comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona. satiffactum eẽ michi arbitror. Nunc
quero quid credas de spũ scõ: utrum ipse geni
genitum neq genitum fides certa declarat.¬
Quia si dixerimus ingenitũ: duos patres af¬
firmare uidebimur. Sin autem genitũ: duos
filios credere culpamur: Sed quod certa fides
q procedens: id est apatre et afilio. Et ut
hec testimoniis approbem: ipsum dñm nr̃m
autẽ inquit uencrit paraclitus quem ego
mittam uobis apatre. sp̃m̃ ueritatis qui apa¬
tre procedit: ille testimoniũ ꝑhibebit de
spm̃ scm sicut apatre: insufflans in discipu¬
quod patris sit sp̃s: ipse dñs et saluator nr̃
discipulis suis ait. Non enim uos estis qui
loquimim: sed sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑
in uobis. Et quod idem et filii sit sp̃s: pau¬
sit genitus. et sp̃s sc̃s procedens scd̾m scͥp¬
turas scãs aduertimus: nunc uero illud
aduerte: et quȩ te mouent. libentius demon¬
strabo. Beatus paulus quod filius sit ds̃:

Expanded text:
persona satisfactum mihi esse arbitror: nunc persona satisfactum mihi esse arbitror: nunc quaero quid credas de Spiritu sancto; utrum et ipse ingenitgenitum, neqquia si dixerimus 'ingenitum', duos patres affirmare uidebimur, sin autem 'genitum', duos filios credere culpamur; sed quod certa fides sque procedens, id est et a Patre et a Filio. Et ut haec testimoniis approbem, ipsum Dominum noautem, inquit, venerit Paraclitus, quem ego vobis mittam a Patre Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de Spiritum sanctum, sicut a Patre, insufflans in discipuquod Patris sit Spiritus, ipse Dominus et Salvator noster discipulis suis ait: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Et quod idem et Filii sit Spiritus, Pausit genitus, et Spiritus sanctus procedens, secundum Scripturas sanctas advertimus: nunc vero illud adverte: quae te movent libentius demonstrabo. Beatus Paulus apostolus, quod Filius sit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
placui: nec sp̃s sc̃s in columbe specie descen¬
disse suꝑ eum et mansisse diceret᷑. Miror
infelicem sabellianorum heresem hoc est
patripassianoꝵ. quod sic cȩci sunt mente:
ut tam p̾clara. tam aꝑta testimonia. non
attendant. Ipsi enim asserunt unam tantũ¬
ipsorum relinquentes: tres ꝑsonas scđm scͥp¬
turas scãs intelligamus: Idest alium ẽẽ pa¬
trem qui genuit. alium filium qui genit
est apatre. aliumq spm̃ sc̃m. non aliud:
quia substantia unũ sunt. ꝑsonas distin¬
girimus: non deitatem separamꝰ. Igitur
filius dei. natura est filius. non adoptione.
Sic enim scriptum ẽ. Ex utero inquit ante
luciferum genuite. Non qͦd ds̃ pater uterũ
habeat sicut nos. aut corporeus eẽ cred endꝰ
genuit. Ds̃ dm̃: lux lucem. Igitur sicutho¬
mo hominẽ. et canis canem gignit: nunqͣm
autem uisum ẽ ut homo genuerit canem:
ac ꝑ hoc non de nichilo. neq de aliqua sub¬

Expanded text:
placui: nec Spiritus sanctus in columbae specie descenplacui: nec Spiritus sanctus in columbae specie descendisse super eum, et mansisse diceretur . Miror infelicem Sabellianam haeresim, hoc est, Patripassianorum, quod sic caeci sunt mente, ut tam praeclara, tam aperta testimonia non attendant. Ipsi namque asserunt unam ipsorum relinquentes, tres personas secundum Scripturas sanctas intelligamus; id est, alium esse Patrem qui genuit, alium Filium qui genitus est a Patre, alium Spiritum sanctum: non aliud, quia substantia unum sunt. Personas distinguimus, non deitatem separamus. Igitur Filius Dei natura est Filius, non adoptione. Sic enim scriptum est: Ex utero, inquit, ante luciferum genui te . Non quod Deus Pater uterum habeat sicut nos, aut corporeus esse credendusgenuit: Deus Deum, lux lucem. Igitur, sicut homo hominem, et canis canem gignit: nunquam autem visum est ut homo genuerit canem. Ac per hoc non de nihilo, neque de aliqua alia sub
Abbreviated transcription (Latin):
trinitas sit: et quibus testimoniis appro¬
bes nosse desidero. Auguitinꝰ. Principiũ ge¬
neseos hoc euidenter ostendit. Ait enim. In
pͥncipio fecit ds̃ celum et terram. Quid aliud
principium intelligendum putauimus: ni¬
si filium: Ipse enim de se interrogantib iu¬
deis quis eẽt: respondit. Principium: qui et
loquor uobis. Ergo principium.filius. Per
filium itaq fecit ds̃ celum et tr̃am. Omnia
enim ꝑ ipsum facta sunt. sicut euangłista io¬
hannes narrat: et sine ipso factum ẽ nichil
Nam ꝓculdubio in dei nomine. pater: in pͥn¬
cipii nomine. filius intelligendus ẽ. Profe¬
cto cum dixisset in pͥncipio fecit ds̃ cęlum
et terram. subsequenter adiunxit. et sp̃s dei
ferebatur suꝑ aquas: qui tercia est intrini¬
tate ꝑsona. Igitur si crinitas non eẽt: nunqͣ.
baptizate oms gentes in nomine patris et
filii. et sp̃c scĩ: nec baptizato dño in iorda¬
ne aiohanne. uox de cȩlo diceret. Hic est fi¬
lius ms dilectus. in quo michi bene com¬

Expanded text:
Trinitas sit; et quibus testimoniis approbes, nosse desidero. RESP. Principium Geneseos evidenter ostendit. Ait enim: In principio fecit Deus coelum et terram. Quem alium principium intelligendum putabimus, nisi Filium? Ipse enim de se ipso interrogantibus Judaeis quis esset, respondit: Principium, quia et loquor vobis . Ergo principium Filius. Per Filium fecit Deus coelum et terram: Omnia per ipsum facta sunt, sicut evangelista Joannes narrat, et sine ipso factum est nihil . Procul dubio in Dei nomine Pater, in principii nomine Filius intelligendus est. Profecto cum dixisset, In principio fecit Deus coelum et terram; subsecutus adjunxit, Et spiritus Dei ferebatur super aquas : qui tertia est in Trinitate persona. Igitur si Trinitas non esset, nunquabaptizate omnes gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti : nec baptizato Domino in Jordane a Joanne, vox de coelo diceret, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene com
Abbreviated transcription (Latin):
le utentis iniquitas. qui dum cupit corpo¬
reis oculis temporale lumen largiꝰ acquire¬
re.cubiculum cordis. luci non aꝑit ȩquita¬
gentũ se accusare non oportere. quauis de
auro et argento sepe homines cupidissimi di¬
micent: aut accusationes suas de terra ince¬
lum. et de metallis fulgentib in sydera a.q
ipsum solem debere transferre:quando ini¬
qui homines in expiabili sepe discordia. de
possidenda solis luce confligunt. Simul
etiam discant. quid int̾ sit inter hanc lucẽ
uisibilem. lucemq iusticiȩ. Siquidem fie¬
ri potest: ut quanto maiore auiditate frui
quisq hac luce uoluerit: tanto maiore ceci¬
tate a iusticie luce deficiat. Incipit sermo¬

Expanded text:
le utentis iniquitas, qui dum cupit corpole utentis iniquitas, qui dum cupit corporis oculis temporale lumen largius acquirere, cubiculum cordis luci non aperit aequitagentum se accusare non oportere, quamvis de auro et argento saepe homines cupidissimi dimicent; aut accusationes suas de terra in coelum, et de metallis fulgentibus in sidera, atque in ipsum solem se debere transferre; quando iniqui homines inexpiabili saepe discordia de possidenda solis luce confligunt. Simul etiam discant quid intersit inter hanc lucem visibilem, lucemque justitiae. Siquidem fieri potest ut quanto majori aviditate frui quisque hac luce voluerit, tanto majori caecitate a justitiae luce deficiat. Nulla e
Abbreviated transcription (Latin):
didit de testabili cupiditate rapiunt᷑. ui¬
cuꝑetur etiam omnis dei creatura: qͥa sic̃
luerunt et seruierunt creature potius
quam creatori. qui ẽ benedictus in scła.
Uituꝑetur etiam iste sol: quẽ certe idem
manichei qui non intelligunt creaturã.
tanquam ipsum creatorem. uł tanꝗͣ eiꝰ
aliquam partẽ. colere atq adorare ñ de¬
sinunt. Cum gͦ ipsum non uituꝑant. cur
plerunq homines de usu solis et luminis
inedificiis suis lites iniustissimas conci¬
tant. et ut fenestris siuis radii liberiores
aliquanto largius infundant᷑. domos ali¬
enas sepe deicere moliuntur.et eos qui con¬
tradixerint etiam siiure certissimo contra¬
dicant. inimiciciis acerbissimis insectant᷑:
Siquem igitur infirmorum potentior ali¬
quis iniuste ac nefarie ꝓpt̃ usum solis
opp̃sserit. diripuerit. diripuerit. in exiliũ
etiam mortẽ ue compulerit: solis ẽ crimen
quo ille abundantius uti desiderat. an ma¬

Expanded text:
didit detestabili cupiditate rapiuntur; vididit detestabili cupiditate rapiuntur; vituperetur etiam omnis Dei creatura, quia, sicluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Vituperetur etiam iste sol: quem certe iidem Manichaei, quoniam non intelligunt esse creaturam, tanquam ipsum Creatorem, vel tanquam ejus aliquam partem colere atque adorare non desinunt. Cur ergo ipsum non vituperant, cum plerumque homines de usu solis et luminis in aedificiis suis lites injustissimas concitant; et ut fenestris suis radii liberiores aliquanto largius infundantur, domos alienas dejicere saepe moliuntur; et eos qui contradixerint, etiamsi jure certissimo contradicant, inimicitiis acerbissimis insectantur? Si quem igitur infirmorum potentior aliquis injuste ac nefarie propter usum solis oppresserit, diripuerit, in exsilium etiam mortemve compulerit, solis est crimen, quo ille abundantius uti desiderat, an potius ma
Abbreviated transcription (Latin):
ditior an egentior dicendus ẽ. qui cũ idõ
uoluerit habere aliquid ne indigeret. idõ
plus habet. ne minus indigeat: S non
ricordem aliquem. inuenisse thesaurum.
Nonne operante miscdia prebet᷑ hospitali¬
tas ꝑegrinis. aluntur famelici. nudi uesti¬
untur. inopes adiuuant᷑. captiui redimun¬
tur. construuntur eccłie. reficiunt᷑ lassi.
pacantur litigiosi. reparant᷑ naufragi. cu¬
rant᷑ egroti. corporales opes disꝑtiuntur in
tr̃a⁊ spiritales reconduntur in celo: Quis hec
facit: Misericors et bonus. Unde facit:
De auro et argento. Cui seruiens hec facit:
Ei qui dixit: incum ẽ aurũ. et meũ ẽ arger¬
tum. Uidetis iam ut arbitror fr̃s. quã ma¬
gno errore magnaq: dementia. in res ipsas
quib male homines utuntur crimen ma¬
le utentiũ tranfferat᷑. Nam si ꝓpt̃ea uitu¬
perat᷑ aurum et argentum.quia homines
auaricia deprauati. neglectis preceptis
omnipotentissimi creatoris. inea que con¬

Expanded text:
ditior, an egentior dicendus est, qui cum ideo ditior, an egentior dicendus est, qui cum ideo voluit habere aliquid ne indigeret, ideo plus habet ne minus indigeat? CAPUT ricordem aliquem invenisse thesaurum: nonne operante misericordia praebetur hospitalitas peregrinis, aluntur famelici, nudi vestiuntur, inopes adjuvantur, captivi redimuntur, construuntur ecclesiae, reficiuntur lassi, pacantur litigiosi, reparantur naufragi, curantur aegroti, corporales opes dispertiuntur in terra, spirituales reconduntur in coelo? Quis haec facit? Misericors et bonus. Unde facit? De auro et argento. Cui serviens haec facit? Ei qui dixit, Meum est aurum, et meum est argentum. Videtis jam, ut arbitror, fratres, quam magno errore magnaque dementia in res ipsas quibus homines male utuntur, crimen male utentium transferatur. Nam si propterea vituperatur aurum et argentum, quia homines avaritia depravati, neglectis praeceptis omnipotentissimi Creatoris, in ea quae con
Abbreviated transcription (Latin):
eas habuerit non egebit. Iste uero iniuste¬
dicuntur diuitię: non quia iniustum ẽ. au¬
rum et argentum: s quia iniustum ẽ. eas
putare diuitias. que non auferunt ege¬
statem .Tantoenim magis quisq ardebit
egestate auaricię: quantomagis eas diligets.
maiores habuerit. Quomͦ gͦ sunt diuitiȩ
quib crescentib crescit inopia: quȩ ama¬
torib suis quanto fuerint ampliores. ñ af¬
ferunt satietadem. s inflammant cupidi¬
tatem: Diuitem tu putas. qͥ minꝰ egeret.
siminꝰ haberet: Namuidimus quosdam
cũ haberent paruam pecuniã. paruis lu¬
cris fuisse lȩtatos. S postea cũ cȩperint
abundare.uerum quidem corpus auri
et argenti. s tamen false diuitię: cũ par¬
ua obtuleris iam recusant. Credas eos iam
esse satiatos: s falsum ẽ. Nam maior pecu¬
nia fauces auariciȩ non claudit: s exten¬
dit. Non irrigat. s accendit. Poculum re¬
spuunt. quia fluuiũ sitiunt. Utrũ gͦ

Expanded text:
eas habuerit non egebit. Istae vero injuseas habuerit non egebit. Istae vero injustae divitiae, non quia injustum est aurum et argentum; sed quia injustum est eas putare divitias, quae non auferunt egestatem. Tanto enim magis quisque ardebit egestate, quanto magis eas diligens majores habuerit. Quomodo ergo sunt divitiae, quibus crescentibus crescit inopia: quae amatoribus suis quanto fuerint ampliores, non afferunt satietatem, sed inflammant cupiditatem? Divitem tu putas, qui minus egeret, si minus haberet? Nam videmus quosdam, cum haberent parvam pecuniam, parvis lucris fuisse laetatos: sed posteaquam coepit eis abundare, verum quidem corpus auri et argenti, sed tamen falsae divitiae, cum parva obtuleris, jam recusant. Credis eos jam esse satiatos: sed falsum est. Nam major pecunia fauces avaritiae non claudit, sed extendit; non irrigat, sed accendit. Poculum respuunt, quia fluvium sitiunt. Utrum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
num sit. quamus non magnũ et summũ bo¬
num. et ꝓgradu sui ordinis laudabilem con¬
ditorem uniuersitatis ostendat. copia uͦ
eiꝰ non extollat bonos. nec ledat inopia:
Malos autem et cum offert᷑ excȩcet: et cũ
aufert᷑ excruciet. Res gͦ condita et ad con¬
test: et eam uerissime ds̃ dicit suã. quã ñ
solũ condidit affluentissima bonitate. sed
etiam ꝓuidentissima moderatione dispen¬
sat. Cũ autẽ hoc genꝰ rerum dñs in ȩuangłio
mammona iniquitatis appellat: significat
ẽẽ alterũ mammona. id ẽ alias diuitias.
quas nisi iusti et boni possidere non possunt:
ut idõ mammona iniquitatis uocent᷑. qͥa
iniquitas eas uocat diuitias. Iusticia uͦ
nouit esse alias diuitias. quibus homo ad¬
ornatur interior. sicut beatus petrus dic̃.
qui ẽ ante dm̃ diues. Illȩ iuste iuste dicun¬
tur diuitiȩ: quia bonis meritis iustisq dri¬
buunt᷑. Ille uere dicunt᷑ diuitiȩ: quia quisqͥs

Expanded text:
num sit, quamvis non summum et magnum bonum sit, quamvis non summum et magnum bonum, et pro gradu sui ordinis laudabilem Conditorem universitatis ostendat; copia vero ejus non extollat bonos, nec elidat inopia; malos autem et cum offertur excaecet, et cum aufertur excruciet. CAPUT test: et eam verissime Deus dicit suam, quam non solum condidit affluentissima bonitate, sed etiam providentissima moderatione dispensat. Cum autem hoc genus rerum Dominus in Evangelio mammona iniquitatis appellat, significat esse alterum mammona, id est, alias divitias, quas nisi justi et boni possidere non possunt, ut ideo mammona iniquitatis vocetur, quia iniquitas eas vocat divitias. Justitia vero novit esse alias divitias, quibus homo adornatur interior: sicut beatus Petrus dicit, Qui est ante Deum dives . Illae justae dicuntur divitiae, quia bonis meritis justisque tribuuntur. Illae verae dicuntur divitiae, quia quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate occupauerit. sed quod pruden¬
tissima potestate et iustissima moderatione
tractauerit: quantomagis ds̃ uere ac ꝓprie
suũ ẽẽ dicit aurum et argentũ. quod et lar¬
gissima bonitate condidit. et iustissimo ãmi¬
nistͣt ĩꝑio. ut sine ipsꝰnutuatq dñatu. nec mali
ut sit. et ut alt̾ assit alteri desit. distribuere
atque ordinare non possUNT.
bonum. Rursus si solis malis deesset: uidere¬
tur magna pena pauꝑtas.Si autem solis bo¬
nis de esset: uideretur summa beatitudo pau¬
ꝑtas. Nunc uero si scire iuis aurũ posse bene
haberi: habent et boni. Si scire uis non eos
ꝑ aurũ bonos eẽ. Habent et mali. Itemsi scire
uis quam non sit miseria pauꝑtas: sunt qͥ¬
dam pauꝑes beati. Si scire uis quam ñ sit
beatitudo pauptas: sunt quidam pauperes
miseri. Ita gͦ aurũ et argentum distribuit
hominib conditor rerum et administrator
ds̃: ut ipsum ꝑ se natura et genere suo bo¬

Expanded text:
cupiditate occupaverit, sed quod prudencupiditate occupaverit, sed quod prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque dominatu, nec mali ut sit, et ut alteri adsit, alteri desit, distribuere atque ordinare, non possunt. bonum. Rursus si solis malis deesset, videretur magna poena paupertas: si autem solis bonis deesset, videretur summa beatitudo paupertas. Nunc vero si scire vis aurum posse bene haberi, habent et boni: si scire vis non eos per aurum bonos esse, habent et mali. Item si scire vis quam non sit miseria paupertas, sunt quidam pauperes beati: si scire vis quam non sit beatitudo paupertas, sunt quidam pauperes miseri. Ita ergo aurum et argentum distribuit hominibus conditor rerum et administrator Deus, ut ipsum per se natura et genere suo bo
Abbreviated transcription (Latin):
bent possunt ista contemnere. s utrũ fin¬
gant an uere contemnant. ds̃ uidet. qui
cordis inspector.ẽ. Abhominib autẽ ut imi¬
tari possint. cogitatio contemnentis. ñ ni¬
si inmanib erogantis inspicit᷑. Cũ autẽ
malis hominib as̃ ista concedit: ostendit
ineis. quomodo et in ipsis bonis quȩ ds̃
largit᷑. crucietur animus. cui ds̃ tanta
largit᷑. Bonis enim subministrat occasiones
beneficiorum: malos torquet timore damno¬
rũ. Et idõ si amittant utriq aurũ et argen¬
tum. isti cȩlestes diuitias leto corde retine¬
bunt: illis autem et bonis temporalibꝰ in¬
anis domus. & bonis et̃nis manior consci¬
gentum: qui nouit uti auro et argento.
Nam etiam inter ipsos homines tunc qͥsq
habere aliquid dicendus ẽ. quando bene
tenet. si suum ẽẽ dixerit. non crit uox iusti
possessoris: scd impudentis imꝓbitas incu
dicit aliquid suũ. non quod iniqua et stulta

Expanded text:
bent, possunt ista contemnere: sed utrum finbent, possunt ista contemnere: sed utrum fingant, an vere contemnant, Deus videt qui cordis inspector est; hominibus autem, ut imitari possint, cogitatio contemnentis nonnisi in manibus erogantis inspicitur. Cum autem malis hominibus Deus ista concedit, ostendit in eis quomodo et in ipsis bonis quae Deus largitur, crucietur animus, cui viluit qui tanta largitur. Bonis enim subministrat occasiones beneficiorum: malos torquet timore damnorum. Et ideo si amittant utrique aurum et argentum, isti coelestes divitias laeto corde retinebunt; illis autem et bonis temporalibus inanis domus, et bonis aeternis inanior conscigentum, qui novit uti auro et argento. Nam etiam inter ipsos homines, tunc quisque habere aliquid dicendus est, quando bene tenet, si suum esse dixerit, non erit vox justi possessoris, sed impudentis incubatoris imdicit aliquid suum, non quod iniqua et stulta
Abbreviated transcription (Latin):
tibus communicare quod habet. cũ audit
p̃cepta faciende misciȩ. intelligat dm̃ ñ de
re illius cui iubet.s de re sua iubere dona¬
re: et ille qui aliquid porrigit pauꝑi. ñ se
arbitret᷑ de suofacere: ne forte non tam con¬
firmet᷑ miscđiȩ nomine. quam inflet᷑ suꝑ¬
bie uanitate. Meum ẽ inquit aurũ. et me¬
um ẽ argentum : non ur̃m o diuites t̃rę.
Quid gͦ dubitatis pauꝑi dare de meoraut qͥd
extollimini cum datis de meo: Et ius uide
tum: Auarus inde torquet᷑. inde misericors
adiuuat᷑. Rem suam diumna distribuente
iusticia. & recte facta inde manifestantur:
& peccata inde puniunt᷑. Nonne aurũ et ar¬
gentum atq omnis t̾rena possessio. et exerci¬
tatio humanitatis ẽ. et suppliciũ cupidita¬
tis: Cũ talia ds̃ bonis hominib tribuit. o¬
stendit in eis quanta contemnat animꝰ: cuiꝰ
diuitiȩ sunt ipse qui tribuit. Non enĩpo¬
cest quisq apparere contemptor: nisi eius
rei cuius possessor effectus ẽ. Nam et qͥ ñ ha¬

Expanded text:
d habet, cum audit praecepta faciendae misericordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tam confirmetur misericordiae nomine, quam infletur superbiae vanitate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPUT II. tum? Avarus inde torquetur, unde misericors adjuvatur. Rem suam divina distribuente justitia, et recte facta inde manifestantur, et peccata inde puniuntur. Namque aurum et argentum atque omnis terrena possessio et exercitatio humanitatis est, et supplicium cupiditatis. Cum talia Deus bonis hominibus tribuit, ostendit in eis quanta contemnat animus, cujus divitiae sunt ipse qui tribuit. Non enim potest quisque apparere contemptor, nisi ejus rei cujus possessor effectus est. Nam et qui non ha
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ. Si enim homo ñerat: gͦ mor¬
tuus ñ ẽ. gͦ crucifixus non ẽ.: gͦ nec resur¬
rexit. Quia ille resurgere potuit: qui
mortuus ẽ. Ergo et dubitanti discipło.
falsas cicatrices ostendit. Procul dubio
enim false ci catrices ille fuerunt: si uera
uulnera non p̃cesserunt. Si autẽ uera uul¬
nera p̃cesserunt: uera caro. Siuera caro
uera mors. uera crux. uerus homo: et totus
ueritas. Laus abundans. de tela huiꝰ mulie¬
ris. Quȩ autem ista laudabilit̃ pallia fecit
sissimũ illud pallium. laudis.: in pͥncipio
erat uerbum. et uerbum erat apud dm̃. et
ds̃ erat uerbum. Hoc erat inpͥncipio apud

Expanded text:
humanum. Si enim homo non erat, ergo morhumanum. Si enim homo non erat, ergo mortuus non est, ergo crucifixus non est, ergo nec resurrexit. Qui ille resurgere potuit, qui mortuus non est? Ergo et dubitanti discipulo falsas cicatrices ostendit. Procul dubio enim falsae cicatrices illae fuerunt, si vera vulnera non praecesserunt. Si autem vera vulnera praecesserunt, vera caro: si vera caro, vera mors, vera crux, verus homo, et totus veritas: laus abundans de colo hujus mulieris. Qui autem ista laudabiliter duplicia palsissimum illud pallium laudis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia uiro suo xp̃o. Pallia quȩ illi facit. lau¬
des sunt. Laudes fidei. laudes fidei confes¬
sionis. laudes p̃dicationis. Quare dupli¬
cia: Xp̃m laudas:dm̃ laudas hominẽ.
Dupliciter lauda: et simplicit̃ lauda. Du¬
pliciter: quia homo ẽ et ds̃. Simpliciter
ut nonsis fictus. Nescio que mulier. apud
p̃ciosum de ornamento huiꝰ mulieris ex¬
cussum. iam uilem et abiectum. unde he¬
retici fotiniani appellant᷑. hoc elegit
quasi simplex pallium facere uirosuo.
Non accepit ille.Utiq a sua coniuge.
uere sua. sicut scriptum legimus. dupli¬
cia sumit pallia. Ille enim xp̃m solũ ho¬
minẽ dixit. Rursus extitit nescio que¬
de alia detestanda mulier:quasi et ipsa
texens uiro pallium.Texens autem pan¬
tum: omnino hominis nichil habens.
Hoc manichei dicunt. Fotiniani. homo
tantũ: manichei. ds̃ tantũ. Illi nich diui¬
nũ in domino confitent᷑: isti quasi totũ
diuinũ. & tam̃tam falsũ: ut nec saltem

Expanded text:
Ecclesia viro suo. Pallia quae illi facit, lauEcclesia viro suo. Pallia quae illi facit, laudes sunt: laudes fidei, laudes confessionis, laudes praedicationis. Quare duplicia? Christum laudas, Deum laudas et hominem. Dupliciter lauda, et simpliciter lauda: dupliciter, quia homo est et Deus; simpliciter, ut non sis fictus. Nescio quae mulier apud pretiosum de ornamento hujus mulieris excussum, jam vilem et abjectum, unde haeretici Photiniani appellantur, hoc elegit quasi simplex pallium facere viro suo. Non accepit ille utique a sua conjuge, vere sua, sicut scriptum est, Unius duplicia sunt pallia. Ille enim Christum solum hominem dixit. Rursus exstitit nescio quae alia detestanda mulier, quasi et ipsa texens viro pallium, texens autem pantum, omnino hominis nihil habens. Hoc Manichaei dicunt. Photiniani, Homo tantum; Manichaei, Deus tantum. Illi nihil divinum in Domino confitentur; isti quasi totum divinum, et tamen tam falsum, ut nec saltem
Abbreviated transcription (Latin):
ibi et ex illo numero de quo dicit᷑: beatꝰ
non ẽ sollicitꝰ quid agat᷑ in domo. Omnes
ciuim apud eam uestiti sunt. Nunqͥd de
nuditate seruorum suorum sollicitꝰ erit.
cum alicubi demoret᷑. habens coniugem
talem: Uestiti sunt: et optime. Quã opti¬
me uultis nosse: Quotquot in xp̃o bap¬
cirati estis: xp̃m induistis. Om̃s omnino
apud eam uestiti sunt. Et mali serui. et
ci. s etiam in oꝑe exempli. sequentes uesti¬
gia domini sui. Alii uͦ usq ad sacramentũ.
reddituri de sua ueste rationem. Non ces¬
sat tamen illa mulier. non cessat illa mu¬
lier om̃s uestire: ut nemo querat᷑ nemo
dicat. ideo non sum bene oꝑatus. quia ñ
sum uestitus. Uidete gͦ quẽad modũ indu¬
tiesse debeatis. Pro uestib nr̃ĩs etiam opꝰ
faciamus.Om̃s enim apud eam uestitisunt.
suo nichil oꝑat᷑: Duplicia pallia fecit ui¬
rosuo. Iam acclamatis.Credo quod agno¬
scitis quȩ sint duplicia pallia: quȩ facit

Expanded text:
ibi et ex illo numero, de quo dicitur, Beatus ibi et ex illo numero, de quo dicitur, Beatus non est sollicitus quid agatur in domo. Omnes enim apud eam vestiti sunt. Numquid de nuditate servorum suorum sollicitus erit, cum alicubi demoratur, habens conjugem talem? Vestiti sunt, et optime. Quam optime vultis nosse? Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Omnes omnino apud eam vestiti sunt. Et boni servi et mti, sed etiam in opere exempli, sequentes vestigia Domini sui; alii vero usque ad Sacramentum, reddituri de sua veste rationem. Non cessat tamen illa mulier, non cessat illa mulier omnes vestire: ut nemo queratur, nemo dicat, Ideo non sum bene operatus, quia non sum vestitus. Videte ergo, quemadmodum induti esse debeatis. Pro vestibus nostris etiam opus faciamus. Omnes enim apud eam vestiti sunt. nihil operatur? Duplicia pallia fecit viro suo. Jam acclamatis: credo quod agnoscitis quae sunt duplicia pallia, quae facit
Abbreviated transcription (Latin):
de his quȩ in domo sunt uir eiꝰ. cũ alieubi
demorat᷑. Hou ẽ. sollicitus de his quȩ
indomosunt uir eiꝰ. Propterea nouit dñs
quisunt ciꝰ. Quomodo sit sollicitus. quan¬
do quos p̃destinauit. ipsos et uocauit: qͦs
uocauit ipsos et iustificauit: quos iustifi¬
cauit. ipsos et glorificauit: Si ds̃ ꝓnob̾.
desiderant. iam aduentum eius: et deside¬
rium eoꝵ differt᷑. donec impleat᷑ numerus
membroꝵ matrone huiꝰ. Multi autem ad su¬
am impictatem tarditade illꝰ abutunt᷑. Et di¬
cit malus seruus. Tardat dñs m̃s. et inci¬
pit cedere conseruos suos: et in ebriari cũ
malis. Ueniet dñs ciꝰ indie qua nescit. et ho¬
ra qua ignorat: et diuidet eum. Mimstroꝵ
enm et p̃positorum corpus est: qͦd in tempo¬
re dat conseruis cybariã. Diuidet inquit
eum. Habet bonos. habet et malos. Sepa¬
rat bonos amalis. Et partem eiꝰ cũ hypo¬
critis ponet. Non totum ministrũ: quia
sunt ibi et desiderantes aduentũ dñi. St̃

Expanded text:
bi demoratur. Non est sollicitus quae in domo sunt, vir ejus: quia novit Dominus qui sunt ejus . Quomodo sit sollicitus: quando quos praedestinavit, ipsos et vocavit; et quos vocavit, ipsos et justificavit; et quos justificavit, ipsos et glorificavit? Si Deus pro nobis, desiderant adventum ejus; et desiderium eorum differtur, donec impleatur numerus membrorum matronae hujus. Multi autem ad suam impietatem tarditate illius abutuntur; et dicit malus servus, Tardat dominus meus. Et incipit caedere conservos; et inebriari cum malis. Veniet dominus ejus in die qua nescit, et hora qua ignorat, et dividet eum. Ministrorum enim et praepositorum corpus est, quod dat in tempore conservis cibaria. Dividet, inquit, eum. Habet bonos et malos, et separat malos a bonis. Et partem ejus cum hypocritis ponet. Non totum ministrum: quia sunt ibi et desiderantes adventum Domini. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
putauit. nichil habens. Pauperem se ille
cognouit. iam aliquid habens. Ut nichil
aliud dicam: habebat ipsam confessionis
pietatẽ. Et descenderunt ambo. S iustifi¬
catus. inquit publicanus ille: magis quã¬
ille phariseus. Quia omnis quise exaltat
humiliabit᷑: et qui se humiliat exaltabi

Expanded text:
putavit nihil habens: pauperem se ille putavit nihil habens: pauperem se ille cognovit jam aliquid habens. Ut nihil aliud dicam, habebat ipsam confessionis pietatem. Et descenderunt ambo. Sed justificatus, inquit, Publicanus ille magis quam Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se h
Abbreviated transcription (Latin):
cator. Attendebat ad manitatem suam:
sed plenitudinem domini cognoscebat.
Nouerat se ad fontem uenisse sitientem.
Aridas fauces ostendebat: pia ubera implen¬
dus pulsabat. Dnẽ inquit. tundens pe¬
ctus. oculos deitiens in t̾ram: ꝓpitius esto
michi peccatori. Dico ego quia iam ex ali¬
qua parte diueserat: cum ista cogitabat.
et petebat. Nam si adhuc om̃imodo pau¬
ꝑ erat: Huiꝰ confessionis gemmas unde
ꝓferebat: S tamen abundantior et ple¬
nior de templo descendit iustificatus.
Ille autem phariseus adorationẽ ascendit:
et nichil rogauit. Ascenderunt inquit ad
templumadorare.Iste rogat: ille ñ rogat.
S ille unde erat: Sunt qui se diuites pu¬
tant: nichil habentes. Dñe inquit grãs
tibi ago. quia non sum sicut ceteri ho¬
mines. in iustiraptores. adulteri: sicut
etiam hic publicanus. Ieumobis insabbato:
decimas omniũ do quȩ possideo. Iactauit se.
S inflatio ẽ ista. non plenicudo. Diuitẽ se

Expanded text:
cator. Attendebat ad inanitatem suam: cator. Attendebat ad inanitatem suam: sed plenitudinem Domini cognoscebat, noverat se ad fontem venisse sitientem. Aridas fauces ostendebat, pie ubera implenda pulsabat: Domine, inquit, tundens pectus, oculos dejiciens in terram, propitius esto mihi peccatori. Dico ego, quia jam ex aliqua parte dives erat, cum ista cogitabat et petebat. Nam si adhuc omni modo pauper erat, hujus confessionis gemmas unde proferebat? Sed tamen abundantior et plenior de templo descendit justificatus. Ille autem Pharisaeus ad orationem ascendit, et nihil rogavit. Ascenderunt, inquit, ad templum orare. Iste rogat, ille non rogat. Sed ille unde orat? Sunt qui se divites putant, nihil habentes. Domine, inquit, gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri, sicut etiam hic Publicanus. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Jactavit se: sed inflatio est ista, non plenitudo. Divitem se
Abbreviated transcription (Latin):
puleris. ubi dm̃ meũ inuenire ñ possim.
forte ualebis etiam occidere. Ruente carnali
domo. incolumis habitator abscedo: et ad
illum cui fidem seruo securus exibo: et te
amplius non timebo. Uide enĩ qͥd minaris.
Ut falsum testimoniũ dicam. mortẽ mina¬
ris.s corporis. Plus ego timeo. eũ qui dix̃.
Os qd̾ mentitur: occidit animam. His diui¬
tiis intus plenus et opimus. talia minanti.
pauꝑes. Queramus autẽ impleri cor no¬
strum diuitiis: ab illo qui uere diues ẽ.
Et si forte unusquisq ur̃m intrat in cor
suum. et illic diuitias istas non inuenit:
pulset ad diuitem. fiat ante ianuam di¬
uitis illius pius mendicus: ut sit illo do¬
nante diues impletus. Et uere fr̃s mei pau¬
ꝑtatem nr̃am. egestadem nr̃am. debemꝰ do¬
mino dõ nr̃o confiteri. Hanc confitebatur
publicanus: qui nec oculos ad cȩlum au¬
debat leuare.Non enim habebat cũ qua
substantia leuaret oculos suos. homo pec¬

Expanded text:
puleris, ubi Deum meum invenire non possum. puleris, ubi Deum meum invenire non possum. Forte valebis etiam occidere. Ruente carnali domo, incolumis habitator abscedo, et ad illum cui servo fidem securus exibo, et te amplius non timebo. Vide enim quid minaris, ut falsum testimonium dicam: mortem minaris, sed corporis. Plus ego eum timeo, qui dixit, Os quod mentitur, occidit animam . His divitiis intus plenus et opimus, talia minanti pauperes. Quaeramus autem impleri cor nostrum divitiis ab illo qui vere dives est. Et si forte unusquisque vestrum intrat in cor suum, et illic divitias istas non invenit, pulset ad divitem: fiat ante januam illius pius mendicus, ut sit illo donante dives impletus. Et vere, fratres mei, paupertatem nostram, egestatem nostram debemus Domino Deo nostro confiteri. Hanc confitebatur Publicanus, qui nec oculos ad coelum audebat levare. Non enim habebat cum qua substantia levaret oculos suos homo pec
Abbreviated transcription (Latin):
tyres habuerunt: qui ꝓueritate ac fide
xp̃i. om̃s minas scłi contempserunt. Ni¬
chil de corde ꝑdiderunt: in celo quantũ
inuenerunt: Pauꝑ gͦ non suffert minas.
Non potest dicere diuiti cogentise ad ali¬
cuiꝰ iniuriam. aut falsum testimoniũ. ñ
facio. Non habet intus unde respondeat:
non ẽ thesauro int̾iore solidatꝰ et plenꝰ.
Non ẽ. quid dicat: quia ñ habet uñ dicat.
Non ẽ qui dicat. Quid mͥ facturus es qui
mminaris: Ut multum: ablaturus qͦd ha¬
beo. Tollis quod relicturus sum: tollis qͦd
ẽ. Si non tollas dum uiuo: forsitan ꝑditu¬
rus sum. De area interiori nichil ꝑdo. Cũ
michi minaris auferre quod habeo: uere
uis auferre quod intus habeo.S illud
potes auferre. et habere. fidem siminan¬
do abstuleris: et ego ꝑdo. et tu non ha¬
bebis. Non gͦ facio quod hortaris: ñ cu¬
ro qd minaris. S potes seuiendo etiam de pa¬
tria me pellere. Nocuisti:si illuc me ex¬

Expanded text:
tyres habuerunt, qui pro veritate ac fide tyres habuerunt, qui pro veritate ac fide Christi omnes minas saeculi contempserunt. Nihil de corde perdiderunt, in coelo quantum invenerunt? Pauper ergo non suffert minas. Non potest dicere diviti cogenti se ad alicujus injuriam proferre falsum testimonium, Non facio. Non habet intus unde respondeat, non est thesauro interiore solidatus et plenus: non est qui dicat, quia non habet unde dicat; non est qui dicat, Quid mihi facturus es qui minaris? Ut multum, ablaturus quod habeo: tollis quod relicturus sum; tollis, quod etsi non tollas, dum vivo forsitan perditurus sum: de arca interiore nihil perdo. Cum mihi minaris auferre quod intus habeo, vere vis auferre quod intus habeo. Sed illud potes auferre et habere: fidem si minando abstuleris, et ego perdo, et tu non habebis. Non ergo facio quod hortaris, non curo quod minaris. Sed potes saeviendo etiam de patria me pellere. Nocuisti, si illuc me ex
Abbreviated transcription (Latin):
chi manducare: Animã enim suã suꝑfluis
et nimiis epulis saciare cupiebat: paupe¬
rum tot inanes uentres. suꝑbissimus con¬
temnebat. Nesciebat pauꝑum uentres.
apothecis suis ẽẽ tutiores. Quod enĩ re¬
condebat in illis apothecis. fortassis et a fu¬
ribus auferabat᷑. Si autem reconderet in
pauꝑum uentrib in t̃ram quidem digere¬
bat᷑: s in cęlestib seruabat᷑. Ergo redemp¬
tio animȩ uiri. diuitiȩ ipsius. Et qͥd sequi
scilicet inanis iusticia: non habens intus
sp̃s magnitudinẽ. ornamenta spiritalia
suppellectilem sp̃alem. totũq illud qͦd ocu¬
lis non uidet᷑. s mente pluspendit᷑. Non
habens hȩc intus: non suffert minas.
Quando ei dictum fuerit ab aliquo poten¬
te. dic hoc uerbum contra inimicũ meũ.
dic falsũ testimoniũ ut ego quẽ uolo oppri¬
mam et domẽ. forte temptat negare. Non
facio. ñ mͥ adduco peccatũ. Et t̃m negat:
quousq diues minari incipiat. S quia

Expanded text:
hi manducare ? Animam enim suam superfluis hi manducare ? Animam enim suam superfluis et nimiis epulis satiare cupiebat, pauperum tot inanes ventres superbissimus contemnebat. Nesciebat pauperum ventres apothecis suis esse tutiores. Quod enim recondebat in illis apothecis suis, fortassis et a furibus auferebatur: si autem reconderet in pauperum ventribus, in terra quidem digerebatur, sed in coelo tutius servabatur. Ergo, Redemptio animae viri divitiae ipsius. CAPUT X. scilicet inanis justitia, non habens intus spiritus plenitudinem, ornamenta spiritualia, supellectilem spiritualem, totumque illud quod oculis non videtur, sed mente plus cernitur: non habens haec intus, non suffert minas. Quando ei dictum fuerit ab aliquo potente, Dic hoc verbum contra inimicum meum, dic falsum testimonium, ut eum quem volo opprimam et domem; forte tentat: Non facio, non mihi adduco peccatum. Tantum negat, quousque dives minari incipiat. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
opia. Cogitauit enim apud se dicens. Quid
faciam. quocongregẽ fructus meos: Et cum
estuasset artatꝰ. tandem sibi uisus ẽ consiliũ
Destruam inquit ueteres apothecas minores.
et nouas faciam ampliores. et implebo eas:
et dicam anime mee. Anima habes multa
bona. Satiare. iocundare. Ait illi d̃s̃. Ostul¬
te. in quo tibi sapiens uideris. stulte. quid
dixisti: Dicam anime meę.Fabes multa
bona: satiare. Hac nocte auferet᷑ anima
tua. Hec quȩ p̃parasti. cuiꝰ erunt: Quid
enim ꝓdest homini si totũ mundũ lucret᷑.
anime autẽ suȩ detrimentũ patiat᷑: Ideo
redemptio anime uiri: diuitiȩ eiꝰ has ille¬
et uanus et stultus diuitias non habebat.
Aniiã quippe suam elemosinis ñ redime¬
bat: fructus ꝑituros condebat. Recondebat
in quam ꝑituros fructus ꝑiturus: nichil
largiens domino.ad quẽ fuerat ȩxiturus.
Quam frontem habiturus in illo iuditio
cũ audire ceꝑit: esuriui et non dedisti mi¬

Expanded text:
opia. Cogitavit enim apud se, dicens: Quid opia. Cogitavit enim apud se, dicens: Quid faciam, quo congregem fructus meos? Et cum aestuasset arctatus, tandem sibi visus est invenisseDestruam, inquit, veteres apothecas minores, et novas faciam ampliores, et implebo eas; et dicam animae meae: Anima, habes multa bona, satiare, jucundare. Ait illi: Stulte, in quo tibi sapiens videris, stulte, quid dixisti? Dico animae meae, Habes multa bona, satiare. Hac nocte auferetur a te anima tua: haec quae parasti cujus erunt ? Quid enim prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Ideo, Redemptio animae viri divitiae ejus. Has ille vanus et stultus divitias non habebat. Animam quippe suam eleemosynis non redimebat, fructus perituros condebat. Recondebat, inquam, perituros fructus periturus, nihil largiens Domino ad quem fuerat exiturus. Quam frontem habiturus est in illo judicio, cum audire coeperit, Esurivi, et non dedisti mi
Abbreviated transcription (Latin):
uum tuũ potuisti comparare ñ creare.
Dñs tuus et uerbo suo creauit te: et san¬
guine suo redemit te. Si uiluisti tͥ: reco¬
le patrẽ tuũ. Si et hoc oblitus es: lege euan¬
głium instrumentũ tuũ. fidem amas in
seruo tuo: et dñs tuus non querit eã in
suo: Redde quod exigis. Quod tibi gau¬
des reddi ab inferiore: redde suꝑiori. Amas
seruum qui fideliter custodit aurũ tuũ:
noli contemnere dñm. qui misericordit
custodit cortuũ. Omnes gͦ hñt oculos ad lau¬
dandam fidem:s quando illam exigunt red¬
disibi. Nam quando ab eis exigit᷑. claudunt
oculos: nolunt eam uidere quam pulchra sit.
Quam forte stulta insania: ꝓpt̾ẽa nolunt red¬
dere ne ꝑdant: quomͦ timet quisqͥs reddere
pecuniam. Cum reddiderit enĩ. non habe¬
bit. Non sic reddit᷑ fides. Et reddit᷑ et ha
nissimo diuiti insultauit ds̃. ut ammoneret
nos ne talia imitarem: cui regio fructuosa suc¬
cedens. turbauit hominẽ copia. plusqũa in¬

Expanded text:
vum tuum potuisti comparare, non creare: vum tuum potuisti comparare, non creare: Dominus tuus et verbo suo creavit te, et sanguine suo redemit te. Si viluisti tibi, recole pretium: si et hoc oblitus es, lege Evangelium, instrumentum tuum. Fidem amas in servo tuo, et Dominus tuus non quaerit eam in suo? Redde quod exigis. Quod tibi gaudes reddi ab inferiore, redde superiori. Amas servum, qui fideliter custodit aurum tuum: noli contemnere Dominum, qui misericorditer custodit cor tuum. Omnes ergo habent oculos ad laudandam fidem, sed quando exigunt reddi sibi. Nam quando ab eis exigitur, claudunt oculos, nolunt eam videre quam pulchra sit. Aut forte stulta insania propterea nolunt reddere, ne perdant: quomodo timet quis reddere pecuniam; cum enim reddiderit eam, non habebit. Non sic redditur fides: et redditur, et hnissimo diviti insultavit Deus, ut admoneret nos ne talia imitaremur; cui regio fructuosa succedens, turbavit hominem copia plus quam in
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt uideri: cum in cella conscientiae. ñ
babeant aurum iusticie. Et sunt pleni:
tanto humiliores. quanto ditiores. De qͥb
regnum celoꝵ. Quid gͦ quęris diuitias: q̃
oculis humanis et carneis blandiuntur:
Lucet aurũ: s plus lucet fides. Elige qͥd
habere incorde debeas.Intus plenus esto:
ubi diuitias tuas ds̃ uidet. homo ñ uidet.
Nec tam̃ quia homo non uidet: idõ debes
conteminere. quod intus habes. Uis uidere
quia et oculis iniquoꝵ plus lucet fides.
quã aurũ: Quomodo laudat etiã auarꝰ
dñs seruum fidelem: Nichil illo dicit esse
p̃ciosius: immo eũ omĩno p̃cium ñ hab̃e
testat᷑. Habeo serũu inquit: non habet p̃ciũ.
Expectas tu unde. forte bene saltat: aut op¬
timus coquus ẽ. Non. Attende interiorẽ
laudem. Nichil inquit fidelius. Placet
tibi homo seruus tuus fidelis: et tu ñ ius
eẽ dõ seruus fidelis: Attendis quia ha¬
bes seruũ: atdende quia habes dñm. Ser¬

Expanded text:
volunt videri, cum in cella conscientiae non volunt videri, cum in cella conscientiae non habeant aurum justitiae. Et sunt pleni, tanto humiliores, quanto ditiores: de quibus renda. Quid ergo quaeris divitias, quae oculis humanis et carneis blandiuntur? Lucet aurum: sed plus lucet fides. Elige quid in corde habere debeas. Intus plenus esto, ubi divitias tuas Deus videt, homo non videt. Nec tamen quia homo non videt, ideo debes contemnere quod intus habes. Vis videre, quia et oculis iniquorum plus lucet fides, quam aurum? Quomodo laudat etiam avarus dominus servum fidelem? Nihil illo dicit esse pretiosius: imo eum omnino pretium non habere testatur. Habeo servum, inquit, non habet pretium. Exspectas tu unde? Forte bene saltat, aut optimus coquus est. Non: attende interiorem laudem. Nihil, inquit, fidelius. Placet tibi, homo, servus tuus fidelis, et tu non vis esse Deo servus fidelis? Attendis quia habes servum tuum, attende quia habes et Dominum. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quib diuitiis diuitem. Altius enĩ
diuites. in corde diuites. pleni foraitud ine.
opimipietate. abundantes caritate. secũ
sunt diuites: interiores sunt diuites. St̃
autem qui se diuites affectant. cũ sint
pauꝑes: iusti sibi uident᷑. cũ sint iniqui.
Diuitias quippe illas intelligere debe¬
mus: qm̃ aꝑuit scriptura quid dixerit.
redemptio animȩ uiri diuitiȩ ipsius. In¬
tellige inquit. quas tibi diuitias cõmen¬
dem. Qm̃ dixi. sunt qui se diuites affe¬
ctant nichil habentes: et sunt qͥ se hu¬
miliant cum sint diuites: illas temporales
et t̾renas. et uisibiles diuitias cogitabas. Eg
autẽ non ipsas dico.s quas dicam. conseqͣn¬
ter ammoneo. Redemptio animȩ uiri: di¬
uitiȩ ipsius sunt. Ergo qui non habent a¬
nimȩ redemptionẽ quia iniqui sunt. et
iustos se uideri affectant. quia hypocrite
sunt: ipsisunt de quib ait. sunt qui se
diuites affectant nichil habentes. Iustos se

Expanded text:
nescio quibus divitiis divitem. Altius enim nescio quibus divitiis divitem. Altius enim divites, in corde divites, pleni fortitudine, opimi pietate, abundantes charitate, secum sunt divites, interiores sunt divites. Sunt autem qui se divites affectant, cum sint pauperes: justi sibi videntur, cum sint iniqui. Divitias quippe illas intelligere debemus: quoniam aperuit Scriptura quid dixerit, Redemptio animae viri divitiae ipsius, Intellige, inquit, quas tibi divitias commendem. Quoniam dixi, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes; et sunt qui se humiliant, cum sint divites; illas temporales et terrenas et visibiles divitias cogitabas: ego autem non ipsas dico, sed quas dicam consequenter admoneo; Redemptio animae viri, divitiae ipsius sunt. Ergo qui non habent animae redemptionem, quia iniqui sunt, et justos se videri affectant, quia hypocritae sunt, ipsi sunt de quibus ait, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes: justos se
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ inpurpura et bysso: mortuus ẽ.
tim: indeficientes flammas. Successit igniᷤ.
purpurȩ et bysso. Ea tunica ardebat:
qua se expoliare non poterat. Pro epulis ari¬
ditas. et desiderium guitȩ dedigito pauꝑis:
sicut illi micarum de mensa diuitis. S
illiꝰ egestas p̃teriens: huiꝰ pena ꝑmanens.
Hoc attendant huiꝰ diuites mundi: et
non suꝑbe sapiant.Facile tribuant:cõ¬
municent: chesaurizent sibi funda¬
mentũ bonũ infuturũ: ubisint uere di¬
uina ubi ait.sunt qui se diuites affectant
nichil habentesꝓpt̃ suꝑbos pannosos.Si
enim uix tolerat᷑ diues suꝑbus: pauꝑem
suꝑbum quis ferat: Meliores sunt gͦ illi qͥ
se humiliant: cum sint diuites. Uerunta¬
men de aliis diuitus se dicere scriptura te¬
statur. Secuta enim adiunxit. Redemptio
animȩ uiri: diuitiȩ eius. Pauꝑ autẽ non
suffert minas. Intelligere debemꝰ ex alia
nescio qua pauꝑtate pauperem:et exalis

Expanded text:
videbatur in purpura et bysso, mortuus sepuvidebatur in purpura et bysso, mortuus seputim, indeficientes flammas. Successit ignis purpurae et bysso: ea tunica ardebat, qua se exspoliare non poterat. Pro epulis ariditas, et desiderium guttae de digito pauperis, sicut illi micarum de mensa divitis. Sed illius egestas praeteriens, hujus poena permanens . Hoc attendant divites hujus mundi, et non superbe sapiant. Facile tribuant, communicent: thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum; ubi sunt veri divina, ubi ait, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes, propter superbos pannosos. Si enim vix toleratur dives superbus, pauperem superbum quis ferat? Meliores sunt ergo illi qui se humiliant, cum sint divites. Verumtamen de aliis divitiis se dicere Scriptura testatur: secuta enim adjunxit, Redemptio animae viri divitiae ejus; pauper autem non suffert minas. Intelligere debemus ex alia nescio qua paupertate pauperem, et ex aliis
Abbreviated transcription (Latin):
rent diuites non se habere quid faciant
de diuitiis suis: ammonuit timotheũ. ut
eos etiam consilio regeret. ñ solũ p̃cepto
cohiberet. Cum dixisset neq sperare mincer¬
to diuitiarũ: ne spemꝑdidisse arbitrarent᷑.
subiecit. S in dm̃unũ: qui p̃stat nobis
omnia abundant̃ ad fruendũ. Temporalia
ad utendum: et̃na ad fruendũ. S de diui¬
tus suis quid faciant: Diuites sint inqͥt
inoꝑib bonis: facile tribuant. Hoc ꝓsint
diuitiȩ: ne sit tibi difficultas tribuendi.
Uult enim pauꝑ. et ñ potest. Uult diues.
et potest: facile tribuant: communicent:
thesaurizent sibi fundamentũ infuturo:
ut app̃hendant ueram uitam. Nam ista¬
uita falsa ẽ. Huiꝰuitȩ falsitate deceptus ille
inpurpura et bysso. iacentẽ ulcerosũ pau¬
perem ante suam ianuam conteminebat.S
ille linctus a canib. thesaurũ sibi ȩternum
in abrahȩ gremio comparabat. Et sinon
abundante facultate: piatam̃ et optima
uoluntate. Ille autẽ diues qui sibi magnꝰ

Expanded text:
rent divites, non se habere quid faciant de divitiis suis, admonuit Timotheum, ut eos etiam consilio regeret, non solum praecepto cohiberet: cum dixisset, Neque sperare in incerto divitiarum; ne se spem perdidisse arbitrarentur, subjecit, Sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia ad utendum, aeterna ad fruendum. Sed de divitiis suis quid faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant. Hoc prosint divitiae, ne sit tibi difficultas tribuendi. Vult enim pauper, et non potest: vult dives, et potest. Facile trthesaurizent sibi fundamentum bonum in futuro, ut apprehendant vitam aeternam vita falsa est. Hujus vitae falsitate deceptus ille in purpura et bysso, jacentem ulcerosum pauperem ante suam januam contemnebat. Sed ille linctus a canibus, thesaurum sibi aeternum in Abrahae gremio comparabat, et si non abundanti facultate, pia tamen et opima voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus
Abbreviated transcription (Latin):
nib securiores pauꝑes fuerunt: multi autẽ
ꝓpt̾ suas diuitias quesiti. correpti sunt. Mul¬
ti se habuisse planxerunt: Quod semꝑ hab̾e
minime potucrunt. Multos penituit consi¬
liũ sui dñi non recepisse: qui dixit. Nolite
uob̾ thesauros condere int̃ra. ubi tinea et¬
comestura exterminat et ubi fures effodi¬
unt et furantur. s thesauriate uobis thes¬
aurum incęlis. Non dico ut ꝑdatis: s ut
migretis. Multienim hoc facere noluert̃:
et non se obedisse doluerunt: quando ñ so¬
lum sua ꝑdiderunt. s ꝓpt̃ illa et ipsi ꝑiert̃.
Precipe ergo diuitib huiꝰ mundi. ñ suꝑbe
saꝑe: et fict in eis quod audiuimus in pro¬
uerbiis salomonis: sunt qͥ se hu¬
miliant. cum sint diuites. Et scđm istas
diuitias temporales. fieri potest. Sit hu¬
milis. Plus gaudeat quia xp̃ianus ẽ: qũa
quia diues ẽ. Non inflet᷑. non extollat᷑. At¬
tendat pauꝑem fr̃em. ñ dedignet᷑ fr̃ pau

Expanded text:
nibus securiores pauperes fuerunt. Multi autem nibus securiores pauperes fuerunt. Multi autem propter suas divitias quaesiti et correpti sunt. Multi se habuisse planxerunt, quod semper habere minime potuerunt. Multos poenituit consilium sui Domini non recepisse, qui dixit: Nolite vobis thesauros condere inrubigo aerugo exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate vobis thesaurum in coelis. Non dico vobis ut perdatis, sed ut migretis. Multi enim hoc facere noluerunt, et non se obedisse doluerunt; quando non solum sua perdiderunt, sed propter illa et ipsi perierunt. Praecipe ergo divitibus hujus mundi non superbe sapere: et fiet in eis quod audivimus in proverbio Salomonis, Sunt qui se humiliant, cum sint divites. Et secundum istas divitias temporales fieri potest. Sit humilis: plus gaudeat quia christianus est, quam quia dives est. Non infletur, non extollatur: attendat pauperem fratrem, non dedign