comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓunitate partis donati in nefario scismate
baptiratos nemo rebaptirat. eur non ꝓunita
te.xp̃i uera et plenaria lex illius hereditatisa¬
gnoscitur. cum ipse fatearis eos qui in maximi¬
ani scismate ꝑstitissent. meruisse sententiam
qua non cenerentur.si intra diem dilationis
se eccłiȩ reddidissent. Unde constat. antequam
se reddidissent. eos in scismate in quo ꝑstiterant
baptizasse. cum quib in urãm communionẽ
recepti sunt. Uides quemadmodum mortui ba¬
ptizauerint. quia de illis qui in marinuam sci¬
smate ꝑstitissent antequam ad uos redirent dic¬
tum erat sententia concilii bagagensis. egypti¬
orum admodum exemplo ꝑeuntium funerib
plena sunt littora. Q uod uero diri. qͣndo apud
eos deccinenda itcitata ẽ. ore latissimo aeclana¬
uerunt. nunc autem cum a nobis recitata fuerit
obmutescant. quib peius. ecce iam multo me¬
carentur. uides quam uerum sit quod ame di¬

Expanded text:
si pro unitate partis Donati in nefario schismate si pro unitate partis Donati in nefario schismate baptizatos nemo rebaptizat, cur non pro unitate Christi uera et plenaria lex illius hereditatis agnoscitur?, cum ipse fatearis eos, qui in Maximiani schismate perstitissent, meruisse sententiam qua non tenerentur, si intra diem dilationis se ecclesiae reddidissent. unde constat, antequam se reddidissent, eos in schismate in quo perstiterant baptizasse cum quibus in uestram communionem recepti sunt. uides quemadmodum mortui baptizauerint, quia de illis, qui in Maximiani schismate perstitissent, antequam ad uos redirent, dictum erat sententia concilii Bagaiensis: Aegyptiorum admodum exemplo pereuntium funeribus plena sunt litora. Quod uero dixi: quando apud eos decernenda recitata est, ore latissimo adclamauerunt, nunc autem, cum a nobis recitata fuerit, obmutescunt, ecce iam multo mes peius implicarentur. uides quam uerum sit quod a me di
Abbreviated transcription (Latin):
culantur. unde abillicito incestu non menbra
corporis sed anime purgatur affectus: Nempe.
istam causam ut defendatis. uelitis nolitis ad pa¬
trocinium ueritatis uenire cogemini quȩ dicit
baptismum xp̃i non solum ꝑ occultos uerum
etiam ꝑ manifestos malos. nec solum aconuer¬
sis uerum etiam aꝑuersis datum. habere in con¬
cussam sui roboris firmitatem. et eis posse qui
dem messe. s nͥ correctis non posse ꝓdesse. Cor¬
rectos autem. etiam fraternis orationib expiari ꝑ
caritatem cooꝑiendem multitudinem peccatoꝵ.
Ecce quam ante ostendã quam impudenter tͥ ur̃i
sunt. scdm ipsum mendatium eoꝵ et narra¬
tionẽ tuã. quam tota causa ur̃a subuersa sit
puto quod non iam quertre debeas s agnosce
nec parere contradictionem. s correctionem po¬
tius cogitare. Uides enim nunc saltem quam
ueraciter a me illa dicta sint. quib frustra men¬
daciter respondere conatus es. qͣm recte direrĩ.

Expanded text:
culantur, unde ab inlicito incestu non membra culantur, unde ab inlicito incestu non membra corporis, sed animae purgatur affectus? Nempe istam causam ut defendatis, uelitis nolitis, ad patrocinium ueritatis uenire cogimini, quae dicit baptismum Christi non solum per occultos, uerum etiam per manifestos malos, nec solum a conuersis, uerum etiam a peruersis datum habere inconcussam sui roboris firmidem inesse, sed nisi correctis non posse prodesse; correctos autem etiam fraternis orationibus expiari, per charitatem cooperientem multitudinem peccatorum. Ecce antequam ostendam quam impudenter tibi vessunt, secundum ipsum mendacium eorum et narrationem tuam, quam tota causa vestra subversa sit puto quod non jam quaerere debeas, sed agnoscere, nec parare contradictionem, sed correctionem potius cogueraciter a me illa dicta sint, quibus frustra mendaciter respondere conatus es, quam recte dixerim:
Abbreviated transcription (Latin):
ore pleno maledictionis et amaritudine. cũ
pedib uelocib ad effundendũ sanguinem.
quomodo baptirauerunt: Nunquid in his
erat conscientia sc̃ȩ dantium que ablueret ac¬
cipientium: Nunquid eos saldem fama bona
ut falsissima commendabat quȩ tibi in illis
angustiis non qua euaderes. s qua te precipi¬
tares exitum prebuit. cum eos tam in signe
concilium clamet famosi criminis reos: Re-¬
deunt deinde. sicut falsa narrantib urĩs ep̃is
credidisti ande dilationis diem: quomodo su¬
scipiuntur in honorib suis cũ eis quos extra
eccłiam cum maximiano consticuti in cathe¬
na sacrlegii scismatici baptuaucrant: Unde
a sacrilegio tanto excipiantur: Acathena illa
unde soluuntur: labia eoꝵ os eorum. aueneno
aspidum. amaledictione et amaritudine unde
mundantur: Ande pedes ab effusione spirita¬
lis sanguinis abluuntur. quo uelociter cucurre¬
runt: Unde manus a funesto oꝑe ꝑditionis ema¬

Expanded text:
ore pleno maledictione et amaritudine, cum ore pleno maledictione et amaritudine, cum pedibus uelocibus ad effundendum sanguinem quomodo baptizarunt? numquid in his erat conscientia sancte dantium quae ablueret accipientium? numquid eos saltem fama bona uel falsissima commendabat, quae tibi in illis angustiis non qua euaderes, sed qua te praecipitares exitum praebuit, cum eos tam insigne concilium clamet \'famosi criminis reos\'? redeuntes deinde, sicut falsa narrantibus uestris episcopis credidisti, ante dilationis diem quomodo suscipiuntur in honoribus suis cum eis, quos extra ecclesiam cum Maximiano constituti in catena sacrilegii schismatici baptizauerant? unde a sacrilegio tanto expiantur, a catena illa unde soluuntur, labia eorum, os eorum a ueneno aspidum, a maledictione et amaritudine unde mundatur, unde pedes ab effusione spiritalis sanguinis abluuntur, quo uelociter cucurrerunt, unde manus a funesto opere perditionis ema
Abbreviated transcription (Latin):
dum sanguinem. contricio et infelicitas in
uiis eorum & uiam pacis non cognotierunt.
Deinde paulo post cũ om̃s ordinatores marimi¬
ani nominatim enumerasset inder qͦs etiam
isti de quib ago felicianus et precextatus le¬
guntur. quid fecerint ut tanta in eos digne di¬
cenda essent. ita subiungit. Qui funesto inqͥt
oꝑe ꝑdicionis uas sordidum collect̃a feculenta
glutinauerunt. sic intelligi uolens quod ipsi af¬
fuerint ipsi maximianum impositis manib
ordinauerint. Addens etiam de carthaginis
clericis. sed et clericos inquit eccłiȩ carthaginis
qui dum facinor intersunt illicito. incestui le¬
nocinium prebuerunt. Rogo te cresconi. nun¬
quid ullis meis uerbis hoc crimen exaggero:
quod si uoluissem fortasse mͥ. & si non talia tam̃
qualitercunq sufficientia ñ defuissent. Quero
gͥ abste antequam isti duo de quib interim
ago ad ur̃e communionis concordiam reme¬
assent. in illa cathena sacrilegii constituti. sub
quorum labiis erat uenenum aspidum. cum

