comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid mͥ peccator facciet: qnͣtũlibet se¬
iuret. Setuerunt enm in mr̃es iniqui:
traxerunt eos cathenis. ligancrunt. car¬
cerib incluserunt. gladio fenicit᷑. iguib
catorib. qͥa ñ sunt traditi a desiderio suo:
Iuud gͦ ora quantũ potes: ut ce ñ ꝑmit
enum desidĩo tuo facis locum diabolo:¬
frena defidcrium: ꝙ ñ cadis in laqueum:
lum in laqueum: & capit te auceps
amimarũ. Dicgͦ. Ne tradas me dñe a

Expanded text:
quid mihi peccator faceret ille, quantumlibet saeviret? Saevierunt enim in martyres iniqui; traxerunt eos, catenis ligaverunt, carceribus incluserunt, gladio ferierunt, bestiis catoribus, quia non sunt traditi a desiderio suo. Illud ergo ora, quantum potes, ut a desiderio enim desiderio tuo locum diabolofrena desiderium, et non cades in laqueum: lum in laqueum, et capiet te auceps animarum. «Ne tradas me a
Abbreviated transcription (Latin):
statim solatium. Qui ꝑseueratierit
usq in finem: hic saluus crit. Atten¬
dit iste ⁊ timuit: ⁊ abiuidantia un¬
iniquitatũ turbatꝰ. extendit se ad ꝑseue¬
randum: et uidit longam uiam. Et qͥa
ꝑ seuerare magnũ ẽ et difficile. ipsum

Expanded text:
statim solatium: «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendit iste, et timuit; et abundantia iniquitatum turbatus respexit spem: qurare, et vidit longam viam; et quia perseverare magnum est et difficile, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
pungat:  In serpente aut̃ẽ astucia est¬
& dolus nocendi: ꝓpt̾ea etiã serpit. Ñ
enim uł pedes ht̃: ut eiꝰ uestigia cũ ue¬
nit audiant᷑. In eius itinere uelut le
punt: ad nocendũ abentes occultũ ue¬
nenũ. & sub leni cont actu. Unde ait:¬

Expanded text:
nem. In serpente maxime astutia est et dolus nocendi; propterea etiam serpit. Non enim vel pedes habet, ut ejus vestigia cum venit audiantur. In ejus itinere velut lenpunt ad nocendum, habentes occultum venenum et sub leni contactu. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Apłs qui gemit in ꝑicuł a fal¬
sis fr̾ĩb: foris inquit pugne. intus
qđ gemat intꝰ. inunicos tam̃ suos de¬
putet foris & intꝰ. foris faciliꝰ cuitabiles:
intꝰ difficilius tolerabiles. Orat autem¬

Expanded text:
postolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus  gemat intus: inimicos tamen suos deputet foris et intus; foris facilius evitabiles, intus difficilius tolerabiles. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
onfitebor t̾ dñe in doto
mei. Totum cor meũ. in aram tuȩ con¬
fessionis impono: holocaustũ latidis
offero. Holo caustũ enim dr̃ sacͥfictu:
uͥ totum incendit᷑. Totum inquit cor¬
meũ fłama tui amoris accendat: ni¬
chil in me relinquat᷑ mͥ. nec qͦ respiciã
ad meip̃m. s totꝰ in te estuem. dotꝰ in
de ardeam. dotꝰ diligam de: tanquam

Expanded text:
onfitebor tibi, Domine, in toto Totum cor meum in aram tuae confessionis impono, holocaustum laudis tibi offero. Holocaustum enim dicitur sacrificium ubi totum incenditmeum flamma tui amoris accendat: nihil in me relinquatur mihi, nec quo respiciam ad meipsum; sed totus in te aestuem, totus in te ardeam, totus diligam te, tanq
Abbreviated transcription (Latin):
didñe uocem dep̃cationis meȩ. Simplex
qͥdem sententia ẽ & facil ad intelligen¬
dum: s tam̃ delectat cogitare quare
ti autẽ dep̃cant᷑ dm̃. ⁊ non sentiunt
dm̃: nec bene cogitant de deo. Somi
depiecationis habere possunt. uocẽ
ñ possunt: qͥa uita ibi non ẽ. Huius
uox uiuebat quid̾m suũ intellige¬
bat. ⁊ a quo liberat᷑ uidebat. & aqͥb

Expanded text:
 vocem deprecationis meae.» Simplex quidem sententia est, et facilis ad intelligendum: sed tamen delectat forte cogitare quare ti autem deprecantur Deum, et non sentiunt Deum, nec bene cogitant de Deo? Sonum deprecationis habere possunt, vocem non possunt; quia vita ibi non est. Hujus qui vivebat, quia Deum suum intelligebat, et a quo liberaretur videbat, et a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ famulus dĩ moyses qͦmͦ oderat
cũ eos occidebat. nisi qͥa ꝑfecto odio ode¬
rat eos:Sa namd ꝑ fectione sic oderat in¬
iquitatẽ qm puniebat: ut diligeret
humanitatẽ ꝓ qua orabat. Et qͥa puro¬

Expanded text:
ns, famulus Dei Moyses, quomodo oderat cum eos occidebat, nisi quia perfecto odio oderat eos? Ea namque perfectione sic oderat iniquitatem quam puniebat, ut diligeret humanitatem pro qua orabat. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
amare. Fletus ille de respectione dĩ fuit:
ne. ꝓculdubio ꝑiret: s uid̾unt eũ ocułi
tui. ñsolum ip̃m. s ⁊ om̃s qui imꝑfecti
fucrunt. dones xp̃i resurrechõe firma¬
ant. Nec quia dixi ñ timeant. ament im¬
ꝑfectionem: & ibi remaneant uͥ inuen¬
ti sunt. Tantum ꝓficiant qnͣtũ in ipsis
ẽ. cotidie addant. cotidie accedant. tam̃
a corꝑe dñi ñ recdant. ut in uno corpore
et iii his m̃bris compaginati. possint
mereri de se dictam ẽẽ uocem istam. un¬
ꝑfectum incũ uid̾unt oculi tui: ⁊ in li¬
bro tuo om̃s scribent᷑. Om̃s subaudiᷤ illi:

Expanded text:
amare» : fletus ille de respectione Dei fuit; ne, procul dubio periret: sed viderunt eum oculi tui; non solum ipsum, sed et omnes qui imperfecti fuant. Nec quia dixi, Non timeant, ament imperfectionem, et ibi remaneant ubi inventi sunt. Tantum proficiant, quantum in ipsis est. Quotidie addant, quotidie accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint mereri de se dictam esse vocem istam, «Imperfectum meum viderunt oculi tui; et in libro tuo omnes scribentur.» 22. «Per di
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃cum. & ad qđ agunt inuitant. N¬
ne cum eos uides forte in illis sordib
ꝓsꝑari: diiceris taliũ delectatione fa¬
ctoꝵ: Et si ñ consentis: saltem inueni¬
sti qd expugnes. Quomͦ gͦ tͥ ñ nocebat.
qui laboras uincere qd̾ fec̃ in corde tuo:¬
ues ferrim malas libidines.⁊ in ꝑni¬
ciosas uoluptates. tunc rep̃hendite.
inimitos. Tacere possunt: occulta¬
re inimicicias suas posst̃. ama¬
Non uacent lingua ⁊ cornr̃m diccre d̾o:

