comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terram quã dñs ds tuus dederit tͥ.
Abõminatur enĩ dñs eum quifec̾it hec. et
aduersatur omnẽ in iustitiã: hoc et idem
iegis lator. etiam ĩ leuitico int̃dic̃. salomo¬
ne quoq parem suꝑ boc sententiã ꝓferen¬
te. Pondus magnum et pusillum. et m̃su¬
re duplices. in munda sñt utraq ante
dĩ.⁊ quifac̃ ea. in admuentionib suis cõ¬
pediet᷑. ꝓinde ñ solum illo corporali. s etiã
spiritali mͦ studendumẽ nobis. ut nec diuer¬
sa pondera in cordib nris. nec indomo cons¬
cientie nr̃e mensuras duplices habeamus.
idẽ ne ipsi ea que districtionis regulam mol¬
liunt remissiore indulgentia presum̃tes.
eos quib uerbum dni predicamus. distric̃¬
tiorib preceptis. et grauiorib quã ipsi ꝑfer¬
re possumus ponderibus obruamꝰ. Quod
cũ facimꝰ. quid nisi diuerso pondere atq
ea nobis. alit̾ nr̃is fr̾ĩb dispensemus. recꝰte

Expanded text:
super terram quam Dominus Deus tuus dederit tibi. super terram quam Dominus Deus tuus dederit tibi. Abominatur enim Dominus eum qui facit hec et adversatur omnem justitiam. » Hoc etenim idem legislator etiam in Levitico interdicit. Salomone quoque parem desuper sententiam proferente: « Pondus magnum et pusillum, et mensurae duplices, immunda sunt utraque ante Dominum. Et qui facit eam, in adinventionibus suis compedietur » . Proinde non solum illo corporali, sed etiam spiritali modo studendum est nobis, ut nec diversa pondera in cordibus nostris, nec in domo conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus, id est, nec ipsi ea quae distinctionis regulam molliunt, remissiore indulgentia praesumentes; eos quibus verbum Domini praedicamus, districtioribus praeceptis et gravioribus, quam ipsi perferre possumus, ponderibus obruamus. Quod cum facimus, quid nisi diverso pondere atqueea nobis, aliter nostris fratribus dispensemus, recte
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem cedere. sed resistere fortiter erro¬
ri. scđm illud sapientie. Responde inquit
stulto uxta stulticiam suam. ne sibi sapienᷤ¬
ẽẽ uideatur. Unde et paulus głatur. se huiꝰ¬
cemodi hominib. nec ad horã cedere. Uxor
autẽ illa que inpudenti manu defendendo
uirum suum alterius quifortior ẽ ad pre¬
henderit uerenda. nulla nifallor aptius in¬
telligi pot̃. quam subiectoꝵ persona. que
subiugata est hereticis. Hec uero siper
aliquam ignominiam falsam. aut ꝑ ac¬
tionem turpem uoluerit catholici macu¬
iare conuersationẽ. siue diffamare doc¬
trinam. omĩmodo tale machinam̃tũ ab ᷤ¬
scidendum ẽ. nec ullam meretur miscd̃iã.
que tantũ abͥominando spreuit usticiã.
Non habebis insacculo diuersa pondera. ma
ius aut minus. nec erit indomo tua mo¬
dius maior aut minor. Pondus habebis
iustum et uerum. et modius equalis et
uerus erit tibi. ut multo uiuas demꝑe

Expanded text:
veritatem succedere, sed resistere fortiter erroveritatem succedere, sed resistere fortiter errori, secundum illud Sapientiae: « Responde, inquit, stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens videatur » . Unde et Paulus gloriatur se hujuscemodi hominibus nec ad horam cedere. Uxor autem illa quae impudenti manu defendendo virum suum, alterius qui fortior est apprehenderit verenda, nulla, ni fallor, aptius intelligi potest quam subjectorum persona quae subjugata est haereticis. Haec vero, si per aliquam ignominiam falsam, aut per actionem turpem voluerit catholici maculare conversationem, sive diffamare doctrinam, omni modo tale machinamentum abscindendum est, nec ulla miseretur misericordia, quae tantum abominando sprevit justitiam. « Non habebis in sacculo diversa pius et minus, nec erit in domo tua modius maior et minor; pondus habebis iustum et verum. Et modius equalis et verus erit tibi, ut multo vivas tempore
Abbreviated transcription (Latin):
inponat᷑. Cui nolenti infaciem mulier
expuit. qͥa quisquis exmunerib que
tollit. ut disculciati domus uocetur. Scriptũ
qͥppe ẽ. Calciati pedes inpreparatione euange¬
lu pacis. Si enim ut nr̃am. sic curam ꝑximige¬
rimus. utrumq pedem ꝑ calciam̃tũ munimꝰ.
Qui uero suã cogitans utilitarẽ ꝓximoꝵ ne¬
gligit. quasi unͥis pedis calciam̃tũ cũ dede-
core amittit. Si habuerint int̾ se iurgium¬
uiri. et unus contra alterũ rixari ceperti uo¬
lensq uxor alteruis eruere uirum suum
demanu fortioris. miserit manũ suã et ad¬
p̃hendic uerenda eius abscides manũ illiꝰ.
nec flecteris suꝑ ea ulla miscd̾ia. Quid ꝑ istos¬
duos uiros rixantes. nisi dissensio int̾ catho¬
licum ⁊ hereticũ expͥmit᷑: ibi enĩ necessaria
ẽ c̃tentio. ubi dispar duorũ fit intentio. Alt̾
enĩ inportunus sectator ẽ erroris. alt̃ studi¬
osus defensor ueritatis. Nec oportet ullomͦ

Expanded text:
imponatur. Cui nolenti in faciem mulier imponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, quia quisquis ex muneribus quae tollitur ut Discalceati domus vocetur. Scriptum quippe est « :Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis » . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum negit, quasi unius pedis calceamentum de area mittit. Si habuerint intuiri et unus contra alterum rixari coeperint uolensque uxor alterius eruere uirum suum de manu fortioris miserit manum et adprehenderit uerenda eius, abscides manum illius nec flecteris super eam ulla misericordia. noduos viros rixantes, nisi dissensio inter catholicum et haereticum exprimitur? Ibi enim necessaria est contentio, ubi dispar duorum fit intentio. Alter enim importunus sectator est erroris, alter studiosus defensor veritatis. Nec oportet ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
patrib et auis et deinde maiorib ideo nul¬
la propinquitas appareret. quia non ma-
iorib sed exfeminis ꝓpinquarent. Uerun
tam̃ siita eẽt. nec dauid aliquando unus
pat̃ occurreret. Aut siquis quam potuise
contendit. ubi ponimus quod consuetudo
scripture non est feminas ingenealogia
ꝓmarib ponere. ficut eas nullas euange¬
lista int̾ posuit. ubi enĩ cõmemorantur
matres. non ponuntur nisi cumpatrib ac
ꝑ hoc aut ꝓpinquior de fuit aduxorẽ de¬
functi sibi copulandam. ut origo cognatio
rum patrẽ. quẽ poss habere ioseph. T̃ ypice
autẽ fr̃ de functus ille ẽ. qui post resurrectio¬
nis apparens głam. dixit. Ite nunciate fr̃i¬
b meis Qui quasi sine filiis obiit. qͥa adhuc
electorũ suorum numerũ ñ impleuit. hu¬
ius scilicet uxorẽ superstes fr̃ sortiri p̃ci¬
cipitur. quia dignum ꝓfecto ẽ. ut cura
sc̃ẽ eccłe ei qui hanc bene regere p̃ualet.

Expanded text:
patribus et auis et deinde maioribus ideo nulpatribus et auis et deinde maioribus ideo nulla propinquitas adpareret, quod non ex maribus sed ex feminis propinquarent. uerum tamen si ita esset, nec Dauid aliquando unus pater occurreret. aut si qucontendit, ubi ponimus quod consuetudo Scripturae non est feminas in genealogia pro maribus ponere, sicut eas nullas nullus evangelista interposuit? Ubi enim commemorantur matres, non ponuntur nisi cum patribus. Ac per hoc aut ita propinquior defuit ad uxorem defuncti sibi copulandam, ut origo cognationrum patrem, quem posset habere Joseph. Typice autem frater defunctus est ille, qui post resurrectionis apparens gloriam, dixit: « Ite, nuntiate fratribus meis » . Qui quasi sine filiis abiit, qui adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum est profecto ut cura sanctae Ecclesiae ei, qui hanc bene regere praevalet,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. habens eiusdem nõis patrẽ. cuiꝰ
et ille habuit. Nam et inde sursũ uersu.
diuersi ft̃. Alium quippe habet zorobabel
auũ apud lucam. qui ẽ neri. alium apud
matheũ. qui ẽ iechonias. Atq inde supe¬
rius nusquã ẽ consonantia. quousq ue
niatur addauid. Apud matheũ ꝑsalo¬
monẽ. apud lucã ꝑ nathan. Difficilimũ
autẽ uidetur non fuisse aliquem ꝓpinqͥ¬
orem. qui duceret uxorẽ frĩs sui. quam eũ
qui ex dauid eẽt comsanguineus tã lon¬
ginoe o gradu. non aliqua infra ꝓpinqͥtate
con iunctus. cũ sit apud lucam pene qua¬
oragesimus aioseph. apud matheũ aut̃
ferme uicesimus septimus. Aut si ꝓpin¬
qui adiixores desunt horũ ducendas. etiã
illi querebant᷑ qui ex feminarũ sanguine
propinquabant. fierispotuit. ut eẽt aliquis
ita propinquans. qui ioseph genuerit deuxo¬
re ꝓpinqui sui qui sine liberis decessit. ac sic
ei eẽt alt̃ ex natura pat̾. alter ex lege. in qͦꝵ

Expanded text:
nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius et ille habuit. nam et inde sursum uersus diuersi sunt; alium quippe habet Zorobabel auum apud Lucam, qui est Neri, alium apud Matthaeum, qui est lechonias. atque inde superius nusquam est consniatur ad David, apud Matthaeum per Salomonem, apud Lucam per Nathan. Difficillimum autem videtur non fuisse aliquem propinquiorem qui duceret uxorem fratris sui, quam eum qui ex David esset consanguineus tam longinquo gradu, non aliqua infra propinquitate conjunctus; cum sit apud Lucam pene quadragesimus a Ioseph, apud Matthaeum autem ferme uicesimus septimus. aut si propinqui ad uxores defunctorum ducendas etiam illi quaerebantur, qui ex feminarum sanguine propinquabant, fieri potuit, ut esset aliquis ita propinquans, qui Ioseph genuerit de uxore propinqui sui, qui sine liberis decessit. ac sic ei esset alter ex natura pater, alter ex lege. in quorum
Abbreviated transcription (Latin):
quus alteri adducendam uxorem. ut alios
etiã sursum uersus parentes atq maiores
iste. alios ille habere potuerit. Nam si frm̃
filu fuissent unum habuissent auum. Dq̃
non ita ẽ. Nam scãm matheum mathanẽ
auus ioseph. scđm lucam uero non mathan
sed mathat. Q uod siquisquam putat tantã¬
ẽẽ similitudinem noĩs. ut abscriptorib in
una littera erratum sit. ut fieret tampar-¬
ua et pene nulla diuersitas. quid de istoꝵ
patrib dicturus ẽ: nam scd̃m lucam ma-¬
that filius fuit leui. scd̃m matheum aut̃
mathan exeleatar genitus inuenitur:
atq ita inde sursum uersus. diuersi sunt
patres et aui. et deinde maiores. usq adro¬
robabel. quiferr ẽ uicesimus sursum-
uersus aioseph apud lucam. Apud matbe¬
um uero undecimus: qui proptea idemip.¬
se ẽẽ creditur. quia pat̾ eius apud utrũ¬
q euangłistam salathiel inuenit᷑. quã¬
us fieri potuerit. ut alius fuerit eodem

Expanded text:
quus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios quus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios etiam sursum uersus parentes atque maiores iste, alios ille habere potuerit. nam si fratrum filii fuissent, unum habuissent auum. quod non ita est; nam secundum Matthaeum Mathan est auus Ioseph, secundum Lucam uero non Mathan, sed Mathath. quodsi quisquam putat esse tantum similitudinem nominis, ut ab scriptoribus in una littera erratum sit, ut fieret tam parua et paene nulla diuersitas, quid de istorum patribus dicturus est? nam secundum Lucam Mathath filius fuit Leui, secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque euangelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem
Abbreviated transcription (Latin):
manet eiꝰ nom̃. hoc est memoria. Neq enĩ
etiam si ipse filium genuiss. nom̃ suũ ei fue¬
rat inpositurꝰ. ut nom̃ eiꝰ non deleretur ex
isrł. s ex hoc utiq nondeletur. quia nõ si¬
ne liberis ex hac uita emigrarit. Et hoc iu¬
betur exeius uxore fr̃ eiꝰ implere. quod ille
ñ potuit. Nam et sifr̃ non fuisset. et ꝓpin¬
quus ducebat uxoremeius quisine filiis
mortuus eẽt adsuscitandum sem̃frĩ suo. sic̃
fec̃ boor ducendo ruth. ut sem̃ excitaret
ꝓpinquosuo cuiꝰ fuerat illa utor. Nec de il¬
lo pepererat. et tam̃ qui de illa natus ẽ ex
nomine quidẽ defuncti constitutꝰ ẽ. quia
filius eius ẽ dictus. atq ita factum ẽ. ut no¬
men defuncti non deleretur ex isrł. nec ta¬
m̃ eius nõie appellatus est. Que cũ ita sint.
habundantius duob modis solui pot̃ euan.¬
głica questio. ut unus eorũ quos diuersos
cõmemorant matħs et lucas ita fuerit ꝓpin¬

Expanded text:
manet eius nomen, hoc est memoria. neque enim, manet eius nomen, hoc est memoria. neque enim, etiam si ipse filium genuisset, nomen suum ei fuerat inpositurus, ut nomen eius non deleretur ex Israhel, sed ex hoc utique non deleretur, quia non sine liberis ex hac uita emigraret. et hoc iubetur ex eius uxore frater eius inplere, quod ille non potuit. nam etsi frater non fuisset, et propinquus ducebat uxorem eius. qui sine filiis mortuus esset, ad suscitandum semen fratri suo; sicut fecit Booz ducendo Ruth, ut semen excitaret propinquo suo, cuius fnerat illa uxor nec de illo pepererat. et tamen qui de illa natus est ex nomine quidem defuncti constitutus est, quia filius eius est dictus — atque ita factum est, ut nomen defuncti non deleretur ex Israhel — nec tamen eius nomine appellatus est., Quae cum ita sint, abundantius duobus modis solui potest euangelica quaestio, ut unus eorum, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, ita fuerit propin
Abbreviated transcription (Latin):
bitur nomen eiꝰ ex ifrł. id est nomen de func¬
ti. ex hoc uidetur dictum. ut ille qui nascit᷑
hoc nomine appelletur quo appellabatur
defunctus. cui quodãmͦ ꝓpagatur. Unde no¬
bis uisum ẽ magis scđm adoptionis morẽ
soluere in euangłio questionem deduobus
patrib ioseph. quorũ unũ cõmemorat ma-¬
theus. eum scilicet quigenuit ioseph. alte¬
rum lucas eum cutꝰ filiꝰ erat ioseph. qm̃
nulłus eorum nom̃ ioseph accepit. nisi forte
hoc dictũ ẽ constitułtur ex de functinoĩe.
non ut eius nom̃ accipiat. s ut etꝰ nomine.
idest tanquam filiꝰ. non eiꝰ cuius semine est
genitus. sed illius defuncti cuiꝰ sem̃ suscita¬
tũ ẽ. heres constituatur. Quod enĩ ad ditũ
ẽ. et non delebitur nomen eiꝰ ex isrł. potest
ita intelligi. non quod nom̃ eius puer conse-¬
quent̾ accipiat. sed quod ille non sine poste¬
ritate mortiuis eẽ uidebitur. Et ideo per¬

Expanded text:
bitur nomen eius ex Israhel, id est nomen defuncbitur nomen eius ex Israhel, id est nomen defuncti, ex hoc uidetur dictum, ut ille qui nascitur hoc nomine appelletur, quo appellabatur defunctus, cui quodam modo propagatur. unde nobis uisum est magis secundum adoptionis morem soluere in euangelio quaestionem de duobus patribus Ioseph, quorum unum commemorat Matthaeus, eum scilicet qui genuit Ioseph, alterum Lucas eum cuius filius erat Ioseph, quoniam nullius eorum Ioseph nomen accepit. nisi forte hoc dictum est "constituetur ex defuncti nomine", non ut eius nomen accipiat, sed ut ex eius nomine, id est tamquam filius non eius, cuius semine est genitus, sed illius defuncti, cui semen suscitatum est, heres constituatur. quod enim additum est: et non delebitur nomen eius ex Israhel, potest ita intellegi, non quod nomen eius puer consequenter accipiat, sed quod ille non sine posteritate mortuus esse uidebitur; et ideo per
Abbreviated transcription (Latin):
cupati indoctrina neces. saria sibi ꝓudere
non posst̃. Quando habitauerint fr̃s simul.
et unus ex eis absq liberis mortuis fue¬
rit.uxor defunctiñ nubet alteri. sed acci-¬
piet eam fr̃ eius. et suscitabit sem̃frĩs sus
et primogenitum ex ea filium noĩe illius ap¬
pellabit. ut non deleatur nom̃ eiꝰ exifrł.¬
Sin autẽ noluerit accipere uxorem frĩs sui
que ei lege debetur. ꝑg& mulier ad portam
ciutatis. et interpellabit maiores natu di¬
cetq. Non uult fr̃ iuri mei suscitare sem̃
frĩs sui in isrł. nec me inconiugiũ sume-¬
re. Statimq accesiri eum facient. et int̾ro¬
gabunt. Si responderit nolo eam uxorẽ ac¬
cipere. accedet mulier ad eum corã senio¬
rib. et tollet calciam̃tũ depedib eus.
spuet q in faciem illiꝰ et dicet: sic fiet ho-¬
mini qui ñ edificat domũ frĩs sui. et uo-¬
cabitur nom̃ illius inisrł domus discalcia¬
constituetur ex defuncti nõĩe. et nondele¬

Expanded text:
cupantur in doctrina, necessaria sibi providere cupantur in doctrina, necessaria sibi providere  Quando habitaverint fratres simul, et unus ex eis absque liberis mortuus fuerit, uxor defuncti non nubet alteri, sed accipiet eam frater ejus, et suscitabit semen fratris sui; et primogenitum ex ea filium nomine illius appellabit, ut non deleatur nomen eautem noluerit accipere uxorem fratris sui, quae ei lege debetur, perget mulier ad portam civitatis, et interpellabit majores natu, dicetque: Non vult frater viri mei suscitare semen fratris sui in Israel, nec me in conjugem sumere. Statimque accersiri eum facient, et interrogabunt. Si responderit, Nolo eam uxorem accipere, accedet mulier ad eum coram senioribus, et tollet calceamentum de pede ejus, spuetque in faciem ejus et dicet: Sic fiet homini, qui non aedificat domum fratris sui, et vocabitur nomen illius in Israel, Domus discalceaconstituetur ex defuncti nomine et non dele
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ doctrine atq sollicitudinis inpendere
plebi susceptȩ cogatur. nec eam uiquã di¬
mittere poterit. quia scđm canonicã sanc¬
tionẽ non licet ei desua eccła ad aliam sine
sino dali auctoritate uolare. Si autẽ plebs
illa errore stuprata seuuitus corrupta in uen¬
ta fuerit. nec se postea per em̃dationẽ corri¬
gere uoluerit. extra fores domus patͥs sũmi.
noc ẽ extra limina scẽ eccłe episcopoꝵ senten¬
tia pulsal apidib duri anathematis obrua¬
tur. qr fidem catholicam corrũpere ñ tunu¬
it. nec postea penitentiam de concepta ne¬
erit uir cũ uxore alteriꝰ. ut̃q moriant᷑. id est
adult̃ & adultera et auferes malũ de istł.
H ac sententia quantũ ad historiã ꝑtinet legis
nuat quod non licet iudeo siue heretico cor¬
esse intelligitur. ꝙ fidei et diectionis iure
sibi ad sociata ẽ: Si autẽ adulteriũ huiꝰ cemo

Expanded text:
nem doctrinae atque sollicitudinis impendere nem doctrinae atque sollicitudinis impendere plebi susceptae cogatur. Nec unquam dimittere poterit, quia secundum canonicam sanctionem non licet ei de sua ecclesia ad aliam sine synodali auctoritate convolare. Si autem plebs illa stuprata seu vitiis corrupta inventa fuerit, ne postea per emendationem corrigere voluerit, extra fores domus Patris summi, hoc est, extra limina Ecclesiae sanctae episcoporum sententia pulsa, lapidibus duri anathematis obruatur, quia fidem catholicam corrumpere non timuit, nec postea poenitentiam de concepta neerit vir cum uxore alterius, uterque morietur, id est, adulter et adultera; et auferes malum de Israel. » Hac sententia quantum ad historiam pertinet, legisnuat, quod non licet Judaeo sive haeretico coresse intelligitur, quia fidei et dilectionis jure sibi associata est. Si autem adulterium hu
Abbreviated transcription (Latin):
siquis doctor accipiat plebem subcura regi¬
miniꝰ sui. et postea ꝓpt̾̃ auaritiam atq ano¬
bitionẽ maiort̃ principatꝰ. seu aliaqualibet
inlicita occasione. eccłam sibi cõmissam deserere
uoluerit. illiq nom̃ pessimum siue heresis seu
inobedientie falso inposuerit. quod illam ñ
inuenerit inea : uirginitatẽ qua apłs dispon¬
disse se dixit corithioꝵ eccłam uni uiro uir¬
ginitatis filie sue expandet. cũ excollatione
diuinorũ testam̃torũ opera et fides plebis a¬
pud magistros eccłe duudicãt᷑. Deus enĩ pat̃
uniuersorũ ẽ. cuiꝰ uiditio occulta manifes¬
tant᷑. Et cum reppererint ex inditio diui¬
norũ librorũ doctorem illum inuidia aut aua-¬
ritia magis ẽẽ corruptũ quã uerũ dixisse de
subiectoꝵ morib ac fide. eccłe auctoritate
corripiatur. atq redarguatur ab omĩb cen¬
tumq sẏclos argenti puellȩ. hoc ẽ perfectio¬

Expanded text:
si quis doctor accipiat plebem sub cura ac regisi quis doctor accipiat plebem sub cura ac regimine suo, et postea propter avaritiam atque ambitionem majoris principatus, seu qualibet illicita occasione, ecclesiam sibi commissam deserere voluerit, illique nomen pessimum sive haeresis, seu inobedientiae falso imposuerit, quod illam non invenerit in ea virginitate qua Apostolus despondisse se dixit Corinthiorum ecclesiam, « uni viro virginitatis filiae suae expandit, cum ex collatione divinorum Testamentorum, opera et fides plebis, apud magistros Ecclesiae dijudicatur. Deus enim pater universorum est, cujus indicio occulta manifestantur. Et cum repererit ex judicio divinorum librorum doctorem illum invidia aut avaritia magis corruptum quam verum dixisse de subjectorum moribus ac fide, Ecclesiae auctoritate corripiatur, atque redarguatur ab omnibus; centumque siclos argenti puellae, hoc est, perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore uite sue. Quod si uerumẽ qͦd obi¬
eit. ꝙ non ẽ inuenta in puella uirgini¬
tas. eicient eam extra fores domus patris sui
et lapidib obruent uiriciuitatis illiꝰ. et mo¬
rietur. qm̃ fecit nefas in isrł. ut fornicare¬
tur indomo patris sui. et auferes malum
demedio tui. Satis hinc apparet. quẽ ad¬
modũ subditas feminas uris. et pene fa¬
mulas iex esse uoluerit uxores. quia dicenᷤ
aduersus uxorẽ uir testimoniũ unde lapi¬
daretur illa si hoc uerum eẽ demonstra¬
retur. ipse tam̃ nõ uicissim lapidat᷑ siboc
falsum ẽẽ constiterit. sed tantũ mͦ castiga¬
tur et dampnificatur. eiq ꝑpetuo iubet᷑
adherere qua carere uoluerat. In alus
aut̃ causis. eñ testimonio falso cuiquã no¬
cuerit. quod si ꝓbaretur iussit occidi ea
dem pena plecti iubet. qua fuerat si uerũ
eẽt iste plectendus. Scdm allegoriã alitẽ:
hc̃ sensum in hoc loco tenere possumus. att

Expanded text:
tempore vitae suae. Quod si verum est quod objitempore vitae suae. Quod si verum est quod objicit, et non est inventa in puella virginitas, ejicient eam extra fores domus patris sui, et lapidibus obruent viri civitatis ejus, et morietur, quoniam fecit nefas in Israel, ut fornicaretur in domo patris sui, et auferes malum de medio tui. » Satis hinc apparet quemadmodum subditas feminas viris et pene famulas lex voluerit esse uxores: quod dicens adversus uxorem vir testimonium unde lapidaretur illa si hoc verum esse demonstraretur, ipse tamen non vicissim lapidatur si hoc falsum esse constiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere qua carere voluerat. In aliis autem causis eum qui testimonio falso cuiquam nocuerit, si probaretur, jussit occidi, et eadem poena plecti jubet, qua fuerat, si verum esset, iste plectendus. Secundum allegoriam autem hunc sensum in hoc loco tenere possumus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et acutissimas in eis spinas ligabant. t ui¬
delicet ambulantes ⁊ sedentes intdũ punge¬
rentur. et quasi hac cõmonitione retraherent᷑
auxerit iuir uxorem. et postea eam odio ha¬
buerit. quesieritq occasiones quib dimit¬
tat eam. obiciens ei nom̃pessimũ. et dixerit.¬
hanc uxorem accepi. et ingressus adeam
ñ inueni uirginẽ. tollent eam pat̾ et mat̃
eius. & ferent secum signa uirginitatis eiꝰ
ad seniores urbis quimporta sunt. et dicet
pat̾ filiam meã dedi huic uxorẽ. quã quia
ddit. inponit ei nom̃ pessimũ. ut dicat non
inueni filiã tuã uirginẽ. et ecce st̃ signa
uirginitatis filie mee. Ex pandent uesti¬
m̃tũ coram seniorib ciuitatis. Ad prehen
dentq senes urbis illius uirum. et uerbe¬
rabt̃ illũ. condẽpnentes insuꝑ centũ siclis
argenti. quos dabit puelle.qm̃ diffamauit
nom̃ pessimum suꝑ uirginẽ ifrł. habebit¬
q eam uxorem ⁊ ñ poterit dimittere omĩ

Expanded text:
et acutissimas in eis spinas ligabant: ut viet acutissimas in eis spinas ligabant: ut videlicet ambulantes et sedentes, interdum pungerentur, et quasi hac commonitione, retraherentur duxerit uir uxorem et postea eam odio habuerit quaesieritque occasiones quibus dimittat eam obiciens ei nomen pessimum et dixerit: uxorem hanc accepi et ingressus ad eam + non inueni uirginem, tollent eam pater et mater eiam et ferent secum signa uirginitatis eius ad seniores urbis, qui in porta sunt, et dicet pater: filiam meam dedi huic uxorem, quam quia odit, inponit ei nomen pessimum, ut dicat: non inueni filiam tuam uirginem: et ecce haec sunt signa uirginitatis filiae meae. expandent uestimentum coram senioribus ciuitatis: adpdentque senes urbis illius virum, et verberabunt eum, condemnantes insuper centum siclis argenti, quos dabit puellae, quoniam diffamavit nomen pessimum super virginem Israel, habebitque eam uxorem, et non poterit dimittere omni
Abbreviated transcription (Latin):
innocentie. intꝰ subtilitatẽ celat malitie.
Hoc scd̾m moralem sensum: ceterum iuxta
allegoriam. altam lineis uestib miscerila¬
nam uel purpurã. et lino stima ueste indui.
ẽ i nordinate uiuere. et diuersi generis pro¬
fessiones uelle miscere. uel sc̃tmonialis ha¬
beat ornam̃ta nuptiarum. aut eaque se ñ
continens nupsit spetiẽ uirginis gerat.om¬
nimodo hoc peccatum ẽ. et siquid inconue¬
nient̾ exdiuerso genere uel religione iniu¬
in uestib quod nc̃ de clarat᷑ inmorib funi
culos infimbrus facies ꝑ quattuor angulos
pallii tui quo operieris. Iusserat quoq moy¬
ses ut inquattuor angulis pallioꝵ iacinthi¬
nas fimbrias facerent. adistahelis populũ
dinoscendum. ut quo mͦ in corporib circũci¬
sio signũ uidaiqe gentis daret. ita et uestis
głio arguunt᷑ suꝑstitiosi magistri. ꝙr captan¬
tes auram popularẽ. atq exmulierculis sec̃¬
tantes lucra. faciebant grandes fimbrias.

Expanded text:
innocentiae intus subtilitatem celat malitiae. innocentiae intus subtilitatem celat malitiae. Hoc secundum moralem sensum. Caeterum, juxta allegoriam, lineis vestibus misceri lanam vel purpuram, et linea laneaque veste indui, est inordinate vivere, et diversi generis professiones velle miscere: ut vel sancta monialis habeat ornamenta nuptiarum; aut ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconuenienter ex diuerso genere in uita cuiuin uestibus, quod nunc declaratur in moribuculos in fimbriis facies, per quatuor angulos pallii tui quo operiris. » Jusserat quoque Moyses ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent ad Israel populum dignoscendum; ut quomodo in corporibus circumcisio gentis Judaicae signum daret, ita et vestis gelio arguuntur superstitiosi magistri, quod captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias,
Abbreviated transcription (Latin):
lium. ut uidaicarũ superstitionũ quȩ inum¬
bra et magine p̃cesserant. oerimonias non
relinquat. Item ñ nũquã in boue bene ope¬
rantium uita in asino stultoꝵ ue cordia figu¬
ratur. Quid ẽ ergo non arabis inboue simul
et asino: acsidiceret. fatuum sapienti inp̃¬
dicatione nõ socies. ne per eum quirẽ int¬
plere nonualet. et illi qui preualet obsistas.
Bouem quippe et asinum sinecesse sit. unꝰ¬
quisq sine de trim̃to operis iungit. Sapi¬
entẽ uero et stultum. ñ ut unus precipiat
et alter obtemperet. sed ut parit̾ equali potesta
te adnuncient uerbum dei. nonsine scandalo
quisq comites facit. Non indueris uestim̃
to quod ex lana linoq contextũ ẽ. ꝑ lanã
qͥppe simplicitas. ꝑ linũ uero subtilitas desig¬
natur. Et nimirũ uestis que ex lanalino¬
q conficitur. linũ interiuscelat. in suꝑficie
lanam de monstrat. Uestemgͦ ex lana li¬
noq contextam induit. qui sub locutione

Expanded text:
lium ut Judaicarum superstitionum, quae in umlium ut Judaicarum superstitionum, quae in umbra et imagine praecesserant, caeremonias non derelinquat. Item, nonnunquam in bove bene operantium vita, in asino stultorum vecordia figuratur. Quid est ergo, « Non arabis in bove simul et asino? » Ac si diceret: Fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non valet, et illi qui praevalet obsistas. bouem quippe et asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis iungit; sapientem uero et stultum, non ut unus praecipiat et alter obtemperet, sed pariter ex aequali potestate, ut adnuntient uerbum dei, non sine scandalo quisque comites facit. itaque eandem to, quod ex lana linoque contextum est. » Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lino lanaque conficitur, linum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui sub locutione
Abbreviated transcription (Latin):
periclitantur sanguine hoc ẽ uita reus est.
quia eos quos seruare poterat. per suam ne¬
altero semine. ne & sem̃tis quam se uisti. et
que nascuntur ex uinea parit̃ sc̃ĩficentur.
U ineam hic doctrinã intelligere possumus.
siue plebem doctorib cõmissam. ubi uinũ
gr̃e spiritalis gigni debet. Sed illic alterum
sem̃ serere prohibet. quia heresim ibi int̃po¬
nere omĩno ñ consentit. Sem̃ enimbonũ ẽ
uerbum dei. sem̃ autẽ nequã error quẽ ini¬
micus homo seminauit inagro dominico.
sicut in euangelio legitur. s cauendũ ẽ om¬
ni modo. ne aliquid int̾mixtum indoctri¬
na nr̃a inueniat᷑ erroris. ne forte corrũpat᷑
uitio nr̃o id quod ex dono nob̃ c̃latum ẽ dr¬
uino. Nõ arabis in boue simul et asino. In
boius noĩe populꝰ excircumcisione positus
sub iugo legis accipitur. inasino autẽ ppłs
gentium ꝑtinens ad euangeliũ. Inboue quip¬
pe simul et asino arat. quisic recipit euange¬

Expanded text:
periclitantur sanguine hoc est, vita reus est, periclitantur sanguine hoc est, vita reus est, quia eos quos servare potuit per suam nealtero semine, ne et sementis quam sevisti, et quae nascuntur ex vinea, pariter sanctificentur. » Vineam hic doctrinam possumus intelligere, sive plebem doctoribus commissam, ubi vinum gratiae spiritalis gigni debet. Sed illic alterum semen serere prohibet, quia haeresim interponere omnino non consentit. Semen enim bonum est verbum Dei. Semen autem nequam, error quem inimicus homo seminavit in agro Dominico, sicut in Evangelio legitur . Sed cavendum est omni modo ne aliquid intermistum in doctrina sua inveniatur erroris, ne forte corrumpatur vitio nostro id quod ex dono nobis collatum est divino. « Non arabis in bove simul et asino. » In bovis nomine populus ex circumcisione, positus sub jugo legis, accipitur; in asino autem, populus gentium pertinens ad Evangelium. In bove quippe simul et asino arat, qui sic recipit Evange
Abbreviated transcription (Latin):
ũ eclificaueris domum nouã. facies
murũ tecti percircuitum. ñ effundet᷑
sanglis indomo tua. et sis reus labente aliqͦ¬
et in precep. ruente. huius modi autẽ fabrice
intempli eclificatione mentio facta ẽ. ubi
ita scriptumẽ. Et edificauit tabulatũ suꝑ
omnẽ domũ quinq cubitis altitudinis. lu¬
riculas significans que insupp̃mo domus
tecto percircuitum erant facte. nequis ad
altiora ꝑueniens repente laberetur adima
Mystice autem insinuat in omĩ opere nr̃o mu¬
nimine rectȩ fidei ac protectione diuina noᷤ
egere. et quantum ex nobisest custodiam
humilitatis docet habere. ne si aliquas uir¬
tutum species in edifitio conuersationis
nr̃e uel inpredicatione aliorum congrega¬
re udemur. ꝑ incuriam atq desidiam
nrãm dispereant. Quia ut qͥdam sapiens dix̃.
quasi inuentũ puluerem portat. qui sine hu¬
militate uirtutes congregat. Quisqͥs ergo fi¬
dei mut nim̃tũ indoctrina sua uel in exem¬
plis ai i ponere neglexerit. om̃ĩũ qui inde

Expanded text:
um aedificaveris domum tuam, facies murum tecti per circuitum, ne effundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alet in praeceps ruente. » Hujusmodi autem fabricae in templi aedificatione mentio facta est, ubi ita scriptum est: « Et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis . » Luriculas significans quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima. Mystice autem insinuat in omni tempore nostro munimine rectae fidei ac protectione divina nos erigere, et quantum ex nobis est, custodiam humilitatis docet habere: ne si aliquas virtutum species in aedificio conversationis nostrae, vel in praedicationem aliorum congregare videmur, per incuriam atque desidiam nostram dispereant; quia, ut quidam sapiens dixit, Quasi in ventum pulverem portat, qui sine humilitate virtutes congregat. Quisquis ergo fidei munimentum in doctrina sua vel in exemplis ponere neglexerit, omnium qui inde
Abbreviated transcription (Latin):
b sius atq cũ omib qui serite intelligunt.
in hoc mundo achuenas eẽ et peregrinos.
dapib uirtutum et scientiȩ spiritalis fe¬
lcit̾ reficietur atq implebitur. Quando cõ¬
pleueris decimã cunctarum frugum tua¬
rum. anno decimarũ t̃cio dabis ieuite et
la que iubet dicere hominẽ qui indandis
decimis et quȩ cumq dare uł ĩpendere
iuissus ẽ omnia mandata cõpleuit. etiã hoc cũ
laude et cõmendatione sua dicere iubetur:
non dedi ex eis mortuo: anper hoc ꝓhibet
parentalia. quȩ obseruare gentes solent:¬

Expanded text:
bus suis, atque cum omnibus qui se rite intelligunt bus suis, atque cum omnibus qui se rite intelligunt in hoc mundo advenas esse et peregrinos, dapibus virtutum et scientiae spiritalis feliciter reficietur atque implebitur. « Quando compleveris decimam cunctarum frugum tuarum, anno decimarum tertio, dabis Levitae et la quae iubet dicere hominem, qui in dandis decimis et quaecumque dare uel inpendere iussus est omnia mandata compleuit, etiam hoc cum laude et commendatione sua dicere iubetur: non dedi ex eis mortuo? an per hoc prohibet parentalia, quae obseruare gentes solent
Abbreviated transcription (Latin):
post quam ꝑ legis conditionẽ plures excre¬
uerunt. quiscientiam et credulitatem uniꝰ
diei ꝑcspere. ad flixert̃ eos egyptii spirita¬
les. maligni scilicet. qui inponentes onera
grauissina peccatoꝵ oppresserunt genus
humanũ. S deus omĩpotens conditor et cre¬
ator nr̃ respexit humilitatẽ nr̃am. et la¬
borem atq angustiam: misit unige¬
nitum filium suũ. qui manus dei et bra-¬
chiũ dr. ut eriperet nos depotestate tene¬
brarum. et transserr& in locũ pacis. quati¬
nus filii lucis efficeremur. Tradiditq nobis
terram lacte et melle manentẽ. eccłam
uidelicet presentẽ. ubi et lac est in nocentiᷤ
et facilis doctrine. unde nutriant᷑ sensus
paruuli. et mel suauis atq multiplicis scien¬
tie. unde satiantur intellectu ꝑfecti. Quigͦ
huiꝰ cemodi dona deo offert. conuiuiũ spiri-¬
tale indomo dei cũ leuitis ueris et aduenis
pot̃ facere. quia et cum ministris dei et fr̃i¬

Expanded text:
postquam per legis conditionem plures excrepostquam per legis conditionem plures excreverunt, qui scientiam et credulitatem unius Dei percepere, afflixerunt eos Aegyptii spiritales, maligni scilicet spiritus, qui imponentes onera gravissima peccatorum, oppresserunt genus humanum. Sed Deus omnipotens, conditor et creator noster, respexit humilitatem nostram, et laborem, atque angustiam, misitque unigenitum Filium suum, qui manus Dei et brachium dicitur, ut eriperet nos de potestate tenebrarum, et transferret in locum pacis, quatenus filii lucis efficeremur; tradiditque nobis terram lacte et melle manantem, Ecclesiam videlicet praesentem, ubi et lac est innocentis et facilis doctrinae, unde nutriantur sensu parvuli, et mel suave atque multiplicis scientiae unde satientur intellectu perfecti. Qui ergo hujuscemodi dona Deo offert, convivium spiritale in domo Dei cum Levitis veris et advenis potest facere, quia cum ministris Dei et fratri
Abbreviated transcription (Latin):
illa. et c̃. ꝑ hec uerba quib instruebant᷑ ys¬
rabelitȩ. quo modo interra possessionis sue
pͥautias dño offerrent in cartallo. ꝓ. gr̃a¬
rum actione eo quod ereptisunt de egypto.
instituim᷑ et nos. ut intrantes ꝑspiritalẽ
iordanem. hoc ẽ ꝑbaptismum. et fidem sc̃ẽ
trinitatis. in terrã eccłe. ponamꝰ incartallo
conuersationis nr̃e primitias bonoꝵ oꝑũ.
et deferamus deo inaltari fidei catholice.
quatinus ea ibi suscipiat sacerdos nr̃. ille
utiq quiscłm ordinẽ melchisedec h ãdeo
factus ẽ nob̾ pontifex. Ibiq confiteamur
dño. dicamꝰq ei quod syrus spiritalis. qui
interpretatur sublunis uel humectans. ꝑse¬
queretur patrẽ nr̃m. protoplaustũ uide¬
ueet parentẽ. i ta ut deciperet eũ ꝑsuꝑbiã¬
et gulam. et transgressorem faciens pͥuaret
possessione paradisi. Unde incola factus
ẽ inegypto. istius mundi. ubi peregrinatus
ẽ inpaucissimo numero. qr multis idolatri¬
am sequentib pauci ꝑmansert̃ fideles . S

Expanded text:
c. Per haec verba quibus instruebantur Israelitae quomodo in terra possessionis suae primitias Domino offerrent in cartallo per gratiarum actionem, eo quod erepti sunt de Aegypto, instituimur et nos ut intrantes per spiritualem Jordanem, hoc est, per baptismum et fidem sanctae Trinitatis in terram Ecclesiae ponamus in cartallo conversationis nostrae primitias bonorum operum, et deferamus Deo in altare fidei catholicae, quatenus ea ibi suscipiat sacerdos noster, ille utique qui secundum ordinem Melchisedech a Deo factus est nobis pontifex, ibique confiteamur Domino: dicamusque ei, quod Syrus spiritalis qui interpretatur sublimis vel humectans persequeretur patrem nostrum protoplaston videlicet parentem, ita ut deciperet eum et gulam, et transpossessione paradisi. Unde incola factus est in Aegypto istius mundi, ubi peregrinatus est in paucissimo numero, quia multis idololatriam sequentibus pauci permanserunt fideles. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Et st̃ quedam contẽplatiue uite. que ꝑ quas¬
dam modo imagines uidentur. ut post¬
modũ sicut st̃ ͣpsa sua uirtute et natura
uideant᷑. Hampaulꝰ ait. Uidemꝰ nc̃ ꝑ spe¬
culum inenigmate. tc̃ aut̃ facie ad faciẽ.¬
Et cȩcus cum ꝑ inpositionẽ manuũ redempto¬
ris iam lum̃ recipere cepisset. requisitꝰ ẽ qͥd
nalis est. arbor autẽ nec sensibilis nec uiuens
& quid iste inluminatꝰ cecus significat. isi
genus humanũ : cui dñs cũ contemplationis
occulos aperit. prius quȩdam in enigmate
conspicit. ut post modum illa uera ⁊ rationa
bilia celestium agmina sic̃ st̃ possit aspice¬
re. Unde et illic subdit᷑. Deuide iterũ inposu.¬
it manus super occłos eiꝰ. & cepit uidere. &
restitutꝰ: ita ut uideret clare omĩa. Prius
itaq perspeculum uidit et similitudinem.
ut post modum ideret clare experfectio¬
ne: Ad contemplatiuã ergo uitam in his uerb̃

Expanded text:
Et sunt quaedam contemplativae vitae quae per quasEt sunt quaedam contemplativae vitae quae per quasdam modo imagines videntur, ut postmodum sicut sunt ipsa sua virtute et natura videantur. Nam Paulus ait: Videmus nunc per speculum inEt caecus cum impositione manuum Redemptoris jam lumen recipere coepisset, requisitus est qunalis est, arbor autem nec sensibilis est, nec vivit. Et quid iste illuminatus caecus significat, nisi genus humanum? Cui cum Dominus contemplationis oculos aperit, prius quaedam in aenigmate conspicit, ut posbilia coelestium agmina sicut sunt possit aspicere. Unde et illic subditur: « Deinde posuit iterum manus super oculos ejus, et coepit videre: et restitutus est, ita ut videret clare omnia. » Prius itaque per speculum vidit ex similitudine, ut postmodum videret clare ex perfectione. Ad contemplativam ergo vitam in his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominatio ẽ dño. sic et donũ rapacitatis.
Canes enim rapaces significant. Non enĩ place.¬
re deo potest oblatio. que offertur ex rapina.
Unde ꝑ sapientiam dr̃. dona iniquorũ ñ ꝓbat
altissimus. nec respic̃ in oblationib iniquoꝵ.
nec in multitudine sacrificioꝵ eorum ꝓpitia

Expanded text:
abominatio est Domino, sic et donum rapacitatis. abominatio est Domino, sic et donum rapacitatis. Canes enim rapaces significant. Non enim placere Deo potest oblatio quae offertur ex rapina; unde per Sapientiam dicitur: « Dona iniquorum non probat Altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eoru
Abbreviated transcription (Latin):
quitate: Non offerres mercedem prosti¬
buli. nec pretium canis indomũ dnĩ dei
tui. quicquid illud ẽ qđ uouerint. qͥa abho¬
minatioẽ utrũq apud dñm dm̃ tuũ. Et¬
hoc ñ unum hoꝵ. s utrumq de cane quip¬
pe uetat fieri cõmutationẽ primogenitorũ.
quam iubet fieri de aliis in mundis anima¬
lib idest equis et asinis. et siquid ẽ eorũ quȩ
aduuant hominẽ. & latine aiuiuando iu-¬
m̃ta dicuntur. de cane autẽ noluit. Utrũ
et deporco. et quare noluerit. requirendum
ẽ. Et si de onũb talib noluit. quare solũ ca¬
nem isto loco exceptum fecerit: de mercede
autẽ meretricis ut diceret. uidetur esse ea
causa. quia superius ꝓhibuerit ẽẽ meretri¬
cem defiliab isrł. aut quẽ quã fiorũ isrł¬
riperet cogitationi expiari posse hoc peccatũ.
si aliquid inde offeretur intemplũ. dicendũ
fuit quod sit abhominatiodeo. Moraliter
autẽ ostenditur. quia sic̃ merces ꝑstibuli

Expanded text:
tat: Non offeres mercedem prostibuli nec pretium canis in domum domini Dei tui, quicquid illud est quod voverint, quia abhominatio est utrumque apud dominum Deum tuum. hoc non unum horum, sed utrumque. De cane quippe vetat fieri commutationem primogenitorum, quam jubet fieri de aliis immundis animalibus, id est, equis et asinis; et si quid eorum est quae adjuvant hominem: et Latine a juvando jumenta dicuntur. De cane autem noluit, utrum et de porco? Et quare noluerit requirendum est, et si de omnibus talibus noluit, quare solum canem isto loco exceptum fecerit? De mercede autem meretricis ut diceret, videtur ea esse causa, quia superius prohibuit esse meretricem de filiabus Israel, aut nequaquam filiorum Isrrepat cogitationi expiari posse hoc peccatum, si aliquid inde offerretur in templium, dicendum fuit quod sit abominatio Domino. Moraliter autem ostenditur quod sicut merces prostibuli
Abbreviated transcription (Latin):
De non serenda uinea altero semine. nec in xxui¬
houe et asino simul arando.
De non in duendo uestim̃to lana linoq condex ecunẽ¬
to. et defuniculis infimbriis per quattuor
angulos pallii faciendis. abiciende¬
II d deo quiuituperat uxorem suam. obieiendo rx¬
ei nom̃ pessimum fornicationis ante nuptiaᷤ
cȩptas.o

Expanded text:
De non serenda vinea altero semine, nec in bove et asino simul arando. De non induendo vestimento ex lana linoque contexto; et de funiculis in fimbriis per quatuor angulos pallii faciendis « Non indIV. De eo qui vituperat uxorem suam objiciendo ei nomen pessimum fornicationis ante nuptias caeptas. «
Abbreviated transcription (Latin):
domamus. quid aliud quam carnalia sacrix¬
atia omĩpotenti dño exhibemus: Sicut
rur sum per paulum d̾r. Ut exhibeatis corpox
ra urã hostiam uiuentem. Matrem igit᷑
dimittentes pullos edimus. cũ hystoriȩ xui.¬
exempla dimittimꝰ. sed ex ea allegoriarũ
sensus in m̃te retinemus. Ubi recte additur.
ut bene sit tibi. & longo uiuas tempore. qr xu
iongo tempore ille uiuit. qu isspiritalem in¬
telligentiam et̾nitatis annos adprehendit. Nuius

Expanded text:
domamus, quid aliud quam 329 spiritualia sacrificia omnipotenti Deo exhibemus, sicut rursum per Paulum dicitur: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Matrem itaque dimittentes, pullos comedimus, cum historiae exempla dimittimus, sed ex ea allegoriarum sensus in mente retinemus. Unde recte additur, ut bene sit tibi, et longo vivas tempore, quia longo tempore ille vivit, qui per spiritualem intelligentiam aet
Abbreviated transcription (Latin):
cum ante iudicẽ nichil tulit. hinc gͦ ꝑ le¬
gem salubrit̾ ammonem̃ dicentẽ. Nonap¬
parebis inconspectu dnĩ uacius. Qui enĩ
ꝓmerendȩ uite mercedem bene agendo non
ꝓuidit. in conspectu dñi uacuus apparet:
nipulos suos. ad exam̃ quippe iudicii por¬
tantes manipulos ueniunt. qui insemet¬
ipsis recta opera quib uitã mereant᷑ osten¬
dunt. Iudices et magistros constitues inom¬
nib portis tuis quas dñs ds tuus dederit tibi
per singulas trib tuas. ut iudicent popłue
iusto iuditio. nec in alteram partẽ de clinent.
ciuitatis iudices et magistros paratos inue¬
mant. aquib iusta uiditia accipiant. Mis¬
tice aut̃ eccłarũ pͥncipes ammonet. ut inpor
iuditiaq iusta scđm diuine legis instituta
singulis quibq inpendant. ueritatẽ obser¬
uent. auaritiam caueant. ne forte si ꝑm̃da¬
cium aut cupiditatẽ ipsiuero dt uiaueruit.
abominabiles coram occłis dei fiant. Unde

Expanded text:
cum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per lecum ante judicem nihil tulit. Hinc ergo per legem salubriter admonetur dicentem: « Non apparebis in conspectu Domini vacuus. » Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providit, in conspectu Domini vacuus apparet. es manipulos suos . » Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt, qui in semetipsis recta opera quibus mereantur vitam, ostennquid et magistros constitues in omnibus portis tuis quas dominus Deus tuus dederit tibi per singulas tribus tuas, ut iudicent populum iusto iuditio, nec in aliquam partem declinent. civitatis judices et magistros paratos inveniant, a quibus justa judicia accipiant. Mystice autem Ecclesiarum principes admonet, ut in portjudiciaque justa secundum divinae legis instituta singulis quibusque impendant, veritatem observent, avaritiam caveant, ne forte, si per mendacium aut cupiditatem ipsi a vero deviaverint, abominabiles coram oculis Dei fiant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tu diũ dni dei tui. in loco quẽ elegerit. in
sollempnitate arimorũ. et insollempnita¬
te ebdomadarũ. et in sollempnitate taber¬
nacłorũ. Quid ẽ quod feminis tacitis de
masculis lex mandat in conspectu dñĩ pre¬
sentandis. nisi quod creator nr̃ quicqͥd mol¬
le. quicqͥd fragile et infirmũ in nr̃a conuer¬
satione ẽ reprobans. fortia iurtutũ opera
a nobis exquirit: Si infide patris ifaui et sp̃s
sentis bonis operib studiũ inpendimꝰ. mascu¬
linũ nr̃m sine dubio ante conspectum diuĩ
digne statuimꝰ. Non apparebis ante dñm
uacuus. sed offeret unus quisq scđm quod
habuerit iuxta benedictionem dñi di sus
quã dederit ei. In conspectu dnĩ uacuus ap
paret. qui nichil secũ defructusui laboris
portat. Alius namq ad ipiscendis honorib
ex fudat. alius multiplicandis facultatib
s ed quia cuncta hec quisquis moriens de¬
serit. ante dñm uacuus apparet. quia se¬

Expanded text:
praesente mundo utitur, hic festivitatem in eo praesente mundo utitur, hic festivitatem in eo olemnitate azymorum, et in solemnitate hebdomadarum, et in solemnitate tabernaculorum. » Quid est quod, feminis tacitis, de masculis lex mandat in conspectu Domini praesentandis, nisi quia Creator noster, quidquid molle, quidquid fragile et infirmum in nostra conversatione reprobans, fortia virtutum opera a nobis exquirit? Nam si in fide Patris et Filii et Spsentis bonis operibus studium impendamus, masculinum nostrum sine dubio ante conspectum Domini digne constituimus. « Non apparebis ante Dominum vacuus; sed offeret unusquisque secundum quod habuerit, juxta benedictionem Domini Dei sui, positus, quorum unus quidem praesens saeculum, alter paret, qui nihil secum de fructu sui laboris portat. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat; alius multiplicandis facultatibus Sed quia cuncta haec quisquis moriens deserit, ante Dominum vacuus apparet, quia se
Abbreviated transcription (Latin):
nia que habes . & da pauperib. et ueni se¬
quere me. Maximũ quippe mandatũ est.
uendere que habet. & daͤpauperib. Maxi¬
mum etiam xp̃m sequi. ut cũ dispectu qͥp¬
pe possidendi. etiam omia agere scdm
uoluntatẽ dnĩ studeamꝰ. hoc est enĩ sequi.
Hec ergo mandata ut pote propt̃ in macula¬
tã uitam et perfectam constitutã arietes
appellant᷑. qui arietes omĩ gregi ex cellenci¬
ores st̃: horum sacrifitia et libatio. scientia
uidelicet et correctio. odor suauitatis est
dño. Illi dequo paulus dicebat: deo autẽ
et odorem scientie sue manifestat per nos.
taber nacłorũ celebrabitis ꝑ septẽ dies. qn¬
do collegeris de area tua et torculari fru¬
ges tuas. et epulaberis infestiuitate tua.
tu et filius tius et filia. et seruus tuus &
ancilla. leuites quoq et aduena. et pupil¬
lus ac uidua. qui intra portas tuas ft̃. Sep
apparebit omẽ masculinũ tuũ in conspes

Expanded text:
nia quae habes et da paupeperibus, et veni, senia quae habes et da paupeperibus, et veni, sequere me . Maximum quippe mandatum est vendere quae habet et dare pauperibus; maximum etiam sequi Christum, ut cum despectu quippiam possidendi, etiam omnia agere secundum voluntatem Domini studeamus: hoc est enim eum sequi. Haec ergo mandata ut pote propter immaculatam vitam et perfectam constituta, arietes appellantur, quia arietes omni gregi excellentiores sunt. Horum sacrificia et libatio, scientiae videlicet et correctio, odor suavitatis est Domino illi, de quo Paulus dicebat: Deo autem et odorem scientiae suae manifestat per nos, tabernaculorum celebrabis per septem dies, quando collegeris de area tua et torculari fruges tuas; et epulaberis in festivitate tua, tu et filius tuus et filia, et servus tuus et ancilla, Levites quoque et advena, et pupillus ac vidua, qui intra portas tuas sunt. Sappellavit. Quicunque enim, ut tabernaculo