comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ duxi. Dampna sua dicit: et inter
dampna sua computat. quod iniusti¬
cia que ẽ in lege. fuerit sine querela.
des meas: comparo eminentie dñi nr̃i
iħu. xp̃i. Illud sitio: hoc contempno
Parũ ẽ boc. ꝓpt̃ quẽ arbitror inquit
om̃ia ñsolũ detrim̃ta eẽ. uerũ et ster¬
cora existimaui eẽ: ut xp̃m lucrifa¬
ris sine querela. et hoc indetrimentis
tius. indampnis. instercorib compu¬
tas: ut xp̃m lucrifacias : gͦ iusticia
illa axp̃o ꝓhibebat: Obsecro te. ex¬
pone hoc paululũ. Beo potius dicamꝰ
ut illuminet et nos aquo et ipse alu¬
minatus ẽ. qui ȩpłam istam scripsit no¬
bis: non atram̃to.s sp̃u dĩuiui. Uidetis
lxm̃i quã sit arduũ. quã difficile. intel¬
ligere hoc: Cum constet legem scãm
ẽẽ. et mandatũ sc̃m. et iustũ. et bonũ:
constetq om̃ino inter fideles catholi¬
cos. ita ut nemo dissentiat. nisi qui nõ
uult eẽ catholicus. hanc legẽ ñdatam
quȩ in lege ẽ conuersari sine querela.

Expanded text:
esse duxi. Damna sua dicit, et inter damna sua computat, quod in justitia, quae est in lege, fuerit sine querela. des meas, comparo eminentiae Domini nostri Jesu Christi. Illud sitio, hoc contemno. Parum est hoc: Propter quem arbitror, inquit, omnia non solum detrimenta esse, verum et stercora existimavi esse, ut Christum lucrifaris sine querela, et hoc in detrimentis tuis, in damnis, in stercoribus computas, ut Christum lucrifacias, ergo justitia illa a Christo prohibebat? Obsecro te, expone hoc paululum. Deo potius dicamus, ut illuminet et nos, a quo ipse minatus est, qui Epistolam istam scripsit nobis, non atramento, sed Spiritu Dei vivi. Videtismi, quam sit arduum, quam difficile intelligere hoc: cum constet legem sanctam esse, et mandatum sanctum, et justum, et bonum; constetque omnino inter fideles catholicos; ita ut nemo dissentiat, nisi qui non vult esse catholicus, hanc legem non datam lege est, conversari sine querela,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersariũ uideret᷑. impatient fere¬
bam: acrit̃ insequebar. Hec apud ui-¬
deos nobilitas: s apud xp̃m queritur
humilitas. Ideo ibi iste saulus: hic pau¬
lus. Saulus. a saule nom̃ diriuatur.
Qui fuerit saul. nostis. Ipsus electa
ẽ statura ꝓcera. Sic cũ deseribit scrip¬
tura: quod suꝑ eminens eẽt om̃ibus.
quando electus ẽ. ut ungueretur in
regem. Non fuit sic paulus: s factus
paulus. Paulus eñi pariuis: ideo pau¬
lus modicus. Ergo scđm emulationẽ
inqͥt: ꝑsequens ecclam. Hinc intelli¬
gant homines. qualis apud uideos

Expanded text:
adversarium videretur, impatienter fereadversarium videretur, impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos nobilitas: sed apud Christum quaeritur humilitas. Ideo ibi iste Saulus, hic Paulus. Saulus a Saüle nomen derivatur. Qui fuerit Saül, nostis: ipsius electa est statura proceris. Sic eum describit Scriptura, quod supereminens esset omnibus, quando electus est ut ungeretur in regem . Non fuit sic Paulus, sed factus Paulus. Paulus enim parvus, ideo Paulus modicus. Ergo, secundum aemulationem, inquit, persequens Ecclesiam. Hinc intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
ebreus ex ebreis. scdm legem pharise¬
us. Prunarii quidã erant. et quasi as
nobilitatẽ uidaicã segregati. ñ con¬
temptibili plebi commixti: qui dice¬
bantur pharisei. Nam dicitur hoc
uerbũ quasi segregationẽ int̾ptari
quomͦ in latina lingua dicitur egregi¬
us. quasi agrege separatus. Fuert̃ ain
isrłite. id ẽ. ex genere isrł: etiã illiqͥ
separati fuerant a templo. Remanst
aũt ad templũ. tribus uida. et tribis
beniamin. Tribus leui insacerdoti¬
bus: tribus uida regia. et tribus ben¬
iamin. Hoc solũ remanserat ad ieri¬
salem. et ad templũ dĩ. quando facla
Non gͦ leuiter accipiatis quod alt.
tribus beniamin: inherens uidȩ. nõ
recedens a templo. Hebreus ex he¬
breis. scđm legem phariscus: seda
emulationẽ ꝑsequens eccł̃am. Int̾ meri¬
ta sua commemorat. quod fuerit ꝑse¬
cutor. Scd̾m emulationẽ inqͥt. Quã
emulationẽ: Non eram inqͥt piger
uideus. Quicqͥd erat quod legi meȩ

Expanded text:
Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem pharisaeHebraeus ex Hebraeis, secundum Legem pharisaeus. Primarii quidam erant, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati, non contemptibili plebi commixti, qui dicebantur Pharisaei. Nam dicitur hoc verbum, quasi segregationem interpretari, quomodo in latina lingua dicitur egregius, quasi a grege separatus. Fuerunt autem Israelitae, id est, ex genere Israel, etiam illi qui separati fuerant a templo. Remansit autem ad templum tribus Juda, et tribus Benjamin. Tribus Levi in sacerdotibus, tribus Juda regia, et tribus Benjamin, hoc solum remansit ad Jerusalem et ad templum Dei, quando facta Non ergo leviter accipiatis quod ait, tribu Benjamin: inhaerens Judae, non recedens a templo. Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam. Inter merita sua commemorat quod fuerit persecutor: secundum aemulationem, inquit. Quam aemulationem? Non eram, inquit, piger Judaeus: quidquid erat quod Legi meae
Abbreviated transcription (Latin):
Prsus gratis das. gratis saluas: qui ni¬
chil inuenis unde salues. et multũ in¬
mus circumcisio. qui spui dĩ seruimꝰ:
et głamur in xp̃o iħu. Qui głatur: in
dño głetur. Et ñ incarne fidentes. Et¬
quã ego inqͥt habeã fiduciã. et incar¬
ne. Si quis alius incarne putat se ha¬
bere fidutiã: magis ego. Ne arbitremi¬
ni inqͥt hoc contempnere: quod ñ ha¬
beo. Quid magnũ ẽ. si homo abiectus.
plebeuis ignobilis. contempnat no¬
bilitatem: et tc̃ uerã exhibeat humi¬
litatem: Quãquã ego inquit habeã
fidutiã: et incarne. Ideo uos inqͥt do¬
ceo contempnere: qm̃ uidetis me ha¬
bere quod contempnã. Siquis alius
incarne putat se habere fidutiã: ma¬
gis ego. Ꝙ audi in carne fidutiã. err
cumcisionẽ octaui dieĩ. idẽ. ñ ꝓseli¬
tus. ñ aduena ad popłm dĩ .n maior
circumcisus. s aparentib natus ude¬
us. habeo circumcisionẽ octauidi¬
cĩ ex genere isrł. De tribu beniamin:

Expanded text:
Prorsus gratis das, gratis salvas, qui niProrsus gratis das, gratis salvas, qui nihil invenis unde salves, et multum inmus circumcisio, qui spiritui Dei servimus, et gloriamur in Christo Jesu. Qui gloriatur, in Domino glorietur . Et non in carnquam ego, inquit, habeam fiduciam, et in carne. Si quis alius in carne putat se habere fiduciam, magis ego. Ne arbitremini, inquit, me hoc contemnere quod non habeo. Quid magnum est, si homo abjectus, plebeius, ignobilis, contemnat nobilitatem, et tunc exhibeat veram humilitatem? Quanquam ego, inquit, habeam fiduciam et in carne. Ideo vos, inquit, doceo contemnere, quoniam videtis me habere quod contemnam. Si quis alius in carne putat se habere fiduciam, magis ego. cumcisione octavi diei; id est, non proselytus, non advena ad populum Dei, non major circumcisus, sed a parentibus natus Judaeus, habeo circumcisionem octavi diei. Ex genere Israel, de tribu Benjamin,
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ diẽ: et consecrauit nobisdo¬
minicũ diẽ. qui uocatur dñicus Ip¬
se udetur ꝓprie ad dñm ꝑtiuere:
quia eo die dñs resurrexit. Reddi¬
ta ẽ petra:: circumcidantur qui uolunt
dicere: nos eñĩ sumus circumcisio. Tra¬
ditus ẽ eñi ꝓpt̃ peccata nr̃a: et resur¬
rexit ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃am. Iustifi¬
catio tua. et circumcisio tua: non ẽ
ate. Grã eñi salui facti estis ꝑfidẽ: et
hoc ñ ex uobis. s dĩ donũ ẽ. Non ex
oꝑib: neforte dicas. Promerui: et
idõ accepi. Non putes te ꝓmerendo
accepisse: qui ñ ꝓmereris nisi acce¬
pisses. Grã p̃cessit meritũ tuũ. Non
gr̃a ex merito: s ineritũ ex gr̃a. Nã
si gr̃am ex merito emisti: ñ gratis
accepisti. Pronichilo inqͥt. saluosfa¬
cies cos. Quid ẽ. ꝓnichilo saluos fa¬
cies eos: Nichil meis inuenis. unde
salues: et tam̃ saluas. Gratis das: gra-¬
tis saluas. Om̃ia merita p̃cedis: ut
dona tua consequantur meritamea.

Expanded text:
ernum diem et consecravit nobis Dominicum diem. Qui vocatur dominicus ipse videtur proprie ad Dominum pertinere: quia eo die Dominus resurrexit. Reddita est petra, circumcidantur qui volunt dicere, Nos enim sumus circumcisio. Traditus est enim propter peccata nostra, et resurrexi propter justificationem nostram . Justificatio tua, cira te. Gratia salvi facti estis per fidem; et hoc non ex vobis, sed Dei donum est: non ex operibus . Ne forte dicas, Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse, qui non promerereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum: non gratia ex merito, sed meritum ex gratia. Nam si gratia ex merito; emisti, non gratis accepisti. Pro nihilo, inquit, salvos facies eos . Quid est, Pro nihilo salvos facies eos? Nihil in eis invenis unde salves, et tamen salvas. Gratis das, gratis salvas. Omnia merita praecedis, ut dona tua consequantur merita mea.
Abbreviated transcription (Latin):
eius. et communionẽ passionũ euis: cõ¬
ut quẽ admodũ xp̃c surrexit amortu¬
is: sic et nos innouitate uitȩ ambule-¬
nus. Morere ut uias. sepelire ut re¬
surgas. Cũ eñi sepultus fueris. et resur¬
rexeris: tc̃ uerũ erit. sursũ cor. Sapu¬
it quod dixi. Nunquid iste saꝑet ser¬
mo: nisi eẽt inuobis interna dulcedo:
Conformatus inqͥt morti ipsuis: si qͦ
modo occurrã in resurrectionẽ mor¬
tuoꝵ. De iusticia loquebat᷑. iusticia
quȩ ẽ ex fide. xp̃i. iusticia que adõ

Expanded text:
eius at communicationem passionis eius, coneius at communicationem passionis eius, conut quemadmodum Christus surrexit a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Morere, ut vivas: sepelire, ut resurgas. Cum enim sepultus fueris, et resurrexeris; tunc verum erit, Sursum cor. Sapuit quod dixi. Numquid iste sermo saperet, nisi esset in vobis interna dulcedo? Conformatus, inquit, morti ipsius, si quo modo occurram in resurrectionem mortuorum. De justitia loquebatur, justitia qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Cũ habitare in corpore tuo cȩꝑit
sp̃s dĩ: ñ inde excludit sp̃m tuũ. Noli
timere. Si diuitẽ aliquẽ hospicio sus¬
cipias: pateris angustias. Ubi mane¬
as tu ñ inuenis: ubi illi lectus paret᷑:
uiquis: Quo eo: Quo migrabo: Sus¬
cipe diuitẽ sp̃m dĩ: dilataberis. non
angustaberis. Dilatasti gressus meos
subt̃ me. Dicdic. Hospiti tuo dicturꝰ
es: dilatasti gressus meos subt̃ me.
Quaudo ñ hic eras: angustias paci¬
ebar. Implesti cellã meã: et ñ me ex¬
clusisti. s angustiã meã. Cũ eñi dicit.
caritas dĩ diffusa ẽ: ipsa diffusio la¬
titudinẽ significat. Non gͦ timeas an¬
gustias. Recipe hospitẽ istũ: et non
sit hospes quasi de transeuntibꝰ Non
eñi debet dare. discedendo. Ueniens
habitet inte: et dedit. Ipsius esto: ñ
te deserat: ñ inde migret. Tene illũ
om̃ino: et dic illi. Dñe ds̃ ñr: possi
dum eũ et uirtutẽ resurrectionis

Expanded text:
tuo. Cum habitare in corpore tuo coeperit tuo. Cum habitare in corpore tuo coeperit Spiritus Dei, non inde excludet spiritum tuum: noli timere. Si divitem aliquem hospitio suscipias, pateris angustias; ubi maneas tu non invenis, ubi illi lectus paretur,inquis? Quo eo? quo migrabo? Suscipe divitem Spiritum Dei: dilataberis, non angustaberis. Dilatasti gressus tuos subter me : dicis. Hospiti tuo dicturus es, Dilatasti gressus meos subter me. Quando non hic eras, angustias patiebar: implesti cellam meam, et non me exclusisti, sed angustiam meam. Cum enim dicit, Charitas Dei diffusa est, ipsa diffusio latitudinem significat. Non ergo timeas angustias, recipe hospitem istum: et non sit hospes quasi de transeuntibus. Non enim habet dare discedendo: Veniens habitet in te, et dedit. Ipsius esto, non te deserat, non inde migret: tene illum omnino, et dic illi, Domine Deus noster, possiddum eum et uirtutem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
nis. et petrã scandali: et qui credi¬
derit in eũ ñ confundetur. Qui en
crediderit in eũ ñ habebit suã uisti¬
ciam que ex lege ẽ. quãuis sit bona
lex. s implebit ipsã legem ñ sua
iusticia. s data ex dõ. Ita eñi ñ con¬
fundetur. Caritas eñi. legis ẽ plen

Expanded text:
nis, et petram scandali; et qui credinis, et petram scandali; et qui crediderit in eum, non confundetur . Qui enim crediderit in eum, non habebit suam justitiam, quae ex lege est, quamvis sit bona lex; sed implebit ipsam legem, non sua justitia, sed data ex Deo. Ita enim non confundetur. Charitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
Durũ tibi ẽ aduersusstimulũ calces
mittere. Possẽ te dimitere. Tu eñi
uexareris punctionib meis: ñ ego
frangerer calcib tuis. S ñ te dimit¬
to. Seuis. et misereor. Quid me ꝑse¬
queris: Non eñi timeo te. ne iterũ
crucifigas me: s uolo agnoscas me.ix
cusso et ꝓstrato crecto et instructo.
łactũ enĩ ẽ mullo: ego ꝑcutiã. et ep
sanabo.Non eni ait sanabo et ꝑcuti¬
am: s ꝑcutiã et sanabo. ꝑcutiam te.
et dabo tibi me. Sic ꝓstratus. horru¬
it iusticiã suã inqua erat certe sine
querela. laudabilis. magnus. quasi
głosus apud uideos. Detrim̃ta existi¬
mauit: dampna credidit: stercora
deputauit: ut inueniret᷑ in illon
habens suã iusticiã que ex
qui offendert in lapidẽ offensions
quid de illis dicit ipse apłs: Quia
ñ inquit ex fide. s tanquã exoꝑib
quia ipsi quasi sua iusticia offendert
inlapidẽ offensionis. sicut scriptũ ẽ.
Ecce pono insyon lapidẽ offensio¬

Expanded text:
Durum est tibi adversus stimulum calces Durum est tibi adversus stimulum calces mittere . Possem te dimittere: tu enim vexareris punctionibus meis, non ego frangerer calcibus tuis: sed non te dimitto. Saevis, et misereor. Quid me persequeris? Non enim timeo te, ne iterum crucifigas me: sed volo agnoscas me, ne cussus et prostratus, erectus et instructus. Factum enim est in illo: Ego percutiam, et ego sanabo . Non enim ait, Sanabo, et percutiam; sed, Percutiam, et sanabo. Percutiam te, et dabo tibi me. Sic prostratus horruit justitiam suam, in qua erat certe sine querela, laudabilis, magnus, quasi gloriosus apud Judaeos: detrimenta existimavit, damna credidit, stercora deputavit, ut inveniretur in illo non habens suam justitiam, quae equi offenderunt in lapidem offensionis, quid de illis dicit ipse Apostolus? Quia non, inquit, ex fide, sed tanquam ex operibus. Quia ipsi quasi sua justitia offenderunt in lapidem offensionis: sicut scriptum est, Ecce pono in Sion lapidem offensio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequebat᷑ eccłam. Quando em̃i ꝑseque¬
batur eccłam: in lapidẽ offensionis of¬
fendebat. Up̃s humilis: int̾ra iacebat.
Incelis quidẽ et ipse erat: leuata illõ
carne sua. amortius resuscitata.S ni¬
si et int̾ra xp̃c iaceret: ñ ipsi saulo
clamaret. Quid me ꝑsequeris: Ergo
ille iacebat. quia humilitatẽ p̃fere¬
bat: ile offendebat. quia ñ uidebat.
Et totũ hoc ñ uidere. unde erat: De
tumore suꝑbie. Quid ẽ de tumore su¬
ꝑbiȩ: Quasi de iusticia: ex lege quidẽ.
s sua. Quid ẽ. ex lege: Quia in man¬
datis legis. Quid ẽ. sua: Tanquã de
uirib suis. Amor deerat. amor iusti¬
ciȩ: amor caritatis xp̃i. Et unde illi
amor: Solus possidebat timnor: s ca¬
ritati uenture locũ incorde seruabat.
Cũ seiuiret erectus: iactabundus:
głans apud ipsos uideos. quod sedin
emulationẽ pat̾narũ traditionum
ꝑsequebat᷑ eccłam: cũ sibi uideret᷑
adhuc humilitatẽ comm̃dantis. Sau¬
le inquit saule: quid me ꝑsequeris:

Expanded text:
quebatur Ecclesiam, in lapidem offensionis offendebat. Christus humilis in terra jacebat: in coelis quidem et ipse erat, levata illo carne sua a mortuis resuscitata; sed nisi et in terra Christus jaceret, non ipse Saulo clamaret, Quid me persequeris? Ergo ille jacebat, quia humilitatem praeferebat: ille offendebat, quia non videbat. Et totum hoc non videre, unde erat? De tumore superbiae. Quid est, De tumore superbiae? Quasi de justitia sua. Ex lege quidem, sed sua. Quid est, Ex lege? Quia in mandatis legis. Quid est, De sua? Tanquam de viribus suis. Amor deerat, amor justitiae, amor charitatis Christi. Et unde illi amor? Solus illum possidebat timor, sed charitati venturae locum in corde servabat. Cum saeviret erectus, jactabundus, glorians apud ipsos Judaeos quod secundum aemulationem paternarum traditionum persequebatur Ecclesiam; cum sibi videretur adhuc humilitatem commendantis, Saule, inquit, Saule, quid me persequeris?
Abbreviated transcription (Latin):
Cui eñi equalitas dĩ natura erat: rapi¬
na ñ erat. S tam̃ semec ipsũ exinani¬
uit. formã serui accipiens: ut nos
c̃emus iusticia di in ipso. Si eñi ille
pauꝑtatẽ uitaret: nos pauꝑtate ñ care¬
temus. Pauꝑ eñĩ ille factus ẽ cũ diues
eẽt: ut illius pauꝑtate sicut scriptum ẽ.
nos ditaremur. Diuitiȩ illius quid nos
facture st̃. cuiꝰ pauꝑtas nos diuites facit:
Apłs gͦ non tibi negauit cireumcisio¬
nem: s exposuit. Lucẽ p̃tendit: um¬
bram remouit. Nossumus inquit cir¬
cumcisio qui sp̃ũ dõ seruimꝰ: et głamur
in xp̃o iħu. et non in carne fidentes.
Respexit quosdã in carne fidentes:
ipsi erant qui de carnis circumcisio¬
ne głabantur: de quib alio loco di
et esto circumcisio. Intellige. et esto.
Intellectus enĩ bonus: s omibus qui
faciunt eũ. Nonutiq frustra octauo
die ussus ẽ infans circumcidi: nisi
quia petra qua circiuncidimur. xp̃e
erat. Cultellis eñi petrinis: circumci

Expanded text:
enim aequalitas Dei natura erat, rapina non erat. Sed tamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens , ut nos essemus justitia Dei in ipso. Si enim ille paupertatem vitaret, nos paupertate non careremus. Pauper enim ille factus est, cum dives esset; ut illius paupertate, sicut scriptum est, nos ditaremur . Divitiae illius quid nos facturae sunt, cujus paupertas nos divites facit? Apostolus ergo non tibi negavit circumcisionem, sed exposuit; lucem praetendit, umbram removit. CAPUcumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu, et non in carne fidentes. Respexit quosdam in carne fidentes: ipsi erant qui de carnis circumcisione gloriabantur. De quibus alio loco dicsionem, et esto circumcisio: intellige, et esto, Intellectus enim bonus, sed omnibus qui faciunt eum . Non utique frustra octavo die jussus est infans circumcidi , nisi quia petra, qua circumcidimur, Christus erat. Cultellis enim petrinis circumcisu
Abbreviated transcription (Latin):
cisio: uidete quid uoluerit intelligi
milla circumcisione. quȩ inumbra ẽ
data significante: quȩ remota ẽ. luce
ueniente. Cur aut ñ dixerit. nos babe¬
mus circiumcisionẽ. s nos sumꝰ cireum¬
cisio: sic accipite boc uoluisse dicere
eni: iusticia ẽ. Magis eñi comiñdat
quod dicit. dicendo nos eẽ iusticiã. tan¬
quam dicendo nos ẽẽ iustos: sic tamen
ut cũ iusticiã dicit eẽ. uistos intelliga¬
mus. Non eñi illa in commutabilis iu¬
sticia. cuiꝰ participes facti sumꝰ .s. quẽ¬
admodũ dicitur. magna ibi uiuentus
e ꝓmultis uiuenib: sic dicitur iusti¬
cia. ut intelligantur iusti. Audite
hoc ipsũ eudentius. eodẽ dicente apło:
ut nos inqͥt simus iusticia dĩ in ipso.
Simus iusticia. ñ nr̃a. s dĩ: ab illo accep¬
ta. ñ anobis assumpta: imꝑtita. non
usurpata: donata. ñ rapta. Cuidã eñi
rapina erat. ẽẽ equalis dõ: et qm̃ quȩ¬
siuit rapinã. inuenit ruinã. Dñs aũt

Expanded text:
d voluerit intelligi in illa circumcisione, quae in umbra data est significante, quae remota est luce veniente. Cur autem non dixerit, Nos habemus circumcisionem; sed, Nos sumus circumcisio: sic accipite hoc voluisse Apostolenim justitia est. Magis autem commendat quod dicit dicendo nos esse justitiam, quam dicendo nos esse justos: ita tamen ut cum justitiam dicit esse, justos intelligamus. Non enim sumus illa incommutabilis justitia, cujus participes facti sumus: sed quemadmodum dicitur, Magna ibi juventus est, pro multis juvenibus; sic dicitur justitia, ut intelligantur justi. Audite hoc ipsum evidentius, eodem dicente Apostolo, Ut nos, inquit, simus justitia Dei in ipso . Nos simus justitia, non nostra, sed Dei; ab illo accepta, non a nobis assumpta; impertita, non usurpata; donata, non rapta. Cuidam enim rapina erat esse aequalis Deo: et quoniam quaesivit rapinem, invenit ruinam. Dominus aut
Abbreviated transcription (Latin):
se iom̃ibus iustificationib dñi. za¬
chariã et ȩlisabeth. In om̃ibus inqͥt
scriptura iustificationib dñi ambu¬
lantes. sine querela. Ecce hoc erat
et paulus nr̃. Quando saulus erat:
inlege sine querela ambulabat.
Et qͦd ineo fuit sine querela: hoc
de illo faciebat magnã querelam.
Quid gͦ putamꝰ fr̃s ee sine querela sedin
iusticiã quȩ inlege ẽ: Malũ ẽ: Si

Expanded text:
ificationibus Domini Zachariam et Elizabeth. In omnibus, inquit Scriptura, justificationibus Domini ambulantes sine querela . Ecce hoc erat et Paulus noster, quando Saulus erat. In lege sine querela ambulabat: et quod in eo fuit sine querela, hoc de illo faciebat magnam querelam. Quid ergo putamus, fratres, esse sine querela secundum justitiam, quae in lege est, malum est? Si
Abbreviated transcription (Latin):
distis dicentẽ apłm paulũ. Nosenim
sumꝰ circumcisio: qui sp̃ui dĩ seruimꝰ
Scio plerosq codices habere: qui sp̃ũ
dõ seruimus. Quantũ aũt inspicert
potuimus plures greci hoc habent
qui sp̃ui dĩ serumus. S ñ ibi queti
ẽ. Manifestũ ẽ eñĩ utrumq et con¬
gruũ regule ueritatis: quia et sp̃ui
dĩ serumꝰ: et non carne s sp̃u. dõ set¬
uimus. Carne eñi seruit dõ: qui de is¬
bus carnalib sꝑat se placere deo Ci
uͦ et ipsa caro ad bona oꝑa spĩui sib¬
ditur: ꝙpũ seriumꝰ dõ: quia carĩ
domamusait sp̃s obtemꝑet dõ. Sp̃c enĩ
reigit: caro regitur. Nec sp̃c bene regit:¬

Expanded text:
distis dicentem apostolum Paulum, Nos enim sumus circumcisio, qui spiritui Dei servimus. Scio plerosque codices habere, Qui spiritu Deo servimus. Quantum autem inspicere potuimus, plures graeci hoc habent, Qui spiritui Dei servimus. Sed non ibi quaestio est. Manifestum est enim utrumque, et congruum regulae veritatis, quia et spiritui Dei servimus, et non carne, sed spiritu Deo servimus. Carne enim servit Deo, qui de rebus carnalibus sperat se placere Deo. Cum vero et ipsa caro ad bona opera spiritui subditur, spiritu servimus Deo: quia carnem domamus, ut spiritus obtemperet Deo. Spiritus enim regit
Abbreviated transcription (Latin):
scenddũ eũ & uirtutẽ resurrectionis eius.
Aliqͥd magnũ e agnoscere uircutẽ resurte¬
ctioĩs x. Hoc putatis eẽ magnũ qi carnẽ
resuscitauit: Ipsam dix̃ urtutẽ resur.¬
rectionis eiꝰ : Nonne erit etiã nr̃a ĩfine
scłi resurrectio: Nne & nr̃m corrupti¬
bile. hoc ĩduet᷑ incorruptiõe: & mortale
hoc induet imortalitate.  Nonge
quomͦ ipse. resurrexit amortuis. et iamñ
moritur: et mors ei ultra ñ dñabitur. sic
et nos: Mirabilius: ut ita dicã. Namilliꝰ
caro ñ uidit corruptionẽ: nr̃a de cine¬
re reparat᷑. Magnũ ẽ quidẽ. quia p̃ces¬
sit in exemplo: et dedit nobis quid sꝑa¬
remus. S ñ ẽ hoc solũ. illi qui de iusti¬
cia loquebatur ñ sua. s illa que ex dõ
ẽ: et ibi nominauit uirtutẽ resurre¬
ctionis xp̃i. Agnosce ibi iustificatio¬
nem tuã. Ex illius eñi resurrectione
iustificamur : tanquã apetra circum¬
cidamur. ꝓ ptea ude cepit. Nossumꝰ¬
inqͥt circumcisio. Unde circiuncisio:

Expanded text:
scendum eum, et virtutem resurrectionis ejus. Aliquid magnum est, agnoscere virtutem resurrectionis Christi. Hoc putatis esse magnum, quia carnem suam resuscitavit? Ipsam dixit virtutem resurrectionis ejus? Nonne erit etiam nostra in fine saeculi resurrectio? Nonne et nostrum corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hocquomodo ipse resurrexit a mortuis, et jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur .; sic et nos, mirabilius, ut ita dicam? Nam illius caro non vidit corruptionem, nostra de cinere reparatur. Magnum est quidem, quia praecessit in exemplo, et dedit nobis quid speraremus: sed non hoc est solum illi qui de justitia loquebatur non sua, sed illa quae ex Deo est, et ibi nominavit virtutem resurrectionis Christi: agnosce ibi justificationem tuam. Ex illius enim resurrectione justificamur, tanquam a petra circumcidamur. Propterea inde coepit, Nos sumus circumcisio. Unde circumcisio?
Abbreviated transcription (Latin):
Quare: Quia ñ ex fide. Quid ẽ. quia
ñ exfide: Non sꝑauit in dm̃. non
illam petiuit ado: ñ credidit in eũ
qui uistificat impiũ. Non fuit simi¬
lis publicano. oculos in t̾rã deicienti:
pectus suũ ꝑcucienti: et dicenti. dñe
ꝓpicuis esto mͥ peccatori. Ergo ꝑse¬
quens legem usticiȩ: in legem ñ¬

Expanded text:
Quare? Quia non ex fide. Quid est, Quia non ex fide? Non speravit in Deum, non illam petivit a Deo, non credidit in eum qui justificat impium : non fuit similis Publicano oculos in terram dejicienti, pectus suum percutienti, et dicenti, Domine, propitius esto mihi peccatori . Ergo persequens legem justitiae, in legem
Abbreviated transcription (Latin):
di intentionẽ. Respondit gͦ dñs. qui
inuerbo non laborabat: quia uerbum
erat. Quid gͦ dixit: Martha. martha.
Repetitio nominis. indiciũ ẽ dilectio¬
nis: aut forte mouendȩ intentionis. Ut
audiret attentius. bis uocata ẽ Mar¬
tha martha. audi. Tu cura multa es
occupata. unũ aũt opus ẽ: id ẽ. unũ
necessariũ est. Non unũ opus. quasi
singulare opus: s opus ẽ. expedit. ne¬
cessariũ ẽ. Quid unũ: Hoc elegerat
te in ipsa multitudine si delectat nisi
unũ. Ecce dõ ꝓpicio quã multi estis.
Quis uos ferret nisi unũ saperetis: Un¬
de inmultis quies ista: Da unũ. et po¬
pulus ẽ: Tolle unũ. et turba ẽ. Quid
ẽ enĩ turba. nisi multitudo turbata:
re uolebat. Obsecro aũt uos fr̃s. ut id¬
ipsum dicatis om̃s: et non sint inuobis
scismata. Sitis aũt ꝑfecti in eodẽ sensu:
et in eade scientia. Q in alio loco. Una¬
nimes. unũ sentientes:. nichil ꝑcontenti¬

Expanded text:
di intentionem. Respondit ergo Dominus, qui di intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est; quod unum hoc elegerat te in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? re volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia . Et alio loco: Unanimes, unum sentientes, nihil per contenti
Abbreviated transcription (Latin):
ria soror eius pasci magis elegit adño:
deseruit quodãmͦ sororẽ suã circamul¬
tũ ministeriũ laborantẽ: et sedit ip¬
sa ad pedes dñi: et uacans audiebat
uerbũ eius. Auris fidelissima audie¬
rat. llacate et iudete. qm̃ ego sũ dñs.
Illa turbabatur: illa ȩpulabatur. Illa
multa exponebat: ista unũ aspicie¬
bat. Utrumq officiũ bonũ. S tam̃
quid sit melius. quid nos dicamus:
Habemus quẽ int̾rogemus: pacient̃
audiamꝰ Quid sit melius iam cũ le¬
geretur auduumꝰ et me commemoran¬
te iterũ audiamꝰ. Int̃pellat marcha hos¬
pitẽ: ad iudicem deponit postulationẽ
piarũ querelarũ quod eam soror de¬
seruerit: et sic laborantẽ inministerio
adiuiuare neglexerit. Non responden¬
te illa. s tam̃ p̃sente: iudicat dñs. Ma¬
ria causã suã tanquã ociosa iudici
maluit committere: nec in responden¬
do uoluit laborare.Si enĩ pararet res¬
pondendi sermonẽ: remitteret audien¬

Expanded text:
ria soror ejus pasci a Domino magis elegit. ria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audien
Abbreviated transcription (Latin):
aũt mirũ si et de scõ helia prestitit
udue. quẽ prius coruo ministrante
pascebat: Nun quid pascendo defece
pascendo defecerat. quando ad iuduã
mittebat. s. religiosam uiduã ꝑ obseqͥũ
ex hibitum seruo suo benedicere dis¬
ponebat. Sic gͦ susceptus ẽ dñs tanquã
hospes: qui in sua ꝓpria uenit. et sui
eũ non receꝑunt. S qͦtqͦt receꝑunt eũ
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri: ad op¬
tans seruos. et fr̃s faciensꝰ. redimens
captiuos. et faciens coheredes. Ne quis
tam̃ ur̃m forsitan dicat. õbeati qͥ xp̃m
susciꝑe indomũ ꝓpriam meruerunt:
Noli dolere. noli murmurare. quia tem¬
porib natus es. quando iam dñm non
uides incarne: non tibi abstulit istam
dignationẽ:. Cum uni inquit ex mini¬
mis meis fecistis: michi fecistis. Hȩc de¬
quã de unitate ꝓposui. Martba dñmn
pascere disponens et p̃parans: circa
multũ ministeriũ occupabatur. Ma¬

Expanded text:
autem mirum, si et de sancto Elia praestitit autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pascendo defecerpascendo defecerat, quando ad viduam mittebat: sed religiosam viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Ma
Abbreviated transcription (Latin):
do ex euangło recitata st̃: ad¬
monent nos eẽ unũ aliquid qͦ
tendamꝰ. quando in huiꝰ scłi multitu¬
dine laboramꝰ. Tendimus aũt adhuc
ꝑegrinantes: nondũ manentes. Ad huc
inuia: nondũ in patria. Adbuc deside¬
rando. nondũ fruendo. Tam̃ tendamus :
et sine pigricia et sine int̾missione
erant: ambe non solum carne. s etiã
religione germane. Ambe dño cohe¬
serunt: ambe dño incarne p̃senti con¬
corditer seruierunt. Suscepit eũ mar¬
tha. sicut solent suscipi ꝑegrini. s tam
suscepit famula dum: E gra saluatorẽ:
creatura creatorẽ: suscepit aũt spũ pas¬
cenda. in carne pascendũ. Uoluit enĩ
diis formã serui acciꝑe: et accepta for¬
ma serui. in illa pasci aseruis: Dignati¬
one. non conditione. Nam et ista dig¬
natio fuit: se p̃bere pascendũ. Habe¬
bat carnẽ. in qua esuriret quidẽ et si¬
tiret. S nescitis. quia in heremo esuri¬
enti angłi ministrabant: Ergo quod
pasci uoluit: pascenti p̃stitit. Quid

Expanded text:
do ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione erant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
uultis nosse. quid ibi erit: dñs ipse dicit
de seruis suis. Am̃ dico uob̃. quia faciet
cos recumbere: et transibit. et ministra¬
bit eis. Recumbere quid ẽ. nisi uaca¬
re: Recumbere quid ẽ. nisi requiesce¬
re: Quid ẽ. transibit. et ministrabit eis:
Prius transit. et sic ministrat. S ubi: In
illo coniiuo suꝑno: de quo dicit. Am̃
dico uob̾: multi ab oriente et occiden¬
te uenient. et recumbent cũ abrabam
et ysaac et iacob. in regno cȩlorũ. lbi
dñs pascit: s prius hinc transit. Nam
ut noueritis pascha transitus int̾p̃tat᷑.
Uenit dñs: fecit diuina: passus ẽ hu¬
mana. Nunquid adhuc consputtur:
Nunqͥd adhuc ex palmat᷑. Nunquid
ad huc spinis coronatur: Nunquid
adhuc flagellatur: Nunquid adhuc
crucifigitur: Nunquid adhuc lancea
uulnerat: Transiuuit: deniq: et ȩuan¬
głm sic loquitur. Quando pascha fe¬
cit cũ discipulis suis: quid dicit euan¬
transiret de hoc mundo ad patrem.

Expanded text:
vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit de servis suis: Amen dico vobis, quia faciet eos recumbere, et transibit, et ministrabit illis . Recumbere quid est, nisi vacare? Recumbere quid est, nisi requiescere? Quid est, Transibit, et ministrabit illis? Prius transit, et sic ministrat. Sed ubi? In illo convivio superno, de quo dicit: Amen dico vobis, multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Ibi Dominus pascit, sed prius hinc transit. Nam ut noveritis, Pascha Transitus interpretatur. Venit Dominus, fecit divina, passus est humana. Numquid adhuc conspuitur? numquid adhuc expalmatur? numquid adhuc spinis coronatur? numquid adhuc flagellatur? numquid adhuc crucifigitur? numquid adhuc lancea vulneratur? Transivit. Denique et Evangelium sic loquitur, quando Pascha fecit cum discipulis suis. Quid dicit Evantransiret de hoc mundo ad Patrem .
Abbreviated transcription (Latin):
partem elegit. Non tu malã: s illa me¬
liorem. Audi unde meliorem. Quȩ ñ
auferetur ab ea. Ate aũt auferetur
aliquando onus necessitatis. Eterna ẽ.
dulcedo ueritatis. Non auferetur ab
ea quod elegit. Non auferetur. s tam̃
augetur. In hac aũt uita augetur. in
alia uita ꝑficietur: nunquã auferet᷑.
bono ministerio benedicta Pisto labo¬
re tuo mercedẽ queris quietẽ: modo
occupata es circa multũ munsterium:
Pascere uis mortalia corpora. licet scõꝵ
Nunqͥd cum ueneris ad illam patriam:
inuenies ꝑ egrinũ quẽ suscipias hospi¬
eio: Inuenies esurientẽ pͥanẽ frangas:
Sicientem cui potũ porrigas: Egrum.
quẽ uisites: Litigantẽ quẽ concordes :
mortuũ. quẽ sepelias: Omĩa ista ibi
non erunt. S quid ibi erit: Quod ma¬
ria elegit. Ibi pascimur: non pascimus.
Ideo hoc ibi erit plenũ atq ꝑfectum:
quod hic elegit maria. De illa m̃sa opu¬
lenta. de uerbo dñi micas colligebat. Nã

Expanded text:
tem elegit. Non tu malam, sed illa metem elegit. Non tu malam, sed illa meliorem. Audi unde meliorem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen augetur. In hac autem vita augetur, in alia vita perficietur, nunquam auferetur.bono ministerio benedicta, pro isto labore tuo mercedem quaeris, quietem. Modo occupata es circa multum ministerium, pascere vis mortalia corpora, licet sanctorum: numquid cum veneris ad illam patriam, invenies peregrinum, quem suscipias hospitio? invenies esurientem, cui panem frangas? sitientem, cui potum porrigas? aegrum, quem visites? litigantem, quem concordes? mortuum, quem sepelias? Omnia ista ibi non erunt: sed quid ibi erit? Quod Maria elegit: ibi pascemur, non pascemus. Ideo hoc ibi erit plenum atque perfectum, quod hic elegit Maria: de illa mensa opulenta, de verbo Domini micas colligebat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tentes: s unus ds̃ omĩps. Ipsa trinitas
unus ds: quia unũ ẽ necessariũ. Ad
hoc unũ non nos ꝑducit. nisi mult:
ria circa pauꝑes: et maxime circa
scõs dĩ. Seruitia debita. obsequia re¬
ligiosa: redduntur enĩ non dantur:
dicente apło. Si nos uobis sp̃italia se¬
minauimus: magnũ ẽ. si carnalia ur̃a
metamus: Bona sunt: ex hortamur
ad hȩc. et inuerbo dñi edificamꝰ uos.
Nolite pigri ẽẽ ad suscipiendos scos.
aliquando nescientes suscipisndoqͦs
nescił nt. angłos susceꝑunt. Bona st̃
hȩc. melius ẽ tam̃. quod elegit maria.
Illud eñi habet ex necessitate occupatio¬
nem: illud aũt ex caritate suauitatem.
Uult homo occurrere quando minis¬
trat: et aliquando non potest. Querit᷑
quod deẽ: paratur quod adẽ. distendit᷑
animus. Nam si martha illa sufficeret:
aduitoriũ sororis non posceret. Multa
st̃. diuersa st̃. quia carnalia st̃. quia tem¬
poralia st̃: et si bona st̃. transitoria st̃.

Expanded text:
tentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi multi ria circa pauperes, et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant, Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate suavitatem. Vult homo occurrere quando ministrat; et aliquando non potest: quaeritur quod deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona sunt, transitoria sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniamꝰ. Ueniamus ad eũ qui dicit
Uenite adme om̃s qui laboratis. Et au
laboras: et ego laboro. Illũ audiamus
ad illũ ueniamus. Int̾ nos quare litigi¬
mus : Ambo audiamus: quia ambo
laboramꝰ Quare int̾ nos litigamus:
Anut medicũ uocantẽ ñ audiamus:
O infelix infirmitas. Uocat ad se meli¬
cus: et litib occupatur egrotus. Uide
quid dicat uocando. Uenite ad me ons
qui laboratis. Ubilaboratis. nisi sub
sarcinis peccatoꝵ: nisi sub uigo malȩ
dñe iniquitatis: Uenite gͦ ad me oñs
qui laboratis. et onerati estis: et egs

Expanded text:
perveniamus. Veniamus ad eum qui dicit, perveniamus. Veniamus ad eum qui dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis. Et tu laboras, et ego laboro: illum audiamus, ad illum veniamus, inter nos quare litigamus? Ambo audiamus, quia ambo laboramus: quare inter nos litigamus? an ut medicum vocantem non audiamus? O infelix infirmitas! ad se vocat medicus, et litibus occupatur aegrotus. Vide quid dicat vocando: Venite ad me, omnes qui laboratis. Ubi laboratis, nisi sub sarcinis peccatorum, nisi sub jugo malae dominae iniquitatis? Venite ergo ad me, omnes qui laboratis et onerati esti
Abbreviated transcription (Latin):
gare. ne ꝑdas quod accepisti: et incipi¬
as frustra rogare. Non times. ds suꝑ¬
bis resistit. humilib aũt dat gr̃am:¬
Ergo tu tibi prestas. ut ñ dominet᷑ tibi
om̃is iniquitas: Siuera ẽ tua ista pre-¬
sumptio: uana ẽ nr̃a oratio. ubi dicinꝰ
dõ. ñ dominet᷑ mͥ om̃is iniquitas. Can¬
tasti uerba ista hodie: Anñ hic eras.
quando om̃s dicebamꝰ gressus meosdi¬
rige scđm uerbũ tuũ: et ñ dominet᷑
mͥ om̃is iniquitas: Hic eras. Cantasti
uerba ista: puto te ñ negaturũ. Ergo
cantasti in popło dĩ et rogasti dm̃ di¬
cens. gressus meos dirige scdmn uerbũ
tuũ. et ñ dominetur michi. om̃is ini¬
quitas. Si tibi hoc prestabas: quare me¬
cum rogabas : Teneo p̃cantẽ: comupi¬
uocantẽ: conuinco laborantẽ. Simul
gͦ audiamus dicentẽ. Uenite ad me om̃s
qui laboratis. Audiamus et ueniamus
Quid ẽ. ueniamus: Credendo ꝓficiam᷑
gr̃as agendo accedamus: ꝑseuerando

Expanded text:
gare, ne perdas quod accepisti, et incipigare, ne perdas quod accepisti, et incipias frustra rogare. Non times, Deus superbis resistit, humilibus autem dat graErgo tu tibi praestas, ut non dominetur tibi omnis iniquitas? Si vera est tua ista praesumptio, vana est nostra oratio, ubi dicimus Deo, Non dominetur mihi omnis iniquitas. Cantasti verba ista hodie, an non? Hic eras, quando omnes dicebamus, Gressus meos dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas? Hic eras, cantasti verba ista, puto te non negaturum. Ergo cantasti in populo Dei, et rogasti Deum, dicens, Gressus meos dirige secundum verbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas. Si tibi hoc praestabas, quare mecum rogabas? Teneo precantem,vocantem, convinco laborantem: simul ergo audiamus dicentem, Venite ad me, omnes qui laboratis. Audiamus et veniamus. Quid est, Veniamus? Credendo proficiamus, gratias agendo accedamus, perseverando
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis: tu tibi prestas uirib tuis:
Cũ eñi ñ fiunt menbra tua arma iniqui¬
tatis: ẽ quidẽ iniquitas inmenbris tuis.
indesideriis ilicitis: s. ñ regnat. Quomͦ
regnat. que arma ñ habet: Parstua: ca¬
ro tua. Concupiscentia carnis tuȩ: lan¬
guore rebellat aduersus te. Languor
iste: tẏrannus ẽ.Si ius te tyranni eẽ
scio quid michi eras dicturus: uł quid
apud te ipsũ mͦ dicas. Quisquis talis hic
es. et audis me: scio quid tibi intus lo¬
quatur iniquitas. Adhuc enĩ sub iugo
es iniquitatis: quando ñ agnoscis p̃tiũ
redemptoris. Scio quid tibi dicas. Ecce
concupiscit caro mea aduersus sp̃m
meũ. Concupiscit adulteriũ. s ñ con¬
sentio. ñ annuo. ñ decerno. Non solum
ñ ago: s nec agere consentio. Non solũ
foris ꝑcarnẽ ñ ꝑpetro: s nec ipsa m̃te
sequor rebellantẽ. Consentio repugnan¬
ti : Cedo luctanti: Non facio. Ecce nõ
dominatur michi om̃ĩs iniquitas. Ita
donauit. ut ita sit. Noli tibi hoc arro¬

Expanded text:
tibi praestas viribus tuis? Cum enim non fiunt membra tua arma iniquitatis, est quidem iniquitas in membris tuis, in desideriis illicitis, sed non regnat. Quomodo regnat, qui arma non habet? Pars tua, caro tua, concupiscentia carnis tuae languore rebellat adversus te. Languor iste tyrannus est: si vis te tyranni essescio quid mihi eras dicturus, vel quid apud te ipsum modo dicas. Quisquis talis hic es, et audis me, scio quid tibi intus loquatur iniquitas. Adhuc enim sub jugo es iniquitatis, quando non agnoscis pretium Redemptoris. Scio quid tibi dicas. Ecce concupiscit caro mea adversus spiritum meum, concupiscit adulterium; sed non consentio, non annuo, non decerno: non solum non ago, sed nec agere consentio; non solum foris per carnem non perpetro, sed nec ipsa mente sequor rebellantem. Consentio repugnanti, cedo luctanti? Non facio. Ecce non dominatur mihi omnis iniquitas. Ita donavit ut ita sit. Noli tibi hoc arro
Abbreviated transcription (Latin):
eos ignorabit. quibus dicturus ẽ. ñ no¬
ui uos. rsus etiã hoc intelligo. Quod
eñi oꝑor ignoro: quia quod ñ facio ig¬
noro. Non ego oꝑor illud: s id quodin
me habitat peccatũ. Ideo ignoro. quia
ñ ego facio: sicut dictum ẽ de dño cũ
qui ñ nouerat peccatũ. Quid ẽ. ñ none
rat peccatũ: Ergo ñ nouerat. quod ar¬
guebat: Non nouerat. quod puniebat:
Sigͦ ñ nouerat. quod puniebat: inuste
puniebat. Quia uͦ iuste puniebat: noue¬
rat quod puniebat. Et tam̃ peccatu m
nouerat: quia peccatũ ñ fecerat. Quod
eñi oꝑor ignoro. Non enĩ quod uolo agi
s quod odiallud facio.Si aũt quod nol
hoc facio: consentio legi. qm̃ bona ẽ.

Expanded text:
eos ignorabit, quibus dicturus est, Non noeos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum . Quid est, non noverat? Ergo non noverat quod arguebat? non noverat quod puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. Quod enim operor, ignoro: non enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc facio; consenti
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ uult. nolo. Ergo consentio legi
te. s magis ego sum inm̃te. quã incar¬
ne: Quia eni ego sum iniñte. ego sum
in regente. mens eñi regit. caro regit᷑:
et magis sum ego in eo quod rego. quã
ineo inquo regor: quia gͦ magis ego in
m̃te: nunc aũt iam ñ ego oꝑor illud.
quia fui antea sub peccato uenundatus.
iam accepta gr̃ã saluatoris. ut m̃te con¬
delecter legi dĩ. ñ ego oꝑor illud.s quod
habitat inme peccatũ. Scio eni. quia
ñ habitat in me. Iterũ gͦ inme : Audi
quod sequitur. Hoc ẽ. incarne meabo¬
nũ. Uelle adiacet michi. scio. Quid scis:
Quia ñ habitat inme: hoc ẽ in carne mea.
bonũ. Iamdudũ dixeras: quod oꝑor igno¬
ro. Si igno.ras. quomͦ scis: Mododi¬
cis ignoro: mͦ dicis scio. Ego quomͦ te in¬
telligam nescio: hoc ẽ. quod intelligo.
Ubi eñi ait. quod oꝑor ignoro: dixit ig¬
noro. ñ approbo. ñ accepto: ñ michipla¬
cet: ñ consentio: ñ laudo. Non enĩ et xp̃c

Expanded text:
quod non vult, nolo: ergo consentio legi.quod non vult, nolo: ergo consentio legi.ente; sed magis ego sum in mente, quam in carne. Quia enim ego sum in mente, ego sum in regente: mens enim regit, caro regitur: et magis sum ego in eo quo rego, quam in eo in quo regor. Quia ergo magis ego in mente: Nunc autem jam non ego operor illud. qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me. Iterum ergo in me: audi quod sequitur, hoc est in carne mea bonum. Velle enim mihi adjacet. Scio. Quid scis? Quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Jamdudum dixeras, Quod operor, ignoro. Si ignoras, quomodo scis? Modo dicis, Ignoro; modo dicis, Scio: ego quomodo intelligam, nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus
Abbreviated transcription (Latin):
sentirem legi: et om̃ino ab illa uolun¬
tatis ꝑuersitate diuersus existerem.
Dicente eñĩ lege ñ concupisces. et ego
uelim concupiscere: non consentio le
giĩ. Quid modo: Quid dicis olex:
Non concupisces. Et ego nolo concu¬
piscere. Et ego nolo. Quod ñ uisnolo. Idõ
consentio: quia quodñ usnolo. Nonim¬
plet legem infirmitas mea: s legem lau¬
dat uoluntas mea. Ergo si quod nolo hoc
ago. etiã idõ consentio legiquia nolo
quod ñ uult. ñ quia ago. quod nolo. Ipsũ
eñi agere concupiscere ẽ. ñ concupiscen¬
tiȩ consentire: ne aliquis iam in apło
peccandi sibi querat exemplũ. et det
malũ exemplũ. Non quod uolo ago.
Quid enĩ lex dicit: Non concupisces.
Et ego nolo concupiscere. et tam̃con¬
cupisco: quãuus concupiscentie meȩ
assensũ ñ prebeã: quãuis post eã ñ eam.
Resisto enĩ: auerto m̃tẽ: nego arma:
teneo menbra: et tam̃ fit inme. quod
nolo. Quod ñ uult et lex nolo cũ lege:

Expanded text:
sentirem legi, et omnino ab illa volunsentirem legi, et omnino ab illa voluntatis perversitate diversus existerem. Dicente enim lege, Non concupisces, et ego vellem concupiscere; non consentio legi Dei. Quid modo? quid dicis, o lex? Non concupisces. Et ego nolo concupiscere, et ego nolo; quod non vis, nolo: ideo consentio, quia quod non vis, nolo. Non implet legem infirmitas mea: sed Legem laudat voluntas mea. Ergo si quod nolo, hoc ago; ideo consentio legi, quia nolo quod non vult, non quia ago quod nolo. Ipsum enim agere concupiscere est, non concupiscentiae consentire: ne aliquis jam in Apostolo peccandi sibi quaerat exemplum, et det malum exemplum. Non quod volo ago. Quid enim lex dicit? Non concupisces. Et ego nolo concupiscere, et tamen concupisco; quamvis concupiscentiae meae assensum non praebeam, quamvis post eam non eam. Resisto enim, averto mentem, nego arma, teneo membra; et tamen fit in me quod nolo. Quod non vult lex, nolo cum lege;