comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uallũ et ꝯuietẽ sare. Difficili᷑ qͦ et ĩ domi¬
ti nã blãdiẽte feret nich asꝑũ t̾ritũq
palpãti ẽ. Quoc̃ disputatõ lõgior et pu¬
gnatior erit. In pͥma resistamꝰ añ ꝙͣ ro¬
bur accipiat alit se ip̃az cõtẽpcio et di¬
missos alti tenet. Faciliꝰ ẽ se a c̾tamine
abstine̾ ꝙͣ abdutẽ. studia qͦ. gͣuiora iracũ¬
dis omictẽda sũt aut certe citra laxitu¬
artib amenis tradẽdus. leccõ illũ car¬
minũ oblemat et hystoria fablis deti¬
neat. Molliꝰ delicatiꝰq tractet᷑. Pytago¬
ras pturbacoes aĩ syra cõponebat. Qͥs
aũt ignorat lituos et tubas cõcitamẽ¬
ta ẽẽ sĩc quosdã cantus blãdimiẽta qͣb
mẽs resoluat᷑ cõfussis oclĩs prosũt uirẽ¬
cia et ꝯͥbdã colorib ĩsirã acies acqͥescit
ꝯuorũdã splẽdore p̾strĩgit᷑. Sic mẽtes
egras studia leta ꝑmulcẽt forũ aduoca¬
cioẽs iudicia fugẽ ⁊ebemꝰ. et oĩa que

Expanded text:
iciles quoque et indomiti natura blandientem ferent. Nihil asperum territumque palpanti est. Quotiens disputatio longior et pugnacior erit, in prima resistamus, antequam robur accipiat. Alit se ipsa contentio et demissos altius tenet. Facilius est se a certamine abstinere quam abducere. Studia quoque graviora iracundis omittenda sunt aut certe citra lassituartibus amoenis tradendus. Lectio illum carminum obleniat et historia fabulis detineat ; mollius delicatiusque tractetur. Pythagoras perturbationes animi lyra componebat; quis autem ignorat lituos et tubas concitamenta esse, sicut quosdam cantus blandimenta, quibus mens resolvatur ? Confusis oculis prosunt virentia et quibusdam coloribus infirma acies adquiescit, quorundam splendore praestringitur; sic mentes aegras studia laeta permulcent. Forum, advocationes, iudicia fugere debemus et omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ĩ qͥd maledicite ãtigono cuiꝰ uicio ĩ has
imẜias ĩ cidistis. Ei aũt bñ optate qͥ uox
ex hac uoragine eduuit. Idẽ tã miti aĩo ho¬
stiũ suorũ maledicta ꝙͣ ciuũ tulit. Itaq
cũ ĩ ꝑuulo quodã castello greci obfiderẽt᷑

Expanded text:
nquit, " male dicite Antigono, cuius vitio in has miserias incidistis ; ei autem bene optate, qui vos ex hac voragine eduxit." Idem tam miti animo hostium suorum male dicta quam civium tulit. Itaque cum in parvulo quodam castell
Abbreviated transcription (Latin):
ũt ita ure amoris oĩuzq istarũ procella¬
rũ aĩos uexãtiũ sũt ꝯ̃dã p̾ñcia. Qui
cõuiciali uicio solẽt corripi iã aduẽta¬
re ualitudĩez ĩtelligũt si calor sũma de¬
ẜuit et ĩcertũ lumẽ neruorũq trepida¬
cio ẽ si mẽoria sublab caputq u̾sat᷑.
Solitis itaq remedns ĩcipiẽtẽ cãm oc¬
rigoreq pugnat᷑ aut si parũ medici¬
na ꝓfecit utau̾ũt turbã et sine teste
ceciderũt. prodest morbũ suũ nosce et
mꝰ qͣd sit ꝙ nos maxĩe cõcitat. aliũ uͥbori¬
aliu Rerũ cõtũelie mouẽt hit uult
nobilitati ħͥ forme sue parci helegãtis¬
simꝰ hr̃ĩ cupit ille doctissimꝰ hͥ suꝑbie ĩ¬
patiẽs ẽ hͥ cõtumacie. Ille ẜuos nõ pu¬
tat signos qͥb irastat᷑. hic ĩtra domũ

Expanded text:
 amoris omniumque istarum procellarum animos vexantium sunt quaedam praenuntia. Qui comitiali vitio solent corripi, iam adventare valetudinem intellegunt, si calor summa deseruit et incertum lumen nervorumque trepidatio est, si memoria sublabitur caputque versatur ; solitis itaque remediis incipientem causam ocrigoremque pugnatur ; aut si parum medicina profecit, vitaverunt turbam et sine teste ceciderunt. Prodest morbum suum nosse et mus quid sit, quod nos maxime concitet. Alium alium rerum contumeliae movent; hic vult nobilitati, hic formae suae parci; hic elegantissimus haberi cupit, ille doctissimus ; hic superbiae impatiens est, hic contumaciae ; ille servos non putat dignos quibus irascatur, hic intra
Abbreviated transcription (Latin):
di aut hũilis gnͣoso repulsa irã expͥmet
lãgiudo ĩertiq tristiciã. Ergo actioẽs
nr̃e nec ꝑuesĩt nec audates nͨ ĩprobe.
In uicinũ spes exeat nicħ conemͣ ꝙ mox
adepti qͦ successiue mirem̃. demꝰ oꝑã ne
actipiamꝰ ĩuriã qr ferre nescimꝰ. ¶ Cũ
placidissĩõ et facilimo et mĩme anrio mor¬
et ut q̃dã ĩ cõtactos cors uicia trãsiliũt ita
aĩis mala sua proyĩs tradit. Ebriosus
cõuictores ĩ amorẽ uĩ tͣxit. Impudicorũ
cetus fortẽ qͦ et si liceat uirũ emollit.
Auaricia ĩ proxĩes uirus suũ traxit. Sa¬
tigẽt. Nec tã ualitudĩ profuit hũili᷑ re¬
gio et sa luberiꝰ celũ ꝙͣ aĩs parũ firmis
ĩturba meliori u̾sari. Que res ꝙͣto pos¬
sit ĩtelliges si uideris feras qͦ cõuictu
nr̃o mãsuesce̾ nulliqz ⁊̃ ĩ mam bestie uĩ
suã ꝑmanẽ si hoĩs cõtub̾mũ du passa

Expanded text:
met, languido inertique tristitiam. Ergo actiones nostrae nec parvae sint nec audaces et improbae, in vicinum spes exeat, nihil conemur, quod mox adepti quoque successisse miremur, Demus operam, ne accipiamus iniuriam, quia ferre nescimus. Cum placidissimo et facillimo et minime anxio moret ut quedam in contactos corporis vicia transiliunt, ita animus mala sua proximis tradit: 10. ebriosus convictores in amorem meri traxit, impudicorum cetus fortem quoque et, si liceat, virum emollit; avaricia in proximos virus suum transtulit. Eatigent. Nec tam valetudini profuit utilis regio et salubrius coelum quam animis parum firmis in turba meliorum versari. Quae res quantum possit, intelliges, si videris feras quoque convictu nostro mansuescere nullique immani bestiae vim suam permanere, si hominis contubernium diu passa
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ facturi. Offendet te suꝑb cõteptu
siues cõtũelia petulãs ĩuiria liuidus
maligͥtate pugnar cõtẽpciõe uẽtosus
et medar uaĩtate. Nõ feres a suspicõso
timeri a ꝑtinace uĩci a delicato fastidi¬
ri. Elige siplices faciles mõderatos qͥ
uã tuã nõ euocẽt et ferãt. magis adhuc
proderũt sũmissi et hũam et gulces
nõ tñ usq ĩ adulatiõe. Nã iracũdos in¬
mia absẽtacio offẽdit. Erat c̾te amnc̃
nẽ uir bonꝰ sz ire ꝑatioris eui nõ mag̃
tutũ erat blãdiri ꝙͣ maledice̾. ¶ Ce¬
liũ oratorẽ fuisse iracũdissimũ cõstat.
cũ quo ut aũĩt cencibat ĩcubiculo lecte
pacĩe cliẽs. S difficile erat illi ĩcoplãz
coiecto rixã eiꝰ cũ quo hẽbat effuge̾. Op¬
timũ iudicauit ꝯͥcqͥd dixiss seqͥ et res se¬
cũdas agẽ. Ns̃ tulit celiꝰ assẽtiẽtẽ. Ex

Expanded text:
idem facturi : offendet te superbus contemptu, dicax contumelia, petulans iniuria, lividus malignitate, pugnax contentione, ventosus et mendax vanitate; non feres a suspicioso timeri, a pertinace vinci, a delicato fastidiri. Elige simplices, faciles, moderatos, qui iram tuam nec evocent et ferant. Magis adhuc proderunt summissi et humani et dulces, non tamen usque in adulationem, nam iracundos nimia assentatio offenditer vir bonus, sed irae paratioris, cui non magis tutum erat blandiri quam male dicere. Caelium oratorem fuisse iracundissimum constat. Cum quo, ut aiunt, cenabat in cubiculo lectae patientiae cliens, sed difficile erat illi in copulam coniecto rixam eius cum quo cohaerebat effugere; optimum iudicavit quidquid dixisset sequi et secundas agere. Non tulit Caelius adsentientem et
Abbreviated transcription (Latin):
trauerimꝰ accusãda ẽ apd̃ nos dãpnãda
pscrutãda eiꝰ mala / et ĩmediũ protrahẽ¬
da sũt ut qualis sit appeat cõꝑanda cũ
pessĩs ẽ. ¶ Auaricia achrit et cõtrahit
quos aͥs melior utat̃ ira ĩcendit. Pau
Ira pri suctũ marito diuortiũ actrisit.
Magr̃atiu odiũ. Cãdidato Repulsa po
fruit᷑. ħ aliẽo dolore uĩcit malignitatẽ
et ĩuidiã. Ille eͥ ĩfelicẽ fi̾ uoluit hec face̾.
Ille fortuitis malis delectat᷑. ħ nõ põt
exp̾tare fortũa noceͣ ei quẽ odit noceri
uult. Nich ẽ simłtatib gͣuiꝰ has ira cõ¬
et pͥuata merme et sine uiribz bellũ ẽ.
¶ P̾t̾ea ira ut suꝑponamꝰ q̃ mox se¬
cutura sũt dãpna ĩsidias ꝑpetuã ex
c̾tamĩb mutus solititudinẽ. Sat pe¬

Expanded text:
timaverimus. Accusanda est .apud nos, damnanda; perscrutanda eius mala et in medium protrahenda sunt; ut qualis sit appareat, comparanda cum pessimis est. Avaritia adquirit et contrahit, quo aliquis melior utatur ; ira impendit, paucIra patri luctum, marito divortium attulit, istratui odium, candidato repulsam. Pfruitur, haec alieno dolore. Vincit malignitatem et invidiam ; illae enim infelicem fieri volunt, haec facere ; illae fortuitis malis delectantur, haec non potest expectare fortunam—nocere ei quem odit, non noceri vult. Nihil est simultatibus gravius, has ira conet privata inerme et sine viribus bellum est. Praeterea ira, ut seponamus, quae mox secutura sunt, damna, insidias, perpetuam ex certaminibus mutuis sollicitudinem, dat poe
Abbreviated transcription (Latin):
classes et honerate tumltuario mili¬
te sine more sine auspiens ppls ductu
ire sue egressus fortuita raptaqz ꝓ ar¬
mis gessit. dem̃ magna clade temerita¬
tẽ audacis ira eluit. Hͥ barbaris forte
uiuẽtib ĩbella exitꝰ ẽ cũ mobiles aĩos
spes ĩuirie ꝑtulit agũt᷑ statĩ et qua do¬
lor trayit ruine mõ regioĩb ĩcidũt ĩcõ¬
poĩti ĩt̾iti ĩcauti ꝑicula appetẽtes sua
gaudẽt feriti et ĩstare ferro et tela corͣ.
dubiũ qũ magna ista et pestifera
sit uis. Idõ ꝙͣad sanari debeat mõstra.
Atqͥut ĩ pͥorib libris dixi. ¶ Stat
aristotiles defẽsor ire et uetat illã nob
erecari. Calcar ait ẽẽ uͥtutis hac eiec¬
ta ĩermẽ aĩuz et ad cognatꝰ magnos
pigrũ ĩ hermẽq fieri Neccͣuz ẽ itaq fe¬
ditatẽ eiꝰ ac feritatẽ coargueͣ et añ ocu¬
los ponẽ ꝙͣtũ mõstri sit hõ ĩ hoĩez furẽs
ꝙͣto ĩpetu ruat nõ sine ꝑnicie sua ꝑi¬

Expanded text:
classes et oneratae tumultuario miliclasses et oneratae tumultuario milite ; sine more, sine auspiciis populus ductu irae suae egressus fortuita raptaque pro armis gessit, deinde magna clade temeritatem audacis irae luit. Hic barbaris forte ruentibus in bella exitus est; cum mobiles animos species iniuriae perculit, aguntur statim et qua dolor traxit ruinae modo legionibus incidunt incompositi, interriti, incauti, pericula adpetentes sua ; gaudent feriri et instare ferro et tela corpore " dubium, quin magna ista et pestifera sit vis; ideo quemadmodum sanari debeat monstra." Atqui, ut in prioribus libris dixi, stat Aristoteles defensor irae et vetat illam nobis exsecari; calcar ait esse virtutis, hac erepta inermem animum et ad conatus magnos pigrum inertemque fieri. Necessarium est itaque foeditatem eius ac feritatem coarguere et ante oculos ponere quantum monstri sit homo in hominem furens quantoque impetu ruat non sine pernicie sua perni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ barbaros potẽs. Nõ minꝰ ꝑuicõsa leges
metuẽtib ꝙͣ qͥb ira distĩguit modꝰ uirũ.
¶Deĩq c̾ta sĩglõs corripiũt. ħ unꝰ afft̃s̃
fem̃e amore flaguit. Nec ĩ peccuniã aut
lucrũ tota ciuitas spẽ suã misit. Ambi¬
senes pueri pͥncipes uulgusqz cõsẽsere
Et tota mlticudo paucissis u̾bis cõci¬
tati ip̃ cõcitatorẽ añcessit ad arma ꝓ¬
tuꝰ ignesq discursũ ẽ et ĩ dca fintiue
bella aut gesta cũ ciub totote cũ stir¬
pe oĩ cremate domꝰ. Et mõ eloqͥo fauora¬
bilis hĩtus ĩ multo honore irã sue cõctie¬
nis excepit. Imꝑatorẽ suũ legioes pila
torserũt discedit plebs tota cũ prĩb pnͣ
noĩato ĩ patore subitos ire sue duces
legit ac ꝑtecta urbis nobiles cõsectatꝰ
uiros suppliciũ manu supp̾ssit. Uiolat
legacioẽs rupto iure gẽciũ. rabiesqz ĩ¬
fanda ciuitatẽ tulit. Nec datũ tp̃s qͦ
resideret tumor pu ͫ s deducte protinꝰ

Expanded text:
 barbaros potens, non minus perniciosa leges metuentibus quam quibus iura distinguit modus virium. Denique cetera singulos corripiunt, hic unus adfectus feminae amore flagravit, nec in pecuniam aut lucrum tota civitas spem suam misit ; ambisenes pueri, principes vulgusque consensere, et tota multitudo paucissimis verbis concitata ipsum concitatorem antecessit ; ad arma protinus ignesque discursum est et indicta finitimis bella aut gesta cum civibus ; totae cum stirpe omni crematae domus et modo eloquio favorabili habitus in multo honore iram suae contionis excepit; in imperatorem suum legiones pila torserunt; dissedit plebs tota cum patribus ; o imperatore subitos irae suae duces legit ac per tecta urbis nobiles consectatus viros supplicium manu sumpsit ; violatae legationes rupto iure gentium rabiesque infanda civitatem tulit, nec datum tempus, quo resideret tumor publicus, sed deductae protinus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩes morsu ultĩo petũt. Qͣ hoĩs ira
flagrãtis. ¶ Age si audire uoces ac
nimas uacet q̃lia ex carnificati aĩ
u̾ba sũt. Nõne Reuocare se qͥsq ab ura
uolet cũ ĩtellererit illã a suo pͥmũ mͣ¬
irã sũma potẽcia eucẽt et argumẽtũ
uiriũ existimãt et ĩ magͥs magne for¬
tune boĩs pouũt ꝑatã ulcioẽ ꝙͣ nõ sit po¬
tes ĩmonec lib̾ quidẽ dici possit ire sue¬
captus. Nõ uis admoneã quo diligẽtior
ꝯͥsq sit et ip̃e se circũspiciat. Alia aĩ
mala ad pessiõs quosq ꝑtine̾ iracũdiã ⁊̃
eruditis hoĩb et ĩ alia sanis ĩ reꝑe a deo
ut ꝯuidẽ sĩplicitatis uidiciũ iracũdiã
dicãt et uulgo credat᷑ facilimꝰ qͥsqz huic
placidos ĩ seuiciã ac uiolẽciã euocet.
Quẽad adũsus pestilẽciã nch̃ prodest
firmitas coͥrs et diligẽs ualitudĩ cura.¬
ꝓmiscue eͥ ĩ becilia robustaq ĩuadit.

Expanded text:
animes morsu ultimo petunt, quam hominisira animes morsu ultimo petunt, quam hominisira flagrantis. Age si exaudire voces et minas vacet, qualia excarnificati animi verba sunt. Nonne revocare se quisque ab ira volet; cum intellexerit illam a suo primum maargumentum virium existimant, et in magnis fortunae bonis ponunt paratam ultionem; cum non sit potens, im onec liber dici possit, ira captus? Non vis admoneam, quo diligentior quisque sit; ut ipsese circumspiciat, alia amala ad pessimos quosque pertinere, iracundiam etiam eruditis hominibus et in alia sanis inrepere ? Adeo ut quidam simplicitatis indicium iracundiam dicant et vulgo credatur facillimus quisque huic placidos in saevitiam ac violentiam evocet. Quemadmodum adversus pestilentiam nihil prodest firmitas corporis et diligens valetudinis cura—promiscue enim imbecilla robustaque invadit—,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs oĩb ꝑ ꝯ̃ fu̾it tetrior. Ut de cet̾is du¬
biũ sit. Nulli certe affectui peior ẽ uul¬
tus quẽ ĩpͥorib libris descͥpsimꝰ aspũ
et acrem et ñc subito retror so sãgũe fu¬
gatoq fallẽtẽ ñc̃ ĩ os oĩ calore a spũ u̾so
sub rubicũdũ et silẽz cruẽto ueĩs tumẽ¬
tibz oclĩs ñc trepidis et exiliẽtib nc
ĩ ymo obtutu defiris et herẽtib. ãdice
dẽtiũ int̾ se arietatorũ et aliquẽ ẽẽ cu¬
piẽtiũ nõ aliũ sonũ ꝙͣ ẽ apris tela sua
atritu acuẽtib. Adice articulorũ crepi¬
tũ cũ se ip̃e manꝰ frãgũt et pulsatũ sepiꝰ
pectus anhelitus crebros tractosq altiꝰ
gemitꝰ ĩstabile corpus ĩcerta u̾ba su¬
bitis exclamacõib cremẽtia labra ĩ¬
terdũ cõpsera et dirũ ꝙdã orhisãcia.¬
ferarũ me h̾cules siue illa fames era¬
gitat. siue ĩfirũ iuscerib fertũ ninꝰ
tetra facies ẽ. ⁊ cũ uenatorẽ suũ semi¬

Expanded text:
s per quae furit taetrior. Ut de ceteris dubium sit, nulli certe adfectui peior est vultus, quem in prioribus libris descripsimus : asperum et acrem et nunc subducto retrorsus sanguine fugatoque pallentem, nunc in os omni calore ac spiritu verso subrubicundum et similem cruento, venis tumentibus, oculis nunc trepidis et exsilientibus, nunc in uno obtutu defixis et haerentibus ; adice dentium inter se arietatorum ut aliquem esse cupientium non alium sonum quam est apris tela sua adtritu acuentibus ; adice articulorum crepitum, cum se ipsae manus frangunt, et pulsatum saepius pectus, anhelitus crebros tractosque altius gemitus, instabile corpus, incerta verba subitis exclamationibus, trementia labra interdumque compFerarum, mehercules, sive ilias fames exagitar, sive infixum visceribus ferrum, minus tetra facies est, etiam cum venatorem suum semi
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽdũ ẽ uocet . ¶ Ne quẽ fallat cãꝙͣ
aliẽo tp̃r aliquo loco ꝓfut̾a ostẽdẽda ẽ ra¬
bies eiꝰ effrenata et actoĩta. Aꝑpatꝰq illi
reddẽdus ẽ suus eculens et sidicule, et er¬
gastula et cruces et circũdati de fossis
oͥb ignes et cadau̾a qͦ trahẽs ũcus
uaria uĩculorũ gnͣa uaria penarũ di
lac̾acioẽs mẽbrorũ ĩscriptioõs frõtis et

Expanded text:
erendum est, vocet. Ne quem fallat tamquam aliquo tempore, aliquo loco profutura, ostendenda est rabies eius effrenata et attonita apparatusque illi reddendus est suus, eculei et fidiculae et ergastula et cruces et circumdati defossis corporibus ignes et cadavera quoque trahens uncus, varia vinculorum genera, varia poenarum, lacerationes membrorum, inscriptiones f
Abbreviated transcription (Latin):
et furẽti malo ẜuit nͨ mãdat ulcionẽ
suã s ip̃e eiꝰ exactor aĩo simł ac manu
seuit carissĩorũ eorũqz q̃ mox amissa
flecturꝰ ẽ carnifex. ¶ Hũc aͥs affcm̃
uͥtuti aduitorẽ comitẽq dat cõsilia
sine qͥb uͥtus nich̃ gerit obturbantẽ.
¶ Cadute simstreqz sũt uires et in
malũ suũ ualide ĩ quas egrũ morb
et accessio ererit. Nõ ẽ ergo ꝙ me puteᷤ
apd̾ hoĩes oppĩoĩs sit ĩfamã cũ aͥs sit¬

Expanded text:
lo servit, nec mandat ultionem suam, sed ipse eius exactor animo simul ac manu saevit carissimorum eorumque quae mox amissa fleturus est carnifex ? Hunc aliquis affectum virtuti adiutorem comitemque dat consilia, sine quibus virtus nihil gerit, obturbantem ? Caducae sinistraeque sunt vires et in malum suum validae, in quas aegrum morbus et accessio erexit. Non est ergo quod me putes apud homines opinionis sit
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ manꝰ poculis occupari pax erat.
Accessit itaq ad nuͣz eorũ qͥ magnis cla¬
dib oñderũt ꝙͣti cõstarẽt regũ amicis
hona coscilia ¶ Nõ Subito qͥͣn arpalꝰ¬
qͦ tale cid Regi suo ꝑsarũq suassit ꝙͦ.
offesus libos illi epulãdos apposuit
sub satis illũ plems malis suis uidĩt
afferri capito illorũ iussit. et quõ eet
acceptꝰ in t̾rogauit. Nõ defuerũt miẜo
u̾b̾a nõ os cõcurrit. Apd̃ regẽ ĩ qͥt oĩs ce¬

Expanded text:
cuius manus poculis occupari pax erat. Accessit itaque ad numerum eorum, qui magnis cladibus ostenderunt, quanti constarent regum amicis bona consilia. Non dubito quin Harpaguque tale aliquid regi suo Persarumque suaserit, quo offensus liberos illi epulandos adposuit ut satis illum plenum malis suis vidit, adferri capita illorum iussit et quomodo esset acceptus interrogavit. Non defuerunt misero verba, non os concurrit:
Abbreviated transcription (Latin):
expedit oĩa uidẽ. Multe nos ĩiuirie trãse¬
ant ex qͥbz plurasqz ñ accipit qͥnescit.
Nõ us ẽẽ iracũdus ne fueris curiosus.
Qui ĩqͥrit qͥd ĩ se dictũ sit qͥmalignos
ẜmoẽs ⁊ si secreto hĩti sũt eruerit se ip̃e
ĩꝯuietat. ꝯ̃dã ĩt̾p̾tacõ eo ꝓducit ut ui¬
deãt᷑ ĩiure. Itaqz alia differẽda sũt. a

Expanded text:
ere, omnia audire. Multe nos iniurie transeant, ex quibus plerasque non accipit qui nescit. Non vis esse iracundus? Ne fueris curiosus. Qui inquirit quid in se dictum sit, qui malignos sermones, eciam si secreto habiti sunt, eruit, se ipse inquietat: quedam interpretacio eo perducit, ut videantur iniurie; itaque alia d
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ex destinato ꝓpoĩta fluperũt. Nulli
fortũa tã dedita ẽ ut mlta tẽptãti ubi¬
q respõdeat. Seqͥt̾ ergo ut is cui ꝯtͣ quẽ
ꝓposuerat aliq̃ cesserũt ĩpaciẽs hoĩ rer¬
ñe negocio nc̃ loco ñc fortũe nc̃ sibi. Ita¬
q ut qͥetus possit ẽẽ añis nõ ẽ iactandꝰ
nec mltarũ ut sixi rerũ actu fatigã¬
dus. Nec magnarũ gͣ uires appetitarũ.
Facile ẽ leuia aptare c̾uicib et ĩ hãc
aut illã ꝑtẽ trãfferre sine lapsũ. Atqui
alieĩs ĩ nos maĩbz ĩposita egre substine¬
mꝰ uicti ĩꝓxĩs effũdimꝰ. Et dũ scamus
sub sarcina ĩpares oueri uacilamꝰ. Idez
accidẽ ĩ reb cuulib ac domesticis scias
Negocia expedita et hũilia sequũt᷑
actorẽ ĩgẽcia et supͣ mẽsurã agẽtis
nec dãt se facile. et si occupata sũt p̾¬
mũt atq adducũt a diĩstrãtẽ qͥ nõ q̃¬

Expanded text:
non ex destinato proposita fluxerunt. Nulli non ex destinato proposita fluxerunt. Nulli fortuna tam dedita est, ut multa temptanti ubique respondeat. Sequitur ergo, ut is, cui contra quam proposuerat aliqua cesserunt, impatiens hominum rernunc negotio, nune loco, nunc fortunae, nunc sibi. Itaque ut quietus possit esse animus, non est iactandus nec multarum, ut dixi, rerum actu fatigandus nec magnarum supraque vires adpetitarum. Facile est levia aptare cervicibus et in hanc aut illam partem transferre sine lapsu ; at quae alienis in nos manibus imposita aegre sustinemus, victi in proximo effundimus. Etiam dum stamus sub sarcina, impares oneri vaccillamus. Idem accidere in rebus civilibus ac domesticis scias. Negotia expedita et habilia sequuntur actorem ; ingentia et supra mensuram gerentis nec dant se facile et, si occupata sunt, premunt atque abducunt administrantem teneriq
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾abilis ẽ et depoĩt quorũ il ĩicĩes
ĩ irato. Qͥs eͥ traditꝰ solori et furẽs nõ pͥ¬
mã reiecit uerecũdiã. Qͥs ĩpetꝰ turbidus
et ĩ aliquẽ rues nõ qͥcqͣd ĩ se uerecũdi ha¬
buit abietit cui officiorũ nũs aut ordo cõ¬
stitit ĩcitato. Qͥs lĩgnã cẽꝑauit. Qͥs ullã
ꝑte cors tenuit. Qͥs se gerẽ potuit ĩnus¬
sũ. ¶ ꝓderit nob̃ illud democriti salu¬
tare p̾ceptũ. Quo mõstrat᷑ trãqͥlitas si
ne quo pͥuatĩ neqz pu ͤ multa aut maio¬
ra uirib nr̃is egermiꝰ. Nũꝙͣ tã feliat᷑ in
mlta siscurẽti negocia dies trãsit. ut nõ
aut exhoĩe aut ex re offensio nascat q̃
loca ꝓperãti ĩ mltos ĩcursitãdũ ẽ et alicu¬
bi labi neccͣe ẽ et alicubi retinẽi alicubi
resꝑgi. ita ĩsuite actu dissipato et uago
młta ĩpedimẽta młte q̃rele ĩcidũt. Aliꝰ
spẽ nr̃a fefellit aliꝰ distulit aliꝰ ĩt̾cepit

Expanded text:
erabilis est et dispositus ; quorum nihil invenies erabilis est et dispositus ; quorum nihil invenies in irato. Quis enim traditus dolori et furens non primam reiecit verecundiam ? Quis impetu turbidus et in aliquem ruens non quidquid in se venerandi habuit abiecit ? Cui officiorum numerus aut ordo constitit incitato ? Quis linguae temperavit ? Quis ullam partem corporis tenuit ? Quis se regere potuit immissum ? Proderit nobis illud Democriti salutare praeceptum, quo monstratur tranquillitas, si neque privatim neque publice multa aut maiora viribus nostris egerimus. Numquam tam feliciter in multa discurrenti negotia dies transit, ut non aut ex homine aut ex re offensa nascatur, qloca properanti in multos incursitandum est et aliubi labi necesse est, aliubi retineri, aliubi respergi, ita in hoc vitae actu dissipato et vago multa impedimenta, multae querellae incidunt. Alius spem nostram fefellit, alius distulit, alius intercepit;
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iudicat mĩor ẽ. At ilse ĩ gẽs aĩus et
uerus extĩator sui nõ uĩdicat ĩ mͣa qr
nõ sentit. Ut tela a muro resilĩt. et
cũ dolore cedẽtis solida feriũ t. ita nł¬
la magnũ aĩuz ĩiuiria a sensũ sui
adducit fragilior eo ꝙ petit ꝙͣ pulcriꝰ
uelut. nulli penetrabilẽ telo oẽs ĩuiri¬
as cõtuelias q respuẽ. Ulcio doloris
cõfessio ẽ. Non ẽ magnꝰ aĩus quẽ ĩcur¬
uat ĩuiria aut potẽtior te aut ĩbecil¬
lor lesit. Si ĩbetilior ꝑce illi. Si potẽ¬
tior tibi. Nullũ ẽ argumẽtũ magͥtu¬
dĩs certiꝰ ꝙ nich possẽ quo ĩstuteris ac¬
cide̾. Pars supior mũdi et ordinacõr ac
ꝓpĩqua syderib nec ĩ nubẽ cogit᷑ nec ĩ
tẽpestatẽ ĩpellit̾ nec u̾sat᷑ ĩ turbinẽ.
Oĩ tumultu caret ĩferiora flummnãt
Codẽ mõ sublimis aĩis ꝯͥetus sẽꝑ
et ĩstacioẽ trãqͥlla collocatus. Intͣ se¬
pͥmẽs quib ira cõtrahit. Modestus et

