comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊doctrine cultus inhabitat. hi siqͥ¬
dẽ trȩ uasa ad ꝑdicionẽ facta stib¬
samiantes. ⁊ horribilẽ somĩ de nari¬
b enuttentes. ⁊ ut ita dicã fẽtorem
de quodã enuiculo ꝓfundentes: ues¬
tes sc̃arũ xp̃i uirginũ disrũpebatł
Quarũ continentia: formã scõ e unita¬
bat᷑ angeloꝵ. Et sicut hab& natu¬
ra. nudas ꝑ totã circũferentes ur¬
beni: sicuti ualebant eis cũ turpitu¬
diue deludebant. Si quis autẽ eos
siquidẽ uolentã corporis sustinuẽ¬
re corruptionẽ. płime iurgniũ uecti¬
b in capite cȩ sȩ sine noce mausert᷑.
quarũ &iã funera solẽyni sẽpultu¬
rȩ tradi ꝓhibita sunt. Mtilta deniꝙ
corpora hactenꝰ aparentib ingemis¬
ceutib inqͥsita: repperiri non posst.
S cur parna de magnis loquoe: Cur
in istis ĩmoror ⁊ non potiꝰ ad necessa¬
ria iã recurro: In quib bene no¬
ui quia mirabitur qͥlib nobiscũ

Expanded text:
et doctrinae cultus inhabitat. Hi siquet doctrinae cultus inhabitat. Hi siquidem irae vasa, ad perditionem facta, subsannantes, et horribilem sonum de naribus emittentes etde quodam cuniculo profundentes, vestes sanctarum Christi virginum disrumpebant, quarum continentia formam sanctorum imitabatur angelorum. Et, sicut habet natura, nudas per totam circumferentes urbem, sicuti volebant eis cum turpitudine deludebant. Si quis autem eos siquidem violentam corporis sustinuere corruptionem; plurimae virginum vectibus in capite caesae, sine voce manserunt; quarum etiam funera solemni sepulturae tradi prohibita sunt. Multa denique corpora, hactenus a parentibus ingemiscentibus inquisita, reperiri non possunt. Sed cur parva de magnis loquor? Cur in istis immoror, et non potius ad necessaria jam recurro? In quibus bene novi, quia mirabitur quilibet nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
dex palladius cũ ee̾t religione pa¬
ganꝰ. ⁊ idola sẽꝑ adorare. contra
xp̃m sepiꝰ dimicare conabat᷑. & col¬
ligens p̃dictũ popłm. impetũ fecit
adu̾sus ȩccłam: tãquã si barbaros
subde uiteret᷑. Tunc itaq multacru¬
delia gesta sunt. Quȩ solũm dicta¬
reuoluens. ip̃a rez memoria dolore
mnaximo sum cõmotꝰ. ⁊ fluxũ ꝓtuili
lacrimarũ. Duiq hoc poterã pati.
nisi diuina ratione aminũ relenas¬
sem. In ȩccła em̃quȩ theona uocat᷑
ingressa multitudo. ꝓ uerb̃ honora¬
bilib idoloꝵ fauorib exultabant. ꝓ
sacrarũ lectione scripturarũ. turpes
manuũ plaus agebant᷑. refracteq
uirgines contumeliȩ. quas liugua
hominũ ꝓferre ñ patit᷑. Audicus e¬
uim qͥ lib& sapientiũ talia. claude¬
bat auditꝰ. ⁊ magis optabat. eẽ. sur¬
dus. ue huiꝰ modi u̾ba audire cõpel¬
leret᷑. S utinã u̾bis peccando quie
suꝑarent. facilis nãq detractio ẽ. hu¬
ius modi: apud quos xp̃i sapientia

Expanded text:
dex Palladius, cum esset religione paganus, et idola semper adoraret, contra Christum saepius dimicare conabatur; et colligens praedictum populum, impetum fecit adversus ecclesiam, tanquam si barbaros subdere niteretur. Tunc itaque multa crudelia gesta sunt, quae solummodo dictare volens, ipsa rei memoria dolore maximo sum commotus, et fluxum protuli lacrymarum; diuque hoc potueram pati, nisi divina ratione animum relevassem. In ecclesia enim quae Theona vocatur ingressa multitudo, pro verbis honorabilibus idolum favoribus 318 exsultabant. Pro sacrarum lectione Scripturarum turpes manuum plausus agebantur. Refractaeque virgines contumelias dicunt, quas lingua hominum proferre non patitur. Audiens enim quilibet sapientium talia, claudebat auditus, et magis optabat esse surdus, ne hujusmodi verba audire compelleretur. Sed utinam verbis peccando quievudinem superassent. Facilis namque detractio est hujusmodi, apud quos Christi sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
sulib hereni ut piorẽ dirigereit.
At ille qm̃ contendẽ nefas . eͥ iussio¬
nib semoꝵ obȩdiens. ⁊ assumens
quedla: uenit ad patriã. Cũꝙ an¬
te domꝰ suȩ iamas accessis ⁊ sirũ
nuitiass aduentũ: ueniente ger¬
mana clasis ocłis dixit. Ecce ego
sũ pior quantũ uis aspectu sacia¬
re: Tunc illa gratificata laudauit
deũ. at ille oratione facta reme¬
auit ad heremii. Ubifodieus. aqͣm
uruenit amatã: eaꝙ usus ẽ. usꝙ ad
ultimtĩ uitȩ diẽ. Post cuiꝰ obitũ: itł

Expanded text:
ulibus eremi, ut Piorem dirigerent. At ille, quoniam contemnere nefas est, jussionibus seniorum obediens et assumens quemdam venit ad patriam. Cumque ante domus suae januas accessisset, et suum nuntiasset adventum, veniente germana clausis oculis dixit: Ecce ego sum Pior, quantumvis aspectu satiare. Tunc illa gratificata laudavit Deum. At ille oratione facta remeavit ad eremum, ubi fodiens aquam invenit amaram, eaque usus est usque ad ultimum vitae diem. Post c
Abbreviated transcription (Latin):
Nic uos ꝑsecutores misert: non ut uoᷤ
uexarent. s ut uos ꝑuos magis
expellerent. Ecce recedimꝰ ab hac
uiuo disparuert̃. Ttnc ille sacratis¬
simus chorus oratione facta suscita¬
uit puellã. & suo pat̾ sanã ualentẽq
restituit. Uerũ illi qui iiracłm ꝯ̃¬
spexerant: ad sc̃oꝵ ꝓuoluti pedes sa¬
lutis iiaticũ se ꝑcipe supplicabant
& tẽplũ quidẽ dȩmonũ destruxert̃.
doctne uero radiis nlunimati. sa¬
cri baptismatis grã sunt potiti. He
in urbe inuitiatis. om̃s popłi con¬
gregati lucio detrahebant: ddicen¬
tes irã sibi ĩmine̾ diuinitꝰ nisisc̃oꝵ
reu̾teret᷑ chorus. Sic itaq metueus
suos uiros ad suas speluncas re¬
meare p̃cepit. & hȩc quidẽ sunt dig¬
na: quȩ abhominationẽ illiꝰ impiẽ¬
tatis aperiant: muu &l¬

Expanded text:
Huc vos persecutores miserunt, non ut vos Huc vos persecutores miserunt, non ut vos vexarent, sed ut nos per vos magis expellerent. nino disparuerunt. Tunc ille sacratissimus chorus oratione facta suscitavit puellam, et suo patri sanam valentemque restituit. Verum illi qui miraculum conspexerant, ad sanctorum provoluti pedes, salutis viaticum se percipere supplicabant. Et templum quidem daemonum destruxerunt; doctrinae vero radiis illuminati, sacri baptismatis gratia sunt potiti. His in urbe nuntiatis, omnes populi congregati Lucio detrahebant: dicentes iram sibi imminere divinitus, nisi sanctorum reverteretur chorus. Sic itaque metuens simos viros ad suas speluncas remeare praecepit. Et haec quidem sunt digna quae abominationem illius impietatis aperiant.
Abbreviated transcription (Latin):
quaces autotuui. infelix lucius
expulit: eoꝵ ꝙ scĩssimos p̃sules. ma¬
cariũ uen̾abilẽ. altũq machariũ.
isidoꝵ. ⁊ ceteros speluncis suis eici¬
ens in quandã insuilã quȩ ab im¬
pus habitabat᷑ homtnib destina¬
uit. Qippe quȩ nũꝗͣ magistrum
susceꝑat pietatis. Cñq nans tu litꝰ
insule ꝑuenisset: demon qui ab il¬
lis bonorabat᷑ relinquens idolũ it¬
bi dudũ habitare consueuãt fili¬
am siui sac̾dotis inuaste: ⁊ bacchan¬
tẽ illuc usq ꝑdux̃. ubi natus ad¬
uenãt monachoꝵ. Tunc dȩmon u¬
tens lingua puelle. clamabat sicut
in phylipis ꝑphitouissã. Audiebans̃¬
q cuncti uiri simul atq mulieres
demone ꝓclamante. spotentia ueᷤ¬
tra: o ministri .x. Undiq ã uob ex¬
pellimͣ. a cintatib. atq tucis. a mon
tib siimil ⁊ collib. ab heremo quȩ
pͥuata ꝓbat᷑ homiib. Sperabamꝰ
ni hac iusula cõmorantes ur̃is iacłis
libari: qua spe noscui eẽ. frustrati.

Expanded text:
quaces Antonii, infelix Lucius expulit; eorumque sanctissimos praesules Macarium venerabilem, aliumque Macarium, Isidorum et caeteros de speluncis suis ejiciens, in quamdam insulam quae ab impiis habitabatur hominibus destinavit; quippe quae nunquam magistrum susceperat pietatis. Cumque navis in littus insulae pervenisset, daemon, qui ab illis honorabatur, relinquens idolum, ubi dudum habitare consueverat, filiam sui sacerdotis invasit, et bacchantem illuc usque perduxit ubi navis advenerat monachorum. Tunc daemon utens lingua puellae clamabat, sicut in Philippis per Pythonissam. Audiebantque cuncti viri simul atque mulieres daemonem proclamantem: O potentiam vestram, o ministri Christi: undique a vobis expellimur a civitati collibus, ab eremo, quae privata probatur hominibus. Sperabamus in hac insula commorantes, a vestris jaculis liberari: qua spe noscimur esse frustrati.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq machariꝰ tantas curas fecit. &
tantos dȩmones effugauit: ut ex eiꝰ
oꝑib liber ꝓprtus expleat᷑. Frat au¬
tẽ reuerendꝰ. ⁊ cuca requirentes sẽ
cũ similis. ẽẽt. egyptio ꝑ om̃a. in hoc
mutabat᷑ quia circa consulentes hi¬
larior apparebat. ⁊ uultu letifico ad
conũsionẽ iuiuenes edocebat. Hoꝵ de¬
cipuilus euagrius philosophiã oꝑi¬
b possedit. Prius sermone philoso
Deinde cũ eo descendens iȩgyptũ¬
p̃dictos uiras inspiciens. couu̾satio¬
ineiꝰ manib facta siuit. quanta in
pceptoꝵ eiꝰ. Conscripsit ꝙ libros ual¬
de necessarios. quoꝵ unꝰ quidẽ mo¬
nasticꝰ citulat᷑. ⁊ ẽ. de actuali: alius
cognitionał. secło qd quispiã coc¬
nttione fit dignus. Nuic capitula
demones tẽptatores partib octo di¬
iusus. ẽ scđni numerũ octo cogita¬
tionũ. ⁊ sex cente ꝓpositiones ad con

Expanded text:
cit, et tantos daemones effugavit, ut ex ejus operibus liber proprius expleatur. Erat autem reverendus, et circa requirentes  Edcum similis esset Aegyptio per omnia, in hoc mutabatur, quia circa consulentes hilarior apparebat, et vultu laetifico ad conversionem juvenes educabat  scipulus Evagrius philosophiam operibus possedit, prius sermone solummoddeinde cum eo descendens in Aegyptudictos viros inspiciens, conversatioin ejus 322 manibus facta sunt, quanta in praeceptorum ejus. Conscripsitque libros valde necessarios, quorum unus quidem Monachus titulatur; et est de Actuali. Alius Cognitionalis, secundum quod quispiam cognitione fit dignus: huic capitula daemones tentatores: partibus octo divisus est, secundum numerum octo cogitationum; et sexcentae propositiones ad cont
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sex menses adeũ iunme uenis¬
set. respondit: quia uersũ illũ ad¬
huc oꝑe nou in pleui. Postea ͤ cũ nul¬
tos suꝑ uixiss annos a quodã uotore
quit annis iux eũ impłẽ pͣualur
ħiuc itaꝙ a quodã aurũ dante ader¬
baria pauperũ ⁊ dicente munera: at¬
ille respondit. Quod dedisti nouegte
numero: s salubritas affectu. Is enĩ
panib. athauasio ep̃o dep̃caute. ab he¬
reuo descendit in alexandriã. Eũ ꝙ
iudisse ibi mulierẽ theatralẽ. fleuit.
& a p̾sentib inquisitꝰ quare plorarie.
due me inquit res mouernut. Una
quȩ e̾ illiꝰ ꝑdicio: altã uero quia e¬
go uou tantũ studeo place̾ deo. quan¬
tũ hec. ut turpit̾ place̾ possit homi¬
iib. Alt̾ quidã dicebat. Monachus
nisi oꝑatꝰ fuerit: molento uidicat᷑ e¬
quał. Piterus uuiltas expositiones
naturales adhibebat: ⁊ frequent̾ ali¬
is alia requirentib enarrabat. Per
singłas autẽ explanationes orabat.

Expanded text:
per sex menses ad eum minime venisper sex menses ad eum minime venisset, respondit: Quia versum illum adhuc opere non implevi. Postea vero, cum multos supervixisset annos, a quodam noto requit, annis vix eum implere praevalui. Huic itaque quodam aurum dante ad cibaria pauperum, et dicente: Numera; ille respondit: Quod dedisti non eget numero, sed salubritatis affectu. Is enim Pambo, Athanasio episcopo deprecante, ab eremo descendit in Alexandriam. Cumque vidisset ibi mulierem theatralem, flevit; et a praesentibus inquisitus quare ploraret: Duae, inquit, me res moverunt: una, quae est illius perditio; altera vero, quia ego non tantum studeo placere Deo, quantum haec ut turpibus placere possit hominibus. Alter quidam dicebat: Monachus, nisi operatus fuerit, violento judicatur aequalis. Piterius multas expositiones naturales adnibebat, et frequenter aliis alia requirentibus enarrabat. Per singulas autem explanationes orabat.
Abbreviated transcription (Latin):
sul. Is eiũ delinqu¬
tes iuuenes nouex¬
cõuuuicabat.s magis etate ꝓuec¬
tus spernit. ꝓuectus uero uelocit᷑
excomunicatiouis dolore corrigit᷑.
Alius nounne pior: ambulaus cõme¬
debat. Consultꝰ autẽ cur ita comede¬
ret. nou uuiquit uolo ueluti. necessa¬
rie uticibo: s tãꝗͣ extraneũ aliqͥd
agẽ. Pro quare &iã ab alio requi¬
situs ait. Ut neꝙ dũ comedo am¬
ma uoluntatẽ sentiat corporalẽ.
Hysidorus dicebat. quadragesinũ
se annũ habẽ ex quo seutir&e qui¬
dẽ mente peccatii. non tam̃ consen¬
tuoe. uel concupiscentie uł surori
ꝑanib autẽ cũ sine litteris. ẽẽt. acceᷤ¬
sit ad quendã ut cloce̾tur psalm̃.
Q uidũ audiss pͥmũ uersũ tricesioi
octaui psalmi. dixi custodiã mas
meas. ut non delinquã in liugua
mea :scd̾m t̾sũ ñ ẽ passus atidite dicłis.
Si potuero oꝑe hoc implere: hic u¬
sus tautũ ii suffici&. Eũꝙ doctor
qui ei tradid̾at u̾sum culparee. cur

