comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et significat eum ignem
qui a toto mundo in altu sepa raptꝰ
est. Sane ether est ipm̃ elementũ
ethera uero splendor ethoris. et est
sermo grecꝰ.Spera celi dicta. eo ꝙ
speties eiꝰ in rotundum formata ẽ.
Sed et quicquid tale est a uolubili¬
tate spera a grecis dicit᷑. sicut et
pile quibus d ludunt infantes
lem.concludentẽ terram in media
mũdi mole libratam. bñt moueri¬
dñt. et cũ motu eiꝰ side̾a in eo fixa
ab oriente usq ad occidentẽ circũ¬
ire. septẽ trionib breiuores guros¬
est septemtrionis linea recta. que
ꝑ mediau pilam spere tendit. Et
dicta axis. quod in ea spera ut
rota uoluitur. uel qr ibi plaustrũ
est. Cardines extreme ꝑtes axis
sunt. Et dicta cardines eo quod ꝑ
eos uertitur celum. Poli sunt cir¬
culi qui currunt per axem. Hoꝵal
ter septẽt̾onalis est qui nũꝙͣ occidit.
appellaturq boreus. alter austra¬
lis qui nũꝙͣ udet᷑. et austronochiꝰ
dicitur. Et dicti poli quod sint axiũ

Expanded text:
et significat eum ignem qui a toto mundo in altum separatus est. Sane aether est ipsum elementum; aethra vero splendor aetheris, et est sermo Graecus. 2. Sphaera coeli dicta, eo quod species ejus iSed et quidquid tale est, a volubilitate sphaera a Graecis dicitur, sicut et pilae quibus lem, concludentem terram in media mudicunt, et cum motu ejus sidera in eo fixa ab oriente usque ad occidentem circumire, septentrionibus breviores gyrosest septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. Cardines extremae partes sunt axis; et dicti cardines, eo quod per eos vertitur coelum. Poli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium
Abbreviated transcription (Latin):
runt enĩ quidam prudentes et arbitri
equitatis. qui nnstitutiones ciuilis iuris
leges dnr̃ ab huis qui condiderũt.
suffecti. ꝯsules papius et ponpeiꝰ. legẽ
stulerunt. que a nomĩb eorum appellaͣ.
papia. pompeia. ꝯtinens. patrũ p̃mia
pro suscipiendis liberibus: Sub codem
quoq imꝑatore falcidiꝰ t̾bunus plebis
legem fecit. ne quis plus in extraneis

Expanded text:
runt enim quidam prudentes et arbitri equitatis qui institutiones civilis iuriscuntur ab his qui condiderunt, suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis
Abbreviated transcription (Latin):
sium elem̃tũ imitatur: Sanguis aerẽ.
colera ignem. melancolia ter:am. fles¬
ma aquani: Et sunt .iiii ͦͬ humores
sicut imi ͦ̃ elementa. que conseruant
torpora nostra: Sangiis ex greta
et himologia uocabulumm sumpsit. qd̾ eo
negetetur et sustentet᷑ hoc et uiuat.
Colerã greci uocauerunt quod unius
.I. fellicula noiãta est. hoc est fellis effu¬
sio Greci enĩ fel colen dñt: Melan¬
colia dicta. eo quod sit ex ingri sãgiũs
fete.admixta habundantia fellis:
Greci enĩ melam ingrũ uocant. fel
autem colen appellant: Sanguis lati
Fflegnia autem dixerunt quod sit frig¬
lant Ex hiis quatuor humoribus
regunt᷑ sam. ex ipĩs ledunt᷑ in firini
Dũ .n. amplius extra cursum uature
creuerunt. egritudines faciunt. Se
sanguine autem et felle a cute passiones
nascuntur. quas greci oxia uocant: Ex
flegmate uero et inlancolia ueteres cau

Expanded text:
suum elementum imitatur: sanguis aerem, suum elementum imitatur: sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, que conservant corpora nostra. Sanguis ex greca etymologia vocabulum sumpsit, quod vegetetur, et sustentetur, et iuvetur. Choleram greci vocaveid est, fellicula nominata est, hoc est, fellis effusio; Graeci enim fel χολὴν dicunt. 5. Melancholia dicta eo quod ex nigri sanguinis fece admista sit abundantia fellis. Graeci enim μέλαν nigrum vocant, fel autem χολὴν appellant. 6. Sanguis LatinPhlegma autem dixerunt, quod sit friglant. Ex his quatuor humoribus reguntur sani, ex his laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. 8. Ex sanguine autem et felle acutae passiones nascuntur, quas Graeci ὀξέα vocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres cau
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenta est ab apolline. que
remedia sectat᷑ et carmina: Secunda
esculapio. q̃ non inditiorum signis. sed
solis constat exꝑimentis: Tertia logi
ca .i. rationalis inuenta est ab ypocͣte.
Nste enm discussis etatum regionum.
uel egritudinum qualitatibus artis curã
rationabiliter ꝑscrutatus est: Emꝑyti
n. exꝑienciam solam sectantur. logici
diꝑiencie rationem adiungunt: Ileto¬
dici nec elementoꝵ rationem obseruaut.
nec temꝑa. nec etates. nec causas. sed
corporis. et temꝑancia nature ꝑl
ex calido et humido ꝙ est san¬
guis: Unde et saitas dicta est quasi
sangumus status: Morbi gn̾ali uota¬
bulo omnes passiones corporis conti¬
nentur: quod inde ueteres morbum
noĩauerunt. ut ex ipã appellatione
mortis iũ q̃ ex eo nascitur designarent:
Inter sanitatem autem et morbum
media est curatio. q̃ ñ morbo congruat.
guine et felle. melancolia. et flegnate
sunt humores et unusquisip humor

