comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum. dixit. Iterum tercia uice proici¬
atur. et tunc sinc dubio rei exitum
cognoscemus. Proicit᷑ tercio. nec tũc
quidem comburitur. sed integra ab
igne resilit et illesa. Herctici auten
bisis tot signis. nec tunc ad fiden
uolucrunt cõnti: sed in sua mancu¬
tos malicia. districtissime sibi ĩuicẽ
inhibuctũt. ne miraculitm illud pet
narrationem alicuius ad nostroꝵ no¬
ticiam deueniret. Sed miles quidã
qui erat cum illis qui aliquantulũ
consentiebat fidei nostre. uoluit celare
quod iuderat. s pluribus cuarrauit.
factum est autem hoc apud mouteni¬

Expanded text:
dum, dixit iterum: « Trina vice projicidum, dixit iterum: « Trina vice projiciatur, et tunc sine dubio rei exitum cognoscemus: » projicitur tertio, nec tunc quidem comburitur, sed integra ab igne resiliit et illaesa. Haeretici autem, visis tot signis, ne tunc ad fidem voluerunt converti, sed in sua manentes malitia, districtissime sibi invicem inhibuerunt ne miraculum istud per narrationem alicujus ad nostrorum notitiam deveniret; sed miles quidam, qui erat cum illis, qui aliquantulum consentiebat fidei nostrae noluit celare quod viderat, sed pluribus enarravit. Factum est autem hoc apud Montem-
Abbreviated transcription (Latin):
ticos. Unus autem de nostris dñicus
nomine. uir tocius sanctitatis. qui sociꝰ
fucrat ep̃i oxonicnsis. auctoritates quã
i medium produrerat redegit in scrip¬
tis: et cuidam herctico tradidit stedulam
illam. ut super obiectis deliberaret. Necte
igitur illi crant herctici congregati in
una domo. sedentes ad ignam. Ille autẽ
cui uir dei tradiderat cedulam: produrit
cam in medium. ⁊miͣs socii sui ut
iii medium iguei illam proiceret᷑. et
si cedula illa comburcretur: uera esset
fides ymo perfidia hercticorum. Si
uero incombusta maneret: fidem qͣ
predicabant nr̃i ueram esse faterentur.
Quid plura: In hoc consentiunt os̃.
Uedula in ignem proicitur. Sed cũ
in medio igne. aliquantulam morant
frcisset: incombusta penitus ab igne
resilunt. Utupentibus qui adcrãt:
unus ceteris durior ait illis. Proicia¬
tur in iguem iterum: et tunc cxperic¬
mur pleuius ucritatem. Proicitur ite¬
rum: iterum resiliit incombusta. Qd̃
uidens ille durus et tardus ad creden¬

Expanded text:
ticos, unus autem de nostris, Dominicus nomine, vir totius sanctitatis, qui socius fuerat episcopi Oxomensis, auctoritates, quas in medium produxerat, redegit in scriptum, et cuidam haeretico tradidit schedulam illam, ut supra objectis deliberaret. Nocte igitur illa erant haeretici congregati in una domo, sedentes ad ignem. Ille autem cui vir Dei tradiderat schedulam, produxit eam in medium: tunc dixerunt socii sui ut in medium ignem illam projiceret, et si schedula illa combureretur vera esset fides; imo perfidia haereticorum: si vero incombusta maneret, fidem quam praedicabant nostri, veram esse faterentur. Quid plura? In hoc consentiunt omnes, schedula in ignem projicitur; sed, cum in medio igne aliquantulum moram fecisset, incombusta penitus ab igne resilivit. Stupentibus qui aderant unus caeteris durior ait illis: « Projiciatur in ignem iterum ex tunc experiemini plenius veritatem: » projicitur iterum, iterum resiliit incombusta. Quod videns ille durus et tardus ad creden
Abbreviated transcription (Latin):
tamen operam. ne is peuitus lateat
qui incrito sanctitatis. cedesic sacroscẽ
datus᷑ ad ornatum. Quicimnq igit᷑
lector accesseris. nomc̃ queso scriptoriᷤ
riam hominũ fugiens. et a solo deo
landari quereus. in hoc opere nom eu
nicum subticui: ne forte apud ĩpe¬
ritos opus iplum uilesceret. si peccato¬
ris nomen in prima fronte appareret.
Si quid antem niuius eleganter

Expanded text:
tamen operam, ne eis penitus lateat, qui merito sanctitatis Ecclesiae sacrosanctae datus est ad ornatum. Quique igitur lector accesseris, nomen quaeso scriptoris in hoc riam hominum fugiens et a Deo solo laudari quaerens, in hoc opere nomen meum subticui, et ne forte apud imperitos opus ipsum vilesceret, si peccatoris nomen in prima fronte operis appareret. Si quid autem minus eleganter
Abbreviated transcription (Latin):
uultu tuo. Et alibi uistis dicitur.
Et dicctis in confessione: opera do¬
mini uniuersa bona ualde. Ifuit
igitur beata uirgo maria fortis in
proposito ÷ temperans in silantio:
prudens in intcrregationt ÷ iusta
in confessione. His itace quatuor
merum columins e itbus fidei
predictis exstraxit in ea sibi domũ
sapientia celestis. que a deo mentẽ
eius repleuit. ut de plenitadine
mentis fremdaretur et caro ÷ ac
uirgo singulan gratia candem ip¬
sam sapientiam carut tectam pa¬
reret: quam prius miente pura cõ¬
ceperat. Nos quoq si piusoem sa¬
piaine fieri domus uolumus: ne¬
cesle est. ut esdem seꝑtem celum¬
nis exstruamurͥ idest ut fide et
moribus e preparimur. Et in
moribus pudm solam puto
sufficere uticiam: ecteris tamẽ
uirtutibus ercimfultam. Itaq
ne errore fallatur ignorantie: sit
et preura prudentia. Dint hĩe
iide temperantia at⁊ fortitudo:
ne forte labatur. uel in dexterant
uel in finistram partrm decluiãdo.

Expanded text:
vultu tuo . Et alibi justis dicitur: vultu tuo . Et alibi justis dicitur: Et dicetis in confessione: Opera Domini universa bona valde . 4. Fuit igitur beata virgo Maria fortis in proposito, temperans in silentio, prudens in interrogatione, justa in confessione. His itaque quatuor morum columnis, et tribus fidei praedictis exstruxit in ea sibi domum Sapientia coelestis; quae adeo mentem ejus replevit, ut de plenitudine mentis fecundaretur et caro, ac virgo singulari gratia eamdem ipsam Sapientiam carne tectam pareret, quam prius mente pura conceperat. Nos quoque si ejusdem Sapientiae fieri domus volumus, necesse est ut eisdem septem columnis exstruamur, id est ut fide et moribus ei praeparemur. Et in moribus quidem solam puto sufficere justitiam, caeteris tamen virtutibus circumfultam. Itaque ne errore fallatur ignorantiae, sit ei praevia prudentia: sint hinc inde temperantia atque fortitudo, ne forte labatur, vel in dexteram, vel in sinistram partem declinando.
Abbreviated transcription (Latin):
a domino dictum est. Onnnciciaᷤ ponã
inter te et mulierem: et inter semen tu¬
un. et semeu illius. Illa conteret ca¬
put tuum. Porro quod temperans.
prudens. et iusta fuerit: ex angeli col¬
locutione. et sua ipsius responsione.
lucc clarius comprobamus. Saluta¬
ta quippe tam uencrabiliter ab ange¬
lo. auc maria gratia plena. dominus
tecum. non se ertulit. quasi que ex
singulani gratie primlegio benedice¬
retur: sed siluit. et qualis esset in so¬
lita hec salutatio. stcũ cogitauit.
Qua in re. quid nisi temperans fuit:
At uero cum de celestibus misteri¬
is. ab codem angele doceretur: dili¬
genter quesunt quomodo conciperet
ac pareret : que uirum utiq non co¬
gnosceret: et in hoc sinc dubia pru¬
deus ectitit. Iusticit autem prefert
insigne: ubi se ancillam domuti
confitctur. Nam qued iustorum sit
confessio: testatur qui ait. Uetun¬
tamen iusti confitebuntur nomi¬
ni tuo: et habitabunt recti cum

Expanded text:
a Domino dictum est: Inimicitias ponam a Domino dictum est: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et inter semen tuum et semen illius: ipsa conteret caput tuum . Porro quod temperans, prudens et justa fuerit, ex angeli collocutione, et sua ipsius responsione luce clarius comprobamus. Salutata quippe tam venerabiliter ab angelo: Ave, gratia plena, Dominus tecum, non se extulit, quasi quae ex singulari gratiae privilegio benediceretur, sed siluit; et qualis esset insolita haec salutatio, secum cogitavit. Qua in re quid nisi temperans fuit? At vero, cum de coelestibus mysteriis ab eodem angelo doceretur, diligenter quaesivit quomodo conciperet ac pareret, quae virum utique non cognosceret: et in hoc sine dubio prudens exstitit. Justitiae autem praefert insigne, ubi se ancillam Domini confitetur . Nam quod justorum sit confessio, testatur qui ait: Verumtamen justi confitebuntur nomini tuo, et habitabunt recti cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce habes dominũ ÷ habes birtu¬
tem altissimi: babes spiritum san¬
ctum habes patrem et filium: ⁊
spiritum sanctum. Oeq er̃
potest esse aut pater sine filio
aut sinc patre filius. aut sint
utroq procedens ab utrcer spiritus
Canctus: ipso filio dicente. Ego ĩ
patre: et pater in me est. Et iterũ.
Pater autem in me manens:
ipse facit opera. Mainfestum est
fuisse in corde uirgnus. fidem san¬
cte trinitatis. Utrum auter et
quatuor principales uirtutes. tan¬
quam quatuor columnas possede¬
rit: inquisitione dignum uidetur
Primum igitur uideamus: an for¬
titudinem habu̾̃it. Que nimirum
birtus quomodo illi abesse potuit ÷ que
abiectis secularibus pompis. spretisq
uoluptatibus carnis. soli deo in uir¬
gnutate uiuere proposunt: Nisi fal¬
lor. hec uirgo ẽ q̃ apudsalomonem le¬
gitur. Mulierem fortem quis mut¬
net. Procul et de ultimis finibus
precrum cius. Que adeo fortis fuit.
ut illius serpentes caput contereret: cui

Expanded text:
. Ecce habes Dominum, habes virtu. Ecce habes Dominum, habes virtutem Altissimi, habes Spiritum sanctum; habes Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Neque 1186 enim potest esse, aut Pater sine Filio, aut sine Patre Filius, aut sine utroque procedens ab utroque Spiritus sanctus, ipso Filio dicente: Ego in Patre, et Pater in me est; et iterum: Pater autem in me manens, ipse facit opera . Manifestum est fuisse in corde Virginis fidem sanctae Trinitatis. 3. Utrum autem et quatuor principales virtutes tanquam quatuor columnas possederit, inquisitione dignum videtur. Primum ergo videamus an fortitudinem habuerit. Quae nimirum virtus quomodo illi abesse potuit, quae abjectis saecularibus pompis, spretisque voluptatibus carnis, soli Deo in virginitate vivere proposuit? Nisi fallor, haec Virgo est quae apud Salomonem legitur: Mulierem fortem quis inveniet? Procul et de ultimis finibus pretium ejus . Quae adeo fortis fuit, ut illius serpentis caput contereret, cui
Abbreviated transcription (Latin):
uictus. et dei sapientia: de quo apolto¬
lus. Qui factus est inquit nobis
sapientia a deo. et iusticia: et sancti¬
ficatio et redemptio. Hec itaq lapi¬
entia que dei erat. et deus erat. de si¬
nu patris ad nos ueniens. edificauit
sibi doniũ. ipsam scilicet matrem
suam birginem mariam: in qua
septem columnas excidit. Quid est
in ea septem columnas excidere⁊
nisi ipsam dignum sibi habita¬
culum fide et operib preparare:
Munirum ternarius numerus ad
fidem. propter sanctam trinttatẽ:
qua teruarius pertinet ad mores
propter qua tuor principales uirtu¬
tes. Quod autem in beata maria
sancta trinitas fuerit. fuerit dico
per presentiam maiestatis. ubi so¬
lus filius erat per susceptionem hu¬
manitatis: testatur nuncius cele¬
stis. qui ei archana misteria rese¬
rans ait. Aue gratia plena: domi¬
nus tecum. Et post pauca. S̾pi¬
ritus sanctus superuemiet in te: ⁊
uirtus altissimi obumbrabit tibi

Expanded text:
virtus, et Dei sapientia, de quo Apostovirtus, et Dei sapientia, de quo Apostolus: Qui factus est, inquit, nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio . 2. Haec itaque sapientia quae Dei erat, et Deus erat, de sinu Patris ad nos veniens, aedificavit sibi domum, ipsam scilicet matrem suam virginem Mariam, in qua septem columnas excidit. Quid est in ea septem columnas excidere, nisi ipsam dignum sibi habitaculum fide et operibus praeparare? Nimirum ternarius numerus ad fidem propter sanctam Trinitatem; quaternarius pertinet ad mores propter quatuor principales virtutes. Quod autem in beata Maria sancta Trinitas fuerit fuerit dico per praesentiam majestatis, ubi solus Filius erat per susceptionem humanitatis, testatur nuntius coelestis, qui ei arcana mysteria reserans, ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum; et post pauca: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
modis sapiẽtia ĩtelligatur:
querendũ est. que sapientia edifica¬
uit sibi domũ. Dicitur enĩ sapiẽtia
carnis. que inumica est deo: et sapi¬
entia huius mũdi. que stulticia ẽ
apud deum. Etraq ista secundum
iacobum apostolũ terrena est: ani¬
malis. Diabolica. Sccundũ hanc
sapientiam dicũtur sapientes ut fa¬
ciant mala ⁊ bene autem facere ne¬
scĩt: ⁊ in ipsa sua sapientia argu¬
untur et perdintur. sicut scrptum
est. Comprchendant sapientes in
astutia eorum: ⁊ perdam sapiẽtiã
sapientiũ: et prudentiũ prudentiã
reprobabo. Et utiq talib sapien¬
tibus uidetur michi digne et com¬
petenter dictum salomonis aptari:
quo ait. Est malicia quam bidi
sub sole: uirũ qui bidetur apud le
sapiens esse. Quila talis sapien¬
tia. siue carnis. siue mudi edificat.
ĩmo destruit quãcũq domũ inhe¬
bitat. E st ergo alia sapientia q̃
de sucsum est: primũ quidem pudica.
deuide pacifica. Hic est christus der

Expanded text:
igatur, quaerendum est quae sapientia aedificavit sibi domum. Dicitur enim sapientia carnis, quae inimica est Deo ; et sapientia hujus mundi, quae stultitia est apud Deum . Utraque ista secundum Jacobum apostolum terrena est, animalis, diabolica . Secundum hanc sapientiam dicuntur sapientes, ut faciant mala, bene autem facere nesciunt ; et in ipsa sua sapientia arguuntur et perduntur, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum ; et: Perdam sapientiam sapientium, et Prudentiam prudentium reprobabo . Et utique talibus sapientibus videtur mihi digne et competenter dictum Salomonis aptari, quo ait: Est malitia quam vidi sub sole, virum qui videtur apud se sapiens esse. Nulla talis sapientia, sive carnis, sive mundi, aedificat, imo destruit quamcunque domum inhabitat. Est ergo alia sapientia quae desursum est; primum quidem pudica, deinde pacifica . Hic est Christus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam ihesu sacerdote ma¬
guo per proprium sangui¬
nem in laucta seincl ingresso propa¬
lata est uia sanctorũ: opere pretiun
reor uttant illorum moresq describẽ.
qui saluatorem nostrum quantũ
pcrmisit humana fragilitas imitan¬
tes. inter procellas inte prescrtis in
agone ccrtaminis fortiter perstiterũt:
xp̃istum drim̃ in sius corporib glo¬
rificantes et portantes. et usq ad finẽ
uite constantissime permanctes in

Expanded text:
uoniam Jesu sacerdote magno per proprium sanguinem in sancta semel ingresso, propalata est via sanctorum; operae pretium reor vitam illorum moresque describere, qui Salvatorem nostrum, quantum permisit humana fragilitas, imitantes, inter procellas vitae praesentis, in agone certaminis fortiter perstiterunt, Christum Dominum in suis corporibus glorificantes et portantes, et usque ad finem vitae constantissime permanentes in
Abbreviated transcription (Latin):
ablato a pareritib. et ecelesie presentato:
cõuenerũt plurimi dñm collaudentes:
quor consilio ue res a memoria tollere

Expanded text:
allato a parentibus et ecclesiae praesentato, convenerunt plurimi Dominum callaudantes; quorum consilio, ne res a memoria tollere
Abbreviated transcription (Latin):
ad ysaacꝰ.qr iacob nõ pot̾at ꝯuement recedẽ
sitiẽ sc̃itu ptĩs. iõ rebecca ꝯu̾tit ad inducendũ
usaat ut mitt̾et iacobfiliũ suũ ad laban ut iꝰ at¬
machinacõe esan ĩ mortẽ iacob ne ĩ senecture
sua iumis affligetur. Si acceꝑit iacob urorem¬
ligis uitam meam mitte eũ ad domũ fratiis
meiuta accipiat bxorem. capitiigribite dͥ¬

Expanded text:
er recedere sine scitu patris, ideo Rebecca convertit se ad inducendum Isaac ut mitteret Jacob filium suum ad Laban, ut ibi acmachinatione Esau in mortem Jacob, ne in senectute sua nimis affligeretur. « Si acceperit Jacob uxoremligis vitam meam, mitte eum ad domum fratris mei, ut ibi accipiat uxorem. CAPUT XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ libri a pħis descͥpti ꝯtinentes scĩas ordinatas ad
sine̾ in hac temporali uita tantũmõ et mõ nacͣa¬
sacrã scͥpturã q̃ lic ĩ mulus libuis ꝑtialib dundiͭ
sub uno tamẽ libro ꝯtiaet᷑ qui noĩe gen̾ali biblia
assumpto. hec omĩa ⁊ ẽ. In quo sacra stͥptura. 4ͬ¬

Expanded text:
s scientias ordinatas ad finem in hac temporali vita tantummodo naturasacram Scripturam quae licet in multis libris partialibus dividatur, sub uno tamen libro continetur qui nomine generali Biblia assumpto: Haec omnia, etc. In quo sacra Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
uentum. & preteritum creditis. et futu
locupletet. Amen. In presentis ui¬
tȩ stadio uos ab omni adu̾sitate defendat: et se uob̾
in iudicio placabilem ostendat amen. Quo a cunc¬
tis peccatorum contagiis liberati: illuis tremendi

Expanded text:
entum et praeteritum creditis, et futurlocupletet. Amen. In praesentis vitae stadio vos ab omni adversitate defendat, et se vobis in judicio placabilem ostendat. Amen. Quo a cunctis peccatorum contagiis liberati, illius tremendi
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacratissimo aduentu suo subueni¬
re dignatus est mundo: animas ur̃as cor¬
poraq purificet a delicto. Amen. Det uobis legis
fuȩ precepta. uirtute sp̃c scĩ apprehendere: ut innul¬
icq uos ab omni reatu immunes efficiat.
ut cum aduenerit ñ interrore discutiat:
s in gła remunerandos assumat. amen.
mp̃c ds̃ uos placato uultu respiciat. & in
uos suȩ benedictionis donum infundat am̃.
Ut quibos dies incarnatione unigeniti fi¬
lii siũ fecit sollempnes: a cunctis presentis et futurȩ
uitȩ adu̾sitatib uos reddat indempnes. Amen. Nt
qui de aduentu redemptoris nostri scd̃m carnem de

Expanded text:
qui sacratissimo adventu suo subvenire dignatus est mundo, animas vestras corporaque purificet a delicto. Amen. Det vobis legis suae praecepta virtute Spiritus sancti apprehendere, ut Sicque vos ab omni reatu immunes efficiat, ut cum advenerit, non in terrore discutiat, sed in gloria remunerandos assumat. Amen. Deus vos placido vultu respiciat, et in vos suae benedictionis donum infundat. Amen. Et qui hos dies incarnatione Unigeniti sui fecit solemnes, a cunctis praesentis et futurae vitae adversitatibus vos reddat indemnes. Amen. Et qui de adventu Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
sibus preparatum cȩlesti dedicatione scĩfices. ut sic̃¬
melchisedech sacerdotis precipui oblationem. dig¬
natione mirabili suscepisti: ita imposita nouo
huic altari munera semꝑ acceptare digneris. ut
rum quoq suarum salutem ꝑpetuam consequat᷑.¬

Expanded text:
dicatione sanctifices, et sicedech sacerdotis praecipui oblationem dignatione mirabili suscepisti, ita imposita novo huic altari munera super accepto ferre digneris, ut rum quoque suarum salutem perpetuam consequat
Abbreviated transcription (Latin):
in alt̾ius misi̾a te ir̃m cognosce in alio
miseriam muain lege istanꝰ es cade̾
potes. i diues es doñ fortune nõ est
minatur si sapiens sapiã hoĩs nõ ht̃
constanciã Qhome si deuuas a tramite
clemencie qnͣtũ in te turbas fontem

Expanded text:
in alterius miseria te ipsum recognosce, in alia, miseriam tuam lege. Si justus es, cadere potes; si dives es, donum fortunae est. Si sapiens, sapientia hominis non habet constantiam. O homo, si devias a tramite clementiae, quantum in te est, turbas fontem
Abbreviated transcription (Latin):
ntis est ꝓosse consiste et in bono morari.
m̃lta utile est ut in transitu possit ꝓ deẽ
ꝑseu̾ancia bonũ educat teneriẽ ad matu¬
mores nõ etuos et enorines Si us con
gignat conuictus bonor inte longam¬
mitatem pariate si totam uitã ꝓseu̾ancia
tutis diablõ saltem fecẽ senegutis ini¬
moia deo An uesꝑe laudat᷑ senuas diei
in fine status boni oꝑis Uide aqnͣto hõ

Expanded text:
ntis est posse consistere et in bono morari. » Nihil tam utile est quod in transitu possit prodesse. Perseverantia bonum 79 educat, tenerum ad matumores, non teneros nec enormes. Si totam gignat, convictus bonorum longanimitatem pariat. Si totam vitam perseveranttutis diabolo, saltem faeces senectutis immola Deo tuo. In vespera laudatur serenitas diei, in fine status boni operis. Vide a quanto bono
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑduratr usq ad finẽ ħ est fons iuiuis
ortus signat᷑ cui nõ aĩcat alienus qui
semꝑ fluit semꝑ scaturit laboront fi¬
deles ut hẽant claustrales. ut hanc retim¬
ant iurgines ut hac se informẽt iudue
ꝑseuerancia ut bono fine bona conclu
discrepet uno Bonũ enĩ inchoare et

Expanded text:
quae perdurat usque ad finem. Haec est fons vivus, hortus signatus, cui non communicat alienus, qui semper fluit, semper scaturit. Laborent fideles ut hanc habeant, claustrales ut hanc retineant, virgines ut hac se informent, viduae rseverantia, ut bono fine bona concluddiscrepet ultimo. Bonum enim inchoatum cum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dei ad hoiem̃ Obã uia q̃ sola com¬
mi̾cium nr̃e salutis agnoscit q̃ sola ad
dñi dirigit hoiem dñi reducit ad hoiem.
ira sola mediatux adu̾sos concilians
disulnctos socians et dispares quodam inͦ¬
coequans. dñi huãt .s. nos subleuans
illum ad mia trahens nos ad summa eri

Expanded text:
ei ad hominem. O beata via, quae sola commercium nostrae salutis agnoscit, quae sola ad Deum dirigit hominem, et Deum deducit ad hominem! Ipsa sola mediatrix aversos concilians, disjunctos socians, dispares quodammodcoaequans, Deum humilians, nos sublimans, illum ad ima trahens, nos ad summa erig
Abbreviated transcription (Latin):
ome bonũ uotũ informat qͣ laureant᷑
res difficiles reduct ad facilitaten que
omẽm uincis difficuitatem ħ est uestis
sine rugra s tumca sine mad̾a ħ est que¬
facit bonã acteẽm unicolorem iurtutem
umformem. Notandit̃ ꝙ quedã ꝓseu̾anca
fenalis est ut iͣ loqr q̃dam finalis fenalie
est q̃ ad tempꝰ ꝓspitatis iures in tempore
adu̾sitatis floret effloret feno ꝑabilis ꝙ¬

Expanded text:
omne bonum votum informat, qua laureantur res difficiles reducit ad facultatem, et omnem vincit difficultatem. Haec est vestis sine ruga, tunica sine macula. Haec est quae bonam actionem facit unicolorem, virtutem uniformem. Et notandum quodalis, ut ita loquar, quaedam finalis. Temporalis est, quae ad tempus viret, et in tempore perversitatis effloret, feno comparabilis
Abbreviated transcription (Latin):
eius castris cũ carne uenit ad bellum
pulclritudo rei q̃ deapit uisum blan¬
diũtũ sonitꝰ qd̾ seducit auditũ. odora¬
mĩta ⁊ĩ q̃ suspendũ olscm̃. sapor cibi
qͥ allicit gustũ. lenitas rei q̃ prouocat
q̃ sola hostes istos expugnare ꝙͨ ualet¬
sõta litem t̾minare sola epultantẽ rõnẽ
in suo regno constituere Allud bellum
plusqͣm ciuile dr̃ et iõ mag̃ nauẽdum
Est em̃ bellũ extraneiẽ int̾ hoiẽm et

Expanded text:
ejus castris, et cum carne venit ad bellum; pulchritudo rei quae decipit visum, blandimentum soni quod seducit auditum, odoramenta rerum quae suspendunt olfactum, sapor cibi qui allicit gustum, lenitas rei quae provocat quae sola hostes istos valet expugnare, sola litem terminare, sola exsulantem rationem in suo regno restituere. Istud bellum plus quam civile est, et ideo magis cavendum. Est
Abbreviated transcription (Latin):
Nuna sine alia teneatur. si cͥca subditos
debet meeͬ rectoribi et iuste consolans
mĩa et ꝙie seuiens disciplina Pense¬
mus qnͣtum coyses płm̃ amauit ro
ciuiꝰ uita deleri se. petiis et quͣto zelo
rectitudinis est cum ueniã oltulisses
suum. Ecce qui uitã om̃ium sua morte¬

Expanded text:
si una sine altera teneatur, sed haec circa subditos debet inesse rectoribus, et juste consolans misericordia, et pie saeviens disciplina. Pensemus quantum Moyses populum amavit, pro cujus vita deleri se petiit, et quanto zelo rectitudinis, cum veniam obtinuisset, suum, etc. Ecce, qui petit
Abbreviated transcription (Latin):
onabit᷑ et alibi dr̃ qd̾ dñs iudicabit fi¬
nes t̃re. et uͥ cecid̾it arbor siue ad austrũ
siue ad alio aquilonẽ ilu er fiis enĩ
nõ ꝓuqna coronat ex hus sic ꝓcedendũ
est Non est magnũ nichoare bonuẽ sed
cõsuminare inceptum Mulli aggrediũt᷑

Expanded text:
t fines terrae . Et « ubi ceciderit arbor, sive ad austrum, sive ad aquilonem, ibi erit . » Finis enim, non pugna coronat. Ex hoc procedendum est sic: Non est magnum sic inchoare bonum, sed consummare perfectum. Multi aggrediuntur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudus exultãdid est nõ in treris que
delectõẽm ꝓ mittud nec affert̃. Si ius
ista t̃rena gaudia fugere rõnem cõsule
hanc si audire uolueris dicet tibi Reli¬
que ista ad q̃ indiscrete discuruit᷑ relinq̃
Relinq̃ corporis atq aĩ uoluptates que
molluit et m̾ant Relinq̃ ambuũ mũda¬

Expanded text:
gaudiis exsultandum est, non in terrenis, quae delectationem promittunt, et auferunt. Si vis ista terrena gaudia fugere, rationem consule; hanc si audire volueris, dicet tibi: Relinque ista, ad quae indiscrete discurritur; relinque relinque corporis voluptates, quia moll
Abbreviated transcription (Latin):
al meniue etate scripsisti in qͦ dm̃ offen¬
disti in qͦ ꝓ ximo obuuasti inqͦ abmiet
nocuisti D liber dampnabilis carta cala
ibi legati rõ Londe te condempnes. et ne
ibi muemat diabłs nũ te accuset neib
iudeat dẽ uñ te iudicet ut sic redeat a

Expanded text:
ab ineunte aetate scripsisti, per quod Deum offendisti, in quo proximo obviasti, in quo tibimet nocuisti. O liber damnabilis, in ibi legat ratio unde te damnet, ne ibi inveniat diabolus unde te accuset; ne ibi videat Deus unde te judicet, ut sic redeas ad
Abbreviated transcription (Latin):
lei legũt᷑ hũsse paciẽ umbrã mulios
legimꝰ mñtitos de constancia ut . spi¬
tatem cõfꝰ cõseq̃rent᷑ mũdanarꝰ
Miram̃ q̃dam uialia q̃ per medios
nes aĩo tnͣseut. turpe est cedere pas¬
sioni. te succumbe fortune luctare

Expanded text:
os legimus mentitos fuisse constantiam, ut prosperitatem consequerentur mundanam. Miramur quaedam animalia quae per medios nes animo transeunt. Turpe est cedere passioni, turpius est succumbere: luctare
Abbreviated transcription (Latin):
aculeo. ħ est ꝙ qm mͣr moriendo iuuẽ¬
buiacõe niueñ dulcedinẽ ĩ labore qͥctẽ
de felle eliait fauum de aceto mellitiẽ
contumelie sagittas paciẽ clipens Ftã¬
xpenit Euatuor sũt spẽs inurriarũ.

Expanded text:
r moriendo superbulatione invenit dulcedinem, in labore quietem. De felle elicit favum, de aceto mellitum; contumeliae sagittas patientiae clypeus franexpellit. Quatuor sunt injuriarum
Abbreviated transcription (Latin):
lorat ꝓrõiẽ bomi ħ remunerat curren¬
tem ħ coronat ꝓugnantem ħ ducit ad
brauĩ ħ ducit ad portuẽ ħ dat formã rͣm
extingueus ł est tunca sacerdotalis usqi
ad ꝙedes ꝓueniens ħ est cauda hostie qͣ deo
tenem᷑ offerre ħ est calcaneus boue eꝑa

Expanded text:
lorat boni propositum, remunerat currentem, coronat pugnantem. Haec ducit ad bravium, ducit ad portum, dat formamcontingens; haec est tunica sacerdotalis usque ad pedes perveniens, haec est cauda hostiae quam Deo tenemur offerre. Hic est calcaneus bona
Abbreviated transcription (Latin):
utulitate. Cum angũ in om̃ib obediãt
a sua semita nõ deiuat luna a suo tam¬
itte nõ oberrat stelle suis indigẽt offi¬
cus adiitũ dei campꝰ frorib amenat᷑¬
tur silua ĩ nemore citharirat auiclã s
deo ob ediut cuncta tu souis es impu¬
gnas p̃cepta. Considera o hõ qr melior
est obediencia quiͣ uictima. qr ꝙ ex uic¬
timã aliena caro iminolat᷑. per obe¬

Expanded text:
lii? Cum angelus in omnibus obediat Da sua semita non deviat, luna a suo tramite non aberrat, stellae suis indulgent officiis, ad nutum Dei, campus floribus amoenattur silva, in nemore citharizat avicula, sic Deo obediunt cuncta; tu solus impugnas ejus praecepta! Considera, o homo, quod melior est obedientia quam victimae , quia per victima
Abbreviated transcription (Latin):
pacĩa est qñ añuꝰ suꝑat uͥturẽ morbi
in lanccore grãs agens deo et rͣ in
infirmitate caris inuenit sãtate in
m̃tis gñ eciã in labore mens inuenit
requiem penam referens ad debind
finem. ot q̃ sut langores corꝑin
sũt medicam̃ta m̃tiumi. aͣ has miserias
corporis pent᷑ ꝓaciã cũ dr̃ fiat uglĩ¬

Expanded text:
ia est, quando animus superat virtutem morbi in languore gratias agens Deo, et ita in infirmitate carnis invenit sanitatem mentis; quando etiam in labore mens invenit requiem, poenam referens ad debitum finem, ut quae sunt languores corporum, sint medicamina mentium. Contra has miserias corporis, peti
Abbreviated transcription (Latin):
Sides qmͣ miserũ sit t̾renas delegtacões
ap. etere qmͣ miserũ potenud tnm̃ib in¬
sidere uultum hẽs contumeliatũ si mires
et mageio fastu suspensos honores ho¬
ad spũales m̃tis diuicias ⁊ es iudlc̃
ami lissimas et tnͣsquillas. ad quẽ u̾ti¬
cem gradus si ascenderis sibi fortuna
capᵗ submittet Omĩa quidem sub te q̃
pro excellentissinus hñtur aspiaes iuro
hĩtu cõpouẽdus est hõ placide quidẽ
nõ mollit᷑ rõmis longum gaudium ꝙ¬
indulget. s nõ alieno g xiiiꝰ est. Nam
ꝓrudens se mirat᷑ obaliena Quid est
tas hanc dabit aĩ magnitudo. dabit
si seruatus est in retz agendis ordo. mͦs
decor innoxia uoluntas ac łemqna n¬
tenta rõm et ñqn᷑ ab illa recedens.¬

Expanded text:
renas delectationes appetere, quam miserum potentium liminibus insidere? Multum habes contumeliarum ut intres,et magno fastu suspensos honores. Isad spirituales mentis divitias, res videlicet amplissimas et tranquillissimas; ad quam verticem rationis si ascenderis, tibi fortuna caput submittet. Omnia quidem sub te quae pro excellentissimis habentur, aspicies. In tuto habitu componendus est homo, placide quidem, non molliter. Longum gaudium indulget sibi non alieno innixus est; nam prudens se miratur ob aliena? Quid estetua tranquillitas? hanc dabit animi magnitudo, dabitsi servatus est in rebus agendis ordo, modus, decor, innoxia voluntas ac benigna, intenta rationi nec umquam ab illa recedens
Abbreviated transcription (Latin):
pacient̾ sustims. Si quis qͦ paciẽs
martyr̃ constanciã diligent accendat
et sic om̃ib mundauis insultib paciẽ
u̾tute concludat Ut leqr̃ in libro
ob ligaudi sut impotus aĩ. Magna est
illiuis gĩã qui nulłis laudib crescit

Expanded text:
tur. Si quis ergo patiens martyrum constantiam diligenter attendat, et sic omnibus mundanis insultibus patientiae virtute illudat. Ut legitur in libro obligandi sunt impetus animi; magna est illius gloria, qui nullius
Abbreviated transcription (Latin):
clã mi ualent infidi instruĩta qͥ hanc¬
ht̃ puritatem innocentie in medus dolori¬
bus gaudet ĩ medur lam̃tacõib ridet
Domius salomonis narus reforta ungue¬
nsis qr in puritate ead diu̾si redolent¬

Expanded text:
cula nihil valent mundi instrumenta. Qui habet puritatem conscientiae, in mediis doloribus gaudet, in mediis lamentationibus ridet, domus Salomonis variis referta unguentis, quia in puritate cordis
Abbreviated transcription (Latin):
eta constant. Noli dissolui ꝓsperis noli
suffocari adu̾sis ne sis it mubierib quas
uidit ezchies ꝙlangenter adomidem pea
adonidem qui legr̃ mortuꝰ fuisse. conse¬
quent̾ rediuinus de quo mortuo iudi¬
bant᷑ mulieres tugere de reduunoi
gaudeᷤ intelligr̃ temꝑatis ꝓ sꝑitas q̃

Expanded text:
detineat. Noli dissolvi prosperis, noli suffocari adversis. Ne sis de illis mulieribus quas vidit Ezechiel plangentes Adonidem. Per Adonidem qui legitur fuisse mortuus, consequenter redivivus, de quo mortuo videbantur lugere mulieres, de redivivo gaud
Abbreviated transcription (Latin):
unncat᷑ ab aĩo luctus. absorbeat msir¬
mitatem mens. extenuet sp̃s carnen
tiam ꝙ m̃us constanciã Talem te pã¬
ra ut mortẽ tue nõ possis᷑ ut post
mortẽ iiue̾ incipias qͥ aute mortẽ mo¬
ad mortẽ fugias qrtam curpe aliquẽ¬

Expanded text:
ncatur ab animo luctus, absorbeat infirmitatem mens, extenuet spiritus cartiam per mentis constantiam. Talem te praepara ut mortem timere non possis; ut post mortem vivere incipias, qui ante mortem moad mortem fugias, q
Abbreviated transcription (Latin):
liõ cur familia ritatẽ meã querir. cur
oneã bemiuolenciã appetis En do
tibi diuicias adq do ut aufam. ad
norib te genui sũ honorib redeas
sine diuicus te peꝑi sine diuicus ad
me uenias sñ mundana gła intrasti.

Expanded text:
liaritatem quaeris? cur meam benevolentiam appetis? si tibi do divitias, ad hoc do ut auferam, ad noribus te genui, sine honoribus redeas; sine divitiis te 62 peperi, sine divitiis ad me venias; sine mundana gloria intrasti,
Abbreviated transcription (Latin):
tellus mat̃ tua cur inurriaris tue
nr̃i cur infers molenta mͥ. que de
iuscerib meis te ꝓduxi eur me uexas
aratro ut tiba reddam fenꝰ ĩ cẽtupliẽ
cur uexas matrẽ us enomã aurum
Non sufficiitlea q̃ largior spontanea
uoliritate nͥ extorqueas molentia qñ¬
ĩ iust̾ib te claudamy. qñ te exponã u̾imib
qͥ me expesusti u̾b̾ib Audi qͥd ꝯͣ te dicat
remis uerberas et scrutaris iuscera

Expanded text:
llus, mater tua: Cur injuriaris matri tuae, cur infers violentiam mihi, quae de visceribus meis te produxi? Cur me vexas aratro, ut foenus reddam centuplum, cur vexas matrem ut evomam aurum? non sufficiunt ea quae tibi largior spontanea voluntate, nisi extorqueas violentiavisceribus claudam; quando te exponam vermibus, qui me exposuisti verberibus. Audi quid contra te dicat remis verberas, scrutaris viscera
Abbreviated transcription (Latin):
captꝰ ab hostib s dormiens in sinu
dalide excecat᷑ ab hoste Salom laborãs
in stauctã templi nõ sensit lup̾ie iactu¬
ram s feriatꝰ a labore expertus est
offert diablo młmiom nudũ exponit
suggestiom deuuem temptatiõmo ħ
uestimẽtis ħ diabolũ uocat ad pugnã
carnẽ ad lasciuã os ad guiã mẽtem
tum redimas ꝑ futm oũ ẽm morã
complectere. omĩe momĩtiẽ rue utilita¬
ti facias deseruire ut saltem deo sene.
itutis fecẽ ofpas. qui diabolo ol tulisti¬

Expanded text:
captus ab hostibus, sed dormiens in sinu Dalilae, excaecatur ab hoste. Salomon laborans in structura templi, non sensit luxuriae jacturam, sed feriatus a labore, expertus est offert diabolo inermem, nudum exponit suggestioni, debilem tentationi. Haec vestimentis. Haec diabolum vocat ad pugnam, carnem ad lasciviam, os ad gulam, mentem tum redimas per futurum. Omnem horam complectere, omne momentum tuae utilitati facias deservire, ut saltem Deo offeras senectutis faecem, qui diabolo obtulisti
Abbreviated transcription (Latin):
moliris cur imponis falsa cur con¬
mentaris erumina ut mneã. euacues
bursam. ut enũgas pecumã si in¬
urriaris inͥ iundicta dete sumet᷑ in in¬
ftanti Bi me dep̃daris peccuma
pͥus dep̾daris in aĩa Si me uulu̾as
in corpore pͥus ilneraris in mente¬

Expanded text:
moliris? cur imponis falsa, et commentaris crimina, ut meam evacues bursam, ut emungas pecuniam? Si injuriaris mihi, vindicta de te sumetur in instanti; si me depraedaveris pecunia, prius te depraedaberis in anima; si me vulneres in corpore, prius vulner
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tħor ĩ eũda est pugna qͣ luxurriã. ut
sicͭ ꝓchi fugiendo fugãt t̾cra u̾tendo suꝑ¬
ant. sic fugiendo fugãda est lupuria
et recedendo credenda Hiec est pestĩs illa¬
Uxor est carnalitas stillicidiũ luxurie
flupilulitas fuusͦ in fame enorinitas
Hec tria eiciit aiãm a pace pectorisa
serentate m̃tis. a trãsqͥllitate cordis hõ
lege in exemplis alor qͥdoferas luxi
uitur̃ ut alioꝵ. acc̃o tn̾a sis lecto. dauid
per luxuriã decidis ĩ homicidiũ. Amõ
per incestũ sensit absalois gladin
Dames ꝙ castitate meruit intelligẽciã
sompnioꝵ Ioseph ꝙ castitate meruit egi¬

Expanded text:
Parthorum ineunda est pugna contra luxuriam: ut sicuti Parthi fugiendo fugant, terga vertendo superant; sic fugiendo fuganda est luxuria, et recedendo caedenda. Haec est illa pestis, quaUxor est carnalitas, stillicidium luxuriae fluxibilitas, fumus infamiae enormitas. Haec tria ejiciunt animam a pace pectoris, a serenitate mentis, a tranquillitate cordis. O homo! lege in exemplis, quid conferat luxuriae vitium, ut aliorum actio tua sit lectio. David per luxuriam decidit in homicidium; Ammon per incestum sensit Absalonis gladium; Daniel per castitatem meruit intelligentiam somniorum, Joseph per castitatem Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
catiorib nult uti cibarus molliorib
accumibe̾ st.atis pautiorib int̾eẽ iu¬
gilus pantior uł nullo uti silenciõ
ħ est accidia q̃ timet aggredi magna
fastidit incepta cui quodlibet est¬
astudio claustralem excludit a claustro¬
dr̃. Exurge qͥ dorms dormit inqͣm
piq̃ clausis oculis ñtis. qͥ nec ad beã
tendo incuat sompno m̃tis põĩtus
qiͣ fantasiata sompniat eũt aut nres

Expanded text:
oribus accumbere stratis; paucioribus interesse vigiliis, pauciori vel nullo uti silentio. Haec est acedia, quae timet aggredi magna, fastidit incepta, cui quodlibet oa studio, claustralem excludit a claustrodicitur: Surge qui dormis. Dormit, inquam, piger clausis oculis mentis, qui nec ad bona tendo incurvat, in somno mentis positus, quasi phantasmata somniat. Sunt autem tres
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ famulũ sachane. cur mn
laxaris ꝑlẽs ꝑossem que rioniã depo¬
nere. plẽs rones asserere. cũ sine fomu¬
te iaceo sine incentiuo langueo. tu
das instrumẽtũ quib dec̾tem tu matas
ut feriam tu inuitas ut semã. Audi qͥd
homo cur dicas te hus quib indigẽt
Iximus t̾uus cur tibi apropͥas que
tineas et u̾ines quib cibandi sut pau¬
peres uis ẽẽ m̾cator eptimus sen̾a

Expanded text:
stimulum Satanae? Cur mihi laxaris? plures possem querelas contra te deponere, plures rationes afferre, cum sine fomite jaceo, sine incentivo langueo; tu das instrumenta quibus decertem; tu incitas ut feriam, tu invitas ut saeviam. Audi quid homo, cur ditas te his quibus indiget proximus? Cur tibi approprias quae tineas et vermes, quibus cibandi sunt pauperes? Vis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmacłat. faniã perdit. Aximũ effen¬
dit dnũ amiitit. Hec est pestis illa in
qua cito p̃t̾it qd delectat ꝙ manet sine
fine qd̾ cruciat. Cuiꝰ appetitꝰ aupieta¬
tis est et uerecũdie. actꝰ abhominacõr
et ignonuime. exitus penitudinis non
ponitencie In peste ista sũt expectanda¬
tria. ardor ĩ accessoẽ. labor in execucõe
fetor in explecõe. Ecce qmͣ uilis habi¬
tacõ plena st̾corib luxurrie cõtub̾nia.
exoritur ħ est pestis que lucẽ oditi.
tenebras appetis uelam̃tũ q̃rit ianito¬

Expanded text:
commaculat, famam perdit, proximum offendit, Deum amittit. Haec est pestis illa, in qua cito praeterit quod delectat, permanet sine fine quod cruciat; cujus appetitus anxietatis est et vecordiae, actus abominationis et ignominiae, exitus poenitudinis et verecundiae. In peste ista, tria sunt exsecranda, ardor in accessione, labor in exsecutione, fetor in expletione. Ecce quam vilia, plena stercoribus luxuriae contubernia! na. Haec est pestis quae lucem odit, tenebras appetit, velamen quaerit, janito
Abbreviated transcription (Latin):
ħ est luxia ꝑ qm imaginacõ torpet
sensus hebet. intelłc̃s tenebat᷑ rã¬
ꝯfundis imimo ut plus loqͣt horẽm̃
in pecudem nuuitat. ĩmo hõ ꝑ eam
onfra pecudẽ degen̾at ut pecꝰ seruat
concupiscendi temꝑa . tu cõcupisas
bacearis in ean cũ pecus se ret
unitatẽ patris. tu in plur es discurris

Expanded text:
 est luxuria per quam imaginatio torpet, sensus hebetatur, intellectus tenebratur: imo, ut plus loquar, hominem in pecudem mutat; imo, homo per eam infra pecudem degenerat, cum pecus servet concupiscendi tempora, tu concupiscis baccharis in eam; pecus servat unitatem
Abbreviated transcription (French):
u. paulus ⁊ ait formicatoret et e¬
adultͥos iudicab᷑ dẽ Salom̃ fouea
ꝓfunda est meret̾e q̃ insidiat᷑ in
ia qi᷑ latro et qͥs incantos id̾in
int̾ficis. Ihẽ filius sꝑrat nõ des mu¬
lieri ptatem aĩẽ tue̾ ne mgrediaturr

Expanded text:
. Paulus ait: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Salomon: Fovea profunda est meretrix, insidiatur in via quasi latro; quos incautos videt interficit . Jesus filius Sirac: Non des mulie
Abbreviated transcription (Latin):
dum seripturas pigritãtem torporẽ
int̾ficit O homo qͥd est qd̾ cet̾e creatu¬
re deputatis fibi officus ĩ dulgent
uol in anniũ cursũ ꝑficit luna mĩsu¬
ris incissitudinib discurrit et cete
stelle efa sibi deputata exercent
Bruta aĩalia ad sue nͨ ex̾cicia nõ tot¬
pent. Tu solus desidia soporatꝰ a tuo
offs deauas imaginẽ dĩ inte desormas

Expanded text:
dum Scripturas pigrescit, per torporem interficit. O homo, quid est quod caeterae creaturae deputatis sibi officiis indulgent, sol annuum cursum perficit, luna menstruis vicissitudinibus discurrit, et caeterae stellae officia sibi deputata exercent, bruta animalia ad suae naturae exercitia non torpent, tu solus, desidia soporatus, a tuo officio devias, imaginem Dei in te deformas,
Abbreviated transcription (Latin):
te ẽẽ udentur Hoc est sonsualitas q̃
dictat t̾rena ẽẽ appetenda et celestia eẽ
pͣponẽda. Aliud est specłiñ ĩ quo facies
uidet᷑ inu̾sa. Hoc est caro. que totã huma¬
obedias ei. uide te in speclõ sensualitatis
ut eam rõm subicias. Uide te in specło car¬
uñs ut eam castigande deicias. et ut ꝓos¬
sis carnalia deblłare In e̾plici srecło te

Expanded text:
tur esse dexterae; hoc est, sensualitas quae dictat terrena esse appetenda, et coelestia esse postponenda. Aliud est speculum, in quo facies videtur inversa, hoc est caro, quae totam humaobedias: vide te in speculo sensualitatis, ut eam rationi subjicias; vide te in speculo carnis, ut eam castigando dejicias, et ut possis carnalia debellare, in triplici specula te
Abbreviated transcription (Latin):
appetenda est henesta pauꝑtas multis
obstitert̃ diuicie. pauꝑtas expedita est
secura est pauptas. contẽta est desid̾us
instantib saciffacere Auid est gͦ quare
recuses hãc contub̾nalẽ cuius mores
aut pauꝑ sis. oportet aut pauꝑi simil
Audi hõ quid contͣte dicat caro ꝓpria
D homo quid contͣ me queris. cur ꝯͣ me¬

Expanded text:
appetenda est honesta paupertas! Multis obstiterunt divitiae! paupertas expedita est, um. Paupertas contenta est desideriis instantibus satis facere. Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores aut pauper sis oportet, aut pauperi similis. Audi, homo, quid contra te dicat caro propria! O homo, quid contra me conquereris, quid
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionis nõ transit ad consensum
libidinis. si plus delectatẽ formeacõis¬
Melius est mori qm libidine maculare
libido hoiem̃ in inferno m̾gĩs qr auius
libido urit quẽ ociosum reꝑit sepproxi
ii cũ et ipẽ sis uiuenis cũ carnalia mõ¬
stra fugienda sũt et horrenda multoma¬
sis spũalia monstra fugienda sũt et fu-¬
luxuria. q̃ in capite gerit faciẽ uͥquns
imiaginẽ uoluptatis in medio capm
fecorẽ libidinis. in fine luꝑam depdacõs
uͥtutis. Hec est pestis ilła q̃ ht̃ familiar ẽ
cũ gehenna similitudinẽ. In geheoa sut
ma ꝑurens ic luxirua fetet per in¬

Expanded text:
suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Si plus oblectat delecmelius est mori, quam libidine maculari. Libido hominem in infernum mergit. Gravius libido urit quem otiosum repererii, cum et ipse sis juvenis. Cum materialia monstra fugienda sint et horrenda, multo magis spiritualia monstra fugienda sunt, et fuluxuria quae in capite suo gerit faciem virginis et imaginem voluptatis, in medio capram foetosae libidinis, in fine lupam, depraedatione virtutis. Haec est pestis illa, quae familiarem habet cum gehenna similitudinem. In gehenna tria ma perurens; sic luxuria fetet per in
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. modestia in gestu pudicicia in
habitu. abstinencia in cibo. uerecuudia
inuerbo hoc unguentũ cortupit lux̾ia
qr m̃eem intestat. corpꝰ cõmacłãt. gestum¬
laxat effenuãt habitũ. ampliat cibũ

Expanded text:
corporis, modestia in 61 gestu, pudicitia in habitu, abstinentia in cibo, verecundia in verbo. Hoc unguentum corrumpit luxuria, quia mentem incestat, corpus commaculat, laxat gestum, effeminat habitum, ampliat cibum,
Abbreviated transcription (Latin):
dat in ꝯuiuio post ea sepultꝰ est in inferno
Exulabat᷑ ẽ in iuta splendide. post̾ uita
siciebat stillã aque. Primo indutus fuu¬
fuit qͥpura pat ꝯsequẽt᷑ uallat ᷑ geh emna¬
li flamina lazarus uͦ in uita m̃dicꝰ prͣt
uita in in finu abrahe est collocatꝰ .i.
hic ulcerib ibi in beata dequie cotlodas¬

Expanded text:
debat debat epulabatur in vita splendide, post vitam sitiebat stillam aquae: primo indutus fuit purpura, consequenter vallatus est gehennali flamma: Lazarus vero in vita mendicus, post vitam in sinu Abrahae est collocatus; hic hic ulceribus plenus, ibi beata spe consola
Abbreviated transcription (Latin):
Gcis un ꝓueniant corporis ifirmitates
m̃t̃is alienatões Certe ex cibi impendio
ydropisis. Quid est ebrietas nͥ m̃tis ali¬
enatõ ututũ dep̾dacõ ymago mortis
Similitudo furoris  ebrietate crescit
in solenti suꝑbia cudelitas feuo ma¬
lignizat auido ebrietas ĩplicat u̾ba
expellit pudoris caratt̾em eiat sigillũ
castitatis frang̃. M est ebrietas ꝑ qmͣ
inuino est ein̾git suminũ sic mũdante
mio cordis exit ad suminitatẽ oris. et
sic astomacho corpotis usa ad os exit
uicilᵈ sic astomacho mtis in u̾ba exit
secretũ et sic᷑ uinũ nõ pͭ r etmere ebiri
sic secretũ exuomit ext̾ius. Hec est
una ꝑdolate filia cui deus uent̾ est
lãt᷑ nocari pͭ ficto nocabło Ilłe enĩ satie
bachm̃ mag qmͣ dñ colit qui cũ c api
sua pulrescit. et tanqm uñũtũ ĩ słcore
suo sordescit Dhomo ꝯsida diuuitem
apuratũ qui cotidie epulal at᷑ splendide
ꝯsid̾a ex oppoĩto lazarũ qui iacebat ad
ianuã eius plenus ulcere. Diues gau¬

Expanded text:
Scis unde proveniant corporis infirmitates, mentis alienationes? certo ex cibi impendio, hydropisis? Quid est ebrietas, nisi mentis alienatio, virtutum depraedatio, imago mortis, similitudo furoris? Per ebrietatem crescit insolenti superbia, crudelitas servo, malignitas invido. Ebrietas implicat verba, expellit, pudoris characterem ejicit, sigillum castitatis frangit. Haec est ebrietas, per quam, in vino est emergit ad summum; sic inundante at, ab imo cordis exit ad summitatem oris; quia sicut a stomacho corporis usque ad os vinum exit, sic a stomacho mentis in verba prodit secretum, ut, sicut vinum non potest retinere ebrius, sic secretum evomit exterius. Haec est una idololatriae filia, cui deus venter est e enim satis Bacchum magis quam Deum colit, qui in crapula sua putrescit, et tanquam jumentum in stercore suo sordescit. O homo, considera divitem qui quotidie epulabatur splendide; considera ex opposito Lazarum, qui jacebat ante januam ejus ulceribus plenus! Dives gau
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Helias ꝑ abstiuẽciam ascendit in
celum. Noe ꝙer qula denudauit femora
Moyses ꝑ abstmẽciã meruit dĩ colłoga
Loth ꝑ ebrietatem cecidit ĩ incestũ dd̾
per abstmençiã consecutꝰ est re medud¬

Expanded text:
sum; Elias per abstinentiam ascendit in coelum; Noe per gulam denudavit femora; Moyses per abstinentiam meruit Dei colloquia; Loth per ebrietatem decidit in incestum; David per abstinentiam poe
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus Wanitas est in muĩdanis illecebris
cũ pͥme blandiũt᷑ ua ͤ uanitatũ cũ fasti.¬
diunt᷑ et oĩa uanitar. Cum ꝑ eas ad
in ueniali ꝓcc̃o falsitar falsitatiẽ in mor¬
tali delicto et oĩa falsitas. in obstinato.
falsitas in pena falsitas falsitatiẽ iñ cul

Expanded text:
 Vanitas est in mundanis illecebris, cum primo blandiuntur; vanitas vanitatum cum fastidiuntur, et omnia vanitas cum per eas ad in veniali peccato, falsitas falsitatum in mortali delicto, et omnia falsitas in obstinato. Falsitas in poena, falsitas falsitatum in cul
Abbreviated transcription (French):
gulam Num te o caplam Assume qͥ¬
medicam̃ta de numii gͤ insultꝰ tanti mor¬
bi ueuina a cibo ne caro lascimat ueui¬
na a temꝑali uoluptate ne m̃s tangne¬
scat. ieuina a pct̃o ne añmͦ torpeat¬

Expanded text:
gulam, muni te contra crapulam. Assume medicamenta jejunii contra insultus tanti morbi, jejuna a cibo, ne caro lasciviat; jejuna a temporali voluptate, ne mens languescat: jejuna a peccato, ne animus torpea
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩs quomͦ oĩs caro fonũ et oĩs gliã
eius qiͥ fles sem agri. quomͦ forma bonũ
fiagile est qnͣtũq accedit ad annos fit
pientũ et prudenciã prudentis reꝓba¬
bo. et alibi. Sapĩa hꝰ mũdi stulticia
est apud dñ Consida quomͦ sciã inflat

Expanded text:
omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni ; quia, Forma bonum fragile est, quantumque accedit ad annos, Fit pientium, et prudentiam prudentium reprobabo . Et alibi: Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . Considera quomodo scientia inflat,
Abbreviated transcription (Latin):
delectatr̃. nõ erit sapiens. Ihs̃ filius syrac¬
ait Oꝑariꝰ ebriosus nõ locupletabitur
Dmñe et muliores apꝰtatare fucuit sa¬
pientes et arguunt sensatos Sufficĩ
te sumptũ sanitas est corporis et aĩe

Expanded text:
s filius Sirac: Operarius ebriosus non locupletabitur. Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos . Sufficitum sanitas est corporis et animae