Expanded text:
l. Is delinquentes juvenes non excommunicabat, sed magis aetate provectus spernit, provectus vero velociter excommunicationis dolore corrigitur. Alius nomine Pior ambulans comedebat. Consultus autem cur ita comederet: Non, inquit, volo veluti necessarie uti cibo, sed tanquam extraneum aliquid agere. Pro qua re etiam ab alio requisitus ait: Ut ne, dum comedo, anima voluptatem sentiat corporalem. Isidorus dicebat quadragesimum se annum habere ex quo sentiret quidem mente peccatum, non tamen consentiret vel concupisteris esset, accessit ad quemdam ut doceretur psalmum; qui dum audisset primum versum tricesimi octavi psalmi: Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea; secundum versum non est passus audire, dicens: Si potuero opere hoc implere, hic versus tantummodo mihi sufficiet. Cumque doctor qui ei tradiderat versum culparet cur
Abbreviated transcription (Latin):
icolentes. ũboꝙ suꝑantes ⁊ actuli¬
bidinẽ. piãꝙ fidẽ sine confusione
p̃dicantes. ⁊ dogina pietatio ed oceu¬
tes. multasq uictorias de demomi¬
b exerentes. arriauãꝙ sectã sapr¬
entissima ratione denotantes. ex¬
lio direxert᷑. inciuitatẽ uideoꝵ no¬
imine cdiocȩ sareã &̾ uelut inferuꝰ
erucdebissimꝰ. nũ ꝗͣ morte satiatifra¬
trũ suȩ seuiciȩ memoriã relingus¬
re uoluerunt. Nuꝑ eñ eccłe catho¬
licȩ cłicos clegentes mautiochia cũ
fidelib mouachis uolentes.ꝙ eoꝵ see¬
lera denotare. aures imꝑatorias in¬
flãmantes: in neo cesarea pontitnt¬
ferotitatẽ locoꝵ & iã uita pͥuatist.
T ales itaꝙ tempꝰ illud tragȩ dias e¬
xercuit. tacit᷑uitate quidẽ zobliui¬
oue clignas.e litteris memorandas.
adoburgationẽ eoꝵ qui contra um¬
genitũ linguas suas exacuert. hii
non solũ dnm̃n om̃iũ iaculari nitim¬
fͣs se iã contra famulos eiꝰ bellũ
sine ullo fede̾ susceperiurt:¬

Expanded text:
actu libidinem, piamque fidem sine confusione praedicantes, et dogma pietatis edocentes, multasque victorias de daemonibus exercentes, et Arianam sectam sapientissima ratione denotantes, exsilio direxerunt in civitatem Judaeorum nomine Diocaesaream. Et velut infernus crudelissimus nunquam morte satiati fratrum, suae saevitiae memoriam relinquere voluerunt. Nuper enim Ecclesiae catholicae clericos degentes in Antiochia cum fidelibus monachis, volentesque eorum scelera denotare, aures imperatorias inflammantes, in Neocaesaream Ponti miferocitatem locorum etiam vita privati sunt. Tales itaque tempus illud tragoedias exercuit, taciturnitate quidem et oblivione dignas, sed litteris memorandas ad objurgationem eorum qui contra Unigenitum linguas suas exacuerunt. Hi non solum Dominum omnium jaculari nituntur, sed etiam contra ejus famulos bellum sine ullo foedere susceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
xiss& annos de fiuict᷑ẽ. consulatu
honorii septimo. ⁊ theodosũ s cło.
.ui. die nouebri mĩsis. Post quẽ ar¬
riane suꝑsticionis barbas ordi
religio tc̃ floruit. Quoꝵ alit̾ thimo¬
teꝰ alt̾ georgiꝰ dicebat᷑. S georgiꝰdoc¬
tua belladica eruditerat. tlinothe

Expanded text:
xisset annos, defunctus est consulatu Honorii septimo et Theodosii secundo , sexto die Novembris mensis. Post quem Arianae superstitionis Barbas ordinreligio floruit, quorum alter Timotheus, alter Georgius dicebatur. Sed Georgius doctrina Helladica erud
Abbreviated transcription (Latin):
reuentiã apd̾ maruthã inueniens
eũ decent̾ houorabat ⁊ tãꝙͣ diuinũ
respitiebat uirũ. hoc factũ: morde¬
bat magos metuentes ĩegẽ ne xͥanũ
fieri suadera. Nã cũ dolore capitis
młto tp̃r corque̾t᷑. magis eñ curare

Expanded text:
entiam apud Marutham inveniens, eum decenter honorabat, et tanquam divinum respiciebat virum. Hoc factum mordebat magos, metuentes ne regem Christianum fieri suaderet. Nam cum dolore capitis multo tempore torqueretur, magis eum curare
Abbreviated transcription (Latin):
nabaut᷑: ne eũ susciꝑet rex.teceris q
fetorẽ qͣͥucdã in locũ unde iex eusur
solebat: ⁊ qͣsi a xp̃ianus factũ fuerit
derogabant. Cũꝙ rex suspectos iã
Muo magos hoc cũ stucio reqͥ siss&:
denuo ab eis concinnatũ. ẽẽ. coguo¬
flidit. Maritchã uͦ potiori honore co¬
luit. ⁊ romanos ualde dilex. eoꝵ ꝙ
ãplexꝰ. ẽ pacẽ. Q penȩ ap̃ianꝰ fieri po¬
tiue: dũ aliud miracłin ꝑ marithã¬

Expanded text:
 susciperet rex. Feceruntque fetorem quemdam in loco unde rex transire solebat; et quasi a Christianis id factum fuerit derogabant. Cumque rex suspectos jam habens magos, hoc cum studio requisisset, denuo ab eis concinnatum esse cognotradidit. Marutham vero potiori honore coluit, et Romanos valde dilexit, corumque amplexus est pacem. Qui pene Christianus fieri potuit, dum aliud mirac
Abbreviated transcription (Latin):
decepti nonatianoꝵ laicoꝵ conuene¬
rt ad illũ. Qd̃ tam̃ inalũ ũ reman¬
sit multũ. s in fiuẽ̾ pessinũ ciꝰ fal¬
sitas .s̃. conu̾sa. Post paululũe¬
ni dũ ad qͥndã festiuitatẽ multi
concͣrent. ut uigłias solite ce lebͤ¬
rent. forinido subito dętuouicã m¬
ruit suꝑ eos. qͥsi sismmiꝰ eoꝵ epe

