comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de intellges liçe : i lam ips a e sap
mirabilis dĩ bonitas: qua bene utitur etiã
malis. uel angłis. uel homiubꝰ. Cum erũ ipsi
uicio suo mali sint: ille de malo eoꝵ bene
facit. Non erum anteqͣm odissent p̾płm eius
boni erant: sed maligni & impii tales erant.
qui facile incolis suis felicibꝰ inuiderent. In
eo gͦ qͦd pͦpłm suum multiplicauit: hoc bene¬
ficio suo malos ad inuidendũ conu̾tit. Inui¬
dia ẽ enum. odium felicitatis aliene. Sic gͦ
conu̾tit cor eoꝵ ut ꝑ inudentiã odissent
pͦpłm eiꝰ : & dolum facerent in seruos eiꝰ. Non
itaq cor illoꝵ malum faciendo. sed ppło suo
benefaciendo: cor illoꝵ sponte malũ. conu̾¬
tit ad odium. Non enim rectum cor ꝑu̾tit:
sed sponte ꝑu̾sum. ad odium ppłi ubi eo ma¬
lo bene uteretur. conu̾cit: non illos malos
faciendo. sed istis bona quibꝰ mali facilli¬
me possint inuidere largiendo. Qs illoꝵ
odium & ad exercitationẽ pͦpłi sui & ad
de commemorant᷑. cũ cantatur allelua.

Expanded text:
 intelliget haec ? Nam ipsa est illa mirabilis Dei bonitas, qua bene utitur etiam malis, vel angelis, vel hominibus. Cum enim ipsi vitio suo mali sint, ille de malo eorum bene facit. Non enim antequam odissent populum ejus boni erant; sed maligni et impii tales erant, qui facile incolis suis felicibus inviderent. In eo ergo quod populum suum multiplicavit, hoc beneficio suo malos ad invidendum convertit. Invidia est enim odium felicitatis alienae. Sic ergo convertit cor eorum, ut per invidentiam odissent populum ejus, et dolum facerent in servos ejus. Non itaque cor illorum malum faciendo, sed populo suo benefaciendo, cor illorum sponte malum convertit ad odium. Non enim rectum cor pervertit, sed sponte perversum ad odium populi, ubi eo malo bene uteretur, convertit; non illos malos faciendo, sed istis bona, quibus mali facillime possent invidere, largiendo. Quo illorum odio, et ad exercitationem populi sui, et de commemorantur, cum cantatur Alleluia.
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ duoꝵ uerboꝵ: int̾pretatio ẽ laudate
dominum. Et idõ inde cepit.
onfitemini dño. & inuocate nom̃
eiꝰ. In laude enim intelligenda
enim laude. inuocatio sequi sol&: ubi desi¬
deria peccatorem alligant. Unde & ipsa oratio
dominica. hab& a capite breuissimam laudẽ:
qͦd ẽ pat̾ nr̃ qui es in cęlis. Iunc quȩ petunt᷑.
deinceps consequuntur. Unde & alibi in psal¬
uocabimꝰ nomen tuum. E alibi ẽ planius.
laudans inuocabo dnm̃. & ab inimicis meis sal¬
uus ero: ita & hic. confitemini inqͥt dño & in

Expanded text:
verborum, interpretatio est, Laudate Deum. Et ideo inde coepit: «Confitemini Domino, et invocate nomen ejus.» In laude enim intelligenda enim laude, invocatio sequi solet, ubi desideria precator alligat: unde et ipsa oratio dominica habet a capite brevissimam laudem, quod est, «Pater noster qui es in coelis» . Tunc quae petuntur, deinceps consequuntur. Unde et alibi in psalvocabimus nomen tuum» . Quod alibi est planius: «Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero» : ita et hic, «Confitemini,» inquit, «Domin
Abbreviated transcription (Latin):
inuocantẽ: quẽ laudantẽ uid&. Laudantem¬
aut̃ uid&: quẽ ꝓbat amantẽ. Et in qͦ uoluit
dñs boni serui amorem circa se ostendi maxi¬
me: nͥ in eo qͦd illi ait. pasce oues meas: Un¬
de & hic sequitur. Annunciate int̾ gentes głam
eiꝰ. U el potiꝰ ut de greco ad u̾bum expͥmatur.
qͦd & alii latini codices habent: annunciate

Expanded text:
ocantem, quem laudantem videt: laudantem videt, quem probat amantem. Et in quo voluit Dominus boni servi amorem circa se ostendi maxime, nisi in eo quod illi ait, «Pasce oves meas» ? Unde et hic sequitur, «Annuntiate inter gentes opera ejus;» vel potius, ut de graeco ad verbum exprimatur, quod et alii latini codices habent, «Evangelizate»
Abbreviated transcription (Latin):
amne nͥ confesio peccatoꝵ. onfitere deo
s a &e dispitasti cũ illo. Disputa eũ illo fac
bni opa & dispittã. auamini mundi es¬
tade ysaias dicit: auferte nequicias ab aiui
nsuris a conspectu oculoꝵ meoꝵ. Cessate
iuuicus ur̃is. discite bene facere: iudicate
pipllo & iulificate uiduam: & uenite dis¬
utamꝰ dicit dñs. Quid ẽ disputare cum dõ:
i te indica scienti: ut indicce se tͥ nescienti.
Suaus sit ei disputatio mea. Eece hoc ẽ dño
suaue. Disputatio tua. sacrificiũ humili¬
taitis tue. contribulatio cordis tui: holocau¬
stum iute tuę: hoc ẽ suaue dõ. Tibi aut̃ qͥd
c̃suaue: Ego aut̃ iocundabor in dño. Ipsa

Expanded text:
, nisi confessio peccatorum? Confitere Deo quod es, et disputasti cum illo. Disputa cum illo, fac bona opera, et disputa. «Lavamini, mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputatio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio cordis tui, holocaustum vitae tuae, hoc est suave Deo. Tibi autem quid est suave? «Ego autem jucundabor in Domino.» Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
se tͥ. Unde se tͥ dixit: Per uerbum. Quod
uerbum: Ap̃m. Et tͥ dixit: & se dix̃. Qui
misit xp̃m: se ipsum dixit. Ita plane audia¬
mus ipsum uͥbum. Qui me uidit: uidit &¬
anima: quȩ hic cantat & genit .U. tinam
eii ppsa anima sit anima nr̃a: utinam copu¬
letur ei & societur. & conuingat᷑ ei. Uideb it
ctuam miscđiam seiuentis. Quis enim capit
nee: nͥ qui impletꝰ fuerit caritate: Deficiant
bt adris a terra. Contremiscis: quia maledi¬
t.t qusmaledicit: Ses. Sine dubio ex. iu¬
illr dal dietum e scĩs: benedicite & nolite

Expanded text:
se tibi. Unde se tibi dixit? Per Verbum. Quod Verbum? Christum. Et tibi dixit, et se dixit. Quia misit Christum, seipsum dixit. Ita plane, audiamus ipsum Verbum: «Qui me vidit, vidit et anima, quae hic cantat et gemit! Utinam cum ipsa anima sit anima nostra! utinam copuletur ei, et societur, et conjungatur ei! videbit etiam misericordiam saevientis. Quis enim capit hoc, nisi qui impletus fuerit charitate? «Deficiant peccatores» «a terra.» Contremiscis, quia maledicit. Et quis maledicit? Sanctus. Sine dubio exauditur. Sed dictum est sanctis: «Benedicite, et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ multoꝵ in isrł. & in signum cui contͣ¬
dicetꝰ᷑: & tuã ipsiꝰ animamꝰ ꝑtransibit gla¬
diꝰ ut reuelentur ex multiᷤ cordibꝰ cogi¬
tationes. Passio quippe dni quȩ multis
ruina fuit. & in qua multoꝵ cor  diũ
occulta patuer̃. qm̃ exp̃ssũ ẽ quid de dño
sentiebant: & ipsam eiꝰ matrẽ grauit̃ car¬
nali orbitate ꝑ cussã. sine dubio contrista¬
uit. In illa uͦ tribulatione fuit ioseph.
donec uenir& u̾bum eiꝰ: qͦd fuerat intp̃ta¬
tus ueracit̾ somnia. Unde comm̃datꝰ ẽ re
rem tantam homini tribuendã putar&:
continuo subiecit. Eloquium dñi inflam¬
mauit eum. Uel qͦd magis de grȩco exp̃ssũ
alii eodices habent: eloquium domini
cauiuit eum ut eciam ipse int̃ cos cr¬
tarecuri quib alictũ ẽ. laudamini in ooti¬

Expanded text:
ui contradicetur; et tuam ipsius animam pertransiet gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes . Passio quippe Domini, quae multis ruina fuit, et in qua multorum cordium occulta patuerunt, quoniam expressum est quid de Domino sentiebant, et ipsam ejus matrem graviter carnali orbitate percussam sine dubio contristavit. In illa vero tribulatione fuit Joseph, «donec veniret verbum ejus,» quo fuerat interpretatus veraciter somnia: unde commendatus est regrem tantam homini tribuendam putaret; continuo subjecit, «Eloquium Domini inflammavit eum:» vel, quod magis de graeco expressum alii codices habent, «Eloquium Domini ignivit eum;» ut etiam ipse inter eos computaretur, quibus dictum est, «Laudamini in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibꝰ suis. Sui aspicit t̾ram & facit eam
tremere: qui tangit montes & fumigabt᷑.
Oterra. exultabas de bonitate tua: t tri¬
buebas ures opulentiȩ tuȩ. Ecce respicit
dñs: & facit te tręmere. Respiciat te: & fa¬
ciat te tremere. M elior ẽ tremor humilita¬
tis: quam confidentia suꝑbiȩ. Uidete qͦmͦ as¬
piciat ds̃ t̾rã : & faciat eam tremere. Ad
terrã quasi p̃uidentẽ sibi & exultantẽ loqͥ¬
tur apłs: cũ timore & tremore. ur̃am ipsoꝵ
salutẽ oꝑamini. Cũ timore & tremore. Ds̃
enĩ ẽ qui oꝑat᷑ in uob̃. Nicis opaule. oꝑami¬
ni: dicis ut oꝑemur. Quare cũ timore &¬
tremore.: Us ẽ enĩ inquit qui oꝑat᷑ in uo¬
bis. ldõ gͦ cũ tremore: quia dẽ oꝑat᷑. Qiuia
ipsendedit uerte ẽ qͦd habes: cũ tinor a
treniore opaberis. Nam si non treuerse
aufert qͦd dedit. Cũ tremore gͦ oparie se
alium psalmum. Seruite dñõ in timnox
& exultate ei cũ tremore. Si cũ tremor al¬

Expanded text:
 32. Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» O terra, exsultabas de bonitate tua, tibi tribuebas vires opulentiae tuae; ecce respicit Dominus, et facit te tremere. Respiciat te, et faciat te tremere: melior etis, quam confidentia superbiae. Videte quomodo aspiciat Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram quasi praefidentem sibi et exsultantem loquitur Apostolus: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare «cum tremore? Deus enim est,» inquit, «qui operatur in vobis.» Ideo ergo «cum tremore,» quia «Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» . Si cum tremore exsul
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ. & de legis oꝑibꝰ gloriantes in de con¬
uincit : qͦd abraham etiam ante circũcisio¬
nẽ credidit dõ. & reputatũ ẽ illi ad iusticiã.
Deniq cũ dixiss& memorfuit in scłm testa

Expanded text:
tandum, et de Legis operibus gloriantes inde contandum, et de Legis operibus gloriantes inde convincit, quod Abraham etiam ante circumcisionem credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam : Denique cum dixisset, «Memor fuit in sae
Abbreviated transcription (Latin):
idõ uetus testam̃tũ uocat᷑: quia ꝑ nouũ abolet᷑.
Mille uͦ generationes nec ęternũ uident᷑
aliquid significare. quia utiq finẽ habent:¬
& ad ipsa temporalia nimis multe st̃: qͣmlib&
enim paucis annis generatio det̾minetur. quã
geneam grȩci dicunt: quã minimã qͥdam qͥn¬
decim annis t̾minauer̃. ex qua homo incipit
posse generare. Quȩ st̃ iste millȩ generati neᷤᷤ :¬
Non solum a tempore abraham qͣndo ei facta
ẽ ista ꝓmissio. usq ad tempꝰ noui testam̃ti.s
ab ipso adam usq ad t̾minum scłi. Quis enĩ
audeat dicere quindecĩ annoꝵ milibꝰ. hoc
scłm extendi :  inde mͥ uidetur ñ hic uetus
testam̃tũ intelligendũ: qͦd nouo eẽt tollendũ.
Dr̃ ꝑ ꝓpħam. Ecce dies ueniunt dicit dñs:
& confirmabo domui iacob testam̃tũ nouũ.
ñ scđm testam̃tũ qͦd constitui patribꝰ eoꝵ cũ
eduxissẽ eos de t̾ra egypti: sed testam̃tũ fidĩ
qͦd laudat apłs cũ abraham nob̃ ꝓponit imi¬

