comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erant. ut sufferendo inuicem in dilectione. seruarent
unitatem sp̃c in uinculo pacis. & inuicem onera sua
mortẽ crucis humiliari dignat᷑ ẽ. ⁊ tamꝗͣ medicꝰ
egrotantes. ita cum dilectione ꝑtulit peccantes. de¬
quib dixerat. Non ẽ opiis sanis medicꝰ.s giotantio.
Statim principale ꝓposuit exemplum dicens. etenim
plo discerent expurgare uet̾ ferm̃tum. idest quicqͥs in
eis suꝑbiȩ de ueteri homine remansissae. Itaq in quit
diem festum celebremus. ñ utiq unum diẽ. s tocã uitã.
ñ in ferm̃to ueteri. neq in ferin̾to malitiȩ & malignita¬
tis. s in arimis sinceritatis & ueritatis. Malitia qͥppe
ẽ & malignitas uelut de alieno pecato głari. quasi
tunc debeat de iusticia sua quisq gaud̾e: cũ alium
iustum eẽ ñ conspexerit. Sinceritas autẽ ⁊ ueritas
ẽ. &̾ si proficit aliquis meminisse quid fuerit &e
multo magis miscreri lapsoꝵ. quando quidem ipse re¬

Expanded text:
erant, ut sufferendo inuicem in dilectione seruarent erant, ut sufferendo inuicem in dilectione seruarent unitatem spiritus in uinculo pacis et inuicem onera sua mortem crucis humiliari dignatus est et tamquam medicus aegrotantes ita cum dilectione pertulit peccantes dquibus dixerat: non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus, statim principale proposuit exemplum dicens: etenim atis exemplo discerent expurgare uetus fermentum, id est quidquid in eis superbiae de uetere homine remansisset. itaque, inquit, diem festum celebremus, non utique unum diem sed totam uitam, non in fermento ueteri neque in fermento malitiae et malignitatis, sed in azymis sinceritatis et ueritatis. malitia quippe est et malignitas uelut de alieno peccato gloriari, quasi tunc debeat de iustitia sua quisque gaudere, cam alium iustum non esse conspexerit. sinceritas autem est et ueritas, etiam si proficit aliquis, meminisse quid fuerit et multo magis misereri lapsorum, quandoquidem ipse ere
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsum ne & tu tempteris. Alter alteriꝰ onera por¬
tate. & sic adimplebitis legem xp̃i. Qͥd est lex xp̃i.
nisi mandatum nouum do uobis ut diligatis inuicẽ:
Qͥd ẽ lex xp̃i. nisi pacem ieam do uob̃. pacẽ meam
relinquo uob̃: Qd gͦ hic dix. inuicem onera ur̃a
portate. & sic adimplebitis legem xp̃i: hoc alio lo¬
co ait. sufferentes inuicem in dilectione. studentes
seruare unitatem sp̃c in uinculo pacis. Nam & in
illo phariseo modicum ferm̃tum ẽẽ uidebat᷑. quia
peccatorem ñ solum ñ dolebat. s suꝑ eiꝰ peccata de
suis se meritis extollebat. S descendit ille confitens
peccata sua iustificatꝰ magis ꝗͣ ille phariseus. iac¬
erant tales. erant ibi ñ tales. quos ut tales eẽnt
exemplo talium commonebat: Cam̃ om̃s in uno
tamꝗͣ eosdem aminonet. ne illi qui tales erant.
desꝑarent de his qui ñdum tales erant. ⁊ eos ad
enim & illi qͥ iam sic erant. & aminonente apło mag̾
magisq nosse debebant. sufferre illos qui ñdum sic

Expanded text:
psum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Quid est lex Christi, nisi, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem ? Quid est lex Christi, nisi, Pacem meam do vobis, pacem relinquo uobis? quod ergo hic dixit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, hoc alio loco ait: sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. nam et in illo Pharisaeo modicum fermenti esse uidebatur, quia peccatorem non solum non dolebat, sed super eius peccata de suis se meritis extollebat. sed descendit ille confitens peccata sua iustificatus magis quam ille Pharisaeus iacerant ibi tales, erant ibi non tales, quos ut tales essent exemplo talium commonebat? tamen omnes in uno tamquam eosdem ammonet, ne illi qui tales erant desperarent de his qui nondum tales erant et eos ad enim et illi qui iam sic erant et ammonente apostolo magis magisque nosse debebant sufferre illos qui nondum sic
Abbreviated transcription (Latin):
deftensores ꝑ qͥs possit scisma c̃cingere. ñ dormiat seu̾itas
discipline. in qua tanto ẽ efficatior emendatio prauitatiᷤᷤ
qͣnto diligntior ẽseruatio caritatis. Tunc autẽ hoc sine
labe pacis & unitatis & sine lesione frum̃toꝵ fieri pot̾
cu egregationis ȩccłe multitudo ab eo cͥmine qͦd anathena¬
trat᷑ aliena ẽ. Tc̃ enĩ adiuuat ꝓ̃positum potiꝰ corripientẽ
ꝗͣ cminosũ resistentẽ. tc̃ se ab eiꝰ c̃iuncciõe salubrit̾ c̃cin&e
ut nec cibum cũ eo quisꝙͣ sumat. ñ rabie inimica. sed
cohercitione fr̃na. Tunc ẽ ille & timore ꝑcutit᷑. & pudore
sanat᷑: cum ab uniu̾sa eccła se anatheinatizatũ uidens
sociam turbã cũ qua in delicco suo gaudeat̃. & bonis in¬
sultet. ñ pot̾ inuenire. Ad hoc enĩ a ipse apłs ait. Siqͥs

Expanded text:
defensores, per quos possit schisma contingere, non dormiat seueritas defensores, per quos possit schisma contingere, non dormiat seueritas disciplinae, in qua tanto est efficacior emendatio prauitatis, quanto diligentior conseruatio caritatis. tunc autem hoc sine labe pacis et unitatis et sine laesione frumentorum fieri potest, cum congregationis ecclesiae multitudo ab eo crimine quod anathematur aliena est. tunc enim adiuuat praepositum potius corripientem quam criminosum resistentem; tunc se ab eius coniunctione salubriter continet, ut nec cibum cum eo quisquam sumat non rabie inimica, sed cohercitione fraterna; tunc etiam ille et timore percutitur et pudore sanatur, cum ab uniuersa ecclesia se anathematum uidens sociam turbam, cum qua in delicto suo gaudeat et bonis insultet, non potest inuenire. Ad hoc enim et ipse apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ aut in solitũ dicã. s qͦd sanitas obseruat ȩccłe. ut ci
quisq fru̾m idest xp̃ianoꝵ intꝰ in ȩccłȩ societate c̃stitu¬
torũ in aliqͥ tali peccato fuerit dephensus ut anathanate
dignꝰ habeat᷑. fiat hoc uͥ ꝑiculum scismatis nullũ ẽ. atq
io cũ ea dilectione de qua ipse alibi p̃cipit dicens. ut in
unicũ ñ eũ existimetis. s corripite ut frẽm. Non eni ad
uitendo correx̾it. ipse foras exiet. & ꝑ ꝓpͥam uoluntatem
ab ȩccłe cõmunione dirimet᷑. Nã & ipse dñs cũ suis uolẽ¬
tib urrania collig̾e dix̃. sinite utraq crescere usq ad mes¬
sem: p̃misit causa dicens. ne forte cũ uultis colligere ⁊ ria
nia. eradicetis simul & triticũ. Ubi satis ostndit. cũ mnetꝰ isti
ñ subẽ s̾om̃no de frumñtoꝵ caita stabilitate certa seutaᷤ
manet. idest quando ita cusꝰq crim notũ ẽ. & om̃ib ex¬
sitabise apparet ut uł nullos prorsus uł ñ tales habeat

Expanded text:
nouum aut insolitum dicam, sed id quod sanitas obseruat ecclesiae, ut, cum quisque fratrum id est christianorum intus in ecclesiae societate constitutorum in aliquo talidignus habeatur, fiat hoc, ubi periculum scismatis nullum est, atque id cum ea dilectione, de qua ipse alibi praecepit dicens: 'Ut non inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem'; non enim ad nitendo correxerit, ipse foras exiet, et per propriam voluntatem ab Ecclesiae communione dirimetur. Nam et ipse Dominus cum servis volentibus zizania colligere dixit, Sinite utraque crescere usque ad messetis simul et triticum. ubi satis ostendit, ut, cum metus iste non subest, sed omnino de frumentorum stabilitate certa securitas manet. id est quando ita cuiusquam crimen notum est et omnibus execrabile apparet, ut uel nullos prorsus uel non tales habeat
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝑ ilum futura p̃dicta ẽ. ꝑ quem nunc apparet im¬
pleta. ut populus d̾i qui nunc ẽ populus xp̃ianus.
iam non cogatur obseruare quȩ propheticis temꝑorib
obseruabantur. non qͦd dampnata s qͦd mutata st̾. non
ut res ipsȩ quȩ significabantur ꝑirent. s ut rerũ signa
suis queq temporib conuenirent: Deniq in psalmo¬
quadragesimo quarto. nam ipse primus ẽ eorum. qui
buiusmodi titulum p̾ferunt: ꝓhis quȩ immutabunt᷑.
ubi &e legitur canticum pro dilecto: aꝑtissime. xp̃c oft̾n¬
ditur: speciosus forma p̃filiis hominum. Q cũ in for¬
ia di eẽt. non rapinam arbitratus ẽ esse se equalẽ dõ.
Ibi ei dicitur. accingere gladio tuo circa femur: quod
in carne cet hominibus locuturus. Per gladium quip¬
pe sermo: ꝑfemur caro significatur. quia sem& ipsũ
exinaniuit formam serui accipiens. ut ille ꝑ duntatẽ
mitatem. quod de illo dic̃ alius ꝓpħa. Uidimus eum &

Expanded text:
tio per illum futura praedicta est, per quem apparet imtio per illum futura praedicta est, per quem apparet impleta? ut populus Dei, qui nunc est populus christianus, jam non cogatur observare quae propheticis temporibus observabantur: non quia damnata, sed quia mutata sunt; non ut res ipsae quae significabantur perirent, sed ut rerum signa suis quaeque temporibus convenirent. CAPUT Iquadragesimo quarto nam ipse primus est eorum qui hujusmodi titulum praeferunt, Pro iis quae immutabuntur: ubi etiam legitur, Canticum pro dilecto  apertissime Christus ostenditur: Speciosus forma prae filiis hominum. Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo. Ibi ei dicitur, Accingere gladium tuum juxta femur: quod in carne esset hominibus locuturus. Per gladium quippe sermo, per femur caro significatur: quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; ut ille per divinitmitatem, quod de illo alius propheta, Vidimus eum, et
Abbreviated transcription (Latin):
in ueterib sacrificiis figuratus ẽ. nec eum negar in
crucis cornib taurum. qui in illo agnoscit maximã
uictimã. in illo requiem cũ inuenimus uere sabbati¬
ramus. & lunȩ nouȩ obseruatio. uitȩ nouȩ ẽ scifica¬
& siqua alia sunt. in quib nunc immorari non opus
ẽ. que illis ueterib adumbrata sunt signis. in isto habent
finem. cuiuis regni non erit finis. In illo quippe omnia
oportebat impleri: qui uenit legem & praphas not
soluere. s implere. Prinde illa uetera signa rerum ñ
cuacuauit aiguendo.s implendo mutauit. ut alia cẽnt
quȩ nuntiarent uenisse iam xp̃m. ꝗͣ fuerant illa quȩ
p̾nuntiabant ẽẽ uenturum. Quid sibi autẽ uult. qͦd
sic p̃notantur quidam psalmi quos & ipsi legunt. &
hñt in litterarum auctoritate sc̾arum ut in eoꝵ titu¬
lis scriptum sit ꝓhis qui inmutabunt᷑. textus uero eo¬
rumdẽ psalmorum p̾dicat xp̃m. nisi quod eoꝵ muta¬

Expanded text:
in veteribus sacrificiis figuratur: nec eum negat in in veteribus sacrificiis figuratur: nec eum negat in crucis cornibus taurum, qui in illo agnoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus: et lunae novae observatio, vitae noet si qua alia sunt, in quibus nunc immorari non opus est, quae illis veteribus adumbrata sunt signis, in isto habent finem, cujus regni non erit finis. In illo quippe omnia oportebat impleri, qui venit legem et prophetas non solvere, sed implere. Proinde illa vetera signa rerum non evacuavit arguendo, sed implendo mutavit, ut alia essent quae nuntiarent venisse jam Christum, quam fuerant illa quae praenuntiabant esse venturum. Quid sibi autem vult, quod sic praenotantur quidam psalmi, quos et ipsi legunt et habent in Litterarum auctoritate sanctarum, ut in eorum titulis scriptum sit, Pro iis quae immutabuntur; textus vero eorumdem psalmorum praedicat Christum: nisi quia eorum muta
Abbreviated transcription (Latin):
masculitu. &e uescimur carnib quas lexdicit immundaᷤ.
nec sabbata. & neomenia & dies festos eoꝵ carualit̾ ob¬
seruamus. nec uictimas pecoꝵ sacrificamus dõ. nec paᷤ¬
cha in oue &e arimis similiter celebramus. & siqua alia
uetera sacramenta. gen̾ali uocabulo umbras futuro¬
rum appellat apłs. quod ea significabant suo tẽpore
reuelanda. quȩ nos reuelata ꝑcepimus. ut remota ui¬
bra: nuda eorum luce frueremur. De quib singillatĩ
longum ẽ disputare. quẽ admodũ exuendo ueterem
hominem circumcidimur in expoliatione corporis
carnis. & quos cibos uitant in pecorib uitam in mo¬
rib & exhibemus corpora nr̃a hostiam uiuam. sc̃am.
d̾o placentem. cui & animas nr̃as in desideriis sc̃is pro
sanguine intelligenter fundimus. & xp̃i uelut agni
immaculati sanguine. ab omni iniquitate mundam᷑.
qͥ propt̾ similitudinẽ carnis peccati. &̃ caprino pecore.

Expanded text:
masculinam, et vescimur carnibus quas Lex dicit immundas, masculinam, et vescimur carnibus quas Lex dicit immundas, nec sabbata et neomenias et dies festos eorum carnaliter observamus, nec victimis pecorum sacrificamus Deo, nec Pascha in ove et azymis similiter celebramus: et si qua alia vetera sacramenta generali vocabulo umbras futurorum appellat Apostolus , quia ea significabant suo tempore revelanda, quae nos revelata suscepimus, ut remota umbra nuda eorum luce frueremur. De quibus singillatim nimis longum est disputare quemadmodum exuendo veterem hominem circumcidimur, non in exspoliatione corporis carnis; et quos cibos vitant in pecoribus, vitamus in moribus; et exhibemus corpora nostra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, cui et animas nostras in desideriis sanctis pro sanguine intelligenter effundimus, et Christi velut agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur. Qui propter similitudinem carnis peccati etiam caprino pecore
Abbreviated transcription (Latin):
lumq contempnunt. & q̃d dicimus nͥ audunte. qͥe
quo seguit non intelligunt. Nam itiq sintelligent
at quo predix propħa quem legunt. dedite ii licem
genmtiũ itaut sis salus usq infines terre. non sic ceci
assent. non sic egroti. ut in dño xp̃o nec luce agnosce¬
tent. nec salutem. Itẽ si intelligerent. quod infructu¬
ose atq anit̾ cantant. de quib sit ꝓnuntiatum.
in omnem terram exiuit sonus eorum. & in fines
obis terre uerba eorum: ad sonum apostoloꝵ uigi¬
larent. & uerba coꝵ diuina eẽ sentirent. De sc̃is gͦ scͥp¬
tiris quatũ & apud ipsos magna habetur auctoritas:
simenda sunt testimonia. quoꝵ & si noliuit oblata
utilitate sanari aꝑta possint u̾itate conuinci. s primo
ꝑtiñe instrum̃ti ueteris libios. quod iam non uetera
s noua sacramenta seruamus. Dicunt enim nobis. qͥd
apud uos facit lectio legis & ꝓphetarum cuius p̾cepta
sernare non uultis: eo qͦd carnem p̾putii ñ circumcidimꝰ

Expanded text:
 quod dicimus non audiunt; quoniam quod legunt, non intelligunt. Nam utique si intelligerent de quo praedixerit propheta, quem legunt, Dedi te in lucem gentium, ita ut sis salus mea usque in fines terrae ; non sic caeci essent, non sic aegroti, ut in Domino Christo nec lucem agnoscerent, nec salutem. Item si intelligerent, quod infructuose atque inaniter cantant, de quibus sit praenuntiatum, In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ; ad sonum Apostolorum evigilarent, et verba eorum divina esse sentirent. De sanctis ergo Scripturis, quarum et apud ipsos magna habetur auctoritas, sumenda sunt testimonia, quorum et si nolint oblata utilitate sanari, aperta possint veritate convinci. CAPUT pertinere Instrumenti Veteris libros, quia jam non vetera, sed nova sacramenta servamus. Dicunt enim nobis, Quid apud vos facit lectio Legis et Prophetarum, cujus praecepta servare non vultis? eo quod carnem praeputii non circumcidimus
Abbreviated transcription (Latin):
possiderent. Qod si głosa ȩccła sine macula &e ruga in eisso¬
lis computabat᷑. qui merebant & gemebatit illas iniqͥtateᷤᷤ
& ꝑditione iniquoꝵ tutissimi euadent. Desinant calũp¬
mari bonis ñ oꝑantib mala ꝑ morbidã cupiditatẽ. s
tolerantib ꝓpt̾ pacificam caritatẽ: quib dictũ ẽ beati

Expanded text:
possiderent. quodsi gloriosa ecclesia sine macula et ruga in eis sopossiderent. quodsi gloriosa ecclesia sine macula et ruga in eis solis computabatur, qui maerebant et gemebant illas iniquitates et perditione iniquorum tutissimi euaderent, desinant calumniari bonis non operantibus mala per morbidam cupiditatem, sed tolerantibus propter pacificam caritatem, quibus dictum est: be
Abbreviated transcription (Latin):
les. neq masculoꝵ c̃cubitores. neq fures. neq auari. neq
ebriosi. neq maledici. neq rapaces regnũ dĩ possidebunt.
Quomͦ gͦ ciprianus & alia similia frum̃ta dnica in illa
tunc unitatis ȩccła cũ auaris & rapacib. cũ his qͥ regnũ
dĩ ñ possidebunt. ñ laicis uł quib cũq clericis. s & ipsis
ep̃is panẽ dni manducabunt. & calicẽ dñi bibebant. cũ
idem apłs p̃cipiat ñ eis conmisceri. & clam& cũ eiꝰ mo¬
di nec cibum sum̾e: An qr ñ pot̾ant ab eis corporalit̾
separari ne simul eradicarent & triticum. sufficiebat ei ata¬
lib corde seiungi. uita moribꝰq distingui. ꝓpt̾ cõpensationẽ
custodiendȩ pacis & unitatis ꝓpt̾ salutẽ infirmoꝵ. & tãꝗͣ
ipsi axplicent quẽ admodũ ẽẽ potuerit illa tunc ȩccła głosa
rapiebant. uͥ usuris multiplicantib fenus augebant. ubi
tantis erant iniqͥtatib inuoluti. ut ꝑ illas regnũ dĩ not

Expanded text:
um concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Quomodo ergo Cyprianus et alia similia frumenta dominica in illa tunc unitatis Ecclesia cum avaris et rapacibus, cum his qui regnum Dei non possidebunt, non laicis vel quibuscumque clericbant, cum idem apostolus praecipiat non eis commisceri et clamet cum eiusmodi nec quidem cibum sumere? an quia non poterant ab eis corporaliter separari, ne simul eradicarent et triticum, sufficiebat eis a talibus corde seiungi, uita moribusque distingui, propter compensationem custodiendae pacis et unitatis, propter salutem infirmorum et tamquam ipsi explicent, quemadmodum esse potuerit illa tunc ecclesia gloriosa rapiebant, ubi usuris multiplicantibus faenus augebant, ubi tantis erant iniquitatibus inuoluti, ut per illas regnum dei non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ luctum quia tollebat᷑. s luctum inquit ut tolleret᷑. idet
manã imꝑitiam eradicarent & triticum. Cũgͥ ad
talem uindictam necessitas cogit. humilitas lugatii
agerdum. ut ei talis uindicta sit utilis & agendũ uoto &
p̾cib si corrigi obiurgationib ñ potest. Io sequit e dic̃

Expanded text:
non \'luctum quia tollebatur,\' sed luctum, inquit, ut tolleretur, id est non \'luctum quia tollebatur,\' sed luctum, inquit, ut tolleretur, id est humanam imperitiam eradicarent simul et triticum. cum ergo ad talem uindictam necessitas cogit, humilitas lugentium agendum, ut ei talis uindicta sit utilis, et agendum uoto et precibus, si corrigi obiurgationibus non potest. ideoque sequitur et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uindicari. qͦo ut satis appareat. tocum ipse epłe apłie lo¬
cum diligentiꝰ tractem̃. Ed uultis inquit. in uirgi uenia
ad uos. an in caritate. & spũ mansuecudinis: Iam hic ap¬
pare cum loqͥ de iundicta: ad cuius significationẽ iurgi
nominauit. Numqͥo tam̃ & uirga sine caritate ẽ. quia
uiga caritatẽ ht̃. S aliud ẽ caritas seueritatis: aliud
caritas mansuecudinis. Una qͥdem caritas c̃. s duiersa
in diusis oꝑat᷑. omĩno inqͥt audit᷑ int̾ uos fornicatio
& talis fornicatio qualis nec in gentib. ita ut uxorem
patris quis hibeat. De tam uimani facto. uideam̃ quc̃ad¬
modum eos seruire p̾cipiat. & uos inqͥt inflati estis. &
ñ potius luctum habuistis ut tolleret᷑ de medio urmn
qui hoc opꝰ fecit. Quare luctum potius ⁊ ñ iram. nͥ qͥa¬
& ũi patitur unum m̃brum compatiunt᷑ omĩa m̾bra.⁊

