comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ qd̃ ad hoĩem faciendũ attinet hõis qͥdem tm̃
ñ meã uł tuam ibi ẽẽ rationẽ. qd̃ autẽ ad orbem
demporis. uarias hominum rationes in illa sin¬
ceritate uiuere. Uerum hoc cũ obscurissimũ sit:
qua similitudine illustrari possit ignoro. nͥ foite
ad artes illas que inst̃ Aĩo nr̃o confugiendum ẽ.
Tam indisciplina metiendi una ẽ anguliratio:
una quadrati. Itaq quotiens demonstrare angu¬
lum uolo: ñ nͥ una ratio anguli mͥ occurrit. Sed
quadratũ nequaqͣm scͥb̾em: nͥ quatuor simul
anguloes rationẽ intueter. Ita quilibet homo
ima ratione qua homo intelligit᷑: factus ẽ. At
ut ppłs fiat: qmius et ipsa una ratio: ñ tamen
hominis ratio s hominũ. Si gͥ pars huiꝰ uniusi
ẽ nebuidiꝰ. sic̃ ẽ. et omne uniu̾sum partibꝰ conft
ad ipsum hoĩem ꝑtinet. qm̃qͣm miris rursũ mo¬
dis ad unumomĩa redigant᷑. S tu id cõmodĩ co

Expanded text:
ad hominem faciendum adtinet, hominis quidem tantum, non meam uel tuam ibi esse rationem; quod autem ad orbem temporis, uarias hominum rationes in illa sinceritaie uiuere. uerum hoc cum obscurissimum sit, qua similitudine inlustrari possit, ignoro, nisi forte ad artes illas, quae insunt animo nostro, confugiendum est. nam in disciplina metiendi una est anguli ratio, una quadrati. itaque quotiens demonstrare angulum uolo, non nisi una ratio anguli mihi occurrit; sed quadratum nequaquam scriberem, nisi quattuor simul angulorum rationem intuerer. ita quilibet homo una ratione, qua homo intellegitur, factus est; at ut populus fiat, quamuis et ipsa una ratio, non tamen hominis ratio, sed hominum. si igitur pars huius uniuersi est Nebridius, sicut est, et omne uniuersum partibus confit, ad ipsum hominem pertinet, quamquam miris rursum modis ad unum omnia redigantur. sed tu id commodius co
Abbreviated transcription (Latin):
regi homini uł cuiliba: principi ciuitatis: ita etiã dõ
aut̃ ꝑ dm̃ dĩq filium. eundẽq ipsum xp̃m. non de¬
serit cos qui ex fide eius uiuunt. eumq qui pie colẽ:
siue mala huiꝰ uitȩ patient̃ fortit̃q exꝑiant᷑. siue bo¬
nis eiꝰ miscdit ac temꝑant̃ utantur. et̃num ꝓutroq
p̃mium recepturi in ciuitate suꝑna atq diumna: ub
iam ñ sit moleste toleranda calamitas. nec laboris ef
frenanda cupiditas. s sola sine ulla difficuitate. &
ꝑfecta libertate retinenda dĩ & proximi caritas In¬
colum̃ felicioemq te misedissima dĩ om̃ipotentia
tueatur dñe illustris & merito insignis. ac p̃stantis¬
sime fili. Scãm & in xp̃o dignissimȩ honorandã ma¬
trem. cuiꝰ pro te preces ds exaudiat. ꝓmeritiş ur̃is of¬
prestantiam ur̃am multum salutat: .iiii. E pła¬

Expanded text:
regi homini uel cuilibet principi ciuitatis ita etiam deo, regi homini uel cuilibet principi ciuitatis ita etiam deo, autem per deum deique filium eundem ipsum Christum non deserit eos, qui ex eius fide uiuunt eumque pie colunt, siue mala huius uitae patienter fortiterque experiantur siue bonis eius misericorditer ac temperanter utantur, aeternum pro utroque praemium recepturi in ciuitate superna atque diuina, ubi iam non sit moleste toleranda calamitas nec laboriose frenanda cupiditas sed sola sine ulla difficultate et cum perfecta libertate retinenda dei et proximi caritas. incolumem felicioremque te misericordissima dei omnipotentia tueatur, domine inlustris et merito insignis ac praestantissime fili. sanctam et in Christo dignissime honorandam matrem, cuius pro te preces deus exaudiat, pro meritis uestris ofpraestantiam uestram multum salutat. CXXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
gustias usitatarũ epłarum uelut custodiendos modos:
quia & optime nosti quã grandes eas uetẽs habuer̃ĩt.
cum aliquid age̾nt. quod explicare breuit̃ ñ ualerent:
Et si auctoꝵ ad alias litt̾as ꝑtinentium mos eẽt alius:
nob̾ nr̃oꝵ in hac re dignius imitanda preberetur au¬
ctoritas. Inspice itaq modum epłarum apłicarum ÷¬
uel eoꝵ etiam qui illa diuina eloquia tractauerunt:
& ñ te pigeat uel multa querenda propone si multa
ꝑmouent᷑: uel aliq̃. diutius u̾sare quod queris: ut
quãtũ fieri ꝑtales quales sumus potest. ñ remaneat
dubitationis nubilum quod obstet lumini uitatis.
Scio enim excellentiã tuam quorũdam ꝑpeti obsti¬
natissimas contradictiones: qui ꝓpt̾ea putant. uei
putari uolunt xͥanam doctrinam utilitati ñ conue¬
nire rei publice quia nolunt stare rem publicã firmi¬
tate iuirtutum. s impunitate uitiorũ. Non aut̃ sicut

Expanded text:
gustias usitatarum epistularum uelut custodiendus modus, gustias usitatarum epistularum uelut custodiendus modus, quia et optime nosti, quam grandes eas ueteres habuerint, cum aliquid agerent, quod explicare breuiter non ualerent. et si auctorum ad alias litteras pertinentium mos esset alius, nostrorum nobis in hac re dignius imitanda praeberetur auctoritas. inspice itaque modum epistularum apostolicarum uel eorum etiam, qui illa diuina eloquia tractauerunt, et non te pigeat uel multa quaerenda proponere, si multa permouent, uel ali-, quanto diutius uersare, quod quaeris, ut, quantum fieri per tales, quales sumus, potest, non remaneat dubitationis nubilum, quod obstet lumini ueritatis. Scio enim excellentiam tuam quorundam perpeti obstinatissimas contradictiones, qui propterea putant uel putari uolunt Christianam doctrinam utilitati non conuenire rei publicae, quia nolunt stare rem publicam firmitate uirtutum sed impunitate uitiorum. non autem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ominib accessibilis. quãuis paucissimis penetrabilis.
ea quȩ aꝑta continet. quasi amicus familiaris sine
fuco ad cor loquitur indoctoꝵ atq ddoctorum. E a
uͦ quȩ in mystiis occultat. nec ipso eloquio superbo
erigit. quo non audeat accedere mens tarduiscula. ⁊
inerudita quasi pauꝑ ad diuitem: s inuitat omnes
bumili sermone: quos ñ solum manisesta pascat. s c̃
secreta exerceat ueritate. hoc in prõptis quod in recõ¬
ditis habens. s ne aꝑta fastidirent᷑. eadem rursus oꝑ¬
ta desicdantur. desidãta quodãmͦ renouant᷑. renouata
suauit̃ intimantur. His salubrit & praua corrigunt᷑.¬
& parua nutriunt᷑. & magna oblectant᷑ ingenia. Iue
huic doctrinȩ inimicus ẽ animus: qui uel errando cã
nescit eẽ saiubrimã. uel egrotando odit medicinam:
Uides quã prolixam epłam feccrim Siquidgͦ te mo¬
uet atq int̾ nos ꝑtractari tanti hs̃. ñ tibi faciat an¬

Expanded text:
omnibus accessibilis, quamvis paucissimis penetrabilis! omnibus accessibilis, quamvis paucissimis penetrabilis! Ea quae aperta continet, quasi amicus familiaris, sine fuco ad cor loquitur indoctorum atque doctorum: ea vero quae in mysteriis occultat, nec ipsa eloquio superbo erigit, quo non audeat ainerudita quasi pauper ad diuitem, sed inuitat omnes humili sermone, quos non solum manifesta pascat, sed etiam secreta exerceat ueritate hoc in promptis quod in reconditis habens. sed ne aperta fastidirentur, eadem rursus operta desiderantur, desiderata quodam modo renouantur, renouata suauiter intimantur. his salubriter et praua corriguntur et parua nutriuntur et magna oblectantur ingenia. ille huic doctrinae inimicus est animus, qui uel errando eam nescit esse saluberrimam uel odit aegrotando medicinam. Vides, quam prolixam epistulam fecerim. si quid ergo te mouet atque inter nos pertractari tanti habes, non tibi faciat an
Abbreviated transcription (Latin):
philosophorũ. quȩ leges quarũlib& ciuitatum duo¬
bus preceptis ex quib xp̃c dicit totam legẽ ꝓphasq
pendere ullomꝰ sunt comꝑande: diliges dñm deum
tuum ex toto corde tuo. & ex tota anima tua. & exto¬
ta mente tua. & diliges proximũ tuum sic̃ te ipsum:
Hic phisica: qm̃ om̃s om̃ium naturarũ causȩ indõ cre¬
atore sunt. Hic ethica: qm̃ uita bona & honesta ñ a¬
liunde formatur. quã cum ea quȩ diligenda sunt. ꝗͥ¬
admodũ diligenda sunt diliguntur: hoc ẽ ds & ꝓxi¬
mus. Hic logrca: qm̃ ueritas lum̃q animȩ rationat
non nͥ d̃s̃ ẽ. Hic etiam laudabilis rei publice salus. Ne¬
q enim conditur & custoditur optima ciuitas. nͥ fun¬
damento & uinculo fidi. firmeq concordiȩ. cũ bonũ
commune diligitur. quod sũmum ac uerissimũ d̃i ẽ.
lum se diligt̾. cui qͦ aĩo diligant occultare ñ posst̃. Mod̾
aut̃ ipse dicendi qͦ sanct̾a script᷑a eontexitur. quam

Expanded text:
philosophorum, quae leges quarumlibet ciuitatum duophilosophorum, quae leges quarumlibet ciuitatum duobus praeceptis, ex quibus Christus dicit totam legem prophetasque pendere, ullo modo sunt comparandae? Diliges dominum deum tuum ex toto corda tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tuaHic physica, quoniam omnes omnium naturarum causae in Deo creatore sunt. Hic ethica, quoniam vita bona et honesta non aliunde formatur, quam cum ea quae diligenda sunt, quemadmodum diligenda sunt, diliguntur, hoc est Deus et proximus. Hic logica, quoniam veritas lumenque animae rationalis, nonnisi Deus est. Hic etiam laudabilis reipublicae salus: neque enim conditur et custoditur optime civitas, nisi fundamento et vinculo fidei, firmaeque concordiae, cum bonum commune diligitur, quod summum ac verissimum Deus est, lum se diligunt, cui, quo animo diligant, occultare non possunt. 18. Modus autem ipse dicendi, quo sancta Scriptura contexitur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificia quib hoc figurabat᷑. templi ipsius eũsioẽ
touunt᷑. Reproba ꝑ infidelitatẽ gens ipsa iudeorum
a sedib extrrpata. ꝑmundum usq quaq disꝑgitur.
ut ubiq portet codices scõs ͥ ac sic prophetiȩ testimoni
fictum estimaretur ab ipsis adu̾sariis ꝓferatur: ubi ẽ
ipsos p̃dictum ẽ non fuisse credituros. Templa & si¬
mulachra demonũ ritusq sacrilegi. paulatĩ atq
alt̾̃natim scđm p̃dicta ꝓphetica s̃ubũtuntur: here¬
ses adu̾sus nom̃ xp̃i sub uelamento tam̃ nominis xͥ.
ad exercendam doctrinã religionis scȩ̃. sic̃ p̃nunciate
sunt pullulant: Hȩc om̃ia sicut leguntur predicta.
ita cernunt᷑ impleta: atq ex his iam tot & tantis quȩ
restant expectantur implenda. Quȩ tandem mens
auida et̾nitatis. uiteq presentis breuitate ꝑ mota ÷¬
contra huiꝰ diuinȩ auctoritatis lumen culmenq
contendat: Quȩ disputationes. quȩ littȩ quorũlib&

Expanded text:
sacrificia, quibus hoc figurabatur, templi ipsius euersione sacrificia, quibus hoc figurabatur, templi ipsius euersione tolluntur. reproba per infidelitatem gens ipsa Iudaeorum a sedibus extirpata per mundum usquequaque dispergitur, ut ubique portet codices sanctos ac sic prophetiae testimoniufictum existimaretur, ab ipsis aduersariis proferatur, ubi etiam ipsos praedictum est non fuisse credituros. templa et simulacra daemonum ritusque sacrilegi paulatim atque alternatim secundum praedicta prophetica subuertuntur. haereses aduersus nomen Christi sub uelamento tamen nominis Christi ad exercendam doctrinam sanctae religionis, sicut praenuntiatae sunt, pullulant. haec omnia sicut leguntur praedicta, ita cernuntur impleta atque ex his iam tot et tantis, quae restant, expectantur implenda. quae tandem mens auida aeternitatis uitaeque praesentis breuitate permota contra huius diuinae auctoritatis lumen culmenque contendat? Quae disputationes, quae litterae quorumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
crescunt: ꝑ afflictionũ angustias usq int̾rarum ex¬
trema dilatant᷑. Ex imꝑitissimis. ex abiectissimis. ex
paucissimis: ulluminant᷑. nobilitant᷑. multiplicant᷑:
Dciarissima ingenia. cultissima eloquia. mirabiles ꝑi¬
tias acutoꝵ. facundoꝵ. atq doctor. subiugant xp̃o:
a ad p̃dicandam uiam pietatis. salutisq conu̾tunt:
Alternis adũsitatib. ⁊ ꝓspitatib rerum. patientiam:
temꝑantiã uigilant᷑ exeicent: Nundo declinante in
extiema. fessisq rebus ȩtatẽ ultimam ꝓtestante. mu¬
ito fidentius quia & hoc p̃dictum ẽ. ȩt̾nam felicitatẽ
celestis ciuitatis expectant: atq inter hec om̃ia cont̃
eccłiam xp̃i impiarũ gentium infidelitas fremit:
Euincit illa patiendo: & inconcussam fide int̾ obsisten¬
tium seuiciã ꝓfitendo: Reuelatȩ ueritatis. quȩ diu
ꝓmissis mysticis uelabatur. sacͥficio succedente. illa