Expanded text:
tecum, et ad quod agit invitat. Nonne cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat, qui laboras vincere quod fecit in corde tuoves ferri in malas libidines et in perniciosas voluptates, tunc reprehendite, inimicos. Tacere possunt, occultare inimicitias suas possunt, amanon
Abbreviated transcription (Latin):
cens. ecce ueniet unde dicturus sum. de
xp̃o cantaturus. Nam & ipsi dauidñ
intelligo: nisi ip̃m qui factus ẽ ex seimi¬
ne dd̃ scd̾m carnem. Interim ꝓpt̃ genꝰ
congruit nom̃. Genus carnale a dd̾:¬

Expanded text:
cens, Ecce veniet; inde dicturus sum, de Christo cantaturus. Nam et, «ipsi David,» non intelligo nisi ipsum qui factus est ex semine David secundum carnem . Interim propter genus congruit nomen. Genus carnale a D
Abbreviated transcription (Latin):
bitaui̾t animam ꝑ fidem. & ꝓmiscrit
aliam lucem. ⁊ inspiraui̾t et dona¬
uerit patientiam. ⁊ monuerit homi¬
nem ñdelectari ꝓspis. ne frangatur
aduersis: incipit homo fideł indiffe¬
rent̃ uti mundo isto: nec excolli qndo
res ꝓspe accedunt. nec frangi qn̾ res ad¬
uerse ft̃: s ubiq dm̃ benedicere. ñ so¬
lum qñ abundat. s etiã qñ amittit.
ñsolum qñ sanus ẽ. s etiam qñ agrocat:
ut sit in illo uera illa cantatio. Bene
nox ista. ⁊ qñ obscura ẽ nox ista. qnͣdo
arridet ꝓsꝑitas. qñ tristis ẽ aducisitas.
semꝑ sit laus in ore tuo: fiet cibi mͦ qd̾
dictum ẽ. sic̃ tenebrȩ cius ita ⁊ lum̃ eiꝰ.¬

Expanded text:
bitaverit animam per fidem, et promiserit aliam lucem, et inspiraverit et donaverit patientiam, et monuerit hominem non delectari prosperis, ne frangatur adversis; incipit homo fidelis indifferenter uti mundo isto, nec extolli quando res prosperae accidunt, nec frangi quando res adversae sunt, sed ubique Dominum benedicere; non solum quando abundat, sed etiam quando amittit; non solum quando sanus est, sed etiam quando aegrotat; ut sit in illo vera illa cantatio: «Benenox ista, et quando obscura est nox ista; quando arridet prosperitas, quando tristis est adversitas, semper sit laus ejus in ore tuo: et fiet tibi quod modo dictum est, «Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
slam ⁊ mali: qmuis unuiti sub illo st̃:
Appellent isti dm a quo coronent᷑: fu
quo fugiet dm̃ omniũ: Bonũ ẽ illi
gͦ ut conuertat᷑ ad dm̃ om̃iũ. facianp
illũ coni̾isione suum: ꝙ positꝰ int̾ pec¬

Expanded text:
Nam et mali quamvis inviti, sub ipso sunt. Illi appellant Deum, a quo coronentur; suquo fugiet Deum omnium? Bonum est illi ergo ut convertatur ad Deum omnium, faciatque illum conversione suum; et posit
Abbreviated transcription (Latin):
basti: scdm uoluntat̾ẽ tuã factum ẽ:
Si aut̃e uolueris acciꝑe uocẽ caꝑttis
ex ꝑsona corꝑis. dicamus ⁊ nos: tu cog¬
nouisti sessionẽ mcã ⁊ resurrectiouem
meã. Sedet cñ homo qñ se humiliat
Panẽ doloris penitentes inauducant:
qͥ cantant in alio psalmo. factȩ sũt
mͥ lacͥmȩ meȩ: panes die ac nocte. Qd
est gͦ surgite pꝰca quã sedistis: Nolite
exaltari: nisi humiliati fueritis. Muil¬
tienĩ uolunt surgert anteqͣ. scđ̾int: uo¬
lunt se ustos tuderi. antrqmͣ peccõres
se cẽ confessi suit. E rgo si ex ꝑsona ca¬

Expanded text:
m voluntatem tuam factum est. Si autem volueris accipere vocem capitis ex persona corporis, dicamus et nos, «Tu cognovisti sessionem meam et resurrectionem meam.» Sedet enim homo, quando humiliat Panem doloris poenitentes manducant, qui cantant in alio psalmo, et dicuntmihi lacrymae meae panis die ac nocte» . Quid est ergo, «Surgite posteaquam sedistis?» Nolite exaltari, nisi humiliati fueritis. Multi enim volunt surgere, antequam sederint; volunt se justos videri, antequam peccatores se esse confessi sint. Ergo si ex
Abbreviated transcription (Latin):
Uir linguosus ñ diriget᷑ in t̾ra: uirũ
Nir linguosus amat mendacia. Quid
enim illi ẽ uoluptas: nisi loqui Non
eñ attendit quid loquat᷑. dum loqt᷑:
Non pot̾ fieri iste. ut dirigat᷑. Quals
gͦ debet ec̃ scruus d̃ĩ accensus illiscat¬
bonib. & ipse carbo salutaris effec̾.
qmͣ dicere: sic̃ scͥptum ẽ.Sit autẽ om̃is
homo uelox ad audiendum. tardus aũ

Expanded text:
ir linguosus non dirigetur Vir linguosus amat mendacia. Quid enim illi est voluptas, nisi loqui? Non enim attendit quid loquatur, dum loquatur. Non potest fieri ut iste dirigatur. Qualis ergo esse debet servus Dei, accensus illis carbonibus, et ipse carbo salutaris effectus? quam dicere, sicut scriptum est, «Sit autem omnis homo velox ad
Abbreviated transcription (Latin):
Inde uenuunt om̃s seductiones. ⁊ suꝑ¬
plantationes. Hoc pͥor ipse diabolus
egit: qͥ cadens stanti homini inuidit:
Et quia ipse amisit regnũ celoꝵ: ho
git nunc. ut homo illuc ñ ꝑueniat:

Expanded text:
Inde veniunt omnes seductiones et supplantationes. Hoc prior ipse diabolus voluit, qui cadens stanti homini invidit: et quia ipse amisit regnum coelorum, git nunc, ut homo illuc non perveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
extremis maris. Quas pennas uuit as¬
sumere: nisi duas alas. duo p̃cepta cari
Has inquit alas. has pennas. si recipi¬
ris: possum fugere a facie tua. ad faciẽ
duã. A facie irati: ad faciem placat. qd

Expanded text:
erationem. Quas pennas vult assumere, nisi duas alas, duo praecepta cha. Has, inquit, alas, has pennas si recipiris, possum fugere a facie tua ad faciem tuam, a facie irati ad faciem placati. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
habebat qͥdam pat̾familias. maiorñ
longe ierat. s in agro oꝑabat᷑: signifi¬
cat scõs in lege facientes oꝑa. ⁊ p̃cepta
legis. Genus aut̃ẽ humanum qd de¬
fluxerat in ydoloꝵ culturã: in lon¬
gin quo fuerat ꝑegͥnatum. ꝓfectus ẽ¬

