comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas leuaret ad celestia: ⁊ mor¬
cis eiꝰ intentio reformaret aduitã.
Semitam gͥ ignorauit auis: nec
uituitus ẽ ocłos uulturis. qr &e si
uidit eum quem inmorce tenuit᷑. uide¬
re noluit. quanta uite nr̃e gła. de eius
morte sequeret᷑. Unde ad crudelitatẽ
quoq ꝑsecutionis exarsit: u̾ba uite ꝑ
ciꝑe renuit. p̃dicatores regni celorum
ꝓhibendo. seiuendo. feriendo reppulit.
Qui scilicet repulsi: uideam ad qmͣ mis¬
si fuerant deserentes: in gentilitatis
collectione disꝑsi sunt. Unde adhuc. sub
cunctis latinis codicib institores po¬
sitos repꝑimus: ingrecis uͦ negociatores
inuenamꝰ. Ex quare colligi ualet: quod
hoc uiloco ꝓ mnstiaorib institores. scͥpto¬
res qͥꝙ ignorando posuerut. Instito¬
res enim negociatores dicimꝰ: ꝓ eo qd̾
exercendo oꝑi insistant. S ut̾q sermo
licet inuoce dissonet. uuntellectu nõ
discrepat: qr om̃s qui fidelium morex

Expanded text:
humilitas sublevaret ad coelestia, et morhumilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae 581 recipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibendo, saeviendo, feriendo repulit. Qui scilicet repulsi Judaeam ad quam missi fuerant deserentes, in gentilitatis collectionem dispersi sunt. Unde adhuc subcunctis Latinis codicibus institutores positos reperimus, in Graecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet, quod hoc in loco pro institoribus, institutores scriptores quique ignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi instant. Sed uterque sermo, licet in voce dissonet, intellectu tamen non discrepat; quia omnes, qui fidelium mores
Abbreviated transcription (Latin):
Et plerunq sic inmorte capit᷑: dum
ad mortuum animal de summis ue¬
uit. Recte gͦ mediator dĩ & hominũ
redemptor ñr. uulturis appellatione
signat᷑: qui manens in altitudine di¬
uinitatis sue. quasi aquodam uola¬
tu sublimi cadauer mortalitatis nr̃e
conspexit minfimis. & sese de celestib
ad inia summisit. Fieri quippe homo¬
ꝓpt̾ nos dignatus ẽ: ce dum mortu¬
um animal petiit:. mortem apd̃ nos
qui apud seerat immortalis. inuenit.
S huius uulturis ocłs. fuit ipsa¬
uitentio nr̃e resurrectionis: quia ip̃e
ad cͥluum mortuus. ab et̾na nos
morte lib̃auit. Ille gͦ ꝑfidus uidee
ppłs mortalem uidit. s qd̾ morte
sua nr̃am mortem destrueret. mi
nime attenclit. Conspexit quidem
uulturem: s ocłos uulturis ñ aspex̃.
Qui dum humilitatis eiꝰ uias quib
nos ad alta subseuauit. ꝯsiderare no¬
luit: semitam aiuis ignorauit. Ne¬
q enim pensare stucduit. qd̾̃ eiꝰ nos

Expanded text:
et plerumque sic in morte capitur, dum et plerumque sic in morte capitur, dum ad mortuum animal de summis venit. Recte ergo mediator Dei et hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublimi cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apqui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna morte nos liberavit. Ille ergo perfidus Judaeae populus mortalem vidit, sed, quod morte sua nostram mortem denime attendit. Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos
Abbreviated transcription (Latin):
talium canco maiori uirtute. claruit:
qnͣto se udm ac ꝓximũ maiori una¬
nimitate constrinxit. S hoc aurum:¬
ꝑfidie. ẽ. pꝰmadum cenebris obscura¬
tum. Cuius ꝑfecto nigredinẽ ieremi¬
as ꝓph̃a intuens. deplorat dicens. Q¬
mͦ obscuratum ẽ aurum: mutatus
ẽ color optimus. Autlim nanq obscu¬
ratum ẽ: quia ineis antiquus ille fi¬
dei atq innocentie splendor. irruente.
ꝑfidia malicie se nocte fus cauit. Ca
gͥ quid fuit audiuimꝰ. locus scilicet
saphiri lapides eiꝰ. & glebe illiꝰ aurũ:
nunc iam dilectus ille dõ ppłs.cur
canta hec bona ꝑdid̾it audiamus.¬
Sequit᷑. Semitam ignorauit auis:
nec intuitus ẽ ocłos uulturis. Qͥs
hoc loco aius nomine. nisi ille sig.xui¬
nat᷑. qui corpꝰ carneum qd̾ assump¬
sit. ascendendo ad echera librauit:
Qui apte quoq etiam. uulturis ap¬
pellatione exprimit᷑. uultur qͥppe
dum uolat. si iacens cadauer cons¬
picit: adesum se cadaueris deponit.

Expanded text:
ritalium tanto majori virtute claruit, ritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate constrinxit. 53. Aurumperfidiae est postmodum tenebris obscuratum. Cujus profecto nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona est : « Semitam ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis. » Quis hoc in loco avis nomine nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, ad esum se cadaveris deponit;
Abbreviated transcription (Latin):
in lapides desiderabiles. Et canq̃m
si audientes ista peteremꝰ. ut hos la¬
pides quos diceret indicaret: ad¬
uinxit. Uniu̾sos filios tuos doctos
ad ño. Quia gͥ de uidea nunqͣm sc̃e
anime que celestem uitam ducerent
defuerunt: dr. Locus saphiri lapides
euis. Etqr magna uite de sapientie
claritate ꝑfidem fulsit: adiungit᷑ l̃c
glebe illius aurum. Quid ꝑ glebas. nisi
collectiones sĩgłoꝵ ordinum. ac multi¬
tudines designant᷑: Glebe autẽ ex hu¬
more ce puluere constringunt᷑. Om̃s gͦ
qui rore gre infusi. ex mortis debito se
pulu̾em ẽẽ ueraci cognitione confessi
sunt: dum uite uirtute claresc̾ent᷑: qͣsi
auree inea glebe iacuerunt. Glebas ħ
t̾ra habuit. inꝓpħis:ͥ glebas in doctorib
glebas inpatrib antiquis: qui mag¬
na se infusione gr̃e. inꝑfessionis & oꝑis
unanumi tate tenuerunt. Dicat gͦ: et
glebe illiꝰ aurum: qr inea multitudo sꝑi¬

Expanded text:
in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino. Quia igitur de Judaea nunquam sanctae animae, quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spi
Abbreviated transcription (Latin):
illa ꝑ ordinem lapides: qr inea scãs
anunas m̃itorum diu̾sitate distiux̃
fundauit eam insaphiris:. qui scilicet
lapides eoloris aerii in se similitucunẽ
tenent: quia robur eccłie in animab
celestia appetentib solidat᷑. Et qm̃ ias
pis uiridis ẽ coloris: iaspidemꝓpug¬
nacła eius posuit: qr illi cont᷑ aduer¬
sarios ꝓscẽ eccłie defensione obiecti st̃.
qui internis desideriis uirentes: nul¬
lateporis reꝑbi ariditate marcesẽt
Portas uͦ eius posuit in lapides sculp¬
tos. Hi quippe porce sunt eccłie: ꝑ quoꝵ
uitam atq doctrinam. intrat in eam
mustitudo credentiũ. Qui ꝑ eo cẽ qd̾
magnis oꝑib pollent. & id quod lo¬
quentes asserunt: uiuentes ostendt̃:
ñ puri᷑ s sculpti lapides ẽẽ memorant᷑.
In quorum enĩ uita recta oꝑatio cer¬
netur: quasi meisdem ipsis ex pͥmit᷑
quod egerunt. Ubi omẽm quoq sc̃o¬
rum num̾̃um gen̾ali collectione con¬
cludens. subdidit. Om̃s t̾minos tuos

Expanded text:
ia per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in saphyris, qui scilicet lapides coloris aerii in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacsanctae Ecclesiae defensione objecti sunt, qui, internis desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hi quippe portae sunt Ecclesiae, per quorum vitam atque doctrinam intrat in eam multitudo credentium. Qui pro eo etiam quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰqm mens illius sem̃ gratiute u̾itatis
acciꝑet:. quib sentib p̃mebat᷑ erroris.
Qui prius inquit fui blasphemus. & ꝑ¬
secutor. & contumeliosus: s mĩam ꝯse
cutus sum: qr ignorans feci in incredu¬
uenti sumus: quid boni oꝑis dedimꝰ
qͦ acciꝑe eandem sapĩam mereremur:
Huius itaq sapĩe homo p̃cium nescit᷑.
qr quisqͥs abritis animalib rõnis
intellectu discretus ẽ: qm̃ suis me
se dedisse boni oꝑis. ut ad fidem ueni¬
ret agnoscit. Quasi enim ad ꝑcipien¬
dam sap̃iam p̃cium dare ẽ: cognoscen¬
dum clm̃ actionis sue mercede p̃ue

Expanded text:
priusquam mens illius semen gratuitae veritatis priusquam mens illius semen gratuitae veritatis acciperet, quibus sentibus premeretur erroris: Qui prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misecutus sum, quia ignorans feci in increduventi sumus, quid boni operis dedimus, quo accipere eamdem sapientiam mereremur? Hujus itaque sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam quoit, nihil se dedisse boni operis ut ad fidem veniret agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est cognoscendum Deum actionis suae mercede prae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quia tanto unaqueq anima fit p̃¬
ciosior ante ocłos d̃i: quanto p̃ amore
u̾itatis despectior fu̾it ante ocłos suos
Hinc ad saul dr. Nonne cũ paruilus¬
eẽs in ocłis tius: caput te constitui in
tribub isrł. Acsi aꝑte diceret᷑. Alag¬

Expanded text:
est quia tanto unaquaeque anima preest quia tanto unaquaeque anima pretiosior est ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Ac si aperte diceret
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑. In inus cogitatio nascitur: ut
in summs recͥbutio reddat᷑. Dicat gͦ.
Ad silicem ectendit manũ:. subu̾tit
aradicib montes: qr dum duriciam
gentium scã p̃dicatio petiit̾. suꝑboꝵ.
Altitudinẽ funditus strauit. Quia uͦ
eos quos acogitationib t̾renis eua¬
cuat donis celestib replet: & qͦs infi¬
mis curis exhaurit suꝑnis rigat flu¬
excidit. Id ẽ induris gentilium cordib
lium. Posuit desertum instagnũ aque.
& t̾ramsine aqua mexitus aquarũ.
Atq in eungłio ꝓmittit dns dicens.
Qui credit inme sicut dicit scͥptura:
flumina aque uiue de uentre eius flu¬
ent. Quod ꝓmissum tunc auduumus:
cẽ nunc completũ uidemꝰ. Eece enim
in scĩs p̃dicatorib & ñ ex uidea ꝓgeni¬
tis᷑ ꝑ cunctam eccłiam toto orbe dif¬
fusam: fluenta celestiũ mandatoꝵ.
ub̃tim manant ore gentilium. Quia
enum inpets uiuos aꝑuit: exduris
uidit ocłs eius. Sciendum magnope

Expanded text:
ceretur: In imis cogitatio nascitur, ut ceretur: In imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio reddatur. Dicat ergo: Ad silicem ea radicibus montes, quia dum duritiam gentium sancta praedicatio petiit, superborum altitudinem funditus stravit. Quia vero eos quos a cogitationibus terrenis evacuat donis coelestibus replet, et quos infimis curis exhaurit supernis rigat fluexcidit, id est in duris gentilium cordibuslium: Posuit desertum in stagnum aquae, et terram sine aqua in exitus aquarum ; Atque in Evangelio promittit Dominus, dicens: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina aquae vivae de ventre ejus fluent . Quod promissum tunc audivimus, etiam nunc completum videmus. Ecce enim in sanctis praedicatoribus, et non ex Judaea progenitis, per cunctam Ecclesiam toto orbe diffusam, fluenta caelestium mandatorum ubertim manant ore gentilium. Quia enim in petris rivos aperuit, ex duris unctum est.--Sciendum magnopere
Abbreviated transcription (Latin):
cib montes. Alanum quippe ad silicem
extendit: qr adduriciam gentium. sue
brachium p̃dicationis misit. Unde ce
isdem beatus iob passionis sue hystoriã
p̃sciens gentib innotȩscendam: dicit.
Seribant᷑ hec stilo ferreo in plumbi
lamina: uł certe sculpãt᷑ in silice. Quid
uͦ hoe loco montes. nͥ huiꝰ scłi potentes
accipimus: qui ꝑ terrena sub̃a altum
tument. De quib psalmista ait. Tange
montes &e fumigabunt. S montes a
radicib sunt euersi: quia p̃dicante sc̃a
eccłia sumine huiꝰ scłi potestates. in ado¬
ratum omp̃is di. ab intima cogitatio¬
ne ceciderunt. Radices enĩ montium¬
sunt: cogitationes intime suꝑborum.
Et aradicib montes cadunt: qr ad co¬
lendum dm potestates scłi. Ab inus
cogitationib ꝓsternunt᷑. Recte & enĩ
pradicem. egitatio occulta signat᷑:
quia ꝑ hoc quod intꝰ ñ cernit᷑. erumpit
uatum fu̾it de domo uida: ce quod reli¬
quum ẽ mittet radicem deorsum: &e
faciet fructum sursum. Ac si aꝑte di¬

Expanded text:
it.---Manum quippe ad silicem extendit, quia ad duritiam gentium suae brachium praedicationis misit. Unde et idem beatus Job passionis suae historiam praesciens gentibus innotescendam, dicit: Scribantur haec stylo ferreo in plumbi lamina, vel certe sculpantur in silice . Qui vero hoc in loco montes, nisi hujus saeculi potentes accipimus, qui pro terrena substantia altum tument? De quibus Psalmista ait: Tange montes, et fumigabunt . Sed montes a radicibus sunt eversi, quia, praedicante sancta Ecclesia, summae hujus saeculi potestates in adoratum omnipotentis Dei ab intima cogitatione ceciderunt. Radices enim montium cogitationes sunt intimae superborum. Et a radicibus montes cadunt, quia ad colendum Deum potestates saeculi ab imis cogitationibus prosternuntur. Recte etenim per radicem cogitatio occulta signatur, quia per hoc quod intus non cernitur, erumpit vatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Ac si aperte di
Abbreviated transcription (Latin):
uenui gͦ sapĩa ineoꝵ t̾ra ñ pocest. qͥ
suauiter uiuunt᷑ qr tanto ueriꝰ stul¬
ti sunt: qnͣco maiora ꝑdentes inmi¬
nimis letant᷑. Hinc petrus eandem
pͥuorum stulticiam rep̃hendit dicets.
Uoluptatem existimantes dici: deli¬
cias coinquinationis & macłe. Hinc
salomon ait. Risum deputaui errorẽ
&e gaudio dixi. Quid frustra deciꝑis:
Dicat itaꝙ uir sc̃s de sapĩa. nec inue¬
nitur int̾ra suauit̃ uiuentium: qr ni¬
mirum qui in hoc mundo suauit̃ ui¬
uunt. ica adhric stulti sunt: ut hoc
ipsum quoq nesciant unde cecider̃.
Quid hoc loco abyssum. nͥ corda bo xxiii¬
minum uocat. que ce ꝑ lapsum flu¬
ida: oe ꝑ cluplicitatis sunt caliginẽ
tenebrosa: Que iumirum abyssus
ñ ẽẽ inse hanc sap̃iam ꝓficet᷑. quia
iniqua mens dum ẽe sapiens carna¬
lit̃ appetit᷑. stultam se ad sꝑitalia
ostendit. slam quia teste paulo sa¬
prentia huius mundi stulticia ẽ apõ
dm: canto quisq ampliꝰ it᷑ stultus

Expanded text:
potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens: Voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationis et maculae . Hinc Salomon ait: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec invenitur in terra suaviter viventium, quia nimirum qui in 588 hoc mundo suaviter vivunt ita adhuc stulti sunt, ut hoc ipsum quoque nesciant, unde ceeiderunt. Quid hoc loco abyssum nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ pr̃m. Uñ ysaias ꝓph̃a.
planasc̃e eccłie expositionis u̾ba cons¬
piciens. & ñ allegoriarum denebris obs¬
cura: exclamauit dicens. Quod dico uo¬
fliuuoꝵ: riui latissimi. & patentes. Testa¬
m̃ti eium uet̾is dicta quasi angusti &
sententias. collectione obscurissima:
stringebant. At contͣ doctrina sc̃e eccłie
riui &e lati & patences sunt: qr eiꝰ dicta ⁊
inuenientib multa sunt. & querentib
plana. dit gͦ. ꝓfunda fliuuoꝵ scrutat᷑ ẽ.
&e abscondita ꝓduxit in lucem. qr dum
sius expositorib intelligentie sp̃m̃ infu¬
dit: antiquas ꝓpħancium obscuritates
scit: quod synagoga priꝰ ꝑ litt̾am intelli¬
g̾e om̃ino ñ ualuit. Uñ & moyses cum
ppło loqueret᷑ faciem uelabat: ut uideli¬
cet designaret quod ille iudeoꝵ popłs
legis uerba cognosc̾et. s eiusdem clari¬
tatem legis om̃ino ñ uideret. Unde rec
nullatenus si ne eiꝰ sap̃ia penetrantur:

Expanded text:
antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locufluviorum rivi latissimi et patentes. . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti etntiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt funda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritates scit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde rectnullatenus sine ejus sapientia penetrantur
Abbreviated transcription (Latin):
nisi antiquoꝵ patrũ dicta nuncupan¬
tur: Quis enim pensare sufficiet. qmͣ
uehemens fluuius. dum legem cond̾et
expectore moyseos erupit: qmͣ uebemeis
fluiius ex dauid corde defluxit: qnͣta
salomonis ore atq om̃ium ꝓpħarum
fluminũ fluenta manarunt. S horũ
fluminum uidea sp̃em tenure: dum lit¬
cere suꝑficiem seruans. eoꝵ ꝑfunda
nesciuit. Nlos uͦ qui ueniente dño ineis
int̾na sꝑitalia querimꝰ: eoꝵ ꝓfunda ri¬
mamur. Quod ip̃e cłns facere dr̃: qr
id nos agere ip̃o donante p̃ualemus
Puos gͦ qui ñ licteram que occidit is
ip̃m qui uuificat sequim᷑. ꝓfunda flu¬
uiorum dns scrutat᷑. Et abscondita
inlucem ꝓduxit: qr dicta legis q̃ cali
gosa nis hystoria obscurat. nẽ ex¬
positiosꝑitalis illuminat. Uñ &e lo¬
intenebris. dicite inlumine: & qd̾ in
aure auditis p̃dicate suꝑtecta. Aꝑte
nanꝙ dicta exponentiũ: fecerunt no¬
bis ẽẽ tam conspicuas sententias

Expanded text:
nisi antiquorum Patrum dicta nuncupannisi antiquorum Patrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiat quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi erupit quam vehemens fluvius ex David corde defluxit; quanta a Salomonis ore atque omnium prophetarum fluminum fluenta manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem servans, eorum profunda nescivit. Nos vero qui veniente Domino in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, gosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loin tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. Tanto gͦ fit quisq uilior
dõ: quanto preciosior s. Tanto p̃ciosior
dõ. quanto ꝓpt̾ eum uilior sibi: quia
humilia respicit: & alta alonge cog¬
qñ elig̾e ponit᷑. sicuit in eungłio scͥp¬
tum ẽ. Cum ẽẽs sub ficu: uidi te. idẽ
positum te subumbra legis elegi. Ui¬
dit gͦ p̃ciosum: qr humilia elegit. In¬
firma enim mundi elegit ds̃: ut con¬
funderet fortia. Uidit preciosum: cũ
humanam animã de se abiecta sapi¬
entem. gr̃e sue illustratione respex̃.
De qua uidelicet anima. ꝑ ꝓpħam
dicit. Si separau̾s p̃ciosum auili:
qͣsi os meum eris. Uilis qͥppe deo est.
mundus p̃sens: p̃ciosa uͦ ei ẽ anima
humana. Qui gͦ p̃ciosum auili sepa¬
rat. quasi os dni uocat᷑. qr ꝑ eum ds̃
uerba sua exerit᷑. qui ab amore p̃sen¬
tis scli. loquendo que potest.humanã
aniam euellit. Et quia testam̃ti no¬
ui doctores adhoc usq ꝑducti sunt. ut
occultas quoq allegoriarum caligi¬
nes inuet̾i testam̃to rimarent᷑. recte

Expanded text:
rmosa. Tanto fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi, quia humilia respicit, et alta a longe cogpro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam animam de se abjecta sapientem gratiae suae illustratione respexit. De qua videlicet anima per prophetam dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Vilis quippe Deo est mundus praesens, pretiosa vero ei est anima humana. Qui ergo pretiosum a vili separat, quasi os Domini vocatur, quia per eum Deus verba sua exerit, qui ab amore praesentis saeculi loquendo quae potest, humanam animam evellit. Et quia novi Testamenti doctores ad hoc usque perducti sunt, ut occultas quoque allegoriarum caligines in veteri Testamento rimentur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
uerat p̃clicauit dicens. Neq tu tunes
dm. qd̃ in eadem clampnatione es: Et
nos quidem iuste. nam digna factis
recipimus: hic uͦ nichil mali gessit.
Ille qui talis ad crucẽ uenit exculpa:
ecce qualis acruce recedit ex gr̃a. Con¬
ficebat᷑ dñm quem uidebat secum in¬
humana infirmitate morientẽ: qñ
negabant apłi eum quẽ miracła ui¬
derant diuina uirtute facientẽ. S̾ hi¬
qui saluari hominẽ ꝓpͥis iurib asteu¬
unt: eandem confessionẽ hominis. ab
ipsius ẽẽ uirtute hominis suspicant᷑.
Qd̃ sita eẽt: undĩ laude psalmista nõ
dic̾et. Confessio oe magnificentia opꝰ
eiꝰ Abeo itaq accepimus recta ꝯfiteri.
a quo nob̾ &e magna dant᷑ oꝑari. Qa

Expanded text:
s Deum, qui in eadem es damnatione. Et nos quidem juste; nam digna factis recipimus; hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum, quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute facientem. qui salvari hominem propriis viribus astruunt, eamdem confessionem hominis ab ipsius esse virtute hominis suspicantur; quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret : Confessio et magnificentia opus ejus. Ab eo itaque accepimus recta confiteri a quo nobis et magna dantur operari, a
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ia int̾ra suauit̃ uu entiũ inuenuiri
ñ ualet. quia quisquis adhuc huiꝰ uite
uoluptatib pascit᷑: ab interne sapĩe u
expulsus ab int̾ns gaudiis. de ea in qͥ
cecidit exilii sui cecitate lugeret. Hinc
nanq ꝑ salomonẽ clr̃. Qui apponit sei¬
entiam. apponit dolorem: quia qnͣto
plus homo ceꝑit scire quid ꝑdrdit: tan¬
co plus lugere incipit corruptionis
sue sententiam qmͣ inuenit. Consi¬
derat nanq unde quo lapsus ẽ: qd̾ a
paradisi gaudiis ad erumnas uite
presentis: ab angłorum societatib.
uenit ad curas necessitatũ. Pensat
inquot iamꝑicłis iacet: qui pꝰ sine
ꝑicło stare otempsit. Luget exiliũ
quod dampnat᷑ patit᷑. oesuspirat
ad celestis głe statum. quo ꝑfrui se¬
curus posset. si peccare noluiss. Qd̾
bene psalmista considerans ait. E¬
godixi inpauore meo: ꝑiectus sum
auultu ocłoꝵ tuoꝵ. Contem platus
qͥpre int̾na gaudia uisionis dł. &r so¬
cialem frequentiam angłorum ꝑsis¬

Expanded text:
ia in terra suaviter viventium inveniri non potest, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae expulsus ab internis gaudiis, de ea in quam 587 cecidit, exsilii sui caecitate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae sententiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a paradisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Ego dixi in pavore meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, cialem frequentiam angelorum persis
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑuideam ñ transiit: s ñ ꝑtransit. A¬
płis quippe p̃dicantib: pꝰ ex illa tͥa milia
post modum quinq milia crediderunt.
Eccłia itaq ꝑ synagogam transiit s ñ ꝑ¬
transiit. quia exilla ad fidem paucos rapu¬
it: stñ illum infidelem ppłm aꝑfedia
funditus ñ extuixit. s quod sepe iam di¬
ximus. repulsa abinfidelitate uideoꝵ
deflexit aduorationem gentium. Unde
adhuc de eadem leena dr. Ad silicem¬

Expanded text:
Judaeam non transiit, sed non pertransiit. Apostolis namque praedicantibus prius ex illa tria millia, postmodum quinque millia crediderunt. Ecclesia itaque per Synagogam transiit, sed non pertransiit, quia ex illa ad fidem paucos rapuit, sed tamen illum infidelem populum a perfidia funditus non exstinxit. Sed, quod saepe jam diximus, repulsa ab infidelitate Judaeorum, deflexit ad vocationem gentium. Unde adhuc de eadem leaena dic
Abbreviated transcription (Latin):
sione ꝓficiunt. qnͣtomagis diuinitatis
int̾na conspiciunt: tantomagis se nichil
ẽẽ cognoscunt. Nusqmͣ quippe legit᷑ quod
abraham ciñem & pulu̾em se ẽe ꝓfessus
c̃: nisi cum habere meruit di collocutio¬
nem. Ait enum. Loquar ad d̃nm meum:
cum sim pulus &e cuus. Esse enim se ali¬
quem fortasse cred̾et: si ueracem ẽẽntiã
q̃ suꝑ ipsum ẽ. minime. sensisset. At uͦ
uͥ adicominutabilem ⁊templandũ suꝑ
se raptus ẽ: impletus cante ꝯcemplati¬
onis potentia: dum uideret illum: ni
mat. M em̃to dñe qd̾ pulius sumꝰ. Qui
rursus eiusdem incõmutabilitatem
eẽntie ꝯcemplat᷑: ait. Om̃ia sicut uesti

Expanded text:
sione proficiunt, quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem. Ait enim: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Esse enim se aliquid fortasse crederet, si veracem essentiam quae super ipsum est minime sensisset. At vero ubi ad incommutabilem contemplandum super se raptus est, impletus tanta contemplationis potentia, dum videret illum, nilmat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia si
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: uixta illut qd̾ ꝑ salomonẽ
łr. Ocłm qui subsannat patrem. &
despicit partum matͥs sue: effodiant
illum corui de correntib. Pũsi quipre
dum diuina uidicia rep̃bendunt
subsannant patrẽ. Et quilibet here¬
tici dum p̃dicationem sc̃e eccłie fe¬
cunditatem q illiꝰ deridendo contemp¬
nunt: quid aliud qm̃ partũ matris
despiciunt: Qm̃ ñ imm̃ato eoꝵ quoq¬
matrem dicimus: quia de ip̃a ereunt.
qui contͣ ipsam locunt᷑. iole attestante
qui ait. Anob̃ exierunt: s ñ erant ex no¬
bis. slam si fuissent ex nob̃. mansissent
utiq nołcum. Corui uͦ de torrentib ueni¬

Expanded text:
intelligi, juxta id quod per Salomonem intelligi, juxta id quod per Salomonem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoqmatrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi
Abbreviated transcription (Latin):
cola fuit anima mea. Ab hac eripi qͣn¬
totius anhelabat. cum suꝑius desid̾iis
flagrans diceret. Sitiuit anima me¬
a ad ł̃m uuium: qñ ueniam &e appare¬
bo ante faciem di. S boc desidĩum nes¬
eiunt: qui cor int̾renis uoluptatib de¬
figunt. Dum enuim sola que sunt uisi¬
bilia diliguite: ꝓfecto inuisibilia uel
si credunt ẽẽ ñ diligunt: qr dum nunis
se ext̾ius secunt᷑. ce mente carnales fi¬
unt. Simul enim in hac uita ut̾q ppłs
currit. s ñ simul adꝑpecuam ꝑuenit:
qr lapidem caliginis &e umbiam mor¬
cis diuidit torrens. appło ꝑegͥnante.
Ac si aꝑte dicat. Eos quos mͦ uł infi¬
delitas excecat. uł crudelitas obdu¬
rat. flammarũ fluuius a conspectu
et̾ ni uidiucis exiens. ab electoꝵ cunc po¬
pulo separat: ut cunc abonis ignis
clistricti examinis diuidat. qͦs nũc
insius concupiscentiis cenebre uitio¬
rum cecant. Potest fortasse intorrentis
nomine. ⁊psa irrigatio sc̃e p̃dicatiõis

Expanded text:
cola fuit anima mea . Ab hac eripi quancola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret; Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos nunc in suis concupiscentiis tenebrae malis.---Potest fortasse in torrentis nomine ipsa irrigatio sanctae praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Uob̃ oportebat pͥmum loqui uer¬
bum di: s qm̃ repellitis illud. & in¬
clignos uos iudicatis eterne uite. ec¬
ce conu̾timur ad gentes. De quib & ꝑ
psalmistam dr. Cransferunt᷑ montes
incor maris: quia repulsi auidea apłi
in hoc gentilitatis scło sunt translati.
Qui sunt gͦ qui inm̃sa duricia ꝓ obs¬
curitate cordis. quasi quidam lapis
caliginis. & umbra mortis aꝑegͥlian¬
ce sc̃oꝵ ppło diuidunt᷑: nisi hi quos
pes egentis hominis ẽ oblitus. ⁊d ẽ
more reliquerunt: eoꝵq om̃ino ob¬
liti sunt. dum p̃dicationis semina
ad solam sructificationẽ gentium
transtulerunt: Quos recte quoq &
inuos uocat: qr dum infidelitate sua
obdurati sunt. u̾bis uite ad cor uiã
p̃bere noluerunt. S iudea hec q̃sic
obduruit. uł qualis dudum fu̾it.
uł quid pꝰ ꝑtulerit: audiamꝰ Seqͣr.

Expanded text:
oqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translati sunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitmore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lium unum quemlibae ẽẽ illoꝵ crede¬
bant. Uoce gͥ ac fide petri inuentos ui¬
giles scã eccłia transiit: que ꝓpħarũ
d̃nm. unum quẽ liboe ex ꝓpħis credere
contempsit. Dicat᷑ gͦ. Nec cõmuta¬
bunt᷑ ꝓea uasa auri excelsa ce eminen¬
cia: qr electi quiq scõrum uitam. & ue¬
nerantur ex sublumitate:. & tñ ñ susci¬
punt ad errorem. Quos enĩ puros¬
ẽẽ homines scuint: dõ hõi om̃ino non
conferunt. Uñ adhuc subdit᷑. Nec

Expanded text:
lium unum quemlibet esse illorum credelium unum quemlibet esse illorum credebant. Voce igitur ac fide Petri inventos vigiles sancta Ecclesia transiit, quae prophetarum Dominum unum quemlibet ex prophetis credere contempsit. Dicatur ergo: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, quia electi quique sanctorum vitam et venerantur ex sublimitate, et tamen non suscipiunt ad errorem. Quos enim puros homines esse sciunt, Deo homini omnino non conferunt. Unde adhuc subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
mias fuit. S quisqͥs eundem adñm.
quẽlibar eoꝵ ẽẽ credidit: uas auri ex¬
celsum oe emuinens ꝓ sap̃ia cõmuta¬
uit. Eccłia uͦ ꝓhac sapientia. uasa au¬
ri excelsa &reminentia ñ cõmutat. qr¬
s unum ꝓpħ̃arum dnm credit. Ip̃am
quippe ad se uenisse sapĩam uidens:
noluit se millis aureis uasis figere:
s ineam studuit fide certissuna ꝑtͥn¬
sire. Uñ incanticis canticoꝵ dic. Inue¬
nerunt me iugiles: qͥ custodiunt eiui¬
tatem. Num quem dilexit anima
mea udistis: Paululum cũ ꝑtransis¬
sem eos: inueni quem diligit anima
mea. Qͦs enim uigiles qui euitatem¬
accipimus: qui studuerunt ad custodi
reret: inipsis antiquis p̃dicatorib spe
fig̾e noluit. que dic̃. Paululum cumꝑ
transissem eos: inueni quẽ diligit aĩa
mea. Illum qͥppe inuenire ñ poss: si is¬
tos ꝑtransire noluiss. In istis se custo¬
dib infideles fixerant: qui xp̃m dĩ fi¬

Expanded text:
mias fuit. Sed quisquis eumdem Deum mias fuit. Sed quisquis eumdem Deum quemlibet eorum esse credidit, vas auri excelsum et eminens pro sapientia commutavit. Ecclesia vero pro hae sapientia, vasa auri excelsa et eminentia non cosed unum prophetarum Dominum credit. Ipsam quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis canticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quos enim vigiles qui custodiuaccipimus, qui studuerunt ad custodiareret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit, quae dicit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Illum quippe invenire non posset si istos pertransire noluisset. In istis se custodibus infideles fixerant, qui Christum Dei Fi
Abbreviated transcription (Latin):
Hon cõmutabunt᷑ ꝓ ea uasa auri. er¬
celsa &e eminentia. Excellum qͥppe uas
auri helias extitieꝰ ercelsum uas auri
iheremi as: excelsa atq eminentia au¬
ri uasa pͥores patres fuere. Si hec cł̃i
sapĩa ut acarnali nos conu̾satione re¬
dim̾et: apparuit in carne. Et qui illam
ueracit̾ ñ agnouit. mediatorem dĩ ꝙ
ex ꝑpħis putauit: quem electoꝵ ocłi fi
de tenuerunt dm. cum uiderent homi¬
nem. Uñ abeo scĩs discipłis dr̃. Quem
dicunt ẽẽ homines filiũ hominio: Cui
cumꝑtinus responderent. Aliirohem
baptistam. alii aut̃ helyam. alii uͦ ihe¬
remiam. aut unum ex ppħis: de suo
mox sensu requirunt᷑. Uos aut̃ quem
me ẽẽ dicitis: Cui petrus tociꝰ ecelie uo¬
ce respondens: ait. Cu es xp̃e filiꝰ di uiui
mus di uircutẽ & dĩ sap̃iam: pecrus
ꝓhac sap̃ia. uasa auri excelsa or emi¬
nentia cõmutare noluit: qui de illa
ñ aluid qmͣ erat intellexit. Magnũ
quippe ut dictum ẽ uas auri iołes:
magnum uas auri helyas. uł ihere¬

Expanded text:
 commutabuntur pro ea vasa auri, excelsa et eminentia. - Excelsum quippe vas auri Helias exstitit, excelsum vas auri Hieremias, excelsa atque eminentia auri vasa priores Patres fuerunt. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam veraciter non agnovit, mediatorem Dei et ex prophetis putavit. hominem. Unde ab eo sanctis discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Cui cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi iam , Petrus pro hac sapientia vasa auri excelsa et eminentia commutare noluit, quia de illa non aliud quam erat intellexit. Magnum quippe, ut dictum est, vas auri Joannes, magnum vas auri Elias vel Jere
Abbreviated transcription (Latin):
suo: igne subu̾sa ẽ. Panem uidea dare
ꝯsueuerat: que legis u̾ba ꝓferebat.
Quam uidelicet legem qr intellig̾e iã
reꝓbi. atq explanare ñ peterant: ꝓpħa
igne subu̾sa ẽ: quia fidelium signa con¬
spiciens inuidie se face concremauit.
Quia enun sepe inuidia de suꝑbia nas¬
ci solet. in loco suo igne ꝑiit: que iccir¬
co arsit inuidia. qr suꝑbiam ñ reliqͥt.
Terra gͦ que pꝰ panem habuit. post ig¬
ne subuersa ẽ: qm̃ synagoga que mã
data di ꝑ legem ꝓculit: nascentẽ ec¬
cłiam ꝑ sequens inuidie se igne con¬
sumpsit. Anñ emulationis sue facib
ardebat. cum redemptoris nr̃i signa
conspiciens. ꝑ quosdam suos dic̾et.
quid facimus. qr hic homo multa sig¬
ua facitꝰ. uł certe. uidetis qr nicħ ꝓfi¬
ex inde ꝑu̾siores fiebant. Querebant
extinguere: quem cernebant mortuos
uiurficare. In ore tenebant legem. s
legis ꝑ sequebant᷑ auctorem. Terra
gͦ de qua oriebat᷑ panis. in loco suo ig¬
ne subu̾sa ẽ: qr uidea insemet ipsa

Expanded text:
s, destructa est.---Panem Judaea dare consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quQuid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil profiexinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant legem, sed legis persequebantur auctorem. Terra ergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uorum acꝑuicatium hominũ intenti¬
onem uncunt. Et hoc itaq testimonio
sibic quoq correns. p̃dicano debet
intelligi: lapidem caliginis or umbrã
mortis cliuidit correns appło ꝑegri¬
naute: qr scõrum p̃dicatio obduratas
m̃tes reꝑborũ deserit. &e ad pia humi¬
lium se corda conũtit. Uñ adhuc sub¬
loco alius accipit᷑ egens homo: nili
ille de quo ꝑ paulum dr̃. qui ꝓpt̾ nos
egenus factus ẽ. cum diues eẽt: Cuiꝰ
udelicet egentis homines pedes sc̃ĩ
p̃dicatores fuerunt: ꝑ quoꝵ ꝓfecto
labo ineis. Anpes eius ñ erat. qui tentꝰ
in compedib dicebat: ꝓ quo legatione
fungor incathena. S eorum qui um¬
bra mortis &e lapis caliguuis extiter̃t.
pes homuus egentis oblitus ẽ. qui a
in ip̃o initio nascentis eccłie: dum scĩ a

Expanded text:
icacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante, qui sanctorum praedicatio obduratas mentes reproborum deserit, et ad pia humilium se corda convertit. Unde adhuc subloco alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: Qui propter nos egenus factus est, cum dives esset ? Cujus videlicet egentis hominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum profecto tur: Et inambulabo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae, dum sa
Abbreviated transcription (Latin):
qui terrenis negotiis implicatꝰ: tbe¬
lonei usib seruiebat: S det̾ra tultus
infortitudine ferri ꝯualuit: cuiꝰ uide
licet lingua quasi acutissimo gladio.
euuangłi ad muustratione. dns infi¬
delium corda transfixit᷑ & qui infirmꝰ
fortis pꝰ modum factus ẽ adcelestia

Expanded text:
qui terrenis negotiis implicatus tequi terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri convaluit, cujulicet lingua, quasi acutissimo gladio, Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit. Qui igitur inffortis postmodum factus est ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
atus iob subtilissima consideratiõe
obuians : pꝰqm dixit habet argentũ
uenarum suarum principia. & auro
locus ẽ in quo conflat᷑. apte subdidit.¬
Ferrum decerra collitur. Solent xii¬
heretici de iusticie sue contͣ nos elati¬
oue. Fari. atq oꝑa sua ostentationis
inflatione iactare: nosq iniquos ut
diximus. aut ẽẽ. aut fuisse criminã¬
tur. ꝑhumillimam gͥ confessionem
&eueracem defensionem. eontͣ eos uir
sc̃s loquit᷑ dicens. ferrum de t̾ra tol¬
litur. Ac si aꝑte dicat. Forces uiri qͥ
acutissimis liguarum gladiis in
hac acie defendende fidei ferrum fi¬
unt: aliqñ terra ininfimis actionib
fuerunt Peccanti quippe homini dictũ
ẽ. Terra es: & int̾ram ibis. Side t̾ra fer¬
rum tollitur: cumfortis ꝓpugnator ec¬
clesie. aterrena quampꝰ tenuit actiõe
separat᷑. Non gͦ in eo debet despici qͥe¬
quid fuit: qui iam accepit ẽẽ quod nõ
fuit. Anñ matħs int̾ra inuentus ẽ.

Expanded text:
atus Job subtilissima consideratione atus Job subtilissima consideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus est in quo conflatur, apte subdiditFerrum de terra tollitur. - Solent aeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactari, nosque iniquos ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes igitur qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Sed de terra ferrum tollitur, cum fortis pclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est,
Abbreviated transcription (Latin):
feriat᷑: qui tam̃ hoc ipsum quod turpi¬
ter gessit erubescens. ante ducis sui
ocłos maiores ex ipsa uerecundia ui¬
res sumit. Tantaq post. fortia ex̃cet:
gat & pretitam ignominiam debili¬
tatis tegat. Sic gͦ ñnunqͣm quidam
in d̃i seruitio ex ante acta acriꝰ debili¬
tate roborant᷑: eosq ad eustodienda
mandata & futuroꝵ trabit desideri¬
um. & impellit memoria p̃teritorũ:
ut hinc ad uentura amor ꝑuocetꝰ il¬
linc de pret̾itis uerecundia iustiget.
Quos tam̃ adu̾sarii eccłie dum sum¬
nus p̃litos uircutib uid̾int. eisq
inp̃senti uita unde derogent. qr inue¬
nire uequaqm possunt. accusare il¬
los de preteritis moliunt᷑: sicut mo¬
ysen nr̃m manicheus impetre. in quo
sequentium uirtutum gr̃am transac¬
ti homuicidii conat᷑ culpa fedare: in qͦ
ũ atiendit pꝰmodum qmͣ patiens ad
sustinendum: s priꝰ qmͣ preceps ad fe¬
riendum fu̾it. Talib gͦ adu̾sariis be¬

Expanded text:
feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiferiatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, gat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget.Quos tamen adversarii Ecclesiae dum summis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis be
Abbreviated transcription (Latin):
num celorum: Quia gͦ ñ nisi in catholi¬
ca eccłia. ueri martyres funt. dicat᷑ rec¬
te. Auro locus ẽ in quo conflat᷑: qm̃ non
clarescit anima infulgore eterne pul¬
chritudinis: nisi ut it a dicam. prius
dum preterea ẽ quod occulto consilio
omp̃s łs quosoam ab ipsis exordiis
suis. innocentes custodiens. usq ad iur¬
tutum summa ꝓuehie: ut et ate crescen¬
te simul in eis ꝓficiat. & annorum nu¬
merositas. & cellitudo mitorum: alios
uͦ in exordiis siuis deserens. scaturienti¬
b uitiis. ire ꝑ abrupta ꝑmittit. Ple¬
runq tam̃ etiam eos respicit. et ad
sequendum se scĩ amoris igne suecẽ¬
die: atq molitas in eoꝵ cordib pru¬
rigines uitioꝵ. uertit inferuorem
uirtutum. Et eo magis ignescunt ad
desideriũ requirendum pietatis d̃i: qͦ
magis erubescunt memoriam iniqui¬
tatis sue: sicut sepe contingit. ut inpug¬
ne certamine miles ante ducis sui o
culos constitiitus. hostili uirtute tur¬
piter cerdat: & eneruiter p̃bens cerga

Expanded text:
 XV. Quia ergo non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritdum praeterea est quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens terga
Abbreviated transcription (Latin):
Quia dum laudari heretici tanqͣm de
ercellenti ingenio cupiunt. qͣsi noua q̃¬
dam ꝓferunt: que in antiquoꝵ patrum
libris ueterib ñ cenent᷑. Sicq fit ut dũ
uideri sapientes desiderant: miseris su¬
is auditorib stulticie semina spargãt.

Expanded text:
quia dum laudari haeretici tanquam de quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur; sicque fit ut dum videri sapientes desiderant, miseris suis auditoribus stultitiae semina spargant.