comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud qͦd uulnerata m̃bra ñ colligis: s qͥd uolentẽ sanate
c̃tempnis. Ita & exhortat᷑ sum quantũ potui ad recte u¬
uendum: & grãm di ñ euacuaui. sine qua natura huma¬
na iã contenebrata atq uiciata. illuminari ñ pot̃ ⁊ sanar.
De quare cum istis tota u̾titur questio. ne gracia dĩ quȩ
De qua natura itẽ paulopost dixi. Etiã ipsam natura alit̾
dicimus cum ꝓpͥe loquim᷑ naturã hominis in qua pͥmũ
in suo genere inculpabilis factus ẽ: alit̾ istam in quaex
illiꝰ dampnati pena & ignari & carni subditi nascimur
Iuxta quẽ modũ dic̃ apłs. fuimus enim & nos naturalit̾
filii irȩ: sic̃ & cȩti. Si gͦ uolumꝰ animos ad recte uiuendũ fri¬
gidos &e pigros xp̃ianis exbortationib excitare & accendere
pͥmit᷑ exhortemur ad fidẽ qua xp̃iani fiant. & ci nomini
subiciant᷑. sinc quo salui eẽ ñ possunt. Si autẽ iã xp̃iani ft̾

Expanded text:
illud quod uulnerata membra non colligis, sed quod nolentem sanare illud quod uulnerata membra non colligis, sed quod nolentem sanare contemnis. ita et exhortatus sum, quantum potui, ad recte uinendum et gratiam dei non euacuaui, sine qua natura humana iam contenebrata atque uitiata inluminari non potest et sanari. de qua re cum istis tota uertitur quaestio, ne gratiam dei, quae ddicimus, cum proprie loquimur naturam h hominis in qua primum in suo genere inculpabilis factus est, aliter istam, in qua ex illius damnati poena et ignari et carni subditi nascimur. iuxta quem modum dicit apostolus : \'fuimus enim et nos naturaliter filii irae sicut et ceteri\'. Si ergo uolumus \'animos ad recte uiuendum frigidos et pigros christianis exhortationibus excitare et accendere\', primitus exhortemur ad fidem, qua Christiani fiant et eius nomini subiciantur, sine quo salui esse non possunt. si autem iam christianis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lis uinculi ñ posse alibidinosis oꝑib temꝑare: ñ ẽ nat᷑a
instituti hominis: s pęna dampnati. Cum autẽ delib̾a
uoluntate recte faciendi loquimur: de illa scilicet in qͣ
homo factus ẽ loquimur. Hinc iã hominib ipsiꝰ igno¬
rantiȩ difficultatisq in ꝓlẽ pͥmi hominis traiectis ui¬
ciis atq transfusis. udut iustam querelã deponentib
ita responsum ẽ. Qͥb breuit̾ in quã respondet᷑ ut qͥes¬
cant: ce adũsus dm̃ murmurare desistant. Recte enĩ
fortasse quererent᷑: si ertoris & libidinis nullus homi¬
nũ uictor existeret. Cũ uͦ ubiq sit p̃sens. qͥ multis mo¬
dis ꝑ creaturã sͥ dño seruientẽ. au̾sum uocet. docrat er¬
dentem. c̃soletur sꝑantem. diligentẽ adhortet᷑. conanten
adiuuet. exaudiat dep̃cantem: ñ tͥ deputat᷑ ad culpam
qͥd inuitꝰ ignores. s qͦd negligas querere qͦd ignoras. Neg

Expanded text:
lis uinculi non posse a libidinosis operibus temperare non est natura lis uinculi non posse a libidinosis operibus temperare non est natura instituti homi n i s, se d poena damnati. cum autem de libera uoluntate recte faciendi loquimur, de illa scilicet, in qua homo factus e s t, . loquimur. hinc iam hominibus de ipsius ignorantiae difficultatisque in prolem primi hominis traiectis uitiis atque transfusis uelut iustam querellam deponentibus ita responsum est : quibus breuiter, inquam, respondetur, ut quiescant et aduersus deum mufortasse quererentur, si erroris et libidinis nullus hominum victor existeret: cum vero ubique sit praesens, qui multis modis per creaturam sibi Domino servienteedentem, consoletur sperantem, diligentem a d hortetur, conantem adiuuet, exaudiat deprecantem, non tibi deputatur ad culpam quod inuitus ignoras, sed quod neglegis quaerere quod ignoras; neque
Abbreviated transcription (Latin):
tione uenientiũ. Hã si ñ ẽ ista pęna hominis s natura:
nulla ista peccata sunt. Deinde paulopꝰ. Relinquit᷑ gͦ
inquã: ut hec pena iusta de dampuatione hominis ue¬
niat. Nec mirandũ ẽ qͦd uł ignorando ñ ht̃ arbitrium
lib̾um uoluntatis. ad eligendum quid recte faciat. uł re¬
sistente carnali c̃suetudine quȩ uiolentia mortalis succes¬
sionis qͦdamm naturalit̾ inoleuit. uideat quid recte faci¬
endum sit. & uelit nec possit implere. Illa ẽ enim peccati
pena iustissima: ut amittat quisq quo bene uti noluit.
recte ñ fac̃. amittat scire quid rectum sit. Et qui recte
facere cum posset noluit: amittat posse cũ uelit. Nã st̃
reuera omni peccanti animȩ duo ista penalia: ignorantia
& difficultas. Ex ignorantia dehonestat error. Ex diffi¬
cultate cruciat᷑ affligit. S approbare falsa ꝓ ueris ut
erret in uiciis. & resistente atq torquente dolore carna¬

Expanded text:
tione uenientium. nam si non est ista poena hominis, sed natura, tione uenientium. nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. deinde paulo post: relinquitur ergo, inquam, ut haec poena. iusta de damnatione hominis ueniat. nec mirandum est quod uel ignorando non habet arbitrium liberum uoluntatis ad e 1 igendum quid recte faciat uel resistente carnali consuetudine, quae uiolentia mortalis succession i s quodam modo naturaliter i nolenuit, uideat quid recte faciendum sit et uelit nec possit inplere. illa est enim peccati poena iustissima, ut amittat quisque quo bene uti nolui t, recte non facit, amittat scire quid rectum sit, et qui recte facere cum posset noluit. amittat posset cum uelit. nam sunt reuera omni a peccanti animae duo ista poena 1 i a, ignorantia i a et difficultas. ex ignorantia i a dehonestat error, ex difficultate cruci atus affligit. sed approbare falsa pro ueris, ut erret inuitus, et res i stente atque torquente dolore carna
Abbreviated transcription (Latin):
iste legit de lib̃o arbitrio ñ legerunt. atq illis ñ lectis
hunc forsitan legunt: de hac re sententia mea satis ap¬
pareat. ex ipsis libris cõmemorare me oportet. qͦs iste si
sentiret atq in suis litceris pon̾et: nulla int̾ nos de hac re
c̃trouersia remaneret. Gontiniio quippe post u̾ba mea
quȩ iste commemorauit. qͦd occurrere pot̾at ipse subieci.
& quantũ potui ꝑtractaui dicens. Et tam̃ ẽ ꝑ ignoran¬
tiam facta quedam imꝓbant᷑: & corrigenda iudicantur
sic̃ in diuinis auctoritatib legimus. Atq hinc adhibi¬
tis exemplis: ẽ de infiriitate locutꝰ sum dicens. St̃ aẽ
necessitate facta imꝓbanda: uͥ uult hõ recte fac̾e ⁊ ñ
pot̃. Nam unde sunt illȩ uoces. ñ enim qͦd uolo facio
bonum. s qͦd odi malũ hoc ago: Atq aliis in hac senten¬
tia cõmemoratis testimoniis diuinorum eloquioꝵ. s hec
inquã omĩa hominũ sunt uoces: ex illa mortis dampna¬

Expanded text:
iste legit, De libero arbitrio non legerunt atque illis non lectis iste legit, De libero arbitrio non legerunt atque illis non lectis hunc forsitan legunt, de hac re sententia mea satis appareat, ex ipsis libris commemorare me oportet, quod iste si sentiret atque in suis litteris poneret nulla inter nos de hac re controuersia remaneret. continuo quippe post uerba mea, quae iste commemorauit, quod occurrere poterat ipse subieci ut, quantum potui. pertractaui dicens: et tamen etiam per ignorantiam facta quaedam inprobantur ut corrigenda iudicantur, sicut in diuinis auctoritatibus legimus. atqtis exemplis, etiam de infirmitate locutus sum, dicens: Sunt etiam necessitate facta improbanda, ubi vult homo recte facere, et potest. nam unde sunt illae uoces: \'non i enim quod uolo facio bonum, sed quod o.di malum, hoc ago\'? atque aliis in hac sententia commemoratis testimoniis diuinorum eloquiorum: sed hac, inquam, omnia hominum sunt uoces ex illa mortis damna
Abbreviated transcription (Latin):
dicca sunt. De grã quippe dĩ agit᷑: quȩ nob̾ ꝑ mediatorẽ
medicina opitulat᷑. ñ de impossibilitate iusticiȩ. Pot̃ gͦ
ci causȩ quȩcumq illa ẽ resisti. Pot̃ plane. Nam in hoc ad¬
uitorium postulamꝰ dicentes: Ne nos inferas in temptatio
nẽ. Qa aditoriũ ñ posceremꝰ: si resisti nullomͦ posse cre¬
deremus. Pot̃ peccatum caueri: s opitulante illo qͥñ pot̾
falli. Nam & hoc ipsum ad cauendum peccatũ ꝑtinet:
si ueracit᷑ dicimꝰ. dimitte nob̃ debita nr̃a. sic̃ & nos dimit¬
tim̾ debitorib nr̃is. Duob enim modis: &̃ in corpore ca¬
uetur morbi malũ: &e ut ñ accioat: ⁊ ut si acciderit ato
sanet᷑. Ut ñ accidat: caueamꝰ dicendo: ne nos inferas in
temptationẽ. Ut cito sanet᷑: caueamꝰ dicendo: dimitte nob̃
debita nr̃a. Siue gͦ immineat. siue insit: caueri gͥ potest.
S ut ñ tantũ illi. uerũ &ẽ his qui eosdem libros meos qͦs

Expanded text:
dicta sunt. de gratia quippe dei agitur, quae nobis per mediatorem dicta sunt. de gratia quippe dei agitur, quae nobis per mediatorem medicina opitulatur, non de inpossibilitate iustitiae. potest ergo ci causae, quaecumque illa est, resisti, potest plane. nam in hoc adiutorium postulamus dicentes: nc nos inferas intem ptatio nem; quod adiutorium non posceremus, si resisti nullo modo posse crederemus. potest peccatum caueri, sed opitulante illo, qui non potest falli. nam et hoc ipsum ad canendum peccatum pertinet, si ueraciter dicimus: dimitte nobis s debita nostra, sicut c t nos dimittimus debitoribus nostris. duobus enim modis etiam in corpore cauetur morbi malum: et ut non accidat et ut, si acciderit, cito sanetur. ut non accidat, caueamus dicendo: nenos inferas in temptationem; ut cito sanetur, caneamus dicendo: d dimitte nobis debita nostra. siue ergo immineat siue insit, caueri igitur potest. Sed ut non tantum illi, uerum etiam his, qui eosdem libros meos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
in altum. captiuauit captiuitatẽ. dedit dona hominib:
Od autẽ ex uiciis naturȩ. ñ ex c̃ditione naturȩ sit: quedã
peccandi necessitas: audiat hõ. Atq ut eadẽ necessicas ñ
sit: discat dõ dice. De necessitatib meis educ me. Qͥa ⁊
in huiꝰmodi oratione certam̃ ẽ adu̾sus temptatorẽ: de ip¬
sa contͣ nos necessitate pugnantẽ. Ac ꝑhoc opitulante
& libtas plena tribuetur. ueniamꝰ ad nos. Itẽ inqͥt augusti¬
nͦ ep̃c: in libris de lib̾o arbitrio. Quęcũq ista causa ẽ uo¬
luntatis. si ñ pot̾ ei resisti: sine peccato i ceditur. Si aut̃ po¬
test ñ ei cedat᷑. & ñ peccabit᷑. An forte fallit incautũ: Ergo
caueat ne fallat᷑. An tanta fallacia ẽ. ut caueti omino ñ
possit: Hulla gͦ peccata sunt. Qis enĩ peccat in eo qͦd caue¬
ri nullomͦ potest: Peccatur autẽ. Caueri gͥ pot̾. Agnosco
u̾ba mea st̃: s &̃ ipse dignetur agnoscere suꝑiꝰ cuncca quȩ

Expanded text:
 dedit dona hominibus ? quod autem ex uitiis naturae, non ex conditione naturae sit quaedam peccandi necessitas, audiat homo, atque ut eadem necessitas non sit discat deo dicere: de necessitatibus meis educ me, quia et in huiusmodi oratione certamen est aduersus temptatorem de ipsa contra nos necessitate pugnantem. ac per hoc opitulante et libertas plena tribuetur. Veniamus ad nos. item, inquit, Augustinus episcopus in libris De libero arbitrio: quaecumque ista causa est uoluntatis, si non potest ei resisti, sine peccato ei ceditur ; si autem potest, non ei cedatur, et non peccabitur. an forte fallit incautum ergo caueat, ne f all atur. an tanta fallacia est, ut caueri omnino non possit? n ulla ergo peccata sunt. quis enim peccat in e o quod caueri nullo modo potest? peccatur autem; caueri igitur p potest. agnosco, uerba mea sunt; sed etiam ipse dignetur agnoscere superius cuncta quae
Abbreviated transcription (Latin):
neat: ita utiq & castus cum rogat ut castus sit. conti¬
nens ut continens sit. iustus ut iustus. pius ut pius. & cȩ¬
tera quȩ contra pelagianos dona dĩ eẽ defendimus. hoc si¬
ne dubio petunt ut in eis ꝑseuerent bonis. quȩ se accepis¬
se nouert̃. Qͦd si accipiunt. ꝓfecto &̃ ꝑseuerantiã mag¬

Expanded text:
neat: ita utique et castus, cum rogat ut castus sit; contineat: ita utique et castus, cum rogat ut castus sit; continens, ut continens sit; justus, ut justus; pius, ut pius; et caetera, quae contra Pelagianos dona Dei esse defendimus: hoc sine dubio petunt, ut in eis perseverent bonis, quae se accepisse noverunt. Quod si accipiunt, profecto et
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. ñ qͦd obtemus dõ ut sc̾ificetur orationib nr̃is.
s qͦd petamus ab eo. ut nom̃ eꝰ scĩficetur in nobis.
Cȩterum aq̃ d̃s scificat᷑. qui ipse scificat: S qr ipse
ut qui in baptismo sc̃ificati sumus. in eo qͦd ẽẽ cepimus.
ꝑseueremꝰ. Et paulopꝰ de hac ip̃sa re adhuc disputans &
docens nos ꝑseuerantiã petere a dño. qͦd nullomͦ recte ac
ueracit̾ faceret. nisi eius donum & hoc eẽt: hȩc inqͥt scĩ¬
ficatio ut in nob ꝑmaneat oramus. Et quia dñs & uidex
nr̃. sanato ase & uiuificato cõminat᷑ ñ delinquere. neqͥd
ei det̾ius fiat: hanc continuis orationib p̃cẽ facimꝰ. hoc
dieb ac noctib postulamus. ut sc̃ificatio & uiuificatio.
quȩ de di grã sumit᷑: ipsius ꝓtectione seruet᷑. In scificatio¬
ne gͥ ꝑseuerantiam. hoc ẽ ut ĩ scificatione ꝑseueremꝰ nos
ab eo pecere iste doctor intelligit. cum sc̃ificati dicimus