Expanded text:
habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
na quereus: quasi de canticis int̾rogaũ:
Serua mandata: ait illi dñs. Et ille
dix̃ illi qd̾dam de canticis syon. & no¬
uerat qđ ñ caꝑet: s exempłu nob̃ didit
qmͦ mutgquerunt qͣsi confiliũ ad iu¬
tam ȩternã. & tamdiu laudant. qnͣ¬
diu respondeamꝰ qđ quer̃t. Dedit de
illo documentũ: tanꝗͣ. nob̃ dicturis a¬
liqñ talib hominib. Quomͦ cantabi¬
mus canticũ dñi in t̾ra aliena. Ecce
ait. Uis eẽ ꝑfectus: Uade uende omĩa
quȩ habes & da pauꝑib: & habebis
thesaurum in celo. et ueni sequere me:
Ut discat multa cantica de canticis
syon. pͥus impedim̾ta reiciat. expedi¬
tus ambulet ne ullo onere pregrauet᷑.
& discat aliquid de canticis syon. Iue
mͦ cantabimus canticũ dm̃i. in t̾ra ali¬
ena :  Et ille quide tͥstis discessit. Spem
tam̃ dominus diuitib dedit. Nam con¬
tristati discipuli dixerunt. Et quis pot̾
saluus fieri Et respondit eis. Qđ ho¬
minib impossibile ẽ: deo facile ẽ. Hñt

Expanded text:
rna quaerens, quasi canticum Sion interrogavit? «Serva mandata,» ait illi Dominus. Et ille dixit illi quiddam de canticis Sion, et noverat quod non caperet; sed exemplum dedit multi quaerant quasi consilium ad vitam aeternam, et tamdiu nos laudent, quamdiu respondeamus quod quaerunt. Dedit de illo documentum, tanquam nobis dicturis aliquando talibus hominibus, «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Ecce ait: «Vis esse perfectus? Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Ut discat multa cantica de canticis Sion, prius impedimenta rejiciat, expeditus ambulet, ne ullo onere praegravetur; et discet aliquid de canticis Sion. Illemodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Et ille quidem discessit; spem tamen divitibus Dominus dedit. Nam contristati discipuli dixerunt: «Quisnam potest salvus fieri?» Et respondit eis: «Quod hominibus impossibile est, facile est
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs ꝑeccator ꝑ scuerans in peccatis
suis: addit peccata peccatis. E cum
deb̾et accusatione peccati sui corri¬
gl. defensione dupplicat: qd̾ confes¬
sione posset aufferri. Prauitatem¬

Expanded text:
omnis peccator perseverans in peccatis suis, addit peccata peccatis; et cum deberet accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicat quod confessione posset auferri, e
Abbreviated transcription (Latin):
nocc̃e. Accepit carnẽ xp̃c de isto seculo:
& illuminauit nob̃ noctẽ. Pdiderat
toris nr̃i. factus ẽ enim homo ad ima¬
ginem dĩ: et ꝑicrat. Et quid fec̃ mulier
sapiens: Accendit lucernam. Luc̃na
de luco ẽ. S ht̃ lucem: qͣ intieniat᷑ dia¬
to facta ẽ: s uerbo suo lucet. & inuenit
ꝑdicos. Et nox illuminatio mea in deli
modum de illo mͦ gaudeamꝰ. Ciamoreˢ
liciis: Unde autẽ iste deliciȩ: nisi quia

Expanded text:
em de isto saeculo, et illuminavit nobis noctem. Perdiderat toris nostri. Factus est enim homo ad imaginem Dei , et perierat. Et quid fecit mulier sapiens? Accendit lucernam. Lucerna de luto est, sed habet lucem qua inveniatur drato facta est; sed Verbo suo lucet, invenit perditos. «Et nox illuminatio in delimodum de illo modo gaudeamus. Clamores liciis? Unde autem istae deliciae, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte desꝑaueram posse tranfire
nure ad extrrmũ ꝑscucrando usq ad
fiñe. Grãs illi qui me quesiuit fugiti¬
uum. qui terga inea flagelli plaga ꝑ¬
cussit. qͥ me uocando ab iuteritu reuo¬
cauit: fec̃ mͥ illuminatã noct̃e. Nox eñ

Expanded text:
am posse transire nire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me quaesivit fugitivum, qui terga mea flagelli plaga percussit, qui me vocando, ab interitu revocavit, qui fecit mihi illuminatam noctem. Nox est
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ debere. quia minus bñ de uidet ds̾:
qͥa alonge te iudet. Tu enĩ qñ alonge
uides: ñ bene uides. Deus &. si alonge
te uidct. ꝑfocte uidet de: et cecũ non est:
Hoc agis. iit ñ minus ꝑfecte iudearis:
s ut ñ sis cum illo a quo uderis. Uis¬

Expanded text:
quod minus bene te videt, qui a longe te videt. Tu enim quod a longe vides, non bene vides: Deus etsi a longe te videt, perfecte te videt, et tecum non est. Hoc agis, non ut minus perfecte videaris; sed ut non sis cum illo a quo videris. A
Abbreviated transcription (Latin):
tura corruptibił ꝑsistere ad incorrup¬
tionem pot̾: qͥa tuȩ potestatis manude¬
ducit᷑. ⁊ tui respectus gr̃a ut ꝑsistat ce
nctͣ. Humana namq natura. co ipso qͦ
creatura ẽ in scipsa ht̃ sub se defluere.
s a conditore suo ho accepit ut et suꝑ
se contemplatione homo rapiat᷑. ꝙ in
se ipso in incorruptione deneat᷑. Creat᷑a
ꝑsistat. ad incominutabilitatis statum.
auctoris sui dexitra leuat᷑. Pot̃ qͦ dext̾e¬

Expanded text:
tura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est, in semetipsa habet sub se defluere; sed a conditore suo homo accipit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso in incorruptione teneatur. Creaturpersistat, ad incommutabilitatis statum Auctoris sui dextera levatur. CAPUT LII. De
Abbreviated transcription (Latin):
fantes. Quid facturus ẽ ad huc infans
anima tencra attendens ad maiores qͥd
grandib. ut ñ sequeremꝰ errores parentũ
uenient ab extremo t̾rȩ: & diccnt᷑. Uere
mendatiũ coluerunt patres nr̃i: uam¬
tatem quȩ ilł ñ ꝓfuit. Hoc iam dicũt¬

Expanded text:
arum. Quid facturus est adhuc infans, anima tenera, attendens ad majores quid grandibus, ut non sequeremur errores parentum venient ab extremo terrae, et dicent, Vere mendacium coluerunt» «patres nostri, vanitatem quae il
Abbreviated transcription (Latin):
te partem substantiȩ meȩ petiui:
Antiqua nr̃a fuerunt exordia maloꝵ
tatem laboriosam. ꝑiculosãq dcue¬
nimꝰ. Adq utinam ista sit nouissima:
Erit ista nouissima: suam redire uo¬
luerimꝰ. Est enim alia quibꝰda impi¬
is nouissima. quib dicetur: ite ini¬
gnem eternũ. qui p̾ꝑatus ẽ diabolo.
⁊ angłis eius. Nos aut̾ẽ frt̾s hucusq
cdeseruimus dm̃. usq ad huiꝰ uitę
mortalicat̾e sufficiat labor nr. Re¬
cordem panem patͥs nr̃i: recolamꝰ ueati¬
tudinẽ domꝰ paͥs nr̃i. ñ nos delectent si¬
liquȩ porcoꝵ. doctunȩ demonicoy. Ecre
du dñe cognonisti omnia nouissima
ꝙ antiqua. Nouissima quo ꝑuenr. an¬
diqua ubite offendi. Tu formasu me:⁊
posuisti suꝑ me manũ tuã. finxistime:
Ubi: In ista mortalitate: in isto labore:
Et posiusti suꝑ me manũ tuam. Hm¬
dicẽ manũ: grauantẽ suꝑbũ. Et mi
ro mͦ salubrit̃ deiecit elatum: ut crige¬

