comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te capitis uliꝰ erat scͥpta. In eo autem qͦd dic̃ in
ueste poderis qͣm pontifex habebat totum esse
orbem t̾rarum. ⁊ parentũ magnalia in .iiii. or¬
dinib lapidtm sculpta.⁊ magnificentiam d̃i
indiademate qmips e pontifex ĩ capite gere¬
bat. Licet ħ uirtutum õĩum expͥmant seriem
qͣs pontifer dĩ in doctͥna & conu̾satione fua
habe debet: tñ sensum quem hebrei in ueste
sac̃dotalihñt. hic ponentes: misticam eius
significationem alibi disserendam reser¬
uamꝰ. Quatuor gͦ colores ad .iiii. elementa
referunt: ex qͥb uniu̾sa subsistunt. Byssum¬
t̾re deputant: qͥa ex t̾ra gignit᷑. Purpurã ma-¬
ri qͣ ex eiꝰ cocleis tinguit᷑. Iacinctum aeri ꝓpt̾
coloris similitudinem. Coccum igni ⁊ ethe¬
riqͥ hebraiee sani appellat̾. & iustum esse¬
uestimentum ẽ: t̾ram sigc̃ans. Sed̾m iacin¬
ctinum aereum colorem demonstrans:
qr de t̾renis paulatim ad excelsa sustollim.

Expanded text:
te capitis illius sculpta erat. In eo autem quod dicit in te capitis illius sculpta erat. In eo autem quod dicit in veste poderis, quam pontifex habebat, esse totum orbem terrarum, et parentum magnalia in quatuor ordinibus lapidum sculpta, et magnificentiam Dei in diademate quam ipse pontifex in capite gerebat, licet haec virtutum omnium exprimant seriem, quas pontifex Dei in doctrina et conversatione sua habere debet, tamen sensum quem Hebraei in veste sacerdotali habent, hic ponentes mysticam ejus significationem alibi disserendam reservamus. Quatuor ergo colores ad quatuor elementa referunt ex quibus uniterrae deputatur, quia ex terra gignitur, purpura mari, quia ex eius cocleolis tinguitur, hyacinthus aeri propter coloris similitudinem, coccus igni et aetheri, qui Hebraice \'sani appellatur, vestimentum est terram significans; secundum hyacinthinum aereum colorem demonstrans, quia de terrenis paulatim ad excelsa sustollimur,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓuniu̾so popło supplicantib. Siuͦ auqnͣdo
oriat᷑ indignatio dĩ. ⁊ ueniat ꝓpeccĩs seua cor¬
reptio: indurent᷑ autem corda nr̃a ne conuer¬
tam ad dm̃. neue humiliem᷑ in conspectu eiꝰ.
ut in ꝯfessione supplicationũ motꝰ eiꝰ ⁊ iracũ¬
diam mitigemꝰ. s econtrario dicamꝰ. ñ ẽ cura
do de uita mortalium. nec ꝑtinent ħ ad dm̃:
reliqͥt nos olim. nec ad noticiam eiꝰ ista ꝑueni.¬
unt: si talia cogitemꝰ in cordib nr̃is. ⁊ hec de
ore nr̃o ꝓcecdant: certum ẽ ñ eẽ ĩ nob moysen
& aaron. legis scilicae scĩam &e fructꝰ penitentie:
ꝑ qͦs int̾itum imminentis exitii possimꝰ euad̾e.
Cum enim iam acuatim cecidissent suꝑ alteru¬
trum mortui: int̾stetit ⁊ amputauit impetũ:
&e diuisit illam qͦ ad uiuos ducebat uiam. In
ueste enĩ podis qm babebat. totꝰ erat orb trarum:
& parentum magnalia ĩ.iiiͬ. ordinib lapidum
erant sculpta:⁊ magnificentia tua indiadema¬

Expanded text:
 universo populo supplicantibus. Si vero aliquando oriatur indignatio Dei, et veniat pro peccatis saeva correptio, indurentur autem corda nostra, nec convertamur ad Dominum, neque humiliemur in conspectu ejus, ut in confessione supplicantium motus ejus et iracundiam mitigemus, sed contra dicamus, Non est cura Deo de vita mortalium, nec pertinent haec ad Deum; reliquit nos olim, nec ad notitiam ejus ista perveniunt: si talia cogitemus in cordibus nostris, et haec de ore nostro procedant, certum est non esse in nobis Moysen et Aaron, legis scientiam, et fructus poenitentiae, per quos interitum imminentis exitii possimus evadere. cum enim iam acervatim cecidissent super alterutrum mortui interstetit et amputavit impetum et divisit illam quae ad vivos ducebat viam in veste enim poderis quaet parentum magnalia in quatuor ordinibus lapidum erant sculpta, et magnificentia tua in diadema
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ad suum genꝰ ab initio refigurat᷑ dũ
p̃ceptis obaudit sinconditoris. ⁊ eiꝰ in om̃ib
deseruiret uoluntati. Ad hoc enim creata est.
ut subiecta & obediens suo fieret creatori qͣ¬
liter autem nubes castra isrlitarum oꝑuerit.
ita ut luceret eiꝰ innocte. & obumbraret eos
cont᷑ solis ardorem indiẽ Qualit̾ ꝙ rubrum
mare diuisum uiam popłodi p̃paret. hostesq
illors in semet reductum demergeret. erodi sa
incarnationemque cdentes in hoc mundolu¬
mine euangłii illustrat. ⁊ gr̃a sira a ꝑsecutoribꝰ
suis ꝓtegit atq custodit. Mare atit̃ rubrum
baptismi gerit sacram̃tum: ũ saluant᷑ fideles
ce suffocant᷑ cont᷑rie potestates. S sic̃ tẽ filii isrł¬
ubati dño laudes decantauere tͥpudio mag¬
nogaudentes. Uidentes mirabilia ⁊ monstra.
tanqm enim eq̃ depauerunt.⁊ tanqm agni

Expanded text:
ad suum genus refiguratur dum praeceptis obedit sui conditoris, et ejus in omnibus deservit voluntati. Ad hoc enim creatura est, ut subjecta et obediens fieret suo creatori. Qualiter autem nubes castra Israelitarum operuerit, ita luceret eis in nocte et obumbraret eos contra solis ardorem in die, qualiterque Rubrum mare divisum viam populi Dei praepararet, hostes illorum in semet reductum demergeret. Exodi satincarnationem, quae credentes in hoc mundo lumine Evangelii illustrat, et gratia sua a persecutoribus suis protegit atque custodit. Mare autem Rubrum baptismi gerit sacramentum ubi salvantur fideles, et suffocantur contrariae potestates; sed sicut tunc filii Isrino laudes decantavere tripudio magno gaudentes. Videntes mirabilia et monstra. Tanquam enim equi depaverunt escam,
Abbreviated transcription (Latin):
&e õs cundem potum sp̃italem biber̃t. Bibebant
autem de sp̃itali: conseqͣnti eos pet᷑. Petra autẽ
erat xp̃s. Totꝰi enim legis firmamentum. & fig̾e
uit. Qͥ autem ñ cdidit: qͣsi p̃uaricator legis ĩ
et̾num ꝑibit. Ed enm ab igne ñ pot̾at ext̾mi

Expanded text:
um spiritalem biberunt. Bibebant autem de spiritali consequente eos petra: petra autem erat Christus . Totius enim legis firmamentum et figuravit; qui autem non crediderit, quasi praevaricator legis in aeternum peribit. Quod enim ab igne non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
qui inte confidunt. Conftindunt᷑ hac sententia
õs impii ⁊ peccõres: qͦd cum cet̾a cͥatura factori suo
deseruiat: ipsi soli eiꝰ uoluntati &e mandatis re¬
pugnare inueniant᷑. S qr nemo pot̾it resistere
uoluntatieiꝰ: inde m̾ito c̾aturarum õiũ concor¬
dia flagellant᷑ atq corripi unt᷑. Et siñ pęnitue¬
rint neq se correx̾int: ꝑpetuis pęnis cruciandi
tͣdent᷑. Solis aut̃ bonis uera p̃parant᷑ bona. ini¬
quis aut̃ indeficientia destinata st̃ tormenta.

Expanded text:
qui vitae confidunt. Confunduntur hac sententia qui vitae confidunt. Confunduntur hac sententia omnes impii et peccatores, quod cum caetera creatura creatori suo deserviat, ipsi soli ejus voluntati et mandatis repugnare inveniantur. Sed quia nemo poterit resistere voluntati ejus, inde merito creaturarum omnium concordia flagellantur atque corripiuntur, et si non poenituerint neque se correxerint perpetuis poenis cruciandi tradentur. Solis autem bonis vera praeparantur bona, iniquis autem indeficientia destinata sunt tormenta.
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃ores cruciat intelligit᷑. ita ⁊ in celesti cibo
consolatio suꝑna. qͣiustos ac d̃o deuotos cotidie
refouet sig̾cat᷑. Alit̃. Manna sig̾cat panem illũ
qͥ in euñgłio ait. Ego stum panis tuite qͥ de celo
descendi: & douitam mundo. quiuenit ad me
ñ efuriet: & qui cdit in me ñsitiet unquam.
Q item. Panis inqͥt quem ego dabo caromea est.
ꝓmundiuuita. Et rursum. Qui manducat car¬
nem meam.⁊ bibit sanguinem meumrin me ma¬
nec & ego ineo. Quiẽq gͦ adhuiꝰ panis participa¬
tionem ueracit̾ ꝑtienit: ꝓculdubio uitam ȩt̾nam
sine fine possidebit. Pruciant᷑ gͦ reꝓbi sp̃itali fa¬
me.⁊ pascunt᷑ electi salubͥt cȩlestipane. Iui eoti¬
die diu̾siᷤ laborib p̃parant᷑ ad fut᷑am pȩnam: isti
aut̃ ope diuina cotidie nutriunt᷑ ad et̾nam uita.
enĩ tͥ fact̾ori deseruiens exeandescit in torm̃tum ad¬
uersus imustos: & lenior fit ad b̃nfaciendũ ꝓhis

Expanded text:
peccatores cruciat intelligitur, ita et in coelesti cibo peccatores cruciat intelligitur, ita et in coelesti cibo consolatio superna, quae justos ac Deo devotos quotidie refovet significatur. Aliter manna significat panem illum, qui in Evangelio ait: Ego sum panis vitae qui de coelo descendi, et do vitam mundo. Qui venit ad me non esuriet, et aui credit in me non sitiet unquam. Et item: Panis, inquit, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Et rursum: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in eo . Quicunque ergo ad hujus panis participationem veraciter pervenit, procul dubio vitam aeternam sine fine possidebit. Cruciantur ergo reprobi spiritali fame, et pascuntur electi salubriter coelesti pane: illi quotidie diversis laboribus praeparantur ad futuram poenam; isti autem ope divina quotidie nutriuntur ad vitam aeterni deserviens, excandescit in tormentum adversus injustos, et lenior fiet ad benefaciendum pro his
Abbreviated transcription (Latin):
ctus inimicoꝵs ext̾minabat ignis ardens in
gͣndine ⁊ pluuia chorus cans. hoc aut̃ it̾m:
ut nutͥrent᷑ iusti etiam sue uirtutis oblitꝰ est.
inde maiores gras referrent: qr ñ solum ab
Siqͥs autẽ querendum putat qͥd sit qͦd dic̃
niuẽ ⁊ glaciem sustin̾e uim ignis ⁊ ñ tabesce.
oportebat sufferebat:⁊ tñ qñ oportebat. ad ca¬
lorem solis liqͦͤfiebat. Legit᷑ qͦ in erodo qͦd appa¬
ruisset in solitudine aibum minutũ. ⁊ quasi
pilotonsum ĩsimilitudinẽ pruine suꝑ t̾ram:
cuiꝰesum sentiebant. qͣsi simile c̃melle mixtum
nec obuim ignis defectum patiebat᷑. Unde in
nũoꝵ libroscͥptum est. Erat autem man quas
sem̃ coriandri coloris dellii: circumibatq po¬
pulus ⁊ colligens illud frangebat mola. siue
terebat in mortario coqͣns in olla ⁊ faciens ex
eo turtulas saporis qͣsipanis oleati.Sole autẽ
orto liq̃fiebat. Mistice aut̃ sic̃ in flagello gͣndi¬
nis ⁊ ignis dura inc̾patio ꝗͣ scͥptura quina

Expanded text:
us inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans. Hic autem iterum ut nutrirentur justi, etiam suae virtutis oblitus est. inde majores gratias referrent, qui non solum ab Si quis autem quaerendum putat, quid sit quod dicit, nivem et glaciem sustinere vim ignis et non tabescere, oportebat sufferebat, et tamen quando oportebat, ad calorem solis liquefiebat. Legitur quoque in Exodo, quod apparuisset in solitudine album minutum et quali pilo tonsum in similitudinem pruinae super terram, cujus esum sentiebant quasi similae cum melle mistum, nec ob vim ignis defectum patiebatur. Unde in Numerorum libro scriptum est: Erat autem manna quasi semen coriandri coloris bedellii; circuibatque populus colligens illud, frangebat mola, sive terebat in mortario, coquens in olla et faciens ex eo tortulas saporis quasi panis oleati. Sole autem orto liquefiebat . Mystice autem sicut in flagello grandinis et ignis dura increpatio, quasi Scriptura divina
Abbreviated transcription (Latin):
serunt cuncta qͦ fuerunt in agͥs ab homine
usq ad ium̃tum: cunctãq herbamagͥ per¬
cussit gͣndo. ⁊ õe lignum regionis confre¬
git. Nec mirum qͦd duo contͣria elem̃ta.
hoc est ignis ae gndosimul feriebant: q̃m
oĩa catoris sui consentiunt uoluntati:. nec
ibi ẽ aliqua adu̾sitas uͥ diuina imꝑat ma¬
iestas. Quodam enim tp̃r mansuetabat᷑
ignis ne comburent᷑ qͦ ad impios missa e¬
rant animalla: sut ipsi uidentes scirent
qm̃ di iudicio ꝑatiunt᷑ ꝑsecutionem. et
qͦdam tp̃r in aqua suꝑ uirtutem ignis ar
dñs suꝑsodomam ⁊gomorram ignem &
sulphur de ceł a dñout dis ꝑdet impios:
& in exodo mixtura grandinis ⁊ ignis
narrat᷑ impios ꝑcussisse: ita in nũorũ
lbro commemorant᷑ igniti Berpentes qͥ
rebellosos ⁊mmuratores ext̾minauierunt
qͣtinꝰ ipsi ꝓt̾ui agnosce̾nt quod oĩs cat᷑a

