comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam non sit consequens. quod ꝓ argumento necȩssario posuisti.
ad iungis et dicis. quod cum negare nequiueris. Qd ẽ qd nequeo
negare : Homo inconsidate. qͥd ẽ qd̃ neq̃o negare: Hoc nẽ peͥ qd̾ tu
ex illis nascentium conditio deformis ẽ. hominum. Illa quippe ẽ.
hominum male oꝑantium de menbris bonis. ista uero dei ẽ. be¬
ne operantis de hominibus malis quod si dixeris. etiã cũ fit ad¬
ulterium. bona ẽ ꝑse ipsam commixtio. quia naturalis ẽ.s ea ma¬
le utuntur ad ulteri: Cur non uis adquiescere. ita ẽẽ posse libidi¬
nem malam. qua bene tam̃ utant᷑ gignendi gr̃a coniugati: An
potest bonoꝵ eẽ usus malus. et non potest maloꝵ bomis. cum
inueniamus. ipso sathana quam bene fuerit usus apłs. tradens
ei hominẽ in interitum carnis. ut sp̃c saluꝰ eẽt in die dm̃: ẽt
alias. ut discerent non blasphemare: Quod uero suꝑ

Expanded text:
quam non sit consequens, quod pro argumento necessario posuisti, quam non sit consequens, quod pro argumento necessario posuisti, adjungis et dicis, « Quod cum negare nequiveris. » Quid est quod nequeo negare, homo inconsiderate? quid est quod nequeo negare? Hoc nempe, quod tu io adulterorum, propterea ex illis nascentium conditio deformis est hominum. Illa quippe est hominum male operantium de membris bonis: ista vero Dei est bene operantis de hominibus malis. Quod si dixeris, Etiam cum fit adulterium, bona est per se ipsa commixtio, quia naturalis est, sed ea male utuntur adulteri; cur non vis acquiescere, ita posse esse libidinem malam, qua tamen bene utantur gignendi gratia conjugati? An potest bonorum esse usus malus, et non potest malorum bonus? cum inveniamus ipso satana quam bene usus fuerit Apostolus, tradens ei hominem in interitum carnis ut spiritus salvus esset in die Domini , et alios ut discerent non blasphemare . CAPUT VIII. 1
Abbreviated transcription (Latin):
ferent᷑ ac passi camino more concumberent. ñ ideo deformis c̃t
conditio corporum cuius ds̃ auctor ẽ. qmͣ mala e̾e̾t omniũ homi¬
nũ maris feminęq commixtio. sicut etiam nunc de ad ulterina
commixtione utiq mala. bonum ẽ. in corpoꝵ condidione opus dĩ
Uides nempe quam dialectice nichil dixeris. et nulla quidẽ cul¬
pa dialecticȩ disciplinȩ. tu quantũ atramite eiꝰ exorbitaueris. ui¬
des illius artis uerbis ad hoc te uti. ut eis inflatus attonitos fa¬
cias imꝑitos. uolendo uideri eẽ quod non es. qđ et si eẽs. ad eum
modum quo ista disputanda sunt. nichil esses. Sed plane nunc et
ineptus et imperitus. Tunc aut̃ in eptus artifex esses et tamen
dialecticoꝵ quasi iaculis honeratꝰ acutis. incertam̃ ꝓcedis: Et iac¬
tas plumbeos pugiones dicens. si mala semꝑ commixtio. de for¬
mis etiam conditio corpoꝵ. in sexuum diu̾sitate positoꝵ. nec uidens

Expanded text:
ferenter ac passim canino more concumberent, non ideo deformis esset ferenter ac passim canino more concumberent, non ideo deformis esset conditio corporum, cujus Deus auctor est, quoniam mala esset omnium hominum maris feminaeque commixtio: sicut etiam nunc de adulterina commixtione utique mala, bonum est in corporum conditione opus Dei. Vides nempe, quam dialectice nihil dixeris, et nulla quidem culpa dialecticae disciplinae, tu quantum a tramite ejus exorbitaveris. Vides illius artis verbis ad hoc te uti, ut eis inflatus attonitos facias imperitos, volendo videri esse quod non es. Quod et si esses, ad eum modum quo ista disputanda sunt, nihil esses. Sed plane nunc et ineptus et imperitus, tunc autem ineptus artifex esses. Et tamen dialecticorum quasi jaculis oneratus acutis, in certamen procedis, et jactas plumbeos pugiones, dicens, « Si mala semper commixtio, deformis etiam conditio corporum in sexuum diversitate positorum. » Nec videns
Abbreviated transcription (Latin):
malo. ꝑ quod generant᷑ homines. bonũ õpus dei. ñ sine malo. ꝓpt̃
regenerandi sunt ut liberent᷑ amalo. Deinde contexis alterũ sillo¬
gismum tuũ. qm̃ tuus ẽ. et prior iste. nͨ meus. Dicis ergo: causa
seruum cõmixtio corpoꝵ. et uis ut hoc concedã tibi Eccẽ concedo
Pergis inde. et adiungis. si mala semꝑ commixtio. de formis edã
conditio corpoꝵ inseruum diu̾sitate positoꝵ. hoc si cͥet consequens
me non premeret. qui cõmixtionem nuptialem ide̾. liberoꝵ ꝓori¬
andoꝵ causã non solum malã ñ dico. uerũ etiã bonã dico. Huc
accedit. quia et consequens ñ ẽ ut si semꝑ ẽ. mala sexus utrius qr
commixtio ꝓpterea sit de formis etiã conditio corpoꝵ inseruum
diu̾sitate positoꝵ. P rofecto enĩ si intantũ homines ee̾nt malo hibi¬
dinis subiugati. ut remota honestate nuptiarum. om̃s idif¬

Expanded text:
malo, per quod generantur homines bonum opus Dei; non sine malo, propter malo, per quod generantur homines bonum opus Dei; non sine malo, propter quod regenerandi sunt, ut liberentur a malo. 16. Deinde contexis alterum syllogismum tuum; quoniam tuus est et prior iste, non meus. Dicis ergo, « Causa sexuum commixtio corporum: » et vis ut hoc concedam tibi. Ecce concedo. Pergis inde, et adjungis: « Si mala semper commixtio, deformis etiam conditio corporum in sexuum diversitate positorum. » Hoc si esset consequens, me non premeret, qui commixtionem nuptialem, id est, liberorum procreandorum causa, non solum malam non dico, verum etiam bonam dico. Huc accedit, quia et consequens non est, ut si semper est mala sexus utriusque commixtio, propterea sit deformis etiam conditio corporum in sexuum diversitate positorum. Profecto enim si in tantum homines essent malo libidinis subjugati, ut remota honestate nuptiarum, omnes indif
Abbreviated transcription (Latin):
ipse non dixi: Iam uero quod me dicis assumere. omnis cõmix¬
tio corpoꝵ mala. nichil minus ẽ. quam ut dicas. etiã uini et aque
accusasse commixtionẽ quando nobis potio temꝑat᷑. quia et
ibi corpoꝵ ẽ. sine dubitatione commixtio. Et si omnem cõ mix¬
tionem corporũ malam dixi. neq hanc utiq pret᷑ misi: s nec ip¬
sam cõmixtionem sexus utriusq reprehendi. si legitima atq
nuptialis ẽ. Sine hanc enim ñ fieret hominũ genẽratio. etiã nul¬
lo cuius quã precedente peccato. Proinde illud aliud qđ me dicẽ
adiungis: filii aut̃ de corpoꝵ cominixtione nascunt᷑. dico sane.
Sed condusio quam uelut meam inferre uoluisti. non ẽ. mea. Nõ
ego dico. nequam igit᷑ filii. qui de mala oꝑatione ꝓcedunt. quan¬
doquidem ipsam coniugũ oꝑationẽ. quȩ fit gignendoꝵ gr̃a fili¬
oꝵ non dico malam. s potius bonam. quia bene utitur libidimis

Expanded text:
ipse non dixi? 15. Jam vero quod me dicis assumere, « Omnis commixipse non dixi? 15. Jam vero quod me dicis assumere, « Omnis commixtio corporum mala; » nihil minus est, quam ut dicas, me etiam vini et aquae accusasse commixtionem, quando nobis potio temperatur: quia et ibi corporum est sine dubitatione commixtio; et si omnem commixtionem corporum malam dixi, neque hanc utique praetermisi. Sed nec ipsam commixtionem sexus utriusque reprehendi, si legitima atque nuptialis est. Sine hac enim non fieret hominum generatio, etiam nullo cujusquam praecedente peccato. Proinde illud aliud quod me dicere adjungis, « Filii autem de corporum commixtione nascuntur, » dico sane: sed conclusio, quam velut meam inferre voluisti, non est mea. Non enim ego dico, « Nequam igitur filii, qui de mala operatione procedunt; » quandoquidem ipsam conjugum operationem, quae fit gignendorum gratia filiorum, non dico malam, sed potius bonam: quia bene utitur libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. huius aut scłi dispositionẽ. ꝓpter initium suꝑbiȩ homi¬
nis ꝑ quod apostatauit adeo. diu̾sis malis hominũ ꝑ agi in iu¬
go graui suꝑ filios adam adie exitus de uentre matris eoꝵ.
usq indiem sepulturȩ in matrem omnium.uii.
gismis. unde questionem tibi nullus obiecit. docere cona¬
rio. quantũ tibi places. tantũ gͣuiorib lectoribus displices.
Et quod ẽ. peius. fingis me dicere quod non dico. concludere si¬
cit ñ concludo. concedere qđ ñ concedo. et concludis tibi ipse¬
quod renuo. Quando enim ego negaui naturam hominum eẽ lau¬
dabilem in quantũ homines sunt: Quando dixi obhoc ipsum re¬
os ẽẽ quia sunt. cũ ꝓfect̾o e̾e̾nt. nec rei eͥent. si nemo peccasset.: Quan¬
do dixi fecunditatem eẽ reꝓbandam. cum adbenedictionẽ ꝑtineat
nuptiarum: Quomͦ ate peterem. ut hoc ipsum concederes. quod

Expanded text:
cuntur, huius autem saeculi dispositionem propter initium superbiae homicuntur, huius autem saeculi dispositionem propter initium superbiae hominis, per quod apostatauit a deo, diuersis malis. hominum peragi in iugo graui super filios Adam, a die exitus de matris uentre eorum usque in diem sepulturae in matre omnium gismi, unde quaestionem tibi nullus objecit, docere conaris; quantum tibi places, tantum gravibus lectoribus displices. Et, quod est pejus, fingis me dicere quod non dico, concludere sicut non concludo, concedere quod non concedo, et concludis tibi ipsequod renuo. Quando enim ego negavi, « naturam hominum esse laudabilem, » in quantum homines sunt? Quando dixi, « ob hoc ipsum reos esse, quia sunt; » cum profecto essent, nec rei essent, si nemo peccasset? Quando dixi, « fecunditatem esse reprobandam; » cum ad benedictionem pertineat nuptiarum? Quomodo a te peterem ut hoc ipsum concederes, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eos ille qui summe bonus ẽ. creauisset malum uero si nul¬
lum exorigine traherent. nunquã cum uiciis uł corporalibus
nascerentur. Ds enim qui ẽ. animarũ. ipse ẽ. etiã corpoꝵ condi¬
tor. qui utiq humanȩ in ipsa conditione naturȩ uitia ñ infligit
immeritȩ. Neq enĩ de innumerabilibus paruulis. qui et in animo
et incorpore cum tanta uitioꝵ uarietate nascunt᷑. hoc dici pot̾.
quod dñs ait de illo qui cecus natus ẽ. non ꝓpter peccatum ip¬
sius uł parentũ. id eẽ factum. s ut manifestarentur oꝑa dei
in illo. M ulti quippe nec sanant᷑ omnino. s cum eis dem uitiis.
siue qualibet ȩtatȩ. siue in ipsa moriunt᷑ infantia. Non nullis
etiã paruulis iam renatis. uł ꝑmanent cum quibus nati sunt.
uł accidunt huius modi mala. Absit ut dicamus in digne: S
hinc potius intelligamus eis ad alterũ scłm ꝓdesse quod renas¬

Expanded text:
nisi eos ille qui summe bonus est, creauisset. malum uero si nulnisi eos ille qui summe bonus est, creauisset. malum uero si nullum ex origine traherent, numquam cum uitiis uel corporalibus nascerentur. deus enim, qui est animarum, ipse est etiam corporum conditor. qui utique humanae in ipsa condicione naturae uitia non infligit inmerite. neque enim de innumerabilibus paruulis, qui et in animo et in corpore cum tanta uitiorum uarietate nascuntur, hoc dici potest, quod dominus ait de illo qui caecus est natus, non propter peccatum ipsius uel parentum id esse factum, sed ut manifestarentur opera dei in illo. multi quippe nec sanantur omnino, sed cum eisdem uitiis siue qualibet aetate siue in ipsa moriuntur infantia. nonnullis etiam paruulis iam. renatis uel permanent cum quibus nati sunt uel accedunt huius modi mala, absit, ut dicamus indigne; sed hinc potius intellegamus eis ad alterum saeculum prodesse quod renas
Abbreviated transcription (Latin):
to amittere potuerunt: tu aut̃ quare sit sub diabolo ille sal¬
tem infans. qui manifestissime uexatur adiabolo. ita ut a¬
liquando ipsa uexatione moriatur. responde si potes. Non
uis enim quemquã ullã pęnam. ꝓ alienis subire peccatis.
ne hinc fiat credibile. etiã contagia peccatoꝵ in nafcentes¬
N exͣgignentibus posse tnsire.
ed uidelicet ut egregius dialeticus. non me patiaris u.¬
elabi. s presse int̾rogabis et breuit᷑. in paruulis actionem
ream. an naturam putem: et ad utrũq respondens. Si actionẽ
inquis. ostende quid fecerint. Si naturam. ostende quis eos fece¬
rit. Quasi et actio mala faciat. nisi naturã ream. Actione quip¬
peccati actione maiores: ita minores m̾aioꝵ contagione sunt rei.
Isti ereo quod faciunt. illi. ex quibus originem ducunt. Quo cir
ca paruuli bonum ẽ quod homines sunt. qđ omĩno non e̾e̾nt.

Expanded text:
to amittere potuerunt. Tu autem quare sit sub diabolo ille salto amittere potuerunt. Tu autem quare sit sub diabolo ille saltem infans, qui manifestissime vexatur a diabolo, ita ut aliquando ipsa vexatione moriatur, responde si potes. Non vis enim, quemquam ullam poenam pro alienis subire peccatis, ne hinc fiat credibile, etiam contagia peccatorum in nascentes ex gignentibus posse transire. CAPUT VI. 13. Sed videlicet, ut egregius dialecticus, « non me patieris elabi, sed presse interrogabis et breviter, In parvulis actionem ream, an naturam putem. » Et ad utrumque respondens, « Si actionem, » inquis, « ostende quid fecerint: si naturam, ostende quis eam fecerit. » Quasi et actio mala faciat nisi naturam ream. Actione quippeccati actione majores, ita minores majorum contagione sunt rei: isti ex eo quod faciunt, illi ex quibus origica paruuli bonum est, quod homines sunt. quod omnino non essent,
Abbreviated transcription (Latin):
nem fusus ẽ. peccatoꝵ. s nullius peccati remissione purgent᷑.
hoc totum ꝓpterea quia timetis dicere non baptizent᷑ ne ñ solũ
facies ur̃ȩ sputo oblinantur uiroꝵ. uerum etiã capita sanda¬
liis muliercularum commitigentur Noscertecausam cur sub
ne dicimus eẽ contagium. Uos aut qui hoc negatis. ea saltem
quȩ aꝑta sunt intuemini. Cur non nulli etiã demonem pati¬
antur infantes. nisi forte et ipsos aut ẽẽ aut sub diabolo esse
negabitis. nec uos ȩuuangłium commonebit. ubi forsitan ꝓpt̾
uos interrogauit dñs quod sciebat. ut pat̾ pueri respõ deret si¬
liũ suũ ab infancia sua ademonio tam graui gͣłterq uexari.
ut a xp̃i discipulis non posset expelli. Ecce egõ ut sint paruu¬
I indiaboli potestate. causam nuptias ce̾ non dico. quod me
dicere calumpniaris. Nuptiȩ quippe habent ordinẽ suum
et benedictionẽ suã. bonumq suum. nec sub intrante pecca¬

Expanded text:
nem fusus est peccatorum, sed nullius peccati remissione purgentur. nem fusus est peccatorum, sed nullius peccati remissione purgentur. Hoc totum propterea, quia timetis dicere, non baptizentur, ne non solum facies vestrae sputis oblinantur virorum, verum etiam capita sandaliis muliercularum commitigentur. Nos certe causam cur sub ne dicimus esse contagium; vos autem qui hoc negatis, ea saltem quae aperta sunt intuemini: cur nonnulli etiam daemonem patiantur infantes, nisi fnegabitis; nec vos Evangelium commonebit, ubi forsitan propter vos interrogavit Dominus quod sciebat, ut pater pueri responderet, filium suum ab infantia sua a daemonio tam gravi graviterque vexari, ut a Christi discipulis non posset expelli . Ecce ego, ut sint parvuli in diaboli potestate, causam nuptias esse non dico, quod me dicere calumniaris. Nuptiae quippe habent ordinem suum et benedictionem suam, bonumque suum nec subintrante pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓpter primi peccati origina le contagnum. Quod si nullum ee̾t
ꝑfecto mulli malo paruuili obstrict. nichil mali uł incorporis
uł in anim&e substantia iusti dei potestate paterentur quod tam̃
et ipsum amala uoluntate prioꝵ hominum sumpsit no exordi¬
um. Ita nisi uoluntas mala. non ẽ cinusquam ulla origo peccati
Hȩc si sapias. simplicit᷑ et ueraciter xp̃i gram erga paruũlos confi¬
teberis: Nec cogeris res impussimas atq absurdissimas dicere.
aut baptizandos non eẽ paruulos. quod quidem postea estis for¬
tasse dicturi. aut tam magnum sacramentum. sic in eis ẽẽ lu
dibrium. ut insaluatore baptizentur. s non saluentur. a libera¬
tore redimantur s ñ liberent᷑. lauachro regenerationis lauen¬
tur. s non abluant᷑. exorcirentur et ex sufflent᷑. s apotestate tene¬
brarum ñ eruant᷑. Sit eoꝵ precium sanguis qui in remissio¬

Expanded text:
propter primi peccati originale contagium: quod si nullum esset, propter primi peccati originale contagium: quod si nullum esset, profecto nulli malo parvuli obstricti, nihil mali vel in corpore, vel in anima, sub tanta justi Dei potestate paterentur. Quod tamen et ipsum a mala voluntate priorum hominum sumpsit exordium. Ita nisi voluntas mala, non est cujusquam ulla origo peccati. Haec si sapias, simpliciter et veraciter gratiam Christi erga parvulos confiteberis, nec cogeris res impiissimas atque absurdissimas dicere, aut baptizandos non esse parvulos, quod quidem postea estis fortassdibrium, ut in salvatore baptizentur, sed non salventur; a liberatore, redimantur, sed non liberentur; lavacro regenerationis laventur, sed non abluantur; exorcizentur et exsufflentur, sed a potestate tenebrarum non eruantur: sit eorum pretium sanguis, qui in remissio
Abbreviated transcription (Latin):
tibus mala merita in paruulos transeant: An ita ẽ. quis quam
ur̃m ẽ fatiuᷤᷤ ut fatuitatem nullum malũ putet. cũ scriptura di¬
cat. mortuũ septem diebus. fatuũ uero omnibꝰ diebꝰ eẽ. lugendum:
Quis aut̃ nesciat quos uulgo moriones uocant. natura ita fatuos.
ut quibuzdam eoꝵ pene sensus pecoꝵ confec etur. et non uultis fa¬
teri genus humanum ex initio qͦ de seruit dm̃ trahere dampna¬
de originis noxam. his omnibus dignissimã pęnis. nisi ubi par¬
cit rationi dispositionis occultȩ inscrutabilis sapientia conditoris.
qui nec abipsa uniu̾sa massa ꝑditionis abstinet sui oꝑis bonũ.
ut ex malis uitioꝵ condat licet cũ malis. in quantum bona ẽ.
racionalem mortalemq naturam. cuius nemo eẽ potest condi¬
tor pret̾ iꝑsum. et ingeneratio ne damꝑnata. pͣbeat uasis miscłiȩ¬
non potest. hoc enĩ recte dicit᷑. ꝓpter ꝓprium cuiusq peccatum.

Expanded text:
tibus mala merita in parvulos transeunt? An ita est quisquam tibus mala merita in parvulos transeunt? An ita est quisquam vestrum fatuus, ut fatuitatem nullum malum putet; cum Scriptura dicat, Mortuum septem diebus, fatuum vero omnibus diebus esse lugendum ? Quis autem nesciat, quos vulgo moriones vocant, natura ita fatuos, ut quibusdam eorum pene sensus pecorum conferatur? Et non vultis fateri genus humanum ex initio quo deseruit Deum, trahere damnatae originis noxam his omnibus dignissimam poenis, nisi ubi parcit ratione dispositionis occultae inscrutabilis sapientia Conditoris. Qui nec ab ipsa universa massa perditionis abstinet sui operis bonum: ut ex malis vitiorum condat, licet cum malis, in quantum bona est, rationalem mortalemque naturam, cujus nemo esse potest conditor, praeter ipsum, et in generatione damnata, praebeat vasis misenon potest. » Hoc enim recte dicitur propter proprium cujusque peccatum, non
Abbreviated transcription (Latin):
noua cauemus. falsa conuincimus. iIII.
laonne ipse dixisti amministrationem corporis sic animo eẽ
commissam. ut fructus oꝑis fieret utrisq communis. et uel
uitutis ex̃citate gaudia. uł in solentia pęnas. cum eius quã hic
ñ bene rexerat carnis afflictionem sentiret : Responde igit᷑. quare
in hac ipsa uita afflictione carnis anima cruciet᷑ infantis. cuius
rei meritum quia non bene rexerit carnem adhuc ñ potest impu¬
tari: Naturam dicis humanã in erordiis nascentiũ innocentiȩ do¬
te locupletem. Fatem sane: quantũ ad peccata ꝑtinet ꝓpria. Cum aut̃
etiã originali negatis obnoxios. respondete quo merito. tanta in¬
nocentia ñ nũquã ceca ñ nũquam surda nascat᷑: Quod uicium
etiã ipsam impedit fidem: apło teste qui dicit. Ergo fides ex auditu.
Iam uero quis ferat quod ad ipsũ aĩũ spectat imaginem dei inno¬
centiȩ sicut asseris dote locupletem. fatuam nasci. si nulla ex paren¬

Expanded text:
nova cavemus, falsa convincimus. CAPUT IV. 10. Nonne ipse dixisti, « Administrationem corporis sic animo esse commissam, ut fructus operis fieret utrique communis, et vel virtutis exercitae gaudia, vel insolentiae poenas cum ejus quam hic non bene rexerat, carnis afflictione sentiret? » Responde igitur, quare in hac ipsa vita afflictione carnis anima crucietur infantis, cujus ei meritum, quia non bene rexerit carnem, adhuc non potest imputari. « Naturam » dicis « humanam in exordiis nascentium innocentiae dote locupletem. » Fatemur sane, quantum ad peccata pertinet propria: cum autem etiam originali negatis obnoxios, respondete, quo merito tanta innocentia nonnunquam caeca, nonnunquam surda nascatur. Quod vitium etiam ipsam impedit fidem, Apostolo testante qui dicit, Igitur fides ex auditu . Jam vero quis ferat, quod ad ipsum spectat animum, imaginem Dei « innocentiae, » sicut asseris, dote locupletem, fatuam nasci, si nulla ex paren
Abbreviated transcription (Latin):
dum intelligit᷑ qđ dictũ ẽ. ꝑ unus iustificationẽ in omnes homineᷤᷤ
ad iustificationem uitȩ. Quod apłicũ testimoniu̾ sieo modo intel

Expanded text:
dum intelligitur quod dictum est, Per unius justificationem in omnes homines dum intelligitur quod dictum est, Per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vit
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ ñ uenire: nisi forte dicturus es. ideo paruulos nͨ in eorũ mi¬
mero deputandos quos ds̃ uult omnes saluos fieri. quia ea salu¬
de quȩ hic intelligenda ẽ. salui sunt ipsi nichil trahentes omĩno
peccati: Atq ita te intolerabilior sequet᷑ absurditas. Isto enĩ modo be¬
niuolentiorem facis dm̃ omnibꝰ impiissimis et sceleratissimis homi¬
nibus. quã innocentissimis et purissimis ab omĩ labe peccati. Quan¬
do quidẽ illos quia uult eos omnes saluos fieri. uult ce intͣre inreg
st̃. Inmensũ uͦ numerũ paruuloꝵ qui sine baptismate moruntur suo
regno adici non uult quos neq ulla peccata sicut putatis impe¬
diunt. et qđ nullꝰ ambigit eiꝰ resist̾e uoluntati contͣria uoluntate ñ
mo qui nolit: qđ ab horret auero. Nouit dñs qui sunt eiꝰ. et ineoꝵ salu¬
tem atq insuũ regnũ introductione certaẽ. uoluntas eiꝰ. Sic ergo

Expanded text:
patitur non venire? 43. Nisi forte dicturus es, ideo parvulos non in eorum nupatitur non venire? 43. Nisi forte dicturus es, ideo parvulos non in eorum numero deputandos, quos Deus omnes vult salvos fieri, quia ea salute, quae hic intelligenda est, salvi sunt ipsi, nihil trahentes omnino peccati. Atque ita te intolerabilior sequetur absurditas. Isto enim modo benevolentiorem facis Deum omnibus impiissimis et sceleratissimis hominibus, quam innocentissimis et purissimis ab omni labe peccati: quandoquidem illos, quia vult eos omnes salvos fieri, vult etiam intrare insunt. Immensum vero numerum parvulorum, qui sine Baptismate moriuntur, suo regno adjici non vult, quos neque ulla peccata, sicut putatis, impediunt; et, quod nullus ambigit, ejus resistere voluntati contraria voluntate non mo qui nolit: quod abhorret a vero. Novit Dominus qui sunt ejus : et in eorum salute atque in suum regnum introductione certa est voluntas ejus. Sic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Ne dicat᷑ nobis. si d̾s omnes homines uult saluos fieri. et in agnitionẽ
ueritatis uenire. s id eo ñ ueniunt quia ipsi nolunt. cur tot milia par¬
uulorũ qui ñ ꝑcepto baptismate moriunt᷑. ñ ueniunt in regnum dei.
ubi certa ẽ. agnitio ueritatis : nũquid aut homines ñ sunt. ut non
ꝑtineant. ad id qđ dictum eͣ. oms homines : aut aliquis poterit dicere
ds. quidẽ uult s ipsi nolunt. qui nondũ uelle seu nolle ista noue¬
runt. quando nec hi qui paruuli baptitant᷑ atq moriunt᷑. et ꝑ illã
gram ad agnitionẽ ueritatis quȩ in regno dei ẽ. certissime ueniunt.
ideo ueniunt. quia ipsi renouari xp̃i baptismate uoluerunt: cuͭ gͦ
nec illi ꝓpterea nͥ baptizent᷑ quia noluerunt. nec isti ꝓꝓterea baptiten¬
t quia uolunt. cur ds̃ qui uult omneᷤᷤ homines saluos fieri et in
agnitionem ueritatis uenire. tam multos in regnũ suũ ubi certo
ẽ. ueritatis agnitio. qui nullo ei resistunt uoluntatis arbitrio.

Expanded text:
 omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire, sed ideo non veniunt, quia ipsi nolunt; cur tot millia parvulorum, qui non percepto Baptismate moriuntur, non veniunt in regnum Dei, ubi certa est agnitio veritatis? Numquid aut homines non sunt, ut non pertineant ad id quod dictum est, omnes homines? aut aliquis poterit dicere, Deus quidem vult, sed ipsi nolunt; qui nondum velle seu nolle ista noverunt, quando nec ii, qui parvuli baptizantur atque moriuntur, et per illam gratiam ad agnitionem veritatis quae in regno Dei est certissima veniunt, ideo veniunt, quia ipsi renovari Christi Baptismate voluerunt? Cum ergo nec illi propterea non baptizentur quia nolunt, nec isti propterea baptizentur quia volunt; cur Deus qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire, tam multos in regnum suum, ubi est certa veritatis agnitio, qui nullo ei resistunt voluntatis arbitrio,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminis ex ordio cȩtera uideamus. quibus librũ meum
refellere niteris. omittentes sicut instituimus ea quȩ nodos
non faciunt questionũ quibus soluendis curã uos oportet
im pendere nec immorando suꝑfluis ipsa ꝓlixitate oꝑis
laborioso negotio deterrere lectorem. Suꝑiori igit᷑ libro satis
egimus quo recte iudicantibus appareret. cũm ds̃ uerus
et bonus sit hominũ conditor. bonȩq sint nuptiȩ quaᷤᷤ et
conditione atq copulatione utriusq sexus instituit et fȩ¬
cunditatis munere benedixit. malum tamen ẽẽ concupiscen¬
uam carns qua concupiscit aduersus sp̃m eoq malo bene uti
pudicitiam coniugalem. meliusq non uti continentiam sanc¬
ciorem. Quod malum non exalia substantia quã ds̃ non con¬
aidit n ficut manicheus insanit nobis ee̾ ꝑmixtum s ꝑ ino

Expanded text:
oluminis exordio caetera videamus, quibus librum meum refellere niteris; omittentes, sicut instituimus, ea quae nodos non faciunt quaestionum, quibus solvendis curam nos oportet impendere, nec immorando superfluis ipsa prolixitate operis a laborioso negotio deterrere lectorem. Superiore igitur libro satis egimus, quo recte judicantibus appareret, cum Deus verus et bonus sit hominum conditor, bonaeque sint nuptiae, quas et conditione atque copulatione utriusque sexus instituit, et fecunditatis munere benedixit; malum tamen esse concupiscentiam carnis qua concupiscit adversus spiritum, eoque malo bene uti pudicitam conjugalem, meliusque non uti continentiam sanctiorem: quod malum non ex alia substantia quam Deus non condidit, sicut Manichaeus insanit, nobis esse permixtum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
li atq in corruptibili loqueret᷑ cybo. et enim misericors cybus
m̃tis ẽ. inquit. p̃claraq alimonia suauitatis. quȩ menbra ñ
honerent. neq in naturȩ pudenda s ornamenta conuertat. cũ
libidinũ uolutabrũ commutat᷑ in dei templũ. diuersoꝵq uici¬
oꝵ. sacrartum incipit ee̾ uirtutũ. Quod utiq tunc facit. cũ caro

Expanded text:
li atque incorruptibili loqueretur cibo: « Etenim ratio cibus li atque incorruptibili loqueretur cibo: « Etenim ratio cibus mentis est praeclaraque alimonia suauitatis. quae membra non oneret neque in naturae pudenda, sed ornamenta conuertat, cum libidinum uolutabrum conmutatur in dei templum deuersoriumque uitiorum sacrarium incipit esse uirtutu
Abbreviated transcription (Latin):
neratum ẽẽ monstret᷑. Audi quid inde in alio loco ex pressius
dicat sc̃s ambrosius in expositione ȩuuangłii scđm lucã. cum
diuersis modis. ab una tam̃ regula fidei non abhorrentibus.
tractaret illum locũ ubi dñs ait. In una domo diuidi tres adu̾¬
sus duos. et duoᷤ adu̾sus tres. Possunt etiam uideri inquid caro
atq anima. ab odore. tactui. gustuq luxuriȩ separatȩ in una
domo. se aduersus incursantia uicia diuidentes. subicientes
se legi dei. remouentes alege peccati.se. Quoꝵ licet dissensio ꝑ
pͥuaricationẽ primi hominis in naturã uerterit. ut nequaquã
sibi paribus aduirtutẽ studiis conuenirent. tam̃ ꝑ crucẽ dñi
saluatoris. tam inimicitiis quã etiã mandatoꝵ lege uacuatis.
insocietatis concordiam congruert̃ postea quã xp̃cecęlo pax nr̃a
descendens fecit utramq unũ. Rursus in eodem oꝑe cũ de sp̃a¬

Expanded text:
neratum esse monstretur, audi quid inde in alio loco expressius neratum esse monstretur, audi quid inde in alio loco expressius dicat sanctus Ambrosius in expositione Evangelii secundum Lucam, cum diversis modis, ab una tamen regula fidei non abhorrentibus, tractaret illum locum, ubi Dominus ait, in una domo dividi tres adversus duos, et duos adversus tres . « Possunt etiam videri, » inquit, « caro atque anima ab odore, tactu, gustuque luxuriae separatae in una domo se adversus incursantia vitia dividentes, subjicientes se legi Dei, removentes se a lege peccati: quorum licet dissensio per praevaricationem primi hominis in naturam verterit, ut nequaquam sibi paribus ad virtutem studiis convenirent, tamen per crucem Domini Salvatoris, tam inimicitiis quam etiam mandatorum lege vacuatis, in societatis concordiam congruerunt, posteaquam Christus e coelo pax nostra descendens fecit utraque unum » . Rursus in eodem opere, cum de spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
gorio. aliisq catholicis scĩs. clarisq doctoribus. immo uero
eciam uobis ipsis. legem peccati quȩ in est hominis menbris
repugnans legi mentis. quia caro concupiscit adu̾sus sp̃m:
etiã baptizatis scĩs ingerere pugnandi necessitatem. contra
quid nisi contra malum. non substantiã. s substandiȩ uicium.
dei gr̃a nos regenerante non inputandũ. dei gr̃a iuuante fre¬
nandũ. dei gr̃a remunerante sanandũ: s ne forte dicas contͣ
hoc potius pugnare baptizatos. quod sibi ipsi prioris uitȩ ma¬
la consuetudine fecerunt. non contra id cũ quo natisunt. quã¬
quã si hoc dicis. iam ꝓculdubio cernis atq concedis eẽ in homi¬
ne aliquid mali. qđ non ipsum. s reatus qui ex illo contractus
fuerat. auferatur in baptismo. tam̃ quia parum ẽ. ad huius que¬
stionis absolutionẽ. nisi nobis ex peccato primi hominis inge¬

Expanded text:
gorio, aliisque catholicis sanctis clarisque doctoribus, imo vero gorio, aliisque catholicis sanctis clarisque doctoribus, imo vero etiam vobis ipsis, legem peccati, quae inest hominis membris repugnans legi mentis, qua caro concupiscit adversum spiritum, etiam baptizatis sanctis ingerere pugnandi necessitatem, contra quid nisi contra malum? non substantiam, sed substantiae vitium, Dei gratia nos regenerante non imputandum, Dei gratia juvante frenandum, Dei gratia remunerante sanandum? CAPUT V. 10. Sed ne forte dicas, contra hoc potius pugnare baptizatos, quod sibi ipsi prioris vitae mala consuetudine fecerunt, non contra id cum quo nati sunt: quanquam si hoc dicis, jam procul dubio cernis atque concedis, esse in homine aliquid mali, quod non ipsum, sed reatus qui ex illo contractus fuerat, auferatur in Baptismo: tamen quia parum est ad hujus quaestionis absolutionem, nisi nobis ex peccato primi hominis inge
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erat ante colluuio ꝑ culpam. His itaq beati ambrosii uerb̃.
nec diabolus bonitate hominẽ creauit. s hominẽ malignitate
uiciauit. nec concupiscentiȩ malũ. nuptiarũ abstulit bonũ. nec
in baptismatis sacramento. peccati alicuius reatus relinquit᷑
in solutus. nec inaustus ẽ ds qui eũ dampnat lege iusticiȩ. qui
peccati lege fit reus. etiã si ex illa natus ẽ. quȩ parentẽ eiꝰ ꝓpt̾ea
iam reu̾ facere non potest. quia renatꝰ ẽ. Uirtus porro quȩ in
infirmitate ꝑficit᷑. quare si hȩc uera sunt. desꝑanda ẽ cũ ꝑ car¬
nẽ xp̃i quȩ dãpnat peccatũ. quod nascendo ñ sensit. quod mo¬
riendo crucifirit. fiat et̃ in ea carne nr̃a iustificatio ꝑ gr̃am.
inqua erat ante colluuio ꝑculpam : Ac ꝑ hoc quinq ista ur̃a.
in quibꝰ maxime terretis homines argumenta. nec alios po¬
terunt ꝑ turbare nec uos. si credatis ambrosio. cypriano. gre¬

Expanded text:
ubi erat ante colluvio per culpam. 9. His itaque beati Ambrosii verbis, ubi erat ante colluvio per culpam. 9. His itaque beati Ambrosii verbis, nec diabolus bonitate hominem creavit, sed hominem malignitate vitiavit: nec concupiscentiae malum nuptiarum abstulit bonum: nec in Baptismatis sacramento peccati alicujus reatus relinquitur insolutus: nec injustus est Deus, qui eum damnat lege justitiae, qui peccati lege fit reus, etiamsi ex illa natus est, quae parentem ejus propterea jam reum facere non potest, quia renatus est. Virtus porro, quae in infirmitate perficitur, quare, si haec vera sunt, desperanda est; cum per carnem Christi, quae damnat peccatum quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit, fiat etiam in carne nostra justificatio per gratiam, in qua erat ante colluvio per culpam? Ac per hoc quinque ista vestra, in quibus maxime terretis homines, argumenta, nec alios poterunt perturbare, nec vos, si credatis Ambrosio, Cypriano, Gre
Abbreviated transcription (Latin):
nulla in alterutro cogitatione uersat᷑. s utrumq in illo con¬
sopitum uacat. et bonũ naturale rationis et malũ origina¬
le peccati. Sed annis accedentibus euigilante ratione. uenit
mandatũ. et reuiuiscit peccatũ. quod ad uersus crescentem
cum pugnare ceperit. tunc apparebit quid in infante latuerit.
et aut uincit et dominabit᷑. aut uincit᷑ et sanabit᷑. non tam᷑
ideo malum hoc nichil nocuisset. etiã si prius quã in illo appa¬
rere cepisset. paruulus hac uita exisset. Quia reatus eius dem
mali iñquo rerum malũ ẽ. s quod reu facit in quo ẽ. Sicut ge¬
neratione contrahit᷑. ita nisi regeneratione non soluit᷑. Hoc est
et amalo regno mortis eruant᷑. Neq hoc fieri potest nisi ꝑ eu̾
qui peccatum sua carne dampnauit. quod nascendo non sensit.
qđ moriendo crucifixit. ut in carne nr̃a e̾et iustificatio ꝑ gr̃am.

Expanded text:
nullam in alterutrum cogitationem versat, sed utrumque in illo connullam in alterutrum cogitationem versat, sed utrumque in illo consopitum vacat, et bonum naturale rationis, et malum originale peccati: sed annis accedentibus, evigilante ratione, venit mandatum, et reviviscit peccatum: quod adversus crescentem cum pugnare coeperit, tunc apparebit quid in infante latuerit, et aut vincit, et damnabitur; aut vincitur, et sanabitur. Non tamen ideo malum hoc nihil nocuisset, etiamsi priusquam in illo apparere coepisset, parvulus hac exisset e vita: quia reatus ejusdem mali, non quo reum malum est, sed quo reum facit in quo est, sicut generatione contrahitur, ita nisi regeneratione non solvitur. Hoc est no, verum et a malo regni mortis eruantur. Neque hoc fieri potest, nisi per eum, qui peccatum sua carne damnavit, quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justificatio per gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
carne carnem. et ex homine carnẽ. nũquid etiã sic negamus
ex deo: Ergo et ex deo quia creat. et ex homine quia generat. et
ex peccato quia uiciat. Sed ds̃ qui genuit filium sibi coęt̾num.
quod in principio erat uerbũ. ꝑ quod creauit omne quod nͣ
erat. etiã ipsum creauit hominẽ sine uitio. non ex semine homi¬
nis ꝑuirginẽ natũ. in quo regenerat hominẽ generatũ. sanat¬
q uiciatum. Areatu statim. ab infirmitate paulatim. Contͣ¬
quam regeneratus. si iam ratione utitur. illo spectante atq
adiuuante. uelut in agone confligit. quia uirtus in infirmi¬
tate ꝑficitur. dum contra hoc nr̃m quod ad iusticia deficit.
illo nr̃o quod ad iusticiam ꝓficit dimicatur. ut uincente ꝓfe¬
ctu. totum surgat in melius. ñ uincente defectui. totum uer¬
gat inpeius. Paruulus uero in quo adhuc rationis nullus
ẽ. usus. uolũtate quidem ꝓpria nec in bono ẽ nec in malo. qr

Expanded text:
carne carnem, et ex homine carnem; numquid etiam sic negamus carne carnem, et ex homine carnem; numquid etiam sic negamus ex Deo? Ergo et ex Deo, quia creat; et ex homine, quia generat; et ex peccato, quia vitiat. Sed Deus qui genuit Filium sibi coaeternum, quod in principio Verbum erat, per quod creavit omne quod non erat, etiam ipsum creavit hominem sine vitio, non ex semine hominis per virginem natum, in quo regenerat hominem generatum, sanatque vitiatum, a reatu statim, ab infirmitate paulatim. Contquam regeneratus, si jam ratione utitur, illo spectante atque adjuvante velut in agone confligit: quia virtus in infirmitate perficitur , dum contra hoc nostrum quod a justitia deficit, illo nostro quod ad justitiam proficit dimicatur; ut vincente profectu totum surgat in melius, non vincente defectu totum vergat in pejus. Parvulus vero, in quo adhuc rationis nullus est usus, voluntate quidem propria nec in bono est, nec in malo; quia
Abbreviated transcription (Latin):
pore mortis huius : ita intellexit ambrosius. ita cyprianus.
ita gregorius. ut de aliis interim taceam. simili preditis auc¬
toritate doctoribus. huic morti dicetur infine. ubiẽ. mors con¬
tentio tua: Sed regeneratoꝵ ẽ. hȩc gr̃a. ñ generatorũ. Xp̃i eñi caro
qd adiungit ambiosiꝰ dãnauit peccatũ qd̃ nascendo ñsensit: qd mo¬
riendo crucifixit. Nascendo ñ sensit inse: moriendo crucifir̾ in nob̾
Lex itaq peccati repugnans legi mentis. quȩ intanti quoq a¬
płi menbris erat. remittitur inbaptismate non finitur. ex
hac lege carnis repugnante legi mentis. nichil xp̃i corpus
attraxit. quia ñ ex illa uirgo concepit. ex hac lege carnis
repugnante legi mentis. eandem legẽ prima natiuitate nemo
non trarit. quia nͥ ex illa. mulier nulla concepit. et ideo uene¬
randus hylarius ex peccato ẽe̾ omnẽ carnem. non cunctatus
dicere. Sed nũquid ideo negauit ex deo: quomͦ dicimus et ex

Expanded text:
pore mortis hujus? » Ita intellexit Ambrosius, ita Cyprianus, pore mortis hujus? » Ita intellexit Ambrosius, ita Cyprianus, ita Gregorius, ut de aliis interim taceam simili praeditis auctoritate doctoribus. Huic morti dicetur in fine, Ubi est, mors, contentio tua? Sed regeneratorum est haec gratia, non generatorum. Christi enim caro, quod adjungit Ambrosius, damnant peccatum, quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit: nascendo non sensit in se, moriendo crucifixit in nobis. Lex itaque peccati repugnans legi mentis, quae in tanti quoque apostoli membris erat, remittitur in Baptismate, non finitur. Ex hac lege carnis repugnante legi mentis nihil Christi corpus attraxit; quia non ex illa Virgo concepit. Ex hac lege carnis repugnante legi mentis eamdem legem prima nativitate nemo non traxit; quia nisi ex illa mulier nulla concepit. Et ideo venerandus Hilarius, ex peccato esse omnem carnem non cunctatus est dicere : sed numquid ideo negavit ex Deo? Quomodo dicimus, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
in ista pugna rebellem quoq suꝑbiam pelagiani erroris expu¬
gna. Iam ne discernis. iã ne ꝑspicis. iam ne resipiscis. et in ba¬
ptismate fieri omniũ remissionẽ. peccatoꝵ. et cum baptiradis
quasi ciuuile beltũ interioꝵ remanere uicioꝵ: Non enim talia
sunt uitia quȩ iam peccata dicenda sunt. si ad illicita oꝑa sp̃m
conci piscentia non trahat. et concipiat pariatq peccatum.
Nec tamen extra nos sunt. quibus uincendis cum in hoc certami¬
ne ꝓficient̾ laboramꝰ. in standum ẽ. nr̃a sunt. passiones sunt.
uitia sunt. frenanda. cohibenda. sananda stͣ. s dum curant᷑. in¬
festa sunt. Et si nobis admeliora ꝓficientibus. magis magisq
minuuntur. tam᷑ dum hic uiuitur. ẽẽ nondesinunt. Disceden¬
te hĩc anima pia ꝑibunt. in resurgente corpore. non redibunt
Ergo ad beatum redeamus ambrosium. etiã pauli caro inqͥt
corpus mortis erat. sicut ipse ait. Quis me liberabit decor¬

Expanded text:
et ista pugna rebellem quoque superbiam Pelagiani erroris expuet ista pugna rebellem quoque superbiam Pelagiani erroris expugna. Jamne discernis, jamne perspicis, jamne resipiscis, et in Baptismate fieri omnium remissionem peccatorum, et cum baptizatis quasi civile bellum interiorum remanere vitiorum? Non enim talia sunt vitia, quae jam peccata dicenda sint, si ad illicita opera spiritum concupiscentia non trahat et concipiat pariatque peccatum. Nec tamen extra nos sunt, quibus vincendis, cum in hoc certamine proficienter laboramus, instandum est; nostra sunt, passiones sunt, vitia sunt, frenanda, cohibenda, sananda sunt: sed dum curantur infesta sunt. Et si nobis ad meliora proficientibus, magis magisque minuuntur; tamen dum hic vivitur, esse non desinunt. Discedente hinc anima pia peribunt, in resurgente corpore non redibunt. CAPUT. IV. 8. Ergo ad beatum redeamus Ambrosium. Etiam Pauli caro, inquit, corpus mortis erat, sicut ipse ait, « Quis me liberabit de cor
Abbreviated transcription (Latin):
philosophia. et paulatim nobilitatẽ animȩ fuȩ recolens. natu¬
ram lucis quȩ inse ẽ. humili huic et tenebroso luto coniunctã
reuocet ac reflectat ad dm̃. Uel si certe ꝓpitio deo agat. utrũq
parit᷑ reuocabit. si tamen longa et assidua meditatione in fuescat
sursum semꝑ aspicere. et deorsum male trahentẽ ac degrauantẽ
materiam. sibimet astrictam frens artioribus subleuare. Ag
sonare. cum dicit beatus gregorius. intra nos met ipsos ꝓpriis
uiciis ac passiombus inpugnamur. et die notuq ignitis stimu¬
lis corporis humilitatis hinius. et corporis mortis urgemur: Ba¬
ptizatus loquitur. de baptitatis loquit᷑: cum dicit legem pecca¬
ti quȩ ẽ. in menbris nr̃is. legi sp̃c repugnantẽ: baptiratus loqͥ¬
tur: de baptizatis loquitur. Xp̃ianoꝵ ẽ. ista pugna fidelium: ñ
infidelium udeoꝵ. Crede si non pugnas. agnosce si pugnas.et

Expanded text:
philosophia, et paulatim nobilitatem animae suae recolens, natuphilosophia, et paulatim nobilitatem animae suae recolens, naturam lucis quae in se est humili huic et tenebroso luto conjuncta, revocet ac reflectat ad Deum: vel si certe propitio Deo agat, utrumque pariter revocabit; si tamen longa et assidua meditatione insuescat sursum semper aspicere, et deorsum male trahentem ac degravantem materiam sibimet astrictam frenis arctioribus sublevare »  sonare. Cum dicit beatus Gregorius, Intra nosmetipsos propriis vitiis ac passionibus impugnamur, et die noctuque ignitis stimulis corporis humilitatis hujus et corporis mortis urgemur; baptizatus loquitur, de baptizatis loquitur. Cum dicit, lege peccati quae est in membris nostris legi spiritus repugnante; baptizatus loquitur, de baptizatis loquitur. Christianorum est ista pugna fidelium, non infidelium Judaeorum. Crede, si non pugnas; agnosce, si pugnas,
Abbreviated transcription (Latin):
docens non obaliud aduersus carnem spm concupiscere. insi
ut suo utrumq reuocet᷑ auctori. post grauissimum in hac uita
rei utrisq conflictum. in quo laborat omniũ uita sc̃oꝵ. In
libro quippe apologitico. illoꝵ uero inquit uerboꝵ nondũ facio
mentionem. quibus intra nosmet ipsos ꝓpriis uiciis ac pas¬
sionibus inpugnamur. et die noctuq ignitis stimulis corpo¬
ris humilitatis huius. et corporis mortis urgem̾: Nunc laten¬
t̃ nc̃ etiã palam ꝓuocantibus ubiq et irritantibus rerũ uisi¬
biliũ illecebris. luto hoc fecis cui inhesimꝰ. ceni sui fȩdorem ue¬
nis capatioribus ex halante. Sed et lege peccati que in est inm̃
bris nr̃is. legi sp̃c repugnante. dum imaginem regiam quȩ in¬
tͣ nos ẽ. captiuam ducere studet. ut spoliis eiꝰ cedat. quicquid
illud ẽ. quod in nos beneficio diuinȩ ac primȩ illius conditionis
influxit. Unde uix aliquis fortasse longa se et districta regens

Expanded text:
docens non ob aliud adversus carnem spiritum concupiscere, nisi docens non ob aliud adversus carnem spiritum concupiscere, nisi ut suo utrumque revocetur auctori post gravissimum in hac vita rei utriusque conflictum, in quo laborat omnium vita sanctorum. In libro quippe Apologetico: « Illorum vero, » inquit, « verberum nondum mentionem, quibus , intra nosmet ipsos propriis uitiis ac passionibus inpugnamur et die noctuque ignitis stimulis corporis humilitatis huius et corporis mortis urguemur, nunc latenter nunc etiam palam prouocantibus ubique et inritantibus rerum uisibilium inlece­ bris, luto hoc faecis, cui inhaesimus, caeni sui foetorem uenis capacioribus exhalante, sed et lege peccati, quae est in mem­ bris nostris, legi spiritus repugnante, dum imaginem regiam, quae intra nos est, captiuam ducere studet, ut spoliis eius cedat quidquid illud est. quod in nos beneficio diuinae ac primae illius conditionis influxit. unde uix aliquis f
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝑfici idem quoq testis ẽ. martẏr in ȩpła de mortalitate. ub
apłm paulum ꝓpterea dicit concupiscere dissolui et ẽẽ cũ xp̃o.
ut nullis iam fieret peccatis et uiciis carnis obnoxius. Quam
uero uigilant̾ ad uersus illud dogma ur̃m quo in ur̃a uirtute
confiditis. hoc in oratione dñĩca exponit: Sic enĩ docet petendũ
id potius adño quã de ꝓpriis uiribus pͣsumendum. ut int̾ car¬
nem ac sp̃m. non humana uirtus. s gr̃a diuina faciat concordiã.
consonans omino apło dicenti. Quis me liberabit de corpore
et in angustiis. cum hostilit̾ urgetur acarne. tunc ad dm̃ re¬
fugit. et cognoscit unde debeat aͣriliũ poscere. ac ne quis quã
in his u̾bis ep̃i gregorii. hostilit̾ urgentẽ carnẽ tamquã ex con¬
traria natura mali. scdm manicheoꝵ in saniam suspicet᷑. etiã
ipse uide quẽ admodum suis fr̃ibus. et condoctoribus concinat᷑.

Expanded text:
vita perfici, idem quoque testis est Martyr in epistola de Mortalitate, ubi vita perfici, idem quoque testis est Martyr in epistola de Mortalitate, ubi apostolum Paulum propterea dicit concupiscere dissolvi et esse cum Christo, ut nullis jam fieret peccatis et vitiis carnis obnoxius. Quam vero vigilanter adversus illud dogma vestrum, quo in vestra virtute confiditis, hoc in Oratione dominica exponit? Sic enim docet, petendum id potius a Domino, quam de propriis viribus praesumendum, ut inter carnem ac spiritum non humana virtus, sed gratia faciat divina concordiam: consonans omnino Apostolo dicenti, Quis me liberabit de corpore et in angustiis, cum hostiliter urgetur a carne, tunc ad Deum refugit, et cognoscit unde debeat auxilium poscere. Ac ne quisquam in his verbis episcopi Gregorii hostiliter urgentem carnem, tanquam ex contraria natura mali, secundum Manichaeorum insaniam suspicetur; etiam ipse vide quemadmodum suis fratribus et condoctoribus concinat,
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam fieri. ut dum et in spu et incarne uoluntas dei geritur.
quȩ ꝑ eum renata ẽ. anima seruet᷑. Quod aꝑte atq manifestȩ apłs
paulus sua uoce declarat. Caro inquit concupiscit aduersus sp̃m
et sp̃c aduersus carnẽ. Hȩc enĩ inuicẽ adu̾sant᷑ sͥ ut ido ea que
uultis. ipsa faciatis. Uide quẽ ad modũ instruat baptizatum
popłm doctor egregius. quod ad baptizatũ enĩ ꝑtineat oratio
dñica: quis xpranus ignoret: ut humanã incolumitatẽ salutẽ¬
q naturȩ in hoc ẽẽ intelligant constitutã. non ut caro et sp̃c
tamquã int̾ se naturalit̾ inimica. sicut manicheus desipit. se¬
parentur. s potius tamquã exuitio discordiȩ sanata concordent.
hoc ẽ. enim liberari acorporemortis huius. ut uitȩ fiat qđ mͦ corpꝰ
ẽ. mortis. ipsa in eo morte moriente fine discordiȩ non naturȩ. un¬
de dicit᷑ etiam illud. Ubi ẽ. mors contentio tua: Quod non in hac

Expanded text:
cordiam fieri, ut, dum et in spiritu et in carne uoluntas dei geritur, cordiam fieri, ut, dum et in spiritu et in carne uoluntas dei geritur, quae per eum renata est anima scruetur. quod aperte atque manifeste apostolus Paulus sua uocedeclarat: \'caro\', inquit, \'concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem ; haee enim in uicem aduersantur, ut non quvultis illa faciatis » . Vide quemadmodum instruat baptizatum populum doctor egregius: quod ad baptizatum enim pertineat oratio dominica, quis christianus ignoret? ut humanam incolumitatem salutemque naturae in hoc esse intelligant constitutam, non ut caro et spiritus, tanquam inter se naturaliter inimica, sicut Manichaeus desipit, separentur; sed potius tanquam ex vitio discordiae sanata concordent. Hoc est enim liberari a corpore mortis hujus, ut vitae fiat, quod modo corpus est mortis, ipsa in eo morte moriente; fine discordiae, non naturae. Unde dicetur etiam illud, Ubi est, mors, contentio tua ? Quod non in hac
Abbreviated transcription (Latin):
originali reatu sp̃ali regeneratione sanauit. hoc bellum quod
in nobis ipsis aduersum nos ipsos gerendum suscepimus. ex¬
ꝑiuntur inse. neq negare possunt libidinis. acerrum ex pug¬
natores. non impudentissum laudatores. Deniq dicit etiã uic¬
toriosissimus cyprianus. in epła de oratione dñca. Fieri audem
petimus uoluntatẽ dei incelo et interra. quod utrũq ad consũ.¬
mationẽ nr̃e in columitatis ꝑtinet et salutis. Nam cũ corpꝰ ẽ
terra et sp̃m possideamꝰ ecęlo. ipsi t̾ra et cȩlũ sumus. et in utro¬
q: idest in corpore et in sp̃u. ut dei uoluntas fiat oramus. Est
enĩ int̾ carnem et spm colluctatio. et discordantibus aduersus
se inuicem cotidiana congressio. ut non ea quȩ uolumꝰ ipsa
faciamus. dum sp̃c cȩlestia et diuina quęrit. caro terrena et scłaria
concupiscit. Et ideo petimus int̾ duo ista. ope et auxilio dei con¬

Expanded text:
originali reatu spirituali regeneratione sanavit. Hoc bellum quod originali reatu spirituali regeneratione sanavit. Hoc bellum quod in nobis ipsis adversum nos ipsos gerendum suscepimus, experiuntur in se, neque negare possunt, libidinis acerrimi expugnatores, non impudentissimi laudatores. 6. Denique dicit etiam victoriosissimus Cyprianus in epistola sua de Oratione dominica: « Fieri autem petimus voluntatem Dei in coelo et in terra: quod utrumque ad consummationem nostrae incolumitatis pertinet et salutis. Nam cum corpus e terra, et spiritum possideamus e coelo, ipsi terra et coelum sumus, et in utroque, id est in corpore et in spiritu, ut Dei voluntas fiat oramus. Est enim inter carnem et spiritum colluctatio, et discorse inuicem cotidiana congressio, ut non quae uolumus ipsa faciamus, dum spiritus caelestia et diuina quaerit, caro terrena et saecularia concupiscit. et ideo petimus inter duo ista opeet auxilio dei con