Expanded text:
te partem substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt exordia malorutatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» . Nos autem, fratres huc usque deseruimus Deum: usque ad hujus vitae mortalitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitat«et posuisti super me manum tuam;» vindicem manum, gravantem superbum. Ita enim salubriter dejecit elatum, ut erig
Abbreviated transcription (Latin):
ab ur ꝑcocata nr̃a. Flagellat nos in istis
laborib: & crudit. Tota ista miscriage¬
neris humaui. in qua gemit inundus:
Et si ad hoc cłs his calib flagellis crudit
nos. ut ñ denebrent᷑ tenebie nr̃ȩ. agnoᷤ¬
camus nos sub pena flagelli eẽ: ⁊ bene¬
dicamꝰ dm̃ miscentẽ a maritudines.
dulcedim uitȩ demꝑał. ne temꝑalium
deliciarũ delectatione cecati. ñ deside¬
iemus delicias ȩternas. nec uelinꝰ fim¬
re mare: & habitare in nouissimo ma¬
merito peccõꝵ nr̃oꝵ nos aduersitates
pati. ⁊ dulcia sint nob̾ flagella patͥs.
ne sit amara sententia iudicis. Imple¬

Expanded text:
habere peccata: flagellat nos in istis laboribus, et erudit nos. Tota ista miseria generis humani in qua gemit mundus, n. Si ad hoc Deus hic talibus flagellis eruit nos, ut non tenebrentur tenebrae nostrae; agnoscamus nos sub poena flagelli esse, et benedicamus Deum miscentem amaritudines dulcedini vitae temporalis, ne temporalium deliciarum delectatione caecati; non desideremus delicias aeternas, nec velimus finiri mare et habitare in novissima mamerito peccatorum nostrorum nos adversitates pati, et dulcia nobis sint flagella Patris, ne sit amara sententia judicis;
Abbreviated transcription (Latin):
ningit. Ad hercar lingua mea fauci¬
cam inquit: nisi tui iencro. Ut quid
lingua barbara ẽ: qua in captiuitate
didicimꝰ. Ergo mutus erit deo: qui ob¬
litꝰ fuerit ierłm. Et parum ẽ meminis¬
se: nam & hostes meminerunt eiꝰ. uo¬

Expanded text:
 Adhaereat lingua mea faucicam, inquit, nisi tui meminero. Utquid elingua barbara est, quam in captivitate didicimus. Ergo mutus erit Deo, qui oblitus fuerit Jerusalem. Et parum est meminisse; nam et hostes meminerunt ejus, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tera nĩa: ẽ uita ẽt̃na. Sinistra nr̃ã: est
uta temꝑał. Quicqͥd facis ꝓpt̃ uitam
eternã: dextera oꝑat᷑. Si caritati uitȩ
et̾nȩ in oꝑib tuis miscueris concupis¬
centiã uitȩ temporał. aut laudis hu¬
manȩ. aut alicuiꝰ commodi sclaris: no¬
uit sinstra tua. quid faciat dexteratua.
tĩgit qd̾ dixit. Obliuiscit᷑ eos dextera
eoꝵ. Uica enĩ ȩterna. manet in sẽ. Iui
remanent in delectatione temporali:
& faciunt sͥ dextrum. qd̾ sinistrũ est:¬

Expanded text:
est vita temporalis. Quidquid facis propter vitam aeternam, dextera operatur. Si charitati vitae aeternae in operibus tuis miscueris concupiscentiam vitae temporalis, aut laudis humanae, aut alicujus commodi saecularis; cognovit sinistra tua quid faciat dextera tua. tingit quod dixit; obliviscitur illos dextera eorum: vita enim aeterna manet in se; illi remanent in delectatione temporali, et faciunt sibi dextrum quod sinistrum est
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ile auro. ille argento. iue pecorib.
ille familia. ille possessionibz. ille his
timio felicitatẽ significat. Et enim cu¬
ris homines in amma muttiplicant᷑.¬
cab̃ in anima mea uirtute. Exp̃ssum uo¬
tum. exp̃ssum desiderium: ab omni
confusione circũcisum. Si diceret mul¬
tiplicab̃ me. t̾rena fortassis cogitares. Ap¬
posuit in anima mea. Rursũ ne ĩ aĩa
nicia pensares: addidit uirtutẽ. & qͥa¬

Expanded text:
est ille auro, ille argento, ille pecore, ille familia, ille possessionibus, ille his tinuo felicitatem significet? Etenim curis homines in anima multiplicantin anima mea, virtute.» Expressum votum, expressum desiderium, ab omni confusione circumcisum. Si diceret, «Multiplicabis me;» terrena nescio quae cogitares: addidit, «in anima mea.» Rursus, ne in anima vitia cogitares, addidit, «virtute.»
Abbreviated transcription (Latin):
memor fuit nr̃i. Et ralemit nos ab in¬
micis nrĩs: sanguine unigent faiz sui.
Qui dat escam omni carni. ⁊dẽ oĩ homi¬
num gem̾: ñtantũ isrłitarũ. s & gentiũ:
De qua esca dr. Caro mea. uera ẽ esca.
Confitemini dõ celi: qm̃ ineternũ mĩa¬

Expanded text:
memor fuit nostri. Et redemit nos ab inimicis nostris:» sanguine Unigeniti sui. «Qui dat escam omni carni;» hoc est, omni hominum generi, non tantum Israelitarum, sed et Gentium: de qua esca dicitur, «Caro mea vere est esca» . «Confitemini Deo coeli, quoniam in aeternum mi
Abbreviated transcription (Latin):
celerit᷑ interimit: et peccm̃suorũ rratũꝙ
ciꝰ ꝑ baptismũ. Qui tradux̃ ppłm suũ
ꝑ desertum. Traducit & nos in huiꝰ scłi
arditate et stcrilitate: ne in ea ꝑeamu.
Qui ꝑcussit reges magnos: ꝙ occidit
rages fortes. Pcutit qẽ atq oecidit a nob̾
diabolicas et noxias potestates. Seon
regem amorreoꝵ. Germ̃ in ittile uł tem¬
ptatione calentem. qđ int̾pritat᷑ seon:
rogẽ amaricantiũ. qd̾ interp̃tat᷑ amor¬
san. Quid enĩ coaceruat diabolus: nͥ
confusionẽ: Et dedit t̾ram eoꝵ heredi¬
sate. hȩreditatẽ isrł seruosuo. Dat cẽ quod di

Expanded text:
m suorum reatumque ejus per Baptismum. «Qui traduxit populum suum in deserto.» Traducit et nos in hujus saeculi ariditate et sterilitate, ne in ea pereamus. «Qui percussit reges magnos, et occidit reges fortes.» Percutit atque occidit etiam a nobis diabolicas et noxias potestates. «Seon regem Amorrhaeorum.» Germen inutile vel Tentationem calentem, quod interpretatur Seon; regem Amaricantium, quod interpretatur Amorsan: quid enim coacervat diabolus, nisi confusionem? «Et» «dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel servo suo.
Abbreviated transcription (Latin):
ginus. & ne irascamͣ hominib qͥ nob̃
ingerunt ꝑsequutiones. tulit intentio¬
nem nrãm apłs ab odio hominũ: et
ctalio adu̾sus carnẽ ꝙ sanguinem.
idẽ ad uersus homines qͦs uidetis. a

Expanded text:
igimus. Et ne irascamur hominibus qui nobis ingerunt persecutiones, tulit intentionem nostram Apostolus ab odio hominum, et ctatio adversus carnem et sanguinem;» id est, adversus homines quos videtis, a
Abbreviated transcription (Latin):
se hac atq illac: quasi quereus locum
fuge suȩ. Si asccndero in cẽlum tu illic
si me extulero. de inuenio rep̃siorem:¬
si me abscondero. de inuenio irquisito
gatorem. Si ciim in suꝑbiam iero de
iusticia mea: tu ibi es. cuius ẽ uera ui¬
sticia. Si ꝑeccando uenero in ꝓfundũ
maloꝵ. & confiter contempsero di¬
cens qͥs me uidet: in instrno enĩ quis
conficebit᷑ tibi: Etiam illie ades: ut um¬
dices. Quo gͦ iturus sum ut a facie tua
cie tua. fugiam a spũ tuo. ab ultore ipũ.

Expanded text:
se hac et illac, quasi quaerens locum fugae. VERS. 8.-- Si ascendero in coelum, tu illic Si me extulero, invenio repsi me abscondero, te invenio inquisitorgatorem. Si enim superbiero de justitia mea, tu ibi es, cujus est vera justitia. Si peccando venero in profundum malorum, et confiteri contempsero , dicens, «Quis me videt» ? «inferno» enim «quis confitebitur tibi» ? etiam illic ades, ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut a facie tua cie tua, sic fugiam a Spiritu tuo; ab ultore Spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes captiuitat̾e suam. Attendunt
humana uota. et diu̾sas hominum
cupiditates nac atq illac rapientes:
trahentes. impellentes in mare. Uidẽt
hec & ñ se mittunt in fiumina babilo¬

Expanded text:
gentes captivitatem suam, attendunt humana vota et diversas hominum cupiditates hac atque illac rapientes, trahentes, impellentes in mare: vident haec, et non se mittunt in flumina Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
ce graꝵ di uarietat̾e in hominib uellet
ostendere: hec inpͥmis duo posuit dicẽs:
Deinde qͦdammͦ stellas commemorari
puto in co qd̾ dr. alii fides in codem sp̃u.
alii cuiationũ donatio in uno sp̃u. alii
oꝑatio uirtutũ. alii ꝓpħia. alii diuidi¬
catio sp̃uum. alii genera lingnoꝵ. alii
interp̃tatio sermonũ. Nichil enĩ horu̾ẽ:¬

Expanded text:
 gratiarum varietatem in hominibus Dei vellet ostendere, haec in primis duo posuit dicens, Deinde quodammodo «stellas» commemorari puto in eo quod dicitur, «Alii fides in eodem Spiritu, alii curationum donatio in uno Spiritu, alii operationes virtutum, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii interp
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs ait. predicabit᷑ hoc euangłiũ
regni in dodo orbe derraꝵ in destimoniũ
omnib gentib. & tunc ueniet finis. e
ducens nubes ab extremo t̾rȩ: nã cres¬
cente ȩuangłio unde erunt p̃dicatores
euangłii in finib t̾rȩ. nisi ibi educat
nubes ab extitmo t̾iȩ: De ipsis autem
nubib. quid oꝑat᷑  Fuiguia in plumã
fecit. idẽ iminas ad miscdiam flexit. de
choruscatio t̾ruit te: S cum peniten¬
da corrigeris. & agnoscis hoc ꝑ mĩ̾am
hieri: in pliuuam uercit᷑ fulguris t̾ror:
Iui educit uentos de thesauris siuis:
sosdem puto predicatores. ⁊ nubes. et
uentos. Nubes ꝓpt̾ carnẽ: uentos ꝓpt̃ sp̃m:
Nubes enim uident᷑. uenti sentiunt᷑. et
ñ uident᷑. Deniq qm̃ carn̾e uidemus eẽ
de t̾ra. nubes inquit educit ab extirmo
t̾iȩ: et exp̃ssit unde educat nubes. Uenit
ad uentos. qͥa sp̃c hominis ignorat᷑ unde

Expanded text:
s ait, «Praedicabitur hoc Evangelium regni in toto orbe terrarum, in testimonium omnibus gentibus, et tunc veniet finis» ; excitat nubes ab extremo terrae. Nam crescente Evangelio, unde erunt praedicatores Evangelii in finibus terrae, nisi ibi excitet nubes ab extremo terrae? De ipsis autem nubibus quid operatur? «Fulgura in pluviam fecit:» minas ad misericordiam flexit, de coruscatio terruit te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiuntur et non videntur. Denique quoniam carnem videmus esse de terra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit ad ventos, quia spiritus hominis igno
Abbreviated transcription (Latin):
medio babyloniȩ. M uitũ autẽ interẽ
int̾ meliũ babylonis: & exteriora lu¬
bylomȩ. S̾unt enĩ qui ñ tantũ ĩmdio
cius sunt: idẽ non tanta concupiscentia scli
li sunt. in medio babilonis existunt: ⁊ lig¬
na st̃ sterilia tanqmͣ salices babiloms. Qñ
ilos uidemꝰ. & tam steriles inuenimus.
ut difficile appareat in eis aliquid. unde
possint duqi ad fidem rectam. uł ad bona
oꝑa. uel ad spem futuri scculi. uel ad con¬
cupisecutiam lib̾ationis a captinitate mor¬
talicatis: scͥpturas nouimꝰ. qͣs cis dicamus:
E quia nullũ fructũ in eis inuonimus
unde incipiamus: auertimꝰ ab eis faciẽ
& dicimus. Ad huc isti ñ sapiunt. ñ capi¬
unt: qͥa quicqͥd illis dixerimꝰ. sinistrum
atq adu̾sum nabebunt. E igo differen¬
do curta eos scͥpturas: suspendimꝰ organa
nt̾a in salicib. Non enim dignos nabemꝰ.
qui organa nr̃a portent. N gͦ organa nr̃a¬

Expanded text:
erest inter medium Babylonis, et exteriora Babyloniae. Sunt qui non sunt in medio ejus, id est, non tanta concupiscentia saeculi sunt, in medio Babylonis sunt, et ligna sterilia, tanquam salices Babylonis. Quando illos videmus, et tam steriles eos invenimus, ut difficile nobis appareat in eis aliquid unde possint duci ad fidem rectam, vel ad bona opera, vel ad spem futuri saeculi, vel ad concupiscentiam liberationis a captivitate mortalitatis; Scripturas novimus, quas eis dicamus: sed quia nullum fructum in eis invenimus unde incipiamus, avertimus ab ipsis faciem, et dicimus, Adhuc isti non sapiunt, non capiunt; quidquid illis dixerimus, sinistrum et adversum habebunt. Ergo differendo circa eos Scripturas, suspendimus organa nostra in salicibus: non enim dignos habemus, qui organa nostra portent. Non ergo eis orga
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ firmauit t̾ram suꝑ aqͣs. Obscura em̃
questio ẽ: qͥa terra grauior uidet᷑. ut ñ
portari ab aquis. s aquas potuis porta¬
re credat᷑. De qua re ne aduersus eos qͥ se
putant ista certis rationib comꝑisse. con¬
tentiose scͥpturas nĩas defendere iuidea¬
mur. siue illud ita. siue alit̃ sit: habe¬
mus qd̃ de ꝓximo intelligamꝰ. Terra su

Expanded text:
m super aquas? Obscura etiam quaestio est: quia terra gravior videtur, ut non portari aquis, sed aquas potius portare credatur. De qua re ne adversum eos, qui se putant ista certis rationibus comperisse, contentiose Scripturas nostras defendere videamur, sive illud ita, sive aliter sit, habemus quod de proximo intelligamus. Terra qu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid mnirũ si amaricantes hñt reg̾e¬
latio p̃cedat. ñ st̃ a maricantes in ȩccłia:
Inde eñi amaricant: qͥa fingunt. Pre¬
cedit temptatio oculoꝵ: amaricatiose¬
quit᷑. Et in ipso diabolo p̃cessit. Nam
temptatio oculoꝵ ẽ: qd̾ transfigurat se
nangłm lucis. Occidat manꝰ di & illu̾
et illos: illũ ne inducat. illos ut corri¬
gant᷑. Et enĩ in uno quoq homine occi¬
dit᷑ ille tex: qñ dampnat simulatione
ꝙ diligit ueritate. Manus d̃i ñ qͥescit
id agere. Nam qu̾cadmodũ egit ad lit¬
teram tunc: sic agit᷑ nune sp̃alit̾. Occi
interp̃tat᷑ conclusio: basan confusio:
Malus ẽ rex: qͥ inc̾cludit uiã add̾m:
Hoc enĩ facit diabolus semꝑ: opponen¬

Expanded text:
regelatio praecedat, non sunt amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; nam tentatio oculorum est quod «transfigurat se velut angelum lucis» . Occidat manus Domini et illum et illos; illum, ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille rex, quando damnat simulationem, et diligit veritatem. Manus Dei non quiescit id agere. Nam quemadmodum egit ad litteram tunc, sic agit nunc spiritualiinterpretatur, Conclusio: Basan interpretatur, Confusio. Malus est rex ille qui intercludit viam ad Deum. Hoc enim agit diabolus; semper opponen
Abbreviated transcription (Latin):
mus: in syon sumus. finita uia habi¬
tabimus in illa ciuitate quȩ ñquam
ruitura ẽ: qͥa ⁊ dñs habitat in ea ꝙ cu¬
stodit eam. quȩ ẽ uisio pacis ȩ̃t̃na ierłm:
nec in ȩcclia. nec extia ȩccłiam: nec in
carne nr̃a nec incogitatione nr̃a. Absor¬
bebit᷑ eñ mors in uictoriã: & uacabimꝰ
ad uidendũ dñm in pace ȩt̾na. cuies ihe¬

Expanded text:
mus, in Sion sumus. Finita via habitabimus in illa civitate, quae nunquam ruitura est; quia et Dominus habitat in ea, et custodit eam: quae est visio pacis aeterna Jerusalem, nec in Ecclesia, nec extra Ecclesiam, nec in carne nostra, nec in cogitatione nostra. Absorbebitur mors in victoriam , et vacabimus ad videndum Deum in pace aeterna, ci
Abbreviated transcription (Latin):
inctcrnũ miscłia eiꝰ: sic in omniũ capi¬
tib qmuis ñ sit positum. sub audien¬
dum ẽ conficcmnim dño. Qdđ in grero eui¬
dentiꝰ apparit. Apparcret aut̃e ⁊ in lati¬
no: si eand̾e loquutionẽ transferre po¬
tuissent interp̾tos nr̃i. qd̾ qͥde in isto
uersu possent: sidicerent facient mi¬
rabilia. Qd enĩ nos habemꝰ qui facit
mirabilia: grecus ht̃ facienti mirabilia:¬

Expanded text:
aeternum misericordia ejus;» sic in omnium capitibus quamvis non sit positum, subaudiendum est, «Confitemini.» Quod in graeco evidentius apparet. Appareret autem et in latino, si eamdem locutionem transferre potuissent interpretes nostri. Quod quidem in isto versu possent, si dicerent, «facienti mirabilia:» quod enim nos habemus, «Qui fecit mirabilia;» graecus habet, «facienti mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
uunt᷑ ora mutoꝵ. constringunt᷑ ianieᷤ
paraliticoꝵ: corrigunt᷑ pedes claudorũ:
De lapidib istis suscitant᷑ filii abrahȩ:
qͥb omnib iam dicat᷑. Domꝰ isrł bene¬
dicite dñm. Domus isrł ꝑtinet ad sem̃¬

Expanded text:
vuntur ora mutorum, constringuntur manus paralyticorum, corriguntur pedes claudorum, de lapidibus istis excitantur filii Abrahae : quibus omnibus jam dicatur, «Domus Israel, benedicite Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥ fec̃ õs gc̃s. Abyssi sunt latentia cor
Latet cor bonũ: ladet cor malũ. Abyssus
est & in corde bono:⁊ in corde malo. E
hec nuda st̃ deo: qũe nicħ latet. Consola¬
tͣ cor bonum: torquet cor malũ. Om̃ia
gͦ quec̾q uoluit fecit in celo & in derra:
in mari & in omnib abyssis. Educeis¬

Expanded text:
luit fecit. Abyssi sunt latentia cordLatet cor bonum, latet cor malum; abyssus est et in corde bono, et in corde malo: sed haec nuda sunt Deo, quem nihil latet. Consolatur cor bonum, torquet cor malum. «Omnia» ergo «quae voluit, fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis.
Abbreviated transcription (Latin):
faccre potuit. ꝙ oculos. et aures ⁊ nares.
& os. et manꝰ. ⁊ pedes: s nec luc̃e oculis.
nec auditũ aurib. nec uocemori. nec
sensũ narib. nec motũ manib. nec iter
De illis autẽ qͥ ñ agnoucrunt. qͥd dicit᷑: ᷤ¬
Similes ilł fiant qui faciunt ea: ⁊ om̃s
qͥ confidunt in eis. Exprimit᷑ eñĩ millis¬

Expanded text:
 oculos, et aures, et nares, et os, et manus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec auditum auribus, nec vocem ori, nec sensum naribus, nec motum manibus, nec iter De illis autem qui non agnoverunt, quid dicitur? «Similes illis sint omnes qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequutori suo sauli malũ ꝓ malo roddi¬
dit. Seruauit autẽ erga cum tant̾a humi¬
litatem: ut illũ regem faccict᷑. se autc̃ canẽ:
Et nec ꝓderue. nec suꝑbe cum eẽt in d̾opo¬
tentior respondebat regi: s cum potiꝰ pla¬
care affectabat humilitate. qmͣ concita¬
re suꝑbia. In potestate datus c̃ci
sauł: & noc adomiuo dõ. ut ci facẽt qͥcqͥd
uellet. S quia p̃ceptum ñ illi erat ut os¬
ad leuitatem potiꝰ defiexit. qđ ci d̃s conces¬
sit. Qui si uellet occidere: caicret ĩumco:
S quomͦ diceret dimitte mͥ debita: sic̃ et
ego dimitco debicorib meis: Hoc scđm¬
retum gestarũ fidẽ: scͥptura diuina conti¬
nec. E solcmus in psalmis ñ ad lutcram
atcendere. sic̃ in omni ꝓpħia: s ꝑ licctr̃a
scrutari mystena. Et meminit caritaᷤᷤ ur̃a.
qͥa cuiꝰdam hominis uoc̃e in omnbus
psalmis soicmꝰ audire: qͥ unꝰ nt̃ caput in¬

Expanded text:
persecutori suo Saüli malum pro malo reddiderit. Servavit autem erga eum tantam humilitatem, ut illum regem fateretur, se autem canem: et non proterve nec superbe, cum esset in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a Domino Deo, ut ei faceret quidquid vellet: sed quia non pad lenitatem potius deflexit quod ei Deus concessit. Qui si vellet occidere, careret inimico: sed quomodo diceret, Dimitte mihi debita, sicut et ego dimitto debitoribus meis . diximus, continet. Sed solemus in Psalmis non ad litteram attendere, sicut in omni prophetia, sed per litteram scrutari mysteria. Et meminit Charitas vestra quia cujusdam hominis vocem in omnibus Psalmis solemus audire; qui unus habet caput
Abbreviated transcription (Latin):
fuctio popłi di. Gccisa ft̃ pͥmogenita eoꝵ.
t᷑hunt pꝰ se turbas indoctas: ip̃a sd̃ pecora:
In hac gͦ afflictione qͥ eccłia assligit᷑. mo¬
rit᷑ ui affugentib fides. moriunt᷑ pͥmoge¬
nita & in doctis ⁊ in indoctis: qͥa ꝑcussit
ds pͥmogenita egipti ab homine usq
ad pecus. E misit signa & ꝓdigia in me

Expanded text:
ctio populo Dei. Occisa sunt primogenita eorum: trahunt post se turbas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur primogenita et in ipsis doctis et indoctis; quia occidit Deus primogenita Aegyptiorum «ab homine usque ad pecus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nunc occidat a cordib scruoꝵ suoꝵ.
et a temptationib eccł̃ie suȩ: ñ cesset
manꝰ eiꝰ in occidendis talib regib & da¬
lib ppłis. Inccrp̃tat᷑ enĩ seon demptatio
ricantes: regẽ hñt temptationem oculoꝵ:

Expanded text:
et nunc occidat a cordibus servorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae suae, nec cesset manus ejus in occidendis talibus regibus et talibus populis: interpretatur enim Seon, Tentatio ricant
Abbreviated transcription (Latin):
aitris suis. Qui ꝑcussit pͥmogenita egi¬
ꝑti: ab homine usq ad pecus. Primoge
nr̃i quib nunc seruimꝰ deo: ipsi fc̃ pͥmo¬
genita nr̃a. Primicias ciũ habemus:
ipãm fidem unde incipimꝰ. Eccl̃ie qppe
dictum ẽ. & uemes et ꝑtransies ab in¬
intio fidi. Et nemo incipit bene uiuere:
nisi a fide: Fides gͦ nĩa: in pͥmogenttis
nr̃is ẽ. Quando custodit᷑ fides nr̃a: ce¬
tera subsequi possunt. Nam qd̾ pur¬
gant᷑ homines cotidie ꝓficiendo inme¬
lius. meliusq uiuendo: ipso intcriori
homine renouato de die indiem. sic̃
dicit apł̃s. & si exterior homo nr̃ cor¬
rumpit᷑. interior tam̃ renouat᷑ dedi¬
e ui diem: ideo fit quia pͥmo genita
fides uiuit. Sigͦ magna cłi gr̃a ẽ ut con¬
seruct᷑ fides nr̃a: magna pena ẽ occid̾e
pͥmogenita. Quando homines in af¬
flictione eccłiȩ ꝑdunt fidem: affligunt
enĩ çccłiam ut ꝑdant fid̾e. nam ⁊ ip̃a
egiptꝰ afflictio intcip̾tat᷑. quic̾q gͦ assti¬

Expanded text:
rs. 8. Qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus.» Primogeri, quibus nunc servimus Deo, ipsa sunt primogenita nostra. Primitias enim habemus ipsam fidem, unde incipimus. Ecclesiae quippe dictum est, «Venies, et pertransies ab initio fidei» : et nemo incipit bene vivere, nisi a fide. Fides ergo nostra in primogenitis nostris est. Quando custoditur fides nostra, caetera subsequi possunt. Nam quod purgantur homines quotidie proficiendo in melius, meliusque vivendo, ipso interiore homine renovato de die in diem, sicut dicit Apostolus, «Et si exterior noster homo corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem» ; ideo fii» . Si ergo magna Dei gratia est ut conservetur fides nostra; magna poena est occidere primogenita, quando homines in afflictione Ecclesiae constituti perdunt fidem. Affligunt enim Ecclesiam, ut perdant fidem: nam et ipsa Aegyptus afflictio interpretatur. Quicumque ergo affli
Abbreviated transcription (Latin):
iuparte uͥ nabitamꝰ. & hic uideo benefici¬
a tua. nubiũ. uentoꝵ. pluuiarũ. Popłm
tuũ attendo. Eduxisti eũ de domo serm¬
tutis. Signa ꝙ ꝓdigia fccisti int̾ inmicos
eoꝵ. Punisti eos: qͦs molestos patiebant᷑:
Impios de t̾ra sua ciecisti. reges eoꝵ. occidi¬
str: t̾iam coꝵ ppło tuo dedisti. Uidi om̃ia:
et impletũ ẽ os meũ laude. Dixi. dñe

Expanded text:
imam partem ubi habitamus; et hinc video beneficiimam partem ubi habitamus; et hinc video beneficia tua, nubium, ventorum, pluviarum. Populum tuum attendo: eduxisti eos de domo servitutis, et signa et prodigia fecisti inter inimicos eorum, punisti eos quos molestos patiebantur, impios de terra sua ejecisti, reges eorum occidisti, terram eorum populo tuo dedisti; vidi omnia, et impletus laude dixi: «Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ eductꝰ ẽ inde ppłs: Qui ꝑcussit gc̾s
multas: quȩ possidebant t̾ram. quam
uolebat cd̃s dare ppło suo. Et occidit re¬
ges fortes. Seon regem amorreoꝵ. & og
regem basan: & omnia regna chanaan.
OMnia ista qͦmͦ commemorat breui¬
t̃ p̃s. sic ea legimꝰ in aluis libris cln̾icis:
&r magna ibi manus dñi. Qñtu iudeᷤᷤ
quȩ facta sunt in impios:caue ne fi¬
ant in te. Ad hoc enim in illos factaft̃.
ut tu tiansires. et eos ñ umitareris: et
talia ñ patereris. Tam̃ uide: qͥa flagel¬
lum dñi ẽ suꝑ omnẽ carn̾ẽ. Ne estimeᷤ
te ñ uider: qñ peccas. Attende exem¬
ista utilia. cum leguut᷑. Quando
ant̾e pius uidet qđ passusẽ impius:
purgat se ab omni impiecate: neue¬
niat & ipse intalem penam. talemq
pulit impios: & dedit terrã eoꝵ. here¬
Stio laudis eiꝰ. Domine nom̃ tuũ mnẽt
num. Post ista omnia quȩ fecisti: qͥd
enĩ uideo qd̾ ñ fecisti: Inspicio ereaturã
tuam qͣm fecisti in celo. inspicio hane

Expanded text:
m eductus est inde populus? «Qui percussit gentes multas:» quae possidebant terram quam volebat Deus dare populo suo. «Et occidit reges fortes; Seon regem Amorrhoeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan.» Omnia ista quomodo commemorat breviter Psalmus, sic ea legimus in aliis Libris dominicis, et magna ibi manus Domini. Quando tu vides quae facta sunt in impios, cave ne fiant in te: ad hoc enim in illos facta sunt, ut tu transires, et eos non imitareris, et talia non patereris. Tamen vide quia flagellum Domini est super omnem carnem. Ne putes te non videri quando peccas, ne ista utilia cum leguntur. Quando autem pius videt quod passus est impius, purgat se ab omni impietate, ne veniat et ipse in talem poenam talemque pulit impios: «Et dedit terram eorum haereslum;» post ista omnia quae fecisti. Quid enim video quae fecisti? Inspicio creaturam tuam quam fecisti in coelo, inspicio hanc
Abbreviated transcription (Latin):
dere. uerũctiã intelligere diuina do¬
nauit. Hoc qui ñdũ possunt. ꝙ solã
fide firmissimã tenent: tanꝗͣ in fra
celos t̾rȩ nomine figurant᷑. Et qͥa in
baptismo qu̾e acceꝑunt inconcussa
ered ulitate consistunt: ideo dictũ ẽ firma¬

Expanded text:
gere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam tenent, tanquam infra coelos terrae nomine figurantur. Et quia in Baptismo quem acceperunt, inconcussa credulitate consistunt; ideo dictum est, «Firma
Abbreviated transcription (Latin):
luit fecit: uoluntat̾e urãm implebitis. E
dũ ñ potestis confitemini: cũ poteritis
grãs agite. Iacentes clamate: erecti suꝑbi¬
uult excitat nubes. tam̃ a t̾ra. fulgura
cis. Pluit.&. gaudes. Qui te terruit: ipse
de reficit. Qui educit uentos de thesauris
sius. Occuitis causis: unde nescis. Quia
enĩ flat uentus sentis: qua causa flat. uł
de quo thesauro rationis eductus sit. nescis:
Debes tam̃ deo pietatem credendi. qͥa ñ
flaret nͥ iussisset ille qͥ fecit. nisi ꝓduxisset
ista: laudamꝰ. miram. benedicimus dm̃:
Uidemus quȩ fecit in hominib. ꝓpt po¬
pulũ suũ. Qui ꝑcussit pͥmogenita egy¬
pti. Et enim ista diuina dicta st̃ quȩ ama¬
res: & ñ crant dicta quȩ timcres. Atcen¬

Expanded text:
te voluntatem vestram implebitis. Sed dum non potestis, confitemini; cum poteritis, gratias agite: jacentes, clamate; erecti, superbivult excitat nubes, tamen a terra. «Fulguracis; pluit, gaudes. ut gauderes fecit. «Qui educit ventos de thesauris suis:» occultis causis, unde nescis. Quia enim flat ventus, sentis; qua causa fiat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescis: debes tamen Deo pietatem credendi, quia non flaret nisi jussisset ille qui fecit, nisi produxisset ista; laudamus, miramur, benedicimus Deum: videamus quae fecit in hominibus propter populum suum. «Qui percussit primogenita Aegypti.» Etenim illa divina dicta sunt quae amares, et non erant dicta quae timeres: atten
Abbreviated transcription (Latin):
Iñqũa id qđ ait qͥ fecit celos m intelle¬
ctu. uel sic̃ alii interp̾tati fc̃ in intelligen¬
tia: utrũ celos intelligibiles significare
hoc mͦ uoluenit. an suo intellectu. uł
sua intelligentia fecisse celos. hoc ẽ in
sua sapientia. sic̃ alibi scͥptũ c̃. omĩa in sa¬
pientia fecisti. eomͦ insinuians unigeni¬
tũ uerbũ: quer pot̃. S si ita ẽ. ut in suo
utellectu accipiamus dñ focisse celos. cur
tantum de celis hocait. cũ omnia in cade
sapientia feccrit: An ibi tantũ expͥmendũ
fuit. ut in ceteris etiã tacitũ posset intelli¬
gi. ut iste sensus sit. qͥ fec̃ celos in intellectu.
qͥ fundauit t̾ram suꝑ aqͣs. ut hic subau¬
dias in intellectu: & sic in cctcris:  Et qͦmͦ

Expanded text:
nquam id quod ait, «Qui fecit coelos in intellectu,» vel, sicut alii interpretati sunt, «in intelligentia,» utrum coelos intelligibiles significare hoc modo voluerit, an in suo intellectu, vel in sua intelligentia fecisse coelos, hoc est in sua Sapientia, sicut alibi scriptum est, «Omnia in Sapientia fecisti» , eo modo insinuans unigenitum Verbum, quaeri potest. Sed si ita est, ut in suo intellectu fecisse accipiamus Deum coelos, cur tantum de coelis hoc ait, cum omnia in eadem Sapientia fecerit? An ibi tantum exprimendum fuit, ut in caeteris etiam tacitum posset intelligi: ut iste sit sensus, «Qui fecit coelos in intellectu, Qui fundavit terram super aquas;» ut et hic subaudias, «in intell
Abbreviated transcription (Latin):
estis: di echificatio estis. Sic̃ sapiens archi¬
tectus fundamentũ posui: aliꝰ suꝑedifi¬
cat. E rgo edificiũ di:. &. agercdi sumus:
Quis inquit plantat iuncã: ꝙ defru¬
ctu eiꝰ ñ ꝑcipit: Ego plantaui apollori¬
gauit: ds̾ autẽ incrementũ dedit. Ergo
& in ęccłia sua. et in predicat orib suiꝰ.
et in plebib sius. tanqm in celo & int̾a:
om̃a quec̃ uioluit fec̃. Parũ ẽ in eis:
in mari & in omnib abissis quecũꝙẜ

Expanded text:
tio, Dei agricultura estis: sicut sapiens architectus fundamentum posui; alius superaedificat.» Ergo aedificium Dei sumus, et ager Dei sumus. «Quis,» inquit, «plantat vineam, et de fructu ejus non percipit» ? «Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit» . Ergo et in Ecclesia sua, et in praedicatoribus suis, et in plebibus suis, tanquam in coelo et in terra, omnia quaecumque voluit, fecit. Parum est in eis: «In mari et in omnibus abyss