comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille benedicit nos. sc̃ificare dignat᷑. Seqͥt᷑.
doce me iustificationes tuas. Cum suꝑiꝰ
dixerit. in corde meo abscondi eloquia
tua. nunc dicit. doce me iustificationes
tuas. quasi nichil ante didicerit. Nerũ
scẽ congregatiomi esurienti sitientiq
iusticiam: non sufficit mandata dnĩ
uerbo didicisse. s petebat ut ea factis
potuisset ostendere. uͥ nouerat se ple¬
nitudinem grẽ repꝑire. Dicit᷑ gͦ doce me
iustificationes cuas. hoc est presta me
facere. unde electos tuos iustificare con
iudicia oris tui. Chorus ille scõrum pro¬
nuntiasse se dicit iudicia oris dñi. que
ea labiis suis recensuit. ⁊ popło p̃dicauit.
Omnia udicia significat. que scͥpta uel
dicta sunt. Ceterum uniuersaliter non
potest ꝓnuntiareͥ. quod nulla noticia p̃¬
ualet apprehendi. Sicut in alio p̃salmo
dictum est: iudicia tua abissus multa.
Apls quoq testat᷑. O altirudo diuiciarũ

Expanded text:
ille benedicit, nos sanctificare dignatur. Sequitur, ille benedicit, nos sanctificare dignatur. Sequitur, doce me justificationes tuas. Cum superius dixerit, In corde meo abscondi eloquia tua, nunc dicit, doce me justificationes tuas, quasi nihil ante didicerit. Verum sanctae congregationi esurienti sitientique justitiam non sufficit mandata Domini verbo didicisse; sed petebat ut ea factis potuisset ostendere, ubi noverat plenitudinem se gratiae reperire. Dicitur ergo, doce me justificationes tuas: hoc est, praesta me facere unde electos tuos justificare constiavi omnia judicia oris tui. Chorus ille sanctorum pronuntiasse se dicit judicia oris Domini, quea labiis suis recensuit, et populo praedicavit. Omnia judicia, significat quae scripta vel dicta sunt. Caeterum universaliter non potest pronuntiare, quod nulla notitia praevalet apprehendi, sicut in alio psalmo dictum est: Judicia tua abyssus multa . Apostolus quoque testatur: O altitudo divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
in corde suo eloquia dñi ne peccaret abscon¬
dita.s utrumq uerum eit. Nam sicut
decet fidelib ea oportune predicare̾. sic
non credentib oporcet abscondi. sicut
in euglio dictum est. ne dederitiꝰscm̃ ca¬
nib. neq miscritis margaritas ur̃as añ
porcos. Et alius psalmus dicit: posui ori
meo custodiam. dum consistit peccator
aduersum me. Obmutui ⁊ humiliatꝰ
sum . ⁊ silui a bonis. ut intelligamus pec¬
cati genus esse. obstinatis eloquia duĩ
predicare. Unde paulus apłi dicit. He¬
reticum post pͥmã ⁊ sedam correptionem
deuita. ⁊ cetera. Benedictus es dnẽ. doce me
iustificationes tuas. Ne aliquis eruditio¬
nem sc̃am ꝓpriis uirib applicaret. p̃mit¬
tit. benedictus es dnẽ. idest qui gratis p̃¬
stas. quia in homine non potes inueni¬
re qd diligas. S hic benedictionem. lau¬
dem significat dni. Nam cum nos dm
benedicunus: eius facta laudamus. Cũ

Expanded text:
in corde suo eloquia Domini, ne peccaret, absconin corde suo eloquia Domini, ne peccaret, abscondita. Sed utrumque verum est; nam sicut decet fidelibus ea opportune praedicare, sic non credentibus oportet abscondere, sicut in Evangelio dictum est: Ne dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos . Et alius psalmus dicit: Posui ori meo custodiam; dum consistit peccator adversum me. Obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis ; ut intelligamus peccati genus esse obstinatis eloquia Domini praedicare. Unde et Paulus apostolus dicit: Haereticum post primam et secundam correptionem devita , etc. Vers. 12. Benedictus es, Domine: doce me justificationes tuas. Ne aliquis eruditionem sanctam propriis viribus applicaret, praemittit; Benedictus es, Domine, id est, qui gratis praestas: quia in homine non potes invenire quod eligas. Sed hic benedictionem, laudem significat Domini; nam cum nos Deum benedicimus, ejus facta laudamus; cum
Abbreviated transcription (Latin):
quereret nͥ inquisitus fuisset. sic̃ in ysa¬
ia legit᷑. qd ꝑierat requiram. ⁊ qđ erra¬
uerat reuocabo. In omni si quidẽ bono
dni grã preuenimur. ut eum uelimus
rogare. ipse se dignat᷑ infundere. Sequit᷑.
ue repellas me amandatis cuis. Tamqͣ
indignum beneficus tuis ut quem te fe¬
cisti coto corde petere. tu etiam digneris
audire. Repellit enim a mandatis suis sub¬
dolese rogantes. sicut in alio psalmo legit᷑.
uirum sanguinũ .⁊ dolosum abhomina¬
bitur dñs. Et salomon dicit: sc̃s enim
sps discipline effugiet fictum. ⁊ subthit
se a cogitationib quȩ sunt sine intellectu
Rogat gͦ ne ab intelligentia legis diuine
repellatur sicut indignus. ut agnosca¬
mus hanc intelligentiam non miereri.
nͥ eos qui noscuntur coto corde dep̃cari.
esse predicanda. sicut petrus in actib
apłorum dicit. Non enĩ possumꝰ que ui¬
dimus ⁊ audiuimꝰ non loqui: hic dicit

Expanded text:
quaereret, nisi inquisitus fuisset, sicut in Ezequaereret, nisi inquisitus fuisset, sicut in Ezechiele legitur: Quod perierat requiram, et quod erraverat revocabo . In omni siquidem bono Domini gratia praevenimur, et ut velimus rogare, ipse se dignatur infundere. Sequitur, ne repellas me a mandatis tuis, tanquam indignum beneficiis tuis; ut quem te fecisti toto corde petere, tu etiam digneris audire. Repellit enim a mandatis suis subdole se rogantes, sicut in alio psalmo legitur: Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus . Et Salomon dicit: Sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, et subtrahet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Rogat ergo ne ab intelligentia legis divinae repellatur sicut indignus, ut agnoscamus hanc intelligentiam non mereri, nisi eos qui noscuntur toto corde deprecari.esse praedicanda, sicut Petrus in Actibus apostolorum dicit: Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui ; hic dicit
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis fi delis indicauit: inqͥb: se de¬
precatus c̃ custodiri. Ne idẽ in sed̾a litt̃a ꝯu̾si¬
onis tempus ostendit: erponens etiã in
sermonib dni quib delectationib per¬
fruatur. Quaꝑpt̃ ꝑ figurã erotesis. sub
interrogatione ꝓponit. in quo corrigit
iuuenior uiam suamr:. Etas electa est no¬
ui ñ ueteris testamenti. quando de semore
homine in robusta sumus etate reparati
uuemior enini dr ueterib comparatus. qr
comparatiuus gradus frequent ium ob¬
tinet positiui .S. iste iuuemor quead¬
modum correxerit uiam suam. subse¬
quenti responsione confirmat. dicens.
in custodiendo sermones tuos. Tunc
scilicet cumieugłicam lectionẽ discipli¬
nam popłs xp̃ianus accepit. Eo siquidẽ
tempore homo correctus est. quando uetĩ
prauitate dampnata ad recte fidei dona
ꝑuenit. Custodit autẽ sermones ani qͥ
non eos tantũ memoria iretinet .s. actio¬
tuis. Hoc quoq munus est dnĩ qđ eũ
se toto corde asserit exquisisse Non enĩ

Expanded text:
eatitudinis fidelis populus indicavit, in quibus se deprecatus est custodiri; nunc idem in secunda littera conversionis tempus ostendit, exponens etiam in sermonibus Domini quibus delectationibus perfruatur. Quapropter per figuram erotesis sub interrogatione proponit: In quo corrigit juvenior viam suam? Aetas electa est Novi, non Veteris Testamenti, quando de seniori homine in robusta sumus aetate reparati. Juvenior enim dicitur veteribus comparatus, quia comparativus gradus frequenter vim obtinet positivi. Sed iste juvenior quemadmodum eorrexerit viam suam, subsequenti responsione confirmat dicens: In custodiendo sermones tuos, tunc scilicet cum evangelicam disciplinam populus Christianus accepit. Eo siquidem tempore homo correctus est, quando, vetere pravitate damnata, ad rectae fidei dona pervenit. Custodit autem sermones Domini qui non eos tantum memoria retinet, sed actiotuis. Hoc quoque munus est Domini 400 quod eum se toto corde asserit exquisiisse: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
dum possint ustificationes dñi iugiter
seruari. idest. si mandata respicientur
uniuersa. S cum dicit omnia innullo
cõmonet esse peccandum. qm̃ scͥptum
est. si quis de lege minimum non fecerit.
reus est cotius legis. Respicere autẽ est
mandata. semꝑ ante oculos habere que
iussa sunt. ut si qͥd tortũ cõmitat᷑. salu¬
tari emendatione ꝓtinus corrigatur.
Ceterum qui in mandata ñ respicit. in q̾
erret modis omnib ignorabit. Hanc
dicens. Si quis auditor est uerbi ⁊ non
faccor hic comparabit᷑ uiro consideraiti
uultum natiuitatis sue in speculo Con¬

Expanded text:
dum possint justificationes Domini jugiter dum possint justificationes Domini jugiter servari, id est, si mandata respiciantur universa. Sed cum dicit omnia, in nullo commonet esse peccandum: quoniam scriptum est: Si quis de lege minimum non fecerit, reus est totius legis. Respicere autem est mandata semper ante oculos habere quae jussa sunt, ut si quid tortum committitur, salutari emendatione protinus corrigatur. Caeterum qui in mandata non respicit, in quo erret modis omnibus ignorabit. Hanc stolus dicens: Si quis auditor est verbi et non factor, hic comparabitur viro consideranti vultum nativitatis suae in speculo
Abbreviated transcription (Latin):
ipisci diuma mis eđia largiente meream̃
Cum dieit dirigantur uie mee. ostendit eas
quantum ad humanam imbecillitatem
ꝑtinent cortuosas. Niȩ mee. actus signifi¬
cant quos in bac uita ꝑagimus. Addidit.
ad custodiendas iustificationes tuas. Hic
iam qd suꝑnis optauit. aꝑuit. Ad custo¬
diendas enim iustificationes ani nemo
poterit ꝑuenire. nisi cuius uie a dño di¬
rigi compbant᷑.S discutianius qͥd sig¬
nificent iustificationes. Iustificationes
gͥ dnĩ apud priscum popłm fuerunt
multe atq diuerse. ut ser annis tantũ
famulus seruiret hebreus filiꝰ affectu &e disei¬
plina patris erudiret᷑. Pater ut reuerenter
in omnib haberet᷑. deus ut sũmo cimo¬
re ⁊ amore coleret᷑ sacerdos honorabilis
esset ꝓrimus ut tamquã ꝓpͥa utilitas a¬
maretur. ⁊ his similia. que fieri sc̃ã scͥp¬
tura precspit. Hec gͦ nequeunt custodi¬
non confundar dum respicio in omma
mandata tua. Causa redait̾ quẽ adino¬

Expanded text:
ipisci, divina misericordia largiente, mereamur. ipisci, divina misericordia largiente, mereamur. Cum dicit, dirigantur viae meae, ostendit eas, quantum ad humanam imbecillitatem pertinet, tortuosas. Viae meae actus significant quos in hac vita peragimus. Addidit, ad custodiendas justificationes tuas. Hic jam, quod superius optavit, aperuit; ad custodiendas enim justificationes Domini nemo poterit pervenire, nisi cujus viae a Domino dirigi comprobantur. Sed discutiamus quid significent justificationes. Justificationes igitur Domini apud priscum populum fuerunt multae atque diversae: ut sex annis tantum famulus serviret Hebraeus, filius affectu et disciplina patris erudiretur, pater ut reverenter in omnibus haberetur, Deus ut summo timore et amore coleretur, sacerdos honorabilis esset, proximus ut tanquam propria utilitas amaretur, et his similia quae fieri sancta Scriptura praecepit. Haec ergo nequeunt custodi non confundar, dum respicio in omnia mandata tua. Causa redditur quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
dio iordanis. ut sint hu in testimoniũ
testimonia sunt. quando cõmonent ne
peccare debeannis. sicut .⁊ apłs paulus ait.
custodias. In presenti qͦ uersu mandata
posuit. que non sunt umbre futurorũ
ut lex . s presentẽ habent maifestȩ oꝑa¬
tionis effectum. Quod dñs in eugłio ab¬
solute declarat dicens: pͥmum manda
debeat ⁊ ꝑ cuncta tempora custodiri.
Q uappter siue lex siue cesti monia. si ue
mandata dnĩ custodiant᷑. ad beatitudi¬
nis certum est munera ꝑuenire. Que
uerba cum predictis definitionib suis
mente condenda sunt. quia in sub seq̃n¬
tib uersib frrquenter ea posita repꝑiemꝰ:¬
Utinam dirigantur uie mee ad eusto di¬
endas iustificationes tuas Cum uitam
suꝑius beati uiri euidenter expresserit.
nune etiam popls fidelis bonorum sibi
prouentum uotis intercedentib postu¬
lauit. U tinam. uerbum semꝑ optantis
est ut qđ nrĩs non possumus uirib ad¬

Expanded text:
dio Jordanis, ut sint hi in testimonium dio Jordanis, ut sint hi in testimonium testimonia sunt, quando commonent ne peccare debeamus, sicut apostolus Paulus ait: custodias . In praesenti quoque versu mandata posuit, quae non sunt umbrae futurorum ut lex, sed praesentem habent manifestae operationis effectum. Quod Dominus in Evangelio absoldebeat et per cuncta tempora custodiri. Quapropter sive lex, sive testimonia, sive mandata Domini custodiantur, ad beatitudinis certum est munera perveniri. Quae verba cum praedictis definitionibus suis mente condenda sunt, quia in subsequentibus versibus frequenter ea posita repedirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas! Cum vitam superius beati viri evidenter expresserit, nunc etiam populus fidelis bonorum sibi proventum votis intercedentibus postulavit. Utinam verbum semper optantis est, ut quod nostris non possumus viribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
pserre debere censem. Quaꝓpt̃: uires nr̃e
possibilitatis excedere: diuina militia
est. quia totum ibi nimium decet. Qm̃
⁊ illud infinitum est: qđ nobis tribui
postulamus. Perquirenda est quoq
nominũ istorum distineta cogitio.
ne quis ea credat esse confusa In pͥore
uersu dixit legem dñi: lex autẽ dnĩ est
sicut apls ait umbra futurorũ. quã non
decet ad litteram. s ad spiritalẽ ordinẽ
custodire ut uerbigrã. lex sacrificioꝵ.
obseruantia noue lunȩ. ritus circũ¬
cisionis. ⁊ cetera huiuscemodi. que tipũ
magis quam speciem certum est habuis¬
se ueritatis Sedo uersu ponit testimo¬
nia. Testimonium est euidens ⁊ prefi¬
nita conditio. cuius statuto cõmoniti.
res preteritas non possumus obli iusei.
ut in genesi ait iacob. Testimonium erit
uobis collis iste. ⁊ cestimoniũ erit lapis
iste. Scriptum est etiam ⁊ in libro iħu
naue. Ouodecim lapides afferte de me-¬

Expanded text:
praeferre 399 debere censemur. Quapropter vires nostrae praeferre 399 debere censemur. Quapropter vires nostrae possibilitatis excedere divina militia est, quia totum ibi nimium decet, quoniam et illud infinitum est quod nobis tribui postulamus. Perquirenda est quoque nominum istorum distincta cognitio, ne quis ea credat esse confusa. In priori versu dixit, legem Domini; lex autem Domini est, sicut Apostolus ait, umbra futurorum , quam non decustodiri. Ut verbi gratia lex sacrificiorum, observantia novae lunae, ritus circumcisionis, et caetera hujuscemodi, quae typum magis quam speciem certum est habuisse veritatis. Secundo versu ponit testimonia: testimonium est evidens et praefinita conditio, cujus statuto commoniti, res praeteritas non possumus oblivisci, ut in Genesi ait Jacob: Testimonium erit vobis ed., nobis  collis iste, et, Testimonium erit lapis iste . Scriptum est etiam et in libro Jesu Nave: Duodecim lapides afferte de me
Abbreviated transcription (Latin):
cuerunt. Tu mandasti mandata tua
custodire nimis. Dixerat beatũ esse cui
hec talia suffragant᷑ ut sit immacłatus.
ambulet in lege dnĩ. scrutet᷑ testimo¬
nia eius. Et quod est ꝑfectissimũ uiuẽ¬
di genus. in toto corde exquirat dñm.
Et ne hec tanta negligenda uiderentur.
sequit᷑ iussionis dñice ueneranda p̃ceptio.
it mandata eius ñ solum sedule s ⁊ nimie
requirant᷑. Nimius enim dictus est in nul¬
la re dubius. qui ꝓposite rei intentus semꝑ
assistit. Ubi est sententia gentiliũ toto or¬
be celebrata: ne quid nimis Ecce nimi¬
um tiobis a ueritate preceͥpit. ecce a mo¬
deratore rerum omnium. sine defectu a¬
liquid fieri debere sancitur. Istud eium
mniis. significat multum atq infinitũ.
sicut ⁊ in alio psalmo dictt᷑. nimis ꝓfun¬
de facte sunt cogitationes tue. Et alibi slimi¬
exaltatus est suꝑ omnes deos. Siue man¬
data adnĩ minium custodire p̾cipimur.
quando ipsi quoq saluti nr̃e corpore ł ea

Expanded text:
Tu mandasti mandata tua custodiri nimis. Dixerat beatum esse cui haec talia suffragantur, ut sit immaculatus, ambulet in lege Domini, scrutetur testimonia ejus, et quod est perfectissimum vivendi genus, in toto corde exquirat Dominum. Et ne haec tanta negligenda viderentur, sequitur jussionis dominicae veneranda praeceptio, ut mandata ejus non solum sedule, sed et nimie requirantur. Nimius enim dictus est, in nulla re dubius, qui propositae rei intentus semper assistit. Ubi est sententia gentilium toto orbe celebrata: Ne quid nimis. Ecce nimium nobis a Veritate praecipitur; ecce a Moderatore rerum omnium sine defectu aliquid fieri debere sancitur. Istud enim nimis significat multum atque infinitum, sicut et in alio psalmo dicit: Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae . Et alibiSive mandata Domini nimium custodire praecipimur, quando ipse quoque saluti nostrae corporeae ea
Abbreviated transcription (Latin):
rio post sex annos seruus relaxaretur
hebreus. septimus terrȩ fructus peccorib
egentib donaret᷑. quod post annũ qͥn¬
quagesinium qdlibet illud p̾ori reddi
dño iubebat᷑. ⁊ his similia. quȩ iustifi¬
cationib dni conuenire monstrantur.

Expanded text:
rio post sex annos servus relaxaretur rio post sex annos servus relaxaretur Hebraeus; septimus terrae fructus pecoribus egentibusque donaretur; quod post annum quinquagesimum quodlibet illud priori reddi Domino jubebatur, et his similia quae justificationibus D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfruant᷑. multaq uirtutum uarietat
colluceant quãdiu sunt in hac carne
mortali. esse tamen unde se p̃cent᷑ ab¬
solui sic̃ in euglio magister obtimus
dicit. Postquam omnia feceritis. dicte
serui mitiles sumus. qđ debuimꝰ face¬
ꝓdiderunt: ⁊ ideo sequit᷑. exaudisti me
Oira compensatio. stupenda uicissitudo
nõ suo ꝓpͥa maladicere. ⁊ ab codẽ pre¬
mia salutis acciꝑe. Quis non bonis ta¬
lib incitet᷑ illi ad p̃mium confiteri.
eui non possis negare qđ feceris: Per¬
scrutandum quoq qđ dixit. doce me
iustificationes tuas. non adaudiendũ
ẜ ad faciendum. Ille enim diuinarum
rerum doctus ostendit᷑. qui sibi credi¬
ta fecisse monstrat᷑ siue petit ut illas
iustificationes aduerteret inque pre
hos scã iustificationum uiam intelli¬
gere querebat. quȩ suas uias. id est pec¬
cata ꝓdiderat. quia nisi illa dampnemꝰ
ad istam ꝑuenire non possumus. Instru¬
e me ad intellectum ꝑtinet. ut aͥuerteret
qđ sepe iam dictum est. quali miste¬

Expanded text:
fruantur, multaque virtutum varietate colluceant, quandiu sunt in hac carne mortali, esse tamen unde se deprecentur absolvi, sicut in Evangelio Magister optimus dicit: Postquam omnia feceritis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus faceprodiderunt; et ideo sequitur, exaudisti me. Mira compensatio, stupenda vicissitudo, Domino suo propria mala dicere, et ab eodem praemia salutis accipere. Quis non bonis talibus incitetur illi ad praemium confiteri, cui non possis negare quod feceris? Perscrutandum quoque quod dixit: Doce me justificationes tuas, non ad audiendum, sed ad faciendum. Ille enim divinarum rerum doctus ostenditur, qui sibi credita fecisse monstratur. Sive petit ut illas justificationes adverteret, quae praehors sancta justificationum viam intelligere quaerebat, quae suas vias, id est peccata prodiderat: quia nisi illas damnemus, ad istam pervenire non possumus. Instrue me, ad intellectum pertinet; ut adverteret, quod saepe jam dictum est, quali myste
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio differenda erat. in uerbis
diuĩ fixa atq inmutabilis anima ma¬
neret. Cognoscimus enim tali reme¬
dio quas uis moras. que uis tedia. qͦs¬
ubet labores. omnimodis consolandos.
si legem diĩ frequenti iteratione me¬
ditemur. Hanc autẽ animȩ dormita¬
tionem. cassianus seruorum di obti¬
mus institutor. accidiam uocat. quam
magno studio monachis ꝑsuadet esse
illam contemplationẽ euectus uerita¬
tis. petit qđ in isto scło necessariũ fuit.
ut uia iniquitatis. hoc est diabolus. ab
eius infestationib colleret᷑. ⁊ in lege
dni obtatã miscdiam reppiret: ꝑ legẽ
siquidem nemo iustificabitur. sic̃ apłs
dicit. scientes quia nemo iustificabit᷑

Expanded text:
exspectatio differenda erat, in verbis exspectatio differenda erat, in verbis Domini fixa atque immutabilis anima permaneret. Cognoscimus enim tali remedio quasvis moras, quaevis taedia, quoslibet labores omnimodis consolandos, si legem Domini frequenti iteratione meditemur. Hanc autem animae dormitationem Cassianus servorum Dei optimus institutor accidiam vocat , quam magno studio monachis persuadet esse illam contemplationem veritatis evectus petit, quod in isto saeculo necessarium fuit, ut via iniquitatis, hoc est dejus infestationibus tolleretur, et in lege Domini optatam misericordiam reperiret. Per legem siquidem nemo justificabitur, sicut Apostolus dicit: Scientes quia nemo justificabitur
Abbreviated transcription (Latin):
de fe ipso loquentia ad ipsum ducunt:
uia certa. tter infatigabile. questuosus
labor. uͥ qͥsqͥs ꝑuenerit. inestimabiliũ
diuiciarum delectatione mulcet᷑. Ecin¬
tuendum qđ sequit᷑. sicut in omnib
diuicus. Hic diuicias spiritales debe¬
mus acciꝑe. de quib apłs ait: Qm̃ in oĩb

Expanded text:
de ipso loquentia ad ipsum ducunt: via certa, iter infatigabile, quaestuosus labor, ubi quisquis pervenerit, inaestimabilium divitiarum delectatione mulcetur. Et intuendum quod sequitur, sicut in omnibus divitiis. Hic divitias, spirituales debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. uude obliuio uolenta debuisset
exdudi. Respice quemadinodum diuer¬
sis causis ꝓpͥa uerba subiuncta sunt.
n suꝑiore quippe uersu. id est in man¬
datis exercebor. dixituͥ parte opus est
anctuali. Mandata enim sunt dñi. ñ
mechaberis. non falsum testimonium
dixeris. ⁊ ce tera. Hec enĩ oportuit non
aantum audire s facere. ideoq posuit
orercebor: hic autem iustificationes dic̃¬
meditabor. Iustificationes quippe dic¬
te sunt. sicut suꝑius dictum est. hebre¬
um puerum non amplius quam sex
annis debere seruire. ad significantiã
beati popłi qui in hoc scło seruit. ut in
illa resurrectione a cuncta obnoxieta¬
cte liberet᷑. Hoc gͦ quia fuit in enignia¬
te constitutum. meditabor dixit. ut fre¬
quens iteratio intellectum futurȩ rei e¬
uidentius aꝑiret. Q imel¬

Expanded text:
erit, unde oblivio violenta debuisset erit, unde oblivio violenta debuisset excludi. Respice quemadmodum diversis causis propria verba subjuncta sunt. In superiori quippe versu, id est, In mandatis tuis exercebor, dixit: ubi parte opus est actuali; mandata enim sunt Domini: Non moechaberis, Non falsum testimonium dices , etc. Haec enim oportuit non tantum audire, sed facere; ideoque posuit, exercebor: hic autem dicit, justificationes meditabor. Justificationes quippe dictae sunt sicut superius expositum est, Hebraeum puerum non amplius quam sex annis debere servire, ad significantiam beati populi, qui in hoc saeculo servit, ut in illa resurrectione a cuncta obnoxietate liberetur. Hoc ergo quia fuit in aenigmate constitutum, meditabor, dixit, ut frequens iteratio intellectum futurae rei evidentius aperiret. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i confirmatum est in uobis. Ceterũ
cohois scã sclares diuicias non poterit
testimonuis dni comparare. quas ipsa
uelut sordes aliquas cognoscit᷑ ab iecis
ordo seruatus est. Prius enim fuit. ut
exerceret᷑ in mandatis diuinis. id est
frequenti oꝑatione usum ierũ necessa¬
ri arũassiduo labore ꝑagere. ⁊ sic ad in¬
tellectus eius penetralia ꝑuenire. Ne¬
mo enim meretur tantum secretum con¬
spicere. nisi cui datum fuerit bona con¬
uersatione celestib benefieus ꝑximare¬
ie. Et nota quod erercitatio in scptis
diuinis plerumq in bono ponit᷑. In u
stificationib tuis meditabor non obli¬
uiscar sermones tuos. O bliuio non na¬
cura nobis uenit. s ab originalis peccati
infirmitate descendit. Hinc remedi al
opposita est meditatio. ne memoriȩ cul¬
men obliuio nefanda destruent. Medi¬
tari enim se dicit iustificationes dui. ne
possit quod retinere expedit. obliuisci.
d ouerat enim quo uicio mens humana
premeret᷑.:⁊ contra hoc auxiliuni rep¬

Expanded text:
i confirmatum est in vobis . Caeterum cohors sancta saeculares divitias non poterat testimoniis Domini comparare, quas ipsa velut sordes aliquas cognoscitur abjecissordo servatus est. Prius enim fuit, ut exerceretur in mandatis divinis, id est, frequenti operatione usum rerum necessariarum assiduo labore peragere, et sic ad intellectus ejus penetralia pervenire. Nemo enim meretur tantum secretum conspicere, nisi cui datum fuerit bona conversatione coelestibus se beneficiis proximare. Et nota quod exercitatio in Scripturis divinis plerumque instificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos. Oblivio non natura nobis venit, sed ab originalis peccati infirmitate descendit. Huic remedialis opposita est meditatio, ne memoriae culmen oblivio nefanda destrueret. Meditari enim se dicit justificationes Domini, ne possit quod retinere expetit oblivisci. Noverat enim quo vitio mens humana premeretur, et contra hoc auxilium rep
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes. quas suis martirib: pos¬
licct᷑. Consolamur enĩ in afflictione p¬
seutium rerum. speueni entium p̃¬
miorum. De lech.
dhesit pauimento anima mea.
uiuifica me scđm uerbum tuum
Ad quartam uitteram uenit fidele conci¬
lium. in qua se dicit corporali quiden
necessitate constrictum. s sola dñi pietate
saluandum. petens ut ab eo uias iniqͥ¬
tatis amoueat. qmñ uiam ueritatis ele¬
gerat. Pulcherrimis autẽ allusionib
exponit᷑ humana conditio. Pauimen¬
tum est sol i alicuius in lenitatẽ maxi¬
mam constructa soliditas. quȩ merito
nĩ corpori comparat᷑ qm̃ ⁊ ipsũ simi¬
li nutori lettigatur. Adhesisse segͦ dicit
carni sue. quod uiciosum esse non du¬
bium est. Q nima cium si adhereat cor¬
pon. delietis fauet. si uoluittate st alui¬
sa. uirtutib Qua ꝓpter merito se pete
bat extingui. S ꝑscrittandum est qa¬
re ullud concilium beatorum qđ supl
dixerat. seruus autẽ tuus exercebatur

