comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑet uidere petrum quia primus erat
inter apłos. cui delegauerat saluatorcu¬
ram eccłarum. Non utiq ut aliquid ab
eo disceret quia iam ab auctore didice¬
rat. a quo & ipse petrus fuerat instruc¬
tus. sed ꝓpter affectum apłatus. Et ut sci¬
ret petrus hanc illi datam licentiam ꝗͣ
ce ipse acceꝑat. Ueniens ergo ad eum hos¬
picio receptus est & apud eum mansit
dies quindecim quasi unanimus coapłs.
Hec ideo manifestat ut ostendat concordi¬
am secum apłis habuisse. Nec in aliquo
dissensisse. sicut susurrabant de eo ꝑsen¬
do apłi ut eum apud eccłas gentium de¬
formarent. &e sua mala simplicioribus
insererent dicentes. ea conuenire cum doc¬
trina apłorum maiorum. Iterum reuer¬
sus sum damascum alium autem apłoꝵ
iudi neminem. nisi iacobum frẽm dñi
Iacobum uidit ierosolimam quia illic erat
fuerat incredulus. Sicut dicit eugłista
Q uia nec fr̃s eius inquit adhuc credebant

Expanded text:
cuperet videre Petrum; quia primus erat cuperet videre Petrum; quia primus erat inter apostolos, cui delegaverat Salvator curam Ecclesiarum: non utique ut aliquid ab eo disceret; quia jam ab auctore didicerat, a quo et ipse Petrus fuerat instructus: sed propter affectum apostolatus, et ut sciret Petrus hanc illi datam licentiam, quam et ipse acceperat. Veniens ergo ad eum, hospitio receptus est, et apud eum mansit dies quindecim, quasi unanimus coapostolus. Haec ideo manifestat, ut ostendat concordiam se cum apostolis habuisse, nec in aliquo dissensisse, sicut susurrabant de eo pseudoapostoli; ut eum apud Ecclesias gentium deformarent, et sua mala simplicioribus insererent, dicentes ea convenire cum doctrina apostolorum majorum. Iterum reversus sum Damascum, alium autem ex apostolis vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Jacobum vidit Hierosolymae; quia illic erat ipse prius fuerat incredulus, sicut dicit Evangelista: Quia nec fratres ejus, inquit, adhuc credebant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ mali. Neq ueni ierosolimã ad p̃decessores meoᷤ
apłos. s abii in arabiã. & tt̃m reg̾ssus sum da¬
mascum. Non fuisse dic̃ necessitatem electũ
se ado pergendi ad p̃decessores suos apostolos
ut aliquid forte disceret ab eis. quia deus
ei reuelauit ꝑ filium suum quomodo do¬
ceret. Hoc idco loquitur ut ostendat nõ
aliud tenendum ẽẽ quam quod docet
nec hominibus credi sed deo a quo se
didicisse testatur. ac ꝑhoc eos qui illos
in legem induxerant eẽ falsos doctores
quia non adeo traditum erat quod doce¬
bant. Adamasco ergo in arabiam ꝓfec¬
tus est ad predicandum. ubi nullus
erat apłorum. ut ipse illic fundaret
eccłas. ne subrepentib pseudo apłis ui
daismus seminaretur. Et inde iterum
regressus est damascum. ut uisitaret
quib rudis predicauerat euglium gr̃ȩ
dci. Deide post annos tres ascendi ie¬
rosolimam uidere petrum & remansi a¬
pud illum dieb xu. Dignum fuit ut

Expanded text:
esse mali. Neque veni Hierosolymam ad praecessores meos esse mali. Neque veni Hierosolymam ad praecessores meos apostolos, sed abii in Arabiam, et iterun regressus sum Damascum. Non fuisse dicit necessitate electum se a Deo pergendi ad praecessores suos apostolos, ut aliquid forte disceret ab eis; quia Deus ei revelavit per Filium suum quomodo doceret. Hoc ideo loquitur, ut ostendat non aliud tenendum esse, quam quod docet: nec hominibus credi, sed Deo, a quo se didicisse testatur; ac per hoc eos, qui illos in Legem induxerant, esse doctores falsos; quia non a Deo traditum erat, quod docebant. A Damasco ergo in Arabiam profectus est, ad praedicandum, ubi nullus erat apostolorum; ut ipse illic fundaret Ecclesias ne subrepentibus pseudoapostolis, Judaismus seminaretur. Et inde iterum regressus est Damascum, ut visitaret quibus rudis praedicaverat Evangelium gratiae Dei. Deinde post annos tres ascendi Hierosolymam videre Petrum, et mansi apud eum dies quindecim. Dignum fuit ut
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am. sciens iam idoneum hunc eẽ ad
predicandum eugłium filii eius gentib.
quia si in re minima tam uelox & fidꝰ
erat audacia conscientiȩ non adulatio¬
ne cuiusquam quantomagis inpredi¬
cando dono dei futurus eẽt constantior
spe promissi premii. Prescientia ergo
dei segregatus ẽ de itero matris suȩ idẽ
antequam nasceretur uel statim natum
scͥit ds̃ futurum bonum. sicut dicit ad
ieremiam ꝓpħam. Priusquam te forma¬
rem inutero noui te ce cetera. Ita ce apłi
paulum sciens quid eẽt futurus p̃uenit
eum ut antequam conuerteretur uoca¬
ret eum quia erat necessaruis. Deniq
statim suscepit dispensationem domi dĩ
omii postposita cira carnali. Nec enum
consilium cuiusquam petuit aut ad aliq̃
retulit quid ẽẽt acturus. sed protinus
predicauit xp̃m quia hic est filius dĩ
am sicut futuri mali frequenter ante
sunt boni. ita ce solent futuri bomi priꝰ

Expanded text:
suam, sciens jam idoneum hunc esse ad suam, sciens jam idoneum hunc esse ad praedicandum Evangelium Filii ejus in gentibus; quia si in re minima tam velox et fidus erat audacia conscientiae, non adulatione cujusquam; quanto magis in praedicando dono Dei futurus esset constantior spe promissi praemii? Praescientia ergo Dei segregatus est de utero matris suae, id est, antequam nasceretur, vel statim natum scivit Deus futurum bonum, sicut dicit ad Hieremiam prophetam: Priusquam te formarem in utero, novi te, etc. : ita et apostolum Paulum, sciens quis esset futurus, praevenit eum; ut antequam converteretur, vocaret eum, quia erat necessarius. Denique statim suscepit dispensationem doni Dei, omni postposita cura carnali; nec enim consilium cujusquam petiit, aut ad aliquem retulit quid esset acturus: sed protinus praedicavit Christum, quia hic est Filius Dei. Nam sicut futuri mali frequenter ante sunt boni; ita et solent futuri boni prius
Abbreviated transcription (Latin):
nulli homini pasceret fidei federa asse¬
cuto. sed cum reuelationem dei laborem
hunc ianem eẽ didicisset & magis con¬
trarium destitisse ab eo. & se fidei gratiȩ
subdidisse ut profectus ei eẽt apud dm̃
Si ergo hic qui isrłita est & qui dignitate
doctoris erat fultus apud iudeos eruditus
a gamalielo uiro prudentissimo locũ
habens cum optunis uita hominibus
reliquit legem. quantomagis hi qui
extra legem erant legi se subicere non de¬
buerant. Et si hic gaudet exisse se de sub
iugo seruitutis quidẽ ut libertatem suam
Sobligauerint uinculis legis: Cum autem
placuit ei qui me segregauit de utero
matris meȩ ce uocauit per grãm suam
reuelare filium suum in me ut eugłira¬
rem eum gentibus. continuo non acqui¬
eui carni &e sanguini. Cum in lege ha¬
beret fiduciam inscus iam tempus legi
seruandȩ non eẽ & omni auiditate con¬
tenderet putans dei se uoluntate hoc a¬
ei deẽẽ placuit ei uocare illum ad suã

Expanded text:
nulli hominum parceret, fidei foedera assenulli hominum parceret, fidei foedera assecuto; sed cum revelatione Dei laborem hunc inanem esse didicisse, et magis contrarium, destitisse ab eo, et se fidei gratiae destinasse, ut profectus ei esset apud Deum. Si ergo hic, qui Israelita est, et qui dignitate doctoris fultus erat apud Judaeos, eruditus a Gamaliele viro prudentissimo, locum habens cum optimis vita hominibus, reliquit Legem; quanto magis ii, qui extra Legem erant, Legi se subjicere non debuerant? Et si hic gaudet exisse se de sub jugo servitutis, quid est ut libertatem suam obligaverint vinculis Legis? Cum autem placuit ei, qui me segregavit de utero matris meae, et vocavit per gratiam suam revelare Filium suum in me, ut evangelizarem eum in gentibus; continuo non acquievi carni et sanguini. Cum in Lege haberet fiduciam, inscius jam tempus Legis servandae non esse, et omni aviditate contenderet, putans Dei se voluntate hoc aei deesse, placuit ei vocare illum ad gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
dignitati. Audistis enim conuersatio¬
nem meam aliquando iniudaismo quia
suꝑ modum ꝑsequebar eccłam dĩ et ex¬
pugnabam eam ce ꝓficiebam in iudais¬
mo super multos coetaneos in genere
meo. habundantius ȩmulator existens
paternarum mearum traditionum.:
ropositum suum quo prus iuxta car¬
nem iugebat repugnans eccłe breuit᷑
memorat. sed ut famulus xp̃i eẽt hũc
se reliquisse: magis enim se deuotum
quam illos in uindicanda lege fuisse
designat. non tamen ꝓpter hominum
fauorem. sed hoc putans utile apud
derim. Pignorantiam enĩcũ humanita¬
ti placeret dõse seruire putabat liberam
habens conscientiam. Nec sciebat enim
iam tempus asserende legis non eẽ. doc
trinam secutus patrum. iuideris. aut in
errore aut in maliuolentia constitutoꝵ
omni industria aut feruore mentis id
agebat ut ceteris coequalibus sͥ ȩmu¬
latione legis prestantior uideretur.
Sic insaniens contra disciplinam xp̃i ut

Expanded text:
dignitati. Audistis enim conversatiodignitati. Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo, quia supra modum persequebar Ecclesiam Dei, et expugnabam eam, et proficiebam in Judaismo super multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulator exsistens paternarum mearum traditionum. Propositum suum, quo prius juxta carnem vigebat, repugnans Ecclesiae, breviter memorat: sed ut famulus Christi esset, hoc se reliquisse dicit. Magis enim se devotum, quam illos in vindicando Legem fuisse designat; non tamen propter hominum favorem, sed hoc putans utile apud Deum. Per ignorantiam enim, cum humanitati placeret, Deo se servire putabat, liberam habens conscientiam; nesciebat enim jam tempus asserendae Legis non esse, doctrinam secutus patrum Judaeorum, aut in errore, aut in malevolentia constitutorum, omni industria et fervore mentis id agebat, ut caeteris coaequalibus sibi aemulatione legis praestantior videretur: sic insaniens contra disciplinam Christi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Inem. neq enun ego ab homine acce¬
Ipi illud. aut didici s ꝑ reuelationem
iħu xp̃i. Nunc principia epłe aperit.
ipsum enim sensum uult manifestare
quia non ea que docebat ab homine
didicerat ut forte dubitaretur de his
quȩ docebat neq secundum huma¬
num uidicium aptata erat eius pre¬
dicatio ut indigna diuina auetorita¬
te uideretur. sed a dei filio dicit se di¬
dicisse per reuelationem cum iam post
resurrectionem eẽt in celis sieut pre¬
memoraui. et ea que didicit conueni¬
re uoluntati maiestatiq eius a quo se
didicisse testatur. S p̃alia enim sunt
quȩ seruata meritum collocant apud
dm̃. Illa enim carnalia sunt que tem¬
pore suo seruata nec meritum nec im¬
meritum p̃stiterunt apud dm̃. non ser¬
uata obfuerunt. quia &e qui non fece¬
runt legem sub maledicto erant. et qui
fecerant non iustificabantur apud deum.
uia iustus ex fide uiuit. Illa enim ut o¬
neri eẽnt seruanda mandata sunt non

Expanded text:
nem; neque enim ego ab homine accenem; neque enim ego ab homine accepi illud, aut didici: sed per revelationem Jesu Christi. Nunc principia epistolae aperit; ipsum enim sensum vult manifestare, quia ea quae docebat, non ab homine didicerat; ne forte dubitaretur de iis, quae docebat. Neque secundum humanum judicium aptata erat ejus praecidatio: ut indigna divina auctoritate videretur: sed a Dei Filio dicit se didicisse per revelationem, cum jam post resurrectionem esset in coelis, sicut praememoravi; et ea quae didicit, convenire voluntati majestatique ejus, a quo se didicisse testatur. Spiritalia enim sunt, quae servata meritum collocant apud Deum: illa enim carnalia sunt, quae tempore suo servata, nec meritum nec immeritum praestiterunt apud Deum: non servata obfuerunt; quia et qui non fecerant Legem, sub maledicto erant: et qui fecerant, non justificabantur apud Deum, quia justus ex fide vivit. Illa enim ut oneri essent, servanda mandata sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
dabat speciebus ut xp̃i idoneus seruus.
donei autem serui non possunt eẽ qui
sub nomine domini ꝓpriis lucris stu¬
dent. sed forte aliquis dicat. Ergo qͥ
legem predicabant quam ds̃ dicitur
dedisse hominibus seruiebant: Quo¬
modo ergo idonea lex ẽẽ dicitur. cuiꝰ
predicatio secundum hominum uo¬
luntates dicitur temperata: Ante ad¬
uentum domini. lex iuxta dei uolun¬
tatem predicabatur. Tempus enim ei
debebatur ut seruaretur. Atubi autẽ
uenit dominus promissus in lege ces¬
sare oportuit legem iuxta predictã
sententiam ꝓpħarum unde dicit do¬
miniis. Lex & ꝓpħe usq ad iohannẽ
Nec enim dignum erat ut presente do¬
mino legis auctoritas seruaretur. Ide¬
oq siquis de cetero legem seruandã
putat. iã ñ domini uoluntati obtem¬
perat. s repugnat. Similibus enim
suis satisfacit. N otum enim uob̃ fa¬
cio fr̃s eugłium quod predicatum ẽ
Ia me quia non est secundum homi¬

Expanded text:
dabat spebus, ut Christi idoneus servus: dabat spebus, ut Christi idoneus servus: idonei autem servi esse non possunt, qui sub nomine Domini propriis lucris student. Sed forte contra aliquis dicat: Ergo qui Legem praedicabant, quam Deus dicitur dedisse, hominibus serviebant. Quomodo ergo idonea Lex esse dicitur, cujus praedicatio secundum hominum voluntates narratur temperata? Ante adventum Domini Lex juxta Dei voluntatem praedicabatur; tempus enim ei debebatur, ut servaretur: at ubi venit Dominus promissus in Lege, cessare oportuit Legem, juxta praedictam sententiam prophetarum. Unde dicit Dominus: Lex et prophetae usque ad Joannem ; nec enim dignum erat ut praesente Domino Legis auctoritas servaretur. Ideoque si quis de caetero Legem servandam putat, jam non Domini voluntati obtemperat, sed repugnat; similibus enim suis satisfacit. Notum autem vobis facio, fratres, Evangelium, quod praedicatum est a me, quia non est secundum homi
Abbreviated transcription (Latin):
firmet eos in prima traditione. Iterata
enim lex sollititiores reddit negligentes.
Modo enim hominib satisfacio aut dõ:
oc est numquid hominib satisfaciosu¬
adendo uobis reuerti ad grãm xp̃i aut
deo: Non hominib utiq sed deo. ut
ꝑ satiffactionem reuertantur ad dm̃
quem spreuerant. Deniq stati subiec̃.
Aut quero hominib placere: Siadhec
hominibus placerem. seruus xp̃i non
eem. Significat igitur hos a quib fue¬
rant euersi non deo s hominib place¬
re in galatharum subuersione. Sicut
& semet ipsum iam dudum q neccłam
ut patrum traditionem uindicaret ꝑ¬
sequebatur.Ut enim laudari auideis
possent scđm uoluntatem illorum le¬
gem seruandam dicebant ne si uerum
eugłium xp̃i predicarent inunicos eos
facerent. Hic autem apłs paulus qui
omni deuotione deo placeri docebat. ñ
timebat homines offendere dum modo
dĩ głam commendaret. Omĩa enim p̃¬
sentia postponens futuris se commen¬

Expanded text:
firmet eos in prima traditione; iterata firmet eos in prima traditione; iterata enim lex sollicitiores reddit negligentes. Modo enim hominibus satisfacio, aut Deo? hoc est, numquid hominibus satisfacio, suadendo vobis reverti ad gratiam Christi, an Deo? Non hominibus utique, sed Deo; ut per satisfactionem revertantur ad Deum, quem spreverant. Denique statim subjecit: Aut quaero hominibus placere? Si adhuc hominibus placerem, servus Christi non essem. Significat igitur hos a quibus fuerant eversi, non Deo, sed hominibus placere in Galatarum subversione, sicut et semetipsum jamdudum, quando Ecclesiam, ut Patrum traditionem vindicaret, persequebatur. Ut enim a Judaeis laudari possent, secundum voluntatem illorum, Legem servandam dicebant; ne si verum Evangelium Christi praedicarent, inimicos eos facerent. Hic autem apostolus Paulus, qui omni devotione Deo placere docebat, non timebat homines offendere, dummodo Dei gloriam commendaret; omnia enim praesentia postponens futuris, se commen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc agebant ut conuerterent engłium
eugłir aiimus anathema sit. sic̃ pre¬
I diximus ⁊ nunc iterum dico siquis uo¬
bis eugłirauerit preter quam qđ acce¬
pistis anathema sit. Nemo mireturapło
qui feritatem moꝵ mansuescebat sic
ẽẽ commotum  galathaꝵ enim salute
indignatur aduersus mimicos disci¬
plinȩ xp̃ianȩ. indignatio enim hȩc
ostendit non leue peocatum eẽ post ac¬
ceptam fidem conuerti ad legem. Nam
apłos. Si immutati forte aliter p̃dicareñ
non audiri doceret. quorum utiq fama
locum. Aut si force diabłs angłm dĩ se
fingẽsut facile possit audiri de celis appa¬
reret contra hȩc predicans sciretur eẽ con¬
traruim &e abominatio haberetur. Si
insignis & prodigus erat faciendis. Et
angłm de celo quem possit sp̃alis ratio
commendare aliter docentes quam apło
paulo docti erant anathematizari p̃ce¬
pit quantomagis quos nullum testimo¬
nium ad seducendum potest comm̃dari:
deo autem iterat contestationem ut cõ¬

Expanded text:
hoc agebant, ut converterent Evangelium sit, sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sit. Nemo miretur Apostolum, qui feritatem morum mansuetabat, sic esse commotum; pro Galatarum enim salute indignatur adversus inimicos disciplinae christianae. Indignatio enim haec ostendit non leve peccatum esse post acceptam fidem converti ad Legem: nam apostolos, immutati forte aliter praedicarent, non audiri doceret, quorum utique famalocum. Aut si forte diabolus angelum 212 Dei se fingens, ut facile possit audiri, de coelis appareret contra haec praedicans, sciretur esse contrarium, et ut abominatio haberetur. Si in signis et prodigiis erat faciendis, et Angelum de coelo, quem possit spiritalis ratio commendare, aliter docentes, quam ab apostolo Paulo edocti erant, anathematizari praecepit; quanto magis quos nullum testimonium ad seducendum potest commendare? Ideo autem iterat contestationem, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
nomen quod super omne nomen ẽ: dei
nomen ẽ. sed si ꝑ naturam non constat
hoc nomen: non ẽ supra omne nomen.
Appellatuium enim nomen in solouo¬
cabulo ẽ: non in nobilitate nature. & ad¬
optiuo deo non flectit creatura genu.s
uero. non conereaturȩ: & quomodo fieri
potest. ut homo sit in gła dei patris: Eti¬
am si adoptius ds̃ sit. homo in gła dei
patris non potest eẽ. Nam ci hoc com¬
petit: qui natus ẽ de deo. In gła enim
dei patris ẽẽ. nichil differre a deo est:
ut una gła sit patris & filii per com¬
munem substantiam & uircutem. E st
enim hec unitas naturȩ. Quid rogo cõ¬
trariumẽ. si filius donum a patrȩ ac¬
cepisse dicatur: cum omnia filii a patre
sint. a quo ce cuncta eẽ creduntur: Sub¬
stantiam autem dĩ iccirco naturam dici¬
mus quia natus de illa xp̃c ẽ. Itaque
dilectissimi michi. sicut semꝑ obedistis.
nõ ĩ presentia mei tantum modo.s mul¬
tomagis nunc in absentia. cum timore ce

Expanded text:
nomen, quod super omne nomen est, Dei nomen, quod super omne nomen est, Dei nomen est. Sed si per naturam non constat hoc nomen non est super omne nomen; appellativum enim nomen in solo vocabulo est, non in nobilitate naturae: et adoptivo Deo non flectit creatura genu, sed vero, non concreaturae. Et quomodo fieri potest, ut homo sit in gloria Dei Patris? Etiamsi adoptivus Deus sit homo, in gloria Dei Patris non potest esse; nam ei hoc competit, qui natus est de Deo. In gloria enim Dei Patris esse, nihil differre a Deo est; ut una gloria sit Patris et Filii per communem substantiam et virtutem; est enim haec unitas naturae. Quid, rogo, contrarium est, si Filius donum a Patre accepisse dicatur; cum omnia 257 Filii a Patre sint, a quo et cuncta esse creduntur? Substantiam autem Dei idcirco naturam dicimus; quia natus de illa Christus est. Itaque, dilectissimi mihi, sicut semper obedistis, non in praesentia mei tantummodo, sed multo magis nunc in absentia, cum timore et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: quia cum ȩqualis eẽt. obediuit
t quid laudis ẽ. si in similitudinem ho¬
minis factus ẽ homo uuit homini sura¬
lis homo factus dicatur: S nec potest
fieri. Nemo enim in similitudinem fit a¬
licuius: nisi alius sit. antequam fiat in si¬
militudinem euius tult. ꝑcausam enim
similis factus ẽ: non ꝑsubstanciam. Et
quis ẽ qui se exmaniuit: Homo: Ergo
habebat. Et quomodo accepit: S quid
poterat se exinanire homo. res infirma:
& in forma dĩ numquid homo erat: s forte
homo in forma filu dei erat. Age. filius
dĩ in cuius forma erat: Et si iam homo
in forma dĩ. hoc ẽ filii dĩ erat: iam ante
passionem perfectus erat. Non gͦ post
passionem aliquid accepit. S uideamꝰ.
quid de eo scriptum sit. Pꝑter qd̃ super¬
exaltauit eum ds inqͥt. & donauit ei no¬
men quod est suꝑ omne nomen: ut inno¬
mine iħu omne genu flectatur. celestiũ
& sic aduertamus iim elocutionis certe

Expanded text:
est, quia cum aequalis esset, obedivit. est, quia cum aequalis esset, obedivit. Et quid laudis est, si in similitudinem hominis factus est homo; ut homini similis homo factus dicatur? Sed non potest fieri; nemo enim in similitudinem fit alicujus, nisi alius sit, antequam fiat in similitudinem cujus vult; per causam enim similis factus est, non per substantiam. Et quis est, qui se exinanivit? Homo. Ergo habebat. Et quomodo accepit? Sed quid poterat se exinanire homo res infirma? Et in forma Dei numquid homo erat? Sed forte homo in forma Dei Filius erat. Age, Filius Dei in cujus forma erat? Et si jam homo in forma Dei, hoc est, Filius Dei erat, jam ante passionem perfectus erat. Non ergo post passionem aliquid accepit. Sed videamus, quid de eo scriptum sit: Propter quod superexaltavit eum Deus, et donavit ei nomen, quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectet sic advertamus vim locutionis. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
&e ad discipulos ait. Usquemodo non pe¬
tistis in nomine meo. petite: & accipietis.
oc gͦ natus accepit: ut pꝰ crucem mani¬
festaretur. quid apatre dum generaretur.
acceꝑit. Non enim tunc accepit: cum a
creatura cepit sciri. Cognoscitur enim
quid ꝓpter hȩc quȩ gessit: antequam ge¬
reret. acceꝑit. Deniq ante crucem dixit.
ina michi tradita sunt a patre meo.
uomodo ergo hoc ad corpus potest refer¬
ri. ut dei nomen corpori sit donatum:
cum constet xp̃m hominem ẽẽ &e dm̃
Q uia nec dignum ẽ. ut ds̃ immutetur
in carnem. neq caro possit hoc effici qd̾
est ds̃. sed forte ut adoptione ds̃ eẽt. et
hic color ẽ. Incipiet enim ex parce ds̃ uerꝰ
⁊aliud scriptura significat. Illi enim do¬
natum significat qui se exiuaniuit. qui
formam serui accepit. qui in similitudi¬
ne hominis factus ẽ: qui patri obediuit.
ihomo deo patri obediuit.quid magnũ
ẽ quod dixit apłs: Sedhoc magnum

Expanded text:
Et ad discipulos ait: Usque modo nihil peEt ad discipulos ait: Usque modo nihil petistis in nomine meo; petite, et accipietis . Hoc ergo natus accepit, ut post crucem manifestaretur, quid a Patre dum generaretur, acceperit. Nomen enim tunc accepit a Patre, cum a creatura coepit sciri; cognoscitur enim quid propter haec quae gessit, antequam gereret, acceperit. Denique ante crucem dixit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo . Quomodo ergo hoc ad corpus potest referri, ut Dei nomen corpori sit donatum; cum constet Christum hominem esse et Deum; quia nec dignum est, ut Deus immutetur in carnem, neque caro hoc possit effici, quod est Deus? Sed forte ut adoptione Deus esset, et hic color est; incipiet enim ex parte Deus veruSed aliud Scriptura significat: illi enim donatum significat, qui se exinanivit, qui formam servi accepit, qui in similitudinem hominis factus est homo, qui Patri obedivit. Si homo Deo Patri obedivit, quid magnum est, quod dixit Apostolus? Sed hoc magnum
Abbreviated transcription (Latin):
lo genere. nulla ratione conuenit. Si
enim xp̃c dei filius. idẽ ipse & homoẽ.¬
ce non poterat ds̃ homo factus. s ma¬
nens ds̃. his egere quȩ habebat: Aut si
secundum quod homo erat. his egebat
quȩ dei sunt: ipse sͥ dei filius. ds̃ dedis¬
set quȩ deerant ei. uixta. quod homo e¬
rat. Quod quidem ad insipientiam dr̃
&e quare pat̾ dicat᷑ dedisse: cum ipse qui
homo factus erat. nicħ de haberet:aut
non poterat filii diuinitas. corpori suo
et animȩ prestare que deerant: s forte
quia a deo patre sunt omnia: ideo ipse
dicitur dedisse. Si ergo a patre omnia.
quare non dicatur cuncta filio suo per
gencrationem dedisse : & quamius ȩqua¬
lem sibi genuerit filium: ordo tameri
exigit. ut in nomine patris agantuꝵ
omnia. hoc pater concessit filio: ut post
crucem omnia in nomine filii saluent᷑
eniq dicit dominus de discipulis ad
patrem. Pater quos dedisti michi. custo¬
diui. Tui enim erant. & michi eos dedisti.

Expanded text:
lo genere, nulla ratione convenit. Si lo genere, nulla ratione convenit. Si enim Christus Dei Filius idem ipse et homo est, non poterat Deus homo factus, sed manens Deus, his egere quae habebat: aut si secundum quod homo erat, his egebat, quae Dei sunt, ipse sibi Dei Filius Deus dedisset, quae deerant ei juxta quod homo erat. Quod quidem ab insipientia dicitur. Et quare Pater dicitur dedisse, cum ipse qui homo factus erat, nihil dehaberet? aut non poterat Filii divinitas corpori suo et animae praestare, quae deerant? Sed forte quia a Deo Patre sunt omnia, ideo ipse dicitur dedisse. Si ergo a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse? Et quamvis aequalem sibi genuerit Filium, ordo tamen exigit ut in nomine Patris agantur omnia. Hoc Pater concessit Filio post crucem, ut omnia in nomine Filii salventur. Denique dicit Dominus de discipulis ad Patrem: Pater, quos dedisti mihi, custodivi; tui enim erant, et mihi eos dedisti .
Abbreviated transcription (Latin):
gat: arrianus ẽ. Dam ante passionem
equalem se deo patri ostendit: sicut et
supramemoraui. Unde constat. hunc
natum eẽ ꝑfectum. In natiuitate enĩ
sua. omnia consecutus uidetur. In ple¬
nitudine enim diuinitatis ẽ natus. ad
omnia agenda quȩ gessit. ut prus do
num accepisset quam gereret. ad quȩ a¬
genda natus est. Uidecur gͦ donum pat̾s
hoc ẽ eẽ filium. & nomen eius suꝑ om̃e
nomen sit. hoc est cẽ dm̃. Nomen enim
dĩ. sed ꝑ naturam non ꝑ solam appella¬
tionem: suꝑ omne nomen ẽ. Hinc ẽ. ut
in nomine iħu omne genu flectatur ce¬
lestium. & terrestrium. & infernorum.
sicut ad romanos significat: int̾ cetera
dicens. & ex quibus xp̃c secundum car¬
nem: qui ẽ suꝑ omnia ds̃ benedictus in
scła. Quȩ sint autem hȩc omuia. in epła
ista aꝑit dicens: celestia terrestria et in¬
fernea Alia enim nulla sunt. Quibusdã
tamen uidetur. homini donatum ẽẽ no¬
men quod ẽ suꝑ omne nomen: quodnul¬

Expanded text:
gat, Arianus est; nam ante passionem, gat, Arianus est; nam ante passionem, aequalem se Deo Patri ostendit, sicut et supra memoravi. Unde constat hunc natum esse perfectum; in nativitate enim sua omnia consecutus videtur. In plenitudine enim divinitatis est natus ad omnia agenda, quae gessit; ut prius 256 donum accepisset, quam gereret, ad quae agenda natus est. Videtur ergo donum Patris, hoc est, esse Filium, et nomen ejus super omne nomen sit, hoc est, esse Deum; nomen enim Dei sed per naturam, non per solam appellationem, super omne nomen est. Hinc est, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum; sicut ad Romanos significat, inter caetera dicens: Et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Quae sint autem haec omnia in epistola ista aperit dicens, coelestia et terrestria et inferna: alia enim nulla sunt. Quibusdam tamen videtur homini donatum esse nomen, quod est super omne nomen, quod nul
Abbreviated transcription (Latin):
gla est dĩ patris. Q uid & quantum hu¬
militas mereatur ostendit: ut magis hac̃
appeteremus calcata lactantia. unde dic̃
salomon. Suꝑbis ds̃ resistit: humilibus
autem dat gr̃ãm. Quare et dominus.:
ui se inquit exaltauerit. humiliabitur:
ce qui se humiliauerit. exaltabitur. Hec
ẽ ergo humilitas.: si sͥ quis nec qd debere̾
nouit defendat. Deniq phariseus ille ue¬
ra de se dicens. exaltasse se dictus ẽ. ac ꝑ ħ
humiliatus ẽ. Xp̃c autem plus fecit. qui
cum ds̃ sit: caro factus hominibus se in¬
clinauit. Nunc uideamus. quomodo do¬
natum est xp̃o nomen quod est super
omne nomen: quasi eguerit filius dĩ. aut
imꝑfectus fuerit. Qui enim eget: imꝑ¬
fertus ẽ. Si enim in forma dĩ erat. paret
equalis deo: Iuomodo donatum ẽ illi:
i enim donatum dicit qui se humilia¬
uit & qͣsi homo apparuit exinaniens se.
factus obediens usq ad mortem. Si gͦ
ꝑfectus natus ẽ. quom̃ eguit P fectum
dei filium. natum de deo patre. qui ne¬

Expanded text:
gloria est Dei Patris. Quid et quantum humilitas mereatur, ostendit; ut magis hanc appeteremus, calcata jactantia. Unde dicit Salomon: Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Quare et Dominus: Qui se, inquit, exaltaverit, humiliabitur; et qui se humiliaverit, exaltabitur . Haec est ergo humilitas, si sibi quis nec quod deberi novit, defendat. Denique Pharisaeus ille , vera de se dicens, exaltasse se dictus est; ac per hoc humiliatus est: Christus autem plus fecit, qui cum Deus sit, caro factus hominibus se inclinavit. Nunc videamus quomodo donatum est Christo nomen, quod est super omne nomen, quasi eguerit Filius Dei, aut imperfectus fuerit; qui enim eget, imperfectus est. Si enim in forma Dei erat, erat par et aequalis Deo; quomodo donatum est illi? Et enim donatum dicit, qui se humiliavit, et quasi homo apparuit, exinaniens se, factus obediens usque ad mortem. Si ergo perfectus natus est, quomodo eguit? Perfectum Dei Filium natum de Deo Patre qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt omni sp̃ui credere. sed probate sp̃s
si ex deo sunt. Quia si multa bona dicat.
in aliquo autem quod fidei aduersum
est. promat. sciatur non ẽẽ sp̃c sanctus.
periri. sed aut ꝑ exercitium eloquii
quedã sp̃alia. quedam uero carnalia.
quia omnis error carni deputatur.:
ut certe commento qͦdã astutie bona fin¬
git. ut his inserat mala sicut suprame¬
moraui. quemadinodum in montano &
priscilla & marimilla. ꝓpħis catafriga¬
rum sp̃c mundi imitatione quãdam
boni simulauit. ut ꝑmulta ueri similia
necnon & uera. mentiretur se ẽẽ sp̃m
sanctum. Ipse autem ds̃ pacis scĩficet

Expanded text:
inquit, omni spiritui credere: sed probate spiritus, inquit, omni spiritui credere: sed probate spiritus, si ex Deo sunt , quia si multa bona dicat, in aliquo autem quod fidei adversum est, promat, sciatur non esse Spiritus sanctus. periri. Sed per exercitium eloquii quaedam spiritalia, quaedam vero carnalia; quia omnis error carni deputatur, aut certe commento quodam astutiae bona fingit; ut his inserat mala, sicut supra memoravi: quemadmodum in Montano, et Priscilla, et Maximilla prophetis cataphrygarum spiritus mundi imitatione quadam boni simulavit; ut per multa verisimilia, necnon et vera, mentiretur se esse Spiritum sanctum. Ipse autem Deus pacis sanctificet
Abbreviated transcription (Latin):
peccent ꝑ ignorantiam. Deq aliquem
qui quasi scripturas reuelet. non audi¬
ri patienter debere. sed omnia dicta
examinari. &e sic uidicari. ne forte gr̃am
datam fr̃i dum respuunt. auetori re¬
pugnent. Omnia ergo quȩ dicintur
probanda monet. & quicquid sobrie &
benedictum fuerit. retinendum. Quec̃q
enim apłorum & ipsius domini dictis
congruunt. ea benedicta habenda sunt
ce retinenda: abhis autem que inimica
fidei uidentur abstinendum. Solet enĩ
sp̃c mundi fallaciter. quasi ꝑ imitatio¬
nem dicere bona. & inter hec subindu¬
cere praua. ut ꝑhec quȩ bona sunt ac¬
cepta ferantur & mala. quia unius sp̃c
dicta putantur. ñ discernantur ab inu¬
cem. sed ꝑ id quod ucitum ẽ comiende¬
tur illicitum. auctoritate nominis nõ
ratione uircutis. Solent enim sub apłoꝵ
nomine & ipsius domim nefanda &e ad
uersa docere. Ideoq omina ꝓbanda mo¬
net. quia non possunt eloquia domini

Expanded text:
peccent per ignorantiam: neque aliquem peccent per ignorantiam: neque aliquem qui quasi Scripturas revelet, non audiri patienter debere: sed omnia dicta examinari, et sic judicari; ne forte gratiam datam fratri dum respuunt, auctori repugnent. Omnia ergo quae dicuntur, probanda monet; et quidquid sobrie et bene dictum fuerit, retinendum. Quaecumque enim apostolorum et ipsius Domini dictis congruunt, ea bene dicta habenda sunt et retinenda: ab his autem quae inimica fidei videntur, abstinendum. Solet enim spiritus mundi fallaciter quasi per imitationem dicere bona, et inter 284 haec subinducere prava, ut per haec quae bona sunt, accepto ferantur et mala; ut quia unius spiritus dicta putantur, non discernantur ab invicem: sed per id quod licitum est, commendetur illicitum auctoritate nominis, non ratione virtutis. Solent enim sub apostolorum nomine et ipsius Domini infanda docere et adversa; ideoque omnia probanda monet, quia non possunt eloquia Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ti. hortatur cum prece. ut his consulant.
ut possint proficere. sufferentes eos. ne
si retributio fit malorum. peiores se fi¬
ant. Iccirco nichil aliud. quam bonum
sectandum hortatur. non solum in cau¬
sa frm̃. sed &e in omnium. Possunt enim
bonis oꝑibus attrahi infideles ad credu¬
litatem. ex qua semper gaudeatur in do¬
mino hoc est in bonum. Orandum au¬
tem sine intermissione. Sedulȩ enim p̃¬
ces prouocant animum uidicis addan¬
dam mis ericordiam. In omnibus uero
actibus bonis deo grãs agendas. qui
hanc tribuit doctrinam in xp̃o iħu
domino nr̃o. Sp̃m nolite extinguere.
ꝓphetias nolite spernere. omnia autem¬
probate. quod bonum est tenete. ab oĩ
specie mala abstinete uos. Hoc dicit. ut
non facile alicui per sp̃m loquenti in¬
terdicatur. Extinguitur enim. si incipi¬
entis loqui feruor contradietione sopi¬
tur. neforte non intelligentes dici ab eo
spalia. iniuriam faciant scõ sp̃ui. et

Expanded text:
ti, hortatur cum prece, ut his consulant, ti, hortatur cum prece, ut his consulant, ut possint proficere, sufferentes eos; ne si retributio fit malorum, pejores se fiant. Idcirco nihil aliud quam bonum sectandum hortatur non solum in causa fratrum, sed et in omnium. Possunt enim bonis operibus attrahi infideles ad credulitatem, ex qua semper gaudeatur in Domino, hoc est, in bonum. Orandum autem sine intermissione; sedulae enim preces provocant animum judicis ad dandam misericordiam. In omnibus vero actibus bonis Deo gratias agendas, qui hanc tribuit doctrinam in Christo Jesu Domino nostro. Spiritum nolite exstinguere: prophetias nolite spernere. Omnia probate: quod bonum est, tenete: ab omni specie mala abstinete vos. Hoc dicit, ut non facile alicui per spiritum loquenti interdicatur exstinguitur enim, si incipientis loqui fervor contradictione sopitur ne forte non intelligentes dici ab eo spiritalia, injuriam faciant Spiritui sancto, et
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia declinat. Hinc salomon. nec ni¬
mis diuitem se pecit fieri nec egestosũ.
Hoc ipsum tamen in caritate fieri debet¬
re. ut honorificentia sacerdotis. non de
timore magis sit sed de amore ut etiã
illi proficiat qui facit. Res enum quȩ
sponte non fit. ad effectum non ꝑuenit.
quãuiᷤ enĩ ad presens proficiat sum̃ti.
nichil tamen proderit in futuro dan¬
ti. & quia dissensio. multa generat ma¬
la. pacificos eos ẽẽ hortatur. Rogamus
Sautem uos fr̃s. corripite inquietos. con¬
solamini pusillanimes. opitulamini
Iinfirmos. patientes estote ad omnes.
iudete. ne quis malum pro malo ali¬
cui reddat. sed semper quod bonum est
sectamini in inuicem. & in omnes. semꝑ
gaudece. in domino. sine intermissione
orate. in omnibus gras agite. hec est
be immodestos. quosdam autem pusil¬
lanimes. hoc est timidos. quosdam uero
fide infirmos: Ideoq hos qui modera¬
ti sunt. & magnanimes. & fide funda¬

Expanded text:
justitia declinat. Hinc Salomon nec nijustitia declinat. Hinc Salomon nec nimis divitem se petit fieri; nec egestuosum . Hoc ipsum tamen in charitate fieri debere; ut honorificentia sacerdotis non de timore magis sit, sed de amore; ut etiam illi proficiat, qui facit. Res enim quae sponte non fit, ad effectum non pervenit; quamvis enim ad praesens proficiat sumenti, nihil tamen proderit in futuro danti. Et quia dissensio multa generat mala, pacificos eos esse hortatur. Rogamus vero vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, opitulamini infirmis, patientes estote ad omnes. Videte ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini et in invicem, et in omnes. Semper gaudete in Domino, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite. Haec est esse immodestos, quosdam autem pusillanimes, hoc est, timidos, quosdam vero fide infirmos; ideoque hos qui moderati sunt et magnanimes, et fide funda
Abbreviated transcription (Latin):
aminittit caritas. Iecirco enim mortuus
pro nobis dominus iħc ce resurrexit.
ut siue uigilemus hoc est uiuamus. si¬
ue dormiamus. hoc est moriamur. una
cum illo ȩcerna uita fruamur. Hoc est
quod supradixit. quia fideles in aduen
tu domini. tam mortui quam iuui. ob¬
uiam tollentur domino. & semꝑ ui-¬
uent cumeo. In hoc meditandũ do do¬
cet. ut inuicem se in isto edificent sen¬
su. Rogamus autem uos fr̃s ut cog¬
noscatis cos qui laborant in uobis. et¬
uos. ut illis summum honorem habe
atis in caritate ꝓpter opera ipsorum
pacem habete inter uos. Hoc est quod
dicit in alia epła: Presbiteros duplici
honore honorandos. qui laborant in
uerbo & doctrina: Quid enim ꝓdest¬
honorem sine fructu habere: aut quid
magnum est offerre ei carnalia. qui
tribuit spiritalia: Potest enim pigere¬
eum qui inopiam patitur. exercicium
facere quod prosit audientibus. Sicut
tis. ita egestas dum saturari querit. a

Expanded text:
admittit charitas. Idcirco enim mortuus est admittit charitas. Idcirco enim mortuus est pro nobis Dominus Jesus, et resurrexit; ut sive vigilemus, hoc est, vivamus, sive dormiamus, id est, moriamur, una cum illo aeterna vita fruamur. Hoc est quod supra dixit quia ftu Domini, tam mortui, quam vivi, obviam tollentur Domino, et semper vivent cum eo. In hoc meditandum docet, ut invicem se in eo aedificent sensu. Rogamus autem vos, fratres, ut cognoscatis eos qui laborant in nobis vos, ut illis summum honorem hatis in charitate propter opera ipsorum: pacem habete inter vos. Hoc est, quod dicit et in alia epistola presbyteros duplici honore honorandos, qui laborant in verbo doctrinae. Potest enim honorem sine fructu habere: aut quid magnum est offerre ei carnalia, qui tribuit spiritalia? eum, qui inopiam patitur, exercitium facere, quod prosit audientibus. Quid tis, ita egestas dum saturari quaerit, a
Abbreviated transcription (Latin):
futurum aduentum domini. sed exspec¬
tant solliciti ut ueniat. Qui autemig¬
norant diffidentes de eo. repente illos
comprehendet improuidos. et interfi¬
ciet. Igitur non dormiamus sicut et
ceteri. sed iugilemus. & sobrii simus. Hi
enim qui dormiunt. nocte dormiunt.
et qui inebriantur. nocte sunt ebrii
Nos autem qui diei sumus. sobrii sumus.
induti thoracem fidei & caritatis. & gale¬
am spem salutis. quia non posuit nos ds̃
in irã sed in acquisicionem salutis per
iugilemus. simul cum eo uiuamus ꝓpter
quod exhortamini in inuicem. & edificate
alterutrum. sicut &x facitis. Aꝑtum est
quod dicit. Commonet enim. ne securi
de nomine saluatoris. negligenter aga
mus. Ideoq tribus nos ꝓpugnaculis mu¬
niri debere. id est fidei & spei. & caritatis.
um enim fides manet. sp̃e excitat. Spes
autem necessario sollicita est de promis.¬
sione. nec dormit. Caritas autem deuo¬
tum offert deo. Nichil enim aduersũ

Expanded text:
futurum adventum Domini, sed exspecfuturum adventum Domini, sed exspectant solliciti ut veniat. Qui autem ignorant diffidentes de eo, repente illos comprehendet improvidos, et interficiet. Igitur non dormiamus, sicut et coeteri, sed vigilemus, et sobrii simus: Hi enim, qui dormiunt, nocte dormiunt: et qui inebriantur, nocte sunt ebrii. Nos autem qui diei sumus, sobrii simus, induti thoracem fidei, et charitatis, et galeam, spem salutis; quia non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis per amus, sive vigilemus, simul cum eo vivamus. Propter quod exhortamini invicem, et aedificate alterutrum, sicut et facitis. Apertum est quod dicit. Commonet enim ne securi de nomine Salvatoris neglmus: ideoque tribus propugnaculis nos muniri debere, id est, fidei, et spei, et charitatis. Dum enim fides manet, spem excitat: spes autem necessario sollicita est de promissione, nec dormit: charitas autem devotum offert Deo; nihil enim adversum
Abbreviated transcription (Latin):
rebit. sicut coruscatio apparet aboriente
in occidentem. habens secum miliciam
exercitus dĩ patris. ad ꝑditionem anti-¬
xp̃i & satellitum eius. Cum enim secu¬
ri fuerint ꝑfidi de regno diaboli int̃¬
fectis scĩs id est enoch & helia. & leti de
uictoria inuicem sͥ mittentes munera.
sicut dicit apocalipsis: Tunc illis subito
ueniet repentinus interitus. In aduentu
enim suo xp̃c hos omnes disꝑdet. ut iu¬
dentes scĩ quod euaserint głentur Uos
autem fr̃s nonestis intenebris. ut dies
illa uos tanquam fur comprehendat
Omnes enim uos fili i luminis estis &
filii diei non sumꝰ noctis neq tenebraꝵ
n tenebris ignorantiam significat et m̃¬
dacium: in die autem scientiam & ueri¬
tatem. iccirco xp̃ianos non in tenebris¬
ẽẽ dicit. Gentiles autem uel incredulos
uideos. filios tenebrarum. quia cultores
sunt mendacii. Quamobrem fideles se¬
curoᷤ ẽẽ deb̾e significat. quia ñ ignorant

Expanded text:
rebit, sicut corruscatio apparet ab oriente rebit, sicut corruscatio apparet ab oriente in occidentem, habens secum militiam exercitus Dei Patris, ad perditionem Antichristi et satellitum ejus. Cum enim securi fuerint perfidi de regno diaboli, interfectis sanctis, id est, Enoch, et Elia, et laeti de victoria invicem sibi mittentes munera, sicut dicit Apocalypsis, tunc illis subito veniet repentinus interitus. In adventu enim suo Christus hos omnes disperdet, ut videntes sancti, qui evaserint, glorientur. Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat: Omnes enim vos filii luminis estis, et filii Dei; non estis noctis, neque tenebrarum. In tenebris ignorantiam significat et mendacium; in die autem, scientiam et veritatem. Idcirco Christianos non in tenebris dicit; gentiles autem, vel incredulos Judaeos, filios tenebrarum, quia cultores sunt mendacii. Quamobrem fideles securos esse debere significat, quia non ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
ciderãt uideat uiuos. Quia sicut dño
famulatȩ s̃ nubes. ita & his quos fr̃s suoᷤ
dignatus est appellare. Et sic semper
cum domino erimus. In ipso enim rapcu
mors proueniet. & quasi ꝑ soporem. ut
egressa antma in momento reodatur. Cũ
cium tolbntur moriontur. ut ꝑuenienteᷤ
ad dominum. presentia domini recipi¬
ant anunas. quia cum dõ mortui eẽ. nõ
possunt. Hac spe consolari se inuicem
iubet cos. qui adhuc more gentili. caroꝵ
suorum excessum putabant lugendum.
De temporibus autem ce momentis. fr̃s
non est necesse uobis scribi. ipsi enim
diligenter scitis. quia dies domini ut fur
noctu sic ueniet. cum dicit par & firimi¬
tas. tunc repentinus illi suꝑueniet inte¬
ritus. quemadinodum dolor partus preg¬
nanti &e non effugient. Hoc est quod in
eugłio dominus locutus ẽ dicens. Uigi¬
late quia nescitis horam qua dominus
dixerit. ecce hic xp̃c aut ecce illic. nolite
credere. Subito enim & exinsperato appa¬

Expanded text:
ciderat, videat vivos. Quia sicut Domino ciderat, videat vivos. Quia sicut Domino famulatae sunt nubes, ita et his, quos fratres suos dignatus est appellare. Et sic semper cum Domino erimus. In ipso enim raptu mors proveniet, et quasi per soporem, ut egressa anima in momento reddatur. Cum enim tollentur morientur, ut pervenientes ad Dominum, praesentia Domini recipiant animas, quia cum Domino mortui esse non possunt. Hac spe consolari se invicem jubet eos, qui adhuc more gentili charorum suorum excessum putabant lugendum. De temporibus autem et momentis, fratres, non est necesse vobis scribi. Ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini, ut fur noctu, sic veniet. Et cum dicit; pax, et firmitas, tunc repentinus illi superveniet interitus, quemadmodum dolor partus praegnanti, et non effugient. Hoc est, quod in Evangelio Dominus locutus est, dicens: Vigilate, quia nescitis horam, qua Dominus dixerit: ecce hic Christus, aut ecce illic, nolite credere . Subito enim, et ex insperato appa
Abbreviated transcription (Latin):
in apocalypsi ioħis apłi. descendet de
çȩlo ad gerendum bellum nomine dei
contra antixp̃m. quo extincto. iuussu eius
resurgent mortui. Hoc est gͦ intuba
dĩ descendere: nomine dĩ Bellum ge¬
rere. est enim. ut iꝑse dixit ad iħm fili¬
um naue. dux & princeps exercitus do¬
mini. Propter archangłs qd̾ dicitur
um autem in tuba dĩ descendst ds̃ est
quia utrumq continent scripture:
icut in exodo. quem angłm in flãma
apparuisse moysi legimus. statim ipsũ
in subiectis deum eẽ agnoscimus. ⁊dest
filium dĩ. Dicente eadem scriptura. Et
accedens inquit moyses auertit se. quia
non potuit considerare in faciem dei
eus ergo est. quia filtus dei uerus ẽ. Dux
autem & princeps. ideo quia caput om¬
nium est. quia ꝑ ipsum omnia. Resur¬
gentibus ergo primis qui in xp̃o mor¬
tui sunt. Deinde nos qui uiuimus. ra¬
piemur una cum illis. bauilis nubib
obuiam xp̃o in aera. Ut cum domino
omnes ueniant ad preluimut quos oc¬

Expanded text:
in Apocalypsi Joannis apostoli , descendet de in Apocalypsi Joannis apostoli , descendet de coelo ad gerendum bellum nomine Dei contra antichristum. Quo exstincto, jussu ejus resurgent mortui. Hoc est ergo in tuba Dei descendere, nomine Dei bellum gerere; est enim, ut ipse dixit ad Jesum filium Nave , dux et princeps exercitus Domini, propter quod archangelus dicitur. Cum autem in tuba Dei descendet, Deus est; quia utrumque continent Scripturae, sicut in Exodo, quem angelum in flamma apparuisse Moysi legimus, statim ipsum in subjectis esse Deum agnoscimus, id est, Filium Dei, dicente eadem Scraccedens, inquit, Moyses avertit se, quia non potuit considerare in faciem Dei. Deus ergo est, quia Filius Dei verus est. Dux autem, et princeps ideo, quia caput omnium est, quia per ipsum omnia. Resurgentibus ergo primis, qui in Christo mortui sunt, deinde nos, qui vivimus rapiemur una cum illis, bajulis nubibus, obviam Christo in aera, ut cum Domino omnes veniant ad praelium, ut quos oc
Abbreviated transcription (Latin):
sed iam suo loco solutum ẽ. Hoc enum di¬
cimus uobis in uerbo domimi. quia nos
qui uiumus. qui sub relicti sumus. iii
aduentu domini non preucniemus eos
qui dormierunt. quia ipse dominus in
iussu in uoce archangłi. & in tuba dĩ des
cendit de celo. &e hi qui mortui sunt ui
xp̃o. resurgent primi. Deinde nos qui
uiuimus. una cum illis rapiemur in
nubibus obuiam domino. xp̃o in aera
oc sic semꝑ cum domino erimus. quare
Iconsolamini uos in inuicem in his uerb̃.
Sensũ domini loqui se profitetur cumdiẽ:
Hoc uobis dicimus in uerbo domini. Ut
enim fidam. spem & ratam głam resur¬
rectionis scĩs promisse. demonstret. ordi¬
nem ipsum quomodo futura sit. expo
te. ut ipsa spe qui caros suos premiser̃
non doleant. ad discentes. quia in aduen¬
tu domini priores resurgent. qui in xp̃o
moriuntur. Ipse enim xp̃c dominus uo¬
luntate patris. quasi primus angłs dĩ
cum exercitu celesti. Sicut continentur

Expanded text:
Sed jam suo loco solutum est. Hoc enim voSed jam suo loco solutum est. Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivimus, qui subrelicti sumus in adventum Domini, non praeveniemus eos qui dormierunt. Quoniam ipse Dominus in jussu, et vocecendet de coelo, et hi qui mortui sunt in Christo, resurgent primi. Deinde nos, qui vivimus, una cum illis rapiemur in nubibus obviam Domino Christo in aera, et sic semper cum Domino erimus. Quare consolamini vos invicem in his verbis. Sensu Domini loqui se profitetur, cum dicit: Hoc vobis dicimus in verbo Domini. Ut enim fidam spem et ratam gloriam resurrectionis sanctis promissae demonstret, ordinem ipsum quomte; ut ipsa spe qui charos suos praemiserunt, non doleant, addiscentes quia in adventu Domini priores resurgent, qui in Christo moriuntur. Ipse enim Christus Dominus voluntate Patris, quasi primus angelus de exercitu 282 coelesti, sicut continetur