comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: quomodo obscuratũ ẽ. aurũ mutatꝰ. ẽ.
color optimꝰ: Aurũ quippe obscuratũdo¬
luit: quia inquib dã claritatẽ innocen¬
tiȩ uersam inculpe nigredinẽ uidit. Ab
aquilone gͦ aurũ uenire dr̃ ⁊ quia ꝑ respe¬
stum gr̃e redẽptoris. a gentilitate dudũ
ꝑfidiȩ torpore frigida. intra scãm eccłam
preciosa dõ uita fidelium multiplicatur.
Ab aquilone & enĩ aurũ uenit: cũ ab ip¬
sis idolorũ cultorib. uera in dño fides cla¬
rescit. S conuersis ad fidẽ gentib iudea
contra dicit: & ad p̃mia retributionũ cȩ¬
lestium dedignatur susciꝑe eos quidudũ
fuerant cultores idolorũ. Unde post con¬
uersionẽ gentiliũ petro dr̃. Quare introisti
aduiros p̃putiũ habentes: & comedisticũ
eis: Cuo contra recte ꝑysaiã dñs dicit.
Dicã aquiloni da: & austro. noliꝓhib̾e.
Sicut enĩ ꝑ aquilonẽ gentilitas: sic per
austrũ iudea signat᷑. Quȩ quasi meridi
ano sole incaluit: quia redemptore in

Expanded text:
r: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum quippe obscuratum doluit, quia in quibusdam claritatem innocentiae versam in culpae nigredinem vidit. Ab Aquilone ergo aurum venire dicitur, quia per respectum gratiae Redemptoris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum. Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et comedisti cum eis ? Quo contra recte per Isaiam Dominus dicit: Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere . Sicut enim per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur, quae quasi meriano sole incaluit, quia Redemptore in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑent. & subtilit̾ iacentẽ t̾rã uerb̃ p̃dica¬
tionis irrigarent: quo ꝑ acto ministero
ad cȩli secreta recurrerent: atq ad ȩt̾rã.
requiẽ finito labore ꝑuenirent. Unde
ta p̃sens. Uentꝰ gͦ transiens nubeꝰ fugat
quia mortał uita ꝑcurrens p̃dicatores
scõs. a nr̃is ocłis corporalit̾ occultat.
Uentꝰ transiens nubes fugat: qr uite tẽ¬
poralis excursus a carne apłos sitraht.
& eos at̾rȩ suꝑficie. insecreta reqͥe qͦsi
in cȩlorũ cardine abscondit. S qr usq ad
mortẽ p̃dicare ñ desinunt. & p̃sentis ui¬
tȩ spaciũ more nubiũ cũ uerborũ pluua¬

Expanded text:
perent, et subter jacentem terram verbis praedicaperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde vita praesens. Ventus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verboru
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ a er cogit᷑. innubes. Aer qͥppe ipsa
sua tenuitate spargitur: ut nulla firmita¬
te solidetur. Nubes autẽ tanto firmioreᷤ
sunt: quanto densiores Quid gͦ ꝑ aerẽ.
nisi m̃tes scłariũ designant᷑: quȩ innu¬
meris huiꝰ uitȩ desideriis deditȩ. huc il¬
lucq more aeris fluide disꝑgunt᷑: Sed
aer innubes cogitur. cũfluxę m̃tes ꝑsuꝑ¬
ni respectus grãm. uirtutis soliditate ro¬
borantur: ut intrasinũcordis recta sen¬
tiendo se colligant: & inuanis cogitatio¬
nib ñ liquesquant. Aer petrꝰ fuerat:
aura transiens. ꝓuita carnis. cura pisca¬
tionis agitabat᷑. Aer etiã apłi om̃s exti¬
terant: qui iã ꝑ legẽ alta didiceran
sed nec dũ ꝑfidẽ firma sapiebant. Su¬
bito aer innubes coactus ẽ: ꝙr ꝑ respectũ
suꝑnȩ gr̃e fluxa corda piscantiũ. insolidi¬
tate uersa sunt p̃dicatorũ: ut eorũ infir¬
mȩ cogitationes fortia sentiendo denses¬
cerent. ac more nubiũ aquas scientiȩ ca¬

Expanded text:
 aer cogetur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur. Nubes autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem nisi mentes saecularium designantur, quae, innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur? Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis cogitationibus non liquescant. 69. Petrus et aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae ca
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃dũ cunctis uno lapide goliã st̾nere:
arege ꝓposita extinctis allophilis
numerosa p̃putia reportare: ꝓmissũ
tandẽ regnũ ꝑciꝑe: cunctũq isrłiticũ
popłm sine ulla contradictione posside :

Expanded text:
timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
ceueant᷑. Namsi in eismens incaute sede¬
serit. ñ ꝑhȩc adiuta subuehit᷑: s quasi
panteactis laborib remunerata reꝓbat᷑.
Unde fit etiã ut accepta uirtꝰ. dũ inusu
transitoriȩ laudis assumit᷑: quia uicio
militat uirtꝰ ñsit. Quia enĩ origo uirtu¬
tis humilitas. ẽ: illa innob̾ uirtꝰ ueracit᷑
pullulat: quȩ in radice ppria. id ẽ. in
humilitate ꝑdurat. A qua nimirũ si
abscidit᷑ a rescit: quia uiuificantẽ se in
intimis humorẽ caritatis ꝑdit. S qͥa
ꝑhoc quod ab heliu dr̃. ñ audebunt con¬
templari om̃s qui sibi uident᷑ ẽẽ sapien¬
tes. occulta cordis elatio reꝓbatur: in¬
tueri lib& quanta uirtutũ munera da¬
uid ꝑcȩꝑat: atq inhis omĩb quã fortise
humilitate seruabat. Quẽ enĩ ñ extolle¬
ret. ora leonũ frangere: ursorũ brachia
dissipare: despectis priorib fr̃ib eligi:
repbato rege. ad regnigubnacula ungi

Expanded text:
teneantur. Nam si in eis mens incaute se deteneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus rUnde fit etiam ut accepta virtus, dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas est, illa in nobis virtus veraciter pullulat, quae in radice propria, id est in humilitate perdurat. A qua nimirum si abscinditur, arescit, quia vivificantem se in intimis humorem charitatis perdit. CAhoc quod ab Eliu dicitur, Non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes, occulta cordis elatio reprobatur, intueri libet quanta virtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi,
Abbreviated transcription (Latin):
nat. lum̃humilitatis tollat: & iã sapien¬
tia ẽẽ nequeat. quȩ & si uirtute locutiõis
fulgeat: elationis tam̃ uelamine corlo¬
sunt: spes. fides. caritas. Quȩ cũ ueracit
habentur: in maloflecti ñ posst̃. Bona
autẽ sunt media: ꝓpħia. doctrina. cura¬
tionũ uirtꝰ. & cȩtera. quȩ ita int̾ utrunq
sunt posita ut aliqñ ꝑhȩc sola ȩt̾na pa
appetit inclinamꝰ. Quib ꝑceptis: itaiti
animꝰ. sic̃ t̾renis diuitiis potest. P t̃renas
nanq diuitias alii ingłȩ ostentatione su¬
ꝑbunt: alii ergapximorũ indigentiã.
ꝑ corpoiales diuitias t̾renȩ głȩ culm̃ am¬
bitur. Cũ uͦ doctrina atq ꝓpħia lucran¬
dis animab impendit᷑: quasi accepte d¬
uitiȩ egenis fr̃ib largiunt᷑. Quia gͦ seꝑl
ꝑipsa dona quȩ se ꝑcipe exultat. a nanl
dantis in cautus animus elongat: uigilan
a ꝓuisione curandũ ẽ. ut ei priꝰ subigan¬
tur uicia: & sub circũspectione dona

Expanded text:
nat, lumen humilitatis tollat, et jam sapiennat, lumen humilitatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor losunt, fides, spes, charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina, curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquando per haec sola aeterna patappetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sicut terrenis divitiis potest. Per terrenas namque divitias alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina atque prophetia lucrandis animabus impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dona, quae se percipere exsultat, a manu dantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sapientes. Hoc loco heliu uiros. eos qͥ
ad intelligentiã sunt fortes appellat. Et
notandũ quod ñ ait & ñ audebt̃ contẽ¬
plari sapientes: sed qui sibi uidentur ẽẽ
sapientes. Quib uidelic& uerbis: ꝑitos
quidẽ. s arrogantes insinuat. heliu gͦ
dum multa fortit᷑ sentit: in locutionis suȩ
fine setetigit. Uiri nanq arrogantes &
docti cũ recte ñuiuunt. s tam̃ recta dic̾e
doctrina impulsionib cõpellunt᷑: ipsi
dampnationis suȩ aliquo mͦ p̃cones fiut̃
Quidũ ea quȩ agere respuunt. p̃dican¬
tes insinuant: suis se uocib dampnatos
clamant. Contͣ quos bene ꝑpsalmistã dr̃.
Conuersi sunt in arcũ ꝑuersũ. Arcus qͥppe ꝑ¬
uersus: ipsũ a quo tenditur ꝑcutit. Indictis
autem sius arrogantiũ linguȩ arcui ꝑuer¬
so sunt similes: qr dũ contra elationẽ uer¬
ba faciunt. insuis auctorib sagittas fig̃t̃.
Unde cũ sũma cura ꝓuidendũ ẽ: ne accep¬
ta sapientia cũ ignorantiȩ tenebras illumi¬

Expanded text:
es fiunt.---Hoc loco Eliu viros eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat. Et notandum quod non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illumi
Abbreviated transcription (Latin):
te archã saltat. Et quia corã archa sal¬
tare ut creditur uulgi mos fuerat: rex
se indiino obsequio ꝑsaltatũ rotat.
Ecce quẽ dñs cunctis singularit̃ p̃tũ¬
& abiecta exhibendo contempnit. Non
potestas regni ad memoriam reducit᷑.:
ñ subiectorũ ocuł̾ saltando uilescere me¬
tuit: non se honore platũ cȩteris ante eius
archã qui honorẽ dederat recognoscit. Co¬
rã deo egit debilia uel extrema: ut illa
ex humilitate solidar&: quȩ corã homi¬
nib gesserat fortia. Quid de eiꝰ factis ab-
aliis sentiat᷑ ignoro: ego dauid plus sal¬
tantem stupeo quã pugnantẽ. Pugnan¬
do qͥppe hostes subdidit: saltando autẽ
corã dñõ sem& ipsũuicit. Quẽ michol fi¬
lia saul adhuc extumore regii generis
insana. cũ humiliatũ despicer& dicers
quã głosus fuit hodie rex isrł discooꝑi-¬
ens se ante ancillas seruorũsuorũ: & nu¬

Expanded text:
te arcam saltabat. Et quia coram arca saltare ut creditur vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter praetu abjecta exhibendo contemnitur. Non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas ser
Abbreviated transcription (Latin):
sis humilia sentiunt: quia inhonorib
positi. nil se ẽẽ. nisipuluerẽ fauillãq ꝑ¬
rere refugiunt: & contra hoc quod de
se interiꝰ cogitant. quasi rigida exteriꝰ ue¬
nustate palliant᷑. Et st̃ ñnulli qui uiles
ab hominib uideri appetunt: atq õe
qd̾ st̃ deiectos se exhibendo contẽpnt̃:
s tam̃ apud se introrsus. quasi ex ipso
merito ostensȩ uilitatis intumescunt.
Et tanto magis incorde elatist̃: quan¬
to ampliꝰ inspecie elationẽ p̃munt. Quȩ
utraq uniꝰ elationis bella. magna da¬
uid circunspectione dep̃hendit: mira
uirtute suꝑauit. Quia enĩ de semetip¬
so interiꝰ humilia sentiens honorẽ exte¬
riꝰ ñ querit: insinuat dicens. Ludã &
uilior fiam. Et qr ꝑhoc quod uilẽ se ex¬
teriꝰ prebuit. nequa quã interiꝰ intumes¬
cit: ad iungit. Eroq humił in ocłis meis.
Ac sidicat. Qualem me exteriꝰ despiciens
ex hibeo: talem me interiꝰ atcendo. Quid
ergo acturi sunt quos doctrina eleuat.

Expanded text:
sis humilia sentiunt, quia in honoribus positi nil se esse nisi pulverem favillamque prere refugiunt, et contse interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat,
Abbreviated transcription (Latin):
perfla horcũ meũ. & fluant aromata illiꝰ.
Aquilo enĩ iubet᷑ ut surgat: ut nimirũ
is qui mortaliũ corda restringit. aduersa¬
rius sp̃c fugiat. Auster enĩuenit. & hortũ
ꝑflat ut eius aromata defluant: quia
ꝑ aduentũ scĩ sp̃s dum mens hominũ re¬
pletur. ex ea mox opinio uirtitũ asꝑ-¬
gitur: ut iure iã scõrũ lingua quasi
hortꝰ austro ꝑflatus dicat p̃i bonꝰ
odor sumꝰ dõ. Uestim̃ta gͦ scẽ eccłȩ cali

Expanded text:
perfla hortum meum, et fluant aromata illius . perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Aquilo enim jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda restringit adversarius spiritus fugiat. Auster enim venit et hortum perflat, ut ejus aromata diffluant, quia per adventum sancti Spiritus, dum mens hominum repletur, ex ea mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortus Austro perflatus dicat: Christi bonus odor sumus Deo . Vestimenta ergo sanctae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nubitim magnas. & ꝑfectas scientias:
Acsi aꝑte dicat. Nunquid iam sũma ac¬
ta p̃dicantium conspicis: qui postquã
ꝑscientiam ad alta se eleuant. deorsũ se
humilit̾ ꝑ cognitionem suȩ ignorantiȩ in¬
inclinant: Quod quia solius scĩ sp̃s do¬
no agitur. ut humanum cor ñsolũ de
scientia. s etiã de ipsa sua ignorantia
ꝑfecte doceatur: & calore amoris ad su¬
ꝑna ferueat. dum minora ẽẽ quȩ cogno¬
uit in infimis pensat: recte subiungit᷑.¬
Honne uestimenta tua calida sunt: cũ
ꝑflata fuerit t̾ra austro: Sȩpe beatum
unatione iungunt᷑. de quib eidẽ ȩccłȩ¬
ꝑ ꝓpħam dĩs dicit. Uiuo ego: qi om̃ib
his uelut ornam̃to uestieris. Per austrũ
uero qui nimirum calidus uentus ẽ. ñ in¬
merito sp̃c sc̃s designatur: quo quisq
dum tangitur: ab iniquitatis suȩ torpo¬
re liberatur. Unde bene incanticis canti¬
corum dr̃. Surge aquilo & ueni auster:

Expanded text:
nubium magnas, et perfectas scientias? nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra austro? - Saepe beatum unatione junguntur. De quibus eisdem Eccle Dominus dicit: Vivo ego, quia omnibus his velut ornamento vestieris . Per Austrum vero, qui nimirum calidus ventus est, non immerito Spiritus sanctus designatur, quo quisque dum tangitur, ab iniquitatis suae torpore liberatur. Unde bene in Canticis canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster,
Abbreviated transcription (Latin):
Dum feceritis omĩa quȩ p̃cepta st̃ uobis:
dicite serui inutiles sumꝰ. ꝑfecta scientia
est scire omĩa. & tam̃ iuxta quendã modũ
scientem se ẽẽ nescire: quia & si iã dei p̃¬
cepta nouimꝰ: & si iam uirtutẽ uerborũ
illius sollicita cogitatione ponderamꝰ:
& si iamquȩ intellexisse nos credimꝰ a¬
gimus: ad huc tam̃ acta eadem qua distri¬
tione examinis sint discutienda nesci¬
mꝰ. Nlec.dum dei faciem cernimꝰ: nec dũ oc¬
culta eiꝰ consilia uidemꝰ. Quanta gͦ ẽ. nr̃a
scientia: quȩ quousq mortalitatis pon¬
dere p̃mitur ipso suȩ incertituidinis nu¬
bilo cȩcatur: De qua bene ꝑ paulũ dr̃.
Quise existimat scire aliquid: ñ dũ cogno¬
uit quẽ ad modũ oporteat eũ scire. In hoc
itaq mundo dum uiuimꝰ. ic̃ ꝑfecte quȩ
scienda sunt scimus: cum ꝓficientes ꝑ in-¬
telligentiam nil nos ꝑfecte scire cognosci¬
mus. Dicat igit᷑. Hunquid nosti semitas

Expanded text:
Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Perfecta scientia est scire omnia, et tamen juxta quemdam modum scientem se esse nescire, quia etsi jam Dei praecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita intentione pensamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc tamen acta eadem qua districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, quae quousque mortalitatis pondere premitur, ipso suae incertitudinis nubilo caecatur? De qua bene per Paulum dicitur: Qui se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas
Abbreviated transcription (Latin):
bene uuendi censura: ñẽ. ampla uia sed
semita. Inqua p̃dicator quisq studiose con¬
stringitur: quia sub p̃ceptorũ custodia sol¬
licite coangustatur. Anñquasi quȩdã an-¬
gustia. ẽ. itineris. in hoc quidem mundo
iuere. sed de huiꝰ mundi c̃cupiscentia ni¬
cħ habere: aliena ñ appet̾e: ꝓpria ñ ten̾e:
laudes mundi despicere. & ꝓdõ obꝓbria a-¬
mare: głam fugere: despectum sequi: ad¬
ulantes despicere: despicientes honorare:
mala nocentium excord edimittere: & er¬
ga eos dilectionis grãm immobilem incor¬
de retinere: Quȩ uidelic& omĩa semitȩ st̃.
sed magnȩ: quia quanto inprȩsentiuita
ꝓipsa uuendi custodia angustȩ sunt. tan-¬
to ampliꝰ inȩt̃na retributione dilatantur.
Ybi& bene subditur. Et ꝑfectas scientias.
sollicite ag̾e: & se de suis meritis scire nil
ẽẽ. Uncde & ipsȩ nubes de hac ꝑfecta scien¬
tia docentur: cum eis uoce ueritatis dicit᷑.

Expanded text:
bene vivendi censura non est ampla via, sed bene vivendi censura non est ampla via, sed semita, in qua praedicator quisque studiose constringitur, quia sub praeceptorum custodia sollicite coangustatur. An non quasi quaedam angustia est itineris, in hoc quidem mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nihil habere, aliena non appetere, propria non tenere, laudes mundi despicere, et pro Deo opprobria amare, gloriam fugere, despectum sequi, adulantes despicere, despicientes honorare, mala nocentium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde retinere? Quae videlicet omnia semitae sunt, sed magnae, quia quanto in praesenti vita pro ipsa vivendi custodia angustae sunt, tanto amplius in aeterna retributione dilatantur. Unde et bene subditur: Et perfectas scientias. sollicite agere, et se de suis meritis scire nihil esse. Unde et ipsae nubes de hac perfecta scientia docentur, cum eis voce Veritatis dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & fortes: prȩsentia autẽ corporis ĩ¬
firma. & sermo contemptibilis. S ple¬
runq prȩdicatores scĩ ostendere sem& ip¬
sos ut ꝓsint cupiunt: nec tam̃ posst̃. Plerũ¬
q latere ut quieti si nt appetunt: nec tam̃
ꝑmittuntur: Nemogͥ scit quando lucẽ nubi¬
um pluuiȩ ostendant : quia nemo cõprȩ¬
hendit. quando ds uirtutẽ p̃dicationis
p̃beat ut p̃dicantiũ gła clarescat. Dicit
gͦ. Nunquid scis qñ precȩꝑit ds̃ pluuiis.
ut ostenderent lucem nubiũ eiꝰ. Le si
apte dicat. Hunquid siuenturos in mun
do iam prȩdicatores conspicis: quando
eos ad prȩdicandum dñs repletione sp̃c
impellat. quibue modis eorũ uitȩ clari¬
tatem mundo innotescat apprȩhendis:
entias: Habent istȩ nubes semitas sub¬
tilissimas: scilicet sc̃e prȩdicationis uias.
Angusta quippe porta ẽ: quȩ ducit ad ui¬
tam. Fos gͦ ꝑ senitas astringunt: qui ab
intentionis edrũ tramite. ꝑlata mundi
desideria euagando ñ exeunt: Arta enĩ

Expanded text:
orporis infirma, et sermo contemptibilis . Sed plerumque praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando lucem nubium pluviae ostendant, quia nemo comprehendit quando Deus virtutem praedicationis praebeat, ut praedicantium gloria clarescat. Dicit ergo: Nunquid scis quando praeceperit Deus pluviis ut ostenderent lucem nubium ejus? Ac si aperte dicat: Nudum praedicatores jam conspicis, quando eos ad praedicandum Dominus repletione Spiritus impellat, quibusve modis eorum vitae claritatem mundo innotescat, apprehendit? mita.---Habent istae nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta enim
Abbreviated transcription (Latin):
passim uiuunt.Noctẽ uero ꝓtrahere.ẽ.
ut ꝓ robustis ppłi ascendant: si ꝑ negli¬
gentiã agitur. ut doctorũ & fortiũ loca.
indocti ac debiles sortiant᷑. Ppłi ꝓrobu¬
stis ascendt̃: qñhi qui uiuere iniq di¬
dicerunt. pastorũ loca ꝑcipiunt. Qđ
recte dici poterat. si humilit̾ diceret᷑.
Arrogantes enĩ etiã cumbona admoneñ:
suꝑstitionis suȩ uiciũ exercent. Nã plꝰ
tunt: quã consolando refouere. Unde
riam. hoc ꝓfecto arrogantes eccłȩ mise¬
riã uocant: quod expectante deo eiꝰ mul¬
titudinẽ suspicant᷑: & eo illã altiore ela¬
ctione contempnunt. quo & despectã
dõ funditꝰ suspicant᷑. His gͥ figurata ex¬
positione transcursis.iam nunc inferen¬
da sunt. quȩ moralit̃ sentiunt᷑ : ut figu¬
ra ȩccłȩ cognita. quã ex pressã generalit̃
credimus: audiamꝰ etiã. quid ex his uerb̾
insingulis specialit̃ colligamꝰ. Ait itaq.¬

Expanded text:
passim vivunt. Noctem vero protrahere est passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plustunt quam consolando refovere. Unde riam. Hoc riam vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialiter colligamus. Mora
Abbreviated transcription (Latin):
quanto honoris sui głam despici ꝓuerita¬
te ptimescunt. Quod arrogantes quidẽ
de plerisq ueracit̾ sentiunt: sed eo in
elationis uiciũ corruunt. quo om̃s qͦs p̃ẽẽ
conspiciunt. tales arbitrant᷑. Neq enĩ.
debent plurimorũ malũ tendere in ȩsti¬
matione cunctorũ: qr & suniqui sunt¬
quos cognoscentes diuidicant: non nulli
tamen sunt scĩ quos ignorant. Triturȩ qͥp¬
pe tempus est: & adhuc grana sub pale¬
is latent. Nullus gͦ ex area fructus expe¬
ctabit᷑: si hoc solũ in ea esse creditur. qͥ
suꝑficietenꝰ uidet᷑. Igit᷑ quia quos cernt̃
despiciunt. & inantiquorũ patrũ ordi¬
nib hos quos norunt subrogare contẽp¬
tẽ: ut ascendant ppłiꝓeis. Ac si aꝑte ar¬
rogantes dicant Ignorantiȩ tuȩ obscu¬
ritate nagas: ut in loco fortiũ numero¬
sitatẽ subroges. infirmorũ. Homine ppłi
qͥppe de signantur: qui quasi uulgari con¬
suetudine dediti. incunctis quȩ appetuns

Expanded text:
quanto honoris sui gloriam despici pro veritaquanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim debet plurimorum malum tendere in aestimationem cunctorum, quia etsi iniqui suntquos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod superficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemtem, ut ascendant populi pro eis. - Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
do palearũ: etiã iustorũ uitã ex iniquoꝵ
estimatione contempnunt. Uident ꝓfe¬
cto quod non nulli rectores illiꝰ. tempo¬
rali potestate subnixi. eiꝰdẽ potestatis
elatione pascuntur: uident quod re¬
ligionis reuerentiã quã huic mundo
patres moriendo seruauerunt. hi exul¬
tando int̾renis gaudiis metunt: & ꝑ¬
pendunt quidẽ ꝙr robusti sunt: s ñ ĩ
fortitudine. Nã dũ temporali potesta¬
te fulciuntur: quasi quadã debilitate
roborant᷑. Quanto enĩ exteriꝰ fortes st̃:
tanto a cunctis fortitudinis uirib intus
inanescunt: & iccirco ab arrogantib
ei dr̃. De pone robustos fortitudine.
Ac si aꝑte dicat᷑. Ili tibi ueracit̾ robu¬
sti inheserant: qui inte hoc quod do¬
cendo locuti sunt uiuendo tenueruñs.
Nunc uero hi qui tibi p̃sident uisione ro¬
busti sunt. ñ fortitudine: ꝙr honorabiles
quidẽ se ostentare ñdesinunt: s tanto
inbecilliores & contemptibiliores sunt:

Expanded text:
do palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum do palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
latione: & om̃s robustos fortitudine. Ac
si aptis ex ꝓbrationib dicant. Nequa¬
quã te magnitudinẽ hab̾e confidas: qr
subductis prioub patrib iam ñ habesde
quorũ uita głeris. Dicunt hȩc ꝓfecto:
nescientes quia omp̃c ds eccłam suã sine
digna ad ministratione ñ deserit. Nam
cum fortes ad p̃miũ uocat: eorũ uice de¬
biles ad certamina roborat. Cũ illos sus¬
cipiendo remunerat: istis laborũ uires
quas remuner& subministrat. Dequib
sunt tibi filisi: constitues eos pͥncipes
suꝑ omnem t̾rã. Inuirtute quippe an¬
tiquorũ patrũ hi qui postmodũ ꝓlati
sunt subrogant᷑: qr & cum annosa ar-¬
busta succiduntur. in eorũ robore tenera
uirgulta succrescunt. S arrgantes uiri
conualescere ñcredunt. quos infirmos
aliq̃n nouerant: & ꝑmutatos uenerari
despiciunt. quos despicabiles fuisse me¬
cos. iniquos autẽ numerosiores aspiciur:
sic̃ & intritura frugũ. maior ẽ. multitu¬

Expanded text:
latione, et omnes robustos fortitudine. Ac latione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicat: Nequaquam magnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus partibus, jam non habes de quorum vita glorieris. Dicunt haec profecto nescientes, quia omnipotens Deus Ecclesiam suam digna sine administratione non deserit; nam cum fortes ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subministrat. De quibus sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicabiles fuisse mecos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitu
Abbreviated transcription (Latin):
au se exteriꝰ erigit. intus cadit. heliũ itaq
asũ cordis elationẽ intuens. ait. Nec mul¬
atudo locorũ inclin& te. Ac si uoce arro¬
gantiũ sc̃ȩ excłȩ diceret. Caue ne siuniuer¬
itatis ueneratione extolleris: ab int̾na in
tudinẽ tuã absq tribulatione: & om̃s ro¬
bustos fortitudine. Quos alios scȩ eccłȩ ro-¬
bustos accipimꝰ: nisi eos qui aduincenda
huꝰ mundi desideria & cȩptis sullimib
a consũmatis ꝓuectib conualescunt: &¬
Magnitudo itaq eiꝰ in robustorũ uitacon
ueritatis adinortẽ usq ab electis illiꝰ con¬
stanti uirtute certat᷑. Arrogantes igitur
uiri. subductis. abhoc mundo apłis: sub¬
auctis ad suꝑna martẏrib. qr fortasse do¬
ctiores ualentioresq p̃positoᷤ abunde. cẽ. c̃¬
spiciunt: quasi solos se remansisse intra
eccłam supicantur. Unde dũ se p̃ferunt
eiuelut consulentes illudunt dicentes.
Depone magnitudinẽ tuã absq tribu¬

Expanded text:
cum se exterius erigit, intus cadit. Eliu itaque cum se exterius erigit, intus cadit. Eliu itaque casum cordis in elatione intuens, ait: Nec multitudo locorum inclinet te. Ac si voce arrogantium sanctae Ecclesiae diceretur: Cave ne, si universitattudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. - Quos alios esse Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus, et consummatis provectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vveritatis, ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri, subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctores valentioresque praepositos abunde esse conspiciunt, quasi soli se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt ei, velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribu
Abbreviated transcription (Latin):
tur uita iustorũ: scit quod in eiꝰ crim̾ exttn¬
ditur. quicquid taliũ prauitate peccat᷑. s
notã alieni criminis sustinere. tanto minꝰ
mȩtuit. quanto & caput suũ talia tolerasse
cognoscit. De illo qͥppe scriptũ est. Et cũ
iniquis deputatꝰ ẽ. De illo rursũ dr̃. Lan¬
guores nr̃os ipse tulit: & dolores nr̃os ip¬
se portauit. E ant gͦ arrogantes: esti¬
matione prauorũ uitã mordeant innocen¬
tum. Scit electorũ eccła. & illorũ facta. &
eorũ uerba tolerare : scit prauorũ men¬
tes colerando conuertere. qui & si conuet¬
ti nequiueruit. eorũ tam̃ ignominiã ȩqua¬
nunit̾ suffert. ꝑpendit quippe quia dup¬
plex eiꝰ p̃miũ ꝑficit: quod ex eorũ foris me
ritis despicitur. quorũ & intꝰ uita lacerat᷑.
extollat te: sait nec multitudo locorũ in¬
clin& te: Omĩs enĩ qui temporalit̃ extollit
co ipso quo extollitur inclinatur: quia

Expanded text:
tur vita justorum, scit quod in ejus crimen extentur vita justorum, scit quod in ejus crimen extenditur quidquid talium pravitate peccatur, sed notam alieni criminis sustinere tanto minus metuit quanto et caput suum talia tolerasse cognoscit. De illo quippe scriptum est: Et cum iniquis deputatus est . De illo rursum dicitur: Languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Eant ergo arrogantes, et aestimatione pravorum vitam mordeant innocentum. Scit electorum Ecclesia et illorum facta, et horum verba tolerare, scit pravorum mentes tolerando convertere. Qui etsi converti nequiverint, eorum tamen ignominiam aequanimiter suffert. Perpendit quippe quia ad duplex ejus praemium proficit quod ex eorum meritis foris despicitur, quorum et intus vita laceratur.extollat te, sed ait: Nec multitudo locorum inclinet te. Omnis enim qui temporaliter extollitur eo ipso quo extollitur inclinatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiȩ fastib extollaris. Quosdã qͥp¬
pe conspiciunt. quisub religionis obten¬
tu uicio elacionis intumescunt: & quod
inquib dã iure reprehendunt. hoc in uiste
ad crimenomniũ ꝑtrahunt: nequaquam
uidelicet ꝑpendentes quod sint inea qͥ
& despicientes nouerunt ꝑfecte tempo¬
ralia regere. & amantes ȩt̃na. plenis de¬
sideriis expectare: & dispensationẽ pote¬
statis acceptȩ ꝑ agere. & humilitatis insi¬
tȩ ministeriũ custodire. ut nec humili¬
tatis causa curã suscepti regiminis negli¬
gant: nec rursum occasione regiminis.
in eis humilitas intumescat. Et si quidã
fortasse intra ipsã sunt. qui ñ dei sed suȩ
głȩ sub religionis p̃textu deseruiunt:
stud& tam̃ eos aut si ualet districte cor¬
rigere. aut siñ ual& equanimiter tolerare.
& uł corrigendo illos quasi filios amplecti¬
tur: uel tolerando quasi abhostib exerit¬
tur. Scit nanq quod ꝑ eorũ suꝑbiã. lacere¬

Expanded text:
reverentiae fascibus extollaris. Quosdam quipreverentiae fascibus extollaris. Quosdam quippe conspiciunt qui sub religionis obtentu vitio elationis intumescunt, et quod in quibusdam jure reprehendunt, hoc injuste ad crimen omnium pertrahunt: nequaquam videlicet perpendentes quod sint in ea qui et despicientes noverint perfecte temporalia regere, et amantes aeterna plenis desideriis exspectare; et dispensationem potestatis acceptae peragere, et humilitatis insitae ministerium custodire, ut nec humilitatis causa curam suscepti regiminis negligant, nec rursum occasione regiminis in eis humilitas intumescat. Etsi quidam fortasse intra ipsam sunt qui non Dei sed suae gloriae sub religionis praetextu deserviunt, studet tamen eos, aut, si valet, districte corrigere, aut, si non valet, aequanimiter tolerare; et vel corrigendo illos quasi filios amplectitur, vel tolerando quasi ab hostibus exercetur. Scit namque quod per eorum superbiam lacere
Abbreviated transcription (Latin):
ab eccła districte prauos corrigiꝰ quasi
querunt᷑ in iuste innocenter affligi: &
nitorẽ disciplinȩ eiꝰ cõmutant appellati¬
one nequitiȩ. Unde helui figurã arro¬
gantiũ seruans: beatũ iob quasi ad mo¬
deputant: quicquid a scã eccła geritur
censuia disciplitiȩ. Et qr humanȩ lau¬
dis appetitu benignistudent semper
apparere: nullos censent districtionis
seueritate corrigendos. Unde & abonis
restorib sic̃ suꝑiꝰ dictũ est. opprimi. ȩsti¬
mant: quos inuitos cernunt auiciis
coerceri. Auctore autẽ dño. qr incunc¬
tis mundi partib sca ȩccła culmine re¬
ligionis excreuit: hanc ipsã tempora¬
lem potentiã. qua quidẽ bene utitur.
obtrectando inuicium elationis inflec¬
multitudo locorũ inclinet de: ac si eidẽ
scȩ excłe humilitatẽ magis in ꝓsꝑa conser¬
uanti. arrogantiũ uoce dicatur. Quia
ubiq fidei reuerentia coleris: caue ne eiꝰdẽ

Expanded text:
ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appellatione nequitiae. Unde Eliu figuram 846 arrogantium servans, beatum Job quasi admodeputant, quidquid a sancta Ecclesia geritur censura disciplinae. Et quia humanae laudis appetitu benigni student semper apparere, nullos censent districtione severitatis correctoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant, quos invitos cernunt a vitiis coerceri. Auctore autem Domino quia in cunctis mundi partibus sancta Ecclesia culmine religionis excrevit, hanc ipsam temporalem potentiam, quia quidem bene utitur, obtrectando in vitium elationis inflecmultitudo locorum inclinet te. Ac si eidem sanctae Ecclesiae humilitatem magis in prosperis conservanti arrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cave ne ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
risq codicib donorũ : in paucis uͦ sed
an tiquiorib locorũ inuenimus. Sedq
expositione non indig&. sidicatur
nec multitudo donorũ inclin& te: hoc
magis ex poni placuit. quod cũ diffi¬
cultate aliquantula uidetur aꝑire
Hec autẽ quantȩ ȩlationis uerba sint.
ipse qui ea formauit tumor oftendit.
S q & helui arrogantiũ. & beatũ iob
tenere typũ diximꝰ electorũ: si ea sub¬
tiliꝰ discernimꝰ etiã nc̃ intͣ ȩccłam qͦmͦ
arrogantib c̃gruant demonstͣm. Scĩ
uiri aliena oꝑa etiã parua mirant᷑: sua
uero etiã magna despiciunt. At contͣ
arrogantes. aliena etiã magna despici¬
unt: sua uel quȩ parua sunt ad miran¬
tur. Et plerunq de suis malis bona
estimant: de alienis autẽ bonis mala
sentire ñ cessant. Nã dũ ꝓpriã głam qͤ¬
runt. ꝑniciose student. ut quicquid
uirtutis ab aliis agitur iniquitatis nota
laceretur: & bonȩ pondꝰ actionis uertuñ
in maculã criminis. Sepe enĩ cũ uident

Expanded text:
risque Codicibus, donorum; in paucis vero, sed antiquioribus, locorum invenimus. Sed quia expositione non indiget si dicatur: Nec multitudo donorum inclinet te, hoc magis exponi placuit quod cum difficultate aliquantula videtur aperiri. Haec autem quantae elationis verba sint, ipse qui ea formavit tumor ostendit. Sed quia Eliu arrogantium et beatum Job tenere typum diximus electorum, si ea subtilius discernimus, etiam nunc intra Ecclesiam quomodo arrogantibus congruant demonstramus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam magna despiciunt. At contra, arrogantes aliena etiam magna despiciunt, sua vel quae parva sunt admirantur; et plerumque de suis malis bona aestimant, de alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum propriam gloriam quaerunt, perniciose student ut quidquid virtutis ab aliis agitur iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in maculam criminis. Saepe enim cum vident
Abbreviated transcription (Latin):
Si nubes sc̃i p̃dicatores sunt: pluiuiȩ nu¬
bium sunt. uerba p̃dicationũ. S nubes cũ
ꝑ aera transuolant. nisi pliuua deorsum
ueniat: nescit᷑ quantã aquarũ immensi¬
tatẽ portant. Nisi choruscus inter pluui¬
as erumpat. intelligi ñ ual& quid in eis
etiã claritatis lateat: quia nimirũ prȩdi¬
catores sci si taceant. & nequaquã loque¬
tes ostendant. quanta sit cęlestis spei cla¬
citas quã incordib gestant: aut reliquis
hominib similes: aut longe his despec¬
tiores uident᷑. Cum autẽ aꝑire ꝑ predica¬
tionem ceꝑint. quȩ sit suꝑnȩ patriȩ re¬
muneratio quã intrinsecus tener: cũ
ꝑsecutione pressi. inqua uirtutis arce
ꝓfecerint. in notescunt: cum uisione de¬
specti. loquendo insinuant unde tune¬
antur: ipsȩ quȩ de nubib influunt
pluiuȩ. lucem nobis earundem nubiũ
ostendunt. ꝑ uerba enĩ predicatorum cog¬
noscimꝰ: ut ineis claritate uitȩ quã appe¬
tunt cum magna humilitate uenerem᷑.

Expanded text:
Si nubes sancti praedicatores sunt, pluviae nubium sunt verba praedicationum. Sed nubes cum per aera transvolant, nisi pluviae deorsum veniant, nescitur quantam aquarum immensitatem portant. Nisi coruscus sol inter pluvias erumpat, intelligi non valet quid in eis etiam claritatis lateat, quia nimirum praedicatores sancti si taceant, et nequaquam loquentes ostendant, quanta sit coelestis spei claritas, quam in cordibus gestant, aut reliquis hominibus similes, aut longe his despectiores videntur. Cum autem aperire per praedicationem coeperint quae sit supernae patriae remuneratio quam intrinsecus tenent; cum persecutione pressi in qua virtutis arce profecerint innotescunt, cum visione despecti loquendo insinuant unde timeantur, ipsae quae de nubibus influunt pluviae lucem nobis earumdem nubium ostendunt. Per verba enim praedicatorum cognoscimus ut in eis claritatem vitae quam appetunt cum magna humilitate veneremur. 882
Abbreviated transcription (Latin):
nisi peccatis frigore constricta gentilitas
signat᷑: quã ille sub ugo suȩ tẏrannidis
tenuit. qui suꝑbiens dixit. sedebo in mon¬
⁊ testam̃ti. in laterib aquilonis ascendã
suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero altissi

Expanded text:
nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altiss
Abbreviated transcription (Latin):
qui erudiri ab omĩb quęrimꝰ: indagã¬
re uerba doctrinȩ illius subtilit̾ debe¬
mus. Nam magna fortasse uirtutis arde
dr̃. sta & considera miracula dei. Sunt
tes considerant: qr oꝑationis eiꝰ poten¬
tiam non sequentes ad mirant᷑. Stare
quippe est. recte agere. Unde ꝑ paulũ
cadat. Et sepe quidã suꝑna uidicia mi-¬
rantur: p̃dicam̃ta cȩlestis patriȩ cum
audiunt diligt̃: mira oꝑa int̾nȩ dispo¬
sitionis obstupesct̃: s tamen amando &
uiuiendo adhȩc eadẽ oꝑa assurgere negli¬
gunt. lacentes gͦ dei miracula considerant.
qui eius potentiã sciendo pensant. s uiuen¬
do ñamant. ꝑcontemplationẽ quidẽ in
consicdatione oculos tendunt: sed tam̃ ꝑin
tentionẽ se se a t̾ra ñ erigunt. Unde bere
in balaam exprobratione dr̃. Qui cadens
aꝑtos ħt oculos. Multa nãq de aduentu
redemptoris dixerat. & que innouissimiᷤ
tẽporib erant uentura prȩuidebat: s

Expanded text:
qui erudiri ab omnibus quaerimus, indagaqui erudiri ab omnibus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arte dicitur: Sta, et considera miracula Dei. Sunt tes considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare quippe est recte agere. Unde et per Pacadat . Et saepe quidem superna judicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec eadem opera assurgere negligunt. Jacentes ergo Dei miracula considerant, qui ejus potentiam sciendo pensant, sed vivendo non amant. Per contemplationem quidem in consideratione oculos tendunt, sed tamen per intentionem sese a terra non erigunt. Unde bene in Balaam exprobrationem dicitur: Qui cadens apertos habet oculos . Multa namque de adventu Redemptoris dixerat, et quae in novissimis temporibus erant ventura praevidebat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri: quia prȩdicatores ueteris nouiq
testam̃ti. aliqñ soli tribui iudȩ contulit.
& isrł pęne totum ex praua regum gu¬
b̾natione reꝓbauit: aliq̃n & int̾ra suahas
pluere nubes fȩcit: quia eundem isrłiti¬
cum ppłm ad antiquã grãm post correp
ꝑprȩdicatores scõs & gentib uirtutum
miracula ostendit: ut sola miscđia a
iugo erroris absoluer&: quos ingenitȩ
ta sullimit̃ ꝓtulit: uir arrogans elati¬
onis suȩ pondere lassatꝰ. ñ ual& portare
quȩ dicit. Nam ꝓtinꝰ ꝑ iactantiã ad uin-¬
miracula dei. Quasi incomparationẽ
sui iacentem uidit: quem ad uerba tan¬
tȩ prȩdicationis ut staret ad monuit.
Quãuis & ꝑhoc quod dicit ausculta gra¬
uem beato iob contumeliã irrogat:
qr sicut iam de illo & suꝑiꝰ diximꝰ ar¬
rogantia minoris. ẽ. auditũ sibi uelle
extorquere maioris. S lic& helui bona
quȩ dicit. nesciat pensare cuidicit: nos

Expanded text:
veniri, quia praedicatores Veteris Novique veniri, quia praedicatores Veteris Novique Testamenti aliquando soli tribui Judae contulit, et Israel pene totum ex prava regum gubernatione reprobavit. Aliquando et in terra sua has pluere nubes facit, quia eumdem Israeliticum populum ad antiquam gratiam post correptper praedicatores sanctos etiam gentibus virtutum miracula ostendit, ut sola misericordia a jugo erroris absolveret, quos ingenitae ta sublimiter protulit, vir arrogans elationis suae pondere lassatus non valet portare quae dicit. Nam per jactantiam protinre.---Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret admonuit. Quamvis et per hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius diximus , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri. Una trib ꝓfecto iude intelligi¬
tur: quȩ inscriptura sacra. clara acmul¬
tiplex prȩ cȩteris memoratur. Quȩ in
hoc quod ex se redemptoris nr̃i carnẽ
ꝓtulit: speciale p̃ omnib munꝰ accȩ¬
pit. Tra autẽ dei simul omĩs iudea no¬
minatur : quȩ tunc ei fidei suȩ fructũ
ꝓtulit. cum totꝰ sub idolorũ cultu delap¬
sis gentib mundꝰ errauit. Locus autẽ
miscđiȩ dei est ipsa gentilitas: cuiꝰ cul¬
pas districtus udex. si iuste animad¬
uerteret. ad reconciliationem gratie
nunquam uenir&: & quia cum nul
la apud dm̃ merita habuit: reconcili¬
ationis tam̃ grãm. ex sola miscđia accȩ¬
pit. Vnde bene ꝑpaulũ dr̃. Gentes aut̃
suꝑ miscðiam honorare dm̃. Unde & rur¬
sum scriptũ ẽ. Et quȩ ñ consecuta mise¬
ricordiã: nunc autẽ miscđiam conse
cuta. Nubes gͦ suas dñs ducit. siue in
una tribu. siue int̾ra sua. siue in quo¬
cumq loco miscđiȩ sue eas iusserit in¬

Expanded text:
Una tribus profecto Juda intelligitur, quae in Scriptura sacra clara ac multiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae la apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super misericordia honorare Deum . Unde rursum scriptum est: Et quae non consecuta misericordiam, nunc autem misericordiam conses ducit, sive in una tribu, sive in terra sua, seu in quocunque loco misericordiae suae eas jusserit in
Abbreviated transcription (Latin):
los. hi qui incȩlestib sunt conditi. angłi¬
ci sp̃s designari. Unde & in oratione nr̃a
dicere: uoce ueritatis instruim᷑ͦ Fiat uo¬
luntas tua: sicut incelo & & int̾ra. Ut ni¬
mirũ uoluntas dei sic̃ asuꝑiore creatura
agitur: ita in hominib etiã abhumana
infirmitate seruetur. De quib bene dr̃¬

Expanded text:
los hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelilos hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici spiritus designari. Unde in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: « Fiat voluntas tua, sicut in coelo et inmirum voluntas Dei sicut a superiore natura agitur, ita in hominibus, et ab humana infirmitate servetur. Possunt e