comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se uoluntates. iuix x sedm duas nͥras¬
bumanam. ⁊ humana uoluntas ẽ
affectus ra.tionis. ł affectꝰ sensuali¬
tatis: ⁊ alꝰ ͫ ẽ affectꝰ anime scd̾mra¬
fect̾u autem rationis id uolebat. ꝙ
immo refugiebat: nͨ tñ in eo caro
cum caro ꝯcupiseit adũsussp̃m. ca¬
ro autem dicta ẽ concupiscere : qͥa
hoc scdm ipsã agit anima. sict̃
anima ꝑ aurem audit. ⁊ ꝑ ocłm
uidet. Caro enm tucħ nͥ ꝑ animã
carnali concupiscentia sp̃ui relue¬
tatur. hñs carnalem delectationẽ
de carne ⁊a carne. adus delectatio¬
nem quam sp̃s ht̃. Ipsiꝰ autem car¬
nalis ꝯcupiscentie causa non est
in aĩa sola. uͨ in carne sola. Ex utroq
enimfit: qr sine utroq delectaio
talis ñ senti t᷑. Talis gͥ rixa. talisꝙ
concertatio. in aĩa xͥ nullatemis ẽẽ
potuit: ꝙr carnal ꝯcupiscentia ibi
ẽẽ nequit. Dei &̃ uoluntas erat. &¬
rationi placebat: ut id scđm carnẽ
uellet qͣ̃tinꝰ u̾itas humanitatis meo

Expanded text:
se voluntates juxta duas naturashumanam. Humana voluntas est affectus rationis vel affectus sensualitatis; et alius est affectus animae secundum rafectu autem rationis id volebat, quimo refugiebat; nec tamen in eo caro cum caro concupiscit adversus spiritum. Caro autem dicta est concupiscere, quia hoc secundum ipsam agit anima, sicut anima per aurem audit, per oculum videt. Caro enim nichil nisi per animam carnali concupiscentia spiritui reluctatur, habens carnalem delectationem de carne et a carne, adversus delectationem quam spiritus habet. Ipsius autem carnalis, concupiscentiae causa non est in anima sola nec in carne sola; ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio talis non sentitur. Talis ergo rixa talisque concertatio in anima Christi nullatenus esse potuit, quia carnalis concupiscentia ibi esse nequivit. Dei etiam voluntas erat, et rationi placebat, ut illud secundum carnem vellet, quatenus veritas humanitatis in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥm gͥ infirmitatem dñatam huius
corporis edis euꝰ tantã habũit nat̾a
uirtutim. S forte dolorẽ uulnerum
timuit. Quem rogo o tu dñeᷤ infirmi¬
tatis assertor penetrantis carnem claui
habuit trorem: qͥ excisam aurem solo
restituit aͭ tactu. Educens ħ aurem ma¬
nus. clauum dolet ⁊ sentit uulnꝰ. qui
alti dolorem uulneris ñ relinquit:
Pungen de carnis metu tͥstis ẽ. cuiꝰ
attactu caro post cedẽ sanat᷑: Ihił inł. de sinod.
Cum hec passionum gn̾a infirmitatẽ
carnis afficiant: ds tam̃ ubum caro
factꝰ. ñ potuit ase demutabilis ẽẽ pa¬
se passioni subdidit: ñ tam̃ demutatum
est passibilitate patiendi. Nam pati
potuit. ⁊ passibilis ẽẽ ñ potuit: quia
passibilitas nat᷑e infirme significatio
est. Passio autem:. eoꝵ ẽ que st illata
q uͥtutib: demonstrari ñ est ambigu¬
um. in nͥ corporis eius. infirmitatẽ
corporee uͨ ñ fuisse. E passionem il
nͣm dolendi corpori intulisse: quia

Expanded text:
go infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanatur? Idem eod.m haec passionum genera infirmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabilis esse pase passioni subdiderit; 492 non tamen demutatum est passibilitate patiendi. Nam pati potuit, et passibile esse non potuit: quia passibilitas naturae infirmis significatio est; passio autem est eorum quae sint illata umque virtutibus demonstrari non est ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illen naturam dolendi corpori intulisse; quia,
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiam. ⁊ in ꝗtia forma exalta¬
tus sit. In qͣ enimforma crucifixus
est. in ea exaltatꝰ ẽ:⁊ in ea donatum
est ei nomen.ut cumips a forma ser¬
ui. nominet᷑ unigenitꝰ filius dei.ħ
illi donatum ẽ. ut homini: ꝙ iã ha¬
accepit. utͥ p̃sens homoł subsistẽs id accipi¬
informa serui.i. in aĩa ⁊ carne. noͤ¬

Expanded text:
obedientiam, et in qua forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nomen, ut cum ipsa forma servi nominetur unigenitus Filius Dei, hoc illi donatum est ut homini, quod jam haaccepit, ut ipse ens homo vel subsistens in forma servi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd petiꝰ ad illam molestiam nolens
ẽ ductꝰ: Nolens ad eam uenit. s uo¬
lens eam uicit: ireliquit affectum
infirmitatis qͦ nemo uult mori:
qr adeo ẽ naturalis: ut eum petro
nec senectꝰ abstulerit. Uñ ⁊̃ dñs
ait.tͣ. Anseat a me calix iste. S

Expanded text:
quod Petrus ad illam molestiam nolens est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmitatis, quo nemo vult mori, qui adeo est naturalis, ut eum Petro nec senectus abstulerit. Unde etiam Dominus ait: Transeat a me calix iste, sed
Abbreviated transcription (Latin):
utrum xͦ illam immortalitatis &
impassibilitatis głam.⁊ nominis
di manifestationem. sine õi m̾ito
hab̾e potu̾it: sane dicip̃ dici. quia
humanam nͦm ita głosam susciꝑe
potuit. sic̃ in resurrectione extitit:
Nomenq suum ⁊ alit̾ hoĩb ma¬
nifestare potuit: s hõ passibilis eẽ
ñ potuit sic̃ fuit. ⁊ ad illam gła
sine mito ꝑuenire. Potuit qͥdem pu¬
nire ad illam. sine mito passionis. ꝙ
potuit consumpta mortalitate. im¬
mortalitatis gła uestiri. s ñ sine me¬
ritoiusticie ⁊ caritatis. aliarumq
uirtutum. Non enim rͦ hõ ẽẽ potuit.
in qͦ plenitudo uͥtutum ⁊ gr̃e ñ fuit
Nec uͥtutes erinẽe potuert̃. cilicio
bilem ac mortalem. ñ potuit ñ meri
głam immortalitatis. Nongͥ potut
fẽs mortal sñ m̾ito głam impassib¬
litatis ⁊ tmmortalitatis ac manifesta¬
tionem di nõis ꝯseqͥ. Potuit tam̃ hec
assequi. sine m̃ito passionis: quia ꝑ
passionem nil s meruit ꝙ ñ antep

