comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos delus ⁊ contentio. non ne carnales estis. et
secundum hominem ambulatis: S necesseẽ.
ut caute iuideamis predicatores ilisti. inipĩs
quos corrigunt. cum exparte alia. sortasse aliqͥd
bone oꝑationis inuenunt: ad eadem obuirga¬
tionis uerba cum quanta dispensatione descẽ¬
dunt. Ecce paulus chorinthios docens. eosq in
culpa diuisionis aspiciens: exorsus ẽ. dicens.
ta est uob̾ in xp̃oihu. quia in omnib diuites
sc̃ĩ estis in illo. Multum ꝓfecto laudauit: quos
in xp̃o diuites in omĩb dixit. Et ecce ad huc
blandim̃ta multiplicat: dicens. In omni u̾bo
⁊ in omni scientia. sicut testimonium xp̃i con¬
firmatum ẽ. in uob̃. Testimonium xͥ. inuob̃
doctͥna didicerant. Et mox in laudis consũ¬
matione subiunx̾. Ita ut nichil uob desit. in
ulla grã: expectantib reuelationem dñi nr̃i
ihu xͥ. Quesote paule istis tot fauorib iam
quotendas insinua. Et ecce paulo pꝰ sequitur.
ihu xͥ. ut id ip̃m dicatis om̃s. ⁊ non sint ĩuob̾

Expanded text:
t secundum hominem ambulatis ? Sed necesse est ut caute videamus quia praedicatores justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: ta est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Testimoniumdoctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelationem Dominii. Quaeso te, Paule, istis tot favoribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: i, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis districtum iudicium iam iãq¬
quasi tangit᷑. tanto uehementius formidat᷑.
Et si ea que sciunt nunquam se p̃termisisse
meminer̃: formidant tam̃ illa que nesciunt.
Quia iudelicet semet ip̃os di iudicare. ⁊ comp̃¬
hende omĩno non possunt: atq urgente exitu
subtiliori teit rent᷑. metũ. Uñ redemptor nr̃
solutionr carnis ad ꝓpinquans. ⁊ m̾brorum su¬
orum suorum speciem s̾uans: fc̃s inagonia. ce¬
pit prolixius orare. Quid enim ꝓseille cũ ago¬
nia peteret. qui interris positus celestia cum
potestate tribuebat: S ad propinquante mor¬
te. nr̃e mentis in se certamen expressit: qui uĩ
quandam terroris ac formidinis patimur. cũ
ꝑsolutionem carnis et̾no iudicio ꝓpinquamꝰ.
Neq enim tunc cuiꝰsibet anima inm̃to t̾ret᷑:
qñ pꝰ pusillum hoc inuenit quod in et̾num
uiam uite p̾sentis. nequaquam sine culpa
transire potiumꝰ : consideramus etiam. quia

Expanded text:
quanto magis districtum judicium jamjamquanto magis districtum judicium jamjamque cernitur, tanto vehementius formidatur. Et si ea quae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris et formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit quod in aeternum viam vitae praesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia
Abbreviated transcription (Latin):
mana autẽ aĩa semel et̾nitati statũ deserẽs. ad fluxũ
tẽꝑalitatiᷤꝰ delapsa. hãc mucabilitatẽ alt̾nãtiũ moti¬
onĩiquã dũ caderet uolens appetiit. dum co¬
natur surgere cogitur inuita tolerare. Inde
quippe punita ẽ: uñ delectata. Quia inde
conũsa habet laborem certaminis: uñ puer
iante dĩ oculos quanti sint reatus adtendut̃.
Et cum de his onĩb semꝑ districta iudicia
ꝑtimescant: tunc tam̃ hec uehem̃t̾ metu¬
unt. cum ad soluendum humane conditi¬
onis debitum uenientes. districto iudicio ꝓpin¬
quare. secer nunt. Et fit tanto timor acrior:
quanto ⁊ retributio et̾na uicinior. Ante oculos
autem cordis nichil mane tunc transuolat. de
fantasmate cogitationis: quia subductiseme¬
dio omnib se et illum tantummͦ considerat᷑
cui ad ꝓpinquant. Crescit pauor uicina retri¬
butione iusticie. ⁊ urgente solutione carnis

Expanded text:
mana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum mana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde pervet ante Dei oculos quanti sit reatus attendunt; et cum de his omnibus semper judicia districta pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor butione justitiae, et urgente solutione carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
citus. tacite secum considerare non cessat. et̃¬
nus udex quam districtus adueniat: surĩq
t̾minum cotidie prospicit. ⁊ ante seu̾itatem
tante iusticie quas rationes uite sue sit posi¬
turus attendit. Et sicunta praua oꝑa que ĩ¬
telligere potuit deuitauit: uenturus tamẽ
coram districto udice. illa magisq insemet¬
ip̃o non intelligit. ꝑtimescit. Quis enim con-¬
siderare ualeat. quanta mala ꝑ mom̃ta tempo¬
rum ipsis inconstantib cogitationum moti¬
bus ꝑpetramus. facile e̾. autemoꝑa pu̾sa ui¬
tare: s nimis difficile ẽ. abinlicita cogitati¬
tatis inutile. Inirsum. Indie cum iudicab̾
dominus occulta hominum. Qui etiam p̃¬
misit. Int̾ se inuicem cogitationum accu¬
santium. aut etiam defendentium. Et̃ rur¬
sum. Labia dolosa ĩ corde &e corde locuti st̃ mala.
E̾t rursũ. Etem̃ ĩ corde ũ qͥtates oꝑamim ĩ t̾ra. Hu¬

Expanded text:
citus tacite secum considerare non cessat, aetecitus tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae positurus sit attendit; et si cuncta prava opera quae intelligere potuit devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala, per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est autem opera perversa vitare, sed nimis difficile est ab illicita cogitatiI, 1. Et rursum: In die cum judicabit Dominus occulta hominum . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Hu
Abbreviated transcription (Latin):
lis autem ds. qui non pacietur uos temptari.
suꝑquam potestis:s faciet cum temptatione
etiam ꝓuentum. ut possitis sustinere citius
consolationis ope succurrit. et surgentes tem¬
ptationum stimulos mitigat: inpugnantesꝙ
se cogitationum motus interua pace tranquil¬
lat. Moxq anima inm̾sam de spe celesti leticiã
ꝑcipit. dum de uictum malum respicit. quoo
tolerauit: ut ute de hoc temptato liberatoq
homine dici debeat. Uidebit faciem eius in ui-¬
bilo. ⁊ liberauit animam suam neꝑgeret inin¬
tenitum. s uiuens lucem uideret. hisitaq duab
uicib idẽ. conũsionis. et probationis. ꝑmero¬
rem leticiamq transactis. suꝑẽ terria: cuiꝰ ⁊ me¬
rorem ad huc sustineat. et gaudia consequatur.
pꝰconu̾sionis namq certamina. pꝰ probatioĩs
erumnã restat ad huc dura temptatio:quia
uenue non potest ad ꝑfecte gaudia lib̾tatis.
nisi pͥus debitum soluerit humane conditi¬
onis. Conu̾sus autem quisq. sibi caute solli¬

Expanded text:
i non patitur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere , citius nobis consolationis ope succurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit, dum devictum malum respicit, quod toleravit, ut jure de hoc tentato liberatoque homine dici debeat: Videbit faciem ejus in jubilo; et, liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucvicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute solli
Abbreviated transcription (Latin):
acriores. s longiores existunt. Minus autem
dolent. sed maiuis inficiunt. quia dum menti
dutius ad herent: tanto fiuire minus pauẽ¬
di. quantomagis ad sueti. Inter hec ergo de pre¬
hensa mens huc illucq distendit᷑. ⁊ multiplici¬
bus temptationum estib dissipat᷑. Et sepehĩc
inde ꝓnocata cui temptanti uicio obiuet. uel
quod pͥmum inpugnet ignorat. Uñ plerumq
euenit. ut dum nimis insurgentia uicia cruci¬
ant:. dum repugnantis animum iam iamq¬
quasi mlapsum desꝑationis inclinant:. Domĩ¬
sus quisq hanc ip̃am sulimitatis uiam qmͣ
sͥ ad remedium eiegit expauescat: et quasi n
summo eductus titubat. qui mnimo solidius
stabat. Ita uero circum frem̃tib temptationũ
motib angustat᷑: ut recte de eo dici debeat. ab¬
hominabilis eifit iuita sua panis:⁊ anime

Expanded text:
acriores, sed longiores existunt. Minus autem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis inficiunt: quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde provocata cui tentanti vitio obviet, vel quod primum impugnet ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jam jamque in lapsum quasi desperationis inclinant; conversus quisque hanc ipsam sublimitatis viam, quam sibi ad remedium eligit, expavescat, et quasi in summo eductus titubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis ei fit in vita sua pan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdet in publicum quicquid in radice iuuebat
occultum. Ita ⁊ incorde seculatium. sepe occulta
quedam temptationum radix non facile apparꝰ
exsurge quia uelud inuia actionũsita. transeñ¬
tium terit᷑ pede cogitationum: ⁊ ꝑ innumeras
curas quasi multis itinerantib p̾mit᷑. neuide¬
atur. Siautem ꝑ conũsationis grãm auia cord̃
curarum turba remouet᷑. ut nulla actionum
insolentia conterat. nullus cogitationũ tumul
tus p̾mat. tunc quod occultum latebat agnos¬
cit᷑. tunc de radice uiciorum pungit lib̾e spina-
temptationum. Contra quam bene uiuentis
manu agit᷑ ut in quantum potest fieri non
tegatur occuta. s radicitus euenat᷑. Quod do¬
nec fiat unus cuiusq conu̾si ammum. ita
hec spina conturbat: ut sepe ꝑcussione subi¬
ta pene suꝑan se sentiat. eiusq uulmis me¬
dullitus inflictum exicialiter ꝑtimescat.
plerumq uͦ ipsi temptationum stimuli. dũ
musum ueniunt dilatant᷑: ⁊ non quidem

Expanded text:
prodit in publicum quidquid in radice vivebat prodit in publicum quidquid in radice vivebat occultum. Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam tentationum radix non facile apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita transeuntium teritur pede cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur, ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentitus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur, ut quantum potest fieri non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitiabiliter pertimescat. Plerumque vero ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et non quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagitur. sine puluere temptationis. plerũq¬
mulis agitat᷑. qͣlib ante conu̾sionis gr̾am num¬
quam pulsatum seesse reminiscit᷑. non qua tunc
hec eadem radix temptationis de erat:s quia ñ
apparebat. humanus quippe animus. multis
cogitationib occupat᷑. sepe sibimet ip̃i aliquomͦ
manet incognitꝰ. ut omĩno quod tolerat nesci¬
at. Quia dum ꝑ multa spargitur: abint̾na sui cog¬
nitione remouet᷑. Si autẽ dõ uacare appetat. ⁊ ra
mos multimode cogitationis abscidat: tunc li¬
bere conspicit. quod deintima radice carnis pro¬
cedit. Cardius namq sinaseit᷑ in uia itmeranti¬
um pedib teritur: atq ip̃o usu transeuntiũ eus
suꝑficies neappareat confricat᷑. S quamuisde¬
suꝑ fructificantes spine non appareant: subt̃
tamen radix occulta ꝑdurat. Si autem eum tͣn¬
seuntium pedes terere ⁊ caitare cessauerint: mox
insuꝑficiem surgendo ꝓgreditur: et ꝑspinam

Expanded text:
peragitur sine pulvere tentationis. peragitur sine pulvere tentationis. mulis agitatur, qualibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cognitione removetur. Si autem Deo soli vacare appetamos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit, quod de intima radice carnis procedit. Carduus namque si nascatur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper fruticantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eum transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam
Abbreviated transcription (Latin):
minus ininchoatione dulcedinis. maiꝰ ila¬
bore ꝓbationis. Numquam uͦ laborem temp¬
tationis dispar sequit᷑ ꝑfectio firmitatis: qr
iuxta summam certaminis. remunerat᷑ quis¬
q plenitudine. ꝑfectionis. plerumq autem
ineo quisq conu̾sus labit᷑. quod dum quib¬
dam donis gr̃e dulcedine inchoationis excipit᷑:
confirmationem accepisse se ꝑfectionis arbitra-¬
tur.⁊ plenitudinem consũmationis estimat.
que ad huc blandim̃ta esse inchoationis igno¬
rat. Uñ fit ut dum subita temptationis pro¬
cella tangit᷑: despectum se cd̃o. ⁊ ꝑditum suspicet᷑.
Qui sunchoationiᷤᷤ sue non passim crederet: ad¬
huc in prosꝑis positus. mentem ad adu̾sa pre¬
pararet. Et uiciis uenientib pꝰmodum tam fir¬
mius resistere quam ea etiam sagatius p̃idis¬
set. Que quidem tranquillius si p̃uidet tolerat.
eoꝵ tam̃ omĩno certamina etiam sip̾uideat non
declinat: quia usus nr̃i itineris nequaquam

Expanded text:
minus in inchoatione dulcedinis, majus in laminus in inchoatione dulcedinis, majus in labore probationis. Nunquam vero laborem tentationis dispar sequitur perfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus labitur, quod dum quibusdam donis gratiae, dulcedine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinis consummationem aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se Deo et perditum suspicetur. Qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmius resisteret quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem tranquillius si praevidet tolerat. Eorum tamen omnino certamina, etiamsi praevideat, non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas ostendit᷑. ne in ip̃a sua teneri¬
tududine atq in choatione turbati ad hocter¬
riti redeant quod euaserunt. pͥus ergo suami¬
tatem securitatis sentiunt: pͥus pacis quiete
nutͥunt᷑. pꝰ cognitam uero dulcedinem. tanto
iam tolerabilius temptationum certamina suꝰ¬
tinent: quanto incło altius cognouere quod
ament. Uñ ⁊ petrus pͥus inmontem ducit᷑. pͥus
claritatem transsigurationis dominice contẽ¬
platur: itunc demum temptari ancilla int̾ro¬
gante. ꝑmittit᷑ ut ꝑtemptationem fc̃ss ex
infirinitate conscius. ad illud flendo ⁊amãdo¬
recurreret. q̃d̃ audiss. Et cum eum timoris
unda in peccanti pelagus raperet: ẽẽt. pͥoris
dulcedinis anchora que retineret. Sepe autẽ
tam diutia si ĩt temptationum c̾taminaꝗͣ.
longa inchoationum fuerant blandim̾ta. Se¬
pe uero mauᷤ dat᷑ in inchoatiatione dulcedi-¬
nis: minꝰ autem in labore probationis. Sepe

Expanded text:
tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod evaserunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere quod ament. Unde et Petrus prius in montem ducitur, prius claritatem transfigurationis dominicae contemplatur, et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitate conscius, ad illud flendo et arecurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda in peccati pelagus raperet , esset prioris dulcedinis anchora quae retineret. Saepe autem tam diutina sunt tentationum certamina, quam longa inchoationum fuerant blandimenta. Saepe vero majus datur in inchoatione dulcedinis, minus autem in labore probationis. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Nam sepe conũsi quiq inipo ad huc adi¬
tu inchoationis sue. uł tranquillitatem paca¬
tissimam carnis. uł dona prophecie uł p̃di¬
cam̃ta doctrine. uł signorum miracula uel
grãm curationis accipiunt: pꝰ hec autẽ duris
temptationum probationib fatigant᷑. aquib
temptationib. ad huc cum inciꝑent talde libe.¬
ros seesse crediderunt. Quod diuine gr̃e dispe¬
satione agit᷑. ne ĩ ĩchoatione sua temptationũ
aspitate tangant᷑: quia si eorum initia a mari¬
tudo temptationis exceꝑit tam facile ad ea que
reliquerant redeunt. quam nec longius dis¬
cesserunt. Nam contemptis prius uiciis qua¬
siuuxta possitis replicant᷑. Uñ ⁊ spͥptum ẽ. Eum
emisiss pharao popłm. ñ eos duxit dominꝰ
ꝑuiam t̾re philistum que uicina ẽ. reputans
ne forte peniteret eum. siuidiss: adu̾sũ se bel¬
la consurgere ⁊ reu̾t̾et᷑ in egyptum. Exegypto
itaq exeuntib euicino bella subtrahuntur.
quia derelinquentib seculum quedam pͥus

