comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Sed ecce ut suꝑius dictũ . ẽ. &¬
ͣ diuinȩ correptionis ꝑcussione confi¬
gimur: & tam̃ adhuc illud grauiꝰ ẽ.
qͦd de t̾rore uenturi iudicis ex ȩtna
animaduersione formidamꝰ. Unde
& ꝓtinus subinfertur: & t̃ai rores
militant contra me. Deb& tam̃ a
metu & dolore animꝰ excuti: & ad
sola ȩtnȩ patriȩ desideria extendi.
Tunc enĩ nobilitatẽ nr̃ȩ regenerationis
ostendimꝰ: si eũ ut patrẽ diligimꝰ quẽ
nc̃ seruili m̃te ut dñm formidamus.

Expanded text:
e. --Sed ecce, ut superius dictum est, et divinae correptionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Si enĩ mens in dm̃ forti inten¬
tione dirigit᷑: quicqͥd sibi in hac uita
amarum fit. dulce estimat: omne
quod affligit. requiẽ putat. Transire
& ꝑ mortem appetit: ut obtinere ui¬
tam plenius possit. Funditus in infi
lib& iusti animo. hȩc de beati iob
N m̃te mͣtior: nisi ipse subiungat. Quis¬

Expanded text:
mat. Si enim mens in Deum forti intenmat. Si enim mens in Deum forti intentione dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit requiem putat; transire et per mortem appetit, ut obtinere vitam plenius possit; funditus in infimt justi animo, haec de beati Job mente mentior, nisi ipse subjungat:
Abbreviated transcription (Latin):
mei sunt. Mens enĩ iusti ꝓficiens
quȩ prius dũ sola ꝓpria curar&. fer¬
re aliena fastidiebat: quȩ minus alie¬
nis cõpatiens. conualescere contra ad¬
uersa ñ poterat: cũ ad toleranda ꝓ¬
ximi infirma se adtrahit. ad aduer¬
sa suꝑanda conualescit: ita ut ꝓ amo¬
re ueritatis p̃sentis uitȩ cruciatus.
tanto post fortis appetat: qͣnto priꝰ
infirma fugiebat. Inclinatione nãq
sua erigitur: attractione tenditur:
compassione roborat᷑. Cũq in amo¬
rẽ ꝓximi se dilatat: quasi ex medita¬
tione colligit. qͣnta fortitudine in
auctorẽ surgat. Caritas nãq que¬
nos ad uim compassionis humiliat. altiꝰ
in culmine contemplationis leuat: &
multiplicata iã maiorib desideriis
estuat: iam ꝑuenire ad uitã sp̃c etiã
ꝑ cruciatus corporis anhelat. Quod
gͦ prius tangere nolebat. hoc łp̃ angu¬
stia comedit: quia desideria sua uix
capiens. & ipsas quas dudũ timuerat
iam p̃ amore cȩlestis patriȩ penas a¬

Expanded text:
mus. --Mens enim justi proficiens, quae prius, dum sola propria curaret, ferre aliena fastidiebat, quae minus alienis compatiens, convalescere contra adversa non poterat, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat. Inclinatione namque sua erigitur, attractione tenditur, compassione roboratur; cumque in amorem proximi se dilatat, quasi ex meditatione colligit quanta fortitudine in auctorem surgat. Charitas namque, qunos ad vim compassionis humiliat, altius in culmine contemplationis levat; et multiplicata jam majoribus desideriis aestuat, jam pervenire ad vitam spiritus, etiam per cruciatus corporis, anhelat. Quod ergo prius tangere nolebat, hoc post prae angustia comedit, qui desideria sua vix capiens, et ipsas quas dudum timuerat, jam prae amore coelestis patriae poenas a
Abbreviated transcription (Latin):
quippe . ẽ. appetere qͦd cruciat: sequi
quod uitam fugat: s plerumq mens
iusti ad tantum se uirtutis culmen
extendit: ut & apud se in int̾nȩ rati¬
onis arce p̃sideat: & quoꝵdã foris stul¬
ticiam tolerando conuertat. Quos
enim ad fortia trahere nitim᷑: eorũ
necẽẽ.ẽ. ut infirma toleremꝰ: qͥa nec
iacentẽ erigit. nisi qui status sui rec¬
titudinẽ ꝑ compassionẽ flectit. Cũ
uͦ alienȩ infirmitati compatim᷑: ualen¬
tius ad nr̃a roboramur: ut amore
futuroꝵ mens ad p̃sentia aduersa se
p̃par&.: & cruciatus corporis qͦs time¬
bat exspectet. Auctis nãq desideriis
cȩlestib angustatur: cũq ȩt̃nȩ patriȩ
qͦnta sit dulcedo considerat: pro ea
p̃sentis uitȩ amaritudines ardenter
amat. Unde post insulsi cibi fastidiũ.
post impossibilẽ mortis gustũ recte¬

Expanded text:
quippe est appetere quod cruciat, 219 sequi quod vitam fugat. Sed plerumque mens justi ad tantum se virtutis culmen extendit, ut et apud se in internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jacentem erigit, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius a nostra roboramur; ut amore futurorum mens ad praesentia adversa se praeparet, et cruciatus corporis quos timebat exspectet. Auctis namque desideriis coelestibus angustatur; cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem mortis gustum, recte
Abbreviated transcription (Latin):
serui forma tegeret hoc. qđ incircum¬
scripte om̃ia ex diuinitate penetraret.
Dĩ autẽ ad sathan ꝑ figurã dicere ẽ.
nũqͥd considerasti seruũ meũ iob: uni¬
genitũ filiũ contra eũ in forma serui
admirabilẽ demonstrare. Eo enĩ quo
illũ tantȩ uirtutis in carne in notuit:
quasi suꝑbienti aduersario quod do¬
lens considerarer indicauit.xXII.¬
ed quia bonũ qđ miraret᷑ intulerat:
restat ut ad reprimendã eiꝰ suꝑbiã
uirtutes illiꝰ adhuc enumerando sub.¬

Expanded text:
servi forma tegeret hoc quod incircumservi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando sub
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tatur dolens paulo ante iã diximus.
Dolens uͦ ipse ueracit᷑ ꝑ figurã dr̃. qͥ
portare dolores nr̃os ꝓpħ̃a attestante
ꝑhibetur. Qui in terra similis ñ est:
quia om̃is homo tantũm᷑ homo ẽ: ip¬
se autẽ ds̃ & homo. In t̾ra ei similis ñẽ:
quia & si adoptiuꝰ quisq filiꝰ ad ꝑcipi¬
endã diuinitatẽ ꝓficit: nequaqũã ta¬
m̃ ut ds̃ naturalit̾ esset accepit. Qui
bene etiã seruus dictus ẽ: quia formã
serui suscipere dedignatus ñ ẽ. Nec
maiestati iniuriã intulit assumpta
humilitas carnis: quia & ut seruan¬
da susciꝑet. nec tam̃ habita ꝑmuta¬
ret. nec diuina humanitate minuit᷑:
nec humana diuinitate consũpsit: qͥa
sicut ꝑ paulũ dr̃. qui cũ in forma dĩ
ẽẽt. ñ rapinã arbitratus ẽ eẽ se equã¬
lẽ dõ: sed semet ipsũ exinaniuit for¬
mã serui accipiens. Et semetipsum
exin anisse ẽ. ab iniusibilitatis suȩ mag¬
nitudine se uisibilẽ demonstrasse: ut

Expanded text:
tetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ed iã sathan redeat: id est ab effectu
Isuȩ malitiȩ uis illũ diuina const̾n¬
gat: quia iã apparuit in carne. qui
in peccati contagio ex carnis nil ht
infirmitate. Uenit humilis. quẽ &
suꝑbus hostis admiret᷑: quatinꝰ qͥ for¬
tia diuinitatis eiꝰ despexerat. etiã hu¬
manitatis eiꝰ infirma ꝑtimescat.
Unde & mox significatione mirifica
contra eũ ipsa humanitatis infirmi:¬
tas obstupescenda ꝓponit᷑: ut dicat᷑.¬

Expanded text:
ed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
litatis tempore dĩ gr̃a custoditũ cre¬
didit: peccare posse ꝑ passionẽ puta¬
uit. Acsi aꝑte dicat. Int̾rogatus af¬
flictionib homo peccator agnoscit᷑:
qui in miraculis ds̃ putat᷑. Sequitur.
ixit gͦ dñs ad sathan

Expanded text:
litatis tempore, Dei gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis Deus putatur, Dixit ergo Dominus ad Satan
Abbreviated transcription (Latin):
cere in terra queritur: quia scilicet
tabescens uidet qđ fides eiꝰ in notitiã
hominũ p̃dicantib apłis multiplica¬
tur. Possessio qͥppe eius crescere dr̃:
dũ laborantib p̃dicatorib fideliũ
cotidie numerus auget᷑. Hȩc itaq
sathan dõ dixisse ẽ: talia inuidendo
de his tabescendo doluisse. Sequitur.¬

Expanded text:
rra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo de his tabescendo, doluisse. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ mentes si semel ad
studiũ contrarietatis eru¬
perint. siue prauũ seu re-¬
ctum quid a contradicentib
audiant. aduersis hoc respon-¬
sionib impugnant: qͥa cum

Expanded text:
ersae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
libello tractauimꝰ qͦd beatus iob
uim nobis suȩ humilitatis inno¬
& subuertere nitimini amicum
ur̃m. Quantȩ nãq infirmitatis
se ꝑpendat insinuat: quẽ pupil¬
lum uocat: quia uͦ ab amore re-¬
cedere etiam lesa caritas nescit.
& subuerti uelle se quęrit᷑. & ta¬
m̃ amicũ se ẽẽ testat᷑. Cuiꝰ uer¬
ba ut sepe iam diximꝰ sic eidem
specialit̃ congruunt. ut tam̃ ꝑ
hȩc ex ꝓphetico sp̃ũ etiam sententiae
fidelis popłi ex uoce ȩccłȩ uniuersalis
exprimant᷑ : qui hereticoꝵ contrarieta

Expanded text:
libello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae innoet subvertere nitimini amicum vestrum. - Quantae namque infirmitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarieta
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis unũquelibet de ꝓpħis arbi¬
trant᷑: asserentes qđ nullus tam
mystica dĩ uerba cognoscere po¬
tuit: nisi cuiꝰ mentaẽ ꝓphetiȩ sp̃c
ad suꝑna subleuauit. Sed quis¬
sp̃s fidelit̾ credat᷑. Ipse gͥ hȩc scͥp¬
sit. qui scribenda dictauit: ipse
scripsit qui & in illiꝰ oꝑe inspira¬
tor extitit: & ꝑscribentis uocem
imitanda ad nos eius facta trans¬
misit. Si magni cuiꝰda uiri sus¬
ceptis epistolis legeremꝰ uerba.
sed quo calamo fuissent scripta
quereremꝰ: ridiculũ ꝓfecto esset. ñ¬
epistolarũ auctorẽ scire. sensũq¬
edita soboles speciẽ suȩ matͥs imi¬
tet᷑. Nouã uero translationẽ dis¬
sero: sed cũ ꝓbationis causa me¬
exigit. nc̃ nouã. nc̃ ueterẽ. ꝑ testi¬
monia assumo: ut quia sedes
apłica. cui dõ auctore p̾sideo utͣq
utit᷑. mei quoq labor studii ex
utraq fulciatur.

Expanded text:
operis unum quemlibet ex prophetis arbioperis unum quemlibet ex prophetis arbitrantur: asserentes quod nullus tam mystica Dei verba cognoscere potuit, nisi cujus mentem prophetiae spiritus ad superna sublevavit. 2. Aucsanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumqedita soboles speciem suae matris imitetur. Novam vero translationem dissero; sed cum probationis causa exigit, nunc novam, nunc veterem per testimonia assumo; ut quia sedes apostolica, cui Deo auctore praesideo, utraque utitur, mei quoque labor studii ex utraque fulciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
NER MUT̃S
sepe queritur quis libri
beati iob scriptor habe¬
atur: & alii quidẽ moy¬
sen. alii unũ quelibet
ex ꝓpħis scriptorẽ huiꝰ
oꝑis fuisse suspicant᷑.
Quia enĩ in libro gene¬
seos iob de stirpe esau
descendisse. & bale filio
beor in regnũ succes¬
sisse describit᷑. hunc
beatũ iob longe ante moysi tp̃ra
extitisse credidert̃. morẽ ꝓfecto sa¬
cri eloquii nescientes: quia in suꝑi¬
orib suis partib solet breuit lon¬
ge post secutura ꝑstringere: eum
studet ad alia subtiliꝰ ꝓperare un
isrł existerent. fuisse memorat᷑.
Neqͣquã gͦ extitisse ante legẽ cog¬
noscit᷑: qui israhelit coꝵ iudicum
tempore fuisse signat᷑. Qd̃ dũ qͥda
minꝰ caute considerant: moysen
gestoꝵ illiꝰ quasi longe ante positi
scriptorẽ putant: ut uidelicet is
qui potuit ad eruditionẽ nr̃am
legis p̃cepta edere. ipse credat᷑ etiã
ex gentilis uiri hystoria uirtutis
ad nos exempla mandasse.Non¬
nulli uͦ ut dictũ est scriptorẽ huiꝰ

