comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re int̾ponere. Fpactas greciuocint. latini adiectõnes annas lunaresq. ꝑ undena
sio rarioni solis equet᷑. Luna em̃ uixta cursũ suũ. xx .uiii. et semis dies luc̾e
nes uocant᷑. Absq his ñ inuenies lunã qͦta sit in quolibae anno. et m̃se. et die. Iste
epacte semꝑ undeciinis bełis apͥlis reꝑiunt᷑ in eadẽ luma qua fuerit eo die. Con¬
Estiuitas dicta a festis dieb qͣi festiditas. eo q in eis sola res diuina fit. quib
trarii s̃ fasti. in quib uis fatur. id ẽ dr̃.Sollempnitas a sacris dr̃. ita suscepta ut
tas aũt uocat᷑. qd̾ ñ ibi t̾rena soe celestia tantũ aguntꝰ. Pascha festiuitatũ oĩmnũ
pͥma e. de cuius uocabło iã suꝑiꝰ dictũ ẽ. Pentecosten sic̾ ex pascha ap̃ hebreos

Expanded text:
re interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per unre interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per unnsio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies lucere nes vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper XI Kal. April. reperiuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Contatibus . Festivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibus ius fatur, id est dicitur. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut tas autem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentecoste, sicut et pascha, apud Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ aũt nom̃ grecũ ẽ. qd int̾pretat᷑ latine suꝑ augmentũ. eo qd̾ expleat muimerũ
annoꝵ cõmuniũ. quib .xi. limares dies de eẽ cernunt᷑. ł mbolismi au̾r anni et
qͣntis. ccc lxxx iiii. dies fuerĩt᷑. embolismꝰ annus ẽ. Si cceliiii. cõmunis ẽ. Bis¬
sertꝰ: ꝑ annos.iiii. uinꝰ dies adiectꝰ. Crescit eñi ꝑ singłos annos q̃rta pars assis. A
ubi qͣrto anno assem cõpleuerit. bissertilẽ annũ fac̃. Dictꝰ au̾t bissextꝰ. qr bis serieᷤ
ductꝰ assem fac᷑. qd̾ ẽ unus dies. sic̃ ec q̃ drantẽ ꝓpt̾ quat̾ ductũ qͣ ẽ bissertꝰ. quẽ suꝑ die¬
rũ cursũ ĩ annũ sol facit. a sextis aũt̾ nonis marcii usq in diẽ pridie keł iañ. in
lune cursu bissextꝰ apponit᷑. atq in die detrahit᷑. Int̾ kełendares aũt dies iocirco
uocant᷑. qr int̾ponunt᷑. ut ratio lune solisq ꝯueniat. halire em̃ pon̾e dr̃. int̾leila¬

Expanded text:
cum est quod interpretatur latine, superaugmentum: eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et  quartam decimam sequentis CCCLXXXIII dies fuerint: embolismus annus est: si CCCLIV communis. Biser annos IIII unus dies adjectus; crescit enim per singulos annos quarta pars assis, ac ubi quarto anno assem compleverit, bissextilem annum facit. Dictus enim bissextus, quia bis sexies ductus assem facit: quod est unus dies, sicut et quadrantem propter quater ductum, quod est bissextus, quem super dierum cursum in annum sol facit. A sexto Nonas Martii usque in diem II Kal. Jan. in lunae cursu bissextus adponitur atque inde detrahitur. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur ut ratio lunae solisque conveniat. Calare enim ponere dicitur, intercala
Abbreviated transcription (Latin):
officium ẽ in lucis iciũ. a stella lucifero appellatum. que orit᷑ incho inte mane. qo¬
tũ luoꝵ tp̃em significatõne oñdit᷑ ut die ae nocte semꝑ ds̃ laudet᷑. onssa tpe so¬
gen̾ati noscunt᷑. Ehoiꝰ ẽ multitudo ĩ sacris collecta et dr̃ chorus.  inicio inmodũ
corone circũ aras starent. et ita psallerẽt. Alii chorum dixer̃.a concordia que ĩ
modia. latine scicimum dr̃. Cũ uͦ duo canũt biciniũ appellat᷑. Cum multi. cho¬
greco int̾pretat᷑ uor recipci. duob scilica coris alt̾natim psallentib. ordine cõmu¬
tato siue de uno ad imũ. Qł genus psillendi greci ĩuenisse tradunt᷑. Rñsorum
itili tradider. quos inde rñsorios cantꝰ uocant:. q alio desinente id alt̾ rñdeat. Int
rñsoria anͣt et anthiphonas hoc diffe̾ri. qd̾ ĩ responsoriis unus uersum dicit.
In antiphonis aũt uersib alt̾nant cori. Lectio dr̃ qr nõ cantat᷑ ut psalius uel.

Expanded text:
officium est in lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. Missa tempore sagenerati noscuntur. Chorus est multitudo in scoronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in monodia, latine sicinium dicitur: cum vero duo canunt, bicinium appellatur: cum multi, choGraeco interpretatur, vox reciproca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum: quod genus psallendi Graecos invenisse tradunt. Responsoria Itali tradiderunt, quae inde responsoria canentes vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Inter responsoria autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit: in antiphonis autem versibus alternant chori. Lectio dicitur, quia non canitur, ut psalmus vel
Abbreviated transcription (Latin):
tas numerꝰ quidã capitulis adfixꝰ ad iacet. Quib nimeres fb̾ditaẽ era quedã minio
notata. q̃ indicit in qͣrto canone positꝰ sit numerꝰ. cui subiecta ẽ era. Derbigĩa. Si ẽ¬
ẽ era una: ĩ primo canone. si due: in scdo. Si tres in t̾cio. et sic ꝑ ordinẽ usq ad de¬
cimũ ꝑuenies. Si igitꝰ aꝑto qͣ liboe euugłio placuerit scire qͥ reliquoꝵ euugłista
rũ similia dixer. assumes ad iacentẽ numerũ capituli. et reqͥes ipsũ numerũ in
suo canone quẽ indicat. ibiq inuenies qͥet quid dixer̃. et ua deinũ in corpore inqͥ¬
sita loci q̃ ex ip̃is numeris indicant᷑. ꝑ singła euugłia de eisdẽ dixisse inuenies.
Anon aũt grece. latine regula nuncupat᷑. Regła. nĩt dc̃a uł qd̾ recto educit De canonib¬
uec aliqn̾o aliorsum trahit. Alii dixer᷑ regłam dictã uł q regar. uł qd̾ normã recte ꝯs¬