Expanded text:
Testamentum vocatur, quia per Novum aboletur. «Mille» vero «generationes,» nec aeternum videntur aliquid significare; quia utique finem habent, et ad ipsa temporalia nimis multae sunt. Quamlibet enim paucis annis generatio determinetur, quam Graeci γενεάν dicunt; quam minimam quidam quindecim annis terminaverunt, ex qua homo incipit posse generare; quae sunt istae mille generationes, non solum a tempore Abraham, quando ei facta est ista promissio, usque ad tempus Novi Testamenti, sed ab ipso Adam, usque ad terminum saeculi? Quis enim audeat dicere quindecim annorum millibus hoc saeculum extendi? 7. Proinde mihi videtur non hic Vetus Testamentum intelligendum, quod Norophetam, «Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et confirmabo domui Jacob Testamentum Novum; non secundum Testamentum quod constitui patribus eorum, cum eduxissem eos de terra Aegypti» : sed testamentum fidei, quod laudat Apostolus, cum Abraham nobis proponit imi
Abbreviated transcription (Latin):
nrm. in puluerem nr̃m conu̾tem᷑: utilit̃
intuentes infirmitatẽ nr̃am. ut accepto eiꝰ
spũ recreem᷑. Uidete quid sequit᷑. Sit gła
dnĩ in ęt̃num. Non tua. ñ mea: non illiꝰ. aut
illiꝰ. Gloria dni sit: ñ ad tẽpꝰ. sed in ȩt̾num.
Lȩ tabit᷑ dñs in oꝑibꝰ suis. Non in tuis qͣsi

Expanded text:
m, in pulverem nostrum convertemur, utiliter intuentes infirmitatem nostram, ut accepto spiritu ejus recreemur. Vide quid sequitur: «Sit gloria Domini in aeternum.» Non tua, non mea, non illius, aut illius; «gloria Domini sit,» non ad tempus, sed «in aeternum. Laetabitur Dominus in operibus suis.» Non in
Abbreviated transcription (Latin):
dere mulieri. Locuta es inquit tanqͣm una
de insipientibꝰ mulieribꝰ. Si bona ꝑcepimꝰ de
manu dñi: mala quare non sustineamꝰ᷑: Et
int᷑ omĩa illa quȩ dixit: nusquam lapsust̃.
Quod multi in illis uerbis ñ intelligunt:
& quędam ibi sic accipiunt. quasi aliquid
durũ dixerit iob in am̃. Nam int̾ multaha
etiam dixit. uelut. stomachans adu̾sus dñ.
sicut uidebat᷑ ñ intelligentibꝰ. Ille aut̃ go¬
stabat ꝑsonam magnam: magnę ꝓphecie
Utinam inquit. loquens ad dm̃: utinalł
nob̾ arbiter. Quid ẽ utinam eẽt nob̾ ats

Expanded text:
dere mulieri: «Locuta es,» inquit, «tanquam una dere mulieri: «Locuta es,» inquit, «tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus? Et inter illa omnia quae dixit, nusquam lapsus est» . Quod multi in illis verbis non intelligunt, et quaedam ibi sic accipiunt, quasi aliquid durum dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam hoc dixit, velut stomachans adversus Deum, sicut videbatur non intelligentibus: ille autem gestabat personam magnam magnae prophetiae: «Utinam,» inquit loquens ad Deum, «utinam esset nobis arbiter» ! Quid est, «Utinam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
put eiꝰ. Penetrare ñ potuit in cor: muratã
ciuatitem foriuseeus obpugnauit: sedas
pugnoriris Accesst alia temptatio ł ne
Se prte usqi ⁊ d pedes : contabeselut putide
scatebut uer mibꝰ: amissa donio sedebit e
stercore. Ibi eua captiuata a diabolo at &
torium. marito supposita. ad lapsũ siget
uit blasphemet᷑ ds̃. Primo suggessit in pors¬
so ut contempneret᷑ ds̃: mͦ ut blaspherit
do. U aluit tunc in integrũ: nunc uuit s
a putredinȩ. In paradyso deiecit: in stio
supatꝰ ẽ. Attendebat aut̃ ille drasi: um
iob lingua laberet᷑. Omĩs enim homonan
suo pedes hab&: in eo qͦd agit: in qͦ nunt
ibi tanqͣm anibulat. Dicebat ille mita. eu¬
ta enĩ dixit iob qui legunt nouer᷑. ln tn
multis illis uerbis obseruabat serpens ele¬
neum labentis: ille aut̃ qui caput obserua¬
bat serpentis. reppulit omnẽ suggestionẽ. Ra̾¬
pondit & mulieri: sicut dignum erat rispyi¬

Expanded text:
put ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam put ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: pecapite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur Deus. Primo suggessit in paradiso ut contemneretur Deus, modo ut blasphemetur Deus. Valuit tunc in integrum, nunc victus est a putri: in paradiso dejecit, in stercore superatus est. Attendebat autem ille draco utrum Job lingua laberetur. Omnis enim homo in actu suo pedes habet in eo quod agit; in quo movetur, ibi tanquam ambulat. Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui legunt, noverunt: in tam multis illis verbis observabat serpens calcaneum labentis. Ille autem qui caput observabat serpentis, repulit omnem suggestionem. Respondit et mulieri, sicut dignum erat respon
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam: non obseruantẽ capit eiꝰ. Adhuc eni
illa eua erat: sed iam ille adam ñ erat. Ablatiᷤ
om̃ibꝰ. remansit iob cũ uxore ꝑ quã tempta¬
retur: & cũ dõ a qͦ regeretur. Quid illo pau¬
ꝑius subito factũ: si domum eiꝰ consideres:
Quid illo ditius: si cor eiꝰ cogites: Uide pau¬
ꝑttem domꝰ. Ablata sunt omĩa. Uide di¬
uitias cordis. Dñs dedit. dñs abstulit: sic̃
dño placuit ita factũ ẽ: sit nom̃ dñi bene¬
dictum. Dñs dedit: dñs abitulit. Nouerat
rectorem suum: & temptatorẽ suũ. Permis¬
sorem temptatoris sui nouerat. Nichil in¬
quit sibi diabolus tribuat. Uoluntatẽ ha¬
b& nocendi: potestatẽ aut̃ nisi acciꝑ& ñ
haber&. Quantũ accipit ille potestatis: tan¬
tum ego patior. Non gͦ ab illo patior: sed
ab eo qui potestatẽ dedit. Contẽpnat᷑ suꝑbia
tẽptatoris mei: sustineant᷑ flagella patris
mei. Repulsus ẽ tẽptator: obseruatũ ẽ ca¬

Expanded text:
ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim illa Eva erat; sed jam ille Adam non erat. Ablatis omnibus, remansit Job cum uxore, per quam tentaretur; et cum Deo, a quo regeretur. Quid illo pauperius subito factum, si domum ejus consideres? Quid illo ditius, si cor ejus cogites? Vide paupertatem domus: ablata sunt omnia. Vide divitias cordis: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est ca
Abbreviated transcription (Latin):
de sublimi habitatione celorum. & ex angło fa¬
ctus diabolus: accepit quendam locum suum.
in hoc mari magno & spacioso. Regnum ei qͦd
putas: carcer eiꝰ ẽ. Multi enim dicunt. Q̾uare
tantã potestatẽ diabolus accepit. ut dominet᷑
in isto scło: & tantũ ualeat. tantum possit:
Quantum ual&: aut qͣntum potest: Nichil
ꝑmissus: nichil potest. Tu sic age ne ꝑmutat᷑
in te: auit ũ ꝑmissus fuerit ad temptandum.
uictus abscedat. & non possideat. Permissus
ẽ enim ad temptandos qͦsdam scõs uiros famu¬
los dĩ: suꝑauer̃ eum. quia de uia non reces¬
serunt. Non lapsi sunt: quoꝵ obseruabat
calcaneum. lob ille sc̃s sedebat in stercore:
& currebat in uia. Uidete quẽ admodũ obser¬
attendebat. Ille repellebat suggerentẽ: ille
sperabat labentẽ. Cepit & eius mulierculã.
subtraxit omĩa quę habebat. Solam diabolꝰ¬
dimisit adiutricẽ suam: non mariti conso¬
latricem. sed potiꝰ temptatricem. Cepit etiã

Expanded text:
de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo fade sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemdam locum suum in hoc mari magno et spatioso. Regnum ejus quod putas, carcer ejus est. Multi enim dicunt: Quare tantam potestatem diabolus accepit, ut dominetur in isto saeculo, et tantum valeat, tantum possit? Quantum valet, aut quantum potest? Nisi permissus, nihil potest. Tu sic age, ne permittatur in te; aut si permissus fuerit ad tentandum, victus abscedat, et non possideat. Permissus est enim ad tentandos quosdam sanctos viros famulos Dei: superaverunt eum, quia de via non recesserunt, non lapsi sunt, quorum observabat calcaneum. Job ille sanctus sedebat in stercore, et currebat in via: videte quomodattendebat. Ille repellebat suggerentem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtraxit omnia quae habebat, solam dimisit adjutricem suam, non mariti consolatricem, sed potius tentatricem; cepit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mundum lucretur: animȩ aut̃ suȩ detrim̃¬
tum patiatur: Pereat mundi lucrũ: ne fi¬
at animȩ dampnum. Hec dicens. obseruasti
caput serpentis: & calcasti. Ille aut̃ diabolꝰ.
calcaneũ tuũ obseruat. Quid ẽ obseruat
calcaneũtuũ. Quando labaris a uia dĩ.Iu.
obseruas pͥmam suggestionẽ: ille obseruat
lapsum tuum. Si enĩ lapsus fueris: cades.
Si cecideris: possidebit. Ut aut̃ ñ cadas
noli exire de uia: angustã tͥ semitã strauit
dñs. Quicquid extͣ illũ ẽ lubricũ ẽ: ꝓpt̾ea
qͦd illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundum. Et ego sũ uia. & ueritas.
& uita : ꝑ me is. ad me is. Si gͦ ipse ẽ lumen.
& ipse ẽ uia: si ab illo recesseris. nec in lumi¬
ne eris. nec in uia. Et quid te sequit᷑: Qs
stis nr̃. ira ꝑfidus: insidiis astutus: in ma¬
ri magno ẽ. D raco hic quẽ finxisti. ad illu¬
dendũ ei. Iam tu illude draconi. Ad hoc
enim hic factus ẽ draco. Ipse cadens peccato suo

Expanded text:
mundum lucretur, animae autem suae detrimemundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum est. Propterea quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» ; et, «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me is, ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod stis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari magno est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo
Abbreviated transcription (Latin):
dictum: in figuram dictum ȩccłȩ futurę. fa¬
ctȩ de latere uiri sui: & hoc dormientis. Erat
aut̃ adam. forma futuri. Hoc apłs dicit: qͥ
ẽ forma futuri. Prefiguratũ ẽ qͦd futurũ erat:
facta ẽ eccła de latere dñi. dormientis in cruce.
Nam de latere crucifixi ꝑcusso: sacram̃ta ȩccłe
ꝓfluxer̃. Quid gͦ dictum ẽ ȩccłȩ: Iam mͦ au¬
dite: intelligite. cauete. Ipsa tuum obserua¬
bit caput: & tu eiꝰ calcaneum. O ȩccła: caput
serpentis obserua. Quid ẽ caput serpentis:
Prima peccati suggestio. U enit tibi in m̃tẽ
nescio quid illicitum : noli ibi tenere m̃tem
tuam: noli consentire. Hoc qͦd uenit inm̃tẽ:
caput serpentis ẽ. Caput calca: & euades
ceteros motus. Quid ẽ caput calca: & euades
cȩteros motus: Sed lucrum suggessit. Mag¬
num ibi lucrũ ẽ: magnũ ibi aurũ ẽ. Si
hanc fraudem fȩceris: diues eris. Caput ser¬
pentis ẽ: calca. Quid ẽ calca: Con tempne

Expanded text:
dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, fadictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesia de latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam scontemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemne qu
Abbreviated transcription (Latin):
cturussũ. Nostis inimicũ eccłȩ. quẽdã dra-¬
conem. Non uidistis oculis carnis: sed uide¬
tis oculis fidei. Ipse ẽ qui & leo dr̃. De illo
scriptura dicit: conculcabis leonẽ & draconẽ.
Subditus ẽiste capiti tuo: subdet᷑ & corpori
eus. Hereant tantum m̃bra capiti suo.
uit membra eius sint. Dictum ẽ de prima
sanuiia quã seduxit hic draco. eua scilic&
de. sui consilium mortis dedit: & ꝑsuasio¬
e asita in cor femineum more serpentis
rreist fictũq ẽ qͦd nouimꝰ: qͦd ibi & nos
fam qͥo dolemꝰ. In illis enĩ duobꝰ homini¬
iso eun genꝰ humanũ. Inde ꝓpago mortiᷤ.
du s parulis debita delicta. Qius enim
cisus dit scͥptura. in conspectũ tuo: Nec
cas cui ẽ uniꝰ diei uita suꝑ t̾ram. Tradux
bst: nndux mortis: dde pͥmo peccato.
osis enim & quid dictũ ẽ mulieri. uel
ssepenti: cũ audir& ds peccatũ pͥmi
bsr uabis calcaineu: In magno my sterio

Expanded text:
cturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam dracturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis irrepsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura, «in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi bservabis calcaneum» . In magno mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
merguntur. Naues: eccłas intelligimus.
Lomneant uit̾ tempestates: unt̾ ꝓcellas tẽp¬
tionum: int̾ fluctus scłi: inter animalia
pusilla & magna: gubernator ẽ xpc̃. in li¬
no crucis suę. Illic naues commeabunt.
lon timeant naues: non ualde attendant
ulnatent: sed a quo gub̃nentur. Illic naue̾
ommcabunt. Quem commeatũ reperiunt:
lristen. Quando gub̾natorem sentiunt xp̃m:
commeabunt secure. Commeent ꝑseuerant᷑:
uenient ad finẽ debitum: ꝑducent᷑ ad t̾ram
quietis. Est in isto mari aliquid: etiam qͦd
supat omĩa animalia pusilla & magna. Ed
c̃hoc: Psalmum audiamus. Draco hic qͦm
finxisti ad illudendum ei. Ibi repentia quoꝵ
non ẽ numerus: ibi animalia pusilla & mag¬
na. Illic naues commeabunt. & ñ timebunt.
ñ solũ repentia quoꝵ ñ ẽ numerus. & ani¬
malia pusilla & magna: sed nec draconẽ qͥ
ibi ẽ: quẽ finxisti inquit dõ. ad illudendum
ei. Magnum secretum: & tam̃ qͦd nostis di¬

Expanded text:
r. Naves Ecclesias intelligimus; commeant inter tempestates, inter proeellas tentationum, inter fluctus saeculi, inter animalia pusilla et magna. Gubernator est Christus in ligno crucis suae. «Illic naves commeabunt.» Non timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.» Quem commeatum reperiunt tristem, quando gubernatorem sentiunt Christum? Commeabunt secure, commeent perseveranter, venient ad finem debitum, perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia pusilla et magna. Quid est hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Ibi repentia quorum non est numerus, ibi animalia pusilla et magna; illic naves commeabunt, et non timebunt, non solum repentia, quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, sed nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nostis di
Abbreviated transcription (Latin):
ille dedissa. Ate expectant: cũ dederis illis
colligent. Si non dederis: ñ colligent. Et qͥd
nos fr̃s. quẽ cibum habemꝰ : Sequit᷑ & de
eibo nr̃o. Aꝑiente aut̃ te manũ tuã: oĩa
implebunt᷑ bonitate. Qͥuid ẽ o dñe qͦd aꝑis¬

Expanded text:
ille dedisset. «A te exspectant: cum dederis eis, ille dedisset. «A te exspectant: cum dederis eis, colligent;» si non dederis, non colligent. 12. Et quid nos, fratres? quem cibum habemus? Sequitur et de cibo nostro. «Aperiente autem te manum tuam, universa implebuntur bonitate.» Quid est, o
Abbreviated transcription (Latin):
merus. & animalia pusilla & magnara
ipse draco. & om̃is creatura tua qua iplsl
t̃ram: omĩa a te expectant. ut des ili d
oportuno. Quid dictũ ẽ ipsi draconsa
ram manducabis. Uraconi dictũ ẽ. qũa
manducabis: om̃ibꝰ diebꝰ uitȩ tuȩ. Aui¬
sti eybum draconis. Non uis ut ds elr
manducandũ draconi: noli &̃ ꝙbuld¬
conis. io ẽ noli relinquere uerbien ae
n enim dictum ẽ draconi t̾ran mandu¬
dis ibi iam dictũ erat & puaricatori. t̾ra
Sittrrena non sapiiͣ. Audi apłm: ut non
satra. slam corpus qͦd geris terra ẽ: sed
noli eẽ terra. Quid ẽ hoc: Si resur
ron nunducaris a serpente: cui cibus data
btra. libum suum dat ds̃ serpenti qͣndo
int qum uult. Bene aut̃ iudicat: falli
t ilos sunt: sed ñ colligent nͥ cũ dederis.
Ante diabolum erat iõb. & qͥdem ñ deuo¬
rauit iob sed uł temptare ñ ausus ẽ. nͥ cũ

Expanded text:
merus, et animalia pusilla et magna, et merus, et animalia pusilla et magna, et ipse draco, et omnis creatura tua, qua implesti terram; «Omnia a te exspectant ut des illis in tempore opportuno.» Quid dictum est ipsi draconi? «Terram manducabis.» Draconi dictum est: «Terram manducabis cunctis diebus vitae tuae.» Audisti cibum draconis. Non vis ut det te Deus manducandum draconi; noli esse cibus draconis, id est, noli relinquere verbum Dei. Ubi enim dictum est draconi, «Terram manducabis;» ibi jam dictum erat et praevaricatori, «TerrSi terrena non sapias. Audi Apostolum, ut non sis terra. Nam corpus quod geris terra est, sed tu noli esse terra. Quid est hoc? «Si resurnon manducaris a serpente, cui cibus data est terra. Cibum suum dat Deus serpenti, quando vult, quem vult: bene autem judicat, falli te illos sunt; sed non colligent, nisi cum dederis. Ante diabolum Job erat; et quidem non devoravit Job, sed vel tentare non ausus est, nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
uanua quedam mortalitatis. cirxa ista n
carnis huiꝰ detrim̃ta & supplenita. Ax
ianuã: quasi quidam ostiariꝰ ẽ. Hic hidri
testatẽ in iste mari. qua naues comnent
sed non tantũ. ut faciat aliquid neseos
uit nolente dñõ suo: ne forte aliqͥ de
ꝑdidit quidem ille magnam potestati s¬
ꝑioꝵ apparatuũ. sed ego in his infinis
hic me potest habere in potestatẽ. opia
seruiã illi. Noli falli: nouit te ansb̃t
us. Et sic te nouit: ut capillos tus lir¬
at numeratos. Quid gͦ times: Iuittiꝰ
ẽ forte carnẽ tuã: Flagellũ ẽ dñu.i
draconis. Suggestioni eiꝰ noli consentiri
a tua uia noli labi. Praco hic quẽ furese
ad illudendũ ei. Nam uis uidere quã na¬
tͥ noceat. nͥ ꝑmissus: Omnia inquit at
expectant dnẽ: ut des illis cybum in te¬
pore oportuno. Et iste draco manducat
uult: sed ñ mandiicat quẽ uult. Oni
a te expectant: ut des illis cibũ in teel
oportuno. O mĩa & repentia quoꝵ ñ t̃ il¬

Expanded text:
anua quaedam mortalitatis: circa ista infirmae carnis hujus detrimenta et supplementa, ad istam januam quasi quidam ostiarius est; hic habet potestatem in isto mari, qua naves commeant, sed non tantam ut faciat aliquid nesciente aut nolente Domino suo. Ne forte aliquis dicat: Perdidit quidem ille magnam potestatem superiorum apparatuum; sed ego in his infimis sum, hic me potest habere in potestate, opus est ut serviam illi. Noli falli; novit te Dominus tuus, et sic te novit, ut capillos tuos habeat numeratos . Quid ergo times? Tentaturus est forte carnem tuam: flagellum est Domidraconis, suggestioni ejus noli consentire, a via tua noli labi. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» 11. tibi noceat, nisi permissus? «Omnia,» inquit, «a te exspectant, Domine, ut des illis cibum in tempore opportuno.» Et iste draco manducare vult, sed non manducat quem vult. «Omnia a te exspectant, Domine, ut des illis cibum in tempore opportuno. Omnia:» et repentia quorum non est nu
Abbreviated transcription (Latin):
aut quid loquamini. Non enim uos estis qͥ
loqiuimini: sed sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑ in
uobis. Nolite uob̃ tribuere fortitudinem.
Si urã ẽ inquit & mea non ẽ: duricia est.
ñ fortitudo. Auferes spm̃ eoꝵ & deficient.¬

Expanded text:
aut quid loquamini: non enim vos estis qui aut quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis» . Nolite vobis tribuere fortitudinem. Si vestra est, inquit, et mea non est; duritia est, non fortitudo. «Auferes spirit
Abbreviated transcription (Latin):
implebunt᷑ bonitate: ñ manu sua. sed ma-¬
nu tua aꝑta. Au̾tente aut̃ te faciẽ tuã.
turbabunt᷑. Sed quare hoc faciᷤ:
Quare au̾tis faciẽ tuã ut turbent᷑:
Auferes spm̃ eoꝵ: & deficient. Sp̃s eorũ:
suꝑbia eoꝵ erat. Gloriantur: sibi tribu¬
unt: se ipsos iustificant. Au̾te gͦ faciẽ tuã
ut turbentur: aufer spm̃ eoꝵ & deficiant.
clament ad te. cito exaudi me dnẽ. defecit
peccato suo. qͥa ñ habebat uires ex se: &
confitet᷑ dõ. dicens se eẽ t̾rã & cinerẽ. O su¬
ꝑbe: conu̾sus es in puluerẽ tuũ. Ablatꝰ ẽ
Sp̃s tuus : iam ñ te iactas: ñ te extollis:
non te ustificas. U ides quia de puluere
factꝰ es: & au̾tente faciẽ suã dño. in tuũ
puluerem recidisti. Roga gͦ: confitere
puluerem tuum. & infirmitatẽ tuã: &¬
uide quid sequat᷑. Emitte spm̃ tuũ. & cre¬
abuntur. Auferes spm̃ eoꝵ. mittes tuum:
deserti sunt: beati pauꝑes spũ: Non sunt
rint & abduxerint: nolite cogitare q̃ mͦ

Expanded text:
implebuntur bonitate;» non manu sua, sed manu tua aperta: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» 13. Sed quare hoc facis? quare avertis faciem tuam, ut turbentur? «Auferes spiritum eorum, et deficient.» Spiritus eorum, superbia eorum erat: gloriantur, sibi tribuunt, seipsos justificant. A verte ergo faciem tuam, ut turbentur: aufer spiritum eorum, et deficiant; clament ad te, «Cito exaudi me, Domine; defecit peccato suo, quia non habebat vires ex se; et confitetur Deo, dicens se esse terram et cinerem. O superbe, conversus es in pulverem tuum , ablatus est spiritus tuus; jam non te jactas, non te extollis, non te justificas; vides quia de pulvere factus es, et avertente faciem suam Domino, in tuum pulverem recidisti. Roga ergo, confitere pulverem tuum et infirmitatem tuam. ide quid sequatur: «Emittes spiritum tuum, et creabuntur.» Auferes spiritum eorum, emittes tuum: deserti sunt? «Beati pauperes spiritu:» non sunt rint et adduxerint,» «nolite cogitare quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
creabuntur: & in nouabis faciem terrȩ. id
ẽ nouis hominibꝰ confitentibꝰ se iustificatoᷤ
eẽ : ñ a se iustificatos. ut grã dĩ sit in illis.
Uide quales sint: quibꝰ in nouata ẽ facies
t̃rȩ. Paulus dicit. Plus enim illis om̃ibꝰ
laboraui. Quid ẽ paule: Attende
situ sis sp̃s tuus. Non ego inqͥt: sed gr̃a

Expanded text:
ciem terrae:» id est, novis hominibus, confitentibus se justificatos esse, non a se justos, ut gratia Dei sit in illis. Vide quales sint quibus innovata est facies terrae. Paulus dicit: «Plus omnibus illis laboravi.» Quid est, Paule? Attende si tu, si spiritus tuus. «Non ego,» inquit, «sed gra
Abbreviated transcription (Latin):
e islbsꝰ quor dm se dixit uiuere secum
q anum. & hoc dixit qͦd capi etiam apar¬
quis posi&s: ut ego sum qui sum illi ꝓ cap
auutiligerent. qui grandibꝰ uiribꝰ carita¬
ꝙ̃ hosent querere faciem eiꝰ semꝑ. Si gͦ¬

Expanded text:
 illos quorum se Deum dixit, vivere secum in aeternum, et hoc dixit quod capi etiam a parvulis posset: ut, «Ego sum qui sum,» illi pro captu intelligerent, qui grandibus viribus charitatis nossent quaerere faciem ejus semper. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dlũ hahȩ. quȩ uocata ẽ qͥdem ex om̃ibꝰ
inil: e sic in ea dicuntꝰ om̃s gentes. ut
si sasin adoptionẽ uocata. Ext istã
illi sei manifestauit iudicia sua: qm̃
sil a non crediderunt. etiam si annuncia
lt manifesta eis utiq ñ sunt: quia nͥ¬

Expanded text:
Abrahae; quae vocata est quidem ex omnibus gentibus, et sic in ea dicuntur omnes gentes, ut una sit gens in adoptionem vocata. Extra istam nulli genti manifestavit judicia sua: quoniam qui ea non crediderunt, etiamsi annuntiata sunt, manifestata eis utique non sunt; quia n
Abbreviated transcription (Latin):
utinã eẽt nob̾ arbit̃: utinã cẽt mediꝰ aidis
qui iudicar& int̾ me & ce: Hoc dõ. hos uls
hoc ui steore homo. hoc uel in çelo ang d
lebitũ aesideraibat. Q̾ uid ẽ abit: Dedĩ
d componendam causam. Nonne minuci
ranus di. & malã causam habebamꝰ adu̾sus
: Quis finira causã istã. malã: nisi ille
patri as. Dicit alio loco. Mediator autẽ
uniꝰ non ẽ: ds̃ aut̃ unus ẽ. Int̾ duos. me¬
diator. Ergo xp̃c. mediator int̾ hominem
a dm̃: non quia ds. sed qͥa homo: ñ qͥa ds̃
equalis patri. sed ȩqualis patri ñ mediator.
Ut aut̃ sit mediator: descendat a suꝑiore.
ad inferiorem. ab ȩqualitate patris. Faciat
qͥ ait apł̃s: sem & ipsum exinaniuit formã
serui accipiens. in similitudine hominum
factus: & habitu inuentus ut homo. Fun

Expanded text:
nam esset nobis arbiter!» utinam esset medius aliquis qui judicaret inter me et te! Hoc Deo homo, hoc in stercore homo, hoc vel in coelo angeluArbitrum desiderabat. Quid est arbiter? Medius ad componendam causam. Nonne inimici eramus Dei, et malam causam habebamus adversus Deum? Quis finiret causam istam malam, nisi ille Patri Deus. Dicit alio loco: «Mediator autem unius non est; Deus autem unus est» . Inter duos mediator: ergo Christus mediator inter hominem et Deum. Non quia Deus, sed quia homo: nam quia Deus, aequalis Patri; sed aequalis Patri, non mediator. Ut autem sit mediator, descendat a superiore ad inferiorem, ab aequalitate Patris; faciat quod ait Apostolus: «Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et hab
Abbreviated transcription (Latin):
lachra confracta. leges latas. ut sacrifical
idolis capitale sit crimen: om̃s qui dola
hec. in mari sunt adhuc. Quid gͦ nor̾
Ad patriam qua ituri sumus: Per ip
mare. Sed in ligno noli timere ꝑiculs.
Lignum te portat: qͦd contin& scłm. I¬
go attendite hoc mare magnũ & spacposte
ibi repentia quoꝵ non ẽ numerus. anle¬
lia pusilla & magna. Noli timere: nolitis¬
reri: desidera patriam: intellige pegris¬

Expanded text:
lacra confracta, leges latas ut sacrificare lacra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitale sit crimen; omnes qui dolent haec, in mari sunt adhuc. Quid ergo nos? ad patriam qua ituri sumus? Per ipsum mare, sed in ligno. Noli timere periculum; lignum te portat quod continet saeculum. Ergo attendite: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Noli timere, noli terreri; desidera patriam, intellige peregrin
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło: & incautos repente occupant. Ai¬
pentes aut̃ temptationes quis numerat:
Repunt: sed caue ne surripiant. Uiglt
etiã ui fluctibꝰ tiiti sumus. Non dormut
xp̃c: non dormiat fides. Et si dormieta
citetur : imperabit uentis: placabit nre.
Finietur uia: gaudebit᷑ in patria. Ibi rga¬
tia quorum non ẽ numerus: animalia pisil¬
la & magna. Uideo enim adhuc in mari
isto formidoloso: nondum credentes. lpsi
enim uersantur in amaris aquis: & steri¬
libus. Illic aut̃ & pusilli & magni sunt.
Nouimꝰ hoc. Multi pusilli seculi. nondum
credider̃: multi pͥmates scłi nondũ credi-¬
derunt. Animalia pusilla & magna: sunt
in hoc mari. Oderunt ȩccłam: p̃muntur
xp̃i nomine. Non sęiuunt quia ñ ꝑmittun¬
tur: in manꝰ ñ erumpens. clausa ẽ in cor¬
de sȩuicia. Nam om̃s siue pusilli siue mag¬
ni. animalia pusilla & magna quȩ mͣ do¬
lent templa clausa eẽ. aras euersas. simu¬

Expanded text:
hoc saeculo, et incautos repente occupant: rehoc saeculo, et incautos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. Vigiletur tiam in fluctibus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormierit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in patria. «Ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Video enim adhuc in mari isto formidoloso nondum credentes: ipsi enim versantur in amaris aquis et sterilibus; illi autem et pusilli et magni sunt. Novimus hoc; multi pusilli saeculi nondum crediderunt, multi primates saeculi nondum crediderunt: «animalia pusilla et magna» sunt in hoc mari. Oderunt Ecclesiam, premuntur Christi nomine; non saeviunt, quia non permittuntur: in manus non erumpens, clausa est in corde saevitia. Nam omnes sive pusilli, sive magni, «animalia pusilla et magna,» quae modo dolent templa clausa esse, aras eversas, simu
Abbreviated transcription (Latin):
homines currentes ad fidem: timentes gehen¬
nas. contempnentes mortẽ: amantes uitam
et̃nam. sꝑnentes p̃sentem : & tali spec¬
taculo completi gaudio. dicimꝰ. repleta ẽ
t̾ra creatura tua. Hoc aut̃ scłm adhuc tẽp.¬
tationum fluctibꝰ quatit᷑: adhuc tempesta¬
tibꝰ & ꝓcellis tribulationũ. & tumore tur¬
batur. Hac tam̾ itur. Minetur lic& mare.
& tumeat fluctibꝰ. ꝓcellisq parturiat: hac
itur. Datum ẽ nob lignum in qͦ nauigemꝰ:
repleta ẽ terra creatura ti:a. Sed nondum
sumꝰ in terra uuientium: adhuc ista terra
morientiũ ẽ. Clamamꝰ aut̃ & dicimꝰ. spes
mea es tu: portio mea in tra uiuentiũ. In
portto mnea. Acee usta terira quȩ repleti q
ereatura idi. Nui adhuc in ista tra c nore¬
tium: nondum ẽ iterra uiuentiũ. quao
spaciosum manibus: ibi reptilia qugr bre
numerus. animalia pusilla & magna. Ig¬
ribile. mare significat: ubi sunt repeita
quoꝵ non ẽ numerus. Insidiȩ repunt in

Expanded text:
homines currentes ad fidem, timentes gehenhomines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc autem saeculum adhuc tentationum fluctibus quatitur, adhuc tempestatibus et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet mare, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in terra viventium, adhuc ista terra morientium est; clamamus autem, et dicimus: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . In portio mea. Ecce ista terra quae repleta est creatura Dei. Qui adhuc est in ista terra morientium, nondum in terra viventium, qua spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est numerus.» Insidiae repunt in
Abbreviated transcription (Latin):
pleta ẽ terra creatura dei. Uidemꝰ. nouimꝰ.
legimꝰ. agnoscimꝰ: laudamꝰ. & in his p̃dicamꝰ:
& in his nec sufficimus laudare tantum. qͣn¬
tum habundat ex bona inspectione cor nr̃m.
Sed & illam magis creaturam debemꝰ attende¬
idolatria: in ipsis uideis om̃is illa seruitꝰ
legis : omĩa illa sacrificia p̃nuntiantia p̃¬
sens sacrificium. Habundabat tunc uetu¬
stas hominis: uenit qui renouar& opꝰ suũ.
uenit qui conflar& argentum suum: qͥ for¬
maret monetam suam. Et attendimꝰ plenã
t̾ram xp̃ianis credentibꝰ in dm̃: auertentibꝰ
se a prioribꝰ suis immundiciis & idolatria:
abspe p̃terita. ad spem noui scłi: & ecce ñ¬
dum c̃ in re. & iam tenetur in spe: & ꝑ ip¬
sam spem iam cantamus. & dicimꝰ. repleta
ẽ terra creatura tua. Nondum enim in pa¬
tria cantamus hoc: nondum in illa requie
quȩ ꝓmititur: nondum confirmatis uecti¬
bꝰ portarũ ierłm: sed adhuc in ꝑegrinati¬
one. intuentes mundum istum. & undiq

Expanded text:
 terra creatura Dei. Videmus, novimus, legimus, agnoscimus, laudamus, et in his praedicamus; et in his non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendeidololatria, in ipsis Judaeis omnis illa servitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique
Abbreviated transcription (Latin):
fulciri seminibꝰ. mutari successoribꝰ. currere
temporibꝰ. plac& in eis artifex. ut & ipsi pla¬
ceant in arte artifici: & exclament p̃magnogaudio
quia uere huic lȩticię nichil comparari po¬
test. Quam magnificata sunt oꝑa tua dñe:
om̃ia in sapientia fecisti. Ubi ẽ ipsa fapientia:
in qua omĩa fecisti: Quo sensu attingitur:
Quo oculo uidetur: Quo studio querttur:
Quo merito possidet᷑ : Quo putatis: nͥ gr̃a sua:
Qui donauit ut simꝰ: donat ut boni simꝰ.
Nonne descendit: Nonne u̾bum caro factũ
ẽ: & habitauit in neis: Nonne accendit
lucernam carnis suȩ dum pender& in cru¬
ce: & quesiuit ꝑditã dragmã: Quesiuit &
inuenit. uionis congratulartibꝰ : id ẽ orc̃a
creatura sp̾itali q i dis ꝓxime attingr
Uicinis lȩtantibꝰ inuenta ẽ dragma: an¬
głis lȩtantibꝰ inuenta ẽ anima hir aana.
Inuenta ẽ gͦ: gaudem & dicat. Quã ⁊nag¬

Expanded text:
fulciri seminibus, mutari successionibus, currere fulciri seminibus, mutari successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» Ubi est ipsa sapientia in qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua? Qui donavit ut simus, donat ut boni simus.nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accendit lucernam carnis suae, dum penderet in cruce, et quaesivit perditam drachmam ? Quaesivit et invenit, vicinis congratulantibus, id est omni creatura spirituali quae Deum proxime attingit. Vicinis laetantibus inventa est drachma; Angelis laetantibus inventa est anima humana. Inventa e
Abbreviated transcription (Latin):
sius & mulus: quibꝰ ñ ẽ intellectus.
uso natura ẽ: homini crimen ẽ. Hoc
sapientiȩ meę ab eis quȩ non feci ad una¬
ginem meam: sed ubi feci inde exigo. &
usum eiꝰ rei postulo quã donaui. Homines
gͦ reddentes dõ quȩ dĩ sunt. si cęsari reddt̃
qͦd cęsaris ẽ. id c̃ red̾dentes cesari unaginẽ
suam. & reddentes dõ imaginẽ suam: erigt̃
ipsam mentem suam ñ ad se. sed ad artificem
suum. & ad lum̃ unde sunt: & ad alorem
quendam sp̾italem unde feruescunt. & unde
remoti frigescunt: & unde recidentes con¬
tenebrantur. & quo reu̾tentes illuminant᷑:
quia pie illi dixerunt. tu illuminabis lucer¬
nam meam dñe ds̃ m̃s. illuminabis tenebraᷤᷤ
meas. Discussis tenebris terrenę stulticię
aꝑientes os & ducentes sp̃m. erigunt ut di¬
xi fidentem oculum cordis. & circums pici¬
unt mente uniu̾sum mundum. t̾ram. ma¬
re. & cęlum: & uidentes omia pulchre dis¬
posita. ordinata currere. digeri generibus

Expanded text:
us et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crimen est. Hocsapientiae meae ab eis quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem suum, et ad lumen unde sunt, et ad calorem quemdam spiritualem unde fervescunt, et unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: et quia pie illi dixerunt, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» ; discussis tenebris terrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelum, et videntes omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus,