comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩmanet .i. impletur. quia ita euenit᷑. ut p̾¬
scut. & in illo quẽ sp̾uit: similit̾ manet. qr ita
fit: ut p̾scut. hoc aut̃ qd̾ habetur in malachia
dixit illud in genesi ds̃. & dum illusd p̾diceret
se futuroꝵ p̾scium ostendit. &̾ nilabsq p̾sci¬
entia sua. uenire posse monstrauit. Hoc ali¬
alterum saluandum: alt̾m dampnandum
& de actis: iudicium fieri solet: & notis. Iõo
gͦ ullud dixit ds: ante futurum uidicium.
ut uidicaturꝰ credetur. & scđm merita: redditurꝰ.
in di pdestinatione ꝑ grãm. Nam in iacobante¬
qͣm natꝰ. aliquid fecisset boni: quid diligebat.
peccm: Nlam nec inillo dilig̾et iusticiã: quam
nullam ille fecerat. Neq in isto odisset naturam:
qͣm bonam ipse fecͤat. S q̃m rem stupendam
de musdũ natis: nec aliquid bomuł maliagen
qͦmodo hoc recte fuit: cumnil egissent: qr resut
dictũẽ stupenda ẽ. sͥ obicit expͥmenꝰ ũn moueri po¬

Expanded text:
ta evenit ut praesciit; et in illo quem sprevit similiter manet, quia ita fit ut praesciit, hoc autem quod habetur in Malachia,dixit illud in Genesi Deus. Et dum illud praediceret se futurorum praescium ostendit, et nil absque sua praescientia venire posse monstravit. Hoc alialterum salvandum, alterum damnandum, et de actis judicium fieri solet, et notis. Ideo ergo illud dixit Deus ante futurum judicium, ut judicaturus crederetur, et secundum merita redditurus. in Dei praedestinatione per gratiam. Nam in Jacob antequam natus fecisset aliquid boni, quid diligebat, peccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque in isto odisset naturam quam bonam ipse fecerat; sed quoniam rem stupendam de nondum natis nec aliquid boni vel mali agen alterum oderit, quomodo hoc recte fuerit cum nil egissent, quia res, ut dictum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri po
Abbreviated transcription (Latin):
minori .i. posteriori popło xp̃ianoꝵ eẽt serui¬
turꝰ Iudei nanq capsarii nr̃i sunt: qui nob̃
ex gra dictum est ingenesi. cum ñdum nati ẽẽtt.
s nascituri. sicut malachias dix̃ de eifõe: iam
ũ subtracta gr̾a. sit reꝓbatus. & hoc ẽ qd̾ ait.
Sic̃ scriptum est in malachia. Iacob dilexi. esax

Expanded text:
minori, id est posteriori populo Christianorum esset serviturus. Judaei namque capsarii nostri sunt, qui nobis ex gratia dictum est in Genesi, cum nondum nati essent, sed nascituri, sicut Malachias dicit de eisdem jam vero subtracta gratia sit reprobatus. Et hoc est quod ait, sicut scriptum est in Malachia. Jacob dilexi, Esau
Abbreviated transcription (Latin):
tib m̾itisᷤᷤ. illud dic¬
ta gr̃a . s ex uocante. uł ex uocatione .i. ex gr̃a
duob fr̾ib ita pot̾ intelligi .i. esau ꝓficiet fr̃i suo
iacob: ꝑseqndo cum. Boni enĩ ex afflictionibus
maloꝵ. ꝓficiunt. dum eoꝵ patientia exercet᷑.
Uł adlitteram: hoc etiam aliter pot̃ dici. Quia
ydumei: qui de esau descenderunt: qui & edom
dicit᷑. subditi fuerunt filuis isrł. & in tributo es¬

Expanded text:
tibus meritis, illud dicta, sed ex vocante, vel ex vocatione, id est ex gratia duobus fratribus ita potest intelligi, id est Esau proficiet fratri suo Jacob persequendo eum; boni enim ex afflictionibus malorum proficiunt, dum eorum patientia exercetur. Vel ad litteram, hoc etiam aliter potest dici, quia Idumaei qui de Esau descenderunt, qui etiam Edom dicitur, subditi fuerunt filiis Israel, et in te
Abbreviated transcription (Latin):
Isti em̃ cormthii: simi¬
les sunt eue. pseudo:¬
similes serpenti .i. di
abolo: qͥ ꝑeos insidi¬
atur. lux tidei: similis ẽ paradiso. Quoꝵ es fudec
corrumpitur: a paradiso eiciunt᷑ qr p̃ponunt m̃¬
dacium uitati. Qui gͦ m̃dacium ȩdificant in ho¬
minib: ab eis pellunt uitatẽ. ⁊ ĩmittunt diabo¬
lum. & ita: excludunt xp̃m. Siquidem̃ dix̾is otta
fidẽ: intrat. putredo: de ueneno serpentis. ⁊ nas¬
euntur uermes m̃dacioꝵ.⁊ nichil integrũ rema¬
net. Id̃oq sicut patrib nr̃is adusus leonẽ opꝰ
erat patientia: sic nobͣadu̾sus draconẽ: uigilan¬
tia. ł unc enim: cogebat negare. nc̃. dolet. tẽ: inge¬
rebat uiolentias. ñc. insidias. uidebatur tunc:
fidei qͣm gestat in corde. Modo gͦ o amima: uir¬
ginitatẽ tuã serua. postea fecundanda: in am¬
plexu sponsi tui. Sepite gͦ ut scriptũ est: aures
ur̃as spmis Adhuc enim musitat serpens. or
ñ tacet qd gestũ est in illo paradiso: hoc gerit᷑

Expanded text:
Isti enim Corinthii similes sunt Evae, pseudsimiles serpenti, id est diabolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et etiam immittunt diabolum, et ita excludunt Christum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens et non tacet. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. potest aut sine p̾destinatione. eẽ p̾scientia
Predestinatione quippe d̾s ea pͥsciuit: q̃ fuerat
ip̃e facturꝰ s p̾scĩuit ds etiam. quȩ ñ est ipse
facturꝰ .i. omĩa mala. quia & si sunt qued̾a quȩ
ita peccata st̃. ut etiã penȩ sint pecc̾r: scđm illud:
Quocirca p̾destinatio dĩ. quȩ in bono est:. gr̃e est
ut dixi: p̃paratio. Gr̃a uo est: ut dixi. p̾destinatio¬
nis effectas. Et scđm hoc: ita expone litt̾am. Nam
turũ esse p̾sciuit: & in sua p̾scientia p̃parauit.
Scicndũ uo quia p̃parauit d̾s malis ignẽ ȩt̾nũ.¬
cia. nec tñ pparauit: ad facienda pecẽa: prcꝑauit
enim ds. qd diuina equitas redd̃et: ñ qd humana
inquitas admittet. Non enĩ sicut p̾parauit scõs
ad iusticiam ꝑcipiendam: sic p̃parauit iniquos
adiusticiam adinittendã. ꝙ pͣuitatis p̾parator
nunqͣm fuit. Hec gͥ regula: inconeusse tenenda ẽ¬
pecc̃ores in peccatis p̾scitos ẽẽ: ñ preꝑatos. Pe¬

