comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiȩ uox p̃cesserat Intende. & ꝓsꝑe.
ꝓcede & regna: ꝓpt̾ ueritatẽ &r mansu-¬
etudinẽ & iusticiam: Si cogitemꝰ quis
acceꝑit alapam: nonne uelimus eũ qui
ꝑcussit aut cęlesti igne comsumi. aut
terra dehiscente sorberi. aut correptũ
a demonio uolutari. aut aliqua huiꝰ mo-¬
di qualibet pęna. uel etiam grauiore pu-¬
niri: Quid enim horum ꝑ potentiã iube¬
re non potuisset ꝑ quem factus est mun-¬
dus : nisi patientiam nos docere malu-¬
isset qua uincitur mundꝰ: Hic dicit
aliquis: Cur non fecit ipse qđ precepit:
Pertutienti enim non sit respondere: sed
maxillã debuit alterã preparare: Quid
ro. sed totũ corpus figendũ prepara¬
uit in ligno: & hiͣc pociꝰ demonstrauit
qđ demonstrandũ fuit. sua scilicet il¬
la magna precepta patientiȩ. non os¬
tentatione corporis. sed cordis pre¬
paratione facienda: Fieri enĩ potest
ut alteram maxillã uisibilit̾ homo pre¬
beat ce iratus Quanto ergo meliusce

Expanded text:
ica vox praecesserat: Intende prospere, procede et regna, propter veritatem et mansuetudinem, et justitiam . Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit, aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari, aut aliqua hujusmodi qualibet poena vel etiam graviore puniri? Quid enim horum per potentiam jubere non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, qua vincitur mundus? Hic dicit aliquis: Cur non fecit quod ipse praecepit? Percutienti enim non sic respondere, sed maxillam debuit alteram praeparare . Quidro, sed totum corpus figendum praeparavit in ligno? et hinc potius demonstravit quod daemonstrandum fuit, sua scilicet magna illa praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda. Fieri enim potest ut alteram maxillam visibiliter homo praebeat et iratus. Quanto ergo melius et
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud quam periret: Stabant
autẽ serui & ministri ad prunas. quia
frigus erat: &e calefaciebant se: Non
hiemps erat : sed tamen frigus erat :
qđ solet etiam equi noctio uerno ali-¬
quando contingere: Erat aut̃ cũ
eis petrus stans &e calefaciens se: Pon¬
tifex ergo interrogauit iħm de dis-¬

Expanded text:
quid aliud quam periret? Stabant quid aliud quam periret? Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefaciebant se. Non hiems erat, sed tamen frigus erat, quale solet etiam aequinoctio verno aliquando contingere. Erat autem cum eis et Petrus stans, et calefaciens se. Pontifex ergo interrogavit Jesum de dis
Abbreviated transcription (Latin):
płi xp̃iani: iam tam̃ erat res ipsa illo
postea uocabulo non cupanda: lam erant
discipłi hi qui postea appellatisunt xp̃i-¬
ani: & hoc cõmune nomen sic̃ cõmunẽ
fidem etiã ad posteros trans miserunt:
Qui ergo se xp̃i negauit esse discipłm:
ipsam rem negauit cuiꝰ nomen est uocari
xp̃ianũ: Quãmulti postea non dico
senes. & anꝰ. in quib huiꝰ uitȩ sacietas
facilius potuit mortẽ ꝓ xp̃i confessio¬
ne contempnere: nec solũ uiuentus
utriusq sexus. de qua etate conuenien¬
ter uidetur exigi fortitudo: sed etiã
pueri puelleq potuer̃ & innumera¬
bilis societas scors martirũ in regnũ
celorum fortiter &e uiolent̃ intrauit:
qđ tunc iste non potuit qui claues reg¬
ni eius accepit Ecce unde dictũ est᷑
sinite hos abire. quando se ꝓ nobis tra-¬
didit. qui suo sanguine nos redemit: ut
impleretur sermo quem dixit. quia qͦs
dedisti michi non ꝑdidi ex his quenquã:
U tiq enim petrus si negato xp̃o hinc iret :

Expanded text:
uli Christiani, jam tamen erat, res ipsa illo postea vocabulo nuncupanda. Jam erant discipuli, qui postea sunt appellati Christiani, et hoc commune nomen, sicut communem fidem, etiam ad posteros transmiserunt. Qui ergo se Christi negavit esse discipulum, ipsam rem negavit, cujus nomen est vocari Christianum. Quam multi postea, non dico senes et anus in quibus hujus vitae satietas facilius potuit mortem pro Christi confessione contemnere, nec solum juventus utriusque sexus de qua aetate convenienter videtur exigi fortitudo, sed etiam pueri puellaeque potuerunt. Et innumerabilis societas sanctorum martyrum in regnum coelorum fortiter et violenter intravit, quod tunc iste non potuit, qui claves regni ejus accepit? Ecce unde dictum est: Sinite hos abire, quando se pro nobis tradidit, qui suo sanguine nos redemit, ut impleretur sermo quem dixit: Quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. Utique enim Petrus, si negato Christo hinc iret,
Abbreviated transcription (Latin):
palam loquutussũ mundo: acsi dicer&
multi me audierunt: Ipsũ autẽ pa¬
lam modo quodam erat palã: modo
autem quodam non erat palam: Palã
aute erat quia multi audiebant. &
rursum non erat palam quia non
intelligebant: Et qđ seorsum discipu¬
lis loquebatur: non in occulto utiq
loquebatur: Quisnãq in occulto lo¬
quitur. qui corã tot hominib loqui¬
tur. cũ
scriptũ sit in ore duor
testiũ stabit om̃e uer-¬
bũ: presertã si hoc loquitur pau-
sicut ipse dñs ait illis quos ad huc
paucos habebat. qđ dico uobis in
tenebris dicite in lumine. & qđ in
aure auditis p̃dicate suꝑ tecta:
Ergo & hoc ipsũ qđ ab eo dici uide

Expanded text:
Palam locutus sum mundo, ac si dixisset: Palam locutus sum mundo, ac si dixisset: Multi me audierunt. Ipsum autem palam, modo quodam erat palam, modo autem quodam non erat palam. Palam quippe erat, quia multi audiebant; et rursum non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur, cum scriptum sit, In ore duorum, testium stabit omne verbum ? praesertim si hoc loquitur paucisicut ipse Dominus ait illis quos adhuc paucos habebat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Ergo et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
me in terrogas: In terroga eos qui audi¬
erunt : quid loquutussũ ipsis. Ecce hi i¬
sciunt : quid dixerim ego Non p̃tere¬
unda nascitur quȩstio : quomodo dixe¬
rit dñs iħs ego palam loquutus sum
mundo. Snaxime illud qđ ait . & in oc-¬
culto loquutussũ nichil Nonne in hoc
ipso recentiore sermone quẽ post cenã
discipłis est loquutus. ait illis. hȩc in ꝓ-¬
uerbiis loquutussũ uobis. uenit hora cũ
iam non ꝓuerbi is loquar uobis. sed pa-¬
lam de patre annunciabo uobis: Si ergo
ipsis coniuntiorib discipłis suis non lo-¬
quebatur palam sed ꝓmittebat horam
quando palam esset loquutur us quo¬
modo palam loquutus ẽ. mundo: Dein¬
de illis ipsis suis. sic̃ alioꝵ quoq euange¬
listarũ  monstrat auctoritas. in eoꝵ cõ¬
paratione qui discipłi eius non erant
multo q manifestius loquebatur: quan-¬
do cũ solis erat remotus a turbis. Iunc
enim eisce parabolas aperiebat: quas
clausas ꝓferebat ad illos Quid est ergo

Expanded text:
me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego. » Non praetereunda nascitur quaestio, quomodo dixerit Dominus Jesus, Ego palam locutus sum mundo; et maxime illud quod ait, In occulto locutus sum nihil. Nonne in hoc ipso recentiore sermone, quem post coenam discipulis est locutus, ait illis: Haec in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ? Si ergo ipsis conjunctioribus discipulis suis non loqquando palam fuerat locuturus, quomodo palam locutus est mundo? Deinde illis ipsis, sicut aliorum quoque Evangelistarum testatur auctoritas, in eorum comparatione, qui discipuli ejus non erant, multum utique manifestius loquebatur, quando cum solis erat, remotus a turbis; tunc enim eis et parabolas aperiebat, quas clausas proferebat ad alios. Quid est ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
tum . ẽ. & habitauit in nobis Sed ipse
homo xp̃c. qui uera carne. uera cruce. ue¬
ra morte. uera resurrectione sicͥerũ lac
dicitur paruulorum: cum bene a sp̃itu¬
alib capitur. inuenitur dñs angłorum:¬

Expanded text:
tum est, et habitavit in nobis . Sed ipse tum est, et habitavit in nobis . Sed ipse homo Christus, qui vera carne, vera cruce, vera morte, vera resurrectione sincerum lac dicitur parvulorum, cum bene ab spiritualibus capitur, invenitur Dominus Angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
lactis ubertas: sine quo non uiuunt
qui iam quidem ratione utuntur ut
possint credere: sed bonũ amalo nõ
credendo tantum uerum etiam intel¬
ligendo . qđ pertinet ad solidũ cibum
separare non ꝑossunt: Quod autem
in lactis commemoratione posuit cedoc
doctrinam: ipsa est quȩ ꝑ sinbolum
traditur. & orationem dñicam Sed
hiuc lacti absit ut sit contrariuscibus.
rerum sp̃itualiũ firma intelligentia
capiendus: qui colosensib ẽꝰ tessalo¬
nicensib defuit. & supplendꝰ fuit Quan¬
do enim suppletur qđ defuit: non imꝓ¬
batur qđ fuit Nam & in ipsis quȩ su¬
mimus alimentis. usq adeo non est lac¬
ti contrarius solidus erbus: ut ipse lac¬
tescat quo possit esse aptus infantibus.
ad quos ꝑ matris uel nutricis ꝑuenit
carnem: sicut fecit etiam mater ipsa sa.¬
pientia: quȩ cum sit in excelsis angłoꝵ
solidus cibus. dignataẽ. quod ammodo
lactescere paruulis. cum uerbũ caro fac¬

Expanded text:
lactis ubertas, sine quo non vivunt lactis ubertas, sine quo non vivunt qui jam quidem ratione utuntur ut possint credere, sed bonum a malo, non credendo tantum, verum etiam intelligendo quod pertinet ad solidum cibum separare non possunt. Quod autem in lactis commemoratione posuit et doctrinam, ipsa est quae per symbolum traditur et orationem dominicam. 6. Sed huic lacti absit ut sit contrarius cibus rerum spiritualium firma intelligentia capiendus, qui Colossensibus et Thessalonicensibus defuit, et supplendus, fuit. Quando enim suppletur quod defuit, non improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae sumimus alimentis, usque adeo non est lacti contrarius solidus cibus, ut ipse lactescat, quo possit esse aptus infantibus, ad quos per matris vel nutricis pervenit carnem: sicut fecit etiam mater ipsa sapientia, quae cum sit in excelsis Angelorum solidus cibus, dignata est quodammodo lactescere parvulis, cum Verbum caro fac
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib p̃dicanda est: nec tam̃ sic disse¬
rant ut uolentes eam ꝑducere ad intel¬
ligentiam non capacem. facilius fastidi¬
ri faciunt in ueritate sermonẽ. quam in
sermone ꝑcipi ueritatem ꝓpterea dicit
scribens ad colosenses Et si corpore ab¬
sens sum. sp̃u uobiscũ sum: gaudens
fidei ur̃e Et ad thessalonicen¬
ses Nocte ac die inquid habundan¬
tius orantes. ut uideamus faciem ues¬
tram: ut suppleamus que desunt fidĩ
ur̃e Intelligendi sunt utiq ita primũ
catezizatiꝰ: ut lacte alerentur. non
solido crbo Cuiꝰ lactis ad hebreos
commemoratur ubertas: eis quos uo¬
lebat cibi soliditate iam pascere ꝓpt̃
qđ ait: Idõq remittentes inicii xp̃i
uerbũ. in ctĩsummationem respiciamꝰ:¬
non iterum iacientes fundamentum
penitentiȩ a mortius oꝑibus. &e fidei
indm̃: lauacri: doctrinȩ . impositio¬
nis manus. resurrectionis etiam mor.
tuorum: ce uidicii ȩterni Hec est

Expanded text:
omnibus praedicanda est; nec tamen sic disseomnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scribens ad Colossenses; Et si corpore absens sum, spiritu vobiscum sum, gaudens isto . Et ad Thessalonicenses: Nocte ac die, inquit, abundantius orantes, ut videamus faciem vestram, et suppleamus quae desunt fidei vestrae . Intelligendi sunt utique ita primum catechizati, ut lacte alerentur, non solido cibo: cujus lactis ad Hebraeos commemoratur ubertas eis quos volebat cibi soliditate jam pascere. Propter quod ait: « Ideoque remittentes initii Christi verbum, in consummationem respiciamnon iterum iacientes fundamentum paenitentiae a mortuis operibus et fidei in deum, lauacri doctrinae, inpositionis manuum, resurrectituorum, et judicii aeterni » . Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
imaginib cogitent: & ipsum dm̃ non¬
nisi aliqł esse corpus existiment: & malũ¬
non nisi substantiam putare possint:
cum sit pocius ab inmutabili sub stanti¬
a mutabilium substantiarum quidam
defectus. quas fecit ex nichilo ipsa in¬
cominutabilis ce summa substantia qui
est ds̃ Qđ ꝓfecto quisquis non solum
credit uerumetiam exercitatis interio¬
rib animi sensib intelligit. ꝑcipit.
nouit: non est iam metuendũ ne sedu-¬
catur ab eis qui malum putando esse
substanciam quam non fecit ds̃. muta¬
bilem substantiam faciunt ipsum dm̃.
sicut manichei uel si quȩ aliȩ pestes ita
desipiunt: Sed mente adhuc paruulis
quos dicit apłs carnales lacte nutrien.¬
dos : om̃is de hac re sermo. quo agitur
ut non solum credatur. uerum etiam
intelligatur sciaturq qđ dicitur. ꝑcipere
talia non ualentib honerosus. ẽ: facilius¬
q illos premit quam pascit Ex quo fit
ut sp̃itales ista carnalib non om̃imodo
taceant. ꝓpt̾ catholicam fidem quȩ

Expanded text:
imaginibus cogitent, et ipsum Deum nonnisi aliquod esse corpus existiment, et malum nisi substantiam putare non possint; cum sit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex nihilo ipsa immutabilis et summa substantia, qui est Deus. Quod profecto quisquis non solum credit, verum etiam exercitatis interioribus animi sensibus intelligit, percipit, novit; non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quo agitur ut non solum credatur, verum etiam intelligatur sciaturque quod dicitur, percipere talia non valentibus onerosus est, faciliusque illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnalibus non omnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
habui prius quam mundus esset apđ̾
te: Oredo uerboꝵs est: quam habui
apud te prius quam mundus esseo
Ad hoc ualet qđ ait: & nunc clarifica
me Hoc est sicut tunc: ita &e nunc:
Sicut tunc p̃destinatione: ita &e nunc
ꝑfectione: łac in mundo: qđ apud te
iam fuerat ante mundũ: Fac in suo
tempore: qđ ante om̃a tempora statu.¬
isti: Hoc quidam sic intelligendum
putauerunt. tamquã natura huma¬
na quȩ suscepta est a uerbo conuer¬
teretur in uerbum. & homo muta¬
retur in dm̃: immo si diligentius qđ
opinatisunt cogitemus. homo periret
in dõ Non enim quisquam ex ista mu-¬
tatione hominis. uel duplicari di uer¬
bum dicturus . ẽ. uł augeri. ut aut
duo sint qđ unũ fuit: aut amplius
sit qđ minus fuit Porro si natura
humana in uerbũ mutata atq conuer¬
sa. uerbum dĩ quantũ erat & qđ erat
ho  erit: ubi est homo si non ꝑut:
Sed hȩc oponio quã ueritati ꝓrsus
non uideo conuenire nichil nos ur¬

Expanded text:
habui priusquam mundus esset apud habui priusquam mundus esset apud te. Ordo verborum est quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: Et nunc clarifica me. Hoc est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidam sic intelligendum putaverunt tanquam natura humana, quae suscepta est a Verbo, converteretur in Verbum, et homo mutaretur in Deum, imo si diligentius quod opinati sunt cogitemus, homo periret in Deo. Non enim quisquam ex ista mutatione hominis vel duplicari Dei Verbum dicturus est, vel augeri, ut aut duo sint quod unum fuit, aut amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana in Verbum mutata atque conversa Verbum Dei quantum erat, et quod erat? Hoc erit: ubi est homo, si non periit? Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nos ur
Abbreviated transcription (Latin):
& hic dictus est eiusdẽ clarificati¬
onis modossibi autem tacitus. tãquã
illud isto exponeretur eis quos pote¬
rat ꝑmouere. quomodo pat̾ filiũ. &
maxime quomodo patrem clartfica¬
retꝰ filius Dicendo enim clarificari
a se patrem suꝑ terram: se autem a
patre apud eundem patrem: modũ
ꝓfecto utriusq clarificationis osten¬
dit Ipse quippe patrem clarificauit
suꝑ terram eum gentib predicando:
pater uero ipsumꝰ apud semet ipsum
ad suam dexteram collocando Sed idõ
postea de clarificando patre ubi ait.
ego te clarificaui. uerbũ peteriti tẽ¬
poris ponere maluit: ut monstraret
in predestinatione iam factum. &
ꝓiam facto habendũ. qđ certissime
erat futurum: id ẽ. ut a patre apdđ
patrem clarificatus. patre suꝑ terrã
clarificaret ce filius Sed hanc predes¬
tinationem in sua clarificatione manifes¬
tius aperuit qua eũ clarificauit pa¬
ter. in eo qđ aduinxit Claritate quã

Expanded text:
 hic dictus est ejusdem clarificati hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus, tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat permovere quomodo Pater Filium, et maxime quomodo Patrem clarificaret Filius. Dicendo enim clarificari a se Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando. Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea de clarificando Patre, ubi ait: Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut monstraret in praedestinatione jam factum, et pro jam facto habendum quod certissime fuerat futurum; id est, ut a Patre apud Patrem glorificatus, Patrem super terram glorificaret et Filius. Sed hanc praedestinationem in sua clarificatione manifestius aperuit, qua eum clarificavit Pater, in eo, quod adjunxit: Claritate quam
Abbreviated transcription (Latin):
de dicendo. ce nunc clarifica me
tu pater apud temet ipsum: quasi
posterius esset clarificandus a pa¬
tre. quem prius ipse clarificauerat:
quid ostendit nisi suꝑius ubi ait.
ego te clarificaui suꝑ terram. ita lo¬
quutum fuisse tamquam fecisset
qđ facturus esset : hic autẽ popos.¬
cisse. ut pat̾ faceret ꝑ qđ illud fi¬
lius facturus esset. id .ẽ. ut pater
clarificaret filium: ꝑ quã filii
clarificationem etiam filius esset
clarificaturus patrem: Peniq si
de re quȩ futura erat ponamus
etiam futuri temporis uerbum ubi
ꝓ tempore futuro posuit ipse pre¬
teritum: nulla sentenciȩ remane¬
bit obscuritas Uelut si dixisset: Ego
te clarificabo suꝑ terram: opus com¬
sumabo qđ dedisti michi ut faciã
Et nunc clarifica me tu pater apud
temet ipsum Nempe ita planũ est:
sicut illud ubi ait Clarifica filiũ
tuum: ut filius tuus clarificet te
Et ipsa est om̃ino sentencia: nisi quia¬

Expanded text:
de dicendo: Et nunc clarifica me, de dicendo: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat, quid ostendit, nisi superius ubi ait: Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcisse ut Pater faceret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii larificationem etiam Filius esset clarificaturus Patrem? Denique si de re quae futura erat ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas, velut si dixisset: Ego te clarificabo super terram; opus consummabo, quod dedisti mihi ut faciam, et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait: Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Et ipsa est omnino sententia, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit: qđ facturus est fecit:
Nam ce ꝑ ꝓpħam dictum de illo est
Qui fecit quȩ futura sunt: Scđ̾m
hoc etiam qđ sequitur dicit Et
nunc clarifica me tu pater apud
temet ipsum: claritate quã habui
priusquam mundus esset apudte
Nam supra dixerat: pat̾ uenit bora:
clarifica filium tuum: ut filius
tuus clarificet te In quo uerborũ
ordine ostenderat prius a patre
clarificandũ filium: ut patrẽ ola¬
rificet &e filius Modo autem dix̃:
ego te clarificaui suꝑ terram opꝰ
cõsummaui qđ dedisti michi ut
faciã: & nuc clarifica me: tãꝗ
prior ipse patrem clarificauerit:
ñ quo cdemde ut clarificetur
exposcit Eg̃o intelligendũ est utro¬
q: uerbo superius usũ. scđm id qđ
futurum erat eoq ordine quo fu¬
turum erat: clarifica filiũ tuũ
ut te clarificet filius: modo ue¬
ro usum fuisse uerbo preteriti tẽ¬
poris de futuro ubi ait: ego te
clarificaui suꝑ terram. opꝰ comsũma¬

Expanded text:
edestinavit, quidquid facturus est fecit. edestinavit, quidquid facturus est fecit. Nam et per prophetam dictum de illo est: Qui fecit quae futura sunt. Secundum hoc etiam quod sequitur dicit: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset apud te. Nam supra dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. In quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium, ut Patrem clarificaret et Filius. Modo autem dicit: Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me; tanquam prior ipse Patrem clarificaverit, a quo deinde ut clarificetur exposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait, Ego te clarificavi super terram, opus consumma
Abbreviated transcription (Latin):
innotescit : & ꝑfidem credentium
p̃dicatur: Propͥt̾ qđ dicit Ego te
clarificaui suꝑ terrã: opus comsũ¬
maui qđ dedisti michi ut faciam:
Non ait uissisti: sed dedisti Ubi cõ¬
sumatur : euidens grã: Q uid enimi
habet qđ non accepit. etiã in u¬
nigenito humana natura: An nõ
accepit ut nichil malũ sed bona
faceret om̃a: quando in unita.¬
tem ꝑsone suscepta est a uerbo
ꝑ quod facta sunt om̃a: Sed quo¬
modo comsummauit opus qđ acce¬
pit. ut faciat: cum restet adhuc
passionis exꝑimentum. ubi martiri¬
bus suis maxime p̃buit qđ sequeren¬
tur exemplum. unde ait apłs pe
uit: sicut longe ante ꝓpħia pt̃iti
post annos plurimos futurum fu-¬
erat qđ dicebat. Foderunt inquit
manus meas &e pedes: dinumeraue¬
runt om̃a ossa mea: Non ait fodi¬
ait postea: Adhuc multa habeo
uobis dicere : sed non potestis illa¬
portare modo Qui enim certis &
inmutabilib causis om̃a futura p̃.¬

Expanded text:
innotescit, et per fidem credentium innotescit, et per fidem credentium praedicatur. Propter quod dicit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepipassionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait apostoluvit? sicut longe ante in prophetia post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat. Foderunt, inquit, manus meas, et pedes meos; dinumeraverunt omnia ossa mea . Non ait Fodibis . Quibus ait postea: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Qui enim certis et immutabilibus causis omnia futura pra
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti ei potestatem om̃is carnis:
& sic dedisti ei ut omẽ qđ dedisti
ei det eis uitã ȩternam: & hȩc est
uita ȩterna ut cognoscant te: sic te
igitur filius clarificat: ut om̃ibus
quos declisti ei te cognitum faciat:
tomagis in hac cognitione ꝓficimꝰ:
Non autẽ moriemur in uita eterna:
Tunc ergo dĩ cognitio ꝑfecta erit:
quando nulla mors erit: Sum ma
dĩ tunc clarificatio: quia summa
sunt interpretati clarifica: quidã
glorifica A ueterib autẽ gła quia
gloriosi homines dicunturꝰ: ita est
definita Gła est frequens de ali¬
quo fama cum laude. At si homo
laudatur cum fama creditur : quo¬
modo ds̃ laudabitur quando ipse
uidebitur: ꝓpter qđ scriptum est:
Beati qui habitant in domo tua: in
scła scłoꝵs laudabunt te Ibi erit dĩ
sine fine laudatio: ubi erit dĩ ple¬
na cognitio Et quia plena cogniti¬
o: idõ summa clarificatio. uel sũma¬
glorificatio Sed prius hic clarifica¬
turds̃ : dũ ad nunciatus hominibus

Expanded text:
is, et sic dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam, et haec est vita aeterna, ut cognoscant te: sic te igitur Filius glorificat, ut omnibus quos dedisti ei, te cognitum faciat. to magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei clarificatio; quia summa  interpretati sunt, clarifica; quidam, glorifica. A veteribus autem gloria, qua gloriosi homines dicuntur, ita est definita: Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. At si homo laudatur cum famae creditur, quomodo Deus laudabitur quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo summa clarificatio vel glorificatio. 4. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
sequenter enim &e sp̃s sc̃s intelligi.¬
tur quia sp̃s est patris &e filii : tã¬
quã caritas substancialis & consub¬
stancialis amborum: qm̃ non duo dii
pat̾ &e filius: nec tresdii pater &efi¬
lius &e sp̃s sc̃s: sed ipsa trinitas unꝰ
solus uerus ds̃ Nec idem tamen pat̾
qui filius: nec idem filius qui pat.
nec idem sp̃s sc̃s qui pat̾ aut filius.
qm̃ tres sunt pater & filius & sp̃s

Expanded text:
sanctus intelligitur, quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum quoniam non duo dii Pater et Filius; nec tres dii Pater et Filius et Spiritus sanctus; sed ipsa Trinitas unus solus verus Deus. Nec idem tamen Pater qui Filius, nec idem Filius qui Pater, nec idem Spiritus sanctus qui Pater aut Filius, quoniam tres sunt, Pater, et Filius, et S
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is carnis ita te clarificet filius tu-¬
us : id est notum te faciat om̃i carni¬
quam dedisti ei Sic enim dedisti:
ut om̃e qđ dedisti ei det eis uitam
ȩternam Hȩc est autẽ uita eterna
inquit: ut cognosant te solũ uerũ
uerbors est: ut te & quẽ misisti ihm¬

Expanded text:
omnis carnis, ita te glorificet Filius tuomnis carnis, ita te glorificet Filius tuus, id est, notum te faciat omquam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum verborum est: ut te, et quem misisti
Abbreviated transcription (Latin):
rificatus a patre: resurrectionis suȩ
predicatione clarificat patrem Hoc
quippe apperit ordo ipse uerborum:
Clarifica inquit filiũ tiũ: ut filius tu¬
us clarificet te: Iamquam diceret: Re¬
suscita me.: ut in notescas toto orbe ꝑ
me. Deinde magis magisq pandens quo¬
modo clarificet patre filius sicuit dedis¬
ti ei inquit potestatem om̃is carnis: ut
om̃e qđ dedisti ei det eis uitam ȩter¬
nam: Omnẽ carnẽ dixit omnẽ hominẽ
a pate totum significans: que ad modũ
rursus a parte superiore significa¬
tus est homo totus ubi ait apłs Om̃is
anima potestatib sublimiorib sub¬
dita sit Quid enim dixit omĩs ani-¬
ma nisi om̃is homo: oe hoc autẽ qđ
potestas xp̃o a patre data est om̃is
carnis : scđm hominẽ intelligendũ::
Nam scdm dm̃ om̃a per ipsum facta s̃:
ce in ipso condita sunt om̃a in cȩlo
& in terra : uisibilia &e in uisibilia:
Sicut ergo dedisti ei potestatẽ inquit

Expanded text:
rificatus a Patre, resurrectionis suae rificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te; tanquam diceret, Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. 2. Deinde magis magisque pandens quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis nam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est; nam secundum Deum omnia per ipsum facta sunt, , et in ipso condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia . Sicut ergo dedisti ei potestatem, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
LORITCATUNT
a patre filiũ scđm
formã serui quam
pater suscitauit
a mortuis. & ad
suam dexteram collocauit: res ipsa in¬
dicat: & nullus ambigit xp̃ianus: Sed
qm̃ non tantũ dixit pat̾ clarifica fili¬
um tuum sed addidit etiam ut filius
tuus clarificet te: merito quęritur
quomodo patrẽ clarificauerit filius:
cum sempiterna claritas patris. nec di¬
minuta fuerit in forma humana. nec
augeri poterit in sua ꝑfectione diui¬
na. Sed in se ipsa claritas patris. nec
minui nec augeri potest. Apđ homi¬
nes autem ꝓcul dubio minor erat: quan¬
do in uidea tantũ modo notus erat
Nondũ a solis ortu usq ad occasum lauda¬
bant pueri nomen diũ. Hoc autẽ quia
ꝑ euangelium xp̃i factum est. ut per
filiũ pater in notesceret gentibus: ꝓfec¬
to patrem clarificauit & filius: Si aut̃
tantũ modo mortiuis esset filius nec
resurrexisset: ꝓculdubio nec a patre
clarificatus esset. nec patrem clarifi¬
casset Nunc autem resurrectione cla¬

Expanded text:
lorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione cla
Abbreviated transcription (Latin):
rando usq in finem. ꝑ illud ostiũ
id est ꝑ fidem xp̃i . egrediuntur. Qm̃
iur fideles moriuntur. & habundan¬
tius habebunt uitam. uinendo quo
pastor ille p̃cesserit: ubi numquam
deinde moriantur: Quamuis ergo
&& hic in ipso ouili non desunt pas
cua. qm̃ ad utrumq posumus intel¬
ligere. qđ dictum ẽ. & pascua in ue¬
niet. idẽ ad ingressum & egressum
tamen tunc uere pascua inuenien
ubi saturantur qui esuriunt. & siti¬
unt uisticiam. Qualia pascua in¬
uenit cuidictum . ẽ. hodie mecũ
eris in paradyso: Quomodo autem
ipse sit ostium ipse pastor. ut ꝑ se¬
ipsum . quodam modo etiam ip̃se
ingredi & egredi intelligatur. et
quisnam sit ostiarius. longum est
hodie quęrere & disserendo sicut
ipse donauerit explicare

Expanded text:
ranranid est, per fidem Christi egrediuntur; quoniam veri fideles moriuntur, et abundantius habebunt vitam, veniendo quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur. Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desint pasquoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est, et pascua inveniet, id est, et ad ingressum et ad egressum: tamen tunc vera pascua invenient, ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam ; qualia pascua invenit cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso . Quomodo autem ipse sit ostium, ipse pastor, ut per seipsum quodammodo etiam ipse ingredi et egredi intelligatur, et quisnam sit ostiarius, longum est hodie quaerere, et disserendo sicut ipse donaverit explicare
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam cogitare: Egredi autem ꝑ xp̃m
scđm ipsam fidem etiam foris. id est co-¬
ram hominib oꝑari Unde &e in psal-¬
mo legitur: Exiit homo ad opus suũ:
Et ipse dñs dicit Luceant oꝑa ur̃a corã
hominib:: Sed plus me delectat. qđ
ipsa ueritas tamquam pastor bonus
& idõ doctor bonus quodã modo nos
admonuit: quemad modum intelli¬
gere debeamus qđ aitꝰ ingredietur.
& egredietur & pascua inueniet.
cũ sequutus ad iunxit: fur non uenit.
nisi ut furetur. & mactet & ꝑdat:
E goueni ut uitam habeant. &e habun¬
dantius habeant: Videtur enim mͥ¬
dixisse. ut uitam habeant ingredien¬
tes: or habundantius habeant egredi-
ostium. hoc ẽ ꝑ eundem xp̃m. in ȩccłã¬
eius. qđ ẽ. ouile eius intrauerit ad ui-¬
tam temporalem. quȩ ẽ. in fide: Idõ
ait Ego ueni ut uitam habeant. hoc
.ẽ. fidemꝰ quȩ ꝑdilectionẽ oꝑatur P
quam fidem in oiule ingrediuntur ut¬
ut uiuant. quia uistus ex fide uiuit:
Et habundantius habeant: qui ꝑseue¬

Expanded text:
idem cogitare; egredi autem per Christum, secundum ipsam fidem etiam foris, id est, coram hominibus operari. Unde et in Psalmo dicitur: Exiet homo ad opus suum . Et ipse Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus . Sed plus me delectat quod ipsa Veritas tanquam pastor bonus, et ideo doctor bonus, quodammodo nos admonuit: secundum quem modum intelligere debeamus, quod ait: Ingredietur, et egredietur et pascua inveniet.cum secutus adjunxit: « Fur non venit, nisi ut furetur et mactet et perdat. Ego veni ut vitam habeant et abundantius habeant. » Videtur enim dixisse, ut vitam habeant ingredientes, et abundantius habeant egredienostium, hoc est, per eumdem Christum in Eccus, quod est ovile ejus, intraverit ad vitam temporalem, quae est in fide. Ideo ait, Ego veni, ut vitam habeant, hoc est fidem, quae per dilectionem operatur ; per quam fidem in ovile ingrediuntur ut vivant, quia justus ex fide vivit : et abundantius habeant, qui perseve
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. bonum ualde ẽ: Exire autẽ
de eccła. sicut ait ipse ioħs. euangłista
in epła sua. Ex nob exierunt. sed non
erant ex nobis. non est utiq bonum:
Talis ergo egressus. non posset a bono pas-¬
tore laudari ut diceret. & egredietur.
& ingredietur. & pascua inueniet:
Est ergo aliquis non solum ingressus
uerum etiam egressus Bonus. ꝑostiũ
dabilis & beatus egressus : Possim qui-¬
dem dicere ingredi nos. quando in teriꝰ
aliquid cogitamꝰ. Egredi autem quan.¬
do exterius aliquid oꝑamur: Et qm̃¬

Expanded text:
: exire autem de Ecclesia, sicut ait ipse Joannes evangelista in epistola sua: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; non est utique bonum. Talis ergo egressus non posset a bono pastore laudari, ut diceret: Et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet. Est ergo aliquis non solum ingressus, verum etiam egressus bonus per ostiu laudabilis et beatus egressus? Possim quidem dicere ingredi nos, quando interius aliquid cogitamus: egredi autem, quando exterius aliquid operamur; et q
Abbreviated transcription (Latin):
qua dilexisti me De greco quidem
ista trans lata est: sedꝰ sunt similes
& latine: sicut dicimus fidelem ser-¬
uitutem seruiuit: strenuã militiã
militauit: cum dici debiis se uide¬
atur. fideli seruitute seruiuit:
strenua militia militauit. Qualis
autem ista loquutio est dilectio quã
dilexisti me: tali & apłs usus est.
bonũ certamen certaui Non ait
bono certamine: qđ etiã usitatiꝰ¬
quã rectius diceretur Q uomodo
autem dilectio quã dilexit filiũ
pat̾. est in nobis: nisi quͥa menbra
eius sumus : & in illo diligimur
cum ipse diligitur totus. id est
capit & corpus: Idõ subiunxit
o ego in ipsisu tãquã diceret:
qm̃ ego sũ ce in ipsis Alit̃ enim
est inꝰ nobis tamquã in templo suo
aliter autem quia &e nos ipse sumus
cũ scđm id qđ ut capud nr̃m esset
homo factus ẽ. corpus eius sumꝰ. Fini¬
ta est saluatoris oratio: incipit passio
Ergo ce iste sermo finiatur: ut de pas¬

Expanded text:
qua dilexisti me. De graeco quidem qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit, strenuam militiam militavit; cum dici debuisse videatur, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali et Apostolus usus est, Bonum certamen certavi : non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio quam dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ipse diligitur totus, id est caput et corpus? Ideo subjunxit, et ego in ipsis; tanquam diceret, quoniam ego sum et in ipsis. Aliter enim est in nobis tanquam in templo suo; aliter autem quia et nos ipse sumus, cum secundum id quod ut caput nostrum esset, homo factus est, corpus ejus sumus. Finita est Salvatoris oratio, incipit passio: ergo et iste sermo finiatur, ut de pas
Abbreviated transcription (Latin):
uit sibi: non merito sed gr̃a cogno¬
uit: Quid est enĩ eũ cognoscere nisi
uita ȩterna: quã mundo dãpnato
utiq non dedit reconciliato dedit:
Propterea itaq mundus non cogno¬
uit : quia iustus es. &e meritis eius
ut non cognosceret tribiusti Et
ꝓpterea mundus reconciliatus cog¬
nouit : quia miseritors es ce ut cog¬
nosceret non ei merito sed gr̃a subꝰ¬
uenisti: Deniq sequitur : Ego autem
te cognoru Ipse fons grẽ est. ds̃ natu¬
ra: homo autem de spũ scõ & uirgi¬
ne in effabili grã: Deniq ꝓpt̃ ipsũ
& hi cognouerunt inquit: quia tu me
misisti: Ipse est mundus reconcilia¬
tus Sed quia tu me misisti: idõ cog¬
nouerunt: Ergo grã cognouerunt᷑.
Et notum feci eis inquit nomen tuũ:
notũ faciã per speciem: Notũ feci cũ
fine peregrinantibus : notũ faciam
sine fine regnantibus Ut dilextio
inquit quã dilexisti me in ipsis sit:¬
& ego in ipsis Non est usitata lo-

Expanded text:
vit, non merito, sed gratia cognovit, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea utique « mundus non cognovit, » quia justus es, meritis ejus, ut non cogpropterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura, homo autem de Spiritu sancto et Virgine ineffabili gratia: denique propter ipsum,  hi cognoverunt, inquit, quia tu me misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt; ergo gratia cognoverunt. Et notnotum faciam per speciem, notum feci cum fide peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus: Ut dilectio, inquit, qua dilexisti me, in ipsis sit,et ego in ipsis. Non est usitata locu
Abbreviated transcription (Latin):
uita ur̃a abscondita est cũ xp̃o in dõ:
Ecce interim fide ac spe uita nr̃a ubi
xp̃s est cum illo est: quia cum xp̃o
in dõ est Ecce uelut iam factũ ẽ.
qđ orauit ut fieret dicens bolo ut
ubi ego sum: ce illi sint metũ: Sed¬
nunc ꝑ fidem Quando autẽ fiet ꝑ
speciem: Cum xp̃s inquit apparu¬
erit uita ur̃a: tunc & uos apparebi¬
tis cum ipso in gła: Iunc apparebimꝰ
qđ tunc erimꝰ : quia tunc apparebit
non inaniter nos hic credidisse ac
sperasse antequã essemꝰ. Hoc ergo¬
dixisset ut uideant claritatẽ meã
quã dedisti michi: continuo subum¬
xit: Quia dilexisti me ante mundi
constitutionẽ In illo enim dilexit
nos : ante mundi constitutionem :¬
& tunc predestinauit qđ in fine uen¬
turũ est mundi Pater inquit uis¬
te: & mundus te non cognouit :
Quia uistus es: idõ te non cognouit:
Mundus quippe ille dampnationi p̃-¬
destinatus: merito non cognouit :
M undus uero quẽ ꝑ xp̃m reconcilia¬

Expanded text:
tra abscondita est cum Christo in Deo . Ecce interim fide ac spe vita nostra ubi Christus est, cum illo est, quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut fieret dicens: Volo ut ubi ego sum, fiet per speciem? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus. Faciedixisset: Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in fine futurum est mundi. « Pater, » inquit, « juste, mundus te non cognovit » quia justus es, ideo te non cognovit: mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mundus vero, quem per Christum reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
cordis occurrerit. negatur: respuitur :
inꝓbatur: &e lux quędã in qua ista ne¬
ganda. respuenda in probanda cernun-¬
tur. sicut potuerit cogitatur: & quã
sit certa cognoscitur. & amatur: ut
inde surgatur. atq ad interiora tenda¬
tur: Quȩ cũ penitrare mens inualida
& minus quã illa sunt pura nequiue¬
rit : non sine amoris gemitu. & deside¬
ru lacrimis. inde pellatur: & patien¬
ter ferat quãdiu fide mundatur. atq
ut illic habitare ualeat scĩs moribus
preparatur: Quomodo ergo non erimꝰ
cũ xp̃o ubi est. quando in patre cum
illo erimus in quo est: Neq hinc apłs
nobis quãuis nondũ rem tenentib. sed
tamen spem gerentib tacuit: Ait enĩ:
Si resurrexistisꝰ cũ xp̃o: quȩ sursũ sunt
quęrite : ubi xp̃s est ad dexteram dĩ
sedens Quȩ sursum sunt sapite: nõ

Expanded text:
cordis occurrit, negatur, respuitur, cordis occurrit, negatur, respuitur, improbatur: et lux quaedam in qua ista neganda, respuenda, improbanda cernuntur, sicut potuerit, cogitatur; et quam sit certa cognoscitur, et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur: quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt, pura, nequiverit; non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur; et patienter ferat quamdiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparatur. 4. Quomodo ergo non erimus cum Christo ubi est, quando in Patre cum illo erimus in quo est? Neque hinc Apostolus nobis, quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus, tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; q
Abbreviated transcription (Latin):
patri ȩqualis atq coȩternus accipiamꝰ
hoc dictum. uolo ut ubi ego sum &
ipsi sint mecum: in patre cum xp̃o
erimus: sed ille sicut ille. nos sicut
nos: ubicumq corpore fuerimꝰ. Si enĩ
loca dicenda sunt ex quib corpo¬
ra continentur: & locus est cuicũq
rei ubi est . locus xp̃i eternꝰ ubi sẽꝑ
est. ipse pat̾ est: ce locus patris filiꝰ ẽ.
quia ego inquit in patre & pat̾ in
me est : & in hac oratione sicut tu in-¬
quit pater in me & ego in te Et locꝰ
nr̃ ipsi sunt: quia sequitur Ut & ip¬
si in nobis unum sint Et nos locꝰ dĩ
sumꝰ : qm̃ templum eius sumꝰ : sicut
erat ꝓ nobis qui mortuus ẽ. ꝓ nob.
est in pace locus eius. &r habitatio eius
in sion quȩ nos sumus Sed quis idone¬
us loca ista. uel quȩ sunt in locis istis.
sine spaciosis capacitatib & sine corpo¬
reis molib cogitare: Non parum tam̃
ꝓficitur : si saltẽ quicquid tale o culo

Expanded text:
Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicumque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt, et quibus non corpora continentur, et locus est cuique rei ubi est; locus Christi aeternus ubi semper est, ipse Pater est, et locus Patris Filius est; quia, Ego, inquit, in Patre, et Pater in me est ; et in hac oratione, Sicut tu Pater, inquit, in me, et ego in te: et locus noster ipsi sunt, quia sequitur, Ut et ipsi in nobis unum sint : et nos locus Dei sumus, quoniam templum ejus sumus; sicut orat pro nobis qui mortuus est pro nobest in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus et sine corporeis molibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo
Abbreviated transcription (Latin):
filio. etiã si eam dici hoc loco intel¬
ligamus. nom quam pat̾ ȩquali filio
gignens eum dedit. sed quam facto
filio hominis dedit ei post mortem
crucis: quando ergo uidebimus illã
filii claritatẽ: ꝓfecto tuno fiet uidi¬
cium iuuorũ atq mortuoꝵs: tunc
tolletur impius ne uideat claritatem
dĩ Quam nisi illam in qua ds̃ est: Bea¬
ti enim mundo corde qm̃ ipsi dm̃ ui¬
debunt: Nec mundi cordes sunt im-¬
pii: ꝓpterea non uidebunt dm̃ Iunc
ipsi ibunt in spͥliciũ ȩternũ Sic enĩ
tolletur impius: ne uideat claritatẽ
dñi Iusti aut̃ ibunt in uitam ȩternã:
Et que est uita ȩterna: Ut cognoscant
cognouerunt qui licet non mundi¬
corde. tamen in forma serui clarifica¬
ta iudicantem uidere potuerunt: sed
sicut cognoscendꝰ est a mundis corde
solus uerus ds̃ cum patre & sp̃u scõ
filiꝰ: quia ipsa trinitas est solus uerꝰ
ds̃ Si ergo scđ̾m id qđ filiꝰ dĩ ds̃ est

Expanded text:
Filio, etiaFilio, etialigamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis filio dedit ei post mortem crucis: quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum, tunc tolletur impius, ne videat claritatem Domini ; quam, nisi illam qua Deus est? Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt : nec mundicordes sunt impii, propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum; sic enim tolletur impius ne videat claritatem Domini: justi autem ibunt in vitam aeternam . Et quae est vita aeterna? Ut cognoscant, cognoverunt qui licet non mundicordes, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt; sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus, cum Patre et Spiritu sancto Filius, quia ipsa Trinitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
lumen sapientiȩ idoneus. etiã si esse
nus quam possit ubi non sit ce xp̃c:
non est tamen ipse cum xp̃o dũta¬
xat ꝑ speciem: Nam hominẽ fidelem:
non est dubitandũ cum xp̃o esse
ꝑ fidem : ꝓpt̃ qđ dicit Qui non . ẽ.
mecum : aduersum me. ẽ Sed cum
patri dõ dicebat quos dedisti michi
uolo ut ubi ego sum ce ipsi sint me¬
cũ : de spetieꝰ illa om̃ino dicebat. in
qua uidebimus eum sicuti est Nemo
serenissimum sensum nubilosa contra¬
dictione ꝑturbet Consequentia per-¬
hibeant testimonium precedentib
uerbis Nempe cum dixisset uolo ut
ubi ego sum & ipsi sint mecũ : con¬
tinuoꝰ adiunxit Ot uideant clarita¬
tem meam quam dedisti michi: qua
dilexisti me ante mundi constitu.¬
tionem Ut uideant dixit: non ut
credant Fidei merces est ista: non
os recte definita est conuictio rerũ
quȩ non uidentur: cur non merces
fidei diffiniatur uisio rerum quȩ
creditȩ sꝑabantur : Cum uiderimꝰ
enim claritatem quã dedit pater

Expanded text:
lumen sapientiae idoneus, etiamsi esse nusquam possit ubi non sit et Christus, non est tamen ipse cum Christo, duntaxat per speciem. Nam hominem pie fidelem, non est dubitandum cum Christo esse per fidem: propter quod dicit, Qui non est mecum, adversum me est . Sed cum Pvolo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, de specie illa omnimodo dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet. Consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, continuo secutus adjunxit: Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non istola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater