comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑. ut puta. Sol utrũne tantꝰ qͣntꝰ uidet᷑ an maior sit quã om̃is t̾ra. Itẽ luuaglo¬
bosa sit an ocaua. et stellae utrũ ne adhereant celo. an ꝑ aera lib̾o cursu ferant᷑. Celũ
ipsũ qua magnitudine. qͣ mat̾ia oster. utrũ quietũ siz et ĩmobile. au incredibili ce¬
litate uoluat᷑. Quanta sit t̾re crassitudo. aut quib fundam̃tis librata. et suspensa
ꝑmaneat. Ipsũ aũr nom̃ latine int̾pretatũ amorẽ sapiencie profitet᷑. Nam greci phi¬

Expanded text:
detur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna glodetur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa permaneat. Ipsud autem nomen Latine interpretatum amorem sapientiae profitetur. Nam Graeci φιλ
Abbreviated transcription (Latin):
uleticã uͦ ez rethoricã uarro. in nouẽ disciplinarũ libris tali similitudine deti¬
nuir. Dialetici et rethorica ẽ qd in manu hominis astrictꝰ. et palma diftensa illa
uerba contrabens: et ista distendẽs. Dialetica siquidẽ ad disserẽdas resacutior. Re¬
thorica ad illa q̃ nitit᷑ docenda facundior. illa ad scolas nõ nũꝙͣ ueniz ista iugit᷑ ꝓcedir
inforũ. illa requirir rarissimos studiosos. hec freq̃nt᷑ et ppłos. Solenz aũt philosofi
ante ꝙͣ ad ysigogent ueniant exponendã diff̾initionẽ philosophie onde. quo faciliꝰ
ea quȩ ad eidẽ ꝑtinẽr demonstrentur .iii. de diffinitõne philosophie.
hilosophia ẽ rerũ humanarũ diuinarũq cognitõ cũ studio bene uiuendi ꝯuĩc¬
ta. Hec duab ex reb ostare uidet᷑ sciencia et opinatone. Sciencia ẽ cũ resaliq̃
certa ratõne ꝑcipit᷑. Opinatõ aut̾ cũ adhuc ĩ certa res later. et nulla ratõne firma ui¬

Expanded text:
lecticam et Rhetoricam Varro in novem disciplinarum libris tali similitudine definivit: 'Dialectica et Rhetorica est quod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. § 24 De danarum divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma vi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ad beneuiuendi disputatõnẽ ꝑdux̃. diuidẽs eã in q̃tuor uirtutib anime. id ẽ
prudenciã. iusticiã. Forntudinẽ. Temꝑanciã. Prudencia ẽ in reb qua discernũtꝰ
cenciaq rerũ frenat᷑. Iusticia qua recte iudicando sua cinq distribuunt᷑. Logicã¬
genesi et in eccłisten. aut̃ de morib. ut in ꝓu̾bis. et in om̃ib sparsim libris. aut
de logica. ꝓ q̃ nr̃i theoricã. uł theologicã sͥ uendicant. ut in cantico canticoꝵ et
eũnglis. Itẽ aliqui doctoꝵ philosophiã in nomine et partib suis ita defimer̃.¬

Expanded text:
tuor virtutibus animae, id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernunturcentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. LogicaGenesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et Evangeliis. Item aliqui doctorum Philosophiam in nomine et partibus suis ita definier
Abbreviated transcription (Latin):
selarĩ disciplinarũ ideo aphilo sophis usq ad astra dechctꝰ ẽ. scilicet ut anmos
scła sapiencia implicatos a t̾renis reb abaducet. et insuꝑna ꝯtẽplatõne collocaree.¬

Expanded text:
saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocare
Abbreviated transcription (Latin):
neses. uł cet̾a suꝑsticiosa. que se ad cgnitionẽ siderũ ꝯiungũt. idẽ ad noticiã
fatoꝵ. et fidei nr̃e sine dubiratõne ꝯtraria s̃. sic ignorari debent a rp̃ianis. ut
nec scͥpta eẽ uidemt᷑. Soe ñ nulli siderũ pulcritudine et claritate pellecti. illap¬
si stellarũ cecitis mentib corruer̾. ita ut ꝑ supputatõnes norias que mathesis
dr̃ euentꝰ rerũ pre scire posse conent᷑. quos nõ solũ xp̃iane religionis doctoreᷤᷤ
soe oe gentilũ. Plato. aristoriles. atq ali: rerũ ueritate cõmoti: cõcordi senten
cla dampnauer. dicentes ꝯfusiones rerũ potiꝰ de tali ꝑsuasione generan. Nam
si genꝰ humanũ ad uarios actꝰ nascendi necessitate premerentꝰ. cur ad laudẽ me¬
reatꝰ boni aut̾ mali ꝑcipiant ultionẽ: et quã̾ius ip̃i nõ fuerint celesti sapic̃cie
decdliti ueritatis nĩ testimonio.etrores eoꝵ merito ꝑtuler. Ordo aiit iste septẽ

Expanded text:
ad cognitionem siderum conjungunt, id est, ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt; sic ignorari debent a Christianis ut nec scripta esse videantur. 39. Sed nonnulli, siderum pulchritudine et claritate pellecti, in lapsus stellarum caecatis mentibus corruerunt, ita ut per supputationes noxias, 167 quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur; quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium, Plato, Aristoteles, atque alii, rerutia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti siti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem
Abbreviated transcription (Latin):
ornis quippe res que una ẽ. et uno signiticit᷑. sinone. aut ꝑ nom̾signi¬
ficat᷑. uit ꝑ uerbũ. que due partes oritionis int̾pretantꝰ totũ quicqͥd
ꝯceꝑit̾ mens ad loquendũ. Onmis eñ eloquuto ꝯcepte rei mentis int̾pres ẽ.
H anc aristoriles uir in rerũ expressione et faciendis sinonib ꝑitissim. ꝑier¬
meniã nomuinatꝰ. ꝙͣ int̾pretatõnẽ nos appellamꝰ. id silic& qͣ res mente ꝯçeptas¬
ꝓbans sinonib int̾pretet᷑. ꝑ cataphasin. et apofrasin. id ẽad firmationẽ. et ne¬

Expanded text:
Omnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut per nomen signiOmnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum, que due partes orationis interpretantur totum quicquid concepit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio concepte rei, mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, perihermeniam nominat: quam interpretationem nos appellamus, scilicet prolatis sermonibus interpretatur per cataphasin et apophasin, id est per affirmationem et ne
Abbreviated transcription (Latin):
que accidunt insustancu ut qñͣtitis. qualitas uł figura. De subiecto dr̾ gn̾a. ex
spe s. in subiecto accidencia s̃. Ex his nouẽ accidentib tria iutra usiã sunt. Qntitr
et qualitis. et situs. ł̾c em̃i sine usii ẽẽ nͣo possunt. Extra usiã uͦ sunt. locꝰ. tp̃s. et
bit᷑. Iutra et extra usiã. relitio. fac̾e̾. et pati. Appellitas aũt categorias ostar. qr n
possunt nͥ er sb̾iectis agnosci. Qiuis eñi quĩ sit homo possit agn̾oscere. nͥ aliquẽ
hominẽ sͥ ponar ante ocłos. q̃i subiectũ nomini hoc opꝰ aristotił intelligendũ ẽ qnͣo
sic̃ dictũ ẽ. quicqͥd homo hiloquit᷑ int̾ decẽ ista p̾dicam̃ta babet᷑. ꝓficier & ad li¬
bros intelligendos. qui siue rethorib siue dialeticis applicint᷑. Ui. De periermeni
equitur de hinc lib̾ ꝑiermenis subcilissimꝰ nimis. et ꝑ uarus formnas it̾atio¬
imente tingebat. uii. Sequit᷑ prefatio periermeniarum

Expanded text:
quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem praedicamenta habetur. Proficiet etiam ad libros intelligendos, qui sive rhetoribus, sive dialecticis applicantur. CAPUT XXVII. De perihermeniis. 1. Sequitur dehinc liber perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iteratioin mente tinguebat. Praefatio Perihermeniarum.
Abbreviated transcription (Latin):
desinit. siue qr et nos odore admonent ut odoremꝰ aliquid ac sciam̃. Unde et
eius pirula. ad forniulã pomi piri. q̃ uͦ dexta̾ leuaq s̃. pennule. ab alarũ siłitudine
ras ꝓicimꝰ. uł quia ude ingrediunt᷑ cibi ĩde egrediunt᷑ sinones. Labia a lamben¬

Expanded text:
desinit, sive quia nos odore admonent ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e desinit, sive quia nos odore admonent ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine:ris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lamben
Abbreviated transcription (Latin):
dendo mitificent. qͦ tenuẽ atq serenũ faciant uisũ. Lacrimas a lac̾atione ñĩtis¬
Suꝑcilia dicta qr suꝑposita s̃ cilus. q̃ idcirco pilis uestita s̃ ut ocłis munim̃ti
p̃tendant. et sudorẽ a capite defluentẽ depellant. Int̾ciliũ uͦ ẽ mediũ illud
int̾ suꝑcilia d sine pilis ẽ. Gene s̃ inferiores ocłoꝵ partes. unde barbe ĩcho¬
ant. Nam grece genos barbe. hinc et gene qd uide incipiant barbe gigni.
Male s̃ eminentes sboccłis partes ad ꝓrectionẽ eoꝵ sb̾posite. Uocate aũt
male siue qd infr̾a ocłos p̾minent ĩ rotunditatẽ q̃ greci mela appellant. siue qd
a talo. Mandibule s̃ marillarũ partes. ex quo nom̃ factũ. Barbã uet̾es nocaue¬
reꝑcussa ꝑ anfractd earũ sonũ facit. qͦ sensũ excipiant audiendi. Pinnila sum¬
nia pars auris. ab acumine dicta. Pinnũ eñi antiqͥ accutũ dicebãt. Unde et bi¬

Expanded text:
dendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentisdendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentisSupercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idcirco pilis vestita sunt ut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium illud inter supercilia quod sine pilis est. Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant. Nam GrMalae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive, quod ina talo. Mandibulae sunt maxillarum partes quibus et nomen factum. Barbam veteres vocaverepercussa per anfractus earum sonum facit, quo sensum excipiant audiendi. Pinnula, summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant; unde et bi
Abbreviated transcription (Latin):
uisis certa ẽ desꝑatio. Circłs uͦ quo a pupilla albe partes ocłi seꝑant᷑ discreta ni¬
gredine corona dr̃. qđ rotunditate sui orno& ambitũ pupille. Uoluos aũ: quidã
appellant ipsos uertices ocłoꝵ a similitudine ualuarũ. Palpebre sim sino ocłoꝵ
a palpatõne dicrẽ. qr semꝑ mouent᷑. Concurrũt enĩ inuicẽ ut assiduo motu refĩ¬
ciant obtutũ. Munite s̃ aũt uallo capilloꝵ. ut aꝑtis ocłis siquid ĩciđit repellã¬
tur. et somno cobibentib tãꝙͣ inuoluri qͥescant latentes. In sũmitate aũt pal¬
pebrarũ locis quib se utraq clausa otingunt. ertant ad notati orcdine suato ca¬
pilli. tutelã ocłis ministrantes: ne irruentes facile ĩuirias eripiant. et exeo no¬
ceantꝰ ut pulueris uł cuiꝰq e̾rassioris mat̾ie arceant ꝯtactũ. aut ip̃m qͦ aerẽ ꝯci¬

Expanded text:
visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nivisis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum ex similitudine bolborum. 39. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem conci
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & differ̃ sibi utraq. Nam facies simplicit̾ accipitur. de uniꝰcuiꝰq nat᷑ali
aspectui. Uultꝰ au̾t ammoꝵ qͣlitatẽ significat. Frons ab ocłoꝵ foraminib nõiata
ẽ. Hec inago quedã animi et m̃tis motũ sp̃e expͥmit. dũ uł leta uł tristis ẽ. Ocu
li uoeati siue q eos cilioꝵ tegmimna occultant. ne q̃ incidẽtis ĩurie offensione le¬
dant᷑. siue qr occultũ lum̃ hñt. idẽ secretũ uł itus positũ. hi uit̾ om̃ sensꝯ
uiciniores anime eristũz. In ocłis eni om̃e m̃tis indiciũ. Inde et anuni ꝑtut¬
qex inicio sui clausã teneant lucẽ aut extrinsecꝰ accepta uisui p̾ponenda refundã
lã uocant. Uocatur aũt pupillia qd sit pura. atq ĩpolluta. ut s̾ puelle. fisici
dicũt easdẽ pupillas quas uidemꝰ in ocłis morituros ante triduũ ñ hĩe. quib ñ

Expanded text:
unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel troffensione laedantur, vel quia occultum lumen habent, id est secretum vel intus positum; hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis omne mentis indicium est, unde et animi pertur ex eis lumen manat, vel quod ab initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus accepta visui proponenda refundant. lam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtundit᷑. Cesaries a cedendo uocata. ideoqĩ tantũ uitoꝵ ẽ. Uirũ eñi tonsũ eẽ¬
decoe. mulierẽ ñ decoe. Come s̃ ꝓprie ñ cesi capilli. et ẽ grec sino. Nlam comaᷤᷤ
greci kaỹtioc a secando nominant. Unde et keypir tondẽ dicunt. unde et curi
uocant᷑. q̃ &̃ idẽ greci xeaao ex uocant. Crines ꝓprie mulierũ s̃. Dicti aũt cri¬
nes d uittis disceruant᷑. unde et cliscriminalia dicunt᷑. a quib diuisi religan
t᷑. Timpora s̃ q̃ caluarie dextra leuaq sb̾iacent q̃ ideo sic nuncupant᷑ q mouẽ¬
tur ip̃a mobilitate. qiͣ tp̃ri quibclã int̾uallis mutant᷑. Facies dicta ab effigie.
ibi enĩ ẽ. tota figura hominis. et uniuscuiꝰq ꝑsone cognitõ. Uultꝰ uͦ dicto co¬
qđ ꝑ eũ animi uoluntas oñdit᷑. scd̾m uoluntatẽ em̃ inuarios motus mutat᷑.

Expanded text:
contunditur. Caesaries a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum contunditur. Caesaries a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum decet, mulierem non decet. Comae sunt proprie non caesi capilli, et est Graecus sermo. Nam comas Graeci caimos a secando nominant, unde et χείρειν tondere dicunt. Inde et cirri vocantur, quod etiam idem Graeci μαλλὸν vocant. Crines nes, eo quod vittis discernantur. Unde et discriminalia dicuntur, quibus divisi religantur. 32. Tempora sunt quae calvariae dextra laevaque subjacent. Quae ideo sic nuncupantur, quia moventur, ipsaque mobilitate, quasi tempora, quibusdam intervallis mutantur. 33. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis, et uniuscujusque personae cognitio. 34. Vultus vero  eum animi voluntas ostenditur. Secundum voluntatem enim in varios motus mutatur,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ om̃ia mẽbra uigorẽ senso asꝑgat. Nam tactu ꝓbamꝰ quicqͥd cet̾is sensib ui
in ip̃o corpore orit᷑. Unicuiq au̾t sensui propriã naturã dictã. Nam qd uidendũ ẽ
oculis capit᷑. qđ audiendũ ẽ aurib. Mollia ac dura tactu estimant᷑. Saporgus¬
tu. odor narib ducitꝰ. Prima paro corporis cap̃. clatũq illi hoc nom̃ eo omnes
sensus apparent. TInde ip̃nis anime q̃ ꝯsulit corpen quodã mͦ ꝑsonã gerit. Uerter
uaria ab ossib calius dictis ꝑ defectionẽ. et neutralit᷑ ꝓnunciat᷑. Occipitiũ cipi¬
tis ꝑaro postĩor. qͣi ꝯtei capitiũ. uł qđ sit capitis tetrorsũ. Capilliuecati q̃i capitiͤ
pilisᷤ er ut decorẽ prestent. et cerebrũ aduersa frigꝰ muniant. atq otra solẽ de¬
fendant. pilos aũt dictos a pelle qua ꝓdeunt. sic̾ et pilũ dr̃ a pili. ibi pigm̃tũ

Expanded text:
et per omnia membra vigoet per omnia membra vigoin ipso corpore oritur. 24. Unicuique autem sensui propria natura data est. Nam quod videndum est oculis capitur, quod audiendum auribus, mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. 25. Prima pars corporis caput, datumque illi hoc nomen, eo quodsensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. 26. Vervaria ab ossibus calvis dicta per defectionem, et neutraliter pronuntiatur. In  contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur a pila, ubi pigmentum
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑeos anima sb̾tililissime totũ corpꝰ agitar iugore sentiendi. Unde et p̾senti¬
a nuncupant᷑ q sint p̾sentib sic̃ pre oculis. que p̾sto s̃ oculis. Uis ẽ qͥ a philo¬
sophis humor uitreꝰ appellat᷑. Uisũ aũt fieri quidã asseruer aut ertremaethe¬
rea luce. aut int̾no sp̃u lucido. ꝑ tenues uias a cerebro uenientes atq penetranteᷤ
tunicis in aere exeuntes. et tũc cõmixtõne similis mat̾ie uisũ dintes. Uisus
dicit qđ iuuatior sit cet̾is sensib ac prestantior. siue uelocior. ampliusq uegeta
cetera mentis officia. Uiciior enĩ ẽ cerebro. unde om̃ia
manant. ex qͦ fit ut̃ ea q̃ ad alios ꝑtinent sens inde dicimꝰ ueluti c̃ dicimꝰ. Uide
qͦmͦ sonat. uide qmꝰ sapit et ceta. Auditꝰ appellatus qđ uoces hauriat. hoc ẽ aere ũ¬
bato suscipit sonos. Odoratꝯ qͣi aeris odor. attractꝰ. tacto eñi aere sentitur. sic et
olfacto q odorib afficiat᷑. Gustꝰ aguture dicto. Tactꝰ eo qđ ꝑtractar et tangar.

Expanded text:
dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. Visus est qui a philsophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide qrberato suscipiat sonos. Odoratus, quasi aeris odoris attactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus efficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus eo, quod pertractet et tangat,
Abbreviated transcription (Latin):
tu ĩ naufragio trabeba̾t. Scł̾m u̾itatẽ aũt meretrices fuer̾. que transeuntesqm
ducebãt ad egestatẽ his fabule ficte s̃ infe̾rre naufragia. Alas aũt habuisse et un¬
nã capitib succineta caninis. c̃ latratib magnis. p̃p fretũ siculi maris. ĩ quo
nauigantes uerticib ĩ se ꝯcurrentiũ undarũ exterriti latrare estimant undã.
quas sorbentis estus uorago cõnlidit. Fingu̾t ẽt monstra quedã irricionabi¬
liũ animantiũ. ut cerberũ infernoꝵ canẽ triadcapita habentẽ. significãtes¬

Expanded text:
ntu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam ntu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et uninam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habente
Abbreviated transcription (Latin):
de qua sup̃diximꝰ. hi montana ĩ die tenent. quib ẽ uicinus oceanꝰ. ꝑhibẽt ex m
eadẽ india eẽ gentẽ feminarũ. q̃ qͥnquennes ꝯcipiunt. et octauũ ute annũ
ñ ercedunt. Dicunt᷑ aũt et̃ alia hominũ fabulosa portenta. q̃ ñ sũt soe fica
ĩ causis rerĩ int̾pretant᷑: ut Gerionẽ hyspinie rege triplici forma ꝓdicilui
Fuer eñĩ tres fr̃s tnite ꝯcordie. ut ĩ trib corporib qi una eẽt aĩa. Gorgones
ocłm quẽ iñuicẽ utebant᷑. fuer̃ aũt tres sorores uniꝰ pulcͥtudinis. qi umꝰ oculi.
que iti spectatores suos stupescere faciebãt ut uert̾e eos putires ĩ lapidẽ. Sirenã
tres fingut fuisse ex parte uirgines et ex parte uolucres. hñtes alis et ungłis.
Quarũ una uoce. alt̾ã tibiis. t̾cia lira canebat. que illectos naiugantes sbcm¬

Expanded text:
de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones oculum, quo invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant, ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub ca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. modico tantũ foramine. calamis auenarũ pot aurientes. Slon nulli ẽẽ¬
sine lingius dicinit᷑.: in uicẽ sinone utentes nutu siue motu. Panotheis ap̃
sithiã ec̃ fer. tun dittusi magnitudine auriũ ut om̃e corpꝰ ex eis ꝯtegant᷑. Pan᷑.
eñi greco sinouc om̃e. Othei. uires dicunt᷑. Arthaphatite ĩ ethiopia ꝓni ut pͥco¬
ta ambulare dicunt᷑. quadragesimiũ anni euũ nullus suꝑgredit᷑. Satiri ho¬
niuntõnes sũt ad uncis narib. cornua ĩ frontib. et caprarũ pedib similes.
Dlortalis ego sũ unus ex accolis heremi. quos uario delusa errore gentilitas
faunos satirosq colit. Dicunt᷑ quidã et siluestres homines qͦs ñ milli fauno
ficarios uocant. Sino podũ gens fert᷑ in ethiopia singłis crurib. et celeritate mꝰ¬
pedũ suoꝵ magnitudine adumbient᷑. Antipedes ĩ libia plantas uersas hnt᷑

Expanded text:
esse modico tantum foramine, calamis avenarum haurientes pastus. Nonnulli esse modico tantum foramine, calamis avenarum haurientes pastus. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, in vicem sermonis utentes nutu sive motu. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium, ut omne corpus contegant: pan enim Graeco sermone omne, othim aures dicuntur. Artabatice in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur. Quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribus, cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes: Mortalis ego sum, unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas faunos satyrosque colit. Dicunt quidam esse silvestres homines, quos nonnulli fatuos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mpedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent
Abbreviated transcription (Latin):
rens t̾ra in mẽsa more et similes sͥ genuerit. Ge enit̾ra appellat᷑. genis genus li¬
coe ex t̾ra filios itulgus uocit quoꝵ genꝰ incertũ ẽ. Falso aũt oppinant᷑ qsisdã mi
buisse. et erinde natos gigantes idẽ numiuĩ grandes et fortes uiros. dẽquib
t̾ra cõpleta ẽ. Cenophali appellantꝰ eod camna capita bc̃ant qͦsq ip̃c latrato ma¬
gis bestias ꝙͣ bomines ofitent᷑. ĩ india nascunt᷑. Cyclopes qͦ cadẽ india gignit:
capite nasci. et hosocłos hr̃e in pͤtore.. Alios sine ceruicib gigni. ocłos Eie in
humeris. In ultimo aũt orientis monstruose gentiũ facies tribuunt᷑. alie fa
narib eq̃li tociꝰ oris planicies. ĩ formes hñtes uultꝰ. alic labro sb̾t̾iore adẽ ꝓmi¬
nente ut in solis arclorib totã ex eo faciẽ ꝯregãt dormientes. Aliis ꝯcreta ora

Expanded text:
riens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: liriens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. Falso autbuisse, et exinde natos gigantes, id est, nimium grandes et fortes viros, de quibus terra completa est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuncapite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie informes habentes vultus. Alii labro subteriore adeo prominente, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora
Abbreviated transcription (Latin):
plures cõnaturati et coherentes reꝑuint᷑. in alia manꝰ. siue in pedib. Alia scđm in¬
maturã et ĩ temꝑatã creationẽ sic̾ hi qui dentati nascunt᷑. siue barbati. siue cani¬
Alia cõplexi plurimarũ differentiarũ. sic̃ illud qđ prediximꝰ. in alexandro multi¬
forme portentũ. Alia cõmixtione gen̾is. ut androgeni. et amafrodite uocant᷑:
Erma frodite aũt nuncupati. eoqd eis ut̾q sexus appareat. Erma qͥppe ap̃ grecos
masculs. afrodes femina nuncupat᷑. hi dextam mamillã uirilẽ. sinistrã mulie¬
brẽ hñtes. incissĩ cocundo et gignunt et pariunt. Si c̃ aũt in singhs genti¬
b q̃dã monstra s̃ hominũ. ita inuin̾so gen̾e bumano qͥdã monstra  g el¬
ũ. ut gigantes. Cenophali. ciclopes et cetͣa. Gigantes scdtos uixta greci smd¬
nis ethimologiã qui eos gegines existimant. idẽ terrigenas. eoqđ fabulose eos pa¬

Expanded text:
plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inplures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inmaturam et intemAlia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano qum, ut gygantes, cynocephali, cyclopes, et caetera. Gigantes dictos juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos gegines existimant, id est, terrigenas eo quod eos fabulose pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut naui. uł qͦs greci pignieos uocant. eo qđ sint statura cubitales. Alia magnitu¬
dine parciũ. ueluti capite informi. aut suꝑfluis mẽbroꝵ partibꝰ. ut bicipites.
in quib alt̾a pars płimũ deficit ab alt̾a̾. ut manus a manu. ut pes a pede. alia
discissione. ut sine manu aut capite gen̾ata. quos sterenoseos uocant. Alia
ꝑ mimeria qño solũ cap̃ aut crus nascit᷑. Alia q̃ in parte tranfigurant᷑. sic̃ qui
leonis hñt uultũ. uł canis. uł taurinũ cap̃. aut corporis. ut ex pasiphe memo¬
tranfigurant᷑ in aliene creatõnis portentũ. u⁊ ex muliere uitulũ dic̃ hystoria
gen̾atũ. Alia q̃ sinc transfiguratõne et mutatõnẽ hñt locoꝵ ut ocłos ĩ p̾to¬
re uł in fronte. aures sup̃ in timpore. sic̃ aristotiles tradidit q̃ndã in sinistra par¬
te iecur. ĩ dextra splen habuisse. Alia scđm cõnaturatõnẽ ut in alia mansi digiti

Expanded text:
ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales; alii magnituut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales; alii magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a discissione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia privimeria, quando solum caput, aut crus nascitur. Alia quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput, aut corpus, ut ex Pasiphae memotransfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti
Abbreviated transcription (Latin):
tis probatũ ẽ. Xerxen qͥppe uulpis ex equa creata solui regnũ portendit. Alexan¬
dro ex muliere monstrũ creatũ. qđ suꝑiores partes hominis soe mortuas habu¬
erit: inferiores diu̾sarũ bestiarũ. soc uiuentes significasse repentinã regis int̾fec¬
tionẽ. Suꝑuixerant eñi det̾iora meliorib. soe et monstra q̃ in significanib dant᷑¬
nõ dui uiuunt. soe ꝯtinuo ut nata fuerit octidunt. Int̾ portentũ aũt et portentuo¬
sũ differc. Nam portenta sunt q̃ tranfigurant᷑ sic̃ fe̾rt᷑ in umbria mulierẽ peꝑis¬
se sp̾entẽ. Inde Lucanus. Matrẽq suus ꝯteruit infans. Portentuosi uͦ leuẽ su¬
munt mutatõnẽ. exempli causa c̃ sex digitis nati. Portenta gͥ uł portentuosa
existunt. alia magnitudine tociꝰ corporis ultra cõmunẽ hominũ modũ. q̃ntus
fuit ticion. ĩ nouẽ ugerib iacens. homero testante. Alia paruitate tociꝰ corporiᷤ.

Expanded text:
tis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significatinon diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. 6. Inter portentum et portentosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentosa vero levem sumunt mutationem. 7. Exempli causa, cum ex digitis nati. Portenta igitur, vel portentosa, existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem jugeribus jacens. Homero testante; alia, parvitate totius corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
reat. et hoc ꝓprietatis ẽ. abiisione tñ scriptoꝵ plerũq corrũpit᷑. Quedã portentoꝵ
cratõnes ĩ significatõnib futuris cõstituta uident᷑. Uult̾ eñi ds̃ int̾dũ uentura

Expanded text:
reat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum reat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in signif
Abbreviated transcription (Latin):
ne dr̃. ut illud. T̃ itmm corpora luce cirentũ. Sefunctꝰ uocatꝰ q cõpleuit uite
officiũ. Nondicimꝰ functos officio quia officia debita cõpleuer: unde et hono¬
xib functo. hinc ẽ gͦ defunctꝰ. qđ ab offĩcio sit uite depositꝰ. siue đ sit diẽ fue
tus. Sepulit aũt dictꝰ eoqͣ iam sine pulsu et palpitatõne. ĩde̾ sine motu. Sepi¬
lire qũt ẽ condere corpr̃a. Nam humare obruere dicimꝰ. hoc ẽ humiĩ miere. De por
Sortenta eẽ uarro ait q̃ ꝯtra naturã nata uident᷑: soe nõ sunt. tent si unde¬
p̃ diuima uoluntate fiuntꝰ. Cũ uolimtas ereatoris cuiꝰq ꝯdite rei natura sit. unde
et ip̃i gentiles dm̃ modo naturã. in odo dm̃ appellant. Portentũ gͦ fit ñ ꝯtͣ uatu
cupant᷑: q portendere arq oñdere mõstrare ac p̃dicare aliqua futiua uident᷑. Nã
nitu dicta. qd aliquid significandũ demonstrent. siue qd statĩ monstrent qđ appa¬

Expanded text:
llud: . . . . . Tum corpora luce carentum. Defunctus vocatur, quia complevit vitae officium; nam dicimus defunctos officio, quia officia debita compleverunt, Unde est et honoribus functus; hinc ergo defunctus, quod ab officio vitae sit deposictus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est humum inicere. De portentis . Portenta esse Varro ait quae contra naturam nata videntur: sed non sunt  divina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contracupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam nitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appa
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ incertũ ẽ. Nlam sic̃ ait cesar ab eo qđ ẽ morior ĩ participio presentis tp̃ns ĩ tuᷤ
erire debut. ꝑ unũ scilice .i. ñ ꝑ duo. Nam ubi geminata ẽ .i. litera: nom̃
ẽ ñ participiũ ut fatius. arduus. Conuenient̾ itaq factũ. ut quẽ ad modũ id
qł significat ñ p̃ agendo. ita et ip̃m nom̃ ñ pͭ loqudo declinari. Omĩs at mor¬
tuus aut fumis ẽ. aut cadauer. finus ẽ. si sepeliat᷑. et dictũ fimꝰ a fiinib. ac¬
censis. qđ ante fe̾retrũ papiris cera circũdatis ferebãt. Caclauer aũt ẽ. si ĩ sepul

Expanded text:
netur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in tus netur incertum est. Nam, sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in tus exire debuit, per unum, scilicet, u, non per duo. Nam ubi geminata est littera, nomen est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id quod significat non potest agendo, ita et ipsum nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus, aut funus est, aut cadaver. 34. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretr
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ iuuenẽ sic̃ pauꝑior ĩtra pauꝑẽ. Senes aũr quidã dictos putanr. a sensus
nes frigidioris sanguinis. pudentes calidi. Unde et senes ĩ quibuafrigas
quid aganer denex aũt tantũ masculimi gen̾is ẽ. sic̃ anus feminen laco an
Ar sola muilier i Anus añt appellata a multis amus. q̃i annosa. tlam si eõmii
he eñi a sene senectꝰ. ita ab ami anilitas nominata ẽ. Canicies au̾t̾ uocata acan¬
dore. q̃i candicies. Unde ẽ illud. Florida uiuento. lactea camicies. ꝓut dic̃os.
candida. Senectꝰ aũt multa secũ aufere. et bona et mala. Bona quia nosa
potentissimis dñis lib̾at. uoluptatib imponi⁊ modũ libiduua scangni ua¬
perto augen sapienciã. dlat maturiora ꝯsilia. ty ala au̾t quia seniũ mserrimũ e de
bilitate et octu. subeunt eñi morbi tristia. Nam duo s̃ quib minunt᷑ corpaior
uiuenũ. Merita idẽ natutalis senũ. Mortiuus aũt̃ ex qua parte orationis decli¬

Expanded text:
t: Senior Gaio charissimo . Senes autem quidam dictos putant a sensus nes frigidioris sanguinis: prudentes, calidi. Unde et senes, in quibus jam friget, quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus femiur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune usta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore quasi candities; unde est illud florida juventus, lactea canities, quasi diceret, candida. Senectus autem multo nobis defert et bona et mala; bona, quia nos ab impotentissimis dominis liberat, voluptatibus imponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis juvenum, matura, id est, naturalis senum. 33. Mortuus autem ex qua parte orationis decli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ibi uita ide̾ anima ꝯtinetꝰ. Stem uscera capata neruoꝵ ex sanguine et neruis
copulata. Itẽ lacerti sine mures.q sic ĩ singłaris a nomine similiũ animaliũ sb̾̃
t̾ra delitescenciũ. Nam inde musculi a muriũ similitudine. Idẽ &̃ et toriq̃ illie
iuscera torta uideant᷑. Cor agreca appellatõne diruatũ ꝗ illi cardian dicũt siue¬
a cura. In eo eñi om̃is cura et sciencie causa manoe. q idõ pulmoni uicimꝰ ẽ. ut c̃ira
atendit᷑ pulmonis humore temꝑetꝰ. Huius duc arterie s̃. e quib sinistra plus
sanguinẽ hr̃. dextra plus sp̃m. Unde et ĩ dertro brachio pulsũ inspicimꝰ. Precor

Expanded text:
quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatucura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dext
Abbreviated transcription (Latin):
dine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tholus ẽ eminens rotuniditas. un
et fastigiũ templi rotundi tholus uocat᷑. T̃alus sb crure ẽ. sb̾ talo calcanei. Pe¬
des ergreci ethimologia nom̃ sortiti s̃. Hos eñi grece podas dicũt. qui alt̾nis mo¬
tib solo fixi incedũt. s lante. a planicie nucupate. qr ñ rotunde. ut inq̃drupedibꝰ
ne stare ñ possit bipes homo. soe plane atq longiores formate s̃. ut stabile corpꝰ
effic̾ent. Sunt plante ant̾iores. partes. q̃ oe̾ de multis ossib cõstant. Calcis pͥma
pars plante. a callo illi nom̃ impositũ. quo t̾ram calcamꝰ. hirset calcaneꝰ. Solũ in
ferior pars pedis dictũ. qr eo t̾re uestigia imprimimꝰ. sox et solũ dr̃ om̃e ꝙ aliqͥd
qđ ẽ int̾ cutẽ et carnẽ. Itẽ iuscera uitalia. idẽ circũfusa cordis loci. qi uiscora. eo

Expanded text:
dine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde dine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia imprimimus, sed et solum dicitur omne quod aliquid quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo
Abbreviated transcription (Latin):
cora. Femora dicta qd ea parte a femina sexꝯ uiri discrepet. sunt eñi ab inguinib
usq ad genua. Femina aũt ꝑ cliriuationẽ femoꝵ partes s. quib ĩ eqͥtandũ t̾gis
equoꝵ in heremꝰ. Unde et preliatores olim sb feminib equos amisisse dice
bant᷑. Core qͣĩ ꝯuinete axes. ip̃is em̃ femora mouent᷑. quoꝵ ꝯcaua u̾tebra uocant᷑
qdđ meis capita femoꝵ uertunt᷑: Suffragines quia sb̾id frangunt᷑. ddẽ flectun¬
tꝰ. ñ supra sic̃ ĩ brachus genuas̃ cõmissiones femoꝵ et crurũ et dicta genua eo
mine ita ut genua sursũ sunt quib ocłi formantꝰ ut caui ac reꝯditi fiant. Ennuiᷤ.¬
Atti genua cõpamit ata artigena. Inde ẽ qđ homines dũ ad gemia se ꝓft̾mĩt
stitim lacrimant᷑. qr uoluit eos natura uterũ mat̾uũ rememiorare. ubi qi ĩ tene¬
brs osedebant anteꝙͣ uenirent ad lucẽ. Crura dicta q in hiscurrimꝰ. et gressu

Expanded text:
cora. Femora dicta, qcora. Femora dicta, qusque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores obantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo minem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. EnniAtque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum
Abbreviated transcription (Latin):
mole ossa dolerent. Genitalia corporis parte ut nom̃ ipsũ docoe gignende sobo¬
lis acceper̃ uocabulũ. qd his ꝓcreatꝰ et gignit᷑. Hec et pudenda ꝓ uerecũdia. siue
a pube. unde et ĩdum̃to oꝑiunt᷑. Dicuntꝰ aũt ista et ĩ honesta. qr᷑ hñt eã speciẽ
decoris sic̃ mẽbra q̃ imꝓmptu locata ẽ s̃. Idẽ et ueretrũ. qr uiri ẽ tantũ. siue q ex
eo uimꝯ enititꝰ. Nam uirꝰ ꝓprie dr̃ humor fluens a natura uiri. Testiculi ꝑ dimi¬
nutionẽ a testib dicti. quoꝵ numerꝰ incip̃ a duob. his semen calamo ministratꝰ
q ab spine medulla et renes et lũbi suscipiunt ad grãm ꝓcreandi. Uiscus ẽ pel¬
lis in qua testiculis̃. poffiora uocata qd retro s̃. Et a uultu auersa. ne dũ aluũ pur¬
gamꝰ inquinaremꝰ aspectũ. Meat inde appellatꝰ ꝙ ꝑ eũ meant. id ẽ egerunt᷑ ster¬

Expanded text:
mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobomole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus elis in qua testiculi sunt. Posteriora vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus quod per eum meant, id est egeruntur ster
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq et hostia id primũ agentib diis suis dabat᷑. unde et sacra dr̃. Renes ait
uarro dictos qd riui ab his obsceni humoris nascant᷑. Nam uene et medulle tenuẽ
ob libidins lasciuã dicti q ĩ uitis lũbis causa corporee uoluntatis insita ẽ. sic̃
uir lumbos tuos. ut inhis eẽt resistendi p̾paratio ĩ quib libidinis ẽ usitata do¬
minandi occasio. Umbilicꝰ ẽ mediꝰ locꝰ corpr̃is dictꝰ. qđ sit umib ilioꝵ. Unde et
umbo appellatꝰ locꝰ in medio clipei a quo pendet. exeo eñi inf̾ans inut̾o pendet.
ex eo &x nutritꝰ. Ilium greco sinone appellatũ.  ibi nos ob uoluamꝰ. grece eñi
ileos obuoluere dr̃. Clunes uocate ꝙ siz iuxta colum ꝙ ẽ longũ. Nates d in
ip̃is innitimur. dũ sedemꝰ. unde et cõglobata ẽ. in eis caro. ne p̾m̃tis corpr̃is

Expanded text:
ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut ccinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Uude et leua nincupara q aptior sit ad leuanduĩ aliquid et portandũ Ip̃a cñi
gestat clipeũ. ensem fẽrertam. et reliq̃ onera. ut expedita sit dext̃a ad agendũ.
Dorsũ ẽ aceruice usq ad renes. Dictũ aũt dorsũ qd sit suꝑficies eius durior parᷤ¬
corporis. in modũ sari fortis. et ad portandũ. et ad ꝑpetiendũ. Terga quia ĩ ea su¬
muta animalia tantũ aut in uentre aut in lat̾e iacent. Scapula a scandendo dicitꝰ.¬
Int̾ scaphũ spaciũ qd int̾ scapulas ẽ. unde et nominatũ. Pale s̃ dorsi dextã leuaq
eminencia mẽbra dicta q in luctando eas premimꝰ. d greci palim dicũt. Spina
ẽ iunctura dorsi dicta qđ hẽat radiolos acutos. cuius iunct̾e spondihe appellant᷑.
pp partẽ cerebri q̃ fertꝰ ꝑeas. longo tractu ad cet̾as corpr̃is partes. Sacra spina
ẽ ꝑpetue spine. quã greci hironistum uocaint. Ip̃m primũ infante ocepto nascit᷑.

Expanded text:
Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid, et portandum. Ipsa enim Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid, et portandum. Ipsa enim gestat clypeum, ensem, 16 pharetram, et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. 91. Dorsum est a cervice usque ad renes; dictum autem dorsum, quod sit superficies durior corporis, in modum saxi, fortis, et ad portandum, et ad perpetiendum. 92. Terga, quia in ea sumuta animalia tantum, aut in ventre, aut in latere jacent; unde iatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, quam Graeci ἱερὸν ὄστοῦν vocant, quoniam primum infante concepto nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
in his eñĩ positio om̃is roburq sb̾sistit. Ossa aũt abusto dicta. pp̃ qd cremaren¬
t᷑ ab antiqͥs. siue ut alii putant abore. eod ibi pateanz. Namq ubiq cute uis¬
cerib q recta celant᷑. Medulle appellate qđ madefaciaut ossa. irrigant eñi et ꝯ¬
fortant. Uertibula sunt sũme ossiũ partes. nodis crassiorib ꝯglobate. dicte
ita eoqđ inflectõne mẽbroꝵ illa uertant᷑. Catalagines ossa mollia. et sine me¬
dulla. qd genus auricule et nariũ discrimẽ et costarũ extremitates hñt. siue oꝑ¬
cła ossiũ que mouent᷑ et dicti cartilagines q leni attritu carent dolore dũ plectũ¬
es uentris uallata saluent᷑. Latus. qr iaçentib nb latoe. ẽ eñi leua pars corp̃riᷤ.
Dextra aũt latĩ habilior motꝰ ẽ. Leua fortior. et honeri ferendo a cõmodatior.

Expanded text:
In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarenIn his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive oercula ossium quae moventur. Et dictae cartilagines, quod levi attritu carent dolore dum flectunes ventris vallata salvetur. Latus, quia jacentibus nobis latet; est enim laeva pars corporis et dextro autem lateri habilior motus est, laevo fortior, et oneri ferendo accommodatior.