comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alta se consideratione custodiunt: ne
dum alios a terrena intentione eri¬
gunt. ipsi in terrenȩ laudis appetiti¬
one mergant᷑. Quoꝵ plerũq dicta
imitantur hẏpochritȩ: s dictoꝵ sen-¬
sũ penitꝰ ignorant: qͥa qͦd iusti aguis
ad utilitatẽ ꝓximi. hoc ipsi faciunt
ad extensionẽ nominis sui. Sõs aut̃
uir hẏpochritas intuens: neqͥqͣm głã
futurã appetere. s cuꝑe p̃sentẽ tenere.
ait. Quȩ enĩ spes.ẽ. hypochritȩ. Qa
dũ p̃sentia diligit: futura minime
sperat. Scriptum namq ẽ Qd enĩ
uid& quis. qͥd sperat: Idcireo gͦ ab hy¬
pochrita ad ȩt̃na p̃mia ꝑ spẽ minime
tendit᷑: qͥa qͦd alio quęrendũ fuerat hic
se tenere głat᷑. Cuius qͥa culpa ꝓlata
est etiã pęna subiungit᷑: cũ ꝓtinꝰ sub¬
cũ uenerit suꝑ illũ angustia: Cla¬
morem eius angustiȩ tẽpore dñs ñ
audit: qͥa tranquillitatis tẽpore in
p̃ceptis suis ipse clamantẽ dñm ñ au¬

Expanded text:
alta se consideratione custodiunt, ne alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subcum venerit super eum angustia? - Clamorem ejus angustiae tempore Dominus non audit, qui tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse Dominum clamantem non au
Abbreviated transcription (Latin):
de se aliquid sequentib innotescunt.
morẽ sui creatoris imitant᷑:. nã ds̃ qͥ
nos ꝓhib& ne ꝓprio ore laudemur ꝑ
scripturã sacrã laudes suas loquit᷑. ñ
quia ipse eis indig&. qui ꝓficere laudi¬
b nescit: s dum suã nobis magnitu¬
dinẽ narrat. nr̃am ad se imperitiã
subleuat: & bona sua loquendo nos
edoc&. quẽ om̃ino homo ñ cognoscer&̧
si de se tacere uoluisss. Idcirco ergo
laudes suas indicat. ut ualeamꝰ eũ
audientes cognoscere: cognoscentes
amare: amantes sequi: sequentes
adipisci: adipiscentes uͦ eiꝰ uisione ꝑ¬
frui. Unde psalmysta ait. Uirtutẽ
operũ suoꝵ annunciauit popło suo.
ut d& illis hereditatẽ gentiũ. Aesi¬
aꝑte dicat. Idcirco fortitudinẽ suae
oꝑationis insinuat: ut eũ qͥ audierit
donis ditescat. Morẽ gͦ sui creatoris
imitantes scĩ uiri. ññqͣm quȩdã de
se ut audientes instruant. ñ ut ipsi
ꝓficiant manifestant: & tam̃ in his

Expanded text:
de se aliquid sequentibus innotescunt, de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium Pste dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ ꝓ discipłoꝵ eruditione nar¬
rar&. dũ tot se ꝑicła tolerasse coa¬
ceruata ꝑsecutione describer&. et
post hȩc usq ad tc̃iũ cȩlũ. rursũq
in paradysum raptũ se eẽ memora¬
ret: ubi tanta cognoscere potuisset.
qͥnta loqui om̃ino ñ poss&: erat de
se fortasse adhuc mirabiliora locu¬
turus: s ab humana laude alta con¬
sideratione se temꝑans. subdidit.
Parco autẽ: ne qͥs me existinis supra
id qͦd uid& in me. aut audit aliquid
ex me. Habebat gͦ adhuc dicendum
de se aliquid qui parcit dicere: sed
egit utrũq doctor egregius ut & lo¬
quendo quȩ ȩgerat discipłos instru-¬
er&: & tacendo se intra humilitatis
limitẽ custodir&.. Nimis nãq eẽt
ingratus. si de se discipłis dota reticeret:
& fortasse nimis incautꝰ. si de se tota uł
discipulis ꝓderet. S mirabilit̾ ut di-¬
ctũ ẽ egit utrũq: ut loquendo erudi.
suã. Sciendũ uͦ ẽ qͦd scĩ uiri qͦtiens

Expanded text:
onis suae pro discipulorum eruditione naronis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum se raptum esse memoraret, ubi tanta cognoscere potuisset quanta loqui omnino non posset, erat de se fortasse adhuc mirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans subdiParco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid, qui egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat, discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis itaque esset ingratus, si de se discipulis tanta taceret; et fortasse nimis incautus, si de se omnia discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut et loquendo erudireSciendum vero est quod sancti viri quoties
Abbreviated transcription (Latin):
co auarus raptor. ẽ: quia dũ ini¬
que agens. desiderat de scĩtate ue¬
nerari: laudem uitȩ rapit alienȩ.
Studiũ uͦ ẽẽ hẏpochritarũ sol&. ut
& qͦd sunt supprimant: & hoc qͦd ñ
st̃ ẽẽ se hominib innotescant: qͣtinꝰ
m̃surã suã ꝑ ęstimationẽ transeañ.
tendant. Refugiunt uideri qͦd st̃.
innocentiȩ honestate se uestiunt.
Unde recte ꝑ ȩ̨uuangłm uoce nr̃i re-¬
demptoris increpant᷑: cũ eis dr̃. Ue
uobis hypochritȩ qͥa similes facti
estis sepulchris dealbatis: quȩ fo¬
ris quidẽ apparent hominib spe-¬
ciosa: intus uͦ plena sunt ossib mor¬
tuoꝵ & om̃i spurcitia. Ita s uos fo
iniquitate. Quo contra om̃s uera.¬
cit̾ scĩ ñ solũ głam supra modum
suũ om̃ino ñ appetunt: s etiã hoc
ipsũ uideri refugiunt qͦd ẽe me¬
ruerunt. Unde ille p̃dicator egregiꝰ
ueritatis. contra pseudo apłos lo¬
quens. dũ uirtutes eximias oꝑati

