comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ulcisci non uult: & ipse.
qui iudicat Cum uͦ malorum ꝑ¬
uersitas crescit: non solum fran¬
gi predicatio non debet: sed etiã
augeri. Quod suo dñs exemplo
nos ammonet: qui postqͣm habe¬
re demonium dictus ẽ: predica¬
tionis suȩ beneficia largius un-¬
pendit. dicens Fmen am̃ dico
uob̾: si quis sermonẽ meũ serua
uerit: mortẽ non uidebit in et̃¬
num: Sed sicut bonis necesse ẽ.
ut meliores etiam ꝑ contumeliaᷤ
existant: ita semꝑ reprobi de be¬
neficio peiores fiunt: Nam acce¬
pta predicatione. iterum dicunt:
N unc cognoiumus: quia demoni¬
um habes: Quia enim ȩterniȩ
morti inheserant: & eandem
mortẽ cui inheserant ñ uidebãt.
dum solam mortẽ carnis aspice¬
rent: in ueritatis sermone caliga¬
bant. dicentes Elbraham mor

Expanded text:
adhuc ulcisci non vult et ipse adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non solum praedicatio frangi non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia largius impendit, dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermoverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est, ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt, nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus, quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, eamdem mortem cui inhaeserant, non videbant; dum solam mortis carnem aspicerent, in veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mor
Abbreviated transcription (Latin):
accepta iniuria. etiam qd̃ uerũ
erat. dicere ueritas noluit: ne nͣ
dixisse ueritatem. sed ꝓuocatus
contumeliam reddidisse uidere¬
tur: Ex qua re.quid nobis in¬
nintur:÷ nisi ut eo dempore quo
Aꝓximis ex falsitate contume¬
lias accipimus. eorum etiam
uera mala taceamus: ne mini¬
sterium iuste correptionis. in
arma uertamus furoris. Sed
quia quisqͥs dei telo utitur. a
prauis hominib dehonestat᷑:
in semet ipso nob̃ dñs patien¬
tiȩ prebuit exemplum: qui ait
Sed honorifico patrem meũ: &
uos inhonorastis me Sed quid
nobis ad ista faciendum sit: ad¬
huc exemplo nos ammonet. cũ
subiungit Ego autẽ ñ quero
głam meam: est.qui querat et
iudicet Scimus certe qͦd scͥptũ
ẽ. quia pater omne iudicium
dedit filio: eccamen ecce isdem
filius iniurias accipiens. głam
suam ñ querit: illatas contume¬
lias. patris iudicio reseruat: ut no¬
bis ꝓfecto insinuet. quantum noᷤ
esse patientes debemus: dum se

Expanded text:
accepta injuria etiam quod verum accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se
Abbreviated transcription (Latin):
unt eam: et cui ꝑ ysaiam dicit᷑.
custos quid de nocte. custos quid
de nocte: respondere noluit dñs.
samaritanus non sum: sed ego
demonium non habeo: Duo qͥp¬
pe ei illata fuerant: unum nega¬
uit: aliud. tacendo consensit:
Custos namq humani generis ue¬
nerat: & si samaritanum se nͣ eẽ
diceret: esse se custodem negaret:
Sed tacuit. quod recognouit: &
patienter reppulit. qd̃ dictum fal¬
laciter audiuit: dicens: Ego demo¬
nium non habeo: In quib uerb̃.
quid aliud. nisi suꝑbia nr̃a con¬
funditur: Quȩ. si exagitata uel
leuiter fuerit: attrociores iniurias
reddit. qͣm acceperat Facit mala
quȩ potest: minatur & quȩ facere
ñ potest Ecce iniuriam suscipi¬
ens dñs non irascitur: ñ contuie¬
liosa uerba respondet: Quisi eis¬
dem ista dicentibus respondere
uoluisset. demonium uos habe¬
tis: uerum ꝓfecto diceret: quia nisi
impleti demonio. tam ꝑuersa
loqui de deo non possentz Sed

Expanded text:
unt eam ; et cui per Isaiam dicitur: unt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? respondere noluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest. Ecce injuriam suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi impleti essent daemonio, tam perversa de Deo loqui non possent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio complectuntur Et st̃
nonnulli. qui libenter uerba
dei suscipiunt: ita ut etiamin
fletibus compungant᷑: s post
lacrimarum tempꝰ ad iniquita¬
dem redeunt Hi ꝓfecto. uerba
dei non audiunt: quia hec exet¬
cere in opere contempnunt:
oculos reuocate: & alta conside¬
ratione ꝑtimescite hoc qd̃ ex
ore ueritatis sonat Propterea
uos non auditis: quia ex deo ñ
estis Sed hoc quod de reꝓbis
ueritas loquitur: ipsi hoc de se¬
metipsis reprobi suis operibus
ostendunt: Nam sequit᷑: Respon¬
derunt igitur iudȩi: & dixerũ.
N onne bene dicimus nos. quia sa¬
maritanus es tu & demonium
habes: Accepta autem tanta
contumelia: quid ds̃ responde¬
at. audiamus Ego demonium
ñ habeo: s honorifico patrem
meũ: & uos inhonorastis me
Quia enim samaritanus inttipi¬
tatur custos: & ipse ueraciter
custos ẽ: de quo. psalmista ait.
nisi dñs custodierit ciuitatem.
in uanum uigilant qui custodi¬

Expanded text:
desiderio complectuntur. Et sunt desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemnunt oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? 2. Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodi
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i. mansuetii¬
dinem dei: Re¬
laxare peccata uenerat: ꝙ dice¬
bat Quis ex uobis arguet me de
peccato: Non dedignatur er ra¬
tione ostendere se peccatorem ñ
esse: qui ex untute diuinitatis
poterat peccatores iustificare.S
terribile ẽ. ualde. quod subdit᷑.
Qui ẽ ex deo: uerba dei audit:
Propterea uos non auditis: quia
ex deo non estis: Si enim ipse
uerba dei audit. qui ex deo ẽ.
& audire uerba eius ñ potest.
quisquis ex illo non ẽ: inter¬
roget se unusquisq si uerba
dei in aure cordis percipit:
& intelligit. unde sit Cele¬
stem patriam ueritas deside¬
rare iubet: carnis desideria
cõnteri: mundi głam declina¬
re: aliena non appetere: ꝓpria
largiri: Penset ergo apud se
unus quisq ur̃m. si hec uox dĩ
in cordis eius aure conualuit:¬
& quia iam ex deo sit. cogno¬
scit Nam sunt nonnulli: qui
precepta dei nec aure corporis
ꝑcipere dignantur: Et sunt
nonnulli. qui bȩc quidẽ corꝑis
aure ꝑcipiunt: sed nullo ea m̃tis

Expanded text:
mi, mansuetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores Terribile est quod subdit: » « Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cet intellegit, unde sit. Caelestem patriam veritas desiderari iubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis
Abbreviated transcription (Latin):
si fructus eius comẽdi absq pe¬
cunia Terra ctenm. contta pos¬
sessorem clamat: quando contͣ
pastorem suum. iustȩ ȩccł̃ia mur¬
murat Cuius etiam sulci de-¬
flent: si corda audientiũ. quȩ
a precedentib sunt patribus.
predicationis uoce & uigore
inuectionis exarata: uident
aliquid quod lugeant de uita
pastoris: Cuius uidelicet terrȩ
fructus. possessor bonus sine
peccunia ñ manducat: quia
discretus pastor prerogat ta-¬
lentum uerbi: ne ad dampna¬
tionem suam. de ȩccłia stipen¬
dium sumat alimenti: Tunc
enim de terra nr̃a cum pecu¬
nia fructus comedimus:
quando sumentes ȩccłiastica
subsidia. in predicatione labo¬
ramus Precones namq uen¬
turi iudicis sumus Quis gͦ
uenturum iudicem nuntiat:
si precotacet: Promde consi

Expanded text:
si fructus ejus comedi absque pesi fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murmurat. Cujus etiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patribus praedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, s
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ contra peccata eadẽ.
uel orationis studio. uel pre¬
dicationis ut dignum ẽ. insu¬
damus: Uix ꝓ culpa sua quẽ¬
piam: apta uoce rep̃hendimꝰ
Et adhiic quod ẽ grauius aliqͣn¬
do si ꝑsona in hoc mundo po¬
tens sit. eius forsitan & errata
laudantur: ne si aduersetur ꝑ
iracundiam: munus subͣtͣhat.
quod impendebat Sed debe¬
mus sine cessatione meminisse:
ẽ: Peccata popłi mei cõmederi:
Cur autẽ peccata popłi comedere
dicuntur: nisi quia peccata de¬
linquentium fouent. ne tempo¬
ralia stipendia amittant: Sed
et nos. qui ex oblationib fide¬
lium uitimus. quas illi ꝓ suis
peccatis obtulerunt. si comedi¬
mus. & tacemus: eoꝵ ꝓculdubi¬
o peccata manducamus: Pense¬
mus gͦ. cuius sit apud dm̃ cri¬
minis. peccatoꝵ precium man¬
ducare: & nichil contra pecca¬
ta p̃dicando agere Audiamꝰ:
quid beati iob uoce dicit᷑ Si
aduersum me terra meaclamat:
& cum ipsa. sulci eius deflent:

Expanded text:
nec tamen contra peccata eadem nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse est: Peccata Populi mei comedent . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent,
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem recipiat: eterna ꝓcul
dubio mercede se priuat. Qsqͥs
uͦ. uel ea quȩ dicit ideo homini¬
bus placere appetit. ut dũ pla¬
cet qđ dicitur. ꝑ eadem dicta.
non ipse sed dñs ametur: uel
iccirco terrena stipendia in pre¬
dicatione consequit᷑. ne a pre¬
dicationis uoce. ꝑ indigentiam
lassetur: huic ꝓculdubio adre¬
cipiendam mercedem nichil ob¬
stat in patria: quia sumptus
sumpsit inuia: Sed quid nos.
re ñ possum. quid nos õ pasto¬
res agimus: qui & mercedem
consequimur. &tam̃ operarii
nequaqͣm sumus: Fructus
quippe sc̃ȩ eccłiȩ. in stipendio
cotidiano ꝑcipimus : s tam̃
ꝓ eterna ȩccłia minimȩ in pͣ-¬
dicatione laboramus: Pense-¬
mus. cuius dampnationis sit:
sine labore. hic ꝑcipere mer¬
cedem laboris: Ecce. ex oblati¬
one fidelium uiuimus: s qͥd
ꝓ animab fidelium laboramꝰ:
Illa in nr̃m stipendium sumi¬
mus. quȩ ꝓ redimendis pec-¬
catis suis fideles optulerunt:

Expanded text:
mercedem recipiat, aeterna procul mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos re non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quotidiano percipimus, sed tamen pro aeterna Ecclesia minime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipendium nostrum sumimus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
patriȩ celestis offerimꝰ Unde
etiam paulus hȩc ipsa ꝓ mini¬
mo suscipiens: dicit Si nos uo¬
bis spiritalia seminauimus:
magnum ẽ. si ur̃a carualia me¬
tamus : Et notandumqᷤ
subditur: dignus ẽ oꝑarius
mercede sua: quia iam de met¬
cede sunt operis. ipsa alimenta
sustentationis: ut hic merces
de labore predicationis incho¬
etur: quȩ illic de ueritatis ui-¬
sione ꝑficitur Quaire consi¬
derandum ẽ. quod uni nr̃o o
peri duȩ mercedes debentur:
una. in uia: altera. in patria. Una.
quȩ nos in labore sustentat: al
tera. quȩ in resurrectione remune¬
rat᷑ Oserces itaq quȩ in p̃senti
recipitur: hoc in nobis debet
agere. ut ad sequentẽ mercedẽ
robustius tendatur Uerus gͦ
quisq predicator. ñ ideo p̃dica¬
re debet. ut in hoc tempore
mercedem accipiat: s: ideo mer¬
cedem accipere. ut p̃dicare sub¬
sistat: Quisquis namq ideo
p̃dicat ut hic uł laudis uł miinersͤ

Expanded text:
patriae coelestis offerimus. Unde patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris
Abbreviated transcription (Latin):
audientibus exoptat Sequitur:
In qͣmc̃q domũ intraueritis: pri¬
mũ dicite Pax huic domui. ꝙ
si ibi fuerit filius pacis: requi¬
escet suꝑ illam pax ur̃a: Si nau¬
tem: ad uos reuertetur: Pax que
ab ore predicatoris offertur. aut
requiescet in domo.si in ea filiꝰ
pacis fuerit: aut ad eundem p̃¬
dicatorem reuertetur: quia aut
erit quisq predestinatus ad ui¬
tam. & celeste uerbum sequetur
quod audit: aut si nullus audi¬
re uoluerit. ipse predicator sine
fructu non erit. quia ad eum
labore sui operis merces recom¬
pensatur Ecce autẽ qui peram
& saculum portare ꝓhibuit:¬
sumptus & alimenta. ex eadem
predicatione concedit: Nam se¬
quitur: In eadem autẽ domo
manete: edentes & bibentes q̃
apud illos sunt: Dignus ẽ enĩ
operarius mercede sua: Si pax
nr̃a recipitur: dignum ẽ ut in
eadem domo maneamus. eden¬
tes & bibentes que apud illos
sunt: ut ab eis terrena stipendi¬
a consequamur: quib premia

Expanded text:
audientibus exoptat. 6. Sequitur: audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum mino pro abore sui operis merces recompensatur. 7. Ecce autem qui peram et sacculum portare sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uͦ ꝑ peram. nisi onera scłi:
& quid hoc loco ꝑ calciam̃ta.
nisi mortuorum oꝑum exem¬
pla signantur: Qui gͦ offici-¬
um p̃dicationis suscipit: di-¬
gnum ñ ẽ ut onus scłarium ne-¬
gociorum pordet: nedum hoc
eius colla deprimit: ad predi¬
canda cȩlestia non assurgat:
Nec debet stultorum oꝑum exem¬
pla conspicere: ne sua opera
quasi ex mortuis pellibus cre-¬
dat munire:. Sunt etenĩ multi:¬
ꝯ qui prauitatẽ suam ex alienis
prauitatib tuentur: Quia enĩ
alios talia fecisse considerant:
sehec facere licenter putant.
Hi. quid aliud faciunt: nisi pe¬
des suos. ex mortuorũ animali¬
ummunire pellibus conant᷑:
Omnis uͦ qui salutat in uia: ex
occasione salitat itineris: ñ ex
studio optande eiusdẽ salutis:
¶in igitur ñ amore ȩternȩ patͥȩ.
s premioꝵ ambitu. salutem au¬
dientib predicat: quasi in iti¬
nere salutat: quia ex occasione.
& non ex intentione. saludem

Expanded text:
Quid vero per peram, nisi onera saeculi; Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mundi sunt appetit: cũ
terrenȩ cupiditatis oneribus.
nequaqͣm mentis colla suppo¬
nit: Unde. & subditur. Nolice
portare sacculum. neq peram.
neq calciamenta: & neminẽ
ꝑ uiam salutaueritis Predica¬
tori enim. tanta debet indeo ẽc̃
fiducia: ut presentis uite sum¬
ptus. quamuis ñ ꝓuideat. tam̃
sibi hos non deesse cerassi¬
mȩ sciat: ne dum mens eius õc¬
cupatur ad temporalia: minus
alis ꝓuideat ȩterna. Cuietiã
ꝑ uiam. neminem saludare con-¬
ceditur: ut sub quanta festina¬
tione in itinere predicationis
ꝑgere debeat. ostendatur: Quȩ
si quis uerba etiam ꝑ allegoriã
uelit indelligi: in sac̾ulo pecu¬
na clausa ẽ. De cunia uͦ clausa
ẽ: sapientia occulta Qui igit᷑
sapientie uerbum habet᷑. s hoc.
erogare ꝓximo negligit: quasi
pe cumam in saculo ligatam
tenet Unde. scriptum ẽ: Sapi¬
entia abscondita. & thesaurus
occultus: quȩ utilitas in utͥsq:

Expanded text:
quae mundi sunt appetit, cum quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque?
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ recognoscunt: humilitatiᷤ
locum. in clationem dominati¬
onis immutant Et si quando
extrinsecus blandiunt᷑: intrin¬
secus seuiunt: De quib alias
ueritas dicit Uenunt ad uoᷤ
in uestimentis ouium: intrin¬
secus autẽ. sunt lupi rapaces.
Contra quȩ omnia. consideran¬
dum nobis ẽ. quia sicut agni
inter lupos miccimur: ut sen¬
sum seruantes innocentię: mor¬
sum maliciȩ ñ habeamꝰ Qui
enim locum p̃dicationis susci¬
pit: mala inferre ñ debet.s.
tolerare: ut ex ipsa sua man¬
suecudine iram seuientium
mitiget: & peccatorum uulne¬
ra. in aliis ipse afflictionibus
uulneratus. sanet Quem & siqͣn¬
do zelus rectitudinis exigit.
ut erga subiectos seuiat: fu¬
ror ipse. de amore sit. ñ de cru-¬
delitate: quatinus & iura disci¬
plinȩ foris exhibeat: & intus.
paterna pietate diligat: quos
foris quasi insequendo castigat.
Quod tunc bene rector exhibet:
cum se ipse diligere ꝑ amorẽ
priuatum nescit: cum nulla

Expanded text:
me recognoscunt, humilitatis me recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uox p̃dicantium ꝓhibetur: sic̃
ad iherechielem dñs dicit Lii¬
guam tuam adherescere faciã
palato tuo: & eris mutus. nec
quasi uir obiurgans: quia do¬
mus exasperans ẽ Acsi aꝑtȩ
dicat Iccirco tibi p̃dicatioĩs
sermo tollitur: quia dum me
in suis actibus plebs exasꝑat:
non ẽ digna. cui exhortatio
ueritatis fiat Ex cuius gͦ ui¬
cio. predicatoris sermo subtͣ¬
hatur. ñ facile agnoscitur:
quia uͦ pastoris taciturnitas
aliquando sibi: semꝑ autem
subiectis noceat: certissimȩ sci¬
tur: Sed utinam. si ad p̃dicati¬
onis uirtutẽ non sufficimus:
loci nr̃i officium in innocentia
uite teneamus Nam subdit᷑.
Ecce ego muto uos: sicut agnos
inter lupos Multi autẽ cum
regiminis iura suscipiunt: ad
lacerandos subditos in ardes¬
cunt: terrorem potestatis exhi¬
bent: & quib ꝓdesse debue¬
rant. nocent Et quia caritatis
uiscera non habent: dñi uide¬
ri appetunt: patres se esse mini¬

Expanded text:
vox praedicantium prohibetur sicut vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tupalato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia tae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse mini
Abbreviated transcription (Latin):
sis quidem multa: operarii
autẽ pauci Rogate ergo dñm
messis: ut mittat operarios in
messem suam Ad messẽ mul¬
tã operarii paucisunt: quod.
possumus: quia & si sunt qui
bona audiant: desunt. qui di¬
cant Ecce mundus sacerdoti
dei. rarus ualde inuenitur ope¬
rator: quia officium quidem
sacerdotale suscipimus: s opꝰ
officii ñ implemus: Sed pen-
tur: Rogate gͦ dñm messis:
ut mittat operarios in messẽ
suam: Uos ꝓ nobis pẽcite. ut
digna uobis operari ualeamꝰ:⁊
ne ab exhortatione linguator¬
peat: ne postquam pͣdicatio¬
nis locum suscepimus: apud
iustum iudicem nr̃a nos daci¬
turnitas addicat Sepe enim
ꝓ sua nequitia: p̃dicantium
lingua restringitur. Sepe uͦ.
ex subiectorum culpa agitur:
ut eis qui presunt. p̃dicationis
sermo subtrahatur Ex sua
quippe nequitia. p̃dicantis lin¬
gua restringitur: sic̃ psalmi¬
sta ait Peccatori autẽ dix ds̃.
Quare tu enarras iusticias meas:
Et rursum. ex uitio subiectoꝵ.

Expanded text:
sis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibDei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensatur: Rogate dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum,
Abbreviated transcription (Latin):
querimus: ad nr̃a quoq stu¬
dia uacamus. Terrena concu¬
picimus: humanam głam.
intenta mente captamus Et
quia eo ipso quo ceteris prela¬
ti sumus. ad agenda queli¬
bet maiorem licentiam habe¬
mus: suscepte benedictionis
ministerium uertimus ad an¬
bitionis argum̃tum: Dei ca¬
sam reliquimꝰ: ad terrena ne¬
gocia uacamus Locum sc̃ita¬
tis accepimus : & terrenis acd

Expanded text:
quaerimus, ad nostra quotidie stuquaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimu
Abbreviated transcription (Latin):
nent ad caritatem dei Vnde.
infirmantib dicit Posuerunt
me custodem in uineis: uineã
meam ñ custodiui Uineȩ qͥp¬
pe. nr̃ȩ actiones sunt: quas usu
cotidiam laboris excolimus:
Sed custodes in uineis positi. no¬
stram uineam minime custo¬
dimus: quia dum extraneis
actionibus implicamur: mi¬
nisterium actionis nr̃ȩ negli¬
ab aliis maius preiudicium
qͣm a sacerdotib tolerat deus:
quando eos quos ad aliorum
correctionem posuit. dare de
se exemplum prauitatis cernit:
quando ipsi peccamus: qui
compescere peccata debiumꝰ.
Plerunq qđ ẽ grauius. sacerdo¬
tes qui ꝓpria dare debuerant:
etiam aliena diripiunt Ple¬
runq si quos humiliter. si qͦs
continenter uiuere conspici¬
unt: irrident: Considerate gͦ
quid de gregibus agatur: qͣn¬
do lupi pastores fiunt: contͣ
quos. dei greges custodire de¬
buerant hii enim custodiã
gregis suscipiunt: qui insidi¬
arę gregi dominico non me

Expanded text:
nent ad charitatem Dei; » et nent ad charitatem Dei; » et ntibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negliab aliis majus praejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, qdo lupi pastores fiunt, contra quos Dei greges custodire deunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non met
Abbreviated transcription (Latin):
quoq pariter accuso: quã uis
barbarici timnoris necessitate
compulsus. ualde in his inuitꝰ
iaceo: Ad exteriora enim nego¬
tia dilapsi sumus: & aliud ex
honore suscepimꝰ: atq aliud
officio actionis exhibemus:
Ministerium p̃dicationis relin¬
quimus: & ad penam nr̃am
ut uideo. ep̃i uocamur: qui
honoris nom̃ non uirtutem
tenemus Relinquunt namq
dm̃ hi. qui nobis cõmissi sunt:¬
& tacemus In prauis actioni¬
bus iacent: & correctionis ma¬
num ñ tendimus Cotidie ꝑ
multas nequitias pereunt:¬
& eos ad infernum tendere. ne¬
gligenter uidemͦ: Sed qͣndo
nos uitam corrigere ualeamꝰ
alienam: qui negligimꝰ nrãm:
Curis enim scłaribus intenti:
tantum insensibiliores intus
afficimur: quantũ ad eaquȩ
foris sunt. studiosiores uidem᷑
Usu quippe curȩ terrenȩ: a cȩle'¬
sti desiderio obdurescit animꝰ.
Et dum ipso suo usu durus effi¬
citur: ꝑ actionem scłi ad ea
emollire non ualet. quȩ perci¬

Expanded text:
quoque pariter accuso, quamvis, quoque pariter accuso, quamvis, barbarici temporis necessitate compulsus, valde in his jaceo invitus. Ad exteriora enim negotia delapsi sumus, honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus; ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. » Et: « Relinquunt namque Dominum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus; in pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus; quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quomodo nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae, a coelesti desiderio obdurescit animus, et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea molliri non valet, quae perti
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotio priuant᷑: Et quidem
multa sunt alia prepositorũ
mala. quȩ humanos mͦ ocłos
latent: & plerunq se pastors
scõs hominib exhibent: ad
in ocultis suis uidẽri turpes.
ante interni arbitriᷤᷤ oculos ĩ
erubescunt: Ueniet. uemiet ꝓ¬
fecto ille dies nec longe est: i
quo. pastorum pastor apparcat:
et uniuscuiusq facta inpubli¬
cũ dediicat: & quimͦ subditor
culpam ꝑ prepositos ulciscit᷑.
Unde & ingressus in templum.
culis fecit: & de domo dĩ pra¬
uos ne gotiatores eiciens. ca-¬
thedras uendentium colum¬
bas euertit: quia subditorũ
quidem culpas. ꝑ pastores ꝑ¬
cutit: sed pastorum uitia. ꝑ
semetipsum ferit Ecce mͦ ho¬
minib negari potest quod
latenter agitur: ille certȩ iudex
uenturus ẽ: cui. tacendo qͥsq
se non potest celare: quem ne¬
gando ñ pocest fallere. Est¬
ta pastorum uehementer afflig̃.
Sed ne cui hoc iniuriosum uide¬
atur. fortasse quod assero: me

Expanded text:
sacerdotio privantur. Et quidem sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent, et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni acrubescunt. Veniet, veniet profecto ille dies, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur,nde et ingressus in templum, culis fecit, et de domo Dei pravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque se non potest celare, quem negando non potest fallere. ta Pastorum vehementer affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me
Abbreviated transcription (Latin):
urãm ñ redit. qd uox dñica
precipiens dicit: gratis accepi¬
stis. gratis date: Cur non ante
mentis oculos reuocatᷤ. qd̃ tem¬
plum redemptor nr̃ ingressꝰ.
cathedras uendentiũ colum¬
bas euertit: & nummulario¬
rum effudit ęs: Qui namq
sunt in templo dei hodie qui
columbas uendunt: nisi qui
in eccłia. precium de manus¬
impositione accipiunt. ꝑ qͣm¬
uidelicet impositionẽ. sp̃s sc̃s
cęlitus datur: Columba igit᷑
uenditur: quia manus impo¬
sitio. ꝑ quam sp̃s sc̃s accipit᷑
ad precium prebetur Sed re¬
demptor nr̃ cathedras uen¬
dentium columbas euertit:
quia talium negociatoꝵ sacer¬
dotium destruit Hinc ẽ qd̾
sacri canones sẏmoniacam he¬
resim dampnant: & eos sacer¬
dotio priuari p̃cipiunt: qui
de largiendis ordinibus pre¬
cium querunt Cathedra cigo
uendentium columbas euer¬
titur: quando hi qui spirita¬
lem grãm uenundant. uel an¬
te humanos. uel ante dĩ oculoᷤ

Expanded text:
vestram non redit quod vox Dominica vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque scolumbas vendunt nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt, per quam impositionem Spiritus sanctus coelitus datur? Columba igitur venditur quia manus impositio, per quam Spiritus sanctus accipitur, ad pretium praebetur. Sed Redemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium negotiatorum sacerdotium destruit. Hinc est quod sacri canones simoniacam haeresim damnant, et eos sacerdotio privari praecipiunt qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur, quando hi qui spiritualem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: Qui. dum sollicitudinẽ
regiminis tolerant: quasi mo¬
re basium. suꝑ impositũ onus
portant: In basibus igitur. che-¬
rubin exprimit᷑: quia decet
nimirum. ut sacerdotũ pecto¬
ra. plenitudine scientiȩ sint re¬
ferta Per leones autẽ. terror
seueritatis: ꝑ boues uͦ. patien¬
tia mansuetudinis siguratur.
Itaq in basibus. nec leones sine
bobus: nec boues sine leonibꝰ
exprimunt᷑: quia semꝑ in sacer¬
ꝯ dotali pectore. cum terrore seue¬
ritatis. custodiri debet uirtus
mansuetudinis: ut et iram man¬
suetudo condiat: et eandẽ man¬
suetudinẽ. ne fortasse dissoluta
sit. zelus rectitudinis accendat:
Sed ista cur loquimur: cum ad¬
huc plerosq grauari factis a¬
trociorib uideamꝰ: Nob̃ enim
sacerdotes lugens loquor: qͥa
nonnullos ur̃m. cum premiis
facere ordinationeᷤ agnouimꝰ.
sp̃italem grãm uendere: & de
alienis iniquitatib cũ peccati
dampno demꝑalia lucra cu¬
mulare Cur gͦ ad memoriam

Expanded text:
Ecclesia? Qui dum sollicitudinem Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
diligit: qui purȩ diligit au¬
ctorem: Tunc gͦ coccus bis
tinguitur: quando erga se et
ꝓrimũ. ex amore ueritatis a¬
nimus inflaminat᷑ Sed inter
ħ sciendũ nobis ẽ. ut sic exerce¬
atur zelus rectitudinis. contͣ
praua acta ꝓximorum: qͣtinꝰ
in feruore dilectionis. nullo
modo relinquat᷑ uirtus man-¬
suetudinis Ira etenim sacerdo¬
tis. nequaqͣm debet esse p̃ceps.
ꝙ ꝑturbata: s magis ex consi¬
lii grauitate metuenda: ꝓ por¬
tare gͥ debemus qͦs corrigimꝰ:¬
et corrigere. quos portamus: ne
si ex utroq unum defuerit: uł
in feruore uel in mansuetudine.
actio sacerdotalis ñ sit. Hinc
namq ẽ: quod in templi mini¬
sterio. in basibus templi. sculpco¬
ris opere. leones & boues et che¬
rubin expressa sunt Cherubin
quippe est: plenitudo scientiȩ
Sed quid ẽ. quod in basibus. nec
leones sine bobus: nec boues
sine leombus fiunt: Quid
enim aliud designant bases
in demplo: nsi sacerdodes in

Expanded text:
diligit, qui pure diligit audiligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimet corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in
Abbreviated transcription (Latin):
labrum sacerdotib de speculis
mulierum fecit: quia lex deila¬
uacrum compunctionis. pecca¬
torum nr̃oꝵs maculis exhibet:
dum ea ꝑ quȩ sc̃ȩ animȩ suꝑno
sponso placuere: intuenda nob
celestia precepta prebet: Quib
si diligenter intendimus: int̾ne
nr̃e imaginis maculas uidemus.
Uidentes autẽ maculas. in penitdl¬
tiȩ dolore compungimur: com¬
puncti uͦ quasi in labrum in sp̃i¬
culis mulierum lauamur: Est an¬
tem ualde necessarnm: ut cũ de
nob in compunctione afficimu.
etiam commissorum nob̃ uitam
telemur: Sic gͦ amaritudo com¬
punctionis afficiat: ut tamen
a ꝓximorum custodia ñ au̾tat:
Quid enim ꝓdest. si amantes nos¬
metipsos. relinquamꝰ ꝓximos:
Uel quid rursum ꝓdest. si a¬
mantes uel zelantes ꝓximos.
relinquamꝰ nosmet ipsos :
In ornamento quippe taber¬
naculi. bis tinctus coccuᷤ offer¬
ri precipit᷑: ut ante dĩ ocłos.
caritas nr̃a. dei & ꝓximi amo¬
re coloreturz Ille autẽ uere se

Expanded text:
labrum sacerdotibus de speculis labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se
Abbreviated transcription (Latin):
ant. & sc̃a scorum ingredi: qͥa
lex dei prius nos lauari per
compunctionem precipit: ut
nr̃a immundicia. ad penetran¬
dam secretoꝵ dei mundiciam
ñ sit indigna Quod bene la¬
brum. de speculis mulierum
ꝑhibet factum: quȩ ad taber¬
naculi ostium indesinenter ex¬
cubabant: Specula quippe ft̃¬
mulierum. precepta dei: in qͥbꝰ.
se scȩ animȩ semꝑ aspiciunt:
& si quȩ in eis sunt feditatis
maculȩ deprehendunt: cogi¬
tationum uicia corrigunt: et
quasi renitentes uultus. uelut
ex reddita imagine cõponunt:
quia dum preceptis dominicis
sollerter intendunt: ieis pro¬
culdubio. uel quid in se celesti
uiro placeat. uel quid displiceat.
agnoscunt: Quȩ. quamdiu in hac
uita sunt: et̾num tab̾naculum
ingredi nequaqͣm possunt. Sed
tamen ad ostium tab̾naculi mu¬
lieres excubant: quia sc̃ȩ animȩ.
etiam cum infirmitate ad huc
carnis grauantur: amore tamen
continuo. ingressum ȩterni in¬
troicus obseruant:. Moyses gͦ

Expanded text:
ant et sancta sanctorum ingredi, quia ant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo
Abbreviated transcription (Latin):
diatur Sal etenim terrȩ ñ sumꝰ:
si corda audientiũ ñ condimꝰ.
Q uod ꝓfecto condimentũ. ille
ueraciter ꝓximo impendit:
qui p̃dicationis uerbum non
subtrahit Sed tunc uerȩ aliis
recte p̃dicamus: si dicta rebꝰ
ostendimus: si nosipsi diuino
amore cõpungimur: & huma¬
ne uitȩ. quȩ sine culpa transire
nequaqͣm pocest. cotidianas
autẽ de nob̃ uerȩ compungimur:
sistudiosȩ patrum p̃cedentium fa¬
cta pensamus: ut ex conspecta
nr̃a uita sordescat Tunc uerȩ cõ¬
pungimur: cum precepta dei
studiosȩ ꝑscrutamur: & ꝑ hȩc.
ꝓficere ipsi contendimꝰ: ꝑ quȩ
iam ꝓfecisse nouimus quos ue¬
neramur: Hinc ẽ enĩ quod de
moyse scͥptum ẽ: Posuit labrũ
eneum. in quo lauarent᷑ a aron
& filii eius. cum ingrederent᷑ in
sc̃a sc̃orum: quod fecit de specu¬
lis mulierum. quȩ excubabant
in ostio tabernaculi Labrum
quippe eneum moyses ponit.
in quo sacerdotes lauari debe¬

Expanded text:
diatur. Sal etenim terrae non sumus, diatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta lis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debe
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii. & dulcedinẽ regni
susceptȩ ȩccliȩ insinuare conten¬
dat:. Et quia una eademq ex¬
hortationis uoce ñ sufficit si¬
mul cunctos ammonere: de¬
bet singulos in quantũ ualet
instruere: priuatis locutioni¬
bus edificare: exhortatione
simplici. fructum in filiorum
suoꝵ cordibus querere Debe¬
mus namq pensare continu¬
apłos. nobis Uos estis salt̾re:
Si igitur sal sumus: condire
mentes fidelium debemus:
Uos igitur qui pastores estis:
pensate quia dei animalia pa¬
scitis De quib ꝓfecto animali¬
bus: deo ꝑ psalmstam dicit᷑.
Animalia dua. inhabitabunt
in ca Et sepe uidemus. qđ
petra salis. brutis animalib
ponitur: ut ex eadem salis pe¬
dra lambere debeant. & meli-¬
orari. Quasi gͦ inter bruta an¬
malia. petra salis: debet esse
sacerdos in popłis. Curare
namq sacerdoti necesse ẽ quȩ
singulis dicat: unumquemq
qualiter moneat: ut quisquis
sacerdoti iungitur: quasi exsa-¬
lis tactu. eternȩ iitȩ sapore con¬

Expanded text:
edinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuapostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore con
Abbreviated transcription (Latin):
qui iudeoꝵ duriciam detestant᷑.
quia predicationẽ dñi audire
noluerunt: etcam̃ quales illos
arguunt fuisse ad fidem: tales
ipsi sunt ad operationẽ: Precey¬
ta dei audiunt. & miracula co¬
gnoscunt: s conuerti a suis pla¬
uitatibꝰ renuunt Ecce uocas.
& redire nolumus Ecce susti¬
net: & eius patientiã dissimulas
Dum gͦ tempus ẽ. fr̃s. prauitatem
suam unusquisq deserat: dei
patientiam ꝑtimescat: ne quẽ
nunc tranquillum despicit: ira¬
tum postmodum euadere neqͣ¬

Expanded text:
qui Judaeorum duritiam detestantur, qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequaquam evad