comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abiit et hic est: et rediit et nos non deserit. Corpus enĩ suũ intu¬
lit celo: maiestatẽ ñ abstulit mundo. Ihc gͦ ante sexdies pasche
uenit bethanyam. ubi lazaruis fuerat moruiꝰ quẽ suscitauit
iħc. fẽcerunt autem et cenamibi: et marcha mynistrabat. La¬
zarus ueror unꝰ erat ex discumbentib Ne putarent homines
fantasma esse factũ quia mortuus resurrexit: unus erat ex
discumbentib uiuebat : loquebat᷑: epulabat᷑. Ueritas osten¬
debat᷑: infideltas iudeoꝵ confundebat᷑. Discumbebat gͦ dñs
cum lazaro et cet̾is:. mynistrabat marcha una ex fororib lara¬
ri. Maria utro altera soror lazari: accepit libram ungutriti
nardi pystici p̾ciosi: et unxte pedes ih̃ui. et ext̾sit capillis sis
pedes ctꝰ: et domꝰ impleta est ex odore unguenti. fãctũ audi-¬
uimus: mysteriũ requiramꝰ. Quetũq anima fidelis. siuis
esse maria: uinge dñi ꝑedes p̃tioso unguento. Unguentum

Expanded text:
abiit, et hic est; et rediit, et nos non deserit: corpus enim suum intuabiit, et hic est; et rediit, et nos non deserit: corpus enim suum intulit coelo, majestatem non abstulit mundo. 5. Jesus ergo ante sex dies Paschae veni coenam, et Martha ministrabat: Lazarus vero unus erat ex discumbentibus. Ne putarent homines phantasma esse factum, quia mortuus resurrexit, unus erat ex recumbentibus; vivebat, loquebatur, epulabatur: veritas ostendebatur, infidelitas Judaeorum confundebatur. Discumbebat ergo Dominus cum Lazaro et caeteris, ministrabat Martha una ex sororibus Lazari. 6. Maria vero, altera soror Lazari, accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus, et domus impleta est ex odore unguenti. Factum audivimus, mysterium requiramus. Quaecumque anima fidelis vis esse, cum Maria unge pedes Domini pretioso unguento. Unguentum
Abbreviated transcription (Latin):
sca ut cito non habererit. Querebartogͦ: et loquebart᷑ int̾ se.
Qiud putatis qruia ñ uenit ad diẽ festũ: Dederant autem
pontifices et pharysei mandatũ: ut si quis cognouerit ubi
uit indicet: ut apprebendant eũ. Nos indicemꝰ mͦ uder: ubi
sit xp̃c. Utinã uelint audire et app̾hendere. quicuimq sunt
exsemine illoꝵ. qui dederant mandatũ. ut indicaret᷑ cis uͥ
essec xp̃c. Ueniant ad eccli̾am: audiant ubi sit ⁊p̃c. et app̃hen¬
dant eum. d nobis audiant: ex cũgł̃io audiant. Oectlus est a
parentib coꝵ: sepultus c̃. et resurrexit: a discipulis agnitus.
Ante ocłos eoꝵ ascendit in celũ: ibi sedet ad dexterã patris. Qui
iudicatus ẽ. uenturus est uidex. Audiant et tenearit. Respon¬
dent. Quem tenebo: Absentem.: Quomͦ manũ in celũ mittã:
et ibi sedentem teneam: Fidt̃ mitte: et teniusti. Parentes tui te¬
ecce ego uobiscum sũ omnib dieb usq in conssĩmationẽ scli. et

Expanded text:
n haberent. Quaerebant ergo, et loquebantur inter se: Quid putatis, quia non venit ad diem festum? 4. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Nos indicemus modo Judaeis, ubi sit Christus. Utinam velint audire et apprehendere quicumque sunt ex semine illorum, qui dederant mandatum ut indicaretur eis ubi esset Christus. Veniant ad Ecclesiam, audiant ubi sit Christus, et apprehendant eum. A nobis audiant, ex Evangelio audiant. Occisus est a parentibus eorum, sepultus est, resurrexit, a discipulis agnitus, ante oculos eorum ascendit in coelum, ibi sedet ad dexteram Patris; qui judicatus est, venturus est judex: audiant, et teneant. Respondent: Quomodo tenebo absentem; quomodo in coelum manum mittam, ut ibi sedentem teneam? Fidem mitte, et tenuisti. Parentes tui teEcce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; et
Abbreviated transcription (Latin):
datis uelut sue i̾ͥtutis indiciis creclamꝰ mesĩ : et ad illam
resurrestionem p̃parem᷑. que erit ad uitã ñ ad uidiciũ. Ita
qͥppe att. Uenier hora. qͣndo om̃s qui ĩ monumentis sunt ati
dient uocem eiꝰ: et ꝓcedent qui bene fecerurt ad resurrestiorẽ
uitt: qui male egerunt ad resurrectionẽ udicĩ. Tres tamen
mortuos a dño resuscitatos in euͣgłio legiꝰ. ec forte ñ frustra.
Dñi quippe fc̃a: ñ sũt tantũmꝰ fcã s signa. Sigͥ signasũt: p̃ter

Expanded text:
datis velut suae virtutis indiciis credamus in eum, et ad illam datis velut suae virtutis indiciis credamus in eum, et ad illam resurrectionem praeparemur, quae erit ad vitam, non ad judicium. Ita quippe ait: Veniet hora quando omnes dient vocem ejus: et procedent qui bene fecerunt, ad resurrectionem vitae; qui male egerunt, ad resurrectionem judicii . 2. Tres tamen mortuos a Domino resuscitatos in Evangelio legimus, et forte non frustra. Domini quippe facta non sunt tantummodo facta, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mirari. Illẽ suscitauit homint̃ qui fecit hominẽ. Ipse est u¬
nicꝰ pat̾s: ꝑ quẽ sicitt nostis fc̃a sunt om̃a. Si g̾ ꝑ illsi fca sunt
omnia: quidmirũ est si resurrexit un ꝑullũ. cũ tor condit nas¬
cant᷑ ꝑ illũ: plus est romines creare: ꝙͣ resuscitare. Dignatꝰ
est ram̃ ec creare. ec resuscitare: creare om̃si resuscitare qͦsdam.
litti credentiũ inffictrt uidebant᷑ Audisti enĩ qͥa dñs ih̾c mor¬
tuũ suscitauit: sufficit tͥ ut scias: qͥa si uellet om̃s mortuos
suscitaret : et hoc qͥdem sͥ ad fintm scli reseruauit. Nam quera
audistis magno miracłõ quatͥduanũ mortuũ relusctrasse de
sepulchro: ueniet hora sicut ipse dicit. qͣndo om̃s qui sũt in
monuimentis audiant uocẽ eiꝰ et ꝓcedant. Resuscitauit pu¬
tentẽ: sed tam̃ in cadautre putente. adhuc erat forma mem¬
broꝵ. Ille in nouissimo die: ad unam nocem cineres est re¬
dacłus in carnẽ. Sod oportebat ut m aliqͣ faceret: quibus

Expanded text:
s quam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt omnia. Si ergo per illum facta sunt omnia, quid mirum est si resurrexit unus per illum, cum tot quotidie nascantur per illum? Plus est homines creare quam resuscitare. Dignatus est tamen et creare et resuscitare; creare omnes, resuscitare quosdam. luti credentium sufficere videbantur. Audisti enim quia Dominus Jesus mortuum suscitavit: sufficit tibi ut scias quia si vellet, omnes mortuos suscitaret. Et hoc quidem sibi ad finem saeculi reservavit. Nam quem audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et procedent. Resuscitavit putentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
modo fr̃s met qͣndo talia loquor. infirmꝰ fortia. paruus mag¬
na. fragilid solida. et uos tamꝙͣ ex eadem massa unde sumet
ego: et ego ip̃e qui uobis loquor: simul om̃es apprehendere
uolumꝰ xp̃m. Quid est apprebendert. Intellexisti. app̾hendi¬
sti: sed non sic uidei. Tuappreherdis ut habtas: illi appre¬
hendere uolebant ut ñ haberent. Et quia sic uolebant app̃¬
hendere: quid eis fecto: Exiuit de manib eoꝵ. Non esi app̃¬
henderunt: quia manus tidi non habuet̾t. Uerbũ caro
tc̃m est: s non erat magnũ ubo. eicert carnẽ suã de mani¬
bus carnis. Mente u̾bũ apprehendere: hoc est xp̃m reste ap¬
prehendere. Et abiit iterum tnͣs iordanen. in cũ loctm ubi¬
erat ioh̃s baptista baptirans pͥmũ: et mansit ibr: et inislti
uenerunt ad eũ: et dicebant. qͥa ioħ̃s quidem signũ fecto

Expanded text:
modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magmodo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem massa unde sum et ego, et ego ipse qui vobis loquor, simul omnes apprehendere volumus Christum. Quid est apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt. Verbum caro factum est: sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem suam de manibus carnis. Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte apprehendere. 12. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi Joannes baptizans primum, et mansit ibi. Et multi vene
Abbreviated transcription (Latin):
in me est pat̾ et egomillo: quomͦ possunt dicere homines. Si
enĩ bene cogicemꝰ in deo sumꝰ: et si bene iuiuamꝰ ds in nob̃ est.
fideles participantes eiꝰ grãm. illumminati ab ipso. nillo sumꝰ.
et ip̃e in nobis: sed ñ sic unigenitꝰ filiꝰ. Ille in patre et pater¬
in illo: tamꝙͣ equalis. in eo cui est cqualis. Deniq nos aliqͣndo
possumꝰ dicere. in deo sumꝰ: et ds in nobis. Ego et ds unũ
sumꝰ: numqͥd pollumꝰ dicere: Indõ es quia ds te continet: c
est in te. quia templũ dei factus es. Sed numqͥd quia indeo
es. et ds̃ est in tt. potes dic̾e qui me iudet dm uidet: quomodo
unigenitꝰ dixit. qui me uidet uidet ec patrẽ meũ : et ego et
pater unũ sumꝰ: Agnosce ꝓpͥum dm̃: et munꝰ scrui. sprium
dñi est equalitas patris: munus serui. est parcicipatio salua¬
toris. Querebant gͦ eũ apprehendere. Utinĩ appreherdereut :
sed credendo et intelligendo: non seuiendo et occidendo. Nã

Expanded text:
in me est Pater, et ego in illo. Quomodo possunt dicere homines. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles, participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patrein illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numquid possumus dicere? In Deo es, quia Deus te continet; Deus est in te, quia templum Dei factus es: sed numquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dicere, Qui me videt, Deum videt: quomodo Unigenitus dixit, Pater unum sumus? Agnosce proprium Domini, et munus servi. Proprium Domini, est aequalitas Patris: munus servi, est participatio Salvatoris. 11. Quaerebant ergo eum apprehendere. Utinam apprehenderent, sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. pauꝑes semꝑhabetis uobiscũ: me autem ñ sem¬
ꝑ habebitis. Accipiant hoc et boni: sed non sint solliciti.
Loquebatur enĩ de p̃sentia corporis stu. Nam scłm ma¬
iestatẽ suam. scđm ꝑuidentiã. scdm mesfabilẽ ⁊ ininsibi

Expanded text:
intelligi: Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semintelligi: Pauperes semper habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Accipiant hoc et boni, sed non sint solliciti: loquebatur enim de praesentia corporis sui. Nam secundum majestatem suam, secundum providentiam, secundum ineffabilem et i
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmunicat ecclĩa. in celo ligat᷑ ex cõmunicatꝰ. tũ reconcili¬
qͣndo claues accepit. eccliam scãm significauit. Si in petriꝑ
sona significati sunt in eccłia bom: inuide ꝑsona signifi¬
cati sunt in ecclia mali. Ipsis dictũ est: meautẽ non semꝑ
habebitis. Quid est ñ semꝑ ᷤ et quid est semꝑ:. Sibonus es. si
ad corpꝰ ꝑtines qd̃ significat petrus: habes xp̃m co in p̾senti.
et in fitt᷑o. Inp̃senti ꝑ fidem. in p̃senti ꝑ signũ: in p̾senti ꝑbap¬
tismats sacͤmentũ: inp̃senti ꝑ altaris cybũ et potũ. Habes
xp̃m in p̃senti: sed habebis semꝑ: quia cum hinc exieris. ad
illum uenies qui ditit latroni. hodie mecũ eris in parady¬
so. Si autẽ male u̾saris: uideris habert inp̃senti xp̃m qͥa¬
int᷑s ecclĩam: signas te signo xp̃i : bapticaris baptismo xp̃r.
misces te membris xp̃i : accedis ad altare xp̃i. In p̃senti ha¬
bes xp̃m: se male uiuendo non semꝑ habebis. Porest et sic

Expanded text:
excommunicat Ecclesia, in coelo ligatur excommunicatus; cum reconciliquando claves accepit, Ecclesiam sanctam significavit. Si in Petri persona significati sunt in Ecclesia boni, in Judae persona significati sunt in Ecclesia mali; ipsis dictum est, Me autem non semper habebitis. Quid est enim, non semper? Et quid est, semper? Si bonus es, si ad corpus pertines, quod significat Petrus; habes Christum et in praesenti et in futuro: in praesenti per fidem, in praesenti per signum, in praesenti per Baptismatis sacramentum, in praesenti per altaris cibum et potum. Habes Christum in praesenti, sed habebis semper; quia cum hinc exieris, ad illum venies qui dixit latroni, Hodie mecum eris in paradiso . Si autem male versaris, videris habere in praesenti intras Ecclesiam, signas te signo Christi, baptizaris baptismo Christi, misces te membris Christi, accedis ad altare Christi: in praesenti habes Christum, sed male vivendo non semper habebis. 13. Potest et sic
Abbreviated transcription (Latin):
lũ: Si sermo di fc̃s est ad homines ut dicerent᷑ dii: ipsũ u̾bũ
di qd̾ est apd̃ d̾m. quomͦ ñ est ds: Si ꝑsermonẽ deisiunt homĩe
dii. si participando fiunt dii: unde participant ñ est cd̾: Silumi¬
cedis ad lum̃ illuminaris: et int̾ filios di numeraris. di rece¬
dis a lumine oblcuraris: et in tenebris computaris. Iilud ta¬
men lumen nec accedit ad se: quia si recedit a se. Si gͥ uos
deos factt sermo di. quom̃ si est cs uerbũ dei Parer gͥ sc̃ĩfira¬
ute filiũ suũ: et misit in mundũ. fõrte aliquis dicat. dipa

Expanded text:
es, ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei, quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii; si participando fiunt dii; unde participant, quomodo non est Deus? Si lumicedis ad lumen, illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Deus Verbum Dei? Pater ergo sanctificavit Filium suum, et m
Abbreviated transcription (Latin):
quos in corporib suscitauit. aliquid significare et figurare
de resurrectionib animaꝵ: que fiuitt ꝑfidem. Resuscitauit
archisynagogifiliã adhuc in domo iacentẽ: resuscitauit ut¬
uenẽ filiũ uidue. extra portam ciuitatis elatũ: resuscitauit

Expanded text:
quos in corporibus suscitavit, aliquid significare et figurare quos in corporibus suscitavit, aliquid significare et figurare de resurrectionibus animarum quae fiunt per fidem: resuscitavit filiam archisynagogi adhuc in domo jacentem ; resuscitavit juvenem filium viduae extra port
Abbreviated transcription (Latin):
homines quicqͥd sibi unde uiuerent resernabant. Quil nõ
continus pdlidit ne ꝑcuteret᷑: et post paditionem fortasse ꝑcus¬
sus est: Qaus non ut uineret continuo ꝑd̾e uoluit unat uiue¬
ret: eligens uitam mendicantẽ ꝙͣ celerem mortẽ: Cui dictum
est. nauiga ne moriaris. et distulit: Cui dictũ est. labora ne mo¬
riaris: et pigersutt:. Leuia ds uibet. ut in et̃nũ uiuamꝰ. et
obedire neggligimꝰ. Non rͥ ds dicit ꝑde quicqͥd habes ito uiuas
exiguo temꝑt. in labore sollicitꝰ: s da pauꝑi unde habes: ut in¬
uas semꝑ sinc labore setur. accusant nos amatores uite temꝑa¬
lis. qͣm nec cũ uolunt. nec qͣmdui uolunt habent: et nos inui¬
cem ñ accusamꝰ. tam pigri. tam tepidi. ad capescendam uitã
eternã: Quam si uoluerimꝰ habebimꝰ: cũ habu̾imꝰ nõ amitte
stiscitat nemoriam᷑ in etnũ: bene intelligimꝰ tres illos mortuos

Expanded text:
homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, continuo perdere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed, Da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quamdiu volunt habent: et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capessendam vitam aeternam, quam si voluerimus habebimus, cum habuerimus non amittemsuscitat, ne moriamur in aeternum; bene intelligimus tres illos mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
dire. ammirantes audiebamꝰ tamꝙͣ magni miracli spestacło
ante ocłos nr̃os constituto. cũ esigłm legeret᷑: quemadinodum
reuixit lararus. Si attendamꝰ mirabiliora oꝑa xp̃i: om̃is qui
credit resurgit. Si attendamꝰ et intelligamꝰ decestabiliores
mortes: omnis qtui peccat morit᷑. Sed mortem caris omius ho¬
mo tunet: mortẽ anime pauci. P morte carnis q̃ sine dubio
qͣndoq utentura est: curant os ne ueniat: inde est qd̾ laborãt
Laborat ne moriat᷑ homo moriturꝰ: et non laborat ne peccet
homo in et̾nũ uitturus. Et cũ laborat ne moriat᷑: sine causa
laborat᷑. Id enĩ agit ut multũ uuat: ut mors differat᷑: ñ ut
euadat᷑. Si autẽ peccare nolit: ñ laborabit ec uiuet in et̾nũ.
Dsi possemꝰ excitare homines: ec cũ ipsis parit̾ extitari: ut
tales eẽmꝰ amatores uite ꝑmanentis: qͣles sũt homines ama¬
tores uite p̾sentis fugintis. Quid ñ facit homo sub mortis
ꝑiculo constitutꝰ: Gładio impendente ceruicib ꝑdiderũt

Expanded text:
 magni miraculi spectaculo ante nostros oculos constituto, cum Evangelium legeretur, quemadmodum revixerit Lazarus. Si attendamus mirabiliora opera Christi, omnis qui credit, resurgit: si attendamus omnes, et intelligamus detestabiliores mortes, omnis qui peccat moritur. Sed mortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m id qd̃ homo erat ñ scłm id qd̾ cs. etiã assumpto ho¬
mine ꝑmanebat: ait illis. Quid uobis uidet᷑ de xp̃o. cuiꝰ¬
est fili Responderunt scđm opinionẽ suã. Dauid. Dic
enĩ legerant: et hoc sclũ tenebant: quia diuinitatem eiꝰ¬
legebant s non intelligebant. Dñs autem ut eos suspende¬
ret ad querendam eiꝰ diuinitatẽ. cuiꝰ contempnebant infir¬
mttatẽ: respondit tis. Quomͦ gͦ dauid in sp̃u dicit eũ dñm¬

Expanded text:
dum id quod homo erat, non secundum id quod Deus etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Chriest? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejulegebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomod
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Uos chalumpnias ꝓpt̾ea queritis: quia de uita presen¬
ti togitatis. Et ñ ꝑibunt in et̾num: lubaudis tamꝙͣ eis¬
dixerit. uos ꝑibitis in et̾num: qͥa ñ estis ex otib meis. Nõ
rapiat eas quisꝙͣ de manti mea Intentius accipite. Pat m̃s
qd̃ dedit mͥ maiꝰ est omnib. Quid potest lupusͤ. Quid po¬
test fur et latro: Non ꝑdunt: nͥ ad uit̾itũ p̾ddestinatos. De
illis autẽ ouib de quib dicit apłs. nouit dñs qui surit¬

Expanded text:
meis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenmeis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenti cogitatis. 6. Et dixerit: Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. « Non rapiet eas quisquam de manu mea. » Intentius accipite: « Pater meus quod dedit mihi majus est omnibus. » Quid potest lupus, quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus de quibus dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
que sut oues: estote oues. Oues credendo sunt oues: pasto¬
rem sequendo sũt oues: redemptorẽ ñ contẽpnendo sunt
oues: ꝑ ostiũ intͣndo sunt oues: exeundo et pascua inutni¬
endo sunt oues. Quiom᷑ gͦ istis dixit. ñ estis ex ouib meis:
Quia uidebat eos ad sempiternũ ic̾ttũ p̾destinatos: ñ
ad uitã eternã sui sangiuinis p̃tio comparatos. Dnes mee
uotẽ meã audiunt: et ego cognosco eas ec sequiuit᷑ me: et
ego uitã eternã docis. Ecte sunt pascua. Si recolitis: suꝑiꝰ
dixerat. Et ingrediet᷑. et egrediet᷑: et pascua inueniet. In¬
gressi sumꝰ credendo: egredim᷑ mortendo: s quomͦ ꝑ osti¬
um ficdi ingressi sumꝰ. sic fideles de corꝑore exeamꝰ. Dit enĩ
ꝑ ipsũ ostiũ egredim᷑: ut pascua inuenire possimꝰ. Bora
pascua: uita et̾na dicit᷑. Ibi nulla herba arescit: totũ uiret:
dotũ uiget. Solet quedam herba dici. semꝑ uiuit: ibi so¬
lum uere inuenit᷑. Uitã et̾nam inquit dabo eis: dicibus

Expanded text:
Estote, inquit, oves. » Oves credendo sunt oves; pastorem sequendo sunt oves; Redemptorem non contemnendo sunt oves; per ostium intrando sunt oves; exeundo, et pascua inveniendo sunt oves. Quomodo ergo istis dixit: « Non estis ex ovibus meis? » Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. Itevocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabo eis, ovibus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam nr̃am tollis: Si tu es xp̃c: dic nobis palam. Non ĩa¬
tatẽ desidãbant: sed chalumpniam p̃parabant. Hyemps
erat et frigidi erant: ad illũ enĩ diuinũ ignẽ accedere
pigri erant. Sed acced̾e: est credere. Qui credit accedit: qͥ
negat recedit. Non mouet᷑ anima pedib. sed affectibus.
friguerant a diligendi haritate: et ardebant nocendi
cupiditate. longe aberant: et ibi erant. Non actedebant
credendo: et p̃mebant ꝑsequendo. Querebant audire a
dño. ego sũ xp̃c: et fortasse de xp̃o scdm hominẽ sapiebãt.

Expanded text:
tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Ego sum Christus: et fortasse de Christo secundum hominem sapiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
adhut minus ydoneus est: lacte fidei nutͥat᷑: et u̾bũ quod
intellig̾e s̃i potest. credere ñ cunctet᷑. fides enĩ meritũ est: in¬
tellectu p̃miũ. In ip̃o labore intentionis desudat aties m̃¬
tis nr̃e: ut deponat sordiculas nebule humane: et serenet᷑
ad u̾bum dei. Non gͣ retuset᷑ labor: si adest amor. Nostis enur:
qm̃ quianat ñ laborat. Omnis labor. ñ amantib grauss
est. Si tantos labores cũ auaris portat cupiditas: nob̾ct̃
tua: iniħosolimis. Encenia: festiuitas erat dedicationis tem¬
pli. Grece enĩ cenon: dicit᷑ nonũ. Qndocũq nouũ aliqͥd fu¬
erit dedicatũ: er.cenia uocant᷑. Iam et usus habet hoc u̾bũ
Si quis noua tunica induat᷑. enceniare dicit᷑. Illum gͦ diẽ

Expanded text:
d intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscumnia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaeniare dici
Abbreviated transcription (Latin):
dem panib pautt: ñ suꝑmare ambulauit: ñ uentis et fluc¬
tib imꝑauit: nichil hoꝵ fecit ioh̾s:. et cotũ quitqͥd dicebat hu¬
ic testimoniũ ꝑhibebat ꝑlucernam: ueniamꝰ ad diem. Ioħs
nullũ signũ fecit. Omnia autẽ quetũq dixit ioħs de hoc: ue¬
ra trarit. Eece qui apprehenderunt. Non quomͦ uidei uolebãt
quid sequit᷑ : et mitti crediderunt in eum. fuiit Dermo xlxuii¬

Expanded text:
avit, non supra mare ambulavit, non ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes: et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes nullum signum fecit. Omnia autem quaecumque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce qui apprehenderunt, non quomodo Judaei. Judaequid sequitur? Et multi crediderunt in eum. TRACTATUS XLI
Abbreviated transcription (Latin):
corporalẽ nõ tumdẽ Quid enĩ illi biber̃t: Bibebant enm
de sp̃ali: sequente tes petra. Petra autẽ: erat xp̃c. Uidete gͦ:
runt aqͣm ꝑsluentẽ de ꝑetra. Nos quid bibamꝰ norunte fi¬
deles. Si speciẽ uisibilẽ intendas aliud est. Su ntelligibilẽ
significationẽ: cumdẽ potũ sp̃alem biceriuit. Quotiͦit gͥ
illo tp̃n credider̃t. uel abrahe uel ysaac. uel tatob. uel moy

Expanded text:
 illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Videte ergo, runt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Quotquot ergo illo tempore credide
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo audit dñm dixisse pono aĩam meam: ec iterũ sumo
cã. Ponit eã enuncaro. s ex potestate u̾bi: sumit eam caro. sed
ex potestate u̾bi. Et ip̃e dñs xp̃c: dictus est sola caro. Quomodo
inquit ꝓbas: Audeo dicere: et sola caro xp̃i dictus est xp̃c.
Credimꝰ certe ñ in solũ dm pettrẽ. sed et in iħm xp̃m filium
eius unicũ dñm nr̃m. Modo totum dixi: in ih̾ra xp̃m filisĩ
tiꝰ unicũ dñm nr̃m. Totum ibi intellige: et u̾bũ ec aĩam
et carnem. Sed utiq conficeris eciam illud qd̾ habet eadem
est. Si enĩ erat ibi anima: non erat mortuus. di autẽ uera
mors erat. ut eiꝰ uera sit resurrectio. sine anima fuerat in
anima caro: quia ñ est sepulta nisicaro. Disce hoc eciã in
apłicis u̾bis. Hoc sentite inquit in nobis. qd̾ et in xp̃o thir
qui cum in forma dei esset. ñ rapinam arbitratꝰ est esse se¬
equalem deo. Quis nͥ xp̃c iħx. qͣntũ attinet ad id qd̾ est uer¬

Expanded text:
quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo quando audit Dominum dixisse, Pono animam meam, et iterum sumo eam. Ponit eam caro, sed ex potestate Verbi: sumit eam caro, sed ex potestate Verbi. Et ipse Dominus Christus dictus est sola caro. Quomodo, inquit, probas? Audeo dicere, et sola caro Christi dictus est Christus. Credimus certe non in solum Deum Patrem, sed et in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum: modo totum dixi, in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum. Totum ibi intellige, et Verbum, et animam, et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima fuerat in anima caro, quia non est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis verbis. Hoc sentite, inquit, in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequal
Abbreviated transcription (Latin):
int̾roga: et de ip̃o fac gradũ ad ea que supͣ te sunt: et si non¬
dum intelligenda salum credenda. Quomͦ est ent̃ un homo
paulus: Modo si quis respondeat in requie cũ xp̃o: uerũ di¬
cto. Iterum si quis respondeat rome in sepulchro: et ip̃e uerũ
dicit. Illud mͥ de anima: hoc de eiꝰ carne respondet. Nec tamin
ideo duos dicimꝰ apłes paules. unũ qui requiescit in xp̃os. al¬
terum qui est positus in scpelcbro: qͣmuis apł̃m paulũ dicamꝰ¬
uiuere in xp̃o: eumdemq aplm paulũ. dicamꝰ mortuũ iacere
in sepulcbro. Morit᷑ aliquis: dicimꝰ bonꝰ homo: fidelis homo
in ꝑace est cum deo. Et continuo. Camꝰ ad exsequias ipsius: se
peliamꝰ illum. Eum sepulturus es quem iam dixeras esse in
pace cum deo: cum aliud sit anima que ĩmoitalit̾ uiget: ali¬
ua corpꝰ qd̾ corruptibilit̾ iacet. Sed ex quo consortiũ carnis
et anime. hominis nom̃ accepto: iam et singłm atq separa¬
tum. utrumlibet eoꝵ nom̃ hominis tenuit. Nemo gͦ titubet.

Expanded text:
interroga, et, de teipso fac gradum ad ea quae supra te sunt, et si nondum intelligenda, saltem credenda. Quomodo est enim unus homo apostolus modo? Si quis respondeat, In requie cum Christo; verum dicit. Item si quis redicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondit. Nec tamen ideo duos dicimus apostolos Paulos, unum qui requiescit in Christo, alterum qui est positus in sepulcro. » Et post paululumvivere in Christo, eumdemque apostolum Paulum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet,
Abbreviated transcription (Latin):
una responsiont ꝑstrati suat: qͣndo cis dictũ est. Quem q̃ri¬
tis. Dixerunt. shm. Et ait eis. Ego sũ. Redierunt retro: et ccai¬
derunt. Qui ceciderunt adunã uoct̃ xp̃i morturi: quid fa¬
cient sub uoce iuditaturi: Ego inqͣm pono animã meã. ut ite¬
rũ sumã eam. Non głent᷑ uidei quasi preualueriit: ip̃e posui¬
it animã luã. Ego dormui dicit. Nostis ꝑsalmũ. Ego dormt

Expanded text:
Una responsione prostrati sunt: quando eis dictum est, Quem quaeriUna responsione prostrati sunt: quando eis dictum est, Quem quaeritis? dixerunt, Jesum; et ait eis, Ego sum: redierunt retro, et ceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub voce judicaturi? Ego, ego, inquam, pono animam meam, ut iterum sumam eam. Non glorientur Judaei, quasi praevaluerint; ipse posuit animam suam. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
discutias rerũ quas udere consuesti: nec petra est quia dur̃
et sine sensuñ ẽ: nͨ ostiũ est. qͥa non cũ faber fecit: nec lapis an¬
gularis est. quia si est abstructore composit̾. nec pastor est qͥr
custos outũ quadrupedũ non ẽ: nec leo est qͥa fera non ẽ. nec
agnꝰ est quia pecus non ẽ. Ommnia gͦ ista ꝑsimilttudinẽ. Quid
g̃ ꝓpͥe. In pͥncipio erat uerbũt et u̾bũ erat apd dnr: eo dds erat
u̾bũ. Quid de homine qͥ apparuit: Et ubũ caro fcm ẽ. et habi¬
tanit ĩ nobis. Audi et cct̾a. spt̾ea me pat diligit inquit: quia
ego pono ammã meã ut iterũ sumã cã. Quid ait.: ꝓpt̾ea me
pat̾ diligit: qͥa morior ut resurgã. Cũ magno ciũ pondere dic¬
tum est ego: quia ego pono inqͥt animã meã. Ego pono. Qiuid
est ego pono: Ego illam pono: ñ glorient᷑ iudei. Deure potu¬
erunt: potestatẽ habere ñ potuerunt. Seiuiant qͣntũ possũt.
Si ego noluero ponere animã meã: quid seuiendo facturi ftͥ:

Expanded text:
discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Dee homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 7. Audi et caetera. Propterea me Pater diligit, inquit; quia ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Quid ait? Propterea me Pater diligit: quia morior ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est, ego: Quia ego pono, inquit, pono animam meam, ego pono. Quid est, ego pono? Ego illam pono: non glorientur Judaei; saevire potuerunt, potestatem habere non potuerunt: saeviant quantum possunt; si ego noluero animam meam ponere, quid saeviendo facturi sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ est exsulare extͣ solũ ficri⁊ exorbitare excra orbitam
anima a carnc. et remanet carosine anima: tunc homo poñt
aĩam dicit᷑. Qndo ⁊p̃c animã posuit: Qͣndo ubũ uoluit. Pn¬
cipatus enĩ in u̾bo erat. Ibi potestas erat: qͣnido poneret caro¬

Expanded text:
Quomodo est exsulare, extra solum fieri; exorbitare, extra orbitam Quomodo est exsulare, extra solum fieri; exorbitare, extra orbitam anima a carne, et remanet caro sine anima, tunc homo ponere animam dicitur. Quando Christus animam posuit? Quando Verbum voluit. Principatus enim in
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc tribue. Caro ponit aĩam suã: et caro iterũ sumit eam.
Non tamen potestate sua caro: s potestate inhabitantis caruẽ.
Caro gͥ ponit aĩam suã. exspirando. uide iplũ dñm: incruce.
Sitio dixte. Illi qui aderant tinxerunt spongiã maceto: alli
gauertint harundini: et apposucrunt ori eiꝰ. Qd cũ accepisset.
att. ꝑfectũ est. Quid est ꝑfectũ tst: Impleta sunt ommia: que
ante mortẽ tut᷑a de me fuerant ꝑphetata. Et quia potestatõ
habebat qͣndo uellet ponendi aĩam suã: postea qͣm dixit. ꝑtec¬
tum est. qͥd aic er̃głista: Et inclinato capite: tͣdidit sp̃m. Hoc¬
est pon̾t aĩam sitã. Modo hic attendat karitas ur̃a. Inclinato
captit tͣclidit sp̃m. Quis tͣdlidit: Quem tͣdidit: Sp̃m telidit.
Caro illũ tidit. Quid est caro illum tͣdidit: Caro illũ emi¬
sit. caro illũ exspirauit. Ideo enĩ dicit᷑ exspirare: extͣ sp̃m fitri.

Expanded text:
ni hoc tribue: caro ponit animam suam, et caro iterum sumit eam; ni hoc tribue: caro ponit animam suam, et caro iterum sumit eam; non tamen sua potestate caro, sed potestate inhabitantis carnem: caro ergo ponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce; Sitio dixit: illi qui aderant tinxerunt spongiamgaverunt arundini, et apposuerunt ori ejus: quod cum accepisset, ait: Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante mortem futura de me fuerant prophetata. Et quia potestatem habebat quando vellet ponendi animam suam, posteaquam dixit, Perfectum est, ait evangelista: Et inclinato capite tradidit sptra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, extra spiritum fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fr̃ib pon̾t. Ergo et nobis licet. si et nos impleam᷑ uirtite ip¬
luis. quia sine illo nichil facere possumꝰ: poñe ꝓ frib animas
nr̃as. Qndo martyr quilibet sc̃s. posuit ꝓfr̃ib aĩam suami
quis posuit. et quid posuit. Hoc si intellexerimꝰ᷑. ibi in debimꝰ
quemadmodũ a xp̃o dictũ sit. potestatẽ habeo pontudi aĩaati
meã. O homo: paratus es ꝓ xp̃o mori: Paratus inquit. Dicam
hoc altis u̾bis. Paratus es ꝑ xp̃o aĩam tuam poñe: Et ad ista
ũba sic mͥ respondec. paratꝰ sum: quomͦ mͥ responderat cũ dice¬
rem paratꝰ ssmoei. Hoc estgͦ pon̾e aĩam: qd̾ est mori. Sed ꝓ quos
Ibi est cercam̃. Dñis ciĩ homines qͣndo moriunt᷑. ponunt ani¬
et qͣndo uoluit sumplit. Pone gͥ aĩam: mori est. Sic et apł pe¬
trus: dño dixit. Animã meã ꝓ te ponã: id est ꝓ te moriar. Car¬

Expanded text:
pro fratribus ponere . Ergo et nobis licet si et nos impleamur virtute ippro fratribus ponere . Ergo et nobis licet si et nos impleamur virtute ipsius, quia sine illo nihil facere possumus ponere pro fratribus animas nostras. Quando martyr quilibet sanctus posuit pro fratribus animam suam, quis posuit, et quam posuit? Hoc si intellexerimus, ibi videbimus quemadmodum a Christo dictum sit, Potestatem habeo ponendi animam meam. O homo, paratus es pro Christo mori? Paratus, inquit. Dicam hoc aliis verbis. Paratus es pro Christo animam tuam ponere? Et ad ista verba sic mihi respondet, Paratus sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere animam, quod est mori. Sed pro quo ibi est certamen? Omnes enim homines quando moriuntur, ponunt aniet quando voluit, sumpsit. Ponere ergo animam, mori est. Sic et apostolus Petrus Domino dixit, Animam meam pro te ponam : id est, pro te moriar. Car
Abbreviated transcription (Latin):
Ad tempꝰ exiguũ anima descruit carnẽ: redeunte aĩa resurr᷑¬
turã. A u̾bo autẽ. aĩam separatã eẽ ñ dico. Latronis aĩe dixit:
hodie metũ eris in paradyso. fidelem latronis aĩam ñ descrebat:
ec deserebat sirã: absit. Sca illiꝰ. ut adñs custodiuit: suã uͦ inse¬
parabilit̾ habuit. Siautẽ dixerimꝰ quia ip̃a se anima posuit.
et iterũ ip̃a se sumpsit: absurdissimꝰ sensus est. Non enĩ que a
uerbo separata ñ erat: a se ipsa poterat separari. Dicamꝰ gͦ et q̃d
uerũ est: et qd̾ facile intelligi potest. Ecte homo quilibet ñ con¬
stans ex u̾bo ⁊ anima et carne: s ex anima et carne. De isto ho-¬
mine int̾rogemꝰ. quiomꝰ ponat aĩam suã quicũq: homo. An
forte nullus homo ponit aĩam suã: Potes mn dicere: nullus
homo habet potestatem pon̾e aĩam suã et iterũ sum̾e eam. so¬
nere autẽ aĩam siam nͥ posset homo: non dicerei ioh̃s apłs.¬
Sicit xp̃c ꝓnobis aĩam suam posuit: sic et nos debemꝰ animas

Expanded text:
tempus exiguum anima deseruit carnem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Fidelem latronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut Dominus custodivit, suam vero inseparabiliter habuit. Si autem dixerimus quia ipsa se anima posuit, et iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus sensus est: non enim quae a Verbo non erat separata, a seipsa poterat separari. 11. Dicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelligi potest. Ecce homo quilibet non constans ex Verbo et anima et carne, sed ex anima et carne: de isto homine interrogemus quomodo ponat animam suam quicumque homo. An forte nullus homo poni, animam suam? Potes mihi dicere: Nullus homo habet potestatem ponere animam suam, et iterum sumere eam. Ponere animam suam nisi posset homo, non diceret Joannes aposs pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus animas
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥncipio erat u̾bũ. et u̾bũ erat aꝑd dm: ⁊ ds crat u̾bũ. Ex qͦ
autẽ u̾bũ caro fc̃m est ut habitaret in nobis. et susceptꝰ est a
u̾bo homo. id est totꝰ homo. anima ⁊ caro: quid ferit passio. qͥd
fecit mors. nͥ corpus ab anima separauit: aĩam uero a uerbo
ñ separauit: Si enĩ mortuꝰ est dñs. ĩ moqͥa mortũ est dñs. mortũ

Expanded text:
in principio in principio enim Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis, et susceptus est a Verbo homo, id est totus homo, anima et caro; quid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit, animam vero a Verbo non separavit? Si enim mortuus est Dominus, imo quia mortuus Dominus mort
Abbreviated transcription (Latin):
struamꝰ uos et contͣ apollinaristas. qui dicunt dñm nr̃m ih̾m
xp̃m ñ habuisse animã humanã: id est animã rationalẽ. ani
Quomꝰ gͦ hic dixit dñs: pͥotestatẽ habeo ponendi aĩam meã: Qͥs
ponit aĩam: ec iterũ sumit animã : sp̃c. Ex eo qd̾ u̾bũ est. poritt
aĩam. et sumit eam iterũ : an ex eo qd̾ anima humana est. ipsa
se ponit. et iterũ ip̃a se sumit: an ex co qd̾ caro est. caro animã
ponit ⁊ iterũ sumit: T̃ ria ꝑposui. Omnia ꝑt̾ctem: et hoc eligamꝰ.
qd̾ conuenit regłe ueritatis. Si enĩ dexerimꝰ quia u̾bũ di posti¬
it aĩam sitã. et iterũ sumpsit eã: metuendũ est ne subintret pra¬
ua cogitatio: ⁊ dicat᷑ nobis. Ergo aliqͣndo anima illa separata
est a uerbo: et aliqͣndo ũbũ illud ex quo suscepit aĩam illã. fu¬
it sine anima. Uideo enĩ fuisde sine aĩa humana u̾bũ: s cum

Expanded text:
struamus vos et contra Apollinaristas, qui dicunt Dominum nostrumstruamus vos et contra Apollinaristas, qui dicunt Dominum nostrum Jesum Christum non habuisse animam humanam, id est animam rationalem, animponendi animam meam? Quis ponit animam, et iterum sumit eam? Christus ex eo quod Verbum est, ponit animam, et sumit eam iterum? An ex eo quod anima humana est, se ponit, et iterum ipsa se sumit? An ex eo quod caro est, animam ponit, et iterum sumit? Tria posui: omnia pertractemus, et hoc eligamus quod conveniat regulae veritatis. Si enim dixerimus quia Verbum Dei posuit animam suam et iterum sumpsit eam, metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata est a Verbo, et aliquando Verbum illud, ex quo suscepit illam animam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
li ñ desinunt. Apollinariste heretici dicti sunt: qui ausi sunt
eum assumpsisłe contendunt. siam et aliqͥ eoꝵ fuisse in xp̃o
animã. negare s̃ potucrunt. Uidete absurditatẽ. et ins aniã
si ferendam. Animã irrationalem cũ habere uoluerunt: ra¬
tionalem negauerũt. Dederunt illi animã pecoris. subtͣxer̃t
hominis. dedilli abstulerunt xp̃o rationẽ: non renendo ratio¬
nẽ. Absit hoc a nobis: infide catholita nuttritis atq fundatis.
Ex hac gͦ occasione ãmonuerim karitatẽ ur̃am: ut quomͦ su¬
ꝑiorib lectionib satis uos instruximꝰ contͣ sabellianos. ec arri¬
anos. sabellianos. qui dicunt ip̃e est pat̾ qui filiꝰ. arrianos qui
dicune aliudd est ꝑat̾ aliud filiꝰ: quali ñ sint eiꝰdem substantie
pat̾ et filiꝰ: instruximꝰ eriã qͣntũ meministis ec meminisse debe¬
manicreos qͥ solũ sine homine ãm: et hac occasione de anima ĩ¬

Expanded text:
li non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt li non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabellianos et Arianos; Sabellianos qui dicunt, Ipse est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiaManichaeos, qui solum sine homine Deum: ex hac occasione de anima in
Abbreviated transcription (Latin):
uita anime tue d tius. Quomͦ morit̾ caro. amissa auima
que uita est eiꝰ sic morit᷑ anima amisso deo qui uita est eiꝰ.
Certe gͥ ĩmortalis est antma. Plane ĩmortalis qͥa uiitt et
mortua. Qd̾ enĩ de iudua delitiota dixit apostolus: etiã de
arrat hora que solet. Die dñico uacat nobis: hoc luerent᷑ qͥ
ad u̾bũ dei euam die hodierno conueniunt. Dono inqͥt animã
meã. Quis ponte: Quam ponit: Quid est tp̃c: Uerbũ et ho¬
mo. Net sic homo ut sola caro: sed quia homo constat ex car
ne et anima: totuis autẽ homo in xp̃o. Non enĩ partẽ deterio¬
rem suscepisset: ec partẽ meliorem descruisset. Pars quippe
hominis melior est ania: ꝙͣ corpꝰ. Qa gͥ totus homo in xp̃o:
uerbĩ . auima. caro. Tencet hoc quia ñ defuerunt hertici
et in ista sentertia: pulsi quidt̃ iam olim a ueritate catbolita.
s tamen ite fures et latrones ñ intͣntes ꝑ ostiñ: insidiari oui¬

Expanded text:
vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiam de arctat hora quae solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animam meam. Quis ponit? quam ponit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo ut sola caro: sed qne et anima, totus autem homo in Christo; non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset. Pars quippe hominis melior est anima, quam corpus. Quia ergo totus homo in Christo, Verbum, anima et caro. Tenete hoc, quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovi
Abbreviated transcription (Latin):
plũ boc: et triduo suscitabo illud. Et enͣngłista hoc autẽ dice¬
bat inquit: de templo corporis sui. Hoc enĩ suscitabat᷑: qd̃
moriebat᷑. slam u̾bũ non t̃ mortuũ: anima illa ñ ẽ mortua.
Si nec tua morit᷑: dñi moreret᷑: Unde scio inqͥt. si mea ñ mori¬
tur: Ate ñ cecidat᷑: et ñ morit᷑. Quom̃ inqͥt ego possum occide
aĩam meã: Ut alia pecta int̾im raceã: os qd̾ mentit᷑ occidit an¬
mam. Quiomꝰ inqͥs securus sũ. qͥa si mortõ: Ipsum dñm audi:
dantem seruo securitatẽ. Nolite tim̾e cos qui corpꝰ occidunt:
et postea ñ habent quid faciant. Ded plane quid ait: ẽumti¬
mete: qui habet potestatẽ corpꝰ ⁊ animã occisi ꝑdere in gehen¬
nam. Ecce qͥa morit᷑: tcct qͥa ñ morit᷑. Quid est mori ipsiꝰ. oͥo
est mori carni tue: Mori carm tue est: amnitt̃e uitã suã. Mor
anime tue est: amitt̾e uitã suã. Utra carns tut anima tua:

Expanded text:
plum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc autem, inqplum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc autem, inquit, dicebat de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur quod moriebatur. Nam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam meam? Ut alia peccata interim taceam, Os quod mentitur, occidit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Dominum audi dantem servo securitatem: Nolite timere eos qui occidunt corpus, et postea non habent quid faciant. Sed plane quid ait? Eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita carnis tuae, anima tua:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ ip̃e icctꝰ est: mͦ audiuimꝰ. ego dorriui et sompnũ ce¬
piͥ et exsurrexi: qm dñs suscepit me. Quid ẽ gͦ dormiui:
Quia uolui dormui. Quid est dormiui: Mortuui sũ. Nõne
dormuitt: qui qͣndo uoluit de sepulchro tamꝙͣ de lesto sur¬
rexit. Sed amat dare glam patͥ: ut nos edificet głam dare
creatori. siam qd̵ addidit exsurrexi qm̃ dñs suscepit me. pu¬
tatis hic quasi uirtutẽ eiꝰ defecisse: ut ꝑ potestatt̃ suã mori
potuerit. ꝑ potestatẽ suã resurgere ñ potuerit: Sic enĩ uidẽ¬
tur sonare uerba: ñ intentiꝰ intellecta. Ego dormiui: id est
quia uolui dormiui: et etsurrexi. Quare: Qm̃ dñs suscepte
me. Quid enĩ: T̃u a te ipło resurgere ñ ualcres: Siñ ualeres:
ñ diceres. potestatẽ habeo ponendi animã meã. ec potestatem
habeo iterũ sumendi eam. Audi in alio loco incu̾nglĩo: qͥa nõ
solũ pat̾ suscitauit filiũ: s cciã filiꝰ se ipsũ. Soluite inqͥc tem

Expanded text:
go dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Quid est, Ego dormivi? Quia volui, dormivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nam quod addidit, exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me; putatis hic quasi virtutem ejus defecisse, ut per potestatem suam mori potuerit, per potestatem suam resurgere non potuerit? Sic enim videntur sonare verba non intentius intellecta, Ego dormivi; id est, quia volui, dormivi. Et exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid enim, tu a teipso resurgere non valeres? Si non valeres, non diceres, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvit