comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulos romanus ẽ net breuis potui nͨ
ex p̃ssius tñ totũ apue detuis prochia¬
ms qd̾ sencio qͥd tam notũ scłis quã
tis et ĩ tractabuł usq huc subdi nescia
iisi cũ nõ ualeret resistere En plaga tibi
geris nẽ curacionẽ demq audistis tu¬
ram illius habe et nõ cura uł sana illũ
uerũ dixit quidã nõ ẽ ĩ medico serp
releuet᷑ ut eger At meliꝰ de tuis ꝓpo¬
no tibi paulo loquit plus omĩb labo¬
ciccipiet nõ 2 ͫ ꝓuẽtu et obhos ĩ laboriꝰ
pocins quã ĩ ꝓfectib gli̾andũ putauit
sĩc alibi quoq hẽs ipm̃ dicẽteni. In labo¬
ritudine et anxietate curabit plãta ri¬
ga fer curã et tuas explicuisti ꝑtes/. Sa¬
ne incromẽtu ubi uoluĩt dabit deꝰ nõ
tũ ubi forte uolũt tibi disꝑit nichil oẽ¬
res sũt ut faciãt mala bonũ cuĩt fatere
nestiũt hii ĩ t̾re et celo ut̃q ĩicere
manꝰ impni ĩ deui temerarii ĩ sctã sedici¬

Expanded text:
brevius potui, nec expressius tamen aperire de tuis parochianis quod sentio. Quid tam notum saeculis, quam tis et intractabilis usque adhuc, subdi nescia, nisi cum non valet resistere. En plaga: tibigeris, non curationem. Denique audisti: Curam illius habe ; et non, Cura, vel, Sana illud. Verum dixit quidam: Non est in medico semper relevetur ut aeger At melius no tibi. Paulus loquitur: Plus omnibus laboboribus pocius quam in profectibus gloriandum putavit. Sicut alibi quoque habes ipsum / dicentem: In laboabsque tua sollicitudine et anxietate curabit. Planta, riga, fer curam: et tuas explicuisti partes. Sane incrementum, ubi voluerit, dabit deus, non tu. Ubi forte noluerit, tibi deperit nichiltes sunt, ut faciant malum; bonum autem facere nesciunt; hii invisi terre et celo utrique iniecere manus, impii in deum, temerarii in sancta, sedici
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo qui dẽ clerũ illũ ordinatissi ͫ esse
deret ex quo p̃cipue ĩ oẽm eccłic cleri
tatis tue ut quos poccuł hẽs ita ordi¬
nati ita suit informati quate ꝯ tocius
honestatis et ordinis ipĩ spetulũ ipĩ sit̃
forma Inueĩant᷑ p̃cetis oportet expe¬
diti ad officia ydonci ad ficrã Io plebas
erudiẽdas solliciti c̾cũspecti od semetipos
custo diẽdos ĩ ot castitate/. De Roma¬

Expanded text:
primo quidem clerum illum ordinatissimum esse decet, ex quo praecipue in omnem Ecclesiam cleri tatis tuae, ut quos prae oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus totius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur prae caeteris oportet expediti ad officia, idonei ad Sacramenta, ad plebes erudiendas solliciti; circumspecti ad sese custodiendos in o
Abbreviated transcription (Latin):
.c. quitũq Notandũ et̾ diligert᷑ ꝙ dicit
ut erogget et subueĩat ĩ ncc̾itatib quĩs¬
ẽ enũ opus custodire ꝙ nil cidiunat In
ignoramꝰ ꝙͣtu auri et argenti detẽplo
diũ assirii abstulerũt Nẽne meliꝯ fluct

Expanded text:
icet: uteroget et subveniat in neccessitatibus. Quid est opus custodire, quod nichil adiuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii substulerunt? Nonne melius conflat
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ una cũ omĩbus satrapis nrĩs et
uinu̾so senatu optimatib et et cũ cĩcto
ppͦ. ⁊omane ecclĩe subiacẽti ut sĩc btũs
petrus int̾ris uitarius filii dei ur̃ esse
constituta ita et pontifices i pius prĩ¬

Expanded text:
 una cum omnibus satrapis nostris, et universo senatu, optimatibus etiam et cuncto populo Romanae gloriae subjacenti, ut sicut beatus Petrus in terris vicarius Filii Dei videtur esse constitutus, etiam et pontifices ipsius prin
Abbreviated transcription (Latin):
ex utroes sub compendio hẽantur decla¬
ramꝰ q illud qd̾ ponit̾ ĩ regula de non
hendo plures tiũcas quã una nĩ capucio
et aliai sine capucio Iteni denõ portan¬
dis caltiamẽtis denõ equitando ex̃. casu
nct̃itatis/ Item ꝙ frẽs ulib induãtur
Item ꝙ ieiunare afesto oĩn sanctoꝵ us
ad natale et ĩ om̃ib sertis feriis teneãt᷑

Expanded text:
ex utroque sub compendio habeantur, declaramus, quod illud, quod ponitur in regula de non habendo plures tunicas quam unam cum caputio et aliam sine caputio, item de non portandis calceamentis et de non equitando extra casum necessitatis, item quod fratres vilibus induantur, item quod ieiunare a festo omnium sanctorum usque ad natale Domini et in sextis feriis teneantur,
Abbreviated transcription (Latin):
caĩs quã ꝓp̃dictis uł siłibus ĩ uia uel
sint dantes penũas siue deputati ꝑ ipõs
sen nũcii uł depositarii siue quouis noĩo
pensa camqs quõcũq repetere seu depo¬
nere aut deponi faicẽ capsulã petumie
uł eius clauẽ deferre hos actus et silẽs

Expanded text:
aliis quam praedictis vel similibus in via vel sint dantes pecunias seu deputati per ipsos sive nuntii vel depositarii seu alio quovis nomine pensa, eam quomodocumque repetere sive deponere aut deponi facere, capsulam pecuniae vel eius clavem deferre: hos actus et cons
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis susceꝑit absurdũ nõ est si et̾
ex erudicioe cõi ac liberalib studiis que
forte ĩ puei̾cia attingit ad assertione
ueri doginatis cõfrrat itai ttrcniẽ ubi ua
didicerit fła et silata detimer di.3o.

