comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te faciem meanstabis: Et si seꝑaueris
p̃ciosum auili: quasi os meũ eris: Con¬
uertentur ipsi ad te. & tu ñ conu̾teris
ad eos: Et dabote populo huic in murũ
ereũ fortem. & bellabunt aduersũ te et
ñ p̃ualebunt. quia tecum ego sum ut
saluem te & eruam dicit dñs. & libera¬
bo te de manu pessimoꝵ. & redimã te
de manu fortiũ siue pestilentiũ. Ma¬

Expanded text:
te faciem meam stabis et, si separaueris te faciem meam stabis et, si separaueris pretiosum a uili, quasi os meum eris: conuertentur ipsi si ad te et tu noncnuerteris ad eos. ęreum fortem; et bellabunt aduersum te, et non pręualebunt, quia ego tecum sum, ut saluem te, et erruam te, dicit Dominus. Et liberabo te de manu pessimorum, et redimam te de manu fortium; hoc est de
Abbreviated transcription (Latin):
rem remedia: Preualuerunt enĩ qui
contristabant me. & facta ẽ plaga mea
fortis S in hoc habui consolationẽ:
quod fuerit quasi aqua m̃dax atq
pͣt̾iens: Sicut enĩ aque p̃cereuntes
dum fluunt uidentur & labunt᷑. sic
omnis impetus inimicoꝵ te aduiuai¬
te pͣterit: Utinã dñs pͣstet nobis ñ se¬
dere in concilio ludentiũ. et eorum
qui futura ñ cogitant. nec adu̾sis
cedere. s semꝑ dĩsententiã formida¬
re. & dicere cum ꝓpħa: Solus sedebã
quia amaritudine repletussum:
Gaudeat inquit in p̃senti tẽpore ne¬
quaquã conciliũ sapientiũ. s ar-¬
chanũ secretoꝵq ludentiũ: mͥ adhe¬
rere deo bonũ sit.ponere in dnõ deo
spem meam saturariobꝓbriis. & udi¬
cis mei expectare sententiã. que cũ finis
aduenerit oꝑe monstrabit omnẽ tris¬
ticiam & amaritudinẽ instar aquaꝵ
fluentiũ recessisse: Epter hoc hec dicit
dnͣs. Si conuerteris conu̾tam te. & an¬

Expanded text:
rem remedia Praevaluerunt enim qui rem remedia Praevaluerunt enim qui contristabant me, et facta est plaga mea fortis. sed in hoc habui consolationem, quod fuerit quasi aqua mendax atque praeteriens. sicut enim aquae praetereuntes, dum fluunt, uidentur et labuntur, sic et omnis impetus inimicorum te adiuuante praeteriit\'. utinam dominus praestet et nobis non sedere in concilio ludentium et eorum, qui futura non cogitant, nec aduersis cedere, sed semper dei sententiam formidare et dicere cum propheta: solus sedebam, quia amaritudine repletus sum! \'gaudeat igitur in praesenti tempore nequaquam concilium sapientium, sed arcanum secretumque ludentium, mihi adhaerere deo bonum sit, ponere in domino spem meam, saturari opprobriis et iudicis mei exspectare sententiam. quae, cum finis aduenerit, opere monstrabit omnem tristitiam et amaritudinem instar aquarum fluentiam recessisse. Prop ter hoc haec dicit dominus: si conuerteris- teris, conuertam te et an
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ mͥ quasi m̃datiũ aquarũ infideliũ
siue quasi aqua mendax ñ habens fi¬
dem hec hebrei ex ꝑsona iherłm dici
arbitnͣtur. quod sola sederit. & amari¬
tudine repleta sit. & factus sit dolor eius
ꝑpetuus. & quo modo aque ꝑtͣnseunt
autẽ ut ex ꝑsona ꝓphẽ hec dici accipi¬
amus. si sermonib scĩ uiri qͥ ñ sederat
inconcilio siue secreto ludentiũ. quod
timuerit impendentẽ sͥ manũ deisiue
magis gloriatus sit se malorum nͣ hr̃e̾
consortium: Solus inquit sedebam
scdm̃ illud quod scͥptũ ẽ ñ sedi c̃ ꝯcilio
uanitatis. & cumĩiq̃ gerentibꝰ non in¬
donec ꝑtñseam: A facie inquit manus
tuȩ solus sedebam: Dum te timeo dũ
impendentẽ mͥ manũ tuã semꝑ expec¬
to. in concilio ludenciũ sedere nolui:
s meam amaritudinẽ deuorabam
ut in futuro mͥ p̃pararem gaudium.
Hec habuim t̃ualla doloris mei. s iugi
miseria depͥmebar. ut nulla expecta¬

Expanded text:
ta est mihi quasi mendacium aquarum infidelium ta est mihi quasi mendacium aquarum infidelium siue quasi aqua mendax non habens fidem. Haec Hebraei ex persona Hierusalem dici arbitrantur, quod sola sederit et amaritudine repleta sit et factus sit dolor eius perpetuus et, quomodo aquae pertranseunt,autem, ut ex persona prophetae haec dici accipiamus sermonibus sancti uiri, qui non sederit in concilio siue secreto ludentium, quod timuerit inpendentem sibi manum dei, siue magis gloriatus sit se malorum non . habere consortium. solus, inquit, sedebam secundum illud, quod scriptum est: non sedi cum concilio uanitatis et cum iniqua gerentibus non indonec pertranseam. A facie, inquit, manus tuae, solus sedebam , » dum te timeo, dum impendentem mihi manum tuam semper exspecto. In concilio ludentium sedere nolui, sed meam amaritudinem devorabam, ut in futuro mihi praepararem gaudium. Nec habui intervalla doloris mei, sed jugi miseria deprimebar, ut nulla exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑsequunt᷑ mez Noli in pacientia
tua susciꝑe me. scito qm̃ sustinui ꝓ te
obꝓbrium: Inuentisunt sermones
tui. & comedi eos: & factum ẽ mͥ uerbũ
tuũ in gaudiũ. & in letitia cordis mei
tu scĩs. in .lxx. non habetur: felix au¬
tem illa conscientia que ꝓ deo susti¬
net obprobrium. unde dicit inuenti
sunt sermones tui quos meo ore loqͣ¬
baris. & comedieos. id est in cibũ mͥu̾si
sunt: siue iuxta simmachũ susceperã
eos. ut mͥ in letitiã uerterent᷑ qui du¬
dum fuerant inobꝓbriũ: Unde & ab a¬
biloniis confitent᷑ impleta. que hie¬
remias futura p̃dixerat. Siue hic sen¬
susẽ Sensi angustias. miserias ꝑtu¬
li populi ꝑsequentis. s tamen gauisus
sum me tuis paruisse pͣceptis. & ꝓptͣ
tuum nom̃ dura ꝑpessus sũ: Non sedi
inconcilio ludentiũ & gla̾tus sũ. siue
metuebam: A facie manus tue solus
Quare factus ẽ dolor meus ꝑpetuus. &
plagamea desꝑabił renuit curari: fac¬