Expanded text:
justificationes, quas suis martyribus poljustificationes, quas suis martyribus pollicetur. Consolantur enim in afflictione praesentium rerum, spe venientium praemiorum.Adhaesit pavimento anima mea: vivifica me secundum verbum tuum. Ad quartam litteram venit fidele concilium, in qua se dicit corporali quidem necessitate constrictum, sed sola Domini pietate salvandum, petens ut ab eo vias iniquitatis amoveat, quoniam viam veritatis elegerat. Pulcherrimis autem allusionibus exponitur humana conditio. Pavimentum est soli alicujus in lenitate maxima constructa soliditas, quae merito nostro corpori comparatur, quoniam et ipsum simili nitore levigatur. Adhaesisse se ergo dicit carni suae, quod vitiosum esse non dubium est. Anima enim si adhaereat corpori, delictis favet; si voluntate sit divisa, virtutibus. Quapropter merito se petebcebat exstingui. Sed perscrutandum est quare illud concilium beatorum, quod superius dixerat: Servus autem tuus exercebatur
Abbreviated transcription (Latin):
me loquebant᷑. scruus autẽ tuus exerce¬
bat᷑ in tuis iustificationib. Auditũ se
a pͥncipib martirum chorus exponit.
qui udiciario more residentes. de in
accusatores ⁊ iudices. Se uͦ merito dicit
seruum dnĩ. qui inter uite ꝑicula de
iustificatione cogitabat. quid in illa
uita recepturus esset. qui in ista tẽpo¬
raliter grauissima sustinebat. Exerce¬
bat᷑ enĩ ad ꝓuectum suum non cruci¬
abat ad penam. T ales animȩ mundũ¬
uicerunt. que sensum doloris sui eterni
premii cogitationib molliebant. Nam
consolatio mea iustificationes cue sunt.
Consilium inuentum est contra malig¬
nantium concilium. ut aduersum iã¬
reproborũ furores. dnĩ cestimonia me¬
ditata sufficerent. Eorum quippe co¬
gitatio quoslibet mitigat dolores. nec
timore relinquit locum. qui in ꝓmis¬
sionib dnĩ iugiter occupat᷑. sicut dic̃
apłs. Timor non est in carttate. s ꝑfec¬
ta dilectio foras mittit timorẽ. Conso¬
lationẽ uero suam esse ꝓfessus est anĩ

Expanded text:
me loquebantur, servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus. Auditum se a principibus martyrum chorus exponit, qui judiciario more residentes 402, deaccusatores et judices. Se vero merito dicit servum Domini, qui inter vitae pericula de ejus justificatione cogitabat quid in illa vita recepturus esset qui in ista temporaliter gravissima sustinebat. Exercebatur enim ad provectum suum, non cruciabatur ad poenam. Tales animae munduvicerunt, quae sensum doloris sui aeterni praemii cogitationibus molliebant. Versconsolatio mea justificationes tuae sunt. Consilium inventum est contra malignantium concilium, ut adversum improbos furores Domini testimonia meditata sufficerent. Eorum quippe cogitatio quoslibet mitigat dolores, nec timori relinquit locum qui in promissionibus Domini jugiter occupatur; sicut dicit Apostolus: Timor non est in charitate, sed perfecta dilectio foras mittit timorem . Consolationem vero suam esse professus est Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓbabilib uer ostendere. ne mens con¬
fusa mortalium ignorata uia possit er¬
rare. Nam ⁊ illi beatos se estimant. qui
seli ambitionib eludunt᷑. S ne aliquid
tale putaret᷑ eligendum. pͥmum posuit
plurali numero immaculati. ut de fide¬
lib hoc. non de xp̃o debuisset aduerti.
Ille enim solus naturaliter immaculatus
est: qui peccata non habuit. Scĩ enĩ im¬
maculati fiunt. quando indulgentiȩ
munera consequunt᷑. sicut ꝓpħa in qͥn¬
quagesimo psalmo dicit. lauabis me:⁊
suꝑ inuem dealbabor. Sequit᷑. in uia.
ulest in ipso dnõ saluatore. qui dix̃ ego
sum uia ⁊ ueritas ⁊ uita. Ibi enĩ ambu¬
lare ustorum est non pedib corporeis.
s gressib ꝓbabilis actionis. Nam ut ad¬
uerteres non eum illam uiam dixisse.
in qua possit errari. subiunxit. qͥ am¬
bulant in lege. idest qui aut non peccãt.
aut ꝑ gr̃ãm celestem digna sibi satiffac¬
tione ꝓspiciunt. Nec illud uaccat qđ dicit

Expanded text:
tis probabilibus iter ostendere, ne mens contis probabilibus iter ostendere, ne mens confusa mortalium ignorata via possit errare. Nam et illi beatos se aestimant, qui saeculi ambitionibus eluduntur. Sed ne aliquid tale putaretur eligendum, primum posuit plurali numero immaculati, ut de fidelibus hoc, non de Christo debuisset adverti. Ille enim solus naturaliter immaculatus est, qui peccatum non habuit. Sancti autem immaculati fiunt, quando indulgentiae munera consequuntur, sicut propheta in quinquagesimo psalmo dicit: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Sequitur, in via, id est in ipso Domino Salvatore, qui dixit: Ego sum via, veritas et vita . Ibi enim ambulare justorum est, non pedibus corporeis, sed gressibus probabilis actionis. Nam ut adverteres non eum illam viam dixisse in qua possit errari, subjunxit, qui ambulant in lege Domini, id est qui aut non peccant, aut per gratiam coelestem digna sibi satisfactione prospiciunt. Nec illud vacat quod dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Salmo isti moraliter hebreas litteras
biles non incongrue dicimus contulis¬
se. in quo sibi octonos uersus ut supra
memoratum est singlȩ uindicantes. cun¬
ctumcarm̃ pulcherrina parilitate
describunt. qui nulla ꝑmixtione con¬
fundit᷑. s nouitatis rerum inutatis sibi
literis explicatur. Per totum itaq psal¬
mũ uniuersalis scõrum chorus eloqͥt᷑.
qͥ ab inicio mundi siue fuerunt. siue st̃.
cłastici ordines ⁊ omnes qui scã dño in¬
tegritate famulantur. Ẽ enus electum.
regale sacerdotium gens sc̃a popls adqͥ¬
sitionis. ab origine generis huniani usq
ad finem scłi colligendus. S quamius hoꝵ
sit innumera multitudo. unus tamen u¬
biq introducitur ad loquendum. ut uir
sci. Nunc uideamus quȩ in hoc celesti pa¬
radiso spiritalia poma nascantur.
omnium desideria nominis is¬
tius amore rapiantur. nec quisquã pos¬
sit repꝑiri. qui nolit premia beatitudi¬
nis adipisci: congruũ fuit uiros scõs uo¬

