comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitate: uenerabilis. ex con-¬
fessione Cogitate rogo cogitat.
qͣm sunt in comprehensibilia
in om̃ipodente deo. miscdĩȩ uisce¬
ra. Latro iste. cruentis manibꝰ ab¬
stractus a fauce itineris: suspensꝰ
ẽ. in patibulo crucis Ibi confess¬
ẽ: ibi saluatus ẽ. Ibi audire me¬
ruit: hodie mecum eris in para¬
diso Quid ẽ. hoc: Quis tantã
bonitatẽ dei dicere: qͥs estimare
fufficiat: De ipsa pena crimi-¬
nis: ꝑuenit ad p̃mia uirtucis
Iccirco autẽ om̃pe ds̃ electos suo
in quibdam lapsib cadere pet¬
misit: ut aliis in culpa iacenaib
si toco ad eum corde consurgant.
spem ueniȩ redderet: & eis ꝑla
menta penitentie. uiã pietacisa¬
perie̾t Exerceamꝰ gͦ nos metiysd̃
in lam̃tis: extinguamꝰ fletib &
dignis penitentię fructib cul¬
pas eempora indulta ñ ꝑcant
qͥa qͥ multos a suis inqͥtatib̾ũ
sanatos aspicimꝰ: qͥd aliud q sup¬

Expanded text:
crudelitate, venerabilis ex concrudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quam sint incomprehensibilia in omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste, cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis; ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est hoc? Quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgant, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus, dignis poenitentiae fructibus, culpas, tempora indulta ne pereant, quia qui multos a suis impietatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam sup
Abbreviated transcription (Latin):
patriȩ premia debent᷑: uc humi-¬
les. casti. mites. atq miscdẽs.
ad gaudia suꝑna ꝑueniant: Cũ
uͦ quis. uel suꝑbia tumidus. uel
carnis facinore pollutus. uel ira-¬
cundia accensus. uel crudelitate
impius. post culpas. ad peniten¬
tiam redit. & uitam et̃nam ꝑci¬
pit: quasi in locum peccator
intrat alienum. A diebus gͦ io
hannis baptiste. regnum celoꝵ
uim paticur. et uiolenti rapi¬
unt illud: quia qui penitentiã
peccatoribus indixit: quid ali¬
ud qͣm regno cȩlorum fieri uio¬
acteramus Hereditatem iustoꝵ.
quam ñ teniumus ꝑ uitam: ra¬
piamus ꝑ penitentiã Uult a
nob̾ omp̃s ds̃. talem uiolentiã
ꝓpeti Nam regnum cȩlorũ rapi
uult nr̃is fletibus: qd̾ nr̃is meni¬
tis ñ debetur Ab spei gͦ certicu¬
dine. nulla nos maloꝵs nostroꝵ qͣ¬
litas nulla qͣntitas frangat: Pstat ma¬
gnam ueniȩ fiduciam. latro ille
uenerabilis: qui ñ inde uenera¬
bilis unde latro: Nam latro ex

Expanded text:
patriae praemia debentur, ut humipatriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, 1525 et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri vioatteramus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis, unde latro; nam latro ex
Abbreviated transcription (Latin):
ias dicitꝰ a dieb iohis bapciste
usq nunc. regnum cȩlorũ ium
patitur: et uiolenti rapiunt illd.
Quȩ suꝑnȩ uerba sententie: nob̃
sunt magnoꝑe ꝑscrutanda. Nã
querendum ẽ: quomͦ uim ꝑpeci
regnum cȩlorũ possit Quis enĩ
celo uiolentiam irrogat: Et
rursũ querendum ẽ: si patium
regnum cȩlorum potest: cur
eandem uim. a dieb ioħis bapti¬
stȩ. et ñ etiã ante ꝑtulerit: S cũ
lex dicat. si quis hȩc uel illa fe¬
cerit. morte moriatur: cunctis
legentibus liquet. quia pecca¬
tores quosq pena suȩ seuerita¬
tis ꝑculit: ñ autẽ ꝑ penitentiã ad
uitã reduxit Cum uͦ ioħs bapti¬
sta redemptoris grãm p̃curreis.
penitentiam p̾dicat. ut pecca¬
tor qui ex culpa ẽ. mortuus. ꝑ
conuersionem uiuat: ꝓfecto ã
diebus ioħis baptistȩ. regnum
celoꝵ uim patitur. Quid ẽ aut̃
regnum cȩloꝵ: nisi locus iusto¬
rũ: Solis enim iustis. cęlestis

Expanded text:
tas dicit: A diebus Joannis Baptistae tas dicit: A diebus Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? et rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur, cunctis legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa mortuus est per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
do ferat. Ad hoc buxus pont̃
ut qui habere multos adhuc
descriptis pͥus arborib dicto
ut uideant. & sciant. & recos¬
tent. & intelligant: Ubi et ap¬
tȩ subiungitur. pariter: quia
cum intra scãm ęccłiam diuersi
hominum mores. diuersi sunt
ordines: necesse ẽ. ut om̃s simul
discant: dum in ea sp̃uales ui¬
ri diuersȩ qualitatis. ętatis. & or¬
dinis. ad imitandum simul ui¬
dentur: Sed ecce nos dum de-¬
monstrare ulmum querimus:
ꝑ multa arbusta longuis eua¬
gati sumus: Ad hoc itaq ꝓpt̃
tam in nomine ꝓpħȩ. mercedẽ
ꝓpħȩ accipiet: quia & si fructũ
ulmus ñ habet: uitem dam̃ cũ
fructibus portans. hȩc ipsa sua
efficit: quȩ bene sustentat alie
na: Quia uͦ ad magna nos oꝑa.
ioħis admonet. dicens: facite gͦ
fructus dignos penitentiȩ: et
rursus. qui habet duas tunicas
det ñ habenti: et qui habet escaᷤᷤ
similiter faciat: iam patenter
datur intelligi. quid ẽ qd ueri¬

Expanded text:
do ferat. Ad hoc buxus ponitur, do ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque proptam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi quid est quod Veri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ torpeat: sed ad donorum cȩle¬
stium desideria ignescat Ad hoc
spina ponitur: ut qui p̃dicati¬
onis eius uerbo compunctus fu¬
erit: ipse quoq exemplo illius
discat. corda sequentium. p̃dica¬
tionis uerbo compuingere. Ad
hoc myrtus ponitur: ut qui in
ardore tribulationis ab ore uel
opere ꝓximi compacientis. tẽpe¬
ramentũ consolationis acceꝑit:¬
ipse etiam discat. quemadmo¬
dum afflictis ꝓximis. suȩ con-¬
solationis temperam̃tum ꝓferat
Ad hoc oliua ponitur: ut quiali¬
enȩ miscđiȩ opera cognoscit:
discat. quemadmodum debeat
indigenti ꝓximo & ipse miser¬
ri:. Ad hoc abies ponicur: uc
quisquis uim contemplatione
eius agnouerit: ipse quoq ad
contemplanda ȩterna prenia
succendatur: Ad hoc ulmus
sp̃ualium ñ ualet. sedtam̃ eos
qui sp̃ualibus donis plenist
sustentat: ipse quoq sc̃oꝵ int
quanta ualet largitate insenu¬
at: et celestium donorum bottꝰ
quos gignendo ñ ualet. sustio¬

Expanded text:
non torpeat, sed ad bonorum coelenon torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentan
Abbreviated transcription (Latin):
ra. uerticem mentis atdollunt:
Et quid ꝑ ulmum : nisi scłarium
mentes expressȩ sunt: Quȩ dũ
terrenis adhuc curis inseruiunt:
ctum ferunt Sed & si fractum
ꝓprium ulmus ñ habet: porta
re tamen uitem cum fructu sol&:
quia et seculares uiri intra sc̃am
eclam. qͣmuis sp̃ualium uirtutũ
dona ñ habeant. dum tam̃ scõs
uiros donis spͣualibus plenos.
sua largitate sustentant : quid
aliud qͣm uitem cũ botris portãt:
Buxus autẽ quos alios designat.
quȩ in altum ñ ꝓficit. & qͣmuis
fructum non habeat. uiriditatẽ
habet: nisi eos qui intra sc̃am
eccłiam adhuc ex ȩtatis infirmi-¬
tate bona opera ferre ñ ualent.
sedtam̃ parentum fidelium cre-¬
dulitatem sequentes. fidem ꝑpe¬
tuȩ uiriditatis tenent: Post
quȩ omnia: aptȩ subiungitur:
Ut uideant. & sciant. & recogitẽt:
et intelligant pariter Ad hoc
enim cedrus in eccłia ponitur:
ut quisquis aꝓximo odorem
untutum sp̃ualium trahit: ipse
quoq. internȩ uitȩ delectatione

Expanded text:
ta aethera verticem mentis tollunt? Et quid per ulmum, nisi saecularium mentes expressae sunt, quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, ctum ferunt? Sed etsi fructum proprium ulmus re tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
questionib occultis occuri¬
mus: pauca nob̾ de ipsa resis¬
rectionis fide loquenda sunt:
Multi etenim. sic̃ & nos aliqͣndo
fiuimus. dum carnem in pucre¬
dinem ossaq in puluerẽ redigo
ꝑ sepulchra conspiciunt: repa
resurrectionis glam. quam inse
ueritas ostendit. tota intentione
festinate: terrena desideria quȩ
ab auctore separant. fugite: qͥa
tanto altius ad conspectumdi
ommi potentis ꝑtingitis: no¬
quanto mediatorem dĩ et .a¬
hominũ singulariter amatis:
qui uiuit et regnat cũ patrem¬
unitate sp̃c scĩ ds̃ ꝑ om̃ia scł̃a¬
scłoꝵ am̃ Scđm iohannẽ.¬
Nillo cp̃r: Dixit iħc discipłis¬
suis Hoc ẽ preceptum ieũ:
ut diligatis inuicem sic̃ dilexi
uos. Naiorem hac dilectionẽ
quis ponat ꝓ amicis suis. Uos
amici mei estis: si feceritis quȩ
ego precipio uobis Iam ñdi

Expanded text:
quaestionibus occultis occurriquaestionibus occultis occurrimus; pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparresurrectionis gloriam, quam in se veritas ostendit, tota intentione festinate: terrena desideria quae ab auctore separant, fugite: quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto mediatorem Dei et hominum singularius amatis, qui vivit et regnat, eattenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam seminis latet tota quae nascitura
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ operationis exerceat: me¬
tus illius. uitam nrãm a praui¬
tate compescat Alichi fr̃s cre¬
dice. quia tanto cunc erimuᷤ
securi de eius presentia: quanto
nunc esse sacagimus suspectide
culpa:. Certȩ. si aliquis ur̃m cũ
suo aduersario causam dicturꝰ.
in meo iudicio. die crastino eet
exhibendus: cotam fortasse no¬
ctem in somnẽ duceret: quid
sibi dici posset. quid obiectio¬
nibus responderet. secũ sollici¬
ca et estuanci mente uersaret:
ne me inueniret asperumuie¬
hementer metueret: ne apud
me appareret noxius. formida¬
ret Et quis ego: aut quid ego:
Nimirũ ñ longe post futurus
post hominẽ. uermis: atq post
uermẽ. puluis Si gͦ canta cu¬
ra ꝑtimescitur iudiciũ pulue¬
ris.:⁊ qua intentione cogitan¬
dum ẽ. qua formidine proui¬
dendũ. tante iudiciũ maiesta¬
tis : Sed quia sunt non nulli.
qui de resurrectione carnis in¬
certi sunt: et cunc rectius do¬
cemus. si etiam cordiũ ur̃oꝵ

Expanded text:
bonae operationis exerceat, mebonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de enunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sequi de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
est: sollempnitas presens Io¬
circo. hanc annuȩ agimus: ut
ad illam quȩ ñ ẽ annua sed
continua. ꝑducamur: Cum
hȩc. statuto cempore geritur:
ad illius desiderium. memori¬
a nr̃a refricatur:. Frequentati¬
one ergo gaudii temporalis. ad
eterna gaudia. mens incalescat
et ferueat: ut ex ueritate lecicie.
perfruatur in patria. quod de
umbra gaudii meditat᷑ in uia.
q componite: Is qͥ mitis resur¬
rexit ex morte: quam distri¬
ctus in uidicium ueniat. p̃¬
uidete Certȩ. in die trem̃di
examinis sui. cũ angłis. cum
archangłis. cũ chronis et do¬
minationib. cũ principatibꝰ
ac potestatibus apparebit: cę¬
lis ac terris ardentibus: cun¬
ctis uidelicet elementis. in
sui obsequii derrore cõmotis:
hunc gͦ tanti pauoris iudicẽ.
ante oculos ponite: hunc uen¬
turum timete: ut hunc cum
uenerit. ñ timidi s securi uidẽ¬
atis: Timendus ergo ẽ: neti¬
meatur: Terror eius. no̾ad usỹ

Expanded text:
est solemnitas praesens. Idest solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra gaudii meditatur in via. que componite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete. Certe in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
ni. fluuium absorbuit: quia
amundi origine. usq ad re¬
demptoris aduentum. uix pau¬
cis electis euadentib. in uen¬
crem suȩ maliciȩ genus hu-¬
manum traxit De quo. recte
dicitur: Absorbebit fluuiũ.
et ñ mirabit᷑: quia ꝓ magno
ñ habet. cum infideles rapit
Sed graue est ualde. qd̃ seqͥt᷑.
Et habet fiduciam. qđ̾ influ¬
at iordanis in os eius: quia
postquam infideles quosq.
a mundi origine rapuit: ad¬
huc se posse suscipere etiam fi¬
deles presumit: Nam ore pesti¬
ferȩ ꝑsuasionis eos cotidie de¬
uorat: in quib a confessione
licica mente cogitate Ecce
paschalia sollempnia agimꝰ:
sed ita uiuendum nobis est:
ut ꝑuenire ad eterna festa
mereamur: Transeunt cun¬
cta: quȩ temporaliter festiua
celebrantur: Curate qui his
sollempnicatibus incerestis:
ne ab eterna sollempnicate se¬
paremini: Quid ꝓdest incer
esse festis hominũ: si deesse
contingat festis angłorume
Umbra uenturȩ sollempnitatiᷤ

Expanded text:
ni fluvium absorbuit, quia ni fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse suscipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione licita mente cogitate. Ecce Paschalia solemnia agimus; sed ita vivendum est nobis, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: sed si fidem nr̃ãm ope¬
ribus sequimͣ Ille ecenĩ uere
credit: qui exercet operando
qđ credit: Quocontrade his
qui fidem nominetenus retinẽt.
paulus dicit. Conficentur se
nosse dm̃: factis autẽ negant:
Hinc. iacobus ait fides sine ope¬
ribus: mortua ẽ Hinc adbe¬
atum iob: de antiquo hoste
generis humani dominꝰ dicit
Absorbebit fluuium. et ñ mita¬
bitur: et habet fiduciam qd̵
influat iordanis in os eius:
Quis ẽ. enim ꝑ fluuium desig¬
natus: nisi humani genetis
fluxus: Qđ uidelicet genise
ab ortu ad finem defluit. & qͣsi
aque more. usq ad competen¬
tem cerminum. ex carnis liqͦre
ꝑcurrit: Suid ꝑ iordanem:
nisi baptiratorum forma si¬
gnatur: Quia enim in ior¬
dane flumine ipse auctor re¬
demptionis nr̃e baptirari di¬
gnatus est: rectȩ. iordanis no¬
mine. eorum multitudo ex¬
primit᷑: qui. intra sacramentũ
baptismatis cenentur Anci¬
quus gͦ hostis generis huma¬

Expanded text:
sumus, sed si fidem nostram opesumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qPaulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus d« Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis huma
Abbreviated transcription (Latin):
pcias non ꝑuenit Nam ita fa¬
ctus est discipulus dubitansꝙ
palpans. testis uerȩ resurrecti¬
onis: sicut sponsus. matris fue¬
rat custos integerrimȩ uirgin¬
tatis Palpaũ ãu & exclamauit:
Quia uidisti me. credidisti. Cũ
paulus apłs dicat: est enĩ fideᷤ
sperandarum substantia rerũ.
argumentum ñ apparentum:
ꝓfecto liquet. quia fides. illa¬
rum rerum argumentũ ẽ quȩ
apparere ñ possunt. Que et¬
enim apparent: iam fidem ñ
habent. sed agnitionẽ. Dũgͦ
indit chomas. dũ palpauit:
cur ei dicitur. quia uidisti me.
credidisti: Sed aliud uidit:¬
& aliud credidit. A morcali
quippe homine: diuinitas
credidit: qui considerando
uerum hominẽ. hunc dm̃ quẽ
uidere ñ poterat. exclamauit:
Letificat ualde. quod sequitur:
Beati qui ñ uiderunt. et credide¬
runt: In qua nimirũ sententia.
nos spetialiter signati sumus:
qui. eum quẽ in carne ñ uidunꝰ.
mente retinemus: nos signati

Expanded text:
ptias non pervenit. Nam ita faptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus asperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati
Abbreviated transcription (Latin):
q gestum est audiuit: audita
credere renuit Uenit iterũ dñs:
et nͣ credenti discipulo. latus pal¬
pandum prebuit: manus osten-¬
dit: et ostensa suorum cicatrice
uuluerum: infidelicatis illius
quid inter hec anmaduertitis:
Numqͥd casu gestum credicis. ut
electus ille discipulus tc̃ deess&:
post autem ueniens audiret: au¬
diens dubitaret: dubitans pal-¬
paret: palpans crederet: Non
hoc casu: sed diuina dispensati¬
one gestum est: Egit namq
miro modo suꝑna clementia:
ut discipulus dubitans. dum
in magistro suo uiilnera palpa¬
ret carnis: in nobis uuluera
sanaret infidelitatis Plus enĩ
nobis chome infidelitas ad fi¬
dem: quam fides credencium
discipuloꝵ ꝓfuit: quia dũ ille
ad fidem palpando reducitur:
nr̃a mens. omni dubicatione
postposita. in fide solidatur:
Sic quippe discipłm post resur¬
rectionem suam dubitare ꝑmi¬
sic: neccamen in dubitatione
deseruit: sicut ante natiuitatẽ
suam. habere mariam sponsũ
uoluit: qui tamen. ad eius nu¬

Expanded text:
quod gestum est, audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo, latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum vulnerum cicatrice, infidelitatis illius quid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditur, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem, quam fides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nu
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo: Itaq dicitur: Sicut
misit me pater. et ego mito uoͤ.
idest ea caritate uos diligo. cũ
inter scandala ꝑsecutoꝵ mitto:
qua me caritate pader diligit.
quem uenire ad colerandas passi¬
ones fecit: quamuis micti etiam
iuxta naturam diuinitatis pos¬
sic incelligi Eo enim ipso. a patre
filius micti dicitur: quo ãpacre
generatur: Nam sc̃m quoq sp̃m.
qui cum sit coȩqualis pacri et
filio. non tamen incarnatus ẽ:
isdem se filius mictere ꝑhibet.
dicens: Cum uenerit paraclicꝰ
quẽ ego mitto uobis ãpatre:
Si enim mitti. solummͦ incarnari
deberet intelligi: sc̃s ꝓculdubio
sp̃c nullomͦ diceret᷑ micti:. qui.
nequaqͣm incarnatus ẽ. Sed eiꝰ
missio. ipsa ꝓcessio est: qua de
patre ꝓcedit et filio Sicut itaq
sp̃s mitti dicitur. quia ꝓcedit:
ica et filius non in congrue mit¬
ci dicitur. quia generatur. Hoc¬

Expanded text:
in mundum. Itaque dicitur: Sicut in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque Spiritum, qui cum sit coaequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur quia generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionem corpus suũ.
et incorruptibile. extamen palpa¬
bile demonstrauit. Nam et cor¬
rumpi necesse est. qđ palpacur:
et palpari non potest. qd ñ cor¬
rumpitur Sed miro modo atq
in estim abili. redemptor nr̃ et
incorruptibile post resurrectio.¬
nem. et palpabile corpus exhi¬
buit: ut monstrando incorru¬
ptibile. inuicaret ad premium:
prebendo palpabile. formaret
ad fidem Et incorruptibilem
se gͦ. et palpabilem demonstraint:
ut ꝓfecto esse post resurrectionẽ
ostenderet corpus suum et eius¬
dem nacure: et alterius głe. Dic̃
pater: et ego micto uos. Pacer
filium misit: qui hunc ꝓ redem¬
ptione generis humani incar¬
nari constituit. Quem uideli¬
cet inmundũ uenire ad passi¬
onem uoluit: sedtam̃ amauit
filium quẽ ad passionẽ misit:
gaudia: sed sicut ipse missus est.
ad passiones in mundũ miccit:
Quia gͦ et filius amatur a patre:
ectamen ad passionem micditur:
ita et discipuli amantur adño:
qui tam̃ ad passionem mictuntur

Expanded text:
post resurrectionem corpus suum et incorruptibile, et tamen palpabile demonstravit, nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur, sed miro modo atque inaestimabili redemptor noster, et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum, et ejusdem naturae et alterius gloriae. Dicit Pater, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. gaudia, sed siad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli a Domino amantur, qui tamen ad passionem mittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tum cognationis et carnis:
quib tamen in hac dilectio¬
ne. sacra eloquia ñ contradi¬
cunt Sed aliud ẽ qd̃ sponte
impenditur nature: aliud qd
preceptis dominicis. ex carita¬
ce debetur obedientie. Hi
minirũ. et ꝓximũ diligunt:
ectamen illa sublimia dile¬
ctionis prȩmia ñ assequun¬
tur: quia amorẽ suum. non
spiritaliter sed carnalider im¬
pendunt: Proinde. cum dñs
diceret. hoc est mandatum
meũ ut diligatis inuicem:
ꝓtinus addidit᷑: sicut dilexi
uos Ac si apertȩ dicat Ad

Expanded text:
tum cognationis et carnis, tum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos
Abbreviated transcription (Latin):
U Ncuncta
sacra eloquia.
dominicis ple¬
na sint prece¬
ptis: quid ẽ.
quod de dilectione. quasi de
singulari mandato dñs dicit.
hoc ẽ. preceptum meũ ut dili¬
gatis inuicem: nnisi quia om̃e
mandatum de sola dilectio¬
ne est. et omĩa. unum precep¬
tum sunt: Quia quicqͥd pre¬
cipitur : in sola caritate solida¬
cur: Ut enim multi arboris
rami.ex una radice ꝓdeunt:
sic muldȩ uirtutes. ex una cari¬
tate generant᷑ Nec habet ali¬
quid uiriditatis. ramus bomi
operis: si non manet in radice
karitatis Precepta gͦ dñica:
et multa sunt et unum Nul¬
ta ꝑ diuersitatẽ oꝑis: uinum.
in radice dilectionis: Qualiter
autem ista dilectio sit tenenda.
ipse insinuat: qui. in plerisq
scripture suȩ sententiis. & ami¬
cos iubet diligi in se: et inimi
cos diligi ꝓpter se: Ille enim
ueraciter Raritatem habet: qͥ
et amicum diligit in dõ: et
mimicũ diligit ꝓpter deum
Nam sunt nonnulli. qui di¬
ligunt ꝓirimos: sed ꝑ affec¬

Expanded text:
 cuncta sacra eloquia Dominicis plena sunt praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ? nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amidie semine restaurat? Cum cos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affec
Abbreviated transcription (Latin):
stultoꝵ. ubi leticia Pertimesca¬
mus igitur precepta der: si ce¬
lebramus ueraciter sollempii¬
tatem dei Gratum namq dõ
sacrificium ẽ. afflictio contra
peccatum: psalmista testante.
qui ait Sacrificium deo: sp̃s
contribulacus Peccata nr̃a p̃¬
terita. in baptismatis ꝑcepti¬
one donata sunt: ettamen
post baptisma. multa cõmi¬
simus: sed lauari iterũ bapti¬
smatis aqua ñ possum᷑ Quia
gͦ et post baptisma. in quina¬
uimus uitam: baptiremus la¬
crimis conscientiam: quatinꝰ
regionem nrãm ꝑ uiam aliam
repetentes. qui ex ca bonis de¬
lectati discessimus: ad cam ma¬
lis amaricati. redeamus. pre¬

Expanded text:
stultorum ubi laetitia . Pertimescastultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati redeamus, prae
Abbreviated transcription (Latin):
tum carnis refrenando. redeamꝰ.
Peraliam gͦ uiam ad regionem
nrãm regredimur: qm̃ qui ãpa¬
radisi gaudiis. ꝑ delectamenta
discessimus: ad hec. ꝑ lamenta
suspecti. ponamus ande oculos
cordis. hinc culpas operis: illinc.
iudicium extreme districtionis:
Pensemus quam districtus iudex
ueniat: qui iudicium minatur.
et latet: terrores peccatoribus
intentat: ectamen adhuc susti¬
net: et idcirco uenire citius dif.¬
fert: ut minus inueniat. quos
condempnet. Pumamꝰ fletib
culpas: et cum psalmistȩ uoce.
preueniamus faciem eius in
confessione Uoluptatum fal
nulla uana lȩcicia seducat In
primo namq ẽ. iudex qͥ dicit:
Ue uobis qui ridetis nunc: qm
lugebitis et flebitis Hinc enĩ.
salomon ait. Risus dolori mi¬
scebitur: et extrema gaudii lu¬
ctus occupat: Hinc. iterum dic̃:
Risum reputaui errorem: & gau¬
dio dixi. Quid frustra decipe¬
ris: Hinc. rursus ait: Cor sa¬
pientium ubi tristicia ẽ.: & cor

Expanded text:
tum carnis refrenando, redeamus. tum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta di semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
mus Per myrram namq ut
diximus. agitur: ne mortua
cars pucrefiat: Mortuam uͦ¬
carnem putrescere ẽ: hoc mor¬
tale corpus fluxu luxurie
deseruire: sicut de quib dã
ꝑ ꝓpħ̃am dicitur Computru¬
erunt iumenta in stercore suo
Iumenta quippe in stercore
suo computrescere ẽ: carna¬
les homines. in fȩcore luxu¬
riȩ uitam finire Alyrramgͦ
deo offerimus: qͣndo hoc morta¬
le corpus a luxurie putredine
ꝑ condimentũ continentię
custodimꝰ. Nagnum uͦ nobiᷤ
aliquid magi innuunt: qd̾
in regionem suam ꝑ aliamui¬
am reuertunt᷑: In eo namq
qđ ammoniti faciunt: nob̾
ꝓfecto insinuant. quid faciamꝰ.
Regio quippe nr̃a. paradisus ẽ:
ad quam. ihu cognito. redire
ꝑ uiam qua uenimus. ꝓhibem᷑.
Aregione etenim nr̃a. suꝑbiendo.
mobediendo. uisibilia sequen¬
do. cybum uetitum gustando.
discessimus: sed ad eam necesse
ẽ. ut flendo. obediendõ. uisibi¬
lia contempnendo. atq appeti¬

Expanded text:
mus. Per myrrham namque, ut mus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam carnem putrescere est hoc mortale corpus fluxu luxuriae desaevire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appeti
Abbreviated transcription (Latin):
mus in sua diuinitate impas¬
sibilem: credamus etiam in
nr̃a fuisse carne mortalem:¬
A quamuis in auro. thure.
et myrra. intelligi et aliud po¬
test: Auro namq sapientia
designatur: salomone accestan¬
ce.qui ait Thesaurus deside¬
rabilis: requiescit in ore sapi¬
entis Thure aucẽ. qđ deo in¬
cenditur: uirtus orationis
exprimitur: psalmista atte¬
cante. qui dicitz Dirigatur
oratio mea sicut incensum.
in conspectu tuo Per myr¬
ram uͦ: carnis nr̃e mortifica¬
tio figuratur. Unde. sc̃a eccl̃a
de suis operariis usq ad mor¬
tem ꝓ deo certantibus. dicit:
Manus mee: distillauer myrra.
Nato gͦ regi. aurũ offerimus. si
in conspectu illius. claritate
suꝑnȩ sapientiȩ resplendemꝰ
Thus offerimus: si cogitationeᷤ
carnis. ꝑ sc̃a orationum studia.
in ara cordis incendimꝰ:⁊ ut
suaue aliquid deo. ꝑ celeste
desiderium redolere ualeamꝰ.
Mẏrram offerimus: si carnis ui¬
cia. ꝑ abstinentiam mortifica¬

Expanded text:
mus in sua divinitate impasmus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortifica
Abbreviated transcription (Latin):
iͦ aurum. thus. et myrram de¬
ferunt Aurum quippe: regi
congruit: Thus uͦ: in dei sa¬
crificio ponebatur: Nyrra au¬
tem: mortuoꝵ corpora condi¬
untur: E uin gͦ magi quem
adorant. eciam mysticis mu¬
neribꝰ predicant: auro regem:
thure. dm̃: myrra mortalem:
Sunt uͦ nonnulli heretici. qui
hunc dm̃ credunt: s ubiq re¬
gnare nequaqͣm credunt. Hi
ꝓfecto ei thus offerunt: sed
offerre etiam aurũ nolunt. e
sunt nonnulli. qui hunc regẽ
existimant: sed dm̃ negant:
Hi udelicet. ei aurum offerunt:
s offerre chus nolunt. Et st̃
nonnulli qui hunc & dm̃ & re¬
gem fatentur: s assumpsisse
carnẽ mortalem negant. Hi
nimirũ. ei aurum & thus offe¬
runt: s offerre mẏrram assũ¬
pce mortalitatis nolunt: Nos
itaq naco dño offeramꝰ aurũ:
ut hunc ubiq regnare faceamͣ¬
Offeramus thus: ut credamꝰ qd̃
is qui in tempore apparuit: ds̃
ante tempora extitit Offeramꝰ
mẏrram: ut eum quẽ credi¬

Expanded text:
vero aurum, thus et myrrham devero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamofferamus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credi
Abbreviated transcription (Latin):
faceri etiam mathematici sõ¬
lent: quod quisquis signo aqͣrii
nascitur: in hac uita piscatoreᷤ
ministeriũ sortiatur Piscatoreᷤ
uͦ ut fertur. geculia non habet
Quis igitur dicat. quia nemo
illic in stella aquarii nascitur:
ubi piscator omnimꝰ ñ habet᷑:
Rursum quos nasci signo libre
asserunt: craperetas futuros
dicunt: et craperetas multaꝵ
gentium ꝓuinciȩ ignorant:
Fateantur ergo necesse est. aut
hoc in eis signum deesse: aut
effectum facalẽ nullom᷑ habere.
In ꝑsarum quoq francorumq
terra: reges ex genere ꝓdeunt.
Quib ꝓfecto nascentib quis
estimet. quanti eisdem monĩtiꝰ
horarum ac temporum ex ser¬
uili conditione nascuntur. ⁊
Etcamen regum filii. uno eodẽ¬
q sydere cum seruis nati ad̃
regnum ꝓficiunt: cũ seruiqͥ
secum fuerant genici. in serui¬
tute moriantur: Hec de stella
breuiter diximus: ne mathe¬
maticorum stulticiam indiscus¬
sam preterisse uideam᷑. Magi

Expanded text:
Fateri etiam mathematici soFateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi
Abbreviated transcription (Latin):
puerum cucurrit: si dicilice¬
at. ñ stella facum pueri: s fatũ
stelle. is qui apparuit. puer fuit
Sed absit a fidelium cordibus.
ut esse aliquid facum dicant.
Uitam quippe hominũ: solus
hanc conditor qui creauit ad¬
ministrat:. Neq enim ꝓpt̃stel¬
lashomo: ẜ stelle. ꝓpt̃ hominẽ
facte sunt. Et si stella fatum
hominis dicit᷑. ipsis suis mi¬
nisteriis subesse homo
ꝑhibetur Certe. cum iacobde
utero egrediens. prioris fratriˢ
plantam teneret manu: prior
ꝑfecte nequaquam egredi po¬
cuic. nisi et subsequens incho¬
asset: ettamen cũ uno tempore.
codemq mom̃to. utrunq ma¬
ter funderet: non una utriꝰq
uicȩ qualitas fuit: Sed ad
hec solent machematici res¬
pondere: quia uirtus constel¬
lationis. in ictu pungentis ẽ.
Quib ẽ diuerso nos dicimus:
quia magna ẽ mora naciuita¬
is. Siigicur mictu puncti.
constellatio ꝑmutatur: necesse
iam erit. ut cot dicant fata.
quot sunt menbra nascentiũ.

Expanded text:
puerum cucurrit, si dici licepuerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fidelium cordibus absit ut aliquid esse fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium.
Abbreviated transcription (Latin):
maliciaͥ contra consilium diui¬
nitatis: Scriptum quippe est:
Non ẽ sapientia. non ẽ. pruden¬
tia. non ẽ consiliũ contͣdñm:
Nam ea quȩ apparuit magos stel¬
la ꝑducit: natum regem repperi¬
unt: munera detulerunt. & ne
redire ad herodem debeant. in
somnis admonent᷑ Sicq fit: ut
iħm quem querit herodes inue¬
nire non possit Cuiꝰ ꝑsona.
qui alii quam hypocrite desi¬
gnantur: Qui dum fictȩ quȩ¬
runt: inuenire dñm nunquã
merentur: Sed inter hȩc scien¬
dum ẽ: qd̃ priscillianistȩ here¬
tici. nasci unumquemq homi¬
num. sub consticucionib stella¬
rum putant: et hoc in adiuto¬
rium sui erroris assumunt: qd̾
noua stella exiit. cum dñs in
carne apparuit: cuius fuisse fa¬
cum. eandem quȩ apparuit stel¬
lam putant: Sed si euglii uer¬
ba pensamus. quib de eadẽ
stella dicitur: usq dũ ueniens
staret supra ubi erat puer: dũ
ñ puer ad stellam. s stella ad

Expanded text:
malitia contra consilium divimalitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ea quae apparuit stelperducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad
Abbreviated transcription (Latin):
runt: et ñ solum quia nasce¬
recur. nouerant: s eciam ubi
nasceret᷑. Nam ab herode re¬
quisiti. locum natiuitatis eiꝰ
exprimunt: quẽ scripturȩ
auctoritate didicerunt: Et
cestimonium ꝓferunt. quod
bechleem honorari natiuicate
noui ducis ostenditur: uc ipsa
eorum scientia. et illis fieret ad
testimonium dampnationis: &
nobis. ad adiutoriũ credulitatiͤ.
Quos ꝓfecto bene ysaac. cũ iacob
filium suum benediceret. desi¬
gnauit: qui et caligans ocłis.
& ꝓphetans. in presenti filium
non uidit: cui tam multa in
posterum preuidit: quia mini¬
rum iudaicus popłs. ꝓpheciȩ sp̃u
plenus. et cecus. eum de quo
multa in futurum predixit: in
presenti positum ñ agnouit:
Sed natiuitate regis nr̃i cognita:
herodes ad callida arguinenta
conuertitur: ne terrenoregno
priuaret᷑ Renuntiari sibi ubi
puer inueniret᷑ postulat: ad¬
otare uelle se simulat: ut quasi
hunc si inuenire possit extin¬
guat Sed quanta ẽ humana

Expanded text:
runt. Et non solum quia nascerunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana
Abbreviated transcription (Latin):
rundam iudeorum corde duri¬
cia: quȩ hunc. nec ꝑ ꝓphetie
donum. nec ꝑ miracula agno¬
uic: Omnia quippe elementa:
auclorem suũ uenisse cestata st̃
Ut enim de eis quiddam usu
humano loquar: dm̃hunc cȩ¬
li esse cognouerunt: quia ꝑti¬
nus stellam miserunt: Alare co¬
qnoint: quia sub plantis eius
se calcabile prebuit Terta co¬
gnouit: quia eo moriente con¬
cremuit:. Sol cognouit: quia
lucis suc radios abscondit: Sa¬
xa et parietes cognouerunt. qͥa
tempore mortis eius scissa sunt
Infernus cognouit: quia hos
quos tenebat mortuos. reddi¬
dic Ettamen hunc quẽ dm̃
omina insensibilia elementa
senserunt: adhuc infidelium
iudeoꝵ corda dm̃ esse minimȩ
cognoscunt: et duriora saxis.
scindi ad penicendũ nolunt:
eumq confiteri ab negant:
quẽ elementa ut diximꝰ. aut
signis aut scissionibus deum
clamant: Qui etiam ad dam¬
pnacionis suȩ cimulum. eum
quem natum despiciunt. na¬
scicurum longe ante presciẽ¬

Expanded text:
rumdam Judaeorum corde durirumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praescive