Expanded text:
qui persequuntur me. Noli in patientia qui persequuntur me. Noli in patientia tua suscipeobprobrium inventi sunt sermones tui et comedi eos. Et factum est mici verbum tuum in gaudio et in letitia cordis mei: <tu scis\', in LXX non habetur. felix est autem illa conscientia, quae pro deo sustinet opprobrium. unde dicit: \'inuenti sunt sermones tui, quos meo ore loquebaris, et comedi eos, id est: in cibum mihi uersi sunt\'; siue iuxta Symmachum: \'suscipiebam eos, ut mihi in laetitiam uerterentur, qui dudum fuerant in opprobrium\'. unde et Babylonii confitentur impleta, quae Hieremias futura praedixerat. siue hic senest: \'sensi angustias, miserias pertuli populi persequentis, sed tamen gauisus sum me tuis paruisse praeceptis et propter tuum nomen dura perpessus sum\\ Non sedi in concilio ludentium et gloriatus sum; — siue metuQuare factus est dolor meus perpetuus; et plaga mea desperabilis renuit curari? Fac
Abbreviated transcription (Latin):
isrł dei cognitione indignus ẽ. qͥ in tan¬
tam ꝑuenit maliciam. ut duriori me¬
tallo ere circumdatꝰ sit: Diuitias tuas
&e thesauros tuos indireptionẽ dabo
gratis. siue absq pͣcio in omnib pec¬
catis tuus. & incunctis tͣminis tuis. &
adducam inimicos tuos de tͣra quã
nescis: quia ignis succensusẽ in fu¬
rore meo. suꝑ uos ardebit: Omnem
inquit substantiã tuam tradamini¬
micis tiuis absq ullo pͣcio ꝓpter pecca¬
ta que fecisti in cunctis tͣminis tiuis.
ꝓpterea adducã omnes mimicostuos
siue seruire te faciam in tͣra chaldea.
quia ignis meus qui semel in meo fu¬
rore succensus ẽ in te ardebit. & extin¬
gui ñ poterit: luenim p̃buisti mate¬
riam ardoris tui. ut meus ignis tua
que in te sunt ligna consumat. & fe¬
nũ & stipulam: ac ꝑ hoc ñẽ causa ar-¬
doris in dnõ. s in his qui fom̃ta incen¬
dio ministrarunt: Tuscis dnẽ. recor¬
dare mei & uisita me. & eripe me abhis

Expanded text:
Israhel, dei cognitione indignus est, qui in tanIsrahel, dei cognitione indignus est, qui in tantam peruenit malitiam, ut duriore metallo, aere. circumdatus sit. Diuitias tuas et thesauros tuos in direptionem dabo gratis —- siue absque pretio — in omnibus peccatis tuis in cunctis terminis tuis. et adducam inimicos tuos-siue seru nescis: quia ignis accensus est in furore meo: super vos ardebit. Omnem, inquit, substantiam tuam tradam inimicis tuis absque ullo pretio, propter peccata, quae fecisti in cunctis terminis tuis. Propterea adducam inimicos tuos, sive servire te faciam in terra Chaldaea: quia ignis meus, qui semel in meo furore succensus est, in te ardebit, et exstingui non poterit. Tu enim praebuisti materiam ardoris tui, ut meus ignis tua, quae in te sunt, ligna consumat, et fenum, et stipulam; ac per hoc non est causa ardoris in Domino, sed in his qui fomenta incendio ministrarunt. Tu scis, Domine, recordare mei, et visita me, et tuere me ab his,
Abbreviated transcription (Latin):
ignosce illis quod enim faciunt nesci¬
unt. S & hieremiã sepe dep̃hendimꝰ
in hoc uolumine rogasse ꝓ populo.
Nũqͥd federabitur ferrũ ferro ab aqͥlo¬
ne & ȩs: Simmachus nũquit noce¬
bit ferrum ferro ab aquilone & aes:
Lxx. & theodocio. si cognoscit ferrum &
oꝑim̃tũ aeneum. Uarietatis causa ꝑ¬
spicua ẽ: Uerbũenim iare quod in pͣ¬
senti loco scͥptũ ẽ ꝓ ambiguitate enũ¬
ciationis & amiciciã sonat & maliti¬
am: Quod siꝑ res littera que deleth
littere simił est. la̾gatur daleth sci¬
entiam cognitionẽq significat. hoc
autem quoddicit᷑ sic intelligendũ ẽ¬
ne doleas quod populus tuus inimi¬
cus tuus sit te enim dura nuntiante.
non potest te amare qui durꝰe̾. siuie
babilonii qui ab aquilone uenunt.
sunt quasi ferrum durissimũ huic po¬
pulo duriori. & in erissimilitudinem
indomito ñ poterunt amicicia copu¬
lari. siue ferrũ durissimũ hoc ẽ popłs

Expanded text:
ignosce eis; quod enim faciunt, nesciignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt\'. sed et Hieremiam saepe deprehendimus in hoc uolumine rogasse pro populo. Numquid foederabitur ferrum ferro ab aquilone et aes? Symmachus: numquid nocebit ferrum ferro ab aquilone et aes? LXX et Theodotio: si cognoscet ferrum et operimentum aeneum? Uarietatis causa perspicua; uerbum enim \'iare\', quod in praesenti loco scriptum est, pro ambiguitate enuntiationis et \'amicitiam\' sonat et \'malitiam\', quod, si pro \'res\' littera, quae \'daleth\' litterae similis estlegatur \'daleth\', scientiam cognitionemque\' significat. quod autem dicitur, sic intellegendum: ne doleas, quod populus inimicus tuus sit; te enim dura nuntiante non potest te amare, qui durus est\': siue Babylonii, qui ab aquilone ueniunt suntque ferrum durissimum, huic populo duriori et in aeris similitudinem indomito non poterunt amicitia copulari; sine ferrum durissimum. hoc est populus
Abbreviated transcription (Latin):
niq & in p̃sentiarum cum tecuꝑent
ñmicioppͥmere ad fuit &. meo esꝓtec¬
tꝰ auxilio Hoc autẽ tam ad hieremiã
quã scdm̃ dispensationẽ carnis assũp¬
te ad saluatorẽ referri potest. Peo qd̾ noᷤ
iurta hebraicum int̾p̃tati sumꝰ. omnes
maledicunt mͥ usq ad eum locũ ubi
scͥptũ ẽ in tempore tribulationis adu̾¬
sũ inimicũ in edicione uulgata. ita
scͥptũ repꝑi: fortitudo mea defecit in
his qui maledicunt michi non enim¬
intelligunt uirtutẽ meãque in firmi¬
tade ꝑficitur. & quanto m plus male¬
dixerint. tanto mea amplius defecit
fortitudo Iungit q uel dñs uel ꝓpħa¬
et ait: fiat dnẽ fiat dnẽ dirigentib
illis: hoc ẽ eueniant mͥ maledicta que
loquunt᷑ inimici. & illi dirigantur
in bonũ: sinͣm tempore tribulationis
& angustiȩ quando eos uastabat ini¬
micus. & caꝑe festinabat. ñ steri in con¬
spectu tuo. & rogauite ꝓ ilł & dixi. patͣ