Expanded text:
co avarus raptor est, quia dum inico avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innotescant, quatenus mensuram suam per aestimationem transeantescant. Refugiunt videri quod sunt, innocentiae honestate se vestiunt. Unde recte per Evangelium voce nostri Redemptoris increpantur, cum eis dicitur: Vae vobis, hypocritae, quia similes facti estis sepulcris dealbatis, quae a foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum, et omni spurcitia. Ita et vos foriniquitate . Vet. V. Quo contra omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum vi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dr̃. qui prauitate oꝑis ab ȩquitate
discordat: uel si fortasse xp̃ianȩ fidei
nom̃ portat. B eati gͥ iob uoce typica
scã ȩccła quia alios rectȩ fidei contra¬
dicentes tolerat. impiũ se habere fa¬
tet᷑ inimicũ: quia uͦ alios sub p̃tex¬
tu fidei intͦ positos in prauis oꝑib
patit᷑. iniquũ suũ aduersariũ dete¬
stat᷑. Si aut̃. sicut & quasi. oportet
magis ut ꝓ similitudine positũ sen¬
tiamus: scã ȩccła eos qͦs uiuentes car¬
nalit̃ intra se tolerat. de similitudi¬
ne impioꝵ notat. Intus qͥppe ei ini¬
micus.ẽ: qui fidelẽ se dũ affirmat
uocib. morib negat. Et quia eum
uelut infidelẽ estimat. qui illã spe¬
cietenꝰ intus positꝰ uicio prauȩ acti¬
onis impugnat: recte dicit. sicut
impius inimicus ms: & aduersariꝰ
m̃s quasi iniquus. Acsi aꝑte dicat.
Ame etiam fide discrepat qui mͥ oꝑe
qui latina lingua dr̃ simulator. iu¬
stus ñ eẽ appetit. s uideri: & idcir¬

Expanded text:
ur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere qui Latina lingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcir
Abbreviated transcription (Latin):
grauius ingemiscunt. Dicat ergo.
Aꝑit ocłos suos. & nichil inuenis: quia
illic aꝑit ad supplicia quos hic ad
miscđiam clausos tenebat. Aꝑit ocłos:
clausos tenuit cũ inuenit. Tarde qͦq
illi oculos aꝑiunt: qui teste sapientia
dampnationis suȩ tempore dicturi
referunt᷑. Quid nobis ꝓfuit suꝑbia:¬
& diuiciarũ iactantia quid contulit
nobis: Transiert̃ illa om̃ia tãquam¬
umbra: & tãqͣm ñtius ꝑcurrens. Ui¬
lia & fugitiua fuisse quȩ tenuert̃ iã
amissa cognoscunt: quȩ qͣndiu ade-¬
rant. stultis eoꝵ cordib magna & man¬
sura uidebant᷑. Sero diues aꝑuit ocu¬
los qͣndo latarũ requiescentẽ uidit:
quẽ lacentẽ ante ianuã uidere contẽp¬
sit. Intellexit ibi: quid hic facere no¬
luit. In dampnatione sua cognoscere
cõpulsus. ẽ. quid fuit qͦd ꝑdidit: qͣndo
indigentẽ ꝓximum ñ agnouit. De qͦ

Expanded text:
gravius ingemiscunt. Dicat ergo: gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculoclausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia ergo et fugitiva fuisse, quae tenuerant, jam amissa cognoscunt. Quae quandiu aderant, stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit . Intellexit ibi quod hic facere noluit, et in damnatione sua cognoscere compulsus est, quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum
Abbreviated transcription (Latin):
teros extollat: głet᷑ se habere qͦd ꝓxi¬
mus ñ hab&. Ueni& qͣndoq tempꝰ ut
euigil&. & tẽ cognoscat qͦm uacuum
fuerit qd in somno tenuerat. Sepe
nãq contingit dormienti inopi. ut se
ꝑ somniũ diuitẽ uideat atq ex eisdẽ
reb animũ extollat. Letetur se hab̾e
qͦd ñ habuit: iamq dedignari quȩrat
a quib dedignatũ se eẽ doluit. Sed
repente euigilans: euigilasse se doleat:
qui interĩ diuitiarũ imaginẽ uel dor¬
miens tenebat. Gemit enĩ ꝓtinꝰ sub pau¬
ꝑtatis pondere: in opiȩ suȩ angustus
p̃mit᷑. & eo peius quo ad tempꝰ breuis¬
simũ uel uacue diues fuit. Siesie ni¬
mirũ huiꝰ mundi sunt diuites: qͥ reb
acceptis tument: bene oꝑari de sua ha¬
bundantia nesciunt. Quasi dormien.¬
tes sunt diuites: s pauꝑtatẽ suã eui-¬
gilantes inueniunt: qͥa nichil secum
ad illud iudiciũ qͦd ꝑmanet ferunt.
Et qͣnto nc̃ ad breue tempꝰ sublimius
elati sunt: tanto contra se in ꝑpetuũ

Expanded text:
tollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
serere mei: & mitte lararũ ut intin¬
guat extremũ digiti sui in aqͣm. &
refriger& linguã meã: qͥa crucior in
hac flãma. Quib uerbis nobis ñ hoc
innotescit᷑. quia illic in tanto ardore
una tẽ ad sufficientiã refrigerii aquȩ
stilla reqͥrat᷑: s quod is qui de abundan¬
tia peccauerit. illic estuanti nimis cre¬
metur inopia. Videmꝰ enĩ in uerbisdi¬
uitis. & subtilissimo dĩ iudicio: qͣm dig¬
na tali culpȩ pęna responderit. Agen¬
te nãq inopia. illic usq ad minima pe¬
tenda compulsus. ẽ: qͥa hic agente te¬
nit. Quid retribui subtiliꝰ qͥd di¬
strictius potest: Guitã aquȩ petiit:
qui micas panis negauit. App̃hendit¬
eum quass aqua inopia. Non ĩmerito
aquȩ tẽ illa inopia cõparat᷑: qͥa in in¬
ferno cruciat qui susceptos in ꝓfun¬
dis absorbens sol& lacus nomine de
ta mea. Ereptoꝵ uͦ exultatio nẽ can¬
tatur. Dñe ds̃ m̃s clamaui ad te & sa¬
nasti me: dñe abstraxisti ab inferis

Expanded text:
ntingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam: quia crucior in hac flamma. Quibus verbis nobis non hoc innotescitur quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverat illic aestuanti nimis cremetur inopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtilissimo Dei judicio, quam magna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic agente teenit. Quid tribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petiit qui micas panis negavit. CAPergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine desta mea . Ereptorum vero exsultatione cantatur: Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me; Domine, abstraxisti ab infer
Abbreviated transcription (Latin):
nobis afferunt unde iuncant᷑. Unde
& dauid typũ dñi. golyas uͦ hereticoꝵ
suꝑbiã signans. hoc reb locuti st̃ qͦd
uerbis aꝑimus. Golyas quippe cũ gla¬
dio. dauid cũ pera pastorali uenit ad
gladio occidit. Quod nos qͦq agimꝰ. qͥ
ꝓmissa dauid m̃bra ex eiꝰ fieri digna¬
tione meruimꝰ. Nam cũ suꝑbientes he-¬
reticos & sacrȩ scripturȩ sententias
deferentes. eisdẽ uerbis atq sententiis
qͦs ꝓfert̃ uincimus: quasi elatũ golyã

Expanded text:
nobis afferunt unde vincantur. Unde nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad gladio occidit; quod nos quoque agimus, qui promissa David membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam
Abbreviated transcription (Latin):
sacri eloquii claritas sols: sicut alias
dr̃. Eloquia dñi eloquia casta: ar-¬
gentũ igne examinatũ. Et qͥa ñ nulli
eloquiũ dñi ñ interiꝰ ꝑ exibitionẽ. s
exterius ꝑ ostensionẽ habere concupi
qui eloquio dĩ ñ interiori refectio¬
ne se replent. s exteriori ostensione
se uestiunt. Unde & hoꝵ argentum
id ẽ hereticoꝵ eloquiũ terrȩ. ẽ. cõpa¬
ratũ: quia de scriptura sacra ut ali¬
quid sciant. ex appetitu t̾renȩ laudiᷤˢ
elaborant. Qui etiã sicut lutũ p̃pa¬
rant uestim̃ta: quia fluxe & inqͥnabi¬
lit̃ ea quib se tueri uolunt. script᷑e
sacrȩ contexunt testimonia. Prepara¬
uit quidem. s iustus uestietur illis:
quia uir recta fide plenus. quȩ scĩs
solent ad iusticiã deputari ea ipsa scrip¬
turȩ sacrȩ quȩ hereticus affert testi-¬
monia colligit & erroris eiꝰ ꝑtinaciam
inde conuincit. Contra nos nãq dum
sacrȩ legis testimonia apportant: secũ

Expanded text:
sacri eloquii claritas solet, sicut alias sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupisqui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum
Abbreviated transcription (Latin):
plebes reformant᷑ ad ueritatis scien¬
tiam: & tẽ ad uerã cognitionẽ rede¬
unt subditi. cũ ad ęt̃na supplicia ꝑ¬
ueniunt hii qui male fuerant p̃lati:
rabunt. Quas uiduas eiꝰ accipimꝰ: ni¬
si subiectas plebes morte illiꝰ felicit̃
destitutas: Quia sepe ut dictũ. ẽ.
dũ p̃dicator erroris ad ȩt̃na suppli¬
cia rapitur: subiectȩ plebes illiꝰ ad cog¬
nitionis uerȩ grãm reuertunt᷑. His enĩ
plebib ꝑuersus p̃dicator qͣsi maritus
p̃fuit: quia male eis coniunctꝰ in hese¬
rat corruptor m̃tis. Neqͣ qͣm gͦ uiduȩ.
uel destitutȩ plorant: qͥa in morte pra¬
ui doctoris uiã ueritatis inueniunt:
ex cuiꝰ interitu affligi posse uideban᷑.
Uel certe ñ plorant uiduȩ: qͥa in suo
errore remanentes dũ scm̃ fuisse ȩsti¬
mant p̃dicatorẽ suũ. spe falsa ne lu¬
tũ p̃parauerit uestim̃ta: p̃parauit qͥ¬
dem. s iustꝰ uestiet᷑ illis: & argentum

Expanded text:
plebes reformantur ad veritatis scienplebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, rabunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lutum praeparaverit vestimenta. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, et argentum
Abbreviated transcription (Latin):
tit iniuste acta iuste iudicare: ut diui¬
na sententia ordin& in pęna. qͦs inor-¬
dinata sua actio traxit ad culpã. De
quib apte subiungit᷑. Et nepotes eoꝵ
ñ saturabunt᷑ pane. N epotes quippe¬
hereticoꝵ sunt: qui de errantiũ filioꝵ
p̃dicatione nascunt᷑. Quos nequaqͣm
panis satiat: quia dum in sacri uer-¬
bi pabulo plus quęrt̃ sentire qͣm ca¬
piunt: semꝑ a ueritatis cognitione
ieiunant: & p̃dicam̃ta doctrinȩ quȩ
student ad quȩstionẽ quȩrere. habere
ñ ualent ad refectionẽ. Quia uͦ ñnul¬
los ex eisdẽ hereticis scã ȩccła colligit.
ñnullos in malicia sua ꝑtinaces relin-¬
rint ex eo: sepelient᷑ in interitu. Ex
eo uidelic& hereticoꝵ popło derelicti
sepelient᷑ in interitu: qͥa dũ ad lucẽ
ueritatis ñ redeunt ꝓfecto in pęna
ꝑpetua intelligentia t̾rena deprimu¬
nt᷑. Et quia ñnũqͣm dũ auctor erran¬
tiũ plebiũ rapitur ad pęnã. seductae

Expanded text:
tit injuste acta juste judicare, ut divitit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. haereticorum sunt qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinaces relinrint ex eo, sepelientur in interitu. - Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti sepelientur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae
Abbreviated transcription (Latin):
cantur heretici: qui ꝑ errorẽ praui dog¬
matis a cognitione sunt alieni: qͦs se
quippe qui scripturȩ sacrȩ sententias
recta dogiata continentes ad intel¬
lectum prauũ conant᷑ uiolent̃ infle¬
ctere. Uiolenti gͦ sunt: & si ñ reb homi¬
nũ. certe sensib p̃ceptoꝵ. Filii autẽ
uiolentoꝵ. sunt sequaces hereticorũ:
qui dũ eoꝵ errori consentiunt. qͦsi ex
eoꝵ p̃dicatione generant᷑. S multipli¬
cati in gladio erunt: qͥa qͣmuis mͦ im¬
m̃sa multitudine in ꝑdita libertate
succrescunt. uenturi tam̃ iudicii sen¬
tentia feriunt᷑ Vnde ꝑ moysen dñs
dicit. G ladius m̃s deuorabit carnes.
Dei enim gladius carnes comedit: qͥa
in extremo iudicio eius sententia eos
qui carnalit̾ sapiunt occidit. Qua in
re quęrendũ. ẽ. cur dicat᷑ qͦd hanc par¬
tem atq hereditatẽ suã praui ab omni¬
potente ꝑcipiunt: s recte consideran-¬
tib liqu&. quia & si a seipsis habuert̃
iniuste agere. suꝑnȩ tam̃ eqͥtati suppe¬

Expanded text:
cantur haeretici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alienquippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppe
Abbreviated transcription (Latin):
niunt: dũ iam tr̃ena ñ appetunt: dũ
flãmas carnis desideriis cȩlestib ex¬
altissimi obumbrabittͥ. Quãuis hac
in re ꝑ umbrationis uocabulũ incar¬
nandi dĩ utraq potuit natura sig-¬
nari. Umbra enim a lumine forma-¬
tur & corpore. Dñs autẽ ꝑ diuinitatẽ
lum̃. ẽ: qui mediante anima in eius
utero fieri dignatꝰ. ẽ. ꝑ humanitatẽ
corpus. Quia gͦ lum̃ incorporeũ in
eius erat utero corporandũ. & quȩ in¬
corporeũ concepit. ad corpꝰ dr̃. uirtus
altissimi obumbrabit tͥ: id. ẽ. corpꝰ in
te humanitatis accipiet incorporeũ
lum̃ diuinitatis. Sed iam de iniquo
qͦlib& qͦd cȩpimꝰ exequam᷑. Tollit gͦ eũ
uentus urens: quia uidelic& malig¬
nus spẽ eũ quẽ nc̃ succenderit igne
ꝑuersȩ concupiscentiȩ. rapit postmo¬
dum ad flammas gehennȩ. Sequit᷑.¬

Expanded text:
niunt, dum jam terrena non appetunt, dum niunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exAltissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis vocabulum, incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est; qui mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi. Id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennae. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
lonis sol&. qui ait. Sedebo in monte
testam̃ti. in laterib aquilonis: ascen¬
dam suꝑ altitudinc̃ nubiũ. Ab huiꝰ
igit᷑ urentis uenti unius cuiꝰq electi
mens adustione tẽperat᷑: qͣndo in eã
uicioꝵ feruor extinguit᷑. & deside¬
rioꝵ carnaliũ flãma frigescit. Vnde
& scã ȩcda in sponsi sui laudib lȩta
clamat. Sub umbra illiꝰ quã desidera¬
ueram sedi. De cuiꝰ ardoris temperie
ei ꝑ ysaiã ꝓmittente dño dr̃. Pro sali¬
unca ascendit abies: & ꝓ urtica erescit
myrtus. Pro saliunca nãq in ea ascen¬
dit abies: dũ in scõꝵ corde ꝓ abiectio¬
ne terrenȩ cogitationis altitudo su¬
ꝑnȩ contemplationis exorit᷑. Vrtica uͦ
igneȩ omino naturȩ. ẽ. myrtũ namq
temꝑatiuȩ ferunt ẽẽ uirtutis. Pro ur¬
tica gͥ crescit myrtꝰ: cũ iustoꝵ m̃tes a
prurigine & ardore uicioꝵ & cogitati¬
onũ ad temperiẽ tranqͥllitatẽq ꝑue¬

Expanded text:
ilonis solet, qui dixit: Sedebo in monte ilonis solet, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium . Ad hujus igitur urentis venti uniuscujusque electi mens adustione temperatur, quando in ea vitiorum fervor exstinguitur, et desideriorum carnalium flamma frigescit. Unde et sancta Ecclesia in sponsi sui laudibus laeta clamat: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . De hujus ardoris temperie ei per Isaiam promittente Domino dicitur: Pro saliunca ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus . Pro saliunca namque in ea ascendit abies, dum in sanctorum corde pro abjectione terrenae cogitationis altitudo supernae contemplationis exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae est. Myrtus autem temperativae fertur esse virtutis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perve
Abbreviated transcription (Latin):
sti cuiꝰ ert̃: Nocte animã reddere
ꝑhibet᷑: qui mortẽ ñ p̃uidens. in tene¬
bris cordis abstrahit᷑. Ait gͦ. Nocte
opprimit eum tẽpestas. Quia enĩ ñ
uult agere bona quȩ uids: dep̃hendit᷑
interitus sui tẽpestate qͦm ñ uids De
quo adhuc subdit᷑. Tollit eũ uentus
urens & aufer&. Quis hoc loco uentꝰ
urens. nisi malignus sp̃c uocat᷑: Qui
desiderioꝵ flãmas in corde excitat.
ut ad ȩt̾̃nitatẽ supplicioꝵ trahat. Per¬
uersum gͦ quẽlib& uentꝰ urens tollere
dr̃: quia insidiator malignꝰ sp̃c qui
uiuentẽ quẽq accendit ad uicia. mo¬
desideria iniquoꝵ corda succendit:
iheremyas ꝓpħa testatur dicens. Ol¬
lam succensam uideo: & faciẽ eiꝰ a fa¬
cie aquilonis. Olla nãq succensa. ẽ.
cor humanũ: seculariũ curarũ ar¬
dorib. desiderioꝵq anxietatib fer-¬
uens. Que a facie aquilonis succen¬
ditur: id ẽ. diaboli suggestionib in¬
flãmat᷑. Ipse enim uocari nomine aqͥ¬

Expanded text:
sti, cujus erunt ? Nocte animam reddere perhibetur qui, mortem non praevidens, in tenebris cordis abstrahitur. Ait ergo: Nocte opprimet eum tempestas. Quia enim non vult agere bona quae videt, deprehenditur interitus sui tempestate quam non videt. De quo adhuc subditur. CAPUT XX. VERSurens.---Quis hoc loco ventus urens, nisi malignus spiritus vocatur, qui desideriorum flammas in corde excitat, ut ad aeternitatem suppliciorum trahat? Perversum ergo quemlibet ventus urens tollere dicitur, quia insidiator malignus spiritus, qui viventem quemque accendit ad vitia, modesideria iniquorum corda succendit, Jeremias propheta testatur, dicens: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Olla namque succensa est cor humanum, saecularium curarum ardoribus, desideriorumque anxietatibus fervens. Quae a facie Aquilonis succenditur, id est diaboli suggestionibus inflammatur. Ipse enim vocari nomine Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
De quo apte subdit᷑. Et inuocare dm̃
in om̃i tempore. Tune qͥppe dm̃ hypo¬
chrita inuocat: cũ hẽ t̃renarũ rerũ
tribulatio angustat. Nam cũ in hoc
scło effectũ quȩsitȩ felicitatis inue¬
nerit: auctorẽ qui hane ipsam felici¬
tatẽ tribuit. ñ requirit. Quia uͦ ut
p̃diximꝰ eẽ ars docentiũ deb&. ut in
auditoꝵ suoꝵ m̃tib priꝰ studeant ꝑ¬
uersa destruere. & postmodũ recta
p̃dicare. ne bonũ scẽ p̃dicationis se¬
m̃ plena malis corda ñ capiant: un¬
de ad iheremiã dr̃. ecce constitui te
hodie suꝑ gentes & regna. ut cuellas.
& destruas. & disꝑdas. & dissipes. & edi

Expanded text:
invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destr
Abbreviated transcription (Latin):
recta ꝑmiscent: ut animas audientiũ
ex rectis sensib trahant. & ex ꝑuersis
feriant. Qui in p̃ceptis dĩ qui sana
insanaq locutione uariant᷑: bene in
euuangło decẽ leꝓsoꝵ sunt specie de¬
signati. Quoꝵ colori sano dũ uiciosꝰ
candor asꝑgit᷑: immoderato hoc can¬
dore fedantur. Unde ammonemur
ñ plus saꝑe qͦͣm oport& saꝑe s sapere
ad sobrietatẽ. Qui etiam qͥa nec dm̃
diligunt de qͦ male sentiunt. nec ꝓxi¬
mũ a quo diuidunt᷑. decalogi p̃cep¬
tis aduersi sunt: atq ideo ad dep̃can¬
dũ dñm decẽ ueniunt. Pro eo autẽ qͦd
sanis insana miscuert̃: coloris diuersi¬
tate uariant᷑. S qͥa in eius p̃ceptis of¬
fenderant: id illũ unde offenderant.
uocant dicentes. It ĩ u p̃ceptor. Vnde
& mox curari meruert̃. Ergo qͥa uir
catholicus quȩ ab eis recte uel quȩ
praua sentiant᷑ intelligit: argentum
innocens diuidit: id ẽ quȩ ab eis sa¬

Expanded text:
recta permiscent, ut animos audientium recta permiscent, ut animos audientium ex rectis sensibus trahant, ex perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati , quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia necdum Deum diligunt, de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis sa
Abbreviated transcription (Latin):
dere contra ueritatẽ conat᷑. Et argen¬
tum innocens diuid&. Argentũ. ẽ in no¬
centũ diuidere: eloqͥa dni minute dis¬
creteq exponere: & unicuiq qͥd digne
congruat coaptare. Nam eloquiũ dñi
qͦd hic argentũ uel uestim̃ta: hoc alibi
spolia nominant᷑. Qd etiã psalmysta
testat᷑ ꝑ cõparationẽ dicens. Letabor
ego suꝑ eloquia tua: sicut qui inuenit
spolia multa. Quȩ spolia idcirco uoca¬
ta sunt: qͥa ad fidem dñi gentilitate
transeunte. iudei sacris eloquiis quib
Beniamin lupꝰ rapax: mane comed& p̃¬
dam. uespe diuid& spolia. Quib ꝓfec¬
to dictis. paulus apłs designat᷑. de ben-¬
iamin stirpe ꝓgenitꝰ: qui mane p̃dã
comedit: quia in primordiis suis fide¬
les quos potuit rapiens. crudelitati ꝓ¬
priȩ satis fecit. Uespe spolia diuisit. qͥa
fidelis postmodũ factus. sacra eloquia
gentũ qͦd diuidit innocens. intelligi &
alit̃ potest. Heretici nãq ut facile ua¬
leant ꝑuersa suadere. dictis suis quȩdã

Expanded text:
contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Domini minute discreteque exponere, et unicuique quod digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum vel vestimenta hoc alibi spolia nominantur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem, dicens: Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . Quae spolia idcirco vocata sunt, quia ad fidem Domini gentilitate transeunte, Judaei sacris eloquiis, quibus Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus profecto dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane praedam comedit, quia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia gentum quod dividit innocens intelligi et aliter potest. Haeretici namque, ut facile valeant perversa suadere, dictis suis quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ ȩccłȩ si quid ueri aliqͣndo senti¬
unt. id ꝓpriis uirib tribuunt: & tan¬
tomagis se priuant suꝑna sapientia.
qͣnto illã quasi ex suo ingenio habe¬
re priuatã uolunt. Quib aliqͣndo
dat᷑ ad iudiciũ suum. ut recte qͥdẽ
aliqua sciant: s ex ipsa hac scientia ob¬
ligatiores ad pęnam fiant. Unde ap-¬

Expanded text:
sanctae Ecclesiae, si quid veri aliquando sentisanctae Ecclesiae, si quid veri aliquando sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant. Unde ap
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑. Beatus iob postqͣm causas uni-¬
uersał eccłȩ amicoꝵ suoꝵ dictis qͣsi
contra hereticoꝵ uerba respondit:
eoꝵq elationẽ multimoda responsi¬
one destruxit: iã docere se ꝑhibet.
ut uidelic& aꝑte uideat᷑ in his quȩ
subdidit recta plantare: in his uͦ qͤ
ꝑ̃misit euulsisse ꝑuersa. Sequitur.¬
Docebo uos ꝑ manũ dĩ quȩ omp̃s habe¬
at: nec abscondã. Sic beatꝰ iob loquit᷑
uerbis suis: ut aliquid signet ex nr̃is.
N am scã ȩccła docens in qͣntũ cognosce¬
re expedit: nil ueritatis abscondit.
Quia enim manus dĩ uocat᷑ filiꝰ omnia
quippe ꝑ ipsũ facta sunt: ꝑmanũ dĩ
docere se ꝑhib& eos quos in ꝓpria sapi¬
entia remanere fatuos uids. Acsi aꝑ¬
te dicat. Ego ex me aliquid nescio
s quicqͥd de ueritate sentio. hoc ex eiꝰ¬
dem ueritatis largitate cõprehendo.
Uos idcirco recta ñ sapitis: qͥa hanc ean¬
dem ur̃am sapientiã non dĩ manui.
s uobisme ipsis datis. Nam hostes

Expanded text:
ausas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse perversa. SequiturDocebo vos per manum Dei, quae Omnipotens habeat, nec abscondam. - Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut aliquid signet ex nostris. Nam sancta Ecclesia docens in quantum cognoscere expedit, nil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur filius, « omnia quippe per ipsum facta sunt , per manum Dei docere se perhibet eos quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobismetipsis datis. Nam hostes
Abbreviated transcription (Latin):
stas. Quid hic noctem nisi abscondi¬
tum tempꝰ repentini exitus appellat:
De qua tempestate. etiã sapientia ꝑ sa¬
lomonem dicit. Ego quoq in interi¬
tu ur̃o ridebo: & subsannabo eũ uob̃
qͦd timebatis aduenerit: cũ irrue¬
rit repentina calamitas. & interitus
ipsa uenturi exitꝰ ignorantia nox uo¬
cat᷑ nocte opprimit eum tempestas:
id ẽ. turbo eũ diuini iudicii. dũ igno¬

Expanded text:
stas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? De qua tempestate etiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentinipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte eum opprimet tempestas, id est, turbo divini judicii eum dum igno
Abbreviated transcription (Latin):
te delectari: Qui enĩ terrenarũ re-¬
rum amore uincitur: in dõ nullate¬
nus delectat᷑. Esse quidẽ sine delec¬
tatione anima ñqͣm potest: nã aut
infimis delectat᷑. aut sũmis. Et qͦn¬
to altiori studio exercet᷑ ad summa.¬
tanto maiori fastidio torpescit ad in¬
fima. Quantoq acriori cura in ar-¬
descit ad infima: tanto torpore dãp¬
nabili frigescit a summis. Utraq
enim simul & ȩqualit̃ amari ñ posst̃.
Unde iohannes apłs sciens int̃ spinas
amorũ scł̃ariũ. suꝑnȩ caritatis messẽ
germinare ñ posse: priqͣm ȩt̃ni amo¬
ris semina ꝓferat. de audientiũ cor¬
dib seã uerbi manu amorũ scl̃ariũ
spinas eradicat dicens. Nolite dili¬
gere mundum: neq ea quȩ in mun¬
do sunt. Moxq subiungit: qͥa si qͥs
diligit mundũ.ñ.ẽ caritas patris
in eo. Acsi aꝑte dicat. Utriq se amo¬
res in uno corde ñ accipunt: nec in
eo seges suꝑnȩ caritatis pullulat. in
quo illã spinȩ infimȩ delectationis

Expanded text:
t charitas . Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercettanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis
Abbreviated transcription (Latin):
do quippe conatȩ sunt infantũ uitã
tegere: m̃tiendo suã. Et lic& in te
stam̃to ueteri ñnulla possint talia
reperiri: pęne ñqͣm tam̃ hoc uel tale
genus m̃dacii a ꝑfectis admissũ stu¬
diosus ibi lector inueniet: quãius
m̃daciũ qͣndã teneri ueritatis ina¬
ginẽ uideat᷑ & sub ueteri forsitan
testam̃to minoris culpȩ ẽt potuit.
in quo ꝑ tauroꝵ hircoꝵq uictimas
sacrificiũ ñ fuit ipsa ueritas. s um¬

Expanded text:
do quippe conatae sunt infantium vitam do quippe conatae sunt infantium vitam tegere; mentiendo, suam. 7. In vestamento veteri nonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ: hoc quoq m̃dacii genꝰ ꝑfecti
uiri sũmoꝑe fugiunt. ut nec uita cu¬
iuslib& ꝑ eoꝵ fallaciã defendat᷑: ne
suȩ animȩ noceant. dũ p̃stari carni
nitunt᷑ alienȩ: qͣmquã hoc ipsũ pec¬
cati genus facillime credimꝰ relaxa¬
ri. Nam quȩlib& culpa sequenti so¬
l& pia oꝑatione purgari: qͣntoma-¬
gis hȩc facile abstergit᷑. qͦm mater
boni oꝑis pietas ipsa comitat᷑: Non¬
nulli uͦ ex obstetricũ fallacia conan¬
tur asserere. hoc m̃dacii genꝰ ñ eẽ
peccatũ: maxime qͦd illis m̃tientib
scriptũ.ẽ. quia ȩdificauit eis dñs
domos: in qua magis recõpensati
one cognoscit᷑ qͥd m̃dacii culpa me¬
reat᷑. Nam benignitatis earũ mer-¬
ces quȩ eis in ȩt̃na uita potuit re-¬
tribui. ꝓ admixta culpa m̃dacii. in
terrena. ẽ recõpensatione declinata:
ut in uita sua qͣm m̃tiendo tueri¬
ꝑpendat᷑. amore uitȩ p̃sentis m̃titȩ
sunt. ñ intentione mercedis: parcen¬

Expanded text:
ndacium . » Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus done noscitur quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis eorum merces quae est in aeterna vita potuit retribui, pro admissa culpa mendacii in terrena est recompensatione declinata; ut in vita sua quam mperpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcen
Abbreviated transcription (Latin):
cor in hac corruptibili carne consistens.
in sinistra cogitatione ñ labit᷑. uel si
usq ad consensus foueã ñ mergatur:
Et tam̃ hȩc ipsa pͣua cogitare peccare. ẽ.
S dũ cogitationi resistit᷑. a confusione
sua animꝰ liberat᷑. Mens gͦ ustorũ
& si libera. ẽ a ꝑuerso oꝑe: aliquando
tam̃ corru& in ꝑuersa cogitatione.
Et in peccato gͦ labit᷑. quia saltĩ in co¬
gitatione declinat᷑ & tam̃ unde se¬
m& ipsam postmodũ flendo rep̃hen¬
dat ñ hab&: quia ante se reparat.
qͣm ꝑ consensum cadat. Recte gͦ is qui
peccatorẽ se confessus. ẽ neqͦqͣm a suo
corde rep̃hendi confitetur: qͥa & si qͣ
illicita fortasse cogitando defuit um¬
qͣm rectitudini. forti tam̃ m̃tis certa¬
mine resticit cogitationi. Sequit᷑.

Expanded text:
cor in hac corruptibili carne consistens cor in hac corruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam Et tamen haec ipsa parva agitare, peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum, etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uertamur ad dnm: leuemꝰ corda
nr̃a cũ manib ad dm̃ in cęlũ. Uias
&enĩ nr̃as scrutari.ẽ. cogitationũ
interna discutere: corda uͦ cũ ma¬
nib leuat. qui orationẽ suã oꝑib
roborat. N am quisquis orat. s oꝑa¬
ri dissimulat: cor leuat. & manus ñ
nus leuat. & cor ñ leuat. Iuxta gͦ io
hannis uocẽ tc̃ cor fiduciã in orati¬
one accipit: cũ sibi uitȩ prauitas nulla
contradicit. De qua recte fiducia a scõ
uiro nẽ dr̃. neq enĩ rep̃hendit me cor
meũ. in om̃i uita mea: acsi aꝑte dicat.
N equaqͣm se fecisse reminiscit᷑: unde in
quo pacto a corde suo rep̃hendi se de¬
negat: qui se peccasse suꝑus accusat
dicens. peceaui quid faciã tͥ õ custos
hominũ: uel certe. si iustificare me uo¬
luero. os meũ condẽpnabit me. S sci
endum.ẽ. quia sunt peccata quȩ a iu-¬
stis uitari possunt: & sunt nnulla quȩ
etiã a iustis uitari ñ possut. Cuiꝰ enĩ

Expanded text:
vertamur ad Dominum. Levemus corda vertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in coelos . Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus nonus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in  quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos 561 hominum ? Vel certe: Si justificare me voluero, os meum condemnaccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim
Abbreviated transcription (Latin):
uita mea. Acsi aꝑte dicat. Pro uobiᷤ
ñ debeo ad culpã ꝑtrahi: qͥ peccare
in ꝓpriis formidaui. Sciendũ uͦ est
quod qͥs quis a p̃ceptis dñicis discor¬
dat oꝑe. quotiens ea audit corde suo
rep̃hendit᷑. atq confundit᷑: quia id qͦd
ñ fecerit memorat᷑. Nam in quo se
errasse considerat: ipsa se latent̃ con
scientia accusat. Unde dauid ꝓpħa
dep̃catur dicens. Tẽ ñ confundar: dũ
respicio in omia mandata tua. Gra¬
uit̾ nãq unus qͥsq confundit᷑: qͦn¬
do mandata dĩ uel legendo uel au¬
diendo respicit. quȩ uiuendo contẽp¬
sit. Hinc enĩ ioħis uoce dr̃. Si cor
nr̃m ñ rep̃henderit nos. fiduciã ha¬
bemꝰ ad dm̃: & quicqͥd petierimꝰ ab
eo accipiemus. Acsi dicer&. Si id qͦd
p̃cepit facimus: id qͦd petimꝰ obtine¬
bimus. Ualde nãq apud dñm utͣq
hȩc sibi necessario congruunt: ut &
oratione oꝑatio. & oꝑatione fulciat᷑
oratio. Hinc & enĩ iheremias ait.
Scrutemur uias nr̃as & quęramꝰ. & re¬

Expanded text:
uit.---Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se elatenter accusat. Unde David propheta precatur dicens: « Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . » Graviter namque unusquisque confunditur, quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc Joannis voce dicitur: « Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum, et quidquid petierimus ab eo accipiemus ; » ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc et modo Jeremias ait: « Scrutemur vias nostras, et quaeramus et re
Abbreviated transcription (Latin):
mea. En qualib uerbis exp̃ssa. ẽ. dul¬
cedo uocantis. Uideamus nc̃ qͥb insi¬
nuab modis seueritas increpantis:
ut in fine qͥndoq se exerceat distri¬
ctio punientis. Quia uocaui inquit
& renuistis: extendi manũ meã & ñ
fuit qui aspicer&. Despexistis om̃e
consiliũ meũ: & increpationes meas
neglexistis.Dicat iam qͣlit̃ feriat:
qͦs ad se nullatenꝰ reuertentes tanta
longanimitate sustentat. Ego quoq
in interitu ur̃o ridebo: & subsanna¬
bo cũ uobis qͦd timebatis aduenerit:
cũ irruerit repentina calamitas. & in

Expanded text:
mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentin
Abbreviated transcription (Latin):
rite dñm dum inueniri potest: mn
N ecdũ in iudicio apparuit: & si quęrit᷑
inuenit᷑. Nam miro mͦ cũ in iudicio
refert. & suauit̃ blandientẽ: & t̃ribi¬
lit̃ iudicantẽ dicens. Sapientia foris
p̃dicat: in plateis dat uocẽ suã. Cuiꝰ

Expanded text:
m inveniri potest, invNecdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicio refert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recedã ab innocentia mea. Ubi &¬
quã cȩpi tenere ñ deserã. Ceptam
nãq iustificationẽ deserer&: si in pec¬
cantiũ laude declinar&. S quia tẽ
uerius a peccatis alienis absistimꝰ.
cũ prius nos a ꝓpriis custodimus:
cur de eis peccare ꝑtimescat. rationiᷤ¬
causas insinuat. cũ subiungit. Neq¬

Expanded text:
non recedam ab innocentia mea. Ubi non recedam ab innocentia mea. Ubi quam coepit tenere, non deseram. Coeptam namque justificationem desereret, si in peccantium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationicausas insinuat, cum subjungit: