comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
historiȩ post diluiuũ sedisse testant᷑. Nñ
ec usq hodie ibidẽ lignorũ eius uidentur
uestigia. Acroceraunii montes ꝓpter altitu¬
dinẽ. et fulminũ iactus uocati sunt. grece
pis usq ad fontẽ tigridis fluuui. Iꝑborei
montes scitiȩ: dicti quod supͣ idest ultra
eos flat boreas. Rifei montes. in capite ger¬
maniȩ sunt. aꝑpetuo uentorũ flatu noĩati.
niȩ nimiũ precelsus. ita ut sub illonubes
limpus. Dictus autẽ olimpꝰ quasi olo lampꝰ.
idest quasi celũ. Hic mons macedoniã di¬
iudit atracia. Athos mons macedoniȩ. et
ipse altior nubib. tantoq sublimis. ut inlẽ¬
nũ umbra euis ꝑtendat. quȩ ab eo septua¬
guta sex milib separat᷑. Parnasus mons
tessaliȩ. iuxta hoetia. qui gemino uertice
erectus est incelũ Hic induo finditux iu¬
a cirra et nisa. unde uuncupatus eo in sin¬
gulis uigis colebatur apollo et liber. Hȩc ui¬

Expanded text:
historici post diluvium sedisse testantur. Unde historici post diluvium sedisse testantur. Unde et usque hodie ibidem lignorum eius videntur vestigia. Acroceraunii montes propter altitudinem et fulminum iactus vocati sunt; Graecepiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae, dicti quod supra, id est ultra, eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati; niae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes lympus. Dictus autem Olympus quasi Ololampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantoque sublimis ut in Lemnum umbra eius pertendat, quae ab eo septuaginta sex milibus separatur. Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iu
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ altissimi. dicti qđ sint emi¬
nentes. Quidã autẽ ꝓprus ex causis uocati
sunt. ex quibus notandi sunt qͥ opinione
maximi celebrant᷑. Mons caucasus ab in¬
dia usq ad caurũ porrectus. ꝓ gentiũ ac
linguarum uarietate quoquo uersũ uadit
diuersis nominib mincupatur. Ubi autẽ
ad orientẽ in excelsiorẽ consurgit sublimi¬
tatẽ ꝓ niuiũ candore caucasus ñcupatur.
Nam orientali lingua caucasũ significat
candidum. idest niuib densissimis candi¬
cantẽ. Unde et eũ scite qui eidem monti
uingunt᷑ croacasim uocauerunt. Casim
enim apud eos candor siue nix dr. Mons
taurus aplerisq idem uocatur et caucas:
Libanus mons fenicũ altissimꝰ cuiꝰ memi¬
nerunt ꝓpħe. dictus a ture qi ibi colligitur.
Cuiꝰ ea pars quȩ ẽ suꝑ eũ inorientalẽ plagã
respiciens. antilibanꝰ appellat᷑. id est contraᷤ
libanũ. Ararat mons armeniȩ. in qͦ archã

Expanded text:
terrarum altissimi, dicti quod sint emiterrarum altissimi, dicti quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt qui opinione maximi celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armeniae, in quo arcam
Abbreviated transcription (Latin):
Dictũ autẽ sigeũ ꝓpt̾ herculis tacit᷑nitatẽ.
qr prohibitus hospicio alaomedonte rege¬
troianorũ simulauit abscessũ. et inde con¬
tra troiam cũ silentiouenit. quod dr sige.
Maleum ꝓmontoriũ greciȩ qđ intrat ma
re. et ꝑmilia quinquaginta ꝓtendit᷑ ubi
unda ita seua ẽ ut ꝑ sequi nauigantes ui-¬
deat᷑. Hoc autẽ ꝓmontoriua maleo rege ar-¬
giuorũ nomen accepit. Pelorũ ꝓmontoriũ
siciliȩ respiciens aquilonẽ. scđm salustiũ
dictũ agubernatore hannibalis illic sepul.¬
to. Pachinũ ꝓmontoriũ siciliȩ austrum
spectans ab aeris crassitudine dictũ. Nam
anuc. est pinguis et crassus austro enĩ ꝑflat᷑.
Lilibeũ ꝓmontoriũ sicilie solis occasũ in¬
tendens. uocatũ ab eiusdem nominisci¬
uitate quȩ ibi sita est. Boreon ꝓmontoriuĩ
numidie. uocatũ ita qđ ad aquilonẽ in¬
tendat. Hoc ippone regiũ postea dictum.
pro eo quod sit equore interruptũ. Calpis

Expanded text:
Dictum autem Sigaeum propter Herculis taciturnitatem, Dictum autem Sigaeum propter Herculis taciturnitatem, quia prohibitus hospiTrojanorum rege, simulavit abscessum, et inde contra Trojam cum silentio venit, quod dicitur sige. Maleum, promontorium Graeciae, quod intrat in mare, et per millia quinquaginta protenditur, ubi unda ita saeva est, ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promontorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. Pelorum, promontorium Siciliae, respiciens aquilonem, secundum Sallustium dictum a gubernatore Hannibalis illic sepulto. Pachynum, promontorium Siciliae austrum spectans, ab aeris crassitudine dictum; nam pachus est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum, promontorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab ejusdem nominis civitate, quae ibi est sita. Borion, promontorium Numidiae, vocatum ita quod Aquilonem intendat. Hoc Hipponem Regium postea dictum, pro eo quod sit aequore interruptum. Calpis
Abbreviated transcription (Latin):
qo ꝓsecuta est. cuiꝰ regressu insule fertili¬
eamq nomine mulieris auetoris et ducis
appellauerunt. Hec autẽ insula grece cir
iedr. a cirno herculis filio habitata. De
uei equoris sinu ad ꝓspectũ italiȩ. Est
aut̾e multis ꝓmontoriis angulosa gig¬
nens letissima pabula. et lapidem quem
eatocitem greci uocant Ebosus insula.¬
spaniȩ. dicta qđ a zonio non ꝓcul sit. qͣsi
doosuis. Nam septuaginta stadiis ab ea
ontraria ẽ colubraria quȩ referta est an¬
quib Baleares insulȩ isꝑaniȩ duȩ sunt.
esosides et genaside maior et minor. unde
et eas uulgus maioricam et minoricã nun¬
cupant. In his pͥmũ insulis inuenta ẽ fun¬
da qua lapides emittunt᷑. unde et baleares
dictȩ. Bali eiĩ grece emittere dr. unde et
balista quasi missa et fundibalũ. Nirgiliꝰ.
inde et loca eorum ꝓmontoria d̾nr
Sic salustiꝰ de sardinia. in orientẽ quã in

Expanded text:
gio prosecuta est. Cuius regressu insulae fertiligio prosecuta est. Cuius regressu insulae fertilieamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec autem insula Graece Κύρνη dicitur, a Cyrno Herculis filio habitata. De stici aequoris sinu ad prospectum Italiae. Est autem multis promuntoriis angulosa, gignens laetissima pabula et lapidem quem catochiten Graeci vocantHyspanie, dicta quia a Zonio non procul sit, quasi abosus . Nam LXX stadiis ab ea contraria est Colubraria, quae feta est anguibus. Baleares insulae Hispaniae duae sunt: Aphrosiades et Gymnaside, maior et minor; unde et eas vulgus Maioricam et Minoricam nuncupant. In his primum insulis inventa est funda qua lapides emittuntur, unde et Baleares dictae; βάλλειν enim Graece mittere dicitur; unde et bainde et loca earum promontoria dicuntur. Sic Sallustius de Sardinia: In Orientem latior p
Abbreviated transcription (Latin):
merciũ a nauigantib grecorũ ĩenus ap¬
pellata est. terra patet in longitudine mi¬
la centũ quadraginta. in latitudine qua¬
draginta. In ea neq serpens gignitur. neq
lupus.s solifuga tantũ animal exiguũ. ho-¬
minib ꝑuiciosũ. Nenenũ quoq ibi non
nascitur nͥ herba ꝑscriptores plurimos et
poetas memorata. apiastro similis. quȩ ho¬
minib rictus contrabit et quasi ridentes
intimit. Fontes habet sardinia calidos.
infirmis medelam prebentes. furib cecita¬
em si sacramento dato oculos aquis eius
itigerint. Corsice insulȩ. exordiuĩ incole
ligures dederunt. appellantes eã ex no¬
mine ducis. Nam quedã corsa nomine.
ligus mulier. cum taurũ ex grege quẽ ꝓpe
litora regebat. transnatare solitũ. atq ꝑ in-¬
teruallũ corpore auctũ remeare uideret:
cupiens scire incognita sibi pabula. taurũ
iceteris digredientẽ usq ad insulã naui¬

Expanded text:
mercium a navigantibus Graecorum Ἴξνος apmercium a navigantibus Graecorum Ἴξνος appellata est. Terra patet in longitudine milia centum quadraginta, in latitudine quadraginta. In ea neque serpens gignitur neque lupus, sed solifuga tantum, animal exiguum hominibus perniciosum. Venenum quoque ibi non nascitur, nisi herba per scriptores plurimos et poetas memorata, apiastro similis, quae hominibus rictus contrahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medellam praebentes, furibus caecitatem, si sacramento dato oculos aquis eius tetigerint. Corsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regebat, transnatare solitum atque per intervallum corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa nomina. quarũ pͥmã liparꝰ quidã lia¬
rem uocauit. qui eam ante colũ rexit alt¬
ra gerã uocatur. quodsit collib eminentis¬
simis rdique uͦ. idest strongile. didime eti¬
fusa festia. fenicusa. euomon. stripodesso¬
nores. qm̃ nocte ardent eoliȩ siue uulca
nie d̃ñr. Ex his quedã ab inicio ñ fuerit.
post ea mari eddite usq ad nunc ꝑmanẽ
¶Stoe cades insulȩ massiliensiũ sexaginta
nliũ spacio a continͣti cerra in frontẽ nar¬
bonensis ꝓuinciȩ. qua rodanus fluittus
in mare exit. Dicte autẽ grece stoecades.
quasi oꝑe in ordine sint posite. Sar¬
dus hercule ꝓcreatus cũ magna mulitui¬
dine alibia ꝓfectus sardiniã occupauit.
et ex suo uocabulo insule nomen dedit.
Hec in affrico mari facie uestigii humołl
in orientem quã occidentẽ latior ꝓminã.
ferme parib laterib quȩ inmeri dieme
sptemtrionem uertunt: exquo ante com¬

Expanded text:
propria nomina. Quarum primam Liparus quidam Lipapropria nomina. Quarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera vocatur, quod sit collibus eminentissimis; reliquae vero, id est Strongyle, Didyme, Eriphusa, Hephaestia, Phaenicusa, Euonymos, Tripodes, Sonores, qniae dicuntur, ex iis quaedam ab initio non fuerunt, postea mari editae usque nunc permanent. Stoechades insulae Massiliensium sexaginta milium spatio a continenti in fronte Narbonensis provinciae, qua Rhodanus fluvius in mare exit. Dictae autem Graece Στοιχάδες, quasi opere in ordinem sint positae. Sardus Hercule procreatus cum magna multitudine a Libya profectus Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani, in orientem quam in occidentem latior prominet, ferme paribus lateribus quae in meridiem et septentrionem vertunt; ex quo ante com
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiũ magnorũ generatorẽ equorũ. In ea
insulo piruũ est niueuta comedia &eat
lapidem ipsa primũ exacate flumineda
Paaturte et inare cius coralliũ gigitc es
les agrigentinos. in igne solubiles creptan¬
ces in aquis. omnis ambitiis eius claudat
stadiorũ triũ miliũ. Salustius autẽ aet
italie coniunctã fuisse siciliã.s medium
spaciũ impetu maris diuisũ et ꝑangusti
scissui ¶Tapsum insula.stadus decem o sicli
remota iacens et plamoi. unde et ñcupata¬
est. De qua urgiliꝰ. tapsũq iacentẽ Eolis
insulȩ siciliȩ. appellate ab eolo ippote filio.
quẽ poete finxerunt regẽ fuisse uentorũ.
s ut uarro dicit rector fuit istarii isula
et qi ex earũ nebulis et fumo. futuros preai¬
cabat flatus uentorũ ab imꝑitis uisus est
uentos sua potestate retinuisse. fedem in¬
sule et uulcanie uocant᷑: quod et ipsȩ sicut
echua ardeant. Sunt autẽ nouẽ habents

Expanded text:
fluvium, magnorum generatorem equorum: in ea fluvium, magnorum generatorem equorum: in ea insula primum est inventa comoedia. Achaten lapidem ipsa primum ex Achate flumine dedit: parturit et mare ejus coralium: gignit et sales Agrigentinos in igne solubiles, crepitantes in aquis. Omnis ambitus ejus clauditur stadiorum tribus millibus. Sallustius autem dicit Italiae conjunctam fuisse Siciliam, sed medium spatium impetu maris divisum, et per angustiam scissum. Tapsus insula stadiis decem a Sicilia remota, jacens et planior. Unde et nuncupata, de qua Virgilius: Tapsumque jacentem. Aeoliae, insulae Siciliae appellatae ab Aeolo Hippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit, rector fuit istarum insularum, et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab inperitis visus est ventos sua potestate retinuisse. Eaedem insulae et Vulcaniae vocantur, quod et ipsae sicut Aethna ardeant. Sunt autem novem habentes
Abbreviated transcription (Latin):
phiȩ nomen inuentũ est. In hac insula re¬
ꝑta prius fictilia uasa tradunt᷑. unde et ua¬
sa samia appellata sunt. Sicilia asicano rege
sicauia cognominata ẽ: deinãe a siculo ita¬
li frẽ ficilia. Prius autẽ trinacria dicta
ꝓpter tria acra id est ꝓmontoria. pelorũ pa¬
chinũ. et lilibeu. Trinacria enĩ grecũ est.
quod latine triquadra dr: quasi in tres qua¬
dras diuisa. Hec abitalia exiguo freto dis¬
cretaaffricũ mare ꝓspectans. terris frugife¬
ra auro habundans. cauerns tamen et sistu¬
lis penetrabilis uentisq et sulphure plena.
Unde et ibi echnȩ montis extant incendia.
In cuiꝰ freto scilla ẽ et caribdis. quib naui¬
gia aut absorbũnt᷑ aut collidunt᷑. Fu̾it aũ
quondam patria ciclopũ. et pꝰea nutrirti¬
rannorũ. frugũ fertilis ac pͥmũ cerris omnib
cõmissis seminib aratro ꝓscissa. Princeps ur¬
biũ seraciisis. habet sontẽ arethusam et alfeũ

Expanded text:
phiae nomen inventum est. In hac insula rephiae nomen inventum est. In hac insula reperta prius fictilia vasa traduntur. Unde et vasa Samia appellata sunt. 32. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata est, deinli fratre, Sicilia. Prius autem Trinacriam dictam propter tria acra, id est, promontoria: Pelorum, Pachynum et Lilybaeum. Trinacria enim Graecum est. Quod Latine triquetra, quasi in tres quadras divisa. Haec ab Italia exiguo freto discreta, Africum mare prospectans, terris frugifera, auro abundans, cavernis tamen et fistulis penetrabilis, ventisque et sulfure plena, unde et ibi Aetnae montis incendia, in cujus freto Scylla est et Charybdis, quibus navigia aut absorbentur aut colliduntur. Fuit autem quondam patria Cyclopum, et postea nutrix tyrannorum, frugum fertilis, ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbium Syracusa: habet, fontem Arethusam et Alphaeum
Abbreviated transcription (Latin):
et de exitu hominis impositũ nomen loco.
Naron insula adionisio dicta qͣsi diongron.
quod fertilitate iuntium uineat ceteras. Est
autẽ a delo decẽ et octomilia passuũ separa¬
ta ex qua olim iouis fertur adu̾sus citanas
fuisse. ꝓfectus Melos ex numero cicladum
una omnui insularũ rotundissima. unde
et nuncupata. Historia dicit exiasone na
tũ fuisse filomelũ et plutũ. ex filomelo pa¬
riantã genitũ. qui de suo noĩe paron insu¬
lam et oppidũ appellauit. Prius autẽ minoia.
denide paron dicta. de qua uirgiliꝰ nuieã q
parõ. Eignit enim marmor candidissimũ.
quod pariũ dicunt. mittit et sardã lapidẽ.
marmorib quidem p̾restantiorẽ. et inter gẽ¬
mas uilissimũ Cion insula sira lingua apͦ¬
pellat᷑. eo quod ibi mastix gignitur: Siri enĩ
masticẽ ition uocant. Samo insula ẽ in ma¬
ri egeo. ubi nata est uino. ex qua fuit sibilla
samia et pitagoras samius aquo philoso¬

