comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrantur & trahitur : & quo currit trahitur. Amando
trahitur sine lesione corporis trahitur: cordis uinculo tra-¬
hitur. Siergo ista quae inter dllitias uoluptatȩsq terrenas
reuelantur amantib trahunt : qm̃ uerum ẽ. trahit. sua
quemq: uoluptas: non trahit reuelatus xp̃c apatre.
quid enim fortius desiderat anima. quam ueritatẽ. quo
auidas fauces habere deb&: unde optare ut sanum sit.
intus palatum uera iudicandi nisi ut manducet & bibat
sapientiam. & iustitiam ueritatem & aet̾nitatem : ubi autẽ
hoc ibi melius uerius ibi: plenius ibi. Nam hic facilius possumꝰ
esurire : & hoc sibi bonam spem habemꝰ quam satiari. Beati
ter quimisit me traxerit eum: quid subiecit: et ego resus¬
citabo eum in nouissimo die. Reddo illi quod amat: rededo
qđ sperat. Videbit quod adhuc nonuidendo credidit:
manducabit quod esurit: saturabitur eo quod sitit. Ubi :
in resurrectione mor tuorum. Quia ego resuscitabo eum :¬

Expanded text:
demonstrantur, et trahitur: et quo currit trahitur, amando demonstrantur, et trahitur: et quo currit trahitur, amando trahitur, sine laesione corporis trahitur, cordis vinculo trahitur. Si ergo ista quae inter delicias et voluptates terrenas revelantur amantibus, trahunt; quoniam verum est, « Trahit sua quemque voluptas; » non trahit revelatus Christus a Patre? Quid enim fortius desiderat anima quam veritatem? Quo avidas fauces habere debet, unde optare ut sanum sit intus palatum vera judicandi, nisi ut manducet et bibat sapientiam, justitiam, veritatem, aeternitatem? 6. Ubi autem hoc? Ibi melius, verius ibi, plenius ibi. Nam hic facilius possumus esurire, et hoc si bonam spem habemus, quam satiari: Beati ter qui misit me, traxerit eum, quid subjecit? Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Reddo illi quod amat, reddo quod sperat: videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esurit, saturabitur eo quod sitit. Ubi? In resurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ habere dm̃. dis̃ enim pat̾ ȩqualem sibi genuit
silium: ut qui cogitat atq inside sua sentit. & ruminat.
aequalem. eẽ. patri eum inquem credidit. ipsum trabit
pat̃ ad siliũ. Arrianus credidit eurã. Non eum trax̃
pater : qr non considerat patrẽ. quisilium non credit
aequalem. Quid dicis. o arriane : quodhereticȩ loquęris:
quid .ẽ. xp̃s: non inquit ds̃ uerus. Sed quẽ fecit ds̃ uerus:
non detrax̃ pat̃. Non enim intellexisti patrem : cuius
silium negas. Aliud cogitas: non ẽ ipse silius. Nec apatre
traheris : nec adfilium traheris. Aliud ÷ enim filius: aliud quod
aliquis magnus iustus: sedsicut imicus sicut ęqualis. Tues
xp̃s filius dĩ uiui. Vide quia tractus ẽ & apatre tractus ÷
Beatus es simon bariona qm̃ non tibi reuelauit caro esanguis.
s pat̃ m̃s qui incȩlis . ẽ. Ista reuelatio: ipsa ẽ. ad tractio Ra¬
mumi uiridem ostendis: cui & trahis illã. Nuces puero

Expanded text:
Patrem habere Deum: Deus enim Pater aequalem sibi genuit Patrem habere Deum: Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium: ut qui cogitat, atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Arius credidit creaturam, non eum traxit Pater; quia non considerat Patrem, qui Filium non credit aequalem. Quid dicis, o Ari? quid, haeretice, loqueris? quid est Christus? Non, inquit, Deus verus; sed quem fecit Deus verus. Non te traxit Pater: non enim intellexisti Patrem, cujus Filium negas: aliud cogitas, non est ipse Filius; nec a Patre traheris, nec ad Filium traheris: aliud est enim Filius, aliud quod aliquis magnus justus; sed sicut unicus, sicut aequalis, tu es Christus Filius Dei vivi. Vide quia tractus est, et a Patre tractus est. Beatus es Simon Bar-Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio, ipsa est attractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces puero
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̃na uita quod totũ xp̃s. ẽ an uero habent cor¬
poris sensus uoluptates suas & animus deseritur a uolup-¬
tatib suis: si animus non hab& uoluptates suas. unde
clicitur: Fili i aut̃ hominũ subtegmine alarũ tuarũ
sperabunt. in ebriabuntur abubertate domus tuȩ. et tor¬
rente uoluntatis tuȩ potabis eos: qm̃ apud te .ẽ. fons uitȩ
et inlumine tuo uidebimus lum. Da amantẽ & sentit
quod dico: da desiderantẽ. da feruentẽ : da inista solitudine
peregrinantẽ atq sitientẽ. & sontẽ aet̃nȩ patriȩ suspi-¬
rantem datalem &scit quid dicã. Si aut̃ frigido loquor
quid loquor : tales er̃ isti qui muicẽ murmurabant. Pat᷑
cui dicit quȩdam quȩ diligit. Post odorem unguentoꝵ
tuorũ curremus. Sed quid intelligi uoluit : aduertamus
fr̃s. & quantũ possumus capiamus. Trahit pat̾ ad silium
eos. qui propterea credunt infilium: quia eum cogitant

Expanded text:
sempiterna vita, quod totum Christus est? An vero habent corsempiterna vita, quod totum Christus est? An vero habent corporis sensus voluptates suas, et animus deseritur a voluptatibus suis? Si animus non habet voluptates suas, unde dicitur, Filii autem hominum, sub tegmine alarum tuarum sperabuntluptatis tuae potabis eos; quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen ? Da amantem, et sentit quod dico. Da desiderantem, da esurientem, da in ista solitudine peregrinantem atque sitientem, et fontem aeternae patriae suspirantem: da talem, et scit quid dicam. Si autem frigido loquor, nescit quid loquor. Tales erant isti qui invicem murmurabant. Pater, cui dicit quaedam quae diligit, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Sed quid intelligi voluit, advertamus, fratres, et quantum possumus capiamus. Trahit Pater ad Filium eos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant
Abbreviated transcription (Latin):
anditurtascendens adpatrem manens cumpatre aequalis
pari Inde & hcsi aduertis nemo uenit achmne: hsi quenip it
ad trarerit. Noli cogitare inuitum trahi: inuitus trahit᷑
animus sed amore. Nec timere debemus. ne ab hominib
qui uerba ꝑpendunt & areb maxime diuinis intelligen-¬
dis longe remotisunt : in hoc seripturarum sanctarum
euangłico uerbo forsitan rep̃hendamur: & dicatur nob̃.
Quomodo uoluntate credo sitrahor : ego dico. Parum est
uoluntate : &iam uoluptate traheris. Quid ÷ trahi uo-¬
luptate: delectare dño & dabit tibi petitionẽ cordis
tui. Est quȩdam uoluptas cordis: cui panis dulcis est
ille cȩlestis. Porro sipoete dicere licuit : trahit sua
quemq: uoluptꝰas. non necessitas sed uoluptas. non obli¬
gatio sed delectatio. quanto fortius nos dicere de¬
bemus trahi hominem ad xp̃m. qui delectatur ueritate.
delectatur beatitudine. delectantur iustitia. delectatur

Expanded text:
tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, aequalis tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, aequalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit ad me, nisi quem Pater attraxerit. Noli te cogitare invitum trahi: trahitur animus et amore. Nec timere debemus ne ab hominibus qui verba perpendunt, et a rebus maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum evangelico verbo forsitan reprehendamur, et dicatur nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate? Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Est quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille coelestis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non obligatio, sed delectatio: quanto fortius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum, qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquis: sinuitus uenit. Simuitus uenit ꝑnee cre clitrSimon
ar edituis ee uenit. Non enim ad xp̃m aribulando currimus
ses credendo. Nec motu corporis ⁊ sed uoluntate cor dis acce-¬
dinus. Icło illa mulier quȩ simbriam tecigit : magis tedigit
quam turba quae p̃ssit. Idõ chĩs dix̃. Quisme tetigit: etini.¬
rantes discipłi dixerunt. Turbate conprinit &dicis quis me
tenigit  syille repetiuit. teaigit me aliquis Illa tangit:
turba p̃mit. Quod ÷ tetigit nisi credidit : unde et mulieri
illi post resurreetionem dir̃ uolenti se mittere ad pedes eiꝰ
Holme taingere. Nondum enuim ascendi ad patrẽ meũ¬
aos iudle hor solũ me eẽ putas nolime tngere. ⁊ us:
hoce solum me eeputas quod tibi appareo ⁊ soli sic ene:¬
dere: hoc ÷ nolime tangere. Nondum enim ascendo
acat reri. libi non ascendĩ nam inde nũquam receisi snt̃ra
nonta sebat stantẽ quomodo tanger& adpatrẽ ascenddentẽ :
sic tam̃ sie se tangi uoluit. Sic tangitur ab eis aquib: bene

Expanded text:
liquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra non tangebat stantem, quomodo tangeret ad Patrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur ab eis a quibus bene
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in patria sua. Propła dñs & uerbũ dĩ dñs ds̃ : & nullus propha sine
uerbo dĩ propħat. Cũ propħis uerbum di: & propha uerbũ dĩ. Meru¬
er̃ priora tempora propħas afflatos et impletos uerbo dĩ: meruimus¬
angłs xp̃s d̃s angłorꝑ. Nam  ipse dictus ẽ : magni consilii angłs.
Verũtam̃ alibi dicit propħa : qr nonlegatus neq angłs. s ipse ueniens
saluos faciet. eos. Id est ad saluos eos faciendos. non mittit legatũ : non
mittit angłm. s ueni& ipse. Quis uenid : ipse angłs. Certe non ꝑangbn¬

Expanded text:
nisi in patria sua . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus, et nullus propheta sine Verbo Dei prophetat: cum Prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora Prop Dominus Angelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii Angelus . Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos : id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non
Abbreviated transcription (Latin):
ritis eiꝰ sanguinẽ. ñ habebitis uitã in uob haec ñ utiq cada¬
ueribꝰ. seduiuentibꝰ loquebat᷑ Unde istã uitã intelligentes¬
& de hac re litigarent: secutꝰ adiunxit Qui manducat meã
carnẽ & bibit meũ sanguinẽ. hab& uitã ȩt̃nã: hanc ergo
ñ hab& qͥ istũ panẽ ñ manducat: nec istũi sanguinẽ bibit.
Na tẽporalẽ uitã sine illo habere homines possunt: ȩt̃nã
uero om̃ino ñ possunt: Qui ergo ñ manducat eiꝰ carnẽ.
nec bibit eiꝰ sanguinẽ. ñ hab& inse uitã Et qͥ manducat eiꝰ
carnẽ & bibit eiꝰ sanguinẽ. hab& uitã Adutrũiq autẽ
res pondet qđ dix̃ aeternã: ñ ita ẽ. in hac ȩsca quã sustentan¬
de huiꝰ tẽporalis uitȩ causa sumimꝰ: Nã qui eã ñ sũpserit. n
uiu& Nec tam̃ qͥtã sũpserit: uiu& Fieri eni potest. ut seuo¬

Expanded text:
 habebitis vitam in vobis. Haec non utique cadaveribus, sed viventibus loquebatur. Unde, ne istam vitam intelligentes, de hac re litigarent, secutus adjunxit: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam. Hanc ergo non habet, qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit: nam temporalem vitam sine illo habere homines possunt, aeternam vero omnino non possunt. Qui ergo non manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinem, non habet in se vitam: et qui manducat ejus carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut se
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo uideamus ꝗͥ procedunt. Licet paulo ante mor tui audien¬
do eteredendo uiuebant: non ibi facta ÷ discretio non dictũ ẽ
audient mortui uocẽ sili i dĩ. ⁊ cũ audierint alii uiuent alii dã¬
nantur. Sed onĩs ꝗ audierint uiuent. quia qui credunt uiuent.
qͥ habent caritatẽ uiuent: i nemo morierit᷑. Demonumentis
aut᷑ audient uocem: & procedunt. Quambene fecerunt adre¬

Expanded text:
Ergo videamus qui procedent. Licet paulo ante mortui audienErgo videamus qui procedent. Licet paulo ante mortui audiendo et credendo vivebant, non ibi facta est discretio; non dictum est, Audient mortui vocem Filii Dei, et cum audierint, alii vivent, alii damnabuntur; sed, Omnes qui audierint, vivent: quia qui credunt vivent, qui habent charitatem vivent, et nemo morietur. De monumentis autem, audient vocem, et proced
Abbreviated transcription (Latin):
faciendi.Insine dico ait. Quomđ infine : nolite mirari hoc quia
ueni& hora. Hic non dix̃ & nunc ÷ In illa resurrectione sidei quid
dix̃ ⁊ueni& hora ⁊nunc ẽ: Inista resurrectione quã cõmendat futu.¬
rã corporũ mortuorũ: uenid hora dix̃. Non dix̃ nunc ÷ qr insine
scłi uentura ẽ. Qunde inquit michi ꝓbas quia de ipsa resurrectione
dix̃: sipatient̃ audias tu ipse tibi modo ꝓbabis. Sequamur ergo
Nolite mirarihoc: quia ueni& hora. inqua om̃s qui inmonu.¬
mtis sunt. Quid euidentius ista resurrectio: iam dudum non
dixerat qui inmonumenti sut: sedmor tui audient uocẽ
silii dĩ. & qui audierint uiuent. Nondix̃ alii uiuent. alui
damnantur : quia om̃s qui credunt uiuent. demonumentis
aut̃ ꝗd dic̃. om̃s qui inmonum̃tisunt audient uocem eius
et procedunt : non dix̃. audient ⁊ uiuent. Si enĩ male uixerunt
& iacebant in monumentis: admortẽ surgent non ad uitam.

Expanded text:
judicii. In fine dico, ait. Quomodo in fine? Nolite mirari hoc; quia judicii. In fine dico, ait. Quomodo in fine? Nolite mirari hoc; quia venit hora. Hic non dixit, et nunc est. In illa resurrectione fidei quid dixit? Venit hora, et nunc est. In ista resurrectione quam commendat futuram corporum mortuorum, Venit host. 13. Et unde, inquis, mihi probas quia de ipsa resurrectione dixit? Si patienter audias, tu ipse tibi modo probabis. Sequamur ergo: Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius ista resurrectione? Jam dudum non dixerat, qui in monumentis sunt; sed, mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent. Non dixit, alii vivent, alii damnabuntur; quia omnes qui monumentis, audient vocem ejus, et procedent. Non dixit, audient et vivent. Si enim male vixerunt et jacebant in monumentis, ad mortem surgent, non ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc: mortui erant insideles. Mortui erant iniqui. Uiuunt
isti. transeunt amorte infidelitatis ad uitã sidĩ. Sednoli indecre
ꝗͥd sequatur. post cõm̃datã resurrectionẽ istã: quȩ sit ꝑsidem.
Nequis putaret istam solã. eẽ. & incideret in illã desperationem
et errorẽ hominũ. quiꝑuertebant aliorum sensus dicentes. resur-¬
rectionẽ iam factã. eẽ. Dequib dicit apłs: ⁊ sidem quorundã ꝑuertunt.
Credo enĩ qr talia uerba illis dicebat. Ecce dñs ubi ait. & qui credit
in me transiit amorte aduitã: iam facta ÷ resurrectio in hominib
si delibus quisuerant insideles. Quomͦ altera dicitur resurreccio :
Grãs chĩo clõ nr̃o fulcit nutantes dirigit hesitantes. consirmat
dubitantes. Audi quid seꝗt᷑ quia non habes unde tibi facias cali¬
ginẽ mortis. Sicredidisti: totũ crede. Quid totũ inquis credo:
audi qđ licit. nolite mirari. hoc tibi credidit potestatẽ filio iudicu

Expanded text:
nunc: mortui erant infideles, mortui erant iniqui; vivunt nunc: mortui erant infideles, mortui erant iniqui; vivunt justi, transeunt a morte infidelitatis ad vitam fidei: sed noli inde crequid sequatur post commendatam resurrectionem istam quae fit per fidem, ne quis putaret istam solam esse, et incideret in illam desperationem et errorem hominum, qui pervertebant aliorum sensus, dicentes resurrectionem jam factam esse, de quibus dicit Apostolus, Et fidem quorumdam pervertunt . Credo enim quia talia verba illis dicebant: Ecce Dominus ubi ait, Et qui credit in me, transiit a morte ad vitam; jam facta est resurrectio in hominibus fidelibus qui fuerant infideles: quomodo altera dicitur resurrectio? Gratias Domino Deo nostro; fulcit nutantes, dirigit haesitantes, confirmat dubitantes. Audi quid sequitur, quia non habes unde tibi facias caliginem mortis. Si credidisti, totum crede. Quid totum, inquis, credo? Audi quid dicit: Nolite mirari hoc, quia dedit potestatem Filio faciendi
Abbreviated transcription (Latin):
testate iudiciũ faciendi: quando inprincipioerat uerbũ uruer¬
bum erat apud cdm̃ eeds̃ erat uerbũ. Quando omũa pupsui
factasunt: nũquid non habebat potestatẽ iudiciũ facienels
s scđm hoc dico ẜ otestatẽ dedit ei iudiciũ faciendi in fi
hominis ẽ. Scdm hoc accepit potestatẽ iudicandĩ quia filiꝰ
hominis .ẽ. Nam sccłm quod dĩ filius ẽ. semꝑ habuit hanc
potestatẽ. Accepit ꝗ crucisixus ÷ qui fuit in morte: est inuita
Uerbum dĩ nũquã in morte semꝑ inuita. Iam ergo dere¬
surrectione forte aliquis nr̃m dicebat. Ecce resurrexi¬
mus qui audit. xp̃m: ꝗͥ credit et transit demorte aduitam
& iniudiciũ nonueniet. Tenit hora: et nunc ÷ ꝗͥ audit uocem
silii dĩ uiuat. Mor tuus erat. audiuit. Ecce resurg&. Quid est
quod dr̃. postea resurrectio futura : parce tibi. noli p̃cipitare
sententiã. ne ꝑgas post illã. Est quidẽ ista resurrectio quȩ sit

Expanded text:
testatem judicium faciendi? Quando in principio erat Verbum, et Vertestatem judicium faciendi? Quando in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, quando omnia per ipsum facta sunt numquidSed secundum hoc dico, Potestatem dedit ei judicium faciendi, quia filius hominis est: secundum hoc accepit potestatem judicandi, quia filius hominis est. Nam secundum quod Dei Filius est, semper habuit hanc potestatem. Accepit qui crucifixus est. Qui fuit in morte, est in vita: Verbum Dei nunquam in morte, semper in vita. 12. Jam ergo de resurrectione forte aliquis nostrum dicebat: Ecce resurreximus; qui audit Christum, qui credit, et transit de morte ad vitam et in judicium non veniet; venit hora, et nunc est, ut qui audit vocem Filii Dei, vivat; mortuus erat, audivit, ecce resurgit: quid est quod dicitur postea resurrectio futura? Parce tibi, noli praecipitare sententiam, ne pergas post illam. Est quidem ista resurrectio quae fit
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã cui tanquam uerbo suo. tanquam ei ꝗͥ inprincipio
erat uerbũ. & uerbũ erat apud h̃. Deinde qr homo factus
qd illi dedit: ⁊ potestatẽ dedit ei iudiciũ facere qm̃ filius
hominis ÷ Scđm quodsilius dĩ ÷ sic̃ hab& pat̾ uitã insemet¬
ipso: sic dedit silio habere uitã insemet ipso. Scłm autems
qd silius hominis ÷ potestatẽ cledit ei iudiciũ faciendi. Hoc ÷
qđ eit̃no die exposui caritati ur̃ȩ: quia iniudicio homo uide¬
bitur. ds̃ aut̃ non uidebitur: sed post iudiciũ uidebit᷑ ds̃ abhis
uidebitur in iudicio: forma illa quȩ sic ueniet sicut ascendit:
Ido supͣ dixerat pat̃ non iuidicat quẽ quam: s om̃e iidiciũ dedit
filio Hocciam isto loco repetit cũ dicit: ⁊ potestatẽ sdedit ei
nudicũ faciendi qm̃ filꝰ hominis ẽ. Tanquã dicerestu. Pocesta¬
ti uedit ei nidicii faciendi. Quare : quando ñ habuite astã po¬

Expanded text:
tanquam cui? Tanquam Verbo suo, tanquam ei qui in principio tanquam cui? Tanquam Verbo suo, tanquam ei qui in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. 11. Deinde quia homo factus, quid illi dedit? Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est. Secundum quod Filius Dei esin semetipso: secundum autem quod filius hominis est, potestatem dedit ei judicium faciendi. Hoc est quod hesterno die exposui Charitati vestrae, quia in judicio homo videbitur, Deus autem non videbitur: sed post judicium videbitur Deus ab his videbitur in judicio forma illa, qua sic veniet sicut ascendit, ideo supra dixerat: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio Hoc etiam in isto loco repetit, cum dicit, Et potestatem dedit ei judicium faciendi, quoniam filius hominis est. Tanquam diceres tu, Potestatem dedit ei judicium faciendi, quare? Quando non habuit istam po
Abbreviated transcription (Latin):
recesseris: ad tenebras tuas redis. nonsic ap̃s. ñ sic uerbũ dĩ. Sed qͦmͦ:
sicut habdꝰ pat̾ uitã insem& ipso. sic dedit ⁊ silio habere uitã insem&
ipso. utiparticipatione uuat. si in cõmutabilit᷑ iuuati lomnino
ipse uita sit. Sic dedit etfilio hab̾e uitã. Sic̃ hab&. sic dedit. Quid
int̃÷ quia ille dedit ista accepit: non quid iam erat quando accepit:
nũquid intelligimus xp̃m suisse aliquando sine luce. cũ ipse
sit sapientia patris dequa dictũ : ẽ. candor. ẽ. lucis ȩternȩ .
ergo ꝗͥd dr̃ declit silio: tale. ẽẽ. Hacsi diceretur. Geniut. siliũ
G enerando enĩ dedit: quomodo dedit ut eẽt. sic ledit ut
uita. ẽẽt. Ꝙ sic declit ut insemet ipso uita. ẽẽt quidẽ. ut
insem& ipso uita eẽt: non aliunde uita indigeret. sed ipse
ess& plenitudo uitȩ. Vnde credentes alii uiuerent. dum
uiuerent. Dedit ergo illi uitã habere insemet ipso: dedit

Expanded text:
recesseris, ad tenebras tuas redis. Non sic Christus, non sic Verbum Dei. Sed quomodo? recesseris, ad tenebras tuas redis. Non sic Christus, non sic Verbum Dei. Sed quomodo? Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio tipso: ut non participatione vivat, sed incommutabiliter vivat; et omnino ipse vita sit. Sic dedit et Filio habere vitam. Sicut habet, sic dedit. Quid interest? Quia ille dedit, iste accepit. Numquid jam erat quando accepit? Numquid intelligimus Christum aliquando fuisse sine luce, cum ipse sit Sapientia Patris, de qua dictum est, Candor est lucis aeternae ? Ergo quod dicitur, dedit Filio, tale est ac si diceretur, genuit filium: generando enim dedit. Quomodo dedit ut esset, sic dedit ut vita esset, et sic dedit ut in semetipso vita esset. Quid est, in semetipso vita esset? Non aliunde vita indigeret, sed ipse esset plenitudo vitae, unde credentes alii viverent dum viverent. Dedit ergo illi habere vitam in semetipso: dedit
Abbreviated transcription (Latin):
Pro inde sise alucerna se auerterint tenebrantur: sise conuerte.¬
rint in luminantur. At uero ille ignis quãdiu.ẽ. luc&: si uolue¬
ris illi lucẽ tollere. simul & ipsum extinguis. Nam sine luce non
potest remanere. Sedlux. xp̃i in extingubilis. & coet̃nus. patri
semꝑ candens. semꝑ lucens: semꝑ feruens. Namsi non ferueret :
non quid diceretur inpsalmo. nec ÷ qͥse abscondat acalore eius.
Tu autẽ inpeccato tuo frigicdus eras: conuerteris. ut feruescas. sire¬
cesseris frigesces. Inpeccato tuo tenebrosus eras: conuerteris ut in¬
lumineris si auerteris te obscuraberis. Proinde quia in tenebris eras
cũ inluminaueris ñ eris lum̃: quam uissis inlumme. Ait enĩ apłs.¬
Fiustis autẽ aliquando tenebrȩ. nunc autẽ lux inch̃o. Cũ dixiss&.
nunc autẽ lux. addidit inch̃o. Inte ergo tenebrȩ : inch̃o lux. Qua-¬
re qr participatione lucis illiꝰ luxes. Si aut̃ aluce qua inluminaris

Expanded text:
Proinde si se a lucerna averterint, tenebrantur; si se converteProinde si se a lucerna averterint, tenebrantur; si se converterint, illuminantur. At vero ille ignis quamdiu est, lucet: si volueris illi lucem tollere, simul et ipsum exstinguis; nam sine luce non potest remanere. Sed lux Christus inexstinguibilis et coaeternus Patri, semper candens, semper lucens, semper fervens: nam si non ferveret, numquid diceretur in Psalmo, Nec est qui se abscondat a calore ejus ? Tu autem in peccato tuo frigidus eras, converteris ut fervescas: si recesseris, frigescis. In peccato tuo tenebrosus eras, converteris ut illumineris: si averteris te, obscuraberis. Proinde quia in te tenebrae eras, cum illuminaberis, non eris lumen, quamvis sis in lumine. Ait enim Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Cum dixisset, nunc autere? Quia participatione lucis illius, lux es. Si autem a luce qua illuminaris
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a : tãquã nrã. Idõ de uoluntate ꝓpria nr̃a : na nerit ni¬
simala ÷ peccatria : iniqua. Uita uero bona dedõ in nobis ẽ :
ñ a nobis : adõ nobis datur ñ anob̵. Xp̃s aũ inse ma ipso hab&¬
uitã sic̃ pat᷑ : qc uerbũ dĩ ñ modo male uiuit . & modo bene-
uiuet. Homo autẽ : modo male modo bene. Quimale uiue¬
bat : inuita sua erat : quibene uiuit: aduitã xp̃i transi it.
Particeps factus uitȩ noneras quod accepisti: &eras qui accipe¬
res filius aut̃ dĩ non quasi primo fuit sine uita: & accepit uitã.
Si enĩ sic illã acciperet: non eam haber& insemet ipso. Quid ÷
enĩ insemꝙ ipso : ut ipsa uita ipse e̾et. Ad huc aliud planius for¬
tasse dicã. Lucernam quisq accendit et exempli gr̃a. Lucerna
illa quantũ ꝑtinet ad flãmulã quȩ ibi luc& ignis ille habet
lucẽ insemet ipso: oculi aut̃ tui quilucerna absente iacebant
inichil uidebant. iam et ipsi habent lucẽ. sednon insemet ipsis.

Expanded text:
nostra tanquam nostra, id est, de voluntate propria nostra, non erit nisi mala, peccatrix, iniqua: vita vero bona de Deo in nobis est, non a nobis; a Deo nobis datur, non a nobis. Christus autem in vitam sicut Pater, quia Verbum Dei. Non modo male vivit, et modo bene vivit: homo autem, modo male, modo bene. Qui male vivebat, in vita sua erat: qui bene vivit, ad vitam Christi transiit. Particeps factus vitae, non eras quod accepisti, et eras qui acciperes: Filius autem Dei non quasi primo fuit sine vita, et accepit vitam. Si enim sic illam acciperet, non eam haberet in semetipso. Quid est enim, in semetipso? Ut ipsa vita ipse esset. 10. Adhuc aliud planius fortasse dicam. Lucernam quisque accendit: exempli gratia, lucerna illa quantum pertinet ad flammulam quae ibi lucet, ignis ille habet lucem in semetipso; oculi autem tui qui lucerna absente jacebant et nihil videbant, jam et ipsi habent lucem, sed non in semetipsis.
Abbreviated transcription (Latin):
ere uoloteasa otest nolens accedere a daldore potest
nolens aruipere sacrimentũ potest nolens erglerenolon
polent nusiuolens. Si cor pore erederetur fera inuoleneib
Sod non inecugore creditur Apłm audi Sorde srecdaitiul ad
usticimi: QtQuid sequitur : ore aut̃ confessio sit ad salittẽ.
Deradice cordis: surgit ista confessio. Aliquando audis con¬
sitentẽ & nescis credentẽ s nec debes uocare consitentem.
quem uidicas noneredentẽ. Hoc ÷ enim consiteri dicere qđ
habes incorde: Si aut aliud incorde habes aliud dicis: loqueris
non confiteris. Cum ergo in xp̃m corde credatur quodneme
utiq facit inuitus: qui aut̃ tranitur tãquam inutus cocri

Expanded text:
ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod nemo utique facit invitus, qui autem trahitur, tanquam invitus cogi
Abbreviated transcription (Latin):
alarũ tuarũ sꝑabunt. Vide. quidsit
ire intro: uides
quidsit ad illius protectionẽ confu-¬
grre: uide qͥd
sit etiam sub uerbera patris currere.
Flagellat enim omnẽ siliũ quẽ recipit. Filii aut̃ hominũ:
subtegmine alarũ tuarũ sperabunt. Q quid ÷ intus.
in ebriabuntur. ab ubertate domustuȩ. Cũ miseris itro intrmn¬
tes ingaudiũ ehm̃ suit. inebriabuntur abubertate domus tue

Expanded text:
alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum miseris intro, intrantes in gaudium Domini sui; inebriabuntur ab ub
Abbreviated transcription (Latin):
et humilis factus ẽ. p̃cipitur tibi utsis humilis: non tibi p̃cipitur¬
ut ex homine facias pecus. Ille ds̃ factus ẽ homo: tu homo eog¬
nosce quia es homo. Tota humilitas tua : ut cognoscas te.
Ergo qr humilitatẽ doc& ds̃: dix̃. Nonueni facere uoluntatẽ
meam : seduoluntatẽ eius quimemisit. Haec enim cõmendatio
humilitatis ẽ. Suꝑbia quippe facit uoluntatẽ suã: humilitas
facit uolimt tatẽ dĩ. Idõ qui adme uenerit: non eiciã
foras. Quare : quia nonueni facere uoluntatẽ meã: seduolun¬
tatẽ eiꝰ qui memisit. Humilis ueni: humilitatẽ docere ueni.
magister humilitatis ueni: qui adme uenit in corporatus
michi qui adme uenit humilis sit Qui michi adher& hu-¬
milis erit : quia non facit uoluntatẽ suã s dĩ. Qicdõ non
eicietur foras: quia cum suꝑb eẽt proiectus. ẽ soras. Vlide illa
interiora: cõmendari inpsalmo. Filii aut̃ hominume
in protectione

Expanded text:
et humilis factus est: praecipitur tibi ut sis humilis, non tibi pet humilis factus est: praecipitur tibi ut sis humilis, non tibi put ex homine facias  Ms., fias pecus. Ille Deus factus est homo, tu homo, cognosce quia es homo. Tota humilitas tua est ut cognoscas te. Ergo quia humilitatem docet Deus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit. Haec enim commendatio humilitatis est. Superbia quippe facit voluntatem suam, humilitas facit voluntatem Dei. Ideo qui ad me venmeam, sed voluntatem ejus qui misit me. Humilis veni, humilitatem docere veni, magister humilitatis veni: qui ad me venit, incorporatur mihi; qui ad me venit, humilis fit; qui mihi adhaeret, humilis erit; quia non facit voluntatem suam, sed Dei; et ideo non ejicietur foras, quia cum superbus esset, projectus est foras. 17. Vide illa interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. et ipsam causam quam factum ẽ. non cur&: ad tẽpꝰ
uidetur mederi. causam autẽ morb repetitur. Verbi grã
ex pressius hoc dicã. Umor incorpore : scabiem. ł ulcera gig¬
nit incorpore : sit magna sebris. & non paruus dolor Exhabent᷑
quȩdam medicamenta quȩ scabiem conpescant: eferuorẽ
illum ulceris sedent. & adhibentur et prosiciunt. Vides homi¬
nem quisuit ulcerosus & scabiosus sanatũ: sedqr hu mor
ille non eiectus. ẽ. rursus adulcus reditur. Cognoscens hoc
medicus: purgat humorẽ. Dethrait causam : et nulla erit ul¬
cera Vnde habundat iniquitas : ꝑsuꝑbiã. Cura suꝑbiam: nulla
erit iniquitas. Vt ergo causa omuum morboꝵ curaretur id est
suꝑbia: descendit ethumilis factus ÷ silius dĩ. Quid suꝑbis homo:
ds̃ propt̃te humilis factus ẽ. Puder& te fortasse imitari humilẽ
hominẽ : saltim imitare humilẽ dm̃. Venit siliꝰ dĩ in homine

Expanded text:
factum est, et ipsam causam qua factum est non curet, ad tempus factum est, et ipsam causam qua factum est non curet, ad tempus videtur mederi, causa manente morbus repetitur. Verbi gratia, expressius hoc dicam: humor in corpore scabiem vel ulcera gignit; in corpore fit magna febris, et non parvus dolor: exhibentur quaedam medicamenta quae scabiem compescant et fervorem illum ulceris sedent; et adhibentur et proficiunt: vides hominem qui fuit ulcerosus et scabiosus, sanatum; sed quia humor ille non ejectus est, rursus ad ulcus reditur. Cognoscens hoc medicus, purgat humorem, detrahit causam, et nulla erunt ulcera. Unde abundat iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, et nulla erit iniquitas. Ut ergo causa omnium morborum curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Filius Dei. Quid superbis, homo? Deus propter te humilis factus est. Puderet te fortasse imitari humilem hominem, saltem imitare humilem Deum. Venit Filius Dei in homine,
Abbreviated transcription (Latin):
reres quare: quia nonuen facere uoluntatẽ meã seonoli at̃o¬
ter eiꝰ quonusitime. Timeo neforas proꝑterea exent lantm omous
q supba enat : inmo non dubito Soriptũ enim Initiũ orrinis
eccuti supbia & initiũ suꝑbiȩ hominis a postatare ado. Serip
bu : sirmũ ẽ. uerum ẽ. deinde quod desuꝑbo dicituri morralb
accincto pannis carnis: p̃grauato pondere corporis. cgrrup¬
tibilis et tam̃ extollentise. & obluuscenti quapelle uestitus
quid suꝑbit: qm̃ inuita sua pro iecit intima sua. Quid÷ pro¬
iecit : nisi porro eiecit: hoc ẽ exire foras. Sed enĩ intrare
intro: as petere intima proicere intima: foras exire esl
ntima phoicit suꝑb intima adpetit humilis Sisuꝑbia eii¬
mur humilitate regredimur. Capud enĩ omium morborũ
suꝑbia ẽ. quia capud omĩum peccatorum suꝑbia. Medicus
quando egritudinẽ discutit: sicur& quod ꝑaliquã causam

Expanded text:
reres, Quare? Quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntareres, Quare? Quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Timeo ne foras propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptum est, firmum est, verum est. Deinde quid de superbo dicitur mortali, accincto pannis carnis, praegravato pondere corporis corruptibilis, et tamen extollenti se, et obliviscenti qua pelle vestitus quid superbit. Quoniam in vita sua projecit intima sua . Quid est, projecit, nisi porro jecit? Hoc est exire foras. Etenim intrare intro, appetere intima; projicere intima, foras exire est. Intima projicit superbus, intima appetit humilis. Si superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput omnium morborum superbia est, quia caput omnium peccatorum superbia. Medicus quando aegritudinem discutit, si curet quod per aliquam causam
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit ille cui dicturus. ẽ. d̃s seruo bene merito: intra m
qui misit me . Idõ ergo eũ quiuenit adte noneicies foras: quia des¬
cendisti clecelo nonͣfaceres uoluntatẽ tuã sed uoluntatem eiꝰ
quite misit. Magnũ sacranitũ. Obsecrouos: simul palsemꝰ.
Exeat ad nos aliquid qđ nos pascat: scđm quodnos delectabit
magnũ illud etdulce secretũ. Quiueniet adme. Adtende.
adtende: & adpende. Quiueniet adme noneiciã soras: quia¬
descendi decaelo. Ergo quiueniet inquit: non eiciã foras. Quare:
quia descendi decelo. nonut faciã uoluntatẽ meã. seduolunta¬
tẽ eiꝰ quimisitme. Ipsa ÷ ergo causa. quare noneicias foras eũ¬
qui uenit adte : qr non uoluntatẽ tuã facere descendisti
decȩlo: seduoluntatẽ eiꝰ quite misit. Ipsa quid quȩrimus utrũ
ipsasit : ipsa ẽ ipse loquitur. Non enĩ nobis fasẽi aliudi sas pauie¬
ri quã loquitur : qui uenerit adme noneiciã foras. Qqiuian que¬

Expanded text:
intrabit ille, cui dicturus est Dominus servo bene merito, Intra in intrabit ille, cui dicturus est Dominus servo bene merito, Intra in qui misit me. Ideo ergo eum qui veniet ad te, non ejicies foras, quia descendisti de coelo, non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me. Attende, attende, et appende: Qui veniet ad me, non ejiciam foras. Ergo, qui veniet, inquit, non ejiciam foras. Quare? Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ipsa est ergo causa quare non ejicias eum foras qui venit ad te, quia non voluntatem tuam facere descendisti de coelo, sed voluntatem ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. Non enim nobis fas est aliud suspicari quam loquitur: Qui venerit ad me, non ejiciam foras. Et quasi quae
Abbreviated transcription (Latin):
resiciat. nec desiciat. dix̃ aut̃ eis iħis. Egosum panis uitae. Quiue¬
nit adme nonesuriet : & qui credit inme nonsitiet um quã
Q uiuenit adme. hoc ÷ quod ait: et qui credit in mẽ. Ꝙ quod dix̃
non esuriet : hoc intelligendũ ẽ. & non sitiet umq. Vtroq enĩ
illa signisicatur aet̾na sacietas: ubi nulla . ẽ. aegẽstas. Panem
decelo desideratis: ante uos habetis et non manducatis. Sed dixi
uobis. quia etuidistĩme et non credidistis s non idõ ego popbn
ꝑclidi Nũquid enĩ insidelitas ur̃a sidẽ dĩ. euacuauit : uide enĩ
quod sequitur. Om̃e quod dat michi pat̾ adme ueniet: eteũ
qui uenerit adme non eiciã foras. Quale . ẽ. illud intus. unde
non eritur foras: magnũ penetrare etdulce secretũ. O secretũ
sine tedio. sine a maritudine malorum cogitationũ: sine int̃¬
pellatione tẽptationũ etdolorũ. Nonne illud secretũ ÷ quod

Expanded text:
reficiat, nec deficiat. Dixit ergo eis Jesus: Ego sum panis vitae; qui vereficiat, nec deficiat. Dixit ergo eis Jesus: Ego sum panis vitae; qui venit ad me, non esuriet, et qui credit in me, non sitiet unquam. Qui venit ad me, hoc est quod ait, et qui credit in me; et quod dixit, non esuriet, hoc intelligendum est, et non sitiet unquam. Utroque enim illo significatur aeterna satietas, ubi nulla est egestas. Panem de coelo desideratis? Ante vos habetis, et non manducatis. Sed dixi vobis quia et vidistis me, et non credidistis. Sed non ideo ego populum perdidi. Nunquid enim infidelitas vestra fidem Dei evacuavit ? Vide eihi Pater, ad me veniet; et eum qui venerit ad me, non ejiciam foras. Quale est intus illud, unde non exitur foras? Magnum penetrale, et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudine malarum cogitationum, sine interpellatione tentationum et dolorum! Nonne illud secretum est quo
Abbreviated transcription (Latin):
uobis panẽ decȩlo: sed pat̃ m̃s decdit uobis panẽ decelo. Verꝰ
enĩ panis ẽ qui decȩlo descendit: etdat uitã mundo.
Uȩrus ergo ille panis ẽ quidat uitã mundo : & ipse cybꝰ
dequo paulo ante locutus sum. Oꝑamini cibum nonqͥ
perit : sed quiꝑmanet inuitã ȩt̃nã. Ergo & illud manna
hoc signisicabat : & illa omĩa signa mea erant. Signa mea
clilexistis signisicabatur diristis. contẽpnitis: non ergo
morses dedit panẽ decȩlo : ds̃ dat panẽ. Sed quẽ panẽ
sortennanna : fon. Sed panẽ quẽ significauit manna:
ipsum scilicet chim iħm. Pat̾ m̃s. clat uobis panẽ uerũ.
Panis enĩ ds̃ .ẽ. quidescendit decęlo: & clat uitã mundo.
Dixtr̃ ergo ad eum. Dñe : semꝑ clanobis panẽ hunc.
Q uomodo mulier illa samaritana: cui dictũ : Quibibe
rit᷑ aquas non sitiet umquã. Continuo illa scđm corpꝰ
accipiens: sed tam̃ carere indigentia uolens: damichi
pquit dñe dehac aqua. Sic et isti. Dñe da nobis panẽ hunc ꝗͥ nos

Expanded text:
d Pater meus dedit vobis panem de coelo. Verus enim panis est, qui de coelo descendit, et dat vitam mundo. Verus ergo ille panis est, qui dat vitam mundo: et ipse cibus est, de quo paulo ante locutus sum: Operamini cibum qui non perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ergo et illud manna hoc significabat, et illa omnia signa mea erant. Signa mea dilexistis; quod significabatur, contemnitis. Non ergo Moyses dedit panem de coelo. Deus dat panem. Sed quem panem? forte manna? Non, sed panem quem significavit manna, ipsum scilicet Dominum Jesum. Pater meus dat vobis panem verum. Panis enim Deus est qui descendit de coelo, et dat vitam mundo. Dixerunt ergo ad eum: Domine, semper da nobis panem hunc. Quomodo mulier illa Samaritana, cui dictum est: Qui biberit hac aqua, non sitiet unquam ; continuo illa secundum corpus accipiens, sed tamen carere indigentia nolens: Da, inquit, mihi, Domine, de hac aqua; sic et isti: Domine, da nobis panem hunc, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto. Sed quid ẽ. manna : forte contemnitis: sic̃
scriptũ ẽ. Dedit illis manna manducare. Permoy sen pa¬¬
tres nr̃i panẽ decȩlo acceper̃: & non eis dictũ ÷ amorse.
operamini cibũ non quiperit Tupromittis cibũ non qui
perit. s qui ꝑmanet inuitã d̾nam: & non talia oꝑa oꝑaris
qualia moy ses. Panes or deaceos ille nondedit: s man na¬

Expanded text:
in deserto. Sed quid est manna, forte contemnitis, sicut in deserto. Sed quid est manna, forte contemnitis, sicut scriptum est, Dedit illis manna manducare . Per Moysen patres nostri panem de coelo acceperunt, Operamini cibum non qui perit. Tu promittis cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, et non talia opera operaris qualia Moyses. Panes hordeaceos ille non dedit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
iste ꝓmit tebat: quam mor ses. Permor sen quippe ꝓromit¬
teb̾atur . regnũ & terra.⁊ traens lac et mel: temporalis pax :
abundantia siliorum: salus corporis & cet̃a. Omĩa tempora¬
lia quidem insigura. tam̃ sp̃ĩtalia: quia ueri homini in
uetere testamento promittebantur. Ad tendebant ergo
ꝓmissa ꝑmorsen: & ad tendebat promissa ꝑ xpm̃ Ille plenũ
uentrem promit tebat interra: sed cibo qͥuiperit: iste pro¬
mit tebat cibũ non quiperit. s qui ꝑman& inuitã & t̾nã.
Ad tendebant eũ plus promittentẽ: & quasi nondum
uidebant maiora facientẽ. Ad tendebant itaq qualia
seciss& moy sesradhuc aliqua maiora uolebant sieri abeo.
quitã magna pollicebantur. Quid inquiunt facis utcre
damus tibi: & ut noueris qr miracula illa huic miraeulo
cõparabant. & idõ quasi minora ista iudicabant que faci-¬
ebat aħs. patres nr̃i in quiunt manna manducauer̃

Expanded text:
iste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promitiste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promittebatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia, temporalia quidem, in figura tamen spiritualia: quia veteri homini in Vetere Testamento promittebantur. Attendebant ergo promissa per Moysen, et attendebant promissa per Christum. Ille plenum ventrem promittebat in terra, sed cibo qui perit: iste promittebat cibum non qui perit, sed qui permanet in aeternum. Attendebant eum plus promittentem, et quasi nondum videbant majora facientem. Attendebant itaque qualia fecisset Moyses, et adhuc aliqua majora volebant fieri ab eo qui tam magna pollicebatur. Quidamus tibi? Et ut noveritis quia miracula illa huic miraculo comparabant, et ideo quasi minora ista judicabant quae faciebat Jesus. Patres nostri, inquiunt, manna manducaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
a et̃nã. Quid faciemꝰ in quiunt: quid obseruando hoc p̃ceptũ implere pote-¬
rimuss respondit iħs & dix̃ eis Hoc ÷ opus dĩ: ut credatis in eũ quẽ misit
ille. Hoc ÷ gͦ manducare cibũ non quiperit: s qui ꝑman& inuitã ȩc̃nam
Vt qui paras. dentes etuentrẽ : crede et manducasti. Discer¬
bona sine side xp̃i: etnonsunt bona quia non referunt
ipsam sidem dix̃. eẽ. opus. Ipsa .ẽ. enĩ sides: quȩ ꝑdilectionem
Quia ergo inuitabat eos adsidem: illi adhuc quęrebant
signa quib crederent. Uide si non iudȩi signa petunt.
dixer̃ ergo ei. Quod ergo tufacis signũ ut uideamus etcre¬
damus tibi : Quid oꝑaris : parum ne erat. quod de .i. panib
pastisunt : sciebam hoc quidem : sed huic cibo. manna de
cȩlo p̃ferebant. dñs aut̃ iħis talẽ se dicebat: ut morsi p̃¬
poner&. Non enim ausus ÷ morses dicere dese quod daro
cibũ non qui perit: s qͥ ꝑman& inuitã ȩt̃nã. Aliquid plus

Expanded text:
hoc praeceptum implere poterimus? Respondit Jesus, et dixit eis, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ut quid paras dentem et ventrem? Crede, et manducasti. Discernibona sine fide Christi, et non sunt bona, quia non referuntuipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides quae per dilectionem Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus crederent. Vide si non Judaei signa petunt. Dixerunt ergo ei, Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi quod operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Aliquid plus
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc gͦ cibũ non qͥperit. sed qͥ ꝑmana in uitã et̃ nã quẽ filius hominis¬
sic acciꝑe quasi alios silios hominis quib dictum ẽ: filii. aut̃ hominũ in ꝓ¬
tectione alarũ tuarũ sꝑabunt. Iste silius hominis sequestratus quadã in grã
nis ÷ iste silius hominis : & silius dĩ ẽ iste homo &iam ds̃ ÷ Alio loco introgans¬

Expanded text:
11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem sic accipere, quasi alios filios hominis, quibus dictum est: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus quadam gratia Dnis est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo, etiam Deus est. » Un
Abbreviated transcription (Latin):
Operamini ncibũ qui perit : sed qͥ ꝑmana inuitã ggernã d ueritis
me ꝓpt̃ aliud: quȩrite me ꝓpt̃ me. Seipsũ enĩ insinuat istũ cibum
qđ in consequentib in lucesc& : quẽ filius hominis dabit uobis. Expectabas
credo iterũ panes manducare : iterũ discũbere: iterũ saginari: sed
dixerat cibũ non qͥ perit. sed qͥ ꝑmana inuitã ȩternã. Quo mododictũ
fuerat illi mulieri samaritanȩ : si scires qͥ petit ate bibere : forsi-¬
tampostulasses abeo & dara tibi aquã uiuã. Cũ illa dicera unde tibi
quando quidẽ ñ habes hauritoriũ. & puteus altus ẽ : samaritanȩ
respondit. Siscires qͥ ate petit bibere. tu petisses abeo & dar& tibi
aquã : unde qͥ biberit amplius ñ sitia. Nã dehac aqua qͥbiberit:
siti& iterũ. Et gauisa ẽ illa & uoluit accipere quasi ñ passura sitim
corporis : quȩ labore hauriendi fatigabat᷑. Et sic int̃ huiusce modi
sermocinaciones: ꝑuenit ad potũ sp̃ualem. Om̃ino isto modo thic

Expanded text:
ui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quaeritis me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic.
Abbreviated transcription (Latin):
ille cõmemorabat qeł inclaritate ꝑmanebat. Uerbũ di cõmenoat humi¬
proptsec̃ s proꝑternos Ergo erat silius hominis : illo modo cũ uerbum
quid est: nisi propriũ aliquid ponere. Hoc ÷ enim signare Inponene Nqquare
quod non consundatur. cũ c& eris. Signare. ẽ signũ ei ponere. Cũ quȩ reiponis¬
signũ : idõ ponis signũ nec̃fusa cum aliis: ate non possit agnosci. Pat̃ ergo
eum signauit. Quid ẽ signauit: propriũ quid dã illi dedit. ne ceteris con¬
pararetur hominib: dõ deillo dictum ÷ Vnx̃ te ds̃ ds̃ cuus: oleo erultatio¬
nis p̃participib tuis. Ergo signare quid est s acceptũ hab̵e. hoc ÷ p̃parti cipib: tiuis
taq nolite inquit me contẽpnere q silius hominissum : & quaerite ame
cybũ : non quiperit. sed qͥperman& inuitã aet̃nã. Sic enĩ filius hominis sum :
ut nonsim. unus ex uobis. Sic sum siliꝰ hominis ut pat̾ dĩ me signar&. Quid ÷
signar& : propriũ aliquid mͥ dar&. quonon c̃ sunderer cũ genere humano :

Expanded text:
ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humipropter se est, sed propter nos: ergo erat Filius hominis illo modo, cum Verbum. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere. Hoc est signare, ponere aliquid, quo non confundatur cum caeteris. Signare est, signum ei ponere. Cusignum, ideo ponis signum ne confusa cum aliis a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est signavit? proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus, ideo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Ergo signare quid est? exceptum habere; hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius hominis sum, cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vobis; sic sum filius hominis, ut Deus Pater me signavit. Quid est signare? proprium aliquid mihi dare, quo non confunde