Expanded text:
crescunt, per afflictionum angustias usque in terrarum excrescunt, per afflictionum angustias usque in terrarum extrema dilatantur. ex inperitissimis, ex abiectissimis, ex paucissimis inluminantur, nobilitantur, multiplicantur. prae. clarissima ingenia, cultissima eloquia mirabilesque peritias acutorum, facundorum atque doctorum subiugant Christo et, ad praedicandam uiam pietatis salutisque conuertunt. alternis aduersitatibus et prosperitatibus rerum patientiam et temperantiam uigilanter exercent, mundo declinante in extrema fessisque rebus aetatem ultimam protestante multo fidentius, quia et hoc praedictum est, aeternam felicitatem caelestis ciuitatis expectant. atque inter haec omnia contra ecclesiam Christi impiarum gentium infidelitas fremit, euincit illa patiendo et inconcussam fidem inter obsistentium saeuitiam profitendo. reuelatae ueritatis, quae diu promissis mysticis uelabatur, sacrificio succedente illa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ credentib. omnia gentis illius ꝓmissa. om̃s ppħiȩ.
sac̃dotia. sacͥficia. templũ. & cuncta om̃ino sacram̃ta
dictis. passionib. morte. resurrectione. ascensione. omĩa
preconia ꝓpharum. Mittit sp̃m scm̃: impla fideles
una in domo congregatos: & hoc ipsum ꝓmissum o¬
rancdo ⁊ desiddando expectantes: Impleti autẽ sp̃u scõ
loquuntur repente linguis omniũ gentiũ: Arguunt
fident̃ errores : p̃dicant salub̾rimã ueritatem: exhor¬
tantur ad penitentiã pret̾itȩ culpabilis uitȩ: indul¬
gentiã de diuina grã pollicent᷑: p̃dicationẽ pietatis
uereq religionis. signa congruentia & miracula con¬
sequunt᷑:. Excitatur adu̾sus eos seua infidelitas: dole¬
rant predicta: sꝑant ꝓmissa: docent preceptaͥ nũo
exigui. ꝑmundum disseminant᷑: ppłos mirabili faci¬
utate conũtunt. Int̾ inimicos augentur:ͥ ꝑ secutiõib

Expanded text:
esse credentibus omnia gentis illius promissa, omnes prophetiae, esse credentibus omnia gentis illius promissa, omnes prophetiae, sacerdotia, sacrificia, templum et cuncta omnino sacramentadictis, passionibus, morte, resurrectione, ascensione omnia praeconia prophetarum. mittit spiritum sanctum, implet fideles una in domo congregatos et hoc ipsum promissum orando ac desiderando expectantes. impleti autem sancto spiritu loquuntur repente linguis omnium gentium, arguunt fidenter errores, praedicant saluberrimam ueritatem, exhortantur ad paenitentiam praeteritae culpabilis uitae, indulgentiam de diuina gratia pollicentur. praedicationem pietatis ueraeque religionis signa congruentia et miracula consequuntur. excitatur aduersus eos saeua infidelitas, tolerant praedicta, sperant promissa, docent praecepta. numero exigui per mundum disseminantur, populos mirabili facilitate conuertunt, inter inimicos augentur, persecutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
steriutas ȩcasq iam fectat. Propagatur ex illo nume¬
rosissimus ppłs multiplicat᷑ in egipto: quo illã stirpẽ
ex orientalib partib ꝓmissis effectisq crebrescens
dispositio diuina transiniserat: E ducitur exegrr¬
ti seruitude gens ualida horrendis signis atd miracłis:
puisisq impus gentib int̾ram ꝓmissionis ꝑducta
&r constituta regno ⁊̃ sublimat᷑ Deinde p̃ualescente.
pecc̃o sacrilegis ausibus dm̃ uerum qui eis benefitia
tanta contulerat sepissime offendens. uariisq flagel¬
lata clacdibus. & ꝓspitatib consolata usq ad xp̃i in¬
carnationẽ declarationẽq ꝑducitur. Quẽ xp̃m dĩ u̾¬
bum. ddĩ filiũ. đm in carne uent᷑um. morit᷑um. resurre¬
cturum. in cȩlũ ascensurum. p̃pollentissimo suo nõie
in omnib gentib dicatos sibi populos habiturum:
inq illo pecc̃oꝵ remissionẽ. salutẽq ȩt̾nam futuram

Expanded text:
sterilitas aetasque iam fecerat. propagatur ex illo numesterilitas aetasque iam fecerat. propagatur ex illo numerosissimus populus, multiplicatus in Aegypto, quo illam stirpem ex orientalibus partibus promissis effectisque crebrescens dispositio diuina transmiserat. educitur ex Aegypti seruitute gens ualida horrendis signis atque miraculis pulsisque impiis gentibus in terram promissionis perducta et constituta regno etiam sublimatur. deinde praeualescente peccato sacrilegis ausibus deum uerum, qui ei beneficia tanta contulerat, saepissime offendens uariisque flagellata cladibus et prosperitatibus consolata usque ad Christi incarnationem declarationemque perducitur. quem Christum, dei uerbum, dei filium, deum in carne uenturum, moriturum, resurrecturum, in caelum ascensurum, praepollentissimo suo nomine in omnibus gentibus dicatos sibi populos habiturum inque illo peccatorum remissionem salutemque aeternam futuram
Abbreviated transcription (Latin):
mo fecit: & competit dõ. Ne per hoc quȩ sibi quisq
facilia non factu s captu putat: ȩquo animo acci¬
pit. Supra ea: ueluti ficta pro falsis ducit. Noli eis
eẽ similis. obsecro te: Disputantur hȩc latius. & om̃s
questionũ necessariarũ sinus ꝑserutati discussiq pa¬
duntur: s intellectiu fides aditum aꝑit. infidelitas
claudit. Quẽ non moueat ad credendum tantus abi¬
nitio ipse irrum ordo gestarum. & ipsa conexio tem¬
porum: prec̾itis fiiem de presentib faciens. priora uͦ¬
tioribus. & recentiorib antiqua confirmans: E ugic̃
unus ex gente caldcorum pietate fidelissima p̃ditus.
eui promissa diuina pꝰ tantam seriem scłoꝵ nouissimis
temporib complenda prodant᷑: atq in eiꝰ semine om̃s
gentes habiturȩ benedictionẽ p̃nuntiantur. Sic unũ
am uerum colens uiniu̾sitatis creadorem. gignit fiuũ
senex de conuige: quã spe pariendi penitus destitutã

Expanded text:
mo fecit, et competit deo. ac per hoc, quae sibi quisque mo fecit, et competit deo. ac per hoc, quae sibi quisque facilia non \'factu sed captu \'putat, aequo animo accipit, supra ea ueluti ficta pro falsis ducit\'. noli eis esse similis, obsecro te. Disputantur haec latius et omnes quaestionum necessariarum sinus perscrutati discussique panduntur. sed intellectui fides aditum aperit, infidelitas claudit. quem non moueat ad credendum- . dum tantus ab initio ipse rerum ordo gestarum et ipsa conexio temporum praeteritis fidem de praesentibus faciens, priora posterioribus et recentioribus antiqua confirmans? eligitur unus ex gente Chaldaeorum pietate fidelissima praeditus, cui promissa diuina post tantam seriem saeculorum nouissimis temporibus complenda prodantur, atque in eius semine omnes gentes habiturae benedictionem praenuntiantur. sic unum deum uerum colens uniuersitatis creatorem gignit filium senex de coniuge, quam spe pariendi penitus destitutam
Abbreviated transcription (Latin):
ri: qualia gerens hominẽ facere debuit: Nam in
principio erat u̾bum: & u̾bum erat apud dm̃: &
ds erat u̾bum: & omnia ꝑipsum facta sunt. Nũ
homine assumpto aliũ mundum facere debuit: ut
eum ẽẽ credemus ꝑquẽ factus ẽ mundus:. Ss nec
maior mundus. nec isti ȩqualis in hoc mundo fieri pos¬
set: Si autẽ minorẽ facerar infra istum. similiter hoc
quoqr parum putaret᷑. Qui gͦ non oportebat ut notũ
facere mundum: noua fecit in mundo. Homo enĩ
de uirgine procieatus. & amortuis in et̾nam uitam
resuscitatus. & suꝑ cȩlos exaltatus. potentiꝰ fortasse
opus ẽ quã mundus. Hic forte respondent se factũ
hoc ẽẽ non credere. Quidg̾ fiat hominib qui mini¬
ma contemnunt: maiora non credunt: Reddita uita
defunctis idõ creditur quia fecerunt alii: & parum
ẽdo. Caro propria de uirgine creata. & amorde in ȩt̃¬
na uita suꝑ cçlum leuata. idõ non creditur quia ne¬

Expanded text:
ri, qualia gerens hominem facere debuit. nam in ri, qualia gerens hominem facere debuit. nam in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum et omnia per ipsum facta sunt. num homine adsumpto alium mundum facere debuit, ut eum esse crederemus, per quem factus est mundus? sed nec maior mundus nec isti aequalis in hoc mundo fieri posset. si autem minorem faceret infra istum, similiter hoc quoque parum putaretur. quia ergo non oportebat, ut nouum faceret mundum, noua fecit in mundo. homo enim de uirgine procreatus et a mortuis in aeternam uitam resuscitatus et super caelos exaltatus potentius opus est fortasse quam mundus. hic forte respondent se factum hoc esse non credere. quid ergo fiat hominibus, qui minora contemnunt, maiora non credunt? reddita uita defunctis ideo creditur, quia fecerunt alii, et parum est deo; caro propria de uirgine creata et a morte in aeternam uitam super caelum leuata ideo non creditur, quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
quam mortuos resurrexisse: Fecit hoc helias: fecit
hoc heliseus: Mam de magorum miraculis utrum
ctiã mortuos suscitauerint: illi uiderint qui & apu¬
leium se contra magicarum artium crimina copi¬
osissime defendentem conantur ñ accusando. sed
laudando conuincere. Nos legimus magos egyp¬
tiorum istarũ artium ꝑitissimos amoyse famulo
dĩ fuisse suꝑatos: cum illi quedam mira nefandis
artib agerent: ille dõ simplicit̾ in uocato. cunc ta
eoꝵ machinam̃ta subũter&: Sed & ipse moyses.
& magnam głam ei dederunt: Hunc ñ tanquam
parem sibi. nec in eade miraculoꝵ potentia suꝑiorẽ:
sed plane dñm dm̃ omniũ. & hominẽ ꝑꝑ homines.
uoluit ne ess&r absurdum quod ꝑ illos fecerat. si
ipse non facerax. S tam̃ & aliquid propͥum facere
debuit: Masci de uirgine: a mortuis resurgere: in
cȩlum ascendere: Hoc dõ qui parum putat: quid
plus expectet ignoro: Arbitror enim talia flagita¬

Expanded text:
quam mortuos reuixisse? fecit hoc Helias, fecit quam mortuos reuixisse? fecit hoc Helias, fecit hoc Helisaeus; nam de magorum miraculis, utrum etiam mortuos suscitauerint, illi uiderint, qui et Apuleium se contra magicarum artium crimina copiosissime defendentem conantur non accusando sed laudando conuincere. nos legimus magos Aegyptiorum istarum artium peritissimos a Moyse, famulo dei, fuisse superatos, cum illi quaedam mira nefandis artibus agerent, ille deo simpliciter inuocato cuncta eorum machinamenta subuerteret. sed et ipse Moyses  magnam dederunt, hunc non tamquam parem sibi nec in eadem miraculorum potentia superiorem sed plane dominum deum omnium et hominem propter homines fuoluit, ne esset absurdum, qui per illos fecerat, si ipse non faceret. sed tamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de uirgine, a mortuis resurgere, in caelum ascendere. hoc deo qui parum putat, quid plus expectet, ignoro. Arbitror enim talia flagita
Abbreviated transcription (Latin):
Adiutorium aut̃ quod sine gr̃a fidi que ab illo ẽ. nemo
potest uincere concupiscentias uitiosas. & siqua eaꝵ
residua ñ uicerit. ueniali remissione purgari. Quodergo
ad magistium eiꝰ attin&. quis nunc extremus idiota.
uel que abiecta muliercula ñ credit anime ĩmortalita¬
tem. uitamq pꝰ mortem futuram: Quod apud grecos
olim pͥꝰ pherecyquides assirius cum disputauisso: p̃y¬
tagoram samium dispucationis illius nouitate ꝑmo¬
tum ex athleta in philosophum uertit. Nunc gͦ quod
maro ait. & omnes uidemus: amomum assirium uul
ris uestigia nr̃i. irrita ꝑpetua soluent formidine t̃ras:
S nulla inquiunt competentib signis tante maiestatis
inditia claruerunt: quia larualis illa purgatio. debi¬
lium curȩ. reddita uita defunctis. si & alii consident᷑.
dõ parua sunt. Fatemur quidẽ & nos: talia quedam
fecisse propħas: Nam in his signis quid excellentius.

Expanded text:
adiutorium autem, quod sine gratia fidei, quae ab illo est, nemo adiutorium autem, quod sine gratia fidei, quae ab illo est, nemo potest uincere concupiscentias uitiosas et, si qua earum residua non uicerit, ueniali remissione purgari. quod ergo ad magisterium eius adtinet, quis nunc extremus idiota uel quae abiecta muliercula non credit animae inmortalitatem uitamque post mortem futuram? quod apud Graecos olim primus Pherecydes Syrius cum disputauisset, Pythagoram Samium disputationis illius nouitate permotum ex athleta in philosophum uertit. nunc ergo, quod Maro ait et omnes uidemus, amomum Assyrium uulgris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. \'Sed nulla\', inquiunt, competentibus signis tantae maiestatis indicia claruerunt, quia larualis illa purgatio, debilium curae. reddita uita defunctis, si et alii considerentur, deo parua sunt\\ fatemur quidem et nos talia quaedam fecisse prophetas. nam in his signis quid est excellentius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis poetis. & huiuscemodi auctorib litt̾arum. quos
multa uera falsis miscuisse quis ambigat: Iuius etiã
om̃ib quieiꝰ participes ẽẽ potuerunt: maximȩ uͦ suȩ
incarnationis exemplo id salubrit̃ ꝑsuasit. ut qm̃ ho¬
mines pleriq diuinitatis auidi. ꝑpotestates cȩlestes
quas dõs putarent. ritusq uarios illicitoꝵ ñ sacrorũ.
s sacrilegioꝵ ambiendũ sibi arbitrarent᷑ ad dm̃. magis
suꝑbe quã piȩ. qua in re ꝓ anglis sanctis eis se demones
suꝑbiȩ cognatione supponunt. scirent homines tam
proximum eẽ dm̃ pietati hominũ. ad quẽ uelut longe
positum ꝑ int̃positas podestates ambiebant. ut hõiẽ
susciꝑe dignaret᷑. & cum illo uniri quodãm. ut ei sic
coaptaret᷑ homo totus quẽadmodũ animȩ corpus.
excepta concretione mutabili. in quã non conuertit᷑
ds̃. & quã uidemus quod habeat & corpus & animꝰ