Expanded text:
et de exitu hominis inpositum nomen loco. et de exitu hominis inpositum nomen loco. Naxos insula a Dionysioo dicta, quasi Dionaxos, quod fertilitate vitium vincat ceteras. Est autem a Delo decem et octo milia passuum separata, ex qua olim Iovis fertur adversus Titanas fuisse profectus. Melos ex numero Cycladum, una omnium insularum rotundissima; unde et nuncupata. Histotum fuisse Philomelum et Plutum; ex Philomelo Pareantum genitum, qui de suo nomine Paron insulam et oppidum appellavit, prius autem Minoia, deinde Paros dicta. De qua Virgilius: Niveamque Paron. Gignit enim marmor candidissimum, quod Parium dicunt. Mittit et sardan lapidem, marmoribus quidem praestantiorem, sed inter gemmas vilissimum. 30. Chios insula Syra lingua appellatur, eo quod ibi mastix gignitur. Syri enim Masticem Chio vocant. 31. Samos insula est mari Aegaeo, ubi nata est Juno; ex qua fuit sibylla Samia, et Pythagoras Samius, a quo philoso
Abbreviated transcription (Latin):
si minores. Tenedos una excicladib ad sep¬
temtrionẽ sita in qua olim ciuitas athen¬
ne quodam condita est. unde nomen ur¬
bis illius uel pociꝰ insulȩ fuit. Nã thennes
iste infamatus est quod cũ nouerca sua con¬
cubuisset. et fugiens. hanc insulã uacuã
cultorib optinuit. unde et chenedos dic¬
ta est. Sic cicero. tenẽ ipsũ cuiꝰ exnomine
carpatiũ mare appellatum ẽ. uocata ꝓpter
celerẽ fructuũ maturitatẽ. Est enĩ inter
egiptũ et rodũ. Exhac insula dur et car¬
pasie naues magne et spaciose.Citherea
insula una ex cicladib a parte occidua
sita euiꝰ porferis antea nomen fuit. Cithe¬
rea autẽ uocata. quod ibi uenus sit orta.
Icaria insula una de cieladib que icario
mari nomen dedit. Hȩc inter samũ et nri¬
conũ ꝓcurrentib saxis inhospitalis est. et
nullis sinib portuosa. Dicitur autẽ icarũ¬
um cretensem ibi nausraugio interisse.

Expanded text:
si minores. Tenedos insula, una ex Cycladibus, ad sepsi minores. Tenedos insula, una ex Cycladibus, ad septentrionem sita, in qua olim civitas a Tene quodam condita est, unde et nomen urbis illius, vel potius insulae fuit. Nam Tenes iste infamatus, quod cum noverca sua concubuisset, et fugiens in hanc insulam, vacuam cultoribus obtinuit, unde et Tenedos dicta est. Sic Cicero: Tenent ipsum cujus ex nomine Carpathium mare appellatum est, vocata propter celerem fructuum maturitatem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et carpasiae naves, magnae et spatiosae. Cytherea insula una ex Cycladibus a parte occidua sita, cuius Porphyris antea nomen fuit. Cytherea autem vocata quod ibi Venus sit orta. Icaria insula una de Cycladibus, quae Icario mari nomen dedit. Haec inter Samum et Myconum procurrentibus saxis inhospitalis est, et nullis sinibus portuosa. Dicitur autem Icarum Cretensem ibi naufragio interisse,
Abbreviated transcription (Latin):
des heȩ in ellespontũ tnter egeu et maleũ
mare constitute. curumdant᷑ etiã pelago
mir teo. Sunt aucẽ omnes numero qͥnqua¬
gnta tres. tenentes a septemtrione inmeri¬
die milia quigenta. aboriente in occasu
milia ducenta. metropolis earum rodus.
belos insula inmediũ cicladũ sita. et dicta
ddos fertur. quod post diluuiuĩ quod oggi
qtemporib notatur eũ orbẽ multis m̃sib
contintia nor inumbrasset. ante omines ter¬
ras radiis solis illuminata est.sortitaq exeo
nomen quod pͥma manifestata fusset u¬
sib. Nam delon greci manifestũ dicunt.¬
lpsa est et ortigia eoquod pͥmũ ibi uise sunt
coturnices aues quas greci ortigias uocant.
lnhac insula latona enixa ẽ apollinẽ et di¬
capitulũ dr esse inuentũ. dum ibi ciuitas
conderet᷑. ex quoet ribrs et insula rodus est
appellata. In hac urbe solis colossus fuit erẽ
septuaginta cubitorũ altitudine. fuerunt
et alii centũ numero in eadem insula colos¬

Expanded text:
Malaeum mare constitutae circumdantur etiam pelago Myrtoo. Sunt autem omnes numero 53 tenentes a septentrione in meridiem millia quingenta, ab oriente in occasum millia ducenta. Metropolis earum Rhodus. Delos insula in medio Cycladum sita, et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras radiis solis illuminata est, sortitaque ex eo nomen, quod prima manifestata fuisset visibus. Nam delon Graece manifestum. Dicitur enim et Ortygia eo quod primum ibi visae sunt coturnices aves, quas Graeci ortygas vocant. In hac insula Latona enixa est Apollinem et Dicapitulum dicitur esse inventum dum ibi civitas conderetur: ex quo urbs et insula Rhodos est appellata. In hac urbe solis Colossus fuit aereus, septuaginta cubitorum altitudine: fuerunt et alii centum numero in eadem insula colos
Abbreviated transcription (Latin):
Orbita uestigiũ carri. ab orbe rote dicta.
Porro actus quo pecus agi solet. Cliuosum.
iter flexuosum. Uestigia. sunt pedum signa
pͥmis plantis expressa. uocata qđ his uiȩ p̃¬
currentiũ inuestigentur. id est agnoscantur.

Expanded text:
Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investigentur, id est agnoscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
et itiner. quiersani significationẽ habent. Iter
enĩ est locus transitu facilis. unde et appellamꝰ
aditũ. Itiner autẽ est itus longe uie. et ipse la
bor ambulandi. ut quo uelis ꝑuenias. Semita.
itineris dimidiũ est. a semi itu dicta. Semita
autẽ hominum ẽ. callis ferarum et pecudum.
Callis. est iter pecudũ. inter montes angustũ.
et tritũ. a callo pedum uocatum. siue acallo
pecudũ ꝑduratũ. Tramices sunt. cransuersa
in agris itinera. siue recta uia dicta qđ crans¬
mittãt. Diuorcia sunt flexus uiarũ. hoc est
uiȩ in diuersa tendentes. Item diuerticula
sunt. hoc est diuersȩ ac diuise uiȩ. siue crans
uerse semitȩ. que sunt altere uie. Biuiũ est.
quia duplex est uia. Competa qđ plures in
ea competunt uiȩ. quasi triuie. uel quadri¬
uiȩ. Ambitus inter uicinoꝵ ȩdificia locus
duorũ pedum et semipedis. ad curcũ eundi
facultatẽ relictus. et ab ambulando dictus.

Expanded text:
et itiner diversam significationem habent. Iter et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus transitu facilis; unde appellamus et itum. Itiner autem bor ambulandi, ut quo velis pervenias. 9. Semita itineris dimidium est, a semi itu dicta. Semita autem hominum est, callis ferarum et pecudum. 10. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicti quod transmittant. 11. Divortia sunt flexus viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Eadem diverticula sunt, hoc est, diversae ac divisae viae, 244 versae quae sunt a latere viae. Bivium, quia duplex est via. Conpeta, quia plures in ea conpetunt viae, quasi triviae, quadriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus.
Abbreviated transcription (Latin):
q et stetisset. Nia est qua potest ire uehiculũ.
et uia est dicta auehiculorũ incursu. Nam
duos actus capit ꝓpter euentiũ et uenientiũ
uehiculorũ occursum. Omnis autẽ uia aut
publica est aut pͥuata. Publica est quȩ insolo
publico est. que inter actus popło patet.Hec
aut ad mare aut adoppida ꝑtinet. Priuata
est. quȩ uicino municipio data ẽ. Strata
dicta est. quasi uulgi pedib trita. Lucretiuis.
stͥataq iã uulgi pedib detrita uiarũ. Ipsa ẽ
et delapidata. idest lapidib strata. Primi
autẽ peni dñr. lapidib uias strauisse. postea
romani eas ꝑ omnẽ pene terrã disposuerunt.
ꝓpter rectitudinẽ itinerũ. et ne plebs esset o¬
ciosa. Ager est media strate eminentia co¬
aggeritis lapidib strata. ab aggere. id est
coaceruatione dicta. quã historici uiã mi
hensus in aggere serpens. Iter. uel itus est uia qua
iri ab homine quaqua uersũ pocest. Iter autẽ

Expanded text:
que stetisset. 4. Via est qua potest ire vehiculum, que stetisset. 4. Via est qua potest ire vehiculum, et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit propter euntium et venientium vehiculorum occursum. 5. Omnis autem via, aut publica est, aut privata. Publica est quae in solo publico est, qua iter actus populo patet. Haec aut ad mare, aut ad oppida pertinet. Privata est, quae vicino municipio datdicta, quasi vulgi pedibus trita. Lucretius: Strataque jam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et dilapidata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse, postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt propter rectitudinem itinerum, ne plebs esset otiosa. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est, a coacervatione dicta; quam historici viam milsaepe viae deprensus in aggere serpens. Iter vel itus est via qua iri ab homine quaquaversum potest. Iter autem
Abbreviated transcription (Latin):
.h. longitudine definiunt. lxxx
lxxx. s porca ẽ qđ in arando extat᷑. quod
desossũ est. lira. E alli candetiĩ appellant.
ager habet passus .cxxi. idest pedes. dcxxu. cuiꝰ
mensura occies cõputata miliariũ facit. qđ cõ¬
stat qͥnq miliũ pedib. Centuria autẽ ager est
ducentoiũ uigerũ qͥ apud antiqͦs acentũ ui¬
gerib uocabat᷑. s postea duplicata ẽ mensura.
nom̃q pͥstinũ recinuit. In numero enĩ centu
nos miliaria dicimꝰ. greci stadia. galli.
leugas. egiptii signes. ꝑsȩ. parasangas. Sunt au¬
cẽ ꝓpͥo queq spacio. Miliariũ mille passib t̃¬
miuat᷑. Et dictũ miliariũ quasi mille ad iũ.
habens pedes qͥnq milia. Leutta finit᷑ passib
mille qͥngentis. Stadiũ octaua pars miliarii
lem statuisse dicunt. eũq eo spacio det̃minas
se qđ ipso subuno spũ confecisset. ac ꝓinde
stadiũ appellasset. qđ infinẽ respirasset. simul¬

Expanded text:
toginta longitudine diffiniunt, sed toginta longitudine diffiniunt, sed porca proprie est quod in arando exstat, quod defossum est, lira. Galli candetum vocant ager habet passus CXXV, id est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centurum nos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti schoenos, Persae parasangas. Sunt autem proprio quaeque spatio. Miliarium mille passibus terminatur; et dictum miliarium quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii lem statuisse, quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse, quod in fine respirasset, simul
Abbreviated transcription (Latin):
locis. loca int̾ritoriis. territoria i agris. a¬
gos in centoriis. centoria in uigerib. uge¬
ra in climatib. deinde climata in actus.
pticas. passus. gradus. cubitos. pedes. pal¬
mos. uncias. et digitos diuiserunt. tanta
enĩ fuit eorũ sollercia. Digitus ẽ pars mi¬
nima agrestiũ mensurarũ. inde uncia
habens digitos tres. ꝑalmus autẽ quatuor
digitos habet. pes sedecim. passus pedes qͥn¬
q ꝑtica passus duos. id est pedes decẽ. Per¬
tica autẽ a portando dicta quasi portica.
Omnes enĩ precedentes mensure. incorpo¬
re sunt ut palmus pes. passus. et reliqua.
sola ꝑtica portatur. est enĩ decẽ pedũ ad
instar calami. ĩ i etechie tẽplũ mensuran¬
cunt ab arando scilicet. Auctus duplica¬
ius iugerũ facit. et ab eo qđ est iunctũ u¬
geri nomen accepit. Iugerũ autẽ constat
longitudine pedũ .cc. quadraginta. lati
idem betici .xxx. pedum latitudine et lx¬

