comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dolorũ iaculatiõe confossus : dũlabe fac¬
tari ꝑ obꝓbria timuit: adstatum se fidu¬
ciȩ ex ante acta uita confirmando reuo¬
cauit. Nequaqͣm gͦ in arrogantiȩ uiti¬
ũ cecidit: qi c̃tra inat̾nũ desꝑationis
inpulsum. ꝑext̾iora p̃coniorum suorum u̾¬
ba pugnauit: ut dũbona qͣfecerat diceret:
neqqͣm debono qͦd quesierat desꝑaret. Sed
mur. Inimicꝰ seuiers. & sc̃i uiri ualidissimũ
pectꝰ debellare contendens: cunctas cͣt᷑
eũ tẽptationũ machinas erexit. Aostulit
substantiam: int̾fecit filios: ꝑcussit cor¬
pꝰ: instigauit uxorem: amicos ad consola¬
tionem adduxit: s in asꝑitatem increpati¬
onis excitauit: alium qͦq amicũ duriꝰ in¬
crepantẽ. in extrema & acriori inuectiõe
seruauit: ut saltem crebriꝰ feriendo cor¶
attingeret: quod nouo uulnere sẽꝑ ite¬
raret. Quia enĩ in scło potentẽ uidit: dãp¬
nis substantiȩ eũ moueri credidit: quẽ ñ

Expanded text:
dolorum jaculatione confossus, dum labefacdolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriora praeconiorum suorum verba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono quod quaesierat desperaret. CAamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
sertioni qͦq huic adhuc ad iungitur: ꝙ
ipse ꝓ amicis delinquentib int̾cedit. In
grauily nãq peccatis qͥs positꝰ: dũ suis
p̃mit᷑: aliena ñdiluit. Alundus gͦ osten¬
ditur ẽẽ.de se: qui emundationẽ po¬
tuit obtinere ꝓaliis Siuͦ hoc quib dã
displicet. quodbona sua ipse narraũ.
sciendum ẽ. ꝙ int̾ tot rerũ dãpna. int̃
tot corporis uulnera: inter tot pignorũ
funera: amicis ad consolationẽ uenien¬
tib. & ad increpationẽ ꝓrumpentily: de
uita sua desꝑare cogebat᷑. Et que tot
detrim̃ta affuxerant: contumeliosa in¬
suꝑ increpantiũ uerba feriebant. Hi nãq
qͥ ad consolandũ uenerant: dũquasi eiꝰ in¬
usticiȩ exꝓbrant: desꝑare eũ de semet¬
ipso funditꝰ cõpellebant. Qđ gͦ bona sua
admentẽ reuocat: ñ se ꝑ iactantiam ele¬
uat: s quasi collapsum int̾ uerba & uul¬
nera. ad spem animum reformat. Graui

Expanded text:
sertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod sertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi
Abbreviated transcription (Latin):
Cui mox adiabolo respondet᷑. Nũquid
gratis iobcolit dm̃c ñne tu uallastieũ:
cunctãq familiameiꝰ: sed mitte ma¬
nũ tuã & tange eum : si ñ infaciẽ bene¬
dixerit tͥ. Hostis itaq inbeato iob uireᷤ
suas exertuit: s tam̃ certam̃ contra do
minum assũpsit. Inter dm̃ itaq & dia¬
bolum: beatꝰ iob in medio mat̾ia certa
flagella positum. dictis suis peccasse as¬
serit: quid aliud. qͣm dm̃ qui ꝓillo ꝓpo¬
suerat. excessisse reprehendit.: iꝑse qͥp¬
pe inse tẽptati causã susciꝑe uoluit: qͥ
eum & ante flagelia p̃tulit: & p̃ferens.
temptari ꝑflagella ꝑmisit. Si qͦ excessis¬
se iob dr̃: laudator ipsiꝰ succubuisse phi¬
bet᷑: qͣmuis eum nullatenꝰ deliqͥsse. etiã
dona testantur. Quis enĩ nesciat: qͦd cul¬
pis ñ p̃mia. sed pęnȩ debeant᷑: quigͦ du¬
plicia reciꝑe quȩ amiserat meruit: ex
remuneratione edocuit: qr nequaqͣm
uitium. s uirtꝰ fuit om̃e quod dix. As¬

Expanded text:
i a diabolo mox respondetur: Nunquid i a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia certaflagella positum, dictis suis peccasse asserit, quid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati ceum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. As
Abbreviated transcription (Latin):
tis quidẽ ut deficeret petut: s ut ꝓfic̾et
accȩpit. Fieri enim dñs benigne ꝑmisit
quod diabolus iniq postulauit. Namcũ
id circo illũ expetisset hostis ut c̃sum̾et.
tẽptando egit: ut eiꝰ merita augeret.
Scriptũ qͥppe ẽ. In omĩb his ñpeccauit
iob labus suis. Ꝙ quidẽ quȩdã uerba re¬
sponsionũ illius. imperitis lectoril asꝑa
resonant: ꝙ scõrũ dicta pie intellig̾e
sicut dicunt᷑ ignorant. Et ꝙ animum
dolentis & iusti in semet ipsis accipere
nesciunt: ideo doloris uerba bene a¬
interp̃tari ñ posst̃. Mentẽ qͥppe ne
patientis bene pensare nouit: conde¬
insuis sermonil deliqͥsse: minꝰ caute
intuentes. ꝙr sibeati iob responsa re¬
darguunt: falsã etiam de eo dñi senten¬
tiam fuisse testantur. Diabolo nãq adño
dr̃ lũqͥd considasti seruum meũ iob. q
ñ sit ei similis suꝑ t̾ram. Iuir simplex. &
rectꝰ. ac timens dm̃: & recedens a malo:

Expanded text:
tis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret tis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensare novit condein suis sermonibus deliquisse, minus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Domini sententiam fuisse testantur. Diabolo namque a Domino dicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram: vir simplex et r
Abbreviated transcription (Latin):
Si contẽpsi iudiciũ subire cum seruo meo
& ancilla mea: cum disceptarent aduer¬
sus me. Hospitalitatẽ exhibuit: sic ut ipse
ꝑhibet dicens. Fõris ñ mansit ꝑegͥnꝰ: ostiũ
meumiuatori patuit. Disciplinȩ uigorẽ
tenuit: sic̃ ipse indicat dicens. Principes cessabant
loqͥ: & digitũ suꝑ ponebant orisuo. Man¬
suetudinẽ inuigore custodiuit: sic̃ ipse
fatet᷑ dicens Cumq sederem qͣsirex circũ¬
stante exertitu: eram tam̃ merentiũ con¬
solator. Elemosinarum largitatẽ am¬
plexus ẽ: sic̃ ipse insinuat dicers. Si comẽ¬
di bucella meã solus: & ñcomẽdit pu¬
pillus exea. Cũ gͥ omĩa uirtutũ man-¬
data ꝑficeret: unũ ei de erat: ut etiã
fiagellatꝰ. agere grãs sciret. Notum erat.
qr seruire dõ int̾ dona noue¬
rat: s dignũ fueͣrat. ut districtio seue¬
ritatis inquireret: utrũ deuotꝰ dõ & ĩt̃
fiagelia ꝑmaneret. Pȩna qͥppe inter rogit:
si quiȩtꝰ quis ueracit̾ amat. Quem hos¬

Expanded text:
Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hos
Abbreviated transcription (Latin):
nib offerant᷑. ut eiꝰ meritis. remedium sa¬
lutis inueniant: quã uerborũ iacut im¬
pugnando feriebant. Unde & septẽ peis
sacrificia memorant᷑ oblata: ꝙ dũsep¬
tiformis gr̃ȩ sp̃m. confitentes accipiur
qͣsi septẽ oblationib expiant᷑. Hinc ẽ. q

Expanded text:
manibus offerantur; ut ejus meritis remedium samanibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quendũ qͥppe ñ delo noui hominis: sed
uitȩ ueteris prauitate concitant᷑. Sofar
qͦ latino sermone dr̃ dissipatio speculȩ.
uł speculãtorẽ dissipais. Mentes nãq
fidelium ad contemplanda suꝑna seeri¬
gunt: s dum hereticorũ uerba ꝑuert̾e.
recta c̃tẽplantes appetunt: specuiã dis¬
tẽpnerent: nequa qͣm de illo ꝑuersa
sentirent. Et nͥ uetustates contrahereri:
innouȩ uitȩ intelligentia ñ errarer
Et nͥspeculationem bonorũ destruerent:¬
nequaquam eos suꝑna iudicia tam distric¬
to examine. ꝓuerborũ suorũ culpa repba¬
rent. Contẽpnendo gͥ dm̃. inuetustate se
retinent: s inuetustate retinendo. prauis
suis sermonib speculationi rectorum no¬
largitate ꝑfusi. adunitatẽ sc̃ȩ eccłȩ redeurs.
bene hoc ipsa amicorũ reconciliatione sig¬
natur. Pro quib tam̃beatꝰ iobexorare
p̃cipit᷑: qr hereticorũ sacrificia accepta dõ

Expanded text:
quendum quippe non zelo novi hominis, sed quendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam disntemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent,nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rectorum nolargitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ro dr̃. Disputare cũ dõ cupio: pͥus uos os¬
tendens fabricatores m̃dacii: & cultores
puersorũ dogmatũ. Constat gͦ eos here¬
ticorum typum errando gerere: qͥs sc̃s uir
fendere cernitur: ueritati illiꝰ aduersat᷑:
psalmista at testante qui ait. Ut destru¬
as inimicum & defensorem. In imicus qͥp¬
pe & defensorẽ: qui dm̃ quẽ p̃dicat im¬
toris speciem teneat: etiam nomine de¬
monstrat᷑. lob qͥppe int̾pretatur dolens.
Quo nimirũ dolore uel mediatoris passio.
plici p̾sentis uitȩ fatigatione cruciat᷑.
Amici qͦ eiꝰ : exuocabulo nominis. meri¬
tũ suȩ indicant actionis. Nã eliphat
latina lingua: dr̃ dñi contẽptꝰ. Et qͥd ali¬
udheretici faciunt: nͥ qd dũ falsa de dõ
sentiunt. eũ suꝑbiendo contẽpnunt:
Baidac int̾pretatur uecustas sola. Bene
autẽ om̃s heretici inhis quȩ de dõ locun¬
t᷑. dũ ñ intentione recta. s appeticione
temporat głȩ uideri predicatores appe¬
tunt: uetustas sola nominant᷑. Adlo¬

Expanded text:
io: prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum errando gerere, quos sanctus vir fendere cernitur, veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praedicat imtoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, plici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad lo
Abbreviated transcription (Latin):
ad stulta elationis uerba diriuat᷑. ꝑsona
uniꝰcuusq arrogantis expͥmit᷑. Multi
nãq intra scãm ecclesiam positi: rectaꝗͤ
sapiunt. recte ꝓferre c̃tẽpnũt. Unde & respõsioe
diuine increpationis arguit᷑: nec tam̃ ꝓ
m̃ arrogans. ꝑ ueritatem credulitatis ĩtꝰ
ẽ: s ꝑ tumoriᷤ sui obstaculũ. acceptabił
ñẽ. Hunc gͦ increpatio redarguit:s sacͥ¬
ficiũ ñ reducit: qr in ea quidẽ fide ẽ. inqͣ
eẽ debuit: s suꝑna hunc iusticia incre¬
pans. ꝓ suꝑfluis repellit Unde & bene he¬
siã quãius dm̃ elate uiuendo refugiur:
eũ tam̃ ueracit̃ credendo confitent᷑. Qa
est enĩ ds m̃s iste. nomine dic̾e: nͥeũ cui
credidit. aꝑta ꝓfessione monstrare: uł

Expanded text:
ad stulta elationis verba derivatur, persona ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen men arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Hesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel
Abbreviated transcription (Latin):
numerum: uniuersat ȩccła designat᷑.
Hunc ꝑsalomonẽ de sapientia dicit᷑. Sa¬
pientia ȩdificauit sibi domũ: excidit co¬
lũpnas septem. Ipso gͦ sacrificiorũ numo.
reconciliati heretici quid pꝰ fuerint expͥ¬
munt: qui ꝑfectioni septiformis gr̃ȩ. ñ nͥ
redeundo uinguntur. Bene autẽ tauros
ꝓse. & arietes obtulisse describunt᷑. Intau¬
ro qͥppe ceruix suꝑbiȩ: in ariete autẽ. du¬
catus gregum sequentiũ designat᷑. Quid
lia sentiant: & post secorda innocentiũ
ñ se ducant: Ceruice enĩ tum̃ti ab ȩccłȩ
unitate resilierant: & infirmos p̾se po¬
pulos. quasi sequentes greges trahebars.
Ueniant gͥ ad beatũ iob. idẽ reuertantur
ad eccłam: & septenario sacrificio. tau¬
ros & arietes mactandos offerant: qr ut
uniuersali ȩccłȩ coniungant᷑: humilitate
interueniente interficiant. quicquid pͥuꝰ
tumidũ de suꝑbo ducatu sapiebant. Phe
liũ autc̃ qui rectis quidẽ sensib loqͥt᷑: s

Expanded text:
designatur . Hinc per Salomonem de sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quidlia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant. Veliu autem, qui rectis quidem sensibus loquitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
na rerũ: pꝰ funera pignorũ pꝰcruciatꝰ
uulnerũ: pͦ certamina pugnasq uer¬
borũ. duplici remuneratiõe subleua¬
t᷑ : ꝙ nimirũ scã ȩccła adhuc etiã ĩhac
uita posita ꝓlaborib quos sustinet.
duplicia munera recipit ⁊ cũ susceptis
plene gentib. infinẽ mundi iudȩorũ
etiã ad se corda conuertit. Hinc enĩscͥp¬
tũ ẽ. Donec plenitudo gentiũ introi¬
ret: & sic omĩs isrł saluus fieret. Du¬
plicia  pͦmodũ recipit: ꝙr finito labo¬
re p̃sentis cẽporis. ñ solũ ad animarum
gaudium: s etiam adbeatitudinẽ corpor
dupplicia possidebunt. Sc̃i qͥppe in t̾ra
uiuentium. duplicia possident: qr nimi¬
rum beatitudine m̃tis simul & corporis
resurrectionẽ corporũ. clamantes sc̃orũ
animas uidit: accȩpisse eas stolas singłas
aspexit dicens. Et datȩ sunt illis singłȩ
stolȩ albȩ: & dictũ ẽ illis. ut reqͥescerers
tempꝰ adhuc modicũ: donec impleret᷑ nu
surrectionẽ qͥppe stolas singulas accȩpis¬

