nullum relinquit quem Parmenianus illuminare se dicat. Quia etsi sancti homines, secundum quemdam modum dicuntur luminaria; alia tamen sunt lumina illuminata, aliud lumen illuminans, quod illud est de quo idem Joannes Baptista dicit, Nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Nudos autem quis vestit, nisi qui dicit, Proferte illi stolam primam : et qui corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortalitatem? et homo quisquam diui
Abbreviated transcription (Latin):
re pollut᷑: Dñs enim suscitat mortuos. dñs curat uuln̾a¬
tos. dns illuminat cecos dñs uestit nudos. dñs emundat
pollutos. Ed sͥ arrogat. quȩ hominis ñ st̃: Ita ne uiui
sunt apud cos qui ñ peccant. &̃ uiuificare posse dicantur.
cum increm̃tum dare ñ possuntꝰ Ego inquit plantaui
apollo rigauit. s d̃s increm̃tum dedit. Nar qui plantat
ẽ aliquid neq qui rigat: s qui increm̃tum dat ds.2
quando dat uitam mortuo: qui increm̃tum dare ñ pot᷑
uiuo: Sicut enim pat̾ suscitat mortuos & uiuificat.
sic & filius quos uult inuificat. Itane apud illos sani it̃
ut possint &̃ curare ñ sanos: Qͥd aliud isti ꝗͣ sebñdi¬
cendos ꝓ dño opponunt: S ab eis nullomͦ seducuntur.
qͥ ñ in homine. s in dõ sꝑantes cantant. Benedic aĩa
mea dñm : & noli oblunsci om̃s retributiones eꝰ. Qͥ ꝓpi
ciat᷑ omnib iniquitatib tuis. qͥ sanat om̃s languores

Expanded text:
re pollutus? dominus enim suscitat mortuos, dominus curat uulnerare pollutus? dominus enim suscitat mortuos, dominus curat uulneratos, dominus illuminat caecos, dominus uestit nudos, dominus emundat pollutos. quid sibi arrogat quae hominis non sunt? itane uiui sunt aput eos qui non peccant, ut etiam uiuificare posse dicantur, cum incrementum dare non possint? ego, inquit, plantaui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit. neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. quomodo dat uitam mortuo, qui incrementum dare non potest uiuo? sicut enim pater excitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. itane aput illos sani sunt, ut possint etiam curare non sanos? quid aliud isti quam se benedicendos pro domino opponunt? sed ab eis nullo modo seducuntur qui non in homine, sed in deo sperantes cantant: benedic anima mea dominum et noli obliuisci omnes retributiones eius, quitiatur omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores
Abbreviated transcription (Latin):
felicianus quẽ cum maximiano. ccc .x. dampnauert̃. & du
toris in sacrilegio. sic̃ ipsi concilio suo ꝓmutiauert᷑ scis¬
matis fuit. ñ solum ipsum baptisinum. s & ius dandi
ñ amisit: In ore quippe suo sic̃ exierat ita receptꝰ ẽ. cũ
bis om̃ib quos foris positꝰ baptizauit. nullo eoꝵ rebapti¬
rato. Qͥa si aliquem eoꝵ qͦs foris baptizauerat. rebapti¬
randum eẽ censerent. iudicarent cũ amisisse us dandi.
cum foris eẽt. propt̾ea consequens crat. ut ipsum qͦq
iterũ ordinarent. si illos iterum baptizarent. S cũ ad
pacem xp̃i reuocant᷑: calumpiatores st̃. cum parti do¬
nati c̃sulunt. dissimulatores st̃. Qͥd hoc ẽ aliud ꝗͣ qͦd
parmeniañ inani iactantia exultat. & dic̃ numꝗͣ diuine
legis censura patiet᷑. ut inuificare quẽꝗͣ mortiuiis possit.
curare uulnerat᷑. illuminare cecꝰ uestire nudꝰ. & munda¬

Expanded text:
Felicianus, quem cum Maximiano trecenti decem damnauerunt et diu Felicianus, quem cum Maximiano trecenti decem damnauerunt et diu foris in sacrilego, sicut ipsi concilio suo pronuntiauerunt, schismate fuit, non solum ipsum baptismum, sed etiam ius dandi non amisit? in honore quippe suo, sicut exierat, ita receptus est cum his omnibus quos foris positus baptizauit, nullo eorum rebaptizato, quia si aliquem eorum quos foris baptizauerat rebaptizandum esse censerent, iudicarent eum amisisse ius dandi cum foris esset; et propterea consequens erat, ut ipsum quoque iterum ordinarent, si illos iterum baptizarent. sed cum ad pacem Christi reuocantur calumniatores sunt, cum paci Donati consulunt dissimulatores sunt. quid est aliud quam quod Parmenianus inani iactantia exultat et dicit: numquam diuinae legis censura patietur, id uiuificare quemquam mortuus possit, curare uulneratus, inluminare caecus, uestire nudus, emunda
Abbreviated transcription (Latin):
beri ñ posse contendant. nos utriq reclamamꝰ & dicimꝰ.
hab̃e qͥdem. s ñ recte hab̾e eũ qui ab unitate discesserit.
Si uolunt gͦ ut audiat. ille qͦd parit̾ reclamamꝰ. ip̃si
nos audiant reclamantes. dare qͥdem s ñ tecte dare cũ
qͥ ab unitate discedit. Quapropt̾ sicut redeunti ñ red¬
dit᷑. qͦd foris habebat: sic uenienti ñ repetendum ẽ qͦd
& foris acceꝑat. Unde c̃sequent̾ intelligit᷑. ꝑu̾sitatem
hominum eẽ corrigendam. scĩtatẽ autẽ sacram̃toꝵ in
nullo ꝑu̾so eẽ uiolandam. Gonstat enim eam in ꝑu̾sis
& sceleratis hominib. siue in eis qui int̾ sunt. siue in
eis qui foris sunt impollutam atq inuiolabilẽ ꝑman̾e
potest. dictum ẽ tam̃. spm̃ nolite extinguere. id est quant᷑
ellam unam ut polluetent nom̃ dĩ sui. nec ullomͦ isti expe¬
& tunc ab eo incipiat dari ñ posse. cũ ab hominib damp¬
nat᷑ fuerit. cũ tam̃ nec t̾c ea possit amittere. Postremo cur

Expanded text:
e contendat, nonne utrique reclamamus et dicimus habere quidem, sed non recte habere eum qui ab unitate discesserit? si uolunt ergo, ut ille audiat quod pariter reclamamus, ipsi nos audiant reclamantes dare quidem sed non recte dare eum, qui ab unitate discedit. quapropter sicut redeunti non redditur quod et foris habebat, sic uenienti non repetendum est quod et foris acceperat. unde consequenter intellegitur peruersitatem hominum esse corrigendam, sanctitatem autem sacramentorum in nullo peruerso esse uiolandam; constat enim eam in peruersis et sceleratis hominibus, siue in eis qui intus sunt siue in eis qui f, dictum est tamen, Spiritum nolite exstinguere ; id est, quantum nam puellam, ut polluerent nomen Dei sui . 31. Nec ullo modo isti expe tunc ab eo incipiat dari non posse, cum ab hominibus damnatus fuerit, cum tamen nec tunc eam possit amittere. postremo cur
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. & incipit ã peccata sua defendendo uelle głari.
Qod p̾uidens idem apłs dicit. Quapropt̾ qui se putat
stare: uideat ne cadat. Iidem iterum. Si p̃occupat᷑
fuerit homo in aliquo delicto. uos qui sp̃uales estis

Expanded text:
et incipit etiam peccata sua defendendo uelle gloriari. et incipit etiam peccata sua defendendo uelle gloriari. quod praeuidens idem apostolus dicit: quapropter qui se putat stare caueat ne cadat, etiterum:sipraeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto
Abbreviated transcription (Latin):
cium ñ nulli & maximne latini codices hñt: cũ cadem
in utroq scnttntia teneat᷑. Non enim metuendum ẽ.
ne quis incelligat laudando cum dixisse bona ẽ glo¬
riatio uĩa: cum & suꝑius dix̾it. inflati estis. ⁊ ñ potiꝰ
luctum habrustis. ⁊ hic continuo subiungit. Nesci¬
tis quia modicum fecm̃tum totam massam corrum¬
pit : Qs ad ipsam manis gloriationis corruptionẽ
congruentiis referri potest: Suꝑbia quippe uelut
ex uetustate pͥmi hominis. qui suꝑbia laplus est
quasi term̃tata e ortupta m̃te facit elatos in umna
consꝑsionẽ. qui sibumet in eam simili iactantiȩ uanita¬
te consentiunt. & głari quidem ñ oe parcatis suis. s super
alterius peccata tamꝗͣ ex comꝑatione innocentiȩ suȩ
modicum uidetur ferm̃tum. quia de suis &̾ iniquitati¬
b gloriari multũ ferm̃tum ẽ. S & illud modicũ totã
massam corrumpit. Gadit enim suꝑb merito suꝑbiȩ

Expanded text:
enim nonnulli et maxime Latini codices habent, cum eadem enim nonnulli et maxime Latini codices habent, cum eadem in utroque sententia teneatur. non enim metuendum est, ne quis intellegat laudando eum dixisse: bona gloriatio uestra, cum et superisu dixerit: inflati estis et non potius luctum habuistis et hic continuo subiungat: nescitis quia modicum fermenti totam massam corrumpit, quod ad ipsam inanis gloriationis corruptionem congruentius referri potest. superbia quippe uelut ex uetustate primi hominis, qui superbia lapsus est, quasi fermentata et corrupta mente facit elatos in unam consparasionem, qui sibimet in eam simili iactantiae uanitate consentiunt. et gloriari quidem non de peccatis suis, sed super alterius peccata tamquam ex comparatione innocentiae suae, modicum uidetur fermentum, quia etiam de suis iniquitatibus gloriari multum fermentum est; sed et illud modicum totam massam corrumpit. cadit enim superbus merito superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
dare nouerunt. & ceciliani in nocentiã seuis suspicatio¬
nib insectati sunt. & optati gildoniani potentiã falla¬
cis olco adulationis uixerunt. Nam si propt̾ uinculũ
pacis iniquitatem optati gem̃tes lugntesq tolerarent.
ñ utiq pacem xp̃ianam. atq catholicam in orbe cer¬
iatum scamq unitatem disrumꝑent. aut cete a ma¬
iorib suis ncfaria cecitate distuptam ita doletent. ut
saltem apud se exꝑti qͣ multos malos ꝓ pace donati
ferre cogantur in pacatas iloꝵ calumpnias. pace suȩ
correctionis etinguerent. S ad illius primȩ ad cho¬
rinchios epłe conscquentia redeamus. Cum dixissae
apłs tradcte huiusmodi sathanȩ in int̾itum caruis ut
spc salis sit. in die dñi iħu. etiã atq etiã conmñdans
humilitate lugentium hoc deb̾e ficti ñ suꝑbia scuien¬
tium: continuo subiecit ñ bona gloriatio ur̃a. uł per
cxptobrationan ꝓnuntiationis bona gloriatio ur̃a. Sic

Expanded text:
dare nouerunt, et Caeciliani innocentiam saeuis suspiciodare nouerunt, et Caeciliani innocentiam saeuis suspicionibus insectati sunt et Optati Gildoniani potentiam oleo fallacis adulationis unxerunt. nam si propter uinculum pacis iniquitatem Optati gementes lugentesque tolerarent, non utique pacem ueram atque catholicam in orbis terrarum sancta unitate dirrumperent aut certe a maioribus suis nefaria caecitate dirruptam ita dolerent, ut saltem aput se experti, quam multos malos pro pace Donati ferre cogantur, impacatas illorum calumnias pace suae correctionis extinguerent. Sed ad illius primae ad Corinthios epistulae consequentia redeamus. cum dixisset apostolus: tradere huiusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, etiam atque etiam commendans humilitate lugentium hoc debere fieri, non superbia saeuientium, continuo subicit: non bona gloriatio uestra uel per exprobrationem pronuntiationis: bona gloriatio uestra. sic
Abbreviated transcription (Latin):
na caritate plenius ficri aut dici potest: Si peccanti
adhib& dampnationẽ sic correcto & conterenti atq
bumilianti in pententia cor sium. uult reodi conso¬
lationem. ne maiori inquit tristicia abdolbeat᷑ s quio allud
q̃ conelusit istam sententiam. ut ñ possidxamur a sathana
Non enim inquit ignoram᷑ mentes aiꝰ. Ipse ẽ enim qui ꝑ
imaginem quasi uistȩ seucritatis crudelem scuitiam ꝑsu¬
adet. nicħ aliud appetens uencuosissima uersutia sua.
ñ ut corrumpat atq disrumpat. iunculum pacis &
caritatis. quo conseruato int̾ xp̃ianos uires cius omnes¬
mualide funt ad nocendum. & muscipulȩ insidiarũ
comminuunt᷑ & consilia eu̾sionis euanescunt. S & si
ca uindicta ꝓccłe Hoc c̃ ilud qͥd isti ñ intelligñtes int
calumpnias suas solent hab̾e p̃cipuum. emendabit me
iustus in misccłia & argu& me: oleo autẽ pecatoris non
impinguabit caput incũ. Ea uͦ isti ñ in miscł̃ia cimnen¬

Expanded text:
na caritate plenius fieri aut dici potest? < sicut peccanti na caritate plenius fieri aut dici potest? < sicut peccanti adhibet emendationem, sic correcto et conterenti atque humilanti in paenitentia cor auum uult reddi consolationem, ne maiore, inquit, tristitia absorbeatur. sed quid ad illud quo conclusit istam senNon enim, inquit, ignoramus mentes ejus. Ipse est enim qui per imaginem quasi justae severitatis crudelem saevitiam persuadet, nihil aliud appetens venenosissima versutia sua, nisi ut corrumpat atque disrumpat vinculum pacis et charitatis, quo conservato intinualidae fiunt ad nocendum et muscipulae insidiarum comminuuntur et consilia euersionis euanescunt. Sed etsica uindicta procedere. hoc est illud, quod isti non intellegentes inter calumnias suas solent habere praecipuum: emendabit me iustus in misericordia et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput meum. quia uero isti non in misericordia emen
Abbreviated transcription (Latin):
pulopost at sꝰ dixi ⁊ p̾dico sicut p̾sens scl̃o ⁊ nunc
absens. his qui pecauerunt & cȩceris omnib. quia si
aencro iterum ñ partam. Ioo lugendo iudicabat. ut
ñ miscdłia sine corruptione uinculi pacis ubi salus
tota consistit. conenere pecantes atq corrigere. sicut de
sto ipso qui cum patris uxore fuerat fornicat᷑ ferisse in¬
teligit᷑ Ham ñ unuenit᷑ de quo alio in scda significet
qͥa ad eosoem corinthios cum ait. Ham ex multa tri¬
tulatione ⁊ angustia cordis. scripsi uobis ꝑ multas la¬
ctinas ñ ut contristemini s ut sciatis dilectionem quã
ractio. que fit a multis. ita ut e contrario uos donetis
ritatem. Ad hoc enim & scripsi ut cognoscam proba¬
tionem urãm. si in omnib obaudientes estis. sicui aut̃
aliquid donaueris. & ego. Nam & ego si donaui alicui.
propt̾ uos in ꝑsona xp̃i. ut ñ possideamur a satha¬
na. ñ enim ignoramus inentes eiꝰ. Qd moderati. qͥd
diligentuis. quid sollicitudine pia. & pat̾na ac mater¬

Expanded text:
sens secundo et nunc absens, his qui ante peccauerunt et ceteris omnibus, quia si uenero iterum non parcam. ideo lugendo iudicabat, ut misericordia dei sine corruptione uinculi pacis, ubi salus tota consistit, contereret peccantes atque corrigeret, sicut de isto ipso qui cum patris uxore fuerat fornicatus fecisse intellegitur. nam non inuenitur de quo alio significetm ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi uobis per multas lacrimas, non ut contristemini, sed ut sciatis dilectionem quam reptio haec quae a multis fit, ita ut e contrario magis uos donetis  in eum caritatem. ad hoc enim et scripsi, ut cognoscam probationem uestram, si in omnibus obaudientes estis. si cui autem aliquid donaueritis, et ego. nam et ego si quid donaui alicui, propter uos in persona Christi, ut non possideamur a Satana. non enim ignoramus mentes eius. quid moderatius, quid diligentius, quid sollicitudine pia et paterna ac mater
Abbreviated transcription (Latin):
digna iudicari. ꝗͣ ut int̾ illa crimina poneret᷑. quib obses¬
si regnum dĩ ñ possidebunt: Aꝑiant᷑ oculi cordis. ne fru¬
stra patrant oculi corporis. legant p̾dicatorẽ lib̃um u̾itatis
in cadẽ ipsa pͥma ad corinthios epła scribentẽ. Nolite errare

Expanded text:
digna judicari, quam ut inter illa crimina poneretur, quibus obsesdigna judicari, quam ut inter illa crimina poneretur, quibus obsessi regnum Dei non possidebunt? Aperiantur oculi cordis, ne frustra pateant oculi corporis, et legant praedicatorem liberum veritatis in eadem ipsa prima ad Corinthios Epistola scribentem: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
his auaris & rapacib qͥ esurientib in ȩccła frĩb hab̾e
argentum largit᷑ uellent. fundos insidiosis fraudib ra¬
perent. usuris multi plicantib fenꝰ augerent. panẽ dñi
mandiicabant. & calicẽ bibebant: An forte stͥ ista cͥmi¬
na & parui existimanda: Solent enĩ isti aẽ hoc dicere
pensantes ea ñ instatera equa diuinarũ scripturarũ. s ĩ
statera dolosa c̃suetudinum suar̃. Qcqͥd enĩ sceleris ⁊ ini¬
quitatis inebriat multitudinẽ: amittit examinis u̾ita¬
tẽ.S idõ sunt tanꝗͣ sincerissimũ speculũ ꝓposita hõib
oracula cȩlestium paginarũ. ut ibi qͥsq uideat qͣlibae
peccatũ quantum sit. qͦd forte cũ magnũ ẽ. ex male ui¬
uentiũ ceco more c̃tempnit᷑. Potuit ne grauiꝰ diuinis
eloquiis accusari auaritia. ꝗͣ ut idolatriȩ demonstra¬
retur ȩqualis. & eiꝰ nomine appellaret᷑ dicente apło. &
auaritia quȩ ẽ idolorum seruitus: Potuit ne maiori pęna¬

Expanded text:
habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faenus augerent, panem domini manducabant et calicem domini bibebant. An forte parua sunt ista crimina et parui aestimanda ? solent enim isti etiam hoc dicere, pensantes ea non in statera aequa diuinarum scripturarum, sed in statera dolosa consuetudinum suarum. quidquid enim sceleris et iniquitatis inebriat multitudinem, amittit examinis ueritatem. sed ideo sunt tamquam sincerissimum speculum proposita hominibus oracula caelestium paginarum, ut ibi quisque uideat quodlibet peccatum quantum sit, quod forte magnum est et ex male uiuentium caeco more contemnitur. potuitne grauius diuinis eloquiis accusari auaritia, quam ut idolatriae demonstraretur aequalis et eius nomine appellaretur dicente apostolo: et auaritia qu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mͥ de his qͥ forisst̃: ds̃ iudicabit. Cũ gͦ detali seꝑatione
misceamur. quali c̃iunetione panis aut ipsius uite hu¬
mane societate miscem̾ꝰ Et id̾o̾ alio loco dic̃. Siqͥs uos
uocau̾it de infioelib & uolueritis ire: omĩa quȩ apponun¬
tur uob̾ manducate nicħ int̾rogantes: hic aut̃ cũ huiꝰ¬
modi nec qͥdẽ cibum sum̾e ꝑmitcit. Cũ infidelib idest

Expanded text:
em qui foris sunt, Deus judicabit. Cum ergo de tali separatione misceamur, quali conjunctione Paganis in ipsius vitae humanae societate miscemur? Et ideo alio loco dicit, Si quis vos vocaverit ex infidelibus, et volueritis ire, omnia quae apponuntur vobis manducate, nihil interrogantes : hic autem cum ejusmodi nec cibum quidem sumere permittit. Cum infidelibus, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ de qͦ solo dictũ ẽ. hic ẽ qui baptizat in spu scõ. Hã
illud ex euangłio sic̃ misit me pat̾ & ego mitto uos. hec
cũ dixiss& insufflauit ⁊ dix̃. accipite sp̃m sc̃m secui¬
dimiseritis peccata dimittent᷑. & sicui retinueritis re¬
tinebunt᷑. contra nos cẽt ut cogeremur fateri ab homi¬
nib hoc ñ ꝑ homines fieri: si p̾ca ꝗͣ dix̃ &e ego mitto uos
subiecisse continuo. sicui dimiseritis peccata dimittent᷑¬

Expanded text:
antur de quo solo dictum est: hic est qui baptizat in spiritu sancto. Nam antur de quo solo dictum est: hic est qui baptizat in spiritu sancto. Nam illud ex euangelio: sicut misit me pater, et ego mitto uos. haec cum dixisset, insufflauit et ait illis: accipite spiritum sdimiseritis peccata, dimittentur; et si cui retinueritis, retinebuntur : contra nos esset, ut cogeremur fateri ab hominibus hoc, non per homines fieri, si posteaquam dixit, Et ego mitto vos; subjecisset continuo, Si cui dimiseritis peccata, dimittent
Abbreviated transcription (Latin):
fugit fictum ministrum sicut supra diximus. Idõq apłs
cum filiis talib loqueret᷑. si dixiss& ego uos genui. nec ad¬
didiss&e in xp̃o iħu ꝑ euangłm. nullomͦ se quisꝗͣ fideli¬
um de illo natũ religiose fateret᷑. E uangłm autẽ fur
qͦq udas sine decrim̃to credentiũ p̃dicauit. & fictos corum
idest occultos malos sic̃ ipsi qͦq concedunt cũ fugiat sp̃c
Hã qͥs ferat tantã dem̃tiam. ut cũ forte carnalẽ uocet ho¬
minẽ de coniuge alt̾ius filios ꝓcreantẽ sp̃uale appellat
adult̾ium: absit inquit ut hoc sentiã. Quomͦ gͦ adult̾¬
carnalis latens. cũ apud cos p̃positꝰ eẽt sp̃ualis potuit fili¬
os spũales ꝓcreare. si caruales hoc facere ñ possunt:
stus ẽ bonus. cũ uͦ baptizator lic& malus it̃ ds̃ baptizat
baptizat᷑. Optent qui desid̾ant baptizari. ut homines ꝑ
qͦs baptizant᷑ ñ sint manifesti boni. s latentes mali. ut
sic dõ uł angło baptizante. sanctior renasci mereat᷑. Hanc

Expanded text:
fugit fictum ministrum, sicut supra didicimus. ideoque apostolus cum filiis talibus loqueretur, si dixisset: ego uos genui nec addidisset: in Christo Iesu per euangelium, nullo modo se quisquam fidelium de illo natum religiose fateretur. euangelium autem fur quoque ludas sine detrimento credentium praedicauit, et fictos eorum id est occultos malos, sicut ipsi quoque concedunt, cum fugiat spirnam quis ferat tantam dementiam, ut, cum forte carnalem uocet hominem de coniuge filios procreantem, spiritalem appellet adulterum? \'absit\', inquit, ut hoc sentiam\'. quomodo ergo adulter latens, cum aput eos praepositus esset, spiritales potuit filios propagare, si carnales hoc facere non possunt? stus est bonus, cum uero baptizator latet malus, tunc deus baptizat baptizatur, optent qui desiderant baptismum, ut homines per quos baptizantur non sint manifesti boni sed latentes mali, ut sic deo uel angelo baptizante sanctius renasci mereantur. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
saluti eiꝰ ut anferat se a cogitationib quȩ sunt sine intellec
Si autẽ inuit᷑ dispensatio mͥ credita ẽ. idest illis ꝓdest qͥb
hoc dispenso. ñ michi qui fictꝰ sum. Qͥ enim inuit᷑ facit
ꝓpt̾ commoda gaudiaq carnalia. quȩ si alit̾ hab̃e posse
illud dissercr&e. ipse utiq fictꝰ ẽ. Idõq ñ ait. si iuit᷑ ñ ꝓsũ
eis erga qͦs facio. s se tantum a merorde salutis alicuat. ñ
& illos quib cibaria dñica &̃ malus seruis impendit.
Qͥa uͦ ñ erat talis apłs .s talis potuis ut uolens facere. soest
gratuitam grãm pietate casti cordis erogar&. & mercedẽ eiꝰ ꝑ¬

Expanded text:
saluti eius et auferat se a cogitationibus eius quae sunt sine intellectsi autem inuitus, dispensatio mihi credita est, id est illis prodest quibus hoc dispenso, non mihi qui fictus sum. qui enim inuitus facit propter commoda gaudiaque carnalia, quae si aliter habere posset illud desereret, ipse utique fictus est, ideoque non ait: si inuittum a mercede salutis alienat, non etiam illos quibus cibaria dominica etiam malus seruus impendit. quia uero non erat talis apostolus, sed talis potius ut uolens faceret, id est gratuitam gratiam pietate casti cordis erogaret, etiam mercedem ei
Abbreviated transcription (Latin):
lam aut uicium. Non usq adeo ceci sunt. ut istius
uitam omnino in maculatam. ⁊ omi uicio carentem
fuisse respondeat᷑: Cur gͦ accelat dona offerre do: Et ab
eo çeteri coniunctis manib accipiebant: qͦd maculosus
& inciosus obtulerat. aitendant in cet̾is suis. utrum nulla
sit macula. ebriositas. s prius legant quib scleratis cbri
quã idem apłs sic decestat᷑. ut idolorum compare seruitu¬
ti. Qͥ autem rectissime sapiunt. intelligunt quẽlib&
hominum quãuis pro c̃sortio societatis humanȩ ñ ab¬
surde dici possit iustissime uiuere. ñ posse tam̃ sine aliqͦ
uicio quamduu caro concupiscit adu̾sus sp̃m. sꝑ̃c autẽ
quia peccatum ñ habemus. nos ipsos seducimus. & uerita ᷤᷤ
in nob̃ ñ ẽ: Quamuis cnim in quantũ ex dõ nati sumꝰ.
ũ peccemus: inest tam̃ qͦd ex adam sumus. qr ñdũ est
absorta mors in uictoria. qͦd cẽ in corpoꝵ resurrectiõe

