comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem diuinũ participatione angłicisp̃s
inflammari: Quia eodembonobonus
est homo. quobonus ẽ angłs: et eodem
bono uterq beatus ẽ. ambo idipsum
eadem uoluntate. eodem scilicet spũ
cupiunt: ambo hoc idem in corporea ca¬
pacitate ꝑcipiunt: et fit homo angłs et
adheret domino unus sp̃s ẽ. Non aũt
uideo quo pacto corpus in corporeo con¬
temperari queat: ut unus sp̃s uurc di¬
catur. Si enim corpus ẽ anima. in mu¬
tabitur ergo corporeum ut ẽẽ cumin
in corporeo unum possit: atq ita ad
illam rationem necessario reditur. qua
in corporeum aliquid creari potuisse dr̃.
Nam si potest excorporeo in corporeũ fieri:
potuit et ex nichilo creari. Nisi forte di¬
catur inmutabilis ds ueluti corporasce¬
re: ut unum possit. eẽ. cum corpore.S
hoc ꝑditorum quorumpiam fides habeat.
Quia siuł angło uł homini adherere dõ
bonum ẽ: non ad creaturam deteriorabit᷑
creator in cõmutabilis: s ad creatorẽ mu¬

Expanded text:
rem diuinum participatione angelici spiritus rem diuinum participatione angelici spiritus inflammari, quia eodem dono bonus est homo, quo bonus est angelus, et eadem dono uterque beatus est. ambo id ipsum eadem uoluntate, eodem scilicet spiritu cupiunt, ambo hoc idem incorporea capacitate percipiunt, et fit homo, angelus adhaeret domino, unus spiritus est. non autem uideo quo pacto corpus incorporeo contemperari queat, ut unus spiritus iure dicatur. si enim corpus est anima, inmutabitur ergo corporeum, ut esse cum incorporeo unum possit, atque ita ad illam rationem necessario reditur, qua. incorporeum aliquid creari potuisse dicitur. nam si potest aliquid ex corporeo incorporeum fieri, potuit et ex nihilo creari, nisi forte dicitur incommutabilis deus ueluti corporascere, ut unum possit esse cum corpore. hoc perditorum quorumpiam fides habeat, quia si ut angelo uel homini adhaerere deo bonum est, non ad creaturam deteriorabitur creator incommutabilis, sed ad creatorem mu
Abbreviated transcription (Latin):
cimus.: Quia suntellectus localis ẽ lo¬
cale erit et quod intelligit᷑. Nichil
enim locale ẽ. quod non et ipsum locꝰ ẽ.
At su ntellectus localis: et in hoc d̃s. qͥ a
hoc intellegit᷑ ds̃: ergo localis ẽ dĩ. Qd̃
quia repugnat: intelligere nos opor
tet constare hominem excorporeo et
in corporeo. utroq in melius reforman¬
do: constare angłm & corpore ce sp̃u.
p̃cipua inter ciraturas dignitate formato.
Sp̃s illi namq ẽ: om̃ĩ sp̃u creato potentior.
Corpus illi de potissimo omĩum elem̃to sub¬
limius: Scd̃m illud ꝓpħicum ubi angłica
substantia. duplex sine dubitatione
ꝑhibetur: quo dictum ẽ. Qui facit angłos
suos sp̃s: et ministrossuos ignem urentẽ:
non eẽ. manifestum ẽ: quia non istic al.¬
legorice aliquid accipiendum ẽ. Sicut
illud ubi ait dominꝰ: ignem uenimitte¬
re intr̃am: cum de scõ spũ diceret. Non
enim credi fas ẽ animas humanas ad amo¬

Expanded text:
cimus. Quia si intellectus localis est, locimus. Quia si intellectus localis est, locale erit et quod intelligitur. Nihil enim locale est, quod non et ipsum locus est. At si intellectus localis; et in hoc Deus, quia hoc intelligitur Deus: ergo localis est Deus. Quod quia reptet, constare hominem ex corporeo et incorporeo, utroque in melius reformando, constare angelum et corpore et spiritu praecipua inter creaturas dignitate formato. spiritus illi namque est omni spiritu creato potentior, corpus illi de potissimo omnium elemento sublimius secundum illud propheticum, ubi angelica substantia duplex sine dubitatione perhibetur, quo dictum est: qui facit angelos suos spiritus et ministros suos ignem urentem. non esse manifestum est, quia non istic allegorice aliquid accipiendum est, sicut illud ubi ait dominus: ignem ueni mittere in terram, cum de sancto spiritu diceret. non enim credi fas est animas humanas ad amo
Abbreviated transcription (Latin):
angłicis ex equanda corporib dicente do¬
inino. Et erunt sicut angłi incelo si gͥ
angłi spiritalia tantum corpora sunt
uniusq substantiȩ et ꝓuehetur corpꝰ
humanũ ad anglici corporis dignita¬
iem. homo angło qualitate corporis
ex equabit᷑: dignitate sp̃s p̃minebit.¬
Quod si ẽ utiq uidetur absurdum:
duplex gͦ angłica sicuti ẽ humana sub¬
stantia:. habens corpus totius facilitatis
maximeq pulchritudinis. quod ho¬
minib cum iubct᷑ appareat. habens
in corporcum. quo dm̃ semꝑ uideat:
uxta illud ȩuangłicum quo dictum ẽ
Nuia angłi eorum. semꝑ uident faciẽ
patrismei. Ualde autem stupeo quo¬
i modo quispiam xp̃ianus doctoris pre¬
sertim locodefiniat. cuilibet pulchro.
cuilibet sublimi corpori. corpori tam̃.
contemplabilem dm̃ fore: et uniũsalẽ
uideri localiter posse. Cum dm̃ uide¬
re. Hoc sit intelligere: intellectum uͦ
localem non eẽ uł intelligendo cognos¬

Expanded text:
angelicis exaequanda corporibus dicente doangelicis exaequanda corporibus dicente domino: et erunt sicut angeli in caelo. si igitur angeli spiritalia tantum corpora sunt uniusque substantiae et prouehetur corpus humanum ad angelici corporis dignitatem, homo angelo qualitate corporis exaequabitur, dignitate spQuod si, ut est utique, videtur absurdum: duplex ergo est angelica, sicuti est humana, substantia, habens corpus totius facilitatis maximaeque pulchritudinis, quod hominibus cum jubetur appareat: habens incorporeum, quo Deum semper videat. Juxta illud evangelicum quo dictum est: Quia angeli eorum semper vident facposse Valde autem stupeo quomodo quispiam Christianus, doctoris praesertim loco, definiat, cuilibet pulchro, cuilibet sublimi corpori, corpori tamen contemplabilem Deum fore, et universalem videri localiter posse; cum Deum videre hoc sit intelligere. Intellectum vero localem non esse, vel intelligendo cognos
Abbreviated transcription (Latin):
dum. ł bibendum. ubi non dormiendũ.
neq coeundum est. Transibit totũ am¬
male corpus. inspiritale corpꝰ: quia et
puut adũsus carnem. et concupiscenti
adũsum se carni non cessit: iure inct̾nũ
nichił difficultatis sentiet. cuius diffi¬
cultatis cȩlestis auxilii uirtute suꝑauit:
nec par erit ut exequetur domino qui
eidem cessit inuitus: et inserui statu re¬
maneat: qui uicit uoluntarius. Quo¬
circa datur intelligi: quod sic̃ inhacui¬
ta animȩ humana substantia in com¬
parabiliter dignitate sui auteit corpꝰ
animale: ita post resurrectionem remu¬
nerationemq ante ibit corpꝰ spiritale.
Omne autem quod spiritali corpore potiꝰ
ẽ: corpus ut arbitror non ẽ. Ergo iux¬
ta huius necessarimei tractatum qui
angłos sola eẽ tantum corpora decer¬
nit: humanȩ substantiȩ. angłica na¬
tura erit inferior. Certum namq di¬
uina auctoritate retinemꝰ scõrum cor¬
pora quȩ immutari merebunt᷑ ingloria.

Expanded text:
dum uel bibendum, ubi non dormiendum dum uel bibendum, ubi non dormiendum neque coeundum est, transibit totum animale corpus in spiritale corpus, quia et piuit aduersus carnem et concupiscenti aduersum se carni non cessit, iure in aeternum nihil illo difficultatis sentiet, cuius difficultates caelestis auxilii uirtute superauit, nec par erit ut exaequetur domino, qui eidem cessit inuitus, et in serui statu remaneat, qui uicit uoluntarius. quocirca datur intellegi, quod sicut in hac uita animae humanae substantia incorporaliter dignitate sui anteit corpus animale, ita post resurrectionem remunerationemque anteibit corpus spiritale. omne autem quod spiritali corpore potius est, corpus ut arbitror non est: ergo iuxta huius necessarii mei tractatum, qui angelos sola esse tantum corpora decernit, humanae substantiae angelica natura erit inferior. certum namque diuina auctoritate retinemus sanctorum corpora, quae inmutari merebuntur in gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
mabit᷑. ut fiat decarnali spiritale.
male. resurget corpus spiritale. Et ani¬
ma humana sic nunc spiritalis ẽ. ut
tam̃ corpussit. Ergohumana caro cñs¬
fertur in animȩ dignitatẽ: cum fac¬
t̃a fuciit corpus spiritale. Et anima
quȩ corpori iuste dominata. quȩ do¬
mino pie famulata ẽ. quȩ dm̃ fidelit̃
credidit. aut fortassis et sciuit. fxeqͣ¬
ta sibi carne sua. ipsa quoq nichil
ꝓsubstantiȩ qualitate ꝓmouebit᷑:
Et ubi est ulud non qui ocłm carnis
s qui ocłm cordis mundauerit. dm̃
iud ebit: Nam beati mundo corde. qm̃
tificabitur corpus ꝓmodo suo. et
anima itidem ꝓmodo suo: illud in¬
mutabitur ut spũi ꝑomĩa ad nutũ ser¬
uiat. cui contumax sepe restitit: & hec
inmutabitur. ut dm̃ uideat. quem fla¬
grantia caste caritatis inhiauit. Et qm̃
inquiens ut integer sp̃s ur̃. & anima.
& corpus. Quia post resurrectionẽ non Nu¬
animalit̃ uiuendũ ẽ. scilicet ubi ñ eden¬

Expanded text:
mabitur, ut fiat de carnali spiritale smabitur, ut fiat de carnali spiritale smale, resurget corpus spiritale, et anima humana sic nunc spiritalis est, ut tamen corpus sit, ergo humana caro transferetur in animae dignitatem, cum facta fuerit corpus spiritale, et anima quae corpori iuste dominata, quae domino pie iusteque famulata est, quae deum fideliter credidit aut fortassis et sciuit, exaequata sibi carne sua ipsa quoque nihil pro substantiae qualitate promouebitur. et ubi est illud, non qui oculum carnis, sed qui oculum cordis mundauerit, deum uidebit? nam beati Mundo corde, quontificabitur corpus pro modo suo et anima itidem pro modo suo. illud inmutabitur, ut spiritui per omnia ad nutum seruiat, cui contumax saepe restitit, et haec inmutabitur, ut deum uideat, quem flagrantia castae caritatis inhiauit. et quoninquiens: ut integer spiritus uester et anima et corpus, quia post resurrectionem non animaliter uiuendum est, scilicet ubi non eden
Abbreviated transcription (Latin):
& quȩ ista celestia eẽnt corpora ut eui¬
denter ostenderet. alia inquit claritas
solis. et alia claritas lunȩ. et alia claritas
stellarum. stella enim abstella differt in
gła. ita &e resurrectio mortuorum: Eandẽ
scilicet docens quȩ est in sidcrũ qua¬
litate discrepantiã resuscitatorum cor¬
porum fore ꝓmeritorum diu̾sitate distan¬
tiam. Hic utiq absq ambiguo doctor
gentium de sola resurreetione humanq
corporum disputans. huiꝰmodi compara¬
tionib usus ẽ. nam sic causam loci huiꝰ
ingreditur. Dicit aliquis. Quomodore¬
surgent mortui: Quali autem corpore
uenient: Et abhoc loco usq ad istam
desiderib comparatio nem idip¬
sum sine alterius /cuiꝰquã
scilicet illud quod desolis. lunȩ uestel¬
larumq corporum profecto cȩlestiũ
differentiis disseruit: sceuo forte uidi¬
cio. de animab dictum quisq sentiret.
licet atq moribundũ in id głe transfor¬

Expanded text:
et quae ista caelestia essent corpora, ut euiet quae ista caelestia essent corpora, ut euidenter ostenderet: alia, inquit, claritas solis et alia claritas lunae et alia claritas stellarum. stella enim ab stella differt in gloria. ita et resurrectio mortuorum, eandem scilicet docens, quae est in siderum qualitate discrepantia, resuscitatorum corporum fore pro meritorum diuersitate distantiam. hic utique absque ambiguo doctor gentium de sola resurrectione humanorum corporum disputans huius modi conparationibus usus est. nam sic causam loci huius ingreditur: dicit aliquis, quo modo resurgent mortui? quali autem corpore uenient? w et ab hoc loco usque ad istam de sideribus conparationem id ipsum sine alterius cuiusquam scilicet illud, quod de selis lunaeue stellarumque, corporum profecto caelestium, differentiis disseruit, scaeuo forte iudicio de animabus dictum quisque sentiret.licet atque moribundum, in id gloriae transfor
Abbreviated transcription (Latin):
corporatos esse sp̃s arbitrantur. Ut ipsa sy¬
dera siue angłorum corpora. corpora utiq
cȩlestia sint. Cum illi sp̃s qui istis corpora¬
tisunt. corporei non sint. sic̃ & dm̃ dicimꝰ
incarnatum: Et sicut ipsa anima huma¬
ministr̃ai ñ ẽẽ spr̃ dam suscipit carnẽ:
cui quãlibet illud accedat quod scrip¬
tura testatur dicens. Corpus quod corrũ¬
pitur aggrauat animam:Non tam̃ ean-¬
dem in corpus conuerti credendũ ẽ. Qũa¬
libet pondere carnis oneret᷑: quia nec
corpꝰ umquam in animȩ naturam com-¬
mutabit᷑. quam libet eadem uegetãte
moueatur. Auoquin non erit corpus: un¬
de illud quod apłs dixit. & corpora cȩle¬
stia et corpora trestria. utrumnam de an¬
głis. andesiderib. an t̾renis quib q cor¬
porib de quib non ẽ questio. in telligi
uoluerit. ex consequentib apparebit.
Indisiunctimnamq mox adicit acdicit.
alia cȩlestium gła. alia autem t̃restriũ:

Expanded text:
corporatos esse spiritus arbitrantur. Ut ipsa sicorporatos esse spiritus arbitrantur. Ut ipsa sidera sive angelorum corpora, corpora utique coelestia sint: cum illi spiritus qui istis corporati sunt, corporei non sint. Sicut et Deum dicimus incarnatum, et sicut ipsa anima humaministrandam suscipit carnem. cui quamlibet illud accidat, quod scriptura testatur dicens: corpus quod corrumpitur, adgrauat animam, non tamen eandem in corpus conuerti credendum est, quamlibet pondere carnis oneretur, quia nec corpus unquam in animae naturam commutabitur, quamlibet eadem uegetante moueatur, alioquin non erit corpus. unde illud quod apostolus dixit: et corpora caelestia et corpora terrestria, utrumnam de angelis an de sideribus an <de> terrenis quibusque corporibus, de quibus non est quaestio, intellegi uoluerit, ex consequentibus adparebit. indisimctim namque mox adicit ac dicit: alia caelestium gloria, alia autem terrestrium.
Abbreviated transcription (Latin):
tate sui atq potentia. humanis longe
p̃stare corporib. parit̃ cum dix̃. Si angli
et adiecit. cȩlestia etiam corpora: duo
quedam intelligi uoluit: angłos. & cȩ¬
lestia corpora. Quia cum angłi sp̃s cor¬
porati sint: sunt in cȩloquȩdam quȩ so¬
la sunt corpora. Igitur eiudenter ostendit
nullum corpus quiam libet sup̃mũ loco:
quamlibet pocens motu incorporeis pos¬
se componi. Rursum ex comparatione
graduũ faciens dicit. ad eo diuinis ho¬
minẽ comparari non posse: ut nec ange¬
lo̾spossit discernit p̃terea corpus & car¬
nem. quia om̃is caro etiam corpus sit.
non omẽ corpus est caro unde apłs. alia
caro uolucrum. alia caro piscium. alia
aut hominũ. et corpora cęlestia & cor¬
pora trestria: Euidenter ostendens ter¬
renum corpus. etiam carnem fore. cele¬
ste uͦ. ñ etiam carnem: ne forte hic apta¬
ri conueniat ulud. qd̾ eundem ihero¬
nimũ dicere meminit. globos syderum

Expanded text:
tate sui atque potentia, humanis longe tate sui atque potentia, humanis longe praestare corporibus? Pariter cum dixit: Si angeli, et adjecit, coelestia etiam corpora; duo quaedam intelligi voluit, angelos et coelestia corpora. Quia cum angelici spiritus corporati sint, sunt in coelo quaedam quae sola sunt corpora. Igitur evidenter ostendit nullum corpus quamlibet supremum loco, quamlibet potens motu, incorporeis posse praeponi. Rursum ex comparatione gradum faciens dicit: Adeo divinis hominem comparari non posse, ut nec angelis possit. Discernit praeterea corpus et carnem, quia cum omnis caro etiam corpus sit, non omne corpus est caro. Unde Apostolus: Alia caro volucrum, alia caro piscium, alia autem hominum. Et corpora coelestia et corpora terrestria : evidenter ostendens, terrenum corpus etiam carnem fore, coeleste vero non etiam carnem. Ne forte hic aptari conveniat illud quod eumdem Hieronymum dicere meminit, globos siderum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s dixennt: nonne dinoscitur quod¬
cun q ẽ corporatum non eẽ corporcũ:
Auoquin concorporcos non corporatos
sp̃s esse dixissent: quia illud. ẽ. corporeũ
quod incorporeus sp̃s animat. Illud
autem in corporeum. quo corpꝰ animat᷑:
Quapropt̃ cum dilucide uiuificatum
corpus. ab incorporeo uiuificante dis¬
creuerint. uidetur michi qd̾ iste cor¬
poris ad uocatus. aut philosophicam
de substantia in corporali sententiam
non intellȩxerit. aut nequaquam proseob¬
iectare debuerit. Subipsoscĩ iheronimi
nomine sequitur: et ad iungit. Si angłi
inquit cȩlestia etiam corpora. ad compara-¬
tionem dei inmunda eẽ dicunt᷑. Quid
putas homo existimandꝰ ẽ: Quantũ ui¬
deo iuolentissimꝰ disputator: nec istud
intelligit. Angłos enim unius credit eẽ.
substantiȩ: ut melius desideribꝰ sentiat.:
quȩ corporatos sp̃s iudicat: Ham quid
hic aliud uir doctus iheronimus dixisse
censebitur: nisi angłorum corpora habili¬

Expanded text:
spiritus dixerint, nonne dinoscitur quodspiritus dixerint, nonne dinoscitur quodcumque est corporatum non esse corporeum? alioquin corporeos, non corporatos spiritus esse dixissent, quia illud est corporeum, quod incorporeus spiritus animat, illud autem incorporeum, quo corpus animatur. quapropter cum dilucide uiuificatum corpus ab, incorporeo uiuificante discreuerint, uidetur mihi quod iste corporis aduocatus aut philde substantia incorporali sententiam non intellexerit, aut nequaquam pro se objectare debuerit sub ipso sancti Hieronymi nomine. II. Sequitur, et adjungit: Si angeli, inquit, coelestia etiam corpora ad comparationem Dei immunda esse dicuntur, quid putas homo existimandus est? Quantum video, violentissimus disputator nec istud intelligit. Angelos enim unius credit esse substantiae, ut melius de sideribus sentiat, quae corporatos spiritus judicat. Nunquid hic aliud vir doctus Hieronymus dixisse censebitur, nisi angelorum corpora habili
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis utitur. et eos dubitantes
asfert quos testes adhibet: Quid te posse
ꝓnuntiare censendum ẽ. qui ab aucto¬
ris tui dubitantis auctore dubio. terciꝰ
ipse iam dubitas: Istud ego tam̃ philo
sophos repperio dicere. qui ñ nullis dispu¬
tationib astruunt. et ipsos lunȩ & solis
globos. in corporeis uidelicet spiritib.
sub diuina quadam m̃te uegetari. S
oportet agnoscas hoc idem testimoniũ.
non solum prosententia tua contranos
nichil: s adũsum eandem pronob̃ ua¬
lere plurimũ. Quod eo tibi accidit. qͥa
philosophicam non intelligendo sen¬
tentiam. illud protua uidelicet parte
posiusti: quod ꝓbe intellectum. non
nisi nr̃is tantum possit partib susfra¬
gari. Si enim corporeos sp̃s eẽ. dixissent:
in eorundem non definientium. sed
arbitrantiũ potius auctoritate. totus
nichilhominus argum̃tationis tuȩ
cardo. titubaret. Cum uͦ illi ñ dubitant̃.
s scienter non corporeos. s corporatos

Expanded text:
testimoniis utitur, eos dubitantes testimoniis utitur, eos dubitantes adfert, quos testes adhibet, quid te posse pronuntiare censendum est, qui ab auctoris tui dubitantis auctore dubio tertius ipse iam dubitas? sophos reperio dicere, qui nonnullis disputationibus adstruunt et ipsos lunae uel solis globos incorporeis uidelicet spiritibus sub diuina quadam mente uegetari. sed oportet agnoscas hoc idem testimonium non solum pro sententia tua contra nos nihil, sed aduersus eandem pro nobis ualere plurimum. quod eo tibi accidit, quia philosophicam non intellegendo sententiam illud pro tua uidelicet parte posuisti, quod probe intellectum non nisi nostris tantum possit partibus suffragari. si enim corporeos spiritus esse dixissent, V in eorundem non definientium, sed arbitrantium potius auctoritate totus nihilominus argumentationis tuae cardo titubaret. cum uero illi non dubitanter, sed scienter, non corporeos, sed corporatos
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis calor. frigentium ũborum prui¬
nas liquefaciat. Et cum discernere ne¬
queas acreato materiam: abinformi for¬
matum: abaere spm̃ inimaginem dei
pronuntias. Tanquam potissimorum
scitus: qui minimorũ ꝓbaberis ignarꝰ.
amnunc cestimoniorum uł marime
penuria coactus. De quodam oꝑe scĩ
iheronumi capitulum quoddam. qd̾
quidem te constat non intellexisse.
subiungis. quo ait. Globos syderum.
corporatos. eẽ. sp̃s. arbitrantur. Omnẽ
qui arbitratur: dubitare nondubiũ ẽ.
Beatum uͦ iheronimũ despiritib corpo¬
ratis: quorundam referre dicis arbitri¬
um. Qui si arbitrantium hoc ẽ dubitan¬
tium sequitur forte sententiam: tum
eiusdem tu sequere Cunq nonnisi ab
ignorantia proficiscatur dubietas arbi¬
trantis. Agnoscete nobis querentibꝰ ue¬
ritatem prouna quapolliceris scientia:
multorum ne scientias ad tulisse. Nã
cum quasi probatissimo testimonio eiꝰ
utaris. qui de eis dubitans quorum

Expanded text:
ueritatis calor frigentium uerborum pruiueritatis calor frigentium uerborum pruinas liquefaciat. et cum discernere nequeas a creato materiam, ab informi formatum, ab aere spiritum, sic imaginem dei pronuntias tamquam potissimorum scitus, qui minimorum probaris ignarus. iam nunc testimoniorum uel maxime penuria coactus de quodam opere sancti Hieronymi capitulum quoddam, quod quidem te constat non intellexisse, subiungis, quo ait: globos siderum corporatos esse spiritus arbitrantur. omnem qui arbitratur dubitare non dubium est. beatum uero Hieronymum de spiritibus corporatis quorundam referre dicis arbitrium: qui si arbitrantium, hoc est dubitantium sequitur forte sententiam, cum eiusdem <quo>que tu sequare, cumque non nisi ab ignorantia proficiscatur dubiets arbitrantis, agnosce te nobis quaerentibus ueritatem 1 pro una quam polliceris scientia multorum nescientias adtulisse. nam cum quasi probatissimo testimonio eius utaris, qui de eis dubitans, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uł genere speciosarum. plenus ẽ mundꝰ.
Materia uͦ in formis ẽ. mundusq formatꝰ:
llon est gͦ artatura materia. Post hȩc ar¬
gumentaris et dicis. Iccirco incorporeũ
creatum nichil. et̃. quia quicqͥd factorisuo
comp̃hensibile sit. In corporcum eẽ ñ
possit. subhac ergo ratione. ipse sibi ds̃
ignotus ẽ. Quisi iccirco in corpor eum
nichil creauit. ne aliquid creatum no¬
ticiam creatoris excederet: cum ut corpo¬
reum uł incorporeum nichil nisi p̃ce¬
dente scientia creantis extiterit. uide¬
licet quia nichil nesciens fecit seipsũ
ergo p̃omnib nescit. quim compara.¬
biliter antecellit omnẽ substantiam quã
creauit: Ac ꝑ hoc maior scipso ẽ qui sui
capax nonẽ: quod quia diciratione non
sinitur. consequens ẽ ut idõ incorporcũ
quippiam non creauerit. Ne sibi creatũ
aliquid in comp̃hensibile esse possit:
cum ipse summꝰ incorporeus sibi ignotꝰ
ẽẽ non possit. Uide quam paruo negotio

Expanded text:
uel genere speciosarum plenus est mundus, uel genere speciosarum plenus est mundus, materia uero informis est mundusque formatus, non est ergo creatura materia. XI. QVOD gumentaris ac dicis, idcirco incorporeum creatum nil esse, quia quidquid factori s.uo conprehensibile sit incorporeum esse non. possitsub hac ergo ratione ipse sibi deus ignotus es.t: qui si idcirco incorporeum nihil creauit, ne aliquid creatum notitiam creatoris excederet, cum uel corporeum uel incorporeum nihil nisi praecedente scientia creantis exstiterit, uidelicet quia nihil nesciens fecit, se ipsum ergo prae omnibus nescit, qui incorporaliter antecellit omnem substantiam quam creauit, ac per hoc maior se ipso est, qui sui capax non est. quod quia dici ratione non sinitur, consequens est, ut ideo incorporeum quippiam non creauerit, ne sibi creatum aliquid inconprehensibile esse possit, cum ipse summus incorporeus sibi ignotus esse non possit. uide quam paruo negotio
Abbreviated transcription (Latin):
sona loquit᷑. Lumen gͦ iusticiȩ non lux̃
nobis et sol non est ortus nobis. Nunqͥd
isti bunc corpor eum solem uiuentes in
hoc mundo. non uiderunt:S incorpo¬
rales oculi solem in corporeum reqͥrebats.
Ualde autem mirum udetur si lux ista ha¬
beat oculos quos illuminet. illa aũt uera
non habeat. aut si habet sicuti uere ha¬
bet. unde uideri incorporeum potest.
Non solum non acrium: sed arbitror ñ. eẽ.
disputationis tuȩ pͥncipio admonendũ
credidisti esse lectorem Ut ad subtiliora
cogitanda animum p̃pararet᷑: a summis
adima. ab incorporeis ad corporea. ratio¬
nale nrm conaris abducere: Et quasi
docens nos ad subtilia m̃tis ocłm p̃pa-¬
rare: paulopost adicis ac dicis. Quic¬
quid creatum est. materiam uideri: ꝗͣ
corpoream ẽẽ decernis. Si adhuc crea¬
tura materia ẽ. nondum ergo formatꝰ
es quia dicitur dõ. qui creasti hominẽ
ex materia informi. formarũ autem:
siuie minus siue ampluis ꝓ qualitate

Expanded text:
ersona loquitur: lumen ergo iustitiae non luxit ersona loquitur: lumen ergo iustitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis. numquid isti hunc corporeum solem uiuentes in hoc mundo non uiderant, sed incerporales oculi solem incorporeum requirebant ualde autem mirum uidetur, si lux ista habeat oculos quos inluminet, illa autem uera non habeat: aut si habet. sicuti uere habet unde uideri incorporeum potest, non solum non aerium, sed arbitror non esse disputationis tuae principio admonendum credidisti esse lectorem, ut ad subtiliora illa cogitanda animum praeparet? a summis ad ima, ab incorporeis ad corporea rationalem nostrum conaris abducere et quasi docens nos ad subtilia mentis oculum praeparare paulo post adicis et dicis: quidquid creatum est, materiam uideri, quam corpoream esse decernis. si adhuc creatura materia est, nondum ergo homo formatus est, quia dicitur deo: qui creasti hominem ex materia informi. formarum autem siue minus siue amplius pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulle irrationales animantes: Preho¬
minib uigent acumine uidendi. Sigͦ
negari nequit uisus ex igneẽ. et scdm
tuam rationem anima ex aere: Eminen¬
tior gͦ ẽ dignitate substantiȩ oculus
pecudis quam anima hominis. Quia
ille ex igne &e hȩc exaere. Non in merito
animam localemputat. Et claustro
corporis confirmat includi: qui eandẽ
aeriam uidicat. alterutrum nunc
gͥ eligas oportet: aut deteriorem usu
pecudis animam si acriam: aut ñ aeriã:
si p̃stantiorem cernis. Quam facile in¬
doctȩ figmentum p̃sumptionis euanu¬
it. p̃ter quam innumera suꝑ hoc argu¬
mentari promptissimũ ẽ. Ilempe si ac¬
ria estergo tenebrȩ illius corporeȩ huiꝰ
solis abscessus. et lux eius. huiꝰ ipsius iti¬
dem solis aduentus ẽ. Falsumq erit illud
quod ȩuangłista pronuntiat. dicens:
Erat lux uera que illuminat omnẽ ho¬
minem: uenientem inhunc mundum
Et illud quod ꝓpħa sub peccatorum ꝑ¬

Expanded text:
nonnullae inrationales animantes prae hononnullae inrationales animantes prae hominibus uigeant acumine uidendi. si ergo negari nequit uisus ex igne esse et secundum tuam rationem anima ex aere, eminentior ergo est dignitate substantiae oculus pecudis, quam anima hominis, quia ille ex igne et haec ex aere. Non inmerito animam localem putat et claustro corporis confirmat includi qui eandem aeriam iudicat. alterutrum nunc igitur eligas oportet: aut deteriorem uisu pecudis animam, si aeriam, aut non aeriam, si praestantiorem. cernis quam facile indoctae figmentum praesumptionis euanuit, praeterquam innumera super hoc argumentari promptissimum est. nempe si aeria est, ergo tenebrae illius corporei huius solis abscessus et lux eius huius ipsius itidem solis aduentus est. falsumque erit illud, quod euangelista pronuntiat dicens : eratluxuera, quae inluminat omnem hominemuenientem inhunc mundum, et illud quod propheta sub peccatorum p
Abbreviated transcription (Latin):
tis iure michi uendico. non humana tan sra¬
tum s om̃is omĩno anima. non solum ñ asꝙͣ.
exaere s ex nullo prorsus corpore ratio¬
cinando ꝓbabitur: faserit ut nobis aut
consentias aut ignoscas.
to aeris. sicut loco. ita etiam potentia
p̃minere. Quod euidenter ostendit igniᷤ
iste terrenus qͣui mobilitate uix comp̃¬
hensibili. uelut in regionem suam sur¬
sum uersus. naturali pondere rapitur.
Quod si etiam ex hoc non daret᷑ agnosci.
uel hinc manifesto possit intelligi: qd̾
omis aer solis p̃sentia clarescit: et tene¬
brȩscit absentia. S et illud marime
rationis. ẽ. quod aer ignem patitur
ut caleat: nec tamen ab aere aliquid
patiur ignis ut frigeat: aer quibꝰli¬
bet uasculis includi et contineri potest:
cum hoc prorsus igninonaccedat. Est
gͦ ignis aere ꝑspicua ratione p̾stantior:
uisus uͦ nobis exigne. qui utiq sensus ho¬
mini beluȩq cominunis ẽ. sic tam̃ qd̃

Expanded text:
tis iure mihi uindico, non humana tantis iure mihi uindico, non humana tantum, sed omnis omnino anima non solum non ex aere, sed ex nullo prorsus constare corpore ratiocinando probabitur, fas erit ut nobis aut consentias aut ignoscas. to aeris sicut loco, ita etiam potentia praeeminere. quod euidenter ostendit ignis iste terrenus, qui mobilitate uix conprehensibili uelut in regionem suam sursum uersus naturali pondere rapitur. quod si etiam ex hoc non daretur agnosci, uel hinc manifesto posset intellegi, quod omnis aer solis praesentia clarescit et tenebrescit absentia. sed et . illud maximae rationis est, quod aer ignem patitur ut caleat, nec tamen ab aere aliquid patitur ignis ut frigeat. aer quibuslibet uasculis includi et contineri potest, cum hoc prorsus igni non accidat. est ergo ignis aere perspicua ratione praestantior, uisus uero nobis ex igne, qui utique sensus homini belluaeque communis est, sic tamen ut
Abbreviated transcription (Latin):
Animã corpus. cẽ. decernens maluit ean¬
dem ex uno pͥncipalium corporum
factam. quam ex omĩb fuisse compo¬
sitam: callido uidelicet cautus ingenio.
noluit animȩ substantiam multoꝵ
corporum congregare mixturat: ne
ex isdem contracta pͥncipiis quibus
corpus ex trarium si ꝑroinde diceret᷑
potiusse formari: eatenus uideretur
posse dissolui. Quappter aerem dele¬
git . ex quo aut cui animam similem fore
decernat. aditiens testimoniũ sui nescio
cuiꝰ auctoris cuiꝰ hec ũba sunt: Nonnulla
sunt inquit spiritalis naturȩ. ut angłi.
archangłi cetereq uirtutes. ipsa quoq
amma nr̃a uł certe aer iste subtilis. tamen
in corporcȩ nullatenus existimanda Heci¬
ne mandant᷑ ũba menbranis: Eo istud
agitur negotium quod agimus missis
omnib ͥ ac tantũ lance pendebit. ut si
animam aut ex aere factam. aut aeri
similem ratio discussa patefecerit. Nc̃
in ad ũsarii. tunc in magistri sententiã

Expanded text:
animam corpus esse decernens maluit eananimam corpus esse decernens maluit eandem ex uno principalium corporum fictam quam ex omnibus fuisse conpositam. callido uidelicet cautus ingenio noluit animae substantiam multorum corporum congregare mixtura, ne ex hisdem contracta principiis quibus corpus extrarium, si perinde diceretur potuisse formari, eatenus uideretur posse dissolui. quapropter aerem delegit, ex quo aut cui animam similem fore decernat adiciens testimonium sui nescio cuius auctoris, cuius haec uerba sunt: nonnullae sunt, inquit, spiritales naturae, ut angeli, archangeli ceteraeque uiranima nostra uel certe aer iste subtilis, tamen incorporeae nullatenus aestimandae. haeccine mandantur uerba membranis? eo istud agitur negotium, quod agimus? omissis omnibus hac tantum lance pendebit, ut si animam aut ex aere factam aut aeri similem ratio discussa patefecerit, nunc in aduersarii, tunc in magistri sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
odores. nichil certe dehis: sentire ua¬
let auditus. forte insaporum explo¬
ratione. odoratui cominunicat gustus:
Aut sentienda asꝑa uellema gustatui
ꝑmittit aliquid tactus: ecce uox. uisu
sensu eminentiore. non cernitur. Lux
ꝑ inde non auditur: uox narib certe
non capitur.
Gustu flagrantia non accipintur.¬
bes om̃igenum corpus ex omĩb elem̃¬
tis infabricam corporis humani. ȩt̃nȩ
illius musicȩ uix cogitabilib modis
atq armoniȩ ratione ꝑmixtum. ł li¬
ge nunc ex quo corporum genere ani¬
ma sit. si corpus est anima. quia si non
aut ex uno horum aut ex aliquibꝰ aut
ex omnib corporib est anima: ñ est
corpus: s quid nunc faciam quo me
uertam: acutissimi et doctissum dͥispu¬
tatoris ingenio et arte p̃uentus. Qui
sci licet intelligens nullum corpus
ẽẽ posse. nisi aut pͥncipaliter ex nichi¬
lo creatum. sicut elem̃ta sunt corpoꝵ.
aut ex his analogiea ratione formatũ:

Expanded text:
odores, nihil certe de his sentire uaodores, nihil certe de his sentire ualet auditus. forte in saporum exploratione odoratui communicat gustus, aut ad sentienda aspera uel lenia gustus permittit aliquid tactus? ecce uox uisu sensu eminentiore non cernitur, lux perinde non auditur, uox naribus certe non capitur, gustu fraglantia non accipitur,bes omnigenum corpus ex omnibus elementis in fabricam corporis humani aeternae illius musicae uix cogitabilibus modis atque harmoniae ratione permixtum. elige nunc ex quo corporum genere anima sit, si corpus est anima. quia si non aut ex uno horum aut ex aliquibus aut ex omnibus corporibus est anima, non est corpus. sed quid nunc faciam? quo me uertam acutissimi et doctissimi disputatoris ingenio et arte praeuentus? qui scilicet intellegens nullum corpus esse posse, nisi aut principaliter ex nihilo creatum, sicut elementa sunt corporum, aut ex his analogica ratione formatum,
Abbreviated transcription (Latin):
auditum. Nam sicut oculi sine formis
corporum. atq extrario lumine contẽ¬
plarinequeunt: sic aures nisi aere aut
ꝑcusso aut flatu non sentiunt: ita et
narium sensus. Namsicut aer sonis in¬
ficitur ut in aurib oꝑetur auditum:
sic itidem hic ipse inficitur odorib. ut
innarib faciat odoratum. quib in ẽẽ
naturalit nisi ad tracto aere: non sen¬
titur. Gustandi uͦ sensus absq humo¬
ris adminicło nequaqũa agere se pos¬
se hinc euidens facit inditium: qd̾ ni¬
chil sapidum si accipitur lingua aren¬
te. sentitur. De tactu uͦ dubitari non
estimo el ementorum hoc est t̾re. eẽ. si¬
millimũ. Age nũc ut ad illud propter
quod ista tractauimus. reuertamur:
E n uisus. et lucem et alia ꝑ eadem corpora
contemplatur ac sentit. Num qͥd nam
sibi aliquid hinc usurpat auditus:
Rursum metatus aurium. sonos et for¬
matas accipiunt uoces. Nunqͥd hinc
aliquid sibi uindicat uisus: ꝑ antra
narium generis innumeri capimus

Expanded text:
auditum. nam sicut oculi sine formis auditum. nam sicut oculi sine formis corporum atque extrario lumine contemplari nequeunt, sic aures nisi aere aut percusso aut flato non sentiunt. ita et narium sensus, nam sicut aer sonis inficitur, ut in auribus operetur auditum, sic itidem hic ipse inficitur odoribus, ut in naribus faciat odoratum, quibus inesse naturaliter nisi adtracto aere non sentitur. gustandi uero sensus absque humoris adminiculo nequaquam agere se posse hinc euidens facit indicium, quod nihil sapidum, si accipitur lingua arente, sentitur. de tactu uero dubitari non aestimo <imo> elementorum, hoc est terrae esse simillimum. Age nunc ut ad illud, propter quod ista tractauimus, reuertamur: en uisus et lucem et alia per eandem corpora contemplatur ac sentit. num quidnam sibi aliquid hinc usurpat auditus? rursum meatus aurium sonos et formatas accipiunt uoces. numquid hinc aliquid sibi uindicat uisus ? per antra narium generis innumeri capimus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Hinc ẽ quod etiam in corpore
humano. pͥncipalem p̃om̃b sensib¬
nũ. locum: uisus accepit. Ab interno scili¬
cet calore cordis ac iecoris igniculi qui¬
dam indefessim scintillantes in came¬
ram capitis: quasin cȩlum nr̃i corporis
subuolant. Exquib radii ꝑ oculorum
media profusi aclumini extero com¬
mixti corporum quȩ inciderint reꝑ-¬
cussu. Retrouersim cedentes. eorundẽ
colores ac formas auriunt. Animadũ¬
tis gͥ summũ inelem̃tis ignem: pul¬
cherrunam in colorib lucem. p̃cipuum
insensib uisum. Hunc merito atq po¬
tentia auditus insequitur. illi elem̃to
compos. quod greci uocant etheram:
quilicet aeris sit natura. tam̃ quia quasdã
quasi feculentias exsup̃missius deorsũ
u̾sus uelut infundum digerit. purior atq
subtilior. hunc procellosum aerem et na-¬
turalit̾ nubigenũ: et loco et dignitate
suꝑ eminet. h inc est quod purissimꝰ aer:
faciliorem et longuis potentem facit

Expanded text:
dicitur. hinc est quod etiam in corpore dicitur. hinc est quod etiam in corpore humano principalem prae omnibus sensibus locum uisus accepit. ab interno scilicet calore cordis ac iecoris igniculi quidam indefessim scintillantes in cameram capitis quasi in caelum nostri corporis subuolant. ex quibus radii per oculorum media profusi ac lumini extero commixti corporum quae inciderint. repercussu retrouersim cedentes eorundem colores ac formas hauriunt. animaduertis igitur summum in elementis ignem, pulcherrimam in coloribus lucem, praecipuum sensibus uisum. : hunc merito atque potentia auditus insequitur illi elemento compos, quod Graeci uocant aethera: qui licet aeris sit natura,, tamen quia quasdam quasi faeculentias e supremis suis deor-\' sum uersus uelut in fundum digerit, purior atque subtilior hunc procellosum aerem et naturaliter nubigenum et loco et dignitate supereminet. hinc est quod purissimus aer faciliorem. et longius potentem facit
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quȩ qm̃ non nisi in animato sunt
corpore: ex utriusq diuersi commertio
eadem et corporea sunt et inuisibilia.
trahentia de corpore uisibili. ut corporea
sint. de incorporeo animo. ut sint inui¬
sibilia. Non igitur uxta sententiam
tuam aluderit inuisibile quod in cor¬
poreum nonerit tanquam incorporeo
uisibile. et corporeo in iusibile ẽẽ sit ꝓ¬
prium: Quandoqͥdem nichilinuisibi¬
le corporis foret: nisi inuisibile illud
incorporei inuisibilitas faceret. Quia
in eodem sicut supradiximus homine
et in corporeum inuisibile ẽ amma:
et inuisibile corporeum: quod de cor¬
pore iusibili inuisibiliter agit anima.
Iamuͦ quȩcumq corporis sensib tangi¬
mus ita ad quosq eorum quȩq ex ilł
speciatim ꝑtinent: ut in communio¬
nem ꝓpriorum alios ñ admittant: est
gͣ inter uniũsa corporea. solis lux. sine
dubitatione prestantior:
ec ad illud supremũ inuniũso cor¬
poreoꝑtinet elementum: quod ignis

Expanded text:
est: quae quoniam non nisi in animato sunt est: quae quoniam non nisi in animato sunt corpore, ex utriusque diuersi commercio eadem et corporea sunt et inuisibilia trahentia de corpore uisibili ut corporea sint, de incorporeo animo ut sint inuisibilia. non igitur iurta sententiam tuam illud erit inuisibile, quod incorporeum non erit, tamquam incorporeo uisibile et corporeo inuisibile esse sit proprium, quando quidem nihil inuisibile corporis foret, nisi inuisibile illud incorporei inuisibilitas faceret, quia in eodem, sicut supra diximus, homine et incorporeum inuisibile est anima et inuisibile corporeum, quod de corpore uisibili inuisibiliter agit anima.Iam uero quaecumque corporis sensibus tangimus, ita ad quosque eorum quaeque ex illis speciatim pertinent, ut in communionem propriorum alios non admittant. est ergo inter uniuersa corporea solis lux sine dubitatione praestantior. haec ad illud supremum in uniuerso corporeo pertinet elementum, quod ignis
Abbreviated transcription (Latin):
accipimꝰ. Ol factum tam̃ olfactu ñ capi¬
mus quia nichil olet olfactus. & auribꝰ
uoces haurimꝰ. Sed cum nichil sonet
auditus. ipsum non audimus auditũ.
Coloratas oculis formas aspicimus. et o¬
culis quia coloratȩ formatȩq sunt cer¬
nimus. S uisum quia nec coloratus
nec formatus ẽ. non uidemꝰ. Iuginãq
uideremus. si luceret uisus: Et audiremꝰ
semꝑ. si sonaret auditus. et ꝑpetuo odo¬
raremur. si fsagłaret olfactus: Et indefes¬
sim gustaremus si saꝑet gustatus ct̃nũq
tangeremꝰ si seipsum tangeret tactus.
Atq ut decȩteris taceam sigustari possit
gustatus nemo possit eẽ ieuinus. Nec
extrinsecꝰ adhibenda forent inquȩ se¬
met sensus exer ciet: si se ipse sentiret.
Alid̾ ẽ gͦ nienbrum ꝑ quod sentimꝰ et sen¬
sus aliud quo sentimus: quia inter iusi¬
bile incorporeum ẽ et corpus uisibile ẽ
illud inuisibile corporeum quod in nob̾
uisus auditus. odoratus. gustus. et tactꝰ

Expanded text:
accipimus, olfactum tamen olfactu non capiaccipimus, olfactum tamen olfactu non capimus, quia nihil olet olfactus, et auribus uoces haurimus, sed cum nihil sonet auditus, ipsum non audimus auditum. coloratas oculis formas adspicimus et oculis quia coloratae formataeque sunt, cernimus, sed uisum, quia nec coloratus nec formatus est, non uidemus: iuge namque uideremus, si luceret uisus, et audiremus semper, si sonaret auditus, et perpetuo odoraremur, si fraglaret olfactus, et indefessim gustaremus, si saperet gustatus, aeternumque tangeremus, si se ipsum tangeret tactus. atque ut de ceteris taceam, si gustari posset gustatus, nemo posset esse ieiunus, nec extrinsecus adhibenda forent in quae semet sensus exsereret, si se ipse sentiret. aliud est ergo membrum per quod sentimus, et sensus aliud quo sentimus, quia inter inuisibile incorporeum et corpus uisibile est illud inuisibile corporeum, quod in nobis uisus, auditus, odoratus, gustus et tactus
Abbreviated transcription (Latin):
conspectis rate dimensionib uegetante
anima uiuens corpus efficitur. quãꝙͣ
multa sint quȩ animata non sunt. et
iuuere negari non possunt. s debis
loquimur quȩ non solum uiuunt.
sed etiam sentiunt᷑ sicut sunt anima¬
ta rationis exꝑtia. Dequib paulũ
disputatione dilata. denob̾ loquimꝰ.
Igitur cum ex anima simꝰ et corpore atq
ut corpus animus ẽẽ non potest. sic
animus corpus. eẽ. non possit. Animꝰ
qui sentit in corpore. & si ꝑ uisibile sen¬
tit: inuisibiliter sentit. Aliud enĩu̾i¬
sus aliud oculus: Aliud aures. aliud au¬
ditus: et nares aliud. aliud odoratus:
et os aliud. aliud gustus. nec hoc idẽ
manus et tactus. Igitur tactu calentia
frigentiaq discernimꝰ. Ipsum uͦ sen¬
sum tangendi non cangimus nec frigꝰ
illic. namq nec calor ẽ. Et gustatudul¬
cia atq amara sentimus. s gustatum
gustare non possumꝰ:. nichil enim uł
amarũ in illo uł dulce ẽ. Farib odores

Expanded text:
confectis rite dimensionibus, vegetante confectis rite dimensionibus, vegetante anima vivens corpus efficitur. Quanquam multa sint, quae animata non sunt, et vivere negari non possunt. Sed de his loquimur, quae non solum vivunt, sed etiam sentiunt, sicut sunt animata ratione expertia. De quibus paululum disputatione dilata, de nobis loquamur. II. Igitur cum ex anima simus et corpore, atque ut corpus animus esse non potest, sic animus corpus esse non possit: Animus qui sentit in corpore, etsi per visibile sentit, invisibiliter sentit. Aliud enisus, aliud oculus, aliud aures, aliud auditus, et nares aliud, aliud odoratus, et os aliud, aliud gustus. nec hoc idem manus et tactus. igitur tactu calentia frigentiaque discernimus, ipsum uero sensum tangendi non tangimus. nec frigus illic namque nec calor est. et gustatu dulcia atque amara sentimus, sed gustatum gustare non possumus. nihil enim uel amarum in illo uel dulce est. naribus odores
Abbreviated transcription (Latin):
uniũso incorporeo ꝓprium non uideri:
ac ꝑhoc corporca quȩ piam inuisibilia
esse posse: porro incorporea nisi iuisi¬
bilia. ec̃. nonposse. Nam cumomne in¬
corporeum inuisibile sit: non omẽ in¬
uisibile in corporeum ẽ. Uox enim ñ
uidetur. et corpus ẽ. Quam quã ꝓpter
eminentiam usus etiam quȩ ad reliqͦs
ꝑtinent sensus. uideri dicamus. Sicut
sepe dicimus uide quid sonat᷑ cum sonꝰ¬
ad auditum ꝑtineat. non aduisum. Nec
tam̃ ita dicimus audi quidlucet. quia
p̃minentior cȩteris sensib usus qͥ infe¬
riorum sunt abusiue sibi uindicat cũ
potestatib eorum potentiam suã non
misceat. Quo circa et uisibilia sunt
omĩa. quȩ sentiri quocumq sensu cor¬
poris possunt. si ad uisum cuncta refe¬
ramus: et non omnia uisibilia sunt:
si unicuiq sensui quod sibi ẽ specia¬
le reddamus. Omĩa scilicet pͥncipalia
corpora quȩ dicunt᷑ elementa. ꝓculdu¬
bio iusibilia sunt. sicut experim᷑. Ex

Expanded text:
uniuerso incorporeo proprium non uideri, uniuerso incorporeo proprium non uideri, ac per hoc corporea quaepiam inuisibilia esse posse, porro incorporea nisi inuisibilia esse non posse. nam cum omne incorporeum inuisibile sit, non omne inuisibile incorporeum est. uox enim non uidetur et corpus est quamquam propter eminentiam uisus etiam quae ad reliquos pertinent sensus uideri dicamus, sicut saepe dicimus: uide quid sonat, cum sonad auditum pertineat, non ad uisum, nec tamen ita dicimus: audi quid lucet, quia praeeminentior ceteris sensibus uisus quae inferiorum sunt abusiue sibi uindicat, cum potestatibus eorum potentiam suam non misceat. quocirca et uisibilia sunt omnia quae sentiri quocumque sensu corporis possunt, si ad uisum cuncta referamus, et non omnia uisibisi unicuique sensui, quod sibi est speciale reddamus. Hinc omnia scilicet principalia corpora quae dicuntur elementa, procul dubio visibilia sunt, sicut experimur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uere secretum. Si alia incorporca sunt
alia inuisibilia: ergo incorporea ñ sunt
inuisibilia. Post ponendum. ẽ. igitur
incorporeum omĩ corporeo: quia dicit
ꝑ apłm ueritas. quȩ uidentur tempora¬
lia sunt: quȩ autem ñ uident᷑ ȩt̃na st̃.
Uerum tu creatricem creatamq substantiã
ita discernis. ut alia sĩt incorpor ea: alia
inuisibilia. Inuisibile gͥ omne corpore¬
um. et incorporeum omne iusibile. Istic
zego nr audeo sciscitari: uisibił ne sit
ds̃ aninuisibilis. Si corporeum negas.
uisibilem non recusas: sunuisibilem di¬
cis corporcum confiteris. Scd̾m hanc gͦ
sententiam quȩ tibi nobisq sit procul.
eternus inuisibilis incorporeus ds̃. aut
incorporeus non erit: aut uisibiliserit:
aut ȩccriius nonerit. Quidꝰam tam̃ cogi¬
tare uoluit: sed loqui none ualuit. Pa¬
tentium nempe. causarum doctor ignarꝰ.
quem diccrenisum reor. eẽ. quȩdam cor¬
porea que uideri nequeant. cum sit

Expanded text:
uere secretum: si alia incorporea sunt, uere secretum: si alia incorporea sunt, alia inuisibilia, ergo incorporea non sunt inuisibilia. postponendum est igitur incorporeum omni corporeo, quia dicit per apostolum ueritas: quae uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna sunt. uerum tu creatricem creatamque substantiam ita discernis, ut alia sint incorporea, alia inuisibilia. inuisibile igitur omne corporeum, et incorporeum omne uisibile. istic egomet audeo sciscitari, inuisibilisne sit deus anne uisibilis? si corporeum negas, uisibilem non recusas. si inuisibilem dicis, corporeum confiteris. secundum hanc ergo sententiam, quae tibi nobisque sit procul, aeternus inuisibilis incorporeus deus aut incorporeus non erit, aut uisibilis erit et aeternus non erit. quiddam tamen cogitare uoluit, sed eloqui non ualuit patentium nempe causarum doctor ignarus, quem dicere uisum reor esse quaedam corporea quae uideri nequeant, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tum intellectualis lux luci intellegibi¬
lĩ. Quantum nutabilis creatura: in¬
mutabili creatori dissimilis. Aliud nãꝙ
ueritas: aliud imago ueritatis. Ssic̃
rei corporeȩ nulla imago eẽ potest nisi
corpus: ita nequaquam imago incorpo¬
resinuenit᷑ in corpore. Nam illic ubide
creatione hominis moyses loquit᷑. sic
ritatis oraculũ. nec eloqͥo eludi pot̃ nec
argumento falli: nec uirtute uinci. nec
arte uiciari. Si imago di ẽ humana aĩa:
in corporei iudelicet imago ẽ. Suncor¬
porei imago ẽ: incorporea utiq ipsa ẽ.
Aut suncorporea non est. in corpore ꝓr¬
sus imago non ẽ: sed in corporei imago ẽ.
Incorporea igitur non c̃: Nam quia crea¬
ta ẽ: non est ds̃
pia imago dei est. non . ẽ. corpus: S¬
subicis anescio quib quorum tam̃
nominũ nobis noticiam subripis. sic
doceri. ut alia dicant esse incorporea.
alia inuisibilia: Tremende scilicet pe¬
ritie tractatores quiusq ad hoc penetra¬

Expanded text:
tum intellectualis lux luci intellegibitum intellectualis lux luci intellegibili: quantum mutabilis creatura inmutabili creatori dissimilis. aliud namque est ueritas, aliud imago ueritatis. sed sicut rei corporeae nulla imago esse potest nisi corpus, ita nequaquam imago incorporei inuenitur in corpore. nam illic ubi de creatione hominis Moyses loquitur, sic ritatis oraculum nec eloquio eludi potest nec argumento falli nec uirtute uinci nec arte uitiari. si imago dei est humana anima, incorporei uidelicet imago est, si incorporei imago est, incorporea utique ipsa est. at si incorporea non est, incorporei prorsus imago non est. sed incorporei imago est, incorporea igitur est: nam quia creata est, non est deus, quia imago dei est, non est corpus. subicis a nescio quibus, quorum tamen nominum nobis notitiam subripis, sic doceri, ut alia dicant esse incorporea, alia inuisibilia. tremendae scilicet peritiae tractatores, qui usque ad hoc penetra