Expanded text:
veritatis susceperit, absurdum non erit, si aliquid ex eruditione communi ac liberalibus studiis, que forte a pueritia attigit, ad assertionem veri dogmatis conferat; ita tamen quod ubi vera didicerit, falsa et simulata declinet.
Abbreviated transcription (Latin):
desino penitẽte quẽ enũ morbus urget
t pena tret odo uerã uix ueniet satisfac¬
nonẽ maxiẽ tñ filiis quos illicite dilexit
siut pñtes et ixor et mũdus ao se uecet
młtos solet deciꝑ serotina pmia h.lugꝰ

Expanded text:
de sero poenitente. Quem enim morbus urget, et poena terret, ad veram vix veniet satisfactionem, maxime cum filii quos illicite dilexit praesentes sint, uxor et mundus ad se vocent. Multos so
Abbreviated transcription (Latin):
Si cł̾icatus titillat desideriũ tuũ discas ꝙ
possit docẽ et rõnabilẽ hostia offeras deo
ne sis miles añcy tiro ne p̾us magister
sis quã discipulus nõ ẽ hũilitatis neq
mẽsure iudicare deceteris et deministris
te doteas et abse doctore ingrediaris uiã

Expanded text:
si clericatus titillat te desiderium, disce quod possis docere, et rationalem hostiam offer Christo. Ne sis miles antequam tiro: ne prius magister sis antequam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae judicare de clericis, et de ministris te doceas et absque doctore ingrediaris uiam,
Abbreviated transcription (Latin):
desiderrĩs ne mirti ad p̾dicandũ debeat
tradicit qd̾ gͦ laudabilit̾ unꝰ appetiit
hoc laudabilit᷑ alt̾ erpauit Iste ne taci¬
te tontemplacõis lucra loquẽdo ꝑdẽt
ille ne dampna studiosi opis trcẽdo sen¬
trre S h n ut̾sq ẽ subtiliter intuendu
ris raltulũ purgatũ uidit Et paulo .sͫ.

Expanded text:
desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod ergo laudabiliter alter appetiit, hoc laudabiliter alter expavit: iste ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, r
Abbreviated transcription (Latin):
ture teneris debito hii qq qui tibi cotti¬
die assistũt semores ppłi orbis udicos
et qui de domo et miẽsa tua sũt capel¬
lani et cubicularii mĩstri quiq diuerẜ
deputatis officiis ĩ obseqͥu tui hii sunt

Expanded text:
curae teneris debitor. Hi quoque qui tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi t
Abbreviated transcription (Latin):
totat dic resultat pallatiũ nr̃m In nõ
questib eius tota legũ canonũq disti¬
plina insudat . An nõ spoliis eius tota¬
or̃s ytalia inhyat ĩ erplebłi ciiditate
crescas neq̃ꝙͣ s ut ip̃i dete printipem
te constituerut s sibi nẽ tibi PAlqu quo
qi pacto te reputas suꝑiorẽ huis aq̾bus

Expanded text:
tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate crescas? Nequaquam, sed ut ipsi de te. Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi. Alioquin quo pacto te reputas superiorem his, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
doceͣ nõ metuũt quã sacro sincta rema¬
na eccͣ p̃dicat et obẜuat et generalit̾
quoscũe cadẽ romana eccłia uł singłi
epĩ ꝑ di oceses suas cũ cõsilio clericoru
leriti ipĩ sede uricãte cũ consilio si opor¬
merit epõꝵ uicinor hr̃ticos iudicauerĩt
uinculo ꝑpetui anathematis ĩnodamꝰ¬

Expanded text:
docere non metuunt, quam sacrosancta Romana ecclesia predicat et obseruat, et generaliter, quoscumque Romana ecclesia uel singuli episcopi per dioceses suas cum consilio clericorum uel clerici ipsi sede uacante cum consilio, si oportuerit, episcoporum uicinorum hereticos iudicauerint, pari uinculo perpetui anathematis innodam
Abbreviated transcription (Latin):
des apprebauit hodie fẽatu aicceptũ et
ꝙ illa respuit atten ⁊ ĩ efficax habeat᷑
quãto pocius que ipã ꝓcritholica fiee
ꝓͥsanis dogmatib ꝓ parriis et multi¬
phariis ecclic nitĩtatib et fideliũ mo¬
rib diu̾so tpĩe p̃scriptit oĩ debẽt honore

Expanded text:
 probavit, hodie teneatur acceptum, et quod illa repulit inefficax habeatur; quanto potius quae ipsa pro catholica fide, pro sanis dogmatibus, pro variis et multifariis Ecclesiae necessitatibus, et fidelium moribus diverso tempore scripsit, omni d
Abbreviated transcription (Latin):
T̾irrbat acumẽ legẽtiu et deficere cegit
qui eos alegendis secularib libris omi
Istituãtur qui studia lrãꝵ liberaliũq crtiũ
dogmata assidue doceãt qr ĩ hiis maxiẽ
dina maĩfestant̾ et declarãtur mandata

Expanded text:
Turbat acumen legencium et deficere cogit, qui eos a legendis secularibus libris omnconstituantur, qui studia literarum liberaliumque artium dogmata assidue doceant, quia in his maxime divina manifestantur atque declarantur mandata
Abbreviated transcription (Latin):
diucius ihac uita subsistat ut młtis boni
oꝑis adiutor existat uel ruisus malus lon¬
gius differat᷑ ĩ uita ut prana adhuc oꝑa
augeat ex quoꝵ temptacioe purgati uis¬
ti uerius uiuãt uł bonꝰ citius subtra¬
Hatur ne si diu hic uixerit eiꝰ ĩ norẽna
malicia corrũpat /. Sciendũ tñ qr benĩ¬
gnitas dei ẽ pitõrib pĩe spaciũ lar¬

Expanded text:
diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant; vel bonus citius subtrahatur, ne si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium
Abbreviated transcription (Latin):
faĩliares nõ auxii aliene nõ cupidi fue
nõ ꝓdigi ubiq et ĩ oĩb cucũsperti
fugi quotiẽs epus erit nec iussi rẽnu¬
cint nec nẽ iussi affectẽt quiꝙ ueretũ¬
de excusãt obstinatiꝰ nõ recisert qui
missi post auꝵr nõ erãt s xp̃m sequãt᷑
qui questũ legacioriẽ nõ extimẽt nes
requirãt datã s fructũ qui regib Ioh̾e
exhibeant Egipciis moysen forntãti¬
bus finces helya ydolatris helyseũ a¬
uaris petrũ mẽcientib paulũ blasphe¬
nõ sꝑnãt s doceãt diuites nõ paspãt
s treãt paupes nõ gͣuent l Roueant
minas principũ nõ paneat s otemp¬
nant qui nõ cũ turba intrẽt nec irri
exent̃ qui ecc ͣ nõ spolient s emẽdẽt
qui marsupia nõ exhauriãt s torda
reficiãt et crĩa corrigãt fame ꝓuide¬
ant sue nec ĩuideant aliene qui orã¬

