comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsa itaq terrena materies xci
que discedente anima fit cadauer: nõ
ita resurrectione reparabitur. ut ea que
dilabuntur. et in alias atq alias aliarũ
rerum species formas ꝙ uertuntur: quam¬
ius. ad corpus redeant. unde dilapsa sunt.
ad easdem quoq corporis partes ubi fue¬
runt. redire necesse sit. Alioquin si capil¬
lus capitis redit quod tam crebra tonsura
detraxit. si unguib quod tocies dempsit
exectio. immoderata et indecens cogitan¬
tib ⁊ ideo resurrectionem carnis. non cre¬
dentib occurrit informitas. S quemad¬
modum si statua cuiꝰ libet solubilis me¬
talli. aut igne liquesceret. aut contere¬
retur in puluerem. aut confunderetur ĩ
massam. et eam uellet artifex rursum
ex illius materie quantitate reparare ni¬
chil interesset ad eius integritatem que
particula materie cuiq membro. statue
redderetur. dum tamen totum ex quo cõ¬
stituta fuerat restituta resumeret. itads̃

Expanded text:
Ipsa itaque terrena materies, Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant, unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit quod tam crebro tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio; immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare; nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. absit inquam ut unum ho¬
minem duplicem. ac non pocius duos
quod futurum fuerat. si gemini nasce¬
rentur. resurrecturos existimemus. Ita
cetera que singuli quiq partus uel am¬
plius. uel minus aliquid habendo. uł qua¬
dam numia deformitate monstra dicunt᷑.
ad humane nature figuram resurrec¬
tione reuocabuntur. ita ut singule ani¬
me singła sua corpora obtineant. nulliᷤ
coherentib etiam quecunq coherentia
nata fuerant s seorsum sibi singłis sua
membra gestantib. quib humani cor¬
poris impletur integritas. xc
es. de qua mortalium creatur caro.
sed in quemlibet puluerem cinerem ue
soluatur. in quoslibet alitus annsꝙ dif¬
fugiat. in quancũq aliorum corporum
substanciam. uel in ipsa elementa uerta¬
tur: inquorumcunꝙ animalium aut en¬
am hominum cibu in cedat carnemq mu¬
tetur illi anine humane punctotem¬
poris redit. que illam pͥmitus ut homo
fieret. uiueret. cresceret. animauit.

Expanded text:
reliquit: absit, inquam, ut unum horeliquit: absit, inquam, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur integritas. CAPes de qua msed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium, am hominum cibum cedat, carnemque mutetur; illi anima humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit.
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ hoc scrapulosissime quidem inter doctis¬
simos queri ac disputati potest. quod utrũ
ab homine inueniri possit ignoro. quando
incipiat homo in utero iuiuere. utrum sit
quedam uita ⁊occulta. que nondum mo¬
tib uiuentis appareat. Nam negare ui¬
xisse puerperia. que ꝓpterea membratim
exequantur et eicuuur ex uteris preg¬
nantium. ne matres quoq si mortua ibi
relinquantur occidant. impudentia ni¬
mia uidetur. Ex quo autem incipit ho¬
mo uiuere. ex illo utiq iam potest mori.
Mortuus uͦ ubicunq illi mors potuit
euenire. quomodo ad resurrectionem nõ
ꝑtineat mortuorum reꝑire non possum.
eq enim ⁊ monstra que lixx r¬
nascuntur ⁊ uiuunt. qualibet ci¬
to moriantur aut resurrectura negabun
tur. aut ita resurrectura credenda sũt
ac non pocius correcta. emendataq natura.
Absit enim ut illum bimembrem qui nu¬
per natus ẽ moriente de quo ⁊ fr̃s fidelissi¬
mi quod eum uiderint retulerunt. et
sc̃ẽ memorie iheronimus prb̃r scriptũ

Expanded text:
per hoc scrupulosissime quidem inter doctissimos quaeri solet et disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro. Quando incipit homo, in utero vivere utrum sit quaedam occulta vita, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matrem quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum reperire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt quamlibet cito mortur, aut ita resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
N principio. creauit ds̃ celum ⁊ terram. et
absconderet. facti sunt angeli. et omnes
celestes uirtutes. ut non ẽẽt ociosa dei boni¬
tas. sed haberet in quib ꝑmulta ante spa¬
cia. bonitatem suam ostenderet. ⁊ itahic
uisibilis mundꝰ. ex his que tunc creata fu¬
erant. factus ẽ rornatus. xi¬

Expanded text:
n principio creavit Deus coelum et terram, et ra absconderet, facti sunt angeli, et omnes coelestes virtutes, ut non esset ociosa Dei bonitas, sed haberet in quibus per multa ante spacia bonitatem suam ostenderet: et ita hic visibilis mundus ex his quae creata fuerant, factus est, et ornatus.
Abbreviated transcription (Latin):
trem ⁊ filium et spmscm̃. Qui ideo recte
incorporeus. creditur quia ubiq ẽ ⁊ om̃ia
ues celestes uirtutes corpore licet ñ
carne subsistant. Ex eo autẽ corporeas esse
credimus intellectuales naturas. quod lo¬
caliter circuscribuntut. sicut ⁊ anima hu¬
mana que carne clauditur. et demones
qui ꝑsubstanciã angłice nature sunt¬
intellectuales naturas quia carne carẽt
nec habent quod cadat ut resurrectione

Expanded text:
t Spiritum sanctum. Qui ideo recte incorporeus creditur, quia ubique est, et omnia nes coelestes virtutes corporeae, licet non carne subcredimus intellectuales creaturas, quod localiter circumscribuntur; sicut et anima humana, quae carne clauditur, et daemones, qui per substantiam angelicae naturae sunIntellectuales nanec habent quod cadat, ut resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝙ resurrectionem negant.
ethiani nomen acceꝑunt xrx¬
a filio ade quiuocatus ẽ sech. Eum quip¬
pe honorant. sel fabulosa ⁊ heretica uanita¬
te. Dicunt enim eum de suꝑna matre natũ
quam ꝑhibent conuenisse cum suꝑno patre
unde diuinum semen aliud nasceretur tan¬
quara filiorum dei. hi quoq multa deprinci¬
patib et potestatib uanissima fabulantur.

Expanded text:
carnisque resurrectionem negant. XIX. SETHIANI nomen acceperunt a filio Adae, qui vocatus est Seth: eum quippe honorant, sed fabulosa et haeretica vanitate. Dicunt enim eum de superna matre natum, quam perhibent convenisse cum superno patre, unde divinum semen aliud nasceretur, tanquam filiorum Dei. Hi quoque multa de principatibus et potestatibus vanissima fabulantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam eos dicunt sem filium noe xp̃m
putare.xx
rchonistici aprincipatib appellati. untu̾¬
sitatem quam cłs condidit. opera ẽẽ prin¬
cipum dicunt. Operantur etiam quandã
turpitudinem. Resurrectionem carnis
negant.
erdoniani a cerdone nominati. qui
duo principra sibi adũsantia dogma¬
tizauit. dm̃q legis ac ꝓphetarum. non ẽẽ
ueꝙ natum exfemina neq habuisse carnẽ
nec uere mortuum. uel quiqquam passum
s simulasse passionem. Quidam uͦ in duio¬
bus ptincipiis suis duos deos ita eum dixisse per¬
hibent. ut unus eorum ẽẽt bonus. alter
malus. Resurrectionem mortuoꝵ negat
sꝑuens etiam testamentum uetus.
arcion quoq aquo mar xxii¬
cioniste appellati sunt. cerdomis secu¬
tus dognata de luob principiis quam¬
ulis eprphanius eum tria dicat assemisse
pͥncipia. bonũ. iustum. prauum. S euse¬
bius sinerum quendam non marcionem
trium principioꝵ atq naturarum scci¬
bit anctorem.
.xxiii

Expanded text:
Quidam eos dicunt Sem filium Noe Christum putare. XX. ARCHONTICI a principibus appellati, universitatem, quam Deus condidit, opera esse principum dicunt. Operantur etiam quamdam turpitudinem. Resurrectionem carnis negant. XXI. CERDONIANI a Cerdone nominati, qui duo principia sibi adversantia dogmatizavit: Deumque Legis ac Prophetarum non esse mque ipsum neque natum ex femina, neque habuisse carnem; nec vere mortuum vel quidquam passum, sed simulasse passionem. Quidam vero in duobus principiis suis duos deos ita eum dixisse perhibent, ut unus eorum esset bonus, alter autem malus. Resurrectionem mortuorum negat, spernens etiam Testamentum Vetus. XXII. MARCION quoque, a quo Marcionitae appellati sunt, Cerdonis secutus est dogmata de duobus principiis: quamvis Epiphanius eum tria dicat asseruisse principia, bonum, justum, pravum: sed Eusebius Sinerum quemdam, non Marcionem, trium principiorum atque naturarum scribit auctorem, . XXIII
Abbreviated transcription (Latin):
in catholice fidei sc̃itate laudatus. Cuius
ego in commemorandis herencis non mo¬
dum sed ordinem sum secutus. Nam ⁊ ali¬
qua ex aliis posui. que ipse non posuit. atq
explicaui paremq in nonnullis exhibui
brenitatem. omnia moderans sicut in¬
tentionis tue ratio postulabat. Proinde
ille de octogiita heresib separatis uigin¬
ti quas ante domini aduentum. extitisse
sicut ei uisum ẽ computauit. reliquas post
domimi ascensum natas sexaginta bre¬
uissummis libris quinq comprehendit. at¬
ꝙ omnes sex libros totius eiusdem sui ope¬
ris fecit. ego autem quia scdm petitio¬
nem tuam eas om̃s hereses memorare
institu. que post glorficationem xp̃i
se aduersus doctrinam xp̃i etiam sub
uelamine xp̃iami nominis extuler̃t
quinquaginta octo ex epiphanii ipsiꝰ
oꝑe in meum transtuli. duas inunam re¬
ferens. ubi nullam differentiam potui
reperire. trursus ubi ille ex duab unã
ue quas apud alios repperi. sine quas ip¬

Expanded text:
in catholicae fidei sanitate laudatus. Cujus in catholicae fidei sanitate laudatus. Cujus ego in commemorandis haereticis non modum, sed ordinem sum secutus. Nam et aliqua ex aliis posui quae ipse non posuit, et alexplicavi, paremque in nonnullis exhibui brevitatem, omnia moderans sicut intentionis meae ratio postulabat. Proinde ille de octoginta haeresibus, separatis viginti, quas ante Domini adventum exstitisse, sicut ei visum est, computavit; reliquas post Domini ascensum natas sexaginta, brevissimis libris quinque comprehendit, atque omnes sex libros totius ejusdem sui operis fecit. Ego autem, quia secundum petitionem tuam eas haereses memorare institui, quae post glorificationem Christi se adversus doctrinam Christi, etiam sub velamine christiani nominis extulerunt, quinquaginta septem ex Epiphanii ipsius opere in meum transtuli, duas in unam referens, ubi nullam differentiam potui reperire: et rursus ubi ille ex duabus unam ve quas apud alios reperi, sive quas ip
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum dñs dixerit oportet semꝑ orare
⁊ non deficere. ⁊ apłs sine int̃missione ora¬
te. quod sanissime sic accipitur. ut nullo
lie int̾mictantur certa tempora orandi
isti ita nimis hoc faciunt. ut huic udi¬
carentur inter hereticos nominandi ꝗͣ¬
ius non nulli eosdicant de purgatione
animarum nescio que fantastica ⁊ ridicu¬
la fabulose narrare. Porcam scilicet cũ
porcellis uideri exire de ore bominis qnͣdo
purgatur et in eum uisibili similiter
specie ignem qui non comburat intra¬
re. His adiungit epiphanius eofremitaᷤ.
martyrianos ⁊ satanianos.⁊ hos omnes
cum illis tanquam unam heresim po¬
nit. Dicuntur euticite opinari monachis non
licere sustentandi uictus causa aliquid oꝑari
atq ita seipsos monachos profiteri. ut omni¬
no ab operib uacent. Usq ad istos gͦ debere¬
sib opus suum ꝑduxit supradictus epipha¬
nius ep̃t ciprius qui apud grecos unter ma¬

Expanded text:
Nam cum Dominus dixerit, Oportet semper orare, Nam cum Dominus dixerit, Oportet semper orare, et non deficere ; et Apostolus, Sine intermissione orate : quod sanissime sic accipitur, ut nullo die intermittantur certa tempora orandi: isti ita nimis hoc faciunt, ut hinc judicarentur inter haereticos nominandi. Quamvis nonnulli eos dicant de purgatione animarum nescio quam phantasticam et ridiculam fabulam narrare , porcam scilicet cum porcellis videri exire de ore hominis quando purgatur, et in eum visibili similiter specie ignem, qui non comburat, intrare. His adjungit Epiphanius Euphemitas, Martyrianos, et Satanianos, et hos omnes cum illis tanquam unam haeresim pnit. Dicuntur Euchitae opinari, monachis non licere sustentandae vitae suae causa aliquid operari, atque ita se ipsos monachos profiteri, ut omnino ab operibus vacent. Usque ad istos ergo de haeresibus opus suum perduxit supra dictus episcopus Cyprius, apud Graecos inter ma
Abbreviated transcription (Latin):
ppollinaristas appollinaris lui¬
instituit. qui de antia xp̃i acatboli¬
ca dissenserunt. dicenites sicut airiam dm̃
xp̃m carnem solam sine anuma suscepisse.
In qua questione testimoniis euangłicis
uicti. mentem qua rationalis ẽ anima
hominis defuisse anime xp̃i. sed pro hac
ipsum uerbum in eo fuisse clixerunt. De ip¬
sa uero eius carne sic a recta fide dissensisse
phibentur. ut dicerent carnem illam. et
uerbum uniuis eiusdemq substancie con¬
tentiosissime asseuerantes. u̾bum carnẽ
factum. hoc ẽ uerbr aliquid in carnem fu¬
isse conuersumatq mutatum. non autẽ
carnem de Marie carne susceptam.¬
qui marie iuirginitati usq adeo con¬
tradicunt. ut affirment eam post xp̃m
niatum uiro suo fuisse cominixtam.
ostremam poit lyuz¬
epiphanius massalianorum heresem
quod nomen ex lingua syra est. Grece au¬
tem dicuntur euticite. Ab orando sic appel¬
lati sunt.Tantum enim orant. ut eis qͥ
hoc de illis audiunt incredibile uideatur.

Expanded text:
POLLINARISTAS Apollinaris instituit, qui de anima Christi a Catholica dissenserunt, dicentes, sicut Ariani, Deum Christum carnem sine anima suscepisse. In qua quaestione testimoniis evangelicis victi, mentem, qua rationalis est anima hominis, defuisse animae Christi, sed pro hac ipsum Verbum in eo fuisse dixerunt. De ipsa vero ejus carne sic a recta fide dissensisse perhibentur, ut dicerent carnem illam et Verbum unius ejusdemque substantiae, contentiosissime asseverantes, Verbum carnem factum, hoc est, Verbi aliquid in carnem fuisse conversum atque mutatum, non autem carnem de Mariae carne fuisse susceptam.qui Mariae virginitati usque adeo contradicunt, ut affirment eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. LVII. Postremam ponit Epiphanius MASSALIANORUM haeresim: quod nomen ex lingua syra est. Graece autem dicuntur Εὐχίται, ab orando sic appellati. Tantum enim orant, ut eis qui hoc de illis audiunt incredibile videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
li ineodem psalmo dicitur. &̾ tanquam factũ
quod futurum fuerat prenunciatur. astitit
regnia adextris tuis in uestitu deaurato:
sircum amicta uarietate. idest in sacramen¬
to sapientie. linguarum uarietate decorata.
Ibi michi cdicitur. audi filia et uide. et meli¬
na aurem tuam. et obliuiscere ppłm tuum ⁊
domum patris tui. quia concupiuit rex speci¬
em tuam. qm̃ ipse ẽ dñs deus tuus.⁊ adorabt̃
eum filie tyri in nimerib: uultum tuum de

Expanded text:
li in eodem psalmo dicitur, et tanquam factum li in eodem psalmo dicitur, et tanquam factum quod futurum fuerat praenuntiatur: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumamicta varietate, id est, in sacramento sapientiae, linguarum varietate decorata. Ibi mihi dicitur, Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui: quia concupivit rex speciem tuam; quoniam ipse est Dominus Deus tuus, et adorabunt eum filiae Tyri in muneribus, vultu
Abbreviated transcription (Latin):
non credere pocras timere debiustis. Ancre¬
dere dubitastis uel recusastis uirginis partũ
cum magis credere debeatis sic decusse nasci
hominem deum : & hoc namq accipite ꝑ
propħam fuisse predictum. Ec̃e uirgo accipiet
inutero ⁊ pariet filium. ⁊ uocabunt nom̃
eius enmanuel quodest int̃pretatum no¬
b̾cum s. Non gͦ dubitabitis uirginem
parientem si uelitis credere dm̃ nascentẽ.
mundi regimen non relinquentem. et ad
homines in carne uenientim. matri fecun¬
ditatem ferentem. integritatem non au¬
ferentem. Sic hominiem nasci oportebat.
si semꝑ erat deus. exquo nascendo fieret nob
deus. huc deo. rursus ꝓpheta dicit. Thronus
in tu. Dilexisti iusticiani ⁊ odisti miquitatẽ.
ꝓpterea unxit te cłs cis tuus oleo exultationis
pre participib tius. Ista unctio spiritalis
ẽ. qua cłs unxit dm̃. pater scilicet filium un¬
de appellatum a chrismate idest abunctio¬
ne noimus xp̃m. Ego sum eccłia. de qua il¬

Expanded text:
non credere potius timere debuistis! An crenon credere potius timere debuistis! An credere dubitatis vel recusatis virginis partum, cum magis credere debeatis, sic decuisse nasci hominem Deum? Et hoc namque accipite per prophetam fuisse praedictum: Ecce virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus . Non ergo dubitabitis virginem parientem, si velitis credere Deum nascentem; mundi regimen non relinquentem, et ad homines in carne venientem; matri fecunditatem afferentem, integritatem non auferentem. Sic hominem nasci oportebat, etsi semper erat Deus, ex quo nascendo fieret nobis Deus. Hinc de eo rursus propheta dicit: Thronus justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Ista unctio spiritualis est, qua Deus unxit Deum, Pater scilicet Filium: unde appellatum a chrismate, id est, ab unctione novimus Christum. Ego sum Ecclesia de qua il
Abbreviated transcription (Latin):
iundiciis credere ui xp̃m. Nam que sunt in¬
dicia clariora. quam ea que nunc uidemuᷤ
predicta et impleta: Proinde qui putatis
nulla ẽẽ inlicia cur de xp̃o credere debeatiᷤ
dite que uidetis. Ipsa uos eccłia ore mater¬
ne dilectionis alloquitur. Ego quam mi¬
ramini ꝑ uniu̾sum mundum fructifican¬
tem atq crescentem. qualem me conspici¬
tis aliquando non fui. Sedinsemine tuo bene¬
dicentur onmes gentes. quando ło abrabe be¬
he xp̃m succedentium generationum ordo
testaturꝰ. Quod ut breuiter colligam. abra¬
ham genuit ysaac. ysaac genuit iacob. Iacob
geniit duodecim filios. exquib ortus ẽ ꝓpłs
isrł. Iacob quippe. ipse appellatus ẽ istł. In bis
duodecim filiis gemuit uidam. Unde nomen
ẽ iudeorum. ex quib nata ẽ urgo maria que
peperit xp̃m. & ecce in xp̃o idest in semie a¬
brabe benedici ormnes gentes uidetis ⁊ stupe¬
tis: ⁊ ad huc in eum credere timetis. inquem

Expanded text:
indiciis credere in Christum. Nam quae sunt inindiciis credere in Christum. Nam quae sunt indicia clariora, quam ea quae nunc videamus praedicta et impleta? Proinde qui putatis nulla esse indicia cur de Christo credere debeatis dite quae videtis. Ipsa vos Ecclesia ore maternae dilectionis alloquitur: Ego, quam miramini per universum mundum fructificantem atque crescentem, qualem me conspicitis aliquando non fui. Sed, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Quando Deus Abrahae beChristum succedentium generationum ordo testatur. Quod ut breviter colligam, Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob, Jacob genuit duodecim filios, ex quibus ortus est populus Israel. Jacob quippe ipse appellatus est Israel. In his duodecim filiis genuit Judam, unde nomen est Judaeorum, ex quibus nata est virgo Maria, quae peperit Christum. Et ecce in Christo, id est in semine Abrahae, benedici omnes gentes videtis et stupetis; et adhuc in eum credere timetis, in quem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fiat. incurratur necesse ẽ aduersus pa¬
rentes infidelis impietas. dum quasi uita¬
tur uihis que uidere non possumus. Creden¬
cietas concordia ꝑeunte non stabit. quanto
magis ẽ fides. quamuis que non uidentur
reb adhibenda diuinis: Que si non adhi¬
beatur. non amicicia quoꝵlibet hominũ. sed
ipsasumma religio uolatur. ut sumina mi¬
seria consequatur. S amici hominis inqui¬
es erga me beniuolentiam quanquam uide¬
re non possum. multis tamen incdiciis inda¬
gare possum. Uos autem que uultis ut non
uisa crecdamus. nullis indiciis potestis osten¬
dete. Iterum non parum ẽ quod fateris quo¬
rũdam iudiciorum ꝑspicuitate res aliquas
etiam que non uidentur credi oportere. Et¬
iam sic coristat nor omina que non uident᷑
non eẽ credenda. Iacetꝙ illud abiectum atꝙ
conuictum quod dicunt et que non uide¬
mus non debere nos credere. Multum autẽ
falluntur. qui putant nos sine ullis de xp̃o

Expanded text:
quod nisi fiat, incurratur necesse est adversus paquod nisi fiat, incurratur necesse est adversus parentes infidelis impietas, dum quasi vitatur in his quae videre non possumus credencietas, concordia pereunte, non stabit: quanto magis est fides, quamvis quae non videntur, rebus adhibenda divinis; quae si non adhibeatur, non amicitia quorumlibet hominum, sed ipsa summa religio violatur, ut summa miseria consequatur? 5. Sed amici hominis, inquies, erga me benevolentiam quanquam videre non possum, multis tamen indiciis indagare possum: vos autem quae vultis ut non visa credamus, nullis indiciis potestis ostendere. Interim non parum est, quod fateris quorumdam indiciorum perspicuitate res aliquas, etiam quae non videntur, credi oportere: etiam sic enim constat, non omnia quae non videntur, non esse credenda; jacetque illud abjectum atque convictum, quod dicitur, ea quae non videmus, non debere nos credere. Multum autem falluntur qui putant nos sine ullis de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
non redditur debita : Quia non deberi pu¬
tatur: quando malio que non indetur esse
non creditur. Porro si non ingemosa. sed odio¬
sa ẽ ipsa cautela: ubi nos amari ñ credimꝰ
quod amorem amantium non uidemus.
iuicemq non repencdimnus. quuib ea nos de¬
bere mutuam non putamus. usq adeo res
humane ꝑturbantur. si quod non uidemus
non eredamus. ut omuino funditus eũtant᷑.
si nullas credamus hominum uoluntates.
quas utiq non udere possumus. Omitto di¬
cere quam multa isti qui nos reprehendunt
quia credimus que non uidemus credant fame
et hẏstorie uelde locis ubi non fuerunt. nec
dicant non credimus quia non uidimus. Qm̃
si hoc dicant coguntur fateri incertosẽe paren¬
tes suos. quia et hinc aliis narrantib nec tam̃
quia iam pretiritum ẽ id ostendere ualentib
crediderunt. nullum retinentes illiꝰ tempo¬
ris sensum. et tamen aliis inde loquentib
adhibentes sine ulla dubitatione consensũ

Expanded text:
non redditur debita; quia nec deberi punon redditur debita; quia nec deberi putatur, quando in alio quae non videtur, esse non creditur? Porro si non ingeniosa, sed odiosa est ista cautela, ubi nos amari non credimus, quod amorem amantium non videmus, vicemque non rependimus, quibus eam nos debere mutuam non putamus: usque adeo res humanae perturbantur, si quod non videmus, non credamus, ut omnino funditus evertantur, si nullas credamus hominum voluntates, quas utique videre non possumus. Omitto dicere quam multa isti, qui nos reprehendunt, quia credimus quae non videmus, credant famae et historiae, vel de locis ubi ipsi non fuerunt; nec dicant, Non credimus, quia non vidimus. Quoniam si hoc dicant, coguntur fateri incertos sibi esse parentes suos: quia et hinc aliis narrantibus, nec tamen quia jam praeteritum est id ostendere valentibus, crediderunt, nullum retinentes illius temporis sensum, et tamen aliis inde loquentibus adhibentes sine ulla dubitatione consensum;
Abbreviated transcription (Latin):
re constat. Quid enim eius poterit ab ali¬
quo recipere. si nichil eius creditum fuent
exhiberi: Porro amicicia pereunte neq co¬
nubiorum. neꝙ cognationum et asfinitatũ
uincula inamino seruabuntur. Quia ⁊
ni his ntiq amica consensio ẽ. Nongͦ con¬
iugem cõnix uicissim diligere poterit
quando se diligi quia ipsam dilectionem¬
indere non potest non credit. Nec filios ha¬
bere desiderabunt. quos uicissim sibi red¬
dituros ẽẽ non credunt. Qui si nascant᷑
et erescant. multo minus ipsi parentes
suos amabunt quorum erga se amorem¬
non in eorum cordib quia ẽ inuisibilis
uidebrnt. Si ea que non indentur non
laudabili fide sed culpabili temeritate
oreduntur. quid iam de ceteris necessitu¬
dinib dicam frm. sororum. generoꝵ atꝙ
socerorum. ⁊ qualibet consanguinitate
raffinitate iunctorum. si caritas incerta
uoluntas ꝙ suspecta ẽ. ⁊ filas parentum.
⁊ parentib filiorum. dum beniuiolentie

Expanded text:
re constat. Quid enim ejus poterit ab alire constat. Quid enim ejus poterit ab aliquo recipere, si nihil ejus creditum fuerit exhiberi? Porro amicitia pereunte, neque connubiorum neque cognationum et affinitatum vincula in animo servabuntur; quia et in his utique amica consensio est. Non ergo conjugem conjux vicissim diligere poterit, quando se diligi, quia ipsam dilectionem non potest videre, non credit. Nec filios habere desiderabunt, quos vicissim sibi reddituros esse non credunt. Qui si nascantur et crescant, multo minus ipsi parentes suos amabunt, quorum erga se amorem in eorum cordibus, quia est invisibilis, non videbunt; si ea quae non videntur, non laudabili fide, sed culpabili temeritate creduntur. Quid jam de caeteris necessitudinibus dicam, fratrum, sororum, generorum atque socerorum, et qualibet consanguinitate et affinitate junctorum, si charitas incerta, voluntasque suspecta est, et filiis parentum, et parentibus filiorum, dum benevolentia
Abbreviated transcription (Latin):
peris probari autem certus in reb aduersis. S¬
utiꝙ ut eum probes periculis tius nec te com̃¬
mitteres nisi crederes. Ac per hoc cum te com¬
mittis ut probes. credis antequam probes. Cer¬
te enim si rebus non uis credere. non debemus
quando quidem et nondum certius probatis ami¬
corum cordib credere. & cumea malis nr̃is bo¬
na probauerimus. etiam tunc eorum erga nos
beniuolentiam credimus pocius quam uide¬
mus. Nisi quia tanta fides ẽ ut non congr¬
enter quib damoculis eius nos iudicemus
uidere quod credimus. cum ꝓpterea creclere
debeamus quia udere non possumus. Si
auferaturꝰ hec fides de reb humanis quis
non attendat quanta earum ꝑturbatio.
⁊ quam horrenda confusio subsequatur.
Quis enim mutua caritate diligetur ab
aliquo. cum sit inuisibilis ipsa dilectio. si qͦd
non uideo credere non debeo. Tota itaꝙ pe¬
ribit amicicia: quia non nisi mutio amo¬

Expanded text:
peris, probari autem certius in rebus adversis. peris, probari autem certius in rebus adversis. utique ut eum probes, periculis tuis nec te committeres, nisi crederes: ac per hoc cum te committis ut probes, credis antequam probes. Certe enim si rebus non visis credere non debemus, quandoquidem et nondum certius probatis amicorum cordibus credimus; et cum ea malis nostris bona probaverimus, etiam tunc eorum erga nos benevolentiam credimus potius, quam videmus: nisi quia tanta fides est, ut non incongruenter quibusdam oculis ejus nos judicemus videre quod credimus; cum propterea credere debeamus, quia videre non possumus. 4. Si auferatur haec fides de rebus humanis, quis non attendat quanta earum perturbatio, et quam horrenda confusio subsequatur? Quis enim mutua charitate diligetur ab aliquo, cum sit invisibilis ipsa dilectio, si quod non video, credere non debeo? Tota itaque peribit amicitia, quia non nisi mutuo amo
Abbreviated transcription (Latin):
tuam ceriis ammo tuo. Amici uͦ non abstea¬
matur fides. sunte mutuo nulla sit sicdes qͣ
credas quodin illo non uides. Quamuis ho¬
mo possit et fallere: fingendo bemuolentiã
tegendo maliciam. aut si nocere ñ cogitat. ta¬
tuen expectando ate aliquam cõmoditatem
simulat quia caritatem non habet. S dicis.
Ideo te credere amico cuus uidere cor non po¬
tes. quia intus temptanonib eum pbasti
t cmnusmodi aminuim erga te haberet. in tuis
ꝑiculis ubi te non deserait cognonisti. sũ¬
ritas. iideturꝰ tibi nr̃a optanta calamitas.:
Dec qruisquam erit ex amicis certissimis fe¬
la tnsi fuenit aduersis reb infelix ut ui¬
aelicet explorato alterius amore nonfruat᷑.
nisi suo dolore ueltimore crucretur. E quom
in habendis ueris amicis optari iam ñ poctꝰ¬
sed timeri felicitas potest. quam probare nͥ
infelicitas non potest: & tamen uerum
T̃ haben posse amicum et aminrecꝰ pros¬

Expanded text:
tuam cernis animo tuo: amici vero non abs te atuam cernis animo tuo: amici vero non abs te amatur fides, si non in te mutuo illa sit fides, qua credas quod in illo non vides. Quamvis homo possit et fallere fingendo benevolentiam, tegendo malitiam: aut si nocere non cogitat, tamen exspectando a te aliquam commoditatem, simulat, quia charitatem non habet. 3. Sed dicis, ideo te credere amico, cujus videre cor non potes, quia in tuis tentationibus eum probasti, et cujusmodi animum erga te haberet in tuis periculis, ubi te non deseruit, cognovisti. Numritas, videtur tibi nostra optanda calamitas? Nec quisquam erit ex amicis certissimis felix, nisi fuerit adversis rebus infelix: ut videlicet explorato alterius amore non fruatur, nisi suo dolore vel timore crucietur. Et quomodo in habendis veris amicis optari ea, non potius timeri, felicitas potest, quam probare nisi infelicitas non potest? Et tamen verum est haberi posse amicum etiam in rebus pros
Abbreviated transcription (Latin):
uo tuo quod in animo agitur alieno: Quod
si non iudes. quomodo amicali beniuolentie
uicem rependis. si quod non potes uidere non
credis: An forte dicturus es alterus uolun¬
tatem ꝑ eius opera te uidere: Eigo factaui¬
suras. ⁊ uerba es auditurus. De amici autẽ
uoluntate. id quod uideri ⁊ audir ñ potest.
crediturus. Non enim uolintas illa color
ẽ aut figura. ut oculis ingeratur. uel sonꝰ
aut cantilena. ut aurib illabatur. aut uo¬
luntas tua ẽ. ut tui cordis affectione senti¬
atur. Aestat itaq ut neccui sane aucdlita
nec apulte intus conspecta credatur. ne
tua uita deserta sine ulla amicicia relin¬
quatur. uel impensa tibi dilectio uicissim
abste non rependatut. Ubi ẽ gͦ quod dicebas
te credere non debere nisi quod uideres aut
extrisecus corpore. aut intrinsecus corde :
Ecce ex corde tuo. credis cordi non tuo. & quo
nec carnis nec mentis. dirigis atiem accõmoraᷤ
sidem. Amici faciem cernis coepore tuo. fidem

Expanded text:
mo tuo, quod in animo agitur alieno? Quod mo tuo, quod in animo agitur alieno? Quod si non vides, quomodo amicali benevolentiae vicem rependis, si quod non potes videre, non credis? An forte dicturus es, alterius voluntatem per ejus opera te videre? Ergo facta visurus, et verba es auditurus, de amici autem voluntate id quod videri et audiri non potest crediturus. Non enim voluntas illa color est aut figura, ut oculis ingeratur; vel sonus aut cantilena, ut auribus illabatur; aut vero tua est, ut tui cordis affectione sentiatur. Restat itaque ut nec visa, nec audita, nec apud te intus conspecta credatur, ne tua vita deserta sine ulla amicitia relinquatur, vel impensa tibi dilectio vicissim abs te non rependatur. Ubi est ergo quod dicebas, te credere non debere, nisi quod videres aut extrinsecus corpore, aut intrinsecus corde? Ecce ex corde tuo, credis cordi non tuo; et quo nec carnis nec mentis dirigis aciem, accommodas fidem. Amici faciem cernis corpore tuo, fidem
Abbreviated transcription (Latin):
cum uel credere nos uel non credere. uͥ cor¬
poreosoculos adhibere non possumus.sine
uilla clubitatione uideamur ͤ Sedinqͥunt
ista que in animo sunt cum possumus
ipso animo cernere. non opus habemꝰ
ꝑ oculos corporis nosse. Que autẽ dicitis
uos ut credamus nec fons ostenditis. ut ea
ꝑ oculos corporis nouerimus. nec intus in
ammo nr̃o sunt ut ea cogitando uideamus
Sic ista dicunt. quasi quisquam credere i¬
beretur. suam sibi presentatũ posset uidere
quod creditur. Ideoutiq debemus creclere
non nulla etiam temporalia que ñ uidemꝰ.
nt et̾na etiam mereamur indere que credi¬
mus. Sed quisquis es qui non uis credere
ma quoo uides. ecce pesentia corpora corporis oculis
uides. presentes uoluntates ⁊ cogitationes tuas qr
in animo tuo sunt. ip̃o animo uides. Dic michi ob¬
secto te amiciti erga te uoluntatem quibus
oculis uides e Nulla enim uoluntas corporeis
oculis uderi potest. An uͦ etiam hoc uides ani¬

Expanded text:
cum vel credere nos, vel non credere, ubi corcum vel credere nos, vel non credere, ubi corporeos oculos adhibere non possumus, sine ulla dubitatione videamus? 2. Sed, inquiunt, ista quae in animo sunt, cum possimus ipso animo cernere, non opus habemus per oculos corporis nosse: quae autem dicitis vos ut credamus, nec foris ostenditis, ut ea per oculos corporis noverimus; nec intus in animo nostro sunt, ut ea cogitando videamus. Sic ista dicunt, quasi quisquam credere juberetur, si jam sibi praesentatum posset videre quod creditur. Ideo utique debemus credere nonnulla etiam temporalia, quae non videmus, ut aeterna etiam mereamur videre, quae credimus. Sed quisquis es, qui non vis credere nisi quod vides, ecce praesentia corpora corporeis oculis vides, praesentes voluntates et cogitationes tuas, quia in animo tuo sunt, ipso animo vides: dic mihi, obsecro te; amici tui erga te voluntatem quibus oculis vides? nulla enim voluntas corporeis oculis videri potest. An vero etiam hoc vides ani
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui putant xp̃ianam
religionem ꝓpterea ridendam
pocius. quam tenendam quia
in ea non res que uideaturos¬
tenditurꝰ : secd fides rerũ que
non uidentur. hominib um¬
peratur. Nos gͦ ad hos refellendos quipru¬
denter sibi uidenturꝰ nolle credere quod uide¬
re non possunt: ⁊ si ñ ualemus humanis as¬
pectib monstrare diuina que creclimꝰ tamen
humanis mentib etiam illa que non uidentur
creclenda ẽẽ monstramus. Ac primimistiqͦꝰ
oculis carneis sic stulticia fatit obnoxios ut
quod ꝑ eos ẽẽ cernunt non sibi existiment
ẽẽ credendum. admonendi sunt quã multa
non solum credant. uerũ etiam sciant qͦ
talib oculis uideri non possunt. Qrle cum
sint innuimerabilia. in ip̃o animo nr̃o cu¬
nos uelcredere aliquid uel noncreclere
nouimus. cum prorsus aliena sit. ab istoꝵ
conspectib oculorum quid tam nucdum
tamclarum. quid tam certum ẽ interi¬
orib uisib animorũ: Quomͦ gͦ credendũ
non ẽ quod corporcis oculis non uidemus.

Expanded text:
unt qui putant christianam religionem propterea ridendam potius quam tenendam, quia in ea, non res quae videatur ostenditur, sed fides rerum quae non videntur, hominibus imperatur. Nos ergo ad hos refellendos, qui prudenter sibi videntur nolle credere quod videre non possunt, etsi non valemus humanis aspectibus monstrare divina quae credimus, tamen humanis mentibus etiam illa quae non videntur credenda esse monstramus. Ac primum isti, quos oculis carneis sic stultitia fecit obnoxios, ut quod per eos non cernunt, non sibi existiment esse credendum, admonendi sunt quam multa non solum credant, verum etiam sciant, quae talibus oculis videri non possunt. Quae cum sint innumerabilia in ipso animo nostro, cunos vel credere aliquid, vel non credere novimus, cum prorsus aliena sit ab istorum conspectibus oculorum, quid tam nudum, tam clarum, quid tam certum est interioribus visibus animorum? Quomodo ergo credendum non est quod corporeis oculis non videmus,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Quia ⁊ preterita que iam non possunt
uideri. et presentia que nunc possunt uide¬
ri. omnia cum prenunciarent᷑. nichil ho¬
rum poterat tunc uideri. Cum gͦ fieri p̃dic¬
ta ceꝑunt ex illis que facta sunt. usq ad ista
que fiunt. de xp̃o ⁊ eccłia que predita sunt
ordinata serie cucurrerunt. Ad quam seri¬
em ꝑtinent de die iudicii. de resurrectione
bolo ⁊ piorum et̃na remuneratione. cũ
xp̃o. que similiter predicta uentura sunt.
Cur̃ gͣ res primas ⁊ nouissimas quas ñ uide¬
mus non credamus. cum testes utrarumq
res medias quas uidemus habeamus. atq
in ꝓpheticis libris et primas ⁊ medias et no¬
uissimas uel audiamus prenunciatas ante¬
quam fierent. uel legamus. nisi forte arbi¬
trantur homines infideles. a xp̃ianis illa
ẽẽ conscrita. ut ista que iam credebant ma¬
uis haberent pondus auctoritatis. si ante¬
quam uenirent putarentur ẽẽ promissa:
Quod si suspicantur: inimicoꝵ nt̃orum ni

Expanded text:
rum. Quia et praeterita quae jam non possunt rum. Quia et praeterita quae jam non possunt videri, et praesentia quae nec possunt videri omnia, cum praenuntiarentur, nihil horum poterat tunc videri. Cum ergo fieri praedicta coeperunt, ex illis quae facta sunt usque ad ista quae fiunt, de Christo et Ecclesia quae praedicta sunt ordinata serie cucurrerunt: ad quam seriem pertinent de die judicii, de resurrectione bolo, et de piorum aeterna remuneratione cum Christo, quae similiter praedicta ventura sunt. Cur ergo res primas et novissimas quas non videmus non credamus, cum testes utrarumque res medias quas videmus habeamus, atque in propheticis libris et primas et medias et novissimas vel audiamus praenuntiatas antequam fierent, vel legamus? Nisi forte arbitrantur homines infideles a Christianis illa esse conscripta, ut ista quae jam credebant majus haberent pondus auctoritatis, si antequam venirent, putarentur esse promissQuod si suspicantur, inimicorum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
tium terre. et adorabunt eum unꝰ quisq¬
de locosuo. om̃s insule gentium. Quodait ille
ad te omnes gentes uenient. hoc ait iste ado¬
rabunt eum unusquisq de loco suo. Ergo ue¬
nient ad eum non recedentes de loco suo. quia
credentes in eum iuement eum in corde suo.
Non uidistis quod predictum et impletũ ẽ
deascensione xp̃i. exaltare suꝑcelos ds̃. ses
uidetis quod continuo sequitur. ⁊ suꝑomnẽ
terram glorra tua. Illa de xp̃o facta atq tͣns¬
acta omnia non uidistis: sedista p̃sentia in
eius eccłia ui dere uos non negatis. Utraq uo¬
bis predicta monstramus: ittraq autẽ imi
pleta. ꝓpterea demonstrare indenda non poᷤᷤ¬
sumus. quia reuocare inconspectum pretita
tes amicorum que non uidentur. credunt᷑
ꝑ indicia que uidentur. sio eccłia que nunc
iudetur. omnium que non uidentur. sedin
eis licteris ubi et ipsa ẽ predicta monstrant᷑
et index ẽ predictorum. ⁊ premincia futroꝵ¬

Expanded text:
tium terrae; et adorabunt eum unusqtium terrae; et adorabunt eum unusqde loco suo omnes insulae gentium . Quod ait ille, Ad te omnes gentes venient; hoc ait iste, Adorabunt eum unusquisque de loco suo. Ergo venient ad eum non recedentes de loco suo, quia credentes in eum invenient eum in corde suo. Non vidistis quod praedictum et impletum est de ascensione Christi, Exaltare super coelos, Deus: sed videtis quod continuo sequitur, Et super omnem terram gloria tua . Illa de Christo jam facta atque transacta omnia non vidistis; sed ista praesentia in ejus Ecclesia videre vos non negatis. Utraque vobis praedicta monstramus: utraque autem vobis impleta propterea demonstrare videnda non possumus, quia revocare in conspectum praeterita tes amicorum quae non videntur, creduntur per indicia quae videntur; sic Ecclesia quae nunc videtur, omnium quae non videntur, sed in eis litteris ubi et ipsa est praedicta monstrantur, et index est praeteritorum, et praenuntia futuro
Abbreviated transcription (Latin):
tum et impletum ẽ. Dñs deus meus adte gen¬
tes uenient. ab extremo terre. et dicent ue¬
re mendacia coluerunt patres nr̃i simula¬
chra. et non ẽ in illis utilitas. hoc certe siue
litis seu nolitis aspicite. & si adhuc aliquã
putatis ẽẽ uel fuisse insi mulachris utili¬
tatem. certe tam innumeros gentiũ popłos
relictis uel abiectis uel confractis huiꝰ modi
uanitatib audistis dicere. uere mendacia
coluerunt. patres nr̃i sumulachra: et non
ẽ i illis utilitas. Si faciet homo deos. ⁊ ecre
ipsi non sunt dii. Nec putetis autẽ ad unũ
aliquem dei locum gentes predictas fuisse
uenturas. qm̃ dictum ẽ ad te gentes ueni¬
ent abextremo terre. intelligite si potestis
ad dĩn xp̃ianorun qui suminus ⁊ uerus ẽ
d̾s non ambulando uenire gentium ppłos
sed credendo. Nam res eadem ab alio ꝓpheta
sic ꝓnunciata ẽ. Preualebit inquit dñs
aduersus eos. ⁊ ext̃minabit om̃s deos gen¬

Expanded text:
tum et impletum est, Domine Deus meus, ad te gentum et impletum est, Domine Deus meus, ad te gentes uenient ab extremo terrae et dicent: uere mendacia coluerunt patres nostri simulacra et non est in illis utlitis seu nolitis, aspicitis: ut si adhuc aliquam putatis esse vel fuisse in simulacris utilitatem; certe tamen innumeros gentium populos relictis vel abjectis vel confractis hujusmodi vanitatibus audistis dicere, Vere mendacia coluerunt patres nostri simulacra, et non est in illis utilitas: si faciet homo deos, et ecce ipsi non sunt dii . Nec putetis autem ad unum aliquem Dei locum gentes praedictas fuisse venturas, quoniam dictum est, Ad te gentes venient ab extremo terrae. Intelligite, si potestis, ad Deum Christianorum, qui summus et verus est Deus, non ambulando venire gentium populos, sed credendo. Nam res eadem ab alio propheta sic praenuntiata est: Praevalebit, inquit, Dominus adversus eos, et exterminabit omnes deos gen
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eius: uniuerse patrie gentium. Qͦ¬
niam domini est regnum. ce ipse dominabi¬
tur gentium. Non uidistis quod de resur¬
rectione xp̃i predictum atq completum est
loquente psalmo ex persona eius prius de tra¬
ditore et persecutoribus eius. egrediebantur
foras. et loquebantur simul in unum. aduer¬
sum me susurrabant omnes inimici mei. ad¬
uersum me cogitabant mala michi. Uerbũ
iniquum disposuerunt aduersum me. ubi
ut ostenderet nichil cos ualuisse occidendo.
resurrecturum subiecit atq ait. Nunquid
qui dormit non adiciet ut resurgat. Et pau¬
lo post cum de ipso suo traditore per eandem
prophetiam predixisset. quod in euangelio
edebat panes meos. ampliauit super me
calcaneum. hoc est conculcauit me. Et con¬
tinuo subdit. tu autem domine miserere
mei. et resuscita me. et reddam illis. Im ple¬
tum est hoc dormitiit. xp̃c et eiugilauit.¬
. hoc ẽ surrexit
qui ꝑ eandem prophetiã in alio psalmo
sed iidetis eius eccłiam. de qua similiter dic¬

Expanded text:
tu ejus universae patriae gentium; quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium . Non vidistis quod de resurrectione Christi praedictum atque completum est, loquente Psalmo ex persona ejus prius de traditore et persecutoribus ejus: Egrediebantur foras, et loquebantur simul in unum; adversum me insusurrabant omnes inimici mei, adversum me cogitabant mala mihi; verbum iniquum disposuerunt adversum me. Ubi, ut ostenderet nihil eos valuisse occidendo resurrecturum, subjecit atque ait: Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat? Et paulo post cum de ipso suo traditore per eamdem prophetiam praedixisset, quod in Evangelio edebat panes meos, ampliavit super me calcaneum; hoc est, conculcavit me: continuo subdidit, Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me, et reddam illis . Impletum est hoc, dormivit Christus, et evigilavit, hoc est, resurrexit: qui per eamdem prophetiam in alio psalmo sed videtis ejus Ecclesiam, de qua similiter dic
Abbreviated transcription (Latin):
ruii Quodimmortales sint intellectuales anime.
riti De aminab hominum
XU Q uod non due sint inuno homine anime¬
xUI Quod unꝰ qͥsq homonnã animã habet

Expanded text:
ritis eorum poenam debitam reddi. Ille quippe quem crucifixerunt, et cui fel et acetum dederunt, quamvis in ligno pendens, propter eos quos fuerat in lucem de tenebris educturus, di
Abbreviated transcription (Latin):
credere recusatis. Ergo hec aspicite. in hec in¬
tendite. hec que cernitis cogitate. que uob̃
non preterita nartantur. nec futura p̃nun¬
ciantur. sed presentia demonstrantur. An
uob in ane uellene iidetur et nullum uł
paruum putatis eẽ miraculum. diuinũ
quod in nomine unius crucifixi. uniuer¬
sum genus currit humanum: Non uidis¬
tis quod predictum et impletum est de huma¬
na. xp̃i natiuitare. ecce uirgo in utero accipi¬
et. et pariet. filium: sed uidetis quod predictũ
et impletum est ad abraham dei uerbum. in
semine tuo benedicentur omnes gentes. Non
uidistis quod demirabilibus xp̃i predictum
est. uenite et uidete opera domini que posuit
prodigia suꝑ terram: sed indetis quod predictũ

Expanded text:
credere recusatis. Ergo haec aspicite, in haec incredere recusatis. Ergo haec aspicite, in haec intendite, haec quae cernitis cogitate, quae vobis non praeterita narrantur, nec futura praenuntiantur, sed praesentia demonstrantur. An vobis inane vel leve videtur, et nullum vel parvum putatis esse miraculum divinum, quod in nomine unius crucifixi universum genus currit humanum? Non vidistis quod praedictum et impletum est de humana Christi nativitate, Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium: sed videtis quod praedictum et impletum est ad Abraham Dei verbum, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Non vidistis quod de mirabilibus Christi praedictum est, Venite, et videte opera Domini, quae posuit prodigia super terram : sed vid
Abbreviated transcription (Latin):
insełm ⁊ in scłm scłi. si non ista ita demonstrantur.
eẽ ꝑspicua. ut non inueniant oculi municoꝵ
inquam partem auertantur. ubi non eadẽ
ꝑspicintate fenantur. ut ex ea fateri mani¬
festa cogantur. merito fortasse dicitis quod
nulla uob̾ ostendantur indicia. quib uisis.
credatis ettam illa que non uidetis. Si uͦ hec
uidetis que ⁊ longe ante p̃dicta sunt et tan¬
ta manifestatione complentur. si se ipsa ueri¬
tas. ⁊ precedentib uob̃ ⁊ consequentib decla¬
rat effectib. oreliquie infidelitatis. ut creda¬
tis que non uidetis. his erubescite que uidetis.
Me attendite uob̃ dicit eccłia. me attendite
quam uidetis etiam si uidere nolitis. Qui enĩ
temporib illis inuidea terra fideles fuerunt ex
uirgine natiuitatem mirabilem ac passionẽ
resurrectionem ascensionem xp̃i. omnia
duuna dicta eius ⁊ facta presentes presentia
didicerunt. Hec uos non uidistis. ꝓpterea

Expanded text:
nspicimus. Si non ista ita demonstrantur nspicimus. Si non ista ita demonstrantur esse perspicua, ut non inveniant oculi inimicorum in quam partem avertantur, ubi non eadem perspicuitate feriantur, ut ex ea fateri manifeste cogantur: merito fortasse dicitis quod nulla vobis ostendantur indicia, quibus visis credatis etiam illa quae non videtis. Si vero haec quae videtis, et longe ante praedicta sunt, et tanta manifestatione complentur; si se ipsa veritas et praecedentibus vobis et consequentibus declarat effectibus, o reliquiae infidelitatis, ut credatis quae non videtis, iis erubescite quae videtis! 7. Me attendite, vobis dicit Ecclesia; me attendite, quam videtis, etiamsi videre nolitis. Qui enim temporibus illis in Judaea terra fideles fuerunt, ex virgine nativitatem mirabilem, ac passionem, resurrectionem, ascensionem Christi, omnia divina dicta ejus et facta praesentes praesentia didicerunt. Haec vos non vidistis, propterea