Expanded text:
lam aut aliquod uitium; non usque adeo caeci sunt, ut et istius lam aut aliquod uitium; non usque adeo caeci sunt, ut et istius uitam omnino immaculatam et omni uitio carentem fuisse respondeant. cur ergo accedebat offerre dona deo et ab eo ceteri coniunctis manibus accipiebant, quod maculosus et uitiosus obtulerat? attendant in ceteris suis utrum nulla sit macula ebriositas, sed prius legant quibus sceleratis ebrquam idem apostolus sic detestatur, ut idolorum comparet seruituti.\' Qui autem rectissime sapiunt, intellegunt quemlibet hominum, quamuis iam pro consortio societatis humanae non absurde dici possit iustissime uiuere, non posse tamen esse sine aliquo uitio, quamdiu caro concupiscit aduersus spiritum, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. quamuis enim, in quantum ex deo nati sumus, non peccemus, inest tamen adhuc etiam quod ex Adam sumus, quia nondum est absorta mors in uictoriam, quod etiam in corporum resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
doces mali. & popłi mali. s sartinam suam unusquisq
portabat. Omitto dicere q̃ scelerata suꝑbia dicant. ne¬
ininem cẽ int̾ collegas. suos. uel se ipsos non ẽẽ cum
aliqua macula & uicio: non menbrtꝵ. s qͦd peius est
morum. Ꝙd uͥ agere cum cis ceꝑimus. respondent int̾¬
ẽẽ qualis macula. & quale uicium sit. qͦd sic scriptura
discreuit quȩ ait. homo qui habuerit maculam &
unicium. ñ accedat dona offerre dõ. Hullam ne macu¬
lam habuit & uicium ñ dico optat᷑. s ipse parmeni¬
aniis. aut ipse donatꝰ e S tamen isti amore hominũ
ceci sunt. & corde impudico adulteros mentis suȩ uni
legitimo uiro coequari ñ dubitant. ut qͦd de solo
dño nr̃o iħu xp̃o dici potuit & in donato ꝑfectum fuis¬
meis fontem lacrimarum: Qͥs congruus huic sceleri
gemit ẽ. ꝑcusso pectore exprimit᷑⁊ S interim atten-¬
dant: uttum saltem optatꝰ habuerit aliquam macu¬

Expanded text:
dotes mali et populi mali; sed sarcinam suam unusquisque dotes mali et populi mali; sed sarcinam suam unusquisque portabat. Omitto dicere quam scelerata superbia dicatur neminem esse inter collegas suos uel se ipsum non esse cum aliqua macula et uitio non membrorum, sed quod peius est morum. quod ubi agere cum eis coeperimus, respondent interesse qualis sit macula et quale uitium, quasi scriptura discreuerit quae ait: homo qui habuerit maculam et uitium non accedat offerre dona deo. nullamne maculam et uitium habuit non dico Optatus, sed ipse Parmenianus aut ipse Donatus? sed tanto isti amore hominum caeci sunt et corde impudico adulteros mentis suae uni legitimo uiro coaequare non dubitant, ut quod de solo domino Iesu Christo dici potuit etiam in Donato perfectum fuismeis fontem lacrimarum? quis congruus huic sceleri gemitus concusso pectore exprimitur? sed interim attendant utrum saltem Optatus habuerit aliquam macu
Abbreviated transcription (Latin):
tes & filios. maritos & uxores. int̾ tam multos qͦd est pa¬
tentissimum d̃ĩ heredes. & xp̃i coheredes toto orbe diffu¬
sos. nefario scismate diuiserunt. cũ possent utiq si bo¬
ni cẽnt. & uere malos arguerent. fructuose tolerare ꝓ
pace xp̃i. quȩ ꝑniciose tolerant ꝓ parte donati. In exo¬
do inquit scriptum ẽ. Sacerdotes autẽ qui accedunt
Cum accedunt ministri ad altare: non adduicant in
se delictum ne moriant᷑. Et illud in leuitico. Homo qͥ
habuerit maculam & uicium: ñ accedat offerre dona
Bene quidem de uet̾ib libris: ista testimonia propo¬
nuntur. Dicant gͦ mͥ cui scõ scł̃m salutẽ sp̾̃ales. obfue¬
rit uł in sacerdotib uel int̾ popłm constituto malus
aut maculat᷑ sacerdos. Ubi erat moyses & aaron: ibi
rias. ibi sumncon. & ȩceri boni. Ubi saul: ibi dauid. U̾
ieremias. ubi isaias. ubi daniel. ubi ierechiel. ibi sacer¬

Expanded text:
tes et filios, maritos et uxores, inter tam multos, quod est ptes et filios, maritos et uxores, inter tam multos, quod est potissimum, dei heredes et Christi coheredes toto orbe diffusos nefario schismate diuiserunt, cum possent utique, si boni essent et uere malos arguerent, fructuose tolerare pro pace Christi quae perniciose tolerant pro parte Donati. In Exodo. inquit, scriptum est: sacerdotes autem qui accedunt « Cum ministri ad altare accedunt, non adducant in se delictum, ne moriantur » : et illud in Levitico, « Homo qui habuerit maculam et vitium, non accedat dona offerre Deo » . Bene quidem de veteribus Libris ista testimonia proponunt. Dicant ergo mihi, cui sancto secundum salutem spiritualem obfuerit uel in sacerdotibus uel inter populum constituto malus aut maculatus sacerdos. ubi erat Moyses et Aaron, ibi rias, ibi Simeon et ceteri boni; ubi Saul, ibi Dauid; ubi Hieremias, ubi Esaias, ubi Danihel, ubi Ezechiel, ibi sacer
Abbreviated transcription (Latin):
oquin illis exclusis. istos hereditas xp̃i toto orbe diffusa
in communione catholica retiner&. Sacrificia inquit
supra responsum ẽ. quia ñ ẽ iniquus xp̃c. qui pro nob̃
se ipsum obtulit. & nr̃ in celo mediator quo suã eccl̃am
gub̾nante. bonis mala ñ oberunt quȩ uł ignorantur
uł pro pace tolerant᷑ donec ipse ueniat ac separet pro¬
missis messorib a messe gizania. & uentilabro paleas
a frum̃to. quãquã isti qͦd isti dicendum ẽ. falsa crimina
obiecerint. quȩ etiã si uera eẽnt bonorum caritat. pro
bonitate in utilitate omĩa toleranti. nicħ nocerent
si ea forte etiam cognita. udicib ȩccłasticis ꝑsuaderi
ñ possent. Sacrificia gͦ impiorum eis ipsis oberunt.
fit. quali corde ad accipiendum accesserit. Qͥ enim digne
manducat & bibit: grãm sibi manducat & bibit. Illi gͦ
uideant utrum digne manducent: qͥ int̾ multos paren¬

