comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃ uel ad prȩdicationem
ioħ̃is. uel ad ipsius dĩi. ussionẽ
sequendo al eorũ se sortẽ per¬
tinere docẽt : qui tẽporalia
quȩ poossident : fortiter ȩterno¬
rum amore contempnunt:
Qui crechante uicdere bona dñi
in terra uiuentiũ. Donec hȩc
percipiant. expectare dir̃m cũ
psalinista & ui riliter agere.: ac
cor suũ confortare contendunt:
Quod autẽ symon filius fuit
iohannȩ. id est gr̃e dĩ aꝑte
demonstrat: quia quicquid de¬
uotȩ obȩditionis dño impendit:
quicquid merido obȩdientiȩ
prȩmii ꝑhennis a dño recipit.
totũ hoc nimirũ s ueniente gr̃a
suꝑnȩ pietatis ut habere possae
re primus apłorũ. prius symon
dictus: quo mysterio filius sit
iohanna: restat scrutari quod
archani contineaet nomen. qͦ
eũ denuo salpator appellauet:
Tu inquit uocaberis cȩpha s
quod interpretatur petrus
Neq uero petri uocabulo quasi
hebreo. uel syro: aliam interpre¬
tationẽ quęrere oportet. sed pro
ceito nosse. quia id ẽ. grece. &

Expanded text:
Dominum vel ad praedicationem Joannis, vel ad ipsius Domini jussionem sequendo ad eorum se sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, re primus Apostolorum prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et
Abbreviated transcription (Latin):
der ac saluatoris. in cuiꝰ tẏpo
etiã materiali linebant᷑ oleo
Non solũ autẽ illi: sed & nr̃i
tẽporis fideles ut a xp̃o xp̃iani.
ita etiã ab ipsa sacri chrismatis
pantur: propħa testante qui
ait Existis in salutẽ popłi tui.
ut saluos facias xp̃os tuos Exiit
quippe in salutẽ popłi sui. ut

Expanded text:
Domini ac Salvatoris, in cujus typo Domini ac Salvatoris, in cujus typo etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri temporis fideles, ut a Christo Christiani, ita etiam ab ipsa sacri chrismatis pantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quippe in salutem populi tui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ctione feruere : frat̾nȩ quoq
salutis curã gerere: Ille &enĩ
perfecte conditoris sui ducatũ
sequitur: qui etiã proximi
quantũ ualet habere comita.¬
tum nititur: Inuenimꝰ in qͥt
messiã: quod ẽ. interpretatũ
Sed messias hebreo sermone.:
xp̃c dicitur greco. Latine autẽ.
unctus inter pretatur: Unle
& chrisma grece: latine unctio
dicitur: Xp̃c autẽ id ẽ unctus
appellatur lñs: quia sicut petrus
tute: Unde etiã psalmista: ur
eiꝰ laude loquitur: Unxit te
ds. ds̃ tuus oleo lȩticię pre con¬
sortibus tuis Consortes autem᷑
nos uocat: qui ad accipien dam
sp̃s sci grãm in baptismo. etiam
chrismate uisibili perungimur.
sed ille pre consortibus unctus ẽ.
cui sicut ioħes baptista testat᷑.
ñ ad mensurã dat ds̃ sp̃m. sed
omĩa dedit in manu eiꝰ: Nam
de consortibus eiusdẽ uuctio¬
nis dicit apłs Unicuiq autẽ
surã donationis xp̃i Uocabant᷑
autẽ xp̃i. & sacerdotes in lege
& reges: in figurã nimirũ eiꝰdẽ

Expanded text:
raternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretatum sed Messias Hebraeo sermone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autem, id est, unctus, appellatur Dominus, quia, sicut Petrus tute . Unde etiam Psalmista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perungimur, Sed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem suram donationis Christi . Vocabantur autem Christi, et sacerdotes in lege et reges, in figuram nimirum ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ erat. quasi decima: Quia
lex in decẽ p̃ceptis clata ẽ: sola&e
in denario numero perfectio
legis indicari: Bene ergo decima
hora uenerunt cliscipłi: ut
mansionẽ iħu uiderent: quia
nimirũ necesse ẽ. ut qui dm̃¬
datis humiliter subdat: Qui¬
q luce diuinę contẽplationis
postmodũ frui appetit: prius
adiuuante dño de calogũ legis
peropera lucis quasi decẽ horas
diei sole illustrante cõpleat:
& illi quidẽ die illo maneutes
apud dm̃: felicissima ueritatis
speculatione uesperam
expectabant: At uero om̃s electi
post operũ bonorũ perfectionẽ.
post impleta legis dĩ p̃cepta
perpetuũ & nullo fini obnoxiũ
diem sunt cũ illo acturi Illũ
uidelicet quẽ uidere deside¬
rans propħa: cantabat: Quia
melior ẽ. dies una in atriis
tuis suꝑ milia: Erat autem
andreas frater simonis petri:
unus ex duobus qui audierant
ab ioħe. & secuti fuerant eũ
Inuenit hic primũ frẽm suũ

Expanded text:
autem erat quasi decima. Quia autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deudatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui audierant a Joanne, et secuti fuerant eum. Inven
Abbreviated transcription (Latin):
runt ubi maneret: & apud
cũ manserunt die illo: Quod
si altiore sensu libet inspi-¬
cere quid nobis agendum
insuiuent discipłi in eo qđ
ad dñm quidẽ ambulantẽ
uenerant: sed locũ continuo
ubi habitaret inquirebañ:
ammonent utiq nos ut quo¬
tiens incarnationis eiꝰ transi¬
dum ad mentẽ reducimus:
sollicito semꝑ eũ corde rogemꝰ.:
ut habitationẽ nobis eternȩ
suȩ mansionis quȩ ẽ. apud
patrẽ ostendere dignetur.
Dicentes cũ mosseꝰ dñe os¬
tende nobis gloriam tuam:
Qđ autẽ ipsẽ discipłos uenire.
& ubi maneret uidere prȩ-¬
cẽpit: uirtutũ profecto stu¬
dium quibꝰ acl ęt̃na gaudia
perueniamus subeundũ nobis
ostencdit: Uenire &enĩ post iħm
est: ut mansionẽ eiꝰ uidere
possimus. bonis operibꝰ quȩ ip¬
se p̃monstrauit insistere: horũ¬
q cotidianis profectibꝰ ad cel¬
situdine̾ diuinę uisionis attin¬
gere: Uenerunt inquit & ui¬
derunt ubi maneret: & apud
eũ manserunt die illo: Hora

Expanded text:
runt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem divinae visionis attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora
Abbreviated transcription (Latin):
uitute popłs per mare ru-¬
brũ uerat in desertũ: in
donec ad terram repmissi¬
onis ueniret. iter agebat:
Qui quodã tẽpore fame
ac siti fatigatus in heremo.
clamauit ad mossen At dñs
orante moyse sicut scriptũ
est. pluit illis manna man¬
ducare panẽ cęli dedit eis:
Rursus quoq precepit mossi :
ut percuteret uirga petram:
quod dũ faceret : exiit aqua
& bibit populus. Unde dicit᷑

Expanded text:
vitute populus, per mare Ruvitute populus, per mare Rubrum venit in desertum, in donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram. Quod dum faceret, exiit aqua, et bibit populus. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
trus: & suꝑ hanc petrã ȩdi¬
ficabo eccłiam meã Tu es
petrus. & suꝑ hanc petram
a qua tu nomen accepisti:
hoc est super me ipsũ ȩdifi¬
cabo eccłiam meam super
hanc ficdei perfectionẽ quã
tu confessus es ȩlificabo ec¬
clesiam meã Acuiꝰ societa¬
te confessionis quisq deura
uerit. quãuis sibi magna ui¬
deatur agere : ad edifitium
ecdiȩ meȩ̨ non pertinet. Pe¬
trus igitur a firma petra ui¬
delicet xp̃o. quẽ ardenter
amauit : nomen accepit Ap̃e
&enĩ uocatur petra. quia in¬
expugnabile ad se confugien¬
tibus presidiũ tribuit: quia
sperantes in se ab antiqui
hostis insidiis munitos reddit¬
& tutos: Nec pretereundũ qđ
ob hoc quoq dñs petra uocat᷑
quia spũaliũ nobis charisna¬
tum fluenta ministrat:
quia sacrosca nos sui sangui¬
nis cõmunione purificat:
quod facilius intelligitur.
& iocundius forte retine¬
bitur: si ad me moriam
reuocetur. quȩ sit iuxta
hystoriã petra. de qua
significaret exponit: Libera¬

Expanded text:
trus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram, a qua tu nomen accepisti, hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, quam tu confessus es, aedificabo Ecclesiam meam, a cujus societate confessionis qverit, quamvis sibi magna videatur agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua significaret exponit . Libera
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a perunctos ac sanatos sui
scĩ nominis donaret e̾ẽ parti.¬
beati samuhelis. homo uidet ii
facie: ds̃ autẽ intuetur cor:
u̾idit cordis eius simplicitatem.
Uidit animi sublimitatẽ: cuiꝰ
merito cunctȩ esset p̃ferendus
eccłie: Uidit . quia uocante an-¬
dreas feruente ad se amore per-¬
uolauerit: Idõq uenientẽ inox
familiari affatur eloquio
Tu es inquiens sẏmon filius
iohanna Ilec magnũ ẽ. dño
uocabulũ cuiuslibet hominis
uel patris eius licere. qui
om̃ium scõrũ nomina scripta
tenet in cȩlo: Sed positurus
discipło nomen meriti sublimt¬
totius ȩccłiȩ prȩsuli congruer&:
primo uoluit ostendere quia
quod a parentibꝰ acceperat
nomen: etiã ipsũ significatio.¬
ne uirtutis non careret: Sy¬
mon ergo obȩdiens: iohanna
dicitur diũ gr̃a: Tu es sẏmon
filius iohanna : tu es obȩdiens
filius gr̃e dei: E merito ille
obedientis nomine censetur:
qui & prius inuitande andrea.
mox dum uidere curauit . Et
postimodũ cũ ipse dñs eum ad

Expanded text:
gratia perunctos ac sanatos suis ancti nominis donaret esse partibeati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti sublimitotius Ecclesiae praesuli congrueret, primo voluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
collatio illa incarcere. & in obf¬
curo patrata capitis ablatio
designat: Porro crementũ eiꝰ.
qui decelo uenit & suꝑ om̃s ẽ.
illa incrucȩ exaltatio quȩ sub¬
diuo &e om̃i spectante popłõ
facta est aperte denuntiat:
Exaltatus quippe incruce ca¬
put erectum ad celos tenuit.
manus supra terras ad aqui¬
lonẽ tetendit ce austrũ ut
& celi se eẽ dnm̃ &e uniuersam
terram om̃s quȩ potestates
a ereas suȩ ditioni subditas ip¬
so & iam corporis situ figuraret:
Infi ma crucis ipsius terrȩ
adita penętrabant. ut infero¬
rum regnum passione illius
transfixum. ac destructũ esse
signaretur: Regem hunc
eẽ credentium scripto incru¬
ce titulo adstantes hebrȩi
greci & romani legebant.
ut iudelicet eius imꝑiũ ap¬
pareret ꝑ om̃s gentes esse di¬
latandum: Qus a postolus¬
cuncta breuiter una senten¬
tia complectitur dicens. fac¬
tus est obediens usque ad
mortem. mortem autẽ cru¬
cis propt̃ qđ & deus illũ ex-¬

Expanded text:
collatio illa in carcere et in obscollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementum ejus qui de coelo venit, et supra omnes est, illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni spectante populo facta est, aperte denuntiat. Exaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet ejus imperium appareret per omnes gentes esse dilatandum. Quae cuncta Apostolus breviter una sententia complectitur, dicens: Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus illum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uerso ordine consum mari.
certa superne prouisionis dis¬
pensatione gestum est ut ui
uidelicet redemptor nrͣ extra
portam ciuitatis cuncto ad sistã¬
te popło subleuaretur incrucẽ:
precursor uero eius collect is in
cdomũ coniuuii. magistratibus
atq optimatibus plebis. misso
tantũ spiculatore in abdito car¬
ceris capite truncaretur: Et
quidem congruum uidebat᷑
ut misteriũ diñcȩ crucis cru¬
cifixus pfiguraret ioħs: Sed
quia idem iħs testimonium
dño ꝑhibens agebat: Illum
oportet erescere. me aute mi¬
nui: hoc ẽ. illum quem phetã
dnm ac dm̃ uerũ oportet in¬
cellegi. meautem quẽ xp̃m
esse arbitramini. Non xp̃m
disparem utriusquȩ qualita¬
tem dispar modu passionis
insinuat. Non incarnificum
potestate constitutus. s celesti
ratione prouisus Quia enm
iterumdicit idem ioħs: Quiẽ.
deterra deterra est & de terra
lo quitur: Qui autẽ decelo uenit
supra om̃s est: Prefatam mino¬
rationẽ euis qui deterra est. de¬

Expanded text:
verso ordine consummari, verso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam civitatis cuncto assistente populo, sublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito carceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testimonium Domino perhibens aiebat: Illum oportet crescere, me autem minui, hoc est, illum quem prophetam  ac Deum verum oportet intelligi, me autem quem Christum esse arbitramini, non Chrisdisparem utriusque qualitatem, dispar modus passionis insinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, de
Abbreviated transcription (Latin):
tis ostendit. qui ut scriptura ait:
&& sicoram hominib tormenta
passus ẽ. spes illuis in mortalita¬
te plena est: Cuiꝰ diem natał
merito facta cęlebritate repę¬
timus. quem ips e propria passi¬
one nobis sollem nem reddidit.
quem roseo sanguinis sui fulgo¬
re clecorauit: Merito memoriã
illius cũ spiritali gaudio uenera¬
mur. Qui testimoniũ qđ dño
conclusit: Neque enim dubitan¬
dum ẽ. quia beatus ioħs pro
redemptoris nr̃i. quem precur-¬
rebat testimonio carcerem &
uincula sustinuit proipso &
animã posuit: Cui non est
dictum aꝑsecutore ut xpm̃
negaret. sed ut ueritatem re¬
ticeret: Et tamen pro xp̃o
occubuit: Quia enim xp̃s :
ait: Egosum ueritas. Idõ uti¬
que ꝓ xp̃o. quia proueritate
sanguine̾ fudit Ꝙ̾cui nascitu¬
ro predicaturo baptizaturo.
prius nascendo. predicando
ac baptizando testimoniũ ꝑ¬
hibebat. Hunc &e iam passurũ
prior ipse patiendo signauit:
Quorum tamen passiones di¬

Expanded text:
tis ostendit, qui ut Scriptura ait: tis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio veneramur, qui testimonium quod  Aconclusit. Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes pro Redemptoris nostri, quem praecurrebat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamen pro Christo occubuit. Quia enim Christus ipse ait: Ego sum veritas , ideo utique pro Christo, quia pro veritate sanguinem fudit: et cui nascituro, praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patiendo signavit. Quorum tamen passiones di
Abbreviated transcription (Latin):
ter tristis abnueret: Propter¬
uramentũ autem &e eos quipa¬
riter recũbebant iussit dari
Misit q ce decollauit iohan nẽ
incarcere. &e ad latum᷑ caput
euis indisco: Indignũ quidẽ
natali suo rex spectaculũ prę¬
buit qui conuocatis adȩpulas
principib tribunis. ac ducibus
gentis spectandũ indisco capt̃
occisi protulit indigni ͤ  con
condigni. equib nullus inue̾-¬
tus est᷑ qui homine̾ inter fe¬
sta discumbentium puniri. qͥ
ab ad ulteris iustum que uidi¬
cem areis capite plecti uetar&.
presertim cum rex a ssumpta
spetiȩ mȩsticiȩ coactũ se hoc
facere protestaretur: esset qͥuȩ
oportune cohortatu conuniã¬
tium apromisso scelere reuo¬
cari deberet. si non illum hec
de in ustria prestitisse cognos¬
cerent. In mo ipsos quoque
par eiusdem sceleris amor ir¬
retiret: Sed dignam suꝑnis
aspectibus uirtutem sui certa¬
minis beatus precufsor dm̃ce
natuitatis predicationis & mor-¬

Expanded text:
ter tristis abnueret. » Undeter tristis abnueret. » Undepariter recumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi protulit. Indignique convcondigni, e quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspectibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mor
Abbreviated transcription (Latin):
regis non ablutio ẽ. sed confu¬
bi: Q annoscant se & fateant᷑
errasse: Certam que erroris
sui plenitudinem gerant
Nec tamen aberrando qui escãt.
Quatenus eadem confessione
acpęnitentia contrase ipsi tes¬
timonium dent. quia nõ nes
ciĩ delinquunt. dũ apeccato
qđ culpant cohibere detrec¬
tant: Eoque ius tius pereant.
quo foueam ꝑditionis. quã prȩ¬
uidere ualuerunt declinare
tristicia herodis. qualis penitẽ¬
tia pharaonis & uilae. quorũ
quisque facinora sua post quã
accusante conscientia in uitus
prodidit. uecors augmentauit:
Itaque herodes caput ioħis
petitus cristiciam qui dem p̃¬
tendebat in uultu qua se ipse
dam naret ostendendo cunc¬
tis liquido. quia insontem no¬
uerat & scm̃ quẽ erat neci da¬
turus: Uerũ si diligentius cor
ne fandum inspicimus letabat᷑
occultȩ quod ea pecebatur. quȩ
&antea facere si excusabiliter
posset disponebat: Quisi caput
horodiadis peteretur: Nulli du

Expanded text:
regis non absolutio est, sed confesregis non absolutio est, sed confesrobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testcii delinquunt, dum a peccato quod culpant, cohibere detrectant, eoque justius pereant, quo foveam perditionis, quam praevidere valuerunt, declinare tristitia Herodis qualis poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod 578 ea petebatur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat: qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dub
Abbreviated transcription (Latin):
abigail feminȩ prudentis mox
remisit minas. reuocauit ensem
luit: Iurauit herodes dare
saltatrici: qđ cumquȩ postulas-¬
set abeo: Q neꝑ iurus dicere¬
tur aconuiuis. ipsum coniuui¬
um sanguine polluit. dũ ꝓpħȩ
mortem saltationis premium
fecit: Nonsolũ inuirando. sed¬
et in omne qđ agimꝰ. Hec ẽ.
moderatio sollertius obseruã¬
da. ut sitalẽ forte lapsũ uersur¬
ti hostis inciderimꝰ insidiĩs.
ex quo sine aliquo peccati con
tagio surgere non possi mus.
illum potius euadendi aditũ
petamus in quo minus ꝑiculi
nos perꝑsuros esse cernimus. r¬
iuxta exemplum eorũ. qui
hostib clausi muris. dũ eua-¬
dere se desiderant. s portarũ
om̃i um accessum sibi in ter¬
dictũ considerant. ibi necesse
est desiliendi locum eligant ubi
existente muro breuiore mini¬
mũ ꝑiculi cadentes incurrant:
Sequitur. At illa premonita
amatre sua da michi inquid
hic indisco caput ioħis baptiste:
& contristatus ẽ. rex: Tristicia

Expanded text:
Abigail feminae prudentis, mox Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem luit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis praemium fecit. Non solum et in omne, quod agimus, haec est moderatio sollertius observanda, ut, si talem /orte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati ctagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima tua: & in ȩternũ non
peccabis: Sed nec menbra nr̃a
quȩ iã dño consecratasunt. lu
sit: Unde ce alibi obsecrat ꝑmi
sericordiam di. ut exibeamꝰ cor¬
dõ placentem: Quãtũ uero te¬
meritatem uirandi uitare de¬
beamꝰ. Q& ipse in euangłio dñs
Et iacob inepistola sua docet
qđ cumq iuramentũ: sit autẽ
sermo ur᷑: est. est. non. non. ut
non sub uiditio decidatis: Illo
uidelicet iudicio sub quo deci¬
dit herodes ut uł ꝑurare. uel
ob ꝑiuiriũ cauendũ. aliud necef¬
se haberet patrare iudiciũ. At
rasse contigerit. qđ obseruatũ
scilicet peiorem uergat in exitũ.
libere illud consilio salubriorẽ
mutandũ nouerimꝰ Ac magis
instante. Necessitate peierandũ
nobis. quã ꝓuitando ꝑuirio. In
aliud crimen grauuis ẽẽ diuer-¬
tendũ: Deniq uirauit dauid
ꝑ dñi occidere nabal uirum
stultũ & impiũ atquȩ omĩa
quȩ adillũ ꝑ tiuerent de moli¬
ri. s ad primã intercessionem

Expanded text:
novissima tua, et in aeternum non novissima tua, et in aeternum non peccabis . Sed nec membra nostra quae jam Domino consecrata sunt, lussit. Unde et alibi obsecrat per misericordiam Dei, ut exhibeamus corDeo placentem. Quantum vero temeritatem jurandi vitare debeamus, et ipse in Evangelio Dominus , et Jacobus in Epistola sua docet,quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, Est est, Non non, ut non sub judicio decidatis ; illo videlicet judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel ob perjurium cavendum aliud necesse haberet patrare flagitium. At rasse contigerit, quod observatum scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem
Abbreviated transcription (Latin):
minis dequa dicitur. qui.
nocet noceat ad huc: Q qui
insordib ẽ. sordescat ad huc:
At contra qđ sequit᷑ ce sc̃s scĩ¬
ficetur adħuc: ad beati ioħis
ꝑsonam conuenient᷑ aptatur.
qui sc̃s existens. sc̃ĩficabatur
adhuc dũ ꝑ officiũ euangeli¬
tandi. ad martirii palmã ꝑue¬
nit: Die autẽ natalis herodis
saltauit filia herodis in medio
&e placuit herodi. Ynde cum
iuramento pollicitus ẽ. ei da¬
re. qđ cũ p ostulasset abeo Tria
parit̾ impiorũ scelera audiui¬
mus celer̾ationẽ natał infaus¬
tam. saltationẽ puellȩ lasciuã:
iuramentũ regis temerariũ:
Quib singuił oportet nos ne-
talia ge ramꝰ instrui Non
enim festis diem nr̃i natalis
in memoriam reuocare: Non ul¬
lum tempꝰ ilecebris indulgere
carnalib s diem potius exitus
nr̃i debemus lacrimis. p̾cibus.
crebris p̾uenire ieuiniis. Hinc oe¬
enim uir sapiens ãmonet dicẽs
In om̃ib oꝑib tuis memorare

Expanded text:
minis, de qua dicitur: Qui minis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . At contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adhuc, ad beati Joannis personam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus est ei dare quodcunque postulasset ab eo. Tria pariter impiorum scelera audivimus: celebrationem natalis infaustam, saltationem puellae lascivam, juramentum regis temerarium, quibus singulis oportet nos, ne talia geramus, instrui. Non enim festis diem nostri natalis in memoriam revocare, non ullum tempus illecebris indulgere carnalibus, sed diem potius exitus nostri debemus lacrymis, precibus, crebrisque praevenire jejuniis, hinc etenim vir sapiens admonet, dicens: In omnibus operibus tuis memorare
Abbreviated transcription (Latin):
triũ phandi: Qui ꝓhibend regis
musti scelera morte quidẽ in¬
iusta meruit plecti: s post mor¬
tis gustum arege iusticiȩ. cui
testi moniũ ꝑhibebat iustã uitȩ
ꝑ hennis coronam accepit: Dice¬
bat ergo illi ioħes non licet aibi
habere eam: Et uolens illum
inquid occidere. timuit popłm:
quia sic̃ propham eũ habebant
Non popls tantũ. s ille & iam
herodes. Iohannẽ sicut prophe¬
tam habebat Teste euangłista
marco quidicit: Herodes enĩ
metuebat iohannem sciens eũ
uirum iustũ & scm̃ &custodie¬
bat ei um: Et audito eo quod¬
multa faciebat: & libent᷑ eum
audiebat: s uicit amor mulie
rere coegit: Qui qm̃ noluit co-¬
hibere luxuriam: ad homici¬
dii reatum ꝓlapsus ẽ minusq
illi peccatũ maioris erat causa
peccati: Cii districto dĩ iudi¬
tio contigit ut ꝓpt᷑ appetitũ
adulterȩ̨ quã detestan sci¬
ebat. sanguinem funderet
propħae quẽ dõ acceptũ esse
cognouerat: Hec namq est
illa diuini dispensatio exa¬

Expanded text:
triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulierittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio exa
Abbreviated transcription (Latin):
nus oꝑis: hominib ad memoriam
referrent. et qͣnti apud dm̃ habeant᷑
ostenderent Multa gͦ de illis ezechi¬
el: multa eximius ipsoꝵ cõmemora.¬
uit ioħs S nos inp̃senti qr sermo
claudendꝰ ẽ: unũ ioħis testimoniũ
cõmemorare sufficiat: Et cũ darẽt
& benedictionẽ sedenti suꝑ tronum.
uiuenti in scła scłoꝵ : procidebant¬

Expanded text:
nus operis, hominibus ad memoriam nus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, et benedictionem sedenti super thronum, viventi in s
Abbreviated transcription (Latin):
adedificandã fidẽ eccłȩ pͥmitiuȩ. quȩ
exhebreoꝵ maxime popło collecta ẽ:
hebreo sermone cõposuit: Bilatata
in eiꝰdẽ fidei unitatẽ confluentib cu.¬
rauer᷑ p̃sules fideliũ: ut idem etiã in
Quomͦ etiã marci. lucȩ. & ioħis euan.¬
gelia. quȩ deinceps greca lingua edi.¬
dert̃: max inlatinũ tͣnsfudere ser-¬
monẽ. qͦtinꝰ hȩc om̃s ꝑorbẽ nationes:
legere & intelligere possent: Cestat᷑
sub figura.iiͦiͭͬ. animaliũ admirabiles
om̃iũ eugłistarũ uirtutes. qͣs cȩlesti
uisione didicerat: plenissimo sermo.
int̾ pͥma ȩccłȩ sacram̃ta eorundem
euanglistarũ fecit mentionẽ: Cantȩ
qͥppe erant dignitatis illi qͥ redempro.¬
ris nr̃i facta & dicta scribendo memo.¬
riȩ tradidert̃: ut ñ solũ ꝓpħico. s et
aplico eeñt testimonio cõmendandi
Tantȩ in quã erant dignitatis: ut utri.¬
usq testam̃ti script᷑a eis merito testi.¬
moniũ dar&. eoꝵq głam cęli ciues

Expanded text:
icandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praesules fidelium, ut idem etiam  Aquomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermoneinter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives
Abbreviated transcription (Latin):
legentib constet. quod etiã illos quos
etiã iustos uocaret: nequaquã natha¬
nael discipulatꝰ illiꝰ consors existeret.
quẽ ad se pͥmo uenientẽ tanta laude
dignũ iudicauit ut diceret. ecce uere
isrłita: in quo dolus ñ ẽ : Siñ iustos uo.¬
caret: petrũ & andreã in apłatꝰ arce ñ
hab̾&: Qui qͣnto amore iusticiȩ flagra.¬
uerint: docuer̾ cũ ad testimoniũ p̃cur-¬
soris continuo dñm uidere & audire
aꝑtiꝰ dic̃. ñ ueni uocare iustos s pecca.¬
tores inpenitentiã : Om̃s nãq electos
ad regnũ cȩleste dñs uocat: s illos solũ.¬
mͦ adpenitentiã uocat. qͦs peccatis gra.¬
uiorib inuolutos inuenit: Quos uero

Expanded text:
uos etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret: quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Si non justos vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet: qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt, cum ad testimonium praecursoris continuo Deum videre et audireapertius dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Omnes namque electos ad regnum coeleste Deus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involuto
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ: et mittebant coronas suas
ante tronũ: Oportet nãq ut quoti.¬
ens ȩtñi regis magnificentiã inscĩs
euangłioꝵ libris p̃dicari cognoue.¬
rimꝰ: ꝓcidamꝰ humiles ante illius
miscdi̾am. & deuotis p̃cib implo.¬
remꝰ. & qͥcqͥd boni oꝑis hab̾e possuorꝰ

Expanded text:
uas ante thronum. Oportet namque ut quoties Regis aeterni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiles ante illius misericordiam, et devotis precibus imploremus, et quidquid boni operis habere possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ in domo pectoris sui ꝑ fidem
ac dilectionẽ parauit. ipso attes¬
tante qͥ ait: Ecce egosto ad ostiũ:
& pulso Siqͥs audierit uocẽ meã.
& aꝑuerit ianuã : intrabo ad illũ.
et cȩnabo cũ illo. & ipse mecum:
Stat qͥppe ad ostiũ dñs & pulsat:
cũ memoriã suȩ uoluntatis. uel
ꝑ os docentis hominis. uł ꝑ suam
intꝰ inspirationẽ: nr̃o cordi in fun.¬
dit Audita aut̃ uoce eiꝰ ianuã ut
recipiat᷑ aꝑimꝰ : qͣndo illiꝰ siue secre¬
tis siue aꝑtis admonitionib libẽt᷑

Expanded text:
vium in domo pectoris sui per fidem vium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui ait: Ecce ego sto ad ostium, et pulso . Si quis audierit vocem meam, et aperuerit januam, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Stat quippe ad ostium Dominus et pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiatur aperimus, quando illius sive secretis sive apertis admonitionibus libent
Abbreviated transcription (Latin):
cani ñ tc̃ solũ mͦ cũ dño discũbe.¬
bant: uerũ & deinceps abiectis
scłarib negociis. adimitationem
mathei illũ sequi gaudebant. testã.
te eugłista marco qͥdic̃ Multi pu.¬
blicani et peccatores discumbebant
cũ iħu et discipłis eiꝰ. Erant enim
multi: qͥ et sequebant᷑ eũ: Notã.¬
dũ aũt qđ lucas hȩc referens dic̃.
qr dñs indomo eiusdẽ mathei cũ
publicanis discubuerit. & quia
ipse conuiuiũ illi magnũ para.¬
uerit Qui quidẽ matheus qͣntũ
ad generale iudiciũ respicit: con.¬
gruã beneficiis cȩlestib uicẽ repen-¬
dit. ut a quo ꝑennia dona spera¬
bat : illi sua tempora cõmodaret.
eũq corporalib epulis reficeret.
qͦ ipso donante gustũ spiritalis ac-¬
ceperat suauitatis Porro si altiori
intellectu quȩ gesta s̃ indagare
cupimꝰ: ñ tantũ indomo sua ter-¬
restri coniuiuiũ dño corporale ex¬
hibuit. s multo gratiꝰ illi conui.¬

Expanded text:
cani non tunc solummodo cum Domino discumbecani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaudebant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant cum Jesu et discipulis ejus . Erant enim multi qui et sequebantur eum. Notandum autem quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convi
Abbreviated transcription (Latin):
mo: ecce multi publicani et pecca.¬
tores uenientes discumbebant cum
iħu. & discipuł eiꝰ Uniꝰ publicani
conu̾sio: multis exemplũ peniten.¬
tiȩ & indulgentie publicanis ac
peccatorib tribuit Non enĩ dubi.¬
tandũ qr publicani ac peccatore ᷤᷤ eẽ
desierant: qͥ cũ iħu & discipłis eius
discũbebant. nec si in peccatis ꝑse.¬
uerare decernerent. ei qͥ sine pec.¬
cato ẽ conuesci auderent: Publi.¬
cani qͥppe uocant᷑. qͥ uł publice
scelerib fȩdant᷑: uł publicis impli.¬
cant᷑ negociis. quȩ sine peccato
aut iuix aut nullatenꝰ ualent ad.¬
ministrari: Et pulchro uere p̃sa.
futurus: in pͥma sua conuersione
peccantiũ pꝰ se gregẽ trahit adsa.¬
lutẽ. officiũq eugłizandi. quod
ꝓficiente merito uirtutũ erat ex.¬
pleturꝰ: apͥmis iã fidei suȩ rudi.¬
m̃tis incipit: Neq enĩ solũ qui
frẽm u̾bo erudit. s etiã qͥ exemplo
admeliora conu̾tit : ministerium
gerit doctoris: Deniq idẽ publi.¬

Expanded text:
 add. multi publicani et peccatores venientes discumbebant cum Jesu et discipulis ejus. Unius publicani conversio multis exemplum poenitentiae ac indulgentiae publicanis et peccatoribus tribuit. Non enim dubitandum quia publicani ac peccatores esse desierant, qui cum Jesu et discipulis ejus discumbebant; nec si in peccatis perseverare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent administrari. Et pulchro satis praesum erat futurus, in prima sua conversione peccantium post se gregem trahit ad salutem, officiumque evangelizandi, quod proficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doctoris. Denique iidem publi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã: etiã in illũ implebit᷑ eiꝰ sermo.
qr ñ uenerit uocare iustos s peccatoreᷤ.
id÷ ñ clectos s humiles. ñ de sua iusti.¬
cia inflatoᷤᷤ s ei qͥ iustificat impium
deuota m̃te substratos Nam & taleᷤᷤ uͥ
conu̾tunt᷑: nequaquã se iustos. s pecca¬
tores neceẽ ẽ sincero corde testent᷑. Lib&¬
arcẽ iusticiȩ matheũ quẽ de publicani ᷤᷤ
actibꝰ elegit. ut spẽ remissionis pecca.¬
torib ampliaret: aduexerit Qualis
namq sit factꝰ. ipse apłoꝵ numerus
cui infertꝰ ẽ doc& Bocet & ipsa gens
ȩthiopũ. quã definib tr̃ȩ ultimis ad scȩ̃
ȩccłȩ societatẽ p̃dicando conu̾tit. ablu.¬
tãq fonte baptismatis: de fusca for-¬
mosã reddidit. qr uicioꝵ nigredine
exuit. ac uirtutũ decorauit ornatu:
noui testam̃ti consecrauit exordiũ:
Cui speciali pͥuilegio donatũ ẽ: ut do.¬
minicȩ incarnationis mist̾ia q̃ cũcti

Expanded text:
ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est non elatos, sed humiles, non de sua justitia inflatos, sed ei, qui justificat impium, devota mente substratos. Nam et tales, ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores, necesse est sincero corde testentur. arcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
Intrat uͦ. ut & ille nob̾cũ: et noᷤ cũ
illo cȩnemꝰ. qr incordib electoruo
ꝑ amoris sui grãm inhabitat. ut
gratissimis dapib ipse pascatur:
Sequit᷑ Et uidentes pharisei : di.¬
cebant discipłis eiꝰ. Quare cũ publi.¬
gist᷑ ur̃. Duplici errore tenebant᷑
pharisei. cũ magistro ueritatis
fastu aiusticia longe discesserant.
et eos criminabant᷑ iniustos: qui
resipiscendo apeccatis ñ parũ iam
iusticiȩ ꝓpinquabant: Inuidia
nãq fratñȩ salutis obcȩcati: reco¬
lebant qr publicanꝰ erat matheus.
publicani & peccatores erant mul.¬
tialii qͥ cũ dño discũbebant. sed
meminisse nolebant. qr idem ma-¬
theus sic̃ lucas scribit: relictis om.¬
nib quȩ gerebat secutꝰ ẽ eũ Sed
& alii publicani & peccatores eo a.¬
nimo cũ illo discũbebant: quo illi
deinceps adherere disponebant:
Errabant gͦ pharisei : qͥ nec aliena
nec sua salte corda nouerant: Sed
qͥ nouit occulta cordis. qͥuenit quȩ.¬

Expanded text:
Intrat vero, ut et ille nobiscum, et nos cum illo coenemus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut gratissimis dapibus ipse pascatur. Sequitur: Et videntes Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum peccatgister vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei, cum magistro veritatis fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis non parum jam justitiae propinquabant. Invidia namque fraternae salutis obcaecati recolebant, quia publicanus erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quae
Abbreviated transcription (Latin):
imitatione sequi posse mͣor¬
tis Itaquȩ iuxta uocem
primi pastoris humiliemur
subpotenti manu dĩ: ut nos
exaltet in tempore uisitatio¬
nis: humiliemur cum ioħe:
ieiunemus & obsecrationes
faciamus assiduas. exuldemus
minui coram hominib Exer-¬
ceamur et deficiat paulis ꝑ
carnalis et suꝑbus qui solebat
inflari ut bone actionis pro¬
fectibus ante illum crescere.
&ecum illo exaltari ualea¬
mus. qui decelo ad terras
uenire dignatus est : ut
nos qui deterra sumus sub-¬
leuaret ad celos iħs xp̃s do

Expanded text:
imitatione sequi posse, nec morimitatione sequi posse, nec mortis? Itaque juxta vocem primi pastoris, humiliemur sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis: humiliemur cum Joanne, jejunemus et obsecrationes faciamus assiduas: exsultemus minui coram hominibus, exerceamur et deficiat paulispercarnalis et superbus, qui solebat inflari, ut bonae actionis perfectibus ante illum crescere, et cum illo exaltari valeamus, qui de coelo ad terras venire dignatus est, ut nos qui de terra sumus sublevaret ad coel
Abbreviated transcription (Latin):
di baptizare. cui uocem pa¬
tris suꝑ illũ audire. cui sp̃s scĩ
dere donatum est: Secl non
erat graue in molaͬue acle¬
siderabile erat calibus tor-¬
menta proueritate tempo¬
ralia perpeti: quȩ ꝑpetiuis
nouerant remuneranda
gaudiis Oꝓtabile habebat
mortem nature: Necessi¬
tate meiutabilis inmine-¬
but confess o xp̃i nomi ne
cum palma uite ꝑennis
excipere: Unde benedicit
apostolus. quia uobis dona-¬
tum est axp̃o. Non solum
ut in eum credatis. sed etiã
ut pro illo paciamini: Qui
ut pro illo patiantur electi.
quia sicut idem dicit: Non
sunt condigne passiones huiꝰ
temporis: ad suꝑ uenturam
głam quȩ reue labitur in
nobis Cum ergo tam eximi¬
os regni cȩlestis heredes tan¬
ta in huiꝰ exilio mortalitatis
pati uiderimus. Quid nob̃
inter hec fratres Riñi restat
agendum. nisi ut tanto ma¬
gis humiliemur in conspec¬
tu pii conditoris & redemp¬
toris nr̃i quãto nos patent᷑
animad uertimꝰ eos nec uite

Expanded text:
di baptizare, cui vocem Padi baptizare, cui vocem Patris super illum audire, cui Spiritus sntis videre donatum est. Sed non erat grave, imo leve ac desiderabile erat talibus tormenta pro veritate temporalia perpeti, quae perpetuis noverant remuneranda gaudiis. Optabile habebat mortem quae naturae necessitate inevitabilis imminebat, confesso Christi nomine cum palma vitae perennis excipere. Unde bene dicit Apostolus: Quia vobis donatum est a Christo, non solum ut in eo credatis, sed etiam ut pro illo patiamini . Qui ut pro illo patiantur electi, quia sicut idem dicit: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Cum ergo tam eximios regni coelestis haeredes tanta in hujus exsilio mortalitatis pati viderimus quid nobis inter haec, fratres charissimi, restat agendum, nisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii Conditoris et Redemptoris nostri, quanto nos patenter animadvertimus eos, nec vitae
Abbreviated transcription (Latin):
quis tamen nrm dicere au
deat. beatum iohem in ac-¬
tu uel dicto uł habitu. uel
uictu peccasse. cuiꝰ austeri¬
tatem indumenti: cuiꝰ par¬
si moniam alimenti euan¬
gelica laudat historia: cuiꝰ
omne qđ loquitur aut ueri¬
tati testi monium reclit: aut
eos qui contradicunt redar¬
guit. cuiꝰ oꝑa iusticiȩ etiam
qui non amabant ueneraer¬
oni habebant: Quis in eius
precordiis peccato poterat
mane conuersationis intui¬
tu ualuit auirtutib aduitia
uł ad modicũ deflecti. qui
totam ab ineu̾te puericia
uitam solitarius peregit:
Q̾ tamen talis ac tantus uir
ne pacis euangeli tabat ab ii-¬
piis inuincula conicitur: clau¬
ditur obscuritate carceris: qͥ¬
non uenit testimoniũ ꝑhibe¬
re delumine quiquȩ ab ip¬
sa lucȩ quȩ xp̃s est lucerna
ardens & lucens appellari
meruit Q quo innatis mu¬
lierum maior nemo ẽ. adpe¬
ticionem mulierũ turpissi¬
marũ capite plectitur Et
ipso proprio cruore baptiza¬
tur : cui redemptorem mũ¬

Expanded text:
quis tamen nostrum dicquis tamen nostrum dicdeat beatum Joannem in actu, vel dicto, vel habitu, vel victu peccasse? cujus austeritatem indumenti, cujus parcimoniam alimenti evangelica laudat historia, cujus omne quod loquitur, aut veritati testimonium reddit, aut eos qui contradicunt redarguit, cujus opera justitiae etiam qui non amabant venerationi habebant? Quis in eis  Al., ejus praecordiis peccato poterat manae conversationis intuitu valuit a virtutis via vel ad modicum deflecti, qui totam ab ineunte pueritia vitam solitarius peregit? Et tamen talis ac tantus vir rnae pacis evangelizabat, ab impiis in vincula conjicitur; clauditur obscuritate carceris, qui venit testimonium perhibere de lumine: quique ab ipsa luce, quae Christus est, lucerna ardens et lucens appellari meruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui redemptorem mun