comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a domino : diciturq ei noct̃e ꝑ uisũ.
Dies enim epyphaniorum lucescebat. Surge¬
&& uade ad seruum meum eugenium ep̃m.
& dices ei quia ego te ad illum direxi. et il¬
la hora qua benedixerit fontem ut bapti¬
rentur accedentes ad fidem. continget o¬
culos tuos & aperientur. & uidebis lum.
Qui cum tali uisione commonitus est. pu¬
tat se quomodo assolet deludi ꝑ somnium:
surgere noluit cecus. S cum iterum uerge¬
retur in somno. similiter ut ad eugenium
ꝑgeret compellitur. Rursum negligit. Ter¬
cioq festinanter &e grauiter increpatur. Ex¬
citat puerum qui ei solitus erat manum por¬
rigere. pergit ueloci agilitate ad fausti ba¬
silicam. Orat. & ueniens cum ingentib lacͥ¬
mis suggerit cuidam subdiacono nomine
peregrino. ut eum episcopo nuntiaret: in¬
dicans se habere aliquod secreti genus in¬
timandum. Audiens episcopus: uissit ho¬
minem introire. Iam enim. ob cęleritatẽ
festinantis. Hẏmni noct̾urni per totam ec¬

Expanded text:
domino diciturque ei nocte per uisum, dies enim Epifaniorum inlucescebat: \'surge, uade ad seruum meum Eugenium episcopum, et dices ei, quia ego te ad illum direxi. Et illa hora, qua benedicit fontem, ut baptizentur accedentes ad fidem, continget ocalos twos; aperientur et uidebis lumen. Qui tali uisitstaone eommonitus, putans se, quomodo adsolet, deludi per somnium, surgere noluit caecus; sed cum iterum nergeretur in somnos, similiter ut ad Eugenium perderet compellitur. Rursus neglegit tertioque festinanter et gTauiter increpatur. Excitat puerum, qui ei solitus erat manum porrigere, pergit ueloci agilitate ad Fausti basilicam, orat ueniens cum ingentibus lacrimis, suggerit cuidam diacono, nomine Peregrino, ut eum episcopo nuntiaret, indicans se habere aliquod secreti genus intimandum. Audiens episcopus iussit nominem introire; iam enim ob celebritatem festinitatis hymni nocturni per totam ec
Abbreviated transcription (Latin):
tum quinquaginta fustibus miserat episco¬
pos. nec non &̃ sub fetulensem presidium ui¬
rum acutum. Tunc &̾ uenerabiles mansue¬
tum. germanum. fusculum. & multos a¬
lios fũstigauit. Dum hec geruntur. impe¬
iat ut nr̃e religionis illorum mensa nul¬
lum cominunem haberet: neq cum catho¬
licis omnino uescerentur. Quȩ res non ip¬
sis aliquod contulit beneficium: s nobis
maximum contulit lucrum. Nam si ser¬
nio eorum dicente apostolo sicut cancer
consueuit serpere. quanto magis cõmu¬
nis mensa ciborum potuit inq̃uinare. cic
dicat idem apostolus cum nefaruis nec cibũ
habere communem: S cum ignis iam ꝑse¬
cutionis accenderetur. & flamina infestan¬
tis ubiq regis arderet: ostendit dñs noster
quoddam miraculum ꝑ seruum suum fi
adem ciuitate idest kartagine quidam cȩcꝰ
huius ciuitatis notissimus nomine felix.

Expanded text:
tum quinquaginta fustibus miserat episcotum quinquaginta fustibus miserat episcopum, nec non et Sufetulensem Praesidium, virum satis acutum. Tunc et venerabiles Mansuetum, Germanum, Fusculum et multos alios fustigavit. Dum haec geruntur, imperat, ut cum nostrae religionis illorum mensam nullus communem haberet neque cum catholicis omnino vescerentur. Quae res non ipsis aliquod praestitit beneficium, sed nobis maximum contulit lucrum. Nam si sermo eorum, dicente apostolo, sicut cancer consuevit serpere, quanto magis communis mensa ciborum poterit inquinare, cum dicat idem apostolus, cum nefariis nec cibum habere communem. XVIL. Sed cum ignis iam persecutionis accenderetur et flamma infestantis ubique regis arderet, ostendit deus noster quoddam miraculum per servum suum fidadem civitate, id est Carthagine. quidam caecus civis civitatique notissimus, nomine Felix.
Abbreviated transcription (Latin):
munem fidem ualeant demonstrare: & pre¬
cipue ecclesie romanȩ. que caput est omniũ
ecclesiarum. Ad hec cubadus. Ergo tu & do¬
minus meus rex similes estis: Eugemus ep̃c
dixit. Ego regi similis non sum: s dixi. Si uerã
cognoscere desiderat fidem. amicissiuis ut di¬
rigant nostros catholicos episcopos scribat:¬
& ogo scribo episcopis meis. quia uniũse catho¬
lice eccsie una est causa. Hoc agelut eugemus
non quod deessent in affrica qui aduersari¬
orum obiecta refellerent: s ut illi uenissent
qui alieni ab eorum dominatu. maiorem fi¬
duciam libertatis haberent. pariterꝙ: oꝑ¬
pressionis nr̃e calumpniam unuiersis ter¬
ris &̾ populis nunciarent. Ille autem qui
necc̾ebat dolos. audire noluit racionenra¬
gens argumentationib crebris. ut quoscũꝙ
ẽpiscoporum audierat eruditos. uarus insec¬
tacionib agitaret. Iam ad exilium uiuia¬
nensem secundum dõnatianum impositis cen¬

Expanded text:
munem fidem nostram ualeant demonstrare, et praemunem fidem nostram ualeant demonstrare, et praecipue ecclesia Romana, quae caput est omnium ecclesiarum\'. Ad haec Obadus: cergo tu et domnus meus rex similes estis\'? Eugenius episcopus dixit: cego non sum similis regis, sed dixi: si ueram cognoscere desiderat fidem, scribat amicis suis, ut dirigant nostros catholicos episcopos, et ego scribo coepiscopis meis, quia catholicae uniuersae una est causa\'. Hoc agebat Eugenius, non quia deessent in Africam, qui aduersariorum obiecta refellerent, sed ut illi ueniqui alieni ab eorum dominatu maiorem fiduciam libertatis haberent, pariterque oppressionis nostrae calumnias universis terris et populis nuntiarent. XVI. Ille autem, qui nectabat dolos, audire noluit rationem, agens argumentationibus crebris, ut quoscumque episcoporum audierat eruditos, variis insectationibus agitaret. Iam ad exilium Vibianensem † secundi Donatianum inpositis cen
Abbreviated transcription (Latin):
legis cum aduitorio dei nuslatenus decli¬
nare uel fugere. s sine uniuersitatis assen¬
su. nos non debere asserendȩ fidei nir̃e cau¬
bas assumere. Propter quod petimus ut
betuignitate qua tantus est. & iusticia sa¬
piencie suȩ dignetur annuere:
genio offerretur. ille iam qͥ con¬
ceperat dolorem. urgebatur iniquitatem gͣ¬
uius parcurire: & ita sancto eugenio episco¬
po per cubadum prepositum regni sui mã¬
dasse uidetur. Subde michi uniũsum or¬
bem terrarum. ut sub potestate mea totus
mundus redigatur: & facio eugeni qđ dlicis.
Ad quod beatus eugenuus respondit ut po¬
tuit. Quod racionem inquit non habet:
dici non debuit. Sic est hoc modo si dicat᷑
homini. ut ꝑ aera feratur & uolet: quod
moris non est humane nature. Dixit enĩ.
Si nostram fidem quȩ una & uera fides ẽ.
potestas regis cognoscẽ desidat : mutat ad a¬
micos suos. Scribo & ego fr̃ib meis ut ueni¬
ant episcopi nr̃i qui uobis nobiscum com¬

Expanded text:
legis cum adiutorio dei nullatenus declilegis cum adiutorio dei nullatenus declinare uel fugere, sed sine uniuersitatis adsensu nos non debere asserendae fidei nostrae causas adsumere. Quod petimus ut benignitate quantus est et iustitia sapientiae suae dignetur annuere. genio offerretur, ille iam qui conceperat dolorem, urguebatur ini quitatem grauius parturire, et ita sancto uiro Eugenio episcopo per Obadum praepositum regni sui mandasse uidetur: csubde mihi uniuersum orbem terrarum, ut sub potestate mea totus mundus redigatur, et facio, o Eugeni, quod dicis\'. Ad quod beatus Eugenius respondit ut potuit: cquod rationem\', inquit, cnon habet, dici non debuit: sic est hoc quomodo si dicatur homini, ut per aera feratur et uolitet, quod moris non est humanae naturae. Dixi enim: si nostram fidem, quae una et uera est, potestas regis cognoscere desiderat, mittat ad amicos suos: scribam et ego fratribus meis, ut ueniant coepiscopi mei, qui uobis nobiscum com
Abbreviated transcription (Latin):
geratur. Nuper potẽstas regia ꝑ uitari¬
um notarium paruitatem meam ãmo¬
nere dignata est: qui nobis merito religi¬
onis ac fidei preceptum eius in eoclesia
presente clero & plebe recensuit. Ex cuiꝰ
tenore cognouimus ad omnes coepisco¬
pos meos preceptum regium similiter
emanasse. ut die constituta pro disputa¬
cione fidei ueniatur: quod nos uenerabi¬
liter accepisse suggessimus. Eui prefato
notario humilitas mea suggessit. debere
etiam tͣnsmarinarum omnium partiũ
qui nobiscum sunt in una religione uł
cominunione consortes agnosceie. quia ubiq
regno obtemperant uniuersi: maxime qł
tocus mundi sit causa. non specialis ꝑumn¬
ciarum africanarum tantummnꝰ. & quia
scdo responso suggerendum me ꝓmisi obla¬
turum. merito suppliciter precor magnifi¬
ceutiam tuam. ut ad domini & clementissi¬
mi regis aures memoratam suggestionem
meam ꝑferre digneris: quo eius clementia
dignanter agnoscat. nos disputacionem

Expanded text:
geratur. Nuper potestas regia per Uitarigeratur. Nuper potestas regia per Uitarit notarium paruitatem meam ammonere dignata est, qui nobis merito religionis ac fidei praeceptum eius in ecclesia praesente clero et plebe recensuit. Ex cuius tenore cognouimus ad omnes coëpiscopos meos praeceptum regium similiter emanasse, ut die constituta pro disputatione fidei ueniatur; quod nos uenerabiliter accepisse suggessimus. Cui praefato notario humilitas mea suggessit, debere etiam transmarinarum omnium partium, qui nobiscum sunt in una religione uel communione consortes, agnoscere, quia ubique regno eius obtemperant uniuersi; maxime quod totius mundi sit causa, non specialis prouinciarum Africanarum tantummodo. Et quia secundo responso suggerendam me promisi oblaturum, merito suppliciter peto magnificentiam tuam, ut ad domni et clementissimi regis aures memoratam suggestionem meam perferre digneris, quo eius clementia dignanter agnoscat, nos disputationem
Abbreviated transcription (Latin):
fidem teneatis. Huius autem edicti teno¬
rem uniuersis coepiscoꝑis tuis ꝑ uniuersã
africam constitutis direximus. Data sub die
tercio decimo Kalendas uilias. anno septi¬
mo hunorici. Cognoscentes igitur qui ad
eramus. simulq legentes. contritum est extĩ¬
plo cor nostrum. & contenebrati sunt oculi
nostri. Et uere tunc dies festi nostri conũ¬
si sunt in luctum. & cantica in lamentationẽ.
dum ȩdicti tenor indicaret future ꝑsecutio¬
nis furorem. Et presertim ubi dixit in pro¬
uincus nobis a deo concessis scandalum eẽ
nolumus: tract̾atum est quid fieret. Nul¬
lum inuenit remedium imminens calami¬
tas. T̃unc sco eugenio racionabilis causa ui¬
sa ẽ ut: cor barbarorum molliretur sug¬
gerendo. si legenda daretur tali textu epis¬
tola conscripta. Quotiens animȩ uel uite
ecernȩ ac fidei. xp̃iane causa tractatur.
intrepide sicut iegalis prouidentia com¬
promisit. necesse est quod competit sug¬

Expanded text:
fidem teneatis. Huius autem edicti tenofidem teneatis. Huius autem edicti tenorem universis coepiscopis tuis per universam Africam constitutis direximus'. Data sub die tertio decimo Kalendas Iunias anno septimo Hunirici. XIV. Cognoscentes igiteramus simulque legeirtes, contritum est extemplo cor nostrum et contenebrati sunt oculi nostri, et uere tunc dies festi nostri conuersi sunt in luctum et cantica in lamentationem, dum edicti tenor indicaret futurae persecutionis furorem, et praesertim ubi dixit \'in prouinciis nostris a deo nobis concessis scandalum enolumus. Tractatum est quid fieret. Nullum inuenit remedium imminens calamitas, nisi a sancto Eugenio rationabilis, si cor barbarum molliretur, suggerenda daretur tali textu conscripta. Quotiens animae uel uitae aeternae ac fidei Christianae causa tractatur, intrepide, sicut regalis prouidentia conpromisit, necesse est quod conpetit sug
Abbreviated transcription (Latin):
currentib destinauit. Rex huniricus Wã¬
dalorum & alanorum uniuersis episco¬
pis homousians. non semel sed seꝑuis cõ¬
stat esse prohibitum. ut in sortib uuanda¬
lorum sacerdotes nostri conuentus minime
celebrarent: ne sua seditione aminas sub¬
uerterent xp̃ianas. Quam rem spernentes
plurimi. nunc reperti sunt contra int̾dic¬
tum missas in sortibus Wandalorum face.
asserentes se integram regulam fidei xa
ne tenere. & quia in ꝑuinciis adeo nobis
concessis scandalum esse nolumus. id eoꝗ
dei ꝑuidentia cum consensu sanccorum ẽ¬
piscoporum nostrorum hoc nos statuisse
cognoscite. ut ad diem Kalendarum ianu¬
ariarum proximȩ futurarum. amissa om¬
ni excusatione formidinis omnes cartagi¬
ni ueniatis: ut de racione fidei cum nostͥs
uenerabilib episcopis possitis iire conflic¬
tum. & de fide homousianorum quam
defenditis. de diuersis scripturis propͥe
approbetis: quo possit agnosci si integram

Expanded text:
currentibus destinavit. Rex Hunirix Wancurrentibus destinavit. Rex Hunirix Wandalorum et Alanorum universis episcopis homousianis. 'Non semel, sed saepins constat esse prohibitum, ut in sortibus Wandalorum sacerdotes vestri conventus minime celebrarent, ne sua seductione animas subverterent Christianas. Quam rem spernentes plurimi nunc reperti sunt contra interdictum missas in sortibus Wandalorum egisse, asserentes se integram regulam Christianae fidei tehere. Et quia in provinciis a deo nobis concessis scandalum esse nolumus, ideoque dei providentia cum consensu sanctorum episcoporum nostrorum hoc nos statuisse cognoscite, ut ad diem Kalendarum Februariarum proxime futurarum, amissa omni excusatione formidinis, omnes Carthaginem veniatis, ut de ratione fidei cum nostris venerabilibus episcopis possitis inire conflictum, et de fide homousianorum, quam defenditis, de divinis scripturis proprie adprobetis, quo possit agnosci, si integram
Abbreviated transcription (Latin):
Extat tamen per totum aggerem publicũ
iulis sepultura sanctorum loquentib tumu¬
lis. Reliqui habiliores ad solitudinis loca ꝑ
cendum ut iumenta accipiunt. Ubi etiã
uenenatorum animalium atq scorpionũ
tanta esse dicitur multitudo. ut ignoran¬
tib incredibilis uideatur: quȩ solo flatu e¬
tiam proculpositis ueneni uirus infundit.
Scorpione autem percussum nullum di¬
cunt aliquando euasisse. Quorum feritas
te nullum seruorum eius nocuisse docetur.
S cum illi aluntur ordeacus granis. postea
& hoc ablatum est: quasi non posset deus
qui pluerat ꝑatrib manna. pascere & nunc
tali exilio mancipatos. Cogitat acriora ad¬
uersus ecclesiam dei: ut qui membra aliqͥ¬
absciderat. totum laniando perderet cor
pus. Nam die ascensionis domini legato
renonis imperatoris rege non presente. le¬
gendum media ecclesia episcopo eugenio
dirigit preceptum tali tenore conscriptũ:.
quod etiam uniuersȩ africe ueredarus dis

Expanded text:
exaltatur tamen per totum 19 aggerem publicum exaltatur tamen per totum 19 aggerem publicum vilis sepultura sanctorum, loquentibus tumulis. Reliqui habiliores ad solitudinis loca pecendum ut jumenta accipiunt. Ubi etiam venenatorum animalium atque scorpionum tanta esse dicitur multitudo, ut ignorantibus incredibilis videatur, quae solo flatu etiam procul positis veneni virus infundit. Ab scorpione enim percussum, nullum dicunt alte nullum seruorum eius nocuisse docetur. Sed cam illic aluntur hordiacus granis, postea et hoc ablatum est; quasi non poterat deus, qu pluerat patribus manna, pascere et nunc tali exilio mancipatos. II, 13 Cogitat acriora aduersus ecclesiam dei, nt qui membra aliquapus. Nam die ascensionis domini, legato Zenonis imperatoris Regino praesente, legendum media ecclesia episcopo Eugenio dirigit praeceptum, tali tenore conscriptum, quod etiam universae Africae veredis
Abbreviated transcription (Latin):
terram erit solutum & in celis: Qui sollemp¬
nib oracionib sepulturi sunt morientes. a qͥ
bus duuni sacrificis ritus exhibendus est cõ¬
suctus: uobiscum & nos libebat pergere si li¬
ceret. ut tali modo filios a ꝑatrib nulla neces¬
sitas separaret. In his uocib & laudib nul
tabatur multitudo ad currendum. ut ubi tc̃¬
nauis erat preparata. laboriosam caperent
mansionem. Ubi cum senes deficerent. & a¬
lii forte & si iuuenes delicati. cȩperunt primo
hastilium cuspidib ad currendum & lapi¬
dib tundi. Unde magis deficientes. ampliꝰ
ut eos qui ambulare non poterant. ligatis pe¬
dib uelut cadauer animalis mortui trahe¬
rentur per dura & aspera loca. Ubi primo
uestimenta. p ostea m̃bra singula carꝑebant᷑:
conterebatur. alibi latera fi ndebantur: &
ita inter trahentium manus spiritum ex¬
alabant. Quorum numerum nequaqͣm col¬
ligere ualuimus multitudine cohercente.

Expanded text:
terram, erunt soluta et in caelis. qui nos sollemterram, erunt soluta et in caelis. qui nos sollemnibus oquibus divini sacrificii ritus exhibendus est consuetus? vobiscum et nos libeat pergere, si liceret, ut tali modo filios a patribus nulla necessitas separaret. In his vocibus vel lacrymis,tabatur multitudo ad currendum, ut ubi cannava erat praeparata, laboriosam caperet mansionem. Qui cum senes deficerent, et alii forte, etsi juvenes, delicati corpore, coeperunt hastilium cuspidibus ad currendum, et lapidibus tundi; unde magis deficientes, amplius ut eos qui ambulare non poterant, ligatis pedibus, velut cadavera animalium mortuorum, traherent per dura et aspera lapidum loca, ubi primo vestimenta, postea membra singula carpebantur. conterebatur, alii latera findebantur, et ita inter trahentium manus spiritum exhalabant. Quorum numerum nequaquam valuimus colligere, multitudine coercente;
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. egentib fr̃ib in illa tunc necessitate
expendit. Quȩrebat enim occasionem qͣliter
confessorib sociaretur. iꝑso animo & uirtute
confessor. Qui postea per multos agones
& squalores carceris. in exilio quod desidera¬
bat cum exultacione perrexit. Quante &
tunc multitudines de diuersis regionib et
ciuitatib ad uisendos dei maityres concur¬
rerint populorum. testanturꝰ ine uel semite
quȩ agmina uisentium nequaqͣm capiebant.
per uertices montium & uallium concurrens
turba fidelium inestimabilis descendebat cereos
manib gestantes: suosq in fantulos uestigus
martyrum proicientes. ita uoce clamabant. Qͥ¬
bus nos miseros relinquitis dum ꝑgitis ad cero¬
nam: Qui hos baptiraturi sunt pariuilos fon¬
te aquȩ ꝑhennis: Qui nobis penitentie manus
collaturi sunt. & reconciliationis indulgenti¬
Aobstrict̾os peccatorum uinculis soluturi. ꝙ
uobis dict̾um est. quod cumq solueritis suꝑ

Expanded text:
habuit egentibus fratribus in illa tunc necessitate habuit egentibus fratribus in illa tunc necessitate expendit; quaerebat enim cocasionem qualiter confessoribus sociaretur, ipse animo et uirtute confessor. Qui postea per multos agones et squalores carceris ad exilium quod desiderabat cum eznltatione perrexit. Quantae tunc mnltitndines de diuersis regionibus et ciuitatibus ad uisendos dei martyres occurrerint populorum, testantur uiae uel semitae; quae agmina uenientium nequaquam capientes, per uertices montium et callium concurrens turba fidelium inaestimabilis descendebat, cereos manibus gestantes, suosque infantulos uestigiis martyrum proicientes ista uoce clamabant: \'quibus nos miseros relinquitis, dum pergitis ad coronas? qui hos baptizaturi sunt paruulos fontis aqua perennis? qui nobis paenitentiae munus collaturi sunt et reconciliationis indulgentia obstrictos peccatorum uinculis soluturi? quia nobis dictum est: quaecumque solueritis super
Abbreviated transcription (Latin):
faciebarit. ut ille tunc fetor &̃ horror uniũ¬
sa penarum geneta superaree
a quos aliquando datis ingentibus
iunerib mauris. dormientib uuan¬
dalis ux clam permissi sumus intrare. o
it roeuntes ueluti ingurgite luti usq gẽ
nua cepimus mergi. illud tunc ieremie u¬
dentes fuisse completum. Qui nutriti sunt
cepti sunt undiq perstrepentib mauris.
& iter ubi destinati fuerant preparari.
Eexeuntes itaq die dominica. linita haben¬
tes stercorib uestimenta. facies simul e
capita: a mauris tamen crudeliter mina¬
bantur. hymnum cum exultacione dño
decantantes. hec est gloria in omnib sane¬
tis eius. Aderat enim ibi tunc beatus pon¬
tifex cẏprianus uintibiliensis episcopus.
consoiator egregius. qui singulos ꝑio & pa¬
teruo fouebat affectu. non sine fluminib
currentium lacrimarum: paratus ꝓ tr̃ib
animam ponere. & se ultroneum si dimitte¬
retur talib passionib dare. qui totum qđ

Expanded text:
faciebant, ut ille tunc fetor et horror uniuefaciebant, ut ille tunc fetor et horror uniuersa poenarum genera superaret. Ad quos aliquando, data ingentia munera Mauris, dormientibus Uuandalis uix clam ammissi sumus intrare. Qui introeuntes ueluti in gurgite luti usque ad genua coepimus mergi, illud tunc Hieremiae uidentes fuisse conpletum: qui nutriti sunt multa? praecepti sunt undique perstrepentibus Mauris ad iter, ubi destinati fuerant, praeparari. II, 11 Exeuntes itaque diedominica linita habentes stercoribus uestimenta, facies simul et capita, a Mauris tamen crudeliter minabantur, hymnum cum exultatione domino decantantes: haec est gloria omnibus sanctis eius. Aderat enim ibi tunc beatus pontifex Cyprianus Unizibirensis episcopus, consolator egregius, qui singulos pio et paterno fouebat affectu non sine fluminibus currentium lacrimarum, paratus pro fratribus animam ponere et se ultroneum, si dimitteretur, talibus passionibus dare, qui totum quod
Abbreviated transcription (Latin):
bulas uel qua racione de tam longo itiñe¬
huc pergere demonstraris: Quȩ respondit.
pergo: ne inueniat eum solum inimicus.
os ⁊ ua a urerteatis reuocet ad inortem. Qolhe
uerba repleti lacrimis. nichil dicere ualiu¬
neus misiut uoluntas fieret dei. S ubi as¬
uersarius qui iam forte dicebat partibor
spolia replebo animam meam. interfici¬
am gladio meo. dominabitur manis m̃a.
nulłum potuit occupare: inquirit anguis¬
ta cẽ teterrima loca. in quorum conclaui¬
bus dei exercitum coartaret. Tunceis etiam
uisitationis humane negata est consolatuor
Piruuntur & custodes fustibus. ⁊ graur
afflguntur.i acsatitur confessores ap̃i suꝑ
inuicem angustia coartante. unus supet
aluem. ut agmina locustarum: & ut pto¬
prie dicatur. ut grana preciosissima frum
torum. In qua constipatione. seclendi ad
naturue officium nulla racio sinebat loti:
Sstetroris & urinȩ urgente uecessitate ibidẽ

Expanded text:
bulas, uel qua ratione de tam longo itinbulas, uel qua ratione de tam longo itinhuc pergere demonstraris? Quae respondit: pergo, ne inveniat eum solum inimicus et a via veritatis revocet ad mortem. Ad haec verba repleti lacrimis nihil dicere valuimus nisi ut voluntas fieret dei. X. Sed ubi adversarius, qui iam forte dicebat: 'partibo spolia, replebo animam meam, interficiam gladio meo, dominabitur manus mea' nullum potuit aucupari, inquirit angusta et taeterrima loca, in quorum conclavibus dei exercitum coartaret. Tunc eis etiam visitationis humanae negata consolatio: puniuntur et custodes fustibus et graviter adfliguntur, iactantur confessores Christi super invicem, angustia coartante, unus super alium, ut agmina lucustarum et, ut proprie dicatur, ut grana pretiosissima frumtorum. In qua constipatione secedendi ad naturalem officium nulla ratio sinebat loci; sed stercora et urinam urguente necessitate ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
nitraes materuo sequebantur affectu. Alie
gad entes. alie trabentes. alie gaudebamt
se mnaltyres peperisse. alie molicudo dilu¬
tud rebaptiaationis nitebantur a confessione
ficdei reuocare: nullum tamen tunc recbrs¬
qunreri. uicerunt. nec carnalis pietas ali¬
quem uiclinauit ad terram.
am quedam tunc quȩ fec̃it
anus. breuiter referre delectat. Dũ
ter ageremus cum dei ȩxercitu comitantes.
sobis aulorem: conspicimus mulierculam
sacriluu & alia uestimenta portantem.
manu infantulum unum tenentem atq
inhes sermonib consolancent. Carre dlo¬
mine meus uides uniuersos sanctos quocs
bgunt o festinant hylares ad coronamꝰ
poram nos cum increparemus quod ui¬
portina uideretur: aut uuris pro sexiiium¬
ge. dut exercicui xp̃i sociari: respondit. Be¬
nedicite. beuelicete & orate pro me. ẽ pro
isto nepotẽ paruulo meo: quia & si peer¬
trns. filia sum quondam ⁊uritanȩ ciuetatis
episcopi. Cui nos. Et quare ita abiecte ani¬

Expanded text:
netrices materne sequebantur affectu, aliae netrices materne sequebantur affectu, aliae gaudentes, aliae retrahentes; aliae gaudebant se martyres peperisse, aliae moriendos diluuio rebaptizationis nitebantur a confessione fidei reuocare. Nullum tamen tunc nec blandimenta uicerunt nec carnalis pietas aliquem inclinauit ad terram. Nam quaedam quid tunc fecerit anus, breuiter referre delectat. Dum iter ageremus cum dei exercitu comitantes solis ardorem, conspicimus mulierculam sacculum et alia uestimenta portantem, manu infantulum unum tenentem atque in his sermonibus consolantem : curre, domne meus; uides uniuersos sanctos quomodo pergunt et festinant hilares ad coronas\'. Quam nos cum increparemus, quod inportuna uideretur aut uiris pro sexu iugi aut exercitui Christi sociari, respondit: \'benedicite, benedicite, et orate pro me et pro isto nepote paruulo meo, quia, etsi peccatrix, filia sum quondam Zuritanae ciuitatis episcopi\'. Cui nos: cet quare ita abiecte am
Abbreviated transcription (Latin):
um colligatum funib trahendo perducãt
ubi ego precepi. Queni ex transuerso suꝑ
burdonem iunct̾um. quasiquendam lig̃¬
ui truncum toto itinere portabamus. Cõn¬
gregantur uniuersi in succensem & laren¬
sem ciuitatem. ut illuc occurrentes maui¬
ti. sibi traditos ad heremum ꝑduxissent.
Suꝑuenientes igitur comites duo. subti¬
licate dampnabili blandis sermonib cũ
de. confessorib agere ceperunt. Quia uo¬
bis inquiunt uidetur ut ita ꝑtinaces sitis.
& domini nostri preceptis minime ob̾tẽ¬
in conspectu regis honorabiles. si eius fes
tinetas facere uoluntatem: Statim illis
ingenti uociferatione clamantib & di
tentib ecp̃iani sumus. catholici sumus.
touitatem unum deum inuiolabilem
conficeiur: includuntur grauiori quidem
s acdhuc latior custodia. ubi nobris opdetu¬
bantur & introire. uerbum ammo nitionis
fratuib facere & diuina mysteria delebra¬
re. Ioide̾ infantuli fuereqͣm plurimis ge¬

Expanded text:
um conligatis funibus trahendo perducant um conligatis funibus trahendo perducant ubi ego praecepi. Quem ex traverso super burdonem vinctum, quasi quoddam ligni truncum, toto itinere portabamus. IX. Congregantur universi in Siccensem et Larensem civitates, ut illuc occurrentes Mauri sibi traditos ad heremum perduxissent. Supervenientes igitur comites duo subtilitate damnabili blandis sermonibus cum dei confessoribus agere coeperunt: quid vobis, inquiunt, videtur, ut ita pertinaces sitis et domini nostri praeceptis minime obtemin conspectu regis hontinetis facere voluntatem? Statim illis istiani sumus, catholici sumus, trinitatem unum deum inuiolabilem confitemur\', includuntur grauiori quidem sed adhuc latiori custodia, ubi nobis copia dabatur et introire et uerbum ammonitionis fratribus facere et diuina mysteria celebeare. Ibiet infantuli fuere quam plurimi, quos ge
Abbreviated transcription (Latin):
semnitam inuenire. per cuiũs aditum pu¬
blicam sicut fecit faceret ꝑsecutionem.
Et ita faciens nullo modo inuestigare
potuit. quomodo &ͥ ecclesiam macula
lacrimarum. quando episcopos
presbiteros. diacones. & alia ecclesiȩ m̃¬
bra idest quatuor milia nongentos sep
tuaginta sex. ad exilium heremi desti¬
nauit: In quibus erant podagrici qͣm
plurimi: alii ꝑ etatem annosam lumi¬
ne temporali priuati. In quorum erat
numero beatus felix abiritanus episco¬
pus. habens iam in episcopatu quadra¬
ginta quatuor annos. Qui paralisi mor¬
bo percussus: nec sentiebat quicqͣm. nec
penitus loquebatur. De quo nos maxi¬
me cogitantes. quod non posst iuineno
portari. suggessimus ut a suis rex peteret᷑
ut saltem eum prope moriturum carthagi¬
uiesse ussisset. quod ad exilium nulla pos¬
set racione ꝑduci. Qui ita fertur tymiꝰ
cum furore dixisse. Si animali sedere ñ
potest. ungantur boues indomiti. qui e¬

Expanded text:
semitam inuenire, per cuius aditum pusemitam inuenire, per cuius aditum publicam, sicut fecit, faceret persecutionem. Et ita faciens nullo modo inuestigare potuit, quomodo Christi ecclesiam macularlamimarum, quando episcopos, presbyteros, diacones et alia ecclesiae membra, id est quatxaginta sex, ad exilium heremi destinavit? in quibus erant podagri quam plurimi, alii per aetatem annosam lumine temporali privati. In quorum erat numero beatus Felix Abbiritanus episcopus, habens iam in episcopatu quadraginta quattuor annos, qui paralysi morbo percussus nec sentiebat quicquam nec penitus loquebatur. De quo nos maxime cogitantes quod non posset iumento portari, suggessimus ut a suis rex peteretur, ut saltem eum, propere moriturum, Carthagini esse iussisset, quod ad exilium nulla posset ratione perduci. Qui ita fertur tyrannus cum furore dixisse: si animali sedere non potest, iungantur boves indomiti, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
domib proiectos omniq substantia ex¬
poliatos. in insulis sicilia & sardinia re¬
legauit. Quod etiam statuere per totã
africam festinauit: ut nostrorum episco¬
porum de functorum fisci sibi substanti¬
am uendicasset. Qui autem defuncdo
succedere poterat. non ante ordinaretur
nisi fisco regali quingentos solidos obtulis¬
sec. S hoc edificium ubi construere nisus
est diaboliis: statun illud destruere digna¬
yggerunt ei domestici sui dicentes.
Siistud firmauerie preceptio ur̃a.
sacras uirgines congregari. dirigens uã
dalos cum suȩ gentis obstetricib ad inspi
cundiȩ & pudoris. Ubi nec matres aderãt
pedib colligantes. laminas ferri ignitas
ddorso. uentri. mamillis & laterib appone¬
bant. Quib inter supplicia dicebatur.
Dicite quoniam episcopi uobiscum concũ¬
bunt : & clerici uestri. Quarum acerbita¬
te penarum plurimas tunc scimus extĩc¬
tas. Aliȩ quȩ remanserunt. cutib ares¬
centib fact̾e sunt curue. Nitebatur it

Expanded text:
domibus proiectos omnique substantia expoliatos in insulis Sicilia et Sardinia relegauit. Quodam tempore statuere per totam Africam festinauit, ut nostrorum episcoporum defunctorum fiscus sibi substantiam uindicasset; qui autem defuncto succedere poterat, non ante ordinaretur, nisi fisco regali quingentos solidos obtulisset. Sed hoc aedificium ubi construere nisus est diabolus, statim illud destruere dignaSuggerunt ei domestici sui dicentes: csi istud firmauerit praeceptio uestra, sacras uidalos cum suae gentis obstetricibus ad inspiundiae verecunda pudoris, ubi nec matres aderant, pedibus colligantes, laminasque ferri ignitas dorso, uentri, mamillis et lateribus adponebant. Quibus inter supplicia dicebatur: dicite quoniam episcopi uobiscum concumbunt et clerici uestri\'. Quarum acerbitate poenarum plurimas tunc scimus extinctas; aliae, quae remanserunt, cutibus arescentibus factae sunt curuae. Nitebatur enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ultra: Censet primo tyrannus uis¬
sione terribili. ut nemo in eius palacio mi¬
litaret. neq publicas ageret acciones: nisi se¬
se arrianum fecisset. Quorum ingens nu¬
merus uigore inuicto ne fidem ꝑderet.
miliciam temporalem abiecit: quos postea

Expanded text:
Quid ultra? Censet primo tyrannus iusQuid ultra? Censet primo tyrannus iussione terribili, ut nemo in eius palatio militaret neque publicas ageret actiones, nisi sese Arrianum fecisset. Quorum ingens numerus, vigore invicti, ne fidem perderet, militiam temporalem abiecit. Quos postea
Abbreviated transcription (Latin):
borem usq ad cȩlos ramis florentib
excensam. quȩ eciam dilatione sua omnẽ
affricam opacabat. Et cum uniuersi eius
magnitudine & speciositate gauderent: ec¬
ce subito inquit uenit asinus uiolentus
qui defricans ceruicem suam suꝑ robur ra¬
dicum eius. impulsu suo cum ingenti so¬
nitu illam mirabilem arborem elisit ad
terram:
ed̃ quintianus honorabilis episcopus.
iudit se super quendam montem
stare: de quo conspiciebat gregem inuume¬
rabilium ouium. Et in medio gregis due
erant olle. nunium bullientes. Aderant aũ
ouium occisores: quarum carnes ollis bul¬
lientib demergebant. Et cum tta fieret.
omnnis illa multitudo consumpta est gre¬
gis. Reor ego duas illas ollas. succensem
& larensem duas esse ciuitates. in quib
multitudo prima fuerat congregata. &¬
a quib incendium initium sumpsit: aut
honoricum regem. & cyrillam episcopum
eius. S de multis uisionib quia breuitati
consulendum fuit: hec dixisse sufficiat.

Expanded text:
borem usque ad caelos ramis florentibus borem usque ad caelos ramis florentibus extensam, quae etiam dilatatione sua omnem paene Africam opacabat. Et cum uniuersi eius magnitudini et speciositati gauderent, ecce subito, inquit, uenit unus asinus uiolentus, qui defricans ceruicem suam super robur radicum eius, inpulsu suo cum ingenti sonitu illam mirabilem arborem elisit ad terram. Sed et Quintianus honorabilis episcopus uidit se super quendam montem stare, de quo conspiciebat gregem innumerabilium ouium suarum, et in medio gregis duae erant ollae nimium bullientes. Aderant autem ouium occisores, quarum carnes ollis bullientibus demergebant; et cum ita fieret, omnis illa magnitudo consumpta est gregis. Reor ergo illas duas ollas Sicca Ueneria et Laribus duas esse ciuitates, in quibus multitudo prima fuerat congregata, e quibus incendium initium sumpsit, aut Huniricum regem et Cyrilam episcopum eius. Sed de multis uisionibus, quia breuitati co
Abbreviated transcription (Latin):
monstrare. Cuius impetu ꝑalea illa omnis
omiuno uolauit: remanentib granis. pꝰ
bec uenit quid am procerus splendido iuuil¬
tu habituq nitido fulgens. cepit᷑ grana ua¬
cua macilenta. atꝙ similagini repba purgã¬
do proicere. Que dui examitans uix inag¬
nitudinem illius masse licet probate. ad acer¬
uum tamen perduxit exiguum. Item aliꝰ
ait. Stabat quidam precelsus super mon¬
tem qui ziquensis dicitur: & clamabat dex¬
tra leuaq. Migrate. migrate. Alius conspi¬
cit rugiente celo ac turbato sulphureas nu¬
bes. quȩ ingentes ceperunt laꝑides iacula¬
ri. Qui lapides dum cȩcidissent in terram.
plus accendebantur. &̾ maiorib flaminis ar¬
debant: atq intrantes in penetralia domoꝵ.
quos inuenerant incendebant. Qui autem
uidit. ait cum se in quodam cubiculo abscõ¬
disset. miseratione diuina ad eum flãma
non potuit ꝑuenire: reor ut illud ꝓpheti¬
cum compleretur. Claude ostium t̾uum. &

Expanded text:
monstrare; cuius impetu palea illa omnis monstrare; cuius impetu palea illa omnis omnino uolauit remanentibus granis. Post haec uenit quidam procerus splendido uultu habituque nitido fulgens, et coepit grana uacua macilenta atque simulagini reproba purgando proicere. Quae diu examinans uix magnitudinem illius massae, licet probatae, ad aceruum tamen perduxit exiguum. Item alius ait: Stabat quidam praecelsus super montem, qui Ziquensis dicitur, et clamabat dextra laeuaque: migrate, migrate. Alius conspicit rugiente caelo atque turbato sulphureas nubes, quae ingentes coeperunt lapidesiaculari: qui lapides dum cecidissent in terram, plus accendebantur et maioribus flammis ardebant, atque intrantes in penetralio domorum quos inuenerant incendebant. Qui autem uidit, ait, cum se in quodam cubiculo abscondisset, miseratione diuina ad eum flamma non potuit peruenire; reor ut illud propheticum conpleretur: claude ostium tuum et a
Abbreviated transcription (Latin):
nens demonstratum fuerat malum.
am ferme ante biennum quam
fieret. uidit quidam fausti ȩccłiã
solite in ornatci fulgentem. Et dum letaredu¬
candore tanti fulgoris. cereis quoq fulgenti¬
bilis extinctus est fulgor. ac tenebris sucrde¬
tib aduersarius narib uatus est fecor. om¬
nis lilla atlnorum turba expellentib qͥbdã
ethiyopib nuinata est foras. Ob hoc igttur
lamencandum. quod eam in claritate psti¬
na nequaqͣm uiderit iterum restitutam̃. Hã
uisionem istam nobis presentib sancd̾o retu¬
lit eugenio. Uidit & quidam presbiter ip¬
sam fausti basilicam. refercam turba ĩnũ¬
merabilium populorum: & post paululũ
corrum atq caprarum. Item alius uidit are¬
am triticeam uentilationi paratan. granis
adhuc uentilatoris iudicio nec dum apa¬
lea separatis. Et dũ ingentis masse licet ofuse
magnitudinem mitaretur. subito ecce tur¬
bo ueniens tempestatis. somniuago flaitu ce¬
pit aduentum suum surgente puluere de¬

Expanded text:
nens demonstratum fuerat malum. Nam ferme ante biennium quam fieret, uidit quidam Fausti ecclesiam solito in ornatu fulgentem, ceren ornatu fulgentem, cereis quoque fulgentibilis extinctus est fulgor ac tenebris succedentibus aduersarius naribus natus est fetor; omnisque illa beatorum turba expellentibus quibusdam Aethiopibus minata est foras, ob hoc iugiter lamentantum, quod eam in claritate pristina nequaquam uiderit iterum restitutam. Nam uisionem istam nobis praesentibus sancto rettulit Eugenio. Uidit et quidam presbyter ipsam Fausti refertam turbis innumerabilium populorum et post paululum tudine atque caprarum. Item alius uidit aream triticeam uentilationi paratam, granis adbuc uentilatoris iudicio necdum a palea separatis. Et dum ingentis massae, licet confusae, magnitudinem miraretur, subito ecce turbo ueniens tempestatis soniuago flatu coepit aduentum suum surgente puluere de
Abbreviated transcription (Latin):
iudei suscitatum lararum cupiebant
occidere. Appropinquabat iam futitrus
dies ille calumpniosus kalendarum fe¬
bruariarum. ab eodem statutus. Conue¬
niunt non solum uniuerse affrice. uerũ
etiani insularum multarum episcopi:
afflict̾ione & merore confecti. Fit silenti¬
um diebiis multis:. quousq peritos quole
& doctissimos uiros exinde separaret
calumpniis appositis necandos.¬
unum ex ipso choro doct̾orum
nomine letum. strenum atq doctis¬
simum uirum. post diuturnos cart̾is
squalores incendio concremauit: esti¬
mans quod tali exemplo timorem in¬
cuteret reliquis & lesuram. Tandem
uenitur ad disputacionis conflictum
ad locum scilicet quem elegerant ad¬
uersarii. Ui tantes igitur nostri uo¬
ciferationis tumultus. ne forte post¬
modum arriani dicerent. quod eos aliquis¬
nostrorum oppresserit: delegunt de se nr̃i

Expanded text:
Iudaei sascitatam I Lazarum cupiebant Iudaei sascitatam I Lazarum cupiebant occidere. II, 18 Adpropinquabat iam futurus dies ille calumniosus Kalendarum Februariarum ab eodem statutus. Conueniunt non solum uniuersae Africae, uerum etiam insularum multarum episcopi, afflictione et maerore confecti. Fit silentium diebus i multis, quousque peritos quosque et doctissimos uiros exinde. separaret calumniis adpositis enecandos.unum ex ipso choro doctorum, nomine Laetum, strenuum atque doctissimum uirum, post diuturnos carceris squalores inoendio concremauit,! aestimans tali exemplo timorem incutiens reliquos elisurum. Tandem uenitur ad disputationis conflictum, ad locum scilicet quem delegerant aduersarii. Uitantes igitur nostri uociferationis tumultus, ne forte postmodum Arriani dicerent, quod eos nostrorum oppresserit multitudo, deli
Abbreviated transcription (Latin):
fontem. Et cum completa surrexisset
oracione. ita ceco respondet. Iamn tͥ dixi
frater felix. peccator ego homo sum:s
qui te uisitare dignatus est. prestet tibi¬
dñs secundum fidem tuam. & aperiat
oculos tuos simulq uexillo crucis cõ¬
signans oculos eius. statim cȩcus uisum
domino reddente recepit. Quem secũ
ceperunt. Fit postea manifestum eccłiȩ
uniuerse. Procedit ad altare cum euge¬
nio sicut moris est qui fuerat cecus. suȩ
salutis oblationem domino redditurus:
quam episcopus accipiens altari impo¬
suit Fit strepitus gaudio comitante
irreuocabilis populorum. Statim nuntiꝰ
pergit ad tyrannum. Rapitur felix. in¬
quiritur ab eo quid fact̾um sit: qualit̃q
receperit lumen. Dicit ille ex ordine to¬
tum. Dicuntq arrianorum ep̃i. Hoc eu¬
genius per maleficia fecit. Et quia op¬
pressione confusi. lumen non poterant
nubilare. eo quod felix uniuerse ciuta¬
ti manifestus essec & notus: tamen uo¬
lebant eum si fas effet necare. quomobo

Expanded text:
fontis, et cum completa surrexisset oratione, ita caeco respondit: iam tibi dixi, frater Felix, peccator ego homo sum: sed qui te visitare dignatus est, praestet tibi secundum fidem tuam et aperiat oculos tuos: simulque vexillo crucis consignans oculos eius, statim caecus visum domino reddente recepit. Quem seeum,lumen. Fit postea manifestum ecclesiae universae. Procedit ad altare cum Eugenio, sicut moris est, qui fuerat caecus, suae salutis oblationem domino redditurus. Quam episcopus accipiens altari imposuit. Fit strepitus gaudio metante inrevocabilis populorum. Statim nuntius pergit ad tyrannum. Rapitur Felix, inquiritur ab eo quid facI receperit lumen. Dicit illi ex ordine totum dicuntque Arrianorum episcopi: choc Eugenius per maleficia fecit. Et quia oppressi confusione lumen non poterant nubilare, eo quod Felix uniuersae ciuitati manifestus esset et notus, tamen uole bant eum, si fas esset, necare, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ue tamen prestante deo: diuerso fulsit
miraculo. Deniq siquis pustule des¬
peraret de uulnẽ. offerebat ministra sc̃e fo¬
lium pampini.mentiens sibi opus hoc ẽẽ :
sicq optento uix signaculo portabat ad deᷤ¬
peratum: uulneri suꝑpositum. mox occurre¬
bat remedium. Inde frigorecicus qui ue¬
nisset aut languidus. dicens in somnis se
uidisse. ut pro sua salute sce femine occur¬
reret: offerebat candelam alicuiex minis¬
tris. Qua accensa ꝑ noctem : morbus acci¬
piebat mortem. morbidus sanitatem. Qo¬
tiens autem cognouisset decubantem in
lecto: portans poma peregrma. dulci simul
& calido reficiebat egrotum. Et qui nec de¬
cimo iam die percepisset cybaria: ipsa moi
ammmnistrante languidus accipiebat cẏbũ
panter & salutem. Quod tamen ipsa impe¬
ralut: nequis ꝑferret in fabulam.

Expanded text:
quo tamen pres| tante deo diuerso fulsit quo tamen pres| tante deo diuerso fulsit miraculo. Deniqperaret de vulnere, offerebat ministra sanctae folium pampini, mentiens sibi opus hoc esse. Sicque vix obtento signaculo portans ad desperatum, vulneri superposito mox occurrebat remedium. Itidem frigoriticus qui venisset, aut languidus, dicens in somnis se vidisse ut pro sua salute feminae sanctae occurreret, offerens  Bolland., offerebat candelam alicui ex ministris, qua accensa per noctem morbus accipiebat mortem, morbidus sanitatem. Quoties autem cum cognovisset decubantem in lectulo, portans poma peregrina, dulce simul et calidum, reficiebat aegrotum: et qui nec decimo jam die quid percepisset, cibaria ipsa mox administrante, languidus accipiebat cibum pariter et salutem? quod tamen ipsa imperabat, ne quis proferret in fabula.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsa festinabat orationi occurrere: q̃
̾ cursum consummaret. & sacerdotib ad m¬
sam inuitatis concurreret. quos adhuc regali
more ad propria cum redirent. sine munere
non relaxaret.
anc quoq rem intremiscendam. qua
ꝑagebat dulcedine: cum lepsi uenien¬
tes. sig̾no fact̾o se proderent. iubebat amini¬
iniculȩ. ut unde uel ꝗͣti eẽnt pia cura reqͥre¬
ret. Qua sibi renunciante: parata mensa mi
se nemo perciperet. Ipsa exinde mulieres
uariis lepre perfusas maculis comprehendẽs.
in amplexii osculabatut: in deo eas toto dili¬
gens animo. Deinde posita mensa. ferens
aquam calidam facies lauabat. manus. un¬
gues. & ulcera: & rursus amministrabat ip¬
sa pascens singulas. Recedentib prebebat
auri uel uestimenti solatium: uix una teste
munifica. Ministra tamen p̾suiebat eam błã¬
osculetur. que sic leprosos amplecteris: Cui
respondebat beniuole. Uere si me non oscu¬
letis: hinc michi nulla cura ẽ.

Expanded text:
quia ipsa festinabat orationi occurrere, quo quia ipsa festinabat orationi occurrere, quo et cursum consummaret, et sacerdotibus ad mensam invitatis occurreret, quos adhuc regali more, ad propria cum redirent, sine munere non laxaret. 19. Hanc quoque rem intremiscendam qua peragebat dulcedine! Cum leprosi venientes signo facto se proderent, jubebat adminiculae ut unde vel quanti essent pia cura reqret . qua sibi renun| ciante parata mensa . mse nemo perciperet. Ipsa tamen| mulieres uariis lebris maculis conprehendens . in ample| xu osculabatur et uultus toto diligens animo. Deinde| posita mensa ferens aquam caledam . facies lauabat| manus . ungues . et ulcera . et rursus administrabat.| Ipsa pascens per singula . recedentibus praebebat auri .| uel uestimenti uix una teste munuscula. Ministra| tamen presumebat . etsi blanosculetur que sic lebrosus| amplecteris Illa respondit beneuolae uere si me non| osculeris hinc mihi cura nec ulla est .
Abbreviated transcription (Latin):
rasa. noua reddebat. Ante pannosos: facie¬
bat uenire cultos ad prandium. Quibus
congregatis. ministerio parato. ipsa aqͥm
siuẽ mappam singulis porrigebat: ce in¬
ualidis ipsa pariter os & manus tergebat.
hinc trib ferculis illatis. faitis delicus. stãs
aute prandentes ieiuna presens: conuiuis ip¬
sa incidebat panem. carnem. uel quicqͥd
apponeret. Languidis autem & cecis: nõ
cessabat ipsa cybos cum cocleari porrig̾e.
Hoc non presentib duab. s se sola seruien¬
te. ut noua marcha satageret: donec putu¬
lenti fratris leti fierent conuuius. Tuncis¬
la remouens se loco. ut ablueret manus: iã
bene culto conuiuio tota gratificabatur. Siqͥ
ut sederent. donec assurgere uellent.
enerabiliꝰ uero omni domiico die ħ
habebat in canone. estate uel hẏeme.
ut pauperib collectis. primo merum sua
manu de potu dulci porrigeret. postea pu¬
elle cominittens. ut omnib illa propinaret.

Expanded text:
rasa, nova reddens: ante pannosos, facierasa, nova reddens: ante pannosos, faciebat venire cultos ad prandium; quibus congregatis, ministerio parato, ipsa aquam sive mappam singulis porrigebat, et invalidis ipsa pariter os et manus tergebat. Hinc tribus ferculis illatis, farcitis deliciis, stans ante prandentes jejuna, praesens convivis, ipsa incidebat panem, carnem, vel quidquid apponeret. Languidis autem et caecis non cessabat ipsa cibos cum cochleari porrigere, hoc praesentibus duabus, sed se sola serviente, ut nova Martha satageret, donec potulenti  Al., purulenti fratres laeti fierent conviviis. Tunc illa removens se loco, ut ablueret manus, jam bene culto convivio tota gratificabatur. Si qut sederent, donec vellent assurgere. 18. Venerabili vero omni Dominico die hoc habebat in canone, vel aestate vel hieme, ut pauperibus collectis primo merum sua manu de potu dulci porrigeret, puellae postea committens, ut omnibus illa propinaret:
Abbreviated transcription (Latin):
am suis manib faciens. locis uenerabilib
incessanter dispensauit. Ergo apud sanctã
non minus usus misericordie. quam erat
concursus de plebe: ut nec deesset qui pete¬
ret. nec deficeret quod donaretur. Miran¬
dum ut omnib satisfaceret: unde tot the¬
sauri exuli. unde tot diuicie peregrine.
Quantum expendebat diuturna redemp¬
tio. sola sciebat : que petentib deportabat.
Nam preter cotidianam mensam. qua re¬
egenorum. defricans quiquid erat cruste
scabiei. tinee: nec purulenta fastidiens. in¬
terdum & uermes extrahens. purgans cu¬
tis putredines. singillatim pecdebat ipsa
capita que lauerat. Ulcera uero cycatricũ
que cutiᷤᷤ laxa detexerat. aut ungues exas¬
perauerant: more euuangelico oleo suꝑ¬
fuso. mulcebat morbi contagium. Mulie¬
rum uero descendentium in tinam: ipsa
cum saꝑone a capite usq ad plantam. meͤ¬
bra singula deluebat. Egredientib exin.
sicui inuet̾ata indumenta conspic̾et: tollẽs

Expanded text:
am suis manibus faciens, locis venerabilibus am suis manibus faciens, locis venerabilibus incessabiliter dispensavit. Ergo apud sanctam non minus usus misericordiae, quam erat concursus de plebe, ut nec deesset qui peteret, nec deficeret quod donaretur. Mirandum ut omnibus satisfaceret, unde thesauri tot exsuli, unde tot divitiae peregrinae. 17. Quantum expendebat diurna redemptio, sola sciebat quae petentibus deportabat. Nam praeter quotidianam mensam, qua re capita lavans egenorum, defricans, quidquid erat, crustam, scabiem, tineam nec purulentam fastidiens, interdum et vermes extrahens, purgans cutis putredines, sigillatim capita pectebat ipsa quae laverat. Ulcera vero cicatricum, quae cutis laxa detexerat, aut ungues exasperaverant, more evangelico, oleo superfuso, mulcebat morbi contagium. Mulierum vero descendentium in tinam, ipsa cum sapone a capite usque ad plantam membra singula diluebat. Egredientibus exinde si cui veterata indumenta conspiceret, tollens