Expanded text:
t. Saepe conversi, qui in ipso adhuc aditu inchoationis suae vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, vel signorum miracula, vel gratiam curationis accipiunt: post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus tentationibus adhuc cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt, quod divina gratia dispensatorie agitur: ne inchoatione sua tentationum asperitate tangantur; quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, etiam facile ad ea quae reliquerant redirent, quam nec longis discesserant, nam contemptis prius vitiis quasi juxta positis replicarentur. Unde scriptum est: Cum dimisisset Pharao populum, non eos duxit Dominus per viam terrae Philistiim, quae vicina est, reputans ne forte poeniteret eum si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum. Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bella subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbie ostentant: Uñ fit ut eorum p̾dicatio cõ¬
cors sibi manere non possit: quia id quod rec¬
tum loquentes seminant. puerse tum̾tes in¬
pugnant. humilib namq auditorib u̾basu¬
a non conpaciendo:. ẜuix dedignando largiũ¬
tur. Ionge quippe se inaltum positos estimant:
et suꝑ eosdem auditores suos. qĩ procedentis doc¬
trine respectum. ux desũmo dignant̃ incli¬
nant. At contra u̾ba iustorum exradice ueni¬
unt. humilitatis: ut fructum ualeant ferre
pietatis. Et quicquid salubre potueritit: nõ
tumendo. s conpatiendo subministrant. Uiqͥp
res suos inse ita transformant: ac si ⁊ illi ꝑistoᷤ
hoc quod audiunt. doceant: Et isti ꝑillos hocꝙ
docendo ꝓferunt: discant. heliu ergo typum
arrogantium tenens. ⁊ cum ꝓnuntiationis os¬
tentatione inchoans: quid dicat audiamus. Se¬
quit᷑. audite sapientes u̾ba mea. ⁊ eruditi aus
cultate me. Auris enim u̾ba probat: ĩguttur

Expanded text:
perbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio conperbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per veres suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequicultate me. Auris enim verba probat, et guttur
Abbreviated transcription (Latin):
do ad sacras m̃tis nuptias exegypto uocaret᷑.
quasi arrarum uice. pͥus accepit blandim̃ta
signorum. coniuncta autem. ꝓbationib exer
cetur inheremo: ꝓbata uero ĩ ꝓmissioĩs c̾rã uirtu¬
tis ꝓlenitudine c̃firmat᷑. Ante igit᷑ inmiracu¬
lis degustauit. quod appet̾et: pꝰ modum inla¬
bore temptata ẽ. sigustare nouerat qd̃ guftas¬
set: ad extremum quoq prenius acciꝑe meruit
quod laborib probata custodiuit. Eta gͦ uitã¬

Expanded text:
Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta acetur in eremo; probata vero, in repromissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quod appeteret, postmodum in labore tentata est si custodire noverit quod gustasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vita
Abbreviated transcription (Latin):
dm ꝓficerent: tunc acriores temptationum
u̾sionis agnoscit. hec secunda suborit᷑: qr ne se¬
curitatis negligentia dissoluat᷑. inpulsu temp¬
tationis afficit᷑. Et quidem quisq in ipo conu̾
sionis initio magna plerumq extipit᷑ dulce¬
dine consolationis .s durum laborem pꝰ mo¬
dum probationis experit᷑. Tres quippe sut̃
modi conũsorum: inchoatio medietas atq
ꝑfectio. Nĩchoatione autem inuenuint blã¬
dim̃ta dulcedinis: in medio quoq temꝑe cer¬
tamina temptatioĩs. Adextremum uero ꝑfec¬
tionem plenitudinis. pͥus ergo illos duicia
suscipiunt que consolent᷑: pꝰ modum a mara
que exerceant:⁊ tunc demum suauia. atq
sublimia que confirment. Nam et sponsam
suam uir quisq pͥus dulcib blandũtis fouz
quam tam̃ iam conuinctã asꝑis in crepatioib
ꝓbat: probaram uͦ securis cogitationib pos¬
sidet. Uñ plebs is rahelitica cum spondente se

Expanded text:
Deum proficerent, tunc acriores tentationum Deum proficerent, tunc acriores tentationum ersionis agnoscit, haec secunda suboritur, quia ne securitatis negligentia dissolvatur, impulsu tentationis afficitur. Et quidem quisque in irsationis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum probationis experitur. Tres quippe modi sunt conversorum. Inchoatio, medietas, atque perfectio. In inchoatione autem veniunt blandimenta dulcedinis; in medio quoque tempore certamina tentationis; ad extremum vero perfectio plenitudinis. Prius ergo illos dulcia suscipiunt quae consolentur; postmodum amara quae exerceant, et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Plerumquisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se
Abbreviated transcription (Latin):
hostes occurrunt. Iam peccã p̃tĩta uelud extinc¬
tos egiptios pꝰ terga reliquimus. s ad huc nocen¬
tia uicia quasi ali hostes obiuant: ut ad t̾ram re¬
ꝓmuissionis ꝑgentib ceptũ it̾ int̾cludant. Iam
pͥores culpe. uelud insequentes adũsarii sola
diuina uirtutute prostrate sunt: s temptati¬
onum stimuli quasi hostes alii contra faciem
uenunt. qui ⁊ cum nr̃o labore superent᷑. Conu̾̃¬
Sio. uidelicet securitatem parit: mat̾ autẽ neg¬
legentia. solet esse securitas. Ne ergo securitas
ad huc in hac uita nos positos quantomagis noˢ
sibi rebellare conspicit: tanto ampliuis expug¬
nare contendit. Cos enim pulsare neglegit qͥͦs
quieto iure possidere se sentit. Pontra nos ue¬
ip̃o dominus subquadam dispensatione figura¬
uit. qui diabolum non nͥ pꝰ baptisma se tempta¬
re ꝑmisit. ut signum nob quod dam future cõ¬
ũsationis innueret. quod m̃bra eiꝰ pꝰquã ad