Expanded text:
contritio et infelicitasin uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt.\' deinde paulo post cum omnes ordinatores Maximiani nominatim enumerasset, inter quos etiam isti, de quibus ago, Felicianus et Praetextatus leguntur, quid fecerint, ut tanta in eos digne dicenda essent, ita subiungit: qui funesto, inquit, opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia glutinarunt, sic intellegi uolens, quod ipsi adfuerint, ipsi Maximianum inpositis manibus ordinauerint. addens etiam de Carthaginis clericis: sed et clericos, inquit, ecclesiae Carthaginis, qui, dum facinori intersunt, inlicito incestui lenocinium praebuerunt. Rogo te, Cresconi, numquid ullis meis uerbis hoc crimen exaggero? quod si uoluissem, fortasse mihi etsi non talia, tamen qualitercumque sufficientia non defuissent. quaero igitur abs te, antequam isti duo, de quibus interim ago, ad uestrae communionis concordiam remeassent, in illa catena sacrilegii constituti, sub quorum labiis erat uenenum aspidum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
increpat. quid in illo preclaro concilio fateat᷑
ueridicum osillud ep̃orum tuorum. Marimi¬
anum inquit fidei ȩmulum. ueritatis adulte¬
rum. ȩccłiȩ matris inimicum. date chore &
abiron ministrum. de pacis grenno sententiȩ ful¬
men excussit. et quod adhuc eum deiscens derra
non sorbuit ad maius supplicium superis re-¬
seruauit. Raptus enim pȩnam suam compen¬
dio lucrauerat funeris. usuras nunc grauio¬
res colligit fenoris. cum mortuus interest uius.
Itane tandem in huius scismate sicut ipse di¬
xisti ꝑsistentes antequam intra tempus dila¬
tionis sicut tu item dixisti. se ur̃ȩ eccłiȩ reddi¬
dissent nullam uł paruam de hurus societa¬
te maculam traxerant: S audi deinde quid
sequatur. Audi inquam dictator uł dictor illiꝰ
sententiȩ quid conectat. Nec solum bune in qͥt
sccleris sui mors iusta condemnat. trahit etiã
ad consortium criminis plurimos cathena sa

Expanded text:
increpet, quid in illo praeclaro concilio fateatur increpet, quid in illo praeclaro concilio fateatur ueridicum os illud episcoporum tuorum: Maximianum, inquit, fidei aemulum, ueritatis adulterum, ecclesiae matris inimicum, DaAbiron ministrum de pacis gremio sententiae fulmen excussit, et quod adhuc eum dehiscens terra non sorbuit, ad maius supplicium superis reseruauit. raptus enim poenam suam conpendio lucrauerat funeris; usuras nunc grauioris colligit faenoris, cum mortuus interest uiuitane tandem in huius schismate, sicut ipse dixisti, persistentes, antequam intra tempus dilationis, sicut tu item dixisti, se uestrae ecclesiae reddidissent, nullam uel paruam de huius societate maculam traxerant? sed audi deinde quid sequatur, audi, inquam, dictator uel dictor illius sententiae quid conectat: nec solum hunc, inquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plur
Abbreviated transcription (Latin):
tus uł dicendi aliquid ut audiendi: qui anteqͣ
redeat ad eccłiam baptitat. ꝓfecto extra eccłiam
baptirat. Et tamen restindendus baptismus
non ẽ. sicut nec in ulis rescissus auobis ẽ. quo¬
ñmutato nec in suo nec in cuiusqͣm alteriuis. s
in padris &. filii et sp̃s scĩ nomine quisq ba¬
ptitat. Deinde preter baptismi sacramentũ
quoͦ uł ad penam ꝑuersi uł ad salutem recti
siue correcti integrum ꝑseuerat. de ipsa correc¬
torum expiatione ut mundatione uolo aliqd
dicere. Meministi enim quȩ aduersus nos di¬
xeris. quod uenientes ad uos auobis. exhereti¬
corum sacrilego errore. sine ulla expiatione
susceptos habeamus. Tu nobis dic modo. de
scismate maximiani redeuntes ad uos cũ in
sius etiam susciꝑentur honorib qua tandẽ
queso expiatione mundati sint. An in illotã¬
to scelere participato.non erant tam nefaria
societate maculati: Attende quid insonet qͥd

Expanded text:
tus uel dicendi aliquid uel audiendi, qui, antequam tus uel dicendi aliquid uel audiendi, qui, antequam redeat ad ecclesiam, baptizat, profecto extra ecclesiam baptizat, et tamen rescindendus baptismus non est, sicut nec in illis rescissus a uobis est. quo non mutato nec in suo nec in cuiusquam alterius, sed in patris et filii et spiritus sancti nomine quisque baptizat. deinde praeter baptismi sacramentum, quod uel ad poenam peruersi uel ad salutem recti siue correcti integrum perseuerat, de ipsa correctorum expiatione uel mundatione uolo aliquid dicere. meministi enim quae aduersus nos dixeris, quod uenientes ad nos a uobis ex haereticorum sacrilego errore sine ulla expiatione susceptos habeamus. tu nobis dic modo, de schismate Maximiani redeuntes ad uos, cum in suis etiam susciperentur honoribus, qua tandem, quaeso, expiatione mundati sint. an illo tanto scelere participato non erant tam nefaria societate maculati? Attende quid insonet, quid
Abbreviated transcription (Latin):
causa resarciendi huiusscismatis obliti estis ꝓpͥe
uanitatis. qua post ep̃os ab ipsis apłorum sedib
inconcussam seriem usq in hȩc tempora ꝑducen¬
tes. non unum hominem. non unam domum.
non unã ciitatem. non unam gendem. s orbẽ
terrarum rebaptirandum eẽ censetis: Aut certe
quia huius facti horror semꝑ etiam facientium cor¬
da concussit. dot populis ad ur̃am communio¬
nem a marimiani commnunione redeuntib.
tam multos quidem libuit reparare. s puduit
tam multos rebaptirare. quod tamen quibus¬
libet detestantib & exhorrentib ꝓpt̃ salutem
hominum faceretis. quȩ quanto plurium fue¬
iat. tanto minus utiq contemnenda erat. si hoc
unquam contuitu ueritatis. et non preuidi¬
cio faceretis erroris.Uides certe in hoc maximi¬
anẽsium ad ur̃am communionem reditum
patefactum. uera ẽẽ quȩ de baptismo dicunt᷑
anobis. Nam si ullus ẽ in hominib intellec¬

Expanded text:
causa reserciendi huius schismatis obliti estis propriae causa reserciendi huius schismatis obliti estis propriae uanitatis, qua post episcopos ab ipsis apostolorum sedibus inconcussam seriem usque in haec tempora perducentes non unum hominem, non unam domum, non unam ciuitatem, non unam gentem, sed orbem terrarum rebaptizandum esse censetis? aut certe quia huius facti honor semper etiam facientium corda concussit, tot populis ad uestram communionem a Maximiani communione redeuntibus tam multos quidem libuit reparare, sed puduit tam multos rebaptizare. quod tamen quibuslibet detestantibus et exhorrentibus propter salutem hominum faceretis, quae quanto plurium fuerat tanto minus utique contemnenda erat, si hoc umquam contuitu ueritatis et non praeiudicio faceretis erroris. uides certe in hoc Maximianensium ad uestram communionem reditu pate factum uera esse, quae de baptismo dicuntur a nobis. nam si ullus est in hominibus intellec
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab ȩccłia non separatus.se post quamlib
paruum reddit eccłie: Arbitror de carissime
non solum uerba tua non considerasse con¬
scribenda s neglexisse conscripta. Ueruntam̃
quid faceres cui necessitas in hoc oꝑe inge¬
rebatur in maximianum ac socios eus ñ ꝓ¬
priam dicere. sed ab aliis dictam quoquo mͦ
posses defensare sententiam: Nam et si tu
non utereris bis uerbis. idem ipsum decre¬
tum concilii uagaiensis recitarem. ubi seri¬
ptum ẽ. eos autem quos sacrilegi surcuu ñ
polluere plantaria. hoc ẽ qui amaximiani
capite ꝓprias manus uerecundo fidei pu¬
dore traxerunt ad matrem ȩccłiam redire
ꝑmisimus. Proinde et si talia tua uerba ñ re¬
perirem. hic cerde dicerem. hic ꝓueritate cla¬
marem. Quomͦ ad matrem ȩccłiam redire
ꝑmittuntur. qui ab ȩccłia matre non reces¬
serunt: Aut si recesserunt. quo iure ande qͣm
redient baptirare potuerunt. nisi quia in

Expanded text:
ne ab ecclesia non separatus se post tempus quamlibet ne ab ecclesia non separatus se post tempus quamlibet paruum reddit ecclesiae? Arbitror te, carissime, non solum uerba tua non considerasse conscribenda, sed nec legisse conscripta. uerumtamen quid faceres, cui necessitas in hoc opere ingerebatur in Maximianum ac socios eius non propriam dicere, sed ab aliis dictam, quomodo posses, defensare sententiam? nam etsi tu non utereris his uerbis, idem ipsum decretum concilii Bagaiensis recitarem, ubi scriptum polluere plantaria, hoc est, qui a Maximiani capite, proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem Ecclesiam redire permisimus. Proinde etsi talia tua uerba non repperirem, hic certe dicerem, hic pro ueritate clamarem: quomodo ad matrem ecclesiam redire permittuntur, qui ab ecclesia matre non recesserunt? aut si recesserunt, quo iure, antequam redirent, baptizare potuerunt, nisi quia in
Abbreviated transcription (Latin):
igitur in ȩcclia erant qui antequam corrige¬
rentur. in scismate eum maximiano ꝑstabãt:
¶A si in eccłia non erant quia in scismate erãt
quom᷑ baptizabant: Demnde quomͦ factum
ẽ sicut dicis. ut non solum illi quos memora¬
ui. sed etiam multi alii purgati atq innocẽ¬
tes se ȩccłiȩ reddissent. si ab ȩccłia non erañ
separati: cui se reddiderunt unde non reces¬
sennt: Aut si recesserant. die queso anteqͣm
se ȩccłiȩ reddidissent quo iure baptirauert̃.
quorum ideo inquis baptisma rescindi non
debuit. quia intra diem prestitutum restitu¬
ti ꝑemptoria sententia non tenerentur. Resti¬
tuti quo: Euigila obsecro. dic nobis quo re¬
stituti. ꝓfecto dicturus es in eccłiam cui se illo ᷤ
reddidisse dixisti. Qtuisquam ne resticutur
in ȩccłiam qui non fuerit ab eccłia separatus:
Quisquam ne ab eccłia nonseparatus qͣmlib
paucos dies ꝑsistit inscismate: Quisquam¬

Expanded text:
igitur in ecclesia erant, qui, antequam corrigeigitur in ecclesia erant, qui, antequam corrigerentur, in schismate cum Maximiano perstabant? quodsi in ecclesia non erant, quia in schismate erant, quomodo baptizabant? deinde quomodo factum est, sicut dicis, ut non solum illi quos memoraui, sed etiam multi alii purgati atque innocentes se ecclesiae reddidissent, si ab ecclesia non erant separati? cui se reddiderunt unde non recesserunt? aut si recesserant, dic, quaeso, antequam se ecclesiae reddidissent, quo iure baptizauerunt ? quorum ideo, inquis, baptisma rescindi non debuit, quia intra diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerentur. restituti quo? euigila, obsecro: dic nobis, quo restituti. profecto dicturus es: in ecclesiam\', cui se illos reddidisse dixisti. quisquamne restituitur in ecclesiam qui non fuerit ab ecclesia separatus? quisquamne ab ecclesia non separatus quamlibet paucos dies persistit in schismate? quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
men decreto concilii dilationẽ temporis dari.
intra quod si quis corrigi uoluisset innocens
haberetur. Quib uerbis ostendis eoꝵ qui in
marimiani scismate ꝑstitissent. si quis intra
dilationem temporis corrigi uoluisset innocẽs
haberetur. Corngeretur gͦ si quis corrigi uolu¬
isset ab illo scismate in quo cũ maximiano
ꝑsticerat. Promde ante quam corrigeretur
in scismate erat in quo ꝑstiterat. quamuis
in eo quia intra placitum tempꝰ correc̾tus ẽ.
ñ ꝑtinatiter ꝑsticisset. Nam et posteriorib
uerbis paulo post ita distinguis. Hi autem
qui etiam post predictum diem cum ma¬
rimiano ꝑtinaciter ꝑstiterunt. sententia
damnationis retenti. simul & baptisma &
eccłiam ꝑdiderunt. Dicens utiq ꝑtinaciter ꝑ¬
stiterunt. ostendis etiam illos qui correctis̃
pstitisse sed non ꝑtinaciter. in quos simulos
ꝓlata ẽ illa sencentia. qua consensu omnium
confirmata placuisse tamen dicis decreto con¬
cilii dilationem illam demporis dari. Quomͦ

Expanded text:
lii dilationem temporis dari, intra quod si quis corrigi voluisset, innocens haberetur? Quibus verbis ostendis, eorum qui in Maximiani schismate perstitissent, si quis intra dilationem temporis corrigi voluisset, innocens haberetur. corrigeretur ergo, si quia corrigi uoluisset, ab illo schismate, in quo cum Maximiano perstiterat. proinde antequam corrigeretur, in schismate erat in quo perstiterat, quamuis in eo, quia intra placitum tempus correctus est, non pertinaciter perstitisset. nam et posterioribus uerbis paulo post ita distinguis: hi autem, qui etiam post pracdictum diem cum Maximiano perstiterunt perstiterunt, sententia damnationis retenti simul et baptisma et ecclesiam perdiderunt. dicens utique \'pertinaciter perstiterunt ostendis etiam illos qui correcti sunt perstitisse, sed non pertinaciter; in quos simul omnes prolata est illa sententia, qua consensu omnium confirmata placuisse tamen dicis decreto concilii dilationem illam temporis dari. quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ: urget nos longitudo libri huiꝰ eũ aliqͣndo
concludere. Qua ꝓpt̃ qm̃ de parady so sermonẽ
instituimꝰ ꝓpt̃ illud qͦd apłs ait scire se raptũ ho¬
minẽ usq in terciũ cęlũ. nescire autẽ siue in cor¬
pore. siue extra corpꝰ. et qͥa raptꝰ ẽ. in paradystim.¬

Expanded text:
nimus, urget nos longitudo libri huius eum aliquando nimus, urget nos longitudo libri huius eum aliquando concludere. quapropter quoniam de paradiso sermonem instituimus propter illud, quod apostolus ait scire se raptum hominem usque in tertium caelum, nescire autem siue in corpore siue extra corpus, et quia rapt
Abbreviated transcription (Latin):
lis in sinu abrahe. Mortuus ẽ autẽ ⁊ diues. ⁊ sepul¬
tus ẽ. ⁊ cum apud inferos in tormentis eẽt ⁊cetera.
Uidemꝰ itaq inferoꝵ mentionẽ non eẽ factã in re¬
qͥe pauꝑis. s insupplicio diuitis. Illud etiã qͦd ia¬
cob dic̃ ad filios suos. deducetis senectã meã cũ tri
sic ꝑt̾baret᷑iit ñ ad reqͥẽ beatoꝵ iret. s ad inferoᷤᷤ pec¬
catoꝵ. Neq enĩ paruũ animȩ malũ ẽ. tͥsticia: cũ &
apłs cuidã tã sollicite timuerit. ne maiori tͥsticia
absorberet᷑. Pinde ut dixi nondũ inuem ⁊ ad huc
quero nec mͥ occurrit. inferos alicubi in bono po¬
suisse scͥpt᷑am dũ tarat canonicã: ñ autẽ in bono
accipiendũ sinũ abrahȩ ⁊ illã reqͥẽ qͦ ab angłis pius
pauꝑ ablatꝰ ẽ. nescio utrũ qͥsqͣm possit audire:
ideo quomͦ eã apud inferos credamꝰ eẽ ñ uideo.
Llerũ hoc dũ querimꝰ ⁊aut inuenim. aut ñ inue¬

Expanded text:
lis in sinum Abrahae; mortuus est autem et diues et sepullis in sinum Abrahae; mortuus est autem et diues et sepultus est. et cum apud inferos in tormentis esset et cetera. uidemus itaque inferorum mentionem non esse factam in requie pauperis, sed in subplicio diuitis. Illud etiam, quod Iacob dicit ad filios suos, deducetis senectam meam cum trissic perturbaretur, ut non ad requiem beatorum iret, sed ad inferos peccatorum. neque enim paruum animae malum est tristitia, cum et apostolus cuidam tam sollicite timuerit, ne maiore tristitia absorberetur. proinde, ut dixi, nondum inueni et adhuc quaero nec mihi occurrit inferos alicubi in bono posuisse scripturam dumtaxat canonicam; non autem in bono accipiendum sinum Abrahae et illam requiem, quo ab angelis pius pauper ablatus est, nescio utrum quisquam possit audire . et ideo quomodo eam apud inferos credamus esse non uideo. Uerum hoc dum quaerimus et aut inuenimus aut non inue
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ requiescunt. & xp̃i quidẽ animã uenisse usq
ad ea loca in quib peccatores cruciant᷑. ut eos solue¬
ret a tormentis. qͦs ẽẽ soluendos occulta nobis sua
iusticia iudicabat: ñ immerito credit᷑. Quomͦ enim
alit̃ accipiendũ sit qͦd dictũ ẽ. quẽ ds̃ suscitauit ex
mortuis solutis dolorib inferoꝵ qͥa ñ pot̾at deneri
ab eis. ñ uideo: nͥ ut quoꝵdã dolores apuo inferos
eũ soluisse accipiamꝰ potestate qua dñs ẽ. cui om̃e
genu flectit᷑ cȩlestium. t̾restriũ ⁊ infernoꝵ ꝑ quã
potestatẽ etiã illis dolorib qͦs soluit ñ potuit at
tineri. Neq enĩ abrahã ⁊ uł ille pauꝑ in sinu eius
hoc in secreto quietis eẜ in dolorib erat: int̃ quoꝵ
reqͥem ⁊ illa inferna tormenta legimꝰ magnum¬
chaosma firmatũ: s nec apuo inferos ẽẽ dicti st̃.
Contigit enĩ inqͥt mori inopẽ illũ: ⁊ afferri ab ange¬

Expanded text:
animae requiescunt. et Christi quidem animam uenisse usque animae requiescunt. et Christi quidem animam uenisse usque ad ea loca, in quibus peccatores cruciantur, ut eos solueret a tormentis, quos esse soluendos occulta nobis sua iustitia iudicabat, non inmerito creditur. quomodo enim aliter accipiendum sit, quod dictum est: quem deus suscitauit a mortuis solutis doloribus inferorum, quia non poterat teneri ab eis, non uideo, nisi ut quorundam dolores apud inferos eum soluisse accipiamus ea potestate, qua dominus est, cui omne genu flectitur caelestium, terrestrium et infernorum, per quam potesttineri. Neque enim Abraham, vel ille pauper in sinu ejus, hoc est in secreto quietis ejus, in doloribus erat, inter quorum requiem et illa inferni tormenta legimchaos firmatum, sed nec apud inferos esse dicti sunt; contigit enim, inquit, mori inopem illum et auferri ab ange
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sapientes de inferoꝵ substantia minime dub¬
tasse.: quȩ post hanc uitã excipit animas mortu¬
orum. Vnde autẽ sub terris dicant᷑ ẽẽ inferi si
corꝑalia loca ñ sunt. aut unde inferi appellant᷑
si sub terris ñ sunt. merito quent᷑. Animã uͦ ñ eẽ
corꝑeam ñ me putare s plane scire audeo ꝓfite¬
ri: tam̃ habere posse similitudinẽ corꝑis ⁊ corꝑa¬
lium omnino menbroꝵ quisqͥs negat: potest
negare animã eẽ quȩ in somnis uidet uł ambu¬
lare se.uł sedere. ut hac atq illac gressu aut etiã
uolatu ferri aut referri: quod sine quadã simi¬
litudine corꝑis non fit. Proinde si hanc similitu¬
dinem etiam apud inferos gerit. ñ corporalem
s corpori similem: ita etiã in locis uidetur esse
non corporalib. s corꝑalium similib siue in re¬
quie. siue in dolorib: qͣmqͣm ⁊ illud me nondũ
imnuenisse confiteor. inferos a ppellatos ũ iustoꝵ

Expanded text:
quoque sapientes de inferorum substantia minime dubiquoque sapientes de inferorum substantia minime dubitasse, quae post hanc uitam excipit animas mortuorum. unde autem sub terris esse dicantur inferi, si corporalia loca non sunt, aut unde inferi appellentur, si sub terris non sunt, merito quaeritur. animam uero non esse corpoream non me putare, sed plane scire audeo profiteri; tamen habere posse similitudinem corporis et corporalium omnino membrorum quisquis negat potest negare animam esse, quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque iliac gressu aut etiam uolatu ferri ac referri, quod sine quadam similitudine corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribus. Quamquam et illud me nondum inuenisse confiteor inferos appellatos, ubi iustorum
Abbreviated transcription (Latin):
in reb qͣs concupierant constituti se euigilasse
doluerunt: & rursꝰ grauib terrorib atq crucia¬
tib exagitati atq uexati. cũ exꝑgefacti eeñt dor¬
mire tiuert̃. ne in eadẽ mala reuocarent᷑. E utiq
dubitandũ ñ ẽ. qͦd expressiora sint illa quȩ infer¬
na dicunt᷑: atq obhoc uehem̃tiꝰ sentiant᷑ Nã ⁊ qui
subtracti sunt sensib corꝑis. minꝰ quidẽ quã si
omnimͦ morerent᷑. s tam̃ ampliꝰ qͣm si dormi¬
rent: exp̃ssiora se uidisse narrarunt: qͣm si somnia
narrauissent. Est gͦ ꝓrsus inferoꝵ substantia. s
eam spiritalẽ arbitror eẽ ñ corꝑalẽ: nec audiendi
sunt qͥ affirmant inferos in hac uita explicari.
nec ẽẽ post mortem. Uiderint enĩ quẽadmodũ po¬
etica figmenta int̃pretent᷑ nos ab auctoritate di¬
uinarũ scͥpturaꝵ qͥb solis de hac re fides habenda
ẽ. recedere ñ debemꝰ: qͣm qͣm possimꝰ ostendẽ illoꝵ

Expanded text:
in rebus, quas concupiuerant, constituti se euigilasse in rebus, quas concupiuerant, constituti se euigilasse doluerunt et rursus grauibus terroribus atque cruciatibus exagitati atque uexati, cum expergefacti essent, dormire timuerunt, ne in eadem mala reuocarentur. et utique dubitandum non est, quod expressiora sint illa, quae inferna dicuntur, atque ob hoc uehementius sentiantur. nam et qui subtracti sunt sensibus corporis, minus quidem quam si omni modo morerentur, sed tamen amplius quam si dormirent, expressiora se uidisse narrarunt, quam si somnia narrauissent. est ergo prorsus inferorum substantia, sed eam spiritalem arbitror esse, non corporalem. Nec audiendi sunt, qui adfirmant inferos in hac uita explicari nec esse post mortem; uiderint enim, quemadmodum poetica figmenta interpretentur. nos ab auctoritate diuinarum scripturarum, quibus solis de hac re fides habenda est, recedere non debemus. quamquam possimus ostendere illorum
Abbreviated transcription (Latin):
discum illũ uidebat. ⁊ in eo ñ similitudines cor¬
poꝵ s corꝑa putabat. in hoc utiq fallebat᷑ ue¬
rum etiã cũ alio tempore ab angło solutꝰ ẽ uin¬
culis ibat in corꝑe ambulans ⁊ p̾sentatꝰ corꝑa¬
lib formis. ⁊ putabat se uisũ uidere: nichilomi¬
nus fallebat᷑. Nam & illȩ in disco erant spirita¬
les formȩ corꝑalib similes: &. ista corpalis ex¬
pressio soluta de uinculis ꝓpt̃ miracłm spirita¬
lisimilis erat. Fallebat᷑ autẽ anima ñ inutrisq
nͥ cum alia ꝓ aliis approbaret. Quamuis gͦ non
sint corꝑalia. s similia corporalib qͥb animȩ
corꝑib exute afficiunt᷑. seu bene seu male. cũ
⁊ ipse corꝑib suis similes sibi met appareant:
sunt tamen:i uera leticia ẽ. ⁊ uera molestia facta
de substantia spiritali. Nã ⁊ in somnis magni mn¬
terest. utrũ in letis an intristib sum. Unde qͥdã

Expanded text:
discum illum videbat, et in eo non similitudines cordiscum illum videbat, et in eo non similitudines corporum, sed corpora putabat , in hoc utique fallebatur; verum etiam cum alio tempore ab angelo solutus e vinculis ibat in corpore ambulans, et praesentatus corporalibus formis, et putabat se visum videre , nihilominus fallebatur. Nam et illae in disco erant spirituales formae corporalibus similes; et ista corporalis epressio soluti de vinculis, propter miraculum spirituali similis erat. Fallebatur autem anima in utrisque, nonnisi cum alia pro aliis approbaret. Quamvis ergo non sint corporalia, sed similia corporalibus, quibus animae corporibus exutae afficiuntur, seu bene seu male, cum et ipsae corporibus suis similes sibimet appareant; sunt tamen et vera laetitia et vera molestide substantia spiritali. nam et in somnis magni interest, utrum in laetis an in tristibus simus. unde quidam
Abbreviated transcription (Latin):
sepe demonstrata sunt his qͥ rapti sunt a corꝑi
sensib ⁊ mortius similes iacuerunt. ⁊ in fernaᷤ
penas uiderunt:cum & ipsi in se ipsis gererens
quandã similitudiaẽ corꝑis sui. ꝑ qͣm possent
ad illa ferri.⁊ talia similib sensib exꝑiri. Neq e¬
nim uideo cur habeat anima similitudinẽ cor¬
poris sui. cũ iacente sine sensu ipso corꝑe non¬
dum tam̃ penitꝰ mortuo. uidet talia qͣlia mul¬
ti ex illa subductione iuiuis redditi narrauer̃
⁊ ñ habeat cum ꝑfecta morte penit̾ de corꝑe
exierit. Aut gͦ ad illa fertͣ penalia. aut ad illa it¬
dem similia corporalib nec tam̃ pęnarũ s qͥe¬
tis atq gaudioꝵ: neq enĩ recte dici potest uel
illas falsas ẽẽ penas. uł illã falsam requiẽ atq
leticiã. Tc̃ enĩ hȩc falsa sunt: qͣndo ꝑ opinationiᷤ
errorẽ alia ꝓ aliis putant᷑. Nã petrus ñ solũ cũ

Expanded text:
saepe demonstrata sunt his, qui rapti sunt a corporis saepe demonstrata sunt his, qui rapti sunt a corporis sensibus et mortuis similes iacuerunt et infernas poenas uiderunt, cum et ipsi in se ipsis gererent quandam similitudinem corporis sui, per quam possent ad illa ferri et talia similibus experiri. neque enim uideo, cur habeat anima similitudinem corporis sui, cum iacente sine sensu ipso corpore nondum tamen penitus mortuo uidet talia, qti ex illa subductione vivis redditi narraverunt; et non habeat, cum perfecta morte penitus de corpore exierit. Aut ergo ad illa fertur poenalia, aut ad illa itidem similia corporalibus, nec tamen poenarum, sed quietis atque gaudiorum. 61. Neque enim recte dici potest, vel illas falsas esse poenas, vel illam falsam requiem atque laetitiam: tunc enim haec falsa sunt, quando per opinationis errorem alia pro aliis putantur. Nam Petrus non solum cum
Abbreviated transcription (Latin):
tionalis ⁊ intellectualis ad erꝰ imaginẽ fact̾a: q̃
cũ conat᷑ illud lum̃ intueri. palpitat infirmi¬
tate. ⁊ minus ualet: inde ẽ tam̃. quicqͥd intelli¬
git sic̃ ualet. Cum gͦ illuc rapitur.⁊ a carnalib
non spaciis localib. s mͦ quodã suo: etiã supͣ se
iudet illud qͦ adiuta uidet qͥcqͥd etiã in se intel¬
ligendo uidet. Si autẽ querit᷑ cum anima de
corꝑe exierit utrũ ad aliqua loca corꝑalia fera¬
tur. an ad in corꝑalia corꝑalib similia: an uͦ
nec ad ipsa s ad illud qͦd ⁊ corporib &. similitu¬
dinib corpoꝵ ẽ excellentiꝰ: cito quidẽ responde¬
rim. ad corꝑalia loca eã uł ñ ferri nͥ cũ aliquo
corꝑe. uel non localiter ferri. Iã utrum habeat
aliqͦd corpꝰ cum de hoc corꝑe exierit. ostendat qͥ
potest: ego autẽ ñ puto. Ad spiritalia uͦ ꝓmeritiᷤᷤ
fertͣ᷑ aut ad loca penalia. similia corꝑib qͣlia

Expanded text:
tionalis et intellectualis ad eius imaginem facta, quae tionalis et intellectualis ad eius imaginem facta, quae cum conatur lumen illud intueri palpitat infirmitate et minus ualet. inde est tamen quidquid intellegit sicut ualet. cum ergo illuc rapitur et a carnalibus ur non spatiis localibus, sed modo quodam suo, etiam supra se uidet, quo adiuta uidet quidquid etiam in se intellegendo uidet. Si autem quaeritur, cum anima de corpore exierit, utrum ad aliqua loca corporalia feratur an ad incorporalia corporalibus similia, an uero nec ad ipsa, sed ad illud, quod et corporibus et similitudinibus corporum est excellentius, cito quidem responderim ad corporalia loca eam uel non ferri nisi cum aliquo corpore uel non localiter ferri. iam utrum habeat aliquod corpus, cum de hoc corpore exierit, ostendat qui potest; ego autem non puto. ad spiritalia uero pro meritis fertur aut ad loca poenalia similia corporibus, qualia
Abbreviated transcription (Latin):
nib sic habenda: ac si in ista nat᷑a corpoꝵ t̾re¬
na celestib comparent᷑. Sic etiã in illo gen̾e
intellectualtũ uisoꝵ. alia sunt quȩ in ip̃sa ani¬
ma uident᷑ uelut uirtutes. qͥb uicia sunt con¬
traria. siue ꝑmansure ut pietas. siue utiles huic
uite ⁊ postea ñ futȩ: sic̃ fides qua credimꝰ ea quȩ
nondũ uidemꝰ. ⁊ spes qua futura cũ patientia
expectamꝰ: ⁊ ipsa patientia qͣ omĩa toleramꝰ ad¬
uersa donec qͦ uolum̾ ueniam̃. Istȩ qͥppe ⁊ hu¬
nationẽ ualde necessarie sunt. ñ ert̃ in illa ui
t: ꝓpt̃ qͣm adipiscendã sunt necessariȩ. Et tam̃
etiam ipsȩ intellect̾ualit̃ uident᷑: neq enĩ aut
corꝑa s̃ aut spẽs habent similes corpoꝵ. Aliud
autc̃ ẽ. ipsũ lum̃ quo illustrat᷑ anima. ut omĩa
uł in se uł in illo ueraciter intellecta conspiciat.
Nã illud iã ipse ds̃ ẽ. hec autẽ creatura qͣmuis ra¬

Expanded text:
nibus sic habenda, ac si in ista natura corporum terrenibus sic habenda, ac si in ista natura corporum terrena caelestibus conparentur. Sic etiam in illo genere intellectualium uisorum alia sunt, quae in ipsa anima uidentur, uelut uirtutes, quibus uitia sunt contraria, siue permansurae, ut pietas, siue utiles . huic uitae et postea non futurae, sicut fides, qua credimus ea, quae nondum uidemus, et spes, qua futura cum patientia expectamus, et ipsa patientia, qua omnia toleramus aduersa, donec quo uol-umus ueniamus. istae quippe et huinationem sunt necessariae, et tamen etiam ipsae intellectualiter uidentur; neque enim aut corpora sunt aut species habent similes corporum. aliud autem est ipsum lumen, quo inlustratur anima, ut omnia uel in se uel in illo ueraciter intellecta conspiciat. nam illud iam ipse deus est, haec autem creatura, quamuis ra
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑum similitudines luce qͣdã in corꝑali ac sua.
sunt quedã excellentia ⁊ m̃ito diuina: que demõ¬
strant angłi miris modis. utrũ uisa sua facili qͣ¬
dam ⁊ p̃potenti iunctione. uł commirtione. etiã
nr̃a eẽ facientes: an scientes nescio quomͦ nrãm
in spu nr̃o informare uisionem. difficilis ꝑceptu
& difficilior dictu res ẽ. Sunt autem alia uisa u¬
sitata ⁊ humana: quȩ siue ex ipso spũ nr̃o mul¬
ciplicicer existunt siue ex corꝑe spũu quodãmͦ
suggerunt᷑ sic̃ fuerimꝰ affect ut care uł animo.
N solum enr̃iugitantes homines curas suas co¬
gitando ueisant insimilitudinib corꝑum: ue¬
rũ etiã dormientes hoc sepe somniant qͦ indi¬
gent. Nã ⁊ negotia sua gerunt ex animi cupi¬
ditate:⁊ eptilis copulisq in hianter instant. si
forte esuricutes sitientesq dormiert̃: quȩ omĩa
puto comꝑata uus angłicis demonstratio¬

Expanded text:
corporum similitudines luce quadam incorporali ac sua, corporum similitudines luce quadam incorporali ac sua, sunt quaedam excellentia et merito diuina. quae demonstrant angeli miris modis: utrum uisa sua facili quadam et praepotenti iunctione uel conmixtione etiam nostra esse facientes, an scientes nescio quomodo nostram in spiritu nostro informare uisionem, difficilis perceptu et difficilior dictu res est. sunt autem alia uisa usitata et humana, quae siue ex ipso spiritu nostro multipliciter existunt siue ex corpore spiritui quodammodo suggeruntur, sicut fuerimus adfecti uel carne uel animo. non solum enim uigilantes homines curas suas cogitando uersant in similitudinibus corporum, uerum etiam dormientes hoc saepe somniant, quo indigent; nam et negotia sua gerunt ex animi cupiditate et epulis poculisque inhianter instant, si forte esurientes sitientesque dormierunt. quae omnia puto conparata illis angelicis demonstratio
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ. alii octo. alii nouẽ. uł etiã decẽ ꝑhibent.¬
⁊ in ipso uno qͦd dr̃ firmamentũ multos gra¬
datĩ eẽ confirmant. ac ꝑ hoc corporeos eẽ ł ratio¬
cmantur uł opinant᷑ de quoꝵ ratione uł opi¬
mone nc̃ disserere iongũ ẽ: pot̾ autẽ fieri ut ⁊̃
inspiritalib uł intellec̾tualib multos qͦsdã gra¬
distinctos uirta aliquẽ ꝓuec̾tũ maius minusue
illustriũ reuelationũ. S uttũꝙ se ista habear̃.
⁊ accipiant᷑ ut libet ab alio sic. ab alio aut̃ sic:
ego uisoꝵ uł insionũ pret̃ ista tͥa genera aut cor¬
pore aut spũ. aut mente. usq ad huc ut nosse
uł doce ñ possũ. s qͦt ⁊ qͣntȩ singłoꝵ generũ sus
differentiȩ. ut in unoqͦ aliud alio gradatim
suꝑferat᷑ ignorare me fateor. Sic̃ autẽ in ista lu¬
cc corꝑea ẽ. celum qͦd suꝑ tͥrã suspicimꝰ. unde lumi¬
naria clarent ⁊ sydera quȩ corꝑa longe s̃ meliora
t̾restrib: sic in illo genere spiritali in qͦ uident᷑

Expanded text:
septem, alii octo, alii nouem uel etiam decem perhibent et in ipso uno, quod dicitur firmamentum, multos gradatim esse confirmant ac per hoc corporeos esse uel ratiocinantur uel opinantur — de quorum ratione atque opinione nunc disserere longum est; potest autem fieri, ut. etiam in spiritalibus uel intellectualibus multos quosdam gradistinctos iuxta aliquem prouectum magis minusue inlustrium reuelationum — sed utcumque se ista habeant et accipiantur, ut libet, ab alio sic, ab alio autem sic, ego uisorum uel uisionum praeter ista tria genera aut corpore aut spiritu aut mente usque adhuc uel nosse uel docere non possum. sed quot et quantae singulorum generum sint differentiae, ut in unoquoque aliud alio gradatim superferatur, ignorare me fateor. Sicut autem in ista luce corporea est caelum, quod super terras suspicimus, unde luminaria clarent et sidera, quae corpora longe sunt meliora terrestribus, sic in illo genere spiritali, in quo uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
aut si ucrũ ñ ẽ. ñ intelligit. Unde aliud ẽ ĩ his
errare quȩ uidet:aliud ideo errare qͥa ñ uidet.
Qua ꝓpt̃ cũ rapit᷑ anima in ea uisa quȩ sp̃u cer
nuntur similia corꝑalib. ita ut omnino asen¬
sib corꝑis au̾tatur ampliꝰ qͣm insomno solet.
s minꝰ qͣm inmortẽ iã diuinȩ admonitionis ẽ.
& adiutoriiut se ñ corꝑa. s uisa corpoꝵ similia
spiritaliter nouerit cernere: sicut qui se in som¬
nis uidere etiã anteqͣm euigilent sciunt. Ibi si
etiã uident᷑ futura. ita ut omnino futura noscan¬
tur quoꝵ magines p̾sentes uident᷑ siue ipsa
magna reuelatio ẽ: etiã si forte ignoret ille cui
hȩc demonstͣnt᷑ utrũ ecorꝑe exierit an adhuc sit
in corꝑe. s sp̃u a sensib corꝑis alienato ista uide¬
at. Pot̃ enĩ sic raptꝰ idignorare: si er⁊ hoc ñ osten¬
dat᷑ Porro aut̃ si quẽadmodũ raptꝰ ẽ. a sensib cor¬

Expanded text:
aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his aut, si uerum non est, non intellegit: unde aliud est in his errare, quae uidet, aliud ideo errare, quia non uidet. Quapropter cum rapitur anima in ea uisa, quae spiritu cenuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis avertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte; jam divinae admonitionis est et adjutorii, ut se non corpora, sed visa corporum similia spiritualiter noverit cernere, sicuti quae se in somnis videre, etiam antequam evigilent, sciunt. Ibi si etiam videntur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa si Iohanni exponebatur, magna reuelatio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus e
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uocat᷑ apiaria: ⁊ cib aliqͦ dulcicło suco af¬
fec̾tus. putat᷑ melle condit᷑ & ignotꝰ anulus con¬
crectat᷑ in tenebͥs putat᷑ aureus. cũ sit ȩreus. uł
argenteus: aut cũ repentinis inopinatisq cor¬
ꝑalib uisis anima turbata uł in somnis ui¬
dere se putat. uł aliqͦ husmͦ spiritali uisu affic.
Un de inomnib corꝑalib uisis.⁊ alioꝵ sensuũ
contrectatio. ⁊ maxime ipsiꝰ mentis atq ratio¬
nis adhibetur: ut qͦd in hoc rerũ genere uerũẽ
inueniat᷑ qͣntũ inuenir potest. In uisione autẽ
spiritali. id: in corpoꝵ similitudinib quȩ spũi
uident᷑. fallitur amma: cũ ea quȩ sic uidet ip¬
sa corꝑa eẽ arbitrat᷑: ut qͦd sͥ suspicione falsaq
comec̾tura finxerit. hoc etiã in corꝑib putat
quȩ ñ uisa comectat. At uͦ in illis intellectua¬
lib uisis ñ fallit᷑. aut enĩ intelligit ⁊ uerum ẽ:

Expanded text:
quae uocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adquae uocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit aereus uel argenteus — aut cum repentinis inopinatisque corporalibus uisis anima turbata uel in somnis uidere se putat uel aliquo eius modi spiritali uiso adfici: unde in omnibus corporalibus uisis et aliorum sensuum. contestatio et maxime ipsius mentis atque rationis adhibetur, ut, quod in hoc rerum genere uerum est, inueniatur quantum inueniri potest. in uisione autem spiritali, id est in corporum similitudinibus, quae spiritu uidentur, fallitur anima, cum ea, quae sic uidet, ipsa corpora esse arbitratur uel, quod sibi suspicione falsaque coniectura finxerit, hoc etiam in corporibus putat, quae non uisa coniectat. at uero in illis intellectualibus uisis non fallitur. aut enim intellegit, et uerum est;
Abbreviated transcription (Latin):
calis omĩa diudicat. Qua ꝓpt̾ ñ absurde neq
inconuenient̃ arbitror: spiritalẽ uisionẽ inter
intellect̾ualem ⁊ corꝑalem canqͣm medietatem
qͣndã obtinere. Puto enĩ ñ in congruent̃ mediũ
dici qͦd corpꝰ quidẽ ñ ẽ s simile ẽ. corꝑis: int̃ uid̃
qͥo uere corpꝰ ẽ ⁊ ulud qͦd nec corpꝰ ẽ. nec simile
corpis. Iuudit᷑ autẽ aĩa similitudinib rerũ ñ
ciens. Fallit̾ gͦ in uisione corꝑali cũ in ipsis cor¬
porib fieri putat qͦd fit in corꝑis sensib: sic̃ na¬
uigantib uident᷑ in t̾ra moueri quȩ stant. ⁊ ĩ¬
tuentib cȩlũ stare sydera quȩ mouent᷑ &. diua¬
sonat uł olet. uł sapit uł tangitur. Hinc enĩ &
medicamentũ aliqͦd ceratum. coctũ in cacabo
putat᷑ legumen: ⁊ sonitꝰ cͣn seuntis uehiculi pu¬
tatur extonitru. ⁊ si nullis aliis sensib exploret᷑
s soli adiaceat olfactui. citrium putat᷑ herba

Expanded text:
ritalis omnia diiudicat. quapropter non absurde neque ritalis omnia diiudicat. quapropter non absurde neque inconuenienter arbitror spiritalem uisionem inter intellectualem et corporalem tamquam medietatem quandam obtinere. puto enim non incongruenter medium dici, quod corpus quidem non est, sed simile est corporis, inter illud, quod uere corerum nonciens. fallitur ergo in uisione corporali, cum in ipsis corporibus fieri putat, quod fit in corporis sensibus — sicut nauigantibus uidentur in terra moueri quae stant et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuasonat uel olet uel sapit uel tangitur — hinc enim et medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et sonitus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba,
Abbreviated transcription (Latin):
nuntio utitur ad formandũ in se ipsa qͦd extͥn¬
secꝰ nuntiat᷑. N potest itaq fieri uisio corꝑalis
nͥ etiã spiritalis simul fiat.: s ñ discernit᷑ nͥ cũ fu¬
erit sensꝰ ablatꝰ a corpe: ut id qͦd ꝑ corpꝰ uidebat᷑.
inueniat᷑ in sp̃u. At uͦ spiritalis uisio etiã sine cor
porali fieri potest: cũ absentiũ corpoꝵ similitudi¬
nes insp̃u apparent:⁊ fingunt᷑ multȩ ꝓ arbitͥo.
ut prẽt arbitrium demonstrant᷑. Item spitalis
uisio indiget intellectuali ut duudicet᷑ intellec¬
cualis aut̃ ista sꝑitali inferiore ñ indiget: ac per
hoc sꝑitali corꝑalis. intellectuali autẽ ut᷑q sub
discernit᷑ sic̃ illud qͦd dictũ ẽ. orabo spũ orabo ⁊
mente: s ex illa notione debemꝰ acciꝑe ꝗͣ dictũ ẽ.
renouamini autẽ spu m̃tis ur̃ȩ. Iã enĩ supͣ docui¬
mus alio mͦ ⁊ ipsam m̃tẽ sp̃m dici: scđm qͣm sꝑi¬

Expanded text:
nuntio utitur ad formandum in se ipsa, quod extrinnuntio utitur ad formandum in se ipsa, quod extrinsecus nuntiatur. non potest itaque fieri uisio corporalis, nisi etiam spiritalis simul fiat; sed non discernitur, nisi cum fuerit sensus ablatus a corpore, ut id, quod per corpus uidebatur, inueniatur in sppotest, cum absentium corporum similitudines in spiritu adparent et finguntur multae pro arbitrio uel praeter arbitrium demonstrantur. item spiritalis uisio indiget intellectuali, ut diiudicetur, intellectualis autem ista spiritali inferiore non indiget. ac per hoc spiritali corporalis, intellectuali autem utraque sudiscernitur, sicut illud quod dictum est: orabo spiritu, orabo et mente, sed ei ilia notione debemus accipere, qua dictum est: reno namini autem spiritu mentis uestrae. iam enim supra docuimus alio modo et ipsam mentem spiritum dici, secundum quam spi
Abbreviated transcription (Latin):
pinquat᷑ dõ. ⁊ ipse ds̃ ex qͦ omĩa. ꝑ quẽ omĩa ĩ qͦ
omĩa. Qn ꝗͣ itaq in eadẽ anima fiant uisionessi¬
ue quȩ sentiunt᷑ ꝑ corpꝰ sic̃ hoc corꝑeũ cȩlũ ⁊ t̾ra.
⁊ quec̃q in eis nota ẽẽ possunt quẽadmodũ pos¬
sunt suic quȩ spũ uident᷑ similia corpoꝵ de qͥb
multa iã diximꝰ: siue cũ mente intelligunt᷑ quȩ¬
neq corꝑa st̃ nec similitudines corpoꝵ. habent
utiq ordinẽ suũ: ẽ aliud alio p̃cellenti Prestan¬
tior ẽ enĩ uisio sꝑitalis qͣm corꝑalis: & rursus
prestantior intellectualis ꝗͣ sꝑitalis. Corꝑalis .ii.
sine sꝑitali eẽ ñ potest. qͣndoqͥdẽ mom̃to eodem
qͦ corpꝰ sensu corꝑis tangit᷑ fic etiã in aĩo tale ali¬
qͥd. ñ qͦd hoc sit s qͦd simile sit. qͦd si ñ fieret. nec
sensꝰ ille eẽt qͦ ea quȩ extrinsecꝰ adiacent senti¬
unt᷑. seq enĩ corpꝰ sentit s anima ꝑ corpꝰ. qͦ uelut

Expanded text:
pinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Quamquam itaque in eadem anima fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quemadmodum possunt, siue quae spiritu uidentur similia corporum, de quibus multa iam diximnec corpora sunt nec similitudines corporum, habent utique ordinem suum et est aliud alio praecellentius. praestantior est enim uisio spiritalis quam corporalis et rursus praestantior intellectualis quam spiritalis. corporalis enim sine spiritali esse non potest, quandoquidem momento eodem, quo corpus sensu corporis tangitur, fit etiam in animo tale aliquid, non quod hoc sit, sed quod simile sit: quod si non fieret, nec sensus ille esset, quo ea, quae extrinsecus adiacent, sentiuntur. neque enim corpus sentit, sed anima per corpus, quo uelut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e corꝑeũ generali nomine qͥcqͥd ẽ. suꝑ aqͣs ⁊ t̾rã:
scd̾m autẽ in similitudine corꝑali qͦd spu cernit᷑.
sic̃ illud unde animalib plenꝰ in extasi petro di¬
scus ille sũmissꝰ ẽ. terciũ uͦ qͦd m̃te conspicit᷑. ita
secta ⁊remota ⁊ omĩno abrepta a sensib carnis
atq mundata. ut ea q̃ in illo cęlo s̃ ⁊ ipsãdĩ sub¬
stantiã uerbũq dm̃ ꝑ qͦd fact̾a s̃ omĩa in carita¬
te sp̃s scĩ in effabilit ualcat uid̾e. ⁊ audire.: ñ ĩcon¬

Expanded text:
rali nomine quidquid est super aquas et terram, secundum autem in similitudine corporali quod spiritu cernitur, sicut illud, unde animalibus plenus in extasi Petro discus ille submissus est, tertium uero quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea, quae in illo caelo sunt, et ipsam dei substantiam uerbumque deum, per quod facta sunt omnia, per caritatem sp
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ genꝰ excellenti euidentia contẽplandum eẽ
apłm raptum: qͦd genus etiã in hac uita sꝑitaleᷤᷤ
homines p̃ceteris reb diligunt: eoq ꝑfrui con¬
cupiscunt. Ego autẽ cur maluerim spiritale ⁊ in¬
tellectuale dice qͦd illi fortasse animale ⁊ spiritale
dixerunt. ut earundem rerum alia tantum mͦ
nomina ponerẽ: iam in primis huius libri par¬
tib me disseruisse suffecerit. Quȩ si ut ꝓ nr̃o mo¬
dulo disputauimus. aut spiritalis lector hȩc ap¬
probabit. aut etiã ut sit spiritalis adiuuante sp̃n
scõ aliquid ex ista lectione ꝓficiet. S iam uniu̾¬
sum hoc opus qͦd duodecim uoluminib conti¬
net̃ isto tandem fine coneludimu

Expanded text:
rerum genus excellenti evidentia contemplandum esse rerum genus excellenti evidentia contemplandum esse Apostolum raptum: quod genus etiam in hac vita spirituales homines prae caeteris rebus diligunt, eoque perfrui concupiscunt. Ego autem cur maluerim spirituale et intellectuale dicere, quod illi fortasse animale et spirituale dixerunt, ut earumdem rerum alia tantummodo nomina ponerem, jam in primis hujus libri partibus me disseruisse suffecerit. Quae si rite pro modulo nostro disputavimus, aut spiritualis lector haec approbabit, aut etiam ut sit spiritualis, adjuvante Spiritu sancto, aliquid ex ista lectione proficiet. Sed jam universum hoc opus, quod duodecim voluminibus continetur, isto tandem fine concludimu