comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riũ cartulariũ familiarit᷑ arguit. pꝰex consu¬
etudine siue pͥulegio sibi hȩc concessa ꝑtinacit᷑
defendentẽ tali sententia pꝰ nonnulla multauit.
Ut enĩ inqͥt ea quȩ suꝑiꝰ dixi breuit̃ colligã. admo.¬
neo quatinꝰ nͥ decessoꝵ meoꝵ munificentia tibi
hec pͥulegia attributa docueris: ut inplateis¬
palliũ ulterius ñ p̃sumas. ne ñ hab̾e & ad missas
incipias: qͦd audacter & in plateis usurpas. De
secretario aut̃ quod fr̃nitas tua resedisse cũ pallio.
& filios eccłȩ suscepisse. & fecit & excusauit. nc̃
interim nichil querimꝰ : quia sy nodoꝵ senten¬
tiã sequentes. minores culpas quȩ negant᷑. ul.¬
ca. ne hoc qͦa p̃sũptioni inchoanti adhue ce¬
dit᷑: in ꝓficiente deterius uindicet᷑. Et pꝰ pauca.
Iilud aut̃ qͦd ꝓntendis aclero uis inap pulisseris¬
nates clericos. uł illic uł in ronana eulitate ali
qͥd tale cũ sua conseientia p̃sũpsisse nec si tẽp¬
tatũ eẽt. ex furtuia usurpatione sibi p̾uidicir̃

Expanded text:
rium chartularium familiariter arguit; post, ex consuetudine, sive privilegio, sibi haec concessa pertinaciter defendentem tali sententia post nonnulla mulctavit. « Ut enim, inquit, ea quae superius dixi, breviter colligam, admoneo quatenus nisi decessorum meorum munificentia tibi haec per privilegium attributa docueris, uti in plateis ulterius non praesumas: ne non habere et ad missas incipias, quod audacter et in plateis usurpas. De secretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios Ecclesiae suscepisse, se et fecit et excusavit, nunc interim nihil querimur: quia synodorum sententiam sequentes, minores culpas, quae negantur, ulta ne hoc, quod praesumptioni inchoanti adhuc ceditur, in proficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero vestro mappulis scripnates clericos, vel illic, vel in Romana civitate tale aliquid cum sua conscientia praesumpsisse. Nec, si tentatum esset, ex furtiva usurpatione sibi praejudicium
Abbreviated transcription (Latin):
sis suis bonis actib aduita. ad suꝑaora rursus incon¬
tẽplationẽ surgat. ⁊ amoris pastũ de pabulo contẽ¬
plate ueritatis accipiat. inq̃qr diu se tenere ipsa cor¬
ruptionis infirmitas ñ pot̾. adbona oꝑa rursũ redi¬
ens. suauitatis dĩ memoria pascit᷑. et foris piis actib
iuris post contẽplationẽ suã redeuntib dr̃. Memo¬
riã suauitatiᷤᷤ tue eructabunt. Dulcedinẽ quippe
suauitatis intune ty ut cũq possunt uelut exquodã
corusco pͣgustando tangere. eiꝰ memoriã student
recolendo semꝑ & loquendo ructare. Uñ & apte noᷤ
psalmista ammon& dicens. Luxorta ẽ iusto. ⁊ rectis corde
leticia. Letamini iusti indnoͣ. & confitemini memo¬
rie sc̃itatis eiꝰ. Qui rursus ait. Iũa magna inultitu

Expanded text:
sis suis bonis actibus adjuta ad superiora rursus in consis suis bonis actibus adjuta ad superiora rursus in contemplationem surgat, et amoris pastum de pabulo contemplatae veritatis accipiat. In qua quia diu se tenere ipsa corruptionis infirmitas non potest, ad bona rursus opera rediens, suavitatis Dei memoria pascitur, et foris piis actibusviris post contemplationem suam redeuntibus dicitur: Memoriam suavitatis tuae eructabunt . Dulcedinem quippe suavitatis intimae, quia utcunque possunt, velut quodam ex corusco, praegustando tangere, ejus memoriam student recolendo semper et loquendo eructare. Unde et apte nos Psalmista admonet, dicens: Lux orta est justo, et rectis corde laetitia. Laetamini justi in Domino, et confitemini memoriae sanctitatis ejus . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃ liuã scilicet & contẽplatiuã sollicite discernamꝰ.
Inuna enuĩ firi ꝑmanere possumꝰ. in alt̾a aũ in¬
teutã mentẽ tenere nullomͦ ualemꝰ. Cũ enim
torporẽ nr̃m relinquimꝰ. nosq ipsos adbone
oꝑationis studiũ exeitamꝰ. qͦ alibi nͥactiuã imꝰ.
d qua reitti post nos nullomͦ debemꝰ. qr qui post
illã ad torporẽ negligentie. ad prauitatis nequiciã
quã reliquerat redit. ẽẽ sine dubio celeste animal
nescit. Cũ uͦ ab ac tiua uita ad contẽplatiuã sur¬
guiiꝰ. qr diu meus stare incontẽplatione ũ uala.
S ome quod de etͣnitate ꝑspeculũ et ineugia¬
te conspicit. qͣsi furti hoc & ꝑtrausitũ uidẽt.
ipsa sua infirmitate. abumensitate tante celsitutuus
animꝰ repulsus. insema& ipso relabit᷑. Etnecesse ẽ ut ad
actiuã redeat. seq ipsũ continue inusũ bone oꝑatioĩs
ererceat: ut cũ mens surgere ad contẽplanla cęlestia
ñ ual&. queq potͣ bona agere ñ recusa. Sicq fit: ut ip¬

Expanded text:
ntemplativam, sollicite discernamus. In una enim fixi permanere possumus, in altera autem intentam mentem tenere nullo modo valemus. Cum enim torporem nostrum relinquimus, nosque ipsos ad bonae operationis studium excitamus, quo alibi nisi ad activam imus? A qua reverti post nos nullo modo debemus, quia qui post illam ad torporem negligentiae, ad pravitatis nequitias quas reliquerat redit, esse sine dubio coeleste animal nescit. Cum vero ab activa vita ad contemplativam surgimus, quia diu mens stare in contemplatione non valet, sed omne quod de aeternitate per speculum et in aenigmate conspicit, quasi furtim hoc et per transitum videt, ipsa sua infirmitate ab immensitate tantae celsitudinis animus repulsus in semetipso relabitur. Et necesse est ut ad activam redeat, seque ipsum continue in usu bonae operationis exerceat, ut cum mens surgere ad contemplanda coelestia non valet, quaeque potest bona agere non recuset. Sicque fit ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑ uiuentt᷑. Om̃ipotentis gͦ spcͣ ut ubiq sua¬
pͣsentia signaret᷑. simul: mobilis. stabilis drͣ. Sta¬
bilis. qr ꝑnaturã omĩa continet. mobilis aut drͣ.
stabilis pͣsentẽ se omĩb exhibens. mobilis appel

Expanded text:
creditur invenitur. Omnipotentis ergo Spiritus ut ubique pracreditur invenitur. Omnipotentis ergo Spiritus ut ubique praesentia signaretur, et mobilis et stabilis dicitur. Stabilis, quia per naturam omnia continet; mobilis autem dicstabilis; praesentem se omnibus exhibens, mobilis appel
Abbreviated transcription (Latin):
discurrere dr̃ qr uniusã eccłam replens in electorũ
cordib exscipso flãmas amoris ꝓicit. ut corusci
more ꝑ tͣrorẽ feriat. ⁊ ad amorẽ suũ corda tor¬
dicat᷑. Omis etenĩ qui discurrit. accedit ad locũ
in qͦ ñ fuit. & eũ deserit in qͦ fuit. Qua gͥ ratio¬
ne discurrere spm̃ dicamꝰ dũ cunc̾ta intra ipsũ
sint. & locꝰ nunꝗͣ. sit ubi ñsit : Sic̃ scͥptũ ẽ. Sp̃c¬
dñi repleuit orbẽ t̾rarũ. Et tamͣ cũ laus sapienttie
describeret᷑. aduinctũ ẽ. Est enĩ in illa sp̃c uttellec¬
tus. sp̃c unicꝰ. multiplex. subtilis. mobilis. Etpaulo
post. humanꝰ. stabilis. Inquib rursũ u̾bis. magna
nob̾ qͣstio orit᷑. curiste spẽ qui impl& omĩa. simul
mobilis & stabilis dicatur. S si adusũ humane con
suetudinis recũrrimꝰ. sensũ citiꝰ loquentis inuenimꝰ.
Homo qͥppe qͥ inea regione in qͥẽ ubiq discurrit.
ꝓculdubio ubiq obuiã uenit. & repente ubi ñ

Expanded text:
dicitur, quia universam Ecclesiam replens, in electorum cordibus ex seipso flammas amoris projicit, ut corusci more per terrorem feriat, et ad amorem suum corda tordicatur. Omnis etenim qui discurrit, accedit ad locum, in quo non fuit, et eum deserit in quo fuit. Qua igitur ratione discurrere Spiritum dicamus, dum cuncta intra ipsum sint, et locus nusquam sit ubi non sit? sicut scriptum eslaus sapientiae describeretur, adjunctum est: « Est enim in illa Spiritus intellectus, sanctus, unicus, multiplex, subtilis, mobilis. » Et paulo post, « humanus, stabilis. » In quibus rursum verbis magna nobis quaestio oritur, cur iste spiritus, qui implet omnia, simul mobilis et stsuetudinis recurrimus, sensum citius loquentis invenimus. Homo quippe, quia in ea regione in qua est ubique discurrit, procul dubio ubique obviam venit, et repente ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. etiã longanimit̾ porte̾t. hoc gͦ nos debemꝰ
exbibere ꝓximnis. quod uidignis nob̃ a creatore nr̃o
conspicimiis exhiberi. Latitudo itaq et longitudo ad
statirã ꝑtinet: q ꝑ amorẽ mores dilatat: ut fr̃na ma¬
la karitas longanimit᷑ portaͬt. Sublimitas autͣ ẽ et̾noꝵ
illa remuneratio pmioꝵ. de cuiꝰ inin̾sitate dr̃. quia
nec ocłs iudit. nec auris audiuit. nec in cor hominiᷤ
ascendit. quȩ p̃parauit ds̃ diligentib se. Ht̃ gͦ insubli
p̃ualent cogitatione penetrari. Profundũ quoq est.
illa inestimalis dap̾natio supplicioꝵ. quę eos qͦs susceꝑit
in imis demergit. In quib sac̃ eloquia horribilẽ aspectũ
babent. qr inestimabilẽ t̾rorẽ audientib incutiunt.
tendo alta. et minendo terribilis. Hec nos fr̃s lmi
hodierna die largiente dno dixisse sufficiat. ut ad
disserenda ea quę subiuncta sunt:õcio reꝑati rede¬
amus. in auctore om̃iũ dõ et dño consrentes qui¬

Expanded text:
ganimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in sublimpraevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutiunt, tendo alta, et minando terribilis. Haec nos, fratres charissimi, hodierna die largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt otio reparati redeamus, in auctore omnium Deo et Domino nostro Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qui penas dabunt in uiteritu ȩtͣnas. a faciȩ diũ
et agła uirtutiꝰ eiꝰ. ht̃ staturã. cũ nos aminona dicens.
Uidete. nequis alicui malũ ꝓmalo reddat. s semꝑ quod
bonũẽ. sectamini ininuicẽ & inomĩs. ht̃ altitudine̾.
cũ ꝓmitit dicens. Si cõmorim᷑. et comuuemꝰ. Si susti¬
nemꝰ. & conregnabimꝰ. Et rursũ. Non sunt condigne
passiones huius temꝑis. ad futam giãm quę reuelabit᷑
in nob̾. Ht̃ horribilẽ aspectũ. cũ minat᷑ ciceus. Terribi¬
lis quȩdã expec̾tatio uidicii. et ignis emulatio: que
consupͣtura ẽ adusarios. Iii rursus ait. Horrendũ ẽ
incidere: in manꝰ dĩ uiuenti. Quȩ omĩa. breui quoq
sententia stringit dics. Ut possitis cõp̾hendere cũ
om̃ib scĩs. quesit latitudo. et longitudo. et sublimita ᷤ
et ꝓfundũ. Lata qͥppe ẽ karitas. qr et uumicoꝵ dilecꝰ

Expanded text:
t in interitu aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus . Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malo reddat, sed semper quod bonum est sectamini in invicem et in omnes . Habet altitudinem cum promittit, dicens: Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus s: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. Et erit mensis ex mense. et sabbatũ ex sabbato.
et ueniet om̃is caro. ut adoret corã facie mea dic̃ dñs.
Id ẽ meusis. nͥ ꝑfectio dierũ: Et qͥd ẽ. sabbatũ. nͥqui es
in qua fieri opus seruile ñ licet: Mensis gͦ ex mense ẽ.
qr quihic ꝑfecte uiuunt. illic adꝑfectionẽ głe ꝑducun¬
tur. Sabbatũ uͦ ex sabbato ẽ. qr qui hic cessant a ꝑuso
oꝑe. illic quiescunt incelesti retributione. ht̃ etiã
horribilẽ aspectũ cũ ꝓtinꝰ adiungit. Et egredient᷑
et iudeburt cadauera uiroꝵ. qui p̾uaricati sunt
inme. Uermis eoꝵ ñ morictur. et ignis eoꝵ nͣ extm¬
guer᷑. Iuid enĩ horribilius dici. quid eogitari pot᷑. quã
dapͥnationis uulnera sasciꝑe. et dolores uulneru
nũq̃. finire: De hoc horribili aspectu rotarũ. bene
iudicii demuntiatur. surta ẽ. dies dñi magnꝰ iuxta
et uelox nimis. Uax diei dm̃. amara: tribulabit᷑ ibi fortis.

Expanded text:
subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amora, t
Abbreviated transcription (Latin):
dicta posuimꝰ. restit nc̃ quoq ut uiterioris rote staturã.
altitudinẽ. et horribilẽ aspectũ ꝓferrę debeamꝰ. Hab&
uocib dicens. Attendite ut ñ grauent᷑ corda ur̃a incrapu¬
la et ebrietate: aut in curis huiꝰ uitȩ. ht̃ altitudinem:
cũ de eodẽ redep̃tore nr̃o ꝓmatii dic̃s. Iuotquot aũ
credidert᷑ in eũ. dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri. Qͥa

Expanded text:
nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem credi
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat: ait. Uiuit dñs. in cuiꝰ conspectu sto. Alti.¬
tudo uͦ ẽ. cęlestis regni ꝓmissio. ad quã tunc ꝑtin¬
gitͣ. quando iã mortalis uitȩ om̃is corruptio sub¬
iugat᷑. horribilis uͦ aspectꝰ ẽ. terror gehennȩ. que sine
fine reꝓbos cruciat. & senꝑ incruciatu conseruat.
Statura gͦ uirectitudine preceptionis ẽ. altitudo
incelsitudine suꝑne ꝓmissionis. horribilis uero
aspectus uiminis atq t̾rorib supplicii sequentis.
ut auditoꝵ mentes ad t̾renã concupiscentiã ñ curuent᷑.
Altitudine̾ ht̃. qr incelesti patͥa etͣne utte gaudia pro
mitit. Horribilẽ quoq aspectũ ht̃. qr omib reꝓbis
gehennę supplicia minat᷑. Ostendit gͥ staturã suã
ĩnedificatione moꝵ. ostendit altitudinẽ. inpinissio¬
ne p̾mioꝵ. ostendit horribilẽ aspectũ. int̾roribus.
supplicioꝵ. Recta ẽ enĩ in pͣceptis. alta inꝓmissionib.
horribilis inminis. Habet staturã. cũ ꝑ propħam dic̃.

Expanded text:
idebat, ait: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Altitudo vero est, coelestis regni promissio. Ad quam tunc pertingitur, quando jam mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est, altitudo in celsitudine supernae promissionis, horribilis vero aspectus in minis atque terroribus supplicii sequentis. ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti mittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uos ẽẽ inscĩs conu̾sationib & pietatib expec̾tantes
et ꝓperantes in aduentũ diei dĩ. ꝑ quã celi ardentes
soluent᷑. elem̃ta uͦ ignis ardore tabescent : ht̃ staturã:
cũ ꝑ paulũ nos aterrenis desideriis erigit dicens.
Morrificate m̃bra ur̃a que st̃ suꝑ t̾rã. fornicationẽ.
inmundiciã. libidinẽ. concupiscentiã malã. & auari.

Expanded text:
ectantes et properantes in adventum diei Dei per quam coeli ardentes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ abulauit quidẽ cũ ꝑ pͣdicationẽ ad m̃tes hominu
uenit. s pꝰ semet ipsũ reuersũ ẽ qr uixta littera in p̃¬
ceptis suis & sacrificiis usq ad finẽ seruari ñ potuit.
Ion enĩ sine mutatione ꝑmansit. cũ in eo spiritalis
intelligentia defuit. S cũ redepͣtor nrͣ in mundũ ue¬
nit. hoc spiritalit᷑ fecit intelligi. quod catnalit᷑ in¬
uenit teneri. Itaq dũ spitalit᷑ lutera euis intelligit᷑.
om̃is in eo illa carnalis exhibitio uiuificat᷑. Testam̃¬
tũ uͦ nouũ etiã ꝑ testamͣti uetis paginas testam̃tũ e¬
nũ appellatũ.ẽ. qr intellecꝰtꝰ illius nũquã mutatur.
larent. qr nouũ testam̃tũ ñ resciidit᷑ . dũ uetꝰ iã̾ spi¬
ritalit᷑ in intellecꝰtu tenet᷑. Post se ñ redeunt: qr usq
ad finc̃ mundi inmutabilia ꝑsistunt. Ambulant gͦ
s ñ reu̾tunt᷑. qr sic sp̃italit᷑ ad cor nrm ueniunt: ut
eoꝵ pͣcepta uł studia ultiꝰ ñ mutent᷑. Seqr̃. S tatu¬

Expanded text:
tionem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. larent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur, dum vetus jam spiritaliter intellectum tenetur: post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur: quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. Sequitur: « Statu
Abbreviated transcription (Latin):
cherubim quę plenitudo scientie dñr. nͥ utraq
testamͣta signata sunt : Eaquib unũ a sũmitate
una ꝓpiciatorii. aliud uͦ a sũmitate altera stat:
qr quod testam̃tũ uetꝰ de incarnatione nr̃i redepͣtori
cepit ꝓpħando ꝓmutere. hoc testam̃tũ nouũ ꝑfec̾te
narrat erpletũ. Duo aũ cherubiin exauro mundissi¬
mo fac̾ti sunt : qr utq testam̃ta pura ac simplici ue¬
ritate describunt᷑. Expandunt uͦ alas. et oraculum
oꝑiunt: qr nos qͥ om̃ĩpotentis dĩ oraculũ sumꝰ. a cul¬
.pis inminentib scripturę sacre edificatione ꝓtegi

Expanded text:
 quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
euntes ibant. qr scͥpt᷑a sac̾ ꝑ legem ad corda hominu̾̃
uadit. signando mysteriũ. ꝑ ꝓpłas uadit paulo
districtis ut prediximꝰ tĩporib loquinit᷑. uł certe
quia in cunctis mundi regionibꝰ incarnatũ dnm pre¬
dicant. De quibꝰ apte mox subdit. Et ñ reu̾teban

Expanded text:
euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corda hominum euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad corda hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit paulo distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicant. De quibus aperte mox subditur: IBID.-- Et n
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiȩ. eiꝰ alis uelam᷑. Duo uͦ cherubi se muti
respiciunt u̾sis uultib inppiciatoriũ. qr utraq
testam̃ta in nullo a se discrepant. Et qͣsi ad semet¬
ipsa uicissim facies tenent. quia dũ qͦd unũ ꝓmit¬
tit. hoc aliud exhibet. int̾ se positũ mediatorẽ dĩ
et hominũ uident. facies quippe a semetipsis cheru¬
bim au̾terent. si quod unu testam̃tu. ꝓmiter&. aliud
negaret. S dũ concordit᷑ demediatore dĩ ⁊hominum
loqͥuunt᷑. ut uicissim se respiciant ippitiatoriũ in¬
tendunt. Rota gͦ inmedio rotȩ ẽ. qr in ẽ. testam̃to uet̾i
testam̃tũ nouũ. et sic̃ sepe iã diximꝰ. qͦd testam̃tũ uetꝰ
ꝓnusit. hoc nouũ exhibuit. et qͦd illud occulte annin¬
tiat. hoc istud exhibitũ aꝑte clamat. Propħia gͦ testa¬
mͣti noui testam̃tũ uetꝰ ẽ et expositio testam̃ti
uet̾is testam̃tũ nouũ. Seqͥt᷑. Per quattuor partes
ad corda hominũ uadunt: S per quattuor partes

Expanded text:
 ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Tespromisit, hoc novum exhibuit. Et quod illud occulte adnuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti novi Testamentum vetus est, et expositio Testamenti veteris, Testamentum novum. « Per quatuor, inquit, ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes
Abbreviated transcription (Latin):
una. & altera a sũmitate alia exauro mundissimo po¬
nunt᷑. expandentes alas et oꝑiente ᷤᷤ oraculũ qui se mu¬
tuo respiciunt. u̾sis uultib ini ꝓpitiatoriũ. nͥ qͦd
ut᷑q testamͣta ita s in mediatorẽ dĩ ⁊ hominũ congru

Expanded text:
una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo pouna, et alterum a summitate alia, ex auro mundissimo ponuntur expandentes alas, 1219 et operientes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et homin
Abbreviated transcription (Latin):
rota in medio rote. Rota int̾ rotã ẽ. testamͣtũ nouũ
sic̃ diximꝰ int᷑ testam̃tũ uetꝰ qr qͦd designauit testa¬
m̃tũ uetꝰ. hoc testam̃tũ nouũ exhibu̾it. Ut enĩ
pauca de multis loqͣr. quid.ẽ. quod adã dormiente.
eua ꝓducit᷑. nͥ quod moriente xpo eccła sormatur:
Iuidẽ quod isaac ad inmolandũ ducit᷑. ⁊ ligna por¬
tat. are suꝑ imponit᷑ et uiuit. nͥ qͦd redẽptor nr̃
adpassionẽ ductꝰ. lignũ s crucis ipse portauit. ⁊ sic
insacͥficio ꝓ nob̾ exhumanitate ẽ mortuus. ut tamͣ
ĩmortalis maner& exdiuinitate : Qͥd ẽ. qͦd homicida
pꝰ mortẽ sũmi portificis absolutꝰ ad t̾rã ꝓpͥã redit. nͥ
quod humanũ genꝰ quod peccando sibimetipsi mortẽ
uitulit. pꝰ mortẽ ueri sac̾dotis uidelicet redep̾toris
nr̃i peccatoꝵ suoꝵ uincłis soluit᷑. et inparadisi pos¬
sessione reꝑat᷑  Quid ẽ qͦd in tab̾nado̾ ꝓpitiatoriũ
fieri iubetur. suꝑ qͦd duo cherubim. unũ a sũmitate

Expanded text:
 Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvitur, et in paradisi possessione reparatur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate
Abbreviated transcription (Latin):
et añ legẽ fuisse qui naturali lege districte uiue¬
reut. et om̃ipotenti dño placerent. Post animalia
ergo rota describit᷑. qr electoꝵ multi ap̃omĩpoten¬
te dñm ꝑfecti et anͣ lege̾ fuerunt. Sin uͦ animalia
solos ut diximus euglistas debemꝰ acciꝑe. est adhuc
aliud quod considerare debeamꝰ. Uidebat enĩ spũ
ꝓpha. quia hec ipsa u̾ba que obscuritatib obuoluta
pferebat. ñ uidaico popło. s gentib panderentur.

Expanded text:
et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viveet ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Dominum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus, Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim sanctus propheta quia haec ipsa verba quae obscuritatibus obvoluta proferebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Si qr hec pennata animalia scos ut dirimuᷤ
eugłistas designant. qͦmͦ priꝰ animalia.⁊ pꝰmodũ
rota una aspicit᷑. dũ añ testam̃tũ uetꝰ fuerit. et
pꝰmodũ scĩ eiugliste secuti st̃: S intelligere in his
scendunt. Nã quanto scm̃ euglium testam̃tũ uetꝰ
pͣcellit: tanto & pͣdicatores eius indescriptione
ꝓphica p̃ferri debuert᷑. Iuã uis sit adhuc aliud
qͦd in hac descriptione considerari debeat. qr ꝓphię
sed ampla quę uidet disꝑtitis serionib emanat. et
nc̃ ultima pꝰ prima. nc̃ uͦ pͥma pꝰ ultuna loquitur.
Inde iherechiel ꝓpħa subfig̾a sce̾ uniuersalis ȩccłe.
et eugłistarũ glãm ꝑ quattuor animaliũ similitu¬
dine̾ uidet. et tamͣ repente illa subiungu quȩ
auteriorib teꝑib gesta sunt. ut patent᷑ indicet si¬
mul se uidisse. quod carnis lingua ñ sufficer& simul
dicere: Iuia uͦ ꝑ quaituor animalia etiã ꝑfectos õs
significari diinꝰ. considerandũ qͦ ẽ quosdã scoꝵ

Expanded text:
dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, dum ante testamentum vetus fuerit, et postmodum sancti evangelistae secuti sunt? Sed intelligere in his scendunt. Nam quanto S. Evangelium Testamentum vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt: quamvis sit adhuc aliud, quod in hac descriptione considerari debeat. Quia prophsed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur.ae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
dictis. Scinꝰ aut̃ qr ubi faciẽ intendimꝰ. ibi quod
necessariũ ẽ uidemꝰ. Rota gͦ qituor ht̃ facies. qr pͥꝰ
resecanda mala in popłis iudit ꝑlege̾. postinodũ
uidit ꝑ ꝓphas. subtilius uͦ ꝑ euglium. ad extremũ
asperit. Pot̾ quoq intelligi quod qͣtiuor facies rota
et bene eadẽ rota. una priꝰ uirta animalia apparu¬
isse. et pꝰmodũ qͣttuor facies habuisse describit᷑. qr
nͥ lex euglio concordaret. inqͣttuor mundi partib
ñ innotesceret. Seqͥtꝰ. Et aspectꝰ rotarũ et opꝰ
earũ. qͣsi uisio maris. Rec te sac̾ eloquia. uisioni
uaris similia nariant᷑. qr in eis magna st᷑ uolumina
sententiarũ. inmensi cumuli sensuũ. Nec umerito

Expanded text:
dictis. Scitur autem, quia ibi faciem intendimus, ubi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit per prophetas, subtilius vero per Evangelium; ad extremum aspexit. Potest quoque intelligi, quod quatuor facies rota et bene eadem rota una prius juxta animalia apparuisse, et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret in quatuor mundi partibus, non innotesceret. « Et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris. » Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur quia in eis magna sunt flumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito
Abbreviated transcription (Latin):
animab sc̃ĩs id .ẽ. florib uernat et̾nis. Sperula auͣt
ad laborẽ ꝑtinet. lilia ad retributionẽ. ltaq sic̃ apłt
moysen sperula doctrina p̾dicationis accipit᷑. ita hic
ꝑ rotã. ipsa sac̾ scͥpt᷑a signat᷑. Propħa gͥ dũ scã anuna¬
lia uideret: adiunx̃. Uũq aspicerẽ animalia.

Expanded text:
animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia
Abbreviated transcription (Latin):
die augm̃tũ habet. Uñ rursus seriptũ ẽ. Donec
occurramꝰ om̃i inuirũ ꝑfectũ. inm̾surã etatis ple¬
nitudinis ap̃i. Astile uero eiꝰde̾ candelabri ipsa
eccła debet intelligi. que corpꝰ eiꝰ ẽ qr int̾ tot
adusa libera stat. Calami aut̃ qui deastili ꝓde¬
unt. p̾dicatores stͣ: quidulcẽ sonũ in mundo
edidert̃. uidelicet canticũ nouũ. Sciphi autẽ.
uino repleri solent. Quid gͦ m̃tes auditoꝵ. nisi
sciphi st̃ quę sci̾s pͣdicant̾ib uino scientie replent᷑.
Sperula aut. quidẽ. aliud. nisi uolubilitas pͣdica
tioniꝰᷤ : Spera enĩ ex omi parte uoluitꝰ. Et p̃dica¬
ꝓsꝑa humilis. nec timoris habet angulũ nee ela¬
tionis. Incursugͦ suo figi ñ ualet. qr ꝑcuncta se uolubilit̃
tͣbit. Ut aũhoc qͦd exempli causa ꝓtulimꝰ exequamur.
bene pꝰcalamos. et sciphos. et sperulas. in cande labro
lilia describunt᷑. qr posteã quã pͣdirimꝰ p̾dicationis
grãm atq uolubilitatẽ. illa uirens patͥa sequit᷑. que:

Expanded text:
 Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula tionis? Sphaerula enim ex omni parte volvitur, et praedicais, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus exsequamur, bene post calamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra cet̾a mĩbris inherent. corpꝰ om̃e ꝑficit᷑. sic̃ scĩ
apłi q redep̃tori nr̃o ꝓpinqui stetert᷑. quasi pectꝰ
capiti inhesit. Iuos qi martẏres st̃ secuti. quasi
coniuncta brachia pectori fuert᷑. Quib dũ pastor s.
et doctores subiuncti st̃ ꝑbona oꝑa manꝰ brachiis
in hesert᷑. Hoc uͦ om̃e corpꝰ redep̃toris nr̃i cotidie
ꝑnexum et c̃iunctiones subministrat᷑ incelo. qr¬

Expanded text:
membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur; sic sancti membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur; sic sancti apostoli qui Redemptori nostro propinqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne corpus Redemptoris nostri quotidie per nexus et conjunctiones subministratur in coelo, q
Abbreviated transcription (Latin):
aũ feriendo ꝓducitur. qr et redepͣtor nrͣ̃ qui excon¬
ceptione et natiuitate ꝑfectus ds̃ et hõ extitit.
passionũ dolores ꝑtulit. et sic adresurrectionis glain¬
ꝑuenit. Frauro gͦ mundissimo ductile candela¬
bru fuit. qr ⁊ peccatũ ñ habuit. etiã tam̃ eiꝰ corpꝰ
ꝑ passionis contumelias ad inmortalitatẽ ꝓfec̃.
potuisset ꝓficere. omĩno ñ habuit. in m̃bris aut̃
suis quȩ nos sumꝰ. cotidie ꝑcussionib ꝓficit. qr
dũ nos tundimꝰ et afficimur ut eiꝰ corpꝰ eẽ mere¬
amur. ipse ꝓficit. de cuiꝰ corpore scriptũ est.
Ex quo totũ corpꝰ ꝑnexꝰ et coniunctiones submi¬
nistratũ et construc̾tũ. crescit in agm̃tũ dĩ.
Corpꝰ quippe illiꝰ. nos om̃s sumꝰ. ꝑ nexꝰ uͦ ⁊c̃iunc̾tioneᷤᷤ
corpꝰ ligat᷑. qr dũ capiti pectꝰ. dũ pectori brachia.
dũ brachiis manꝰ. digiti manib sunt ẽiunc̾ti. ac

Expanded text:
autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster, qui ex conautem feriendo producitur, quia et Redemptor noster, qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus proficit, quia dum nos tundimur et afficimur, ut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit, de cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus, et conjunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum Dei . Corpus qcorpus ligatur; quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, et
Abbreviated transcription (Latin):
utit. qnͣ ipsa hẏstoria ꝑ allegorię mysterium ĩ
spitalẽ nobis intelligentiã cõmutat᷑. Rota gͦ qͣsi
ꝑ t̾rã t̾hit᷑. qr paruulis humili sermone concordat.
et tam̃ magius sp̃italia infundens. qͣsi circulũ
in altũ leuat. et inde sursũ erigit᷑. un̾ tͣrã tan¬
gere paulo ante uidebat᷑. Quia uͦ undiq edifi¬
cat. quasi ꝑcirculũ rota currit. Uñ et in lege
scͥptũ ẽ.facies et cande labrũ duc̾tile. de auro
mundissuo. hastile eiꝰ et calamos. sciphos. ⁊ sperula.
aclilia ex ipso ꝓcedentia. Iuis incandelabro. nisi
redepͥtor himmiani generis designat᷑: Qui innat᷑a
humanitatis. infulsit lumine diuinitatis. ut
mundi candelabrũ fieret. qͣtinꝰ in eiꝰ lumine omĩs
peccator in quib iacer&. tenebris uideret. Iui ꝓeo
quod nat᷑am nrãm sine culpa suscepit. candelabru
tabernacłi exauro purissimo fieri iubet᷑. Ductile

Expanded text:
vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. Rota ergo quasi per terram trahitur, quia parvulis humili sermone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum est: Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo, hastile ejus et calamos, scyphos et sphaerulas ac lilia ex ipso procedentia . Quis in candelabro nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret. Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jube
Abbreviated transcription (Latin):
re celi accipimꝰ. quoties ꝑ infusionẽ contẽplationiᷤᷤ
intime desuꝑnis aliquit tenuit᷑ uidemꝰ. Cũ uͦbona
oꝑa etiã ꝑcorpus agimꝰ. de t̾re pinguedine ditamͣ.
uid. ẽ aũ quod esai tarde ad patrẽ redit. nisi quod
uidaicꝰ popłs adplacendũ dño. sero reu̾tit᷑: Cui
et hoc inbenedictione dr̃. lempꝰq erit cũ soluatur
iugũ de collo tuo.q a serurtute peccati iuidaicus
popłs infine lib̾abit᷑. sic̃ scͥptũ ẽ. Donec plenitudo
gentiũ inttroiret. et sic om̃is ispł saluus fieret. Qũe ñ
paruuloꝵ ipsa euuanglica historu in mirałi oꝑatione
reficiat. qͦd hẏdrias uacuas dñs aqͣ impleri p̾cepit.
lantiores ingenio audiunt. et sacra hẏstoriã cre¬
dendo uenerant᷑. et qͥd interiꝰ inuuat reqͥrunt.
Qui enĩ mutare aquã in uinũ poruit. etiã uacua ᷤᷤ
hẏdrias ualun uino statĩ replere. S impleri hẏ¬
drias aqͣ uibet. qr priꝰ ꝑsacre lectionis hystoriã
corda nr̃a replenda sunt. Et aquã nob inuinũ

Expanded text:
quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam percorpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur? cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo ; quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . 7. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi operatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, lantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias valuit vino statim replere. Sed impleri hydrias aqua jubet, quia prius per sacrae lectionis historiam corda nostra replenda sunt. Et aquam nobis in vinum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is acciꝑ&. Qui eosdẽ cibos exdomesticis animalib
p̃buit: qrgentilis popłs placere dõ de exteriorib
uota tua que reddã laudationes tͥuid ẽ quod
idẽ iacob manꝰ ac brachia & collũ. hedinis pellib
terit. nͥ quod hedus ꝓpeccato offerri consueuit:
itur. nͥ qͦd sacrę scͥpture p̃aptiᷤᷤ que maiori ꝓͦpło
data fuerant: in bona oꝑatione uestitꝰ ẽ: Et eis
minor uidomo utit᷑. que maior foras exiens uitꝰ
reliquit. qu illa gentilis popłs pcepta tenet
in mente. que uidaicꝰ popłs habere ñ potuit.
dũ solã ineis littam attendit. Et qͥd ẽ quod isaac
eunde̾ filiũ nescit quẽ benedicit. nͥ hoc uͦ d gen¬
tili popło dñs ꝑ psalmista dic̃. popłs quẽ ñ coͦg

Expanded text:
fratris acciperet, qui eosdem cibos ex domesticis animalibus fratris acciperet, qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus i . Quid est quod idem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? itur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est? et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia ille Gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est, quod Isaac eumdem filium nescit, quem benedicit, nisi hoc quod de Gentili populo Dominus per Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
nãq paruuloꝵ infacto esau et iacob qͦd alter
aduenendũ mittit᷑ ut benedicat᷑. altͣ uͦ ꝑ supposi¬
tionẽ matͥs ã patre benedicit᷑. nͥ uirta sacre lectiõis
historiã pascit̾᷑: Inqͣ uidelic& historia. si ad intellec¬
tũ paulo subtiliꝰ astringat᷑. uidet qr iacob pͥmoge¬
niti beiedictionẽ ñ ꝑfraudẽ surripuit. s sibi debi¬
tã accep̃. quã concedente frẽ date lentis mercede
emerit. At uͦ siqͥs altiꝰ sentiens itroꝵq fac̾ta uelit
ꝑ allegorie archana discutere ꝓtinꝰ ab historia in
mysterium surgit. Quid ẽ en̾um qͦd isa ac de ma¬
ioris filii sui uen̾atione uesci concupiuit. nͥ qͦd
rauit : S illo tardante. minore̾ rebecca supposuit.
qr dũ uidaicus popłs bona oꝑa foris quęrit. gen¬
tilẽ popłm mat̾ grã instrurit. ut omĩpotenti
patͥ cibũ boni oꝑis offerre. ⁊ benedictionẽ nuoris

Expanded text:
namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre benedicitur , nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videt quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed sibi debitam accepit, quam, concedente fratre, datae lentis mercede emerat. 3. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, nisi qravit? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotentPatri cibum boni operis offerret, et benedictionem majoris
Abbreviated transcription (Latin):
et gła dĩẽ inuestigare ser¬
monẽ. qr et honor ẽ. hominũ
eoꝵ secreta abscondere.⁊ gła
lrẽ mysteria sermonis eius
exponite. que in allegoriarũ obscuritatib au¬
ditis. Magne uͦ utilitats ẽ ipsa obscuritaᷤᷤ eloqͥoꝵ¬
dĩ. qr exerc& sensũ ut fatigatione dilatet᷑. et ex¬
ercitatꝰ capiat qͦd caꝑe ñ pot̾ ociosus. Habet quo
que si ucunctis ẽet aꝑta uilescere. inquibdã
locis obscuriorib tanto maiori dulcedine in¬
uenta reficit. quanto maiori labore fatigat
rota una suꝑ t̾ram. Qͥd aũ rota. nͥ sacra scͥpturã
signat. quę cromi parte ad auditoꝵ mentes
uõluit᷑ & nullo erroris angulo. a pdicationis
et ꝓsꝑa. ⁊ rec̾te ⁊ humilit̾ incedit. Circulus qͥppe p̃¬
ceptoꝵ illiꝰ mͦ sursũ. mͦ deorsũ ẽ. qr ea que ꝑfec̾tiorib
spitalit̾ dicunt᷑. infirmis uirta litterã congruunt.
et ipsa quȩ paruuli uirta litterã intelligunt. doc¬
ti uiri ꝑ sp̾italẽ intelligentiã in altũ ducunt. Is

Expanded text:
et gloria Dei est investigare sermonem ; quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae utilitatis eDei, quia exercet sensum, ut fatigatione dilatetur et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoqque si in cuntis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inventa reficit, quanto maiori labore castigat rota una super terram. 2. Quid autem rota, nisi sacram Scripturam signat, quae ex omni parte ad auditorum mentes volvitur, et nullo erroris angulo a praedicationis et prospera recte et humilitillius modo sursum, modo deorsum est, quae perfectioribus spiritaliter dicuntur, infirmis juxta litteram congruunt; et ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt, docti viri per spiritalem intelligentiam in altum ducunt. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
inpenitentiam non humiliant: s etiã m̃te oꝑantiᷤ
eleuant. dũ uirtutes putant᷑. Hoc aũ qͦd de scĩs
animalib dictã suꝑiꝰ fuerat. ut altiꝰ confirmetur
iterũ replicat᷑. Ponreu̾tebant᷑ cũ ambularent.
qrelecti quiq sic᷑ ad bona tendunt. ut ad mala
ꝑpetranda non redeant. Qui enĩ ꝑseuerauerit uꝰq
infine̾. hic saluus erit. Et sic̃ ꝑsalomonẽ drͣ. iustoꝵ¬

Expanded text:
in poenitentiam non humiliant, sed etiam mentem operantis in poenitentiam non humiliant, sed etiam mentem operantis elevant, dum virtutes putantur. Hoc autem, quod de sanctis animalibus dictum superius fuerat, ut altius confirmetur, iterum replicatur. « Non revertebantur cum ambularent, » quia electi quique sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non redeant. « Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . » Et sicut per Salomonem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
die stunulis iictꝰ. cont᷑ delinquentes. delo ulciscende¬
iusticie plusꝗͣ necesse ẽ. inflãmat᷑. ⁊ iusticie limitẽ
in ultionẽ transiens. agit crudelit̾ qd agere  iuste
ne ñ tenet᷑. Et sepe aliꝰ nimie mansuetudini stu¬
dens subiectoꝵ uicia aspicit. atq hec ꝑferuorẽ
teli corrigere recusat. quȩ in eis crudelit̾ ñ corrigen¬
do multiplicat. fitq ut eiꝰ lenitas et sibi sit ⁊ sub¬
iectis inunica. qͥ torporẽ mͣtis sue qr pacientiam
deputat. ꝑcarnis impetũ ab impetu spẽ elongat.
Prima gͦ nos cogitatio inrequisitionem nr̃i oodis de¬
impetũ ducam̃. ne p̾uis delectationib animus
seductꝰ mala eẽ cognoscat. et tam̃ faciat. Scda uͦ
nos cura deb& uigilantes reddere. ne se impetus
agimꝰ. nob̾ uirtutes fingat. Sciendũ uͦẽ. qr guio
tant᷑ q illȩ inaꝑto cognite animũ inconfusionẽ
deiciunt. atq adpenitentiã thunt. iste uͦ ñ solũ

Expanded text:
diae stimulis victus, contra delinquentes diae stimulis victus, contra delinquentes justitiae, plusquam necesse est inflammatur, justitiae timitem in ultionem transiens, agit crudeliter, quod se agere juste ne non tenetur. Et saepe alius nimiae mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec per favorem zeli corrigere recusat, quae in eis crudeliter non corrigendo multiplicat. Fitque ut ejus lenitas et sibi sit et subjectis inimica, qui torpore mentis suae, quia patientiam deputat, per carnis impetum ab impetu spiritus elongatur. Prima ergo nos cogitatio in requisitionem nostri cordis deimpetum ducamur; ne pravis delectationibus animus seductus mala esse cognoscat, et tamen faciat. Secundo vero nos cura debet vigilantes reddere, ne se impetus agimus, nobis virtutes fingat. Sciendum vero est quia tantur, quia illae in aperto cognitae animum in confusionem dejiciunt atque ad poenitentiam trahunt; istae vero non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑthit. Unde necesse ẽ ut magna semꝑ cura conside¬
rare debeamꝰ in om̃e qͦd agunꝰ. qui nos impetꝰ ducat.
utru nr̃a cogitatio ꝑ impetũ carnas. an ꝑimpetũ spc
impellat᷑. Amare et enĩ t̾rena. tẽꝑalia etͣnis ppone¬
re. extͣiora bona ñ adusũ necessariũ habere. s aduo¬
luptatẽ concupiscere. ultione̾ de inimico querere.
de emuli casu gaudere. impetꝰ carnis ẽ. At cont̾ ama¬
re celestia. contẽpnere tͣrena. ñ ad fructũ uoluptatis
transitoria s adusũ necessitatis querere. de immici¬
istis se semꝑ urtutib exercent. recꝰte nc̃ de sc̃is ani¬
malib dr̾. Ubierit impetꝰ spc̃. illuc gͣdiebant᷑. Sed
sciendũ nob̾ ẽ qͦd plerũq impetꝰ carnis se subuelamine.
spitalis impetꝰ palliat: et qͦd carnalit̾ fac̃. mentit᷑ sibi
ipsa cogitatio qr hoc sp̃italit̾ faciat. Nã sepe qͥs uracun¬

Expanded text:
ntem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura cogintem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura cogitare debeamus in omne quod agimus, qui nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio per impetum carnis, an per impetum spiritus impellatur. Amare etenim terrena, temporalia aeternis praeponere, exteriora bona non ad usum necessaria habere, sed ad voluptatem concupiscere, ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudere, impetus carnis est. At contra amare coelestia, contemnere transitoria, non ad fructum voluptatis transitura, sistis se semper virtutibus exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: « Ubi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur. » Sed sciendum nobis est, quod plerumque impetus carnis se sub velamine spiritalis impetus palliat, et quod carnaliter facit mentitur sibi ipsa cogitatio, quia hoc spiritaliter faciat. Nam saepe quis iracun
Abbreviated transcription (Latin):
profunditas eloqͥoꝵ
di. Liba huic intende¬
re libet eiꝰ utima. grã
duce penet̾re. Hinc
quociens inttelligendo
discutimꝰ. qͥd aliud
quã siluarũ opacitatẽ
ingredimꝰ. ut in eius
refrigerio abhuiꝰ scli
estibus ab scondantlbio
uiridissimas sententiarũ herbas legendo carpimꝰ.
redẽptorẽ nr̃m. uł qͣttuor eiꝰ euũgłistas. atq ꝑfec¬
tos om̃s significent dictũ ẽ. Quoꝵ uidelicet ani¬
maliũ ad huc subtiliꝰ uirtꝰ exprumitur. ut ad eeꝵ
imitationẽ nosi infirmi et despicabiles ĩ qͣntũ
do langiente possumꝰ extendamꝰ. Ece enĩ dr d bierit
carnis. Impetꝰ qͥppe carnis. adodiũ. adelationẽ. adin¬
mundiciã. ad rapinã. adexteriorẽ głam. ad crcide¬
litatẽ. adꝑfidiam. ad desꝑationẽ. ad irã. ad uirgia.
aduoluptatesanimũ impellit. Impetꝰ uͦ sp̃c. ad uari¬
norũ fidẽ. ad sp̃e sequentis gaudii. ad pacientiã. ad
pacẽ. ad considerationẽ uitę mortalis. et lacͥmas m̃¬

Expanded text:
profunditas eloquiorum Dei! Libet huic intendere, libet ejus intima, gratia duce, penetrare. Hanc quoties intelligendo discutimus, quid aliud quam silvarum opacitatem ingredimur, ut in ejus refrigerio ab hujus saeculi aestibus abscondamur? Ibi viridissimas sententiarum herbas legendo carpimus, Redemptorem nostrum, vel quatuor ejus evangelistas atque perfectos omnes significent, dictum est. Quorum videlicet animalium adhuc subtilius virtus exprimitur, ut ad eorum imitationem nos quoque infirmi et despicabiles, in quantum, Domino largiente, possumus, extendamur. Ecce enim dicitcarnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, ad rapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad perfidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spirirnorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, et lacrymas me