comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta positis. cõmitit᷑ plerũq qͦd noc&: si¬
cut sepe rectũ mundũq iter ꝑgimꝰ. & tam̃
ortis iuxta uiam ueprib. ꝑ uestim̃ta re-¬
tinemur. In uia quidẽ munda ñ offendi-¬
mus s a latere nascit᷑ quo pungamur.
Magna etiã potentia temporalis. qͥa habet
apud dm̃ meritũ suũ de bona ammini¬
stratione regiminis. ñnũqͣm tam̃ eoipso
qͦ p̃mine ceteris elatione cogitationis in
tumescit: & dũ usui cuncta subiacent.
dũ ad uotũ uelocit̃ uissa cõplent᷑. dũ om̃s
subditi si qua bene gesta sunt. laudib ef¬
ferunt: malegestis aut̃ nulla auctorita¬
te contradicunt. dũ plerũq laudant etiã
qͦd obiurgare debuert̃: suductꝰ ab his quȩ
foras imm̃so fauore circũdat᷑. intꝰ ueritate
uacuat᷑. atq oblitꝰ sui. in uoces se spargit
alienas: talẽq se credit. qualẽ foras audit.
non qualem intͦ discernere debuit. Sub
dine ñ agnoscit: & quos sorte potestatis ex¬
cesserit. transcendisse se etiã uitȩ meritis

Expanded text:
lerumque quod nocet; sicut saepe rectum mundumque iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. Magna est etiam potentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen eo ipso quo praeeminet caeteris, elationtumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his quae foras immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur . Atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus discernere debuit. Plerdine non agnoscunt; et quos sorte potestatis excesserint, transcendisse se etiam vitae meritis
Abbreviated transcription (Latin):
suris saltẽ seuientib impellam̃. Atq hȩc
egyptꝰ. uidelicet uita p̃sens quȩ nos oppres¬
sit blandiens. adiuuet p̃mens: & quȩ dũ
fouit. seruitutis iugo contriuit. libertatis
uiã dũ cruciat ostendat. Hȩc itaq causa
ẽ. qđ ab iniustis iusti sinunt᷑ affligi: ut sci¬
licet dũ futura audiunt bona quȩ cupiañ.
patiant᷑ etiã mala p̾sentia quȩ ꝑhorrescans:
atq ad faciliorẽ exitũ dũ amor ꝓuocat.
cruciatꝰ impellat. Unde helyu eosdẽ labo¬
res electoꝵ sub oppressionib reꝓbori exe¬

Expanded text:
suris saltem saevientibus impellamur, atque haec suris saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovit, servitutis jugo contrivit, libertatis viam dum cruciat ostendat. Haec utique causa est quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. Unde Eliu eosdem labores electorum sub oppressionibus reproborum exse
Abbreviated transcription (Latin):
duriꝰ bona ȩt̃na desꝑat. S ista reꝓboꝵ ne¬
qͥtia. tͥturȩ more electoꝵ uitã quasi gͣna
a paleis separans. p̃mit & purgat. Mali
enĩ bonos magis ab huiꝰ mundi desideriis
expediunt. dũ affligt̃: qr dũ multa eis hic
uiolentia ingert̃. festinare illos ad suꝑna
cõpellt̃. Qđ bene israelitico popło moy¬
se uocante. & pharao rege seuiente signa¬
tũẽ. Tunc nãq moyses ad uocandũ missꝰ¬
ẽ: cũ iã pharao duris oꝑib ad oppͥmendũ
fuerat excitatꝰ: ut isrłitarũ m̃tes egypto
deformit̃ inherentes aliꝰ dũ uocaret quasi
traheret. aliꝰ quasi impelleret dũ seuiret:¬
& plebs in seruitio turpit̃ fixa. uel ꝓuoca¬
ta bonis. uel malis impulsa moueret᷑. Hoc
cotidie agit᷑. dũ p̃dicatis cęlestib p̃miis seui¬
re in electis reꝓbi ꝑmittunt᷑: ut si ad reꝓ-¬
missionis t̾ram uocati exire negligimꝰ. pres¬

Expanded text:
durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nedurius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia, triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans, premienim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt; quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad superna compellunt. Bene Israelitico populo Moyse et Pharaone rege saeviente signatum est . Tunc namque Moyses ad vocandum missest, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret; et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis, saevire in electos reprobi permittuntur, ut si ad repromissionis terram vocati exire negligimus, pres
Abbreviated transcription (Latin):
contremiscunt. quȩ te immensa sublimi¬
tate transcendt̃: & quanto ipse sũmo inferi¬
or es. qͥ inferiorẽ te ẽẽ etiã inferiorib dep̃.¬
hendis. Ostendendo uͦ sũma reducit ad
ei nocet. que ꝑuertendo inquinat: & rur¬
sũ eũ adiuuat nr̃a iustitia. quẽ a prauis
actionib mutat. Nocere enĩ uel iuuare
nesciunt. ea quȩ uel a bono corrũꝑe. uel
states eo ledi uel iuuari nequeunt. quo eẽ
iã incõmutabiles accepert̃. S hȩc conside¬
rare nequeunt: qͥ t̾renis desideriis impli¬
cant᷑. Sparsis enĩ foris m̃tib ad semet ip¬
sas redire difficile ẽ: qr praua itinera se-¬
mel captos tanto delectabilit̾ tenent. qͣn¬
to in eis om̃e qđ libuerit licet. Nullus
nulla retributionis ꝓspicit᷑ pena q̃ t̾reat:
s clausis ocłis cordis eo anima p̃cipitat᷑
in infimis. qͦ obscurat᷑ a sũmis: & tantõ se¬
curiꝰ mala tẽporalia penetrat. quantõ

Expanded text:
contremiscunt quae te immensa sublimicontremiscunt quae te immensa sublimitate transcendunt, et quanto ipse summo inferior es, qui inferiorem te esse etiam inferioribus deprehendis. Ostendendo vero summa, reducit ad ei nocet, quem pervertendo inquinat. Et rursus eum adjuvat nostra justitia quem a pravis actionibus immutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea quae vel a bono corrumpere velstates eo laedi vel juvari nequeunt, quo esse jam incommutabiles acceperunt. Sed considerare haec nequeunt, qui terrenis desideriis implicantur. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit licet. Nullus nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis, eo anima praecipitatur in infimis, quo obscurantur a summis, et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint iniquitates tuȩ: qͥd facies contͣ eũ:
orro si iuste egeris. qͥd donabis ei: aut quid
de manu tua accipiet: Acsi diceret. Ex
ipsis creaturis intellige quas altiores te ẽẽ
corporalit̃ uides. quantũ a diuinȩ potentiȩ
sublimitate disiungeris: atq ex hac tua con¬
sideratione collige. qr dm̃ nec bene uiuen.¬
do adiuues. nec rursus malis actionib gͣues.
Si uͦ sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ. in cęlo uel ethere suꝑnas
potestates accipimꝰ: uerbis istis helyu consi¬
derari admonet. ut qr ipsi angłici sp̃c cre¬
atoris nr̃i potentiã plene contẽplari ñ pos¬
st̃. de qͥb tam̃ certũ ẽ. qr nobis eo ipso altio.¬
res st̃. quo lapsi in infimis ñ st̃. uidelicet
colligamꝰ. quantõ dõ inferiores existimꝰ: qͥ
etiã creaturis sublimib. s longe illo infe¬
riorib subiacemꝰ. Acsi diceret. Uide quan¬
tũ a diuina celsi tudine separaris: a cuius
potentia etiã illȩ potestates humiliatȩ

Expanded text:
iniquitates tuae, quid facies contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? Ac si diceret: Ex ipsis creaturis intellige quas altiores te esse corporaliter vides, quantum a divinae potentiae sublimitate disjungeris; atque ex hac tua consideratione collige quia Deum nec bene vivendo adjuves, nec rursus malis actionibus graves.sicut superius diximus, in coelo vel aethere supernas potestates accipimus, verbis istis 820 Eliu considerare nos admonet, ut quia ipsi angelici spiritus creatoris nostri potentiam plene contemplari non possunt, de quibus tamen certum est quia nobis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non sunt, videlicet colligamus quanto Deo inferiores existimus, qui etiam creaturis sublimibus sed longe illo inferioribus subjacemus. Ac si diceret: Vide quantum a divina celsitudine separaris, a cujus potentia etiam potestates illae humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
beato iob scienti maiora. nequaquã dici
ista debuert̃: uera tam̃ st̃ quȩ dicuntur:
qđ uidelicet dõ nec peccata nr̃a noceant.
nec bene gesta concurrant. Unde subse
sollert̃ intuendũ qđ ait. suspice cęlũ &
intuere: contẽplare ethera qd altior te sit.
Hȩc enĩ dicens nimirũ colligit ut considera¬
re debeat quantominꝰ dõ actione sua aut
ꝓsit. aut noceat. qͥ altitudini cęli atq ethe¬
ris ꝓdesse. uel nocere ñ possit: quãuis in cȩlo
uel ethere possimꝰ suꝑnas potestates accipe
diuinis semꝑ obtutib inherentes: ut cũ an¬
głicos sp̃s longe adhuc a nobis distare con¬
spicimꝰ. ipsi creatori atq dñatori spũũ qͣn-
to distamꝰ inferiꝰ cognoscamꝰ. Corpoream
tam̃ cęli etherisq materiã. hoc loco sentiri

Expanded text:
beato Job scienti majora nequaquam dici ista debuerint, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Unde subsecsolerter intuendum, quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, qui altitudini coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possimus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori atque dominatori spirituum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ mortalis. quȩdã ex semetipsis st̃ noxia:
quȩdã uͦ ex his quȩ circa ipsa uersant᷑ Ex
sems. ipsis quȩdam sunt noxia: sicut pecca¬
ta. atq flagitia. Quȩdã uͭ ñnũqͣm nobis
ex his quȩ circa ipsa sunt nocent: sicut tem¬
poralis potentia. uel copula coniugalis. Bo-¬
nũ nãq . ẽ. coniugiũ. s mala sunt quȩ circa
illud ex huꝰ mundi cura succresc̃t. Unde
paulus ait. Qui autẽ cũ uxore. ẽ: cogitat
quȩ sunt mundi. quomͦ placeat uxori. Un¬
de & quibdã meliora ꝑsuadens eos a conu¬
gio reuocat dicens. Hoc aut̃ dico ñ ut la¬
queũ uobis iniciam: s ad id qͦd honestũ. s̃¬

Expanded text:
talis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia. Quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ait exteriꝰ qđ interiꝰ dñs dixit: om̃e qđ
locutus ẽ tanto iuste exteriꝰ intulit. qͣnto
pie ab int̾na sententia ñ recessit: quãuis
ꝓphetico spũ repletus in eo qđ ait. ꝓponat
equitatẽ contra me. & ꝑueniat adiuctoriã
iudiciũ meũ. intueri redẽptoris nr̃i p̾sen¬
tiã potuit. Ipse enĩ qui ẽ uirtꝰ patris ce
sapientia. etiã eiꝰ equitas ñ incõuenient̃
accipit᷑. Unde scriptũ ẽ. Qui factus ẽ no
bis a dõ sapientia. & iustitia. & scĩficatio.
Quã scilicet equitatẽ. qr ds̃ iniqͥs fugientib
incarnatã ostendendo contra posuit. eos
ꝓtinꝰ ab iniquitate reuocauit: & huma¬
nũ genꝰ eo in iudicio antiquũ aduersariũ¬
deuicit. qͦ equitatẽ dĩ aduersantẽ suis itine.¬

Expanded text:
hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab interna sententia non recessit. Quamvis prophetico spiritu repletus, in eo quod ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum , intueri Redemptoris nostri praesentiam potuit. Ipse enim qui est virtus Patris et sapientia, etiam ejus aequitas non inconvenienter accipitur. Unde scriptum eia, et justitia, et sanctificatio . Quam scilicet aequitatem, quia Deus iniquis fugentibus incarnatam ostendendo contra posuit, eos protinus ab iniquitate revocavit, et humanum genus in eo judicio antiquum adversariuvicit, quo aequitatem Dei adversantem suis itine
Abbreviated transcription (Latin):
noscit: s ait. ꝓponat equitatẽ contra me.
ut ꝑueniat ad uictoriã iudiciũ meũ. Uitã
suã uidelicet pensans. & causas ꝑcussioniᷤ
ignorans. ut sepe iã dictũ ẽ ꝓ diluendis
peccatis se credidit. & ñ ꝓ augendis meri-¬
tis flagellari: & iccirco iudiciũ suũ ad ui¬
ctoriã ꝑuenire. confisus ẽ: qr culpã in se
ꝓ qua debuisset ꝑcuti ñ inuenit. Qđ̃ qͥdẽ
de illo &e dñs ad diabolũ dixit. Cõmoui¬
sti me aduersus eũ: ut affligerẽ eũ frustͣ.
Od gͦ hoc loquendo peccauit: qui uerbis
istis diuinȩ de se & occultȩ sententiȩ etiã
nesciendo consensit: Aut qͥd obest si a re¬
ctitudine ueritatis humano iudicio uer-¬
ba nr̃a suꝑficietenus discrepant: quando
in cordis cardine ei cõpaginata concordans:
Humanȩ aures uerba nr̃a talia iudicant.
qualia foras sonant. diuina uͦ iudicia ta.¬
lia ea audiunt. qualia ex intimis ꝓferunt᷑.
Apud homines cor ex uerbis: apud dm̃ uͦ.
uerba pensant᷑ ex corde. Beatus gͦ iob dũ

Expanded text:
noscit, sed ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum . Vitam suam videlicet pensans, et causas percussionis ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis peccatis se credidit et non pro augendis meritis flagellari; et idcirco judicium suum ad victoriam pervenire confisus est, quia culpam in se, pro qua debuisset percuti, non invenit. Quod quidem de illo et Dominus ad diabolum dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occultae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra superficie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum
Abbreviated transcription (Latin):
cauero: Si tota libri series attendit᷑: nichil
hoꝵ beatus iob dixisse monstrat᷑. S arro¬
gantes uiri sicut suꝑiꝰ diximꝰ habere hoc
ꝓpriũ solent. ut dũ in nimia inuectione ꝓ-¬
deunt. etiã inuehendo m̃tiant᷑: & cũ ñ posst̃¬
sermonib tuis: & amicis tuis tecũ. Dictis
suꝑiorib quasi beati iob culpabilia uerba
narrauit: atq ex eis sibi materiã loquendi
ꝓposuit: s uerbis subsequentib forti acu¬
mine discutit hoc qđ sibi ad dicendi ma¬
teriã fallacit᷑ finxit. Et fortes quide st̃
sententiȩ quȩ sequunt᷑: s beati iob ꝑsone
ñ congruunt: tantõq eũ increpationis huiꝰ
tela ñ ferunt. quanto contra eũ iniuste

Expanded text:
a.---Si tota libri series attenditur, nihil horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non posssermonibus tuis et amicis tuis tecum. Dictis superioribus quasi beati Job culpabilia verba narravit, atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eum injuste
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ uisibilit̃ agit᷑: qr eoꝵ aduersarii il¬
luminari inuisibilit ñ merent᷑. Dicat᷑ gͦ.
ibi clamabt̃. & ñ exaudiet ꝓpt̾ suꝑbiam
maloꝵ. Ac si diceret. Reatus oppͥmentiũ.
audiri uoces ꝓhibet oppressoꝵ: nec eripi¬
unt᷑ uisibilit̾ iusti: qr saluari inuisibilit̾
ñ merent᷑ in iusti. Unde rursũ ꝑ ꝓpħam dr̃.¬

Expanded text:
mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii ilmirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illuminari invisibiliter non merentur.Ibi clamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter justi, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum per Pr
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalit̾ ꝑcipiant: qđ tam̃ ñ tẽporalit̾ im¬
plorant. Saluari enĩ ñ ꝓpt̃ se. s ꝓpt̃ aduer.¬
sarioꝵ salutẽ concupiscunt: ut dũ illos
omp̃s ds̃ ab immensis ꝑiculis facto qͦdam
miraculo liberat. uirtut᷑e suã ipsis etiam
ꝑsecutorib innotescat: atq inde aduersa¬
rios ad ȩt̃nitatẽ redimat. unde suos tẽpo
martyrũ suscipiens ait. Propt̃ inimicos
meos eripe me. Acsi diceret. Propt̃ me
qͥde eripi de tẽporali tribulatione ñ appe¬
to: s tam̃ eripi ꝓpt̃ aduersarios concupis.¬
co: ut dũ mea uita saluari mirabilit̃ cer-¬
nit᷑. ipso miraculoꝵ uisu inimicoꝵ duri
pit: ita sepe suoꝵ uoces ꝓpt̾ dãpnationẽ
ꝑsequentiũ ñ exaudit: ut uidelicet inde
reatũ suũ cumulent. unde p̃ualuisse se
nequit̃ gaudent. Nam qͥ inuisibilia de-¬
spiciunt: moueri ñ nũqu̾a uisibilib mira¬
culis posst̃. S iccirco cũ iustis plerũq nil

Expanded text:
temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter imtemporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed propter adversariorum salutem concupiscunt, ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodamiraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde suos tempormartyrum suscipiens ait: Propter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum durpit, ita saepe suorum voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tẽptatio ꝑculit: qr tranqͥllitatis tp̃re
hȩc cuncta transeuntia nulla ꝑfectione
suꝑauit. Huiꝰ enĩ uitȩ aduersa ñ ꝑhor-¬
resceret: si ꝑfectionis merito etiã scda cal¬
latione: ut ẽcontra de gaudio scriptũ est.
filii seruoꝵ tuoꝵ habitabt̃ ibi. S uidet᷑
incertũ utrũ dicat. ꝓpt̃ suꝑbiã maloꝵ ñ
exaudiet: an ꝓpt̾ suꝑbiã malori clamabt̃.
Intelligi autẽ meliꝰ potest. si ñ exaudiri potiꝰ
ꝓpt̃ maloꝵ suꝑbiã. quã clamare referunt᷑.
Nam qđ ꝓpt̾ maloꝵ suꝑbiã clamant. supͣ
uersu innuit᷑. qđ paulo subtiliꝰ attendat᷑:
qr sepe oppressi quidã dũ clamauerint. ex
se qͥdẽ merent᷑ audiri: s tam̃ eoꝵ desideria
ꝓpt̾ opprimentũ suꝑbiã differunt᷑ Iustus
qͥppe ds̃. & suos ꝑmittit tẽporalit᷑ oppͥmi.
& uiolentoꝵ malitiã nequit augeri: ut dũ
tribulatione dep̾bensi. suꝑnũ solatiũ eciã

Expanded text:
tas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore tas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda callatione, ut e contra de gaudio scriptum est: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur incertum utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intepropter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum superbiam clamant, supra versu innuitur, quod paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidem, dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum tribulatione deprehensi, supernum solatium etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ tolerant. iã uitȩ meritis calcant. Paulꝰ
iã suꝑ uim̃ta trȩ edoctus fuerat dicens.
N escitis qm̃ angłos iudicabimꝰ : Sub se ium̃¬
ta cernebat: qr uidelicet in t̾ra adhuc positꝰ.
calcabat mores hominũ qui in infimis con¬
uersant᷑. Et rursũ uolatũ uolucrũ meri¬
toꝵ dignitate transcenderat: qr subiturus
cȩlestia. iudicaturũ se angłos ñ ignorabat.
In illis immundoꝵ infima: in istis suꝑboꝵ
sitoria cuncta despiciunt: & sub se labi qͥc¬
qͥd suꝑbit. qͥcqͥd preterit contẽplant᷑. & q̃si
in qͦdã rerũ uertice constituti. tanto sibi
om̃ia subeẽ conspiciunt. quanto semet ipsõ
ueriꝰ auctori om̃iũ subdt̃: atq inde cuncta
transcendt̃. unde creatori cunctoꝵ uera se
humilitate substernunt. Dicat gͦ qͥ docet
nos suꝑ ium̃ta t̾̃rȩ. & suꝑ uolucres cęli eru¬
dit nos: acsi diceret. Infirmꝰ pusillanimi¬
te uictus. ista ñ dixit: & iccirco eũ aduersi¬

Expanded text:
tatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus tatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum sub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversi
Abbreviated transcription (Latin):
N ã sicut ium̃toꝵ uocabulo signat᷑ uita homi¬
nũ. carnis adhuc motib subditoꝵ: ita ap¬
pellatione uolucrũ figurat᷑ elatio sp̃uum
suꝑboꝵ: ut ꝑ ium̃ta quidẽ t̾reni homines.
ꝑ uolucres uͦ demonia  signent᷑. Unde cũ
semina dñs uixta uiã diceret cecidisse. sub¬
iunxit. uenerunt uolucres & comedert̃ ea:
nimirũ ꝑ uolucres signans aerias potesta¬
exempla appetunt. nec rursũ demonica
subtilitate fallunt᷑: & suꝑ ium̃ta t̾̃rȩ. & suꝑ
cęli uolucres uirtute eruditionis excresc̃t.
Suꝑ ium̃ta enĩ terrȩ edocti st̃: qr quicqͥd in
imis potest ambiri despiciunt. Suꝑ uolu¬
cres qͦq cęli eruditi st̃: qr om̃s immundoꝵ
spũũ insidias cõprehendt̃. Suꝑ ium̃ta t̾rę¬
edocti st̃: qr nichil in hac uita qđ preterit
quert̃. Suꝑ uolucres cęli eruditi st̃: qr pote¬
states aerias. quas adhuc ꝑ carnis infirmi¬

Expanded text:
Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita homiNam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam diceret cecidisse, subjungit: Venerunt volucres coeli, et comederunt ea , nimirum per volucres signans aereas potestaexempla appetunt, nec rursum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, et super coeli volucres virtute eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumi sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super voluores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ m̃tis elatio ad pollutionẽ ꝑtrahit car.¬
nis: reꝓboꝵ cor a uolatu uolucrũ. ad pe¬
tulantiã mergit᷑ ium̃toꝵ. Scĩ autẽ uiri
ne appetitu bestiali ad luxuriȩ uoraginẽ
deuoluant᷑: sollicite cogitationes m̃tis a suꝑ¬
biȩ uolatu custodiunt: ac ne in infima
desipiendo corruant. om̃e qd sublimiter
sapiunt. humilit̾ premt̃. Recte itaq dr̃
qui docet nos suꝑ ium̃ta t̾rȩ. & suꝑ uolu¬
cres cęli erudit nos: subaudis hoc qͦq ñ dix̃.¬
Hoc itaq qđ ium̃tis & uolucrib antecellit:
cũ ñ dicit in tribulatione memorari. Resi
diceret. Infirmꝰ qͥsq iecirco nequaq in per-¬
turbatione corroborat. qr & in tranquilli-¬
tate ñ tẽꝑat: & ideo nescit aduersa tolera.¬
re. qr constitutꝰ in ꝓsꝑis. cogitatione se ñ
nouit a uolatu uolucrũ p̃mere: nec carna¬
les motꝰ a ium̃toꝵ ingluuie subleuare.
ium̃ta t̾rȩ. & suꝑ uolucres cȩli erudit nos.

Expanded text:
igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carigitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, hoc quoque non dixHoc itaque quod jumentis ac volucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari; ac si diceret: Infirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos.
Abbreviated transcription (Latin):
si carnis uoluptate ꝓsternatur. tc̃ demum
se uictũ iudicet: cũ aꝑte suꝑat᷑. Si enĩ ple¬
rũq uirꝰ libidinis de radice nascit᷑ elationis.
tc̃ caro uicit. cũ sp̃c latent̃ intumuit. Iã
tc̃ anima ꝑ originẽ culpȩ in uim̃toꝵ pe¬
tulantia cecidit: cũ efferendo se more uo.¬
lucrũ ultra quã debuit euolauit. Hinc
ẽ enĩ. qđ longa continentia repente sol¬
uit᷑ hinc qđ plerũq & usq ad seniũ uir¬
ginitas seruata uiciat᷑. Na enĩ negligit᷑
humilitas cordis: rectus iudex despicit eti¬
am uirginitatẽ corporis: & quandoq ꝑ
aptũ malũ reꝓbos adnuntiat. qͦs dudũ
reꝓbos in occulto tolerabat. Nam qͥ diu
seruatũ bonũ subito ꝑdidit. apud semet.¬
ipsũ intꝰ aliud malũ tenuit. ex quo ad ali¬
ud subito erupit: ꝑ qd ab om̃ipotente dõ
etiã tc̃ alienꝰ extitit. quando se ei ꝑ mundi¬
tiã corporis inherere monstrauit. Quia

Expanded text:
si carnis voluptate prosternitur, tunc si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tunc anima per originem culpae in um cecidit, cum efferendo se, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo aliud subito erupit per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
pondit arrogantia isrł. in faciẽ eiꝰ. Acsi
diceret. Culpa quȩ ꝑ elationẽ m̃tis in oc-¬
culto latuit: ꝑ carnis luxuriã in aꝑto res¬
pondit. Proinde ꝑ humilitatis custodiã.
seruanda ẽ munditia castitatis. Si enĩ
pie sp̃c sub dõ p̃mit᷑: caro illicite suꝑ sp̃m
ñ eleuat᷑. Habet qͥppe sp̃c cõmissũ sibi do¬
miniũ carnis: si tam̃ sub dño recognoscit
iura legitimȩ seruitutis. Nam si auctorẽ
suũ suꝑbiendo contẽpnit: iure & a subie.¬
cta carne p̃liũ suscipit. Unde & ille primꝰ
inobediens mox ut suꝑbiendo peccauit: pu¬
denda contexit. Na enĩ contumeliã sp̃c dõ
intulit: mox contumeliã carnis inuenit.
Et qͥ auctori suo ẽẽ subditꝰ noluit: ius carnis
subditȩ qũa regebat amisit: ut in se ipso
uidelicet inobedientie suȩ confusio redun¬
daret: & suꝑatꝰ disceret qͥd elatꝰ amisissec.
N ullꝰ gͦ qui postquã suꝑna appetere ceꝑit.

Expanded text:
pondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si pondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit per carnis luxuriam in aperto respondit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contempnit, iure et a subiecta carne praelium suinobediens, mox, ut superbiendo peccavit, pudenda contexit. Quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit, et qui auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae, quam regebat, amisit, ut in se ipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret quod elatus amisisset.Nullus ergo postquam superna appetere coeperit,
Abbreviated transcription (Latin):
luptate cecidert̃. subdidit dicens. Tradi¬
dit illos ds̃ in desideria cordis eoꝵ. in im¬
munditia. Ecce caro mersit. quos suꝑba
scientia eleuauit: & a uolatu uolucrũ ul¬
tra appetitũ lapsi st̃ ium̃toꝵ: atq inde
sub se ꝓstrati st̃. uñ suꝑ se ire uidebant᷑.
Curandũ itaq ẽ: & om̃i custodia mens ã
suꝑbiȩ tumore seruanda. Non enĩ ante
oculos dĩ uacuȩ transuolant. cogitatio¬
nes nr̃ȩ: & nulla monĩta tẽporis ꝑ animũ
transeunt sine statu retributionis. Intus¬
gͦ uidet ds̃ qđ m̃tẽ eleuat: & iccirco foras
ꝑmittit inualescere qđ deponat. Intꝰ pͥus
extollit᷑: qđ foras postmodũ luxuriȩ cor-¬
ruptione feriat᷑. Occultã uidelicet culpã
seqr̃ aꝑta ꝑcussio: ut malis exteriorib in¬
teriora puniant᷑: & cor publice corruat.
qđ latent̃ tumebat. Hinc qͥppe ꝑ osee con¬
dio eoꝵ: & dnm ñ cognouert̃. Qui ut ostñ¬
deret qđ causa libidinis ex culpa ꝓruꝑit
elationis: mox subdidit dicens. Et res¬

Expanded text:
luptatem deciderint, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque n enim ante oculos Dei vacue transvolant cogitationes nostrae, et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam superbiae culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee conDominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libidinis ex culpa proruperit elationis, mox subdidit dicens: Et res
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatis erudiri. Urm . ẽ hic flagella
ꝑciꝑe: quib seruat᷑ de ȩc̃nitate gaudere.
Hinc enĩ scriptũ. ẽ Elagellat oninẽ filium
quẽ recipit. Hinc ad iohannẽ dr̃. Ego qͦs
amo. arguo. & castigo. Hinc petrus ait. Tẽpꝰ
est ut incipiat iudiciũ de domo dĩ. Ubi
mox ammirando subiunxit. Si aut̃ pri-¬
mũ a nobis: quis finis eoꝵ qui ñ credunt
dĩ ȩuuangło: Peccata quippe neqͦqͣm di¬
uina seueritas inulta remanere ꝑmittit.
s ira iudicii a nr̃a hic correptione incho¬
at. ut in reꝓboꝵ dampnatione conquiescat.
Eant gͦ nc̃ reꝓbi. & uoluptatũ suarũ deside¬
ria inulta iniquitate consũment: atq eo
temporalia flagella ñ sentiant. quo ȩt̃na
eos supplicia exspectant. Bene aut̃ eoꝵ
inulta nequitia cham peccante signata. ẽ.
cui a patre dr̃. Maledictꝰ chanaan puer:
seruus erit frĩb suis. Chanaan uidelic&
cham filius fuit. Et quid .ẽ. qͦd cham pec¬

Expanded text:
haereditatis erudiri. Nostrum est hic flagella haereditatis erudiri. Nostrum est hic flagella percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem inulta eorum nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaan puer, servus erit fratribus suis . Chanaan videlicet Cham filius. Et quid est quod Cham pec
Abbreviated transcription (Latin):
re coram eo: & exspectas eũ. Nam qui se¬
m& ipsũ coram dño ñ iudicat: eũ dũ af¬
fligitur ñ exspectat. Cuius enĩ bona p̃ces¬
sisse dissimulat: adiutoria subseqͥ posse
desperat. Et cũ p̃teritorũ obliuiscit᷑: etiã
subsequentiũ largitate fraudat᷑. S ecce
dũ affligimur. dũ consolationis gr̃am lon¬
ganimit̃ sustinemꝰ. maliad peiora ꝓrum¬
punt: atq eo iniquitatis exaggeratione
ꝓficiunt. quo sine uerbere relinquuntur.
Et tam̃ omp̃s ds̃ peccantes miscdit̃ exspec¬
tat: tempꝰ ad penitentiã tribuit: qͦd non
conuersis ad grauioris reatꝰ testimonium
uertit. Patient̃ iram retins: quã qͣndoq
irretractabilit̃ effund&. Vnde apte sub
iungit᷑. Nunc enĩ ñ infert furorẽ suum:
tolerat. quia in ꝑpetuũ dãpnat. & furorẽ
nc̃ inferre dissimulat. quia effundendum
sine fine in posterũ seruat. Electoꝵ nãq
ẽ hic conteri: ut ad p̃mia debeant ȩt̾̃nae¬

Expanded text:
re coram illo, et exspecta eum. Nam qui sere coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte sub. Nunc enim non infert furorem suum, diu tolerat, quia in perpetuum damnat, et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad p
Abbreviated transcription (Latin):
cia recognoscit. Dicat itaq Etiã cũ dixe¬
ris. non considerat iudicare cũ eo: & expe¬
ctas eũ. Acsi dicer&. Cum idcireo ds̃ con¬
siderare ñ credit᷑. quia tarde miseret᷑. inti¬
ma cogitationis ingredere: atq illic corã
eius ocłis causȩ tuȩ iudiciũ suscipe: & quȩ
ipse uiuendo contulisti. uel quȩ miscłit
ꝑcepisti discerne: &tẽ ad spei fiduciã re¬
dis. dũ bona tantȩ benignitatis erubescis:
quatinꝰ int̾̃ aduersa fident̃ exspectes. quẽ
& post delicta ꝓpiciũ recolis. Speranda e¬
nĩ fuerant suꝑna adiutoria: etiã si nul¬
la beneficia p̃cessissent. Sciendũq qͥa ds̃
hominẽ quẽ benigne condidit: inique ñ¬
acta munera cernere. & futura desperare:
qͣnti. ẽ ꝑiculi. si in hac ꝓcella tribulationũ
desꝑationis naufragio frangimur. qui ad
portũ spei uelut ĩmensis funib p̃teritis
donis ligamur. Dicatur gͥ recte. Iudica¬

Expanded text:
cia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixecia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique nacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judica
Abbreviated transcription (Latin):
se enĩ dũ clamor nr̃ quasi negligit᷑. spes
quȩ cordi inerat infirmat᷑: & suꝑna ad¬
iutoria defutura credimꝰ qr tardiꝰ impe¬
tramꝰ: ac pene inconsiderata dõ ẽẽ inge¬
miscimꝰ. quȩ multa toleramꝰ: s cũ ista
nos desꝑationis ꝓcella conturbat. con¬
cussa mens citiꝰ in portũ spei se collocat.
si causas suas cũ dño subtilit̃ pensat: si bo¬
na eius ad memoriã reuocat: si mala quȩ
bonis eius reddidit. apud sems. ipsam cal¬
lida ñ excusat: si ꝑpendit quid ab eo iuste
meruit. & quid clement̃ accepit: si uitam
suã uiuacit̾ discutit: si ante dĩ oculos
m& ñ abscondit: si factã se. quȩ ñ erat
meminit: si illuminatã se atq subleuatã
quȩ in tenebris erat agnoscit. Hȩc gͦ in
sems ipsam cuncta recolligens. dũ bona ac¬
cepta considerat. aduersa quȩ tolerat non
accusat: nec desꝑatione frangit᷑. quȩ tan¬
toꝵ munerũ consolatione roborat᷑. quia
spẽ de futuris recipit. dũ transacta benefi¬

Expanded text:
se enim dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur; et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos met non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta benefi
Abbreviated transcription (Latin):
sire fortasse ꝑ uiã uitȩ tẽporalis cũ eius
ignorantia poteramꝰ: si hȩc eadẽ sapien¬
tia in semitȩ angulis constitisset. Inuesti¬
ganda fuerat: si occulta ẽẽ uoluisset.
Sed postquã incarnationis suȩ mysteria pu¬
blice ostendit: postquã humilitatis exẽpla
suꝑ bientib p̃buit: semet ipsã nobis quasi
transeuntib in mediis semitis fixit: ut ui¬
delicet in eã quã querere nolumꝰ impin¬
gam᷑: & quã transeuntes uidere negligi.¬
mus. tangamꝰ offendentes. Dicat᷑ itaq.

Expanded text:
sire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus, si haec eadem sapientia, in semitae angulis constitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negleximus, tangamus offendentes. CAP. XIV.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ medicꝰ: & peccatoꝵ in nobis contagia
quȩ inẽẽ medullitꝰ reꝓbat secat. abscidit
uirus putredinis ferro tribulationis: &
qͦ uoces egri audire dissimulat. eo egͥtu¬
Clamabo ꝑdiẽ & ñ exaudies: & nocte. &
ñ ad insipientiã mͥ. Aesi diceret.Neqͣ¬
qũa mͥ ad insipientiã ꝓficit. qđ die ac
nocte clamantẽ me continue ñ exaudis:
qr unde me in tẽporali tͥbulatione quasi
qͥppe dicturus. oportunitates p̾misit:
qr sepe & tribulatione conterim᷑. & tam̃
oportunũ nondũ ẽ. ut ad desiderium
ereptionis adiuuem᷑. Dicat᷑ gͦ. Neq¬

Expanded text:
est medicus, et peccatorum in nobis contagia est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit virus putredinis ferro tribulationis; et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegrituClamabo per diem, nec exaudies; et nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam nocte clamantem me quotidie non exaudis. Quia unde me in temporali tribulatione quasi tionem quippe dicturus, opportunitates praemisit; quia saepe tribulatione concutimur, et tamen opportunum nondum est, nisi ad desiderium ereptionis adjuvemur. CAP. LI. De
Abbreviated transcription (Latin):
cat: qr & clamantẽ ñ frustra audit. &
tam̃ qđ patit᷑. respicit: & exaudire uoceᷤ
dissimulat. & qđ unusqͥsq colerat ñ ig¬
norat. Nemo gͦ qui tardiꝰ audit᷑. credat
qdđ ã suꝑna cura negligit᷑. Sepe enim
nr̃a desideria quã celerit᷑ ñ fiuint exau-¬
diunt᷑: & qđ impleri concite petimꝰ. ex¬
ipsa meliꝰ tarditate ꝓsꝑatur. Sepe uox
nr̃a. eo ꝑficit᷑ qđ differtur: & cũ suꝑfi¬
ciẽtenꝰ petitio negligit᷑. uota nr̃a altius
in cogitationũ radice implent᷑: sicut &¬
semina messiũ gelu pressa solidantͤ: &
quo ad suꝑficiẽ tardĩ exeunt. eo ad frugẽ
multipliciora consurgt̃. Desideria itaq
nr̃a dilatione extendunt᷑ ut ꝓficiant: ꝓfi¬
ciunt ut ad hoc qđ ꝑceptura st̃ conuales¬
cant. Exercitant᷑ in certamine: ut maio¬
rib cumulent᷑ p̃miis in retributione. La¬
bor ꝓtrahit᷑ pugnȩ: ut crescat corona ui¬
ctoriæ. Suos gͦ dñs cũ uelocit̃ ñ audit:
quo repellere credit᷑ trahit. Int̾nus qͥppe

Expanded text:
a et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur, quo differtur; et cum superficie tenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, sicut et semina messium gelu pressa solidantur; quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo repellere creditur trahit. Internus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
scendere ambiunt. lassatis animi gressib.
quasi a cliuosis atq asꝑis itinerib dilabuiᵒ.
Alienũ ẽ scilicet qđ uideri appetunt: & iccir¬
co eiꝰ imagini diu inherere nequaqũã pos¬
sunt. Graue pondus estimant: cũ eã saltẽ
specietenꝰ portant. Et quousq hanc ab¬
iciant. uĩ quandã in corde patiunt᷑: qr ui¬
delicet elationis usui male dñanti deserui¬
unt: atq eiꝰ imperio semet ipsos quales sus
ꝓdere cõpelluntur: ne diu possint uideri
qd ñ sunt. Unde helyu qͦq postquã de er¬
rore doceri se petiit. postquã iniquitatẽ ñ
se ultra locuturũ ꝓmisit: subito ab humi¬
litatis specie ad uerba tumidȩ causationis
exiliuit. Nã subdidit dicens. Nũqͥd a te¬
ds̃ expetit eã: qr displicuit tibi: Acsi dice¬
ret. Ego corã dño orationes positurus sũ:
cur mͦ iniquitas mea a te rep̃hendit᷑: quȩ
constat qđ in iudicio a te ñ requiratur:

Expanded text:
scendere ambiunt, lassatis animi gressibus scendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra locuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam subdidit, dicens: CAPUT Deus expetit eam, quia displicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. Cur modo iniquitas mea a te reprehenditur? Quae constat quia, quod in judicio a te non requiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut bona loquant᷑ & mali. multa helyu for¬
tia paulo suꝑius se dixisse meminerat: &
securus iccirco ne fortasse errauerit requi¬
rebat. Neq enĩ requireret: si se errasse
credidisset. Est nãq ut dixi propria arro¬
gantiũ fraus. ut tc̃ de errore requirere stu¬
deant: quando se nouerint ñ errasse. Qui
rursũ requirere. uel argui de errore des-¬
piciunt: si quando se errasse ueracit p̃cog¬
noscunt. Non enĩ ẽẽ. s uideri humiles ap¬¬
petunt: & tc̃ requirendo speciẽ humilitatis
assumunt. quando de ipsa magis reqͥsitione
laudent᷑. S qr om̃ino difficile ẽ. ut elatio q̃
regnat in corde. ñ erũpat in uoce: auditoreᷤ
arrogantiũ. si eoꝵ dicta paulisꝑ taciti expe.¬
ctant. atq considerant. citiꝰ corda illori sub¬
sequentia uerba manifestant. Dui qͥppe
morari ñ possunt in ipsa humilitatis ima¬
gine: qu̾a specietenꝰ sumunt. Suꝑbis enĩ
m̃tib humilitas alta ẽ: & cũ eiꝰ formã con¬

Expanded text:
ut bona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam con
Abbreviated transcription (Latin):
cere cupiunt: eius soliꝰ testimoniũ requirt̃.
Peruersi quoq qr iustoꝵ uitã deserunt. s
ñnũqũa eloquia sequunt᷑. cũ de suis ma¬
le gestis increpant᷑ hoc assumt̃ in argu.¬
m̃tũ defensionis: qđ iusti ꝓfert̃ cũ testimo.¬
nio puritatis. Unde eis consuetudo iam
facta ẽ: ut si qͥs eos de factis suis arguat.
dĩ magis iudiciũ qu̾ã hominũ querant.
Adõ enĩ & cũ se dãpnandos nouerint iudi¬
cari ñ metuunt: & iudicari ab hominib
erubescunt. Proponunt gͦ maiꝰ qđ non
metuunt: ut hoc minꝰ declinare ualeans
qđ erubescunt. Scriptũ qͥppe ẽ. Unus¬
quisq ur̃m ꝓse rationẽ reddet dõ. Na gͦ
tc̃ dãpnatio uniꝰcuiꝰq manifesta ẽ: ex inde
mͦ iniqͥ colligt̃ ut etiã ꝑuersa uniꝰcuiusq
actio sit secura: ne mͦ eã quilibet iustus ar¬
guendo discutiat: a qua constat qđ in iu¬
dicio alienꝰ existat. At contra pioꝵi consci¬
entiȩ grande sibi conferri p̃miũ remedii

Expanded text:
ere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia sequuntur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumentum defensionis, quod justi proferunt in testimonium puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo . c damnatio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium
Abbreviated transcription (Latin):
petit. ñ doceri. Helyu itaq uitã arrogan¬
tiũ signans. postquã multa int̾na & subli¬
mia intulit. ecce in uerbis formã humili¬
tatis assumit: & equitate ꝓposita sub qͣd̃a
discipulatꝰ imagine. beatũ iob alloquitur

Expanded text:
petit, non doceri. Eliu itaque vitam arroganpetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur