comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multumq timenda. scͥꝑtum estenĩ. Sunt uie que ui¬
dentur hommib recte. quatum finisad infernadedu¬
tit. Proquo uitando ꝑitulo beatus iohannes nos am¬
monet dicens. Probate sp̃c si ex deo sunt. Qͥs autem
ꝓ bare pot̾. si ex deo sunt spiritꝰ. nisi adeo data sit ei
discretio spirituum. ut spirituales cogitationes. affe¬
ctiones. ⁊ intentiones. subtilit̃ ⁊ uero iuiditio examĩa¬
requeat: Discretio uero mat̾ om̃ium uirtutũ. ⁊ ip̃a
singulis nect̾ia est. siui in regriuine aliene uit⁊. siue
indirectione ⁊ correctiorie propͥe. Quam quidem nul¬
lul sermo sensib nr̃is intimare pot̾. nisi ille uiuus ⁊ es¬
fitax. qui discretor ẽ cogitationũ. ⁊ intentionũ cordi
Hic autẽ sermo totã uitam nrãm secund̾ certã formã
instituit. ⁊ adcertum finem dirigit. Quo instituente
mom̃b que facienda disponimꝰ. deum cogitare semꝑ¬

Expanded text:
multumque timenda. Scriptum est enim: Sunt viae, quae vimultumque timenda. Scriptum est enim: Sunt viae, quae videntur homini rectae, quarum finis ad inferna deducit . Pro quo vitando periculo beatus Joannes nos admonet dicens: Probate spiritus, si ex Deo sunt . Quis autem probare potest, si ex Deo sunt spiritus, nisi a Deo data sit ei discretio spirituum, ut spirituales cogitationes, affectiones, et intentiones, subtiliter et vero judicio examinare quaet? Discretio vero mater omnium virtutum, et ipsa singulis necessaria est, sive in regimine alienae vitae, sive in directione vel correctione propriae. Quam quidem nullus sermo sensibus nostris intimare potest, nisi ille vivus et efficax, qui discretor est cogitationum et intentionum cordis. Hic autem sermo totam vitam nostram secundum certam formam instituit, et ad certum finem dirigit. Quo instituente, in omnibus quae facienda disponimus, Deum semper cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
tulis ad quem nobis sermo. eus.
ouit dommꝰ cogitatioues ⁊ intentiones cordis nr̃i.
Haut dubium qui sibi om̃s. Nobisuero illas
nouit. quas ꝑ grãm discretionis nos disternere fac̃.
quales si nt. Sp̃c autem qui est in homnie non totũ no¬
uit qd̃ est in homine. ⁊ de cogitationib suis quas con¬
sentiens uel nou consentiens sentit: non semꝑut in
re ẽ ita sentit. Et quas ante oculos mentis cernit. otu¬
lis caligantib subtilit̾ nondiscernit. Sepeenĩ apropͥ¬
a togitatione. uel ab homne. uł atẽptatore dyabolo
sub spetie pietatis sugg̾itur. qd̾ p̾mium uirtutis añ
oculos dei non meretur. Sunt enim quedã uerar̃ uir¬
tutum similitudines. ⁊ similit̃ uttioꝵ. que oculis cor¬
dis illudt̃. ⁊ quasi quibusdã p̃stigiis atiem mentis ita
ꝑstringunt. ut sepe speties boni apparere uideatur in
re non bona. ⁊ item speties mala in renon mala. E est
ꝑs miserie ⁊ ignorantie nr̃e. multum nobis dolenda

Expanded text:
bis sermo . Novit Dominus cogitationes et intentiones cordis nostri, haud dubium quin sibi omnes, nobis vero illas novit, quas per gratiam discretionis nos discernere facit, quales sint. Spiritus autem qui est in homine, non totum novit quod est in homine, et de cogitationibus suis, quas consentiens vel non consentiens sentit, non semper ut in re est, ita sentit. Et quas ante oculos mentis cernit, oculis caligantibus subtiliter non discernit. Saepe enim a propria cogitatione, vel ab homine, vel a tentatore, sub specie pietatis ingeritur, quod praemium virtutis ante oculos Dei non meretur. Sunt enim quaedam verarum virtutum similitudines, et similiter vitiorum, quae oculis cordis illudunt, et quasi quibusdam praestigiis aciem mentis ita perstringunt, ut saepe species boni apparere videatur in re non bona, et item species mali in re non mala: quae est pars miseriae et ignorantiae nostrae, multum nobis dolenda,
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Holocausta medullata offeram tibi. Sunt quidã
iusti qui hoc mundo sic utuntur ut inteb illicitis. ⁊ ĩ¬
concessis malint carere qͣm habere. in reb uero licitis
malint habere qͣm carere. ut quid cumq concessis secũ¬
dum in dilgentiã utantut upores hites ⁊ possessione
cettraq humane neg̾titati concessa. quib citͣ salutis ꝑ iclin

Expanded text:
possit: Holocausta medullata offeram tibi , etc. Sunt possit: Holocausta medullata offeram tibi , etc. Sunt justi, qui hoc mundo sic utuntur, ut in rebus illicitis et inconcessis malint carere quam habere; in rebus vero licitis malint habere, quam carere, ut quibuscunque concessis secundum indulgentiam utantur, uxores habentes et possessiones, caeteraque humanae
Abbreviated transcription (Latin):
rior ip̃i carni adherens. deinde alia pinguedo interior ⁊ ui¬
talib ad herens. que ad eps dicisolet. denide alia quedã pin¬
guedo ossa replens. que tota est pinguedo. ⁊ hec est medul¬
la. Anima quoq iusti in ipsis iustitie pͥmordiis. qͣndam ĩ
lepinguedinemhabet. inqͣntum legi dei condelectatur. s qͣi
earni adherentem. quia pͥsca carnis cõsuetud̾ie pregrauata
adꝑfectionem iusticie nond̃ libere aspirit. Cum uero ascẽ¬
sis quibus dam iusticie gradib. profectum suum iam prouec¬
ta sentite incipit int̾iori pinguedine que uitalib ad he¬
reat repleri desiderat. sicut ostendit qui dic̃. Sicut ad¬
ipe ⁊ pinguedine repleatur anima nica. Desiderat ni¬
mirumadiꝑe repleri. ⁊ sit.. interius plenissime mi¬
pniguari. ut holocaustum eius pingue fiat. donec ꝑfec¬
tione iusticie confummata. ⁊ eius amore plenissime
delectata. tandem quasi medullitꝰ nipinguata dicere

Expanded text:
rior ipsi carni adhaerens, deinde alia pinguendo interior, et virior ipsi carni adhaerens, deinde alia pinguendo interior, et vitalibus adhaerens, quae adeps dici solet. Deinde alia pinguendo ossa replens, quae tota est pinguendo, et haec est medulla. Anima quoque justi in ipsis justitiae primordiis quamdam in se pinguedinem habet, inquantum legi Dei condelectatur, sed quasi carni adhaerentem, quia prisca carnis consuetudine praegravata, ad perfectionem justitiae nondum libere aspirat. Cum vero ascensis quibusdam justitiae gradibus, profectum suum jam provecta sentire incipit, interiori pinguedine, quae vitalibus adhaereat, repleri desiderat, sicut ostendit, qui dicit: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Desiderat nimirum adipe repleri, et sic interius plenissime impinguari, ut holocaustum ejus pingue fiat, donec perfectione justitiae consummata, et ejus amore plenissime delectata, tandem quasi medullitus impinguata dicere
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ affectat᷑ Querenti autem quid sit qd intimum est
non aliud occurrit ut de pet̾tis loquar. ꝙͣ delectanopet̾ci.
Apectantib entm in ip̃o pecc̃oꝵ mitio uel processu uel fi¬
ue nich̾ magis desideratur. nicħ magis appetitur ꝙͣ delec¬
tatio que peccando sentitur. uel sentiendo sꝑatur. Sxpe
quidempectare libet prẽt delectationẽ. s numꝙͣ nisime¬
dia te uel nuimediate ꝓp delectationẽ. Sepe libet pettare cũ
nulla ad est delectatio. s nuiꝙͣ libet pettate nisi ut assit
delectatio. Qͥd gͥ magis ittimum ẽ inꝑect̃is. uel que ma¬
gis pet̾ti medulla ditenda est qͣm delectatio. que mom̃i
pet̾to maxime queritur. etiam ubi non inuenitur. Ut
depec̾co ad iustitiã conuertamꝰ sermonem. que magis
ditenda est medusla iusticie. qͣm ipsius iustitie intima
pinguedo .i. intima delectatio: De triplici inquietudine.
in eispingina sunt. apparebit quedã pinguedo exte¬

Expanded text:
tur et affectatur? Quaerenti autem quid sit, quod intimum est, tur et affectatur? Quaerenti autem quid sit, quod intimum est, non aliud occurrit, ut de peccatis loquar, quam delectatio peccati. A peccantibus autem in ipso peccatorum initio, vel processu, vel fine, nihil magis desideratur, nihil magis appetitur, quam delectatio, quae peccando sentitur, vel sentiendo speratur. Saepe enim peccare libet praeter delectationem, sed nunquam nisi mediate vel immediate propter delectationem. Saepe libet peccare, cum adest delectatio; sed nunquam libet peccare nisi ut adsit delectatio. Quid igitur magis intimum est in peccatis, vel quae magis peccati medulla dicenda quam delectatio, quae in omni peccato maxime quaeritur, etiam ubi non invenitur? Ut de peccato ad justitiam convertamus sermonem, quae magis dicenda est medulla justitiae, quam ipsius justitiae intima pinguendo, id est intima delectatio? De triplici pinguedine bonorum. in eis pinguia sunt, apparebit quaedam pinguendo exte
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Hoc autem corpꝰ diuisione compagum tunc soluit᷑
cum totapet̾ti continentia fidelis conscientie testimonio
discutitur. cumꝑet̃ti qualitas. ⁊ quantitas ⁊ modꝰ. ⁊ ciusa.
totaq eius circunstantia sicut coram deo aeguitur. cum
totum cor ex onmi eo qd pudet. ⁊ qd̾ terret intra se con¬
cuttitur. ⁊ inspe uenie ad diligend̾ deum totum actendi¬
tur. ⁊ mi nutatim contͥtum inholocaustum totum deo
efertur sieut sacrifitium qd infrusta contiditur. Pigo
gladius spiritus usq ad diuisioneni compagum ꝑtingit. per¬
tingit ⁊̃ usq ad diuisionem medullar̃.
ssa medullis rerigantur. In toto autem corꝑe nich̃ in¬
p̃cipue desideratut: Quid magis intimum insꝑe nostra
qͣmiꝗd maxime sꝑatur:. Quid magis intimum ĩ amore no¬
stro. q̃m qd̃ precipue amatur: Quid magis intimum ĩ õi¬
b: togitationib ⁊ affectionib cordis. qͣm qd̃ precet̾is cogita¬

Expanded text:
tatur. Hoc autem corpus divisione compagum tunc solvitur, tatur. Hoc autem corpus divisione compagum tunc solvitur, cum tota peccati continentia fidelis conscientiae testimonio discutitur; cum peccati qualitas et quantitas et modus et causa, totaque ejus circumstantia sicut coram Deo arguitur, cum totum cor ex omni eo quod pudet, et quod terret, intra se concutitur; et in spe veniae ad diligendum Deum totum accenditur et minutatim contritum in holocaustum totum Deo affertur, sicut sacrificium quod in frusta conciditur. Ergo gladius spiritus usque ad divisionem compagum pertingit. Pertingit etiam usque ad divisionem medullarum . Ossa medullis irrigantur. In toto autem corpore nihil inam quod praecipue desideratur? Quid magis intimum in spe nostra, quam quod speratur? Quid magis intimum in amore nostro, quam quod praecipue amatur? Quid magis intimum in omnibus cogitationibus et affectionibus cordis, quam quod prae caeteris cogita
Abbreviated transcription (Latin):
b nullum membroꝵ non seꝑatum telinquit. Membra
autem ea sunt que apostolus cominemorat dicens. Morti¬
ficate membra ur̃a que sunt suꝑ terrã. fornitationẽ im¬
munditiã. libi dinem. toncupiscentiã malã. auaritiã.
ue de corꝑe ueteris hommis. ipsum tam̃ ꝑ se corpus
dici pot̾. quia suis ꝑtib sic ꝑficitur. sicut suis iunctis
unum corpꝰ ab soluitur. Peccm autem corpꝰ dici ex ec
ostenditur. qd̾ doniuꝰ ait. Sioculus tuus neqͣm fuerit:
etiam corpꝰ totum tenebrosumerit. Qd̾ ad tot am uitã
petc̃oris non imiu̾ito transfertur. Que tota tenebrosa
intelligitur. cum ab eo qui ꝓp̃ se. ⁊ secund̾ se uiuit. ui¬
uendi intentio ad se refertur. Nchilonimꝰ aut̃ ⁊ ad u¬
numaliqd̃ petc̃m hoc ip̃m ꝑtinere recte credit᷑. qr cum
intentio eꝑis uitio erroris aut iniquitatis deprauat᷑.
etiamhoc ipm̃ qd̾ recte fieri udetur. int̾ oꝑa tenebrir̃ depu¬

Expanded text:
bus nullum membrorum non separatum relinquit. Membra bus nullum membrorum non separatum relinquit. Membra autem ea sunt, quae Apostolus commemorat, dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, avaritiam . ve de corpore veteris hominis; ipsum tamen per se corpus dici potest; quia suis partibus sic perficitur, sicut suis juncturis unum corpus absolvitur. Peccatum corpus dici, ex eo ostenditur, quod Dominus ait: Si oculus tuus nequam fuerit, etiam corpus tuum totum nequam erit . Quod ad totam vitam peccatoris non immerito transfertur: quae tota tenebrosa intelligitur, cum ab eo, qui propter se vivit, vivendi intentio ad se refertur. Nihilominus et ad unum aliquod peccatum hoc ipsum pertinere recte creditur; quia, cum intentio operis vitio erroris aut iniquitatis depravatur, etiam hoc ipsum quod recte fieri videtur, inter opera tenebrarum depu
Abbreviated transcription (Latin):
tempnũt. ⁊ dumpec̃tis pecta cumulant. iram dei fibi tesau¬
rizant. donci reueletur ita dei de celo suꝑ omirẽ iniusti¬
tiam eorum. None ergo negligenda penitentia ꝑ ꝙͣ ui
uus sermo dei ⁊ efficax iutimore horrendi tremendiq
uditii uncturas uite uet̾is. ⁊ pͥsce tõuersationis cõnexi¬
ones. qͣi compages unius corꝑis dissoluit. ⁊ ad diuisio¬
nem compagum in tantium ꝑtingit. ut omĩa petc̃oꝵ uiti¬
cula dirumꝑat. ne petc̃m peccato aliquo nexu toheteat
Hinc propħa ait. Dissolue tolligationes impietatis sol¬
ue fascitulos depͥmentes. Ergo sermo dei tompages di¬
uidit. tumꝑ cordis coniͥtionem. trtum qd̾ in nr̃us pͣiuis
morib male connexumẽ. ꝑticulatim discerpit. ⁊ tam¬
ꝙͣ uitulum libaui cõminuit. cum omnia que ꝑtinacit᷑
coherent. a se iuuicem abstrahit. tum om̃ia memibra ue¬
teris hominis a suis iuncturis auellit. ⁊ solutis compagi¬

Expanded text:
tuntur; et dum peccatis peccata cumulant, iram Dei sibi thesautuntur; et dum peccatis peccata cumulant, iram Dei sibi thesaurizant, donec reveletur ira Dei de coelo super omnem injustitiam eorum. Non est ergo negligenda poenitentia, per quam vivus sermo Dei et efficax in timore horrendi tremendique judicii, juncturas veteris vitae, et priscae conversationis connexiones, quasi compages unius corporis, dissolvit, et ad divisionem compagum intantum pertingit, ut omnia peccatorum vincula disrumpat, ne peccatum peccato aliquo nexu cohaereat. Hinc propheta ait: Dissolve colligationes impietatis, tolle fasciculos deprimentes . Ergo sermo Dei compages dividit, cum per cordis contritionem totum quod in nostris pravis moribus male connexum est, particulatim discerpit, et tanquam vitulum Libani comminuit , cum omnia, quae pertinaciter cohaerent, a se invicem abstrahit; cum omnia membra veteris hominis a suis juncturis avellit, et solutis compagi
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ationis. quedam sccund̾ impetũ subite uoluntatis. qͣi
exoccasione presentis temptationis. ⁊ incidenti ta su ob¬
iue oꝑtunitatis. Comexiones autempec̾toꝵ. tum ex
p̃meditatis. tum ex subitis causis. qͣi compages sunt m̃¬
broꝵ. Ixquid uita pett̃oris sicut unum corpꝰ in augnẽ¬
tu sui crescit. ⁊ proficit donec compleatur iniquitas.
cꝯeritis quippe peccoꝵ exigentib. ⁊ diuinoꝵ iuditioꝵ
equitate dictante. pritor dumpenitentiã contẽpnit.
⁊ diuine uoluntati tenititur. iters sue uoluntati di¬
mutitur. ⁊ depecc̃o inpett̃m cadere ꝑmittitur. cum sequentum
delictorum causa sit neglecta penttentia precedentium. Et
ita fit dum iniquitas mniquitati apponitur: pett̾or aiusti¬
cia simul ⁊ a regno excluditur. Sinc scriptumẽ. Appone
iniquitatem suꝑ miquitatẽ eoꝵ. ⁊ non intrent in iustici¬
am tuam. Deleantur delibro uitientium ⁊ tum iustis non
scribantur. Hit finis eorum quiduittias bonitatis dei con¬

Expanded text:
subitae voluntatis, quasi ex occasione praesentis tentationis, et incidenti casu obviae opportunitatis. Connexiones autem peccatorum, tum ex praemeditatis, tum ex subitis causis, quasi compages sunt membrorum, ex quibus vita peccatoris, sicut unum corpus, in augmentum sui crescit et proficit, donec compleatur iniquitas. Meritis quippe peccatorum exigentibus, et divinorum judiciorum aequitate dictante, peccator dum poenitentiam contemnit, et divinae voluntati renititur, interdum suae voluntati dimittitur, et de peccato in peccatum cadere permittitur, cum sequentium delictorum causa sit neglecta poenitentia praecedentium. Et ita fit, dum iniquitas iniquitati apponitur, peccator a justitia simul et a regno excluditur. Hinc scriptum est: Appone iniquitatem super iniquitatem eorum, et non intrent in justitiam tuam. Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Hic finis eorum, qui divitiis bonitatis Dei abu
Abbreviated transcription (Latin):
tur s. nonpariter. namplus deus. ⁊ carominꝰ amat᷑. Prop¬
terea instante ꝑsetutore uita tarnis contẽp nitur. ne ui¬
ta que in xp̃o abscondita ẽ. ꝑdatur. Uerimitñ cum tura
corꝑisscruandi ꝓp̃ amorem dei ueltimorem abicitur:
qͣi membrum firmit̾ adherens. cum graui dolore absci¬
ditut. Sic tum propͥa uoluntas que ꝑ appetitũ. ⁊ si nõ
ꝑ consensum cum deo cõmunit̃ diligitur. ꝓp̃ deum am¬
putatur: gladius spiritus qͣi coniuncta diuidit. ⁊ cũ
ui doloris uulnus infligit. De diuisiotie anime seorsũ
rescͥpto modo ꝑtingit iste gladiꝰ usq
cem animam ⁊ sp̃m. uitam naturalem uel uitã carna

Expanded text:
tur, sed non pariter: nam plus Deus, et caro minus amatur. Proptur, sed non pariter: nam plus Deus, et caro minus amatur. Propterea instante persecutore vita carnis contemnitur, ne vita, quae in Christo abscondita est, perdatur. Verumtamen cum cura corporis servandi propter amorem Dei vel timorem abjicitur, quasi membrum firmiter adhaerens cum gravi dolore abscinditur. Sic cum propria voluntas, quae per appetitum, etsi non per consensum, cum Deo communiter diligitur, propter Deum amputatur, spiritus quasi conjuncta dividit, et cum vi doloris vulnus infligit. De divisione animae seorsum. Praescripto modo pertingit iste gladius usque cem animam et spiritum, vitam naturalem vel vi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c: Sunt autẽ quedam uoluntates tenut̾. ⁊ qͣi suꝑfi¬
cietinꝰ anime ad herentes. que altiꝰ radites non ege¬
runt. qui defatili ⁊ sine dolore. sicut ꝑ nouaculã suꝑ¬
ductam pili carnis abradipossunt. Et tñ cum huiuis¬
modi uoluntati ꝓp̃ deum renuntiat᷑: non milla m̃¬
ces pro hocadeo recompensatur. quia capillus capttiᷤ
non ꝑibit. Alie autem altius infiguntur. ⁊ fremus
inherent.⁊ sine cruento dolore aut p̃cidi omnino ñ
possunt. aut uixpossunt. Droide sicut gladiꝰ iste
uisibilis manuq tractabilis. tum intidit. ⁊ tõ iuncta
diuidit. uulmis doloris ⁊ dolorem uuln̾is fatit: sic
gladius spicitus hinc ꝑamorem hinc ꝑtimorẽ. qͣi
exuttaq ꝑte intidens. que cõmunit᷑ amantur. qͣls
iuncta diuidit. tum uim facit ut tontẽpnat᷑ qd̾ a
matut. Amat quis deum. amat ⁊ carne suã ꝙͣ ne¬
mo unꝙͣ dio habuit. Het aiusto cõmunit᷑ amã¬

Expanded text:
spiritus? Sunt autem quaedam voluntates tenuiter et superfispiritus? Sunt autem quaedam voluntates tenuiter et superficietenus animae adhaerentes, quae altius radices non egerunt, quae de facili et sine dolore, sicut per novaculam superductam pili carnis, abradi possunt. Et tamen cum hujusmodi voluntati propter Deum renuntiatur, nonnulla merces pro hoc a Deo recompensatur; quia capillus capitis non peribit. Aliae autem altius infiguntur, et firmius inhaerent, et sine cruento dolore aut praecidi omnino non possunt, aux vix possunt. Proinde sicut gladius iste visibilis, manuque tractabilis, cum incidit, et conjuncta dividit, vulnus doloris et dolorem vulneris facit; sic gladius spiritus hinc per amorem, hinc per timorem, quasi utraque parte incidens, quae communiter amantur, quasi conjuncta dividit, cum vim facit, ut matur. Amat quis Deum, amat et carnem suam, quam nemo unquam odio habuit . Haec a justo communiter aman
Abbreviated transcription (Latin):
martyt stephanus cum animã suam ꝓ amicũ pone¬
ret dicebat. Domine iħ̾u suscipe spm̃.m: Nonne ⁊
paulus dicit. iuncula ⁊ tribulationes me manent. s
nichil hoꝵ uereor. nec fatio animam meã pretiosi¬
Het est enimanima de qua dicitur. Ne solliciti sitis
anime uestre quid manducetis. Et it̾um. Nonne aĩa
plus est qͣm esta: Ergo cungladiꝰꝑsecutoris corꝑa mar¬
quia timor dei siue amor interius fortit̾ inualescit. ⁊
pro confessione u̾itatisaut defensione iusticie usq
ad contẽptum anime immobilit̾ ꝑsistit.
imilis causa est. ⁊ si nonequalis gloria inspiritua
li certamine. tum catni aduersusspm̃ cõcupi stẽ¬
ti resistitur. ⁊ ꝓpͥe uoluntati resistitur. nuntiat᷑. Ani¬
mam nemꝑe suampro deo ponit. quisquis suꝑbram
propͥe uolutatis deponit. Hec est enimanima deqͥdi
ctum est. qui non od̾ animam suam. non pot̃ meusẽe
discipulus. uides quomodo fmo dei penetrabilior om̃i
gladio ancipiti ꝑtingat usq ad diuisionẽ anine ⁊

Expanded text:
martyr Stephanus, cum animam suam pro amicis poneret, dicebat: Domine Jesu, suscipe spiritum meum? Nonne et Paulus dicit: Vincula et tribulationes me manent; sed nihil horum vereor, nec fagio animam meam pretiosiHaec est anima, de qua dicitur: Ne solliciti sitis animae vestrae, quid manducetis . Et iterum: Nonne anima est, plusquam esca? Ergo cum gladius persecutoris corpora marquia timor Dei sive amor interius fortiter invalescit, et pro confessione veritatis, aut defensione justitiae, usque ad contemptum animae immobiliter persistit. Similis causa est, etsi non aequalis glorim carni adversus spiritum concupiscenti resistitur, et propriae voluntati renuntiatur. Animam nempe suam pro Deo ponit, quisquis superbiam propriae voluntatis deponit. Haec est anima, de qua scriptum est: Qui non odit animam suam, non potest meus esse discipulus . Vides, quomodo sermo Dei penetrabilior omni gladio ancipiti pertingat usque ad divisionem animae et
Abbreviated transcription (Latin):
prie uolutati exsplende inseruit. ⁊ hec est uta
tulpe. Est ad hui ⁊ uita uature. qͣmanima p̾stat cor¬
ꝑi secund̾ offitia menbroꝵ. prebens ei motum ⁊ sc̃¬
sum. Uita sccund̾ naturam cõmunis ẽ bonis ⁊ ma¬
lis. uita secund̾ culpam familiaris ẽ tm̃ malis. ui¬
ta secund̾ gratiam. quadeo adheret᷑: non cõuenit
nisi bonis. Setund̾ hanc autem uitã qua deo adhe¬
retur. sp̃c hoc loco non incongrue accipitur. cũ
scͥptum sit. Qͥ adheret deo unus sp̃e est. Anmma uͦ
inp̃sentiloco non incõuenienter acuptt᷑. aut ꝓ
uita temꝑali secund̾ qͣm naturalit̾ unutur. tã
abonis qͣma malis. aut pro uita culpabili ⁊ ĩdis¬
ciplinata. secund̾ ꝙͣ male uiuitur. s a solis mał.
Ergo duogenera martyrii hoc loco nobis insinu¬
auure. ubi sermo dei uiuus ⁊ efficax ⁊ penetra¬
bilior om̃i gladio ancipiti ꝑtingere dicitut usq ad diui
caro. nunt uoluntas carnis cõcupiscentis adu̾sus spi¬

Expanded text:
t haec est vita culpae. Est adhuc et vita naturae, quam anima praestat corpori secundum officia membrorum, praebens ei motum et sensum. Vita secundum naturam communis est bonis et malis; vita secundum culpam familiaris est tantum malis; vita secundum gratiam, qua Deo adhaeretur, non convenit nisi bonis. Secundum hanc autem vitam, qua Deo adhaeretur, spiritus hoc loco non incongrue accipitur, cum scriptum sit: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Anima in praesenti loco non inconvenienter accipitur, aut pro vita temporali, secundum quam naturaliter vivitur, tam a bonis quam a malis: aut pro vita culpabili et indisciplinata, secundum quam male vivitur, sed a solis malis. Ergo duo genera martyrii hoc loco nobis insinuantur; ubi sermo Dei vivus et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingere dicitur usque ad divicaro, nunc voluntas carnis concupiscentis adversus spi
Abbreviated transcription (Latin):
diens: hic intelligitut sp̃c secund̾ culpam. Cum dr᷑.
qui diligit iniquitatemod aniniã suã. non scdmo
dium culpe intelligend̾ est: s nature uel gr̃e. Cũ uͦ
dicitur. Dñs custodit teabom̃i malo. custodiat ani¬
mantuã dommiꝰ: hic intelligitur auima scd̾ni natu¬
ram⁊ culꝑam grãm. C umdicitur. si spũ facta cͣnis
mortificaueritis. uiuetis. hic intelligitur spt scd̾m
giãm. Et cum idem sit innatura eẽntie sue ar̾a ⁊¬

Expanded text:
diens , hic intelligitur spiritus secundum culpam. Cum dicitur: diens , hic intelligitur spiritus secundum culpam. Cum dicitur: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam , non secundum odium culpomni malo; custodiat animam tuam Dominus , hic intelligitur anima secundum naturam et gratiam. Cum dicitur: Si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis , hic intelligitur secundum gratiam. Et cum idem sit in natura essentiae suae anima
Abbreviated transcription (Latin):
netrans. ⁊ ꝑtingensusq ad diuisionem auimne ⁊ sp̃c. Qd
ut eindentuis elureat: ad uextend̾ est qd̾ anime ⁊ sp̃c tͥ
b modis dicuntur. secund̾ naturamscil. ⁊ setund tul¬
pam. ⁊ scd̾m grãm. Scd̾m naturã dicuntur. ubi iitel¬
ligi debent setund io qd nturait᷑ suit ueiseund̾ is
qd̾ naturalit̃ uel exorigine sue creationis habent. Ciumdr
pͥmus homo adam factus est in animam uiuentẽ. uł tũ
dicitur anima rationalis. ⁊ caro unus est homo: hit acci¬
pitur anima scd̾m naniram. Cum dicitur quis scit ho¬
minum. que sunt hommis nͥspiritus hominis qͥ in
ip̃o est: hui intelligitur sp̃c senind̾ naturam eẽntie su¬
e. Cumdicitur quiod̃ animam suã in hoc mundo ĩ
uitamet̾nam custod̃ eam: hic intelligit᷑ anima
nõ solum secund̾ naturam. s etiam setund culꝑã. Cum
dicitur. recordat᷑ ẽ quia caro sunt. sp̃e uadens ⁊ non re¬

Expanded text:
netrans, et pertingens usque ad divisionenetrans, et pertingens usque ad divisioneut evidentius eluceat, advertendum est, quod anima et spiritus tribus modis dicuntur, secundum naturam scilicet, et secundum culpam, et secundum gratiam. Secundum naturam dicuntur, ubi intelligi debent secundum id quod naturaliter sunt, vel secundum id od naturaliter vel ex origine suae creationis habent. Cum dicitur: Primus homo Adam factus est in animam viventem . Vel cum dicitur : « Anima rationalis et caro unus est homo, » hic accipitur anima secundum naturam. Cum dicitur: Quis scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in illo est? hic intelligitur spiritus secundum naturam essentiae suae. Cum dicitur: Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam , hic intelligitur anima non solum secundum naturam, sed etiam secundum culpam. Cum dicitur: Recordatus est, quia caro sunt, spiritus vadens et non re
Abbreviated transcription (Latin):
sapientium ⁊ prudentiã prudentiũ reꝑbabo. Et tt̾m
Ccmshendam sapientes mastucia sua. Et ꝓpħ a. Nar¬
rauerũt michi miqui fabulationes s non ut lex tua
domie. Quecunq a sapientib huiusmundi subtilis¬
sima indagatiõe claborata sunt. qͣnt̾o a sermone d̾i
discordant. tantũ aueritate discrepant. ⁊ qͣi fabulo¬
se narcationes nicħ̃ in se contiuent nisi falsitatem
aut uanitatẽ. At sermo dei ueritas est. ⁊ ficut gladiꝰ
anceps. immo ꝑeuetrabilior omnigladio antipiti tam
fubti lissima qͣin uerissima discretione om̃ia scrutat᷑.
etiam profunda dei. Sruegͥ in uirtute siue insapĩa an¬
ciptiem gladium attendamꝰ: constat quia ser mo dei.
qui om ma pot̃. ⁊ om̃ia strutatur. penetrabilior ẽ. qͥꝑpe
qui dei uͥtus est. ⁊ dei sapientia.
Disermo cum omnia iom̃ib
tutes sanctas qͣi ꝑ quedam intima uerba mirabiliꝰ oꝑat̾
⁊ ostendit potentiam ⁊ sapĩam suam. om̃ia intimia pe¬

Expanded text:
bo . Et iterum: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Et Propheta: Narraverunt mihi iniqui fabulationes; sed non ut lex tua, Domine . Quaecunque enim a sapientibus hujus mundi subtilissima indagatione elaborata sunt, quantum a sermone Dei discordant, tantum a veritate discrepant; et quasi fabulosae narrationes nihil in se continent, nisi falsitatem aut vanitatem. At sermo Dei veritas est, et sicut gladius anceps, imo penetrabilior omni gladio ancipiti , tam subtilissima quam verissima discretione omnia scrutatur, etiam profunda Dei. Sive ergo in virtute, sive in sapientia, ancipitem gladium attendamus, constat, quia sermo Dei qui omnia potest, et omnia scrutatur, penetrabilior est; quippe qui Dei virtus est, et Dei sapientia. Hic sermo cum omnia in omnibrtutes sanctas, quasi per quaedam intima verba mirabilius operatur, et ostendit potentiam et sapientiam suam, omnia intima pe
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ gladiusbis acitus:
Reterea acies humani ingenis. ⁊ humani sensus ẜmo¬
nisq subtilitas. tamqͣm gladius anceꝑs subtilissĩe
quasi ꝑ discretionem diuidit int̃uerum ⁊ falsum. in¬
ter malum ⁊ bonũ. honestum ⁊ inhonestum. tet̾aq con¬
traria. ingeniose ⁊ artifttiose inquisitioni obnoxid.
Hinc omnis mundana philosophia. humanaq sapĩa
mauauit. que modum sue possilulitatis ignorans. supͣ
seausa est attẽptate. ad que inse relisa nullatenꝰ pot uit
ꝑtingere. Nam sc ex̃tens cirta arduas ⁊ profundas inqui¬
sitiones. denitura dei. de origine mundi. destatu aĩe. de
iusticie ⁊ bcatriudinis qualitate. uiã ueritatis inueni¬
re. ⁊ ad sapĩam dei mystrrio absconditam non ualuit

Expanded text:
est, et gladius bis acutus? Praeterea acies humani ingenii et humani sensus, sermonisque subtilitas, tanquam gladius anceps subtilissimi corporis per discretionem dividit inter verum et falsum, inter bonum et malum, honestum et inhonestum, caeteraque contraria, ingeniosae et artificiosae inquisitioni obnoxia. Hinc omnis mundana philosophia, humanaque sapientia manavit; quae modum suae possibilitatis ignorans, supra se ausa est attentare, ad quae, in se relicta, nullatenus potuit pertingere. Nam se exercens circa arduas et profundas inquisitiones de natura Dei, de origine mundi, de statu animae, de justitiae et beatitudinis qualitate, viam veritatis non invenit, et ad sapientiam Dei in mysterio ab
Abbreviated transcription (Latin):
sit gladium. nec amisit filium. quihͥs egit calia. L ina
legnis m sarepta. spem salittis est adepta pauꝑ mulie̾u̾la.
Sine lignis fidei nec lechytus olei ualet. nec farnula Roma
naues uni̾sas in ꝑfundo iudit mersas una c̃ mayentio.
F usi tͣtes. ccsi perse. s ⁊ ꝑtis dux ad u̾se uictus ab heraclio
INsepturis sub figuris. ista latent. s iam patent crucis
benefitia. Reges credunt hostes cedunt. solã cruce. xp̃o du¬
ce. hostis fugat milia. Ista suos fortiores. semꝑ facit ⁊ ui¬
ctores morbes sanat. ⁊ langores. repͥmit demouia. Dat cap¬
tuus lib̾tatem. iute confert nouitatẽ. ad antiꝗͣ dignitatẽ
crux redux̃ onima. Qceux signum tͥumphale. num̃di
uera salus. uale. nit̾ ligna nullum tale frende. flore. g̾¬
miue Medicina xp̃iana. salua sauos. egros sana. qͣd̾
non ualet uis humana. fit in tuo nonu̾e. Insistentes
cruas laudi. consectator ctutis audi. atq seruos tueceu¬
cs post haui uitam uere lucis tranffer ad palatia

Expanded text:
nsit gladium, Nec amisit filium, Quisquis egit talia. Ligna legens in Sarepta, Spem salutis est adepta Pauper muliercula. Sine lignis fidei, Nec lecythus olei Valet, nec farinula, Roma naves universas In profundum vidit mersas Una cum Maxentio. Fusi Thraces, caesi Persae. Sed et partis dux adversae Victus ab Heraclio. In Scripturis sub figuris Ista latent, sed jam patent Crucis beneficia. Reges credunt, hostes cedunt. Sola cruce Christo duce, Unus fugat millia. Ista suos fortiores Semper facit, et victores. Morbos sanat et languores, Reprimit daemonia. Dat captivis libertatem, Vitae conferCrux reduxit omnia. O crux lignum triumphale Mundi vera salus, vale. Inter ligna nullum tale, Fronde, flore, germine. Medicina Christiana, Salva sanos, aegros sana. Quod non valet vis humana, Fit in tuo nomine. Assistentes crucis laudi, Consecrator crucis audi. Atque servos tuae crucis, Post hanc vitam, verae lucis Transfer ad palatia.
Abbreviated transcription (Latin):
Laus humani gen̾is. uͥtutumm pre cet̾is habes pͥui¬
legia. S ol lima lucidior. ⁊ lima sid̾ib. sic mar̾ia dig¬
nior. creaturis cet̾is. Tuxechypsim nescienis. uginis
ẽ castitas. ardor ideficiens. imortał caritas. S alue
mates pietatis. ⁊ tocius tͥnitatis nobile t̾elimũ. Uerbi
tam̃ incar nati. spetiale maiestati p̃ꝑas hospitiũ Oma¬
ria stella maris. dignitate singularis. suꝑ õnines ordina¬
ris ordines celestium. In supremo sita poli nos cõ men¬
ua tue proli. ne terrores siue doli nos supplantent hosti¬
um.n procinctu constituti te tuente simꝰ tuti ꝑuitatis
⁊ uetsuti tue cedat uis uirtriti. delus ꝑuidentie. I ħu
uerb̃n summi patͥs. serua seruos tue mr̃is. solue reos

Expanded text:
Laus humani generis, Virtutum prae caeteris Habens priviLaus humani generis, Virtutum prae caeteris Habens privilegia. Sol luna lucidior, Et luna sideribus. Sic Maria dignior, Creaturis omnibus. Lux eclypsim nesciens, Virginis est castitas. Ardor indeficiens, Immortalis charitas. Salve, mater pietatis, Et totius Trinitatis Nobile triclinium. Verbi tamen incarnati Speciale majestati Praeparans hospitium. O Maria stella maris, Dignitate singularis. Super omnes ordinaris Ordines coelestium. In suprema sita poli, Nos assigna tuae proli. Ne terrores sive doli Nos supplantent hostium. In procinctu constituti. Te tuente simus tuti. Pervicacis et versuti Tuae cedat vis virtuti. Dolus providentiae. Jesu Verbum summi Patris: Serva
Abbreviated transcription (Latin):
lestis gr̃e. Abet̾no uasuas prousum. Uas insigne
Uas masum manui sapientit. S Alue uerbi sacta parens.
fios de spina. spina carens. flos spineti gloria. Nos spme¬
tum. nos pet̾ci fpma sumꝰ cruentati. sed tu spine nescia.
Pceta clausa.fons ortoꝵ. cella custos pigmentoꝵ. cel¬
la pigmentaria. Cymiamomi calamũ. myrrami thus.
⁊ bãisanium. superas fragrantia. S alue decis uigniũ
mediatͥx hominum. salutis puepera. ¶Nytus temꝑauti¬
e. rosa pacientie. nardus odorifera T u conuallis hu¬
milis. terra non arabilis. que fructum ꝑtuniit. Ei los cam¬
piconuallum. sigulare lilum. xp̃c ex te ꝑdiit Tu ce¬
sestis paradisus. Libanus es non intisus. Uaporaus dulce¬
diuem. Tu tandoris ⁊ decoris. ni dulcoris ⁊ odoris. hñs
plenitudiẽm TUthroñ es salomonis. cui nillus parĩ
thronis. arre uel mat̾ia Ebur candens castitatis. aurũ
Fuliũi caritatis presignant mysteria. Palmã prefers
nigularem. nec interris habes parem. nec in: celi curia

Expanded text:
no vas provisum: Vas insigne, vas excisum Manu sapientiae, Salve, Verbi sacra parens, Flos de spinis, spina carens, Flos, spineti gloria. Nos spinetum, nos peccati Spina sumus cruentati, Sed tu spinae nescia. Porta clausa, fons hortorum. Cella custos unguentorum, Cella pigmentaria. Cinnamomi, calamum, Myrrham, thus et balsamum, Superas fragrantia. Salve, decus virginum, Mediatrix hominum, Salutis puerpera. Myrtus temperantiae, Rosa patientiae, Nardus odorifera. Tu convallis humilis, Terra non arabilis, Quae fructum parturiit. Flos campi, convallium Singulare lilium Christus, ex te prodiit. Tu coelestis paradisus, Libanusque non incisus, Vaporans dulcedinum. Tu candoris et decoris, Tu dulcoris et odoris Habes plenitudinem. Tu thronus es Salomonis: Cui nullus par in thronis Arte vel materia. Ebur candens castitatis. Aureum fulvum, charitatis Praesignant mysteria. Palmam praefers singularem, Nec in terris habes parem, Nec in coeli curia.
Abbreviated transcription (Latin):
dulai dignum. credimus melodia. Uociuita non dis¬
codet. cum uox iutani non remordet. Diacis est synphonia.
Serui crucis crucem Laudent. qui pex crucis sibi crgtaudẽt
utte dari premia. munera. Dicar⁊ om̃s ⁊ dicant singiili
aue salus tõcuis popidi. arbor salitifrra. O qͣ felix eq̃ri

Expanded text:
dulci dignum Credimus melodia. Voci vita non discordet. Dum vox vitam non remordet, Dulcis est symphonia. Servi crucis crucem laudent Qui per crucem sibi gaudent Vitae dari munera. Dicant omnes et dicant singuli Ave salus toti
Abbreviated transcription (Latin):
est credend̾ id eumdubitando dixisse. Nonenimerat
apło incertum qd̾ nulli debet uenire indubium. Cõ¬
stat enum corpꝰ esse ainnale. ⁊ constare deb corpꝰ esse sꝑi¬
rituale. Alterum docer ip̃a rerum exꝑientia. ⁊ coĩs m
firmitas nr̃a. alterim suadet conscientia fidi. ⁊ exem¬
plum resurrectiõis iħu xp̃i. S non pͥus qd̾ sp̃uale. sed
qd̾ animale. di inde qd̾ sp̃uale. Exit aũt corp̾ nr̃m sp̃u

Expanded text:
id eum dubitando dixisse. Non enim erat id eum dubitando dixisse. Non enim erat Apostolo incertum, quod nulli debet venire in dubium. Constat enim, corpus esse animale; et constare debet, corpus esse spirituale. Alterum docet ipsa rerum experientia, et communis infirmitas nostra; alterum suadet conscientia fidei, et exemplum resurrectionis Jesu Christi: sed non prius quod spirituale, sed quod animale, deinde quod spirituale. Erit autem corpus n
Abbreviated transcription (Latin):
sibi mpsalmus ⁊ hy nnis ⁊ canticis sp̃u alib int̾ cantantes
⁊ psallentes incordib: sius dño. Sicut eg̃ languente stom¬
acho ⁊ ore.amaricar fastidit cibum sp̃ualemqͥ non perit
qui ꝑmanet inuitanet̃nam. oẽmescam abhominat᷑ aĩa
illiꝰ. aꝓpinqͣuit e nuusq ad portas mortis. Homo aĩalis
mag̾ scd̾m animamqͣm secund̾ corp̾ agnoscitur. Animale
enim corpꝰ hũt in hai mortali carne degentes non solum a¬
nunales s ⁊ sp̃uales sorpꝰenim nr̃m secund̾ presentem
statum hoc accipit abaĩa ut sensificet᷑ ab ea. sicut cetera a¬
nimalium corꝑa. Sul mole p̃ssum gͣue est ⁊ ponderosũ
uaruspassionib ⁊ orruptionib obnoxium. nec̃citate
moriend i astricium ⁊ ut modico temꝑe uiuat. alim̃tis.
fomẽtis. ⁊ medicam̃ is indigẽs ñc ꝓfitiens. nc̃ definens
⁊ in ip̃o suo ꝓfectu n defectumuergẽs. sic̃ uetꝰ uestimẽ

Expanded text:
sibimet in psalmis et hymnis et canticis spiritualibus inter cantantes sibimet in psalmis et hymnis et canticis spiritualibus inter cantantes et psallentes in cordibus suis Domino. Sicut aeger languet stomacho, et ore amaricato fastidit cibum spiritualem, cibum qui non perit, qui permanet in vitam aeternam. Omnem escam abominatur anima illius; appropinquavit enim usque ad portas mortis. Homo animalis magis secundum animam, quam secundum corpus agnoscitur. Animale enim corpus habent in hac mortali carne degentes, non solum animales, sed et spirituales. Corpus enim nostrum secundum praesentem statum hoc accipit ab anima, ut sensificetur ab ea, sicut caetera animalium corpora. Sua mole pressum grave est et ponderosum, variis passionibus et corruptionibus obnoxium; necessitate moriendi astrictum, et ut modico tempore vivat, alimentis, fomentis et medicamentis indigens; nunc proficiens, nunc deficiens, et in ipso suo profec
Abbreviated transcription (Latin):
num. ponit᷑ tenebras lucem. ⁊ lucemtenebras. po¬
uit dulte in amar̃ ⁊ amar̃ in dulce. Qͥ aĩalis est
affectu. sine affectione est. dium amoris affc̃m ĩ
se non sentit. Duro enim ⁊ indomabili ⁊ insensi¬
bili corde. aut tepet aut riget. Aut torpet aut
stupet. spũalis militie ex̾citia aut odit aut fasti¬
dit. aut tontẽpnit aut negligit. Inpͥncipio uigi¬
liar̃ suar̃ non consiregit añ conspem̃ dr̃dei sui
cor suum sic̃ aqͣm nõ effundit. ignitas conpũt¬
tiones ⁊ acchanas iubilatõnes intorde nõ sen¬
itr. non hauelat scĩs suspirus. non eftuat pus
desideriis. non in lege dei delectat᷑. nõ tn scĩs
ineditationib inflammat᷑. non contemplatione fifpẽ¬
ditur non sedet solitariꝰ ⁊ tacitus ut leuet se suꝑse. nõ
petit ut accipiat. tonquerit ut inueniat. non pulsat
ut aꝑiatur sibi. diuinislaudib non occupat᷑ non laqͥt᷑

Expanded text:
num; ponit tenebras lucem, et lucem tenebras; ponum; ponit tenebras lucem, et lucem tenebras; ponit dulce in amarum, et amarum in dulce. Qui animalis est affectu, sine affectione est, divini amoris affectum in se non sentit. Duro enim et indomabili et insensibili corde aut tepet, aut riget, aut torpet, aut stupet; spiritualis militiae exercitia aut odit, aut fastidit, aut contemnit, aut negligit. In principio vigiliarum suarum non consurgit ante conspectum Domini Dei sui; cor suum sicut aquam non effundit; ignitas compunctiones, et arcanas jubilationes in corde non sentit; non anhelat sanctis suspiriis, non aestuat piis desideriis; non in lege Dei delectatur, non sanctis meditationibus inflammatur, non contemplatione suspenditur; non sedet solitarius et tacitus, ut clevet se super se; non petit ut accipiat, non quaerit ut inveniat, non pulsat ut aperiatur illi: divinis laudibus non occupatur, non loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tio fit. ibi examinatur quisquis animalis est. Au¬
dit animalis homo uerba dei. ⁊ forte non intellig̃.
quia animalis est. aut si forte intelligit. statĩ aut
odio aui redis aut contẽptu aurem auertit. Stul¬
tiua enim illi quia animalis ẽ. Hinc apłe ait. Uer¬
bum crucis ꝑeuntib stulticia est. Illi quippe qͥ crucẽ
non trcdit uerbum crucis stulticia est. qͥa aninul
est sensu. inuanitate sui sensus ambulans. ⁊ ob¬
scuratum hñs itellectum. Illi uero qui crucem¬
xp̃i credit. ⁊ exemplum crucitixi non imitat᷑. uer¬
bum erutis ꝓ xp̃o tollende stultitia est. quia h modi
a minalis est. non iam sensu sed affectu. Qͥ animake
sensu ignorat ⁊ errat intenebͥs ambulat uescit qͦ ua¬
dat. obscuratum est ⁊ tnsipiẽs corilliꝰ. sapĩam ĩ my¬
sterio absconditam stultitiam reputati sapĩam huiꝰ
niundi que stulunia est apd̾ deum prudentua uocat
altus ꝓ alio ꝓbar. bonumdiẽ malum ⁊ malum bo¬

Expanded text:
tio fit; ibi examinatur, quisquis animalis est. Autio fit; ibi examinatur, quisquis animalis est. Audit animalis homo verba Dei, et forte non intelligit, quia animalis est; aut si forte intelligit, statim aut taedio, aut odio, aut contemptu, aurem avertit. Stultitia enim est illi, quia animalis est. Hinc Apostolus ait: Verbum crucis pereuntibus stultitia est . Illi quippe, qui crucem non credit, verbum crucis stultitia est, quia animalis est sensu, in vanitate sui sensus ambulans, et obscuratum habens intellectum. Illi vero, qui crucem credit, et exemplum crucifixi non imitatur, verbum crucis pro Christo tollendae stultitia est, quia ejusmodi animalis est, non jam sensu, sed affectu; qui animalis est sensu, ignorat et errat, in tenebris ambulat, nescit quo vadat, obscuratum est insipiens cor ejus; sapientiam Dei in mysterio absconditam stultitiam reputat; sapientiam hujus mundi, quae stultitia est apud Deum, prudentiam vocat; aliud pro alio probat; bonum dicit malum, et malum bo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ orpori non inm̃ito assimulatur. Per legein uero disti¬
pline consensus refrenatur. ⁊ corp̾pec̾ti destruit᷑. ⁊ ca¬
ro castigat᷑. ut non mens carniui loge tarnis subiciatur
sed a carne in lege mentsmenti sermat᷑. Hinc apłc ait.
Ego castigo corpꝰ meum ⁊ inseruiturem redigo. Detar¬
nali autem hec homine dicta sunt. De animali hoĩe
nimalis autem homo quis sit ex uerbis apłi
innotescere potest. Ait entisic. Aiumalis ho
ꝑcipit ea que sunt sp̃e dei. stultitia aũt est illi. ⁊ non
porest intelligere quia sp̃ualiter examinat᷑. Spũalis
aũt iudicat om̃ia. ⁊ ip̃e anemine uidicat᷑. Carnalis
homo a t̾reno homĩe amoris ꝓpͥetate differre uidet᷑.
Amat enim ille terrã. amat hic oꝑa carnis. Anima¬
lis autem homo uel sensu uel affectu cognoscit᷑. Ani¬
malis est sensu. qui non sapit ea que sunt spc̃ dei.
Animalis est affectu cui non sapiunt ea que sunt
sp̃c dei. In spũalib enim annnalis hõis examina¬

Expanded text:
rpori non immerito assimilatur. Per legem vero disciplinae consensus refrenatur, et corpus peccati destruitur, caro castigatur, ut non mens carni in lege carnis subjiciatur, sed a carne in lege mentis menti serviatur. Hinc Apostolus ait: Ego castigo corpus meum, et in servitutem redigo . De carnali autem homine haec dicta sint. De animali homine. Animalis autem homo quis sit, ex verbis Apostoli innotescere potest; ait enim sic: Animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim est illi, et non potest intelligere, quia spiritualiter examinatur. Spiritualis autem judicat omnia: et ipse a nemine judicatur . Carnalis homo a terreno homine amoris proprietate differre videtur. Amat enim ille terram, amat hic opera carnis. Animalis autem homo vel sensu vel affectu cognoscitur. Animalis est sensu, qui non sapit ea quae sunt spiritus Dei. Animalis est affectu, cui non sapiunt ea quae sunt spiritus Dei. In spiritualibus enim animalis hominis examina
Abbreviated transcription (Latin):
sensu. utꝓbetis potiora. ut sitis sinceres ⁊ sine offen¬
sione in die xp̃i. Qͥ uero scientiam habet. ⁊ caritateni¬
ñ habet. hic infatuatꝰ est . ib scientia sua. Si ne caritatee¬
nim nec magnitudo scientie. nͥ contẽptus mundi. nec
castigatio discipline ante conspeclum dei Aliquid est. Sola
caritas gloriam trucis sibi uendicat. ꝑ qͣm ues gloria¬
ri oportet incrute dñi nr̃i iħu xp̃i. qui est suꝑ diligen

Expanded text:
is potiora, ut sitis sinceri, et sine offensione in die Christi . Qui vero scientiam habet et charitatem non habet, hic infatuatus est a scientia sua. Sine charitate enim nec magnitudo scientiae, nec contemptus mundi, nec castigatio disciplinae, ante conspectum Dei aliquid est. Sola charitas gloriam crucis sibi vindicat, per quam nos gloriari oportet in cruce Domini Jesu Christi, qui est supe
Abbreviated transcription (Latin):
non sufficit interior lux oculoꝵ sine aminiculo luci ͤ
exterioris. sicut nec ista iuce uersa sine illa. Lux lu¬
eiu. aduuiat. ut res uisibilis uideri queat. Non ui¬
det ouus clausus in meridie. non uidet oculus aꝑt̾
intrnebrosa nocte. Habet huic si mile aliquid discret᷑o
sine deuotione aut deuotosine discretione ad contẽp
Duo oculi uecessar nobissunt. quos illuminari a do¬
mino petit qui diir. Illumĩa ctulos meos ne umqͣm
cbdormiam in morre. Oculus discretionis sine luce de¬
uotionis. aut oculus deuotionis sine luce discretõis
minus udet. sicut oculus qui in luce clauditur. uel in
tenebris aꝑitur. Tungenda est discretio deuotioni. ⁊ de¬
uetio disccetioni. ut habundet in nobis cari s cumsci

Expanded text:
non sufficit interior lux oculorum sine adminiculo lucis non sufficit interior lux oculorum sine adminiculo lucis exterioris, sicut nec ista versa vice sine illa lux lucem adjuvat, ut res visibilis videri queat. Non videt oculus clausus in meridie; non videt oculus apertus in tenebrosa nocte. Habet aliquid huic simile discretio sine devotione, aut devotio sine discretione. Ad contempDuo oculi necessarii nobis sunt, quos illuminari a Domino petit, qui dicit: Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Oculus discretionis sine luce devotionis, aut oculus devotionis sine luce discretionis, minus videt: sicut oculus qui in luce clauditur, vel in tenebris aperitur. Jungenda est ergo discretio devotioni, et devotio discretioni, ut abundet in nobis charitas c
Abbreviated transcription (Latin):
entiã dei hñt. ⁊ nonemulatõem. Um̃ ut exduob lig¬
nis erucis statura compingatur: uumgenda est sc̃ie enio¬
latio ⁊ scientiaemulationi nesit in distreta deuotio. uel
ino uota discretio. Mundum si quidenam: malest. qs
⁊ iunimat ⁊ unguani findit. Indiscreta deuot̾o a tẽpꝑ¬
tatione rerum impessibilium. pleriunq dm̃ temptat:
⁊ ignorantia rerum utilium aut p̃sumit qd̾ non expedit
autqd̾ experit. preterintnit. At in deuota discretioli
tet non erret in cognitidne rerum utilium: errat tñ
in electione. uidet meliora ꝓbatq deteriora sequens ⁊
Non ui nor est error eligere qd̾ est deteriꝰ qͣm ignorares
quid meliꝰ. Sua sententia sese condẽpnat. qui electione
ꝓbat qd̾ iuditio reꝑbat. Et malierutra ꝑte stulticie se
arguit. qui citra neccitatis iuolentiam aliter eligit
⁊ aliter sentit. ad aliqͣm iusibilem sꝑẽm contẽplandã

Expanded text:
entiam Dei habent, et non aemulationem. Verum, ut ex duobus ligentiam Dei habent, et non aemulationem. Verum, ut ex duobus lignis crucis statura compingatur, jungenda est scientiae aemulatio, et scientia aemulationi; ne sit indiscreta devotio, vel indevota discretio. Mundum siquidem animal est, quod et ruminat, et ungulam findit. Indiscreta devotio a tentatione rerum impossibilium plerumque Deum tentat, et ignorantia rerum utilium aut praesumit, quod non expedit, aut quod expedit, praetermittit. At indevota discretio et non erret in cognitione rerum utilium, errat tamen in electione. Videt meliora, probatque, deteriora sequens. Non minor error est eligere quod est deterius, quam ignorare quod melius. Sua sententia sese condemnat, qui electione probat quod judicio reprobat; et in alterutra parte stultitiae se arguit, qui citra necessitatis violentiam aliter eligit, et aliter sentit. Ad aliquam visibilem speciem contemplandam
Abbreviated transcription (Latin):
dil ernitur. Incoreemini animał homo a sp̃uali
spũaliter crncifignꝰ Cruxaũt est emulat̃odei sed̾ni sci¬
entia. Scientia cum ⁊ emulatio arma sunt militie no¬
stre non carnalia s. orentia deo ad destructõem muni¬
tionum quib nos amatn᷑ destruentes consilia ⁊ oem̃
altitudĩem extolleitem se aduersus scĩamdei. ⁊ ĩcap
tiuitatem redigentes omnem intellectum in obsequium
sus sciãm dei ex tolli. Que est. autem hec altitdo. nͥ deqͣ
diunir. noli altum saꝑe: Hec est altitudo animalis hõis.
qui inuauitate fui sensus ambulat. Aͥ titudo aũt crucis
scientia dei est. que incaptiuitatem redigit om̃em ĩtel¬
lectum in obsequium xͥ. Latiticdo uero animalis hõis
anitualis est affcũs. Uagat᷑ enim ꝑ illicita nniualataq̃
ducit ad ꝑditõem. Laltitudo uero trucis est affectꝰ de uo
tionis inlatitud̾ie caritatis. Sunt aũt non nulli qͥ
⁊ mulatõem dei hñt non setund̾ scientia. Alii aũt sci¬

Expanded text:
is homo a spirituali spiritualiter crucifigitur. Crux autem est aemulatio Dei secundum scientiam. Scientia enim et aemulatio arma sunt militiae nostrae, non carnalia, sed potentia Deo, ad destructionem munitionum; quibus nos armamur, destruentes consilia et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in capentes omnem intellectum in obsequium sus scientiam Dei extolli. Quae est autem haec altitudo, nisi de qua dicitur: Noli altum sapere? Haec est altitudo animalis hominis, qui in vanitate sui sensus ambulat. Altitudo autem crucis scientia Dei est, quae in captivitatem redigit omnem intellectum in obsequium Christi. Latitudo vero animalis hominis animalis est affectus. Vagatur enim per illicita in via lata, quae ducit ad perditionem. Latitudo vero nulli, qui aemulationem Dei habent, non secundum scientiam; alii autem sci