comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beat: & quanto magis donat. tanto
magis eum debitorem ẽẽ non pigeat.
In quantum enim gratis largitur. In
tantum debitor inuenit᷑: nec eum pot̃
aliquis debitorem hab̾e: nisi meo qd̾
ipse dignatus fuerit gratuita largi¬
tate conferre. Ipsum gͥ pro me iugit
posce ut michi largiatur reddendi de¬
biti facultatem: qui donauit ut in ip¬
so caritatis tͥ liberam debeam ser¬
uitutem. Ut enim uere tuo cordi qd
cor meum ẽ totum fatear. qm̃ sicut
cordi meo ita cordi tuo aliquid çȩla¬
re non possum: reddendi debiti tar
respondere cõpulsus sum: quinon so¬
lum meum nom̃ sub fotimani erroris
nota non dubitauit lacessere. qͥn etiã
mee ꝓfessiomi contraria in me uoluit
retorquere: cuius nom̃ nunc litteris
insinuare distuli: s potes ipse ꝓcul
dubio recordari. Namibite nob̃cũ
apud carthaginẽ posito michi dicta
eius allata sunt: & si bene recolo etiã
in diam noticiam ꝑuenerunt. Nicħ
enim ibi posito legere possem: quod

Expanded text:
beat, et quanto magis donat, tanto beat, et quanto magis donat, tanto magis eum debitorem esse non pigeat. In quantum enim gratis largitur, in tantum debitor invenitur. Nec enim potest aliquis debitorem habere, nisi in eo quod ipse dignatus fuerit gratuita largitate conferre. Ipsum igitur pro me jugiter posce, ut mihi largiatur reddendi debiti facultatem, qui donavit, ut in ipso caritatis tibi liberam debeam servitutem. Ut enim vere tuo cordi, quod cor meum est, totum fatear, quoniam, sicut cordi meo, ita cordi tuo aliquid celare non possum, reddendi debiti tardrespondere compulsus sum, qui non solum meum nomen, sub Fotiniani erroris nota, non dubitavit lacessere; quin etiammeae professioni contraria, in me voluit retorquere. Cujus nomen nunc litteris insinuare distuli, sed potes ipse procul dubio recordari. Nam ibi te nobiscum apud Carthaginem posito, mihi dicta ejus allata sunt, et si bene recola, etiam in tuam notitiam pervenerunt; nihil enim te ibi posito legere possem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. ꝑ sp̃m scm quidatus ẽ nobis.
Quigͦ nobis dedit quod reddendo
debeamus: ipse donabit nob̃ facul¬
tatem qua possimus reddere quod
debemus. Ille gͥ auctor ẽ debiti: qui
auctor ẽ dom. Nam & seipsum sua
largitate dignatus ẽ facere debitorẽ:
non quia indigens abaliquo accepit:
s qm̃ abundans largit tribuit. Se¬
mine cẽ quippe suo iumento impo¬
situm. stabularioq curandum tra¬
dens. duob denariis datis ita se de-¬
bitorem ꝓfitecur ut diceret. siquid
suꝑ erog̾aucris cum uenero reddamt᷑.
Quidest autem siquid suꝑ erogaue¬
rit: nisi siquid ame magis acceꝑis:
Nam & ipse qui suꝑ erogabat in eo
quod non acceꝑat p̃ceptũ. s dabat
ex caritate consilium: miscłiam se
ꝓfitebatur utiq consecutũ. Ait eñi.
Se uirginib autem p̃ceptum dñi
non habeo: s consilium do tanquã
miscđiam consecutus a dño: ut sim
non solum ut erogandum acciperet:
uerum etiam ut amplius erogaret.
Ecce qualis ẽ dñs nr̃. ut donando de¬

Expanded text:
ritum sanctum qui datus est nobis. Qui ergo nobis dedit quod reddendo debeamus, ipse nobis donabit facultatem qua possimus reddere quod debemus. Ille igitur auctor est debiti, qui auctor est doni. Nam et seipsum sua largitate dignatus est facere debitorem, non quia indigens ab aliquo accepit, sed quoniam abundans largiter tribuit. Seminecem quippe suo jumento impositum, stabularioque curandum tradens, duobus denariis datis, ita se debitorem profitetur, ut diceret, Si quid supererogaveris, cum venero, reddam tibi . Quid est autem, si quid supererogaveris, nisi, si quid a me magis acceperis? Nam et ipse qui supererogabat in eo quod non acceperat praeceptum, sed dabat ex caritate consilium, misericordiam se profitebatur utique consecutum. Ait enim: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, sed consilium do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim non solum ut erogandum acciperet, verum etiam ut amplius erogaret. Ecce qualis est Dominus noster, ut donando de
Abbreviated transcription (Latin):
etiam uitam ȩternã regnũq cȩloꝵ
diuinitus fidelib p̃paratũ ẽ abini¬
cio. Ipse quippe xp̃c dicturum se
dextris ostendit. Yenite benedicti
patris mei: ꝑcipite regnũ quod uo¬
bis paratumẽ abmitio mundi. Sed
& hoc ipsum opusẽ grẽ. Ex gratia
enim dat᷑ non solum iustificatis
uita bona. s etiam glificatis uita
ȩterna. Quod pauli tenemꝰ p̃dicati¬
one cõꝑtum: dicentis. Stipendia eñi
peccati mors. gr̃a aut dĩ uita ȩterna:
mors stipendium. uita uͦ eterna gr̃a
dicit̾: nisi quia illa reddit᷑. hec do¬
natur: S tbi illam ds̃ reddit. o¬
pus malum peccatoris hominis
punit: quod nullatenus fecisset ho¬
mo nsi discessisset adõ. Cumuͦ ds̃
uitam ȩt̃nam donat: opus suum qd
inchoauit iustificans impium. ꝑfi¬
cit: głificans iustum. Hȩc aũt utraq
gr̃a idest & uita bona & uita ȩt̃na.

Expanded text:
etiam vitam aeternam, regnumque coelorum divinitus fide fidelibus praeparatum. Ipse quippe Christus dicturum se dextris ostendit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Sed et hoc ipsum opus est gratiae. Ex gratia enim datur non solum justificatis vita bona, sed etiam glorificatis vita aeterna. Quod Pauli tenemus praedicatione compertum, dicentis: Stipendium enim peccati mors. Gratia autem Dei, vita aeterna mors stipendium, 9 vita vero aeterna gratia dicitur, nisi quia illa redditur, haec donatur? Sed ubi illam Deus reddit, opus malum peccatoris hominis punit, quod nullatenus fecisset homo, nisi discessisset a Deo. Cum vero Deus vitam aeternam donat, opus suum quod inchoavit justificans impium, perficit glorificans justum. Haec autem utraque gratia, id est et vita bona et vita aeterna,
Abbreviated transcription (Latin):
tatus cuiꝰ ut scđm diuinitatem una ꝓba¬
retur cum patre natura: unus simul fu¬
it effectus in oꝑe. Sicut enim carnem
suam inuirginis utero faciente patre
etiam ipse fecit. quia scđm humanã
naturam de: xp̃o scriptum ẽ. & dnm̃¬
uos crucifixistis: scriptum ẽ etiam qͥa
cum traderetur apatre. ipse quoq cognos¬
citur se tradidisse. Scriptum est enim:
Quia ds̃ filiosuo proprio ñ peꝑcit. sed pro
filio dicit᷑. Quod autem nunc uiuo in
carne. infide uiuo filii dĩ qui dilex̃ me.
quia una c̃ patris filiiq maiestas. De
patre quippe sicbeatus loquitur petiꝰ.¬
N obis pͥmũ ds̃ suscitans filium suũ mi¬
sit benedicentem uobis. De se ipso uͦ
sic dei filius loquitur: ad uideos. Solui¬
te templum hoc: et intribus dieb susci¬
tabo illud. Quod iohannes aꝑuit dicens.
Ipse autem dicebat de templo corporis
sui. Colosensibus quoq paulus loqͣns.
ipsum dei filium humanitatem suã

Expanded text:
tatus. Cujus ut secundum divinitatem una probatatus. Cujus ut secundum divinitatem una probaretur natura cum Patre, unus simul fuit effectus in opere. Sicut enim carnem suam in Virginis utero, faciente Patre, etiam ipse fecit quia secundum humanam naturam de Christo scriptum est: Et Domius raderetur a Patre, ipse quoque se cognoscitur tradidisse; scriptum est enim: Quia DFilio dicit: Quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei qui dilexit me, quia una est Patris Filiique majestas. De Patre quippe sic beatus loquitur Petrus: Vobis primum Deus suscitans Filium suum, misit eum benedicentem vobis . De seipso vero sic Dei Filius loquitur ad Judaeos: Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud , quod Joannes aperuit dicens: Ipse autem dicebat de templo corporis sui . Colossensibus quoque Paulus loquens, ipsum Dei Filium humanitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
sonȩ dei et hominis. filius dĩ dicitur.
mortuus. Quod euidenter his uerbis
paulus apłs procestat᷑. Si enim cũ ini¬
mici eẽmus reconciliati sumus dõ per
mortẽ filii eus: multomagis reconci¬
liati saluierimus inuita ipsius. Qursꝰ
filium dĩ resurrexisse petri ꝑsecutioe
firmatur: udeos ad credulitatem xp̃i
taliter exhortantis. Uos estis filuꝓpħ aꝵ¬
et testamenti quod disposuit ds̃ adpa¬
tres nr̃os: dicens ad abraham. Et insemi¬
ne tuo benedicentur om̃s familiȩ terrȩ.
Nobis pͥmũ suscitans ds̃ filium suũ misit
eum benedicentem uobis: ut conũtat
se unusquisq a nequitia sua. Etiam in¬
hoc capitulo quem sem̃ abrahȩ memo¬
rat: eundem filium dei. petrus beatꝰ
appellat. Non enim diuidit᷑ rxp̃s. Qui
scđm id quod. ẽ. ex semine abrahȩ: cog¬
noscitur a mortius resurrexisse. Pro
unitate ꝑsonȩ inqua ds̃ & homo unus
est xp̃s. non in congrue dĩ filiꝰ dr̃ susci¬

Expanded text:
personae Dei et nominis, Filius Dei dicitur personae Dei et nominis, Filius Dei dicitur mortuus. Quod evidenter his verbis Paulus apostolus protestatur: Si enim, cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius . Rursus Filium Dei resurrexisse Petri prosecutione firmatur, Judaeos ad credulitatem Christi taliter exhortantis: Vos estis filii et testamenti quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraham et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae vobis primum Deus suscitans Filium suum misit eum benedicentem vobis ut convertat se unusquisque a nequitia sua hoc capitulo, quem semen Abrahae memorat, eumdem Filium Dei beatus Petrus appellat: non enim dividitur Christus. secundum id quod est ex semine Abrahae, cognoscatur a mortuis surrexisse, pro unitate personae in qua Deus et homo unus est Christus, non incongrue Dei Filius dicitur susci
Abbreviated transcription (Latin):
sue in passibilitatis ostendit. quȩ uͥq
semꝑ atq in effabiliter p̃sens et scdm
animam suam in inferno sine doloribꝰ
fuit: et scđm carnem suam insepulchro
sine corruptione iacuit. Quia ne car¬
nisuȩ defuit cum animã suam in infer¬
no dolere non sineret: nec animam suã
in inferno deseruit: cum in sepulchro
carnem suam a corruptione seruaret.
Dignum namq fuit ut carnẽ sepulchri
ñ corrumꝑet locꝰ. quam peccati ñ cor¬
rupit affectus. Et animam dolor ñ
contigisset inferni: quam seruitus
nequiuit tenere peccati. Propt̃ hoc
inpsalmo cum ex forma serui inqua
xp̃s nr̃a peccata portauit. diceret.
Quia repleta ẽ malis anima mea et ui¬
ta mea in infernum appropinquauit:
ut ostenderet eandem animam suã
a peccato liberam in infernũ pronob̃
peccatorib descendisse. subdidit
dicens. factus sum sicut homo sine
aduttorio. inter mortuos liber. Ue¬
riuitam̃ cũ sola caro moreretur et
resuscitaret᷑ in xp̃o: propter unitatemꝑ

Expanded text:
suae impassibilitatis ostendit, quod ubique semper atque ineffabiliter praesens, et secundum animam suam in inferno sine doloribus fuit, et secundum carnem suam in sepulcro sine corruptione jacuit, quia nec carni suae defuit cum animam suam in inferno dolere non sineret, nec animam suam in inferno deseruit cum in sepulcro carnem suam a corruptione servaret. Dignum namque fuit ut carnem sepulcri non corrumperet locus, quam peccati non corrupit affectus, et animam dolor non contingeret inferni, quam servitus nequivit tenere peccati. Propter hoc in psalmo, cum ex forma servi, in qua Christus nostra peccata portavit, diceret: Quia repleta est malis anima mea, et vita mea in infernum appropinquavit , ut ostenderet 138 eamdem animam suam a peccato liberam in infernum pro nobis peccatoribus descendisse, subdidit dicens: Factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber rumtamen cum sola caro moreretur et resuscitaretur in Christo, propter unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
armis: illa ieuiniis: ille ebrietate: ĩsta
oratione: gͥ quod omĩs isrłitarum po¬
płs facere non potuit: scã uidua casti¬
tatis uirtute ꝑfecit. Obtruncauit
una mulier tanti agminis ducem: et
in sꝑatam dei popło reddidit lib̃tatẽ.
Uideamꝰ & innouo testam̃to qualit̃ no¬
bis scẽ agͥne conuersatio demonstret᷑.
De qua sẽs lucas sic refert. Et erat an¬
na ꝓpħissa filia fanuel de tribu aser.
& hȩc processerat indieb multis. &
iuxerat cum uiro suo annis septẽ auir

Expanded text:
armis, ista jejuniis; ille ebrietate, ista armis, ista jejuniis; ille ebrietate, ista oratione. Igitur quod omnis Israelitarum populus facere non potuit, sancta vidua castitatis virtute perfecit. Obtruncavit una mulier tanti agminis ducem, et insperatam Dei populo reddidit libertatem.ideamus et in Novo Testamento qualiter nobis sanctae Annae conversatio demonstretur. De qua sanctus Lucas sic refert: Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser; et haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo
Abbreviated transcription (Latin):
met ieiunasse: audi quid de ea in¬
in subsequentib dicat᷑. Et erat iudith
bona aspectu. et formosa facie ualde ce
prudens corde. et bona in intellectu &
erat honesta ualde: Quia reliquerat ei
manasses uir eius. filius achitob. filii
melchis. filii eliab. filii nathanahel.
filii surisada. filii symeon. filii isrł au¬
rum et argentum: seruos et ancillas: et
peccora et prȩdia. Ecce uidua p̃clarana-¬
talib facultatib diues. etate iuuenis.
specie mirabilis: diuitias contempsit.
delicias tespuit. caris incentiua cal¬
cauit: et induta uirtute exalto non
quesiuit scdo famulari conubio: ꝓptc̃a
testimonio tam p̃clara oꝑis: apparuit.
quantum dõ dilecta sit continentia
uidualis. Deniq cum olofernis innu¬
mero bethuliam obsedisset exercitu.
et omĩs isrłitarũ uirtus ꝑcurbata lan-¬
guesceret: egreditur castitas obpugna¬
tura lascuuam: et ad interitũ suꝑbie
humilitas sca procedit. Ille pugnabat

Expanded text:
met jejunasse, audi quid de ea met jejunasse, audi quid de ea in subsequentibus dicitur: Et erat Judith bona aspectu, et formosa facie valde, et prudens corde, et bona intellectu, et erat honesta valde. Quia reliquerat ei Manasses vir ejus, filius Achitob, filii Melchis, filii Heliab, filii Nathahel, filii Surisoda, filii Simeon, filii Israel, aurum et argentum, servos et ancillas, et pecora et praedia . Ecce vidua praeclara natalibus, facultatibus dives, aetate juvenis, specie mirabilis, divitias contempsit, delicias respuit, carnis incentiva calcavit, et induta virtute ex alto, non quaesivit secundo famulari connubio. Propterea testimonio tam praeclari operis apparuit, quantum Deo dilecta sit continentia vidualis. Denique cum Holofernes innumero Bethuliam obsedisset exercitu, et omnis Israelitarum virtus perturbata languesceret, egreditur castitas oppugnatura lasciviam, et ad interitum superbiae humilitas 159 sancta procedit. Ille pugnabat
Abbreviated transcription (Latin):
uera cordis humilitate calcabis: Ut illiꝰ
inte sponsi semꝑ uiuat affectus. qͥ sẽꝑ
est uius. Sicut eodem resurgente uo¬
cis angłicȩ attestatione firmatur. cum
mulieribus dicitur: Quid quęritis ui¬
uentem cũ mortuis. De quo etiam apłi¬
ca sic auctoritas loquit᷑. Uuius ẽ. sermo
dei de efficax. Nuius est gͦ ille qui ẽ uer-¬
bum patris et idõ ipse est fidelium ui¬
ta. Hunc sc̃ẽ uiduȩ cordis contritione
et corporis castigatione quȩsierunt. hu-¬
ic cordis et corporis plena continentia
deuotissime seruierunt. De iudithent¬
sic scriptum ẽ. Et erat uidith indomo
sua uidua annistrib et mensib qua¬
tuor. et fecit sibi tab̃nacłm suꝑ solariũ
domus suȩ et imposuit suꝑ lumbos
suos cilicium. et erant suꝑ eam uestim̃¬
ta uduitatis suę: et ieuinabat iudith
omnib dieb uiduitatis suȩ. Ac ne
quis illam sc̃ãm uiduam ñ deuotioẽ
cordis s necessitate pauꝑtatis existi¬

Expanded text:
vera cordis humilitate calcabis, ut illius vera cordis humilitate calcabis, ut illius in te sponsi semper vivat affectus, qui semper est vivus: sicut, eodem resurgente, vocis angelicae attestatione firmatur, cum mulieribus dicitur: Quid quaeritis viventem cum mortuis ? De quo etiam apostolica sic auctoritas loquitur: Vivus est enim sermo Dei, et efficax . Vivus est ergo ille qui est Verbum Patris; et ideo ipse est fidelium vita. Hunc sanctae viduae cordis contritione et corporis castigatione quaesierunt, huic cordis et corporis plena continentia devotissime servierunt. 29. De Judith enim scriptum est: Et erat Judith in domo sua vidua annis tribus et mensibus quatuor; et fecit sibi tabernaculum super solarium domus suae, et imposuit super lumbos suos cilicium, et erant super eam vestimenta viduitatis suae, et jejunabat Judith omnibus diebus viduitatis suae . Ac, ne quis illam sanctam viduam non devotione cordis, sed necessitate paupertatis existi
Abbreviated transcription (Latin):
auiditate ꝑquirunt: quȩ post spon-¬
sum suum in odore unguentoꝵ eius
currunt: quȩ suauitatẽ dñi gustu inte¬
riore ꝑcipiunt: quȩ puro affectu esuri-¬
unt situintq iusticiam: quȩ oꝑant᷑
cybum non qui ꝑit. sed qui ꝑmanet
inuitam ȩt̃nam. Cum talib et collo-¬
quia tibi conferenda sunt et frequen¬
tanda conuiuia. ut cum eas cibis cor-¬
poralib pascis. ad meritum tibi sc̃ȩ oꝑa¬
tionis accedat: et cum earũ ũbis spiri¬
talib pasceris. ꝓfectus tibi scẽ conu̾¬
sationis ac crescat: nec uelis talib nunc
m̃sam tuam replere deliciis: qualibꝰ eam
replebas quando carnali conubio seruie¬
bas. Audi magistrum gentium: quid de
uidua dicat. Quȩ indeliciis est inquit:
innouo testam̃to: scãrum uiduarũ qͥb
ȩdificeris exemplo. Inueteri testam̃to
iudith: anna consideretur innouo. Qua-¬
rum si dno ad uiuante imitatrix fueris:
et delicias carnis et iactantiam scłarẽ

Expanded text:
aviditate perquirunt, quae post sponaviditate perquirunt, quae post sponsum tuum in odore unguentorum ejus currunt, quae suavitate Deum gustus interioris percipiunt, quae puro affectu esuriunt, sitiuntque justitiam; quae operantur cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Cum talibus et colloquia tibi conserenda, et frequentanda convivia; ut cum eas cibis corporalibus pascis, ad meritum tibi sanctae operationis accedat; et cum earum verbis spiritalibus pasceris, profectus tibi sanctae conversationis accrescat, nec velis talibus nunc nsam tuam replere deliciis, qualibus eam replebas, quando carnali connubio serviebas. Audi Magistrum gentium, quid de vidua dicat: Quae in deliciis est, inquit, in Novo Testamento sanctarum viduarum quibus aedificeris exempla. In Veteri Testamento, Judith; Anna consideretur in Novo: quarum si, Domino adjuvante, imitatrix fueris, et delicias carnis, et jactantiam saecularem
Abbreviated transcription (Latin):
amplectendi: nunc tempꝰ ẽ longe fieri
ab amplexii. Adhereant uiris quȩ non¬
conuigali uinculo tenent᷑ astricte : tibi
mino: et instat obsecrationibꝰ & oratiõĩb
nocte et die. Oratio gͦ tibi sit inpostula¬
tione crebra: in scã uero cogitatione atq
oꝑatione continua. Sic enim poteris
implere quod apłs iubet. ut sine in ter¬
missione oremꝰ. Oratio namq ẽ in con-¬
spectu dei omne opꝰ bonũ: qͦ delec-¬
tatur nichil indigens ds̃. Ut agnosca¬
mus bona oꝑa locum orationis apd̃
dm̃ habere: scriptura scã nos admonet
sic. Absconde elemosinam insinu pau¬
ꝑis:. et ipsa orabit prote. Caue ne carniᷤ
curam indesideriis facias. ne semper gu¬
lȩ quod poscit in dulgeas refectione tua
non uoluptas expleatur: sed sustentet᷑
infirmitas. Tales autem conuiuii de¬
bes habere participes. quȩ non carnis
solent delicias laudare. s cordis. Quȩ
angłorum panem interioris hominis

Expanded text:
amplectendi, nunc tempus est longe fieri amplectendi, nunc tempus est longe fieri ab amplexu. Adhaereant viris quae conjugali vinculo tenentur astrictae: tibi dmino, et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die . Oratio ergo tibi sit in postulatione crebra, in sancta vero cogitatione atque operatione continua. Sic enim poteris implere quod Apostolus jubet , ut sine intermissione oremus. Oratio namque est in conspectu Dei omne opus bonum, quo delectatur nihil indigens Deus. Et ut agnoscamus bona opera locum orationis apud Deum habere, Scriptura nos sancta Absconde elemosinam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro te ad Dominum curam in desideriis facias, ne semper gulae quod poscit indulgeas: refectione tua non voluptas expleatur, sed sustentetur infirmitas. Tales autem convivii debes habere participes, quae non carnis solent delicias laudare, sed cordis, quae angelorum panem interioris hominis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ ad lasciuam excitet: sed ad conti¬
nentiam prouocet᷑. qͥ ñ ad libidinem
illiciat. sed compͥmat ad cimorem: Q
non attendat carnis concupiscentiam.
sed extinguat. Qui non inlicitet ad con¬
cubitum: sed excitet ad ꝓfectum: Ex
quo cordis compunctio. ñ carnis libido
nascatur: unde filio dei placcas: unde
te uere castam obtutui sponsi cȩlestis
ostendas. Ille et enim sponsus carnẽ tuã
maceratam uult uidere ñ nitidam. A¬
nimȩ conubio utitur: nec carnis. s ani¬
mȩ pulchritudine delectat᷑. Quo cit¬
ca castigatione corporis: ad quire pul¬
chritudinem cordis. Uilib caro tegat᷑
oꝑimentis: et p̾ciosis anima uestib in-¬
duac᷑. Nec queras ut placeas oculis ho¬
minum sed ut xp̃i non offendas aspectũ.
Ille ince quod diligit uideat. quod dedit
inueniat quod delectat᷑ agnoscat. Con¬
cupiuit enim rex speciem tuam: s omĩs
gła filiȩ regis intrinsecus. Transiit tempꝰ

Expanded text:
qui non ad lasciviam excitet, sed ad contiqui non ad lasciviam excitet, sed ad continentiam provocet; qui non illiciat ad libidinem, sed comprimat ad timorem; qui non accendat carnis concupiscentiam, sed exstinguat; qui non illicitet ad concubitum, sed excitet ad profectum; ex quo cordis compunctio, non carnis libido nascatur; unde Filio Dei placeas, unde te vere castam obtutui sponsi coelestis ostendas. Ille enim sponsus carnem tuam maceratam vult videre, non nitidam; animae connubio utitur, nec carnis, sed animae pulchritudine delectatur. Quocirca castigatione corporis acquire pulchritudinem cordis: vilibus caro tegatur operimentis, et pretiosis anima vestibus induatur; nec quaeras ut placeas oculis hominum, sed ut Christi non offendas aspectum. Ille in te quod diligit videat, quod dedit inveniat, quo delectatur agnoscat. Concupivit enim rex speciem tuam; sed omnis gloria filiae regis intrinsecus . 26. Transiit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
res subditȩ sint uiris suis ut si qui non
credunt ũbo dei. ꝑuxorum suarũ con¬
uersationẽ. sine uerbolucrificent᷑. con¬
siderantes ur̃ãm in timore castam con¬
ũsationem qua fit non extrinsecꝰ ca-¬
pillorum implicatio. aut auri circũ¬
positio. aut inhabitu uestimentoꝵ or¬
natus. sed ille absconditus cordis ho¬
mo in incorruptibilitate quieti et
modesti sp̃s. qui est ante dm̃ locuples.
Hoc p̃ceptum beatus apłs scãrum mulie-¬
rum fir mauit exemplo. dicens. Sic enĩ
et aliquando mulieres sc̃ȩ quȩ sꝑabat̃
indm̃: ornabant se subiectȩ uiris suis.¬
Siergo scȩ̃ mulieres etiam conuigate
ñ sunt monilib comendȩ s morib¬
et eo magis humilitate debent ornari
quam ueste: qualis debet. eẽ. uiduȩ habitꝰ
et incessus quȩ non homini uiro cupit
placere sed xp̃o quȩ necessitate corporał
absoluta conubii. spiritalia tantũ debet
ornam̃ta sectari: Habitus gͦ tuus talissit

Expanded text:
res subditae sint viris suis, ut si qui non res subditae sint viris suis, ut si qui non credunt verbo Dei, per uxorum suarum conversationem, sine verbo lucrificentur, considerantes vestram in timore castam conversationem; qua insit non extrinsecus capillorum implicatio, aut auri circumpositio, aut in habitu vestimentorum ornatus, sed ille absconditus cordis homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, qui est ante Deum locuples . Hoc praeceptum beatus apostolus sanctarum mulierum firmavit exemplo, dicens: Sic enim et aliquando mulieres sanctae, quae sperabant in Deum, ornabant se, subjectae viris suisSi ergo sanctae mulieres, etiam conjugatae, non sunt monilibus commendandae, sed moribus, et magis humilitate debent ornari quam veste, qualis debet esse viduae habitus et incessus, quae non homini viro cupit placere, sed Christo? quae necessitate corporalis absoluta connubii, spiritalia tantum debet ornamenta sectari? Habitus ergo tuus talis sit,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sicut scriptum ẽ deuirtute in uirtu¬
tem: et animꝰ tuus ab intentione tempo¬
ralium ad contemplationẽ transeat
ȩternoꝵ. Transiensꝙ auirtute coniu-¬
galis pudicitiȩ ad potiorem uirtutẽ
continentiȩ uidualis. ñ minore conti-¬
nentia cordis p̃dita debes. ẽẽ. quã cor¬
poris ce post obitum temporalis ma¬
riti. om̃s incorde tuoreliquiȩ debent
mundanȩ cogitationis extingui. Cur
enim uidua xp̃iana gerat animũ uin-¬
culo cuiꝰ quam mundanȩ cogitatio¬
nis innexum: Quȩ mortuo uiro mun¬
dũ debet estimare cõmortuũ: Causa
gͥ mundanȩ cogitationis desistente:
debet ipsa quoq cogitatio mundana
cessare. Et sicut antea corporalit̃ orna¬
baris uiro qui delectaretur specie cor-¬
poris: ita nunc spiritalit̾ ornanda es
xp̃o. qui solam inte quęrit pulchri¬
tudinem m̃tis. Adtende quidbeatꝰ
petrus etiam coniuigatis mulierib
mandet: quib exterioris habitꝰ inter¬
dicit ornatum. hec loquens. Mulie¬

Expanded text:
igitur, sicut scriptum est, de virtute in virtutem , et animus tuus ab intentione temporalium ad contemplationem transeat aeternorum, transiensque a virtute conjugalis pudicitiae ad potiorem virtutem continentiae vidualis, non minore continentia cordis praedita debes esse quam corporis, et post obitum temporalis mariti omnes in corde tuo reliquiae debent mundanae cogitationis exstingui. 23. Cur enim vidua Christiana gerat animum vinculo cujusquam mundanae cogitationis innexum, quae, mortuo viro, mundum debet aestimare commortuum? Causa igitur mundanae cogitationis desistente, debet ipsa quoque cogitatio mundana cessare; et sicut antea corporaliter 157 ornabaris viro, qui delectaretur specie corporis, ita nunc spiritaliter ornanda es Christo, qui solam in te quaerit pulchritudinem mentis. 24. Attende quid beatus Petrus etiam conjugatis mulieribus mandet, quibus exterioris habitus interdicit ornatum, haec loquens: Mulie
Abbreviated transcription (Latin):
ture nunquam segregari potest unige¬
nitus filuĩs sic afusceptore dõ ꝑunitatẽ
ꝑsone nunquam posset homo separa¬
ri susceptꝰ. Sio tam̃ ut quamuis xp̃c
nec confundi posset aliquando nec di¬
uidi: unus tam̃ atq idem xp̃c et ex ueri¬
tate passionis humanȩ quȩ nr̃a fuerant
redderet: et ex ueritate inpassibilitatis
diuine.quȩ sua fuerant tribuisset. Ut
dum ille pauꝑ efficeretur in suis diui-¬
tiis manens. nos ex pauꝑib diuites fa-¬
ceret: quibꝰ suȩ pauꝑtatis infinitas di-¬
uitias contulisset. Quoduas electioĩs
manifesto uidet᷑ denunti & are ser¬
mone. dicens. Scitis enim ꝑ grãm do
uos diuuites essetis. Hoc gͥ ꝑsonȩ insepara-¬
tarie pateretur incarne. salua in passi-¬
bili plenitudine diuinȩ substantiȩ:
Qm̃ sic̃ unus ẽ de quo apłs dic̃ quorũ

Expanded text:
turae nunquam segregari potest unigeturae nunquam segregari potest unigenitus Filius, sic a susceptore Deo per unitatem personae nunquam posset homo separari susceptus; sic tamen ut quamvis Christus nec confundi posset aliquando nec dividi, unus tamen atque idem Christus, et ex veritate passionis humanae, quae nostra fuerant redderet, et ex veritate impassibilitatis divinae, quae sua fuerant tribueret: ut dum ille pauper efficeretur in suis divitiis manens, nos ex pauperibus divites faceret, quibus suae paupertatis infinitas divitias contulisset. Quod Vas electionis manifesto videtur denuntiare sermone dicens: Scitis enim gratiam Domvos divites essetis . Hoc igitur personae inseparatarie pateretur in carne, salva impassibili plenitudine divinae substantiae. Quoniam sicut unus est de quo Apostolus dicit: Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
patre. totum implens et continens mun-¬
dũ:. Totus sibi inutero uirginis ȩdifi¬
tia ȩdificauit sibi domũ. Lotus in pa¬
tre sempit̃no. Totus inhomine suscep¬
to: totus in cęlo. totus in mundo: totꝰ
etiam in inferno. Sic inse cotũ ho-¬
minem uerꝰ ds̃ et summꝰ accepit. &¬
sic plenitudo diuinitatis ueritate diui¬
nȩ humanȩq substantiȩ in confusibi¬
lit̾ ꝑmanente. semet ipsum pleno con-¬
inxit homini: ut unitate deinceps
inȩc̃nũ manente ꝑsonȩ. nec homo xp̃s
a sua diuinitate. nec idem ds xp̃s asua
posset humanitate disungi. Hoc enĩ¬
nr̃ȩ infirmitatis medela poscebat᷑: ut sic̃
naturalis unitas inpatre manet & filio:
sic ꝑsonalis unitas maneret in xp̃o. Et sic̃
ꝑsonalis distinctio duas ñ facit inpatre
et filio substantias: sic naturalis discre
dit et filium: sic unitas ꝑsonalis. homi-¬
nem ñ confundisset & ubum. Et quẽ¬
admodũ agenitore dõ ꝑunitatem na¬

Expanded text:
Patre totum implens et continens munPatre totum implens et continens mundum, totus sibi in utero Virginis aedifiaedificans domum , totus in Patre sempiterno, totus in homine suscepto, totus in coelo, totus in mundo, totus etiam in inferno: sic in se totum hominem verus Deus et summus accepit, et sic plenitudo divinitatis, veritate divinae humanaeque substantiae inconfusibiliter permanente, semetipsum pleno conjunxit homini, ut unitate deinceps in aeternum manente personae, nec homo Christus a sua divinitate, nec idem Deus Christus a sua posset humanitate disjungi. Hoc enim infirmitatis nostrae medela poscebat, ut sicut naturalis unitas in Patre manet et Filio, sic personalis unitas maneret in Christo; et sicut personalis distinctio duas non facit in Patre et Filio substantias, sic naturalis discretdit et Filium, sic unitas personalis hominem non confunderet et Verbum; et quemadmodum a genitore Deo per unitatem na
Abbreviated transcription (Latin):
ham ante iam direrat. Uidete quia
egosum et ñ sum mutatꝰ. De quo etiam
paulus beatum dauid cecinisse cõme¬
morat. Mutabis eos & mutabuntur.
natus ex homine. Et in eo quod plenꝰ
ueritatis: nichil minus paternȩ diui¬
nitatis habens. ds̃ plenus generatꝰ ex
patre. Namñerat plenus grẽ unge¬
nitus apatre. siin dĩ filio minꝰ fuit ali¬
quid hominis. Hec erat plenꝰueritatis
si in eodem hominis filio: muniꝰ fuit ali¬
quid deitatis. Ille gͥ in effabilis ds̃ de
patre naturalit̾ sine utio genitus pꝰ¬
quam uenit plenitudo temporis ut
missus apatre fieret ex muliere. fieret
sublege ut eos qui sublege erant redi¬
meret. ut ad optionem filiorũ reciꝑe¬
mꝰ. totus regnans insinu patris: cocus
semet ipsum formans inutero uirginis.¬
Neq enim pars eius remansit inpatre.
et pars eius descendit in uirginẽ. cũ
totus in patre maneret qđ erat. & totꝰ
inuirgine fieret qd ñ erat. Totus cũ¬

Expanded text:
prophetam ante jam dixerat: Videte quia prophetam ante jam dixerat: Videte quia ego sum et non sum mutatus . De quo etiam Paulus beatum David cecinisse commemorat: Mutabis eos, et mutabuntur, natus est ex homine; et in eo quod plenus veritatis, nihil minus paternae divinitatis habens, Deus plenus generatur ex Patre. Nam non erat plenus gratiae Unigenitus a Patre, si in Dei Filio minus fuit aliquid hominis; nec erat plenus veritatis, si in eodem hominis filio minus fuit aliquid deitatis. Ille igitur ineffabilis Deus, de Patre naturaliter sine initio genitus, postquam venit plenitudo temporis, ut missus a Patre, fieret ex muliere, fieret sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus , totus est regnans in sinu Patris, totus semetipsum formans in utero Neque enim pars ejus remansit in Patre, et pars ejus venit in Virginem, cum totus in Patre maneret, quod erat; et totus in Virgine fieret q
Abbreviated transcription (Latin):
quamins inseparabilit̾ discernat. utrũq
ꝑsona. Idõ filius ipse testat᷑. Ego& pat̃
autem dum nr̃ȩ redemptionis cõmerciũ
ger eret᷑. pleno ueroq homini. plenum
uerũq dm̃ decebat uniri. Sic tam̃ ut in
unitate ꝑsonȩ. nec in homine ds̃ nec hõ
posset in dõ confundi. Nunquã enim
quisquam hominũ adiuncendũ hu¬
mani generis inimicũ fuisset idoneus:
si inmediatore dei et hominũ homine
xp̃o iħu. aut aliquid fuiss& hominis
minꝰ. aut homo a dõ susceptus diuina
fuisset susceptione consumptꝰ. Non
autem humana natura poterat in re¬
paratione consumi: cuiꝰ pars damp¬
nata ñ consumit᷑ ȩc̃ñitate supplicii.
Cum autem penȩ sit consumere grẽ re-
patare: redemptor humani generis
plenus confitendus ẽ ds̃. plenũ sus-¬
cipiens hominem. Plenus gr̃e qua
homo fieri dignatus ẽ. dr̃. et plenus
ueritatis qua ds̃ ipse qui homo fac¬
tus ꝑmanet inmutatus. Sicut ꝑ ꝓ

Expanded text:
quamvis inseparabiliter discernat utrumque quamvis inseparabiliter discernat utrumque persona; ideo Filius ipse testatur: Ego et Pater autem, dum nostrae redemptionis commercium gereretur, pleno veroque homini plenum verumque Deum decebat uniri: sic tamen, ut in unitate personae, nec in homine Deus, nec homo posset in Deo confundi: nunquam enim quisquam hominum ad vincendum humani generis inimicum fuisset idoneus, si in Mediatore Dei et hominum, homine Christo Jesu, aut aliquid fuisset hominis minus, aut homo a Deo susceptus, divina fuisset susceptione consumptus; non autem humana natura poterat in reparatione consumi, cujus pars damnata non consumetur aeternitate supplicii. Cum autem poenae sit consumere, gratiae reparare, Redemptor humani generis, plenus confitendus est Deus, plenum suscipiens hominem, plenus gratiae qua homo fieri dignatus est Deus, et plenus veritatis, qua Deus ipse qui homo factus est permanet immutatus, sicut per
Abbreviated transcription (Latin):
cifixum. udeis quidem scandalum gen-¬
tib aũt stulticiam ipsis aũt uocatis
udeis atq grecis: xp̃m dei uirtutem
et dĩ sapientiam. Et ut in infirmitate
susceptionis humanȩ magnitudinem
diuinȩ uirtutis monstraret. adiecit.
Qđ enim stultum ẽ dĩ. sapientiꝰ ẽ hõibꝰ.
Et qd̾ infirmũ ẽ dĩfortus ẽ hominibꝰ.
Ille igitur dĩ filius dĩ iuitus et dĩ sapien¬
tia. In exordio redemptionis nr̃e. diu̾¬
sum quiddam ꝑegit in homine: quã
qd̾ semꝑ habebat in patre: Quia uide¬
licet aliud ibi maiestatis natiuitas ha-¬
buit. aliud hic pietas redemptionis ex e'¬
git. In illo enim sempitnȩ naciuitatis
archano. sempit̃nus atq in mutabilis
pat̃ alterum genuit ñ diuersum et qͣn
generando protulit. tantꝰ ipse ꝑ¬
mã Usit. ꝑsonaliter distinxit ase. qũe
naturaliter totum habet inse. Hoc ipsius
filii no  b manifestat᷑ eloquio dicen¬
tis. Ego inpatre. et pat̾ inme ẽ. In¬
confusibi Aliter gͦ unit utrumq nataͣ.

Expanded text:
dalum, gentibus autem stultitiam, ipsis autem vocatis Judaeis atque Graecis, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam , et ut in infirmitate susceptionis humanae magnitudinem divinae virtutis monstraret adjecit: Quod enim 116 stultum est Dei, sapientius est hominibus, et quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Ille igitur Dei Filius, Dei virtus, et Dei sapientia, in exordio redemptionis nostrae, diversum quiddam peregit in homine, quam quod semper habebat in Patre, quia videlicet aliud ibi majestatis nativitas habuit, aliud hic pietas redemptionis exegit : in illo enim sempiternae nativitatis arcano sempiternus atque incommutabilis Pater alterum genuit non diversum; et quantum generando protulit, tantus ipse permansit; et personaliter distinxit a se, quem naturaliter totum habet in se. Hoc ipsius Filii nobis manifestatur eloquio dicentis: Ego in Patre, et Pater in me . Inconfusibiliter ergo unit utrumque natura,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita mutuȩ caritatis officio sic debi¬
tum quod sibi debetur exigant ut de¬
bitoribꝰ quod cxigunt reddant. Nemo
.ẽ. enim fidelium quisic sibi caritatẽ
flagitet reddi: ut ipse non illam suo
debeat reddere debitori. Quȩ licet in
diũsis donationib scđm grãm quȩ
data ẽ nobis differentib diuerso red¬
di uideatur effectu. In aduitorio ta¬
m̃ mucuȩ orationis om̃s facit unius
debiti participes: inqua facit singłos
om̃ib debitores. Uide qualit̃ ille qui
se debitorem sapientibꝰ et insipientib
profitet᷑. debitum orationis et cunctis
reddat et ab omnibꝰ exigat. Romanis
ait. reddens hoc debitum testis enim
filii eius quod sine int̃missione me¬
moriam ur̃i facio semꝑ in orationibꝰ
meis. Sed si huius debiti cuiꝰ ẽ. deuotꝰ
redditor: uide quam sit auarꝰ ex actor
Isdem denuo ait. Obsecro gͥ uos fr̃s ꝑ¬

Expanded text:
atque ita mutuae caritatis officio sic debiatque ita mutuae caritatis officio sic debitum quod sibi debetur exigant, ut debitoribus quod exigunt reddant. 4. Nemo est enim fidelium qui sic sibi caritatem flagitet reddi, ut ipse non illam suo debeat reddere debitori. Quae licet in diversis donationibus, secundum gratiam quae data est nobis, differentibus diverso reddi videatur effectu, in adjutorio tamen mutuae orationis omnes facit unius debiti participes, in qua facit singulos omnibus debitores. Vide qualiter ille qui se debitorem sapientibus et insipientibus profitetur, debitum orationis et cunctis reddat, et ab omnibus exigat. Romanis ait, reddens hoc debitum: Testis enim Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis . Sed hujus debiti, cujus est devotus redditor, vide quam sit avarus exactor. Iisdem denuo ait: Obsecro igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑillam caritatem xp̃i menbris seruit.¬
quod apłs ut ad libertatem ueniamꝰ
ȩternam. seruitutẽ liberam inuicem
xp̃i menbris imꝑat exhibendamdi¬
cens. Uos enim inlibtatem uocati estis
fr̃s. tantum ne libertatem in occasio¬
nem carnis detissed ꝑcaritatem serui¬
te inuicem. Quantomagis gͥ reddere
quod exigis huiꝰ seruitutis p̃cepto com¬
pellor: cantomagis uiriũ meaꝵconsi¬
deratione deterreor. Est enim talis
utriusq uirtutis copula. de qua mͥ
ẽ. aliquid in quantũ ds̃ donauerit
disputandum: ut inp̃senti uita. ipsa
sit om̃ium ꝑfectio culm̃q uirtutum.
Quia nec incorpore. ẽ. aliquid integri¬
tate melius: nec in anima. ẽ. aliquid
fidei humilitate sublimuis. Est mͥ
tam̃ confidentia diuinȩ opitulatio¬
nis: in eo quod adiuuor orationibꝰ uris.
filiabusq inspirat. ut cum a conserius
siuis spiritale debitum flagitant. ipsi
quoq proeis orare dominũ ñ quiescant:

Expanded text:
per illam caritatem, Christi membris servitper illam caritatem, Christi membris servitquod Apostolus, ut ad libertatem perveniamus aeternam, servitutem liberam invicem Christi membris imperat exhibendam, dicens: Vos enim in libertatem vocati estis, fratres: tantum, ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per caritatem servite invicem . 3. Quanto magis igitur reddere quod exigis hujus servitutis praecepto compellor, tanto magis virium mearum consideratione deterreor. Est enim talis utriusque virtutis copula, de qua mihi est aliquid, in quantum Deus donaverit, disputandum, ut in praesenti vita ipsa sit omnium perfectio culmenque virtutum: quia nec in corpore est aliquid integritate melius, nec in anima est aliquid fideli humilitate sublimius. Est mihi tamen confidentia divinae opitulationis, in eo quod adjuvor orationibus vestrfiliabusque suis inspirat, ut cum a conservis suis spiritale debitum flagitant, ipsi quoque pro eis orare Dominum non quiescant,
Abbreviated transcription (Latin):
Quem gͦ fructum habuistis tunc in quibꝰ
nunc erubescitis: Nam finis illoꝵ mor
ẽ: Illam quoq seruitucẽ quam liberati
accepimus ut lib̃atori dõliberaliter ser¬
uiremus. Insubsequentib eiusdem doc¬
toris scrmonib inuenimꝰ cum dicit. Nc̃
autem liberati a peccato serui autem
facti dõ: Habetis fructum ur̃m in scĩfi¬
cationem: finem uͦ uitam ȩt̃nam. Eece
quo ducit ac ꝑducit hec sca seruitus.
inqua uere libertatis. ẽ. munꝰ. Ad uitã
uet. nisi qui mortificatur huic munde
Inqua nemo regnabit. nisi qui humilis
ꝑseuerat in dño. Illa namq uita hiuc
mortificationi promittitur. & illa celsi¬
tudo huic humilitate seruat᷑. Ipsi humi¬
litati quam scilicet efficaciter sectaris:
et inqua scãm uirginitatẽ dõ custodien-¬
te custodis. me quoq deuote libent̃q
nobis. tam delectabiliter quam libe-¬
raliter seruire xp̃i menbris instigat.
uolo quod in iunxisti competent̾ un¬
plere. sciens illum uere xp̃o seriuire. qͥ

Expanded text:
ctum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis? Nam finis illorum mors est . Illam quoque servitutem, quam liberati accepimus, ut liberatori Deo liberaliter serviremus, in subsequentibus ejusdem doctrinae sermonibus invenimus, cum dicit: Nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam Ecce quo ducit ac perducit haec sancta servitus, in qua verae libertatis est munus: ad vitam hominum vivet, nisi qui mortificatur huic mundo; in qua nemo regnabit, nisi qui humilis perseverat in Deo. Illa namque vita huic mortificationi promittitur, et illa celsitudo huic humilitati servatur: ipsi humilitati, quam scilicet efficaciter alacriterque sectaris, et in qua sanctam virginitatem, 164 Deo custodiente, custodis, me quoque devote libenterque tum, qui datus est nobis , tam delectabiliter quam liberaliter servire Christi membris instigat, volo quod injunxisti competenter implere; sciens illum vere Christo servire, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et nicodemus quiuenerat adiħm nocte
pͥmũ: ferens mixturam myrrȩ et aloes
quasi libras centum. Acceꝑunt gͦ corpꝰ¬
iħu. et alligauerunt eum linteis cũ
aromatib sic ut mos uidȩis . ẽ. sepelire.
Eece facta distinctione diuinitatis car-¬
nis et animȩ quantum ad propriȩtatẽ
substantiȩ attinet. solum corpus iħu
dicit de cruce depositum: aromatib
conditũ. et linteis obuolutũ. Propter
exuirginis utero suscepit. nec in mor-¬
te nec insepulchro deseruit: ꝓpterea
secutus iohannes adiecit. Erat autem
in loco ubi crucifixus ẽ ortus: & in orto
monumentũ nouũ: inquo ñdũ qͥsqũa
positus erat. Ibigͦ propt̃ parasceue ui-

Expanded text:
et Nicodemus, qui venerat ad Jesum nocte primum, ferens mixturam myrrhae et aloes, quasi libras centum. CCVIII, 1. AccepJesu, et alligaverunt eum linteis cum aromatibus, sicut Judaeis mos est sepelire . Ecce, facta distinctione divinitatis, carnis et animae, quantum ad proprietatem substantiae attinet, solum corpus Jesu dicit de cruce depositum, aromatibus conditum, et linteis obvolutum; propter minem quem ex Virginis utero suscepit, nec in morte, nec in sepulcro deseruit; propterea secutus Joannes adjecit: Erat autem in loco ubi crucifixus est hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius tam̃ dona scđm ipsius imper¬
scrutabilẽ atq irrep̃hensibilẽ uolũ¬
tatem. sicut in hominib posse auge¬
ricredimus. sic in eis posse minui ñ¬
negamꝰ. Nam cum dona sint sp̃sscĩ
caritas. gaudium . pax. longanimi¬
tas. bonitas. benignitas. fides. mode¬
stia. continentia. castitas: & cũ alii
detur ꝑspm sermo sapientiȩ. aliiaũ
sermo scientiȩ scdm eundem sp̃m al¬
teri fides in eo dem spũ. hec tam̃ oĩa
possunt in hominib & augeri & mi¬
nui. Unde ẽ illd̃ quod ipsi apłi au¬
gm̃tũ fidei sibi a dño postulant con¬
donaridicentes. Dñc auge nob̃ fidẽ.
Incaritate quoq nos crescere ipse bea¬
tus demonstrat apłs qraiait. Ueri¬
tatem autem facientes. incaritate
crescamus in illo ꝑomĩa. Quomo¬
do aũt in caritate crescimꝰ. nͥ cum¬

Expanded text:
Cujus tamen dona, secundum ipsius imperscrutabilem atque irreprehensibilem voluntatem, sicut in hominibus posse augeri credimus, sic in eis posse minui nnegamus. Nam cum dona sunt Spiritus sancti, caritas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, modestia, continentia ; et cum sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu ; haec tamen omnia possunt in hominibus et augeri et minui. Unde est illud quod ipsi apostoli augmentum fidei sibi a Domino postulant condonari, dicentes: Domine, adauge nobis fidem . In caritate quoque nos crescere, ipse beatus demonstrat Apostolus, qui ait: Veritatem autem facientes, in caritate crescamus, in illo per omnia . Quomodo aut
Abbreviated transcription (Latin):
he̾ticos sp̃c scĩ grãm ñ ẽẽ nec eoꝵ sacrificra
qͣdiu hetici sunt. posse deo plac̾e̾: neq
disiũcti. Soliꝰ enĩ eccłiȩ ds delectat᷑ sacfi¬
ciis. ꝗͣ sacͥficiũ do fac̃ unitas spiritalis:
ubi & fidei ueritas nullam credit
in trinitate distantiam: & pacis te¬
nacitas. fr̃nam seruat incaritate con¬
cordiã. Nequis autem nos putet¬
dumȩccłia in sacrificii p̃ce sp̃s scĩde¬
pat̃nis diffinitionẽ nr̃am p̃munire
sententiis. Sẽs & enim augustinꝰ
in libris de baptismo cũ questionẽ
dehereticoꝵ receptione sine baptis¬
matis iteratione u̾saret: int̃tio eiꝰdẽ
oꝑis libro int̃ alia sic dicit. Sp̃c aut̃¬

Expanded text:
tus sancti gratiam non esse, nec eorum sacrificia, quandiu haeretici sunt, posse Deo placere, nequedisjuncti: solius enim Ecclesiae Deus delectatur sacrificiis, quae sacrificia Deo facit unitas spiritalis: unde ubi et fidei veritas nullam credit in Trinitate distantiam, et pacis tenacitas fraternam servat in caritate concordiam. CAPUdum Ecclesia in sacrificii prece Spiritus sancti depaternis definitionem nostram praemunire sententiis. Sanctus enim Augustinus in libris de Baptismo , cum quaestionem de haereticorum receptione sine baptismatis iteratione versaret, in tertio ejusdem operis libro, inter alia sic dicit: «
Abbreviated transcription (Latin):
ere ueritati congruum sensum. ut
aliis patrum sententiis eque uerita¬
ti congruis. non denegemꝰ assensũ.
Neꝙ enim a ui̾tate recedicur. si in hac
quod sc̃s optatus senserunt: a nobis
quoq salua ueritate fidĩ sentiatur. Qm̃
si digne creditur duob denariis ac

Expanded text:
ere veritati congruum sensum, ut ere veritati congruum sensum, ut aliis Patrum sententiis aeque veritati congruis non denegemus assensum. Neque enim a veritate receditur, si in hac quod sanctus Optatus senserunt, a nobis quoque salva veritate fidei sentiatur. Quoniam si digne creditur, duobus denariis ac
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus in libro pͥmo de trinita¬
questionib eis dem: ut ad plurimos
res ipsa ꝑuemat. adalios sic ad alios
aũt sic. Sigͦ illa quȩ de archa noc
beatus augustinus uno loco duob
posuit modis a duob hominibus
singła assumpta singłis ponantur
in locis: nonne ut̃q digne tenax
pronuntiabit᷑ uitatis Si tamen
sic ut̃q unum hoꝵ suis inditũ di¬
ctis uideatur astruere. ut illud qd̃
ait̃ insuis dictis ęquȩ uĩtati congru¬
um ponit magis pacatꝰ apꝓbet. quã
contentiosus impugnet. Quocir
situs ẽ forsitan in scĩ augustini dictis ñ
inueniat᷑: in scĩ oꝑtati tam̃ libris sic̃
ipse mecũ nosti aꝑtissime positus in¬
uenitur. Nec tuam prudentiam la¬
tet eoꝵ quȩ a scĩs patrib qui fidei ca¬
tholice rectam indoctrina sp̃s scĩ re¬
głam defenderunt diu̾sis modis. uł
in expositionib uł indefensionib
suis inueniunt᷑ posita: quicquid a
nob̾ ponat᷑. ita nos illius loci astru¬

Expanded text:
Augustinus in libro primo de TrinitaAugustinus in libro primo de Trinitaquaestionibus eisdem, ut ad plurimos res ipsa perveniat, ad alios sic, ad alios autem sic. Si ergo illa, quae de arca Noe beatus Augustinus uno loco duobus posuit modis, a duobus hominibus singula assumpta singulis ponantur in locis, nonne uterque digne tenax pronuntiabitur veritatis; si tamen sic uterque unum horum suis inditum dictis videatur astruere, ut illud quod aliter in suis dictis aeque veritati congruum ponit, magis pacatus approbet quam contentiosus impugnet. CAPUT Xsitus est, forsitan in sancti Augustini dictis non inveniatur, in sancti Optati tamen libris sicut ipse mecum nosti apertissime positus invenitur. Nec tuam prudentiam latet eorum quae a sanctis Patribus, qui fidei catholicae rectam in doctrina sancti sis modis, vel in expositionibus, vel in defensionibus suis, inveniuntur posita, quidquid a nobis ponatur, ita nos illius loci astru
Abbreviated transcription (Latin):
gentib eccłia congregat᷑. bi cameratã
dictam ꝓpt̃ duo genera hominum
Tricameratam uero eo qđ om̃s gentes
de tribus filiis noȩ post diluuiũ repa¬
rate sint. S aliud dicat aliquis qd
a fidei regula non sit alienũ. Nã qm̃
ñ solas in inferiorib mansiones ha¬
bere arcam uoluit. uerumetiam in
suꝑiorib & hȩc dixit bicamerata: &
tricamerata: ut ab imo sursum u̾sus
tercia coi. surgeret habitatio: possũt
hic intelligi & tria illa quȩ cõmendat
apłs. fides. spes. caritas. Possunt etiã
multo conuenientius tres ille uber¬
tates eugłicȩ. tricena. sexagena cente¬
na. Ut minfimo habitet pudicitia
conuigalis. supra uidualis: atq hac
suꝑior uirginalis: & siquid aliud sed
fidem ciuitatis huius intelligi & di¬
ci potest: hoc etiam decȩteris que hic
exponenda sunt dixerim: quia & si
non uno disserunt᷑ modo: ad unã
tam̃ catholice fidei concordiã. reuo¬
canda sunt. Rursus idem beatus¬

Expanded text:
gentibus Ecclesia congregatur, bicameratam gentibus Ecclesia congregatur, bicameratam dictam, propter duo genera hominum,tricameratam vero, eo quod omnes gentes de tribus filiis Noe post diluvium reparatae sunt. Sed aliud dicat aliquis, quod a fidei regula non sit alienum. Nam quoniam non solas in inferioribus mansiones habere arcam voluit, verum etiam in superioribus, et haec dixit bicamerata, ettricamerata, ut ab imo sursum versus tertia consurgeret habitatio, possunt hic intelligi et tria illa quae commendat Apostolus, fides, spes, caritas . Possunt etiam multo convenientius tres illae ubertates evangelicae, tricena, sexagena, centena, ut in infimo habitet 41 pudicitia conjugalis, supra vidualis, atque hac superior virginalis, et si quid aliud secundum fidem civitatis hujus intelligi et dici potest. Hoc etiam de caeteris quae hic exponenda sunt dixerim, quia etsi non uno disseruntur modo, ad unam tamen catholicae fidei concordiam revocanda sunt. » Rursus idem beatus