comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ noctem istam: & noli fornicari.
& manebat uirta illam nocte
illa: obseruans illam ne forniea¬
retur. Stabat gͦ uesꝑi in uno
angulo cellule ante eam ubi
dormiebat mulier: psallens &
orans ꝓea & mittens genufle¬
riones usq ad auroram: & exi¬
ens accipiebat uerbum ab ea:q.
nulli diceret actionẽ eius. Ita
agebat semꝑ. qͦusq una earum
manifestauit uitam eius:ꝙ. non
ut fornicaretur intraret ad eas.
s ut saluaret. Orauit senex: oe
cepit mulier a demonio uerari
ut ꝑ illam cetere timerent: et
non manifestarent eu. omni tẽ¬
pore uite eius. Dicebant ergo
qͥdam ei: ꝗ ademonio uerabat᷑.
pessimus iste: & nonpropt̃ aliud
aliquid. Iam enim & sc̃s uitaliuˢ
hominum głam fugere & animã
atenebris reuocare: dicebat aut̃¬
audientib cunctis cum labora¬
ret inoꝑe. & solueret uesperi. Ca¬
mus domne. modo domna taliͤ
expectat de: ubi erat ordo ipsius.
Multis gͦ criminantib eum &¬
illudentib dicebat. Numquid

Expanded text:
mihi noctem istam, et noli fornicari. mihi noctem istam, et noli fornicari. Et manebat juxta eam nocte illa, observans eam ne fornicaretur. Stabat ergo a vespere in uno angulo cellulae ubi dormiebat mulier, psallens et orans pro ea, et mittens genuflexiones usque ad auroram; et exiens, accipiebat verbum ab illa quod nulli diceret actionem ejus. Ita agebat semper, quousque una earum manifestavit vitam ejus, quod non, ut fornicaretur, intraret ad eas, sed ut salvaret. Oravit senex, et coepit mulier a daemonio vexari, ut per illam caeterae timerent, et non manifestarent eum omni tempore vitae ejus. Dicebant ergo quidam ei quae a daemonio vexabatur: pessimus iste, et non est aliud aliquid. Jam enim et sanctus Vitalius hominum gloriam fugere, et animas a tenebris revocare, dicebat audientibus cunctis, cum laboraret in opere, et solveret vesperi: Eamus modo, domina talis exspectat nos. Ubi ergo erat ordo ipsius? Multis ergo criminantibus et illudentibus ei, dicebat: nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
sius aũ & honorabilius ñ petenti.
łi aũ qui aufert uestimentũ sine
uoluntate anobis.dare ce tunicã.
Angłice uͦ nature imitatio inmo
exhis enĩ q̃ habemus. dñs benefa
gͦ fri tuo iurta ꝙ. possidet ma¬
nus tua: nonex his que exlite &
contentione &e ab iniuriã passo
auferuntur
Sannoꝵ sexaginta. audiens
tales res heati. uoluit tẽp¬
tare eum si posset uerbis suade¬
deri. & ad scandalum facile in¬
elinari: & ut contingit si condẽp¬
naret aliquem. Ꝙ. habitans pͥuͤ
inmonasterio abbatis seridont̃
exut ce uenit alerandriã: & su¬
mit conũsationem hominibus
qͥdem rep̃hensibilem do autem
gratã qui dat ut ait dauid sin¬
głis scd̃m cor eoꝵ̾. Ingrediens aũ
ciuitatẽ sc̃bit om̃s que note erant
meret̾ces: & cepit laborare opucła.
& acciꝑe ꝑ singłos dies siliquam
unã. Cum gͦ occumberet sol man¬
ducabat unius nummi erei lupi¬
bnt ad unã meretricum: & dabat
ereos nummos. & dicebat. Dona

Expanded text:
sius autem et honorabilius et non petenti; sius autem et honorabilius et non petenti; ei autem qui aufert vestimentum sine voluntate a nobis dare et tunicam, angelicae vere naturae imitatio, imo his enim quae habefratri tuo, juxta quod possidet manus tua, non ex his quae ex lite et contentione et ab injuriam passo auferuntur.annorum sexaginta, audiens tales res beati, voluit tentare eum, si posset verbis suaderi, et ad scandalum facile inclinari, et ut contigit, si condemnaret aliquem. Et habitans prius in monasterio abbatis Seridonis, exiit et venit Alexandriam; et sumit conversationem hominibus quidem reprehensibilem, sed Deo gratam, qui dat ut ait David singulis secundum cor eorum . Ingrediens itaque civitatem, scribit omnes quae notae erant meretrices, et coepit laborare opuscula, et accipere per singulos dies siliquam unam. Cum ergo occumberet sol, manducabat unius aerei lupit ad unam meretricum, et dabat ei aereos nummos, et dicebat: Dona
Abbreviated transcription (Latin):
aũ de his: qͥ dicunt᷑ gallodromi.
Contempnens gͦ sc̃m quem admo¬
dum & alios multos: dicebat qͥ
nichil mͥ dedit. Quesierunt ita¬
q eccłie dispensatores. & ordina¬
tores ut incarcerem hunc mitte¬
rent: et publicarent eiꝰ substanti¬
am. At imitator dicentis his. es¬
tote misericordes. sicut pat ur̃¬
qui incelis ẽ. qui solem suum
oriri facit suꝑ bonos & malos. &
pluit suꝑ iuistos et iniustos. neqͣ¬
quã istis consensit: ut eũ affli¬
gerent. His aũ turbantib contͥ
eum ut pote qui patriarche illu
at. Respondit econtrario ille
ter beatus dicens. Credite frssi
diemini. & unũ ei adimplebu
qn et ad pauꝑes data fuerit hꝰ¬
cemodi qͣntitas. Unũ quidẽ qͥa
apparebitis impacientes circa
dampnũ: ut efficiemini aliis
forma mali. Atterũ aũ qm̃ non
ofilii: ut efficiamur om̃ib ex¬
emplum pacientie. E enĩ &e apls
ait. Quare non magis inuiriam
sustinetis: Quare non magis frau

Expanded text:
autem de his qui dicuntur Gallodromi. autem de his qui dicuntur Gallodromi. Contemnens ergo sanctum quemadmodum et alios multos, dicebat: Quia nihil mihi dedit. Quaesierunt itaque Ecclesiae pastores et ordinatores ut in carcerem hunc mitterent, et publicarent ejus substantiam. At imitator dicentis, Estote misericordes, sicut et  qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, nequaquam illis consensit, ut eum affligerent. His autem turbantibus contra eum, utpote qui patriarchae illusat, respondit econtra ille ter beatus, dicens: Credite, fratrederemini, et unum adimplebitis quando et ad pauperes data 197 fuerit hujuscemodi quantitas. Unum quidem, quia apparebitis impatientes circa damnum, et efficiemini aliis forma mala; alterum autem, quonio filii, ut efficiamur omnibus exemplum patientiae. Etenim Apostolus dicit: Quare non magis injuriam sustinetis? quare non magis fraud
Abbreviated transcription (Latin):
cham: & uide quid tibi dicat. Cũ
bellio fecisset uenit adeũ dicens.
qͥa pactus est mͥ puer ut egoloq̃r causa
suã domno: & magnas grãrũ acti¬
ones referebat mͥ. Dixitq ita sẽs.
consobrinus m̃s filiũ: s exuultu
hunc non recognosco. Bene ergo
facis: adducens hunc ad me. Ad¬
ducens gͦ eum. porta & cartã te¬
cum. Cum gͦ ꝑuenissent. tulit
eũ secreto ille sc̃s: & cep̃ deoscu¬
lari eum. & dicere. Bene uenit fi¬
lius consobrini mei. Ditauit gͦ
eum & uxorem tradidit in ale¬
xandria et domũ. & om̃ia quibꝰ
opus habuit donauit ei: demon¬
strare festinans. quia nondere¬
linquet dñs sꝑantes in se
Np̃t̃misse aũ & huiꝰ mandati cu¬
ram habuit hic ammirabilis le¬
gem ponentis uolenti mutuari
ate ne auertaris aliqñ. nonphi¬
buit aliquem huiꝰ modi suffra¬
gium abeo postulantẽ. Uñ hoc
sciens qͥdam malignus & impo¬
stor. pecut abeo ut sibi mutuas
daret uigintiubras auri. Erat

Expanded text:
cham, et vide quid tibi dicet. Cum cham, et vide quid tibi dicet. Cum bellio fecisset, venit ad eum dicens: Quia pactus est puer mihi, ut ego loquar causam suam domino, et magnas gratiarum actiones referebat mihi. Dixit itaque sanconsobrinus meus filium, sed ex vultu hunc non recognosco. Bene ergo facis, adducens hunc ad me. Adducens ergo eum, porta et chartam tecum. Cum vero pervenissent, tulit eum secreto ille justus, et coepit deosculari eum, et dicere: Bene venit filius consobrini mei. Ditavit igitur eum, et uxori tradidit in Alexandria, et domum et omnia quibus opus habuit donavit ei, demonstrare festinans quoniam non derelinquet Dominus sperantes in semisse autem et hujus mandati curam habuit hic admirabilis, legem ponentis: Volenti mutuare a te ne avertas aliquando , non prohibuit aliquem hujusmodi ab eo suffragium postulantem. Unde hoc sciens quidam malignus et impostor, petiit ab eo ut sibi mutuas daret viginti libras auri. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
mosinatoris puerũ orpha¬
num derelictum. parentib¬
ipsius morientib. & inmulta pau¬
ꝑtate conu̾sari hunc: dicebant
enim hu qui intestamento patͥs
eiꝰ inuenti sunt destes qͥa non di
auri. adducit eum ipsa hora qͣndo
testamentũ scbebat. & dic̃ ei. Has
decem libras habeo fili mi Quid
uis dimittã tibi istas: an dominã
meã dĩ genitricem curatc rẽ &e ꝓ¬
multa inopia consistit: nocte ce
die domum dñe nr̃e ñ deserens.
Cum gͦ hec audisset ascientibus
sc̃s hic nemini aliquid dicens.
adducit q̃ndã tabellionẽ. &e nar¬
rat ei rem.dans ei p̃ceptum. ut
nulli crederet qͣm p̃cepit ei facere
rem.dicens ei. Uade. & inueterib
cartulis sc̃be testamentum cuiꝰ¬
dam nomine theopenti: & fac
in eadem carta me & patrem pu¬
eri consobrinos fr̃s: ce uade &e dic
uiueni. Scis fr̃ quod genus exi¬
stens patͥarche: non debueras ita
inpauꝑtate uersari: E ostende
ei carta &e dic ei. Qm̃ si erubesciͤ
ego ordino causam tuã ap̃ pat̾ar¬

Expanded text:
mosynatoris puerum orphanum derelictum, parentibusuis morientibus, et in multa paupertate conversari hunc; dicebant enim hi qui in testamento patris ejus inventi sunt testes, quia non dimauri, adducit eum ipsa hora quando testamentum scribebat, et dicit ei: Has decem libras habe, fili mi. Quid, vis dimittam tibi istas, an vis Dominam meam Dei genitricem curatorem et pmulta inopia consistit, nocte ac die domum Dominae nostrae non deserens. Cum ergo haec audisset a scientibus sanctus hic, nemini aliquid dicens, adducit quemdam tabellionem; et narrabat ei rem, dans ei terminum ut nulli crederet quam praecepit ei facere rem, dicens ei: Vade, et in veteribus chartulis scribe testamentum cujusdam nomine Theopenti; et fac in eadem charta me et patrem pueri consobrinos fratres, et vade, et dic juveni: Scis, frater, quod genus existens patriarchae, non debueras ita in paupertate versari? et ostende ei chartam, et dic: Quoniam si erubescis, ego ordino causam tuam apud patriar
Abbreviated transcription (Latin):
memoria mali. ad eos qui exqui
dicebat. Ds̃ tu eos increpa. Nam
omnis fortitudo eis resistere non
ualet Tu dñe da nobis ductorẽ
scõs angłos tuos. qui custodiant
nos: & gubnent nos. Multa enĩ
ambulantes dep̃camur eos qui
nobis ductores sunt ne inp̃cipia
cadamus. aut inagrestiũ bestia¬
rum loca aut influmina infini¬
ta aut in accessabiles & inuios
montes: aut inlatronum manꝰ
aut in heremũ incomp̃h ensibilẽ
et inaqͦsam ce ꝑeamus. Quot qͦt¬
custodibus fortib et duunis do¬

Expanded text:
memoria mali, ad eos qui de odimemoria mali, ad eos qui de odidicebat: Deus, tu eos increpa, nam omnis fortitudo hominum eis resistere non valet. Tu, Domine, da nobis ductores sanctos angelos, qui custodiant et gubernent nos; multa enim ambulantes, deprecamur eos qui nobis ductores sunt, ne in praecipitia cadamus, aut in agrestium bestiarum loca, aut in flumina infinita, aut in inaccessibiles et invios montes, aut in latronum manus, aut in eremum incomprehensibilem 201 aut inaquosam, et pereamus. Quot ductoribus fortibus et divinis
Abbreviated transcription (Latin):
detracꝰtionis: aspiciunt si aliq̃ndo
oblocuta sit. et penitentiã nonege
cationis: scrutantes si recognoscañ
inea uoluptates suas. E qñ terra
usq ad celum misera anima ra
cionem positura ꝑuenerit. seorsũ
ab ea scĩ angłi stabunt: & non ad¬
iuuabunt eam. nisi bonitates sue.
Hec considerans hic nobilis ꝓtali
in memoria & scĩ hilarionis eloqͥ¬
um. qui cum abhac uita egressu¬
rus eẽt. formidauit: et dixit ani¬
me sue Octaginta annis ohu¬
milis anima habes seruiendi
xp̃o et times exire: Exi: quia
misericors ẽ. E iterũ dicebat
sibi patriarcha. Si is qui octogĩ¬
ta annis seruiuit xp̃o & mortu¬
os suscitauit. et signa fecit. timu¬
it amarã horam illã. quid habeᷤ
tu humilis iohannes facere aut
dicere q̃ndo obuiaueri .nt infaci¬
em tuã crudeles illi & inmiseri¬
cordes. exactores. et exquisitores:
ad qͣntos poteris rationẽ reodere.
one ad eos qui de crudelitate. ad
eos qui de auaricia. adeos qͥ de

Expanded text:
detractionis: aspiciunt si quando detractionis: aspiciunt si quando oblocuta sit, et poenitentiam non egees fornicationis: scrutantur si recognoscant in ea voluptates suas. Et quando a terra usque ad coelum misera anima positura rationem pervenerit, seorsum ab ea sancti angeli stabunt, et non adjuvabunt eam nisi bonitates suae. Haec considerans hic nobilis, pertein memoriam et sancti Hilarionis eloquium ; quia cum e vita egressurus esset, formidavit et dixit animae suae: Octoginta annos, o humilis anima, habes serviens Christo, et times exire? Exi, quia misericors est. Et dicebat sibi patriarcha: Si is qui octoginta annos servivit Christo, et mortuos suscitavit, et signa fecit, timuit amaram illam horam, quid habes tu, humilis Joannes, dicere aut facere, quando obviaverint in faciem tuam crudeles illi et immisericordes exactores et inquisitores? Ad quantos poteris rationem reddere, one, ad eos qui de crudelitate, ad eos qui de avaritia, ad eos qui de
Abbreviated transcription (Latin):
cta facie & lacͥmantib ocłis ꝓpt̃
quod & dicebat. Quia ut estimo
ego humilis. sufficit ad salutem
assidue et dolent̃ cogitare: & sol¬
licitudinẽ Habere de morte. Qm̃
nemo nobis in illa hora compacie¬
tur aut commutabitur exuita
turbatur ipsa anima tunc si in¬
uenta non fuerit p̃parata: quomͦ
rogat ut addatur sibi modicuum
tempus uite & audiet qͥd enum:
tempꝰ qͦd uristi bene consump¬
sisti: Et iterũ dicebat tamquã
de se ipso. Quomͦ humilis iohan¬
nes transire poteris bestias arun¬
dineti: qn obuiabunt tibi ex ac¬
tores: Ne qualis timor &e tremor
optinet animã tunc rationẽ po¬
nentem: tantis exquisitoribus
amaris et inmisericordib. E enĩ
sẽs iste inmemoria semꝑ retine¬
ma ecorpore obiuant ei cum as¬
cenderit aderra incelum. chori
demonũ singłi in propo ordine.
Obiuat ei chorus demonioꝵ suꝑ¬
bie: inuestigant eam si habeat
opera eoꝵ. Obiuat ei chorus sp̃uũ

Expanded text:
cta facie, et lacrymantibus oculis. Propter cta facie, et lacrymantibus oculis. Propter quod et dicebat: Quia ut aestimo ego humilis sufficit ad salutem assidue et dolenter cogitare, et sollicitudinem habere de morte, quoniam nemo nobis in illa hora compatietur, aut comitabitur ex vita turbatur tunc anima, si inventa non fuerit praeparata? quomodo rogat ut addatur sibi modicum tempus vitae, et audiet: Quid enim? Tempus quod vixisti, bene consumpsisti? Et iterum dicebat tanquam de semetipso: Quomodo, humilis Joannes, transire poteris bestias arundineti , quando obviabunt tibi exactores? Vae qualis timor et tremor obtinet animam tunc rationem ponentem, tantis exquisitoribus tam amaris et immisericordibus? Etenim sanctus iste in memoria semper retinema e corpore, obviant ei cum ascenderit a terra in coelum, chori daemonum, singuli in proprio ordine. Obviat ei chorus daemoniorum superbiae, investigat eam, si habeat opera eorum. Obviat chorus spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
cumbente aut cumhis qui se
inebriant. aut cum turpia loq̃n¬
tibus conu̾sante. aut cetero qͣli¬
bet scłi huius peccato implica¬
to Apis quidem circumfertur
& ualles &e alueos circuit q̃rens
colligere mͥ fructum. ut dulce
faciat guttur quod feda ce in¬
munda ꝓnunciat᷑. Uua autem
festinat ꝑ calorem maturari. ut
repleat os & letificet cor quod
fact᷑orem suum p̃uaricatum est
Flores inuicem se p̃occupant ut
delectent ocłos qui fornicationi¬
bus &e alienis mulierib ad lu¬
xuriam innuunt:. Ficus turba¬
niat ut repleat manum ꝑ mag¬
nitudinem. & os ꝑ dulcedinem:
que denet &e osculatur alienam
mulierem. Talia in quit opera
o fr̃s agentes. & dales retͥbitio¬
nes recipientes abenigno dõ qͦlẽ
debueramus habere prudentia
considerandes nouissimã nr̃a
ce horrendam horã: Multum.
de memoria mortis & exitu ani¬
me disputabat semꝑ ille beatuᷤ.
ita ut freqͣnter intrarent qͥdam
& exirent humili more. &e cõpun¬

Expanded text:
cumbente, aut cum his qui se cumbente, aut cum his qui se inebriant, aut cum turpia loquentibus conversante, aut caetero quolibet saeculi hujus implicato peccato, apis quidem circumfertur, et valles et alveos circuit, quaerens colligere fructum, ut dulce faciat mihi guttur, quod foeda et iniqua pronuntiat; uva autem festinat per calorem maturari, ut repleat os et laetificet cor, quod factorem suum praevaricatum est. Flores invicem se praeoccupant, ut delectent oculos, qui fornicationibus et alienis mulieribus ad luxuriam innunt. Ficus turbaniat, ut repleat manum per magnitudinem, et os per dulcedinem, quod tenet et basiat alienam mulierem. Talia ergo, inquit, opera fratres agentes, et tales retributiones recipientes a benigno Deo, qualem debueramus habere prudentiam, considerantes novissimam nostram et horrendam horam? Multum enim de memoria mortis et exitu animae disputabat semper ille beatus, ita ut frequenter quidam et exirent humili more, et compun
Abbreviated transcription (Latin):
tes non dissipat s magis longa¬
nimiter expectat immobilis illa
natura. & paciens õcls &e nobis
plerumq blasphemantib ipse
consolatur. & blanditur ꝑmise¬
rationes suas. desursum pluiuiaᷤᷤ
propt̃ uitam nr̃am tͥbuens. Qnͣtõ
malos operatios ꝑgentes ut oc¬
cidant aut furentur. degit & non
tradit. ne capiantur & puniant᷑.
quantos existentes innauib: in
pelago ut predent᷑ obuiantes sͥ
naues ce occidant qui in eis suñ.
non ꝑmittit in ꝑfundum demer¬
gi. s imperat mari ne absorbe¬
at eos. expectans conũsionem
malicie ipsorum. Quanti ꝑiu¬
rant corpus &e sanguinem eius
sacro scm̃. et patitur ce longani¬
miter agit. non reddens eis
hic aliquid difficile. Quantõ
initinere latrocinantes nontra¬
didit incibum obuiantib sibi
bestus. qͣntos euntes concaua
terrarũ & itinerum seditiones
oꝑantes ꝓtegit ut nonconsu¬
mantur acustodientib canib
uel etiam hominib:: Ꝙ me
interdum aũ cum meretrice re¬

Expanded text:
tes non dissipat, sed longates non dissipat, sed longanimiter magis exspectat immobilis illa natura, et patiens ille oculus, et nobis plerumque blasphemantibus ipse consolatur et blanditur per miserationem suam, desursum pluvias propter vitam nostram tribuens, quantos malos operarios, pergentes ut occidant aut furentur, tegit et non tradit, ne capiantur et puniantur? quantos existentes in navibus in pelago, ut praedentur obviantes sibi naves, et occidant qui in eis sunt, non permittit in profundum demergi, sed imperat mari ne absorbeat eos, exspectans conversionem malitiae ipsorum? quanti pejerant corpus et sanguinem ejus sacrosanctum, et patitur et longanimiter agit, non reddens eis hic aliquid difficile? quantos in itinere latrocinantes, non tradit in cibum obviantibus sibi bestiis? quantos euntes in concava terrarum, et itinerum seditiones operantes, protegit, ut non consumantur a custodientibus canibus, vel etiam hominibus? Et me interdum aut cum meretrice re
Abbreviated transcription (Latin):
capiit homo: tc inmunda labia se
habere ꝓnunciauit Quid enĩ de¬
si sum humilis. nonne de limo fa¬
ctus sum unde sunt laderes: Nõne
omnẽ qͣm puto głam habere. ut¬
flos feni marcessit: His gͦ & hꝰ¬
cemodi & aliis plurib uerbis sa¬
pientissimus qͣsi de se dicens eỹ
qui languorem inflationis et
suꝑbie habebat cauterio combu¬
rens: ꝓuiderat eius anime. Intel¬
ligebat enim is qui ulcus habebat.
quod de eo patͥarcha hec intima
ad humilitatis argumentũ
dicens. Qͦd si considerassemus &
cogitassemus di erga nos miscð̃iã
& bonitatem:. nec incelum suble¬
uaremus ocłos nr̃os: s semꝑ in
humili habitu & prudentia de¬
geremus. Ut enĩ p̃teream qualit̃¬
ex non existente. ut ẽẽmus ꝓduxit
nos fictor. et peccato & in obedi¬
entia deceptos iterum reuiuifica¬
uit. et ꝓpͥo sanguine redemit a
morte. & omnem tram &e ipsum
celum. in obsequio hominũ sub¬
didit. S & nunc qualit peccan¬

Expanded text:
capit homo, tunc immunda labia se capit homo, tunc immunda labia se habere pronuntiavit . Quid enim et sum humilis? Nonne de luto fictus sum, unde sunt et lateres? Nonne omnem quam puto habere flos foeni marcescit ? His ergo et hujusmodi, et aliis pluribus verbis sapientissimus, quasi de se dicens, eum qui languorem inflationis et superbiae habebat cauterio comburens, proderat ejus animae. Intelligebat enim is qui ulcus habebat quod de eo patriarcha haec intimarad humilitatis argumentum, dicens: Quod si considerassemus et cogitassemus Dei erga nos misericordiam et bonitatem, nec in coelos sublevaremus oculos nostros, sed semper in humili habitu ac prudentia degeremus. Ut enim praeteream, qualiter non existentes ut essemus produxit nos fictor, et peccato et inobedientia deceptos iterum vivificavit, et 200 proprio sanguine redemit a morte, et omnem terram et ipsum coelum in obsequium hominum subdidit, sed et nunc qualiter peccan
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcha. Et remansit pͥnceps.
solus. dicens uersum. Dimitte
dimittimus. E statim conũsꝰ
scs: dicit mansueta uoce. Uide
inquali terribili hora qͥd dicaᷤᷤ
cruciatum non ferens. p̃dictus
pͥnceps cecidit infaciem adpedẽ
sc̃i: dicens. Quecumq uisseris
dñe: faciet seruus tuus. E recon¬
ciliatus ẽ ex tunc: inimico suo cũ
omni ueritate.
yꝑbum aũ si uidebat aliquẽ
beatus. hunc quidẽ infacie¬
afferebat de humilitate sermonẽ:
ut ꝑ tale magisterium sensĩ ꝑcute¬
ret suꝑbum: & modestum faceret
dicens ita. Miror dñi mei quomͦ
non recordetur misera anina mea.
humilitatis que demonstrauit
nobis suꝑ t̾rã. apparere filiũ di.
s intumesco & extollor suꝑ frẽm
meum. si fuero modicũ aut pulcor
eo. aut ditior. aut głiosior. aut
pͥncipatum officu cuiꝰ cumq ha¬
qͥdam uermem& non hominem:
qͥdam impeditͥoris & tardioris
lingue se nominabant. E quia
yeaias qñ dm̃ uidere meruit ut

Expanded text:
patriarcha, et remansit princeps patriarcha, et remansit princeps solus, dicens versum: Dimitte dimittimus. Et statim conversus sanctus, dicit ei mansueta voce: Vide in quali terribili hora quid dicas cruciatum ferens praedictus princeps, cecidit in faciem ad pedes sancti, dicens: Quaecunque jusseris, domine, faciet servus tuus. Et reconciliatus est inimico suo ex tunc cum omni veritate.bum autem si videbat aliquem beatus, hunc quidem nafferebat de humilitate sermones, ut per tale magisterium sensim percuteret superbum, et modestum faceret, dicens ita: Miror, domini mei, quomodo non recordatur misera anima mea humilitatis quae demonstravit nobis super terram apparere Filium Dei, sed intumesco et extollor super fratrem meum, si fuero modicum aut pulchrior eo, aut ditior, aut gloriosior, aut principatum officii cujuscunque haquidam vermem et non hominem , quidam aut impeditioris et tardioris linguae se nominabant: et quia Isaias, quando Deum videre meruit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Here multum ꝓfuerunt fili: qͥnq
nummi illi. Uolo gͦ ut des decẽ.
Tunc dicit mͥ puer subridendo.
Uade ora furtis meis. Nã uere
hodie non haberemus panem quẽ
manducassemus: sid si ẽ fur uistꝰ.
ego sum. Tunc gͦ dirit qͥa tremi̾se
dabat ce siliquas. E iam ex fide
illius consueui dñe de animo da¬
re. Edificatus g̾ sẽs ualde dixit
ad eum. Crede multas conũs a
pͥncipem. audiens hic ma¬
gnus iohannes. monuit sepe eũ
&e suasit ad concordiã: & non po¬
tuit eum conuertere ad pacem
Semel gͦ mittit eũ & adducit
eum sc̃s. q̃si ꝓre publica. & fac̃
missas inoratorio suo: nullum ha¬
bens nisi ministrũ suũ. Cũ ergo
scã benediriss et patͥarcha. & ora¬
tionem dñicam incoasset: cepert̃
dicere tantum tres. pat noster.¬
E cum ꝑuenissent ad sermonẽ.
quo dicit᷑. dimitte nob̶ debita
nr̃a sicut & nos dimittimꝰ de¬
bitorib nr̃is: in nuit domestico
patarcha ut taceret. Siluit uͦ a

Expanded text:
Vere multum profuerunt, fili, quinque Vere multum profuerunt, fili, quinque nummi illi, volo ergo ut des decem. Tunc dicit mihi et puer subridendo: Vade, ora furtis meis. Nam vere hodie non haberemus quem manducassemus panem. Sed si est fur justus, ego sum. Tunc ergo dixit, quoniam tremissia dabat et siliquas etiam, ex fide illius, assuevi, domine, de animo dare. Aedificatus ergo sanetus valde, dixit ad eum; Crede mihi, multas conversatiprincipem, audiens hic magnus Joannes, monuit eum saepe, et suasit ad concordiam, et non potuit eum convertere ad pacem. Semel ergo mittit et adducit eum sanctus, quasi pro re publica: et facit missas in oratorio suo, nullum habens nisi ministrum suum. Cum ergo sancta benedixisset patriarcha, et orationem Dominicam inchoasset, coeperunt dicere tcum pervenisset ad sermonem, quo dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, innuit domestico patriarcha, ut taceret. Siluit ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
respondit ita Crede mͥ domine.
quia nichil do:aut facio boni.
Ueruntam̃ hoc ipsum ꝙ facio.
& prebeo exquib ds & orationeᷤ
tue largiuntur: ita facere consue
ui. Eram p̾us ualde inmisericorᷤ
& crudelis: & semel dampna ꝑ¬
Uere si esses elemosinator: non relin¬
queret te ds̃. Statui gͦ dare ꝑsin¬
głos dies qͥnq: ereos nummos pau¬
perib. Et cum cepissem dare. statĩ
sathanas ꝓhibebat me dicens. Ye
qͥnq nummi isti sufficiunt domui
ad olera. aut balncum ꝑcipiendũ
E statim tanqͣm si de faucib na
torum pͥuarem eos. nichil dabam
Cum gͦ uidissemꝙ suꝑarer aui¬
tio: diri puero meo ꝑ singłos dies
furare me nesciente qͥnq nummõ:
& da elemosinam. Sum enim
trẽpet̾eta dñe. Ille uͦ benefaciens:
cepit furari denarios. Dabat aũ
aliqñ & siliquã. Cum gͦ uidisset
quia benedicebamur & diuituˢ
habundabamus: cepit ce dremissẽ
furari &e dare. Semel ttaq am¬
mirans benedictiones dĩ: diri ei.

Expanded text:
respondit ita: Crede mihi, domine, respondit ita: Crede mihi, domine, quia nihil do aut facio boni; verumtamen ipsum quod facio et praebeo, ex quibus Deus et orationes tuae largiuntur, ita facerui. Eram prius ualde immisericors et crudelis et semel dampna Vere si esses eleemosynator, non relinqueret te Deus. Statui ergo per singulos dies dare quinque aereos nummos pauperibus; et cum coepissem dare, statim Satanas prohibebat me, dicens: Vere quinque nummi isti sufficiunt domui ad olera, aut ad balneum percipiendum; et statim, tanquam si de faucibus natorum meorum privarem eos, nihil dabam. Cum ergo vidissem quod superarer a vitio, dico puero meo: Per singulos dies furare, me nesciente, quinque nummos, et da eleemosynam. Sum ego enim trapezita, domine. Ille vero benefaciens, coepit furari denos. Erat autem quando et siliquam. Cum ergo vidisset quia benedicebamur, et divitiis abundabamus, coepit et tremisses furari, et dare. Semel itaque admirans benedictiones Dei, dixi ei:
Abbreviated transcription (Latin):
euenerat. Fecit aũ & sanitates ptꝰ
mortemhonorabile monumen
Cuius orationib det nobis ds̃
bonam conũsationem & mise¬
ncordia indie qñ manifestabit
occulta hominũ: & nuda faciet
consilia cordium.
nũmos ereos tantũ. cum uicia
paciebat᷑ ab eo infacie atrociter
ille beatus: quia non dederat ei qͦt¬
quot uoluit. his au qui deobseqͥo
erant querentib cedere eũ qͥ con¬
uiciabatur. Increpauit eos uehe¬
menter patͥarcha. dicens. Sinite
eũ fr̃s. Habeo ego sexaginta an¬
nos. blasphemans ꝑ opera mea
portabo: & precepit datori sol¬
uere sacculum: ce sineret pauꝑẽ
tollere qͣntum uellet p̃cium.
i uero aliqñ audierat scĩssi¬
nator ẽ. talis adducebat eũ
inhilaritate seorsum: & dicebat
ei. Quomͦ factus es elemosinatoꝵ:
naturalit anate ipso : uiolenter
exigens: unde qͥdam qui ab eo in¬
terrogabantur uerecundat occul¬
tabant qdam: q̃dã aũ dicebant.
Propter ꝙ unus interrogatꝰ ascõ.

Expanded text:
evenerat. Fecit autem et sanitates post evenerat. Fecit autem et sanitates post mortem honorabile nomen cujus orationibus det nobis Dominus bonam conversationem, et misericordiam in die, quando manifestabit abscondita hominum, et nuda faciet consilia cordium .nummos aereos tantum, convicia ab eo patiebatur in facie atrociter ille beatus, quia non dederat ei quotquot voluit. His autem qui de obsequio erant, quaerentibus caedere eum qui conviciabatur, increpavit eos vehementer patriarcha, dicens: Sinite eum fratres: habeo 199 ego sexaginta annos, blasphemans per opera mea portabo ab isto? Et praecepit datori solvere sacculum, ut sineret pauperem tollere quantum vellet pretium.i vero aliquando audiebat sapientinator est talis, adducebat eum in hilaritate seorsum, et dicebat ei: Quomodo factus es eleemosynator? naturaliter, an teipsum violenter cogens? Unde quidam qui ab eo interrogabantur, verecundati, occultabant quidem, quidam autem dicebant ei. Propter quod unus interrogatus a sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
& doctrinã. En arrabant enĩ
nos intrabat. & qͥa numquã
aliqñ uidimus eum suꝑ latus do¬
mientem: aut unã exnobis tenẽ¬
tem manu sua. E reprehendenti
bus quib dã & dicentib qͣre hoc
non om̃ib dicebatis. s seanda¬
lizabatur ineũ tota ciuitas. ẽnar¬
rabant iã capitulum qͦd cura eã
gestum ẽ. que ademonio uexatio¬
nem sustinuit: & quia hoc tũteᷤᷤ
tacebamus. Sepulto gͦ eo in mul¬
to honore ꝑmansit is qui ab eo
correptus & sanus factus ẽ faci¬
ens memoriã eius. Postmodũ
monasteriũ abbatis seridonis
ingaza. & suscepit. cellulã abba¬
tis uitalũ scđm fidẽ: & inea ꝑ¬
mansit usq ad mortem suã. E
scĩssimus patͥarcha multas gr̃aᷤ
egit do: qui a non ꝑmisit eum se¬
uire inseruũ suũ uitaliũ. Mult
aũ multũ extunc in alexandria
ꝓfuerunt sͥ. & hospicio recipiebãt
monachos: et muniebant᷑ ut not
condempnaret᷑ aliqͥs ab eis. sicut

Expanded text:
et doctrinam. Enarrabant enim et doctrinam. Enarrabant enim nos intrabat; et quia nunquam aliquando vidimus eum super latus dormientem, aut unam ex nobis tenentem manu sua. Et reprehendentibus eas quibusdam et dicentibus: Quare haec non omnibus dicebatis, sed scandalizabatur in eo tota civitas? enarrabant jam capitulum, quod circa eam gestum est, quae a daemonio vexationem sustinuit, et quia hoc timentes tacebamus. Sepulto ergo eo in multo honore, permansit is qui ab eo correctus et sanus factus est, faciens memoriam ejus. Postmodum monasterium abbatis Seridonis in Gaza, et suscepit cellulam abbatis Vitalii secundum fidem, et in ea permansit usque ad mortem suam. Et sanctissimus patriarcha multas gratias egit Deo, quia non permisit eum peccare in servum suum Vitalium. Multi autem multum ex tunc in Alexandria profuerunt sibi, et hospitio recipiebant monachos: et monebantur ut non condemnaretur aliquis ab eis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Post aliqͣntas itaq horas inm̃tẽ
rediens is qui paciebat᷑ scidit
uestimenta pectoris sui: & cucur¬
rit ad cellulam scĩ clamans &e
dicens. Culpam feci tibi serue
di uitali: miserere mei. Cucur¬
rerunt uͦ cum eo om̃s audientẽ.
Cumq ꝑuenissent ad cellulam
scĩ. exut iterũ demoniũ: lac̾tanᷤ
eum om̃ib aspicientib. Et cum
ingrederẽt᷑ intro hu qui cumeo
cucurrerunt. inuenerunt scm̃
stantem ingenucłis suis. ce oran¬
&e in paiumento sc̃pturã huius¬
modi. Uiri alexandrini nolite
beatissimo ioħi patͥarche om̃ia
que circa scm uitalium act᷑as.
ce descendens cum clero. uenit
ad corpus sc̃i uitalii. E cum ui¬
disset suꝑ scͥptionem: dixit. ue
hanc humilis iohannes ꝑ dm̃
euasit. Nam alapã qͣm accepit
qui patitur: ego acciꝑem. Tunc
itaq om̃s fornicarie ce quȩ abre¬
nunciauerant exeis & iuros
sumpserant cum cereis & lam¬
padib p̃ibant eum. flentes &
dicentes. ꝑ didimꝰ salutẽ nr̃a.

Expanded text:
Post aliquantas vero horas in mentem Post aliquantas vero horas in mentem rediens is qui patiebatur, scidit vestimenta pectoris sui, et cucurrit ad cellulam, clamans et dicens: Culpam feci tibi, serve Dei Vitali, miserere mei. Cucurrerunt vero cum eo omnes audientes. Cum pervenisset ad cellulam sancti, exiit iterum daemonium, jactans eum omnibus aspicientibus. Et cum ingrederentur intro hi qui cum eo cucurrerunt, invenerunt sanctum stantem in geniculis suis, et oranet in pavimento scripturam hujusmodi: Viri Alexandrini, nolitebeatissimo Joanni patriarchae omnia quae circa sanctum Vitalium acta sunt; et descendens cum clero, venit ad corpus sancti Vitalii; et cum vidisset superscriptionem, dixit: Vere hanc humilis Joannes per Deum evasit, nam alapam quam accepit qui patitur ego acciperem. Tunc itaque omnes fornicariae, et quae abrenuntiaverunt ex eis, et viros susceperant, cum cereis et lampadibus praeibant eum flentes, et dicentes: Perdidimus salutem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ei alapam infaciẽ: dicens
ad eum. Usq quo pessime illusor
xp̃i non emendas te abhis nequi¬
tus tuis: Qui dixit ad eũ. Cre¬
de mͥ accipies alapam ame hu¬
mili: ut tota alexandria miret᷑¬
atq colligatur. ad clamores tuõ.
Nondum breui temꝑe tranacto
dormiuit inpace incella sua sẽs
te. Habebat enĩ ualde pusillam
cellula: suꝑ locum qui đr porta
solis. TInde & plerumq cũ col¬
lecta celebraretur urta cellulã
eius in eccłia scĩ metre. conueni¬
entes q̃dã muliercłarum harũ
ad alt̾utras dicebant. Eamꝰ eamꝰ
iterũ: abbas uitalius collecta ht̃¬
& uenientib eis: curabat eas. Igit᷑
dormiente eo ut p̃dictum ẽ inpͥa
cellula & nullo sciente moxastat
quidã demon tanqͣm ethiops
deformis ei qui dederat a lapam
abbati uitalio: &e dat ei alapam
dicens. Suscipe alapam: quam
misit tibi abbas uitalius. E ca¬
dens:statim cepit spumare. Con
date ei alape. audierunt qͥdam
qͣsi ad unius iactum sagitte

Expanded text:
dedit ei alapam in faciem, dicens dedit ei alapam in faciem, dicens ad eum; Usquequo, pessime illusor Christi, non emendas te ab his nequitiis tuis? Qui dixit ad eum: Crede mihi, accipies alapam a me humili, ut tota Alexandria colligatur ad clamores tuos. Nondum brevi tempore transacto, dormivit cum pace in cellula sua sanctus o. Habebat enim valde pusillam cellulam, super locum qui dicitur Porta solis. Unde et plerumque, cum collecta celebraretur juxta cellulam ejus in ecclesia Metrae, convenientes quaedam muliercularum harum, ad alterutras dicebant: Eamus, eamus, iterum abbas Vitalius collectam habEt venientibus eis, curabat eas. Igitur dormiente eo, ut praedictum est, in propria cellula, et nullo sciente, mox quidam daemon tanquam Aethiops deformis, astat ei qui dederat alapam abbati Vitalio, et dat ei alapam, dicens: Suscipe alapam quam misit tibi abbas Vitalius. Et cadens, statim coepit spumare. Congdatae ei alapae audierunt quidam, quasi ad unius jactum sagittae.
Abbreviated transcription (Latin):
feci anime mee peccatũ magnũ.
Confundens gͦ eos multũ: absoluit.
Seruus aũ dĩ uttalius: aꝓpͥa ope¬
ratione noncessabat. Dep̃cabatur¬
gͦ dñm ut quib dã post mortem
eiꝰ in somnis hoc manifestaret. ut
non imputaret᷑ inpeccatum his
qui scandaliz abant᷑ ieum:. eoꝙ
rem qͣm agebam dicerent scanda¬
lo esse plena: & non haberet homo
peccati udicium exea: quicquid
locutus fuisset. Multas gͥ de
talib mulierib in compuncꝰtionẽ
indurit operatio eius: & maxie
q̃n uidebant eũ noctu extenden¬
tem manus & orantem ꝓunaqͣ
carum. Propt̃ ꝙ queda earum
afornicatione ces sabant: q̃da uͦ
accipiebant iuros. & pud ice con¬
uersabantur. Quedã etiã ce mun¬
dum modis om̃ĩb relinquentes.
singłarem uitã ducebant. Hullꝰ
tam̃ scuut usq ad eius dormiti
cessarent. Uñ quadam die exeun¬
te eo apͥma talium mulierũ di¬
luculo: obuiauit ei quida homo
inmundus intrans ad fornican¬
dum cumea. E cum uidiss et
scm̃ uitaliũ ab ea egredientem

Expanded text:
peccatum magnum. Confundens ergo eos multum, absolvit. Servus autem Dei Vitalius a propria operatione non cessabat. Deprecabatur ergo ut quibusdam post mortem ejus 198 in somnis manifestaret Deus, ut non imputaretur in peccatum his qui scandalizabantur in eum, eo quod rem quam agebat dicerent scandalo esse plenam, et non haberet homo peccati judicium ex ea, quidquid locutus fuisset. Multas igitur de talibus mulieribus in compunctionem induxit haec operatio ejus, et maxime quando videbant eum nocte extendentem manus et orantem pro unaquaque earum: propter quod quaedam earum a fornicatione cessabant; quaedam vero accipiebant viros, et pudice conversabantur; quaedam vero et modis omnibus mundum relinquentes, singularem vitam ducebant. Nullus tamen scivit usque ad ejus dormitiofornicatione cessarent. Unde quodam die exeunte eo a prima talium mulierum diluculo, obviat ei quidam homo immundus, intrans ad fornicandum cum ea; et cum vidisset sanctum Vitalium ex ea egredientem,
Abbreviated transcription (Latin):
talis do grata constitutio ordinũ.
&e ad similitudinẽ monasteru ex
his pene ciuitas uiuit: indiuersis
locis ꝑuigiles ymnodias dõ refe
thoc beatus iste ita omneᷤ
docebat & contestabatuꝵ
dicens. Hullatenus aliq̃n
hereticorum communioni immo
coinquinationi participemini: eti¬
am si om̃i uita ur̃a exaliqua im¬
pulsione uel neces sitate commu¬
nionẽ catholice eccłie. non inue¬
nientes. sine communione mane¬
atis. Si enĩ anͣ urorem corpora¬
lem legitime possidentes. si inre¬
gione aliqua longinqua absq
ista. tempore multo morantes re¬
linquere hanc et aliam copula¬
ri ado et legibus ꝓhibemur: Si
uͦ hec egerimus punimur: quomͦ
putas dm̃ ꝑ rectam fidem &e ca¬
tholicam eccłiam coniunctam ut
ait apłs aptaui enĩ uos uni iuro.¬
Si ortodoxam et catholicã fidẽ¬
adulteraueritis ꝑ communionẽ
hereticoꝵ. infuturo scło tormenti
qͦd expectat hereticos. erimus fa¬
cti participes: Communio enim

Expanded text:
talis grata constitutio ordinum; talis grata constitutio ordinum; et ad similitudinem monasterii ex his civitas pene vivit, in diversis locis pervigiles hymnodias Deo hoc beatus iste ita omnes docebat, et contestabatur dicens: Nullatenus aliquando haereticorum communionis, imo coinquinationis participemini, etiam si omni vita vestra ex aliqua impulsione vel necessitate communionem catholicae Ecclesiae non invenientes, sine communione permanseritis. Si enim, ait, uxorem corporalem legitime possidentes, in regione aliqua longinqua absque ista tempore multo morantes, relinquere hanc et alii copulari, a Deo et legibus prohibemur, si vero hoc egerimus, punimur; quomodo putas, Deo per rectam fidem et catholicam Ecclesiam conjuncti, ut ait Apostolus: Aptavi vos uni viro, si orthodoxam et santam fideadulteraveritis per communionem haereticorum, non in futuro saeculo tormenti, quod exspectat haereticos, erimus facti participes? Communio enim,
Abbreviated transcription (Latin):
oc autem erat admirabiliuis
femine dudũ legitime coniunctu
ita tenuit uigorem eccłie. abipso
inicio quo patriarcha consecratꝰ
ẽ & intalẽ sublimitatẽ exaltatꝰ ẽ.
ut multos heremitarũ ⁊ in arta ui¬
ta degentiũ superaret.
olens aũ nec huiꝰ boni eẽ in erꝑs
uidelicet monachicȩ uitȩ ꝯnui¬
meratiõis studet rẽ talẽ. Ng̃gans du¬
os ordines scoꝵ monachorũ statuit
eis omnẽ utilitatem tribui de
uillis suis inciuitate sua: faciens
eis cellulas induob oratorus dñe
nr̃e sancte d̃i genitricis. & sancti
iohannis que ipse afundamentis
edificauerat. dicens. adeo aman¬
assimis monachis ita. Ego post
dm̃ utilitatem corporalem uram
ꝓcurabo. Uos autem spiritalis
habetote curam mee salutis. Ue¬
spertina &e nocturna uigłia m̃
apud dm̃ imputetur. Quicqͥd
uͦ incellulis uris offi cu feceritis. ꝓ
ur̃is sit animabꝰ hoc autem fecit:
uolens sollicitiores eficere d̃i ami¬
cos monachos. Unde et ꝑmansit

Expanded text:
oc autem erat admirabilius sfeminae legitime dudum conjunctus, ita tenuit vigorem ecclesiae ab ipso initio quo patriarcha consecratus est, et in talem sublimitatem exaltatus est, ut multos eremitarum et in arcta vita degentium superaretolens autem nec hujus boni esse inexpers, videlicet monachicae vitae connumerationis, studet rem talem: Congregans duos ordines sanctorum monachorum, statuit in eis omnem utilitatem tribui de villis suis in civitate sua: et faciens eis cellulas in duobus oratoriis Dominae nostrae sanctae Dei genitricis, et sancti Joannis, quae ipse a fundamentis aedificaverat, dicens amantissimis Deo monachis ita: Ego post Deum utilitatem corporalem vestram procurabo, vos autem spiritualis habetote meae curam salutis. Vespertina et nocturna vigilia mihi apud Deum imputetur: quidquid vero in cellulis vestris officii feceritis, pro vestris sit animabus. Hoc autem fecit, volens sollicitiores efficere Dei amicos monachos. Unde et permansit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
longa uia hac & eterna uidelicet
q̃ excorpore ẽ egressio. & adcȩlũ
ascensio: Hee sunt sapientie ple¬
statione curam habebat:
&e sollicitudinẽ demonstͣ¬
bat. Una enĩ dierũ uolens mul-
mox postqͣm lectum ẽ euuange¬
lium: eccłiam et ipse exut et sedit
cum turba. Omnib uͦ obstupes¬
centib dixit ad eos iustus. Filii.
ubi oues: ibi et pastor. Aut in¬
trate intro et ingrediar: aut ma-¬
nete hic. ce manebo. Ego ꝓpter
uos descendi in scãm eccliam Hã
poteram facere michimet missiˢ
inepiscopio. Semel ergo & bis
faciens hoc ipsum scema ille bea¬
tus eruduit in hoc plebem ma¬
gnifice: & emendauit. Tunebais
enim ne iterum idem ipsũ sce¬
ma faceret eis ille semꝑ memo
rio non ꝑmittebat: sed inconspe¬
ctu omniũ foras eũ mittebat. &
dicens. Si quidem ut orares ue¬
nisti huc: inhoc mentẽ tuam &
os tuum uacare expͥta. Si uo
propt̃ locutionem scͥptum ẽ domꝰ
di domus orationis uocabitur. Ho

Expanded text:
a via hac et aeterna, videlicet, quae ex corpore est egressio, et ad coelum ascensio? Hae sunt sapientia plestatione curam habebat, et sollicitudinem demonstrabat. Una enim dierum volens multomox, postquam lectum est sanctum Evangelium, ecclesiam; et ipse exiit, et sedit cum turba. Omnibus vero obstupentibus, dixit ad eos justus: Filioli, ubi oves, illic et pastor. Aut intrate intro, et ingrediemur; aut manete hic, et hic manebo. Ego propter vos descendo in sanctam ecclesiam, nam poteram facere mihimet missas in episcopio. Semel ergo et bis fecit hoc ipsum schema ille beatus. Erudivit et in hoc plebem magnifice, et emendavit; timebant enim, ne iterum idipsum schema faceret eis ille semper memomnino non permittebat, sed in conspectu omnium foras mittebat eum, dicens: Si quidem ut orares venisti huc, in hoc mentem tuam et os tuum vacare exopta; si vero propter locutionem, scriptum est: Domus Dei domus orationis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tam̃ quod dicimꝰ p̃latis ma¬
xime gerendum ẽ. qui & diuina
p̃cepta pleniꝰ & melius sciunt: &
tineras ac indociles subditoꝵ m̃teᷤ
portare q̃zi nutricii uel patres de¬
deant. In hoc enim quod ꝓ alienis
peccatis inter ueniunt: sicut inul¬
tia iezechielis parte omelia no¬
na ꝑhibetur. sua ante di ocłos. ple¬
nius detergunt. Quia ea ipsa cari¬
tate iustificant se: qua mira pieta¬
te ꝓ aliena iniquitate. se inlam̃tis
mact᷑ant. Nec laboriosum debet eẽ
loctorib: ꝓconu̾sis peccatorib la¬
eͥmas fundere q̃n & ipse qͥ omnia

Expanded text:
Hoc tamen quod dicimus praelatis maHoc tamen quod dicimus praelatis maxime gerendum est, qui et divina praecepta plenius et melius sciunt, et teneras ac indociles subditorum mentes portare quasi nutricii vel patres debent. In hoc enim quod pro alienis peccata interveniunt, sicut in ultima Ezechielis parte homelia nona perhibetur, sua ante Dei oculos plenius detegunt, quia ea ipsa charitate justificant se, qua mira pietate pro aliena iniquitate se in lamentis mactant. Nec laboriosum debet esse doctoribus pro conversis peccatoribus lacrymas fundere quando et ipse qui omnia
Abbreviated transcription (Latin):
xta apłm rapinam bonorii nr̃orũ
cum gaudio suscipiamus: uel simꝰ
tales qui ꝑsequentib nos benedi¬
dicamus: quod qͥdem durum suꝑ¬
bis uidetur. xp̃e dicit. Pat dunit¬
te illis: quia nesciunt qͥd faciunt
Stephanus dicit. Oñe. nestatuas
illis hoc peccatũ. Paulus ait. Opta¬
Si dimittis illis peccatum: dimit¬
te. Sin aũ: & me dele de libro quẽ
scͥpsist. Dauid enim ait. Uertatur
manus tua suꝑ me: & suꝑ domũ
pat̾s mei. Samuel ait. M absit
rimus. si tantoꝵ seruorũ de uete¬
ri atq nouo destamento. & p̃serti
ipsius dñi non imitamur exem¬
plum: It enim inpͥma omelia
de cruce &e latrane iohannes asse¬
rit: melius orare ꝓ inimicis ẽqm
ꝓ amicis. Unde dñs. Si diligitis
lcanos iuincimus. In ꝓ inimicis
oamus : dm̃ in qͣntum pos sibile
ist imitamur. Hinc beatus g̃go¬
nius ait. quia diuinis aurib illa
marime oratio commendat᷑: que
pinimicis qͦ intercedere nituntur.

Expanded text:
xta Apostolum rapinam bonorum nostrorum xta Apostolum rapinam bonorum nostrorum cum gaudio suscipiamus, vel simus tales qui persequentibus nos benedicamus. Quod quidem durum superbis videtur. Christus dicit: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt . Stephanus dicit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Paulus ait: OpSi dimittis illis peccatum, dimitte: sin autem, et me dele de libro quem scripsisti . David enim ait: Vertatur manus tua super me et super domum patris mei . Samuel ait: Mihi absit rimus, si tantorum servorum de Veteri atque Novo Testamento, et praesertim ipsius Domini non imitamur exemplum. Ut enim in prima homelia de cruce et latrone Joannes asserit, melius orare pro inimicis est, quam pro amicis. Unde Dominus: Si diligitis,licanos vincimus. Quando pro inimicis oramus, Deum in quantum possibile est imitamur. Hinc beatus Gregorius ait, quia divinis auribus illa maxime oratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur.
Abbreviated transcription (Latin):
uertere. p̃ssos scelerib uisitare. lãq
desꝑatos ꝑmutare. Adhanc namq
dauid atq petrus lapsi referunt᷑:
ut quorum dictis peccare ꝓhibemur:
eorum exemplis si peccauerimus.
ad spem uenire respiremus. Nam
qͥs de uenia iam si peniteat despe¬
ret: qn petrus ipsum symonẽ ma¬
gum ad penitentiam hortatur:
animo abscedat: quod siue pacian¬
tur uerbum inimici pacis & cor¬
reptionis.suie non paciant᷑ audi¬
re: ꝓ eis adexemplum saluatoris
nr̃i. uel beati pauli certatim oran¬
dum ẽ. Isdem namq paulus noue¬
rat. quod ipsum eiꝰ cruorem sitie¬
bant. cum eis nulla industria salu¬
tem ꝑsuadere posset hoc unum
& solum quod poterat p̃stare ni¬
tebatur. Nam lacͥmabatur. ꝙ ora¬
dionis opem adhibebat: fratres
inquiens. uoluntas cordis mel.
& obsecratio ad dm̃ fit ꝓillis. in
salutẽ. Non itaq nos pͣtereat. qd̃
inimicos exemplo eius diligere
debeamꝰ: & si nonsimꝰ tales ut u¬

Expanded text:
vertere, pressos sceleribus visitare, jam vertere, pressos sceleribus visitare, jam desperatos permutare. Ad hanc namque David atque Petrus lapsi referuntur, ut quorum dictis peccare prohibemur, eorum exemplis si peccaverimus ad spem veniae respiremus. Nam quis de venia jam si poeniteat desperet, quando Petrus ipsum Simonem Magum ad poenitentiam hortatur? animo abscedat, quod sive patiantur verbum inimici pacis et correptionis, sive non patiantur audire, pro eis ad exemplum Salvatoris nostri vel beati Pauli certatim orandum est. Idem namque Paulus noverat quod ipsum ejus cruorem sitiebant, cum eis nulla industria salutem persuadere posset. Hoc unum et solum quod poterat praestare nitebatur, nam lacrymabatur et orationis opem adhibebat, Fratres, inquiens, voluntas cordis mei, et obsecratio ad Deum fit pro illis ad salutem . Non itaque nos praetereat, quod inimicos exemplo ejus diligere debeamus, et si non simus tales, ut ju
Abbreviated transcription (Latin):
deflenda iocunditate commissii ẽ.
Licet enĩ conscientia dudum sit pol¬
luta : lacrimis tamen baptirata
renouatur. Hinc scͥptum est. Dñs
iuidicabit fines terre. Quia nimirũ
ante actam uitam dñs non uidicat.
qñ posteriora peccatoris opera re¬
spectu suꝑne pietatis illustrat. hinc
moyses. Pͥmogenita asini. mutab̃
oue id÷ inmunde uite pͥmordia:
ininnocentie simplicitatẽ conũte.
Finc rursus dicit᷑ Et lumen eius
suꝑ terminos tre. Quia uidelicet
peccator qͥ merito t̾ra appellatur
si post pͣua oꝑa ad iusta conuer¬
titur: ab actionum suarũ tenebͥs
diuino lumine separatur. Hinc do¬
minus ad afflictum iob. Numnqͥd
innouissimis abyssi deambulasti:
Abyssus e humana mens fluctib¬
uiciorũ denebrosã. que dum semet¬
ipsam comp̃hendere nonualet:se¬
se uelud obscura abyssus latet. In
nouissimis abyssi deambulare est:
nequissimorum hominũ mentes
mira miscđia uixta terminũ con¬

Expanded text:
deflenda jucunditate commissum est. deflenda jucunditate commissum est. Licet enim conscientia dudum sit polluta, lacrymis tamen baptizata renovatur. Hinc scriptum est: Dominus judicabit fines terrae , quia nimirum anteactam vitam Dominus non judicat, quando posteriora peccatoris opera respectu supernae pietatis illustrat. Hinc Moyses: Primogenita asini mutabis ove , id est, immundae vitae primordia in innocentiae simplicitatem converte. Hinc rursus dicitur: Et lumen ejus super terminos terrae , quia videlicet peccator, qui merito terra appellatur, si post prava opera ad justa convertitur, ab actionum suarum tenebris divino lumine separatur. Hinc Dominus ad afflictum Job: Nunquid in novissimis abyssi deambulasti? Abyssus est humana mens fluctibvitiorum tenebrosa, quae dum semetipsam comprehendere non valet, sese velut obscura abyssus latet. In novissimis abyssi deambulare, est nequissimorum hominum mentes mira misericordia juxta terminum con