comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
I U E It e tam̃ patre iacob. pri¬
mos serpentis diaboli assultus io¬
seph sc̃s excepit: & in illo accrescente fi¬
lio aspectuq decoro. pat̾ pius ñ nichil
passus ẽ. qͥa pacienti. pat̾no corde uulne¬
rato compassus ẽ. In illum adolescentẽ
totos malicie sue impetꝰ ille inui dꝰ in¬
torsit: ueruntam̃ ñ ẽ. faccũ qd̾ uoluit: ad
qd̾ fr̃s ipsius. ꝑ inuidiã concitatos ut
facerent aĩauit. s factũ ẽ qd̾ ds̃ uoluit.
siue dei uerbũ. qd̾ cũ illo ce in illo fuit:
sicut scͥptum ẽ. qͥa eloqͥum dñi inflãma¬
uit eiũ. Quid enĩ serpens ille fieri uolu¬
te: N imirũ uoluit illũ occidi: & exilla
uoluntate eiꝰdem diaboli homicide ex illiꝰ
inspiratione uox illa ꝓcessit . ut uidentes
eũ dicerent fres sui. E cce somniator uenit:
uenite occidamꝰ eũ. & mittamꝰ in cysternã
uet̾em. Quid autẽ ds̃ uoluit: ꝓ fecto qͥa
uocaturꝰ erat famẽ suꝑ t̾ram. & omẽ firma¬
m̃tum panis ꝯterere habebat: uoluit

Expanded text:
ivente tamen patre Iacob primos serpentis diaboli assultus Ioseph sanctus excepit et in illo accrescente filio aspectuque decoro pater pius nonnihil passus est, quia patienti paterno corde vulnerato compassus est. In illum adolescentem totos malitie suę impetus ille invidus intorsit. Verumtamen non est factum, quod voluit, ad quod fratres ipsius per invidiam concitatos ut facerent animavit, sed factum est, quod deus voluit sive dei verbum, quod eum illo et in illo fuit, sicut scriptum est: Quia eloquium domini inflammavit eum. Quid enim serpens ille fieri voluit? Nimirum voluit illum occidi, et ex illa voluntate eiusdem diaboli homicidę, ex illius inspiratione vox illa processit, ut videntes eum dicerent fratres sui: Ecce somniator venit; venite, occidamus eum et mittamus in cisternam veterem. Quid autem deus voluit? Profecto quia vocaturus erat famem super terram et omne firmamentum panis conterere habebat, voluit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. & uiescat uox tua a ploratu. & ocłi tus
a lacͥmis: qͥa ẽ. merces oꝑi tuo. ait dñs: et
tent᷑ ad t̾minos suos. qͥa pii martyres. siue
illi innocentes. qui plorabant᷑. eo qd̾ ũ eẽnt.
ce nullã carnis memoriã scło rehiqͥssent:⁊
resurgent. ce apparebt̃ in regno xp̃i. regno
suo. scõm similitudinẽ tusꝰ ioseph: qͥ cum

Expanded text:
iescat vox tua a ploratu, et oculi tui a lacrymis, quia est merces operi tuo, ait Dominus. Et rtentur ad terminos suos, quia pii martyres, sive illi innocentes qui plorabantur, eo quod non essent, et nullam carnis memoriam saeculo reliquissent, resurgent et apparebunt in regno Christi, regno suo secundum similitudinem i
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum dñi frequent̾ illos uisitans. & in¬
tus fidẽ illoꝵ incorruptam custodiebat:
ce foris ꝓ eis reges corripiebat. hoĩemq
t᷑ i demq ꝓpt̾ laban. de mesopotamia
fugit. s ut iam dictũ ẽ. u̾bum dñi quẽꝙͣ.
lignari. Ita contigie. ut nunꝙͣ eis nocere
p̃ualeret irimicꝰ. nullũ ex eis siue in aĩa
siue in corpore ledere posset ille serpens

Expanded text:
Verbum domini frequenter illos visitans et inVerbum domini frequenter illos visitans et intus fidem illorum incorruptam custodiebat, et foris pro eis reges corripiebat hominemqueit idemque propter Laban de Mesopotamia fugit. Sed ut iam dictum est verbum domini quemquam lignari. Ita contigit, ut nusquam eis nocere prevaleret inimicus, nullum ex eis sive in anima sive in corpore lędere pos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ melcha quoq genuisset filios nachor
frĩ suo. hus. pͥmogenitũ: & bur. fr̃ẽm eius.
De stirpe but. heluui burites dictus ẽ. qͥ a
in ubro num̾i balaã nominat᷑. ꝑ orro iã
dictus iobĩ t̾ra hus qui fuit ut iã dictũ ẽ.
ex nachor pͥmogenitꝰ. dine qͦ filie iacob.
ut silo ꝑhibet extitit maritus. Istũ consi¬
d̾au̾at sathan. circueundo t̾ram. & ꝑ am¬
bulando eã: qd̃ eẽt homo simplex ce rec¬
tus. ac timens dm̃. &e recedens a malo.
Quomͦ gͦ ñ etiã considerasset abraham.
ysaac. c iacob. fidẽ ꝓmissionis habentes:
ce ꝓpt̾ illã spem ꝑegrinando de gente
ingentẽ. & de regno ad ppłm alt̾um per¬
transeuntes: Plane consid̾auit istos: ce
scruit ẽẽ ciues regni dei. regno suo ꝯtrari¬
os: & de tpsis. sem̃ mulieris ꝑcepit fore na¬
sciturũ: suo semini ꝯtrarium. S qͥd age¬
ret: Quomͦ bonã radicẽ illã corrũperet:
aut quoꝵ ꝑ manus hoĩum extirparet:

Expanded text:
quod Melcha quoque genuisset filios Nachor quod Melcha quoque genuisset filios Nachor fratri suo, Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus . » De stirpe Buz Heliubuzites dictus est, qui et in libro Numeri Balaam nominatur. Porro jam dictus Job in terra Hus, qui fuit, ut jam dictum est, ex Nachor primogenitus Dinae quoque filiae Jacob ut Philo perhibet exstitit maritus. Istum consideraverat Satan circumeundo terram, et perambulando eam, quod « esset homo simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo. » Quomodo ergo non etiam considerasset Abraham, Isaac, et Jacob fidem promissionis habentes, et propter illam spem, peregrinando de gente in gentem, et de regno ad populum alterum pertranseuntes? Plane consideravit istos, et scivit esse cives regni Dei, regno suo contraries, et de ipsis semen mulieris percepit fore nasciturum suo semini contrarium. Sed quid ageret? Quomodo bonam radicem illam corrumperet, aut quorum per manus hominum exstirparet?
Abbreviated transcription (Latin):
ad patres facta. ut iã dictũ ẽ. quomͦ
ille serpens antiquus quippiã inde cogno¬
uit: Immno quomͦ ñ cognosc̾et ip̃e callidꝰ:
&e de regno suo. de regno mundi huiꝰ ma¬
le sollicit᷑: Cireuibat enĩ t̾ram. ce ꝑ ambu¬
labat eã. tanqͣm fortis armatꝰ custodiens
atriũ suũ. attendens neqͥd forte quid ꝯtͣ
suũ pͥncipatũ suboriret᷑ scd̃m illuo quod
audierat dicentẽ sͥ dm̃. mimicitias ponam
int̾ te & mulierẽ. & sem̃ tuũ ce sem̃ illiꝰ. Hĩe
etenĩ requisitꝰ ẽ. sub eisdẽ fere temꝑib: a
dño dicente. Unde uenis sathan: E respõ¬
dens. ait. E ireuiui t̾ram: ce ꝑambulaui eã.
ce dñs ad eum. Nunqͥd ait. ꝯsidersti seritũ
meũ iob. quod ñ sit ei simił int̾ra. homo
semplex ce rectus. actimens dm̃. & recedenᷤ
a malo: E rat autẽ iob de stirpe hus pͥmo¬
geniti nachor. frĩs abrahe: cuiꝰ uidelicet
hus scͥptura libri geneseos hoc mͦ memii¬
nit. His ita gestis: nunciatũ ẽ. abraham.