Expanded text:
locis, loca in territoriis, territoria in agris, alocis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor digitos habet, pes sedecim, passus pedes quinque, perticas passus duos, id est pedes decem. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami in Ezechielo templum mensurancunt, ab arando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum ducentorum quadraginta, latitidem Betici XXX pedum latitudine et oc
Abbreviated transcription (Latin):
cingebant᷑ obliqua purpura. Terminidi¬
clarant. His enĩ testimonia finiũ incelt¬
gunt᷑. et agrorũ contentio et certam̃ ausir¬
tur. Limites maxime in agris dtio sunt.
rectus a cardine celi ẽ. Nam sine dubiog
lum uertitur in septẽtrionali orbe. Det¬
manus ẽ. qr aboriente in occidentẽ ꝑtras¬
uersum dirigit᷑. qͥ pro eo qđ formã decem
faciat. decumanus ẽ appellatus. Ager an
bis diuisus. figurã denarii numeri effid¬
Arca ab arcendo uocata. fines enĩ agri cuł¬
todit. eosq adtre ꝓhibet. Trifiniumdidͥ
eo quod cruĩ possessionũ fines astringil.
hinc et quadrifiniũ qđ quatuor. Relies
inutes angustiores. et inter se distant impa¬
rib inceruallis. et nominib designatis.
quieqͥd pondere. capacitate. longitudi¬
ne altitudine. latitudine: animoq finit᷑.
coaiores itaq orbem in partib partes in ꝓ¬
uincris. ꝓuincias in regionib. regiones in

Expanded text:
cingebantur obliqua purpura. 3. Termini dicingebantur obliqua purpura. 3. Termini diclarant; his enim testimonia finium intelliguntur, et agrorum contentio et certamen infertur. Limites maximi in agris duo sunt, rectus a cardine celi est: nam sine dubio celum volvitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat, decumanus est appellatus; ager enim bis divisus, figuram denarii numeri effiArca ab arcendo vocata: fines enim agri custodit eosque adire prohibet. Trifinium dictum eo quod trium possessionum fines adstringit. Hinc et quadrifinium, quod quattuor. Reliqui limites angustiores et inter se distant inparibus intervallis et nominibus designatis. ura est quidquid pondere, capacitate, longitudine, altitudine, latitudine, animoque finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus, r
Abbreviated transcription (Latin):
subsiciua agri quos in ꝑtica diuisos recu¬
sant. quasi steriles uel palustres. Itẽ subsi¬
cua sunt quȩ indiuisura agri ñ efficumtꝰ
Centuria idest iugera ducenta. Area qͥr
tabularũ equalitas. dieta autẽ area aplau¬
cie. atq equalitate. unde et ara. lii arean
uocatã dicunt. qđ ꝓ triturandis frugib.
eradatur. uel qd̾ ñ criturent᷑ in ea nͥ arida
Pratũ est. cuius fem copia arm̃ta tuentir
Cui ueteres romani nom̃ indiderunt ab
eo qd ꝓtinus sit paratũ. nec magnũ labcũt
cultiue desideret. Prata autẽ esse que se¬
cari possunt. Paludes. dictȩ a palea paste¬
ri dea. quod paleã idest pabula nutriait
ines dicti. eo qđ agri funculis sint
diuisi. Mensurarũ enĩ linee incerra¬
rũ particione tendunt᷑. ut dimensionis
equitas teneat᷑. Limites appellati anciqui
uerbo transuersi. Nam transuersa omnu
antiqui lima dicebant. a quo et limina os
cabulũ accepit. Cingulũ. qđ serii public

Expanded text:
subsiciva, agri quos in pertica divisos recusubsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est iugera ducenta. Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie atque aequalitate; unde et ara. Alii aream vocatam dicunt quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desideret. Prata autem sunt, quae secari possunt. 18. Paludes dictae a Pale pastorali dea, quod paleam, id est, pabula nutriat jrum. 1. Fines dicti, eo quod agri funiculis sunt divisi. Mensurarum enim lineae in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas teneatur. 2. Limites appellati antiquo verbo transversi. Nam transversa omnia antiqui lima dicebant, a quo et limina ostvocabulum accepit, cingulum, quo servi publici
Abbreviated transcription (Latin):
seritur. Unde et uirgilius. illa seges de-¬
mũ uotis respondit auari agricolȩ. Cõ¬
pascuus ager dictus. qui a diisorib agro¬
rum relictus est. ad pascendũ cõmuniter
uicinis. Alluuiꝰ ager est. quẽ paulatĩ flu¬
uius in agrũ reddit. Arcifinius ager dic¬
tus est. qui a certis linearũ mensuris non
continet᷑. s arcentur fines ͤ obiectu flumi¬
nũ. montiũ. arborum. unde et in his agris
nichil subsiciuorũ interuenit. Noualis
ager est. pͥmũ ꝓscissus. siue qd alternis an¬
nis uacat. nouandarũ uirium causa. No¬
ualia enĩ semel cũ fructu erunt. et semel
uacua. Squalidus ager. quasi excolidus.
qd̾ iam a cultura exierit. sicut ex consul.
qł a consulatu discesserit. Uliginosus a¬
ger est. semꝑ humidus. Nam humidus
dr. qui aliquando siccat᷑. Uligo enĩ humor
terre est naturalis. ab ea nunquã recedens.
Subsiciua sunt ꝓpͥe quȩ sutor de materia
precidens. quasi suꝑuacua abicit. inde et

Expanded text:
seritur; unde et VergiliusGeorg. 1, 47: Illa seges deseritur; unde et VergiliusGeorg. 1, 47: Illa seges demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt proprie quae sutor de materia praecidens quasi supervacua abicit. Inde et
Abbreviated transcription (Latin):
cupauit. atq possedit. unde et ñcupatio.
fundus dictus. qđ eo fundatꝰ uel stabi¬
liatur patrimomĩtii. Fu̾ndus autẽ. et ur¬
banũ edificiũ et rusticũ incelligendum ẽ.
Prediũ. quod exomnib patrifamilias ma¬
ximc preuidet᷑. id est apparet. quasi preui¬
diũ. uel qd antiqͥ agros quos bello ceꝑant.
ut prede nomine habebant. Omnis autem
ager. ut uarro docet. quadrifarius diuidi¬
tur. Aut enĩ aruus ẽ ager. id est sationalis.
aut consitus. id est aptus arborib aut pas¬
cuus. qͥ herbis tantũ et animalib uacat.
aut floreus. qđ sunt ortis apibq congru¬
entes. et florib qđ etiã uirgilius in quatu¬
or libros georgicorũ secutus ẽ. Rura uetẽs
incultos agros dicebant. id est siluas. et
pascua agrũ uero qđ colebat᷑. Nam riis ẽ
quo mel. quo lac. quo pecus haberi potest.
unde et rusticus nominat᷑. Hec agrestuĩ
pͥma et ociosa felicitas. Seges ager est. in qͦ

Expanded text:
cupavit atque possedit; unde et nuncupati. cupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager, ut Varro docet, quadrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ager est in quo
Abbreviated transcription (Latin):
custodes uinearũ. ad tegimen sui. quasi te¬
guriũ. siue ꝓpt̾ ardorẽs solis. et radios de¬
clinandos. siue ut inde. uel homines. uel
beluas. quȩ insidiari solent natis frugib
abigant. Hanc rustici capannã uocant. co¬
qd unũ tantũ capiat. Tescua quidã putãt
esse cuguria. quidã loca prerupta et asꝑa.
Magalia edificia numidarũ agrestiũ. ob¬
longua. in curuis laterib tecta. quasi na¬
utũ carine sunt. siue rotunda in modũ
furnorũ. et magal ia dicta. quasi magaria.
qr magar punici nouã uillam dicunt. u¬
na littera cõmutata .l. pro.r. magaria tugu¬
appellari dr. eo qđ in eo agatur aliqͥd.
Alii agrũ ex greco nominari. manifestius
eredunt. unde et uilla grece coragros dicit᷑.
Uilla a uallo. id est aggere terre ñcupata.
qd ꝓ limice constitui solet. Possessionesst̃.
agri late pacentes. publici pͥuatiq. quos im¬
cio ñ mancipatione. s quisq ut potuit oc¬

Expanded text:
custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tecustodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R, magalia, maappellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit oc
Abbreviated transcription (Latin):
num̃ta regũ. a mausoleo rege egiptiorum
dicta. Nam co defuncto. uxor enis. mrire
magnitudinis et pulcritudinis extruxit
sepulcrũ. in tantũ ut usq hodie omnia
monumenta preciosa ex nomine eiꝰ mau¬
solea nuncupent᷑. Piramides. genus sepul.¬
endiũ quadratũ. et fastigiatũ. ultra omnẽ
euelsitatẽ que fieri manu possunt. Un¬
le et mñsurã umbrarũ egresse. nullam
habere umbrã dñr. Tali autẽ edificio sur¬
gunt. ut alato incipiant et inangusto fi
mantur sicut ignis. pir enĩ d̾r ignis. hos
egiptus habet. Apud maiores enĩ. potences
aut sub montib aut in montib sepeliebant᷑¬
inde tractũ est ut suꝑ cad auera aut pira¬
mides fierent. aut ingentes columpne col¬
locarentur. De edificus rusticis.xIi.¬
asa est agreste habitaculũ. palis atq uir¬
gultis arundinibq contextũ. qͥb posst̃
homines tueri aui frigoris. uł caloris in¬
iuria. Tuguriũ casula est. quã faciunt sibi

Expanded text:
numenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum numenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato inciniantur, sicut ignis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim potentes aut sub montibInde tractum est ut super cadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocarentur. § 12 De aedificiis rusticis. Casa est agreste habitaculum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi
Abbreviated transcription (Latin):
catũ eoquod tendatur funib atq palis.
unde et hodie pretendere dñr. Papiliones
uocant᷑ a similitudine paruuili animalis
uolantis. qͥ maxime habundant florenti¬
b maluis. Hec sunt auiculȩ. quȩ lumine
accenso conueniunt. et circa uolitantes.
abigne ꝓxime interire coguntur. .xi.
Idictum. prius autẽ quisq indomo
sua sepeliebat᷑. postea uetitũ est legib ne
sitore ipso corpora uiuentiũ cont acta in¬
sicerent᷑. Monumentũ ideo ñcupat᷑: eo qđ
mentẽ moneat ad defuncti memoriã. Cũ
eñ non uideris monumentũ. illud ẽ qđ
mortuus a corde. Cũ autẽ uideris monet
mentẽ et ad memoriã tͥ reducit. ut mortu¬
ũ recorderis. Monumenta itaq et memo¬
riȩ ꝓmentis admonitione dicte. Tumu¬
lus dictus. quasi tumens tellus. Sarcofa¬
iĩ. grecũ est nomen. eo qđ ibi corpora ab¬
sumant᷑. Sarcia enĩ grece caro. fagos come¬
dere d̾r. Mausolea sunt sepulcra seu mo¬

Expanded text:
catum eo quod tendatur funibus atque pilis; catum eo quod tendatur funibus atque pilis; unde et hodie pretendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime interire coguntur. De sedictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est qutamquam mortuus a corde.' Cum autem videris, monet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiꝰ pomit᷑. s abusuie. et muros et munim̃¬
ta oĩa aggerẽ dicimꝰ. Macerie sunt. parie¬
ces longi. quib: uinee alique clauduntur.
longum enĩ greci macron dicunt. Forma¬
tum siue formatiũ. in affrica et spania pe¬
rieces de cerra appellantur. qm̃ in forma ais¬
cũdatis duab utrĩq tabulis infarciunt᷑
ueriꝰ quã instruant᷑. euis durant incornu¬
pti uentiꝰ gnib omuiq cem̃to forciores.
Sepes mumiñta satorũ sunt. uñ et appel¬
latȩ Caulas munim̃ta ouiũ. uel sepnñta
ouiliũ. est autẽ grecũ nom̃ .c. deccta. Nã ¶¬
ci aulas uocant aĩ aliũ receptacula. de tãtoꝰ
abernacula. centoria sunt militũ. qͥb
initinere solis ardores cempestatesq
imbriũ. frigorisq iniurias uitant. Dicca
nitẽ tabernacula. qđ cortine distente fu¬
nib tabulis interstantib appenderentur.
que centoria sustinent. Tentoriũ uero uo¬

Expanded text:
propius ponitur; sed abusive et muros et munimepropius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibus vineae aliquae clauduntur; longum enim Graeci μακρὸν dicunt. Formatum, sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciuntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimenta ovium vel sepimenta ovilium. Est autem Graecum nomen C littera ci αὐλὰς vocant animalium receptacula. De tentoriis . Tabernacula tentoria sunt militum, quibus in itimbrium, frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula, quod cottive distente funibus tabulis interstantibus appenderentur, que tentoria sustinerent. Tentorium vo
Abbreviated transcription (Latin):
undiq quatuor tabulis. Canalis abeo qd̃
caua sit. in modũ canne. Sane canalẽ me¬
lius genere semin᷑o quã masculino ꝓferi
mus. fistule aquarũ. sunt dicte qd̃ aquas
fundant et emictant. Nam stola grece e
mittere est. forme earu ꝓ magnitudine
aque et capacitatis modo siunt. uiiii.¬
munimentũ dictũ. qr manu ẽ fac¬
tum. Cors uocata. uel qđ arcet cuncta quȩ
interius siuit. id est concludat. uel qđ co¬
herceat obiectu suo extraneos et adire ꝓ¬
hibeat. Uallum est. quod mole terre erig.¬
tur. ut custodia precendat᷑. Dictũ autem
uallũ auallis. Nam ualli fustes sc̃ quib
uallũ munit᷑. et ualli dicti qđ figantur
et euellant᷑. Interualla. sunt spacia uiter
capita uallorũ. id est stipitũ quib uallũ
fit. Unde et cetera quoq spacia dicunt ab
stipitib scilicet. Agger est cuiꝰ libet rei aer¬
uatio. unde fosse aut ualles posst̃ repleri.
Agger ꝓpͥe dr. terra aggesta que uallo facoo

Expanded text:
undique quattuor tabulis. Canalis ab eo quod undique quattuor tabulis. Canalis ab eo quod cava sit in modum cannae. Sane canalem melius genere feminino quam masculino proferi. Fistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae, et capacitatis modo fiunt. munimentum dictum, quia manu est factum. Cors vocata, vel quod coarctet cuncta, quae interius sunt, id est, concludat: vel quod coerceat objectu suo extraneos, et adire prohibeat. 2. Vallum est, quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur: dictum autem vallum a vallis. Nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti, et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; unde et cetera quoque spatia dicunt, ab stipitibus scilicet. Agger est cuiuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possint repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta quae vallo facto
Abbreviated transcription (Latin):
seris noĩata idest quadratis lapillis. ꝑdimi¬
nutionẽ. Bases. fulturȩ sunt colũpnarum.
que a fundamento consurgunt. et suꝑposite
fabrice sustinent pondus. Bases autẽ. nom̃
petre est fortissime. siro sermone. Colũpnȩ.
pro longitudine et rotunditate uocate. in
quib tocius fabrice pondus erigit᷑. Antiqͣ
racio erat columpnarũ altitudinis. tercia
pars latitudinũ. Genera rotundarũ qͣtuor.
dorice. ionice. coscanie. corintee. m̃sura cras¬
situdinis et altitudinis inter se distantes.
Quintũ genus est earũ que uocant᷑ antitice.
quaternis angulis. aut amplius parib late¬
rũ interuallis. Capitella dicta. qd sint colũ¬
pnarũ capita sicut suꝑ collũ caput. Episto¬
lla sunt que suꝑ capitella colunnarũ pom̃it᷑.
et est grecũ id est suꝑmissa. T egulȩ qđ tegant
edes. et imbrices. qđ accipiant imbres. lati¬
res et laterculi. qd lati forment᷑. cicũ accis

Expanded text:
seris nominata, id est, quadratis lapillis per dimiseris nominata, id est, quadratis lapillis per diminutionem. Bases fulturae sunt columnarum, quae a fundamento consurgunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermone. Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt quae super capitella columnarum ponuntur; et est Graecum id est supermissa. Tegulae, quod tegant aedes; et imbrices, quod accipiant imbres. Lateres et laterculi, quod lati formentur circumactis
Abbreviated transcription (Latin):
lucida. eo qđ lumine accepto ꝑ arcũ refplende¬
at. S: utrũ absidam an absidem dicere debeamꝰ.
hocuerbi genus ambiguũ quidã doctorũ ex¬
istimant. Testudo est camera tẽpli obliqua.¬
nã in modũ cestudinis ueteres tecta cemplorum
faciebant. que ideo sic fiebant. ut celi imaginem
redderet. quod constat esse conuexũ. Alu testu¬
dinẽ uolunt ẽẽ. locum in partẽ atru aduersũ
uenientib. Arcus dicti. qđ sunt arta conclusio¬
ne curuati. ipsi et fornices. Pauimenta origi¬
nẽ apud grecos habent. elaborata arte picture.
Listostrata parurilis crustis ac tessellis tinctis
in uarios colores. Nocata autẽ pauim̃ta. eo qđ
paueant᷑. id est cedant᷑. unde et pauor qri cedit
cor. Ostracus ẽ pauim̃tũ cestacũ. eo qd̃ frac¬
tis cestis calce admixto feriatur. Testã enim
quȩ partib quȩ circa sunt eo conueniunt.
Tesaella sunt equib domicilia sternunt᷑. a tes¬

Expanded text:
lucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendelucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum quidam doctorum existimant. Testudo est camera tenam in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant, quae ideo sic fiebat, ut coeli imaginem redderet: quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversa venientibus. Arcus dicti, quod sint arta conclusione curvati, ipsi et fornices. Pavimenta originem apud Graecos habent elaborata arte picturae, lithostrota parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores: vocata autem pavimenta eo quod paveantur, id est, caedantur. Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur. Testam enim aquae partes, quae circa sunt, eo conveniunt. Tessellae sunt, e quibus domicilia sternuntur, a tes