Expanded text:
scientia. Praedestinatione quippe Deus ea praescivit quae fuerat ipse facturus, sed praescivit Deus etiam quae non est ipse facturus, id est omnia mala, quia etsi sunt quaedam quae ita peccata sunt, ut etiam pene sint peccati, secundum illud, Quocirca praedestinatio Dei, quae in bono est, gratiae est, ut dixi, praeparatio: gratia vero est, ut dixi, praedestinationis effectus, et secundum hoc ita expone litteram. Auturum esse praescivit, et in sua praescientia praeparavit. Sciendum vero quia praeparavit Deus, et malis ignem aetcia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas amitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam amittendam, quia pravitatis praeparator nunquam fuit. Haec igitur regula inconpeccatores in peccatis prescitos esse non preparatos, pe
Abbreviated transcription (Latin):
comisi estis: lib̾ati estiᷤᷤ
a ꝑcõco. cuiꝰtunc serui
dixit. eos. liberos fuise¬
aut. a ꝑecc̃o non liberos
LA: berauit. ue liberi eritiᷤ.
minalis liba est: quia delectatur malis. idonon¬
c̃. in bonis lib̾a. qr lib̾ata ñ est. nec pot̾ homo a¬
liquid bom uelle: nͥ adiuuetur ab eo. qui mabõ
ñ pot̾ uelle. ⁊ id̾o: uigilantissime: hic dixit: li¬
beratos a pecc̃o. & supra libos iusticiȩ. lib̾m
enim arbitrium usq adeo in pecc̃orẽ ñ ꝑire.¬
ut ꝑ ip̃m peecent maxime. om̃s qui eũ delec¬
tatione peccant. & quib placet: qd̾ eis libet. li¬
berig̾ ã iusticia ñ sunt. isi arbitrio lib̾tatis.
libi aut̃ a peccato ñ st̾: nͥ gr̾a saluatoris. Ser.
ui aut᷑. Q. lib̾ati estis a pecc̃o. serui aut̃. estis fẽ
qͣsi ꝑ alium dõ. qui tune lib̾i fiustis iusticiȩ. &e

Expanded text:
conversi estis, liberati estis a peccato, cujus tunc servi dixit eos liberos fuisautem a peccato non liberos raverit, vere liberi eritis . malis libera est, quia delectatur malis, idbonis libera, quia liberata non est; nec potest homo aliquid boni velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum non potest velle. Et ideo hic vigilantissime dixit liberatos a peccato, et supra, liberos justitiae. Liberum enim arbitrium usque adeo in peccatore non peum peccent, maxime omnes qui cum delectatione peccant, et quibus placet, quod eis libet. Liberi ergo a justitia non sunt nisi arbitrio libertatis; liberati autem a peccato non sunt, nisi gratia Salvatoris. Servi dicat: Liberati estquasi per alium Deo, qui tunc liberi fuistis justitiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa & ymago & simili¬
tudo eoꝵ: unaẽ. Erat¬
.i. electos de mundo:¬
sͥ reconcilians. Qualit:
hoc mͦ reconcilians.
ñ reputans illis .i. ñ
delicta ip̃oꝵ. tamori¬
ginalia. qͣmactualia.¬

Expanded text:
a et imago et similtudo eorum una est. Eraest electos de mundo reconcilians. Qualiter? hoc modo reconcilians, n reputans illis, id est non delicta ipsorum, tam originalia quam actualia
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃o .i. pro honore xp̃i. ce id̃o. Obsecramus uos:¬
tanqͣm dõ u̾e exhor¬
tante uos: ꝑ nos. qͥa¬
uere in nob̃ loquttur
Quid obsecramꝰ : ecte:
teconciliamini deo.

Expanded text:
o, id est pro honore Christi. Et ideo obsecramus votanquam Deo vere exhortante vos per nos, quivere in nobis loquitur. Quid obsecramus? Ecce: nciliamini Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa uoluntatis ẽ edere.¬
&e ñ ed̾e. Et id̾o questio
hinc ficri ñ debet. Or̃a¬
enĩ uoluntati huma¬
ne subiacent. sieut &¬
re cũ nesciat: quo animo faciat. de manife¬
stis enim. ñ de occultis iudicandũ est. Ma¬
infesta uͭ sunt: quȩ non possunt bono ammo
fieri. ut sunt stupra. blasphemiȩ. furta ⁊ hu¬
ĩmodi. de quib. uidicare ꝑmittit᷑ nob̾. De qͥb
etã dicit᷑ E x sructib eoꝵ. cognoscetis eos:
S ea que dubium ẽ quo ammo fiant: in me¬
liorẽ partẽ int̾pretemur. ut de cibis. quia pos¬
sunt bono animo. ⁊ simplici corde: sine ui¬
cio concupiseentiȩ: quicunq humani cib in¬
different̃ sumi. De talib enĩ reb que ñ posfc̃
bono animo fieri: & ñ bono: uolebant illi cũ
homines ẽẽnt. ferre sententiam: in occulto cor¬
dis. de quib solus d̃s iudicat. Uñ dr. Nolite añ
tempus udicare. Sunt gͦ qued̃a facta media

Expanded text:
edere,edere, et ideo quaestio huic fieri non debet. Oenim voluntati humanae subjaceant, sicut re, cum nesciat quo animo faciat. De manifestis enim, non de occultis judicandum est. Manifesta vero sunt quae non possunt animo bono fieri, ut sunt stupra, blasphemiae, furta, et hujusmodi; de quibus judicare permittitur nobis. De quibus etiam dicitur: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Sed ea quae dubium est, quo animo fiant, in meliorem partem interpretamur, ut de cibis, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque humani cibi indifferenter sumi. De talibus enim rebus quae possunt bono animo fieri, et non bono, volebant illi, cum homines essent, ferre sententiam in occulta cordis, de quibus solus Deus judicat. Unde dicitur: Nolite ante tempus judicare . Sunt ergo quaedam media
Abbreviated transcription (Latin):
dos alios ĩmundos:.
mandueet olus. Hic
indiget assumi: qui
ꝑmittit᷑ edẽ olus. in qͦ
nulla questio ẽ. incurꝰ
esu: omĩs secta consentit. Infirmus gͦ est qui
cibos discerint eo qd̃ iudei ꝓhibiti sunt edere.
hunc suo iudicio relinqĩrdum dicit apłc: ne cũ
scrupulo edat. Uł infirius d̾r ꝓnus ad casũ.
ꝑfecta fides sit: qui omĩa licere credit. tam̃.
qui infirmus est .⁊. qͥ timet casus uiciorum:
fomentum uicioꝵ. ⁊ abstineat ab illis: quib
libido excitatur. Crassitado enĩ carmũ. & de¬
iose epule: ꝓuocant corpꝰ ad libidinẽ. Is
ꝗͥ manducat. Supra

Expanded text:
dos, alios immundos, manducet olus. Hic indiget assumi qui rmittitur edere olus, in quo nulla quaestio est, in cujus esu omnis secta consentit. Infirmus ergo est qui cibos discernit, eo quod Judaei prohibiti sunt edere, hunc suo judicio dicit relinquendum Apostolus, ne cum scrupulo edat. Vel infirmus dicitur pronus ad casum, at: Licet perfecta fides sit quae omnia licere credit, tamen qui infirmus est, id est qui timet casus vitiorum, fomentum vitiorum, et abstineat ab illis quibus libido excitatur. Crassitudo enim carnium, et deliciosae epulae provocant corpus ad libidinem. Is qui manducat. Supra
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. qͣm ht̃ apũd ̾m. infirmis cõpatiens.
Quisquis enĩ eo qd̃ sibi debetur uti ñ uult. am¬
bitum. ab infirmis. s de suis laborib tnsigen¬
do. cotidianũ uictũ. hoc ẽ. qd̾ stabulario ad
quẽ uulneratus ille qui incidit in latrones:
ꝑductꝰ ẽ: dñsait. Siquid ãplius erogaueris
qui suis stipenduis militabat. Uł głam suã
dicit: quã habet apud dm de hoc: qd̾ pseudo
repellebat a ꝑdicatione. ñ accipiendo. qͥ nos
nͥ ꝓtemporalib p̾dicabant. Iõo enĩ abstinet
apłc. a sumptib: ne sit forma accipiendi.
ꝑseudo apłis: rapacib. N amsi. Quasi que¬
reret aliquis. an e

Expanded text:
dicit, quam habet apud Deum infirmis compatiens. Quisquis enim eo quod sibi debetur uti non vult, ambitum ab infirmis, sed de suis laboribus transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille qui incidit in latrones perductus est, Dominus ait: Si quid amplius erogaveris qui suis stipendiis militabat. Vel gloriam suam dicit, quam apud Deum habet, de hoc quod pseudo repellebat a praedicatione non accipiendo, qui non nisi pro temporalibus praedicabant. Ideo enim Apostolus abstinet a sumptibus, ne sit forma accipiendi pseudo apostolis rapacibus. Nam si. Quasi quaereret aliquis: An e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego accipiam. Bo
id̃o scripsiut accipiam.
qr si sumerem: ꝑderem
głam. & bonũ est mͥ ma¬
mͥ magis mo¬
mori. uł uolo magis
głam meam

Expanded text:
ut ego accipiam. Bondeo scripsi ut accipiam, a si sumerem perderem gloriam. Et bonum est mihi magis momori; vel volo magis riam meam
Abbreviated transcription (Latin):
iuiro: mulier excludatur a salute. neq admissa
muliere: uir excludatur. Reddit aũt causam.
qd alt̾o admisso: alt̾ uͦ ñ sit excludendꝰ. subders.
Nam sicut mulier de uiro: ita re uir ꝑ mulierẽ
on mutat᷑. Uos ipsi. Quia corinthii erus
dicit: laudo uos. ⁊c̾. Iam ñ ex¬
auctoritate traditionis quam
neglexerant: suadet u̾itatem.

Expanded text:
iro, mulier excludatur a salute, neque, admissa muliere, vir excludatur. Reddit autem causam quod, altero admisso, alter non sit excludendus, subdens, nam sicut mulier de viro, ita vir per mulierem. Hoc non mutatur. Vos autem. Quia Corinthii ejus dicit: Laudo vos, etc. Ideo non exauctoritate traditionis quam neglexerant suadet veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃. om̃e qd̃ fit
ignorantia que ẽ
ex culpa: nocet. Oĩe gͥ qd̾ ad conscientiã ꝑtinct̾
si alit̾ fiat. dicit ẽẽ pecc̃m qͣmus etiam fiat. qd̾
bonum ẽ. si tñ non faciendũ credatur. uł ñsic fa
ciendũ ut fit. pccẽm est. ułita. conu̾sus ad fide̾¬

Expanded text:
non tamen omne quod fit ntia quae est ex culpa nocet. Omne igitur quod ad conscientiam pertinet, si aliter fiat dicit esse peccatum, quamvis etiam fiat quod bonum est, si tamen non faciendum credatur, vel sic non faciendum ut fit, peccatum est. Haimo
Abbreviated transcription (Latin):
dos alios ĩmundos: dãpnatus est .i. dãpnatio¬
nẽ sibi acquirit. & p̃cipue: si manducauit. qͥa
ñ manducauit ex fide .i. quia infidelit̾ egit.
ñ credens omĩa munda eẽ. dubitans in fide̾.
&e ea comedens que ĩmunda eẽ putat. ꝙ ita:
ñ seđm fide agit. fides enĩ nr̃a uult.: ut home
agat hoc: qd̾ bene intelligit eẽ agendum. &
peccatũ est: qd̾ alit̾ fit qͣm ꝓbatum ẽ. Peccat
discernit. & in hoc maxime. si mandueat
quia ñ ex fide agit. s tanquã infidelis. Omẽ
sine sumo bono. ubi deest agnitio ȩtnȩ ce incõ¬

Expanded text:
ionem sibi acquirit, et praecipue, si manducaverit. Qui non manducavit ex fide, id est quia infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans in fide, et ea comedens quae immunda putat, et ita non secundum fidem agit. Fides enim nostra vult ut homo agat hoc quod bene intelligit esse agendum, et peccatum est quod aliter fit, qdiscernit, et in hoc maxime si manducat, quia non ex fide agit, sed tanquam infidelis. Omne sine summo bono, ubi deest agnitio aeternae et inco
Abbreviated transcription (Latin):
az iII. sine corruptione peccati. sic̃ estis fac¬
isti sint noua consꝑsio .i. unum quid. ꝑ dilecti¬
onem. & a corruptione pecc̃i puri. sicut in bap¬
tismo sunt factiazimi .i. mundi: sine corrup¬
tione. Az ima enĩ grece: latine d

Expanded text:
 et sine corruptione peccati, sicut estis, facisti sint nova conspersio, id est unum quid per dilectionem, et a corruptione peccati puri sicut in baptismo, sunt facti azymi, id est mundi, sine corruptione. Zyma enim graece, latine d
Abbreviated transcription (Latin):
tura animoꝵ. & loq̃ndi
rõne. qd nob̃ dicitur ut
credamus. & hoc u̾bum
debet eẽ inore tuo ad con¬
fitendũ. & in corde tuo ad credendum. Deinde apo¬
stolꝰ scͥpturam moysi exponit. dicens. hoc ẽ u̾br̃
fidei qd̃ predicamꝰ quo & baptisina consecratur.
De hoc u̾bodñs ait. Iam uos mundi estis. ꝓpt̾ u̾¬
bum qd̃ locutꝰ sum uob̾. Non ait: ꝓpt̾ baptismũ.
quare : ilisi qͥa & in aq̃ u̾bum mundat: De trahe

Expanded text:
tura animorum et loquendi ratione quod nobis dicitur ut credamus. Et hoc verbum debet esse in ore tuo ad confitendum, et in corde ad credendum. Deinde Apostolus Scripturam Mosi exponit, dicens: Hoc est verbum fidei quod praedicamus, quo et baptisma consecratur. De hoc verbo Dominus ait: Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis . Non ait propter baptismum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cui rapta ẽ uxor. s
ad manifestandã sol¬
nr̃am: quam
habemus ꝓ uob̃ om̃ib
t̾m hoc feci: s pro em̃¬
datione omĩum ur̃m.¬
uł illos tangit: quos
uno contumeliam aut fraudẽ patiente: cõpa¬
tit᷑. ⁊ indignat᷑. & hoc ẽ qd̾ ait. Igit᷑: & si seripsi

Expanded text:
i rapta est uxor, sed ad manifestandam soltram quam habemus pro vobis omnibus ntum hoc feci, sed pro emendatione omnium veel illos tangit, quos siae, quae uno contumeliam et fraudem faciente compatitur et indignatur. Et hoc est quod ait, igitur, etsi scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾salit̾ dicam: uos ꝑt̾stari scd̾m łm: in omĩb
ex hibuistis uo diice fide: incontaminatos eẽ .i. ut
sitis incontaminati: in negocio xp̃iano agendo .i.
u omĩb officiis xp̃ianȩ conu̾sationi agndis uł
exhibuistis .i. ostendistis: pumendo illũ. qui mcestũ
amiserat: uos cẽ incontaminatos: eẽ a negocio.
.i. a graui pecc̃o illiꝰ. qui uxorẽ patris habuit.¬

Expanded text:
saliter dicam vos contristari secundum Deum, in omnibus exhibuistis vos, duce fide, incontaminatos esse, id est ut sitis incontaminati, in negotio Christiano agendo, id est in omnibus officiis Christianae conversationis agendis. Vel, exhibuistis, id est ostendistis puniendo illum qui incestum admiserat, vos esse incontaminatos a negotio, id est a gravi peccato illi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m. de peccato: o qͣntam
in uob̾oꝑatur sollicitu¬
dinẽ em̃dandi: qd deli¬
penitet. sollicitus ẽ: ne
denuo peocet. nec hoc
solum oꝑatur: s etiam
defensionẽ. ut contͣ pse¬
udo defendatis me. uł
oꝑat᷑ defensionẽ. quia
qui penitet: ñ excusat.
se. s confitet᷑ peccatum.
qd: est defend̾e seage¬
henna. Et ñ solum hoc
oꝑatur. s etiam indig:¬

Expanded text:
de peccato, quantam in vobis operatur sollicitudinem emendandi quod delienitet sollicitus est ne denuo peccet, nec hoc solum operatur, sed etiam defensionem, ut etiam contra pseudo defendatis me. Vel operatur defensionem, quia qui poenitet non excusat se, sed confitetur peccatum, quod est defendere se a gehenna. Et non solum hoc operatur, sed etiam indig
Abbreviated transcription (Latin):
cator tͥstis est: quia pec¬
cauit. dum dolet quia
penitentiã .i. satis facti¬
onẽ. que ualet etiam:
in salutẽ stabilẽ .i. et̾nã¬
scłi aut̃ tristicia: quȩ ñ
ẽ ad correctionẽ .s. dũ
peccator dolet se detec
lutẽ :i. sollicitudinẽ. ⁊ c̃¬

Expanded text:
cator tristis est quia peccavit, dum dolet quia poenitentiam, id est satisfactionem, quae valet etiam in salutem stabilem, id est ai autem tristitia, quae non est ad correctionem, scilicet dum peccator dolet se detectlutem, id est sollicitudinem, etc
Abbreviated transcription (Latin):
scit: nͥ ip̃c. Nec ido tũ dr pat̃. nescire hoc nom̃:
a quo ẽ filius inseparabilis. Sicut gͥ scit pater
qd̃ nemo scire dictus est: nͥ filiꝰ. quia in sepabi¬
les sunt ꝑat̾ ⁊ filiꝰ. sic enã sidictum eẽt. soli fa¬
pienti patͥ: simul intelligi deberet. etiã fuliꝰ. &

Expanded text:
scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt Pater et Filius, sic etiam si dictum esset soli sapienti Patri, s
Abbreviated transcription (Latin):
ad obeditionẽ .&. Patefactũ ẽ illud inyst̾ium. ⁊ ħ. i
cunctiꝰ gñtib ad obeditõem. uł ad obediend̾u .i. ut o¬
bediant ficłr bñ oꝑando Dico myst̾ii taciti. utiq alis
s cogniti soli sapienti dõ. ꝙ a si mͦ sit hõĩb reuela¬
tum. tñ soli dõ cognitum ẽ. qui solꝰ ꝑfecte no¬
uit: cur ita factum ẽ. in q̃ reprunit inquisitores.
qui querunt: eur tm̃ distulit ds̃ uenire. curtor
gentes pire ꝑmisit. In hoc aut̃ qd̃ att. soli fapi¬
enti dõ. error quibdam subrepit: arbitͣntib so
lum patrẽ: bic significari.⁊ solum uere sapien¬
tem esse. cũ tam non sit dictũ: soli sapienti pat:
s soli sapienti d̃o. & ds unus: ipsa est trmitas ut
sic intelligamus solum d̾m sapientẽ: sic̃ intelu¬
gimus solum potentẽ .i. patrem & filiũ & sp̃m¬
Si tñ dixisset apłe soli sapienti pat̾: Nec sic tam̃
separaret filium: uł sp̃m sc̃m. sicut in apocalip¬
si de filio legit᷑. qui ħt nomen scriptũ. qd̾ nemo

Expanded text:
 Patefactum est illud mysterium; et hoc, in cunctis gentibus ad obeditionem. Vel ad obediendum, id est ut obediant fidei bene operando. Dico mysterii taciti, utique aliis sed cogniti soli sapienti Deo, quia, etsi modo sit hominibus revelatum cum soli Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut intelligimus solum potentem, id est Patrem et Filium et Sptamen dixisset Apostolus, soli sapienti Patri, nec si tamen separaret Filium vel Spiritum sanctum, sicut in Apocalypsi de Filio legitur, qui habet nomen scriptum quod nemo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. dr et̾nus. Ignis enĩ
dicitur ȩtͥnus. eo qd
sine fine sit. ñ est tñ sine inicio. Ds aut̃. etiam
mortalitas. Hec ẽ illa sola incõmutabilitas. q̃
solus d̾s ħt. qui ĩmutari omnino ñ pot̃. Alud
est enĩ aliqͥd ñ mutari: cum posset mutari: ali¬
ud aut̃. ñ posse prsus mutari. Sic̃ g d̾r homo
bonꝰ. ñ tam̃ sic̃ dͣs: de qͦ dictum ẽ: slemo bonus:

Expanded text:
dicitur aeternus. Ignis enim dicitur aeternus, eo quod sine fine sit; non est tamen sine initio, Deus autem etiam mortalitas. Haec est illa summa incommutabilitas, quam solus Deus habet qui immutari omnino non potest. Aliud est enim aliquid non mutari, cum possit mutari; aliud autem non posse prorsus mutari. Sicut ergo dicitur homo bonus non tamen sicut Deus, de quo dictum est: Nemo bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ticipationẽ sapientiȩ. qualit̾ sapiens ẽ ratio¬
nalis creatura: Iõo gͦ dixit soli sapienti dõ. qr
solus sapiens d̾̃s. qui nec unqͣm potuit eẽ insi¬
piens. nec unqͣm pot̾it. ñ: ꝑ grãm particeps
eẽ sapientie. s sapiens. ĩmobilitate. atq ĩmu¬
tabilitate nature. Eig̾. sit gła ꝑ xp̃m. cui est.

