comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
descendit misereat᷑: ut qͥ p̃bet effec¬
tũ compassionis. ungat blandieis
oleo consolationis. Descendit suꝑior
ad inferiorẽ. ut sublimet ad hono¬
rem: ut qͥ sequebat᷑ asinas. regat a¬
nimas: id ẽ. qͥ carnis affectꝰ qͣrebat
irrationabiles : eligat᷑ ut eosdem re¬
gat. et obtineat sp̾itales. Qui iacet
ñ erigit᷑: nͥ qͥ iacentẽ erigit incline
erigit: nͥ qͥ statũ suȩ rectitudinis
ꝑ compassionẽ flectit. Cales qnͣdoq
erigunt᷑ ꝑ amorem: qñq uͦ ꝑtimo¬
rem. S qͥ ꝑtimorẽ disciplinȩ erigit᷑:
qͣsi ꝑ se surgere cogit᷑. Qui uͦ ꝑ amo¬
ris dulcedinẽ trahit᷑: qͣsi ꝑ cõpassio¬
nem blandientis adiuuat᷑. Amor
erigit. trabit. sustentat: timor co¬
git. erigit. s cruciat. Ad hoc ꝑtinet.
qd̃ ꝑ beatũ augustinũ ad p̃latos de
appetant qͣm timeri. Nec tameri
numiũ parcat amor: rec nimiũ
t̃reat timor.S sic amorem timor
comitet᷑: ut nec timor odiũ pari¬

Expanded text:
descendit misereatur, ut qui praebet effecdescendit misereatur, ut qui praebet effectum compassionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad honorem, ut qui sequebatur asinas, regat animas, id est, qui carnis affectus quaerebat irrationabiles, eligatur ut eosdem regat et obtineat spiritales. Qui jacet, non erigitur, nisi qui jacentem erigit, inclineterigit, nisi qui statum suae rectitudinis per compassionem flectit. » Tales quandoque eriguntur per amorem, qurem. Sed qui per timorem disciplinae erigitur, quasi per se surgere cogitur; qui vero per amoris dulcedinem trahitur, quasi per compassionem blandientis adjuvatur. Amor erigit, trahit et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. Ad hoc pertinet quod per beatum Augustinum ad praelatos de appetant, quam timeri. Nec tamen nimium parcat amor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pari
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã suã cũ m̾etͥcib uenit. occi¬
disti ei intulũ saginatũ. Reuera
ille ẽẽ d̾r extͣ domũ compassionis.
qͥ nescit beneficiũ consolationis:
qͥ tm̃ nouit increpare ñ obsecrare.
Sic tam̃ temꝑanda ẽ. miscdĩa re¬
gentis: ne impunita remaneat
culpa delinquentis. Sic qñq spͥi¬
tales patres. quosdam delinqñtes
recipiunt. qͦs frs despiciunt: domũ
compassionis intͣre dedignant᷑: et
sic extͣ morant᷑: et qͥ fr̾ib compatid¬
buerant. crudeliores p̾latis fiunt. O¬
uem ꝑditã. xp̃c ad caulas uiolenta
manu ñ reduxit: s humeris ꝓpriis
impositã reportauit. S & angli su¬
ꝑ uno pecc̃õre penitentiã agente
angls̃ et creator. cũ conu̾titur pecc̃oꝵ:
et frͥ fr̾i dedignat᷑ compati. dũ pat̃
spͥitalis. misediter ignoscit filio de¬
linquenti: Descendit samuhel de
excelso in oppidum: ut in regem
saul ungͥet. Descensus saniuhelis:
exemplũ designat condescensioniᷤ.
Punctionẽ uͦ demonstrat᷑. ut qui

Expanded text:
meretricibus, venit, occidisti ei vitulum saginatum. Revera ille dicitur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui compassionis intrare dedignantur; et sic extra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportavit. Sed et angeli super uno peccatore poenitentiam agente angelus et Creator cum convertitur peccator et frater fratri dedignatur compati, dum pater spiritualis misericorditer ignoscit filio delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuelis exemplum designat condescensionis; per unctionem vero demonstratur, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
tium inclaustro. hora constituta
lectioni: incapitulo confessioni:
in ȩccła orationi. Ciaudit᷑ iterum
in claustro confabulationi: in ca¬
pitulo excusationi: in eccła uane
modulationi. Hoc ostium claudit᷑
sepius fr̾ib nouit̃ conu̾sis: tepidis
& ꝑu̾sis. Aꝑitur tam̃ eisdem qͣndoq¬
ꝓpt̾ necessitatẽ corꝑis ÷ uł ad doctͥ¬
nam ordinis: seu ad edificationẽ¬
mentis. Potest hoc ostium appella¬
ri licentia loquendi: quȩ aꝑitur
aut claudit᷑. cũ datur aut negatur.
Phoc ostium sepe introeunt: qui
ostiũ m̃tis frangunt. fascinatio ete¬
nim nugacitatis: seducit cor. Cauẽ¬
dũ ẽ tam̃ ne hoc ostium pateat uẽ¬
to uenienti a regione desertr: ne
domꝰ quatuor angulis ꝯcussa sub¬
uertat᷑: & filii iob opp̾ssi moriant᷑.
Deserti regio ẽ. demonũ seu ꝑlisorũ
fr̾m a d̾o d̾elicta multitudo: a qͥbꝰ
uentꝰ ueniens. id ẽ gͣuis temptati¬
o irruit: quȩ a tͣnͣquillitate ꝯscien¬

Expanded text:
tium in claustro hora constituta tium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationementis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti regio, est daemonum seu perversorum fratrum a Deo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscien
Abbreviated transcription (Latin):
parit caro ẽ: quȩ iuxta u̾bum do¬
anima quȩ sponso uiduata cȩlẽ¬
tr eui bene ñ facit. qui inutilis
carnis concupiscentiis deseruit :
et animȩ curam in excolendis
uirtutibus non attendit. Nona
ciboꝵ comitari soleat inun¬
datio uerbors. Norunt etiã
multi: qd̾ saturitatẽ uentͥs sequit᷑
leuitas oꝑis. & uanitas mentis.
Scͥptum ẽ. enĩ. Sedit poplłs man¬
ducare & bib̾e: & surrexer̃t lud̾e.
Lud̾e inquit ñ leg̾e. Sunt enun
quidã qui pꝰt delicati cibi diu̾sa
fercula cũ in claustro sedeant ñ
lectioni et silentio. s rumoribus
& curiositati uacant: qui locum
& tempꝰ loquendi & tacendi nͦqm
& nunqͣm seruant: s instabiles
& ociosi ñc hos. nc̃ illos ad colloqͥ¬
Ostium dixit ñ murũ. Si enim
murus pon̾etur: loquendi licen¬
tia om̃ino negari uideret᷑. S osti¬
um ponit᷑: qd̾ tempore & loco clau¬
ditur & aꝑitur. Est cempꝰ & locus
tacendi & loqͦndi. Aꝑitur itaq os¬

Expanded text:
quae, juxta verbum Doquae, juxta verbum Doanima, quae sponso viduata est coelesti. Cui bene non facit, qui inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in excolendis virtutibus non attendit. CAP. ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquOstium dixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque os
Abbreviated transcription (Latin):
amplexant᷑ st̾cora: dũ pꝰt sobrietati
& continentiȩ uitã. reuocat eos uẽ¬
tris cura. Et fit qͣndoq ut qui in
sua domo ante conu̾sionem sobrie
uixerant: postmodũ in mouast̾io
gulosi fiant. Placatur ds̃ uenter
diu̾soꝵ hostiis ferculoꝵ: inclinat
aurem ruinorib ⁊ excitat᷑ sapors
g̾nib ÷ demulcet᷑ confabulatione non
or̾one ÷ ocio gratulat᷑: somnolentia
delectatur. ꝑsimilitudinẽ gͥ d̾o uen¬
ter assunilat᷑: dũ ei tanta deuotioe
ꝑ omĩa seruit᷑. Habet itaq mona¬
chos. canonicos. & conu̾sos qui ei ob¬
nixius seruiunt: eos uidelicet qui
se. qui ñ quer̃t secretas orationes.
s fabulosas otiosor consessiones ⁊ ĩ¬
ter quos ñ audunt᷑ singultus et
suspiria compunctȩ m̃tis: s risus
et cachinnationes. & ructus ingur¬
gitati uentris. Miserabilior int̃
alias abusiones hȩc abusio: ut de¬
licatius in ȩccła qͣm in domo ꝓpͥa
uixisse conuincaris: & dicat᷑ de te.
Pauit sterilem quȩ ñ parit: & ui¬

Expanded text:
amplexantur stercora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui nt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ filit. Maior ẽ sap̃ia tua. et opa
tua: qͣm rumor que audiui. Saba
captiua: uelut quidã uolunt. con¬
uersio. uł incensio int̃pretatur.
Dũ enĩ aliquis sub lege pecc̃i adhuc
in scło positus tenetur ⁊ audita fa¬
ma salomonis ꝑ u̾bum p̾dicationĩ
ad dñm conu̾titur: conu̾sus igne
caritatis accendit᷑. Et ingͥssa ierłm.¬
cũ incipit dilig̾e pacẽ. locuta ẽ ei um¬
uersaquȩ habebat in corde suo ꝑ
confessionẽ: et ille docet om̃ia u̾ba
quȩ ꝓposuerat. si peniteat habere
remissionẽ. Uidet regina saba sapi¬
entiã ueri salomonis. quã ostendit
nob̃ ꝑ humilitatẽ filii ⁊ uidet do¬
mũ eccłẽ. quã cotidie edificat per
grãm sp̃c sci÷ uidet cibos m̃se. et
habitacula seruoꝵ. idẽ. intellectꝰ
diu̾sos scͥpture et congregationes
religiosoꝵ: udet ordinẽ ministnͣ¬
tium. idẽ. statuta recte uiuentiũ.
Consid̾at etiã uestes martyrũ scł
& confessorũ carnes. has purpͤatas
rubore ꝓpͥi sanguinis ⁊ illas uͦ ni¬

Expanded text:
non fuerit. Major est sapientia, et opera tua, quam rumor, quem audivi . Saba, captiva, vel, ut quidam volunt conversio vel incensio interpretatur. Dum enim aliquis sub lege peccati adhuc in saeculo positus tenetur, audita fama Salomonis per verbum praedicationis ad Dominum convertitur; conversus, igne charitatis accenditur. Et ingcum incipit diligere pacem, locuta est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, et ille docet omnia verba, quae proposuerat, si poeniteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per humilitatem filii; videt domum Ecclesiae, quam quotidie aedicibos mensae, et habitacula servorum, id est intellectus diversos Scripturae, et congregationes religiosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta recte viventium. Considerat etiam vestes, martyrum scilicet et confessorum carnes, has purpureas rubore proprii sanguinis, illas vero ni
Abbreviated transcription (Latin):
erib quȩ obseruabant ante ostiũ
tab̃naculi dormiunt: qui uenien¬
tes in sylo sacͥficare ñ ꝑmittunt:
s anteqͣm incendatur adeps.car¬
nem crudam rapiunt. Quasi filii
hely st̃. qui sub p̃latis bene uiuen¬
rib dormiunt: cũ uł hoc realiter
agunt. uł dũ carnis desid̾iis se con¬
iungunt. Illos qui ueniunt ĩ sylo
ne sacͥficent impediunt: cũ nouit̾
conu̾sos. u̾bis et exemplis ab exerci¬
tio bone oꝑationis au̾tunt. Accen¬
di ñ ꝑmittunt adipem: qͥa extinc¬
to caritatis igne. ñ infundunt bo¬
ne actioni cordis dulcedinẽ. Carnẽ
crudam ñ coctam querunt: qͥa
tͥbulationis ignem fugientes.
solent uicia carnis. Carnẽ crudã
sunt qͥdam qui morant᷑ in claustͦ
quasi in sylo: qui nichil aliud faci¬
qͣntum uolunt. Illi uͦ qui male ui¬
uunt. et subiectos bene uiuere
cogunt: errantes reuocant. s forteᷤ
occidunt. Reuocant uerb: occi¬
dunt exemplis. Religiosi uideri

Expanded text:
eribus, quae observant ad ostium eribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene vivenribus dormiuntagunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Non carnem coctam sed crudam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes solent vitia carnis. Carnem crudam sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil aliud faciquantum volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri
Abbreviated transcription (Latin):
meã ad aquilonẽ. Et homini dix̃.
Fritis sic̃ clii. scientes bonũ et ma¬
lum. Timeat gͥ p̃latus. qd̾ meruit
homo et angłs. Angłs enĩ cum
uellet ẽẽ potentior corruit: homo
cum uideri uellet sapientior desi¬
puit.Sunt et tres species negligẽ¬
tium p̃latoꝵ. scilicet qui bene ui¬
uunt. et subiectos male uiu̾e per¬
mittunt ⁊ quidam qui male ui¬
uunt. et subiectos bene uiuere
cogunt: quidam qui male uiuũt
et subiectos male uiu̾e uolunt. Qͥ
bene uiuunt. et subiectos male
uiu̾e ꝑmittunt. exemplo quippe
p̃cedunt: s cũ corrigendo ñ erran¬
tes increpant. deluiquunt. Licet
enĩ bene uiiant: necesse tam̃ ẽ ut
de grege sibi cõmisso. gregis dño ra¬
tionem reddant. Cur suscipiunt
curam gregis ⁊ et fugiunt pondus
laboris: Si nesciunt. cur suscipun:
Si sciunt et peccare ꝑmittunt ⁊
cũ soli bene uiu̾e possent. cur
mortem ineurrunt: Tales p̃lati
nutͥunt filios hely. qui cũ muli¬

Expanded text:
meam ad Aquilonem . Et homini dixit: meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Timeat igitur praelatus, quod meruit homo et angelus. Angelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium praelatorum, scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permittunt: quidam male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt; quidam male vivunt, et subjectos male vivere volunt. Qui bene itaque vivunt, et subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum muli
Abbreviated transcription (Latin):
tis : ut cũ apło dicͥe possit. omnibus
omnia factus sum: ut om̃s lucͥface¬
rem. Pastor uͦ negligens fugit. Suis¬
enĩ quidã p̾lati. qui fugiunt quod
p̃cipiunt. Cũ enĩ on̾a gͣuia & in¬
portabilia imponunt. & ea digito
mou̾e nolunt. fugiunt qd p̃cipiũt:
fugiunt cũ se subtrahunt: fugiũt
qͥ ꝑ alienas domos uagante̾ discurit:¬
fugiunt. qui quȩ sua sunt quert̃.
fugiunt. qui licet p̾sentes sint. cũ
negligentias uid̾int. se sub silentio
abscondunt. fugiunt. qui remoti
a conuentu sub ocio uiuunt. qui
a cõmuni fr̃m consilio recedunt:
qui pͣua agunt. et rep̃hendi nolt̃.
Unde beatus Gregorius dicit. libet
inqͥt ut dũ licent̾ etiam illicita
faciunt: subditoꝵ nemo cont᷑dicat.
Et in eodem. Cunctis se estimat
p̃latus ampliꝰ saꝑe: quib se uidet
ampliꝰ posse. hoc amant. scilicet
uideri sapientes & ẽẽ potentes:
Hȩc causa fuit anglicȩ & humane
ruinȩ. Ponam inqͥt angłs sedem

Expanded text:
tis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus tis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurfugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem
Abbreviated transcription (Latin):
moritur qui desꝑat: surdus ẽ qui
ñ audit. Audiunt autẽ qui obedi¬
unt. Audit enĩ qñdoq infirmus
suauem uocem consolationis: desꝑanᷤ.
dulcedinem obsecͣtionis: surdus as¬
ꝑitatem increpationis. Et sequunt᷑
me meȩ. Ques pastorem sequuntur.
Quem: Iilum qui p̃cedit. Quo: Ad
uitam si diligens: ad mortem si ne¬
gligens p̾cedat. Si enĩ cecus cecum
ducat: ambo in foueam cadent. Qͦ mͦ
p̾cedunt: Uita et doctrina. Sic fiet
unum ouile: & unus pastor. Pastor
unus debet ẽẽ in se. et unꝰ cũ grege.
Unus inse. ut qd docet uerb̃. imple¬
at oꝑe: ut ꝑ iracundiam ñ mutet᷑
a mansuetudine ⁊ ñ eleuet᷑ ꝓsperis.
ñ frangat᷑ adu̾sitate: s idem ꝑmane¬
at pacientia ꝑseu̾ante. Tenet autẽ
pastor unitatem cũ grege. qͣndo ñ
diuiditur a subiectis ꝑ p̃ciosiorem
habitũ. uł ꝑ delicatiorem cibum:
dũ fit unus ꝑ compassionem cum
infirmis. ꝑ dispensationẽ cũ delica¬

Expanded text:
moritur qui desperat, surdus est qui moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmus vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delica
Abbreviated transcription (Latin):
locum. clauso silentii ostio. claustra¬
lium gregem in pace custodit. Ani
mã ponit: qui solus int̾ mundana
ꝑicła ext̾iora negotia curans. neces
sustinenda iurgia rei familiaris. so
lus exit: qui int̾ adulantium ac
detrahentium linguas medius in¬
cedit: qui ꝓ infirmis laborat. et la¬
borantes pascit ⁊ consolat᷑ pusillani¬
mes. & cũ suꝑbis increpando cõten¬
dit. Talis pastor dic̾e potest: cogno¬
sco meas. et cognoscunt me mneȩ.
Cognoscunt oues pastorem. quem
familiaritas notũ. beneficientia
reddit amicũ. Oues uͦ pastor cogno¬
scit: dũ subdicoꝵ mores et actus dili¬
gent̾ attendit. Unde scͥptũ ẽ. Fili ꝯ¬
sid̾a diligent̾ uultum pecoris tui.
Uultum pecoris consid̾at ⁊ qui quid
stat. Et uocem inqͥt meã audurNs.
Tres st̃ pastoris uoces. suauis scilicet.
dulcis & alta. Suatus ad infirmũ:
ad morientem dulcis: ad surdum
ꝑtinet alta. Infirmat᷑ aut̃ qͥ tẽptat᷑:

Expanded text:
locum, clauso silentii ostio, gregem claustralocum, clauso silentii ostio, gregem claustralium fratrum in pace custodit. Animam pro ovibus ponit, qui solus inter mundana pericula exteriora negotia procurans, necesssustinenda jurgia rei famlus exit, qui inter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid stat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur,
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ꝓuidentia et discretio. humi¬
litas & caritas. ipsam negligentiã
et si nutrita fu̾it eliminant. Ad
ꝓuidentiã siquidem ꝑtinet consi¬
lũ: ad discretionẽ iudiciũ: ad hu¬
militatem custodia: ad caritatẽ di¬
ligentia. Consiliũ ꝓuidentiȩ seꝑat
a bonis mala ÷ iudiciũ discretionis
eligit quȩ meliora sunt: humilita¬
tis custodia uirtutũ euitat damp¬
num⁊ diligentia ꝑicłm In his ne¬
gligentia locũ ñ habet. Illos uͦ qui
ꝓuidentiȩ ocłos stulticiȩ caligine
cooꝑtos habent. qui ab exercitio bo¬
ni oꝑis inertes corpent. qui ꝑcupi¬
ditatem ad uoluptuosa distrahunt᷑.
et ꝑ suꝑbiam humilib ñ condescen¬
dunt: illos dico negligentia possidet.
et eoꝵ dissoluit actiones. ꝑ stulticiam
intrat negligentia: ꝑ merciã ma¬
net: cupiditatis desidĩo pascitur: ꝑ
suꝑbiam regnat. Audrat gͥ negligeis
pastor: qͥd sibi. et diligenti pastoridi
qui ꝑicłosum regiminis ascendeis

Expanded text:
id est, providentia et discretio, humiid est, providentia et discretio, humilitas et charitas, ipsam negligentiam, etiamsi nutrita fuerit, eliminant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenqui periculosum regiminis ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
qui sciunt et possunt s nolunt ⁊ qͥ¬
dam qͥ nec sciunt nec possunt sed
uolunt: quidam qͥ nec sciunt. nec
possunt. nec uolunt. Scire et posse
et uelle. caritatis ẽ uł suꝑbiȩ ⁊ scire
et posse. et nolle humilitatis uł in¬
erciȩ÷ nec scire. nec posse. s uelle.
cupiditatis & stulticiȩ: nec scire. nͦ
posse. nec uelle. discretionis et ꝓui¬
dentiȩ. Qui enĩ sciunt et possunt
et uolunt p̃ẽe. si uelint ꝓdesse. carita¬
tis ẽ: alioquin suꝑbiȩ. Qui uͦ sciunt
et possunt. s nolunt. humilitatis ẽ.
qd̾ renuunt: inerciȩ uͦ cũ sciant si
om̃ino desistunt. Qui autẽ nec sei¬
unt nec posst̃ et uolunt. cupidita¬
tis uidetur ẽẽ. qd̃ uolunt: stulticiȩ
si uelint qd̾ nec sciunt nec possunt.
Iili siquidem qͥ nec sciunt nec pos¬
sunt. nec uolunt. prudent̾ agunt:
summa enĩ ẽ discretio nolle qd̾ ñ
potes. ꝓuidere qd̃ nescis. Quatuor
inercia. cupiditas et suꝑbia. negli¬
gentiã gen̾ant: reliqua uͦ quatuor

Expanded text:
 sed nolunt; quidam, qui nec sciunt, nec possunt, sed volunt; quidam qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis est, alioquin superbiae. Qui vero sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed volunt, ambitionis videtur esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Qinertia, cupiditas et sugentiam generant. Reliqua vero quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
clausam inueniat ianuam. Uera
martha conqueritur qd̃ sola minis¬
tret:: qd sollicitudine rei familiaris
turbet᷑. qđ cũ sorore u̾ba dñi ñ au¬
dit. S qͥd diẽ ei dñs: Marcha maR¬
tha sollicita es: & turbaris erga plu

Expanded text:
clausam inveniat januam . Vera clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familiaris turbetur, quod cum sorore verba Domini non audiat. Sed quid dicit ei Dominus? Martha, Martha, sollicita es, et turbaris
Abbreviated transcription (Latin):
nistratione cure familiaris serui¬
entes: sint ipsi humiles. mites:
iniuneta officia benigne suseipi¬
entes. Sunt enĩ quidam qui p̾lato¬
rum occupationes accusaut: ingͥsss
et eg̾ssus eoꝵ dampnant. Causas
ignorant: et si cognou̾int turbats.
Consiliis se ingerunt: eur. quomͦ.
a quo factũ sit querunt. Sic maria.
quȩ in silentio deb̾et ẽẽ. marche detͣ¬
hit: et quȩ u̾ba dñi audire consue¬
uerat. u̾bositati seruit. Hȩc ẽ falsa
Maria. Est enĩ uera maria. et falsa
maria: uera martha. et falsa mar¬
tha. Uera maria tacet. audit. lacti¬
matur: falsa maria conqueritur
qd̾ non egrediatur. qd̃ ext̾iora non
ordinet. qd̾ scłarib ñ ammisceatur.
Uera maria emit unguẽtum: freqͦn¬
tat sepulchrũ. ut unguat mortuũ.
Emit p̾cio boni oꝑis: frequtat desi¬
d̾io deuotionis: ungit u̾bo consolati¬
onis. Falsa maria uendit: freqntat
ñ sepulchrũ s forum. Tumeo autẽ
ne cũ redierit: cum fatuis uirginibꝰ

Expanded text:
nistratione curae familiaris servinistratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ negligens. Ocli sapientis in capite
eius. idẽ. in xp̃o: ut se talem sub¬
iectis ex hibeat. qualẽ se xp̃c discipu¬
lis p̾buit imitandũ: ut cũ apło di¬
cere possit. Imitatores mei estote:
sicut et ego xp̃i. In trib maxime
p̾lati xpm̃ umitari debent. quia ĩ
loco xp̃i sunt: id ẽ. dignitate. potes¬
tate. officio. Fuit enĩ xp̃e sacerdos.
Rex. et minister. Sacerdos cum in
ara crucis se ipsũ hostiam daret:
Rex cũ a ligno regnaret: minister
cũ petri pedib aqͣm ininistraret.
Sacerdoti gͥ dignitas. Regi potestaᷤ:
ministro competit officiũ. Dignita¬
ti debetur reu̾entia: potestati obedi¬
entia: officio cura. Ouo ex his de¬
bent᷑ p̾latis: t̃c̃ium subiectis. Re¬
u̾entia & obedientia p̾latis ex hi¬
benda ẽ a subiectis: cura uͦ ĩpen
denda ẽ subiectis a p̃latis. Quidꝰ
Nonne in his subiecti p̾latos imi¬
tari debent: Non. Sed cũ uide¬
rint p̾latos in dignitate humi¬
les: in potestate mites. in ammi¬

Expanded text:
non negligens. Oculi, autem, sapientis in capite ejus , id est, in Christo, ut se talem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati Christum imitari debent quia in loco Christi sunt, id est, in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur ex his debentur praelatis, tertium subjectis. Reverentia et obedientia praelatis exhibenda edenda est a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in admi
Abbreviated transcription (Latin):
nandi claustralib. Cũ enĩ reu̾t̾et᷑
dauid a cede amalech: uenit ad eũ
homo de castris saul: qͥa pꝰt morti¬
ficationẽ uicioꝵ it̾m carnis appe¬
titus ñ tantũ ꝓpͥos lapsus nuntiat.
saul nͥ suꝑbos in eccła p̃latos signi¬
ficat: qui ab humero & sursum
emin̾e sibi uident᷑ suꝑ uniu̾sum
popłm: Qui in monte gelboe ab
amalechita ꝑcussus occũbit: dũ
in monte suꝑbiȩ posita. ꝑ diuersa
carnis desid̾ia mens fluxa decurrit.
Suꝑ saul ut eũ occid̾et amalechi¬
tes stetit: qͥa animꝰ cui carnis delec
purȩ discretionis. ut int̾ficiat in
te amalechitã istum: qui aususẽ
luptas carnis. Audire forsitan uel¬
les km̃ne. rumores pacis ñ belli: con¬
cordie. ñ discordiȩ. Regina saba no¬
uit rumores huiꝰmodi: quȩ audi¬
ta fama salomonis. ingͥssa ẽ ierłm
locuta ẽ ei uniu̾sa quȩ habebat ĩ
corde suo: et ille docuit om̃ia quȩ
ꝓposuerat. Uidensq ciuitatẽ quã

Expanded text:
nandi claustralibus. Cum enim reverteretur nandi claustralibus. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortificationem vitiorum iterum carnis appetitus non tantum proprios lapsus nuntiat, Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi videntur super universum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectpurae discretionis, ut interficiat in te Amalechitam istum, qui ausus esluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi, quae, audita fama Salomonis, ingressa Jerusalem, locuta est ei universa quae habebat in corde suo, et ille docuit omnia quae proposuerat, vidensque civitatem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
regib fabulant᷑ ⁊ dũ casus militũ
narrant ⁊ dũ ꝓ illis loquinit᷑ aqͥb
ñ agnoscunt᷑: multoꝵ partes de¬
fendunt ⁊ ꝓmultis iraseunt᷑: ꝓ mł¬
tis litigant: ignorant tam̃ qd ne¬
gant aut affirinant. Si autẽ de re¬
gib sermo ẽ. docet lectio claustri.
regũ certamina casus et euentus
belloꝵ: quomͦ moriat᷑ saul. qͥs eiꝰ
mortẽ ñtiau̾it dauid. Cũ enun re¬
u̾teret᷑ dauid a cede amalech et ma¬
n̾et in sicelech: uenit homo de cas¬
tris saul ad dauid. Dixitq ad eum
dauid. Unde uenis: De castris inqͥt
int̾ierunt. Unde scis inqͥt qd̾ mor¬
tui sunt: Et ait adolescens. Casu
ueni in montẽ gelboe. et saul in¬
cũbebat suꝑ hastam suã: et conu̾suᷤ
pꝰt t̃gum suũ uidensq me uocauit.
Cui cũ respondissem adsum: dixit¬
mͥ. Qͥs nã estu: Et aio ad eũ. Amale¬
chites ego sum. Sta inqͥt suꝑ me:
int̃feci eũ. Hi sunt rumores rumi¬

Expanded text:
regibus fabulantur, dum casus militum regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo de castris Saul ad David, dixitque ad eum David: Unde venis? De castris Israelinterierunt. Unde scis, inquit, quod mortui sunt? Et ait adolescens: Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cumque respondissem: Adsum, dixit: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalechites ego sum. Sta, inquit, super me, interfeci eum . Hi sunt rumores rumi
Abbreviated transcription (Latin):
immundũ. quia ungulam ñ
diuidit: bonas t̃renoꝵ dispensati¬
ones dicit. quas diabolꝰ modo cor¬
penti. mͦ p̃cipitata actione ferit:
mͦ pigra uł immod̾ata locutione
confundit: pene autẽ nimiis
cogitationũ molib p̾mit. Sic igit᷑
chaldei trib turmis camelos rapiũt:
qm illicita oꝑatione. suꝑflua locu¬
tione inordinata cogitatione. curaᷤ
dispensatoꝵ confundunt. Sepe
autẽ qͥd sͥ qͥd ꝓximis debeat atten¬
dit. nec ꝑ immod̾ationẽ sollicitudi¬
nis alioꝵ se negligit. nec ꝑ sui curã
alioꝵ postponit. s cũ hȩc utraq
sollert̃ agit. aliqua subito causa
emergit. quȩ om̃s circuispectiõeᷤ
obruit: & sic sola discretio animo
puer qͥ euasit: id ẽ puritas disc̾tio¬
nis qͥd ñtiet m̃ti. Audi damna ca¬
melors: & casum puerors. Hi rapi¬
unt᷑: illi moriunt᷑. Auferunt᷑ enĩ
cure dispensationũ: dũ ꝑ negligen¬
tiã ꝑit puritas circumspectionũ.
Gaudent multi claustraliũ. cũ de

Expanded text:
immundum, quia ungulam non immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. Sic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam, aliorum postponit; sed, cum haec utraque solerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio animo puer, qui evasit, id est puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de
Abbreviated transcription (Latin):
animi. scilicet sapĩa. intellectus.
consilium. fortitudo. scĩa. pietas.
a timor: qui tam̃ moriunt᷑ qͣndo
a suis contrariis feriunt᷑. Obruit᷑
enĩ sapĩa ꝑ stultieiã⁊ intellectus
ꝑhebitudinẽ. consiliũ ꝑ p̾cipitati¬
ouẽ. fortitudo ꝑ timorẽ: scientia
ꝑ ignorantiã ÷ pietas ꝑ duriciam:
timor ꝑ suꝑbiam. S ab hac ruina
puer euadat. qui beato iob nunciet.
id ẽ. discretio m̃tis: quȩ cũ animo
agit. ut qd̵ ꝑdere ceꝑat. penitendo
conseruet. Hisunt rumores clau¬
stralium⁊ ad quos ñ ꝑtinent bel
his rumorib ñ ext̾iorib. Uen̾at
et alius nuncius ad beatum iob qͥ
dic̾et. Chaldei fecerunt tres turinaᷤ.
et inuaserunt camelos tuos et tu¬
lerunt eos. nec non & pueros ꝑcus¬
serunt gladio: et effugi ego solus
ut nunciarem tibi. Chaldei feroceᷤ.
idẽ. demones ⁊ cameli. bonas t̃renoꝵ
sollicitas circumspectiones: ñciꝰ
qui euadit. discretionẽ designat
animi. Camelũ partim mũdũ
animal. quia ruminat ⁊ partun

Expanded text:
animi, scilicet sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor moriuntur, quando a suis contrariis feriuntur. Obruitur enim sapientia per stultitiam, intellectus per hebetudinem, consilium per praecipitationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bellhis rumoribus, non exterioribus. Venerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli, bonas terrenarsollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suꝑuis diximꝰ ordinari⁊
ordinata seruari: nisi negligentia
p̾latoꝵ p̃pediantur. Si enĩ caput
bilia. Caput membra sequuntur:
et discipłi magistrum. Tria st̃ aut̃
capita. scilicet corporis. congregatio¬
nis. & mentis. In singłis siquidem
capitib: aures sunt et ocłi. Habet
enĩ p̃latus ocłos qͦslibet fr̾es discre¬
tos: qui qd in subiectis uident reñ¬
tient. Habet et ratio m̃tis oculos:
actiuũ scilicet et contemplatiuũ.

Expanded text:
superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim caput bilia. Caput membra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum scilicet et contemplationum.
Abbreviated transcription (Latin):
discerni ñ potest: in consimili
sione.Solent enĩ diis templa ꝯ¬
struy ⁊ altaria erigii ministri
ad seruiendũ ordinari: ĩmolari
pecudes: thura concremari. Dõ
siquidem uentͥ. templũ ẽ coqͥna:
altare m̃sa. ministri coci: ĩmo¬
late pecudes coctȩ carnes: fumꝰ
incensoꝵ. odor sapoꝵ. Hȩc in ie¬
rusalem ñ construunt᷑. s in baby¬
lone: quia quoꝵ d̾s uent̃ est. &
gła eoꝵ in confusione. Ipse ẽ enĩ pͥn¬
ceps cocoꝵ. qui muros iherłm de¬
struxit÷ qui tͣnstulit uasa domꝰ¬
dñi in domo regis babylonis. et
fecit uasa templi uasa palatii: et
ut uerius dicam. uasa m̃se diui¬
nȩ.fecit uasa coquinȩ. Ait enim
estis uos. In hoc templo uasa sunt
corda: quȩ tunc sunt uasa templi
dñi. cũ plena uirtutib placent
diuinȩ uoluntati. Fiunt autem
uasa palacii: qͣndo plac̾e desid̾ans
cuilibet humanȩ potestati. fiũt
etiam uasa coquinȩ:.dũ cor qd̃
pͥus sobrictati seruierat. postea
seruit gule. Unde ieremias. Qui

Expanded text:
li sione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylone, quia quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Ipse est enim princeps coquorum, qui muros Jerusalem destruxit, qui transtulit vasa Domini in domum regis Babylonis, et fecit vasa templi, vasa palatii, et, ut verius dicam, vasa mensae divinae fecit vasa coquinae . Ait enim estis vos . In hoc templo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
domo regia s de ȩccłia. in medio la¬
nam locamꝰ ÷ quȩ nec asꝑitate ni¬
mia qͣnqͣm ꝑurget: nec multũ re
beatus augustinus. Fateor inquit̃ de
ueste p̾ciosa erubesco. Et beatꝰ ihero¬
nimꝰ. Saceus inquit et ieiumum ar¬
ma st̃ penitentiȩ. & remedia pecc̃oꝵ:
quia inanis uenter. & habicus luctuo
pelles. siuc pallium: cappa. femora¬
lia. caligȩ. pedules. et ꝓpter laborem
scapulare. Lectualia uͦ huiusmodi eĩt:
culcitra de flocis. linea. capitale. linte¬
um. auriculariũ. cingulũ. cultellus.

Expanded text:
domo regia, sed de Ecclesia, in medio ladomo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recbeatus Augustinus: « Fateor, inquit, de veste pretiosa erubesco. » Et beatus Hieronymus: « Saccus, inquit, et jejunium, arma sunt poenitentiae, et remedia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuospelles sine pallium, cappa, femoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis linea, capitale linteum, auricularium, cingulum, cultellus,
Abbreviated transcription (Latin):
obis fr̾s dicitur. ñ sit notabili
habitus u̾r: nec affectetis
uestib plac̾e s morib. Quatuor
autẽ sunt in habitu religionis nota¬
bilia: idẽ. uilitas. &. suꝑfluitas. pau¬
citas. & p̃ciositas. In uilitate uana
glã & simulatio: in p̾ciositate suꝑ¬
bia aut delectatio ⁊ in paucitate in¬
tolerantia seu desꝑatio: in suꝑflui¬
tate uͦ. amor scłi ñ amor cęli: amor
palacii. ñ amor paradisi notantur.
Utam᷑ gͥ mediocͥtatis m̃sura: et au¬
diamꝰ apłm dicentẽ. ñ in ueste in¬
qͥt p̾ciosa. Et iheronimꝰ contͣ iouini¬
anũ monachum. Grandis inquit
exultatio ẽ. animȩ. cũ paruo cõten¬
tus fu̾is. mundũ hab̾e sub pedibus:
et omẽm eiꝰ potentiam. epulas. libi¬
dines. ꝓpter quȩ diuitiȩ comꝑant᷑.
uilib mutare cibis: et gͦssiori tum¬
ca compensare. De diu̾sicate uestiũ
a diu̾sis diu̾sa dicunt᷑. Uolunt enĩ
quidam int purpuram & saccum.
int̃ sericum & cilicium: linum ẽẽ
medium. Nos aut̃ qui ñ sumus de

Expanded text:
obis, fratres, dicitur: Non sit notabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus Apostolum dicentem: Non in veste, inquit, pretiosa . Et Hieronymus contra Jovinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et omnem ejus potentiam, epulas, libidines, propter quae divitiae comparantur vilibus mutare cibis, et grossiori tunicae compensare. » De diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de
Abbreviated transcription (Latin):
Qu mecũ inqͥt intingit manũ
in parapside: hic me traditurus
est. Audi pacem filii. Quẽcunq
osculatus fuero: ipse ẽ tenete eũ.
Oscło pacem ꝓmittit. et affligit.
Comã nutͥebat. S quom᷑: fur e¬
rat et loculos habebat ÷ & semel
in anno tonsusẽ: qͣndo semeltri¬
ginta argenteos retulit. et in tẽ
plo ꝓiecit. Crines ducentis siclis
pond̾abat. qui numerus ẽ iminũ¬
doꝵ: quia penitentia ductus. ait
Si sciret iusticiã ponderis. id ẽ
p̾cium sanguinis. ñ ad laqueũ
curreret: s ad crucẽ dñi humili
ꝓparet. Pond̾auit autẽ pondere
publico. ñ pond̾e scũarii: posuit
enĩ calentum plumbi. suꝑ quod
sedet diabolus ⁊ ñ leue pondꝰ miscd̾iȩ:
cui dñs supponit manũ suã. Posuit
pondus desꝑationis: ñ miscdiȩ. Hoc
pondus apud se habebat. illo care¬
bat: et id̾o forsitan qͥa misereri no¬
luit. miscđiȩ ueniã quer̾e dubita¬
uit. Audi pondꝰ scũarii. Peccaui.

Expanded text:
Qui mecum, inquit, intingit manum Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta arplo projecit. Crines ducentis siclis ponderabat, qui numerus est immundorum; quia poenitentia ductus ait: Si sciret injustitiam ponderis, id est pretium sanguinis, non ad laqueum curreret, sed ad crucem Domini humilis properaret. Ponderavit autem pondere publico, non pondere sanctuarii . Posuit enim talentum plumbi, super quod sedet diabolus, non leve pondus misericordiae, cui Dominus supponit manum suam. Posuit pondus desperationis, non misericordiae, hoc pondus apud se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi,
Abbreviated transcription (Latin):
ma. ca. in int̾itu. Si aut̃ diligis
chusi: illud achitofel. Lingua¬
enĩ sedet in udo ⁊ & facile labit᷑:¬
et in illa ruina frm̃. In silentio
uͦ pax nutritur: seruat᷑ dauid
Sic enĩ fructũ silentii iustus
amat. ut etiã a quibusdã boniᷤ
sileat: sic amat consiliũ chusi.
ut ponat silentiũ ori suo cꝰtodiã.
dũ ñ loquit᷑ nͥ ꝑ licentiã. Cantat
dauid psalmũ ꝓ u̾bis chusi. Uba
chusi. u̾ba silentii. Herba silen
tii. uelam̃ misterii. Tria sunt
silentii discreta⁊ scd̃i secreta. t̃cii.¬
manifestatio mist̾ii. Historiam
nostr÷ nota misuͥium: assigna
moralitatem. ꝑsequebat᷑ absalon
dauid. iudas xp̃m. appetitus carniᷤ
animũ. Estuabat absalon amore
regnandi. Hȩc ẽ radix om̃iũ ma¬
loꝵ cupiditas: ipsa ẽ caput ex qͦ
pendet uicior cesaries. Hȩc ẽ ce¬
saries qͣm nutͥebat absalon. et
derabat ducentis siclis pondere
publico. Absalon pax patͥs unt̃p̃tat᷑.
ipse ẽ et iudas. Iudi pacem patris.

Expanded text:
apient in interitu . Si autem diligis Chusi, illud Achitoenim sedet in udo, et facile labitur. In illa, ruina fratrum, in silentio vero pax nutritur, servatur David Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: Verba Chusai, tii, verba mysterii. Tria sunt silentii discreta, smanifestio mysterii. Historiam nosti, nota mysterium, assigna moralitatem. Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis, animam. Aestuabat Absalon amore regnandi: haec est radix omnium malorum , cupiditas, ipsa est caput, ex quo pendet vitiorum caesaries. Haec est caesaries, quam nutriebat Absalon, et derabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris:
Abbreviated transcription (Latin):
Nultus in diu̾sa ñ mutant᷑. qͣndo
mens pꝰt uirtutes ad uicia ñ ĩclinat᷑.
Sic et post motũ aquȩ in piscinã
multi descendebant: et sanabatur
unus. Et psalmista. Unam petii
sanitas ẽ animȩ. falsa uͦ martha qd̃
sola ministret. ñ conquerit᷑: s solis
extͥiorib delectatur. d qͥa similis
similem querit: uult tantũ hab̾e
sociam falsam mariam. Quib licet
unũ eẽt necessariũ. unũ tam̃ est
contͣrium: quia cũ unitatẽ serua¬
re deb̾ent: detractioni student. Ta¬
les p̃latoꝵ dignitatẽ ñ reu̾entur:
nec potestatẽ timent. s abutunt᷑
lege claustrali. et claustri statuta
p̾latus negligens. discipłs inobedi¬
ens. iuuenis ociosus. senex obstina¬
tus. monachus curialis. monacꝰ
quisitus: rumor in claustro. lis
incapitulo. dissolutio in choro:
irreu̾entia iuxta altare. Immorem᷑
gͥ in singłis: et de singłis pauca dis¬

Expanded text:
sa non mutantur, quando mens post virtutes ad vitia non inclinatur. Sic et post aquae motum in piscinam multi descendebant, et sanabatur unus . Et Psalmista: Unam petit sanitas est animae. Falsa vero Martha, quod sola ministret, non conqueritur, sed solis exterioribus delectatur. Sed quia similis similem quaerit, vult tamen habere sociam falsam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statuta prelatus negligens, discipulus inobediens, juuenis ociosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachuquisitus, rumor in claustro, lis in cairreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca dis
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ flagellabunt᷑ leuib penis: s tor¬
m̃tis grauiorib cruciabunt᷑. Quid
aut̃ dicam de his quiuagi et ociosi
uacantes fabulis. et inundantes
statucis horis instantib. subsannan¬
tes detrahunt: Nunqͥd labor labioꝵ
ipsoꝵ oꝑiet eos: De hisinordinate &

Expanded text:
abuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his inordinate,
Abbreviated transcription (Latin):
pnationis. iundm expiationis. Er̃ il¬
lo tenetur homo ad penam et̃nam:
ex isto ad penam transitoriam: et ad
illam quidem ad malum suum. ad
istam ad bonum suum. Nam exilla
homo crutiatur nec purgatur: ex ista
uero sic torquetur ut purgetur. Et
notandum quod captiuitatis et ser¬
uitutis obligatione tenetur unus
idemq homo sub uno et eodem tẽ¬
pore: dampnationis uero et exprati¬
onis uinculo numquam tenetur
unus idemq homo sub tempore uno.
Nam eo ipso sepe expiationis debi¬
to tenetur: quo dampnationis de

Expanded text:
nationis, vinculum expiationis. Ex ilnationis, vinculum expiationis. Ex illo tenetur homo ad poenam aeternam, ex isto ad poenam transitoriam, et ad illam quidem ad malum suum, ad istam ad bonum suum. Nam ex illa homo cruciatur, nec purgatur; ex ista vero sic torquetur ut purgetur. Et notandum quod captivitatis et servitutis obligatione tenetur unus idemque homo sub uno et eodem tempore, damnationis vero et expiationis vinculo nunquam tenetur unus idemque homo sub tempore uno. Nam eo ipso saepe expiationis debito tenetur quo damnationis de