comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rogant᷑q de xp̃o cuiꝰ filius sit. Int̾ro gatio ihũ
nobis ꝓficit. usq hodie contra iuideos. Et hi
enĩ qui confitent᷑. xp̃m ẽẽ uenturũ. homi¬
nẽ simplicẽ et scm̃ uirũ adserunt de gene¬
re dauid. Int̾rogemꝰ gͦ eos docti a dño. Sisi¬
plex homo ẽ. ut tantũ filiꝰ dauid qͦmͦ da¬
uid uocat eũ dñm suũ ñ erroris incerto.
mo sũptũ est. Dñs gͥ dauid uocat᷑. ñ scdm̃ id
qͦd de eo natꝰ ẽ s iuxta qͦd natꝰ de patre sem¬
ꝑ fuit. p̃ueniens ipsũ carnis sue patrem.
Iudei ad deludendã interrogationiᷤᷤ ue¬
ritatẽ. friuola multa confingunt uerna¬
culũ abrale. adserentes. cuiꝰ fuerit filiꝰ da¬
suo dixerit abrabã. sede ad dexterã meaͬ. donec
ponã om̃s inimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ.
Quos int̾ro.gemꝰ. qͦmͦ ds̃ dixerit abrabe ea que

Expanded text:
rroganturque de Christo cujus filius sit. Interrogatio Jesu nobis proficit usque hodie contra Judaeos. Et hi enim qui confitentur Christum esse venturum hominem simplicem, et sanctum virum asserunt de genere David; interrogemus eos docti a Domino: Si simplex homo est, et tantum filius David, quomodo David vocet eum Dominum suum? Non erroris incerto nmo sumptum est. Dominus igitur David vocatur non secundum id quod de eo natus est, sed juxta id per fuit, praeveniens ipsum carnis suae patrem. Judaei ad deludendam interrogationis veritatem, frivola multa confingunt, vernaculum Abrahae asserentes, cujus fuerit filius Dasuo dixerit Abrahae: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos, scabellum pedum tuorum. Quos interrogem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oꝑa s docꝰtrinã considerantes. Qͦd autẽ
ait suꝑ cathedrã in oysi seder̃t scribe et pha¬
risei docentes. ꝑ cathedram. docꝰtrinã legis
ostendit. Ergo et illud quod dr̃ in psalmo.
in cathedra pestilentie ñ sedit. et cathedras
uendentiũ columbas euertit. doctrinã de¬
bemꝰ acciꝑe. Alligant autẽ onera grauia
et importabilia & imponunt in hũ meris
hominũ. digito autẽ suo nolunt ea moue¬
retloc generat Qđuersũ om̃s magistros
qui grandia lubent. et minora ñ faciunt.
Notandũ autẽ qͦd et humeri. et digiti. ⁊ one¬
ra et uincula. quib alligant᷑ onera. spirita¬
lit̾ intelligenda sint. Omã uͦ oꝑasua faciun.
ut uideant᷑ ab hominib quicũq gͥ ita fã¬
cit qͦd lib& ut uideat᷑ ab hominib scriba

Expanded text:
trinam considerantes. Quod autem ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: per cathedram doctrinam Legis ostendit. Ergo et illud quod dicitur in Psalmo: In cathedra pestilentiae non sedit . Et: Cathedras vendentium columbas evertit doctrinam debemus accipere. Alligant autem onera gravia et importabilia, et imponunt ihominum, digito autem suo nolunt ea movere. Hoc generaliter adversus omnes magistros, qui grandia jubent, et minora non faciunt. Notandum autem quod et humeri et digitus et onera et vincula, quibus alligantur, onera spiritualiter intelligenda sint. Omnia vero opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus. Quicunque igitur ita facit q
Abbreviated transcription (Latin):
tant & auint. possum destruere templũ dĩ.
Uos inquit soluite n̾ego. quia illicitũ ẽ. ut ip¬
si nobis inferamus manus. Deinde illi uer¬
tunt. ⁊ pꝰtriduũ edificabo illud. ut ꝓprię
de templo uidaico dixisse uideatur. Dns aũ

Expanded text:
tant et aiunt: Possum destruere templum Dei. tant et aiunt: Possum destruere templum Dei. Vos, inquit, solvite, non ego, quia illicitum est, ut ipsi nobis inferamus manus. Deinde illi vertunt, et post triduum aedificare illud, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
res conuenerant. Moyses deo iubente p̾ceꝑat.
ut pontifices patrib suecedent. ⁊ generatiorus
insac̃dotib series texeret᷑. Refert iosephus
istũ caẏphan. unius tantũ anni pontificatũ.
abherode p̾tio redemisse. Nonergo mirũ ẽ.
puli. uł humana curiositate. scire cupiebat.
quid iudicaret de dño pontifex. utrũ eum
neci ad dicer&. an flagellis cęsum dimitte¬
ret. Et in hoc diuersitas decẽ apłoꝵ. ⁊ petri.
uatorẽ. Nouissime aut̃. uener̾ duo falsi tes¬
tes. ⁊ dixer̃. Hic dixit. Possum destruere tem¬
plũ dei ⁊ post triduũ re edificare illud. Quo¬
modo falsi testes sunt. siea dicunt quȩ dnu̾m
supra dixisse legimus: Sed falsus testis ẽ. qͥ
ñ eodẽ sensu. dicta intelligit qͦdicuntur.
Dñs enĩ dixerat detemplo corporis sui. s et
irupsis uerbis calumniatur.⁊ paucis additis.
uł mutatis quasi iustã calumniã faciunt.
Saluator ait. soluite hoc templũ. isti cõmu¬

Expanded text:
res convenerant. Moyses, Deo jubente, praeceperat, res convenerant. Moyses, Deo jubente, praeceperat, ut pontifices patribus succederent, et generationis in sacerdotibus series texeretur . Refert Josephus istum Caipham unius tantum anni Pontificatum ab Herode pretio redemisse. Non ergo mirum est, puli, vel humana curiositate scire cupiebat, quid judicaret de Domino pontifex: utrum eum neci addiceret, an flagellis caesum dimitteret. Et in hoc diversitas decem apostolorum et Petri. Salvatorem. Novissime autem venertes et dixerunt: Hic dixit, possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum supra dixisse legimus? Sed falsus testis est, qui non eodem dicta sensu intelligit, quo dicuntur. Dominus autem dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis, quasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite templum hoc, isti commu
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ legiones anglici exercitus. Una legio
apud ueteres sex milib complebat᷑ hominũ. Pro
breuitate temꝑis. numerũ ñadcurrimꝰ explica¬
re. Typũ tantũ dixisse stiffitiat. Deptua gurta
duo milia angłoꝵ. in quot gentes. hominũ luni¬
gua diuisa ẽ. deduod ecĩ legionibꝰ fieri sequens
sententia ꝓptũ adpatiendũ de monstrat animũ.
qͦd frustra ꝓpħȩ cecinerint. nͥ dñs eos uera di¬
xisse passione sua asseruerit. In illa hora. dix̃¬
ihẽ. Tamꝗͣ. adlatronẽ existis cũ gladũs ⁊ fustibꝰ
cõprehendere me: Cotidie apud uos sed ebã do¬
cens intemplo. ⁊ n̾me tenustis. Stultũ c̃ in qͥt
eũ cũ gladiis ⁊ fustib querere. qͥ ultro se tradat
sunt: Foderunt manus meas. ⁊ pedes meos.¬
Etalibi. Sicut ouis. adiuctimã ductus est.
c̃ admortẽ. Atilli tenentes iħm. duxer̾ ad ca¬
iphan principẽ sac̃dotũ. ubi scribe ⁊ senio¬

