comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut se inuicem corrigant inuiis mandatoꝵ dĩ.
Uel illud qđ suꝑius est scriptum: peccata ado.¬
lescentiȩ mee et ignorantiȩ meȩ ne memineri.
Istud. et etas excusat. & ignorantia. Unde intel.¬
ligimus eum qui peccat in adolescentia & ñ ig.¬
est librata ponderib. Docebit mansuetos uias
suas. miscđiam et ueritatem: et ut se ex toto cor¬
de diligant. qui est uera uia. Sic enĩ sequitur.
Uniuerse uic dñi miscdia et ueritas. Miscđia.
quia nos redemit: et ueritas quia impios udi.¬
cabit. Dulcis et rectus dñs: quia qui se miserũ
confitetur. miseretur illi ds̃. Requirentib te¬
stamentũ eius. Illis facit miscłiam qui requi¬
runt nouũ testamentũ: quo nos suo sangui
ne reconciliauit deo patri: Testimonia eius pro¬
phetas & apłos: quoꝵ testimoniis est eccłia cõ.¬
gregata. Propter nomen tuũ dñe ꝓpiciabe¬
ris peccato meo: non ꝓpter meũ meritum. s

Expanded text:
ut se invicem corrigant in viis mandatorum Dei. ut se invicem corrigant in viis mandatorum Dei. Vel illud quod superius scriptum est: Peccata adolescentiae meae et ignorantiae meae ne memineris. Istum et aetas excusat, et ignorantia. Unde intelligimus eum qui peccat in adolescentia, et non igest librata ponderibus. Docebit mansuetos vias suas. Misericordiam et veritatem: et ut se ex toto corde diligant, quae est vera via. Sic enim sequitur: Universae viae Domini misericordia et veritas. Misericordia, quia nos redemit: et veritas, quia impios judicabit. Dulcis et rectus Dominus: quia qui se miserum confitetur, miseretur illi Deus. Requirentibus testamentum ejus. Illis facit misericordiam, qui requirunt novum Testamentum: quo nos sanguine suo reconciliavit Deo Patri. Et testimonia ejus. Prophetas et apostolos: quorum testimoniis est Ecclesia congregata. Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo. Non propter mea merita, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rantias meas. ue memineris dñe: illa quȩ in
adolescentia gessi. priusqͣm de domo patriꝰ mei¬
iniqui. ꝓcederem. Aut delicta uuentutis an¬
te baptismũ: et ignorantiȩ inee. boc est post
baptismũ. Scłm maguã miscdiam tuã. me.¬
mor esto mei ds̃: id ẽ non scđm mea merita.
s scd̾m tuam inscđiam. In mensa ẽ enĩ mise
ricordia tua qui uocas ea que non funt tanꝙͥ¬
ea quȩ sunt. Eopter bonitatem tuam dñe: qua
prouocas peccatores ad penitentiã. Quia dul¬
cis et rectus dñs. Dulcis. quia ẽ panis uite: dul.¬
cis quia ꝓmittit p̃mia futura. Rectus: quia
reddet unicuiq scđm oꝑa sua. Propter hoc
dabit legẽ delinquentib in uia. Legem cari.¬
tatis: ꝑ quam dimittentes offensas. reconcilia¬
mur deo. Delinquentib inuia: peccatoribus
inista uita. Diriget mites in iudicio. Mites
et humiles corde. dirigit in iudicio: idẽ discre¬
tionem facit hic in presenti. inter corpus & aĩam :

Expanded text:
rantias meas ne memineris, Domine. Illa quae in rantias meas ne memineris, Domine. Illa quae in adolescentia gessi, priusquam de domo patris iniqui procederem. Aut delicta juventutis, ante baptismum: et ignorantiae meae hoc est, post baptismum. Secundum magnam misericordiam tuam memor esto mei, Deus. Id est, non secundum merita, sed secundum tuaricordia tua, qui vocas ea quae non sunt tamquam quae sunt. Propter bonitatem tuam, Domine. Quia provocas peccatores ad poenitentiam. Dulcis et rectus Dominus. Dulcis, quia est panis vitae. Dulcis, quia promittit praemia futura. Rectus, quia reddit unicuique secundum opera sua. Propter hoc legem dabit delinquentibus in via. Legem charitatis; per quam dimittentes offensas, reconciliamur Deo. Delinquentibus in via, peccatoribus in ista vita. Diriget mites in judicio. Mites et humiles corde diriget in judicio, hoc est discretionem facit hic in praesenti inter corpus et animam:
Abbreviated transcription (Latin):
clesia. quȩ post resurrectionem dnĩcam se sup.¬
plicat edoceri. Uias tuas dñe notas fac michi.
et semitas tuas edoce me: illas ꝑquas ueni.¬
tur in regnũ tuum. Uel uias tuas. hoc ẽ man¬
data tua. Notas fac. idest demonstra michi. Se¬
mitas tuas edoce me.Semita minor est quam
uia. Per semitam: intelligitur arta & angu.¬
sta uia.quȩ ducit aduitam. Dirige me inue.¬
ritate tua. Uox ȩccłie. Dirige me: quia ego tor.¬
tuosus sum. Inueritate tua: hoc est in xp̃o tuo.
Edoce me: ut nichil ꝑuerse agam. Quia tues
ds̃ salutaris ms. Tua enĩ resurrectione. meũ
salutare michi collatum ẽ. Q te sustinui tota
die: hoc est toto tempore. Uidebunt me om̃s te
sustinere: ꝑ om̃e uite huius tempus. Audie¬
ran. enim ꝑuoces ꝓpħarum. te uenturũ esse
in mundũ: sustinui autem ꝑlumen fidei. do
factus es. Uł popłs. xp̃ianus loquitur: ut rec
misisti nobis. Delicta uiuentutis meç & igno¬

Expanded text:
clesiae: quae post resurrectionem Dominicam se supclesiae: quae post resurrectionem Dominicam se supplicat edoceri. Vias tuas, Domine, demonstra mihi: et semitas tuas edoce me. Illas per quas venitur in regnum tuum, vel vias tuas: hoc est, mandata tua: notas fac, hoc est, demonstra mihi, Semitas tuas edoce me. Semita minor est quam via: per semitam intelligitur arcta et angusta via, quae ducit ad vitam. Dirige me in veritate tua. Vox Ecclesiae. Dirige me, quia ego tortuosus sum. In veritate tua: hoc est, in Christo tuo: edoce me, ut nihil perverse agam. Quia tu es Deus salutaris meus. Tua enim resurrectione meum salutare mihi collatum est. Et te sustinui tota die. Hoc est toto tempore. Videbant me pro te sustinere per omne vitae hujus tempus. Audieram enim per voces prophetarum te venturum esse in mundum. Sustinui autem per lumen fidei, donfactus es. Vel populus Christianus loquitur: ut rectromisisti nobis . Delicta juventutis meae et igno
Abbreviated transcription (Latin):
fidit in dño. Non sit dilatio resurrectionis:
que obꝓbrium generet incredentes. Neq irri¬
deant me inimici mei: qui me irriserunt pꝰ
cum dicerent. Possum destruere. templũ hoc:¬
& in triduo reedificare. Neq irrideant me ini¬
mici mei. id ẽ illi qui ii homine tantũ mo¬
do confidunt: qr postquã ille defectus fuerit.
inimici eoꝵ irrident eis. & inimici eccłiȩ st̃
demones: heretici. uicia. et peccata. Q enim
umuersi qui te expectant. id ẽ qui te sustinẽt
ñ confundentur. neq hic neq in futuro: apł̃i¬
scilicet. uł hii qui credituri sunt ꝑ uerbum
eoꝵ in te. Confundantur om̃s iniqua agen¬
tes suꝑuacue. Propħa. non optando. s prophe.¬
tando dicit. Confundentur indiem iudicii.
illi qui usꝙ infinem in malicia sua ꝑseuerant.
illi qui suꝑ me ꝑpetratum scelus illud addide.¬
runt. ut sigillis tumulũ cõmunirent. Usq
hic dñs de passione sua: hinc mox succedit ec¬

Expanded text:
fidit in Domino . Non sit dilatio resurrectionis, fidit in Domino . Non sit dilatio resurrectionis, quae opprobrium generet inter credentes. Neque irrideant me inimici mei. Qui me irriserant prius cum dicerem: Possum destruere templum, et hoc in triduo reaedificare . Neque irrideant me inimici mei: id est, illi qui in homine tantummodo confidunt, quia postquam ille defectus fuerit, inimici ipsorum irrident ei: et inimici Ecclesiae sunt daemones, haeretici, vitia et peccata. Etenim un confundentur. Neque hic, neque in futuro: Apostoli, vel hi qui credituri sunt per verbum eorum in te. Confundantur iniqua agentes supervacue. Propheta non optando, sed prophetando dicit: Confundantur in die judicii illi, qui usque in finem in malitiam ipsorum perseverant: illi qui super perpetratum in me scelus illud addiderunt, ut sigillis tumulum communirent. Usque huc Dominus de Passione sua: hinc vox succedit Ec
Abbreviated transcription (Latin):
igesimus quartus psalmus. mediatoriᷤ
nr̃i missam ad patrẽ continet uocẽ: in¬
terdum habet et eccłiȩ supplicantis clamorẽ.
d te dñe leuaui animã meã. xxiiii.¬
Hic uox eccłiȩ intelligitur ad xp̃m. Le¬
uauidicit. id ẽ eleuaui dicit: quia prius ĩ ual
le lacrimarũ. ł in imo iacebat eccłia. antequã
xp̃c ueniret in mundũ. In quid eleuaur: hoc
est in spem. fidem. & caritatẽ. ꝑ significationem¬
sicut triticũ si in imo iaceat computrescit: si sur¬
sum eleuetur conseruatur: sic et anima si in pec¬
catoꝵ putredine hoc est in imo iaceat. cõputre¬
scit et ꝑit. Nam si sursũ eleuatur. idẽ in his su¬
pradictis. fide. spe. & caritate: custoditur. adeo.
Uel ad te dñe leuaui animã meã: ꝑcrucẽ. Deuᷤ
mñs. in te confido. Eccłiȩ confessio ẽ. In te confi.¬
do. Non in me s inte. Non erubescam.quia ñ
confido in homine. De quib dictum ẽ. Male¬
dictus homo qui spem suã ponit in homine. &e¬

Expanded text:
Vicesimus quartus psalmus mediatoris nostri missam ad Patrem continet vocem: interdum habet Ecclesiae supplicantis clamorem. Ad te, Domine, levavi animam meam. Hic vox Ecclesiae intelligitur ad Christum. Levavi dicit, id ele lacrymarum, vel in imo jacebat Ecclesia, antequam Christus veniret in mundum. In quid elevavit? Hoc est, in spe, fide et charitate, per sanctificationem, quia triticum si in imo jaceat, computrescit; si sursum elevatur, custoditur. Sic et anima, si in peccatorum putredine, hoc est, si in imo jaceat, computrescit et perit. Nam si sursum elevatur in his supradictis, spe, fide et charitate, custoditur a Deo. Vel, ad te, Domine, levavi animam meam per crucem. Deus meus, in te confido, Ecclesiae confessio est: In te confido, non in me, sed in te. Non erubescam: quia in homine non confido: de quibus dictum est: Maledictus homo qui spem suam ponit in homine
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ dĩ: ut illud. Uidebimus eũ sicuti
est: sed hic ꝑspẽculum. Unam petu adño:
hanc requirã. Uideamus quȩ ẽ una peticio.
Ut inhabitem inquit in domo dñi omĩb
dieb uite meȩ. id est ut in hac uita carnali
templũ scm̃ efficiar. in quo ds̃ in habitare

Expanded text:
dilectionem Dei: ut illud: Videbimus eum sicuti dilectionem Dei: ut illud: Videbimus eum sicuti est , sed hic per speculum. Unam petii a Domino, hanc requiram. Videamus quae est una petitio: Ut inhabitem, inquit, in domo Domini omnibus diebus vitae meae: ut in hac vita mortali, templum sanctum efficiar, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ce ego uobiscum sum omĩb dieb. usq ad cõ¬
summationem scłi. Si exurgat in me preliũ:
in hoc ego sꝑabo. & si moueantur aduersũ
me pugne confidens sum in his: eo qđ possit
ds̃ qui est spes mea. iniqua tela ad inmico¬
rũ ora detorquere. Si insurgat in me p̃liũ.
ista supra dicta prelia & pugnȩ demonioꝵ:
Ego dicit eccłia. in auxilium tuũ & defensio¬
nem tuam.sꝑabo. Unam petii adño: hanc
requirã. Quida putant unam caritatem
siue grãm. aut certe unã peticionem dici:
cũ rõtã. uerbum hebreũ. absolute unũ neu¬
trali genere sonet: et legatur unũ petu ado¬
mino. id est ipsum dñm: hoc requirã. id est
ipsum dñm. Ut inhabitem in domo dñi.
omĩb dieb uite meȩ. In domo dñi. in uita
ꝑpetua: quia quãuis eccłia. hic dicatur. do.¬
mus dei: tamen non ꝓprie.s nuncupati.¬
ue. Unde dicit. Beati qui habitant in do¬
mo tua dñe. Ut uideam uoluntatẽ dñi. id ẽ.

Expanded text:
ce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad conce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Si exsurgat in me praelium, in hoc ego sperabo. Et si moveantur adversus me pugnae, confidens sum in his: eo quod possit Deus, qui est spes mea, iniqua tela in inimicorum ora detorquere. Si insurgat in me praelium. Ista supradicta praelia, pugna daemoniorum. Ego, dicit Ecclesia, in auxilium tuum et defensionem tuam sperabo. Unam petii a Domino, hanc requiram. Quidam putant unam charitatem, sive gratiam, aut certe unam petitionem dici: cum ahath verbum Hebraeum, absolute unum neutrali genere sonet, et legatur: Unum petii a Domino, id est, ipsum Dominum. Hunc requiram, id est, ipsum Dominum. Ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. In domo Domini, in vita perpetua: quia quamvis Ecclesia hic dicatur domus: tamen non proprie, sed nuncupative. Unde dicit: Beati qui habitant in domo tua, Domine . Ut videam voluntatem Domini: id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut excitatis in me priorib delictis. corpus
meũ rabido dente dilacerent. Uel dum ap.¬
propiant suꝑ me nocentes ut edant carnes
meas: id est demones uł ꝑsecutores. Carnes
uero. id est affectus carnis: quia ħ ẽcib ipso¬
rũ: et dantur illis carnes edere. id ẽ corpora
scõꝵ ad ꝑsequendum. S habent sc̃i consola.¬
tionem a dño: ut ait in euangłio. Nolite ti.¬
mere eos qui corpus occidunt: animã autẽ
non possunt occidere. Qui tribulant me in.¬
unici mei: ipsi infirmati sunt. et cecider̃t.
Quia dñs illuminatio mea ẽ: qui tribulani
me inimici mei demones uł ꝑsecutores. ip.¬
si infirmati sunt et ceciderunt. Tunc infir.¬
matisunt: quando. xp̃c nr̃am suscepit hu.¬
manitatẽ.Si consistant aduersum me ca¬
stra: non timebit cor meũ. Dñs enĩ bella¬
tor fortis: ipse pugnabit ꝓme. Si consistant
castra mẽtati sunt. Non timebit cor meũ.
Ecclia dicit: propter illud qđ dñi dixit. Ec.¬

Expanded text:
ut excitatis in me prioribus delictis, corpus ut excitatis in me prioribus delictis, corpus meum rabido dente dilacerent. Vel, dum appropinquant super me nocentes, ut edant carnes meas, id est, daemones vel persecutores. Carnes vero, id est, affectus carnis: quia hoc est cibus ipsorum. Et tamen dantur illis carnes edere: id est, corpora sanctorum ad persequendum. Sed habent sancti consolationem a Domino, ut ait in Evangelio: Nolite timere eos qui occidunt corpus: animam autem non possunt occidere . Qui tribulant me inimici mei: ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Quia Dominus illuminatio mea est: qui tribulant me inimici mei, daemones, vel persecutores: ipsi infirmati sunt et ceciderunt. Tunc infirmati sunt, quando Christus nostram suscepit humanitatem. Si consistant adversum me castra: non timebit cor meum. Dominus enim bellator fortis, ipse pugnabit pro me. Si consistant Castrametati sunt . Non timebit cor meum. Ecclesia dicit, propter illud quod Dominus dixit: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet psalmũ. Da is uid figuram xp̃ite.¬
net: quia et ipse unctus ẽ in baptismo. quan
Dauid aprima unctione non accepit regnũ:
timebo: Nullis tenebris obtegi for¬
midat. quẽ dñs illuminat semꝑ. et saluat.
Dñs illuminatio et salus meaͬ quẽ timebo:
Uox eccłie ad xp̃m. In omĩb psalmis. uerba
sp̃c sc̃i sunt. Sicut ocłi corꝑis illuminantur
ab alia luce: sic et ocłi cordis nr̃i. a uirtute fi¬
dei hoc ẽ a xp̃o illummantur. Unde dictum
ẽ. qui illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundũ. Dñs defensor uitȩ meȩ: a quo
trepidabo: Ipse est enĩ fidelis anime ꝓtecti.¬
o. iccirco ñ metuit inimicũ. Defensor ipse ẽ.
qui et salus: s tamen defensor & ad iutor dr̃
A quo trepidabo: Dicit eccłia. A nullo neq a
diabolo. neq ab heretico. neq a ꝑsecutore. dũ
ipsum habeo defensorẽ. Dum apꝓpiant suꝑ
me nocentes: ut edant carnes meas. Accedt̃:

Expanded text:
pertinet psalmum. David figuram Christi tepertinet psalmum. David figuram Christi tenet: quia et ipse unctus est in baptismo, quandum venit. David a prima unctione non accepit regnum: mea, quem timebo? Nullis tenebris obtegi formidat, quem Dominus illuminat semper et salvat. Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Vox Ecclesiae ad Christum. In omnibus psalmis verba Spiritus sancti sunt. Sicut oculi corporis illuminantur ab alia luce: sic et oculi cordis nostri a virtute fidei, hoc est, a Christo illuminantur. Unde dictum est: Qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? Ipse est enim fidelis animae protectio: idcirco non metuit inimicum. Defensor est ipse qui et salus; sed tamen defensor adjutor dicitur: A quo trepidabo? Dicit Ecclesia: A nullo, nec a diabolo, neque ab haeretico, neque a persecutore, dum ipsum habeo defensorem. Dum appropinquant super me nocentes, ut edant carnes meas. Accedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tia mea ingressus sum. Eccłia loquitur propar.¬
rib delictis. Ingressus: inter peccatores. Libe¬
ra me de tribulatione. et miserere mei:quia
miser sum. Pes enĩ m̃s stetit in uia recta. Sen¬
sus m̃s in xp̃o: quia ipse est uia. Pes enĩ ms̃
ne mͥ preualeant. stetit in uia recta: in illa sci.¬
licet in qua ad te accedere cepi ꝑiusticie uiã.
Inȩccłiis benedicam dñm. De unitate congͤ.¬
gationis dicit eccłia. non in latebris s incon¬
uenticulis popłoꝵ te benedicens: predicabo
dilectionem illam. qua tuo me sanguine re¬
demisti:baptismo abliusti:ac pane celesti et
sacris dapib ad impletam. innocentię ora¬
me melioris uitȩ restitiusti. Expł de p̃s. xxu.
er unctus est dauid. Semel sub patre
suo iesse. in bethleem. secundo inhebron.
oni. Sciendum autẽ: quod antequã ungere¬
tur. inhebreis uoluminib non habetur. S
de istis trib unctionib: media. ad istum

Expanded text:
tia mea ingressus sum. Ecclesia loquitur pro partia mea ingressus sum. Ecclesia loquitur pro parribus delictis. Ingressus, inter peccatores. Libera me. De tribulatione. Et miserere mei. Quia miser sum. Pes enim meus stetit in via recta. Sensus meus in Christo: quia ipse est via. Pes enim meus, ne mihi praevaleant, stetit in via recta: ille scilicet, in quo ad te accedere coepi per justitiae viam. In Ecclesiis benedicam Dominum. De unitate congregationis dicit. In Ecclesia, non in latebris, sed in conventiculis populorum te benedicens. Praedicabo dilectionem illam qua tuo me sanguine redemisti: baptismo abluisti: ac pane coelesti et sacris dapibus adimpletum, innocentiae me melioris vitae restituisti. PSALMUS XXVI. er unctus est David: Semel sub patre suo Jesse in Bethlehem : secundo, in Hebron : oni. Sciendum autem quod antequam ungeretur, in Hebraeis voluminibus non habetur. Sed de istis tribus unctionibus, media ad istum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ impietatẽ. mitem tradiderunt. Q cũ ui¬
ris sanguinũ uitam meã: id est qui dolose insi.¬
diantes effuderunt sanguinẽ tuum. In quoꝵ
manib inquita tes sunt. hoc est in oꝑib
eoꝵ. Dextera eoꝵ re l pleta est muncrib. Ab.¬
stinendũ a munerib docet: culpas eos qui acci.¬
piunt munera: qui iniquitatem agentes. qͦ¬
stum huiꝰ impietatis lucrũ aliquod arbitra¬
ti sunt: sicut ipse ꝓditor uidas fecit. Dextera
eoꝵ repleta est munerib. De sinistra fecerunt
sibi dexteram: quia uita futura dextera dicitur:
et sinistra presens. Illi ꝓ dextera habuerunt si¬
nistram: ut illud. Est munus ut alingua: et
est munꝰ amanu: et est munus ab obsequio.
A lingua laus: hoc est fauor humanus. A ma¬
nu:areb terrenis. Ab obsequio: seruitium
indebite impensũ. S melius est ut ait ꝓpħa.
qui excutit manus suas ab omĩ munere:i¬
ste in excelsis habitabit. Ego autẽ in innocen¬

Expanded text:
qui per impietatem, mitem tradiderunt. Et cum viqui per impietatem, mitem tradiderunt. Et cum viris sanguinum vitam meam. Qui dolose insidiantes, effuderunt sanguinem tuum. In quorum manibus iniquitates sunt. Hoc est, in operibus eorum. Dextera eorum repleta est muneribus. Abstinendum a muneribus docet: culpans eos qui accipiunt munera: qui iniquitatem agentes, quaestum hujus impietatis lucrum aliquod arbitrati sunt: sicut ipse proditor Judas fecit. Dextera eorum repleta est muneribus. De sinistra fecerunt sibi dexteram: quia vita futura, dextera dicitur, et sinistra, vita praesens. Illi pro dextera, habuerunt sinistram: ut est illud: Est munus a lingua, et est munus a manu, et est munus ab obsequio. A lingua, laus: hoc est, favor humanus. A manu, a rebus terrenis. Ab obsequio, servitium indebite impensum. Sed melius est, quod ait propheta: Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitat . Ego autem in innocen
Abbreviated transcription (Latin):
runt inoꝑe. Lauabo inter innocentes manus
mieas. In bonis oꝑib lauabo manus meas: quȩ
peccatis ante sordebant. Manus lauare. id ẽ oꝑa.
Lauat lacrimis. baptismo. et penitentia. & circũ¬
dabo altare tuũ dñe: idẽ amplectar sublimia¬
mandata tua. ut discam laudare te. Altare. est
fides. Circumdabo. hoc ẽ. oꝑib bonis. Unꝰ quis¬
q sc̃s. altare dñi in se habet: quod ẽ fides. Ult au¬
diam uocẽ laudis tuȩ. et enarrem mirabilia tua:
ut cum didicero. exponam cũ cȩteris miracłm
illud. qualiter pro nob̃ uel passus es uel resurre¬
xisti. Et enarrem uniuersa mirabilia tua:. id est
quid mali fecimus. a nobis sit. Laus dĩ ꝑfecta ẽ:
& laus hominũ unꝑfecta ẽ. Dñe. dilexi decorẽ¬
u domus tuȩ: et locum habitationis glorie
tue. Pulchrã effecimientẽ meã ut ẽẽt tibi cõmo.¬
ratio digna: in qua in habitans glorifices me
gła tua. Domus dñi st̃. Eccłiȩ sacerdotes: et

Expanded text:
runt in opere. Lavabo inter innocentes manus runt in opere. Lavabo inter innocentes manus meas. In bonis operibus lavabo manus meas, quae peccatis ante sordebant. Manus lavabo, id est, opera. Lavat per lacrymas, per baptismum et poenitentiam. Et circumdabo altare tuum, Domine. Amplectar sublimia tua, ut discam laudare te. Altare, id est, fides. Circumdabo, id est, operibus bonis. Unusquisque sanctus altare Domini in se habet: quod est fides. Ut audiam vocem laudis tuae: et enarrem universa mirabilia tua. Ut cum didicero, exponam caeteris miraculum illud: qualiter pro nobis vel passus es, vel resurrexisti. Et enarrem universa mirabilia tua, laudis tquid mali facimus, a nobis est. Laus Dei perfecta est, et laus hominum imperfecta. Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae. Pulchram effeci mentem meam, ut esset tibi commoratio digna: in qua habitans glorifices me gloria tua. Domus Domini est Ecclesia. Sacerdotes et h
Abbreviated transcription (Latin):
de significat. Quia misccłia tua in conspectu o¬
culoꝵ meoꝵ est. Sic petit iudiciũ: ut miscłie re¬
cordetur. Ure renes meos et cor meũ. Sp̃m scm̃
adhibe delectationib et cogitationib meis: qͥ
utraq exurens. me dignũ efficiat. Ure. hoc est
ẽ: ut ab hoc igne arguar. ñ exurar. & complacui
in ueritate tua id ẽ in xp̃o tuo: ut ñ inineo men¬
datio. s in tua ueritate placerem. Non sedi cr̃
concilio uanitatis: id est ñ sum comunctus
bis qui contra te xp̃m meũ. uanum agebant
coneilium. Non sedi in concilio uanitatis id
est qui de terrenis cogitant semꝑ. non sedit eccłia
eoꝵ concilio. & cum iniqua gerentib ñ introi¬
bo. Non posui cũ his. absconditam conscientiã
meã. Odiui ȩccłiam malignantiã: iudeoꝵ siue
hereticoꝵ. & cum impiis non sedebo: id ẽ pactũ¬
meũ cum his ñ inibo. Et cum impiis ñ sedebo:
qui non solum cogitauerunt inuerbo. s ꝑfece¬

Expanded text:
de significat: quia misericordia tua in conspectu ode significat: quia misericordia tua in conspectu oculorum meorum est. Sic petit judicium, ut misericordiae recordetur. Ure renes meos et cor meum. Spiritum sanctum adhibe delectationibus et cogitationibus meis: qui utraque exurens, me dignum efficiat. Ure, hoc est,os meos est. Ut ab hoc igne arguar, et non exurar. Et complacui in veritate tua. In Christo tuo: ut non in meo mendacio, sed in tua veritate placerem. Non sedi in concilio vanitatis. Non sum conjunctus his qui contra te, Christum meum, vanum agebant concilium. Non sedi in concilio vanitatis, id est, qui de terrenis cogitant semper, non sedit Ecclesia in eorum concilio. Et cum iniqua gerentibus non introibo. Non posui cum his absconditam conscientiam meam. Odivi Ecclesiam malignantium: Judaeorum, sive haereticorum. Et cum impiis non sedebo: pactum cum his non inibo. Et cum impiis non sedebo: id est, non solum cogitaverunt in verbo, sed perfece
Abbreviated transcription (Latin):
Non quod iudiciũ futurũ roget ad dm̃. s dis¬
cretionem:quia in alio psalmo legimus. iudi¬
ca me ds̃. et discerne causam meã: hoc est ut non
me iudices in futuro. sicut cȩteri peccatores iu¬
dicandi sunt. Qm̃ ego in innocentia mea ingres¬
sus sum. In innocentia: ꝓ parte sua dicit eccłia.
Acsi dicat. Parata sum innocenter uiuere: quia
nulli nocuit. nec nocere desiderat eccłia. Ingres¬
sus sum. idest inter peccatores: ubi usq in finẽ
habitabit. Et in dño sꝑans non infirmabor: sed
firmor infide. Non infirmor id ẽ inter hos pecca¬
tores: proptẽa quia inte spero. ñ inme. Proba me
dñe. et tempta me. Probari se rogat eccłia ut se
cognoscat. et ab aliis cognoscatur probata: sicut
iob ꝓbatus est. ut se cognosceret. & alni eũ cogno.¬
scerent: sicut illi reges fecerunt qui eum uisitaue¬
runt. Proba me dñe in temptationib: et temp¬
ta me ne aliquid delicti in me remaneat. Ure re¬
nes meos et cormeũ. Quid renes sonent: in cor¬

