comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea gradum accelerant: fugata.¬
ꝑuenitur. Et tanquã manifesta
sanitas fuisset ingressa: ita om̃i¬
um animos sc̃ĩ recreauit aduentus:
Notas ꝓfert & exerit medicinas. xp̃m
prostratus exorat: suisq lacrimis gau¬
dia mercatur aliorum. Uisitantur dm̃:
uisitantur & famuli. ac sine ulla disere¬
tione ꝑsone tuguria circuit. cubilia
uniuersa ꝑlustrat. Et int̾posito umiꝰ
die spacio ita cęlestes medicinas obti¬
nuit: ut egrediens die tercia. domũ
totam reliquerit incolumitate gau¬
dentem. ꝓsequente eum dño: quem
lectulo inuenerat decumbentẽ. Pre¬
cedebat eñi uenerabilem uirum fa¬
ma laudabilis: eoxigens ut nunciati
desideraretur agnitio. De aduentu¬
erebatur iam ꝑ ora rauennatiũ
ppłorum: & aduentus sui moras pre¬
uius accusabat effectus. Tandẽ diu
expectatus excipitur. Prouiderat qui¬
dem ut nocturno ingressus secreta
obscuritate tegeretur: sed desideran¬
tum excubias uitare non potuit.
Illic petrus tunc pontifex xp̃i ȩcle¬

Expanded text:
nterea gradum accelerant; pervenitur, et tamquam manifesta sanitas fuisset ingressa, ita omnium animos sancti relevavit adventus. Notas profert et exerit medicinas; Christum prostratus exorat suisque lacrimis gaudia mercatur aliorum. Visitantur domini, visitantur et famuli, acsine ulla discretione personae tuguria circuit, cubilia universa perlustrat et, interposito unii diei spatio, ita caelestis medicina obtinuit, ut, egrediens die tertia, domui totam reliquerit incolomitate gaudentem, prosequente eum domino, quem lectulo invenerat decumbentem. Praecedebat venerabilem virum fama laudabilis exigens, ut nuntiati desideraretur agnitio. rebatur iam per ora Ravennantium populorum, et adventus sui moras praevius accusabat affectus. Tandem diu expectatus excipitur. Providerat quidem, ut, nocturno ingressus secreto, obscuritate tegeretur; sed desiderantum excubias vitare non potuit. Illic Petrus tum pontifex Christi eccle
Abbreviated transcription (Latin):
porius. non longe ab hinc domici¬
lio fruitur: qui cum familia sua
ita implicitus diuerso tenetur in cõ¬
modo. ut & ꝓpria & suorum infir¬
mitate succumbat. Cuius ad uos
lacrimas deportamus: infirmũ si
dignum ducitis uisitate. Si uero
p̃cem nr̃am occupationis ur̃e neces¬
sitas uincit: orationem int̾cessionis
impendite. Mereatur benedictionẽ:
si non meretur aspectum. Ad hȩc uir
beatissimus repletus miscdia. et
relicto itinere. ea uia rectior iudi¬
catur: quȩ mercedem boni oꝑis
p̃parabat. Deuertit reclamantib
suis: & desideratum petentibꝰ p̃stat
aduentum dicens. Nichil michi
prius est: quã dñi precepta cõple¬
re. Tum illi cum ecultatione &
gaudio: ducentorum solidorum
munus quod transmissum fuerat.
obtulerunt.Deinde conuersus ad
diaconem: ait. Accipe quȩ tradun¬
tur: & intellige te fraudẽ fecifse
pauꝑibus. Nam si totum quod de¬
di indigentib contulifses: remu¬
nerator nr̃ trecentos hodie reddi¬

Expanded text:
porius non longe abhinc domiciporius non longe abhinc domicilium fruit; qui cum familia sua ita inplicitus diverso tenetur incommodo, ut et propria et suorum infirmitate subcumbat. Cuius ad vos lacrimas deportamus: infirmum, si dignum ducitis, visitate! Si vero precem nostram occupationis vestrae necessitas vincit, orationem intercessionis inpendite; mereatur benedictionem, si non meretur aspectum'. Ad haec vir beatissimus repletus misericordia et, relicto itinere, ea via rectior iudicatur, quae mercedem boni operis praeparabat. Divertit, reclamantibus suis, et desideratum petentibus praestat adventum, dicens: 'Nihil mihi prius est quam Domini praecepta complere'. Tum illi cum exultatione, cum gaudio ducentorum solidorum munus, quod transmissum fuerat, obtulerunt. Deinde conversus ad diaconem, ait: 'Accipe quae traduntur et intellege, te fraudem fecisse pauperibus; nam si totum indigentibus contulisses, remunerator noster trecentos hodie reddi
Abbreviated transcription (Latin):
pit exhiberi: remotumq in secre¬
tario. celebri absolutione purgatũ:
ad conuentum publicum reuocauit¬
incolumem. Hoc primũ uirtutis
suȩ signum: in italia ꝑ famulum
suum xp̃s oꝑatus est. Concurre¬
bat diuersa ppłi multitudo: be¬
nedi ctionẽ excꝑte sc̃itatis oꝑiens.
Iunctisq cum p̃dicatione mira¬
culis: & animas curabat & corpora.¬
gressus urbe opulentissima.
dum iter sensim horis felicibꝰ
carpit: occurrunt pauꝑes elemo¬
sinã postulantes. Consulit diaco¬
nem quantũ eẽt in sumptibꝰ. Tres
tantum aureos eẽ respondit. totosq
statim p̾cepit erogari. Ad hȩc dia¬
Respondens ait. Pascet ds̃ pauꝑes
suos: tu quod habes indigentib
presta. Diaconus quasi prouidus
duos erogat: reseruat unum. Dũq
agitur iter ceptum: intuentur pꝰt
equites concitatos. Qui breui ad¬
iuncti. statim desiliunt: & prouo¬
liti genibꝰ huiusmodi precẽ fun¬
dunt. Dñs nr̃ uir spectabilis le¬

Expanded text:
pit exhiberi, remotumque in secrepit exhiberi, remotumque in secretario, celeri absolutione purgatum ad conventum publicum revocavit. Hoc priraum virtutis suae signum in Italia per famulum suum Christus operatus est. Concurrebat diversa populi multitudo, benedictionem expertae sanctitatis operiens, iunctisque cum praedicatione miraculis, et animas curabat et corpora.gressus urbe opulentissima, dum iter sensim moris felicibus carpit, occurrunt pauperes, elemosinam postulantes. Consulit diaconem, quantum esset in sumptibus. Tres tantum aureos esse respondit, totosque statim praecepit erogari. Ad haec diaRespondens ait: 'Pascit Deus pauperes suos; tu, quod habes, indigentibus praesta'. Diaconus quasi providus duos erogat, reservat unum. Dumque agitur iter coeptum, intuentur post se equites concitatos. Qui brevi adiuncti, statim desiliunt, et obvoluti genibus, huiusmodi precem fundunt: 'Dominus noster vir spectabilis Le
Abbreviated transcription (Latin):
studiosissime sui agnitionem ab iec¬
tione uelaret: mediolani quis.
aut quantus ẽẽt celare ñ potuit.
tate uenerabilis : qui in unum
plurimos collegera. ⁊ sacerdotes.
Et dum missa sacris mysteriis ce¬
lebratur altari: incognitus & imꝓ¬
uisus ingreditur. Statimq unus
e ppło captiuus inimici: cum ingen¬
ti uoci feratione proclamat. Cur
nos in italia germane ꝑsequeris:
Sufficiat tibi quonl nos de galliis
exclusisti: sufficiat quod nos ad oc¬
ceanum mare oratione superasti.
Quid uniuersa ꝑlustras: Quiesce
ut nos quieti eẽ possimꝰ: fit admi¬
ratio & terror in ppło. Iuis eẽt ger¬
manus dum alter alterũ intuetur
inquirit᷑. Et licet habitu despica¬
bilis uideretur: uultus tam̃ digni¬
tate cognoscitur. Consultus gradũ
aut ordinem non negauit. Ep̃i
om̃s sc̃m dĩ digna humilitate ue¬
nerantur. Exorant. ut furiosum
qui nomen eius confessus fuerat
uisitaret. Quem non p̃sũptionis
coturno. sed obȩdientiȩ studio p̃ce¬

Expanded text:
studiosissime sui agnitionem abiectione velaret, Mediolani, quis aut quantus esset, celare non potuit. tate venerabilis, qui in unum plurimos collegerat sacerdotes. Et dum missa sacris misteriis celebratur ad altare, incognitus et inprovisus ingreditur, statimque unus e populo, captivus inimici, cum ingenti vociferatione proclamat: 'Cur nos in Italia, Germane, persequeris? Sufficiat tibi, quod nos de Galliis exclusisti; sufficiat, quod nos et oceanum mare oratione superasti. Quid universa perlustras? Quiesce, ut nos quieti esse possimus'. Fit admiratio et terror in populo; quis esset Germanus, dum alter ad alterum intuetur, inquiritur. Et licet habitu despicabilis videretur, vultus tamen dignitate cognoscitur. Consultus gradum aut ordinem non negavit. Episcopi omnes sanctum Dei digna humilitate venerantur; exorant, ut furiosum, qui nomen eius confessus fuerat, visitaret. Quem non praesumptionis coturno, sed oboedientiae studio praece
Abbreviated transcription (Latin):
corpus a romatum conftrictione so¬
lidauit: regina uestiuit. Quibus
om̃ibus rite ꝑfectis. expensis & e¬
uectionibus iter instruit imꝑator.
ministrosq eius copiosa largitione
prosequitur. Sacerdotes religionis
obsequium & in p̃senti instruunt
tur. & ordinatione p̃mittunt: unũq
aginen informatur ad gallias. De¬

Expanded text:
corpus aromatum constrictione socorpus aromatum constrictione solidavit, regina vestivit. Quibus omnibus rite perfectis, expensis et evectionibus iter instruit imperator ministrosque eius copiosa largitione prosequitur. Sacerdotes religionis obsequium et in praesenti instruunt et ordinatione praemittunt, unumque agmen informatur ad Gallias.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcilio. occurrit pauꝑi requi¬
beneficii postulat. Peculiarit sane
petiit quod illa inuita concessit:
ut gleba corporis sui patriȩ redde¬
retur. Uisitantium uero tanta fuit
dieb ac noctib multitudo. quan¬
tam aut admisit aditus: aut domꝰ
recipĩt. Tempus omne choris psal¬
lentibus tenebatur. Septimo in¬
commodi die: ad cęlos anima felrc
ereditas deinceps relicta diuidit᷑
Partem p̃sumpsit imꝑium: partẽ
uendicant sacerdotes. Et quod fie¬
ri de opibus solet nascitur de ercigui¬
tate contentio: dum deest quod ca¬
piant.Solius benedictionis heres
capsulam cum scĩs regina suscepit.
Cucullam cũ interiore cilicio petrꝰ
ep̃s usurpauit. Sec uero antistites.
ut aliquid monimenti exc succeffi¬
one sc̃ĩtatis acciꝑent: dirumpere
quod suꝑfuerat maluerunt. Unus
pallium: cingłm alter accepit. Duo
tunicam: duo sagulum diuiserunt.¬
defuncti feruent studia confe¬
rentum: accusantium cur parua
expenia mortuo deberetur. Acolius

Expanded text:
supercilio, occurrit pauperi, requibeneficii postulat. Peculiariter sane petiit, quod illa invita concessit, ut gleba corporis sui patriae redderetur. Visitantum vero tanta fuit diebus ac noctibus multitudo, quantum aut admisit aditus aut domus recepit. Tempus omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi die ad caelos anima fidelis ereditas deinceps relicta dividitur; partem praesumit imperium, partem vindicant sacerdotes, et quod fieri de opibus solet, nascitur de exiguitate contentio, dum deest, quod capiant, – solius benedictionis heredes! Capsulam cum sanctis. regina suscepit; cucullam cum interiore cilicio Petrus episcopus usurpavit. Sex vero antestites, ut aliquid monumenti ex successione sanctitatis acciperent, disrumpere quod superfuerat maluerunt: unus pallium, cingulum alter accepit; duo tunicam, duo sagulum diviserunt.defuncti fervent studia conferentum, accusantium, cur parva expensa mortuo deberetur. Acolius
Abbreviated transcription (Latin):
quadã die matutinali sollem¬
nitate ꝑfecta. dum cum op̃is ser¬
monem de religione conferret:tri¬
stissimam ꝓtulit mentionẽ in qui¬
transitum meum. Uidebar michi
ꝑ nocturnum soporem: a dño nr̃o
uiaticum peregrinaturiis acciꝑe.
Et cũ causam ꝑegrinationis inqui¬
rerem: ne metuas inquit ad patriã
non ad peregrinationẽ te dirigo. ubi
habebis quietem & requiem sem¬
piternam. Diriuabant intellectu
alio somnum sacerdotes: sed ille
studiosius commnendabat extrema
dicens. Bene noui quam patriam
ds̃ suis famulis repromittit. Fac¬
tum est ut post dies aliquot seque¬
retur incõmodum. Quo ingraues¬
cente ciuitas tota turbatur. acce¬
lerabat transitum qui uocabat ad
głam: & fessum laboribus dñs in¬
uitat ad premia. De uisitatioe assi

Expanded text:
Quadam die, matutinale sollemnitate perfecta, dum cum episcopis sermo de religione confertur, tristissimam protulit mentionem, inqui karissimi, transitum meum. Videbar mihi per nocturnum soporem a Domino nostro viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis inquirerem: „Ne metuas", inquit, „ad patriam, non ad peregrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiternam"'. Dirivabant intellectu alio somnium sacerdotes; sed ille studiosius commendabat extrema, dicens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis famulis repromittit'. 42. Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vocabat ad gloriam, et fessum eroam laboribus Dominus invitat ad praemia. Regina, deposi
Abbreviated transcription (Latin):
ne confusione uideamus. Cȩterum
in hac luce mutuo ulterius nunquã
fruem aspectu. Erat iter illius co¬
mitatu ꝓprio solitarium. sed ab oc¬
currentib hominibus constipatũ.
in tantũ ut ꝑ omnes aggeres quos
in itinere suo illustratos reliquit.
usq inhodiernum diem ub̾cumq
aut orauit aut docuit: oratoriȩ cel¬
lulȩ & signa crucis elata p̃fulgeant.¬
augustudunense dum p̃terit:
aduenienti multitudo indiscretȩ
etatis & secus occurrit. Qui dum¬

Expanded text:
ne confusione videamus; ceterum ne confusione videamus; ceterum in hac luce mutuo numquam fruemur aspectu!' 30. Erat iter illius comitatu proprio solitarium, sed occurrentum agminibus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres, quos in itinere suo inlustratos reliquit, in hodiernum diem, ubicumque aut oravit aut docuit, oratoriae cellulae et signa crucis elata praefulgeant.Augustudunense dum praeterit, advenienti multitudo indiscretae aetatis et sexus occurrit. I
Abbreviated transcription (Latin):
cin italiam petiturus egredi¬
tur. cui io solum suffecerãt.
ne unquam labore uacuus quiete
frueretur. sed ut ꝓpħa ait: ambu¬
labat de uirtute in uirtutem. Nã
dum p̃terit. exx consuetudine pie¬
tatis familiarem suũ senatorem
pb̃rm iterũ uisitauit: a quo illi
annorũ uiginti circiter muta of¬
fertur puella. Cuius os. frontem.
uultumq totum: cum olei attrec¬
tatione benedixit. Deinde condi¬
tum poculum p̃cepit afferri: in
quo tres particulas panis manibꝰ
ꝓpriis cõminitas infudit. Unãq
in os puellȩ ipse inseruit. imꝑans
ut prius quam acciꝑet. peticionẽ
benedictionis ediceret. Quam sta¬
tim clara uoce ante quã panem
sumeret postulauit: ac deinceps
usus loquendi natus ex mirabili¬
bus in reliqua eius etate ꝑman¬
sit.Deinde ꝓfecturus. solito affec¬
tuosius in amicum irruit. os. fron¬
tem. ocłos osculatur. Inheret am¬
plexibus: & huiꝰcemodi uerbis sa¬
lutatum relinquit. Uale in ȩt̾ernũ
Tribuat ds̃ ut nos in die iudicii si¬

Expanded text:
in Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum iterum visitavit. A quo illi annorum XX circiter muta offertur puella, cuius os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit, imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem benedictionis ediceret. Quam statim clara voce, antequam panem sumeret, postulavit, ac deinceps usus loquendi, natus ex mirabilibus, in reliqua eius aetate permansit. Deinde profecturus solito affectuosius in amicum inruit; os, frontem, oculos osculatur, inhaeret amplexibus et huiusmodi verbis salutatum reliquit: 'Vale in aeternum, Tribuat Deus, ut nos in die iudicii si
Abbreviated transcription (Latin):
cennatio domũ redeuntibus. iti¬
neris collatione sociatur. Qui dum
grauati inipͣstis fascibus. iuga nu¬
bibus inserta conscendunt: torren¬
te obuio tenebantur. qui in illis p̃¬
ruptis p̃cipitiis. neq animalium
neq hominũ uestigia fideliter he¬
rere patitur. Erat ex his uiatoribꝰ
unus & claudus & senior. Huiꝰ fascẽ
uix beatissimus humeris surs int̃
uastos gurgites deportauit. eumq
exoneratũ iterato transitu subiecta
ceruice transposuit. Libet hic pa¬

Expanded text:
cennario domum redeuntibus iticennario domum redeuntibus itineris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati iniustis fascibus, iuga nubibus inserta conscendunt, torrente obvio tenebantur, qui in illis praeruptis praecipitiis neque animalium neque hominum vestigia fideliter haerere patiuntur. Erat ex his viatoribus unus et claudus et senior; huius fascem vir beatissimus humeris suis inter vastos gurgites deportavit eumque exoneratum, iterato transitu, subiecta cervice transposuit. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium prostrati in terram paren¬
tes filiam in annis nubilib obtu¬
lerunt: cui debilitas pęnam sȩuis¬
simam temporis accessione gene¬
rauerat. Ab ortu enim natiuitatis
suȩ. ita contractis neruis in palmã
digiti curuabantur: ut crescentibꝰ
introrsum nimie unguibus. ceden¬
te carnis teneritudine: tot incipe¬
rent ẽẽ uulnera quot digiti. Et
nisi insistenti otsa aͦbiecta aliqua¬
tenus restitissent: palmam totam
ulcera int̾ius immersa transfode¬
rent. Huius dexteram cõprehen¬
sam᷑ attrectat sacerdos: tactus sa¬
lubritate benedixcit. Apprehensosq
singłatim digitos: cedentibus ner¬
uis in usum fleibilem reuocauit.
Redditurq ministerio manꝰ. quȩ
inferebat sibi ipsa ꝑniciem. Insuꝑ¬
id pietatis adiungit: ut scĩs mani¬
bus directis iam digitis. excessũ
unguium ad formam communis
consuetudinis resecaret. de claudo
ciuitatibus gallicanis. dum
alpes italiam ingressurus ecupe¬
rat: casu artificibus ex oꝑe mer¬

Expanded text:
omnium prostrati in terram parentes filiam in annis nubilibus obtulerunt, cui debilitas poenam saevissimam temporis accessione generaverat. Ab ortu enim nativitatis suae ita, contractis nervis, in palmam digiti curvabantur, ut, crescentibus introrsum nimie unguibus, cedente carnis teneritudine, tot inciperent esse vulnera quot digiti, et nisi insistenti acumini ossa obiecta aliquatenus restitissent, palmam totam ulcera ulterius inmersa transfoderent. Huius dexteram conprehensam dum adtrectat sacerdos, tactus salubritate benedixit adprehensosque singillatim digitos, cedentibus nervis, in usum flexibilem revocavit, redditurque ministerio manus, quae inferebat sibi ipsa perniciem. Id insuper pietatis adiungit, ut sanctis manibus, directis iam digitis, excessum unguium ad formam communis consuetudinis resecaret. 31. civitatibus Gallicanis, dum Alpes Italiam ingressurus exsuperat, casu artificibus ex opere mer
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentẽ beatus germanꝰ sedere¬
compulit. attrectat poplitem debilita¬
te curuatum: & ꝑ tota infirmitatis
spacia medicabilis dextra ꝑcurrit. Da¬
lubrem tactum sanitas festina subse¬
quitur. Arditas sucum. nerui officia
fasceperunt: & in conspectu om̃ium
filio incolumitas. patri filius refor¬
matur. Implẽtur ppłi stupore miracu¬
li: & in pectoribus om̃ium fides ca¬
tholica inculcata firmatur. Predica¬
tio deinde ad plebem de p̃uaricatio¬
nis emendatione conuertitur: om¬
niumq sententia prauitatis aucto¬
res expulsi ab insula. sacerdotibus
adducuntur ad mediterranea defe¬
rendi. ut & regio absolutione: & illi
emendatione fruerentur. Quod in
tantum salubrit᷑ factum est: ut in
illis locis etiã nunc fides inteme¬
rata ꝑduret. Itaq compositis om̃i¬
bus: beatissimi sacerdotes ea qua
uenerant ꝓsperitate redierunt.

Expanded text:
adulescentem beatus Germanus sedereadulescentem beatus Germanus sederellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque, conpositis omnibus, beatissimi sacerdotes ea qua venerunt prosperitate redierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
conscendit. Ad itineris tranquillita¬
tem elementa consentiunt. Nauigi¬
um uenti. fluctus. aera. ꝓsecuntur.¬
Nterea sinistri sp̃s ꝑuolantes ciato.¬
ꝑ totam insulam. germanũ uenire
inuitis uaticinationib nunciabant:
in tantum ut elaphius quidam re¬
gionis illius primus in occur sum
scõrum. sine ulla manifesti nuncii
telatione ꝓperau̾it: exhibens secum
filium quẽ in ipso flore adolescentiȩ
debilitas dolenda damnauerat. Erat
eñi arescentibus neruis contracto
poplite: cui pre siccitate cruris u¬
sus uestigii negabatur. Hunc elaphi¬
um ꝓuncia tota subsequitur. Ue¬
niunt sacerdotes: occurrit inscia
multitudo. Confestim benedictio &
sermonis diuini doctrina profu¬
ditur. Recognoscit ppłm in ea qua
reliquerat credulitate durantem.
Intelligunt culpam ẽẽ paucorum:
inquirunt auctores. inuentosq con¬
um subito elaphius medela.¬
manibus aduoluitur sacerdotũ:
offerens filium cuius necessitatem
etas & debilitas etiã sine prȩcibus

Expanded text:
conscenditur; ad itineris tranquillitatem elementa consentiunt; navigium venti, fluctus, aera pronterea sinistri spiritus, pervolantes per totam insulam, Germanum venire invitis vaticinationibus nuntiabant, in tantum ut Elafius quidam regionis illius primus in occursum sanctorum sine ulla manifesti nuntii relatione properaverit, exhibens secum filium, quem in ipso flore adulescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis, contracto poplite, cui per siccitatem crurae usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur; veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio et sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscit populum in ea qua reliquerat credulitate durantem, intellegunt, culpam esse paucorum, inquirunt auctores inventosque conum subito Elafius manibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem aetas et debilitas etiam sine precibus a
Abbreviated transcription (Latin):
nas inuadit: atq in eo loco uniuer¬
sum sistit excercitum. Ad hȩc rex
ferocissimus admirationẽ ꝓ ira¬
cundia dõ imꝑante concepit.Otu¬
pet con stantiam. ueneratur
reuentiã:  auctoritatis ꝑtina¬
cia ꝑmouet᷑. Apparatus bellicꝰ
armorumq cõmotio ad consilii
utilitatem : deposito tumore de¬
scendit. Tractaturq qualit̃ non
quod rex uoluerat: sed quod sacer¬
dos petierat impleretur. Ad sta¬
tionis quictem rex exercitusq
se recepit: pacis securitatẽ fidelis¬
simam pollicetur. Ea conditione
ut uenia quam ipse prestiterat:
ab imꝑatore uel ab etio peteretur.
Interea ꝑ int̾cessionem. &. meri¬
tum sacerdotis. rex comp̃ꝓfsus ẽ.
ecercitus reuocatus. ꝓuinciȩ a ua¬
stationibus absolutȩ. De puella mta:¬

Expanded text:
nas invadit atque in eo univernas invadit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae vastationibus absolutae. 29. Exin Ita
Abbreviated transcription (Latin):
transmarina expeditione re¬
meauerat: & iam legatio armori¬
cani tractus fatigationem beati
antistitis ambiebat. Offensus eñĩ
suꝑbe insolentia regionis uir mag¬
nificus etius. qui tum rem publi¬
cam gubernabat. eochari ferocis¬
simo alanorum regi. loca illa incli¬
nanda pro rebellionis p̃sũptione
ꝑmiserat: quȩ illi auiditate barbari¬
cȩ cupiditatis inhiauerat. Itaq gen¬
ti bellicosissimȩ regiq idolorum
ministro obicitur senex unus: sed
tamen om̃ibus xp̃i presidio ma¬
ior: & fortior. Nec mora festinus
egreditur: quia imminebat bellicꝰ
apparatus. Iam progressa gens fue¬
rat. totumq iter eques ferratus im¬
pleuerat. & tam̃ sacerdos nr̃ obuius
ferebatur: donec ad regem ipsum
qui subsequebatur accederet. Oc¬
currit in itinere iam progresso. &
armato duci inter suorum cat̾uas
opponitur. Medioq int̾prete pri-¬
mum p̃cem supplicem fundit. de¬
inde increpat differentem. ad ex¬
tremum manu iniecta. freni habe¬

Expanded text:
transmarina expeditione remeaverat, et iam legatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir magnificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, Gochari ferocissimo Alanorum regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habe
Abbreviated transcription (Latin):
mergebatur. Cunc beatus lupus
omnesq turbati: exccitant seniorẽ
elementis furentib opponendum.
Qui ꝑiculi immanitate constantior.
xp̃m inuocat. increpat oceanum:
& procellis seuientibus causam
religionis opponit. Statimq afsũ¬
pto oleo in nomine trinitatis: leui
asꝑgine fluctus seuientes oppres¬
sit. Collegam cõmonet hortatur
uniuersos: oratio uno ore & cla¬
more ꝓfunditur. Adest diuinitas.
fu gantur inimici: tranquillitas
serena subsequitur. Uenti contra¬
rii ad itineris ministeria coni̾ttun¬
tur: nauigium famulaterc unda
prosequitur. Decursisq immnsis
spaciis: breui optati li toris quie¬
te potiuntur. Ibiq conueniens
ex diuersis partibus multitudo. exce¬
pit sacerdotes: quos uenturos etiam
uaticinacio aduersa predrcerat. Nun¬
ciabant enim sinistri sp̃s quod tune¬
bant. Qui imꝑio sacerdotũ dum ab
obsessis corporibus detruduntur.
& tempestatis ordinem. & pericula
quȩ intulerant fatebantur. uictosq

Expanded text:
mergebatur. Tum beatus Lupus mergebatur. Tum beatus Lupus omnesque turbati excitant seniorem, elementis furentibus obponendum. Qui periculi inmanitate constantior Christum invocat, increpat oceanum et procellis saevientibus causam relegionis obponit, statimque, adsumpto oleo, in nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque
Abbreviated transcription (Latin):
occeanum mare axp̃o duce & au ꝑati¬
ctore conscendunt. qui famulos suõ
inter discrimina: & tutos reddidit
& probatos. Ac primũ de sinu gal¬
licano flabris lenibus. nauis in al¬
tum prouecta deducitur. donec ad
equor medium ꝑueniret. ubi
porrectis in longum uisibus. ni¬
chil aliud quam cęlum uiderext᷑¬
& maria. Nec multo post. occurrit
in pelago legionis inimica uis de¬
monum: qui tantos ac tales uiros
ꝑtendere ad recipiendam ppłorũ
salutem liuidis iniquitatib inui¬
derent. Opponunt ꝑicula. ꝓcellas¬
concitant. cȩlum
nebrarum caliginem maris atq ae¬
ris horrore congeminant. Uento¬
rum furorem uela non sustment.
& occeani moles fragilis cimba urs
tolerat. Cedebant ministeria uicta
nautarum: ferebatur nauigium ora¬
tione non uiribus. Et casu dus ip¬
se uel pontifex. fractus corporis las¬
situdine: sopore resolutus est. Tum
uero quasi repugnatore cefsante.
tempestas exccitata conualuit: et
iam nauigium suꝑfusis fluctibus

Expanded text:
oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis iniquitatibus inviderent. Obponunt pericula, procellasconcitant, caelum nebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux ipse vel pontifex, fractus corpore, lassitudine et sopore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam navigium superfusis fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
diliaris etiã regebat tunc ꝑ gallias
apicem p̃fecturȩ. qui p̃sentiam sacer¬
dotis duplicata gratulatione suscepit.
quod & insignem uirtutib uirum
desiderabat agnoscere: & quod ucor
eiusdem longo iam tempore quartano
tabescebat incõmodo. Ingredienti lon¬
gissimo p̃ter consuetudinẽ famula¬
tur occursu: simulq admiratione
aefigitur. Ita enim dignitas uultus.
sermonis eruditio. p̃dicationis auc¬
toritas. stupentis animũ cõpleuerũt:
ut merito fama eum maiorem esse
cognosceret. Inuentus eñi est rebus
maior eẽ quam nunciis. Offert mu¬
nera. ingerit beneficia: ambiturq
a beatissimo uiro ut dignaretur
acciꝑe quod tradebat. Incõmodũ
etiã confitetur uocoris. Qua uisita¬
ta tra uis passionis extincta est: ut
tremor p̃cedens & febris subsequens
delerentur. Redditaq pristinae sam¬
tati fidelis matrona remedium cȩ¬
leste suscepit. quo & corpus salu¬
britare: & anima credulitate con¬

Expanded text:
Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate con
Abbreviated transcription (Latin):
tantibus ipłi studiis: indiscreta ȩtas
&e sexus uno occurrit officio. Om̃s
benedictionem flagitant. tactum
requirunt: & quod suꝑest multitu¬
dini releuat uel uidifse. Diuersȩ
infirmitates passim benedictione
sanantur. p̃dicationibus ciuitas
recreatur. Et licet festinus absces¬
serit: sitientem tamen ppłm doctri¬
nȩ fontibus irrigauit. Si itinera
eius cuncta ꝑcurram. si uniuersa
cõmemorem: parabit ꝓlixistas con¬
pesta fastidium. D dabit dñs ueniã:
quod sciens plura pretereo. De ex¬
taq aduenientẽ beatissimũ uirũ
urbs arelatensis. religiosa gratula¬
tione suscepit: apłicum instar sui
temporis sacerdotẽ suscipiens. Illu¬
strabatur eo tempore ciuitas hila¬
rio sacerdote: multimoda uirtute
p̃cioso. Erat eñĩ fide igneus torrẽs
celestis eloquii: & p̃ceptionis diumȩ
oꝑarius indefessus. Qui uenerabilem: &¬
sc̃m pontificem. affectu ut patrem:
reuerentia ut apłm sublimabat. Au

Expanded text:
tantibus populi studiis, indiscreta aetas tantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine, relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Deductaq nocte oratione
uel psalmis: die reddito iter quod a d¬
it aggreditur. Illustrato hospitio fa¬
milia tota gaudebat. Strati reli¬
quias fidelis matrona collegit:
& condidit. Accidit post dies aliqͦt.
ut agrestius quidam bene inge¬
nuus: habens utorem filios et
parentes. possefsio fieret inuaden¬
tis inimici. suorumq om̃ium fle¬
tibus non minus germani absen¬
tia: quã infelicis captiuitas luge¬
batur. Et cum nichil remedii pos¬
set adhiberi. p̃sumpsit uirtutem
fidei: matrona uenerabilis. Stram̃
conditũ profert: quo furiosus cir¬
cumdatus colligatur. Qui ꝑ spaciũ
noctis unius quasi apposito uallat᷑
incendio: inclammato semꝑ nomi¬
ne sacerdotis. qui cum abẽet p̃sen¬
tia uirtute non deerat: diuino pur¬
gatur aucilio. neq unquam postea
in om̃i uitȩ suȩ spacio: ꝑiculum
temptationis incurrit. Quod lugdu¬
tens: ad lugdunensium urbem ara¬
ri famulante deuectus est. Ubi cer¬

Expanded text:
tavit, deductaque nocte oratione tavit, deductaque nocte oratione vel psalmis, die reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato hospitio familia tota gaudebat; strati reliquias fidelis matrona collegit et condidit. Accidit post dies aliquot, ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus non minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi adposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationis incurrit. tens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, cer
Abbreviated transcription (Latin):
uit dõ plenus secretum: & abiec¬
tionem ocłi ne cum uirtutibus ꝓ¬
deretur. In quo uere eugłica sen¬
tentia ꝓbabatur: ciuitatem supra
montẽ positam latere non pofse.
Uitabat suorum solacia. extraneo¬
rum declinabat occursus: sed obscu¬
rari non poterat maiestatis luce cir¬
cumdatus. Nam uici om̃s. municipia.
ciuitates. quotqͦt sese ꝑ itineris
eius tramitẽ porrigebant: in oc¬
cursum cũ comugibus ac liberis
conuolabant. Et continuatũ plerũq
agnen. dum occurrentes iungebãt:
prosequentib coherebant. De strami¬
silentio impium puto: in alisiensi
loco absens quantũ uirtutis oꝑatus
est. Erat illic pbr senator nomine:
natalibus nobilis religione nobilior.
Coniunc illi nectariola similis scĩ¬
tate: quos preteriens pro studio an¬
tiquȩ caritatis expetiit. Aduenienti
p̃parant mansionem. & quantum
maior ꝑsona aderat: tantũ minor
impenditur apparatus. Matrona fur¬
tim stramen in lectulo subdidit
sacerdotis: quo ille inscius cubi¬

Expanded text:
tum et abiectionem oculi, cum virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaerebat. 22. Psilentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubi
Abbreviated transcription (Latin):
martyr deberet ꝓ uirtutis ac passio.¬
dem aduentaret: ut sciscitaretur ab
incolis quo tempore huius sacra¬
nescire fatentur. Tunc ille. Oremus
inquit: & fortassis nobis hȩc dñi

Expanded text:
eatus deberet pro virtutis ac passioem adveniret, sciscitatusque ab incolis, quo tempore huius sacrnescire respondent. Tunc ille: 'Oremus', inquit, 'et fortassis nobis haec Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ci laudis luce resplenderet. sublimẽ
genere diuitiis. moribus. sortit᷑ uxo¬
rem. Quem quidem toge preconiis
p̃minentem: protinus res publica ad
honorum presumpsit insignia. du¬
catus culmen & regimen: ꝑ proum¬
cias conferendo. Erudiebatur ꝓfecto
ꝑfectionis deeẽt ap̃lico pontifici. mox
futuro. Parabatur eloquentia. predi¬
cationibus iuris doctrina iusticiȩ. uxo¬
ris societas: ad testimonium castitatis.¬

Expanded text:
ci laudis luce resplendet, sublimem ci laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profecto perfectionis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
rit: sensus placebit. Nec uereor ꝑ¬
uasorem me huiuscemodi ministerii
iudicandum. Tanta eñi iã tempoꝵ
fluxere curricula: ut obscurata ꝑ silen¬
tium. uic colligatur agnitio. Et uere
maluissem relatores tantorum bono¬
rum alios pociꝰ quam me fuisse. quia
quicumq illi : me fuerant digniores.
Quod quia non contigit: me malo ẽẽ
quã neminem. Ex et ẜrefatio. Inci¬
GITUR germanus autisiodorensis
opidi indigena fuit: parentib splen¬
didissimis procreatus. & ab ipsis infan¬
tiȩ rudimentis studiis liberalibus in¬
stitutus. In quo doctrinȩ collatio. cum
ingenii ubertate consentiens: eruditis¬
simum duplicato bono. id ẽ naturȩ &
industriȩ reddiderunt. Atq ut in eũ
ꝑfectio litterarum plena confiueret:
post auditoria gallicana. intra urbem
romam: iuris scientiam plenitudini
ꝑfections adiecit. Deinde tribunalia
prefecturȩ : professione aduocationis
ornauit. In quo actu dum multipli¬

Expanded text:
rit, pulchri sensus placebunt. Nec vereor prit, pulchri sensus placebunt. Nec vereor pervasorem me huiuscemodi ministerii iudicandum; tanta enim iam temporum fluxere curricula, ut obscurata per silentium vix colligatur agnitio. Et vere maluissem, tantorum relatorem bonorum alios potius quam ine fuisse, quia quicumque illi me fuerant digniores; quod quia non contigit, me malo esse quam neminem. EXPLICIT PRAEFATIO. INCIgitur Germanus Autesioderensis oppidi indigena fuit, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multipli
Abbreviated transcription (Latin):
leriq ad scribendum. sollicitati
materia uberiore producti s̃:
dum ꝑ multiplices sensus lo¬
cupletari creduntur ingenia. ded
michi illustrissimi uiri germani an¬
tistitis uitam gestaq. uel eoc aliqua
parte dicturo. incutitur ꝓ miracłoꝵ
numerositate trepidatio. Et sicut
solis splendor humanis illatus obtu¬
tibus. hebetata ocłorum acie. lumen
confundit ex lumine. ita animi mei
infirmitas oblatum p̾coniorum cu¬
mulum: quẽ implere non potest ex¬
pauescit. Sed rursus intra sedem
pectoris mei: content. u alterna con¬
fligit. Hinc resistit impossibilitas
conscientiȩ: illinc commemorari
aliqua uel proferre. & religionis
contemplatio. & innumerabilium
miracłorum erempla compellunt.
quȩ agnitioni uł profectui om̃iũ:
impie ꝑ obductum silentium subtra¬
huntur. Iccirco malui uerecundiã
meã negligere: quam uirtutes di¬
uinas usq quaq obliuione uetera¬
scere. Eccusat materia dictatorẽ.
& cui uerborum abiectio displicue¬

Expanded text:
Plerique ad scribendum, sollicitante materia uberiore, producti sunt, dum per multiplices sensus locupletari creduntur ingenia; sed mihi inlustrissimi viri Germani antistitis vitam gestaque vel ex aliqua parte dicturo incutitur pro miraculorum numerositate trepidatio. Et sicut solis splendor humanis inlatus obtutibus, hebetata oculorum acie, lumen confundit ex lumine, ita animi mei infirmitas oblatum praeconiorum cumulum, quem implere non potest, expavescit. Sed rursus intra sedem pectoris mei contentio alterna confligit: hinc resistit inpossibilitas conscientiae, illinc commemorare aliqua vel proferre et religionis contemplatio et innumerabilium miraculorum exempla conpellunt, quae agnitioni vel profectui omnium impie per obductum silentium subtrahuntur. Idcirco malui verecundiam meam neglegere quam virtutes divinas usquequaque oblivione veterescere. Excusat materiadictorem, et cui verborum abiectiodisplicue
Abbreviated transcription (Latin):
rat confitetur. Et ita totius noctis spa¬
cio irretitum se ẽẽ retulit: ut longiꝰ
prodire non pofset. Nec euadendi uiã
aliam reꝑisset: nisi ut abductũ ami¬
mal reformaret. Ad hec uir beatissi¬
mus. Si hesterna inquit die nudo
tibi tegimen dedissem: furandi ne¬
cessitas non fuisset. Quod deest
accipe: reforma quod nr̃m eft. Itaq
confessor criminis. pro pena cõmissi.
non solum ueniam: uerum etiam
p̃mium cũ benedictione suscepit.

Expanded text:
rat confitetur et ita totius noctis sparat confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
nuditati condoluit. Qui dolose m¬
herens contubernio: iungitur man¬
sions: & inter innocentes occupatosq
custodes. qui dõ non animalibus ui¬
gilabant: iumentũ quo senior uehe¬
batur prȩdo nocturnus arripuit. Die
tur. Et ut sacerdoti animal non de¬
efset: unus ex clericis in peditem mu¬
tatur ex equite. Dumq iter agitur:
circumiecti comites intuentur bea¬
tum uirum extra morem concep¬
tam lȩticiam uultus obumbratio¬
ne uelantem. Quod cum ab om̃ibꝰ
uideretur. unus ex reliquis aucto¬
ritate concepta: causam lȩticie per¬
cunctatur. At ille inquiens. Laulu¬
lum remoremur quia infelicis
illius labor. & irridendus est & do¬
lendus: quem mooc uidebitis estuantẽ.¬
Cumq dilapsi animalibus substitifsẽt.
paulopost eminus intuentur: peditẽ
post se manu captum animal ducen¬
tem. Qui breui adiungitur. Dum ille
accelerat: hii morantur. Statĩq uesti¬
giis ꝓuolutus.: crimen quod commise¬

Expanded text:
nuditate condoluit. Qui dolose inuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die tur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuanteCumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commise
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum. exultant galliȩ gaudẽt
eccłȩ: demones contremiscunt. Cer¬
te expectatio ꝓpriȩ ciuitatis beatũ
germanũ uotis supplicibus ambie¬
bat. quã & apud maiestatem diui¬
nam: & inter mundi ꝓcellas serua¬
re consueuerat. Tributaria enim
functio p̃ter solitum. & necefsitates
innumerȩ: ciues suos quasi pupillos
orbatos parente depresserant. Reci¬
piunt p̃sidium destituti: agnoscit
causas meroribus congemiseit. Et
pro quiete uel requie quȩsiturus
remedia ciurrati: post marina dis¬
crimina labores terrenȩ expedi¬
tionis ingreditur. Itaq gallias illustra
euectione ꝓgreditur. qui ꝓ largissimis
thesauris xp̃m ferebat in pectore.¬
perep̃cium puto mandare memo¬
riȩ. etiã eius iter clarum fuisse
uirtutibus. Necdum territorium suȩ
ciuitatis eccefserat uiam leniter
carpens: eratq imminente iã uesꝑa
dies pluuius. Cum subito comitatui
suo nudus pede. cucullo uacuus nimis
expeditus uiator accrescit: cuiꝰ etiam

Expanded text:
acerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaque Gallias lustratevectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectore.pretium puto mandare memoriae, etiam eius iter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suale excarsit incendium. Quod con¬
sumptis domibus quȩ illic palustri
harundine tegebantur: ad id habi¬
taculum. quo idem iacebat. flabris
stimulantib ferebatur. Concursus
om̃ium ad antistitem conuolauit:
ut eleuatus manibus ꝑiculum
quod imminebat euaderet. Q ui
om̃ibus increpatis: moueri se fidei pre-¬
sumptione non passus est. Multitudo
omnis desꝑatione ꝑterrita: obuiam
occurrit incendio. Sed ut dĩ potentia
manifestior appareret: quicqͥd custo¬
dire temptauerat turba igne consu¬
mitur. Quod uero iacens & infirmꝰ
defenderat reseruatur. Hospitium
sci uiri expauescens flamina transi¬
liuit. ultra citraq deseuiens: & int̾
globos flammantis incendii inco¬
ltime tabernaculũ quod habitator
inclusus seruabat emicuit. Eoc ul¬
tat turba miraculo: & uictam se
diuinis uirtutibus gratulatur. De

Expanded text:
suale exarsit incendium. Quod, consuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. E