comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
steriorem sequamur: nec ƿeccantem
fratrẽ nec in opem consolatur. qui nõ
habet caritatem. et contempnit uer¬
ba apostoli commonentis. debemus
aũt nos qui fort᷑iores sumus infirmi¬
tates in becillorum portare: et non
nobismet ipsis placere. Solliciti ser¬
uare unitatem sp̃s: inuinculo pacis
Unum corpus et unus sp̃s: sicut et
uocati estis in una spe uocationis
ur̃e. Ephesiis qui iam unitatẽ sc̃i
sp̃s fuerant consecuti: recte dicitur
solliciti seruare unitatem sp̃s in
uinculo pacis. Qui eñi habet: ser¬
uandi illi sollicitudo precipitur. Q
aũt non habet: studium illi ut ha¬
bere ualeat imperatur. Hic locus uł
maxime aduersum hereticos facit:
qui pacis uinculo dissipato atq
corrupto. putant se tenere sp̃s unita¬
tem: cum unitas sp̃s in pacis uincu¬
lo conseruetur. Quando eñi non id¬
ipsum om̃s loquimur. et alius dicit.
ego sum pauli. ego apollo. ego cȩphe.
diuidimus sp̃s unicatem: et eam in

Expanded text:
steriorem sequamur: nec peccantem steriorem sequamur: nec peccantem fratrem, nec inopem consolatur, qui non habet charitatem, et contemnit verba Apostoli commonentis: Debemus autem nos, qui fortiores sumus, infirmitates imbecilliorum portare, et non nobismetipsis placere . Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Unum corpus, et unus spiritus, sicut et vocati estis in u. Ephesiis, qui jam unitatem sancti Spiritus fuerant consecuti, recte disolliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Qui enim quid habet, servandi illi sollicitudo praecipitur. Qui autem non habet, studium illi ut habere valeat, imperatur. Hic locus vel maxime adversum haereticos facit, qui, pacis vinculo dissipato atque corrupto, putant se tenere spiritus unitatem: cum unitas spiritus in pacis vinculo conservetur. Quando enim non idipsum omnes loquimur, et alius dicit: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae , dividimus spiritus unitatem, et eam in
Abbreviated transcription (Latin):
rant: sed hi qui quasi homines ali¬
qua adhuc passione suꝑantur. Nec
mirum si ephesii hec audiant: cum
inmultitudine credentium sint ali¬
qui qui adhuc inuicem sufferrese
debeant. Hoc ipsum michi uidetur
significare et illud: quod ad gala¬
thas scribitur. Alterutrum ouera
ura portate. Possumus ergo utrũq
testimonium et aliter interpreta¬
ri: ut uł alterutrum onera porta¬
re. uł sufferre inuicem incaritate.
eos complere dicamus. qui diuites
sunt. et inopiam pauꝑum subleuãt.
Siquis egrotanti prebet obsequium:
suffert cum incaritate. Siqui ince¬
libatubeatã tͣnigit uitã. aliũ qui
et uxorem habet et liberos et se ip¬
sum uix potest pascere. aduuiarit.
et ut cumq potest fuerit consolatus.
alienum onuis portasse laudabitur.
E st qui matrẽ uł sororem uiduam
cernens egestate tabescere: non po¬
test adiuuiare. Huic si qͥs porrexe¬
rit manũ: sustinuit eam in caritate.
Siue auit suꝑiorem sensum siue po¬

Expanded text:
rant: sed hi qui quasi homines alirant: sed hi qui quasi homines aliqua adhuc passione superantur. Nec mirum si Ephesi haec audiant, cum in multitudine credentium sint aliqui qui adhuc invicem sufferre se debeant. Hoc ipsum mihi videtur significare et illud quod ad Galatas scribitur: Alterutrum onera vestra portate . Possumus ergo utrumque testimonium et aliter interpretari: ut vel alterutrum onera portare, vel sufferre invicem in charitate, et eos complere dicamus, qui divites sunt, et inopiam pauperum sublevant. Si quis aegrotanti fratri praebet obsequium, suffert eum in charitate. Si quis in coelibatu beatam transigens vitam, alium qui et uxorem habet et liberos, et seipsum vix potest pascere, adjuverit, et utcumque potest, fuerit consolatus, alienum onus portasse 608 laudabitur. Est qui matrem vel sororem viduam cernens egestate tabescere, non potest adjuvare: huic si quis porrexerit manum, sustinuit eum in charitate. Sive autem superiorem sensum, sive po
Abbreviated transcription (Latin):
sermone quam inmente ẽ: ut humi¬
ies nos eẽ conscientia nouerit. et nun¬
quam nos uł scire uł intelligere uł
eẽ aliquid estimemus. Mansuetudo
quoq illa ẽ quȩ nulla passione tur
batur: et specialiter ira et furore
non rumpitur. Quam qui habue¬
rit: beatitudinem quȩ diu uoce ꝓ¬
missa ẽ consequetur: ut possideat
terrã id ẽ. imperet corꝑi suo. domine¬
turq subiecto. et hec sit ei prima
bereditas. in carne non carnaliter
uiuere. Nonnulli rugata fronte
dimisso suꝑcilio. uerbisq trutina¬
tes. auctoritatem sibi doctorum et
uidicium uendicant: non quod ip¬
si dignum aliquid arrogantiȩ ẽ¬
nouerint: sed quo simplices quosq
fratrũ sua quaͬdam udeant com¬
paratione nescire. Sufferentes in¬
uicem in caritate. Siquis intelligit
quid sit sufferentes inuicem in
caritate: non putabit in scõs iuros
hoc conuenire mandatũ: Nerum
in eos qui sint inuirtutum iiciis
constituti. Sc̃ĩ quippe non habe

Expanded text:
sermone quam in mente est, ut humisermone quam in mente est, ut humiles nos esse conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere vel esse aliquid aestimemus. Mansuetudo quoque illa est, quae nulla passione tbatur: et specialiter ira et furore non rumpitur. Quam qui habuerit, beatitudinem, quae Domini voce promissa est, consequetur: ut possideat terram, id est, imperet corpori suo, domineturque subjecto; et haec sit ejus prima haereditas, in carne non carnaliter vivere. Nonnulli rugata fronte, demisso supercilio, verbisque trutinatis, auctoritatem sibi doctorum, et judicum vindicant. Non quo ipsi dignum aliquid arrogantia noverint: sed quo simplices quosque fratrum, sui quaedam videant comparatione nescire. Sufferentes invicem in charitate. Si quis intelligit quid sit, sufferentes invicem in charitate, non putabit in sanctos viros hoc convenire mandatum: verum in eos qui sunt in virtutum initiis constituti. Sancti quippe non habeb
Abbreviated transcription (Latin):
quos pedes ꝓhibemur offendere.
Quod aũt ait. ut digne ambuletis
uocatione qua uocati estis : digne
uocatione ambulare credendusẽ.
qui ingreditur ꝑ eum qui dicit.
ego sum uia. et non declinat neq
ad dexteram neq ad sinistram. e¬
auerrit pedem suũ ab om̃i uia mala
completurq in eo. Adño gressus ho-¬
minis diriguntur. Cum om̃i humili¬
tate et mansuetudine: cum patien¬
tia. Qui terram et cinerem ẽẽ se
nouit. et post paululum in puluerẽ
dissoluendum: nunquam suꝑbia
eleuabitur. Et qui dei ȩternitate ꝑ¬
specta. breue et pene ad puncti in¬
star. humanę uitȩ spatium cogita¬
rit. ante oculos suos semꝑ habebit
interitum: et erit humilis atq de¬
iectus. Corruptibile eñĩ corpus ag¬
grauat animã: et terrenum hoc
tabernaculũ sensum opprimit mil¬
ta curantem. Propter quod cum oñi
humilitate dicamus. dñe non ẽ exal¬
tatum cor meũ: neq elati sunt oculi
mei. Omĩs aũt humilitas non tam in

Expanded text:
quos pedes prohibemur offendere. quos pedes prohibemur offendere. Quod autem ait: Ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis. Digne vocatione ambulare credendus est, qui ingreditur per eum qui dicit: Ego sum via , et non declinat, neque ad dextram, neque ad sinistram, avertit pedem suum ab omni via mala , completurque in eo: A Domino gressus hominis diriguntur . Cum omni humilitate et mansuetudine, cum patientia. Qui terram et cinerem esse se novit, et post paululum in pulverem dissolvendum, numquam superbia 607 elevabitur. Et qui Dei aeternitate perspecta, breve et pene ad puncti instar humanae vitae spatium cogitarit, ante oculos suos semper habebit interitum, et erit humilis atque dejectus. Corruptibile enim corpus aggravat animam, et terrenum hoc tabernaculum, sensum opprimit multa curantem . Propter quod cum omni humilitate dicamus: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Omnis autem hum
Abbreviated transcription (Latin):
anima dauid. Et ꝓpħa de aposto¬
lis. Post te inquit sequentur uinc¬
tis ferro manibus. Qui enĩ xp̃m
diligunt: secuntur eum caritatis
uinculis conligati. Est et alia ex¬
positio: quȩ recipienda sit nec ne:
erit in potestate lectoris. Hinculum
animȩ corpus hoc dici. Et quia
paulus ob ministerium ȩuangelis
corpus acceꝑit. et consequenter
xp̃i iunctus sit appellatus. corpus
hoc uinculum dicit. Et eos qui in
corpore uncti sunt uinctos terre
appellari. ieremias quoq in scđõ
alfabeto testatur dicens. ut humi¬
liaret sub pedibus siuis om̃s iunctos
terre. Et alibi hoc ipsum exp̃i ꝑ
inuinculis. exite: et qui in tene¬
bris releuamini. P otest quidem
uinculum hoc peccati et tenebras ig¬
norantiȩ. aduentu et predicatione
.xp̃i. ꝓpħa ostendere dissolutas. Sed
et suꝑior sensus habet locum: quia
uinculum corpus sit. et tenebrȩ ter¬
rena hȩc habitatio. ubi sunt rectores
tenebrarũ. et montes tenebrosi ad

Expanded text:
anima David . Et propheta de apostoanima David . Et propheta de apostolis: Post te, inquit, sequentur vinctis ferre manibus . Qui enim Christum diligunt, sequuntur eum charitatis vinculis colligati. Est et alia expositio, quae recipienda sit, necne, erit in potestate lectoris: Vinculum animae, corpus hoc dici, et quia Paulus ob ministerium Evangelii corpus hoc acceperit, consequenter Christi vinctus sit appellatus. Corpus hoc vinculum dici, et eos qui in corpore vincti sunt, vinctos terrae appellari, Jeremias quoque in secundo alphabeto testatur, dicens: Ut humiliaret sub pedibus suis omnes vinctos terrae . Et alibi hoc ipsum legimus in vinculis, exite, et qui in tenebris, revelamini . Potest quidem vinculum hic peccati, et tenebras ignorantiae, adventu et praedicatione Christi propheta ostendere dissolutas. Sed et superior sensus habet locum: quod vinculum, corpus sit, et tenebrae, terrena haec habitatio, ubi sunt rectores tenebrarum, et montes tenebrosi, ad
Abbreviated transcription (Latin):
non uixta meritum nr̃m. sed supra
uota dat nobis aliqua quȩ nec pe¬
tere ausi fuimus. nec si petissemus
estimabamus nos mereri: ita et cę¬
tera tribuat que nec mens potest
cogitare. nec lingua proferre. Ipsi
itaq dõ sit gła: primũ in eccła quȩ
ẽ pura non habens maculam neq
rugam. Et quȩ ꝓpterea głam dĩ re¬
ciꝑe potest quia corpus ẽ. xp̃i: de-¬
inde in xp̃o iħu. quia in corpore
assumpti hominis cuius sunt uni¬
uersa membra credentium. omnis
diuinitas inhabitet corporaliter.
Quȩ quidẽ gła non in presens tan¬
tum tempus extenditur. et futu-¬
ris seculis terminatur: sed in om̃s
generationes et scłm sełorum inef¬
fabili eternitate ꝑmanet. crescit
et in xp̃i uinculis et incarcere pro
martirio constitutus. hec scribere.
mens ad corinthios testis ẽ scribens.
Ninculum caritatis dĩ quis potest
en arrare: Et in primo libro regũ
legimus. Factum est post uerba
hȩc: colligata ẽ anima ionathȩ cũ

Expanded text:
non juxta meritum nostrum, sed supra non juxta meritum nostrum, sed supra vota dat nobis aliqua, quae nec petere ausi fuimus, nec si petissemus, aestimavimus nos mereri: ita et caetera tribuat, quae nec mens potest cogitare, nec lingua proferre. Ipsi itaque Deo sit gloria: primum in Ecclesia quae est pura, non habens maculam neque rugam, et quae propterea gloriam Dei recipere potest, quia corpus est Christi. Deinde in Christo Jesu, quia in corpore assumpti hominis, cujus sunt universa membra credentium, omnis divinitas inhabitet corporaliter. Quae quidem gloria non in praesens tantum tempus extenditur, et futuris saeculis terminatur; sed in omnes generationes, et saeculum saeculorum, ineffabili aeternitate permanet, crescit,et in Christi vinculis, et in carcere pro martyrio constitutus haec scribere: mens ad Corinthios testis est scribens: Vinculum charitatis Dei quis poterit enarrare Et in primo Regnorum libro legimus: Factum est post verba haec, colligata est anima Jonathae cum
Abbreviated transcription (Latin):
uit qui potest suꝑ om̃ia facere abun¬
duntius quam petimus aut intelli¬
ginus. Hic ostendit se quidem uix¬
ta inbecillitatem hominis postulas¬
se. quȩ ab eis conducibilia uideban¬
tur. Cȩterum quantum ad rei ipsi
usꝑtinet ueritatem. plus dm̃ uale¬
it tribuere quam rogatur. et sp̃s
nr̃as uinci effectibus. quia scđm id
quod oportet orare nescimus. Et se¬
pe contra nos petimus: estimantes
ẽẽ ꝓnobis quanto eñi melius erat
fonicari egrotare et debilitate tor-¬
queri. quam xp̃i templum membra
facere meretricis: Potens est ergo
ds non solum suꝑ id quod petimus:
sed etiam suꝑ id quod intelligimus
tribuere. Conuenit interdum ut
sensum nr̃m non exprimamus inuo¬
cem. et mentẽ uerba non explicent:
tantumq cogitantes gemitibus in¬
en arrabilibus ut ipse apostolus ait.
nescio quid quod dicere non possu¬
mus deprecemur. Prestabit igitur
suꝑ quam petimus aut intelligi¬
inus scđm eam uirtutem quȩ ope¬
ratur in nobis: ut quomodo nunc

Expanded text:
t super omnia facere abundantius quam petimus, aut intelligimus, hoc ostendens, se quidem juxta imbecillitatem hominis postulasse, quae eis conducibilia videbantur: caeterum quantum ad rei ipsius pertinet veritatem, plus Deum valere tribuere, quam rogatur, et spes nostras vinci effectibus: quia secundum id quod oportet orare, nescimus, et saepe contra nos petimus, aestimantes esse pro nobis. Quanto enim melius erat fornicatori aegrotare, et debilitate torqueri, quam Christi templum facere membra meretricis? potens est ergo Deus, non solum super id quod petimus, sed etiam super id quod intelligimus, tribuere. Evenit interdum, ut sensum nostrum non exprimamus in vocem, et mentem verba non explicent, tacitoque cogitatu gemitibus inenarrabilibus, ut ipse Apostolus ait, nescio quid, quod dicere non possumus, deprecemur. Praestabit igitur super quam petimus, aut intelligimus, secundum eam virtutem quae operatur in nobis: ut quomodo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudine dĩ: non solum in presen¬
ti seculo sed etiam infuturo. Ut qui
nunc plenus eẽ cȩpit. instudio.
oꝑe. lectione. postea ꝑfectius imn¬
pleatur. dõ qui ẽ plenitudo om̃ui
e complente. Ei autem qui potest
petimus aut incelligimus sedm uir¬
cutem quȩ operatur in nobis: ipsi

Expanded text:
plenitudine Dei: non solum in praesenplenitudine Dei: non solum in praesenti saeculo, sed etiam in futuro: ut qui nunc plenus esse coepit in studio per lectionem, postea perfectius impleatur Deo, qui est plenitudo omnium, se complente. Ei autem qui potest petimus aut intelligimus, secundum virtutem quae operatur
Abbreviated transcription (Latin):
bus: tunc merebimur ad alta et
excelsa conscendere. Nec putandum
in hoc finem laboris nr̃i eẽ. ut radici¬
ti et fundati in caritate possimus
comprehendere cum om̃ibus scĩs
quȩ sit latitudo et longitudo et
ꝓfundum et altitudo: nisi etiam
om̃i studio nosse cuipiamus emi¬
nentem scientie caritatem.xp̃i: ut
non simplex caritas sed suꝑeminens
nota sit nobis. Nec iste sit terminus
habere noticiam suꝑ eminentis cariti¬
tis xp̃i: nisi addamus et aliud. ut
suꝑeminentem caritatem scientiȩ con¬
sequamur. Ex quo animaduertendũ
quia grandem et inmensam xp̃s sci¬
entiȩ habet caritatem: idest eorum
qui se scire desiderant. qui in lege
euis meditantur die ac nocte. qui
uerba uertunt in opera. et quod ore
meditantur consummant manu.
Qui aũt talis ẽ ut dignus sit ꝑsci¬
entiam suam habere xp̃i suꝑemi¬
nentem caritatem: iste nichil debei¬
habere aliud preter seientiam cogi¬
tare. Atq ita implebitur in omni

Expanded text:
bus: tunc merebimur ad alta et bus: tunc merebimur ad alta et excelsa conscendere. Nec putandum in hoc finem laboris nostri esse, ut radicati et fundati in charitate, possimus comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, et longitudo et profundum, et altitudo, nisi etiam omni studio nosse cupiamus, eminentem scientiae charitatem Christi, ut non simplex charitas, sed supereminens nota sit nobis: nec iste sit terminus habere notitiam supereminentis charitatis Christi, nisi addamus et aliud, ut supereminentem charitatem scientiae consequamur. Ex quo animadvertendum, quia grandem et immensam Christus scientiae habeat charitatem, id est, eorum qui se scire desiderant, qui in lege ejus meditantur die ac nocte, qui verba vertunt in opera, et quod ore meditantur, consummant manu. Qui autem talis est, ut dignus sit per scientiam suam habere Christi supereminentem charitatem, ille nihil debet aliud praeter scientiam cogitare. Atque ita implebitur in omni
Abbreviated transcription (Latin):
et ad cȩlestia et alta consurgere. lon¬
gitudo appellentur. Quȩ uero infe¬
riori parte proxima sunt et ad uitia
dilabuntur : his latitudinis nomen
impositum sit. Lata quippe et spa¬
tiosa uia: quȩ ducit ad mortẽ. Hec
quippe in altum captiuam duxit cap¬
tiuitatem: et descendit in inferiores¬
partes terre. Et post altitudinem et
profundum: in omnem terram exi¬
uit predicatio crucis: atq ita et al¬
titudinem et ꝓfundum et longitu¬
dinem et latitudinem tenet. Nec
mirum si crux. xp̃i uniuersa pos¬
sideat: cum etiã is qui crucifixus
fuerit. cum xp̃o eandem habeat
potestatem. Sciet quippe primum
latitudinem ab inferioribus inci¬
piens et minora cognoscens: dein-¬
de longitudinem eos qui in terra
positi ad sublimia et alta festinãt.
Post hȩc ꝓfundum aduersarias
contrariasq uirtutes que contra
hunc mundum bellum gerunt:
et ad extremum altitudinem.
quia postquam noticiam eorũ
habentes fecerimus eas eẽ sub pedi¬

Expanded text:
et ad coelestia, et ad alta consurgere, lonet ad coelestia, et ad alta consurgere, longitudo appellentur. Quae vero inferiori parti proxima sunt, et ad vitia delabuntur, his latitudinis nomen impositum sit. Lata quippe et spatiosa via, quae ducit ad mortem . Haec quippe in altum, captivam duxit captivitatem : et descendit in inferiora 604 terrae. Et post altitudinem et profundum, in omnem terram exiit praedicatio crucis. Atque ita et altitudinem, et profundum, et longitudinem, et latitudinem tenet. Nec mirum si crux Christi universa possideat, cum etiam si quis crucifixus fuerit cum Christo, eamdem habeat potestatem. Sciet quippe primum latitudinem ab inferioribus incipiens, et minora cognoscens. Deinde longitudinem, eos qui in terra positi, ad sublimia et alta festinant. Post haec profundum, adversarias contrariasque virtutes, quae contra nos in hoc mundo bellum gerunt. Et ad extremum altitudinem: quia postquam notitiam earum habentes, fecerimus nobis eas esse sub pedi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i scire cupiemus: ut post quam
hȩc om̃ia fuerint in nobis ordine et
ratione completa: tunc impleamur
in om̃i plenitudine dĩ. Latitudinẽ
et longitudinem et ꝓfundum et
altitudinem: de corꝑalibus ante
discamus. ut ꝑ ea ad spiritalia
transire ualeamus. Herbi gr̃a
id ẽ. tocius mundi. ab oriente usq
ad occidentẽ. longitudo ameridie¬
usq ad septemtrionem. Profundũ:
in abissis et in inferno. Altitudo:
quȩ supra celestia sublimatur. Sed
lum affirmatur rotundum. et in
sperȩ modũ uolui. Nulla autem
rotunditas latitudinem et longi¬
tudinem habet. altitudinem quoq
et ꝓfundum. sed ex uniuersis par¬
tibus coequalis ẽ: necessitate com¬
fundum uero inferos et quȩ infra
eos sunt. Longitudinem aũt et
latitudinem media quȩ inter su-¬
peros inferosq consistunt. Et quia
consequens ẽ aut superis aliquẽ
aut inferis eẽ uicinum : quȩcumq
incipiunt ad meliora proficere.

Expanded text:
Christi scire cupiemus; ut postquam Christi scire cupiemus; ut postquam haec omnia fuerint in nobis ordine et ratione completa, tunc impleamur in omnibus plenitudine Dei. Latitudinem et longitudinem, profundum et altitudinem, de corporalibus ante discamus, ut per ea ad spiritualia transire valeamus. Verbi gratia, id est, totius mundi, ab Oriente usque ad Occidentem: longitudo, a Meridie ad Septentrionem: profundum, in abyssis, et in inferno: altitudo, quae supra coelestia sublimatur. Sed lum affirmatur rotundum, et in spherae modum volvi. Nulla autem rotunditas, latitudinem et longitudinem habet, altitudinem quoque et profundum; sed ex universis partibus coaequalis est, necessitate comfundum vero inferos, et quae infra eos sunt. Longitudinem autem et latitudinem, media quae inter superos inferosque consistunt. Et quia consequens est, aut superis aliquem, aut inferis esse vicinum, quaecumque incipiunt ad meliora proficere,
Abbreviated transcription (Latin):
me quȩrumuis. nec exteriorem sed in¬
ceriorem hominem cupimus robo¬
rari: ut postquam habitauerit xp̃s
in interiorem hominem. in ipsius
interioris hominis habitet princi¬
pali id ẽ in cordibus nr̃is. Nequa¬
quam ꝑcuncta eius membra dis¬
currens: sed in rationabili eius ha¬
bitans. et in eo domicilium sedemq
suam ponens. Hoc aũt totum ꝑ
fidem fiet si credamus in eum:
quam obrem ait. habitare. xp̃m
ꝑfidem in cordibus ur̃is. Habita¬
tio aũt ista quȩ ꝑ exordium fidei
fabricatur: radices et fundamen¬
tum in caritate habet. ut qm̃ dei
agri cultura sumus. dĩ ȩdificatio.
om̃ia in caritate succrescant atq̃
elificentur. Cum aũt radicati et
fundati in caritate. in interiore
homine habitare xp̃m. tota men¬
tis fidutia nouerimus. tunc incipie¬
mus cum cȩteris scĩs etiam ad illa
nos tendere: ut sagaci animo com¬
prehendamus que sit latitudo et
longitudo. et ꝓfundum et altitu¬
do. Et non solum hoc: sed etiam
suꝑ eminentem scientiȩ caritatem

Expanded text:
e quaerimus: nec exteriorem, sed interiorem hominem cupimus roborari: ut postquam habitaverit Christus in interiore homine, in ipsius interiori hominis habitet principali, id est, in cordibus nostris: nequaquam per cuncta ejus membra discurrens, sed in rationabili ejus habitans: et in eo domicilium, sedemque suam ponens. 603 Hoc autem totum per fidem fiet, si credamus in eum. Quamobrem ait: Habitare Christum per fidem in cordibus vestris. Habitatio autem ista quae per exordium fidei fabricatur, radices et fundamentum in charitate habet: ut quoniam Dei agricultura sumus, Dei aedificatio , omnia in charitate succrescant atque aedificentur. Cum autem radicati et fundati in charitate , in interiore homine habitare Christum tota mentis fiducia noverimus: tunc incipiemus cum caeteris sanctis etiam ad illa nos tendere: ut sagaci animo comprehendamus quae sit latitudo, et longitudo, profundum, et altitudo: et non solum hoc, sed etiam supereminentem scientiae charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatꝰ factus ẽ suꝑ humenum eiꝰ. Ee de
beniamin dictum ẽ: qd̃ amantissimꝰ dñi
int̾ hum̾os requiescet. Requieuit quidẽ.
⁊ obdormiuit iħe incruce: ut ⁊ tu cũ ip̃o
inpassionis eius fide ⁊ memoria dormias.
Uł potius int̾ istas sortes discurre: int̾
pectus ⁊ humeros: int̾ fidei myst̾ia. et
manifestationem u̾itatis. It̾m fac tͥ do¬
bicłm. Amantissimꝰ beniamĩ dñi quasi
erit in pectore: Utrobiq plane contem¬
plationis pulchre locus: et int̾ hum̾os
⁊ int̾ ubera. S ub̃ior gr̃a in pectore:
uͥ amoris locus. cogitationum sedes. am¬
plexxus occasio. ⁊ cernendi copia uultꝰ.
Bene gͦ inpectore ihũ thalamus: immo
⁊ thesaurꝰ. Ibi enim ⁊ delicie sponsi. &
diuicie uerbi: quia uullo absconditi
sunt omnes thesauri sapientie ⁊ scĩe
dei. In hos ingredere thesauros: abscõ¬
de te in abscondito faciei eiꝰ aconturbati¬
one hominũ: et uemo de exuscitet. neꝙ

Expanded text:
principatus factus est super humerum ejus . Et de principatus factus est super humerum ejus . Et de Benjamin dictum est, quod amantissimus Domini inter humeros requiescet. Requievit quidem et obdormivit Jesus in cruce, ut et tu cum ipso in passionis ejus fide et memoria dormias: vel potius inter istas sortes discurre inter pectus et humeros, inter fidei mysteria, et manifestationem veritatis. In altero fac tibi dolum. Amantissimus Domini Benjamin quasi erit in pectore? Utrobique plane contemplationis pulchrae locus, 36 et inter humeros, et inter ubera. Sed uberior gratia in pectore, ubi amoris locus, cogitationum sedes, amplexus occasio, et cernendi copia vultus. Bene ergo in pectore Jesu thalamus, imo et thesaurus. Ibi enim et deliciae Sponsi et divitiae Verbi; quia in illo absconditi sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei. In hos ingredere thesauros, absconde te in abscondito faciei ejus a conturbatione hominum, et nemo te exsuscitet neque
Abbreviated transcription (Latin):
are desid̃iis. Iõ ñ dabo sompnũ ocłis meis
⁊ palpebris meis dormitationẽ: donec
intͦducam illum in cubicłm matͥs meẽ.
Tunc quiescam: et suauis erit sompnꝰ m̃s.
Quasi dormiuit ioħs recumbens in pectore
iħu: uͥ reconditi sunt om̃s thesauri sa-¬
pientie ⁊ scĩe di. Ibi uere quietis locꝰ.:
intelligentie serenũ: scũarium pietatis.
delecͥtionis cubitłm. Hic dormi. ut uideas
lẽ diuersitatem. et unitatem consubstan¬
tialem. Quid tͥ uidet᷑ similius sompno:
Huc se ñ potest humani iactare intuitus :
irrumꝑe ratio: Beniq ñ uidebit ħ homo
& uiuet. Bonum gͦ ẽ te obdormire. ⁊ hu¬
manoꝵ sensuum.⁊ affectum obliuione so¬
piri: ut huiꝰmodi sompnia sompni are
isto ꝑtingere ñ potes: temꝑantius age.
Si ñ potes recumbere in pectore iħu. uͭ inde¬
fesse puteus sapientie: requiesce inter
scapulas ubi pacientie eius exempla ⁊ mis¬
teria contempleris. Int̾ huin̾os eius: qr

Expanded text:
are desideriis: ideo non dabo somnum oculis meis, are desideriis: ideo non dabo somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, donec introducam illum in cubiculum matris meae. Tunc quiescam, et suavis erit somnus meus. Quasi dormivit Joannes recumbens in pectore Jesu, ubi reconditi sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei. Ibi verae quietis locus, intelligentiae serenum, sanctuarium pietatis, delectationis cubiculum. Hic dormi, ut videas lem diversitatem, et unitatem consubstantialem. Quid tibi videtur similius somno? Huc se non possunt humani jactare intuitus, irrumpere ratio. Denique non videbit haec homo, et vivet. Bonum est ergo te obdormire, et humanorum sensuum et affectuum oblivione sopiri, ut hujusmodi somnia somniare isto pertingere non potes, temperatius age: si non potes recumbere in pectore Jesu, ubi indefessae puteus sapientiae; requiesce inter scapulas, ubi patientiae ejus exempla et mysteria contempleris. Inter humeros ejus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑcepte dulcedinis multomag̃ inui¬
tat. ⁊ allicit: Si quis enim feriato aĩo
furtim.⁊ qiͣ in raptu p̾libare potuit lib̾e
meditationis fetiua gaudia: nescio si-
quid unquam libentius agat. qmͣ ut
huic totum ⁊ exintegro se studio chra¬
dat ⁊ expediat. Deniq trahebant spon-¬
sam pͥma pulchre contemplationis blan¬
dim̃ta. ⁊ ad quietis ꝓuocabant cubi¬
łm: quo dilectum introducturam se
leta gratiulatur. slon dimitam illĩ:
donec introducam. Anñ tͥ uidet᷑ qiͣ dicere his
uerbis illud de psalmo: Si dedero sompnũ
ocłis meis et palpebris meis in dormitat̾onẽ:
donec inueniam locum domino. Omnra
dimitto: ne dimittam illum. Omĩa detͥm̃¬
nentem leticiam. p̾sentie eiꝰ. Si dormierait
duo fouebunt᷑ mutuo: unꝰ qͦm calefiet:
Eccłiastes hoc dicit. Bonum foueri ⁊ inflã-¬
mari in amplexu u̾bi: ignitum enim
eloquium dñi uehement̾: ce spũalib estu¬

Expanded text:
tia perceptae dulcedinis multo magis invitia perceptae dulcedinis multo magis invitat et allicit? Si quis enim feriato animo furtim et quasi in raptu praelibare potuit liberae meditationis festiva gaudia, nescio si quid unquam libentius agat, quam ut huic totum et ex integro se studio tradat et expediat. Denique trahebant sponsam prima pulchrae contemplationis blandimenta, et ad quietis provocabant cubiculum, quo dilectum introducturam se laeta gratulatur. Non dimittam illum donec introducam. An non tibi videtur quasi dicere his verbis illud de Psalmo: Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem, donec inveniam locum Domino? Omnia dimitto, ne dimittam illum. Omnia detrimennentem laetitiam praesentiae ejus. Si dormierint duo, fovebuntur mutuo: unus quomodo calefiet? Ecclesiastes hoc dicit. Bonum est foveri et inflammari in amplexu Verbi ignitum enim eloquium Domini vehementer, et spiritualibus aestu
Abbreviated transcription (Latin):
conflictationi studes. s delectationi: ñ seris
cum uitiis uirgium: s comm̾tiũ cum uir¬
tute ꝯtrahis. Istam possidens ñ impugnas
illa: uͥ post̾ĩoꝵ oblitꝰ. ñ cogitas que homĩs.
s que dñi: &e memoraris iusticie eius soliꝰ.
cum iusticia et pax osculate inte se fue¬
rint. Regnum enim di: iusticia & pax
ce gaudium. Si regnum: qͣre ñ ⁊ domus
&e cubicłme Ipace enim factꝰ ẽ locus eius:
&e habitatio eius in syon. Igred̾e incubieu¬
lun pacis huiꝰ quidem ext̾ioris. s mag̃
dormiam ⁊ requiescam. Id ip̃m ad specula¬
tionem refer: quia ħ pars optima que ñ
auferet᷑. Deniꝙ ⁊ sponsa obdormiuit eũ
dilecto incubiculum matris sue: et qͦn¬
dam passa ẽ soporate m̃tis excessum. in
amplexi sponsi. Ideo sequit᷑. Ad iuro uos
tene nec dimittas donec intͤducas in do¬
mum ⁊ ĩ cubiculum matͥs tue. Quid
ego nẽ tͥ ꝑsuadeo: Ad qd̾ te ip̃a exꝑien¬

Expanded text:
conflictationi studes, sed delectationi; non seris conflictationi studes, sed delectationi; non seris cum vitiis jurgium, sed commercium cum virtute contrahis. Istam possides, non impugnas illa; ubi posteriorum oblitus, non cogitas quae hominis, sed quae Domini, et memoraris justitiae ejus solius, cum justitia et pax in te osculatae se fuerint. Regnum enim Dei justitia, et pax, et gaudium . Si regnum, quare non est domus et cubiculum? In pace enim factus est locus ejus, et habitatio ejus in Sion . Ingredere in cubiculum pacis, hujus quidem exterioris, sed mdormiam et requiescam . Idipsum ad speculationem refert, quia haec est pars optima quae non auferetur. Denique et sponsa obdormivit cum dilecto in cubiculo matris suae, et quemdam passa est soporatae mentis excessum in amplexu sponsi. Ideo sequitur, Adjuro vos,tene nec dimittas, donec introducas in domum et in cubiculum matris tuae. Quid ego nunc tibi persuadeo, ad quod te ipsa experien
Abbreviated transcription (Latin):
enim lectꝰ siqͥs eo legitime utat᷑. & opor¬
tunitatem ext̾ioris quietis. in uolupta¬
tem conu̾tat uisionis int̾ne. Hii sunt
ipso. Deniq ubi fu̾it corpꝰ. illuc cong̾ga¬
bunt᷑ ⁊ aquile. Esto tu quasi aquila. ⁊ a¬
cutis ut̾e luminib: sp̃uali assuescere cõ¬
templationi: cominane in petͥs. ⁊ in pre¬
ruptis commorare silicib: immo insĩgłi
Intra iuxta ysaie u̾bum incubicła tua.
claude ostia tua: abscond̾e modicũ ad
mom̃tũ. donec ꝑtnͣseat indignat̾o. Mag̃
uͦ abscondere inet̾num: ut delectatio ma¬
neat. Intͣ in cubiculum pacis. inpoten¬
tias dñi: quia pax inuirtute eiꝰ. Memo¬
rare iusticie eiꝰ solius: ut inte sͥ obuient
pax &r iusticia. Memorare iũsticie eius
soliꝰ : quia quid habes quod ñ accepisti:
Iusticie eius solius. Bona iusticia quam
aduersus titillantia uitia tibi pugna
quadam defensis: felicior uͥ ñ dimicas
ꝓ iustiera. s mag̃ delectaris in ea: uͥ ñ

Expanded text:
enim lectus, si quis eo legitime utatur, et opporenim lectus, si quis eo legitime utatur, et opportunitatem exterioris quietis in voluptatem convertat visionis internae. Hi sunt ipso. Denique ubi fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae . Esto tu quasi aquila, et acutis utere luminibus: spirituali assuesce contemplationi, commane in petris, et in praeruptis commorare silicibus, imo in singulIntra, juxta Isaiae verbum, in cubicula tua, claude ostia tua, et abscondere modicum ad momentum, donec pertranseat indignatio . Magis vero abscondere, in aeternum ut delectatio maneat. Intra in cubiculum pacis, in potentias Domini; quia pax in virtute ejus. Memorare justitiae ejus solius, ut in te sibi obvient pax et Justitia. Memorare justitiae ejus solius, quia quid habes quod non accepisti? 35 Justitiae ejus solius. Bona justitia, quam adversus titillantia vitia tibi pugna quadam defendis. Felicior, ubi non dimicas pro justitia, sed magis delectaris in ea: ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis. nicħ antiquitatis plenum.
Nonẽ ibi am̃. uͥ ẽ aut disceptato. aut decep¬
tio cogitationum: ubi aut infelicitas ẽ aut
fluctuat fides ip̃a. In gredere intutos recessus
fidei : induc dilectum incubicłm mat̾s tue. ut
quicquid dexͦ sapis. quicqͥd sentis: intͣ eccłie
ostringas regulas. ⁊ ad eiꝰ castiges censuram.
Huiꝰmͦi oꝑa oꝑare insabb̃o tuo. Alioqn si uacas
⁊ talib ñ uacas studiis: facile in uacuo aĩo
cogitationes uacue.⁊ uenenata erumpent
consilia. Deniq sicut hs̃ : agrum hominis
pigri urtice ⁊ spie oblident. Q euugłia tͥ
dicunt. quia duo erunt in lecto: unus
assumet᷑: alt̾ relinquet᷑. Quasi lectꝰ quidã
ẽ ociosa et quieta uita in eccłie gremio
Sgentium: eoꝵ qui nullo sunt eccłiastici
mun̾is onere occupati: nec ꝓuidentie
Non dam̃ omnis hoc ocio rite &e iure de¬
bito fruunt᷑: s lib̾tatem qmͣ optinent cẽ¬
poris. dant in occasionem torporis. Bonꝰ

Expanded text:
auctoritatis, nihil antiquitatis plenum: auctoritatis, nihil antiquitatis plenum: non est ibi Amen, ubi est aut disceptatio, aut deceptio cogitationum; ubi aut infidelitas est, aut fluctuat fides ipsa. Ingredere in tutos recessus fidei, introduc dilectum in cubiculum matris tuae, ut quidquid de Christo sapis, quidquid sentis, intra Ecclesiae constringas regulas, ad ejus castiges censuram: hujusmodi opera operare in sabbato tuo. Alioquin si vacas, et talibus non vacas studiis, facile in vacuo animo cogitationes vanae et venenata erumpent consilia. Denique sicut habes, Agrum hominis pigri urticae et spinae obsident , et Evangelia tibi dicunt quia duo erunt in lecto; unus assumetur, alter relinquetur . Quasi lectus quidam est otiosa vita et quieta in Ecclesiae gremio degentium, eorum qui nullo sunt ecclesiastici muneris onere occupati, nec providentiNon tamen hoc otio omnes rite et jure debito fruuntur, sed libertatem quam obtinent temporis, dant in occasionem temporis. 2. Bonus
Abbreviated transcription (Latin):
munda fuerint: Nam ⁊ ml̾ti que agere
ñ possunt. in occulto cogitant que turpe
ẽ ⁊ dicere : tenui se in hoc solantes reme¬
dio. Ad hoꝵ distinctionem ñ contentꝰ dice
uacas: sabb̃m hs̃. Si uacas & uides. & ꝯtempla¬
ris delectiones dñi: iam sabb̃m tuum delicatũ ẽ.
na. simundo ñ uacas: scd̃a quidem ⁊ melior
si tͥ ip̃i uaces. ⁊ cogites quomodo placeas deo:
tercia ẽ ⁊ optima. si etiam tui oblitꝰ soli deo
uaces: ⁊ cogites que dñi sunt. quomͦ tͥ pla-¬
ceat ip̃e. Non sit desidiosum salbm tuum:
oꝑare in sabbo tuo oꝑa dĩ. Opꝰ euim dĩ est.
ut credas in eum: fide uidens: uidemꝰ eñi
nẽ ꝑ specłm: iõ uaca uͭ uideas. Delicatum
plane opꝰ ẽ: uisio dei. Non ẽ tͥ necessitas
eam in capt̾ cogirationum tuaꝵ : ut co¬
gites cogitationes fideles antiqs amen.¬
uitateᷤ uerboꝵ exquirunt: qui noua excu¬
dunt dogmata: qui iuuenilia desid̾ia ñ
declinant: qui nicħ hñt grauitatis nicħ

Expanded text:
munda fuerint? nam et multi qui agere munda fuerint? nam et multi qui agere non possunt, in occulto cogitant quae turpe est et dicere, tenui se in hoc solantes remedio. Ad horum distinctionem non contentus dicere vacas, sabbatum habes: si vacas et vides, et contemplaris delectationes Domini, jam sabbatum tuum delicatum est na, si mundo non vacas. Secunda quidem est melior, si tibi ipsi et vaces, et cogites quomodo placeas Deo. Tertia est et optima, si etiam tui oblitus, soli Deo vaces, et cogites quae Domini sunt, quomodo tibi placeat ipse. Non sit desidiosum sabbatum tuum, operare in sabbato tuo opera Dei. Opus enim Dei est ut credas in eum. Fide vides. Videmus enim nunc per speculum: ideo vaca ut videas. Delicatum plane opus est visio et visio Dei. Non est tibi necessitas eam in caput cogitationum tuarum, ut cogites cogitationes fideles antiquas. Amenvitates verborum exquirunt, qui nova excudunt dogmata, qui juvenilia desideria non declinant, qui nihil habent gravitatis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sabbismum. nͥ consepultis cum xp̃o: ñ re¬
linquit᷑. nͥ pꝰt sextam diem: post sextam illam
qd̾ nouo condito homine die sexta. septi¬
ma requieuit ab oꝑib suis ds̃. E tu ꝙͦ sab¬
batum tͥ compara: redime tp̃s: c̾ lib̾as ab
ext̾iori occupatione horas uendica tͥ. Suide
ne hostes derideant sabb̃a tua: ne illis ser¬
uiant ocia tua: ne illis uaces. qui uacare
ñ artãt: impͥme in intimo cordis tui litt̾as
que ñ deleant᷑ : et exara incordib spiritu¬
alib signa sapientie: ut dicere possis. Sig¬
natum ẽ suꝑ nos lumen uultꝰ tui dñe: de¬
disti leticiam incorde meo. Letare ⁊ diem
festum age cum dilecto: ⁊epulare sicut
sidiis ẽ omnis ociosus. S ñ sunt omĩa scã
desid̾ia: qualia eoꝵ qui uolunt diuites fie¬
ri ͤ ⁊ ꝑ hoc incidunt in desidia multa. in¬
utilia nociua. Uides quomͦ apłs młtitudi¬
nem desidioꝵ inuicio ponit: Quid si ⁊ im¬

Expanded text:
sabbatismus nisi consepultis cum Christo, non resabbatismus nisi consepultis cum Christo, non relinquitur nisi post sextam diem, post sextam illam,ter istum, quod novo condito homine die sexta, septima requievit ab operibus suis Deus . Et tu quoque sabbatum tibi compara, redime tempus, et liberas ab exteriori occupatione horas vindica tibi. 5. Sed vide ne hostes derideant sabbata tua, ne illis serviant otia tua, ne illis vaces, qui vacare 34 non arctant. Imprime in intimo cordis tui litteras quae non deleantur, et exara in tabulis spiritualibus signa sapientiae, ut dicere possis: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine; dedisti laetitiam in corde meo . Laetare et diem festum age cum dilecto, et epulare, sicutsideriis est omnis otiosus : sed non sunt omnia sancta desideria, qualia eorum qui volunt divites fieri, et per hoc incidunt in desideria multa inutilia et nociva . Vides quomodo Apostolus multitudinem desideriorum in vitio ponit. Quid si et im
Abbreviated transcription (Latin):
reformationis tue sexta: s dulcia sabba¬
ta quietis secunt᷑. Consepelire gͦ cum xp̃o
ꝑ hunc sabbissimũ in mortem: beati enĩ
mortui qui in dño moriunt᷑. Amodo iam
dicit sp̃c ut requiescant a laborib suis. Sp̃c¬
hoc dicit. collate utiꝙ qͥ eqexhibitionem
⁊ effectu gr̃e: quomͦ ⁊ ip̃e cestimoniũ red¬
dit sꝑitui nr̃o. S̾piritꝰ hoc dic̃ quia sp̃e
hoc efficit. Ip̃e se dicit: quia ip̃e se donat.
Qmͦ iam dieit sp̃c: ut requiescant a laborib
ignem: umbra corpus: lux solem. effectꝰ
causam. Qui sabatizat in sp̃u. ñ opꝰ ht̃¬
sectari oꝑa: oꝑa enim secunct᷑ illum. O ꝑa
illoꝵ. Que sunt oꝑa illoꝵ: Que sunt oꝑa
quiescentium. oꝑa mortuoꝵ inxp̃o: cõ¬
sepultoꝵ cum xp̃o: oꝑa sabbatirantiuins
festiua sunt: feriata sunt: ocium ualent
oꝑa ista: festina ing̾di in hãc requiem: in
hunc sabb̃ismum. S uide qd̾ ñ relĩquit᷑

Expanded text:
reformationis tuae sexta, sed dulcia sabbareformationis tuae sexta, sed dulcia sabbata quietis sequuntur. 4. Consepelire ergo cum Christo per hunc sabbatismum in mortem. Beati enim mortui qui in Domino moriuntur: amodo jam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis. Spbitione et effectu gratiae, quomodo et ipse testimonium reddit spiritui nostro. Spiritus hoc dicit, quia spiritus hoc efficit. Ipse dicit, quia ipse donat. Amodo jam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus ignem, umbra corpus, lux solem, effectus causam. Qui sabbatizat in Spiritu, non hsectari opera: opera enim sequuntur illum. Opera illorum. Quae sunt opera illorum? Quae sunt opera quiescentium, opera mortuorum in Christo, consepultorum cum Christo, opera sabbatizantium? Festiva sunt, feriata sunt: otium valent opera ista. Festina ingredi in hanc requiem, in hunc sabbatismum. Sed vide quod non relinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reformabit᷑ uberius. Hec requies tua
habitantes quisedet suꝑ cherubin. suꝑ scĩẽ
plenitudinem. qui lucem habitat in ac¬
cessibilem. ⁊ sõ inspeculationis luce sit
locus tuus. hic matris tue eccłie ꝓpriꝰ.
& domesticus locus. hec enis domus. Cet̾a
que exercet temꝑał necessitatis officia:
istum ad finem respiciunt. Actionis offi¬
cia transeunt: ꝑmanent contemplatõis.
ut requiescas alaborib tuis. sic̃ ⁊ a suis
ds̃. Septima requieuit ab oꝑe institũoĩs
septima requieuit. a labore restituti¬
onis. In illa postquam mundum condi
Si quesisti. si inuenisti. si tenuisti ddilectum
tuum: tene quem tenes: dene. in here. im̃pͥ¬
mere illi: ut eius in te uelut exp̾ssa forme¬
t᷑ ymago. huic fiere conformis sigillo: eris
aut̃ si adheseris. Qui enim adheret dõ. u¬
nꝰ ẽ sp̃c: forte sicut dure mat̾ie difficult̃
inte pͥmo fit eius imp̾ssio. & si laboriosa
imp̾ssio: s dulcis adhesio. Laboriosa est

Expanded text:
 reformabitur uberius. Haec requies tua  reformabitur uberius. Haec requies tua habites, qui sedet super Cherubim, super scientiae plenitudinem, qui lucem habitat inaccessibilem. Et ideo in speculationis luce sit locus tuus. Hic matris tuae Ecclesiae proprius et domesticus locus, haec ejus domus: caetera quae exercent temporalis necessitatis officia, istum ad finem respiciunt. Actionis officia transeunt: permanent contemplationis. equiescas a laboribus tuis, sicut et a suis Deus. Septima requievit ab opere institutionis; septima requievit a labore restitutionis: in illa, postquam mundum condidSi quaesisti, si invenisti, si tenuisti dilectum tuum, tene quem tenes; tene, inhaere; imprime te illi, ut ejus in te velut expressa reformetur imago, huic fias conformis sigillo. Eris autem si adhaeseris: qui enim adhaeret Deo, unus est spiritus . Forte sicut durae materiae difficulter in te primo fit ejus impressio: etsi laboriosa impressio, sed dulcis adhaesio. Laboriosa est
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus gͦ ꝯtemplationis usus. qui unius
moris efficit: ⁊ conformat humanam m̃¬
tem ⁊ summã maiestatẽ. Bona hic man-¬
sio. ult̾ qm̃ nec uota nos trahunt. hec
citra tenere nos debent. Quis det mͥ. ut ħ
sit requies mea in scłm scłi: felix qui pot̾¬
ex corde dicere: hic habitabo qm̃ elegi eã.
Maria optimami partem elegit: que ñ aufe¬
ret᷑ ab ea. Sciente destruent᷑. euacuabun¬
t᷑ ꝓpħie: lingue cessabunt. Sola contem¬
platio ñ excȩdet infuturo. Iõ hanc tibi
partem elige inp̾senti que ñ auferetur
unqmͣ: ut dicat anima tua. pars mea
Expectat enim boni puleͥtudinẽ: cuiꝰ porti¬
onem iam tenet. Qui contemplationis
bono hic fruit᷑: amplius qͥdi expectare pot̾
in hoc genere. s aliud quid ñ debet. Bona
ħ. bona sunt reposita in annos plurimos.
immo in annos cunctos. Iõ felix anima
que bono hoc frueris: epulare comede.
quia pars hec ñ repetet᷑ ate. s refundet᷑.¬

Expanded text:
Bonus ergo contemplationis usus, qui unius Bonus ergo contemplationis usus, qui unius moris efficit et conformat humanam mentem, et summam majestatem. Bona hic mansio, ultra quam nec vota nos trahunt, nec citra tenere nos debent. Quis det mihi ut haec sit requies mea in saeculum saeculi? Felix qui ex corde potest dicere: Hic habitabo quoniam elegi eam! Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Scientiae destruentur, evacuabuntur prophetiae, linguae cessabunt : sola contemptatio non excidet in futuro. Ideo hanc tibi partem elige in praesenti, quae non auferetur unquam, ut dicat anima tua: Pars mea Exspectat enim boni plenitudinem, cujus portionem jam tenet. Qui contemplationis bono hic fruitur, amplius quid exspectare potest in hoc genere, sed aliud quid non debet. 3. Bona haec, bona sunt reposita in annos multos, imo in annos cunctos. Ideo, felix anima, quae bono hoc frueris: epulare, comede; quia pars haec non repetetur a te, sed refundetur et
Abbreviated transcription (Latin):
gustu: ñ contenti gr̃a. nec m̃suram contẽ¬
plantes nr̃am. statim erumꝑe coramur:
⁊ cubiculo fastidito festinamꝰ egredi a
requie. ⁊ ab illa requie: In pace inquit
in id ip̃m: dormiam ⁊ requiescam. Maria
ad dñi pedes sedens. id ip̃m tenebat: tͣba¬
bat᷑ martha circa płima. In młtis tͣbat̾o:
porro necessarium: unum immo ⁊ iocun¬
dum. Deniq quam bonum & qmͣ iocun-¬
dum: habitare amantes in unum. Alioqͥn:
ñ ẽ habitatio inunum nͥ in amore. Qui
in habitare facit unius moris in domo. Qͥd
ẽ unius moris: nͥ federe conformes amoriͤ:
Amor humanũ aĩm deo ꝯciliat: ⁊ iinit. Si¬
miles inquit ei erimꝰ: cũ apparuerit.
Qͥd ni similes: Commendat se ip̃am mun¬
dis reuelata m̃tib maiestatis diuine
inestimabił pulcͥtudo: ⁊ intuentis in se
affectum rapit: ⁊ quadam rõue sͥ facit
similem. aliud dum cogitare ñ sinit. Odo¬
re trahumͣ: transformam᷑ aut̃ uisione.

Expanded text:
gustu, non contenti gratia, nec mensuram contemgustu, non contenti gratia, nec mensuram contemplantes nostram, statim erumpere conamur, et cubiculo fastidito festinamus egredi a requie, et ab illa requie? In pace, inquit, in idipsum dormiam et requiescam . Maria ad Domini pedes sedens id ipsum tenebat: turbabatur Martha circa plurima. In multis turbatio; porro unum est necessarium , imo et jucundum. Denique quam bonum et quam jucundum, habitare amantes in unum! Alioquin non est habitatio in unum, nisi in amore, qui inhabitare facit unius moris in domo . Quid est unius moris, nisi foedere conformes amoris? Amor humanum animum Deo conciliat, et unit. Similes, inquit, ei erimus, cum apparuerit . Quidni similes? commendat se ipsam mundis revelata mentibus majestatis divinae inaestimabilis pulchritudo, et intuentis 33 in se affectum rapit, et quadam ratione sibi facit similem, dum aliud cogitare non sinit. Odore trahimur, transformamur autem visione.
Abbreviated transcription (Latin):
elicata species ẽ amoris affectio: ⁊ tenui
occasione ledit᷑ ledit᷑ leticia spũalis.
Amor occupationum ext̾narum impaciẽs
ẽ: suis satis hñs inseruire negotiis. Ocio
ad cubiculi sec̾tum trahens: Nouit illa
dilectum suum ñ posse foris secure posside¬
ri: nec iitegre quidem. Q qmͣ durum ẽ
amanti: animũ dimidiare cum xͦ. ⁊ mun¬
do. Qmͣ durum inqmͣ in dilectionis iura
ꝑegͥnas. admitt̾e curas. ⁊ celeste secretum
dĩ ⁊ delectatꝰ sum ⁊ exercitatꝰ sum: ⁊ defe¬
cit sp̃e m̃s. Si delectatio memorie dei nego¬
plura poterit. ⁊ ꝑegͥna cum isto complectine¬
gotia: Iure gͦ sponsa cum dilecto cu bicłm
petit: ut lib̾o illi intendat studio: ⁊ ex aĩ
sui arbitrio ꝑfruat᷑: &e quieto pectore penitꝰ
amplexet᷑. Apparet illam spũ caritatis duci:
⁊ ex sponse affectu locutam: oportunitatem
ex̾cendi que sic querit amoris. E quomͦ
nos si quid uł tenuit attĩgimꝰ dexͦ. de sa¬
ꝓientia. de suauitate. de contemplationis

Expanded text:
elicata est species amoris affectio, et tenui occasione laeditur laetitia spiritualis. Amor occupationum externarum impatiens est; suis satis habens inservire negotiis: otio ad cubiculi secretum trahens? Novit illa dilectum suum non posse foris secure possideri, nec integre quidem. Et quam durum est amanti animum dimidiare cum Christo et mundo! Quam durum est, inquam, in dilectionis jura peregrinas admittere curas et coeleste secretum Dei et delectatus sum, et exercitatus sum, et defecit spiritus meus . Si delectatio memoriae Dei nego quomodo plura poterit et peregrina cum isto complecti negotia? Jure ergo sponsa cum dilecto cubiculum petit, ut libero illi intendat studio, et ex animi sui arbitrio perfruatur, et quieto pectore penitus amplexetur. Apparet illam spiritu charitatis duci, et ex sponsae affectu locutam, opportunitatem exercendi quae sic quaerit amoris. 2. Et quomodo nos, si quid vel tenuiter attingimus de Christo, de sapientia, de suavitate, de contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
dilectum & comp̾hensum applaud it. ⁊ ñ
dimittendum p̾sumit. forte pͥmͥtie aliqͤ
mum matris mee. ⁊ in cubicłm genitͥcis
mee. In illam celestem iherłm. que mat̾
ros. ⁊ portas laudatio: cuiꝰ in pacem po¬
siti sunt fines: in illum locum lucis. ⁊ le¬
ticie. laboriose uite huiꝰ introduci ñ posst̃
urtutes. Que si ingrediunt᷑ ꝑm̾itum: tam̃
excludunt᷑ ꝑusum. Celestem gͦ aliquam
affectionem. & suꝑ mundanũ saporem in
dilecto exꝑta. ñ iactando. s gratulando
dicit: ñ dimittam illum. donee introdu¬
cam indomum matͥs mee. S nũqͥd ñ iam
ascendit ad patrẽ. ñqͥd ñ p̃cͣ sor int̾iuit ꝓ
nob̃: Et quomͦ tu introduces: quo ip̃e pͥor
ascendit: Cu mag̃ indiges ue ip̃e teducat:
cui dr̃. deduc me inuia mandatoꝵ tuoꝵ.
Uado inquid ꝑare uobis locum: et cum
sparau̾o. it̾m uenio. ⁊ assumo uos ad me
ip̃m. Quomodo gͦ introduees illum quo
iam ip̃e ascendit: ascendit quidem ꝑse:

Expanded text:
dilectum et comprehensum applaudit, et non dilectum et comprehensum applaudit, et non dimittendum praesumit. Forte primitiae aliqmum matris meae, et in cubiculum genitricis meae; in illam coelestem Jerusalem quae matpat, et portas laudatio, cujus in pacem positi sunt fines. In illum locum lucis et laetitiae, laboriosae vitae hujus introduci non possunt virtutes: quae si ingrediuntur per meritum, tamen excluduntur per usum. Coelestem ergo aliquam affectionem et supermundanum saporem in dilecto experta, non jactando, sed gratulando dicit: Non dimittam illum donec introducam in domum matris meae. Sed nunquid non jam ascendit ad Patrem? nunquid non praecursor introivit pro nobis? Et quomodo tu introduces quo ipse prior ascendit? Tu magis indiges ut ipse te ducat, cui dicitur: Deduc me in via mandatorum tuorum . Vado, inquit, parare vobis locum; cum paravero, iterum venio et assumo vos ad me ipsum . Quomodo ergo introduces illum quo jam ipse ascendit? Ascendit quidem per se,