comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes eiꝰ. qui de teneb̾s nos uo¬
cauit in ad mirabile lum̃ suum:
eiꝰ continue flagitemꝰ auxilium.
ut lucem scientie quam contulit
in nob̃ ipsconseruet: et ad ꝑfectũ
usq diem ꝑducat. Et ut dignisimꝰ
exaudiri p̃cantes: abiciamꝰ ipsioꝑa
tenebrarũ. et induamꝰ nos arma
lucis. Sicetenim supplicantes. con¬
cite que desidamꝰ accipimꝰ: quia m¬
mirum t̾iba deuote orationis. ad¬
iuuat manꝰ pieoꝑationis. Et quia
beati p̃cursoris hodie natalicia cele¬
bramꝰ: oportet ut quẽ salutis et̾ne
p̃conem suscepimꝰ: hunc etiam
nr̃e orationis adiutorẽ queramꝰ.
Ipsum itaq int̾cedendo rogemꝰ
impetrare. ut ad eam cui testimo¬
nium ꝑhibuit lucẽ. uitam et u̾ita¬

Expanded text:
us, qui de tenebris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et verita
Abbreviated transcription (Latin):
petue mortis ab solu̾e solebat: ita
ista ꝑfectam uite immortalis nouita¬
tem. et in auctore nr̃o exhibuit: et in
nob̃ sꝑandam monstrauit. Od uͦ
int̾ hec zacharias implet᷑ sp̃u sco. ac
de redemptore nr̃o simul et nr̃are
demptione ꝓph̃at: significat my¬
stice. quia multi de stirpe sacerdo¬
tali. qui a confessione.xp̃i diutiꝰ ora
continuerant: postmodũ ꝑ suscep¬
tionem fidĩ illiꝰ sp̃s sc̃ĩ uirtute replen¬
di. dono ꝓph̃ie sublimandi. et ma¬
gist̾ii pastoralis offitio popłis eẽnt
p̃ferendi: quãuis eadem acceptio
sp̃s. et ꝓpħia racharie. hoc qͦ: conue¬
nient̾ figurare credenda ẽ: quia tẽ
instaret tempꝰ quo fidelib pandet᷑
om̃is legalis sacerdotii et ritus. et ceri¬
monias sp̃uali intus scientia. et ꝓpħi¬
cis exub̃are mysteriis. que mediatoriᷤᷤ
dĩ et hominum hominis iħ̃urp̃i. uł
dispensationi temporarie. uł et̾ne

Expanded text:
erpetuae mortis absolvere solebat, ita erpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptiochariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis, quae mediatoris Dei et hominum hominis Jesu Christi vel dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
confirmato postmodũ nomine
ioħ̃is. aꝑtum ẽ os zacharie. et loq̃¬
dotum obediebat fidei: relictaq
taciturnitate nociua. ad confiten¬
da. laudanda. et p̃dicanda suido¬
na redemptoris se deuota submit¬
tebat. Etquidem in die circumcisi¬
onis ioħis. quando et nom̃ accepit
factus ẽ timor suꝑ om̃s uicinos eoꝵ:
et suꝑ om̃ a montana iudee diuul¬
gabant᷑ om̃ia u̾ba hec. Porro in tẽ¬
pore dñice resurrectionis ubi misso
mundo innotuit: timor continuo
saluberrimus ñ solum iudeoꝵ qui
eran᷑ uicini. ut situ uidelicet loci
uł scientia legis: s et exterarũ usq
ad fines terre gentium. corda concus¬
sit. Nec tm̃ montana cuncta iudee
uerum etiam om̃ia mundani reg¬
ni.mundaneq sapientie culmina
uirtutis eiꝰ fama transcendit: ita ut
relicta ubiq cultura acuita pͥori.
ad ꝑcipienda fidei illiꝰ sacram̃ta coi¬
fluerent.Recte etenim circumcisio
quia et hec octauo die hoc ẽ post sab¬
batum facta ẽ. Et sic̃ illa a reatu ꝑ¬

Expanded text:
confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loqudotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte etenim circumcisionquia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu p
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus si audire delectat. qͣntum
lebunt adu̾sus eam: S hec suis in
locis pleniꝰ exponent᷑. Nc̃ autẽ reũ¬
tentes adexplanandam ex ordine
lectionẽ dñicam: pͥmo uideamꝰ
de loco in quo habita memoratͤ¬
U enit inquit iħc in partes cesaree
philippi. philippus ut lucas
testat᷑: erat tetrarcha ituree. et tra¬
conitidis regionis. Hicgͦ statuens
ciuitatẽ in loco ubi iordanis adra
dicesorit᷑ libani montis: et ẽt̾minꝰ
iudee cont᷑ plagam septentͥonalẽ :
appellauit eam cesaream philippi
in memoria uidelicet sui nominis
parit̾q honorẽ tyberii cesaris. sub
quo ipse regnabat. In cuiꝰ partes
ueniens iħc: int̾rogabat discipłõs
suos dicens. Quẽ dic̃t homines eẽ
filium hominis: Non aut̃ quasi¬

Expanded text:
i audire delectat quantum lebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam ex ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit, inquit, Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur , erat tetrarcha Ituriae et Traconitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco udices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
digna m̃cede remĩet. Nam sic̃
in t̾rogatis gen̾alit̾ om̃ib: petrus
respondit unꝰ ꝓom̃ib: ita qđ petro
dñs respondit. in petro om̃ib res-¬
pondit. Ideo quid alii dese sentiant
inquirit: ut expositis pͥmo sententiiᷤ
errantium. discipłĩ ꝓbarent᷑ uerita¬
tem sue confessionis ñ deopinione
uulgata: s de ipso ꝑcepisse dñice
reuelationis archano. Quem inqͥt
dicunt homines eẽ filium homim᷑ͤ
Pulchre hominis appellat eos.qui
de filiohominis tantũ loqui noue¬
rant: qui diuinitatis eiꝰ archana
nesciebant. Nam qͥ diuinitatis eiuᷤ
myst̾i̾a caꝑe norunt̾. merito supra

Expanded text:
ret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria cape
Abbreviated transcription (Latin):
angłs. ait. ecce euangłizo uob̃ gaudi¬
um magnum. qđ erit om̃i popło:
quia natus ẽ uob̃ hodie saluator qui
est. xp̃c dñs: ita etiam angls nascitu¬
rum zacharie p̃dicans ioħem. et
erit inquit gaudiũ tͥ et exultatio: et
multi in natiuitate eiꝰ gaudebunt.
Erit enim magnꝰ coram dño. Iuregͥ¬
quam in filii dĩ ommipotentis. tã¬
quã in solis iusticie natiuitate om̃i
popło gaudium eugłirat᷑: in huiꝰ
autẽ tamꝗͣ in p̃cursoris dñi. in ser¬
uidĩ eximii. in lucerne ardentis et
lucentis exortu. multi gauisuriẽe

Expanded text:
zo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jurequam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multi gavisuri
Abbreviated transcription (Latin):
multa miracłoꝵ sublimitate refuget:
qͥa nimirũ decebat ut ille quo maior
int̾natos mulierũ nemo furrexit
maiore p̃cet̾is scis in ipso mox ortu
uirtutũ iubare claresc̾et. Senes ac
diu infecundi parentes dono nobi¬
lissime ꝓlis erultant: ipsi patͥ quẽ
incredulitas mutũ reddiderat ad sa¬
lutandũ noue p̃conem gr̃e oset lin¬
gua reserat᷑. Nec solum facultas dm̃
benedicendi restituit᷑ s de eo etiam
ꝓpħandi uirtus auget᷑. Ercitati fa¬
ma facti. om̃s uicini admiratione
ac metu ꝑcellunt᷑: omniũ qui au¬
diere cͥcumquaq ad aduentũ noui
ꝓpħe corda p̃parant᷑. Inde merito
scã ꝑ orbem eccłia. que tot beatoꝵ¬

Expanded text:
refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beato
Abbreviated transcription (Latin):
iusto moderamine gubernare.ce¬
lestibus scͥpturarum pascuis nutrire
et ugili sollertia contra insidias im
Maria autẽ conseruabat om̃ia u̾ba
hec: conferens in corde suo. Maria
uirginalis pudicicie uira custodiens
secreta xp̃i que nouerat. nemini di¬
uulgare uolebat: s ipsum hec qͣnͣdo
uellet. et quomͣ uellet. diuulgare
reuerent̾ expectabat. Ipsa autẽ eadẽ
secreta. quamins ore tacito. ugili tñ
corde. sedula scrutabat᷑. Et hoc ẽ qđ̃
ait: conferens in corde suo. Confere¬
bat quippe ea que acta uidebat: cũ¬
his que agenda legerat. Uidebat nãq:
se de stirpe dauid ortam: in nararet
de spũ sc̃o filium dĩ concepisse. Lege¬

Expanded text:
justo moderamine gubernare cjusto moderamine gubernare clestibus Scripturarum pascuis nutrire, et pervigili solertia contra immundorum sMaria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Maria virginalis pudicitiae jura custodiens, secreta Christi quae noverat nemini divulgare volebat, sed ipsum haec quando vellet, et quomodo vellet divulgare, reverenter exspectabat. Ipsa autem eadem secreta ore tacito, vigili tamen corde sedula scrutabatur. Et hoc est quod ait, Conferens in corde suo. Conferebat quippe ea quae acta videbat his quae agenda legerat. Videbat namque se de stirpe David ortam in Nazareth de Spiritu sancto Filium Dei concepisse. Lege
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Et om̃s qui audierant mira¬
ti sunt: et de his que dicta erant a
pastoribus ad ipsos. Non celauere
silentio pastores archana que diuini¬
tus agnouerant᷑. s quib cumq po¬
tuert dicebant: quia et sp̃uales eccł̃ie
pastores. in hoc marime st̃ ordinati
ut u̾bi dĩ misteria p̃dicent: et mira
que in scͥpturis didicerint. miran¬
da sius auditoribꝰ ostendant. Non
solum autẽ pastores. ep̃i. presbiteri.
et diacones. uł etiam rectores mona¬
sterioꝵ sunt intelligendi: s et om̃s
fideles. qui uł paruule sue domus
custodiam gerunt. pastores recte uo¬
cantur: in quantũ eidem sue domui
sollicita ingilantia p̃sunt. Et qui¬
cunq ur̃m saltim uni aut duob
fr̃ib cotidiano regimine preest: pa¬
storis eisdem debet officium: quia
in quantũ sufficit pascere hos u̾bi
creditur. pastoris officium tenet. &
sp̃ualem pascit gregem: uigiliasq
noctis custodit supͣ illũ. si bonorum
actuum cogitationumq mundarũ
sibi aggregans multitudinem. hec

Expanded text:
. Et omnes qui audierunt, mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. Non celavere silentio pastores arcana quae divinitus agnoverant, sed quibuscunque potuere dicebant; quia et spirituales Ecclesiae pastores in hoc maxime sunt ordinati, ut Verbi Dei mysteria praedicent, et mira quae in Scripturis didicerint miranda suis auditoribus ostendant. Non solum autem pastores, episcopi, presbyteri et diacones, vel etiam rectores monasteriorum sunt intelligendi, sed et omnes fideles, qui vel parvulae suae domus custodiam gerunt, pastores recte vocantur, in quantum eidem suae domui sollicita vigilantia praesunt. Et quicunque vestrum saltem uni aut duobus fratribus quotidiano regimine praeest, pastoris ejusdem debet officium implere. Quia in quantum sufficit, pascere hos verbiatus vivere creditur, pastoris officium tenet, et spiritualem pascit gregem, vigiliasque noctis custodit super illum, si bonorum actuum cogitationumque mundarum sibi aggregans multitudinem, haec
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nos. qui totam incarnatio¬
nis eiꝰ seriem ex ordine cognourmus
qui sacram̃tis illiꝰ imbuti sumꝰ. in
om̃ib głam eiꝰ ac laudem. ñ solũ
u̾bis. s etiam factis p̃dicare. neq
umquam obliuisci. qđ ideo ds̃ bõ
natus ẽ. ut nos ad imaginem et si¬
militudinẽ sue diuinitatis renas¬
cendo reficeret. Ideo namq bapti¬
zatus ẽ aqua. ut ad nrõꝵ ablutio¬
nem scelerum. omniũ fluenta fe¬
cundaret aquarũ. Ideo temptatus
in heremo: ut uincendo temptato¬
rem. nobis quoq uincendi ꝑitiam
uirtutemq tͥbueret. Ideo mortuus.
ut mortis destrueret imꝑium. Ideo
resurrexit. et ascendit in celt̃ ut nob̃
resurgendi a mortus. atq in celesti¬
bus ꝑpetuo regnandi. spem exem¬
plũq p̾beret. ꝓ quib singulis
reu̾si ad intuitum piissime dispen¬
sationis eiꝰ glificemus. et laudemus

Expanded text:
oportet nos, qui totam incarnatiooportet nos, qui totam incarnationis illius seriem ex ordine cognovimus, qui sacramentis illius imbuti sumus, in omnibus gloriam ejus ac laudem non solum verbo, sed etiam factis praedicare; neque unquam oblivisci quod ideo Deus homo natus est, ut nos ad imaginem et similitudinem suae divinitatis renascendo reficeret: ideo namque baptizatus est aqua, ut ad nostrorum ablutionem scelerum omnium fluenta fecundaret aquarum; ideo tentatus in eremo, ut vincendo tentatorem nobis quoque vincendi peritiam virtutemque tribueret; ideo mortuus, ut mortis destrueret imperium; ideo resurrexit et ascendit in coelum, ut nobis resurgendi a mortuis, atque in coelestibus perpetuo regnandi spem exemplumque praeberet. Pro quibus singulis reversi ad intuitum piissimae dispensationis ejus, glorificemus et laudemus
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm. Audiebat angłicas uirtuteᷤ
que sunt filie suꝑne ciuitatis appa¬
ruisse pastorib in loco. qui a con¬
uentu pecoꝵ antiquitus turris gre¬
gis uocabatur et ẽ uno miliario
ad orientem bethleem. ubi etiam
nc̃ tria pastoꝵ illoꝵ monum̃ta in
eccłla monstrant᷑. Nouerat tẽ uenis¬
se in carne dñn. cui una et eterna
ẽ cum patre potestas: qui regnũ
daret eccłie. filie scilicet celestis ihe¬
rusalem. Conferebat gͦ maria ea
que fienda legerat. cum his que
iam facta cognouit: ñ hec tamen
ore ꝓmens: s clausa seruans in cor
de. Et reu̾si sunt pastores. glifican¬
tes et laudantes dm̃. in om̃ib que
audierant et uiderant: sic̃ dictum
onis. qua nobis pie subuenire dig¬
natus ẽ: ad agendas semꝑ beneficiis
eiꝰ grãs reuerti. Si enim illi sola adhuc
natiuitate eiꝰ cognita reu̾si st̃: glifican-¬
tes et laudantes dm̃ in om̃ib que au¬
dierant et uiderant: quantomagiᷤ

Expanded text:
Jerusalem . Audiebat angelicas virtutes, Jerusalem . Audiebat angelicas virtutes, quae sunt filiae supernae civitatis, apparuisse pastoribus in loco, qui a conventu pecorum antiquitus turris gregis vocabatur, et est uno milliario ad orientem Bethleem, ubi etiam nunc tria pastorum illorum monumenta in ecclesia monstrantur. Noverat tunc venisse in carne Dominum, cui una et aeterna est cum Patre potestas, qui regnum daret Ecclesiae, filiae scilicet coelestis Hierusalem. Conferebat ergo Maria ea quae fienda legerat, cum his quae jam facta cognovit: non haec tamen ore promens, sed clauso servans in corde suo. Et reversi sunt pastores, glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, sicut dictum ae dispensationis qua nobis pie subvenire dignatus est, ad agendas semper beneficiis ejus gratias reverti. Si enim illi, sola adhuc nativitate ejus cognita, reversi sunt glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
la es in milib iuda: exte enim egre¬
diet᷑ qui sit dñator in ifrł: et egressuᷤ
eiꝰ ab initio a dieb et̾nitatis. ħ idebat
se in bethleem pepisse dñatorem isrł:
qui et̾nus ex patre. ds̃ ante scła natꝰ
ẽ. Uidebat se uirginẽ concepisse. et
peꝑisse filiũ: et uocasse nom̃ eiꝰ iħm.
Legerat in ꝓpħis. Ecce uirgo conci¬
piet. et pariet filium: et uocabit᷑
nom̃ eiꝰ emmanuel. Legerat. Bos
cognouit possessorem suũ: et asmꝰ
p̃sepe dñi sui. Uidebat dñm positũ
in p̃sepe: quo bos et asinus solet nu¬
triendus aduenire. Meminit sibi
dictum ab anglo: sp̃c sc̃s suꝑueniet
in te: et uirtus altissimi obumbra¬
bit tͥ. Ideoq et quod nascetur ex te
scm: uocabitur filius dĩ. Legerat.
modum natiuitatis eiꝰ. ñ nͥ angelo
reuelante. potuisse cognosci: dicente
ysaia. Generationem eiꝰ quis enarra¬
bit: legerat. Et tu turris gregis ne¬
bulosa: filie syon usq ad te uenient
et ueniet potestas pͥma. regnũ filie

Expanded text:
uda, ex te enim egredietur qui sit dominator in Israel, et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. Videbat se in Bethleem peperisse dominatorem Israel, qui aeternus ex Patre Deus ante saecula natus est; videbat se virginem concepisse et peperisse Filium, et vocasse nomen ejus Jesum. Legerat in prophetis: Ecce virgo concipiet, et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Legerat: Bos cognovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui. Videbat Dominum positum in praesepi, quo bos et asinus solent nutriendi advenire. Meminerat sibi dictum ab angelo: Spiritus sanctin te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Legerat modum nativitatis ejus, non nisi angelo revelante, potuisse cognosci, dicente Isaia: Generationem autem ejus quis enarrabit ? Legerat: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae
Abbreviated transcription (Latin):
gregum: doctores quosq ac rectores
fidelium animarũ. Nox cuiꝰ ugiliaᷤ
custodiebant supͣ gregem suum
ꝑicła temptationum indicat. a qͥb
se suosq subiectos om̃s qui ꝑfecte
uigilant custodire ñ desistunt. Et
bene nato dño: pastores supͣ gregẽ
suũ uigilant. Ille etenim natus ẽ:
qui dicit. Ego sum pastor bonꝰ. Bonꝰ
pastor: animam suam dat ꝓ ouib
suis. S et tempꝰ imminebat᷑: quo idẽ
pastor summe bonꝰ. missis in mun¬
dum pastorib bonis: oues suas que
longe lateq disꝑse errabant ad sẽꝑ
uirentia celestis uite pascua reuoca¬
ret. Quoꝵ curã summo pastori p̃ce¬
pit. Si diligis me: pasce oues meaᷤ.
tuos. Et factũ ẽ ut discesser̃t ab eis
angłi in celum: pastores loquebant᷑
ad inuicem. Transeamꝰ usq bethle

Expanded text:
gregum doctores quosque ac rectores gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves suas, quae longe lateque dispersae errabant, ad semper virentia coelestis vitae pascua revocaret. Quarum curam summo pastori praecepit: Si diligis me, pasce oves meas .tuos . Et factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Transeamus usque Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
ato in bethleem dño salua¬
tore. sĩc sacra euangłii te¬
statur historia. pastorib
qui in regione eadem eraĩ
ingilantes et custodientes uigilias
noctis supra gregem suum angłs
dñi magna cum luce apparuit: ex¬
ortumq mundo solem iusticie. non
solum celestis uoce sermonis: uerum
etiam claritate dune lucis astrue¬
bat. Nusquam enim in tota ueteris
instrum̃ti serie repꝑimꝰ angłos. qui
tam sed ulo apparuere patͥbus. cum
luce apparuisse: s hoc pͥuilegiũ rec¬
te hodierno temꝑi seruatũ ẽ. qͣndo
exortum ẽ in tenebris lum̃ rectis cor¬
Nerum ne parua unius angłi uidere¬
tur auctoritas: postquam unus sacra¬
m̃tum noue natiuitatis edocuit: sta¬
tim multitudo celestium agminũ
que głam dõ caneret. pacemq simul
hominib p̃dicaret affuit: aꝑte de¬
monstrans. quia ꝑ hanc natiuitatẽ
homines ad pacem unius fidei. spei
et dilectionis. atq ad głam diuine
laudationis ẽẽnt conuertendi. Sig¬
nificant autẽ mistice pastores isti

Expanded text:
ato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilantes et custodientes vigilias noctis super gregem suum, angelus Domini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corVerum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti
Abbreviated transcription (Latin):
desideriũ suum satiari posse signa¬
uit: cum ait. Satiabor dum mani¬
festabitur gła tua. Uerum quia ñ
ociosi ac desides: s qui uirtutum
oꝑibus insudant diuina contempla¬
tione sunt digni: sollicite p̃misit.
Ego autẽ cum iusticia apparebo in
conspectu tuo. Uidentes gͥ pastores
cognouert̃ de u̾bo qđ dictum erat
illis de ꝓp̃o: quia uisio dĩ cognitio eiꝰ
ẽ. Et hec ẽ sola beata hominis uita:¬

Expanded text:
desiderium suum satiari posse signadesiderium suum satiari posse signavit, cum ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua Verum, quia non otiosi ac desides, sed qui virtutum operibus insudant, divina contemplatione sunt digni, sollicite praemisit: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo. Videntes ergo pastores cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de Christo, quia visio Dei cognitio ejus est, et haec est sola beata hominis vita
Abbreviated transcription (Latin):
te: curremꝰ in odorem unguentoꝵ
tuoꝵ. Citis gͦ uirtutũ gssib sequa¬
mur. ut meream᷑ consequi. Nemo tar¬
det conu̾ti ad dñm: nemo differat
de die in diem. ipsum ꝑ om̃ia. et
ante om̃ia p̃cantes. ut gressus nr̃os
dirigat. scd̃m eloquium suũ: et ñ
dñetur nr̃i omnis iniusticia. Hiden¬
tes autem: cognouert̃ de u̾bo quod
dictum erat illis de puero hoc. Et
nos fr̃es dilectissimi que dicta sunt
nobis de saluatore nr̃o dõ uero et
homine. interim pia fide ꝑcipere.
plena dilectione festinemꝰ amplecti.
ut hec in futuro ꝑfecte cognitionis
uisu comp̃hendere ualeamꝰ. Hec et¬
enim sola ac uera ẽ beatoꝵ. ñ solũ
hominũ. s angłoꝵ uita. faciem ꝑpe¬
tuo sui cernere creatoris: quam de-¬
siderabat ardent̾ psalmista qui di¬
cebat. Sitiuit anima mea ad dm̃ ui¬
uumꝰ quando ueniam et parebo
ante faciem dĩ: Cuiꝰ soluis uisione
ñ autẽ ulla terrenaꝵ rerũ affluentia

Expanded text:
te, curremus in odorem unguentorum te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Citius ergo virtutum gressibus sequamur, ut mereamur consequi. Nemo tardet converti ad Dominum, nemo differat de die in diem, ipsum per omnia et ante omnia precantes, ut gressus nostros dirigat secundum eloquium suum, et non dominetur nostri omnis injustitia. Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Et nos, fratres dilectisimi, quae dicta sunt nobis de Salvatore nostro Deo vero et homine, interim pia fide percipere, et plena dilectione festinemus amplecti, ut haec in futuro perfectae cognitionis visu comprehendere valeamus. Haec etenim sola ac vera est beatorum non solum hominum, sed et angelorum vita, faciem perpetuo sui cernere Creatoris, quam desiderabat ardenter Psalmista, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Cujus solius visione non autem ulla terrenarum rerum affluentia
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit in nobis. Nideamꝰ gͦ inqui¬
unt hoc u̾bum quõd factum ẽ: qͥa
antequam factum ẽẽt hoc uidere
nequiuimꝰ. Quod fecit dñs & osten¬
dit nobis: quod incarnari fecit dñs:
et ꝑ hoc uisibile nobis exhibuit. Et
uenert̃ festinantes. et inuener̃t ma¬
riam et ioseph: et infantem positũ
in p̃sepio. Uenert̃ pastores festman¬
tes: et inuener̃t dm̃ hominẽ natũ:
simul et eiusdem natiuitateᷤ mi¬
nistros. festinemꝰ et nos frẽs mei ñ
passibus pedum. s bonoꝵ ꝓfectib
oꝑum. uidere eandem glificatam
humanitatẽ: cum eisdem ministriˢᷤ
digna seruitii sui m̾cede remunera¬
tis. festinemꝰ uidere illum: in diui¬
na patͥs ac sua maiestate fulgentẽ.
festinemꝰ inquã. Non ẽ enim tanta
beatitudo cum desidia aut torpore
querenda: s alacͥter st̃. rp̃i sequenda
uestigia. Nam et ipse cursum nr̃m
data manu iuuare desiderat: dele¬
ctatur a nobis audire. trahe nos post

Expanded text:
bitavit in nobis. Videamus ergo, inquibitavit in nobis. Videamus ergo, inquiunt, hoc Verbum quod factum est, quia antequam factum esset, hoc videre nequivimus. Quod fecit Dominus et ostendit nobis, quod incarnari fecit Dominus, et per hoc visibile nobis exhibuit. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Venerunt pastores festinantes, et invenerunt Deum hominem natum, simul et ejusdem nativitatis ministros. Festinemus et nos, fratres mei, non passibus pedum, sed bonorum profectibus operum videre eamdem glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; festinemus videre illum in divina Patris ac sua majestate fulgentem. Festinemus, inquam, nam non est tanta beatitudo cum desidia ac torpore quaerenda, sed alacriter sunt Christi sequenda vestigia. Nam ipse cursum nostrum data manu juvare desiderat, delectaturque audire a nobis: Trahe nos post
Abbreviated transcription (Latin):
do usq bethleem ciuitatem dauid.
et recolamꝰ amando quod in ea u̾bũ
caro factum ẽ: atq eiꝰ incarnationẽ
dignis celebremꝰ honorib. Transeamꝰ
abiectis concupiscentiis carnalibus
toto m̃tis desiderio. usq bethleem
suꝑnam. id ẽ domum panis uiui. ñ
manufactã. s et̾nam in celis: et reco¬
lamus amando. quia u̾bum quod¬
caro factum ẽ illuc carne ascendit:
ibi in dextera dĩ patris sedet. Illo
eum tota uirtutũ instantia sequa¬
mur: & sollicita cordis ac corꝑis casti¬
gatione ꝓcuremꝰ: ut quẽ illi in p̃se¬
pio uidere uagientẽ. nos in patͥs so¬
lio meream᷑ uidere regnantẽ. Et ui¬
deamus inquiunt hoc u̾bum qđ̃
factum ẽ. Quam recta et pura fidei
sc̃ẽ confessio. In pͥncipio erat u̾bum
et u̾bum erat apud dm̃: et ds̃ erat
u̾bum. hoc u̾bum natum ex patre
ñ factum ẽ: quia creatura ds̃ ñ est.
In qua natiuitate diuina uideri
ab hominib ñ potuit: s ut uideri
posset u̾bum caro factum ẽ. & ha¬

Expanded text:
do usque Bethleem civitatem David, et recolamus amando quod in ea Verbum caro factum est, atque ejus incarnationem dignis celebremus honoribus. Transeamus, abjectis concupiscentiis carnalibus, toto mentis desiderio usque Bethleem supernam, id est, domum panis vivi non manufactam, sed aeternam in coelis, et recolamus amando quia Verbum caro factum est. Illuc carne ascendit, ibi in dextra Dei Patris sedet. Illo eum tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis et corporis castigatione procuremus, ut quem illi in praesepio videre vagientem, nos in Patris solio mereamur videre regnantem. Et videamus, inquiunt, hoc verbum quod factum est. Quam recta et pura fidei sanctae confessio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum! Hoc verbum natum ex Patre, non factum est, quia creatura Deus non est. In qua nativitate divina videri ab hominibus non potuit; sed ut videri posset, Verbum caro factum est, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quod fecit dñs et ostendit nobis.
Et uenerunt festinantes. et muener̃t
mariam et ioseph: et infantẽ positũ
in p̃sepio. Pastores quidem illi felici
gaudio festinart̃ uidere qͦd audie¬
rant. Et quia ardenti amore quesi¬
erunt: continuo saluatorẽ quẽ que¬
sierunt inuenire merͣunt. S et
intellectualium pastores gregum
immo cuncti fideles. qua m̃tis in¬
dustria. rp̃m querere debeant: dic¬
tis parit̾ suis ostender̃t et factis.

Expanded text:
et ostendit nobis. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicarent. Exposita lectione dñi¬
cȩ transfigurationis: ad nr̃am¬
frẽs lm̃i conscientiã reu̾tamur.
Et sigłam dñi uidere delectat: tͣns¬
censis carnalib desideriis. sub eamꝰ
in montem uirtutũ. Si ad uestim̃¬
ta dñi candidissima ꝑtinere uolu-¬
mus: mundemꝰ nos ab om̃i inqui¬
nam̃to carnis ac sp̃c. ꝑficientes scĩfi¬
cationem in timore dĩ. Si uocẽ dei
patͥs audire. si consubstantialem
ei filii maiestatem desideramꝰ intu¬
eri: studeamus solliciti ꝑu̾sa et inu¬
tilia mortalium u̾ba declinare: stu¬
deamꝰ a suꝑuacuis scłi fallentisocu¬
los au̾tere spectaculis: quatinꝰ resur¬
rectionis nr̃e gła choruscante. et
amur: p̃stante dno qui uiuit et
regnat cum patre in unitate sp̃s¬

Expanded text:
praedicarent. Exposita igitur lectione Domipraedicarent. Exposita igitur lectione Dominicae transfigurationis, ad nrissimi, conscientiam revertamur, et si Domini gloriam videre delectat, transtis carnalibus desideriis, subeamus in montem virtutum. Si ad vestimenta Domini candidissima pertinere volumus, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Si vocem Dei Patris audire, si consubstantialis ejus Filii majestatem desideramus intueri, studeamus solliciti perversa et inutilia mortalium verba declinare; studeamus a supervacuis saeculi fallentis oculos avertere spectaculis, quatenus resurrectionis nostrae gloria coruscante, et amur, praestante ipso qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. celesti eiꝰdem patͥs uoce ꝓbatur
quatinꝰ adueniente hora passionis
i inus morientẽ dolerent: quẽ post
tactu consolatur. et erigit. Et descen¬
dentib inquit illis de monte: p̃ce¬
pit ihc dicens. Nemini dixeritis ui¬
sionẽ: donec filiꝰ hominis a mortuiᷤ
resurgat. Uisionem ostensȩ suȩ ma¬
iestatis. ad tempus tacere p̃cepit:
ne si palam uulgaret᷑ in populos
aut dispensationem passionis illiꝰ
idem popłi pͥncipib repugnando
impedirent. et sic humane salutiᷤ
effectus qui ꝑ sangumẽ eiꝰ erat fut᷑us
retardaret᷑. aut cerce hi qui eamdẽ
uisionem audientes credidissent.
uiso crucis obꝓbrio scandalitarent᷑.
O portumꝰautẽ completa passione
resurrectione: et ascensione eiꝰ in ce¬
tum resurrectionis credere. s etiã
modum eiꝰdem resurrectionis. ab
necñ et et̾nitatẽ diume natiuitatiᷤ
quama patre audierant. cunctis
pariter credendam amandamq

Expanded text:
Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, quatenus adveniente hora passionis minus morientem dolerent, quem post tactu consolatur et erigit. Et descendentibus, inquit, illis de monte, praecepit Jesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Visionem ostensae suae majestatis ad tempus taceri praecepit, ne si palam vulgaretur in populos, aut dispensationem passionis illius iidem populi principibus repugnando impedirent, et sic humanae salutis effectus, qui per sanguinem ejus erat futurus, retardaretur; aut certe hi qui eamdem visionem audientes credidissent, viso crucis opprobrio scandalizarentur. Opportunius autem completa passione, resurrectione et ascensione ejus in coetum resurrectionis credere, sed etiam modum ejusdem resurrectionis ab hnec non et aeternitatem divinae nativitatis, quam a Patre audierant, cunctis pariter credendam amandamque
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ autem ait uox pat̾na de filio
in quo mͥ bene complacui: hoc ẽ
qđ idem filius alibi testat᷑. Et qui
me mifit mecũ ẽ: et ñ reliquit me
solum. quia que placita sunt ei fa¬
cio semꝑ. Et qđ ad iunx̃ ipsum au¬
dite: admonuit eum ẽẽ de quo mo¬
yses idem popłm cui legem dedit
p̃monebat: quia ꝓpham uob̃ susci¬
me: ipsum audietis. iuxta om̃ia q̃¬
cunq locutus fuerit uob̃. Neq enĩ
moysen et helyam. idẽ legem et pro¬
phetas audire uetaret: s om̃ib his
auditionẽ filii qui legem et ꝓpħas
uenit adimplere p̃ferendam insimi¬
at: cunctis uet̾is instrum̃ti typis
et enigmatib lucem eugłicȩ u̾itatiᷤ ante¬
ponendã intimat. Et quidẽ pia-
dispensatione fides discipłoꝵ. ne
crucifixo dño titubet solidat᷑. dum
immmnente crucis articło. et huma¬
nitas eiꝰ qualit̾ ꝑ resurrectionẽm sit
sublimanda celesti luce monstrat᷑:
et quia coet̾nus sit in diuinitate patͥ

Expanded text:
Quod autem ait vox paterna de Filio, Quod autem ait vox paterna de Filio, In quo mihi bene complacui, hoc est quod ejus Filius alibi testatur: Et qui me misit, mecum est: et non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei, facio semper . Et quod adjunxit, Ipsum audite, admonuit eum esse de quo Moyses idem populum cui legem dedit, praemonebat: Quia prophetam vobis susciaudietis juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Neque enim Moysen et Eliam, id est legem et prophetas, audiri vetat; sed omnibus his auditionem Filii, qui legem et prophetas venit adimplere, praeferendam insinuat, cunctisque Veteris Instrumenti typis et aenigmatibus lucem evangelicae veritatis anteponendam intimat. Et quidem pia dispensatione fides discipulorum, ne crucifixo Domino titubet, solidatur, dum imminente crucis articulo et humanitas ejus, qualiter per resurrectionem sit sublimanda coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri
Abbreviated transcription (Latin):
uox de nube dicens. Hic ẽ filius m̃s
dilectus in quo mͥ complacui: ipsũ
audite. Qui tab̃nacła fac̾e que rebans
obtectu lucide nubis admonentur
nulla uite celestis habitatione do¬
mos ñ ẽẽ necessarias: ubi om̃ia dñs
ȩt̾na suȩ lucis obumbratione ꝓtegit.
Qui enim popłm ꝑ deserta gradien¬
tem. ne ꝑ diem sol. neq: luna ureret
ꝑ noctẽ quadraginta annos expan¬
dit nubem in ꝓtectionem eoꝵ: qͣnto
magis inhabitantes in tab̃naculo
regni cȩlestis in scl̃a. suarũ uelam̃¬
to ꝓtegit alarum: Scimꝰ enim do¬
cente apło. quia si terrestris domꝰ
nr̃a huiꝰ habitationis dissoluatur
qđ edificationẽ ex dõ habemꝰ domũ
ñ manufactam et̾nam. in cęlis.
Quia resplendentẽ filii hoĩs faciẽ
cernere desiderabant: affuit pat̾
in uoce. docens euidẽ ẽẽ filiũ su¬
um dilectum. in quo sibi bene
complacuisset: ut discerent ab
humanitatis eiꝰ gla quam uidebant.
ad diuinitatis qua ȩqualis ẽ illicoi-¬
templandam suspirare p̃sentiam

Expanded text:
icens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Quia tabernacula facere quaerebant, obtectu lucidae nubis admonentur in illa vitae coelestis habitatione domos non esse necessarias, ubi omnia Dominus aeterna suae lucis obumbratione protegit. Qui enim populum per deserta gradientem, nec per diem sol, nec luna ureret per noctem, quadraginta annos expandit nubem in protectionem eorum, quanto magis inhabitantes in tabernaculo regni coelestis in saecula sanctarum velamento proteget alarum? Scimus enim docente Apostolo: Quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . Quia vero resplendentem Filii hominis faciem cernere desiderabant, adfuit Pater in voce, docens eumdem esse Filium suum dilectum, in quo sibi bene complacuisset: ut discerent ab humanitatis ejus gloria quam videbant, ad divinitatis qua aequalis est illi contemplandam suspirare praesentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
qui locuti st̃ cũ dño in monte. et
passionẽ eiꝰ ac resurrectionẽ dice¬
bant: oracula legis et ꝓph̃ie desig¬
nant: que in dño completa. & nc̃
doctis quibꝰq patet: et electis om̃i¬
bus in fut᷑o manifestiꝰ patebit. Qͥ
bene uisi in maiestate dicuntur:
quia tẽ aꝑtius uidebit᷑. quanta ue¬
ritatis dignitate. om̃is diuinorũ
eloquioꝵ. ñ solum sensus. s et ser¬
mo fuerit ꝓlatus: quamuis in mo¬
yse et helya. om̃s qui cũ dño regna¬
turi st̃ recte possunt intelligi: in
moyse quidem qui mortuus ac se-¬
pultus ẽ. hi qui in iudicio resusci¬
tandi a morte st̃: in helya uͦ qui
hi qui maduentu iudicis unui in¬
uemiendi st̃ in carne: qui utͥq parit̾
in uno eodemq mom̃to rapti mn nu¬
bib obuiam dño in aera. mox ꝑac¬
to iudicio ad uitam inducuntur
et̾nam. Quib apte conuenit quod
moy ses et helyas in maiestate uisi
fuisse ꝑhibent᷑. ꝑ excellentiam nãq
maiestatis: insigne muneris quo

Expanded text:
qui locuti sunt cum Domino in monte, et passionem ejus, ac resurrectionem dicebant, oracula legis et prophetiae designant, quae in Domino completa, et nunc doctis quibusque patet, et electis omnibus in futuro manifestius patebit. Qui bene visi in majestate dicuntur, quia tunc apertius videbitur, quanta veritatis dignitate omnis divinorum eloquiorum non solum sensus, sed et sermo fuerit prolatus, quamvis in Moyse et Elia, omnes qui cum Domino regnaturi sunt, recte possint intelligi. In Moyse quidem, qui mortuus et sepultus est, hi qui in judicio resuscitandi a morte; in Elia vero, qui hi qui in adventu judicis vivi inveniendi sunt in carne, qui utrique pariter in uno eodemque momento rapti in nubibus, obviam Domino in aera, mox peracto judicio, ad vitam perducuntur aeternam. Quibus apte convenit, quod Moyses et Elias in majestate fuisse visi perhibentur. Per excellentiam namque majestatis insigne muneris, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dam de hic stantib qui ñ gustabt̃
mortem. donec uideant filium ho¬
minis uenientem in regno suo. Ne¬
mientem quippe in regno suo uide¬
rt̃ discipłi: quia in ea claritate inde¬
rt̃ fulgentẽ in monte: in qua ꝑacto
iudicio ab om̃ib scĩs in regno suo
uidebit᷑. S qd̃ mortales adhuc et
corruptibiles discipłoꝵ ocłi fufferre
nequiuert: tẽ ꝑ resurrectionẽ iam
factam incorruptibilis potent̾ in
tueri sufficit om̃is eccłla scõꝵ. Dequa
scͥptum ẽ. Regem in decore suo ude¬
bunt ocłi eiꝰ. Et post dies sex: assũp¬
sit iħc petrũ. et iacobum et ioħem
frẽm eiꝰ: et ducit illos in montem
excelsum seorsũ. Ostensurus głam
suam discipłis. in montẽ illos ducit
excelsum: ut doceat om̃s qui hanc
uidẽ desiderant. ñ in infimis iac̾e
uoluptatib ⁊ ñ. illecebris seruire car¬
nalib: ñ cupiditatib adherere t̾re¬

Expanded text:
hic stantibus, qui non gustabunt hic stantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo. Venientem quippe in regno suo viderunt discipuli, quia in ea claritate viderunt fulgentem in monte, in qua peracto judicio ab omnibus sanctis in regno suo videbitur. Sed quod mortales adhuc et corporales discipulorum oculi sufferre nequiverunt, tunc per resurrectionem jam facta incorruptibilis potenter tueri sufficiet omnis Ecclesia sanctorum, de qua scriptum est: Regem in decore suo videbunt oculi ePetrum et Jacobum, et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum. Ostensurus gloriam suam discipulis, in montem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non illecebris servire carnalib
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam. ac deinde iudicium se
cantare ꝑhibet:quia nimirum
dñs qđ pͥmo suo aduentu depo¬
situm nob benignꝰ contulit: hoc in
scd̃o districtus erigit. S ꝑu̾sus quisq
qui miscdĩam largientis contempnit.
irre iudiciũ discutientis dñi ꝑtime̾¬
cit. At qui grãm miscdĩe grate se me¬
muit suscepisse: gaudens utiq ui¬
dicii discͥmen expectat: idõq libera
am et iudicium cantat. Nerũ quia
incertum ẽ om̃ib tempꝰ uniu̾salis
iudicii. incerta singłis sui exitus ho¬
ra. & poterat longa uideri p̃sens
afflictio nescientib quando requi-¬
es ꝓmissa ueniret: uoluit pius ma¬
gister aliquib discipłoꝵ fuoꝵ adhuc
in carne degentib ȩt̾nȩ reꝓmissio¬
nis gaudia p̃monstrare: quatinꝰ &
ipsiqui uidissent. et om̃s qui auoi¬
re possent. leuiꝰ adu̾sa p̃sentia tolerareñ:
reducto sepius ad m̃tem. future retri¬
butionis muñe quam expectarent.
Inde sequit᷑. dm̃ dico uob̃. sunt qui

Expanded text:
cordiam, ac deinde judicium se cordiam, ac deinde judicium se cantara perhibet: quia nimirum Dominus, quod primo suo adventu dispositum nobis benigne contulit, hoc in secundo districtus exiget. Sed perversus quisque qui misericordiam largientis contemnit, jure judicium discutientis Domini pertimescit. At qui gratiam misericordiae grate se meminit suscepisse, gaudens utique judicii discrimen exspectat, ideoque libera am et judicium cantat. Verum quia incertum est omnibus tempus universalis judicii, incerta singulis sui exitus hora, et poterat longa videri praesens afflictio nescientibus quando requies promissa veniret, voluit pius magister aliquibus discipulorum suorum adhuc in terra degentibus aeternae repromissionis gaudia praemonstrare: quatenus et ipsi qui vidissent, et omnes qui audire possint, levius adversa praesentia tolerarent, reducto saepius ad mentem futurae retributionis munere quod exspectarent. Unde sequitur: Amen di
Abbreviated transcription (Latin):
ne. queret oꝑum ꝑfectionẽ ab eis
rat suoꝵ grãm munerũ: quando
reddens singłis scd̃m oꝑa eoꝵ. ele-¬
ctos in regnum patͥs sui ꝑduceret.
reꝓbos autem cum diabolo in ig¬
nem reiciet sempit̾num. Et pul¬
chre dr̃. quia filius hominis uen¬
turus ẽ in gła patͥs sui. Filiꝰ qͥppe
hominis in gła dĩ patͥs uenturus
ẽ: quia qui in hominis natura
minor ẽ patre. ipse in diuinitate
uniꝰ eiusdemq glȩ ẽ cum patre:
uerus homo ꝑ om̃ia. uerus existeis
& ds̃. Merito autẽ letificat pios. me¬
rito terret contumaces. qđ sequi¬
tur: et tc̃ reddet unicuiq scd̃m
opus eiꝰ: quia qui nc̃ bona oꝑanteᷤ
p̃ssuris maloꝵ affligunt᷑ miquis:
letante nimirũ animo tempus
ex pectant illud. quando ꝑ iudi¬
cem iustũ. ñ solum ab iniustoꝵ
libentur iniuriis. s et iusticiȩ ac
patientiȩ suȩ mercedẽ ꝑcipiant:
qui uͦ male uiuentes patientiam
iudicis negligentiã putant: iusta

Expanded text:
ne quaeret operum perfectionem ab eis ne quaeret operum perfectionem ab eis rit suorum gratiam munerum, quando reddens singulis secundum opera eorum, electos in regnum Patris sui perducet, reprobos autem cum diabolo in ignem rejiciet sempiternum. Et pulchre dicitur quia Filius hominis venturus est in gloria Patris sui. Filius quippe hominis in gloria Dei Patris venturus est, quia qui in hominis natura minor est Patre, ipse in divinitate unius ejusdemque est gloriae cum Patre verus homo, per omnia verus existens et Deus. Merito autem laetificat pios, merito terret contumaces, quod sequitur. Et tunc reddet unicuique secundum opera ejus: quia qui nunc bona operantes pressuris malorum affliguntur iniquis, laetanti nimirum animo tempus exspectant illud, quando per judicem justum non solum ab injustorum liberentur injuriis, sed et justitiae ac patientiae suae mercedem percipiant. Qui vero male viventes patientiam judicis negligentiam putant, juste
Abbreviated transcription (Latin):
uia dñs ac redemptor
nr̃ electos suos ꝑhuius
uitȩ labores. ad illam.
que laborem
nescit uitam future beatitudimiᷤ
introducere disposuit ⁊ mͦ ꝑ eugłi¬
um suum sudores certaminũ tem¬
poralium. mͦ ȩt̾noꝵ describit pal-¬
mam p̃mioꝵ: ut auditis uidelicet
agonum necessitatib. memin̾int
sibi requiem. in hac uita nequaꝗͣ.
ẽẽ petendã: audita rursum dul¬
cedine fut᷑e retͥbutionis. leuiꝰ ferais
mala transeuntia: que bonis sꝑa¬
uerint remuneranda ꝑpetuis. Cũ
enim suas suoꝵq passiones paulo
suꝑius commemorasset. confestim
ea que mͦ cum legerent᷑ audiuimꝰ
adiunxit dicens. filius enim ho¬
minis uenturus ẽ ingła patͥs sui
cum angłis suis: et tẽ reddet uni-¬
cuiq scdm opus eiꝰ. Ubi aꝑtissime
diem extremi designat examinis
quando in potestate et maiestate
ueniet iudicaturus de mundo: qͥ
quondam in humilitate et abiecti¬
one uen̾at iudicandus a mundo:
quando cum iudiciaria districtio¬

Expanded text:
uia Dominus ac Redemptor noster electos suos per hujus vitae labores ad illam, quae laborem nescit, vitam futurae beatitudinis introducere disposuit, modo per Evangelium suum sudores certaminum temporalium, modo aeternorum describit palmam praemiorum: ut auditis videlicet agonum necessitatibus meminerint sibi requiem in hac vita nequaquam esse petendam; audita rursum dulcedine futurae retributionis levius ferant mala transeuntia, quae bonis speerint remuneranda perpetuis. Cum enim suas suorumque passiones paulo superius commemorasset, confestim ea quae modo cum legeretur, audivimus, adjunxit dicens: Filius enim hominis venturus est, in gloria Patris sui cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opera diem extremi designat examinis, quando in potestate magna et majestate veniet judicaturus de mundo, qui quondam in humilitate et abjectione venerat judicandus a mundo, quando cum judiciaria districtio
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Et hic in exemplũ future cla¬
rificationis ipfius. resplenduit faci¬
es eiꝰ sicut sol: ñ quia dñi et scõꝵ eiꝰ
equalis possit ẽẽ claritas et gła: cũ
et de eisdem sc̃is dicat apls. stella
autẽ a stella differt inclaritate: sic¬
erit et in resurrectione mortuoꝵ:
s quia nichil sole clariꝰ uidere noui¬
mus. ñ solum dñi s et scõꝵ in resur¬
rectione gła solis aspectui compa¬
rat᷑: quia clariꝰ sole aliquid unde¬
exemplum daret᷑ hominib mi¬
nime potuit inuentri. Hancaut̃¬

Expanded text:
eorum , et hic in exemplum futurae claeorum , et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domini et sanctorum ejus aequalis possit esse claritas et gloria, cum et de iisdem sanctis dicat Apostolus: Stella autem a stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum : sed quia nihil sole clarius videre novimus, non solum Domini, sed et sanctorum in resurrectionis gloria solis aspectui comparatur, quia clariexemplum daret hominibus, minime potuit inveniri. Vest
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione mundi. Possunt diessex
bus ad contemplandã conditoris
sui maiestatẽ. quisq aliquid ag̾e
ualet: ꝑuenire ñ ualet. Quia enĩ
dñs sex dieb rerũ creatarũ õꝑa¬
formauit: septima requieuit ab
oꝑibus suis: recte ꝑser dies oꝑa bo¬
na quib ad requiem ꝑuenire debe¬
amꝰ expͥmunt᷑. Et quia qui dm̃ ui-¬
dere. qui ad głam beate resurrec¬
lionis ꝑtin̾e concupiscit: debet
agere bona que nouit: recte post
dies sex. głam sui regni quã spo¬
pondit discipłis saluator ostendit
Sequit᷑. Et transfiguratus ẽ ante
eos. Et resplenduit facies eiꝰ sicut
sol: uestim̃ta autem eiꝰ facta sunt
alba sicut nix. Transfiguratus ante
disciplos dñs. et sui corꝑis głam qua
ꝑ resurrectionem illustrandũ erat
significat: et electoꝵ omniũ quan¬
te claritatis post resurrectionem
sint corꝑa futura manifestat. Nã
et de illis alibi dicit. Tu ne iusti ful¬
gebunt sicut sol in regno patris

Expanded text:
stitutione mundi . Possunt dies sex stitutione mundi . Possunt dies sex ibus ad contemplandam conditoris sui majestatem quisque aliquid agere valet, pervenire non valet. Quia enim Dominus sex diebus rerum creaturam formavit, septima requievit ab eribus suis, recte per sex dies opera bona quibus ad requiem pervenire debeamus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, qui ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae novit, recte post dies sex gloriam sui regni, quam spopondit discipulis Salvator, ostendit. Sequitur: Et transfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut s. Transfiguratus est ante discipulos Dominus, et sui corporis gloriam, qua per resurrectionem erat illustrandus, significat, et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris