comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condi. Ñ nulli ex hac sentencia
augustini sentiunt: qd uͥcũꝙ
peccator fuerit: ibi elem̃ta cru¬
ciabunt eũ.⁊ in corꝑe suo.⁊ ex lo¬
cis adiacentib. E st enĩ ꝓbabile:
ut aĩa q̃ sua sponte sumit a car¬
ne fomentũ peccandi: nolens
ab eadẽ sumat fomentũ criici¬
atꝰ. qui m̾ito infernał ⁊ sub t̾ra
uoluptatis: eum incurrent. Augꝰ
ignis affligi: Idem. Ignis corꝑa¬
lis demones cruciabit.⁊ hoĩes. Ie¬
ronimꝰ in epła ad ephesios. In

Expanded text:
condi. Nonnulli ex hac sententia condi. Nonnulli ex hac sententia Augustini sentiunt, quod ubicunque peccator fuerit, ibi elementa cruciabunt eum, et in corpore suo, et ex locis adjacentibus. Est enim probabile ut anima, quae sua sponte sumit a carne fomentum peccandi, nolens ab eadem recipiat fomentum cruciatus. Qui merito infernalis, et sub terra voluptatis eum incurrent. Augusignis affligi? Idem: Ignis corporalis daemones cruciabit, et homines. Hieronymus in Epistolam ad Ephesios: In
Abbreviated transcription (Latin):
e igne de igne eterno¬
nem scire arbitror. nͥ ꝑ reuelatio
dorẽ solis: ñ om̃s cqͣlit̾ sentiuił
Si tñ ille ignis eqͣliter ardeat: ñ
equalit̾ sentiet᷑. Greg̃ in iob Miro
mͦ: gehennȩ ignis corꝑeus ẽ. nec
lignis nutrit᷑. nec successione in¬
diget. ⁊ ẽ inextinguibilis. creatꝰ
queat: ad aliqͥd lucet. sã repbi
se uisur st̃ in inferno: ut mage¬
doleant. qͥa ⁊ diues lazarũ uidit.
In libro tñ ꝓnosticoꝵ de u̾b̾ aug̾.¬
sic legit᷑. Est ut ait augꝰ: inferoꝵ
substancia incorꝑał. & id̾o m̃to
querit᷑: un sub t̾ris dicunt᷑ ẽẽ
inferi: si corꝑalia loca fi st̃.⁊ un
dicunt᷑ inferi: si sub t̾ris ñ sutĩ
s idẽ doctor dicit. Iõo sub t̾ris
dicunt᷑ inferi: qͥa congruenter:
in sp̃u: corꝑaliũ reꝵ similitudi¬
nes sic demonstrant᷑. ut qͥa de¬
functoꝵ animȩ corꝑis amore pec¬
cauert̃: ad illas corꝑaliũ reꝵ si¬
militudines exhibeant᷑: quib
carne mortui: solent sub terra

Expanded text:
erno. De igne aeternem scire arbitror, nisi per reveladorem solis non omnes aequaliter sentiunt, sic cum ille ignis aequaliter ardeat, non aequaliter sentietur. Gregorius in Job: Miro  gehennae ignis corporeus est, nec lignis nutritur, nec succensione indiget et est inexstinguibilis creatus queat, ad aliquid lucet. Nam reprobi se visuri sunt in inferno, ut magdoleant, quia et dives Lazarum vidit. In libro tamen Praenosticorum de verbis Auggitur: Est, ut ait Augustinus, inferorum substantia incorporalis. Et ideo merito quaeritur, unde sub terris dicantur esse inferi, si corporalia loca non sunt, et unde dicantur inferi si sub terris non sunt. Sed idem doctor dicit: Ideo sub terris dicuntur inferi, quia congruenter in spiritu corporalium rerum similitudines sic monstrantur, ut, quia defunctorum animae corporis amore peccaverunt, ad illas corporalium rerum similitudines exhibeantur, quibus carne mortui, solent sub terra
Abbreviated transcription (Latin):
sar. Dicat rex somniũ seruis suis.
⁊ int̃p̃tationẽ eiꝰ indicabimꝰ. Et
conu̾satio ñ ẽ cum hominib Tc̃
p̃cepit rex in ira magna: ut int̾¬
ficerent᷑ om̃s sapientes babilomiᷤ.
sc querebat᷑ daniel ⁊ socii eiꝰ ut
ꝑirent. Qt̾ cũ accepisset daniel
ingressus: rogauit regẽ ut daret
ei tempꝰ ad solutionem ꝑ unam
noctem tm̃: ut dic̃ iosephꝰ. s in¬
gressus daniel domũ cũ sociis su¬
is: orauit d̃m. & ꝑ uisionẽ noctis
reuelatũ ẽ ei inisteriũ. & bñdiceis
d̃m: ingressus ẽ ad regẽ. E ait rex

Expanded text:
 Dicat rex somnium servis suis, et interpretationem ejus indicabimus. Et conversatio non est cum hominibus. » Tunc praecepit rex in ira magna, ut interficerentur omnes sapientes Babylonis. Et quaerebatur Daniel, et socii ejus, ut rirent. Quod cum accepisset Daniel, ingressus, rogavit regem, ut daret ei tempus ad solutionem, per unam noctem tantum, dicit Josephus. Et ingressus Daniel ad domum cum sociis suis oravit Deum, et per visionem noctis revelatum est ei mysterium, et benedicens Deum ingressus est ad regem.
Abbreviated transcription (Latin):
cordis tui. In corde enĩ ẽ sapien¬
tia: scd̾m eiugłiũ. ñ in capite
scłm pbilosophũ. Tu cogitabas
instratu tuo: qͥs post te mundi
tenẽt pͥncipatũ. ⁊ ostendit tͥ ds
regnaturos. uidebas corã te sta¬
tuã grandẽ. ⁊ t̾ribilẽ. cuiꝰ caput¬
⁊ collum erat ex auro. Pectus ⁊
brachia de argento. uent̾ ⁊ femo¬
ra ex ere. libiȩ aũt. ferree. Pedr̃:
quedã pars ferrea: q̃dã fictilis
&e abscisus ẽ lapis de monte. sñ
manib. ⁊ ꝑcussit statuã in pedi¬
b ⁊ contͥuit eã ⁊ redacta ẽ in fa¬
iuillam: q̃ rapit᷑ uento ⁊ ñ ẽ in¬
uentꝰ locꝰ eius. Lapis aũt factꝰ
ẽ mons magnꝰ ⁊ impleuit unu̾¬
sam t̾ram. Nc̃ audi rex int̾p̾tati¬
onẽ eiꝰ. Tu es caput aureum: cũ
his qͥ succedent t. ce post ħ con¬
surget regnum aliud minꝰ te.
Qõ intelligendum ẽ: de regno
aliud: eneũ qd̾ imꝑabit uni¬
u̾sȩ terre. Qd̾ intelligendum ẽ.
de regnõ grecoꝵ. qd uocaliꝰ fuit¬

Expanded text:
sunt. » In corde enim est sapientia secundum Evangelium, non in capite secundum philosophum. « Tu cogitabas in stratu tuo quis post te mundi teneret principatum, et ostendit tibi Deus regnaturos. Videbas coram te statuam grandem et terribilem, cujus caput et collum erat ex auro, collum et brachium de argento, venter et femora ex aere, tibiae autem ferreae, pedum quaedam pars ferrea, quaedam fictilis. Et abscissus est lapis de monte sine manibus, et percussit statuam in pedibus, et contrivit eam, et redacta est in favillam, quae rapitur vento, et non est inventus locus ejus. Lapis autem factus est mons magnus, et implevit universam terram. Nunc audi, rex, interpretationem ejus. Tu es caput aureum, cum his qui succedent tibi. Et post hoc consurget regnum aliud minus te, » quod intelligendum est de regno aliud aeneum, quod imperabit universae terrae, » quod intelligendum est de regno Graecorum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑpt̾ famam alexandri. Et qͣr¬
tum regnũ erit uelut ferrũ. qd̾
sic̃ ferrum domat om̃ia metal¬
la. sic illud conteret uniu̾sa hec.
Qd̾ intelligendũ ẽ de imꝑio ro¬
manoꝵ. Porro: qͥa uidisti partem
pedum testeã: partẽ ferreã: sicut
erunt in eo ciuiles discordĩȩ ⁊ parͤ
solidabit᷑. pars alt̾a conteretur.
pide. qd̾ m ñ placuit indicare.
hoc aũt refert hebrei ad regnũ
suum: qd̾ exspectant. Tc̃ rex ce¬
cidit in faciem suã ⁊ ad orauit
tum suꝑ om̃s ꝓuincias babilo¬
nis. ⁊ suꝑ cunctos sapientes. Ob¬
tinuit aũt daniel a rege: ut tͤs
socii eiꝰ pͥncipatũ habe̾nt suꝑ ꝓ
uincias ip̃e uͦ preẽet in babilone
⁊ staret in foribꝰ regis. Scda ui

Expanded text:
pter famam Alexandri. « Et quartum regnum erit quasi ferreum, quia sicut ferrum domat omnia metalla, sic illud conteret omnia haec; » quod intelligendum est de imperio Romanorum. « Porro quia vidisti partem pedum testeam, partem ferream, sicut erunt in eo civiles discordiae, et pars solidabitur, pars altera conteretur. pide, quod mihi non placuit indicare. Hoc autem referunt Hebraei ad regnum suum, quod exspectant. » Tunc rex cecidit in faciem suam, et adoravit tum super omnes provincias Babylonis, et super cunctos sapientes. Obtinuit autem Daniel a rege, ut tres socii ejus principatum haberent super provincias, ipse vero praeesset in Babylone, et staret in foribus regi. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
bibentib. Et scdm hanc distinctionẽ
calicis ⁊ baptismi: recte subdidit do¬
muiꝰ. salicem qͥdem incũ bibetis. ⁊
tacuit de baptismo. Ioħs enĩ ñ mar¬
tyniũ. s passiones multas cit mortẽ
dicunt ioħem animo fuisse mr̾em
qͥa animo ñ defuit martyrio ⁊ in fer
bent habere puritatẽ martyrum.
siqͥdem ⁊ ip̃i martyres st̃. ad didit ꝙ
est meũ dare uobis subaudi: talib¬

Expanded text:
bibentibus. Et secundum hanc distinctionem bibentibus. Et secundum hanc distinctionem calicis, et baptismi recte subdidit Dominus: « Calicem quidem meum bibetis, » et tacuit de baptismo. Joannes enim non martyrium, sed passiones multas circa mortem dicunt Joannem animo fuisse martyrem, quia animo non defuit martyrium, et in fbent habere puritatem martyrum, siquidem, et ipsi martyres sunt. Addiditque est meum dare vobis
Abbreviated transcription (Latin):
cesso: subdet. Dic: ut hii
duo filii mei sedeant: ii¬
nus ad dextrã: ⁊ alius
ad sinisirã. in regno tuo.
Iħc aũt ñ respondit ma¬
tri. s petentib ꝑ mat̾m
Nescitis qͥd petatis .Q. d.¬
prelationem q̃ritis in
çelo: q̃ nulla ibi erit.P
tiam male queritis
Regnare enĩ uultis: qͥ
ñ merustis. Potestis bibere calicem
que ego bibitur̾ sum: aut baptismo
quo ego baptizor baptizari: Dicuñ
q. Possumꝰ. salix: passio est. Baptisina
⁊ accipit alicuꝰ coloris dignitatem:
sic nos in morte descendimꝰ corꝑales
⁊ resurgemꝰ sp̃uales. salix ad litt̾am:
cifus est. quo calidam sumimꝰ po¬
tionẽ. Macrobiꝰ theodosiꝰ dicit: cifũ
ee quẽ inuenert̾ cilices. ⁊ dixert cilice.
aͥ nunc mutata una litt̾a. dicit᷑ calix¬
⁊ cassiodorꝰ suꝑ psalmos dic̃: calix
dicit᷑ passio. quia cũ mensura bibit᷑
fĩdelis enim ds qͥ ñ sinit nos tẽptari
supͣ id qd̾ possumꝰ. Est enĩ calix: eifus
cum quo mensurate distribuit᷑ potꝰ

Expanded text:
cesso, subderet: « Dic ut hi duo filii mei sedeant, unus ad dexteram, alius ad sinistram in regno tuo. Jesus autem non respondit matri, sed petentibus per matrem: Nescitis quid petatis, Praelationem quaeritis in coelo, quae nulla erit ibi. Et male quaeritis: regnare enim vultis, qui non meruistis: « Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Aut baptismo, quo ego baptizor baptizari? Dicunt ei: Possumus. Calix, passio est; baptisma, ingitur et accipit alicujus coloris dignitsic nos in mortem, descendimus corporales, et resurgemus spirituales. Calix ad litteram scyphus est quo calidam sumimus potionem. Macrobius Theodosius dicit, scyphum esse, quem invenerunt Cilices, et dixerunt cilicem, qui nunc mutata littera i in a dicitur calix. Cassiodorus super psalmos dicit, calix dicitur passio, quia cum mensura bibitur: « Fidelis enim Deus, qui non sinit nos tentari supra id quod possumus . » Est enim calix scyphus, cum quo mensurate distribuitur potus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonatum aliquẽ obseruet sine m̾i¬
tis. in dando salutem eis. Et cũ in¬
dignarent᷑ .x. de duob fr̾ib: docuit
dñs. ⁊ hos ⁊ illos: ñ uenturos ad re¬
gnum nͥ ꝑ humilitatẽ.⁊ dedit se
in exemplum eis. dicens. filiꝰ hoĩs
ñ uenit ministrari s ministrare. Ca
enim homo cecidit ꝑ suꝑbiam: ꝑ
aliam uiam redire eũ oportet in
regionẽ suã. Ad. qd̃ significandũ:
dñs papa in ꝓcessionib redit ꝑ

Expanded text:
sonatum aliquem observet sine meritis in dando salutem aeternam. Et cum indignarentur decem de duobus fratribus, docuit Dominus hos et illos, non venturos ad regnum, nisi per humilitatem et dedit se in exemplum eis dicens: « Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. » Quia enim homo cecidit per superbiam, per aliam viam redire oportet eum in regionem suam. Ad quod significandum dominus papa i
Abbreviated transcription (Latin):
princeps publicanoꝵ: quia pusillꝰ
erat: ascendit sicomorũ ut uide̾t
iħm tͣnseuntẽ Sicomorꝰ: ficus fatua
dicit᷑ in foliis moro similis. In aliis:
ficui. Un dicit᷑ qͣi ficomorꝰ q̃ altitu¬
dine p̾stans. Uñ: ⁊ a latinis celsa dr.

Expanded text:
icanorum, quia pusillus erat, ascendit arborem sycomorum ut videret Jesum transeuntem . Sycomorus ficus fatua dicitur, in foliis moro similis, in aliis similis ficui. Unde dicitur quasi sycomorus, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾mit eũ. Potest enĩ sic intelli¬
gi ego ñ dico: s tu dicis. uł de as¬
sertione cord exponi potest.Q.d. bre¬
qͥdem int̾rogas qͣi nescĩ: s corde
ratũ habes te ẽe ꝓditorẽ. Et exi¬
uit iudas continuo. Erat aũt
nox. Tc̃ ait iħc. Nc̃ clarificatꝰ est
filiꝰ hominis .i. eiecto tenebroso:
remansert soli mundi. cũ suo
mundatore. sẜ addidit. Et conti¬
nuo clarificauit eũ d̾s .i. clarifi¬
cabit. Qd̃ potest intelligi: de re¬
surrectione. uł de ĩminente tͣ¬
apparuit his qͥ in inferno eum¬

Expanded text:
exprimit eum. Potest enim sic intelligi: Ego non dico, sed tu dicis. Vel de assertione cordis exponi potest, quidem interrogas, quasi nescius, sed corde ratum habes, te esse proditorem. « Et exivit Judas continuo, erat autem nox. Tunc ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis, » id est ejecto tenebroso, remanserunt soli mundi cum suo mundatore. Et addidit: « Et continuo clarificavit eum Deus, » id est clarificabit. Quod potest intelligi de resurrectione, vel de imminenti trapparuit his, qui eum in inferno e
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc om̃s. hic ẽ sanguis meuᷤ
noui testam̃t. subaudi: confir
te: inculcatio ẽ. Ñ enĩ intelligen¬
dũ ẽ: qd̾ sũptũ corpꝰ de manu do

Expanded text:
ex hoc omnes, hic est sanguis meus novi testamenti, » subaudi, confirmte inculcatio est. Non enim intelligendum est, quod sumptum corpus de manu Do
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet ei ñ esse: qͣm male ẽe. Recũ¬
bebat aũt discipłs quẽ dilige¬
bat iħc in sinu eiꝰ. & innuit
illi petrꝰ: ut secreto quereret
a dño: qͥ trade̾t eũ. hic ñ alit̾
credit᷑ recubuisse supͣ pectus
iħu: nͥ qͥa discũbebat inclinat᷑
an pectus dñi. huic submissa
uoce querenti: dñs submissa

Expanded text:
esse, quam male esse. Recumbebat autem discipulus, quem diligebat Jesus in sinu ejus. Et innuit ei Petrus, ut secreto quaereret a Domino, quis traderet eum. Hic non aliter creditur recubuisse supra pectus Jesu, nisi quia discumbebat inclinatus ante pectus Domini. Huic submissa voce quaerenti, Dominus submissa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ izania a tritico¬
seꝑare añ messem.¬
Mentit᷑ gͦ philoso¬
phus: qͥ dicit animi¬
ꝑturbationẽ: ñ ca
dere in sapientem.
Et dicebant sigilla¬
tim. Nũqͥd ego sum¬
dñe: Quib ait. Q in

Expanded text:
izaniam a triticorare ante messem.Mentitur ergo philosophus, qui dicit animrturbationem non dere in sapientem. Et dicebant sigilla« Nunquid ego sumne? Quibus ait: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ota .iiͦii aũt mundi estis s
qͥbusdã: qd̾ apostoli
baptirati erant. E
cũ recubuisset it̾ũ:
docuit eos: quare
hoc fecerat. in exẽ¬
subseruiendi ⁊ in
tipũ: mutuo di¬
mittendi iniuriaᷤ.
⁊ mutuo subuenz¬
endi peccantibus.
orando ꝓ eis. uñ:
⁊ dñs subdidit. Be¬
at eritis si fec̾itis
ea. qd̃ de sola ablu¬
tione pedum ñ di
tione proditoris
et egressu eius.

Expanded text:
t; vos autem mundi estis, sed quibusdam, quod apostoli baptizati erant. Et cum recubuisset iterum docuit eos quare hoc fecerat. In exembi serviendi, et in typum mutuo dimittendi injurias, et mutuo subveniendi peccantibus orando pro eis. Unde et Dominus subdidit: « Beati eritis si feceritis ea. » Quae de sola ablutione pedum non ditione proditoris, et egressu ejus. «
Abbreviated transcription (Latin):
ydientes aũt philisteos¬
philiste dauid regnare suꝑ
isrł: ascendert̾ uniu̾si ut que¬
rerent dauid. ⁊ castra metati st̃
in ualle raphaim. ñ ꝓcul a ie¬
rusalem. Et egressus ẽ ad eos
dauid. ex responso dñi ⁊ ꝑ cussit
eos in ore gladii ⁊ diuisit eos
hac ⁊ illac in fugã. Ob hoc: uo¬
catꝰ est locꝰ: baalpharasim .i. ui
roꝵ diuisio. uł quia ibi fugi¬
entes reliquerant ydola. que
tulit dauid secũ. ⁊ conflauit.
sẜ addider̾t adhuc philistiim.
ut ascenderent in ualle raphai
& posuert ydola sua sub arboni¬
ibis obuiã eis. s gira post t̾gũ.
⁊ uenies ex adu̾so piroꝵ. hebreꝰ
fletu. ⁊ cultores suos ad fletum
cedens suꝑ cacumina piroꝵ so¬
nitũ face̾t: irruit in eos dauid.
⁊ ꝑcussit eos usq garer. De te¬

Expanded text:
dientes autem Philisthaei David regnare super Israel, ascenderunt universi, ut quaererent David, et castrametati sunt in valle Raphaim, non procul a Jerusalem . Et egressus est ad eos David ex responso Domini, et percussit eos in ore gladii, et divisit eos hac et illac in fugam. Ob hoc vocatus est locus ille Baal Pharasim, id est virorum divisio; vel quia ibi fugientes reliquerant idola, quae tulit David secum et conflavit. Et addiderunt adhuc Philisthiim, ut ascenderent in valle Raphaim, et posuerunt idola sua, sub arboriibis obviam eis, sed gyra post tergum, et veniens ex adverso pyrofletu, et cultores suos ad fletum cedens super cacumina pyrorum sonitum faceret, irruit super eos David, et percussit eos, usque Gazer.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ ẽ parabola: s pociꝰ exẽplũ uniꝰ
oꝑis. humilit̾ faciendi. qd̾ quia ido
ꝓ ponit᷑ ut ad similitudinẽ huiꝰ cet̾a
fiant. parabola uocat᷑. qͣi similitudo
in exemplo. Illum au̾t qui eũ inuita¬
uãt: monebat ad miscd̃iam. dicens
Cũ facis prandiũ: noli inuitare cog¬
natos. ⁊ diuites. s pauꝑes. Non dãp¬
nat amicoꝵ inuitationẽ. s uolunta¬
tẽ. luxuriose edendi ⁊ reinuitandi¬

Expanded text:
sed potius exemplum unius operis humiliter faciendi. Quod quia ideo proponitur, ut ad similitudinem ejus caetera fiant, parabola vocatur, quasi similitudo in exemplo. Illum autem, qui eum invitaverat, monebat ad misericordiam, dicens: « Cum facis prandium, noli invitare cognatos et divites, sed pauperes. » Non damnat amicorum invitationem, sed voluntatem luxuriose vivendi, ve
Abbreviated transcription (Latin):
uhelitu fecido. Obseruabañ ã pharisei
iħũ: si sabb̃o curaret Cũq quesisset ab
eis: si licet sabb̃o curare ⁊ tacuissent:
app̃hensum languidũ sanauit. Post:
ꝓbauit licere: curare. qͥa pecꝰ lapsũ
inputeo die sab̃b̃i extrahit᷑. Mirum
aũt erat: qd̾ de curationib in sabb̃o
eũ arguebant. Habent enĩ in tͣdit¬
onib sius: det̾minata gn̾a oꝑum

Expanded text:
. Observabant autem Pharisaei Jesum si Sabbato curaret. Cum quaesisset ab eis, si licet Sabbato curare? et tacuissent, apprehensum languidum sanavit. Post probavit licere curare, quia pecus lapsum in puteum die Sabbati extrahitur. Mirum autem erat, quod de curationibus in Sabbato eum arguebant. Habent enim in traditionibus suis, determinata operum
Abbreviated transcription (Latin):
uangłio dicit: se dictu¬
rum talib: nescio uoᷤ.
deat᷑ sermo fieri: s. de ac¬
cipientib denariũ: t̾ñ scdm regulã
ticonii: de diu̾sis ibi agit᷑ . s. de accipi¬
entib ⁊ ñ accipientib s putantibꝰ se
accepturos. S tẽ: nec putabunt: nec

Expanded text:
angelio dicit se dictrum talibus: « Nescio vos deatur sermo fieri, id est de accipientibus denarium, tantum secundum regulam Ciconii de diversis ibi agitur, scilicet de accipientibus et non accipientibus, sed putantibus se accepturos, sed nunc nec putabunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
in susis. Eo temꝑe irati st̃ regi
duo eunuchi ianitores.⁊ machi¬
nabant᷑ ut occid̾ent eũ. Qd̃ non
latuit mardocheũ. ⁊ indicauit
hester. & illa ex noie mardochei:
detulit ad regẽ. Quesitũq ẽ. ⁊
inuentũ. ⁊ appensi st̃ in patibło.
Et traditũ ẽ corã rege in anna¬
lib. in qͥb reges accidentia tẽꝑis
sui redigebant. Post ħ: assuerus
exaltauit aman amalecbitem.
qͥ erat de stirpe agag quẽ samu¬
el trucidauit. E adorabant eũ
serui regis: p̃ter mardocheũ. qͥ
ꝓpt̾ patrias leges corã eo genu
ñ flectebat. Qd̃ attendens amani.
indignatꝰ ẽ. & ac̃cipiens eũ hebre¬
um ẽẽ: ait ꝑ se liber flectunt ge¬
nua. hic aũt seruus dedignat᷑:
E disposuit ꝑdere iudeos: qui
erant in regno assueri. uet̾ motꝰ
odio: qͥa iud̃i deleuant amalechi

Expanded text:
in Susis. Eo tempore irati sunt regis in Susis. Eo tempore irati sunt regis duo eunuchi janitores, et machinabantur ut occiderent regem. Quod non latuit Mardochaeum, et indicavit Esther, et illa ex nomine Mardochaei detulit ad regem. Quaesitumque est, et inventum, et appensi sunt in patibulo. Et traditum est coram rege in annalibus, » in quibus reges accidentia temporis sui redigebant. Post haec Assuerus exaltavit Aman Amalechiten, qui erat de stirpe Agag, quem Samuel trucidavit, et adorabant eum servi regis praeter Mardochaeum, qui propter patrias leges coram eo genu non flectebat. Quod attendens Aman indignatus est, et accipiens eum Hebraeum esse , ait: Persae liberi flectunt genua, » hic autem servus dedignatur. Et disposuit perdere Judaeos, qui erant in regno Assueri veteri motus odio, quia Ju
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ excolerent. Porro. ugines ꝑ sex
m̃ses ungebant᷑ oleo mirtino ⁊
aliis sex: quib dã pigmentis ⁊ aro¬
matib utebant᷑. ut post annũ
ingrederent᷑ ad regẽ. ⁊ q̃ uesꝑe in¬
trabat.: egrediebat᷑ mane. Nec po¬
terat redire: nͥ rex ex nomine ius¬
sisset eam uenire. Mardochẽ aũt
u̾sabat᷑ in uestibulo domꝰ regiȩ.
curã agens salutis filiȩ. Tandem
instabat dies qͦ hester filia abiel
intrare debebat ad regẽ. Nec que¬
suut ab ageo cultũ muliebrem.
s posuit in uoluntate eiꝰ. qͥ tene¬
batur ꝓuellis dare q̃cũꝙ petissetł
E intͣuit ad regẽ anno septimo
regni ipsiꝰ. m̃se decimo. qͥ hebrai¬
ce dicit᷑ thebet. latine ianuarius.
Et inuenit gr̃am apud regẽ. ⁊
fecit eam regnare ꝓ uasti. ⁊ cele¬
brauit nuptias ꝑ mensem. Et
regno ꝑ tempus nuptiaꝵ. Mar¬
docheus aũt qͥ frequentiꝰ mora¬
batur in babilonia: ũn ⁊ addu¬
cta fuerat hester: transtulit se

Expanded text:
et excolerent. Porro virgines per sex et excolerent. Porro virgines per sex menses ungebantur oleo myrrhino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus utebantur, ut post annum ingrederentur ad regem, et quae vespere intrabat egrediebatur mane, nec poterat redire, nisi rex ex nomine jussisset eam venire. Mardochaeus autem versabatur in vestibulo domus regiae curam agens salutis filiae. Tandem instabat dies quo Esther, filia Abihail, intrare debebat ad regem, nec quaesivit ab Egeo cultum muliebrem; sed posuit in voluntate ejus, qui tenebatur puellis dare quaecunque petissent. Et intravit ad regem anno septimo regni ipsius, mense decimo qui Hebraice dicitur Thebeth, Latine Januarius, et invenit gratiam apud regem, et fecit eam regnare pro Vasthi. Et celebravit nuptias per mensem, et regno per tempus nuptiarum. Mardochaeus autem, qui frequentius morabatur in Babylonia unde et adducta fuerat Esther, transtulit se
Abbreviated transcription (Latin):
cui sentencie uast subiace̾t. Et
respondit manuchã. Ñ lesit te
solum uasti: s ⁊ om̃s iuros regni
tui. nam eiꝰ exemplo mulieres par¬
uipendent imꝑia uiroꝵ. E gredi¬
atur gͦ edictũ a facie tua: ut ult᷑
uasti ñ ingrediat᷑ ad regẽ. s alta̾
Querant᷑ regi puellȩ u̾gines.⁊
speciose. ⁊ tradant᷑ ageo eunucho.
burdos uocam᷑. & quecũꝙ oculis
regis placuerit: regnet ꝓ uasti
Placuit sermo regi. ⁊ iussit hoc fi¬
en. Erat tẽ in susis iudeꝰ. uocabło
mardocheus. de tͥbu iemini. qͥ
descenderat de tͣnsmigcione ie¬
conie. Hic erat nutricĩ filiȩ fr̃ĩs:
edesse. q̃ ⁊ hester uocabat᷑. Quam
orbatam utͦq parente: mardo¬
cheus adoptauerat in filiã. hec
int̾ ceta̾s tradita ẽ eunucho. nec
indicauit ppłm suũ. Sic enĩ man¬
dauerat e mardocheus. & inue¬
nit gr̃am in ocłis eunuchi.⁊ acce¬
lerauit ei cultũ muliebrem & de¬
dit ei .uii. puellas: ut eã ornaretł

Expanded text:
cui sententiae Vasthi subjaceret. Et cui sententiae Vasthi subjaceret. Et respondit Mamuchan: Non laesit te solum Vasthi, sed et omnes viros regni tui. Nam ejus exemplo mulieres parvipendent imperia virorum. Egrediatur autem edictum a facie tua, ut ultra Vasthi non ingrediatur ad regem, sed altera Quaerantur regi puellae virgines speciosae, et tradantur Egeo eunucho aburdos vocamus, et quaecunque oculis regis placuerit regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi, et jussit hoc fieri. Erat tunc in Susis Judaeus, vocabulo Mardochaeus, de tribu Jemini, qui descenderat de transmigratione Jechoniae. Hic erat nutritius filiae fratris Edissae quae et Esther vocabatur, quam, orbatam utroque parente, Mardochaeus adoptaverat in filiam. Haec inter caeteras tradita est eunucho, nec indicavit populum suum. Sic enim mandaverat ei Mardochaeus, et invenit gratiam in oculis eunuchi, et acceleravit ei cultum muliebrem, et dedit ei septem puellas, ut eam ornarent
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. dieb: in uestibulo orti deli¬
ciaꝵ. In orto: erat uinea. habens
uites argenteas.⁊ palraites au¬
reos.⁊ botros ex uarietate gẽmaꝵ
distinctos. Suꝑ conuiuantes ex¬
tensa erant tentoria: q̃ appende¬
bant colũpnis argenteis.⁊ mar¬
moreis. eburneis circłis inserta:
funib bissinis atq purpureis.
Lectuli qͦq aures ⁊ argentes dis¬
positi erant suꝑ pauim̃tũ: sina¬
radino ⁊ pario stratũ lapide.Bibe.¬
bant aũt õs in aureis pocłis uinũ
p̃cipuum ⁊habundans.Nec erat
qͥ nolentes cogeret ad bibendũ.
l̃icet id moris eẽt apud ꝑsas uast
qͦq regina fecit conuiuiũ femi¬
naꝵ: in palatio regis. Die aũt sep¬
timo cũ rex incaluisset mero: p̃¬
cepit .uii. eunuchis: ut intͦ duce¬
rent reginã in decore suo. ut o¬
stende̾t om̃ib pulcͥtudinẽ eius
ã ad imꝑiũ regis uenire contẽp¬
sit. Et iratꝰ rex quesit a .uii. sa¬
pientib qͥ uidebant faciẽ regis

Expanded text:
septem diebus, in vestibulo horti deliseptem diebus, in vestibulo horti deliciarum. In horto erat vinea habens vites argenteas, et palmites aureos et botros ex varietate gemmarum distinctos. Super convivantes extensa erant tentoria, quae appendebantur columnis argenteis, et marmoreis, eburneis circulis inserta, funibus byssinis atque purpureis. Lectuli quoque aurei, et argentei dispositi erant super pavimentum smaragdino et pario stratum lapide. Bibebant autem omnes in aureis poculis vinum praecipuum, et abundans, nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, licet id moris esset apud Persas. Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio regis. Die autem septimo cum rex incaluisset mero praecepit septem eunuchis, ut introducerent reginam in decore suo, ut ostenderet omnibus pulchritudinem illius. Quae ad imperium regis venire contempsit. Et iratus rex quaesivit a septem sapientibus, qui videbant faciem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
defectio facta est.⁊ igniᷤde
ethna crupit. Plato natus est
y pocrates medicus claruit:
Dionisius in cilicia tyrannidẽ
exercuit. Post darium: reg¬
nauit arthaxerses. qui cogno¬
minatus est mennoti. darii
et parasitidis filius. Hic ab
hebreis dicitur assuerus.
Sub hoc historia hester¬
en
conscripta esł¬
lit ieronimus: ad peticionẽ pau¬
le ⁊ eustochii. de hebreo in latinũ.
& qͥa in greco corruptꝰ erat ꝑ ua¬
rias editiones: reuelauit eum de
archiuis hebreoꝵ.⁊ diligenter
transtulit u̾bo ad u̾bum. Regna¬
uit assuerus ab india usq ethi
regni eiꝰ. Tercio gͥ anno ĩperii sui.
fecit grande coniuiuiũ cunctis
pͥncipib ⁊ inclitis ꝓuinciaꝵ. corã¬
bili: de qua legit᷑ in hystoria ale¬
xandri. cuiꝰ colũpnȩ erant argen¬
tee. tectum instar firmam̃ti. con¬
camatũ. habens gẽmas diu̾sico¬
lores in figurã sydeꝵ ⁊ signor
dispositas. Post hos dies conui¬
iiii: inuitauit omnẽ ppłm qͥ erat
in susis. ⁊ discubuert extͣ domũ

Expanded text:
defectio facta est, et ignis de Aetna erupit. Plato natus est, Hippocrates medicus claruit, Dionysius in Sicilia tyrannidem exercuit. Post Darium regnavit Artaxerxes, qui cognominatus est Mennon, Darii et Parasitidis filius. Hic ab Hebraeis dicitur Assuerus. Sub hoc historia Esther conscripta eslit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii de Hebraeo in Latinum et quia in Graeco corruptus erat per varias editiones relevavit eum de archivis Hebraeorum, et diligenter transtulit de verbo ad verbum. Regnavit Assuerus ab India, usque ad regni ejus. Tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus bili, de qua legitur in historia Alexandri, cujus columnae erant argenteae, tectum instar firmamenti concameratum, habens gemmas diversi coloris, in figuram siderum, et signorum dispositas. « Post hos dies convivii invitavit omnem populum, qui erat in Susis, et discubuerunt extra domum
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ die: celebrauert coniuuia cum
gaudio. particłas inuicẽ sͥ mit¬
it hester a rege: ut adhuc occid̾en¬
tur in susis hostes iudoꝵ. & sus¬
pensi st̃ .x. filii aman.⁊ de aliis cͥ¬
habitabant in susis: duob dieb
occisioni uacantes: qͥntadecim a
die conuiuia celebrart̃. E ꝓpt̾ea
mandauit hester ⁊ mardocheus:
hos duos dies in num̾o sollẽpnita¬
tũ recipi ⁊ dies phurĩ .i. sortiũ ob¬
seruari a iudis. ut memoriã facti
nulla deleret obliuio. Hos dies tñ
uocat iosephꝰ conu̾satores: eo qd̾ iu¬
dei de merore in gaudiũ conu̾si
fuerant. Scͥpsit etiã mardocheᷤ
ad iudã sũmũ sac̾dotẽ in ierłm
qͥ patͥ suo helisaphat successa̾t.
ut dies isti sollẽpnes haberent᷑
in uidea: insempit̾nũ. Incidentia

Expanded text:
vero die celebraverunt convivia cum gaudio, particulas sibi invicem mitit Esther a rege, ut adhuc occiderentur in Susis hostes Judaeorum, et suspensi sunt decem filii Aman, et de aliis ci diebus occisione vacantes decima quinta die convivia celebraverunt. Et propterea mandavit Esther, et Mardochaeus hos duos dies in numero solemnitatum recipi, et dies plurimi, id est sortium, observari a Judaeis, ut memoriam facti nulla deleret oblivio . Hos tamen dies vocat Josephus conversatores, eo quod Judaei de moerore in gaudium conversi fuerant. Scripsit etiam Mardochaeus ad Judam summum sacerdotem in Jerusalem, qui patri suo Elisaphat successerat, ut dies isti solemnes haberentur in Judaea in sempiternum. Incidentia
Abbreviated transcription (Latin):
muit: ut regno nos pͥuare niteret᷑.
⁊ sp̃u. Nam mardocheũ cuiꝰ fide ui¬
uimꝰ. ⁊ consort̾e regni hester: cũ om̃i
gente sua: nouis machinationib
expetiit ad mortẽ. cogitans: ut ilł
int̾fectis nr̃e insidiaret᷑ solitudimi.
⁊ regnũ ꝑsarũ tͣnfferret in mace¬
donas. Nos uͦ nutu di uiuentis.
cuꝰ beneficio patͥb nr̃is regnũ tͣ¬
ditũ ẽ: ⁊ usq hodie custoditũ: iu

Expanded text:
muit, ut regno nos privare niteretur muit, ut regno nos privare niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide vivimus, et consortem regni Esther cum omni gente sua, novis machinationibus expetiit ad mortem, cogitans ut illis interfectis, nostrae insidiaretur solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedones. Nos vero nutu Dei viventis, cujus beneficio patribus nostris regnum traditum est, et usque hodie custo
Abbreviated transcription (Latin):
gentib religioni eoꝵ iung̾ent᷑
E recordat᷑ ẽ mardocheus somnii
ert̃ ei uoces ⁊ tonitrua. ⁊ t̾remotꝰ
suꝑt̃ram. Et ecce duo dracones pa¬
rati contͣ se in p̾liũ. ad quoꝵ cla¬
morẽ: uationes excitatȩ st̃. ut pu¬
gnarent contͣ regẽ iustoꝵ. E fuit
dies illa. tenebraꝵ ⁊ discͥminis. Et
cont᷑bata gens iustoꝵ: clamauit
ad dñm. ⁊ ecce: fons paruus creuit
in flum̃ maximũ. &e orta ẽ lux ma¬
gna. ⁊ humiles exaltat st̃. ⁊ deuora¬
uert̃ inclitos. Porro: in scdã epła
quã scripsit ꝓ uidis: excusauit se
rex in hc̃ modũ. Ne putetiᷤᷤ si diu̾sa
iubemꝰ ex animi leuitate uemre. s ꝓne
cessitate tẽꝑũ ferre sn̾am. ut rei publice
poscit utilitaᷤᷤ ¶łti sublimati a regibꝰ
honore collato abusist̃ in suꝑbrã ⁊ ĩ ip̃os
qͥ dedert̃ moliunt᷑ insidias. aman.
⁊ animo ⁊ gn̾e macedo. ⁊ ex obliqͦ
cõmacłans geñ psaꝵ: adeo intu¬

Expanded text:
gentibus religioni eorum jungerentur. gentibus religioni eorum jungerentur. Et recordatus est Mardochaeus somnii erunt ei voces, et tonitrua, et terraemotus super terram. Et ecce duo dracones parati contra se in praelium, ad quorum clamorem nationes excitatae sunt, ut pugnarent contra regem justorum, et fuit dies illa tenebrarum et discriminis. Et conturbata gens justorum clamavit ad Dominum, et ecce fons parvus crevit in flumen maximum, et orta est lux magna, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. » Porro in secunda epistola quam scripsit pro Judaeis excusavit se rex in hunc modum: « Ne putetis si diversa jubemus ex animi levitate venire, sed pro necessitate temporum ferre sententiam, ut reipublicae poscit utilitas. Multi sublimati a regibus honore collato, abusi sunt in superbiam, et in ipsos qui dederunt moliuntur insidias. Aman et animo, et genere Macedo, et ex obliquo commaculans genus Persarum, adeo intu
Abbreviated transcription (Latin):
corruisse suꝑ lectulũ: in qͦ lacebat
hester.⁊ ait. Etiã reginã uult oppͥ¬
mere me p̾sente. & dix̃ arbona eu¬
nuchꝰ. En lignũ qd̃ parauat mar¬
docheo: stat in domo aman. E ait
rex. Appendite illũ in eo. st suspen¬
sus ẽ aman in patibulo. Et dedit
rex hester domũ aman. Et ingressꝰ
ẽ mardocheus ad regẽ. Confessa ẽ
enĩ hester qd̾ patruus eiꝰ eẽt. se de¬
dit rex anulũ mardocheo. quẽ ab¬
aman recipi iusserat. Hester aũt
constituit mardocheũ suꝑ domũ
suã Q̃ iterũ flens ꝓcioit ad pedes
regis. supplicans: ut uet̾es littera ᷤ
qͣs scripserat aman contͣ iudeos:
nouis epłis irritaret. E adqͥeuit rex
& scͥpsit mardocheus lita̾s anu¬
lo regis sigillatas: ad pͥncipes ꝓuin¬
ciaꝵ: ne occid̾e̾nt᷑ iudei. ĩ mo illos
qͥ parati erant ad occisionẽ iude¬
oꝵ: interfice̾nt iud̃i.⁊ manꝰ pͥnci¬
pũ ẽẽt cũ eis. E factũ ẽ nom̃ u¬
deoꝵ celebre. ita: ut plures de

Expanded text:
corruisse super lectulum in quo jacebat corruisse super lectulum in quo jacebat Esther, et ait etiam reginam vult opprimere, me praesente. Et dixit Arbona eunuchus: En lignum, quod paraverat Mardochaeo, stat in domo Aman. Et ait rex: Appendite illum in eo. Et suspensus est Aman in patibulo. » « Et dedit rex Esther domum Aman . Et ingressus est Mardochaeus ad regem. Confessa est enim Esther, quod patruus ejus esset. Et dedit rex annulum Mardochaeo, quem Aman recipi jusserat. Esther autem constituit Mardochaeum super domum suam. Quae iterum flens procidit ad pedes ejus, supplicans, ut veteres litteras, quas scripserat Aman contra Judaeos novis epistolis irritaret. Et acquievit rex. Et scripsit Mardochaeus litteras annulo regis sigillatas ad principes provinciarum, ne occiderentur Judaei, imo illos qui parati erant ad occisionem Judaeorum, interficerent Judaei, et manus principum esset cum eis. Et factum est nomen Judaeorum celebre, ita ut plures de
Abbreviated transcription (Latin):
luerit honorare. Dix̃q ei rex. festi¬
na. ⁊ fac ut locutꝰ es. mardocheo.
Caue: ne qͥcqͣm ex his p̃termittas.
Et fec̃ aman mardocheo ut locuiꝰ
suerat. Q priꝰ renitebat᷑ putans
sibi illudi ab aman. s ueritate
cheus ad fores palacii. Aman uͦ fe¬
stinauit in domũ lugens. ⁊ oꝑto
capite. s dixert̃ ei amici eiꝰ. Si de
semine ud̃oꝵ ẽ mardocheus. an¬
quẽ cadere cepisti. ñ poti̾s ei resi¬
stere. s cades. Et eoce nuncii regis
cõpellebant eũ intrare. & intͣuit
cũ rege ad conuiiũ. sẜ ait rex.
Pete qd̃ uis hester. Q respondit.
Dona mͥ animã meã. ⁊ ppłm meũ
ne ꝑeamꝰ. Utinã in seruos uenun¬
darem᷑. ⁊ gemens tacẽm. E ait rex.
Qͥs ẽ qui ħ audeat facere: Q̃ res¬
pondit. Hostis nr̃ ẽ iste aman. Qd̃
ille audiens: obstupuit. Rex aũt
iratꝰ surrex̃. ⁊ intͣuit in ortũ. amã
uͦ supplicabat reginȩ: ꝓ anima sua.
Cũq reu̾sus ẽẽt rex: reppit aman

Expanded text:
luerit honorare. Dixitque ei rex: Festiluerit honorare. Dixitque ei rex: Festina, et fac ut locutus es Mardochaeo. CaveEt fecit Aman Mardochaeo, ut locutus fuerat. Qui prius renitebatur, putans sibi illudi ab Aman; sed, cognitachaeus ad fores palatii. Aman vero festinabat in domum lugens, et operto capite. Et dixerunt ei amici ejus: Si de semine quem cadere coepisti, non poteris ei resistere, sed cades. » « Et ecce nuntii regis compellebant eum intrare, et intravit cum rege ad convivium . Et ait rex: Pete quod vis, Esther. Quae respondit: Dona mihi animam meam, et populum meum ne pereamus. Utinam in servos venundaremur, et gemens tacerem. Et ait rex: Quis est, qui haec audeat facere? quae respondit: Hostis noster est iste Aman. Quod ille audiens obstupuit. Rex autem iratus surrexit, et intravit in hortum, Aman vero supplicabat reginae pro anima sua. Cumque reversus esset rex reperit Aman
Abbreviated transcription (Latin):
eis omnẽ głam suã. addens. qd
eũ solum cũ rege. hester uocauãt
ad conuiuiũ. Uerũtñ: se nichil
habe reputabat: dũ uiue̾t mar¬
docheus. s dixert̃ ei. Iube parari
ut sic eas letꝰ cũ rege ad conuuu¬
um. E iussit parai crucẽ. Noctẽ
illam rex duxit insonnẽ. ⁊ iussit
s legi annales. & uentũ ẽ ad locũ
uͥ scriptũ erat: qd̃ mardo cheus
nunciauat ei facinꝰ eunuchoꝵ
E ait rex. Qd honoris consecutꝰ ẽ¬
mardocheus ꝓ hac fide: E dixeĩt̃
ei. Nichil. E quesiuit rex qͥs ẽẽt in
atrio. & dixert̃ pueri aman. Ipse
enĩ intͣuerat: ut suggereret regi
de morte mardochei. Cũq uocatꝰ
intrasset aman: dix̃ rex ad eũ. Qͥd
debet fieri uiro. quẽ rex uult ho¬
norare: Qui cogitans ꝓ se dictum
ẽẽ: respondit. Debet indui stola re¬
gia. ⁊ coronari diad emate. ⁊ sedere
suꝑ equũ regis. ⁊ pͥmꝰ de pͥncipib
teneat equũ. ⁊ ꝑ ciuitatẽ incedeis.
clamet. Sic honorabit᷑: quẽ rex uo¬

Expanded text:
am suam, addens quod eum solum cum rege Esther vocavit ad convivium. Verumtamen se nihil habere reputabat, dum viveret Mardochaeus. Et dixerunt ei: Jube parari ut sic eas laetus cum rege ad convivium, et jussit parari crucem. » « Noctem illam rex duxit insomnem, et jussit sibi legi Annales . Et ventum est ad locum ubi scriptum erat, quod Mardochaeus nuntiaverat ei facinus eunuchorum. Et ait rex: QMardochaeus pro hac fide? Et dixerunt ei: Nihil. Et quaesivit rex quis esset in atrio. Et dixerunt pueri, Aman. Ipse enim intraverat, ut suggereret regi de morte Mardochaei. Cumque vocatus intrasset Aman, dixit rex ad eum: Quid debet fieri viro, quem rex vult honorare? Qui cogitans pro se dictum esse, respondit: Debet indui stola regia, et coronari diademate, et sedere super equum regis, et primus de principibus teneat equum, et per civitatem incedens clamet: Sic honorabitur, quem rex vo
Abbreviated transcription (Latin):
tabat. At ille sedebat supͣ soliũ
contͣ ostiũ domꝰ. Q cũ respexisset
eã toruo uultu: collapsa ẽ. Cũq
uidisset hester lapsam: placuit
ei. ⁊ extendit contͣ eã uͥgam aureã.¬
⁊ surgens: uenit ad eã. & fouens
eam gremio: consolabat᷑ dicens
Soli tim̾e ꝓ subditis lex data ẽ.

Expanded text:
tabat . At rex sedebat supra solium tabat . At rex sedebat supra solium contra ostium domus. Qui cum respexisset eam torvo vultu collapsa est. Cumque vidisset Esther lapsam placuit ei, et extendit contra eam aurea surgens venit ad eam. Et fovens eam gremio, consolabatur dicens: Noli timere; pro subditis lex data est,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ misit ei uestẽ. qͣ indutꝰ int᷑ret
ad eam. Quã acciꝑe noluit. s sig¬
nificauit ei ꝑ eunuchũ: causam
fletus. ⁊ exemplar edicti qd̾ pende¬
bat in susis:misit ez.monens eam:
ut intͣret ad regẽ. ⁊ supplicaret ei
non sũ uocata ad regẽ.⁊ decretũ ẽ.
ut qͥ ñ uocatꝰ accessent: moriatur.
nͥ forte rex aureã uͥgam at eũ in¬
tendit. Rursũꝙ mardochẽ ad eã
Qd scis. utrũ idcirco ad regnũ ue¬
neris. ut in tali temꝑe parareris:
Si nunc silueris: ꝑ aliũ liberabit
dñs ppłm suũ ⁊ tu ⁊ domꝰ patͥs tui
ꝑibitis. Tc̃ mandauit hester mar¬
docheo: ut om̃s iudĩ qͥ erant in su
sis: ꝑ tͥduũ ieiunarent. ⁊ orarent
ꝑ ea. s ⁊ ip̃a ieiunauit. Die autẽ
tercia induta regalib. stetit in atͥo
domꝰ contͣ basilicam regis. cũ dua¬
b puellis. quaꝵ una incumbentẽ
sustinebat. altera sequens: longi¬
tudinẽ uestis sũmis digitis depor¬

Expanded text:
est, et misit ei vestem, qua indutus intraret est, et misit ei vestem, qua indutus intraret ad eam, quam accipere noluit, sed significavit ei per eunuchum causam fletus, et exemplar edicti, quod pendebat in Susis misit ei, monens eam, ut intraret ad regem, et supplicaret ei non sum vocata ad regem, et decretum est ut qui non vocatus accesserit moriatur, nisi forte rex auream virgam ad eam extenderit. Rursumque Mardochaeus ad eam: id scis utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? Si nunc silueris, per alium liberabit Dominus populum suum, et tu et domus patris tui peribitis. Tunc mandavit Esther Mardochaeo, usis per triduum jejunarent, et orarent pro ea, sed et ipsa jejunavit. » « Die autem tertia induta regalibus stetit in atrio domus, contra basilicam regis cum duabus puellis, quarum unam incumbentem sustinebat, altera sequens longitudinem vestis summis digitis depor
Abbreviated transcription (Latin):
urnã. q̃ hebraice dicit᷑ phur: corã
aman. qͦ die: ⁊ qͦ mense: gens iu¬
deoꝵ debe̾t int̃fici. & exiuit m̃siᷤ
duodecimꝰ. Tc̃ ait aman ad regẽ.
Interest regis: seruare pacẽ. Nou̾ca
aũt pacis ẽ. dissimilitudo. E st
gens in regno tuo: dissimilis ce¬
ti̾s. nouis utens legib. insuꝑ. ⁊
regis scita contẽpnens. Expedit
tͥ: ut ñ insolescat. Decerne gͦ ut
ꝑeat. & ne dispendiũ sentias in
aman dicens. Argentũ tuũ sit.
⁊ de ppło age qd̃ tibi placet. Tunc
scripsit aman ex nõie regis litt̾as.
anulo regis designatas: in om̃s
ꝓuincias. ut occid̾ent᷑ iudi a par¬
uulo usqi at senẽ. ⁊ bona eoꝵ diri¬
ꝑent᷑. tciadecima die m̃sis duode¬
cimi. Statĩq in susis pependit e¬
dictum. Qd̾ cũ legissent iudei: fle¬
uer̃t. S ⁊ mardocheus indutꝰ est
sacco. & asꝑsus cine: magna uoce
eiulabat ꝓforib palacii. Ñ eñi fas
etat indutos sacco intͣre palaciũ.
Qd̃ cũ accepisset hester: const̾nata

Expanded text:
citur phur, coram Aman, quo die, et quo mense gens Judaeorum deberet interfici, et exivit mensis duodecimus. » Tunc ait Aman ad regem: Interest regi servare pacem; noverca autem pacis est dissimilitudo. « Est enim gens in regno tuo dissimilis caeteris, novis utens legibus, insuper et regis scita contemnens. Expedit tibi, ut non insolescat, decerne ergo ut pereat. Et ne dispendium sentias in Aman, dicens: Argentum tuum tibi sit, et de populo age quod tibi placet. Tunc scripsit Aman ex nomine regis litteras annulo regis designatas in omnes provincias, ut occiderentur Judaei a parvulo usque ad senem, et bona eorum diriperentur tertio decimo die mensis duodecimi. Statimque in Susis pependit edictum. » Quod cum legissent Judaei fleverunt. Sed et Mardochaeus indutus est sacco, et aspersus cinere, magna voce ejulabat prae foribus palatii . Non enim fas erat indutos sacco intrare palatium. Quod cum accepisset Esther, consternata
Abbreviated transcription (Latin):
ntiochiam
hic enĩ cũ uidisset facinꝰ fratrum:
descend̾at ad regẽ. si posset muta¬
re animũ regis. Qd̾ cum nequiret
sedebat in antiochia in asilo. Et
ueniens post eũ menelaus: suasit
andronico ut occid̾et oniã. Qui
euocans eũ de asilo: occidit eũ. &
iratꝰ rex ꝓ morte iusti: andronicũ
exuit purpura.⁊ flagellatũ ꝑ ci¬
uitatẽ in eodẽ loco fec̃ eũ interfici¬

Expanded text:
ntiochiam. Hic enim cum vidisset facinus fratrum, descenderat ad regem, si posset mutare animum regis. Quod cum nequiret, sedebat in Antiochia in asylo. Et veniens post eum Menelaus, suasit Andronico, ut occideret Oniam. Qui evocans eum de asylo occidit eum. Et iratus rex pro morte justi, Andronicum exuit purpura, et flagellatum per civitatem, in eodem loco fecit interfici
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ philocorꝰ. temꝑe migͣtionis
yonicȩ. Apollodorꝰ atheniensisi
ducentesimo ꝗͣd ragesimo an¬
no eu̾sionis ylii. Alii: modico
temꝑe anteqͣm olimpiades

Expanded text:
 Philochorus tempore migrationis lonicae. Apollodorus Atheniensis, anno ducentesimo quadragesimo eversionis Ilii, alii modico tempore antequam olympiades
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor. Tc̃ pͥncipes t̾rȩ qui
cabant syriã ⁊ phenice. ⁊ om̃s
regiones ultͣ eufratẽ: scͥpseruit
cambise: qd̾ iudei reedificabał
ierłm. urbẽ pessimã ⁊ semꝑ regi¬
b ꝑsaꝵ rebellem. ⁊ tẽplũ ad si¬
militudinẽ castri. q̃ ob rebellio¬
nẽ pͥdẽ destructa fuerant. Quibꝰ
iredificatis: statĩ negarent regi
t̾buta.⁊ ãnonas. nec etiã pat̾e̾t
regi tͣnsit᷑ in syriã. Haũt dicebatł
se cõmemorare ei:qͥa memores

Expanded text:
chodonosor. Tunc principes terrae, qui cabant Syriam, et Phoenicem, et omnes regiones ultra Euphraten, scripserunt Cambysi regi, quod Judaei reaedificabant Jerusalem urbem pessimam, et semper regibus Persarum rebellem, et templum ad similitudinem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, statim negarent regi tributa, et annonas, nec etiam pateret regi transitus in Syriam. Haec autem dicebant se commemorare ei, quia non immemores
Abbreviated transcription (Latin):
arent. quasi
beniuolentiã in eos ostendens
Et in hc̃ modũ eos eiurauit.⁊
qͦs bello ñ potãt: ꝑ libidinẽ ex¬
pugnauit. Postea uͦ tͣnsgressus
araxẽ: a regina massagetaꝵ tha¬
mari: uictꝰ ⁊ occisus ẽ. q̃ caput
illiꝰ p̃scisũ in utrẽ plenũ san¬
guine humano ꝓiciens: in si¬
tando dix̃ Sacia te sanguine
quẽ sitisti. Incidentia
N dieb cyri: septimꝰ rex roma¬
noꝵ: tarquiniꝰ suꝑbꝰ. qͥ causa
tarquinii iunioris filii sui:.qui
lucreciã corruꝑat: a regno ẽ ex¬
pulsus. Hic gena torm̃toꝵ ex¬
cogitauit. uincłã. taureaᷤᷤ. fustes
lautumias. cart̾es. cõpedes. ca¬
thenas. exilia. metalla De cãbi¬

Expanded text:
arent, quasi benevolentiam in eos ostendens. Et in hunc modum eos eviravit, et quos bello non poterat, per libidinem repugnavit. Postea vero transgressus Araxem a regina Massagetarum Thomiri victus, et occisus est. Quae caput ejus praecisum in utrem plenum sanguine humano projiciens, insultando dixit: Satiare sanguine quem sitisti. Incidentia. In diebus Cyri septimus rex Romanorum Tarquinius Superbus, qui causa Tarquinii Junioris filii, sui, qui Lucretiam corruperat, a regno expulsus est. Hic genera tormentorum excogetavit vicla, taureos, fustes, lautomias, carceris, conpetis, catenas, exilia, metalla. Regna
Abbreviated transcription (Latin):
iosie mortuus ẽ. Hanc hystoriã
tͣnstulit ierꝰ sermone chaldeoꝵ:
in latinũ. ad peticionẽ cromacii
⁊ eliodori ep̃oꝵ. Hanc hystoriã
iudei int̾ apocpha ponunt. Ie¬
ronimꝰ tñ in ꝓlogo suo dic̃: inter
agiogͣpha. Quod si e̾ẽt: tc̃ ẽẽt in
t̃cio ordine canonis uet̾is uostru¬
menti¬
dientes

Expanded text:
e mortuus est. Hanc historiam transtulit Hieronymus de sermone Chaldaeorum in Latinum ad petitionem Chromatii et Heliodori episcoporum. Hanc historiam Judaei inter apocrypha ponunt. Hieronymus tamen in Prologo suo dicit inter agiographa, quod si esset, tamen esset in tertio ordine canonis Veteris Testamentidine
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdã cum patrib regnauerut̃
anteqͣm soli regnarent. uł qͥa
regna quandoq sine rege fu¬
ystoria tobie exordi
um habuit incap¬
tiuitate .x. tbuum.
quã fecit salmanasar.
babuerit: ñ satis elucet. Uidet᷑
enĩ scd̾m litt̾am hystoriȩ: tobi¬
as uixisse post excidiũ ierłm. ⁊
incendiũ templi. Ait enĩ in can¬
tico suo. Ierłm ciuitas dĩ. casti¬
gauit te dñs. Bñdic d̾m scłoꝵ.¬

Expanded text:
quidam cum patribus regnaverunt, quidam cum patribus regnaverunt, antequam soli regnarent; vel quia regna quandoque sine rege fuhistoria lium habuit in captivitate decem tribuum, quam fecit Salmanasar. habuerit, non satis elucet. Videtur enim, secundum litteram historiae, Tobias vixisse post excidium Jerusalem et incendium templi. Ait enim in cantico suo: « Jerusalem, civitas Dei, castigavit te Dominus, benedic Deum
Abbreviated transcription (Latin):
rłm ⁊ xui. annis regnauit. En¬
decĩ gͥ annis ad minꝰ. simul re¬
gnauert̾ ioathã in iuda ⁊ pha¬
cee in isrł ⁊ annꝰ qͥ fuit ultimꝰ
ioathã. fuit phacee.xuiiͦ ⁊ ita
phacee regnauit post ioathar.
trib annis. in qͥb ꝯregnauit ei
achar filiꝰ ioathan. Qd̾ gͦ legit᷑:
qd̃ osee int̾fecit phatee: ⁊ regna¬
uit ꝓ eo uicesimo anno ioathã
filii orie: ex illo temꝑe regnũ
ioathã scͥptura numerat. quo
patͥ leꝑso conregnauit. ubi aũt
legit᷑: qd̾ anno scd̃o phacee reg¬
ab illo tp̃re numãt qͦ solus mor¬
tuo patre regnauit. Porro: duo¬
decimo anno achar: osee regna¬
cee ⁊ achar tͥb tm̃ annis ꝯregna¬
uert̃ ut dictũ ẽ: tc̃ qͣrto anno a¬
chai: occisus ẽ phacee. & si osee
occisor eiꝰ ñ regnauit ꝓ eo usq ad
duodecimũ annũ achar: tunc
regnũ isrł fuit octo annis sine
rege. Itaꝙ: p̾dictȩ contͣrietates.
⁊ aliȩ si qͣs p̃t̾misimꝰ: det̾minari
possunt uł ꝑ synedochẽ. uł quia

Expanded text:
m ibi annis regnavit. Quindecim ergo annis ad minus simul regnaverunt Joathan in Juda, et Phacee in Israel. Et annus qui fuit ultimus Joathan fuit Phacee decimus, et ita Phacee regnavit post Joathan tribus annis, in quibus conregnavit ei Achaz filius Joathan. Quod ergo legitur, quod Osee interfecit Phacee, et regnavit pro eo vicesimo anno Joathan fiili Oziae, ex illo tempore regnum Joathan Scriptura numerat, quo patri leproso conregnavit. Ubi autem legitur quod anno secundo Phacee regab illo tempore numerat, quo solus mortuo patre regnavit. Porro duodecimo anno Achaz Osee regnacee et Achaz tribus tantum annis conregnaverunt, ut dictum est, tunc quarto anno Achaz occisus est Phacee. Etsi Osee, occisor ejus, non regnavit pro eo, usque ad duodecimum annum Achaz, tunc regnum Israel fuit octo annis sine rege. Itaque praedictae contrarietates, et aliae, si quas praetermisimus, determinari possunt, vel per synecdochen, vel quia