comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piscentias tuas ñ eas: Quia et si quando
obrepunt. et usurpant sibi oculũ. aur̃.
luiguã. uolaticã cogitationẽ: nec sic de¬
sꝑemus de salute nr̃a. Ideo cotidie dici¬
mus: dimute nobis debita nr̃a. Iusticia
inqͥt legis impleret᷑ innobis. S inquib¬

Expanded text:
piscentias tuas non eas: quia et si quando piscentias tuas non eas: quia et si quando subrepunt, et usurpant sibi oculum, aurum, linguam, volaticam cogitationem, nec sic desperemus de salute nostra. Ideo quotidie dicimus, Dimitte nobis debita nostra . Justitia, inquit, legis impleretur in nobis. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
uere: s implere. S quomͦ iusticia legis
impleretur in nob̾. uł quomͦ impletur¬
it nobis. uł quibus nobis: Uis audire
ambulare: Aduiuari spu inm̃te: et
concupiscentiis carnis ñ obedire. Sic
gͦ impletur in nobis lex: impletur in
nobis iusticia dĩ. Modo interim imple¬
tur: post concupiscentias tuas ñ eas.
Post concupiscentias tuas cũ audis:
illicitas accipe. Post concupiscentias tuas
ñ eas. debet impleri. Ex uoluntate nr̃a. ad¬
uita gr̃a dĩ debet impleri: post concupis¬
centias tuas ñ eas. Quicqd eñi illa concu¬
piscentia carnis egit in nobis p̃titorum
peccatorũ. siue infactis. siue indictis. siue
incogitationib: totũ deletũ ẽ. sacro bap¬
tismate. Om̃ia debita deleta st̃. una in¬
dulgentia. Restat gͦ cũ carne conflic¬
tus quia deleta ẽ iuiquitas. s manet
infirmitaf. Id ẽ. titillat delectatio illi¬
cite concupiscentiȩ. Pugna̾. resiste. noli
consentire.⁊ et impletur hic post concu¬

Expanded text:
impletur. Sed quomodo justitia legis impleretur in nobis, vel quomodo impletur nobis, vel quibus nobis? Vis audire ambulare? Adjuvari spiritu in mente, et concupiscentiis carnis non obedire. Sic ergo impletur in nobis lex, impletur in nobis justitia Dei. Modo interim impletur, Post concupiscentias tuas non eas . Post concupiscentias tuas, cum audis, illicitas accipe. Post concupiscentias tuas non eas, debet impleri ex voluntate nostra adjuta gratia Dei; debet impleri, Post concupiscentias tuas non eas. Quidquid enim illa concupiscentia carnis egit in nobis praeteritorum peccatorum, sive in factis, sive in dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit una indulgentia. Restat ergo cum carne conflictus: quia deleta est iniquitas, sed manet infirmitas. Inest, titillat delectatio illicitae concupiscentiae: pugna, resiste, noli consentire; et impletur hic, Post concu
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo inquit liberi st̃ filii. Tam̃ ne scan¬
dalizemꝰ eos uade ad mare. mitte ha¬
mii: et qui primꝰ surrexerit. id ẽ. primo¬
genitus amortius: aꝑi inquit os euis.
et inuenies ibi staterẽ. id ẽ. duo didrag¬
ma. quatuor scilicet dragmas: quia di¬
dragina. id ẽ. duo dragma. incaput exi¬
gebatur. Inuenies ibi staterem: hoc est

Expanded text:
Ergo, inquit, liberi sunt filii. Tamen ne scanErgo, inquit, liberi sunt filii. Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mare, mitte hamum, et qui primus surrexerit, id est, primogenitus a mortuis; aperi, inquit, os ejus, et invenies ibi staterem, id est, duas didrachmas, quatuor drachmas: quia didrachma, id est, duae drachmae, in caput exigebatur. Invenies ibi staterem, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis peccati. Incarne quidẽ uera
s ñ incarne peccati. Quid ẽ aũt insi¬
militudinẽ carnis peccati: Id ẽ. ut
eẽt caro: uera caro. Et unde similiu¬
do carnis peccati: Quia de peccato
mors. Mors ẽ utiq uiom̃i carne pec¬
cati. Dequa dicit apłs. Ut euacuarti
corpus peccati. Quia gͦ ẽ in om̃i cał¬
ne peccati. s utrumq ibi ẽ. et mors
petati et mors ẽ. et peccatũ: insimilitu¬
aine carnis peccati mors erat. et peccatũ
ñ erat. Si enĩ caro peccati eẽt. et meri¬
co peccati pęnã mortis lueret: ñ diceret
ipse dñs. Ecce uenit princeps mundi:
et inme nichil inueniet. Quare gͦ me
occidit: nisi quia quȩ ñ rapui cc̃ ex¬
soluebam: rsus quod fecit de tributo:
hoc fecit de morte. Exigebatur cribu¬
tum. didragina. Quare inqͥt. tu et dis¬
cipłi tui ñ redditis tributũ: Uocauit
adse petrũ: et ait ei. Reges mundi a
quibus exigunt tributũ: A filiis sius:
an ab alienis: Responsũ ẽ: ab alienis.

Expanded text:
dem vera, sed non in carne peccati. Quid autem, in similitudinem carnis peccati? Id est, ut esset caro, vera caro. Et unde similitudo carnis peccati? Quia de peccato mors: mors est utique in omni carne peccati; de qua dicit Apostolus, Ut evacuaretur corpus peccati . Quia ergo ne peccati: sed utrumque ibi est, et mors peccati et mors est, et peccatum: in similitudine carnis peccati mors erat, et peccatum non erat. Si enim caro peccati esset, et merito peccati poenam mortis lueret, non diceret ipse Dominus, Ecce venit et in me nihil inveniet . Quare ergo me occidit? Quia quae non rapui, tunc exsolvebam . Prorsus quod fecit de tributo, hoc fecit de morte. Exigebatur tributum, didrachma: Quare, inquit, tu et discipuli tui non redditis tributum? Vocavit ad se Petrum, et ait ei: Reges mundi a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis? Responsum est: Ab alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
um adño qui fecit celũ et t̾ram᷑. Ergocũ
dixisset iusticia tua sicut montes dĩ. qͣ¬
si quereret᷑. ut quid gͦ alii nascunt᷑. qui ñ
ꝑtinent adiusticiã dĩ: subiecit. Iudicia
tua sicut multa abissus. Quid ẽ. sicut
multa abissus: Altũ ẽ. impenetrabile
ẽ: in accessum ẽ. humane intentioni. Di¬
scrutabilia udicia eius: et inuestigabi¬
les uiȩ eius. Ergo et bic. misit ds̃ filiũ
suũ ꝓpt p̃scitos et p̃destinatos uocandos.
ustificandos. głificandos: ut montes dĩ
dicant. Si ds ꝓnobis: quis contra nos:
Misit ds̃ filiũ suũ insimilitudinẽ carns
peccati: et de peccato dampnauit pec¬
catũ in carne: ut iusticia legis implere

Expanded text:
fecit coelum et terram : ergo cum dixisset, Justitia tua sicut montes Dei; quasi quaereretur, Utquid ergo alii nascuntur qui non pertinent ad justitiam Dei? subjecit, Judicia tua sicut multa abyssus . Quid est, sicut multa abyssus? Altum est, impenetrabile est, inaccessum est humanae intentioni. Discrutabilia judicia ejus, investigabiles viae ejus . Ergo et hic, Misit Deus Filium suum, propter praescitos, et praedestinatos, vocandos, justificandos, glorificandos: ut montes Dei dicant, Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne, ut jus
Abbreviated transcription (Latin):
catũ: Iam aliquando exposiumꝰ uobis
hoc.S qui meminert̃ recognoscant: qͥ
ñ audier̃t audiant: qui obliti st̃ recolãt.
Peccatũ uocabatur inlege. sacrificiũ ꝓ
peccato. Assidue lex hoc cominemorat.
Non semel. ñ iterũ: s sepissime peccata
dicebantur. sacrificia ꝓpeccatis. Tale.
peccatũ erat. xp̃c. Quid eñi dicimus:
Peccatũ habebat: Absit. Peccatũ ñ habe¬
bat: et peccatũ erat. Peccatũ erat dixi:
scđm illam intelligentiã. quia sacrisiciũ
erat ꝓpeccato. Audi quia hoc mͦ pecca¬
tum erat. Ipsũ apłm audi. De illo lo¬
quens: ait. Cũ qui ñ nouerat peccatũ.
Ipsam sententiã uobis exponebã: quan¬
do ista dicebã. Cum inquit qui nonuo¬

Expanded text:
obis hoc: sed qui meminerunt, recognoscant; qui non audierunt, audiant; qui obliti sunt, recolant. Peccatum vocabatur in Lege sacrificium pro peccato. Assidue Lex hoc commemorat: non semel, non iterum, sed saepissime peccata dicebantur sacrificia pro peccatis. Tale peccatum erat Christus. Quid enim dicamus? Peccatum habebat? Absit. Peccatum non habebat, et peccatum erat. Peccatum erat, dixi, secundum illam intelligentiam, quia sacrificium pro peccato. Audi quia hoc modo peccatum erat, ipsum Apostolum audi. De illo loquens ait: Eum qui non noverat peccatum. Ipsam sententiam vobis exponebam, quando ista dicebam: Eum, inquit, qui non no
Abbreviated transcription (Latin):
le erat legi. Hoc sequitur inlectione apł̃i.
quod eñĩ inpossibile erat legi. Et ne ip¬
saculparet᷑. quid subuinxit: In quo in¬
firmabatur ꝑcarnẽ. Lex eñi pbebat et
ñ implebat: quia caro ubi ñ erat gr̃a in¬
uictissime resistebat. et lex infirmabat᷑
ꝑcarnẽ ⁊ quia lex sp̃italis ẽ: ego autẽ
carnalissum. Quomͦ gͦ michi lex opita¬
laretur iubens ꝑliterã: et ñ dans gr̃am:
Infirmabat᷑ ꝑcarnẽ. Quid fȩcit ds̃. cum
hoc impossibile eẽt legi᷑. et infirmaret
ꝑcarnẽ: Ds̃ filiũ suũ misit. Equid infr¬
mabatur lex. et ꝓpt quid erat hoc im¬
possibile legi: Infirmabat᷑ ꝑ carnem.
Quid gͦ ds: Contra carnẽ misit camẽ.
ummo etiã ꝓcarne misit carnẽ. Apera

Expanded text:
le erat Legis. Hoc enim sequitur in lectione Apostoli, le erat Legis. Hoc enim sequitur in lectione Apostoli, Quod impossibile erat Legis. Et ne ipsa culparetur, quid subjunxit? In quo infirmabatur per carnem. Lex enim jubebat, et non implebat; quia caro, ubi non erat gratia, invictissime resistebat. Et lex infirmabatur per carnem: quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. Quomodo ergo lex mihi opitularetur jubens per litteram, et non dans gratiam? Infirmabatur per carnem. Quid fecit Deus, cum hoc impossibile esset legis, et infirmaretur per carnem? Deus Filium suum misit. Per quid infirmabatur lex, et propter quid erat hoc impossibile legis? Infirmabatur per carnem. Quid ergo Deus? Contra carnem misit carnem: imo etiam pro carne misit
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝓmnciare. Audi linguã loquentẽ:
et intellige sp̃m ñ in lapide s in corde
scribentẽ. Lex gͦ sp̃s uitȩ. scripta in
corde ñ in lapide. in xp̃o iħu in quo cȩ¬
lebratũ ẽ uerissimũ pascha: liberauit
te alege peccati et mortis. Nam ut no¬
ueris ipsã eẽ distantiã euidentissimã
ueteris et noui testam̃ti. unde et dicit
apłs. ñ intabulis lapideis. s intabulis
cordis carnalibꝰ dñs apud ꝓpħam . c¬
ce dies uenuint dicit dñs: et consum¬
mabo suꝑ domũ iacob testam̃tũ no¬
uũ: ñ scãm testam̃tũ quod constitui
patrib eoꝵ. indic qua app̃bendi ma¬
nũ eorũ. et eduxi eos de t̾ra egypti.
Deinde ipsã differentiã euident᷑ os¬
tendens: dans inqͥt leges meas incor.¬
dibus eoꝵ. Incordib inqͥt eorũ super¬
scribã eas. Si gͦ seribatur lex dĩ in corde
tuo: ñ foris terreat. s intus mulceat: tc̃
ge peccati et mortis. Quod eñi inpossibi¬

Expanded text:
eis pronuntiare . Audi linguam loquentem, eis pronuntiare . Audi linguam loquentem, et intellige Spiritum, non in lapide, sed in corde scribentem. Lex ergo spiritus vitae, scripta in corde, non in lapide; in Christo Jesu, in quo celebratum est verissimum Pascha; liberavit te a lege peccati et mortis. Nam ut noveris ipsam esse distantiam evidentissimam veteris et novi Testamenti; unde et dicit Apostolus. Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Dominus apud pies veniunt, dicit Dominus, et consummabo super domum Jacob testamentum novum, non secundum testamentum quod constitui patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum, et duxi eos de terra Aegypti. Deinde ipsam differentiam evidenter ostendens: Dans, inquit, leges meas in cordibus eorum; in cordibus, inquit, eorum superscribam eas. . Si ergo scribatur lex Dei in corde tuo, non foris terreat, sed intus mulceat; tunc Quod enim impossibi
Abbreviated transcription (Latin):
te aduitã. Quid gͦ: Post pascha enu¬
merantur qͥnqͣginta dies: et uenit sp̃s
et hic quomͦ. Ibi plebs longe stabat:
tunor erat: amor ñ erat. Nam usq ad¬
eo timuert̃: ut dicerent ad moysen.
Loquere tu adnos: et ñ loquatur ad¬
nos dñs ne moriamur. Descendi gͦ sic̃t
scriptũ ẽ ds̃ in syna iigne: s plebẽ
longe stantẽ cerritans. et digito suo
scribens in lapide. ñ incorde. Huc aũt quan¬
douenit sp̃s sc̃s. congregati erant fideles
in unũ: nec inmonte terruit. s intrauit
indomũ. De celo quidẽ factus ẽ subito
sonus: quasi ferretur flatus uehemens:
sonuit: s nullus expauit. Audisti sonũ:
uide et ignẽ: quia et inmonte utrũq
erat. et ignis et sonituis. S illic etiã fu¬
mus: hic uͦ ignis serenus. Uise st̃ enim
inquit illis scriptura. lingue diuise. ue¬
lud ignis. Nunqͥd delonginquo terri¬
tans: Absit. Nam insedit suꝑ unũ quẽq¬
perunt linguis loqui. sicut sp̃s dabat

Expanded text:
te ad vitam, quod est Pascha; et nute ad vitam, quod est Pascha; et numerantur quinquaginta dies, et venet hic quomodo. Ibi plebs longe stabat, timor erat, amor non erat. Nam usque adeo timuerunt, ut dicerent ad Moysen: Loquere tu ad nos, et non nobis loquatur Dominus, ne moriamur. Descendit ergo, sicut scriptum est, Deus in Sina in igne; sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapide , non in corde. Huc autem quando venit Spiritus sanctus, congregati erant fideles in unum: nec in monte terruit, sed intravit in domum. De coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens: sonuit, sed nullus expavit. Audisti sonum, vide et ignem; quia et in monte utrumque erat, et ignis et sonitus; sed illic etiam fumus, hic vero ignis serenus. Visae sunt enim illis, inquit Scriptura, linguae divisae, velut ignis. Numquid de longinquo territans? Absit. Nam insedit super unumquemqperunt linguis loqui, sicut Spiritus dabat
Abbreviated transcription (Latin):
pideis scripta ẽ: non intabulis cordis car¬
terio udece concordiã: udete. distantiã.
Concordiã legis: distantiã plebis. Celebra-¬
batur pascha inueteri popło sicut nostis:
occisione agni. cũ azimis. Ubi. occisio oius
hoc ẽ sine uetustate ferm̃ti. Unde nobis
apłs dicit. Expurgate uctus ferm̃tũ: ut
sitis noua consꝑsio. sicut estis arimi. las¬
cha enĩ nr̃m: immolatus ẽ xp̃c. Cele¬
bratum ẽ gͦ pascha in illo ueteri popło:
ñdũ in luce fulgente. s inumbra signifi¬
cante celebratũ ẽ: et post quinquaginta
dies acelebratione paschȩ. sicut computans
inuenerit qui uoluerit: datur lex in
monte sẏna. scripta digito dĩ. Uenit ue¬
rum pascha: immolatur xp̃c: transitũ
facit de morte ad uitã. Transitus eñi in¬
t̃p̃tatur hebraice pasca: quod expres¬
sit euangłista dicens. Cũ aũt ueniret
hora:ut transiret iħc de hoc mundo ad
patrẽ. Cȩlebratur gͦ pascha: resurgit

Expanded text:
pideis scripta est, non in tabulis cordis carpideis scripta est, non in tabulis cordis carterio videte concordiam, videte distantiam; concordiam Legis, distantiam plebis. Celebratur Pascha in veteri populo, sicut nostis occisione agni cum azymis: ubi occisio ovis hoc est, sine vetustate fermenti. Unde nobis Apostolus dicit: Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi: Pascha enim nostrum immolatus est Christus . Celebratum est ergo Pascha in illo veteri populo, nondum in luce fulgente, sed in umbra significante celebratum est: et post quinquaginta dies a celebratione Paschae, sicut computans inveniet qui voluerit, datur Lex in monte Sina, scripta digito Dei. Venit verum Pascha, immolatur Christus: transitum facit a morte ad vitam. Transitus enim interpretatur hebraice Pascha: quod expressit evangelista dicens, Cum autem veniret hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Celebratur ergo Pascha, resurgit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ michi oꝑatum ẽ mortẽ: ut fiat su¬
pramodũ peccator aut peccatũ ꝑman¬
datum. Quid ẽ. supra modũ: Ut adda¬
tur p̃uaricatio. Data ẽ gͦ lex illa: ut
inueniret᷑ infirmitas. Parũ ẽ hoc. Non
solũ ut inueniret᷑. s etiã ut augeretur:
et uł sic medicus quereret᷑. Si enĩ leuis
morbus eẽt: contempneret᷑. Si morbus
contempneret᷑: medicꝰ ñ quereret᷑. Si
medicus ñ quereret᷑: morbus ñ finiret᷑.
Ideo ubi abundauit peccatũ. suꝑ abun¬
dauit gra. que deleuit cuncta peccata
quȩ inuenit: et ad ñ peccandũ uolun¬
tati nr̃e conanti. aduitoriũ subministra¬
uit: ut ipsa uoluntas nr̃a. ñ in seipsa s
indño laudaretur. Indõ eñĩ laudabim᷑
totadie: et in dño laudabit᷑ anima mea:
Audiant mites et letentur. Audiant
mites: nam suꝑbi et litigiosi ñ audiunt.
Ergo quare ñ ipsa ẽ lex digito dĩ scrip¬
ta. quȩ dat aduitoriũ boc gr̃e. de qua.
loquimur: Quare:: Quia intabulis la¬

Expanded text:
mihi operatum est mortem; ut fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum. Quid est, supra modum? Ut addatur praevaricatio. Data est ergo lex illa, ut inveniretur infirmitas. Parum est hoc, non solum ut inveniretur, sed etiam ut augeretur, et vel sic medicus quaereretur. Si enim levis morbus esset, contemneretur: si morbus contemneretur, medicus non quaereretur: si medicus non quaereretur, morbus non finiretur. Ideo ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia : quae delevit cuncta peccata quae invenit, et ad non peccandum voluntati nostrae conanti adjutorium subministravit; ut ipsa voluntas nostra non in se ipsa, sed in Deo laudaretur. In Deo enim laudabimur tota die : et, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur . Audiant mites: nam superbi et litigiosi non audiunt. Ergo quare non ipsa est Lex digito Dei scripta, quae dat adjutorium hoc gratiae, de qua loquimur? Quare? Quia in tabulis la
Abbreviated transcription (Latin):
audi. Non regnet peccatũ in ur̃o morta¬
li corpore. Quid ẽ. ñ regnet: Ad obe¬
diendum desideriis euis. Non dixit.
noli habere desideria mala. Quomodo
eñi uihac carne mortali. ubi caro con
Iilud gͦ fac. Non regnet peccatũ in ur̃o
mortali corpore: ad obediendũ deside¬
riis eius. Et si st̃ desideria. ñ eis obedia¬
tur: ne iniquitas dñetur. Nec exhibe¬
atis menbra ur̃a. arma iniquitatis pec¬
cato. Non fiant menbra tua arma iniqͥ¬
tatis: et ñ dñabitur tibi om̃is iniqui

Expanded text:
um: Non regnet peccatum in vestro mortaum: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, Non regnet? Ad obediendum desideriis ejus. Non dixit, Noli habere desideria mala. Quomodo enim in hac carne mortali, ubi caro concIllud ergo fac, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus. Etsi sunt desideria, non eis obediatur, ne iniquitas dominetur. Nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non fiant membra tua arma iniquitatis, et non domi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ñdũ habeo. ĩ arrogo: quia medi¬
cum rogo. Tu aũt naturȩ defensor.
qͦdutinã eẽs: non quasi sanȩ defensio¬
nem falsã adhiberes: s ꝓñdũ sana.
medicũ rogares. Nc̃ uͦ tu naturȩ de¬
fensor. uł potuis oppugnator: dũ qua¬
si de natura sana laudas creatorẽ: ex¬
cludis alanguida saluatorẽ. Qui crea¬
uit. sanat. Ruentẽ ꝑseipsam: leuat
ꝑ scipsũ. Ipsafides ẽ: ipsa ueritas. Hoc¬
Unus homo ꝑquẽ ruina: alius homo
ꝑquẽ structura. ꝑ illũ ruina: ꝑhunc.
structura. Cecidit qui ñ mansit: erigit
qui ñ cecidit. Ruit ille. qui dimisit ma¬
nentẽ: manens ille. descendit ad iacentẽ.
in hoc ipso ñ quod uis agas. quia uisut
concupiscas. et ñ potes: tene saltem in
gr̃a dñi uoluntatẽ: et in eiis adiuicorio
ꝑseuera. Dic ei quod cantasti. Gressus
meos dirige scdm uerbũ tuũ: et ne
dñetur michi om̃is iniquitas. Quid
ẽ ne dñetur mͥ om̃is iniquitas: Apłm

Expanded text:
quam nondum habeo, non arrogo; quia mediquam nondum habeo, non arrogo; quia medicum rogo. Tu autem naturae defensor; quod utinam esses, non quasi sanae defensionem falsam adhiberes, sed pro nondum sana medicum rogares: nunc vero tu naturae defensor, vel potius oppugnator, dum quasi de natura sana laudas Creatorem, excludis a languida Salvatorem. Qui creavit, sanat; ruentem per se ipsam, levat per se ipsum. Ipsa fides est, ipsa unus homo per quem ruina, alius homoquem structura; per illum ruina, per hunc structura. Cecidit qui non mansit, erigit qui non cecidit. Ruit ille quia dimisit manentem, manens ille descendit ad jacentem. in hoc ipso non quod vis agas, quia vis ut non concupiscat, et non potes; tene saltem in gratia Domini voluntatem, et in ejus adjutorio persevera: dic ei quod cantasti, Gressus meos dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas. Quid est, ne dominetur mihi omnis
Abbreviated transcription (Latin):
coniunxit. Carnẽ animȩ subdidit.
animã sibi. Si semꝑ illa staret sub
dño suo: semꝑ et ista obediret dĩs
sis. Noli gͦ mirari: si ea quȩ deseruit
supiorẽ. penas patitur ꝑinferiorẽ. Caro
ent concupiscit aduersus sp̃m: sp̃s au
cem aduersus carnẽ. Hec eñi inquit
inuieẽ aduersantur: ut ñ ea quȩ uultis
faciatis. Inde et iste: ñ quod uolo ago.
concupiscit eñĩ caro ad uersus sp̃m:
et nolo ut concupiscat. Promagno ha¬
beo siñ consentiã: opto cam̃ ut careã.
Ergoñ quod uolo ago. Uolo eñi ut non
concupiscat caro aduersus sp̃m: et
ĩ possum. Hoc ẽ. quod dixi: ñ quod
aris: Ego dico. ñ quod uolo ago: et
ti dicis quod ius agis: Quid michi
calumpniaris: Ingrate medico: qͥd
calumpniaris infirmo: Sine me: ut
medicũ rogem. Redime me acaliĩp¬
niis hominũ: et custodiboͣ legẽ tuã.
Custodibo ꝑ redemptionẽ tuã: ñ ꝑ
potestatẽ meã. Ideo michi sanitatem

Expanded text:
conjunxit: carnem animae subdidit, conjunxit: carnem animae subdidit, animam sibi. Si semper illa staret sub Domino suo, semper et ista obediret dominae suae. Noli ergo mirari si ea quae deseruit superiorem, poenas patitur per inferiorem. Caro enim concupiscit adversus spiritutem adversus carnem. Haec enim, inquit, invicem adversantur, ut non ea quae vultis faciatis . Inde et iste, Non quod volo ago. Concupiscit enim caro adversus spiritum, et nolo concupiscat: pro magno habeo si non consentiam, opto tamen ut caream. Ergo, Non quod volo ago. Volo enim ut non concupiscat caro adversus spiritum, et non possum: hoc est quod dixi, Non quodaris? Ego dico, Non quod volo ago: et tu dicis, Quod vis agis. Quid mihi calumniaris? Ingrate medico, quid calumniaris infirmo? Sine ut medicum regem. Redime me a calumniis hominum, et custodibo legem tuam . Custodibo per redemptionem tuam, non per potestatem meam. Ideo mihi sanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ti homo es: sitali aduersario ñ ius ca¬
rere. Ego fateor tibi. quicqͥd inme re¬
bellat aduersus intẽ meã. etlitigat
mecũ delectatione contraria ÷ quic¬
quid inme tale ẽ: om̃ino intficere uo¬
lo. Et si ei forte adiuuante dño ñ cõ¬
sentio: nolo habere cũ quo litigem.
Multo ẽ michi optabilius. numicũ
ñ habere: quã uincere. Neq eñi il¬
lud ipsũ. quod caro concupiscit ad¬
traria natura compactus sũ: Et ald̾
meũ ẽ: et quod ei ñ consentio. meũẽ
Pars aliquantũ libera. resistit reliqui¬
is seruitutis. Totũ sanũ sit uolo. quia
totũ sum ego: nolo ut ame caromes
tanquã extranea inȩt̾nũ separetur:
s ut mecũ tota sanetur. Si hoc tuñ
uis: nescio quid de carne sentias. le¬
bitror te putare. nescio quid unde sit.
quasi de gente contraria. Falsumẽ.
hereticũ ẽ: blasphemũ ẽ. Mentis et
carnis: unus ẽ artifex. Ipse quando
hominẽ creauit. utrũq fȩcit: utrũq

Expanded text:
ti homo es, si tali adversario non vis cati homo es, si tali adversario non vis carere. Ego, fateor tibi, quidquid in me rebellat adversus mentem meam, et litigat mecum delectatione contraria, quidquid tale in me est, omnino interficere volo. Et si ei forte adjuvante Domino, non consentio; nolo habere cum quo litigem. Multo est mihi optabilius, inimicum non habere, quam vincere. Neque enim illud ipsum quod caro concupiscit adtraria natura compactus sum? Et illud meum est, et quod ei non consentio, meum est. Pars aliquantum libera, resistit reliquiis servitutis. Totum sanum sit volo, quia totus sum ego. Nolo ut a me caro mea, tanquam extranea, in aeternum separetur, sed ut mecum tota sanetur. Si hoc tu non vis, nescio quid de carne sentias: arbitror te putare nescio quid unde sit, quasi de gente contraria. Falsum est, haereticum est, blasphemum est: mentis et carnis unus est artifex. Ipse quando hominem creavit, utrumque fecit, utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibili corpore quod aggrauat
animã: ut caro ñ concupiscat aduer¬
sus sp̃m tuũ. et sp̃s aduersus caruẽ
tuã: Ista rixanon ẽ inte: Nulla ẽ
concupiscentia carnis. quȩ resistat
legi m̃tis : Si nichil inte alteri resistit:
uide totũ ubi sit. Si sp̃c tiuis acarne
contra se concupiscente ñ dissentit:
uide neforte carni mens tua tota cõ¬
sentiat. Uide neforte idõ ñ sit bellũ:
quia pax ꝑuersa ẽ. Forte in totũ car¬
ni consentis: et nulla rixa ẽ. Quã spẽ
habes. quod possis aliquando uince¬
re: qui nondũ cępisti pugnare: Si
aũt condelectaris legi dĩ seđm inte¬
riorem hominẽ. uides aũt aliã legẽ
inmenbris tiuis. repugnantẽ legi men¬
tis tuȩ: si bac condelectaris. hacli¬
garis liber es inm̃te. seruus incarne.
Siiam ita ẽ: compatere potuis homini
dicenti. ñ quod uolo ago. Tu eñi non
ius. ut concupiscentia illa que resistit
menti tue. om̃ino ñ sit inte: Maliuo¬

Expanded text:
corruptibili corpore, quod aggravat corruptibili corpore, quod aggravat animam , ut caro non concupiscat adversus spiritum tuum, et spiritus adversus carnem tuam? Ista rixa non est in te? Nulla est concupiscentia carnis, quae resistat legi mentis? Si nihil in te alteri resistit, vide totum ubi sit. Si spiritus tuus a carne contra concupiscente non dissentit, vide ne forte carni mens tota consentiat: vide ne forte ideo non sit bellum, quia pax perversa est. Forte in totum carni consentis, et nulla rixa est. Quam spem habes quod possis aliquando vincere, qui nondum coepisti pugnare? Si autem condelectaris legi Dei secundum interiorem hominem, vides autem aliam legem in membris tuis repugnantem legi mentis tuae ; si hac condelectaris, hac ligaris, liber es in mente, servus in carne: si jam ita est, compatere potius homini dicenti, Non quod volo ago. Tu enim non vis ut concupiscentia illa quae resistit menti tuae, omnino non sit in te? Mali vo
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro. Non eñĩ quod uolo ago. Nonqͦd
uolo ago: carnalis dicit. Non legem:
s se accusat. Namlex sp̃italis ĩ habet
culpã: carnalis uenundatus incurrit
inculpã. Non agit quod uult. Cũ uult
ñ potest: quia quando poterat. noluit.
ł malũ uelle. ꝑdidit bonũ posse. Et
captiuus iam loquitur. et dicit cap¬
tuuis: ñ quod uolo ago. Non eñi qͦd
uolo facio bonũ: s quod odi malum.
hoc ago. Non quod uolo. Et contra homo
Uis ꝓrsus. Non quod uolo ago. Omĩno
quodius agis. Nonquod uolo ago. Cre¬
de michi frat̃: non quod uolo ago. Osi
uelles: ageres. Quia ñ ius non agis bo¬
nũ. Non quod uolo ago: crede michi.
Noui quid inme agatur: ñ quod uolo
ago. Contradictor gr̃ȩ: ñ es arbiter
conscientie. Ego me noui. ñ quod uo¬
lo agere: et tu dicis. quod uis agis:
Nemo scit quid agatur in homine:
nisi sp̃s hominis qui in ipso ẽ. Et tu¬
homo es.Si non uis credere michi: in¬
tende tibi. Itane cu ita uiis in hoc

Expanded text:
ignoro: non enim quod volo ago. Non quod ignoro: non enim quod volo ago. Non quod volo ago, carnalis dicit: non Legem, sed se accusat. Nam Lex spiritualis non habet culpam: carnalis venumdatus incurrit in culpam. Non agit quod vult: cum vult non potest, quia quando poterat noluit. Per malum velle, perdidit bonum posse; et captivus jam loquitur, et dicit captivus, Non quod volo ago. Non enim quod volo, facio bonum: sed quod odi malum, hoc ago . Non quod volo. Et contra homo, Vis prorsus. Non quod volo ago. Omnino quod vis, agis. Non quod volo ago: crede mihi, frater, non quod volo ago. O si velles, ageres: quia non vis, non agis bonum. Non quod volo ago: crede mihi, novi quid in me agatur; non quod volo ago. Contradictor gratiae, non es arbiter conscientiae: ego me novi non quod volo agere, et tu dicis, Quod vis agis? Nemo scit quid agatur in homine, nisi spiritus hominis qui in ipso est homo es; si non vis credere mihi, intende tibi. Itane tu ita vivis in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas. Uenundatus clamat: re¬
demptor exaudiat. Ipse homo se uendi¬
dit ꝑliberũ arbitriũ. sub dñante iniqͥ¬
tate: et accepit p̃tiũ. exigiam de arbo¬
re uetita uoluptatẽ. Ipse gͦ clamat: iti¬
nera iea dirige: quȩ ego distorsi. Gres¬
sus meos dirige. quos ipse meo arbitrio
deprauaui: dirige scđdin uerbũ tuũ.
Quid ẽ. dirige scdin uerbũ tuũ: Ut
recti sint gressus mei: quia rectũ ẽ uer¬
bũ cuũ. Ego inquit distortus sum. sub
pondere iniquitatis: s uerbũ tuũ regula¬
ẽ ueritatis. Me gͦ ame distortũ. corrige
tanquã ad regulam: hoc ẽ. aduerbum
rectũ. Ergo gressus meos dirige scdm
uerbũ tuũ: et ne dñetur mͥ om̃is iniqͥ¬
tas. Uendidi me: redime me. Uendidi
me arbitrio meo: redie me sanguine
tuo. Inuenditore erubescat suꝑbia: in
redemptore glecur grã. Ds enĩ suꝑbis
resistit: humilib aũt dat gr̃am. Lex¬
enĩ sp̃italis ẽ: ego aũt carnalis sũ. ue¬
nundatus subpeccato. Quod eñi oꝑor

Expanded text:
to. Venumdatus clamat, redemptor exaudiat. Ipse homo se vendidit per liberum arbitrium sub dominante iniquitate, et accepit pretium exiguam de arbore vetita voluptatem. Ipse ergo clamat, Itinera mea dirige, quae ego distorsi: Gressus meos dirige, quos ipse meo arbitrio depravavi: dirige secundum verbum tuum. Quid est, dirige secundum verbum tuum? Ut recti sint gressus mei, quia rectum est verbum tuum. Ego, inquit, distortus sum sub pondere iniquitatis, sed verbum tuum est regula veritatis: me ergo a me distortum, corrige tanquam ad regulam, hoc est, ad verbum rectum. Ergo, Gressus meos dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas. Vendidi me, redime me: vendidi me arbitrio meo, redime me sanguine tuo. In venditore erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat graspiritualis est; ego autem carnalis sum, venumdatus sub peccato. Quod enim operor
Abbreviated transcription (Latin):
et lex illa digito dĩ scripta ẽ. boc ẽ spũ
dĩ. quo sp̃u uicti magi pharaonis dͥi¬
xerunt. digitus dĩ ẽ hic: si ergo et io¬
sa.immo cũ et ipsa spu dĩ. hoc ẽ digico
dĩ conscripta sit. quare ñ de illa dicit.
mortis. ñ ipsa dicitur. Lex peccati et
mortis n illa lex dicitur: quȩ dataẽ
inmonte syna. Lex peccati et mortis il¬
la dicitur: de qua gemens ait. Uideo
aliã legem inm̃bris meis. repugnantẽ
legim̃tis meȩ. S illa lex ipsa ẽ. quȩ da¬
ta ẽ. Itaq lex quidẽ sc̃a: et mandatum
scm. et iustũ. et bonũ. Et subiecit. Qͦd

Expanded text:
et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritu et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritu Dei; quo Spiritu victi magi Pharaonis dixerunt, Digitus Dei est hic : si ergo et ipsa, imo cum et ipsa Spiritu Dei, hoc est, digito Dei conscripta sit, quare non de illa dicitur, mortis non ipsa dicitur, lex peccati et mortis non illa lex dicitur quae data est in monte Sina. Lex peccati et mortis illa dicitur de qua gemens ait, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae. Sed illa lex, ipsa est quae dicta est, Itaque lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Et subjecit, Quod
Abbreviated transcription (Latin):
menbris meis. repugnantẽ legi m̃tis
meȩ: et captiuantẽ me in legẽ peccati.
que ẽ inmenbris meis: S me. dicebat
ex carne: ñ exm̃te. Ubi gͦ illa lex. sinul
illa inmonte syna ꝑlitterã: lex. ñ illa in
uetustate littere: s lex sp̃c uite in xp̃o¬
iħu. liberauit te alege peccati et mortis.
Ut eĩ condelecteris legi dĩ scđ̾m interio¬
rem hominẽ. unde haberes: nisi lex sp̃c
ti et mortis: Idõ õmens humana. ne ti¬
bi tribuas. ne multũ suꝑbias immio ne om¬
nino suꝑbias õ mens humana. quod non
consentis desideriis carnis: quod lex pec¬
cati ñ te de arce deponit: lex sp̃c uitȩ
mortis. Nonte de illa lex liberauit. de qͣͥ
supradictũ ẽ: ut seruiamꝰ innouitate
sp̃c. et ñ inuetustate literȩ. Quare non
illa liberauit: Nonne et ipsa digitodi
scripta ẽ: Nonne digitus dĩ sp̃s ses in
ubi dicit unus euangłista. dño dicent.
si ego indigito dĩ eicio demonia: aliuis
uͦ si ego in sp̃u dĩ eicio demonia. Sig̾

Expanded text:
is meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati quae est in membris meis ? Sed me dicebat ex carne, non ex mente. Ubi ergo illa lex, si nulilla in monte Sina per litteram: Lex enim, non illa in vetustate litterae; sed Lex spiritus u, liberavit te a lege peccati et mortis. Ut enim condelecteris legi Dei secundum interiorem hominem, unde haberes, nisi lex spiriti et mortis? Ideo, mens humana, ne tibi tribuas, ne multum superbias; imo ne omnino superbias, o mens humana, quod non consentis desideriis carnis, quod lex peccati non te de arce deponit: Lex spiritus vicati et mortis. Non te illa lex liberavit, de qua supra dictum est, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae . Quare illa non liberavit? Nonne et ipsa digito Dei scripta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanubi dicit unus evangelista, Domino dicente, Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia ; alius dicit, Si ego in digito Dei ejicio daemonia . Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
centiis illicitis titillant᷑: non sint solliciti.
quod uidetur adhuc eẽ lex inmenbris.
repugnans legi m̃tis. Nullaeñ condemp¬
natio ẽ. S quibus etiã ñc: Quibꝰ: his
qui st̃ in xp̃o iħu. Et ubi ẽ illa de qua¬

Expanded text:
centiis illicitis titillantur: non sint solliciti, centiis illicitis titillantur: non sint solliciti, quod videtur adhuc esse lex in membris repugnans legi mentis. Nulla enim condemnatio est. Sed quibus? etiam nunc quibus? Qui sunt in Christo Jesu. Et ubi est illa se
Abbreviated transcription (Latin):
no: semꝑ michi displicet: menbra mea tenco.
Et magnũ ẽ hoctũ sit ex carne concupis¬
centia⁊ et ad carnẽ ꝑtineant corporis men¬
bra. Quando ñ regnat peccatũ. id ẽ. caris
concupiscentia : plus habet iuris mens
ad tenenda menbra carnis. ne dentur in
arma iniquitatis: quã ipsa concupiscen¬
tia carnis. ad mouenda menbra carnis.
Utiq concupiscentia ẽ carnis: et men¬
bra carnis. Mens tam̃ quia dominatũ ha¬
bet. sitam̃ desuꝑ adiuuetur. necũ ei mul¬
tum contra dĩ gr̃am damus. ñ regem. s
tẏrannũ faciamꝰ Tantũ gͦ ualet mens. sic
regit cũ regitur: ut de menbris carnis ip¬
suis. contra concupiscentiã carnis ipsus.
possit agere quod ait apłs. Non gͦ regnet
peccatũ in ur̃o mortali corpore. ad obedi¬
endum desideriis euis: nec exhibeatis
menbra ura arma iniquitatis peccato.¬
Nulla gͦ condempnatio ẽ nc̃: hisqui st̃
in xp̃o cħu. Nonsuit solliciti. si concupis¬

Expanded text:
no, semper mihi displicet: membra mea teneo. no, semper mihi displicet: membra mea teneo. Et magnum est hoc: cum sit ex carne concupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, quando non regnat peccatum, id est, carnis concupiscentia; plus habet juris mens ad tenenda membra carnis, ne dentur in arma iniquitatis, quam ipsa concupiscentia carnis ad movenda membra carnis. Itaque concupiscentia est carnis, et membra carnis: mens tamen quia dominatum habet: si tamen desuper adjuvetur, ne cum ei multum contar Dei gratiam damus, non regem, sed tyrannum faciamus: tantum ergo valet mens, sic regit cum regitur, ut de membris ipsius carnis, contra concupiscentiam carnis ipsius, possit agere quod ait Apostolus, Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus; nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccatoNulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Non sint solliciti, si concupis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: his qui st̃ in xp̃o iħu. nulla condemp¬
natio ẽ. Ne putares hoc postea futurũ:
idõ addidit ñc̃. Postea illud expecta: ut
nec concupiscentia sit inte. contra quã
contendas: cũ qua confligas: cui ñ con¬
sentias: quã frenes. et domes. Post. expe¬
cta: quia nec ipsa erit. Si enĩ quod nob̃¬
cum contendit ex mortali corpore. etiã
postea erit: ubi ẽ mors contentio tua. fal¬
sum erit. Quid gͦ postea futurũ sit: scia¬
mus. Tunc eñi fiet sermo qui scriptus ẽ:
absorta ẽ mors inuictoria. Ubi ẽ mors
contentio tua: Ubi ẽ mors aculeus tu¬
us: Aculeus aũt mortis: ẽ peccatũ. Uir¬
tus aũt peccatilex: quia exphibitione
auctũ ẽ desidiũ. ñ extinctũ. Lex peccato
erit hoc. S quid nc̃. quid sit tc̃ queris:
Quod paulo ante dixit. Nc̃ aũt iam ñ¬
ego oꝑor illud. Et ibi ñc quid ẽ. iamñ ego ope¬
ror illud: Nonconsentio: ñ annuo: ñ decer¬

Expanded text:
est: his qui sunt in Christo Jesu nulla condemest: his qui sunt in Christo Jesu nulla condemnatio est. Ne putares hoc postea futurum, ideo addidit, nunc. Postea illud exspecta, ut nec concupiscentia sit in te, contra quam contendas, cum qua confligas, cui non consentias, quam frenes et domes: post exspecta, quia nec ipsa erit. Si enim quod nobiscum contendit ex mortali corpore etiam postea erit; Ubi est, mors, contentio tua? falsum erit. Quid ergo postea futurum sit, sciamus. Tunc enim fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est peccatum; virtus autem peccati, lex . Quia ex prohibibitione auctum est desiderium, non exstinctum. Lex peccato erit hoc, sed quid nunc? Quid sit nunc, quaeris? Quod et paulo ante dixit: Nunc autem jam nego operor illud: et ibi nunc. Quid est, non ego operor illud? Non consentio, non annuo, non decer
Abbreviated transcription (Latin):
cati nomine appellat. unde orunt᷑ cun¬
cta peccata: id ẽ. ex carnali concupiscen¬
tia. Quicqͥd eñi ẽ peccatoꝵ indictis. in
factis. incogitationib : ñ exoriuntur nͥ
mala cupiditate: ñ ex oruint᷑ nisi exil¬
licita delectatione. Huic gͦ illicitȩ dele¬
ctationi si resistamus: si n consentiamꝰ ⁊
peccatũ in nr̃o mortali corpore. Peccatũ
eñi ante regnũ ꝑdit: et sic ꝑit. In hac
gͦ uita. quantũ ad scõs attinet. regnum
ꝑdit: in alia ꝑit. Hic eñi regnũ ꝑdit. qͣn¬
do post concupiscentias nr̃as ñ imus: ibi
aũt ꝑit. quando dicetur. Ubi ẽ mors con¬
seruio legi dĩ carne aũt legi peccati. ñ
dando menbra cõmitendis iniquitatib.
s tantũ concupiscendo. nec tam̃ illicite
concupiscentiȩ manus dando: gͦ cũ di¬
xisset m̃te seruio legi dĩ. carne aũt le¬
gi peccati: subiecit. et ait. Nulla gͦ con¬
dempnatio ẽ nunc. his qui st̃ in xp̃o
ihu. His qui st̃ incarne. condempnatio

Expanded text:
unde oriuntur cuncta peccata, id est, ex carnali concupiscentia. Quidquid enim est peccatorum in dictis, in factis, in cogitationibus, non exoriuntur nisi ex mala cupiditate, non exoriuntur nisi ex illicita delectatione. Huic ergo illicitae delectationi si resistamus, si non consentiamuspeccatum in nostro mortali corpore. Peccatum enim ante regnum perdit, et sic perit. In hac ergo vita, quantum ad sanctos attinet, regnum perdit, in alia perit. Hic enim regnum perdit, quando post concupiscentias nostras non imus: ibi autem perit, quando dicetur, Ubi est, mors, conservio legi Dei, carne autem legi peccati; non dando membra committendis iniquitatibus, sed tantum concupiscendo, nec tamen illicitae concupiscentiae manus dando: ergo cum dixisset, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati; subjecit et ait, Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu . His qui sunt in carne condemnatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunũ hominẽ mors. et ꝑunũ hominẽ
resurrectio mortuoꝵ. Sicut inadam om̃s
moriunt᷑. Inde ẽ quod gemis. in adam
om̃s moruintur. inde ẽ quod gemis. in¬
de ẽ quod cũ morte confligis: uide ẽ cor¬
pus mortis huiꝰ. S sicut inadam om̃s mo¬
riuntur: sic et in xp̃o om̃s uuificabunt᷑.
Uuuficatus accepto corpore inmortali.
ubi dicas. ubi ẽ mors contentio tua: libe¬
ratus eris acorpore mortis huiꝰ. Nonta

Expanded text:
unum hominem mors, et per unum hominem resurrectio mortuorum. Sicut in Adam omnes moriuntur: inde est quod gemis. In Adam omnes moriuntur: inde est quod gemis, inde est quod cum morte confligis, inde est corpus mortis hujus. Sed sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Vivificatus accepto corpore immortali, ubi dicas, Ubi est, mors, contentio tua? liberatus eris a corpore mortis hujus: non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
efficeris. non de te. s de dño tuo: securus
efficeris de pignore tuo.Sꝑa cũ xp̃oreg
xp̃i. Dic dic. quis me liberabit de corpore
mortis huiꝰ: ut respondeat᷑ tibi. grã di.¬
ꝑ im xp̃m dñm nr̃m. Non em̃ sic libe¬
raberis de corpore mortis huiꝰ: ut hoc
corpus ñ habeas. Habebis: s ñ iam mor¬
tis huiꝰ. Ipsũ erit: s ñ ipsũ erit. Ipsum
erit: quia ipsa caro erit. Non ipsũ erit:
quia mortale ñ erit.Sic sic liberaberis
acorpore mortis huiꝰ. ut i⁊ mortale hoc
induat inmortalitatẽ: et corruptibile
hoc induat incorruptionẽ. Aquo: ꝑ¬

Expanded text:
efficeris, non de te, sed de Domino tuo; securus efficeris, non de te, sed de Domino tuo; securus efficeris de pignore tuo. Spera cum ChrisChristi. Dic, dic, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut respondeatur tibi, Gratiinum nostrum. Non enim sic liberaberis de corpore mortis hujus, ut hoc corpus non habeas. Habebis, sed jam non mortis hujus. Ipsum erit, sed non ipsum erit. Ipsum erit, quia ipsa caro erit: non ipsum erit, quia mortale non erit. Sic, sic liberaberis a corpore mortis hujus, ut mortale hoc induat immortalitatem, et corruptibile hoc induat incorruptione
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur: Nequaquã die ultimo a car¬
ne soluentur: Non illo die acorpore mor¬
tis huiꝰ liberabunt᷑: Eu. quid ẽ. quod ꝓ
huiꝰ liberaberis: Respondet tibi apłs: si
sensũ eius cepimus. lmmo quia dño uͦi¬
uante sine dubio cepimꝰ. respondet ti¬
bi apłs. et dicit. Scio quid loquar. Paga¬
nos dicã liberari acorpore mortis huiꝰ
Quia ueniet dies ultimus uite buiꝰ. et sol¬
uentur ad tempus acorpore mortis huiꝰ:
Ueniet dies: quando om̃s qui inmoniũ¬
tisst̃.audient uocẽ euis. et ꝓcedent. Qui
bene fecert̃: in resurrectionẽ uitȩ. Ecce
liberati. acorpore mortis huiꝰ. Qui mala
fecert̃: in resurrectionẽ uidicii. Ecce redie¬
runt ad corpiis mortis huiꝰ. Corpus mortis
huiꝰ redit adimpiũ: nec inde aliquando
soluetur. Tunc ñ erit uita ȩt̃na. s mors
ȩt̃na: quia pena et̃na. Tu aũt xp̃iane. ro
ga quantũ potes: ex clama. et dic. Miser
ego homo: quis me liberabit. de corpore
mortis buiꝰ : Respondet᷑ tibi. Securus

Expanded text:
morientur? non quandoque die ultimo a carne solventur? non illo die a corpore mortis hujus liberabuntur? Tu quid est quod pro hujus liberaberis? Respondet tibi Apostolus, si sensum ejus cepimus, imo quia Domino adjuvante, sine dubio cepimus; respondet tibi Apostolus, et dicit: Scio quid loquar. Paganos dicis liberari a corpore mortis hujus, quia veniet dies ultimus vitae hujus, et solventur ad tempus a corpore mortis hujus. Veniet et dies, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus; et procedent qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae: ecce liberati a corpore mortis hujus. Qui mala fecerunt, in resurrectionem judicii : ecce redierunt ad corpus mortis hujus. Corpus mortis hujus redit ad impium, nec inde aliquando solvetur. Tunc non erit vita aeterna, sed mors aeterna, quia poena aeterna. CAPUT tum potes, exclama et dic: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Respondetur tibi: securus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ aliquis. Et cu unde scis quia pal
apłs. angłi uisticiã et ꝑfectionẽ ns¬
dum habebat: Non facio uiutis
quero: suspicantẽ ñ audio: nimiũ lau¬
dantẽ ñ curo. Dic michi scẽ apłe de te
ipso ubi nemo dubitat. quia de te ipso
loqueris. Nam ubi dixisti. ñ quod uo¬
lo ago. s quod odi illud facio: existunt
quidicant. quod aliũ inte nescio quẽ
transfiguraueris. laborantẽ. deficien¬
teng iunctũ. captiuũ. Tu michi dic de
bitror app̃hendisse. Et quid facis:
Unũ aut. que retro oblitus. in ea quȩ
ante st̃ extentus: scdm intentionem
ait. ñ scd̾m ꝑfectionẽ: scd̃m intentio¬
nem. sequor ad palmã suꝑne uocatio¬
nis dĩ in xp̃o iħu. Supra iam dixerat:
ñ quia iam acceꝑim aut iam ꝑfectꝰ
sim. Adhuc contra dicitur: et dicit᷑.
dicebat ista apłs. quia ñdũ ꝑuenerat
adinmortalitatẽ: ñ quia ñdũ ꝑuene¬
rat ad iusticiȩ ꝑfectionẽ. Iam gͦ tam

Expanded text:
go aliquis: Et tu unde scis quia Paulus apostolus angeli justitiam et perfectionem nondum habebat? Non facio injuriaquaero; suspicantem non audio, nimium laudantem non curo. Dic mihi, sancte Apostole, de te ipso, ubi nemo dubitat quia de te ipso loqueris. Nam ubi dixisti, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio; existunt qui dicant, quod alium in te nescio quem transfiguraveris laborantem, deficientem, victum, captivum. Tu mihi dic de bitror apprehendisse. Et quid facis? Unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem, ait, non secundum perfectionem; secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Supra jam dixerat: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim . Adhuc contradicitur et dicitur: Dicebat ista Apostolus, quia nondum pervenerat ad immortalitatem; non quia nondum pervenerat
Abbreviated transcription (Latin):
tias suas ñ ire. Non concupiscere oul
no ꝑtecti ẽ.: post concupiscentiuas sis
non ue pugnantis ẽ. luctantis ẽ. labo¬
rantis ẽ. Ubi feruet pugna: quare. des¬
patur uictoria: Quando erit uictoria:
Quando absorbebitur : mors iniue¬
coriam. Tunc eñĩ uox erit triumphan¬
tis: ñ sudor pugnantis. Quȩ futura ẽ.
uox illa triumphantis: Cũ corruptibi¬
le hoc induerit incorruptionẽ: et mor¬
tale hoc induerit in mortalitatẽ. Uides

Expanded text:
ntias suas ntias suas ino perfecti est; post concupiscentias suas non ire, pugnantis est, luctantis est. Ubi fervet pugna, quare desperatur victoria? Quando erit victoria? Quando absorbebitur mors in victoriam. Tunc enim vox erit triumphantis, non sudor pugnantis. Quae futura est vox illa triumphantis, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: intendens te ipsũ. ne et tu temp¬
teris. Ecce quẽ sp̃italẽ iam appellauit.
timuit illi temptationis fragilitatem:
unde possit temptari sp̃italis: et siñ
ex mñte: utiq ex carne. Sp̃italis enim
idemq carnalis. Ecce sp̃italis. Ment
seruio legi dĩ. Ecce carnalis. Carne
aũt legi peccati. Idem gͦ ipse. et sp̃iti¬
lis et carnalis: Idem plane. Quandui
es. quicũq carnalib concupiscentis
cedis atq consentis. qui eas uł bonas
putas ad explendam libidinis saturi¬
tatem. uł certe sic iam uides malas.
ut eis tam̃ cedendo consentias. eti
ducunt sequaris. et ea que malans¬
gerunt ꝑpetres: totus carnalis ela
Tu tu quisqͥs talis es: et totus carna¬
lis es Si aũt concupiscis. quod lex qil
dem uetat cũ dicit. ñ concupisces: sa¬
uas tam̃ aliud. quod item lex iubet.
post concupiscentias tuas ñ eas: inle
sp̃italis es. carne carnalis. Aliud ẽ til
ñ concupiscere: aluid post concupise¬

Expanded text:
itatis, intendens te ipsum, ne et tu tenitatis, intendens te ipsum, ne et tu tenteris . Ecce, quem spiritualem jam appellavit, timuit illi tentationis fragilitatem, unde posset tentari spiritualis, etsi non ex mente, utique ex carne. Spiritualis enim,idemque carnalis. Ecce spiritualis: Mente servio legi Dei. Ecce carnalis: carne autem legi peccati. Idem ergo ipse et spiritualis et carnalis? Idem plane, quamdiu es, quicumque carnalibus concupiscentiis cedis atque consentis, qui eas vel bonas putas ad explendam libidinis saturitatem, vel certe sic jam vides malas, ut eis tamen cedendo consentias, et quo ducunt sequaris, et ea quae mala suggerunt perpetres; totus carnalis es. Tu, tu quisquis talis es, totus carnalis es. Si autem concupiscis quidem, quod Lex vetat, cum dicit, Non concupisces ; servas tamen aliud quod item Lex jubet, Post concupiscentias tuas non eas : mente spiritualis es, carne carnalis. Aliud est enim, non concupiscere; aliud, post concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
sathanȩ aquo colaphiretur: Absit
hoc de scĩs angłis suspicari. Homines
sumꝰ: apłos scos homines agnoscamꝰ.
uasa electa. s adhuc fragilia. Adhuc in
hac carne ꝑegrinantes: nondũ incȩle¬
sti patria triumphantes. Cigo qm̃ ro
auferret᷑. nec auditus ẽ ad uoluntatẽ.
quia ex auditus ẽ ad sanitatẽ: forte
n indecent̃ ipse loquitur. ubi dicit. Sci¬
mus aũt.quia lex sp̃italis ẽ: ego aũt
carnalis sum. Ergo carnalis apłs qui¬
aliis dicebat. uos qui spitales estis. in¬
struite huiꝰmodi in sp̃u lenitatis: Ali¬
os tanquã sp̃itales alloquitur: et ipse
carnalis ẽ: S quid dixit et ipsis spĩ¬
talibus. quia ñdũ erant securi. ñdun¬
erant in ꝑfectione cȩlesti et anglica.
ñdũ erant in illius patriȩ securitate.
s in huiꝰ ꝑegrinationis sollicitudine
uersabantur: quid eis dixit: Certe sp̃i¬
tales eos uocauit. Uos inquit qui sp̃ita¬
les estis. instruite huimodi inspũ len¬

Expanded text:
satanae, a quo colaphizetur? Absit satanae, a quo colaphizetur? Absit hoc de sanctis Angelis suspicari. Homines sumus, Apostolos sanctos homines agnoscamus; vasa electa, sed adhuc fragilia; adhuc in hac carne peregrinantes, nondum in coelesti patria triumphantes. Ergo quoniamauferretur; nec auditus est ad voluntatem, quia exauditus est ad sanitatem ; forte non indecenter ipse loquitur, ubi dicit, Scimus autem quia Lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. 7. Sanctus aliis dicebat, Vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis? alios tanquam spirituales alloquitur, et ipse carnalis est? Sed quid dixit et ipsis spiritualibus, quia nondum erant in perfectione coelesti et angelica, nondum erant in illius patriae securitate, sed in hujus peregrinationis sollicitudine versabantur? quid eis dixit? Certe spirituales eos vocavit: Vos, inquit, qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu len