comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et conuige ipsius: Quid. ẽ. qͦd se dicit inini¬
quitate conceptum: nͥ quia trahitur iniqͥ¬
tas exadam: Etiam ipsum uinculum mor¬
ds. cum ipsa iniquitate concretum ẽ: Nemo
nascitur nͥ trahens pęnam: trahens meri¬
tum pene:. Dicit et alio loco ꝓpħa: hemo
mundus inconspectu tuo: nec infans cuius
ẽ. unius diei uita suꝑ terram: Nouimꝰ enim
ex baptismo.xp̃i solui peccata: baptimum
xp̃i ualere adremissionẽ peccatoꝵ Si infan¬
tes omnino innocentes sunt. cur matres ad
ȩccłiam cum languentib currunt: Qͥd illo
baptismo: quid ula remissione dimittitur
Innocentem magis uidet flentem: ꝗͣ irascen¬
tem: Quid diluit baptismum: Quid soluit
illa gr̃a: Soluitur ꝓpago peccati: quia si
loqͥtꝰ posset ille infans diceret: et si iam intel¬
lectum haberet quẽ habebat dauid: respon¬
deret tͥ: Quid me attendis infantem: Non
qͥdẽ uides facinora mea: sed ego muiqͥ¬

Expanded text:
et conjuge ipsius ? Quid est quod se dicit in iniet conjuge ipsius ? Quid est quod se dicit in iniquitate conceptum, nisi quia trahitur iniquitas ex Adam? Etiam ipsum vinculum mortis cum ipsa iniquitate concretum est. Nemo nascitur nisi trahens poenam, trahens meritum poenae. Dicit et in alio loco propheta: Nemo mundus in conspectu tuo, nec infans cujus est unius diei vita super terram ? Novimus enim et Baptismo Christi solvi peccata, et Baptismum Christi valere ad remissionem peccatorum. Si infantes omni modo innocentes sunt, cur matres ad Ecclesiam cum languentibus currunt? Quid illo Baptismo, quid illa remissione dimittitur? Innocentem magis video flentem quam irascentem. Quid eluit Baptismus? quid solvit illa gratia? Solvitur propago peccati. Quia si loqui tibi posset ille infans, diceret; et si jam intellectum haberet, quem habebat David, responderet tibi: Quid me attendis infantem? Non quidem vides facinora mea: sed ego in iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Tu solus iuste iudicas iniuste iudicatꝰ.
qͥ potestatẽ habes ponendi animã tuã: &
potestatem habes iterũ sumendi eam: Uincis
gͦ cum iudicaris Om̃s homines suꝑas: qͥa
plus es quã homines: et ꝑte fact̾i sunt homi
nes Tibi soli peccaui & malignum corã
te feci: ut iustificeris insermonib tuis: &
iuncas cum iudicaris Ecce enim inini¬
quitatib conceptus sum: Tanquam dicet᷑¬
Illi uincuntur: illi qͥfecerunt qdđ tu dauid
Non enim hoc paruum malũ. paruumq
peccatum: adulterium et homicidium:
Quid illi. qͥ ex quo nati sunt deuentre maiͥs
suȩ. nichil tale fecerunt: Etiam ipsis im¬
putas aliqua peccata: ut ille om̃s uincat
cũ ceꝑit iudicari. Suscepit ꝑsonam generis
humani dauid: et attendit omĩum uincłaᷤ
ꝓpaginem mortis considerauit: originem
iniquitatis aduertit. et ait. Ecce enim in in¬
iquitatib conceptus sum: Nunquid dauid
de adulterio natus erat: de iesse uiro iusto

Expanded text:
est: tu solus juste judicas, injuste judicatus, qui potestatem habes ponendi animam tuam, et potestatem habes iterum sumendi eam . Vincis ergo cum judicaris. Omnes homines superas, quia plus es quam homines, et per te facti sunt homiram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. Tanquam diceretur, Vincuntur illi qui fecerunt quod et tu David: non enim hoc parvum malum parvumque peccatum, adulterium et homicidium: quid illi qui ex quo nati sunt de ventre matris suae, nihil tale fecerunt? etiam ipsis imputas aliqua peccata, ut ille omnes vincat cum coeperit judicari? Suscepit personam generis humani David, et attendit omnium vincula, propaginem mortis consideravit, originem iniquitatis advertit, et ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. Numquid David de adulterio natus erat, de Jesse viro justo
Abbreviated transcription (Latin):
preces nrãs in beneplacitoo suo exaudire
dignetur: inimicum qͦ anr̃is actibus
et cogitationib sua uirtute expellat
nob̾ multiplicet fidem: mentem gub¬
netꝰ spũales cogitationes concedat: et ad
bentitudinem suam ꝑducat: ꝑ ib̃m xp̃m

Expanded text:
preces nostras in beneplacito suo exaudire preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubnet, spirituales cogitationes concedat, et ad beatitudinem suam perducat: per Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersa autem et falsa innocentia ẽ ha¬
benas laxare peccatis Ualde inutiliter. uai¬
de ꝑniciose sentiet filius patris lenitatem:
ut postea sentiat dĩ seueritatem: Et hoc
ñ solus: s cum dissoluto patre suo Qd enĩ:
Si ipse non peccat. & non facit quod filius
eius: ideo non debet abipsa nequicia fili¬
um ꝓhibere: Anforte ut uideatur filio
eius: quia & pater talia faceret. nͥ senuis¬
set: Peccatum qđ tͥ non displicet infilio tuo.
delectat te: sed ȩtas deseruit ñcupiditas
Marime fr̃s̃ mei filios ur̃os fideles attendi¬
te: quos fide duxistis ut baptirarentur
Sed forte negligit malus filius ut monita
patris uł obiurgationem. uł seueritatẽ.
Tu imple ꝑsonam tuã: dcus de illo eti¬
git. suam. Explicit depsalmo łmo.
oquersi addominum dm̃ patrem
omnipotentem puro corde ei quan¬
tum potest paruitas nr̃a. maximasᷤ
atq ueras grãs agamus: precantes toto
animo singłarem mansuetudinẽ eius. ut

Expanded text:
Perversa autem et falsa innocentia est, haPerversa autem et falsa innocentia est, habenas laxare peccatis. Valde inutiliter, valde perniciose sentit filius patris lenitatem, ut postea Dei sentiat severitatem: et hoc non solus, sed cum dissoluto patre suo. Quid enim? Si ipse non peccat, et non facit quod filius ejus, ideo non debet ab ipsa nequitia filium prohibere? An forte ut videatur filio ejus quia et pater talia faceret, nisi senuisset? Peccatum quod tibi non displicet in filio tuo, delectat te; sed aetas deseruit, non cupiditas. Maxime, fratres mei, filios vestros fideles attendite, quos fidedixistis ut baptizarentur. Sed forte negligit malus filius vel monita patris, vel objurgationem, vel severitatem: tu imple personam tuam; Deus de illo exigitonversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stum dicebatur: Totos nos diuinus ignis
ab sumat: et feruor uie totus arripiat. Quis
igne diuino sapientie s et corpꝰ nr̃m: ut
mereatur ibi umortalitatẽ Sic leuetͣ ho¬
locaustum: ut absorbeatur mors inuictoria:
Oblationes & holocaustomata: Tunc im¬
ponent suꝑ altare tuum uitulos: Ynde
uitulos: Quid ibi eliges: Innocentiã noue
etatis: an libera colla uigo legis: Psalmus
innomine. xp̃i. & si forte ñ ut uoluimus. ue¬
runtamen ut potuimus terminatus est.
mala inter quȩ uiuimus: Neq enim inuen¬
tes inreb humanis: migrare possumus
areb humanis Cum tolerantia uiuer i.¬
dum ẽ. nobis inter malos: quia cũ mali
essemus cum tolerantia uixerunt boni
inter nos: Non obliuiscentes quid fuerimꝰ:
&tam de testabili corruptela regite domos
ur̃as regite filios ur̃os: regite familia  ur̃as
sic aduos ꝑtinet indomib ur̃is agere:
ut bonam rationem reddatis dehis qui
uobis sunt subditi: Amat ds̃ disciplinã

Expanded text:
stum dicebatur. Totos nos divinus ignis stum dicebatur. Totos nos divinus ignis absumat, et fervor ille totos arripiat. Quis divino igne sapientiae, sed et corpus nostrum, ut mereatur ibi immortalitatem; sic levetur holocaustum, ut absorbeatur mors in victoriam . Oblationes et holocaustomata. Tunc imponent super altare tuum vitulos. Unde vitulos? Quid ibi eliget? Innocentiam novae aetatis, an libera colla a jugo legis? 24. Psalmus in nomine Christi, etsi forte non ut volumus, verumtamen ut potuimus, terminatus est. mala inter quae vivimus. Neque enim viventes in rebus humanis, migrare possumus a rebus humanis. Cum tolerantia vivendum est nobis inter malos: quia cum mali essemus, cum tolerantia vixerunt boni inter nos. Non obliviscentes quid fuerimus, et tam detestabili corruptela, regite domos vestras, regite filios vestros, regite familias vestras. sic ad vos pertinet in domibus vestris agere, ut bonam rationem reddatis de his qui vobis sunt subditi. Amat Deus disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
enigne fac. dñe. inbona uoluntate tua sẏon
Huic syon. benigne fac Quȩ ẽ syon: Quii¬
tas scã Quȩ ẽ. ciuitas scã: Quȩ abscondi ñ
potest supra montem constituta Sẏon ĩ
specłatione: quia aliquid spec̾tat q̃ sꝑat
Interpretatur enim syon speculatio: et ihe¬
rusalem uisio pacis: Agnoscitis gͦ uos in
syon. & inihrłm: si certi expectatis spem
futuram: & si pacem habetis cũ do Et
edificentur muri iherłm: Benigne fac do¬
mine inbona uoluntate tua syon: et ȩdifi¬
centur muri iherłm: Honsibi enim t̾buat
aliqua merita sua: tu cũ illa benigne fac¬
E dificentur muri iherłm: Munmenta con¬
struantur immortalitatis nr̃ȩ: infide spe
tate. sp̃m contribulatũ. & cor humiliatũ:
tc̃ sacrificium iusticiȩ laudis solius Beati
iusticiȩ: Oblationes et holocaustomata
Quȩ sunt holocaustomata: Tota igne
consumpta Quando totũ pecus im po¬
nebatur arȩ igne consumendũ: holocau¬

Expanded text:
Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion. Huic Sion benigne fac. Quae est Sion? Civitas sancta. Quae est civitas sancta? Quae abscondi non potest super montem constituta . Sion in speculatione quia aliquid spectat quod sperat. Interpretatur enim Sion Speculatio, et Jerusalem Visio pacis. Agnoscitis ergo vos in Sion et in Jerusalem, si certi expectatis spem futuram, et si pacem habetis cum Deo. Et aedificentur muri Jerusalem. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion, et aedificentur muri Jerusalem: Non sibi enim tribuat Sion aliqua merita sua: tu cum illa fac benigne. Aedificentur muri Jerusalem: munimenta construantur immortalitatis nostrae, in fide, et spe, tate, spiritum contribulatum et cor humiliatum; tunc sacrificium justitiae laudes solas. Beati justitiae. Oblationes et holocaustomata. Quae sunt holocaustomata? Totum igne consumptum. Quando totum pecus imponebatur arae igne consumendum, holocau
Abbreviated transcription (Latin):
ram gerens ꝓpeccato suo: & ignosci sibi uo¬
lens malum qđ fecit Si uoluisses inquit sa¬
crificium: dedissem utiq. Holocaustis ñ
delectaberis Hichil gͦ offeremus: sic uenie¬
mus addeum: Et undeullum placabimꝰ:
Offer: Sane inte habes qđ offeras Noli extͥn¬
secus thura comparare: s dic In me sunt
d̃s̃ uota tua: quȩ reddam tͥ laudes: Noli
extrinsecus pecus qđ mactes in quirere:
habes inte qͦd occidas Sacrificium dõ
sp̃s contribulatus: cor contritum et hu¬
miliatum ds̃ ñsꝑnit. Prorsus sꝑnit tau¬
rum: hẏrcũ. arietem: Iam ñ ẽ. tp̃s: ut ħ
offerantur Oblata sunt cum aliqͥd indi¬
carent: cum aliqͥd ꝓmitterent: uenien¬
tib reb repmissis ꝓmissiones ablatȩ suq̃.
Cor contritum ethumiliatum ds̃ ñ sꝑnit
Nostis quia excelsus ds̃ ẽ: Si te excelsũ fe¬
ceris: longinquabit ate Si te humilia¬
dete hic imaginem nrãm: ettypũ exclis

Expanded text:
ram gerens pro peccato suo, et ignosci sibi voram gerens pro peccato suo, et ignosci sibi volens malum quod fecit: Si voluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique. Holocaustis non delectaberis. Nihil ergo offeremus? sic veniemus ad Deum? Et unde illum placabimus? Offer; sane in te habes quod offeras. Noli extrinsecus thura comparare, sed dic: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi . Noli extrinsecus pecus quod mactes inquirere, habes in te quod occidas. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Prorsus spernit taurum, hircum, arietem: jam non est tempus ut haec offerantur. Oblata sunt cum aliquid indicarent, cum aliquid promitterent; venientibus rebus promissis, promissiones ablatae sunt. Cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Nostis quia excelsus est Deus: si te excelsum feceris, longinquabit a te; si te humiliavidete hic imaginem nostram et typum Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem qđ nonuidemus speramꝰ. ꝑrati¬
entiam expectamus Q ꝑseuerauerit usq
infinem ipsa ẽ illa patientia: hic saluus
erit: Ipsa ẽ. salus quam nondum habemus:
s habituri sumus: Nondum res est. s certa
spes: Excultabit lingua mea iusticiã tuã.
Domine labia mea aꝑies: & os meum anñ¬
ciabit laudẽ tuã Laudẽ tuã qͥa creatus
sum: laudẽ tuã quia peccans ñ derelictus
sum: laudẽ tuam qͥa ut confiterer iã mo¬
nitus sum: laudẽ tuã qͥa ut securus essẽ
mundatus sũ: Labia mea aꝑies: et os me¬
um annuntiabit laudẽ tuã Qm̃ si uo¬
luisses sacrificium: dedissem utiq. In illo
tp̃r erat dauid qͣndo sacrificia uictimaꝵ
animaliũ offerebant᷑ dõ: & uidebat hec
futura tempora. Nonne inhis uocib nos
agnoscimus: Erant illa sacrificia figura¬
ta: p̃nuntiantia unum salutare sacrifici¬
um: Nec nos dimissi sine sacrificio sumus:
qđ do offeramus: Audi enim qͥd dicat cu¬

Expanded text:
Si autem quod non videmus speramus, per patiSi autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Qui perseveraverit usque in finem, ipsa est illa patientia: hic salvus erit , ipsa est salus quam nondum habemus, sed habituri sumus. Nondum est res, sed certa spes. Et exsultabit lingua mea justitiam tuaDomine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Laudem tuam, quia creatus sum; laudem tuam, quia peccans non derelictus sum; laudem tuam, quia ut confiterer admonitus sum; laudem tuam, quia ut securus essem mundatus sum. Labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. ssem utique. In illo tempore erat David, quando sacrificia victimarum animalium offerebantur Deo, et videbat haec futura tempora. Nonne in his vocibus nos agnoscimus? Erant illa sacrificia figurata, praenuntiantia unum salutare sacrificium. Nec nos dimissi sine sacrificio sumus, quod Deo offeramus. Audi enim quid dicat cu
Abbreviated transcription (Latin):
salutis meȩ Ostendit. quia cũ fuerit salus
enĩ ꝑfecta sanitas corꝑis: Nam mͦ quomodo
sanum ẽ. qđ labitur: qͦd indiget: qͦd habet
ꝑpetuam qͣndam egritudinẽ famis & sitis:
Hȩc et tunc non erunt: quia esca uentri. &
uenter escis: ds̃ autem et hune & has de¬
struet: Frit forma corporis ꝑfecta ex deo.
absorta morte inuictoriam: nulla remanen¬
ne: null is mutata etatib ÷ nullo labore las¬
sata: ut uillo cibo fulciatur. et aliqua esca
reficiatur. S ñerimus sine esca & potu
Ille cib reficit: nec deficit Lib̃a me desan¬
guinib ds̃: ds̃ salutis mee Modo eñuiã in
ipsa salute sumus: Audi apłm Spe enĩ
salui facti sumus & uide quia de ipsa sa¬
lute corporis dicebat: Innobismet ipsis
inquit ingemiscimus adoptionem expec¬
tantes redemptionem corꝑis nr̃i. Spe enĩ
salui facti sumus: Spes autem quȩ uidet᷑:
non ẽ spes: Quod enim uidet quis. qͥd sꝑat

Expanded text:
salutis meae. Ostendit quia cum fuerit salus salutis meae. Ostendit quia cum fuerit salus enim perfecta sanitas corporis. Nam modo quomodo sanum est quod labitur, quod indiget, quod habet perpetuam quamdam aegritudinem famis et sitis? Haec tunc non erunt: quia esca ventri, et venter escis . Deus autem et hunc et has evacuabit, Erit forma corporis perfecta ex Deo, absorpta morte in victoriam , nne, nullis mutata aetatibus, nullo labore lassata ut cibo fulciatur, et aliqua esca reficiatur. Sed non erimus sine esca et potu: ille cibus reficit nec deficit. Libera me de sanguinibus Deus, Deus salutis meae. Modo enim jam in ipsa salute sumus. Audi Apostolum: Spe enim salvi facti sumus. Et vide quia de ipsa salute corporis dicebat: In nobismetipsis, inquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Spe enim salvi favidet quis, quid sperat?
Abbreviated transcription (Latin):
guinis: ait: Caro et sangiusregnum dĩ non
possidebunt: Nlã utiq scd̃m fidem uerã eiꝰdẽ
apłi. caro ista resurget: et ipsa merebitur in¬
corruptionem. dicente ipso: Oportet corrup¬
tibile hoc induere incorruptionem. et morta¬
le hoc induere immortalitatem: Quia gͦ
corruptio ista de peccato ẽ: ipsius nomine
appellantur peccata: quemadmodũ dicit᷑
qd plinguam fit: sicut dicimus aliam
linguam giecam. aliam latinã Nonenĩ caro
diuersa ẽ s soniis Quomͣ gͦ dicit᷑ lingua locu¬
tio quȩ fit ꝑlinguam: sic dicitur & sanguis
iniqͥtas. que fit ꝑsanguinem. Attendens gͦ
ruptioni carnis et sanguinis: lib̃a me in¬
quit desanguinib. hoc ẽ. lib̃a me abini¬
quitatib: munda me abom̃i corruptio¬
ne: Incorruptionẽ enim desid̾at. qͥ dicit.
lib̾a me de sanguinib: quia caro et sangͥs
regnum dĩ ñpossidebunt: neq corruptio in¬
corruptionem: Frue me asanguinib dõ: ds̃

Expanded text:
guinis, ait: Caro et sanguis regnum Dei non guinis, ait: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Nam utique secundum fidem veram ejusdem apostoli, caro ista resurget, et ipsa merebitur incorruptionem, dicente ipso: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quia ergo corruptio ista de peccato est, ipsius nomine appellantur peccata: quemadmodum diciturquod per linguam fit, sicut dicimus aliam linguam graecam, aliam latinam: non enim caro diversa est, sed sonus. Quomodo ergo dicitur lingua, locutio quae fit per linguam: sic dicitur et sanguis, iniquitas quae fit per sanguinem. Attendens ergo ruptioni carnis et sanguinis, Libera me, inquit, de sanguinibus: hoc est, Libera me ab iniquitatibus, munda me ab omni corruptione. Incorruptionem enim desiderat qui dicit, Libera me de sanguinibus: quia caro et sangruptio incorruptionem. Erue me de sanguinibus Deus, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ñcolere. aut nunquam coluisse. aut quenco¬
lebat dimisisse. adcumulum ualet quod ait
et impii adte conuertentur: Ita plemus es
adipe miscdiȩ: ut adte conuersis ñ solum
quibuslibet peccatorib. s etiam impiis ñ
sit desperandum : Et impii adte conuertent᷑.
Utquid: Ut credentes ineum qͥ iustificat im¬
pium: deputetur fides eoꝵ adiusticiam:¬
Erue me desanguinib ds̃: ds̃ salutis mes
Expressit latinus interpres. uerbo minus la¬
tino: ꝓprietatem tam̃ exgreco: Nam om̃s
nouimus latine non dici sanguines: nec san¬
guina Tam̃ quia ita grecus posuit plura¬
li numero. ñ sine causa. nͥ qͥa hoc inuenit
inprima lingua hebrea: maluit pocius in¬
terpres minus latine aliquid dicere quam
minus ꝓprit Quare gͦ pluralit̃ dixit desan¬
guinib: Inmultis sanguinb tanꝗͣ inori¬
gine carnis peccati multa peccata intelli¬
gi uoluit. Adipsa peccata respiciens apls
quȩ ueniunt decorruptione carnis et san¬

Expanded text:
non colere, aut nunquam coluisse, aut quem conon colere, aut nunquam coluisse, aut quem colebat dimisisse, ad cumulum valet quod ait, Et impii ad te convertentur. Ita plenus es adipe misericordiae, ut ad te conversis, non solum quibuslibet peccatoribus, sed etiam impiis non sit desperandum. Et impii ad te convertentur. Utquid? Ut credentes in eum qui justificat impium, deputetur fides eorum ad justitiamErue me de sanguinibus Deus, Deus salutis meae. Expressit latinus interpres verbo minus latino proprietatem tamen ex graeco. Nam omnes novimus latine non dici sanguines, nec sanguina; tamen quia ita graecus posuit plurali numero, non sine causa, nisi quia hoc invenit in prima lingua hebraea, maluit pius interpres minus latine aliquid dicere, quam minus proprie. Quare ergo pluraliter dixit: de sanguinibus? In multis sanguinibus, tanquam in origine carnis peccati, multa peccata intelligi voluit. Ad ipsa peccata respiciens Apostolus, quae veniunt de corruptione carnis et san
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. et tamen ẽ: uidetur restare ut sp̃s
siue sp̃m rectum ipsius hominis accipi uoluit
dicens. sp̃m rectum innoua inuiscerib meis.
quem curuaui et distorsi peccando: ut iã sp̃s
sc̃s ipse sit sp̃s principalis quẽ et auferri a se
noluit. et eo se uoluit confirmari:non est he¬
iungat: Spu in quit principali confirma
me: Inquo confirma: Quia ignouisti mͥ. qͥa
securus sum ñ mͥ imputari qđ donasti: Exhoc
factus securus. atq ista gr̃a confirmatus: ñ
ero ingratus: Quid enim faciam: Doceam
iiquos uias tuas. Doceam iniquos exiniqͦ:
id÷ qui fueram et ego iniquus. lam non ini
Quas uias iniquos docebis: Et impii adte
conuertentur Si peccatũ dauid impictati
deputatur: ñ de se desꝑent impii. quia ds̃¬
peꝑcit impio: s si adeum conuertantur. si
uias ipsiꝰ discant: Si autem impietati non
deputatur factum dauid. s illa ꝓpria im¬
pietas dicitur apostatare adõ. unum deum

Expanded text:
corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sive spiritum rectum ipsius hominis accipi voluit, dicens, Spiritum rectum innova in visceribus meis, quem curvavi et distorsi peccando, ut jam Spiritus sanctus ipse sit spiritus principalis, quem et auferri a se noluit, et eo se voluit confirmari; non est haejungat: Spiritu, inquit, principali confirma me. In quo confirma? Quia ignovisti mihi, quia securus sum non mihi imputari quod donasti, ex hoc factus securus, atque ista gratia confirmatus, non ero ingratus. Quid enim faciam? Doceam iniquos vias tuas. Doceam iniquos ex iniquo; id est, qui fuerim et ego iniquus, jam non iniqQuas vias iniquos docebis? Et impii ad te convertentur. Si peccatum David impietati deputatur, non de se desperent impii, quia pepercit Deus impio; sed si ad eum convertantur, si vias ipsius discant: si autem impietati non deputatur factum David, sed illa proprie impietas dicitur apostare a Deo, unum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
do sp̃ũi peccata placent: scõ displicent: Qm¬
ius gͦ adhuc ueniam depreceris:tamen ex
ea parte qua tͥ displicet malum quod com¬
misisti do conungeris. Hoc enim & t displi¬
cet qđ & illi: Iam duo estis ad expugnandã
febrem tuam: tu & medicus: Quia gͦ ñ po¬
test esse confessio peccati. et punitio peceati
in homine aseipso: cum quisq sibi irascitur
et sibi displicet: sine dono scĩ sp̃s non est
habebam: quam peccando amiseram: Red¬
de mͥ exultationem salutaris tui: utiq xp̃i
tui:. Quis enim sine illo sanari potuit: Quia
& ante quam de maria nasceretur. inprin¬
cipio erat uerbum. et uerbum erat apud
dm̃. et ds̃ erat uerbum: et ita ascĩs patrib
dispensatio suscepte carnis futura credeba¬
tur. sicut a nob̾ fact᷑a creditur: Tempora ua¬
riata sunt: non fides Redde mͥ exultationẽ
salutaris tui: et spu principali confirma me:
lonnulli intellexerunt hic trinitatẽ. Indõ
ipsum dm̃: excepta dispensatione carnis:

Expanded text:
do spiritui peccata placent, sancto displicent. Quamvis ergo adhuc veniam depreceris, tamen ex alia parte quia tibi displicet malum quod commisisti, Deo conjungeris: hoc enim et tibi displicet, quod et illi. Jam duo estis ad expugnandam febrem tuam, tu et medicus. Quia ergo non potest esse confessio peccati et punitio peccati in homine a seipso; cum quisque sibi irascitur et sibi displicet, sine dono Spiritus sancti non est. habebam, quam peccando amiseram: Redde mihi exsultationem salutaris tui: utique Christi tui. Quis enim sine illo sanari potuit? Quia et antequam de Maria nasceretur, in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : et ita a sanctis Patribus dispensatio susceptae carnis futura credebatur, sicut a nobis facta creditur. Tempora variata sunt, non fides. Redde mihi exsultationem salutaris tui: et spiritu principali confirma me. Nonnulli intellexerunt hic Trinitatem in Deo ipsum Deum, excepta dispensatione carnis:
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam tuã: Qui ma¬
gnam miscd̃iam deprecatur.
magnam miseriam confitet᷑.
Querant paruam miscłiã
tuam: qui nesciendo pecca¬
runt Miserere inquit mei: scłm magnã
miscdiam tuam: Subueni graui uulneri:
scđm magnam medicinam tuam Graue
ẽ. qđ habeo: s ad omĩpotentem confugio:
De meo tam letali uulnere desperarem: nisi
tantũ medicum reppeuirem: Miserere mei
ds̃: scđm magnam miscd̃iam tuam: Et se¬
cundũ multitudinem miserationũ tuaꝵ

Expanded text:
misericordiam tuam. Qui magnam misericordiam deprecatur, magnam miseriam confitetur. Quaerant parvam misericordiam tuam, qui nesciendo peccaverunt: Miserere, inquit, mei, secundum magnam misericordiam tuam. Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
unus excomitib dauid. uoluit ire & ꝑcutere
eum: ꝓhibetur ad auid Et quomͦ ꝓhibetur.
Ut diceret Ds̃ illum misit: ut mͥ maledicet:
Agnoscens culpam suam. amplexus ẽ pȩnã
suam: querens glam ñsuam: dñm laudãs
meo qđ boni habebat. dñm laudans ineo.
qđ patiebatur: benedicens dñm inomni
tempore:semꝑlaus euis inore eiꝰ: Tales
sunt om̃s recti corde: ñ hii ꝑuersi qͥse rectos
putant. & ꝑuersum dm̃: qui quando aliqͥd
faciunt mali gaudent. qͣndo aliqͥd mali pa¬
cunt᷑ blasphemant. insuꝑ positi intribula¬
tione & flagello dicunt corde distorto: Ds̃
quid tͥ feci: Here. quia nichil deo fecerunt:
Omnia enim sibi fecerunt ñ do: ftrectũ sp̃m

Expanded text:
unus ex comitibus David voluit ire et percutere unus ex comitibus David voluit ire et percutere eum; sed prohibetur a David. Et quomodo prohibetur? Ut diceret, Deus illum misit, ut mihi malediceret . Agnoscens culpam suam, amplexus est poenam suam, quaerens gloriam non suam; Dominum laudans in eo quod boni habebat, Dominum laudans in eo quod patiebatur, benedicens Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore ejus . Tales sunt omnes recti corde: non hi perversi, qui se rectos putant, et perversum Deum; qui quando aliquid faciunt mali, gaudent; quando aliquid mali patiuntur, blasphemant; insuper positi in tribulatione et flagello, dicunt de corde distorto, Deus, quid tibi feci? Vere quia nihil Deo fecerunt; omnia enim sibi fecerunt. Et spiritum rectum
Abbreviated transcription (Latin):
adterrenas concupiscentias. incuruatur qͦ¬
dammͦ Cum autẽ erigitur insuꝑna rec¬
tum fit cor eius: ut bonus sit illi ds̃ : Quã
bonus enim ds̃ isrł̃. rectis corde: Pinde
fr̃s audite. Aliquando ds̃ cui ignoscit
infuturo scło: corripit eũ de peccato inisto
scło Nam et ipsi dauid cui iã dictum fuerat
ꝑꝓpħam dimissũ ẽ. peccatũ tuũ: euenert̃
quedam q̃ minatus erat ds̃ ꝓpt̃ ipsũ pecca¬
tum: Nam filius eius absalon aduersus eũ
cruentum bellum gessit: et in multis hu¬
miliauit patrẽ suũ: Ambulabat ille indo¬
lore. intribulatione humiliationis suȩ:
ita subditus dõ ut omĩa iusta ei tribuens ẽ¬
fiteretur. qͦd nicħ pateretur indigne: Habens
iam rectum cor cui ñ displicebat ds̃: Inu¬
riosum quendã. et in os sibi dura maledicta
lacientem. patient̃ audiebat ex adũsa parte.
unum exmilitib qͥerant cum filio eiꝰ impio:
Et cum ille iaceret maledict᷑a inregem: iratꝰ

Expanded text:
ad terrenas concupiscentias, incurvatur quad terrenas concupiscentias, incurvatur quodammodo; cum autem erigitur in superna, rectum fit cor ejus, ut bonus illi sit Deus. Quam bonus enim Deus Israel rectis corde ! Proinde, fratres, audite. Aliquando Deus cui ignoscit in futuro saeculo, corripit eum de peccato in isto saeculo. Nam et ipsi David, cui dictum jam fueratam, Dimissum est peccatum tuum, evenerunt quaedam quae minatus erat Deus propter ipsum peccatum. Nam filius ejus Abessalon adversus eum cruentum bellum gessit, et in multis humiliavit patrem suum . Ambulabat ille in dolore, in tribulatione humiliationis suae, ita subditus Deo, ut omnia justa ei tribuens confiteretur quod nihil pateretur indigne, habens jam rectum cor cui non displicebat Deus. Injuriosum quemdam et in os sibi dura maledicta jacientem patienter audiebat, ex adversa parte unum ex militibus qui erant cum filio ejus impio. Et cum ille jaceret maledicta in regem, iratus
Abbreviated transcription (Latin):
Auertendo faciem peccata delet: aduerten¬
do scribit. Audisti auertendo delentem:
audi aduertendo qͥd facientem: Uultus
autem dñi suꝑ facientes. mala. ut
eoꝵ. ñ delendo pecc̃a eoꝵ. hic. aũ qͥd rogat: Au̾te
faciem tuã apeccatis meis: Bene rogat:
pse enim ñ auertit faciem apeccatis suis:
dicens. qm̃ peccatum meum ego agnosco:
Merito rogas. et bene rogas. ut ds̃ auertat fa¬
ciem apeccato tuo:si tu inde non auertis fa¬
ciem: Siuͦ tu peccatum tuũ indorso ponis.
ds̃ ibi faciem ponit Tu peecatum tuũ an¬
te faciem tuã conuerte: si uis ut inde ds̃ fa¬
ciem suam auertat. Sic securus rogas:
uoluit. S qͥa penitens orabat qͥ comini¬
serat aliquid qđ prius ꝗͣ commitderet inno¬
centior erat: ostendit quemadmodũ dixerit
crea Et sp̃m rectum innoua inuiscerib
nueterata erat atq curuata rectitudo sp̃s m̃i.
Dic̃ enim exalio psalmo Curuauerunt ani¬
mam meam: Et qͣndo se homo ꝓnũ facit

Expanded text:
avertendo faciem peccata delet, advertenavertendo faciem peccata delet, advertendo scribit. Audisti avertendo delentem, audi advertendo quid facientem. Vultus autem Domini super facientes mala, ut non delendo peccata eorum. Hic autem quid rogat? Averte faciem tuam a peccatis meis. Bene rogat. Ipse enim non avertit faciem a peccatis suis, dicens, Quoniam peccatum meum ego cognosco. Merito rogas, et bene rogas ut Deus avertat faciem a peccato tuo, si tu inde non avertis faciem: si vero tu peccatum tuum in dorso ponis, Deus ibi faciem ponit. Tu peccatum tuum ante faciem tuam converte, si vis ut inde Deus faciem suam avertat; et sic securus rogas, voluit: sed quia poenitens orabat, qui commiserat aliquid quod priusquam committeret innocentior erat, ostendit quemadmodum dixerit, Crea. Et spiritum rectum innova in visceribus nveterata erat atque curvata rectitudo spiritus mei. Dicit enim ex alio psalmo: Curvaverunt animam meam . Et quando se homo pronum facit
Abbreviated transcription (Latin):
quit: & audit eum: Audisti auditum. ubi
ẽ exultatio et lȩticia: Continuo sequitur.
Stat et audit eum: et gaudio gaudet ꝓpter
uocem sponsi. Auditui meo dabit gaudiũ
et leticiam: et exultabunt ossa humiliata.
uerte faciem tuã apeccatis meis: et omnes
iniquitates meas dele Iam enim erultant
ossa humiliata: iam hysopo mundatus
humilis factus sum Auerte faciem tuam:
ñ ame s apeccatis meis:. Alibi quippe orass
dicit: Ne auertas faciem tuam ame: Qui ñ
uult ase auerti faciem di: uult auerti faciẽ
dei apeccatis suis: Peccatũ enim unde se
ds̃ ñ auertit: aduertit Si aduertit: aniad¬
uertit. Auerte faciem tuã apeccatis meis:
et om̃s iniquitates meas dele Satagit de
illo grandi peccato: plus p̃sumit: Om̃s de¬
len uult iniquitates suas Presumit deme¬
dici manu: demagna illa miscdia quam
inprincipio psalmi inuocauit: Om̃s iniqͥ¬
tates meas dele: Auertit faciẽ ds̃: et sic delet

Expanded text:
quit, et audit eum. Audistis auditum; ubi quit, et audit eum. Audistis auditum; ubi est exsultatio et laetitia? Continuo sequitur: Stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exsultabunt ossa humiliata.erte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Jam enim exsultant ossa humiliata, jam hyssopo mundatus, humilis factus sum. Averte faciem tuam, non a me, sed a peccatis meis. Alibi quippe orans dicit: Ne avertas faciem tuam a me . Qui non vult a se averti faciem Dei, vult averti faciem Dei a peccatis suis. Peccatum enim unde se Deus non avertit, advertit: si advertit, animadvertit. Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Satagit de illo grandi peccato: plus praesumit, omnes deleri vult iniquitates suas; praesumit de medici manu, de magna illa misericordia quam in principio Psalmi invocavit: Omnes iniquitates meas dele. Avertit faciem Deus, et sic delet;
Abbreviated transcription (Latin):
suam: Auditui inquit meo dabis exultatio¬
nem et leticiam: & ideo quia humilis: audit.
Qui uere audit. et bene audit: humilis audit.
auditui meo dabis exultationem etleticiam:
continuo demonstrauit. qͥd faciat auditio.
Et exultabũt ossa humiliata Humiliata st̃
ossa Ossa audientis ñhabent fastum: non ha¬
bent tu. morem. quem inse uix uiti¬
cit qͥ loquitur Inde & ille humilis. magnus:
quoinnatis mu lierum nemo maior surrẽt.:
ille qui se ita humiliauit ut indignum sedi¬
ceret soluere corrigiam calciamenti dm̃ sui:
ioħs ille baptista dans głam magistro suo.&
suꝑbire posset. & se extendere: Non enim ipse
errorem. hoc putantium. ultro istum hono¬
rem deferre uolentium: s respuit falsum ho¬
norem ut inueniret ueram grãm: Et uide
humilitatem deauditu Ait. Qu habet
sponsam. sponsus ẽ: Amicꝰ autem sponsi
stat. & audit eum: Stantem se fecit & audi¬
entem: ñcadentem & loquentem: Stat in¬

Expanded text:
suam. Auditui meo, inquit, dabis exsultatiosuam. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam. Et ideo quia humilis, audit. Qui audit, qui vere audit et bene audit, humilis audit: Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam; continuo demonstravit quid faciat auditio, Exsultabunt ossa humiliata. Humiliata sunt ossa, ossa audientis non habent fastum, non habent tumorem, quem in se vix vincit qui loquitur. Inde et ille humilis magnus, quo in natis mulierem nemo major surrexit , ille qui ita se humiliavit ut se indignum diceret solvere corrigiam calceamenti Domini sui , Joannes ille Baptista, dans gloriam magistro suo et  et ex eo superbire posset, et se extendere: non enim ipse errorem hoc putantium, ultro istum honorem deferre volentium : sed respuit falsum honorem ut inveniret veram gloriam: et vide humilitatem de auditu: ait, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Stantem se fecit et audientem, non cadentem et loquentem, Stat, in
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiam: Claudis contrate. ille parat̃
ẽ dare Noli oppone obicẽ defensioĩs: s aꝑi sinũ
confessionis Auditui meo dabis erultatio¬
nem & lȩticiam: Ipse donet: ut dicam quod
sentio: feliciores sunt qui audiunt: q̃ qui
loquuntur: Qui enim discit humilis est.
qͥ autem docet. laborat ut non sit suꝑb ⁊ ne
male placendi affec̾tus irrepat: ne do displi¬
ceat qui uult placere hominib: Magnus ẽ.¬
tremor.ẽ indocente fr̃s mei: magnꝰ tremor
ñr ẽ. inhis uocib nr̃is Credite cordi nr̃o qͦd
uidere non potestis: scit ille qui mitescat no¬
bis. qui ꝓpicius sit nob̾. cum qͣnto subillo
cremore loquamur aduos: Cum autem
ipsum aliquid suggerentem & docentem
intus audimꝰ. securi sumꝰ̾: securi gaudemus:
submagistro enimsumꝰ. illius głam querimꝰ:
illum docentem laudamꝰ Delectat nos uerttaᷤ
eius intus: ubi nemo facit uel audit strepitr̃.
Ibi dixit iste eẽ leciciam suã: et exultationem

Expanded text:
dulgentiam, claudis contra te; ille paratus dulgentiam, claudis contra te; ille paratus est dare, noli opponere obicem defensionis, sed aperi sinum confessionis. Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam. Ipse donet ut dicam quod sentio. Feliciores sunt qui audiunt, quam qui loquuntur. Qui enim discit, humilis est: qui autem docet, laborat ut non sit superbus, ne male placendi affectus irrepat, ne Deo displiceat qui vult placere hominibus. Magnus tremor est in docente, fratres mei, magnus tremor est noster in his vocibus nostris. Credite cordi nostro quod videre non potestis: scit ipse qui mitescat nobis, qui propitius sit nobis, cum quanto sub illo tremore ad vos loquimur. Cum autem ipsum aliquid suggerentem et docentem intus audimus, securi sumus, securi gaudemus: sub magistro enim sumus, illius gloriam quaerimus, illum docentem laudamus: delectat nos veritas ejus intus, ubi nemo facit vel audit strepitum: ibi dixit iste esse laetitiam suam et exsultationem
Abbreviated transcription (Latin):
quam nuẽ dealbabo. Detalib sibi exhibet
xp̃c uestem: sine macula et ruga Proinde
uestis eiꝰ inmonte quȩ tanqͣ nr dealbata
effulsit: significauit ȩccłiam om̃i macula
peccati mundatam: Sed ubi humilitas ex
hysopo: Audi sequentia: Auditui meoda
sa humiliata: Auditui meo inquit. dabis er¬
ultationem et lȩticiam: Gaudebo audien¬
do te: non loquendo contra de:Peccasti. Quid
defendis: Loqͥ uis: Patere. audi. Cede diuinis
uocib ne ꝑturberis: et amplius uulnereris.
Cominissum ẽ. ñ defendatur: in confessionem
ueniat. non indefensionẽ. Adhibens te defen¬
sorem peccati tui iunceris: Nonmnnocentem
patronum adhibusti: ñ ẽ t utilis defensiotua:
Quis enim es ut te defendas: Idoneus esto ad
accusandum te. Noli dicere. aut nichil feci:
aut quid magnum feci: aut fecerunt & alii.
Si faciendo peccatum nicħ te dicis fecisse.
nicħ eris. nichil accipies Paratus ẽ. ds̃ dare in¬

Expanded text:
quam nivem dealbabo . De talibus sibi exhibet quam nivem dealbabo . De talibus sibi exhibet Christus vestem sine macula et ruga . Proinde vestis ejus in monte, quae tanquam nix dealbata effulsit , significavit Ecclesiam omni macula peccati mundatam. 13. vers. 10. Sed ubi humilitas ex hyssopo? Audi sequentia: Auditui meo dabunt ossa humiliata. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam: gaudebo audiendo te, non loquendo contra te. Peccasti, quid defendis te? Loqui vis: patere, audi, cede divinis vocibus, ne perturberis et amplius vulnereris: commissum est, non defendatur; in confessionem veniat, non in defensionem. Adhibes te defensorem peccati tui, vinceris: non innocentem patronum adhibuisti, non est tibi utilis defensio tua. Quis es enim qui te defendas? Idoneus es tu ad accusandum te. Noli dicere, aut, Nihil feci; aut, Quid magnum feci; aut, Fecerunt et alii. Si faciendo peccatum nihil te dicis fecisse, nihil eris, nihil accipies; paratus est Deus dare in
Abbreviated transcription (Latin):
Asꝑges me inquit hysopo & mundabor.
Hysopum herbam nouimꝰ humilem. sedd
medicinalem: et saxo herete radicib dicit᷑
Inde inmisterio mundandi cordis. similitu¬
do assumpta ẽ Apprehende inquit & tu
radicem dilectionis petram tuã: esto hu¬
milis inhumili deo tuo: ut sis excelsus in
głificato dño deo tuo. Asꝑgeris hysopo:
humilitas xp̃i te mundabit. Noli herbam
contempnere: uim medicamenti attende:
Aliqͥd etiam dicam qͦd amedicis solemus
audire: uel exꝑiri inegrotis Hysopum
dicunt inpurgandis pulmonib aptum
eẽ Inpulmone solet notari suꝑbia Illic
enim inflatio: illic anhelitus Dicebat᷑
de saulo ꝑsecutore. tanꝗͣ saulo suꝑbo: qͦd
ibat adiunciendos xp̃ianos. spirans cedẽ
Anhelabat cedes: anhelabat sanguinem:
nondum purgato pulmone: Atidi ethic
humiliatum: quia hẏsopo purgatũ. Asꝑges
me hẏsopo et mundabor Lauabis me ĩor
mundabis me. Et suꝑ nuẽ de albabor. et fue¬
rint inquit peccata ur̃a sicut fenicium. tan¬

Expanded text:
ges me, inquit, hyssopo, et mundabor. Hyssopum herbam novimus humilem, sed medicinalem: saxo haerere radicibus dicitur. Inde in mysterio mundandi cordis similitudo assumpta est. Apprehende et tu radicem dilectionis petram tuam: esto humilis in humili Deo tuo, ut sis excelsus in glorificato Deo tuo: Aspergeris hyssopo, humilitas Christi te mundabit. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Aliquid etiam dicam quod a medicis solemus audire, vel experiri in aegrotis. Hyssopum dicunt purgandis pulmonibus aptum esse. In pulmone solet notari superbia: illic enim inflatio, illic anhelitus. Dicebatur de Saulo persecutore, tanquam de Saulo superbo, quod ibat ad vinciendos Christianos spirans caedem : anhelabat caedes, anhelabat sanguinem, nondum purgato pulmone. Audi et hic humiliatum, quia hyssopo purgatum: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, id est, mundabis me: et super nivem dealbabor. Etsi fuerint, inquit, peccata vestra sicut phoenicium, tan
Abbreviated transcription (Latin):
Solus enĩ in hoibꝰ uerum dicere potuit ħo
ds̃: si inuenistis inme peccatum dicite: Sed
forte erat qđ homines latebat: et non inue¬
niebant illi qđ erat quidẽ: s manifestum
ñerat: Alio loco ait: Ecce uenit princeps mui¬
di acutus inspector omĩum peccatoꝵ: ecce
inquit uenit princeps huius mundi morte
affligens peccatores p̃positus mortis: inuidia
enim diaboli mors intrauit inorbem ter¬
rarum: Ecce inquit uenit princeps mun
di: dixit hec ꝓximus passioni: et in me ni¬
chil inueniet: nicħ peccati. nichil morte di¬
gnum: nichil dampnatione dignum. Et
tanquã ei diceretur: qͥuið ergo moreris: se¬
quitur et dicit Sed ut sciant om̃s quia uo¬
luntatem patͥs mei facio: surgite ambulemꝰ
hinc Patior inquit dignuis ꝓindignis. ut
eos dignos faciam uita inea. ꝓquib indigne
patior mortẽ illoꝵ. Huic itaq nullũ haben¬
ti peccatũ: dic̃ inp̃scientia ꝓpħa dauid ̃ibi

Expanded text:
Solus enim in hominibus verum dicere potuit homo Solus enim in hominibus verum dicere potuit homo Deus: Si invenistis in me peccatum, dicite . Sed forte erat quod homines latebat, et non inveniebant illi quod erat quidem, sed manifestum non erat? Alio loco ait, Ecce venit princeps mundi, acutus inspector omnium peccatorum: ecce, inquit, venit princeps mundi hujus, morte affligens peccatores praepositus mortis; invidia enim diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ecce, inquit, venit princeps mundi hujus dixit haec proximus passioni, et in me nihil inveniet, nihil peccati, nihil morte dignum, nihil damnatione dignum. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris? Sequitur, et dicit: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Patior, inquit, indignus pro dignis, ut eos dignos faciam vita mea, pro quibus indigne patior mortem illorum. Huic itaque nullum habenti peccatum dicit in praesentia propheta David: Tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ge ergo admedicum: age penitentiã: Dic.
inquitatẽ mcã ego agnosco: et peccatũ me¬
et malignũ eoram te fec: Quid ẽ hoc : Corã
hominib enĩ ñ ẽ. adulterata uxor aliena:
et maritus occisus: Nonne om̃s nouerant
qͥd dauid fecerat: Quid. ẽ. tͥ soli peccaui &
malignũ corã te feci: Quia tu solus sine pec¬
cato: Illeaustus punitor: qͥ ñhabet qdđ inillo
puniatur: Ille iustus reprehensor: qui non
habet qđ millo reprehendatur: Tibi soli in¬
quit peccaui: et malignum coram te feci.
Ut iustificeris insermonib tuis: et uncas cũ
iudicaris: Cui dicat fr̃s. cui dicat: difficile
ẽ aduertere Deo utiq loquitur: et manife¬
stum ẽ. quomͦ ds̃ pat̃ non ẽ iudicatus. Quid
ẽ. tͥ soli peccaui et malignum coram tefeq.
ut iustificeris insermonib tuis et uincas
cum uidicaris: Nidet futurum iudicem.
iudicandum apeccatorib iustum. et in eo
uincentem: quia qđ in illo iudicaret᷑ ñ erat:

Expanded text:
ge ergo ad medicum, age poenitentiam, dic: ge ergo ad medicum, age poenitentiam, dic: Iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meet malignum coram te feci. Quid est hoc? Coram hominibus enim non erat adulterata uxor aliena, et maritus occisus? Nonne omnes noverant quod David fecerat? Quid est, Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci? Quia tu solus sine peccato. Ille justus punitor, qui non habet quod in illo puniatur: ille justus reprehensor, qui non habet quod in illo reprehendatur. Tibi soli, inquit, peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Cui dicat, fratres, cui dicat difficile est advertere. Deo utique loquitur, et manifestum est quomodo Deus Pater non est judicatus. Quid est, Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris? Videt futurum judicem judicandum, judicandum a peccatoribus justum, et in eo vincentem, quia quod in illo judicaretur non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
mo dñe: Etille: Nec ego te condempnabo:
Uade deinceps iam noli peccare: Nunquid
xp̃c fecit contra legẽ suã: Neq enim pater
eis: sine filio dederat legem Si celum &
terra. & omia quȩ ineis sunt ꝑipsũ facta
sunt. lex sine uerbo dĩ quomͦ scripta est:
Non gͦ ds̃ contra legem suam: qͥa nec impe¬
rator contra leges suas facit. qͣndo confes¬
sis dat indulgentiam: Moyses minister
legis: xp̃c ꝓmulgator legis: Moyses lapi¬
dat ut iudex: xp̃c indulget ut rex. Miser¬
tus ẽ. gͦ eius rex d̃s scđm magnam mise¬
ricordiã suam: sicut hic rogat. sicitt hic
petit. sic̃ exclamat et dolet: qͦd ulli adulterã
offerentes facere noluerunt: Uulnera sua
ostendente medico cognouerunt: medicinã
amedico ñ quesierunt: Ita sunt multi quo ᷤ
peccare ñpudet: agere pęnitentiã pudet.
Oincredibilis insania De uulnere ipso non
erubescis: deligatura uulneris erubescis:
Nonne nudum fedius et putridius ẽ: Confu¬

Expanded text:
mo, Domine. Et ille: Nec ego te condemnabo; mo, Domine. Et ille: Nec ego te condemnabo; vade, deinceps jam noli peccare . Numquid Christus fecit contra legem suam? Neque enim Pater ejus sine Filio dederat legem. Si coelum et terra et omnia quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine Verbo Dei quomodo conscripta est? Non ergo Deus contra legem suam, quia nec imperator contra leges suas facit, quando confessis dat indulgentiam. Moyses minister Legis, Christus promulgator Legis: Moyses lapidat ut judex, Christus indulget ut rex. Misertus est ergo ejus Deus secundum magnam misericordiam suam, sicut hic rogat, sicut hic petit, sicut exclamat et dolet: quod illi adulteram offerentes facere noluerunt; vulnera sua ostendente medico cognoverunt, medicinam a medico non quaesierunt. Ita sunt multi quos peccare non pudet, agere poenitentiam pudet. O incredibilis insania! De vulnere ipso non erubescis, de ligatura vulneris erubescis? Nonne nudum foedius et putidius est? Confu
Abbreviated transcription (Latin):
laqueũ temptationis: et in id qđ ꝓposue¬
rant incidentes: In adulterio inquiunt hec
mulier deprehensa ẽ: Moyses huiusmodi
lapidari iussit: Tu deilla quid censes: Tan¬
quam bicipiti muscipula demptantes ca¬
pere sapientiam đi: ut si iuberet occidi ꝑ¬
deret mansuetudinis famã. Si autẽ iub̃et
dimitti: incurreret tanquam reprehensor le¬
gis calumpniã. Quid gͦ respondit: Non att
occidite: ñ ait dimittite: s ait Qui se scit
sine peccato ẽe: primus inillam lapidem
iaciat Iusta lex quȩ iubet adulterã occidi:
s hȩc lex iusta. ministros habeat innocen¬
tes Attenditis quã adducitis: attendite
et qͥ estis: Ili hoc audito: unus post alterũ
discesserunt: Remansit adultera et dñs:
remansit uulnerata et medicꝰ: Remansit
magna miseria: et magna miscdĩa: Ad du¬
centes erubuerunt: nec ueniã petiuerunt.
Adducta confusa ẽ et sanata Ait illi dñs.
Mulier nemo te condempnauit: &illa: Ne¬

Expanded text:
laqueum tentationis, et in id quod proposuelaqueum tentationis, et in id quod proposuerant incidentes. In adulterio, inquiunt, haec mulier deprehensa est: Moyses hujusmodi lapidari jussit; tu de illa quid censes? tanquam bicipiti muscipula tentantes capere Sapientiam Dei, ut si juberet occidi, perderet mansuetudinis famam; si autem juberet dimitti, incurreret, tanquam reprehensor legis, calumniam. Quid ergo respondit? Non ait, Occidite; non ait, Dimittite: sed ait, Qui se scit sine peccato esse, primus in illam lapidem jaciat. Justa lex, quae jubet adulteram occidi: sed haec lex justa ministros habeat innocentes. Attenditis quam adducitis, attendite et qui estis. Illi hoc audito, unus post alterum discesserunt. Remansit adultera et Dominus, remansit vulnerata et medicus, remansit magna miseria et magna misericordia. Adducentes erubuerunt, nec veniam petiverunt; adducta confusa est, et sanata. Ait illi Dominus: Mulier, nemo te condemnavit? Et illa: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
enim nathan ꝓpħa addauid frat diueᷤ
quidam habens plurimas oues: pauꝑ
autem uicinus eius habebat unam oui¬
culam quam insuo sinu. et de suo cibo nu¬
triebat: Uenit hospes diuiti: nichil de
grege suo abstulit: ouiculam pauꝑis
uicini concupiuit: ipsam suo hospiti
occidit Quid dignus ẽ: At ille ꝓfert ira¬
tus sententiam: Plane tunc rex nesciens
ubi captus esset. morte dignum diuitẽ.
dixit: et ouem reddendam in quadiuplũ:
Seuerissimȩ atq iustissimȩ: s peccatum
eius nondum erat coram eo: Post dorsum
erat qđ fecerat: Siam iniquitatem non¬
dum agnoscebat: et ideo alienȩ non igno¬
scebat. S ꝓpħa ad hoc missus abstulit
adorso peceatum: et ante ocłos posuit: ut
iuderet illam sentenciam tam seuerã inse ꝓ
latam: Ad secandum et sanandum uulnus
cordis eius: ferramentum fecit delingua eiꝰ
Hoc fecit dominus udȩis quando adeũ ad¬
ulteram mulierem adduxerunt. ꝓponentes

Expanded text:
enim Nathan propheta ad David: Erat dives enim Nathan propheta ad David: Erat dives quidam habens plurimas oves; pauper autem vicinus ejus habebat unam oviculam, quam in sinu suo et de suo cibo nutriebat: venit hospes diviti; nihil de grege suo abstulit, oviculam vicini pauperis concupivit, ipsam suo hospiti occidit: quid dignus est? At ille profert iratus sententiam: plane tunc rex nesciens ubi captus esset, morte dignum divitem dixit, et ovem reddendam in quadruplum . Severissime atque justissime. Sed peccatum ejus nondum erat coram eo, post dorsum erat quod fecerat: suam iniquitatem nondum agnoscebat, et ideo alienae non ignoscebat. Sed Propheta ad hoc missus, abstulit a dorso peccatum, et ante oculos posuit, ut videret illam sententiam tam severam in se esse prolatam. Ad secandum et sanandum vulnus cordis ejus, ferramentum fecit de lingua ejus. Hoc fecit Dominus Judaeis, quando ad eum adulteram mulierem adduxerunt, proponentes