comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s iustificat: homo non iustificat.
Quid ÷ iustificare : Iustũ facere. Quo¬
mͦ mortificare mortuum facere. uiui¬
ficare uiuũ facere: sic et iustificare.
iustum facere. Ecce de transuerso
baptizator quidam. non ꝑ ianuam
intrans. s ꝑ maceriem descendens:
non pastor et custos. s fur et latro:
de transuerso ait. Ego baptiro: sed
sicut minist audio. Noli addere
Quicquid amplius. ẽ: a malo. ẽ. Et
tamen addit: ñ dubitat. Quid ad¬
dit. Ego iustifico: ego iustũ facio.
Hoc ẽ. enim. Ego sum arbor bona: ex
me nascatur. qui uult. eẽ. fructus
bonus. Paululum si sapient̃ admit¬
tis. audi: pauca uerba sunt: et nͥ
fallor lucida sunt. Tu gͦ iustificas:
tu iustum facis. Ego inquit. Credat
in te: quẽ iustificas. Dic. aude dice¬
re. crede in me: qui non dubitas di¬
cere. iustificare a me. Turbat᷑. fuc¬
tuat: excusat. Quid enĩ opus est.
inquit: ut dicam illi. erede in me
Crede in xp̃m dico. Hesitasti: dubita¬
sti: aliquantũ ad nos dignatus es

Expanded text:
s justificat: homo non justificat. Quid est justificare? Justum facere. Quomodo mortificare, mortuum facere; vivificare, vivum facere: sic et justificare, justum facere. Ecce de transverso baptizator quidam, non per januam intrans, sed per maceriam descendens; non pastor et custos, sed fur et latro; de transverso ait, Ego baptizo. Si sicut minister, audeo: noli addere; quidquid amplius est a malo est . Et tamen addit, non dubitat. Quid addit? Ego justifico, ego justum facio. Hoc est enim, Ego sum arbor bona, ex me nascatur qui vult esse fructus bonus. Paululum, si sapienter admittis, audi; pauca verba sunt, et nisi fallor, lucida sunt. Tu ergo justificas, tu justum facis? Ergo, inquit, credat in te quem justificas. Dic, aude dicere, Crede in me; qui non dubitas dicere, Justificaris a me. Turbatur, fluctuat, excusat. Quid enim opus est, inquit, ut dicam illi, Crede in me? Crede in Christum, dico. Haesitasti, dubitasti: aliquantum ad nos dignatus es
Abbreviated transcription (Latin):
ipso factum. ẽ nicħ : et in quo uita ẽ
quod factũ. ẽ: uenit ad nos. Ad quos:
gni q̃uoꝵ miseret᷑: s dignus ille
qui misereͬtur: cui diceretur. ꝓpter
miscđiam tuã dñe libera nos. Hon
ꝓpter p̃cedentia nr̃a merita. s ꝓpter

Expanded text:
ipso factum est nihil: et in quo est vita ipso factum est nihil: et in quo est vita quod factum est , venit ad nos. Ad quos? gni quorum misereretur; sed dignus ille qui misereretur, cui diceretur, Propter misericordiam tuam, Domine, libera nos. Non propter praecedentia nostra merita, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
miȩ humilitatis est forma. Cuius
hȩc humilitas: Excelsi. Quã excel¬
si: Noli querere in t̾ra: transcen¬
de et sydera. Cum ad cȩlestes excer-¬
eis. Transi et nos. Cum ueneris ad
sedes. dominationes. pͥncipatus. po¬
testates: audies. Transi et nos. E
nos facti sumꝰ. Omnia ꝑ ipsũ facta
sunt. Uniu̾sam transcende creatu¬
ram. N uicqͥd conditũ ÷ quicquid
coͥnstitutum: quicqͥd mutabile. siue
corporeum siue incorporeum: cunc¬
ta transcende. Uidendo nondum
potes: credendo transcende. ꝑ ueni
ad creatorem ÷ int̾im fide anteceden
te quȩ ꝑducit te. ꝑueni ad creatorẽ:
ibi uide. in principio erat uerbum:
Non enim aliquando factũ. ẽ. s in pͥn¬
cipio erat: non quomͦ creatura de
qua dr̃. in pͥncipio fecit ds̃ cȩlum
et t̾ram. Hoc gͦ qd in pͥncipio erat:
non est quãdo non erat. Hoc gͦ qd̃
in pͥncipio erat. et uerbum erat ap̃
dm̃. et ipsum uerbum d̃s erat. et
omnia ꝑ ipsum facta sunt. et sine

Expanded text:
miae humilitatis est forma. Cujus miae humilitatis est forma. Cujus haec humilitas? Excelsi. Quam excelsi? Noli quaerere in terra, transcende et sidera. Cum ad coelestes exereis, Transi et nos. Cum veneris ad Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates, audies, Transi et nos; et nos facti sumus: Omnia per ipsum facta sunt. Universam transcende creaturam; quidquid conditum est, quidquid institutum, quidquid mutabile, sive corporeum, sive incorporeum, cuncta transcende. Videndo nondum potes, credendo transcende: perveni ad Creatorem, et interim fide antecedente te, quae perducit te, perveni ad Creatorem. Ibi vide, In principio erat Verbum. Non enim aliquando factum est: sed in principio erat. Non quomodo creatura, de qua dicitur, In principio fecit Deus coelum et terram . Hoc quod in principio erat, non est quando non erat. Hoc ergo quod in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et ipsum Verbum Deus erat: et omnia per ipsum facta sunt, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
dicet nobis. Quare gͦ non credidi¬
mus ab hominib ł lapidant nos
popłi: qm̃ ꝓpħa magnꝰ iohannes
habebat᷑. & dixerunt: nescimus.
Nescitis: in tenebris estis: lumen a¬
mittitis. Quanto enim melius. si
forte tenebre in corde huma no uer¬
santur. lumen ad mittere: ñ amit¬
tere. Ubi dixerunt. nescimus: ait
dñs. Nec ego dico uobis inqua
potestate. ista facio. Scio enim qͦ
corde dixeritis. nescimus: non uo¬
scrutari homo potest. melior meliꝰ.
inferior inferius: hec diuina dispen¬
satio magnum nobis insunuat sa¬
cramentum. Uenturus enim erat
xp̃c in carne. Non quicũque. non
angłs. non legatus: s ipse ueniens
saluos faciet eos. Non erat quicũq
uenturus. Et tam̃. quomͦ erat uen¬
turus: In carne mortali nasciturus:
infans paruulus futurus: in p̃sepi
ponendus: cunis inuoluendus: lac-¬
te nutriendꝰ: ꝑ etates augendꝰ: pos¬
tremo etiã morte ꝑimendus. Hȩc
gͦ omĩa humilitatis indicia: et ni-¬

Expanded text:
dicet nobis, Quare ergo non credididicet nobis, Quare ergo non credidimus, Ab hominibus; lapidant nos populi: quia propheta magnus Joannes habebatur. Et dixerunt, Nescimus. Nescitis: in tenebris estis, lumen amittitis. Quanto enim melius, si forte tenebrae in corde humano versantur, lumen admittere, non amittere. Ubi dixerunt, Nescimus: ait Dominus, Nec ego dico vobis in qua potestate ista facio . Scio enim quo corde dixeritis, Nescimus, non voperscrutari potest, melior melius, inferior inferius; haec divina dispensatio magnum nobis insinuat sacramentum. Venturus enim erat stus in carne, non quicumque, non angelus, non legatus; sed ipse veniens salvos faciet eos . Non erat quicumque venturus: et tamen quomodo erat venturus? In carne mortali nasciturus, infans parvulus futurus, in praesepi ponendus, cunis involvendus, lacte nutriendus, per aetates augendus, postremo etiam morte perimendus. Haec ergo omnia humilitatis indicia et ni
Abbreviated transcription (Latin):
cum sponso. Paraui inquit lucernã
xp̃o meo. Quare parasti: Inimicos
euis induam confusione: suꝑ ipsũ
aũt florebit scĩficatio mea. Q uomͦ
ꝑ hanc lucernã inimici eiꝰ induti
sunt confusione: E uangłm ꝑscrute¬
mur. Calumpniantes iudȩi dño:
dixerunt. In qua potestate ista facis.
Situ es xp̃s: dic nobis palam. Causã
querebant: non fidem. Unde infidi¬
arentur: non unde liberarentur.
attendit: quid respondit confusurꝰ
ls de lucerna: Interrogo inquit
etiam ego uos unũ sermonẽ: dicite
mͥ. Uaptismus iohannis unde est.
de cȩlo. an ex hominib. Illi con¬
tinuo reꝑcussi. et quamuis tenurt̃
radiante sole ad palpandũ compul-¬
si. qm̃ claritatem illã speculari non
poterant. ad sui cordis tenebras con¬
fugerunt: et ibi secum turbari cȩ¬
ꝑunt. offendentes et ruentes. Si di¬
xerimꝰ inquiunt hoc apud seipsos
ubi cogitabant. s quo ille cernebat:
si dixerimꝰ inquiunt. de celo est:

Expanded text:
cum sponso. Paravi, inquit, lucernam cum sponso. Paravi, inquit, lucernam Christo meo. Quare parasti? Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem florebit sanctificatio mea . Quomodo per hanc lucernam inimici ejus induti sunt confusione? Evangelium perscrutemur. Calumniantes Judaei Domino dixerunt, In qua potestate ista facis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Causam quaerebant, non fidem; unde insidiarentur, non unde liberarentur. attendite quid respondit confusurus eos de lucerna. Interrogo, inquit, etiam vos unum sermonem: Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Illi continuo repercussi, et quamvis tenuiter radiante die, ad palpandum compulsi, quoniam claritatem illam speculari non poterant, ad sui cordis tenebras confugerunt, et ibi secum turbari coeperunt, offendentes et ruentes. Si dixerimus, inquiunt: hoc apud se ipsos, ubi cogitabant, sed quo ille cernebat: Si dixerimus, inquiunt, De coelo est;
Abbreviated transcription (Latin):
qui antequã diceret. credebatur. F
dixit: agnouit se: distinxit se. hu¬
miliauit se: uidit uͥhab̾et salutem:
L ucernam se intellexit: et ne extii¬
gueretur uento suꝑbiȩ. timuit. he¬
enim dispositio placuit deo: ut tal¬
te gr̃ȩ homo. testimonium ꝑhiberet
de xp̃o: qui posset putari xp̃s. Deniq
in natis mulierum sicut dicit ipse
xp̃s: nemo ẽsurrexit maior ioħe
baptista. Si hoc homine nullus erat
maior homo: qui maior illo ẽ. plus:
quã homo. Magnum testimonium
xp̃i de seipso. S lippientib et infir-¬
mis ocłis: parum de se testificat᷑ dies.
nfirmi ocłi diem expauescunt: lucer¬
nam non ferunt. Ideo p̾misit lucer¬
nam dies uenturus: s in corda fide¬
lium. Lucernam p̃misit ad confũ-¬
denda corda infidelium. Paraui inqͥt
lucernam xp̃o meo. ds̃ pater in pro-¬
pħia loquens ⁊ paraui lucernã xp̃o
meo: ioħem saluatoris preconem:
uidici p̾cursorẽ uenturo: futuro ami¬

Expanded text:
qui antequam diceret, credebatur? Non qui antequam diceret, credebatur? Non dixit: agnovit se, distinxit se, humiliavit se. Vidit ubi haberet salutem: lucernam se intellexit, et ne exstingueretur vento superbiae timuit. enim dispositio placuit Deo, ut tantae gratiae homo testimonium perhiberet Christo, qui posset putari Christus. Denique in natis mulierum, sicut dixit ipse Christus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Si hoc homine nullus erat major homo, qui major est illo, plus est quam homo. Magnum testimonium Christi de se ipso, sed lippientibus et infirmis oculis parum de se testificatur dies. Infirmi oculi diem expavescunt, lucernam ferunt. Ideo praemisit lucernam dies venturus. Sed in corda fidelium lucernam praemisit, ad confundenda corda infidelium. Paravi, inquit, lucernam Christo meo: Deus Pater in prophetia loquens, Paravi lucernam Christo meo: Joannem Salvatori praeconem, judici praecursorem venturo, futuro ami
Abbreviated transcription (Latin):
in edullitꝰ conceptum non amittam᷑:
Uis uidere uocem transeuntem: et uer¬
bi diuinitatem manentem: Baptis¬
mum ioħis modo ubi. ẽ. Ministra¬
uit: et abiit. Xp̃i nunc baptismũ
Nam quia discernere difficile. ẽ a uoce
uerbum: et ipse iohannes putatus
est. xp̃s. Uox uerbum putata ẽ: sed
agnouit se. ne offenderet uerbum:
Non sum inquit xp̃s: nec helias. nec
ꝓpħa. Responsum.ẽ. Lu gͦ quis es:
Ego sum inquit uox clamantis in
heremo. Parate uiam dño. Uox cla¬
mantis in heremo: uox rumpeus
silentium: parate uiam dño. Tanqͣ
diceret. Uox ego ideo sono: ut illũ
in cor introducam. S quo introdu¬
cam: Non dignat᷑ uenire: nͥ uiam
p̃paretis. Quid ÷ uiam. parate: nͥ
congrue supplicate: Quid ÷ uiam
parate: nͥ humilit̾ cogitate : Ab ip¬
so accipite humilitatis exemplum:
Putatur xp̃c ÷ dicit se non. eẽ. qđ pu¬
tatur: nec ad suum fastum errorẽ
assumit alienum. Si diceret. ego
sum xp̃s. quam facile crederetur:

Expanded text:
medullitus conceptum non amittamus. medullitus conceptum non amittamus. Vis videre vocem transeuntem, et Verbi divinitatem manentem? Baptismus Joannis modo ubi est? Ministravit, et abiit. Christi nunc Baptismus Nam quia discernere difficile est a voce verbum, et ipse Joannes putatus est Christus. Vox verbum putata est: sed agnovit se vox, ne offenderet verbum. Non sum, inquit, Christus, nec Elias, nec propheta. Responsum est, Tu ergo quis es? Ego sum, inquit, vox clamantis in eremo, Parate viam Domino . Vox clamantis in eremo, vox rumpentis silentium. Parate viam Domino, tanquam diceret, Ego ideo sono, ut illum in cor introducam: sed quo introducam non dignatur venire, nisi viam praeparetis. Quid est, Viam parate; nisi, congrue supplicate? Quid est, Viam parate; nisi, humiliter cogitate? Ab ipso accipite humilitatis exemplum. Putatur Christus, dicit se non esse quod putatur, nec ad suum fastum errorem assumit alienum. Si diceret, Ego sum Christus; quam facillime crederetur,
Abbreviated transcription (Latin):
bum. Iohannes uox. ad tempꝰ: xp̃s.
uerbum in pͥncipio eternũ. Tolle uer¬
bum: quid erit uox: Ubi nullus
intellectus: manis est strepitus Uox
sine uerboaurẽ pulsat: cor non edifi¬
cat. Ueruntamen in ipso corde nr̃o
ȩdificando: aduertamꝰ ordinem rerũ.
Si cogito quid dicam: iam uerbum:
in corde meo. S uolens ad te loqui:
quero quemadinodũ etiam sit in cor¬
de tuo. qđ iam.ẽ. in meo. Hoc quereis
quomͦ ad te ꝑueniat. et in corde tuo
insideat uerbum qđ iam ÷ in corde
meo: assumo uocem: & assumpta
uoce loquor tͥ. Sonus uocis: ducit
ad te intellectum uerbi. Et cum ad
te adduxerit sonus uocis intellectũ
uerbi: sonus quidem ipse ꝑtransit:
uerbum aut qd ad te sonus ꝑdu¬
xit. lam.ẽ. in corde tuo: nec recessit
a meo. Sono gͦ transacto: uerbo
attende. Nonne tͥ uidetur dicere
sonus ipse: illum oportet crescere.
me aut̃ minui: Sonus uocis stre¬
puit in ministerium. et abiit: quasi
dicens. Hoc gaudium meum. com¬
pletum.ẽ. Uerbũ teneamus: uerbũ

Expanded text:
bum . Joannes vox ad tempus, Christus Verbum in principio aeternum. Tolle verbum, quid est vox? Ubi nullus est intellectus, inanis est strepitus. Vox sine verbo aurem pulsat, cor non aedificat. Verumtamen in ipso corde nostro aedificando advertamus ordinem rerum. Si cogito quid dicam, jam verbum est in corde meo: sed loqui ad te volens, quaero quemadmodum sit etiam in corde tuo, quod jam est in meo. Hoc quaerens quomodo ad te perveniat, et in corde tuo insideat verbum quod jam est in corde meo, assumo vocem, et assumpta voce loquor tibi: sonus vocis ducit ad te intellectum verbi: et cum ad te duxit sonus vocis intellectum verbi, sonus quidem ipse pertransit; verbum autem quod ad te sonus perduxit, jam est in corde tuo, nec recessit a meo. Sonus ergo, transacto verbo ad te, nonne tibi videtur dicere sonus ipse, Illum oportet crescere, me autem minui? Sonus vocis strepuit in ministerium, et abiit, quasi dicens, Hoc gaudium meum completum est . Verbum teneamus, verbum
Abbreviated transcription (Latin):
a ioħe baptizari: ñ ut ꝑbaptismũ iniqui¬
tate careret: s ut iniqͥtati os clauđẽt. Fece
qͥ baptizat. inferior ẽ qͥbaptitat᷑. Dicturꝰ
sũ melior: hoc forte. ad me multũ ẽ. in¬
telligi. Ad hoĩes redi: amboᷤ uide hoĩes.
Ananias paulũ baptirauit: anania paulꝰ
melior fuit. Nũquã fructꝰ arbore melior
fuit. Arbor ⁊ ꝓfert fructũ. s̃ ꝑfert᷑ a fruc¬
uenert̃ in nomine xp̃i: nullũ audiui¬
mus dicentem. ego sũ xpistus. In nu¬
merabiles heretici uenerunt omnes
in nomine xp̃i᷑ id ÷ in nomine xp̃i
palliati uenerunt: parietẽ luteum
splendido nomine dealbantes. uene
onem secreti de somno excitauit. ut
ꝑscrutem᷑ & pulsemꝰ. ut nob̾ aꝑiat᷑
qđ tectum. ẽ et aꝑto tecto ad dñm
submittam᷑  ut sicut ille para lyti
nimus istos dicentes. ego sum xp̃s:
non his uerbis. s: peius e factis: ñ
audacia uerboꝵ istoꝵ. Quis enim
eos audit: quis ad aures. uel ad
cor tam insipient̃ deceptos admittit:

Expanded text:
anne baptizari, non ut per baptismum iniquitate careret, sed ut iniquitati os clauderet. Ecce qui baptizat, inferior est; qui baptizatur, dicturus sum, melior? Hoc forte ad me multum est intelligi. Ad homines redi, ambos vide homines. Ananias Paulum baptizavit. Anania Paulus melior fuit. Nunquam fructus arbore melior fuit. Arbor enim profert fructum, non profertur a frucvenerunt in nomine Christi, nullum audivimus dicentem, Ego sum Christus. Innumerabiles haeretici venerunt omnes in nomine Christi, id est in nomine Christi palliati venerunt, parietem luteum splendido nomine dealbantes veneronem secreti de somno excitavit, ut perscrutemur et pulsemus, ut nobis aperiatur quod tectum est, et aperto tecto ad Dominum submittamur, ut sicut ille paralyticunimus istos dicentes, Ego sum Christus: non his verbis, sed quod pejus est, factis. Non audacia verborum istorum. Quis enim eos audit? Quis ad aures vel ad cor, tam insipientes deceptus admittit?
Abbreviated transcription (Latin):
fessi fuerimus peccata nr̃a: fidelis
ẽ ⁊ iustus qui dimittat nob̃ peccã:
⁊ mundet nos ab om̃i iniquitate.
Ad iustos gͦ ꝑtinet confessio peccõꝵ:
ad suꝑbos ꝑtinet defensio m̾itoꝵ.
Pariter gͦ iusti peccata confitentes:
pariter dõ głãm dantes: pariter
illi ab ignibus liberantur: isti ab
ignibꝰ consumunt᷑: Ergo illis ds
aderat: hos deseruerat: Absit. Immo
utrisq affuit: illis in aꝑto: istis in
occulto Illos insibiliter liberabat:
stos inuisibiliter coronabat. Iui qͥdẽ
de morte liberati sunt: s in huius
uitȩ temptatione manserunt. Ab
igne liberati: ad ꝑicula reseruati.
no trranno uicto: adhuc certaturi
cum diabolo fr̃s mei: sicut xp̃iani
intelligite Machabei melius ⁊ tutꝰ
liberati sunt Ab illis tribꝰ uiris cet̾is
remanentibꝰ illa una temptatio su¬
perata ẽ: ab istis ista uita finita. q̃
tota temptatio ẽ Deinde diuioui¬
dicio occulto ꝓculdubio s tamen
iusto. nabuchodonosor meruit con¬

Expanded text:
 fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et emundet nos ab omni iniquitate . Ad justos ergo pertinet confessio peccatorum: ad superbos pertinet defensio meritorum. Pariter ergo justi peccata confitentes, pariter Deo gloriam dantes, pariter illi ab ignibus liberantur, isti ab ignibus consumuntur? Ergo illis Deus aderat, hos deseruerat? Absit: imo utrisque adfuit; illis in aperto, istis in occulto. Illos visibiliter liberabat: istos invisibiliter coronabat. Illi quidem de morte liberati sunt; sed in hujus vitae tentatione manserunt: ab igne liberati, ad pericula reservati; uno tyranno victo, adhuc certaturi cum diabolo. Fratres mei, sicut christiani intelligite. Machabaei melius et tutius liberati sunt. Ab illis tribus viris, caeteris remanentibus, illa una tentatio superata est: ab istis ista vita finita, quae tota tentatio est. Deinde divino judicio, occulto procul dubio, sed tamen justo, Nabuchodonosor meruit con
Abbreviated transcription (Latin):
ad centuplum manum porrigens.
semꝑ de sinistra transmisit ad dexte¬
ram: ⁊ in cęlo reposuit sudores suoᷤ.
Nam ⁊ si hic oꝑa eius uident᷑. illuc
oꝑum merita transierunt. Illiusgͦ
in quantũ possumus uestigiis insi¬
stamus: qui ꝑ illam nimis artam
uiam ad cęli ampla festinans. qua
eum sequeremur ostendit .xxxu.¬

Expanded text:
ad centuplum manum porrigens ad centuplum manum porrigens semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos; nam etsi hic opera ejus videntur, illuc operum merita transierunt. Illius, in quantum possumus, vestigiis insistamus: quibus, per illam nimis arctam viam ad coeli ampla festinans, qua eum sequeremur ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam. miscdĩam. habitatores
pacificos intromisit. ꝑ quos in do¬
micilium mentis caput hoꝵs bono¬
rum xp̃c intraret: ⁊ appositis peni¬
tentiȩ medicamentis. uelut quatri¬
duanum fȩtentẽ. increpationum
fremitu suscitabat: ⁊ emendatione
suscepta de mediis mortis faucib
erutos. temporiua resurrectione urt
restituebat. Hec itaq atq huiꝰmodi
plura gerens. que ꝓferre ꝑ nos atq
expedire ut dignũ ẽ. ñ potest sermo
pauꝑculus: melius uob̃ ea ur̃ dictet
affectus Sũmȩ alacritatis instanti¬
a. fuit cultor ⁊ custos animaꝵs: cupi¬
ditates resecans: iram cõpͥmens: ma¬
liciam extirpans His magis uir iste
temꝑibꝰ necessarius fuit: quibꝰ tanta
iniquitas sumptis cotidie uiribus
deficiente iustitia conualescit. Etq̃s
ille in hac peregrinatione solo cor¬
pore constitutus. cogitatione ⁊ aui¬
ditate iilla ȩt̾̃na patria conuersatꝰ
ẽ: ⁊ quasi bonus ratio cinator uelut

Expanded text:
justitiam, misericordiam, habitatores justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, et appositis poenitentiae 253 medicamentis, velut quatriduanum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendatione suscepta de mediis mortis faucibus erutos temporaria resurrectione vitae restituebat. Haec itaque, atque hujusmodi plura gerens, quae proferre per natos, atque expedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet affectus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, et custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, sumptis quotidie, deficiente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna patria conversatus est, et quasi bonus ratiocinator, velut
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parte ea quȩ aperiierat salu¬
britate claudebat: ne eis res aliena
concupiscibilis appareret: ne inte¬
riori homini. maculam exterioris
culpa transmitteret: ne adcor tene¬
brȩ ꝑ uias lucis intrarent: ne in
unoquoq ꝓpħica illa int̾minatio
compleretur. Mors inquit intͣuit
ꝑ fenestras nr̃as Sinisteria enim
auriũ ⁊ ocłoꝵ: fenestre e̾e̾ ꝓbantur
animarũ Quando enĩ aꝑim audi¬
tum mala ⁊ iniqua loquentibꝰ. ac
dampnabiliter obtrectantibꝰ. ⁊ q̃
deo sunt contraria suadentib᷑: morᷤ
intrat ꝑ fenestras nr̃as. ⁊ horror
mortiferȩ noctis irrumpit: ꝑ quas
sol iusticię intrare debuerat Qnͣdo
se sunt. Has iste uir beatus fenests:
multis seris diuini timoris obstrux̃.
De quantoꝵ cordibꝰ quos inhonesta
iniquitas ⁊ impietas possidebat.
fugauit luxuriam: deiecit iram. ex
tinxit inuidiam: ⁊ uelut de antiqua
domo barbaris hospitibꝰ ꝑturbatis.
reuocando illuc fidem. castitatem.

Expanded text:
in alia parte ea quae aperuerat saluin alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quandoclausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uigili hoste conflictus: Quan¬
tis hic cecis a uia ueritatis errantibꝰ.
⁊ de sũma iam in ꝓfundũ rupe
pendentibꝰ. amissũ reddidit uisũ:
⁊ illũ quo. xp̃c uideret᷑. reparauit
intuitũ: Quantoꝵ auribꝰ surdis.
⁊ infidelitatis obturatione dãpnatis.
ad ꝑcipiendã uocem celestiũ manda¬
torum p̃ciosum infudit auditum:
ut uocanti deo ad miscdiam. respon¬
derent ꝑ obedientiã: Quantos in¬
trinsecus uulneratos. angłici oris
arte:i orationum firmitate curauit:
Quantos ꝑ longam incuriã peccati
labe resolutos.⁊ quadam leprȩ con¬
taminatione ꝑfusos: castigationibꝰ.
exhortationib expiando. deo in se
oꝑante mundauit: Quantorum
animas uiuentes in corꝑe. ĩa defun¬
ctas. ⁊ delictoꝵ mole obrutas ac se¬
pultas. ad emundationẽ tanꝗͣ ad
lucem uocando resuscitauit: ⁊ dñi
sui ad ministrandũ imitator. iam
mortuas deo. e contrario mortifi¬
cauit uitali morte peccato: Tunc

Expanded text:
cum vigili hoste conflictus? Quancum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infideliad percipiendam vocem coelestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, ut vocanti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos angelici oris arte, et orationum firmitate curavit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, et quadam leprae contagione perfusos, castigationibus et exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundavit? Quantorum animas viventes in corpore, jam defunctas, et delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tanquam ad lucem vocando, Deo resuscitavit, ut Domini sui admirandus imitator, jam mortuas Deo e contrario mortificet vitali morte peccato. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃s uias supplantatores inuisi
animarũ. laqueos tendunt. in nu¬
merabiliũ mortibus expauescendoᷤ:
Mauigantibꝰ enim nob̃ ꝑ hoc mare
magnum ⁊ spatiosum. in quo sunt
reptilia quoꝵ ñ ẽ numerus. animalia
pusilla ⁊ magna. id est diuersa gene
ne luctantur. In huiꝰ itaq mundi
ne nauem nr̃am aut ꝓcella tempe¬
statis arripiat: aut fluctus ab sorbe¬
at: aut in et̃nam p̃dam pyrata cru¬
delis abdiicat: Aduersus hec gͦ mul¬
tiformia scłi mala: castigatis actibꝰ
resistamus Beati autẽ patris nr̃i
merita iam in tuto posita. securi
magnificemꝰ: qui gubernaciũ fidĩ
uiriliter tenens. anchoram fidei
tranquilla iam in statione cõposuit:
⁊ plenam cȩlestib diuitiis ⁊ eternis
mercibꝰ nauem optato in littore
collocauit. Qui contra om̃s aduer¬
sarios. scutum timoris dñi tamdiu
infatigabiliter tenuit: donec ad
uictoriam ꝑueniret Quid enĩ fuit
totius uite illius cursus: nisi unus

Expanded text:
per omnes vias supplantatoper omnes vias supplantatoanimarum, laqueos tendunt innumerabilium mortium expauescendos? Nauigantibus enim nobis per hoc mare magnum & spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla & magna; id est, diuersa sunt generne luctantur. In huius itaque mundi ne nauim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æternam prædam pirata crudelis abducat. Aduersus hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus
Abbreviated transcription (Latin):
eterna erit iustus Digne enim in
memoriã uertitur hominũ: qui ad
gaudium transiit angłoꝵs. Dicit
sermo diuinus Ne lauderis hõiem
in uita sua. Tanqͣm si diceret: Lauda
post mortẽ: magnifica post consum¬
mationẽ Duplici enim ex causa uti-¬
lius ẽ. hominũ magis mnemoriȩ lau¬
dem dare quam uitȩ: ut illo po¬
tissimum tempore merita sanctita¬
tis extollas: quando nec laudantẽ
adulatio notet: nec laudatum elatio
temptet. Lauda gͦ post ꝑiculum:
predica securum Lauda. nauigan¬
tis felicitatem: s cum ꝑuenerit ad
portum. Lauda ducis uirtutẽ: s cũ
ꝑductus ẽ ad triumphum:. Quis aũ
uiuens possit hic sine trepidatiõe
laudari: qui ⁊ de preterito meminit
se habere qd̃ doleat.⁊ de futuro ui¬
det sibi suꝑesse qd timeat: Quis
uͦ in hoc corpusculo positus. debe
at sibi quicqͣm uendicare de meriti.
cuiꝰ iter. demonum infestatio uelut
latronum obsidet multitudo: cui

Expanded text:
aeterna erit justus . Digne enim in aeterna erit justus . Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum. Dicit sermo divinus: Ne laudes hominem in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa utilius est hominum magis memoriae laudem dare, quam vitae, ut illo potissimum tempore merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio movet, nec laudatum tentat elatio. Lauda ergo post periculum; praedica securum; lauda non navigantis felicitatem, sed cum pervenit ad portum; lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt superesse quod timeat? Qui vero in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
patris nr̃i cuiꝰ hodie festa celebram̾
laudes. addidisse aliquid. de cerpsisse
ẽ: cum siquidẽ uirtutũ eiꝰ gr̃ã ñ ser¬
monibꝰ exponenda sit. s oꝑibus cõ¬
ꝓbanda Cum enĩ dicit scriptura.
gła patris ẽ filius sapiens: quante
huius sunt głe. qui tantoꝵ filioꝵ
sapientia ⁊ deuotione letat᷑: In xp̃o
enim iħu ꝑ eugłm ipse nos genuit.
Quid gͥ in hoc scło plenius potest
ẽẽ iuirtutis ⁊ gr̃e: De hoc enim quasi¬
de quodam fonte lucidissimo. om̃iũ
riuuloꝵs puritas emanauit Eteñ
quia castitatis pollebat uigore: qͥa
abstinentiȩ głabatur angustuis: quia
blandimentis erat preditus lenitatis:
om̃ium ciuium in dm̃ ꝓuocauit affe¬
ctum Quia pontificis ãministratiõe
fulgebat: plures discipulos reliquit
sui sacerdotii successores. Bene ⁊ con¬
grue in hac die qͣ̃m nob̾ beati patris
nr̃i huius ad paradisum transitus
exultabilem reddit. presentis psalmi
uersiculum decantauimꝰ: in memoria

Expanded text:
Patris nostri, cuius hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidē virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotione lætatur? In Christo enim Iesu per Euangelium nos genuit. Quicquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis & gratiæ, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium riuulorū puritas emanauit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiæ gloriabatur angustiis, quia blandimomnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria
Abbreviated transcription (Latin):
qualia ⁊ isti ꝑꝓessi sunt Istis uͦ dice¬
batur: negate legem moysi:. Non
faciebant: ⁊ patiebant᷑ ꝓ lege moysi.
Isti ꝓ nomine xp̃i: illi ꝓ lege moysi¬
Enstit aliquis iudeus: ⁊ dicit nob̃
Quomͦ istos nr̃os. ur̃os martyres
computatis: Qua impudentia. eoꝵ
memoriam celebratis: Legite con¬
fessiones eoꝵs: attendite si confessi
sunt. xp̃m. Cui respondem Uere
quia unus es ex eis qui in xp̃m ñ
crediderunt. ⁊ fracꝰti de oliua. ole¬
astro succedente. foris aridi reman¬
serunt: qͥd dicturus es unus ex ꝑfi-¬
dis: Non confitebant᷑ illi aperte
mysterium: Testamentũ enĩ uetus.
uelatio ẽ noui testamenti: ⁊ testa-¬
mentũ nouum. reuelatio ẽ ueteris
testamenti Nide gͦ de infidelibꝰ
iudeis patribꝰ tuis. s in malo fr̃ibꝰ
tuis: uide quid de talibus dicat
apłs paulus Usq nunc quamdiu
legitur moyses: uelamen suꝑ corda
eoꝵ positum ẽ Idipsum autẽ ue¬
lamen: in lec̾tione ueteris testam̃¬

Expanded text:
qualia et isti perpessi sunt. Istis vero dicebatur, Negate legem Moysi. Non faciebant: patiebantur pro lege Moysi. Isti pro nomine Christi, illi pro lege Moysistit aliquis Judaeus, et dicit nobis: Quomodo istos nostros, vestros martyres computatis? Qua imprudentia eorum memoriam celebratis? Legite confessiones eorum: attendite si confessi sunt Christum. Cui respondemus: Vere quia unus es ex eis qui in Christum non crediderunt, et fracti de oliva, oleastro succedente, foris aridi remanserunt ; quid dicturus es unus ex perfidis? Non confitebantur illi aperte mysterium. Testamentum enim vetus velatio est novi Testamenti, et Testamentum novum revelatio est veteris Testamenti. Vide ergo de infidelibus Judaeis patribus tuis, sed in malo fratribus tuis, vide quid de talibus dicat apostolus Paulus. Usque nunc quamdiu legitur Moyses, velamen super corda eorum positum est. Idipsum autem velamen in lectione veteris Testame
Abbreviated transcription (Latin):
potes uidere: ut mercaris uidere
quod credis. Tanquam peregrini
uiuamus: & transire nos cogitemꝰ:
& minus peccabimus. Agamus
potius domino d̃o nr̃o grãs. quia¬
huius uite ultimum diem. & breuem
esse uoluit & incertum. Aprima in fã¬
tia usq ad decrepitam senectutem:
breue spaciumẽ. Qui tamdui uixe¬
rat. quid ei ꝓfuisset. si adam hodie
mortuus ẽẽt.: Quid duest. ubi fi¬
nis est.: hesternum diem nemo re¬
uocat: hodiernus acrastino urgetur.
ut transeat. Ipso paruo spacio bene
uiuamus. & illo eamus: non transe¬
amus. & modo cum loquimur. utiq
transimus. Uerba currunt: ex ore
uolant. Sic actus nr̃i. sic honores
nr̃i: sic miscria nr̃a. sic ista felicitas
nr̃a. Totum transit: sed non ex pa¬
uescamus: u̾bum domini manet ui

Expanded text:
potes videre, ut merearis videre potes videre, ut merearis videre quod credis. Tanquam peregrini vivamus, transire nos cogitemus; et minus peccabimus. Agamus potius Domino Deo nostro gratiahujus vitae ultimum diem et brevem esse voluit et incertum. A prima infantia usque ad decrepitam senectutem breve spatium est. Qui tamdiu vixerat, quid ei profuisset si Adam hodie mortuus esset? Quid diu est, ubi finis est? Hesternum diem nemo revocat: hodiernus a crastino urgetur, ut transeat. Ipso parvo spatio bene vivamus, et illo eamus, unde non transeamus. Et modo cum loquimur utique transimus. Verba currunt, ex ore volant: sic actus nostri, sic honores nostri, sic miseria nostra, sic ista felicitas nostra. Totum transit: sed non expavescamus; Verbum Domini manet in
Abbreviated transcription (Latin):
indomino. & intelligenti in nouissima:
felicitas mundi. non est honor. sed o¬
nus. Felix homo scđd̃m scł̃m ꝑiclitat᷑.
ne ipsa felicitate non incorpore. sed in
aĩa corrũpat᷑. Nã ista felicitaᷤᷤ falsa ẽ. Ta¬
les ce si uidẽt᷑ aliquid esse in hoc scło.
ñ letãt᷑ in p̾ceptis dñi delectantur.
Tunc quod iubet d̃s̃ p̃ponitur mũ¬
do. & blandienti & minanti : calcat᷑
omne uisibile. transitur. Cogitã¬
do non ambulando. transitur. Qd¬
transitur: Non dixi omne uisibile.
facile est enim transire quod calcas:
sed transitur dixi omne mutabile:
qm̃ quicquid uisibile. mutabile. ñ
autem quicquid mutabile. uisibile:
quia & animus mutabilisc̃. & tam̃
inuisibilis: Transi omne quod ui¬
detur: transi & quod non iudetur
& tamen mutatur: ut uenias ad eũ
qui nec uidetur nec mutatur. Cum
ueneris ad eum: uenies addeum.
Sed modo ambula ex fide: mores
compone. Longe in alto ẽ ille: nu¬
tripennas. Crede quod nondum

Expanded text:
in Domino, et intelligenti in novissima, in Domino, et intelligenti in novissima, felicitas mundi non est honor, sed onus. Felix homo secundum saeculum periclitatur, ne ipsa felicitate, non in corpore, sed in anima corrumpatur. Nam ista felicitas falsa est. Tales, et si videntur aliquid esse in hoc saeculo, non laetantur, in praeceptis Domini delectantur. Tunc quod jubet Deus, praeponitur mundo, et blandienti et minanti: calcatur omne visibile, transitur; cogitando, non ambulando, transitur. transitur. Non dixi, omne visibile; facile est enim transire quod calcas: sed transitur, dixi, omne mutabile. Quoniam quidquid visibile, mutabile: non autem quidquid mutabile, visibile; quia et animus mutabilis est, et tamen invisibilis. Transi omne quod videtur; transi et quod non videtur, et tamen mutatur: ut venias ad eum, qui nec videtur, nec mutatur. Cum veneris ad eum, venies ad Deum. Sed modo ambula ex fide, mores compone. Longe in alto est ille: nutri pennas. Crede quod nondum
Abbreviated transcription (Latin):
quousq labor ẽ: Doner introeam
in sanctuarium di: ⁊ intelligam in
nouissima Ergo si intellexeris in
nouissima. erit requies inuentionis.
perit labor questionis: Intelligite
malus: nemo infelix bonus. Quid
enim ait: Quid enim mͥ ẽ in celo:
Postea cognoui quid mͥ ẽ in celo. cũ
intrarẽ: in scũarium di: ⁊ intellige¬
rem in nouissima. Quid mͥ ẽ in celo:
ncorruptio. eternitas. ĩmortalitas:
nullus dolor. nullus timor. nullus
explicabo quid: Ideo hoc admirais
dixit: ñ explicans Quid enĩ mͥẽ itͥ
oculus ñ uidit. nec auris audunt:
nec in cor hominis ascendit: Calcat
deorsum: Quid: Quia nichil est.
Sperate sursũ Quid: Quia explicds
ñ pocest Et hanc fidem habentes.
nolite zelare in peccatoribꝰ. quando
eos uidetis quasi felices. falso felies
re uera infelices Et uos letamini i
dño. Et si habetis forte sedm aemꝰ
diuitias. honores. potestates: nolite
inde uos putare felices. Scienti letar

Expanded text:
quousque labor est? Donec introeam quousque labor est? Donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima. Ergo si intellexeris in novissima, erit requies inventionis, peribit labor quaestionis. CAPUT IX. malus, nemo infelix bonus. Quid enim ait? Quid enim mihi est in coelo? Postea cognovi quid mihi est in coelo, cum intrarem in sanctuarium Dei, et intelligerem in novissima. Quid enim mihi est in coelo? Incorruptio, aeternitas, immortalitas, nullus dolor, nullus timor, nullus explicabo quid? Ideo hoc admirans dixit, non explicans, Quid enim mihi est?oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? Calcate deorsum quid; quia nihil est: sperate sursum quid; quia explicari non potest. Et hanc fidem habentes, nolite zelare in peccatoribus, quando videtis eos quasi felices, falso felices, revera infelices. Et vos laetamini in Domino . Et si habetis forte secundum tempus divitias, honores, potestates, nolite inde vos putare felices. CAPUT X. Scienti laetari
Abbreviated transcription (Latin):
sa ⁊ deceptoria felicitate. si pii estiᷤ
dolete: si sani estis flete Sic enĩ
⁊ ille cui cõmoti sunt pedes. re-¬
prehendit se quia dm̃ ceꝑat accu¬
sare: & ibi iam erat. s pene fuit.
paulominus fuit: Non negauit
d̾s scientiam: s tanquã iotis pe¬
dibus nutauit Quid ẽ nutare:
Dubitare Quando autẽ se rep̾hen-¬
dit quod cor rectum ñ habuit:
quid dixit: Quare mͥ turbati st̃
pedes: Quia zelaui inquit in pec¬
catoribꝰ: pacem peccatorum uidens:
Quia uidi diuites iniquos. zelaui:
& dixi. quia ꝑdidi iusticiã: ⁊ sine
causa iustificaui cor meũ: ⁊ laui
inter innocentes manus meas Et
cũ dubito: sic cepi cognoscere Sic
cepi inquit cognoscere: hoc labor
ẽ ante me Magnus labor: istam
soluere questionem Uere labor est:
Bene ẽ illi. ⁊ malus ẽ: male ẽ illi:
bonus ẽ: ⁊ suꝑ ambos. ds iudex est.
ustus gͦ iuidex. dat bona malis: &
mala bonis. Labor ẽ ante me S

Expanded text:
sa et deceptoria felicitate, si pii estis, sa et deceptoria felicitate, si pii estis, dolete; si sani estis, flete. Sic enim et ille cui commoti sunt pedes, reprehendit se, quia Deum coeperat accusare, et ibi jam erat; sed pene fuit, paulo minus fuit. Non negavit Deo scientiam: sed tanquam motis pedibus nutavit. Quid est nutare? Dubitare. Quando autem se reprehendit, quod correctum non habuit, quid dixit? Quare mihi turbati sunt pedes? Quia zelavi, inquit, in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Quia vidi divites iniquos, zelavi; et dixi quia perdidi justitiam, et sine causa justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas. Et cum dubito, sic coepi cognoscere. Sic coepi, inquit, cognoscere: hoc labor est ante me. Magnus labor, istam solvere quaestionem. Vere labor est. Bene est illi, et malus est; male est illi, et bonus est: et super ambos Deus judex est. Justus ergo judex dat bona malis, et mala bonis. Labor est ante me. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
deris: transeundo queres locum
impii. ⁊ ñ inuenies In illa enĩuita
futura: quis locus impii : Numqͥd
adhuc habemꝰ opꝰ exerceri. malis: Nu¬
quid necesse habet aurum. adhuc
purgari ꝑ paleam: Totus enim
mundus. fornax aurificis Ibi iusti
tanqͣm aurum: ibi impii tanqͣm
palea. Ibi tribulatio sicut ignis: ibi
d̾s sic̃ aurifex Pius dm̃ laudat:
aurum rutilat: impius dm̃ blasphe¬
mat: palea fumat. Ad unam tribu¬
lationem tauqͣm ad unum ignem.
ille purgatur. ille uastatur: s ds̾
Cogitationes carnales in adiutorio
dñi transeam̃: sursum cor habeamꝰ
de uita futura cogitemꝰ: ubi cum
fuerit cor tuum. transisti Ubi ẽ
impius: non ibi erit Hic necessa¬
rius erat: ibi queres eum: ⁊ ñ inue¬
nies locum eiꝰ Quando gͦ uidetiᷤ
fr̃s. qui ex fide uiuitis. quoꝵ cor
rectum ẽ. qui futuram eandemq
ueram ⁊ sempit̾nam felicitatem
speratis: quando uidetis gauden¬
tes ⁊ letantes homines in ista fal¬

Expanded text:
deris; transeundo quaeres locum deris; transeundo quaeres locum impii, et non invenies. In illa enim vita futura quis locus impii? Numquid adhuc opus habemus exerceri malis? Numquid necesse habet aurum adhuc purgari per paleam? Totus enim mundus fornax aurificis. Ibi justi tanquam aurum: ibi impii tanquam palea. Ibi tribulatio sicut ignis: ibi Deus sicut aurifex. Pius Deum laudat, aurum rutilat: impius Deum blasphemat, palea fumat. Ad unam tribulationem, tanquam ad unum ignem, ille purgatur, ille vastatur: sed Deus Cogitationes carnales in adjutorio Domini transeamus, sursum cor habeamus, de vita futura cogitemus: ubi cum fuerit cor tuum, transisti. Ubi est impius? Non ibi erit. Hic necessarius erat: ibi quaeres eum, et non invenies locum ejus. Quando ergo videtis, fratres, qui ex fide vivitis, quorum cor rectum est, qui futuram eamdemque veram et sempiternam felicitatem speratis; quando videtis gaudentes et laetantes homines in ista fal
Abbreviated transcription (Latin):
iudas tradidit. xp̃m: om̃s nouimus
xpectatis fortassis audire: qmͦ pater
tradiderit filium Et nostis: s cõ¬
memorabo. ut recordemini. Audi
apłm dicentẽ de deo patre. Qui
ꝓprio filio suo ñ peꝑcit: s ꝓ nobis
om̃ibꝰ tradidit illum Audi ⁊ de fi¬
llo: Qui me inquit dilexit: ⁊ tradi¬
dit semet ipsum ꝓ me Duos iam
uide traditores Patrem filii tradi¬
torem: filiũ suupsius traditorem:
s utrumq saluatorẽ. quia utrũꝙ
creatorem Iudas gͦ quid fecit: Qd
enim boni fecit: Bonum de illo fa¬
ctum ẽ: ñ ipse bonum fecit: Neq
enim ait uidas. tradam xp̃m: ut
liberetur genus humanũ. In iuda
tradidit auaricia: in deo miscdĩa¬
diximus: Quia ẽ in hoc scło ĩpio
locus: ⁊ prorsus nouit dñs qͥ sunt
eius: ⁊ nouit quid ꝓ ipsis faciat
de illis qui ñ sunt eiꝰ. S tu si tͣnsi¬
eris. si terrena calcaueris. si ñ fru¬
stra sursum cor te habere respon¬

Expanded text:
Judas tradidit Christum, omnes novimus: Judas tradidit Christum, omnes novimus: exspectatis fortassis audire quomodo Pater tradidit Filium. Et hoc nostis: sed commemorabo, ut recordemini. Audi Apostolum dicentem de Deo Patre: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Audi et de Filio: Qui me, inquit, dilexit, et tradidit semetipsum pro me . Duos jam vide traditores: Patrem Filii traditorem, Filium sui ipsius traditorem, sed utrumque salvatorem, quia utrumque creatorem. Judas ergo quid fecit? Quid enim boni fecit? Bonum de illo factum est, non ipse bonum fecit. Neque enim ait Judas: Tradam Christum, ut liberetur genus humanum. In Juda tradidit avaritia; in Deo, misericdiximus? Quia est in hoc saeculo impio locus: et prorsus novit Dominus qui sunt ejus ; et novit quid pro ipsis faciat, de illis qui non sunt ejus. Sed tu si transieris, si terrena calcaveris, si non frustra sursum cor te habere respon
Abbreviated transcription (Latin):
Aurifex portat: aurifex appendit an¬
rifex librat: Pictor nouit ubi ponal
nigrum colorem. ut sit decora pictã
⁊ ds nescit ubi ponat peccatorẽ ut
sit ordinata creatura: Nisi d̾s anst
peccatores: unde nascerentur hodli
tot fideles: Aui mali seruantur il
boni inde nascantur Boni grã der:
nam tota dampnata ẽ massa peccati
Quid diabolo nequius: & de illius
nequitia quanta bona fecit d̾s: N
funderetur ꝓ salute nr̃a sanguis re¬
demptoris: nisi ꝑ nequitiã desertorᷤ.
ege euuangłium: ⁊ uide quid ibi sc¬
ptum ẽ: Immisit diabolus in cor
abolus: malus uidas Qualis orga¬
narius: tale organum Usus ẽ ergo
male diabolus suo uase: usus est
ambobus dñs bene Conati sunt
gͦ ad nr̃ãm ꝑniciem: d̾s hoc u̾tere
das xp̃m: ⁊ dampnatus ẽ Iudas tra¬
didit ⁊ dampnatur: tradidit filiũ
pater ⁊ głificatur Tradidit inquam
tudas magistrum ⁊ dampnat᷑: tra¬
didit se ipse filius ⁊ laudat᷑. Qͦmͦ

Expanded text:
Aurifex portat, aurifex appendit, auAurifex portat, aurifex appendit, aurifex librat. Pictor novit ubi ponat nigrum colorem, ut sit decora pictura; et Deus nescit ubi ponat peccatorem, ut sit ordinata creatura? Cap. VI. — Nispeccatores, unde nascerentur hodie tot fideles? Alii mali servantur, ut boni inde nascantur. Boni gratia Dei: nam tota damnata est massa peccati. Quid diabolo nequius? et de illius nequitia quanta bona fecit Deus? Non funderetur pro salute nostra sanguis Redemptoris, nisi per nequitiam desertoris. Lege Evangelium, et vide quid ibi scriptum est: Immisit diabolus in Cor abolus, malus Iudas: qualis organarius, tale organum. Usus est ergo male diabolus suo vase: usus est ambobus Dominus bene. Conati sunt ergo ad nostram perniciem: Deus hoc vertere das Christum, et damnatus est. Judas tradidit, et damnatur: tradidit Filium Pater, et glorificatur. Tradidit, inquam, Judas magistrum, et damnatur: tradidit se ipse Filius, et laudatur. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ bene sit: cum uiuo. cũ sentio:
Nides quia ñdum transisti Istas inꝗͣ
istas cogitationes terren as. pulue¬
reas. fumeas. uaporcas. carnales. mor¬
tales. ñ dum transisti: ideo uidet
impius eraltari suꝑ cedros libanr:
ideo quęris locum eiꝰ ⁊ inuenis: qr ñ
Non enim frustra a deo prescio creare¬
tur. aut frustra nutriret᷑. aut frust̾
suꝑ eum sol oriretur. ⁊ pluuia fun.¬
deretur: frustra ei maligno ⁊ male
uiuenti. tanta di patientia parce¬
retur. Non ẽ hoc frustra. Habet hic
locum suũ Et si ñ om̃ia possumus
nos inuenire: s deo nota sunt oĩd:
qui nouit cuncta disponere: Ecce
ut de aliis taceamus: qualem locũ
hic habuit iste miser antiochus:
Peum popłs dei flagellatus ẽ ⁊ ꝓbatꝰ.
habuit hic locum suũ. Malus erat.
s bene illo usus ẽ qui malus esse ñ
potest. Sicut enim mali homines
mele utuntur creaturis bonis: sic
creator bonus bene utitur hominis
malis Nouit quid inde agat. qui

Expanded text:
mihi bene sit, cum vivo, cum sentio! mihi bene sit, cum vivo, cum sentio! Vides quia nondum transisti. Istas, inquam, istas cogitationes terrenas, pulvereas, fumeas, vaporeas, carnales, mortales nondum transisti. Ideo tibi videtur impius exaltari super cedros Libani: ideo quNon enim frustra a Deo crearetur, aut frustra nutriretur, aut frustra super eum sol oriretur, et pluvia funderetur, frustra ei maligno et male viventi tanta Dei patientia parceretur. Non est hoc frustra: habet hic locum suum. Et si non omnia possumus nos invenire: sed Deo nota sunt omnia, qui novit cuncta disponere. Ecce, ut de aliis taceamus, qualem locum hic habuit iste miser Antiochus? Per eum populus Dei flagellatus est et probahabuit hic locum suum. Malus erat: sed bene illo usus est, qui malus esse non potest. Sicut enim mali homines male utuntur creaturis bonis: sic Creator bonus bene utitur hominibus malis. Novit quid inde agat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sit: postea quid futurum sit. nescio.
Et ñ ẽ parum. quia uł nescio dicis: ne
forte etiam hoc dicas Exiguum ⁊ cũ
tedio  tempꝰ uite nr̃e : ⁊ ñ ẽ reuersio
in fine hominis: ⁊ ñ ẽ qui agnitus
sit reuersus ab inferis Uel nesciodic
Confessio ignorantiȩ: gradus scientie:
Sic gͦ te alloquar. tanqͣm mͥ dicas: ne¬
scio quid post mortem futurũ sit
Prorsus ignoro an beati futuri sint
rusti. ⁊ miseri peccatores: an utriq
pariter ñ sint futuri Illud tamen
quamuis nescias. ñ audebis dicere
pꝰ mortẽ beatos fut᷑os peccatores:
miseros iustos Non potes dicere
illos ⁊ si suspicaris pariter ñ fut᷑os.
in meliori tam̃ statu futuros ĩpios:
⁊ iustos in malis post mortẽ futuroᷤ.
Nec ignorantia tua tͥ potest suggerere
hoc. Ergo potes dicere: Utrum
bene sit post mortẽ iustis: ⁊ male
post mortẽ impiis: an utriq parit̃
sine sensu futuri sint. nescio O si hͥ

Expanded text:
sit! postea quid futurum sit nescio. sit! postea quid futurum sit nescio. Et non est parum quia vel nescio dicis: ne forte etiam hoc dicas, Exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae, et non est reversio in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis . Vel nescio dic. Confessio ignorantiae, gradus est scientiae. Sic ergo te alloquar, tanquam mihi dicas, Nescio quid post mortem futurum sit: prorsus ignoro an beati futuri sint justi, et miseri peccatores; an utrique pariter non sint futuri. Illud tamen quamvis nescias, non audebis dicere post mortem beatos futuros peccatores, miseros justos. Non potes dicere, illos etsi suspicaris pariter non futuros, in meliori tamen statu futuros impios, et justos in malis post mortem futuros. Nec ignorantia tua tibi potest suggerere hoc. Ergo potes dicere: Utrum bene sit post mortem justis, et male post mortem impiis, an utrique pariter sine sensu futuri sint, nescio. O si hic