Expanded text:
tuum\', non quod optemus deo, ut sanctificetur orationibus nostris, tuum\', non quod optemus deo, ut sanctificetur orationibus nostris, sed quod petamus a deo, ut nomen cius sanctificetur in nobis. ceterum a quo deus sanctificatur, qui ipse sanctificat? sed quia ipse ut qui in Baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse coepimus perseveremus. Et paulo post de hac ipsa re adhuc disputans, et docens nos perseverantiam petere a Domino; quod nullo modo recte ac veraciter faceret, nisi ejus donum ficatio ut in nobis maneat oramus. Et quia Dominus et judex noster sanato a se et vivificato comminatur, non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus, ut sanctificatio et vivificatio, quae de Dei gratia sumitur, ipsius protectione servetur. In sanctificatione igitur perseverantiam, hoc est, ut in sanctificatione perseveremus, nos ab eo petere iste doctor intelligit, cum sanctificati dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
expositionẽ. in beati cipriani mr̃is libro. quẽ de hac re
condidit. cuiꝰ ẽ titulus de dñica oratione. & uidete ante
qͦt annos contra ea quȩ futura erant pelagianoꝵ uene¬
na. quale sit antidotum p̃paratum. Nam tria sunt ut
scitis. quȩ maxime ut scitis eos catholica defendit ȩccła.
Alterũ ẽ in quantacumq iusticia sine qualib cumq
peccatis. in hoc corruptibili corpore neminẽ uiuere.
Tercium ẽ obnoxium nasci hominẽ peccato pͥmi hõis.
& uinculo dampnationis obstrictũ: nͥ reatꝰ qͥ gen̾atiõe
contrabit᷑: regen̾atione soluat᷑. Hoꝵ trium hoc qͦd lo¬
co ultimo posui. solũ ñ tractat᷑ in supͣdicto głosi mr̃is
libro. De duob uͦ cęt̾is tanta illic ꝑspicuitate disserit᷑.
ut supradicti heretici. noui inimici gr̃ẽ xp̃i. longe
ante reꝑiantur conuicti ẽẽ ꝗͣ nati. In his gͦ m̾itis
scõꝵ. quȩ nulla nͥ dĩ dona sunt: ẽ ꝑseuerantiam dĩ

Expanded text:
expositionem in beati Cypriani martyris libro, quem de hac re expositionem in beati Cypriani martyris libro, quem de hac re condidit, cujus est titulus, De Dominica Oratione: et videte ante quot annos, contra ea quae futura erant Pelagianorum venena, quale sit antidotum praeparatum. Nam tria sunt, ut scitis, quae maxime adversus eos catholica defendit Ecclesiaalterum est, in quantacumque justitia, sine qualibuscumque peccatis in hoc corruptibili corpore neminem vivere: tertium est, obnoxium nasci hominem peccato primi hominis, et vinculo damnationis obstrictum, nisi reatus, qui generatione contrahitur, regeneratione solvatur. Horum trium hoc, quod loco ultimo posui, solum non tractatur in supradicto gloriosi martyris libro: de duobus vero caeteris tanta illic perspicuitate disseritur, ut supradicti haeretici, novi inimici gratiae Christi, longe ante reperiantur convicti esse quam nati. In his ergo meritis sanctorum, quae nulla nisi Dei dona sunt, etiam perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
dare. s ipso ñ dante ẽẽ in hominis potestate. sic̃ irrisoria
ipse. nec fẽc̃: S qͦd ibi dixi: hoc & hic dico. Holite errare.
inquit apłs: ds ñ irridet᷑. O homo ñ u̾borum tuor̃ tantũ
uerũ &̃ cogitationum testis ẽ ds. Si aliquid a tanto diui¬
te ueracit᷑ ac fidelit̾ poscis. ab illo a qͦ poscis. te acciꝑe crede
qͦd poscis. Holi eum labiis honorare. & suꝑ eum corde te
extollere. credens ate ipso tͥ eẽ. qͦd ab illo te fingis orare. An
ab illo ꝑseuerantia ista forte ñ poscit᷑: Iam hoc qͥdicit.
ñ meis disputationib refellendꝰ: s scorum orationibus
onerandꝰ ẽ. Anuͦ quisꝗͣ eorum ẽ qui ñ sͥ poscat a d̾o ut ꝑ¬
seueret in eo. cum ipsa oratio quȩ dñica nuncupat᷑. qr
eam dñs docuit quando orat᷑ a sc̃is nicħ pene aliud ꝗͣ ꝑse¬
uerantia posci intelligat᷑ : Legite aliquanto intentiꝰ eꝰ

Expanded text:
dare, sed ipso non dante esse in hominis potestate; sicut irrisoria dare, sed ipso non dante esse in hominis potestate; sicut irrisoria ipse, nec fecit? Sed quod ibi dixi , hoc et hic dico. Nolite errare, inquit Apostolus; Deus non irridetur . O homo, non verborum tuorum tantum, verum etiam cogitationum testis est Deus: si aliquid a tanto divite veraciter ac fideliter poscis; ab illo, a quo poscis, te accipere crede quod poscis. Noli eum labiis honorare, et super eum corde te extollere, credens a te ipso tibi esse, quod ab illo te fingis orare. An ab illo perseverantia ista forte non poscitur? Jam hoc qui dicit, non meis disputationibus refellendus, sed sanctorum orationibus onerandus est. An vero quisquam eorum est, qui non sibi poscat a Deo ut perseveret in eo; cum ipsa oratione quae Dominica nuncupatur, quia eam Dominus docuit, quando oratur a sanctis, nihil pene aliud quam perseverantia posci intelligatur? 4. Legite aliquanto intentius ejus
Abbreviated transcription (Latin):
re ad exꝑientiam głamq passionis. ũ ꝑueniunt ad reg¬
num dĩ si ꝑseuerau̾int in xp̃o usq in finẽ. S qͥs dicat
istis ñ donari hanc ꝑseuerantiã. qui egritudine corporis.
uł quocũq casu moriunt᷑ in xp̃o. cum longe difficilior
donetur illis a quib suscipitur &e mors ipsa ꝓ xp̃o: Mul¬
to qui pꝑe difficilius ꝑseuerat᷑ uͥ hoc agit qui ꝑsequitur
ne ꝑseueretur. & ꝓpt̾ea usq ad mortẽ sustinet᷑. ut ꝑscueret᷑.
Illam ꝓinde difficilius ꝑseuerantiã: istam faciliꝰ ẽ hab̃e.
S cui nicħ difficile ẽ: facile ẽ utramq donare. Hanc enĩ
ꝓmisit d̾s dicens. Timorẽ meũ dabo in cor eoꝵ: ut ame non
recedant. Od quid ẽ aliud. ꝗͣ talis ac tantꝰ erit timor meus.
quẽ dabo incor eoꝵ. ut mͥ ꝑseuerant̾ adhereant: Cur aut᷑
ꝑseuerantia ista poscit᷑ a dõ. si ñ datur a deo: An & ista ir¬
risoria petitio ẽ. cum id ab eo petitur. qͦd scitur ñ ipsum