Expanded text:
salmi. Psalmo isti morali Hebraeas litteras salmi. Psalmo isti morali Hebraeas litteras biles non incongrue dicimus contulisse: in quo sibi octonos versus ut supra memoratum est singulae vindicantes, cunctum carmen pulcherrima parilitate describunt; qui nulla permixtione confunditur, sed novitates rerum mutatis sibi litteris explicat. Per totum itaque psalmum universalis sanctorum chorus eloquitur, qui ab initio mundi sive fuerunt, sive sunt, clesiastici ordines, et omnes qui sancta Domino integritate famulantur: Genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad finem saeculi colligendus. Sed quamvis horum sit innumera multitudo, unus tamen ubique introducitur ad loquendum, ut virtsci. Nunc videamus quae in hoc coelesti paradiso spiritualia poma nascantur. omnium desideria nominis istius ardore rapiantur, nec quisquam possit reperiri, qui nolit praemia beatitudinis adipisci, congruum fuit viros sanctos vo
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ mensura ꝑcurrere. ne qui nos actenꝰ
constrinximus subita inundatione fun¬
damur. Est etiam hebreis elementis ad
rudes ⁊ docibiles in scola xp̃i poplos in¬
struendos tali ordine depictus. ut uersũ
quẽ pͥma littera sortita fuerit. eadem ⁊
in septem subsequentib affigat. Sacra¬
mentum ulua forsitan in cordis cireũcisi¬
one designans. Sie iste psalmus in sua lui¬
gua ꝑ singłas litteras octonis uersib se
gregatim decurrens sibi undiq ꝯlatꝰ parti¬
um equalitate finitus est. qđ uos dici¬
nius ⁊ diuisionis causa positu: ⁊ut ꝑ
fectum numerũ possit indicare iustoꝵ
Istis enĩ litteris ⁊ hebrea sapientia diseit
⁊ diuinorũ librorũ sacratus numerus
continet᷑. Has enum litteras significati¬
ones suas habere beato iheronimo testan¬
te cognouimus. quod nunc repetere ui¬
detur esse suꝑfluũ. eum sit ia alt̾iꝰ la¬
bore collectum. Hunc autẽ psalinum

Expanded text:
nostri mensura percurrere, ne qui nos hactenus nostri mensura percurrere, ne qui nos hactenus constrinximus, subita inundatione fundamur. Est etiam Hebraeis elementis ad rudes et docibiles in schola Christi populos instruendos tali ordine depictus, ut versum quem prima littera sortita fuerit, eadem et in septem subsequentibus affigatur, sacramentum illud forsitan in cordis circumcisione designans. Sic iste psalmus in sua lingua per singulas litteras octonis versibus gregatim decurrens, sibi undique collatus partium aequalitate finitus est. Quod nos dicimus et divisionis causa positum, et ut perfectum numerum possit indicare justorum. Istis enim litteris et Hebraea sapientia discitur, et divinorum librorum sacratus numerus continetur. Has enim litteras significationes suas habere beato Hieronymo testante cognovimus, quod nunc repetere videtur esse superfluum, cum sit jam alterius labore collectum. Hunc autem psalmum e
Abbreviated transcription (Latin):
Pontifex igitur quando ingrediebat᷑ scã scõꝵ
habebat hanc uestẽ ut antistitis reueren¬
di nullatenus ignoraret᷑ aduentus. cum
decora uarietate dispositus est. ut p̃coma
scẽ incarnationis pulcherrimis quib¬
dam sentiant᷑ indicuis. Cooperiat nos
pie rex ista uestis eloquii cui. ⁊ hoc reso¬
hunc psalmũ quintum esse eorũ. qͥ de pͥ¬
mo aduentu dni mirabili narratione
prolati sunt. quinq fortasse panib cõ¬
parandi. qui esuriem obseruantiũ po¬
płorum copus celestib expleuerunt.
⁊ diuinarum rerum uirtute plenis¬
tum diuimi carminis honore ittuli pos¬
sit agnosci. Est enim altissimus ꝓfundi¬
tate sensuũ: ⁊ contertus quasi similium
repeticione uerborũ. mͦ ꝓfitendo qđ acce¬
pit. mͦ tcerum eadem sꝑando quȩ meruit.
Qui more nobiliũ fluuiorum lenis ire con¬
spicit᷑ cum nimis ꝓfundus esse noscatur
Qũe tamen oportet iuuante deo insticuti

Expanded text:
Pontifex igitur quando ingrediebatur Sancta sanctorum Pontifex igitur quando ingrediebatur Sancta sanctorum habebat hanc vestem, ut antistitis reverendi nullatenus ignoraretur adventus, cum decora varietate dispositus est, ut praeconia sanctae incarnationis pulcherrimis quibusdam sentiantur indiciis. Cooperiat nos, pie Rex, ista vestis eloquii tui, et hoc resohunc psalmum quintum esse eorum qui de primo adventu Domini mirabili narratione prolati sunt: quinque fortasse panibus comparandi qui esuriem observantium populorum copiis coelestibus expleverunt.t divinarum rerum virtute plenistum divini carminis honore tituli possit agnosci. Est enim altissimus profunditate sensuum, et contextus quasi similium repetitione verborum, modo profitendo quod accepit, modo iterum eadem sperando quae meruit. Qui more nobilium fluviorum lenis ire conspicitur, cum nimis profundus esse noscatur; quem tamen oportet juvante Deo instituti
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tamen breuiter edicimus. ut hanc
confessionẽ letissimam post ꝑcepta be¬
neficia fusam intelligere debeamꝰ. sic̃
nos cõmonuit ⁊ titulus all. Confitemi¬
ricordia eius. Et hic quoq uersus in
capite psalmi ꝓbat᷑ esse iam dictus ut
sic̃ a xp̃o fecit inicium. ita ipsi coneor¬
dare uideat᷑ ⁊ finis. Ipse enĩ in apoca¬
repetita. quia in omni uita nra ipsam
nos oportet assumere. ⁊ in ipsius delec¬
tatione finire. Conelusio.
ecordemur hunc psalmum non in¬
cassum uelut quib dam fulgoreis
colorib esse contextum. In capite enim
quatuor uersus unifinis posuit: ⁊ ite¬
rum in fine pͥmum uersum psalmi
decora iteratione geminauit. Acq iter̃
quẽ uicesimũ pͥmum posutt. eundem
pene ultimum repecit. ut quasi uestis
illa pontificis aureis quib dam filis
⁊ uermiculata pulchritudine contex¬
ta fulgeret. Illa enim in fimbrus ha¬
butt cintinnabula asti eadem in fine
retinni uitt. que in captte dicta sonuerĩ

Expanded text:
hoc tamen breviter edicimus, ut hanc hoc tamen breviter edicimus, ut hanc confessionem laestissimam post percepta beneficia fusam intelligere debeamus, sicut nos commonuit et titulus Alleluiricordia ejus. Et hic quoque versus in capite psalmi probatur esse jam dictus, ut sicut a Christo fecit initium, ita ipsi concordare videatur et finis. Ipse enim in Apocarepetita, quia in omni vita nostra ipsam nos oportet assumere, et in ipsius delectatione finire. Conclusio psalmi. Recordemur hunc psalmum non incassum velut quibusdam fulgoreis coloribus esse contextum. In capite enim quatuor versus unifines posuit, et iterum in fine primum versum psalmi decora iteratione geminavit, atque iterum quem vicesimum primum posuit, eumdem pene ultimum repetiit, ut quasi vestis illa pontificis aureis quibusdam filis, et vermiculata pulchritudine contexta fulgeret. Illa enim in fimbriis habuit tintinnabula, isti in fine eadem retinniunt, quae in capite dicta sonuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
anĩ sollempni nob freq̃ntatione largit᷑.
llua uero altare est ante conspectum dni.
iͥ purificatis animis ꝑ contẽplationẽ sc̃ã
iubem̾ accedere. ut in hac acfuali sollẽp¬
nitate illud semꝑ debeamus inspicere.
sic̃ iam in quadragesimo sodo psalmo
constat erpositum uͥ ait. et introibo ad
altare dei. ad dm̃ qui letificat iuuentu¬
tem meam. Cornu ũ significat potesta¬
tẽ. quã scm̃ altare habere manifestum ẽ.
ta ꝓfessionis iterat᷑. ut dnm nr̃m dica¬
mus esse. quen pura mente ñ desinimꝰ
adorare In pͥmo enim cõmate dicit con¬
fitebor tͥ. qđ ad grãrum ꝑtinet accionẽ.
n scdo. exaltabo te. quia predicationib be¬
atorũ ꝑ cunctas gentes exiltat᷑ dĩis iłexͦ. qͥ red¬
dtbonum ꝓ ialo. qui mimicos dũ possit
extinguere patienter expectat. ⁊ conuersis
talia recdait. qualia scĩs suis miscdia gra
Hic quidem uersus qm̃ repetitus est. iã
suꝑius in tercia parte ꝓbat᷑ expositus.

Expanded text:
Domini solemni nobis frequentatione largitur. Domini solemni nobis frequentatione largitur. Illud vero altare est ante conspectum Domini, ubi purificatis animis per contemplationem sanctam jubemur accedere; ut in hac actuali solemnitate illud semper debeamus inspicere, sicut jam in quadragesimo secundo psalmo constat expositum, ubi ait: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam . Cornu vero significat potestatem, quam sanctum altare habere manifestum est.ta professionis iteratur, ut Dominum nostrum dicamus esse, quem pura mente non desinimus adorare! In primo enim commate dicit, confitebor tibi, quod ad gratiarum pertinet actionem. In secundo, exaltabo te, quia praedicationibus beatorum per cunctas gentes exaltatur Dominus Chrbonum pro malo, qui inimicos dum possit exstinguere patienter exspectat; et conversis talia reddit qualia sanctis suis misericordia gratHic quidem versus quoniam repetitus est, jam superius in tertia parte probatur expositus;
Abbreviated transcription (Latin):
ne mundam᷑. unde omnis deniq bene
taris. Cum dicit deus dñs. ad suꝑiora
responast. ut sic intelligas. benedirimꝰ
nobis quando nos a peccatoꝵ obscu¬
ritatib alienat: Seqͥt᷑. Constiti ite
diem sollempnẽ in ꝯfrequentatio¬
nib usq ad coru altaris. Istudiã
dicitur benedictis qui
pottrant dies festos celebrare sollempnit.
s onstitũte dicit. idest deliberata custodi¬
ce sententia. diem sollempnẽ. qui in hono¬
re dnĩ ⁊ scõrum confessione sacratus est.
n confrequentationib idest processionib
crebris. quas popli turba condensat. et
radit celeberrimas deuotione festiua.
Quod ũ adddidit usq ad cornu altaris. pro¬
hibentur aliqui forsitan. qđ multis in
usu est audita eugłii lectione discedere.
d onenim ad cornu altaris accedunt. qui
cõmunicationis grã non replent᷑. Hoc
de isto altari uisuali ut mͥ uidet᷑ compe¬
center accipimus. qđ corpus ⁊ sanguinẽ

Expanded text:
ne mundamur, unde omnis denique benene mundamur, unde omnis denique benetaris. Cum dicit, Deus Dominus, ad superiora respondet, ut sic intelligas: Benediximusnobis, quando nos a peccatorum obscuritatibus alienat. Sequitur, constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris. Illud jam dicitur benedictis, qui poterant dies festos celebrare solemniter. Constituite, dicit, id est deliberata custodite sententia diem solemnem, qui honore Domini et sanctorum confessione sacratus est. In confrequentationibus, id est processionibus crebris, quas populi turba condensat, et reddit celeberrimas devotione festiva. Quod vero addidit, usque ad cornu altaris, prohibentur aliqui forsitan quod 397 multis in usu est audita Evangelii lectione discedere. Non enim ad cornu altaris accedunt qui communicationis gratia non replentur. Hoc de isto altari visuali ut mihi videtur competenter accipimus, quod corpus et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
nediximus uobis de domo dnĩ. Quarta
sectio quȩ suꝑ est introducit᷑. uͥ de ad uen¬
tu dnĩ suaue munus laudis offertur.
⁊ subtiliter antixpi presũptio iniqua
dampnatur. Hȩc figura dr emphasis.
que significat etiam id quod ñ dicit.
Dicendo enim benedictus qͥ uenit in no¬
nune dui. illum constat esse maledictũ. qͥ
in suo nomine credit᷑ ẽẽ uenturus. Et
ut xp̃m omnipotentẽ dnm̃ esse cogno¬
sceres. dicit eum uenisse in nomine dñ
ne aliquid de ipso carnaliter mens hu¬
mana sentiret. Hoc etiam ȩuglui textus
ostendit dicens. Ego ueni in nomine
patris mei: ⁊ non accepistis me. si alus
uenerit in nomine suo. illũ accipietis.
Sequit᷑ benediximus uobis de domo dñi.
ostendentes dnĩ benedictionẽ deuote
plebi ꝑ antistites salubriter dari. Et ue
hoc dubitanter acciꝑes: dicit de lomo
anĩ. idest de eccl̃a catholica. unde salu¬
tare baptisma uenit. unde cõmunica¬
tio scã ꝓcedit. unde olei sacri unctio¬

Expanded text:
vobis  de domo Domini. Quarta sectio quae superest introitur: ubi de adventu Domini suave munus laudis offertur, et subtiliter Antichristi praesumptio iniqua damnatur. Haec figura dicitur emphasis, quae significat etiam id quod non dicit. Dicendo enim, Benedictus qui venit in nomine Domini, illum constat esse maledictum qui in suo nomine creditur esse venturus. Et ut Christum omnipotentem Dominum esse cognosceres, dicit eum venisse in nomine Domini, ne aliquid de ipso carnaliter mens humana sentiret. Hoc etiam et Evangelii textus ostendit, dicens: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis . Sequitur, benediximus vos de domo Domini. ostendentes Domini benedictionem devotae plebi per antistites salubriter dari. Et ne hoc dubitanter acciperes, dicit, de domo Domini, id est de Ecclesia catholica, unde salutare baptisma venit, unde communicatio sancta procedit, unde olei sacrati unctio
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat. qui non uiuificandi s po¬
tius mortificandi sunt. Per hec enĩ duo
uerba designat genus humanũ. Humi¬
les quippe dicendi sunt: qui mandatis
dnĩ obedire contendunt. Suꝑbi: qui di¬
abolicis suggestionib uitumescunt. Seqͥtͣ
alege autẽ tua non declinaui. scilicet ut
illi putabant. qui ꝑsequebant᷑ innoxios.
Et cum dicit non declinaui. significat in
ueritatis iugiter se mansisse sententia.
plectibilia non p̾sumit quia metu pe¬
narum reuocat᷑ qui incentiua prauita¬
te suecendit᷑. Cum dicit a scło: signi ficat
cũ ammistrari ceptus est mundus. Hoc
enĩ illa cohors potuit dicere. que ꝑ succes¬
siones generationũ longis etatib cogno¬
scct᷑ extitisse. Nam si eternũ tempus uo¬
luisset ostendere. scłm scli diceret. sicit
frequenter insinuat: quia cogitatione
consolatum se dictt. qr famulos suos uir¬
tus diuina nondeserit. sicut ⁊ alibi diẽ¬

Expanded text:
commemorat, qui non vivificandi, sed pocommemorat, qui non vivificandi, sed potius mortificandi sunt. Per haec enim duo verba designat genus humanum; humiles quippe dicendi sunt, qui mandatis Domini obedire contendunt; superbi, qui diabolicis suggestionibus intumescunt. Sequitur, a lege autem tua non declinari; scilicet ut illi putabant qui persequebantur innoxios. Et cum dicit, non declinavi, significat in veritatis jugiter se mansisse sententia. plectibilia non praesumit, quia metu poenarum revocatur qui incentiva pravitate succenditur. Cum dicit, a saeculo, significat cum administrari coeptus est mundus. Hoc enim illa cohors potuit dicere, quae per successiones generationum longis aetatibus cognoscitur exstitisse. Nam si aeternum tempus voluisset ostendere, saeculum saeculi diceret, sicut frequenter insinuat. Qua cogitatione consolatum se dicit, quia famulos suos virtus divina non deserit, sicut et alibi di
Abbreviated transcription (Latin):
ti uita affligeret᷑. i de futura spei ꝓmis¬
sione gauderet. Hoc etiã significat in
humilitate mea. quia scã reuera ꝓbat᷑
humilitas omnia patienter: omnia cũ
grãrum actionib sustinere Hanc etiã
spem tribuit. in eugłio dicens apłis. in
patientia ur̃ã possidebitis animas urãs.
Sequit᷑ quia eloquium tuũ inuificauit
me. Causam reddit. quare humilitas eiꝰ
fuerit consolata. ꝑromissio quippe tan¬
ti iudicis firmauit animũ sustinentis.
Et ne temporalem timeret interitum:
spes consolationis iuuificauit afflictũ.
Suꝑbi iniq agebant usquequaq a lege
autẽ tua non declinaui. Tempus signi¬
ficat. quando a suꝑbis ꝑsecutorib uehe¬
menter humilis eccła uexabat᷑. s hȩc
omnia dicit esse frustra. cum eam malig¬
norum non potuit nocere seuicia. Et res¬
pice. qm̃ humilitatem suam fidelis popls
iuiuficatam dicit. Suꝑbos autẽ idẽ ma¬
lignos atq tyrannos crudeliter egisse

Expanded text:
ti vita affligeretur, et de futura spei promisti vita affligeretur, et de futura spei promissione gauderet. Hoc etiam significat, in humilitate mea; quia sancta revera probatur humilitas omnia patienter, omnia cum gratiarum actione sustinere. Hanc etiam spem tribuit in Evangelio dicens apostolis: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sequitur, quia eloquium tuum vivificabit me. Causam reddit quare humilitas ejus fuerit consolata. Promissio quippe tanti Judicis firmavit animum sustinentis; et ne temporalem timeret interitum, spes consolationis vivificavit afflictum.bi inique agebant usquequaque, a lege autem tua non declinavi. Tempus significat quando a superbis persecutoribus vehementer humilis Ecclesia vexabatur. Sed haec omnia dicit esse frustrata, cum ei malignorum non potuit nocere saevitia. Et respice quoniam humilitatem suam fidelis populus vivificatam dicit: superbos autem, id est malignos atque tyrannos crudeliter egisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter iusticiam. qm̃ ipsorum est regnũ
celorum Et in alio loco. non uos relinꝙͣ
orphanos. ⁊ his similia. Seruo tuo. sub¬
audiendum. imple ꝓmissum: quia si
uelis sine aliqua adiectione suꝑiorib
aptare qđ dictum est. uerba sibi neque¬
unt conuemire. Quȩ figura dr eclipsis.
idest defectus. quotiens uerbum suspen¬
ditur. ut inuaciꝰ inquirat᷑. Sequit̃. in
quo mͥ spem dedisti. in illa scilicet ꝓmis¬
sione uerbi tui. quã iure a ueraci a nõ
cõpleri fidelis popłs expetebat. Hȩc me cõ¬
solata est in humilitate mea. quia eloqui¬
um tuum uiuificauit me. Spe quam
sibi dicit de dnĩ pollicitationib exti¬
tisse. ipsa se in necessitatib huius mun¬
di consolatqͣm fuisse cestat᷑. qm̃ inter q̃s¬
libet calamitates animus fideliũ refi¬
citur. quando talis retributio cogitatur
Quis enim temporales insidias metuat. cũ
ad eterna dni ꝓmissa respiciat: Nam cũ
dicit consolata est ostendit inter erũp.¬

Expanded text:
pter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Et alio 406 loco: Non vos dimittam orphanos ; et his similia. Servo tuo, subaudiendum, imple promissum: quia si velis sine aliqua adjectione superioribus aptare quod dictum est, verba sibi nequeunt convenire. Quae figura dicitur ellipsis, id est defectus, quoties verbum suspenditur, ut vivacius inquiratur. Sequitur, in quo mihi spem dedisti; in illa scilicet promissione verbi tui, quam jure a veraci Domino compleri fidelis populus expetebat  esolata est in humilitate mea: quia eloquium tuum vivificavit me. Spem quam sibi dicit de Domini pollicitationibus exstitisse, ipsam se in necessitatibus hujus mundi consolatam fuisse testatur, quoniam inter quaslibet calamitates animus fidelium reficitur, quando talis retributio cogitatur. Quis enim temporales insidias metuat, cum ad aeterna Domini promissa respiciat? Nam cum dicit, consolata est, ostendit inter aerum