Expanded text:
runt cuncta quae fuerunt in agris ab homine usque ad jumentum, cunctamque herbam agri percussit grando, et omne lignum regionis confregit . Nec mirum quod duo contraria elementa, hoc est, ignis et grando simul feriebant, quoniam omnia creatoris sui consentiunt voluntati, nec ibi est aliqua adversitas, ubi divina imperat majestas. Quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne comburerentur, quae ab impiis missa erant animalia, sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei judicio patiuntur persecutionem. Et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardDominus super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur de coelis a Domino ut disperderet impios , et in Exodo mistura grandinis et ignis narratur impios percussisse , ita in Numerorum libro commemorantur igniti serpentes, rebellosos et murmuratores exterminasse, quatenus ipsi protervi agnoscerent, quod omnis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
&e grandinib & pluuiis ꝑsecutionem passift̾.
& ꝑ ignem consũmati. qͦd mirabile erat. ĩ aqͣ
que omnia extinguit. plꝰ ignis ualebat: um¬
dex est enim orb iustoꝵ. Cum moyses pharao¬
nem dñiubo cõpellebat. ut filios isrł abire ꝑ¬
mitt̾et ex egypto q̃tinꝰ sacͥficarẽt dño in deser¬
to. indurat᷑ ꝓphana uoce respondit. Nescio
dñm ⁊ isrł ñ dimittam. Iuaꝑpt̾ diu̾sis plagis
simul cũ ppłos suos correptꝰ ẽ. Int̾ q̃s gndine
simul ⁊ igne ꝑcutiebat᷑. sic̃ legit᷑ in exodo: q̃m¬

Expanded text:
et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustonem Domini verbo compellebat, ut filios Israel abire permitteret ex Aegypto, quatenus sacrificarent Domino in deserto, induratus profana voce respondit: Nescio Dominum, et Israel non dimittam . Quapropter diversis plagis simul cum populo suo correptus est, inter quas grandine simul et igne percutiebatur sicut legitur in Exodo: q
Abbreviated transcription (Latin):
qͦc̃q uult fac̃ ĩ celo ⁊ in t̾ra. in mari ce in oĩbus
abyssis. Ipse curat corpora:. ipse abspiritalibus
bestus hoc ẽ malignis sp̃itib saluat & aĩas.
nec ẽ qͥ possit resistere uoluntati eiꝰ. Homo au¬
tem occidit qͥdem ꝑ maliciam animam suã
&e cum exierit sp̃s ñ reutet᷑. nec reuoeabit aĩã
qͤ recepta est. s tuam manum effugere im¬
possibile est. ꝑmaliciam hoĩs aĩa occidit᷑.¬
hoc ẽ ꝑneqͥciam ꝓpͥe uoluntatis ⁊ effectum
pͣui oꝑis. Unde qͥdam ait. neminem ledi poese
nͥ a semetipso: qr aut ꝓpͥi sceleris ipse inuen¬
tor ẽ aut aliene neqͥtiȩ assensor ⁊ fautor. Si
enim hõ custodit io hẏi m̃tem suam ⁊ ñ cõ¬

Expanded text:
que vult facit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis; ipse curat corpora, ipse a spiritalibus bestiis, hoc est, malignis spiritibus salvat et animas, nec est qui possit resistere voluntati ejus . Homo autem occidit quidem per malitiam animam suam, et cum exierit spiritus non revertur, nec revocabit animam quae recepta est, sed tuam manum effugere impossibile est. Per malitiam hominis anima occiditer nequitiam propriae voluntatis, et effectum pravi operis. Unde quidam ait: Neminem laedi posse nisi a semetipso, quia aut proprii sceleris ipse inventor est, aut alienae nequitiae assensor et fautor. Si enim homo custodit mentem suam, et no
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝓꝓt̾ea q̃ ilł ostensa ⁊ missast̃. ⁊̃ a necessaria
ꝯeupiscentia au̾terent᷑. Hi autem inbreui in¬
opes fact̾i. nouã gustauert̾ escã. oportebat enĩ
illis qͥdem sine excusatione suꝑuenire int̾itũ.
ex̾centib tyrannidem. his autem tm̃ ostendẽ
quẽadmodũ inimici illoꝵ ext̾minabantur.
Legit᷑ in libro nũoꝵ qͦd popłs isrłiticꝰ cũ esum
carnium ĩ deserto concupierat multitudinẽ
coturnicũ dño tͥbuente acceꝑit: qͣs comedẽs
saciatꝰ est usq ad nausiam. S tam̃ ñ ꝓcul ab
eis fuit ipsiꝰ coneupiscentiȩ uindicta. Nam
furor dñi concitatꝰ in popłm ꝑcussit eũ pla
ga magna nimis: uocatꝰq est locꝰ ille sepulch¬
rum concupiscentiȩ. Hoc gͦ nunc cõmemo¬
rat sapĩa alt̾nando disputans de int̾nicione
egyptioꝵ ⁊ correptione isrłitaꝵ: qr cumilli
do repugnantes ce ĩ popłm eiꝰ tyrannidem exet¬
centessine excusatione subito ꝑiert̾. Isti uͦ ad

Expanded text:
a quae illis ostensa et missa sunt, etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam; oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem; his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur. Legitur in libro Numerorum quod populus Israeliticus cum esum carnium in deserto concupierat, multitudinem cothurnicum Domino tribuente acceperit, quas comedens satiatus est usque ad nauseam, sed tamen non procul ab eis fuit ipsius concupiscentiae vindicta, nam furor Domini concitatus in populum, percussit sit eum plaga magna nimis, vocatusque est locus ille sepulcrum concupiscentiae . Hoc ergo nunc commemorat sapientia alternando disputans de internecione Aegyptiorum et correptione Israelitarum, quia cum illi Deo repugnantes et in populum ejus tyrannidem exercentes sine excusatione subito perierunt. Isti vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nutu suo regit uniuisa. flagello puniens ĩpios
& pane cȩlesti reficiens pios. .x.¬
moria enĩ sermonum tuoꝵ eraminabant᷑ uelo
cit̾ ⁊ sanabant᷑: ne ĩ altã incidentes obliuionẽ
ñ possent uti tuo adiutorio. Etenim neq herba
neq malagna sanauit illos: s tuus dñe sermo
Nota qͦd dic̃ a serpentib lesos. ñ ꝑ malagnia
hoc ẽ filium. ꝑquem uniu̾sa condita sunt.¬

Expanded text:
qui nutu suo regit universa, flagello puniens impios, qui nutu suo regit universa, flagello puniens impios, et pane coelesti reficiens pios. moria enim sermonum tuorum examinabantur, et salvabantur, ne in altam incidentes oblivionem, non possent uti tuo adjutorio; etenim neque herba neque malagma sanavit illos, sed tuus, Domine, sermo Nota quod dicit a serpentibus laesos, non per malagma hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
Rect̾e gͦ eneꝰ serpens ipse erat: qͥ ligno fuspen¬
sus est. Es qͥ ppe metauis cȩt̾is durabiliꝰ ẽẽ sol&r.
Et apte eneꝰ serpens lignosuspens est: ut dñs
& in serpente mortuus. & in exe sig̾caret᷑ et̾nꝰ:¬
locustaꝵ ⁊ muscaꝵs occidert̾ morsꝰ: ñ ẽ inuen¬
ta sanitas anime illoꝵ: qr digni erant ab huiꝰ¬
modi ext̾minari. filios autem tuos: nec draco¬
num uenenatorum uicerunt dentes. Notanda
est distinctio: qr siẽ elect̾os aliqnͣdo castigatio
Custodiam diligent̾ obseruent: itareꝓbos qͦq
correptio adhibita deiẽ ac dis ꝑdit: qm̃ nulla ĩ
eiꝰᷤ inuenit᷑ correctio ⁊ em̃datio condigna: łpt̾ca
gͦ idolatͣs parua amantia douolente int̾emet̃:
Et econtͣrio isrlitas cultores ueri łi uis uenenato¬
rum serpentium ñ potuit ext̾minare: qm̃ nouit
dñs pios de temptatione eriꝑe: iniqͦs uͦ in diem
iudicii cruciandos seruare. Unde & sequiti.
Narrat qͦd mortis ⁊ uite sol dñs hãt potestatem