Expanded text:
erientiam gloriamque passionis, non perveniunt ad regnum Dei, si perseveraverint in Christo usque in finem. Sed quis dicat, istis non donari hanc perseverantiam, qui aegritudine corporis vel quocumque casu moriuntur in Christo; cum longe difficilior donetur illis, a quibus suscipitur et mors ipsa pro Christo? Multo quippe difficilius perseveratur, ubi hoc agit qui persequitur ne perseveretur, et propterea usque ad mortem sustinetur ut perseveretur. Illam proinde difficilius perseverantiam, istam facilius est habere: sed cui nihil difficile est, facile est utramque donare. Hanc enim promisit Deus, dicens: Timorem meum dabo in cor eorum, ut a me non recedant . Quod quid est aliud, quam, Talis ac tantus erit timor meus, quem dabo in cor eorum, ut mihi perseveranter adhaereant? 3. Cur autem perseverantia ista poscitur a Deo, si non datur a Deo? An et ista irrisoria petitio est, cum id ab eo petitur quod scitur non ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ante mundi c̃stitutionẽ ea p̾destinatione in qua ds̃
sua futura facca p̃sciuit. Electi sunt autẽ de mundo
ea uocatione qua d̾s id qͦd p̃destinauit impleuit. Qos
enim p̃destinauit. ipsos uocauit. illa scilicet uocatione¬

Expanded text:
ante mundi constitutionem ea praedestinatione, in qua Dante mundi constitutionem ea praedestinatione, in qua Dsua futura facta pręsciuit; electi autem de mundo ea uocatione, qua Deus id quod prędestinauit, impleuit. Quos enim prędestinauit, hos et uocauit XV. Et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
electi erant qr crediderant. ipsi eum prius utiq elegerats
credendo in eum. ut digi increrent᷑. Aufert aut̃ hoc om¬
nino qui dic̃. Non uos me elegistis. si ego uos elegi. Et ip¬
si quidem ꝓculdubio elegerunt eum: quando credidert̃
in cum. Unde ñ ob aliut dicit. ñ uos me elegistis s ego
uos elegi. nͥ quia ñ elegerunt ut eligeret eos.s ut elig̾ent
carnem. s iã electos in se ipso ante mundi c̃stitutionẽ.
Hec ẽ immobilis u̾itas p̃destinationis & grẽ. Nam qͥd¬
ẽ qͦd ait apłs. sic̃ elegit nos in ipso ante mundi c̃stituti¬
onem: Q ꝓfecco si ꝓpt̾ea dictum ẽ quia p̃sciuit d̾s cre¬
dituros. ñ quia facturus fuerat ipse credentes. contra
istam p̾scientiam loquitur filius dicens. ñ uos me elegistĩ
s ego uos elegi. cum hoc potꝰ p̃scierit ds qͦd ipsi eum fu¬
erant electuri. ut ab illo eligi mererent᷑. Flecti st̃ itaq

Expanded text:
electi erant quia crediderant, ipsi eum prius utique elegerant electi erant quia crediderant, ipsi eum prius utique elegerant credendo in eum, ut eligi mererentur: aufert autem hoc omnino, qui dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi. » Et ipsi quidem procul dubio elegerunt eum, quando crediderunt in eum; unde non ob aliud dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi, » nisi quia non elegerunt ut eligeret eos, sed ut eligerent carnem  al., in carne, sed jam electos in seipso ante mundi constitutionem: haec est immobilis veritas praedestinationis et granos in ipso ante mundi constitutionem ? Quod profecto si propterea dictum est, quia praescivit Deus credituros, non quia facturus fuerat ipse credentes; contra istam praescientiam loquitur Filius, dicens, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi: cum hoc potius praescierit Deus, quod ipsi eum fuerant electuri, ut ab illo mererentur eligi. Electi sunt itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ne mutatione stabilit̾ fixa sunt. Ad hanc uocationem
qͥ ꝑtinent: om̃s sunt docibiles dĩ. Nec pot̾ eorum qͥsꝗͣ di¬
cere: credidi ut sic uocarer. Preuenit eum qͥppe miscdia
dĩ: quia sic ẽ uocatꝰ ut crederet. Om̃s enim docibiles dĩ
ueniunt ad filium. qm audierunt & didicert̃ a patre.
ꝑ filium qui cuidentissime dicit. Omĩs qui audiuit a
patre & didicit: uenit ad me. Istoꝵ autem nemo ꝑit.
qr om̃e qͦd dedit ei pat̾. ñ ꝑdit ex eo qͥcꝗͣ. Qͥsquis gͦ in¬
de ẽ: omnino ñ ꝑit. nec erat inde qui ꝑit. Propt̾ qͦd dic¬
tum ẽ. Ex nob̃ exierunt: s ñ erant ex nob̾. Nam si fuis¬
sent ex nob̃: mansissent utiq nob̃cũ. Intelligamꝰ gͦ uo
cationem qua fiunt electi ñ qui eligunt᷑ qr credideit̃. s qͥ
eliguntur ut credant. Hanc enĩ & dñs ipse satis aꝑit. uͥ
dic̃. Non uos me elegistis. s ego elegi uos. Nam si ꝓpterea

Expanded text:
ne mutatione stabiliter fixa sunt. Ad hanc vocationem ne mutatione stabiliter fixa sunt. Ad hanc vocationem qui pertinent, omnes sunt docibiles Dei: nec potest eorum quisquam dicere, Credidi ut sic vocarer; praevenit eum quippe misericordia Dei, quia sic est vocatus ut crederet. Omnes enim docibiles Dei veniunt ad Filium: quoniam audierunt et didicerunt a Patre per Filium, qui evidentissime dicit, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Istorum autem nemo perit, quia omne quod dedit ei Pater, non perdet ex eo quidquam . Quisquis ergo inde est, omnino non perit: nec erat inde qui perit. Propter quod dictum est, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, manscationem qua fiunt electi, non qui eliguntur quia crediderunt, sed qui eliguntur ut credant; hanc enim et Dominus ipse satis aperit ubi dicit: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Nam si propterea
Abbreviated transcription (Latin):
idem ipse isrł. Ubi gͦ audimꝰ isrł ñ ẽ c̃secutus. uł ceceri
excecati sunt. ibi intelligñdi sunt inimiq ꝓpt̾ nos. ubi uͦ
audimus eleccio autẽ c̃secuta ẽ: ibi intelligendi sunt dilec¬
ti propt̾ patres. Qib patrib utiq ista ꝓmissa sunt. Abra¬
hȩ quippe dictȩ sunt ꝓmissiones: & semini eiꝰ. Unde & ĩ
ista olea: oleaster inseritur gentium. Iam porro electio¬
nem qua dicat. q scđd̃m grãm. ñ scđ̃m oebitũ debet
utiq occurrere. qm̃ reliquiȩ ꝑ electionem gr̃e saluȩ faccȩ
sunt. hȩc electio c̃secuta ẽ: cȩt̾is exrecatis. Scd̾m hanc elec¬
tionem isrłitȩ dilecti propt̾ patres. Non enim uocatione
illa uocati st̃. de qua dictum ẽ. multi uocati. s illa qua
uocantur electi. Unde & hic postea ꝗͣ dix̃. scđ̾m electionẽ
autem dilecti ꝓpt̾ patres: c̃tinuo subiecit. unde agimus.
Sine pęnitentia enim: sunt dona & uocatio dĩ: idest si¬

Expanded text:
idem ipse Israel. Ubi ergo audimus, Israel non est consecutus, vel, caeteri idem ipse Israel. Ubi ergo audimus, Israel non est consecutus, vel, caeteri excaecati sunt; ibi intelligendi sunt inimici propter nos: ubi vero audimus, Electio autem consecuta est; ibi intelligendi sunt dilecti propter patres: quibus patribus utique ista promissa sunt. Abrahae quippe dictae sunt promissiones et semini ejus . Undeet in ista olea oleaster inseritur Gentium. Jam porro electionem quam dicat, quia secundum gratiam, non secundum debitum, debet utique occurrere; quoniam reliquiae per electionem gratiae factae sunt . Haec electio consecuta est, caeteris excaecatis. Secundum hanc electionem Israelitae dilecti propter patres. Non enim vocatione illa vocati sunt, de qua dictum est, Multi vocati ; sed illa qua vocantur electi. Unde et hic poste aquam dixit, Secundum electionem autem dilecti propter patres; continuo subjecit unde agimus, Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei: id est, si
Abbreviated transcription (Latin):
tua & c̃silium p̃destinauit fieri. Ecce qͥd dictum ẽ scđ̃m
euangłium quidẽ inimici ppt̾ uos. Canta quippe ab ini¬
micis uideis manus dĩ & c̃silium p̾destinauit fieri. quanta
necessaria fuerant euangłio ꝓpt̾ nos. S qͥd est qͦd sequitur.
scđ̾m electionem autẽ dilecti ꝓpt̾ patres : Numqͥd illi ini¬
mici qui in suis inimicitiis ꝑierunt. & adu̾santes xp̃o de
gente ipsa adhuc ꝑeunt. ipsi sunt elect atq dilecci᷑ Absit.
Qis hoc uł stultissimus dixerit: S utrumq licet int̾ se con¬
trarium idest inimiq & dilecti. ꝗͣuis ñ in eosdẽ homines
tam̃ in eandẽ gentẽ conuenit uideoꝵ. & ad idem carnale
sem̃ isrł. aliis eorum ad claudicationẽ. aliis eoꝵ ad b̾ndic¬
tionẽ isrł ipsuis ꝑtinentib. Hunc enim sensum aꝑtiꝰ suꝑiꝰ
explicauit: ubi ait. Quod querebat isrł hoc ñ ẽ c̃secutus.
electio autẽ c̃secuta ẽ. Cȩti uͦ excecati sunt. In utrisq tam̃:

Expanded text:
tua et consilium praeordinavit fieri . Ecce quod dictum est, secundum Evangelium quidem, inimici propter vos . Tanta quippe ab inimicis Judaeis manus Dei et consilium praedestinavit fieri, quanta necessaria fuerunt Evangelio propter nos. Sed quid est quod sequitur, Secundum electionem autem dilecti propter patres? Numquid illi inimici, qui in suis inimicitiis perierunt, et adversantes Christo de gente ipsa adhuc pereunt, ipsi sunt electi atque dilecti? Absit: quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed utrumque licet inter se contrarium, id est, inimici et dilecti, quamvis non in eosdem homines, tamen in eamdem gentem convenit Judaeorum, et ad idem carnale semen Israel, aliis eorum ad claudicationem, aliis ad benedictionem Israel ipsius pertinentibus. Hunc enim sensum apertius superius explicavit, ubi ait, Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus: electio autem consecuta est, caeteri vero excaecati sunt . In utrisque tamen
Abbreviated transcription (Latin):
timui me uł ñ omĩa uł hȩc ipsa minus digne con¬
scius mearum uiriũ posse dirig̾e: egi cum uiro tũ mo¬
rib tum eloquio. & studio claro. ut quanta posset
collecta suis litt̾is intimaret. quas coniunctas his desti
nare curaui. Est enim talis qͥ ã pret̾ hanc necessitatẽ
dignus tuȩ sc̃itatis noticia udicet᷑. Sc̃s leonti diaconus
cultor tuus. cum meis partib multũ te salutat. Memo
donare dignetur dñe pat̾. Et infra sciat scĩtas tua frẽm
ineũ cuiꝰ maxime causa hinc discessim̃: cũ matrona
sua ex consensu ꝑfectã dõ continentiam deuouisse. Un¬
de rogamus scitatem tuam ut orare dign̾is. qͦ hoc ipsũ
in eis dñs confirmare & custodire dignet᷑. Incipit lib sc̃i¬

Expanded text:
timni, ne uel non omnia uel haec ipsa minus digne contimni, ne uel non omnia uel haec ipsa minus digne conscius mearum uirium possem dirigere, egi cum uiro tum moribus tum eloquio et studio claro, ut, quanta posset. collecta suis litteris nare curavi. Est enim talis qui, etiam praeter hanc necessitatem, dignus tuae Sanctitatis notitia judicetur. Sanctus Leontius diaconus cultor tuus, cum meis parentibus multum te salutat. Memordonare dignetur, domine pater. Et infra: Sciat Sanctitas tua, fratrem meum, cujus maxime causa hinc discessimus, cum matrona sua ex consensu perfectam Deo continentiam devovisse. Unde rogamus Sanctitatem tuam, ut orare digneris quo hoc ipsum in eis Dominus confirmare et custodire dignetur. EPISTOLA C
Abbreviated transcription (Latin):
meream acciꝑe. Nolo aut̾ sc̃itas tua sic me arbitret᷑ hȩc scri¬
bere: quasi de his quȩ nunc edidisti ego dubitẽ. Sufficiat
mͥ pena mea. qͦd ap̃sentiȩ tuȩ deliciis exulat᷑. uͥ salubrib
tuis ub̃ib nuitriebar: ñ solum absentia tua crucior. uer̃
ẽ ꝑuicacia quoꝵdam qͥ ñ tantũ manifesta respuunt. s ã
ñ intellecta rep̾hendunt. Cecerum hac suspicione intant᷑¬
careo. ut potiꝰ infirmitatẽ meam qua tales parũ patienter
fero. notabilem putẽ. Qualit̾ autẽ ad hȩc c̃sulendum uidi¬
ces: ut dixi tuȩ sapientiȩ derelinqͦ. Nam ad me hoc ꝑtinere
credidi. ꝓ ea quã xp̃o uł tͥ debeo caritate: ut quȩ in que¬
stionem ueniunt ñ tacerẽ. Qcquid ꝓea gr̃a quã in te pu¬
silli cum magnis miramur uolueris aut ualuers gratis¬
sime accipiemꝰ. tamꝗͣ a nob̃ carissima & reuerentissi-¬
ma auctoritate decretum. Sane qr urgente ꝑlatore

Expanded text:
mereamur accipere. nolo autem sanctitas tua sic me arbitretur haec scrimereamur accipere. nolo autem sanctitas tua sic me arbitretur haec scribere, quasi de his, quae nunc edidisti. ego dubitem. sufficiat mihi poena mea, quod a praesentiae tuae deliciis exulatus, ubi salubribus tuis uberibus nutriebar, non solum absentia tua crucior uerum etiam peruicacia quorundam, qui non tantum mannon intellecta reprehendunt. Caeterum hac suspicione in tantcareo, ut potius infirmitatem meam, qua tales parum patienter fero, notabilem putem. qualiter autem ad haec consulendum iudices, ut dixi. tuae sapientiae derelinquo. nam ad me hoc pertinere credidi pro ea, quam Christo uel tibi debeo, caritate, ut, quae in quaestionem ueniunt, non tacerem. quicquid pro ea gratia, quam in te pusilli cum magnis miramur, uolueris aut ualueris, gratissime accipiemus, tamquam a nobis carissima et reuerentissima auctoritate decretum. sane, quia urgente perlatore
Abbreviated transcription (Latin):
opus sit: ut talium & tantoꝵ suꝑet᷑ uł temꝑet᷑ intentio.
Cui ego iam parum ꝓdẽẽ existimo te reddere rationẽ. nͥ &
addat᷑ auccoritas. quã transgredi infatigabilit̾ c̃tentiosa
corda ñ possint. S plane illud tacere ñ debeo: qͦd sedicant
tuam scĩtatẽ hoc excepto in faccis & dictis omĩb ammira¬
ri. Tuum erit decernere: quomͦ sit in hoc eoꝵ contradic¬
tio toleranda. Nec mireris qͦd alit̾ uł aliqua in hac epła
addidi quantũ puto: quȩ in suꝑiore ñ dixerã. Calis ẽ enĩ
nunc eoꝵ definitio: pret̾ illa quȩ ꝑ festinationẽ aut ob-¬
liuionem fortasse p̃terii. Libros cũ editi fuerint qͦs de
uniu̾so oꝑe moliris: queso hab̾e mereamur. maxime ut ꝑ
eorum auccoritatem. siqua tͥ in tuis displicent. a dignitate
tui nominis iã ñ trepidi sequestremꝰ. Librũ ã de grã ⁊ libo
arbitrio ñ habemꝰ. suꝑ ẽ ut eũ qr utilẽ questioni c̃fidimꝰ

Expanded text:
opus sit, ut talium et tantorum superetur uel temperetur intentio. opus sit, ut talium et tantorum superetur uel temperetur intentio. cui ego iam parum prodesse existimo te reddere rationem, nisi et addatur auctoritas, quam transgredi infatigabiliter contentiosa corda non possint. sed plane illud tacere non debeo, quod se dicant tuam sanctitatem hoc excepto in factis et dictis omnibus admirari. tuum erit decernere, quo modo sit in hoc eorum contradictio toleranda. nec mireris; quod aliter uel aliqua in hac epistula addidi, quantum puto, quae in superiore non dixeram; talis est enim nunc eorum definitio praeter illa, quae per festinationem aut obliuionem fortasse praeterii. Libros, cum editi fuerint, quos de nniuerso opere moliris, quaeso habere mereamur, maxime ut per eorum auctoritatem, si qua tibi in tuis displicent, a dignitate tui nominis iam non trepidi sequestremus. librum etiam de gratia et libero arbitrio non habemus: superest, ut eum, quia utilem quaestioni con- - fidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
licam fidẽ fuisse defensam. Hȩc mipat̾ & alia int̾mina¬
bilit̾ plura. sic̃ summa mea uota confitear. ꝑ me dcferre
maluissem. uł quia hoc ñ merui. saltẽ ꝓlixiore tẽpere
omĩa quib mouentur collecta dirig̾e. ut quicqͥd de hac
re contradicit᷑ quatinꝰ refelli uł si id ñ pot̃ tolerari de¬
beret audirẽ. S quia neutrũ ex uoto ꝓuenit: maliu
quomͦ potui hec comp̃hensa dirig̾e. q̃ penitꝰ de tanta
quorũdã contradictione reticere. Sunt ex parte tales
ꝑsonȩ. ut his consuetudine eccdłastica laicos sũma rrue¬
rentiam nctesse sit exhib̾e. Ed qͥdẽ ita curauim᷑ dõ iuuan¬
te scruare: ut cum opꝰ fuit ñ taceremꝰ quȩ ad questionis huiꝰ
adseitionem. exiguitas nr̃arum uiriũ suggerebat. S nc̃
summatĩ quantũ festinatio ꝑlatoris admisit: hȩc uelut
cõmonendo suggessi. Cuȩ scẽ prudentiȩ ẽ despicere qͥo facco

Expanded text:
licam fidem fuisse defensam. Haec, mi pater, et alia interminalicam fidem fuisse defensam. Haec, mi pater, et alia interminabiliter plura sic, ut summa mea uota confitear, per me deferre maluissem uel, quia hoc non merui. saltem prolixiore tempore omnia, quibus mouentur, collecta dirigere, ut, quicquid de hac re contra dicitur, quatenus refelli uel, si id non potest, tolerari deberet, audirem. sed quia neutrum ex uoto prouenit, malui, quo modo potui, haec comprehensa dirigere quam penitus de tanta quorundam contradictione reticere. sunt ex parte tales personae, ut his consuetudine ecclesiastica laicos summam reuerentiam necesse sit exhibere. quod quidem ita curauimus deo iuuante seruare, ut, cum opus fuit, non taceremus, quae ad quaestionis huius assertionem exiguitas nostrarum uirium suggerebat. sed nunc summatim, quantum festinatio perlatoris admisit, haec uelut commonendo suggessi. tuae sanctae prudentiae est dispicere, quid facto
Abbreviated transcription (Latin):
dubitari. Ed in libro t̾rio de lib̾ro arbitrio ita positum
meministi: ut hanc eis occasionem potuerit ex an suꝑ¬
hib̾e. Hoc &ẽ de alioꝵ libris: quorum ẽ in ȩccła auctoritas
faciunt. Qd ꝑspicit sc̃itas tua ñ parum posse uiuare
c̃tradictores: nisi maiora aut certe uł paria proferantur
a nob̾. Non enim ignorat prudentissima pietas tua qͣnt
plures sint in eccła qͥ auctoritate nominũ in sent̾ñtia tene¬
ant᷑. aut sententiam transferant᷑. ad summã fatigatis
omĩb nobis. ad id ꝓsecutio eorum uł potiꝰ querela conu̾¬
titur. c̃sentientib &ẽ his qͥ hanc definitionẽ improbare
ñ audent. ut dicant. Qͥd opus fuit huiuscemodi disputa¬
tionis incerto. tot minus intelligentiũ corda turbari:
Heq enĩ minus utilit̾ sine hac definitione aiuint tos
annis a tot tractatorib tot p̃cedentib libris. & tuis &
alioꝵ cũ contra alios tum maxime contͣ pelagianos catho¬

Expanded text:
dubitari. quod in libro tertio de libero arbitrio ita positum dubitari. quod in libro tertio de libero arbitrio ita positum meministi, ut hanc eis occasionem potuerit exhibere. hoc etiam de aliorum libris, quorum est in ecclesia auctoritas, faciunt, quod perspicit sanctitas tua non parum posse iuuare contradictores, nisi maiora aut certe uel paria proferantur a nobis; non enim ignorat prudentissima pietas tua, quanto plures sint in ecclesia, qui auctoritate nominum in sententia teneantur aut a sententia transferantur. ad summam fatigatis omnibus nobis ad id prosecutio eorum uel potius querela conuertitur consentientibus etiam his, qui hanc definitionem inprobare non audent, ut dicant: Quid opus fuit huiusce modi disputationis incerto tot minus intellegentium corda turbari? neque enim minus utiliter sine hac definitione. aiunt, tot annis a tot tractatoribus tot praecedentibus libris et tuis et aliorum cum contra alios tum maxime contra Pelagianos catho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinebunt: s om̃s omnino ut nullus habeat᷑ exceptus.
nec hoc timendum qͦd qͥdam eo inuito ꝑire dicant᷑. Seo
quomͦ aiunt ñ uult a quoꝗͣ peccari uł deseri iusticiam
& cam̃ iugit̾ illa deserit᷑ contra eiꝰ uoluntatem. c̃mitcun¬
turq peccata: ita eum saluare uelle om̃s homines. nec
tam̃ om̃s homines saluari. Testimonia ẽ scripturȩ quę
de saule uł de dauid posuisti. ñ ꝑtin̾e putant ad questi¬
onẽ: quȩ de exhortatione u̾satur. Alia autẽ ad id refert̾
ut ex his eam grãm accipiant conm̃dari. qua unusqͥsq
post uoluntatem iuuat᷑ uł ad ipsam uocationem quȩ
p̃statur indignis. Hoc enim & illis locis tuorum opuscu¬
lorum &e alioꝵ quȩ ꝑseqͥ longum ẽ se demonstrare testã¬
tur. Paruuloꝵ autem causã ad exemplũ maiorũ ñ pati¬
unt᷑ afferri. Quã & tuam sc̃̾itatẽ dicunt eatenus at cigisse
ut incertum eẽ uolueris. ac poti de eorum penis maluens

Expanded text:
pertinebunt, sed omnes omnino, ut nullus habeatur exceptus. pertinebunt, sed omnes omnino, ut nullus habeatur exceptus. nec hoc timendum, quod quidam eo inuito perire dicantur; sed quo modo, aiunt, non uult a quoquam peccari uel deseri iustitiam et tamen iugiter illa deseritur contra eius uoluntatem committunturque peccata. ita eum uelle saluare omnes homines nec tamen omnes homines saluari. testimonia etiam scripturae, quae de Saule uel de Danid posuisti, non pertinere putant ad quaestionem, quae de exhortatione uersatur; alia autem ad id referunt, ut ex his eam gratiam accipiant commendari, qua unusquisque post uoluntatem iuuatur, uel ad ipsam uocationem, quae praestatur indignis. hoc enim et illis locis tuorum opusculorum et aliorum. quae persequi longum est, se demonstrare testantur. Paruulorum autem causam ad exemplum maiorum non patiuntur adferri. quam et tuam sanctitatem dicunt eatenus attigisse, ut incertum esse uolueris ac potius de eorum poenis malueris
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic concreati sunt his qͥ cũ uniu̾sa massa dampnati st̃. ut
exciꝑent᷑ ꝑ grãm lib̾andi. Unde in hoc solo uolunt a pͥmo
homine omium distare naturã. ut illum integris uirib
uoluntatis iuuaret grã uolentẽ. sine qua ꝑseuerare ñ po¬
terat: hos autẽ amissis & ꝑditis uirib credentes tantũ ñ
solum erigat ꝓstratos: uerũ ẽ suffulciat ambulantes.
Cȩterum quicqͥd lib& donatum sit p̾destinatis. id posse
& amitci & retineri ꝓpria uoluntate: c̃cendunt. Qd t̃c
falsum eẽt si uerum putarent eã qͦsdã ꝑseuerantiam
ꝑcepisse: ut ñ ꝑseuctantes et̃ ñ possint. Inde c̃ q̃d &e illd̃
parit̾ ñ accipiunt. ut eligendor̃ reiciendoꝵq ẽẽ definitũ
numerum uelint. atq illiꝰ sententiȩ expositionẽ ñ eã quȩ
ate ẽ deprompta suscipiant. idest ut ñ nͥ om̃s homines
saluos fieri uelit. & ñ eos tantum qui ad sc̃orũ numerũ

Expanded text:
qui sic concreati sunt his, qui cum uniuersa massa damnati sunt, ut qui sic concreati sunt his, qui cum uniuersa massa damnati sunt, ut exciperentur per gratiam liberandi. unde in hoc solo uolunt a primo homine. omnium distare naturam, ut illum integris uiribus uoluntatis iuuaret gratia nolentem, sine qua perseuerare non poterat, hos autem amissis et perditis uiribus credentes tantum non solum erigat prostratos, uerum etiam suffulciat ambulantes. ceterum quicquid libet donatum sit praedestinatis, id posse et amitti et retineri propria uoluntate contendunt; quod tunc falsum esset, si uerum putarent eam quosdam perseuerantiam percepisse, ut nisi perseuerantes esse non possint. Inde est, quod et illud parnumerum nolint atque illius sententiae expositionem non eam, quae a te est deprompta, suscipiant, id est ut non nisi omnes homines saluos fieri uelit et non eos tantum. qui ad sanctorum numerum
Abbreviated transcription (Latin):
posset: nunc uͦ scĩs in regnum ꝑ grãm p̃destinatis. ñ tale
aduitorium ꝑseuerantiȩ detur. s tale ut eis ꝑ seuerantia
ipsa donetur. ñ solum ut sine isto dono ꝑseuerantes ẽẽ ñ
possuit. uerũ aẽ ue ꝑ hoc donum iñ nͥ ꝑseuerantes sint.
his u̾bis sc̾itatis tuȩ ita mouentur: ut dicant quandã
desꝑationẽ hominib exhibt. Si enim aiunt. ita adam
aduitus ẽ ut stare posset in iusticia. & a iusticia declina¬
re. & nunc ita sc̃i uiuant᷑ ut oeclinare ñ possint. siqͥdem
eam acceꝑunt uolendi ꝑseuerantiã ut aliud uelle ñ pos¬
sint: uł sic qͥdam deserunt᷑. ut aut nec accelant. aut si ac¬
cesserint & recedant: ad illam uoluntatẽ ꝑtinuisse dicunt
exhortationis uł cõminationis utilitatẽ. quȩ & ꝑsistendi
ac desistendi obtinebat lib̃am potestatẽ. ñ ad hanc cui nol¬
le iusticiã ineuitabili necessitate c̃iunctum ẽ: pret̾ illos

Expanded text:
posset: nunc vero sanctis in regnum per gratiam praedestinatis non tale posset: nunc vero sanctis in regnum per gratiam praedestinatis non tale adjutorium perseverantiae detur, sed tale ut eisetur, non solum ut sine isto dono perseuerantes esse non possint, uerum etiam ut per hoc donum non nisi perseuerantes sint\\ his uerbis sanctitatis tuae ita mouentur, ut dicant quandam desperationem hominibus exhiberi. si enim, aiunt. ita Adam adiutus est, ut et stare posset in iustitia et a iustitia declinare, et nunc ita sancti iuuantur, ut declinare non possint, si quidem eam acceperunt uolendi perseuerantiam, ut aliud uelle non possint, uel sic quidam deseruntur, ut aut nec accedant aut, si accesserint, et recedant, ad illam uoluntatem pertinuisse dicunt exhortationis uel comminationis utilitatem. quae et persistendi ac desistendi obtinebat liberam potestatem, non ad hanc, cui nolle iustitiam ineuitabili necessitate coniunctum est praeter illos,
Abbreviated transcription (Latin):
alios nullus possit accedere: quo ꝑtinet tanta extrinsecus
correptionis instantia. si ab homine & si ñ fides integra. sal¬
tem uł dolor conpunctȩ infirmitatis exorit᷑. aut ꝑiculũ
demonstratȩ mortis horretur: Nam si ñ pot̾ tim̾e qͥs unde
terretur. nisi ca uoluntate quȩ sumit᷑: ñ ex eo culpandum
qͦd nunc ñ uult. s in eo & qui cũ eo sic aliquando noluit
ut eã dampnationẽ cum suis posteris mereret᷑ incurrere
ut numꝗͣ recta. semꝑ autẽ praua uellet appetere. Si autẽ
ẽ qualiscũq dolor qͥ ad exhortationẽ corripientis oriatur
mat᷑. atq ita ñ opus eẽ partes constitui. quib nec adicien¬
dum sit aliquid nec detrahendum. Deinde moleste ferui
ita diuidi grãm. quȩ uł tunc prrmo homini data ẽ. uł nc̃
omĩb detur ut ille acceꝑit ꝑseuerantiã ñ qua fieret ut
ꝑseueraret. s sine qua ꝑ lib̃um arbitrium ꝑseuerare ñ

Expanded text:
alios nullus possit accedere; quo pertinet tanta extrinsecus alios nullus possit accedere; quo pertinet tanta extrinsecus correptionis instantia? Si non ab homine, etsi non fides integra, saltem vel dolor compunctae infirmitatis exoritur, aut periculum demonstratae mortis horretur? Nam si non potest timere quis, unde terretur, nisi ea voluntate quae sumitur; non ex eo culpandus quod nunc non vult: sed in eo et cum eo qui sic aliquando noluit, ut eam damnationem cum suis posteris mereretur incurrere, ut nunquam recta, semper autem prava vellet appetere. Si autem est qualiscumque dolor qui ad exhortationem corripientis oriatur: matur: atque ita non opus esse partes constitui, quibus nec adjiciendum sit aliquid, nec detrahendum. 6. Deinde moleste ferunt ita dividi gratiam, quae vel tunc primo homini data est, vel nunc omnibus datur, « ut ille acceperit perseverantiam, non qua fieret ut perseveraret, sed sine qua per liberum arbitrium perseverare non
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ꝑseuerantiã p̃dicari. ut ñ uł supplicit̾ emereri. uel
amitai contumacit̾ possit. Nec ad incertum uoluntatis dĩ
dedici se uolunt. ubi eis quantum putant ad obtinendũ
uł amittendum euidens ẽ. qualecũq sit iniciũ uolun¬
tatis. Illud &̃ testimonium qͦd posuisti. raptꝰ ẽ ne mali¬
tia mutaret intellectum eius. tanꝗͣ ñ canonicũ defini-¬
uit omittendum. Unde illã p̃scientiam sic accipiunt:
ut ꝓpt̾ fidem futuram p̃sciti sint intelligendi. nec ciuiꝗͣ
possit sua uoluntate deficere & infirmari. Asserunt in
utilem exhortandi c̃suetudinẽ. si nich̃ in homine rema¬
sisse dicatur qͦd correptio ualeat excitare. Ed qͥdẽ inẽẽ na¬
turȩ sic se dicere confitent᷑: ut hoc ipso qͦd ignoranti u̾itas pre¬
dicat᷑. ad beneficium p̃sentis gr̃ȩ referendum sit. Nam si sic
p̃destinati sunt inqͥunt ad utramq partẽ. ut de aliis ad

Expanded text:
hanc perseuerantiam praedicari, ut non uel suppliciter emereri uel hanc perseuerantiam praedicari, ut non uel suppliciter emereri uel amitti contumaciter possit. nec ad incertum uoluntatis dei deduci se uolunt, ubi eis, quantum putant, ad obtinendum uel admittendum euidens est, qualecumque sit, initium uoluntatis. illud etiam testimonium, quod posuisti: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum eius, tamquam non canonicum definiunt omittendum. unde illam praescientiam sic accipiunt, ut propter fidem futuram praesciti sint intellegendi; nec cuiquampossit sua uoluutilem exhortandi consuetudinem, si nihil in homine remansisse dicatur, quod correptio valeat excitare: quod quidem inesse naturae sic se dicere confitentur, ut hoc ipso quod ignoranti veritas praedicatur, ad beneficium praesentis gratiae referendum sit. Nam si sic praedestinati sunt, inquiunt, ad utramque partem, ut de aliis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nusquã enim diccum ẽ. ds credit omĩa in omĩb. Qͦd
enim credimꝰ nr̃m ẽ: qͦd autẽ oꝑamur illiꝰ. & cȩt̾a in
eodem oꝑe. quȩ se acceptare & ꝓbare testantur. tanq̃ con¬
uenientia euangłicȩ u̾itati. Cȩterũ pscientiã & p̃destina¬
tionẽ uł ꝓpositum ad id ualere contendunt. ut eos p̃scie¬
rit uł p̾destinau̾it uł ꝓposuerit elig̾e qui fuerant creditͥi:
uec de hac fide posse dici. quid habes qͦd ñ accepisti: cum in
eadem natura remanserit. licet uiciata. quȩ priꝰ sana ac ꝑ¬
fecta donata sit. Ꝙd autẽ dicit sc̾itas tua. neminẽ ꝑseue¬
rare nisi ꝑseuerandi uutute ꝑcepta: hactenꝰ accipiunt ut
quib dat᷑ inerti licet: p̃cedenti tam̃ ꝓprio arbitrio tͥbuat᷑
qͥd ad hoc tantum lib̾um asserunt. ut uelit uł nolit amit¬
tere medicinam. Ceterum & ipsa abhominari se & damp¬
nare testantur. siquis quicꝗͣ uiriũ in aliqͦ remansisse. qͦ
ad sanitatem ꝓgredi possit existimet. Holunt autẽ ita

Expanded text:
credit omnia in omnibus: quod enim credimus, nostrum est; quod autem operamur illius » . Et caetera in eodem opere; quae se acceptare et probare testantur, tanquam convenientia evangelicae veritati. 4. Caeterum praescientiam, et praedestinationem, vel propositum, ad id valere contendunt, ut eos praescierit, vel praedestinaverit, vel proposuerit eligere qui fuerant credituri. Nec de hac fide posse dici, Quid habes quod non accepisti ? cum in eadem natura remanserit, licet vitiata, quae prius sana ac perfecta donata sit. Quod autem dicit Sanctitas tua, neminem perseverare, nisi perseverandi virtute percepta; hactenus accipiunt, ut quibus datur, inerti licet, praecedenti tamen proprio arbitrio tribuatur: quod ad hoc tantum liberum asserunt, ut velit vel nolit admittere medicinam. Caeterum et ipsi abominari se et damnare testantur, si quis quidquam virium in aliquo remansisse, quo ad sanitatem progredi possit, existimet. Nolunt aute
Abbreviated transcription (Latin):
Est gͦ in malorum potestate peccare. Ut autẽ peccando hoc
uł hoc illa malicia faciant. ñ ẽ in eorum pocestate s dei.
diuidentis tenebras. & ordinantis eas. ut hinc &ẽ qͦd faciunt
contra uoluntatẽ dĩ. ñ impleat᷑ nisi uoluntas dĩ. Legimꝰ
in actib apłoꝵ qͦd cũ dimissi a uideis apłi uenissent ad
suos. & indicassent quanta eis sacerdotes & seniores dixert̃:
eis sunt. qui ꝑ os patris nr̃i dauid scĩ pueri tui dixisti
quare fremuerunt gentes. ⁊ popłi meditati sunt in ania
adstiterunt reges terrȩ & principes conuenert̃ in unũ ad

Expanded text:
Est enim in malorum potestate peccare, ut autem peccando hoc vel hoc illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei dividentis tenebras et ordinantis eas, ut hinc etiam quod faciunt contra voluntatem Dei non impleatur nisi voluntas Dei. Legimus in Actibus apostolorum: Cum dimissi a Judaeis apostoli venissent ad suos, et indicassent quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt eis sunt, qui per os patris nostri David sancti pueri tui dixisti: Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania: Astiterunt reges terrae, et princip
Abbreviated transcription (Latin):
ammonitione pelagiani erroris necesse ẽ copiosius & labo¬
riosius disputari: uisum mͥ ẽ qͦd tunc satis erat breuiter
ẽẽ dicendũ. excepta ut dixi altitudine sapientiȩ & scientiȩ
huiꝰ nulli umꝗͣ defuisse qui dignus fuit. & dignũ ñ fuis¬
se cui defuit. si. discutiat᷑ & querat᷑ unde quisq sit digñ.
ñ desunt qui dicant uoluntate humana. Nos autẽ dicm̃¬

Expanded text:
admonitione Pelagiani erroris necesse est copiosius et laboadmonitione Pelagiani erroris necesse est copiosius et laboriosius disputari; visum mihi est, quod tunc satis erat, breviter esse dicendum, excepta, ut dixi, altitudine sapientiae et scientiae hujus nulli unquam defuisse qui dignus fuit, et dignum non fuisse cui defuit; » si discutiatur et quaeratur unde quisque sit dignus, non desunt qui dicant, voluntate humana: nos autem dic