Expanded text:
nique et in praesentiarum, eum te cuperent nique et in praesentiarum, eum te cuperent inimici opprimere, affui tibi et meo es protectus auxilio\'. hoc autem tam ad Hieremiam quam secundum dispensationem carnis assumtae ad saluatorem referri potest. pro eo, quod nos iuxta Hebraicum interpretati sumus: omnes maledicunt mihi usque ad eum locum, ubi scriptum est: in tempore tribulationis aduersuscriptum reperi: « Fortitudo mea defecit in his qui maledicunt miintellegunt uirtutem meam, quae in infirmitate perficitur, et quanto plus mihi maledixerint, tanto mea in illis amplius deficit fortitudo\'. iungitque uel pet ait: « Fiat, Domine, dirigentibus illis, » hoc est, et veniant mihi maledicta, qui loquuntur inimici, et illi dirigantur in bonum, si non in tempore tribulationis eorum et angustiae quando eos vastabat inimicus et capere festinabat, steti in conspectu tuo, et rogavi te pro illis, et dixi: « Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
crͣete ñdebui. nec debuit mͥ quisquã.
Nemo mͥ dedit quantũ acciꝑe cupie¬
bam. nec me sͥ fecit in aliquo debitorẽ.
Quodq infert. nec debuit mͥquisquã.
hunc habet sensũ: Quomodo enĩ pote¬
rat mͥ usurã debere qui fenus ñẽdig¬
natus acciꝑe: Om̃s inquit maledicunt
mͥ Quisenim hereticorum atq erran¬
tium ñ maledicit. xp̃o. ꝑuersa creden¬
do. & ꝑuersius blasfemandor dicit dñs
syon: reliquie tue in bonũ. si nͣ occur
ritͥ in tempore tribulationis & angꝰtiȩ¬
aduersum inimicũ: Possunt hec ex ꝑ
sona iheremie accipi. qui pessimo tẽpo¬
re etiam ĩmmente captiuitate ꝓph̃a¬
re compulsus ẽ. & dura ꝑpeti apopulo
ñ credente: ad id quod supͣdixerat. ue
mͥ mat̾ ut quid me geniusti. uirũ qui
iudicer & discernar omni tempore.⁊
reliqua. respondit dñs. noli consid̾a¬
re p̃sentia s futura: reliquie enimtuȩ
& nouissima tua erunt in bonũ: De¬

Expanded text:
certe non debui nec debuit mihi quisquam; certe non debui nec debuit mihi quisquam; nemo mihi dedit, quantum accipere cupiebam, nec me sibi fecit in aliquo debitorem\'. quodque infert: nec debuit mihi quisquam, hunc habet sensum: \'quomodo enim poterat mihi usuram debere, qui faenus non est dignatus accipere?\' omnes, inquit, maledicunt mihi; quis enim hereticorum atque errantium non maledicit Christo peruersa credendo et peruersiora blasphemans? Dicit dominus: si non reliquiae tuae in bonum, si non occurri tibi in tempore aduersum in imicum. Possunt haec et ex persona Hieremiae accipi, qui pessimo tempore et iam imminente captiuitate prophetare conpulsus est et dura perpeti a populo non credente. ad id, quod supra dixerat: uae mihi, mater, ut quid me genuisti uirum, qui iudicer et discernar omni terrae? et reliqua, respondet dominus: \'noli considerare praesentia, sed futura; reliquiae enim tuae et nouissima erunt in bonum. de
Abbreviated transcription (Latin):
uem quia factus sum sicut qui colli¬
git stipulam in messe & sicut racemũ
in uindemia ñ habens spicam. ut co¬
medat pͥmitiua: Et ne putemꝰ gemitu¬
um uilitatẽ referre ad uerbũ dei. qui
sit iste qui plangat. statun sequitur.
Ue mͥ anuna quia perit reuerens a tra
ñ quo diuidamꝰ ꝑsonas ut impii faci¬
unt: s quo unus atq filius dei. nunc
iuxta carnẽ. nunc iuxta uerbũ dĩ lo¬
quatur: Non feneraui nec fenerauit
in quisquammͥ. om̃s maledicunt mͥ.
ꝓ quo .lxx. ñ ꝓ fui. neq ꝓfuit mͥ qͥsꝗͣ.¬
theodocio. ñ debui. neq debuit in qͥsꝗͣ:
Quorum omniũ hic sensus ẽ: Ex ꝑso¬
na xp̃i nullus se pͣbuit qui digne mea
uerba susciꝑet. nec fenerauit mͥ qͥsꝗͣ
in scĩs atq pauꝑib confouendis. me
sibi faciens debitorẽ. siue ñ ꝓfui nec
ꝓfuit mͥ quisquã Nullus enĩtantũ
uoluit acciꝑe. quantũ ego tribuere
desiõ̾aui. nec ꝓfuit mnͥ quisquã. Salus
enim creaturȩ. lucrum ẽ creatoris: aut

Expanded text:
 quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe et sicuti racemum in uindemia non habens spicam, ut comedat primitiua! et ne putemus gemituum uilitatem referri ad uerbum dei, qui sit iste, qui plangat, statim sequitur: uae mihi, anima, quia periit reuerens a terra! non quo diuidamus personas, ut impii faciunt, sed quo unus atque idem filius dei nunc iuxta carnem nunc iuxta uerbum loquatur dei. Non faeneraui nec faenerauit mihi quisquam; omnes maledicunt mihi, pro quo LXX: non Theodotio: non debui neque debuit mihi quisquam. Quorum omnium hic sensus est ex persona Christi: \'nullus se praebuit, qui digne mea aera susciperet, nec faenerauit mihi quisquam in sanctis atque pauperibus confouendis me sibi faciens debitorem. siue non profui nec profuit mihi quisquam; nullus enim tantum uoluit accipere, quantum ego tribuere ,-desideraui. nec protuit mihi quisquam; salus enim creaturae lucrum est creatoris. aut
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ multorum in isrł. & insignũ
cui contͣdicetur: Quis enim philoso¬
phorũ. quis gentiliũ. quis hereticoꝵ.
ñ iudicat. xp̃m ponentiũ ei leges nati¬
uitatis & passionis resurrectionisq
sue & substantie: Nec mirũ iuxta
assũpti corporis ueritatẽ xp̃m dicere¬

Expanded text:
tionem multorum in Israhel et signum, tionem multorum in Israhel et signum, cui contradicetur. quis enim philosophorum, quis gentilium, quis hereticorum non iudicat Christum ponentium ei leges natiuitatis et passionis resurrectionisque suae et substantiae? nec mirum iuxta assumti corporis ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑiit. & confusa ẽ in solitudine sui.
ut mortẽ & iram dei nullus effugiat
Alii ad synagogã referunt que infir¬
mata ẽ ut eccłiȩ cresceret multitudo:
iuxta illud quod scͥptum ẽ: Sterilis
pepit septem siue plurimos. & que
multos habebat liberos infirmataẽ:
Unde & occidit ei sol iustitiȩ. in cuius
pennis ẽ sanitas: & idcirco et̃na con¬
fusione cooꝑta ẽ. ꝑdens populũ suũ
gladio spiritali. Ue mͥ. mater mea
quare genuistime uirũ rixe siue u¬
dicii. uirum discordiȩ. siue qͥ iudicer
in uniu̾sa terra Potest hoc. cyiinic¬
dux fac. de hieremia intelligi: qd̾ ñ
i toto orbe terrarum. s in terra ui¬
dea sit iudicat᷑ꝰ. Uere autẽ dnõ com¬
petit saluatori qui loquit᷑ in euange¬
lio: In iudiciũ ego in mundũ istum
ueni. ut qui nͣ uident uideant. & qui
uident cecifiant: De quo scͥptũ est:
Ecce positus ẽ hic in runã & resurrec¬

Expanded text:
disperiit et confusa est in solitudine sui. disperiit et confusa est in solitudine sui. ut mortem et iram dei nullus effugiat\'. alii ad synagogam referunt. quae infirmata est, ut ecclesiae cresceret multitudo iuxta illud, quod scriptum est: sterilis peperit septem — siue plurimos - et, quae multos habebat liberos, infirmata est. unde et occidit ei sol iustitiae, in cuius pinnis est sanitas, et idcirco aeterna confusione cooperta est perdens populum suum gladio spi ritali. Uae mihi, mater mea, quare genuisti me uirum rixae — sine iudicii —, uirum discordiae - sine qui indicer — in uniuersa terra? Potest hoc συνεκδοχικω̄ς de Hieremia intellegi, quod non in toto orbe terrarum, sed in terra Judaea sit indicatus. uere autem domino competit saluatori, qui loquitur in euangelio: in indicium ego in mundum istum ueni, ut, qui non uident, uideant et, qui uident, caeci fiant, de quo scriptum est: ecce positus est hic in ruinam et resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
pulum meum. ut coacti maloꝵ. neces¬
sitate impudentia uitarent mala:
Multiplicate sunt mͥ uidue eius suꝑ
arenã maris induxieis suꝑ matrem
adolescentis uastatorem meridie mi
si ꝑ ciuitates repente terrorẽ: Diuer¬
sis medicaminib cupit dsͣ saluare
peccantes. ut qui contepserant blan¬
dientẽ timeant cõminantẽ: Nidue
multiplicate sunt suꝑ harenã maris
int̾fectis uiris matres ꝑditis liberis
sensere uastantẽ: ñ in nocte & ꝑ insi¬
dias. s clara luce. ut oftendant aꝑtã
ium aduersaru fortioris: Misiinquit
tũ fuerit subitũ malũ. tanto difficiliꝰ
esset diffugiũ: Infirmata ẽ siue abie¬
cta. aut uacua facta ẽ que peꝑit septẽ
siue plurimos: defecit anima eius
mͣtũ sonare uel plurimos. unde & di¬
u̾sa ẽ intͣp̃tatio. aquila .Lx .x. & theo¬
docione. septẽ tnͣsferentib simmacho
plurimos: que igitur erat diues libe¬
ris. orbata subito facta ẽ. & dara luce

Expanded text:
pulum meum, ut coacti malorum necespulum meum, ut coacti malorum necessitate inpendentia uitarent mala\\ Multiplicatae sunt mihi uiduae eius super harenam maris, induxi eis super matrem adulescentis uastatorem meridie; misi super ciuitates repente terrorem. Diuersis medicaminibus cupit deus saluare peccantes, ut, qui contemserant blandientem, timeant comminantem. uiduae multiplicatae sunt super harenam maris interfectis uiris: matres perditis liberis sensere uastantem non in nocte et per insidias, sed clara luce, ut ostendat apertam uim aduersarii fortioris. \'misi\', inquit. to fuit subitum malum, tanto difficilius esset effugium\'. Infirmata est — siue abiecit aut uacua facta est , quae peperit septem — sine plurimos —, defecit anima eius; mentum\' sonare uel \'plurimos\'. unde et diuersa est interpretatio Aquila, LXX et Theodotione \'septem\' transferentibus, Symmacho \'plurimos\'. quae igitur erat diues liberis, orba subito facta est et clara luce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ea. nec ꝓ pace illius obsecret: Qd̃cũ
iuxta aplm̃ posteriorũ obliuiscens.
ad pͥora se extendere deberet. contͣrio re¬
tro uersa sit. & egyptias carnas deside¬
raret: Et extendã manũ meam suꝑ te
& intͬficiam te: Laboraui rogatus si¬
ue rogans. ꝓ quo.Lxx. tnͣstulerunt.
nequaquã ultra dimittã eos Manꝰ
extenta ꝑcutientis indiciũ ẽ. & int̾fec¬
tio peccatorum. iram significat cõsũ¬
matã Quod autẽ intulit laboraui
rogatus. siue rogans: dupplicẽ sensũ
habet: quod iam defecerit deus crebro
eis ignoscendo. & lassus sit semꝑ eos ꝓ¬
uocans ad salutem. Et disꝑtiam eos
uentilabro in in portis terre: Int̾feci
rogare. cum auiciis suis pessimis ñ re¬
uertantur. neq agant penitentiam:
Disꝑsi enim eos quasi uentilabro ut
purgarẽ aream meã. & dispersi in por¬
tis derrȩ ut inferni quodã modo cal¬
carent limina Et int̾feci & ꝑdidipo¬

Expanded text:
pro ea nec pro pace illius obsecret: quod, cum pro ea nec pro pace illius obsecret: quod, cum iuxta apostolum posteriorum obliuiscens ad priora se extendere debuerit, e contrario retrouersa sit et Aegyptias carnes desiderarit. Et extendam manum meam super te et interficiam te; labo raui rogatus — siue rogans —, pro quo LXX transtulerunt: nequaquam ultra dimittam eos. Manus extenta percutientis indicium est: interfectio peccatorum iram significat consummatam. quod autem intulit: laboraui rogatus siue rogans, duplicem sensum habet, quod iam defecerit deus crebro eis ignoscendo et lassus sit semper eos prouocans ad salutem. Et dispergam eos uentilabro in portis terrae me rogari, cum a uiis suis pessimis non reuertantur nec agant paenitentiam? dispersi enim eos quasi uentilabro, ut purgarem aream meam, et dispersi in portis terrae, ut inferni quodammodo calcarent limina, et interfeci et perdidi po
Abbreviated transcription (Latin):
ros sicut dauid & ceterorũ. sic peccato¬
rum flagitia. si liberi. nepotesq si¬
milia gesserint. ad posteros ꝑueni¬
unt: Qđ autẽ dicit. dabo eos inferuo¬
rẽ siue consũmationẽ. & angustiã uni¬
uersis regnis tre: & sub babiloniis ex
parte completũ ẽ: & nunc expletur
in toto quando pessimũ regem. & qͥ
repleuerit hierusalem a porta usq ad
portam cruore iustoꝵ. populus uni¬
tatꝰẽ impius: Ex quo discimꝰ regũ ac
pͥncipũ & p̃positoꝵ scelere poplõs ple¬
rumq deleri: Quis enĩ miserebitur
tui hierusalem. aut quis contͥstabi¬
tur ꝓte. aut quis ibit ad rogandũ ꝑ
pace tua : Nullus enim offenso deo
potest ꝓ flagiciis rogare peccantiũ.
quia nec tamclemens potest creatu¬
ra eẽ quã conditor. nec ita alienus ex¬
terius quomodo dñs suis parcere: lu
dereliquisti me dicit dñs. retrorsum
abisti: Causa redditur quare nullus
misereatur hierusalẽ nec c̃tristetur

Expanded text:
ros, sicut Dauid et ceterorum, sic peccatoros, sicut Dauid et ceterorum, sic peccatorum flagitia, si liberi nepotesque similia gesserint, ad posteros perueniunt. quod autem dicit: \'dabo eos in feruorem siue commotionem et angustias uniuersae terrae\', et sub Babyloniis ex parte conpletum est et nunc expletur in toto, quando pessimum regem et, qui repleuerit Hierusalem a porta usque ad portam cruore iustorum, populus imitatus est impius. ex quo discimus regum ac principum et praepositorum scelere populos plerumque deleri. Quis enim miserebitur tui, Hierusalem? aut quis contristabitur pro te? aut quis ibit ad rogandum pro pace tua? Nullus enim offenso deo potest pro flagitiis rogare peccantium, quia nec tam clemens potest creatura esse quam conditor nec ita alienus externis, quomodo dominus suis parcere. Tu reliquisti me, dicit dominus, retrorsum abisti. Causa redditur, quare nullus misereatur Hierusalem nec contristetur
Abbreviated transcription (Latin):
adeos: Hec dicit dñs Qui ad mortẽ ad
mortẽ. & qui ad gladium ad gladium.
& qui ad famem ad fam̃. & qͥ ad capti¬
uitatẽ ad captiuitatẽ: & uisitabo suꝑ
eos qͣtuor species dicit dñs. gladiũ ad
occisionẽ. & canes ad lacerandũ. & uo¬
latilia celi & bestias t̾rȩ ad deuorandũ.¬
& dissipandum: Quatuor plagas qͥb
elis ꝓphetia demonstrat: gladiũ. pes¬
tilentiã. & famem. bestias & captiui¬
tatem. Inter bestias autẽ canes quoq
& uolatilia intellige: quib ad lacerai¬
da & deuoranda. & dissipanda corpora
tͣaita sunt: Neq enim fieri poterat
ut creatoie neglecto. ñ uniu̾sa crea¬
tura consurgeret in peccatores: Et da¬
bo eos in feruorẽ siue cõmutationẽ
& angustias uniu̾sis regnis t̾re: ꝓpt̃
manasen filiũ erechiȩ regis iude.
suꝑ omnib que fecit in iherusalem:
Legimꝰ in dierũ uolumine manassen
pꝰ captiuitatẽ & penitentiã. reuer
scõrum merita descendunt ad poste¬

Expanded text:
ad eos: Haec dicit Dominus: Qui ad mortem, ad ad eos: Haec dicit Dominus: Qui ad mortem, ad mortem, Et qui ad gladium, ad gladium: Et qui ad famem, ad famem: Et qui ad captivitatem, ad captivitatem. Et visitabo super eos quatuor species, dicit Dominus: Gladium ad occisionem, et canes ad lacerandum, et volatilia coeli et bestias terrae ad devoranduet dissipandum. » Quatuor plagas, quibm Ezechielis prophetia demonstrat : gladium, pestilentiam, famem, bestias et captivitatem. Inter bestias autem canes quoque et volatilia intellige, quibus ad laceranda et devoranda et dissipanda corpora tradita sunt. Neque enim fieri poterat ut, creatore neglecto, non universa creatura consurgeret in peccatores. « Et dabo eos in fervorem  sive commotionem et angustias universis regnis terrae propter Manassen, filium Hiezeciae, regis Iudae, super omnibus, quae fecit in Hierusalem. Legimus in Dierum uolumine Manassen post captiuitatem et paenitentiam reuersquomodo « 1 sanctorum merita descendunt ad poste
Abbreviated transcription (Latin):
mine deus nr̃ quẽ semꝑ expectauimꝰ
in quẽ spem nr̃aͣm & uota conuertimꝰ.
tu da pluuiã tuã: tua enĩ sunt omnia
& quicquid bomiẽ. sine te cuius ẽ dari
ñ potest: Dicamꝰ hoc et contͣ hereticos
qui pluuiã doctrinarũ tͥbuere ñ possuñ.
& cum se celos esse ꝓmittant. & de sescͥp¬
tum glĩentur. celi en arrant gli̾am dei:
tamen ñ possunt ymbres dare doctͥnȩ.
Solusc̃ enim deus qui suũ instruat po¬
pulum. & diuersitates grẽ tͥbuat expec¬
tantib se Et dixit dñs ad me Sisteterit
ire deiꝓ populo restitisse. & iã impenden¬
lifteterint uel in conspectumeo. uel
cont᷑ me. quorum uni dix̃ deus. dimit¬
te me & ꝑcutiam populũ istũ. tamͣ nͣ ex¬
audiam. qmͣ consumpta sunt scelera
egrediantur: Non loco recedunt a deo
peccatores s uoluntate: quãꝗͣ legamus
&x adam & caim eiectos ce̾ a facie dei: Qd̃¬
si dixerint ad te quo eg̾diemur. dices¬

Expanded text:
mine deus noster, quem semper exspectauimus, mine deus noster, quem semper exspectauimus, in quem spes nostras et uota conuertimus, tu da pluuiam tuam! tua enim sunt omnia et, quicquid boni est, sine te, cuius est, dari non potest\'. dicamus hoc et contra hereticos. qui pluuiam doctrinarum tribuere non possunt et, cum se caelos esse promittant et de se scriptum glorientur: caeli enarrant gloriam dei, tamen non possunt imbres donare doctrinae. solus est enim deus, qui suum instruat populum et diuersitates gratiae tribuat exspectantibus se. Et dixit dominus ad me: si steterinirae domini pro populo restitisse et iam inpendenit, \'illi steterint uel in conspectu meo uel contra me\' — quorum uni dixit deus: dimitte me et percutiam populum istum —, \'tamen non exaudiam, quoniam consummata sunt scelera s a facie mea ei egrediantur! Non loco recedunt a deo peccatores, sed uoluntate, quamquam legamus et Adam et Cain eiectos esse a facie dei. Quodsi dixerint ad te
Abbreviated transcription (Latin):
liam: Solĩ gli̾ȩ tuȩ recordare. neq ir¬
ritum facias fȩdus tuũ nob̃cũ: Soliuĩ
glĩȩ deiñ solũ arbitremꝰ templũ uidȩ
quod sepe destructũ ẽ: s omnẽ scm̃: in
quo uyxta illud quod scriptũ ẽ. thronũ
in tͣra allisisti. tunc allidituratq des¬
truit᷑ quando multitudine peccatoꝵ
offenderit dnm̃ S tamen qui suacul¬
pã perit & dnĩ clem̃tia sustentatur. q̃
mutatur seueritate sententiȩ. surritũ
faciat dñs pactum suum. quo nos sal¬
uos facturos eẽ pollicitꝰ ẽ Nuqͥd sunt
in scuptilib gentium qui pluant aut
cȩlipossunt dare ymbres: Nonne tu
es dnẽ deus nrͣ. quẽ expectauimꝰ: lu
enim fecistiomnia hec: Post multos
uariosq sermones redit ad titulum
ꝓphecie in quo scͥptũ ẽ: quod factũ ẽ
uerbũ dnĩ ad hieremiã de sermonib
siccitatis: Frgo quod dicit istudẽ: qͥa
demonũ simulacra ñ possunt pluere:
nec celi ꝑ se dare imbrẽ suũ: Ideo tudo¬

Expanded text:
ne irritum facias. foedus tuum no b biscum! Solium gloriae dei non solum arbitremur templum Iudaeae, quod saepe destructum est, sed omnem sanctum, in quo iuxta illud, quod scriptum est: thronum eius in terram allisisti, tunc alliditur atque destruitur, quando multitudine peccatorum offenderit deum; sed tamen, qui sua culpa periit, domini clementia sustentatur, quae mutatur seueritate sententiae, si irritum faciat dominus pactum suum, quo nos saluos futuros esse pollicitus est. Numquid sunt in sculptilibus gentium, qui pluant, aut caeli possunt dare imbres? nonne tu es, domine deus, quem exspectauimus? tu enim fecisti omnia haec. Post multos uariosque sermones redit ad titulum prophetiae, in quo scriptum est: quod factum est uerbum domini ad Hieremiam de sermonibus siccitatis. ergo quod dicit, hoc est: quia daemonum simulacra non possunt pluere nec caeli per se dare imbrem suum, ideo tu, do
Abbreviated transcription (Latin):
one pͣtͣmissum Quando autẽ dicit red¬
dam pͥmũ dupplices iniquitates & pec¬
cata eorum. subostendit quod pꝰquam
receꝑint mala. recepturi sint & bona.
Hii autẽ qui pꝰea tnͣsferendi sunt. con¬
taminauerunt t̾ram dnĩ in morticinis
idolorũ suoꝵ & abominationib suis
impleuerunt hereditatẽ eius: ut om̃is
muN dꝰ subditꝰ fiat deo. & neqͣquã suo
merito. s illius miscdĩa conseruetur.
Quod hic de hebraico posuimꝰ. ñ sunt ab̾¬
scondide a facie mea. in .lxx. ñ habetur
Dnẽ fortitudo mea & robur meũ. & re¬
fugium meum in die tͥbulationis siue
malorum: Omĩs hominũ fortitudo si
putatur &e nichil: Unde confugiendũ
ad am̃ atq dicendũ ẽ. dnẽ refugiũ tu¬
factꝰ es nob̾ in generatione &e generati¬
onẽ: & in alio loco. qui habitat in adui¬
torio altissimi. in ꝓtectione dei celicõ¬
morabitur: Dies autẽ tͥbulationis si¬
ue malorũ illa intelligenda ẽ de qua

Expanded text:
one praetermissum. quando autem dicit: redone praetermissum. quando autem dicit: reddam primum duplices iniquitates et peccata eorum, subostendit, quod, postquam receperint mala, recepturi sint et bona. hi autem, qui postea transferendi sunt, contaminauerunt terram domini in morticinis idolorum suorum et abominationibus suis impleuerunt hereditatem eius, ut omnis mundus subditus fiat deo et nequaquam suo merito, sed illius misericordia conseruetur. quod hic de Hebraico posuimus: non sunt absconditae a facie mea, in LXX non habetur. Domine, fortitudo mea et robur meum et refugium meum in die tribulationis siue malorum ! Omnis hominum fortitudo sinputatur et nihili; unde confugiendum ad deum atque dicendum est: domine, refugium factus es nobis in generatione et generatione; et in alio loco: qui habitat in adiutorio altissimi, in protectione dei caeli commorabitur. dies autem tribulationis siue malorum illa intellegenda est, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
rectius & melius hec de futuro uatici¬
natum ꝓpħam putant: Quia supͣdix¬
erat reducã eos in terram suã quã dedi
patͥbꝰ eorũ nc̃ ostendit quomodo redu¬
cendi sunt quod pͥmũ mittat apłos qͥb
saluator dix̃. uenite post me & faciam
uos piscatores hominũ & postea uena¬
tores quos uel eccłiastos uros. uel an¬
gelos possumus acciꝑe: qui pꝰquã cõ¬
sũmationis tempꝰ aduenerit. uenent᷑
scos quosq de montib dogmatũ excel¬
soꝵ de collib bonoꝵ oꝑum. & de cauer¬
nis petͣrum apłis & apłicis uiris: Non¬
donauit ut uocaretur petra incu¬
uissen .s nar sib requiescentes. recte
dicunt᷑ tnͣslati eẽ de petra: Ostenditq
uel apłos uel eos qui pꝰ uenandi sunt
habuisse peccata. et recepisse duppli-¬
ces iniquitatessuas: Seruus enĩ qͥ scit
uoluntatẽ dnĩ sui & ñ facit eam uapu¬
labit multũ Sciendumq quod in he¬
braico positum sit pͥmũ. & in .lxx. edici¬

Expanded text:
rectius et meims naec ae futuro uaticirectius et meims naec ae futuro uaticinatum prophetam putant. quia enim supra dixerat: reducam eos in terram suam, quam dedi patribus eorum, nunc ostendit, quomodo reducendi sint, quod primum mittat apostolos, quibus saluator dixit: uenite post me et faciam uospiscatores hominum, et postea uenatores, quos uel ecclesiasticos uiros uel angelos possumus accipere, qui, postquam consummationis tempus aduenerit, uenentur sanctos quosque de montibus dogmatum excelsorum et de collibus bonorum operum et de cauernis petrarum, aposdonauit, ut uocaretur petra, in cuius sensibus requiescentes recte dicuntur translati esse de petra. ostenditque uel apostolos uel eos, qui postea uenandi sunt, habuisse peccata et recepisse duplices iniquitates suas. seruus enim, qui scit uoluntatem domini sui et non facit eam, uapulabit multum. sciendumque, quod in Hebraico positum sit \'primum\' et in LXX editi
Abbreviated transcription (Latin):
catores multos dicit añs & piscabunt᷑
eos: & post hec mittã eis multos uena¬
tores. & uenabuntur eos de omni mon¬
te. & de omni colle. & de cauernis petͣrũ
quia ocłi mei suꝑ omnes uias eorũ: N
sunt abscondite a facie mea. & nͣfuit
occulta iniqͥtas eorũ ab ocuł meis: Et
reddam pͥmũ dupplices iniqͥtates et
peccata corum. quia contami n auerus
tͣram meã in morticinis idoloꝵ. suoꝵ
& abominationib suis impleuerunt
hereditatẽ meam: Diuersa huius capi¬
tuli intͣp̃tatio ẽ Iudei enĩ autumant
significari caldeos qui sub piscatorum
nomine describunt᷑. & pꝰea romanos
qͥ uenatoribus comꝑant᷑. & de mon¬
tib collib q & cauernis petͣrum infe¬
licem populum sunt uenati: Hoc au¬
tẽ dñs fecisse dicit. quia respexerit ui¬
aseoꝵ & reddid̃it iniqͥtates quib con¬
taminauerunt t̾ram simulacͣ uene¬
rantes: te abominationib idolorum
polluerunt hereditatẽ eius Nrĩ autẽ

Expanded text:
catores multos, dicit dominus, et piscabuntur catores multos, dicit dominus, et piscabuntur eos; et post haec mittam ei.9 multos uenatores et uenabuntur eos de omni monte et de omni colle et de cauernis petrarum, quia oculi mei super omnes uias eorum. non sunt absconditae a facie mea et non fuit occulta iniquitas eorum ab oculis meis. et reddam primum duplices iniquitates et peccata eorum, quibus contaminauerunt terram meam in morticinis idolorum suorum et abominationibus suis impleuerunt hereditatem meam. Diuersa huius capituli interpretatio est. Iudaei enim autumant significari Chaldaeos, qui sub piscatorum nomine describuntur, et postea Romanos. qui uenatoribus comparantur et de montibus collibusque et cauernis petrarum infelicem populum sunt uenati. hoc autem dominus fecisse se dicit, quia respexerit uias eorum et reddiderit iniquitates, quibus contaminauerant terram simulacra uenerantes, et abominationibus idolorum polluerint hereditatem eius. nostri autem
Abbreviated transcription (Latin):
& pꝰ captiuitatẽ miscdiã que iuxtalit¬
teram subrorobabel & ihũ pontifice.
et esdra ex parte completa ẽ. iuxta in¬
telligentiam spiritalẽ uerius atq ꝑ¬
fectius in xp̃o complenda describitur:
ueniet inquit tẽpus. quando neqͣquã
dicet᷑. quod populus reductus sit de e¬
gypto ꝑ moysen & aaron .s reductus
de tͣra aquilonis cyro rege ꝑsarum lax¬
ante captiuos: Et de uniu̾sis inquit
terris quod neqͣquã ciri tempore sed
ultimo fine complebitur dicente apło¬
Postquã intͣuerit plenitudo gentiũ
tunc omnis isrł saluus fiet: Cossumꝰ
hoc & de ꝑsecutionib que nr̃o accidere
tẽpore a dieb neronis de quo scribit
apostolus. & liberatus sum de ore leonis
usq ad maximini tempora dicere qͦ¬
modo dñs miseitus sit populo suo. et
reduxerit eos in trã suã. haut dubiuĩ
quin eccłam. quã dedi pr̃ib eorũ apłis
e apostolicis uiris: Erce ego mittã pis

Expanded text:
et post captiuitatem misericordia, quae iuxta litet post captiuitatem misericordia, quae iuxta litteram sub Zorobabel et Hiesu pontifice et Ezra ex parte conpleta est, iuxta intellegentiam spiritalem uerius atque perfectius in Christo conplenda describitur. ‛uendicetur, quod populus reductus sit de Aegypto per Moysen et Aaron: sed reductus de terra Aquilonis, Cyro rege Persarum laxante captivos. Et de universis, inquit, terris, quod nequaquam Cyri tempore, sed ultimo fine complebitur dicente Apoostquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiet\'. possumus hoc et de persecutionibus, quae nostro accidere populo a diebus Neronis, de quo scribit apostolus: et liberatus sum de ore leonis, usque ad Maximini tempora dicere, quomodo dominus misertus sit populo suo et reduxerit eos in terram suam, hau dubium quin in ecclesiam, quam dedit patribus eorum, apostolis et apostolicis uiris. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
eccli̾a separantur. ut uadant in tͣrã
longinquã quã nec ipsi nec patres
eorũ nouerant pͥus qua peccarent. ut
ibi seruiant diisalienis qui ñ sunt dii
s eorum putant᷑ errore qui eos colunt.
rantiã. dum & ĩdieb flagitiis. & in noc¬
tib libidini seruiant: Qui ñ dabunt
inquit uob̃ requiẽ Haut dubiũ qͥn
falsos deo significet de quib dixit et¬
seruietis ibidiis alienis: Quicqͥd gͦ pec¬
camus. quicquid die & nocte facimꝰ et
malorum oꝑũ ꝑ petͣmus imꝑiũẽ demo¬
ꝑ impellunt delictis augere delicta &
cumulum facere peccatorũ Propterea
ecce dies ueniunt dicit dñs. & ñ dicetur
ultra uiuit dñs qͥ eduxit filios isrł de
terra egipti. s uiuit dñs qͥ eduxit filioᷤᷤ
isrł de t̾ra aquilonis. et de uniu̾sis t̾ris
ad quas eieci eos. & reducam eos in tͣrã
suam quã dedipatͥb eorũ: Manifeste
futura populi isrł restitutio pͣdicatur

Expanded text:
ecclesia separantur, ut uadant in terram ecclesia separantur, ut uadant in terram longinquam, quam nec ipsi nec patres eorum nouerant, priusquam peccarent, ut ibi seruiant dis alienis, qui non sunt di, sed eorum putantur errore. qui eos colunt. rantiam, dum et in diebus flagitiis et in noctibus libidini seruiunt. qui non dabunt, inquit, uobis requiem; hau dubium, quin falsos deos significet, de quibus dixit: etseruietis ibi dis alienis. quicquid ergo peccamus, quicquid die et nocte facimus et malorum operum perpetramus, imperium est daemoper inpellunt delictis augere delicta et cumulum facere peccatorum. Propterea ecce dies ueniunt, dicit dominus, et non dicetur ultra: uiuit dominus, qui eduxit filios Israhel de terra Aegypti, sed: uiuit dominus, qui eduxit filios Israhel de terra aquiad quas ejeci eos, et reducam eos in terram suam quam dedi patribus eorum. Manifeste futura populi Israel restitutio praedicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Q adoraueĩt eos Adorat enĩ unꝰqͥsq
quod diligit: Et me deliquert̃. ⁊ legẽ meã
non eustodiert: Sacerdotum ẽ ꝓprie. non
solum docere. s & facere legeni. ut neqͣ¬
quã uerbis subiectos sibipopulos et
creditum gregem s exemplis doceant:
ac ne forsitan dicerent in iusta ẽ sen¬
tentia patres comederunt uuam acer¬
bam. & dentes filioꝵ. obstupescere: infert.
s & uos peius oꝑati eftis quã prẽs urĩ
ut suꝑ his qui patrib peiora peccaue¬
rint usta supplicia deferantur: Ecce
enim ambulat unusquisq pꝰ pͣuitatẽ
cordis sui mali. ut me ñ audiat. Et ei¬
ciam uos de tͬra hac in tͣram quã igno¬
ratis uos & patres uriͣ. & seruietis ibi
diis alienis die ac nocte. qui ñ dabt̃
uob̾ requiẽ: Semel a dño derelicti. fa¬
ciunt ea que ñ cõpetunt. ut uadant
pꝰ desideria cordis sui mali. de quo exe¬
unt cogitationes pessime & idcirco de

Expanded text:
est — et adorauerunt eos — adorat enim unusquisque, est — et adorauerunt eos — adorat enim unusquisque, quod diligit—et me dereliquerunt et legem meam non custodierunt\'. sacerdotum est proprie non solum docere, sed et facere legem, ut nequaquam uerbis subiectos sibi populos et creditum gregem, sed exemplis doceant. ac ne forsitan dicerent: iniusta est sententia patres comedere uuam acerbam et dentes filiorum obstupescere\', infert: sed et uos peius operati estis quam patres uestri, ut super his, qui patribus peiora peccauerint, iusta supplicia deferantur. Ecce enim ambulat unusquisque post prauitatem cordis sui mali, ut me non audiat. et eiciam uos de terra hac in terram, quam ignoratis uos et patres uestri, et seruietis ibi dis alienis die ac nocte, qui non dabunt uobis requiem . Semel a domino derelicti faciunt ea, quae non conpetunt, ut uadant post desideria cordis sui mali, de quo exeunt cogitationes pessimae, et idcirco de
Abbreviated transcription (Latin):
de loco isto in oculis ur̃is & in diebus
urĩs uocẽ gaudii & uocẽ letitiȩ. uocẽ
sponsi & uocẽ sponse Et cũ ad nũtia¬
ueris populo huic omnia uerba hec
& dixerint tͥ quare locutꝰ ẽ dñs suꝑ
nos omne malum gnͣde iftud. que
imquitas nr̃a. aut quod peccatũ nrm̃
quod peccauimꝰ dnõdeo nr̃o. dices ad
eos. Quia dereliquerunt me patres
& seruierunt eis & adorauerunt eos
& me dereliquerunt. & legem meã
ñ custodierunt. s & uos penis oꝑati
estis quã patres urĩ Quando peccaue¬
rit ecclĩa auferetur de ea omne gau¬
diũ & uniu̾sa leticia: de qua apłs ait.¬
si & uersponse. de quo scriptũ ẽ. qͥ ht̃
sponsam sponsus ẽ. Si auteminqͥt
interrogauerit populus cur ista pa¬
titur. & causas miseriarũ suaꝵ que¬
sierit. respondeb̾ eis Quia dereliq̃rt̃¬
uenter ẽ. & auaritia&e luxuria. & gła
in confusione eoꝵ & seruierunt eis
Aquo enim quis uincit᷑ eius & seruus

Expanded text:
de loco isto in oculis uestris et in diebus de loco isto in oculis uestris et in diebus uestris uocem gaudii et uocem laetitiae, uocem sponsi et uocem sponsae. et cum annuntiaueris populo huic omnia uerba haec et dixerint tibi: quare locutus est dominus super nos omne malum grande istud? quae iniquitas nostra et quod peccatum nostrum, quod peccauimus domino deo nostro?, dices ad eos: quia dereliquerant patres erunt eos, et me dereliquerunt, et legem meam non custodierunt. Sed et vos pejus operati estis quam patres vestri. » Quando peccaverit Ecclesia, aufertur de ea omne gaudium et universa laetitia, de qua Apostsi et uox sponsae, de quo scriptum est: qui habet sponsam, sponsus est. \'si autem\', inquit, interrogauerit te populus, cur ista patiatur, et causas miseriarum suarum quaesierit, respondebis eis: quia dereliqueruuenter est et auaritia et luxuria et gloria in confusione eorum — et seruierunt eis — a quo enim quis uincitur, eius et seruus
Abbreviated transcription (Latin):
nerib defunctoꝵ Aliud enĩ ẽ mori
cõmuni lege nature: aliud dei occidis¬
se sententia: Abstuliin quit pacem
apopulo isto. eo quod miscđ̃ia indig¬
nisunt. nulliq etati parcã. s & gnͣ¬
des & parui pariter int̾ibunt. ita ut
sepultura quoq careant: Nec se in¬
cident inquit. neq caluiciũ fiet ꝓeis
Mos hic fuit apud ueteres & usq hodie
in quibydam ꝑmanet uideorũ: ut in
luctib incidant lacertos & caluiciũ
faciant: quod etiã iob fecisse legimꝰ:
Unde & ꝓpħe dicitur ne frangat int̾
eos panẽ. nec ing̾diatur ad consolan¬
dum ꝓ mortuo. nͣpotũ tribuat. ñ in¬
grediatur cõnuiuiidomũ & ne mis¬
ceatur eis qui dei sententiȩ pͣparatist̃.
Si autẽ hoc de lugentib dicit᷑ quid de
hereticis fiet. quoꝵ sermo serpit ut
cancer. & cotidie ꝓsternunt in eccłia
funera deceptoꝵ: Quia hec dicit dñs
exercituũ deus isrł Ecce ego auferã

Expanded text:
neribus defunctorum. aliud est enim mori neribus defunctorum. aliud est enim mori communi lege naturae, aliud dei occidisse sententia. ‛abstuli’, inquit, \'pacema populo isto et misericordia indigni sunt nullique aetati parcam, sed et grandes et parui pariter interibunt, ita ut sepultura quoque careant\'. nec se incident, inquit, neque caluitium fiet pro eis. mos hic fuit apud ueteres et usque hodie in quibusdam permanet Iudaeorum, ut in luctibus incidant lacertos et caluitium faciant; quod etiam Iob fecisse legimus. unde et prophetae dicitur, ne frangat inter eos panem nec ingrediatur ad consolandum pro mortuo, non potum tribuat, non ingrediatur domum conuiuii et ne misceatur eis, qui dei sententiae praeparati sunt. si autem hoc de lugentibus dicitur, quid fiet de hereticis, quorum sermo serpit ut cancer et cotidie prosternunt in ecclesia funera deceptorum? Quia haec dicit dominus exercituum deus Israhel: ecce ego au feram
Abbreviated transcription (Latin):
eos. quia abstulipacem meam apopło
isto dicit dñs. miscdiã & miserationes
& mouentur gnͣdes & parui. in t̃ra ista¬
& nͣ sepelientur. neq plangent᷑. & nͣse
incident. neq caluitiũ fiet ꝓeis Et ñ
frangent intͣ eos lugenti panem ad ꝯ¬
solandũ suꝑ mortuo. & ñ dabunt eis
potum calicis ad consolandũ suꝑ pa¬
tre suo& matre. & domũ ꝯuiuii ñ in¬
gͥdieris ut sedeascum eis. & comedas
& bibas Apostolus p̃cipit cum hisqͥ
& ampluis. neq: aue quidem huius¬
cemodi dixeris. & saluator apliͣs intͣ¬
dicit. nequaquã salutent mitinere
unde & heliseus salutationẽ ꝑgentis
ad sanandum puerũ giezi intͣdicit.
Moris autẽ ẽ lugentib ferre cibos.
Na uocant. ꝙ anr̃is uulgo appellant᷑
parentilia: eo quod aparentib ifta
celebrantur: Dicit & alibi scͥptura di¬
uina: Date uinũ his qui in luctusunt:
ut uidelicet obliuiscantur doloris: P
solet᷑. ne se misceat inimicoꝵ deicon¬
uiuiis. ne parentilia celebret suꝑ fu¬

Expanded text:
eam a populo isto, dicit dominus. misericordiam et miserationes. et morientur grandes et parui in terra ista, non sepelientur neque plangentur et non se incident neque caluitium fiet pro eis. et non frangent inter eos lugenti panem ad consolandum super mortuo et non dabunt eis potum calicis ad consolandum super patre suo et matre. et domum conuiuii non ingredieris, ut sedeas cum eis et comedas et bibas. Apostolus praecipit cum his, qet amplius: ne haue quidem huiusmodi dixeritis! et saluator apostolis interdicit, ne quemquam salutent in itinere; unde et Heliseus salutationem pergentis ad sanandum puerum Giezi interdicit. moris autem est lugentibus ferre cibos πνα uocant et a nostris uulgo appellantur \'parentalia\' eo, quod parentibus iusta celebrentur. dicit et alibi scriptura diuina: date uinum his, qui in luctu sunt, ut uidelicet obliuiscantur doloris. prsoletur, ne se misceat inimicorum dei conuiuiis, ne iusta celebret super fu
Abbreviated transcription (Latin):
tuam deseras mansionẽ: respondit
tionem: Ausculta quod dicitur. Quia
dilexit populus mouere pedes suos
& ñ abstulit eos de compede peccatoꝵ
siue ñ quieuit. siue stare ñ potuit. id¬
circo et ego deserui eum. & nulla mͥẽ
m illo complacatio Qui igit᷑ diudis¬
tult & ꝑpacientiã noluit punire pec¬
cantes. quia in scelere ꝑmanserunt.
recordabitur iniqͥtatum eorũ. & qͣsi e¬
grotantiũ & dnm ñ sentientiũ pecca¬
ta uisitabit. ut ultͣ peccare ñ desistañ.
Notandũ autẽ in scͥpturis scis. quod
semꝑ peccatorum moueantur pedes.
& scĩs dicatur cum moyse. tu uero hic
sta mecum. & alibi scͥptum sit laudate
seruidnmͣ. qui statis in domod nĩ & re
liqua Et dixit dñs ad me: Noliorare
ꝓ populo isto in bonum: Cum ienina¬
uerint ñ exaudiam pͣces eorum. & si
obtulerint holocaustomata & uicti¬
mas ñ suscipiam ea. qmͣ gladio & fa¬
me & peste ego consumã eos. Stultũ

Expanded text:
tuam deseras mansionem? respondet  rationem, ausculta quod dicitur: Quia dilexit populus movere pedes suos, et non abstulit eos de compede peccatorum, sive non quievit, et stare non potuit: idcirco et ego deserui eum, et nulla mihi in illo est complacentia. Qui igitur diu distulit, et per patientiam noluit punire peccantes, quia in scelere permanserunt, recordabitur iniquitatum eorum, et quasi aegrotantium, et Deum non sentientium peccata visitabit, ut ultra peccare desistant. Notandum autem in Scripturis sanctis quod semper peccatorum moveantur pedes, et Sanctis dicatur cum Moyse: Tu vero hic sta mecum . Et alibi scriptum sit: Laudate servi Dominum, qui statis in domo Domini, um et dixit Dominus ad me noli orare pro populo isto in bonum cum ieiunaverint non exaudiam preces eorum et si obtulerint holocaustomata et victimas non suscipiam ea quoniam gladio et fame et peste ego consumam eos et dixi
Abbreviated transcription (Latin):
quod manifestũ ẽ ñ ad t̾rorẽ s ad gau¬
dium ꝑtinere. cum pͣsensscriptura
uastationis isrł & ruinȩ tẽpus signi¬
ficet: Uae quia magna diesilla. nec
ẽ simił eius. tempusq tͥbulacionis.
ẽ iacob & ex ipso saluabitur:

Expanded text:
quod manifestum est non ad terrorem, sed ad gauquod manifestum est non ad terrorem, sed ad gaudium pertinere, cum praesens scriptura uastationis Israhel et ruinae tempus significet. - Uae, quia magna dies illa nec est similis eius tempusque tribulationis est Iacob! et ex ipso saluabitur