comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel cuiꝰquam extra nos istiꝰ rei p̃sidio colloce¬
mus. Nisi enim mentẽ nr̃am trtute ꝓtectio¬
nis suȩ ille firmauerit qͥ ineuangłio ait regnũ dĩ
intra uos c̃: frustia aerii hostis insidias. aut au¬
xilio cohabitantiũ hominũ uincere: aut locali¬
b spaciis declinare: aut munitione dectoꝵ exelu¬
dere posse nos credimꝰ. Nam cũ hȩc omnia scõ pa¬
fnutio ñ deessent: ñ impugnationis aditũ ad¬
uersus cum temptator inuenire ñ potuit: neq il¬
lũ nequissimũ spm̃ septa parietũ: aut heremi
solitudo: aut tot in illa congregatione sc̃oꝵ me¬
rita repyulerunt. S quia sc̃s dei famulus ñ inhis
quȩ extrinsecus sunt. s inpso occultoꝵ omniũ
uidice spemsui cordis adfixerat: tante impugna¬
tionis machinis nequaquã potuit cõmoueri.
Et econtra ille quẽ ad tantũ facinus p̃cipitauit
inuidia: nonne et solitudinis beneficio. et mu¬

Expanded text:
uel cuiusquam quae extra nos sit rei praesidio conloceuel cuiusquam quae extra nos sit rei praesidio conlocemus. nisi enim mentem nostram uirtute protectinis suae-ille firmauerit qui in euangelio \'ait: regnum dei intra nos est, frustra aērii hostis insidias aut ; auxilio : cohabitantium hominum uincere aut localibus spatiis declinare a aut munitione tectorum excludere posse - nos credimus. nam eum haec emnla sancto Pafnutio non deessent, non tamen inpughationis aditum aduersus eum temptator inuenire non ; potuit, . neque illum nequissimum epiritum saepta parietum aut heremi solitudo aut tot in illa congregatione sanctorum merita reppulerunt. sed quia sanotus dei famulus non in his quae extrinsecussunt, sed in ipso occultorum omnium iudice spem sui cordis adfixerat, tantae inpugnatioEt e contra ille quem ad tantum facinus praecipitavit invidia, nonne et solitudinis beneficio, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
dus inmicus deccrꝑe se posse credidcrat : eiꝰ no¬
menꝓelamans. et delicti surucniã. et finẽ sup¬
plicii p̃sentis acciꝑe. Hȩc gͦ ille in adolescentia
sua futurȩ indolis iam tunc indidia p̃figurans:
lineas quasdam ꝑfectionis illius quȩ erat matu¬
ritate ȩtatis augenda. adhuc mannis pucrili¬
bus designauit. Si igitur ad culmenuirtutũ eiꝰ
uolumus ꝑuemire: talia nob̃ exordioꝵ fundami¬
ia iacienda sunt:
uplex sane ad narrationẽ huiꝰ facti causa me
compulit. Primũ ut hanc immobilitatẽ ui¬
ri constantiamq pensantes. quanto minoribꝰ ꝗͣ
ille ẽ appecitus inimici impugnam᷑ insidiis: tan¬
to maiorẽ tranquillitatis atq patientiȩ suma¬
mus affectum: deinde ut firma definitione
teneamus atemptationũ ꝓcellis impugnati¬
onib q diabolitutos nos ẽẽ ñ posse. si ome p̃si¬
stris aut insolitudinis recessuscoꝵ q consortio.

Expanded text:
dus inimicus decerpere se posse crediderat, eius nodus inimicus decerpere se posse crediderat, eius nomen proclamans et delicti sai ueniam et finem supplicii praesentis acciperet. haec ergo llle in adulescentia sua fnwrae indolis iam tunc indicia praefigurans lineas quasdam . perfectionis illius, quae erat maturitate aetatis augenda, adhuc in annis puerilibus designauit. si igitur ad culmen uirtutum eius uolumus peruenire, talia nobis exordiorumfundamenta iacienda sunt. Duplex sane ad narrationem huius facti causa me conpulit, primum ut hanc immobilitatem uiri constantiamque pensantes, quaille est appetitus, inimici impugnamur insidiis, tanto majorem tranquillitatis atque patientiae sumamus affectum: deinde ut firma definitione teneamus a tentationum procellis impugnationibusque diaboli tutos nos esse non posse, si omne praesistris, aut in solitudinis recessu, san
Abbreviated transcription (Latin):
leris. rei suȩ fur imꝓbꝰ laudis aliene callidus
infamator. nullo hominũ teste cõmiserat: ꝑ di¬
abolum qui ipsiꝰ criminisincentor fuierat publi¬
cauit. Arreptꝰ nanq dirissimo demone cunctaᷤᷤ
facinoris occulti patefecit insidias: crimina¬
tionũq ac fraudiũ idẽ fuit ꝓditor qͥ cõmentor.
Ita autẽ spũ illo immundo grauit̃ diuq uexatꝰ
ẽ: ut ne orationib quidẽ sc̃oꝵ illic consistenti¬
um qͥ diuinoꝵ carismatũ merito demoniis im¬
perabant. potucrit emundari: s ne ipsiꝰ qͥdẽ
y sidori prb̃i grã singularis. crudelissimũ ab eo
excluserit uexatorem: cuitanta erat unrtꝰ dñi lar-¬
gitate collata: tit ne usq ad limina qͥdem gtis
quisquam arrepticiꝰ qui tardiꝰ sanaret᷑ aliqͣndo
ꝑductus sit: xp̃o hanc adolescenti pafnutio gio
riam reseruante᷑ ut illiꝰ tantũ orationib. cui in¬
sidiatꝰ fuerat purgaret᷑: et cuiꝰ laudi aliqͥd inui¬

Expanded text:
leris, rei suae fur inprobus, laudis alienae callidus leris, rei suae fur inprobus, laudis alienae callidus infamator, nullo hominum teste conmiserat, per diabolum qui ipsius criminis incentor fuerat publicauit. adreptus namque dirissimo daemone cunotas factionis occultae patefecit insidias crimina.tionumque ac fraudium idem fuit proditor qui commentor. ita autem spest, ut ne orationibus quidem sanctorum illic consistentium, qui divinorum charismatum merito daemoniis imperabant, potuerit emundari, sed ne ipsius quidem Isidori presbyteri gratia singularis crudelissimum ab eo excluserit vexatorem, cui tanta erat virtus Domini largitate collata, ut ne usque ad limina quidem ejus quisquam arreptitius qui tardius sanaretur aliquando perductus sit, Christo hanc adolescentriam reseruamte, -ut illius tantum orationibus oni insidiatus fuerat purgaretur, et cnios laudi aliquid inui
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactiom sc totum tradens. locũ penitentiȩ
suppliciter postulauit: hoc uerccundiȩ suȩ
modestieq ꝓspieiens ne si maculam furtiu̾¬
bis conarct᷑ abluere: insuꝑ etiã mendatii no¬
taretur: nemine scilicet aliud quam id qđ in¬
uentum fuerat suspicante. Cumq de ȩcclia
ñ tam mente deiectus. quam iudicioaĩci fide.s
ꝓtinus abscessisset:⁊ ꝓfusis in oratione iugi¬
ter lacrimis. triplicatisq ieiuniis: sumina se
etiam in conspectu hominũ humilitate ꝓstra¬
uit. S cum duab ferme ebdoma dibꝰ ita se¬
se omni contritione carnis ac sp̃s subiecisset: die
sabbati. uel dominico. ñ ad ꝑcipiendã cõmunio¬
nẽ sacram. s ad ꝓsternendũ se in limine ȩccłiȩ.
atq adueniam supplicit̃ postulandã matuti¬
nus accurreret: nequaquã passus ẽ eũ occultoꝵ
omniũ testis et eognitor. uel a se ampliꝰ conteri.
uel ab altis infamari. Nam qd ille inuentor sce¬

Expanded text:
satisfactioni se totum tradens locum paenitentiae satisfactioni se totum tradens locum paenitentiae suppliciter postulauit, hoc uerecundiae suae modestiaeque prospiciens, ne si maculam furti uerbis conaretur abluere, insuper etiam mendacii notaretur, nemine scilicet aliud quam id quod inuentum fuerat suspicante. cumque de ecclesia non tam mente deiectus quam iudicio dei fidens protinus abscessisset, profusis in oratione iugiter lacrimis triplicatisque ieiuniis summa se etiam in conspectu hominum mentis humilitate prostrauit. sed cum duabus ferme ebdomadibus ita se omni contritione carnis ac spiritus subiecisset, ut die sabbati uel dominico non ad percipiendam communionem sacram, sed ad prosternendum se in limine ecclesiae atque ad ueniam suppliciter postulandam matutinus occurreret, nequaquam passus est eum occultorum omnium testis et cognitor uel a se amplius conteri uel ab aliis infamari. nam . quod ille inuentor sce
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. coram cunctis fr̃ib deculit: asserens sibi
codicem de cella furto fuisse sublatũ. Quȩ cũcꝰ
querimonia ita cunctoꝵ fr̃m p̃cipueq p̃sbiteri
ammos ꝑmouisset. ut qͥd pͥmum suspicarent᷑
quiduc deccrnerent non haberent:⁊ summa
cunctis admiratione ꝑculsis dctam in audidi
illic facmoris nouitate: ille qui rem detulerat
accusator urgacbat. ut retentis ineccłia omĩ¬
bus missi electi quiq cunctorũ singilladm fr̃m
cellulas scrutarent᷑. Quod cum tribus semorib
a prb̃o fuisset imunctũ: uinitiersoꝵ cubilia re¬
uoluentes: ad extremũ inpafnutii cellula ab¬
sconditum codicem inter plectas palmarũ qͣs
illi syras uocant. sicut cũ insidiator occuluerat
repcrerunt. Quemcum inquisitores confestĩ
a d eccłam delatum coram om̃ĩbꝰ ꝓtulissent:
pafnutius licet de conscientie suȩ cẽt sincerita¬
te securus. tamenuelut qui furti crim̃ agnosc̾et.

Expanded text:
fuit, coram cunctis fratribus detulit, adserens sibi fuit, coram cunctis fratribus detulit, adserens sibi codicem de cella furto fuisse sublatum. quae cum eius querimonia ita cunctorum fratrum praecipueque presbyteri animos permouisset, ut quid primum suspicarentur quidue decernerent non hcunctis admiratione perculsis, de tam inauditi illic facinoris novitate, ille qui rem detulerat accusator urgbus missi electi quique cunctorum singillatim fratrum cellulas scrutarentur. quod cum tribus senioribus a presbytero fuisset iniunctum, uniuersorum cubilia reuoluentes ad extremum in Pafnutii cellula absconditum codicem inter plectas palmarum, quas illi siras uocant, sicut eum insidiator occulerat, reppererunt quem cum inquisitores confestim ad ecclesiam delatum coram omnibus protulissent, Pafnutiug, licet de conscientiae suae esset sinceritate securus, tamen uelut qui furti crimen agnosceret
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ ciꝰ et immobilẽ constantiam mutaren¬
tur.:⁊ eumq licet minor eẽt ȩtate. ꝓuirtutũ tam̃
merito seniorib excquarent. suoq ordimi du¬
cerent inserendũ: liuior ille qui aduersũ io¬
seph patriarcham fraternos quondã animos in¬
stigauit: quendam de numero frm̃ edacis ⁊eli
igne succendit. Qui neuo quodã ac macła pul¬
chritudinẽ ciuscupiens deformare hoc genus
malignitatis excogitat: ut oportunitatẽ dem¬
poris captaret. quo pafnutius ad cccłam die do¬
minica ꝓcessurus ab ec̃t acella. Inquã furtim
irruens codicemsuũ inter cꝰ plectas quas de
palmarũ foliis solebat intexere latent̃ abscon
dit: ac dcconcinnata factione securus. ipse qͦ¬
q uelut pure ac simplicis conscientiȩ ad eccle¬
siam uenit. Cumq celebrata omnis fuisset ex
more sollemnitas: querelam scõ ysidoro qui
ante hunc cundẽ pafnutiũ eiusdẽ heremi pb̃r

Expanded text:
avitatem ejus et immobilem constantiam mirarenavitatem ejus et immobilem constantiam mirarentur; eumque, licet minor esset aetate, pro virtutum tamen merito senioribus exaequarent, suoque ordini ducerent inserendum, livor ille qui adversum Joseph patriarcham fraternos quondam animos instigavit, quemdam de numero fratrum edacis zeli igne succendit; qui naevo quodam ac macula pulchritudinem ejus cupiens deformare, hoc genus malignitatis excogitat, ut opportunitatem temporis captaret, quo Paphnutius ad ecclesiam die dominico processurus abesset a cella. In quam furtim irruens, codicem suum inter ejus plectas, quas de palmarum dit, ac de concinnata factione securus ipse quoque uelut purae ac simplicis conscientiae ad ecclesiam uenit. cumque celebrata omnis fuisset ex more sollemnitas, querellam sancto Isidoro, qui ante hunc eundem Pafnutium eiusdem heremi presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
cio exercitationis suȩ grãs relatura ꝑrexit: eo
qd̃ scđ̃m desidcrium suum tandẽ magistram ei¬
patientiȩ dignissimam ꝓuidisset: cuiꝰ mniuriis
iugib ut quodam palestre oleo cotidie robora¬
ta. ad summã animi patientiam ꝑueniret. Ian
dem inquiens dedistimͥ: inquam repausarẽ.
Nam illapͥor suisme potius onerabat ac refri¬
gerabat obsequiis. Hec de sexu muliebri dixisse
sufficiat: ut cõmemoradione hac ñ solum ȩdi¬
ficem᷑ ⁊ ucrũ ctiam confundam᷑: qui patientiã
pandamus exemplũ: qui nullius insignis
et ubiq p̃dicabilis scichiothice heremi inqua
nunc pb̃r est secretis. tanto studio semꝑ insedit:
ut ei ceteri anachorite bubali nomen indide¬
rint: eoqd̃ ingenito ut ita dixerim desiderio so¬
litudinis semꝑhabitatione gauderet. Itaq
cum tante inpueritia sua eẽt uirtutis et gr̃ẽ.
ut etiam p̃clari ac summi id temporis uiri. gͣ¬

Expanded text:
cio exercitationis suae, gratias relatura perrexit, eo cio exercitationis suae, gratias relatura perrexit, eo quod secundum desiderium suum tandem ei magistram patientiae dignissimam providisset, cujus injuriis jugibus, ut quodam palaestrae oleo, quotidie roborata ad summam animi patientiam perveniret. Tadem, inquiens, dedisti mihi quam repausem, nam illa prior suis me potius honorabat ac refrigerabat obsequiis. haec de sexu muliebri dixisse sufficiat, ut conmemoratione hac non solum aedificemur, uerum etiam confundamur, qui patientiam pandamus exemplum, qui in illius insignis et ubique praedicabilis Scythioticae eremi, in qua nunc presbyter est, secretis tanto studio semper insedit, ut ei caeteri anachoretae Bubali cognomen indiderint, eo quod ingenito ut ita dixerim desiderio, solitudinis semper habitatione gauderet. Itaque cum tantae in pueritia sua esset virtutis et gratiae, ut etiam praeclari ac summi id temporis viri gr
Abbreviated transcription (Latin):
due. uel etiam studiosiꝰ ministraret: hoc solũ ab
ca ꝓtantis obseqͥis recipiebat grẽ. ut indignis iugiter
afficeret᷑ mniuriis: conuiciis quoq ab ea exp̃bra¬
tionibusq continuis uexaret᷑: obicientis ei et
maledicis obtrectationib increpantis. eoqͦd se
ñ ad refrigerium s potius ad cruciatum et con¬
tumeliam ab epõ popocisset: mag̃q: se de reqͥe
ad laborem. quam de labore transtulisset ad
requiem. Cum gͦ assiduitas iurgioꝵ eo usq ꝓ¬
lier temꝑaret: illa autem humilioris obsequii
germinaret officia. ñ furentem uincere niden¬
do. s semet ipsam humiliꝰ subiciendo: discebat
ut multimodis indignationib lacessita. obiur¬
gantis insaniam humanitatis mansuetudine
deliniret. Quib ad plenum exercitiis confir¬
mata. ꝑfectamq uirtutẽ desiderate patientiȩ
consecuta: ad memoratum sacerdotem tam pro
electionis illius iudicio. quam etiam ꝓbenefi¬

Expanded text:
duae, vel etiam studiosius, ministraret, hoc solum ab duae, vel etiam studiosius, ministraret, hoc solum ab ea pro tantis obsequiis recipiebat gratiae, ut indignis jugiter afficeretur injuriis, conviciis quoque ab ea exprobrationibusque continuis vexaretur, objiciente ei et maledicis obtrectationibus increpante, eo quod se non ad refrigerium, sed potius ad cruciatum et contumeliam ab episcopo poposcisset, magisque se de requie ad laborem quam de labore transtulisset ad requiem. Cum ergo assiduitas jurgiorum eo usque prolier temperaret, illa autem humilioris obsequii ingeminaret officia, non furentem vincere renitendo, sed semetipsam humilius subjiciendo discebat, ut multimodis indignitatibus lacessita, objurgantis insaniam humanitatis mansuetudine deliniret. Quibus ad plenum exercitiis confirmata, perfectamque virtutem desideratae patientiae consecuta, ad memoratum sacerdotem, tam pro electionis illius judicio quam etiam pro benefi
Abbreviated transcription (Latin):
fensa paterct᷑. Cui cum domo abducte omnibꝰ de¬
scruiret obsequiis: uirtutẽ modestiȩ eiꝰ aclem¬
tatis exꝑta. uidensq se ab ipsa momentis sin¬
gulis gr̃arum actione ꝓ officio humanitatis o¬
nerari: post dies paucos ad memoratũ rcũtit᷑ sa¬
cerdotem. Rogaucram inquiens ut mͥ darip̃¬
ciperes. quam ego reficerem: et eui morige¬
ris famularer obsequiis. Cũq ille nccdũ ꝓposi¬
tum feminȩ ac desideriũ intelligens. estimas¬
set petitionem eiꝰ dissimulatione ꝓpositi fuis¬
se neglectam:⁊ causasq more illius ñ absq
anum sui cõmotione ꝑquirens. ꝓtinꝰ agnouis¬
set honestiorem ei cȩteris uiduam deputatã:
occutte p̃cepit: ut ea illi quȩ eẽt cunctis neqͥ
quib hȩc uitia dominarent᷑ excederet. Quã cũ
multo faciliꝰ inuentam sibiq traditã domihab̾e
cepisset: atq eadem ci diligentia qua pͥori illi ui¬

Expanded text:
ibus pateretur. Cui cum domum adductae omnibus deibus pateretur. Cui cum domum adductae omnibus deserviret obsequiis, virtutem modestiae ejus ac lenitatis experta, vidensque se ab ipsa momentis singulis gratiarum actione pro officio humanitatis honorari, post dies paucos ad memoratum revertitur sacerdotem: Rogaveram, inquiens, ut mihi dari praeciperes quam ego reficerem, et cui morigeris famularer obsequiis. Cumque ille necdum propositum feminae ac desiderium intelligens, aestimasset petitionem ejus dissimulatione praepositi fuisse neglectam, causasque morae illius non absque animi sui commotione perquirens, protinus agnovisset honestiorem ei caeteris viduam deputatam, occulte praecepit ut ea illi quae esset cunctis nequiquibus haec vitia dominarentur excederet. Quam cum multo facilius inventam sibique traditam domi habere coepisset, atque eadem ei diligentia qua priori illi vi
Abbreviated transcription (Latin):
duo saltm exempla ꝓponere: unum religiose
cuius damfeminȩ. quȩ patientiȩ uirtutẽ tanta
auiditate sectata ẽ. ut nonsolum temptationũ
ñ uitaret incursus: s etiam occasiones molestia¬
rum sibimet ꝓcuraret: quibus frequentꝰ insti¬
gata ñ cederet. Hȩc nanq cum alexandrie cõ¬
mancret. eẽtq non obscuris orta maiorib. atq ĩ
domo quȩ sibi fuerat aparentib derclicta. reli¬
giose domino deseruiret: uemiens ad bcatȩ
memoriȩ ep̃m athanasium. p̃cabat᷑ ut aliquã
sibi alendam uiduam ciaret: quȩ ex cccłasticis sũ¬
ptibus pascebatur. Et ut pecitionem ipsius u̾bis
repausem. Sacerdos gͦ cum laudasset ꝓpositũ
femine. quod cam ad opus miscdie uidisset cẽ
ꝓmptissimã : iussit ex omnibꝰ eligiuiduã. quę
et honestate morum et grauitate ac discipli
na omnib p̃ferret᷑: nc forte desiderium largitatis
ꝑcipientis uicio uinecret᷑: et quȩ mercedẽ quere¬
ret in egena. dannũ fidei pratiis ciꝰ moribꝰ of¬

Expanded text:
duo saltim exempla proponere: unum religiosae cuiusdam feminae, quae patientiae uirtutem tanta auiditate sectata est, ut non solum temptationum non uitaret incursus, sed etiam occasiones molestiarum sibimet procuraret, quibus frequentius instigata non cederet. haec namque cum Alexandriae conmaneret essetque non obscuris orta maioribus atque in domo quae sibi fuerat a parentibus derelicta religiose domino deseruiret, ueniens ad beatae memoriae episcopum Athanasium precabatur, ut aliquam sibi alendam uiduam daret, quae ecclesiasticis sumptibus pascebatur. et ut petitionem eius uerbis irepauBem. pontifex ergo cum laudasset propositum feminae, quod eam ad opus misericordiae uidisset esse promptissimam, iussit ex omnibus eligi uiduam quae et honestate morum et grauitate ac discna omnibus praeferretur, nec forte desiderium largitatis percipientis vitio vinceretur, et quae mercedem quaereret in egena, damnum fidei pravis ejus offensa mor
Abbreviated transcription (Latin):
ens. statim se aderris ȩccłȩ fluminis aqua
compescuit: atq ad ꝓprium alueũ reuer¬
sa. exire ulterius in loca eadem ñ p̃sump¬
sit. Qua inre petre. quid aliud quã inob¬
dientium hominũ duritia confundit᷑: qͣn¬
do inuirtute iħu. et elementũ irrationabi

Expanded text:
ens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua ens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabi
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ quoq uenerabilis uiriuenantii epi
qͦd in placentina urbe ꝑhibet gestũ. Qd̾
uir quoꝙ ueracissimus iohs in hac mͦ
romana ciuitate locũ p̃fectoriũ seruans. qͥ in
eadem placentina urbe ẽ. ortus et nutritus:
ita ut ep̃s memorat quia gestum fuerit. at¬
testatur. In ea nanq ciuitate. sabinũ nomine
fuisse asseruit: mire uirtutis ep̃m. Cui dum
die quadam suus diaconꝰ nuntiasset qd̾ cur¬
sus sui padus alueũ egressus. eccłȩ agros occu¬
passet: totaq illic loca nutriendis seminib
ꝓfutura. aqua eiusdem fluminis tenẽret:
uenerabilis uitȩ sabinus epc̃. respondit di¬
cens. Uade. et dic ei. Mandat tͥ ep̃s. ut te
compescas: et ad ꝓprium alueum redeas.
Quod diaconus eius audiens: despexit et ir¬
risit. Tunc uir dei accito notario: dictauit
dicens. Sabinus dñi iħu xp̃i seruus: cõmo¬
istis ulterius ñ exeas: nec t̾ras ȩccłȩ lede¬
re p̃sumas. Atq eidem notario subiunxit
pice. Quo facto: scĩ uiri p̃ceptum suscipi¬

Expanded text:
us quoque venerabilis viri Venantii episovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini Jesu Christi servus, commoistis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit,is projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero ea quȩ aliis necessaria sunt. nrĩs ucilita¬
tibus p̃ponentes. apłico satis feccrimus imꝑio:
sinc dubio sub eunda ẽ nob̃ necessitas menti¬
endi. Et iccirco nec integra caritatis uiscera pos¬
sidere. nec ea quȩ alioꝵ sunt. scđdm apłicam disci¬
plinam querere poterimꝰ: nisi his quȩ districtio¬
ni nr̃e. ꝑfectioniq conueniunt paululũ rela¬
xatis. condescendere utilitatibꝰ alioꝵ ꝓno malu

Expanded text:
si uero ea quae aliis salutaria sunt nostris utilitasi uero ea quae aliis salutaria sunt nostris utilitatibus praeponentes apostolico satisfecerimus imperio, sine dubio subeunda eat nobis necessitas mentiendi. et idciroo nec integra caritatis uiscera possidere nec ea quae aliorum sunt secundum apostolicam disciplinam quaerere poterimus, nisi his quae districtioni nostrae perfectionique conueniunt paululum relaxatis condescendere utilitatibus aliorum prono malu
Abbreviated transcription (Latin):
torrere simulasset. transierunt inquit gustata
paululũ aqua: atq hoc eos figmento. ab inse¬
quentium manibꝰ lib̃auit: Quaꝓpt̃ respondete
queso michi. qͥd finssetis acturi. siqua uob̃ nẽ
sub euangłio constidutis. similis fuisset extorta
conditio :⁊ utrũnã maluissetis eos simili celare
mendatio. dicentes eodẽ modo. transierunt
gustata paululum aqua. et implere illud qd p̃cipit᷑
crue eos quiducunt᷑ ad mortem. & redime eos qͥ
int̾ficiuntur ne parcas: anueritatis confessione
latitantes ꝓdere ꝑempturis: & ubi ẽ illud apłi.
nemo qd̃ suum c̃ querat s quod alteriꝰ. et caritas
non quenit quȩ suasunt. s quȩ alioꝵ: Ac dese
ipso. non quero inquit qd michiutile ẽ: s qd̃
multis. ut saluifiant. Si enimea quȩ nr̃a sunt
querimꝰ. & iã qd̃ nobis utile ẽ ꝑtinacit̃ uolumꝰ
retentare : ctiam in huitismodi necessitatib loqͥ
nos necesse ẽ ueritatẽ. et reosfieri mortis alienȩ.

Expanded text:
torrere simulasset, trantorrere simulasset, tranpaululum aqua, atque hoc eos figmento ab insequentium manibus liberavit ? Quapropter respondete, quaeso, mihi, quid fuissetis acturi, si qua vobis nunc sub Evangelio constitutis similis fuisset exorta conditio, utrumnam maluissetis eos simili celare mendacio dicentes eodem modo, transierunt gustata paululum aqua, et implere illud quod praecipitur, Erue eos qui ducuntur ad mortem, et redimere eos qui interficiuntur ne parcas : an veritatis confessione latitantes prodere perempturis? Et ubi est illud Apostoli, nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius, et: caritas non quaerit quae sua sunt, sed ea quae aliorum, ac de se ipso: non quaero, inquit, quod mihi utile est sed quod multis, ut salui fiant ? si enim ea quae nostra sunt quaerimus et id quod nobis utile est pertinaciter uolumus retentare, etiam in huiusmodi necessitatibus loqui nos necesse est ueritatem et reos fieri mortis alienae:
Abbreviated transcription (Latin):
ut facilius apꝓbet᷑. uiros scõs et iustos. taminno¬
uo quam inueteri destamendo inhis oeconomiis
sibi ꝑ omĩa concordasse. Quid enim de illa chusi
ad absalon ꝓsalute regis dauid pia simulatione¬
dicimus: Quȩ cũ tota fallentis et circũtemen¬
tisꝓmatur affcctu: et utilitatẽ consulentisimpu¬
gnet: scrtpturȩ diumȩ destimonio comꝓbatͣ ita di¬
centis. Domini autẽ nutu dissipatum ẽ confilium
achitosel utile: ut induceret dñs suꝑ absalon ma¬
la. Nec enim rep̃hendi poterat. id quod recto ꝓposi¬
to. ac pio iudicio. ꝓiustis partib gerebat᷑: ac quod¬
ꝓ illius cuius pietas dõ placebat salute atq uicto¬
ria. religiosa fuerat simulatione con¬
ccptum. Quid etiam de illiꝰ feminȩ ꝓnuntiabimꝰ
facto quȩ suscipiens illos qui ad regem datua ã
p̃dicto chusi fuerant destinati. abscondit inputeo:
et expandens uelamen suꝑ os erus. cũ tipsanas se