Expanded text:
ticipationem sapientiae, qualiter sapiens est rationalis creatura. Ideo ergo dixit soli sapienti Deo quiasolus sapiens Deus, qui nec unquam potuit esse insipiens, nec unquam poterit per gratiam particeps esse sapientiae, sed sapiens immobilitate, atque immutabilitate nat
Abbreviated transcription (Latin):
porib erant abscondi¬
ta quia licet ex aliqua
parte antiqͥs patͥb cog¬
nita fuissent: plene tñ.
a nullo fuerunt p̾scita.
reseratis. testimonium
dantib huic p̾dicati¬
om. & hoc ẽ qd̃ dicit.
ꝗd mist̾ium nc̃ patefac¬

Expanded text:
poribus erant abscondita, quia licet ex aliqua parte antiquis Patribus cognita fuissent, plene tamen a nullo fuerunt praescitareseratis, testimonium dantibus huic praedicationi, et hoc est quod dicit: Quod, mysterium patefac
Abbreviated transcription (Latin):
uientEs. u̾satione diuina. sine spe ẽ.
ce id̃o: ut ꝓigricie frigꝰ pellatur: sitis feruen¬
tes sp̃u .i. igne. caritatis. & si actu ñ potestis
implere qd uultis. Iõo aut̃ dic̃ feruentes: qͥa
sp̃s sc̃s ignis ẽ: quo feruet caritas q̃ diffundit᷑
in cordib nris ꝑ sp̃m scm̃. cui feruori ꝯtrariũ
erim ut sp̃u feruentes sitis: tñ non passim &
importune u̾ba di ingeratis. s tẽpori ipsi. id
opoetunitati sitis seruientes. ut modeste. & cũ
honestate. &e aptis locis. & ꝑsoms. & apto tẽpore:
uos impedire do. Et in his sitis. gaudentes

Expanded text:
versatione divina sine spe sunt. Et ideo ut pigritiae frigus pellatur, sitis ferventes spiritu, id est igne charitatis, et si actu non potestis implere quod vultis. Ideo autem dicit, ferventes, quia Spiritus sanctus ignis est quo fervet charitas, quae diffunditur in erim, ut spiritu ferventes sitis, tamen non passim, et importune verba Dei ingeratis, sed tempori, id est opportunitati sitis servientes, ut modeste cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore vos impendere Deo et in his sitis, gaudentes
Abbreviated transcription (Latin):
cqͦr. Dilectio. qua di¬
uersadona uniuntur :
ciat malũ amare.¬
nec malũ. faciat bo¬
num dimitte: & sitis¬
diligentes inuicem

Expanded text:
. Dilectio qua diversa dona uniuntur, sciat malum amarnec malum faciat bonum dimittere, et sdiligentes invicem
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ: s. pͥuatiobom: Eccc pͥm hominis
corpꝰ corruptum ẽ: ꝑ pecc̃m. ip̃aq corruptio. per
ꝯditionẽ offensionis: manet in corpore. robur
tenens duine sententie. date inadam. cui con¬
malis suggestionib decipiat. ne faciat homo.
qd lex p̾cipiat. Se

Expanded text:
 sed privatio boni? Ecce primi hominis corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens Deum sententiae datae in Adam, cujus conmalis suggestionibus decipiat, ne faciat homo quod lex praecipit. VE
Abbreviated transcription (Latin):
cati. ex quo ẽ malum.
hic alterum ostendit.i
bonam naturam a d̾ocre
atam. que consentit le
ita. probat legem ẽẽ bo¬
nam. quia nature sue di¬
duminuitꝰ facit. qd̾ uetat lex. e.d. Nonago qd̾¬

Expanded text:
cati, ex quo est malum. Hic alterum ostendit, id est bonam naturam a Deo creatam quae consentit legex, et ita probat legem esse bonam, quia naturae suae didum invitus facit quod vetat lex. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum:¬
fomes peccati. uł car¬
nalis concupiscentia. un de omĩa oriuntur
pecra. Onne enĩ pecem mortale: ꝯcupiscen¬
docõmittit᷑. Qua iste adpecẽm trahit᷑. pressus eñ¬
pecc̃o. ñ suam s illiꝰ uoluntatẽ. ꝑficit.S nunqͥd̃.¬
quuia muitum dicit hominẽ peccare. ĩmunis
debet uideri a cͥmine : Non.utiq Ipsius enĩuy¬
cio: & desidia. heccepta sunt. Quia enim man¬
enauit se ꝑ assensum peccato. iire dñat᷑ illiuᷤ.
Hoc idodicit: ut notet de qͣntis malis d̾s hoĩem
eruit. &e que exitia ex adam trahit. eui nec lex
subuenire potuit. ꝑhec gͦ. beneficia xp̃i demon¬

Expanded text:
peccatum,fomes peccati, vel carnalis concupiscentia unde omnia oriuntur peccata, omne enim peccatum mortale concupiscencommittitur qua iste ad peccatum trahitur, pressus enpeccato non suam, sed illius voluntatem perficit. quia invitum hominem dicit peccare, immunis debet videri a crimine? non utique. Ipsius enim vitio et desiderio haec coepta sunt, quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure dominatur illius. Hoc ideo dicit, ut notet de quantis malis Deus hominem eruit, et quae exitia ex Adam traxit, cui nec lex subvenire potuit. Per haec ergo beneficia Christi demon
Abbreviated transcription (Latin):
Cauendum ẽ: nequis arbitret᷑ his u̾brs aufer¬
ri a nob̃ lib̾m arbitrium. qd̾ ñ itaẽ. Nunc enim
homo describit᷑ sub lege positus. ante gr̃am.
T unc enim homo peccatis uincit᷑: dum uitib
suis iuste uiue conat᷑. sine adiutorio libantis
gr̃e. que libm arbitrium libat: ut lib̾atori cre¬
d̾at. atꝙ ita ñ peccet. cont̾ legem. Scio enim.
bitat inme. hoc ẽ in

Expanded text:
Cavendum est ne quis arbitretur his verbis auferri a nobis liberum arbitrium, quod non ita est. Nunc enim homo describitur sub lege positus ante gratiam. Tunc enim homo peccati convincitur, dum viribus suis juste vivere conatur sine adjutorio liberantis gratiae, quae liberum arbitrium liberat, ut liberatori credat, atque ita non peccet contra legem. Scio enim, bitat in me, et hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
siam uelle bonũ: adiacet mͥ .i. iuxta carnẽ iacet̃.
⁊ qͥeseit ampotens ꝑse surgere: ad bñ oꝑand̾s.
Iuxta carnem gͥ iacet uelle: quia naturale est
Deest uirtus ꝑficiendi. Un subdit. P erficere
aut̃ bonũ ꝓrsus.ñ.
sus est dominatione¬
ire quo uult. nec ua¬
uenio. leat. uł audcat ꝯtradice̾. quia
potestatis eiꝰ alt̾ est dñs .6ͦ. & siuelit. ñ tñ pot̾
tacere bonum. quia ex d̾o tm̃ est. cuiꝰ gratia: ad¬
parte: de quaminuᷤ
econt᷑rio: malũ quia
qd nolo ma
malum qd nolo. Uł¬

Expanded text:
nam velle bonum adjacet mihi, id est juxta carnem jacet, et quiescit, impotens per se surgere ad bene operandum. Juxta carnem ergo jacet velle, quia naturale est,deest virtus perficiendi, unde subdit: Perficere autem bonum prorsus non sus est dominationeire quo vult, nec valeat vel audeat contradicere, quia potestatis ejus alter est Dominus. Ergo etsi velit, cere bonum, quia ex Deo tantum est, cujus gratia ad parte de qua minus e contrario malum, quia d nolo, et num quod volo
Abbreviated transcription (Latin):
Acli ꝓT Non em̃ ꝑfecte credunt.
qui qđ eredunt: loqui
tum esse: qr credidit.¬
& ita: duo fecit. quoꝵ
alterũ. alteri causa ex¬
titit. credidit. s. ce lo
cutus ẽ. ne fides sine
confessione: eẽt mug
lis. habentes inquã:
ñtimentes mala. qͥa
sumꝰ scientes: qm̃qui
suscitauit dim iħm

Expanded text:
 Non enim perfecte credunt quod credunt, loqui tum esse, quia crediditt ita duo fecit, quorum alterum alterius causa extitit. Credidit, scilicet et locutus est, ne fides sine confessione esset lis. Habentes, inquam, n timentes mala, quia sumus scientes quoniam qui suscitavit Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
lb̾arent᷑. lateret quid pecc̃o ꝑ iusticiã deb̾et᷑.
Si nemo libaretur: lateret: quid gr̃a largiretin:
Quia ꝓculdubio. quantũ ꝑtinet ad originale
pecc̃m: om̃s ꝑares erant. s miscłia. qͦs uoluit:
discreũ. ibiẽ gͣtuita indulgentia. ubi iusta poss
De his aut̃ qui ħnt tẽpus oꝑandi. subdit.
ostensũ est qd̃ & si deus¬

Expanded text:
rarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes pares erant, sed misericordia quos voluit discrevit. Ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset de his autem qui habent tempus operandi, subdit: osten
Abbreviated transcription (Latin):
Non esset iniquus ds
ce sinil daret boni. Sed
dat bonum quibdam.
ꝑ qd apparet bonus. q
sustinuit uasa ire aꝑca¬
ux in int̾itum in .mł. ꝑa.
tas di ẽ: qua diu susturi
malos. ut si uelinit: cor¬
rigantur. uł mincepta
malicia ꝑdurantes: or¬
dinate disꝑdat. Diu enĩ
expectati. mexeusabileᷤᷤ
sunt. ⁊ id̃o. expectauit
eos ds. cum seiret non
credituros. ut utat᷑ illis.

Expanded text:
Non esset iniquus Deus, etsi nihil daret boni, sed dat bonum quibusdam, per quod apparet bonus. Quia sustinuit vasa irae apta in interitum in multa tas Dei est quandiu sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut utatur illis
Abbreviated transcription (Latin):
iustum ẽ. quia hoc erat ex natura. Tota enim
natura. in ip̃a radice uiciata. diuino iudicio: de¬
bitȩ dampnationi est subiecta: & mito peccati:
ita nil pecci haberet: ñ frustrauid̾etur iniqͥtas.
ut ex ea fierent uasa in contumeliam. Cũ uo ꝑ
liberum arbitrium pͥmi hominris in conde̾pnati¬
onẽ uniu̾sa defluxerit: ꝓculdubio qd̃ ex eo funt
uasa in honorẽ:. non ẽ ipsiꝰ iusticie. que gr̃am nul

Expanded text:
ustum est, quia hoc erat ex natura. Tota enim natura in ipsa radice vitiata divino judicio debitae damnationi est subjecta, et merito peccati uita nil peccati haberet, ut ei ea fierent uasa in contumeliam; cum uero per liberum arbitrium primi hominis in condemnationem ex uno uniuersa defluxerit, procul dubio, quod ex ea fiunt uasa in honorem, non ipsius iustitiae, quae gratiam nul
Abbreviated transcription (Latin):
que ad usus hone
pecc̾ores: alii. miscretur. & alium despicit. ñ
sine iusticra. In figulo enĩ. sola uoluntas est.
In d̾o aut̃: uoluntas cum iusticia. Sicut gͥ uaᷤ
qd̃ ñ fit in honorem: s in contumeliam. Si
uile est: ex se luto ht̃: ñ ex figulo: Sic tota mas
sa humani genis: ñ ex do s ex suo uitioni¬
ste corrupta. & lutuosa est. Id̃oq si inde uaᷤ
in honorem fit. mĩa est si in contumeliam.

Expanded text:
quae ad usus honespeccatores, alii miseretur, et alterum despicit, non sine justitia. In figulo enim sola voluntas est; in Deo autem, voluntas cum justitia. Sicut igitur vas quod non fit in honorem, sed in contumeliam, si vile est, ex luto habet, non ex figulo; sic tota massa 47 humani generis, non ex Deo, sed suo vitio juste corrupta et lutosa est. Ideoque si inde vas in honorem fit, misericordia est; si in contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
Uł ita uinge. Iõo. non
diffido deauxilio di.¬
quia pura est oscientra.
unde glorior. qd̾ ica
hoc est .s. testimonium
pura. ab omĩ simula¬
tione. ñ remordens noᷤ.¬
s testificans: qõ ꝯu̾sa¬
ti sumus in hoc mun¬
do: ubi tot mala sicq̃.
in simplicitates non¬
aluid in corde. & ali¬
ud in ore habentes.¬

Expanded text:
el ita junge: Ideo non diffido de auxilio Dquia pura est conscientia, et inde glorior, quod ita Hoc estpura, ab omni simulatione non remordens noed testificans quod conversati sumus in hoc mdo, ubi tot mala sunt, in simplicitate, scialiud in corde, et aliud in ore habentes
Abbreviated transcription (Latin):
dimere po¬
siue bona siue mala: fac
bonum ⁊ ñ est unde time¬
as. immo. habeb laudẽ
ex illa: etiã simala ẽ. dum¬
ne. si aut̃ imusta ẽ pote¬
stas: habcb̾ laud̃e ex illa.
etiã ipsa laudante. Si ini¬
qua ẽ. habebis laud̾e ex
illa. ñ ipsa laudante. s¬
ip̃a tͥ laudis occasionem
pͥbente. Uc ex illa habebiᷤᷤ¬

Expanded text:
timere psive bona, sive mala, fac bonum, et non est unde timeas, imo habebis laudem ex illa; etsi mala est, dumnae. Si autem justa est potstas, habebis laudem ex illa, etiam ipsa laudante. Squa est, habebis laudem ex illa, non ipsa laudante, ipsa tibi laudis occasionem praebente. Vere ex illa laud
Abbreviated transcription (Latin):
moreret᷑. Si aut̃ ñ gratis mortuus c̃: gͦ in illo solo
iustificat᷑ impiꝰ. cui credenti in cum. deputat᷑ fi¬
des ad iusticiam. Omĩs gͦ humana natura: iusti¬
ficari & redimi abira .i. a uindicta nullo modo
pot̾: nsi ꝑ fidem. & sacram̃tum sanguinis xp̃i.
finis eñ xp̃c est. in qͣ lex iusticie ñ ꝯsumit᷑: s adim
quo amplius possit inuenire. s ht̃ in qͦ debecit

Expanded text:
moreretur. Si autem non gratis mortuus est, ergo in illo solo justificatur impius, cui credenti in eum deputatur fides ad justitiam. Omnis ergo humana natura et justificari et redimi ab ira, id est a vindicta nullo modo potest, nisi per fidem, et sacramentum sanguinis Christi. Finis enim Christus, in quo lex justitiae non consumiquo amplius possit venire, sed habet id in quo debeat
Abbreviated transcription (Latin):
quiest finis legis adiusticiam ñ utiꝙ adhumaña.
s diuinam. Eftenim humana usticia: &e ẽ diui¬
na. De humana. ait ibi. Moyses enĩ. De diuina
u̾o: ait ibi. Que aut̃. ⁊c̃. Dc humana itaꝙ priꝰ
agens. subdit. N oyseᷤᷤ¬

Expanded text:
qui est finis legis ad justitiam non utique humanam, sed divinam. Est enim humana justitia, et est divina. De humana ait ibi: Moses enim. De divina vero ait ibi, quae autem, etc. De humana utique prius agens subdit: VE
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s: quim exterioris
hominis corruptione:
int̾iorẽ renouat de dic
in diem. ⁊ gustata requie
sp̃uali: spc fut᷑e beatitudi¬
nis: om̃ia asꝑa releuat:
& sic etiã. in tot duris: le
gante. Omĩa em̃ seua ce
ĩmania facilia & ꝓpe
nulla facit amor. Itẽ ex¬
hibcamꝰ nos: ut dĩmini¬
stros: in castitate m̃tis
⁊ corꝑis. inscientia scrip¬
turarum. uł ut sciamus.
uł ita. incastitate. habi¬
ta. inscientia. ut .s. caste
sciant. nichiladult̾inȩ
oppinionis admisceant.
in longaminitate: ex¬
pectationis. in suauitate
sincere fac̾e debemꝰ: ut
sed̾m d̃m suaues ⁊ affa¬
biles simus. ñ ut illi. qͥ
ꝑ dulces sermones sedu
pseudo: simulant cari¬
qui in adu̾sitate desert̃
frẽs. Item: exhibeamus
nos ministros. inubo

Expanded text:
s sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovat de die in diem, et gustata requie spiritali, spe futurae beatitudinis omnia aspera relevat, et sic etiam in tot duris levegante. Omnia enim saeva et immania, facilia et prope nulla facit amor. Item exhibeamus nos ut Dei ministros in castitate mentis et corporis, in scientia Scripturarum. Vel, ut sciamus  ita, in castitate, habita in scientia, ut, scilicet caste sciant, nihil adulterinae opinionis admisceant. In longanimitate exspectationis, in suavitate,sincere facere debemus, ut secundum Deum suaves et affabiles simus; non ut illi qui per dulces sermones seducpseudo simulant chariqui in adversitate deserunt fratres. Item, exhibeamus nos ministros in
Abbreviated transcription (Latin):
similes eierimꝰ. nos dico: euntes: de gła. uł carita¬
te: creationis: ingłam: uł claritatẽ. iustificationi.
uł de gła fidei:. in głam speciei. transformam᷑ dico:
gr̃a dci. Cum aut̃ hac transformatione ad ꝑfectũ
T ransformamur dico: translati a gła. uł a claritate
enĩ dabitur głe: quantũ dignũ est dari ꝑ sp̃m scm̃¬
głamdari: que sublimitati congruat dantis. uł
ita. ut ꝑ dñm accipiat᷑ pater. & ꝑ imaginẽ. intel¬
ẽ gła patris: transformam̃. hoc ñ mutat᷑. tenden¬
qͥ dicit᷑ imago patris: eade eum illo. in quẽ tendi¬
mus: scił ut eũ in essentia uideamꝰ. nos dico euntes:
a claritate inclaritatẽ .i. ab una clara cognitione: in
aliam claram cognitionẽ. tanꝗͣ a sp̃u dñi .i. ut illi.

Expanded text:
es de gloria, vel claritate creationis, in gloriam, vel claritatem justificationis, vel de gloria fidei, in gloriam speciei. Transformamur, dicogratia Dei. Cum autem hac transformatione ad perfectum Transformamur, dico, translati a gloria, vel a claritate enim dabitur gloriae, quantum dignum est dari per Sgloriam dari quae sublimitati congruat dantis. Vel ita, ut per Dominum accipiatur Pater, et per imaginem intellium qui est gloria Patris, transformamur. Hoc non mutatur. Tenden dicitur imago Patris; eadem est cum illo in quem tendimus, scilicet ut eum in essentia videamus. Nos dico, euntes a claritate in claritatem, id est ab una clara cognitione in aliam claram cognitionem, tanquam a Spiritu Domi
Abbreviated transcription (Latin):
supra. de imagine creata loquens: ꝓcode accłpit:
imagnẽ: & głam: dicens. Uir quid̾e. imago d̾i.⁊ gło
ẽ transformamur aut̃ dixit . i. de forma in formã¬
formã. quia & ip̃a obscura: imago di est. hec ẽ ira¬
go: in q̃ homines ereati sunt. qua. cet̾is animalib
p̾sunt. que creatura: in reb creatis excellentissima.
cum a suo creatore ab impietate iustificat᷑. a defor¬
int̾ uicia. natura bona. & ob hoc. addit. de gła m¬
głam .s. de gła creationis: ingłam iustificationis.
uł de gła fidei. ub filii dĩ sumus: ingłam speciei.
ubi ei similes erimus: cũ udebimus eum sicut est.¬
& addit: tanqͣm a dñi sp̃u. & ꝑ hoc ostendens: a
gr̾a dĩ nob̃ conferri: tam optabilis transformati¬
onis bonum. uerũ. huiꝰ mmaginis: quandoq fut᷑a
est ꝑfectio. ad qͣm consequendã. nos erudit magi¬
ster bonꝰ. dicens. nos om̃s reuelata facie specłanteᷤ¬

Expanded text:
supra de imagine creata loquens, pro eodem accepit imaginem et gloriam dicens: Vir quidem imago Dei et gloria est. Transformamur autem, dixit, id est de forma in formaformam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a defor etiam inter vitia natura bona. Et ob hoc addit: De gscilicet de gloria creationis in gloriam justificationis. Vel, de gloria fidei, ubi filii Dei sumus, in gloriam speciei, ubi ei similes erimus, cum videbimus eum sicuti est. Et addit: Tanquam a Domini Spiritu, per hoc ostendens a gratia Dei nobis conferri, tam optabilis transformationis bonum. Verum hujus imaginis quandoque futura est perfectio, ad quam consequendam nos erudit magister bonus, dicens: Nos omnes revelata facie speculante
Abbreviated transcription (Latin):
nollemꝰ nob ꝑ mortẽ tolli: si fieri posset. s suꝑu
tale est. absorbeatur auita .i. ut uita ĩmortalita¬
tis: destruat mortalitatẽ. ñ: ut suꝑ eã ueniat.
oẽ est sensꝰ sic uellemꝰ fieri ĩmortales:. si fieri pos¬
set: ut iam ueniret ipsa ĩmortalitas. & mͦ: sicut
sum̃: inutaret nos. qr cẽ si a malis ad bona tͣn¬
seamꝰ: tñ. ip̃e transitꝰ amarus est.⁊ habet. fel⁊¬
acetũ .i. acre qͥd tołandũ. & si corpꝰ grauat. aĩam:

Expanded text:
nollemus nobis per mortem tolli, si fieri posset. Sed supetale est absorbeatur vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, ensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet felacetum, id est acre quid tolerandum.
Abbreviated transcription (Latin):
uestiri: sic̃ ait apłs. Nolumꝰ expoliari. s suꝑuest̃
Qiͣ dicẽt subt̾rena tunca gemo. ad cȩlestẽ fest¬
no. illã. uolo acciꝑe. istã:. nolo pone. Quid aposto¬
le dicis: fiet inuiria tanto illi uestim̃to celesti: ut
uemat tͥ ĩmortalitas: suꝑ hos pannos morta¬
litatis & corruptonis: ut hoc sit infersꝰ. illud
suꝑiꝰ. hoc int̾ius: illud exg̾us: Non sic inquit:
dico. ñ sic. nolo utiq expoliari. s suꝑuestiri. ñ
tñita: ut sub incorruptione. maneat corrup¬
tio. ẜut absorbeatur qd̃ mortale ẽ aurita. id
it musq̃m it metalitas ñ ita ñ sup̃ non int̃
sumꝰ. & ñ mirũ: side cogemimꝰ. Nam de hoc etiam

Expanded text:
ervestiri, sicut ait Apostoluervestiri, sicut ait Apostolui dicat: Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed supervestiri, non tamen ita, ut sub incorruptione maneat corruptio, sed ut absorbeatur quod mortale est a vita in ut nusquam sit mortalitas, non infra, non supra, non intra, sumus: et non mirum si de eo gemimus: nam de hoc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cia: tͥbuenda ft̃ carni. ne ab his omĩb purgemꝰ
diabolum: qͥ non ħt carnẽ. Nec fuit corruptio
corporis.: quȩ aggrauat aĩam: pecc̃i primi causa.
s pena. Nec caro corruptibilis: añm peccatͥcem
fecit. s peccatͥx anima. carnẽ corruptibilẽ fecit
Qui gͦ omĩa mala. animȩ ex corpore putant acci¬
disse. in errore sunt. Attende: qd̾ ingemiscere se
dixit: ce grauari sub sarcina corruptibilis corꝑiᷤ
&r tam̃ait. siolumꝰ expoliari. Ecce: uox nat᷑e con¬
fessio penȩ. Graue ẽ corpꝰ: &e honerosum. atq cor¬
ruptibile. gemit᷑ subillo. & tñ: non libent̾ deserit᷑.
Pius enĩ. m̃tis ratione: cupte dissolui: & eẽ cũ xp̃o
sensu aũ carnis: refugit. &c recusat. hoc ht huma¬
nus affectus. hoc ip̃a anima. nescio quomͦ habec
inuoluntate. q̃m diligendo uitã: odit mortem:
oe qm̃ carnẽ suam ñ odit. nec ipsiuult accidere:
qd odit. & si fieri possit: ñ uult expoliari. s suꝑ¬

Expanded text:
tia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem, nec fuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen ait: nolumus exspoliari. Ecce vox nec confessio poenae. Grave est corpus et onerosum atque corruptibile, gemitur sub illo, et tamen non libenter deseritur. Prius enim mentis ratione cupit dissolvi, et esse cum Christo; sensu autem carnis refugit et recusat. Hoc habet humanus affectus, hoc ipsa anima nescio quomodo habet in voluntate, quoniam diligendo vitam, odit mortem, et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit; et si fieri possit non vult exspoliari, sed sup
Abbreviated transcription (Latin):
Tunempe dixisti: unũ d̾̃m ex partib ñ cẽ com¬
positum: & hoc de patre iterum uis intelligi.
que inquis: uirtꝰ est ingenita simplex. huiꝰaut̃
uirtutis: quam simplicem cẽ dixisti: nunquid
partes sunt: bonitas: sapientia: clementia: oe
potentia : Si dixcris. parceᷤᷤ sunt: simplex gͦ uir¬
tus: ex partib constat. que te diffiniente: unꝰ
c̃ dcus. Ergo d̾m ex partib compositum ẽẽ diciᷤᷤ
Non dieo: inquis. Non st̃ gͦ partes. Sigͦ in una
patͥs ꝑsona: & illa inuenis:. & partes ñ inueniᷤ.¬

Expanded text:
m ex partibus non esse compositum, et hoc de patre vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita simplex. Hujus autem virtutis quam simplicem esse dixisti, nunquid partes sunt bonitas, sapientia, clementia, et potentia? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat, quae te diffiniente unus est Deus, ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt ergo partes. Si ergo in una Patris persona, et illa invenis, et partes non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ydolum ncħ ẽ in mundo .i. nulliꝰ rei q̃ sit in
mundo: similitudinẽ habens. Ydolum eium
hic appellat speciem quam qͣm non uidit ocłs.
s animus sͥ fingit Ut siquis humanis men¬
bris caput canis uł arietis formet. uł in uno
habitu hominis: duas facies.⁊ huiͦmodi. Quil
facit. ñ similitudinẽ. s ydolum facit. facite¬
nĩ. qd̾ ñ habet aliqͥd simile sui. s qd̾ mens oci¬
osa. & curiosa repꝑie. Iõo distincte dictum est
in lege. Non facies ydolum: neq omnẽ simili¬
tudinẽ rei.Similitudo uͦ est. cũ aliqͥd ex his
quȩ sunt uł in celo: uł in t̾ra: uł in aquis. for¬
matur. & scimus: qͥa nullus d̾s est: nisi unꝰ¬
unus d̾s est. nulla fit partium in deitatis
& sũme unũ st̃. quia ibi. nulla naturax. nulla
ẽ diu̾sitas uoluntatũ. Si cnĩ natura unũ eẽnt.
& ꝯsensione ĩ eẽnt: ñ sũme unũ eẽnt. Si uͦ in na

Expanded text:
idolum nihil est in mundo, id est nullius rei quae sit in mundo similitudinem habens. Idolum enim hic appellat speciem quam non videt oculus, sed animus sibi fingit. Ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, et hujusmodi, qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit. Facit enim quod non habet aliud simile sui, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Ideo distincte dictum est in lege: Non facies idolum neque omnem similitudinem rei . Similitudo vero est cum aliquid ex his quae sunt, vel in coelo, vel in terra, vel in aquis formatur. Et scimus quia nullus Deus est nisi ununus Deus est, nullaque fit partium in Deitatis t summe unum sunt, quia ibi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntatum. Si enim natura unum essent, et consensione non essent, non summe un
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq ꝓprictatem: tres ꝑsone sunt. & ꝓpt̾ singu¬
lorum ꝑfectionẽ: partes unius ucridi non suit:
tam. & uircutem de uirtute ꝓcedentẽ: non uis
eandẽ naturam habere: hoc falsum dicis. hoc
cont̃ fidem catholicam dicis. Cius dc̃ enĩ nature

Expanded text:
ue proprietatem tres personae sunt, et propter singulorum perfectionem partes nullius Dei non sunt? tam. et virtutem de virtute procedentem, non vis eamdem naturam habere? Hoc falsum dicis. Hoc contra fidem catholicam dicis. VERS. 5-7.-- Nam
Abbreviated transcription (Latin):
litatis natiuitatisq sensu. solitariꝰ ds ñ est opi¬
nouit: unigenitũ dei filium. Confitet᷑ patrem.
aborigine lib̃m. Confitetur &̾ filii originem:
ꝑ seip̃m. s ab eo qui a nemine ẽ natũ. ab ȩt̾no
natiuitatem: s. ex pat̾na et̾nitate sumentem.

Expanded text:
litatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinovit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii originem per seipsum, sed ab eo qui a nemine est, natum ab aeterno, nativitatem scilicet ex paterna aeternitate sumentem.