Expanded text:
familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubique et in omnibus circumspecti; fungi, quociens opus erit, nec iussi rennuant nec non iussi affectent; qui quod verecunde excusant, obstinacius non recusent; qui missi post aurum non eant, sed Christum sequantur; qui questum legacionis non estiment nec requirant datum, sed fructum; qui regibus Iohannem exhibeant, Egipciis Moysen, fornicantibus Finees, Heliam ydolatris, Helizeum avaris, Petrum mencientibus, Paulum blasphenon spernant, sed doceant; divites non/palpent, sed terreant, pauperes non gravent, sed foveant, minas principum non paveant, sed contempnant; qui non cum turba intrent nec cum ira exeant; qui ecclesias non spolient, sed emendent; qui marsupia ‹non› exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrigant, fame provideant sue nec invideant aliene; qui oran
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uolentes neq currẽtes assm̃to s rõ
titictantes us renuẽtes etiã collige illos
et compelle intrare. In talib ut opinor
requiescet spũs huus qui nõ sũt attrite
frontis s uererũdi s timorati p̾ter deũ
tñ timeant inchil nichil sperẽt insi a
deo qui aduẽtanciũ nõ manꝰ attẽdat
s nitĩtates /. Qui stẽt uirilit ꝓ afflictis
et indicẽt ĩ equitate ꝓ mãsuetis tre/
Qui sint compositi as mores probati
ad sitĩmoiãr ꝑati ad obĩa mansuetiad
pacia subiecti ad disciplinã ⁊igidi ad
censurã tatholiçi adfitẽ fideles aid dis¬
penscicionẽ ꝯcordes ad patẽ conformes
ed unñtatẽ. Qui sĩt ĩ iudicõ recte ĩ tõ¬
silio ꝓuidi ĩ inbendo discreti in dispo¬
nẽde industrii ĩ agẽdo strẽnni in lo¬
quẽdo modesti In ccou̾sitate securi inꝓp¬
speritate deuoti / In zelo sobriĩ ña nõ
⁊eunssi in ocio nõ ociosi in hospicio nõ
dissoluti inpuiuio nõ effusi In cura zei

Expanded text:
non volentes neque currentes assumito, sed cunetantes, sed renuentes; eciam coge illos et compelle intrare. In talibus ut opinor requiescet spiritus tuus, qui non sunt attrite frontis, ‹sed› verecundi, sed timorati; preter deum tamen timeant nichil, nichil sperent nisi a deo, qui adventancium manus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia ‹non› remissi, in ocio non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑacione ꝑ quã erat medicĩa merbi io
instatu illo nõ tantũ erãt nctia illa opa
qua que essent ꝓtestaciões et signa eorũ
que ad repaciene ꝑtinebant Et hec erãt
illius tpr̃is sacrã ut sac̾ficia oblacioẽs detĩe¬

Expanded text:
reparatione per quam daretur medicina morbi, et ideo in statu illo non tantum erant necessaria operqua que essent prestationes et signa eorum que ad reparationem pertinebant. Et hec erant illius temporis sacramenta sic
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tarnes siciẽtes lniguã ꝓtendũt
et ad singulas actioẽs labia uelud mo
lã torquẽdo tircũducũt Illii lequẽtes di¬
gitũ extendũt suꝑ tilia erigũt et ocules¬
ficencie conatus ostendũt caput iactãt
comã excuciũt uestimẽta coaptãda cõ¬
ponũt et latera qiͣ cubitando pedes

Expanded text:
quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia eriguntificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo aut ꝑ ĩuiriã uielent parietẽ
fodit aut sustodit aut uitreã feriestrã¬
fregitaut serraturã aut hostia aut
cardines aut uectes dũ tonẽt hostia
firmata aut ipm̃ tectũ eccłie¬

Expanded text:
aut per iniuriam violenter parietem foderit aut suffoderit aut vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tam defuneralib quã ele quibuscũqi et
quõcũq relictis distncte uł n distincte
ad quoscũq certos et det̾mĩatos usus de
quib ec̾ quarta siue canoĩca portio dari
siue exigi nẽ ꝯsuenit uł si nõ deber de iur¬
nec nõ datis et qualif̾tũq doncitis ĩ mor¬
donãtis sei clantis de qua decessit quõ
ratis largire integre toneãt᷑ facturi et
dandũ frĩbus ipĩs eristet᷑ ĩ corũdẽ dan¬
tiu uł donãtiu sanitate sibi dari uel do¬
nari ꝓcurent ĩ quib ꝑ ipõs uitanelis
coꝵ intendimꝰ conscĩas onerare et pau¬

Expanded text:
tam de funeralibus quam quibuscunque et quomodocumque relictis, indistincte vel distincte ad quoscumque certos vel determinatos vsus de quibus eciam quarta seu canonica porcio dari siue exigi non consweuit vel non debet de iurnon de datis vel qualitercumque donatis in mordonantis, vel dantis, de qua decesserit, quratis largiri integre teneantur facturi et andum fratribus ipsis existeret, in eorum dancium vel donancium sanitate sibi dari vel donari procurent, Jn quibus per ipsos vitandis, eorum intendimus consciencias onerare, vt
Abbreviated transcription (Latin):
una de religioĩb ꝑse aꝓpbatis ternerita¬
te dampnabili p̃sup̃serũt et p̃sumũt
et ĩ cessant ¶Et ut ipõꝵ⁊ error ur̃tas
et ĩpietas religio reputer plurimicor
regulã et ordinẽ frm mĩoꝵ quẽ sctue
franciscus instituit se ꝓfiteri et adlrã¬

Expanded text:
temeritate damnabili praesumpserunt et praesumunt etiam incessanter. Et ut ipsorum error « veritas » et impietas « religio » reputetur, plurimi eorum regulam ordinis fratrum Minorum, quam sanctus Franciscus instituit, se profiteri et ad litte
Abbreviated transcription (Latin):
sub uelanñẽ talis nõĩs sataigũt palli¬
are Cũ tamẽ ĩ regła ipñs ttii ordĩs
talis uiuẽdi ritus nullaten.⁊ sit otessꝰ
Et qr ĩ errore baratrũ sticlit̾ ⁊nũt qui
nũt ip̃or quã plurimi sic fide digna
relacioe ꝑcepimꝰ aueritate catholice fi¬
dei deuiantes ecclesiastica satrã despi¬
ciũt ac errores alios studẽt multiplititꝰ
senñare Cũ itaq taliũ dampnanda
temeritas ĩ enisdẽ fidri detrnriẽtu fide¬
liu scandalũ p̃fati nñoris et alior or¬
dinũ obprebriũ et et suarr et alioru

Expanded text:
sub velamine talis nominis satagunt palliare, cum tamen in regula ipsius tertii ordinis talis vivendi ritus nullatenus sit concessus. Et quia in eorum baratrum faciliter ruunt, quinunt, ipsorum quamplurimi, sicut fidedigna relatione percepimus, a veritate catholicae fidei deviantes ecclesiastica sacramenta despiciunt ac errores alios student multipliciter seminare. Cum itaque talium damnanda temeritas in eiusdem fidei detrimentum, fidelium scandalum, praefati Minorum et aliorum ordinum opprobrium, e
Abbreviated transcription (Latin):
ułꝰ ałiis noĩbus nĩcup̾ant ᷑ ĩ ꝑtib ytalio
nec nõ et ĩ insula sicilie Coitati prouĩ¬
et ultͣmontanis ꝑtibus otra ucõs ca¬
nones hĩtu noue religioĩs assumere
⁊gregacidẽs et ꝯuẽticula faceͬ et suꝑio¬
res sibi ip̃is elige̾ quos mĩstros seu
custodes sen gucadianos aut nõibus
aliis appellãt plurib pluriõs ad eorũ
sectã renꝑe loca et de nouo ꝯstrue̾ seu
ꝯstructa incipe ĩ quib hĩtant in coĩ¬