Expanded text:
ut facilius adprobetur uiros iustos et sanctos tam in nout facilius adprobetur uiros iustos et sanctos tam in nouo quam in ueteri testamento in his oeconomiis sibi per omnia concordasse. quid enim de illa Chusi ad Absalom dicimus, quae cum toto fallentis et circumvenientis promatur affectu, et utilitatem consulentis impugnet, Scripturae divinae testimonio comprobatur, ita dicentis: domini autem nutu dissipatum est consilium Achitofel utile, ut induceret dominus super Absalom malum? nec enim reprehendi poterat id quod recto proposito ac pio iudicio pro iustis partibus gerebatur ac pro illius cuius pietas deo placebat salute atque uictoria religiosa fuerat simulatione conceptum. quid etiam de illius feminae pronuntiabimus facto, quae suscipiens illos qui ad regem Dauid a praedicto Chusi fuerant destinati abscondit in puteo et expandens uelamen super os eius, cum ptisanas se
Abbreviated transcription (Latin):
ge. cum fugiens insectationẽ satilis iniustam. ad
abundech saccrdotem non ꝓposito cuiusquã
lucri. nec studio ledendi quempiã. s ut tantũ¬
modo senictipsum ab impiissima eiꝰ insectatio¬
ne saluaret: mendacib uat᷑ uerbis: qͥppe qͥ
manus suas inimici regis sanguine. ce qͥdt̃
adõ sibi totie̾s traditi. contaminare noluit di¬
cens. pitius sit michi ds̃. ne faciam remhanc
domino meo. xp̃o dm̃i: ut mittam manũ meã¬
has quas uel ob uoluntatẽ dei. uel ob p̃figu¬
rationẽ spiritaliũ sacramentoꝵ. uel obquorundam
salutẽ scõs uiros inueteri testamento legimꝰ exequu¬
tos tantum: nos quoq cũ necessitas coartauerit.
ñ possumꝰ abdicare ut ne ipsos quidẽ apłos. ubi
consid̾atio alicinus utilitatis exegit. ab eis decli¬
nasse cernamus. Quȩ paulisꝑ interim differentes.
digestis his pͥmitus quȩ adhuc de ueteri testam̃to
ꝓferre disposuimꝰ. post hec congruentꝰ infere mꝰ:

Expanded text:
ge , cum fugiens insectationem Saulis injustam ad ge , cum fugiens insectationem Saulis injustam ad Achimelech sacerdotem, non proposito cujusquam lucri, nec studio laedendi quempiam, sed ut tantummodo semetipsum ab impiissima ejus insectatione salvaret, mendacibus utitur verbis, quippe qui manus suas inimici regis sanguine et quidem a Deo sibi toties traditi, contaminare noluerit, dicens: Propitius mihi sit Deus, ne faciam rem hanc Domino meo, has quas uel ob uoluntatem dei uel ob praefigurationem spiritalium sacramentorum uel ob quorundam salutem sanctos uiros in ueteri testamento legimus exsecutos, in tantum nos quoque, cum necessitas coartauerit, non possumus abdicare, ut ne ipsos quidem apostolos, ubi consideratio alicuius utilitatis exegit, ab eis declinasse cernamus. quae paulisper interim differentes digestis primitus quae adhuc de ueteri testamento proferre disponimus post haec congruentius inferemus,
Abbreviated transcription (Latin):
glicam ꝑfectionẽ debuit amputari. Namusq
ad aduentum xp̃i: oportuit benedictionẽ pͥmor¬
dialis illiꝰ uigere sententiȩ quia dictũ ẽ. Crescite
⁊ multiplicamini: et replete t̾ram. Et
iccirco iustissimũ fuit. ut ex illa radice fecuindi¬
tatis humanȩ. quȩ in synagoga ꝓ dispensatio¬
ne temporis utiliter uiguit. angłicȩ uirginita¬
tis flosculi germinarent: ac suaue olentes con¬
tientiȩ fruetus ineccłia gignerent᷑. Mendatia
uͦ cciam tunc fum̃e damnata. totius uettris in¬
strumenti textꝰ cuident᷑̃ ostendit dicens: ꝑdes
oms qͥ locunuir mendatiũ: et itrũ suauis c̃ ho¬
mini panis mindatii: et postea replebit᷑ os eius
calculo. Et ipsc legis lator: mendatiũ inqͥt fugi¬
es. S tunc demũuenabilit diximus usurpatũ:
cum ci necessitas aliqua. scu dispensatio saluta¬
ris adiuncta ẽ: obquam non debuerunt condẽ¬
nari quale ẽ illud qd̾ cõmemorastis de dauid re¬

Expanded text:
gelicam perfectionem debuit amputari nam usque gelicam perfectionem debuit amputari nam usque ad aduentum Christi oportuit benedictionem primordialis illius uigere sententiae qua dictum est: crescite et multiplicamini, et replete terram. et idcirco iustissimum fuit, ut ex illa radice fecutatis humanae, quae in synagoga pro dispensatione temporis utiliter viguit, angelicae virginitatis flosculi germinarent ac suaveolentes continentiae fructus in Ecclesia gignerentur. Mendacia vero etiam tunc fuisse damnata, totius veteris Instrumenti textus evidenter ostendit, dicens: Perdes omnes, qui loquuntur mendacium, et iterum: suauis est homini panis mendacii: et postea replebitur os eius calculo, et ipse legislator mendacium, inquit, fugies. sed tunc demum id probabiliter diximus usurpatum, cum ei necessitas aliqua seu dispensatio salutaris adiuncta est, ob quam non debuerit condenari; quale est illud quod commemorastis de David re
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ. & impingebat in ostium portȩ defluebant¬
ꝙ saliuȩ cius in barbam: cũ iam uxoꝵ concu¬
binarũꝙ gregib licito fruerentur. nec ullũ eis um¬
putaret᷑ ex hac parte peccatum: insuꝑ etiã ini¬
micoꝵ sanguinẽ ꝓpͥa manu frequent̃ effunde¬
rent: idq ñ solum inrephensibile uerũetiã lau¬
dabile crederet᷑. Quȩ ita nunc cuangłio corus¬
cante uidemꝰ omĩmodis int̃dicta: ut sine ingen¬
ti crimine ac sacrilegio. horum quicquã ñ pos¬
sit admicti. In quẽ modũ nec mendatiũ ullũ
quoquam credimus usurpari. dicente dño: sit
sermo ur̃ est est et non. non. qd̾ autemhis ab un¬
dantius c̃ amalo c̃ apło quoq in eadem congru¬
ente: et nolite mentiri inuicem.
oseph. ⁊̃ ixorum quidẽ concubinaꝵq multarũ
antiqua illa lib̃tas. instante iam tempoꝵ fine:
multiplicatione humanȩ gentrationis expleta:
ñ immcrito. uelut minus iam necessaria ꝑ euan¬

Expanded text:
eorum: et inpingebat in ostium portae, defluebanteorum: et inpingebat in ostium portae, defluebantque saliuae eius in barbam, cum etiam uxorum concubinarumque gregibus licito fruerentur nec uilam eis inputaretur ei hac parte peccatum, insuper etiam inimicorum sanguinem propria manu frequenter effunderent idque non solum non reprehensibile. uerum etiam laudabile crederetur? quae ita nunc euangelio coruscante uidemus omnimodis interdicta, ut sine ingenti crimine ac sacrilegio horum quicquam non possit admitti. in quem modum nec mendacium ullum. quoquam credimus usurpari dicente domino: sit sermo uester est est,\'non non: quod autem his abundantius est, a malo est, apostolo quoque in eadem congruente: et nolite mentiri inuicem. IOSEPH : Viorum quidem concubinarumque multarum antiqua illa libertas instante iam temporum fine et multiplicatione humanae generationis expleta non inmerito uelut minus iam necessaria per euan
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat mendatii huiꝰ maculam inundatione
pat̃nȩ bcnedictionis ꝓtinus abluendã: et ue¬
lut nubeculam quandam flatusp̃s scĩ uedoci¬
t̃ absumendam. atq uberiora sibi ꝑ hanc affe¬
ctaticiam simulationẽ: quam ꝑ illã ingenitã ue¬
ritatem meritorum premia conferenda. xuiii.
ueteri testamento licentius ustirpatas: ac
nonnunquã uiros scõs ueniabilit̃ fuisse menti¬
tos: cum multa maiora eis ꝓtempoꝵ rudimen¬
tis licuisse tudcamꝰ. Cur enim mirũ sit qđ beatꝰ da¬
uid fugiens satilem. ꝑcunctanti abimelech sac̾do¬
ti. atq dicenti. quare tu solus es. et nullus c̃ tecũ.
ita respondit: rex inquit p̃cepit mͥsermonẽ et
dixit. nemosciat rem. ꝓpter quam missus es: nã
um meũ. et arma mea ñ tuli inecũ. sermo enĩ regis
urgebat: uel illud cum ꝑductus ad achis regẽ
gech. insanum se furiosumq simulauit. ac mu
tauit ossuũ coram eis. et collabebat᷑ inder manus

Expanded text:
bitabat mendacii hujus maculam inundatione bitabat mendacii hujus maculam inundatione paternae benedictionis protinus abluendam, et velut nubeculam quamdam flatu Spiritus sancti velociter absumendam, atque uberiora sibi per hanc affectaticiam simulationem quam per illam ingenitam veritatem, meritorum praemia conferenda. CAPUT Xveteri Testamento, licentius usurpatas, ac nonnumquam viros sanctos veniabiliter fuisse mentitos, cum multo majora eis pro temporum rudimentis licuisse videamus. Cur enim mirum sit, quod beatus David fugiens Saulem, percontanti Achimelech sacerdoti atque dicenti: Quare tu solus, et nullus est tecum? ita respondit: Rex, inquit, praecepit mihi sermonem, et dixit: Nemo sciat rem propter quam missus es: nam um meum et arma mea non tuli mecum ; sermo enim regis urgebat. Vel illud: Cum perductus ad Achis regem Geth, insanum se furiosumque staait os suum coram eis, et conlabebatur inter manus
Abbreviated transcription (Latin):
euadere: nec iste adbenedictionẽ pͥmogeniti ꝑue¬
nire. Non enim ds̃ uerboꝵ tantum. actutĩq nr̃oꝵ
discussor et iudex: s etiam ꝓpositi ac destinati¬
onis inspector ẽ. Qui siquid causa salutis ȩc̃nȩ
ac diuinȩ contemplationis intuitu ab uno qͦq
iniquũ eẽ uideat᷑: ille tamen intimi cordis in¬
spiciens pictatem. ñ uerboꝵ sonũ. s uotũ diui¬
dicat uoluntatis: quia finis oꝑis et affectus
considcrandus ẽ ꝑpetrandis: quo potuerunt
quidam ut supradictum ẽ. etiam ꝑmendatiũ iu¬
stificari: et alii ꝑueritatis adsertionẽ. peccatũ
ꝑpetuȩ mortisincurrere. Ad quenfinẽ etiã pa
triarcha respiciens. hispidam fr̃m corporis spe¬
ciem obuolutione pellium simulare ñ dimuit:
et instiganti ad hoc mendatiũ matri. laudabili¬
ter adquieuit. Uidebat enim ex hoc maiora sibi
lucra benedictionis atq iusticiȩ: quam ꝑsimpli¬
citatis obscruantiam conferenda. Non enĩ du¬

Expanded text:
euadere nec iste ad benedictionem primogeniti perueeuadere nec iste ad benedictionem primogeniti peruenire. non enim deus uerborum tantum actuumque nostrorum discussor et iudex, sed etiam propositi ac destinationis inspector est. qui si quid causa salntis aeternae ac diuinae eontemplationis intuitu ab unoquoque iniquum esse uideatspiciens pietatem, non verborum sonum, sed votum dijudicat voluntatis, quia finis operis et affectus considerandus est perpetrantis, quo potuerunt quidam, ut supra dictum est, etiam per mendacium justificari, et alii per veritatis assertionem peccatum perpetuae mortis incurrere. Ad quem finem etiam Jacob patriarcha respiciens, hispidam fraterni corporis speciem obvolutione pellium simulare non timuit, et instiganti ad hoc mendacium matri laudabiliter acquievit. Videbat enim ex hoc majora sibi lucra benedictionis atque justitiae quam per simplicitatis observantiam conferenda; non enim du
Abbreviated transcription (Latin):
sionem suȩ prolis edere meruisset omniũ salua¬
torem. Deniq dalila quȩ utilitati ciuiũ consu¬
lens. exploratamꝑdidit uoluntatẽ : ꝑpetuȩ
ꝑditionis uicissitudinẽ consecuta: solã crimi¬
nis suicunctis memoriam dereliquit. Quando gͦ
graue aliquod immmet deueritatis confessione
discrimen: tunc mendatioꝵ sunt recipienda ꝓ¬
fugia: ita tamen ut reatu humilis consciendiȩ
salubriter mordcamͣ. Ubi autem nulla condi¬
tio summȩ necessitatis incumbit. omni cautione
mendatium uelut mortiferum deuitandũ ẽ: qͣ¬
admodum de ellebori diximus potu. qd̃ salubre
est quidem. si tunc demũ sumatur. cum in eui¬
tabilis. atq mortifera imminet egritudo: si
uero integra et imꝑturbata corporis sanitate
sumatur: statim ad p̃occupanda uitalia uis
ꝑnitiosa ꝑtendit. Quod de raab hierichontina. et
de iacobpatriarcha euidenter ostensum ẽ: equib
nec illa mortem alias quam hoc remedio potuisset

Expanded text:
sionem suae prolis edere meruisset omnium Salvasionem suae prolis edere meruisset omnium Salvatorem. Denique Dalila , quae utilitati civium consulens, exploratam prodidit veritatem, perpetuae perditionis vicissitudinem consecuta, solam criminis sui cunctis memoriam derelgrane aliquod inmmet de ueritatis confessione discrimen, tunc mendaciorum sunt recipienda perfugia, ita tamen ut reatu humilis conscientiae salubriter mordeamur. ubi autem nulla conditio summae necessitatis incumbit, omni cautione mendacium neLut mortiferum deuitandum est: quemadmodum de ellebori diximus potu, quod salubre est quidem si tunc demum sumatur cum ineuitabilis atque mortifera inminet aegritudo, sin uero integra et inperturbata corporis sanitate sumatur, statim ad praeoccupanda uitalia uis perniciosa pertendit. quod de Raab Hierichuntina et de Iacob patriarcha euidenter ostensum est, e quibus nec illa mortem alias quam hoc remedio potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
tus obstruet᷑: si earum rerum quas uel ꝓlaturi su¬
mus. uel ꝓtulimus ueritatẽ. aut penitus ab ne¬
gare. aut extenuare allegoricis interp̃tationibꝰ
laboremts. Quid enim illis hoꝵ destimonioꝵ
nocebit auctoritas: quibus etiam sola corruptio
uoluntatis fufficit ad peccandum: xuii.¬
taq talit̃ de mendatio sentiendũ. atq ita eo uten¬
dum ẽ quasi natura ci insit ellebori:⁊ qd si mimi¬
nenti exitiali morbo sumptũ fucrit. fit salubre:
ceterũ absq summi discriminis necessitate ꝑcep¬
uirtutũ. s etiam impudiciciȩ monimenta scͥp
res maluit occultare quam ꝓdere : admisceri po¬
popło dei ȩterna benedictione ꝓmeruit. Quȩ
si ueritatẽ loqui. aut saluti ciuium consulere uo¬
luisset: nulli dubium qđ nec immientẽ cum
uniuersa domosua. fugisset interitũ : nec au¬
ctorib dominicȩ natiuitatis inserta. et inpa¬
triarcharum annumerata cathalogo. ꝑsucces¬

Expanded text:
tus obstruetur, si earum remm quas uel prolaturi sutus obstruetur, si earum remm quas uel prolaturi sumus uel protulimus ueritatem aut penitus abnegare aut extenuare allegoricis interpretationibus laboremus. quid enim illis horum testimoniorum nocebit auctoritas, quibus etiam sola corruptio uoluntatis sufficit ad peccandum? Itaque taliter de mendacio sentiendum atque ita eo utendum est, quasi natura. ei insit ellebori. quod si inminente exitiali morbo sumptum fuerit, fit salubre, ceterum absque summi discriminis necessitate percepvirtutum, sed etiam impudicitiae monumenta commeres maluit occultare quam prodere, admisceri populo Dei aeterna benedictione promeruit. Quae si veritatem loqui, aut saluti civium consulere maluisset, nulli dubium quod nec imminentem cum universa domo sua fugisset interitum, nec auctoribus Dominicae Nativitatis inserta, et in patriarcharum annumerata catalogo, per succes
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur eloquiis: ꝓpħa dicente. Ptrdes om̃s qͥlo¬
quuntur mendatiũ: & os qd̵ mentit᷑ occidit an
oscph. Occasiones causeq ꝑditionũ xui. Imam.
his qui ꝑiturisunt. immo qui ꝑire desid̾ant :
d cesse non possunt. Neq enim abicienda st̃ testi.¬
monia seripturarũ. ac de suo corpore penitꝰ abra¬
denda quib uel de hereticorum prauitas ani¬
matur. uiel iudeoꝵ infidelitas obdurat᷑. uel tu¬
mor sapientiȩ gentilis offendit᷑ ⁊ s utiq et piȩ
credenda. et immobiliter sunt tenenda: et se¬
cundum ueritatis regulam p̃dicanda. Eẜ ic¬
circo non debemus alienȩ infioditatis ob
ne dum infirmitati eoꝵ condescendere debere nos
credimus : ñ solummendatii. uerũetiã sacrile¬
gu crimine polluam᷑. S quemadmodũ diximꝰ
oportet nos ca & scđ̾m hystoriam confideri: & qͤ¬
ad modum pie gesta sint explanare. Ceterũ his
qui praui ꝓposit sunt. non exhoc mentiendi adi¬

Expanded text:
dicatur eloquiis propheta dicente: perdes omnes, qui lodicatur eloquiis propheta dicente: perdes omnes, qui loquuntur mendacium, et: 08 quod mentitur, occidet animam. JOSEPH: Occasiones causaeque perditionum his qui perituri sunt, immo qui perire desiderant, deesse non possunt. neque enim abicienda sunt testimonia scripturarum ac de suo corpore penitus abradenda, quibus uel haereticorum prauitas animatur uel Iudaeorum infidelitas obduratur uel tumor sapientiae gentilis offenditur, sed utique et pie credenda et inmobiliter sunt tenenda et secundum ueritatis regulam praedicanda. et idcirco non debemus alienae inhdelitatis obtne, dum infirmitati eorum condescendere debere nos credimus, non solum mendacii, uerum etiam sacrilegii crimine pollaamur: sed quemadmodum diximus oportet nos ea et secundum historiam confiteri et quemadmodum pie gesta sint explanare. ceterum his qui prani propositi sunt non ex hoc mentiendi adi
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾hensione sed etiam laude dignissimũ ẽ. Et iccir¬
co nichil p̃iudicat refragatio sponsionis incaute:
si quolibet genere scopos. tantum idest ꝓposita pi¬
etatis destinatio teneat᷑ Omnia nanq obhoc agi¬
mus: ut dõ cor mundũ exhibere possimus. Citiꝰ
consummatio funhis locis facilior iudicat᷑: ucd¬
parum. uel nichil uobis oberit extortȩ mutatio
pactionis: dum mͦ pͥncipalis illiꝰ ꝑfectio puritatis
ꝓ qua sponsio urã p̾cesserat scd̃m domini uoltin¬
tatem maturius adquiratur.x.¬
ermanus. Quantũ expectat ad iuimsermo¬
num qui rationabilit̾ prudentq digestist̃.
haut difficile sponsionis nr̃ȩ scrupulus a nobis
potuisset extrudi: nisi illud nos uchementissi¬
me deterreret. quod infirmiorib quibusq in¬
tromitti ꝑ hec uidet᷑ exempla. occasio mentiendi:
si ullom᷑ pacti sidem licito posse cognouerint dis
solui. qͥppecũ tantis hoc ipsum et tamminacib int̃¬

Expanded text:
reprehensione, sed etiam laude dignissimum est. et idcirreprehensione, sed etiam laude dignissimum est. et idcirco nihil praeiudicat refragatio sponsionis incautae, si quolibet genere scopos tantum, id est proposita pietatis destinatio teneatur. omnia namque ob hoc agimus, ut deo corio mundum exhibere possimus: coios consummatio si in his locis facilior iudicatur, nihil uobis oberit extortae mutatio pactionis, dummodo principalis illius perfectio puritatis, pro qua sponsio uestra processerat, secundum domini uoluntatem maturius adquiratur. GERMANVS : Quantum spectat ad uim sermonum qui rationabiliter prudenterque digesti sunt, haud difficile sponsionis nostrae scrupulus a nobis potuisset extrudi, nisi illud nos uehementissime deterreret, quod infirmioribus quibusque intromitti per haec uidetur exempla occasio mentiendi, si ullo modo,. pacti fidem licito dissolui poese cognouerint, quippe eam tantis hoc ipsum et tam minacibus inter
Abbreviated transcription (Latin):
gem cum omnib gentib et linguis. Qũãobrẽ¬
desiderio ꝑfectionis ut uideo hoc uos sacramentium¬
culo colligastis: dum credidistis illo cam ordine
posse comp̃hendi. quo nunc suꝑuemiente plemore
iudicio. ad subluntatẽ eius conscendi ñ posse per¬
spicitis. Non ergo p̾iudicat quicqͥd discrepans
ab illa dispositione uisum fuerit accidisse: si
modo nulla pͥncipalis illius ꝓpositi duersitas
subsequat᷑. Neq enim opificii cuiusquam deser¬
tio ẽ demutatio ferramenti: aut segnitiam argu¬
it uatoris uiȩ compendiosioris ac directioris
electio. Ita igit᷑ et in hac parte emendatio dispo¬
sitionis impuide: non spiritalis uotiẽ iudican¬
da transgressio. Quicqͥd enim ꝓcaritate aci. et
pietatis amore ꝑficit᷑. quȩ ꝓmissionẽ habet ui¬
tȩ quȩ nunc c̃ it futurȩ:⁊ tamer si duris. atq ad¬
uersis uideat᷑ pͥncipiis inchoari: non solum nulla

Expanded text:
gem cum omnibus gentibus et linguis. quamobregem cum omnibus gentibus et linguis. quamobredesiderio perfectionis, ut uideo, hoc uos sacramenti uiucuio conligastis, dum creditis illo eam posse ordine conprehendi quo nunc superueniente pleniore iudicio ad sublimitatem eius conscendi non posse perspicitis. non ergo praeiudicat quidquid discrepans ab illa dispositione uisum fuerit accidisse, si modo nulla principalis illius propositi diuersitas subsequatur. neque enim opiticii cuiusquam desertio est demutatio ferramenti aut s segnitiam arguit uiatoris uiae conpendiosioris ac directioris electio: ita igitur et in hac parte emendatio dispositionis inpronidae non spiritalis nati est indicanda transgressio. quidquid enim pro caritate dei et pietatis amore perficitur, quae promissionem habet uitae quae nunc est et futurae, tametsi duris atque aduersis uideatur principiis inchoari, non solum nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uentor inpatrem.et sacrilegus extitisset: si
nis ꝑueniret: hanc quȩ fr̃i damnosa cẽt ac noxia
expecere malusset. Uidetis igit᷑ apua dm̃ ñ ꝓcessũ
oꝑis: s destinationẽ mentis inquiri. His itaꝙ̃
p̃structis. ut add ꝓpositam questionẽ obquã hec
uniuersa p̃missa sunt reuertamͣ: respondeatis
michi pͥmitus uelim. cuius reicausauos illiꝰ spon¬
sionis nexibus tunxeritis.
stere ucrebamur: scła quia siquid ꝑfectum. atq
magnificum. uel uisti. uel auiditu ꝑccpissemꝰ auo¬
bis: cum reuersi ad cenobium fuissemꝰ. exercẽ
nos posse inconsultissima ꝑsuasione credidimꝰ.
oseph. Sicut p̃fati sumus destinatio xiiii.¬
mentis. uel reminerat hominẽ uel damnat:
scam illud. Et inter se mnincem cogitationib
accusantib aut etam defendentib: in die qͣ iu¬
dicabit as̃ occulta hominũ. Illud etiam. Ego
autem oꝑa et cogitationes eoꝵ uenio ut cangre¬

Expanded text:
ventor in patrem et sacrilegus exstitisset, si ventor in patrem et sacrilegus exstitisset, si tiam perveniret, hanc quae fratri damnosa esset ac noxia, expetere maluisset. Videtis ergo apud Deum non processum operis, sed destinationem mentis inquiri. His itaque praestructis, ut ad propositam quaestionem ob quam haec universa praemissa sunt revertamur, respondeatis mihi primitus velim, cujus rei causa vos illius sponsionis nexibus vinxeritis. stere uerebamur, secunda, qua, si quid perfectum atque magnificum uel uisu uel auditu percepissemus a uobis, cum reuersi ad coenobium fuissemus, exercere nos posse inconsultissima persuasione credidimus. IOSEPH : Sicut praefati sumus, destinatio mentis uel remuneratur hominem uel condemnat secundum illud: et inter se inuicem cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, in die qua iudicabit deus occulta hominum, illud etiam: ego autem opera et cogitationes eorum uenio ut congre
Abbreviated transcription (Latin):
tatus est. Nec immerito: quia et iste benedictio¬
nem pͥmogenito destinatam. non ex p̃sentis lu¬
cri auaricia. s ex fide sc̃ificationis ꝑpetuȩ con¬
cupiuit: et ille ñ humanȩ salutis obtentu.
sed philargirie crimine morti tradidit omniũ
redemptorem. Et iecirco utriq eoꝵ fructus
oꝑationis suȩ scđ̾m destinationẽ mentis. ac ꝓ¬
positum uoluntatis adscriptus c̃: qͥa nec ille
fraudem. nec iste salutem statuit oꝑari. Illtd
enim ꝓretributione mercedis iuste unicuiq
repensatur. quod pͥncipaliter mente conceꝑit:
non qđ exinde uel bene. uel male contra uotũ
oꝑantis emerserit. Idõq iustissimus iudex
excusabilem. immo laudabilem talis menda
tii censuit p̃sumptorem :⁊ quia sine eo ad be¬
nedictionẽ pͥmitiuoꝵ non potãt ꝓuenire: nec
debuit incrimen uocari: qđ desiderio bene¬
dictionis exortum ẽ. Alioqumn ñ modo iniquus
infrẽm. patriarcha p̃dictus. s etiam circum¬

Expanded text:
ditatus est. nec inmerito, quia et iste benedictioditatus est. nec inmerito, quia et iste benedictionem primogenitis destinatam non ex praesentis lucri auaritia, sed ex fide sanctificationis perpetuae concupiuit, et ille non humanae salutis obtentu, sed filargyriae crimine morti tradidit omnium redemptorem. et idcirco utrique eorum fructus operationis suae secundum destinationem mentis ac propositum uoluntatis adscriptus est, qua nec ille fraudem nec iste salutem statuit operari. illud enim pro retributione mercedis iuste unicuique repensatur quod principaliter mente conceperit, non quod exinde uel bene uel male contra uotum operantis emerserit. ideoque iustissimus iudex excusabilem, immo laudabilem talis mendacii censuit praesumptorem, quia sine eo ad benedictionem primitivorum non poterat pervenire. Nec debuit in crimen vocari quod desiderio benedictionis exortum est. Alioquin non modo iniquus in fratrem patriarcha praedictus, sed etiam circum