comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Robur aut̃ cdatũ ẽ contra iuge sacrificiũ
ꝓpt̃ peccata: & ꝓsternet᷑ ueritas in terra.
& faciet. & ꝓsꝑabit᷑. De foititudine qͥppe
& de stellis deicit: cũ ñnullos & luce iu¬
sticiȩ resplendentes. & uirtute oꝑis robu¬
stos frangit. Qui usq ad principẽ fortitu¬
dinis magnificat᷑: quia contra ipsũ aucto¬
rẽ uirtutis excollit᷑ Iuge uͦ sacrificiũ tol¬
lit: quia studiũ conuersationis ȩccłȩ in
eis quos exꝑit int̾rumpit. Robur uͦ ei ꝓpt̃
peccata contra uge sacrificiũ dat᷑: quia
nisi ꝑeuntiũ merita exigerent. eos qui
recti credebant᷑. optinere aduersariꝰ neqͣ¬
qͣm poss&. Ueritas int̾ra ꝓsternit᷑: quia
fides tẽ rerũ cȩlestiũ ad desideriũ uitȩ

Expanded text:
acrificium, propter peccata; et prosternetur veritas in terra, et faciet, et prosperabitur . De fortitudine quippe et de stellis dejicit, cum nonnullos et luce justitiae resplendentes, et virtute operis robustos frangit. Qui usque ad principem fortitudinis magnificatur, quia contra ipsum auctorem virtutis extollitur. Juge sacrificium tollit, quia studium conversationis Ecclesiae in eis quos ceperit interrumpit. Robur vero ei propter peccata contra juge sacrificium datur, quia nisi percuntium merita 1061 exigerent, eos qui recti credebantur, obtinere adversarius nequaquam posset. Veritas in terra prosternitur, quia fides tunc re
Abbreviated transcription (Latin):
oris sui: & destru& illustratione aduentꝰ
sui. Quod enĩ ꝑ danihelẽ dictũ ẽ contra
principẽ principũ consurget. hoc ꝑ paulũ
dr̃. ita ut in templo dĩ sedeat. ostendens
se tamqͣm sit ds̃: & qͦd ꝑ danihelẽ dr̃ sub
iungit᷑. sine manu conteret᷑. hoc ꝑ paulũ
exprimit᷑. quẽ dñs iħc int̃ficiet spũ oris¬
Sine manu scilics conteret᷑: quia ñ angłor
bello. ñ scõr certamine. s ꝑ aduentũ iudi¬
cis. solo oris sp̃u ȩc̃na morte feriet᷑. De huiꝰ
behemoth elatione rursũ ꝑ paulũ dicit᷑.
Qui aduersat᷑ & extollit᷑ supra om̃e qͦd dr̃
ds̃. aut qͦd colit᷑. De quo danihel cũ qͣrtã

Expanded text:
oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Quod enim per Danielem dictum est: Contra Principem principum consurget , hoc per Paulum dicitur: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Et quod per Danielem sub hoc per Paulum exprimitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiSine manu quippe conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris spiritu aeterna morte ferietur. De hujus Behemoth elatione item per Paulum dicitur: Qui adversatur et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . De
Abbreviated transcription (Latin):
Fulgebt̃ iusti: & sicut scintillȩ in arundine¬
to discurrent. Harundinetũ nãq uitã
secłariũ appellat: qui more arundinũ ꝑ
temporalẽ głam foris quasi ad alta ꝓfici¬
unt: s intus a soliditate ueritatis mane
Quid enĩ calami nomine nisi iudaici po¬
puli temporale regnũ deñtiat: nitens qͥ¬
dem extĩus. s int̾iꝰ uacuũ: Et qͥa in eodẽ
popło genus iam regale defecerat. & reg¬
nũ eius ab alienigena possidebat᷑: apte
hocidẽ regnũ quassatũ calamũ uocat.
Quid uͦ ꝑ linũ nisi eiꝰ sacerdotiũ exprimi¬
t᷑: qͦd lineis nimirũ uestib utebatur.
Quod quia in aduentu dñi caritatis ar-¬
dorẽ ꝑdidit: quasi amisso iam igne fidĩ.
ñ ardens. s fumigans fuit. In carnat᷑
autẽ dñs calamũ quassatũ ñ confregit.
& linũ fumigans ñ extinxit: qͥa iudeȩ
regnũ qͦd pene destructũ iam fuerat.¬

Expanded text:
Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent . Arundinetum namque vitam saecularium appellat, qui more arundinum per temporalem gloriam foris quasi ad alta proficiunt, sed intus a soliditate veritatis inaneQuid enim calami nomine, nisi Judaici populi temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum calamum quassatum vocat. Quid vero per linum, nisi ejus sacerdotium exprimitur, quod lineis nimirum vestibus utebatur? Quod quia in adventu Domini charitatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei, non ardens, sed fumigans fuit. Incarnatus autem Dominus calamum quassatum non confregit, et linum fumigans non exstinxit, quia Judaeae regnu
Abbreviated transcription (Latin):
qui sub behemoth nomine dñica uoce des¬
cribit᷑. suꝑbi quiq tanto familiarius ser¬
uiunt: qͣnto huiꝰ uitȩ successib apud sem&¬
ipsos altius intumescunt. His nãq cum
gła augetur elatio: cũ elatione uͦ additur
cura. Huc illucq animꝰ tendit᷑: qͥa & deside¬
ria cũ reb crescunt. Cumq cogitationes
innumeras quasi agri fȩnũ ꝓferunt: eis¬
dẽ cogitationib uelut desiderato pabulo.
behemoth istius famẽ pascunt. Unde rec-¬
tura sacra cũ numero singłari mons po¬
nit᷑. aliqͣndo incarnatꝰ dñs: aliqͣndo sc̃ã ec¬
cła: aliquando testam̃tũ dĩ: aliqͣndo apo¬
stata angłs: aliqͥndo quilib& hereticus de¬
signat᷑. Cum uͦ montes plurali nominant᷑
aliqͣndo celsitudo apłoꝵ atq ꝓpħarũ: ali¬

Expanded text:
oce describitur, superbi quique tanto familiarius serviunt, quanto hujus vitae successibus apud semetipsos altius intumescunt. His namque cum gloria augetur elatio, cum elatione vero additur cura, huc illucque animus tenditur, quia et desideria cum rebus crescunt. Cumque cogitationes innumeras quasi agri fenum proferunt, eisdem cogitationibus velut desiderato pabulo Behemoth istius famem pascunt. Unde tura sacra cum numero singulari mons ponitur, aliquando incarnatus Dominus, aliquando sancta Ecclesia, aliquando testamentum Dei, aliquando apostata angelus, aliquando quilibet haereticus designatur. Cum vero montes plurali numero nominantur, aliquando celsitudo apostolorum a
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis ultimȩ gła nuntiat᷑: In mon¬
te enĩ uestim̃ta eius sicut nix facta sunt:
quia in suꝑnȩ claritatis culmine. scĩ om̃s
ei luce iusticiȩ fulgentes adherebunt. S
quia speciosarũ uestiũ nomine. iusto ᷤᷤ sibi
qͦmͦ adiungat. insinuat: iniustos etiã quomͦ
a se disiungat. ostendat. Seqͥt᷑. Disꝑge su

Expanded text:
surrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monsurrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monte enim vestimenta ejuquia in supernae claritatis culmine sancti omnes ei luce justitiae fulgentes adhaerebunt. Vet. VI. Sed quia speciosarum vestium nomine justos sibi quomodo adjungat insinuat, injustos etiam quomodo a se disjungat ostendit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ut ego. Ipse enĩ sibi circũdat decorem.
de quo scriptũ. ẽ dñs regnauit. decorẽ in¬
duit. Ipse apud nos in sublime erigitur.
cũ nr̃is m̃tib in natura sua e̾e̾ impenetra¬
bilis demonstrat᷑. Ipse uere głosus ẽ: qͥ dũ
seipso ꝑfruit᷑. accidentis laudis indigens
ñ ẽ Ipse speciosis induit᷑ uestib: qͥa scõrũ
angłoꝵ choros qͦs condidit. in usũ sui deco¬
ris assũpsit: & uelut qͣndã uestẽ. głosã sibi
ȩccłam exib&. ñ habentẽ macłam. aut ru¬
gã. Unde ei ꝑ ꝓpħam dr̃. Confessionẽ & de¬
corẽ indiusti: amictꝰ lumine sicut uestim̃to.
Hic quippe confessionẽ induit. illic decorẽ: qͥa
quos hic ꝑpęnitentiã confitentes fecerit. il¬
lic fulgentes ꝑ decorẽ iusticiȩ ostendit. Lu¬
ce gͦ sicut uestim̃to amictit᷑. qͥa scĩs om̃ib
quib dictũ ẽ. uos estis lux huiꝰ mundi. in¬
menta eius facta sunt candida sicut nir.
In qua transfiguratione. quid aliud qͣm re¬

Expanded text:
dis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, quia sanctorum angelorum choros, quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem gloriosam sibi Ecclesiam exhibet non habentem rugam, aut maculam . Unde ei corem induisti, amictus lumine sicut vestimento . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus est, quia sanctis omnibus, quibus dictum ementa ejus facta sunt candida sicut nix. In qua transfiguratione quid aliud quam re
Abbreviated transcription (Latin):
suam: & dirigetur dolus in manu eiꝰ. Ro¬
bustos qͥppe int̾ficit: cũ eos qui m̃te in¬
uicti sunt. corporalit uincit. Uel certe
debant᷑ ad nutũ suę uoluntatis trahit. In
cuius manu dolus dirigit᷑: qͥa in illo fraus¬
ꝑ opus adiuuat᷑. Qd enim fallendo dicit:
hoc mira faciendo asserit. Nam quicquid
m̃dax lingua simulat: hoc quasi uerũ ẽẽ

Expanded text:
r dolus in manu ejus . Robustos namque interficit, cum eos qui mente invicti sunt corporaliter vincit. Vel certe debantur ad nutum suae voluntatis trahit. In cujus manu dolus dirigitur, qper opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit. Nam quidquid lingua mendax simulat, hoc quasi verum esse
Abbreviated transcription (Latin):
iussus p̃sũpsit. dicens. Si eicis nos: mitte
nos in gregẽ porcor. Maliciȩ quippe eius
testas sũma licentiã ñ p̃b&. grassari nec in
porcos ual&. Quanto gͦ iste sua sponte no¬
cere factis ad dĩ imaginem hominib au¬
deat: de quo nimirũ constat qͦd ñ iussus.¬

Expanded text:
jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . » Malitiae quippe ejustestas summa licentiam non praebet, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus
Abbreviated transcription (Latin):
eius gladiũ pietas conditoris astringit: ut
replicatꝰ intra eius conscientiã lateat: & ul¬
tra quam desuꝑ iuste disponit᷑ sese in mor¬
tes hominũ eiꝰ malicia ñ extendat. Qͦđ gͥ
ad multa fortit̃ p̃uald. hoc de principio mag¬
nȩ conditionis potest: qͦd uͦ a quibdã uinci¬
tur. eius nimirũ gladius ab auctore repli¬
cat᷑. Iste nãq beemoth. quia principiũ uia¬
rũ dĩ ẽ. cũ contra sc̃m uirũ licentiã tẽpta¬
tionis accepit. gentes mouit: greges abstu¬
lit: ignẽ de cęlo deposuit: ꝑturbato aere
uentos excitauit: domũ concutiens sub¬
ruit: conuiuantes filios extinxit: uxoris
m̃tẽ in dolo prauȩ suasionis exercuit: ma¬
riti carnẽ inflictis uulnerib confõdit. S
eius gladius a conditore replicat᷑: cũ dr̃.
animã illius serua. Qui replicato gladio
quia nec manere in obsesso homine potuit.
nec rursus inuadere bruta animalia non

Expanded text:
ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest; quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. Iste namque Behemoth, quia « principium viarum Dei est, » cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum dicitur: « Animam illius serva . » Qui replicato gladio e describitur: quia nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Inebriat᷑. ẽ. in cȩlo gladius nis. Acsi aꝑ¬
te dicer&. Qua ira feriã suꝑbos t̾rȩ ꝑpendi¬
te: si ipsos etiam qͦs in cȩlo uixta me condidi
ꝓ elationis uicio ꝑcutere ñ peꝑpci: Tot itaq
antiqui hostis uirtutib auditis. tanta con¬
ditionis magnitudine cognita. qͥs ñ ĩmensa
formidine corruat: qͥs ñ desꝑationis ꝑcus¬
sione succumbat: S quia elationẽ nr̃am
ostensa hostis potentia reprimit: etiã infir¬
mitatẽ nr̃am dñs patefacta gr̃a suȩ dispen¬
sationis fou&. Unde cũ eũ principiũ uia¬
rũ suarũ dicer&: ilieo adiunxit. Qui fe
cit eũ: applicabit gladiũ eiꝰ. Gladius qͥppe
behemoth istius. ipsa nocendi malicia est.
S ab eo a quo bonus ꝑ naturã factus. ẽ. eius
gladius applicat᷑: quia eius malicia diuina
dispensatione restringit᷑: ne ferire tantũ
m̃tes hominũ qͣntũ appetit ꝑmittat᷑. Qd
gͦ hostis nr̃ & multũ potest & minꝰ ꝑcutit.

Expanded text:
dicit: Inebriatus est in coelo gladius meus , ac si aperte diceret; qua ira feriam superbos icit: Inebriatus est in coelo gladius meus , ac si apte, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non peperci? Tot itaque hostis antiqui virtutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adjunxit: CAPUT cit eum, applicavit gladium ejus . » Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Surde & mute sp̃e. ego tͥ p̃cipio exi¬
ab eo: & amplius ne introeas in eũ: & ex¬
clamans. & multũ discerpens eũ. exut ab
eo. Ecce ñ eũ discerpserat. cũ tenebat: exi¬
ens discerpsit: qͥa nimirũ tc̃ peiꝰ cogitatio¬
nes m̃tis dilaniat: cũ iã egressui diuina
uirtute cõpulsus apꝓpinqͥt. Et quẽ mutꝰ
possederat. cũ clamorib deserebat: qͥa ple¬
rumq cũ possidet. minora tẽptam̃ta irro¬
gat: cũ uͦ de coide pellit᷑. acriori infestati¬
one ꝑturbat. Bene itaq dr̃. stringit cau¬
dam suam quasi cedrũ: qͥa & cor possidens
semꝑ in malicia ex posteriorib crescit: &
eor deserens uehem̃tiorib cogitationũ sti¬

Expanded text:
dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi e introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, exivit ab eo . Ecce eum non discerpserat cum tenebat, exiens discerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat, cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat. Et quem mutus possederat, cum clamoribus deserebat, quia plerumque cum possidet, minora tentamenta irrogat; cum vero de corde pellitur, acriori infestatione perturbat. Bene itaque dicitur: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia et cor possidens semper in malitia ex posterioribus crescit, et cor deserens vehementioribus cogitationum sti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃sentis uitȩ t̃mino illos ꝓpinqͦre cogno¬
scit: & quo se consũmaturũ tẽptationẽ con¬
siderat. eo eis iniquitatũ pondera grauio¬
ra coaceruat. Behemoth gͥ caudã suã qͣsi
cedrũ stringit: quia qͦs ꝑ praua inicia cȩꝑit.
ad finẽ deteriores reddit: ut temptam̃ta eiꝰ
quo citius cessatura st̃. ualentiꝰ compleant᷑.
Quia enĩ suis pęnis eor satagit eqre supplici
um: in eis ardentiꝰ ante mortẽ nitit᷑ om̃e
exaggerare peccatũ. Perumq uͦ behemotħ
iste iam cor male subditũ possids. s tam̃
diuina illũ gr̃a repellit: & manꝰ miscdiȩ
eicit. quẽ ad se captiua uoluntas introdu
xit. Cumq a corde expellit᷑. acriores infi¬
tẽptationũ fluctꝰ mens ab illo ĩpugnata
sentiat. qͦs etiam possessa nesciebat. Quod
bene in ȩuuangło exprimit᷑. cũ exire de
N am cũ demoniacus puer fuisset oblatus:
scriptũ . ẽ. cõminat᷑. ẽ. iħc spũi immundo

Expanded text:
cum praesentis vitae termino illos propinquare cognocum praesentis vitae termino illos propinquare cognoscit; et quo se consummaturum tentationem considerat, eo eis iniquitatum pondera graviora coacervat. Behemoth igitur caudam suam quasi cedrum stringit, quia quos per prava initia ceperit, ad finem deteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Quia enim suis poenis eorum satagit aequare supplicium, 1065 in eis ardentius ante mortem nititur omne exaggerare peccatum. Plerumque vero Behemoth iste jam cor male subditum possidet, sed tamen divina illum gratia repellit, et manus misericordiae ejicit, quem ad se captiva voxit. Cumque a corde expellitur, acriores infitentationum fluctus mens ab illo impugnata sentiat quos etiam possessa nesciebat. Quod bene in Evangelio exprimitur, cum exire de Nam cum daemoniacus puer fuisset oblatus, scriptum est: Comminatus est Jesus spiritui immundo,
Abbreviated transcription (Latin):
at. inualescente fine tẽptationis astringit.
Quia enĩ peccatũ trib modis admittit᷑. cum
uidelicet serpentis suggestione. carnis de¬
lectatione. sp̃e consensione ꝑpetrat᷑: behe¬
moth iste prius illicita suggerens linguã
exerit: post ad delectationẽ ꝑtrahens den¬
tem figit: ad extremũ uͦ ꝑ consensionẽ pos¬
sidens. caudam stringit. Hinc. ẽ. enĩ qͦd non¬
nulli peccata longo usu ꝑpetrata in sem&s¬
ipsis ipsi rep̃hendunt. atq hȩc ex iudicio fu¬
giunt: s uitare oꝑe nec decertantes posst̃.
quia dũ beemoth istiꝰ caput ñ contert̃. ple¬
rũq cauda & nolentes ligant᷑. Quȩ contra
eos cedri more induruit: quia a blanda
uoluptate exordii. usq ad uiolentiã reten¬
tionis excreuit. Dicat᷑ gͦ.stringit caudã suã
quasi cedrũ: ut tanto quisq debeat inicia
tẽptationis fugere. qͣnto finẽ eiꝰ intelligit
q eis qͦs exꝑit tẽ grauiores culpas ingerit.

Expanded text:
e valeat, invalescente fine tentationis, astringit. e valeat, invalescente fine tentationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu perpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vitare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelligit que eis quos ceperit tunc graviores culpas ingerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Prima qͥppe serpentis suggestio mollis ac
tenera. ẽ: & facili uirtutis pede conterenda
S si hȩc inualescere negligent̃ admittit᷑. eiq
ad cor aditꝰ licent̃ p̃bet᷑: tanta se uirtute
exaggerat. ut captã m̃tẽ deprimens. usq
ad intolerabile robur excrescat. Caudam
itaq quasi cedrũ stringere dr̃.: qͥa semel
eius recepta in corde tẽptatio. in cunctis
quȩ subsequent̃ intulerit. uelut ex iure
dñatur. Huius gͦ behemoth caput herba
est. cauda cedrus: qͥa ex prima qͥdẽ sugge¬
stione blandiens substernit᷑. s ꝑ usũ uebe¬
m̃t̃ inualescens. succrescente tẽptationis
fine roborat᷑. Suꝑabile nãq ẽ om̃e quod
inicio suggerit: s inde sequit᷑ qͦd uinci
uix possit Prius enĩ quasi consulens blan¬
da ad animũ loquit᷑. s cũ semel dentem
delectationis infixerit. uiolentã post consu¬
etudinẽ pene insolubilit̃ innodat᷑. Unde
& bene stringere caudã dr̃: dente enĩ uul¬

Expanded text:
Prima quidem serpentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere dicitur, quia semel ejus in corde recepta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vul
Abbreviated transcription (Latin):
mundã uitã spiritaliũ quęrit. S quȩren¬
uita carnaliũ designat᷑. Esca quoq eius
electa iã n erit: si fenũ comedens carnales
rapit. S ad hȩc citius occurrit. qͥa ñ milli
hominũ. & apud dm̃ fenũ sunt. & apud
homines scĩtatis nomine censent᷑: cum &
ante humanos ocłos aliud ostendit uita.
&ante diuina iudicia aliud intendit con¬
scientia. Hii itaq apud humana iudicia
electi sunt: s apud subtile dñi exam̃ fenũ.
An ante diuinos ocłos saul fęnũ ñ erat. de
quo samuhel popło dicebat. certe uidetis
quẽ elegit dñs: & de quo paulo suꝑiꝰ dicit᷑
electus & bonus: Quẽ enĩ peccans popłs
meruit: & apud dm̃ reꝓbus extitit. & ta¬
ñ causarũ ordini electus & bonus fuit.

Expanded text:
mundam vitam spiritalium quaerit. 19. Mumundam vitam spiritalium quaerit. 19. Muvita carnalium designatur. Esca quoque ejus electa jam non erit, si fenum comedens carnalem rapit. Sed ad haec citius occurrit, quia nonnulli hominum et apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum non erat, de quo Samuel propheta populo dicebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causarum ordine electus et bonus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut bos comedit. Si ꝓpħarũ sollicite uer-¬
ba discutimꝰ: hȩc & illa uno sp̃u ꝓlata re-¬
perimus. Usaias nãq cũ cerneret uitã
peccantiũ ab antiquo & insatiabili hoste
deuorari. ait. Leo sicut bos comeds pale¬
as. Qd aut̃ feni palearũq nomine. nisi
lic leo: qui hic fęnũ. illic palex̧ nominaN
S ꝑscrutari mens nitit᷑. cur iste uel apud
ysaiam. leo. uel hic dñica uoce beemoth.
in comessatione feni. uel paleȩ. utroq loco
ñ equo. s boui cõparet᷑. Quod tam̃ citius
cognoscimꝰ.: si in utrisq animalib quae
sit nutrim̃tor: distantia ꝑpendamꝰ. Equi
namq fȩnũ quamlib& sordidũ comedt̃
aqͣm uͦ ñ nisi mundã bibunt. Boues aut̃
aqͣm qͣmlib& sordidã bibunt. s feno ñ nisi
do pabulo pascit᷑. behemoth iste comparat᷑:
nisi hoc qͦd de isto antiquo hoste ꝑ ꝓpħam
implicatos. in imis secũ respicit uolunta¬
rie iacere. Fȩnũ gͦ comedere sicut bos appe¬
tit: quia suggestione suadente. conterere

Expanded text:
simum cupit.---Si prophetarum sollicite verba discutimus, haec et illa uno spiritu prolata reperimus. Isaias namque cum cerneret vitam peccantium ab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos comedet paleas . Quid autem feni palearumque nomine nisi clic leo; qui hic fenum, illic paleae nominantur. Sed perscrutari mens nititur cur iste vel apud Isaiam leo, vel hic dominica voce Behemoth, in comestione feni vel paleae, utroque 1057 loco, non equo, sed bovi comparetur. Quod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia perpendamus. Equi namque fenum quamlibet sordidum comedunt, aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem aquam quamlibet sordidam bibunt, sed feno non nisi mdo pabulo pascitur, Behemoth iste comparatur, nisi hoc quod de isto antiquo hoste per propimplicatos in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo comedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere
Abbreviated transcription (Latin):
atus asserit᷑: cũ neq una sit substantia
angłi & hominis. neq homo ex angło. neq
angłs ex homine ꝓferat᷑: Si uͦ ꝓpt̾ hoc fa¬
ctus behemoth cũ beato iob dr̃. qͦd creat᷑a
oñus ab auctore qui in actione sua neqͣ qͣm
tẽporis ꝓtelatione distendit᷑. simul condita
ñ dubitat᷑: cur de behemoth specialit̃ dicit᷑
qͦd cõmune cũ creaturis om̃ib generaliter
habetur: S si rerũ eausas subtili discus¬
sione pulsamus: simul factũ angłm ho¬
minẽq cognoscimꝰ: simul uidelic& ñ in
unitate tẽporis: s cognitione rationis: si¬
mul ꝑ acceptã imaginẽ sapientiȩ: & ñ si¬
mul ꝑ coniunctã substantiã formȩ. Scrip

Expanded text:
atus asseritur, cum neque una sit substantia atus asseritur, cum neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili discussione pensamus, simul angelum factum hominemque cognoscimus, simul videlicet non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam su
Abbreviated transcription (Latin):
oriret᷑ in t̾ra: omnẽq herbã regionis. Qui
enim dieb diuersis creatũ cȩlũ. & terram.
uirgultũ. herbãq narrauerat: nc̃ uno die
facta manifestat: ut liquido ostender& qͦd
creatura om̃is simul ꝑ substantiã extitit.
qͣmuis ñ simul ꝑ speciẽ ꝓcessit. Hinc illie
quoq scriptũ. ẽ. Creauit ds̃ hominẽ ad imna¬
ginẽ suam: ad imaginẽ dĩ creauit illum.
mascłm & feminã fecit eos. Necdũ enim
eua facta describit᷑. & iã homo mascłs &
femina ꝑhibet᷑. S quia ex adȩ latere erat
ꝓculdubio femina ꝓcessura: in illo iã com
mis possumꝰ: ut ex minimis maiora pense
mus. Herba nãq cũ creat᷑: needũ in illa
fructus. necdũ fructꝰ sui sem̃ ostenditur.
inest uͦ ei etiam cũ ñ appar& fructꝰ s sem̃.
quia nimirũ simul st̃ in radicis substan¬
tia. quȩ ñ simul ꝓdeunt ꝑ tẽporis incre¬
tiam dicimꝰ. quȩ ꝓdire alia ex aliis inueni¬
mus: quo pacto cũ beato iob behemothcre¬

Expanded text:
herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic quoque scriptum einem suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam fecit eos . Necdum enim facta Eva describitur, et jam homo masculus, et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam compmis possumus, ut ex minimis majormus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum fructus sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incretiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth cre
Abbreviated transcription (Latin):
culpȩ. ante ꝓlatam sententiã adhuc tacen-¬
tem iudicẽ utriq conspiciunt: & tam̃ cul¬
pȩ debitor grauẽ contra se irã hoc ipsũ u¬
dicis silentiũ suspicat᷑. Quã irã sibi ñ de¬
nuntiat ꝑturbatio iudicis. s recordatio
prauitatis: quia & si adhuc foras reũ senten-¬
tia ñ clamat. intͦ iam grauit̃ conscientia
accusat. At contra iusticiȩ amicus decernen¬
tis uultũ conspicit: s intꝰ de testimonio bo¬
nȩ recordationis hilarescit. Et quo apud
se quod metuat ñ hab&: om̃e qͦd erga sem&¬
ipsũ ẽ blandũ uid&. Hoc itaq loco furor dñi
peccatores male sibi conscios examinatio ui-¬
sta uindictȩ. Quamuis enĩ eũ tranquillũ
in iudicio uideant: qͥa tam̃ feriendos seab
illo ñ dubitant. eũ in suis motib ꝑturbatũ
gantẽ humilia: acsi dicat. ut ego. Apte aut̃
ad uindictȩ ordinẽ arrogantib suꝑborũ
culpa p̃ponit᷑: quia nimirũ ñ suꝑbia de

Expanded text:
culpae, ante prolatam sententiam adhuc tacenculpae, ante prolatam sententiam adhuc tacentem judicem utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram hoc ipsum judicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque loco furor Domined super peccatores male sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum am.---Ac si dicat ut ego. Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus superborum culpa praeponitur, quia nimirum non superbia de
Abbreviated transcription (Latin):
irã dixit. & columbȩ. Acsi aꝑtius diceret.
Districtũ iudiciũ inconcussus exerit: qui
ꝑmanens mansuetus punit. Unde & in
extremo iudicio in sems ipso incõmutabi¬
lis manens. nulla uicissitudine ac muta¬
bilitate uariat᷑. s tam̃ elec̾tis & reꝓbis ne¬
qͣqͣm sub specie eiusdẽ incõmutabilitatis
ostendit᷑: quia & tranqͥllus iustis. & iratus
parebit iniustis. Teste enĩ conscientia int᷑
sems. ipsos defert̃. unde eor m̃tes ȩque unũ
respiciant. s ñ ȩqualit̾ modificent᷑. qͥa & istiᷤ
eũ benignũ ostendit ante acta iusticia. &
illis t̾ribilẽ culpa. Quor pauorẽ qͥs expli¬
c&: cũ contingit miseris & intra se culpaᷤᷤ
cernere. & ante se iudicẽ iustũ uider&:
Hoc nimirũ cotidie in usu uitȩ p̃sentis agit᷑:
ut de qualitate uenturi iudicis mortaliũ
corda doceant᷑. Nã cũ duo ad iudicium
ꝑgunt. alius innocentiȩ sibi conscius. & aliꝰ

Expanded text:
iram dixit columbae. Ac si aperte diceret: iram dixit columbae. Ac si aperte diceret: Districtum judicium inconcussus exerit, qui permanens mansuetus punit. Unde et in extremo judicio in semet ipso incommutabilis manens, nulla vicissitudine ac mutabilitate variatur. Sed tamen electis et reprobis nequaquam sub specie ejusdem incommutabilitatis ostenditur, quia et tranquillus justis, et iratus apparebit injustis. Teste enim conscientia intra semetipsos deferunt, unde eorum mentes aeque unum respiciant, sed non aequaliter modificentur, quia et istis eum benignum ostendit anteacta justitia, et illis terribilem culpa. Quorum pavorem quis explicet, cum contigerit miseris et intra se culpas cernere, et ante se judicem justum videre? Hoc nimirum quotidie in usu vitae praesentis agitur, ut de qualitate venturi judicis mortalium corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi conscius, alius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbos in furore tuo. subaudis ut ego: qͥ eos
& tranqͥllitatis tẽpore unitos contra me
tolero. & districtꝰ qͣndoq ueniens in meo
eos furore disꝑgo. S int̾ hec sollerter intu¬
endũ.ẽ. qͦd grauis ꝑfidiȩ error admitit᷑.
si fortasse quis ȩstim& qͦd in illa diuinitatiᷤᷤ
substantia furor & tranqͥllitas uarietur.
Creator nãq om̃iũ eo sũme immortalis est.
quo creaturȩ more mutabilis ñ. ẽ. Hinc
de illo ꝑ iacobũ dr̃. Apud quẽ ñ ẽ. trans¬
mutatio: nec uicissitudinis obumbratio.
Hinc rursũ scriptũ . ẽ. Tu aut̃ dñe cũ tranqͥl¬
litate iudicas. Hinc ꝓpħa ait. Deserta fa¬
cta ẽ. t̾ra a facie irȩ columbȩ: a facie furo¬
ris dñi. Qd enĩ irã columbȩ p̃dixerat: hoc
furorẽ dñi subiunxit. Columba nãq ual¬
de simplex. ẽ animal: & qͥa in dm̃ nulla
furoris inȩqͣlitas serpit. furorẽ dñi iram
columbe nominauit. Ut enĩ diuinȩ distri¬
ctionis uĩ imꝑturbabilẽ demonstrar&: &

Expanded text:
bos in furore tuo, » subaudi ut ego, qui eos et tranquillitatis tempore unitos contra me tolero, et districtus quandoqueeos furore dispergo. Sed inter haec solerter intuendum est quod gravis perfidiae error admittitur, si fortasse quis aestimet quod in illa divinitatis substantia furor et tranquillitas varietur. Creator namque omnium eo summe immortalis est, quo creaturae more mutabilis 1052 non est. Hinc de illo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Hinc rursum scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas . Hinc propheta ait: Deserta facta est terra a facie irae columbae, a facie furoris Domini . Quod enim iram columbae praedixerat, hoc furorem Domini subjunxit. Columba namque valde simplex est animal; et quia in Deum nulla furoris inaequalitas serpit, furorem Dcolumbae nominavit. Ut enim divinae districtionis vim imperturbabilem demonstraret, et
Abbreviated transcription (Latin):
falsa contingit gła exteriꝰ eleuari. Ordi¬
nante enĩ diuino iudicio. ñ eis hic aliud
culpa. ẽ. atq aliud pęna: s sua illis in pę¬
nam uertit᷑ culpa: ut elatis fastu suꝑbiȩ.
hoc ipsũ sit uere intꝰ cadere. quo foras oste¬

Expanded text:
falsa contingit gloria exterius elevari. Ordifalsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua illis in poenam vertitur culpa, ut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadere quod foris oste
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑. Respice cunctos suꝑbos & confun¬
de eos: & contere impios in loco suo. sub¬
audis. ut ego. Suꝑbi enĩ ex respectu dñi
confundunt᷑: aut hic de pietate cognos¬
centes & dãpnantes crimina. aut illic sup¬
plicia de iusticia sentientes. Impior locus
ipsa suꝑbia. ẽ: quia cum scriptũ sit. iniciũ
om̃is peccati suꝑbia. unde orit᷑ impietas.¬
ibi continet᷑: qͣmuis necqͥcqͣm a suꝑbia di¬
stet impietas. Ualde enĩ suꝑbire. ẽ: ĩpia
de auctore sentire. Impiꝰ gͦ in loco suo cõ¬
terit᷑: quia ipsa suꝑbia qua eleuat᷑ oppͥmit᷑.
Cumq efferendo se in cogitationib erigit.
lum̃ sibi iusticiȩ qͦd inuenire debuiss&
abscondit. Sepe autẽ dũ contra dm̃ falsa
gła exterius ꝓficit: uera miseria intus
inanescit. Unde ꝓpħa ait. Deiecisti eos
dũ alleuarent᷑. Non enĩ ait. deiecisti eos
postqͣm eleuati sunt. s cũ alleuarent᷑. qͥa
hoc ipsũ fit suꝑbis interius deici. quod eis

Expanded text:
S. 7. Respice cunctos superbos, et confunde eos, et contere impios in loco suo. - Subaudis ut ego superbi enim ex respectu Domini confunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: « Initium omnis peccati superbia . » Unde oritibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis
Abbreviated transcription (Latin):
lumbis sus. & uirtꝰ illius in umbilico uen¬
tris sui: quia nimirũ eius ꝓprie corpus
fiunt. qui suggestionũ turpiũ blandim̃¬
tis decepti. ei ꝑ luxuriȩ fluxa succũbuiii.
Multa in his suppetunt: quȩ instruendis
morib ꝓferant᷑ S prius behemoth istius
uiolenta discutimꝰ: ut post subtiliꝰ astuta
detegamꝰ. In scriptura sacra cedri nomine.
aliqͣnda alta excellentia głȩ cȩlestis expri¬
mit᷑ aliqͥndo autẽ prauor. rigida elatio
designat᷑. Cedri nomine celsitudo głae
ut palma florebit: sicut cedrus lybani

Expanded text:
lumbis suis, et virtus illius in umbilico venlumbis suis, et virtus illius in umbilico ventris sui, quia nimirum ejus proprie corpus fiunt, qui, suggestionum turpium blandimentis decepti, ei per luxuriae fluxa succumbunt. Multa in his suppetunt, quae instruendis moribus proferantur; sed prius Behemoth istius violenta discutimus, ut post subtilius astuta detegamus. In Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia gloriae coelestis exprimitur, aliquando autem pravorum rigida elatio designatur. Cedri nomine coelestis gloriae ut palma florebi
Abbreviated transcription (Latin):
generis sexus ualde luxuriȩ infirmitate
substernit᷑. & fortitudo eiꝰ in lumbis contra
mascłos. & uirtꝰ illiꝰ contra feminas in
fenũ comedere intulit. prima deceptioniᷤᷤ
eius argum̃ta luxuriȩ dampna subiunx̃.
nisi qͦd liquido om̃ib pat&. quia postꝗͣ
ruptionẽ carnis extendit: Qd in ipsiᷤ
quoq hominib primis agnoscimꝰ. Qui
dũ post ꝑpetratã suꝑbiã pudenda m̃bra
contegunt: patent̾ indicarunt. qͥa postqͣm
apud sem& ipsos intͦ arriꝑe alta conatist̃.
mox in carne foras erubescenda ꝑtulert̃.
Behemoth itaq iste insanabilit̃ seuiens. &
deuorare totũ simul hominẽ quȩrens. mͦ
in suꝑbia m̃tẽ erigit: mͦ carnẽ luxuriȩ
uoluptate corrũpit. Bene autẽ nequaqͣm
fortitudo eius in lumbis uel umbilico eoꝵ¬
dr̃ qui ꝓsternunt᷑. s fortitudo eiꝰ in lum¬
bis eius. & uirtꝰ illiꝰ in umbilico uentris
eiꝰ. Aesi aꝑte diceret᷑ Fortitudo eius in

Expanded text:
generis sexus valde ex luxuriae infirmitate generis sexus valde ex luxuriae infirmitate substernitur, et fortitudo ejus in lumbis contra masculos, et virtus illius contra feminas in fenum comedere intulit, prima deceptionis ejus argumenta luxuriae damna subjunxit, nisi quod liquido omnibus patet quia postquam ruptionem carnis extendit? Quod in ipsis quoque hominibus primis agnoscimus, qui, dum post perpetratam superbiam pudenda membra contegunt, patenter indicarunt quia postquam apud semetipsos intus arripere alta conati sunt, mox in carne foris erubescenda pertulerunt . Behemoth itaque iste insatiabiliter saeviens, et devorare totum simul hominem quaerens, modo in superbiam mentem erigit, modo carnem luxuriae voluptate corrumpit. Bene autem nequaquam fortitudo ejus in lumbis vel umbilico eortitudo ejus in lumbis ejus, et virtus illius in umbilico ventris ejus. Ac si aperte diceretur: Fortitudo ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
ris in lumbis. in et̾ aut̃ feminis in umbi¬
lico ꝑhibent᷑. Hinc ẽ enim qͦd ueritas di¬
scipłis dicit. Sint lumbi ur̃i p̃cincti.
Hinc petrus cũ luxuriã a corde restringe¬
r&. ammonebat dicens: succincti lũbos
m̃tis ur̃ȩ. Hinc paulus cũ ꝑ abrahȩ sacri¬
ficiũ melchisedech tempore. leui sacerdo¬
tiũ dicer& decimatũ: ubi tẽ in abrahae
corpore leui later&. ostendens ait. Adhuc
enim in lumbis patris erat. Na uͦ semi-¬
nariũ luxuriȩ feminis in umbilico conti
ꝓstitutȩ iudeȩ petulantiã increpans. ait.
In die ortus tui ñ ẽ p̃cisus umbilicus tuus.
In die qͥppe ortꝰ umbilicũ p̃cidere. ẽ con¬
uersionis tempore carnis luxuriã reseca¬
re. Quia enim difficile. ẽ male inchoata
corrigere. & semel formata deformit̾ in
melius reformare. de ortu suo iudea re¬
p̃hendit᷑. quȩ dũ in dõ nata . ẽ. imprecisũ
umbilicũ retinuit: quia fluxa luxuriȩ ñ
abscidit. Quia gͥ potestati diaboli utriꝰq

Expanded text:
 autem feminis in umbilico perhibetur. Hinc est enim quod Veritas discipulis dicit: Sint lumbi vestri praecincti . Hinc Petrus, cum luxuriam a corde restringeret, admonebat, dicens: Succincti lumbos mentis vestrae . Hinc Paulus cum per Abrahae sacrificium Melchisedech tempore Levi sacerdotium diceret decimatum, ubi tunc in Abrahae corpore Levi lateret ostendens, ait: Adhuc enim in lumbis patris erat . Quia vero seminarium luxuriae feminis iprostitutae Judaeae petulantiam increpans, ait: In die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus . In die quippe ortus umbilicum praecidere, est conversionis tempore carnis luxuriam resecare. Quia enim difficile est mala inchoata corrigere, et semel formata deformiter in melius reformare, de ortu suo Judaea reprehenditur, quae dum in Deo nata est, impraecisum umbilicum retinuit, quia fluxa luxuriae non abscidit. Quia igitur potestate diaboli utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
nos paruulos dũ ꝓtegit. nutrit. & ñ graui.
atq onerosa. s leui & blanda ꝓtectione nos
refou&. dũ suas in nos miscđias exerit. qͦsi
more suꝑ nos auiũ alas tendit. Aliqͣndo
etiã insensatis reb ꝓpt̃ infirmitatẽ nr̃am
alta condescensione se cõparat: sicut ꝑ pro
pħam dicit. Ecce ego stridebo subt̃ uos.
sicut stridet plaustrũ onustũ fȩno. Na enĩ
fȩnũ . ẽ. uita carnaliũ. sicut scriptũ. ẽ. om̃is
caro fęnũ: in eo qͦd dñs uitã carnaliũ pa¬
tit᷑. more plaustri fenũ se portare testat᷑.
Cui sub fęni onere stridere. ẽ: pondera & ini¬
quitates peccantiũ cũ quȩrela tolerare. Cũ¬

Expanded text:
nos parvulos dum protegit nutrit, et non gravi nos parvulos dum protegit nutrit, et non gravi atque onerosa, sed levi et blanda protectione nos refovet, dum suas in nos misericordias exerit, quasi more avium super nos alas tendit. Aliquando etiam insensatis rebus, propter infirmitatem nostram alta condescephetam dicitur: Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet plaustrum onustum foeno. Quia enim foenum est vita carnalium, sicut scriptum caro fenum ; in eo quod Dominus vitam carnalium patitur, more plaustri fenum se portare testatur. Cui sub feni onere stridere est, pondera et iniquitates peccantium cum querela tolerare. C
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ ꝑ sponsȩ cõparationẽ loquens. &
si illa oblita fuerit: ego tam̃ ñ obliuiscar
tui. Qs enĩ nesciat qͥa dĩ memoria nec
obliuione rumpit᷑ nec recordatione sarci¬
tur: S cũ aliqua deserens p̃tmittit: mo-¬
re m̃tiũ obliuisci dr̃. Et cũ post longum
tempꝰ quȩ uoluerit uisitat: nr̃e mutabi¬
litatis consuetudine recordatꝰ uocat᷑. Quo
enim pacto diumitatis eiꝰ uim obluuodis¬
sipat: cui ipsa quoq laudabilis memoria
p̃sentia assistunt: Aut qͦmͦ absentiũ re¬
cordat᷑: dũ om̃e qͦd ẽ ꝑ hoc illi presto. ẽ.
qͦd in ipso. ẽ: Quod si ei p̃sto ñ eẽt om̃i¬
no ñ eẽt. Nam ñ existentia uidendo cre-¬
at: existentia uidendo contins. Quicquid
gͦ creator ñ uide: e̾entia subsistendi caret.
Aliquando aut̃ ab auib in illũ similitudo
trahit᷑: sicut ꝑ moysen dr̃. expandit alas
suas. & accepit eos: & sicut ꝑ ꝓpħam ait. sub
umbra alarũ tuarũ ꝓtege me. Quia enim

Expanded text:
omparationem loquens ait: Et si illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Quis enim nesciat quia Dei memoria nec oblivione rumpitur, nec recordatione sarcitur? Sed dum aliqua deserens praetermittit, more mentium oblivisci dicitur; et cum post longum tempus quae voluerit visitat, nostrae mutabilitatis consuetudine recordatus vocatur. Quo enim pacto divinitatis ejus vim oblivio dissipat, cui ipsa quoque laudabilis memoria praesentia assistunt? Aut quomodo absentium recordatur, dum omne quod est per hoc illi praesto est, quod in ipso est? Quod si ei praesto non esset, omnino non esset; nam non existentia videndo creat, existentia videndo continet. Quidquid ergo creator non videt, essentia subsistendi caret. Aliquando autem ab avibus in illum similitudo trahitur, sicut per Moysen dicitur: Expandit alas suas, et assumpsit eos . Et propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
minant᷑. effectus quidam oꝑationis osten-¬
dit᷑: cũ uͦ manus. brachiũ. dext̃a. uel uox.
in dõ dr̃: ꝑ hȩc uocabula consubstantialis
ei filius demonstrat᷑. Ipse quippe. ẽ. manꝰ
& dextera: de cuiꝰ ascensione ꝑ moysen pat̃
loquit᷑ dicens. Tollam in cęlo manũ meã.
& iurabo ꝑ dextãm meã. Ipse brachiũ: de
& de qͦ scriptũ. ẽ: in principio erat uerbũ.
& uerbũ erat apud dm̃. sds̃ erat uerbum.
Per quod uerbũ fecisse patrẽ omina. dauid
asserit dicens. dixit .&. facta st̃. Dõ gͦ brachi¬
um habere.ẽ. oꝑantem filiũ gignere. Uoce
tonare. ẽ. consubstantialẽ sibi filiũ mundo
terribilit̃ demonstrare. Beato gͦ iob dũ dic̃
dñs. si habes brachiũ sicut ds̃. & si uoce simi¬
li tonas. mira dispensatione pietatis eum
dũ increpat. ex altat: quia eũ quẽ sua cõ¬
paratione suꝑat. suꝑiorẽ cunctis demon¬
strat: cui in hac ꝓpositione subiungit.

Expanded text:
minantur, effectus quidam operationis ostenditur; cum vero manus et brachium, dextera vel vox in Deo dicitur: per haec vocabula consubstei Filius demonstratur. Ipse quippe manus est et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam . Ipse brachium de scriptum est: In principio erat. Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Per hoc Verbum fecisse Patrem omnia David asserit, dicens: Dixit, et facta sunt . Deum ergo brachium babere est operantem Filium gignere, voce tonare est consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job cum dicit Dominus: Si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, mira dispensatione pietatis eum dum increpat exaltat, quia eum quem sua comparatione superat superiorem cunctis demonstrat. Cui in hac propositione subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ dr̃. uox dñi confringentis cedros. Qd
autẽ cauda behemoth istius nisi illa an¬
tiqui hostis extremitas dr̃: cũ nimirũ
uas ꝓpriũ illũ ꝑditũ hominẽ ingredit᷑.
qui specialit antixp̃c nuncupat᷑: qui qͥa¬
mͦ honorib scłi. mͦ signis & ꝓdigiis fictȩ
scĩtatis in tumore potentiȩ eleuari per-¬
mittit᷑: recte uoce dñica cauda illiꝰ ce-¬
dro cõparat᷑. Sicut enim cedrus arbu¬
sta cȩt̾a in altũ crescendo deserit: ita tẽ

Expanded text:
r: Vox Domini confringentis cedros . Quid autem cauda Behemoth istius, nisi illa antiqui hostis extremitas dicitur; cum nimirum vas proprium illum perditum hominem 1059 ingreditur, qui specialiter Antichristus nuncupatmodo honoribus saeculi, modo signis ex prodigiis fictae sanctitatis in timore potentiae elevare permittitur, recte voce Dominica cauda illius cedro comparatur. Sicut cedrus arbusta caetera in altum crescendo deserit, ita nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Qui quidẽ culpã suã int̾ flagella ñ inueni¬
ens. nec tam̃ flagella eadẽ causã sibi c̾ẽ
augendi meriti dep̃hendens. iniuste se
feriri credidit: cũ qͦd in se debuiss& cor¬
rigi ñ inuenit. S ne ipsa innocentia in
tumore elationis inflet᷑. diuina uoce cor¬
ripit᷑: & mens eiꝰ ab iniquitate libera. s
uerberib p̃ssa. ad iudicia occulta reuo

Expanded text:
Qui quidem culpam suam inter flagella non inveniQui quidem culpam suam inter flagella non inveniens, nec tamen flagella eadem causam sibi esse augendi meriti deprehendens, injuste se feriri credidit, cum quid in se debuisset corrigi non invenit. Sed ne ipsa innocentia in tumorem elationis infletur, divina voce corripitur, et mens ejus ab iniquitate libera, sed verberibus pressa, ad judicia occulta
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ duplex in pęnitentia gemitꝰ debet᷑ bea¬
tus iob diuinȩ uocis increpatione ꝓficiens.
atq in sua rep̃hensione succrescens. dixis
se unũ & alterũ pęnitens fatet᷑. Acsi aꝑte
dere. quid beatũ iob lumbos acccingere.
quid int̾rogare dĩ. qͥd hominis indicare.
primo iã diũ sermone tractatũ . ẽ. Qa gͦ
lectoris tedio parcimꝰ: curamꝰ summoꝑe
ne dicta replicemꝰ. Sequit᷑. Nũqͥd irritũ¬
tu rustificeris: Quisquis contra flagella
sem& ipsũ defendere nitit᷑. flagellantis u¬
diciũ euacuare conat᷑. Nam cũ sua culpa
feriri se denegat: quid aliud qͣm iniusticiã
ferientis accusat: Beatũ itaq iob ñ iccir¬
co flagella celestia ꝑeussert̃. ut in eo culpaᷤᷤ
extinguerent. s potius ut merita augereñ
quatinꝰ qui tranqͥllitatis tẽpore in tanta
scĩtate claruerat etiã ex ꝑcussione patesce¬
r&. quȩ in eo etiã patientiȩ uirtꝰ latebat.

Expanded text:
igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beaigitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dere, quid beatum Job lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractatum est . Quia ergo lectoris taedio parcimus, curamus summopere ne dicta replicemus. Sequitur: CAPUbderetur.---Quisquis contra Domini flagella semetipsum defendere nititur, flagellantis judicium evacuare conatur. Nam cum culpa sua feriri se denegat, quid aliud quam injustitiam ferientis accusat? Beatum itaque Job non idcirco flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas exstinguerent, sed potius ut merita augerent, quatenus qui tranquillitatis tempore in tanta sanctitate claruerat, et ex percussione patesceret quae in eo etiam patientiae virtus latebat.