Expanded text:
ipsis poetis et cuiusce modi auctoribus litterarum, quos ipsis poetis et cuiusce modi auctoribus litterarum, quos multa uera falsis miscuisse quis ambigat, illius etiam omnibus, qui eius participes esse potuerunt, maxime uero suae incarnationis exemplo id salubriter persuasit, ut, quoniam homines plerique diuinitatis auidi per potestates caelestes, quas deos putarent, ritusque uarios inlicitorum non sacrorum sed sacrilegiorum ambiendum sibi arbitrarentur ad deum magis superbe quam pie, qua in re pro angelis sanctis eis se daemones superbiae cognatione supponunt, scirent homines tam proximum esse deum pietati hominum, ad quem uelut longe positum per interpositas potestates ambiebant, ut hominem suscipere dignaretur et cum illo uniri quodam modo, ut ei sic coaptaretur homo totus, quem ad modum animae corpus excepta concretione mutabili, in quam non conuertitur deus et quam uidemus quod habeat et corpus et anima;
Abbreviated transcription (Latin):
Terbum gͥ dĩ. idemq di filius patͥ coȩt̾nus. eademq dĩ
uirtus & sapientia a suꝑno fine creaturȩ rationalis usq
ad infimum finem creaturȩ corporalis. attingens fortit
& disponens om̃ia suauit. presens & latens.rusꝗͣ con¬
clusa. nusquã discissa. nusquã tumida. s sine mole
ubiq tota. longe alio mͦ quodam quã eo quo creat᷑is
cȩt̃is ad est. suscepit hominẽ : seq & illo fecit unum
ihm̃ xp̃m mediatorẽ di & hominũ. equalẽ patͥ scdm
diuinitatẽ. minorẽ aũt patrȩ scđ̃m carnem. hoc ẽ scd̃¬
gnatam nob̃ infirmitatẽ. In quo xp̃o eo tp̃r quo opor¬
tunissimũ ipse nouerat. & ante secula disposuerat. ue¬
nit hominib. magist̾ium & adiutorium ad capessendã
sempit̾nam salutem: Magist̾ium qͥdẽ: ut ea quȩ hic ãn
dicta sunt utilit uera. non solum a prophis scĩs. qui
omnia uera dixerunt. uerum etiã aphilosophis atq

Expanded text:
Verbum igitur dei idemque dei filius patri coaeternus eademque Verbum igitur dei idemque dei filius patri coaeternus eademque uirtus et sapientia dei a superno fine creaturae rationalis usque ad infimum finem creaturae corporalis adtingens fortiter et disponens omnia suauiter praesens et latens nusquam conclusa, nusquam discissa, nusquam tumida sed sine mole ubique tota longe alio modo quodam quam eo, quo creaturis ceteris adest, suscepit hominem seque et illo fecit unum Iesum Christum, mediatorem dei et hominum, aequalem patri secundum diuinitatem minorem autem patre secundum carnemgnatam nobis infirmitatem, in quo Christo eo tempore, quod opportunissimum ipse nouerat et ante saecula disposuerat, uenit hominibus magisterium et adiutorium ad capessendam sempiternam salutem: magisterium quidem, ut ea, quae hic ante dicta sunt utiliter uera non solum a prophetis sanctis, qui omnia uera dixerunt, uerum etiam a philosophis atque
Abbreviated transcription (Latin):
mixtum ẽ animȩ habenti corpus: simul & animã susce¬
pit & corpus: Iuud cotidie fit ad ꝓcreandos homines:
hoc semel factum ẽ ad libandos homines: Uerunta m̃
duarum rerum incorpearũ commixtio facilius credi
debuit. quã unius incorporeȩ & alt̾ius corporee: Nã
si anima in sua natura ñ fallatur. incorpoream se esse
comp̃hendit: multomagis incorporeũ ũbum est dei
Ac ꝑhoc uerbi dĩ & animȩ credibilior debuit eẽ ꝑmix¬
tio: quã animȩ & corporis. S hoc in nobis ipsis exꝑim:
illud in xp̃o credere iubemur. Si autẽ utrumq nobis
pariter mexꝑtum credendũ precipetur: quid horum
citius crederemus: Quomͦ non fateremur duo incorpo¬
rea. quã unum corporeũ alt̾um incorporeũ facilius po¬
tuisse misceri: si tam̃ non indigne ad ista mixtionis ut
mixturȩ nom̃ admittitur. propt̃ consuetudinẽ corꝑa¬
lium rerum longe alit̃ se habentium. alit̃q notarum:

Expanded text:
mixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscemixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscepit et corpus. illud cotidie fit ad procreandos homines, hoc semel factum est ad liberandos homines. uerum tamen duarum rerum incorporearum commixtio facilius credi debuit quam unius incorporeae et alterius corporeae. nam si anima in sua natura non fallatur, incorpoream se esse comprehendit; multo magis incorporeum est uerbum dei ac per hoc uerbi dei et animae credibilior debuit esse permixtio quam animae et corporis. sed hoc in nobis ipsis experimur, illud in Christo credere iubemur. si autem utrumque nobis pariter inexpertum credendum praeciperetur, quid horum citius crederemus? quo modo non fateremur duo incorporea quam unum incorporeum alterumque corporeum facilius potuisse misceri, si tamen non indigne ad ista mixtionis uel mixturae nomen admittitur propter consuetudinem corporalium rerum longe aliter se habentium aliterque natarum?
Abbreviated transcription (Latin):
na. Ille ĩsuo corꝑe nũos tpr̃m m̃surãq seruauit eta¬
tum: qͥ sine ulla suimutabilitate mutando ꝯtexit.
ordinẽ scłoꝵs. Hoc enĩcreuit in tp̃r. qͦdcep̃ ex tp̃r. U̾¬
carnẽ. ñ tpr̃i cessit ut ũteret᷑ in carnẽ. Hõqͥppe dõ ae¬
tidie fit. quomͦ anima misceat᷑ corpori. ut una fiat ꝑso
na hominis: Nam sicut in unitate ꝑsonȩ anima utitur
corꝑe ut homo sit: ita inunitate ꝑsonȩ ds utitur hõĩe.
ut xp̃c sit. In illa gͦ ꝑsona mixtura ẽ animȩ & corꝑis:
in hac ꝑsona mixtura ẽ di & hominis: si tam̃ recedat au¬
ditor a consuetudine corꝑum. quo soient duo liquores
ita misceri. ut neutrum seru& integritatẽ suam: quãꝗ̃
& in ipsis corporib aeri lux incorrupta misceat᷑. Ergo
ꝑsona hominis mixtura ẽ animȩ & corꝑis: ꝑsona aut̃
xp̃i. mixtura ẽ dĩ & hominis. Cum enim u̾bum dĩ per¬