Expanded text:
enerunt ad illum. Quod tamen malum non remansit inultum; sed in finem pessima ejus falsitas est conversa. Post paululum enim dum ad quamdam festivitatem multi concurrerent ut vigilias solite celebrarent, formido subito daemoniaca irruit super eos, quasi Sisinnius e
Abbreviated transcription (Latin):
tianoꝵ occasionẽ ħus qͣsi ꝓpt̾ obser¬
uationẽ pasche uidaici. faciebatꝙ
collectas cout᷑ si sinmũ sitũ epm in
loco ciuitatis qͥ xerolophus appeł
misit. ualde ꝑiđosã. Pie nãq fes¬
tiuitatis in eugłica lectione ubi
scͥptũ .x̃. erat enĩ pascha uidȩoꝵ. u
ba quȩ nusꝗ̃ scͥpta neq audita
siuit psũpsit adice̾: id .e̾. maledic

Expanded text:
tianorum, occasionem habens quasi propter observationem Paschae Judaici. Faciebatque collectas contra Sisinnium suum episcopum in loco civitatis qui Xerolophus  id emisit valde periculosam. Die namque festivitatis in evangelica lectione, ubi scriptum est : Erat enim Pascha Judaeorum, verba quae nusquam scripta neque audita sunt praesumpsit adjicere, id
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ impator
illos quidẽ mittit in exiliũ
gen̾ale uero conciliũ fieri cogi¬
tabat: quatinus om̃s orientaleᷤ
ep̃os uenientes ad occidentem.
si poss coucordes efficẽt. Quod
cum. ꝓpter itiueris spacia dif¬
ficile uide̾tur: duplicẽ tractauie
synodũ cȩlebrari. ut in arini¬
no quidem itali qui tiuuic ade¬
rant conueiurent orientales au¬
tẽ in nicomedia bithiniȩ ciuita

Expanded text:
gitur imperator illos quidem mittit in exsilium. Generale vero concilium fieri cogitabat, quatenus omnes Orientales episcopos venientes ad Occidentem, si posset, concordes efficeret. Quod cum propter itineris spatia difficile videretur, duplicem tractavit synodum celebrari: ut in Arimino quidem Itali qui tunc aderant convenirent, Orientales autem in Nicomedia Bithyniae civita
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. huius studii pars esse maxima
uidebat᷑: nec non ⁊ quidam grecoꝵ
philosophoꝵ. oportune haꝵ disputa¬
cionũ questione participati sunt:
Alii quidem quale ess hoc dogina
studentes agnosc̾e̾. alii uero nuper
inchoante grecoꝵ religione deꝑi
rexꝑianis infensi. dogniatis sac᷑¬
menta ad uerboꝵ certamina ꝓtͣhe¬
bant: ita ut ꝯtra se seditionẽ exer¬
cerent certaminaq sibimet inferress.
⁊ sepius aouerso ꝯtenderent: Socͤtes.
uiq płimi disputat̾onis de¬
lectatone traherent᷑: uiis qͥ¬
dam ex confessorib laicis simplicẽ
habens sensum. dialecticis obuiauit
dicens. Atroite igit᷑. Ap̃c ⁊ apostoli
non nobis artem dialeticam tradi¬
derunt. unamq uerboꝵ fallatiaoi:
obsernandã. Hec dicente uiuene
⁊ animo sene : presentes quidem
mirati sunt. dictũq ꝓbauerunt.
Dialectici uero fatisfactione suscep¬
ta cesserunt: rationẽ quippe simpli¬
cẽ ueritatis audientes: Sorouienꝰ

Expanded text:
episcopo, hujus studii pars esse maxima episcopo, hujus studii pars esse maxima videbatur, nec non et quidam Graecorum philosophorum opportune harum disputationum quaestione participati sunt: alii quidem quale esset hoc dogma studentes agnoscere; alii vero nuper inchoante Graecorum religione deperire, Christianis infensi, dogmatis sacramenta ad verborum certamina protrahebant, ita ut contra se seditiones exercerent, certaminaque sibimet inferrent, et saepius ex adverso contenderent. SOZOMEN.Cumque plurimi disputationis delectatione traherentur, unus quidam ex confessoribus laicis simplicem habens sensum, dialecticis obviavit, dicens: Audite igitur, Christus et apostoli non nobis artem dialecticam tradiderunt, vanamque verborum fallaciam, observandam. Haec dicente juvene et animo sene, praesentes quidem mirati sunt, dictumque probaverunt. Dialectici vero satisfactione suscepta cessarunt, rationem quippe simplicem veritatis audientes. SOCRATE
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de his quȩ ad fidem ꝑtinent ag̾e
studeamꝰ. ouius hic gr̃a uenimus:
Hec siquidem imꝑator dicens. unius¬
cuiusq scripturã uacare. ⁊ libellos
russit ardere: diemq defiuruit qua
solui quȩ erant dubia conuenir&:
Ante constitirtũ uero ꝯuenientes apd̾
seinet ip̃os episcopi. euocauerunt ar¬
rium: & ꝓpositis in coͬmune suis opi¬
nionib disputabant: Cumq ut
assolet ad diuersas questio nescau¬
sas traheret᷑. alii quidem suadebars
nichil innouandũ circa antiquã fi¬
dei traditionem. ⁊ inaxime quando
morũ simplicitas sine ꝑscructat̾o¬
ne tradebat᷑ accedentib ad fidei sacͣ¬
mentũ: Alii uero respondebant. non
oport̾e̾ sine sine examinatione se¬
qui sententias antiquoꝵ: Płimi
huius modi elocutiona arte exerci¬
tati claruerunt. ⁊ imꝑatori atq his
qui circa eum erant noti sunt facti
Ex illo eñi ⁊ athanasius tune diaco¬
nus existens dum cum alexandro ess.

Expanded text:
et de his quae ad fidem pertinent agere et de his quae ad fidem pertinent agere studeamus, cujus huc gratia convenimus. » Haec siquidem imperator dicens, uniuscujusque scripturam vacare, et libellos jussit ardere; diemque definivit qua solvi quae erant dubia conveniret. Ante constitutum vero convenientes apud semetipsos episcopi evocaverunt Arium, et propositis in commune suis opinionibus disputabant. Cumque, ut assolet, ad diversas quaestiones causa traheretur, alii quidem suadebant nihil innovandum circa antiquam fidei traditionem, et maxime quando morum simplicitas sine perscrutatione tradebatur, accedentibus ad fidei sacramentum. Alii vero respondebant non oportere sine examinatione sequi sententias antiquorum. Plurimi hujusmodi elocutionum arte exercitati claruerunt, et imperatori atque his qui circa eum erant noti sunt facti. Ex illis enim et Athanasius tunc diaconus existens, dum cum Alexandro esset
Abbreviated transcription (Latin):
derant itaq cum ep̃is uiri
disputationis experti uerb̾:
studentes ꝓdesse concilio: Ut autẽ
assol& fieri. płimi sacerdotũ tamꝗͣ
ꝓ causis ꝓpriis decertare collecti
tempꝰ se inuenisse putauerunt quo
corrig̾etur quod contristabat eos:
⁊ de quib aliũ unus quis forte
culpabat. libellum offerens prin¬
cipi. que in eo fuerant cõmissa nar¬
rabant. Cuinq hoc cottidie facłe
ꝓueniret: p̃cepit imꝑator certo di¬
e singłos de quib aliũ culparens
fac̾e̾ manifestũ: Cumq dies ꝯsti¬
tuta ueniss. libellos oblatos susci¬
piens. he quidem accusat̾ones in¬
quio tempꝰ habe bunt ꝓpriũ. id est
diem magni uroicii: Ii roicem ue¬
ro illũ qui tuno futurꝰ est om̃i¬
bus iudicare: Michi ergo homi¬
ni ꝯstituto de huiꝰ modi reb non
tum scilicet accusantiũ ⁊ simul
accusatoꝵ: quos minime ꝯuenit
tales deb̾e monstrari. qui udicentꝰ
ab aliis. Age nunc unitantes drur¬
nam clementiam. in alterutroꝵ ue-¬