Expanded text:
eneus est serpens ipse, qui ligno suspensus est, aes quippe metallis caeteris durabilius esse solet; et apte aeneus serpens ligno suspensus est, ut Dominus et in serpente mortalis, et in aere significaretur aeternlocustarum et muscarum occiderunt morsus, et non est inventa sanitas animae illorum; quia digni erant ab hujuscemodi exterminari. Filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes. Notanda est distinctio, quia sicut electos aliquando castigatio um ejus custodiam diligenter observent, ita reprobos quoque correptio adhibita dejicit ac disperdit, quoniam nulla in eis invenitur correctio et emendatio condigna; propterea ergo idololatras parva animantia Deo volente interemerunt, et e contrario Israelitas cultores veri Dei, vis venenatorum serpentium non potuit exterminare, quoniam novit Dominus pios de tentatione eripere, iniquos vero in diem judicii cruciandosNarrat quod mortis et vitae solus Dominus habeat potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
& pone cum ꝓsigno: qͥ ꝑcussꝰ asper̾it eum. uiuet.
ficit gͦ moyses serpentem eneum. c&e posuit eum
ꝓsigno: quem cum ꝑcussi aspicent. sanabantur
S diligent̾ pensandum est hoc qͦd dr. Qui enĩ
conũs est ñ ꝑhoc qͦd uidebat sanabat᷑: s ꝑ te oĩum
saluatorem. Non enim eneus serpens qͥ ꝓsignofi
ipse saluauit genꝰhumanum. Omma enim in
fig̾a contingebant ilt. Scͥpta st̃ aut̃ ad correptio¬
nem nr̃am in qͦs fines scłoꝵ deuenerunt. S qͥd
illud sig̾cat qͦd uuln̾a in hoĩb ex mors u feroꝵ
serpentium facta. exaltato ⁊ res pecto eneo ser¬
pente sanabant᷑. Nͥ qͦd ñc in typosaluiatoris qͥ
ferum antiquumq serpentẽ in patibulo cru¬
cis tͥumphauit. diaboli uenena suꝑant᷑. Ita ut qͥ
uere exp̃sseq imaginem filii dĩ passionẽq eiꝰ
conspexit conseruet᷑. hoc enim sig̾cant ⁊ u̾ba ip¬
sius dñi dicentis. Sic̃ exaltauit moyses in heremo

Expanded text:
 pone eum pro signo: qui percussus aspexerit eam, vivet. Fecit ergo Moyses serpentem aeneum et posuit eum pro signo, quem cum percussi aspicerent sanabantur . Sed diligenter pensandum est hoc quod dicitur: Qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur, sed per te ominum salvatorem. Non enim aeneus serpens, qui pro signo fiipse salvavit genus humanum: omnia enim in figura contingebant illis. Scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt. Sed quid illud significat quod vulnera in hominibus ex morsu ferorum serpentium facta exaltato et respecto aeneo serpente sanabantur, nisi quod nunc in typo Salvatoris, qui ferum antiquumque serpentem in patibulo crucis, triumphavit, diaboli venena superantur? ita ut qui vere expresseque imaginem Filii Dei passionemque ejus conspexerit, conservetur. Hoc enim significant et verba ipsius Domini dicentis: Sicut exal
Abbreviated transcription (Latin):
legis tue. uienim conu̾sus est. ñ ꝑ hoc qͦduide¬
bat sanabat᷑. s ꝑ te õium saluatorem. In hoc ar¬
tem ostendisti inimicis nr̃is: qr tues qͥlibas
ab oĩ malo. Item legit᷑ in ỹdict̾o libro nũorum.
sit dñs in popłin ignitos serpentes. Ad quorum pla¬
gaᷤ. & mortes plurimortm. uenerunt ad moy¬
sen atq dixert̃. Peccauimꝰ qi locuti sumꝰ cẽ dñm¬

Expanded text:
e. Qui enim conversus est, non per hoc quod videbat sanabatur, sed per te omnium salvatorem; et in hoc autem ostendisti inimicis nostris, quia tu es qui liberas ab omni malo. Item legitur in praedicto libro Numerorum minus in populum ignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes plurimorum venerunt ad Moysen et dixerunt: Peccavimus, quia locuti sumus contr
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ꝑmulieres cor eiꝰ. ut sequeret᷑ dos alienos. nec
erat cor eiꝰ ꝑfect̾um cũ dño dosuo. sic̃ fu̾at cor dd̃pa¬
tris eiꝰ. iratꝰ dñs dirumpens scidit regnum illiꝰ. ⁊ fili
idem salomon qͥ int̃ptat᷑ pacificꝰ innoĩe ⁊ inpłibus
oꝑib suis sig̃cat regem nr̃m pacificum: de qͦ ꝓpħa
ait. Oriet᷑ in diebꝰ eiꝰ iꝰticia ⁊ abundantia pacis. do¬

Expanded text:
deos alienos, nec erat cor ejus perfectum cum Domino Deo suo, sicut fuerat cor David patris ejus. Iratus Dominus disrumpens scidit regnum illius, et filiis idem Salomon, qui interpretatur pacificus, in nomine et in pluribus operibus suis significat regem nostrum pacificum, de quo Propheta ait: « Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis, do
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtute penetͣret: qͥ nob inse c̃dentibꝰ carnis qͦ mun¬
diciam largiret᷑: ⁊ sub eoꝑ increm̃ta tp̃m uirtꝰ casti¬
tatis excresceret. Inipsa qͦ eors tͣnslatione. qui as¬
censionem dñicam ut uidł̃ famuli designauert̃.¬
⁊ in ipso se qͥ ad celum ascendit dñs ostendit. Nã
enoch qͥdem uxorem ⁊ filios habuit: helyas uero
neq uxorem neq filios legit᷑ habuisse. Pensategͦ
patint̃ ostendit᷑. Translatꝰ nanq ẽ enoch ꝑ coitũ

Expanded text:
nobis in se credentibus carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret. In ipsa quoque eorum translatione, qui ascensionem Dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in ipso se, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem, neque filios legitur habuisse. Pensate erpatenter ostenditur; translatus namque est Enoch per coitum
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͦd apudsareptenam uiduam tp̃r siccitatis ale¬
bat᷑. signficat inundo qͥĩmaligno positꝰ ẽ. arido.
& sterili ꝑmanente. ĩ eccłia catholica pie receptos ⁊
tractatos fideles ipsam benignissimam matrem pas¬
bndict̾ionis faria redundat. in omnibꝰ fere gentib
fame manente: quaꝵs esuriemĩ u̾bo di. ⁊ fidit̾nitatis
inediam ꝯgrue p̃figurauit illa qͦndam triemno
fames. In hoc autem qͦd fuscitauit filium matris¬
familie. expandens se tͥbꝰ uicib suꝑ puerum. typẽ
gerit saluatoris qͥ ꝑfidem sc̃ẽ tͥnitatis fuccurrit
mundo. ⁊ suscitauit illum a peccatimorte. ⁊ trips¬
it de fut᷑e ꝑditionis damno. Nam qͦd mitat rex
impiꝰ duos qͥnqͣgenarios cum subditis sͥ militib.
ut exhibeant helyam. qͥ diumo igne ꝯfumpti st̃.
t̾citis autem missꝰ saltiat᷑. hoc mist̾tum ht̃. Quin¬

Expanded text:
eo quod apud Sarepthanam viduam tempore siccitatis aleeo quod apud Sarepthanam viduam tempore siccitatis alebatur, significat mundo, qui in maligno positus est, arido et sterili permanente, in Ecclesia catholica pie receptos et tractatos fideles ipsam benignissimam matrem pasbenedictionis farina redundat, in omnibus fere gentibus fame manente, quarum esuriem in verbo Dei et fidei Trinitatis inediam congrue praefiguravit illa quondam triennio fames; in hoc autem quod suscitavit filium matrisfamiliae, expandens se tribus vicibus super puerum, typum gerit Salvatoris, qui per fidem sanctae Trinitatis succurrit mundo, et suscitavit illum a peccati morte, et eripuit de futurae perditionis damno. Nam quod mittit rex impius duos quinquagenarios cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumpti sunt, tertius autem missus salvat
Abbreviated transcription (Latin):
& in amicicia tua decorati st̃. Nam nostuita uiui¬
mus tm̃: pꝰ mortem aut ñ erit tale nomen nr̃m.
Narrat hystoria regum de helye ꝓphe gestis mira¬
bilib. qͣlit̃ duos qͥnqͣgenarios ab ochoria rege
ad se missos. misso igne de celo ꝯflagͣre fecerit:⁊
qͣlit̃ ipsi regi ĩ lect̃o egͦtanti denunciau̾it qͦd de
lect̾o suosanꝰ ñ descendet. s morte moreret᷑: eo quod
consulũ it beelzebub dm̃ accaron de salute sua ⁊ ñ
dñm dm̃ isrł. Marrat ⁊̃ qualit̃ clauserit cȩlum an¬
dotesbaal iusserit occide: qͣlit̃q achab ĩpisssimo
regi uit̾itum suum p̃dixerit: qͥ ĩmõ te choreb cũ do
locutꝰ ẽ: ⁊uisiones uidit. Hic duos reges inultionẽ
suꝑ isrł. necñ ⁊ helyseum filicĩ saphath ordinauit
ẽ in celum: futurꝰ ante diem iudicii in t̾ra iuxtama¬
lachie ꝓpħiam. ut ꝯu̾tat corda patrum ad filios.
⁊ corda filioꝵ ad patres coꝵs: ne forte ueniat dñs. &
ꝑcuciat tram anathemate. Mystice aut̃ helyas ĩ

Expanded text:
et in amicitia tua decorati sunt; nam nos vita vivimus tantum, post mertem autem non erit tale nomen nostrum. » Narrat historia Regum de Eliae prophetae gestis mirabilibus, qualiter duos quinquagenarios ab Ochozia rege ad se missos, misso igne de coelo conflagrare fecerit, et qualiter ipsi regi in lecto aegrotanti denuntiaverit, quod e lecto suo sanus non descenderet, sed morte moreretur; eo quod consuluerit Beelzebub deum Accoron de salute sua, et non Dominum Deum Israel. Narrat etiam qualiter clauserit coelum andotes Baal jusserit occidere, qualiterque Achab impiissimo regi interitum suum praedixerit, qui in monte Choreb cum Deo locutus est et visiones vidit. Hic duos reges in ultionem super Israel, nec non et Elisaeum filium Saphath ordinavit est in coelum venturus ante diem judicii in terram juxta Malachiae prophetiam, ut convertat corda patrum ad filios, et corda filiorum ad patres eorum, ne forte veniat Dominus et percutiat terram anathemate. Mystice autem Elias in
Abbreviated transcription (Latin):
rȩꝓmissionis ing̾diñualente : ingdit᷑ iħs ⁊ caleph
qͥ int̃p̃tat᷑ qͣsicor. cum t᷑ba popłi nousut possideat
illã. Qͦd autẽ ait caleph hodie ualeo siẽ uale¬
bam: sigcat qͦd sc̃s qͥsq ⁊ intelligens corde. simili¬
ter ualet ĩ p̃sentibꝰ. ⁊ ĩ p̃t̃itis. ⁊ ĩ nouissimis ⁊ inue¬

Expanded text:
missionis ingredi non valente, ingreditur Jesus et Caleb, qui interpretatur quasi cor, cum turba populi novi, ut possideat illam. Quod autem ait Caleb: « Hodie valeo sicut valebam, » significat quod sanctus quisque et intelligens corde, similiter valet in praesentibus, et in praeteritis, et in novissimis, et in ve
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ malos rectores in ȩccłia: qͥ t̾renis cupiditatib de¬
lm̃t sollicitudinẽ sͥ ꝯmissors. Int̾ptat᷑ aut̃ roboam.
latituro popłi. Ib̃n latitudo popłi noĩari possunt.
qͥ latam ⁊ spaciosam inã gͣdientes. ꝑ qͣm multi ua¬
dunt ad mortem: angustamuiam q̃ paucorũ ẽ.
⁊ ad et̃iam uitã duc̃ ingͥdi detrect̾ant. Relict̾oq
scõꝵ patrum ꝯsilio. quoꝵ dicta ⁊ exempla ad cel¬
situdinem tendt̃ ꝑfectionis: eligunt ruenum
obtemꝑare p̃ceptis hoc ẽ eorũ qͥ iuuemlibꝰ desi¬
deriis mancipati. laudibꝰ iniqͥs ⁊ adulationib

Expanded text:
. Significat ergo malos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dehabent sollicitudinem sibi commissorum. Interpretatur autem Roboam latitudo populi, et bene latitudo populi nominari possunt qui, latam et spatiosam viam gradientes, per quam multi vadunt ad mortem, angustam viam, quae paucorum est, et ad aeternam vitam ducit, ingredi detrectant, relictoque sanctorum Patrum consilio, quorum dicta et exempla ad celsitudinem tendunt perfectionis, eligunt juvenum obtemperare praeceptis, hoc est eorum qui, juvenilibus desideriis mancipati, laudibus iniquis et adulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
autem cedam uos scorpionibꝰ irritat᷑ popłs.
reliquit domum dd̃.⁊ elegit iheroboam filiũ
nabath. omĩs uidł isrł exceptis duabꝰ tribub
hoc ẽ iuda ⁊ beniamin. Decem autem tͥbꝰ fuer̃
subiheroboam: de quo subiungitur. Et
iheroboam filium nabath qͥ fec̃ peccare isrł.
& dedit ephraim uiam peccandi. Iplurima
redundauert̃ peccata ipsoꝵ: ualde enim eu̾te¬
dum ꝑueniret ad illos defensio. ⁊ ab omnib
Ipeccatis lib̃auit eos. Iiheroboam inqͥt filium
nabath subaudit̾ reliquit pꝰse qͥ peccare fecit
isrł inidolorum cultura: qr reueritꝰ qͦd popls

Expanded text:
autem caedam vos scorpionibus: irritatus populus autem caedam vos scorpionibus: irritatus populus relinis videlicet Israel exceptis duabus tribubus, hoc est, Juda et Benjamin, decem autem tribus fuerunt sub Jeroboam. De quo subjungitur: « Et Jeroboam filium Nabath qui fecit peccare Israel, et dedit Ephraim viam peccandi. Et plurima redundaverunt peccata ipsorum, valde enim avertedum perveniret ad illos defensio. Et ab omnibus peccatis liberavit eos. » Et Jeroboam, inquit, filium Nabath, subauditur, reliquit post se, qui peccare fecit Israel in idolorum cultura, quia reveritus quod populus
Abbreviated transcription (Latin):
rat: flpparet enim ĩ ꝑsona salomonismira excel¬
lentia ⁊ mira submersio. Qͦd gͥ m illo diuersis
tpr̃ib extiat. pͥbonum ⁊ post̾rus malum. hoc in
ecclia ĩ isto adhuc scłofimul uno tp̃r ostendit᷑.
Mambona illiꝰ bonos ȩccłiȩ. mala aut̃ illiꝰ malos
eccłie sig̃cari puto. Tanqmin unitate uniꝰ areȩ
sic̃ in illouno hoĩe bonos in granis. malos in pa¬
leis. aut inunitate uniꝰ segetis. bonos in tritico.
malos in zizaniis exp̃ssos ẽẽ sentimꝰ. De roboã ⁊
patͥbꝰ suis̾. ⁊ reliqͥt pꝰse de semine suo gentis
stulticiam: ⁊ minutum a prudentia roboam qͥ
au̾tit gentem ꝯsiliosto. Huiꝰlocisenstm edisse¬
rit hẏstoria regumq̃ narrat qͦd roboam filiꝰsa¬
lomonis relict̾outili senioꝵ ꝯsillo. ꝯsiliũ miit
cump.ueris coeuisstus: ⁊ ꝑdurum respon¬
sum qͦ respondit popło dicens. pat̾ m̃s posuit
suꝑ uos iugum gͣue. ego autem addam suꝑtu
gum ur̃m: pat̾ m̃s cicidit uos flagellis. ego

Expanded text:
 Apparet enim in persona Salomonis mira excellentia et mira submersio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit, prius bonum et posterius malum; hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. Nam bona illius, bonos Ecclesiae: mala autem illius, malos Ecclesiae significari puto, tanquam in unitate unius areae: sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniis expressos esse sentimus. CAPUT XVI. patribus suis, et reliquit post se de semine suo genti stultitiam. Et imminutum a prudentia Roboam, qui avertit gentem consilio suo. » Hujus loci sensum edisserit historia Regum, quae narrat quod Roboam filius Salomonis relicto utili seniorum consilio, consilium iniit cum pueris coaevis suis, et per durum responsum quo respondit populo, dicens: « Pater meus posuit super vos jugum grave; ego autem addam super jugum vestrum. Pater meus cecidit vos flagellis, ego
Abbreviated transcription (Latin):
scel inuentionis tãdiu ꝑseuerauit in poplo.xͦ. tͥ¬
buum: qͦusq dñs ĩ eos tñsmisit uindict̾am ⁊ as¬
portari fec̃ in assyrios. Qͦd aut̃ dic̃ usq dum ꝑue¬
mret ad illos defensio. ⁊ ab õibꝰ peccatis lib̃auit
eos. hoc ñ aliam reor significare defensionem &
lib̾ationem. qm saluatoris nr̃i aduentum: qͥ ad
se fidelit̃ ꝯu̾sos. ⁊ baptismate suo ablutos. ab oĩbꝰ
peccĩs lib̾at:⁊ abhostib uniu̾sis defendit. Unde
scͥptum ẽ Quotqͦt autẽ receꝑunt eum: dedit eis

Expanded text:
scelus inventionis tam diu perseveravit in populo decem tribuum, quousque Dominus in eos transmisit vindictam, et asportari fecit in Assyrios. Quod autem dicit, « usque dum perveniret ad illos defensio, et ab omnibus peccatis liberavit eos, » hoc non aliam reor significare defensionem et liberationem, quam Salvatoris nostri adventum, qui ad se fideliter conversos et baptismate suo ablutos ab omnibus peccatis liberat, et ab hostibus universis defendit. Unde scriptum est: « Quotquot autem receperunt eum, de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ĩ pecc̃m. Ibat enĩpopłs ad ad orandũ uitulum
usq in dan: ⁊ fec̃ phana ĩ excelsis.⁊ sacdotes de ex¬
tremis popliqͥ ñ erant de filiis leui. Constituitq
litudinem sollemnitatis q̃ celebrat᷑ in iudã.⁊
ererit altare similit̃ ĩ bethel:. ut immolaret
uitulis qͦs fabricatꝰ erat. Constituitq ĩ bethel sac¬
dotes excelsoꝵs q̃ fecerat᷑.: ⁊ ascendit suꝑ altare qͦd

Expanded text:
 peccatum ibat enim populus ad adorandum vitulum usque in Dan et fecit fana in excelsis et sacerdotes de extremis populi qui non erant de filiis Levi constituitque sis in similitudinem sollemnitatis quae celebratur in Iuda et ascendens altare similiter fecit in Bethel ut immolaret vitulis quos fabricatus erat constituitque in Bethel sacerdotes excelsorum quae fecerat et ascend
Abbreviated transcription (Latin):
neq delebit oꝑa sua. neq ꝑdet abstirpe nepotes
electi suy.⁊ sem̃ eiꝰ qͥ biligit dñm. ñ corrumpet. De¬
dit aut̃ reliquum iacob ⁊ dd de ipsa styrpe Sane
ñ ignota ẽ hystoria q̃ narrat de salomone filio dd̃:
eo qͦd uellet. Q cũ cor docibile sͥ dari postulasset.
ut discern̾e posset int bonum ⁊ malũ ac iꝰto ui¬
dicio popłm diiudicare: placuit sermo coram
dñõ⁊ dedit illi cor sapiens ⁊ intelligens. in d̃ut
nuliꝰ ante se eisimilis fu̾it nec pꝰea surrecturꝰ sit.
Insuꝑ qͦ dedit illi ditutias ⁊ głam: ut nemofu̾it
similis ei in regibꝰ cunctis retͦ dieb. deditq illi
pacem undiq ab hostib suis. Unde diuulgatũ ẽ
nom̃ eiꝰ adinsulas longe. ⁊ dilectꝰ ẽ in pace. fua: qr
edificauit templum dño mirifico oꝑe: ⁊ eantores
ꝯstituit. cantilenasq dispostut: ita ut ꝓu̾bia sapi¬
enter edet:⁊ ꝯparationes ⁊ int̃p̃tationes ꝯdet. De

Expanded text:
neque delebit opera sua: neque perdet ab stirpe nepotes electi sui: et semen ejus qui diligit Domindit autem reliquum Jacob et David de ipsa stirpe. » Sane non ignota est historia quae narrat de Salomone filio Davideo quod vellet; qui cum cor docibile sibi dari postulasset, ut discernere posset inter bonum et malum, ac justo judicio populum Dei judicare , placuit sermo coram Domino, et dedit illi cor sapiens et intelligens, in tantum ut nullus ante se ei similis fuerit, nec postea surrecturus sit. Insuper quoque dedit illi divitias et gloriam, ut nemo fuerit similis ei in regibus cunctis retro diebus, deditque illi pacem undique ab hostibus suis. Unde divulgatum est nomen ejus ad insulas longe, et dilectus est in pace sua, quia aedificavit templum Domino mirifico opere, et cantores constituit, cantilenasque disposuit, ita ut proverbia sapienter ederet, et comparationes et interpretationes conderet. De
Abbreviated transcription (Latin):
seus honncida futurꝰ sit ⁊ tyramꝰ. s mag̃ sp̃italit̃
intelligendum: qr iꝰticia diuina q̃ singłis reddit
scđm oꝑa stia punit peccm̃ hor̃um aliqñ manife¬
nocentes fac̃ plecti mucrone. alios tnsuberat
gladio lingue. Unde dd̃ ⁊ salomon ⁊ cȩti reges pe¬
nam areis exigebant: cũ eos trucidare iubebant.
dñeam sig̃eat. Iue enim mortem distultt ñ eua¬
sit. Redemptor aut̃ nr̃ qi ñ distulit fuꝑauit. cãq
refurgendo ꝯsumpsit. ⁊ resurrect̾ionis sue glam

Expanded text:
us sit et tyrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccatum hominum aliquando manifenocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Dominicam significat: ille enim mortem distulit, non evasit; Redemptor autem noster, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
miuit.⁊ notum fec̃ regi. ⁊ ostendit illi finẽ uite
fue. ⁊ exaltauit uocẽ eiꝰ de t̾ra in ꝓpħia. delere im¬
pietatem gentis. Pana ẽ hystoria q̃ narrat de sa¬
muele ꝓpħa: cui dñs ĩ infantia sua cũ dormiret
ĩ templo apparurt.⁊ de fut᷑is instruxit qͦd reno¬
uauerit imꝑium cum regem suꝑisrł̃ ipse uux¬
hostes popłi d̾i obtidit holocaustum dño. Unde

Expanded text:
m fecit regi, et ostendit illi finem vitae suae, et exaltavit vocem ejus de terra in prophetia delere impietatem gentis. » Plana est historia, quae narrat de Samuele, cui Dominus in infantia sua cum dormiret in templo apparuit, et de futuris instruxit, quod renovaverit imperium, cum regem super Israel ipse unxhostes populi Dei obtulit holocaust
Abbreviated transcription (Latin):
dem aertum ꝑ se ascende potat. quem nature sue
infirmitas gͣuabat. Redemptor aut̃ nr̃ ñ curru.
ñ angłis subletiat᷑ legit᷑: qi is qͥ fecerat omnia. ni¬
mirum stiꝑ omnia scia uirtute ferebat᷑. Illuc em̃
reu̾tebatur ubi erat. ⁊ inde redibat uͥremanebat:
qr cum ꝑhumanitatem ascendẽt in cęlum. ꝓ di¬
uinitatem ⁊ t̾ramparit̃ ꝯtinebat ⁊ cȩlum. Sicut

Expanded text:
naturae suae infirmitas gravabat, Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur: quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat; et inde redibat ubi remanebat: quia qui per humanitatem ascendebat in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat
Abbreviated transcription (Latin):
di. qͥ eos regebant. ⁊ cc̃ hostes defendebant. Ita ⁊ post
saluatoris ñri passionem. resurrect̾ionẽ. ⁊ ascensio
eccłiȩ d̃: qͥ eam saeͥs monitis erudiebant: ⁊ bonis
m̃itis simul ⁊ scis orationibꝰ cͣc sp̃itales neqͥcias :
cͣcͣ uniu̾sos hostes muniebant. Apteq dr qͦd eoꝵ¬

Expanded text:
Dei, qui eos regebant et contra hostes defendebant, ita et post Dei, qui eos regebant et contra hostes defendebant, ita et post Salvatoris nostri passionem, resurrectionem et ascensionEcclesiae Dei, qui eam sacris monitis erudiebant, et bonis meritis simul et sanctis orationibus contra spiritales nequitias, et contra universos hostes muniebant; apteque dici
Abbreviated transcription (Latin):
quie eoꝵs iacent. id ẽ abraham cumsara. ysaac
ꝑ sapĩam q̃ ĩ eo erat. qͥ uigebat.:⁊ sub moyseo ⁊ sub
ihu intellexerat ꝯunct̾ionis ipsiꝰ rationẽ:⁊ ꝓspere¬
rat qͥd eẽt eause qͦd cum abraham solasara iaceret.
i bineq agar neq cethura ei meruisset adiungi:
ul qͥdi eẽt carise. qͦd eum iacob sola ha iacere uidet᷑:
⁊ neq rachel q̃ ampliꝰ fuerat dilect̾a. neq aliqua¬
ex ꝯcubinis ĩ septileꝰ eifuerat eoptila. Ipse gͦ in me¬
morus patrum hereditatẽ capit prudens ⁊ sapiẽs
caleph: tp̃i iħs enachitarum gentiũ metropolim
tͥbttit ebron. ⁊ effictt᷑ cisors usq ĩ hodiernũ diem.
Et iudices singłi fuonoie quoꝵs ñ ẽ corruptũ cor¬
qͥ ñ auisi st̃ a dño: ut sit memoria illoꝵs i bndicdo¬
nem⁊ iossa coꝵs pullulent de locosuo. Inom̃ ipsoꝵ per¬
manet in ȩt̃num: ꝑmanente ad filios illoꝵs sc̃orum.

Expanded text:
quiae jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac quiae jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac  sapientiam quae in eo erat qui vigebat, et sub Moyse et sub Jesu intellexerat conjunctionis ipsius rationem, et prospexerat quid esset causae quod cum Abraham sola Sara jaceret, ubi neque Agar, neque Cethura ei meruisset adjungi: vel quid esset causae quod cum Jacob sola Lia jacere videretur, et neque Rachel quae ampliex concubinis in sepulcro ei fuerat copulata. Ipsam ergo in memoriis patrum haereditatem capit prudens et sapiens Caleb; ipsi Jesus Enachitarum gentium metropolim tribuit Hebron, et efficitur ei sors usque in hodiernum diem. « Et judices singuli suo noQui non aversi sunt a Domino, ut sit memoria illorum ut benedictionem, et ossa eorum pullulent de loco suo. Et nomen ipsorum permanet in aeternum. Permanente ad filios eorum sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃daces. u̾itatiᷤ ariete subũtit: sic̃ ⁊ pauꝰ dicebat.
Cogitationes destruentes:⁊ omnẽ altitudinem
itre adbellum.⁊ ꝓmptum ẽẽ. ad p̃lium. Iideo de¬
poscit ꝑmitti sͥ uelut disputatori facultatẽ. ut
ꝯg̃diat᷑ cum dialecticis scł̃i: cum his qͥ ꝓtieris fal¬
sa ꝯfirmant᷑: ut eos confutet ⁊ suꝑet: ⁊ subũtat oĩa.
q̃ illi falsiᷤ asscrtionibꝰ ꝯstruxert̃. Id̃o demq uideis
alacͥtatem eiꝰ iħs. bndix̃ inquit cum. scilicet quod¬
talia deposcat ⁊ audeat.S ⁊ tusiuis dare oꝑam
studiis. ⁊ legem prudent̃ meditari. ⁊ efficieor in
lege d̃: potes istas magnificas ⁊ munitas urbes. id
est assertiones subt̃tere falsitatis: ut ⁊ tum merea¬
ebron ꝯiunctiouł ꝯugium: ꝑ qͦd pot̃ fortasse il¬
lud ostendi. qͦd spelunca duplex comparata ab a¬
braham patͥarcha in ea ẽ. ĩ qͣ ꝯtigia patrum ⁊ reli¬

Expanded text:
mendaces veritatis ariete subvertit; sicut et Paulus dicebat: « mendaces veritatis ariete subvertit; sicut et Paulus dicebat: « Cogitationes destruentes, et omnem altitudinem lere ad bellum, et promptum esse ad praelium, et ideo deposcit permitti sibi velut disputatori facultatem, ut congrediatur cum dialecticis saeculi, cum his qui pro veris falsa confirmant, ut eos confutet et superet, et subvertat omnia, quae illi falsis assertionibus construxerunt. Ideo denique videns alacritatem etalia deposcat et audiat. Sed et tu si vis dare operam studiis, et legem prudenter meditari, et effici cordatus in lege Dei, potes istas magnificas et munitas urbes, id est, assertiones subvertere falsitatis, ut et tu mereael conjugium; per quod potest fortasse illud ostendi, quod spelunca duplex comparata ab Abraham patriarcha in ea est, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ie fone. Peto te inqͥt montẽ hẽ. sic̃ diẽ dñs ĩ die
illa. Nicħ humile uł deiectum sc̃s reqͥrit: nicħ
qͦd ĩ demers is ꝯuallibꝰ iacet: s montem querit
excelsum.:⁊ montẽ ĩ qͦ ciuitates magne ⁊ muni¬
te.Iex hoc hȩc poscebat: qr nouat belligerare
sic̃ scͥptum ẽ. Ciuitates munitas occupabit sa¬
piens: ⁊ destruet munitionem in qͣ ꝯfidebant
impii. Putas cum hȩc diceret salomon. hoc noᷤ
uolebat dicere. qr sapiens caꝑet ciuitates. &
munitones destrueret ex lapidibus constru¬
ctas: anillud potius indicat quod eiuitates et
muri sunt impiorum. dogmata et sillogis¬
mi philosophorum. quibus adstruunt im¬
pia queq et diuine legis contraria: que
apud paganos uł barbaros obseruant̃: S illa his
deptitanda st̾. ⁊ ciuitates munitas ẽẽ. atq ĩ montibꝰ
collocatas. q̃ heretici ĩ scͥpturarum assertionibꝰ ue¬
lut ĩ altis montibꝰ collocant. Istas gͦ etuitates sapi¬
ensqͥsq u̾bumũitatis p̃dicans destruit. ⁊ urbes

Expanded text:
die illa. » Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet; sed montem quaerit excelsum, et montem in quo civitates magnae et munitae, et ex hoc haec poscebat, quia noverat belligerare, sicut scriptum est: « Civitates munitas occupavit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon, hoc nos volebat docere, quia sapiens caperet civitates, et munitiones destrueret ex lapidibus constructas? An illud potius indicat, quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia quaeque et divinae legi contraria, quae apud paganos vel barbaros observantur? Sed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse, atque in montibus collocatas, quae haeretici in Scripturarum assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans destruit, et urbes
Abbreviated transcription (Latin):
boamuqͥ. xͣ. tͥbꝰ a domo dd ⁊ a templod̾i separans.
ad idolatͥam ꝑduxit. sig̃cat hereticos. qͥ dissensio¬
nem amant. ⁊ unitatem fid̃i catholice heres ibus
scindunt: ac sic eultui malignors spũum sͥ obse¬
quentes tͣdunt. Int̃precat᷑ autem iheroboam. di¬
iudicans popłm. Nam ⁊ heretici diiudicare po¬
pulum uident᷑: cum erroris sui sequacem faci¬
scissuras. Hec enim dic̃ dñs b̃s isrł. Cece egoscin¬
dam regnum salomonis: ⁊ dabo tͥ. x ͤ. tͥbꝰ. Porro u¬
na tͥbꝰ remanebit ei ꝓpt̃ seruum meum dd. ⁊ irłm¬
ciuitatem qm elegi ex oĩbꝰ tͥbubꝰ isrł. Decẽ enim
seisuras i heroboam accepit: cum legis p̃cepta
uiolando corrupit. Iuna tͥbꝰ cum sobole dd̃Re¬
mansit: dumsors scõrs iuxta apłicam doctͥnã
iregł̃a fid̾i catholice ꝑmanste. Qa uñ e dñs.
unafides. unumae baptisma. De hehya. xuii.¬
t furrexit helyas ꝓpħa qͣsi ignis: ⁊ u̾bum ipsiꝰ
qͣsi fax ardebat. Q induxit ĩ illos famem:

Expanded text:
bus a domo David, et a templo Dei separans, ad idololatriam perduxit, significat haereticos, qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibus scindunt, ac sic cultui malignorum spirituum sibi obsequentes tradunt. Interpretatur autem Jeroboam dijudicans populum. Nam et haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris sui sequacem faciscissuras. Haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego scindam regnum Salomonis, et dabo tibi decem tribus. Porro una tribus remanebit ei propter servum meum Davicivitatem, quam elegi ex omnibus tribubus Israel . Decem enim scissuras Jeroboam accepit, cum legis praecepta violando corrupit; et una tribus cum sobole David remansit, dum sors sanctorum juxta apostolicam doctrinam in regula fidei catholicae permansit, quia unus est Dominus, una fides, unum t surrexit Elias propheta quasi ignis, et verbum ipsius quasi fax ardebat. Qui induxit in illos famem,
Abbreviated transcription (Latin):
libnuoꝵ. qͦd moyses de deserto pharan. xii. explo¬
ratores de Singlis tͥbubꝰ singłos miserit ad explo¬
randam tram reꝓmissionis. Q reu̾tentes. ⁊ refe¬
rentes fruetꝰ de t̾ra illa: popłm in desꝑationem
misert omnẽ. p̃t̃ duos. hoc ẽ iosue filium nun

Expanded text:
uod Moyses de deserto Pharan duodecim exploratores de singulis tribubus singulos, miserit ad explorandam terram repromissionis, qui revertentes et referentes fructus de terra illa, populum in desperationem mi
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥ ingñatione sua solꝰ t̾tꝰ inuentꝰ ẽ apd deum
noe. s ne ipse qͥdem qͥ reꝑinissiones acceꝑat testa¬
menti abraham: necille qͥ de eonatꝰ est yoaae:
s nec supplantator iacob. nec qͥsqͣm ex filiis eiꝰ. Moy¬
ses fidelis erat ĩ oĩ domosua. necdum tam̃ uocatur
intueri qñpͥmum nom̃ iħ u cognominat᷑. Uenit
inqͥt amalechi expugnabat isrł.⁊ dixit moys es
ad iħm ĩ raphidim. ħ ẽ pͥma appellatio nõis iħu.
mortem moysi suscepit imꝑium: ipse ẽ qͥ ducit ex¬
ercitum. ⁊ ꝯfligit adu̾s amalech:.qͦd ibi adtim¬
brabat᷑ in monte manibꝰ extensis ast igit ertici
suȩ tͥcimphans pͥncipatꝰ ⁊ potestates in semetipso.
Qͥs ante illum sic restiait: Namhostes ipse dũs ꝑ
cussit. Nut ñ ĩ iracundia eiꝰ impeditꝰ ẽ sol. ⁊ unꝰ
dies factꝰ est qͣs i duo: Inuocauit altissimum. poten¬
tem ĩ obptignando inimicos undiq: ⁊ audiuit
illum magnꝰ ⁊ sẽs dñs. In saxis gnͣdinis uͥtutis ual¬

Expanded text:
qui in generatione sua solus justus inventus est apud Deum Noe. Sed nec ipse quidem qui repromissiones acceperat testamenti Abraham, nec ille qui de eo natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quisquam ex filiis ejus. Moyses fidelis erat in omni domo sua, necdum tamen vocatusintueri quando primum nomen Jesu cognominatur. « Venit, inquit, Amalec, et expugnabat Israel: et dixit Moyses ad Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio nominis Jesu. « mortem Moysi suscepit imperium; ipse est qui ducit exercitum, et confligit adversus Amalec: et quod ibi adumbratur in monte manibus extensis, affigit cruci suae triumphans principatus et potestates in semetipso. « Quis ante illum sic restitit? Nam hostes ipse Dominus uxit aut non in iracundia eius inpeditus est sol et una dies facta est quasi duo invocavit Altissimum potentem in obpugnando inimicos undique et audivit illum magnus et sanctus Deus in saxis grandinis virtutis val
Abbreviated transcription (Latin):
cumducibꝰ ⁊ uͥtutibꝰ suis adest his qͥ ꝓ nomine suo
ꝯtrariis uͥtutibꝰ oppugnant᷑: ⁊ ñ solum auxiliũ p̃stat
ĩbello: uerum ⁊ ꝓducit tp̃s diei:⁊ spacia lucis ꝓtelais.
aduentum discutit noctis. Dies ꝓducit᷑. ⁊ differt᷑
occasꝰ. nec unqͣmsol occumbit s semꝑ orit᷑: dũ ere¬
dentium cordibꝰ sol iꝰticie lum̃t̾ritatis infuindit. Ct̃
uͦrepleta fu̾it m̃sura cͥdentiũ ⁊ det̾ior iam ac deco¬

Expanded text:
cum ducibus et virtutibus suis adest his qui pro nomine suo contrariis virtutibus oppugnantur; et non solum auxilium praestat in bello, verum et producit tempus diei, et spatia lucis protelans adventum discutit noctis. Dies producitur et differtur occasus, nec unquam sol occumbit, sed semper oritur, dum credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit. Cum vero repleta fuerit m