comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum penas ȩt̾nas. & supplicia ꝑpetua
comminetur: ꝓponatur a sacrilegis
atq dicatur. ne ira cogitet᷑ dei: ne time¬
atur iudicium dñi: ne pulsetur ad ec¬
clesiam xp̃i: sed sublata penitentia. nec
ulla exomologesi criminis fact᷑a. de¬
spectis ep̃is atq calcatis. pax ap̾sb̃ris
uerbis fallacib predicetur: &e ne lapsi
surgant. aut foris positi ad eccłiam
redeant. communicatio a non cõmu¬
nicantib offeratur: Quib etiam sa¬
tis non fuit ab ȩuangelio recessisse :
spem satisfactionis & penitentiȩ lapsis
sustulisse: fraudib inuolutos uel ad¬
ulteriis commaculatos. uel sacrificioꝵ
funesta contagione pollutos. ne dm̃
fructu remouisse: foris sibi extra ec¬
clesiam & contra eccl̃am constituisse
conuenticulũ ꝑditȩ factionis. cum ma¬
le sibi conscioꝵ. & dm̃ rogare & satis¬
facere nolentium caterua conflueret
post ista. adhuc insuꝑ pseudo ep̃o ibi
ab hereticis constituto naingare au¬

Expanded text:
cum poenas aeternas et supplicia perpetua cum poenas aeternas et supplicia perpetua comminetur, proponatur a sacrilegis atque dicatur; ne ira cogitetur Dei, ne timeatur judicium Domini, ne pulsetur ad Ecclesiam Christi: sed sublata poenitentia, nec ulla exomologesi criminis facta, despectis episcopis atque calcatis, pax a non veris presbyteris verbis fallacibus praedicetur; et ne lapsi surgant, aut foris positi ad Ecclesiam redeant, communicatio a non communicantibus offeratur? XIV. Quibus etiam satis non fuit ab Evangelio recessisse, spem lapsis satisfactionis et poenitentiae sustulisse, fraudibulteriis commaculatos uel sacrificiorum funesta contagione pollutos, ne Deum uctu paenitentiae remouisse, foris sibi extra ecclesiam et contra ecclesiam constituisse conuenticulum perditae factionis, quo male sibi consciorum et Deum I rogare ac satisfacere nolentium caterua conflueret: post ista adhuc insuper pseudoepiscopo sibi ab haereticis constituto nauigare au
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ de baptismi sc̃ificatione ꝑcipitur.
⁊ ñ subueniat penitentia ꝑ quam eul¬
ꝑa culpa curatur. An putas frat̾ leuia
aduersus dm̃ esse facinora. parua et
modica delicta: quod ꝑ illos ñ rogat᷑
maiestas indignantis der: quod nonti¬
metur ira & ignis & dies dñi: quod im¬
minente antixp̃o. exarmatur fides
militantis popłr: dum tollitur uigor
& timor xp̃i: Uiderint laici hoc qͦ¬
modo curent: sacerdotib labor ma¬
ior incumbit. in asserendam & ꝓpici¬
andam dei maiestatẽ: ne quid iude¬
amur in hac parte negligere:quan¬
do ammoneat dñs & dicat. E nunc
preceptum hoc ad uos est o sacerdo¬
tes: si non audieritis & non posue¬
ritis incorde ur̃o. ut detis honorem
nomini meo dicit dñs: immittam
in uos maledictionẽ. & maledicam
benedictionẽ ur̃am. Honor gͦ datur
deo qͦndo sic dĩ maiestas & censura
contemnitur: ut cum se ille inlig¬
nari & irasci sacrificantib dicat. et

Expanded text:
quae de Baptismi sanctificatione percipitur, quae de Baptismi sanctificatione percipitur, et non subsit poenitentia per quam culpa curatur. An putas, frater, levia esse adversus Deum facinora, parva et modica delicta, quod per illos non rogatur majestas indignantis Dei? quod non timetur ira et ignis et dies Domini? quod, imminente Antichristo, exarmatur fides militantis populi, dum tollitur vigor et timor Christi? Viderint laici hoc quomodo curent; sacerdotibus labor major incumbit in asserenda et procuranda Dei majestate, ne quid videamur in hac parte negligere, quando admoneat Dominus et dicat: Et nunc praeceptum hoc ad vos est, o sacerdotes: si non audieritis, et si non posueritis in corde vestro, ut detis honorem nomini meo, dicit Dominus; immittam in vos maledictionem, et maledicam benedictionem vestram . Honor ergo datur Deo, quando sic Dei majestas et censura contemnitur, ut cum se ille indignari et irasci sacrificantibus dicat, et
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥfacit ꝯuiciũ ⁊ ĩuriam miser est: nec
quia frater uapulat. sed quia fr̃em ce¬
dit in lege peccator ẽ: aecum nocentes
innocentib iniuriam faciunt: illipa¬
tiuntur iniuriam. qui facere se cred̃t.
Deniq hinc illis ꝑcussa mens. & hebes
ammus: & sensus alienus est. Ira ẽ di
non intelligere delict᷑a. ne sequatur peni¬
tentia: sicut scriptum est. E dedit illiꝰ ds̃
sp̃m transpunctionis. ne reuertantur
scilicet & curentur: & dep̾cationib &
satisfactionib iustis post peccata sanen
Dilectum ueritatis non habuerunt ut
salui fierent: ꝓpt̾ea mittet illis deus
oꝑationẽ erroris. ut credant menda¬
cio: ut iudicentur omnes qui non cre¬
diderunt ueritati: sed sibi placent
in iniusticia. Primus felicitatis gradꝰ
est non delinquere: scds delicta cognos¬
cere. Illic currit innocentia quȩ seruet
quȩ sanet: quod utrumq isti offenso
deo ꝑdiderunt: ut & amissa sit gr̃a.

Expanded text:
sed qui facit convicium, miser est; nec sed qui facit convicium, miser est; nec qui a fratre vapulat, sed qui fratrem caedit, in lege peccator est; et cum nocentes innocentibus injuriam faciunt, illi patiuntur injuriam, qui facere se credunt. Denique hinc illis percussa mens, et hebes animus, et sensus alienus est. Ira est Dei non intelligere delicta, ne sequatur poenitentia, sicut scriptum est: Et dedit illis Deus spiritum transpunctionis ; ne revertantur scilicet, et curentur, et deprecationibus ac satisfactionibus justis post peccata sanentDilectum veritatis non habuerunt, ut salvi fierent; ac propterea mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio; ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati: sed sibi placent in injustitia . Primus felicitatis gradus est, non delinquere: secundus, delicta cognocere. Illic currit innocentia integra et iquae sanet: quod utrumque isti offenso Deo perdiderunt, ut amissa sit gratia
Abbreviated transcription (Latin):
lentes. elaborant ut opus suum dia-¬
boli malicia consummet: nec uulnera¬
tos diuina clementia in ȩccła sua cu¬
ret. Miserorũ penitentiã mendacioꝵ.
suoꝵ fraude corrumpunt: ne deo in¬
muit. post modum querat: ne ad ȩc¬
clesiam qui de eccłia recesserint rede
ant. Patur oꝑa ne satisfactionib ui¬
onib iustis delic̾ta remittant᷑: ne uul¬
nera lacrimis abluantur: pax uera
falsȩ pacis mendacio tollitur: salu¬
taris sinus matris. nouerca int̾ceden
te cluditur. Ne de pectore atq ore
lapsorũ fletus & gemitus audiatur
compelluntur adhuc insuꝑ lapsi. ut
linguis atq ore quo incapitolio an¬
te deliquerant. sacerdotib conuiciũ
faciant: confessores & uirgines & iustos
quoq fidei laude precipuos. atq in
eccłia głosos. contumeliis & maledici
uocib ꝑsecuntur: aquib quidem non
tam nr̃orũ modestia & humilitas & pu¬
dor ceditur: quam illorum ipsorũ spes
& uita laceratur. Neq enim qui audit

Expanded text:
lentes elaborant, ut opus suum dialentes elaborant, ut opus suum diaboli malitia consummet, ne uulneratos diuina clementia in ecclesia sua. curet miserorum paenitentiam mendaciorum suorum fraude corrumpunt, ne Deo inmuit postmodum quaerat, ne ad eccleat. Datur opera, ne satisfactionibuonibus justis delicta redimantur, ne vulnera lacrymis abluantur. Pax vera falsae pacis mendacio tollitur, salutaris sinus matris noverca intercedente praecluditur, ne de pectore atque ore lapsorum fletus et gemitus audiatur. Compelluntur adhuc insuper lapsi, ut linguis, atque ore quo in capitolio ante deliquerant, sacerdotibus convicium faciant; confessores, et virgines, et justos quoque fidei laude praecipuos atque in Ecclesia gloriosos, contumeliis et maledicis vocibus prosequantur. A quibus quidem non tam nostrorum modestia et humilitas et pudor caeditur, quam illorum ipsorum spes et vita laceratur. Neque enim qui audit,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ora fumarent: communicare cũ
lapsis. & penitentiȩ agendȩ inc̃cedere
ñdestiterunt. Clamat deus. Sacrifi¬
cans diis eradicabitur.nisi deo
soli. E dñs in ȩuangelio dicit. Qui me
negauerit: negabo illum. Et alio loco.
indignatio & ira diuina non tacet diceis.
Illis fudistis libamina: & illis imposu¬
istis sacrificia. Suꝑ hȩc non indignabor
dicit dicit dñs: Et intercedunt ne
rogetur s. qui indignari se ipse testa¬
tur: intercedunt ne exoretur precib
& satisfactionib xp̃s: qui negantẽ se
negare ꝓfitetur. Nos in ipso ꝑsecuti¬
onis tempore. de hoc ipso litteras mi¬
simus. nec auditi sumus: concilio fre¬
quenter acto. non consensione tantũ
nr̃a. sed & comminatione decreui¬
mus. ut penitentiã fr̃s agerent: ut
penitentiam non agentib nemo te¬
mere pacem daret: & illi contra dm̃
sacrilegi. contra sacerdotes dei impio
furore temerarii: de ȩccła recedentes &
contra ȩccłiam parricidalia arma tol¬

Expanded text:
adque ora fumarent, communicare cum adque ora fumarent, communicare cum lapsis et paenitentiae agendae intercedere non destiterunt clamat Deus: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli et Dominus in euangelio dicit : qui me negauerit negabo illum. et alio loco indignatio et ira diuina non tacet dicens: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia. super haec non indignabor? dicit Dominus. et intercedunt ne rogetur Deus qui indignari se ipse testatur. intercedunt ne exoretur precibus et satisfactionibus Christus qui negantem se negare profitetur. Nos in ipso persecutionis tempore de hoc ipso litteras misimus nec auditi sumus. concilio frequenter acto non consensione tantum nostra sed et comminatione decreuimus ut paenitentiam fratres agerent, ut paenitentiam non agentibus nemo temere pacem daret. et illi contra Deum sacrilegi, contra sacerdotes Dei impio furore temerarii, de ecclesia recedentes et contra ecclesiam parricidalia arma tol
Abbreviated transcription (Latin):
reticis uginti quinq colligi possĩt:¬
& tamen ad decipiendas aures sim¬
plicium & absentiũ mendacio nu¬
merus inflatur:quasi si ae uerus
esset hic numerus. aut abheretieis ec¬
clesia. aut ab iniustis iusticia uincatur.
cum illis facere: ea quȩ commiserunt
atq huc usq committunt. meo sermo¬
ne decurrere: cum considerandũ sit
nobis.quid ꝓferre. & scribere sacerdo
tes dei oporteat : nec tam dolor apud
nos debeat quam pudor loqui: & ne
uideat. ꝓuocatus. maledict᷑a potius
quam crimina & peccata congerere.
Taceo itaq de fraudib eccłȩ factis: con¬
iurationes & adulteria. & uaria delic¬
torum genera pretereo. Unum illud
in quo non mea nec hominũ sed ddi
causa est. de eorum facinore non puto
esse reticendum: quod a primo statĩ
ꝑsecutionis die cum recentia delinq̃n¬
tium facinora feruerent: & sacrifi¬
ciis nefandis non tantum diaboli al¬
taria sed adhuc manus ipse lapsorũ

Expanded text:
reticis viginti quinque colligi possint. Etreticis viginti quinque colligi possint. Et tamen ad decipiendas aures simplicium et absentium, mendacio numerus inflatur: quasi, et si verus esset hic numerus, aut ab haereticis Ecclesia, aut ab injustis justitia vincatur. cum illis facere, et ea quae commiserunt, atque huc usque committunt, meo sermone decurrere; cum considerandum sit nobis, quid proferre et scribere sacertes Dei oporteat, nec tam dolor apud nos debeat quam pudor loqui, et ne uidear prouocatus maledicta potius quam crimina et peccata congerere. taceo itaque de fraudibus ecclesiae factis, coniurationes et adulteria et uaria delictorum genera praetereo: unum illud, in quo non mea nec hominum sed Dei causa est, de eorum facinore non puto esse reticendum, quod a primo statim persecutionis die, cum recentia delinquentium facinora feruerent et sacrificiis nefandis non tantum diaboli altaria sed adhuc manus ipsae lapsorum
Abbreviated transcription (Latin):
fortunatũ sibi dementiȩ suȩ socium
constituerint: illi tamen quasi filii di¬
affuisse: quod mendacium ce istic pͥ
us apud nr̃os iactitabant dicentes:
iuguiti quinq ep̃os de numidia esse
uenturos. qui sibi episcopũ facerent:
quo in mendacio suo postea quam
quinq solis conuenientib naufragis
&e a nob̾ abstentis. detectisunt atꝙ
confusi: romam cum mendaciorum
suorum merce nauigauerunt: quasi
ueritas post eos nauigare nonposset:
que mendaces linguas rei certe pro¬
batione conuinceret. atq hȩc est fiat̃
uera dementia non cogitare. neq sci¬
re quod mendacia non diu fallant:
noctem tamdiu esse quamdiu illu¬
cescat dies: clarificato autem die & so¬
le oborto. luci tenebras & caliginem
cedere: & quȩ crassabant᷑ ꝑ noctem la¬
trocinia cessare. demq si nomina ab
eis quereres: non haberent quos uł
falsos nominarent. Tanta enim apd̃
eos etiam malorum penuria ẽ: ut
ad illos nec de sacrificatis nec de he¬

Expanded text:
Fortunatum sibi dementiae suae socium Fortunatum sibi dementiae suae socium constituerint; illi tamen, quasi filii diiscopos adfuisse: quod mendacium et istic prius apud fratres nostros jactitabant, dicentes viginti quinque episcopos de Numidia esse venturos, qui sibi episcopum facerent; quo in mendacio suo postea quam, quinque solis convenientibus naufragis et a nobis abstentis, detecti sunt, atque confusi; Romam cum mendaciorum suorum merce navigaverunt, quasi veritas post eos navigare non posset, quae mendaces linguas rei certae probatione convinceret. Atque haec est, frater, vera dementia, non cogitare, nec scire quod mendacia non diu fallant, noctem tam diu esse quam diu illucescat dies, clarificato autem die, et sole oborto, luci tenebras et caliginem cedere, et quae grassabantur per noctem latrocinia cessare. Denique si nomina ab eis quaereres, non haberent vel quos falso nominarent: tanta apud eos etiam malorum penuria est, ut ad illos nec de sacrificatis nec de hae
Abbreviated transcription (Latin):
quem ipse extra ȩccłam in heresi pse¬
udo ep̃m olim constituerat: sed & lo¬
uinus. & maximus comites com ꝓba¬
to heretico affuerunt: ob nefanda cri¬
mina &e sacrificia in se ꝓbata. sententia
nouem collegarum nr̃orum condemna¬
ti: & iterato quoq a plurib nob̾ anno
priore inconcilio abstenti. Cum his
autem quatuor iunctus ẽ & repostus
sutunurcensis. qui non tantum in ꝑ¬
secutione cecidit: sed & maximã partẽ
plebis suȩ sacrilega ꝑsuasione deie¬
cit. Hi quinq cũ ꝑaucis uel sacrifi¬
catis. uel male sibi conscus. fortunatũ
sibi pseudo ep̃m coaptarunt: ut cri¬
minib in unum consentientib talis
esset scilicet rector. quales illi qui re¬
guntur. Hinc etiam & cȩtera menda
cia frat hm̃e potes noscere quȩ illis
homines desꝑati. & ꝑditi uentilauert.
ut cum de sacrificatis uel hereticis ã¬
plius quam quinq pseudo ep̃i non
fuerint qui kartaginẽ uenerint &

Expanded text:
quem ipse extra Ecclesiam in haeresi psequem ipse extra Ecclesiam in haeresi pseudoepiscopum olim constituerat. Sed et Jovinus et Maximus comites cum Privato haeretico adfuerunt, ob nefanda sacrificia et crimina in se probata, sententia novem collegarum nostrorum condemnati, et iterato quoque a pluribus nobis anno priore in concilio abstenti. Cum his autem quatuor junctus est et Repostus Suturnicensis, qui non tantum in persecutione ipse cecidit, sed et maximam partem plebis suae sacrilega persuasione dejecit. Hi quinque cum paucis vel sacrificatis, vel male sibi consciis, Fortunatum sibi pseudoepiscopum cooptarunt; ut criminibus in unum consentientibus talis esset scilicet rector, quales illi qui reguntur. XI. Hinc jam et caetera mendacia, frater charissime, potes noscere, quae illic homines desperati et perditi ventilaverunt: ut cum de sacrificatis vel de haereticis amplius, quam quinque pseudoepiscopi, non fuerint qui Carthaginem venerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
acolitum quem cum ꝑseo collega nr̃o
miseras: inter cetera quȩ in noticiã
tuã ꝑferenda hinc fuerant etiam de
fortunato tͥ scripsi. Sed dum istic fe¬
licianus frat̾ nr̃ uel uento retardat᷑
uel accipiendis aliis epłis a nob deti¬
netur: felicissimo ad uos ꝓꝑante p̃¬
uentus est. Ita enim semꝑ scelera festi¬
nant: quas contra innocentiã festina¬
tione preualeant. ꝑfelicranũ significa
ui tͥ frat᷑. uenisse kartaginẽ priuatũ
ueterem hereticũ in lambesitana colo¬
nia ante multos fere annos ob mul¬
ta & grauia delict᷑a nonaginta ep̃oꝵ
sententia condemnatũ: antecessorum
etiam nr̃orum quod & ur̃am conscien¬
tiam non latet. fabiani & donati litt̾is
seuerissime notatum: qui cum causã
suam apud nos inconcilio quod habu¬
imus. idib maii. quȩ ꝓximȩ fuerunt.
tamen admissus esset: fortunatũ istũ
pseudo ep̃m dignum collegio suo fecit.
Uenerat etiam cum illo & felix quidã

Expanded text:
acoluthum, quem cum Perseo collega nostro acoluthum, quem cum Perseo collega nostro miseras, inter cetera quae in notitiam tuam perferenda hinc fuerant etiam de Fortunato isto tibi scripsi. sed dum istic Felicianus frater noster uel uento retardatur uel accipiendis aliis epistulis a nobis detinetur, Felicissimo ad uos properante praeuentus est. ita enim semper scelera festinant quasi contra innocentiam festinatione praeualeant. Per Felieiatibi, frater, venisse Carthaginem Privatum veterem haereticum, in Lambesitana colonia ante multos fere annos ob multa et gravia delicta nonaginta episcoporum sententia condemnatum, antecessorum etiam nostrorum, quod et vestram conscientiam non latet. Fabiani et Donati litteris severissime notatum: qui cum causam suam apud nos in concilio, quod habuimus Idibus Maiis quae proximae fuerunt, nec admissus esset, Fortunatum istum sibi pseudoepiscopum dignum collegio suo fecit. Venerat etiam cum illo et Felix quidam,
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ parit̃ ac dignitatẽ ꝑtinere debet:
qͥd apd̃ se hereticoꝵ ⁊ sismaticoꝵ moliat᷑
audacia. Nam &e pars nouatiani maxi¬
mum presbiterũ nuꝑ adnos a noua¬
tiano legatum missum. atq a nr̃a com¬
municatione reiectum: nunc istic sibi
fecisse pseudo ep̃m dicit᷑. Nec tamen de
hoc tͥ scripseram: quando hȩc omnia
contemnant᷑ a nobis: & miserim tibi
ꝓxime nomina ep̃oꝵ istic constituto¬
rum: qui integri & sani in ȩccła catholi¬
ca fr̃ib presunt. Quod utiq de omni
scribere: ut erroris diluendi ac ꝑspici¬
endȩ ueritatis compendium fieret: &¬
scires tu & college nr̃i. quib scribere
&e litteras mutuo a quib uos accipere
oporteret.Si quis autem preter hos
quos epła nr̃a complexi sumus. scribe
uobis auderet: sciretis eum uel sacrifi¬
cio uel libello esse maculatũ: uel unũ
de hereticis ꝑuersum scilicet & ꝓpha¬
num. Nactus tamen occasionẽ famili¬
arissimi hominis & clerici: ꝑ feliciansĩ

Expanded text:
maiestatem pariter ac dignitatem pertinere debet quid apud se haereticorum et schismaticorum moliatur audacia. nam et pars Nouatiani Maximum presbyterum nuper ad nos a Nouatiano legatum missum adque a nostra communicatione reiectum nunc istic sibi fecisse pseudoepiscopum dicitur. nec tamen de hoc tibi scripseram, quando haec omnia contemnantur a nobis et miserim tibi proxime nomina episcoporum istic constitutorum qui integri et sani in ecclesia catholica fratribus praesunt. quod utique ideo describere ut erroris diluendi ac perspiciendae ueritatis conpendium fieret et scires tu et collegae nostri quibus scribere et litteras mutuo a quibus uos accipere oporteret: si quis autem praeter hos quos epistula nostra conplexi sumus scribere nobis auderet, sciretis eum uel sacrificio uel libello esse maculatum uel unum de haereticis, peruersum scilicet et profanum. nanctus tamen occasionem familiarissimi hominis et clerici per Felicianum
Abbreviated transcription (Latin):
essem. Inter est utrum quis hommes
ꝓmereri andm̃ cupiat. Si hominib
placetur: dñs offenditur. Si uero id
enitamur & elaboremus ut possimus
deo placere: & conuicia & maledicta de¬
bemus humana contemnere. Quod au¬
tem tͥ de fortunato isto pseudo ep̃o. a
paucis & inueteratis hereticis consti¬
res erat quȩ innoticiã tuã deberet
festinato statim quasi magna aũmetu¬
enda ꝑferri: maxime quando &e fortu¬
nati nomen iam satis nosses: qui ẽ unꝰ
anno ad te lict̾as fec̾int. Itẽ felicissimũ signife¬
rũ sedit̾oĩs recognosc̾es. qͥ ⁊ ip̃e ĩhisdẽ coep̃oꝵ nr̃o¬

Expanded text:
essem . Interest utrum quis homines essem . Interest utrum quis homines promereri, an Deum cupiat. Si hominibus placetur, Dominus offenditur: si vero id enitimur et elaboramus ut possimus Deo placere, et convicia et maledicta debemus humana contemnere. IX. Quod autem tibi de Fortunato isto pseudoepiscopo, a paucis et inveteratis haereticis constires erat, quae in notitiam tuam deberet per nos festinato statim quasi magna aut metuenda perferri; maxime quando et Fortunati nomen jam satis nosses, qui est unuanno ad te litteras fecerunt: item Felicissimum signiferum seditionis recognosceres, qui et ipse in iisdem coep
Abbreviated transcription (Latin):
non frumenti stabilitate solidari: sed
tanquam paleas dissipantis inimici sp̃u
dicit. Ex nobis exierunt: sed ñ fuer̃t
ex nobis. Si enim fuissent ex nob̾: man¬
sissent nobiscum. Item paulus monet
nos cum mali de ȩccła ꝑeunt ñ moueri:
nec recedentib ꝑfidis fidem minui.
Quid enim inquit si exciderunt a fide
quidam illoꝵ: Nunquid infidelitas illoꝵ
fidem dei euacuauit: Absit. Est enĩ d̾s
uerax: omnis autẽ homo mendax. Quod
ad nos attinet. conscientiȩ nr̃ȩ conuenit
eccła pereat. Si autem quis ultro & cri-¬
mine suo ꝑierit: & penitentiam agere
atq ad eccłiam redire noluerit: nos die
iudicii inculpatos futuros qui consu¬
limus stantes: illos solos in penis re¬
mansuros: qui noluerunt consilii nr̃i
salubritate sanari.Dec mouere nos de¬
bent conuicia ꝑditorum: quo minus
a uia recta & a certa regula non rece¬
damus: quando apłs instruat diceis:
si hominib placerem xp̃i seruus ñ

Expanded text:
non frumenti stabilitate solidari, sed non frumenti stabilitate solidari, sed tamquam paleas dissipantis inimici spiritu dicit: ex nobis exierunt, sed non fuerunt ei nobis, si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. item Paulus monet nos cum mali de ecclesia pereunt non moueri nec recedentibus perfidis fidem minui. quid enquidam eorum, numquid infidelitas illorum fidem Dei evacuavit? Absit: est enim Deus verax, omnis autem homo mendax . VIII. Quod ad nos attinet, conscientiae nostrae conveniEcclesia pereat. Si autem quis ultro et crimine suo perierit, et poenitentiam agere atque ad Ecclesiam redire noluerit, nos in die judicii inculpatos futuros, qui consulimus sanitati, illos in poenis remansuros, qui noluerint consilii nostri salubritate sanari. Nec movere nos debent convicia perditorum, quominus a via recta et a certa regula non recedamus, quando et Apostolus instruat, dicens: Si hominibus placerem, Christi servus non
Abbreviated transcription (Latin):
magnalia & mirabilia facientẽ summa.¬
& uirtutes dei patris factorum suorum
testimonio corroborantẽ. discipuli sui
reliquerint:cetamen ille non increpa¬
uit recedentes aut grauit᷑ comminatꝰ
est: sed magis conuersus ad apłos su¬
os dixit. Nunquid & uos uultis abire.
Seruans scilicet legem qua homo lib̾¬
tati suȩ relictus & inarbitrio ꝓprio re
constitutus: sibimet ipsi uel mortem
appecit uel salutem. Petrus autem
suꝑ quem ȩdificata ab eodem dño fu¬
erat ȩccła. unus ꝓ omnib loquens. &
eccłȩ uoce respondens ait. Dñe ad quẽ
ibimus. Uerba uitȩ et̾nȩ habes: & nos
cognouimus & credidimus quia tues
xp̃s filius dei uiui: significans ae osten¬
dens eos qui a xp̃o recesserint culpa
credat. & quȩ semel id quod cognoue¬
rit teneat. nunquam ab eo discedere:
& eosdem esse eccłam qui in domo dei
ꝑmanent: plantationẽ uero planta¬
tam a deo patre non esse quos uidemꝰ

Expanded text:
magnalia et mirabilia summa facientem, emagnalia et mirabilia summa facientem, et virtutes Dei Patris factorum suorum testimonio comprobantem, discipuli sui reliquerint. Et tamen ille non increpuit recedentes, aut graviter comminatus est; sed magis conversus ad Apostolos suos dixit: Nunquid et vos vultis ire ? servans scilicet legem, qua homo libertati suae relictus, et in arbitrio proprio constitutus, sibimet ipse vel mortem appetit, vel salutem. Petrus tamen, super quem aedificata ab eodem Domino fuerat Ecclesia, unus pro omnibus loquens, et Ecclesiae voce respondens ait: Domine, ad quem imus? uerbum uitae aeternae habes, et nos credimus et cognouimus quoniam tu es Christus filius Dei uiui, significans scilicet et ostendens eos qui a Christo recesserint culpa credat et quae semel id quod cognouerit teneat, numquam ab eo omnino discedere et eos esse ecclesiam qui in domo Dei permanent, plantationem uero plantatam a Deo patre non esse quos uidemus
Abbreviated transcription (Latin):
leonem petitus in circo. in amphiteatro
dñicȩ dignationis testimonio honoratꝰ:
his ipsis etiam dieb quib adte has lit¬
teras feci. ob sacrificia quȩ edicto ꝓposito
celebrare popłs uidebatur. clamore po¬
pulariũ ad leonẽ denuo postulatus in
circo: cum talis frater km̃e a quibdam
desꝑatis & ꝑditis. & extra ȩccl̃am consti¬
tutis impugnari uidetur:apparet qͥs
impugnet: non scilicet xp̃s qui sacer¬
dotes  constituit aut ꝓtegit᷑: sed ille
qui xp̃i aduersarius & ȩccłȩ eiꝰ inimi¬
cus ad hoc eccłie ꝓpositum sua infestati¬
one ꝑsequitur: ut gubernatore sub¬
lato. atrotius atq uiolentius circa
eccłiȩ naufragia grassetur. Nec quẽ¬
quam fidelem & ȩuangelii memorẽ
atq apłi premonentis mandata re¬
si quidam in extremis temporib su¬
ꝑbi & contumaces & sacerdotũ di ho¬
Nec prepositum seruum deseri aquibdã
miretur aliquis: quando ipsum dñm

Expanded text:
leonem petitus, in circo in amphitheatro leonem petitus, in circo in amphitheatro dominicae dignationis testimonio honoratus, his ipsis etiam diebus quibus has ad te litteras feci ob sacrificia quae edicto proposito celebrare populus iubebatur clamore popularium ad leonem denuo postulatus in circo: cum talia, frater carissime, a quibusdam desperatis et perditis et extra ecclesiam constitutis inpugnari uidetur, apparet quis inpugnet, non scilicet Christus qui sacerdotes aut constituit aut protegit, sed ille qui Christo aduersarius et ecclesiae eius inimicus ad hoc eccleone persequitur, ut gubernatore sublato, atrocius atque violentius circa Ecclesiae naufragia grassetur. VII. Nec quemquam fidelem et Evangelii memorem, atque Apostoli praemonentis mandata resi quidam in extremis temporibus superbi et contumaces et sacerdotum Dei hoNec praepositum servum deseri a quibusdam miretur aliquis; quando ipsum Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
& sacerdotes id est dispensatores er̃t
nonde eius sententia ordinati: Hoc
est fidem non habere qua uiuimus:
hoc est deo honorem non dare cuius
nutu & arbitrio. regi & gubernari
omnia scimus & credimus. Plane
ep̃i non de dei uoluntate fiunt. S
qui extra ȩccłam fiunt. sed qui con
sicut ipse dñs in duodecim ꝓpħis
ponit & dicit. Sibimet ipsi regem
constituerunt non ꝑ me. E iterum.
Sacrificia eorum tanqͣm panis luc¬
tus:omnes qui manducant ea con
& fecistis conuentionẽ & non ꝑ sp̃m¬
meum: adicere peccata suꝑ peccata.
Cẽterum. dico enim ꝓuocatus. dico do¬
lens. dico compulsus : quando ep̃c in
locum defuncti constituitur: quando
popłi uniuersi suffragio inpace deli¬
gitur. quando dei auxilio in ꝑsecuti¬
one ꝓtegitur: collegis omnib fideli¬
ennio iam ꝓbatus: in quiete seruiens dis-¬
ciplinȩ: in tempestate. ꝓscriptiᷤᷤ: applicito
& adiuncto ep̃atus sui nomine. totiens ad

Expanded text:
et sacerdotes, id est, dispensatores ejus, et sacerdotes, id est, dispensatores ejus, non de ejus sententia ordinari? Hoc est fidem non habere qua vivimus, hoc est Deo bonorem non dare, cujus nutu et arbitrio regi et gubernari omnia scimus et credimus. Plane episcopi non de voluntate Dei fiunt; sed qui extra Ecclesiam fiunt, sed qui contsicut ipse Dominus in duodecim Prophetis ponit et dicit: Sibimetipsis regem constituerunt, et non per me . Et iterum, Sacrificia eorum tamquam panis luctus, omnes qui manducant ea, conet fecistis conuentionem, non per spiritummeum, adicere peccata super peccata. Ceteium — dico eniin prouooatus, dico dolens, dico conpulsus quando episcopus in locum defuncti substituitur, quando populi uniuersi suffragio in pace deligitur, quando Dei auxilio in persecutione protegitur, collegis omnibus fideliennio iam probatus, in quiete seruiens disciplinae, in tempestate proscriptus, adplicito et adiuncto episcopatus sui nomine, totiens ad
Abbreviated transcription (Latin):
cii ultione terrent᷑: Neq enĩ aliun¬
de hereses obortȩ sunt aut nate quã
nec unus in ȩccła ad tempꝰ sacerdos
& ad tempus iudex uice. xp̃i cogitat᷑:
cui si scłm magisteria diuina. obtẽ¬
ꝑaret frat̃nitas uniuersa: nemo adu̾
sum sacerdotum collegium quicquam
moueret: nemo post diuinũ iudiciũ.
post populi suffragium. post coep̾oꝵ
consensum. iudicem se iam non ep̃is ẜ
deo faceret: nemo discidio unitatis xͥ
ȩccłam scinderet:nemo sibi placens
ac tumens seorsum foris heresim no¬
uam conderet: nisi si ita ẽ aliquis sacͥ¬
lege temeritatis ac ꝑditȩ mentis. ut
putet sine dei iudicio fieri sacerdotẽ:
cum dñs inȩuangelio suo dicat. nonne
duo passeres asse ueneunt. & neuter
eorum cadit int̾ram sine patris uolũ¬
tate: Cum ille ne minima fieri sine¬
dei uoluntate dicat: existimat aliqͥs
summa & magna. aut non sciente aut
non ꝑmittente deo in ȩccłia dei fieri:

Expanded text:
cii ultione terrentur? neque enim aliuncii ultione terrentur? neque enim aliunde haereses obortae sunt aut nata sunt nec unus in ecclesia ad tempus sacerdos et ad tempus iudex uice Christi cogitatur: cui si secundum magisteria diuina obtemperaret fraternitas uniursum sacerdotum collegium quidquam moveret; nemo post divinum judicium, post populi suffragium, post coepiscoporum consensum, judicem se jam non episcopi sed Dei faceret; nemo discidio unitatis, Christi Ecclesiam scinderet; nemo sibi placens ac tumens seorsum foris haeresim novam conderet, nisi si ita est aliquis sacrilegae temeritatis ac perditae mentis, ut putet sine Dei judicio fieri sacerdotem: cum Dominus in Evangelio suo dicat: Nonne duo passeres asse venerunt, et neuter eorum cadit in terram sine Patris voluntate? Cum ille nec minima fieri sine voluntate Dei dicat; existimat aliquis summa et magna, aut non sciente aut non permittente Deo, in Ecclesia Dei fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
dit eum qui me misit. & qui recipit
sum emundasset: uade inquit osten¬
de te sacerdoti. & cum postea tempo¬
re passionis alapam accepisset a ser
nichil contumeliose dixit. nec quicqͣm
de sacerdotis honore detraxit:s inno¬
centiam suam magis asserens & osten¬
dens. si male inquit locutus sũ expro¬
bra de malo:si autem bene:quid me
sic insilis in sacerdotem dei maledi¬
cendo: quãqͣm dño iam crucifixo sacͥ¬
legi & impi & cruenti illi esse cepissert.
nec quicquã iam de sacerdotali hono¬
re & acictoritate retinerent:tamen
ipsum quamuis inane nomen. & um¬
bram quandam sacerdotii cogitans
paulus: nesciebam inquit fr̃s quia¬
pontifex ẽ: scriptum ẽ enim. prin¬
cipem popłi tui non maledices. Cũ
hȩc tanta & talia & alia multa exem¬
pla precedant. quib sacerdotalis aucto¬
ritas & potestas de diuina dignatione
firmatur: quales putas esse eos qui
sacerdotum hostes. & contra ȩccłam ca¬
tholicam rebelles. nec premonentis
dñi comminatione. nec futuri iudi¬

Expanded text:
qui me misit: et qui rejicit sum emundasset; Vade, inquit, et demonstra te sacerdoti . Et cum postea tempore passionis alapam accepisset a servminus contumeliose nihil dixit, nec quidquam de sacerdotis honore detraxit; sed innocentiam suam magis asserens et ostendens, Si male, inquit, locutus sum, exprobra de malo; si autem bene, quid me Sic insilis in sacerdotem Dei maledicendo? quamvis Domino jam crucifixo sacrilegi et impii et cruenti illi esse coepissent, nec jam quidquam de sacerdotali honore et auctoritate retinerent: tamen ipsum quamvis inane nomen et umbram quamdam sacerdotis cogitans Paulus: Nesciebam fratres , ipontifex est. scriptum est enim: principi tuae plebis non maledices. Cum haec tanta ac talia multa exempla praecedant quibus sacerdotalis auctoritas et potestas de diuina dignatione firmatur, quales putas esse eos qui sacerdotum hostes et contra ecclesiam catholicam rebelles nec praemonentis Domini comminatione nec futuri iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi lapsis. nec censura deẽ quȩ increpet:
nec medicina quȩ sanet. S &e catholicȩ
ȩccłiȩ unitatem quantum potuit ex¬
pressit nr̃a mediocritas. Quem libellũ¬
nunc magis magisq uobis placere
confido: quando eum iam sic legitis
ut & ꝓbetis & ametis.Siquidem quod
nos uerbis conscripsimus. uos factis
impletis: quando ad eccłiam caritatis
ce pacis uinitate remeatis. Opto uos fr̃s
karissimi semper bene ualere.¬

Expanded text:
ubi lapsis nec censura deest quae increpet ubi lapsis nec censura deest quae increpet nec medicina quae sanet. sed et catholicae ecclesiae unitatem quantum potuit expressit nostra mediocritas: quem libellum magis ac magis nunc uobis placere confido, quando eum iam sic legitis ut et probetis et ametis, siquidem quod nos uerbis conscripsimus uos factis inpletis, quando ad ecclesiam caritatis ac pacis unitate remeatis. opto uos, fratres carissimi, semper bene ualere.
Abbreviated transcription (Latin):
laborandumẽ ut frumentũ esse possi¬
mus: ut cum ceꝑit frumentũ dñicis
horreis condi: fructum ꝑ oꝑe nr̃o & la¬
bore capiamus. Apłs in epła sua dicit.
In domo magna non solum sunt uasa
aurea ae argentea. sed ae lignea & fictilia
& quedam quidem honorata quȩdam
uasa aurea uel argentea simus. Cẽteruĩ
fictilia uasa confringere dño soli conces¬
sum ẽ: cui & uirga ferrea data ẽ.Esse ñ
potest maior dño suo seruus: nec qͥsqͣ.
sibi quod soli filio pater tribuit uendi
uniuersa Arama humano iudicio
separare.Suꝑba ẽ ista obstinatio &
sibi furor prauus assumit: & dum
deposcit semꝑ assumunt. de eccłia
ꝑeunt: & dum se insolent extollunt:
ipso suo tumore cecati. ueritatis lumen
tantes : diu multumq tractatu int̾
nos habito. iusta moderatione agen-¬
da librauimꝰ: quȩ omnia penitus po¬
testis inspicere. bectis libellis quos hic
nuꝑ ediderã: & ad uos quoq legendos
ꝓ cominuni dilectione transmiseram:

Expanded text:
laborandum est ut frumentum esse possilaborandum est ut frumentum esse possimus, ut, cum coeperit frumentum Dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et labore capiamus. Apostolus in epistola sua dicit: In domo autem magna non solum vasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem honorata, quaedam uas aureum et argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringere domino soli licitum est, cui et uirga ferrea data est. esse non potest maior domino suo seruus nec quisquam sibi, quod soli filio pater tribuit, uindiuniuersa zizania humano iudicio separare. superba est ista praesumptio et sibi furor prauus adsumit, et, dudeposcit, adsumunt, de ecclesia pereunt et, dum se insolenter extollunt, ipso suo tumore caecati ueritatis lumen tantes diu multumque tractatu inter nos habito iusta moderatione agenda librauimus. Quae omnia penitus potestis inspicere lectis libellis quos hic nuper legeram et ad uos quoque legendos pro communi dilectione transmiseram,
Abbreviated transcription (Latin):
necteret᷑: nec confessores xp̃i erroris du¬
ces fierent: qui uirtutis & honoris aue¬
tores laudabiles extitissent. Uiderint
quantum uob̾ cȩteri gratulent᷑. uel qͣn¬
tum apud seipsos singuli glorientur:
ego me a& gratulari satis uob. & plus cȩ¬
teris gloriari. in hac ur̃a pacifica regres¬
sione & caritate confiteor. Simplicit᷑
enim quod in meo corde fuerit debetis
audire. Dolebam uehement᷑. & grauit᷑
angebar. quod eis communicare ñ pos¬
sem: quos semel diligere cepissem. Post¬
ea quam uos de carcere redeuntes scis¬
maticus & hereticus error excepit. sic
res erat: quasi ur̃a gła in carcere remans¬
sisset. Illic enim resedisse ur̃i nominis
dignitas uidebatur: quando milites
xp̃i non ad ȩccłam de carcere redirent:
in quem prius cum ȩccłȩ laude & gratu¬
latione uenissent. Nam & si uidentur
in ȩccła esse Atania: non tamen impe¬
diri debet aut fides aut caritas nr̃a:

Expanded text:
necteretur, nec confessores Christi erroris dunecteretur, nec confessores Christi erroris duces fierint qui virtutis et honoris auctores laudabiles extitissent. II. Viderint quantum vobis caeteri gratulentur, vel quantum apud se ipsos singuli glorientur. Ego me et gratulari magis vobis et plus caeteris gloriari in hac vestra pacifica regressione et charitate confiteor. Simpliciter enim quid in meo corde fuerit debetis audire. Dolebam vehementer et graviter angebar quod eis communicare non possem quos semel diligere coepissem. Posteaquam vos de carcere prodeuntes schismaticus et haereticus error excepit, sic res erat quasi vestra gloria in carcere remansisset. Illic enim resedisse vestri nominis dignitas videbatur quando milites Christi non ad Ecclesiam de carcere redirent, in quem prius cum Ecclesiae laude et gratulatione venissent. III. Nam, etsi videntur in Ecclesia esse zizania, non tamen impediri debet aut fides aut charitas nostr
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus. maximo
presbit̾o. item urbano
&e sydomio &e machario
regressione ae de ȩccłastica pace & frat᷑¬
na redintegratione fecistis: in tantũ
me letatum esse confiteor. in quantum
fueram &e ante letatus: quando confessi¬
lestem &e sp̃ualem laudem gratulabun¬
dus accepi. Nam & hȩc fidei & laudis
ur̃ȩ alia confessio est unam esse ȩccłam
confiteri: nec alieni erroris uel potius
prauitatis participes fieri: repetere
castra unde ꝓdistis: unde ad gerendũ
prelium. & aduersarium subigendũ.
fortissimis uirib ꝓsilistis. Illuc enm
erant de acie trophea referenda: un¬
de ad aciem fuerant arma suscepta:
ne quos ad głam xp̃s parasset: eos de
uero &e uos congruentẽ fidei ur̃ȩ teno¬
rem. atq indiuiduȩ caritatis & concor¬
diȩ legem. dñica pace tenuistis : & exẽ¬
plum cȩteris dilectionis & pacis ur̃o iti¬
nere fecistis: ut ȩccłȩ ueritas. & ȩuan¬
gelii ac sacram̃ti unitas quȩ a nob̾ tene¬
batur. ur̃o etiam consensu ac uinculo

Expanded text:
Cyprianus Maximo presbytero, item Urbano, et Sidonio et Machario regressione et de ecclesiastica pace ac fraterna redintegratione fecistis, in tantum me laetatum esse confiteor in quantum fueram et ante laetatus quando confessilestem ac spiritalem laudem gratulabundus excepi. Nam et haec fidei et laudis vestrae alia confessio est unam esse Ecclesiam confiteri, nec alieni erroris vel potius pravitatis participem fieri, repetere eadem castra unde prodistis, unde ad gerendum praelium et adversarium subigendum fortissimis viribus prosilistis. Illuc enim erant de acie trophaea referenda unde ad aciem fuerant arma suscepta, ne quos ad gloriam Christus parasset, eosdem vero et vos congruentem fidei vestrae tenorem atque individuae charitatis et concordiae legem Dominica pace tenuistis, et exemplum caeteris dilectionis et pacis vestro itinere fecistis, ut Ecclesiae veritas et evangelici sacramenti unitas, quae a nobis tenebatur, vestro etiam consensu ac vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
oluntati ñ nr̃e sed dei obtem . xix.¬
perandũ. In eugłio cata ioħem. Non de¬
scendi de cȩlo ut faciam uoluntatẽ meã.
s uoluntatẽ eius qui me misit. De hoc
ipso cata matħm. Pater si fieri potest:
tnseat a me calix iste. Uerũtam̃ non qͦd
ego uolo: sed q̃d tu. Item in p̃ce cotidiana.
facit uoluntatẽ patris mei qui in celis ẽ
ipse int̾ibit in regnũ cloꝵ. Item cata¬

Expanded text:
OLUNTATI NON NOSTRAE, SED DEI, OBTEMPERANDUM. In Evangelio cata Joannem: Non descendi de coelo ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit . De hoc  Matthaeum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste: uerum tamen non quod ego uolo, sed quod tu. Item in prece cottidiana: facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse introibit in regnu
Abbreviated transcription (Latin):
lerantiam: & expectantes de ope & in¬
dulgentia dñi uitȩ et̾nȩ coronã. Sixtũ
autem in eymiterio animadu̾sum sci¬
quatuor. Sed & huic ꝑsecutioni coti¬
die insistunt prefecꝰti in urbem ut
si qui sibi oblati fuerint animaduer¬
tantur: & bona eorũ fisco uendicent᷑
Hȩc peto ꝑ uos & ceteris collegis nr̃is
innotescant: ut ubiq hortatu eorũ
possit frat̾nitas corroborari. & ad ago¬
nem sp̃ualem p̾parari: ut singuli ex
nr̃is non magis mortem cogitent qͣm
immortalitatẽ: & plena fide ac tota
uirtute dño dicati gaudeant magis
quam timeant in hac confessione:in
qua sciunt dei & xp̃i milites ñ ꝑimi

Expanded text:
lerantiam et expectantes de ope et inlerantiam et expectantes de ope et indulgentia Domini uitae aeternae coronam. Xistum autem in cimiterio animaduersum sciquattuor. sed et huic persecutioni cotidie insistunt praefecti in urbe, ut si qui sibi oblati fuerint animaduertantur et bona eorum fisco uindicentur. Haec peto per uos et ceteris collegis nostris innotescant, ut ubique hortatu eorum possit fraternitas corroborari et ad agonem spiritalem praeparari, ut singuli ex nostris non magis mortem cogitent quam inmortalitatem et plena fide ac tota uirtute Domino dicati gaudeant magis quam timeant in hac confessione, in qua sciunt Dei et Christi milites non perimi
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus. Successo
fr̃i salutem. Ut ñ uob̾
Iincontinenti scriberem
quod uniuersi clerici sub ictu agonis
constituti. recedere istinc omnino non
poterant: parati omnes ꝓ animatõne
eos uenisse quos ad urbem ꝓpter
hoc miseram: ut quomodocũq de no¬
bis rescriptum fuisset: exploratam ue¬
ritatem ad nos ꝑferrent: multa enim
uaria &e incerta opinionib uentilabant᷑
Quȩ autem sunt in uero: ita se habent
rescripsisse imꝑatorem ualerianum ad
senatum: ut ep̃i &e presbit̾ & diacones
incontinenti animaduertant᷑: senatores
uero & egregii uiri & equites romani
dignitate amissa. etiam bonis spoli-¬
emptis bonis in exilium relegentur.
Cesarian autem quicunq uel prius
confessi fuerant uel nunc confessi fue¬
rint confiscent᷑: & uincti in cesarianas
possessiones descripti mittantur. Sub¬
iecit etiam ualerianus imꝑator orati¬
presidem ꝓuinciarum. de nobis fecit.
Litteras cotidie sꝑamus uenire stantes
scdm fidei firmitatem ad passionis to¬

Expanded text:
yprianus Successo fratri salutem. Ut non vobis in continenti scriberem,quod universi clerici sub ictu agonis conspoterant, parati omnes pro animi suieos uenisse quos ad urbem propter hoc miseram, ut quomodocumque de nobis rescriptum fuisset, exploratam ueritatem ad nos perferrent. multa enim uaria et incerta opinionibus uentilantur. quae autem sunt in uero ita se habent, rescripsisse Valerianum ad senatum ut episcopi et presbyteri et diacones in continenti animaduertantur, senatores uero et egregii uiri et equites Romani dignitate amissa etiam bonis spoliemptis bonis in exilium relegentur, Caesariani autem quicumque uel prius confessi fuerant uel nunc confessi fuerint confiscentur et uincti in Caesarianas possessiones descripti mittantur. subiecit etiam Valerianus imperator oratipraesides prouinciarum de nobis fecit: quas litteras cotidie speramus uenire, stantes secundum fidei firmitatem ad passionis to
Abbreviated transcription (Latin):
des naufragauert̃ a fide: ⁊ inseruert se do¬
loribus multis. Lx ii
Natrimoniũ cũ gentilib ñ iungendũ.
Apud tobiam. Uxorem accipe ex semine
parentũ tuoꝵ: ⁊ noli sumere alienã uxo¬
rem. quȩ ñ est ex tribu parentũ tuoꝵ. Itẽ
in genesi. mittit puerũ suũ abrahã: ut de
semine suo accipiatur rebecca filio eiꝰ ysaac.
Itẽ in esdra. satis ñ sit deo cũ uastarentur
iudei: nisi alienigenas uxores cũ filiis qͦq
liberata ẽ.: cui uoluerit nubat tantũ in
cdño. Felicior aut̃ erit: si sic ꝑmanserit.
corpora ur̃a m̃bra xp̃i st̃ : Auferens gͦ¬

Expanded text:
fragaverunt a fide et inseruerunt se doloribus multis . CAP. LXII. - MATRIMONIUM CUM GENTILIBUS NON JUNGENDUM. Apud Tobiam: Uxorem accipe ex semine parentum tuorum, et noli sumere alienam mulierem quae non est ex tribu parentum tuorum . Item in Genesi mittit puerum suum Abraham, ut de semine suo accipiatur Rebecca filio eius Isaac. Item in Esdra satis non fuit Deo, cum uastarentur Iudaei, nisi alienigenas uxores cum filiis quoque, liberata est, ut cui vult nubat, tantum in Domino. Felicior autem erit, si sic permanserit corpora vestra membra Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Iuȩ sint carnalia quȩ mortẽ pariant:
⁊ quȩ spiritalia quȩ ad uitã ducant. In epła¬
pauli ad galathas. Caro concupiscit adu̾sus
adu̾santur sibi: ut ñ quȩ uultis ipsa faciatis
Manifesta autẽ st̃ facta carnis: quȩ suis
adult̾ia. fornicationes. immundiciȩ. spur¬
citiȩ. idolatͥȩ. ueneficia. homicidia. inimi¬
citiȩ. contentiones. emulationes. animo¬
sitates ꝓuocationes. simultates. dissensio¬
nes. hereses. inuidiȩ. ebrietates. comessati¬
regnũ dĩ ñ possidebunt. Fructus aut̃ sp̃s ẽ.
tas. fides. mansuctudo. continentia. castitas.¬

Expanded text:
 SUNT CARNALIA QUAE MORTEM PARIANT, ET QUAE SPIRITALIA QUAE AD VITAM DUCANT. Paulus ad Galatas: Caro concupiscit adversusim invicem adversantur sibi, ut non quae vultis ipsa faciatis. Manifesta sunt autem facta carnis; quae sunt, adulteria, fornicationes, immunditiae, spurcitiae, idololatriae, veneficia, homicidia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, provocationes, simultates, dissensiones, haereses, invidiae, ebrietates, comessatiregnum Dei non possidebunt. Fructus autem spiritusitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas
Abbreviated transcription (Latin):
gere Cũ sit eñi mortalis: mortuũ fingit
manib iniqͥs. Melior est aut̃ ipse his
qs colit: qm̃ ipse qͥdem uixit÷ illi nũ qͣm.
aut citatũ aerem. aut gyrũ stellarũ. aut
nimiã aquã. aut solem ⁊ lunã rectores or¬
bis t̃re deos putauert̃. Quoꝵ si ꝓpt̾ speciẽ
hoc estunauert: sciant qͣnto his dñs sit
speciosior. Nuit si uirtutes ⁊ oꝑa eoꝵ mira¬
q st̃. intelligant ab ipsis. qͣm qui hec con¬
sticuit fortia. fortior est illis. Ite in ps̃o
cxxxiii. Idola gentiũ argentũ ⁊ aurũ:
op̃ manuũ hominũ. Oculos habent ⁊ ñ¬

Expanded text:
cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit: quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem aut lunam rectores orbis terrae deos putauerunt: quorum si propter speciem hoc aestimauerunt, sciant quanto his Dominus sit speciosior: aut si uirtutes et opera eorum mirati sunt, intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia fortior est illis. Item in psalmo CXXXIIII: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. os habent et n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noli argum̃tari plus qͣm opordet. Item
apud ysaiam. Ue qui arguti st̃ in semet¬
ipsis. Idem in daniele. Danihel in sua
simplicitate liberatus ẽ de ore leonum.
uitiarũ sapientiȩ ⁊ scientiȩ dei: qͣm in¬
gabiles st̃ uie eius. Quis eñi cognouit
sensũ dñi ⁊ aut qͥs consiliarius eiꝰ fuit:
Uel qͥs prior dedit eiz ⁊ redouetur illi:ᷤ
Qm̃ ex ipso ⁊ ꝑ ipsũ ⁊ in ipso st̃ om̃ia:
um. Stultas autẽ ⁊ meruditas questi¬
ones euita: sciens qͥa lites generant.
Seruũ autẽ dei ñ oportet litigare: sed
mitem esse ad om̃s. Luii
cato. Apud iob. Quis enĩ mundus ã
sordibus: Nec̃ unus : etiam si uniꝰ diei
sit uita eius in t̾ra. Idem in ps̃o.l. In fa¬

Expanded text:
et noli argumentari plus quam oportet . Item apud Esaiam: Vae qui arguti sunt in semetipsis . Item in Machabaeis: Daniel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum .vitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam ingabisensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? vel quis prior dedit ei, et retribuetur illi? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, um: Stultas autem et ineruditas quaestiones devita, sciens quia lites generant. Servum autem Dei non oportet litigare, sed mitem esse ad omnes . CAP. CATO ESSE. Apud Job: Quis enim mundus a sordibus? Nec unus, etiamsi unius diei sit vita ejus in terra . Item in Psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
corinthios.nͣ. Nolite comungi cũ infidelib.
Quȩ aut̃ participatio ẽ iusticiȩ ⁊ iniqͥtatiꝰ
flut quȩ cõmunio luminis ad tenebras
Itẽ de salomone in basilion. mͦ. E au̾terunt
uxores alienigenȩ cor eiꝰ post deos suos lxui¬
li ad corinthios.ĩ. Om̃e delictũ qͦdcũq fec̾it

Expanded text:
. quae autem participatio est iustitiae et iniquitati? aut quae communicatio est lumini ad tenebras? Item de Salomone in Basilion tertio: Et auerterunt uxores alienigenae cor eius post deos suos. GRAtolus ad Corinthios prima: Omne delictum quodcumque fe