comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ de qua elatione descendit. qđ beatum
iob audire se admonet: qđ os aperuisse
se phibet: qđ lingũa suã in fancib loqͥ
ꝓmittit. Hoc ht̃ enĩ ꝓpriũ doctrina
arrogantiũ. ut humilit̃ nesciant infer
re qđ docent: & recta quȩ sapiunt. recte
dent᷑ sũmitatis culmine residere: eosq qͦs
docent ut longe infra se positos uelut in
imo respiciunt: quib ñ consulendo loqͥ.
sed uix dñando dignant᷑. Recte autẽ
austeritate imꝑabatis eis. & cũ potentia.
Cũ austeritate enĩ & cũ podentia impe¬
rant: quia subditos suos ñ tranquille ra-¬
tiocinando corrigere. sed asꝑe inflectere
dñando festinant. At contra uera do-¬
ctrina tanto uehem̃tius hoc elationis uiciũ
fugit ꝑ cogitationẽ: quantõ ardentiꝰ uer-¬
boꝵ suoꝵ iaculis ipsũ magistrũ elationiᷤ
insequitur. Cauet enĩ ne eũ magis ela-¬
ts morib p̃dicet: que in corde audienti¬
um sacris sermonib insectatur. Humi¬

Expanded text:
 de qua elatione descendit, quod beatum Job audire se admonet, quod os aperuisse se perhibet, quod linguam suam in faucibus loqui promittit. Hoc enim habet proprium doctrina arrogantium ut humilre quod docent, et recta, quae sapiunt, recte dentur sublimitatis culmine residere, eosque, quos docent, ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem austeritate imperabatis eis, et cum potentia. » -- Cum austeritate enim et cum potentia imperant, qui subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium per cogitationem fugit, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magistrum elationis insequitur. Cavet enim ne eum magis elatis moribus praedicet, quem in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humi
Abbreviated transcription (Latin):
norat: ut hoc qđ ã ꝑditione longe ẽ. ñ sibi
s dño tribuat. Apꝓpinqͣt uͦ mortiferis: qr¬
ex infirmitate carnis ꝓximũ se peccatis mor¬
tẽ ferentib respicit: a quib duuno munere
tantõmagis longe fit. quanto se eis ꝓximũ
ex suis meritis dep̃hendit. ꝑcontẽplationẽ
conditionis suȩ dd̃ coruptioni apꝓpinqua¬
uerat: cũ dicebat. Mem̃to dñe qđ puluis

Expanded text:
norat, ut hoc quod a perditione longe est, non sibi, norat, ut hoc quod a perditione longe est, non sibi, sed Domino tribuat. Appropinquat vero mortiferis, quex infirmitate carnis proximum se peccatis mortem ferentibus respicit, a quibus divino munere tanto magis longe fit, quanto se eis proximum ex suis meritis deprehendit. Per contemplationem conditionis suae David corruptioni appropinquaver
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ caro: dũ om̃e qd fluxũ infirmũq est
flagellis atterit᷑. Nudant᷑ ossa: dũ ꝑ hec
in nobis etiã qđ ualidũ latet aꝑitur. Na uͦ
sicut & suꝑius dictũ est. in ipsa aduersitate
tẽptationis ñ solũ decegit᷑ robur fortitu¬
dinis. s etiã cognoscit᷑ infirmitas humani.¬
tatis. & tẽptatus qͥsq ostendit quidẽ quan¬
tũ de dõ ꝓfecerit. sed in ipsis flagelloꝵ affli¬
ctionib etiã quantũ de semet ipso sit infir¬
mus agnoscit. ñ enĩ tantũ modo nudant᷑
ossa. s etiã tabescit caro: apte subiungitur.¬
Apppinquauit corruptioni anima eiꝰ. &
uita illiꝰ mortiferis. Temptati enĩ uniꝰcuiꝰq
iusti anima corruptioni apꝓpinquare dr̃:
quando ne eã uirtus possit extollere ꝑ fla-¬
gella impellit᷑. qͥd sit ex ꝓpria infirmitate
sentire. Corruptiomi uidelicet apꝓpinqͣt:
qr ex suis se uirib ꝑditioni ꝓximũ non ig¬

Expanded text:
enim caro, dum omne quod fluxum infirmumque est enim caro, dum omne quod fluxum infirmumque est flagellis atteritur. Nudantur ossa, dum per haec in nobis etiam quod validum latet aperitur. Quia vero, sicut et superius dictum est, in ipsa adversitate tentationis non solum detegitur robur fortitudinis, sed etiam cognoscitur infirmitas humanitatis, et tentatus quisque ostendit quidem quantum de Deo profecerit, sed in ipsis flagellorum afflictionibus etiam quantum de semetipso sit infirmus agnoscit, quia non tantummodo nudantur ossa, sed etiam tabescit caro, apte subjungiturAppropinquabit corruptioni anima illius, et vita ejus mortiferis. - Tentati enim uniuscujusque justi anima corruptioni appropinquare dicitur, quando ne eam virtus possit extollere per flagella compellitur, quod se ex propria infirmitate debet sentire. Corruptioni videlicet appropinquat, quia ex suis se viribus perditioni proximum non ig
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa huiꝰ mundi aduersitate fedatur: sed
quid in nobis intrinsecus latebat osten¬
dit᷑. Cesis nãq apłis denuntiatũ ẽ ne ultͣ¬
loquerent᷑ in nomine ih̃u: s magna exul-¬
tatione gauisi st̃. qđ digni habiti st̃ ꝓ eiꝰ
nomine contumelias pati: suisq aduersa.¬
riis cũ fidutia respondert̃. Obedire opor¬
tet dõ. magis quã hominib. Ecce int̃ ad¬
uersa ualidius fidei robur emicuit: ecce
concisa ẽ integritas carniũ: s patefacta
st ossa uirtutũ. Hinc de eis ꝑ sapientiã
dr̃. Os̃ tẽptauit illos: & inuenit illos dig¬
nos se. Temptati st̃ quippe aduersitate
plagarũ: s digni inuenti st̃ nudatione os¬
suũ. Nã qr hȩc eoꝵ illa tẽptatio. ẽ. quȩ
ex flagellis adhibetur: illic aꝑte declarat᷑.
dũ sequit᷑. Tanqũa aurũ in fornace ꝓba.¬
uit illos: & quasi holocaustũ hostiȩ accepit
illos. Na gͦ uniꝰcuiꝰq uires ñ nisi ꝑ aduer¬

Expanded text:
ipsa hujus mundi adversitate foedatur, sed ipsa hujus mundi adversitate foedatur, sed quid in nobis intrinsecus latebat ostenditur. Caesis namque apostolis denuntiatum est ne loquerentur ultra in nomine Jesu, sed magna exsultatione gavisi sunt, quod digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati, suisque adversariis cum fiducia responderunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Ecce inter adversa validius fidei robur emicuit; ecce concisa est integritas carnium, sed patefacta sunt ossa virtutum. Hinc de eis per Sapientiam dicitur: Deus tentavit illos, et invenit illos dignos se . Tentati sunt quippe adversitate plagarum, sed digni inventi sunt nudatione ossium. Nam quia haec eorum illa tentatio est quae ex flagellis adhibetur, illic aperte declaratur, dum sequitur: Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos . Quia ergo uniuscujusque vires non nisi per adver
Abbreviated transcription (Latin):
ro illiꝰ: & ossa que tecta fuerant nudabun¬
tur. Cũ enĩ flagellis p̃mentib om̃is ex¬
terior uoluptas atterit᷑. int̾nȩ fortitudi¬
nomine: nisi ipsa delectatio carnalis acci-¬
pitur: Uel qͥd ꝑ ossa. nisi uirtutes ani¬
mȩ designantur: Iabescit gͦ caro ut os¬
sa nudentur: qr dũ flagellis arguentib
carnalis delectatio extenuat᷑. ea quȩ dudũ¬
quasi sub carne latuerant uirtutũ fortia
patefiunt. Nemo quoq quantũ ꝓfecerit.
nisi int̾ aduersa cognoscit. Cũ enĩ ad st̃
ꝓsꝑa: cerni uiriũ docum̃ta ñ possunt. Un¬
de alias scriptũ ẽ. In die mandauit dñs
miscdam suã. & nocte declarauit: qr uide¬
licet unusqͥsq suꝑni doni grãm in tranqͥl¬
litate quietis ꝑcipit. sed quantũ ꝑceperit
in aduersitate ꝑturbationis ostendit. Ta-¬
nis correptionib. ut quantũ ꝓficimus ag¬
noscamꝰ. Flagellis enĩ dñi pinguedo car¬
nalis delectationis atterit᷑: sed uirtutum
nr̃arũ ossa patefiunt. Decus nr̃m exteriꝰ.

Expanded text:
ro illius, e t ossa, quae tecta fuerant, nudabuntur. - Cum enim flagellis prementibus omnis exterior voluptas atteritur, internae fortitudinomine, ipsa delectatio carnalis accipitur. Vel, quid per ossa, nisi virtutes animi designantur? Tabescit ergo caro, et ossa, quia dum flagellis arguentibus carnalis delectatio extenuatur, ea quae quasi sub carne latuerant virtutum fortia patefiunt. Nemo quippe quantum profecerit, nisi inter adversa cognoscit. Cum enim adsunt prospera, cerni virium documenta non possunt. Unde alias scriptum est: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declaravit , quia videlicet unusquisque superni doni gratiam in tranquillitate quietis percipit, sed quantum perceperit, in adversitate perturbationis ostendit. Tarnis correptionibus, ut quantum proficimus agnoscamus. Flagellis enim Domini pinguedo carnalis delectationis atteritur, sed virtutum nostrarum ossa patefiunt. Decus nostrum exterius
Abbreviated transcription (Latin):
cuit surgere: bonũ uero facere. ẽ mercediᷤᷤ
oꝑa in quib requescere debeat p̾parare.
Q enĩ declinat mala. sed bona adhuc ñ
facit: surrexit quidẽ ab eo quo iacuit: s
ubi requiescere debeat necdũ strauit. Et¬

Expanded text:
cuit surgere; bonum vero facere est mercedis cuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat necdum stravit.
Abbreviated transcription (Latin):
facit. In scriptura sacra lectus. siue gra-¬
batus. seu stratũ. aliquando uoluptas car-¬
nalis: aliquando repausatio in bonis oꝑib:
aliquando requies temporalis accipitur.
Qd ẽ enĩ qđ in euugłio sanato cuidã dñs
dicit. surge. tolle grabatũ tuũ. & uade in
domũ tuam: nisi qđ ꝑ grabatũ uoluptaᷤᷤ
carnis designatur: Et iubetur itaq ut
hoc sanus portet. ubi infirmꝰ iacuerat: qr
nimirũ om̃is qui adhuc uiciis delectatur.
infirmꝰ iacet in uoluptatib carnis. Sed
adiutorio ẽreptus a uiciis. eiusde carnis
contumelias postmodũ tolerat. in cuiꝰ priꝰ
desideriis requiescebat. Rursũ ꝑ lectũł
stratũ. repausatio in bonis oꝑib designat᷑:
ꝑpetrasti derelinque: Et qͥd ẽ dicere ster-¬
ne tibi: nisi mercedis causas in quib reqͥes¬
cere debeas oꝑare: ut & deserat surgendo
qđ fecit: & inueniat sternendo qđ fece¬
hendit dicens: declina a malo & fac bonũ.
Declinare quippe a malo ẽ. ab eo quo ia-¬