Expanded text:
uindicari. quod ut satis appareat, totum ipsum epistulae apostolicae louindicari. quod ut satis appareat, totum ipsum epistulae apostolicae locum diligentius retractemus. Quid uultis, inquit? in uirga ueniam ad uos an in caritate spiritus mansuetudinis? iam hic apparet eum de uindicta loqui, ad cuius significationem uirgam nominauit. numquid tamen et uirga sine caritate est, quiauirga caritatem habet. sed aliud est caritas seueritatis, aliud caritas mansuetudinis. una quidem caritas est, sed diuersa in diuersis operatur. omnino, inquit, auditur in uobis fornicatio, et talis fornicatio qualis nec in gentibus, ita ut uxorem patris sui quis habeat. de tam immani facto uideamus quemadmodum eos saeuire praecipiat. et uos, inquit, inflati estis et non potius luctum habuistis, ut tolleretur de medio uestrum qui hoc opus fecit. quare luctum potius et non iram, nisi quia si patitur unum membrum compatiuntur omnia membra? et
Abbreviated transcription (Latin):
lis quisq consentit. Si autẽ a se ipso auferat malum:
alieno malo ñ ẽ unde consentiat. Quapropt̾ qͥsqͥs &ẽ
contempserit ȩcclẽ dĩ discipliuam. ut malos cum qͥb
ñ peccat. ⁊ quib ñ fauce. desistat monere. corrigere.
lo peccat. s suo. Ipsa quippe in tanta re negligentia
graue malum ẽ. & idõ sic apłs ammon&. si auferat
malum a se ipso. ñ solum auferre audaciã cominitten¬
di. aut pestilentiam c̃sentiendi. s &̃ pigritiam corri¬
gendi. & negligentiam uindicandi. adhibita prudn¬
tia & obeoientia in eo qͥ precepit dñs ne frumenta
lelant᷑ Ea quippe intentione quisqͥs int triticum erama
tolerauerit. auftrendo malum a se ipso. ñ eis commumicat.
& ea distinguit ac iudicat. interim ad dic̃. Non ciĩ nouit
qͦd cras futurũ ẽ. & idõ dilctione seruata. ñ sine spe correc¬
tionis uindicandum ẽ. quicqͥd &̃ cogit necessaria seucritas

Expanded text:
lis quisque consentit. Si autem a se ipso auferat malum, lis quisque consentit. Si autem a se ipso auferat malum, alieno malo non est unde consentiat. Quapropter quisquis etiam contempserit Ecclesiae Dei disciplinam, ut malos cum quibus non peccat et quibus non favet, desistat monere, corrigere, lo peccat, sed suo. Ipsa quippe in tanta re negligraue malum est. et ideo, sicut apostolus monet, si auferat malum a se ipso, non solum auferet audaciam committendi aut pestilentiam consentiendi, sed etiam pigritiam corrigendi et neglegentiam uindicandi adhibita prudentia et oboedientia in eo quod praecepit dominus, ne frumenta laedantur. ea quippe intentione quisquis inter triticum zizania tolerauerit auferendo malum a semet ipso, nec eis communicat et ea distinguit ac iudicat interim ad diem. non enim nouit quod cras futurum est. et ideo dilectione seruata non sine spe correctionis uindicandum est quidquid etiam cogit necessaria seueritas
Abbreviated transcription (Latin):
set. neq commnunicaueris peccatis alienis. tanꝗͣ ille
dicerae fieri posse ut aliqͦs malos ab ȩccłȩ congrtgatiõe
separare ũ possit. & id̾o tolerare cogeretur. tanqͣ consili¬
um dans quẽ admodum percatis eorum ñ communicare.
te ipsum inquit castum custodi. Non enim malis nͥ mal
misceri pot̃. bonus autẽ nullo mͦ. quãuis cum eis in una
congregatione uerset᷑. Ita & hic ad corinthios cũ dixis¬
set. quo enim mͥ dehis quȩ foris sunt uidicare: Non¬
ne de his quȩ foris sunt uos iudicatis: Ne forte tur¬
bentur aliqua maloꝵ numerositate. sic ꝑmixta frum̃¬
ta: ut sine illorum uexatione colligi scparariq ñ pos
possent auferre malos a congregatione sua. auferendo
malum ex se ipsis. idest ñ cum eis peccando. nec cis ad
peccandum c̃sentiendo. aut faciendo integ̾rimi int̾ eos
& incorruptissimi u̾sarent᷑: quia ꝑ malum suum ma¬

Expanded text:
set, Neque communicaveris peccatis alienis: tanquam ille set, Neque communicaveris peccatis alienis: tanquam ille diceret, fieri posse ut aliquos malos ab Ecclesiae congregatione separare non posset, et ideo tolerare cogeretur; tanquam consilium dans quemadmodum peccatis eorum non communicaret, Te ipsum, inquit, castum custodi . Nam malis malus misceri potest, bonus autem nullo modo, quamvis cum eis in una congregatione versetur. Ita et hic ad Corinthios cum dixisset, Quo enim mihi de his qui foris sunt judicare? Nonne de his qui intus sunt vos judicatis? ne forte turbarentur aliqua malorum numerositate, sic permixtis frumentis, ut sine illorum vexatione colligi separarique non pote non possent auferre malos a congregatione sua; auferendo malum ex se ipsis, id est, non cum eis peccando, nec eis ad peccandum consentiendo aut favendo, integerrimi inter eos et incorruptissimi versarentur. Quia per malum suum ma
Abbreviated transcription (Latin):
uicacia uesani. calumpniis insidiosi. seditionib tur¬
bulcuti: ne luce ueritatis carere ostencant᷑ umbiã
rigioe scueritatis obtendunt. & quȩ in scripturis sc̃is sal¬
ua dilectionis sinceritate. & custodita pacis unitate ad
corrigenda fr̃na uicia mordaciori curatione fieri p̃cepta
sunt. ad sacrilegium scismatis. & ad occasionẽ scismatis
usurpant dicentes. Ecce ait apłs. Auferte malũ a uo¬
bis ipsis. Qd malum utiq si integris inquiunt ñ obes¬
set: nec iuberetur auferri. Interim uideamꝰ ne forte ñ
frustra ñ dixit apł̃s. auferte malos a cogitatione
ura s aufcite malum a uob̃ ipsis. quia cum quisq un¬
pedit᷑ ab ȩccl̃e congiegatione malos homines scparare.
sia se ipso auferat malum. ñ cis corde miscetur. atq
ita spiritalit̾ ñ solum coniungit᷑ bonis. s &̃ scparat᷑
a malis. Sic enim in illo loco ad timotheum cũ dixis¬

Expanded text:
ervicacia vesani, calumniis insidiosi, seditionibus turervicacia vesani, calumniis insidiosi, seditionibus turbulenti; ne luce veritatis carere ostendantur, umbram rigidae severitatis obtendunt, et quae in Scripturis sanctis salva dilectionis sinceritate et custodita pacis unitate, ad corrigenda fraterna vitia mordaciori curatione fieri praecepta sunt, ad sacrilegium schismatis et ad occasionem praecisionis usurpant, dicentes, « Ecce ait Apostolus, Auferte malum ex vobis ipsis. Quod malum utique si integris, » inquiunt, « non obesset, nec juberetur auferri. » 2. Interim videamus ne forte non frustra non dixerit Apostolus, Auferte malos a congregatione vestra; sed, Auferte malum ex vobis ipsis: quia cum quisque impeditur ab Ecclesiae congregatione malos homines separare, si ex se ipso auferat malum, non eis corde miscetur; atque ita spiritualiter non solum conjungitur bonis, sed etiam separatur a malis. Sic enim in illo loco ad Timotheum cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
uob legitimum scmpit̾num in ꝓienes ur̃as. diuid̾e ĩ me¬
dio sc̃orũ & iteligiosoꝵ. & in medio inundoꝵ & inmun¬
dorum. Tanto enim quisq meliꝰ boc fac̃: quantomag̾
in ȩccła proficit. Cum enim creuiss&e herba & fructum
fecisset. tunc apparuetunt xi zania. & quãuis int̾ uttũ¬
q: iã scrui patris familias cognitione diuiderent attq
distinguerent uubentur ea tam̃ sinere ctescert. ⁊ hoc usq
ad messem. S hec hacienus. ca enum quȩ restant ali¬
quantum diligentius ab alio exordio consideranda atq
tiactanda sunt. Incipit Liber tercu.
NUM omnis pia ratio
& modꝰ eccłastice disciplinę unitate
sp̃e in uinculo pacis maximne debeat
intueri: qͥd apłs sufferendo inuicem
precipit. custodiri. & quo ñ custodito medicina uindic¬
medicna &e coniuincit᷑. illi filii aliem. qui ñ odio iniqͥ¬
tatum alienarũ s. studio c̾tentionum suarũ infirmas
plebes iactantia sui nominis irretitas. uł trahere

Expanded text:
gitimum aeternum in progenies uestras diuidere in medio sanctorum et inreligiosorum et in medio mundorum et immundorum. tanto enim quisque melius hoc facit, quanto magis in ecclesia proficit. cum enim creuisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania. et quamuis inter utrumque iam serui patris familias cognitione diuiderent atque distinguerent, iubentur ea tamen sinere crescere et hoc usque ad messem. sed haec hactenus. ea enim quae restant aliquanto diligentius ab alio exordio consideranda atque tractanda sunt. LIBER TERTIUS. Cum omnis pia ratio et modus ecclesiasticae disciplinae unitatem spiritus in uinculo pacis maxime debeat intueri, quod apostolus sufferendo inuicem praecepit custodiri et quo non custodito medicina uindicmedicina esse convincitur: illi filii mali, qui non odio iniquitatum alienarum, sed studio contentionum suarum infirmas plebes jactantia sui nominis irretitas, vel totas t
Abbreviated transcription (Latin):
societate in cõmuniõe donati remansisse conent᷑: Si enĩ di¬
cunt ꝑ talium cõmunionẽ ꝑire ȩccłam. cur eã ñ dicunt
cypͥani iam ꝑisse temporib: Ac sic & ꝑ se ipsos unde extitit
ñ inuenientes: desinant dice ap̃se ȩccłam remansisse. quã
totam pͥorib ꝑisse temporib dicunt. Si aũ in bonis qͥb
talia displicent semꝑ mansit & manet & manebit ȩccła.
discant isti aliqñ ñ sic intellig̾e qͦd ait apłs. auferte malũ
ex uob̾ ipsis. ut ꝑscismata conantes collig̾e rizania. eradicẽt
simul & triticũ. Quȩ ita om̃ĩa disputamꝰ ut meminerint
qͥ hoc legunt uł audiunt. ñ eos potuisse umꝗͣ demonstra¬
re. siue illo tpr̃e cũ recentissima heresis erat. siue nc̃ cũ mul¬
to firmiore innocentiȩ c̃scientia sͥ totꝰ orbis in catholica

Expanded text:
societate id est in communione Donati remansisse persuadere societate id est in communione Donati remansisse persuadere cunt per talium communionem perire ecclesiam, cur eam non dicunt iam Cypriani perisse temporibus? ac sic et se ipsos unde extiterint non inuenientes desinant dicere aput se ecclesiam remansisse, quam totam prioribus perisse temporibus dicunt. si autem in bonis quibus talia displicent semper mansit et manet et manebit ecclesia, discant isti aliquando non sic intellegere quod ait apostolus: auferte malum ex uobis ipsis, ut per schismata conantes colligere zizania eradicent simul et triticum. quae omnia ita disputamus, ut meminerint qui haec legunt uel audiunt, non eos potuisse umquam demonstrare siue illis temporibus, cum recentissimae res erant, siue nunc, cum multo firmiore innocentiae conscientia sibi totus orbis in catholica
Abbreviated transcription (Latin):
moratũ ierechielẽ ꝓpħam tali u̾bo designauit malos.
qͦs inunitate tolerant boni. ut eos in medio bonorum
diceret ẽstitutos: qr si bonos dic̾e̾t in medio malorum. il
li extͥnsecꝰ & forisecꝰ eẽ uident᷑. Gemunt inqͥt & mereis
iniquitates ppłi mei que fiunt in medio eor̃: ut illos unqͦs¬
ꝗͣuis eos grauissimis gemitib &e p̃clarissimis uocib accu¬
sarent. unã tam̃ cũ cis intrantes ȩccłam. & in una c̃grega¬
tione paria sacram̃ta tractantes. ꝑ huiꝰmodi c̃munica¬
tionẽ paris sortis effecti sunt. qr ñ obtemꝑauert̃ apło ui
benti. cũ huiꝰmodi nec cibũ qͥdẽ simul sum̾e. & auferte
malum ex uob̾: qͥd adhuc laboram. qͥd se ipsi iactant
qͥd habeant aliquã ȩccłam. si iã illis temporib ẽtẽ destitit:
Dicant unde natꝰ ẽ maiorinꝰ aut donat᷑. ut ꝑ eos nasceret᷑
incognitos sibi ẽẽ m̃tiunt᷑. q̃nqͥdẽ fuert cales in illa unita¬
tis eccła unde se isti exortos t̃t̃ sic iactant. ut cã in sua sola

Expanded text:
moratum Ezechielem prophetam tali uerbo designauit malos, quos in unitate tolerant boni, ut eos in medio bonorum diceret constitutos, quia si bonos diceret in medio malorum, illi quasi extrinsecus et forinsecus esse uiderentur. gemunt, inquit, et maerent iniquitates populi mei quae fiunquamuis eos grauissimis gemitibus et praeclarissimis uocibus accusarent, unam tamen cum eis Ñltrantes ecclesiam et in una congregatione paria sacramenta tractantes per huiusmodi communicationem paris sortis effecti sunt, quia non obtemperauerunt apostolo iubenti cum huiusmodi nec cibum quidem simul sumere et: auferte malum ex uobis ipsis, quid adhuc laboramus? quid se ipsi iactant quod habeant aliquam ecclesiam, si iam illis temporibus esse destitit? dicant unde natus est Maiorinus aut Donatus, ut per eos nascereturione sua uel incognitos sibi esse mentiuntur, quandoquidem fuerunt tales in illa unitatis ecclesia, unde se isti exortos esse sic iactant, ut eam in sua sola
Abbreviated transcription (Latin):
canus qui iustificat᷑ ẽ magis ꝗͣ ille phariseus utiq pec¬
cator erat. Si cnim uera peccata qꝰ ñ erant: falsa confessio
partatoꝵ. Si autem uera: etat confessio peccatoꝵ. Si autẽ¬
uerissime dix̾im. qͥ ꝓfecto ueracit̾ ait. cũ otartmn & confite¬

Expanded text:
canus qui iustificatus est magis quam ille Pharisaeus utique peccanus qui iustificatus est magis quam ille Pharisaeus utique peccator erat. si enim uera peccata eius non erant, falsa erat confessio peccatorum; si autem uera erat illa confessio proptuerissime dixerim, qui profecto ueraciter ait: cum orarem et confite
Abbreviated transcription (Latin):
reat ñ facile cẽ grauis sacrilegio scisimnatis. quia p̃ciden¬
dx umitatis nulla ẽ necessitas iusta. cum s uequaquã
sp̃alit̾ nocituros malos idõ tolerent boni. ne spũalit̾ se¬
iungant᷑ a bonis. cũ disciplinȩ ad u̾itatẽ consideratio
custodiende pacis refrenat aut differt: quã tam̃ securitã
exenit cum apparae sinc uulnere scismatis. ad salubrẽ
correctionẽ posse aliquid eccłastico iudicio uindicari.
tempꝰ cum pizania colligunt᷑. eradicet᷑ simul & triticũ
necessitate cogit᷑ quisꝗͣ eẽ int̾ inustos. recedat ab iniu¬
sticia. ⁊ securus inuocat nom̃ dñi. Simul eiĩ & abim¬
iustis recedit. & ab eis exit. atq seꝑat᷑ interim corde. ut eciã
corpore a talib in fine seꝑari mereat᷑: & illud qͦd script̃ ẽ.
Non ẽ speciosa laus in ore peccatoris. In ore certe fidelium:
p̃oicatio percatoris ore ꝓcedit: quetendũ ẽ cuiusmodi pecra¬
torem. hoc loco scriptura significare uoluit. Nam & publi¬

Expanded text:
acrilegio schismatis, quia praecidendae unitatis nulla est iusta necessitas, cum sibi nequaquam spiritaliter nocituros malos ideo tolerent boni, ne spiritaliter seiungantur a bonis, cum disciplinae seueritatem consideratio custodiendae pacis refrenat aut differt; quam tamen securitas exserit, cum apparet sine uulnere schismatis ad salubrem correctionem posse aliquid ecclesiastico iudicio uindicari. tempus cum zizania colliguntur eradicetur simul et triticum, necessitate cogitur quisquam esse inter iniustos, recedat tamen ab iniustitia, et securus inuocat nomen domini. simul enim et ab iniustis recedit et ab eis exit atque separatur interim corde, ut etiam corpore a talibus in fine separari mereatur. Et illud quod scriptum est: non est speciosa laus in ore peccatoris, in ore certe fidelium upraedicatio peccatoris ore procedit, quaerendum est cuiusmodi peccatorem hoc loco scriptura significare uoluerit. nam et publi
Abbreviated transcription (Latin):
fensionem suam tam ꝑuerse istam scripturã q̃ ꝑu̾se
ab istis intelligit᷑. & dicens idõ se bonum eẽ ñ posse.
quia scd̃m pͥncipem populi. sic ⁊ ministri ei. & qualiᷤ

Expanded text:
fensionem suam tam perverse istam Scripturam, quam perverse fensionem suam tam perverse istam Scripturam, quam perverse ab istis intelligitur; et dicens in eo se bonum esse non posse, quia secundum principem pop
Abbreviated transcription (Latin):
orbe terrarum cuiꝰ ipsi scismatici sunt nimis impuden¬
ter parci uolunt: cum a sola ipsa uera unitate iustissi¬
me scismata puniant᷑. si eo mͦ ista punienda st̃ ⁊ ⁊ ulid̾
quod scriptum ẽ. Scdm pͥncipem populi sic & mini¬
stri ipsius. & qualis rector ẽ ciuitatis tales inhabi¬
tantes si intelligerent quo ꝑtiu&e nec nob obicerent. nec ip¬
sa uana iactancia suꝑbuent. Nos enim ut hominũ spe qͥ
in solo dõ tuta recteq secura ẽ. non in hominib collocem᷑
q̃m scriptum meminimus. maledict᷑ qui spem suã ponit
in homine: non intelligimus hoc loco principem populi.
&e rectorem cuitatis ep̃m significari. Hon ido quia non
possimus innumerabiles scõs in catholica fide ep̃os intu¬
eri. s ne cuiusꝗͣ ut dixi spes hominis collocet᷑ in homi¬
ne. & si forte ei contingat in ea uiuere ciuitate. ñ sit bonꝰ
ep̃c. arbitretur impune se malum fieri. usurpans ad de¬

Expanded text:
orbe terrarum, cuius ipsi schismatici sunt, nimis impudenorbe terrarum, cuius ipsi schismatici sunt, nimis impudenter parci uolunt, cum a sola ipsa uera unitate iustissime schismata puniantur, si eo modo ista punienda sunt? Et illud quod scriptum est: secundum principem populi sic et ministri ipsius, et qualis rector est ciuitatis tales et inhabitantes, si intellegerent quo pertinet, nec nobis obicerent nec ipsi uana iactantia superbirent. nos enim, ut hominum spem, quae in solo deo tuta recteque secura est, non in hominibus collocemus, quoniam scriptum meminimus: maledictus qui spem suam ponit in homine, non intellet rectorem civitatis episcopum significari. Non ideo quia non possimus innumerabiles sanctos in catholica fide episcopos intueri: sed ne cujusquam, ut dixi, spes hominis collocetur in homine, et si forte ei contingat in ea vivere civitate ubi non sit bonus episcopus, arbitretur impune se malum fieri, usurpans ad de
Abbreviated transcription (Latin):
ralib molestiis patiuntur. ammonitio dĩ ẽ. cauende
dampnationis ȩternȩ. Nam ipsi uere sanguinẽ ñ so¬
lum corporalit̾ ꝑ furias cirtuincellionum. s etiã sp̃ua¬
lit̾ fundunt: qui orbem terrarum si possunt rehipti¬
tare conantur. Aut si solus ille sanguinem fundit qͥ
carnem mortalem uł uuluerat. uł uulneratam ꝑimit
ille aut ñ fundit. qui seductas animas sacrilegio scis¬
matis occidit. quare in scismaticos suos maximianis¬
tas ꝑ eandem plenaris concilii sui sententiam talia dix¬
erunt. ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinẽ. cũ
ab eis constet corporalit̾ ueminem occisum. neminẽ uul¬
neratum. s insuꝑ cos ab istis multa ꝑpessos cum de basi¬
licis ꝑ uidiarias potestates exluderent᷑. qualia ante scpa¬
rationem inꝯximianistarum cum in uno parit̾ cẽnt eis
multa fecerunt. qui priora ex parce donati scismata fece¬
rant: Cui uiꝗͣ scismatico suo peꝑcerunt qui sunt ab

Expanded text:
idquid corporalibus molestiis patiuntur ammonitio dei est cauendae idquid corporalibus molestiis patiuntur ammonitio dei est cauendae damnationis aeternae. nam ipsi uere sanguinem non solum corporaliter per furias circumcellionum, sed etiam spiritaliter fundunt, qui orbem terrarum, si possint, rebaptizare conantur. aut si solus ille sanguinem fundit, qui carnem mortalem uel uulnerat uel uulnere perimit, ille autem non fundit, qui seductas animas sacrilegio schismatis perimit, quare in schismaticos suos Maximianistas per eandem plenarii concilii sui sententiam talia dixerunt: ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, cum ab eis constet corporaliter neminem occisum, neminem uulneratum, sed insuper eos ab istis multa perpessos, cum de basilicis per iudiciarias potestates excluderentur? qualia multis ante separationem Maximianistarum, cum in uno pariter essent, multa fecerunt, eis qui priora ex parte Donati schismata fecerant. cui enim umquam schismatico suo pepercerunt, qui sibi ab
Abbreviated transcription (Latin):
collegio suo felicianum mustitanum & p̃textanum assuri¬
tanum q̃s ex num̾o dampuatorum quasi bono pacis ñ tam̃
xp̃i s. donati ulut integros denuo ratꝑunt. qͥ e erant oua
aspidum & cruꝑant. Sic enĩ cos describunt trecentos decem
Lict aum inꝑci seminis noxios partꝰ. uenenati ut̾i alucꝰ
diu texerit. & concepti scleris ut caigula in aspidũ m̃bra
tardo se calore uaporauerint: tantũ conceptũ uitus eua¬
nescente umbraculo celari ñ pot̾it. nam &e si sero publi¬
hec oua aspidum eruꝑant. iamq horribilia ⁊ male
olentia cũ uenenosis fecib erant. ab eoꝵ communione
quo int̃ serpentes excellere đt. etiam proiectos aspides
reuocaret. Aut si hȩc pro pace ñ obsunt quid catholicis
obiciunt quos conuincere nequiuerunt. cum ipsi rece¬
perint quos ore proprio dampnauerunt: Si hec pro
pace ñ obsunt. obsunt tam̃ pro pace donati. cui fauet᷑

Expanded text:
collegio suo Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuricollegio suo Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, quos ex numero damnatorum quasi bono pacis, non tamen Christi sed Donati, uelut integros denuo receperunt, qui et erant oua aspidum et eruperant. sic enim eos describunt trecenti decem nt: licetenimuiperei seminis noxios partus uenenati uteri alueus diu texerit et concepti sceleris uda coagula in aspidum membra tardo se calore uaporauerint, tamen conceptum uirus euanescenti umbraculo celari non potuit. nam etsi sero publirunt. haec oua aspidum iam eruperant iamque horribilia et male olentia cum uenenosis fetibus erant ab eorum communione quo inter serpentes excellere dicitur, etiam proiectos aspides reuocaret. aut si haec pro pace non obsunt, quid catholicis obiciunt quos conuincere nequiuerunt, cum ipsi receperint quos ore proprio damnauerunt? si haec pro pace non obsunt, obsunt tamen pro pace Donati, cui multum
Abbreviated transcription (Latin):
in falso martirio: Non enim in media ambulant cẽ ꝑdiẽ.
quando qͥdem dic̃ apłs. qui inebriant᷑ nocte st̃ ebrii: Non¬
ne isti cadunt in meridie. quasi in media nocte: Qd qͥdẽ
ominiũ hereticoꝵ ẽ qui tt̃ manifestissimam in luce om̃iũ
gentium constitutã uide ñ possunt. extia cui unitatẽ qͥeͥd
oꝑant᷑. quãuis magna sollettia & diligentia ficri uidcat᷑.
tam̃ ilis incħ̃ ꝓdest aducrsus iram dĩ. quã nec arancarũ
tele possunt defendere astigore. Qͥd̃gͦ de hoc ꝓpħico capi
tulo ponunt quod in ipsos ittoqueri ñ possit. nͥ forte de
ouis aspidum quoꝵ ante multum meminerat. dictator
ille santentiȩ plenarii concilii ducentoꝵ decẽ. qͥcũ uniu̾¬
sis ꝓuincuis asticȩ conuencit̃ꝰ Hoc certe si uiuere parme¬
mianus ũ dicer&e. nec ex propħa ysaia ponere adu̾su nos.
Oua aspidum cruꝑunt. Respiceret ille ad unctum

Expanded text:
in falso martyrio? nonne in media nocte ambulant et per diem, in falso martyrio? nonne in media nocte ambulant et per diem, quandoquidem dicit apostolus: qui inebriantur nocte sunt ebrii? nonne isti cadunt in meridie quasi media nocte? quod quidem omnium haereticorum est, qui rem manifestissimam in luce omnium gentium constitutam uidere non possunt, extra cuius unitatem quidquid operantur, quamuis magna sollertia et diligentia fieri uideatur, tam illis nihil prodest aduersus iram dei, quam nec aranearum tetulo ponunt, quod in ipsos retorqueri non possit; nisi forte de ovis aspidum, quorum multo ante meminerat dictator illius sententiae plenarii concilii trecentorum decem, qui cum universis prouinciis Africae conuenerunt? hoc certe nunc si uiueret Parmenianus non diceret nec ex propheta Esaia poneret aduersus nos: oua aspidum eruperunt. respiceret enim adiunctum
Abbreviated transcription (Latin):
tantiȩ suȩ signati merait᷑ :⁊ in aloꝵ ꝑditorum uastatioẽ¬
atq interitu lb̃ari. Uerimptamen isti qui hec catholicis
obiciunt cur ñ se respiciunt. quoꝵ cateriȩ gregum furioso¬
tum. huc ati illuc armat ferto ac fustib uolitant. ⁊ tã
crebris ubi potuerint stragib nequaꝗͣ tam̃ tanta inmani¬
tate saciant᷑⁊ Ubi ꝑbusta cadauerum eoꝵ cum feminis
quȩ cum ilis passim commytȩ. contra ordinẽ terũ diui¬
narum & humanarum dieb ac uoctib cuagant᷑. tanta
ferua ehrietas. ut inde insaniam cotidianam ñ solũ alios
insectandi s etiam se ipsos p̾cipitandi concipiant. Hoꝵ
pedes ad maliciam ñ currunt. nec ueloces sunt ad effun¬
dendum sanguinem: Ab istis ñ recedit iudicium: qui
sibi ẽ iniustissimas licentias inoedinatȩ potestatis usur¬
pant: Istis ñ fiunt tenebrȩ. dum ñ ualent sustinere lum̃.

Expanded text:
rantiae suae signari meruerunt et in illorum perditorum uastatiorantiae suae signari meruerunt et in illorum perditorum uastatioatque interitu liberari. uerumtamen isti qui haec catholicis obiciunt cur non se respiciunt, quorum et cateruae gregum furiosorum huc atque illuc armatae ferro ac fustibus uolitant et tam crebris ubi potuerint stragibus nequaquam in tanta immanitate satiantur, ubi per busta cadauerum eorum cum feminis, quae cum illis passim commixtae contra ordinem rerum diuinarum et humanarum diebus ac noctibus euagantur, tanta feruet ebrietas, ut inde insaniam cotidianam non solum alios insectandi, sed etiam se ipsos praecipitandi concipiant? horum pedes ad malitiam non currunt nec ueloces sunt ad effundendum sanguinem? ab istis non recedit iudicium, qui sibi etiam iniustissimas licentias inordinatae potestatis usurpant? istis non fiunt tenebrae, dum sustinent lumen
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ uana: quia parturiunt dolorẽ. & pariunt iniquitatĩ
Oua aspidum eruꝑunt: & telam araneȩ texunt. & qui
erat de ouis illis manducaturus. conterens inucnit oli¬
dum. & in ipso basiliscum. Tela gͦ corum ñ erat ad uesti¬
endum. neq se oꝑient de oꝑib suis. Oꝑa enim illoꝵ oꝑa
iniquitatis pedes autem eorum ad nequitiam currunt.
ueloces ad effundendum sanguinẽ. & cogitationes corum
cogitationes insipientium. contritio & miseria ui uiis coꝵ
& inam pacis ñ cognouert᷑. Qsisto loco scriptura describit.
um palcam ũ comburet igni mextinguibili. his ñ obst̃¬
sicut ñ obfint bonis tanta multitudo sceleratorũ. qui ꝑ
eaechielẽ propħam dicti sunt. illi uidelic& qͥ geinebant
& mereluant facinora popłi quȩ fiebant in medio eorum
UInde quia eos corrig̾e non pot̾at. ne ab unitate popłi dĩ
se ullom separare deberent: ꝓ merito innocentissimȩ tole¬

Expanded text:
cuntur inania, quia parturiunt dolorem et pariunt iniquitatem. cuntur inania, quia parturiunt dolorem et pariunt iniquitatem. oua asp idum eruperunt et telam araneae texunt, et qui erat de ouis illis manducaturus conterens inuenit olidum et in ipso basiliscum. tela eorum non erit ad uestiendum neque se operient de operibus suis. opera enim illorum opera iniquitatis, pedes autem eorum ad nequitiam currunt ueloces ad effundendum sanguinem, et cogitationes eorum cogitationes insipientium. contritio et miseria in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt? quos isto loco scriptura describit, um, paleam uero comburat igni inextinguibili; sicut non obfuit bonis tanta multitudo sceleratorum, quod per Ezechielem prophetam didicimus, illis uidelicet qui gemebant et maerebant facinora populi quae fiebant in medio eorum. unde, quia eos corrigere non poterant nec ab unitate populi dei se ullo modo separare debebant, pro merito innocentissimae tole
Abbreviated transcription (Latin):
ats ollagas suos hec tecise ante mesm. q ille dyert
inqdos in messe factuos. ł ligant cui credant. certe a p̃i¬
anos. sẽ dicunt. xp̃m eis donatumq ꝓpomimus. Si u̾ba
fili maligni ñ donato dicenti. qͦd ꝑ mundum filii malig¬
ni tantumm̃ creuerint aut boni. usq ad solam africam
diuuiti sunt. Qd si xp̃o credunt. ñ iam dicinꝰ cũ ecle¬
sis cibem terrarum s cum cuangłio pacem habeant. qͥd
ab igne se conseruare iaccitant. quia factis ñ probuant.
san sluo q̃ ꝑtinc qͦs idem parmeniañ ex ꝓpħa isaia nobis
dnciendum putauit. numqͥs ñ ual& manus dñi saluos face.
ait ñ ganauit auitm ut exaudiat s dlicta nr̃a distinguit
ne misereat᷑. Manus enim ur̃o sanguine comquinate st̃.
e aigia uri in pecatis. labia autem ur̃a locuta sunt iniqͥ¬
tatem & lingua ura inusticiam meditat᷑. Nemo loquit᷑
usta: non ẽ iudicium uerum. Confidunt in uanis & lo¬

Expanded text:
atque collegas suos hoc fecisse ante messem quod ille dixit angelos in messe facturos. eligant cui credant. certe christianos se dicunt: Christum eis Donatumque proponimus. si uerba filii maligni, non Donato dicenti quod per mundum filii maligni tantummodo creuerint, filii autem boni usque ad solam Africam deminuti sint. quodsi Christo credunt, non iam dicimus cum ecclesiis orbis terrarum, sed cum ipso euangelio pacem habeant, quod ab igne se conseruasse mendaciter iactitant, quia factis non probant. Iam illud quo pertinet quod idem Parmenianus ex propheta Esaia nobis obiciendum putauit: numquid non ualet manus domini saluos facere aut grauauit aurem ne exaudiat? sed delicta uestra distingunt ne misereatur. manus enim uestrae sanguine coinquinatae sunt et digiti uestri in peccatis; labia autem uestra locuta sunt iniquitatem et lingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur iusta nec est iudicium uerum. confidunt in uanis et lo
Abbreviated transcription (Latin):
us s cortipite ut ftem. tamꝙ̃ ostenoens cur hoc dix̃it.
continuo subiunxit. Ipse autẽ d̾s pacis de nobis pacẽ.
semꝑ in omn bono Ita & de isto qui uxorem patris
habuit. luccum potius indicit. & pacificam caritatem
abiq coniñdat. sic̃ ⁊ de ipso ait. Ne iterum cum uene¬

Expanded text:
tis, sed corripite ut fratrem, tamquam ostendens cur hoc dixerit tis, sed corripite ut fratrem, tamquam ostendens cur hoc dixerit continuo subiunxit: ipse autem deus pacis det uobis pacem semper in omni modo. ita etiam de isto, qui uxorem patris sui habuit, luctum potius indicit et pacificam caritatem ubique commendat, sicut et de se ipso ait: ne iterum cum uene
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi sathanȩ in int̾itum carnis. saluti sp̃uali con¬
sulendo. ut siue aliqua pena uł morte corporali. sicut
ananias & uxor eꝰ ante pedes apł̃i petri ceciderunt: siue
ꝑ penitentiã qm sathanȩ traditꝰ erat. interimer&e in se
sceleratam carnis concupiscentiã. quia ipse itẽ dic̃. mor¬
tificate menbra ur̃a quȩ sunt suꝑ t̾rã. uit̾ quȩ & foru
cationem commemorat. Iitẽ. Si enĩ scđ̾m carnẽ uixeri¬
tis: ioriemini. Si aut̃ spũ facta cariis mortificauarti
nuets. ñ tam ab eo suꝑnam separat caritatẽ. quẽ de
lipna congregatione prrcipit separari. Hoc enim aꝑtꝰ
epłam hunc notate. ut ñ conmisccamini cum illo. ut
etubscat. s ñ ut inmicũ eum estimetis. s coripite ut
tras. Audiant isti aliquanoo. & intelligant quẽadio¬
dum satagat caritas apłica. ut sufferentes inuicm
sudeamiis conseruare unitatẽ sp̃c. in uinculo pacis.
Nam &s hic cumn dixisset & ñ ut mimicum eũ existime¬

Expanded text:
isi ut per interitum carnis saluti spirituali consuleret, ut sive aliqua poena vel morte corporali, sicut Ananias et uxor ejus ante pedes apostoli Petri ceciderunt ; sive per poenitentiam, quoniam satanae traditus erat, interimeret in se sceleratam carnis concupiscentiam? Quia ipse item dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram: inter quae et, form carnem uixeritis, moriemini, si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis? non tamen ab eo fraternam separat caritatem, quem de fraterna congregatione praecepit separari. hoc enim apertius ro per epistulam, hunc notate, ut non commisceamini cum illo, ut erubescat. et non ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem., audiant isti aliquando et intellegant, quemadmodum satagat caritas apostolica, ut sufferentes inuicem studeamus conseruare unitatem spiritus in uinculo pacis. nam et hic cum dixisset: et non ut inimicum eum existime