comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gratis datur: Exeo autẽ qͦd gratis da¬
tur: sors uocatur: Non ẽ tibi pars
neq sors: inhac fidę Ista dixi: ne ex¬
pauesceremus qͦd ait inmanib tuis
sortes meȩ Quȩ sunt enim sortes:
ticulam: ds m̃s inmanib tuis sortes
meȩ Iam sufficiat caritati ur̃ȩ: Qđ
restat innomine dñi: crastino die ipso

Expanded text:
gratis datur. Ex eo autem quod gratis dagratis datur. Ex eo autem quod gratis datur, sors vocatur: Non est tibi sors neque pars in fide hac. Ista dixi, ne expavesceremus quod ait, In manibus tuis sortes meae. Quae sunt enim sortes? ticulam: Deus meus, In manibus tuis sortes meae. Jam sufficiat Charitati Vestrae: quod restat, in nomine Domini crastina die ipso
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ur̃a: udete hoc ipsum quẽ ad¬
modum firmetur abapło petro: Cũ
sẏmon ille magus baptiratus aphi¬
lippo adhereret ei credens miraclis
diuinis factis inconspectu suo. ue¬
nerunt apłi ad samariam ubi credi¬
derat etiam et ipse magus. et ubi fu
Admiratus ẽ ille et obstupefactus tanto
diuino miraculo. qͦd adimpositionẽ
humanarum manuum uenit sp̃s
sc̃s et impleuit homines: et desidauit
istam ñ gr̃am sed potentiam: ñunde
liberaretur. s unde extolleret᷑: At ubi
desiderauit hoc. et impleuit suꝑbia
cor eis. et diabolica impietas etcelsi¬
tudo deicienda: ait ad apłos Qñtam
uultis pecuniã ame accipite: ut &
admeȩ impositionẽ manus accipiãt
homines sp̃m sc̃m Qui querebat
semꝑ secularia. qͥ incircuitu accolebat.
pecunia putauit posse emere donũ
di Qui se putauit pecunia compa
suꝑbus: Continuo petrus. pecunia
gr̃am quã gratis om̃s accipimus:
qui pecunia tȩ putas posse emere qͦd

Expanded text:
Charitas Vestra, videte hoc ipsum quemadCharitas Vestra, videte hoc ipsum quemadmodum firmetur ab apostolo Petro. Cum Simon ille magus baptizatus a Philippo adhaereret ei, credens miraculis divinis factis in conspectu suo; venerunt Apostoli ad Samariam, ubi crediderat etiam et ipse magus, et ubi fuiAdmiratus est ille, et obstupefactus tanto divino miraculo, quod ad impositionem humanarum manuum venit Spiritus sanctus, et implevit homines; et desideravit istam, non gratiam, sed potentiam; non unde liberaretur, sed unde extolleretur: at ubi desideravit hoc, et implevit superbia cor ejus, et diabolica impietas et celsitudo dejicienda, ait Apostolis: Quantam vultis pecuniam a me accipere, ut et ad mearum impositionem manuum accipiant homines Spiritum sanctum? Qui quaerebat saecularia, qui in circuitu accolebat, pecunia putavit posse se emere donum Dei. Qui se putavit pecunia comparsuperbus. Continuo Petrus: Pecunia gratiam, quam gratis omnes accipimus, quia pecunia te putas emere quod
Abbreviated transcription (Latin):
fortis nomine appellat gram dei:
Quia insorte non est electio: s uolun¬
tas i Nam ubi dicitur iste facit.
iste ñ facit: merita considerantur:
Et ubi merita considerantur. electio ẽ
ñsors: Quando autem ds̃ nulla me¬
rita nr̃a inuenit: sorte uoluntatis
sue nos saluos fecit: quia uoluit.
ñ quia digni fuimus Hec ẽ sors. Me¬
rito tunica illa dñi desuꝑ texta. quę
significat caritatis eternitatẽ cum
diuidi aꝑsecutorib ñ posset: sors
suꝑ eam missa ẽ Adquos ꝑuenit
eos significauit: qui uident᷑ ad sortẽ
puenire scõꝵ Orã salui facti esti ꝑfidẽ.
ait apłs paulus Grã salui facti esti
ꝑfidem: et hoc non exuobis Uide sor¬
tem: et hoc ñ exuobis. s dei donum
ne feceritis. ut adhoc accedere digni
tas dĩ in humano genere sors est.
sars ueniens de di uoluntate occulta
apud quem non est iniquitas: Non .e.
ille ꝑsonas accipit: sed occulta illius
iusticia. tibi sors ẽ: Attendat itaq¬

Expanded text:
sortis nomine appellat gratiam Dei? sortis nomine appellat gratiam Dei? Quia in sorte non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur, Iste facit, iste non facit, merita considerantur; et ubi merita considerantur, electio est, non sors: quando autem Deus nulla merita nostra invenit, sorte voluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est sors. Merito tunica illa Domini desuper texta , quae significat charitatis aeternitatem, cum dividi a persecutoribus non posset, sors super eam missa est: ad quos pervenit, eos significavit qui videntur ad sortem pervenire sanctorum. Gratia salvi facti estis per fidem, ait apostolus Paulus, Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis vide sortem, et hoc non ex vobis; sed Dei donum nefeceritis, ut ad hoc accedere digni tas Dei; in humano genere sors est, sors veniens de Dei occulta voluntate, apud quem non est iniquitas : non enim ille personas accipit, sed occulta illius justitia tibi sors e
Abbreviated transcription (Latin):
homo quisquã: s tu es ds̃ m̃s: homo
deficit: homo ꝓficit Ds̃ m̃s ñ deficit
ec ꝑficit: nec habet quo ꝓficiat ꝑ¬
fectus:ꝰ nec habet unde deficiat eter¬
mus. Dixi dño ds̃ ms̃ es tu: in ma¬
nibus tius sortes meȩ ñ in manib
hominum: s inmanib tuis Que
sunt iste sortes: Quare sortes: Au¬
dito nomine sortium: ñ debemus
sortilegos querere: Sors enim ñ aliqͥd
maliẽ. s res ẽ. indubitatione humana
diuinã indicans uoluntatem: Nlam
et sortes miserunt apłi. quando iu¬
das tradito dño periit: et sicut de illo
scriptum ẽ abiit in locum suum
Cepit queri qͥs in loco eius ordinaret᷑:
electi sunt duo iudicio humano: et
electus deduob unus iudicio diuino:
Deduob consultus ẽ ds̃ quẽ nã ipsoꝵ
esse uellet: et cecidit sors suꝑ mathiã
Quid gͥ ẽ inmanib tius sortes meȩ:
Sortem dirit quantũ ego estimo gra¬
ciam: qua saluati facti sumus Ere

Expanded text:
homo quisquam, sed tu es Deus meus. Unus homo quisquam, sed tu es Deus meus. Unus deficit, unus proficit: Deus meus non deficit, neque proficit; nec habet quo proficiat perfectus, nec habet unde deficiat aeternus. Dixi Domino: Deus meus es tu. nibus tuis sortes meae: non in manibus hominum, sed in manibus tuis. Quae sunt istae sortes? quare sortes? Audito nomine sortium, non debemus sortilegos quaerere. Sors enim non aliquid mali est: sed res est in dubitatione humana divinam indicans voluntatem. Nam et sortes miserunt Apostoli, quando Judas tradito Domino periit, et, sicut de illo scriptum est, Abiit in locum suum: coepit quaeri quis in locum ejus ordinaretur, electi sunt duo judicio humano, et electus de duobus unus judicio divino: de duobus consultus est Deus, quemnam ipsorum esse vellet, et cecidit sors super Matthiam . Quid igitur est, In manibus tuis sortes meae? Sortes dixit, quantum ego existimo, gratiam qua salvi facti sumus. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
qui dui sugunt qͦd ñ decet Et enim
lacte uti. tanquã ꝑcarnem uelle sibi
cibum traici: hoc idem ẽ. ꝑhominẽ
iuiuere: Ydoneus esto admensam: in¬
de cape unde ille cepit: aut fortasse
non cepit: Forte utiliter & inmalũ
incidisti quẽ bonum putasti: ut in
ubere quasi materno amaritudinẽ
inuenires: et ea offensione repelle̾ris.
et adcibum ualidiorem inuitareris.
ł aciunt enim hoc nutrices mammo¬
thiedis. ut aliqua amara ponant in
papillis suis: quib offensi paruuili
abubere resiliant. et admensam inhi¬
ent: Ergo dicat Ego autẽ sꝑaui inte
recedat donatus: recedat cecilianus.
Hec ile nec ille. est ds̃ m̃s. Non adhomii¬
nis nomen ambulo: xpĩ nom̃ tenco:
psum paulum audi dicentẽ: Nũ qd
paulus ꝓuobis crucifixus ẽ. aut in
nominẽ pauli baptirati estis: Pirẽ.
si essem de parte pauli Quomͦ non
pereo si fuero departe donati. Prors
recedant humana nomina: huma¬
na crimina: humana figmenta.

Expanded text:
qui diu sugunt, quod non decet. Etenim qui diu sugunt, quod non decet. Etenim lacte uti, tanquam per carnem velle sibi cibum trajici, hoc idem est per hominem vivere. Idoneus esto ad mensam, inde cape unde ille cepit, aut fortasse non cepit. Forte utiliter et in malum incidisti, quem bonum putasti, ut in ubere quasi materno amaritudinem invenires, et ea offensione repellereris, et ad cibum validiorem invitareris. Faciunt enim hoc nutrices mammothreptis, ut aliqua amara ponant in papillis suis, quibus offensi parvuli ab ubere resiliant, et ad mensam inhient. Ergo dicat; Ego autem in te sperarecedat Donatus, recedat Caecilianus; nec ille, nec iste Deus meus est. Non ad hominis nomen ambulo, Christi nomen teneo. Ipsum Paulum audi dicentem: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Perirem si essem de parte Pauli; quomodo non pereo si fuero de parte Donati? Prorsus recedant humana nomina, humana crimina, humana figmenta.
Abbreviated transcription (Latin):
ledicunt. et ñ intrant: parum est qͥa
non intrant: et eicere uolunt hinc ui¬
tuꝑando: Si eiecerint te de ecclia. ac¬
ceꝑunt animã tuã: id̃ tenuerunt
conscientiam tuã: eteris incircuitu
ter hec opꝓbria. inter hec scandala. in¬
ter hȩc mala. int̾ istas seductiones fo¬
ris. iniquitates et ꝑuersitates intus.
cum attenderem homines iustos &
quererem. et de essent quos imitarer
quid feci: qđ consilium inueni:
go autem inte spaui dñe: Nichil sa¬
lubrius: nichil securius Uolebas imi¬
tari nescio quem: inuenis illũ non
bonum: Tolle imitationem hanc:
Alium quesisti: nescio qͥd displicuit i
Tercium quesisti: et ipse non placuis:
Nunquid quia et ille et ille displicut.
et tu ꝑibis: Tolle abhomine spem:
quia maledictus omnis qui spem
suã ponit inhomine: Si adtendis adhuc
hominẽ eceum queris imitari. et exillo
pendere: adhuc lacce. ius nutriri: et fies
mammotͥrectus: quales fiunt pueri

Expanded text:
ledicunt, et non intrant, parum est quia ledicunt, et non intrant, parum est quia non intrant; et ejicere hinc volunt vituperando. Si ejecerunt te de Ecclesia, acceperunt animam tuam, id est, tenuerunt consensionem tuam; et eris in circuitu, ter haec opprobria, inter haec scandala, inter haec mala, inter istas seductiones, foris iniquitates, et perversitates intus, cum attenderem homines justos et quaererem, et deessent quos imitarer, quid feci? quod consilium inveni? Ego autem, in te speravi, Domine. Nihil salubrius, nihil securius. Volebas imitari nescio quem, invenisti illum non bonum: tolle imitationem hanc. Alium quaesisti, nescio quid displicuit: tertium quaesisti, et ipse non placuit: numquid quia et ille et ille displicuit, et tu peribis? Tolle ab homine spem, quia maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Si attendis adhuc hominem, et cum quaeris imitari, et ex illo pendere, adhuc lacte vis nutriri; et fies mammothreptus, quales dicuntur pueri
Abbreviated transcription (Latin):
Laborabat iste. ẽt nulli ꝓderat: Nidit se
uas ẽẽ. et nulli ꝓdesse: et se tanquam
tuꝑationem multorum accolentium
incircuitu Multi accolunt incircuitu
meo: et reprehendunt me cotidie: Qn¬
ta mala dicunt inmalos xp̃ianos.
Quȩ maledicta ꝑueniunt adomnes
cit aut qui reprehendit. xp̃ianos: ecce
quȩ faciunt non boni xp̃iam: s ecce
quȩ faciunt xp̃iani: Non separat.
ñ discernit. Illi tamen ista dicunt qͥ
accolunt incircuitu: id÷ circueunt
et ñ intrant Quare circueunt & non
intrant: Quia rotam temporis
amant: Non intrant adueritatem
quia ñ amant eternitatem: tempo¬
ralib dediti tanquã rote constricti.
dequib alibi dicitur: Pone principeᷤᷤ
eorum ut rotam: & alibi. Incircuitu
impii ambulant: Dum congrega¬
rentur simul aduersum me: itt ac¬
ciꝑent animã meam consiliati sunt.
Quid ẽ. ut acciꝑent animam meam
consiliati sunt: Ut consentirem pra¬
uitatib ipsorum: Ipsi enim qui ma¬

Expanded text:
Laborabat iste, et nulli proderat: vidit se Laborabat iste, et nulli proderat: vidit se vas esse, et nulli prodesse, et se tanquam tuperationem multorum in accolentium circuitu: multi accolunt in circuitu meo, et reprehendunt me quotidie. Quanta mala dicunt in malos christianos, quae maledicta perveniunt ad omnescit, aut qui reprehendit Christianos, Ecce quae faciunt non boni christiani? Sed, Ecce quae faciunt Christiani: non separat, non discernit. Illi tamen ista dicunt, qui accolunt in circuitu, id est, circumeunt, et non intrant. Quare circumeunt, et non intrant? Quia rotam temporis amant: non intrant ad veritatem, quia non amant aeternitatem; temporalibus dediti tanquam rotae constricti, de quibus alibi dicitur, Pone principes eorum ut rotam ; et alibi, In circuitu impii ambulant . Dum congregarentur ipsi simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt. Quid est, ut acciperent animam meam consiliati sunt? Ut consentirem pravitatibus eorum. Illis enim qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
cłiam: ettulit figurã Xp̃m figura¬
te p̃dicabat: eccłiam aꝑte p̃dicauit:
Ait enim adabraham: O. m̃ obedisti
uoci meȩ. et ñpeꝑcisti filio tuo dilecꝰto
ꝓpter me. benedicens benedicam te:
et implendo implebo semen tuum si¬
cut stellas celi. et harenã maris: et be¬
nedicentur in semine tuo om̃s genteᷤ
terrȩ: Et pene ubiq xp̃c aliquo in¬
uolucro sacramenti p̃dictus ẽ appħis:
eccłia aꝑte: utiuderent illã et qui fu¬
turi erant contra illam: et impleret᷑
incis ista nequitia quã p̃dicit psalmꝰ:
qui uidebant me foras fugerunt ame:
Ex nobis exierunt: s non erant ex nob¬
sum tanquã mortuus acorde Obli¬
tus sum: inobliuionem ueni Obliti
sunt me illi qui uiderunt me: obliti
sunt me. et sic me sunt obliti. tanꝗͣ
mortuus fierem acordib ipsoꝵ: Ob¬
litus sum tanquã mortuus acorde:
Factus sum tanquã uas ꝑditum: Ed
ẽ. hoc factus sum tanqͣm uas ꝑditũ:

Expanded text:
clesiam, et tulit figuram. Christum figuraclesiam, et tulit figuram. Christum figurate praedicabat, Ecclesiam aperte praedicavit; ait enim ad Abraham: Quoniam obaudisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me, benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam maris, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae . Et pene ubique Christus aliquo involucro sacramenti praedicatus est a Prophetis, Ecclesia aperte: ut viderent illam et qui futuri erant contra illam, et impleretur in eis ista nequitia quam praedixit Psalmus, Qui videbant me, foras fugerunt a me. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobsum, tanquam mortuus a corde. Oblitus sum, in oblivionem veni, obliti sunt me illi qui viderunt me: obliti sunt me, et sic me obliti sunt, tanquam mortuus fuerim a corde ipsorum. Oblitus sum, tanquam mortuus a corde: factus sum tanquam vas perditum. Quid est hoc, factus sum tanquam vas perditum?
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. nec malũ putauit. qͦd iubere op¬
timus potuit Duxit filium suum
adimmolandũ: imposuit ei ligna sa¬
crificii: ꝑuenit ad locum: erexit dex¬
teram ut ꝑcuteret: Eo ꝓhibente
deposuit: quo iubente leuauerat:
Qui obtemperauerat ut feriret: ob¬
temperauit ut parceret: Ubiq obedi¬
ens: nusquam timidus Ut tamen
impleretur sacrificium. et sine san¬
guine ñ discederetur: inuentus est
aries herens inuepre cornib: ipse
immolatus ẽ: ꝑactum ẽ. sacrificium:
Quere quid sit figura ẽ. xp̃i: inuolu¬
ta sacramentis Deniq ut uideat᷑
discutitur: ut uideatur ꝑtractatur:
ut qͦd inuolutum ẽ euoluatur: Isaac¬
tamen tanquam filuis unicus. dilec¬
cauit: Quid ẽ. enim herere cornib:
nͥ quodammͦ crucifigi: figura ẽ ista
de xp̃o Continuo predicanda erat
eccłia: prenuntiato capite. ꝓnuntian¬
dum erat et corpus: Cepit sp̃s dei:
cȩpit ds̃ abraham predicare uelle ec¬

Expanded text:
tavit, nec malum putavit quod jubere optavit, nec malum putavit quod jubere optimus potuit; duxit filium suum ad immolandum, imposuit ei ligna sacrificii, pervenit ad locum, erexit dexteram ut percuteret, eo prohibente deposuit, quo jubente levaverat ; qui obtemperaverat ut feriret, obtemperavit ut parceret; ubique obediens, nusquam timidus: ut tamen impleretur sacrificium, et sine sanguine non discederetur, inventus est aries haerens in vepre cornibus, ipse immolatus est, peractum est sacrificium. Quaere quid sit: figura est Christi involuta sacramentis. Denique ut videatur discutitur, ut videatur pertractatur, ut quod involutum est evolvatur. Isaac tanquam filius unicus dileccavit. Quid est enim haerere cornibus, nisi quodam modo crucifigi? Figura est ista de Christo. Continuo praedicanda erat Ecclesia, praenuntiato capite praenuntiandum erat et corpus: coepit Spiritus Dei, coepit Deus ad Abraham praedicare velle Ec
Abbreviated transcription (Latin):
sit eccłia: qui etam inscripturis in¬
Tuebantur: foras fugerunt ame:
utatis enim fr̃s mei quia illi om̃s
qui fecerunt hereses ꝑloca & partes.
ñ nouerant inscripturis di. quia
eccłia non ẽ. predicata. nͥ toto terra¬
rum orbe diffusa: Uere dico cartta¬
ti ur̃ȩ: Certe om̃s xp̃iani sumus:
uł xp̃iani om̃s dicimur: et omnes
xp̃i signo signamur Obscurius
contra eccłiam homines facturos esse
particulas: et de xp̃o ñtantã litem
habituros: deeccłia magnas conten¬
tiones excitaturos: Ideo illud unde
maiores lites futurȩ erant planius pre-
et foras fugerunt: Exempli gr̃a.
unũ comiemorabo: Abraham pat̃
nr̃ fuit: non ꝓpt̃ ꝓpaginem carnis.
sed ꝓpt̃ imitationem fidei Lustus &
placens deo ꝑfidem: suscepit filium sͥ
ꝓmissum ysaac de sara sterili uxore
sua insenectute sua Iussus ẽ immo¬
lare do eundem filium: nec dubitauit:
nec disceptauit: nec de iussu di dispu¬

Expanded text:
sit Ecclesia, qui eam in Scripturis insit Ecclesia, qui eam in Scripturis intuebantur, foras fugerunt a me. Putatis enim, fratres mei, quia illi omnes qui fecerunt haereses per loca et partes, non noverant in Scripturis Dei, quia Ecclesia non est praedicta, nisi toto terrarum orbe diffusa? Vere dico Charitati Vestrae: Certe omnes christiani sumus, vel christiani omnes dicimur, et omnes Christi signo signamur: obscurius contra Ecclesiam homines facturos esse particulas, et de Christo non tantam litem habituros, de Ecclesia magnas contentiones excitaturos. Ideo illud unde majores lites futurae erant, planius praeet foras fugerunt. 9. Exempli gratia unum commemorabo. Abraham pater noster fuit, non propter propaginem carnis, sed propter imitationem fidei: justus et placens Deo, per fidem suscepit filium sibi promissum Isaac de Sara sterili uxore sua in senectute sua : jussus est immolare Deo eumdem filium, nec dubitavit, nec disceptavit, nec de jussu Dei dispu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt: Si intus fuissent. uidis¬
sent me:idest cognouissent corpꝰ
gnouissent unitatem. xp̃i Illud ẽ
magis gemendum: illud omnino in¬
tolerabile: quia multi qui uiderũt
me. foras fugerunt ame: id÷ qui co¬
gnouerunt quid esset ȩccłia exierũt
foras: et hereses & scismata contra ȩc¬
clesiam fecerunt: Hodie hominem
inuemiꝰ u̾bi gr̃a natũ inparte donati.
nescit quid sit ȩccłia Ubi natus ẽ. hoc¬
tenet: non illi euellis consuetudinẽ
quam suxit cum lacte nutricis: Li
lum da qui uoluitur cotidie iN
scripturis: qui legit: qui predicat:
tane tandem ñ ibi uidet. postula
ame & dabo tͥ gentes hereditatem
tuam: & possessionem tuam ter¬
minos terrȩ: Non ibi uidet comme¬
morabuntur. et conuertentur ad do¬
minum uniuersi fines terre: & ad¬
orabunt in conspectu eius om̃s pa-
tusȩ gentium: Si uides ibi tocius or¬
bis unitatem: quid foras fugis. ut
uerum etaliis facias cecitatem: Qͥ
iudebant me id: qui nouerant qͥd

Expanded text:
fuerunt: si intus enim fuissent, vidisfuerunt: si intus enim fuissent, vidissent me, id est, cognovissent corpus gnovissent unitatem Christi: illud est magis gemendum, illud omnino intolerabile, quia multi qui viderunt me, foras fugerunt a me, id est, qui cognoverunt quid esset Ecclesia, exierunt foras, et haereses et schismata contra Ecclesiam fecerunt. Hodie hominem invenis, verbi gratia, natum in parte Donati, nescit quid sit Ecclesia, ubi natus est tenet: non illi evellis consuetudinem quam suxit cum lacte nutricis. Illum, illum da qui volvitur quotidie in Scripturis, qui legit, qui praedicat: itane tandem non ibi videt, Postula a me, et dabo tibi Gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae ? non ibi videt, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium ? Si vides ibi totius orbis unitatem, quid foras fugis, ut verum et aliis facias caecitatem? Qui videbant me, id est, qui noverant quid
Abbreviated transcription (Latin):
noti sumus plerunq indubium ue¬
niamus: et nͥ te consoletur qđ es. si ali¬
quid es. ñcredis ẽẽ alterũ talem:
Consolatur hominem qualiscunq c̃¬
scientia: ut dicat sibi homo qͥ bene
uiuit: Otu qui modo uereris ne ta¬
les sint om̃s: tu talis es: Respondet
conscientia: non sum: Ergo si tu talis
nones. solus es: Uide ne peior sit
ista suꝑbia: quam illa nequicia: Noli
solum te dicere: Nam et helias aliqͥl¬
do tedio multitudinis impiorum¬
affectus: ait: Propħas tuos occidert̃.
altaria tua suffoderunt: et ego relic
tus sũ solus: et querunt animã meã
S quid dicit illi responsũ diuinum:
Reliqui mͥ septem milia uiroꝵ: qui
ñ curuauerunt genua ante baal:
Ergo fr̃s inter hec scandala unũ ẽ. re¬
medium: ne male sentias de fr̃e tuo:
ame. qui non uidebant me Etiam
qui uidebant me. foras fugerunt
ame: Sed si qui me nonuidebant.
foras fugerunt ame: nec dicendum
est foras fugerunt. qui intus non

Expanded text:
noti sumus, plerumque in dubium venoti sumus, plerumque in dubium veniamus. Et nisi te consoletur quod es, si aliquid es, non credis esse alterum talem. Consolatur hominem qualiscumque conscientia, ut dicat sibi homo qui bene vivit: O tu qui modo vereris ne tales sint omnes, tu talis es? Respondet conscientia: Non sum. Ergo si talis non es, solus es? Vide ne pejor sit ista superbia, quam illa nequitia. Noli solum te dicere. Nam et Elias aliquando taedio multitudinis impiorum ait: Prophetas tuos occiderunt, alt meam. Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo, fratres, inter haec scandala unum est remedium, ne male sentias de fratre tuo. a me qui non videbant me: etiam qui videbant me, foras fugerunt a me. Sed si qui me non videbant, foras fugerunt a me nec dicendum est, foras fugerunt; quia intus non
Abbreviated transcription (Latin):
uoce ipsa ȩccłia: suꝑ om̃s inimicoᷤ
meos factus sum opꝓbrium uici¬
nis meis nimium. & timor notis
meis: Nicinis meis nimiũ obpro¬
brium factus sum: idest qui mͥ iã
appropinquabant ut crederent: hoc
ẽ uicini mei ninium deterriti sũt
mala uita malorum: et falsorum
xp̃ianorum: Quam multos enim
putatis fr̃s mei uelle esse.xp̃ianos:
et offendi malis moribus xp̃ianoꝵ:
Ipsi sunt uicini qui iam appropinqua
si sumus: Timor factus sũ notis meis.
Quid tam timendum: Timor inquit
factus sum notis meis: Quid tam ti¬
mendũ. quã cum uidet homo multoᷤ
male uiuentes. et dequib bene spera¬
batur inmultis male factis inuentos:
timet ne tales sint om̃s quos putabat
bonos: et ueniunt in suspicionẽ ma¬
lam. ꝓpe om̃s boni: Qualis uir qͦm
cecidit: Quomͦ inuentus ẽ. in illa tur¬
pitudine: in illo scelere: in illo facto
malo: Putas ne tales sunt om̃s:
hoc ẽ timor notis meis: ut et ipsis qͥb

Expanded text:
voce ipsa Ecclesia: Super omnes inimicos voce ipsa Ecclesia: Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis? Vicinis meis nimium opprobrium factus sum, id est, qui mihi jam appropinquabant ut crederent: hoc est, vicini mei nimium deterriti sunt, mala vita malorum et falsorum christianorum. Quam multos enim putatis, fratres mei, velle esse christianos, sed offendi malis moribus christianorum? Ipsi sunt vicini qui jam appropinquabsi sumus. 7. item vers. 12. Timor factus sum notis meis. Quid tam timendum? Timor, inquit, factus sum notis meis. Quid tam timendum, quam cum videt homo multos male viventes, et de quibus bene sperabatur in multis malefactis inventos? Timet ne tales sint omnes quos putabat bonos, et veniunt in suspicionem malam prope omnes boni. Qualis vir? quomodo cecidit? quomodo inventus est in illa turpitudine, in illo scelere, in illo facto malo? putas non tales sunt omnes? Hoc est timor notis meis, ut et ipsis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam accesserunt: Latine aꝑ¬
te cur non dicamus: uel quando
psalmum exponimus: Et si aliis
temporibus forte dicere ñ audemꝰ.
saltim necessitas exponendi. habe¬
at libertatem corripiendi: Suꝑ
petrus: Facta sunt illis deteriora po¬
steriora prioribus: Melius enim
erat illis non cognoscere uiam iu
sticiȩ: quam cognoscentib retror¬
sum reflecti. atradito sibi sancto
mandato: Cum dicit melius illis
erat ñcognoscere uiam iusticiȩ: ñ¬
ne. iudicauit melioreᷤᷤ eẽ ũimicos fo¬
ris positos. quam intus male ui¬
uentes. quib p̃mitur et grauatur ec¬
cłia: Melius inquit illis erat non
cognoscere uiam iusticie: quam co¬
gnoscentibus retrorsum reflecti a
tradito sibi scõ mandato Deniq
uide quam horribili rei eos compa¬
rauit: Contigit ulis res. ueri pro¬
uerbii Canis reuersus adsuum
uomitum: Istis itaq talib cũ sint
plenȩ eccłiȩ. nonne ueraciter illic
dicunt pauci. immo expaucorũ

Expanded text:
nunquam accesserunt. Latine apernunquam accesserunt. Latine aperte cur non dicamus, vel quando psalmum exponimus? Et si aliis forte temporibus dicere non audemus, saltem necessitas exponendi habeat libertatem corripiendi. SupePetrus: Facta sunt illis posteriora deteriora prioribus: melius enim erat isticie: quam post agnitionem retrorsum converti a tradito sibi sancto mandato. Cum dicit, Melius erat illis non cognoscere viam justitiae; nonne judicavit meliores esse inimicos foris positos, quam intus male viventes, quibus premitur et gravatur Ecclesia? Melius, inquit, illis fuerat non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato. Denique vide quam horribili rei eos comparavit: Contingit illis res veri proverbii, Canis reversus ad suum vomitum . Istis itaque talibus cum sint plenae Ecclesiae, nonne veraciter illic dicunt pauci, imo ex paucorum
Abbreviated transcription (Latin):
lib dicit ꝓpħa iherechiel: quia com¬
parantur sarmentis inutilib. Pone
paganos ligna ẽẽ siluatica: extra ȩc¬
cłiam. Adhuc potest inde fieri ali¬
quid: quomͦ de lignis fabrilib: Est
lignum fabro aptum. et si ad huc
nodosum etcuruum & corticosum:
tamen doletur et ascietur deplane¬
tur: ut possit uenire adaliquam
fabricam usus humani: De sarmen¬
tis autem precisis. fabri nich facere
possunt: ignis ea solus expectat.
Attendite fr̃s Cum siluatico ligno
ubiq preponatur sarmentum ma¬
nens inuite. quia sarmentũ dat fru¬
ctum. illud lignum ñ dat fruc̾tũ:
preciso tam̃ sarmento deuite si
comparetur lignum siluaticum.
intelligitur esse meluis: qͥa de illo
aliquid faber facere potest: hoc au¬
tem ñ queritur nͥ ut foco ministra
Adtendens itaq multitudinẽ male
uiuentium inȩccłia: suꝑ om̃s in¬
quit inimicos meos factus sum
oppbrium: Peius inquit uiuunt
mali insacramentis meis: quam illi qͥ

Expanded text:
libus dicit propheta Ezechiel, quia comlibus dicit propheta Ezechiel, quia comparantur sarmentis inutilibus . Pone Paganos ligna esse silvatica extra Ecclesiam, adhuc potest inde fieri aliquid; quomodo de lignis fabrilibus est lignum fabro aptum, et si adhuc nodosum et curvum et corticosum, tamen quod doletur, ascietur, deplanetur, et possit venire ad aliquam fabricam usus humani: de sarmentis autem praecisis fabri nihil facere possunt; ignis ea solus exspectat. Attendite, fratres. Cum silvatico ligno ubique praeponatur sarmentum manens in vite, quia sarmentum dat fructum, illud lignum non dat fructum: praeciso tamen sarmento de vite si comparetur lignum silvaticum, intelligitur esse melius; quia de illo faber aliquid facere potest; hoc autem non quaerit, nisi qui foco ministrat. Attendensviventium in Ecclesia, Super omnes, inquit, inimicos meos factus sum opprobrium. Pejus, inquit, vivunt mali in sacramentis meis, quam qui ad illa
Abbreviated transcription (Latin):
mines: quare ñclamet. Qm̃ defecit
indolore uita mea & anni mei inge¬
mitibus. infirmatꝰ ẽ. inegestate iugor
m̃s. & ossa mea conturbata sunt:
Anni nr̃i isti qͦs hic ducimus: inge¬
mitibus sunt. Vnde: Quia habun¬
dauit iniquitas: refrigescit caritas
multorum: Ingemitib: ñ incla¬
ris uocibis: Quando uidet ȩccłia.
multos inꝑuersum ire. gemitus suoᷤ
deuorat apud se: ut dicat deo: Gemi¬
tus m̃s non ẽ. absconditus ate. In
alio psalmo dr sed congruit huic. et
hoc dicere: gemitus ms et si est ab¬
sconditus abhominib: ate ñ ẽ ab¬
sconditus: Infirmatus ẽ. inegestate ui¬
gor ms: et ossa mea conturbata sunt.
e hac egestate supra diximus: Ossa
uͦ fortes intelliguntur eccłiȩ: qͥ etiam
si non conturbentur ꝑsecutionibus
alienoꝵ: conturbantur tamen iniqͥ
Suꝑ om̃s inimicos meos factus sum
obprobrium: Qui sunt inimici ȩccłiȩ:
Pagani. iudei Omnib peuis uiuunt.
mali xp̃iani: Uis uidere quã omĩb
peius uiuunt mali xp̃iani: Deta¬

Expanded text:
ecit in dolore vita mea, et anni mei in gemitibus: Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt? Anni nostri isti, quos hic ducimus, in gemitibus sunt. Unde? Quia abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum. In gemitibus, non in claris vocibus: quando videt Ecclesia multos in perversum ire, gemitus suos devorat apud se, ut dicat Deo, Gemitus meus non est absconditus a te : in alio psalmo dicitur, sed congruit huic; et hoc est dicere, Gemitus meus, etsi absconditus est ab hominibus, a te non est absconditus. Infirmatus est in egestate vigor meus, et ossa mea conturbata sunt: de hac egestate supra diximus: ossa vero fortes intelliguntur Ecclesiae, qui etiam si non conturbantur persecutionibus alienorum, conturbantur tamen iniquiSuper omnes inimicos meos factus sum opprobrium: qui sunt inimici Ecclesiae? Pagani, Judaei? Omnibus pejus vivunt mali christiani. Vis videre quam omnibus pejus vivant mali christiani? De ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam gerebat petrus. quando ei
decȩlo demissꝰ ẽ discus plenus omnib
ammalib. quadrupedib. rep¬
tilibus. et uolatilib: quib generib
om̃s gentes significabant᷑. Prefigura¬
bat tc̃ dñs eccłiam qͦd om̃s gentes erat
transuoratura. et incorpus suũ con¬
uersiira : & ait petro: Mact̾a et mã¬
Macta et manduca Prius mac̾ta: &¬

Expanded text:
personam gerebat Petrus, quando ei personam gerebat Petrus, quando ei de coelo submissus est discus plenus omnibus animalibus quadrupedibus, serpentibus, et volatilibus: quibus generibus omnes gentes significantur. Praefigurabat Dominus Ecclesiam, quod omnes gentes erat transvoratura, et in corpus suum conversura; et ait Petro, Macta, et manmacta, et
Abbreviated transcription (Latin):
& clamare non possumus: interiora
nr̃a turbantur. Tanta ẽ enim ali¬
quando ꝑuersitas: ut nec corripi
fecit inquit indolore uita mea Dic̃
apłs: Nunc uiuimus: si uos statis
indño Quicunq ꝑfecti sunt exeua¬
gelio & gr̃a di: non hic uiuunt nͥ
ꝓpter alios: Nam uita eoꝵ. in hoc se¬
culo: eis iam non ẽ necessaria Sed
quia dispensatio eoꝵ aliis necessari
est fit ineis qͦd ait idem apłs: Con¬
cupiscentiam habens dissolui et ã
cum xp̃o:. multo enim magis opli
homo exdispensatione: sua. exlabo¬
rib suis. expredicatione sua non ꝓfi¬
cere homines: infirmatur inegestate
uita hominis Uere milerabilis ege¬
stas et fames: quandoquidẽ eos quos
domino lucramur. quodãmͦ mandu¬
cat eccłia Quid ẽ manducat: In
corpus suum traicit. Quicqͥd enĩ
manducamus: in corpꝰ nr̃m traici¬
mus Hocagit eccłia ꝑscõs: ẽsurit qͦs
lucrare uult: Et quos lucrata fu̾it
aliquo mͦ: manducat quodãm᷑ Curꝰ

Expanded text:
et clamare non possumus, interiora et clamare non possumus, interiora nostra turbantur. Tanta est enim aliquando perversitas, ut nec corripi fecit, inquit, in dolore vita mea. Dicit Apostolus: Nunc vivimus, si vos statis in Domino . Quicumque perfecti sunt ex Evangelio et gratia Dei, non hic vivunt nisi propter alios; nam vita eorum in hoc saeculo, eis jam non est necessaria. Sed quia dispensatio eorum aliis necessaria est, fit in eis quod ait idem Apostolus: Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimhomo ex dispensatione sua, ex laboribus suis, ex praedicatione sua, non proficere homines, infirmatur in egestate vita hominis. Vere miserabilis egestas et fames: quandoquidem eos quos Domino lucramur, quodammodo manducat Ecclesia. Quid est manducat? In corpus suum trajicit: quidquid enim manducamus, in corpus nostrum trajicimus. Hoc agit Ecclesia per sanctos: esurit quos lucrari vult, et quos lucrata fuerit aliquo modo, manducat quodammodo. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
odium Ideo ut recens ira euelleret᷑.
et modium nonconuerteretur: hoc
nos docet scriptura dicens: Nonoe¬
cidat sol suꝑ iracundiam urãm
Inuenis autem aliquando frẽm odid̃
habentem: et reprehendit irascentem:
Inillo ẽ odium: & inalio culpat iram:
Ipse habet trabem inoculo suo: et rep̃¬
hendit festiieam in ocło frĩs sui: S
festuca ista & surculus. nͥ cito euella¬
tur. trabes futura ẽ: Ergo ñait. extinc¬
tus ẽ ocłs m̃s preira: sed turbatus ẽ:
Nam si extinguitur: iam odium ẽ non
ira: Quide quia extinctus ẽ: Hinc ait
batur ocłs inira: S cauendũ
ẽ ne ira uertatur inodium:
et ocłs ex tinguatur: Iste gͦ¬
E dicit: urbatus ẽ pre ira ocłs m̃s:
anima mea et uenter m̃s: hoc ẽ tur¬
bata sunt int̾iora mea: Uentrem pro
interiorib posuit: Aliquando enim
iniquis & ꝑuersis. et alege deuianti¬
bus & male uiuentib irasci licet: cla¬
mare ñlicet Cum enim irascimͣ

Expanded text:
odium. Ideo ut recens ira evellatur, odium. Ideo ut recens ira evellatur, et in odium non convertatur, hoc nos docet Scriptura, dicens: Non occidat sol super iracundiam vestram . Invenis autem aliquando fratrem odium habentem, et reprehendit irascentem: in illo est odium, et in alio culpat iram; ipse habet trabem in oculo suo, et reprehendit festucam in oculo fratris sui . Sed festuca ista et surculus, nisi cito evellatur, trabes futura est. Non ergo ait, Exstinctus est oculus meus prae ira; sed turbatus: nam si exstinguitur, jam odium est, non ira. Et vide quia exstinctus est. Hinc ait batur oculus in ira: sed cavendum est, ne ira vertatur in odium, et oculus exstinguatur. Iste ergo dicit: Turbatus est prae ira oculus meus, anima mea et venter meus; hoc est, turbata sunt interiora mea. Ventrem pro interioribus posuit. Aliquando enim iniquis et perversis et a lege deviantibus et male viventibus irasci licet, clamare non licet. Cum irascimur
Abbreviated transcription (Latin):
oscło qđ infigunt insacramentis dĩ:
leas: Nix enim apparent isti qui sic
gemunt. qui sic irascuntur: quomͦ
uix apparent grana quando area
trituratur: Qui nescit quante spicȩ
missȩ sint. putat totum paleam eẽ
& exhoc qͦd totum palea putatur.
inde magna massa purgabitur: In
his ergo non apparentib & gementi¬
bus irascitur: qui dicit in alio psalmo.
zelus domus tue comedit᷑: Dicit &¬
alibi: quando quidem uidet multos
mala. facientes: T̃edium detinuit¬
me apeccatorib derelinquentibus
sensatos: et tabescebam: Hec autem¬
ira metuenda ẽ: ne tanta sit ut inodi¬
um uertatur: Ira enim nondum est
odium Nlam irasceris filio. & ñodisti
filium: seruas ei hereditatem qui te
sentit iratum Et adhoc irasceris ne
ꝑdat qͦd seruaueris: male uiuens mo¬
rib prauis Ergo ira nondum est
odium: nondum odimus eos quib
irascimur S ista ira si manserit. et
non cito euulsa fuerit: crescit et fit

Expanded text:
osculo quod infigunt in sacramentis Dei? osculo quod infigunt in sacramentis Dei? anum inter paleas? Vix enim apparent isti qui sic gemunt, qui sic irascuntur: quomodo vix apparent grana, quando area trituratur. Qui nescit quantae spicae missae sunt, putat totum paleam esse: et ex hoc quod totum palea putatur, inde magna massa purgabitur. In his ergo non apparentibus et gementibus irascitur, qui dicit alio loco: Zelus domus tuae comedit me . Dicit et alibi quando quidem videt multos mala facientes, Tme a peccatoribus relinquentibus sensatos et tabescebam. ira, metuendum est, ne tanta sit, ut in odium vertatur. Ira enim nondum est odium: nam irasceris filio, non odisti filium; ei servas haereditatem, qui te sentit iratum; et ad hoc irasceris, ne perdat quod servaveris, male vivens moribus pravis. Ergo ira nondum est odium: nondum odimus eos quibus irascimur; sed ista ira si manserit, et non cito evulsa fuerit, crescit et fit
Abbreviated transcription (Latin):
duretꝰ ñdeficiat etiam inmultitudine
copiosa iniquoꝵ. quia nec granum
deficit inmultitudine palearum:
quousq post uentilationem mitta¬
tur inhorreum: et ibi sit insocietate
sanctorum: ne turbulenti aliqͥd pul¬
ueris patiatur: ꝑduret ergo: quia &
dñs cum dixisset qm̃ habundauit in¬
iquitas refrigescet caritas multorũ:
ne p̾nuntiata ista habundantia in¬
iquitatis labarent nutarentq pedes
nr̃i. continuo subiecit. qđ fideles crige¬
ret. qͦd consolaretur atq firmaret. di
tutum: quandoquidẽ positus intri¬
bulatione qͣsi dolere deberet: tribu¬
latio enĩ dolorẽ congruum habet.
iratum se dicit intribulatione etait
quare irasçeris: Irascitur iste peccatis
alienis: Quis ñirascatur: uidens ho¬
mines confitentes ore dm̃. negantes
moribus: Quis ñirascatur: uidens
homines scło uerbis & ñ factis renun¬
tiantes: Quis ẽ qͥ ñ irascatur uidẽs
fr̃s insidiantes fr̃ib: fidẽ ñ seruantes

Expanded text:
duret, non deficiat etiam in multitudine duret, non deficiat etiam in multitudine copiosa iniquorum, quia nec granum deficit in multitudine palearum, quo usque post ventilationem mittatur in horreum, et ibi sit in societate sanctorum, ne turbulenti aliquid pulveris patiatur. Perduret ergo, quia et Dominus cum dixisset, Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; ne praenuntiata ista abundantia iniquitatis labarent nutarentque pedes nostri, continuo subjecit, quod fideles erigeret, quod consolaretur atque firmaret, dictutum. Quando quidem positus in tribulatione quasi dolere deberet tribulatio enim dolorem habet congruum, iratum se dicit in tribulatione, et ait:quare irasceris? Irascitur iste alienis peccatis. Quis non irascatur, videns homines confitentes ore Deum, negantes moribus? Quis non irascatur, videns homines saeculo verbis, et non factis renuntiantes? Quis est qui non irascatur, videns fratres insidiantes fratribus, fidem non servantes
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante gaudere uidebat᷑: iusticia
quadam infusa sibi largͣitoris dono
dr. et inde facto spacio pedib suis in
latitudine caritatis: Unde ergo et ista
ertitit tribulatio: nͥ forte exillo qͦa
dnĩs dicit. q̃m abundauit iniquitas.
refrigescet caritas multoꝵ. Primo
enim commendata paucitate scõrũ.
tanquã missis retib multiplicata est
eccłia: et capti sunt innumerabiles de
quib p̾dictum erat. annunciaui &
locutus sum. multiplicati sunt suꝑ
numerum: qui etiam nauigia p̃me¬
rent. et retia rumꝑent: sic̃ ẽ. positũ
milla piscatione ante passionẽ dm̃
Exhis itaq multitudinib exaggeratis
bas ipsoꝵ parietum reciset angustia
Quomodo autem ñtribuletur iste de
hac multitudine: quando iudet ipsoᷤ
implere theatra et amphiteatra. qui
paulo ante ȩccł̃iam impleuerunt:
psos innequiciis qui paulo ante in
laudib dĩ: ipsos blasphemare dm̃ qͥ re¬
spondebant amen deo: ꝑmaneat. gͦ¬

Expanded text:
paulo ante gaudere videbatur, justitia paulo ante gaudere videbatur, justitia quadam infusa sibi largiter dono Dei, et inde facto spatio pedibus suis in latitudine charitatis. Unde ergo et ista existit tribulatio, nisi forte ex illo quod Dominus dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Primo enim commendata paucitate sanctorum, tanquam missis retibus, multiplicata est Ecclesia, et capti sunt innumerabiles, de quibus praedictum erat. Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum ; qui etiam navigia premerent, et retia rumperent, sicut est positum in illa prima piscatione ante passionem Domini. Ex his igitur multitudinibus exaggerati sbas ipsorum parietum recuset angustia. Quomodo autem non tribuletur iste de hac multitudine, quando videt ipsos implere theatra et amphitheatra, qui paulo ante ecclesias impleverunt? ipsos in nequitiis, qui paulo ante in laudibus Dei? ipsos blasphemare Deum, qui respondebant, Amen Deo? Permaneat,
Abbreviated transcription (Latin):
inaliquib angustia: id÷ alii sentiũt
facilitatem iusticiȩ: alii laborant in
tribulatione: Nam si ñalia menbra
illud. alia illud pa terentur: ñ¬
diceret apłs. sipatitur unum
menbrum: compatiunt᷑ om̃ia
menbra Et si głi ficat᷑ unũ
menbrum: congaudent om̃ia
menbra: Alique ec clesiȩ uerbi¬
grã pacem habent: alique intribula¬
tione sunt: Inistis que pacẽ habet̃
inspacioso sunt pedes illi Quȩ intͥbu¬
latione sunt: angustias patiuntur:
Sed et istos contristat illoꝵ tribulatio:
et ulos par istorum consolatur: Sic
ẽ enĩ unũ corpus: ut ñ sit disscissio si
autem facit discissionem: nͥ dissensio:
Cartas autem compagem facit Com¬
pages complectitur unitatẽ. unitas ser¬
uat caritatem: aritas ꝑuenit ad cla¬
ruaiem: Dicat ergo exquibusdam
menbris Miserere mei dñe qm̃ tri
bulor: conturbatus ẽ. inira ocłs m̃s.
anima mea et uenter m̃s: Querimꝰ
unde sit ista tribulatio: qm̃ liberatꝰ

Expanded text:
in aliquibus angustia, id est, alii sentiunt in aliquibus angustia, id est, alii sentiunt facilitatem justitiae, alii laborant in tribulatione? Nam si non alia membra illud, alia illud paterentur, ndiceret Apostolus: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra t; aliquae in tribulatione sunt: in istis quae pacem habent, in spatioso sunt pedes; illae quae in tribulatione sunt, angustias patiuntur: sed et istos contristat illorum tribulatio, et illos pax istorum consolatur. Sic est enim unum corpus, ut non sit discissio; non autem facit discissionem nisi dissensio. Charitas autem compagem facit, compages complectitur unitatem, unitas servat charitatem, charitas pervenit ad claritatem. Dicat ergo ex quibusdam membris: Miserere mei, Domibulor; conturbatus est in ira oculus meus, anima mea et venter meus. 2. Quaerimus unde sit ista tribulatio, quoniam liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
inspexerimus intempo¬
re tribulationis: gaude¬
bimus. et intempore re¬
tributionis: Commendauerã carita¬
ti ur̃ȩ cũ primas partes huius psal¬
niis etiam scripturarũ quantum m̃
uidetur satis ydoneis luculentisq
firmauerã: ita ut omnino dubital
ñposset xp̃m ẽẽ caput & corpus. spõ¬
sum et sponsam: filium dei et ȩccliã
filium di factum filium hominis
ꝓpter nos. ut filios hominum facti
filios di: atq ita essent duo incarne
una insacramento magno: quo as¬
noscuntur inꝓpħis duo inuoce un
Gratulatio suꝑus expressa est ipsiꝰ
dicentis: Respexisti humilitatem
meam: saluã fecisti de necessitatibus
anumã meã: nec conclusisti me inma¬
nus inimici: statiusti in loco spacioso
pedes meos Gratulatio ẽ liberati ho¬
tribulor Intribulatione utiq angustia
ẽ Quomͦ gͦ posuisti ĩspacioso pedes
meos: si adhuc tribulor: Quomͦ in
dem uoxẽ quia unum quidẽ corpꝰ
S in aliquib menbris spacium sentit᷑:

Expanded text:
inspexerimus in tempore tribulationis, gaudebimus in tempore retributionis. Commendaveram Charitati Vestrae, cum primas partes hujus psalniis etiam Scripturarum, quantum mihi videtur, satis idoneis luculentisque firmaveram; ita ut omnino dubitari non posset Christum esse caput et corpus, sponsum et sponsam, Filium Dei et Ecclesiam, Filium Dei factum filium hominis propter nos, ut filios hominum faceret filios Dei; atque ita essent duo in carne una in sacramento magno, qui agnoscuntur in Prophetis duo in voce una. Gratulatio superius expressa est ipsius dicentis: Respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici, statuisti in loco spatioso pedes meos: gratulatio est liberati hotribulor. In tribulatione utique angustia est: quomodo ergo, Posuisti in spatioso pedes meos? Si adhuc tribulatur, quomodo idem vox est, quia unum quidem corpus; sed in aliquibus membris spatium sentitur,
Abbreviated transcription (Latin):
iustus uidex Non solum autem michi:
s et om̃ib qui diligunt aduentum es.
Nidete quemadmodũ exultat uenturꝰ ad
passionem: Ergo gaudet coronandus: con¬
tristatur coronaturus: Quid gͥ: Portabat
infirmitatem quorundam: qui adueni¬
ente tribulatione uł morte contristant᷑:
Suide quomͦ eos ducit indirectionẽ cor¬
dis: Ecce tu uolebas uiuere: ñ uolebas tͥ
aliquid accidere: s ds̃ aliud uoluit:
Quȩ uoluntates sunt: S uoluntas tua
corrigatur aduoluntatem di: ñ uolun¬
tas dei detorqueatur ad tuam: Prauat
enun tua: regula ẽ illa: Stet regula. ut

Expanded text:
n solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Videte quemadmodum exsultat, venturus ad passionem. Ergo gaudet coronandus: contristatur coronaturus. Quid igitur portabat? Infirmitatem quorumdam, qui veniente tribulatione vel morte contristantur. Sed vide quomodo eos ducit in directionem cordis. Ecce tu volebas vivere, non volebas tibi aliquid accidere; sed Deus aliud voluit: duae voluntates sunt; sed voluntas tua corrigatur ad voluntatem Dei, non voluntas Dei detorqueatur ad tuam. Prava est enim tua, regula est illa: stet regula, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tione: apeccatis suis: abeo cui se uendi¬
derant. Ut eos qui sublege erant redime¬
ret: Sub lege enim erant. quia p̃mebat
eos lex: conditio eos premebat conuin¬
cendo de reatu ñsaluando Et qͥdẽ malaꝓ
hibebat: s quia illi uires ñ habebant ꝑ
se ipsos iustificandi se. clamandum erat
adillum: quomͦ clamabat qui captiuus
ducebatur sublege peccati Miser ego
homo: quis me liberabit decorpore mor¬
tis huius: Erant om̃s homines sublege:
non inlege: Iam illa deprimente. illa
de reatu comuncente: demonstrauit
enim peccatũ lex. illa fixit spinam.:
ipsa fecit cor pungi: Ipsa admonuit
ut reum se quisq cognosceret: et ꝓue¬
nia clamaret addm Pro hac orabit adte
om̃is sc̃s: intempore oportuno: Ergo
dicebã de tempore oportuno: cũ uenit

Expanded text:
tione, a peccatis suis, ab eo cui se venditione, a peccatis suis, ab eo cui se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, convincendo de reatu, non salvando. Et quidem mala prohibebat: sed quia illi vires non habebant per seipsos justificandi se, clamandum erat ad illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Erant omnes homines sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clamaret ad Deum. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Ergo dicebam de tempore opportuno: Cum ven
Abbreviated transcription (Latin):
admedicum: Ego dixi Quare ego dixi
nec ipse coegit. s ego ꝑsuadenti con¬
sensi: Ego dixi dñe miserere mei: sa¬
na animam meam quia peccaui tibi
Sic et hic statuit et ꝓposuit Dixi ꝓnun¬
ciabo aduersum me iniquitatẽ meã
dño: et tu remisisti impietatẽ cordis
mei P rohac orabit adte omnis scs̃.
intempore oportuno: Quo tempore
phac: Pro qua hac : ꝓ impietate Pro
qua. Pipsa uenia peccatoꝵ: Pro hac
orabit adte omnis sc̃s: intempore opor¬
tuno: Inde orabit adte omĩs sc̃s: qͥa
dimisisti peccata Nlam si ñ dimitteres
peccata: non esset sc̃s qͥ adte oraret:
Pro hac orabit adte omnis sc̃s intempo¬
re oportuno: quando manifestabitur
nouum testamentum: quando ma¬
tunum: Cũ autẽ uenit plenitudo tẽ¬
poris. misit ds̃ filium suum factum
exmuliere. id÷ exfemina: indiscrete
enĩ uocabant hoc antiqui: factum
sublege.: ⁊it eos qui sublege erant redi¬
meret: Unde redimeret: Adiabolo: aꝑdi¬

Expanded text:
ad medicum, Ego dixi. Quare, Ego dixi? ad medicum, Ego dixi. Quare, Ego dixi? nec ipse coegit, sed ego persuadenti consensi: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Sic et hic statuit, et proposuit, Dixi: Pronuntiabo adversum me iniquitatem meam Domino, et tu remisisti impietatem cordis Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Quo tempore? Pro hac. Pro cua hac? Pro impietate. Pro qua? Pro ipsa venia peccatorum. Pro hac orabit ad te omnis sanctus, in tempore opportuno. Inde orabit ad te omnis sanctus, quia dimisisti peccata. Nam si non dimitteres peccata, non esset sanctus qui ad te oraret, Pro hac orabit ad te omnis sanctus, int tempore opportuno: quando manifestabitur Novum Testamentum, quando matunum. Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a perdi