Expanded text:
In Scriptura sacra lectus, sive grabatus, seu stratum, aliquando voluptas carnis, aliquando repausatio in bonis operibus, aliquando requies temporalis accipitur. Quid est enim quod in Evangelio sanato cuidam Dominus dicit: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam , nisi quod per grabatum voluptas corporis designatur? Et jubetur utique ut hoc sanus portet, ubi infirmus jacuerat, quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed uia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rursum per lectum vel stratum repausatio in bonis operibus designatur. perpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescete debeas operare, ut et deserat surgendo quod fecit, et inveniat sternendo quod fecehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo ja
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑ memoriã conditionis. Unde dauid
ꝓpħa. cũ ꝓcussionis pondere in excessũ
uocis erumꝑe cogeretur: ad considera¬
tionẽ conditionis suȩ se recolligens ait.
Obmutui & ñ aperui os meũ: qm̃ tu
fecisti me. Pensauit enĩ conditionis suȩ
ordinẽ. & iustitiã ꝑcussionis inuenit:
quia qui benigne eũ qui ñ erat condi¬
dit. eũ ꝓfecto qui erat non nisi iuste
ut in om̃e qđ appetit & tam̃ rerum or¬
dinẽ contrariũ sentit. si possit fieri. cur
ita uel ñ ita sit. diuinis sibi responderi
uocib uelit: ut dm̃ de cuncta rerũ con¬
trouersia consulat: & responsionis eius
cognita ratione conquiescat. Helui au¬
tẽ preuidens qđ scripturã sacr̃a dñs con¬
deret. & in ea uel publicis. uel occultis
cunctoꝵ questionib responderet. ait.
Aduersus eũ contendis. qđ non ad om̃ia¬
uerba responderit tibi: semel loquit᷑ ds̃.
& scdo id ipsum ñ repetit. Acsi diceret.

Expanded text:
tis per memoriam conditionis. Unde David tis per memoriam conditionis. Unde David propheta, cum percussionis pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me . Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussionis invenit, quia qui benigne eum, qui non erat, condidit, eum profecto, qui erat, non nisi juste ut in omni quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta eorum controversia consulat, et responsionis eius cognita ratione, conquiescat. Heliu autem praevidens, quod Scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis, vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis quod non ad omnia responderit tibi. Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetit. - Ac si diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
a delectatione peccati. Neq enĩ illic ha¬
bet qđ formidare debeat de gladio sen-¬
tentiȩ: que hic post emendationẽ suam
pollutio ñ corruperit culpȩ. Bene ergo
dr̃. eruens animã eius de corruptione. &
uitã illiꝰ ut ñ transeat in gladium. De
corruptione nanq ad gladiũ transire ẽ:
post ꝑacta uicia ad toleranda supplicia

Expanded text:
a delectatione peccati. Neque enim illic haa delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollutio non corruperit culpae. Bene ergo dicitur: Eruens animam ejus de corruptione, et vitam illius, ut non transeat in gladium. De corruptione namque ad gladium transire est post peracta vitia ad toleranda supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
priũ. nisi peccatũ fecit: Et scriptum ẽ.
Iniciũ om̃is peccati suꝑbia. Bene gͦ dicit᷑:
quia cũ homo ab his quȩ fecit auertitur.
de suꝑbia liberatur. Contra conditorem
qͥppe suꝑbire ẽ. precepta eiꝰ peccando tran-¬
scendere: quia quasi a se iuigũ dñationis
eiꝰ excutit. qui ꝑ obedientiã subesse contẽp¬
nit. At contra qui id qd fecit uitare ap¬
petit. id qđ de dõ factus ẽ recognoscit: &
ad conditionis suȩ ordinẽ humilit̃ redit.
dũ sua oꝑa fugiens. talẽ se qualis a dõ fa
tantur: apte subiungit. Eruens animã¬
seat in gladiũ. Om̃is quippe peccator ab
hac corruptione uicioꝵ illuc ad gladiũ
compellitur transire penarũ: ut unde
hic inique delectatus est. inde illic iuste
crucietur. Notandũ est gͦ qđ ds̃ nobis
ꝑ somniũ loquens. prius nos a corrupti¬
one. & postmodũ nos a gladio liberat:
quia nimirũ illius uitã illic eripit ab ul-¬
tione supplicii. cuiꝰ hic mentẽ subtrahit

Expanded text:
 Et scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Bene ergo dicitur quia homo cum ab his quae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factantur, apte subjungitur: CAjudicii gladio.---Omnis quippe peccator ab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ut unde hic inique delectatus est, inde illic juste crucietur. Notandum est ergo quod Deus nobis per somnium loquens, prius nos a corruptione, et postmodum a gladio liberat, quia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit
Abbreviated transcription (Latin):
punctione uehem̃ter afficit᷑: cũ aut ma¬
loꝵ suoꝵ reminiscit᷑. considerans uͥ fuit:¬
r aut iudicioꝵ dĩ sententiã metuens. & se¬
z. cũ querens cogitat ubi erit: aut cũ mala
uitȩ presentis sollert̃ attendens. merens¬
x considerat ubi ẽ: aut cũ bona suꝑne pa-¬
triȩ contẽplatur: quȩ quia necdum adi¬
piscit᷑. lugens conspicit ubi ñ est. Maloꝵ
suoꝵ paulus meminerat: & ex eis se in
quib fuerat affligebat. cũ diceret. Non
sum dignꝰ uocari apłs: quia ꝑsecutus sũ
ȩccłam dĩ. Rursũ diuinũ iudiciũ subti¬
lit̃ pensans. in futuro male ẽẽ metuebat.
dicens. Castigo corpꝰ meũ & seruituti sub¬
itio: ne forte aliis predicans ipse reꝓbus
efficiar. Rursum mala p̾sentis uitȩ pen-¬
sabat. cũ diceret. Dũ sumus in corpore
peregrinam a dño: Et. uideo aliam le¬

Expanded text:
malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Rursum divinum judicium subtiliter pensans, in futuro male esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Rursus mala praesentis vitae pensabat, cum diceret: Dum sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino . Et: Vide
Abbreviated transcription (Latin):
xisti gͦ in aurib meis. & uocẽ uerboꝵi tuoꝵ
audiui: atq eandẽ uocẽ subiungens ait.
Mundus sum ego. & absq delicto: imma¬
culatus. & ñ est iniquitas in me: quia que¬
relas in me repperit. ideo arbitratus est
me inimicũ sibi: posuit in neruo pedes
meos: custodiuit om̃s semitas meas. Moxq
contra hȩc uerba quȩ beatũ iob dixisse nar
iob ueracit̾ dixerat: qđ absq culpa fuerit
flagellatus. Hoc enĩ ipse de se. qđ de illo
ad diabolũ dñs dixit. cõmouisti me adu̾.¬
sus eũ ut affligerẽ eũ frustra. Sed heliu
ñ credidit cessante culpa potuisse eũ etiã
ꝓ gr̃a flagellari: nesciebat enĩ flagellis eiꝰ
non delere uiciũ. sed meritũ augere: &
ꝓ eo qd̃ sine delicto se dixerat flagellatũ.
hac eum sententia increpat dicens: hoc
ẽ gͦ in quo ñ es iustificatus. Habent e¬
nim hoc arrogantes ꝓpriũ. ut plus ar-¬
guere appetant. quã consolari: & quȩq

Expanded text:
xisti ergo in auribus meis, et vocem verborum tuorum xisti ergo in auribus meis, et vocem verborum tuorum audivi. - Atque eamdem vocem subjungens ait: Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. - Moxque contra haec, quae beatum Job dixisse narrJob veraciter dixerat, quod absque culpa fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non dolere vitium, sed meritum augere, et pro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari, et quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
Habent hoc etiã arrogantes proprium.
qd prius quã dicant. mira se dicere semꝑ
existimant: & locutionẽ suã admirando
p̃ueniunt: quia uel in acutis sensib ipsa
elatio quanta sit fatuitas ignorant. No¬
tandũ quoq est qđ paulus dũ mire he¬
breos admoneret. adiunxit. Rogo au¬
tẽ uos fr̃s ut sufferatis uerbũ salutis: &¬
enĩ ꝑpaucis scripsi uobis. Helui autẽ
inania ꝓtulit: & quasi consolando subiun.¬
git. Miraculũ meũ non te t̾reat: & eloqͥ¬
um meũ non sit tͥ graue. Ille dicta sua.
uerbũ solatii: hic uero eloquentiã. mira¬
culũ uocat. Ecce quã distincti sapores
ꝓdeunt fructuũ: ex diuersa radice cogi.¬
tationũ. Ille de magnis humilit̾ sensit:
iste de minimis se inanit erigit. Qd gͦ
int̾ hȩc. nisi hoc ẽ sollert̃ intuendũ. qđ
& ascensuri in imo se ẽẽ considerant: &¬
casuri semꝑ in p̾cipiti stant. salomone at¬
testante qui ait. ante riunã exaltabit᷑ cor.
& ante głam humiliabitur: Sequit᷑. Di¬

Expanded text:
Habent hoc etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores pro deunt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo se esse considerant, casuri semper in praecipiti stant? Salomone attestante, qui ait: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis agnoscit: & modũ certȩ locutio¬
nis ignorat: Qid ẽ qđ se beato iob. &
conditus exequat. & locuturus exaltat:
nisi hoc qđ arrogantes om̃s cunctis qͥdẽ
hominib equalit̾ se conditos memine¬
runt: sed ꝑ fastũ scientie auditores suoᷤᷤ
equales sibi uel eẽ. uel credere dedignan¬
tur: eisq se ꝑ naturȩ conditionẽ confert̃.
sed ꝑ tumorẽ scientiȩ suꝑponunt: Eqͣ¬
les quidẽ se iudicant exstitisse nascendo.
illud ad maius miraculũ reuocant. qđ
equales nascendo fuerunt. Unde infla¬
tus helui dicit. Ecce & me sicut & te fe¬
cit ds̃. & de eodẽ luto ego quoq formatus
sũ: uerũtam̃ miraculũ meũ non te ter¬

Expanded text:
tionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus su
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ aꝑtionẽ auriũ disciplinã uocat: quia
co magis nos afficiendo conterit. quo magiˢ
ad nos ꝑ occultã melius inspirationis gra-¬
tiã int̾nȩ intelligentiȩ sonus erũpit. Neq
enĩ fleret extrinsecus qͥsq qđ est: si non
intrinsecus potuisset sentire qđ nondũ ẽ.
Nanq cũ nosmet ipsos conspicimꝰ bene
conditos. sed ad ꝑsuasionẽ diabolicã pesti.¬
fera consensione deceptos. in nobismet ip¬
sis attendimꝰ aliud ẽẽ qđ fecimꝰ. aliud qđ
facti sumꝰ: conditione nos integros. sed cul¬
pa uiciatos. Proinde compuncti appeti.¬
mus uitare quȩ fecimꝰ: ut ad id quod fa¬
cti fuimꝰ reformemur. Unde & apte seqͥ¬

Expanded text:
dem apertionem aurium disciplinam vocat, quia dem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam internae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. Unde et apte sequ
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet eius amore dulcedinis sibi corã¬
se uiluit: & postqũã hanc utcunq ꝑcipere
potuit. qͥd sine illa dudũ fuisset inuenit:
cui inherere conatur. sed ab eius fortitudi-¬
ne sua adhuc infirmitate repellit᷑. Et qr
eiꝰ munditiȩ contemꝑari ñ ualet. flere dul-¬
ce habet: sibiq ad se cadenti. infirmitatis
suȩ lacrimas sternere. Neq enĩ potest m̃¬
tis oculũ in id qđ intra se raptim conspexe¬
rat figere: quia ipso uetustatis suȩ usu de¬
orsum ire compellit᷑. Int̾ hȩc hanelat:
estuat: suꝑ se ire conat᷑: sed ad familiares
tenebras suas uicta fatigatione relabitur.
Na gͦ sic affecta anima. contra semetip¬
sam graue certam̃ tolerat semet ipsam:
& quia om̃is hȩc de nobis controuersic
cũ nos afficit. quasi delectatione ꝑmixta
ñ modicũ dolorẽ parit: Heliu postqũã
dixit. dm̃ nobis ꝑ somniũ loqui. & locutio¬
ne
eius nr̃as aures aperiri. ñ immerito ean-¬

Expanded text:
videlicet ejus amore dulcedinis sibi coravidelicet ejus amore dulcedinis sibi coram viluit; et postquam hanc utcunque percipere potuit, quid sine illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine sua adhuc infirmitate repellitur. Et quia ejus munditiae contemperari non valet, flere dulce habet, sibique ad se cadenti infirmitatis suae lacrymas sternere. Neque enim potest mentis oculum in id quod contra se raptim conspexerat figere, quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur, sed ad familiares tenebras suas victa fatigatione relabitur. Quia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat semetipsam, et quia omnis haec de nobis controversia, cum nos afficit, quamvis delectatione permista, non modicum dolorem parit, Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, et locutione ejus nostras aures aperiri, non immerito eam
Abbreviated transcription (Latin):
solet. qua om̃s imaginationes corporeas
insolent̾ sibi obuiantes discutit: & cordis
oculũ figere in ipso radio incircũscriptȩ¬
lucis intendit. Has quippe figurarum
corporaliũ species ad se intus ex infirmi¬
tate corporis traxit: sed ꝑfecte compun
ta. hoc summoꝑe inuigilat. ne cũ uerita.¬
tẽ querit. eã imaginatio circum scriptȩ
uisionis illudat: cunctasq sibi obuiantes
imagines respuit. Qa enĩ ꝑ illas infra se¬
illis suꝑ se ire conatur. Et postquã ꝑ mul¬
ta indecent̃ sparsa est: in unũ se colligere
nititur: ut si magna ui amoris p̃ualet.
ẽẽ unũ atq incorporeũ contẽpletur. Unde
aliquando ad quandã inusitatã dulcedi-¬
nẽ interni saporis admittit᷑: & raptim ali¬
quomͦ ardenti sp̃u afflicta renouatur: tan¬
toq magis inhiat. quantõ magis qđ amet
degustat: atq ad hoc intra se appetit. qđ¬
dulce sibi sapere intrinsecus sentit: quia

Expanded text:
solet, qua omnes imaginationes corporeas solet, qua omnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes discutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptalucis intendit. Has quippe figurarum corporalium species ad se intus ex infirmitate corporis traxit. Sed perfecte compunta hoc summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infrillis super se ire conatur. Et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut, si magna vi amoris praevalet, esse unum atque incorporeum contempletur. Unde aliquando ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, et raptim aliquomodo ardenti spiritu afflata renovatur, tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce sapere intrinsecus sentit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quã in imaginẽ dĩ ambulet homo: tam̃
uane conturbabit᷑. Qrursus ȩternã pa¬
triã contemplatus. & hȩc mala pensans
in quib erat. atq illa bona considerans
in quib adhuc ñ erat. ait. Heu mͥ qđ
incolatus m̃s ꝓlongatus ẽ: & ego dixi in
pauore meo. ꝓiectus sum a uultu ocłoꝵ
tuoꝵ. Subleuatus in extasi. qđ nr̃i inter¬
pretes pauorẽ non ꝓprie uocauerunt: a
uultu oculoꝵ dĩ uidit se ẽẽ ꝓiectum. Post
int̾ni quippe luminis uisionẽ. quȩ in eius
anima ꝑ contẽplationis gr̃am radio ela-¬
ritatis emicuit. ad semet ipsũ redit: & cog¬
nitione ꝑcepta uel quib illic bonis dees-¬
set. uel quib malis hic adesset inuenit.
Neq enĩ quis presentis uitȩ mala sicut
sunt. conspicere preualet: si bona ȩternȩ
patriȩ ꝑ contemplationis gustũ contin-¬
gere necdũ ualet. Unde a uultu ocłoꝵ
dei se ꝓiectum ẽẽ cognouit: subleuatus
qͥppe uidit. qđ se hic uidere ñ posse ad se

Expanded text:
am in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Qui rursum aeternam patriam contemplatus, et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu oculorum tuorum . Sublevatus in exstasi, quod nostri interpretes pavorem proprie vocaverunt, a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae in ejus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, ad semetipsum rediit; et cognitione percepta, vel quibus illic bonis deesset, vel quibus malis 752 hic adesset, invenit. Neque enim quis praesentis vitae mala sicut sunt conspicere praevalet, si bona aeternae patriae per contemplationis gustum contingere necdum valet. Unde et a vultu oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod de se hic videre non posse ad se
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculo seruiunt. & a quinqͣgenario
custodes uasoꝵ funt: ut uidelicet qͥ ad¬
huc impugnantiũ uicioꝵ certamina ꝑ
consensũ delectationis tolerant. aliori cu¬
rã suscipere ñ p̾sumant. Cũ uero tẽp¬
tationũ bella subegerint: quia apud se
iã de intima tranqͥllitate securi st̃. anima¬
rũ custodiã sortiant᷑. Sed qͥs hȩc tẽptati¬
onũ p̾lia sibi ꝑfecte subigat. cũ paulus di¬
cat. uideo aliã legẽ in membris meis. repu¬
gnantẽ legi mentis meȩ: & captiuũ me du¬
centẽ in lege peccati: Sed aliud ẽ bella for¬
tit᷑ ꝑpeti aliud bellis eneruit̾ expugnari.
In istis exercet᷑ uirtus ne extolli debeat: in
illis om̃imodo extinguit᷑ ne subsistat.
Qui gͥ scit fortit temptationes ferre
certaminis: & cũ temptatione concuti¬
tur. in alta arce p̃sidet quietis: quia
etiã apud semet ipsũ sub seipso ẽẽ con-¬
tentiones uicioꝵ conspicit: quib nulla

Expanded text:
bernaculo serviunt, et a quinquagesimo bernaculo serviunt, et a quinquagesimo custodes vasorum fiunt, ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant; cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec tentationum praelia sibi perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nulla
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sapiunt. ñ ostendt̃. Ulim quippe¬
intrinsecus estuantẽ ferre uix possunt:
si om̃e qd sentiunt paulo tardiꝰ innotesẽt.
Unde necesse ẽ. ut cũ res bona agit᷑ pruis
eiꝰ elatio in corde uincat᷑: ne si ã radice mi¬
serȩ intentionis ꝓdeat. amaros nequitiȩ
fructus ꝓducat. Hi gͦ qui adhuc uicioꝵ
bello subiacent. nequaquã ꝑ p̾dicationis
usũ preesse magisterio ceteroꝵ debent.
Hinc ẽ enĩ qd iuxta diuinȩ dispensatio
nis uocẽ ab anno uigesimo & quinto leui¬
te tab̾naculo seruiint: sed a quinqͣ ge¬
nario custodes uasoꝵ fiunt. Qid enim
ꝑannũ quintũ ac uigesimũ in quo flos
uiuentutis oborit᷑. nisi ipsa contra unũ¬
qđq uiciũ bella signantur: Et quid ꝑ
quinqͣ genariũ. in quo & iubelei requies
continet᷑: nisi interna quies edomito bel¬
lo m̃tis expͥmitur: Qͥd uͦ ꝑ uasa taber¬
naculi. nisi fideliũ animȩ figurantur:
Leutȩ gͦ ab anno uigesimo & quinto ta¬

Expanded text:
quod sapiunt non ostenduquod sapiunt non ostenduintrinsecus aestuantem ferre vix possunt, si omne quod sentiunt paulo tardius innotescunt. Unde necesse est, ut cum res bona agitur, prius ejus elatio in corde vincatur, ne si a radice miserae intentionis prodeat, amaros nequitiae fructus producat. Hi igitur qui adhuc vitiorum bello subjacent, nequaquam per praedicationis usum praeesse magisterio caeterorum debent. Hinc est enim quod juxta divinae dispensatnis vocem ab anno vigesimo et quinto Levitae tabernaculo serviunt, sed a quinquagesimo custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum ac vigesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquodque vitium bella signantur? Et quid per quinquagesimum, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesimo et quinto ta
Abbreviated transcription (Latin):
dũ linguis om̃ib loquerentur. a iudeis
nescientib. sed tam uere attestantib di-¬
ctũ ẽ. hi musto pleni sunt. Laguncu¬
las uͦ infirmas ipsahumanitate consci¬
entias. uel certe hȩc terrena corporũ
uascula ñ inconuenient̃ accipimus:
de quib paulus apłs dicit. habemus
thesaurũ istũ in uasis fictilib. Heliu
autẽ quia sicut suꝑuis dixi. sic inflati.¬
one elationis extendit᷑. ac si ad loquendũ
ꝑ caritatis grãm ardore scĩ sp̃e accen.¬
datur: sensus sui sp̃m in eo qđ tacuit.
quasi musto absq spiraculo cõparauit.
Et bene ait. qđ lagunculas nouas dis¬
rumpit: quia scĩ sp̃c feruor ñ solũ ue¬
teri. sed etiã noua uita uix capitur.
Mustũ gͦ lagunculas nouas disrũpit:
quia feruoris eiꝰ potentia etiã sp̃ualia
corda transcendit. Loquar & respira¬
bo paululũ: aperiã labia mea & respon¬
debo. Bene ait respirabo: quia sicut
labor iustoꝵ ẽ uidere praua nec corri¬
gere. ita grauis ẽ labor arrogantiũ. si

Expanded text:
dum linguis omnibus 741 loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vera attestantibus, dictum est: Hi musto pleni sunt . Lagunculas vero infirmas ipsa humanitate conscientias, vel certe haec terrena corporum vascula, non inconvenienter accipimus, de quibus Paulus apostolus ait; Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Eliu autem, quia, sicut superius diximus, sic inflatione elationis extenditur, ac si ad loquendum per charitatis gratiam ardore Spiritus sancti accendatur, sensus sui spiritum in eo quod tacuit, quasi musto absque spiraculo comparavit. Et bene ait: Quod lagunculas novas disrumpit; quia sancti Spiritus fervor non solum veteri, sed etiam nova vita vix capitur. Mustum ergo lagunculas novas disrumpit, quia fervoris ejus potentia etiam spiritalia corda transcendit. Loquar, et respirabo paululum; aperiam labia mea, et respondebo. Bene ait: Respirabo, quia sicut labor justorum est videre prava, nec corrigere; ita gravis est labor arrogantium, si
Abbreviated transcription (Latin):
Magnȩ uirtutis laus ẽ. simplicitas locu¬
tionis. Quã quia arrogantes ñ habent:
habere se hanc sollicitius asserunt. ut se.¬
curiꝰ audiantur: & pure se locuturos de¬
nuntiant: quia duplicitatis suȩ malitiã
deprehendi formidant. Sepe autẽ & fal.¬
sis uera ꝑmiscent: ut inde eorũ mendacio
citius credatur. unde inesse eis assertio ue.¬
ritatis agnoscitur. Quia igit᷑ helu & pu¬
re se locuturũ ꝑhibuit. & dicta sua appel¬
lando sententias fauore p̃cucurrit: eandẽ
ĩa sententiã qũã p̃misit. adiungit dicens.¬

Expanded text:
Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis. Quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut securius audiantur. Et pure se locuturos denuntiant, quae duplicitatis suae malitiam deprehendi formidant. Saepe autem et falsis vera permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando sententias favore praecucurrit, eamdem jam sententiam quam promisit adjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
alios ab errore cõpescant. Neq ã se ipsi
ita loquendo exeunt. ut gaudiũ mentis
in ostensione ponant diserte locutionis:
sed bonũ scientiȩ in cordis secreto medi¬
tant᷑: & ibi gaudent. ubi hoc ꝑcipiunt:
ñ ubi tot temptationũ laqueos innotes¬
cere cõpelluntur: qu̾auis cũ bonũ quod
accipiunt innotescunt. media int̾uenien¬
te caritate ex ꝓuectu audientiũ. & ñ ex ꝓ¬
pria ostensione gratulant᷑. Arrogantes
enĩ cũ scientiã accipiunt: nichil se acce¬
pisse estimant. si hanc eos occultã habe¬
re contingat. Nusquã quippe suũ gau¬
diũ: nisi in ore hominũ ponunt. Unde
& fatuȩ uirgines in uasis suis oleũ non
sumpsisse referunt᷑: quia arrogantes
om̃s cũ se ab aliquib fortasse uiciis conti¬
nent. bonũ głȩ intra conscientias habe¬
re non possunt. In uase autẽ ꝓprio sũp¬
serat paulus oleũ. qui dicebat. Gła nr̃a
hȩc ẽ. testimoniũ conscientię nr̃e. Inane

Expanded text:
alios ab errore compescant; neque a se ipsis alios ab errore compescant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis, sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt, media interveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria ostensione gratulantur. Arrogantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere contingat. Nusquam quippe suum gaudium, nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in vasis suis oleum non sumpsisse referuntur , quia arrogantes omnes cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias habere non possunt. In vase autem proprio sumpserat Paulus oleum, qui dicebat: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Inane
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicat: quia uidelicet uir arrogans
& formã in se arrogantiũ intentans. ñ
aduersarioꝵ dicta superare sed suã sapi¬
entiã ostentare festinat. Unde & sequit᷑.
Respondebo & ego partẽ meã: & osten.¬
dã sapientiã meã. Hanc enĩ partẽ suã
om̃is arrogans estimat. si scientiã non tã
habeat quã ostendat: quia nimirũ om̃s
elati scientiã non habere appetunt. sed
ostendunt. Quo contra bene ꝑ moysen dr.
Uas qđ non habuerit oꝑculũ. nec ligatu¬
rã desuꝑ: immundũ erit. Tegnen qͥppe
oꝑculi uel ligaturȩ ẽ censura discipline¬
silentii: qua quisqͥs non p̾mitur. quasi uaᷤᷤ
immundũ pollutũq reꝓbatur. An non
uas sine oꝑculo helui fuerat: qui hanc
ẽẽ partẽ suã estimauerat. se ostendere sci¬
entiã qũa habebat: Quasi enĩ uas sine
oꝑculo uel ligatura polluitur: qui ꝑ stu¬
diũ ostentationis patens. nullo uelamine
taciturnitatis operitur. Predicatores aũt
ipsi de sapientia gaudeant: foris autem

Expanded text:
tiplicat, patet quia vir arrogans et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed sapientiam ostentare festinat. Sequitur: VERS. 17. Respondebo et ego partem meam, et ostendam scientiam meam. Hanc enim partem suam omnis arrogans aestimat, si scientiam non tam habeat quam ostendat, quia nimirum omnes elati scientiam non habere appetunt, sed ostendere. Quo contra bene per Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, nec ligaturam desuper, immundum erigatura, est censura disciplinae, qua quisquis non premitur, quasi vas immundum pollutumque reprobatur. An non vas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatis operitur. Vet. X. Praedicaipsi de sapientia sua gaudeant, foris autem
Abbreviated transcription (Latin):
increpatio delinquentiũ ium a correp¬
tione oris infixit. Caritatis enĩ relus
consolatione admirabili augendo se
tẽperat. quando contra iniquoꝵ oꝑa
ꝑ uocẽ correptionis emanat: ut & quȩ
corrigere ñ ualet increpare ñ desinat:
ne se participẽ delinquentiũ ex consen¬
su taciturnitatis addicat DSed quia se¬
pe ñnulla uicia uirtutes se ẽẽ menti¬
untur. sic̃ effusio ñnũqu̾a miscda. et
tenacia nonnũqua parsimonia. & cru¬
delitas aliquando iustitia uult iuderi:
sĩta plerũq mentẽ ad loquendi impetũ
uanȩ głȩ anxietas nequaqu̾a se intra
silentium capiens quasi zelus caritatis
inflãmat: atq appetitȩ ostensionis uis
ad effrenationẽ locutionis impellit: &
quasi sub studio consolandi. libido erũ¬
pit apparendi. Non enĩ curat loquen¬
do qͥd ꝓsit. sed qͥd appareat: nec studet
ut malũ qđ cernit corrigat. sed bonum
qđ sentit ostendat. Vnde helui quoq

Expanded text:
increpatio delinquentium a correpincrepatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitatis addicat. CAP. pe nonnulla vitia virtutes se esse mentiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erupit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sustinens: audiui enĩ contumeliaᷤ mul.¬
toꝵ. Pro eo enĩ qđ se minime audiri
conspexit. silentiũ appetiit: sed cũ cres-¬
centia mala cerneret. in eodẽ silentio ñ
ꝑmansit. Quia enĩ foris tacuit ex tedio
locutionis: intus ignẽ ꝑtulit de relo cari¬
tatis. Inflãmant᷑ quippe corda iustoꝵ.
cũ non correpta crescere conspiciunt
acta maloꝵ: eoꝵq culpȩ se participes
credunt. quos in iniquitate crescere si¬
lendo ꝑmittunt. Dauid ꝓpha postꝗͣ
sibi silentiũ indixerat dicens. posui ori
meo custodiã. dũ consistit peccator ad¬
uersũ me. obinutui & humiliatus suͦ.
& silui a bonis: in ipso suo silentio isto
relo caritatis exarsit. qui ilico subdidit.
& dolor m̃s renouatus ẽ: concaluit cor
meum intra mei & in meditatione mea
exardescet ignis. Intus cor concaluit:
quia dilectionis ardor ꝑ admonitionẽ
locutionis exteriꝰ emanare recusauit.
Ignis in meditatione cordis exarsit: qr

Expanded text:
non sustinens; audivi enim contumelias mulnon sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis , in ipso suo silentio, isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est, concaluit cor meum iexardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ejus ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uteri mei: en uent̾ nĩs quasi mustũ absq
spiraculo. qđ lagunculas nouas disrum¬
pit: loquar & aspiraho paulũ: aperiam
labia mea & respondebo. Nonnuqua
arrogantes uiri dũ p̾dicatores scõs. ma¬
gna eloqui. ac ꝓ locutione sua uenerari
conspicunt: locutionis eorũ celsitudi¬
nẽ. & ñ utilitat᷑e intentionis imitantur.
Neq hoc amant qđ illi appetunt: sed
hoc sũmope appetunt. qđ clari homi¬
nib ostenduntur. Nam sepe contingit.
ut sapientes uiri cũ se ñ audiri conside¬
rant: ori suo silentiũ imponant. Sed
plerũq dũ conspiciunt qđ iniquoꝵ fa¬
cinora ipsis tacentib & nͨ corripientib
crescunt. uim quanda sp̃c sui sustine¬
ant: ut in locutione aꝑtȩ correptionis
erumpant. Unde ꝓpħa iheremias cũ¬
sibi predicationis silentiũ indixisset di¬
cens. non recordabor eiꝰ. neq loquar ultͣ
in nomine illiꝰ: ilico adiunxit. Et fa¬
ctus ẽ in corde meo quasi ignis exestuanᷤᷤ.
claususq in ossib meis: & defeci. ferre

Expanded text:
uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumpit. Loquar et respirabo paululum: aperiam labia mea, et respondebo. Juxtaarrogantes viri, dum praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius; illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre
Abbreviated transcription (Latin):
ei p̃mia ȩternoꝵ munerũ subtrahun¬
tur. Quoꝵ uocẽ helui obuiat dicens
ne forte dicatis inuenimꝰ sapientiã.
ds̃ ꝓiecit eũ non homo: ac si arrogan
cłam in honore hominũ florere tem.¬
poralit̾ cernitis: ꝓiectam eã a dño ñ
credatis. Scit enĩ redẽptor euis & in
hoc itinere solatia uenienti tribuere:
& ꝑuenienti ad ȩternã patriã suꝑna
p̃mia reseruare. In cassum gͥ dicitis
quia ds̃ eã & non homo ꝓiecerit: cum
ueneruri illã a cunctis fere hominib
uidetis: quiã sic & terrenȩ głȩ adium̃¬
tũ tribuitur. ut ꝑ hoc multiplicius etiã
ad cȩlestia subuehatur. Seqñ. Nichil¬

Expanded text:
ei praemia aeternorum munerum subtrahunei praemia aeternorum munerum subtrahuntur. Quorum vocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum non homo. Ac si arrogantlesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus, et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis quia Deus eam et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominibus videtis, quia sic ei terrenae gloriae adjumentum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia subvehatur. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ litterȩ expectat: loquens heliu
indicat qũa suꝑbe tacuerit. Cum enĩ
dicit. expectaui sermones ur̃os. & puta¬
bã uos aliqͥd dicere: aꝑte declarat se ad
uerba senũ iudicantis potius studio qͣm
discentis uoto tacuisse: qu̾auis hec meliꝰ
uitã arrogantiũ signant. qui aliquan¬
do intra scãm ȩccłam positi. cũ eiusdem
scẽ eccłȩ aduersarios conspiciunt. non
in eis annos temporũ. sed intentionẽ so¬
lent pensare uerborũ. Nã quantolibet
sint eisdẽ arrogantib antiquiores here.¬
tici: eos audacter cõprunt. in quorũ uer¬
bis dogmnata ꝑuersa reprehendunt.
Seqr̃. Sed ut uideo ñ est qui arguere
possit iob. & respondere ex uobis sermo.¬
nib eius: ne forte dicatis. inuenimus
sapientiã. ds̃ ꝓiecit eũ non homo. Sepe¬
cabiles solent. cũ a cunctis fere gentib
scãm eccłam uenerari conspiciunt: opi¬
nionẽ eius quib ualent obtrectationib
lacerare contendunt. dicentes. Iccirco
illi cuncta temporalia suppetunt. qr

Expanded text:
terae exspectat spectat, loquens Eliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, non in eis temporum annos, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. . Sed ut video non est qui arguere possit Job, et respondere ex vobis sermonibus ejus. Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam; Deus projecit eum, et non homo. cabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Recta consideratio. qđ dm̃ homini idcir¬
co ñ equat: quia quãdui hic subsistat. uł
quando ad dĩ udiciũ tollatur ignorat.
Et bene ait. post modicũ tollat me factor
m̃s: quia qualibet longũ fuerit tẽpꝰ uitȩ
p̃sentis. eo ipso breue ẽ. qͦ ꝑmanens ñ est.
Neq enĩ dignũ ẽ ut dutinũ iudicetur.
qͥcquid fine circũseribit᷑. Sed int̾ has
sententias quas ex ueritate solidas ꝓfert.
ad uerba rursũ elationis erũpit dicens.¬

Expanded text:
Recta consideratio, quod Deum homini idcirco non aequat, quia quandiu hic subsistat, vel quando ad Dei judicium tollatur, ignorat. Et bene ait: 742 Post modicum tollat me factor meus, quia quamlibet longum fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est, quo permanens non est. Neque enim dignum est ut diutinum judicetur, quidquid fine circumscribitur. Sed inter has sententias quas ex veritate solidas profert, ad verba rursum elationis erumpit, dicens