Expanded text:
tas numerus quidam capitulis affixus adjacet: quibus numeris subjecta est area quaedam minio notata, quae indicat, in quoto canone positus sit numerus, cui subjecta est area. Verbi gratia: si est area prima, in primo canone: si secunda, in secundo: si tertia, in tertio. Et sic per ordinem usque ad decimum pervenies. Si igitur aperto quolibet Evangelio plarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies.anon grece, latine regula nuncupatur. Regula dicta est, eo quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat vel quod normam recte v
Abbreviated transcription (Latin):
Eccła uͦ ad huc ĩ ista mortalitate carnis ꝯstituta. ꝓpt̾ ipsã mutabilitatẽ lime
nomine. ⁊̃ scripturis significat᷑. Uaria au̾t obsuantia opinionũ paschalis
festiuitatis int̾dũ errorẽ gignit. Latim nãq at̾tiis nonis martii usq ĩ tc̾ias
indiẽ pionarũ aprilis obsu̾ant. Soe si qͥnta decima hina die dñico incurrerit.
scm pascha celebrant. huiusmodi gͦ dissentio int̾ utrosq paschalẽ regulã tur

Expanded text:
te carnis constituta, propter ipsam mutabilitatem, lunae nomine, in scripturis significatur. Varia autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii usque in tertium in diem Nonarum Aprilis observant: et si quinta decima luna die Dominico incurrerit, sanctum pascha celebrant. Hujusmodi ergo dissensio
Abbreviated transcription (Latin):
frugib offerebant᷑. Cuius figurã annus iubeleus in testam̃to uer̾i gessir. que
mnc iterũ futurã reꝓmissionis et̾nam requiẽ prefigurar. Elphama grece. lati¬
ne apparitio siue manifestatõ uocat᷑. Eo eñi die xp̃s sideris indicio magis apparu¬
it adorandꝰ. Qđ fuir figurã ez pͥmicie credentiũ gentiũ. Quo die et dñcibap¬
extiter̃. Duc sunt au̾t epiphanie. Prima in qͣ natus ẽ xp̃s. et pastorib hebreoꝵ
angło nunciante apparuit. Scła in qua ex gentiũ ppłis stella indice p̾sepis cuna¬
bula magos adoraturos exibint. S cenophegia sollẽpnitas hebreoꝵ de greco in
latinũ tab̃naculoꝵ dedicatio int̾pretat᷑. que celebrabat᷑ a ideis ĩ memoriã expe

Expanded text:
n Testamento Veteri gessit, quae nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die Dominicum Bapextiterunt. Duae sunt autem epiphaniae: prima, in qua natus Christus et pastoribus Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio inter
Abbreviated transcription (Latin):
ne aquitanꝰ. atq uictormꝰ. lmplificatis eiusdẽ festiuitatis tationib: multipliceᷤᷤ
circłos edider. Cuiꝰ quidẽ rationẽ beatissimꝰ cirillꝯ alexandrine urbis ep̃s. ĩ nona¬
ginta qͥnqr annos. ꝑ qͥnquies decẽ nouies calculans qͦto ħełarũ die uł luna de¬
ber paschalis sollẽpnitas cele brari. sũma breuitate notauit. Ciclu aũr uocatꝰ.
eo qd̾ in orbẽ disgestꝰ sit. et quasi in circło dispositũ ordinẽ cõplectat᷑ annoꝵ. sine
uarietate et sine ulla arte. Unde factũ ẽ. ut cuiq mat̾ie carmina simplici for¬
mitate facta cielica uocarent᷑. Hinc et lat̾tulũ dictũ. qd̾ ordinẽ stratũ hẽat̾ ãnoꝵ.
Ciclus primus decem nouenalis.

Expanded text:
ne Aquitanus atque Victorinus, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos edideruginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto Kal. vel luna debeat paschalis sollemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestum sit, et quasi in circulo dispositum ordinem conplectat annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est ut cuiusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat stratum annorum. Cyclus primus decemnovenalis
Abbreviated transcription (Latin):
gusto edita. q̃ nestorũ duas ꝑsonas in xp̃o asserentẽ iusto anathemate ꝯdẽpna¬
uit. oñdens manere ĩ duab naturis unã dñi nr̃i iħu xp̃i ꝑsonã. Quarta sinodꝰ
calcidonensis. de xx.uiii. sacerdotũ sb̾ marciano pͥncipe habita ẽ. in qͣ euticen
ostantinopolitanũ albatẽ uerbi dei et carnis unã naturã ꝓmunciantẽ. eiꝰ defen¬
sorẽ dñcoꝵ quondã alexandrinũ ep̃m. et ip̃m rurso nestoriũ cũ reliqͥs ħeti
de uirgine. nt in eũ subã et diune et humane ꝯfiteamur: nature. He s̃.iiiͦiͬ.
sinodi pͥncipales. fidei docitinã plenissime predicantes. Sor et siqua s̃ ꝯsila
q̃ scĩ patres spu dei plemi sanxer:. pꝰ istoꝵ quatuor auctoritatẽ. om̃i manent
stabilita uigore. quoꝵ gesta in hoc oꝑe condita ꝯtinent᷑. Sinodo aũt ex greco
int̾pietari comitatũ uł cetũ. Consiliaͥ uͦ nom̃ tractũ ex more romano. T̃ pre eñ qͦ

Expanded text:
gusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo asserentem, justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini Jesu Christi personam. Quarta synodus Chalcedonensis DCXXX sacerdConstantinopolitanum abbatem, Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et ejus defensorem Dioscorum quemdam Alexandrinum episcopum, et ipsum rursum Nesde Virgine, ut in eo substantiam divinae et humanae confiteamur naturae. Hae sunt quatuor synodi principales fidei doctrinam plenissime praedicantes. Sed et si qua sunt ai Patres Spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quatuor auctoritatem, omnium manent stabilita vigore: quorum gesta in hoc opere condita continentur. Synodum novimus ex Graeco interpretari comitatum vel coetum. Concilii vero nomen tractum ex more Romano. Tempore enim quo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse inꝓpħis de corporacionis ac
passionis sue sacram̃tis loquutꝰ
ẽ: ipsa illa scdm p̃scienciam de
eo apatre sint dicta. Itaq doc¬
trine huiꝰ ꝑuersitas condemna¬
tur ut cognitꝰ nob unigenitus
dei filius: natus pocius ex patͤ
ande scła: & ipsa scła creaturis
om̃ib ondens: quã predestinat᷑
sit eẽ gignendus. Dinodus.

Expanded text:
ipse in prophetis de corporationis suae ac passionis sacramentis locutus est, ipsa illa secundum praescientiam 490 de eo a Patre sint dicta. Itaque doctrinae hujus perversitas condemnatur: ut cognitus nobis unigenitus Dei filius, natus potius ex Patre ante saecula, et ipsa saecula cum creaturis omnibus condens, quam praedestinatus sit esse gignendus.
Abbreviated transcription (Latin):
tat aut contrahit extra corpo¬
rał enim naturȩ necessicate li¬
ber manens: quod uult & cũ
uult cr ubi uult id prestat exsese:

Expanded text:
tat, aut contrahit. Extra corporalis enim naturae necessitatem liber manens, quod vult, et cum vult, et ubi vult, id praestat ex sese
Abbreviated transcription (Latin):
equod nuncupate ẽẽncie
in patre & filio ꝑindissimilem
naturam nom̃ unũ ẽ occasionẽ
hereticis prestaret: ut innasci¬
bilem dm̃ uł partem eiꝰ. nasci de
maria predicarent: occursum
ẽ salucari definicione sencencie:
ut anathema eẽt hoc confitens.
Non enim religiosa unitas no¬
minis: ex indiffẽntis naturȩ
eẽncie constitutam ꝑsonã ge¬
nite ademit eẽncie: ut unico
ac singłaris dei sub̃a ꝑunionẽ
nominis incelligat᷑: cum utriꝰq
ob indiscrete inutroq nature
indissimilem subam predicet᷑.

Expanded text:
quod nuncupatae essentiae in Patre et Filio, per indissimilem naturam, nomen unum est, occasionem haereticis praestaret, ut innascibilem Deum, vel partem ejus, nasci de Maria praedicarent; occursum est salutaris definitione sententiae, ut anathema esset hoc confitens. Non enim religiosa unitas nominis, ex indifferentis naturae essentia constituta, personam genitae ademit essentiae, ut unici ac singularis Dei substantia per unionem nominis intelligatur: cum utriusque ob indiscretae in utroque naturae indissimilem substantiam praedicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
erat necesse. Sed concedamus eis cont̃
toc eius scripc̃e. fidem cacholicam ue¬
ritacem. ut in nat᷑a sua ꝓ nob̾ mori oig¬
natus sit. qd̃ ẽ om̃ino inpossibile. Ꝙ
om̃s humane fragilitatis ꝑculerit
passiones. Numqͥd &e honorib subli¬
mari. & dignitatis ꝓfectib augeri
nat᷑a eius indigebat. Ut humilicatis
&e obedienciȩ. ac mortis meruo subli¬
mium meritoꝵ deneret fastigiũ. &
pocessatem cȩli ac t̾re meperetur ac¬
cipere. tanqͣm quilante non habuit.
Anforce negabunt dnio iħu xp̃o. ob
mericum passionis ce mortis. Hec oĩa
suisse conlata. legant apłm dicentẽ
de ipso. Humiliauit semet ip̃m facłꝰ
obediens usq admorcẽ: mortẽ aucẽ
crucis. Propt̃ quod & ds̃ illum exalca

Expanded text:
erat necesse. X. Sed concedamus eis contra erat necesse. X. Sed concedamus eis contra totius Scripturae fidem et catholicam veritatem, ut in natura sua pro nobis mori dignatus sit quod est omnino impossibile et omnes humanae fragilitatis pertulerit passiones; numquid et honoribus sublimari et dignitatis profectibus augeri natura ejus indigebat, ut humilitatis et obedientiae ac mortis merito sublimium meritorum teneret fastigium, et potestatem coeli ac terrae mereretur accipere, tanquam qui antea non habuit? An forte negabunt Domino Jesu Christo ob meritum passionis et mortis haec omnia fuisse collata? Legant Apostolum dicentem de ipso: Humiliavit seipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et Deus illum exalta
Abbreviated transcription (Latin):
stretur qͣm sit impiũ. & sacrilegum
ꝓpͥa carnis ꝑ excepcionẽ ꝓpͥetacis alie¬
nare au̾bo. & que sunt ꝓpͥa uerbi eadẽ
excepcionis lege alienare acarne. Cũ
hac sibi confessione blandiuntur dicẽ¬
tes. Qiuid inpossibile. aut inconueniẽs
dignacioni filii dei. ut innatura di¬
uinuatis suȩ obnre salutis redemp¬
cionem quȩ uellet indigna. & humi¬
lia sustinere ꝑ que magis ampliorẽ
nobis ad se diligendum caritatis ex¬
citaret affectum. Ea ꝓ nob innacura
sua ꝑpeciens. quȩ ei probant᷑ ẽẽ indig¬
nã. exigendũ abeis ẽ. Cur is qͥ mortẽ
sua ꝑempturus erat morcem sic̃ et
suamori. Quid ei opus erat de uirgine
nasci. Sedutiq hoc ẽ admiranda eius
benignitas. In hoc magnus erga nos
pietatis eius demonstratur affectus
ut quia mors eiꝰ nob̃ fuerat necessaria.
Ip̃e aucẽ innat᷑a sua mori non pocerat.
digriatus ẽ nat᷑am nr̃am adsumere.
inqua ꝓnob̃ mori potiusset quod fu¬

Expanded text:
stretur, quam sit impium et sacrilegum,stretur, quam sit impium et sacrilegum,propria carnis, per exceptionem proprietatis alienare a Verbo; et quae sunt propria Verbi eadem exceptionis lege alienare a carne; cum hac sibi confessione blandiuntur, dicentes: Quid impossibile aut inconveniens fuit dignationi Filii Dei, ut in natura divinitatis suae, ob nostrae salutis redemptionem quae vellet indigna et humilia sustineret, per quae magis ampliorem nobis ad se diligendum caritatis excitaret affectum, ea pro nobis in natura sua perpetiens quae ei probantur esse indigna? Exigendum ab eis est cur is qui morte sua perempturus erat moretm, sicut esua mori, quid ei opus erat de Virgine nasci? Sed utique in hoc est admiranda ejus benignitas, in hoc magnus erga nos pietatis ejus demonstratur affectus, 65 ut quia mors ejus nobis fuerat necessaria, ipse autem in natura sua mori non poterat, dignatus est naturam nostram assumere, in qua pro nobis mori potuisset, quod fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nacuram carnis mee. Et propriũ
mͥẽ hanc eandem notam non gestare insp̃u
meo. ꝑnacuram aĩȩ meȩ. Item propͥum
mͥẽ plagam u̾bi. idẽ sermonẽ durum
gestare minte mea ꝑnat᷑am aĩȩ meȩ.
Ec ꝓpͥum mͥ ẽ candem plagam. ñ porca¬
re incorpore meo ꝑnat᷑am carnis. Et
cũ sit mͥ utrũq ꝓprium. & corpori &e
aĩe meȩ. Utrũq alienum qr nec corpꝰ
durum. lecũ ue sermonẽ incelligit.
nec aĩa slagelli uulnere liuescit U¬
trumq: tam̃ commune ẽ inme ip̃o
Nec corpꝰ extͣ aĩȩ consorcium plagarũ.
indicia gestabit. Qd gͦ ꝓprium mͥ est.
insingłis ce alienũ ẽ. asingłis. io com¬
mune ẽ inme ip̃o singlis qd̃ ꝓpriũ ẽ
singlis. Et tñ ego ip̃e unus sũ nucris¬
q. & me ip̃o communib. & ego ipse
iuits sum insingłis mͥ met ipsi ꝓpriis.
Quȩ cũ ita sint series nob̾ diuinarũ
ꝑcurrenda ẽ luterarũ. & plurima
cestimonia congẽnda. quib demon¬

Expanded text:
per naturam carnis meae; et proprium per naturam carnis meae; et proprium mihi est hanc eamdem notam non gestare in spiritu meo per naturam animae meae. Item proprium mihi est plagam verbi, 64 id est sermonem durum gestare in mente mea per naturam animae meae; et proprium mihi est eamdem plagam non portare in corpore meo per naturam carnis meae. Et cum sit mihi utrumque proprium; et corpori et animae meae utdurum laetumve sermonem intelligit, nec anima flagelli vulnere livescit. Utrumque tamen commune est in semetipso, nec corpus citra animae consortium plagarum indicia gestavit. Quod ergo proprium mihi in singulis, et alienum est singulis, id commune est in me ipsingulis, et tamen ego ipse unus sum in utrisque, et in meipso communibus, et ego ipse unus sum in singulis mihimetipsi propriis. IX. Quae cum ita sint, series nobis divinarum percurrenda est litterarum, et plurima testimonia congerenda, quibus demon
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodũ dicat᷑ in xp̃o ñ intelligen¬
des abutunt᷑ & refugiunt. hȩc omĩa
diuersum ẽ acq alienum miciũ non
habe & exinicio subsistere mori or me¬
ri non posse. Et tñ sic̃ ip̃i xp̃o ꝓprium
ẽ utrũq. Ita nõs ip̃i. seamipło ẽ utrũ¬
q commune. Dieñ dicamꝰ qr ip̃i est¬
commune. que ꝓfessionis necessitas
innestorii uergit impium dognia. me¬
lius igit᷑ & catholice dicimꝰ in ipso ꝙr
non ipsi eẽ commune. Q meliꝰ ip̃i oe ñ
bi quȩ mori non pocest. Item ꝓpt̃ inef¬
sabile misterium unionis ucraqͣ na¬
curarum communis. in ip̃o fuit mor¬
taluas carnis. uerbi nate que mor nõ
potuit. Et communis in ip̃o ẽ inmor¬
talitas u̾bi. nate carnis quȩ morci sub¬
cubuit. Etgo sicut illi mori. &e non
mori exucrisq naturis ẽ ꝓpriũ. Ita
commune ẽ in ip̃o utrisq nacuris
quod illarum ẽ ꝓpͥum. ce ut exempli
grã dixĩm. Propͥum mͥ sinotam liuori
cuiꝰq uerberis gestare incorpore meo.

Expanded text:
quemadmodum dicatur in Christo non intelligentes, abjiciunt et refugiunt haec omnia. Diversum est atque alienum, initium non habere, et ex initio subsistere, mori, et mori non posse: et tamen sicut ipsi Christo proprium est utrumque, ita non ipsi, sed in ipso est utrumque commune. Si enim dicamcommune: quae professionis necessitas in Nestorii vergit impium dogma. Melius igitur et catholice dicimus in ipso, et non ipsi, esse commune: et melius ipsi, et non rbi, quae mori non potest. Item propter ineffabile mysterium unionis utrarumque naturarum, communis in ipso fuit mortalitas carnis, Verbi naturae, quae mori non potuit; et communis in ipso est immortalitas Verbi, naturae carnis, quae morti succubuit. Ergo sicut illi mori et non mori ex utrisque naturis est proprium, ita commune est in ipso utrisque naturis, quod illarum est proprium. Et ut exempli gratia dixerim proprium mihi est notam livoris cujusque verberis gestare in corpore meo,
Abbreviated transcription (Latin):
agerẽ ĩ quo seritur. ⁊nde et uirgiliꝰ. Illa seges demũ uotis rñdet auari. Agricole.
Compasciuus ager diciꝰ qͥ adiuisorib agroꝵ relicio ẽ ad pascendũ cõmunit̾ ui¬
cinis. Alluius ager ẽ. quẽ paulatim fluuiꝰ magrũ reddit. Arcifinius arger
ẽ. dictꝰ. qr certis linearũ mensuris nõ ꝯtinet᷑. s&e arcent᷑ fines eiꝰ obiectu flumi¬
mĩ. montiũ arboꝵ. Unde et his agris nichil sb̾ se ciboꝵ int̾uenit. Noualis
ager ẽ primũ ꝓcissꝰ. siue q alt̾nis annis uacat. nouandarũ sͥ uiriũ causa. Noua

Expanded text:
ager est in quo seritur; unde et VergiliusGeorg. 1, 47: Illa seges demum votis respondet avari agricolae. ager est in quo seritur; unde et VergiliusGeorg. 1, 47: Illa seges demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandaru
Abbreviated transcription (Latin):
cupata. q ꝓ limite ostitui sol&. Possessiones agris̃ late patentes. pubhci priua
tiq. quos inicio nõ mancipatõne. s& quisq ut potuit occupauit atq possedit.
unde et nuncupati. fundo dictus eoqd fimdat᷑ uł stabiliat᷑ patrimoniũ. Fundit
aũt et urbanũ edificiũ et rusticũ intelligendũ. Prediũ qd ex om̃ib patrifãmi¬
lias maxime preuidet᷑. idapparet. q̃i preuidiũ. uł d. antiqͥ agros quos bellã ceꝑãt
ut prede noĩe hebant. Om̃is au̾t ager ut uarro doc& q̃drifarius diuidit᷑. Ar
rantũ ec animalib uacit. aut floreus. qd sint orti apib ꝯgruentes et florib. Qđ
&ẽ uirgiliꝰ ĩ quatuor libris georgicoꝵ sequutꝰ ẽ. Ruri ueteres ĩcultos agros dice¬
bant. idẽ silias et pascuea.. Agrũ uͦ qui colebat᷑. Nam rus ẽ. quo mel. qͦ lac. quo

Expanded text:
cupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri latcupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri lattique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager, ut Varro docet, quadrifarius dividitur: autantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Virgilius in IV lib. Georg. secutus est. 7. Rura veteres incultos agros dicebant, id est, sylvas et pascua, agrum vero qui colebatur. Nam rus est, quo mel, quo lac, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Asa est agreste hĩtaculũ palis atq uirgultis arundinibq ꝯtertũ. quib
possint homines tueri. aui frigoris uł caloris inuria. De edificiis rusticis.¬
Tuguriũ casula ẽ quã faciũt sͥcustodes uinearũ. Ad regim̃ sui qĩ teguriũ siue
pp̃ ardorẽ solis et radios declinandos. siue ut inde homines uł bestiolas q̃ ĩsidi¬
ari solent natis frugib abigant. hanc rustici capannã uocant. d unũ tantũ capi¬
ar. T̃ escuã quid ã putant ẽẽ teguria. quidã loci prupta. et aspa. mragalia edificu
midarũ agrestiũ. ob longa incurius laterib tecta. qͣi nauiũ carme s̃. siue ro¬
tunda ĩ modũ furnoꝵ. Et magalia dicta qͣi magaria. quia magar punici no¬
Quã uillã dicũt. Una litt᷑a cõmutata l. et r. magoria tuguria. De agris .xiii.¬
GeR litine appellari dr̃ eoqd in eo agat᷑ aliquid. Alii agrũ agreco nõĩari mani¬
festius credunt. Unde et uilla grece cor agros dr̃. Uilla a uallo hoc ẽ aͤgere t̾re nũ¬

Expanded text:
asa est agreste habitaculum, palis atque virgultis, arundinibusque contextum, quibus possunt homines tueri a vi frigoris, vel caloris iniuria. Tugurium casTugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R, magalia, magaria. De agris . Ager Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nun
Abbreviated transcription (Latin):
Cliuosũ iter flexuosũ . Uestigia s̃ pedũ signa primis plantis expressa.
uocata qd his uie p̾currentiũ instigent᷑. idẽ agnoscant᷑. Explicit liber.xu¬

Expanded text:
Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod iis viae praecurrentium investigentur, id est, cognoscantur. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
uł itus ẽ uia qua iri ab homine q̃q̃ uersũ pͥ. Iteraũt et itiner duersã
significationẽ hñt. Iter enĩ locus transitu facilis. unde et appellamus
et itũ. Itiner aũt ẽ itus longe uie. & ip̃e labor ambulandi. ut quo ueli ᷤᷤ¬
ꝑuenias. Semita itineris dimidiũ ẽ. a semi itu dicta. Semita aũt ẽ hominũ
Callis ferarũ et pecudũ. Calles ẽ iter pecudũ. int̾ montes angustũ et
tritũ. a collo pecudũ uocatũ. siue a calo pecudũ preduratũ. Tramites sũt
trausuersa ĩ agris itmera. siue recta uia. dicta qd transmitat. Diuortias flexꝯ
uiarũ. hoc ẽ uie ĩ diu̾sa tendẽtes. Idem diu̾ticula s̃. hoc ẽ liu̾se ac diuise¬
duoꝵ pedũ. et semipedis. ad circũ eundi facultatẽ relictꝰ et ambulando
dictꝰ. Orbita uestigiũ carri. ab orbe rote dicta. Porro actꝰ qͦ pecꝰ agi soloꝵ.

Expanded text:
vel itus est via, qua iri ab homine quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam vel itus est via, qua iri ab homine quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus traet itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a semiitu dicta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc eduorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet.
Abbreviated transcription (Latin):
hunc primũ herculẽ staruisse dicũt. eũq eo spacio det̾minasse. qd ĩp̃e
sb̾ imo sp̃u ꝯfecisse. ac ꝓinde stadiũ appellasse qm̃ ĩ fie respirasset sunt¬
q et stetiss&. uia ẽ qua pͥ ire uehiculũ. et iua dicta ab ĩcursu uehiculoꝵ.
Nam duos actꝰ capit p̃peuntiũ et uenientiũ uehiculoꝵ occursũ. Om̃isat
uia aut publica ẽ aut priuata. Publica ẽ que in solo publico ẽ que int̾ actꝰ
ppło pata. hec aũt ad mare. aut ad oppida ꝑtinet. Priuata ẽ que uicina
municipio data ẽ. Strata ẽ dicta. qͣi uulgi pedib trita. Lucretiꝰ. Strata q̃ &̃
eni dicñr lapidib uiã stra uisse. postea romani eas ꝑ omnẽ orbẽ disposuer̃
pp̃ rectitudinẽ itineris. et ne plebs eẽt ociosa. agger ẽ mecdia strate eminẽ.¬
cia coaggerans lapidib strata ab aggere id ẽ coaceruatõne dicta. quã histo¬
rici uiã militarẽ dicũt̾. ut qualis sepe uie dep̾hensꝰ ĩ aggere spens. Iter