Expanded text:
et a Deo, sed discretionem: de qua in alio psalmo legimus: Judica me, Deus, et discerne causam meam : hoc est, ut non me judices in futuro, sicut caeteri peccatores judicandi sunt. Quoniam ego in innocentia mea ingressus sum. Pro parte sua dicit Ecclesia. Ac si dicat: Parata sum innocenter vivere, quia nulli nocuit, nec nocere desiderat Ecclesia. Ingressus sum, id est, inter peccatores, ubi usque in finem habitat. Et in Domino sperans non infirmor. Sed firmor in fide. Non infirmor, id est, inter hos peccatores: propterea quia in te spero, non in me. Proba me, Domine, et tenta me. Probari se rogat Ecclesia, ut se noscat, et ab aliis cognoscatur probata. Sicut Job probatus est, ut se cognosceret, et alii eum cognoscerent: sicut illi reges fecerunt qui eum visitaverunt. Proba me, Domine, in tentationibus: et tenta me, ne aliquid in me delicti remaneat. Ure renes meos et cor meum. Quid renes sonent, in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dñet᷑: si c̃ apłs ait. Scitote qi xp̃s resurgens ex mor¬
tius ia ñmoritur: mors illi ultra ñ dominabi¬
tur. Sciendum ẽ tamen qđ humilitas oratio.¬
nis. non addeitatem. s ad humilitatẽ assump.¬
te carnis est referenda. Nos uero de precemur
dnm: ut uiuentes ĩmaculate ab infernalib

Expanded text:
netur: sicut Apostolus ait: Scitote quia Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Sciendum tamen, quod humilitas orationis non ad divinitatem, sed ad humilitatem assumptae carnis est referenda. Nos vero deprecemur Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uł omeliis ille disseruit. uł ego digna arbitror lec.¬
tione in hũcangustũ cõ m̃tariolũ referã: P salt̾iũ
grecũ est & latine organũ dr̃: qđ hebrei nablum uo¬
cant. Psalmus dr̃ eo qđ apsalterio nom̃ accepit: uł
ꝓ psallendo. Quãuis dauid om̃s psalmos cantasset :
mo habentur. Nam ꝑtitulũ intelligitur uniꝰ cuiꝰq
psalmi intellectus. Quid est titulus insi clauis ut
ita dixerim: In domũ quis non ingreditur nisi
na cantatur: aut in ꝑsona xp̃i. aut in ꝑsona eccłiȩ:

Expanded text:
vel homiliis ipse disseruit, vel ego digna arbitror lecvel homiliis ipse disseruit, vel ego digna arbitror lectione, in hunc angustum commentariolum referam. Psalterium Graecum est, et Latine organum dicitur, quod Hebraei NEBEL vocant. Psalmus dicitur, eo quod a psalterio nomen accepit, vel pro psallendo. Quamvis David omnes psalmos cantasset, tmo habentur. Nam per titulum intelligitur uniuscujusque psalmi intellectus. Quid est titulus, nisi clavis? Ut ita dixerim, in domum non ingreditur nisi na cantatur, aut in persona Christi, aut in persona Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
roxime cum origenis psalteriũ quod
encheridion ille uocabat. strictis & ne.¬
celsariis interp̃tationib annotatũ. in commu.¬
ne legeremus: simul uterq dep̃hendimus. non¬
nulla eum uł ꝑstrinxisse leuiter uł intacta pe.¬
nitus reliquisse: de quib in alio oꝑe latissime
disputauit: quo scilicet non putaret. rem mag¬
nã breui sermone concludere. Igitur ꝓ familia¬
ritate quȩ inter nos ẽ. studiose & sedule postu.¬
lasti. ut quȩcũq nuchi digna memoriȩ uide.¬
bantur. signis quibda potius qͣm interp̃tatio.¬
nib annotarẽ: & quod solent hii facere qui in
breui tabella terrarũ &e urbiũ situs pingunt. et
latissimas regiones in modico spacio conantur
ostendere. ita in psalterii oꝑe latissimo. quasi pre¬
teriens aliqua ꝑstringerem: ut ex paucis quȩ teti.¬
gissem intelligantur et cȩtera quȩ omissa s̃ quam
ium habeant atq rationẽ: non quo putẽ ame
posse dici. qđ ille preteriuit: s qđ ea quȩ in thomis

Expanded text:
roxime cum Origenis Psalterium, quod Enchiridion ille vocabat, strictis et necessariis interpretationibus annotatum, in commune legeremus: simul uterque deprehendimus nonnulla eum, vel perstrinxisse leviter, vel intacta penitus reliquisse: de quibus in alio opere latissime disputavit, quod scilicet non putaret rem magnam brevi sermone concludere. Igitur pro familiaritate quae inter nos est, studiose et sedule postulasti, ut quaecumque mihi digna memoria videbantur, signis quibusdam potius quam interpretationibus annotarem. Et quod solent hi facere, qui in brevi tabella terrarum et urbium situs pingunt, et latissimas regiones in modico spatio conantur ostendere: ita in Psalterii opere latissimo, quasi praeteriens aliqua perstringerem, ut ex paucis quae tetigissem, intelligantur et caetera quae omissa sunt, quam vim habeant atque rationem. Non quod putem a me posse dici quae ille praeteriit, sed quod ea quae in tomis
Abbreviated transcription (Latin):
ad meliora conu̾sus est. Et in cathedra pestilentiȩ
ñ sedit. ꝓ pestilentib. in hebreo delusores habet qͦs
scilicet om̃s discipłos ꝑuersus doctor illiidat. Un.¬
de ieremias. Non sedi ait. in consilio ludentium.
S in lege dñi uoluntas eiꝰ. Trib duoretulit. ut
habeat uoluntatẽ: ut uoluntati iungat & stu.¬
diũ. Et in lege eius meditabitur die ac nocte. Me.¬
ditatio legis est non solum in legendis scripturis:
s etiam inhis quȩ scripta sunt faciendis. Iustus gͥ
siue manducat. siue bibat. siue dormit: omĩa fa

Expanded text:
ad meliora conversus est. Et in cathedra pestilentiae ad meliora conversus est. Et in cathedra pestilentiae non sedit. Pro pestilentibus in Hebraeo delusores habet, quod scilicet omnes discipulos perversus doctor illudat. Unde Jeremias: Non sedi, ait, in consilio ludentium . Sed in Lege Domini voluntas ejus. Tribus duo retulit, ut habeat voluntatem, et voluntati jungat et studium. Et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Meditatio legis est, non solum in legendis Scripturis, sed etiam in his quae scripta sunt faciendo. Justus igitur, sive manducet, sive bibat, sive dormi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non abiit incon¬
silio impioꝵ. Quidã
dicunt hunc psalmẽ
ñ habere. Alii. eo qd
primus sit ordinis sui habere principiũ: & pleonaᷤ¬
mos eẽ uicium eũ primũ dicere. ante quẽ nullus
sit. Aliter. Apud hebreos &e primus & sed̾s ẽ unus
niq quia abeatitudine cȩꝑat: in beatitudinẽ desi¬
nit dicens. Beati om̃s qui confidunt ineo. Alit̃.
Beatus qui ñ cogitauit. nec fecit. nec docuit ma.¬
la. Aliter. Beatus qui ñ est iudeus. non ẽ gentili¬
& hereticus. Aliter. Tertullianus in libro despecta.¬
culis asserit. Hunc psalmũ ce de ioseph posse intel.¬
ligi. qui corpus dñi sepeliuit: & dehis qui adspecta¬
cula gentiũ non conueniunt. Et in uia peccatoꝵ
ñ stetit. Non dixit ce inuia peccatoꝵ ñ ambula¬
uit: hoc quippe impossibile ẽ: qͥa nullus absc
peccato. nec siuniꝰ quidẽ horȩ fuerit uita eiꝰ: nul.¬
lum sine peccato dicit: s inuia peccatoꝵ ñ stetit.
hoc ẽ qui ñ ꝑseuerauit indelicto: s ꝑ pęnitentiã

Expanded text:
qui non abiit in consilio impiorum. Quidam dicunt hunc psalmum,non habere. Alii in eo quod primus sit, ordinis sui habere principium, et πλεονασμὸν esse vitium eum primum dicere, ante quem nullus sit. Aliter: Apud Hebraeos, et primus et secundus unusnique quia a beatitudine coeperat, in beatitudine desinit, dicens: Beati omnes qui confidunt in eum. Aliter: Beatus qui non cogitavit, non fecit, non docuit mala. Aliter: Beatus qui non est Judaeus, gentilis, haereticus. Aliter: Tertullianus, in libro de Spectaculis, asserit hunc psalmum et de Joseph posse intelligi, qui corpus Domini sepelivit, et de his qui ad spectacula gentium non conveniunt. Et in via peccatorum non stetit. Non dixit, et in via peccatorum non ambulavit: hoc quippe impossibile est: quia nullus absque peccato, nec si unius quidem horae fuerit vita ejus. Nullum sine peccato dicit: sed in via peccatorum non stetit: hoc est, qui non perseveravit in delicto, sed per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sedentem sulimiter
asfatuir quos longo stu¬
dio excercitatos et iã
dociles inuenit. hug
qi quietus resideng
mistica intimat.
Tangit xp̃m qui fede¬
liter credit in eum tã¬
gitur axp̃o qui fir mã¬
tur ab illo qui sic tan¬
git et tangitur sp̃c ip̃i

Expanded text:
sedentem sublimiter affatur. Quos longo studio exercitatos et jam dociles invenit, his quasi quietus residens mystica intimat.Tangit Christum qui fideliter credit in eum. Tangitur a Christo qui firmatur in illo. Qui sic tangit et tangitur, spiri
Abbreviated transcription (French):
ilites dicentes.
quid faciemis et nos : etait
illis. fieminem ꝯcuciatis neq
calũpmam t faciatis et ꝯten¬
ti estote stipendiis uestris. Exis¬

Expanded text:
ilites dicentes: quid faciemus et nos? et ait illis: neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, et contenti estote stipendiis uestris. E
Abbreviated transcription (Latin):
Dicdo de idẽptitate cẽncie su¬
e cum p̃re ex qua iamuiũt
non corꝑa que non sentiunt
sanime rationales medie
int̾dum ⁊ corpora dicto ⁊̃ de
minoritate humanitatis ĩ
qua .s. moritur ⁊ resurgit¬
⁊ resuscitat corpora ⁊ iudi¬
eat supponit de destimoni¬
is suis que non indiget
hr̃e ab homine qr h̃t abo¬

Expanded text:
Dico de identitate essentiae suae cum Patre, ex qua vivunt non corpora quae non sentiunt, sed animae rationales mediae inter Deum et corpora: dicto etiam de minoritate humanitatis, in qua scilicet moritur, resurgit, suscitat corpora et judicat: supponit de testimoniis suis quae non indiget habere ab homine, quia hab
Abbreviated transcription (French):
non saltastis.¬
lamentarim¬
uobis et non
plor astis. ue¬
nitenim io¬
hannes bap̃a neque mandu¬
tans panem neq: bibens uin¬
um. et clicitis de monium ht.
llemt filium hominis man¬
ducans et bibens et clicitis.
ecte homo uorator et bibens
uinum. amicus publicano¬
rum ⁊ pcc̃ora. et iustificata est

Expanded text:
non saltastis,lamentauimus et non plorastis. uenit enim Iohannes baptista neque manducans panem neque bibens uinum, et dicitis: daemonium habet. uenit filius hominis manducans et bibens, et dicitis: ecce homo deuorator et bibens uinum, amicus publicanorum et peccatorum. et iustificata est
Abbreviated transcription (Latin):
quis ambigat de cohomine
an possit poc̃at dimittere. ego
sumlux mundi que nube
carnis tegif. ⁊ sic colt̾nda hõĩb
efficitur. ũn ⁊ pcc̃a possum di¬

Expanded text:
 ambigant de eo homine an possit peccata dimittere. Ego sum lux mundi. Quae nube carnis tegitur, et sic toleranda hominibus efficitur, unde et peccata possum di
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ĩtra exmore nultum
alio uertens. ut illis sit lĩ de¬
rum ꝙire quos p̾mdebat ci¬
sus crituros quam pla int̾¬
rogaturos. docct autem mos
sicit ⁊ añ correctoẽm altecius
ita ⁊ post nos ip̃os hm̃łr ĩue¬
stigate. neidẽ ł aliud siłc m

Expanded text:
scribit in terram ex more, vultum alio vertens: ut illis sit liberum exire, quos praevidebat citius exituros quam plura interrogaturos. Docet autem nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel
Abbreviated transcription (Latin):
uectigalia publica
exigunt. siue qui ꝯ¬
ductores sunt necti¬
galium fisci. uł rer̾¬
publitarum nec nõ

Expanded text:
vectigalia publica exigunt, sive qui conductores sunt vectigalium, fisci, vel rerpublicarum: nec non
Abbreviated transcription (Latin):
ne climuitus impetra¬
to pb̃ros baal morte af¬
fecit. ⁊ in hoc quod apłi
potestatem tał ꝓpħe si
bi presumunt: ostendit᷑
impsis fuisse m̃itum ꝓ¬

Expanded text:
ne divinitus impetrato, presbyteros Baal morte affecit. Et in hoc quod apostoli potestatem talis bi praesumunt, ostenditur in ipsis fuisse meritum
Abbreviated transcription (Latin):
umcayphe ad negandumt
blasphemandum dm̃ lin¬
grias ꝑfidoꝵ armabat qd̾
.ñ. itus indomo principiᷤ
sactrdotum maligna syno¬
dus g̾e̾bat. hoc igns int̾ fri¬
gora noctis foris accensus
typice de monstrabat. hoc i¬
fuigore ad horam torpens
petrus. quasi prunis mini¬
stratoꝵ calesieri cupiebat.
qu pĩalis comodi solatiũ
resurrectionem incaptur¬
am piscium cum primas
positas ⁊ piscem sẽpositũ
uidissit. corsuum priᷤ
amoris inflaminauit.

Expanded text:
o Caiphae ad negandum et blasphemandum Deum linguas perfidorum armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum maligna synodus gerebat, hoc ignis inter frigora noctis foris accensus typice demonstrabat. Hoc frigore ad horam torpens Petrus, quasi prunis ministrorum calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium resurrectionem in captura piscium, cum prunas positas, et piscem superpositum vidisset, cor suum prunis amoris inflammavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec fuus aspieit᷑ sic cilsitudo
diuinitatis nec cepit cẽ nec de¬
suit inunum locum. qrinsci¬
sura marnum deus n̾ est s
mnunitate ł sudarium capi¬
tis passõ xͥ euius sacram̃tai¬
fidelib st̃ occulta seorsum
qr longea nr̃a. qr ille sponte
⁊ sñ culpa passus nos inui

Expanded text:
nec initium aspicitur. Sic celsitudo Divinitatis nec coepit esse, nec desinit. In unum locum. Quia in scissura mentium Deus non est, sed in unitate. Vel, sudarium capitis passio Christi, cujus sacramenta infidelibus sunt occultata seorsum, quia longe a nostra, quia ille sponte et sine culpa passus, nos invi
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ putat raptũ.
Quem putat ortolarami
dici dñm ut honorificaret
hominem a quo ragabat bñ¬
ficum nec sic dicit cum dñm
sic̃ illum quem querit subla¬
tum. ⁊ h̾m uero agnoscens uo¬
cat magistr̃ qi recolit eum
a qͦ distrrnere hũana ⁊ dimi¬
Ina sciebat.

Expanded text:
 putat raptum. Domine. Quem putat hortulanum dicit Dominum, ut honorificaret hominem a quo rogabat beneficium. Nec sic dicit eum Dominum, sicut illum quem quaerit sublatum. Jesum vero agnoscens vocat magistrum, quia recolit eum a quo discernere humana et divina discebat.
Abbreviated transcription (Latin):
legi.⁊ ꝓpħ̾is cͣcria pͣdicasse
⁊ alium uocens. alium no¬
tat ⁊̃ paganoꝵ dem̃tiam
qui aus crucemderident.
cum ꝓximesue passionis.
oscendit. ⁊ locum qł mor¬
dem nontimens aout.

Expanded text:
raedicasse, et alium Veteris, alium Noutat etiam paganorum dementiam, quia ejus crucem derident cum proximae suae passionis, ostendit, et locum quasi mortem non timens adiit.
Abbreviated transcription (Latin):
tłr ad caritatem ut iatt
diligerent diligant qͥ
bie dum pcc̃a. diligerãt
licci se amabant. sar¬
uanur ergo clunti adpe¬
nam. ⁊ cognitio pauꝑ¬
is q̃m des pecxit. ⁊ me¬
moriafratrum quos
reliquit. ut de insa¬

Expanded text:
ad charitatem, ut jam ualiter diligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Servatur ergo diviti ad poenam, et cognitio pauperis quem despexit, et memoria fratrum quos reliquit, ut de vis
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝯtumelus dimiserunt manẽ.
Et addidit tercium mittere.
qui et illum uuluerantes eiec̃¬
uint. cdixit autem dominus in¬
nee. Quid fa ciam mittam fili¬
um meundilectum forsitan

Expanded text:
tes contumelia, dimiserunt inanem. Et addidit tertium mittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
Lotidre xp̃e accepto apr̃e
regno redit. qr ꝑegrinan¬
tũ uit̾ra eccłe semper sta
modat. In altero mod̾ ꝯ
tem ampliorigradonat
illum luxuriosa sectãtẽ
⁊̃ ꝙ dederat priuat. In uidi¬
dio uero utult qui addo¬
cendrim ydone uideban¬
tur obnegligenteam
suam int uidoctos repu
cipient. quin. recipit ꝓ¬

Expanded text:
otidie namque accepto a patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae semper statmodat, in altero modum ctem ampliori gratia donat, illum luxuriosa sectantem, etiam quod dederat privat. In judicio vero multi qui ad docendum idonei videbantur, ob negligentiam suam inter indoctos reputcipient. Qui enim recipit p
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ qmͣ diuinis obsequns asci¬
buntur licetaut p̃decessoies
ordinationes eoꝵ qui su c̃to tit¬
lo ꝑmouentur iniuriam ordin¬
nos autem benigiũ agere cup¬
entes tamdui pordinatores ⁊
suctessores coꝵ ꝑuider uo limꝰ

Expanded text:
quam divinis obsequiis ascribuntur. Licet autem praedecessores nostri ordinationes eorum qui sine certo titulo promoventur, in injuriam ordinNos tamen benignius agere cupientes, tandiu per ordinatores vel success
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cuidito consuetudinem alle
lb̾um ⁊ ab uiroq parente illus¬
trem honeste conu̾sationis ace
eninentis scĩe in suũ consoraum¬
hoc fieret maxĩe cũ nuula tuuc
uiteq honestas gͣtum deo faci¬
unt ⁊ ydoneñ seruitorem ad cuiꝰ
regiẽ uou multos scd̾m carnẽ
nobires ⁊ potentes elegit s ĩ uo¬
biles ac paupes eo quod uou ẽ
ꝑsonarum acceptio ap̃ ipm̃ ⁊¬
tiix ad culinnia dignitanm¬

Expanded text:
hoc audito consuetudinem alleliberum et ab utroque parente illustrem, honestæ conversationis ac eminentis scientiæ in suum consortihoc fieret, maxime cum nulla tunc vitæque honestas gratum deo faciunt et idoneum servitorem, ad cujus regimen non multos secundum carnem nobiles et potentes elegit sed ignobiles ac pauperes eo, quod non est personarum acceptio apud ipsum et vix ad culmina dignita
Abbreviated transcription (Latin):
um scd̾m apłm qui alcio seruit de
alteri uu̾e deb ⁊ qui adhonus eli¬
gitur repelli non debeat am̃cede
patet asimili ut clici inuere dete
quio deputantur ut ip̃a nom̃ĩt
quia insu ordin atione płtn
muntur inb̾editate dm̃ ułte¬

Expanded text:
um Apostolum, qui altario servit de altari vivere debeat, et qui ad onus eligitur repelli non debeat a mercede, patet a simili ut clerici vivere debus obsequio deputantur, ut ipsa nominis quia in sua ordinatione vel assumuntur in haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
uidiaum transibit ẽ
a cogitatione hũitatiᷤ
que inuidicio ibebi¬
tur adcognotionem
diuinitatis pt iuditi¬
um suos eleuauit.¬

Expanded text:
udex transibit, cum a cognitione humanitatis quae in judicio videbitur, ad cognitionem divinitatis post judicium suos elevabit
Abbreviated transcription (Latin):
liter ministrauenti nichil
ergo melius est quam ut
patient̾ sustincimꝰ igno¬
rare ¶m scui uon ptͣ. sed
tũi laboremus ut idonci

Expanded text:
liter ministravit. Nihil ergo est melius, quam ut patienter sustineamus ignorare quod sciri non potest, sed tamen laboremus ut idonei
Abbreviated transcription (Latin):
angeli depucabant s
qr cognonimꝰ regent
nostrum tecogno u̾ũt
nos angeli crites suos
⁊ timet angelus adora¬
ra ab humana natura
ꝙͣ in suo rege ꝯsid̾auit

Expanded text:
angeli deputabant; sed quia cognovimus regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Et timet angelus adorari ab humana natura quam in suo rege considerat
Abbreviated transcription (French):
b se hulunt. qͣntum
ergogandium est si
huiliter plangit nis¬
tus cumgiudium sit
siqd̾ male gessit damp¬
nat iniustus.

Expanded text:
us se humiliant. Quantum ergo gaudium est, si humiliter plangit justus, cum gaudium sit, si quod male gessit, damnat injustus.
Abbreviated transcription (Latin):
trem uerientibus ier p̾beat in xp̃o. cͥm luce nõĩ¬
m̃ito eciam scribendoꝵ actuũ apłoꝵ potestas mmi¬
iust̾io clatur ut deo indeum᷑ psen o ⁊ filipro ducuo¬
nis extincto or̃one ab ip̃is ab ip̃is apostoł facta sor¬
te dominice electionis numerus ꝯpleretur. sic ꝙ
paulus ꝯsũmationẽ apłicis actibus daret. quẽ¬
diu ꝯtͣ recalcitrantem dñs elegisset. quod leg̾ẽ¬

Expanded text:
us iter praebebat in Christo. Cui lucae non immerito etiam scribendorum Actuum apostolorum potestas in ministerio datur: ut Deo in Deum pleno, et filio perditionis exstincto: oratione ab ipsis apostolis facta, sorte Domini electionis numerus compleretur. Sicque Paulus consummationem apostolicis actibus daret: quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
leccionem ⁊ enͣugelium inebdoma
tai sua legisse dinoscitur ⁊ tam de¬
cam qm ep̃i electionem ⁊ aliorum
negotioꝵ tractatibus sicut canoni¬
custiecesi interfuit ⁊ domum qͣnͣ¬
dam ꝑcapłm memoratum aptinu̾
q̃ non nisicanouito consueu̾at assis

Expanded text:
lectiones et evangelium in hebdomada sua postea legisse dignoscitur, et tam decani quam episcopi electioni et aliorum negotiorum tractatibus sicut canonicus Trecensis interfuit, et domum quamdam per capitulum memoratum obtinuit quae non nisi canonico consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
eos qm̃quã interdum hic ad quas
spectat electio de ꝯmum tonsẽsu
augmentare ualeant nrũm p̃ben¬
darum ꝯuoddam uis sp̃ale de no¬
accessiss. huius clausula ꝑhibicio¬
nis ad iecta ut si quicꝙͣ contia id fie¬
ret non ualeret pp̃ quod infaitutio¬
nem pfatam nullam fuisse dictꝰ
asseruit procurator. cum intreteñ
me incendebat uł huiꝰ aliqd̃ de no¬

Expanded text:
eos. Quanquam interdum ii ad quos spectat electio, de communi consensu augmentare valeant numerum praebendarum, quoddam jus spirituale de noaccessisset, hujusmodi clausula prohibitionis adjecta, ut si quidquam contra id fieret non valeret. Propter quod institutionem praefatam nullam fuisse dictus asseruit procurator, cum in Trecensme intendebat, vel jus aliquod de no
Abbreviated transcription (Latin):
cum quis possit assumi cum intel¬
ligatur ad quoddam ius eligiꝙ
exelectorum assensu denouo c̃¬
atur ⁊ cum eleccis in cauonicum
nascitur et desunt cum defuncto

Expanded text:
cum quis possit assumi, cum intelligatur ad quoddam jus eligi quod ex electorum assensu de novo creatur, et cum electo in canonicum nascitur, et desinit cum defuncto,
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui scandaliratus in
furmitate carnis mei¬
purum hominemł uo¬
ratorem suspicatus fu¬
enit remissibile erit s
gregationem reditur

Expanded text:
m qui scandalizatus in infirmitate carnis mepurum hominem vel voratorem suspicatus ft, remissibile erit, sed gregati
Abbreviated transcription (Latin):
Maiꝰ tormentur cum
aliquis abillis patitur.
de quib presume bat. qr
cummagno dampno cor¬
corporis mala cruciant ã

Expanded text:
Majus tormentum, cum aliquis ab illis patitur, de quibus praesumebat, quia cum damno corporis mala cruciant ami
Abbreviated transcription (Latin):
fcriendum ꝑauit ihunc po¬
tius ostẽdit p̃cepta pacĩe
non ostẽtatõe corꝑis s cor¬
dis pp̃aratõe faciendapo¬
cest .n. quis maxillam usi¬
biliter prebẽ iratus meluis e¬
gͦ respõdit uere ñc placatus
⁊ adferenda grauiora mqͥl¬
q lo aĩo ꝑatus.

Expanded text:
nc potius ostendit praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda, potest enim quis maxillam visibiliter praebere iratus. Melius ergo respondet vere placatus, et ad ferenda graviora tranquillo animo paratus.
Abbreviated transcription (Latin):
Erant cum sslodempore du.
annas ⁊ chaiphas qui mris¬
sim annos s̃uos agebant s
lega s quia socer crat ut do¬
mus cor erant sic poside ut

Expanded text:
Erant eo tempore duo Annas et Caiphas, qui vicissim annos suos agebant. Selega sed quia socer ejus erat. Vel domus sic erant positae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Si magist̾ qui deus nõ sras
ulciscitur in nitias set tolł᷑¬
ando ꝑsecittores tiuciores red¬
de noluit discipłĩ qui hõies
sunt hanc regłam imita¬

Expanded text:
 magister. Deus non suas ulciscitur injurias, sed tolerando persecutores mitiores reddere voluit; discipuli, qui homines sunt, hanc regulam perfe
Abbreviated transcription (Latin):
Non iniqua mensura repẽ
git. ⁊ sepenon illum de quo
hoc agis ⁊ si recte iudicas ⁊
metiris. tibi ꝓdest. te saluat
⁊ si aliqñ nõ illum cui hec ĩ¬
pendit.
uoluntate quippe ꝓpria
metitur bonus hõ bona
sc̃a inca remetietur ei bea¬
titudo. Itemq in nolitatate
ꝓpͥa metitur malus mala

Expanded text:
Non iniqua mensura rependit, et saepe non illum de quo hoc agis. Vel si recte judicas et metiris, tibi prodest, te salvat, etsi aliquando non illum cui haec impendis.oluntate quippe propria metietur bonus homo bona facta, et in ea metietur ei beatitudo. Itemque in voluntate propria metietur malus homo
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ informa scriul arifica¬
bõi ⁊ mali tolletur spiuᷤ¬
ut ñ uide at claritatem
dei qͣ deus est qͣm soli
mundi corde indebunt

Expanded text:
in forma servi glorificaboni et mali, tolletur impius ne videat claritatem Dei, qua Deus est, quam soli mundi corde videbunt ,
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ intam nonumitamui. gt
dñt prẽm deiun nolentes m¬
dere. quid ad hoc posset cũ di
abraham ita nunc ostendit de
cunt filium quem misit cͤ¬
ita res est ut dico s ñ potes
credendo corrigi. ⁊ hoc qͣre qi ex
diabolo estis filii diabłi ꝑse¬
nerare elegitis.
cendo ut maruichei dñt hum

Expanded text:
itam non imitamini? et dicunt patrem Deum, volentes videre quid ad hoc posset eis dicAbraham, ita nunc ostendit Deucunt Filium quem misit Ita res est ut dico, sed non pocredendo corrigi. Et hoc quare? Quia ex diabolo estis: filii diaboli perseverare elegistis.cendo, ut Manichaei dicunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ducit orans. ut disci¬
pulos ad oroĩs studi¬
um indueat. Uñ fini¬
ta orce discipłis srisci¬
tatur ut doceat qua¬
liter debeand orare.

Expanded text:
ducitur, ut discipulos ad orationis studium inducat. Unde finita oratione, a discipulis sciscitatur, ut doceat qualiter debeant orare.