Expanded text:
quomodo ille serpens antiquus quidpiam inde cognovit? Immo quomodo non cognosceret ipse callidus et de regno suo, de regno mundi huius male sollicitus? Circuibat enim terram et perambulabat eam tamquam fortis armatus custodiens atrium suum, attendens ne quid forte contra suum principatum suboriretur secundum illud, quod audierat dicentem sibi deum: Inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius. Hinc etenim requisDomino dicente, « unde venis Satan? et respondens ait: Circumivi terram et perambulavi eam. Et Dominus ad eum: Nunquid, ait, considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, homo simplex et rectus ac timens Deum, et recedens a malo? » Erat autem Job de stirpe Hus primogeniti Nabor fratris Abrahae, cujus videlicet Hus, Scriptura libri Geneseos hoc modo meminit: « His itaque gestis nuntiatum est Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
R I Mo s assultꝰ serpentis uii.¬
ulos iecͥco dixerim: qͥa indesie a ꝓmis¬
sione beati seminis facta ad abrahã. qͥ ꝑse¬
cutionẽ pateret᷑. cuiꝰ sangͥs ꝓpt̾ iusticiã que¬
reret᷑ pͥmꝰ iste fuit. Unde aĩadu̾tere lioet:
scm̃ ce u̾e diuinũ euãgłistam. in morte in¬
nocentiũ paruuloꝵ. congrus satis. multũ¬
ꝙ sapient̾ ita dixisse. t unc adimplecũ ẽ:
qd̾ dictũ e. ꝑ i̾eremiã ꝓpħam dicentẽ. uox
inrania audita ẽ. ploratus & ululatus mul¬
tus. r aebel plorans filios suos. de noluit
consolari. qͥa ñ st̃. Quid enĩ: Nonne eiusm̾i
ponens testimoniũ: õem filiũ. qͥ ꝓ causa
occidit᷑ iuiꝰ beati seminis qd̃ ẽ. xp̃c uutt ha¬

Expanded text:
rimos assultus serpentis illos idcirco dixerim, quia videlicet a promissione beati seminis facta ad Abraham, qui persecutionem pateretur, cuius sanguis propter iustitiam quęreretur, primus iste fuit. Unde animadvertere licet sanctum et vere divinum evangelistam in morte innocentium parvulorum congrue satis multumque sapienter ita dixisse: Tunc adimpletum est, quod dictum est per Iheremiam prophetam dicentem: Vox in Rama audita est, ploratus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos et noluit consolari, quia non sunt. Quid enim? Nonne eiusmodi ponens testimonium omnem filium, qui pro causa occiditur illius beati seminis, quod est Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
sessionis sus. N icte gͦ iam tẽ in alo. elogͥu¬
inspirationẽ serpentis maligni. uenite oc¬
eidamꝰ eił. s factũ ẽ. illud. qd̾ sonuit utiq
eloquid dñi ꝑ unũ illoꝵ. dicentẽ. & uid no¬
bis ꝓdest. si occiderimꝰ frẽm nr̃m: & celaue¬

Expanded text:
iam tunc in illo eloquinspirationem serpentis maligni: Venite, occidamus eum, sed factum est illud, quod sonuit utique eloquium domini per unum illorum dicentem: Quid nobis prodest, si occiderimus fratrem nostrum et celave
Abbreviated transcription (Latin):
tempore opus corrigere. ⁊ integrũ deo p̃¬
bere ꝓ beneficiis eius in meo rogno colla¬
tis: Hec dicens ꝓꝑauit. templumq in uno
anno ⁊ m̃sib quinq ꝑ actumẽ. Nonne
homo ille. immo bestia sic loquens. ⁊ sic
ꝓꝑant̾ faciens. dauid fideli. ⁊ pacificosalo¬
moni. regib legitimis. regib detribi
iuda. lese ꝯferre. aut etia p̃ferre conten¬
dit . At ille uidcł fidelis dauid. nulli qͥe¬
quã rapuit᷑ nec de rapinis domũ nomini
dnĩ edificari instituit: s occe ego inquis.
in pauꝑtatu la mea p̃paraui impensas do¬
mus dnĩiauri talenta centũ milia. ⁊ ar

Expanded text:
tempore opus corrigere et integrum Deo prtempore opus corrigere et integrum Deo prebere pro beneficiis eius in meo regno collatis? hec dicens properavit templumque in uno anno et mensibus quinque peractum est. Nonne homo ille, immo bestia, sic loquens et sic properanter faciens, David fideli et pacifico Salemoni regibus legitimis, regibus de tribu Iuda, sese conferre aut etiam preferre contendit? At ille, videlicet fidelis David, nulli quicquam rapuit nec de rapinis domum nomini Domini edificari instituit, sed: Ecce, ego, inquit, in paupertacula mea paravi impensas domus
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ qͥdera ⁊ duplũ quã fecerant filii tͣns¬
migrationis. s hoc fecit głam querens
suam non dei. xu¬
Denc inqͥt nostis qͦd istud maximo do
templũ. nr̃i patres edificaucrunt.
cũ de babylonia remeassent: ⁊ quia de¬
sunt ei ad magnitudinẽ in altum cubi¬
t sexagnita. scd̾m instar illiꝰ qͦd salomon
ꝯstruxerat. Nemo negligentiã pietatis
parentũ nr̃oꝵ accusꝗt. Non culpa illoꝵ
factũ ẽ. breuiꝰ templũ. s cyrus. ⁊ darius. huiꝰ¬
modi m̃surã edificationis fieri p̃ceꝑunt.¬
Nostri patres. ⁊ parentũ nr̃oꝵ dixit: quia
iudcł iudaiq cũ ñ cẽt generis. se uolebat
haberi. Subsecutus ⁊ hoc ait. Nunc autẽ.
qñ nutu di pͥncipatu meo par larga ꝯces¬
sa ẽ: ⁊ diuitiarũ possessio. ⁊ multitudored¬
oituum. ⁊ qͦd maximũ c̃. amicitis fauorq
romanoꝵ qͥ omĩum rerũ dñi eristunt. cui
ñ studemꝰ. relictum necessitate scruitutis

Expanded text:
majus quidem, et duplo majus quam fecerant filii transmajus quidem, et duplo majus quam fecerant filii transmigrationis, sed hoc fecit, gloriam quaerens suam, non Dei. e, inquit, nostis, quod istud maximo deo templum nostri patres ędificaverunt, cum, de Babylonia remeassent, et quia desunt ei ad magnitudinem in altum cubiti sexaginta secundum instar illius, quod Salomon construxerat. Nemo negligentiam pietatis parentum nostrorum accusat. Non culpa illorum factum est brevius templum, sed Cyrus et Darius huiusmodi mensuram ędificationis fieri preNostri patres et parentum nostrorum dixit, quia videlicet Judaici cum non esset generis, se volebat haberi. Subsecutus, et hoc ait: Nunc autem quoniam nutu Dei principatui meo pax larga concessa est, et divitiarum possessio, et multitudo redituum et, quod maximum est, amicitiae favorque Romanorum, qui omnium rerum domini existunt, cur non studemus relictum necessitate servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
plũ uetus. qͦd reu̾s de babylonia filii tͣns¬
migrationis edificauert᷑. ⁊ uictores ma¬
chabei purificauert᷑. pꝰ sexcentos an nos
ueposuit:⁊ aliud ꝯdidit. Unde illi huiꝰ¬
cemodi oꝑis p̃sumptio: Nunqͥd illud opꝰ
stare debuit: aut placẽ do potuit e si
dauid fidelis. de tribu uida rexinuentꝰ
⁊ electus scd̾m cordĩ. domũ dnõ edifica¬
re ñ debuit. dicente illi dño. ñ edifica¬
bis domũ nomini meo. eo qͦd sis uir bel¬
lator. ⁊ multũ sanguinẽ fudis: quomo¬
uomũ debuit edificare dño:. Non gͥ mi¬
rũ qͦd ab impio factũ de rapinis atqer
spolus regionũ. ad tã miserabile tamq hor¬
ribile ꝑuenit excidiũ: quopꝰ xp̃i passio¬
nem constat illud ꝑ romanos in recu¬
ꝑabilit̾ eẽ ext̾minatũ. Hoc urtĩm dictũ
sit: qͦd tunc libanus cad̾e cepit. qñ liero¬
des templũ uetꝰ deposuit. ⁊ aliud ꝯdidit:

Expanded text:
plum vetus, quod reversi de Babylonia filii transplum vetus, quod reversi de Babylonia filii transmigrationis ędificaverunt et victores Machabei purificaverunt, post sexcentos annos deposuit et aliud condidit. Unde illi huiusce operis presumptio? Numquid illud opus stare debuit aut placere deo potuit? Si David fidelis de tribu Iuda rex inventus et electus secundum cor dei domum domino ędificare non debuit dicente illi domino: Non ędificabis domum nomini meo, eo quod sis vir bellator et multum sanguinem fundens, quomodomum debuit aedificare Domino? Non igitur mirum quod ab impio factum de rapinis atque spoliis regionum ad tam miserabile tamque horribile pervenit excidium, quo post Christi passionem constat illud per Romanos irrecuperabiliter esse exterminatum. Hoc interim dictum sit quod tunc Libanus cadere coepit, quando Herodes templum vetus deposuit, et aliud condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
quac̾q ex domo uł ĩ sua. immo maxime
sua de domo uł genitura. regiȩ quippiã
estimationis olfecerat: quãdã deniq ꝯui¬
gem regiȩ stirpis habuerat. p̃ter ꝯplures
auias mariamnem. pontificis hirani filiã.
de qua: ifilios alexandrũ atq aristobolũ
si sceꝑat: omĩno undec̃q siue deforis. siue
deintus regale quipiam posse sꝑari ꝑsen¬
serat᷑. seuiebat immanis belua: simulq põ¬
tifices ⁊ suos filios regales trucidabat: uidł.
ne seipm̃ miis cupids regnantem ulla pꝰ¬
set inquietare ꝑsona. ꝑullã eiusmodi suspi¬
cionem. Iam dudũ quippe regia cum sac̾¬
dotal familia ꝑmixta fuerat᷑.  iocireo in
utrãq pariter ferebat᷑ truculentꝰ homi¬
cida: milli serui parcens: ñ abuxorib ꝓpͥis.
ñ a filiis. occasione suborta ferrũ differens:
q ñ quidẽ eiꝰ fiuii. mat̾no sanguine. regiã
ꝯtingebant ꝓgeniem. Unde gͦ uinc̾es¬

Expanded text:
quacunque ex domo vel etiam sua, imo maxime quacunque ex domo vel etiam sua, imo maxime sua ex domo vel genitura regia quempiam aestimationis olfecerat, quamdam denique conjugem regiae stirpis habuerat, praeter conplures alias, Mariamnem pontificis Hircani filiam, de qua et filios Alexandrum atque Aristobulum susceperat, omnino undecunque sive deforis sive deintus regale quidpiam sperare posse praesenserat, saeviebat immanis bellua, simulque pontifices, et suos filios regales trucidabat, videlicet ne seipsum nimis cupide regnantem ulla posset iniquietare persona per ullam ejusmodi suspicionem. Iam dudum quippe regia cum sacerdotali familia permixta fuerat, et idcirco in utramque pariter ferebatur truculentus homicida, nulli sexui parcens, non ab uxoribus propriis, non a filiis occasione suborta ferrum differrens, quoniam quidam eius filii materno sanguine regiam contingebat
Abbreviated transcription (Latin):
mo patricidȩ tantũ licusse: ut religionis
caput. id ẽ altare ip̃e ponẽt: cui xp̃c uł i
quo d̾i filius homo factus. deo pat̾ ꝓtinꝰ
cũ hostiis legalib p̃sentari deberet. hec
breuit᷑ de templo dicta sint: ut iam ui¬
ueat prudens laudator iudicioꝵ d̾i. quia
p̃ter causas aliasꝓꝑpt̾ quias tẽplũ illud
mane̾ ñ debuit. ista quoq causa nocere
potuit᷑: ut ñ quomͦc̃q s nimiis malem
mio cũ fragore. quem totus orb̾ audiuit.
cacłet. qͦd ille fabricauit. hominũ hostis:
immicus dĩ. Nunc ad susceptũ. sermo re¬
dcat. ꝓpħicȩ ueritatis capłm .xuii.
t̃ lbanus inqͥt. cum excelsis cadet.
Iam diximꝰ. qui a grande illius li¬
bam excelsum cecid̾at: in eo uideł. qͦd scep¬
trũ de uda ⁊ dux de femorib eiꝰ defecerat.
fuestus herodes regiã stirpem ferro ex¬
tirpabat: ⁊ extirpare ñ cessabat. Unde¬
eumq regium qͥppiam subintellexerat:

Expanded text:
mo parricidę tantum licuisse, ut religionis mo parricidę tantum licuisse, ut religionis caput, id est altare, ipse poneret, cui Christus vel in quo ded filius homo factus deo patri protinus cum hostiis legalibus presentari deberet. Hęc breviter de templo dicta sint, ut iam videat prudens laudator iudiciorum dei, quia preter causas alias, propter quas templum illud manere non debuit, ista quoque causa nocere potuit, ut non quomodocumque, sed nimis male, nimio cum fragore, quem totus orbis audivit, caderet, quod ille fabricavit hominum hostis, inimicus dei. Nunc ad susceptum sermo redeat prophetice veritatis capitulum.t Libanus, inquit, cum excelsis cadet . » Jam diximus quia grande illius Libani excelsum ceciderat, in eo videlicet quod sceptrum de Juda et de femoribus ejus defecerat. Funestus Herodes regiam stirpem ferro exstirpabat, et exstirpare non cessabat. Undecunque regium quidpiam subintellexerat,
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uidisse arbitiemur. ut dicẽtur ei. qͦ¬
modo dictũ ẽ. ⁊ moysi. de faciendo tab̾na¬
cło. inspice ⁊ fac scd̾m exemplar qͦd tͥ in
monte monstiaui. S alomon quoq aur̃
⁊ argentũ. ñ ex rapinis: s ex dono d̾i habu
it. Nũ quid talib actantis. herodes nebu¬
Uꝑ illiꝰ hoĩs oꝑe. ppłs omĩs. leticia ef¬
ferri. tantoq peccator ñ debuit ad¬
ulari.S mnͣprudens. leticia ꝯpletu se . et
pͥmũ qͥdem. ꝓceleritate. deo grãs agebat:
deinde de alacͥtate regis. quã indedicatioe
habuit. laudib extollebat. Meritogͥ. ri¬
sus coꝵ in fletum: ⁊ gaudiũ. uerti debu¬
it inmerorẽ. Ueruntñ sciendũ: quia li¬
cet herodes mutaui̾t parictes.:⁊ spectan¬
dos ꝓ sua gła magnos ꝯgesserit lapides.
qͥs admirari pot̾ant discipłi quoq xp̃i.
dicentes: magister aspice quales lapides.
⁊quales structurȩ. ñ tñ depositũ uł mu¬
tatum fuit altare. Q uod si euenisset: inł¬
do amplius mirari posses. homicidȩ. im¬

Expanded text:
onem vidisse arbitremur, ut diceretur ei, quomodo dictum est et Moysi de faciendo tabernaculo: Inspice et fac secundum exemplar, quod tibi in monte monstravi? Salomon quoque aurum et argentum it. 624 Nunquid talibus ac tantis Herodes nebuer illius hominis opere populus omnis lętitia efferri tantoque peccatori non debuit adulari. Sed imprudens lętitia completus est, et primum quidem pro celeritate deo gratias agebat, deinde de alacritate regis, quam in dedicatione habuit, laudibus extollebat. Merito igitur risus eorum in fletum et gaudium verti debuit in merorem. Verumtamen sciendum, quia licet Herodes mutaverit parietes et spectandos pro sua gloria magnos congesserit lapides, quos admirari poterant discipuli quoque Christi dicentes: Magister, aspice, quales lapides et quales structurę, non tamen depositum vel mutatum fuerit altare. Quod si evenisset, multo amplius mirari possis homicidę im
Abbreviated transcription (Latin):
Ouod ad magnã ꝑtineat laudem dei. talis
illa reedificatio ciuitatis uel templi: magis
quã sicustoditũ fuisset. ut ñ in cend̾et illud
rex babilonis. xxuiii.
xp̃o meo eyro. ⁊ cetera q̃ ita coneludun¬
tur assimilaui te ⁊ ñcognouist me:
accinxi te ꝙ ñ cognouistime. xxuiiii.¬
habet᷑: infinem psalmus dauid canticum
iheremie. ⁊ aggei. de uerbo ꝑegrinationis:
quando incipiebat ꝓficisci .xxx.¬

Expanded text:
Quod ad magnam pertineat laudem dei talis illa reędificatio civitatis vel templi magis quam si custoditum fuisset, ut non incenderet illud rex Babylonis Proinde o meo Cyro et cetera, que ita concluduntur: Assimilavi te et non cognovisti me, accinxi te et non cognovisti me Numquihabet: « In finem, Psalmus David, canticum Jeremiae et Aggaei de verbo peregrinationis, quando incipiebant proficisci .
Abbreviated transcription (Latin):
De regno medoꝵ e ꝑsarũ quor̃ qͣrtũ dc̃a¬
conis caput fuerit: ⁊ meo facies ur̃si .xui.
inuidentes. foderunt ante faciem eius foue¬
am: inquam incidere habebant .xuii.¬
De beatitudine danielis: qd ex illa tribu¬
latione.⁊ ipse uerbi dei martyr factus ẽ:¬
et deus glorificatus sit .xix.
racharie ꝓpħe. completo num̾o annorum
captiuitatis septuaginta .xx.¬

Expanded text:
De regno Medorum et Persarum, quomodo quartum draconis caput fuerit et in eo facies ursi invidentes foderunt ante faciem eius foveam, in quam incidere habebant SuDe beatitudine Danihelis, quod ex illa tribulatione et ipse verbi dei martyr factus et deus glorificatus est Zacharię prophete completo numero annorum captivitatis septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
docheus typũ gessit. Sicut enĩ aman
incruc̃e suffixus ẽ. quã mardocheo pa¬
rauerat: ꝙ mardocheꝰ suꝑ equũ regium
ascendit. quẽ honorẽ sͥ aman a rege pa¬
rari putauerat: ita diabolus. incruce
dampnat᷑ ⁊ triumphatꝰ ẽ. quã xp̃o para¬
ri fecitꝰ ⁊ xp̃e uiuens sedet ad dert̾am
patris: cuiꝰ similitudiuẽ diabolus sibi
arrogare p̾sumpsit. Pinde gratanter
rũ etiam ibi iam uieit ibi lam prudentia
eiꝰ ꝑcussit suꝑbum: ⁊ ibi iam obstetricã¬
te manu eiꝰ. egressus ẽ eoluber tortuosꝰ.

Expanded text:
docheus tipum gessit. Sicut enim Aman docheus tipum gessit. Sicut enim Aman in crucem suffixus est, quam Mardocheo paraverat, et Mardocheus super equum regium ascendit, quem honorem sibi Aman a rege parari putaverat, ita diabolus in cruce damnatus et triumphatus est, quam Christo parari fecit, et Christus vivens sedet ad dexteram patris, cuius similitudinem diabolus sibi arrogari presumpsit. Proinde gratanter rum etiam ibi iam vicit, ibi iam prudentia eius percussit superbum et ibi iam obstetricante manu eius egressus est colube
Abbreviated transcription (Latin):
niplius autem illud. qd̃ ad huc
dieere lieet prudentie. hester pa¬
riter ꝙ diuinȩ ꝓuidentiȩ laus ẽ. Deniq
de diabolo dictũ ẽ adbeatũ iob. moculis
Uquasi hamo capiet eum. Item. Han extͣ¬
here poteris leuiat᷑an hamo: P fecto ꝑ
escam capit᷑. qd̾ hamo extrahit᷑. Gsea o¬
stendit᷑. ferrum subtegit᷑. Qd̃ sed̾m
hanc similitudinẽ. diabolus ꝑsequen¬
do xp̃i humanitatẽ ab euis dem diui¬
nitate fuerit comp̃hensus: notum ꝙ
usitatum habemꝰ. Nimirũ illiꝰ seilicet
diaboli seruus ⁊ satellu̾s erat amanp̃¬
cipiuis:: in illo habitans ipse diabolus.
remtanti sceleris machinabat᷑. Nonne
gͥ mirabile ẽ .ꝙ cogitatu delectabile. qd̾
in conuiuio captꝰ ẽ. dicente regina᷑. hostiᷤ
ꝙ inunieꝰ nr̃ pessimus. iste ẽ aman: De¬
niq quasi hamo captꝰ ẽ. in ocłis suis com¬
p̃hensus ẽ: qͥ conuiuando suꝑ mensam
inuenit penam. Manifeste ꝙ miro modo.
gessit diaboli figuram. E contͣ: xp̃i mar¬

Expanded text:
plius autem illud, quod adhuc plius autem illud, quod adhuc dicere libet prudentiae Hester pariter et divinae providentiae laus est. Denique de diabolo dictum est ab beatum Job: « In oculis ejus quasi hamo capiet eum . » Item: « An extrahere poteris Leviathan hamo? » Profecto per escam capitur quod hamo extrahitur: esca ostenditur, ferum subtegitur. Quod secundum hanc similitudinem diabolus persequendo Christi humanitatem ab eiusdem divinitate fuerit comprehensus, notum et usitatum habemus. Nimirum illius scilicet diaboli servus et satelles erat Aman precipuus et in illo habitans ipse diabolus rem tanti sceleris machinabatur. Nonne igitur mirabile est et cogitatu delectabile, quod in convivio captus est dicente regina: Hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman. Denique quasi hamo captus est in oculis suis, comprehensus est, qui convivando super mensam in venit pęnam. Manifeste et miro modo gessit diaboli figuram, econtra Christi Mar
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. sic̃ iam dictum ẽ. nondũ parauerat.
diuina gͥ factum ꝓuidentia ñ dubitamꝰ.
tuio difftrens: ueniat inqͥt rex : aman ad
conuiuium. qd̃ paraui eis: ꝙ eras regi ape¬
riam uoluntatem meam. E gressus ẽ illo
die aman. letus & alacer. Iube inquit uror eiꝰ.
parari excelsam trabem. habentem altitudi¬
nis quĩquagita cubitos:. ꝙ dic mane regi.
ut appendatur suꝑ eam mardocheꝰ.q. sic
ibis cũ rege letus ad conuiuiũ. Noctẽ illã
rex duxit insomnẽ: ꝙ int̾ legendũ uł ad
audiendũ historias. ⁊ annales pͥoꝵ tem¬
poꝵ. uenit occasio. ut illum quẽ parabat
aman appendere suꝑ patibulum. ipsemet
regiis uestib iuductũ inponeret suꝑ equũ
regium: p̾cedens ⁊ clamans ante illũ. Hoc
honore condignꝰ est: quẽc̾q rex uoluerit
rum peticionẽ hester. beniuolũ mar¬
docheo quoq fieri oportebat: qd̾ imra¬
bilit̾ effecit nocte illa. meriton eius
relteta memoria .xxi.

Expanded text:
autem sicut iam dictum est nondum paraverat. autem sicut iam dictum est nondum paraverat. Divina igitur factum providentia non dubitavio differens: Veniat, inquit, rex et Aman ad convivium, quod paravi eis et cras regi aperiam voluntatem meam. Egressus est illo die Aman lętus et alacer. Iube, inquit uxor eius, parari excelsam trabem habentem altitudinis quinquaginta cubitos et die mane regit ut appendatur super eam Mardocheus, et sic ibis cum rege lętus ad convivium. Noctem illam rex duxit insomnem et inter legendum vel audiendum historias et annales priorum temporum venit occasio, ut illum, quem parabat Aman appendere super patibulum, ipsemet regiis vestibus indutum imponeret super equum regium precedens et clamans ante illum: Hoc honore condignus est, quemcumque rex voluit rum petitionem Hester benivolum Mardocheo quoque fieri oportebat; quod mirabiliter effecit nocte illa meritorum eius relecta memoria. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
qui sipeteret illa dimidiã regni sui par¬
tem. dare paratꝰ erat: mirari in quam¬
poterat qd̾ regina sua. dilecta sua. dig¬
na imperio p̃cunctis mulierib existi¬
mata. sͥq p̃ om̃ib feminis complacita.
ꝓ anima sua. id ẽ. ꝓuita sua supplicabat:
tanquã captiua. tanquã ꝓ scͥpta: uelut
si ab ipso rege fuisset condempnata. ħ
ꝓpt̾ intimandam eiꝰ prudentiã dicta
sint: quȩ tanta ẽ. ut maguitudinẽ eiꝰ.
nullꝰ u̾bis dignȩ ualeat consequi. xx.
tiam: Immo magis diuinã ꝓuni¬
Udentiam. Consideremꝰ quȩ uit̾ dilatioẽs
euenerunt᷑. dũ dͥffert regi aperire uo¬
liuitatem suam: ꝙ liquido constabit.
quia ꝓuidentia diuina rerit regͥnȩ
prudentiam. Quando ad primum cũ
rege uenit aman conuinium: ncĩduum
sibimet destinatum. parauetat suppli¬
crum. Si quidẽ deo iudice sic fuerat
p̃ordiuatum: ut ipsemet pararet pats¬
bulum. machinatum alters. debitũ sͥ: hoc

Expanded text:
qui si peteret illa dimidiam regni sui parqui si peteret illa dimidiam regni sui partem, dare paratus erat, mirari, inquam, quod regina sua, dilecta sua, digna imperio prae cunctis mulieribus existimata, sibique prae omnibus feminis complacita, pro anima sua, id est pro vita sua supplicabat, tanquam captiva, tanquam proscripta, velut si ab ipso rege fuisset condemnata. Haec propter intimandam ejus prudentiam dicta sint, quae tanta est, ut magnitudinem ejus nullus verbis digne valeat consequi. CAPUtiam? Imo magis divinam providentiam. Consideremus quae inter dilationes evenerunt, dum differt regi aperire voluntatem suam, et liquido constabit, quia providentia divina rexit regine, prudentiam. Quando ad primum cum rege venit Aman convivium, nondum sibimet destinatum paraverat supplicium. Siquidem deo iudice sic fuerat preordinatum, ut ipsemet pararet patbulum machinatum alteri debitum sibi. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
orro. ipse modꝰ locutionis ubi
tandem regi uoluntatẽ suã ape¬
ritit᷑ ubi peticionẽ suam ꝙ p̃cessuas
locuta ẽ. ille inquam modus locuti¬
onis qualis extitit:. Dicenti regi iam
tereia uice. que ẽ peticio tua. etiam sidimi¬
diam regni mei partẽ petieris imperͬabis:
ita respondit. Si inueni grãm i noeulis
tuis orex:ꝙ. si tibi placet dona mͥ aĩam
ineam ꝓ qua rogo: ꝙ ppłm meũ. ꝓ quo ob¬
secro. Traditi enĩ sumꝰ ego ꝙ ppłs m̃s. ut
conteramͣ .q. iugulem᷑. ꝙ peream᷑. Atq
utnam in seruosq famulas uenderem᷑:
eẽt tolerabile malum: ꝙ gemens tacerẽ.
Nunc aut̃ hostis nr̃ ẽ: cuiꝰ crudelitas re¬
dũat in regem. Laudabilis. intali elo¬
cutione. prudentia ẽ: prudentia sana:
Cuiꝰ doctrix ẽ. scã q matura humilitas.
Nunquid regiiã se ẽẽ sciebat: que tali
modo regi supplicabat. Nunqͥdꝰ amari
se sentiebat: quȩ tanto eũ tremore obse¬
erabat : Profecto mirari rex ipse pot̾at:

Expanded text:
orro ipse modus locutionis, ubi tandem regi voluntatem suam aperuit, ubi petitionem suam et preces suas locuta est, ille, inquam, modus locutionis, qualis exstitit? Dicenti regi iam tertia vice: Quę est petitio tua? Etiamsi dimidiam regni mei partem petieris, impetrabis, ita respondit: Si inveni gratiam in oculis tuis, o rex, si tibi placet, dona mihi animam meam, pro qua rogo, ei populum meum, pro quo obsecro. Traditi enim sumus, ego et populus meus, ut conteramur et iugulemur et pereamus. Atque utinam in servos et famulas vendereesset tolerabile malum, et gemens tacerem. Nunc autem hostis noster est, cujus crudelitas redundat in regem . » Laudabilis in tali elocutione prudentia est, prudentia sana, cujus doctrix est sancta et matura humilitas. Nunquid reginam se esse sciebat, quae tali modo regi supplicabat? nunquid amari sese sentiebat, quae cum tanto timore obsecrabat? Profecto mirari rex ipse poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
s modꝰ iusticit᷑. ñ irȩ excessus. s uitȩ ꝓ̃pectꝰ.
Causam iam cõsidauimꝰ. iam considerandã
ꝓposuimꝰ.: quia degente illa sperabat᷑ mũdi
salus: nasciturus expectabat᷑ xp̃s. Pinde
dignum se faciebat sp̃c sc̃s. inspirando hu¬
milib q teneris mentib. ut ꝓtempore ꝙ
re. iusticia dura. duricia iusta uterentur:
defendendo bonȩ oliuȩ radicem. bonȩ ra¬
dicis oliuam: ut staret & ꝑmaneret donec
daret fructum suũ: donec effund̾et oleũ
uerũ. generando xp̃m: qd̾ ubi factum ẽ.
reconde ait petro. gladium inuaginam:
quia uidelicet cur uteret᷑ gladio petrus.
causam iã non habebat necessariam. Cum
gͥ legimꝰ quia ꝓ animab suis stetere iuder.
int̾fectis hostib ac ꝑsecutorib suis. intan¬
tũ ut septuaginta quinq milia ocsisoꝵ
quam contingeret: iam dictam p̾ occłis ha¬
bentes causam: dignũ festiuitate factum

Expanded text:
sed modus iustitię, non irę excessus, sed vite, prospectus. sed modus iustitię, non irę excessus, sed vite, prospectus. Causam iam consideravimus, iam considerandam proposuimus, quia de gente illa sperabatur mundi salus, nasciturus exspectabatur Christus. Proinde dignum se faciebat spiritus sanctus inspirando humilibus et teneris mentibus, ut pro tempore et re iustitia dura, duritia iusta uterentur defendendo bonę olivę, radicem, bonę radicis olivam, ut staret et permaneret, donec daret fructum suum, donec effunderet oleum verum generando Christum; quod ubi factum est: Reconde, ait Petro, gladium in vaginam, quia videlicet cur uteretur gladio Petrus causam iam non habebat necessariam. Cur igitur legimus, quia pro animabus suis stetere Iudei interfectis hostibus ac persecutoribus suis in tantum, ut septuaginta quinque milia occisorum dquam contingeret, jam dictam prae oculis habentes causam, dignum festivitate factum
Abbreviated transcription (Latin):
temperantiã iꝰticiã atq prudentiã.
stennue. immo diuinitus fuerat ꝓuisũ:
ꝑfortitudinẽ confestim haud segnit̾ ẽ.
consũmatum. fortitudo inpectore humi¬
lis feminȩ. tanta extitit. quȩ q in omẽm
gentem ipsiꝰ redundauit: ut suspenso
aman inpatibulo. cũ regis ira ñ que¬
uisset. ꝙ delus regine ũ requiesceret. s
si regi placet inquit. det᷑ potestãiudeis.
ut sic̃ hodie fecerunt. sic & cras faciant
in susis. ꝙ. decẽ filii aman suspendant᷑
inpatibulis. Dixerat aut̾ ei rex. Inur¬
be susis int̾fecere uidei quingentos
uiros: ꝙ alios decẽ filios aman. Qũatã
putas eos erercere cedem inumuersis ꝓuin¬
tiis: Quãta eli forticudo dicentis. sicut fece¬
runt hodie sic ꝙ cras faciant: ꝙ suspendentt
inpatibulis iam interfcctos decẽ filios aman᷑.
causa: uindictam eiꝰ modi. ñ solum excusẽt.
ucrũ etiã iustificat. qd̾ ñ fuerit furor crude¬
litatis. s feruor fortitudinis. n motꝰ seuiciȩ.

Expanded text:
temperantiam, iustitiam atque prudentiam, strenue immo divinitus fuerat provisum, per fortitudinem confestim haud segniter est consummatum. Fortitudo in pectore humilis feminę, tanta exstitit, quę et in omnem gentem ipsius redundavit, ut suspenso Aman in patibulo, cum regis ira requievisset, zelus reginę non requiesceret, sed: Si regi placet, inquit, detur potestas Iudeis, ut sicut hodie fecerunt, sic et cras faciant in Susis et decem filii Aman suspendantur in patibulis. Dixerat autem ei rex: In urbe Susis interfecerunt Iudei quingentos viros et alios decem filios Aman. Quantam putas eos exercere cędem in universis provinciis? Quanta zeli fortitudo dicentis: 'Sicut fecerunt hodie, sic et cras faciant' et suspendentis in patibulis iam interfectos decem filios Aman! Scausa vindictam eiusmodi non solium excusat, verum etiam iustificat, quod non fuerit furor crudelitatis, sed fervor fortitudinis, non motus sęvitię,
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ olimpias concepit. uisa ẽ ꝑquietem.
cum ingenti serpente uolutari. Utraq
hec dicta scͥptorũ. satis sibi ꝯsentunt: nisi
qͦd ab altõ plus. ⁊ ab altõ minus ẽ. dictũ:
lud dicerc ẽ. testificari qͦd illic ñ defuerit
malignoꝵ cooꝑatio sp̃iũ. ubi ꝯceptusẽ.
talis uir. tał futurus p̃do t̾rarũ:. ⁊ ut ait
quidã insignis auctor᷑. ñ utile mundo edi¬
tus exemplum: tot gentes eẽ sub uno poᷤ¬

Expanded text:
mater Olimpias concepit, visa est per quietem mater Olimpias concepit, visa est per quietem cum ingenti serpente volutari. Utraque hęc dicta scriptorum satis sibi consentiunt, nisi quod ab altero plus et ab alter o minus est dictum, lud dicere, est testificari, quod illic non defuerit malignorum cooperatio spirituum, ubi conceptus est talis vir, talis futurus praedo terrarum, et, ut ait quidam insignis auctor: . . . . . . . non utile mundo Editus exemplum tot gentes esse sub uno Pos
Abbreviated transcription (Latin):
illa facta sint. quȩ facienda suꝑior uisio de¬
monstrauit: in cormii modico. qͦd subortũ s̃.
ex quatiror cornib hirei supra memorati.
Post annos imꝑii ꝑsici. plus minus du¬
centos iugintr: alexander macrdo deceden¬
ti philippo in regnũ successit: eodem. ut
putabatur genitꝰ philippo: iurtuce ⁊ ui¬
tiis patre maior. Porro si uerũ memorãt.
qͥ de illo scͥpsert̃: ueracit̾ illum addixit
in regnũ. ⁊ cũ illo ꝑuenit iam dictus ille
malus pͥnceps grecoꝵ. ꝑmittente deo. cuiꝰ
ꝑmissio semꝑ ẽ iustaͬ. licet malignorum
principũ uoluntas siue intentio. sit in¬
iusta. ferunt namq gestorũ eius scͥpto¬
res.nectanabum quendã maleficum. ꝑ
maleficia tͣnsfiguratũ. in cornuti ious
uemoniũ. quem dicunt ammonẽ ohm¬
piadis. uxoris philippi. misse concubitum:
atq ex inde alexandrũ hunc fuisse genera¬
tum. ferunt ⁊ hoc alii. quia qua nocte eũ

Expanded text:
illa facta sint, quę facienda superior visio deilla facta sint, quę facienda superior visio demonstravit in cornu modico, quod subortum est ex quattuor cornibus hirci supra memorati. Post annos imperii Persici plus minus ducentos viginti Alexander Macedo decedenti Philippo in regnum successit, eodem ut putabatur genitus Philippo virtute et vitiis patre maior. Porro si verum memorant, qui de illo scripserunt, veraciter illum adduxit in regnum et cum illo pervenit iam dictus ille malus princeps Grecorum permittente deo, cuius permissio semper est iusta, licet malignorum principum voluntas sive intentio semper sit iniusta. Ferunt namque gestorum eius scriptores Nectanabum quemdam maleficum per maleficia transfiguratum in cornuti Iovis dęmonium, quem dicunt Ammonem, Olimpiadis uxoris Philippi inisse concubitum atque exinde Alexandrum hunc fuisse generatum. Ferunt et hoc alii, quia qua nocte eum
Abbreviated transcription (Latin):
nauali p̃lio. in quo decies centũ miliũ
numõ naues habuisse dicunt᷑. iucti st̃:
⁊ indroitus regis eoꝵ ingreciam quã t̾ri¬
bilis tam turpis ac fedus discessus fuit.
Mirum dictũ: iueteres historias recen¬
sentib ꝑspicuũ ẽ: quã crudelit̾ mali
illi pͥncipes. angłi truces ꝑ eadem temꝑa
luserunt in sanguine homiñ: nunc
grecis grecos. nunc itidem grecis ceden¬
tib. ⁊ occidentib ꝑsas. imp̾acabili fu ro¬
re: ita ut ñ ignores curdietum sit. mũ¬
dum in maligno positũ fuisse uel eẽ÷
cuiꝰ uideł maligni diaboli. suffraganei.
pͥncipes erant illi iam dicti: qui qñ pͥn¬
cipabant᷑ illis. aĩpotãt pax eẽ impiis.xi.
ixisse nos arbitramur de pͥncipegrecoꝵ.
qualit̾ uenire ceꝑit. iam dicendũ ẽ qua¬
lit̾ ꝑuen̾it: qualit̾ regnũ grecoꝵ siuema¬
cedonũ qui ꝑfecto greci sunt auctũ imꝑio.
cũ cet̾is gentib iudeã qͦ tenuerit᷑: iꝑquẽ.

Expanded text:
navali prelio, in quo decies centum milium navali prelio, in quo decies centum milium numero naves habuisse dicuntur, victi sunt, et introitus regis eorum in Greciam quam terribilis tam turpis ac fedus discessus fuit. Mirum dictu et veteres historias recensentibus perspicuum est, quam crudeliter mali illi principes, angeli truces, per eadem tempora luserunt in sanguine hominum, nunc Grecis Grecos, nunc itidem Grecis cędentibus et occidentibus Persas impacabili furore, ita ut non ignores, cur dictum sit, mundum in maligno positum fuisse vel esse; cuius videlicet maligni diaboli suffraganei principes erant illi iam dicti, qui quoniam principabantur illis, non poterat pax esse impiis. ixisse nos arbitramur de principe Grecorum, qualiter venire cęperit; iam dicendum est, qualiter pervenerit, qualiter regnum Grecorum sive Macedonum, qui profecto Greci sunt, auctum imperium cum cęteris gentibus Iudeam quoque tenuerit, et per quem
Abbreviated transcription (Latin):
istȩ reuelabantur: ipm̃ dariũ. aciro
t̃cium regem ꝑsarum. euiꝰ cempore ħ
damedli angłs inuisione locuturisẽ.
athenenses uicerunt. Cognito nãq
Darius qͦd athenenses hostib ꝯtra se au¬
riliũ tulissent: omnẽ impetũ belli. in
eos ꝯu̾tit. Cuius aduentu audituͦ athe¬
nien ses. auxiliũ a lacedemomis petiue¬
runt:⁊ magna cũ alacritate anmoꝵ.
hostib obuiã uenerunt. Pugnatũ ẽ.
tanta uirduce: ut hinc. uirosrinde pe¬
cudesputares. Ducenta milia. ꝑse. eo
p̃lio siue naufragio amisere. Claret ita¬
q. quomͦ dictum sit: cũ enĩ egrederer
apparuit pͥnceps grecoꝵ uenie̾ns: quia
iam tunc ꝑse a grecis uinci incipiebãt:
.i deinde dario decedente cũ filiꝰs eius
xerses. habens milia septingenta. gre¬
ciam intrasset: ut ñ immerito ꝑditũ
sit. flumina ab exercitu euis siccata.
greciãq omnẽ uix capere eiꝰ exercitũ
potuisse. duob p̃liis derrestrib. ⁊ t̾cio

Expanded text:
istę revelabantur, ipsum Darium a Cyro istę revelabantur, ipsum Darium a Cyro tertium regem Persarum, cuius tempore hęc Daniel! angelus in visione locutus est, Athenienses vicerunt, Cognito namque Darius, quod Athenienses hostibus contra se auxilium tulissent, omnem impetum belli in eos convertit. Cuius adventu audito Athenienses auxilium a Lacedemoniis petiverunt et magna cum alacritate animorum hostibus obviam venerunt. Pugnatum est tanta virtute, ut hinc viros, inde pecudes putares. Ducenta milia Persę eo prelio sive naufragio amisere. Claret itaque, quomodo dictum sit: Cum enim egrederer, apparuit princeps Grecorum veniens, quia iam tunc Persę a Grecis vinci incipiebant, et deinde Dario decedente, cum filius eius Xerses habens milia septingenta Greciam intrasset, ut non immerito proditum sit flumina ab exercitu eius siccata Greciamque omnem vix capere eius exercitum potuisse, duobus preliis terrestribus et tertio
Abbreviated transcription (Latin):
ed ecce aliud malum. Cũ enĩ in¬
quit egrederer: apparuit p̾ncepᷤᷤ
gracoꝵ ueniens: subaudit᷑ ad optinen¬
dũ. uł adquirendũ macedonibꝰ imꝑi¬
um: sub quo uidelic imꝑio. filii ppli
tui. mults passuri sunt. Iam tunc ap¬
parebat: iam tunc ueniebat. regnum
grecoꝵ agitante ppłos greciȩ. i sto quẽ
dicit. pͥncipe grecorum. Nec mirũ si iam
uidebat angłs bonus in conspectu di
stans: ⁊ ab ipõ egrediens. ⁊ ad ip̃m re¬
grediens. ñ inquã mirũ si iam uide¬
bat uenire incipientem eiusmodi pͥn¬
cipem: quia uidelic⁊ iam tunc mag¬
na greci facere incipiebant. P romptũ
ẽ uolenti ex historiis recolere: quanta
postmodũ greci. maximȩq archenien¬
ses. ⁊ fecerunt ⁊ passi sunt. Precipui uel
pͥmi grecoꝵ. in reb bellicis extiterunt:
qͥppe quoꝵ oꝑ̃a inqͥt pompeius trogus.
effectu maiora quam dicto fuere.quę
ñ mͦ ultra spem gerendi. uerum ⁊̃ ultͣ
gesti fidem ꝑacta sunt. Subisdem
temponb quando dameli uisiones

Expanded text:
ed ecce aliud malum: « Cum enim, inquit, egrederer, apparuit princeps Graecorum veniens , » subauditur, ad obtinendum vel ad acquirendum Macedonibus imperium, sub quo videlicet imperio, filii populi tui multa passuri sunt. Jam tunc apparebat, jam tunc veniebat regnum Graecorum, agitante populos Graeciae isto, quem dicit principem Graecorum. Nec mirum, si jam videbat angelus bonus in conspectu Dei stans et ab ipso egrediens et ad ipsum regrediens, non, inquam, mirum, si iam videbat venire incipientem eiusmodi principem, quia videlicet iam tunc magna Greci facere incipiebant. Promptum est volenti ex historiis recolere, quanta postmodum Greci maximeque Athenienses et fecerunt et passi sunt. Precipui vel primi Grecorum in rebus bellicis exstiterunt, quippe quorum opera, inquit Pompeius Trogus, effectu maiora quam dicto fuere, quę non modo Ultra spem gerendi, verum etiam ultra gesti fidem peracta sunt. Sub iisdem temporibus, quando Daniheli visiones
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat aboccidente suꝑ faciem totiꝰ
terre. ⁊ ñ tangebat terram: ut sit son¬
sus. quia generationem suã ñ t̾renam
uolebat censeri.s diuinã. Nam ⁊ moriẽs.
ad postremũ. in templo ammonis. ut po¬
te patris sui di corp suũ condi iussit.

Expanded text:
veniebat ab occidente super faciem totius veniebat ab occidente super faciem totius terrę et non tangebat terram, ut sit sensus, quia generationem suam non terrenam volebat censeri sed divinam. Nam et moriens ad postremum in templo Ammonis, utpote patris sui dei corpus suum condi iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
transsigurati: seq eẽ ammonẽ dicen¬
tis. Igitur alexander. cum adiouem am¬
monẽ ꝑgẽt. responsa petitur᷑ de euentu
futuroꝵ. i origine sua: eupiens originem
uiuinitatis acquirere. simul ⁊ matrem
infamia lib̾are: ꝑ p̃missos subordinat
quiꝰ ab antistite templi. sibi responderi
uellet. Ingredientem templum: statim
antistes. si cut fuerat subordinatũ salu¬
tat. ut ammonis filium. Ille letus quasi
ui adoptione: hoc se patre censeri uibet.
Rogat deinde. an om̃s int̾fectores paren¬
tis sui sit ultusifuerat nãq philippꝰ in
spectacłis. a quodam nobili uniene. ne¬
mini suspecto. obtruncatus. respondit᷑.
patrem eius nec int̾fici posse. nec mori᷑ re¬
gis philixpi pene ꝑactã ultionem. Co¬
mitib quoq eius hoc fuit responsũ:
ut alexandrũ ꝑ deo ñ ꝓrege colerent.
Obtantã cordis eius suꝑbiã. reor. sic ui¬
sum ⁊⁊ sic dictũ: quia hircus caprarum

Expanded text:
transfigurati seque esse Ammonem dicentransfigurati seque esse Ammonem dicentis. Igitur Alexander cum ad Iovem Ammonem pergeret responsa petiturus de eventu futurorum et origine sua cupiens originem divinitatis acquirere simul et matrem infamia liberare, per premissos subordinat, quid ab antistite templi sibi responderi vellet. Ingredientem templum statim antistes, sicut fuerat subordinatum, salutat ut Ammonis filium; ille lętus quasi dei adoptione hoc se patre censeri iubet. Rogat deinde, an omnes interfectores parentis sui sit ultus – fuerat namque Philippus in spectaculis a quodam nobili iuvene nemini suspecto obtruncatus –, respondetur patrem eius nec interfici posse nec mori; regis Philippi pęne peractum ultionem. Comitibus quoque eius hoc fuit responsum, ut Alexandrum pro deo, non pro rege colerent. Ob tantam cordis eius superbiam reor sic visum et sic dictum, quia hircus caprarum
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. ⁊ ꝓpter inuictã fortitudinẽ.
celeritatẽ q uictoriarũ. p̃signatus ẽ ꝑ cor¬
nu insigne: qͦd habebat inquit danel.
hircus int̾ oculos suos. Puernamq acer¬
rimis eruditus fuisse d̾r litterarum
studiis: idemde. ꝑ qͥnquẽniũ creuisse sub
aristotele. omĩũ philosophorũ nobilis¬
simo doctore. Ad eptus imꝑium: regem
se t̾rarum omiũ ac mundi. appellarꝰ ius¬
sit. Tante suꝑbiȩ fuit: ut de se. plusquã
de homine iuberet censeri :nd ipm mat̾¬
num suş ꝯceptionis obꝓbrũrquod iam
a ñ nullis auditũ fuerat. uerte̾t ingłam
sibi. Deniq ut aiunt quidã scͥptores
philippꝰ ultimo ꝓpe uitę suş tempore.
filiũ suũ ñ eẽ palam p̃dicauerat: qua
ex causa olimpiadem uelut stupri cõ¬
ꝑtam repudiauerat. Siquidẽ ip̃sa olĩ¬
pias philippo ꝯfessa fuerat. alexandrũ
se ñ ex eo.s aserpente ut iam dictũ ẽinge¬
tis magnitudinis ꝯcepisse: qͦd ñ erat
aliud nͥ adultiũ nectanabi. ꝑ maleficia

Expanded text:
pter invictam fortitudinem celeritatemque victoriarum presignatus est per cornu insigne, quod habebat, inquit Danihel, hircus inter oculos suos. Puer naraque acerrimus eruditus fuisse dicitur litterarum studiis et deinde per quinquennium crevisse sub Aristotele omnium philosophorum nobilissimo doctore. Adeptus imperium regem se terrarum omnium ac mundi appellari iussit. Tante superbię fuit, ut de se plus quam de homine iuberet censeri et idipsum maternum suę conceptionis opprobrium, quod iam ante nullis auditum fuerat, verteret in gloriam sibi. Denique ut aiunt iidem scriptores Philippus Ultimo prope vitę suę tefilium suum non esse palam praedicaverat. Qua ex causa Olympiada pertam repudiaverat. Siquidem ipsa Olimpias Philippo confessa fuerat Alexandrum se non ex eo, sed a serpente ut iam dictum est ingentis magnitudinis concepisse, quod non erat aliud nisi adulterium Nectanabi per maleficia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quia p̃liatus ẽ. adu̾sus resistentẽ sibi.
p̾ncipem ꝑsarũ. angłm mnalum: offcis¬
po do orationes. ⁊ defendendo causã cap¬
tiuoꝵ: Magna sunt hec:⁊ digna. ut
ꝓilloꝵ effectu. scĩ pͥncipes celoꝵ p̾lia¬
rentur. si memorit̾ teneas. qͦd iam sepe
uiximꝰ: quia reseruatio gentis illiꝰ. p̃pa¬
ratio erat aduentꝰ xp̃i ihu: ut eẽt unde
illo nascente. ũbum ꝓmissionis imple¬
retur: unde gaude et letari habebant.
ñ solum iste p̃liator angłs ⁊⁊ michael
adiutor eius. s ⁊ om̃s angli: archan¬
gli. throm: dnãtiones p̾ncipatus. po¬
testates: uirtutes. cherubin. atq se

Expanded text:
a preliatus est adversus resistentem sibi principem Persarum, angelum malum, offerendo deo orationes et defendendo causam captivorum? Magna sunt hęc et digna, ut pro illorum effectu sancti principes cęlorum preliarentur, si memoriter teneas quod iam sepe diximus, quia reservatio gentis illius preparatio erat adventus Christi Ihesu, ut esset, unde illo nascente verbum promissionis impleretur, unde gaudere et lętari habebant non solum iste preliator angelus et Michael adiutor eius, sed et omnes angeli, archangeli, throni, dominationes, principatus, potestates, virtutes, cherubin a
Abbreviated transcription (Latin):
rumpe. frange esurienti panẽ tuum: et
egenos. uagosq induc in domũ tuam.
Cum uideris nudum. oꝑi eum: ⁊ carnẽ
tuam ne despexeris. Tunc inuocabis. et
oñs exaudiet: clamabis.idicit ecce ad¬

Expanded text:
nem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam, cum videris nudum, operi eum et carnem tuam ne despexeris: Tunc invocabis, et Dominus exaudiet, clamabis, et dicet: Ecce ad
Abbreviated transcription (Latin):
sit: iadu̾sus pͥncipem ꝑsarum p̃liatus
est. ñ opus querere ẽ: quia nocum nã
suꝑius tractatum ẽ. qualit̃ rex ꝑsarũ.
instinctu di uideoꝵ captiuitatẽ soluit:
⁊ de recdificando magni dĩ templo de
rum assuerus. retentus fuit. ne pessimũ
aman agagitȩ. hostis iudeoꝵ ꝯsilium
ꝑficẽt᷑: immo malicie eius machinati¬
onesin caput eiꝰ retorquere̾t᷑. Undełi.
tam feliciter euenerunt: nisi quia bon

Expanded text:
sit et adversus principem Persarum preliatus sit et adversus principem Persarum preliatus est, non opus querere est, quia notum et iam superius tractatum est, qualiter rex Persarum instinctu dei Iudeorum captivitatem solviet de reaedificando magni Dei templo decrum Assuerus retentus fuit ne pessimum Aman Agagitae hostis Judaeorum consilium perficeret, imo malitiae ejus machinationes in caput ejus retorqueret. Unde haec tam feliciter evenerunt, nisi quia bonus