comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caput illud draconis. scilicet uitu¬
lus:s ex animo ppłi. nunqͣm penitꝰ fuit
amotus eimi dẽ. semꝑ eit illis in appecitu
Sub seueris iudicib eohibebãt᷑. usq ad tẽ¬
pus regis roboam filii salomonis. filii dd̾.
Illo succedente patͥ. scissȩ sunt decem tri¬
ex cogitato consilio. fec̃ duos uitulos aure¬
os. posuitq unũ in bechel: calt̾m in dan.
Dixitq ad ip̃m: qd̾ filii isrł formato ut
cont᷑ mulierẽ. scd̾m caput draconis: hñs
ut iam dictũ ẽ faciem uituli. s̃ epit enĩ
uti gladiis ce intͥficere. & ꝑsequi. maxiȩ
interiit. ntillo̾s regũ gladios habuit ad
causam hanc ut ꝓhibere possec do u̾o
sac̾ficariꝰ e annuntiari u̾bum dñi. C eqͥd
interim egit au̾tendo ppłm a cultu dei:
ñ tanqͣm draco bellator. s tamm ser¬
pens deceptor egit: ꝑ eundẽ sexũ ꝓpłm
derpieus. ꝑ quẽ & pͥmũ deceꝑat hoĩem.
sine ui. duxerunt enĩ ipeores. filias eo¬
ĩ. ꝓpsiq. filias suas eoꝵ filis tbidert̃:

Expanded text:
caput illud draconis, scilicet vitulus, sed ex animo populi nunquam penitus fuit amotus. Ejusmodi Deus semper erat illis in appetitu, sed sub severis judicibus prohibebantur, usque ad tempus Roboam filii Salamonis filii David. Illo succedente patri, scissae sunt decem triexcogitato consilio, fecit duos vitulos aureos, posuitque unum in Bethel, et alterum in Dan, dixitque idipsum, quod filii Israel formato, ut contra mulierem secundum caput draconis, habens, ut jam dictum est, faciem vituli. Coepit enim uti gladiis, et interficere et persequi maxime interiit, et nullus regum gladios habuit ad causam hanc, ut prohibere posset Deo vero sacrificari, et annuntiari verbum Domini, quidquid interim egit avertendo populum a cultu Dei, non tanquam draco bellator, sed tapens deceptor egit per eundem sexum populum decipiens, per quem et primum deceperat hominem sine vi. Duxerunt enim uxores filias eorum ipsique filias suas eorum filiis tradiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Gladiũ nãq arripuerat ip̃e baal ad int̾¬
ficiendũ omẽ sem̃ dd̾. unde iuxta ꝓmissũ
iã dicta in carnatio dñi futura erat. Sie
eiũ scͥptũ ẽ. S iquidẽ othalia uidens mor¬
tuũ eẽ filrũ suũ. surrexit & int̾ͥfecit om̃e se¬
nĩ regiũ. Qd̾ dic̃ omne sem̃ regiũ. om̃s re¬
giȩ .i. dauiticȩ stirpis mascłos uult intelli
de consid̾andũ. qd̾ ñ paruȩ uł tolerande
imnpietatis fuerit baal saclegiũ. cuiꝰ eultu.
& animȩ tam iniudã qͣm in isił peribant:
ce antiquus draco diabolꝰ tendebat auferre
salutis nr̃e seminariũ. instigando dchaliã.

Expanded text:
Gladium namque arripuerat ipse Baal ad inteGladium namque arripuerat ipse Baal ad interficiendum omne semen David, unde iuxta promissum iam dicta incarnatio domini futura erat. Sic enim scriptum est: Siquidem Otholia videns mortuum esse filium suum surrexit et interfecit omne semen regium. Quod dicit omne semen regium, omnes regię id est davidicę stirpis masculos vult intelligde considerandum, quod non parvę vel tolerandę impietatis fuerit Baal sacrilegium, cuius cultu et animę, tam in Iuda quam in Israel peribant et antiquus draco diabolus tendebat auferre salutis nostrę seminarium instigando Otholia
Abbreviated transcription (Latin):
U ÷ causas rite ꝑpendie: ampliꝰ uene¬
rat᷑ ignẽ faculȩ tã uehem̃ter ardentiᷤ.
relum u̾bi dñi tã fortit᷑ de cultorib baal se¬
se ulciscentis. Quȩ nã cause erant. ut ꝓpt̾
uitulos qͦs fecit iheroboam minꝰ. ce ꝓpt̾ ba¬
al. delaret᷑ ampliꝰ: N idelicet qͥa cultus uitu¬
loꝵ intͣ isrł continebat᷑. cultus autẽ baal.
de domo iherabel &e acchab. ꝑ iã dictã dtha¬
liam. usq in ihrłm. usq in domũ dd̾ ꝓpflux
rabat᷑ ad implenda:. iuram̃to ipsius firma¬
ta. Ibi ampliꝰ fides. uł expectatio ꝓmissio¬
nis. ꝑiclitabat᷑ ꝑ sacͥlegiũ baal. nã uituloᷤ
ieroboã nullus coluit regum uda. & iccͥco.
cultꝰ eoꝵ contͣ ꝓmissionẽ minꝰ ꝑniciosus e¬
rat. solũmͦ tribub ilis content᷑. quarũ ex
nulla. xp̃c na̾citurꝰ erat. Igit᷑. uͥ baal suꝑ¬
uenit: recte. iustȩ. & laudabilit̾ ex arsit in
ꝓpħa suo u̾bum dñi tanqͣm ignis. gladiũ¬
ꝙ arripuit. & sanguinẽ impioꝵ effudit.

Expanded text:
ui causas rite perpendit, amplius veneratur ignem faculę tam vehementer ardentis, zelum verbi domini tam fortiter de cultoribus Baal sese ulciscentis. Quęnam causę erant, ut propter vitulos, quos fecit Iheroboam, minus et propter Baal zelaretur amplius? Videlicet quia cultus vitulorum intra Israel continebatur, cultus autem Baal de domo Iezabel et Achab per iam dictam Otholiam usque in Iherusalem, usque in domum David profluxerabatur adimplenda iuramento ipsius firmata. Ibi amplius fides vel exspectatio promissionis periclitabatur per sacrilegium Baal; nam vitulos Iheroboam nullus coluit regum Iuda, et idcirco cultus eorum contra promissionem minus perniciosus erat, solummodo tribubus illis contentus, quarum ex nulla Christus nasciturus erat. Igitur ubi Baal supervenit, recte, iuste et laudabiliter exarsit in propheta suo verbum domini tamquam ignis gladiumque arripuit et sanguinem impiorum effudit.
Abbreviated transcription (Latin):
caui. ⁊ subiungendo. s nc̃ honorame corã
sembꝰ pͦpłi mei: qͦs debemꝰ intellig̾e hoĩes
qͥppe scłar iᷤᷤ aĩ. totꝰq: deditꝰ ab itioĩ. etiã ad ado¬
sese subtrahet eiꝰ comitatui: &e iccͥco semel
tentionis ꝯfessione: semnetip̃m uinci ñ
patit᷑ omp̃c sermo dñi. Unde cħ ille au¬
dire meruge. P orro tͥumphator in isrł
ũ parcet: & penitudine ñ flectet᷑. At uͦ
dd̾ dicendo. miserere mei. ut iustificeris
in sermonib tuis ceuincas cũ iudicaris:
qͥppe humił sp̃s. cũ cura suȩ saluationis
maximã habebat sollicitudinẽ ꝓ gła
dei᷑ qͣm in eo consid̾abat. ut ille fidelis
in ꝓmisso. uerꝰ & iustus p̃dicaret᷑ in iura¬
m̃to: qd̾ illũ ꝓmisisse atq uirasse testatꝰ
fuerat. dicens.I urauit dñs dd̾ u̾itatẽ. &
ñ frustrabit᷑ eũ. de fructu uentͥs tui ponã

Expanded text:
cavi, » et subjungendo, « sed nunc honora me coram senibus populi mei, » quos debemus intelligere homines quippe saecularis animi, totusque deditus ambitioni, etiam ad adosese subtraheret ejus comitatui, et idcirco semel, intentionis confessione semetipsum vinci non patitur omnipotens sermo Domini, unde et hoc ille audire meruit: « Porro triumphator in Israel non parcet, et poenitudine non flectetur. » At vero David dicendo: « Miserere mei, ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris, » quippe humilis spiritu, cum cura suae salvationis, maximam habebat sollicitudinem pro gloria Dei, quam in eo considerabat, ut ille fidelis in promisso, verus et justus praedicaretur in juramento, quod illum promisisse atque jurasse testatus fuerat, dicens: « Juravit Dominus David, veritatem et non frustrabitur eum, de fructu ventris tui ponam
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ambulauit pat̾ tuus: longos faciẽm
dies tuos. ꝑ orro ad dd̾ absq conditionib
locutus est. qͣmad̾m &e ad abraham. defrui¬
etu inqͥens uentͥs tui ponã suꝑ sedẽ tuã.
Non dixit ad abrahã. si custodieris uias
meas ad ducã ꝓpt̾ te omĩa quȩ locutꝰ sũ
ad te. s ita dixit ad eũ. Num celare poto
abraham. q̃ gestinꝰ sũ. cũ fut᷑us sit ingen¬
tẽ magnã. &e benedicendȩ sint in illo õs

Expanded text:
it pater tuus, longos faciam dies tuos . » Porro, ad David absque conditionibus locutus est, quemadmodum et ad Abraham: « De fructu, inquiens, ventris tui ponam super sedem tuam . » Non dixit ad Abraham: Si custodieris vias meas, adducam ad te omnia quae locutus sum ad te, sed ita dixit ad eum: « Num celare potero Abraham quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, et benedicendae si
Abbreviated transcription (Latin):
dax. ip̃e nichomitꝰ ꝑmaneret uerax.ͥ ce
qͥa scd̃m hanc eiꝰ uoluntatẽ ut iã dictũ
e petiuit dd̾. icc̾co exaudiri dignꝰ fuit.
tanꝗͣ unꝰ de optimis adiutorib deiꝰ. que¬
rentib głam dei: amatorib iusticie d̃i
desid̾atorib boni ꝓpositi dei. xuiii.
uAI c m putas haberent q̃¬
relam. ñ solus dd̾. s & om̃es qui
uidicare nossent de sermonib deinsi
miscrtꝰ fuis illi penitenti ut inigolatã
conseruaret fidẽ sue ꝓmisionis: Am̃ad¬
lite quȩ dicunt᷑. alit᷑ p cauendiũ erat deo.
de sermonib suis. cũ dd habitis in pro¬
mittendo: qͣm de his sermonib. qͦs locu¬
tus e̾ ad multos alios. Quare: Quia uide¬
licet cũ multis aliis loquens bona sua ꝯdi
qͥt timueritis dñm & sercueritis ei. ce au¬
dieritis uocem eiꝰ. c ñ ex asꝑau̾itis os dm̃:
eritis ce uos. ce rex qui imꝑat uob̾ seq̃. tłs

Expanded text:
 ipse nihilominus permaneret verax, et quia secundum hanc eius voluntatem ut iam dictum est petivit David, idcirco exaudiri dignus fuit tamquam unus de optimis adiutoribus dei querentibus gloriam dei, amatoribus iustitie, dei, desideratoribus boni propositi dei. 18.ualem putas haberent querelam, non solum David, sed et omnes, qui judicare nossent de sermonibus Dei, nisi misertus fuisset illi poenitenti, ut inviolatam conservaret fidem suae promissionis? Animadverte quae dicuntur. Aliter praecavendum erat Deo de sermonibus suis cum David habitis in promittendo, quam de his sermonibus, quos locutus est ad multos alios. Quare? Quia videlicet cum multis aliis loquens, bona sua conuit, timueritis Dominum et servieritis ei, et audieritis vocem ejus, et non exasperaveritis os Domini, eritis et vos, et rex
Abbreviated transcription (Latin):
mine illoꝵ incarnaret᷑. Qd̾ si iniqͥtas dd̾.
fidẽ ꝓmittentis euacuass. ut de ꝓmissi¬
one penitens sententiã demutaret. & ꝓ¬
missũ ñ impleret: nunqͥd hodie tam se¬
curi cũ apło declamaremꝰ. ẽ autẽ d̃s ue¬
tax. omĩs autẽ homo m̃dax. scc̃ scͥptũ ẽ.
ut iustificeris in sermonib tuis. & uin¬
cas cũ iudicaris: Immo qͣlit᷑ hodie cum
gen̾e humano actũ eẽt. si ds̃ ꝑ singłos
dies irasceret᷑. si ñ sine penitentia ẽent
dona ce uocatio eiꝰ: si statim uͥ iniqͥtas cu¬
iusꝙͣ habundaret. sese gra eiꝰ subtrah̾ece
U oluntas gͦ d̾i erat. ut ꝓpositũ seu u̾bũ
ꝓmissionis eiꝰ ad uictoriã ꝑ duecitt᷑ e ut¬

Expanded text:
mine illorum incarnaretur. Quod si iniquitas David fidem promittentis evacuasset, ut de promissione poenitens sententiam demutaret, et promissum non impleret, nunquid hodie tam securi cum Apostolo declamaremus. « Est autem deus verax, omnis autem Homo mendax, sicut scriptum est: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris? Immo qualiter hodie cum genere humano actum esset, si deus per singulos dies irasceretur, si non sine pęnitentia essent dona et vocatio eius, si statim, ubi iniquitas cuiusquam abundaret, sese gratia eius subtraheret? Voluntas ergo dei erat, ut propositum seu verbum promissionis eius ad victoriam perduc
Abbreviated transcription (Latin):
deilut iustificeris in sermonibꝰ cuis: & uin¬
cas cũ iudicaris. Qd ẽ. dic̾e. Ut fideł ꝑma¬
neas ds̃: ut sermo tuus qͥ factus ẽ ad me.
ñ sit in illo ẽ & ñ. s sit in ilo e̾. nec iudica¬
ri possis. qd̾ leuitate aut iutabilitate
usus sis: ce sic̃ decet̾is. ita de isto ꝙͦ ꝓmis¬
sexus. oĩs etas. dic̾e possit: &e ego cũ illis.
Quot qͦt enĩ ꝓmissiones dei sunt. in illo
est. I deo & ꝑ tp̃m am̃ d̾o: ad głam nr̃am.
ꝓpt̾ea cũ dic̾et peccaui dño: statĩ audire
meruit ħ. inu̾bo dñi. Ds̃ĩs ꝙͦ t̾nstulit¬

Expanded text:
dei: Ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris, quod est dicere: ut fidelis permaneas deus, ut sermo tuus, qui factus est ad me, non sit in illo est et non, sed sit in illo est nec iudicari possis, quod levitate aut mutabilitate usus sis, et sicut de cęteris, ita de isto qsexus, omnis aetas dicere possit, et ego cum illis. Quotquot enim promissiones Dei sunt, in illo est. Ideo et per ipsum amen Deo ad gloriam nostram. Propterea cum diceret: « Peccavi Domino, » statim audire meruit hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
sic. & sic locutus ẽ. ut iã diximꝰ. iam dudũ.
urie sanguinẽ fuderat: & maximȩ causa
illiꝰ. meritũ eiꝰͦi sͥmet diminutũ existi¬
mare poterat.I git᷑ si nullũ int̾fecisset.
tanter sciendũ. qͥa nichil sͥ obfusi effusio
sangͥnis. ad edificandã domũ dñi. Nam ce
moyses egyptiũ int̾fecit: &e nicħominꝰ. tab̾¬
nacłm dñi in heremo & omẽm ritũ sc̃uarii

Expanded text:
sic et sic locutus est, ut iam diximus iamdudum sic et sic locutus est, ut iam diximus iamdudum Urię sanguinem fuderat, et maxime causa illius meritum eiusmodi sibimet diminutum existimare poterat. Igitur si nullum interfecisset tanter sciendum, quia nihil sibi obfuisset effusio sanguinis ad edificandam domum domini. Nam et Moyses Ęgyptium interfecit et nihilominus tabernaculum domini in eremo et om
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse u̾bi dñi: & iccͥco rectȩ ꝯcelebrare lau¬
dib eccłiasticis: N el si uire p̃lia siue uic¬
torias eiꝰ concelebrat eccłia. ut uere bella
dñi: cur ꝓpt̾ illa ñ poteris ait dñs. domũ
nomini meo edificare. tanto effuso sangui¬
ne coram me. Ad hec inqͣm. Non oĩa que
quoꝵ pͥmũ uł maximũ fuit. qd̾ ꝑcussit
philisteũ qui blasphemauit dm̃ ifrł. e ab¬
stulit obprob̾ũ ab isrł. ecerũ ea que gessit
ut utr bellator. exercitio militari. ñ ad eo
p̃dicant᷑. nͥ uͥ manifestȩ oꝑata ẽ. uirtꝰ no¬
minis dñi. Maximȩ autẽ sangͥnem ua ye
ethei. inpeccatũ ce magni meriti diminu¬
tiouẽ sͥ reputare potuit. Hnde notandũ.
qd̃ anteqͣm sangͥnem illiꝰ effudiss factũ qͥ¬
dem ẽ. qd̾ scͥptura refert. uenisse nathan ad
dd̾. dño dicente. ñ tu edificab mͥ domũ ad
habitandũ: s causa ista ibi dicta ñ ẽ. eo qd̾
uir bellator sis. ce sanguinẽ effudens. Qndo
ip̃e ad salomonẽ filiũ suil siue ad ppłm

Expanded text:
fuisse verbi domini et idcirco recte concelebrari laudibus ecclesiasticis? Vel si iure prelia sive victorias eius concelebrat ecclesia ut vere bella domini, cur propter illa: Non poteris, ait dominus, domum nomini meo ędificare tanto effuso sanguine coram me? Ad hęc inquam: Non omnia, quę it Philisthaeum, qui blasphemavit Deum Israel, et abstulit opprobrium ab Israel. Caeterum ea quae gessit, ut vir bellator exercitio militari, non a Deo praedicantur, nisi ubi manifeste operata est virtus nominis Domini. Maxime autem sanguinem Uriae Ethaei in peccatum et magni meriti diminutionem sibi reputare potuit . Unde notandum quod, antequam sanguinem illius effudisset, factum quidem est quod Scriptura refert, venisse Nathan ad David, Domino dicente: « Non tu aedificabis mihi domum ad habitandum . » Sed causa ista ibi dicta non est, eo quod vir bellator sis, et sanguinem effuderis, quando ipse ad Salomonem filium suum, sive ad populum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis mee fuit: ut edificarem domũ nomini do¬
mini dei mei. s factus ẽ. ad me sermo dñi di¬
cens. Multũ sangͥnem effudisti. &e plurima
bella bellastr̾ũ pot̾is edificare domũ nõi meo
tanto effuso sanguine coram me. Item
ad ppłm. Audite me fr̃s mei: a&e ppłs meus.
Cogitaui ut edificarẽ domũ. in qͣ reqͥesceret
archa federis dñi & scabellũ pedũ dei nr̃. ad
edificandũ omĩa p̃paraui. ds̃ aut̃ dixit mͥ.
Non edificab̾ domũ nom̃i meo: eo qd̾ sis uir

Expanded text:
tis meę fuit, ut ędificarem domum nomtis meę fuit, ut ędificarem domum nomini dei mei, sed factus est ad me sermo domini dicens: Multum sanguinem effudisti et plurima bella bellasti. Non poteris ędificare domum nomini meo tanto effuso sanguine coram me. Item ad populum: Audite me, fratres mei et populus meus: cogitavi ut ędificarem domum, in qua requiesceret archa federis domini et scabellum pedum dei nostri, ad ędificandum omnia preparavi. Deus autem dixit mihi: Non ędifi
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ octingentoᷤ int̾ fec̃ impetu uno: ħ
ẽ exꝑim̃tũ fortitu dinis eiꝰ. Es inqͣm
aliꝰ in dd̾. &e ꝑ eiꝰmodi fortissimos dd̃ o
peratos ẽ. nisi u̾bũ do. filius carnis eius
futurꝰ ita p̃sens ip̃i dd̾. ut iã ĩꝑsona eius.
ip̃e dd̾ loqueret᷑. ip̃e in eodẽ dd̾ ꝓpͥis uocitꝰ
suis. de semet ip̃o fit᷑a qͣsi iã p̃terita uati¬
cinaret᷑: Exempli grã. Ego autẽ constitu¬
tus sũ rex ab eo. suꝑ syon montẽ scm eius
p̃dicans p̃ceptũ eius. dñs dix̃ ad me. filiuᷤ
meus estu Itẽ fodert̃ manus meas. coe pe¬
des meos. Non opꝰ ẽ astruere. qd̾ omĩb no¬
tum ẽ: uoces istas eẽ ꝓpͥas eiꝰ. qui cũ infor¬
ma d̾i eẽt humiliare semet ip̃m habebat.
ita ut crucisigͥet᷑. qd̾ ẽ. fodi manꝰ & pedes
eiꝰ. Nongͦ mirũ qd̾ pugnabat iã. & tͥum¬
e. d ecce. hic illd̾ occurrit. qd̾ sic̃ refert
scͥptura libri paralipomenon. dixit tp¬
se dd̾ ad salomonẽ filiũ suũ. filimi uolunta¬

Expanded text:
 octingentos interfecit impetu uno, hoc est experimentum fortitudinis eius. Quis inquam alius in David et per eiusmodi fortissimos David operatus est nisi verbum deus filius carnis eius futurus, ita presens ipsi David, ut iam in persona eius ipse David loqueretur, ipse in eodem David propriis vocibus suis de semetipso futura quasi iam preterita vaticinaretur? Exempli gratia: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Syon montem sanctum eius predicans preceptum eius. Dominus dixit ad me: Filius meus es tu; item: Foderunt manus meas et pedes meos. Non opus est astruere, quod omnibus notum est, voces istas esse proprias eius, qui cum in forma dei esset, humiliare seipsum habebat, ita ut crucifigeretur, quod est fodi manus et pedes eius. Non ergo mirum, quod pugnabat iam et triumed ecce hic illud occurrit, quod sicut refert scriptura libri paralypomenon dixit ipse David ad Salomonem filium suum: Fili mi, volunta
Abbreviated transcription (Latin):
N isto pͥmũ magnificȩ ĩpleta ẽ. u̾bi dñi ue¬
ritas: qͣ i pauloante. ip̃m ore ꝓphetico an¬
na cecinerat. Dñs pauꝑem fac̃. &e ditat:. hu¬
miliat & sublimat. suscitans de pulu̾e ege¬
nũ. &e de stercore erigens pauꝑem: ut sedeat
cũ pͥncipib ce soliũ głȩ teneat. t̃ unc enĩ.
cum diues e sublimis eẽt saul. hic autẽ
pauꝑ &e humis. tanta ꝑmutatio facta est:
ut ħ paiꝑ ce humis diues fieret & sublimiꝰ.
suscitatꝰ de pulu̾e. & tenens soliũ gsie: saui¬
aut̃ ita pauꝑ factus e humiliatꝰ ei ut ma¬
ligno sp̃ui traditꝰ. suimet impos existeret.
hec talia st̃. qͣlia consid̾ans qͥsq rectȩ dicat.

Expanded text:
n isto primum magnifice impleta est verbi domini veritas, quam paulo ante ipsum ore prophetico Anna cecinerat: Dominus pauperem facit et ditat, humiliat et sublimat, suscitans de pulvere egenum et de stercore erigens pauperem, ut sedeat cum principibus et solium glorię teneat. Tunc enim, cum dives et sublimis esset Saul, hic autem pauper et humilis, tanta permutatio facta est, ut hic pauper et humilis dives fieret et sublimis suscitatautem ita pauper et humiliatus est, ut maligno spiritui traditus, suimet impos existeret. Haec talia sunt qualia considerans quisque recte dicat: «
Abbreviated transcription (Latin):
cũq uideat᷑ habere uͥtutes. si u̾bũ dñi contẽp¬
ut. u̾sa uice contẽpnit eũ u̾bũ dñi: & uilis
fit atq contẽptibis. & ipsa etiã q̃ uident᷑
ab eo recte facta p̃sũptioni &e uanȩ głe re¬
putabunt᷑. ñ mercẽdi. xu.¬
de contẽptu u̾bi dñi. dicente ad etĩ
dño. qͣre gͦ contẽpsisti u̾bũ dñi ut faceres
malũ in ꝯspectu meo uxorem urie ethei
tulisti. ce ip̃m int̾fecisti gladio filioꝵ ãmon:
diligent᷑ distinguendũ ẽ. ne sauli compar
iudeat᷑ dauid in qͣntitate peccati̾. in contẽp¬
tu u̾bi dñi. Dicimꝰ gͦ. om̃s qͥdẽ peccatores.
u̾bi gr̃a. mechos. siue homicidas. in ħ ipso

Expanded text:
cunque videatur habere virtutes, si Verbum Domini contemnit, versa vice contemnit eum Verbum Domini, et vilis fit atque contemptibilis, et ipsa etiam quae videntur ab eo recte facta, praesumptioni et vanae gloriae reputabuntur, non mercedi. de contemptu verbi domini dicente ad eum domino: Quare ergo contempsisti verbum domini, ut faceres malum in conspectu meo? Uxorem Urię Ethei tulisti et ipsum interfecisti gladio filiorum Ammon, diligenter distinguendum est, ne Sauli compar videatur David in quantitate peccati, in contemptu verbi domini. Dicimus ergo omnes quidem peccatores, verbi gratia mechos sive homicidas, in hoc ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ter p̃datꝰ e̾. qͥa uideł anteqͣm sciret uocare
patrẽ suũ dd̾. & matrẽ suã uͥginẽ extyrpe
dd̾. ꝑ cussit goliath philisteũ. in manu eiꝰ¬
dem dd̾ adhuc pueri:. necdũ filiũ ullũ ha¬
bentis. &e cet̾a fecit ꝑ eũ quȩ usq hodie
miram᷑ in trib fortissimis dd̾. scił sap̃ia:¬

Expanded text:
er predatus est, quia videlicet antequam sciret vocare patrem suum David et matrem suam virginem ex stirpe David, percussit Goliath phylisteum in manu eiusdem David adhuc pueri necdum filium ullum habentis. Et cetera fecit per eum, que usque hodie miramur in tribus fortissimis David, sci
Abbreviated transcription (Latin):
uiã dñi. & faciant iusticiã criudiciũ: ut
adducat dñs ꝓpt̾ abrahã oĩa q̃ locutꝰ ẽ.
ad eũ. Itidẽ de ysaac. & iacob &e de moyse.
ad quẽ dixit idẽ dñs ds̃. ego ostendã om¬
ne bonũ tͥ. & uocabo in noĩe dñ coram
te. diligent̾ aĩadc̾itendũ ẽ. qͥa ñ sunt ꝯdi¬
cionales locutiones. siue ꝓmissiones: de ic¬
c̾co dm̃ uolentẽ iustificari in sermonib
sius. &e uinc̾e dũ iudicat᷑. oportuit memi¬
nisse suiȩ spontanee ꝓmissionis. ut eẽt
tpse uerax. qͣntũ cũq habundaret iniqͥ¬
tas seminis illoꝵ. quib ꝓmiserat. quib
uirat̾iat. Hoc scientes iuris periti moyses
atq dd̾. tenebant dm̃. isle dicendo. recorda¬
re abrahã. ysaãe atiacob. quib urast:
iste dicendo. miserere mei. ut iustificeris in
sermonib tuis: ce iuincas cũ iudicaris.xix

Expanded text:
iam et iudicium, ut adducat dominus propter Abraham omnia, quę locutus est ad eum. Itidem de Ysaac et Iacob et de Moyse, ad quem dixit idem dominus deus: Ego ostendam omne bonum tibi et vocabo in nomine domini coram te. Diligenter animadvertendum est, quia non sunt conditionales locutiones sive promissiones; et idcirco deum volentem iustificari in sermonibus suis et vincere dum iudicatur, oportuit meminisse suę spontaneę promissionis, ut esset ipse verax, quantumcumque abundaret iniquitas seminis illorum, quibus promiserat, quibus iuraverat. Hoc scientes iurisperiti Moyses atque David tenebant deum, ille dicendo: Recordare Abraham, Ysaac et Iacob, quibus iurasti, iste dicendo: Miserere mei, ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris.
Abbreviated transcription (Latin):
sentit᷑ de udicib memoratis: qͣnto
magis idẽ de uictoriis sentiendũ ẽ. regis
dõ. qui pͦt illos sedit insolio regni: Qͥs enĩ
alius uictorias illas fecit ꝑ manꝰ dd̾. nisi
idẽ ñdũ ex ipso natus filiꝰ dd̾. cuiꝰ nom̃ uo¬
cat᷑ ut iã dictũ ẽ acceła spolia decͥhere. fes¬
na p̃dari. I p̃e ẽ. filiꝰ dd̾ filiꝰ deiꝰ u̾bum deuͦ.

Expanded text:
sentitur de judicibus memoratis, quanto magis idem de victoriis sentiendum est regis David, qui post illos sedit in solio regni? Quis enim alias victorias illas fecit per manus David, nisi idem nondum ex ipso natus filius David, cujus nomen vocatur, ut jam dictum est, accelera spolia detrahere, festina praedari? Ipse est filius D
Abbreviated transcription (Latin):
hanc dignationẽ dñi paruipendit̃ hẽ
sermonem dñi ꝯtẽpsit ille. ñ iã paruus
in ocłis suis. t. alis contẽptus neqͣqͣm re¬
nȩ eiꝰ mandata st̃ insermone dñi stren
nuȩ ad impleuit: & uͥ detrans gressione
legis cõmunis redargitꝰ ẽ. humilẽ obtu¬
lit confessionẽ dicens. peccaui. ñ in corde
libet utriͦq confessiones qrti e
sau̾l. ꝓeccaui dixit. eodẽ cibo quo dd̾. Que
causȩ eandẽ mãbob uocẽ confessionis dis¬
cernunt. ñ longe querant᷑. nã statun ex

Expanded text:
Hanc dignationem domini parvipendit, hunc Hanc dignationem domini parvipendit, hunc sermonem domini contempsit ille non iam parvus in oculis suis. Talis contemptus nequaquam renę eius mandata sunt in sermone nue adimplevit, et, ubi de transgressione legis communis redargutus est, humilem obtulit confessionem, dicens: « Peccavi , » non in corde bet utriusque confessiones quomodo et Saul, peccavi, dixit, eodem verbo quo David. Quae causae eamdem in ambobus vocem confessionis discernant, non longe quaerantur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
est: et occidit. Ueruntam̃. plumũ dif¬
fert modꝰ peocati siue p̃uaricationis. qͣndo
idip̃m qd̾ cõmunit̾ omib imperat lex siue
u̾bum dñi singłarit̾ ꝑsone cuilibet indic̃
tio dñi. nec obedit᷑ uli. huiꝰ cͥminis: tã mag¬
ni contẽptus. reus extitit sauil. Nam in ex¬
odo: dix̾at dñs ad moysen. Scͥbe ħ ohmo¬
nim̃tũ in libro. & trade aurib iosuȩ. dele¬
bo enĩ memoriã a malech sub celo. Statĩq
subuinetũ ẽ. E dificauitꝙ moyses altare:
ce uocauit nom̃ eiꝰ. dñs exaltatio mea: dicẽs.
qͥa mauꝰ soliꝰ dñi. & bellũ dei erit contͣ
amalech a gen̾atione ingen̾ationẽ. Hoc
mͦ edictũ fuerat cõmunit̾ cunctis. ut ẽẽnt
ẽẽ uoluit. ita dignatione sua p̃cipiens
illi. Recensui quȩ c̃q fecit amalech isrłi:
qͦmͦ restitit ei in uia. cũ ascend̾et de egĩꝑ¬
to. Nunc gͥ uade. & ꝑcute a malech. siue
uade aeint̾fice peccatores amalech: ce pug¬
nabis cont᷑ eos. usq ad int̾nctionẽ eoꝵ.:

Expanded text:
est, et occidit. Verumtamen plurimum differt modus peccati sive praevaricationis, quando idipsum quod communiter omnibus imperat lex sive verbum Domini, singulariter personae cuilibet indicit tio Domini, nec obeditur illi. Hujus criminis tam magni, contemptus, reus exstitit Saul. Nam in Exodo dixerat Dominus ad Mosen: « Scribe hoc ob monimentum in libro et trade auribus Josue: Delebo enim memoriam it Moses altare et vocavit nomen ejus Dominus exsulatio mea, dicens: Quia manus solius Domini et bellum Dei erit contra Amalech in generatione et generationem . » Hoc modo dictum fuerat communiter cunctis, ut essent esse voluit, ita dignatione sua praecipiens illi: « Recensui quaecunque fecit Amalech Israeli, quomodo restitit ei in via, cum ascenderet de Egypto. Nunc igitur vade et percute Amalech, sive vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internecionem eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
U o d. de illo iudelicet moyse. ma¬
nifestȩ scͥptum ẽ.: de aliis ꝙͦ ñ nulł.
ine dubio sentiendũ ẽ. Neq enĩ ullo tem¬
pore sic defecit fides iifrł. ut ñ eẽt aliqͥs.
qͥ eiusdẽ uent᷑i spem haberet: ꝓmissionẽq
expectaret. Ninde recte dixerim. ħ ip̃m qd̾
tradicdit dñs filios isrł in manꝰ hostũride¬
tendentis: ut uideł mulier in ut̾o hñis. ma¬
gis ac magis clamaret ce cruciaret᷑ ut pare¬
ret. Hoc. ꝓpendenti aĩo. pulchrũ ualde ac
uenerabile apparet: qͦd eosdem sic datos u¬
dices. sacra scͥptura nuncupat saluatores.
E xempli grã. C lamauer̃t ad dñm: ce sus¬

Expanded text:
uod de illo videlicet Moyse manifeste scriptum est, de aliis quoque nonnullis sine dubio sentiendum est. Neque enim ullo tempore sic defecit fides in Israel, ut non esset aliquis, qui eiusdem venturi spem haberet promissionemque exspectaret. Proinde recte dixerim, hoc ipsum quod tradidit dominus filios Israel in manus hosttendentis, ut videlicet mulier in utero habens magis ac magis clamaret, et cruciaretur, ut pareret. Hoc perpendenti animo, pulchrum valde et venerabile apparet, quod eosdem sic datos judices sacra Scriptura nuncupat salvatores. Exempli gratia: « Clamaverunt ad Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
Et tunc minimꝰ filioꝵ iesse paruulus dand
ꝯplacuit᷑: ⁊ pͣmodũ. humilis ancilla dñi.
p̃cunctis hominib demissa in spũ humi¬
litatis. altissimo ꝯplacebit : ut ex ipã ꝯpleat᷑
ꝓmissio. nascente xp̃oͥ ac si de uirga gracili.
spectabilis ascendit flos. Prete̾a. sicut illic
p̃tenta immolationis festiuitas. ⁊ ad duc¬
tus de arm̃to uitulus occurrentib samu¬
heli seniorib ciuitatis. ⁊ admirantib ad¬
uentũ eius. causã subtexit ne audiret sa¬
il: ita ⁊ hic desponsatio uirginis. suie ꝯ su¬
eta niptiarum sollẽpnitas. ⁊ ioseph. ma¬
ritꝰ puells nominatꝰ. diabolum fefellit᷑ et
cunctos satellites eius ut erant herodes et
cõpuces ulłiꝰ: ut nescirent sacram̃tũ. ciuiꝰ sei¬
endi uerbũ erat tempꝰ. xx

Expanded text:
Et tunc minimus filiorum Iessę parvulus David Et tunc minimus filiorum Iessę parvulus David complacuit et postmodum humilis ancilla domini prę cunctis hominibus demissa in spiritu humilitatis altissimo complacebit, ut ex ipsa compleatur promissio nascente Christo, acsi de virga gracili spectabilis ascendat flos. Preterea sicut illic pretenta immolationis festivitas et adductus de armento vitulus occurrentibus Samuheli senioribus civitatis et admirantibus adventum eius causam subtexit, ne audiret Saul, ita et hic desponsatio virginis sive consueta nuptiarum solemnitas et Ioseph maritus puellę nominatus diabolum fefellit et cunctos satellites eius, ut erant Herodes et complices illius, ut nescirent sacramentum, cuius sciendi nondum erat tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
humili siue pauꝑcła. ꝓmissio ueritatis
implebitur: simul ꝑ hoc dictũ qͦd ẽ. de ra¬
dice iesse. uetꝰ exꝑim̾tũ. m̃tib nr̃is addu¬
citur. qͦd accidit iesse reꝓbatis maioribꝰ filiis
eius: iassũpto humili uł paruulo daiud. qͥ
erat minimꝰ. Idem gͦ est: ac si dicat. Quid
miramini quia dixi exelsi statura suocidentur.
isublunes humiliabunt᷑. ⁊ humilitas exalta¬
bitur : Similit̾ factũ ẽ. in dieb iesse. Hul¬
tuosus erat heliab⁊ alta statura eiꝰ. s abieci
illũ. dicit dñs. Itemq: ad reliquos magnos
⁊ sublimes in gła. tam de regal quam de
sacerdotali ꝓsapia: potentes uirib ⁊ ua¬
lentes armatos ꝓduce̾ exercitꝰ.S ñ de illis
eliget dñs: nec ad implendũ ꝓmissionis sus
uerbũ opꝰ habebit sublimitate hominũ:
altitudine aulicoꝵ in currib ⁊ mequis exul¬
tantium: qͥ in multiplici fauore ppłoꝵ. inmlł¬
tiuago plausu populariũ. ⁊ ñ in dnõ ꝯfidc̃.

Expanded text:
humili sive paupercula promissio veritatis implebitur, simul per hoc dictum, quod est de radice Iessę, vetus experimentum mentibus nostris adducitur, quod accidit Iessę reprobatis maioribus filiis eius et assumpto humili vel parvulo David, qui erat minimus. Idem ergo est acsi dicat: Quid miramini, quia dixi: Excelsi statura succidentur et sublimes humiliabuntur et humilitas exaltabitur? Similiter factum est in diebus Iessę. Vultuosus erat Heliab et alta statura eius, sed: Abieci illum, ait dominus, itemque ad reliquos magnos et sublimes in gloria tam de regali quam de sacerdotali prosapia potentes viribus et valentes armatos producere exercitus. Sed non de illis elegit dominus nec ad implendum promissionis suę verbum opus habebit sublimitate hominum, altitudine aulicorum in curribus et in equis exsultantium, qui in multiplici favore populorum, in multivago plausu popularium et non in domino confidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ staturȩ euns. qm̃ abiet eum. nec uix¬
ta intuitũ hoĩs iudico. Nomo enĩ uidet ea
que parent: s aũ intuetur eor. Nocauit
ysai aminadab: adduxit semina: similit̾q
⁊ alios filios suos. qui fuere septẽ numo:
⁊ ñ elegit dñs ex istis. ait samuliel ad isai.
Ad huc inqͥt isai. paruulus reliquiis ẽ. et
pascit oues. Iubente gͦ samuhele. misit:
⁊ adduxit eum. Qui cũ uenisset. rufus et
pulcher aspectu. decoraq facie: surge ait
dñs. ⁊ unge eum᷑. ip̃e ẽ enĩ. xix.
uidnam sacram̃ti latet in illis rebꝰ gestĩ
⁊ sublimes humiliabunt᷑. ⁊ subu̾tentur
ꝯdensa saltus ferro. ⁊ libanus cum excelsis

Expanded text:
nec iuxta intuitum hominis iudico. Homo enim videt ea, quę parent, deus autem intuetur cor. Vocavit Isai Aminadab, adduxit Semma similiterque et alios filios suos, qui fuere septem numero, et: Non elegit dominus ex istis, ait Samuhel ad Isai. Adhuc, inquit Isai. parvulus reliquus est et pascit oves. Iubente ergo Samuhele misit et adduxit eum. Qui cum venisset rufus et pulcher aspectu decoraque facie: Surge, ait dominus, et unge eum, ipse est enim. 19. uidnam sacramenti latet in illis rebus gestiset sublimes humiliabuntur, et subvertentur condensa salus ferro, et Libanus cum
Abbreviated transcription (Latin):
spũiscõ diceꝰ egredietur uirga de radice ies¬
se.magis quã dicẽ. de radice dauid. siue abra¬
he: quib ꝓmisitꝰ. qͥb ds parauit. Ad hec:
inquã. Si dixisset de radice dauid: iuctri¬
cem qͥdem ꝓnuntiaret ueritatẽ ꝓmissiois:
s ip̃a dictio. minus ꝯtineret sacram̃ti. Nunc
autẽ plus habet mist̾iiͥ quia cũ p̃conioue¬
ritatis tendentis in sem̃ dauid. simul nos
mittit insecretum. pat̾nȩ domꝰ eius:. in rati¬
onem temporis uł diei qͦ missus ẽ ꝓpħa samu¬
hel adunguendũ regem: quẽ ꝓiecto saule. ꝓ¬
uid̾at sibi dñs infiliis iesseqͥ ⁊ isai. Quom᷑
enĩ dictũ. quomͦ factũ ẽ : Hitulũ inquit
uñs de armento tolles inmanu tua.⁊dices.
Ad immolandũ dño ueni. Timebat enĩ sa¬
muhel. Audiet inqͥt saul: ⁊ int̾ficiet me.
Impleuit cornu oleo uixta p̃ceptũ dm̃: iuit.
.Ad immolandũ ait dno. ueni. Scĩficami¬
ni n uenite mecum ut immolem. Scĩfica
Cumq ingressi eent. uidit heliab ait.

Expanded text:
sancto dicere: Egredietur virga de radice Iesse, magis quam dicere de radice David sive Abrahę, quibus promisit, quibus deus iuravit. Ad hęc inquam: Si dixisset de radice David, victricem quidem pronuntiaret veritatem promissionis, sed ipsa dictio minus contineret sacramenti. Nunc autem plus habet mysterii, quia cum preconio veritatis tendentis in seinen David simul nos mittit in secretum paternę domus eius in rationem temporis vel diei, quo missus est propheta Samuhel ad ungendum regem, quem proiecto Saule providerat sibi dominus in filiis Iesse, qui et Isai. Quomodo enim dictum, quomodo factum est? Vitulum, inquit dominus, de armento tolles in manu tua et dices: Ad immolandum domino veni. Timebat enim Samuhel: Audiet, inquit, Saul et interficiet me. Implevit cornu oleo iuxta preceptum domini et ivit. Ad immolandum, ait, domino veni. Sanctificamini et venite mecum, ut immolem. SanctificCumque ingressi essent, vidit Heliab et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
bic̃q ẽ.xp̃iana uł catholica fides. ip̃a
suis aurib audunt. ⁊ ip̃a indet suis
int̾iorib oculis. qͦd uirga ista uirga gracilis
⁊ pulchra. uirga humił qͥdẽ s recta. beata
ẽ. uirgo maria: ⁊ flos qͥ de uirga ista ascen¬
dit. fructus uentris eius ẽ xp̃c di filiꝰ: ⁊ uir¬

Expanded text:
bicumque christiana vel catholica fides ipsa suis auribus audivit et ipsa videt suis interioribus oculis, quod virga ista, virga gracilis et pulchra, virga humilis quidem sed recta, beata est virgo Maria; et flos, qui de virga ista ascendit, fructus ventris eius, est Christus dei filius, et vir
Abbreviated transcription (Latin):
singłare u̾bum. solius d̾i: & ñ etiã cuiꝰli¬
bet dicit᷑ aut ẽ u̾bum hominis. Diligen¬
der aĩaduertendũ ẽ. ñ nichil differre. cũ
legimꝰ uł audimꝰ sigłari numero u̾bum
dñi. & plurali num̃o u̾ba dñi. U erbum
nãq hoc singłare. diuina sub̾a ẽ. suba¬
ñ facta neq creata. & iccͥco u̾bum dicit᷑
&e ẽ solius dĩ łiba autẽ que inscĩs scͥptu¬
ris legimꝰ ł audimꝰ. a d̾o ꝑ hoc u̾bum effec¬
ta ce ꝑ hoĩem ad ministrata sant. ce iccͥco
alias liba d̾i: alias recte dicunt᷑ u̾ba cuius¬
libet hominis. Unde notandũ scͥptũ qͥdẽ
sic eẽ. uerba iheremie filii helchie: & u̾ba
amos qui fuit in pastoralib de thecuȩ:

Expanded text:
singulare Verbum solius Dei, et non etiam cujuslisingulare Verbum solius Dei, et non etiam cujuslibet, dicitur aut est verbum hominis. Diligenter animadvertendum est nonnihil differre cum legimus vel audimus in singulari numero, Verbum Domini, et plurali numero, verba Domini. Verbum namque hoc singco verbum dicitur et est solius dei. Verba autem, quę in sanctis scripturis legimus vel audimus, a deo per hoc verbum effecta et per hominem administrata sunt, et idciroo alias verba dei, alias recte dicuntur verba cuiuslibet hominis. Unde notandum scriptum quidem sic esse: Verba Iheremię filii Helchię, et: Verba Amos, qui fuit in pastoralibus dc T
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. &e doctus ẽ doctꝰ ad miliciã eruditꝰ ad
pugnã. Ille homo ꝑsimilitudinẽ equuᷤ
est. ut d̾r ad beatũ iob. equus nobilif cui
dñs fortitudinẽ p̃buit: cuiꝰ collo hinnitũ
cͥciundedit: cuiꝰ nariũ gła t̾ror ẽ. qͥ tanto
sessore confisus exultat audact᷑: & contẽp¬
nit pauorẽ. neq gladio cedit. immo in oc¬
cursum ꝑgit armatis. uidelicet cunctis ca¬
pitib draconis. cunctisq mẽbris esdem
adu̾sarii u̾bi dei. fortis enĩ ẽ. ds̃ qui tetigit
illum. ĩmo & ip̃a forcitudo ẽ. d̾i u̾bum. nec
solum fortitudo. uerũ & sapientia ẽ. unũ
idemq u̾bum. Inde & fortis ce sapiens ef¬
fectus ẽ: quisqͥs talem eiꝰ m̾uit aduentũ.
fortis ẽ ita ut etiã contẽpnat mortẽ. sapi¬
cus ita ut rectũ & bene sonantẽ loquat᷑
sermonẽ. Nec mirũ. Quomͦ enĩ nesciret
loqͥ cui d̾s u̾bum suũ cõmunicauit. qͥ
ipsam u̾bi sub̾am gustauit: Iccͥco dig¬
sueuer̃t dici. Ueruntam̃ hoc unicũ ce¬

Expanded text:
doctus est, doctus ad militiam, eruditus ad pugnam. Ille homo per similitudinem equus est, ut dicitur ad beatum Iob: Equus nobilis, cui dominus fortitudinem prebuit, cuius collo hinnitum circumdedit, cuius narium gloria terror est, qui tanto sessore confisus exsultat audacter et contemnit pavorem neque gladio cedit, immo in occursum pergit armatis, videlicet cunctis capitibus draconis cunctisque membris eiusdem adversarii verbi dei. Fortis enim est deus, qui tetigit illum, immo et ipsa fortitudo est dei verbum, nec solum fortitudo, verum et sapientia est unum idemque verbum. Inde et fortis et sapiens effectus est, quisquis talem eius meruit adventum. Fortis est ita, ut etiam contemnat mortem, sapiens ita, ut rectum et bene sonantem loquatur sermonem. Nec mirum. Quomodo enim nesciret loqui, cui deus verbum suum communicavit, qui ipsam verbi substantiam gustavit? Idcirco digsueverunt dici. Verumtamen hoc unum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ubũ dm̃: Cum trecentis  ad̾ pugnã
iuitꝰ. tenentib insinistͥs manib. lampadas:
głis. in loco suo. inmisit dñs gladiũ in oĩ¬
b castris. &e mutua secede truncabant. Ni¬
mirũ eiusiͦi bellũ ce uictoria: ñ hoĩs. s dei
ẽ. De iepthe. ñ sic elucet qd̾ pugnau̾it in eo
u̾bum dñi. absq robore militari: excepto

Expanded text:
it Verbi Dei? cum trecentis viris ad pugnam ivit, tenentibus in sinistris manibus lampades, et gulis in loco suo immisit Dominus gladium in omnibus castris, et mutua se caede truncabant. Nimirum ejusmodi bellum et victoria non hominis, sed Dei est. De Jephte non sic elucet, quod pugnaverit in eo Verbum Domini absque robore militari, excepto
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ ꝓfecto uictoria u̾bi dei ẽ. qͥa ui¬
delicet. ñ in multitudine exercitꝰ. s in u̾bo
dñi. uicer̃t. liberantes isrł ab opp̃ssione hos¬
tiũ. De othoniel qͥ pͥmꝰ uloꝵ uidelicet du¬
odecĩ iudicũ extitit: ita scͥptũ ẽ. fuitq in
ad pugnã. & tradidit dñs in manꝰ eiꝰ. cusã¬
dictũ erꝰ qd̃ secũ haberet u̾bũ dñi. uerũ esse res
ipsa ꝓbauit: qͥa uidelicet uictꝰ. ⁊ humiliatꝰ ẽ.
dubio ñ u̾tutȩ humanas utute eiꝰdẽ u̾bi : cuiꝰ rertestimomũ.
illd̾ ẽ. in signe: qͦd ꝑcꝰsit de philistũ sexentoᷤ uirõ. uom̾e.
d einde barach. dũ ꝑgit ad pugnã. ꝯtͣ
sysaram. pͥncipem exercitꝰ iabin regis cha¬
naan:dixit ad eũ ꝓphetes debbora. In
hac uice. tͥ uictoria ñ reputabit᷑: qͥa in
manu mulieris tradet᷑ sysara. Qd̾ &e fac¬
tum ẽ. Nam iahel. uxor aber cynei. ꝑcus¬
sit illũ incapite. q̃rens uulneri locum.
ce timpꝰ ualidȩ ꝑforans. De gedeon qͥs

Expanded text:
fecto victoria Verbi Dei est, quia videlicet non in multitudine exercitus, sed in Verbo Domini vicerunt, liberantes Israel ab oppressione hostium de Othoniel, qui primus illorum videlicet duodecim judicum exstitit, ita scriptum est: « Fuitque in ad pugnam, et tradidit Ddictum ejus, quod secum haberet Verbum Domini, verum esse res ipsa probavit, quia videlicet victus et humiliatus est e eiusdem verbi; cuius rei testimonium illud est insigne, quod percussit de Phylistiim sexcentos viros vomere. Deinde Barach dum pergit ad pugnam contra Sysaram principem exercitus Iabin regis Chanaan, dixit ad eum prophetissa Debbora: In hac vice tibi victoria non reputabitur, quia in manu mulieris tradetur Sysara. Quod et factum est. Nam Iahel uxor Abercinei percussit illum in capite quęrens vulneri locum et tempus valide perforans. De Gedeon quis
Abbreviated transcription (Latin):
presciendo plagam qͣmlibet ĩminentẽ. sic
offenderunt. ut de uita qͦ ꝑiclitarent᷑. ĩm̃
ce dicit quidã illoꝵ. formido. & lagueus fac¬
ta ẽ. nob̃̾ uaticinatio & contͥcio. cui in credi¬
bile uidet᷑. iustũ illũ multũ offendisse. fabri¬
cando arcã & futurũ p̾nuntiando diluui¬
um. ꝑ tot annos apud suꝑbos. a gigantes
illos. in illo recenti scło ceruicoso nunis at¬
ꝙ luxurioso. Igit᷑ qui seruauit u̾bum
pacientiȩ dĩ. ce tp̃e ds̃ siue u̾bum dei. serua¬
uit eum ab illa seu̾itate iudicii: miracło
magno. ce congruente eiꝰ fid̾i. Sicut enĩ cor¬
ruptionũ fluctus. quib omĩs caro corrupe¬
uat uiam suã mente euicit: & laudẽ iusticiȩ.

Expanded text:
presciendo plagam quamlibet imminentem sic presciendo plagam quamlibet imminentem sic offenderunt, ut de vita quoque periclitarentur – unde et dicit quidam illorum: Formido et laqueus facta est nobis vaticinatio et contritio –, cui incredibile videtur iustum illum multum offendisse fabricando arcam et futurum prenuntiando diluvium per tot annos apud superbos et gigantes illos in illo recenti seculo cervicoso nimis atque luxurioso? Igitur quoniam servavit verbum patientię dei et ipse deus sive verbum dei servavit eum ab illa severitate iudicii miraculo magno et congruente eius fidei. Sicut enim corruptionem fluctus, quibus omnis caro corruperat viam suam, mente evicit et l
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum rectȩ d̾r u̾bum pacientiȩ dei: qͥa ui¬
dełe. pꝰqͣm hoc u̾bum dixit ds̃. ad huc diu
pacient̾ sustinuit. A nui fere centũ inter¬
flixerunt ab hoc dicco anteqͣm inunda¬
ret diluuiũ: ce illi credere nolentes. & in
impietate ꝑmanentes. pacientiã dei con¬
tẽpnendo.iram sͥ in reuocabilẽ thesauri¬
rauer̃t. Hinc petrus apłs. Qui increduls
inqͥt fuerant aliqn: q̃n expectabat dei
pacientia. in dieb noe cũ fabricaret᷑ arca
uigilant̾ itaq attendenti liquet qd̾ mag¬
na ce longa fuerit pacientia dr̃ce qd̃ u̾aciter
ille uir iustus atq ꝑfectus seruauit u̾bũ
pacientie d̾i: uidelies centũ ut iã dictũ est
annis fabricando arcamꝰirrisiones. & forte
multa difficilia sustinens ab incredulis:
dum annuntiaret u̾bo ce oꝑe inundat᷑as
suꝑ õẽm t̾ram aqͣs diluuii. D eniq dum
inquiens arcã de lignis leuigatis. ce eadem
scͥptura teste. sexcentoꝵ erat annoꝵ. qͣndo
diluiui aque inundauer̃t. Quantos putaᷤ

Expanded text:
verbum recte dicitur verbum patientiae Dei, quia videlicet postquam hoc verbum dixit Deus, adhuc diu patienter sustinuit. Anni fere centum interfluxerunt ab hoc dicto, antequam inundaret diluvium, et illi credere nolentes et in impietate permanentes, patientiam Dei contemnendo, iram sibi irrevocabilem thesaurizaverunt; hinc Petrus apostolus: « Qui increduli, inquit, fuerant aliquando, exspectabant Dei patientiam in diebus Noe cum fabricaretur area . » Vigilanter itaque attendenti liquet, quod longa et magna fuerit patientia Dei, et quod veraciter ille vir justus atque perfectus servaverit verbum patientiae Dei, videlicet « centum, » ut jam dictum est « annis fabricando arcam . » Irrisiones et forte multa difficilia sustinens ab incredulis, dum annuntiaret verbo et opere, inundaturas super omnem terram aquas diluvii. Denique cum inquiens, arcam de lignis levigatis. Et eadem scriptura teste sexcentorum erat annorum, quando diluvii aquę inundaverunt. Quantos putas
Abbreviated transcription (Latin):
ħsunt de quibꝰ sem̃ di ad mone p̃sũpsi.
Timeo enĩ facẽ̾ plixa colloquia. quia resne¬
cessaria strictis ẽ postutanda sermonibꝰ Nc̃
in rp̃o ualede mi dñi. ⁊ sentur me dep̃cati

Expanded text:
haec sunt, de quibus sanctum dei admonere praesumpsi. haec sunt, de quibus sanctum dei admonere praesumpsi. timeo enim facere prolixa conloquia, quia res necessaria strictis est postulanda sermonibus. nunc in Christo ualete, mi domini, et sentire me deprecati
Abbreviated transcription (Latin):
nosei. Ex qua nascitur circa p̃sonã meam
om̃is adu̾sitas. Adesto gͦ supplici p̃cibꝰ ur̃is
ut ꝑscõꝵ di suffragia egro aĩo medelat᷑bu¬
atur. Dnã mi seruitiũ salutatiois impen¬
oens dep̃cor. ⁊ ꝑ dm̃ uos quem colitis obtesto
ut ꝯtimus me̾ postulationibꝰ. lac̾mis quib̾
regnũ celeste ĩn patit᷑. dño ꝯm̃detis. Quia
hoc munꝰ sp̃ale ꝯputo ⁊ omĩbꝰ ꝯmodis añ¬
religiosis desidiis nũquã negat effectũ
Nam ꝙ pie cupimꝰ maturo p̃stat studio de¬
sid̾anti enĩ mͥ ꝑlictãs orationũ ur̃arũ postu¬
lare suffragia. ꝑlatorem domesticũ uota pe¬
ꝑerunt. Ut stimulo scͥptionis admoniq ꝑ sus¬
cepti aĩa supplicetis. Quia doctor gentium
clamat orace pinuicem. Nlicħ enĩ est qͦd am̃
diligens: ĩ ꝓ delinquentibꝰ obtine̾ ñ possit
Laborate ergo ꝓmissis dudũ patrocinus
⁊ gaudia dudum placͥmas ꝯparate. ueniat
ad me fructus. innocentie m̃itis ignoratus.

Expanded text:
nosci: ex qua nascitur circa personam meam nosci: ex qua nascitur circa personam meam omnis adversitas. Adeste ergo supplici precibusum dei suffragia aegro animo medela tribuatur. domina mi, seruitium salutationis inpendens deprecor et per deum uos, quem colitis, obtestor, ut continuis me postulationibus et lacrimis, quibus regnum caeleste uim patitur, domino commendetis, quia hoc munus speciale conputo et omnibus commodis antdesideriis numquam negat effectum: nam quod pie cupimus maturo praestat studio. desideranti enim mihi per litteras orationum uestrarum postulare suffragia perlatorem domesticum uota pepererunt, ut stimulo scriptionis admoniti pro suscepti anima supplicetis, quia doctor gentium clamat: orate pro inuicem. nihil enim est quod deum diligens etiam pro delinquentibus optinere non possit. laborate ergo promissis dudum patrociniis et gaudia mihi per lacrimas conparate: ueniat ad me fructus innocentiae meritis ignoratus.
Abbreviated transcription (Latin):
resignat optatũ. Nunc tũ animꝰ mcus usq
ad hoc deiunctioẽ ꝑductus ẽ: ut ꝓpͥum ad
uos dirig̾e̾m ꝑlatorẽ. qui inuis pastus as¬
pectibꝰ. bona adme manifesta pducat. Cix¬
oite dñi magna me uob eẽ obligatione cõst̾e¬
tum. nec ullas pectori meo ferias dari. quibꝰ
uisionẽ urãm ñ plena intentiõe disquiram.
Suꝑe ut reducta in eccła romana ꝯcordia:
occurrendi uob̾ ꝯtingat occasio. Onẽ michi
salutationẽ reuerentie ur̃e plenissimã dicc̃s.
Uep̾cor ut suggestionẽ portitoris. hominis
mei grato suscipiatis auditu. ⁊ defelicitate
ura ul tocius domꝰ statu recurrent nos in¬
struatis alloquio. En nodius domniane.¬
Nt̃ euras ⁊ molestias quibꝰ ꝑ peccatorũ fasce
subitior.elegi singłare su̾bsidiũ. ut ad uoᷤ
unãs meas littãs ddestinarẽ. Quarũ p̃cib
omĩa mͥ secunda ꝯtinge̾nt. ⁊ ad serena leti¬
aie depositis angustiarũ nubibꝰ reformarer.
dum in longinquo degitis. iurdatur ag¬

Expanded text:
. nunc tamen animus meus usque ad hoc deuinctione productus est, Ut proprium ad nos dirigerem perlatorem, qui uiuis pastus aspectibus bona ad me manifesta perducat. credite, domini, magna me uobis esse obligatione constrictum nec ullas pectori meo ferias dari, quibus uisionem uestram non plena intentione disquiram. superest, ut reducta in ecclesia Romana concordia occurrendi uobis contingat occasio. domine mi, salutationem reuerentiae uestrae plenissimam dicens deprecor, ut suggestionem portitoris hominis mei grato suscipiatis auditu et do felicitate uestra uel totius domus statu recurrenti nos instruatis alloquio. Inter curas et molestias quibus pro peccatorum fasce subjicior, elegi singulare subsidium, ut ad vos domnas meas litteras destinarem; quarum precibus omnia mihi secunda contingerent, et ad serena laetitiae, depositis angustiarum nubibus, reformarer. dum in longinquo degitis, vix datur ag
Abbreviated transcription (Latin):
distis ut imbeoillus ocłis. totũ uob̾cũ lum̃
amitẽt. Nec diem meũ sub amici p̃sentia
clausis orbib intuerer. ħ si ꝑ negligentiã
ꝯtig̾unt. estimatiõi relinquetis quem apud
uos locũ obtineã. ferenda st̃ acerbius. si in¬
telligunt᷑ accessisse ꝑstudiũ. Nunc uale mi
Uñe . i aĩo meo quẽ in statione ꝯsistẽ. suadet
innocentia. origo. ꝓpositum. ad podiorem

Expanded text:
distis, ut inbecillus oculis totum uobiscum lumen distis, ut inbecillus oculis totum uobiscum lumen amitteret nec diem meum sub amici praesentia clausis orbibus intuerer. haec si per neglegentiam contigerunt, aestimationi relinquetis quem apud uos locum obtineam: ferenda sunt acerbius, si intelleguntur accessisse per studium. nunc uale, mi domine, et animum meum quem in statione consistere suadet innocentia origo propositum, ad potiorem