Expanded text:
derant itaque cum episcopis viri disputationis experti verbis, studentes prodesse concilio. Ut autem assolet fieri, plurimi sacerdotum tanquam pro causis propriis decertare collecti, tempus se invenisse putarunt quo corrigeretur quod contristabat eos; et de quibus alium unusquisque forte culpabat, libellum offerens principi, quae in eo fuerant commissa narrabat. Cumque hoc quotidie facile proveniret, praecepit imperator certo die singulos de quibus alium culparent facere manifestum. Cumque dies constituta venisset, libellos oblatos suscipiens, « Hae quidem accusationes, inquit, tempus habebunt proprium, id est, diem magni judicii, Judicem vero illum qui tunc futurus est omnibus judicare. Mihi ergo homini constituto, de hujusmodi rebus non tum scilicet accusantium simul et accusatorum, quos minime convenit tales debere monstrari, qui judicentur ab aliis. Age nunc imitantes divinam clementiam in alterutrorum ve
Abbreviated transcription (Latin):
irgredi limina Sac̾ contendo: s te sol¬
dñ ꝓ me exorare clementiã: nec ũi
iauuã claudi quã eructis pȩniten¬
tiã agentib iħĩs ur aperuit. Tunc
antistes. Quã iuqͥt pęnitentiã os¬
tendisti post taruas iniquitates:
Quib medicaminib incurabilia uul¬
uera plagas ꝙ curasti: Ait nuꝑa¬
intua tẽꝑare: meñ nors oblata sus¬
cipe. Tunc sc̃s ambrosius. Qm̃ fu¬
rori inqͥt tuũ uidiciũ cõmisisti.⁊
uon ratio ꝓtalit seutennã s poteꝰ
iracundia: scribe legẽ quȩ decreta
tentia necis atꝙ ꝓscͥptionis iulit¬
teris tantũ mͦ maneat: ⁊iudiciũ
rationis expectet. Quib transac¬
tis dieb. ita uidelic& iã cessante.

Expanded text:
ingredi limina sacra contendo, sed te solingredi limina sacra contendo, sed te solDomini pro me exorare clementiam, nec mihi januam claudi, quam cunctis poenitentiam agentibus Dominus noster aperuit. Tunc antistes, Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta tentia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet jam cessante,
Abbreviated transcription (Latin):
sionib. Porro uir mirandꝰ abrosis.
mor ut uidit rusimĩ: ait. Inpuden¬
tiã catrũ unitatꝰ es õrufine. tautę
uidelic& necis nuictor existens. pu¬
dore ex fronte det̾gens: nec erubeᷤs¬
cis nec metus contra unaginẽ
plicar& ⁊ imꝑatorẽ dicerae. ẽs̃ uen¬
turui: suꝑnozelo acceusus abro
ingredi sacra linuna ꝓbibebo
Si uero imꝑiũ iritirannidẽ mita¬
bit: uecẽ libent̾ ⁊ ego suscipio. Hec
⁊ alia płima rufinꝰ audiens. min¬
tiaute imꝑatoriuotũ antisticis. Mo¬
uens ne de palatio forte ꝓceder&.
At ĩꝑator hȩc in media iã platea sog¬
noscens. ꝑgo inqͥt ⁊ iustas infaci¬
e suscipio contaunȩlias. Cũꝙ ad
sacra lumina ꝑueniss&: in scãn¬
re. s ueniens ad antistitẽ ⁊ inue¬
niens eũ in salutatorio residentẽ
supplicabat ut eiꝰ uinda resol¬
uer&. At ille tyrannicã dicebat
theodosiũ. eiꝰq calcare leges. Ue¬
rũ ĩꝑator. Nou inqͥt insurgo ad¬
u̾sus excłastic as sanctiones nec unq

Expanded text:
sionibus. Porro vir mirandus Ambrosius, mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis contra imaginem plicaret, et imperatorem diceret esse venturum, ingredi sacra limina eum prohibebo, si vero imperium in tyrannidem mutaverit, necem libenter suscipio Haec et alia plurima Rufinus audiens nuntiavit imperatori votum antistitis, monens ne de palatio forte procederet. At imperator hoc in media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset, in sancre; sed veniens ad antistitem et inveniens eum in salutatorio residentem, supplicabat ut ejus vincula resolveret. At ille tyrannicam dicebat Theodosium, ejusque calcare leges. Verum imperator, Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique
Abbreviated transcription (Latin):
cũ princeps mecholanũ uenisse. ⁊
sollepnit̾ in sacrũ uoluisse uittare
tẽplũ: occurrit foris ad ianuas ⁊ ui¬
gredientẽ his sermonib a sacrili¬
sit inultitudo. neq post cansa tan.¬
ti suroris mens tua molẽ p̃suptio.¬
uis agnoscit: S forte recognitionẽ
peccati: ꝓhib&̾ potestas imꝑii. De¬
cet tam̃: ut uincat ratio potesta¬
tẽ. Scienda quippe natura ẽ. eiꝰꝙ oror¬
talis atꝙ resolutio. ⁊ pulius ꝓgen¬
toꝵ ex quo facti. ad quẽ redigendi
suinꝰ ⁊ non flore purpureo confiden¬
tẽ iufirmitates oꝑti corporis igno¬
rare. Coȩqualiũ hominũ pͥnceps
es o imꝑator: ⁊ conseruoꝵ. Unꝰ eiũ
.ẽ. om̃iũ d̾s: rex om̃iũ ⁊ creator. Qb
igit᷑ ocłis aspicies cõminus dñitẽ¬
plũ: Quib palpabis pedib scĩ
illiꝰ pauim̃tũ: Quomͦ mauꝰ exten¬
des. de quib adhuc sanguis stillat
iniustus: Quomͦ huiꝰ modi mani¬
tione oie tuo poculũ sauguinis p¬

Expanded text:
cum princeps Mediolanum venisset, et cum princeps Mediolanum venisset, et solemniter in sacrum voluisset intrare templum, occurrit foris ad januas, et ingredientem his sermonibus a sacri lisit magnitudo, neque post causam tanti furoris mens tua molem praesumptionis agnoscit; sed forte recognitionem peccati prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. Coaequalium hominum princeps es, o imperator, et conservorum. Unus enim est omnium Dominus, rex omnium et creator. Quibus igitur oculis aspicies communis Domini templum? Quibus palpabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manitione ore tuo poculum sanguinis p
Abbreviated transcription (Latin):
ou.ẽ itaꝙ facile hominib
uniui̾sas uitare hostis insi
sionẽ: incurrit inatiaritiã. Qta
declinata: inuidiȩ fõuea p̃parae᷑.
Hanc si transcederit: iuicui furoris
incurrit. ⁊ alios płimos pouit la¬
queos inimicꝰ. quo caꝑe possir i¬
cautos. Et corporis quidẽ passio¬
nes hab& facile ministrantes. ut
auimã possit occide̾: s mnens di¬
iuno solatio uigilans. machina¬
tionũ eiꝰ destruit argiñta. hu¬
mana nãꝙ natuta participat᷑
theodosuis umnꝑator. habuut qͥ ꝙ¬
ri inmensã ꝑ misceus crudelitatẽ.
uiustã oꝑat᷑. ẽ. passionẽ. Quã rẽ
narrare necessaruĩ. c̾. ⁊ ꝓ utilita¬
te legentiũ ⁊ ꝓ memorabili opim¬
one uirtutũ. Tessalonca citas
E grandis ⁊ popłosa. Inqua dũ¬
iuistos gladios suꝑ om̃s eua¬
giari: ⁊ rina cũ nocentib inuocentes
uiterum. Septẽ iuilia zenuĩ hominũ
sicite fert᷑ occisi sunt: non p̃cedente
incisi sunt. huiꝰ modi cladẽ pleuao
ualde gemitib audiens ãbrosu

Expanded text:
on est itaque facile hominibus universas vitare hostis insidsionem, incurrit in avaritiam. Qua declinata, invidiae fovea praeparatur. Hanc si transcenderit, vitium furoris incurrit; et alios plurimos ponit laqueos inimicus, quibus capere possit incautos. Et corporis quidem passiones 343 habet facile ministrantes, ut animam possit occidere. Sed mens divino solatio vigilans machinationum ejus destruit argumenta. Humanam namque naturam participatus Theodosius imperator, habuit ri immensam permiscens crudelitatem, injustam operatus est passionem. Quam rem narrare necessarium est, et pro utilitate legentium, et pro memorabili opinione virtutum. Thessalonica civitas est grandis et populosa, in qua dssit injustos gladios super omnes evaginari, et una cum nocentibus innocentes interimi. Septem millia etenim hominum, sicut incisi sunt. Hujusmodi cladem plenam valde gemitibus audivit Ambrosius, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ego nãꝙ utͥusꝙ opꝰ admiror. Illius
fidutiã: huiꝰ autẽ obedientiã. Illiꝰ
zeli feruorẽ: huiꝰ fidei puritateo.
Porto regłas pietatis quas a maguo
stantinopolitana urbe seruauit.
ħã dũ festiuitatis tẽpore ad eccłam
ꝓcessiss&: oblatis in altari munerib
inox egressus .e̾. Ctĩq uectariꝰ tunc

Expanded text:
Ego autem utriusque opus ammiror, illius Ego autem utriusque opus ammiror, illius fiduciam, hujus oboedientiam, illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis quas a magno stantinopolitana urbe servavit. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis in altari muneribus, mox egressus est. Cumque Nectarius, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
pus acceder&. ꝗuo munꝰ ad altare u¬
lebat offerri surgens eñ lacriis¬
ẽingressus. Cũ uero obtulisse:Si¬
cuti solitꝰ erat. uit̾ caucellos stetit.¬
Aursus aitẽ ambrostus non quieũ
S differentiã locoꝵ edocrt. pͥmo
quide̾ requisiut: quid ibidẽ expec¬
tar&. Iiꝑatore sedicente sustiuere
sactoꝵ ꝑceptionẽ inisterioꝵ: ꝑ archi¬
diaconũ remandauit. Simꝑator
interiora loca tantũ sac̾dorib sunł
collocata: quȩ ceteri nec ingredi nͦ
contingẽ ꝑmittiuit᷑. Egrede igit᷑
⁊ hanc expectationẽ cũ ceteris habe¬
to cõmunẽ. Purpura nãq imꝑato
res non sac̾dotes facit. Tunc fidelis¬
simus imꝑator & iã hauc traditionẽ¬
aimo gratauti suscipiens: remau¬
dauit. Non audaciȩ causa int̾ can¬
cellas mansi:s ucoustautino poli¬
tana tirbe hanconsuetudiuẽ esse
cognoui. Uude grãs ago: ꝓ huius
modi medicina. Tali ergo tantaq
⁊ p̃sul ⁊ imꝑator uirtute clarẽbai

Expanded text:
pus accederet, quo munus ad altare spus accederet, quo munus ad altare solebat offerre, surgens est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, et Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret: imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum; per archidiaconum remandavit: O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae caeteri nec ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem. Purpurares, non sacerdotes, facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem gratanti animo suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos steti, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cognovi. Undmodi medicina. Tali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant.
Abbreviated transcription (Latin):
Eutrũ uista sit quã ꝓtuleris aut
ꝓbauerie iniusta: quȩ sunt ꝓlata
Aisrũp&. Siuero iusta firmabit.
dierũ uero numerꝰ ad hȩc exami¬
nauda suffici&. hanc ãmonicionẽ
uꝑator animo libenti suscipi¬
eue ⁊ optimã. eẽ confidens. legẽ
conscribi repente p̃cepit: ⁊ ꝓpͥe
tbeodosiꝰ augusti: flamiauo p̃fecto
ptorii illirici. Si uuudicari inaliquoᷤ
seueriꝰ contra urãm consuctudine ꝓ
cause intuitu iusserimꝰ: nolumꝰ sta¬
tĩ eos aut subire pęnã. aut excipere
sors ⁊ fortuna suspensa sit. Reos sane
accipiat. inuiatꝙ custodia. ⁊ excu¬
biis sollertib ugilant᷑ obserua. Sic
igit᷑ sactissimꝰ imꝑator ingredi liu
na psumens. non stans deo suppli¬
cauit. ueꝙ Genua flexit: s ꝓuus in
uocẽ. Adhesit pauuñto anima nca:
uiuificame scd̃m u̾bũ tiuĩ. Manib
capillos euelleus. frontẽꝙ ꝑcuticns¬
⁊ pauum̃to lacrimarũ guitas aspgeis
ueniã impetrare poscebat. Cũq tẽ¬

Expanded text:
tuleris, an probaverit injusta quae sunt prolata, disrumpet, si vero justa, firmabit, dierum vero numerus ad haec examinanda sufficiet. Hanc ammonitionem imperator animo libenti suscipiens et optimam esse confidens, legem conscribi repente precepit et propTheodosius augusti Flaviano prefecto pretorii Yllirici. Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam aut excipere sors et fortuna suspensa sit. Reos sane accipiant vincula, atque custodia et excubiis sollertibus vigilanter observentur. » Sic igitur sacratissimus imperator ingredi limina sacra presumens, non stans Domino supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in vocem: Adhesit pavimento anima mea, vivifica me secundum capillos evellens, frontemque percutiens, pavimento lacrymarum guttas aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tem
Abbreviated transcription (Latin):
piquanit naturitatis saluato¬
ris nr̃i festiuitas. Imꝑator autẽ
lam̃tationib assiduis in palatio
resideus: contunias lacͥmas inices¬
sabilit̾ expendebat. Ingressus au¬
apd pͥncipẽ fidutiã habens. ⁊ iuid̾is
principẽ in lam̃tatioẽ ꝓstratii. ac

Expanded text:
pinquavit nativitatis Salvatoris nostri festivitas. Imperator autem lamentationibus assiduis in palatio residens, continuas lacrymas incessabiliter expendebat. Ingressus auapud principem fiduciam habens, et videns principem in
Abbreviated transcription (Latin):
oc itaq tẽpore placute nt ps̃¬
biteri qui erant suꝑ peniten¬
tes constituti remouerent̃᷑. ꝓpẽ hu¬
ius modi causa. Ex quo nouatiam
ab eccła sunt diuisi: cũ his qui de¬
liquȩrant sub ꝑsecutionib unꝑa¬
tons decii cõmunicare nolentes.

Expanded text:
oc itaque tempore placuit ut presbyteri qui erant super poenitentes constituti removerentur, propter hujusmodi causam. Ex quo Novatiani ab Ecclesia sunt divisi, cum his qui deliquerant sub persecutionibus imperatoris Decii communicare nolentes,
Abbreviated transcription (Latin):
te nimis ȩdificiũ ac robuistũ inpoᷤᷤ¬
sibile iudicaicit hominib lapidũ
urncturas ⁊ cõmissiones posse dissol¬
uere. Eratt enĩ ingentes & alteru¬
tris uuligati: iusuꝑ ⁊ ferro plũbo¬
ꝙ cotiuincti. Porro marcellꝰ pu¬
sillammitatẽ p̾fecti uidens: euor
quidẽ msit ad alias ciuitates. Ip
se supplicabat deũ: ut tẽpli destru¬
endi p̃ber& occasionẽ. Int hec ne¬
uit quidã sponte dilucło. non stͣc¬
tor. ñ lapidũ sector. neq alteriꝰ cuiꝰ¬
cũq ꝑitus artis: s lapides ferre
⁊ ligna nihumeris consuetꝰ Is er¬
go accedens: ꝓmistt facile tẽplũ
ẽẽ. soluendũ. Qui tantũ mͦ accipe
ũcedẽ poscebat artisicũ. sũꝙ hoc
bc̃s poutifex ꝓmisissee. hoc illeori¬
chinat᷑ͦc̾. Coherebat enĩ tẽplo in
altitudiue constituto ex qͣtuor late¬
rib porticꝰ. Erantq colunne ingen¬
tes: ⁊ altitudinẽ tẽpli habentes eq̃¬
lẽ. Siugłarũ uero circulꝰ colunna

Expanded text:
te nimis aedificium ac robustum, impossibile judicavit hominibus lapidum juncturas et commissiones posse dissolvere. Erant enim ingentes et alterutris illigati, insuper et ferro plumboque conjuncti. Porro Marcellus pusillanimitatem praefecti videns, eum quidem misit ad alias civitates; ipse vero supplicabat Deo ut templi destruendi praeberet occasionem. Inter haec venit quidam sponte diluculo, non structor, non lapidum sector, neque alterius cujuscunque peritus artis; sed lapides ferre et ligna in humeros consuetus. Is ergo accedens promisit facile templum esse solvendum: qui tantummodo accipere mercedem poscebat artificum. Cumque hoc sanctus pontifex promisisset, hoc ille machinatus est. Cohaerebat enim templo in altitudine constituta ex quatuor lateribus porticus; erantque columnae ingentes, et altitudinem templo habentes aequalem. Singularum vero circul
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ marcellꝰ ep̃s lege pͥnci¬
pis ꝓ armis cisus. ꝓpriȩ cũtitatis
tẽpla destrux̃: de fidutia diuina
nonde hominũ uirtute p̾sumeus
Qd̾ opꝰ dignũ iemoria: narrare ñ
fileã. De functo iohaune apamiȩ̨
curitatis ep̃o: marcellꝰ uir scĩs¬
siinꝰ ordinatꝰ ẽ feruens sꝑitu scd̃o

Expanded text:
aliorum Marcellus episcopus, lege principis pro armis usus, propriae civitatis templa destruxit: de fiducia divina, non de hominum virtute praesumens. Quod opus dignum memoria narrare non silebo. Defuncto Joanne, Apamiae civitatis episcopo, Marcellus vir sanctissimus ordinatus est, fervens
Abbreviated transcription (Latin):
res suas ꝓhibebat oꝑari. Cũq fie¬
quent̾ hoc facerent. ⁊ molitionẽ
suã expellere non possent: nunti¬
auert̃ hoc pontifici. meridie dor¬
mienti. At ille repente ad eccłam
concurrens. ⁊ aqtiã in uascło por¬
tari p̃cipiens: aquã posuit sub
altare. Ip̃e uero inpauuñto posi¬
ta sioute: clem̃ti duõ supplicabat.
ne ãpliꝰ tyrannudẽ demonis tillao
pateret᷑ habere ficdutiã. s ut infir:¬
initatẽ illiꝰ enucdare: ⁊ signũ ꝓpͥe
uirtuns ostender&: ne mãgis ex hoc
cẽt᷑. hȩc cũ dixiss&: facto signacto
crucis inaqua. quendã subcdiacoñ
suũ eqͥtiũ fide ⁊ zelo munitũ. suniẽ
uissit aquã. ⁊ uelocit̾ currere. ⁊cũ
fide asꝑgere: ignẽq subponẽ Q d̾
dũ fuiss&e factũ dȩ uion esfugut. ũ

Expanded text:
res suas prohibuerat operari. Cumque frequenter hoc facerent, et molitionem suam explere non possent, nuntiaverunt hoc pontifici meridie dormienti. At ille repente ad ecclesiam concurrens, et aquam in vasculo portari praecipiens, aquam posuit sub altari. Ipse vero in pavimento posita fronte clementi Domino supplicabat ne amplius tyrannidem daemonis ullam pateretur habere fiduciam, sed ut infirmitatem illius enudaret, et signum propriae virtutis ostenderet, ne magis ex hoc ceretur. Haec cum dixisset, facto signaculo crucis in aqua, quemdam diaconum suum Equitium, fide et zelo munitum, sumere jussit aquam, et velociter currere, et cum fide aspergere, ignemque supponere. Quod dum fuisset fa
Abbreviated transcription (Latin):
re solatio uudate. ⁊ ip̃ẽ cecidert̃: ⁊
alias xͦii. una t᷑xerunt. Tuuc latꝰ
qd̾ coherebat tẽplo: molentia rui¬
ne depositũ. c̾. Sonus autẽ totã con¬
cutiens ciitatẽ: cunctos fecit ibi
concurrere: & dũ innici demõĩs
aꝑte cognouissent fugã: in diuinis
laudib ora soluebant. Sic emĩ ⁊ a¬
lia tẽpla sacratissimꝰ pontifexille
destruxit. qui ⁊ sertbeba ctorib¬

Expanded text:
e solatio nudatae, et ipsae ceciderunt, et alias duodecim una traxerunt. Tum latus quod cohaerebat templo, violentia ruinae depositum est. Sonus autem totam concutiens civitatem, cunctos fecit ibi concurrere. Et dum inimici daemonis aperte cognovissent fugam, in divinis laudibus ora resolvebant. Sic enim et alia templa sacratissimus pontifex ille destruxit. Qui et victorib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i egyptioꝵ ⁊ orientaliũ. bosforensi¬
ũ atq chracensiũ st ãplexi cõminio¬
nẽ: ꝙ illiꝰ sactissimi uiri nom̃ itẽ p̃¬
serinone dignĩ. Atticũ uero arsatũ
successorẽ legationẽ crebro mitten¬
tẽ. ⁊ pacis pignora postulante dipti¬
ũ ecͥpto iohis nomiẽ pꝰea suscepert᷑:¬

Expanded text:
ium, Bosphorensium atque Thracensium sunt amplexi communionem, quam illius sacratissimi viri nomen inter prsermone dignum. Atticum vero Arsatii successorem, legationem crebro mittentem, et pacis pignora postulantem, diptychis scripto Joannis nomine, postea susceper
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibita.⁊ cuuctoꝵ iudeoꝵ nchilo¬
ratio p̃ualer& nouissune ad baptis¬
matis xͥani giãn confrigit. hinc so¬
li ueritatis medicamini se cõuiuitis.
hoc udocit̾ ep̃o atthico inuitiat᷑. Quẽ
deportari cũ lecło p̃cepit ad baptisiũ.
de suscipiens. cũ de fonte fuissie leua¬

Expanded text:
exhibita, et cunctorum Judaeorum nihil oratio praevaleret, novissime ad baptismatis Christiani gratiam confugit, huic soli veritatis medicamini se committens. Hoc velociter episcopo Attico nuntiatur. Quem deportare cum lecto praecepit ad baptismum. de suscipiens, cum de fonte fuisset leva
Abbreviated transcription (Latin):
expuls rurso constantinopoli re¬
rant cont᷑ eũ gesta deposuit. quẽ ad¬
modũ inrationabilit̾ ep̃atu fuisse ex¬
pulsus. Atticꝰ autẽ cognos ceus itti¬
lẽ cã̾m ȩccłę ꝓuenisse. theodosiñ qͥ¬
dc̃ ũbo consolatꝰ. ẽ. ut patient̾ ferue.
łponens antẽ causis ꝑsonalib ge¬
nalẽ utilitatẽ: scͥ psit agapito ut
tenẽt ep̃atũ. nichilꝙ de inimiticiis
tbeodosii cogitar&: .iiii.¬

Expanded text:
expulsus, rursus Constantinopolim rerant contra eum gesta deposuit, quemadmodum irrationabiliter episcopatu fuisset expulsus. Atticus autem cognoscens utilem causam Ecclesiae provenisse, Theodosium quidem verbo consolatus est, ut patienter ferret: praeponens autem causis personalibus generalem utilitatem, scripsit Agapito ut teneret episcopatum, nihilque de inimicitiis Theodosii cogitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tui cũ om̃i deto. ⁊ euocans totũ po¬
płm gͣt&. subiacentẽ: suasit eis ut
cousubstantialitatis susciꝑent fidẽ
Hoc facto repente cũ maxuna uulti¬
tudiue magis cũ oiñi ut ita diceñ
ciuitate ad orehodoxoꝵ ȩccłã ueñ:¬
pͣsidẽ solebat obtinuit. Tc̃ ueniens
popłm de cetero fidẽ consubstauti¬
alitatis doceus eccłã tenuit sinna¬
deuse. his ita gestis ñ pꝰ multũ tẽ

Expanded text:
tu cum omni clero, et evocans totum populum sibimet subjacentem, suasit eis ut consubstantialitatis susciperent fidem. Hoc facto, repente cum maxima multitudine, et magis cum omni, ut ita dixerim, civitate ad orthodoxorum ecclesiapraesidere solebat, obtinuit. Tunc uniens populos, et de caetero fidem consubstantialitatis docens, Ecclesiam tenuit Synnadensem. His ita
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ: s pecuniarũ amore fãciebat.
Cout᷑ qͦs uniu̾sos tã dicos ꝙͣ iudices
punitiales ariabat: ⁊ p̃cipue aga
fice̾ ñ putaret coustantinopolĩ.ẽ ꝓ¬
fectus. ut p̃fectoꝵ solati aui̾eiet᷑. ibiq¬

Expanded text:
d pro pecuniarum amore faciebat. Contra quos universos tam clericos quam judices provinciales armabat, et praecipue Agapficere non putaret, Constantinopolim est profectus ut praefectorum solatia mereretur. Ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
Ue pacta quantũ ad ro
manoꝵ głam turpia: s tẽpori
congruebant. Anussa nãq syria
& tradita ꝑsis: nisibi me sõpotaori¬
ȩ ciuitate discessit. Hec itaq nun¬
tiã xꝑianos confortauerunt. paga¬
nis iutulerunt luctũ. ꝑ orro mrili¬
tes incautũ uiliaui fernorẽ ualde
culpabant. causãq dãui fimũ ro¬
manoꝵ ei potius inferebant: qͣm
aꝑsarũ quasi ꝓditores eductus.
nanes quȩ ꝑ fluuiũ frumenta

Expanded text:
e pacta, quantum ad gloriam Romanorum turpia, sed tempori congruebant. Amissa namque Syria, et tradita Persis Nisibi, Mesopotamiae civitate, discessit. Haec itaque nuntiata Christianos confortaverunt, paganis intulerunt luctum. Porro milites incautum Juliani fervorem valde culpabant, causamque damni finium Romanorum ei potius inferebant: quoniam a Persarum quasi proditore seductus, naves quae per fluvium frumenta
Abbreviated transcription (Latin):
norantiã se fecisse: & stoici pos¬
se solam manũ paganã. ẽẽ. con¬
scientia uero nichił suiil egis¬
se. Cumq uenissent ad pͥncipẽ.
fortiq uoce poscebatit ut recipe¬
r& quod dediss&. ⁊ illos occide¬
t&e. Sreni penitentiã ag̾e fate¬
bant᷑. eo quod in ꝓuide eoꝵ dex¬
tera peccass&. et studẽ ꝓpt. xp̃m

Expanded text:
norantiam se fecisse, et, si dici posset, solam manum paganam esse, conscientiam vero nihil simul egisse. Cumque venissent ad principem forti voce poscebant ut reciperet quod dedisset, et illos occideret. Se enim poenitentiam agere fatebantur, eo quod improvide eorum dext
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑator interea in illiricũ cast᷑¬
metatus est. Cogebat enĩ eñ¬
publica necessitas: ⁊ maxime be¬
tramonis qui ꝑ milites augustꝰ
suerat appellatus. Cumq uenis¬
set in sirmĩ: mutuo federibus
habitis. betramonẽ uidit. artũq
est ut milites qui eu constitue¬
rant transirent ad fauorẽ constan¬
tii. Quo facto: solũ constantiũ
imꝑatorẽ. augustũ uoce missa cla-¬
mauerunt. Cumq de betranio¬
ne nulla memoria fier&: ille re¬
pente sentiens se traditũ. ad pe
des se ꝓstrauit traꝑatoris. Porro
constantius atiferens eius coro¬
na simtl ⁊ purpurã: clement̾ ei
locutus est. monens ut sub sce¬
matȩ priuato quiescer&. quod u
tiq eius ȩtati potius conuenir&e:¬
quam haberet nomen sollicitudi¬
nib omistatũ. Iussitq ei sũptus
huberrimos ex priblicis functio¬
nib exiberi. Cumq in ꝓsa bithi¬
nie betrannio moraretur: constan¬
cius scripsit ei dicens. quia mul¬
toꝵ bonoꝵ ei causa fuiss. quẽ a tan¬

Expanded text:
ator interea in Illyricum castrametatus est, cogebat eum publica necessitas, et maxime Britannionis, qui per milites Augustus fuerat appellatus. Cumque venisset in Sirmium, mutuo foederibus habitis Britannionem vidit. Actumque est ut milites qui eum constituerant transirent ad favorem Constantii. Quo facto, solum Constantium imperatorem Augustum voce emissa clamaverunt . Cumque de Britannione nulla memoria fieret, ille repente sentdes se prostravit imperatoris. Porro Constantius auferens ei coronam, simul et purpuram, clementer ei locutus est, monens ut sub schemate privato quiesceret, quod ejus tique ejus aetati potius convenirequam habere nomen sollicitudinibus onustatum; jussitque ei sumptus uberrimos ex publicis functionibus exhiberi. Cumque in Prusa Bithyniae Britannio moraretur, Constantius scripsit ei, dicens quia multorum bonorum ei causa fuisset, quem a tan