Expanded text:
inventa est ab Apolline, quae inventa est ab Apolline, quae remedia sectatur et carmina. Secunda,st ab Aesculapio, quae non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia, Logica, id est rationalis, inventa ab Hippocrate. 2. Iste enim, discussis aetatum, regionum vel aegritudinum qualitatibus, artis curam rationabiliter perscrutatus est. Empirici enim experientiam solam sectantur; logici experientiae rationem adjungunt; methodici, nec elementorum rationem observant, nec tempora, nec aetates, nec causas, sed rporis, et temperantia naturae ex calido et humido, quod est sanguis; unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. 2. Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur, quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim quae ex eo nascitur demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, guine, et felle, melancholia, et phlegmate. tuor humores, et unusquisque humor
Abbreviated transcription (Latin):
torporis uel tuetꝰ
uel restaurat salu¬
ten: Cuius materia
uersatur in morbis
et uulneribus: Ad
hant itaq ꝑtinent
nom ea tĩ que argrorlim exibet qui ꝓpͥe
medici nominant᷑. sed etiam cibus. et
potus. teginẽ et tegumen. deffrnsio den
medicine a modo .i. a temꝑamẽto
impositũ extimat᷑. ut non satis
sed paulatim adhibeatur: Nam in multo
conc̾stat᷑ natura. mediocrit᷑ autem gau¬
det: unde et qui puũta et antidota satis
uel assidue bib̾uit uexant᷑ Immoderatio
.n. om̃is non salutem sed ꝑiculum affert
autem artisactor ac reꝑator
apud gretos ꝑhibetur apollo:
hanc filius eius esculapius laude uel
oꝑe ampliauit: Sed postꝙͣ fulminis ictu
esculapius interut int̾dicta fertur me¬
dendi cura et ars simul cum auctore
defecit. latuitq ꝑ annos pene qͥngentos
usq ad tempus artarxersis regis ꝑsarũ:
Tunt eam reuocauit in lucem: ypotra¬
tes ascleꝑio prẽ genitus in insula choo¬
n ita q tres uiri totiden hereses
muenerunt: P̾ma mecodica¬

Expanded text:
orporis vel tuetur vel restaurat salutem: cuius materia versatur in morbis et vulneribus. Ad hanc itaque pertinent non ea tantum quae ars eorum exhibet, qui proprie Medici nominantur, sed etiam cibus et potus, tegmen et tegumen. Defensio deniqMedicinae a modo, id est temperamento, inpositum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo contristatur natura, mediocriter autem gaudet. Unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Inmoderatio enim omnis non salutem, sed periculum affert.cinae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo. Hanc filius eius Aesculapius laude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura; et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene quingentos usque ad tempus Artaxerxis regis Persarum. Tunc eam revocavit in lucem Hippocrates Asclepio patre genitus in insula Coo itaque tres viri totidem haereses invenerunt. Prima, Methodica
Abbreviated transcription (Latin):
Usica est ꝑicia mo¬
dulationis. sono cãtu¬
q consistens. et dicta¬
musica ꝑ diriuatio.¬
Inem a musis: Muse
sando .i. aquerendo. qd̾ ꝑ eas sicut
antiqui uoluerunt uis carminũ et
uotis modulatio quereret᷑. Quarũ
sonusq sensibłis res est. et p̃t̾fluit in
p̃teritum tempus. ĩp̾mit᷑ q memorie.
ñ a poetis ionis et memorie filias mu¬
sas esse ꝯfictum est: Nisi enm ab hoiẽ
mmusice artis fuisse tubal. qui
fuit de stirpe cam. ante
dilumum: Greci uero dicunt pytago¬
ram huiꝰ artis inuenisse p̾mordia .¬
ex malleoꝵ sorntu et cordarũ extensio¬
ne ꝑcussã: Aln lum̃ thebeũ ⁊ zetheũ
et anfion. in musita arte p̾mos clani¬
isse ferunt: Post quos paulatun
directa est p̃npue hec disciplina et
aucta multis modis Erat q tam
turpe musicati nescire quã literas
Int̾ponebat᷑ aut̃ non modo sacris
sed et omĩbus sollempnibus. om̃ib
letis. uel t̾stioribus rebus. Ut enim in
ueneratione diuina hymi. ita in nup¬

Expanded text:
usica est peritia modulationis sono cantuque consistens. Et dictusica per derivationem a Musis. Musae id est a quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab hominmusicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris, sed et omnibus sollemnibus, omnibusque laetis vel tristioribus rebus. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nup
Abbreviated transcription (Latin):
canitur ut bella cõmittantur. inter¬
dum ut insequantur. eos qui fugiũt.
Interdum receptui. Nam receptus dr̃
cum se exercitus recipit. Unde et sig¬
na receptui cauere dnt̃. Classica lũt
cornua que conuocandi causa erant
facta. et a bilendo. classica dicebant᷑
sonant. Apud amazonas autẽ non
tuba sicut a regibus sed a regina sis¬
stro uocabatur. feminarũ exercitur

Expanded text:
canitur ut bella committantur, intercanitur ut bella committantur, interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a calando classica dicebantursonant. Apud Amazonas autem non tuba, sicut a regibus, sed a regina sistro vocabatur feminarum exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
signum datur in hoste. dic¬
ta a uoce quasi uotina. Mã
pagam agrestesq ad omnem usum
bucina ad computa connocabantur
Proprie ergo hoc agrestib signum
fuit. De quo proꝑtiꝰ. bucina cogebat
priscos ad arma quirites. Eis glan¬
gor bucinũ dicit᷑. Tubam tirtem.
primũ inuenerunt. Unde uirgilius
Turenus q tube mugire ꝑ etbera
clangor. hanc enĩ a tirrenis p̾mũ¬
predonibus excogitatam. cum disꝑ
si circa maritimas oras. non facile
ad quamq prede octasionem uoce
aut bucina conuocarentur. uẽto
plerũq obstrepente. Hinc post ea
bellicis certaminibus adbibita est
ad demĩçianda signa bellorum ut
ibi exaudiri p̃co p̾tumultu non po
terat. sonitus tube clangentis ac¬
cingeret. Tubam autemꝰ dictam qͣi
stofam. id est tauam. Itẽ tubam
quasi tibiã. Int̾ tubam autẽ et ti¬
biam et bucinã ueteres discernebãt.
Nam bucina insonans. sollicitudinẽ
bucina signum dira dedit᷑. Tuba
autem prelium indicabat. ut ad
sonus uarius est. Nlam interdum¬

Expanded text:
signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita convocabantur: proprie ergo hoc agrestibus signum fuit. De quo Propertius 4, 1, 13: Bucina cogebat priscos ad arma Quirites. Huius clangor bucinum dicitur. Tubam Tyrrheni primi invenerunt; unde et VergiliusTyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor. Hanc enim a Tyrrhenis praedonibus excogitatam dicunt, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut buccina convocarentur, vento plerumque obstrepente. 3. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco prae tumultu non terat, sonitus tubae clangentis adtingeret. Tubam autem dictam quasi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem bucina signum dira dedit. Tuba autem proelium indicabant, ut Vsonus varius est. Nam interdum
Abbreviated transcription (Latin):
Probus amĩ .ui. manicheoꝵ heresis orta
est. Uccec. lxxx. Carus anñ .ni. Iste de
ꝑsis t̾umpha uit. Uceccherxni. Dyocle¬
cia nus amĩi . xx. Iste diuins libris adustis.
dignum hystorie contulit .U̾. di. Con

Expanded text:
Probus ann. VI. Manichaeorum haeresis orta est. VMCCCCLXXX. Carus ann. II. Iste de Persis triumphat. VMCCCCLXXXII. Diocletianus ann. XX. Iste divinis libris adustis, dignu
Abbreviated transcription (French):
anũ . un. Quĩta editio ie rosolonis inue¬
int᷑. Ũcccc xm. Mlacriꝰ anno i huiꝰ
breuit as uite nichil gestorum habet.
U.ccec.xiiii. ⁊Inrelius am̃ .m. Sabelliꝰ
oritur. Ucece xuni. Alexander anno xiii.
Orige nes insignis habet᷑ u.cccc.xxx.
Maximiꝰ anũ.mi. Iste germanos uicit.
u.cecc. xxxiii. Gordianus anũ un. bic
de parchis et ꝑsis t̾umphauit. u ccce¬

Expanded text:
ann. VII. Quinta editio Hierosolymis invenitur. VMCCCCXIV. Macrinus ann. I. Huius brevitas vitae nihil gestorum habet. VMCCCCXV. Aurelius ann. III. Sabellius oritur. VMCCCCXVIII. Alexander ann. XIII. Origenes insignis habetur. VMCCCCXXXI. Maximus ann. III. Iste Germanos vicit. VMCCCCXXXIV. Gordianus ann. VII. Hic de Parthis et Persis triumphavit. VMCCCC
Abbreviated transcription (Latin):
ti ussit. u̾.cc.lxxuni. Domicianꝰ am̃
xbi. Ioħes m pathinos inlula relegat᷑.
U. t xcm. Nerua. anno .i. iohãnes ephe¬
sum redit: ucc. xcimi. Traianꝰ amĩ xxx.
Ioħes apłs requiescit. Uiccxm. Adria¬
nus anũ.xxi. aquila int̾pres habet ᷑

Expanded text:
VMCCLXXVII. Domitianus ann. XVI. Iohannes in Pathmos relegatur. VMCCXCIII. Nerva ann. I. Iohannes Ephesum redit. VMCCXCIV. Traianus ann. XIX. Iohannes apostolus requiescit. VMCCCXIII. Hadrianus ann. XXI. Aquila interpres habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscunt᷑ : nũ dccecli Euergentes
am̃ xxui. Iħc sapiencie librũ composunit
mach abe̾orum secundi libri bystoria ꝯp̃i
Romam grecos obtinuerunt: U xuin.
ffilometo anũ xxxu. Scipio affricam
uicit. S lm. Euergentes amĩ xxix.
Brutus hyspaniam subegit: W.lxxxii.
Sochet anñ. xuni. Tra ces romanis
subitiuntgt .ii. Alexander auũ
x. spua romanis subiecta est: u.cie.
Ptholomens. anũ.ui. Hethorita an
rome cepit. W.cxuni. Dyonisius auũ
xxx. Pompeiꝰ uideam capit. .cui
Eicopatra. anũ .u. Egiptus romanis
subditur: S.txlix. Iuliꝰ cesar. iugist¬
am̃i .u. hic p̾or monarchiam tenuit

Expanded text:
Euergetes ann. XXVI. Iesus Sapientiae librum conponit. Macchabaeorum secundi libri historia. Romani Graecos obtinuerunt. VMXVIII. Philometer ann. XXXV. Scipio Africam vicit. VMLIII. Euergetes ann. XXIX. Brutus Hispaniam subegit. VMLXXXII. Soter ann. XVII. Thraces Romanis subiciuntur. VMXCIX. Alexander ann. X. Syria a Romanis subiecta est. VMCIX. Ptolomaeus ann. VIII. Rhetorica ars Romae coepit. VMCXVII. Dionysius ann. XXX. Pompeius Iudaeam capit. VMCXLVII. Cleopatra ann. II. Aegyptus Romanis subditur. VMCXLIX. Iulius Caesar ann. V. Hic prior monarchiam tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ebreor um captiui tas anuis.
lxx. Iudich bystoria ꝯsc̾bitur
nũ dclxxix. Darius anũ xxxiiii. Iudeoꝵ
anũ ex. S ophocles et euripides tragedi
uerses. anñ.xl. Esdras incensam legẽ
renonat: nũ. dcclexmn. Darius q̃ et noth
amũi xix. hec etas habuit platonem: m̃.¬
dct xtu. Artarres. anñ .xl. hester hysto¬
ochꝰ auũ .xxui. Demonstenes et aristo¬
tiles p̃dicant ⁊ nũ. dccclum. Xe. ses anñ
i. Senocrates illustris habet᷑ hucusꝙ¬
tdarius amĩ .ui. alexander ierosolinã
cepit. De hiit reges grecoꝵ eẽ ceperñt

Expanded text:
ebraeorum captivitas ann. LXX. Iudith historia conscribitur. IVMDCLXXIX. Darius ann. XXXIV. Iudaeorum ann. XX. Sophocles et Euripides tragoedixerxes ann. XL. Esdras incensam legem renovat. IVMDCCLXXIII. Darius qui et Nothus ann. XIX. Haec aetas habuit Platonem IVMDCCXCII. Artarxerxes ann. XL. Hester histoOchus, an. XXVI. Demosthenes et Aristoteles praedicantur, IVM.DCCCLIX. Xerxes, an. IV. Xenocrates illustris habetuDarius, an VI. Alexander Hierosolymam coepit
Abbreviated transcription (Latin):
sibus ue squamaꝵ insibus repit qr
non est illi sꝑme rigor. ut colubri.
sed indirectum corpusculi sui ꝑtes
quadratim porrigendo contractas.
contrabendo porrectas motũ eepli¬
cat. sic q ugitatꝰ ꝑlabitur. cup̃.ui

Expanded text:
sibus, vel squammarum nisibus repit, quia sibus, vel squammarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas et contrahendo porrectas, motus explicat, sicque agitatus perlabitur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
quod teneat.et eo usq insidat quo
erodat. nide et ꝑtinar. quod in eand̾
rem identidem urgeat. Uermes car¬
nium. enugraneus. lũbritꝰ.ascari¬
de. costi. pediculi. pulices. lendex
tarmꝰ. ricinꝰ usia. cuuex. Emigra¬
neus uermis capitis uocatꝰ. lunibei¬
cus uermis in testinoꝵ. dutꝰ quasi
lubitus. quia labit᷑. uel qr in lũbis
cutis a pedib dicti. Unde et pedicu.¬
losi dicunt᷑ quib pedicłi in corpore
efferuescunt. Pulices uero uota¬
te sunt ꝙ ex pulu̾e magis nut̾ant᷑.
Lenõex. Tarmꝰ uermis est. lardi.
Ricinꝰ uermis est canis. uocatus
eo quod heret in aurib canum.
Cios eñ grece cais est. usia est
uermis porci. appellata quia urit
nã ubi momorderit adeo lotus ar¬
det ut ibi uesice fiant. Cimer de
similitudine tuiusdã herbe uocatꝰ
uermis in carne putrida nascitur.
tinea in uestimentis. eruca in hole¬
re. teredo in ligno. tarinus in lardo.
uermis non sicut serpens aꝑtis pas¬

Expanded text:
quod teneat, et eo usque insedat quo quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis cutis a pedibus dicti. Unde et peducosi dicuntur quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocati sunt quod ex pulvere magis nutriantur. Lendes . . . Tarmus vermis est lardi. Ricinus vermis est canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis pas
Abbreviated transcription (Latin):
siu adustione uesitas efficit plenas
humore. Multipes uermis terrenus.
ex multitudine pedum uocatꝰ qui con¬
tractus in globum complicat᷑. llasci.¬
tur sub petris ex humore et terra. li¬
i ax uermis limi. dictus quod in limo
frondium uermis. ex cuiꝰ textura.
bõbocimũ comfitit᷑. Appellatus autẽ
hoc nomine ab eo quod eua cuetur
dum fila egerit. et aer solus in eo re¬
maneat. Eruta frondium uermis.
i olere uel pãpmo inuoluta. ab ero¬
dendo dicta. De qua meminit plautꝰ
cam. ĩuolutam ĩ pãpino. Implicat
se idẽ nec auolat ut locusta. ut huc
illuc q discurrens. senupasta dimit¬
tat. sed ꝑmanet perituris frugib
et tardo lapsu pigrisq morsibus
uinuersa consumit. Teredonas gre¬
ci uotant lignorũ uermes. quod̾ te¬
rendo edant. hos nos termites di¬
cimul. Ita enĩ apud latmnos ligni
uermes nocantur. quos tempore
ĩportumo cese arbores gignunt. Ti¬
nea uestimentorũ uerims dicta.

Expanded text:
sui adustione vesicas efficit plenas sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo ondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in holus, vel in pampino involuta, ab erodendo dicta. De qua meminit Plautuscam involutam in pampino inplicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
quod plerũqr uel de car ne.
Quel de ligno. uel de quacũq
re t̾rena sine concubitu nascitur. li¬
cet non nũꝙͣ de ouis nascant᷑ sicut
scorpio. Sunt autẽ u̾mes aut terre
aut aque. aut aeris. aut carmum.
aut frõdiũ. aut lignoꝵ. aut uestimẽ.¬
torum. Aranea uernus aeris. ab acris
nut̾menso cognomimata. que exigno
corpore longua fila deducit. et tele
semper int̾enta nũquã desut labo¬
care. perpetuutu sustinens in sua a¬
te suspendium. Sangnisuga uermis
aquatilis. dicta quod sanguinem
suggat. potantib em̃ insidiat᷑. Eũq¬
illabit᷑ faucib uel ubi adherescit us¬
piam sanguinem haurit. et cũ niuio
cruore maduit enomit quod haulit.
ut recentiorem denuo suggat. Scor¬
pio uermis terrenul. qui potis uer¬
mib ascribitur. non serpentibꝰ .a.¬
nimal armatũ aculeo. et ex eo grete
uocatum. quod candam figat et ar
manus palmã non feriat. Cauta
rida uermis terrenus. qui humano
corpori statim ut fuerit applicatus

Expanded text:
quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum vocatum, quod caudam figat, et armanus palmam rida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus,
Abbreviated transcription (Latin):
eclesia grecum est
quod in latinum
uertit᷑ ꝯuocatio.
proptͤ quod omnes ad
totum. Non enĩ sicut conuenticula
hereticorum in aliquib regionum
ꝑtibus coartatur. sed ꝑ totũ terraꝵ
orbem dilatata diffundit᷑: quod etiã
apłs approbat. ad romanos dicens:
gratias ago dnõ do̾ meo pro omĩbus
uobis qr fides nrã annũciat᷑ in uni¬
u̾so mundo: Hinc et uniu̾sitas ab
uno cognominata est: propt̾ quod in
unitate colligit᷑. Unde et dñs in euuã¬
gelio: Qui mecũ non colligit spargit.
forim plena spũ designet᷑. sicut et
dño nouimus dixisse salomonem.
una esse non ambigit᷑ dicente apło.
Ettłia dei uiui. que est col ũpua et
firmamentum uerit atil. Inchoauit
autem eccłia a loto ubi de celo ueras¬

Expanded text:
clesia Graecum est, quod in Latinum vertitur convocatio, propter quod omnes ad totum. Non enim sicut conventicula haereticorum in aliquibus regionum partibus coartatur, sed per totum terrarum orbem dilatata diffunditur. Quod etiam Apostolus adprobat ad RomaGratias ago Deo meo pro omnibus vobis: quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Hinc et universitas ab uno cognominata est, propter quod in unitate colligitur. Unde Dominus in Evangelio ait: Qui mecum non colligit, spargit .formi plena Spiritu designetur: sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: ptem una esse non ambigitur, dicente Apostolo: Ecclesia Dei vivi, quae est columna et firmamentum veritatis . Inchoavit autem Ecclesia a loco ubi venit de
Abbreviated transcription (Latin):
nulla disciplina potest esse cũ¬
ꝑfecta: Nichil em̃ sine illa:
Nam et ipẽ mundus quadã armonia
sonorum fertur esse compositus. et
celum ipm̃ sub armonie modulatione
reuolui: Musica mouet affectus pro¬
uocat in diu̾sum habitum sensus In
p̃liis quoq tube cõcentꝰ pugnãtes accẽ¬
dit et quãto nehementior furit clangor
tanto fit ad certamen animꝰ fortior.¬
Si quidẽ et remiges cantꝰ hortatur:
Ad tollerandos quosq labores: musica
ammum mulcet et singulorũ operũ
fatigationem modulatio uocis solat᷑.
Extitatos qͦ ammos musita ledat
sicut de dauid legit᷑ qui ab spũ ininiũdo
saulẽ arte modulationis eripuit: Ipãs
quoq bestias. nec non et serpentes.
uolucres atq delphines ad auditũ sue
modulationis musita prouocat: Sed¬
et quicquid loqͥmur uel int̾nsecus uenaꝵ

Expanded text:
nulla disciplina potest esse perfecta; nihil enim enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animSi quidem et remiges cantus hortatur. Ad tolerandos quosque labores musica animum mulcet, et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur: excitatos quoque animos musica sedat: sicut de David legitur , qui a spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit; ipsas quoque bestias nec non et serpentes, volucres atque delphinas ad auditum suae modulationis musica provocat. Sed quidquid loquimur, vel intrinsecus vena
Abbreviated transcription (Latin):
sitores dñr. quo nomine admonentur
ut de peioribus ad meliota tͣnseant
et p̾stinos errores relinquant: Pharisei
et saducei int̾ se contrarn sunt. Nam
tionum quas illi denterosis nõtant
iusticiam p̃ferunt. nñ et diui li uocãt᷑
a populo quasi ꝑ iultitiam : Saducei
int̾ pretantur iusti. Uindicant enim
sibi quod non sunt. corporis resurret¬
tionem negant. et animã interire
cum corpore p̃dicant: hii quĩq tantũ
libros legis recipiunt. prophetarum
uaticima respuunt: Esneidicunt
ipm̃ esse xpmĩ. qui docuit illos omnem
abstinẽtiam : Marbonei dicunt ipm̃
esse xpni qui docuit illos in omni re
labbatizare. Genistei dicti. eo quod de
gn̾e esse se glorientur: Nam cum n babilo¬
mam uenisset populus dei. pleriq relin
uxores suas babilonicis mulierib adhese¬
runt. Quidã autẽ ilraheliticis tantum
comugiis contenti uel exeis geniti dum
reuersi essent de babyloma diuiserunt
se ab om̃i populo. et assumpserunt sibi h ͦ

Expanded text:
seuntes dicuntur: quo nomine admonentur, ut de pejoribus ad meliora transeant, et pristinos errores relinquant. Pharisaei et Sadducaei inter se contrarii sunt. Nam tionum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferunt: unde divisi vocantur a populo, quasi per justitiam. Sadducaei interpretantur justi. Vendicant enim sibi quod non sunt; corporum resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Efnei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos omnem abstinentiam. Marbonei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos in omni re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientur. Nam cum in Babylonia venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nunt proꝰ oꝑiendis mensis sunt.
que ut nomẽ ipm̃ indicat ołim t̾¬
gendis manib prebebant᷑. siue
cõuinii et epularũ appositarũ sũt.
qͣi manupie atq ob id nominate
cuiꝰ diminutũ mapella est. Tho¬
ralia longe perpetue q mappe. a
thoro dicte. Sabanũ grecũ nomen
est. Fascitergium et manut̾gium
a tergendo faciẽ et manus uocatũ.
uela duta. quod obiectu suo interiora
sie. cui sucessit populꝰ romanus.
inuenta sunt. Cortine sunt aulea
id est uela de pellibus. qualia in ex¬
odo legunt᷑. a quib ta bernaculũ
extrisecus tegebatur. Dicte autẽ
cortine a corns. eo quod p̾us ex pel.¬
libus fuissent facte. Unde et in eo¬
dem tabernaculo legis iubet᷑ corti¬
nas fieri ex pellib arietum ⁊ubris.
et ex pellib iacinctins. Gilicia ara

Expanded text:
nunc pro operiendis mensis sunt, nunc pro operiendis mensis sunt, quae, ut nomen ipsum indicat, olim tergendis manibus praebebantur. convivii et epularum appositarum sunt, quasi manupae, atque ob id nominatae, cuius diminutivum mapella est. Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. 7. Sabanum Graecum est. Facitergium, et manitergium a tergendo faciem. vel manus vocatur. Vela dicta, quod obiectu suo interiora siae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. 9. Cortinae sunt aulaea, id est, vela de pellibus, qualia 464 in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coriis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis jubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris, et ex pellibus hyacinthinis. 10. Cilicia Ara
Abbreviated transcription (Latin):
est discolor que manu arti¬
ficis diu̾sa uarietate distin¬
guitur. Dictumaũt quod in stra¬
tu et in amictu aptũ sit. De quo
salomon. Stragulatam uestem
sibi fecit. lodice̾s a ludis idest
theatris uocatas. quidã existimãt.
Cum enĩ egrediebantur de ludi
prostribulo iuuenes. hoꝵ uelam̃¬
to tegebant caput et faciem. qͥa
solet erubescere qui lupanar intͣ¬
menta lectoꝵ dicta quod in hns
fulcimur idest sustinenur. uel
quod choros fulciant. siue caput
que reclinatoria uulgus appellat.
CEr iu calia. autẽ eo quod ponant᷑
sub ceruice uel cubito. Pulullus
dictus a puluinari qui est diuitum
lectus. Culcitre uocate quod calcent᷑
id est fazciant᷑ pluma siue tumento
quo molliores calidiores q sunt. Ta¬
peta dicta quod pedibus p̾mũ stra¬
rentur. quali tarpodia. Sipla tape¬
ta. ex una ꝑte uillosa qͣi simpla. An¬
fitapa. ex utraq ꝑte iuillosa cape¬
ta. lucilius. Siple atq anfitapa
uillis in gentib molles. Mantilia

Expanded text:
est discolor, quod manu artificis diversa varietate distinguitur. Dictum autem, quod in stratu et in amictu aptum sit. De quo Salomon: Stragulatam vestem fecit sibi. 2. Ludices a ludis, id est, theatris, vocatas quidam existimant. 462 Cum enim egrediebantur de ludi prostibulo juvenes horum velamento tegebant caput et faciem, quia solet erubescere qui lupanar intrmenta lectorum, dicta quod in iis fulcimur, id est, sustinemur, vel quod toros fulciat, sive caput, quae reclinatoria vulgus appellat. 4. Cervicalia autem, eo quod ponantur sub cervice, vel cubito. Pulvillus dictus a pulvinari, qui est divitum lectus. Culcitrae vocatae, quod calcentur, id est, farciantur pluma, sive tomento, quo molliores calidioresque sint. 5. Tapeta dicta, quod pedibus primum sternerentur, quasi tapedia. Sipla, tapeta ex una parte villosa, quasi simpla. Amphitapa, ex utraque parte villosa tapeta. Lucilius: Siplae, atque amphitapae villis ingentibus molles. 463 6. Mantelia
Abbreviated transcription (Latin):
ose hominũ tranfformati¬
ones et cõmutationes in bestias. sicͭ
de illa maga famosissima cyrce. q̃
bestias. Et de archadib qui sorte
ducti transnatabant quoddam sta¬
gnum atq ibi conu̾tebant᷑ in lupos.
Nam et diomedis socios in uolutres
fuisse conuersos. non fabuloso men¬
datio sed historica affirmatione cõ¬
firmantur. Sed et quidam asserũt
strical ex hominib fieri. Ad multa
enĩ latrocima figure. sceleratorum
nuitant᷑ et sine magicis cantibus
siue herbarum uene̾ficio. totis corꝑi.¬
bus in feral trauleunt. Si quidem
et ꝑ naturam pleraq nuitationem
recipiunt et corrupta in diuersas
species tͣnsformantͣ sicut do uitulo¬
tum carnb putridis apes. sicut
de equis scarabei de mulis locuste.
de cancris scorpiones. Ouidius. Cõ¬
caua lictorei si demas brachia can¬
cri. Scorpius exibit caudaq mi¬

Expanded text:
osae hominum transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quatur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque mi
Abbreviated transcription (Latin):
e disciplina ⁊ arte
Isciplina a discendo no¬
men accepit. unde et
sciã dici potest. Nam
sate dictum est a diste̾.
qui discit. Alit̾ dicta
disciplina ꝙ dicitꝰ᷑ plena:
hoc tractum esse nocabulũ apotes a¬
atistotiles hanc dram̃ esse uoluerunt.
dicentes artem eẽ in hns que se et alit̾
hrẽ possunt. Disciplina uero est que
de hus agit que alit̾ euemre non possunt:
Nam qnͣ ueris disputacionib aliquid
simile atq opniabile tractut᷑ nonen

Expanded text:
e disciplina et arte. 1. Disciplina a discendo nomen accepit; unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plenhoc tractum esse uocabulum, apo tes aAristoteles differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in iis quae se et aliter habere possunt; disciplinam vero esse quae de iis agit quae aliter evenire non p est ueris disputationibus aliquid simile atque opinabile tractat, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum apud mẽphiticam utbẽ.
Mlemphis .n. ciuitas est egiptiorum ubi
carte usus inuentus est. Pͥmũ sicut
ait lucanus. conficit᷑ bibula m̃phitis.
carta papiro. Bybulam autem papyrũ
dixit. qͣliod humorẽ bibat: Carta aut̃
dicta. quod carptĩ papiri teginẽ decertũ
maioris forme. i honorem octouiam
augusti appellata: Scd̃a lebiana. ob
honorem lybie prouĩcie. Tercia heratita
dicta quod ad sacros libros eligebatͣ
similis argustee. sed colorota. Quartu
nelio gallo p̃facto. egipti pͥmũ ꝯfecta
Septima emporitica. quod ea merces

Expanded text:
ceptum, apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Egyptiorum, ubi charte usus inventus est primum, sicut ait Lucanus: Conficitur bibula Memphicis charta papyro. Bibulam autem papyrum dixit, quod humorem bibat. Charta autem dicta, quod carptim papyri tegimen decerptum maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dicta eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augusteae, sed subcolorata. Quarta nelio Gallo praefecto Aegypti primum confecta. Septima emporetica, quod ea merces
Abbreviated transcription (Latin):
erat. et digne hoc temꝑe quo xͥ nomen
ĩ notuit qud ꝑ eam que crucis signum
⁊ .s. scribebant: Unde et duplex uotat᷑
qr pro .c. et .s. ponit. uñ et ex eis demi
literis compoĩtum nomen habet. A
grecis autem duas litteras mut auit
non scribebant᷑: si pro . E. duas .S. pone¬
bant. ut hilarissat. pro hilarizat¬
pro.y. uero .i. scribebant. Unituiq aũt
littere t̾a accidunt. nomen. figura. po¬
caractere signet᷑. potestas que uotalis
p̃cedit. et sequit᷑. ut .a. prior sit subse.¬
quens .b. A. aut̃ in om̃ib gentib iõ
prior est litt᷑arum. pro eo quod ipa
pͥor nascentib uocem apperiat: Noi.
autem litteraꝵ gentes ex sono ꝓprie
lingue dederunt. notatis oris sonis
atqͣ discretis: Nam postꝙͣ eus aiãd¬
uerterunt et noĩa illis et figuras
imposuerunt : figuras aũt ꝑtun ex
placito. ꝑtĩ ex sono litterarum forma¬
uerunt: ut puta .i. et .o. quarũ unius
sicut exilis sonus ita tenuis urgula

Expanded text:
erat, et digne hoc tempore, quo Christi nomen erat, et digne hoc tempore, quo Christi nomen innotuit, quod per eam, quae crucis signum et S scribebant, unde et duplex vocatur, quia pro C et S ponitur, unde et ex eisdem litteris conpositum nomen habet. A Graecis autem duas litteras mutuavit non scribebantur, sed pro Z duas S ponebant, ut 'hilarissat'; pro Y verpro Y vero I scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quocaractere signetur; potestas, quae vocalis, uae sequitur, ut A prior sit, subsequens B. A autem in omnibus gentibus ideo prior est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt: ut puta I et O, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula,
Abbreviated transcription (Latin):
Detem et septem aut̃ latinis litt̾is
uetus scriptura constabat. Unde et
sonum desinunt: ut sunt consonãtes.
uel quod a suo sono nicipuint et inuocalẽ
e. desmunt ut sunt mute ⁊ sunt .a.
b.c.d.e.f. g.i.l. in.n.o.p. ħ.s.t. ⁊ .ii.
H. aut̃ lr̃a pro sola aspiracione adiectu
posita. est. Uñ et a plerisq aspira tio
putatur eẽ. nõ lictũ. Que ꝓide aspi¬
rationis nota dicit᷑. qr uocem eleuat.
Aspiratio enĩ est sonꝰ uberiꝰ elenatus.
ciuiꝰ cont̾ria est prosodia. sonus eq̃litͤ
flexus. R. lrañ saluius ludi magistͤ
p̾mus latinꝰ adiecit. ut in sono disc̾mer
suꝑuacua dicit᷑. qr exceptis kalendis
suꝑflua iudicat᷑. ꝑ .c. enĩ uniu̾sa expͥ¬
minius. Q. lict̾ani nec greci resonant.
nec hebrei: Excertis em̃ la tinis bant
nulla alia lingna ht̃. ħͨ p̾us non erat.
Uñ et ipã suꝑuacua est uocata. qr ꝑ .c.
cuncta ueteres scͥpseritit .x. litta usq
ad angusti tempus necdũ apud latinos

Expanded text:
Decem et septem autem Latinis litteris Decem et septem autem Latinis litteris vetus scriptura constabat. Unde et um sonum desinunt, ut sunt consonantes, vel quod a suo sono incipiunt et in vocalem E desinunt, ut sunt mutae et sunt A. B. C. D. E. F. G. I. L. M. N. O. P. R. S. T. et U. H autem littera pro sola aspiratione adiecta postea est. Unde et a plerisque aspiratio putatur esse, non littera, quae proinde aspirationis nota dicitur, quia vocem elevat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus aequaliter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen supervacua dicitur, quia exceptis 'Kalendis' superflua iudicatur: per C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nulla alia lingua habet. Haec prius non erat. Unde et ipsa supervacua est vocata quia per C cuncta veteres scripserunt. X littera usque ad Augusti te
Abbreviated transcription (Latin):
uates Sole enĩ alit̾ sonant: aliter
qr quotienscuniq int̾ duas uocules
inuenit᷑. pro duabus consonantib hẽt᷑.
ut troia. maia. Geminat᷑ enĩ ibi sonꝰ
eis D. quoq lict̃a ꝓinde int̾duni
nichil est. qr alicubi nec uotalis nec
consonaus est: ut quis: Uocalis enm
non est. q .i. sequit᷑. consonans non est.¬
qr .q. p̃cedit. Ideoq qñ nec uocalis nͨ.
consonans est: sine dubio nichil est:
Eadeni ⁊ diginon agrecis uocatur.
qñ si bnuet aliis q uocalibus iũgit᷑:
instar.f. lict̾e. que duplicẽ gãmam ht̃.
ad cuiꝰ similitudinem cõuinctas uocales.
digamon appellari gramatici uoluer̃t.
ut uotum uirgo Int̾ semiuocales aũt
quedam iquide dicunt᷑. ꝓpt̾ ea qr int̾dũ
in una silba p̃posite aliis consonantib
deficunt: et a metro excludiuit᷑. Ex
quibus due ap̃ latinos liquescunt.l.¬
et .n. ut frngor flatus. Relique .in. ⁊ n
apud grecos liquestunt ut ĩnesteus:

Expanded text:
'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter 'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter quia quotienscumque inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habetur, ut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil estconsonane habetur. Vocalis enim non est, quia i sequitur, consonans non estQ praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando sibimet aliisquinstar f litere, que duplex gamma habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales, digammo appellari grammatici voluerunt ut votum, virgo. Inter semivocales autem quedam liquide dicuntur, quia interdum in una syllaba, postposite aliis consonantibus, deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus due, apet R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliquae M et N apud Graecos liquescunt: ut 'Mnestheus'.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ se non sonant. sed uĩcte uocalib con
dicte. eo qd̾ quidũ. semis de uocalib hẽant:
Ab .e. quippe uocali incipunt: et desinunt
in naturalem sonum: ut .f. l.in. Mute
autem dicte: qr nꝰ subiectis sibi uocalib
ne qͣꝙͣ erũpunt. Si enĩ eis extrenum
uocalis detraxĩs sonũ: inclusum littẽ
murmur sonabit. ut.h.c.d. ⁊ cetere.
Docales autem et semiuotales et mu¬
tas: a ueteribus sonas et semisonas et
in sonas dictas. Int̾ uocales autem .i. ⁊¬
toẽs. Nam mͦ uotales sunt. mͦ sennuo.¬
cales. mͦ medie sunt. Docales ideo sũt
qr sole poĩte sillabas facunt: et aliis
consonantibus cõiũgunt᷑. Consonãtes
id̾o̾ hñt᷑. qr interdũ hñt post se uocales
in hisdem silłis constitutas. ut ianus.
uates et hñtur pro consonantibus.
Medie aũt idcirco dicunt᷑. quĩ n᷑aͣlit᷑
fole medium sonũ hñt. ut illiꝰ bnius.
Cõiũcte aliis pĩguiꝰ sonant. ut ianus.

Expanded text:
quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consquia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consdicte, eo quod quiddam semisonum de vocalibus habeant. Ab e quippe vocali incipiunt et desinunt in naturalem sonum, ut, f, l, m, et cetere mute autem dicte, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt; si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum inclusum, litera murmur sonabit, ut, b, c, d, et cetere.Vocales autem et semivocales et mutas a veteribus sonas et semisonas et insonas dictas. Inter vocales autem I es. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et habentur pro consonantibus. Mediae autem idcirco dicuntur, quoniam naturaliter solae medium sonum habent, ut 'illius', 'unius'. Coniunctae aliis pinguius sonant, ut 'Ianus',
Abbreviated transcription (Latin):
sit om̃s lictere apud eos tumeros hñt.
latini autem numatos ad licteram non
computaut. sed sola u̾ba componunt.
exceptis aliquib q̃ nuos figura demoti¬
straut: ut .c. pro centum .d. ꝓqͥngentis
i. pro uno .l. pro quĩquaginta .M. pro
mille .u. pro quĩꝙ et .x. ltũ que ni figun
crucem significat. et ma mĩos decem
nimpha p̾ma italis tradidit: Carmentis
autem dicta: qr carminib futura canebat:
dicte. q multi eis ĩcõmuẽ ntũt᷑. ut in¬
nouerunt. qui libeos conscribunt. recte¬
q loquendi dictandi q rationem nouerũt
litteratũ duplex modꝰ est: Dundunt᷑
enim p̾ncipalit̾ in duas ꝑtes. in uocales
et consonantes: Hocales sunt: que direc¬
to hiatu fanciũ sine ulla collisione uarie
emictuntur: Et dicte uotales: qr ꝑ se
uoces impleant. et ꝑ se sillabam faciant.
nulla adherente consonante: Consonãtes
sunt. que diu̾so motu lingue uł ĩpressio¬
ne labioꝵ efficiunt᷑. Et dicte consonãtes.

Expanded text:
omnes litere apud eos in numeris habentur. Latini autem numeros ad literas non computant, sed solo verbo componunt, exceptis aliquibus, que numeros figura demonstrant, ut C pro centum, D pro quingentis, I pro uno, L pro quinquaginta, M pro mille, V pro quinque et X litera, que et in figura crucem significat et in numero decem nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scnoverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla conlisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem inpleant, et per se syllabam facianulla adherente consonante. Consonantes sunt, que diverso motu lingue, vel impressione labiorum efficiuntur. Et vocantur consonantes,
Abbreviated transcription (Latin):
Angło Transi ꝑ mediam ihrłm et signa¬
t. thau. in fronces uiroꝵ genãciũ et
dolencium: Reli quas uero duas sũmam
et ultimam sibi iũdicat xp̃t. Ipẽ enim
p̾ͥncipium apẽ et ficiis dicens. Ego sum
alpha et io. Concurientib enm in se
inuitem alpha ad io. usq deuoluit᷑.
et rursus. 1o. ad alpha replicat᷑. ut ostẽde̾t
in se dominus et ĩicn decursum ad finem
numeros faciunt Nam alpha littera

Expanded text:
angelo: Transi per mediam Jerusalem, et signaangelo: Transi per mediam Jerusalem, et signa thau in frontes virorum gementium, et dolentium. Reliquas vero duas, summam, et ultimam sibi vindicat Christus. Ipse enim principium, ipse finis, dicens: Ego sum alpha et ω: concurrentibus enim in se invicem alpha ad ω usque devolvitur, et rursus ω ad alpha replicatur: ut ostenderet in se Dominus, et initii decursum ad finem, numeros faciunt. Nam alpha littera
Abbreviated transcription (Latin):
bello ties adiecit. N.x.co. post quẽ sp̃mo¬
⁊ .s.y. litte ram pitagoras samiꝰ ad ex¬
emplum ite humane p̾mꝰ formauit.
ciuꝰ urgula subterior pͥmã et atẽ signi¬
ficat incertã. quippe et que ad huc łe nec
biciis nec uirtutib dedit. Bimũ autẽ
quod suꝑest ab adolescencia incipit. cuiꝰ
dext̃a pars ardua est sed ad beatã uitã
tendens. simstra facilior sed et ad laboꝵ
interutrumq deducens De qua sit̃
ꝑ suis ait. Et t̃ ꝙͣ samius deduxit lrã
ranios: surgentem dextͦ moustrasat
luuite callem Quĩq aut̃ eẽ apud gͣtos
nustitas litteras Ptima .y. que huã¬
nam unt ami significat: de qua nunc
diximus. Scd̾a .G. que mortẽ significat.
Nam iudices eandem lram tecã appone¬
bant ad eoꝵ noiã quos mortis supplicio
celum: .i. mortis signũ: de qua quidam
ait. O. multũ añ alias imifelie lrã teta.¬
o. Tertia .t. than figuram demonstͣns
dm̃ce crucis. Unde et hebraice signum
int̾p̃tatur. de qua dictũ est in ierechiele

Expanded text:
bello tres adiecit, η, χ, ω. Post quem Simoθ, ψ. Υ literam Pythagoras samius ad exemplum vite humane primus formavit, cuius virgula subterior primam, etatem significat, incertam quippe, et que adhuc se, nec vitiis, nec virtutibus dedit. Bivium autem quod supra est, ab adolescentia incipit, cuius dextera pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens; sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens: de qua sic Persius ait. Et tibi, que samios deduxit litera ramos, Surgentem dextro monstravit limite callem. Quinque autem esse apud Grecos mysticas literas. Prima υ que humanam vitam significat, de qua nunc diximus. Secunda θ que mortem significat. Nam iudices eamdem literam theta apponebant ad eorum nomina, quos supplicio telum, id est, mortis signum, de qua quidam ait. O multum ante alias infelix litera theta. Tertia τ figuram demonstrans dominice crucis. Unde et hinterpretatur; de qua dictum est, in Ezechiele,