Expanded text:
na rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, qui nimirum beatitudine mentis simul et corporis resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt eis stolae singulae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donecsurrectionem quippe stolas singulas accepis
Abbreviated transcription (Latin):
met ipso significat: mͦ hunc ex capite. mͦ
ex corpore designat: ut ñ solũ uocẽ capitis
s etiam corporis teneat. Unde & isaias ꝓpħa
eiꝰdem dñi uerba expͥmens: ait. Quasispon
sus. ipse ẽ. incorpore sponsa: necesse ẽ. ut
cum ñ nũqͣm aliqͥd decapite dr̾: sensim
ac subito etiã ad uocẽ corporis diriuet᷑.
& rursum cum de corpore dr̃: repente¬
uenturi cum suo corpore. typũ redẽptoris
insinuat : uror uͦ eiꝰ quȩ eũ ad maledicen¬
dum ꝓuocat. uitã carnaliũ de signat:. Qui
intra scãm ȩcclesiã incorrectis morib po¬
siti: quo ꝑfidẽ bonis iuxta sunt. eõ ꝑuitã
duriꝰ p̃munt: quia dũ qͣsi fideles uitari ñ¬

Expanded text:
metipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi sponssus, ipse est in corpore sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem corporis derivetur; et rursum cum de corpore atus ergo Job venturi cum suo corpore typum Redemptoris insinuat; uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius p
Abbreviated transcription (Latin):
tolerant᷑. Amici uͦ eiꝰ quidũ consulunt. in¬
uehunt᷑: hereticorum figurã expͥmunt :
qui sub specie consulendi. agunt negotiũ
seducendi. Unde & adbeatũ iob quasi ꝑdño
delicet om̃s heretici. dm̃ dũ defende nitun¬

Expanded text:
rant. --Amici vero ejus, qui dum consulunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job quasi pro Domino delicet omnes haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
positorũ : atq exactione seculariũ con¬
fundit᷑ actio religiosorũ : dum illi etiã
ꝓmittendo ñseruant. quȩ inp̃ceptis
audiunt: & isti uiuendo ea custodiunt.
in quib nequaqͣm mandatis legalib a
iste sit p̃ditꝰ: ipsa sacrarũ paginarũ soli¬
licet damel & iob. Nec inmerito inder
hebreorũ uitas. in auctoritatis reueren¬
tia uita iusti gentit adducit᷑: qr redemptor

Expanded text:
positorum, atque ex actione saecularium conpositorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religiosorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam mandatis legalibus aiste sit praeditus, ipsa sacrarum paginarum solilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ ñẽ. Unde ad confutandã impuden¬
tiam nr̃ãm. gentilis homo ad exemplum
deducit᷑: ut qr obȩdire homolegi sub lege
positus despicit: eiꝰ saltem comparatiõe
euigilet: qui sine lege legalit̃ uixit. Er¬
ranti gͥ homini data ẽ lex: erranti uero
etiã sublege. adducitur testimoniũ eoꝵ
qͥ extralegem sunt: ut qr c̃diti c̃ditionis
nr̃ȩ ordinẽ seruare noluimus: preceptis
ad monerem᷑: Et qr p̃ceptis obȩdire c̃tẽp¬
simꝰ : exemplis confunderem᷑. Nec ut di¬
ctum ẽ. eorum exẽplis qͦslex astringeret:
s quos lex apeccato nulla cohiberet: cir
cumuenit excusationẽ nram. Undiq
conclusus ẽ. aditꝰ. t̾gi uersationis huma¬
nȩ. Homo gentilis:homo sine lege.ad
medium adducit᷑: ut eorũ qui sublege
ait mare. In sidone qͥipe figurat᷑ stabilitaᷤ
inlege positorum: in mari autem uita
gentilium. Erubesce gͦ sydonait mare: qr
ex uita gentiliũ. redarguit᷑ uita sublege

Expanded text:
locutus non est. Unde ad confutandam impudenlocutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Pcumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege ait mare . In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
unt: & sic de se sententias. quasi de aliis
ꝓferunt. Unde & beatꝰ iob sco spu afflatꝰ.
potuit sua gesta. quȩ erant udelicet
suꝑnȩ aspirationis dona. quasi ñsua scͥbere:
qr eo alt̾iꝰ erant quȩ loquebat᷑: quo homo
loquebat᷑ quȩ deisunt: & eo alt̃ quȩ erant
nis sunt. S iam debemꝰ ista post ponere:
& ad consideranda sacrȩ historiȩ gesta ꝓꝑare.
Omĩs homo. eo ipso quo homo ẽ. suũ intel¬
ligere debet auctorẽ: cuius uoluntati tan¬
comagis seruiat: quanto se q de se ipso
nichil sit pensat. Ecce aut̃ dũ conditi. dm̃
considerare negleximꝰ: adhibita sunt ꝓ̃cep¬
ta. Preceptis quoq obtemꝑare noluimꝰ:
adiunguntur exempla. Ipsa qͦ imitari ex¬
empla declinamꝰ: quȩ edidisse nob̾ positis
sublege conspicimꝰ. Quia enĩ d̃ aꝑte qͥbdã
sublege positis locutꝰ est: qͣsi alienos nos ab
eisdẽ p̃ceptis aspicimꝰ: quib hȩc specialit̃

Expanded text:
unt; et sic de se sententias, quasi de aliis unt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant ni data. --Sed jam debemus ista postponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
angłs qui moysi apparuisse de scribitur:
mͦ angłs: mͦ dñs memoratur. Angelus
uidelicet. ꝓpt̾ hoc. quod ext̾iꝰ loqͤndo ser¬
q̃ndi efficatiam ministrabat. Cumgͦ lo¬
qͣns ab int̾iore regit᷑: & ꝑ obsequium an¬
gelus: & ꝑ inspirationẽ dñs nominat᷑.
Hinc dauidait. Attendite ppłemĩs legẽ
meã: inclinate aurem urãm in uerba
oris mei. Non enim lex dauid. aut ppłs
dauid: s ꝑsonã eiꝰ ex qͦ loquebat᷑ assum̃s:
ipsius auctoritate loquit᷑: cuius inspira¬
tione replebatur. Hoc cotidie fieri in
ecclesia cernimꝰ. siuigilanter intuemur.
Nam stans inmedio ppłi lector. clamat:
Ego sum ds̃ abraham. deus isaac. & dĩ iacob
& quod ipse dĩ sit uere. ꝓfecto ñdicit.⁊ nec
tam̃ ꝑhoc quod dicit. ueritatis regulam
deserit: qr cuius misterium lectiõe ex hi¬
bet: eius dominiun uoce p̃tendit. Itaq
scͥptores sacri ȩloquii. qͥ repleti sc̃o sp̃u
suꝑ se trahuntur: qͥsi extra sem& ipsos fi¬

Expanded text:
Angelus, qui Moysi apparuisse dicitur, modo angelus, modo Deus memoratur. Angelus videlicet propter hoc quod exterius loquendo serquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se trahuntur, quasi extra semetipsos fi
Abbreviated transcription (Latin):
mouere debet: quod in eodẽ libro ar.dix̃
iob. uel hȩc atq illa ꝑtulit iob. Moris
enĩ script᷑ȩ sacrȩ ẽ: ut ipsi qui scriburs.
sic de se inilla. quasi de aliis loqͣnt᷑ Hinc
ẽ enim quod moyses ait. Erat moyses
uir mitissimꝰ: suꝑ om̃s homines qui mo¬
rabantur interra Hinc iohannes dicit.
Discipulus ille quem diligebat ihs. Hinc
lucas dit.i quod ambularent duo ex dis¬
cipłis inuia: cleopas & aliꝰ. Quẽ ꝓfecto
aliũ dũ cam studiose tacuit. ut qͥdã di¬
cuntꝰ. se ipsũ fuisse monstrauit. Scripto¬
res gͥ sacri eloqͥi. ꝙ inpulsu sc̃i sp̃s agitã

Expanded text:
movere debet quod in eodem libro dicitur, Dixit movere debet quod in eodem libro dicitur, Dixit Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uiri historia. uirtutis ad nos exempla
mandasse. Nnulli uero ut dictum ẽ
scriptorem huiꝰ oꝑis. unũ quemlibet
de ꝓphetis arbitrantur: asserentes
quod nullus tam mistica dei uerba
cognoscere potuit: n cuius mentem
scͥpserit. ualde suꝑuacue querit᷑: cum tam̃
auctor libri sc̃s sp̃s fideliter credatur. Ipse
ꝗͥ hec scribsit. qͥ scbenda dictault. Ipse seͥbsit: qui
et in illius oꝑe inspirato excitit: & ꝑsc̃bentis uo¬
c̃ẽ imitanda ad nos eiꝰ facta tͣnsmisit. Si magni ciuiꝰdã
uiri susceptis epłis. legeremus uerba. s qͦ
calamo fuissent scripta quereremꝰ: ridi¬
culum profecto ẽẽt. epłarũ auctorẽ scire.
sensumq cognoscere: s quali calamo ea¬
rũ uerba inpressa fuerint. indagare. Cũ
ergo rem cognoscimus. eiusq auctorẽ
ueriꝰ possumꝰ: quod isdẽ beatus iob qͥcer¬
tamina sp̃itat pugnę sustinuit: etiã c̃¬
sũmatȩ suȩ uictoriȩ gesta narrauit. Hec

Expanded text:
viri historia, virtutis ad nos exempla viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse. Nonnulli vero, ut dictum est, scriptorem hujus operis unum quemlibet ex prophetis arbitrantur: asserentes quod nullus tam mystica Dei verba cognoscere potuit, nisi cujus mentemscripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. Cum ergo rem cognoscimus, ejusque verius possumus, quod idem beatus Job, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
NTER: MUETOS: SEOE
queritur: quis libri beati iob scriptor
habeatur. Et alii quidẽ moysen: alii u¬
nũ quenilibet exꝓpħis. scriptorem huiꝰ
oꝑis fuisse suspicantur. Quia enim inli¬
bro geneseõs. iobab de stirpe esau descen¬
disse: & balȩ filio beoi in regno successisse
describit᷑. h̃c beatũ iob longe ante mo¬
ysi tempora extitisse credider̃: morẽ ꝓ¬
s fecto sacri eloquii nescientes:qr insuꝑi¬
oribus suis partib solet breuiter lon¬
ge post secutura ꝑstringere: cũ stud&
ad ałia subtiliꝰ enumeranda ꝓperare.
Unde & illic iobab. priusqͣm reges in is¬
rael existerent: fuisse memorat᷑. Ne qͣ¬
qͣm ergo extitisse ante legem cognos¬
citur: qui israheliticorum iudicum
tempore fuisse signatur. Quoddũ qͥdã
minus caute considerant: moysenge¬
storum illiꝰ quasi longe ante positi scͥp¬
torem putant: ut uidelicet is qui po¬
tint aderuditionem nr̃ãm. legis p̃cepta
ȩdere: ipse credatur etiam ex gentilis

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis
Abbreviated transcription (Latin):
aspicitur. Si qͦ uͦ illũ tritura ꝑsecutionis op¬
pͥmat: mox om̃e qͦd calidũ sapit ostentat.
atq inferuorem uirtutis uertit᷑: quicqͥd ĩ
illo ante despicabile infirmũq uidebat᷑
ruit exagitatꝰ tribulationib. coactus in
mandauit dñs miscłiam suam: & nocte
declarauit. Miscłia enĩ dñi indie man¬
dat᷑: ꝙ intranqͥuo tẽpr cognoscendo ꝑ¬
cipitur In nocte uͦ declarat᷑: qr donũ qđ
intͥnqͥllitate sumit᷑ : tribulationib mani¬

Expanded text:
aspicitur: si qua vero illum tritura persecutionis opaspicitur: si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne, quod calidum sapit, ostentat; atque in fervorem virtutis vertitur, quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatu, exagitatus tribulationibus coactus innmandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte declaravit . Misericordia enim Domini in die mandatur, quia in tranquillo tempore cognoscendo percipitur; in nocte vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur, in tribulationibus mani
Abbreviated transcription (Latin):
sũmis uirib fult̾. sibi notꝰ erat. & dõ Qui
si ñ flagellaretur: a nobis nullatenꝰ agno¬
sceret᷑. Uirtꝰ qͥppe etiã ꝑ quiȩtẽ se exercu¬
it: s uirtutis opinio cõmota ꝑflagella
fraglauit. Et qui quiȩtꝰ. inse ipso qͦderat
continuit: cõmotꝰ ad notitiam om̃iũ. odo
rem suȩ fortitudinis asꝑsit. Sic̃ enĩ unguẽ¬
ta redolere latiꝰ nesciunt. nͥ cõmotaͥ & fic̃
aromata . fraglantiã suã ñ nͥ cũ incẽdunt᷑ ex¬
pandunt: ita sc̃iuiri omẽ qͦd uirtutib re¬
dolent. intribulationib innotescunt.
Unde & recte ineuangłio dr̃. Si habueri¬
tis fidẽ tanꝗͣ granum synapis: dicetis hiuc
monti.transi hinc: & transibit. Granũ qͥp¬
pe synapis. nͥ conterat᷑: nequaqͣm uisuir¬
cutis eiꝰ agnoscit᷑. Nam ñ contritũ: lene
ẽ.Siuero conterat᷑ in ardescit: & quid ĩ
se acerrimum latebat ostendit. Sic unꝰqͥsq
uir sc̃s cum ñ pulsat᷑: despicabilis ac lenis

Expanded text:
summis viribus fultus, sibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus arem suae fortitudinis aspersit. Sicut enim unguenta redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit .» Granum quippe sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur. Nam non contritum lene est: si vero conteratur, inardescit, et quod in se acerrimum latebat, ostendit. Sic unusquisque vir sanctus, cum non pulsatur, despicabilis ac lenis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de bonis actib aura humani fauorĩ exci-¬
pit̾. ad gaudia exteriora diriuat᷑: ut post po¬
nat qd intꝰ appetit. et in hoc libent̃ resoluta
iaceat qđ foris audit. ita ut tã beatã ñtã fieri
quã dici se gaudeat: cũq laudis suȩ uocib
inhiat. qđ eẽ ceꝑat relinquat.: Inde gͦ a dõ dis¬
iungit᷑: unde ĩ dõ laudanda uidebat᷑. Non¬
nunꝗͣ uͦ recto oꝑi animꝰ constant̃ innitit᷑: et
tam̃ humanis irrisionib urget᷑. Miranda a¬
git: et obꝓbria recipit. Et qͥ exire foras ꝑ lau¬
des potuit repulsus contumeliis ad semet¬
ipsũ redit: et eo se intꝰ robustiꝰ in dõ solidat:
quo foris ñ inuenit qͦ reqͥescat. Cota et enĩ speᷤ
in auctore figit᷑. et int̾ irrisionũ conuitia.
solus int̾ior testis implorat᷑. atq afflicti ani

Expanded text:
cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i sũ. Qs et enĩ nesciat quantũ beati ios
uita atq scientia amicoꝵ eiꝰ scientiã excedat:
S ut eoꝵ suꝑbiã corrigat. eẽ se inferiorẽ ne¬
gat: et ne suȩ humilitatis limitẽ transeat:
ẽẽ se suꝑiorem negat. Nec p̃ferendo se sed
conferendo indicat qđ de se hi qͥsͥ longe st̃
impares discant ut dũ inflectit᷑ spontȩ sapi¬
entia quȩ eminet nequaquã se contra uire ᷤᷤ
erigat sapͣientia quȩ iacet. Quos bene mox
ad equalitatis sensũ reuocat: qr tumere ual¬
de quasi de singłaritate magnitudinis pen¬
a eurtpmedꝰ qr igit᷑ elationẽ. arrogantiũ
ad equalitatis cõmunionẽ reuocans ꝑfecta
correptione redarguit. ad doctrine nc̃ senten¬
tias erũpit: ut amici eiꝰ humilitate pͥus disce¬
rent ueritatis ponda ꝗͣ reuerent̃ audirent.

Expanded text:
uis etenim nesciat quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis penr cur tumetis? Quia igitur elationem arrogantium ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent.
Abbreviated transcription (Latin):
głam querit: ꝓfecto despectũ metu¬
it. Qui sẽꝑ ad lucra inhiat: sẽꝑ uide¬
licet dãpna formidat. Cuiꝰ enĩ ꝑcep¬
tione reficit᷑: eiꝰ rei ꝓculdubio et amis¬
sione sauciat᷑. Et qͦ obligatꝰ mutabilib
ac ꝑituris inheret. eo longe in infimis
ab arcȩ securitatis iacet. At contra qͥs¬
qͥs in solo ȩt̾nitatis desidio figit᷑: nec
ꝓsꝑitate attollit̾: nec aduersitate quaᷤ¬
satur. Dũ nicħ habet in mundo qͦd ap¬
petat: nicħ ẽ. de mundo qđ ꝑtimescat.
Hinc et enĩ salomon ait. Non contriˢ¬
tabit iustũ: qͥcqͥd ei accidit. Hinc it̾um
dicit. Iustus quasi leo confidens: abs¬
q t̾rore reqͥescet. Bene itaq nẽ dr̃. re
qͥ esces et ñ erit qͥte exterreat. qr tanto
quisq a se pleniꝰ pauorẽ qui ex mun¬
do ẽ abicit: quanto in semet ipso ue¬
riꝰ mundi concupiscentiã uincit. An
ñ absq t̃rore paulus in corde requie¬
uerat qͥ dicebat: certꝰ sũ enĩ qr neque

Expanded text:
am quaerit, profecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in corde requieverat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque
Abbreviated transcription (Latin):
fer. Sepe nanq tot tẽptam̃ta nos ob¬
sident. ut ipsa nos eoꝵ numerositas
pene ad lapsũ desꝑationis inclinet.
Unde plerunq dũ mens in tediũ uer¬
tit᷑. uix ipsa uirtutis sue dãpna con¬
sid̾at ÷ & tota dolens s quasi iã & a sen-¬
su doloris aliena frangit̾: & enuine¬
rare ñ ualet quanto cogitationũ tumultu
uastat᷑. Ruiturã se ꝑ mom̃ta conspicit :
eiq ne arma repugnationis arripiat. gͣ¬
uius meror ipse contradicit. Circũductoᷤ
qͣlibet ocłos obscuritas obsidet: & cum
uisũ tenebrȩ impediant mesta mens
nil aliud quã tenebras uidet. Sed apud
miscdem iudicẽ sepe hȩc ipsa quȩ an¬
nisums orationis aggrauat. ꝓ nob̾ sub¬
tilius tristicia exorat. Nam meroris
nr̃i caliginẽ conditor conspicit. & sub¬
tracꝰti luminis radios refundit: tta ut
erecta ꝓtinus ꝑ dona mens iugeat. ꝗͣ
paulo ante decertantia uitia. suꝑbiȩ
calce de pͥmebãt. Mox torporis pondꝰ
decutit: atq ad contẽplationis lum̃

Expanded text:
fer. --Saepe namque tot tentamenta nos obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen
Abbreviated transcription (Latin):
rio manifestant᷑. Uirgis cedit᷑: multisq ex ge¬
nere et gentib ꝑicł is urg et̾. Lapidib lyst̃s
tundit᷑: pedib extra urbem trahit᷑: qr extincꝰ¬
tus estimat᷑. S usq qͦ lãpas ista contẽpnnt᷑:
usq qͦ despicabilis habet᷑: Nũqͥdnã fulgorẽ
suũ nullatenus exerit et numquã qͣnta cla¬
ritate candeat ostendit: Ostendit plane.
Nam cũ lãpas contẽpta apud cogitationeᷤ
qͥsq qͥ nẽ despicit᷑. qnta potestate fulgeat
demonstrat᷑. Tc̃ enĩ ddõ uidices ueniunt. qui
nc̃ ꝓ dõ in iuste uidicant᷑: tc̃ eoꝵ lux tanto
latius emicat. quanto eos nc̃ manꝰ ꝑsequen¬
tiũ duriꝰ angustat. Cc̃ reꝓboꝵ ocłis pates¬
cit: qđ celesti poteste subnixi st̃. quiterre¬
na omĩa sponte reliquert̃. Unde electis suiᷤ

Expanded text:
rio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex gerio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes quisque, qui nunc despicitur, quanta potestate fulgeat demonstratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto nunc eos manus persequentium durius angustat. Tunc reprobocit, quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Stimulo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. Eiꝰ uͦ auditorib nimirũ tumor diuitũ
ad huc in corde remanserat: cũ dicebant.
Epistole graues st̃ et fortes. p̃sentia autem
corporis infirma: et sermo contẽptibilis. Quẽ
enĩ talia dicere posse cognouerant: secum
communit̃ uuere ñ posse udicabant. Cumq
eũ et humilẽ uiuendo cernerent. et altũ ser¬
mone pensarent. sua eos elatio cõpulit ut q̃
ꝑ scripta timuerant. ꝑ p̃sentiȩ uerba despice¬
rent. Qd gͥ paulus nͥ contẽpta lãpas extit:¬
apud cogitationes diuitũ fuit. qui unde ma¬
gisteriũ humilitatis exhibuit in de arudib
discipłis suꝑbie contumelias inuenit. Hor¬
renoo et enĩ mͦ languor fuꝑbientiũ unde de¬
tumescere debuit excreuit: dũ mens elata car¬
naliũ hoc quasi dedignabile reppulit qđ ma¬
gist̃ imitabile ostendit. An contẽpta lãpas
ñ erat: qͥ tt uirtutib emicans. tanta a ꝑsecu¬
torib aduersa tolerabat: Legatione in cathe¬
na fungit᷑: eiꝰq uin cula in om̃i p̃to¬

Expanded text:
us vero auditoribus nimirum tumor divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363 praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Quem enim talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praeto
Abbreviated transcription (Latin):
na desꝑatione respondit. Est par̃uulꝰ puer
qͥ pascit oues. Quo deducto: ꝓtinꝰ audiuit.¬
Hõ uidet in faciȩ: ds̃ aut̃ ꝑscrutat᷑ cor. lã¬
pas g̃ dauid ꝑ innocentiã fuerat: s tamen
ualde cõtẽpta. qr ext̾iora cernentib ñ luce¬
bat. Sciendũ uͦ est qđ iustꝰ qͥsq aut tẽpora¬
lẽ głam ñ ht̃. aut hanc sub semet ipso fran¬
git siht̃: ut honori suo liber emineat ne
ei uictꝰ delectatione succũbat. Hinꝰ ẽ enĩ qđ
ille p̃dicator egͣgiꝰ ante humanos  apłatus¬

Expanded text:
na desperatione respondit: Est puer parvulus na desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electeus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos ocu
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ ante occulti uidicis ocłos uirtutib emi¬
cat. uitȩ meritis choruscat. honorari metuit:
despici ñ refugit. Corpus continentia affic̃:
sola in animo dilectione pinguescit. Men¬
tẽ semꝑ ad patientiã preparat: et erectꝰ
ꝓ iusticia de ꝑceptis contumeliis exultat.
Affictis quoq ex corde cõpatit᷑: de bonoꝵ
ꝓsꝑitatib qͣsi de ꝓpriis letat᷑. Sacri uerbi
pabula in mente sollicitꝰ ruminat et inqͥsitꝰ
iusti sĩplicitas. et lampas eẽ dr̃. et contẽpta.
Lampas qr interiꝰ lucet: contẽpta. qr ext̾ius
ñ lucet. Intꝰ ardet. flãma caritatis: foris nul¬
la gła resplendet honoris. Lucet gͦ
et despicit̾: qr flagrans uirtutib abiecł esti¬
mat᷑. Mentes carnaliũ pensare ñ ualent¬
helis ocłis p̃sentare recusabat qͥ ad unctionis
grãm dũ septẽ filios deduxisset ã ꝓpħa re¬
qͥsitꝰ an numerũ sobolis explesset: cũ mag¬

Expanded text:
Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emiSed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitjusti simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valentelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum mag