Expanded text:
na. Ille in suo corpore numeros temporum mensurasque servavit aetana. Ille in suo corpore numeros temporum mensurasque servavit aetatum, qui sine ulla sui mutabilitate mutando contexuit ordinem saeculorum. Hoc enim crevit in tempore, quod coepit ex tempore. carnem, non tempori cessit, ut uerteretur in carnem; homo quippe deo actidie fit, quo modo misceatur anima corpori, ut una persona fiat hominis. nam sicut in unitate personae anima utitur corpore, ut homo sit, ita in unitate personae deus utitur homine, ut Christus sit. in illa ergo persona mixtura est animae et corporis, in hac persona mixtura est dei et hominis, si tamen recedat auditor a consuetudine corporum, qua solent duo liquores ita misceri, ut neutrum seruet integritatem suam, quamquam et in ipsis corporibus aeri lux incorrupta misceatur. ergo persona hominis mixtura est animae et corporis, persona autem Christi mixtura est dei et hominis; cum enim uerbum dei per
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis in cõmutabilis ꝑuehat. Quid si om̃ps ho¬
minem ubicumq formatum ñ ex materno utero
crearet: s repentinũ inferit aspectib. Qd si nullas ex
paruulo in iuuenta mutarir ȩtates: nullos cibos. nui¬
los caꝑet somnos: Nonne opinione confirmara erro¬
ris: nec hominẽ uerum suscepisse ullomͦ eredetur. Et
dum om̃ia mirabiliter facit: auferrar quod misericordũ
fecit. Nunc uͦ ita inter dm̃ & homines mediator appa¬
ruit: ut inunitate ꝑsonȩ copulans utrãq natur̃a. &
solita sublimare in solitis: & insolita solitis temꝑarot:
Quid autẽ non mirum dos̃ facit in om̃ib creaturȩ motib
nisi consuetudine cotidiana uiluissent: Deniq quã
multa usitata calcant᷑. quȩ consid̾ata stupent᷑: sic̃ ipsa
uisseminũ qͦs nũos ht̃. & qm uiuaces. ꝙ efficaces. qm
latent̾ potentes. qm inparuomagna molientes: qͥ
adeat aĩo. qͥs ꝓmat eloqͥo: Ile gͥ s̃sine simine oꝑatꝰ¬

Expanded text:
ueritatis incommutabilis peruehat. quid, si omnipotens houeritatis incommutabilis peruehat. quid, si omnipotens hominem ubicumque formatum non ex materno utero crearet, sed repentinum inferret aspectibus? quid, si nullas ex paruulo in iuuentam mutaret aetates, nullos cibos, nullos caperet somnos? nonne opinionem confirmaret erroris nec hominem uerum suscepisse ullo modo crederetur et, dum omnia mirabiliter facit, auferret, quod misericorditer fecit? nunc uero ita inter deum et homines mediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam et solita sublimaret insolitis et insolita solitis temperaret. Quid autem non mirum deus facit in omnibus creaturae motibus, nisi consuetudine cotidiana uiluissent? denique quam multa usitata calcantur, quae considerata stupentur! sicut ipsa uis seminum quos numeros habet, quam uiuaces, quam efficaces. quam latenter potentes, quam in paruo magna molientes, quis adeat animo, quis promat eloquio? ille igitur sibi sine s
Abbreviated transcription (Latin):
mutata coaptauit: nom̃ humanitatis ab eo dignan¬
ter assumens: diuinitatis ei largiter tribuens.Ipsa
uirtus ꝑ inuiolata matris uirginea uiscera menbra
infantis eduxit. quȩ postea ꝑclausa ostia membra
iuuenis introdurit. Hic si ratio queritur: non erit
mirabile. Si exemplum poscitur: non erit singłare
Demus do aliquid posse: quod nos fateamur inuesti¬
gare non posse: In talib rebus tota ratio facti ẽ. po¬
tentia facientis: lam illud quod in somnos soluit᷑:
cibo alitur. & omnes humanos sentit affectus. ho¬
minem ꝑsuad hominib: quẽ non consũpsit utiq
sr assumpsit. E cce sic factum ẽ & tam̃ quidã heretici
ꝑuersȩ mirando eiꝰ laudandoq uirtutem. naturam
humanã in eo prorsus agnoscere noluerunt: ubi est
omnis grẽ cõmendatio qua saluos facit credentes in se:
ꝓfundos thesauros sapientiȩ &scientiȩ continens. &
fide imbuens mentes quas ad et̾nam contẽplationẽ

Expanded text:
mutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanmutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanter adsumens, diuinitatis ei largiter tribuens; ipsa uirtus per inuiolata matris uirginea uiscera membra infantis eduxit, quae postea per clausa ostia membra iuuenis introduxit. hic si ratio quaeritur, non erit mirabile; si exemplum poscitur. non erit singulare. demus deum aliquid posse, quod nos fateamur inuestigare non posse. in talibus rebus tota ratio facti est potentia facientis. Iam illud, quod in somnos soluitur et cibo alitur et omnes humanos sentit affectus, hominem persuadet hominibus, quem non consumpsit utique, sed adsumpsit. ecce sic factum est et tamen quidam haeretici peruerse mirando eius laudandoque uirtutem naturam humanam in eo prorsus agnoscere noluerunt, ubi est omnis gratiae commendatio, qua saluos facit credentes in se profundos thesauros sapientiae et scientiae continens et fide inbuens mentes, quas ad aeternam contemplationem
Abbreviated transcription (Latin):
mole s uirtute magnus ẽ ds̃. qui ꝓuidentia sua me¬
lorem sensum magis formiculis & apiculis dedit. qͣm
asinis & camelis: qui ex grano minutissimo seminis
tantã ficulneȩ arboris magnitudinẽ creat. cũ ex mul¬
to maiorib seminib longe minora multa nascant᷑:
qui pupillam tamparuam ditauit acie. qua ꝑocłos
emicante. in ictu temporis cȩlum prope dimidium
lustrairt᷑: qui ex puncto & quasi cendro cerebri. sensꝰ
omnes quinaria distributione diffundit. qui corde
menbro tam exiguo. uitalem motum ꝑ corꝑis cun¬
cta ddispensat: his atq huiusmodi reb insinuat ma¬
gna dde minimis: qui non ẽ paruus in paruis.Ipsa i
magnitudo uirtutis eius. quȩ nullas in angusto sen¬
tit angustias. uttrum uirginalẽ non aduenticio. sed
indigena puerꝑio fecundauit: ipsa sͥ animã rationa¬
lem. & ꝑeandem etiã corpus humanũ. totumq om̃i¬
no hominẽ in melius mutandum. nullomͦ indet̾ius

Expanded text:
mole sed uirtute magnus est deus, qui prouidentiae simimole sed uirtute magnus est deus, qui prouidentiae similiorem sensum magis formiculis et apiculis dedit quam asinis et camelis, qui ex grano minutissimo seminis tantam ficulneae arboris magnitudinem creat, cum ex multo maioribus seminibus longe minora multa nascantur, qui pupulam tam paruam ditauit acie, qua per oculos emicante in ictu temporis caelum prope dimidium lustraretur, qui ex puncto et quasi centro cerebri sensus omnes quinaria distributione diffundit, qui corde, membro tam exiguo, uitalem motum per corporis cuncta dispensat his atque huius modi rebus insinuans magna de minimis, qui non est paruus in paruis. ipsa enim magnitudo uirtutis eius, quae nullas in angusto sentit angustias, uterum uirginalem non aduenticio sed indigena puerperio fecundauit; ipsa sibi animam rationalem et per eandem etiam corpus humanum totumque omnino hominem in melius mutandum nullo modo in deterius
Abbreviated transcription (Latin):
adest &̃ surdis: s illis patet. illas latet. Quid autẽ
mirabilius quã id quod accidit in uocib nr̃is. uerb̃q
sonantib: in re scilica raptim tͦnsitoria : Cum enim
loquim᷑ ne scdẽ quidẽ sillabȩ locus ẽ. nisi pͥma sonare
destit̾it: & tam̃ si unus adsit auditor totum audit ꝙ
dicimus. Et si duo adsint tantumdẽ ambo audiunt.
quod & singulis totum ẽ. Et si audiat multitudo silers.
non int̾ se particulatim cõminunt sonos tonꝗͣ cibos:
s om̃e quod sonat. & omnib totum ẽ. & singulis totũ:
tane iam ñ illud ẽ potius incredibile si u̾bũ hominis
transiens quod exhib& aurib u̾bum di ꝑmanens. ñ¬
alibi exhiba reb : ut quẽadmodũ hoc simul auditur
c̃ a singulis totum. ita illud simul ubiq sit dotum:
Non itaq metuendum ẽ corpꝰculum infantiȩ. ne in il¬
io tantus ds angustias passus ẽẽ uideatur. Neq eñi

Expanded text:
adest etiam surdis; sed illis patet, istis latet. quid autem adest etiam surdis; sed illis patet, istis latet. quid autem mirabilius quam id, quod accidit in uocibus nostris uerbisque sonantibus in re scilicet raptim transitoria? cum enim loquimur, ne secundae quidem syllabae locus est, nisi prima sonare destiterit, et tamen, si unus adsit auditor, totum audit, quod dicimus, et, si duo adsint, tantundem ambo audiunt, quod et singulis totum est, et, si audiat multitudo silens, non inter se particulatim comminuunt sonos tamquam cibos, sed omne, quod sonat, et omnibus totum est et singulis totum. itane iam non illud est potius incredibile, si, uerbum hominis transiens quod exhibet auribus, uerbum dei permanens non exhibet rebus, ut, quem ad modum hoc simul auditur etiam a singulis totum, ita illud simul ubique sit totum? Non itaque metuendum est corpusculum infantiae, ne in illo tantus deus angustias passus esse uideatur. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
absurditate pocest. Et de sensu loquimur morticino:
Quid g ẽ ipsa anima preter corporis sensum. idest in
dde om̃ipotentia d̃ĩ meredibile aliquid dici. cũ dicit᷑
ũbum di ꝑquod facta sunt omnia sic assũpsisse cor¬
pus ex uirgme: & sensibus apparuisse mortalib. ut
immortalitatẽ suam non corruꝑit: ut ȩt̾nitatem
non mutauerit: ut potestatem ñ minuerit: ut am¬
ministrationẽ mundi non deseruerit: ut asinu patͥs.
idest a secreto quo cum illo & in illo ẽ. ñ recesserit:
Uerbum dĩ sic intellige ꝑ quod facta sunt omnia: ut¬
non eius transire aliquid cogites. & ex futuro p̃t̾itũ
fieri. M anet sicuti ẽ: & ubiq totum ẽ. Uenit autẽ
cum manifestatur: & cum occultatur abscedit. Adest
tamen siue occultum siue manifestum: sicut lux a¬
dest ocuus & uidentis & eeci. S uidenti adest pre¬
sens: cecoũ absens. Ad est & uox audientib aurib:

Expanded text:
absurditate potest et de sensu loquimur morticino. absurditate potest et de sensu loquimur morticino. quid igitur est ipsa anima praeter corpode omnipotentia dei incredibile aliquid dici, cum dicitur uerbum dei, per quod facta sunt omnia, sit adsumpsisse corpus ex uirgine et sensibus apparuisse mortalibus, ut inmortalitatem suam non corruperit, ut aeternitatem non mutauerit, ut potestatem non minuerit, ut administrationem mundi non deseruerit, ut a sinu patris, id est a secreto, quo cum illo et in illo est, non recesserit! Verbum dei sic intellege, per quod facta sunt omnia, non ut eius transire aliquid cogites et ex futuro praeteritum fieri. manet, sicuti est, et ubique totum est. uenit autem, cum manifestatur, et, cum occultatur, abscedit. adest tamen siue occultum siue manifestum, sicut lux adest oculis et uidentis et caeci; sed uidenti adest praesens caeco uero absens. adest et uox audientibus auribus,
Abbreviated transcription (Latin):
cimus foris sonat: nisi ibi sentiamus ubi sonat: Et
illic gͦ extra carnem nr̃am uiuimus. An sentire pos¬
sumus & ubi non uiuimus: cum sensus sine uita ẽẽ
non possit: Cȩti tres sensus apud seipsos sentiunt
quamiuis de olfactu possit utcumq dubitari. De
gustu atq tactu nulla controu̾sia: quod ea quȩ gu¬
stamus & tangimus non alibi quam in nr̃a carne
sentimus. Promde isti tres sensus abhac considãtioẽ
semoueant᷑. uisus auditusq afferunt mirabilẽ quȩ¬
stionem: aut quomͦ anima sentiat ubi non uiuit: aut
quom uiuat ubi non ẽ. Neq enim nisi in carne sua ẽ.
sentit etiã pret̃ carnem suam. Ibi quippe sentit ubi ui¬
det: quia & uidere sentire ẽ. Ibi sentit ubi audit. qua
& audire sentire ẽ. Aut gͦ & ibi uiuit. ac ꝑhoc ẽ ibiẽ.
aut sentit & ubi ñ uiuit: aut uiuit & ubi ñ ẽ. Hȩc oĩa
mira sunt. nicħ horum affirmari sine quadã uelut

Expanded text:
cimus: Foris sonat\', nisi ibi sentiamus, ubi sonat? ergo et cimus: Foris sonat\', nisi ibi sentiamus, ubi sonat? ergo et illic extra carnem nostram uiuimus. an sentire possumus, et ubi non uiuimus, cum sensus sine uita esse non possit? Ceteri tres sensus apud se ipsos sentiunt, quamuis de olfactu possit utcumque dubitari. de gustu autem atque tactu nulla controuersia est, quod ea, quae gustamus et tangimus, non alibi quam in nostra carne sentimus. proinde isti tres sensus ab hac consideratione semoueantur. uisus auditusque adferunt mirabilem quaestionem, aut quo modo anima sentiat, ubi non uiuit, aut quo modo uiuat, ubi non est. neque enim nisi in carne sua est; sentit autem etiam praeter carnem suam. ibi quippe sentit, ubi uidet, quia et uidere sentire est; ibi sentit, ubi audit, quia et audire sentire est. aut ergo et ibi uiuit ac per hoc etiam ibi est aut sentit, et ubi non uiuit, aut uiuit, et ubi non est. haec omnia mira sunt; nihil horum adfirmari sine quadam uelut
Abbreviated transcription (Latin):
utimur sensib. Intendat hȩc anima rationalis: et
sensus corporis. non sensib corporis. sz ipsa mente at¬
q ratione consideret. Certe sentire homo non potest:
nisi uiuat. Uiuit autẽ in carne: ante quã morte utrũq
dirimatur. Quomͦ gͥ anima quȩ sunt extra carnem
suam sentit: quȩ ñ nisi in carne sua uiuit: An ñ ab
cius carne longissime absunt sidera in cęlo: An in cȩ¬
lo non uidet solem: An sentire ñ ẽ uidere: cum sit
in quinq sensib excellentior cęt̾is insus: An & in cę¬
lo uiuit: quia & incęlo sentit: Et sensus eẽ potest.
ubi uita non ẽ : An sentit & ubi non uiuit: Quia cũ
in sua carne tantum uiuat: sentit & in his loeis quȩ
preter eius carnẽ continent ea quȩ tangit aspectu.Ui¬
des ne quã sit hoc latebrosun in sensu tã conspieuo
qui uisus dicitur: Attende & auditum. Nam &r ipse
se foras quodammͦ diffundit a carne. Unde enim di¬

Expanded text:
utimur sensibus. intendat haec anima rationalis et utimur sensibus. intendat haec anima rationalis et sensus corporis non sensibus corporis sed ipsa mente atque ratione consideret. certe sentire homo non potest, nisi uiuat; uiuit autem in carne, antequam morte utrumque dirimatur. quo modo igitur anima, quae sunt extra carnem suam, sentit, quae non nisi in carne sua uiuit? an non ab eius carne longissime absunt sidera in caelo? an in caelo non uidet solem? an sentire non est uidere, cum sit in quinque sensibus excellentior ceteris uisus? an et in caelo uiuit, quia et in caelo sentit et sensus esse non potest, ubi uita non est? an sentit, et ubi non uiuit, quia, cum in sua tantum carne uiuat, sentit etiam in his locis, quae praeter eius carnem continent ea, quae tangit aspectu? uidesne, quam sit hoc latebrosum in sensu tam conspicuo, qui uisus dicitur? adtende et auditum. nam et ipse se foras quodam modo diffundit a carne. unde enim di
Abbreviated transcription (Latin):
poris: Non sic ds̃ implere dicitur mundum. uelut aqͣ
uelut aer. uelut ipsa lux: ut minore sui parte minorẽ
mundi partẽ impleat. & maiorem maiore. Nornt u̾q
totus eẽ: & nullo contineri loco. Nouit uenire ñ receden¬
do ubierat: nouit abire. ñ desererdo quo uenerat. Mi¬
ratur hoc mens humana: & quia ñ capit. fortasse nec
a corpore si potest attoliat & abeis rebz quas solet sen¬
tire ꝑ corpus: & uideat ipsa quid sit quȩ utitur corpore
Sed forte ñ potest. Nagni quippe ingemi ẽ ut ait qͥdam
seuocare mentẽ a sensib: & cogitationẽ a consuetudine
abducere: Ipsos gͦ corporis sensus. aliquanto insuetiꝰ
& uigilantius ꝑscrucetur. Sunt certe quinq ꝑtiti cor¬
poris sensus. qui nec sine anima nec sine eorpore eẽ¬
possunt: quia neq sentire ẽ insi uiuentis quod ab anima
ẽ corpori: neq sine corporeis instrumentis. & quasi
uasis atq organis. uidemus. audimus. cȩt̾isq trib

Expanded text:
poris! non sic deus implere dicitur mundum uelut aqua, poris! non sic deus implere dicitur mundum uelut aqua, uelut aer, uelut ipsa, lux, ut minore sui parte minorem mundi partem impleat et maiore maiorem. nouit ubique totus esse et nullo contineri loco; nouit uenire non recedendo, ubi erat; nouit abire non deserendo, quo uenerat. Miratur hoc mens humana et, quia non capit, fortasse nec , si potest, a corpore attollat et ab eis rebus, quas solet sentire per corpus, et uideat ipsa, quid sit, quae utitur corpore. sed forte non potest; \'magni\' quippe \'ingenii est\', ut ait quidam, \'seuocare mentem a sensibus et cogitationem a consuetudine abducere\'. ipsos ergo corporis sensus aliquanto insuetius et uigilantius perscrutetur. sunt certe quinquepartiti corporis sensus, qui nec sine corpore nec sine anima esse possunt, quia neque sentire est nisi uiuentis, quod ab anima est corpori, neque sine corporeis instrumentis et quasi uasis atque organis uidemus, audimus ceterisque tribus
Abbreviated transcription (Latin):
quã requiris. Ubi pͥmum scire te uolo. ñ hoc xͥanã
habere doctrinam.quod ita sit ds infusus carni qͣ
ex uirgine nasceretur. ut curam uniũsitatis guber
nande. uel deseruerit uel amiserit: uel ad illud corpꝰ¬
culum quasi contractam matiam collectamq trans¬
tulerit. Hominũ iste sensus ẽ. nicħ nisi corpora ua¬
lentium cogitare: siue ista crassiora. sicut sunt humor.
& humus. siue subtiliora. sicut aeris & lucis. s tñ corꝑa.
quorii nullum potest eẽ ubiq totum. qm̃ ꝑ innume¬
rabiles partes alibi aliud habeat necesse ẽ. & qͣntũcũq
sit corpus. seu q̃ntulũcũq corpusculũ loci occupa spa¬
tium: eundemq locum sic impleat. ut in nulla eius
parte sit totum: ac ꝑhoc densari atq rarescere. contͣhi
ac dilatari. in minutias deteri & grandescere in molem.
non nisi corporũ ẽ. Tonge aliud ẽ animȩ natura quã
corporis. Quantomagis dĩ: qui cieator ẽ animȩ & cor¬

Expanded text:
quam requiris. ubi primum scire te uolo non hoc Christianam quam requiris. ubi primum scire te uolo non hoc Christianam habere doctrinam, quod ita sit deus infusus carni, qua ex uirgine nasceretur, ut curam gubernandae uniuersitatis uel deseruerit uel amiserit uel ad illud corpusculum quasi contractam collectamque transtulerit. hominum iste sensus est nihil nisi corpora ualentium cogitare siue ista crassiora, sicut sunt humor atque humus, siue subtiliora sicut aeris et lucis, sed tamen corpora, quorum nullum potest esse ubique totum, quoniam per innumerabiles partes aliud alibi habeat necesse est et, quantumcumque sit corpus seu quantulumcumque corpusculum, loci occupet spatium eundemque locum sic impleat, ut in nulla eius parte sit totum. ac per hoc densari atque rarescere, contrahi et dilatari, in minutias deteri et grandescere in molem non nisi corporum est. longe aliud est animae natura quam corporis; quanto magis dei, qui creator est et animae et cor