Expanded text:
iis nominibus nuncupantur, in partibus Italiae nec non in insula Siciliae, comitatu Provinet ultramarinis partibus contra dictos canones habitum novae religionis assumere, congregationes et conventicula facere, et superiores sibi ipsis eligere, quos ministros seu custodes vel guardianos aut nominibus aliis appellant, plurimos ad eorum sectam recipere, loca etiam de novo construere seu constructa recipere, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
na pelle gregẽ dnĩcu cruculẽtia lupi
rapaces ĩuadãt subpietatis ymagino
hrͣtice prauitatis obrepat et
subp̃textu ꝯuersacoĩs anglie ĩ cantis
rei grã sacris semoĩbus ẽ interdictu

Expanded text:
na pelle gregem Dominicum truculentia lupi rapacis invadat, sub pietatis imagine virus haereticae pravitatis obstrepat et sub praetextu conversationis angelicae incautis rei gratia sacris es
Abbreviated transcription (Latin):
stitutus extorqnet aliquro ꝑmetũ a subdi¬
tis auut cũ nẽ uult face̾ id cid qd̾ tenet᷑
iisi data sibi petiria aut cũ alierius offi¬
cialis ant uidex aut miles ultra sibitõ¬
stituta stipendia extorquet uñ Io. bap.¬

Expanded text:
itutus extorquet aliquid per metum a subditis, aut cum non vult facere ad quod tenetur, nisi data sibi pecunia. Aut cum aliquis officialis aut miles ultra sibi constituta stipendia aliquid extorquet. Unde Ioha
Abbreviated transcription (Latin):
et nũc audi canticũ meũ equide minꝰ
suaue s salutare / menstruosa res gradꝰ
sũma et aĩs infima/ sedes pͥma et uita
hyma lingua magniloqua et manus
ociosa derino młtus et fructus nullus
uultus grauis et actus leuis Ingẽs aũt¬
rito plarcas tibi et ĩ quo debeas displicẽ
nõ resit oĩa illi desut qui nil sibi de esse¬
prtat qͥd si sũmꝰ pontifex sis mĩquid
qr sũmꝰ pontifex iõ sũmꝰ infimiũ mo¬
ris eẽ si sũmũ putas/ Quis sũma cuir
addi nõ põt grauitꝰ erras si te illũ existi¬

Expanded text:
Et nunc audi canticum meum, et quidem minus suave, sed salutare. Monstruosa res gradus summus, et animus infimus: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctrito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desitputat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, ideo summus? Infimum noris esse, si summum putas. Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum existi
Abbreviated transcription (Latin):
cior solito iracũdior leuior ue insolẽcior
an hulior affabilior an ansteior Exo¬
rabilior an difficilior pusillior aiõ an
maga. nimnior seuerus magis an
plustu lũ dissolutꝯ timoracior an
confidẽçior plus quã oportet Ꝙ latꝯ
tibi plaçet patet campꝰ ĩ hoc geriẽ cõ

Expanded text:
tior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, affabilior an austerior, exorabilior an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an plusculum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. Quam latus tibi patet campus in
Abbreviated transcription (French):
et limulas et torques et mobilia et armil¬
las et iuitras et disc̾minalia et peĩscelidas
et murenulas et olfatoriala et ĩ aures er
ãnulos et gẽmas ĩfronte pendẽtes et
mutatoria palliola et acus et spetula et
sindones et iuctas et fristra et ꝑzona i

Expanded text:
et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfactoriola, et inaures, et annulos et gemmas in fronte pendentes, et mutatoria, et palliola, et linteamina, et acus, et specula, et sindones, et vittas, et theristra. Et eri
Abbreviated transcription (Latin):
siue ahis aed ppetuũ cultũ diuinu sen
ꝑ pictanciss aut uictu cro sustentaciotiẽ
nrã uł ni duniẽtis uec nõ pro ãnuis
censibus redimẽtis adquoꝵ solucione
alique domus uestri ordinis obligaciõe
nostũtur uł de domib p̃diis et ditis
ciliis q locis uobis ⁊ri milituta nostri
ordims eportuns aut dehiis que ꝓhꝯi
uobis legãtur dnõ p̃missa nõ ou̾tant᷑
ĩ abies usus s ĩ illos dũ toxeat ꝓ quibus
relinquũt aut alios et qui ĩ hac ⁊cessice
uł indulgẽnastiẽtur nulli tanonica¬

Expanded text:
 cultum divinum seu pro pitanciis aut victu ad sustentationem vestram vel indumentis nec non pro annuis censibus redimendis ad quorum solutionem alique domus vestri ordinis obligate noscuntur vel de domibus prediis et ortis aliisque locis vobis secundum instituta vestri ordinis opovobis legantur dummodo premissa non convertantur in usus alios sed in illos dumtaxat pro quibus relinquuntur aut alios etiam qui in hac concessione vel indulgentia continentur nulli canonica
Abbreviated transcription (Latin):
nõ põt reuelari sine ꝑiculo uł et̾ mari
tam formã nõ uult acquiescere consilio
hic̃ ĩ iũgatur mulieri q desponsalicõ suo
et aliis rebus quas h uł infuture hr̃e po¬
terit satisfariat uix̃ posse dolens sꝑ deps¬
cato et qr nõ põt plerie satisface̾ et p̃po
nens firmit᷑ ĩ aĩo ꝙ satisfaciet ꝙ̃ cito

Expanded text:
t revelari sine periculo vel etiam predictam, non vult acquiescere consilio, tunc iniungatur mulieri, quod de sponsalitio suo et aliis rebus quas habet vel in futurum habere poterit, satisfaciat iuxta posse, dolens semper de peccato. Et quia non potest plene satisfacere, proponat tamen firmiter in animo quod satisfaciet quam cito
Abbreviated transcription (French):
pauperẽ et defice̾ facitis egenos t̾re dicẽ¬
tos qñ transibit messis et uenũdabima
mertes et sabbatũ et apiema frumẽtu
ut ĩ minuamꝰ mẽsura et augeamus
siclũ et supponamꝯ statetas dososas et

Expanded text:
pauperem, et deficere facitis egenos terrae, dicentes: Quando transibit messis, et venundabimus merces et sabbatum, et aperiemus frumentum, ut imminuamus mensuram et augeamus siclum et supponamus stateras dolosas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis ĩtibo uł potu plus accipit qua
nite ẽ ad minuta pitã nouerit plinere
Quecic̃s plus lor quã oportet plus tas
quã expedit/ Quotiẽs pauperẽ ĩpoi¬
tune potẽtem ex aspat / Quociens cu¬
sit corpore sanꝰ aliis i eiunãtib prandere
ueluerit. aut sompno deditꝰ trrdiꝰ ad
tardius uisitauerit. Si distordes ad cõ¬
cordiã renotare negleperis/. Si plꝯ ant
ꝓximũ aut uxorẽ aut filiũ aut seruu
ex asꝑauerit quã oport Si amplius
fũt blanditꝰ ꝙ oportet. Si cuicũq ma¬
iori pscẽ aut ex uolũtate aut ex necĩtate
adulari ueluĩt. Si paupib esurientib .⁊
nimin deliciosa uel sup̃tuosa ⁊ uiuia¬

Expanded text:
accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad tardius visitaverit. Si discordes ad concordiam revocare neglexerit. Si plus aut proximum, aut uxorem, aut fiexasperaverit quam oportet, si amplius fuerit blanditus quam oportet, si cuicunque majore possessione aut ex voluntate aut ex necessitate adulari voluerit, si pauperibus esurientibus nimium deliciosa vel sumptuosa cibi
Abbreviated transcription (Latin):
.q. q. ad deũ ĩ gemiscẽtib oĩo suis a̾derit
qui suis ad eẽ tonsueuit Et ã inch̾ ĩ cas¬
ĩ catissimis mẽbris libidine hostili ꝑꝑet̾re
piistit aut si ꝑmittit cũ eaꝵ aĩq nlła
Ssenciõis turpitudiẽ matulat᷑ etiã tarne
sua defendit atriẽ et quitquid ĩ ea nes

Expanded text:
 et ad deum ingemesceutibus omnino suis aderit, qui suis adesse consueuit, et aut nihil in earum castissimis membris libidine hostili perpetrari permittit aut, si permittit, cum earum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem sua
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de dño qui facit pp̃ositu suũ Iu¬
rare uł hoĩes sues uł fcũliam sua ꝙ di¬
cant ei si quẽ stierĩt uł audieũt subripu¬
isse aliquid deforesta sua aut stagnis a
uinariis suis aut decetoris reb suis Ite
quid de marito zelotiio uł auaro qui ex¬
forquet iuramẽtu afrĩlia sua ꝙ reuela¬
bit ei quitquid sciret de adultio uxoris¬
sue et de ueris siłibus diecturis et de dap̃

Expanded text:
positum suum iurare vel homines suos vel familiam, quod dicent ei, si quem scierint vel audierint surripuisse aliquid de foresta sua vel de stagnis aut vinariis suis aut de ceteris rebus suis? Item quid de marito zelotipo vel avaro, qui extorquet iuramentum a familia sua, quod revelabunt quicquid sciverint de adulterio uxoris et de verisimilibus coniectur
Abbreviated transcription (Latin):
suctus et iustas et nõ rasi rõnabilit᷑
ꝓtessu.ꝯ distirigue qr si res huiai de quibi
uiratu ẽ deputate sũt custodie illiꝰ acf
recipitur uł exigit᷑ hinqi iuraniẽtu fine
peccato põt p̃stari et obẜuari debet puta
si quis uiderit surẽ asportantẽ res talit̾ ciꝰ

Expanded text:
tus et nonnisi rationabiliter processurus, distingue quia si res huiusmodi de quibus iuratum est, deputate sunt custodie illius a quo recipitur vel exigitur huiusmodi sacramentum, sine peccato potest prestari et observari debet: puta si quis viderit furem asportantem res taliter
Abbreviated transcription (Latin):
rixati fuerũt uiri et ꝑcusserit alter alterũ¬
pxi ͫ suũ lapide uł pũgno et ille mor¬
tuus nõ fuit s Iaciũt ĩlecto s surrer̾it et
aubulauerit suꝑ baculũ suũ ĩnocẽs erit
qui ꝑcussit .s. amortis pena sustinenda

Expanded text:
rixati fuerint viri, et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno, et ille mortuus non fuerit, sed jacuerit in lectulo; si surrexerit et ambulaverit foris super baculum suum, innocens erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qtͫ si testõr ab uno hr̃du legauorit tre¬
ditori hrͣditario ⁊ pensandi c̃o tuc̃ eni
heres ille usq ad quãtitatẽ legati onus
¶ qł ĩ expensa furiens uxoris que nõ tm̃
ascrrrixit hr̃des ꝓhr̃ditariis portiõib s et̾¬

Expanded text:
 si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus , in expensa funeris uxoris que non tantum astringit heredes pro hereditariis portionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
merito rector cohibere mõ naz cretãtas
lubrica u̾sat fortima uices p̾mit ĩsontes
debita sceleri noxia pena/ At ꝑuersi ⁊esi¬
dent celso mores solio scãq calcãt ĩ iusta
uice colla netẽtes latet obstirs cendita
U̾tus clara tenebris Iustꝰq talit crimẽ

Expanded text:
merito rector cohibere modo. Nam cur tantas lubrica uersat Fortuna uices? Premit insontes debita sceleri noxia pena, at peruersi resident celso mores solio sanctaque calcant iniusta uice colla nocentes. Latet obscuris condita uirtus clara tenebris iustusque tulit crimen
Abbreviated transcription (Latin):
Eu hĩlitatis cã mẽtiris si nõ eras petͦ¬
cator anteꝙͣ mentireris mẽciendo efficis
qd̾ euitaueras ueritas inte nõ est nisi
ita te dixeris picõrem ut et̾ eẽ cognos¬
ustodite uos De murniuracione

Expanded text:
umilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod vitaras; quia veritas in te non est, nisi ita te dixeris peccatorem, ut etiam esse cognosest
Abbreviated transcription (Latin):
cut Euene plerũq solet ut nõ amissa ca¬
ritaite et ĩnuiti nos ruina letificet et rirrsꝰ
erꝰ głia sine ĩiuidie culpa ꝯtristet᷑ cu et¬
⁊ uente eo quofra bene crigi c̾miͥmꝰ et
ꝓficiẽte illo plerosq ĩ iuste opp̾mi formi¬

Expanded text:
cit: Evenire plerumque solet ut non amissa caritate, inimici nos ruina letificet, et rursum eius gloria sine invidie culpa nos contristet; ut cum, ruente eo, quosdam bene erigi credimus et proficiente illo plerosque iniuste opprimi formi
Abbreviated transcription (Latin):
qui us libere ꝓnũtiat uentatẽ quã libẽ
pͥmũtiare oport / aut nõ libere defendit
ueritatẽ quã libere defendere ꝯuenit
proditor ẽ uĩtatis / Alam sĩc sacerdos de¬
bito e ut uentatẽ quã audiunt ades ĩ¬
certotib pbcitã ĩ stripturis deferteat fe¬
ducialit᷑ qsd̾ si nõ feterit ꝓdedit uĩtate

Expanded text:
qui non libere veritatem pronuntiat, quam libere pronuntiare oportet, aut non libere veritatem defendit, quam libere defendere convenit, proditor est veritatis. Nam sicut sacerdos debitor est, ut veritatem, quam audivit a sacerdotibus probatam in scripturis, defendat fiducial
Abbreviated transcription (Latin):
satris carriõib imꝑtit s nõ eis alligatur
xibet eĩ ius dderidi cancẽs ut pote que
nenũ dissentire licet IIta ge canoĩb antͣ¬
tatẽ p̃stat ut se ip̃a nõ srbiciat eis s sĩc¬
implenit ut p ĩ tircũtisiõe et cliis poã

Expanded text:
gatur. Habet enim jus condendi canones, utpote quae nemini dissentire licet. Ita ergo canonibus auctoritatem praestat, ut se ipsam non subjiciat eis. Sed sicimplevit, octava die circu
Abbreviated transcription (Latin):
legis addens moralibus que pe erat ad
ꝑfectionẽ unibrã fignialiũ ĩ lucẽ spũał
intelligẽtie dinutãs nõ tanꝙͣ scribe corũ
qr lrã legis astricti nõ addere aliquid au¬
debarit uł ꝯinutare Sic et sũme sedis
pontifites canoibus ase siue abaliis sua
auc̾te sditis reuerẽtia exhibẽt et cos se
hiuiande ipõs custodiũt ut aliis obẜuan¬
des exhibeant No̾ nũꝙͣ uero seu iuben¬
agẽdo se detretor dnõs¬

Expanded text:
ad perfectionem, umbram figuralium in lucem spiritualis intelligentiae commutans, non tanquam scribae eorum, qui litera legis astricti non audebant aliquid addere vel commutare. Sic et summae sedis Pontifices canonibus sive a se sive ab aliis sua auctoritate conditis reverentiam exhibent, et eis se humiliando ipsos custodiunt, ut aliis observandos exhibeant. Nonnunquam vero seu jubenagendo, se decretorum do
Abbreviated transcription (Latin):
iheõa .re.9.3. reserande sũt putride
carnes scabiosa oius acaulis repelleda
ne tota doma et massa et corpus et pe¬
cora gideat corrũ pat putrescat int̾e
ant Arriꝯ ĩ alexãdria una scrutilla fuit
s qr nõ statu opp̾ssus ẽ totũ orbem erꝰ¬

Expanded text:
Hec ibi. Nam resecande sunt putride carnes et scabiosa a caulis ovis repellenda, ne tota domus, massa, corpus et pecora ardeat, corrumpatur, putrescat, intereat. A 55 Arrius in Allexandria una scintilla fuit, sed, quoniam non statim oppressus / est, totum orbem e
Abbreviated transcription (Latin):
lencie uterq ꝓcedit ex quadã apprisione
unitatis amciti ad amãtem Cu eiri
ailiquis cunat aliquid qi scupiscens illud
app̃hendit illud qͣr ꝑtinens adsuu bñ õe
unlt ei bonũ sĩt et sibi uult bonũ unde
app̃hendit eũ ut alteꝵ se inꝙ̃tu.ẜ. uult

Expanded text:
ae, et uterque procedit ex quadam apprehensione unitatis amati ad amantem; nam cum quis amat aliquid, quasi concupiscens illud, apprehendit illud quasi pertinens ad suum bene esse. ult ei bonum sicut sibi ipsi; unde ap
Abbreviated transcription (Latin):
quedã aliqua duo copulans uel
copulare cippetens .s. amãtem et id qd̾¬
amat᷑ Et ꝙ dic Augꝰ copulans refert
aco uinoriẽ affectus sine qua nõ ẽ anier
qd̾ uero dic̃ copulare appetẽs ꝑtiẽt ad
quo quis amat se ipni Qa̾iͣtu uero ad
amorẽ quo quis amat alia est unio

Expanded text:
uo aliqua copulans vel copulare appetens, scilicet amantem et amatum; et quod dicit copulans, refertur ad unionem effectus, sine qua non est amor. Quod vero dicit copulare appetens, pertinet ad em, quo quis amat se ipsum. Quantum ad amorem, quo quis amat alia, est unio
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis castri uł uille Ad hoc eĩ tenẽrr
omẽs nõ solũ res suas ꝑtrri s er corpo¬
ralit̾ laborare munire sen ĩ castro uł⁊
ciuitate uigilare ut sic se ipõs et res
pe ꝯt hr̃ticos uł paganos nec de suo abs
lo iusto ex ꝑte suã captus sit abhostibus
nec põt solue̾ redemptioẽ petitã ab eo abs¬

Expanded text:
civitatis, castri vel ville. Ad hoc enim tenentur omnes, non solum res suas partiri, sed etiam corporaliter laborare, munire se in castro vel civitate et vigilare, ut sic se ipsos et res pe contra hereticos vel paganos, nec de suo absqlo iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, abs
Abbreviated transcription (Latin):
ini. Non Illud. Ciuid̾ nõ ea fide ad baptismũ ꝑci¬
piendũ ꝑuulos ferũt. ut gr̃a spãli ad uitã rege¬
nerãt: et̾nã s eos putãt hoc Remedio tẽꝑalẽ Re¬
tine̾ uel recipẽ saĩtatẽ. Non eĩ pp̃ea Illi nõ rege¬
nerãt: qr nõ ab Istis hac ĩtẽcioẽ offerũt᷑ ¶ Cir

Expanded text:
ad baptismum percipiendum parvulos offerentes, ut gratia spirituali ad vitam regenerentur aeternam, sed eos putant hoc remedio temporalem retinere vel recipere sanitatem. Non enim propterea illic non regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
deponi si aut̾ ꝓpt̾ cã cõmue puta qr metuit
cõtaniãcõe sacroꝵ ordinũ uel subu̾ sionem
fidei uel hostilitatẽ suffert uel obsidionem
uel dĩnoꝵ iudicioꝵ sẽte̾ciã metuit Et ideo
tale quid fecit nõ dr̃ pectare qr ĩ tali facto plꝰ
unde solet cãtare deꝰ uenerũt gẽtes et ĩ suͫ
tristicie ĩ die uenis sa̾cti altaria spoliare Hec
celebrãt officiũ deffũctoꝵ Nã tales si fuerĩt
dececti ĩ diftĩcte debẽt deponi et ad agendã

Expanded text:
poni. Si autem propter causam communem, puta quia metuit contaminationem sacrorum ordinum vel subversionem fidei vel hostilitatem suffert vel obsidionem vel divinorum iudiciorum sententiam meruit, et ideo tale quid fecerit non dicitur peccare, quia in tali facto plusclesie, unde solet cantare, deus venerunt gentes et in signum tristitie in die veneris sancta altaria spoliare. Hec celebrant officium mortuorum. Nam tales si fuerint detecti, indistinc
Abbreviated transcription (Latin):
a tlib qr multa ĩutilia et suꝑsticiosa solent
admisceri insi forte sit sac̾dos uel religiosus
et discretꝰ aut et̾ laycꝰ sine uir sine uir siẽ
mulier excellẽtis uite et probate discrecõis
qui fusa or̃oẽ licita suꝑ ĩfirmũ nõ suꝑ pomũ
aut pirũ ãt cĩgulũ et similia suꝑ ĩfirmãtes
manus ĩponet iuxͣ illud Matħ ult̾ Suꝑ egros¬

Expanded text:
a talibus, quia permulta inutilia et superstitiosa solent admiscere, nisi forte sit sacerdos religiosus et discretus, aut etiam laicus sive vir sive mulier excellentis vite et probate discretionis, qui fusa oratione licita non super pomum aut pirum aut cingulum, sed super infirmantes manus i
Abbreviated transcription (Latin):
liũ tuũ.  ꝑt tñ aliquis reputare ali qͥd boĩ ẽẽ in
proximo qd̾ ipẽ nõ habet uel aliquid mali ĩ se
est se cõtẽptibilẽ ẽẽ cognoste. Scds̃ de hoc nõdo¬
lere. Tercius hoc cõfiteri. Cẽtꝰ hoc ꝑ suãd̾e. scil¬
ut uelit hoc credi. Ciuĩtꝰ ut paciẽt᷑ sustĩeat hoc
dici. Sextꝰ ut paciat᷑: se cõtẽptibilit̾ tractari. Sep¬

Expanded text:
 tamen aliquis reputare aliquid boni / esse in proximo, quod ipse non habet, vel aliquid mali in se bilem se esse cognoscere, 2us de hoc dolere, 3us hoc confiteri, 4us hoc persuaderi, ut scilicet velit hoc credi, 5us, ut pacienter sustineat hoc dici, 6tus, ut paciatur contemptibiliter se tractari,
Abbreviated transcription (Latin):
si nchil ad eos ꝑueĩt de moleficio et hoc Ideo qr
rapna et furtũ cõtia uolũtatẽ dm̃ fũt qͥ patit᷑
dãpnũ s usura de uolũtate dm̃ ꝑuenit ad credi¬
torẽ nec ĩuem ꝙͣ iura dent amõe debitori cõtra
huĩoi ĩductores ad repeᵈ. usurs ab eis qͣs debito¬

Expanded text:
oc ideo, quia rapina vel furtum contra voluntatem domini fit, qui patitur damnum, sed usura de voluntate domini pervenit ad creditorem, nec invenio iura dare actionem debitori contra huiusmodi inductores, ad repetendum usuras ab eis, quas ipsi debito
Abbreviated transcription (Latin):
regularis. Si aut̃ recepͭ a ꝑsona reglari de re
simplici claustrali In p̾ ͦ cãu fẽ debet restitucio
moãst̾io uel p̾oratui uel admĩstratori de eꝰ bone
datũ est / Et pt̾ fi restitucio eid̾ ꝑsone q̃ dedit
si adhuc reãnet ĩ admĩstracioe llła maxiẽ si cre¬
dr̃ correctꝰ Alias tuci ꝰ est ꝙ ei nõ red̾dat᷑ sed
fiat qd̾ dictũ ẽ supm. Si tñ tali nõ correcto

Expanded text:
regularis est. Si autem accepit a persona regulari de rebsimplici claustrali. In primo casu facienda est restitutio monasterio vel prioratui vel administratori, de cuius bonis datum est et potest fieri restitutio eidem persone que dedit, si adhuc remanet in administratione illa, maxime si dicitur correctus, alias securius, est quod ei non reddatur, sed fia
Abbreviated transcription (Latin):
auis ẽ actio quã exclud ͭ ĩopia debitoris. Si aut
nõ ẽ cõsũpta peĩtꝰ s ẽ cõu̾sa ĩ utilitatẽ mõasterii
uel h aliqͥd qd̾ cõꝑa ͭ ex re sibi data si nõ p̃t uel
nõ audet uel tunet impetrare ꝙ fiat resti ͦ ꝑ p̾latũ
gerat bona fide negociũ mc̃astui restiᵈͦ cuĩ debet᷑.
ut dict̾ ẽ uel si fuit datũ de bonis eccłie scłaris im

Expanded text:
io. Si autem non est consumpta penitus, sed conversa est in utilitatem monasterii vel habet aliquid quod comparavit ex re sibi data, si non potest vel non audet aut timet impetrare quod fiat restitutio per prelatum, gerat bona fide negotium monasterii, restituendo cui debetur, ut dictum est. Vel si fuit datum de bonis ecclesie secularis, im
Abbreviated transcription (Latin):
cõscẽsus de pñti ĩ ꝓpetuã cõtinẽciã ut dt
est ͤ noti ficacio eusd̾ cõsẽsꝰ facta publite
ꝑ se sic̃ ĩ mat̾mnoĩo carnali neccessaria est
notificacio cõsẽsus. Itẽ tradu̾cio facta in
manu publice ꝑsone approbacio facta et

Expanded text:
perpetuam continentiam, ut dictum est, et notificatio eiusdem consensus facta publice persone, sicut in matrimonio carnali necessaria est notificatio consensus. Item traditio facta in manu publice persone. Item approbatio et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in alimẽtis legatis qr ꝓuolũte deffũcti
uel iudicis uel ab uno insolid̾. uel aplurib
I.s. 49. si testator ab uno he̾dũ legauit
creditori heditas ꝓpẽsandi aiõ tuc̃ .i. hẽs
pillus mĩqͣd pot̃ defferri soluͦ debitoꝵ

Expanded text:
 in alimentis legatis, que pro voluntate defuncti vel iudicis vel ab uno in solidum vel a pluribus tus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres pillus; numquid potest deferri solutio debitorum
Abbreviated transcription (Latin):
uat ꝙ millus arma equos ferrũ legumiã ui¬
ctualia et alia quecuriq mercimonia ĩ alexã¬
driam uel alia loca sarratenoꝵ t̾re egipti de¬
ferre uel mittere seu desuis portubz ut eis def
ferant᷑ extrahere uel extrahi ꝓmitte̾ aut eis

Expanded text:
ut nullus arma equos ferrum lignamina victualia et alia quecunque mercimonia in Alexandriam vel alia loca Sarracenorum terre Egipti mittere vel deferre seu de portubus suis ut eisdem deferantur extrahere vel extrahi
Abbreviated transcription (Latin):
tałr se obligase: uõ ad id ꝙ fiebnit: s adid ꝙ
fien debelut. Iu sd̾̃o casir sb̾distiugue. aut fint ei
explanata aspitas regłe: ⁊ tũc idẽ: ꝙ ini iiris¬
ꝑito. Aut nõ. itũc: si crrdebat eos regłr uule: ⁊¬
ad illã asꝑitatẽ se uo luit obligare: nõ ad
maiorẽ. ⁊ hoc exp̾ssit: nõ cogetr ibi man̾e:
s tnͣsibit ad aliũ ordiem: quẽ ualeat sustine.
Siu̾o nõ exp̾ssit: credo qd̾ debrat reman̾e. nͥ
p̾t allegare dolum. nec deceꝑcõm. qr sic me¬
lior fit sua ꝯdicõ. ⁊ potest magis imputa¬
n fritintriti sue. qr non examinaiit ut de

Expanded text:
tur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulad illam asperitatem se voluit obligare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi manere, sed transibit ad alium ordinem quem valebit sustinere. Si vero non expressit, credo quod debeat manere nec potest allegare dolum nec deceptionem, quia fit melior sua conditio et potest magis imputare fatuitati sue, quod non examinavit
Abbreviated transcription (Latin):
lut oꝑam: ut qr magist̾ cã discipline ũberabat di¬
scipłmi. uł quia deponebat aliquis fenũ de curru
uł arborem ꝓpriam sibi necessariã nicidebat.
isisia. iic si adhibunit diligenciã qͣm potuit uide¬
l respiciendo ⁊ plamando nõ nimis tarde uł re¬
misse. S temꝑe ꝯgruo ⁊ alte. ita ꝙ si aliquis erat
nõ excedendo modum in uerberando discipłm:
Alias. si dabat oꝑam rei licite: ⁊ nõ adhibunt
diligenciã debitã it dcm̃ est. inputabit᷑ sibi. Hec¬

Expanded text:
bat operam, ut quia magister causa discipline verberabat discipulum vel deponebat aliquis fenum de curru vel arborem propriam sibi necessariam incidebat et similia. Hic si adhibuit diligentiam quam potuit, videlicet respiciendo et proclamando, non nimis tarde vel demisse, sed tempore congruo et alte, ita quod si aliquis erat magister non excedendo modum in verberando discipulum, Alias si dabat operam rei licite et non adhibuit diligentiam debitam, ut dictum est, imputatur ei.
Abbreviated transcription (Latin):
estimanda oĩs: sicut in stipulacõib ubi non
sufficit eadẽ die Rend̾e ad stipulacõm. ut dr¬
da est ꝓut exigit ad p̾pacom uł maĩorẽ uł mĩo¬
reur: temꝑis tctum. unde si aliquis nobilis col¬
lectoex̾citu intrat t̾ram alt̾iꝰ uobił. ⁊ cccupat
ct ad t̾ram ꝓpriam:. Si alius nobłis hoc au¬
trum missis literis uł m̃ciis. ꝯgreget ex̾citũ
l nõ possit ꝯgͥgare usq post unam septĩa¬
nã. aut duas. aut ĩ plus: reputabitur cñĩ
ꝯtinenti se defend̾e ⁊castrũ liberare. ⁊ p̾dam
recuꝑare ⁊̃ si iã adu̾sarius emis: receꝑat illã
in imuncõib suis. Satis cũ hec ꝯcordare in

Expanded text:
estimanda omnino, sicut in stipulationibus, ubi non sufficit eadem die respondere ad stipulationem, ut dda est, prout exigit ad preparationem, maiorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis nobilis collecto exercitu intrat terram alterius nobilis et occupat cit ad terram propriam. Si alius nobilis hoc autrum, missis literis vel nunciis congreget exercitum, licet non possit congregare usque post unam septimanam aut duas aut etiam plus, reputabitur tamen in continenti se defendere et castrum liberare et predam recuperare, etiamsi iam adversarius eius receperat illam in munitionibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
De illis aũt qui iouent arma contͣtales pp̃
obedĩam. ⁊ iusticiã ⁊ zelum fidei c̾tum est ꝙ me¬
rent᷑. Iuimuo pccarent alit᷑: ⁊ possint cogi pri¬
promcias. ab heretita p̾uitate. Nec nõ ⁊ in
iñem suam ecc̃aur defendenda̾ cum pp̃ hoc
pp̃m ꝯtulerit eis dñs principatꝰ ⁊ regna . xxiii.¬

Expanded text:
De illis autem qui movent arma contra tales propter obedientiam, iustitiam et zelum fidei, certum est quod merentur, immo peccarent aliter. Et possent cogi priprovincias ab heretica pravitate, necnon et ad matrem suam ecclesiam defendendam, cum propter hoc ipsum contulerit eis dominus principatus et regna. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ab infidelib cccupatã: redigant ad aul¬
tum fidĩ xp̃iane xp̃iane. Et suꝑ h facit eccã
cotticlie remissiones magnas. Et l hinc inde a¬
uqui occidantꝰ nõ est ħ prelato ułecce impu¬
tandum. Immo peccaret: nnsi se opponeret qͣ
tales: poss .i. dici m̾cenarius ⁊ qui nõ est pas¬

Expanded text:
libus occupatam reducant ad cultum fidei christiane et super hoc facit ecclesia quotidie remissiones magnas. Et licet ibi hinc inde aliqui occidantur, non est hoc prelato sive ecclesie imputandum; immo peccaret nisi opponeret se contra tales. Posset enim dici sibi mercenarius et qui non est pas
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ss amouemus. ne falsis ꝑins: laicor aĩas
decipiant. ⁊ in infernũ detrahi paciantur.
bus de uno sola pũia agit᷑. aut tñ sic agit᷑
deuno: ut nõ discetat᷑ aualio. uñ scriꝑtũẽ.¬
Ia n. Qui totam legem imꝑleu̾it: offendat

Expanded text:
ros ammonemus, ne falsis penitentiis laicorum animas decipi et in infernum pertrahi patiantur. bus de uno solo penitentia agitur aut cum sic agitur de uno, ut non discedatur de alio. Unde scriptum est: „Qui totam
Abbreviated transcription (Latin):
alia ex parte ordinatoris tm̃. alia ex ꝑ¬
ce orduiandi tm̃r alia ex parte utrius.
ulia ex uentrius parte: ꝙ est: cum utro¬
q ignorante amicꝰ oromandi dat uel
pronuttit aliquid ꝯsiliario ep̃i.. . a .i. sta¬

Expanded text:
alia ex parte ordinatoris, alia ex parte ordinandi tantum, alia ex parte utriusque, alia ex neutrius parte, scilicet cum utroque ignorante, amicus ordinandi dat vel promittit aliquid consiliario episcopi.
Abbreviated transcription (Latin):
counte. uł aliquo p̃potente ex quo pend
totus ex̾titus aucelignatoꝵ. ⁊ de eius ab¬
nouit qd̃ toto temꝑe inte sue. uel usq ad
trienuiũ. uł septemnũ militabit in t̾ra
sc̃a. ⁊ tenebit setũ nulle. uł duo milia ii¬

Expanded text:
comite aliquo prepotente, ex quo pendet totus exercitus cruce signatorum et de eius abvovit quod toto tempore vite sue vel usque ad triennium vel septennium militabit in terra sancta et tenebit secum mille vel duo millia mi
Abbreviated transcription (Latin):
dice se ab altõ spoliatum. et ut̾q mͥ o¬
tnͣdo: remũciauitumqd̾ ix̃bat in reliqͥ
et iuri exigendi debitũ. uñ uotũ utu¬
usq tenuit : et quo ad exigendũ. et
quo ad recdendũ debitims. uide de lxc¬

Expanded text:
dicere se ab altero spoliatum et uterque intrando renunciavit iuri quod habebat in reliquo et iuri exigendi debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exigendum et quoad reddendum debitum. Quid si
Abbreviated transcription (Latin):
tem si dominuis nult ire mex̾titum indcm̃
Nec de suo absq gram dampno poss facere
expensas sibi ncͣcias: pt a surditis auxiliũ
pet̾e mod̾atum. ¶ Item si in guerra uł bes¬
lo iusto ex ꝑte sua. sit captꝰ a rostibus. Nec
p̃t solu̾e redempcõm petitã ab eo: absq gͣui
dampno. ¶ Item si uell ire ad principẽ: pro
optinendo primłio sp̃anis protecc̃onis ꝓ se
i pro eis. Nec poss de suo expeusas ad hoc
utiles ⁊ nccͣias absq gͣmi dampno facẽ. Et
si qͣ alia cã sumlis en̾gẽret. dũ tũ semꝑ mo

Expanded text:
tem si dominus vult ire in exercitum indictum nec de suo absque gravi damno posset facere expensas sibi necessarias, potest a subditis auxilium petere moderatum. Item si in guerra vel bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinendo privilegio protectionis pro se et pro eis nec posset de suo expensas ad hoc utiles et necessarias, absque gravi damno, facere et si qua alia causa similis eme