Expanded text:
primum Herculem statuisse dicunt, eumque eo spatio determinasse quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset simulque et stetisset. Via est qua potest ire vehiculum; et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit, propter euntium et venientium vehiculorum occursum. Omnis autem via aut publica est aut privata. Publica est quae in solo publico est, qua iter, actus populo patet. Haec aut ad mare aut ad oppida pertinet. Privata est quae vicino municipio data est. Strata dicta quasi vulgi pedibus trita. Lucretius1, 315: Strataeni dicuntur lapidibus vias stravisse; postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset oia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est, a coacervatione dicta, quam historici viam militarem dicunt, ut: Qualis saepe viae deprensus in aggere serpens. Iter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoe pauꝑũ et ꝑegrinoꝵ. Unde & uocabulũ sũpsit. Nam ex greco in latinũ
xenodochiũ ꝑegrinoꝵ susceptio nuncupat᷑. Ubi aũt egrotantes de plateiscol¬
ligunt᷑. missoconion grece dicunt᷑. in quo consumpta langorib atq mediis mi¬
seroꝵ membra fouentur .iiii. de locis sacris.
acra sunz loca diuinis cultib instituta. ut pote ea in quib altarialitantib
locus tẽpli secretior. ad quẽ nulli erar accessꝰ nisi tantũ sac̾dorib. Dicta atĩt scã
nuncupatũ. Nichil eni scm̃ ap̃ ueteres dicebat᷑: nisi q hostie sanguine ẽẽt

Expanded text:
peret pauperum et peregrinorum; unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum peret pauperum et peregrinorum; unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum ξενοδοχεῖον peregrinorum susceptio nuncupatur. Ubi autem aegrotantes de plateis colliguntur, νοσοκομεῖον Graece dicitur; in quo consumpta languoribus atque inediis miserorum membra foventur. § 4 De aedificiis sacris. Sacra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus utem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi tantum sacerdotis. Dicta autem Sancta nuncupatum; nihil enim sanctum apud veteres dicebatur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ rransit. Menianus collega crassi ĩ foro ꝓiec̾ mat̾ias ut scirent loca in qͥbus
expectantes insist̾ent. que ex nomine eius moniana appellata s̃. hoc ẽ solaria
quia patent soli. Post hec alii lapide. alii mat̾ia ẽ ficare porticib meniana
et forib & domib adiecer. Tabulato olim lignee domꝰ fiebãt inde nom̃ ꝑma¬
net tabulatoꝵ. Apogeũ est ꝯstructũ sb̾ t̾ris edificiũ. qd antrũ uł speluncã dici¬
mꝰ. Solariũ qd soli & auris pateat. qualis fuit locꝰ in quo clauid bethsabe lauan¬
tẽ aspexit. & ad amauit. Cum ihrłimã antiochus obsid&: hircanꝰ princeps iu¬
deoꝵ reserato dauid sepulero. tria milia auri talenta inde extraxit ex quib.
xxͣx. antiocho dedit. ut obsidionẽ relinquer&.atq ut facti ĩuidiã demeret.
Fert᷑ et reliqua pecunia institusse primꝰ xenodochia quib aduenrum susci¬

Expanded text:
 vel Menianus, collega Crassi, in foro proiecit materias ut essent loca in quibus  vel Menianus, collega Crassi, in foro proiecit materias ut essent loca in quibus spectantes insisterent, que ex noquia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susci
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm he niptie felicit̾ cesser̾ institurũ ẽ ut in om̃ib mipciis thalami nom̃
iteret᷑. Egiptii qͦ lingua sua. loca in quib nubentes succedũt. et incubãt: tha¬
limũ nominaniz. Cenaculũ dictũ: a cõmunione uescendi. Uude et cenobiũ
b lectulis discumbentiũ dictũ ap̃ ueteres em̃ ĩ loco ubi ꝯuiuii apparatꝰ ex¬
ponebatur. treᷤ lectuli strati erant. ĩ quib discũbentes epulabantꝰ. Qlmm eñi
grece lectꝰ uł ad cubitꝰ dr̃. ex quo ꝯfectũ ut triclimũ diceret᷑. Cella dicta qđ
nos occultat et celat. Cubiculũ qd eo cubamꝰ. ibiq dormiẽtes requiescamꝰ. Cubi¬
le uͦ cubandi locꝰ ẽ. Secessꝰ q sit locꝯ secret. idẽ sine accessu. Diuersori dictũ
eoqd ex diu̾sis uiis ibi ꝯueniat᷑. hospiciũ sino grecus ẽ. ubi quis ad tp̃s hospu¬
li uire inħitat. et iterũ inde transiens migrat. inde et meatũ d metat᷑. Unͣ

Expanded text:
quoniam he nuptie feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis Thalami nomen quoniam he nuptie feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis Thalami nomen iteretur. Egyptii etiam loca in quibus nubentes succedunt Thalamum nominant. Cenaculum dictum est a communione vescendi, unde et cenobium , a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum estcubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
abitatõ ab habendo uocata ur hĩtare casas. Domꝰ ex greca appellatõe
clixer̃ edem. Alii edem ab edendo quidã sũpsisse nom̃ existiãt᷑. dantes
q fuerit priꝰ ad edendũ factũ. Aula domꝰ ẽ regia. siue spęciosũ hĩtaculũ. por¬
ticib qͣtuor ꝯclusũ. Atriũ magna ẽ edes. siue amplior & spe̾ciosa domus.
et dictũ atriũ ẽ qd addant᷑ ei tres porticꝰ extrinsecꝰ. Alii atriũ quasi ab igne
et ligno atriũ dixer̃. Atriũ eñi fit ex fumo. Palaciũ a palante pͥncipẽ arca¬
dũ dictum. incuius honore arcades pallanteũ oppidũ ꝯstruxer et regiã
in ipsiꝰ nomine conditã palatiũ uocauer̃. Thalamũ hac ex causa uocatũ fer. Cũ¬
eñi rapre fuissent a romanis sabine. ex quib c̃ una ante alias specie nobit
c̃ magna om̃iũ admuntione raꝑet᷑. talamoni duci eã oraculo rñsũ ẽ dari. e

Expanded text:
Habitatio ab habendo vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione Habitatio ab habendo vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione  aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes a, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam palatium vocaverunt. Thalamum vocatum, quia cum rapte fuissent a Romanis Sabine, ex quibus cum una ante alias specie nobilis, cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam, oraculo responsum est, dari: et
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ anum tollat. hec et gimnasia dicunt᷑. qr ibi athlete uneto corpore et
ꝑfricato manib exercitant᷑. Nam giminasiũ grece: larine exerciciũ dr̃. Apo¬
uixta balnea publica. ubi post lauacrũ a fame et siti reficiunt᷑. Unde et ꝓpi¬
na et ꝓpinare dr̃. Pma enigrece famẽ significat eo d hic locꝯ famẽ tollat.
Taberne olim uocabant᷑ edicule plebeioꝵ parue et simplices ĩ uicis. axib ex
tabulis lignisq erant ꝯstructe. que nũc et si ñ sp̃ẽm nom̃ tam̃ pristinũ reti¬
nẽt. Macellũ dictũ ꝙ ibi mactent᷑ peccora. q̃ mercantib uenundant᷑. mer¬
catũ au̾t a cõmercio nominatũ. ibi enĩ resuendere uł emere solitũ. Sic̃ et
teloneũ dr̃ ubi merces nauiũ et nautarũ emolum̃ta reddunt᷑. Ibi enĩ uec¬
galis eractor sedet. preciũ reb impositurꝰ. et uoce a mercatorib flagitans. Car¬
r ẽ a quo ꝓhibem᷑ exire. et dictꝰ carcer a cohercendo.iii. de hĩtaculis.¬

Expanded text:
etatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi Athletae uncto corpore, et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium diuxta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntur, unde propinare dicitur; pina enim grece famem significat, eo quod hic locus famem tollat. Taberne olim vocabantur edicule plebeiorum parve et simplices, in vicis, axibus et tabulis lignisque erant constructae, quae nunc et si non speciem, nomen tamen pristinum retinent. 44. Macellum dictum, quod ibi mactentur pecora, quae mercantibus venundantur. 45. Mercatum autem a commercio nominatum; ibi enim res vendere, vel emere solitum est, sicut et Telonium dicitur, ubi merces navium, et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus, et voce a mercatoribus flagitans. 46. Carcer est a quo prohibemur exire, et dictos carcer a coercendo. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ta posterior et int̾ior diffusaẽ. quales in orreis uidemꝰ. dicte qd lucẽ fenerẽt.¬
tant dictã. eo q domui ministrat. Compositũ ẽ nom̃ ex greco ĩ latino sĩno¬
arioro cardias. qđ qi cor hominẽ totũ. ita ille cuneus iamiã regat ac mo¬
ueat. Unde et ꝓuerbiale ẽ. in cardine rem eẽ. Limma ostiorũ dicta. eoqđ tã s¬
uersa sint ut limes. et ꝑ ea sic̃ in agro aut introeat᷑. aut foris eat᷑. Postes qiͣ¬

Expanded text:
angusta et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo quangusta et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo qutant dictam eo quod domni lucem ministrat, compositum nomen ex Graeco Latinoque sermood quasi cor hominem totum, ita ille cuneus ianuam regat ac moveat. Unde et proverbiale est: 'In cardine rem esse.' Limina ostiorum dicta eo quod transversa sint ut limes, et per ea sicut in agro aut introeatur aut foris eatur. Postes
Abbreviated transcription (Latin):
Se ⁊ is ab eundo dicit. ꝑ quẽ ingredim᷑ et admittimꝰ. uestibulũ ẽ ut
iditũ domiis priuate. uł spaciũ adiacens edib publicis. & uestibulũ dictũ
eo q eo uestuint᷑. fores. ant q aditũ tecto uestiat. aut abstando. Portico đ ad
transitũ sit magis quã adstandũ. qĩ porta. et portico eoꝙ sit aꝑtus. Ianua
Unde sucaꝯ. terrea belligeri cõpescar lumma iam. Est aũt primꝰ domus
ĩgresso. Cetera int̾ imiã hostia uocant᷑. Gen̾ alit̾ ostiũ ẽ ꝑqd ab aliqͦ arcemui
ingressu ab obstando dictũ. Ali aũt ostiũ appellari. qr ostẽ morat᷑: Ibi eñi ad¬
uersarsis nos obicimus. Hostia et hinc tiberina. qr hostib fuit opposita.
fores et ualue claustra sunt. s&. fõres dicunt᷑ qr fõris ualue que intus re¬
uoluunt᷑. et dupplices. cõplicabiles q sunt. s& gn̾alit̾ usus uocabula ista
corrũpit. Claustra ab eoq̃ claudant᷑ dicta. Fenestre s̃ quib pars ꝑ angus

Expanded text:
us ab eundo dictus est, per quem ingredimur et admittimur. Vestibulum est vel aditus domus private, vel spatium adiacens edibus publicis; et vestibulum dictum est, eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut a stando. Porticus ad transeundum magis fit quam ibi standum; qUnde Lucanus: Ferrea belligeri compescat limina Jani. Est autem primus domus ingressus, caetera intra januam ostia vocantur generaliter. Ostiit aliquid intus. Alii aiunt ostium appellari quia ostem moratur; ibi enim adversariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia ostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt; sed fores dicuntur quae foras, valvae, quae intus revolvuntur, et duplices conplicabilesque sunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior
Abbreviated transcription (Latin):
Gazam opidũ palestine ꝯdider̾ euei in quahĩtauer̃ capadoces pristinis cultorib
int̾fectis. Uocata aũt gara. eod̃ ibi cambices rex ꝑsarũ thesauros suos posut.
c̃ bellũ egiptiis attuliss&. Psarũ eñi lingua thesaura gaza nominat᷑. Philis¬
tun urbẽ ꝯdider allophili. ip̃a ascalon de qua suꝑiꝯ memorauimꝰ. nuncupa¬
ta ex nomine chesloim qͥ fuit̾ nepos cham. ez filiꝰ mesram. Dor urbs fuit po
tentissima qͦndã. & uersa uice stratonis turris. postea ab erode rege iudee ĩ
honorẽ cesaris augusti cesarei.a nuncupata ẽ. in qua cornelii domus xp̃i udelicae
eccłi. et philippi ediculas. et cubiculũ quatuoruirginũ ꝓpħarũ. Ioppe oppidũ pa¬
lestine maritimũ. idem palestini edificauer̃. ubi saxum ondit᷑ quo uicłoꝵ an¬
dromede uestigia adhuc retinẽt᷑ quã expositũ belue ñ irrita rumorcircũtulit.

Expanded text:
Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet. Quam expositam beluae non inritus rumor circumtulit:
Abbreviated transcription (Latin):
migrauit in qua regnauit q̃ ante a lareth cogminata ẽ. Ip̃e ꝯstruxit et calamne.
q̃ postea uerso nomine a selenco rege seleucia dicta ẽ. Phila del phiã urbẽ arabie
ꝯdidit raphaim gens antiqͥssinia. quã int̾fecer᷑ filii loth. Seleuchus unus ex
pueris alexandri pꝰ mortẽ eiusdẽ alexandri occupato regno orientis urbẽ in
siria ꝯdidit eamiq ex antiochi patris sui nomine antiochiã mincupauit. ex
siric cap̃ instituit. Ip̃e qͦ laodiciã. et seleuciã. ip̃e apannã. et edessem urbesi
ꝯstruxir. Damascũ sirie ꝯditã et nuncupatã a damasco dispensatoris abrae filio.
hec antea ĩ omni siria tenuit principatũ. Nec dũ eñi florebant ibi antiochia. lao¬
dicia. et apamia. quas urbes pꝰ alexandrũ ꝯstitutas ẽẽ cognoscunꝰ. Hic ẽ damas¬
chus quẽ abrami futurũ sͥ heredẽ predixerat ante ꝙͣ eẽt illi ꝓmissꝯ isaac.

Expanded text:
migravit, in qua, et regnavit, quae ante Arach cognominata est. Ipse construxit, et Chalannen, migravit, in qua, et regnavit, quae ante Arach cognominata est. Ipse construxit, et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. 14. Seleucus unus ex pueris Alexandri, post mortem ejusdem Alexandri, occupato regno Orientis, urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipse Apamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsici regni ꝑseus aclane filiꝰ ꝯdidit. famosissimã ꝯfertissimãq opib. aquo et
ꝑsida dicta ẽ. Echtesi fortẽ qͦ parthi apud parchiã ꝯdider̃. in emulationẽ ba¬
bilonie urbis. Susis opidũ ꝑside auint mennonũ ꝯstitiusse. Dictũ au̾t susis
immineat suse fl̾uiuo ubi ẽ regu ciri lapide candido et uario columuus aure¬
is et lacunarib geminisq distincta. ꝯtinẽs oẽ sumilacrũ cęli stellis micantib
p̾signatũ. et humanis cet̾a mentib ĩ credibilia. b̾t Bactrũ opidũ bactriani ꝯ di¬
der. ex ꝓprio amne eũ cognominantes qui luctꝰ uocat᷑. Carra eiuitas mesopota¬
nue. transedessã. condita a parchs ubi qͦndã romanus ẽ cesus exercit. et crassꝰ
dix capt. Edessã urbẽ mesopotanne ꝯdidit ue̾roth filiꝰ chus. pꝰ ꝙ̃ de babilone¬

Expanded text:
Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constituisimmineat Susis fluvio, ubi regia est Cyri, lapide candido et vario, cumis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopota
Abbreviated transcription (Latin):
cabulũ aũt sũpsit a ꝯfu̾sione. cod ibi ꝯfuse atq comixte sͣ lingue edificanti¬
ũ turrẽ. sudei asser̾ sem filiũ noc quẽ dicũt melchisedec primũ pꝰ diliuũ
inserri. didisse urbẽ salẽ. in qua regnũ fuit eiusdẽ melchi sedech. hanc p̾ea
tenuer iobusei ex quib sorrita uocabulũ ẽ iebus. sicq duob nominib copula¬
tis ieb ec salẽ. uociti ẽ ibrłm. que postea a salomone iherosoluna qͣi iheroso¬
lomonia dieta ẽ. ł. ec et corrupte a poetis solima nuincupata. et post modũ ab
elo adriano elia uocata ẽ. In ip̃a ẽ et sion. q̃ hebrnce int̾pretat᷑ speculatõ coł
ĩ fblimi ꝯstructa sic. et delone uenientia ꝯtẽplet᷑. Ierusalẽ aũt dicta ĩ nr̃o¬
sinone pacifica transfert᷑. Oppidi aũt nobilia qui uł que ostituer. Dionisiꝰ
qui et liber pater c̃ indiã uicror ꝑ ambulass&. isã urbẽ ex suo nomine uix̃
mediã ꝯstruxit. unde et regio eus medie nom̃ sortita ẽ. Persipolim urbẽ cap̃

Expanded text:
dificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata est. In Ipsa est et Sion, quae Hebraice inet de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia qui, vel quae constituerunt. 6. Dionysius qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine juxta Mediam construxit; unde et regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput
Abbreviated transcription (Latin):
uł horrea a greco uerbum ex u̾bo repositoria uł reconditoria dici possũt
eod in his hoĩes e laboratas fruges reponũt. Unde & enthecã greco nõĩe
repositã rei copiosã substanciã appellamus. Ui. de oꝑarus.
deputant᷑ noxii ad aliqd faciendũ opꝰ ut solẽt gladiatores ẽxules. qui mar¬
mora secant. et tam̃ uincłoꝵ eustodus alligatis̃. Gene eñi grece dictũ eoq̾
ibi ꝯuento feminarũ ad opus lanificii exercendũ ꝯueniant. Mulier eñig̾
Unde et ap̃ ueteres nõ molitores s& pistores dicti. qi pisores. a findẽdiᷤᷤ
granis frum̃ti. Alole eñi usus nondũ erat s& granũ pilo findebat᷑. U ñ¬

Expanded text:
vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. § 6 De operariis. deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificiiUnde et apud veteres non molitores, sed pistores dicti sunt, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti, molae enim nondum usus erat, sed granum pilo pinsebant. Und