comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ: Ꝙ ait ezechias. Qd̃ erit signũ
quia dñs sanabit me: Cui ysaias. uis
ut ascendat umbra. xͫ lineis in horo¬
logio: aut ut reu̾tatur totidẽ gͣdib :
Erat enĩ hora diei decima. ⁊ umbra gno¬
monis descend̾at ꝑ decẽ lineas. Dedit
gͦ regi optionẽ signi. utrũ uellit: qd
sol staret ꝑ spaciũ. Tͫ horaꝵ immo¬
bilis. uł rediret ad orientẽ: ⁊ it̃m in¬
choaret diem. Qdͣlibet aut̃. istoꝵ fieret:
adderent᷑ .xii. horis diei xͣ. hore hiuic
sensui consonat hebreus. dicens. uis
ut stet umbra.x. lineis: aut ut reu̾¬
tatur: In ysara quoq de reditu solis
ad ortum tm̃. agit᷑. ⁊ non: de ascensu
umbrȩ. Uerũtamen: s̃uꝑ librũ regũ
sic expontt᷑ uis ut ascendat umbra
decẽ lineis: ꝓcedente sole suꝑ t̾ram ꝑ
boreales plagas u̾sus orientẽ: sicut
cotidie ꝑ noctem sub t̾ra ꝓcedere so¬
let: & sic completis .x. horis: statim
redeat ad locum ubi nunc ẽ s⁊ ꝑficiat
diem istũ: ꝙ elegit rey: ut rediret

Expanded text:
at. Et ait Ezechias: « Quod erit signum, quod Dominus sanabit me? Cui Isaias: Vis ut ascendat umbra decem lineis in horologio, an ut revertatur totidem gradibus? » Erat enim hora diei decima, et umbra gnomonis descendebat per decem lineas. Dedit ergo regi optionem signi, utrum vellet, quod sol staret per spatium decem horarum immobilis, vel rediret ad orientem, et iterum inchoaret diem; quodlibet autem istorum, si fieret, adderentur duodecim horis diei decem horae. Huic sensui consonat Hebraeus dicens: « Vis ut stet umbra decem lineis, an ut revertatur? » In Isaia quoque de reditu solis ad ortum tantum agitur, et non de ascensu umbrae . Verumtamen super librum Regum sic exponitur. Vis ut ascendat umbra decem lineis procedente sole super terram per boreales plagas versus Orientem, sicut quotidie per noctem sub terra procedere solet, et sic completis decem horis, statim redeat ad locum, ubi nunc est, et perficiet diem istum? Et elegit rex, ut rediret
Abbreviated transcription (Latin):
Q. d. & si nunc peccaui: parce. ne ꝑeant
apud te quȩ feci corã te. Porro: ante¬
q̃ͣm eg̾deret᷑ ysaias mediã partẽ atrnĩ:
dixit ad eũ dñs. Redi ⁊ dic erechie. hec
dicit dñs d̾s dauid patͥs tui. Audiui¬

Expanded text:
 Et si nunc peccavi, parce, ne pereant apud te quae feci coram te. Porro antequam egrederetur Isaias mediam partem atrii, dixit ad eum Dominus: « Redi, et dic Ezechiae: Haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
erat longissima. quã fecit salomon
iuxta descͥptionẽ patͥs sui: ꝯtra
orientẽ syon. ꝙ fecit occulti
aditus ꝯpositionẽ longe
ciuitate. quȩ dep̾hendi ab
uniuerso ppło nequeat. plurib
quoq sac̾dotib ignota erat. Illicq
posuit rex aurum. ⁊ aromata. quȩ
aduecta erant de ethiopia. In ea.
post sepulchra regũ. erant sepulc̃
pontificũ. & postremo: sepulchra
ꝓpħaꝵ: Hoc sec̾tum dauid ⁊ salomo¬
nis: et echias gentib denudauit.
&ł ossa pat̾na ꝯtaminauit: ex p̃¬
sentia ꝓfanoꝵ. ꝙ ab ipso die steri¬
lis factus ẽ Porro: cũ abissent lega¬
ti: uenit ysaias ad regem. ⁊ ait. Qd
dixert̃ uiri isti:⁊ unde uener̾t ad

Expanded text:
erat longissima, quam fecit Salomon, erat longissima, quam fecit Salomon, juxta descriptionem patris sui, contra orientem Sion, et fecit occulti aditus compositionem longe a civitate, qua deprehendi ab universo populo nequiverat, pluribus quoque sacerdotibus ignota erat, illicque rex posuit aurum, et aromata, quae adducta erant de Aethiopia. In ea post sepulcra regum, erant sepulcra pontificum, et postremo sepulcra prophetarum, hoc secretum David et Salomonis, Ezechias gentibus denudavit, et ossa paterna contaminavit ex praesentia profanorum. Et ab ipso die sterilis factus est. Porro cum abiissent legati, venit Isaias ad regem, et ait: « Quid dixerunt viri isti, et unde vener
Abbreviated transcription (Latin):
de morte ezechie.
N illo tp̃i: misit merodach bala
dam.filius baladam. rex babilonis:
litt̾as ⁊ munera ad exechiam. pe¬
eo temꝑe: rex medoꝵ ⁊ rex babilo¬
nioꝵ recesserant amonarchia as¬
syrioꝵ : sub assaradoc. ne essent
sub eo. p̃cipua tam̃ causa legati¬
onis huiꝰ credit᷑ hec fuisse Caldes
uigebant in astromia. nec pot̾ant
inuenire scd̃m artẽ suã: quare
dies fere in duplũ ꝓtensa fu̾at.
& tandẽ audierant: hoc ꝓ rege
iherosolimoꝵ factum ẽẽ. ꝙ mise¬
runt ad eũ: ut soiseitarent᷑ rei
ueritatẽ Pret̾ea caldei ad orabañ
solem. Q miserunt regi munera:
ut honorarent hominẽ: quẽ ho¬
norau̾at deus eoꝵ ꝙ letatus ẽ
erechias in aduentu eoꝵ. ꝙ tt̾m
elatus ẽ in animo suo.Nec fuit
in domo sia: nec in omĩ potestate
sua: qd ñ ostend̾et eis. ⁊ domum
aromatũ. quã quidã tͣdunt fuis¬
se cellam aromatũ in templo dñi
In quod inducere gentiles nefas
erat. Scd̾m epẏphaniũ u̾o: domus

Expanded text:
De morte Ezechiae. « In illo tempore misit Merodach, filius Baladan, rex Babylonis, litteras et munera ad Ezechiam, » peeo tempore rex Medorum et rex Babyloniorum recesserant a monarchia Assyriorum sub Assarodach, ne essent sub eo; praecipua tamen causa legationis hujus creditur haec fuisse. Chaldaei vigebant in astronomia, nec poterant invenire, secundum artem suam, quare dies fere in duplum protensa fuerat, et tandem audierant hoc pro rege Hierosolymorum factum esse, et miserunt ad eum, ut sciscitarentur rei veritatem. Praeterea Chaldaei adorabant solem, et miserunt regi munera, ut honorarent hominem, quem honoraverat Deus eorum. Et laetatus est Ezechias in adventu eorum, et iterum elatus est in animo suo; nec fuit in domo sua, nec in omni potestate sua, quod non ostenderet eis, etiam domum aromatum; » quam quidam tradunt, fuisse cellam aromatum in templo Domini, in quam inducere gentiles nefas erat; secundum Epiphanium vero, domus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ysaias. hec dicit dñs. Ecce di¬
es ueniunt. ⁊ auferent᷑ in babilonẽ
scond̾ant patres tui. S et de filiis
tius erunt eunuchi in palacio regis
babilonis hoc impletum ẽẽ fabu¬
lant᷑ hebrei: in daniele. ⁊ sociis ei᷑.
qui cũ ioachim filio iosie capti st̃.
S ueriꝰ credit᷑ eos eunuchos fuisse:
non corꝑe: s mente ꝙ &dit ezechi¬
ueritas in dieb meis. ꝙ dormĩuit

Expanded text:
icit Dominus: Ecce dies venient, et auferentur in Babylonem sconderant patres tui. Sed et de filiis tuis erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Hoc impletum esse fabulantur Hebraei in Daniele, et sociis ejus, qui cum Joacim filio Josiae capti sunt. Sed verius creditur eos eunuchos fuisse, non corpore, sed mente. ueritas in diebus meis! Regnauit
Abbreviated transcription (Latin):
sigẽ. qui deriscrt̃ xp̃m midũ in cruce. ⁊ mor¬
tuũ. Duꝯ frẽs: st̃ c̾dentes ex utroq
ppło. qͥ excusant infirmitat᷑e
solũ in prẽs: s ⁊̃ in
filios. mͦ faciens
eos seruos

Expanded text:
s, qui deriserunt Christum nudum in cruce, et mortuum. Duo fratres sunt credentes de utroque populo, qui excusant infirmitatem solum in patres, sed etiam in filios, modo faciens eos servos
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ. Etrã ad hoc c̾ata st̃. ut¬
hoc instruit᷑ hõ: ne aliqd̾ genꝰ mortis
horrescat. qͥa ꝑ quoscũq transeat mea

Expanded text:
exemplum. Etiam ad hoc creata suhis instruitur homo, ne aliquod genus mortis horrescat, quia per quoscunque transeat mea
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. correctionẽ. instructionẽ. Punit᷑
enĩ homo: cũ ledit᷑ his: uł cũ timet ledi.
quia timor: ntaxia pena ẽ: Corrigit᷑
his: cũ scit istã sibi accidisse: ꝓ suo pec¬
cato. Instr̾uit᷑: admirans oꝑadei. Ma¬
gis admirans opera formicaꝵ qͣm
onera cameloꝵ. u̾el: cũ iudeus ħ mi¬
nima sibi nocere posse: recordat᷑ fra¬
gilitatis sue. ⁊ humiliat᷑. S dñt: qd̾¬

Expanded text:
tionem, correptionem, instructionem; punitur enim homo cum laeditur his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando opera Dei, magis admirans opera formicarum, quam onera camelorum: vel cum videt haec minima sibi posse nocere, recordatur fragilitatis suae, et humiliatur. Sed d
Abbreviated transcription (Latin):
a quibdam potiorib int̾ eos. qui
uen̾ant de regione ꝑsida. quȩ di¬
cta est cutha: a quodã flumine: Gre¬
ci uo dixerunt eos: Samaritas. qui
etꝰ in gugłio samaritans dm̃iz hebres
uocauerunt eos: iacobitas. quia
sub plantau̾ant isrłitas a finib
sius: Qui cũ uenissent in t̾ram
isrł: immisit dñs in eos leones.
et int̾ficiebant eos. & nunciatum
ẽ regi assyrioꝵ: qd̃ ꝑirent coloni
eiꝰ. quia ignorabant legitima d̾i
t̾re. & misit eis unũ de sac̾dotibꝰ
isrł. & legem moysi: inscͥptam lit¬
teris antiquiorib. & habitabat.
sac̾dos in bethel. & susceꝑunt cir¬
cumcisionẽ. ⁊ legitima dei isrł.
Nicħominꝰ tam̃ deos suos in excel¬
sis colebant. Unde: qñdoq hebre¬
os dicunt sibi ꝓpinquos: cũ be¬
ne erat hebreis. Cum uͦ male:
post annos nongentos: xluii: ab
regni fluxerant anni:ducenti
confugert in regnũ uida. Mul¬
ti: abscondert̃ sẽ in abditis. ⁊ la¬
tuert̾ in gentib cͥcũstantib.

Expanded text:
ioribus inter eos, qui venerant de regione Persida, quae dicta est Chuta, a quodam flumine. Graeci vero dixerunt eos Samaritas, qui et in Evangelio Samaritani dicuntur. Hebraei vocaverunt eos Jacobitas, quia supplantaverant Israelitas finibus suis. Qui cum venissent in terram Israel, immisit Dominus in eos leones, et interficiebant eos, et nuntiatum est regi Assyriorum, quod perirent coloni ejus, quia ignorabant legitima Dei Israel, et misit eis unum de sacerdotibus Israel, et legem Moysi inscriptam litteris antiquioribus. Et habitabat sacerdos in Bethel, et susceperunt circumcisionem, et legitima Dei Israel, nihilominus tamen deos suos in excelsis colebant. Unde quandoque Hebraeas dicunt sibi propinquos, cum bene erat Hebraeis; cum vero male, post annos nongentos et quadragiregni fluxerant anni ducenti confugerunt in regnum Juda, et multi absconderunt se in abditis, et latuerunt in gentibus circumstantib
Abbreviated transcription (Latin):
achar regis ida: regnauit osee
suꝑ isrł. ix annis. fecitq malũ corã
dño. s ñ sicut patres sui. ł radit᷑ enĩ
dedisse licentiã iscłitis: ut ascend̾ent
in ierłm ter in anno. Contͣ hunc as¬
cendit salmanasar: rex assyrioꝵ ẜ
factus ẽ oseẽ tͥbutariꝰ. Cũq dep̃hen¬
disset rex assyrioꝵ. qd̃ osee rebellare
nit̾etur ꝑ sua regẽ egipti: cui mu¬
nera miserat: obsedit eum. ⁊ uinctũ:
misit in carcetẽ in niniue.  obse¬
dit samariã tͥb annis. ⁊ cepit eam
stulit isrł in assrios. scił. septẽ tͥb
quȩ remanserant. ł posuit eos: iux¬
ta fluuiũ goran. ultra montes me¬
doium ⁊ ꝑsarum. In pͥma captiuitate
tͥum tͥbuũ: credit᷑ captiuatꝰ fuisse
tobias. ⁊ mansit in niniue. uł forte:
cũ rege osee ductus ẽ in niniue. Cuiͦ
hystoria ꝯsũmata ẽ sub manasse
filio etechiȩ. s nos eã tractabimꝰ
post finẽ libri regũ Porro: rex ass¬
rioꝵ de diu̾sis regionib adduxit

Expanded text:
Achaz regis Juda regnavit Osee super Israel novem annis. Fecitque malum eoram Domino, sed non sicut patres ejus . » Traditur enim dedisse licentiam Israelitis, ut ascenderent in Jerusalem ter in anno. « Contra hunc ascendit Salmanasar rex Assyriorum, et factus est ei Osee tributarius. Cumque deprehendisset rex Assyriorum quod Osee rebellare niteretur, per Susac regem Aegypti, cui munera miserat, obsedit eum, et vinctum misit in carcerem Ninive, et obsedit Samariam tribus annis, et cepit eam stulit Israel in Assyrios, » scilicet septem tribus quae remanserant, « et posuit eos juxta fluvium Gozan ultra montes Medorum et Persarum. » In prima captivitate trium tribuum creditur captivatus fuisse Tobias, et mansit in Ninive, vel forte cum rege Osee ductus est in Ninive, cujus historia consummata est sub Manasse filio Ezechiae. Sed nos tractabimus eam post finem libri Regum. Porro rex Assyriorum de diversis regionibus adduxit
Abbreviated transcription (Latin):
re: maledictio ẽ. s paries: bñdi¬
ctio ẽ. Maledicta ẽ .N. sterilis. et
ita: in puniendo: ñ ÷ oblitus mi¬
sereri d̾s. Qd̃ ⁊̃ in aliis maledie¬
tionib hominũ: notandũ ẽ:
adam quia in solo esu peccauit.
in labore sͥ q̃rendi eduliũ: pu

Expanded text:
re, maledictio est, sed paries, benedire, maledictio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus, quod etiam in aliis maledictionibus hominum notandum est. Adam, quia in solo esu peccavit, in laborem quaerendi sibi edulii pu
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ ei. Suꝑ pectus tuũ gra¬
dieris. Quia mentitus: punitus
ẽ in ore. Terram comedes om̃ib
dieb uitȩ tue immo: ab stulit ei
uocem. ⁊ posuit ei uenenũ in ore
Quia decepit: accepit hoc. Inimi¬
ettias ponã int̾ te: ⁊ mulierem.
hic innuit᷑. qd̾ eua penituit. Ip¬
sa conteret caput tuũ. qd̾ natu¬
ralit̾ seruat serpens. quasi sẽdem
uite. ⁊tu in sidiabis calcaneo
eiꝰ maxime. & ita: sicut naturale
odium ẽ int̾ equos ⁊ griphones:
lupos ⁊ canes: sic int̾ hominẽ ⁊
serpentẽ. Sicut enĩ uenenũ ser¬
pentis hominẽ: sic sputum ho¬
minis ieiuni: ꝑunit serpentem.
quia ad huc nudi erant: serpens
In uestitũ: insilit. In duob: muli
comedit. Quia suꝑbiuit: humi¬
liauit eam dñs. dicens. Sub uiri¬
potestate eris iuolata ⁊ ut̾ te uule¬
nerib affligat. Nunc quidẽ uiro
qͥa in fructu peccauit: in fructu
suo punita ẽ. Uñ dictũ estei.In
dolore paries. Qd̾ dictũ ẽ in dolo¬

Expanded text:
dictum est ei: Super pectus tuum gradictum est ei: Super pectus tuum gradieris. Quia mentitus est, punitus est in ore: unde: Terram comedes omnibus diebus vitae tuae, imo abstulit ei vocem, et posuit ei venenum in ore. Quia decepit, accepit hoc: Inimicitias ponam inter te et mulierem. Hinc innuitur quod Eva poenituit: Ipsa conteret caput tuum, quod naturaliter servat serpens, quasi sedem vitae. Et tu insidiaberis calcaneo illius maxime. Et sicut naturale odium est inter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis jejuni perimit serpentem. Et quia adhuc nudi erant, serpens et in vestitum insilit. In duobus peccacomedit. Quia superbivit, humiliavit eam dicens: Sub potestate viri eris violenta, ut etiam vulneribus te afflig quia in fructu peccavit, in fructu suo punita est. Unde dictum est ei: In dolore paries. Quod dictum est ei in dolo
Abbreviated transcription (Latin):
seria es. Qui ait. abscondi me quia
nudus eram. hec suꝑbi: stulta res¬
ponsio. quasi displic̾et nudus: qui
talis fit̾at factus. & ait dñs. Quis
hoc indicauit: nisi qd̾ de ligno co¬
medistis: Ille uͥ ñ huinulit̃ ꝯfitens
s pecẽm in mulierẽ retorquens
dedisti mͥ sociam: dedit mͥ de lig¬
no. ⁊ comedi. Et ad mulierẽ: ait.¬
Quare hoc fecisti : Nec ip̃a se exeu¬
sauit. s obliquauit pecẽm in
serpentẽ. ⁊acite u̾o: in auctore̾
serpentis. Serpens uͦ: ñ iunt̾ro¬
gatur. quia ꝑ se hoc ñ fec̾at. s
diabolus ꝑ eum. & maledicens
eis: incepit a serpente. ordin̾e
seruans. ⁊ ꝯgruum maledictio¬
num numerum. Serpens enĩ:
⁊ pͥus: ⁊ plus: peccauit quia¬
peccauit in trib. Mulier. post.
⁊ minꝰ eo. s plus uiro. quia in
duob. Homo: postremꝰ. ⁊ minꝰ.
quia in uno Serpens: inuidit.
mentitus ẽ. decepit. his tribus:¬
tres redaitȩ sunt maledictiones.
Quia inuidit hominis excellentiȩ:

Expanded text:
seria es. Qui ait: Abscondi me, quia nudus eram. Stulta responsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et ait Dominus. Quis hoc indicavit tibi, nisi quod de ligno comedisti? Ille vero non humiliter confitens, sed peccatum in uxorem retorquens, dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi. Et ad mulierem aiQuare hoc fecisti? Nec ipsa se accusavit, sed obliquavit peccatum in serpentem, tacite vero in Auctorem serpentis. Serpens vero non interrogatur, quia per se hoc non fecerat, sed diabolus per eum. Et maledicens eis, incepit a serpente, ordinem servans, et congruum maledictionum numerum. Serpens enim; et prius et plus peccavit, quia in tribus; mulier post, et minus eo, sed plus viro, quia in duobus; homo postremo, et minus, quia in uno. Serpens invidit, mentitus est, decepit. His tribus redditae sunt tres maledictiones. Quia invidit hominis excellentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Icomedes herbas t̾rȩ .4ͦi. etiã in
hoc: pareris iuñto. Terre aut̃
maledixit. qͥa de fructu t̾re tus¬
gressio facta ẽ. ⁊ ñ :aquis. Indeẽ:
t̃ra maledicta. nisi forte deagno
paschali. ꝓ p̃cepto legis: audiuit
gͦ delabore. In sudore uultꝰ tui:
uesceris pane tuo:donee in t̾ram
reu̾taris .i. doneo mortaris. qͥa
t̾ra es: ⁊ in t̃ram ibis Pulchre
dictũ ẽ. ibis.4iͣ. qui in eodẽ statu
stetisses: donec transires in mehꝰ.
si uelles: modo de miserta in mi¬
seriã ibis: more fluentis aquȩ.
Itunc adam plangens miseriam
post̾itatis: uocauit uxorem sirã

Expanded text:
Et comedes herbas terrae, quasi etiam in hoc par eris jumento. Terrae autem maledixit, quia de fructu terrae transgressio facta est, et non aquis. Inde estum de terra maledicta, nisi forte de agno paschali, pro praecepto legis. Addit ergo de labore: In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec in terram revertaris, id est donec moriaris, quia terra es, et in terram ibis. Pulchre dictum est, ibis, quia qui in eodem statu stetisses, donec transires in melius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis aquae. Et tunc Adam, plangens miseriam posteritatis suae, vocavit uxorem suam
Abbreviated transcription (Latin):
minis inuncta: statim ibi sentit
qd̃ pruriginẽ uoluptatis iam sen¬
ficum fuisse: arborem ꝓhibitã Et
audiert uocẽ dñi deambulantis.
ut ex ip̃o motͥuiꝰ: iã uidetur eos ar¬
guere: qͥa ñ stet̾ant in p̃cepto. Loque¬
batur aut̃ eis. ꝑ sub̾tam c̾aturam. q
abscondunt se a facie di: in medio

Expanded text:
minis inuncta statim ibi sentit minis inuncta statim ibi sentit quia pruriginem voluptatis jam ficum fuisse arborem prohibitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam videretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et absconderunt se a facie Dei in medio
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ ꝯcupiscentiã. ⁊ eiꝰ cognitionẽ.
Erant .ii. in eis. nat᷑ales motus ꝯcũpi¬
scentiȩ. s rep̃ssi: ⁊ clausi. ut in pueris:
di. Quos cũ pͥus in se et̃ ñ sensissent:
tunc exꝑti fc̃. ⁊ cognouert eos. & sicut
inobedientes fuert̃ suo suꝑiori: sic
.i. cont̃ rationẽ. ⁊ pͥmũ motũ ꝯcupi¬
scentie ꝯtrartũ rationi: sensert̃ in
genitalib. & sua mouu̾ ꝯtra se m̃bra
tum hoĩs stant: aut mouent᷑. Pu
quasi signũ inobedientiȩ parentũ: scͥp¬
tũ ẽ in porta. Ꝙ cognouert̃ se nudos.
.i. disconuenire pudenda .i. erubuert̃
uideri pudenda. ⁊̃ am̃ iosephꝰ tradit:
scientiã cognoscendi se nudos: ⁊ intel
buisse. q̃si hunc effectum naturalit̾
hñtis. dicens. Illa nanq plantatio:
causa acuminis erat: ⁊ intellectiis:¬
De maledictionib serpen¬
fecer̃t sibi ꝑiromata .i. succin¬
ctoria. qͣsi braccas breues. ut campe¬
stria. Nec sine causa: de foliis ficuũ.
quia de succo eoꝵ si terant᷑: caro ho¬

Expanded text:
cupiscentiam et cognitionem ejus. Erant enim in eis naturales motus concupiscentiae, sed repressi, et clausi, ut in pueris udi, quos cum prius in se esse non sensissent, tunc experti sunt, et cognoverunt eos. Et sicut inobedientes fuerunt suo superiori, sic id est rationem. Et primum motum concupiscentiae contrarium rationi senserunt in genitalibus, et sua contra se moveri tum hominis stant, aut moventur, puquasi signum inobedientiae parentum scriptum est in porta. Et cognoverunt se nudos, id est disconvenire pudenda, id est erubuerunt videri pudenda. Tamen Josephus tradit scientiam cognoscendi se nudos, et intelquasi hunc effectum naturaliter habentis, dicens: « Ista namque plantatio causa acuminis erat, et intellectusDe maledictionibus serpenfecerunt sibi perizomata , id est succinctoria, quasi bracas breves, ut campestria. Nec sine causa de foliis ficuum, quia de succo eorum si teratur, caro ho
Abbreviated transcription (Latin):
Uimułier pͥus qd̾ lignũ eẽt pul¬
chrum uisu .i. mundũ. ⁊ ex odore
uł tactu notans: qd ad uescendum
suaue: comedit. Deditq uiro. forte:
p̃monens u̾bis ꝑsicasibilib: quȩ tran¬
sit legis lagor: breuitatis causa. Qui
⁊ ei facilis acquieuit. Quta cũ cre¬
deret mulierẽ statim moriturã iux¬
ta u̾bum dñi: ⁊ uidisset non ẽẽ mor

Expanded text:
mulier prius, quod lignum esset pulchrum visu , id est mundum, et ex odore, vel tactu notans, quod ad vescendum suave, comedit, deditque viro suo, forte praemonens verbis persuasibilibus, quae transit legislator brevitatis causa. Qui, et ei facile acquievit, quia, cum crederet prius mulierem statim morituram, juxta verbum Domini, et vidisse
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ. in quib regnauit isrł.
uł de montib medorum et
ꝑsarum. ultra quos exulat
adhuc effraim.⁊ manasses.
& letata ẽ t̾ra de exilio hostiũ.
⁊ tuno: uonee exelusiuũ ẽ. Tune
eiũ t̾minata ẽ gła isrł. Ex he¬
breo habet᷑ hio sensus. donec
iungant᷑ colles et̾ni eeło.I est
sensus. Bñdictus sit ioseph. ubi¬
q more loquendi. sio enĩ solet
dici. dones ubi celum ⁊ terra
coennt. W hee om̃s bñdictiones:
fiant in capite ioseph ⁊⁊ in uer

Expanded text:
mariae, in quibus regnavit Israel, mariae, in quibus regnavit Israel, vel de montibus Medorum et Persarum, ultra quos exsulat adhuc Ephraim et Manasses, et laetata est terra de exsilio hostium, et tunc, donec, exclusivum est. Tunc enim terminata est gloria Israel. Et Hebraeo habetur hic sensus: Donec jungantur colles aeterni coelo. Et est sensus: Benedictus sit Joseph ubique, more loquendi. Sic enim solet dici, donec coelum et terra coeunt. Et haec omnes benedictiones fiant in capite Joseph, et in ver
Abbreviated transcription (Latin):
abyssi iacentis deorsum. bñdictioni¬
bus ubum ⁊ uulue. Ordõ ꝯuersus.
quia ꝓ ꝯeeptione ⁊ nutͥcatione ponit᷑.
Optat ei rorem cęli. fertilitatem t̃re
ub̃tatem lactis. fecunditatẽ pecorũ.
bñdictiones patͥs tui ꝯfortate sunt:
bñdictionib patrũ eiꝰ. donec ueni¬
ret desid̾ium collrũ et̾noꝵ. hio ad
litc̃am : nil est expositum. Forte: sic
intesligi pot̃. Legit᷑ in num̾is. In¬
clinati sunt scopłi arnon. uł gesti¬
erunt scopłi arnon. Q in psalmo.
Montes exultauert̃ sic̃ arietes.
s̃pectant. Alibi diciuit᷑: colles
tet᷑gon et̾ni. dicimꝰ gͦ iuxta ar¬
non: fuisse colles asꝑrimos. ⁊
diet st̃. quoꝵ aliqua pars incli¬
nata ẽ eoram isrł: ut facile tran¬
siret. ⁊ quasi applausit: eorum
aduentui. Q forte dimidia tri¬
bus manasse: cirea montes illos
sortem hũit. Iẽ sensus. Sic bene¬
dicetur ioseph: dones ꝑ collas
exultantes intret t̾ram ꝓnris¬
elusũtũ ẽ. foite ꝓpħauit de
monte effiam ⁊ monte sa¬

Expanded text:
centis deorsum, benedictionibus uberum et vulvae ordo conversus, quia pro conceptione et nutritione ponitur. Optat ei rorem coeli, fertilitatem terrae, ubertatem lactis, fecunditatem pecorum. Benedictiones patris tui confortatae sunt benedictionibus patrum ejus, donec veniret desiderium collium aeternorum. Hic ad litteram nihil est expositum. Forte sic intelligi potest: Legitur in Numeris: Inclinati sunt scopuli Arnon, vel gestierunt scopuli Arnon : et in Psal.: Montes exsultaverunt sicut arietes, spectant. Alibi dicuntur colles tetragoni aeterni. Dicimus ergo, juxta Arnon, fuisse colles asperrimos edicti sunt, quorum aliqua pars inclinata est coram Israel, ut facile transiret, et quasi applausit eorum adventu, et forte dimidia tribus Manasse circa montes illos sortem habuit. Et est sensus: Sic benedicetur Joseph, donec per colles exsultantes intret terram proForte prophetavit de monte Ephraim, et monte Sa
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ potentis iacob.i. deus qui ẽ po¬
tencia iacob soluit uincła quib li¬
gau̾ant eum fres. Pastor egressus
est lapis isrł. quia de eo ieroboam.
qui fortit᷑ rexit isrł .i. decẽ trib. uł
pastor totiꝰ familie patris in egipto.
ost ꝯmendarionẽ eiꝰ: bñdixit ei¬

Expanded text:
tis Jacob, id est Deus, qui est potentia Jacob, solvit vincula, quibus ligaverant eum fratres. Inde pastor egressus est lapis Israel, quia de eo Jeroboam, qui fortiter rexit Israel, id est decem tribus, vel pastor totius familiae patris in Aegypto. Post
Abbreviated transcription (Latin):
ouas partes in tribub. filie diseur¬
runt ꝑ murũ. hic notat quia io¬
seph transeunte ꝑ egiptum. muli¬
eres ascendebant nuros: ut uide¬
rent eiꝰ pulcͥtudinẽ. Easꝑauerunt
eũ. ⁊ iurgati sunt. Inuiderunt illi:

Expanded text:
duas partes in tribus. Filiae discurrerunt per murum . Hic notat quia Joseph transeunte per Aegyptum mulieres ascendebant muros, ut viderent ejus pulchritudinem. Exasperaverunt eum, et jurgati sunt, invideruntque illi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dimidia trib manasse: habebant
pecora multa nimis. & uidentes amor¬
ream. basan. ⁊ galaad. aptas pecoribus
alendis. rogauer̃t moysen: ut t̾ram hano
eis ꝯced̾et Estimans aut̃ moyses ob timo¬
rem pugnȩ.⁊ laboris. hoc eos quesisse:
malignos eos appellauit. eo qd̾ fr̾ibus in
erũpna consistñtib: ip̃i uellent delicia¬
ri. Ip̃i u̾o polliciti fc̃ qd̾ mulieres ⁊ par¬
uulos intutis locis ordinarent. Caulas
Ip̃i uͦ armati p̃ced̾ent frẽs suos: donec
introduc̾ent eos ad loca sua. Sub hac
itaq ꝯditione : t̾ram seon regis amorie¬
ertim. ⁊ og regis basan: susceꝑunt.
Porro filii machir. filii manasse: op

Expanded text:
t dimidia tribus Manasse habebant pecora multa nimis . Et videntes Amorrhaeam, Basan et Galaad aptas pecoribus alendis, rogaverunt Moysen, ut terram hanc eis contraderet. Aestimans autem Moyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellavit, eo quod, fratribus in aerumna consistentibus, ipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ipsi vero armati praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem conditione terram Sehon regis Amorrheorum, et Og regis Basan susceperunt. Porro filii Machir, filii Manasse, o
Abbreviated transcription (Latin):
quia in isto: ⁊ filiis eiꝰ remanente an¬
diuisi. Phalec genuit reu uł ragaui.
qui saruch. qui nachor. qui thare.
bram. nachor ⁊ aram. & ẽ ordo p̾po¬
sterus: Aram enĩ pͥmogenttꝰ. ab ram:
postremꝰ fuit. q forte ñ genuit eos:
cum ẽet huiꝰ temꝑis. s tunc cepit
gen̾are. ⁊ suis temꝑib eos genuit.

Expanded text:
 remanente lsi sunt. Phaleg genuit Reu, vel Regau, qui Sarug, qui Nachor, qui Thare. bram, Nachor, et Aran, et est ordo praeposterus. Aran enim primogenitus, et Abram ultimus fuit, et forte non genuit eos cum esset hujus temporis, sed tunc coepit generare, et suis temporibus, eos genuit,
Abbreviated transcription (Latin):
egiptios. et assyrios: ita. In dieb sa
rug. belus neniothides rex babi¬
lonis: quia fuit alt̾ belus rexgͥcie.
int᷑uit assirrã. s parum obtimit
in ea. Quo mortuo: filiꝰ eꝰ ninus.
totã obtinuit assiriã. & ciuiitatem
in qua erat caput regni: itinere
tͥum dierũ ampliauit. ⁊ a suo no¬
mine: eam ninuiẽ dixit. Inde ẽ:
qd̾ quedam historie dicunt regnũ
assirioꝵ cepisse ab antiguo belo.
Qd̾ uerũ ẽ: qͣntum ad initium: Alii ui¬
uicit cham. qui adhuc uiuebat. ⁊ reg¬
nabat in bracta. ⁊ dicebat᷑ zoroastes.
nis. scͥpsit. septẽ eneis: ⁊ septẽ lateri¬
libros eiꝰ combussit. Ab eo dem orta st̃
tiũ doloris. ymaginem patris fecit gͥ¬
fieri. cui tantã exhibebat reu̾entiã:
ut quiblib& reis qui ad eam ꝯfug̾ent:
parc̾et. ꝓ inde homines de regno eiꝰ:
diuinos honores ymaguri eiꝰ ceꝑunt
impend̾e. Huiꝰ exemplo: płim caris
sius mortius ymagines dedicauert
Et sicut ab ydolo beli. cet̾a tͣxerunt

Expanded text:
egyptios et Assyrios ita: In diebus rug Belus Nerothides rex Babylonis, quia fuit alter Belus rex Graeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Assyriorum coepisse ab antiquo Belo: quod verum est quantum ad initium. Alii divicit Cham, qui adhuc vivebat, et regnabat in Bractia,  al. nis, septem aencis et septem laterilibros ejus combussit. Ab eisdem orta sunttium doloris, imaginem patris sibi fecit, cui tantam exhibebat reverentiam, ut quibuslibet reis qui ad eam confugissent parceret. Proinde homines de regno ejus divinos honores imagini ejus coeperunt impendere; hujus exemplo plurimi claris suis mortuis imagines dedicarunt, et sicut ab idolo Beli caetera traxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
annos. ccxe. duos. Totannos dicit
iosephus: usq ad natiuitatẽ thare.
s usq ad natiuitatẽ abrahȩ: exten¬
dit᷑ hec etas P orro aram: genuit
⁊ melcham. & mortuus ẽ ante pa¬
trem suũ in hur chaldeoꝵ. Ꝙ est
nom̃ ciuitatis hur: sed̾m iosephũ.
ubi ⁊ hactenꝰ sepult᷑a eiꝰ ostendit᷑ he¬
brei hur ignẽ dicunt. Inde fabulant᷑.
qd̾ chalder in ignem ꝑ quẽ trahicie¬
bant paruulos suos: ꝓ iecerunt abram
⁊ aram. qͥa nolebant ignem adorare.
⁊ aram ibi expirauit᷑. abram dei au¬
rias quȩ fiebant ei ut ignem cole¬
ret: statuit ꝑ egͥnari. & dedit na¬
chor: melchan uxorem. ab rabȩ uͦ:
saray. qui ⁊ loth fre̾m uxoris: in
irẽtꝰ in t̾ram chanaam. ueneruntq
quia .a. cũ aspir̾onẽ utrobiq habe¬
at: in g̾cum u̾tere ñ potuerunt. ch u¬
ꝓ utraq aspir̾one posuert̃. uñ ⁊ fi¬
liũ noe haham:. dixerunt cham. Iñ
ẽ: qd̾ uarie legit᷑ horheb. uł choreb.
rahahb. uł rachab. Mesopotamta uͦ

Expanded text:
os. Et tot annos dicit Josephus, usque ad nativitatem Thare, sed usque ad nativitatem Abrae extenditur haec aetas. Porro Aran genuit t Melcham, et mortuus est ante patrem suum in Hur Chaldaeorum. Et est nomen civitatis Hur, secundum Josephum, ubi et hactenus sepultura ejus ostenditur. Hebraei Hur ignem dicunt, inde fabulantur, quod Chaldaei in ignem, per quem trajiciebant parvulos projecerant Abram, et Aran, quia nolebant ignem adorare, et Aran ibi exspirante, Abram Dei aurias quae fiebant ei, ut ignem coleret, statuit peregrinari, et dedit Nachor Melcham uxorem. Abrae vero Sarai, qui et Lot fratrem uxoris in irent in terram Chanaan, venerunt usquia cum h aspirationem utrobique habeat, in Graecum vertere non potuerunt, ch pro utraque aspiratione posuerunt. Unde et filium Noe Habam dixerunt Cham. Inde est quod varie legitur Oreb, vel Choreb, Raab, vel Rachab. Mesopotamia vero
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dictum ẽ supͣ. qͥngñtesimo anno nbe
undasse diluuiũ. s̾ post diluuiũ: cen¬
tenarꝰ erat sem. ⁊ bienno post: centũ
⁊ duoꝵ annoꝵ. S mos ẽ sacre scͥpturȩ
sepe linites numĩoꝵ ponere. Paucis an¬
cuit scͥptura uł noe cũ genuit eum:
anni deerant: ad sexcentos cũ inun¬
uauit diluuiũ. uł ita legatur litt̾a.
Sem .c. annoꝵ erat post diluuiũ ⁊
erat biennio post diluuiũ. qñ genuit
sem: filiꝰ arphaxat natus ẽ post annos:

Expanded text:
od dictum est supra, quingentesimo anno Noe undasse diluvium. Ergo post diluvium centenarius erat Sem, et biennio post, centum et duorum annorum. Sed mos est sacrae Scripturae, saepe limites numerorum ponere, paucis ancuit Scriptura, vel Noe, cum genuit eum,  deerant ad sexcentos cum inundavit diluvium: vel ita legatur littera. Sem centum annorum erat post diluvium, et erat biennio post diluvium, quando genuit Sem filius Arph
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾ tñ dicit. merito q̃ueri: utrũ ab
heber: dicti sint hebrei: uł ab abrahã: qͣi
abrahei. Heber genuit phalee.⁊ gec¬
tan. phalec hebraice: diuisio: satine.
eo qd̾ in dieb eiꝰ ꝓ diuisione linguaꝵ
diuise sunt gentes ⁊ diuisio t̃rarum

Expanded text:
Augustinus dicit: « Merito quaeritur utrum ab Heber dicti sunt Hebraei, vel ab Abraham quasi Abrahaei. Heber genuit Phaleg, et Jectan. Phaleg Hebraice divisio, eo quod in diebus ejus, pro divisione linguarum, divisae sunt gentes, et divisio
Abbreviated transcription (Latin):
ec p̃tereundũ puto qd̾ moyses
dicit regina filiũ chus: duos
habuisse filios. saba: ⁊ daͣdan. Iose¬
phus uͦ dicit: saba: ⁊ iudam. quoꝵ
iudas: egyptiacam. gentẽ hesꝑiorũ
inhabttans: udeis cognom̃ suum

Expanded text:
ec praetereundum puto quod Moyses dicit Regma, filium Chus, duos habuisse filios Saba, et Dodam. Josephus dicit Saba, et Judam, quorum Judas Aegyptiacam gentem Hesperiorum inhabitans, Judaeis cognomen suum
Abbreviated transcription (Latin):
expulit ui de t̾ra illa: ⁊ turre. quȩ
eiꝰ erat iure hereditario: uł non est
intelligendũ de assur : filio sem. qui
inuenit purpurã. ⁊ unguenta cri¬
syria dicta ẽ. s assur .i. regnũ assy¬
rioꝵ: inde egressum est.⁊ deseninaar¬

Expanded text:
lla, et turre, quae ejus erat jure haereditario. Vel intelligendum non est Assur filius Sem, qui invenit purpuram, et unguenta crisyria dicta est, sed Assur, id est regnum Assyriorum, inde egressum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erat rex edon. & aufugeret. s ho¬
stes repulerunt eũ in urbem. ꝙ neces¬
sitate ꝯpulsus: filiũ qui regnaturus
erat ꝓ eo coram hostib supͣ murũ
obtulit holocaustũ. ut deus eũ lib̾a¬
ret. Reges aut̃ uidentes hoc factum
necessitatis: ex humana cõpassione
recessert̃ ab eo sy rediit iosaphat in
anani: culpabat eũ qd̾ homini ydo

Expanded text:
ubi erat rex Edom, et aufugeret. Sed houbi erat rex Edom, et aufugeret. Sed hostes repulerunt eum in urbem; et necessitate compulsus, filium qui regnaturus erat pro eo, coram hostibus supra murum obtulit holocaustum, ut Deus eum liberaret. Reges autem videntes hoc factum necessitatis, ex humana compassione recesserunt ab eo. Et rediit Josaphat in Anani,
Abbreviated transcription (Latin):
moab in manꝰ ur̃as. Urbes electas
ꝑcuuetis. ligna fructifera succidẽ¬
tis. fontes obturabitis. Agros egre¬
gios oꝑietis lapidib. Factum est
mane in hora sacͥficii: irruerunt
aquȩ ꝑ alueũ torrentis. Pluerat
enĩ uehement̃ trib dieb ut ait io¬
sephus: in sup̃mis partib ydumte:
Porro: moabite stabant in t̾minis
t̃rȩ sue. ut ꝓhib̾ent hostes ab in¬
g̾ssu. Qui cũ mane uidissent ex
adu̾so aquas turbidas torrentis
sole reꝑcussas: suspicati sunt in¬
fectas sanguine. ꝙ dix̾unt. Sur¬
gamꝰ ad p̃dam. Mutuo cesi sunt
hostes. Dumq irruerent p̃cipites ꝑ¬
cussit eos isrł. & fugerunt. Et de po¬
pulatus ẽ isrł moab. ꝙ fecit illa qͣ¬
tuor quȩ p̃dix̾at helyseus. ꝙ cireun¬
dederunt ciuitatẽ ubi erat sedes
regni. quȩ a fundibulariis ex mag¬
na parte ꝑcussa ẽ. sẜ desꝑans rex
moab tulit secũ ducentõs electos.
ut irrumꝑet ꝑ partem exercitꝰ¬

Expanded text:
Moab in manus vestras, urbes electas Moab in manus vestras, urbes electas percutietis, ligna fructifera succidetis, fontes obturabitis, agros egregios operietis lapidibus. Factum est mane in hora sacrificii irruerunt aquae per alveum torrentis. » Pluerat enim vehementer tribus diebus, ut ait Josephus, in supremis partibus Idumaeae. Porro Moabitae stabant in terminis terrae suae, ut prohiberent hostes ab ingressu. Qui cum mane vidissent ex adverso aquas turbidas torrentis sole repercussas, suspicati sunt infectas sanguine, et dixerunt: « Surgamus ad praedam; mutuo caesi sunt hostes. Et dum irruerent praecipites, percussit eos Israel, et fugerunt. et depopulatus est Israel Moab, et fecit illa quatuor, quae praedixerat Elisaeus; et circumdederunt civitatem, ubi erat sedes regni, quae a fundibulariis ex magna parte percussa est. Et desperans rex Moab tulit secum septingentos electos, ut irrumperet per partem exercit
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũptñ. a cultu uituloꝵ ieroboã.
ñ recessit. Quẽ redargueret micheas
occisus est ab eo. p̃cipicio: ut dicit epi¬
pbaniꝰ ep̃c salaminȩ cypri. & sepultꝰ
est in morasthi solus. uxta sepult᷑am
senachim̃. alius fuit post: micheas:
pͥorro: rex moab soluebat regi isrł
tributum. agnos .c. milia. et totidem
arietes cũ uellerib sins. S mortuo
achab recessit atribito ¶mobrem.
ioram rex isił ascendit contͣ eum in
pͤsium. & hũit secũ iosaphat regem
iuda. s et iosaphat duxit secum
regẽ edon Cũq iuissent ꝑ desertũ
y dumes u iii dieb ñ erat eis aqua.
fundebat aquã suꝑ manus helye.
ꝙ steterunt tres reges ante helyseũ.
respiciam te. ꝙ ait. adducite mͥ psal¬
tem. Cũq caneret psaltes: ꝑ armony
ueo torrentis huiꝰ exsiccato: fossas. ⁊̃
fossas. ut habundantiã suꝑuenien¬
tis aque retinere possit. dabit enĩ
dñs uobis aquã sine uento ⁊ pluurã
in habundantiã. In suꝑ tradet dñs

Expanded text:
verumtamen a cultu vitulorum Jeroboam non recessit. Quem cum redargueret Michaeas, occisus est ab eo praecipitio, ut dicit Epiphanius episcopus Salaminae Cypri. Et sepultus est in Morasthi, solus juxta supulturam Senachim. Alius fuit post Michaeas ophetarum. Porro rex Moab solvebat regi Israel tributum agnos centum millia, et totidem arietes cum velleribus suis; sed mortuo Achab, recessit a tributo. Quamobrem Joram rex Israel ascendit contra eum in praelium, et habuit secum Josaphat regem Juda, sed et Josaphat duxit secum regem Edom. Cumque ivissent per desertum Idumaeae septem diebus non erat eis aqua. fundebat aquam super manus Eliae. Et steterunt tres reges ante Elisaeum. respiciam te. Et ait: « Adducite mihi psaltem. Cumque caneret Psaltes, facta esteo torrentis foveas, » ut abundantiam supervenientis aquae retinere possint. Dabit enim Dominus vobis aquam sine vento, et pluviam in abundantia. « Insuper tradet Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Sexcentesimo uo anno: mulieres in ue¬
ortuo adam: seth sepaint cogna¬
tionẽ suã: a cognatione cham. qui
redierat: ad natale solum.Nam ⁊ pat᷑
uiuens ꝓhibuerat: ue misc̾entur. ꝙ
habitauit seth: in quodã monte ꝓri¬
mo ꝑahiso. Chain¬
tauit in campo:ubi
gentesimo
anno sche eyhadis: m arserunt ho¬
mines in alt̾ntrum eoeuntes. Sepgn¬
respondebat: imimna nitas ani¬
stirpe: fuit enachym. Cuꝰ filii habeꝰ¬
tauerunt in ebron. De quib otus ẽ
golyas. ⁊ quidã alii. Iratus itaq ꝑ
qd̾ solet face̾ homo. penitens: opis
sui. delet enĩ quod fec̾at. ⁊ ẽ sensus
delebo hominẽ quẽ fecetam. Non

Expanded text:
Sexcentesimo vero anno mulieres in veortuo Adam, Seth separavit cognationem suam a cognatione Cain, quae redierat ad natale solum. Nam et pater vivens prohibuerat ne commiscerentur, et habitavit Seth in quodam monte proximo paradiso. Caintavit in campo, gentesimo anno secundae chiliadis exarserunt homines in alterutrum coeuntes. Septini corporum respondebat immanitas anistirpe fuit Enachin, cujus filii habitaverunt in Hebron, de quibus ortus est Golias, et quidam alii. Iratusque Deus Faciam quod solet facere homo poenitens operis sui, delet enim quod fecerat. Et est sensus, delebo hominem quem feceram. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ inciꝑet archa fieri. ut dicit iero¬
nimꝰ. que facta legitur centũ anins.
uł scd̃mi strabum: eo annodixit: quo
cepit archa fieri. S quia in masicta
ꝑ seic̾auerunt: ante p̃fixum t̾minũ¬

Expanded text:
m inciperet fieri arca, ut dicit Hieronymus, quae facta legitur centum annis. Vel secundum Strabum ab eo anno dixit, quo coepit arca fieri, sed quia in malitia perseveraverunt ante praefixum tempu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit illtminare noctẽ. Ne nox si ne
lumine nimis ẽẽt indecora. Iut opan¬
tes in nocte sic̃ nautȩ ⁊uiatores: solatiũ
lumpnis hr̃ent. Sunt ⁊̃ quedã auicłe q̃
lucẽ solis ferre ñ possunt. ¶ Maxime in¬
⁊ fere nocte pascunt᷑s Nec desertis e¬
tenuẽ ⁊ insufficientẽ lucẽ modieꝰ um¬
habebat. ⁊ forte: ñ nͥ suꝑio pulsus uen

Expanded text:
voluit illuminare noctem, ne nox sine lumine nimis esset indecora, ut operantes in nocte, ut nautae, et viatores solatium luminis haberent. Sunt etiam quaedam aviculae, quae lucem solis ferre non possunt, et fere nocte pascuntur. Nec supetenuem et insufficientem lucem habe
Abbreviated transcription (Latin):
tura: p̃sentis sunt temꝑis. quartũm
uero .s. bñdictio: futuri est. & id̾o: in bñ¬
dictionib sac̾dotũ nr̃oꝵ. solet dici. b ũ
enũ: quẽ putat eẽ suũ. ⁊ ẽ ordinatus
Uix sermonẽ impleu̾at pat̾. ⁊ egresso
iacob: uenit esau. cibos inferens. patͥ.¬
⁊ petens ab eo bñdictionẽ. Expauit ysa¬
ac uehement̾. ⁊ in hac extasi: uidit in
fraudis intellexit. ⁊ id̾o ñ irascens. s
ꝯfirmans qd fecerat: ait. Frat̃ tuus ue¬
nit fraudulent̃. ⁊ accepit bñdictionẽ
tuã. ⁊ erit bñdictus. Cui esau. Iuste
uocatꝰ est iacob. En alt̾a uice: me sup¬
plantauit .i. bis decepit. pͥus: pͥmoge¬
nita. sed̾o: bñdictionẽ subripuit. Cũq
⁊ ip̃e a patre bñdici postularet: ⁊ pa¬
tri hesitanti. in quo ei benedic̾et. uehe¬
ment̾ instaret. motus ysaacrait. In pi¬
guedine t̾re. ⁊ in uore celi desiꝑ: erit bñ¬
netio tria. & ita fute. Idumea eñi: pascu¬
alis ẽ. a ad didit de post̾is eiꝰ. ꝓpħans. ui¬

Expanded text:
tura, praesentis sunt temporis. Quartum vero, scilicet benedictio, futuri est, et ideo in benedictionibus sacerdotum nostrum solet dici. Benedenum, quem putat esse suum, et est ordinatus. Vix sermonem impleverat pater, et egresso Jacob, venit Esau, cibos inferens patri, petens ab eo benedictionem. Expavit Isaac vehementer; et in hac extasi vidit in fraudis intellexit. Et ideo non irascens, sed confirmans quod fecerat ait: Frater tuus venit fraudulenter, et accepit benedictionem tuam, et erit benedictus. Cui Esau: Juste vocatus est Jacob. En altera vice me supplantavit, id est bis decepit, prius primogenita, secundo benedictionem subripiens. Cumque et ipse a patre benedictionem postulasset, et patri haesitanti in quo ei benediceret, vehementer instaret, motus Isaac, ait: In pinguedine terrae, et rore coeli desuper, erit benedictio tua; et ita fuit. Idumaea enim pascualis est. Et addidit de posteris ejus prophetans: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
osculatꝰ est filiũ. ⁊ bñdixit ei dicens. Det
⁊ deus de rore celi. ⁊ de pinguebine t̾rȩ
habundantiã. frum̃ti. uini. ⁊ olei. his
łbus solet om̃ĩs t̾re fertilitas intelligi
pulmenta. & addidit. seruant tͥ ppłi.

Expanded text:
osculatus est filium, et benedixit ei dicens: Det osculatus est filium, et benedixit ei dicens: Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam frumenti, vini, et olei. His tribus solet omnis terrae fertilitas intelligi: pulmenta. Et addidit: Se
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ationi: tam̃ melius silere decretit:
ad esau. fac mͥ cibos de uenatione. et
comedam. et benedicat tͥ auima mea
anteqͣm moriar. Egresso aut̃ esau ad
uenandũ: dixit rebecca ad iacob. Sic ⁊
sic audiui patr̃ẽ tuũ loquentẽ cũ esau
fr̃e tuo. affergͦ mͥ cito duo hedos opti¬
mos. ut faciã pat̾ tuo escas: quib liben¬
ter uescit᷑. ut bñdicat tͥ: ꝓ esau. abiit
ille. ⁊ attulit. deditq matiz. Quȩ cũ pa¬
rasset cibos: iuduit tacob uestib esau
ualde bonis: quib utebant᷑ pͥmogen¬
ti ut diximꝰ. Timebat uͦ iacob ue depre¬
hensus a patre: susciꝑet maledictionẽ
ꝓ bñdictione. Porro  mat̃ pellicusas
hedoꝵ manib ⁊ collo eiꝰ circũdedit: ut
similitudinẽ pilosi fr̃is expͥm̾et. In aliis
eñi qͣm suillimi erant: tanꝗͣ gemelli.
Acceptosq cibos racob intulit patri di¬
cens. Ego sũ esau. comede de uenatione
mea: ut bñdicat mͥ auuna tua. Cui:
ysaac. accede ad me: ut tang̃a te. ⁊ ꝓbem

Expanded text:
gnationi; tamen melius silere decrevit. ad Esau: Fac mihi cibos de venatione tua, ut comedam, et benedicat tibi anima mea antequam moriar . Egresso Esau ad venandum dixit Rebecca ad Jacob: Sic, et sic audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo. Affer ergo mihi cito duos hoedos optimos, ut faciam patri tuo escas quibus libenter vescitur, ut benedicat tibi pro Esau. Abiit ille et attulit, deditque matri. Quae cum parasset cibos, induit Jacob vestibus Esau valde bonis, quibus utebantur primogeniti, ut diximus. Timebat vero Jacob ne deprehensus a patre, susciperet maledictionem pro benedictione. Porro mater pelliculas hoedorum manibus, et collo ejus circumdedit, ut similitudinem pilosi fratris exprimerent. In aliis enim quam simillimi erant, tanquam gemelli. Acceptosque cibos Jacob intulit patri, dicens: Ego sum Esau, comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Cui Isaac: Accede ad me, ut tangam te, et prob
Abbreviated transcription (Latin):
derat gͦ esau iacob. & dixit in corde
suo. uenient dies luctus .i. mortis
patris mei: ut occidã iacob. Nunciata
sunt hȩc rebeccȩ. Codem spũ sciuit re¬
becca cogitationes esau: quo intimau̾at
iacob fraudare fit̃m. Sxcusatur gͥ ia¬
cob de mendatio in patre. ⁊ dolo in fra¬
trem: ꝑ iussionẽ mat̾s. Mat̾ u̾o: ꝑ fa¬
miliare ꝯsiliũ sp̃c sc̃i. Quȩ attrad iacob.
fuge ad laban: firẽm meũ. ⁊ esto ibi: do

Expanded text:
derat ergo Esau Jacob, et dixit in corde suo: Venient dies luctus, id est mortis patris mei, et occidam Jacob. Nuntiata sunt haec Rebeccae . Eodem spiritu sciebat Rebecca cogitationes Esau, quo intimaverat Jacob fraudare fratrem. Excusatur ergo Jacob de mendacio in patrem, et dolo in fratrem, per jussionem matris; mater vero, per familiare consilium Spiritus sancti. Quae ait ad Jacob: Fuge ab Laban
Abbreviated transcription (Latin):
in agrũ naboth ierraelitę. Ꝙ ait
pax: Adhuc uigent fornicationes
ens ioram : ait ad nepotẽ suũ.
Insidiȩ sunt hic ahariã. Tunc
hieu ꝑcussit ioram int̾ scapulas.
& egressa ẽ sagitta ꝑ cor eiꝰ. ꝙ cor¬
ruit mortuuis. Et ait hieu ad du¬
cem t̃cie partis militũ ꝓhice eũ
in agro naboth. Mement̾o: qm̃
ego ⁊ tu sequebam᷑ achab patrẽ
am: qd̾ redderet ei in agro naboth.
ꝓ sanguine nabotb: ⁊ ꝓ sangitine
filioꝵ eiꝰ. Tam̃ sup̃ de filiis na¬
botħ nulla facta ẽ mentio .S qd̾
ibi tacitũ ẽ hic suppletur. Forte:
canes linxerunt sanguinẽ ioram:
iuxta u̾bum hele. Linxerant.n.
sanguinẽ achab cum linxerunt
sanguinẽ filii eiꝰ. ahͣariam u̾o
fugientẽ inseciit᷑ ẽ hieu. ⁊ uul¬
nerauit eũ in ascensu gaber.

Expanded text:
in agrum Naboth Jezrahelitae. Et ait pax? adhuc vigent fornicationes ens Joram ait ad nepotem suum: « Insidiae sunt hic, Ochozia. » Tunc percussit Jehu Joram inter scapulas, et egressa est sagitta per cor ejus, et corruit mortuus. Et ait Jehu ad ducem tertiae partis militum: Projice eum in agrum Naboth. Memento quoniam ego, et tu sequebamur Achab patrem am, quod redderet in agro Naboth pro sanguine Naboth, et pro sanguine filiorum ejus. » Tamen supra de filiis Naboth nulla facta est mentio, sed quod ibi tacitum est, hic suppletur. Forte canes linxerunt sanguinem Joram juxta verbum Eliae. Linxerunt enim sanguinem Achab cum linxerunt sanguinem filii ejus: Ochoziam vero fugientem insecutus est Jehu, et vulneravit eum in ascensu Gaber.
Abbreviated transcription (Latin):
conregnau̾at ei iosaphat rex iuda:
regnauit ioram filiꝰ iosaphat in ihe¬
rłm .uiiͦi. annis. Qui ad ꝯsiliũ uxoris
fecit malũ corã dño. secitus deos
alienos. tam̃ dñs ñ disꝑdidit iudam.
ꝓpt̾ dauid seruũ suũ: Tunc recessit
edon: ne eẽt sub uida. Nam ⁊ regẽ
suũ tͥbutariũ occid̾unt ydumei. no¬
uum creantes: qui ñ ten̾etur tri¬
rosolimitas ⁊̃ ydolatrare: tulit
correctoriam: cũ cõminatione pene
Impleta ẽ aut̃ cõminatio in hune
modũ. Arabes irruentes in iu¬
dam: uastauerunt ꝓuinciã.⁊ do¬
mos regias. & uxores regis ab du¬
xerunt. filiosq occider̃t : pret̃
ochoriam. ꝙ ipse tandẽ croni¬
cam incidit egritudinẽ. int̃na
corruptione uiscera effundens.
ut cotidie quasi se pereuntem
uideret. & mortuus ẽ. ⁊ sepultus
inciuitate dauid. Non tam̃ ut ait
iosephus: in sepulchro patrũ su¬
orum. s pͥuatum tumulum sine
regalib exequiis tradid̾unt ei.ꝙ
regnauit ochorias: uł atarias uł¬

Expanded text:
conregnaverat ei Josaphat rex Juda, regnavit Joram filius Josaphat in Jerusalem octo annis . Qui ad consilium uxoris fecit malum coram Domino, secutus deos alienos. Tamen Dominus non disperdidit Judam propter David servum suum. Tunc recessit Edom ne esset sub Juda. Nam et regem suum tributarium occiderunt Idumaei, novum creantes, qui non teneretur trirosolymitas etiam idololatrare, tulit stolam correctoriam cum comminatione poenae. Impleta est autem comminatio in hunc modum: Arabes irruentes in Judam, vastaverunt provinciam, et domos regias, et uxorem regis abduxerunt, filiosque occiderunt, praeter Ochoziam: et ipse tandem chronicam incidit aegritudinem, interna corruptione viscera effundens, ut quotidie quasi se pereuntem videret; et mortuus est, et sepultus est in civitate David. Non tamen, ut ait Josephus, in sepulcro patrum suorum, sed privatum tumulum, sine regalibus exsequiis, tradiderunt ei Et regnavit Ochozias, vel Azarias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuus ẽ ibi. qͣ tulerunt eũ
in ierłm. ⁊ sepultꝰ ẽ in eiuitate
dauid Post hec: intrauit hieu in
ierrael. Porro: ietabel erat in
turre.⁊ depinxit oculos suos sti¬
bio. ⁊ ornauit caput suũ. ut pul¬
chrior uenientib appareret. et
tuũ: sicut zanri. et eadem pena
puniendus es. Tunc dixit hieu
duob eunucħis qui cireunista¬
bant eã. p̃cipitatẽ eã. Q p̃ccpita¬
uerunt. & conculcauerunt eam¬
hieu ad mensam: ait seruis suis.
Ite. & sepelite maledactam illam:
quia filia regis ẽ. Cũq uenissent
ad eam: ñ inuenerunt nisi cal¬
uariam .i. supp̃mam cellam cere¬
bri. ⁊ pedes. ⁊ sumitates manu¬
um. Quo audito: ait hieu. Ser

Expanded text:
ulerunt eum in Jerusalem, et sepultus et in civitate David. Post haec intravit Jehu in Jezrahel. Porro Jezabel erat in arce turris, et depinxit oculos suos stibio, et ornavit caput suum, ut pulchrior venientibus appareret, et tuum sicut Zambri, et eadem poena puniendus es. Tunc dixit Jehu duobus eunuchis, qui circumstabant eam: « Praecipitate eam. » Et praecipitaverunt eret ad mensam, ait servis suis: Ite, et sepelite maledictam illam, quia filia regis est. Cumque venissent ad eam, non invenerunt, nisi calvariam, » id est supremam cellulam cerebri, « et pedes, et summitates manuum. Quo audito ait Jehu: Ser