comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lcit.ꝙ Hon habuit matrem femina iesus. Unde probas. ꝙ quid dixit in quit
quid mͥ et tibi ẽ. mulier. Iuis hoc narrauit. ut credamꝰ quia hoc dixit.I. Quis
hoc narrauit. Y Nempe ioħs cuangłista. A tipe iohannes euangłista dixit. & erat
ibi mater ihi. Nam ita narrauit. Altera die nuptiȩ faetae sunt iehana galilcȩ.
et aunt ibi mater iħu. Uenanit autẽ illuc inuitatus ad nuptias: cum discipuł sius-
Tenemꝰ duas sententias. abeuangelista prolatas. Crat ibi mater tħ̾u: euuangłista dix̃
Quid dixerit matri suac iłis: ipse euangelista dixit. & quomodo dixit respon¬
disse matri suȩ iħm.  Ut primo diccitx.ait illi mater euis. Uidett frs: ut ad¬
uersus linguam srpentis munitam uirginitatẽ cordis habeatis. Ilic inipso euanglio
coipso cuangelista narrante dicitur: erit ibi mater iesu : & dyxit illi mater cius.
Quis hocnarrat. ÷ Iohannes cuangelista. & quid respondit matri iesus. ꝓ aud m

Expanded text:
dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas? Quia dixit, inquit, dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas? Quia dixit, inquit, Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narravit, ut crhoc narravit? Nempe Joannes evangelista. At ipse Joannes evangelista dixit, Et erat ibi mater Jesu. Nam ita narravit: Altera die nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae, et erat ibi mater Jesu. Venerat autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi mater Jesu, Evangelista dixit: quid dixerit matri suae Jesus, ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondisse matri suae Jesum, ut primo diceret, Ait illi mater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit illi mater ejus. Quis hoc narravit? Joannes evangelista. Et quid respondit matri Jesus? Quid mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uertas : axp̃s possid&ȩ. Ipse enim dix̃. Egosum ueritas. Deillo autẽ dixit. & in
ueritate nonsteat : quia ueritas nonẽ. in eo. Sicẽ. autẽ ueritas xp̃is . ut uerum¬
totum accipias. in xp̃o. Uerum uerbum. ds̃ aequalis patri : uera anima. uera
caro: uerus homo. uerꝰ ds̃: uera natiuitas. uera passio. uera mors: uera resur¬
reccio. Si aliquid horum dixeris falsum: intrat putredo de uqͣio serpertis.
nascuntur uermes mendaciorum: & nichil integrum remanebit. Quid ẽ. ergo
inquam qd ait cñs. quid mͥ & tibi. ẽ. mulier. Arei forte ineo quod
squitur ostendit nobis dñs quare hocdixerit. Hondum inquuit uenit hora
mea. Sic enim ait. Quid michi & tibiẽ. mulier.ꝙ Nondum uenit hora mea.
& hoccur diecum sit: requirendumẽ. Priusgͦ hinc resiftamꝰ hereticis. Iuid dicit
serpens ueternosus. uenenorum insibilator : & inspirator antiquus.ꝰ Quid

Expanded text:
veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo . Sic est autem veritas Christuvera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit. 6. Quid est ergo, inquit, quod ait Dominus, Quid mihi et tibi est, mulier? Forte in eo quod sequitur ostendit nobis Dominus quare hoc dixerit: Nondum, inquit, venit hora mea. Sic enim ait, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc cur dictum sit, requirendum est. Prius ergo hinc resistamus haereticis. Quid dicit serpens veternosus, venenorum insibilator et inspirator antiquus? quid
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo erat mater euis cui dixit. quid michi & tibiẽ. mulier. Respon-¬
dendum ẽ. gͦ eis. & disserendum quare hoc dixerit dñs: ne sibi aliquid
aduersus sanam fideminsanientes. inuenisse uideantur: unde sponsae
uirginis castitas corrumpatur. idẽ. unde fides ȩccłȩ uoletur. Reuera en
fratres corrumpitur fides corum: qui praeponunt m̾dacrum ueritati. Nam
isti qui uidentur sic honorare xp̃m. ut negent eum carnem habuisse: nichil
aliud eum quam mendacem prȩdicant. Qui ergo mendacium aedificant
in hominib: quid abeis expellunt nisi ueritatem. Immittunt diabo.¬
lum : excludunt xp̃m. Immittunt adulterũ : excludunt sponsum:
Paringmphi filicit: ue pocius lenones scorpentis. Adhoc enim loquuntur: ut scerpens
possideat. xp̃s excludatur. Q uomodo possidet serpens. ⁊ Quando possidet
mendacium. quando possidet falstas: strpens possidet. Quando possidet

Expanded text:
Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier? ResponQuomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier? Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insanientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet
Abbreviated transcription (Latin):
De thalamo procedit uelut sponsus: & inuitatꝰ uenit adnuptias. Certi sacra-¬
uptias. ut doceret matres contemni.  Utiq ad cuius nuptias uenerat.
ideo ducebat uxorem: ut filios procrearae. & abeis quos ut procrear& optabat.
utiq honorari cupiebat. Ille ergo uenerat ad nuptias ut ex honoraret matrem.
cum propter filios habendos quib reddere honorẽ parentib imperat dis̃.
se. nuptiȩ cȩlebrentur & ducantur uxores. PProculdubio fr̃s. latet il
aliquid. Nam tanta resẽ. ut quidam quos cauendos praemonuit
apłs. sicut supra cõmemoraiumꝰ dicens: timeo ne sicut serpens euam se-¬
duxit astutia sua. sic et unaẽ mentes corrũpantur ã simplicitate & castitate
quȩ ẽ. inxp̃o : derogantes euangłio. & dicentes quod iesus non sit natus.
maria uirgine : hinc argumentum sumere conarentur. erroris sui ut diceren

Expanded text:
; de thalamo processit velut sponsus, et invitatus venit ad nuptias. 5. Certi sacra; de thalamo processit velut sponsus, et invitatus venit ad nuptias. 5. Certi sacraad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem parentibus imperat Deus, ipsae nuptiae celebrentur, et ducantur uxores? Procul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam tanta res est, ut quidam, quos cavendos praemonuit Apostolus, sicut supra commemoravimus, dicens, Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo, derogantes Evangelio, et dicentes quod Jesus non sit natus de Maria Virgine, hinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent,
Abbreviated transcription (Latin):
Timeo inquit : ne sicut serpens euam seduxit astutia sua. sc & urãe mentes cor-¬
quam redemit sangune suo. & cui pignus dedit sp̃m sc̃m. & cruit eam
de mancipatu diaboli. Mortuus. ẽ. propter delicta eius: resurrexit ꝓpt̾
iustificationem eiꝰ. Quis offerat tanta sponsȩ suȩ. y Offerant homines quȩ¬
libet ornamenta terrarum. aurũ. angentũ : lapides praeciosos. ȩquos.
mançipia. fundos : praedia. Nunquid aliquis offeret sanguinem suum. y¬
Si enĩ sanguinem suum sponsae dederit: non erit qui ducat uxorem. Dñs
autem sccurꝰ moriens dedit sanguinem suu̾ pro ea: quam resurgens haberet.
quam abi iam conuinxerat inutero iunginis. Uerbum eni sponsꝰ: & sponsa
caro humana. & utrumq unꝰ filius dĩ: & idem filius hominis. ubi faetꝰ
ẽ. caput eccłȩ̃. Ille uterus uirginis mariae: thalam eius. Inde processit
tanquam sponsus de thalamo suo : sicut scriptura praedixit. & ipse tanquam
onsus procedens de thalamo suo: exultauit ut gigas ad currendã uian

Expanded text:
timeo, inquit, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corquam redemit sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virginis Mariae thalamus ejus, inde processit tanquam sponsus de thalamo suo, sicut Scriptura praedixit, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam
Abbreviated transcription (Latin):
uocaberis cephas: quod ẽ. interpretatur ̃ petrus. Hon magnũ
quia dixit dñs: cuius filius ẽẽt iste. Quid magnum dño.
mĩa nomina scõrum suorum sciebat: quos ante constitutionem
mundi praedestinauit. & miraris quia dixit uni homini.
tues filius illius. & tuuocaberis illud. ⁊ Magnũ. quia mutauit
ei nomen: & fecit de symone petrum. Petrus autẽ apetra. petra
uero aeccła. Ergo inpetri nomine figurata ẽ. ȩccła: Et quis securꝰ.
nisi qui aedificat suꝑ petram.⁊ & quid ait ipse dñs.  Qui audit
uerba mea haec cȩ facit ea : similabo eum uiro prudenti aedi¬

Expanded text:
vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedi
Abbreviated transcription (Latin):
qui uulnꝰ ꝑ sequitur ut sanet aegrotũ. & haec fr̃s mei ideo
dixi: nequis quęrat aliquid practer auxilium dĩ. Iuande
forte in aliqua correptione dñi sumꝰ: uidete ne pereatis.
uidete ne ab agno recedatis. & aleone deuoremini. Diximꝰ gͦ
quare hora decima: sequentia uideamꝰ. Erat andreas frater̃
erant eum. Inuenit hic sy monem fratrem suum: & dixit ei. Inueni¬
mꝰ messiam: quodẽ. interpraetatum xp̃s. Messias hebraice. xp̃s grece
graecȩ. Ergo xp̃s: unctus. Ille singulariter unctus: praccipue unctꝰ.
unde om̃s xpĩani unguuntur. Ille praccipue: quomodo inpsalmo
dicit. Audi. Propterea unxit te ds̃. dĩ tuus: oleo exultationis prae
articipibus tuis. Participes enim eiꝰ : om̃sscĩ. S ille singulariter
sc̃s scõrum: singulariter unctꝰ. singulariter xp̃s. & duxit eum ad¬
iħm. Intuitus autem eũ iħe : dix̾. Tues sy mon filius iohannis: tũ

Expanded text:
qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas frater nt eum. Invenit hic Simonem fratrem suum, et dicit ei, Invenimus Messiam; quod est interpretatum Christus. Messias hebraice, Christus grest graece; ergo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes sancti; sed ille singulariter Sanctus sanctorum, singulariter unctus, singulariter tu
Abbreviated transcription (Latin):
ui noctu surgit ad fodiendum parietẽ alienum: quanto i
si febrib iactaretur. Innocentius aegrotaret: scelerate sanus ẽ.
N orut ergo dĩ: quid nobis expediat. Id agamus tantum : ut
sanum sit cor nr̃m apeccatis. Et quando forte flagellamur.
turbatus. ẽ. nunquid contriftatꝰ dixit se desertum. & magis
se dixit non desertum: quia non ablatum ẽ. quod uolebat
auferri: ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim inuenit
inuoce medici. Sufficit tͥ: grã mea. Ham uirtꝰ in infirmitate
ꝑficitur. Unde gͦ scis. quod non uult te sanare dĩ. ꝙ ad huc
tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre ẽ. quod secat
medicus. agens ferrum ꝑ putria. ⁊ Honne nouit modum.
quid faciat᷑. quousq faciat. ⁊ Hunquid ululatus eiꝰ qui secatꝰ.
retrahit manꝰ medici artificiosȩ secantis.: Ille clamat : ille
secat. Crudelis qui non audit clamantẽ : anpotuis misericors

Expanded text:
Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto ilQui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, utsanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur turbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors
Abbreviated transcription (Latin):
posueris: & non adligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta
ẽ. in firmitas hominũ : et ita plangendi sunt homines qui curri
adligaturas : ut gaudeamꝰ quando uidemus hominẽ in lecto suo
constitutum. iactari febrib & dolorib : nec alicubi sꝑem posiuis se
nisi ut sibi euangelium ad caput poner&. non quia ad hoc factũ
e : sed quia praelatum ẽ. euangłm ligaturis. Si ergo ad caput
ponitur. ut quiescat dolor capĩtis: ad cor nonponitur. ut sa-¬
necur apeccatis. ⁊ fiat ergo. Quid fiat. ⁊ Ponatur adcor: sanetur
cor. Bonum ẽ. bonum : ut de salute corporis non satagas. nisi
ut adõ illam petas. Siscit tͥ prodesse : dabit illam. Si non tͥ dede-¬
rit : non proderat habere illam. Quam multi aegrotant i¬
nocentes in lecto: & sisani fuerint procedunt ad scelera com-¬
mittenda. Quam multis obest sanitas. Latro qui procedit ad fau¬
oem occidere hominem: quanto illi melius erat ut egrotaret.

Expanded text:
posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret?
Abbreviated transcription (Latin):
non illi prosit quod impetrauit. S hoc inter homines: quia potest
falli homo. potuit falli imperator. Quando praeces inisistis: dixisti
quod uoluisti. & cui dixisti: nescit anuerum sit: Dimisit tẽ aduersi
tuo conuincendum: ut si ante uidicẽ conuictꝰ fueris de mendacio. quia
non potuit ille nͥ praestare. nesciens an fueris mentitus: ibi carebis ipso
beneficio rescripti. quo pduxisti rescriptum. Ds autẽ qui nouit utrũ
nentiaris : anuerum dicas. non facit ut iniudicio tͥ non prosit.
s nec impetrare tẽ permittit. quia ausus es mentiri ueritati. Quid
ergo facturus es : dic mͥ. Implere legem ex omi parte. ita ut innullo
offendas: difficile ẽ. Reatus ergo certꝰ. ẽ. remedio uti nonuis. ꝙ¬
Ecce fr̃s mei quale remedium posuit diis contra aegritudines animae.
Quid gͦ. ⁊ Cum caput tͥ dolet: laudamus si euangelium ad caprt

Expanded text:
non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi
Abbreviated transcription (Latin):
posuit uris peritus cȩlestis. Qui enim habent causam. & uolunt sup.¬
plicare imperatori : quęrunt aliquem scolasticum uiris peritum.
a quo sibi praeces componantur : ne forte si aliter petierint quam
oportet. non solum non impetrent : quod petunt. s & pęnã pro
eneficio mereantur. Cumergo quaererent supplicare apostoli: & no
inuenirent quomodo adirent imperatorem dm̃.  dixerunt xp̃o.
Onẽ : doce nos orare. Hoc ẽ. luris perite nr̃. assessor immo consessor dĩ.
compone nobis praeces. Ꝙ docuit dñs delibro iuris caelestis. docuit
uomodo orarent : & in ipso quod docuit. posuit quandam conditi
non scđm legem petierint : reus eris. Contremiscis imperatorẽ. factꝰ reus.
fueris inprecibus. ⁊ Non quomodo dr̃ inforo. carebis beneficio rescripti.
s nec rescriptũ impetrabis. luris eni forensis ẽ: ut qui inp̃cib mentib fuerit.

Expanded text:
posuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supposuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperatorem Deum, dixerunt Christo, Domine, doce nos orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdam conditiois Luc. XI 1-4. Si non secundum legem petieris, reus eris. Contremiscis imperatorem factus reus? i mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ⁊ decima erat hora. Numerꝰ iste legem significat: quia in
decem praeceptis data ẽ. lȩx. Uenerat autem tempus ut impleretur
lex ꝑdilectionem: quae a iudacis. impleri non poterat pertimorem
Unde dñs dicit. Honueni soluere legem: s adimplere. Merito gͦ hora
decima eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi. duo isti. et
ecima hora audiuit. rabi : quod interpraetatur magister. Si deci
legis non ẽ : nisi dator legis. Nemodicat : quia alius dedit legem.
alius docet legem. Ipse illam docoe: qui illam dedit Ipse ẽ. magister
gis suae: & docet illam. & miscđia. ẽ. in lingua ipsuis: ideo
misericorditer docet legem. sicut dictum ẽ. desapientia. Legem aut̃
& miscđiam: in lingua portat. Holi timere: ne implere legem non
possis. fuge ad miscđiam. Si multum ẽ. ad te legem implere: utere
aicto illo. utere cy rografo: utere praecibus quas tͥ constituit & com¬

Expanded text:
erit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in erit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus ut impleretur lex per dilectionem; quia a Judaeis non poterat impleri per timorem. Unde Dominus dicit: Non veni solvere legem, sed implere . Merito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decimlegis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et com
Abbreviated transcription (Latin):
quod eum sequuntur isti duo: non quasi non recessuri sequuntur.
s uidere uoluer̃ ubi habitaret: & facere quod scriptum. ẽ
Limen hostiorum eius: exterat pẽs tuus. Surge adillum: ueni assi¬
due. & erudire praeceptis eius. Ostendit ẽis ille: ubi maneret
Uener: fuerunt cum illo. Quam beatum diem duxert̃: quam beatam
noctem. Quis ẽ. qui nobis dicat. quae audier̃t illi adño. Medificem
et nosmet ipsi incorde nr̃o: & faciamꝰ domum quo ueniat ille. &
doceat nos: & colloquatꝰ nobis. Quid quaeritis. ꝙ Qui dixerui
Rabi quod dicitur interpraetatum magister. ubi habitas. ꝙ Dicit eid.¬
uenite et uidete. Et uenert. & uiderunt ubi maner&: & apud eum
manser̾ die illa. Hora autẽ erat: quasi decima. Hichil ne arbi-¬
amur ꝑtinuisse adeuangelistam. dicere nobis quota horaerat
Potest fieri ut nichil ibi nos quęrere. nichil animaduertere uolu-¬

Expanded text:
quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et facere quod scriptum est, Limen ostiorum ejus exterat pes tuus; surge ad illum venire assidue et erudire praeceptis ejus . Ostendit eis ille ubi maneret: venerunt et fuerunt cum illo. Quam beatum diem duxerunt, quam beatam noctem! Quis est qui nobis dicat quae audierint illi a Domino? Aedificemus et nosmetipsi in corde nostro, et faciamus domum quo veniat ille, et doceat nos; colloquatur nobis. 10. « Quid quaeritis? Qui dixerunt ei: Rabbi, quod interpretatum dicitur Magister, ubi habitas? d eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. » Nihilne arbitramur pertinuisse ad Evangelistam, dicere nobis quota hora erat? Potest fieri ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere volu
Abbreviated transcription (Latin):
agnum. & ille. Quid me attenditis. ꝙ Egosum agnus: ecce agnꝰ dĩ.
Dequo etiam suꝑius dixerat: ecce agnus dĩ. Et quid nobis prodest agn̾
dĩ. ꝙ Eece ait : qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum hoç audi¬
to: duo qui erant cum ioħe. Uideamus sequentia. Eoce agnus dĩ.
hoc ioħis. & audierunt eum duo discipuli loquentem: & secuti st̃ iħm.
Conuersus autem iesus. & uidens eos sequentes se: dicit eis. Q uid queritis. ꝙ¬
Qui dixerunt. Rabi : quod dicitur interpraetatum magister. ubi
habrtas.  Nonsic illum sequebantur. quasi iam ut inhęrent illi.
lam manifestum. ẽ. quando illi in hȩser: quia de naui eos uocar
Inhis enim duob erat andreas: sicut modo audistis. Andreas aut̃:
fr̃ petri erat. Et nouimus in euangelio: quod petrum & andream dñs
denaui uocauit dicens. Uenite post me: & faciam uos piscatores ho-¬
minum. Et ex illo iam in haeserunt: illi : ut non recederent. Modi

Expanded text:
Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquenConversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas autem frater Petri erat: et novimus in Evangelio quod Petrum et Andream Dominus de navi vocavit, dicens, Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Et ex illo jam inhaeserunt illi, ut non recederent. Modo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
multi sine remedus uixert̃. qua fronce exit anima ad dm̃
quae ꝑdidit signum xp̃i. accepit signum diaboli. An for
dicit: non ꝑdĩdi signum xp̃i. U Er̃go signum xp̃i cum signo
diaboli habiusti. & Non uult xp̃s communionem. solus
uult possidere quod emit. Tanti emit: ut solꝰ possideat.¬
ufacis ei consortem diabolum: cui te perpeccatum uendideras. Uae du
corde : qui incorde suo partem faciunt dõ: partem faciunt diabolo.
Iratus ds̃. quia fit ibi pars diabolo: discedit. & totum diabolus possi-¬
debit. Non frustra itaq apłs dicit. neq detis locum diabolo. Cogno¬¬
ioħis: quia talis erat ioħs amicꝰ sponsi. non quęrebat głam suam.
s testimonium per hibebat ueritati. Hunquid uoluit apud se re-¬
manere discipulos. ut non sequerentur dnm̃.Y magis ipse oftendit
discipulis suis: quem sequerentur. Habebant enim illum: tanq

Expanded text:
multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi? Ergo signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . CognoJoannis: quia talis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere. quae ipse qui relinquit: non potuit insempiter nũ tenere.
Non docet filium cum quo possideat: sed qui pꝰcum possideat.
s mei : si pater docet filium successorem. & quem doc&e. ipsu
similiter ꝑ illa omĩa transiturum: qua & ille qui monoꝵ transi-¬
turus ẽ: quomodo uultis erudiat nos pater nr̃. cui non successu-¬
ri. sed ad quem accessuri sumꝰ. & cũ quo in eternum mansuri.
in hereditate quae non marcessit. nec moritur : nec grandine᷑
nouit. & ipsa hereditas pater ẽ. ꝙ hunc possidebimꝰ. et erudiri
non debemus.  Sufferamus gͦ eruditionẽ patris. non quando
nobis dolet caput. curramus ad praecantatores. ad sortilogos.
& remedia uanitatis. fr̃s mei. non uos plangam. Cotidie inꝰ¬
uenio ista. & quid faciam. Y Hondum ꝑsuadeo xp̃i anis.
in xp̃o spem eẽ. ponendam. ⁊ Ecce sicui factum ẽ. remedium.
moriatur : quam multi enim remediis mortui sunt: & quã

Expanded text:
perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam
Abbreviated transcription (Latin):
ourus ẽ. aduersus om̃s impetus: & aduersus om̃s insidias inimici.
N olite cimere. Hec temptat ille: nisi permissus fuerit. Constat
illum nichil facere. nisi ꝑmissus fuerit: aut missus. Mittitur.
tanquam angelꝰ malꝰ: apotestate dominante. Permittitur: qͣna
aliquid pęcit. Et hoc fr̃s mei non fit : nisi ut probentur iusti. puniantꝰ
iniusti. Quidergo times. & Ambula in dn̾o tuo. Certus esto: quodte
non uult pati : non pateris. Quod te permiserit pati : flagellum
orrigentis ẽ : non pęna damnantis. Ad hereditatem sempiter nai
erudimur. & flagellari dedignamur. fratres mei. sirecusar& qui-¬
squam puer colaphis aut flagellis cȩdi apatre suo: quomodo dice¬
retur suꝑb. desperatus. ingratus paternȩ disciplinae.YEt ut quid
rudit pater homo. filium hominẽ. ⁊ Ut possit non ꝑdere tempo¬
lia. quae illi adquisiuit. quae illi collegit: quae non uult eum

Expanded text:
Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum
Abbreviated transcription (Latin):
corpori xp̃i. Ergo nescio quid simile imitatus ẽ. quidam sp̃s.
ut sanguine sunulacrum suum emi uell&̧. quia nouerat p̃cioso
sanguine quandoq redimendum eẽ. genus humanum. fingunt
enim sp̃s mali umbras quasdam honoris sibi mn&ꝵ ipsis: ut sic decipiant
eos qui sequuntur xp̃m. Usq adeo fratres mei: ut illi ipsi qui sedu-¬
cunt ꝑligaturas. ꝑ praecantationes: ꝑ machinamenta mimici. mi-¬
sceant praecantationib suis nomen xp̃i: quia iam norpossunt sẽ¬
ducere xpi̾anos. Ut dent uenenum: ad dunt mellis aliquid
ut ꝑid quod dulce ẽ. lateat quod amarum ẽ: & bibatur adper-¬
niciem. Usq adeo: ut ego nouerim aliquo tempore illius pilleati
sacerdotem solere dicere. Et ipse pilleatus: xpĩanus ẽ. Ut quid hoc
alibi xp̃m : quam ubi se uobis uoluit praedicari xp̃s. & quomodo
iobis uoluit praedicari : sic illum tenete. sic incorde ur̃o scribite.

Expanded text:
corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc,alibi Christum, quam ubi se vobis voluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite.
Abbreviated transcription (Latin):
rum iħm xp̃m: audierant ab angłis. audierant ex prophetis.
&ȩ sperabant eum uenturum. Namsi non sperabant. unde cla-¬
mauert̃ : quid nobis & tͥ ẽ. uenisti ante tempus nos perdere. scimꝰ
qui ns sc̃s dĩ.& Uenturum sciebant: sed tempus ignorabant. Sed quid
tempus. ut misereretur dñs: uenit agnꝰ. Qualis agnꝰ. ꝙ Quem lupi
timent. Iualis agnꝰ. ⁊ Qui leonem occistis occidit. Dictus ẽ. enim di-¬
abolus. leo circũiens & rugiens: quȩrens quem deuora&e. Sangiune
agni : uictus ẽ. leo. Ecce spectacula xp̃ianorum. Et quod ẽ. amplius.
illi oculis carnis uident uanitatem: nos cordis oculis ueritatẽ. Ne pute-¬
spectacula. cur hodie conuenistis. & Ecce quod diximꝰ: iudistis
t exclamastis. Hon exclamaretis: nisi uidissetis. & magnum
hoc spectare per totum orbem terrarum: sanguine agni uictũ
leonem. educta de dentibus leonum menbra xp̃i : & adiuncta

Expanded text:
Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Sed quid ando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putella sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectare per totum orbem terrarum, victum leonem sanguine Agni, educta de dentibus leonum membra Christi, et adjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
solus : sine macula. sine peccato: non cuiꝰ maculȩ abstersȩ sint : s cuiꝰ
macula nulla fuerit. Quid enim .i. Quia dicebat iołis dedño ecce
agnus dĩ: ipse iohannes nonerat agnꝰ. nonerat uir sc̃s. nonerat sponsi
amicus. ⁊ Ergo singulariter ille ẽ. dĩ agnꝰ : quia singulariter huius
agni sangiuine solo. homines redimi põtuerunt. fratres mei si agno-¬
scimus praecium nr̃m quia sanguis ẽ. agni. qui sunt illi qui hõdie
lebrant festiuitatem sanguinis nescio cuiꝰ mulieris. & & quam in¬
gratum ẽ. Raptum ẽ. aurum. dicunt de aure mulieris. & cucur-¬
multũ de sanguine. Sipondus ad inclinandum aurum habuit sanguis
mulieris. quale pondꝰ habuit adinclinandũ mundũ sanguis
agni ꝑ quem factus mundus. ⁊ Ꝙ quidem ille sp̃s nescio quis. ut pre-¬
mer& pondus: placatus ẽ. sanguine. Inmundi sp̃s nouerant uentu-

Expanded text:
solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucuraeponderavit multum de sanguine. Si pondus ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum
Abbreviated transcription (Latin):
mea pauꝑib: & si tradidero corpꝰmeum ut ardeam. caritatem auter
non habeam: nichil michi prodest. Hullomodo autem possunt dicere
se habere caritaitem: qui duuidunt unitatẽ. Haec dicta st̃ : sequentia
uideamꝰ. Per hibuit iohannes testimonium.: quia uidit. Quale testi-¬
monium ꝑ hibuit.  Quia ipse ẽ. filius dĩ. Oportebat ergo ut ille ba¬
ptizaroe qui ẽ. filius dĩ unicus : non ad optatus. Adoptati filii.
ministri sunt unici. Unicus hab&e potestatẽ: adoptati ministeriũ.
Licet baptizor minister : non ꝑtinens adnumerum fr̃m. quia male ui-
uit & maleagit. quid nos consolatur. & hicẽ. qui baptizat. Altera
ambulantem : dicit. Ecce agnus dĩ. Utiq iste singulariter agnus.
Ham &e discipuli : dicti sunt agni. Eece ego mitto uos : sicut agnos in
medio luporum. Dicti sunt & ipsi lumen. Uos autẽ eftis lum mundi.
ed aliter ille dequo dictum ẽ. Erat lumen uerum : quod illumindi
hominẽ om̃em uenientẽ in hunc mundũ. Sic & agnus singulariter

Expanded text:
didero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest » . Nullo modo autem possunt dicere se habere charitatem, qui dividunt unitatem. Haec dicta sunt: sequentia videamus. 4. Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? Quia ipse est Filius Dei. Oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus. Adoptati filii, minLicet baptizet minister non pertinens ad numerum fratrum, quia male vivit et male agit, quid nos consolatur? Hic est, qui baptizat, et ambulantem dicit, Ecce Agnus Dei. Utique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter,
Abbreviated transcription (Latin):
iuenit. quam lȩcꝰ in humeris reportauit. ꝙ Nonne perierat
illa dragina: & accendit mulier lucernam. & quaesiuit in tota
dornosua: donec inuenit. & cum inuenissoȩ: congratulamini n
ait uicinis. qnin inueni dragmam quam ꝑdideram. ꝙ. Sic et nõs

Expanded text:
invenit, quam laetus in humeris reportavit? Nonne perierat invenit, quam laetus in humeris reportavit? Nonne perierat drachma illa, et accendit mulier lucernam, et quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vicinis suis, quia inveni drachmam quam perdideram . Sic
Abbreviated transcription (Latin):
iudauit firmamentũ aeccłae. Inista fide: hic iam dicit. Tues filiu
uocaret : cumesses sub arbore fici. uidi tẽ. Quaerendum ẽ. an aliqͥd
significet ista arbor fici. audite enĩ fr̃s mei. Inuenimꝰ arborem fici
aledictam: quia sola folia habrit. & fructũ non habuit. In
origine humani generis: adam & eua cum peccauissent. de foliis
ficulneis succinctoria sibi fecer̃. folia gͦ ficulneae: intelliguntur
peccata. Erat autẽ nathanahel subarbore fici: tanquam sũbumbra
mortis. Uidit eum dnis dequo dictum ẽ: qui sedebant subumbra
mortis. lumen ortum ẽ. eis. Quid gͦ. dictum ẽ. nathanaheli. ꝙ¬
Dicis michi õnathanahel. unde me nosti. Modo iam loqueris
mecii : quia uocauit te philippꝰ. lam quem uocauit ꝑ apostolum:
groti ad medicum. & non medicꝰ ad egrotos. Y Nonne ouis illape¬
erat. & relictis nonaginta & nouem. pastor quaesiuit illam et

Expanded text:
laudavit firmamentum Ecclesiae. In ista fide hic jam dicit: Tu es Filius laudavit firmamentum Ecclesiae. In ista fide hic jam dicit: Tu es Filius vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde me nosti? Modo jam loqueris mecum, quia vocavit te Philippus. Jam quem vocavit per apostolum,  aegroti ad medicum, et non medicus ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaginta novem pastor quaesivit illam et
Abbreviated transcription (Latin):
dimiticur: modicum diligit. MHoce. dicere. Plus egrotas: s sanũ te putas.
Modicum putas tibi dimitti: cumplus debitor sis. Bene ista: quia dolus
mulia non erat meticinam meriit. Quid ẽ. dolus in illa nonerat.
Conficebatur peccata. hoc laudat innathahele quia dolus millo non
erat. quia multi pharisaei qui abundabant peccatis iustos se dicebant.
&e dolum afferebant ꝑ quem sanari non poterant. Uidit gͦ iam istum
in quo dolus nonerat: & ait. Eece uere isrłita: in quo dolus nore:
icit ei nathanahel. Unde me nosti.  R espondit ihe: & dixit. Prius¬
quam te uocaret philippꝰ: cum esses sub ficu uidite. Idẽ. subarbore
subfici arbore iuditẽ : prius quam te philippus uocaro. Han talem
uocem protulit. tues filius dĩ. tues rex isrł: qualem tanto pꝰpetrus.
quando ei dñs ait. Beatꝰ es s mon bariona: quia nontͥ caro & sangus

Expanded text:
dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub arbore sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto postquando ei Dominus ait: Beatus es Simon Barjona, quia non tibi revelavit c
Abbreviated transcription (Latin):
qui illic discumbebat : ait apud se. hicsi eẽt. propheta: sciret quae
nulier illi pedes tetigiss&e. Idõ autem suspicatꝰ erat eum ignoras se.
quia non illam reppulit. quasi ne iminundi smanibus tangeretur.
Nouerat autẽ ille. ꝑmisit se tangi: ut tactus ipse sanaroe. Oñs iudens
cor pharisaei: proposuit similitudinem: Duo debitores erant ciuidam
eneratori: unus debebat ei quinquaginta denarios. alter quingent
Cum non haberent unde redderent: donauit ainbob. Quis eum plus
dilexit.: Ꝙ ille. Credo dñe: cui plus donauit. Et conũsꝰ ad mulierem.:
dixit sy moni. Cides istam mulierem. ⁊ Intraui indomũ tuam: aquam
nichi aͦpedes non dedisti. illa autẽ lacrimis lauit pedes meos. Osculur
non dedisti: illa pedes ieos unxit unguento. P ropterea dico tͥ: dunit¬
tuntur ei peccata multa. qñm dilexit multũ. Cui autem modicum

Expanded text:
qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autem lacrymis lavit pedes meos, et capulon dedisti; illa pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorem. Propterea cum pharisȩi qui sibi uidebantur iti. rep̃hende¬
rent dñm. quia miscebatur aegrotis medicꝰ: & dicerent. ecce cum quib
manducat: cum publicanis & peccatorib. respondit medicꝰ freneticis.
Pone. opussanis medicꝰ : sed male habentib. Nonueni uocare iꝰtos: sed peo-¬
ores. Hocẽ. dicere. Quia uos iustos dicitis cum sitis peccatores: sano
uos praedicatis cum langueatis. medicinam repellitis : non sanitatẽ
tenetis. Vnde ille phariseus qui uocauerat dñm ad prandiũ: sanꝰ sibi
uidebatur Negrota autem mulier illa. irrupit indomũ quo non
erat inuitata : & desiderio salutis facta impudens: accessit ñ ad capur
dĩ. non admanꝰ : s ad pedes. Lauit eos lacrimis. tersit capillis.
osculataẽ. eos: unxit unguento. pacem fecit cum uestigiis dñi pe¬
ccatrix. Reprȩhendit ille: tanquã sanꝰ medicum. Ille pharisçus.

Expanded text:
esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehendeesse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
& tanquã duo corda hab&e. Unum quasi sinũ cordis habet. ubi
uidet ueritatem: & alterum sinum ubi concipit mendacium. Et ut noue-¬
ritis hunc dolum ẽẽ: dictum ẽ. inpsalmis. Labia dolosa. Quid ẽ. labia
dolosa. i sequitur. Incorde et corde locuti sunt mala. Quid ẽ. incorde¬
t corde. nisi duplici corde.⁊ Siergo dolus inisto non erat: sanabilem
illum medicꝰ udicauit non sanũ. Aliud ẽ. enim sanꝰ. aliud sanabilis.
aliud insanabilis. Qui aegrotat cum spe: sanabilis dr̃. Qui degrotat
cum desperatione: in sanabilis. Qui autẽ iam sanꝰ ẽ: non eg& medico.
dicus ergo qui uenerat sanare: uidit istum sanabilem. quia dolus
millo non erat. Quomodo in illo nonerat dolꝰ.  Sipeccator. ẽ : fatetꝰ
se peccatorem. Sienim peccator ẽ. & iustum se dicit: dolꝰ ẽ. in ore ipsius.
Ergo innathanahele confessionẽ peccati laudauit: nonuidicauit non

Expanded text:
et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non