Expanded text:
stus illam immortalitatis et impassibilitatis gloriam, et nominis Dei manifestationem, sine omni merito habere potuerit, sane dici potest quia humanam naturam ita gloriosam suscipere potuit, sicut in resurrectione extitit. Nomenque suum etiam aliter hominibus manifestare potuit; sed homo passibilis esse non potuit sicut fuit, et ad illam gloriam sine merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, quia potuit consumpta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed non sine merito justitiae et charitatis, aliarumque virtutum. Non enim Christus homo esse potuit, in quo plenitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio bilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam immortalitatis. Non ergo potuit factus mortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passionis, quia per passionem nil sibi meruit, quod non ante per
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis: quia qͣi ꝓ nat᷑a moleuit.
in omnib diffusꝰ. De statibus hoĩs. ⁊ qͥd
aliqͥd accepisse: qui om̃s uenit salua¬
re. Sunt enim .iiiͦi. statꝰ hominis. pͥ¬
tatem peccati: uñ aug. illd iohis eyn¬
geliste ixponens. qͥ desursum ueñ
suꝑ om̃s est. dic̃ xp̃m uenisse desur
sit ubum dei humanam nͦm. dumñ
assumpsit culpam. cuiꝰ assumpsit
penam. s petiam assumpsit de staty
scđo. ⁊ alios defectꝰ. De t̾̃cio uͦ. gratie
plenitudinem. de.iiii. ñ posse pecca¬

Expanded text:
naturalis, quia quasi pro natura inolevit in omnibus diffusus. 2. De statibus hominis, et qaliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis: pritatem peccati. Unde August. illud c. gelistae exponens: Qui desursum venit, super omnes est, dicit Christum venisse desurssit Verbum Dei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse pecca
Abbreviated transcription (Latin):
dfficit᷑ enim qͥs int̾dum timore łtͥ
sticia. ita ut m̃tis intellectꝰ non in
moueat᷑ a rectitudine di ꝯtemplatio¬
a rectitudine łdi contemplatione
aliquatenꝰ declinaret: sccm quem
modum intelligͥ: cum dr ñ timuis

Expanded text:
m timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatioa rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinaret; secundum quem modum intelligitur, cum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tem:. nunqͥd necessitatẽ patienti:
habuit patiendi. Si enĩ necessitas
patiendi ł moriendi fuit in xͦ. non
uidet᷑ sola uoluntate miseratoĩs
defectꝰ nr̃os accepisse. Adq dicip̃.
autem patiendi ⁊ moriendi in carne.
Uerum hanc necessitatem ñ habuit
ex necessitate sue ꝯditionis: quia
a peccõ immunis: s ex sola uolun¬
tate accepit de nr̃a infiriitati. po¬
nens tab̃nacłm suum in sole .s. sub tẽ¬
porali mutabilitate & labore. Uñ fuꝑ¬

Expanded text:
tem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel moriendi fuit in Christo, non videtur sola voluntate miserationis defectus nostros accepisse. Ad quod diciautem patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmitate ponens tabernaculum suum in sole, scilicet, sub temporali mutabilitate et labore. Un
Abbreviated transcription (Latin):
calix iste ⁊ nobis loquit᷑: nͥ forte pu¬
bat. dñs pati. t̾cia die resurrecturꝰ.
cũ ardet paulꝰ dissolui & ẽẽ cum xͦ.
Non enĩ ẽ fortior miles.quam imꝑa
& dñs coronaturꝰ timet mortem: S
infirmitatem nr̃am rep̃sentans. pro
sius infirmis qͥ timent mori. hec
cant. qui putant saluatorem timu¬
isse mortem: ⁊ passionis pauore dix
aliqua adusa diufitas ẽẽ putetͥ. haꝵ
auctoritatum uba in hẽ modum
accipienda dicimꝰ: ut ñ tutatem ti

Expanded text:
calix iste pro nobis loquitur. Nisi forte pubat Deus pati, tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo. Non est enim fortior miles quam imperet dominus coronaturus timet mortem. Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui tcant qui putant Salvatorem timuisse mortem, et passionis pavore dixialiqua adversa diversitas esse putetur, harum auctoritatum verba in hunc modum ac
Abbreviated transcription (Latin):
humane fragilitatis assumptionem¬
turbat᷑. Nam qui suscepit aĩam.
qͥ crucem p̃dico. Ut homo habuit tͥ¬
sticiam: quam in eo suscepit affectu.¬
& in me doluit: qͥ ꝙ se nicħ habuit
ait. Nos ita dicimꝰ hoiẽm passibilẽ
a deifilio susceptum: ut ditas im¬
passibilis ꝑmanet. Passus ẽ enm
filius dei. non putatiue suere. oĩa¬
minem:ita cam̃ eiꝰ habitatione scõm¬
suam substantiã nil passa ẽ. ut tota
tͥnitas. qm impassibilem uecesse est

Expanded text:
humanae fragilitatis assumptionem. Nam qui suscepit animam,qui crucem praedico. Ut homo habuit tristitiam, quam meo suscepit affectuet in me doluit, qui pro se nihil habuit ait: Nos ita dicimus hominem passibilem a Dei Filio susceptum, ut deitas impassibilis permaneret, Passus est enim Filius Dei non putative, sed minem, ita tamen ejus habitatione secundum substantiam suam nil passa est, ut tota Trinitas, quam impassibil
Abbreviated transcription (Latin):
enim x̾ uerũ timorẽ ⁊ tͥsticiam inna¬
tura hois. S ñ sic̃ nos qͥ sum m̃bra eiꝰ.:
Nos enim ca peccĩ nr̃ihis defectibusde
necessarto subiacemꝰ: & in nobis stint¬
isti defectꝰ. scđm ꝓpassionem. sione ⁊ pas¬
scđm ꝓpassionem. Sic̃ enim sticie.

Expanded text:
 verum timorem et tristitiam in natura hominis; sed non sicut nos, qui sumus membra ejus. Nos enim causa peccati nostri his defectibus necessario subjacemus, et in nobis suntisti defectus secundum propassionem epropassionem. Sicut eni
Abbreviated transcription (Latin):
ebat susciꝑe.⁊ nob̃ expediebat. St̃
enim plra egritudinum gn̾a.⁊ corpiᷤᷤ
uitia: a qͥb oĩno immunis ertitit.
Qͦs enim defectꝰ hũit ł ad ostñsionẽ
uere humanitatis. ut timorem et
tͥsticiam. ł adimpletionem oꝑis az
ꝙ uenat. ut passibilitatem ⁊ morta¬
litatem.l ab immortalitatis desꝑa¬
tione spemnr̃am erigendam. ut
mortem fuscepit.¶Hos autem Ꝙ sola¬
defectꝰ. ñ ꝯditionis sue neces uolunta¬
sitate. s miserationis uolun te illoᷤ de¬
tate suscepit. hos quidem fectꝰ suscep̃.¬
eadem causa. Nos enim ex pec tate ꝯdi¬
cato originali hos defectꝰ tra ͭe.
t̾ris ꝯu̾satꝰ. s ex sola miserationis uo¬
luntate. de nr̃o inse transtulit ue¬
ram infirmitatem. sic̃ accepit uerã
carnem. quam sine omni infirmita¬
de assumere potuit: sicut absq cul
⁊ timuisse: cẽ qͦsdlam hoc negantes.
passionis ⁊ doloris xp̃m hominem per¬
tulisse. s nullum omnino doloremt
passionem sensisse: auct̾oritatum te¬

Expanded text:
ebat suscipere, et nobis expediebat. Sunt enim plura aegritudinum genera et corporis vitia, a quibus omnino immunis extitit. Quos enim defectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem haem ex causa. Nos enim ex peccato originali hos defectus contrahterris conversatus. Sed ex sola miserationis voluntate de nostro in se transtulit veram infirmitatem, sicut accepit veram carnem, quam sine omni infirmitate assumere potuit, sicut absque culet timuisse, contra quosdam hoc negantes. passionis et doloris Christum hominem pertulisse, sed nullum omnino dolorem vel passionem sensisse; auctoritatum te
Abbreviated transcription (Latin):
catum non ẽ. s necessitas patiendi ͥ¬
necessitas talis in xͥ corpore fu̾it: de
aptitudine enim moriendi ꝙ in e
fu̾it. ambiguum ñ ẽ: que etiam aũ
pecem̃ in homine fuit. qñ aliquis
in eoñ fuit defect᷑ Nec̾ igitur
fuit defectꝰ: quia .nͨ. ei pecc̃m non fu¬

Expanded text:
catum non est, scilicet, necessitas patiendi necessitas talis in Christi carne fuerit. De aptitudine enim moriendi, quod in eo fuerit, ambiguum non est, quae etiam ante peccatum in homine fuit, quando aliquis in eo non fuit defectus; nec ergo fuit defectus, quia natura ei erat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
bris tm̃ m̾uerit. Meruit qͥd̾ m̃bris
redemptionẽ a diabło. a pecc̃õ. a pena
⁊ regni reserationẽ. ut amota ignea rõphea
libere
pateret introitꝰ. S & sͥmeruit im¬
passibilitatis ⁊ immortalitatis glã.

Expanded text:
mbris tantum, meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
pabilit ante pecc̃m in exordio con¬
ditionis homini potuisse in dere.
ut eẽnt ei nat᷑alia. ita in hretͣctatio¬
num inquiens. Ignorantia ⁊ diffi¬
cultas. ⁊̃ si ẽẽnt hominis pͥmordia
naturalia. nͥ sic culpandꝰ ds. s lau¬
dandꝰ eet. S si ħ hõ in pͥmordio na¬
turalit̾ habuisset. nunquid eent
in eo defectꝰ ⁊ pene: Si defectꝰ ⁊ pe¬
na ei indita fuisset ante peccatum:
iniuste agicum eo uidetur.si ante
culpam. sentiret penam. Ob hoe sa¬
ne dicimus. illa non fuisse defectꝰ
ł penas. sinaturalit̾ homini infu¬
issent: sic̃ non fuit hõĩ añ pecẽm
nondum gr̃a adepto. defectꝰ siue
pena ñ posse ꝓficẽ. h post qͣm grãm
recepit. ꝑ quam ꝓfice potuit.
ad tp̃s ⁊̃ ꝓfec̃. eamq culpa sua

Expanded text:
eccatum in exordio conditionis homini potuisse indere, ut essent ei naturalia; ita in lib. Retract. inquiens: Ignorantia et difficultas etiamsi essent hominis primordia naturalia, nec sic esset culpandus Deus, sed laudandus. Sed si haec homo in primordio naturaliter habuisset, numquid essent in eo defectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuisset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit homini ante peccatum nondum gratiam adepto defectus sive poena, non posse proficere. Sed postquam gratiam recepit, per quam proficere potuit et ad tempus profecit, eamq
Abbreviated transcription (Latin):
litatis: & anima impassibił sibibtitĩ
fact̾a ẽ. & caro immortalis. Utrum
aut̃ aĩa sit fc̃a impassibilis. Qn aũ aia¬
mento. de auẽtoritate nob̾ certum
ñ est: s ł mox post carms seꝑationẽ
anima impassibilitate donata est:
aut in resurrectione: qn caro reflo
qͥn pat obediens. crucem subit: s ⁊̃ ab
rantiam. Tanta enim plenitudo sp̃a¬
lium karismatum in eo fuit. ꝙ in
ess ꝓfice ñ potuit: ⁊ io ips melior

Expanded text:
litatis et anima impassibilis facta est, et caro immortalis. Utrum autem anima sit facta impassibilis, quamento, de auctoritate nobis certum non est. Sed vel mox post carnis separationem anima impassibilitate donata est, aut in resurrectione, quando caro reflorquando Patri obediens crucem subiit, sed etiam ab rantiam. Tanta enim plenitudo spiritualium charismatum in eo fuit, quod in eis proficere non potuit; et ideo melior
Abbreviated transcription (Latin):
hbo ar. approbare inquit falsa ꝓ
ueris. ut erret inuitꝰ. & resistente
atq torquente dolore carnalis
uincłi. ñ posse a libidinosis oꝑib
demꝑare. non ẽ nat᷑a instituti hõĩs.
s peua dainnati. Er qͥmiseria
peccantib iustissime inflicta.
libat dei gr̃a: qr sponte holibo
ar. cade potuit. ñ ⁊̃ surge. Ad quã
iiseriam ꝑtinet ignorantia & diffi¬
cultas. quam patitur omnis homo
ab exordio uite sue. natiuitatis fue:
u ab isto malo qͥsquam nͥ gr̃a di libat᷑.
Ecce euident dic̃ ħ aug̃. quaꝗͥs igno¬
rantiam quaqͥs inuitus falsa ꝓueriᷤ
approbat.⁊ difficultatem qua ñ pͭ se
temꝑare a malo. ad miseriam nr̃am
ꝑtinere: & penam ẽẽ hominis. Hȩc

Expanded text:
 11: Approbare, inquit, falsa pro veris, ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura instituti hominis, sed poena damnati. Ex qua miseria, peccantibus justissime inflicta, liberat Dei gratia, quia sponte homo cadere potuit, non etiam surgere; ad quam miseriam pertinet ignorantia et difficultas, quam patitur omnis homo ab exordio nativitatis suae, nec ab isto malo quisquam, nisi gratia Dei, liberatur. Ecce evidenter dicit hic August. ignorantiam qua quis invitus falsa pro veris approbat, et difficultatem qua non potest se temperare a malo, ad miseriam nostram pertinere, et poenam esse hominis. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit autem x̾. sic̃ ueram natͣam
hõis. ita ⁊ ueroᷤᷤ defect᷑ hoĩs. s ñ õs. assiũy¬
sit enĩ defectꝰ pene. s ñ culpe. nec ta¬
men omnes defectus pene.sed eos
ommnes quos hominieũ assuimere
expediebat. ⁊ sue dignitati ñ deroga¬
bat. Sic̃ enim ꝑꝑ hoiẽm hõ factꝰ est:
ita ꝓpt̾ eum. hoĩs defectꝰ suscepit. Sus¬
ceptt enim de nr̃o: ut de suo nobis
funderet nouitatem. Simplam ac
cipiat᷑ de illis tm̃. que eum sume
ꝓ nob oportuit. nͨ dedecuit. falsũ eẽ
ꝓbabit᷑. Non enim assumpsit igno¬
rantiam aliquã: cũ sit ignorantia
da inuincibilis. Nã uincibilis. pec¬
catum ẽ: si t̃n de his ẽ. que nobis ex¬
pedit scire. Sunt enim qͥdam. qͦrũ
scĩa ũ affert. ł ignorantia ñ impe¬
dit salutem.⁊ forte talium rerum
ignorantia defectꝰ non ẽ. Constat
aut̃ in nob̃ iͣgnorantiam atq dif¬
licultatem uolendi uolendi uł fa¬
uendi bonum: que ad miseriam

Expanded text:
aturam hominis, ita et veros defectus hominis, sed non omnes. Assumpsit enim defectus poenae, sed non culpae, nec tamen omnes defectus poenae, sed eos omnes quos homini eum assumere expediebat, et suae dignitati non derogabat. Sicut enim propter hominem homo factus est, ita propter cum hominis defectus suscepit. Suscepit autem de nostro, ut de suo nobis funderet novitatem. Simplam illcipiatur de illis tantum quae eum sumere pro nobis oportuit, nec dedecuit, falsum esse probatur. Non enim assumpsit ignorantiam aliquam, cum sit ignorantia tia invincibilis; nam vincibilis peccatum est, si tamen de his est quae nobis expedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi vel faciendi bonum
Abbreviated transcription (Latin):
implere: Non enim conuenit ut pa¬
ti nolit ꝙ pati uelit. ⁊ cum pati uel
le eum cognosceres. religiosiꝰ fuat
hoc confiteri. quam ad id impie
stulticie ꝓrumꝑe. ut eum assereis
ne pateretͥ orasse: quem pati uelle
transire calicem. s discipłis ne ĩ eõ
calix passionis incumbat. quema
se tͣnsire orat: ne inhis .s. maneat.
N enim rogat. ne sec̃ sit. s ut a se
se sollicitudinis sig̃cans consortiũ.
s ñ disc̾nens sententiam᷑ cõmunis
cum patre uoluntatis. ꝑ homini¬
b gͦ uult transire calicem. ꝑ quẽ
pet᷑ rogat᷑: ne deficiat fides qͦ. Scieis
egͥ ħ omnia pꝰ mortem suam desit᷑a:
usq ad mortem tͥstis est. ⁊ scit hunc
calicem ñ posse tnsire nͥbibit: ideo
atel sciens consummata in se pas¬
sione metum calicis transiturum.
qͥ nͥ eum bibisset transire ñ posset.¬
sione t̾rori fuccedet: qr pꝰ mortem
eiꝰ. ꝑuirtutum głam aplice infir¬
mitatis scandalum pelleret᷑. Inten¬

Expanded text:
implere? Non enim convenit ut paimplere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velle transire calicem, sed discipulis; ne in eos calix passionis incumbat, quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. Non enim rogat ne secum sit, sed ut a se se sollicitudinis significans consortium, sed non discernens sententiam sibi communis cum Patre voluntatis. Pro hominibus ergo vult transire calicPetro rogat, ne deficiat fides ejus. Sciens ergo haec omnia post mortem suam desitura, usque ad mortem tristis est; et scit hunc calicem non posse transire, nisi biberit, ideoa : consummata in se scilicet passione metum calicis transiturum, qui nisi eum bibisset, transire non possetsione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmitatis scandalum pelleretur. Inten
Abbreviated transcription (Latin):
et̾m dubitasse affectu humano.¬
n parum nos mouent uba ambrosi.
num affectum de potentia patͥs du¬
bitasse: sic dicens. in .uii.li. de tͥ. De qͦ
dubitat: De se an de patre: De eo
utiq cui dic̃ tͣnsfer: dubitat. hoĩs af¬
fectu. Nam ds de pat᷑ non dub¬
tat. nͨ de morte formidat. ꝓpħa &̃ ñ
dubitare tu c̃dis: Ut gͦ hõ dubitat. ut
homo locutꝰ ẽ. His u̾b innui uidet᷑.¬
ipse dubitauit: s ꝙr modũ gessit
dubitantis: & hominib dubitare
uidebat᷑. Uba hẏlarii. longe diu̾sã
sͥ ñ eẽt passio. s ut asuis transiret
calix passioms ita inquiens. Si pas hi¬
sio eum honorificat᷑a erat. sic̃ uida¬
creunte ait. nc̃ honorificat᷑ ẽ filiꝰ hõis:
qͦmͦ tͥstem eum metꝰ passionis effec̾at :
nͥ forte tam irrationabilis fuit ut pa
ti timuerit. q̃ patientem se głifica¬
tura ẽẽnt: S forte timuisse usq eo
estimabit᷑. ut tranfferri a se calicẽ a
endimetũ tͣnsferri dep̃caret᷑ a se. ꝙ
ꝑ dispensationi studium festinaret

Expanded text:
tum dubitasse affectu humano. Caeterum non parum nos movent verba Ambrosii, num affectum de Patris potentia dubitasse, sic dicens in lib. 2 de Fide: De dubitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam Deus non de Patre dubtat, nec de morte formidat. Propheta etdubitare tu credis? Ut homo ergo dubitat, ut homo locutus est. His verbis innui videtipse dubitaverit, sed quia modum gessit dubitantis, et hominibus dubitare videbatur. 5. Verba Hilarii longe diversam sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicuexeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, nisi forte tam irrationabilis fuerit, ut pati mortem timuerit, quae patientem se glorificatura esset? Sed forte timuisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deendi metum transferri deprecaretur a se quod per dispensationis studium festinaret
Abbreviated transcription (Latin):
illius dicti intelligentia .s. sensus
aꝑte enim uidr ambr innuere. ꝙ¬
xp̃s scđm humanum sensum ꝓfec̾it¬
& ꝙ in infantia eiꝰ exꝑs cognitionis
fu̾it.⁊ patrem ⁊ matrem ignoraũit.
ꝙ nͨ cccl̃ia recipit: nͨ p̃misse auct̾ori¬
tates patiunt᷑ sic intelligi. s ita sane p̃
accipi. ut qntũ ad uisum hominum &
sui sens ostensionem rp̃s ꝓfecisse di¬
catur. ⁊ ficiebat gͦ humanus sensꝰ
ineo. scđm ostensionem.⁊ alioꝵ hõiuĩ
opinionem. Ita &ẽ ⁊ patrẽ ⁊ matrem
dr ignorasse. in infantia. qr ita se
omnia que ds.Itẽ. Si anima illa e¬
equari in scientia ł in alio. Apł̃s õ¬
dei: qͥ solus scrutat᷑ omĩa etiam pro¬

Expanded text:
illius dicti intelligentia, scilicet, Aperte enim videtur Ambros. innuere quod secundum humanum sensum Chri quod infantia ejus expers cognitionis fuerit, et patrem et matrem ignoraverit; quod nec Ecclesia recipit, nec praemissae auctoritates patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominumnsionem, Christus profecisse dicatur. Proficiebat ergo humanus sensus in eo secundum ostensionem, et aliorum hominum opinionem. Ita etiam patrem et matrem dicitur ignorasse in infantia, quia ita se omnia quae Deus. Item, si anima illa aeequari in scientia vel in alio. Sed Dei, qui solus scrutatur omnia etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
mori uult: alt sensualitatis. car¬
nis infirmitati ꝓpinquus.⁊ ideo
coniunct᷑: qͦ mors refugit᷑. Ut enĩ
ait aug̃. piꝰ mentis rõne cup̃ dissol¬
ui. ⁊ ẽẽ cum xp̃o: sensu aut̃ carnis
mortem. Scd̾m istum affectum x̾
mori noluit: nec obtinuit. ꝙ scđm
istum affectum petit. De auetori¬
tatib ꝓbat. diuersas in xp̃o uolun

Expanded text:
mori vult; alter sensualitatis, carnis infirmitati propinquus et ei conjunctus, quo mors refugitur. Ut enim Aug. ait: Paulus mentis ratione cupit dissolvi et esse cum Christo, sensus autem carnis mortem. Secundum istum affectum Christus mori noluit, nec obtinuit quod secundum istum affectum petiit. 3. Auctoritatibus probat diversas in Christo volun
Abbreviated transcription (Latin):
ligit omnia.scire quȩ scit d̾s. s non
omnia posse que pͣ d̾s:. nec ita clare
de ꝑspicue omnia capit ut ds.
sapĩa equalis sapientie dei: qr illa
multo ẽ dignior. digniꝰq & ꝑfect̾ius
omnia capit. quam illius anme sa
la. que dignior e omni creatura.

Expanded text:
ligit, omnia scire quae Deus scit, sed non omnia posse quae potest Deus, nec ita clare et perspicue omnia capit ut Deussapientia aequalis sapientiae Dei, quia illa multo est dignior, digniusque et perfectius omnia capit quam illius animae sla quae dignior est omni creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
cem h trationem. Aliqn enim expri
Cuius distinctionis rationem. dili¬
gent̾ lec̾tor animadũtat: atq in si¬
nu memorie reꝯdat. ne eiꝰ ꝯfundat᷑
sens. cum de xp̃o sermo occurrerit.

Expanded text:
cem rationem. Aliquando enim exprimCujus distinctionis rationem diligenter lector animadvertat, atque in sinu memoriae recondat, ne ejus confundantur sensus, cum de Christo sermo occurrerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. xp̃m diuidimꝰ: Nunquid
cum in eo imaginem dei crucemq
qͥ de eo dixit. qm̃ ⁊ si crutifixus ẽ
ex infirmitate nr̃a uiuit tam̃ ex uͥ¬
tute di. ipse dix̃ q ñ diuis est xp̃s¬
⁊ intellectꝰ nr̃i suscepit capacẽ. diudi
s aĩam rõalem.⁊ intellectꝰ capacẽ. ⁊ ipsa
cuiꝰ caro est nr̃a sub̃e suscipiens: ꝑ¬
fectus homo fuit. de uitelligntia p̃missoꝵ u̾boꝵ¬
Hȩc u̾ba amb̃n pia diligentia inspici¬
enda funt: q̃ ex parte. hominis igno¬
rantiam instruunt ⁊ illuminant:
ex parte. erraidi fomitem male in¬
tellecta ministrant. His etenim eui¬
dent̃ tradit᷑ duos in xͦ ẽẽ pͥncipales
sensꝰ. siue geminam sapĩam. neq io
unitas & singłaritas ꝑͦ diuidit᷑. s iux¬
Unam ñ c̾atam s genitam. sapĩa xͥ.

Expanded text:
ristum dividimus? Nunquid cum in eo imaginem Dei crucemque qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate, vivit tamen ex virtute Dei , ipse dixit: Quia non divisus est et intellectus nostri suscepit capacem, dividised animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam e suscipiens, perfectus etiam homo fuit. 4. De intelligentia praemissorum verboHaec verba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos in Christo esse principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxun
Abbreviated transcription (Latin):
s in aliis. qui de eiꝰ sapientia &e gr̃a
ꝓficiebant: dum eis sapĩe &e gradie
munera scđm ꝓcessum etatis ina¬
gis ac mag̃ patefaciebat. Uñ gg̃. in¬
naturam ꝓficiebat sapĩa: non quod
remanebat:. s eandem qua plenus
erat sapĩam.cęt̾is ex tp̃r paulatim
demonstrabat. Iuxta hominis nͣmi
ꝓficiebat ȩtate. de infantia ad iu¬
uentitem. Iurta hominis nat̾all
ꝓficiebat gr̃a. non ipse ꝙ ñ habebat
ꝑ accessum tp̃is accipiendo. s pan
dendodonum gratie quod habebat.
Apuddm & hoĩes. qr qͣntũ ꝓficiente
ad laudem di excitabat. & sic dopatͥ

Expanded text:
 in aliis, qui de ejus sapientia et gratia proficiebant, dum eis sapientiae et gratiae munera, secundum processum aetatis magis ac magis patefaciebat. Unde naturam proficiebat sapientia; non quod permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam oficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessumdendo donum gratiae quod habebat, apud Deum et homines; quia, quantum, proficiente ad laudem Dei excitabat; et sic Deo Patri
Abbreviated transcription (Latin):
Q enim ꝓficit. mutat᷑ in meliꝰ. S ꝙ
diuinum ẽ. ñ mutat᷑. Ꝙ gͦ mutatur:
ñ ẽ diuinum. Sensꝰ gͥ ꝓficiebat hu¬
manus. Sensum gͦ suscep̃ humanũ.
N potat ꝯfortarq uͥtꝰ dĩ. nec cresce̾ os:
nec altitudo sapientie dei impleri.
Que gͦimplebat: erat non cħ. s nr̃a
sapĩa. Nam qͦmͦ implebat᷑: qui ut oĩa
impleret descendit: ꝑquẽ autem
sensum dixit ysaias. ꝙ patrem puer
nesciebat aut matrem:. Scͥptum est
enim. pͥ quam sciat puer patrem aut
matrem: accipiet spolia samarie.
Sapĩam enim des fut᷑a & occulta ñ
fallunt. Erꝑs autem aguitionis in¬
fantia. ꝑ humanam utiq impruden¬
tiam:ꝙ adhuc non didiẽ ignorat.
Suerendum ẽ inquam. ne si duos
pͥncipales sensꝰ. aut geminam sap̃iã¬

Expanded text:
t, mutatur in melius; sed quod divinum est, non mutatur. Quod ergo mutatur, non est divinum. Sensus ergo proficiebat humanus. Sensum ergo suscepit humanum. Nec poterat confortari virtus Dei nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei impleri. Quae ergo implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia, nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendit? Per quem autem sensum dixit Isaias, c. 8, quod patrem nesciebat puer aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer vocare patrem aut matrem, accipiet spolia Samariae, Sapientia Dei futura et occulta non fallunt. Expers autem agnitionis infantia per humanam utique imprudentiam quod adhuc non didicit ignorat. Sed verendum est, inquam, ne si duos principales sensus aut geminam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
eungłio legͣ. Iħs ꝓficiebat sapientia
etate & gr̃a: apd̃ din & homines. Si
enim ꝓficiebat sapientia ⁊ gr̃a. non
uidet᷑ a conceptione habuisse ple
tantam a ꝯceptione accepisse sapĩe
& gr̃e plenitudinem. ut ds ei pleniꝰ
ꝯferre non potuit: & tam̃ uere d̃r¬

Expanded text:
ur: Jesus proficiebat sapientia et aetate et gratia apud Deum et homines. Si enim proficiebat sapientia et gratia, non videtur a conceptione habuisse plentantam a conceptione accepisse sapientiae et gratiae plenitudinem, ut Deus ei plenius conferre non potuerit; et tamen vere d
Abbreviated transcription (Latin):
in li. sapĩe. Qͥ potuit tnͣsgdi & non
ẽ tͣnsgssus. & face malum & ñ fecit.
S hoc accipiendum ẽ. scd̾m m̃bra:
ł partim de capite. partim de m̃bͥs.
De capite. ñ ẽ tͣnsgssus. & ñ fec̃ malũ:
curiose a non nullis: si ds humanã
naturam potuit assumere. scđm
muliebrem serum. Quidam arbi¬
trantur eum potuisse assumere hoĩe
infemineo seru. ut assumpsit in ui¬
rili: s oportuniꝰ atq ꝯuenientiꝰ fem
ẽ. ut de femina nascẽt᷑. ⁊ uirum as¬
sumeret: ut itautriꝰq serꝰ libatio o¬
stionum. hominis libatio in utroq¬
sexui debuit apparere. Gͦqr uirum
oportebat fusciꝑe. qui serꝰ honora¬
bilior est:.consequens erat. ut femi¬
nei serus lib̾atio hinc appareret. qͦd¬
toinuto ⁊ de ut̾o uirginis. libationẽ

Expanded text:
 potuit transgredi, et non est transgressus; facere malum, et non fecit. Sed hoc accipiendum est secundum membra, vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. uaeri, quamvis curiose, a nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ot. Hominis autem liberatio in utroqsexu debuit apparere. Ergo, quia virum opportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat ut feminei sexus libto in utero et de utero Virginis, liberationem
Abbreviated transcription (Latin):
potuit peccare. & potuit damnar:
potuit non ẽẽ d̃s. G sipotuit peccare.
iniquitatem. simł eẽ nequeunt. H
distinct̾ione opꝰ est: utrum de ꝑͣ. an
de nat᷑a agat᷑. Si enim de ꝑsona a¬
gitui: manifestum ẽ. q peccare ñ potuit:
nec ds non ẽẽ ñ potuit. Si uͦ de nͣ:
discutiendum ẽ utr̃ agat de ea ut
fuit unita ubo. an de ea scđm ꝙ. ẽẽ
potuit ⁊ non unita u̾bo. Non enim
ẽ ambiguum: animam illam entẽ.
unitam ubo peccare ñ posse & ẽ sñ
ambiguo uerum. eand̃ siẽet ⁊ non
unita ubo: posse peccare. Erũda oppõ.

Expanded text:
potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, iniquitatem, simul esse nequeunt. Hic distinctione opus est, utrum de persona, an de natura agatur. Si enim de persona agitur, manifestum est quia peccare non potuit, nec Deus non esse potuit. Si vero de natura discutiendum est, utrum agat de ea ut fuit unita Verbo, an de ea secundum quod esse potuit, et non unita Verbo. Non est enim ambiguum animam illam entem unitam Verbo peccare non posse; et est sine ambiguitate verum, eamdem, si esset et non unita Verbo, posse peccare. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
enunciamꝰ xp̃mł di filium semper
fuisse. nͨ cepisse. de hoc aug̃ inqͥt
ita suꝑ ioħm. Habuit aliquando
di filiꝰ ꝙ ñdum hũit idem ipse homo
filiꝰ: qr nondum erat homo. Ite in eod̃¬

Expanded text:
istum, vel Dei Filium semper fuisse nec coepisse. De hoc Augustinus ita ait: Habuit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ẽẽ pͥncipium: & ẽẽ añ abraham.
des dm̃is hoĩẽ illũ in qͣntũ hõ ẽ cepissemn
qͣntũ u̾bũ ẽ. sẽꝑ fuisse. hic enim
absq distinct̾ione ñ ẽ ferenda res¬
ponsio. Nam ⁊ ipse aug̃ huiꝰmodi
utit᷑ distinct̾ione. in płib lociẽd¬

Expanded text:
 esse principium, et esse ante Abraham. tes, dicimus hominem illum in quantum homo est, coepisse; in quantum Verbum est, semper fuisse. Hic enim absque distinctione non est referenda responsio. Nam et ipse Aug. hujusmodi utitur distinctione in pluribus loci
Abbreviated transcription (Latin):
de multis.Cum dic̃ suum: gn̾atioĩs
et̾ne ꝓpͥetatem signauit. Postea fc̃m
ex muliere asseruit: ut fact᷑añ diui¬
nitati. s assumptioni corporis ascͥbe¬
retur. factum gͥ ex muliere dic̃. ꝓpt̾
carnis susceptionem. sub lege. ꝓpter
obseruantiam legis. Generatio gene

Expanded text:
de multis. Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascretur: factum ex muliere per carnis susceptionem: factum sub Lege per observantiam Legis: generatio aute
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑ tp̃s ortis. illa summa gr̃a est: ꝙ
it gͥ d̃s aliam aĩam ⁊ aliam carnẽ
suscrꝑe. in quo ẽẽt mediator dei &
hominum ñde gne illiꝰ adã qͥ pecc̃õsuo¬
quem pͥmum c̃auit. ñ de gñe alicuiꝰ
creauit. Potat gͦ ł sic. ł alio qͦ uellet
mͦ. creare unum alium: de qͦ uincet᷑
uictor pͥoris. S meliꝰ iudicauit. ⁊ de
ipso ꝙ uictum fuerat genere assu¬
mere hominem. ꝑ quem hominis
p̃uenit. Nec int̾fieii carnis ꝯcupis¬
centia. qua cęt̾i ꝯcrpiunt᷑. qͥ origina¬
le trahunt pecẽm. s edendo non ꝯ¬
cumbendo sc̃a ẽ fecundatauͥginitaᷤ.

Expanded text:
bus per tempus ortis illa summa gratia est, it ergo Deus aliam animam et aliam carnem suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suoquem primo creavit, non de genere alicujus creavit. Poterat ergo vel sic, vel alio quo vellet modo creare unum alium, de quo vinceretur victor prioris. Sed melius judicavit, et de ipso quod victum fuerat genere assumere hominem, per quem hominis praevenit; nec interfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non c
Abbreviated transcription (Latin):
turam: q nͣ filiꝰ est. ñ adoptionis
naturam qm ille qͥ genuit. Adop
optatꝰ est in filium. sic̃ nos filius.
dicimur adopqui filii: q cum na¬
ti fu̾imꝰ irȩ filii: ꝑ grãm facti sumꝰ
filiꝰ: ⁊ ionon ẽ adoptitius filius.
s diuina. ñ. gͦ aut humanan: aut

Expanded text:
tura Filius Dei est, non adoptionis naturam quam ille qui genuit. Adoptatus est in Filium; sicut nos dicimur adoptivi filii, quia, cum nati fuerimus irae filii, per gratiam facti sumus adoptivus filius. sed divina non; ergo aut humana nat
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Qͦd uͦ naturalit̾ sit hominisfi¬
lius:aus ostendit in li. de fide adpe
qui est nat᷑alit filius unigenitꝰ dei
patͥs. Q autem non sit ad optiuus fili
⁊ tam̃ gr̃a sit filiꝰ: ex subditis ꝓbatur
testimonus. Ieronimꝰ suꝑ epłam ad
ephesios ait. De xp̃o iħuscͥptum est.¬
qr semꝑ cum patre fuit: & nunquã
eum ut ẽẽt. uoluntas pat̾na p̃cessit¬
⁊ ille qͥdem nͣ filiꝰ ẽ: nos uͦ adoptione.
Ille nunquam filiꝰ ñ fuit: nos anteqͤ

Expanded text:
filius. » Quod vero naturaliter sit hominis filius, Augustinus ostendit in libro De fide ad Petqui est naturaliter Filius unigenitus Dei Patris. Quod autem non sit adoptivus filius, et tamen gratia sit filius, ex subditis probatur testimoniis. Hieronymus super Epistolam ad Ephesios siquia semper cum Patre fuit, et nunquam eum, ut esset, voluntas paterna praecessit. Ille quidem natura filius est, nos vero adoptione; ille nunquam filius non fuit, nos antequam
Abbreviated transcription (Latin):
sum fact̾a sunt omnia. Ambr. in .iͦ.¬
li. de tͥ. Pbemꝰ inquit creaturam ñ ẽẽ
di filium. Auditum enim in eugłio
dũm mandasse discipłis: p̃dicate e¬
uangelium uniũse c̾ate. Q uniusam
creaturam dic̃. nullam excipit. Q
ubi sunt qui creat᷑am xp̃m appellañ:
Nam sicreat᷑a cẽt. sibi mandaret eunͣ¬
gelium p̃dicars. ⁊ subiectꝰ eẽt uantc̃a
s creator. qͥ. docende creature disci¬
pulis mandat officium. De ꝑfidia¬
Arrii hec fuisse ꝑfidia & pena ar¬
deo effus a sunt arrii uiscera. atq
creyuit medius. ꝓstratꝰ in faciem ea

Expanded text:
sum facta sunt omnia. Ambr. in libro 1 de Fide: Probemus, inquit, creaturam non esse i Filium. Audivimus enim in Evangelio Dominum mandasse discipulis: Praedicate Evangelium universae creaturae. Qui universam creaturam dicit, nullam excipit, et ubi sunt qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari; et subjectus esset vanitati, Creator, qui docendae creaturae discipulis mandat officium. Arii haec fuisse perfidia deo effusa sunt Arii viscera, atque crepuit medius prostratus in faciem, ea
Abbreviated transcription (Latin):
duas species ł modos ẽẽ dñt. randam
Est enim cuiꝰ dã modi dulia. q̃ creat᷑e
humanitatr exhibenda. non alii ere
debitꝰ. ei exhibeat᷑: qui cultus in di¬
lectione. & sacͥficii exhibitione atq
humanitatem una adoratione cũ
manitate ⁊ in humanitate sua ser¬

Expanded text:
uas species vel modos esse dicunt. Est enim cujusdam modi dulia, quae creaturae humanitati Christi exhibenda, non alii creadebitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque humanitatem una adoratione cum manitate, et in humanitate sua ser
Abbreviated transcription (Latin):
s xp̃s sođm omnium concessionem.
are mundum.ł seipsam: responde¬
mus. ꝙ scientiam habet creandi
mundum. s non potentiam: & cre¬
andi aĩam: & scit qͦmͦ d̾s se ipsam
creauit. Habet gͦ scientiam sui cre¬
atx. ñ sui creande: quia non ẽ cre¬
non ei dedit potentiam faciendi oĩa
ut scĩam: responderi pͭ. qr natura¬
lit̾ capax ẽ scientie: & io id ei ꝯgrue
datum est sine mensura. cuius na
turalit̾ ipsa capax ẽ. Non ẽ aut̃ ei
endi omnia ei d̃s p̃stare potuit. ⁊ si
potentiam faciendi aliqua. que ñ¬

Expanded text:
secundum omnium concessionem, are mundum vel seipsam, respondemus quod scientiam habet mundum creandi, sed non potentiam, et creandi animam; et scit quomodo Deus seipsam creaverit; habet ergo scientiam sui creatae, sed non sui creandae, quia non est crentiam faciendi omnia, ut scientiam, responderi potest: Quia naturaliter capax est scientiae, et ideo id congrue ei datum est sine mensura, cujus ipsa naturaliter capax est. Non est autem ei endi omnia ei Deus praestare potuit, etsi potentiam faciendi aliqua e
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatione.⁊ de patre & de matͤ
nata ẽẽ dici debet. De gemina xp̃i
natiuitate: qua bis natus est.
duasq natiuitates habuisse. Uñ aus̃.
in li. de fide ad petrum. Pat ds̃ de fua ã¬
natꝰ ẽ. semel ex patre. semel ex matre.
Natꝰ ẽ enim de patre d̾s ubum. natꝰ
salutem: scđm nos. quia nat ẽ hõ
Ex his manifeste apparet xp̃i duas ẽe
Pret̾ea adoro humanitati ⁊ ditati erhibenda.

Expanded text:
dubitatione et de Patre et de matre dubitatione et de Patre et de matre nata esse dici debet. 2. De gemina Christi nativitate, qua bis natus est. duasque nativitates habuisse; unde August., in lib. de Fide ad Petrum, cap. 2, non lonatus est; semel ex Patre, semel ex matre: natus est enim de Patre Deus Verbum, natus salutem; secundum nos, quia natus est hEx his manifeste apparet Christi duas eADORATIO HUMANITATI ET DEITATI EXHIBENDA.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a corporaliter repletus : Alia¬
rõ dicat᷑ natus de sp̃u sc̃o. ien mecpon
ĩonatꝰ de sp̃u sc̃o: qr eum fecit. In
quantum enim homo ẽ & ipse fac
tus ẽ. ut ait apłs. Conceptꝰ gͦ & nat̾
de spĩi scõ dix non ꝙ sp̃s sc̃s fu̾it
uͥgim ꝓsemine. non enim de sib

Expanded text:
filius, et de Spiritu sancto non sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo nullisuae quo esse coepit, Verbo Dei copularetur in tantam personae unitatem ut idem esset Filius Dei, qui filius hominis, et filius hominis qui Filius Dei: et sic in naturae humanae susceptione, fieret quoda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ assumentẽ dm̃. dr hõ ẽẽ d̃s. Ham si
ds. intelligeret᷑. tc̃ si ds hoĩem asscmpsis¬
set. in sexu muliebri.⁊ mulier eẽntia¬
liter d̃s ẽẽt. Ieconũso. At potuit dͥe
assumpsisse hominem in sexu mulicͥ

Expanded text:
. Nam si Deus intelligeretur; tunc si Deus hominem assumpsisset in sexu muliebri, etiam mulier essentialiter esset Deus, et e converso. At potuit Deus assumpsisse hominem in sexu muliebri,
Abbreviated transcription (Latin):
solus scrutat᷑ omnia. ꝓ nobis facit.
sp̃s ñ ẽ datꝰ ad mensuram. ut ait
gͦ sciuit anima illa. Si enim qdã
sciuit. quedam ñ: cum non sine
mensura scientiam habuit: s sine
m̃sura scĩam habute. scit gͥ omĩa.
fulgentiꝰ etiam in sei mone qͦd am
multa inducit. qͥb asserit aĩam
illam rerum omĩum scĩam habere:
qͦ sunt os thesauri sapientie & scĩe

Expanded text:
solus scrutatur omnia; pro nobis facit. Spiritus non est datus ad mensuram, ut ait ergo scivit anima illa. Si enim quaedam scivit, quaedam non, tunc non sine mensura scientiam habuit. Sed sine mensura scientiam habuit; scit ergo omnia. Fulgentius etiam in sermone quodam multa inducit, quibus asserit animam illam rerum omnium scientiam habere, quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
te decimas. qui in lumbis eiꝰ erant
licet inlumbis ade ⁊ abrahe fu̾it:
carnem eẽnt in lumbis abrahe.
q̃n decimat᷑ est: ideo parit̾ decima¬
tnon sunt. ꝙr scđm aliquem mo¬
dum ñ erat ibi xp̃s. quoerat ibi le¬
ui.Sed̾m ronem qͥppe illam semi¬
nalem. ibi futt leui. qua rone ꝑ
concubitum uenturꝰ erat in matrẽ:
iedm qm rationem non erat ibi xp̃i
caro: quamuis seđm ipsam ibi fu̾at
marie caro. Ille gͦ decimatꝰ est in abͣ¬
ham. qͥ sic fuit inlumbis abrahe. siẽ
ille fuit in lumbis patͥs sui .i. qui sie
est natꝰ de patre abraham. ficut ille

Expanded text:
te decimas, qui in lumbis illius erant, te decimas, qui in lumbis illius erant, licet in lumbis Adae et Abrahae fuerit, carnem essent in lumbis Abrahae, quando decimatus est, ideo pariter decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat ibi Christus quo erat ibi Levi . Secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem; secundum quam rationem non erat ibi Christi caro, quamvis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. Ille ergo decimatus est in Abraham, qui sic fuit in lumbis Abrahae, sicut ille fuit in lumbis patris sui; id est, qui sic est natus de patre Abraham, sicut ille
Abbreviated transcription (Latin):
Quare xp̃s non fuit decimatus.
inabraham sic̃ leui cum caro quam accepit
In eo fuit peccõ obnoria.
um autem illa caro euiꝰ excellentia¬
e singłariᷤtibis erplicari non ualet.
antequam eẽt u̾bo unita obnoria fuit
peccõ in maria &e in aliis a quibus
ꝓpagatiõe tͣouet̾a ẽ. non immerito
uider pͣ. in abraham pecc̃o subiacu¬
isse: cuius uiniũsa earo peccato sub¬
iacebat. Uñ q̃ri solae quare leui dicat᷑¬
decimatus in abrabam.⁊ non xp̃s:
matus ẽ.i. decimas dedit melchise¬
dech. Tune eium apls leui decima¬
tum diẽ in abraham. tanquam in
matiali cã. Qͥa ea decimatione siẽ
abraham minor melchis edech osten¬
ditur. cui ꝑsonalit̾ decimas soluit.
ita ⁊ leuiticꝰ ordo: qͥ in abraham scd̃m
ronem seminalem erat:⁊ ex eoꝑ ꝯeu
piscentiam carnis descendit: xp̃s aut̃
ñ ẽ decimat᷑: qꝙ licet ibi fuut scd̾m
carnem:. ñ tñ inde descendit. scdđm
adam peccante qͥ in lumbis eius e¬
rant peccauerunt: sic abraham dan¬

Expanded text:
Quare non fuit Christus in Abraham, sicut Levi, cum caro quam accepit in eo, fuit peccato obnoxia. Cum autem illa caro, cujus excellentia singularis verbis explicari non valet, antequam esset Verbo unita, obnoxia fuerit peccato in Maria et in aliis a quibus propagatione traducta est, non immerito videri potest in Abraham peccato subjacuisse, cujus universa caro peccato subjacebat. Unde quaeri solet quare Levi decimatumatus est, id est decimas dedit Melchisedech? Tunc enim apostolus Levi decimatum dicit in Abraham tanquam in materiali causa ; quia ea decimatione, sicut Abraham minor Melchisedech ostenditur, cui personaliter decimas solvit, ita et leviticus ordo, qui in Abraham secundum rationem seminalem erat, et ex eo per concupiscentiam carnis descendit. Christus autem non est decimatus; quia licet ibi fuerit secundum carnem, non tamen inde descendit secundum Adam peccante, qui in ejus lumbis erant, peccaverunt; sic Abraham dan
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m ẽ. Illa enim nat᷑a. q̃ sẽꝑ genita ma¬
net ex pat̾: nat᷑am nr̃am sine peccato
suscepit. ut nasceret᷑ ex uͥgine. Hac¬
auet̾oritate uidr tͣdi: ꝙ diuina natͦa
humanam suscepit. Uͥ uehement᷑
moueripossumꝰ. ꝙ eam genitamȩt¬
nalit̾ ex pat᷑ dic̃: nisi forte naturam
ꝓpͣ hic accipiat. alioqͥn. si dixerimꝰ
nat᷑am de tͥb ꝑsonis cõmunem geni¬
tam ẽẽ: occurrt̃ nob̃ ex aduso que in¬
tract̾atu de tͥnitate disseruimus. uͥ
ẽẽ docum̃tum: qͣ nͣ naturam assũp¬
u sisse monstrat᷑. Ait enim aus in qͥͦ
ret formam dei. inqͣ erat equalis
patͥ. ut ⁊ in forma serui.⁊ in forma
łi. idem ipse sit unigenitꝰ filiꝰ patͥ.
qr forma di. accepit formam serui.
Si autem forma dei formam serui
accepit: sine dubio nͣ nat᷑am accep̃.
forme enim nomine nͨ significatur.
ut aus̃. euident̾ docet inli. de fid
oportet de agnosce. firmissimeq tene:
in illo forme nomine nacuralem ple¬
nitudinem debe intelligi. In formagͥ

Expanded text:
 . Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex virgine.  divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, quod eam genitam aeternaliter ex Patre dicit, nisi forte natura pro persona hic accipiatur; aloquin si dixerimus naturam tribus personis communem genitam esse, occurrunt nobis ex adverso quae supra in tractatu de Trinitate disseruimus, ubi documentum, quo natura naturam assumpsisse monstratur. Ait enim August., ret formam Dei, in qua erat aequalis Patri; ut in forma servi et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura naturam accepit. Formae enim nomine natura significatur, ut August. evidenter docet in lib. de Fide oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In forma