Expanded text:
hostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinchostes occurrunt. Jam peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus; sed adhuc nocentia vitia, quasi alii hostes obviant, ut ad terram promissionis pergentibus coeptum iter intercludant. Jam priores culpae, velut insequentes adversarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur. Conversio videlicet securitatem parit, mater autem negligentiae solet esse securitas. Ne ergo securitas adhuc in hac vita nos positos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos veipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit , qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversionis innueret, quod membra ejus postquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
grã. diu nos istis difficultatib affici ñ ꝑmitrit :
ruptis peccatorum nr̃orũ unculis citius nos
adlib̾tatem noue conu̾satioĩs consolando per¬
ducit. Et p̾cedentem tristiciam subsequens le¬
ticia iefouet e ita ut conũsi unius cuiꝰq animꝰeo
magis aduotum suum ꝑueniendo gaudeat: quo
magis se ꝓillo meminit laborando doluisse. fĩt
cordi ĩm̾sa leticia quia eiquem desiderat. iam ꝑ
spem securitatis ꝓpinquat. ut recte di hoc dici
debeat. Dep̃cabitur d̾m ⁊ placabilis eierit.⁊
uidebit faciem iniubilo: uł certe liberauit: a¬
nimam suam ne ꝑgeret inuit̾itum. s uiuens¬
esse secredat: et quem pugna meroris supera¬
re n̾ualuit. ne ip̃a pꝰ modum securitas sternat
lispensantedł̃o ꝑmittit᷑. ut pꝰ conũsi onẽ suã
temptationum stimulis fatigetur. Iam quip
pe ꝑconu̾sationem rubsum mare transitumẽ.
s adbuc inheremo uite p̾sentis ante faciem

Expanded text:
gratia diu nos istis difficultatibus affici non permittit, gratia diu nos istis difficultatibus affici non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinculis citius nos ad libertatem novae conversationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse. Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam suam ne se esse credat, et quem moeroris pugna superare non valuit, ipsa postmodum securitas sternat, dispensante Deo 772 permittitur ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam quidem per conversionem Rubrum mare transitum est; sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
siderans curarum secularisi uult cõpedes ttĩpere:
i uiam di ꝑspaciũ secure conu̾sationis ambu¬
lare: desid̾iorum temporalium graue honus
abicere: ⁊ leue uigum dñi lib̾a seruitute porta¬
re. Cogitanti i. ista. occ̾rit illa familiariꝰ sua carnali cde¬
lectatio: qͣ ĩuet̾ata dudũ. qͣnto eũ diutiꝰ tenuit.
tanto artius astringit: atq ase tardius abrre ꝑ¬
mittit & quis ibi meror. que anxietas cordisqñ
hinc sp̃s uocat. hinc cara reuocat. hĩc amor no¬
ue conu̾sationis inuitat. hinc usus uetustae
ꝑ u̾sitatis in pugnat. hinc desid̾io ad spiritalẽ
patͥam flagrat:⁊ hinc inse ip̃o carnalem concu¬
piscentiam tolerat. que eum aliquomͦ etiam in¬
uitum deiectat: Recte gͦ de hoc amarescente ho¬
mine dici potest. Abhominabilis ei fit inuita
sua panis. ⁊ ad propinquabit corruptiomi am¬
ma eius. ⁊ uita illiꝰ mortiferis. S quia diuina

Expanded text:
siderans, curarum secularium vult compedes rumpere, siderans, curarum secularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulare, desideriorum temporalium grave onus abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua carnalis delectatio, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit. Et quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat; hinc amor novae conversationis invitat, hinc usus vetustae perversitatis impugnat; hinc desiderio ad coelestem patriam flagrat, et hinc in semetipso carnalem concupiscentiam tolerat, quae eum etiam aliquo modo invitum delectat? Recte ergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita sua panis; et appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Sed quia divina
Abbreviated transcription (Latin):
debit faciem eius inuibilo. ⁊ lib̃auit animam
suam ne ꝑgeret mint̾itum: s uniens lucẽ ude¬
ret. In his itaq tam collectis coaceruatisq sen¬
tentiis ⁊ supra mer or amaritudinis: ⁊ infrasub¬
iecta ẽ. leticia securitatis. Moxq post hec dicitur:
ħ omĩa oꝑatur d̾s trib uicib ꝑsingulos. Acsi
diceret. Quod semel deuno dixi: hoctrib uicib
ꝑ singulos agitur. S solleit̾ intuendum ẽ que
iste tres uices sint. quib unus quisq homo an¬
xietate meroris afficit᷑:. ⁊ pꝰ merorem ꝓtinus ad
securitatem leticie reuocat᷑. Id eium suꝑuis. sic̃
iam dixi. narrauerat: quod et grauis pͥus me¬
ror. afficit. ⁊ magna pꝰmodũ leticia adtollit. Igi¬
tur siuigilant̾ intendimꝰ. has tres uices meroris
⁊ leticie inunius cuiꝰq electi animo. istis alt̾nari mo¬
dis inuenimꝰ: id e. couũsatione. tẽptatiõe. morte. In
pͥma qu ippe quam diximus conu̾sionis uice
grauis merorẽ: cum sua unusquisq peccata cõ¬

Expanded text:
debit faciem ejus in jubilo, et liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. In his itaque jam collectis coacervatisque sententiis, et supra moeror amaritudinis, et infra subjuncta est laetitia securitatis; moxque post haec dicitur: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos. Ac si diceret: Quod semel de uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae tres istae vices sint quibus unusquisque homo anxietate moeroris afficitur, et post moerorem protinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, et magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanter intendimus, has tres vices moeroris et laetitiae in uniuscujusque electi animo istis altdis invenimus, id est conversatione, tentatione, morte. In prima quippe, quam diximus, conversationis vice, gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata con
Abbreviated transcription (Latin):
mum stimulis meroris afficit᷑:⁊ magnis post¬
modum securitatis gaudĩis refouet᷑. Et quia ẽ¬
elefti unius cuiꝰq mens. his trib uicib¬
idẽ. uł labore conu̾sionis. uł temptatione
ꝓbationis. uł formidine solutionis atterit᷑ atq¬

Expanded text:
mum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudiis refovetur. Et quia electi uniuscuid est vel labore conversionis, vel tentatione probationis, vel formidine solutionis afficit
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Iustutaq anima. inuibilo faciemdi cõspi¬
cit. quia tantum deleticia int̾na ꝑcipit. quan¬
tum caꝑe uł ad sumpta uix possit. Ibi gͥlucem
iuuens uidet: quia spiritalem oculum mradi¬
os int̾mi solis insigit. Ibi lucem uuens uidet.
quia omĩiam mutabilitatis iucissitudine
atq obumbracione calcata uĩtati et̾nitatis ĩ he¬
ret. eiq in herendo quem cernit ad similitudi¬
nem in cõmutabilitatis ad surgit᷑ atq inseme.¬
ip̃am auctoris sui inconu̾sibilem speciem dum
respicit. ad sumit. Que enim ad mutabilitatem
ꝑsemet ip̃am lapsa ẽ: ad inmutabilitatis statũ
inmutabilem uidendo format᷑. Igit᷑ heliu de
afflicto hoc liberatoq homine. quia pͥmũ me¬
roris a maritudinem. ⁊ pꝰ modũ gaudia c̃solatiõis
expressit: apte subiunx̾. Hec omĩa oꝑat᷑ deus:
trib uicib ꝑsingulos. Nidelicet conu̾sionis
ꝓbationis ⁊ mortis. Quia ꝑtria hec. ⁊ duris pͥ¬

Expanded text:
ret. Justi itaque anima in jubilo faciem Dei conspiret. Justi itaque anima in jubilo faciem Dei conspicit, quia tantum de laetitia interna percipit, quantum capere vel assumpta vix possit. Ibi igitur lucem vivens videt, quia spiritalem oculum in radios aeterni solis infigit. Ibi lucem vivens videt, quia omni jam mutabilitatis vicissitudine atque obumbratione calcata, veritati aeternitatis inhaeret; eique inhaerendo quem cernit, ad similitudinem incommutabilitatis assurgit, atque in semetipsam auctoris sui inconversibilem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad mutabilitatem per semetipsam lapsa est, ad immutabilitatis statum immutabilitatem videndo formatur. Igitur Eliu de afflicto hoc liberatoque homine, quia prius moeroris amaritudinem et postmodum gaudia consolationis expressit, apte subjunxit: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet conversionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris pri
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħs dicit. Sidixerimus quia pecc̾m ñ habemꝰ:
ip̃inos seducimus. ⁊ uĩtas in nob nonẽ. Quio gͦ
facient tabule. si tremunt columpne: Aut qͦ¬
isi uirgulta immobilia stabunt. si huiꝰ
pauoris turbine etiam cedri quatiunt᷑ . Soluti¬
oni gͦ carnis. ad ꝓpinquans: non numquam ter¬
rore uindicte etiam iusti anima turbat᷑. Cui et
si quid tranquillium in hac uita sapere potuit.
mortis articulo int̾ueniente concutit᷑. ut iure
dici debeat. Abhominabilis ei fĩt inuita sua pa
nis. ⁊ anime illius cibus. ante desiderabilis. Uel
certe ꝓpt̃ pauoris penam: hoc quod illic subdit᷑.
lius mortiferis. S quia iustorum anime ale¬
uib quibq contagiis. ipo sepe mortis pauore
purgantur. ⁊ eterne retributionis gaudia iam
abip̃a carnis solutione ꝑcipiunt. Plerumq ue-
et dum uetur statis debitum soluunt: noui iã
muneris letia ꝑfruuntur: recte dicit᷑. Uidebit
suãmꝑgeret inint̾itum. s uiuens lucem uioe¬

Expanded text:
s dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut quomodo virgulta immobilia stabunt, si hujus pavoris turbine etiam cedri quatiuntur. Solutioni ergo carnis appropinquans, nonnunquam terrore vindictae etiam justi anima turbatur. Cui et si quid tranquillum in hac vita sapere potuit, mortis articulo interveniente concutitur, ut jure dici debeat: Abominabilis fit ei panis in vita sua, et animae ejus cibus ante desiderabilis. Vel certe et reliqua. Sed quia justorum animae a levibus quibusque contagiis ipso saepe mortis pavore purgantur, aeternae retributionis gaudia jam ab ipsa carnis solutione percipiunt. Plerumque veret dum vetustatis debitum solvunt, novi jam muneris laetitia perfruuntur, recte dicitur: « Videbit suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem vide
Abbreviated transcription (Latin):
merebat᷑ existunat. Iste autem quia quanto
maiorum exempla consid̾at. tanto districtiori
examinatiõe se pensat: minꝰ se ꝑcussũ quã mereba¬
tur agnoscit. quia in illorum iusticia c̃spicit.
quam grauis sibi culpa fueRit.
quod errauit. Et icirco hoc quod patitur. distric¬
tum esse non sentit:quia districte nouit pẽ¬
sare quod fecit. Ualde autem facile e̾. ut pecca¬
torem se quisq cum nichil ꝓpeccato suopa¬
titur. fateat᷑. Securi uidelicet iniquos nos di¬
cimus cum uindictam nullam deimquitate
sentimus. Nam pectatores nos quidem intrã¬
quillitate loquimir: s cum de peccatis ipsis
flagello int̾ueniente corripimur murmura¬
mus. Pena ergo nos int̾rogat: siueracit̾ cog¬
noscimus culpam. Uiritaq iustus. quia culpã
suam districte considerat: ⁊̃ inflagello positꝰ
dicat. Et̃ ut eram dignus. ñ recepi. Sequit᷑. li¬

Expanded text:
merebatur existimat. Iste autem, quia quanto merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
qui se esse ñ credunt. Nam sepe contingit ut
passim se homines iniquos eẽ. fateant᷑: s cum
peccã sua ueracit̾ aliis arguentib audiunt:
defendant se sũmope. atq innocentes iuderi
conentur. Unus quisq gͦ cũtalis est.⁊ sideli¬
qui dicit uere ñ dicit: quippe qui peccatorem
señ excordis intimo. s uerbotemis asserit. Qͥa
em̃ scͥptum ẽ. iustꝰ inpͥncipio accusatorẽ. sui:
iste deconfessione peccati ornari uoluit. non
humiliari. Peraccusationem suam humilis
appetut uidi. non esse. Nam si confitendo pecca¬
tum essebumilis ueracit̾ appeteret: deppetra¬
tione peccĩ arguentes se alios non inpugnaret.
Itaq iustus uitam suam uidicans ꝑ exempla
meliorum. excordis intimo cognoscit se ẽẽ. qd̾
dicit. it enim. Peccaui: ⁊ uere deliqui. atq
de ẽo ip̃o quem tolerat flagello subiungat.
Et cit eram dignus: ñ recepi. Unus quisq enĩ¬
derat. si ueltanto. uł ampluis se ꝑtussum. qmͣ

Expanded text:
qui se esse qui se esse passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. 23. Qui pro peccatantum vel amplius se percussum quam
Abbreviated transcription (Latin):
respiciunt. quib meliores se e̾ẽ. glorient᷑.⁊ icir¬
co ꝓficere ad meliora ñ possunt: quia hoc sibi
sufficere estimant. qđ pessimos ante cedunt:
Omiseri uiam pergnnt:⁊ intergo respiciunt.
ꝑspem quidem quasi ante se pedem ꝓferrut᷑.
s ꝑconsiderationem prauorum hominum
pꝰ se oculos tendunt. Recti uid̃ĩ appetunt: sed
ad inueniendos se tortam regulam sumunt.
uiem̃ semet ip̃os quales sunt cognoscere ap¬
petunt: non det̾iorum conspicere. s melio¬
rum exempla debuerunt. Idciro ergo pec¬
catores se ẽe. ñ intelligt̃: qͥa hoiẽs ñ attendut̃.
Nam si homines adtenderent: quantum
peccando distarent. abonis hominib inue¬
nirent. Exempla. De hoc penitente qui id¬
circo bonorum exempla considerat. ut sibi¬
met ip̃i quantũ abono recessit innotescat.
Sequit᷑. Et uere deliqur: ⁊ ut eram dignus ñ re¬
cepi. Peccatores se plerumq confitent᷑. etiam

Expanded text:
respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirrespiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo poenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat Sequitur: Et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. - Peccatores se plerumque confitentur, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tam sͥ sapientiam scripsit uob̃: sic̃ ⁊ inomĩb
epistolis loquens in eis. de his in quib sunt.
quȩ difficilia st̃ intellectu. Eccepaus ĩ apłis marat᷑
Qͥs est hoc nͥ qd̾ scĩuiri dũ uͥtutũ consideratiõe uici¬
sim sibi alios p̃ferunt: uolantia animalia alaꝵ
ꝑcussione setangunt: uteo aduolatum se al¬
tius excitent: quo humilius alter in alt̾o qd̃
admiret᷑ uidet. hinc itaq colligendũ ẽ. quanta
debemus sollicitudine meliorum uitã conspi¬
cere. nos qui ininfi mis iacemus: siz hiqͥiam
tanta scĩtate sublimes sunt. ut ꝑhumilitatiᷤ
gressum admatora ꝓficiant. ad huc querut̃
maliis quod imitantes admirent᷑. S ħ reꝓbi
p̃munt. Qui ⁊ si qñ inuia dñi ueniunt: ñ ad
meliorum uestigia. s ad intuenda semꝑ dete¬
riorum exempla uertunt᷑. Neq enĩ eoꝵ uitã
consid̾ant. quib se humiliando pꝰ ponant: sed
quib suꝑbiendo se p̾ferant. Det̾iores namq

Expanded text:
tam sibi sapientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus tam sibi sapientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur  est hoc, nisi quod sancti viri, dum virtutum consideratione vicissim sibi alios praeferunt, volantia animalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirentur. 21. Reprobpremunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Iala mea uicin um animal ferio: si ali¬
quando altĩ opus bonum quod imitet᷑ ostendo.
S qͥa scõꝵ uitã significari istis aĩalib diximꝰ: libet ĩ
ipsouolatu aĩaliũ ocłosm̃tis actolłe. & qͣnta uicissĩ
alarũ ꝑcuisiõe se excitent. subtili c̃sideratione pen¬
sare. Paulus namq cum cet̾orum sc̃orum sol¬
licitudinem inp̃dicatione robustius laboran¬
do transcenderet. ut abelatione sep̃meret ⁊ nireᷤ
suaᷤ in humilitatis gremio mitriret: crudelita¬
ris sue antique ñinmemor a postolorum omĩ¬
um innocentiam contemplatus ait. Ego enĩ
sum minimꝰ apłorũ. qui ñ sum dignus uocari
apłs: quia ꝑsetutus sum eccł̃iam dĩ. Et tam̃
eorumdẽ omniũ apłorum pͥmus. quasi accep¬
ti pͥncipatus oblitus. acsiminus ip̃e aliquid
saperet: inpaulo sapientiam mirat᷑. dicens. Si¬
cut ⁊ karissimus frat̾. nr̃ paulus. secundũ da¬

Expanded text:
cendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si alicendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur ostendo.s animalibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et tamen eorumdem omnium apostolorum primus, quasi accepti principatus oblitus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum da
Abbreviated transcription (Latin):
exbonis que non habet. ⁊ inferiorem se babentib
pensat. Sicq fit: ut dum ille misto. atq hic in¬
illo respicit quod admiret᷑: distincta bona ⁊ ab
altitudine elationis repͥmant. ⁊ ad studium pro¬
uectus ascendant. Magna namq sollicitudie
ad curam nr̃e meliorationis accingimur: quan¬
do id uirtutis in aliis cernimus. quod ñ habe¬
mus. Uñ erechiel ꝓpħa cum uolantia animalia
ad alt̾am. Quid namq alas animalium nͥ uir¬
tutes debemꝰ sentire scõrum. Qui dum t̾rena
despicuint:ad celestia uolando subleuantur.
Uñ recte etiam ꝑysaiam dicit᷑. Qui confidũt
indño mutabunt fortitudinem : ad sument
penas ut aquile. uolantia itaq animalia. alis
suis uicissĩse feriunt: quia scoͬrum mentes in
eo quod suꝑna appetunt. consideratis inuicẽ
alt̾ñis uirtutib excitant᷑. Ala enim sua me ꝑtu¬
tit. qui exemploscĩtatis propͥe me admelius ac¬

Expanded text:
ex bonis, quae non habet, inferiorem se habentibus ex bonis, quae non habet, inferiorem se habentibus pensat? Sicqillo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia ad alteram . Quid namque alas animalium, nisi virtutes debemus sentire sanctorum? Qui dum terrena despiciunt, ad coelestia volando sublevantur.ecte etiam per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius ac
Abbreviated transcription (Latin):
molestiẽ mala subleuare. Alius ꝑcurationis
grãm mala p̾sentis molestie subleuat: s tam̃
quia prophecie sp̃m non habet. quid sequat᷑.
ignorat. Alius in digentib multa iam propͥa
largiri potest: s tam̃ iniuste agentib obuiare
libere ñ potest. Alius iniuste agentib audact̃
ꝓdeo obuiat: s tam indigentib que habet.
tribuere omĩa recusat. Alius iam ⁊ ab ocioso
se sermone restringens lingue lasciuiam supe¬
rat. s tam̃ ad huc insurgentis ire stimulos per¬
fecte non calcat. Alius insurgentẽ iram iam
ꝑfecte edomat: s tam̃ ad huc linguam inietiã
relaxat. Quid ẽ. hoc quodiste eobono indiget.
quo alius pollet. ⁊ illecum multis polleat a¬
bunde. aliis bonum ad esse consid̾at. quosibi
de eẽ. suspirat: nisi quod mira nob̾cum. dispẽ¬
satione agit᷑. ut ꝑ hoc quod alt̾ habet. ⁊ iste nõ
habet. unus alt̾i melior ostendat᷑: Quatinꝰ tan¬
to ardentius. adhumilitatẽ quisq ꝓficiat: qͣnto

Expanded text:
sublevare. Alius per curationis gratiam mala praesentis molestiae sublevat, sed tamen quia prophetiae spiritum non habet, quid sequatur ignorat. Alius indigentibus multa jam propria largiri potest, sed tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen indigentibus, quae habet, tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget, quo alius pollet, et ille cum multis polleat, abundet, aliis bonum adesse considerat, quod sibi deesse suspirat: nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc, quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur: quatenus tanto ardentius de humilitate quisque proficiat, quanto