comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latet dantis conscientia & fortasse maculosa sit.
quomͦ poterit accipientis abluere conscientiã:
Hanc tu in euitabilem questionẽ quia in uerbis
petiliani omnino ñ soluitur. tuis soluere ag¬
gressus es. & dixisti. non contra me s contra ul¬
lum quem defendere uoluisti. Ille quippe ait
Conscientia dantis attenditur. quȩ abluat acci¬
pientis. Tu uerofassus latendem conscientiam
uideri non posse. sic eam dixisti attendi ut ñ
uideatur ipsa. sed quid de illa notum sit in
publiea fama. Unde colligitur uerum iam
non eẽ. qͦd conscientia dantis abluat accipien¬
tis conscientiam. sed fama eis abluit scd̾m te
quȩ utiq fallit intuentem. cũ de pessimo lo¬
quitur bona. de adultero casta. de sacrilego
religiosa. Tunc enim abluit qͣndo mentitur.
Nam si de occulto scelerato fama uerum loqua.¬
tui: tunc non abluit s maculat eum qͥ ab illo
acceꝑit baptismum. Ac ꝑ hoc fama ista qͣm

Expanded text:
lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, lateat dantis conscientia et fortasse maculosa sit, quomodo poterit accipientis abluere conscientiam? hanc tu ineuitabilem quaestionem, quia in uerbis Petiliani omnino non soluitur, tuis soluere aggressus es et dixisti non contra me, sed contra illum quem defendere uoluisti. ille quippe ait: conscientia dantis adtenditur quae abluat accipientis, tu uero, fassus latentem conscientiam uideri non posse, sic eam dixisti adtendi, ut non uideatur ipsa, sed quid de illa notum sit in publica fama. unde colligitur uerum iam non esse, quod conscientia dantis abluat accipientis conscientiam; sed fama eius abluit secundum te, quae utique fallit intuentem, cum de pessimo loquitur bona, de adultero casta, de sacrilego religiosa. tunc enim abluit, quando mentitur. nam si de occulto scelerato fama uerum loquatur, tunc non abluit, sed maculat eum, qui ab illo acceperit baptismum. ac per hoc fama ista, quam
Abbreviated transcription (Latin):
crilego scismate baptirauerunt pretextatus
& felicianus: Causam itaq nrãm quam uo
biscum habemus. ur̃o iam iudicio termina¬
stis: cum eos qui auobis damnatione ꝑcussi
sunt. qui populos ne ad uos accederent iN¬
stantissime monuerunt: qui post uos etiam
baptitandum ẽẽ censuerunt. cũ eis quos extͣ
urãm communionem in sacrilegio scismatis
constituti baptirauerunt. sine ulla degrada¬
tione sine baptismatis iteratione. in altaris con¬
cordiam suscepistis. & nulla re alia abillo sce¬
lere sacrilegii nisi scõ igne caritatis expiatos ẽẽ
credidistis: quod uere fieret si uos eandem cari¬
tatem in uera unitate teneretis. Sed tamen uide¬
amus etiam de uerbis epłȩ petiliani qͣm contͣ
me defendere uoluisti. quomͦ te exuas in hac
causa maximianensium. de qua sola nẽ statuz
agere aduersum litteras tuas. Posuit certe ille
ista uerba sua. conscientia sc̃e dantis attendit᷑
quȩ abluat accipientis. Cui ego. quid si inqͣm

Expanded text:
crilego schismate baptizarunt Praetextatus crilego schismate baptizarunt Praetextatus et Felicianus? Causam itaque nbiscum habemus, uestro iam iudicio terminastis, cum eos, qui a uobis damnatione percussi sunt, qui populos ne ad uos accederent instantissime monuerunt, qui post uos etiam baptizandum esse censuerunt, cum eis, quos extra uestram communionem in sacrilegio schismatis constituti baptizauerunt, sine ulla degradatione, sine baptismatis iteratione in altaris concordiam suscepistis et nulla re alia ab illo scelere sacrilegii nisi sancto igne caritatis expiatos esse credidistis. quod uere fieret, si uos eandem caritatem in uera unitate teneretis. Sed tamen uideamus etiam de uerbis epistulae Petiliani, quam contra me defendere uoluisti, quomodo te exuas in hac causa Maximianensium, de qua sola nunc statui agere aduersum litteras tuas. posuit certe ille ista uerba sua: conscientia sancte dantis adtenditur quae abluat accipientis. cui ego: quid si, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
quos a ur̃a communione separati & maxi¬
miano in sacrilega illius eathenȩ societate
deiuncti baptirauerunt. quos eũ eis in eodem ba¬
ptismo inpacem atq concordiam suscepistis re¬
spondebisne aliquid nͥ eadem sacramenta recte
uos approbasse in eis. quȩ nos quosq apꝓbamꝰ
in uobis: Magis enim tibi constabis si ista re¬
sponderis. & uerbis epłȩ tuȩ ñ reluctaueris. in qͣ
cum conareris ostendere non heresim inder nos
& uos s seisma potius ẽẽ commissum. dixisti
nobis & ur̃is ẽẽ unam religionem. eadem sa¬
cramenta. nichil in xp̃iana obseruatione di¬
uersum. Neq enim grauius quã his uerbis
repeticionem baptismatis accusare potuisti.
quando seducti a nobis rebaptizantur a ur̃is.
in quib eadem sacramenta ẽẽ & sentis. & di¬
cis. & seribis. Qua gͥ sceleris impudentia ñ
seruatur in eis quos in sc̃a unitate baptirat or¬
bis xp̃ianus. quod seruatum ẽ imeis quos in sa¬

Expanded text:
quos a uestra communione separati et Maxiquos a uestra communione separati et Maximiano in saorilegae illius catenae societate deuincti baptizauerunt, quos cum eis in eodem baptismo in pacem atque concordiam suscepistis? respondebisne aliquid nisi eadem sacramenta recte uos adprobasse in eis, quae nos quoque adprobamus in uobis? magis enim tibi constabis, si ista responderis et uerbis epistulae tuae non reluctaueris. in qua cum conareris ostendere non haeresem inter nos et uos, sed schisma potius esse commissum, dixisti nobis et uestris unam esse religionem, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. neque enim grauius quam his uerbis repetitionem baptismatis accusare potuisti, quando seducti a nobis rebaptizantur a uestris, in quibus eadem sacramenta esse et sentis et dicis et scribis. qua servatur in eis, quos in sancta unitate baptizat orbis christianus, quod servatum est in eis, quos in sa
Abbreviated transcription (Latin):
secare sacrilega. Audis. aduertis. attendis. scis
mata inquiunt resecare sacrilega. Ergo non ĩ
hominem s in deum scelerata ꝑuersitate in eo
scismate solus maximianus sacrilegii crimine
tenebatur cum ista sententia diceretur: Lege pa¬
lopost. quid dicant de sociis eiuis. inter qͦs istoꝵ
nomina de quib agitur scripta sunt. Nec so¬
lum hunc inquiunt sceleris sui mors iusta
condemnat. trahit ⁊̃ ad consortiũ criminis
pliumos eathena sacrilegii. Quid ẽ Uir di¬
sertissimȩ. quid habes quod dicas michi: Le¬
ge sequentia. uide inter plurimos qͦs trahit
ad consortium crminis cathena illius sacn¬
legii pretextatum & felicianum. Lego sacri¬
legos. uideo ep̃os. Quid agis. si non ꝓbaueris
expiatos: Nempe urgeris cedere ueritat qua
dicimus expiari ur̃os cum ad nos ueniunt.
ipso uinculo fraternȩ pacis & caritatis cooꝑi¬
n peccata eorum. sicut seriptum ẽ. caritas coo¬
ꝑit multitudinem peccatorum. Quid de illis

Expanded text:
secare ssecare smata, inquiunt, resecare sacrilega. ergo non in hominem, sed in deum scelerata peruersitate in eo schismate solus Maximianus sacrilegii crimine tenebatur, cum ista sententia diceretur? lege paulo post quid dicant de sociis eius, inter quos istorum nomina, de quibus agitur, scripta sunt: nec solum hunc, inquiunt, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii. Quid est, uir disertissime? quid habes quod dicas mihi? lege sequentia, uide inter plurimos, quos trahit ad consortium criminis catena illius sacrilegii, Praetextatum et Felicianum ligatos. sacrilegos uideo episcopos: quid agis, si non probaueris expiatos? nempe urgueris cedere ueritati, qua dicimus expiari uestros, cum ad nos ueniunt, ipso uinculo fraternae pacis et caritatem cooperire peccata eorum, sicut scriptum est: caritas cooperit multitudinem peccatorum. quid de illis,
Abbreviated transcription (Latin):
crilegio scismatis baptirauerant denuo bapti¬
rantes. An forte non erant sacrilegio macula¬
ti sicut quidam ur̃m desipiunt. dicentes ñ eoᷤ
in deum s in hominem peceauisse: Sacrile¬
gium uero tanto ẽ grauius peecatum. qͣntũ
committi non potest nͥ in deum. Unde me
disputatione tua non ob aliud urgendum
arbitratus es. quod sic suscipiamus eos qui
a uobis ad nos transeunt. nͥ quia ur̃m dixi
sacrilegum errorem. Lege gͦ bagaiense con¬
cilium. Nempe ista illic prima uerba sunt.
Cum omnipotentis di et xp̃i eius saluatori ᷤ
nr̃i uoluntate ex uniuiersis ꝓuinciis africȩ¬
uenientes in eccłia sc̃a bagaiensi concilium
gereremꝰ. Gamalius. Primianus. Pontius. Se¬
cundianus. Ianuarius. Saturninus. felir. Pe¬
gasius. Rufinus. fortumus. Crispinius. Floren¬
tius. Optatus. Donatus. Donatianus. & cȩteri
numero trecenti decem: placuit spui scõ qui m
nobis ẽ. pacem firmare ꝑpetuam. scismata re¬

Expanded text:
crilegio schismatis baptizauerant, denuo bapticrilegio schismatis baptizauerant, denuo baptizantes. an forte non erant sacrilegio maculati, sicut quidam uestrum desipiunt, dicentes non eos in deum, sed hominem peccauisse? sacrilegium uero tanto est grauius peccatum, quantum committi non potest nisi in deum; unde me disputatione tua non ob aliud urgendum arbitratus es, quod sic suscipiamus eos, qui a uobis ad nos transeunt, nisi quia uestrum dixi sacrilegum errorem. lege ergo Bagaiense concilium. nempe ista illic prima uerba sunt: cum omnipotentis dei et Christi eius saluatoris nostri uoluntate ex uniuersis uenientes in ecclesia sancta Bagaiensi concilium gereremus Gamalius Primianus Pontius Secundianus Ianuarianus Saturninus Felix Pegasius Rufinus Fortunius Crispinus Florentius Optatus Donatus Donatianus et ceteri numero trecenti decem, placuit spiritui sancto qui in nobis est pacem firmare perpetuam et schismata re
Abbreviated transcription (Latin):
offendam tam eruditas aures tuas. Qui certe
quantum existimo ñ ut ego tibi facile cessuri s̃.
ut claudianenses uel quid aliud appellent qͦs¬
claudianistas appellauerunt:cum eos pͥmiano
in communionem receptos inter alia quib cũ
& predamnauerunt & damnarunt. crimina po¬
suerunt. E simul recognosce hanc declinationis
regulam non mͥ soli sicut reprehendis placuisse.
s fortasse me solum ł in ea re quȩ ad causam
non ꝑtinet tanta facilitate cesfisse. Quod uero me
putasti uehementius arguendum. quod cum di¬
xerim donatistarum hereticoꝵ sacrilegum erro¬
rem heresim appellans quod tu scis ma potiꝰ
uis putari. eos tamen a sacrilegio ñ expiatos in
communionem recipiamus. tu qui nos in hac
causa tam grauiter arguis. responde quomodo
expiauerunt ur̃i sacrilegium feliciani & pretex¬
tati. cum quib postea communicauerunt. ep̃os
eos sib sicut antea fuerant copulantes atq
reddentes. nec quemqͣm eorum quos illi in sa¬

Expanded text:
offendam tam eruditas aures tuas, qui certe, offendam tam eruditas aures tuas, qui certe, quantum existimo, non ut ego tibi facile cessuri sunt, ut Claudianenses uel quid aliud appellent qClaudianistas appellaverunt, cum eos Primiano in communionem receptos, inter alia, quibus eum et praedamnaverunt et damnaverunt, crimina posuerunt. Et simul recognosce hanc declinationis regulam, non mihi soli, sicut reprehendis, placuisse: sed fortasse me solum tibi in hac re, quae ad causam non pertinet, tanta faputasti uehementius arguendum, quod, cum dixerim: Donatistarum haereticorum sacrilegum errorem, haeresim appellans quod tu schisma potius uis putari, eos tamen a sacrilegio non expiatos in communionem recipiamus, tu qui nos in hac causa tam grauiter arguis responde, quomodo expiauerint uestri sacrilegium Feliciani et Praetextati, cum quibus postea communicauerunt, episcopos eos sibi sicut antea fuerant copulantes atque reddentes nec quemquam eorum, quos illi in sa
Abbreviated transcription (Latin):
scm committitur. nec uobis obicimꝰ. quos cor¬
rectos cũ uiuitis sanari posse non desꝑamus.
nec uñs qui scõs codices cremandos ignib
tradiderunt. nͥ quod usq infinem uitȩ huiꝰ ab
unitate disiuncti cor imipenitens habuerint.
dec feliciano & pretextato hoc uos obiecisse ostñ¬
ditis. cum quib postea communicastis: qui in
cathena sacrilegii cum maximiano ad consorti¬
um criminis tracti. plenarii concilii ur̃i ore ue¬
ndico legunt᷑ eẽ damnati. Et post diem dilati¬
onis ñ quidem illis iam damnatis. s aliis tanqͣm
innocentib ꝓrogatum ꝓbantur eẽ suscepti. Qͦd
autem non tibi placet deriuatio nominis ut a
donato donatiste appellentur:: censes latinȩ re¬
gula locutionis potius declinandam ñ asꝑnor
admonitionem tuam. Ueruntam en quere grã¬
maticos iudices. apud quos cum marimianen¬
sib dehac arte confligas. eosq conuincas. Iam
etm nec ipsos uolo maximianistas uocare. ne

Expanded text:
sanctum committitur, nec uobis obicimus, quos corsanctum committitur, nec uobis obicimus, quos correctos cum uiuitis sanari posse non desperamus, nec uestris, qui sanctos codices cremandos ignibus tradiderunt, nisi quod usque in finem uitae huius ab unitate disiuncti cor inpaenitens habuerunt. nec Feliciano et Praetextato hoc uos obiecisse ostenditis, cum quibus postea communicastis, qui in catena sacrilegii cum Maximiano ad consortium criminis tracti plenarii concilii uestri ore ueridico leguntur esse damnati et post diem dilationis non quidem illis iam damnatis, sed aliis tamquam innocentibus prorogatum probantur esse suscepti. Quod autem non tibi placet deriuatio nominis, ut a Donato Donatistae appellentur, et censes Latinae regula locutionis potius declinandam, non aspernor admonitionem tuam; uerumtamen quaere grammaticos iudices, apud quos cum Maximianensibus de hac arte confligas eosque conuincas. iam enim nec ipsos uolo Maximianistas uocare, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hodie cum primiano habetis ep̃m unum ex
ordinatorib marimiani damnatoribq ipsiꝰ
primiani. a quo etiam in sacrilego scismate
baptiratos non rebaptiratis. peccatum uos ob¬
lecisse quod sit in sp̃m sc̃m. cui sacrilegium sci
smatis sicut inbagalensis concilii sententia
declamatum ẽ. Sicut enim uos ideo putatis
illo irremissibili reatu peccasse in sp̃m scm̃ qͦs
cutorib tradidisse. quod easdem scripturas
scõ sp̃u ac̾ci locuti sunt homines dĩ: ita etiam
nos non solum ur̃is potius traditorib qͦs gesta
conuineunt hoc idem possemus obicere. s⁊
feliciano ut diri hoc uos obiecisse incrimine
sacrilegi scismatis doceremꝰ. Quia in spu sc̃o
seruatur unitas dilectionis & pacis. dicente
apło. sustinentes inuicem in dilections studen¬
tes seruare unitatem sp̃s inuinculo pacis. Quã pro¬
fecto uiolat. qui scisma committit. S hune. re¬
atum insolubilis ȩterniq peccati qͦd in sp̃m

Expanded text:
hodie cum Primiano habetis episcopum, unum ex hodie cum Primiano habetis episcopum, unum ex ordinatoribus Maximiani damnatoribusque ipsius Primiani, quo etiam in sacrilego schismate baptizatos non rebaptizastis, peccatum nos obiecisse quod sit in spiritum sanctum, cui sacrilegium schismatis obiecistis, sicut in Bagaiensis concilii sententia declamatum est. sicut enim uos ideo putatis illo inremissibili reatu peccasse in spiritum sanctcutoribus tradidisse, quod easdem scripturas sancto spiritu acti locuti sunt homines dei, ita etiam nos non solum uestris potius traditoribus, quos gesta conuincunt, hoc idem possemus obicere, sed et Feliciano, ut dixi, hoc nos obiecisse in crimine sacrilegi schismatis doceremus, quia in spiritu sancto seruatur unitas dilectionis et pacis, dicente apostolo: sustinentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, quam profecto uiolat qui schisma committit. sed hunc reatum insolubilis aeternique peccati, quod in spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
dicia iudicia recitantur Si cecilianus contra
quem semel fuerat ab illis septuaginta iudica¬
tum. non debuit iam locum purgationis apuo
alios udices inuenire. nec primianus debuit
quem iã tanto plures quam septuaginta prima
confurmantes. scđa cognicione damnauerant.
Si autem bis damnato tercium quia ꝓillofa¬
ctum ẽ iudicium sufficientissimȩ suffragat᷑
cur semel damnato ñ sufficere ad absolutio¬
nem. sedm. tercium. quartum. quintumq u¬
dicium nescio qua ferrea fronte contenditis:
Quod si uos forte numerus mouet. ut ideo con¬
tra centũ aqͥb damnatus ẽ primianꝰ ualere ar̃¬
bitremini bagaiense concilium. quia in eo dre¬
centi & decem fuerunt.cur intanto maiore
numero ep̃orum orbi terrarũ consentire nõ
uultis: Quod autẽ obicis ceciliano peccatũ
illud in expiabile in spm scm. de quo dñs ait
non remitetur neq hic neq in futuro scło:
& nos possemꝰ dicere feliciano mustitano quẽ

Expanded text:
tot iudicia recitantur? si Caecilianus, contra tot iudicia recitantur? si Caecilianus, contra quem semel fuerat ab illis septuaginta iudicatum, non debuit iam locum purgationis apud alios iudices inuenire, nec Primianus debuit, quem iam tanto plures quam septuaginta primam confirmantes secunda cognitione damnauerant. si autem bis damnato tertium, quia pro illo factum est, iudicium sufficientissime suffragatur, cur semel damnato non sufficere ad absolutionem secundum, tertium, quartum quintumque iudicium nescio qua ferrea fronte contenditis? quodsi uos forte numerus mouet, ut ideo contra centum, a quibus damnatus est Primianus, ualere arbitremini Bagaiense concilium, quia in eo trecenti et decem fuerunt, cur in tanto maiore numero episcoporum orbi terrarum consentire non uultis? Quod autem obicis Caeciliano peccatum illud in expiabile in spiritum sanctum, de quo dominus ait: non remittetur neque hic neque in futuro saeculo, et nos possemus edocere Feliciano Mustitano, quem
Abbreviated transcription (Latin):
num non exercuerunt mala. nec tociens iuic¬
ti sunt. nec presentes uicti sunt. nec apud eoᷤ
quos ipsi elegerunt iudices uicti sunt. et tam̃
quod manifestum ẽ. ipsi aur̃a cõmunione
scisma fecerunt. et hoc ur̃os acatholica com¬
munione fecisse non uultis aduertere qua
impudentia uanissimȩ animositatis ꝓrsus
ignoro. Si enim omnia quȩ dicitis de cecilia¬
no & felice ordinatore eius ideo uera ẽẽ uult ᷤ.
quia septuaginta ferme ep̃i de hac re iudicaue¬
runt cur non uultis uera ẽẽ quȩ dicuntur
de primiano cum et inde primo quadragin¬
ta tres. postea centum ep̃i iudicauerunt. &
prius preuidicium posteriore iudicio con¬
firmauerunt: Si autem ꝓpterea illa erimna p¬
imiam falsa eẽ censetis. quia ꝓ illo posterius con¬
tia inimicos etus bagaiense concilium recitat᷑
cur non uultis crimina quȩ obiecta sunt cecili¬
ano falsissima confiteri. ꝓ quo tot posteriora i¬

Expanded text:
num non exercuerunt mala nec totiens uicnum non exercuerunt mala nec totiens uicti sunt nec praesentes uicti sunt nec apud eos quos ipsi elegerunt iudices uicti sunt; et tamen, quod manifestum est, ipsi a uestra communione schisma fecerunt, et hoc uestros a catholica communione fecisse non uultis aduertere; qua inpudentia uanissimae animositatis, prorsus ignoro. si enim omnia, quae dicitis de Caeciliano et Felice ordinatore eius, ideo uera esse uultis, quia septuaginta ferme episcopi de hac re iudicauerunt, cur non uultis uera esse quae dicuntur de Primiano, cum et inde primo quadraginta tres, postea centum episcopi iudicauerunt et prius praeiudicium posteriore iudicio confirmauerint? si autem propterea illa crimina Primiani falsa esse censetis, quia pro illo posterius contra inimicos eius Bagaiense concilium recitatur, cur non uultis crimina, quae obiecta sunt Caeciliano, falsissima confiteri, pro quo posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
cia recitantur. Eius ñ absentes sic̃ primiani. s
presentes sunt aduersarii confutati apud eos
iudices in quos iudicaturos consenserunt: apd̃
ipsum etiam imꝑatorem constantinum apud
quẽ primũ cecilianum accusauerunt. apud quẽ
postea de iudicib ep̃is aquib ille ipsam cau¬
sam uoluit audiri tanquam non recte iudican¬
tib questi sunt. ad quem rursus altero ep̃ali
iudicio ꝓuocauerunt ut ipso etiam post unũ
& alterum ep̃ale iudicium inter partes cogno¬
scente suꝑarent᷑ quorum non defuit etiã quar¬
ta conuictio. Nam cum in ceciliam ꝓpriis cri¬
minib calumniatores inuenti fuissent. & ei
defelicis aptugnensis ordinatoris eius tra¬
ditione questionem intulissent. felix etiã ipse
purgatus ẽ ꝓ consulari iudicio. eodem ipso
constantino ut causa eius discuteretur iuben¬
te quẽ illi assidus interpellationib fatiga¬
bant. Hec maximianenses aduersus primia¬

Expanded text:
cia recitantur. eius non absentes, sicut Primiani, sed cia recitantur. eius non absentes, sicut Primiani, sed praesentes sunt aduersarii confutati apud eos iudices, in quos iudicaturos consenserunt, apud ipsum etiam imperatorem Constantinum, apud quem primum Caecilianum accusauerunt, apud quem postea de iudicibus episcopis, a quibus ille ipsam causam uoluit audiri, tamquam non recte iudicantibus questi sunt, ad quem rursus ab altero episcopali iudicio prouocarunt, ut ipso etiam post unum et alterum episcopale iudicium inter partes cognoscente superarentur, quorum non defuit etiam quarta conuictio. nam cum in Caeciliani propriis criminibus calumniatores inuenti fuissent et ei de Felicis Aptugnensis ordinatoris eius traditione quaestionem intulissent, Felix etiam ipse purgatus est proconsulari iudicio, eodem ipso Constantino ut causa eius discuteretur iubente, quem illi adsiduis interpellationibus fatigabant. haec Maximianenses aduersus Primia
Abbreviated transcription (Latin):
Uidemꝰ tamen leuatum altare contra altare
& ordinatum ep̃m contra eum ep̃m qu in
cathedra ubi fuerat ordinatus ita sedebat ut
conuentu sui popłi non desereretur.nec a ce¬
teris plurib epĩs communio eius dirmeret᷑
tantam commouisse indignadionem sacrile¬
go scismate ꝑpetrato: ut nec ipsius maximi¬
ani nec ordinatoꝵ eius iam eẽt ulterius dif¬
ferenda cdamnatio. Hȩc cum ita sint. non uoᷤᷤ
tamen ꝓceciliano talia ꝑmouent contͣ quẽ
manentem & popło presidentem. erecto alta¬
ri contra altare. ordinatus ẽ maiorinus. contͣ
quẽ non a uobis duo. sicut contra primianũ
amarumanensib. s unũ ꝓfertur iudicium.
horrendȩ temeritatis festinatione acceleratũ.
qui non sicut primiamis noluit ad se ueni¬
re collegas. s inuitauit potius ut uenirent. qͦd
nec ipsi in sui concilii decreto qͦd contra eum
condiderunt tacere potuerunt. ꝓ quo ñ unũ
sicut ꝓprimiano. s quatuor posteriora iudi¬

Expanded text:
uidemus tamen leuatum altare contra altare uidemus tamen leuatum altare contra altare et ordinatum episcopum contra eum episcopum, qui in cathedra ubi fuerat ordinatus ita sedebat, ut conuentu sui populi non desereretur nec a ceteris pluribus episcopis communio eius dirimeretur, tantam commouisse indignationem sacrilego schismate perpetrato, ut nec ipsius Maximiani nec ordinatorum eius iam esset ulterius differenda damnatio. Haec cum ita sint, non uos tamen pro Caeciliano talia permouent. contra quem manentem et populo praesidentem erecto altari contra altare ordinatus est Maiorinus. contra quem non a uobis duo, sicut contra Primianum a Maximianensibus, sed unum profertur iudicium horrendae temeritatis festinatione adceleratum. qui non sicut Primianus noluit ad se uenire collegas, sed inuitauit potius ut uenirent, quod nec ipsi in sui concilii decreto, quod contra eum condiderunt, tacere potuerunt. pro quo non unum. sicut pro Primiano, sed quattuor posteriora iudi
Abbreviated transcription (Latin):
absentes ꝓlata ẽ disertissima illa uagitana sen¬
tentia. Et hoc illi quadraginta &tres apud
carthaginem. modestius. eautius. diligentiꝰ¬
q se gessisse testati sunt: quod ad eundẽ pri¬
mianum ñ semel s iterum ac tercio legatoᷤ
miserunt. ut si ad eos ipse uenire nollet. ipsoᷤ
ad se uenire ꝑmitteret. Qͦd utrunq recusan¬
te sicut scribunt et eos qui misi sunt iniurio¬
sa repulsione tractante necessitatem sib ĩ¬
cubuisse suaserunt. ut iam eccłie ꝓuiderent.
&sic nondum audentes ultimum p̃cipitare
iudicium. s quodammͦ preiudicio consulen¬
tes ut ei si cause suȩ fideret sequenti celebrio¬
re concilio respondendi seq purgandi relin¬
querctur locus. Quo cum uenire noluisset.
iam necessario putauerunt eẽ damnandũ.
sine ulla suspensione sententie. At uero in
decreto concilii uagaiensis non solum lega¬
tos ullos amaximiano male tractatos non
legimus.s nec missos legimus ut ueniret.

Expanded text:
absentes prolata est disertissima illa Bagaitana senabsentes prolata est disertissima illa Bagaitana sententia. et hoc illi quadraginta et tres apud Carthaginem modestius, cautius diligentiusque se gessisse testati sunt, quod ad eundem Primianum non semel, sed iterum ac tertio legatos miserunt, ut, si ad eos ipse uenire nollet, ipsos ad se uenire permitteret. quo utrumque recusante, sicut scribunt, et eos qui missi sunt iniuriosa repulsione tractante necessitatem sibi incubuisse senserunt, ut iam ecclesiae prouiderent, et sic nondum audentes ultimum praecipitare iudicium, sed quodam praeiudicio consulentes, ut ei, si causae suae fideret, sequenti celebriore concilio respondendi seque purgandi relinqueretur locus; quo cum uenire noluisset, iam necessario putauerunt esse damnandum sine ulla suspensione sententiae. at uero in decreto concilii Bagaiensis non solum legatos ullos a Maximiano male tractatos non legimus, sed nec missos legimus ut ueniret;
Abbreviated transcription (Latin):
cios eius quib ille presentib ordinatus ẽ.
et data dilatione tanquam innocentes ad
pacem ꝓpriam reuocabat tot cȩteros aquibꝰ
ipse damnatus ẽ: In hac ur̃a conflictione qͥd
uultis ut nos medii iudicemꝰ. quando quidẽ
nec maximiani nec ur̃a communione de¬
tinemur: Euid inquam hinc uultis iudi¬
cemus. nͥ contra duo concilia quib damna¬
tus ẽ primianus. unum uagaiense. posteriꝰ
ꝓ illo ualere debere. quo damnatus ẽ maxia¬
nus: Eo uidelicet firmius id eẽ arbitrantes
quo postenus potuit de priorib iudicare quo¬
in hoc eauemus nobis. Alia nobis ẽ cũ ma¬
ximianensib causa. si ausi fuenmꝰ censere. Ca¬
uemꝰ inquam. Tercium iudicium bagaiense
factum ẽ ꝓprimiano. contra maximianum
iudiciis ad tercium. nullam pumiani uocem
ꝓuocationis. uł legimus uł audiuimus: nisi
quod absens pͥmo predamnatus scđoq dam¬
natus ẽ. S etiam inmarimianũ & socios eius

Expanded text:
cios eius, quibus ille praesentibus ordinatus est. cios eius, quibus ille praesentibus ordinatus est. et data dilatione tamquam innocentes ad pacem propriam reuocabat tot ceteros, a quibus ipse damnatus est? In hac uestra conflictione quid uultis ut nos medii iudicemus, quandoquidem nec Maximiani nec uestra communione detinemur? quid, inquam, hinc uultis iudicemus, nisi contra duo concilia, quibus damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo ualere debere, quo damnatus est Maximianus, eo uidelicet firmius id esse arbitrantes. quo posterius potuit de prioribus iudicarin hoc fauemus uobis; alia nobis est cum Maximianensibus causa, si ausi fuerimus censere. fauemus, inquam. tertium iudicium Bagaiense factum est pro Primiano contra Maximianum iudiciis ad tertium nullam Primiani uocem prouocationis uel legimus uel audimus, nisi quod absens primo praedamnatus secundoque damnatus est. sed etiam in Maximianum et socios eius
Abbreviated transcription (Latin):
ximianenses. aut quodlibet aliud qͦd ama¬
ximiani nomine deruietui: aut certe sim¬
plicib & sine timore grammaticarum fer¬
clarum partẽ maximiani nominetis. Nun
munione scisma fecisse. hoc autẽ a commu¬
nione catholica non fecisse donatum: Sed
maximianus hoc dicit. qui primianũ po¬
tius et uos om̃s affirmat aparte donati in
qua ipse ꝑmansit scisma fecisse. et recitat de¬
creta conciliorum. primum quod apud car¬
thaginem a quadraginta trib factum ẽ. quo
predamnatus primianus. altcrum qͦd cebar
runt. quo ꝑfecte pleniusq damnatus ẽ. Cui
talia documenta ꝓferenti quid respondebis
nͥmaioris auctoritatis eẽ bagaiense conciliũ.
in quo trecenti et decem eundem maximianũ
& eius socios damnaucrunt. quando pri¬
mianum non apud eos tanquã purgandus
dicebat causam. s cum eis tanquam iudex
innocentissimus considebat. ꝓferebat sentẽ¬
tiam contra maximianum & duodecim so¬

Expanded text:
ximianenses aut quodlibet aliud, quod a Maximianenses aut quodlibet aliud, quod a Maximiani nomine deriuetur, aut certe simplicius et sine timore grammaticarum ferularum partem Maximiani nominetis. num munione schisma fecisse, hoc autem a communione catholica non fecisse Donatum? sed Maximianus non hoc dicit, qui Primianum potius et uos omnes adfirmat a parte Donati, in qua ipse permansit, schisma fecisse et recitat decreta conciliorum, primum quod apud Carthaginem a quadraginta et tribus factum est, quo praedamnatus est Primianus, alterum quod Cebarrunt, quo perfecte pleniusque damnatus est. cui talia documenta proferenti quid respondebis, nisi maioris auctoritatis esse Bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eundem Maximianum et eius socios damnauerunt, quando Primianus non apud eos tamquam purgandus dicebat causam, sed cum eis tamquam iudex innocentissimus considerabat, proferebat sententiam contra Maximianum et duodecim so
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos inde redierunt in ura communione ac¬
cepisse credidistis. atq ita uos etiam accepto
baptismo. xp̃i ẽẽ puniendos. si unitatem ca¬
tholicȩ eccłiȩ non tenueritis. sicut in maximi
taretis. si ur̃ȩ communiomi non copularentur
in quib aduos inde uenientib non rescinden¬
dum baptisinum iudicastis. uides itaq etiã
hoc quod te mouebat de baptismi sacram̃to
in causa maximianensium iam solutum. Iam
nunc illa iudeamus quib eplam meam te ri¬
fellere credidisti. Ac primum quod interrogaᷤᷤ
quare ur̃os donatistas appellem. adiungen
quod donatus ñ auct̃or & institutor ȩccłiȩ
quȩ ante non fuerat. sed axp̃o deductȩ &
antiquȩ unus ex ipsis epĩs fuerit. nonne
attendis hoc de se ipso & maximianum di¬
cere. excuius tamen nomine unuiersam erꝰ
communionem appellatis. neq scisma qͦd
fecit ullo uocabulo auobis uł ab aliis sectis
discernicis: nͥ aut marimianistas aut ma¬

Expanded text:
ad uos inde redierunt, in uestra communione acad uos inde redierunt, in uestra communione accepisse credidistis, atque ita uos etiam accepto baptismo Christi esse puniendos, si unitatem eatholicae ecclesiae non tenueritis, sicut in Maximiataretis, si uestrae communioni non copularentur, in quibus ad uos inde uenientibus non rescindendum baptismum iudicastis. uides itaque etiam hoc, quod te mouebat de baptismi sacramento, in causa Maximianensium iam solutum. Iam nunc illa uideamus, quibus epistulam meam te refellere credidisti. ac primum quod interrogas, quare uestros Donatistas adpellem, adiungens quod Donatus non auctor et institutor ecclesiae quae ante non fuerat, sed a Christo deductae et antiquae unus ex episcopis fuerit, non attendis hoc de se ipso et Maximianum dicere, ex cuius tamen nomine uniuersam eius communionem appellatis. neque schisma quod fecit ullo uocabulo a uobis uel ab aliis sectis discernitis, nisi aut Maximianistas aut Ma
Abbreviated transcription (Latin):
primianꝰ postea concordauit. quomͦ audetis iam
dicere unum baptisma nͥ in una eccłia dari non
posse. cum abistis datum in sacrilego scismate
baptismum. sine ulla controuersia cognouertais
susceꝑitis. rescindere ñ ausi fueritis: Nec tam̃
potestis dicere nichil uos prestitisse illoͥs quos in
eodem baptismo suscepistis. Si gͦ queram quio
prestiteritis ꝓculdubio respondebitis. Ne ipso
scismatis sacrilegio ꝑirent. ne baptismum xp̃i
ñ ad premium. s ad iudicium. non ad salutẽ
s ad ꝑnitiem. sic̃ ẽ milicię caracter indesertorib
haberent p̃stitimus pacem. prestitimꝰ unitatem.
cȩloꝵ. etiam si sacramentis omnib legitimis
imbuatur. Hȩc responderetis ueraciter.si ueram
eccłiam teneretis. Ueruntamen ad admonitio¬
nem ur̃am sufficit ut hoc uos accepturos in¬
telligatis inuera eccłia. quod eos qͦs in maximia¬
ni sacrilego scismate baptirarunt. qui cum eis

Expanded text:
Primianus postea concordauit: quomodo audetis iam Primianus postea concordauit: quomodo audetis iam dicere unum baptisma nisi in una ecclesia dari non posse, cum ab istis datum in sacrilego schismate baptismum sine ulla controuersia cognoueritis susceperitis rescindere non ausi fueritis? nec tamen potestis dicere nihil uos praestitisse illis, quos in eodem baptismo suscepistis. si ergo quaeram quid praestiteritis, procul dubio respondebitis: ne ipso schismatis sacrilegio perirent, ne baptismum Christi non ad praemium sed ad iudicium, non ad salutem sed ad perniciem, sicut est militiae character in desertoribus, haberent, praestitimus pacem, praestitimus unitatem, caelorum, etiamsi sacramentis omnibus legitimis inbuatur. haec responderetis ueraciter, si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc uos accepturos intellegatis in uera ecclesia, quod eos, quos in Maximiani sacrilego schismate baptizarunt, qui cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
dia. sciat sibi ad om̃s ueniales aditus sua uo¬
luntate uiam ẽẽ subduc̾tam. Manebit enĩ
cirea eos dicta sententia. & post p̃stitutũ diẽ
qm̃ redisse aliquos ad communionẽ ur̃am
nec uos negatis. & in tam recenti memoria
adhuc etiam uiuentib hominib de quib
agitur celeberrima & clara noticia ẽ. cum
et illi quib dilatio data ẽ quandoquidẽ
sicut uerba eiusdem concilii satis indicañ
eos ad matrem ȩccłiam redire inuitant. &
eorum tanquam de innocentium reditu gra¬
tulantur. & illi quos cum marimiano nulla
interposita dilatione damnauerunt extra ue¬
stram ȩccłiam toto illo tempore baptiauert̃.
sine usq ad diem dilationis. quando cum ma¬
ximiano communicabant et in eius erant sei¬
smate constituti. siue etiam transacto dilatio¬
nis die quando ticianus aduocatus nomina¬
tim pretextatum & felicianum pelli de basili¬
cis postulabant. cum quib in honore integio

Expanded text:
tia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uotia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uoluntate uiam esse subductam. manebit enim circa eos dicta sententia et post praestitutum diem ibus quoniam redisse aliquos ad communionem uestram nec uos negatis et in tam recenti memoria, adhuc etiam uiuentibus hominibus, de quibus agitur, celeberrima et clara notitia est, cum et illi, quibus dilatio data est — quandoquidem, sicut uerba eiusdem concilii satis indicant, eos ad matrem ecclesiam redire inuitant et eorum tamquam de innocentium reditu gratulantur — et illi, quos cum Maximiano nulla interposita dilatione damnarunt, extra uestram ecclesiam toto illo tempore baptizauerint, siue usque ad diem dilationis, quando cum Maximiano communicabant et in eius erant schismate constituti, siue etiam transacto dilationis die, quando Titianus aduocatus nominatim Praetextatum et Felicianum pelli de basilicis postulabat, cum quibus in honore integro
Abbreviated transcription (Latin):
quib ut ante dixi. ꝓ consulis aduersus eos
impetrata iussione concordauerunt. ceteris
in eodem maximiani scismate constitutis
priman etiam damnatorib. tantum quia
non interfuerant marimiani ordinationi di¬
lationem dederunt. in eodem bagaiensi con¬
cilio certo diei termino definitam. quȩ con¬
tinetur his uerbis. Eos autem inquiunt qͦs
saculegi sureuli non polluere plantaria. hoc
ẽ. qui amarimiani capite ꝓprias manus ue
recundo fidei pudore retrarerunt. ad matrẽ
eccłiam redire ꝑmisimꝰ. Quantum enim de
reorum morte purgamur. tanto de innocen¬
tium reditu gratulamur. Ac ne angustum
redeuntib tempꝰ. spem salutis artate diei p̃s¬
sura subducat. agnoscentib quib licet ma¬
nentib precedentib statutis uniũsis usq
ad diem.uiii. kł ianuarii. primȩ futuram
agnitionis pandimꝰ ianuã. ut integri honori ᷤ
afidei regressi habeant fundamenta. Quã
si quisquam ingredi nequiuerit pigra segni¬

Expanded text:
quibus, ut ante dixi, post proconsulares aduersus eos quibus, ut ante dixi, post proconsulares aduersus eos impetratas iussiones concordauerunt, ceteris in eodem Maximiani schismate constitutis, Primiani etiam damnatoribus. tantum quia non interfuerant Maximiani ordinationi, dilationem dederunt in eodem Bagaiensi concilio certo diei termino definitam, quae continetur his uerbis: eos autem, inquiunt, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, hoc est qui a Maximiani capite proprias manusfidei pudore retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. . quanto enim de reorum morte purgamur, tanto de innocentium reditu gratulamur. ac ne angustum redeuntibus tempus spem salutis artatae diei pressura subducat, agnoscentibus quibus licet, manentibus praecedentibus statutis, uniuersis usque in diem octauum Kt Ianuariarum proxime futurarum agnitionis pandimus ianuam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta. quam si quisquam ingredi nequiuerit pigra segni
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃m tabescentis uulncris putredo pestifera.
plus habet in abscisione solaminis qͣm in re¬
missione medicaminis: inuenta ẽ causa sa¬
lubrior. ne ꝑcuncta menbra pestilens irrepat
uirus. ut compendioso dolore natum decidat
utilnus. Famosi gͦ criminis reos. uictoriantũ
careaiunensem. marcianum sullectinum. beia¬
num beianensem. salium aurasensem. theo¬
dorum musulensem. donatum sabradensem.
miggenem elefantariensem. precextatum as¬
surritanũ. saluiũ menbresitanũ. ualertũ mebai¬
tanũ. felicianũ mustitanũ. ⁊ martialẽ ꝑtusensẽ.
qui funesto oꝑe ꝑditionis uas sordidum collecta
feculenta glutinarunt. s & clericos aliquando
ȩccłie carthaginis. qui dum facinori intersuis
presidentis arbitrio uniuersalis concilii ore
ueridico damnatos ẽẽ cognoscite. Post istoꝵ
damnationem in quib leguntur pretertat᷑
a ssuritanus. & felicianus mustitanus. cum

Expanded text:
sed quoniam tabescentis uulnersed quoniam tabescentis uulnerplus habet in abscissione solaminis quam in remissione medicaminis; inventa est causa salubrior, ne per cuncta membra pestilens irrepat virus, ut compendioso dolore natum decidat vulnus . Famosi ergo criminis reos, Victorianum Carcabianensem, Martianum Sullectinum, Beïanum Baïanensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum, Salvium Membressitanum, Valerium Melzitanum, Felicianuqui funesto opere perditionis vas sordidum collecta foeculentia glutinarunt; sed et clericos aliquando Ecclesiae Carthaginis, qui dum facinori intersunt, praesidentis arbitrio, universalis concilii ore ueridico damnatos esse cognoscite. post istorum damnationem, in quibus leguntur Praetextatus Adsuritanus et Felicianus Mustitanus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
anus damnatur his uerbis. Maximianum
fidei ȩmulum. ueritatis adulterum. eccłiȩ
matris inimicum. dathȩ. chorȩ. & abyron mi¬
nistrum: de pacis gremio sententiȩ fulmen
excussit. Et quod adhuc eundem dehiscens
terra non sorbuit ad maius suppliciũ suꝑis
reseruauit. Raptus enim pęnã suã compen¬
dio lucrauerat funeris: usuras nunc grauio¬
ris collegit fenoris. cum mortuus interẽ uiuis.¬
Deinde in alios duodecim ordinatores eius ita
ꝓfertur uagaitana sententia. Nec solum hẽ
inquiunt sceleris sui mors iusta condemnat.
Trahit etiam ad consortium criminis plurimos
cathena sacrilegii de quib scriptum ẽ uenenũ¬
aspidum sublabiis eorum. quoꝵ os maledi¬
ctione ⁊ amaritudine. plenũ ẽ ueloces pedes eoꝵ
ad effundendum sanguinẽ. Contͥbulatio ⁊ calami¬
tas inuiis eorũ. et iuã pacis ñ cognouerunt.
ñ ẽ timor dĩ ante ocłos eorum. Nollemꝰ qui¬
dem tanquam eꝓprii corꝑis iunctura p̃cidi.

Expanded text:
anus damnatur his uerbis: Maximianum anus damnatur his uerbis: Maximianum fidei aemulum, ueritatis adulterum, ecclesiae matris inimicum, Dathae, Corae et Abiron ministexcussit, et quod adhuc eum dehiscens terra non sorbuit, ad maius supplicium superis reseruauit. raptus enim poenam suam conpendio lucrauerat funeris; usuras nunc grauioris colligit faenoris, cum mortuus interedeinde in illos duodecim ordinatores eius ita profertur Bagaitana sententia: nec solum hunc, inquiunt, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catmaledictione et amaritudine plenum est. ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. contribulatio et calamitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt. non est timor dei ante oculos eorum\'. nollemus quidem tamquam e proprii corporis iunctura praecidi.
Abbreviated transcription (Latin):
tutis iniquitas delectatur. et semet ipsam nõ
deserit cũ semel p̾cipitata corruerit. Idẽ nanq
maximianus ceptam nutrit audatiã. et alio ͤᷤ
sibimet consotiat ad furorem. Inter quos etiã
felicianus quidam qui primo recta sectatus.
deprauationis huius attaminatione fuscat᷑.
inmustitana positus cuitate dõ om̃ipotenti
panetes consecratos. eccłiam uenerandam qͣsi
quadã obsessione credidit retinendam. Hunc
precertatus etiam in assuritanis partib imi¬
tatur. S eum ȩquitatis tuȩ in notesceret po¬
testati consortium sacerdotum. iussisti ut ge¬
sta testantur. exploso omni contradictionis
effectu. sacratissimis sacerdotib aꝓfanis m̃¬
tib eccłias uindicatas oportere restitui. Dem̃
paulopost ut idem aduocatus ostendat quid
iussum sit. recitat nummasii postulationẽ
quã supra commemoraui. in qua ꝓconsuli
anummasio cũ exegisset legi ep̃ale iudiciũ
illud uagaiense recitatum ẽ. in quo maximi¬

Expanded text:
tutis iniquitas delectatur et semet ipsam non tutis iniquitas delectatur et semet ipsam non deserit, cum semel praecipitata corruerit. idem namque Msibimet consociat ad furorem. « Inter quos etiam Felicianus quidam, qui primo recta sectatus, depravationis hujus attaminatione fuscatus, in Mustitana positus civitate, Deo omnipotenti parietes consecratos, et Ecclesiam venerandam quasi quadam obsidione credidit retinendam. « Hunc etiam Praetextatus in Assuritanis partibus imitatur. Sed cum aequitatis tuae innotesceret potestati consortium sacerdotum, jussisti, ut gesta testantur, exploso omni contradictionis effectu, sacratissimis sacerdotibus a profanis mentibus Ecclesias vindicatas oportere restitui » paulo post, ut idem aduocatus ostendat quid iussum sit, recitat N Nummasii postulationem quam supra commemoraui, in qua pro consule Nummasio cum dixisset: lege episcopate iudicium, illud Bagaiense recitatum est, in quo Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
monstrassent. cum iubente ꝓconsule locis qͦs
tenebant pellere conati minime ualuissent.
sic postea susceꝑunt. ut cum eis in honorib eoꝵ
integris communicarent. & simul in pacemre¬
dactis populis eorum. exhis quos inscismate ba¬
ptrauerant nullum rebapdirarent. Extat de¬
eretum bagaiensis concilii allegatum apud
ꝓconsulem aduocatum. ꝓsequente numma¬
sio. cum ageret ut primiani communioni m̃¬
brefitana ȩccłia traderetur. expulso saluio qͥ
eam tenebat antiquitus. ubi ep̃atum meruerat
in parte donati. sed pellendus ꝓpterea peteba¬
tur. quia eum damnatum uagaiensi concilio
recitabat inter duodecim maximiam ordina¬
tores quos idem nummasius in numero errais
undecim dicit. Hanc nummasii postulatio¬
nem recitauit postea titianus expresse ac no¬
minatim agens apud eundem ꝓconsulem
aduersus pretextatum & felicianum. Cuius
aduocati uerba ista sunt. S suis inquit insti¬

Expanded text:
monstrassent, cum iubente proconsule locis quos monstrassent, cum iubente proconsule locis quos tenebant pellere conati minime ualuissent, sic postea susceperunt, ut cum eis in honoribus eorum integris communicarent et simul in pacem redactis populis eorum ex his, quos in schismate baptizauerant, nullum rebaptizarent. Extat decretum Bagaiensis concilii allegatum apud proconsulem, aduocato prosequente Nummasio, cum ageret, ut Primiani communioni Membresitana ecclesia traderetur expulso Saluio, qui eam tenebat antiquitus, ubi episcopatum meruerat in parte Donati. sed pellendus propterea petebatur, quia eum damnatum Bagaiensi concilio recitabat inter duodecim Maximiani ordinatores, quos idem Nummasius in numero errans undecim dicit. hanc Nummasii postulationem recitauit postea Titianus, expresse ac nominatim agens apud eundem proconsulem aduersus Praetextatum et Felicianum. cuius aduocati uerba ista sunt: sed suis, inquit, insti
Abbreviated transcription (Latin):
damnauerant. non declinauerunt s susceꝑuã.
exercuerunt. multo nobiscum facilius pacifice
conferre potuisse.nisi mallent causam malam
re.Iam uero quod antequam uenias ad sermo¬
nem meũ quo reprehendi petilianum. ame in¬
terim queris a quo te baptirari conueniat. utr̃
abeo potius quem et ego baptismum habere
confirmo. an ab eo quem tuus hoc non habe
contendit. hȩc etiam questio ꝑ marimiani eal¬
sam de uana imꝑitorum loquacitate sublata ẽ.
quantum quidẽ ad uos attinet. Nam apudip¬
sos marimianenses adhuc manẽt. Ur̃i enim dã¬
nato ꝓpter sacrilegium scismatis maximiano ꝗͣ
diaconum suum primianus damnauerat. &
ꝑquem conspirantib aduersum se plurimis
collegis damnatus fuerat: continuo cum co
duo decim ordinatores euisdẽ marimini eadẽ
sententia damnauerunt. Ex quib duos pre
sulari accusassent cum uagaiensi concilio dam¬
natos allegata ꝑ aduocatos eadem sententia de¬

Expanded text:
damnauerant, non declinauerunt, sed susceperunt damnauerant, non declinauerunt, sed susceperunt exercuerunt, multo nobiscum facilius pacifice conferre potuisse, nisi mallent causam malam re. Iam uero quod, antequam uenias ad sermonem meum quo reprehendi Petilianum, a me interim quaeris a quo te baptizari conueniat, utrum ab eo potius, quem et ego baptismum habere confirmo, an ab eo, quem tuus hoc non habere contendit, haec etiam quaestio per Maximiani causam de uana inperitorum loquacitate sublata est, quantum quidem ad uos adtinet - nam apud ipsos Maximianenses adhuc manet —; uestri enim damnato propter sacrilegium schismatis Maximiano, quem diaconum suum Primianus damnauerat et per quem conspirantibus aduersum se plurimis collegis damnatus fuerat, continuo cum eo duodecim ordinatores eiusdem Maximiani eadem sententia damnauerunt. ex quibus duos, Prsulari accusassent, cum Bagaiensi concilio damnatos allegata per aduocatos eadem sententia de
Abbreviated transcription (Latin):
te causa ueritatis & unitatis. pacificis uerbis &
pacatiorib locis inter ep̃os ageretur: quam in
foro ab ep̃is ꝑ aduocatos litigaretur. qͦd a par¬
tib primiani carthaginensis ep̃i ur̃i. aduer¬
sus maximianum. et aduersus eos qui cũ illo
bagaiensi concilio damnati sunt. apud lega¬
tum carthaginis & apud quatuor uł ampli
ꝓconsules factum ẽ: Certe in collatione dis¬
putationis hoc cauendum ẽ ne ꝓrumpatur in
litem. et caueri amodestib & mitib et potest
et solet. Cum uͦ aduocatis utrinq luctantibus
in foro controuersia uertitur. iam ꝓculdubio
litigatur. Neq hoc in ur̃s reprehendo. si ad
hoc ñ amore litigandi. s consulendi necessita.¬
te compulsi sunt. ueruntamen admoneo te
bono ingenio preditum uirum. ut aduertas.
ut sentias. ut intelligas eos qui forensem stre¬
pitum et iudiciaria iurgia quib accusatos con¬
uincerent et expellerent quos inconcilio iam

Expanded text:
 causa ueritatis et unitatis pacificis uerbis et  causa ueritatis et unitatis pacificis uerbis et pacatioribus 10 locis inter episcopos ageretur, quam in foro ab episcopis per aduocatos litigaretur? quod a partibus Primiani Carthaginiensis episcopi uestri aduersus Maximianum et aduersus eos, qui cum illo Bagaiensi concilio damnati sunt, apud legatum Carthaginis et apud quattuor uel amplius proconsules factum est. certe in conlatione disputationis hoc cauendum est, ne prorumpatur in litem, et caueri a modestis et mitibus et potest et solet; cum uero aduocatis utrimque luctantibus in foro controuersia uertitur, iam procul dubio litigatur. neque hoc in uestris reprehendo, si ad hoc non amore litigandi, sed consulendi necessitate conpulsi sunt; uerumtamen admoneo te bono ingenio praeditum uirum, ut aduertas, ut sentias, ut intellegas eos, qui forensem strepitum et iudiciaria iurgia, quibus accusatos conuincerent et expellerent quos in concilio iam
Abbreviated transcription (Latin):
itur. uł labefactatur auctoritas: Nempe illud
quo uisum ẽ eloquentius eo potissimum electũ
ẽ. quod om̃s suũ ẽẽ uellent quo uno trecentoꝵ
et decem ora tacentia ꝑsonarent. Ecce eloquen¬
tia quam uituꝑasti. quam uelut sediciosam &
greco etiam nomine maliciosam & artificiosã
detestandã uitandamq monuisti. cantum ꝑ¬
mulsit tot ep̃os tuos. ut in plenario ꝯcilio fuo
nollet suã quisq ꝓferre sententiã. s unã quȩ
ab uno dici disertius ornatiusq potuit eam
cunc̾ti facerent suam. Liceat gͥ nobis sine in¬
uidia non usq quaq impolite contra errores
hominum disputare. si licuit tot ac tantiꝰ ep̃is
ur̃is ipsos homines tam diserte ornateq dam¬
nare. Illud etiam quod studium ꝓueritate cer¬
tandi quia sepe uoliimꝰ conferre cum ur̃is.
ut errore sublato fraterna caritas pacis uinculo
letaretur. contentionis & animositatis uicioso
nomine reprehendis. nonne melius obsecro¬

Expanded text:
itur uel labefactatur auctoritas? nempe illud itur uel labefactatur auctoritas? nempe illud quo uisum est eloquentius eo potissimum electum est, quod omnes esse suum uellent, quo uno trecentorum et decem ora tacentia personarent. ecce eloquentia quam uituperasti, quam uelut seditiosam et Graeco etiam nomine malitiose artificiosam detestandam uitandam que monuisti, tantum permulsit tot episcopos tuos, ut in plenario concilio suo nollet suam quisque proferre sententiam, sed unam, quae ab uno dici disertius ornatiusque potuit, eam cuncti facerent suam. liceat igitur nobis sine inuidia non usque quaque inpolite contra errores hominum disputare, si licuit tot ac tantis episcopis uestris ipsos homines tam diserte ornateque damnare. Illud etiam, quod studium pro ueritate certandi, quia saepe uoluimus conferre cum uestris, ut errore sublato fraterna caritas pacis uinculo laetaretur, contentionis et animositatis uitioso nomine reprehendis: nonne melius, obsecro