comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inueniebant᷑ libri testam̃ti dñi. & qui¬
cumq obseruabant legem dñi. scd̾m
edictũ regis trucidabant eum. Nimi¬
rum hȩc agendo fiebat ut arbor bona
succideret᷑ & radicitꝰ extirparet᷑. ne bo¬
nuꝰ ex ea ꝓueniret fructꝰ. idẽ. ut genus
iudaicũ destrueret᷑. ne in semine abra¬
he quod ẽ. xp̃e om̃s gentes benedicerẽ¬
tur. fieretq irritũ quod ꝓposuerat &e
ꝓmiserat d̾s. Defensa ẽ. radix. ut talis ce
tantus inde posset fructus fierĩatq im¬
pleret᷑ u̾itas d̾i: &iccͥco machabei ꝑ qͦs
id effectũ ẽ. iure nom̃ celebre possident
in eccłia d̾i. Similit̾ de hester atq mar¬
docheo sentiendũ ẽ. qͥa cum diceret᷑ ur¬
so illi. surge comede carnes plurimas:
idest. cũ ꝑsarum atꝙ medorũ regi assu¬
ero dixisset aman. decerne ut pereat
pendam archariis gare tue: steceruns
ꝓ animab suis e ꝓ gente suaͬ. ita ut
u̾isa uice in patibulo appenderit᷑ aman.
quod mardocheo parauerat. ce decem

Expanded text:
inveniebantur libri testamenti domini et quicumque observabant legem domini, secundum edictum regis trucidabant eum. Nimirum hęc agendo fiebat, ut arbor bona succideretur et radicitus exstirparetur, ne bonus ex ea proveniret fructus, id est ut genus iudaicum destrueretur, ne in semine Abrahę, quod est Christus, omnes gentes benedicerentur fieretque irritum, quod proposuerat et promiserat deus. Defensa est radix, ut talis et tantus inde possit fructus fieri atque impleretur veritas dei, et idcirco Machabei, per quos id effectum est, iure nomen celebre possident in ecclesia dei. Similiter de Hester atque Mardocheo sentiendum est, quia cum diceretur urso illi: Surge, comede carnes plurimas, id est cum Persarum atque Medorum regi Assuero dixisset Aman: Deceme, ut pereat hariis gazę tuę, steterunt pro animabus suis et pro gente sua, ita ut versa vice in patibulo appenderetur Aman, quod Mardocheo paraverat, et decem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciuit ce p̃destinauit ꝯformes fieri imagi¬
nis eiꝰdem u̾bi. eiusdẽ filii si. ecce uocaũ.
iustificauit. magnificaũ. ꝑ ip̃m u̾bum su
ta. tã nobiliẜ ut uicto & confuso draco¬
ne iam dictosed̾at nc̃ ad extris dei. In ꝓ¬
cessu sermonis dicendũ erit de illo tali
adu̾sario cur uł unde dicat᷑. & sit draco:
unde magn᷑ unde rufus. que sint eius
capita sepͥtem. & que cornua.xͣ. unde
uł ex quo acccꝑit ut serpens mereret᷑¬
uocari: unde diabolus: & qͣmobrem sa¬
thanas uocet᷑. id ẽ adu̾sarius. Nunc uͦ
llud dicere p̃stat. quid sit ip̃m u̾bum
d̾i. ut uidelicet pͥncipiũ uł caput sermo¬
nis. ornatũ ut dignũ ẽ. habeat sc̃e confes¬
sionis ce orationis¬

Expanded text:
prescivit et predestinavit conformes fieri imagiprescivit et predestinavit conformes fieri imaginis eiusdem verbi, eiusdem filii sui, ecce vocavit, iustificavit, magnificavit per ipsum verbum suuta tam nobilis, ut victo et confuso dracone iam dicto sedeat nunc a dextris dei. In processu sermonis dicendum erit de illo tali adversario, cur vel unde dicatur et sit draco, unde magnus, unde rufus, quę sint eius capita septem et que, cornua decem, unde vel ex quo accvocari, unde diabolus, et quamobrem Satanas vocetur, id est adversarius. Nunc vero illud dicere praestat, quid sit ipsum Verbum Dei, ut videlicet principium, vel caput sermonis ornatum, ut dignum est, habeat sanctae confessionis et adorationis
Abbreviated transcription (Latin):
ictoriã u̾bi dei. effec¬
tum ⁊ opꝰ perfectũ di¬
cimꝰ ꝓpositi dei ad laudẽ
ipsiꝰ oĩpotẽtis ⁊ ĩuicti:
qͥa neq mors neq uita
neq angłi. neq pͥncipatus. neq instan¬
do. nect ꝓfundũ. neq creatura alia po¬
tuit uł pot̾it au̾tere: quin fieret &e fiat
qd̾ ip̃e ꝓposuit uł decreuit fieri. Quam
u̾e laudabilis & magna sit eiusmͦi uicto¬
ria u̾bi d̾i. magis ac magis admirari noᷤ
faciet consid̾atus diligentiꝰ ille hostis qͣ¬
lis uł qͣntus sit. qui ꝓpositũ eius au̾tere
uoluit. & adhuc contendit. cũ cecid̾it. et
tociens uictus sit. Qualis enĩ uł qͣntus
ille est: Draco magnꝰ erusfus ẽ. habenᷤ
capita septem & cornua decẽ: draco in gͣ.
magnus serpens antiquus. uocat᷑q di¬
abolus &e sathanas: orbis uniu̾si seductor.
Iste est adu̾sarius u̾bi dei a cum talis ac
tantus sit. pugnando &e repugnando. re¬
bellis ñ potuit nec potest au̾tere ꝓpositũ
d̾i. Hec ẽ uictoria ũbi di᷑. quia d̾s quos

Expanded text:
ictoriam Verbi Dei, effectum et opus perfectum dicimus propositi Dei, ad laudem ipsius omnipotentis et invicti, « quod neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instane profundum neque creatura alia potuit vel poterit avertere, quin fieret et fiat, quod ipse proposuit vel decrevit fieri. Quam vere laudabilis et magna sit eiusmodi victoria verbi dei, magis ac magis admirari nos faciet consideratus diligentius ille hostis, qualis vel quantus sit, qui propositum eius avertere voluit et adhuc contendit, cum ceciderit et totiens victus sit. Qualis enim vel quantus ille est? Draco magnus et rufus est habens capita septem et cornua decem. Draco, inquam, magnus, serpens antiquus, vocaturque diabolus et sathanas, orbis universi seductor. Iste est adversarius verbi dei, et cum talis ac tantus sit pugnando et repugnando rebellis, non potuit nec potest avertere propositum dei. Hęc est victoria verbi dei, quia deus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
fortis ẽ qui uicit. ae magnꝰ hostis qͥ uic¬
tus ẽ. magnũ certam̃. & magnȩ cause
certaminis. S & hoc inferã. qr magna
est dilectio tua. que ad istud me cõpel¬
lit: &e magnꝰ debet ẽẽ feruor scĩ studii.
ad placendũ u̾bo dei. ꝑ quod sumꝰ fac¬
ti: ꝑ quod sumꝰ lib̾ati:. sine cuiꝰ grã nemo
uuut. Assit gͥ ipsum u̾bum: ipsa sap̃ia.
quȩ apperuit os muti. & linguas infanti¬
um fecit disertas. suaq os meũ laude
repleat᷑ ut cantẽ głam ce magnitudinẽ
eius. ita ut & tͥ suggessisse. & mͦ optem¬
perasse & alicui legisse. ꝓficiat. Iam nc̃
opus hoc ingrediens. dignũ arbitrozab
ipso uocabulo exordin: io ẽ. in pͥmis di¬
cere sũmã causȩ cur uocet᷑. uł quid sit
uictoria tibi dei. E xplicit ꝓloguis.¬

Expanded text:
it, et magnus hostis, qui victus est, magnum certamen, et magnae causae certaminis. Sed et hoc inferam, quia magna est dilectio tua, quae ad istud me compellit, et magnus debet esse fervor sancti studii, ad placendum Verbo Dei, per quod sumus facti, per quod sumus liberati, sine cuhis gratia nemo vivit. Adsit igitur ipsum verbum, ipsa sapientia, quę aperuit os muti et linguas infantium fecit disertas, suaque os meum laude repleat, ut cantem gloriam et magnitudinem eius ita, ut et tibi suggessisse et mihi obtemperasse et alicui legisse proficiat. Iam nunc opus hoc ingrediens dignum arbitror ab ipso vocabulo exordiri, id est in primis dicere summam causę, cur vocetur vel quid sit victoria verbi dei. EXPLICIT PROLOGUS
Abbreviated transcription (Latin):
suo:⁊ destituert̃ uestim̃ta suaͥ suscita¬
uerunt nazareos. qͥ impleuerant dies: et
exolamauert̾̃ uoce magna incelum di¬
centes. Quid faciemꝰ istis: i quo eos duce¬
mus: Et scã tua conculcata sunt: i con¬
taminata sunt: ⁊ sac̾dotes tui facti sũt
in luctu ⁊ humilitate: iecce nationes
comiener̃t ad ilsum nos. ait nos disꝑdãt.
Tu scis. quȩ cogitant innos. Comuene¬
rant enĩ exercitus multoꝵ milium.
ut uenirent in t̾ram uda ⁊ disꝑd̾ent
ꝯteret istos ante faciem nrãm hodie:
piena ẽ. historia dierum illoꝵ. rerũq
gestarũ series clamorib huiꝰ cemodi.
qui uere scd̾m mistĩum p̃scͥptum ela¬
mores erant mulieris. in utero haben¬
tis ⁊ parturientis: ⁊ in parturiendo.
magnũ cruciatum habentis. Xxix.

Expanded text:
suo et destituerunt vestimenta sua et suscitasuo et destituerunt vestimenta sua et suscitaverunt Nazareos, qui impleverunt dies et exclamaverunt voce magna in cęlum dicentes: Quid faciemus istis et quo eos ducemus? Et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt. Et sacerdotes tui facti sunt in luctu et humilitate, et ecce nationes convenerunt adversum nos, ut nos disperdant. Tu scis, quę cogitant in nos. Convenerant enim exercitus multorum milium, ut venirent in terram Iuda et disperderent ostri deus et conteret istos ante faciem nostram hodie. Plena est hystoria dierum illorum rerumque gestarum series clamoribus huiuscemodi, qui vere secundum mysterium prescriptum clamores erant mulieris in utero habentis et parturientis et in parturiendo magnum cruciatum habentis. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
uis ñ audiuit clamores illuis xxuiii.
temporis: clamores mulieris in u¬
tero habentis: ⁊ par̾turiendo claman¬
tis: Sepe dictũ:⁊ sepe dicendũ ẽ. nec
fastidio eẽ debet: quia summa p̃sentis
opuscħ. misti̾um respicit signi mag¬
iii n mirabilis: scł. draconis ru̾fi. septẽ
capita habentis: i ante mulierẽ quȩ e¬
rat paritura stantis: ut cũ pareret fili¬
um eiꝰ deuoraret. Clamabat mulier.
mnutõ habens . ⁊ parturiens: clamabat
cccła temporis illius. fidem ⁊ spem in
uerbo ꝓmissionis habens.÷i cruciaba¬
tur ut pareret: ide̾.desid̾abat:⁊⁊ fatiga¬
batur desid̾ando. ut ꝓmissiones suas.
dosemine abirihe. d̾s adimpleret. Quis
sum. uid̾e ꝯtritionem ppłi mei. ⁊ ꝯtenti¬
onem ciuitatis scẽ: ⁊ sedere illic cum dat᷑
minanib iniquoꝵ: Templũ eiussic̃
homo ignobilis: uasa głȩ eiꝰ captiua
adducta sunt. Item. Et ierunauert̃.
i induer̃t se ciliciis: ⁊ cinere in capite

Expanded text:
uis non audivit clamorem illius uis non audivit clamorem illius temporis, clamores mulieris in utero habentis et parturiendo clamantis? Sepe dictum et sepe dicendum est nec fastidio esse debet, quia summa presentis opusculi in mysterium respicit signi magni et mirabilis, scilicet draconis rufi septem capita habentis et ante mulierem, quę erat paritura, stantis, ut cum pareret filium eius devoraret. Clamabat mulier in utero habens et parturiens, clamabat ecclesia temporis illius fidem et spem in verba promissionis habens et cruciabatur, ut pareret, id est desiderabat et fatigabatur desiderando, ut promissiones suas de semine Abrahę deus adimpleret. Quis, sum videre contritiones populi mei et contritionem civitatis sanctę et sedere illic, cum datur in manibus inimicorum? Templum eius sicut homo ignobilis, vasa glorię eius captiva abducta sunt. Item: Et ieiunaverunt et induerunt se ciliciis et cinere in capite
Abbreviated transcription (Latin):
Q uib gͣ uictimis. qualib mumi̾b. ira
illa. qua tunc ds̃ parum iratus fueras.
placata siue remota ẽ : Non holocaustis
arietum.⁊ chaurorũ: neq milib agnoꝵ
pinguiumĩs sicut infornacem babilom¬
am tres pueri missi an animo ꝯterrito.
⁊ sp̃u humilitatis suscepti sunt: ita sep
cem fr̃s cum matre sua passi. meruere
suscipi sacͥficiũ beneplacitũ: ꝑ qͦd. loco et
onñ ppło. iram dñi placari dignũ fuit.
Unde ⁊ statim. pꝰ passiones illoꝵ subum¬
ctum e. quia uidas machabeus. ⁊ qui
cum illo erant. ꝯuocantes cognatos. et
eos qui ꝑmanserant in uidaismo assu¬
m̃tes: ⁊ inuocantes dnm̃. ut misereret᷑
templo ⁊ ciuitati ꝯi uocẽ sanguinis ad
se clamantis audiret᷑ memoraretur qͦ
iniquissimas mortes innocentiũ p ar¬
uuloꝵ armis uti ceꝑunt: do nimiriun
ꝯfortante. ⁊ effectum tͥbuente: ira enĩ
dnĩanquit scͥptura. in mĩam ꝯu̾sa ẽ.¬

Expanded text:
Quibus ergo victimis, qualibus muneribus illa Quibus ergo victimis, qualibus muneribus illa ira, qua tunc deus parum iratus fuerat, placata sive remota est? Non holocaustis arietum et taurorum, neque milibus agnorum pinguium; sed sicut in fornacem babyloniam tres pueri missi in animo contrito et spiritu humilitatis susctem fratres cum matre sua passi meruere suscipi sacrificium beneplacitum, per quod loco et omni populo iram Domini placari dignum fuit. Unde et statim post passiones illorum subjunctum est: Quia Iudas Machabeus et qui cum illo erant convocantes cognatos et eos, qui permanserant in iudaismo assumentes et invocantes dominum, ut misereretur templo et civitati et vocem sanguinis ad se clamantis audiret, memoraretur quoque iniquissimas mortes innocentium parvulorum, et armis uti cęperunt deo nimirum confortante et effectum tribuente, ira enim domini, inquit scriptura, in mise
Abbreviated transcription (Latin):
impiis: qͥ cũ ds̃ fuisset sius iratus parũ:
ip̃ĩ ad didert̃ in malum. ut auferrent
illis mĩȩ spem: ut inferrent illis. d̾i obli¬
uionem. Ne illis: quia diabolus. quam
habet. iram magnã ⁊municat eis: ut
habeant ip̃i. qͦd ad didert̃ uel add̾e uolu¬
erunt electis di .xxuii
tunc temporis iratus fuerat parũ :
Hostiis ⁊ munerib. Hoc demq distat
int̾ iram d̾i paruam. niram d̾i magnaͣ.
quod ira d̾i magna. ñ expiatur uicti¬
mis ⁊ munĩb usq in et̾mim. sicut e
ad beatũ iob de iamdicto leuiathan
idẽ. diabolo habente iram magnam.
uñs dicit: ñ parcã ei. u̾his potentib et
ad dep̃candũ ꝯpositis : parua aũ ira d̾i.
placari pot̃ hostiis ⁊ munĩb ⁊ sub lege
i inigrã dispositis: m aximȩ aũ his quȩ
supra legem uł p̾ceptũ quisq sponta¬
nea deuotione suꝑ erogauerit: exempli
grã. tradendo corpꝰ suũ ꝓtestam̃to di.

Expanded text:
impiis, qui cum deus fuisset suis iratus parum, impiis, qui cum deus fuisset suis iratus parum, ipsi addiderunt in malum, ut auferrent illis misericordię spem, ut inferrent illis dei oblivionem. Ve illis, quia diabolus, quam habet iram magnam, communicat eis, ut habeant ipsi, quod addiderunt vel addere voluerunt electis dei. tunc temporis iratus fuerat parum? Hostiis et muneribus. Hoc denique distat inter iram dei parvam et iram dei magnam, quod ira dei magna non expiatur victimis et muneribus usque in ęternum, sicut et ad beatum Iob iam dicto Leviathan, id est diabolo, habente iram magnam dominus dicit: Non parcam ei verbis potentibus et ad deprecandum compositis; parva autem ira dei placari potest hostiis et muneribus et sub lege et in gratia dispositis, maxime autem his, quę supra legem vel preceptum quisque spontanea devotione supererogaverit, exempli gratia tradendo corpus suum pro testamento dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Subaudire nãq decet᷑ ad ꝯparationem
siue reuelationẽ minoris irȩ. de qua iã
uictum ẽ magnã dici uł eẽ illã. quã ht̃
uiabolus iram. Siquidem ⁊ ratio docet:
⁊ aristotelici quoq uolunt. paruũ ⁊ mag¬
num. ñ absolutȩ. s relatiuȩ uocabula
quantitatis eẽ: ut exempli gr̃a cũ dicitur
mons magnus ⁊ mus paruus. respectu
minoꝵ dici intelligitur. quia paruus
mons. respectu montis maioris: ⁊ magnꝰ¬
miassine dubio respectu mͦutis minot.
enuntiat᷑. Cumgͥ dicit ue t̾rȩ ⁊ mari.qr¬
magnã. t̾rȩ ⁊ maris nominib om̃s impi¬
os significans: pͥulchrȩ intelligitur parua
ira que finem accepit: ⁊ quam electi ꝑ¬
transierunt. talia passi. qualia possunt
intelligi ꝑ illud d̾i dictũ. quia ego iratꝰ
sum parum. Diabolus namq magnã
habet iram suꝑ se positam: scił. inreuo¬
cabilem dapnationis et̾̃nȩ senteniam:
⁊ illam importat t̾rȩ ⁊ mari: idẽ. om̃ib

Expanded text:
parationem sive relationem minoris irę de qua iam dictum est magnam dici vel esse illam, quam habet diabolus iram. Siquidem et ratio docet et aristotelici quoque volunt, parvum et magnum non absolute, sed relative vocabula quantitatis esse, ut exempli gratia, cum dicitur mus magnus et mons parvus, respectu minorum dici intelligitur, quia parvus mons respectu montis maioris et magnumus sine dubio respectu muris minoris enuntiatur. Cum igitur dicit: Vę terrę et mari, qmagnam, terrę et maris nominibus omnes impios significans, pulchre subintelligitur parva ira, quę finem accepit et quam omnes electi pertransierunt talia passi, qualia possunt intelligi per illud dei dictum: Quia ego iratus sum parum. Diabolus namque magnam habet iram super se positam, scilicet irrevocabilem damnationis eternę sententiam, et illam importat terrę et mari, id est omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
uid in illa uisitatiõe iustius: xxui¬
ͥd illo gladio duriꝰ: Gladius nãq
durus ⁊ grandis: ⁊ fortis:. magna ẽ ira d̾i
quã. iste leuiathan. generi humano.
⁊ illi p̾cipue genti. quȩ u̾bum ꝓmissi¬
onis acceꝑat. suꝑ add̾e uoluit: ut aufer¬
IInde ammaduert̾e̾ ꝓmptũ ẽ⁊ ualde iꝰtũ
eẽ. ut ⁊ ip̃e serpens antiquus iomĩa ca¬
pita eius. om̃s omĩno impii. qui diẽt᷑
⁊ st̃ diaboli m̃bra uł corpus. gladium
ourũ. gladiũ grandem ⁊ fortem. idẽ ma¬
gnã di subeant iram:. qñ hanc ip̃i suꝑ¬
add̾e uoluert̃ electis d̾i: paruã. ut iam
dictũ ẽ.sustinentib iram. Epulchrũ.

Expanded text:
uid illa visitatione iustius, quid illo gladio durius? Gladius namque durus et grandis et fortis magna est ira dei, quam iste Leviathan generi humano et illi precipue genti, quę verbum promissionis acceperat, superaddere voluit, ut auferUnde animadvertere promptum est valde iustum esse, ut et ipse serpens antiquus et omnia capita eius, omnes omnino impii, qui dicuntur et sunt diaboli membra vel corpus, gladium durum, gladium grandem et fortem, id est magnam dei subeant iram, quoniam hanc ipsi superaddere voluerunt electis dei parvam ut iam dictum est sustinentibus iram. Perpulchr
Abbreviated transcription (Latin):
uite. D ñe mͥ salutationis obsequia p̾stans
queso. ut si rerũ dñs ap̃ rauennã feliciter
ꝯmorabit᷑ indicctis. quatinꝰ sine ambiguo
Solent quibꝰ felicitas ⁊ potentia do ordi¬
nante ꝯceditur: humiles ꝯsolari officio
littãrũ. Et ꝓsꝑa sua paginarũ ꝓmulgatio¬
ne partiri. Ego multo t̾emporẽ. ut his sub¬
leuaret᷑ muniis expectaui. s cessantibꝰ uob̾
necessariũ credidi ñ tace̾. ut q. amor ñ exigit.
iusta euangłicã lectionem merͤat᷑ p̃portuni¬
tas. Dnẽ mͥ salutationẽ plenissimã dicensq̃so
ut me antiquũ cultorem urm̃ illo foueatis qͦ
olim ꝑmisistis affectu. ⁊ ꝓsꝑa ur̃a pagiarũ
me faciatis difectione cognoscẽ. Ennodiꝰ fausto
Uanuis sublimm uiro ⁊ omĩ integͥtade
p̃dito sauino romã ꝓꝑante. tute pagina¬
rum officia cõmisissẽ. ut resignanda ꝑ litt̾as
fideł relator assereret: At dñ sollicitudini mee

Expanded text:
dite. domine mi, salutatdite. domine mi, salutatquaeso, ut si rerum dominus apud Ravennam feliciter commorabitur, indicetis quatenus sine ambiguo Solent quibus felicitas et potentia deo ordinante conceditur humiles consolari officio litterarum et prospera sua paginarum promulgatione partiri. ego multo tempore ut his subleuarer muniis expectaui, sed cessantibus uobis necessarium credidi non tacere, ut quod amor non exigit iuxta euangelicam lectionem mereatur inportunitas. domine mi, salutationem plenissimam dicens quaeso, ut me antiquum cultorem uestrum illo foueatis quo olim promisistis affectu et prospera uestra paginarum me faciatis directione cognoscere. XXIX. ENNODIVS FAVSTO. Quamuis sublimi uiro et ompraedito, Sabino Romam properante, tute paginarum officia commisissem, ut resignanda per litteras fidelis relator assereret, attamen sollicitudini meae
Abbreviated transcription (Latin):
urãm sequestrati pignoris fasee ddepͥmatis.
credite ꝯscĩe mee plus illi ꝑstudiũ debeo. ꝙͣ
ip̃a exhib̾c potãs ꝑ naturã. Utinã ingenium
illius beneficia suꝑna meliorent. Uere dico
uobad longiora digredientibꝰ utriusq paren¬
tis sollicitudo me respicit. Quam potiumꝰ
in unũ posit cũ ambitione partiri. Dnã m
salutationẽ plenã dicens p̃cor. ut cm̃ michi
caritatis.⁊ orationis suffiagiũ ꝯcedatis. ꝙtũ
me ad desid̾is ur̃i effectũ tendẽ compbastis.
ꝓsuꝑna dispensatione uicissitudo eomi¬
tetur. Reddat ꝓ paruitate mea altissimmꝰs qͦd
agnoscit a uob̾. qui semꝑ amantibꝰ fidelis
extitistis. fuisse eofllatũ certus portus ẽ pec¬
toris ur̃i inuenisse diligentiã. Estis hac cõ¬
uersatiõe p̃diq ut amcoꝵ spem bñficii ꝯso¬
latione ucatis. Scdam admonitionẽ de¬
sidõ. ut iniunctũ it accipiã. date felieẽ dex¬
terã humilitat mee. ⁊ ꝓsꝑa mecũ ur̃a diui¬

Expanded text:
e deprimatis. credite conscientiae meae, plus illi per studium debeo quam ipsa exhibere poteras per naturam. utinam. ingenium illius beneficia superna meliorent. uere dico, uobis ad longiora digredientibus utriusque parentis sollicitudo me respicit, quam potuimus in unum positi cum ambitione partiri. domina mi, salutationem plenissimam dicens precor, ut tantum mihi caritatis et orationis suffragium concedatis, quantum me ad desiderii uestri effectum effectum conprobastis.superna dispensatione uicissitudo comitetur: reddat pro paruitate mea altissimus quod agnoscit a uobis, qui semper amantibus fideles extitistis, fuisse conlatum. certus portus est pectoris uestri inuenisse diligentiam: estis hac conuersatione praediti, ut amicorum spem beneficii conlatione uincatis. secundam admonitionem desidero, ut iniunctum iter adripiam: date felicem dexteram humilitati meae et prospera mecum uestra diui
Abbreviated transcription (Latin):
Quiditio studioꝵ lib̾aliũ sectatores. C̃ anqͥ
rem sibi debitã ꝯm̃datioĩs mee scͥpta poscen¬
tes. Inusu ẽ. uos beneficia. me u̾ba ꝯferre. et
magnitudine rer̃ desidiũ uinc̾e postislantis.
Si abhis muniis temꝑem. saluo inuner̃ ues¬
troꝵ genio. ego uotũ beniuoli ñ habeo. Pla¬
tor p̾sentiũ ꝑtinax. teste apud uos nataliũ
suoꝵ pudore uulgabitur. Qui in astipłatioẽm
stẽmatis. usurus e bõ uerec̃die. ꝑ quem indi¬
tiis ualitudinis mec ꝓ ur̃o desidio factis p̃cor
ut fidutie sue fructum capiat ex dignationis
ur̃e messe locupledẽ. ⁊ quotiens uocuius ꝯme¬
antiũ cursus accesserit: ad subleuandũ me
quas in amoris silentio accipitis paginas des¬
tinate. En nodius euprepie.
ebentur qͥ dẽ necessitat silentia. s scͥpta
diligentie. Erigit metus abstinentiã ca¬
bellarũ. s inc̾dũ cedet affectui. Uixaliquibꝰ
ad qͥescit obstacłis mens amantis. feruet redi¬

Expanded text:
aeiudicio studiorum liberalium sectatores tamquam aeiudicio studiorum liberalium sectatores tamquam rem sibi debitam commendationis meae scripta poscentes. in usu est uos beneficia, me uerba conferre et magnitudinem rerum desiderium uincere postulantis. si ab his muniis temperem, saluo munerum uestrorum genio, ego uotum beniuoli non habebo. perlator praesentium Pertinax teste apud uos natalium suorum pudore uulgabitur, qui in adstipulatione stemmatis usurus est bono uerecundiae, per quem indiciis ualitudinis meae pro uestro desiderio factis precor, ut fiduciae suae fructum capiat ex dignationis uestrae messe locupletem, et quotiens uotiuus conmeantum cursus accesserit, ad subleuandum me quas in amoris solacio accipitis paginas destinate. XXVI. ENNODIVS EVPREPIAE. Debentur quidem necessitati silentia, sed scripta diligentiae: exigit metus abstinentiam tabellarum, sed interdum cedit affectui. uix aliquibus adquiescit obstaculis mens amantis: feruet ad redhi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tuũ paginis. scire cupido semꝑ ad nuntia.
auxiliis: familie tue deꝑitie messe respõde
tum: regionũ ꝓlixitate ñ ꝑeat: nec cathe¬
na gr̃is q̃ amim̾as nectit. terrarũ seꝑatioẽ
diuidatur. at tñ pabłm caritatis ẽ. aut u¬
uere. aut offitio sermonis apꝑellare quem
oiligas. Neseiuintur secreta mentiũ. nͥ ꝓdi¬
tione linguarũ. ħ inusu uocauit antiqui¬
tas. ut illa que pectoribꝰ clausa sunt: ñ late¬
rent. Ego gallias que totũ me pp̃ uossibi uer¬
dicant. si oełis ñ inspicio: affectione ñ clesero
Grãs tñ p̃sentiũ ꝑlator qui necessitatis sue
occasione. desidus meis p̃stitit: ut it̾ estus aĩoꝵ
quib bauilus deerat. optatũ p̃beret officium.
Salutans gͦ seruitio debito p̃cor. ut portitor
beneficii sui uicẽ recipiat: ⁊ qui ingaudio
meo opitulatus ẽ. suis uotis restitutum ꝑ me
credat effectum. ennodius fausto.
Seit magnitudo ur̃a quo me honorent p̃¬

Expanded text:
tum tuum paginis scire cupido semper annuntia. tum tuum paginis scire cupido semper annuntia. is adjutus auxiliis, familiae tuae de peritiae messe responde.tum, regionum prolixitate non pereat, nec catena generis quae animas nectit, terrarum separatione dividatur, attamen pabulum caritatis est, aut videre, aut officio sermonis appellare quem diligas: nescirentur secreta mentium, nisi proditione linguarum. Haec in usu vocavit antiquitas, ut illa quae pectoribus clausa sunt, non laterent. Ego Gallias quae totum me propter vos sibi vindicant, si oculis non inspicio, affectione non desero. Gratias tamen praesentium perlatori, qui necessitatis suae occasione desideriis meis praestitit, ut inter aestus animorum, quibus baiulus deerat, optatum praeberet officium. salutans ergo seruitio debito precor, ut portitor beneficii sui uicem recipiat et qui in gaudio meo opitulatus est suis uotis restitutum per me credat effectum. XXV. ENNODIVS FAVSTO. Scit magnitudo uestra quo me honorent pr
Abbreviated transcription (Latin):
amicã lib̾alib studus iam tene̾. Premisisti
inforib. ꝙ auara parentũ uota suꝑaret. Non
sum dictionis tue rigidꝰ estimator. Nec respuo
tenuitatẽ p̃sentiũ. cui secutura blandiunt᷑
Quotiens uom̾bꝰ t̾ram scͥbimꝰ au̾s despeuen¬
ture frugis eleuat᷑. Semꝑ de herbis aristar̃.
oiuitias amicus ratioĩs intelligit. diligens
rusticandi adhuc incano floreᷤ pomoꝵ ppłs
iam mecitur. facessat adu̾sitas. ⁊ qͥeqͥd pa¬
riunt peccã discedat. ductus mͥ oratiuncłẽ
tue ⁊ si eloquentie nitore ñ subsistit. latia¬
ris tñ uene sapore radiauit. fluxit sermo¬
strepui. Illi quic̾q placuit. exam̃ securꝰ in¬
greditur. facandia ab illo p̃dicata. p̃ualet
fauorem: ⁊̃ ab immicis exigẽ. Lahora gͦ ut
felix bñ cepta euentꝰ extollat. honestoꝵ te
obsequiis indesinenter impende. Eos qui
ꝯsortiose suo polluunt. debens monitis nr̃is
reuerentiã. uelut ueneni pocłm fuge. ꝓsec¬

Expanded text:
amicam liberalibus studiis jam tenere: praemisisti amicam liberalibus studiis jam tenere: praemisisti in foribus quod avara parentum vota superaret. Non sum dictionis tuae rigidus aestimator, nec respuo tenuitatem praesentium, cui secutura blandiuntur. Quotiens vomeribus terram scribimus, animus de spe venturae frugis elevatur: semper de herbis aristarum divitias amicus rationis intelligit: diligens rusticandi adhuc in cano flore pomorum populos jam metitur. Facessat adversitas, et quidquid pariunt peccata discedat. Ductus mihi oratiunculae tuae et si eloquentiae nitore non subsistit, Latiaris tamen venae sapore radiavit. Fluxit sermo nostrepui? Illi quicunque placuit, examen securus ingreditur, facundia ab illo praedicata praevalet favorem etiam ab inimicis exigere. Labora ergo, ut felix bene coepta eventus extollat: honestorum te obsequiis indesinenter impende; eos qui consortio se suo polluunt, debens monitis nostris reverentiam, velut veneni poculum fuge; profec
Abbreviated transcription (Latin):
gotiorũ efficatia ꝓudistis. fateor durũ ere¬
uidi. uicinior littas denegare qui ñꝙͣ potui
in longinquo ꝯstitutꝰ abstinẽ colloquiis. Ui¬
sus enĩ mͥ sũ rauennatib excubiis occupa¬
tus magnitudinẽ urãm quadã mentis dexta
ꝯtigisse. Iccirco ad leuam̃ desidii scͥpta pro¬
gaui. ut quod uiuis subtrahebatur affatib
lectione pensarem. Ergo honore salutati
exhibens rogo ut mc huiꝰmodi quotiens
oportunitas ingesta fui̾t. remedus subleue¬
tis. In quib absentia unicũ ht̃ diuina ꝓ¬
uisioẽ subsidiũ. Agnouistis que sit curatio
affectione languenti. urm ẽ medelam egris
animis ñ negare. Ennodius eugeneti.
iligentia ẽ multiplictũ causa paginarũ.
Reuerentie ur̃e debetur ꝙ ab scͥptione
ñ temꝑo. Cestis gaudii uox ñpatitur defec¬
tum. qr statũ ualitudinis u̾re letus excepi.¬
adsit desidiis ꝯmunibꝰ ꝑquẽ uires studia
sortiuntur. declarasti te scͥptionis luce urbẽ

Expanded text:
gotiorum efficacia prouidistis. fateor, durum cregotiorum efficacia prouidistis. fateor, durum credidi uicinior litteras denegare, qui numquam potui in longinquo constitutus abstinere conloquiis. uisus enim mihi sum Rauennatibus occupatus excubiis magnitudinem uestram quadam mentis dextera contigisse. idcirco ad leuamen desiderii scripta prorogaui, ut quod uiuis subtrahebatur affatibus lectione pensarem. ergo honorem salutati exhibens rogo, ut me huiusmodi, quotiens opportunitas ingesta fuerit, remediis subleuetis, in quibus absentia unicum habet diuina prouisione subsidium. agnouistis quae sit curatio affectione languenti: uestrum est medelam aegris animis non negare. XXII. ENNODIVS EVGENETI. Diligentia est multiplicium reverentiae vestrae debetur, quod ab scriptione non tempero. testis gaudii vox non patitur defectum, quia statum valitudinis veadsit desideriis communibus, per quem vires studia sortiuntur. Declarasti te scriptionis luce urbem
Abbreviated transcription (Latin):
deo relinquenda st̃: que humano remeduĩ
nescuint hab̾e ꝯsilio. Uob̃ int̾im reuerentiã sa¬
lutatiois impendens reditus mei face̾ inditia ñ
cescunt. desidii p̃tia in manib ꝯstituta: nes¬
cimꝰ. Uere fateor quandui rauenna uos habu¬
it. simstrũ om̃ credidi cogitare que patior.
Nec int̾ res scd̾as quasi malignus ꝓprie felici¬
tatis int̾pres que ꝑ absentiã ur̃am euenire
potãnt suspirarii. Non debui mĩta mea si
ab homine ñ seꝑarer agnosee̾. Nec intellig̾e̾
sugitiuũ eẽ qͦd sectand peccã blanditur. S
onis excedit: ferat his reb medelã. cuiꝰ imꝑio
nia sub d̾i ope ut ꝓsꝑitas ura nuntietur ex¬
pecto. Accipite gͦ obsequia mea .⁊ siqͥd inter
ħ que mecũ geri didicistis euentꝰ dext̾ attu¬
lerit. sine dissimulationis obstacło nũtiate.
soluende humilitatis ꝑsonã domestiei ꝑla¬
toris. desidiis meis militabit qͦd in alioꝵ ne¬

Expanded text:
deo relinquenda sunt quae humano remedium deo relinquenda sunt quae humano remedium nesciunt habere consilio. uobis interim reuerentiam salutationis inpendens reditus mei facere indicia non cescunt: desiderii pretia in manibus constituta nescimus. uere fateor, quamdiu Rauenna uos habuit, sinistrum omen credidi cogitare quae patior nec inter res secundas quasi malignus propriae felicitatis interpres quae per absentiam uestram euenire poterant suspiraui. non debui merita mea, si ab homine non. separarer, agnoscere nec intellegere fugitiuum esse quod sectanti peccata blanditur. sed onis excedit? Ferat his rebus medelam, cujus imperio sub dei ope, ut prosperitas uestra nuntietur, expecto. accipite ergo obsequia mea, et si quid inter haec, quae mecum geri didicistis, euentus dexter adtulerit, sine dissimulationis obstaculo nuntiate.luendae humilitatis personam domestici perlatoris. desideriis meis militabit quod in aliorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ nou̾itis caritatis impendẽ. qͣntũ ad iucissitu¬
dinẽ nulla satisfactio existat idonea. Quod suꝑ¬
ẽ dña mͥ accipientes debite salutatioĩs affectum.
dm̃ p̃cor ut in bono mutue felicitatis uidendi uos
occasionẽ ꝯferre dignet᷑. qͣtinꝰ sub ꝯfabulatione
uotiua pia desidia subleuentur. En nodius¬
ostꝙͣ desidiis meis uidendi fausto.¬
uos facultas elapsa ẽ. itm̃ adlitt̾as mens
reuertit. Cogit᷑ ab iuratũ poscẽ paginale subsidi¬
um. iistitutã melioribꝰ copiis aiãm quasi uili¬
oris cibi alere aut sustentare ꝯm̃tio. Oquam gͣ¬
ue ẽ quotiens uariis necessitatibꝰ obsequentem
fugitiua lib̾tas ad noua instituta tͣnsducit. Que
Uura sc̃. cõtinuatiõe frangunt᷑. Multũ de grauitate
honĩs usus incidit. flebil ꝯditio ad optata que ñ
sunt mansura ꝑdue̾. Leuior sors ẽ curis iugib
occupati. hsũ infelitior peocatoꝵ fasce: quod
ue bonarũ rerũ sapore gustaui. S hinc alias.

Expanded text:
 noueritis caritatis inpendere, quantum ad uicissitudinem nulla satisfactio existat idonea. quod superest, domina mi, accipientes debitae salutationis affectum, deum precor, ut in bono mutuae felicitatis uidendi uos occasionem conferre dignetur, quatenus sub confabulatione uotiua pia desideria subleuentur. XVIostquam desideriis meis uidendi uos facultas elapsa est, iterum ad litteras mens reuertit: cogitur abiuratum poscere paginale subsidium et institutam melioribus copiis animam quasi uilioris cibi alere aut sustentare conmercio.s o quam graue est, quotiens uariis necessitatibus obsequentom fugitiua libertas ad noua instituta transducit! quae dura sunt continuatione franguntur: multum de grauitate oneris usus incidit: flebilis condicio ad optata quae non sunt mansura perducit: leuior sors est curis iugibus occupati. hoc sum infelicior peccatorum fasce, quod de bonarum rerum sapore gustaui. sed hinc alias.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ : E x ipso u̾bo dñi. maximȩ dũ in ihere¬
mia dicit. h olocaustomata ur̃a addite uie¬
timis ur̃is &e comedite carnes. qͥa ñ sum locu¬
tus cũ patrib ur̃is. & ñ p̃cepi eis in die qua

Expanded text:
potest? Ex ipso verbo domini, maxime dum in Iherepotest? Ex ipso verbo domini, maxime dum in Iheremia dicit: Holocaustomata vestra addite victimis vestris et comedite carnes, quia non sum locutus cum patribus
Abbreviated transcription (Latin):
tura sic nusqͣm refert. factũ ẽ u̾bum. uł fac¬
tus ẽ. ad moysen sermo dñis Nunqͥd obhoc
sermonẽ dei. dicunt᷑ dii. dicunt᷑ & sunt filii
excelsi: Ad hec inqͣm. Non utiq in s dero¬
gat᷑ moysi: de quo ñ ignoramꝰ scͥptũ. qͥa lo¬
quebat᷑ ad eum dñs facie ad faciem. siẽ loqͥ
solet homo ad amicũ suũ. de qͦ icidẽ habe
mus scͥpturȩ testimoniũ dicentis. & ñ sur¬
rextt ꝓpħa uit᷑ in isrł sicitt moyses: quẽ nos¬
set dñs facic ad faciem. in omĩb signis attꝙꝑ
portentis. M agis autẽ diminui sentimꝰ dig¬
nitatẽ legis que ꝑ moysen data ẽ. comꝑatio¬
ne gr̃e. circa qͣm ꝓpħas u̾sari manifestũ ẽ.
comꝑatione testam̃ti. qd abrahã firmatũ ẽ:
qͣdringentos & triginta annos anteqͣm dare¬
tur lex. Multo nanq minor ẽ lex: & minꝰ
dignitatis habetͥ adeo ut dicere ñ dubites:
qͦd neqͣqͣm cirea cerimonias legis. cor dei aut
u̾bũ dñi u̾sari dignatũ ẽ. & unde ẜ ꝓbari

Expanded text:
tura sic nusquam refert: Factum est verbum vel Factus est ad Moysen sermo domini? Numquid ob hoc sermonem dei dicuntur dii, dicuntur et sunt filii excelsi? Ad hęc inquam: Non utique in hoc derogatur Moysi, de quo non ignoramus scriptum, quia loquebatur ad eum dominus facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum surrexit propheta ultra in Israel sicut Moyses, quem nosset dominus facie ad faciem in omnibus signis atque portentis. Magis autem diminui sentimus dignitatem legis, quę per Moysen data est, comparatione gratię, circa quam prophetas versari manifestum est, comparatione testamenti, quod ad Abraham firmatum est quadringentos et triginta annos, antequam daretur lex. Multo namque minor est lex et minus dignitatis habet, adeo ut dicere non dubites, quod nequaquam circa cerimonias legis cor dei aut verbum domini versari dignatum est. Et unde hoc probari
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ suã locutus b̾ ad abrahã: &e scd̾m cor
suũ testam̃tũ cũ eo ꝯfirmauit. scd̃m uolunta
tem ce scd̃m cor suũ. locutus ẽ. in ꝓpħis. p ulchiȩ
gͥ discernis legens uł audiens factũ ad iulos cẽ
u̾bum dñi. si quieqͥd sub hac enuntiatio¬
ne dictũ uł scͥptum ẽ. scias ñ posse infectũ
manere: s̃ posse ueterasc̾e. ñ posse mutari::
ñ posse infirmari. faciliꝰq celum ce t̾ram
tnsire qͣm quicqͣm de u̾bo illo minui uł

Expanded text:
voluntatem suam locutus est ad Abraham et secundum cor voluntatem suam locutus est ad Abraham et secundum cor suum ttem et secundum cor suum locutus est in prophetis. Pulchre igitur discernis legens vel audiens factum ad illos esse verbum Domini, si quod sub hac enuntiatione dictum vel scriptum est, scias non posse infectum manere, non posse veterascere, non posse mutari, non posse infirmari, faciliusque coelum et terram transire, quam quidquam de verbo illo minui vel
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ppłs. &e ambulate in omĩ uia qͣm manda¬
ui uobis. ut bene sit uob̾. Itaq dũ legimꝰ pas¬
sim inscͥptura legis. locutus ẽ. dñs ad moysen
& aaron: & de inde subseqͥ tale qͥd. hec c̃ religio
sic te sic offeretis. hoc uł illud insacrificando
obseruabitis. in ꝓpłns aut̃. ut in isto. ñ sũ locu¬
tus. ce ñ p̃cepi de u̾bo holocaustomatũ &e uic¬
timaruĩ. de in dd̾. nunqͥd manducabo carnes
tauroꝵ aut sanguinẽ hẏrcoꝵ potaboͭ. dũ
inqͣm hec legimꝰ q̃m ñ potest solui scͥptura.
siue legalis. siue ꝓphetica. siue psalmi̾tica: necẽẽ u¬
ẽ. diu̾sos eẽ loquendi modos: ita differentes. sic̃
diffcr̃t uoluntas. & ꝑmissio. Nam scd̾m ꝑmis¬
sionẽ locutus ẽ dñs legem ceruoniarũ siue
sacͥficioꝵ uidelicet consid̾ando tune temꝑis qͣ¬
litatem hoĩũ qui utiq ab eiꝰmi sacͥficiis arceri
ñ possent. & si ñ liceret eis dño carnes sacͥficare:
sine dubio demonib sacͥficarent. At uͦ scd̾m

Expanded text:
s et ambulate in omni via, quam mandavi vobis, ut bene sit vobis. Itaque dum legimus passim in scriptura legis: Locutus est dominus ad Moysen et Aaron, et deinde subsequi tale quid: Hęc est religio, sic et sic offeretis, hoc vel illud in sacrificando observabitis, in prophetis autem, ut in isto: Non sum locutus, et: Non precepi de verbo holocaustomatum et victitaurorum aut sanguinem hircorum potabo? – dum, inquam, hęc legimus, quoniam non potest solvi scriptura sive legalis sive prophetica sive psalmistica, necesse est diversos esse loquendi modos ita differentes, sicut differunt voluntas et permissio. Nam secundum permissionem locutus est dominus legem cerimoniarum sive sacrificiorum, videlicet considerando tunc temporis qualitatem hominum, qui utique ab eiusmodi sacrificiis arceri non possent, etsi non liceret eis domino carnes sacrificare, sine dubio dęmonibus sacrificarent. At vero secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ligi decet bereditatẽ. Nã continuo. suspi¬
ee ait cęlũ.: &e numera stellas si potes. ce
dixit ei. Sic erit sem̃ tuũ. N ouissimꝰ uͦ iohes
est. de quo lucas ita refert. Anno qͥntodecime
ĩperii tiborii cesaris. factũ ẽ. uͥbũ dñi suꝑ io¬
hannẽ achariȩ filiũ in deserto. om̃s ab il¬
lo pͥmo. usq ad istũ nouissimũ. ad quos fac¬
tũ legimꝰ u̾bũ dñi. scĩ sunt: iusti & magni
ꝓpħȩ sunt. Porro ñ om̃s ad quos locutus ẽ.
uł dixit aliqͥd ds̃. ñ om̃s inqͣm scĩ aut elec¬
ti sunt. Nam ce eam locutus ẽ & dixit dñs:
qͣre iratus es &e cur concidit facies tua: ad
balaam qͦ locutus ẽ. e aliqͣ dixit ds̃: ce ita
cẽ de illo scͥptum e̾. semel ce tt̃m. qͥa dñs po¬
suit uͥbum in ore ciꝰ. & de istis ambob qͥs
nesciat. qd̾ ñ ꝑtineant ad sortem iustoꝵ.
siue sc̃oꝵ: qui ut iam dictũ ẽ. om̃s dii ce filis
excelsi sunt: in de diligent̾ notandũ. qͥa sig

Expanded text:
Suspice, ait, cęlum et numera stellas, si potes. Et dixit ei: Sic erit semen tuum. Novissimus vero Iohannes est, de quo Lucas ita refert: Anno decimo quinto imperii Tyberii Cesaris factum est verbum domini super Iohannem Zacharię filium in deserto. Omnes ab illo primo usque ad istum novissimum, ad quos factum legimus verbum domini, sancti sunt, iusti et magni prophetę sunt. Porro non omnes, ad quos locutus est vel dixit aliquid deus, non omnes, inquam, sancti et electi sunt. Nam et ad Cain locutus est et dixit dominus: Quare iratus es et cur concidit facies tua? Ad Balaam quoque locutus est et aliqua dixit deus, et ita etiam de illo scriptum est semel et iterum, quia dominus posuit verbum in ore eius. Et de istis ambobus quis nesciat, quod non pertineant ad sortem iustorum sive sanctorum, qui ut iam dictum est omnes du et filii excelsi sunt? Unde diligenter notandum, q
Abbreviated transcription (Latin):
onne inquit dñs scͥptũ ẽ in lege ur̃a:
E go dixi dii estis. & filii excelsi om̃s.:
Statimq subiungit. Si illos dixit deos.
ad qͦs sermo dei factus ẽ. & ñ potest solui
scͥptura: ce cet̾a. D eos ec̃. filios excelsi eẽ. scõs
&e beatos ẽẽ om̃s. ad qͦs sermo dei factus est.
ce ip̃m incarnatũ u̾bum. s dicco testatur:

Expanded text:
onne, inquit dominus, scriptum est in lege vestra: Ego dixi du estis et filii excelsi omnes? Statimque subiungit: Si illos dixit deos, ad quos sermo dei factus est, et non potest solvi scriptura et cetera. Deos esse, filios excelsi esse, sanctos et beatos esse omnes, ad quos sermo dei factus est, et ipsum incarnatum verbum hoc dicto tes
Abbreviated transcription (Latin):
innocentie sue argumĩta qͥ nichil cesari
nocẽ uolebat. pilato respondens. demonstra¬
re potãt: nͥ quod ille auditum ñ habebat:
⁊ ipẽ ꝑ sapientem quendã fuerat pͣlocutuis:
ne effundas sermonẽ ubi ñ ẽ. auditus. No¬
bis hec scienda seruauit. nrm̃ ẽ. incla¬
mare adu̾sariis eius. ⁊̃ defunctis. quiañ
diripit mortalia. qͥ regna dat celestiã.⁊
quia nolentes eos falli. sua malicia fefellit.
im̃tita ẽ. iniquitas sibi:. dicendo inieni¬
mꝰ eum ꝓhibentem tributa dari cesari.
Non enim talem regem se fecit: neq ita
ꝯtradixit cesari:immo. reddite in qͥt quȩ
sunt cesaris cesari.⁊ quȩ sunt di d̾eo.x

Expanded text:
innocentis suę argumenta, qui nihil cesari innocentis suę argumenta, qui nihil cesari nocere volebat, Pilato respondens demonstrare poterat, nisi quod ille auditum non habebat et ipse per sapientem quendam fuerat prelocutus: Ne effundas sermonem, ubi non est auditus. Nobis hęc scienda reservavit et nostrum est inclamare adversariis eius etiam defunctis, quia non diripit mortalia, qui regna dat cęlestia, et quia volentes eos falli sua malitia fefellit et mentita est iniquitas sibi dicendo: Invenimus eum prohibentem tributa dari cesari. Non enim talem regem se fecit neque ita contradixit cesari, immo: Reddite, inquit, quę sunt cesaris, cesari, et quę sunt dei, deo.
Abbreviated transcription (Latin):
xcusauit se uerbis quoq rex mt¬
tis. i humilis corde: dũ coram pila¬
do ubi uentilabatur accusatio de regio
nomine quas crumne magno: regnũ
meum ait ñ ẽ. de hoc mundo. Si de hoc
mundo eẽt regnum meum: ministri
me utiq deccitarent. ut ñ tra derer iu¬
deis. Nunc aũ. regnũ meũ ñ ẽ. hiuic. Po¬
terat eisdem grs labiis dicẽ. Si de hoc mũ¬
oo fuisset reqnũ meũ. ñ asellus suꝑ quẽ
sedi nudiustertius. s equus mͥ. uł currus
suisset adhibitus:⁊ qui me regem accla¬
mauerunt. ñ ramos oliuarum. s milita¬
rium p̃tulissent apparatꝰ armoꝵ:. ⁊ si minꝰ
illi sufficerent: rogassem patrẽ meũ. i ex¬
hibuisset mͦ mͥ płus quã duodecim legi¬
ones angłoꝵ. Poterat qͥdem. ⁊ illud dicere.
Quando paui de quinq panib quinq
milia hominũ. ⁊ illi ꝓpt̾ hoc raꝑe me et
suꝑ se regem face̾ uoluert̃. ñ fugissem eos
nͥ quia uerũ ẽ qͦd regnũ meũnẽ de ħ mũ¬
do. hec inquã.⁊ ceta huiꝰ modi multa

Expanded text:
xcusavit se verbis quoque Rex mitis et humilis corde, dum etiam Pilato, ubi ventilabatur accusatio de regio nomine, quasi crimine magno: « Regnum meum, ait, non est de hoc mundo; si de hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Judaeis. Nunc autem regnum meum non est hinc terat eisdem gratiae labiis dicere: Si de hoc mundo fuisset regnum meum, non asellus, super quem sedi nudiustertius, sed equus mihi vel currus fuisset adhibitus, et qui me regem acclamaverunt, non ramos olivarum, sed militarium praetulissent apparatum armorum. Et si minus illi sufficerent, rogassem Patrem meum, et exhibuisset mihi modo plus quam duodecim legiones angelorum. Poterat quidem et illud dicere: Quando pavi de quinque panimilia hominum et illi propter hoc rapere me et super se regem facere voluerunt, non fugissem eos, nisi quia verum est, quod regnum meum non est de hoc mundo. Hęc inquam et cetera huiusmodi multa
Abbreviated transcription (Latin):
fefellit: quã si res acta fuisset ariis eiꝰmodi.
son inquit in exercitu nec in roborꝰ. s i spũ
meo. dicit dñs exercituũ. Hoc erat u̾birm
dnĩ ad⁊ orobabel. apud zachariã ꝓpħam:
ubi septem ocłos suꝑ lapidem unum: sep¬
quȩ ñ erant aliud. quã septẽ sp̃c dni. reqͥ¬
escentes suꝑ hunc florem unũ. xxi.¬

Expanded text:
fefellit, quam si res acta fuisset armis ejusmodi: « fefellit, quam si res acta fuisset armis ejusmodi: « Non, inquit, in exercitu, nec in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus exercituum . » Hoc erat verbum Domini ad Zorobabel apud Zachariam prophetam, ubi septem oculos super lapidem unum, et sep, quae non erant aliud quam septem spiritus Domini, requiescentes super hunc florem unum.
Abbreviated transcription (Latin):
pud marronem iocatur qͥspiam gła¬
bundꝰ. ⁊ dicit. Nil refert. armis ꝯtin¬
gat palma. dolisue. ꝑfecto sententia hec:
Iad huiꝰ palmȩ siue uictoris rationem. ñ ua¬
let. Multũ qͥꝑpe refert. muldo meluis:⁊ ual¬
de utilius ẽ. dr̃ uł dĩ uerbum. sic uicisse.
uł adiuncendũ ꝓcede. ut in toto p̃lii con¬
gressu ars artẽ falleret: quã. si de nobaib
atq potentib. carne assumpta. materia¬
lib armis eoꝵ ꝯtra homines impios dimi¬
caret. quomͦ inuisibił:i ñdũ homo factus.
ꝑmachabeo saliosq fortes atq fideles iuiros
dimicauit: ⁊ armis paucoꝵ sepe multa mi¬
lia ꝑemit. hoc itidem facẽ potãt᷑ ut in carnatꝰ
de aliqua siue hircani. tunc temporis ponti¬
ficis siue alicuiꝰ ceteroꝵ filia. bellica sibi ob
defensionẽ ueritatis adhiberet instrum̃ta.
melior ꝓuentu quã uł machabeus. uł ipẽ
daud unquã pugnauerat: ut uerbi grã ꝑ
milia. Multo melius in quã ẽ qͦd ars artem

Expanded text:
pud Maronem iocatur quispiam gloriabundus et dicit: Nil refert armis contingat palma dolisve. Profecto sententia hęc ad huius palmę sive victorię rationem non valet. Multum quippe refert, multo melius et valde utilius est deum vel dei verbum sic vicisse vel ad vincendum procedere, ut in toto prelii congressu ars artem falleret, quam si de nobilibus atque potentibus carne assumpta materialibus armis eorum contra homines impios dimicaret, quomodo invisibilis et nondum homo factus per Machabeos aliosque fortes atque fideles viros dimicavit et armis paucorum sepe multa milia peremit. Hoc itidem facere poterat, ut incarnatus de aliqua sive Hircani tunc temporis pontificis sive allcuius cęterorum filia bellica sibi ob defensionem veritatis adhiberet instrumenta, meliori proventu quam vel Machabeus vel ipse David umquam pugnaverat, ut verbi gratia millia . Multo melius, inquam, est, quod ars artem
Abbreviated transcription (Latin):
nerint.ex eo qͦd humilitas diuinitatis.
humilitas uerbi dĩ ñ duritẽ. s pauꝑem
uirginẽ matix̃ sibi elegit. qͦd ancillam
suã respexit. tanto apud se corã diuitib
uł suꝑbis humilem: quanto constat.
excelsis libam cedris. minorem ẽe quãlib
uirgam. de radice egredientẽ Sienĩ paren¬
tes xp̃c druites elegisset. qͥs hodie pauꝑib
in eccła xp̃i locus eẽt: Nunc aũ.⁊ potentes
us̃ ñ abicit. cũ ⁊ ipẽ sit potens: sepiꝰ in hoc
mundo pauꝑes eligit. cognoscendo illos
in benedictionib suis. idẽ p̾clara illis dona
tͥbuendo sp̃c suiͥ qualia minirũ diuitib
habentib ꝯsolationẽ suã. rariꝰ ꝯcedit. Ni¬
uete inqͥt apłs uocationẽ urãm fr̃s: quia

Expanded text:
nerint ex eo, quod humilitas divinitatis, humilitas verbi dei, non divitem sed pauperem virginem matrem sibi elegit, quod ancillam suam respexit tanto apud se coram divitibus vel superbis humilem, quanto constat excelsis libani cedris minorem esse quamlibet virgam de radice vetusta egredientem. Si enim parentes Christus divites elegisset, quis hodie pauperibus in ecclesia Christi locus esset? Nunc autem, etsi potentes deus non abicit, cum ipse potens, et sepius in hoc mundo pauperes eligit cognoscendo illos in benedictionibus suis; id est preclara illis dona tribuendo spiritus sui, qualia nimirum divitibus habentibus consolationem suam rarius concedit. Videte, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
us.. ⁊i quȩ ñsunt: ut ea quȩ sunt destrueret:
ut ñ głetur omĩs caro. in conspectu euis. Ergo
pauꝑib ⁊ infirmis. sepus celestia uocationis
suȩ dona largitur ds abuindantiꝰ: ⁊ ista cõ¬
sicdatio pulcherrimã nob̾ efficit ordina¬
tionẽ patris optimi: qui notũ ⁊ uerũ ht̃
testimoniũ. quod spũ omĩũ iustoꝵ plenꝰ
fuerit. Quiminꝰ indiget inqͥt agat deo
gr̾̃as:⁊ ñ murmuret: qui uͦ plus indiget:
tribuatur ei :⁊ humiliet᷑ ꝑ infirmitate. ñ
sentimꝰ eẽ imitationẽ di. qͥspĩalia sua da¬
re abundanti ꝯsueuit plus indigentib.
multitudinẽ doloꝵ in corde ip̃oꝵ ꝯsolati¬
enib huiꝰmodi letificentur animȩ eoꝵ.

Expanded text:
 sunt, ut ea quę sunt destrueret, ut non glorietur omnis caro in conspectu eius. Ergo pauperibus et infirmis sepius cęlestia vocationis suę dona largitur deus abundantius, et ista consideratio pulcherrimam nobis efficit ordinationem patris optimi, qui notum et verum habet testimonium, quod spiritu omnium iustorum plenus fuerit. Qui minus indiget, inquit, agat deo gratias et non murmuret, qui vero plus indiget, tribuatur ei et humilietur pro infirmitate, non sentimus esse imitationem Dei, qui spiritualia sua dare abundantius consuevit plus indigentibus,multitudinem dolorum in corde ipsorum, consolationibus hujusmodi laetificentur animae
Abbreviated transcription (Latin):
descͥbens excidiũ. dicit de illis. S ingillatĩ
qͥdem iniquitates eoꝵ narrare ñ potero. ut
aũ breuit̾ dicã: neq aliã ciuitatem unqͣm
talia ꝑpessam eẽ puto: neq ullã nationem.
pꝰ homiñ memoriã maliciȩ ferociorem fuisse.
Et alibi. Demq omniũ pꝰ condita scła res
ad u̾sas. si cum uideoꝵ calamitatib ꝯferant᷑:
suꝑatũ iri ñ ambigo: ⁊ eoꝵ auctor nullus
ext̾̃nus ẽ. Erant qͥppe maxime ipsi de parte
assur. idẽ. diabol : cuiꝰ contͣ altitudinẽ uirga
ista ascendit cũ suo flore: idẽ. uirgo humilis.
cũ filio suo miti ⁊ humili corde. Ex pł lib riꝰ
e sepedicta muliere. anteꝙͣ draco stetit:
ut de singłari ꝑsona beats mulieris
idẽ. maris uirginis. I.¬

Expanded text:
describens excidium dicit de illis: Singulatim describens excidium dicit de illis: Singulatim quidem iniquitates eorum narrare non potero; ut autem breviter dicam, neque aliam civitatem umquam talia perpessam esse puto neque ullam nationem post hominium post condita secula res adversas, si cum Iudeorum calamitatibus conferantur, superatum iri non ambigo; et horum auctor nullus externus est. Erant quippe maxime ipsi de parte Assur, id est diaboli, contra cuius altitudinem virga ista ascendit cum suo flore, id est virgo humilis cum filio suo miti et humili corde. EXPLICIT LIBER XI. e sepedicta muliere, ante quam draco stetit, et de singulari persona beatę mulieris, id est Marię virginis