Expanded text:
er multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse. Nonnulli vero, ut dictum est, scriptorem hujus
Abbreviated transcription (Latin):
quendo transcurrimꝰ: nunc ordo ex¬
positionis exigit. ut exordiũ repe¬
tentes. allegoriarũ iã secreta panda

Expanded text:
quendo transcurrimus; nunc ordo expositionis exigit ut exordium repetentes, allegoriarum jam secreta panda
Abbreviated transcription (Latin):
minib triplicit̃ disseruisse sufficiat.
In ipso nãq oꝑis huiꝰ exordio uelut in
molẽ nasciturȩ arboris. linguȩ radicẽ
fiximus ut expositionis ramos postmo¬
dũ ꝓut singula expetunt loca ꝑrodu¬
camus.

Expanded text:
minibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula expetunt loca, producamus.
Abbreviated transcription (Latin):
NER MUT̃S
sepe queritur quis libri
beati iob scriptor habe¬
atur: & alii quidẽ moy¬
sen. alii unũ quelibet
ex ꝓpħis scriptorẽ huiꝰ
oꝑis fuisse suspicant᷑.
Quia eñĩ in libro gene¬
seos iob de stirpe esau
descendisse. & bale filio
beor in regnũ succes¬
sisse describit᷑. hunc¬

Expanded text:
er multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jodescendisse, et Balae filio Beor in regnum successisse describitu
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpno: quia indignũ uehem̃ter
existimo. ut uerba cęlestis oraculi
restringã sub regulis donati. Ne.¬
q enĩ hȩc ab ullis int̾pretib in scͥp¬
ture sacrȩ auctoritate seruata st̃:
ex qua nimirũ quia nr̃a expositio
oritur. dignũ ꝓfecto ẽ. ut quasi
edita soboles speciẽ suȩ matͥs imi¬
tet᷑. Nouã uero translationẽ dis¬
sero: sed cũ ꝓbationis causa me¬
exigit. nc̃ nouã. nc̃ ueterẽ ꝑ testi¬
monia assumo: ut quia sedes
aplica. cui dõ auctore p̾sideo utͣꝙ
utit᷑. mei quoq labor studii ex
utraq fulciatur.

Expanded text:
contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. Novam vero translationem dissero; sed cum probationis causa exigit, nunc novam, nunc veterem per testimonia assumo; ut quia sedes apostolica, cui Deo auctore praesideo, utraque utitur, mei quoque labor studii ex utraque fulciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mortis queritur. Qui dum non te
s res tuas diligunt: nulla tibi nͥ
que ad tempus placeant loquunt᷑
Tales etiam fuerunt sicut ipse re¬
minisceris dudum consiliarii: qui¬
te ad tanti fascinus ꝑdricerent de¬
lic̾ti. Ut tibi aliquid scłaris aucto¬
ris loquar. cum amicis omĩa trac¬
tanda sunt: s prius de ipsis. Si uͦ
in causa tua hominẽ consiliariũ
queris: consiliarium me rogo sus¬
cipe. Nullus tibi fidelior ẽẽ potest
ad consilium: quam qui non tua
s te diligit. Omni potens d̃s cordi
tuo indicet. cor meum quanto a
more. quanta te caritate cõplecti¬
tur: in quantum tam̃ diuina gra
non offendatur. Nam si culpam
tuam insequor. ut ꝑsonam dili-¬
gam. sic ꝑsonam diligo: ut cul¬
pe uicium non amplectar. Si gͥ
a me amari de credis. apłoꝵ limi¬
nibus p̾sentare: meq consiliario
utere. Si autem esse fortasse in
causa d̃i nimius credor. & ꝓreli
mei ardore suspectus sum. cun¬
ctam simul eccłiam in consilio

Expanded text:
mortis quaeritur: qui dum non te, mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui ad tanti facinus te perduxerunt delicti. Ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar, cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium, rogo, me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te diligit. Omnipotens Deus cordi tuo indicet, cor meum quanto te amore, quantaque charitate complectitur, in quantum tamen divina gratia non offendatur. Nam sic culpam tuam insequor, ut personam diligam; sic personam diligo, ut culpae vitium non amplectar. Si igitur a me amari te credis, apostolorum liminibus praesentare, meque consiliario utere. Si autem esse fortasse in causa Dei nimius credor, et pro zeli mei ardore suspectus sum, cunctam simul Ecclesiam in consilio
Abbreviated transcription (Latin):
quam sint blanda &e dulcia. in
fine cognoscis. Ecce fateor merens
loquor. et facti tui tristicia ad¬
dictus edere uerba uix ualeo: et
tam̃ animus tuus actionis sue
conscius uix sufficit ferre quod
audit. erubescit. confunditur. auer¬
satur. Si gͦ ferre non ualet uerba
pulueris: quid facturus est ad iu¬
dicium conditoris: Fateor tam̃
ximam credo. quod te effugere ui¬
tam conspicit. & tamͣ adhuc ad
uitam reseruat: quod suꝑbientẽ
te uidet & tolerat. quod ꝑ indig¬
nos famulos suos uerba tibi incre¬
pationis &e admonitionis admini¬
strat. Tantum est ut pensare solli¬
cite debeas: quod paulus dicit. Ex¬
hortainur uos fr̃s: ne inuacuum
grãm dei recipiatis. Ait enĩ. Tem¬
pore accepto exaudiui te: & in die
salutis adiuui te. Ecce nẽ tempus
acceptabile: ecce nunc dies salutis.
Sed scio quia cum epła mea susci¬
pitur. ꝓtinus amici conueniunt
litterati: clientes uocantur. & de
causa uite consilium a fauctorib

Expanded text:
quam sint blanda et dulcia in quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo, et tamen animus tuus actionis suae conscius vix sufficit ferre quod audit, erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo non valet verba ferre pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fateor tamenximam credo, quod te effugere vitam conspicit, et tamen ad vitam adhuc reservat; quod superbientem te videt, et tolerat; quod per indignos famulos suos verba tibi increpationis et admonitionis administrat. Tantum est ut pensare sollicite debeas quod Paulus ait: Exhortamur vos, fratres, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis; ait enim, Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Sed scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus
Abbreviated transcription (Latin):
conatur. qui iram districti iudi¬
cis tunc appetit fug̾e: quando
ei iam non licet ambulare. du̾
uacat gͦ dum licet. animaduersi¬
onem tanti terroris fuge. Pensa
quod scriptum est. Omne quod
potest manus tua fac̾e instanter
oꝑare. quia nec opus. nec ratio.
nec sapientia sunt apud inferos.
quo tu ꝓperas. Teste euangło scis
quia diuina seueritas de ocioso
sermone nos arguit: & de uerbo
inutili rationes subtilit̾ exquirit.
Pensa gͦ quid factura est. de ꝑu̾¬
so oꝑe: si quosdam in iudicio
suo reꝓbat de sermone. Ananias¬
deo pecunias uouerat: quas post
diabolica uictus ꝑsuasione sub¬
traxit. S qua morte multatus est
seis. Si g ille mortis ꝑicło dignꝰ
fuit. qui eos quos dederat nũmos
deo abstulit. considera quanto
ꝑicło in diuino iudicio dignus
eris. qui non nũmos sed temetip¬
sum omni potenti dño cui te sub
monachico habitu deuoueras
subtraxisti. Qua ꝓpt̾ si correctiõis
mee uerba secuturus audieris:

Expanded text:
conatur, qui iram districti judiconatur, qui iram districti judicis tunc appetit fugere, quando ei jam non licet ambulare. Dum vacat ergo, dum licet, animadversionem tanti terroris fuge; pensa quod scriptum est: Omne quod potest manus tua facere, instanter operare; quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, sunt apud inferos, quo tu properas. Teste Evangelio, scis quia divina severitas de otioso sermone nos arguit, et de verbo inutili rationes subtiliter exquirit. Pensa ergo quid factura est de perverso opere, si quosdam in judicio suo reprobat de sermone? Ananias pecunias Deo voverat, quas post, diabolica victus persuasione, subtraxit. Sed qua morte multatus est, scis. Si ergo ille mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum Deo omnipotenti, cui te sub monachico habitu devoveras, subtraxisti. Quapropter si correptionis meae 524 verba secuturus audieris,
Abbreviated transcription (Latin):
rasti. Hinc etiam ephesiis paulus
dicit. Munde sunt hodie manus
mee a sanguine omniu ur̃m: non
enim subterfugi quo minus ad¬
nuntiarem omne consilium dei
uobis. Mundus gͦ asanguine eoꝵ.
non esset. si eis dei consiluĩ annun¬
tiare noluisset: quia cum incre¬
pare delinquentes noluerit. eos
ꝓculdubio tacendo pastor occidit.
Hac gͥ consideratione cõpulsus.
uelis. nolis locuturus sum: quia
omni uirtute. aut te cu pio saluari¬
aut de tua morte me eripi. In quo
enim habitu fueris recolis: & suꝑ¬
ne districtionis animaduersione
postposita. ad quid sis delapsus ag¬
noscis. Culpam gͦ tuam pensa dũ
uacat. districtionem futuri iudicis
dum uales exhorresce: ne tune il¬
lam a maram sentias. cum eam
iam nullis fletib euadas. Pensa
qd̃ scriptum est. Orate ne fiat fu¬
ga urã hieme uł sabbato. Ad am¬
bulandũ quippe in hieme torpor
frigoris obsistit: & iuxta p̾ceptum
legis. ambulare in sabbato non
licet. Hieme gͦ uł sabbato fug̾e

Expanded text:
rasti. Hinc etiam Ephesiis Paulus rasti. Hinc etiam Ephesiis Paulus dicit: Mundae sunt hodie manus meae a sanguine omnium vestrum. Non enim subterfugi, quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis. Mundus ergo a sanguine omnium non esset, si eis Dei consilium annuntiare noluisset, quia cum increpare delinquentes noluerit, eos procul dubio tacendo pastor occidit. Hac igitur consideratione compulsus, velis, nolis, locuturus sum, quia omni virtute aut te cupio salvaraut de tua morte me eripi. In quo enim habitu fueris recolis, et supernae districtionis animadversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa, dum vacat; districtionem futuri judicis, dum vales, exhorresce; ne tunc illam amaram sentias, cum eam jam nullis fletibus evadas. Pensa quod scriptum est: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ad ambulandum quippe in hieme torpor frigoris obsistit, et juxta praeceptum legis, ambulare in Sabbato non licet. Hieme ergo vel Sabbato fugere
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius uenantio ex¬
monacho patricio syracusa no.xxxi.¬
ulti hominum stulti
puta uerunt. qd̵ si ad
ordinem ep̃atus euehe-¬
rer: te alloqui ac ꝑ epłas frequen¬
tare recusarem.S non ita est.
qr ipsa iam loci mei necessitate
cõpellor. ut tacere ñ ddebeam.
Scriptum quippe est. Clama neces¬
ses: quasi tuba exalta uocem tuã.
& rursum scriptũ est. Speculato¬
rem dedi de domui isrl. Audies de
ore meo uerbum: & an nuntiabis
eis ex me. Ex qua udelicet annun¬
tiatione. uł recenta uł exhibita qͥd
speculatorem uł auditorem seqͥt᷑.
ꝓtinus intimatur. Si dicente me
ad impium morte morieris. non
annuntiaueris ei neq locutus fu¬
eris ei. ut auertatur a uia sua im¬
pia & uiuat: ipse iinpius in ini¬
quitate sua morietur. sanguinẽ
autem eiꝰ de manu tua requiram.
Si autẽ tu annuntiaueris impio.
&e ille non fuerit conuersus ab i ni¬
quitate sua & auia sua impia:
ipse quidem morietur in iniquita¬
te sua. tu autem animam tuã libe¬

Expanded text:
Gregorius Venantio exmonacho patricio Syracusano. Multi hominum stulti putaverunt quod si ad ordinem episcopatus eveherer, te alloqui et per epistolas frequentare recusarem. Sed 523 non ita est, quia ipsa jam loci mei necessitate compellor, ut tacere non debeam. Scriptum quippe est: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Et rursus scriptum est: Speculatorem dedi te domui Israel, audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. Ex qua videlicet annuntiatione vel retenta vel exhibita, quid speculatorem vel auditorem sequatur, protinus intimatur: Si dicente me ad impium, Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris ei, ut avertatur a via sua impia, et vivat, ipse impius in iniquitate sua morietur; sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab iniquitate sua, et a via sua impia, ipse quidem in iniquitate sua morietur; tu autem animam tuam libe
Abbreviated transcription (Latin):
to erga nos amore constri¬
gor: ut ur̃a memoria de meo pec¬
tore aboleri nullatenus possit.
Sed contra amorem non modice
contristor: quia quietem me que¬
rere cognouistis. & ad inquietudi¬
nem ꝑduxistis. Uobis quidem
omnipotens d̃s quia hoc bono a¬
nimo fecistis bona eterna retri-¬
buat. s me a tanto loci huius
ꝑicło qualiter uult absoluat:
quia sicut peccata mea mereban-¬
tur. non romanoꝵ sz langobar¬
doꝵ. ep̃s factus sum. quoꝵ sin¬
tichie spate sunt. & grã pena.
ecce ubi me patrocinia ur̃a ꝑ
duxerunt. Gemo cotidie occuꝑa¬
occupationibus pressus: & respi-¬
rare non ualeo. S uos qui ad huc
ualetis huius mundi occupatio¬
nes fugite: quia quanto in eo qͥsq
ꝓfecerit. tanto ut uideo ab amo¬
re dei ampluis decrescit. Prete¬
rea sacratissimam clauem abe¬
ati petri apłoꝵ principis cor¬
pore uobis transmisi: que suꝑ
egros multis solet miraculis
choruscare. Nam etiam de eius
cathenis interius habetur. Ee

Expanded text:
to erga vos amore constringor, ut vestra memoria de meo pectore aboleri nullatenus possit. Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognovistis, et ad inquietudinem perduxistis. Vobis quidem omnipotens Deus, quia hoc bono animo fecistis, bona aeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo qualiter voluerit absolvat, quia sicut peccata mea merebantur, non Romanorum, sed Langobardorum episcopus factus sum, quorum synthiciae spathae sunt, et gratia poena. Ecce ubi me patrocinia vestra perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus pressus, et respirare non valeo. Sed vos, qui adhuc valetis, mundi hujus occupationes fugite, quia quantum in eo quisque profecerit, tanto, ut video, ab amore Dei amplius decrescit. Praeterea sacratissimam clavem a beati Petri apostolorum principis corpore vobis transmisi, quae super aegros multis solet miraculis coruscare, nam etiam de ejus catenis inte
Abbreviated transcription (Latin):
poterat: in ipso nauigationis ini¬
cio uento aduersante repellitur.
s ad portum repulsa reuocatur.
ad interpͣtandum acciꝑe fortasse¬
si contigerit. rogo non uerbum
ex uerbo sed sensum ex sensu trans¬
ferte: quia plerumq dum ꝓprie¬
tas uerboꝵ intenditur. sensuum
uirtus amittitur¬
XXIX.
mnipotens d̃s dulcissimo
cordi ur̃o indicet: quia &
absens corpore a caritate
ur̃a animo non recessi. Bona enĩ
ur̃a etiam si uolo. obliuisci non ua¬
leo. Hoc autem quod me ad episco¬
patiis ordinem cognoscitis ꝑue¬
nisse. si me diligitis plangite: qr¬
tante hic huiiis mundi occupa¬
tiones sunt. uti ꝑ episcopatus or¬
dinem pene ab amore dei me ui¬
deam seꝑatum. Quod incessant̃
defleo: atq ut ꝓ me dñm exore¬
tis. rogo. Preterea sacratissimam
clauem a sc̃ĩ petri apłi corpore
uobis transmisi: que suꝑ egros
multis solet miraculis chorusca

Expanded text:
poterat, in ipso navigationis inipoterat, in ipso navigationis initio vento adversante repellitur, sed ad portum repulsa revocatur. ad interpretandum accipere fortasse contigerit, rogo, non verbum ex verbo, sed sensum ex sensu transferte, quia plerumque dum proprietas verborum attenditur, sensuum virtus amittituXXX.mnipotens Deus dulcissimo cordi vestro indicet quia et absens corpore, a charitate vestra animo non recessi. Bona enim vestra, etiam si volo, oblivisci non valeo. Hoc autem quod me ad episcopatus ordinem cognoscitis pervenisse, si me diligitis, plangite, quia hic hujus mundi tantae occupationes sunt, ut per episcopatus ordinem pene ab amore Dei me videam esse separatum. Quod incessanter defleo, atque ut pro me Dominum exoretis rogo. Praeterea sacratissimam clavem a sancti Petri apostoli corpore vobis 520 transmisi, quae super aegros multis
Abbreviated transcription (Latin):
nulla merui beatitudinis
ur̾e scripta susciꝑe. tam̃
ego etiam me obliuiscentem non
obliuiscor. negligentem pulso. tor¬
pentem amoris stimulis inquieto:
ut qui ex semetipso non uult im¬
pendere. uł pulsatus sciat reddẽ
quod debet. Preterea indico sug¬
gestionem me apud piissimos dños
summis p̾cibus plenam fecisse: ut
uirum beatissimum domnum
anastasium patriarcham conces¬
so usu pallii. ad beati petri apłoꝵ
principis limina mecum celebra¬
turum sollempnia missarũ trans¬
mittere debuisset. quatinus si ei
ceret: saltem mecum in honore suo
iuueret. S que causa contigerit ut
eadem scripta retinerem: uob̃ p̃¬
sentium lator in notescet. Eiusdem
tam̃ domni anastasii animum
cognoscite: & quicquid ei de hac
quire placuerit. uris michi e¬
usem bolo ex p̃fecto et antigra
affectum meum fateor
lingua non sufficit. sed
quicquid de uobis sentio. u̾r uob̃
melius affectus dicit. Quibusdam
tristor. quia plerumq naiuis que
ꝑuenire ad alta pelagi ꝑ ꝓsꝑitatẽ

Expanded text:
nulla merui beatitudinis vestrae scripta suscipere, tamen ego etiam obliviscentem me non obliviscor, negligentem pulso, torpentem amoris stimulis inquieto, ut qui ex semetipso non vult impendere, vel pulsatus sciat reddere quod debet. Praeterea indico suggestionem me apud piissimos dominos summis precibus plenam fecisse, ut virum beatissimum domnum Anastasium patriarcham, concesso usu pallii, ad beati Petri apostolorum principis limina mecum celebraturum solemnia missarum transmittere debuissent; quatenus si ei ceret, saltem mecum in honore suo viveret. 519 Sed quae causa contigerit, ut eadem scripta retinerem, praesentium lator vobis innotescet. Ejusdem tamen domni Anastasii animum cognoscite, et quidquid ei de hac re placuerit, vestris mihi ristobolo, expraefecto et antigrapho. affectum meum, fateor, lingua non sufficit; sed quidquid de vobis sentio, vester vobis melius affectus dicit. Quibusdam tristor, quia plerumque navis, quae pervenire ad alta pelagi per prosperitatem
Abbreviated transcription (Latin):
deret nos a xp̃o uacue redẽptos.
sieñ nos ꝑ adam in aĩa mortui
non sumus. quod dici nefas ẽ ua¬
cue redempti sumꝰ. Ephesinam uͦ
synodum ꝑserutantes de adelfio
⁊ saua &e ceteris aliis qui illic dicqͣ
nimus: & existimamꝰ quia sicut
calcedonensis synodus in uno loco
ab eccłia constantinopolitana fal¬
sata est. sic aliquid &e in ephesina
synodo factum est. Caritas gͦ ur̃ã
uetustos omuino codices eiusdem
synodi requirat: & illic uideat si
quid tale inuenit᷑. mͥq eundem
codicem quem inuenerit transinit¬
tat: quem mox ut legero retͣnsmit¬
to. Noiuis enĩ codicib passim non
credat. Ex qua re dubiuis factus
sum: &e nichil uolui adhue de hac
causa p̾dicto fr̃i meo ioħ̃i ep̃o re¬
seribere. Romani autẽ codices mul¬
to ueriores sunt grecis: qr nos ura
sicut non acumina. ita nec impo¬
sturas habemus. De ioħe uͦ prb̃o
decisa est: in qua aꝑte cognoui
qr eiꝰ aduersarii eum facere here¬

Expanded text:
deret nos a Christo vacue redemptos. deret nos a Christo vacue redemptos. Si enim nos per Adam in anima mortui non sumus, quod dici nefas est, vacue redempti sumus. Ephesinam autem synodum perscrutantes, de Adelphio et Sava, et caeteris aliis, qui illic dicuntnimus et existimamus quia sicut Chalcedonensis synodus in uno loco ab Ecclesia Constantinopolitana falsata est, sic aliquid in Ephesina synodo factum est. Charitas ergo vestra vetustos omnino codices ejusdem synodi requirat, et illic inde videat si quid tale invenitur, mihique eumdem Codicem quem invenerit transmittat, quem mox ut legero retransmitto. Novis enim Codicibus passim non credat, ex qua re dubius factus sum, et nihil adhuc volui de hac causa praedicto fratri meo Joanni episcopo rescribere. Romani autem Codices multo veriores sunt Graecis, quia nos vestra sicut non acumina, ita nec imposturas habemus. De Joanne vero pr per synodum decisa est, in qua aperte cognovi quia ejus adversarii eum facere haere
Abbreviated transcription (Latin):
tus sui beatitudinẽ amisit. hoc qͥs¬
quis negat: catholicus non est. ds
enim dixerat. Qua die comederitis.
morte moriemini. Cũ gͦ comedit de
ligno uetito adam. quia in corꝑe
mortuus non est nouimus: quia
post hoc filios genuit. atq annis
multis uixit. Si itaq in anima
mortuus non est: qd̃ dici nefas ẽ
ipse mentitus est qui hunc p̃dix̃
die quo peccasset moriturũ. Sed
sciendum est qr mors duob acci¬
dit modis: aut absentia uiuendi
litate uiuendi. ut postmodum
uiueret in pena. quia ad hoc cre¬
atus fuert. ut beate uiueret in
leticia. hunc gͦ locũ qui in eo co¬
dice qui michi a fr̃e meo ioħ̃e ep̃o
transmissus est annotauit here¬
ticum. pelagianꝰ ẽ: qr sententia
ista euidenter pelagii est. Quam
paulus apłs aꝑte in suis epłis
destruit. que loca epłarũ eius
singła dicere p̾termitto: quia
scienti loquor. Pelagius uͦ qui in
ephesina synodo dampnatus ẽ
ea intentione hoc dixit: ut osten¬

Expanded text:
tus sui beatitudinem amisit. Hoc quistus sui beatitudinem amisit. Hoc quisquis negat, catholicus non est. Deus enim dixerat: Qua hora comederitis, morte moriemini. Cum ergo comedit de ligno vetito Adam, quia in corpore mortuus non est novimus, quia post hoc filios genuit atque annis multis vixit. Si itaque in anima mortuus non est, quod dici nefas est, ipse mentitus est qui hunc praedixit die qua peccasset moriturum. Sed sciendum est quia mors duobus accidit modis, aut absentia vivendi,litate vivendi, ut postmodum viveret in poena qui ad hoc creatus fuerat ut beate viveret in laetitia, Hunc ergo locum qui in eo Codice qui mihi a fratre meo Joanne episcopo transmissus est annotavit haereticum, Pelagianus est, quia sententia ista evidenter Pelagii est. Quam Paulus apostolus aperte in suis Epistolis destruit. Quae loca Epistolarum ejus singula dicere praetermitto, quia scienti loquor. Pelagius vero qui in Ephesina synodo damnatus est, ea intentione hoc dixit, ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
illibitane clerus eccłie hic
pro ordinando sibi ueniens sacer¬
dote. licentiam eis de exquirendo
sibi ep̃o nos dedisse cognoscas. L
repperientes decium forensem
peticionẽ necessariũ duximus
adimplere. Et id̾o dilectio tua¬
ei in om̃ibꝰ solatiari ñ negligat
ut tuo in om̃ibꝰ uitus auxilio
dũtaxat equitate seruata. causa¬
rum inquietudi nibꝰ liberior in
dei laudibus possit existere.
aritas ur̃a sollicitudinẽ
nr̃e opinionis habens.
scribere studuit quid
de illo codice qui contra athana¬
sium prb̃rmn transmissus ẽ sensit.
Quem nos ex parte aliqua sub¬
tilit̾ ꝑcurrentes: in manichei in¬
uenimꝰ dogina cecidisse. S his qͥ
loca aliqua ẽẽ heretica signo ꝯtͣ
posito ostendit: ipse quoq in pe¬
lagiana heresi labitur: quia qͣ¬
dam loca catholice dicta ⁊ omĩo
orthodoxa uelud heretica anno¬
tauit. hoc enim ubi seriptum
est. quia cũ peccauit ad am eiꝰ ẽ
aĩa mortua. qualiter mortuam
dixerit inferuis ostendit: quia sta¬

Expanded text:
ilybetanae clerus Ecclesiae huc pro ordinando sibi veniens sacerdote, licentiam eis de exquirendo sibi ereperientes Decium forensem petitionem necessarium duximus adimplere. Et ideo dilectio tua in omnibus ei solatiari non negligat tuo in omnibus adjutus auxilio, duntaxat aequitate servata, causarum 802 inquietudinibus liberior, in Dei laudibus possit existere. aritas vestra, sollicitudinem nostrae opinionis habens, scribere studuit quid de illo Codice qui contra Athanasium presbyterum transmissus est sensit. Quem nos, ex parte aliqua subtiliter percurrentes, in Manichaei invenimus dogma cecidisse. Sed is qui loca aliqua esse haeretica signo contra posito ostendit, ipse quoque in Pelagianam haeresim labitur, quia quaedam loca catholice dicta et omnino orthodoxa velut haeretica annotavit. Hoc enim ubi scriptum est quia cum peccavit Adam, ejus est anima mortua, qualiter mortuam dixerit inferius ostendit, quia sta
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta ẽẽ constit̾it. ablataꝵ rer̃
⁊ occupataꝵ parrochiarũ restituti¬
oni dilectio ur̃a succurri sine mo¬
ra ꝓuideat. Et ita omĩa uobis
solatiantib cessante excusatiõe
iusticia fauente recipiat. ut nec
hunc labor obseruationis affici¬
at. nec de eiꝰ dampno aliquid
lucri inuasor acquirat. Accendat
gͦ uos relus equitatis. accendat
iusticie rectitudo. ad custodiendã
in cunctis antiquam eccłiastici
ordinis dispositionem oꝑam in¬
stanter impendite. districtos sol¬
licitosq uos inter culpas & inno¬
centiam exhibete. quatinus et
iusticiam habentib magna de
rectitudinis ur̃e sit zelo fiducia.
& inquietis de futuro omĩs exce¬
dendi amputetur occasio.

Expanded text:
manifesta esse constiterit, ablatarum rerum manifesta esse constiterit, ablatarum rerum et occupatarum parochiarum restitutione dilectio rovideat, et ita omnia, vobis solatiantibus, cessante excusatione, justitia favente, recipiat, ut nec hunc labor observationis afficiat, nec de ejus damno aliquid lucri invasor acquirat. Accendat ergo vos zelus aequitatis, accendat justitiae rectitudo. Ad custodiendam in cunctis antiquam ecclesiastici ordinis dispositionem, operam instanter impendite, districtos sollicitosque vos inter culpas et innocentiam exhibete, quatenus et justitiam habentibus magna de rectitudinis vestrae sit zelo fiducia, et inquietis de futuro omnis excedendi amputetur occasio.
Abbreviated transcription (Latin):
hic adiuuet. & in futura uita re¬
idonee caritatem urãm debeat
eccłie ordo inculpabilit̾
custoditus infundit. tanto rescis¬
sus tedium doloris imponit qd̃
prauitatis temeritas in euersionẽ
discipline temptat. & que sunt
olim laudabiliter statuta dissol¬
uere. & que fortius punienda p̾su¬
mere. Presentium itaq portitoris
ad nos insinuante ꝑuenit. quod
nulla exigente culpa uel concilii
definiente sententia eccłie eiꝰ par¬
roechie antiquitus deputate ab
aualentione fr̃e &e coep̃o nr̃o ante
fere quindeci annos sint irratio¬
nabilit̾ occupate. atq eum insuꝑ
res decessoris ipsius ad suum qd̃
dici graue est arbitrium abstulis¬
se. Quod si ita se ueritas habet. ꝙͣ
ꝑuersum quã ue sit execrandum
p̃cipue religioso ꝓposito dicere ñ
ualemꝰ. Hac gͥ in re quia nec leni¬
tas nec aliqua debet ẽẽ dilatio. frẽn.¬
tatem urãm p̾senti epła comonemꝰ.
sollicitius requirentes si querela eiꝰ

Expanded text:
hic adjuvet, et in futura vita rehic adjuvet, et in futura vita reidonee charitatem vestram debeat ae ordo inculpabiliter custoditus infundit, tanto rescissus 916 taedium doloris imponit, pravitatis temeritas in eversionem disciplinae tentat et quae sunt olim laudabiliter statuta dissolvere, et quae fortius punienda praesumere. Praesentium itaque portitoris ad nos insinuante pervenit quod, nulla exigente culpa, vel concilii definiente sententia, Ecclesiae ejus parochiae antiquitus deputatae a Valentione fratre et coepiscopo nostro ante fere quindecim annos sint irrationabiliter occupatae, atque eum insuper res decessoris ipsius ad suum, quod dici grave est, arbitrium abstulisse. Quod si ita veritas se habet, quam perversum, quamve sit exsecrandum, praecipue religioso proposito, dicere non valemus. Hac igitur in re, quia nec lenitas, nec aliqua debet esse dilatio, fraternitatem vestram praesenti epistola commonemus, ut sollicitius requiratis. Et si querela ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rmne sinceritatis tue bo¬
no congaudeo. quod gra¬
utatem qua preditum te dudũ
audieram p̃sentium portitoris
confirmauit. qui tanto latius
indicauit: quanto hoc & p̾sens
comperit. & in sua amplius de¬
fensione cognouit. Quia gͦ mag¬
num sicut nostis coram deo nr̃o
est in bonis quemquã indesinent̃
sollicitudo ad fouendas partes
iusticieꝰ decenter exacuat. et contͣ
eccłiastici uigoris moderamina
ꝓut possibile fuerit ꝓuisionis¬
tat: nec uos res aliqua ab huius¬
modi intentione remoueat. S
si qua sunt que dilectionis ur̃e
sinceritatem offendunt. & re¬
gulas canonice discretionis ex
cedunt: uigilantie studete curã
impendẽ. atq ea hortando sua¬
dendo terrendo emendare carita¬
tis unitate seruata. in quantũ
uires suppetunt do adiuuante
contendite. & excessus auctorem.
cohercitionis sac̾dotalit̾ freno¬
restringere. atq eum ab inuio iti¬
nere lingua duce & actione redu
bone uoluntatis auctor & inten¬
tionis inspector est. uelle ur̃m &

Expanded text:
me, sinceritatis tuae bono congaudeo, quod gravitatem qua praeditum te dudum audieram praesentium portitoris confirmavit. Qui tanto latius indicavit, quanto hoc et praesens comperit, et in sua amplius defensione cognovit. Quia ergo magnum, sicut nostis, coram Deo nostro est in bonis quemquam indesinenter sollicitudo ad fovendas partes justitiae decenter exacuat, et contra ecclesiastici vigoris moderamina, prout possibile fuerit, fieritat. Nec vos res aliqua ab hujusmodi intentione removeat; sed si qua sunt quae dilectionis vestrae sinceritatem offendunt, et regulas canonicae discretionis 904 excedunt, vigilantem studete curam impendere; atque ea hortando, suadendo, terrendo emendare, charitatis unitate servata, in quantum vires suppetunt, Deo adjuvante, contendite; et excessus auctorem coercitionis freno sacerdotali constringite, atque eum ab invio itinere lingua duce et actione reducbonae voluntatis auctor et intentionis inspector est, velle vestrum et
Abbreviated transcription (Latin):
quod suscipimus secure
ministramus officium: ce
diuinum adiutorium & dilectio
nob̾ sp̃ualiũ aderit si ne dubio
filioꝵ. Ea ꝓpter ita se fraterni¬
tas tua in cunctis studeat exhi¬
bere: quatinus testimonium qd̃
de ea neapolitane ciuitatis ele¬
rus & nobilitas simul habet ce
populus. bonitatis tue augm̃to¬
roboretur. Sic ergo te in pͣfati po¬
puli adhortatione assidua de¬
bes occupatione constringere:
ut uerbi tui fructum quem ex
eis fueris oꝑatus in suis horreis
diuinus condat agricola. Quo¬
usq uero de his que a nob̃ p̃die¬
ti filii nr̃i fienda depostulant re¬
uelante dño deliberare possimꝰ:¬
clericos ex laicis ordinare. nec non
& manu missiones apud te in
eadem eccłia sollempnit̾ celebra¬
ri concedimus. Consuetudines
ctatione ꝑsoluere. In cuius etiã
instructione ita diligenter in¬
uigila: quatinus ab incongrius
uł illicitis omĩb abstinentes.
in dei nr̃i seruitiũ digno obse¬
cundationis ministerio de qͦ
hortante consistant.

Expanded text:
quod suscepimus, secure ministramus officium, et divinum adjutorium, et dilectio nobis spiritalium aderit sine filiorum. Propterea ita se fraternitas tua in cunctis studeat exhibere, quatenus testimonium quod de ea Neapolitanae civitatis clerus, nobilitas, simul habet et populus, bonitatis tuae roboretur augmento. Sic ergo te in praefati populi adhortatione assidua debes occupatione constringere, ut verbi tui fructum, quem ex eis fueris operatus, in suis horreis divinus condat agricola. Quousque vero de iis quae a nobis praedicti filii nostri fienda depostulant, revelante Domino, deliberare possimclericos ex laicis ordinari, necnon et manumissiones apud te in eadem Ecclesia solemniter celebrari concedimus. Consuetudines ctatione persolvere. In cujus etiam instructione ita diligenter invigila, quatenus ab incongruis vel illicitis omnibus abstinentes, in Dei nostri servitio digno obsecundationis ministerio, te quoque hortante, consistant.
Abbreviated transcription (Latin):
tia tua. cuncta faciat effectibus
mancipari: ne qua post hoc huiꝰ
rei ad nos questio reuertatur.
Testamentum uero bacaudȩ qͦn-¬
dam renodochi: in ea qua con¬
ditum est uolumus firmitate ꝑ¬
stere. GR. honorato diacono salo
contra uos. tu et episcopus
tuus contraria direxistis.
cognoseit. Ueruntamen te in
officio ordinis tui. administrare
p̾cipimus. Et si illic potest supe¬
rante gr̃a causa ur̃i scandali de¬
finiri: multum credimus ur̃e a¬
nime acquisisse. Sin uero ita dis¬
cordia inter uos partes suas arma¬
uit. ut in tumore scandali uolun¬
tas ur̃a debeat remanere: tu ad
nrãm audientiam indifferenter
occurre. et epͣs tiis ꝓ se dirigat
quam elegerit ꝑsonam instruẽtã:.
ut omĩa subtili ratione ꝑpensa.
constituere que iusta fuerint par¬
tibus debeamus. Scire uero te
uolumus. quod a te districte que¬
situri sumus: quia uł ꝓprie eccłie¬
uel ea que de diuersis eccłiis si¬
milia sunt collecta sub omni nẽ

Expanded text:
tia tua cuncta faciat effectibus tia tua cuncta faciat effectibus mancipari, ne qua post hac hujus rei ad nos quaestio revertatur. Testamentum autem Bacandae quondam xenodochi in ea qua conditum est volumus firmitate s Honorato diacono Salonitano. contra vos tu et episcopus tuus contraria direxistis scognoscit. Verumtamen te in officio ordinis tui administrare praecipimus; et si illic potest, superante gratia, causa vestri scandali definiri, multum credimus vestrae animae acquisivisse. Sin vero ita discordia inter vos partes suas armavit, ut in tumore 505 scandali voluntas vestra debeat remanere, tu ad nostram audientiam indifferenter occurre, et episcopus tuus pro se dirigat quam elegerit personam instructam; ut omnia subtili ratione perpensa constituere, quae visa fuerint partibus, debeamus. Scire vero te volumus, quod a te omnia districte quaesituri sumus; quia vel propriae ecclesiae, vel quae de diversis ecclesiis cimelia sunt collecta, sub omni nunc