Expanded text:
tum iudicat, minor est. At ille ingens animus et verus aestimator sui non vindicat iniuriam, quia non sentit. Ut tela a duro resiliunt et cum dolore caedentis solida feriuntur, ita nulla magnum animum iniuria ad sensum sui adducit, fragilior eo quod petit. Quanto pulchrius velut nulli penetrabilem telo omnis iniurias contumeliasque respuere! Ultio doloris confessio est ; non est magnus animus, quem incurvat iniuria. Aut potentior te aut imbecillior laesit ; si imbecillior, parce illi, si potentior, tibi. Nullum est argumentum magnitudinis certius quam nihil posse quo instigeris accidere. Pars superior mundi et orpropinqua syderibus nec in nubem cogitur nec in tempestatem, nec versatur in turbinem: omni tumultu caret; inferiora fulminant. Eodem modo sublimis animus, quietus semper et in stacione tranquilla collocatus, omnia  modestus et
Abbreviated transcription (Latin):
alus quid̃ adiecta proficiũt. Pͥmũ
memoriã renouãt. denĩ q̃ ĩ uniu̾so
cõfusius uidebãt᷑ ĩ ꝑtes diuisa dili¬
gẽcius cõsiderãtur. aut ⁊ isto mõ
lz et cõsolacoes dicas supuacuas et
go ne monicões quidẽ. ¶ Stultũ est
ĩquit p̾cipe egro qͥd faceͣ tãꝙͣ sanus
debeat cũ restituẽda sanitas sit sine
qua irrita sũt p̾cepta. Qͥdm. hũt¬

Expanded text:
um memoriam renovant; deinde quae in universo confusius videbantur, in partes divisa diligentius considerantur. Aut isto modo licet et consolationes dicas supervacuas et go ne monitiones quidem. " Stultum est," inquit, " praecipere aegro, quid facere tamquam sanus debeat, cum restituenda sanitas sit, sine qua inrita sunt praecepta." Quid, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rat ĩsaniã ergo ne maliciã quidez.
Sissilẽ est. nã si ĩsamã sustuleris.
sauitas reddita ẽ. Si falsas oppĩoẽs
exclusimꝰ nõ statĩ sequit᷑ despectus
rerũ agendarũ ut sequat᷑ tñ ãmoĩcio
corroborauit rectã de boĩs malisqz sẽ¬
tẽciã. ¶ Illud qͦ falsũ ẽ ncħ apd̾¬
adin sola nõ prosũt sic curaciõe ad¬
iuuãt. Et denũciacio et castigacio
ĩsanos cohercuit. de illis nũc ĩsains
loquor qͥb mẽs mota ẽ nõ erepta.
¶ Leges ĩquit ut faciamꝰ qd̾ oportet
nõ efficiũt. Et qd aliud sũt ꝙͣ minis
mirta p̾cepta. ¶ pͥmũ oĩu obhoc il¬
le nõ ꝑsuadẽt qr minãt᷑ ¶At hec
nõ cogũt s exorãt . ¶ Demĩ leges a
scelere deterẽt. p̾cepta ĩ officiũ ador¬
tãtur. ¶Hus adice ꝙ leges quoq
proficiũt ad bonos mores. utiq si
nõ tantũ ĩꝑãt s docẽt. ¶ In hac re
nis legib adiecta pͥncipia sũt. ¶le¬
gem eñ breuẽ ẽẽ oz quo facilius ab

Expanded text:
rat insaniam; ergo ne malitiam quidem." Dissimile est. Nam si insaniam sustuleris, sanitas redit, at si falsas opiniones exclusimus, non statim sequitur dispectus rerum agendarum. Ut sequatur, tamen admonitio conroborabit rectam de bonis malisque sententiam. Illud qodum sola non prosunt, sic curationem adiuvant. Et denuntiatio et castigatio insanos coercuit. De illis nunc insanis loquor, quibus mens mota est, non erepta. " Leges," inquit, " ut faciamus, quod oportet, non efficiunt, et quid aliud sunt quam minis mixta praecepta ? " Primum omnium ob hoc illae non persuadent, quia minantur, at haec non cogunt, sed exorant. Deinde leges a scelere deterrent, praecepta in officium adhortantur. His adice quod leges quoque proficiunt ad bonos mores, utique si non tantum imperant, sed docent. In hac re nis legibus adiecta principia sunt. Legem enim brevem esse oportet, quo facilius ab
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽtur excelsa ipĩs p̾rupta sũt. Ita¬
q ercunmãt et trepidãt quõe respe¬
uerĩt ⁊̃ illud mag̾tudĩs sue p̾ceps.
Cogitãt eñi uarios cãus et ĩsublimi
nncroĩe lubricos. Tũc appetita formi¬
dãt et q̃ illos. graues alus redont g¬
uior ipĩs fellicitas ĩcõbat. Tũc lau¬
dat otiũ lene et sui uiris odio ẽ ful¬
gor et fuga areb adhuc stãtib q̃¬
rit᷑. Tũc demũ uideas philozophãtiᷤ
metus et egre fortune sana cõscilia
Nã ꝯͣi ista int̾ se cõtraria sũt. bona
fortua, et mes bona. ita melius

Expanded text:
upta sunt. Itaque exanimantur et trepidant, quotiens despeerunt in illud magnitudinis suae praeceps. Cogitant enim varios casus et in sublimi maxime lubricos. Tunc adpetita formidant et quae illos graves aliis reddit, gravior ipsis felicitas incubat. Tunc laudant otium lene et sui iuris, odio est fulgor et fuga a rebus adhuc stantibus quaeritur. Tunc demum videas philosophantis metu et aegrae fortunae sana consilia. Nam quasi ista inter se contraria sint, bona fortuna et
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽtẽ. Cõtra illos qͥ gr̃am ac potẽciã
aictollũt otiũ ip̃e suspiciat traditũ
licteris, et aĩuz ab extis ad sua reu̾¬
sũ oudat ex cõsuetudĩe uulgi btõs ĩ
illo ĩuidioso fastigio suo tremẽtes et

Expanded text:
tientem. Contra illos, qui gratiam ac potentiam tientem. Contra illos, qui gratiam ac potentiam attollunt, otium ipse suspiciat traditum litteris et animum ab externis ad sua reversum. Ostendat ex constitutione vulgi beatos in illo invidioso f
Abbreviated transcription (Latin):
eo restitui uñ publicas error expu¬
lerit. Magna pars sanitatis ẽ orta¬
tores ĩsame reliqͥsse. et ex isto cetu
ĩuicẽ noxio procul ab egisse. hoc ut
spectator abscesit uicia subsidũt. qͦx
mõstrari et cõspici fructus ẽ. Quis
eã quã nulli ostenderet purpurã in¬
duit. Quis posuit secretã ĩ auro da¬
pẽ. Quis sub alicuiꝰ arboris rustice
protectus ũbra luuurie sue põpa so¬
lus explicuit. Neõ oculis sius lautꝰ
ẽ. nec paucorũ quidẽ aut faĩliariu¬
s apꝑatũ uiciorũ suorũ pro mõ tur¬
bespectãtib expandit. It aqz irrita¬
mentũ ẽ oĩuz ĩ q̃ ĩsauit aĩus amira¬
tor et cõscius. Ne cõcupiscamꝰ effici¬
es si ne oñdamꝰ effeceris. Ambicio
et luxuria et ĩpotẽtia scenã deside¬
rãt. Sanabis ista si abscõderis. Ita¬
qz si ĩmedio urbiũ fremitu colocati
sumꝰ. stet ad latus moĩtor et cõtra
laudatores ĩgentiũ patͥmomoruz
laudet paruo diuitẽ et ufu opes me¬

Expanded text:
eo restitui, unde publicus error expulerit. Magna pars sanitatis est hortatores insaniae reliquisse et ex isto coitu invicem noxio procul abisse. Hoc ut spectator abscessit, vitia subsidunt, quorum monstrari et conspici fructus est. Quis eam, quam nulli ostenderet, induit purpuram ? Quis posuit secrctamsecretam in auro dapem ? Quis sub alicuius arboris rusticae proiectus umbra luxuriae suae pompam solus explicuit ? Nemo oculis suis lautus est, ne paucorum quidem aut familiarium,-sed apparatum vitiorum suorum pro modo turbae spectantis expandit. Ita est: inritamentum est omnium, in quae insanimus, admirator et conscius. Ne concupiscamus efficies, si ne ostendamus effeceris. Ambitio et luxuria et inpotentia scaenam desiderant: sanabis ista, si absconderis. Itaque si in medio urbium fremitu conlocati sumus, stet ad latus monitor et contra laudatores ingentium patrimoniorum laudet parvo divitem et usu opes me
Abbreviated transcription (Latin):
cies. ¶ P̾te̾a si expectat tp̃s quo
ꝑ se sciat qͥd optimũ fc̃m sit. int̾im
errabit et errãdo ĩpediet᷑ quo minꝰ ad
illud ꝑueĩat quo possit se eẽ cõtẽtus.
Regi ergo debet dũ incipit posse se re¬
gere. ¶ Pueri cũ hac p̾scriptũ di¬
scũt digiti illorũ tenẽt et alieua
manu ꝑ licterarũ simulacra ducã¬
tur. dem̃ ĩmitari iubẽt᷑ p̾poĩta et
ad illa reformare cyrographũ. Sic
aĩis nr̃ dũ erudit ad pͥscriptũ iuua¬
tur hec sũt ꝑ que probat hãc phĩe¬
an ad faciendũ sapientẽ sola suffici¬
at. huic qõm suũ diẽ dabiusꝰ. Int̾um
obmissis argumẽtis nõ ne appet opꝰ
eẽ nobis aliquo aduocato qͥ cõtra pplĩ
p̾cepta p̾cipiat.Alulla ad aures nr̃a ᷤᷤ
uox ĩpune ꝑfert᷑. Nocẽt qui optãt.
nocet qͥ execrãtur. Nã et horũ ĩ p̾cacio
falsos nobis metus ĩserit. et illorũ
amor male docet bñ optãdo. Mictit
eĩ nos ad lõgĩqua bona/ et ĩcerta et

Expanded text:
ea si expectat tempus, quo per se sciat quid optimum factu sit, interim errabit et errando inpedietur, quo minus ad illud perveniat, quo possit se esse contentus. Regi ergo debet, dum incipit posse se regere. Pueri ad praescriptum discunt. Digiti illorum tenentur et aliena manu per litterarum simulacra ducuntur, deinde imitari iubentur proposita et ad illa reformare chirographum. Sic animus noster dum eruditur ad praescriptum, iuvatur. Haec sunt, per quae probatur hanc phian ad faciendum sapientem sola sufficiat. Huic quaestioni suum diem dabimus; interim omissis argumentis nonne apparet opus esse nobis aliquo advocato, qui contra populi praecepta praecipiat ? Nulla ad aures nostras vox inpune perfertur; nocent qui optant, nocent qui execrantur. Nam et horum inprecatio falsos nobis metus inserit et illorum amor male docet bene optando. Mittit enim nos ad longinqua bona et incerta et
Abbreviated transcription (Latin):
s desidẽ et ĩ ex̾citatũ ad ĩueĩenda
offõrũ uiã quã ãmonitio demõstrat.
¶ Expelle ĩquit falsas oppĩõnes
de boĩs et malis. ĩ locũ aũt earũ ue¬
ras repone et nich hẽbit ãmoĩcio ꝙ
agat. Ordinat᷑ ista sine dubio roẽ¬

Expanded text:
sed residem et inexercitatum ad inveniendam officiorum viam, quam admonitio demonstrat. " Expelle," inquit, " falsas opiniones de bonis et malis, in locum autem earum veras repone, et nihil habebit admonitio, quod agat." Ordinatur sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
ideo sequit ut ne moinicioẽs quidẽ ꝓ¬
ficiãt. aut sic et cõsolacioẽs nega
profice̾. dissu assioẽsq et adortacio¬
nes obuirgacões, et laudacioẽs. Sia
ista moiicionũ gnͣa sũt ꝑ ista ad
ꝑfectũ aĩ statũ ꝑueĩtur. Nulla res
magis aĩos houesta ĩduit dubios
rũ obtinet frequẽter aspici frequẽ¬
ter audiri. Occursus mehercules
facile dixerĩ ꝙ̃cidm prosit. sic illud

Expanded text:
ideo sequitur, ut ne monitiones quidem proficiant. Aut sic et consolationes nega proficere dissuasionesque et adhortationes et obiurgationes et laudationes. Omnia ista monitionum genera sunt. Per ista ad perfectum animi statum pervenitur. Nulla res magis animis honesta induit dubiosqvim praeceptorum obtinet frequenter aspici, frequenter audiri. Occursus mehercules facile dixerim quemadmodum prosit, sicut illud
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ egrã et utus lib̾are aut uagãtẽ
utrũq decreta phĩe facũt. Ergo ta
si p̾cepta singlĩs damꝰ ĩcõphẽsibile o¬
pus ẽ. Alia enĩdare debemꝰ fenerãti.
alia colenti agrũ alia negotiãti ali¬
a regũ amicicias sequẽti alia pares
alia ĩferiores. Amaturo ĩ mat̾moĩo
Uirgnẽ duoit quõ cũ ea q̃ alicuꝰ añ

Expanded text:
tem aegram et vitiis liberare, aut vacantem Utrumque decreta philosophiae faciunt; ergo talsi praecepta singulis damus, inconprehensibile opus est. Alia enim dare debemus faeneranti, alia colenti agrum, alia negotianti, alia regum amicitias sequenti, alia pares, alia inferiores amaturo. In matrimonio virginem duxit, quomodo eum ea, quae alicuius ante
Abbreviated transcription (Latin):
adicit qr̃ quidq faciẽdũ sit. et quis
facientẽ obedientẽq p̾ceptis fructus
expectet. Si ĩꝑio et ãmonicõe profici¬
cioe. ¶ In duas ꝑtes uͥtus diuidit᷑
ĩ cõtẽplationẽ ueri et accionẽ. Contẽ¬
placionẽ ĩstitucio tradit. actionẽ ã¬
monicio uͥtutẽ ex̾cet et extendit rec¬
ta accio. acturo a̾ si prodest qͥ suadet
et qͥ monet proderit. Ergo si recta¬
ciones ãmoĩcio demõstrat. et ãmo¬
nicio ncciͣa ẽ. Que res plurimũ to¬
boris cĩo dãt. fides ueri et fiducia.
utraq ãmoĩcio facit.lã et credit᷑
illi et cũ creditũ ẽ magnos aĩos sp̃s
cõcipit. ac fiducia ĩplet᷑. Ergo ãmo¬
incio nõ ẽ suꝑuacua . ¶M. agrippa
uir ĩgẽtis aĩ qui solus ex hus quos
ciilia bella claros potẽtesqz fecer̃t
felir ĩpublicũ fuit. dice̾ solebat. mł¬

Expanded text:
adicit, quare quidque faciendum sit et quis facientem oboedientemque praeceptis fructus exspectet. Si imperio proficitione. In duas partes virtus dividitur, in contemplationem veri et actionem. Contemplationem institutio tradit, actionem admonitio. Virtutem et exercet et ostendit recta actio. Acturo autem si prodest qui suadet, et qui monet proderit. Ergo si rectationes admonitio demonstrat, et admonitio necessaria est. Duae res plurimum roboris animo dant, fides veri et fiducia: utramque admonitio facit. Nam et creditur illi et, cum creditum est, magnos animus spiritus concipit ac fiducia impletur. Ergo admonitio non est supervacua. M. Agrippa, vir ingentis animi, qui solus ex iis, quos civilia bella claros potentesque fecerunt, felix in publicum fuit, dicere solebat mu
Abbreviated transcription (Latin):
quedã ut euit fredon aĩalia cũ mor¬
det nõ seutiũtur. adeo tenus illis et
fallens ĩꝑiculis ẽ uis. Timor ĩdi¬
cat morsũ. et ĩ ip̃o tumore nullũ uul¬
nus aꝑet.Idẽ tibi ĩ cõuersaciõe uito¬
rũ sapienciũ eueĩet. Non dep̾hẽdes

Expanded text:
quaedam," ut ait Phaedon, " animalia cum mordent non sentiuntur; adeo tenuis illis et fallens in periculum vis est. Tumor indicat morsum et in ipso tumore nullum vulnus apparet. Idem tibi in conversatione virorum sapientium eveniet: non deprehendes
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ĩpedit nich agit qͥ p̾cipit. Sic
uiues cũ patre. sic cũ urore. Nicħ eĩ
proficiẽt p̾cepta ꝙͣ du mẽti error
obfussus ẽ. Si ille discutit appebit
qͥd cuiq debeat᷑ offõ. ¶ Alioqͥn doces
illũ quid sano faciendũ sit nõ efficis
sanũ. Pauꝑi ut agat diuitẽ mõstra
hoc quõ manẽte pauꝑtate fieri põt.
oñdis esuriẽti qͥd tauꝙͣ satur faciat.
firã potius medulis fam̃ detrahe
¶Idẽ tͥ de oĩb uiciis dico. Ip̃a renio¬
uenda sũt. nõ p̾cipiendũ ꝙ fieri illi¬
manc̃tib nõ pot Ilisi oppũones sul¬
sas qͥb laboramꝰ expuleris. Nec a¬
uarus quõ pecaũa utendũ sit exau¬
diet. nec tumdus quõ ꝑiculosa cõtẽp¬
nat. ¶ Efficias oꝑtet ut sciat pec̾¬
li miẜiios diuites. ¶ Efficias ut
qͥcqͥd publice expauiniꝰ sciat nõ ẽẽ tã
timendũ ꝙͣ fama circũ fert nec dolẽ¬
quẽꝙͣ nec mori. Sepe ĩmorte quã pati

Expanded text:
dinem inpedit, nihil agit qui praecipit: sic dinem inpedit, nihil agit qui praecipit: sic vives cum patre, sic cum uxore. Nihil enim proficient praecepta, quamdiu menti error offusus est; si ille discutitur, apparebit, quid cuique debeatur officio. Alioqui doces illum, quid sano faciendum sit, non efficis sanum. Pauperi ut agat divitem monstras; hoc quomodo manente paupertate fieri potest ? Ostendis esurienti quid tamquam satur faciat; fixam potius medullis famem detrahe. " Idem tibi de omnibus vitiis dico: ipsa removenda sunt, non praecipiendum quod fieri illmanentibus non potest. Nisi opiniones falsas, quibus laboramus, expuleris, nec avarus, quomodo pecunia utendum sit, exaudiet, nec timidus, quomodo periculosa contemnat. Efficias oportet, ut sciat pecli miserrimos divites. Efficias, ut quicquid publice expavimus, sciat non esse tam timendum quam fama circumfert, nec dolere nec mori; saepe in morte, quam pati
Abbreviated transcription (Latin):
destincitũ locũ captat et manũ for¬
mat ad dirigenda q̃ mictit. Cũ hãc
iuĩ ex disciplina et ex̾citacõe ꝑcepit
quocũqz uult illa utitur. Sidicit eĩ
nõ hoc aut illud ferre sz quocũqz uolue¬
rit. Sic qͥ se ad totã uitã instrurit. ñ
desiderat ꝑticulatĩ admoneri doctꝰ ĩ
totũ. Non eĩ quõ cũ urore aut cũ filio
cũ urore ac liberis uiuat. ¶Cleãtes
utilẽ quidẽ iudicat et hãc partẽ s ĩ¬
becila nͥ ab uniu̾so fluit nͥ decreta
ip̃a phĩe et capita cognouit. ¶ In
quas gͦ qõnes locus iste diuiditur.
utrũ utilis an ĩ utilis sit. et an solꝰ
uirũ bonũ possit efficere. Idest utrũ
os. ¶ Qui hãc partẽ uideri uolũt
suꝑuacuã. hoc auit. Siqͥd oculis op¬
poĩtũ morat᷑ aciẽ remouendũ ẽ. Isso
quidẽ obietto oꝑã ꝑdidit ꝯͥ p̾cipit. Sic¬
quo ãbulabis illo manũ porriges.¬
¶ Eodẽ mõ uͥ aliqua res obcecat
aĩu et ad officiorũ despiciendũ or¬

Expanded text:
destinatum locum captat et manum format ad derigenda quae mittet, eum hanc vim ex disciplina et exercitatione percepit, quocumque vult illa utitur, didicit enim non hoc aut illud ferire, sed quodcumque voluerit: sic qui se ad totam vitam instruxit, non desiderat particulatim admoneri, doctus in totum, non enim quomodo cum uxore aut cum filio cum uxore ac liberis vivat. Cleanthes utilem quidem iudicat et hanc partem, sed inbecillam nisi ab universo fluit, nisi decreta ipsa philosophiae et capita cognovit. In duas ergo quaestiones locus iste dividitur: utrum utilis an inutilis sit, et an solus virum bonum possit efficere, id est utrumos. Qui hanc partem videri volunt supervacuam, hoc aiunt: " Si quid oculis oppositum moratur aciem, removendum est. Illo quidem obiecto operam perdit qui praecipit: sic ambulabis, illo manum porriges. Eodem modo ubi aliqua res occaecat animum et ad officiorum dispiciendum or
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt. Quid ꝙ ⁊̃ sine probacioĩb ip̃a
monẽtis auctoritas prodest. Sic gͦ¬
mõ uiris cõsultorũ ualẽt respõsa ⁊
ũt᷑ ꝑ se multũ hñt pond̾is. utiq si
aut̃ carnim ĩc̾ta sũt aut prosa o
catomana. Enas nõ ꝙ opus ẽ s¬

Expanded text:
ent." Quid, quod etiam sine probationibus ipsa ent." Quid, quod etiam sine probationibus ipsa monentis auctoritas prodest ? Sic quomodo iurisconsultorum valent responsa, etiam  se multum habent ponderis, utique si aut carmini intexta sunt aut prosa orCatoniana: " emas non quod opus es
Abbreviated transcription (Latin):
prodest ĩqͥt aꝑte mõstrare. plimũ. In¬
cerdũ enĩ scimꝰ uͭ actendimꝰ. Nõ docet
admoĩcio s adu̾tit s excitat. s me¬
moriã cõtinet. nec patit᷑ relabi. ple¬
raqz añ oculos poĩta trãsimꝰ. Ãmo¬
nẽ genus adortãdi ẽ. Sepe aĩus ⁊¬
ad aꝑta dissimulat. Ingerẽda ẽ ita¬
qz illi noticia Rerũ notissĩarũ. Illa
hoc loco.m. uaticum calui repetẽda
siũa ẽ. factũ eẽ ambitũ sctis. et h
uos scire õs scĩt. Scis amicicias sce
collendas ẽẽ s nõ facis. Scis ĩprobũ
cẽ qͥ ab uxore pudiciciã oxigit ip̃e a¬
lienarũ corruptor uxorũ. Scis ut illi
nil cũ adult̾o sic tͥ ul ẽẽ debere cũ pe¬
lice et nõ facis. Itaqz subm̃ reducẽ¬
dus es ad mẽoriã. Non eĩ repoĩta il
la ẽẽ oportet. sz ĩ prõptu q̃cũqz salu¬
taria sũt. Sepe agictan debẽt. sepe
u̾sari. ut nõ tantũ nota sint nobis
s eciã paita. Adice nũe ꝙ aꝑta qͦq
bebis. Ergo ille nõ p̾cepta profici¬

Expanded text:
imum; interdum enim scimus nec adtendimus. Non docet admonitio, sed advertit, sed excitat, sed memoriam continet nec patitur elabi. Pleraque ante oculos posita transimus. Admonere genus adhortandi est. Saepe animus etiam aperta dissimulat; ingerenda est itaque illi notitia rerum notissimarum. Illa hoc loco in Vatinium Calvi repetendatis, et hoc vos scire omnes sciunt." Seis amicitias sancte colendas esse, sed non facis. Seis inprobum esse, qui ab uxore pudicitiam exigit, ipse alienarum corruptor uxorum; scis ut illi nil eum adultero, sic tibi nil esse debere cum paelice, et non facis. Itaque subinde ad memorie oportet, sed in promptu. Quaecumque salutaria sunt, saepe agitari debent, saepe versari, ut non tantum nota sint nobis, sed etiam parata. Adice nunenunc, quod bebis; ergo illae, non praecepta profici
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ĩ unũ cõferẽda sũt et iũgẽda
ut plus ualeãt aũizqz mag̃ alle¬
uet aut si p̾cepta nichil adiuuãt
oĩs ĩstitutio tollenda ẽ. ¶ Ip̃a naͣ
cõtẽti ẽẽ debemꝰ. hoc qͥ sicũt nõ uidẽt
ad ẽẽ ĩgeniũ hoĩs mobilis et erecti
aliud tardi et hẽtis. utiqz alius a¬
lio ĩgemosior ẽ ĩgeni uis p̾ceptis
alitͬ et crescit nouasqz ꝑsua sioẽs
enĩ extĩcta ĩ illo indoles naͣlis est.
sz obscurata et opp̾ssa. Sic qͦ tẽptat
resurge̾ et cõtra pͥucta nitit᷑. Nac¬
ta uoͣ p̾sidiũ et adiuuata p̾ceptis
cõualescit. si tñ illã duitina pestis
nõ ĩfecit nec enecuit. hãc eĩ nec di¬
sciplina qͣdẽ phĩe toto ĩpetu suo co¬
uixa restituet. Qͥd eni ĩt̾est int̾ decre
ta phĩe et p̾cepta nͥ ꝙ illa gnͣalia
p̾cepta sũt. ħspecialia. utraq res p̾¬
cipit. s alt̾a ĩ totũ. ꝑticulatĩ alt̾a.
Si qͥs ĩquit recta ht̃ et hoesta decre¬
ta. hic exsuꝑuatuo monet᷑. Mũne.

Expanded text:
erenda sunt et iungenda, ut plus valeant animumque magis adlevent. Aut si praecepta nihil adiuvant, omnis institutio tollenda est, ipsa natura contenti esse debemus. Hoc qui dicunt, non vident alium esse ingenii mobilis et erecti, alium tardi et hebetis, utique alium alio ingeniosiorem. Ingenii vis praeceptis alitur et crescit novasque persuasiones enim extincta in illo indoles naturalis est, sed obscurata et oppressa. Sic quoque temptat resurgere et contra prava nititur, nancta vero praesidium et adiuta praeceptis evalescit, si tamen illam diutina pestis non infecit nec enecuit; hanc enim ne disciplina quidem philosophiae toto inpetu suo conisa restituet. Quid enim interest inter decrephiae et praecepta, nisi quod illa generalia praecepta sunt, haec specialia ? Utraque res praecipit, sed altera in totum, particulatim altera. " Si quis," inquit, " recta habet et honesta decreta, hic ex supervacuo monetur." Minime;
Abbreviated transcription (Latin):
se uͥtutis ĩst̾inctu. Mariꝰ ex̾citũ. ma¬
riũ ãbicio ducebat. Isti cũ oĩa cõcu¬
terẽt. cõcutiebãt᷑ tutbinũ more. qͥ re¬
ꝑta cõuoluũt. s ip̃i añ uoluũt. Et
obhoc maiore ĩpetu ĩcurrũt qr nul¬
lũ illis sui reginiẽ ẽ.Ideoq cũ mul¬
tis fuerĩt mali pestiferã illã uĩ ꝯͣ

Expanded text:
se virtutis instinctu ? Marius exercitus, Mase virtutis instinctu ? Marius exercitus, Marium ambitio ducebat. Isti cum omnia concuterent, concutiebantur turbinum more, qui rapta convolvunt, sed ipsi ante volvuntur et ob hoc maiore impetu incurrunt, quia nullum illis sui regimen est ideoque cum multis fuerunt malo, pestiferam illam
Abbreviated transcription (Latin):
stare. nõ alt̃ ꝙͣ ĩ preceps deiecta põ¬
dera qͥb eũdi finis ẽ iacuisse. ¶ Nec
.G. quidẽ põpeio ext̾n a mire bella aͥ
domestica uͥtus aut racio suadebat
modo ad colligendos pirratas ac
mamaria paccanda uadebat. hxe pͥ¬
tendebãtur cause ad cõtinuãdã po¬
tẽciã. qͥd illũ ĩ affricã ꝯd ĩ septẽtrio¬
nẽ. qͥd ĩ metridatẽ et armeniã et
õs asie ãgulos traxit ĩfinita .s. cu¬
pido crescendi. cũ sibi uni parũ ma¬
gnus uideret᷑. ¶ Quid. G. cesarẽ in
sua ftã ꝑit ac publica ĩmisit. Glc̃
et ãbicio et nullus supͣ cet̾os enmẽ¬
di modus. unũ añ se ferre nõ potuᷤ
cũ res publica supra se duos ferret.¬
¶ Quidm .G. mariũ semel cõsulẽ.¬
unũ enĩ cõsulatũ accepit. cet̾os ra¬
puit. cũ tentonicos cybrosqz cõci¬
deret. Cũ iugurtã ꝑ affrice deẜta
sequeret᷑. tot picula putas appetis¬

Expanded text:
stare, non aliter quam in praeceps deiecta ponstare, non aliter quam in praeceps deiecta pondera, quibus eundi finis est iacuisse. Ne Gnaeo quidem Pompeio externa bella ac domestica virtus aut ratio suadebat, modo ad colligandos piratas ac maria pacanda vadebat. Hae praetexebantur causae ad continuandam potentiam. Quid illum in Africam, quid in septentrionem, quid in Mithridaten et Armeniam et omnis Asiae angulos traxit ? Infinita scilicet cupido crescendi, cum sibi uni parum magnus videretur. Quid C. Caesarem in sua fata pariter ac publica inmisit ? Gloria et ambitio et nullus supra ceteros eminendi modus. Unum ante se ferre non potuit, cum res publica supra se duos ferret. Quid, tu C. Marium semel consulem—unum enim consulatum accepit, ceteros rapuit—cum Teutonos Cimbrosque concideret, cum Iugurtham per Africae deserta sequeretur, tot pericula putas adpetis
Abbreviated transcription (Latin):
agãt aginĩa. et t̾gis hostiũ graues
resistant et ad mare magnũ ꝑfusi
cede gẽciũ ueniãt. S hn qͦ ut uince¬
rẽt hostẽ cupiditate uicti sũt. Nemo
illis ueniẽtib restitit. s nͨ ip̃i ãbi
ciomi crudelitatisqz resisterãt. Tũc
¶Agebat ĩfelicẽ alexandrũ fu¬
ror aliena uastãdi et ad ignota nuc¬
tebat. An tu putas sanũ qͥ ꝙ cuiq
mbet athenas tace̾. Nõ cõtẽtus tot
ciuitatũ strage quas aut uicerat
philippus aut ĩtrem̾at. alias alio
loco proicit. et toto orbe arma circũ¬
fert. Nec subsistit ũꝙͣ lassa crudeli¬
tas. ĩ mãmũ ferarũ mõ ꝯ̃ plus ꝙͣ
exigit fames mordẽt. Iã in unũ regͥ
multa regna cõiecit. iã gͥci ꝑsiq eũ¬
dẽ timẽt. Iã ⁊̃ adario libere nacioẽs
uigũ accipiũt. Is tñ ultra occeanũ
solẽq ĩdignat᷑. ab herculis liberiq
uestigns uictoriã flectere. Ipĩ nẽ

Expanded text:
agant agmina et tergis hostium graves agant agmina et tergis hostium graves instent et ad mare magnum perfusi caede gentium veniant; sed hi quoque, ut vincerent hostem, cupiditate victi sunt. Nemo illis crudelitatique restiterant; tunc, Agebat infelicem Alexandrum furor aliena vastandi et ad ignota mittebat. An tu putas sanum, qui a Graeiubet, Athenas tacere ? Non contentus tot civitatium strage, quas aut vicerat Philippus aut emerat, alias alio loco proicit et toto orbe arma circumfert, nec subsistit usquam lassa crudelitas immanium ferarum modo, quae plus quam exigit fames mordent. Iam in unum regnum multa regna coniecit; iam Graeci Persaeque eundem timent; iam etiam a Dareo liberae nationes iugum accipiunt: it tamen ultra oceanum solemque, indignatur ab Herculis Liberique vestigiis victoriam flectere, ipsi naturae