Expanded text:
oquin illis exclusis istos hereditas Christi toto orbe diffusa oquin illis exclusis istos hereditas Christi toto orbe diffusa in communione catholica detineret. Sacrificia, inquit,supra responsum est quia non est iniquus Christus, qui pro nobis se ipsum obtulit et noster in caelo mediator est, quo suam ecclesiam gubernante bonis mali non oberunt qui uel ignorantur uel pro pace tolerantur, donec ipse ueniat ac separet praemissis messoribus a messe zizania et uentilabro paleas a frumentis. quamquam isti, quod saepe dicendum est, falsa crimina obiecerint, quae si etiam uera essent bonorum caritati pro unitate in unitate omnia toleranti nihil nocerent, si ea forte etiam cognita iudicibus ecclesiasticis persuadere non possent. sacrificia  et tale cuique fit, quali corde ad accipiendum accesserit. » Item idemanducat et bibit, gratiam sibi manducat et bibit. illi ergo uideant utrum digne manducent, qui inter tam multos paren
Abbreviated transcription (Latin):
na paleam propere fugiunt. a consortib granis impie se
& qͥ sinilaginem quasi sanguinem porcinum. & qͥoffert
thus in memoriam quasi blasphemus. Hec omĩa multo
congruentꝰ de illis dicunt᷑. qui contra ȩccł̃am dĩ toto sic̃
ꝓmisa ẽ orbe diffusam. altare scismatis sui erȩxerunt.
qͥo cos sacrilegium inuolinit. Et quilibe ubilibae offert
sacrificium. tali corde uł factis. uł ut audire mereatur.
iq enim tribuit dñs scđm cor suum. nam si primis
temporib ñ obfuerunt mali sacerdotes uł collegis bo¬
in quodoł ñ erat. quanto magis nicħ obest in unitate
Hec illud bonis obest. s offerentib malis: quod ueris¬
sime dictum ẽ. dona iniquoꝵ ñ probat altissimus. ꝓ¬
quu enim dix̃ dona corum qui ꝓ pace iniquos tolerant
non ꝓbat altissimus. cum tamen nec isti ca quȩ obiecert᷑.
probare potuerint. eo tempore quo scisma fecerunt. Ali¬

Expanded text:
na paleam praepropere fugiunt, a consortibus granis impie sepna paleam praepropere fugiunt, a consortibus granis impie sepet qui similaginem, quasi sanguinem porcinum; et qui offert thus in memoriam, quasi blasphemus ? Haec omnia multo congruentius de illis dicuntur, qui contra Ecclesiam Dei toto, sicut promissa est, orbe diffusam, altare sui schismatis erexerunt: quod eos sacrilegium omnes inuoluit, et quilibet ubilibet offert sacrificium tali corde uel factis, ut haec audire mereatur, ique enim tribuit dominus secundum cor suum. nam si primis temporibus non obfuerunt mali sacerdotes uel collegis boin quo dolus non erat, quanto magis nihil obest in unitate bonis obest, sed offerentibus malis, quod uerissime dictum est: dona iniquorum non probat altissimus. non enim dixit: \'dona eorum qui pro pace iniquos tolerant non probat altissimus\', cum tamen nec isti ea quae obiecerunt probare potuerint eo tempore quo schisma fecerunt. ali
Abbreviated transcription (Latin):
ca gildonis satellitem manifesto gemitu declararet.
que propt̾ea seꝑe nomino. quia ita manifestus appa¬
ruit. ut ubicumq fuerit nominat᷑. nullus se ignora¬
re respondeat. Nam ipsi respiciant & recondant᷑. quã
multos int̾ se similes habeant. quoꝵ par malicia ẽ.
s impar noticia: & aliquando ueniant ad ueram senten
imaginis similitudinem in quam transformauit se de
tec̃ comfonnes unaginis filii. E st & alt̾uis mali popłi
diabolus princeps & rector eiꝰ ciuitatis quȩ mistice babi¬
lonia dicit᷑. quẽ principẽ & rectorẽ tenebrarum harũ idest
illius ministri similes ei sunt. qui tranffigurant se in
ministros iusticiȩ. sicut ille in angłm lucis. & in habi¬
tantes rectori pessimo. in factis uł suis similib con¬
gruunt. S istorum popłoꝵ atq ciuitatum tunc erit
aꝑta separatio. cum ista messis fuerit uentilata: quod
donet nat onĩa toletat dilectio frum̃torum. ne dum gra¬

Expanded text:
ca Gildonis satellitem manifesto gemitu declararet\'. ca Gildonis satellitem manifesto gemitu declararet\'. quem propterea saepe nomino, quia ita manifestus apparuit, ut ubicumque fuerit nominatus nullus se ignorare respondeat. Nam ipsi respiciant et recordentur quam multos inter se similes habeant, quorum par malitia est, sed impar notitia, et aliquando ueniant ad ueram sententimaginis similitudinem, in quam transformamur de glofacit conformes imaginis filii sui. est et alterius mali populi diabolus princeps et rector eilonia dicitur, quem principem et rectorem tenebrarum harum, id est, illius ministri similes ejus sunt, quia transfigurant se in ministros justitiae, sicut ille in angelum lucis , et inhabitantes rectori pessimo in factis similibus congruunt. Sed istorum populorum atque civitatum tunc erit aperta separatio, cum ista messis fuerit ventilata: quod donec fiat, omnia tolerat dilectio frumentorum, ne dum gra
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩ huic errori ueritatis ore dientis. que dicunt facit.
que autem faciunt facere nolite. dicunt enim &s ñ faciuus
habentes uaq plebes tales ep̃os qui bona dicunt ex cathe¬
dra moysi. & ea quȩ dicunt ñ faciunt expestilentia siua.
si illi faciunt ea bona quȩ dicunt. & ñ faciunt ca mala
que facunt. sicut precepit domiñ. nonne satis indicant
non intelligendum ita principem populi &e ratorem ei¬
uitatis quomͦ isti intelligunt: Possunt enim ẽ popłi
boni ubi fuerint ep̃i mali: sicut potuit ec̃ popłs malus
ubi fuit moyses princeps & rector bonꝰ. Errantes enim
scđ̃m ꝑu̾sitatem intellectꝰ sui magnas patiuit᷑ angustias.
cum eis dr̃. gͦ qualis fuit optat᷑. talis fuit plebs tamu¬
gadensis. & sic commnune sacram̃torum sicut dicitis con¬
taminant. & illi qui facta mala improbant. &̃ illa quȩ
ꝑ pace tolerant unitatis: tales estis & uos om̃s. qͥe illi
college &e illi plebi communicastis. cum illa tota afri¬

Expanded text:
dicentis, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, nolite facere: dicunt enim, et non faciunt . Habentes itaque plebes tales episcopos, qui bona dicunt ex cathedra Moysi, et ea quae dicunt non faciunt ex pestilentia sua, si illi faciant ea bona quae dicunt, et non faciant ea mala quae faciunt, sicut praecipit Dominus; nonne satis indicant non ita intelligendum esse principem populi et rectorem civitatis quomodo isti intelligunt? Possunt enim esse populi boni ubi fuerint eubi fuit Moyses princeps et rector bonus? errantes enim secundum peruersitatem intellectus sui magnas patiuntur angustias, cum eis dicitur: \'ergo qualis fuit Optatus, talis fuit et plebs Thamugadensis; et si communione sacramentorum, sicut dicitis, contaminantur et illi qui facta mala improbant, etiam illa quae pro pace tolerant unitatis, tales estis et uos omnes, qui et illi collegae uestro et illi plebi communicastis, cum illum tota Afri
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ mͥ sicut aqua mendax inquit. ũ habens fidem.
Et illud quod scriptum ẽ. Qͥ baptizat᷑ ai mortuo &
in psalmo. Oleum peccatoris non inpinguae caput
meum. Et iterum alibi. Muscę moriture: exterini¬
nant oleum suauitatis. Et alibi. Sp̃c enim sõs disci

Expanded text:
ta est mihi sicut aqua mendax, » inquit, « non habens fidem » . ta est mihi sicut aqua mendax, » inquit, « non habens fidem » . Et illud quod scriptum est, « Qui baptizatur a mortuo, in Psalmo: « Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum » . Et iterum alibi: « Muscae moriturae exterminant oleum suavitatis » . Et alibi: « Spiritus eni
Abbreviated transcription (Latin):
quando possit inquã dic̾e mala singłorum. cȩt̾is ñ obẽ.
qͥ nec faciunt nec approbant talia. Hon tam̃ singłoꝵ
malum eẽ scismatis sacrilegium: s ad eos om̃s ꝑtin̾e
qͥ catholicȩ ñ cominunicant unitati. facillime posst̃
conuinci. & si difficillime confiteri. Qa gͥ causa ĩ eoꝵ
cominunione ad alios ñ ꝑtinent crimina alioꝵ: ea
causa scisma crim̃ ẽ omĩum. qͥa cũ se int̾ ipsos suos ali¬
orum scelerib maculari ñ posse iã dicunt. simul fate¬
ant᷑ necet ẽ. ñ habuisse se causam cur ab unitate disce¬
derent. ubi eos ñ possunt aliorura scclera maculare.
& propt̾ea scelere scismatis aꝑtissimo. tamꝗͣ uno
quit uerum baptismum: eos qͥ relinquunt dm̃. Ait
enim. expectauit glum. suꝑ istud exhorruit multo
dereliquerunt fontem aquȩ uiuę. & effuderunt sibi
detritos. qui ñ possunt aquam portare. Et iterũ fac¬

Expanded text:
quando, possunt dicere mala singulorum ceteris non obesse quando, possunt dicere mala singulorum ceteris non obesse qui nec faciunt nec approbant talia; non autem singulorum malum esse schismatis sacrilegium, sed ad omnes eos pertinere qui catholicae nconvinci, etsi difficillime confiteri. Qua enim causa in eorum communione ad alios non pertinent crimina aliorum, ea causa schisma crimen est omnium: quia cum se inter ipsos suos aliorum sceleribus maculari non posse jam dicunt, simul fateantur necesse est non se habuisse causam cur ab unitate discederent, ubi eos non possunt aliorum scelera maculare, et propterea scelere schismatis apertissimo tanquam uno quiunt, verum Baptismum eos qui relinquunt Deum. Ait enim: « Exspectavit coelum super istud, et inhorruit multo dereliquerunt fontem aquae vivae, et effoderunt sibi lacus detritos qui non possunt aquam portare » . Et iterum: « Fac
Abbreviated transcription (Latin):
greges brios sc̃imonialium suarũ cũ gregib ebrus cir¬
cum cellionum die noctuq ꝑmixtos uagari turpit̾ si¬
nuntꝰ An ñ sedentes adu̾sus fr̃s suos detrahunt. qͥ
ꝓpt̾ quosdam qͦs conuincere nequiuert̃. in ħeditate xp̃i¬
toto orbe terrarum diffusam contendunt ñ eẽ xp̃ia
nos : Atq ita aducrsus filium matris suȩ. idest adhuc¬
paruulum in fide. ⁊ sacram̃toꝵ lacte nutriendũ ꝑni¬
ciosum scandalum ponunt. dum nescicns adhuc sequi
ucritatis illectꝰ. ab untatis compage crudeli laceratiõe
diuellitͥ. S si cis qui mala ñ faciunt. in cadẽ parte ma¬
lefacca displicent ꝯt̾oꝵ. nec obcẽ sͥ alicna scelera credt̃
que in medio sui ficri grmunt & merent. cur in sacri¬
legi scismatis cominumone ꝑniciose toletant. qͦd fruc¬
tuose tolerare in untatis integritate potuerunt: Pos¬
sunt enim dic̾e: si tam̃ ipsis reb exꝑti euigilant. Ali¬

Expanded text:
greges ebrios sanctimonalium suarum cum gregibus ebriis cirgreges ebrios sanctimonalium suarum cum gregibus ebriis circumcellionum die noctuque permixtos uagari turpiter sinunt? an non sedentes aduersus fratres suos detrahunt, qui propter quosdam, quos conuincere nequiuerunt, in hereditate Christi toto terrarum orbe diffusa contendunos? Atque ita adversus filium matris suae, id est, parvulum adhuc in fide et Sacramentorum lacte nutriendum, perniciosissimum scandalum ponunt, dura nesciens adhuc sequi veritatis illectus, ab unitatis compage crudeli laceratione divellitur. Sed si eis qui mala non faciunt, in eadem parte malefacta displicent caeterorum, nec obesse sibi aliena scelera credunt, quae in medio sui fieri gemunt et moerent; cur in communi sacrilegio schismatis perniciose tolerant quod fructuose tolerare in unitatis integritate potuerunt? possunt enim dicere, si tamen iam ipsis rebus experti euigilant ali
Abbreviated transcription (Latin):
S aꝑiant aliquando aures cordis. & desmant cẽ ñ intel¬
ligentes neq quȩ locunt᷑. neq de quib affirmant. At¬
tendunt enim dictum peccatori. Utqͥd exponis iustifica¬
uones. & assumis testamtum meum ꝑ ostuum: Inde¬
intelligunt ad hoc dictum. ut sciat sibi nicħ prodesse
tamen aliis ꝓdce quȩ &ẽ ꝑ malos audiunt & faciunt. quod
dram moysi sedent. q̃ dicunt facite. quȩ autẽ faciunt
facere nolite. dicunt enim & ñ faciunt. Atq utinã uel¬
lent in his u̾bis quȩ de psalmo meminerunt. se tanꝗͣ ĩ
speculo intueri. Quomꝰ ꝓiciunt sermones dĩ retro qͥ po¬
pulis ꝓnuntiant pacem: & ñ amant pacem: Quomͦ
odit itẽ disciplinam. qͥ dampnare audent orbem in au¬
ditum. & quia ꝓ merito. inmo longe minꝰ merito pro
merita coronari głant᷑. Eos sane cum fure cucurrisse.
ñ dico quia fure peior ẽ raptor: qͦd cẽ undiq lamabat᷑
optat᷑. An cum mechis particulam suã ñ ponunt. qͥ

Expanded text:
Sed aperiant aliquando aures cordis, et desinant esse non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Attendunt enim dictum peccatori, Utquid exponis justificationes meas, et assumis testamentum meum per os tuum? eintelligunt ad hoc dictum, ut sciat sibi nihil prodesse tamen aliis prodesse quae etiam per malos audiunt, et faciunt. Quod dram Moysi sedent. quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. Atque utinam uellent in his uerbis, quae de psalmo meminerunt, se tamquam in speculo intueri, quomodo proiciant sermones dei retro qui populis pronuntiant pacem et non amant pacem, quomodo oderint disciplinam qui damnare audent orbem inauditum et, quia pro merito, immo longe minus merito pro merita coronari gloriantur. eos sane cum fure concurrisse non dico, quia fure peior est raptor, quod esse undique conclamabatur Optatus. an cum moechis particulam suam forte non ponunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et qñ sic̃ grana int̾ palcas ñ uident᷑ ita pene uiuentes
int̾ iinquoꝵ turbas ñ facile apparent. carnalit̾ offen¬
si. aꝑcipienda salute sempit̾na siue retrahunt᷑. siue
omino resiliunt. Esse autẽ bonum odorẽ in bona fa
Homen enĩ dĩ ꝑ uos blasphematur. in gentib. utiq
olcum suauitatis ext̾minant. Sic gͦ hñt ista alios since¬
riores intellertꝰ. qͦs si sequant᷑ &̃ ipsi: ab eoꝵ q̃stionum
expediunt᷑ angustiis. Illoꝵ aut̃ intellectꝰ si a nob̃ non
mouebit q̃ͥdcumq probare parmeniañ uelle carnales
testimonium. qͦd natum ẽ de carne caro ẽ. & qͦd natum ẽ

Expanded text:
et quoniam sicut grana inter paleas non videntur, ita pie viventes et quoniam sicut grana inter paleas non videntur, ita pie viventes inter iniquorum turbas non facile apparent, carnaliter offensi, a percipienda salute sempiterna sive retrahuntur, sive omnino resiliunt. Esse autem bonum odorem in bona famNomen enim Dei per vos blasphematur in gentibus ; utique oleum suavitatis exterminant. Sic ergo habent ista alios sinceriores intellectus, quos si sequantur, etiam ipsi ab earum quaestionum expediuntur angustiis. Illorum autem intellectus si a nobis non mouebit, quod, cum probare Parmenianus uellet carnaletestimonium: quod natum est de carne caro est et quod natum est
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ apłs. xp̃c resurgens ex mortuos iam ñ morit᷑. ⁊ mors
illi ultra ñ dominabit̾. Oleũ aut̾ peccatoris aꝑtissime
psalinus indicat: quẽ admodum intelligñdũ sit. Ait
enim. Emendabit me uistus in miscđia & aigua&e me:
olcũ aut̃ peccõris ñ inpingua cap̃ meũ. Unde mani¬
festum ẽ oleo pecatoris. blanditias adulatoris ẽẽ signi
ficatas: quib repudiatis. ⁊ detestatis eligit a iusto
cinendari. & argui. quia hoc iustus ñ fallaci lenitate adu¬
lationis. s ueraci asꝑitate obiurgationis faciens. multo
magis miscđit̾ facit. Undc & illud in apocał. Ego quos
amo. arguo & castigo.  illud apud salomonem. Meliora
sunt unlrera amici: quã uoluntaria oscula inimici. Et
male uicturi & ad mortẽ suarũ iniqͥtatum redituri. mag̃¬
na multitudine irruunt. ut cis ꝑ haptisinũ peccata do¬
nent᷑. & ad ea denuo itu̾tant᷑. Ham ꝓpt̾ numositatẽ: cẽ¬
uitatis. qͥ ñ ipsã dĩ grãm. s hominũ mores intucntur.

Expanded text:
 surgens a mortuis \\.am non moritur et mors ei ultra non dominabitur. oleum uero peccatoris apertissime psalmus ipse indicat quemadmodum intellegendum sit. ait enim: emendabit me iustus in misericordia et arguet me; oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. unde manifestum ficatas, quibus repudiatis et detestatis eligit a justo emendari et argui; quia hoc justus non fallaci lenitate adulationis, sed veraci asperitate objurgationis faciens, multo magis misericorditer facit. Unde est et illud in Apocalypsi, Ego quos amo, arguo et castigo : et illud apud Salomonem, Meliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici ; etmale victuri, et ad mortem suarum iniquitatum redituri, magna multitudine irruunt, ut eis per Baptismum peccata donentur, et ad ea denuo revertantur. Nam propter numerositatem num mores intuentur;
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s audit. quãꝗͣ inuenitur in scripturis. Balaam ꝓpħa
ñ de popło iħu s alienigena ẽ ductus ab inimico ut
popło dĩ maledicer&: conuersus a dño ad bñdicñdũ ẽ.
Cuius u̾ba omĩa bñ imp̃cantis audimꝰ & legimꝰ: & cum
aliud habciae inuoto. u̾ba tam̃ precantis & bona st̃. & pro
popło exaudiunt᷑ adño. Unde ñ mirũ ẽ uͥba bona quȩ pro
popło dicunt᷑ in p̃cib. etiã si a malis dicant᷑ ep̃is: exaudiri

Expanded text:
Deus audit: quod quidem invenitur in Scripturis. Balaam propheta Deus audit: quod quidem invenitur in Scripturis. Balaam propheta non de populo Israel, sed alienigena, conductus ab inimico ut populo Dei malediceret, conversus a Domino ad benedicendum est : cujus verba omnia bene imprecantis audimus, et legimus; aliud habet in voto, verba tamen precantis bona sunt et pro populo exaudiuntur a Domino. Unde non mirum est, si verba bona, quae pro populo dicuntur in precibus, e