Expanded text:
duodecim legiones angelici exercitus. Una legio duodecim legiones angelici exercitus. Una legio apud veteres sex millibus complebatur hominum. Pro brevitate temporis numerum non occurrimus explicare, typos tantum dixisse sufficiat: septuaginta duo millia angelorum, in quot gentes hominum lingua divisa est, duodecim legionibus fieri. Sequens sententia promptum ad patiendum demonstrat animum, quod frustra prophetae cecinerint, nisi Dominus eos vere dixisse, passione sua asseruerit. In illa hora dixstis cum gladiis et fustibus comprehendere me: quotidie apud vos sedebam, docens in templo, et non me tenuistis. Stultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se tradat sunt, Foderunt manus meas, eet alibi: Sicut ovis ad victimam ductus est .est ad mortem . At illi tenentes Jesum, duxerunt ad Caipham principem sacerdotum, ubi Scribae et senio
Abbreviated transcription (Latin):
sitorie dicendũ. qͦd maloꝰ id ẽ rex quondã pͦpulus
udeoꝵ. seruus factus sit impictatis. ⁊ deuoratio¬
nis saẽdotũ. dextrãq ꝑdiderit auriculã. ut totã
littere uilitatẽ audiat insirustra. Sed dñs his qͥ
ex udeis crede uoluerunt. reddidit aurẽ dextrã
⁊ fecit seruũ genus regale ⁊ sac̃dotale. Tunc ait
illi ihe. Conũte gladiũ tuũ. inlocũ suũ. Om̃s enĩ qͥ
acceꝑint gladiuꝰ. gladio ꝑibunt. Et si non frustra
portat gladiũ. qͥultor dĩcȩ ire positꝰ c̃ in eũ qui
malũ oꝑatur. at tam̃ qͥcũq gladiũ sũpserit. gla¬
dio ꝑibit. Q uogladio: Iilo nempe qui igneus uer¬
titur ante paradẏsum. ⁊ gladio sp̃c qui indĩ des¬
cribit᷑ irmatura. Anputas quia ñpossũ rogare pa¬
trẽ meũ. ut exhibeat mͥ mͦ plusꝗ duodetĩ legio¬
nes angłoꝵ: Quomͦ ergo implebunt᷑ scripture . qr
sic oportet fieri: Non indigeo duodetĩ apłoꝵ au
xilio. ctiã si om̃s me defendent. qͥpossũ habere

Expanded text:
sitorie dicendum, quod Malchus, id est, rex quondam populus Judaeorum, servus factus sit impietatis et devorationis sacerdotum. Dexteramque perdiderit auriculam, ut totam litterae vilitatem audiat in sinistra: sed Dominus in his, qui ex Judaeis credere voluerunt, reddidit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. Tunc ait illi Jesus: Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Et si non frustra portat gladium, qui ultor Dominicae irae positus est in eum, qui malum operatur: attamen quicumque gladium sumpserit, gladio peribit. Quo gladio? illo nempe qui igneus vertitur ante paradisum : et gladio spiritus, qui in Dei describitur armatura . An putas quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones angelorum? Quomodo ergo implebuntur Scripturae: quia sic oportet fieri? Non indigeo duodecim apostolorum auxilio, etiamsi omnes me defenderent, qui possum habere
Abbreviated transcription (Latin):
lite ficere. Dicunt enũ et ñ faciunt. Quid man¬
suetiꝰ qͥd benigniꝰ : Dñs tẽptat᷑ a phariseis. con¬
fringunt᷑ insidie eoꝵ.⁊ scdm̃ psalmistã. sa¬
giteᷤ paruuloꝵ facꝰte sunt plage eoꝵ. &
nichilominꝰ ꝓpt̾ sacerdotiũ et nominiꝰ dig¬

Expanded text:
lite facere: dicunt enim et non faciunt. Quid mansuetius, quid benignius Domino? Tentatur a Pharisaeis, confringuntur insidiae eorum, et per psalmistam, sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum ; et nihilominus p
Abbreviated transcription (Latin):
multitudines. ioħis receꝑant baptismũ. et sic eũ
habebant ut ꝓpħam. Respondit itaq impussi¬
ma factio. ⁊̃ humilitatis uerbo quo nescire se dice¬
ret usa ẽ ad insidias coaptandas. Ait illis & ipse.
Nec ego dico uob̾. inqua potestatẽ hȩc facio. liii
in eo qͦd se nescut responđ ant. mentiti sunt. Con¬
sequens ergo erat uixta responsionẽ eoꝵ. dñm quoq dices
dicere
nec ego scio. s mentiri uerrtas ñ potest. ⁊ ait. nec
ego dico uobis. Er quo ostendit. et illos scire. sed
responde nolle. et sę nosse et ideo ñ dicere. quia
illi qͦd sciant. taceant. Et statim infert parabo¬
lã. qua & illos impietatis arguat. ⁊ ad gentes reg¬
nũ dei doceat transferendũ. Suid aut̃ uobis
uidetur: Homo habebat duos filios. Et accedens
ad primũ. dix̃. Uade hodie oꝑare inuineã meã.

Expanded text:
multitudines Joannis receperant baptisma, et sic eum multitudines Joannis receperant baptisma, et sic eum habebant ut prophetam. Respondit itaque impiissima factio, et humilitatis verbo, quo nescire se diceret, usa est ad insidias coaptandas. Ait illis et ipse: Nec ego dico vobis in qua potestate haec facio. Illi in eo quod nescire se responderant, mentiti sunt: consequens ergo erat juxta responsionem eorum Dominum quoque dicere, Nec ego scio; sed mentiri Veritas non potest, et ait: Nec ego dico vobis. Ex quo ostendit et illos scire, sed respondere nolle, et se nosse, et ideo non dicere, quia illi quod sciunt taceant, et statim infert parabolam, quae et illos impietatis arguat, et ad gentes regnum Dei doceat transferendum. 170 Quid autem vobis videtur? Homo quidam habebat duos filios; et accedens ad primum, dixit: Fili, vade hodie
Abbreviated transcription (Latin):
calumiuã instruurt. quando dixer̃ in behelrebub
pͥncipe demonioꝵ cicit demonia. Iuando enĩ dict̃.
in qua potestate hec facis. de dei dubitant potes ta¬
te.⁊ subintelligi uolunt diaboli ẽẽ quod faciat. Ad¬
dentes quoq quis tͥ dedit hanc potestatẽ. inanifestis¬
sime dei filium negant. quẽ putant ñ suis. s alie¬
nis uirib. signa facere. Respondens ihc dix̃ illis.
Int̾rogabo uos et ego unũ sermoriẽ. Iuẽ si dixeritis
claius. aut cuneus infigendus ẽ. Poterat dñs aꝑta
responsione temptatoꝵ calũnã confutare s pruden¬
ter int̾rogat. ut suo ipsi uł silentio. uł sententia
condẽpnent᷑. Si cnĩ respondissent baptismũ ioħis
e̾e̾ decelo ut ipsi sapientes in malitia ꝑtracta¬
runt. consequens erit responsio. Quare gͦ ñ estis
baptizati aioħe. Sidicere uoliussent humana de¬
ceptione cõpositũ. et nichil habuisse diuinũ. sedi¬
tionẽ populi formidabant. Om̃s eni congregatȩ

Expanded text:
t, quando dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit hic daemonia. Quando enim dicunt: In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quod faciat. Addentes quoque: Quis tibi dedit hanc potestatem? Manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Respondens Jesus dixit eis: Interrogabo vos et ego unum sermonem, quem si dixeritis clavus aut cuneus infigendus est. Poterat Dominus aperta responsione tentatorum calumniam confutare, sed prudenter interrogat, ut suo ipsi, vel silentio, vel sententia condemnentur. Si enim respondissent baptisma Joannis esse de coelo ut ipsi sapientes in malitia pertractarunt, consequens erat responsio: Quare ergo non estis baptizati a Joanne? Si dicere voluissent, humana deceptione esse compositum, et nihil habuisse divinum, seditionem populi formidabant. Omnes enim gregatim
Abbreviated transcription (Latin):
quis ex duob fecit uoluntatẽ patris. et illi
dicunt nouissimꝰ. sciendũ ẽ inueris exempla¬
rib ñ habere nouissimũ s primũ. ut ꝓpͣrio ẽ¬
dempnentur. Sienĩ nouissimũ uolucrimꝰ lege¬
re. manifesta ẽ int̾p̃tatio. ut dicamꝰ intellige¬
re quidẽ ueritatẽ udeos. s tergi uersari. et
nolle dicere quod sentuint: sicut & huptismũ
iohis scientes ce̾ decelo. dicere noluerunt.

Expanded text:
Quis ex duobus fecit voluntatem patris? Et illi dicunt: Novissimus. Sciendum est in veteribus exemplaribus non haberi novissimum, sed primum, ut prodemnentur. Si autem novissimum voluerimus legere manifesta est interpretatio, ut dicamus intelligere quidem veritatem Judaeos, sed tergiversari, et nolle dicere quid sentiunt, sicut et baptismum Joannes scientes esse de coelo, dicere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ramos. sternebantq inuia. ut p̾ua rec̾ta fa¬
cerent. et equarent in equalia. quorec̾tiꝰ atq
securiꝰ incorde credentiũ xp̃c demonũ atq.
uitioꝵ uictor inced̾et. Turba autẽ ꝙͣ p̃cedebant
⁊ qͣsequebunt᷑. damalunt dicentes. O sanna
filio dauto. benedictꝰ qͥuenit in nomine dñi.
osanna in excelsis. Quia manifesta ẽ hygtoria.
puritalẽ sequamur ordint̃ deserendi. Iurhȩ
qͣ egressȩ fuerant de ihericho ⁊ sequutȩ saluato¬
rẽ. ac discipłos eiꝰ. pꝰꝗͣ pullũ asinę solutũ uide¬

Expanded text:
ramos, sternebantque in via: ut prava recta faramos, sternebantque in via: ut prava recta facerent, et aequarent inaequalia: quo rectius atque securius in corde credentium, Christus, daemonum atque vitiorum victor incederet. Turbae autem quae praecedebant, et quae sequebantur, clamabant, dicentes: Osanna filio David: benedictus qui venit in nomine Domini; osanna in excelsis. Quia manifesta est historia, spiritualem sequamur ordinem disserendi. Turbae quae egressae fuerant de Jericho, et secutae sunt Salvatorem ac discipulos ejus, p
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ pꝰpulꝰ. quibꝰ sederit ihe missis ad eos
duob discipulissius. unũ incircũcisionẽ. ⁊ al¬
terũ ingentes. Funtes aut̃ discipuli. fecer̃ sic̃¬
p̃cepit illis iħẽ. ⁊ adduxer̃ asinã et pullũ. et
imposuerunt suꝑ eos uestim̾ta sua. ⁊ eiun de¬
suꝑ sedere fecerunt. Pullus istȩ ⁊ asina. qͥbus
apłi sternunt uestim̃ta sua. ut iħc mollius
sedeat. ante aduentũ saluatoris nudi erant.
multisq sibi in eos dominatũ iundicantibꝰ
potest. siue ecdiasticoꝵ dognatũ uaricta¬
tes. quib nisi anima instruc̾ta fuerit ⁊ or¬
nata. sessorẽ habere dñm nimeret᷑. Plurima
aut̃ turbi striuerunt uestimenta sua ĩuia.
uilior ẽ substernit pedib asini. necubi offen¬
dat in lapide̾. ne calcet spina. nelabatur
infoueã. Alii autẽ cedebant ramos de arbo¬
rib & sternebant inuia. De arborib frugife¬
ris. quib mons oliueti consitus ẽ cedebant

Expanded text:
Gentium populus, quibus sederit Jesus, et missis ad eos Gentium populus, quibus sederit Jesus, et missis ad eos duobus discipulis suis, uno in Circumcisionem, et altero in Gentes. Euntes autem discipuli, fecerunt sicllis Jesus. Et adduxerunt asinam et pullum: et imposuerunt super eos vestimenta sua, et eum desuper sedere fecerunt. Pullus iste et asina, quibus apostoli sternunt vestimenta sua, ut Jesus mollius sedeat, ante adventum Salvatoris nudi erant, multisque sibi in eos dominatum vindicantibus, potest, sive Ecclesiasticorum dogmatum varietates: quibus nisi anima instructa fuerit et ornata, sessorem habere Dominum non meretur. Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. vilior est, substernit pedibus asini; necubi offendat in lapidem, ne calcet spinam, ne labatur in foveam. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. De arboribus frugiferis, quibus mons Oliveti consitus est, caedebant
Abbreviated transcription (Latin):
Ettam̃ multi dĩ. qui sibi potestatẽ illicitã
undicabant. udentes uerũ dñm. et seruos
eiꝰ uenisse. qui ad soluendũ missi erant. ñau¬
dent resistere. Iuȩsit autẽ asina ⁊ pullusasi¬
nȩ dicemus insubditis. Hoc aut̃ factum ẽ.
ut impleret᷑ qͥd dic̾tũ ẽ ꝑpropłum dicentẽ. Dici¬
te filiȩ syon. Ecce rex tuus uenit tͥ mansuctus.
sedens suꝑ asinã. ⁊ pullũ filiũ subiugilis. hoc
inppł zacharia scriptum ẽ. Deqͦ pleniꝰ siuite
sp̾atiũ fuerit. in suo dicet᷑ loco. Nunc stringen¬
dũ breuit᷑. qͦd scđm litterã in paruo itincris
spatio suꝑ utrumq animal sedere neqͥuerit.
Aut enĩ asine sedit. & pullꝰ absq sessore fuit.
Aut si pullo quod ⁊ magis cõpetit abisus ad seden¬
dũ. asina ducta ẽ libera. Ergo cum hẏstoria uł
impossibilitatẽ habeat uł turpitudinẽ. ad al¬
tiora transmitimur: ut asina ista qͣ subiuga¬

Expanded text:
et tamen multi domini qui sibi potestatem illicitam et tamen multi domini qui sibi potestatem illicitam vindicabant, videntes verum Dominum, et servos ejus venisse, qui ad solvendum missi fuerant, non audent resistere. Quae sit autem asina, et pullus asinae, dicemus in subditis. Hoc autem factum est, ut adimpleretur quod dictum est per prophetam, dicentem: Dicite filiae Sion, Ecce rex tuus ve asinam et pullum filium subjugalis. Hoc in propheta Zacharia scriptum est: de quo plenius, si vitae spatium fuerit, in suo dicetur loco. Nunc stringendum breviter, quod secundum litteram in parvo itineris spatio super utrumque animal sedere non quiverit. Aut enim sedit asinae, et pullus absque sessore fuit: aut si pullo, quod magis competit, usus est ad sedendum, asina ducta est libera. Ergo cum historia vel impossibilitatem habeat, vel turpitudinem, ad altiora transmittimur: ut asina ista quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ea. Doluite.⁊ adducite mͥ. Et siquis uob̾
aliquid dixerit. dicite qr dñs his opꝰ habet.
⁊ confestim dimiitet uobis. E greditur de
ihericho turbis eductis inde quã plurimis.
et cecis reddita sanitate. ad ꝓpinqͥt ihero¬
solimis. magnis ditatꝰ mercib salute creden¬
tiũ redit. ingredi cupit urbem pacis. ⁊ locũ
uisionis dci. ⁊ arce speculatorii. Cumq ad¬
ppinq̃ss& iherosolunis et uenisset bethfagę ad
mentẽ maxillarũ. qui sacerdotũ uiculus erat.
et confessionis portabat typũ. et erat situs in
monte oliueti. ubi lumen scientie. ⁊ibi laboꝵ
tte incastellũ qͥd contra uosẽ. Contra apłos
enĩ erat. nec iugũ doctrinarũ uolebat acci¬
ꝑc. Et statim inquit inuenietis asinã alli¬
gatã et pullũ cumea. Soluite ⁊ adducite
mͥ. Alligata erat asina. multis iunculis pecca¬
toꝵ. pullus qͦq lasciuuis. et frenoꝵ impatiens¬
cũ matre scđm euuangłiũ luce inultos habe¬
bat dominos. ñ uno crrori ⁊ dogmati subditꝰ.

Expanded text:
uis vobis aliquid dixerit, dicite: Quia Dominus his opus habet: et confestim dimittet eos. Egreditur de Jericho, turbis eductis inde quamplurimis, et caecis reddita sanitate, appropinquat Jerosolymis, magnis ditatus mercibus: salute credentium reddita, ingredi cupit urbem pacis, et locum visionis Dei, et arcem speculatorii. Cumque appropinquaret Jerosolymis, et venisset Bethphage ad domum maxillarum qui sacerdotum viculus erat, et confessionis portabat typum; et erat situs in monte Oliveti, ubi lumen scientiae, ubi laborum Ite in castellum quod contra vos est. Contra apostolos enim erat, nec jugum doctrinarum volebat accipere. Et statim, inquit, invenietis asinam alligatam, et pullum cum ea: solvite et adducite mihi. Alligata erat asina multis vinculis peccatorum. Pullus quoque lascivus, et frenocum matre secundum Evangelium Lucae multos habebat dominos, non uni errori et dogmati subditus;
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ duas urgas. unã uocaui decorẽ. et alterã uo¬
caui funiculũ. & paui gregẽ. Primo dr̃ gentiũ
populo. ꝑ naturalis legis notitiã. uade et oꝑare
iniuneã meã. hoc ẽ quod tͥ ñ uis fieri. alio nefece¬
ris. Qui suꝑbȩ respondit nolo. Postea uͦ in aduen¬
tu saluatoris. acta pęnitentia oꝑatꝰ ẽ inuinça
dei. ⁊ sermonis contumaciã. labore correxit. Se¬
cundus aut̃ filiꝰ. populus uideoꝵ ẽ. qui respondit
moysi. omĩa quę̧tumq dixerit dñs faciemꝰ. et
ñ iuit iniuneam. quia int̾fecto patris fami¬
liȩ filio se putauit heredẽ. Alii uͦ ñputant gen¬
tiliũ et uideoꝵ c̾e̾ parabolã. s. simplicit̃ peccato¬
rũ et iustoꝵ. ipso quoq dño ꝓpositionẽ suã pꝰea

Expanded text:
unam vocavi decorem, et alteram vocavi funiculum, et pavi gregem . Primo dicitur Gentilium populo per naturalis legis notitiam: Vade, et operare in vinea mea: hoc est, quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris . Qui superbe respondit: Nolo. Postea vero in adventu Salvatoris, acta poenitentia, operatus est in vinea Dei, et sermonis contumaciam labore correxit. Secundus autem filius, populus Judaeorum est, qui respondit Moysi: Omnia quaecumque dixerit Dominus faciemus , et non ivit in vineam, quia, interfecto patrisfamilias filio, se putavit haeredem. Alii vero non putant Gentilium et Judaeorum esse parabolam, sed simpliciter peccatorum et justorum: ipso quoque Domino propositionem su
Abbreviated transcription (Latin):
Ex cogitauerunt igitur sac̃̾dotes. qͦmͦ p̃dã de
populo facerent. et omĩa anunalia quib ap̾
erant ad sacrifitia. uendebant ut et uendent
uĩhabentib et ipsa rursũ empta susciꝑent. hanc
strophã eoꝵ crebro uenientiũ in opia dissipilut
qͥ indigebant sumptibꝰ et ñ solũ hostias ñbia¬
bebant. sed ne unde eierent quidẽ aues et iu¬
lia munuscula. Posuerunt ttaq et nũmula¬
rios. qui mutuã sub cautione darent peccu¬
niã. Sed quia erat lege p̾ceptũ ut nemo
usuras acciꝑet. et ꝓdesse non poterat peccu¬
nia fenerãta quȩ comodi nichil haberet¬
et int̾dũ sortẽ ꝑderet. ex cagitaner̃ et aliam teg

Expanded text:
Excogitaverunt igitur sacerdotes quomodo praedam de Excogitaverunt igitur sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, et omnia animalia quibus opus erat ad sacrificia vendebant, ut et venderent non habentibus, et ipsa rursus empta susciperent. Hanc stropham eorum crebra vendentium inopia dissipabat, qui indigebant sumptibus, et non solum hostias non habebant; sed nec unde emerent quidem aves ac vilia munuscula. Posuerunt itaque et 128 nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam. Sed quia erat in lege praeceptum , ut nemo usuras acciperet, et prodesse non poterat pecunia foenerata, quae commodi nihil haberetet interdum forte perderetur, excogitaverunt et aliam teg
Abbreviated transcription (Latin):
onis uocabitur. uos autt̃ fecistis eam speluncã
latronũ. Comitatꝰ iħc turhi credentiũ qͣues¬
timenta sua. ut illeso pede pullꝰ incederet
strauerat. ing̾ditur templũ. ⁊ ciait om̃s qui
uendebant et emebant intemplo mensasq
nũ mularioꝵ subueriit et cathedris uenden¬
tiũ colũbas dissipauit. dixitq eis descriptu¬
ris sc̃is testimoniũ ꝓferens. quod domꝰ patiis
eiꝰ. orationis domꝰ et̃ deberet. ñspelunca la¬
tronũ uel domꝰ negociationis. sicut ui alio
euuangłista scriptũ ẽ. Et hoc primũ scier¬
dũ ẽ. quod uixta mandata legis. augustissi¬
mo uttoto orbe templo dñi. ⁊ de cunctis pene
regionib uideoꝵ. illuc populo confluente. in¬
numerabiles immolabantur hostię. maxuę
festis dieb tauroꝵ. arictũ. ⁊ hyrcoꝵ. pauꝑib
ne. absq sicrifitio e̾e̾nt. pullos columbarũ et
turtures offerentib. accidelat plerumq ut
qui delonge uenerant. n̾haberent uictimã.

Expanded text:
onis vocabitur, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Comitatus Jesus turba credentium, quae vestimenta sua, ut illaeso pede pullus incederet, straverat, ingreditur templum, et ejecit omnes qui vendebant et emebant in templo, mensas nummulariorum subvertit, et cathedras vendentium columbas dissipavit, dixitque eis de Scripturis sanctis testimonium proferens, quod domus Patris ejus orationis domus esse deberet, non spelunca latronum, vel domus negotiationis, sicut et in alio evangelista loquitur. Et hoc primum sciendum, quod juxta mandata legis, augustissimo in toto orbe templo Domini, et de cunctis pene regionibus Judaeorum illuc populo confluente innumefestis diebus, taurorum, arietum, hircorum; pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus . Accidebat plerumque, ut qui de longe venerant, non haberent victimas.
Abbreviated transcription (Latin):
libia dicunt᷑ apud eos quȩ nos appellamꝰ tra¬
gemata. uł uilia munusciila uerbi gra frini
eiceris uuarũq passarũ & poma diuersi gane¬
ris. Igiturquia usuras. icciꝑe ñ poterant colli¬
bistẽ qui peccuniã fenerati erant. ꝓusuris ac¬
cipiebunt uarias spẽties. ut qͦd in nũmo nilice¬
but. ubis reb exigerent. quȩ nũmis cocinunt᷑
qsi ñ hoc ipsum erechiel p̃dicauerit dicens. u
surã ⁊ suꝑ habundantiã ñ accipietis Isti moii
dĩs cernens indomo paitris negaciationẽ seu
latrociniũ ardore sp̃c concitat᷑ iurta qͥd scrip¬
tumẽ insexagesimo oc tauo psalmo. ⁊edus
domus tuȩ comedit me. fecit sibi flagellũ
templo. dicens scriptũ ẽ domꝰ mea dom̃ ora¬
tionis uocabitur. uos aut̃ fecistis ulã spdũ¬
cã latronum. Latro enĩ ẽ. ⁊ templũ domini¬
ui lationũ conuertit specũ. qui lucra dereligi¬
one sec tatur. cultusq eiꝰ ñtam cultꝰ dei. quã
negociationes occasioẽ. Hoc iurta hystoriã

Expanded text:
ppellamus tragemata vel vilia munuscula: verbi gratia, frixi ciceris uvarumque passarum, et poma diversi generis. Igitur quia usuras accipere non potuerant collybistae, qui pecuniam foeneraturi erant, pro usuris accipiebant diversas species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae in nummis coemuntur; quasi non hoc ipsum Ezechiel praedicaverit dicens: « Usuram et superabundantiam non accipietis . Istiusmodi Dominus cernens in domo Patris sui negotiationem seu latrocinium, ardore spiritus concitatus, juxta quod scriptum est in sexagesimo octavo psalmo: Zelus domus tuae comedit me, fecit sibi flagellum cit de templo, dicens: Scriptum est: Domus mea domus orationis vocabitur, vos fecistis illam speluncam latronum. Latro enim est, et templum Dei in latronum convertit speluncam, qui lucra de religione sectatur, cultusque ejus non tam cultus Dei quam negotiationis occasio est. Hoc juxta historiam.
Abbreviated transcription (Latin):
continuo ficulnea. Et uidentes discipuli. amini¬
rati st̃ dicentes. Quom continuo aruit: Discus¬
sis noctis tenebris. matutina luce radiante. et
uicina meridie. inqua dñs passione sua illust̃¬
tur̾ erat orbẽ. cũ inciuitatẽ reũteret᷑ esuriit. uł
ueritatẽ humanę carnis ostendens. uł esuriens

Expanded text:
continuo ficulnea. Et videntes discipuli micontinuo ficulnea. Et videntes discipuli mirati sunt, dicentes: Quomodo continuo aruit? Discussis noctis tenebris, matutina luce radiante, et vicina meridie, in qua Dominus passione sua illustraturus erat orbem, cum in civitatem reverteretur, esuriit, vel veritatem humanae carnis ostendens, ve
Abbreviated transcription (Latin):
scribȩ audire cupielunt. bene facuint pucri
ut michi testuoniũ ꝑhibeant. nec rursũ
errant. pueri st̃ debetis etati ignoscere. s ꝓfert
exemplũ de octauo psalmo. ut tacente dño tes¬
timoniũ scripturarũ. pueroꝵ dic̾ta firmar&.
Et relictis illis. abut foras extra ciuitatẽ. in
bethaniã. ibiq remansit. Reliquit incredu¬
los ⁊ urbe egress cont̾ dicentiũ uit inbeth¬
thaniã qͦd int̾p̃tat᷑ domꝰ obȩdientiȩ ĩa tunc uoca¬
tionẽ gentiũ p̃figurans ibiq mansit. qr inisrł
ꝑmanere ñ potuit. Hoc qͦq intelligendũ ẽ qͦd
tante fuerit pauꝑtatis. ⁊ ita nulli ad ulatꝰ sit.
ut inurbe maxima nullũ hospitẽ. nulla inuene¬
rit mansionẽ .s in agro paruulo apuꝗ lazariun
sororesq eiꝰ habitara. ł oꝵ quippe mtus. bethunia
Iẽ. Mane aut̃ reuertens inciuitatẽ esuruit. Et ui
inuenit inea. nͥ folia tantũ. Et att illi. Numꝗͣ
exte fructꝰ nascat᷑ in sempit̾num. Et are fac̾ta ẽ

Expanded text:
Scribae audire cupiebant. Bene faciunt pueri, ut mihi testimonium perhibeant; nec rursum: Erant pueri, debetis aetati ignoscere: sed profert exemplum de octavo psalmo, ut tacente Domino testimonium Scripturarum puerorum dicta firmaret. III. Et, relictis illis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit. Reliquit incredulos, et urbem egressus contradicentium, ivit in Betthaniam, quod interpretatur domus obedientiae, jam tunc vocationem gentium praefigurans, ibique mansit, quia in Israel permanere non potuit. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli adulatus sit, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullam invenerit mansionem, sed in agro 167 parvulo apud Lazarum sororesque ejus habitaret: eorum quippe vicus Bethania est. Maninvenit in ea, nisi folia tantum. Et ait illi: Numquam ex te fructus nascatur in sempiternum, et arefacta est
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ essẽ qui minor fuerit. ⁊ illũ dominũ
ficri. qͥomiũ seruus sit. Frustra igit᷑ aut illi immo¬
derata qͦsierant. aut isti dolebunt suꝑ maioꝵ de¬
si derio cũ ad sũmitatẽ uirtutũ. ñ potentia sed
humilitatt ueniat᷑. Deniq sui ꝓponit exemplũ.
ut si dicta parui penderent. crubescerent ad o¬
ꝑa. ⁊ dicit. Sicut filiꝰ hominis ñ uenit minis¬
qͥ ministraret. filiũ appellari hominis. ⁊ dare
animã suã redẽptione ꝓmultis. qͥndo formã
serui accipit. ut ꝓmundo sanguine funderet. Et
ñ dix̃ dare arumã suã redẽptionẽ ꝓ om̃ib s pro
multis. idẽ ꝓhis qui crede uoluerint. Et egredi

Expanded text:
majorem esse qui minor fuerit, et illum dominum majorem esse qui minor fuerit, et illum dominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique sui proponit exemplum, ut si dicta parvi penderent, erubescerent ad opera. Et dicit: Nam et Filius hominis non venit uqui ministret filium appelari hominis. Et dare animam suam redemptionem pro multis. Quando formam servi accepit, ut pro mundo sanguinem fnon dixit: Dare animam suam redemptionem pro omnibus, sed pro multis, id est, pro his qui credere voluerint. In qui
Abbreviated transcription (Latin):
nus fiat. hic accipiet. qͦd ñ ꝑsone. si uite pa¬
ratum ẽ. Sitaq tales estis. qui consequi mere¬
amini regnũ cęloꝵ. qͦd pat̾ m̃s triumphanti¬
b ⁊ uic̾torib p̃parauit. uos qͦq accipictis il¬
lud. Alii de moyse ⁊helia dic̾tũ uolunt.
regno cęloꝵ uocabula ñdicuntur. nepaucis
nominatis ceteri putarentur exlusi. Et au¬
dientes decem. indignati st̃ de duob fr̃ib.
Decẽ apłi ñ indignantur matri filioꝵ zebedei. nec
admulierẽ audatiã referunt postulati .s. ad fi¬
lios. qͦd ignorantes m̃surĩ suã. in modica cupi¬
ditate exarserint. quib ⁊ dñs dixerat. uescitis
qͥd petatis. Subintelligit᷑ aut̃ uel exresponsio¬
ne diũ. uł ex indignitione apłoꝵ. qͦd filii matrẽ
inmiserint ad grandia postulanda. Inc autẽ
nec cupiditatis in modice duos arguit postulan¬
tes nec decẽ reliquos indignationis increpat
⁊ liuoris. s tale ponit exemplũ. qͦ doceat eum

Expanded text:
nus fiat, hic accipiet, quod non personae, sed vitae panus fiat, hic accipiet, quod non personae, sed vitae paratum est. Si itaque tales estis qui consequamini regnum coelorum, quod Pater meus triumphantibus et victoribus praeparavit, vos quoque accipietis illud. Alii de Moyse et Elia dictum volunt: regno coelorum vocabula non dicuntur; ne paucis nominatis, caeteri putarentur exclusi. Et audientes decem, indignati sunt de duobus fratribus. Decem apostoli non indignantur matri filiorum Zebedaei, nec ad mulieris audaciam referunt postulantis; sed ad filios, quod ignorantes mensuram suam, immodica cupiditate exarserent, quibus et Dominus dixerat: Nescitis quid petatis. Subintelligitur autem vel ex responsione Domini, vel ex indignatione apostolorum, quod filii matrem immiserint ad grandia postulanda. Jesus autem nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignationis increpat et livoris; sed tale ponit exemplum, quo doceat eum
Abbreviated transcription (Latin):
inpsalmo. ⁊ uid retribuã dño ꝓontib quȩ
retribuit mͥ: Calicẽ salutaris accipiã. ⁊ nom̃
dñi inuocabo. Statimq infert. quis iste sit ca¬
lix. Pretiosa in conspectu domini. mors scõr
ciꝰ Ait illis. Calicẽ quidẽ meũ bibetis. sedere
aut̃ addexterã meã.⁊ siustrã. ñ ẽ meũ dare
uob. s quibꝰ paratum ẽ a patre meo. Iuerit᷑ qͦ¬
c& ioħs biberint. cũ scriptura narret. iacobũ
tantũ aplm. ab herode capite truncatũ. ioħes
autẽ ꝓpria morte uitã finierit. S silegamꝰ¬
hystorias eccłiasticas. in quibꝰ fertur quod et
ipse ꝓpt̾ martyriũ sit missus inferuentis olei
dolium.⁊ inde ad suscipiendã coronã adleta xp̃i
bibisse iohem calicẽ confessionis. quẽ ⁊ tres
pueri incamino ignis biber̃ licet ꝑsecutor ñ
fuderit sangiunem. Id aut̃ dicit. sedere ad
dexterĩ meã. ⁊ sinistiã. ñ ẽ mcũ dare uobis.
s quib paratũ ẽ apatre meo. sic intelligen

Expanded text:
psalmo: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo ; statimque infert quis iste sit calix: Pretiosa in conspectu Domini mors Sanctorum ejus. Ait illis: Calicem quidem meum bibetis: sedere autem ad dexteram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Quaeritur qulicet et Joannes biberint, cum Scriptura narret Jacobum tantum Apostolum ab Herode capite truncatum : Joannes autem propria morte vitasticas historias, in quibus 156 fertur, quod et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam Christi athlbibisse Joannem calicem confessionis: quem et tres pueri in camino ignis biberunt , licet persecutor non fuderit sanguinem. Quod autem dicit: sedere ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, sic intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
reth galilee. Propła. quẽ ⁊ moy sessimulẽ sui di¬
rerat̾ ee̾ uenturũ. ⁊ qͥpiopͥe apud grecos cũ arti¬
ro scribitur. Anatareth aut̃ galilet quia ibi edu¬
catꝰ fuerat. ut flos campi nutruxtur. inflore uir¬
tutũ. Et int̾uit ihc intemplũ dei. & eciebat om̃s
uendentes. ⁊ ementes intemplo. et m̃sas nũmu

Expanded text:
e. Propheta, quem et Moyses similem sui dixerat esse venturum, et qui proprie apud Graecos cum arthro scribitur. A Nazareth autem Galilaeae, quia ibi educatus fuerat: ut flos campi nutriretur in flore virtutum. Et intravit Jesus in templum Dei: et ejiciebat omnes vendentes et ementes in temp
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Qui ante inihericho contracti sedebant.
et clamare taintũ nouerant. pꝰea sequuntur
ihm. ñ tã pedib q̃ uirtutib. Et cũ adpropin¬
quasset iherosolimis et uenisset bethfage ad
montẽ oliueti tunc iħc misit duos discipłos

Expanded text:
eum. Qui ante in Jericho contracti sedebant, eum. Qui ante in Jericho contracti sedebant, et clamare tantum noverant, postea sequuntur Jesum, non tam pedibus quam virtutibus. Et cum appropinquasset Jerosolymis, et venisset Bethphage ad mon
Abbreviated transcription (Latin):
exholeastro inbona oliiã. nequaꝗ̃ debeant in¬
uidere prioꝵ saliti. Miserere nr̃i fili dauid.
Increpant᷑ aturbis ⁊ nichilominꝰ ñtacent. sed
crebrius idipsum ingeminant. ut desideriũ
plenũ uerȩ lucis ostendant. Stetit iħe ⁊ uoca¬
uit eos ⁊ ait. Iuid uultis ut faciã uob: Ceci
erant. qͦ ꝑgerent ignorabunt. seqͥ ñ poterant s al¬
uatorẽ. O ulte fouee inihericho. multe rupes
et p̃rupta in ꝑfundũ uergentia. Iacuto dñs stat.
ut uenire possint. ⁊ uocari ubet neturbe
ꝓhibeant. et int̾rogat quasi ignoris qͥd.
ueluit. ut ex responsione cęcor manifes ta
debilitas appareat. & uirtus ex remedio cog¬
noscatur. Misertus autẽ eoꝵ iħc. ⁊ tetigit ocu¬
los eoꝵ ⁊ confestim uiderunt. ⁊ secutist᷑ eũ.
Tangit oculos. ⁊ prestat artifex qͦd naturi ñ
dederat. Aut certe qͦd debilitas tulerat. do¬
nat miscđia. Statimq uider̃. ⁊ sequuti st̃

Expanded text:
ex oleastro in bonam olivam, nequaquam debeant inex oleastro in bonam olivam, nequaquam debeant invidere priorum saluti. Miserere nostri, fili David. Increpantur a turbis, et nihilominus non tacent: sed crebrius idipsum ingeminant, ut desiderium plenum verae lucis ostendant. Et stetit Jesus, et vocavit eos, et ait: Quid vultis ut faciam vobierant, quo pergerent ignorabant, et sequi non poterant Salvatorem. Multae foveae in Jericho, multae rupes et praerupta in profundum vergentia: idcirco Dominus stat, ut venire possint et vocari jubet, ne turbae prohibeant: et interrogat quasi ignorans quid velint, ut ex responsione caecorum manifesta 159 debilitas pateat, et virtus ex remedio cognoscatur. Misertus autem eorum Jesus, tetigit oculos eorum: et confestim viderunt, et secuti sunt eum. Tangit oculos, et praestat artifex quod natura non dederat. Aut certe quod debilitas tulerat, donat misericordia. Statimque viderunt, et secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficere ⁊ uulnerare consucuerant. Idcurco dñs
uenit ihericho cũ discipulis sus. ut lib̾aret uul¬
neratos. ⁊ multã turbã secũ traheret. Deniq post¬
quã egredi uoluit abihericho. secuta ẽ eum tur¬
ba multa. Simansisset iherosolimis. ⁊ numquã
adhumilia descendisset. turba usq hodie sedere¬
uttenebris ⁊ umbra mortis. S et duo ceci erant
uirta uiã. Cecos appellat. qui necdũ dicere pote¬
rant. in lumine tuo uidebimꝰ lumen. Set̾ uiã.
quia uidebant᷑ quidẽ legis habere notitiã. sed
intelligunt. ⁊ saduceos. alii uero utrumq pͦpłin
et ueteris testam̃ti a noui. q̃d alt̾ scriptã legem.
alt̃ naturalẽ sequens. sine. xp̃o cecus crit. Hi qͥa
ꝑse uid̾e ñ poterant. audierunt p̃conia saluato¬
ris. ⁊ confessi sunt filiũ dauto. Sin aut̃ uterq ce¬
cus refertur ad p̾płm uideoꝵ. hoc qͦd sequitur
increpabat eos turbi. suꝑhętnicis intelligendũ.
radicẽ suã. Sed cĩupsi errore prioꝵ inserti fueriq̃.

Expanded text:
nt: idcirco Dominus venit Jericho cum discipulis, ut liberaret vulneratos et multam turbam secum traheret. Denique postquam ab Jericho voluit egredi, secuta est cum turba multa. Si mansisset Hierosolymis et nunquam ad humilia descendisset, turba usqin tenebris, et in umbra mortis. 158 Sed et duo caeci erant juxta viam. Caecos appellat qui necdum dicere poterant: In lumine tuo videbimus lumen . Secus viam, quia videbantur quidem Legis habere notitiam: sed intelligunt et Sadducaeos, alii vero utrumque populum, et veteris Testamenti et novi: quod alter scriptam Legem, alter naturalem sequens, sine Christo caecus erat. Hi quia per se videre non poterant, audierunt praeconia Salvatoris, et confessi sunt filium David. Sin autem uterque caecus refertur ad populum Judaeorum, hoc quod sequitur, Increpabat eos turba, super ethnicis intelligendum eradicem suam ; sed cum ipsi errore priorum inserti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
plũ suũ nͥ flagello adhibito. ut de spelunca
latronũ et dono negociationis. domũ faciat
orationis. Et accesserunt ad eum ceci & claudi.
intemplo. & sanauit eos. Nisi mensas nu̾mula¬
rioꝵ subũtiss&. cathedrasq columbas uendenti¬
ũ. ceci ⁊ claudi lucẽ pͥstinã. ⁊ concitũ gradũ
ñ meruissent reciꝑe. Sidertes autẽ principeᷤ
sac̃dotũ & scribȩ mirabilia q̃fecit.⁊ pueros cla¬
mantes itẽplo. & dicentes. osanna filio dauid.

Expanded text:
plum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca plum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis, domum faciat orationis. Et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo, et sanavit eos. Nisi mensas nummulariorum evertisset, cathedrasque columbas vendentium, caeci et claudi lucem pristinam, et concitum gradum non meruissent recipere. Videntes autem principes sacerdotum et Scribae mirabilia quae fecit, et pueros clamantes in templo, et d
Abbreviated transcription (Latin):
et prbos. & diaconos qua laicos. ⁊ uniuersã
turbũ de ecdia sua. ⁊ unius criminuis habet
Gratis acepistis. gritis date. Mensis quoq nũ¬
mularioꝵ subuertit. Obserua ꝓpter auaritiã
sacerdotũ. altaria dei riũmularior. mensas
appellari. Cathedras qͦq uendentiũ colũbus
quib dicit᷑ qui deuorant popłm meu̾ sicut
escam panis. lurta simplicẽ intelligeti.ĩ.
columbe ñ erant incathedris sed unicaueis
nͥ fortẽ columbarũ instttores sedelunt in
cathedris. qͦd penitꝰ absuidũ c̃. quia incathe¬
dris magistroꝵ magis dignitas int̃ pretatur.
qͣadnichilũ redigitur. cũmirta fucrit lucͥs.
Qͦd de ecđiis di ximꝰ. unꝰ quisq de se intelli¬
gat. Dicit enĩ apłs pauł. Uos estis templũ dei.
et sp̃c sc̃s habitat in uob̾. Non sit indomo
pectoris nr̃i negociatio ñ uendentiũ eñttiũ¬
q comertia. ñ donoꝵ cupiditas. ne in gredi¬
atur iħc iratꝰ ⁊ rigidus. et ñ alit̃ mundet tem¬

Expanded text:
eros, et diaconos quam laicos, et universam turbam de Ecclesia, et unius criminis habet Gratis accepistis, gratis date. Mensas quoque nummulariorum subvertit. Observa propter avaritiam sacerdotum altaria Dei nummulariorum mensas appellari. Cathedras vendentium columbas Al. dicitur: Qui devorant populum meum sicut escam panis . Juxta simplicem intelligentiam, columbae non erant in cathedris, sed in caveis, nisi forte columbarum institores sedebant in cathedris. Quod penitus absurdum est, quia in cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusquisque de se intelligat. Dicit enim Apostolus: Vos estis templum Dei, et Spiritus sanctus habitat in vobis . Non sit in domo pectoris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus iratus et rigidus, et non aliter mundet tem
Abbreviated transcription (Latin):
credant his signis. quȩ scripta narrant᷑ an non.
Et cũ incredulos uiderimꝰ. consequent̃ ꝓbabimꝰ. nec
maiorib eos credituros fuisse. qui minorib ñ credi¬
derint. Hoc aduersum illos. Ceterũ nos ut ante iã
diximus. montẽ diabolũ in telligamꝰ. suꝑbien¬
tt̃ & iactantẽ se cont̃ creatorẽ suũ. qui appłii mons
corruptus appellatur. Et cũ animã hominis posse¬
derit. et in ea fuerit radicatꝰ. abipłis et his qui suni¬
les apłoꝵ sunt transferri potest inmnare. hoc ẽ inilo¬
ca salsa & fluctuantia. et amara. quę nullã habent
dulcedinẽ dei. Id ipsum et inpsalmis legimꝰ. Nonti¬
inebimꝰ dum turlubitur t̾ra. ⁊ transferunt᷑ montes
incor in aris. Et cum uenisset intemplũ. accesseruã

Expanded text:
credant his signis, quae scripta narrantur, an non. credant his signis, quae scripta narrantur, an non. Et cum incredulos viderimus, consequenter probabimus, nec majoribus eos credituros fuisse, qui minoribus non crediderint. Hoc adversum illos. Caeterum nos, ut ante jam diximus, montem diabolum intelligamus superbientem, et jactantem se contra Creatorem suum, qui a propheta mons corruptus appellatur. Et cum animam hominis possederit, et in ea fuerit radicatus, ab apostolis, et his qui similes apostolorum sunt, transferri potest in mare, hoc est, in loca salsa, et fluctuantia, et amara, quae nullam habent dulcedinem Dei. Idipsum et in Psalmis legitur: Non timebimus dum turbabitur terra, et transferentur montes in cor maris . Et cum veniss
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ discipuli mirantur dicentes. Iuomodo
continuo aruit: Potuit enim saluator eadem
iurtute etiã inimicos siccare suos. nͥ eoꝵ ꝑpe
nitentiũ ex pectass& salutt̃. Respondens aut̃
ihẽ ait illis. Amen dico uob̾. si habueritis fidẽ et ñ
trant contra nos gentiliũ canes insuis uolumirubꝰ
tes apłos ñ habuisse fidem. quia montes transfer¬
re ñ potuerunt. Quib nos respondebimꝰ. multa
facta ẽẽ signa adn̾o. uixta ioħis cuuangłis tȩ
testimoniũ. quȩ si scripta e̾ent mundꝰ caꝑe ñ
posset. ñ quomundus uolumina caꝑe ñ potue¬
rit. quȩ potest quã uis multiplicia sint. unũ
armariolũ. uł unũ caꝑe scriniũ s. q̃ magnitudi¬
nẽ signoꝵ. ꝓmiraculis ⁊ in credulitate ferre ñ
possit. Igitur & hec credimus fecisse apłos. s ideo
scripta ñ ẽẽ nẽ infidelib contridicendi maior
daretur excasio. Alioquin int̾rogemus eos. utrũ

Expanded text:
Unde et discipuli mirantur, dicentes: Quomodo Unde et discipuli mirantur, dicentes: Quomodo continuo aruit? 168 Potuit ergo Salvator eadem virtute etiam inimicos siccare suos, nisi eorum per poenitentiam exspectasset salutem. Respondens autem Jesus, ait eis: Amen dico vobis, si habuetrant contra nos gentilium tes apostolos non habuisse fidem, quia montes transferre non potuerint. Quibus nos respondebimus, multa facta esse signa a Domino, juxta Joannis Evangelisripta essent, mundus capere non posset . Non quo mundus volumina capere non potuerit, quae potest, quamvis multiplicia sint, unum armariolum, vel unum capere scrinium: sed quod magnitudinem signorum prae miraculis et incredulitate ferre non possit. Igitur et haec credimus fecisse apostolos, sed ideo scripta non esse, ne infidelibus contradicendi major daretur occasio. Alioquin interrogemus eos, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
bat inuiã. uenit. id eam. stantẽ scilicet ⁊ inuno¬
bilẽ. ⁊ ñhabentẽ cuuangłii pedes. nichilq inue¬
nit in illa nisi folia tantỹ. ꝓmissionũ strepitũ
traditiones pharisaicas. iactationẽ legis. orna¬
menta uerboꝵ. absq ullis fructib ueritatis. Un¬
ciũ erat tempꝰ. Sue quod tempꝰ nondũ uenerat
saluationis isrł. eo quod necdũ gentiũ pͦpulꝰ
subintrasset. siue qͦd p̾terisset tempꝰ fidei. qͥa
ad illũ primũ ueniens. ⁊ spretꝰ transisset adnati¬
ones. Et ait illi. Nuinꝗ̃ exte fructus nascat᷑. uł in
sermo significat. Et arida facta ẽ ficulnea.qr
esuriente dño. cybos quos ille cupierat n̾habebat.
Sic aut̃ aruerunt folia. ut truncus ipse remane¬
ret. et fractis ramis uireret radix. quȩ innouis¬
simo temꝑe si crede uoluerit. uirgulta fid ei
pullulent. impleturq scriptura dicens. Es t
populis. ⁊ bauilaturꝰ scandalũ crucis. debuit
discipuloꝵ animos signi anticipatione firmare

Expanded text:
bant in viam, venit ad eam stantem videlicet et immobilem, et non habentem Evangelii pedes, nihilque invenit in illa, nisi folia tantum, promissionum strepitum, traditiones Pharisaicas, jactationem legis, ornamenta verborum absque ullis fructibus veritatis. Unenim erat tempus , sive quod tempus nondum venerat salvationis Israel, eo quod necdum populus gentium subintrasset, sive quod praeterisset tempus fidei, quia ad illum primum veniens, et spretus transiisset ad nationes. Et ait illi: Nunquam ex te fructus nascatur, vel in sermo significat. Et arefacta est liculnea, quae esuriente Domino, cibos quos ille cupierat, non habebat. Sic autem aruerunt folia, ut truncus ipse remaneret, et fractis ramis, vireret  Al. viveret radix, quae in novissimo tempore si credere voluerit, virgulta fidei pullulet, impleaturque Scriptura, dicens: Est populis, et bajulaturus scandalum crucis, debuit discipulorum animos signi anticipatione firmare.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt: ꝑ leriq arbitrantur maximũ ẽe̾ sig̃
tris. q̃dtrans figuratꝰ inmonte głãm ostenđit
triumphantis. Michi int̾ omĩa signa quȩ fecit.
hoc udetur ẽẽ miribiliꝰ. q̃d unus homõ ⁊ illo
temꝑe contẽptibilis. & intantũ uilis. ut postea
crueifigeretur. scribis ⁊ phariscis cont̃ se seiuen¬
tib & uidentibꝰ lucra sua destrui. potuerit
ad unius flagelli uerbera tantã eicere multi¬
fringere cathedras. ⁊ talia facere. q̃ infinit᷑
ñ feciss& exercitus. Igneũ enim quiddã adq
sy dercũ radiabat exoculis eiꝰ. et diuinitas ma¬
ieztas lucebat infacie. Cumq manũ naude¬
ant inicere sacerdotes. tamen oꝑa caluniant᷑
⁊ testimoniũ populi atq pueroꝵ qͥclamabanł
o sanna filio dauid. uertiuit in calumniã.
qͦd udelic& hoc n̾dicatur. nͥ soli filio dei Ui¬

Expanded text:
maximum esse signotris , quod transfiguratus in monte gloriam ostenderit triumphantis . Mihi inter omnia signa quae fecit hoc videtur mirabilius esse, quod unus homo, et illo tempore contemptibcrucifigeretur, Scribis et Pharisaeis contra se saevientibus, et videntibus lucra sua destrui, potuerit ad unius flagelli verbera tantam ejicere multifringere, et alia facere, quae infinitus non fecisset exercitus. Igneum enim quiddam atque sidereum radiabat ex oculis ejus, et divinitatis majestas lucebat in facie. Cumque manum non audeant injicere sacerdotes, tamen opera calumniantur, et testimonium populi atque puerorum qui clamabant, Osanna filio David, vertunt in calumniam: quod videlicet hoc non dicatur nisi soli Filio Dei. Vi