comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostende te sacerdoti.ambulantem
te ad templũ uidentes mirabunt᷑.
tus. et ostendens te ipsi mundari ñ
potiisti. Uadegͦ ostende te sacerdo¬
ti: et uidens cognoscat. qͥa ñ ꝑ legis
consuetudinẽ inundatꝰ es. s ꝑ grẽ¬
oꝑationẽ: ñ ꝑ t̾renoꝵ sacerdotum
imaginẽ: s ꝑ celestem summi facer¬
dotis splendorẽ. Uade ostende te tp¬
sum sacerdoti.Sacerdoti te ostende
a summo sacerdote missus.Sacerdo¬
tite ostende: a fummo sacerdote dĩ
pat̾s mundatus. S ñ uidearis in
conspectu dñi manis: ñ uidearis sa¬
cerdoti manu uacua ad eum uenire:
ñ indeariꝰm conspectu scĩ templi in¬
fructuosus. s offer munus tuum.
Ad illum enim hoc tunc dictum:
nos admonet om̃s. Ad illum enim
loquens. nobis om̃ibus dicit: ut¬
& nosdona et mun̾a nr̃a non tene¬
amus apud nos. s reddamus deo:
maxime cum de aliqua libamur tri¬
bulatione. O ffer inquit munus tuũ.
Quare: Ut om̃s qui uident te porta¬

Expanded text:
ostende te sacerdoti. Ambulantem ostende te sacerdoti. Ambulantem te ad templum videntes mirabuntur,tus, et ostendens te ipsi, mundari non potuisti. Vade ergo, ostende te sacerdoti, et videns cognoscat quia non per legis consuetudinem mundatus es, sed peationem, non per terrenorum sacerdotum imaginem, sed per coelestem summi Sacerdotis splendorem. Vade, ostenae te sacerdoti. Sacerdoti te ostende, a summo Sacerdote missus. Sacerdoti te ostende, a summo sacerdote Dei Patris mundatus, sed non videaris in conspectu Domini inanis. Non videaris sacerdoti manu vacua ad eum venire, non venies in conspectu sancti templi infructuosus, sed offeres munus tuum. Ad illum enim tunc hoc dictum nos admonet omnes; ad illum loquens, nobis omnibus dicit, ut et nos dona et munera nostra non teneamus apud nos, sed reddamus Deo, maxime cum de aliqua liberamur tribulatione. Offer, inquit, munus tuum. Quare? Ut omnes qui te vident et porta
Abbreviated transcription (Latin):
s a lacrit̾ grãrum actionẽ ei red¬
damꝰ: s et mun̾a scđmn substanti¬
am nrãm. ad honorificandũ eũ
exhibeamꝰ. Hoc enĩ et illi manda¬
uit dñs. Uadeait ad sacerdotem:
et offer munustuũ. Dixit gͦ ei iħc.
hide nemini dix̾is. Et quare o
meam dulcedinẽ: ut et uos docean¬
in quando aliquid boni facitis. ñ
głari: non extolli: non inanit̾ pla-¬
cere uelle. in conspectu homnum
sicut consuetudo ẽ aliquantis. siue
cum aliquid bom fecerint. siue cũ
ieunaiunt.siue in pauꝑum elemo¬
sins et largitatib. siue in altaris
honore. siue in scõꝵ honorificentia.
E tenim ipsi ante hommes uolunt
głari et sibi placere. ante dñm m̾ce¬
dem ꝑdentes. Uide nemini dixeris.
Teenim tacente: hoc mirabilit̾ cla¬
mabit᷑. Te enim os ñ aꝑiente: om̃is
tui corporis substantia iubilabit.
hesterna immundus: et hodie mun¬
dus. ad tempꝰ horribilis: et nc̃ deco¬
rus. Uidegͦ nemini dixeris: s uade

Expanded text:
sed alacriter gratiarum actiones ei redsed alacriter gratiarum actiones ei reddamus, sed et munera secundum substantiam nostram ad honorificandum eum exhibeamus. Hoc enim et illi mandavit Dominus. Vade, ait, ad sacerdotem, et offer munus tuum. Dixit ergo ei Jesus: Vide, nemini dixeris. Et quare, omeam dulcedinem, ut et vos doceamini quando aliquid boni facitis, non gloriari, non extolli, non inaniter placere velle in conspectu hominum, sicut consuetudo est aliquantis, sive cum aliquid boni fecerint, sive cum jejunaverint, sive in pauperum eleemosynis et largitatibus, sive in altaris honore, sive in sanctorum honorificentia. Etenim ipsi ante homines volunt glorificari, et sibi placere, ante Dominum mercedem perdentes. Vide, nemini dixeris. Te enim tacente hoc mirabiliter clamabit; te enim os non aperiente, omnis tui corporis substantia jubilabit. Hesterno immundus, et hodie mundus: ante pusillum horribilis, et nunc decorus. Vide ergo, Nemini dixeris, sed vade,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lepram. s mundũ tetigissecor¬
ptis. Considemus et nos nc̃ dile
ctissimi frẽs ut nullus peccati le¬
pram in sua habeat anima: ut
nullus contami nationes delictoꝵ
in suo recrneat corde. Et si habet
instanteradoret dñm: et dicatad
eum. U ñe. siuis. potes me munda¬
re. Tu illum pͥus multa delicta
committentẽ mundasti manassẽ:
tu innum̾abilibus aliis a scło pec¬
cantibus misertuses. Tugͦ siuis
potes me mundare. Et dñs mi
scd̃ie mox porrigens manũ dicat.
Uolo. mundare. Et iħcait illi.
mundato a lepra: huic cui miser¬
tus ẽ. huic credenti dño. qui con¬
fisus ẽ in uirtute eiꝰ. Hinc gͦ dixit
iħe. Credidisti: sanus es. Sꝑasti
mundus effectus es. Noli obliuisci
qualis fueris: et qualis factussis.
Non cesses grãs agere: non taceas
confit̾i. Hoc et nos debemꝰ facere
ꝑicto lib̃amur. qͣndo ab aliquo
dolore saiuamur.siue infirmita¬
tis. siue uulm̾is. siue de qualibet
necessitate.ñ efficiamur ingrati:

Expanded text:
non lepram, sed mundum tetigisse cornon lepram, sed mundum tetigisse corpus. Consideremus et nos nunc, fratres charissimi, ut nullus peccati lepram in sua habeat anima, ut nullus contaminationes delictorum in suo retineat corde. Et si habet, instanter adorans Dominum, dicat ad eum: Domine, si vis, potes me mundare. Tu illum prius multa delicta committentem mundasti Naaman, tu aliis innumerabilibus a saeculo peccantibus misertus es, tu ergo, si vis, potes me mundare. Et Domidiae porrigens manum, dicit: Volo, mundare. Et Jesus ait illi mundato a lepra, huic cui misertus est, huic credenti Domino, qui confisus est in virtute ejus, huic ergo dixit Jesus: Credidisti, sanus es; sperasti, mundus factus es. Noli oblivisci qualis fueris, et qualis factus sis. Non cesses gratias agere, non taceas confiteri. Hoc et nos debemus facerepericulo liberamur, quando ab aliquo dolore salvamur, sive infirmitatis, sive vulneris, sive de qualibet necessitate. Non efficiamur ingrati,
Abbreviated transcription (Latin):
tetigit: Ut humilitatẽ demonstras¬
set: ut nos docet nullum sꝑnere.
nullum horrere: nullum contẽp̃¬
tibilem duce ꝓpter corporis lesionẽ
aut macłationem: quea deo immit¬
tuntur ꝓ qua ipse scit ratione. Ex¬
tendens gͦ manum ih̃c: tetigit eũ.
Medicus ait sum celestis: corpora
cum animis curare possum. ꝓpt̾ea
om̃s tango: non ut infirmitas
mͥ adhereat: s idõ ut abhis qui
eam habent expellã. Sol sũ enim
ait incorruptibilis et luna iusti¬
cie: ideoq: omnib appropio.& õs
meis splendoribus ad salutem ra¬
dio: ipse uͦ sicut fui ꝑmaneo in
singłari mee scĩtatis pulcͥtudine.
Extendens manũ tetigit eum.
Non sꝑno legem: s curo uulnus.
Non destruo mandatũ: s fugo
atq intndo lepram. Idõq cum
extendo manum: mox effugit
hec contammatio. Mee uirtuti
ꝓrimare: uł resist̾e mee potentie
ñ pot̾it. D ico mundare. Et ma¬
num ad tangendũ excendens effu¬
git il ico: et inuenta ẽ manꝰ dñi

Expanded text:
tetigit? Ut humilitatem demonstrartetigit? Ut humilitatem demonstraret, ut nos doceret nullum spernere, nullum horrere, nullum contemptibilem ducere propter corporis laesionem, aut maculationem quae a Domino immittuntur, pro qua ipse scit rationem. Extendens ergo manum Jesus, tetigit eum. Medicus, ait, sum coelestis, corpora cum animis curare possum, propterea omnes tango, non ut infirmitas mihi adhaereat, sed ideo ut ab his qui eam habent expellam. Sol sum enim, ait, incorruptibilis, et luna justitiae, ideoque omnibus appropio, et omnes meis splendoribus ad salutem irradio, ipse vero sicut fui permaneo, in singulari meae sanctitatis pulchritudine. Et extendens manum, tetigit eum. Non sperno legem, sed curo vulnus. Non destruo mandatum, sed fugo atque mundo lepram. Ideoque cum extendo manum, mox effugit haec contaminatio; meae virtuti proximare, vel resistere meae potentiae non poterit. Dico, Mundare, et manum ad tangendum extendens, effugit illico lepra. Et inventa est manus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinã. Dñe siuis: potes me mun¬
dare. Tu pͥus naaman ait pͥncipem
syrie ꝑheliseum in iordanem un¬
genis lepra mundasti:tu et mͦ siuis
potes me mundare. Cui respondenꝰ
dñs:ait. Confiteris quia ego possũ:
ꝓfiteris quia si ego uobo fit: idõ uo¬
lo. Mundare. Holuntatẽ p̃caris:
potentiã confit̾is: uolo. Mundare.
Magnifice credis: magnifice & mun¬
dab̃is. Plenissime confit̾is: plenissi
me letificabis. Nolo.Mundare.N
dubitasti credẽ: ñ tardo sanare.
Non distulisti confessionẽ: ñ dif¬
feram te mundare. Uolo.Mun¬
dare. Et ut magnã grãm tͥ osten¬
dam: manum ad te porrigo. Eex¬
tendens itaq manum ihc: tetigit
eum dicens. Nolo. Mundare. Et
quare tetigit eum dñs: cum lex
ꝓhibuissec leꝓsum ñ tang̾e ꝓpter
hoc tetigit ut ostendisset. qͥa om̃ia
munda mundis: qͥa alioꝵ aliis ñ
adherent inquinam̃ta: quia ex¬
tranea immunditiã. immaclatoᷤ
non coiquinet.S: adhucꝓpterqđ

Expanded text:
doctr.. Domine, si vis, potes me mundoctr.. Domine, si vis, potes me mundare. Tu prius Naaman principem Syriae per Eliseum in Jordane tingens lepra mundasti ; tu et modo, si vis, potes me mundare. Cui respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia si ego volo, fit: ideo volo, mundare; voluntatem precaris, potentiam confiteris. Volo, mundare. Magnifice credis, magnifice et mundaris. Plenissime confiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere, non tardo sanare. Non distulisti confessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et magnam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens itaque Jesus manum, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Et quare tetigit eum Dominus, cum lex prohibuisset leprosum tangere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta, quia extranea immundities immaculatos non coinquinat. Sed adhuc propter quid
Abbreviated transcription (Latin):
testans: et sic u̾ba loquens. ꝑ te eñ
om̃ia facta sunt. Tugͦ dñe: siuispo¬
tes me mundare. Uoluisti ut hec
immũdissima lepra suꝑ me ueni¬
ret: siue ꝓpter mea peccata ut cor¬
reptus penituissem: siue ꝓpt̾ tuã
prudentiã: ut mirabilit̾ me mun¬
dans magnificeris. Om̃ia dispen¬
santer et prudent̾ facis: et salutẽ
largiter tͥbitis. Siue gͦ hanc leprã
ꝓ meis peccatis portaui. dimittenᷤ
munda. ut ab omnib magnifice¬
ris. Dñẽ si uis: potes me mundare
Noluntas tua opus ẽ: quia oꝑatua
uoluntati tue obediunt. Ideoq si
uis: potes me mundare: Non du¬
bitoꝰ ñ fallor: ñ dico sic̃ ille qui fi¬
li salutem dep̃cabat᷑.si quid potes
adiuua nos: s scio quia omnia
potes. Ideo non potentiam peto: ñ
fortitudinẽ quero: has enim scio eẽ
indeficientes: s tantũ uoluntatẽ
tuam dep̃cor: et sequens uirtus sta¬
tim hanc grãm adimplebit. Dñe si
uis: potes me mundare.Michi ad

Expanded text:
testans, et sic verba loquens. Per te enim testans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, tes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter tribuis. Sive ergo hanc lepram propter mea peccata portavi, dimittens liter munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ram querebat. qui leuam̃ desida¬
bat. Et ecce leꝓsus ueniens.adora¬
bat eum dicens. Dñe si is: potes
me mundare.Deorsum currens
rogas homo: et in monte nichil
dicis: Quare sic:Quia tempus et
tempora om̃i rei sub celo:tempus
doctrine. et tempꝰ curationis. In
monte docuit.illummauit:mo¬
nuit:animas curatit:corda sa¬
temptare nolui: illa summa tar¬
dare passus sum. Ipsis gͦ ab illo
completis. deorsum eo de monte
ad curandũ descendentẽ. sicuti
decelo. sicuti de celestib montib
ad saluandos carnales descenden¬
rans eum. anteꝗͣ peteret. adorare cep̃.
anteꝗͣ rogaret culcurã ostendit. ad¬
orauit eum. ꝓ hoc ipso dm̃ et dñm̃
cum inuocans. adorabat eum. Sic
et illi leti magi pͥus ꝓcidentes ad¬
orauerunt eum: et ita demum ei
mun̾a obtulert̃. E odem mͦ et nẽ
iste cadens adorabat: et sic suppli¬
cem obtulit postulationẽ. dñe di¬
cens. Tu qui digne adoraris: qui
m̃ito coleris: ce egodnm adoro.
ideoq et dñm dico: oꝑa pͥus con¬

Expanded text:
ram quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda satentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendenrans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem eum. Pro hoc ipso Deum et Dominum eum invocans, adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius con
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s er gentib dño credentes: re¬
ligiositatem seruantes: in eam et
nos om̃s ꝑgamus. o reli giosi fi¬
ui dĩ: ad istam om̃i uirtute
nr̃a festinemus. Nich nos reuocet
incħ nos retardet: incħ nos impe¬
diat ad hoc desidãbile ꝓꝑare conui¬
uium.Omnem negligentiam a
nob̃ pellamus: omnemq: desidiã
ab animo: corꝑis impedim̃ta a
nob̃ ꝓiciamꝰ : ut huiꝰ beatitudinis
et quietis domestici efficiam᷑. Uade
sicut credidisti fiattͥ. Sic fiet uere
unicuiq homini: sicut credid̃it.
Scđd̃m m̃suram fidĩ. metietur ei.
Et ista a dño. gr̃a. Ideoq dixit ad
illum dñs. Sicut credidisti. fiat tͥ.
Credidisti. quia ego omnia possũ:
credidisti quia ego dñs sũ omntũ.
Sicut credidisti: ita et fiattͥ. Cre¬
p̃sentem eẽ ⁊ remissionẽ nob̃ cunc¬
toꝵ peccatoꝵ eiꝰ indulgentia. si tñ
eiꝰ p̃cepta seruemꝰ largiri: ut et unꝰ¬
quisq nr̃m cum centurione isto
audire mereamur. Uade. et sicut

Expanded text:
omnes ex gentibus Domino credentes, reomnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici sicut credidisti, fiat tibi. Sic fiet vere unicuique homini sicut crediderit: secundum mensuram fidei metietur ei et ista a Domino gratia. Ideoque dixit ad illum Dominus: Sicut credidisti, fiat tibi. Credidisti, quia ego omnia possum; credidisti, quia ego sum Dominus omnium: sicut credidisti, ita et fiat tibi. Crepraesentem esse, remissionem nobis cunctorum peccatorum ejus indulgentia si tamen ejus praecepta servemus largiri, ut unusquisque nostrum cum centurione isto audire mereatur: Vade, et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes. et simul cong̃gati intem¬
pore uisitationis: multi inuenient᷑
nimiũq innum̾abiles. Multi ue
nient ab oriente et occidente: et re¬
cumbent: ñ carnalit̾ iacentes. sed
sp̃ualiter requiescentes: ñ tempo¬
raliter potantes: s eterne lit̾ epu-¬
lantes. Recumbent in regno dĩ
uͥlur et spes: ubi leticia et exulta¬
tio. ubi gła et benedictio: ubi lux
ocłoꝵ. et longeuitas uite eterne.
ubi om̃s iocundant᷑. ubi om̃s gau¬
dent. ubi beati patres illi recum¬
bent: ubi om̃s ꝓphe requiescunt
ubi apłi et eugłiste. suꝑ gloriosos
sedent thronos: ubi multitudo
copiositas uirginũ in scła exultat
portans coronam immacłate uir¬
ginitatis. O dulcissimi frẽs. unani¬
mis conuentio: hilaris congregatio.
fulgens comunctio: ista ẽa scło bene
p̃dicta & annuntiata: ista ẽ exulta¬
tio: ista ẽ ab mitio narrata requieᷤ.
In istam festinart̾ ire om̃s dñm
diligentes: ad istam colliguntur

Expanded text:
venientes, et simul congregati in temvenientes, et simul congregati in tempore visitationis multi inveniuntur, nimiumque innumerabiles. Multi enim venient ab oriente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, sed aeternaliter epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi laetitia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et annuntiata, ista est exsultatio, ista est ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
det nob̃ uiam suam: et amblemus
in ea. Multi uenient: illi de qͥbus
dñs ait. Et alias oues habeo que ñ
sunt ex hoc ouili: et illas adducam:
et erit unus grex. et imus pastor.
Multi uenient. illi de quib dictũ
ẽ. tit et filii dĩ qui disꝑsi sunt con¬
gregentur in unum. Isti gͦ om̃s
uement. Unde uemient: Ab orien¬
te. et occidente: hoc ẽ ex om̃i gente.
que ẽ sub sole. ab oriente usq ad
occidentẽ. Sicut enĩ ꝑ om̃s gentes
habet hoc euglium p̃dicari: sic ex
omnib gentib uenturi suntad
regnum celoꝵ. Nel adhuc ab orien¬
te hi qui statim illuminati trans¬
eunt: & ab occidente.hi qui passi¬
ones et ꝑsecutiones usq ad mortẽ
tolerarunt ꝓ fide. Multi gͦ ueni¬
ent. Et quom̾ alibidicis odulcis¬
sime dñe. multi uocati: pauci electi :
Multi uocati ait. Om̃s enim tͥbus
& pauci electi de multitudine. Et¬
enimꝑ diu̾sas gen̾ationes et sctadi¬
u̾sa: pauci electi st̃. Simul uͦ con¬

Expanded text:
datdatin eis . Multi venient de quibus ait Dominus: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas adducam, et erit unus grex et unus pastor . Multi venient, de quibus dictum est: Ut et filii Dei qui dispersi sunt congregentur in unum . Isti ergo omnes venient. Unde venient? Ab oriente et ocquae est sub sole, ab Oriente usque ad Occidentem. Sicut enim per omnes gentes habet hoc Evangelium praedicari, sic ex omnibus gentibus venturi sunt ad regnum coelorum: vel adhuc ab Oriente hi qui statim illuminati transeunt, et ab occidente hi qui passiones et persecutiones usque ad mortem tolerarunt pro fide. Multi ergo venient. Et quomodo alibi dicis, o dulcissime Domine, Multi vocati, pauci vero electi? Multi, ait, vocati. Omnes enim tribus  pauci electi de multitudine. Etenim per diversas generationes et saecula diversa pauci electi sunt. Simul vero con
Abbreviated transcription (Latin):
Et ifrł me ñ cognouit: et populuᷤͤ
hic ñ me intellex̃. Ideoq beelrebub
et samaritanũ appellant: & pecca¬
torem estimant. Iairus ifrłis prin¬
ceps. ꝓ filia sua me petens: ñ dixit
dic u̾bo: s ueniait uelocit̾ anteꝗͣ.
moriatur hec filia mea. Nichodemꝰ
doctor isrł. de fidĩ sacram̃to audienˢ.
ait. Quomꝰ potest hoc fieri: Maria
et martha me nimiũ diligentes
dicunt. D nẽ. si fuisses hic: ñ eẽt
mortuus fr̃ m̃s: tanꝗͣ dubitantes
qd ubiq non uelox sit adesse mea
potentia. Ideo ñ inuen tantam fi¬
dem in ifrł. sicut in isto alienigena
Dico autẽ uob̃: qđ multi ab oriente
et occidente uenient. et recumbeis
cum abrahamᷤ ysaac. et iacob in
regno celoꝵ. Dico uob̃: testor uobis.
annuntio uob̃: p̃dico uob̃. quod
multiuement. de quib iam pͥus
ꝓpħa locutus ẽ dicens. et uenient
gentes multe. ec dicent. N enite as¬
cendamꝰ ad montem dm̃i: et indo¬
mũdĩ iacob ing̃diamur: & osten¬

Expanded text:
et Israel me non cognovit, et populus meus et Israel me non cognovit, et populus meus hic me non intellexit, ideoque Beelzebub et Samaritanum appellant, et peccatorem aestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nicodemus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque non inveni tantam fidem in Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum. Dico vobis, testor vobis, annuntio vobis, praedico vobis, quod multi venient de quibus jam prius propheta locutus est, dicens: Et venient gentes multae, et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob ingrediamur, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
non tam credidit dñm. s et ꝓpha¬
uit deeo: et aꝑtius eius iusticiam
demonstrauit: et manifestum in
carne aduentũ eius ꝓlocutus est.
Nisi enĩ credidisset ei: quomͦ de eo
Ifrł enim et ipsi nominati sc̃ ꝓph̃e
et iusti: dauid. ysaias et hieremias
Hi om̃s clare manifeste eiꝰ aduentũ
ꝓnuntiauert̃. O m̃s namq hi habue¬
runt fidem: habebant enim et ꝓph̃i¬
am. Et iste beatus centurio fidem
habuit: s ꝓpħiam ñ habuit. Idõq
dñs ad mirans magnificat fidem eiꝰ
suꝑ illum qui tẽ fuit ifrł. hocẽ suꝑ
om̃s qui tc̃ fuert̃ tͥbus isrł: et non
suꝑ illum. qui ab mitio fuit ifrł.
nec suꝑ eos qui postea ꝓph̃e et iusti
inuentist̃ in ifrł. Am̃ dico uobis:
nec in ifrł tantam fidem inueni.
sicut in gentib: sicut in barbaris.
sicut in alienigenis. Gentes filium
dĩ me inuocant. omnipotentem:
unigenitum confitent᷑: dñm asse¬
runt: et sic̃ dñm diligunt: et sicut
bene om̃ia dispensantẽ adorant.

Expanded text:
ntum credidit Dominum, sed et prophetavit de eo, et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eIsrael etenim et ipsi nominati sunt prophetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes qui tunc fuerunt tribus Israel, et non super illum qui absuper eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia dispensantem adorant:
Abbreviated transcription (Latin):
tu eiꝰ tamquã ũbra. et sicut nichil
miratur: hãc honorificat: hancac¬
ceptabilem sibi estimat. Ideo conu̾¬
tens se ad sequentes turbas: ait. Am̃
dico uob̃. hoc ẽ uere dico uob̃: ñ in¬
uenitantam fidem in ifrł. Non in¬

Expanded text:
tu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, tu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti myst̾ium declarauit: et
ecclie in se monstrauit imaginẽ.
pͥmitieq exgentib dño credenti¬
um factus ẽ. Ego ait homo sum
sub potestate regis uł pͥncipis: inc
ego habeo sub potestate mea milices
sicut om̃s seruos. Ego mando imi¬
cuiq et facit scđm p̾ceptum meum
et cu mandas qđ et facto complet᷑.
Qd enim mandas et dicis. fit. Man¬
das: et sine mora ꝑficitur. O mĩs enĩ
creat᷑a seruit tͥ. Et ideo die u̾bo. et
ꝑficitur uelociter: et saluabit᷑ hic
puerm̃s.O fides uiri: o religiositaᷤᷤ
militis. Quomͦ te magnificemus
o dulcissime amice u̾itatis: Te ad¬
miratur dñs: et tuam indeficientẽ
magnificat fidem. Quom de tene¬
noscentium. tanta manifestataẽ
iusticia: Quomͦ ex ore stultoꝵ ydoliᷤ
seruientiũ. tam limpidis effulsit
fides : audiens gͦ iħc: ad mirabat᷑
eum. Et qđ ds̃ imnigenitꝰ miraturꝰ
qͣntum sit aut quale: Inenarrabi¬
le et inestimabile. ꝑcipe sensu o
cipatus. Ista om̃ia sunt in conspec¬

Expanded text:
um declaravit, et Ecclesiae in sese monstravit imaginem, primitiaeque ex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub potestate mea milites sanctos servos. Ego mando unicuique et facit secundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicis, et fit. Mandas, et sine mora perficitur. Omnis enim creatura servit tibi, et ideo dic verbo, et perficietur velociter, et sanabitur puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenenoscentium, tanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, ocipatus. Ista omnia sunt in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
si castigare corpꝰ nr̃m et seruituti
subic̾e curamꝰ: si in sp̃u humilitatiᷤᷤ
et in anima contͥta dño supplicare
assuescimꝰ: su llatas a ꝓrimo contu¬
melias placida m̃te susciꝑe satagi¬
mꝰ: si et eos qui nos odiohabent
nabit᷑. ut communi cum eis qui
sicet uita nr̃a p̃ciosa fit in conspectu
dñi diruptisq uincłis carnis. & ip¬
si atria suꝑne ciuitatis intrare. atq
in ͤ chorosbeatoꝵ martirũ. uota gr̃ã¬
rum redemptori nr̃o redde mere¬

Expanded text:
si castigare corpus nostrum, et servituti si castigare corpus nostrum, et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et in anima contrita Domino supplicare assuescimus, si illatas a proximo contumelias placida mente suscipere satagimus, si et eos qui nos odio habentnabimur, ut communi cum eis qui sic et vita nostra pretiosa sit in conspectu Domini: diruptisque vinculis carnis, et ipsi atria supernae civitatis intrare atque inter choros beatorum martyrum vota gratiarum Redemptori nostro reddere mere
Abbreviated transcription (Latin):
bib̃e dictus ẽ. de quo constat ꝗa neqͣꝗͣ
ꝑ mortem passionis de corꝑe exunt.
nͥ quia duobꝰ modis idem calix bibit᷑
uno uidelicet cũ aꝑsecutorib illata
mors patient̾ susciꝑit᷑. alio cũ mens
ad passionẽ ꝓmpta habet᷑. cũ uita mar¬
ꝓpt̾u̾bum dĩ. et ꝓpt̾testimoniũ iħ̃u
in pathinos insulã exilio relrgatusẽ:
qͣndo ficut hystoria eccłiastica narrat
a domitiano pͥncipe missusẽ in fer¬
uentis olei doliũ: de quo tñ ꝓpitio
solatio destitutꝰ ẽẽ uidebat᷑. eo ampli¬
ore suꝑnoꝵ riuiũ m̾uit freq̃ntia con¬
solari. Unde ipse qͦ ueracit̾ calicem
dñi cũ fr̃e iacobo qui occisus ẽ gla¬
dio bibisse intelligit᷑. quia qͥ tanta
ꝓ u̾itate sustinuit: quã ꝓmptꝰ ipsã
etiam mortẽ si offerret᷑ exciꝑet. ostñ¬
ñ supplicia eorporis alia. nullã ho¬
minũ ꝑsecutionẽ ꝓpter iusticiam
tosemꝰ: calicem tñ salutaris accipere
et martyrii palmam obtin̾e ualemꝰ:¬

Expanded text:
bibere dictus est, de quo constat quia nequaquam per mortem passionis de corpore exivit; nisi quia duobus modis idem calix bibitur, uno videlicet cum a persecutore illata mors patienter suscipitur; alio, cum mens ad passionem prompta habetur, cum vita marm Dei et testimonium Jesu in Pathmos insulam exsilio relegatus est, quando, sicut historia ecclesiastica narrat, a Domitiano principe missus est in ferventis olei dolium, de quo tamen propitio solatio destitutus esse videbatur, eo ampliori supernorum civium meruit frequentia consolari. Unde ipse quoque veraciter calicem Domini cum fratre Jacobo, qui occisus est gladio, bibisse intelligitur, quia qui tanta pro veritate sustinuit, quam promptus etiam ipsam mortem si offerretur, exciperet ostnon supplicia corporis alia, non ullam hominum persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere valem
Abbreviated transcription (Latin):
ipse notandum quã caute et circũ¬
specte testimoniũ suo reddat ama¬
tori: cum dño sciscitante an se plꝰ
aliis dilig̾et. ñ ẽ ausus respondere
tu scis qͥa amo te plushis: s cemꝑa¬
ta acsimplici uoce etiam inquit
dñe cu scis quia amo te. Qͦd ẽ aꝑte
dice. Scio quidẽ qͥa ipse te ut tume¬
liꝰ nosti integro corde diligo. quã
uͦ te alii diligant. mͥ qͥdem igno¬
cautela responsionis. nr̃e ꝓfecto
ẽ institutio locutionis simul et¬
et cogitationis: ut uidelicet eiꝰ ex¬
emplo discamꝰ minꝰ de nr̃e consci¬
entie puritate p̃sum̾e. minus de

Expanded text:
amen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignocautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus te
Abbreviated transcription (Latin):
calicem quidem meũ bibetis: congru
teram meam et simstrã non ẽ meum
dare uob̃: s quib paratum ẽa patre
meo. Ac si aꝑtedicet. Passionem qui¬
dem quam scđm carnem subeo. uoᷤ
patiendo estis secuturi: s ñẽ meum
scđm ipsam in qua patior humane
fragilitatis substantiam donoꝵ ce¬
lestium uob̃ mun̾a dare: que digniᷤ
quibrq ad ꝑcipiendum sunt a patre
cum illo parante acdante: qͥa om̃ia
quecumq ille fec̾it. hec et ipse ꝑ diui
ne unitatẽ potentie similit̾ facio. Qa
uͦ idem filii zebedei ꝓmptũ gerebais
constat eos cum cet̾is apłĩs dignita¬
tem sediũ quam querebant accepis¬

Expanded text:
Calicem quidem meum bibetis, sedere Calicem quidem meum bibetis, sedere meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret: Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre cum illo parante ac dante, quia omnia quaecunque ille fecerit, haec et ipse per divipotentiae similiter facio. Quia vero iidem filii Zebedaei promptum gerebant constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, accepis
Abbreviated transcription (Latin):
liquando ex uoce diuine maiestatis
qua equalisẽ patͥ. aliquando ex uo¬
ce loquit᷑ humane assumptionis
qua equalis faccuses nob̃: In hac
autẽ leccione. qͥa humilitatis formã
erat p̃biturus hominib: cuncta
tura loquit᷑. Nam et in pͥncipiis
ut mat̾ ad eum cum filiis petitura
aduenit. quesiuit ab ea quid uellet
in t̾rogans quasi homo. quasi nesciꝰ
occultoꝵ quasi ignarus fut᷑oꝵ. qui
in et̾nitate diuine potentie om̃ia
nouit antequam fiant. Et quia
illa in p̃cib humanitatis eiꝰ potius
quam diuinitatiᷤꝰ memoriã p̃tu¬
lit: postulans sedem filiis a dextͥs
eiꝰ et sinists: qui in habitu corporeo
dextram habuit et sinistrã: s in di¬
uina maiestate. nulla m̃broꝵ ẽ com¬
positione formatꝰ: conseq̃nter et ipse
tacita impassibili dĩtatis głã. memo¬
riam passionis quam humanitꝰ erat
susceptͣus in medium ꝓtulit: atq
hanc discipłis imitandam ꝓposuit:
cum deuotã eoꝵ sponsionẽ sua etiam
attestatione confirmasset.dicens.

Expanded text:
ando ex voce divinae majestatis, quae aequalis est Patri, aliquando ex voce loquitur humanae assumptionis, qua aequalis factus est nobis. In hac autem lectione quia humilitatis formam erat praebiturus hominibus, cuncta tura loquitur. Nam et in principiis, ut mater ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscepturus, in medium protulit, atque hanc discipulis imitandam proposuit, cum devotam eorum sponsionem sua etiam attestatione confirmasset, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
bili cordis cura seruauit. Nam de
fiducia confessionis hocloco noui¬
mus. de uirtute autẽ unice in xp̃m
dilectionis ipse alibi cestat᷑. qui cum
discedent ab eo. quidam discipłoꝵ
eiꝰ. dic̾etq ille ad duodecim. nũqͥd
et uos uultis abire: respondit ei di¬

Expanded text:
rabilis cordis cura servavit. Nam de rabilis cordis cura servavit. Nam de fiducia confessionis hoc loco cognovimus, de virtute autem unicae in Christum dilectionis ipse alibi testatur: qui, cum discederent ab eo quidam discipulorum ejus, diceretque ille ad duodecim: Nunquid et vos vultis abire? respondit ei
Abbreviated transcription (Latin):
bet mͦ semet ipsos segregant: tales
nec uincłis peccatoꝵ absolui. nec
ianuam possint regni celestis ing
cram̃ta disc̾e. et congruentia fidĩ
oꝑa p̃monstrare: necesse ẽ om̃i ui¬
gilantia multiplices subtilesq por¬
tarum inferi caue insidias. quati¬
nus iurta psalmiste uocem dehis
adiuuante d ño eripi. atq ad an¬
nuntianda eiꝰ laudes. portas filie
ciuitatis intrare. Nec suffic̾e nob
ad salutem arbicrem᷑. si tbis negli¬
gentiũ. ut quoꝵ libet indoctorũ.
fide uł actib a dequemͣ. qͥb litteris
sacris unica ẽ credendi parit̾ & uiuendi
regla p̃scͥpta: s quotienscũq nob̃
errantium ingerunt᷑ exempla: noᷤ
confestim au̾tentes ocłos m̃tis nr̃e ne
uid eant uanitatem. magis quid
ũitas ipsa decernat sedulo corde
scrutem. seq̃ntes exemplum beati
pet̾. qui sp̃tis errantium sectis. uere
fidĩ archanum qđ cognou̾at. indu¬
bia oris confessione ꝓtulit. insuꝑa¬

Expanded text:
bet modo semetipsos segregant, tales bet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi nec ianuam possunt regni celorum ingcramenta discere, et congruentia fidei opera demonstrare. Necesse est omni vigilantia multiplices subtilesque portarum inferi cavere insidias, quatenus, juxta Psalmistae vocem, de his adjuvante Domino eripi, atque ad annuntiandas ejus laudes, portas filiaecivitatis, mereamur intrare. Nec sufficere nobis ad salutem arbitremur si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus in litteris sacris unica est credendi pariter et vivendi regula praescripta, sed quotiescunque nobis errantium ingeruntur exempla, nos confestim avertentes oculos mentis nostrae ne videant vanitatem, magis quid Veritas ipsa decernit, sedulo corde scrutemur, sequentes exemplum beati Petri, qui, spretis errantium sectis, verae fidei arcanum quod cognoverat indubia oris confessione protulit, insepa
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑpecue mortis miserans absol¬
uat: qͦs uͦ in peccatis que eg̾int ꝑsi¬
stere cognou̾it. illos ꝑhemnibꝰ sup¬
pliciis obligandos insinuet. Unde
alias dñs. de correpto semel et it̾um
atq tercio s ñ penitente frẽ p̃cepit
dicens. Si autẽ eccliam ñ audierit
sit tͥsicut ethnicus et publicanus.
Et ne leue quisquam putaret ecclĩe¬
se iudicio condemnari: mox t̾ribi¬
literadux̃. Am̃ dico uob̃: quec̃q¬
alligau̾itis suꝑ t̾ram ert̃ ligata et
in celo: et quec̃q solu̾itis suꝑ t̾ram
ert̃ soluta et incelo. Om̃igͥ electoꝵ
eccłie. iuxta modũ culparũ uł pe¬
nitentie. ligandi aesoluendi dat᷑
auctoritas: s ideo beatus petrus qͥ
xp̃m uera fide confessus. uero amo
re ẽ secutus. specialit̾ claues regni
celoꝵ. et pͥncipatum iudiciarie po¬
testatis accepit: ut om̃s ꝑ orbem cre¬
dentes intelligant. qͥa qͥcunq ab
unitate fidĩ uł societatis illiꝰ quoli¬

Expanded text:
re perpetuae mortis miserans absolre perpetuae mortis miserans absolvat; quos vero in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perennibus suppliciis obligandos insinuet. Unde alias Dominus de correpto semel et iterum, ac tertio, sed non poenitente fratre praecipit, dicens: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . Et ne leve quisquam putaret Ecclesiae judicio condemnari, mox terribiliter adjunxit: Amen dico vobis, quaecunqualligaveritis super terram, erunt ligata et in celis, et quecumque solveritis super terram, erunt soluta et in celo. Omni igitur electorum ecclesie iuxta modum culparum vel penitencie ligandi ac solvendi datur auctoritas. Sed ideo beatus Petrus, qui Cristum vera fide confessus, vero est amore secutus, specialiter claves regni celorum et principatum iudiciarie potestatis accepit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia, quicumque ab unitate fidei vel societatis illius quoli
Abbreviated transcription (Latin):
dabo claues regni celoꝵ. Qui regẽ
Nũceloꝵ maiore p̃cet̾is deuotione
confessus ẽ: merito p̃cet̾is ipse
collatis clauibꝰ regni celestis donatꝰ ẽ:
ut constaret om̃ib. quiã ea confessio¬
ne ac fide. ad regnũ celoꝵ nulluspos¬
set intrare. Claues autẽ regni celoꝵ
ipsam discernendi scientiã poten¬
tiamq nominat: qua dignos reci¬
pere in regnum.indignos seclude
terram.erit ligatum et incelis:et
qđcumq solũis suꝑ t̾ram: erit so¬
lutũ et in celis. Que soluendi acli¬
gandi potestas. quamuis soli pe¬
tro data uideat᷑ ad ño: absq ulla
tam̃ dubietate noscendũ ẽ. quia
et cet̾is apłis dat᷑. ipso teste. qui post
passionis. resurrectionisq suetͥum¬
phum apparens eis. infufflauit.
et dix̃ om̃ib. accipite sp̃m scm̃: qꝙͣ¬
remiseritis peccata remittunt᷑ eis
et quoꝵ retinueritis retenta sunt.
ut uidelicet agnitis peccantiũ cau¬
sis. quoscumq humiles acuere pe¬
intentes aspexerit. hos iam a timo¬

Expanded text:
ibi claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus, quia absque ea confessione, ac fide, regnum coelorum nullus potest intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Quae solvendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et caeteris apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit et dixit omnibus: Accipite Spiritum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum retinueritis, retenta sunt .ut videlicet agnitis peccantium causis, quoscunque humiles ac vere poenitentes aspexerit, hos jam a timo
Abbreviated transcription (Latin):
cem quidem meũ bibetis. Qd̾q seqͥt᷑¬
sedere autẽ ad dext̾am meã et sinistm
non ẽ meum dare uob̃: s quib para¬
tum ẽ a patre meo. Sedet ad dext̾am
saluatoris. qui in suꝑna beatitudine
de p̃senti eiꝰ uisione letat᷑. sedet ad si¬
nistram qui in hac ꝑegͥnatione sce eiꝰ
eccłie. sacerdotali regimine p̃sidet.
S intuendum sollertiꝰ. quomͦ se pe¬
tentib discipłis. dicat uerar magist̾.
ñ ẽ meum dare uob̃. s quib paratũ
ẽ a patre meo: cum alibi dixerit ipse.
om̃ia mͥ tradita st̃ a patre meo. Idõq
constat. quecumq pater ded̃it uel
paraũit dona fidelib: hec eadem una
cum eo filium parare. siuedare. Nã
et rursum dicit de patredñs.Quec̃q¬

Expanded text:
cem quidem meum bibetis, secem quidem meum bibetis, sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Sedet ad dextram Salvatoris, qui in superna beatitudine de praesenti ejus visione laetatur; sedet ad sinistram, qui in hac peregrinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotali regimine praesidet. Sed intuendum solertius quomodo se petentibus discipulis dicat verax magister, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, cum alibi dixerit ipse: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , ideoque constet quia quaecunque Pater dederit, vel paraverit dona fidelibus, haec eadem una cum eo Filium parare sive dare. Nam et rursum dicit de Patre Dominus: Quaecunqu
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo sedere desidãbant: ad mo¬
net eos pͥmo passionis sue seqͥ erem¬
pla: et ita demum optate maiestatis¬
culm̃ appet̾e. Quem uiuendi ordinẽ
cunctis fidelib sequendũ docet apls
dicens. Si enim complantati facti
sumꝰ similitudini mortis eiꝰ: simul
et resurrectionis erimꝰ. Dicunt illi.
Possumꝰ. Mentem quidẽ deuotionẽq
suam. qualis in p̃senti erat simplicit᷑
dño pandebant. dum se calicẽ eius
posse bib̃e testabant᷑: qui tñ quante
infirmitatis adhuc eẽnt postmodũ
patent̾ostendebant: dũ aduenien¬
te tempore. quo ipse dñs eundem ca¬
licem bib̾et. etiam illi cum cet̾is eius
p̃mebant: qͥn potius qui passuro dño
fugert̃. eo resurgente ocius rediert̃. et
bibendum dñi calicem tenebant.
quia ad patiendũ moriendũq ꝓ illo
iam inuincibiles ẽẽ cepert̃: impleta eiꝰ
ꝓmissione qua dix̃ eos calicem suũ
ẽẽ bibit᷑os. Nam sequit᷑. Ait illis. Cali¬

Expanded text:
ilii Zebedaei dum illo sedere desiderabant, admoilii Zebedaei dum illo sedere desiderabant, admonet eos primo passionis suae sequi exempla, et ita demum aptare  Aculmen appetere. Quem vivendi ordinem cunctis fidelibus sequendum docet Apostolus, dicens: Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul etiam et resurrectionis ejus erimus . Dicunt illi: Possumus. Mentem quidem devotionemque suam, qualis in praesenti erat, simpliciter Domino pandebant, dum se calicem ejus bibere posse testabantur: qui tamen quantae infirmitatis adhuc essent, postmodum patenter ostendebant, dum adveniente tempore quo ipse Dominus eumdem calicem biberet, etiam illi cum caeteris dispremebat, quin potius qui passuro Domino fugerunt, eo resurgente ocius redierunt: et bibendum Domini calicem tenebant, quia ad patiendum moriendumque pro illo jam invincibiles esse coeperunt, impleta ejus promissione qua dixit eos calicem suum esse bibituros. Nam sequitur. Ait illis: Cali
Abbreviated transcription (Latin):
item diuitiis. qͥa in om̃ib inquit
diuites facti estis in illo. in om̃i u̾bo
et in om̃i scientia. Nesciebant quid
pet̾ent:qui autumabant huma
sedib in fut᷑o. qua retͥbutione donet᷑
et potius dñm p̃carent᷑. ut fiduciã
et głam speic. quam habebant. usq
ad finem firmam bene merendo ꝑ¬
duc̾ent: scientes quia quicquid bo
magent. ipse in estimabili mercede
remunareit quidem laudedigna
ẽpia simplicitas eoꝵ qui fiducia deuo¬
te m̃tis sedere in regno cirea dñm
poscebant:s multo digniꝰ lauda-¬
bitur prudens humilitas eiꝰ.quicon
abiectus eẽ in domo dĩ mei:magis
quam habitare in tab̃nacłis pecca¬
toꝵ. Nesciebant quid pet̾ent: qui sub
stis eos magister. quid pͥmo queren¬
dum eẽt insinuans. reuocat ad uiã
laboris: qua ad brauiũ ꝑting̾e posseñ
retͥbutionis. Potestis inquit bibere
calicem quẽ ego bibiturus sũ: Calicẽ¬
quippe suũ dicit. a maritudinem
passionis: que infidelium acerbita¬
te crebro iustis offertur. Nam hanc

Expanded text:
inquit, divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia . Nesciebant quid peterent, quia autumabant humansedibus in futuro, qua retributione donetur. Et potius Dominum precabantur ut fiduciam et gloriam spei quam habebant usque ad finem firmum bene merendo perducerent, scientes quia quidquid boni agerent, ipse inaestimabili mercede remuneraret. Et quidem laude digna est pia simplicitas eorum, qui fiducia devotae mentis sedere in regno circa Dominum poscebant, sed multo dignius laudabitur prudens humilitas ejus, qui cabjectus esse in domo Dei mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nesciebant quid peterent, qui sublstis eos magister quid primo quaerendum esset insinuans, revocat ad viam laboris qua ad bravium pertingere possint retributionis. Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum? Calicem suum dicit amaritudinem passionis, quae infidelium acerbitate crebro justis offertur. Nam hanc
Abbreviated transcription (Latin):
te diligas hinc liquido ꝓbabis:
cum ꝓ paruuloꝵ meoꝵ iita usq
ad mortẽ certando ꝑuen̾is: et ut
illi in corpore possint parit̾ et mente
saluari. ipse torm̃ta corporis om̃ia
que adu̾sarium inflig̾e libet. forti
Hoc autẽ dixit:significans qua mor¬
te clarificat᷑us ẽẽtdm̃. Clarificauit
quippe petrus morte sua dm̃: q̃n¬
hoc indicio cunctis quantum ds̃
eẽt colendus amandusq monstͣ¬
uit: dum ipse data optione. mallet
crucis subire torm̃tum. quam a
celestis u̾bi p̃dicatione cessare. Qui
notandum qͦd ñ solum morte.s

Expanded text:
te diligas, hinc liquido probabis, te diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet, forti Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, qhoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ pastoris. et cui sincera ẽ cura
de ouibz. endens ac speciale in¬
diciũ ẽ. cum quisq ñ solũ cõmodiᷤ
om̃ib uite temporalis carere: s ip¬
sam quoq uitam ꝓ grege.rp̃i po¬
nere in ꝓmptu habet. Unde nunc
ipse postquam pascendas suasoueᷤᷤ
petro. hoc ẽ plebes docendas. guber¬
nandasq cõmisit: subsequenter
eẽs iumor cingebas te.et ambula¬
bas ubi uolebas: cum autẽ senue¬
ris extendes manꝰ tuas: et alius te
cinget: et ducet quo ñ uis. In ex¬
tensione etenim manuũ. positio¬
nẽ m̃broꝵ eiꝰ qua cruci erat aptan¬
dus insinuat: in cinctione alteriꝰ
impositionem uincłoꝵ quibus a
ꝑsecutore erat arcendus expͥmit.
In ductu quo nollet. ipsam mor¬
tis ac passionis acerbitatem indi¬
cat. quam corꝑalis eiꝰ infirmitas
horrebat: cuiꝰ animi firmitas sp̃u¬
alis. etiam ad u̾sa ꝓ dño letabatur
cuncta sufferre. Nec enim uolun
te cinget: et ducet quo ñ uis. Acsi
patent̾ dicat. Quanta me carita¬

Expanded text:
autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus, evidens ac speciale indicium est, cum quisque non solum commodis omnibus vitae temporalis carere; sed ipsam quoque vitam pro grege Christi ponere, in promptu habet. Unde nunc ipse, postquam pascendas suas oves Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque commisit, subsequenter mbulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis. In extensione etenim manuum, positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculorum, quibus a persecutore erat arcendus, exprimit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritalis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Non enim voluntte cinget, et ducet quo non vis; ac si patenter dicat: Quanta me charita
Abbreviated transcription (Latin):
bus eoꝵ communi cura pascit᷑. quoꝵ
plurimi condicorẽ suũ morte om̃s
autẽ uita sua clarificare ꝓbant᷑. Non
solum autẽ maxima illa eccłie lu-¬
minaria: s et reliqua electoꝵ turba
uł inuendo. ut moriendo. dm̃ suo
quiq temꝑe clarificat. Quoꝵ uesti
ad exempla bonoꝵ dirigendo:et in
ꝓposita uite rectitudine ad mortẽ
usq ꝑsistendo. ut socii conu̾sationiᷤ
eoꝵ existentes. socii etiã remun̾atio¬
nis meream᷑ effici. Hoc autẽ ita ꝑfici¬
emꝰ: si urta huiꝰ sacratissime lectio¬
nis tenorẽ. et redemptorẽ nr̃m debi-¬
to affectu complectim᷑: et gͣ ꝑrimoꝵ
salutẽ fr̃na sollicitudine uigilamꝰ:
ipso opitulante. qui hec et nos face
iubet. et se facta remun̾are pollicet᷑¬

Expanded text:
bus eorum communi cura pascitur: quorum bus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare pollicet