comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ angło sathanȩ: a quo colafiratum se dix̃.
Propter qd ter dnm rogaui ut auferret eũ ame:
et dixit mͥ. Sufficit tibi gr̃a mea. Nam iuto
ininfirmitate ꝑficitur. Tanquã medico dice¬
retur posito forte epiteiate: molestum mͥ
ẽ hoc emplastrum: rogo te tolle illud. Et me¬
dicus. Non opus ẽ. Diu ibi sit. Non enim alit̃
sanari poteris. Non exaudiuit medicus ad
uoluntatem: quia exaudiuit ad salutem.
Ideoq fortes estote fr̃s. & quando aliqua in¬
opia temptamini. dño flagellante. et erudi¬
ente uos. quib et parat et seruat ȩternam
hereditatẽ. non uobis suggerat diabolus. si
quomͦ misit heliȩ: Ubi ẽ qđ legisti: nunꝗͣ
uidi iustum derelictum: nec semen eius
querens panẽ: Tu responde diabolo. yerum
dicit scriptura: nunquam uidi iustum de¬
relictum. nec sem̃ euis. querens panẽ. Habeo
enim panẽ meũ: quẽ tu non nosti. Quẽ pa¬
nem: Audi dñm. Non insolo pane uiuit ħo:

Expanded text:
suae angelo satanae, a quo colaphizari se dixit: suae angelo satanae, a quo colaphizari se dixit: «Propter quod Dominum ter rogavi ut auferret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres; et quando aliqua inopia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis suggerat diabolus: Si quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem» ? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nosti. Quem panem? Audi Dominum: «Non in solo pane vivit homo,
Abbreviated transcription (Latin):
cñ fuerat multitudo escȩ quȩ saturaret tot
nulia: Unde ꝓcessit: Fontes panes erant in
manib dñi. Non ẽ mirum. Nã ipse fecit de
quinq panib multos panes unde saturaret
tot milia: qui fac̃ cotidie interra de paucis
granis messes ingentes. Ipsa enĩ sunt miracła
dñi: s assiduitate uiluerunt. Quid gͦ fr̃s: Im¬
possibile erat dño de lapidib panes facere:
N omines fecit. delapidib dicente ipso iohanne
baptista. Potens ẽ. ds̃ de lapidib istis suscita¬
re filios abrahȩ. Quare gͦ nonfȩcit: Ut te
doceret respondere temptatori: ut si forte in
aliqua angustia positus fueris. et suggesse¬
rit tͥ temptator: si xp̃ianus esses et ad xp̃m
ꝑtineres desereret te mͦ: ñ tibi misisset auxili¬
um: Et si forte adhuc medicus secat: et idco
deserit: S non deserit: quomͦ paulũ ipsum
ideo ñ exaudiuit. quia ex audiuit. Nã dicit
paulus non se exauditum de stimulo carnis

Expanded text:
 enim multitudo escae, quae saturaret tot  enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo non exaudivit, quia exaudivit. Nam dicit Paulus non se esse exauditum de stimulo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
piam qđ istȩ habet. quẽ iam et uita et doc¬
trina precedo: huic dñs. Quid p̃cessisti:
Quantum precessisti : Tantum ne quantum
ego te: Non ẽ seruus suꝑ dñm suũ: neꝙ
discipulus suꝑ magistrum suum. Suffci¬
senio ut sit sic̃ dñs eius: et discipulo ut sit sic̃
magister eius. Noli extolli: ut non quera ᷤᷤ bap¬
tismum. Baptismũ queres dm̃: ego serui que¬
siuii. Baptiratus ẽ. gͦ dñs: et post baptismum
intempore dici possunt. ne occupent necessa¬
ria tempora. Post xl. dies esuriuit: qͥ poterat
et nunquã esurire. S qͦmͦ temptaret᷑. Aut si il¬
le ñ uinceret temptatorẽ: qͦmͦ disceres tu cum
demptatore pugnare: Esuriuit etiã temptat᷑ꝰ.
audiuit. Dic lapidib istis ut panes fiant: si fi¬
lius dĩ es. Quid magnũ erat dño iħu xp̃o de
lapidib panẽ facere: qui de quinq panib tot
milia satiauit: De nichilo fȩcit panem. Tanta¬

Expanded text:
piam quod iste habet, quem jam et vita et docpiam quod iste habet, quem jam et vita et doctrina praecedo? Huic Dominus, Quid praecessisti? quantum praecessisti? tantumne quantum ego te? «Non est servus super dominum suum, neque discipulus super magistrum suum: suffiservo ut sit sicut dominus ejus, et discipulo ut sit sicut magister ejus» . Noli extolli, ut non quaeras Baptismum. Baptismum quaeres Domini, ego servi quaesivi. Baptizatus est ergo Dominus, et post baptismum on omnia uno tempore dici possunt, ne occupent necessaria tempora. Post quadraginta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Domino Jesu Christo de lapidibus panem facere, qui de quinque panibus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta
Abbreviated transcription (Latin):
simum posuisti refugiũ tuũ. Non accedent
adte mala. et flagellum ñ apꝓpinquabt ta¬
bernaculo tuo. Dicta sunt hȩc: qm̃ angłis
siuis mandauit dete. ut custodiant te mom¬
nib uiis tuis. Audistis mͦ cum euangłium
legeretur: attendite. Baptiratus ẽ. dñs. ieu¬
nauit. Quare baptiratus:Ut non asꝑna¬
remur baptirari. Nam cum ipse ioħs dicãt
domino. tu adme uenis baptirari: ego ate
debeo baptirari: dñs inquit. Sine modo:
Sic enu oportet nos implere omnem iusti¬
ciam. Uoluit impleri humilitatem: ut ab¬
lueretur qui sordes ñ habebat. Ut quid hoc:
Ppter suꝑbiam futuroꝵ. Existit enum alig̃i
aliquis cathecuminus. qͥ forte doctrina et¬
̃c morib uincit multos fideles. Attenditẽ iam
querit: et uidet aliquando fidelem si ñ for¬
nicantem. et tamen uxore intem ꝑantius u¬
tentem: potest erigere ceruicem suꝑbiȩ. et di¬
cere. Quid mͥ opus ẽ baptitari. ut hoc acti¬

Expanded text:
simum posuisti refugium tuum. Non accedent simum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut non aspernaremur baptizari. Nam cum ipse Joannes diceret Domino, «Tu ad me venis baptizari; ego a te debeo baptizari;» et Dominus, «Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc acci
Abbreviated transcription (Latin):
Quare : quia altissimum posuit refugiũ suũ:
ut esset spes nr̃a: et ñ adeum accedunt ma¬
la: nec flagellum ꝓpinquabit tab̃nacło
eius.Longe ẽ. suꝑ om̃s celos: s pedes hab
interra. Caput incęlo ẽ: corpus interra.
Cum autem pedes ipsis flagellarentur &
calcarentur asaulo: clamainit caput. Saule sau¬
le quid me ꝑsequeris: Ecce caput nemo ꝑse¬
quitur: et ecce caput incęlo: qͥa xp̃e resurgẽs
amortuis iam ñ moritur: et mors ei ultra
ñ dominabit᷑. Non accedent adte mala: &
flagellum ñ apꝓpinquabit tab̃nacło tuo.
S neputemꝰ qͥa separatũ ẽ caput acorpore:
discretum c̃. enim locis: s iunctum ẽ affc¬
tu: ipsa affectus coniunctio clamauit de
cȩlo: saule saule quid me ꝑsequeris. Pstra¬
uit enim eum uoce obiurgante. et leuauit
dextera miserante. Qui corpus xp̃i ꝑseque¬
batur. factus ẽ menbrũ. xp̃i: ut qđ faciebat.
qͥd dictum ẽ: Qm̃ tu es dñe spes mea: altis¬

Expanded text:
Quare? Quia altissimum posuit refugium suum, Quare? Quia altissimum posuit refugium suum, ut esset spes nostra; et non ad eum accedent mala, nec flagellum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: quia Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra nflagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dextera miserante. Qui corpus Christi persequebatur, factus est membrum Christi; ut quod faciebat, mea; altis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ insole: Inaꝑto: inmanifesto: inluce
terrena: id÷ inluce quȩ terras de cęlo ꝑfundit:
ibi posuit tabernaculum suũ. S quomͦ ibi
ponert tabernaculum suũ:si non tanquam
sponsus ꝓcederet dethalamo suo: Hoc enĩ
sequitur. Insole posuit tabnaculũ suũ. Et
quasi diccretur ei . & quomͦ: & ipse inquit
tanquam sponsus ꝓcedens dethalamo suo.
exultauit ut gygas adcurrendã uiã. Qđ est
tabnaculũ: ipse c̃ sponsa. Uerbum sponsus:
caro sponsa: etthalamus uterus uirginis. Et
qͥd dicit apłs: Eterunt duo incarne una.
Sacramentũ hoc magnum ẽ: ego autẽ dico
inxp̃o et inȩccłia. Et quid ipse dñs in euan¬
gelio: Igitur iam non sunt duo: s: una caro.
Ex duob unum: exuerbo et carne unus ħoͤ
unus ds̃. hoc autem tab̃nacłm eius: sen¬
sit flagella interra. Manifestum ẽ qͥa flagel¬
latus ẽ. dñs. Nunquid incęlo sensit flagella:¬

Expanded text:
Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo? «Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego autem dico in Christo et in Ecclesia» . Et quid ipse Dominus in Evangelio? «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus sensit flagella in terra; manifestum est quia flagellatus est Dominus . Numquid in coelo sentit flagella
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ñ credebam. Modo iã credo: quia ascen¬
dit incelum caput incum. Quo caput pre¬
cessit: et menbra secutina sunt. Puto iam¬
spes mea. altissimum posuisti refugiũ tuũ.
Hoc planius dixerim. Ut ego haberẽ spem
resurrectionis quã non habebã: ideo prior
resurrexisti: ut quo p̃cessisti: illuc me secu¬
turum sparem. Uox ẽ. enim ȩccłiȩ ad dñin
suum: uor ẽ corꝑis ad caput suũ. Noli ergo
mirari: non accedent adte mala: et flagellũ
non appropinquabit tabnaculo suo. Lab̾na¬
culum dĩ: caro ẽ. In carne in habitauit uerbũ:
et earo facta ẽ. tabnaculum deo. In ipso tab̾¬
naculo imꝑator militauit ꝓ nob̃: inipso tab̃¬
naculo abhoste temptatus ẽ. ne miles deficet
Et quia ipsam carnem ostendit ocłis nr̃is: qͥa
ocłi nr̃i ista luce gaudent. et uisibili lumine
isto deleccantur: quia inmanifestatione po¬
suit earnem suam ut om̃s uiderent: ideo psal¬
mus dicit: insole posuit cabernaculũ suum.

Expanded text:
esse non credebam; modo jam credo, quia ascenesse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo caput praecessitspes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me secuturum sperarem. Vox enim est Ecclesiae ad Dominum suum, vox est corporis ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.»
Abbreviated transcription (Latin):
ñ appropinquabit tab̃nacło tuo: qͥa altissi¬
mum posiusti refugiũ tuũ. Non autẽ legimꝰ
in euangłio quia alicubi angłi portauert̃
dñm ne offenderet adlapidem: et tamen
intelligimus. Hinc enim iã facta sunt. et ñ
sine causa ꝓpħata sunt: nͥ quia futura erãt.
Et non possumus dicere. postea uenturus est
xp̃c: ut non offendat ad lapidem pedẽ tu¬
um. Iudicaturus enim ucniet. Ubi gͦ com¬
pletum ẽ: Intendat caritas ur̃a. Primo hos
manũ mori hominẽ nouerat: resurgere ñ
nouerat. Ideo qđ timeret habebat: qđ spe¬
raret non habebat. Ut ergo ille qui ꝓpt̃ disci¬
plinam fecit timorem mortis. ꝓpter p̃miũ
endo: qđ iã multi passi erant. Hoc lã fecit
resurgendo. qđ nullus ante illum. Qndo
enim hoc accipiet ȩccłia nͥ infine: Preces¬
sit incapite: qd menbra sꝑent. Nouit enim
caritas ur̃a: quomͦ inter se dicant. Dicat ergo
refugium tuum ascendens: et fieres speᷤᷤ ma
qui interra desꝑabam. et me resurrecturũ

Expanded text:
n appropinquabit tabernaculo tuo,» quia «altissimum posuisti refugium tuum.» Non autem legimus in Evangelio quia alicubi Angeli portaverunt Dominum, ne offenderet ad lapidem: et tamen intelligimus. Haec enim jam facta sunt, et non sine causa prophetata sunt, nisi quia futura erant. Et non possumus dicere, Postea venturus est Christus, ut non offendat ad lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo hos manum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propter praemendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dicat ergo refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum
Abbreviated transcription (Latin):
cum. ñ audes ponere inhumida t̃ra. ne putre¬
scat quia laborasti. et messiuusti. et triturasti. et
uentilasti. Queris locũ tritico tuo: et ñ queris
locum cordi tuo: non queris thesauro tuo lo¬
cum: fac quicqͥd poteris interra. eroga: non
ꝑdes s: recondes. Et quis seruat. Dxp̃c: qui &
de seruat. Te nouit seruare: thesaurum tuum
ñnouit seruare: Quare autẽ uult ut locum
mutes thesauro tuo: nͥ ut locum mutes cordi
tuo: Nemo enim cogitat: nisi dethesauro suo.
Quam multi hic sunt qui me mͦ audiunt: &
non ẽ cor eorum nͥ insacellis suis: Interra estis.
quia interra ẽ qđ amatis. Mittatur incelũ.
et ibi erit cor ur̃m. Ubi enim fuent thesaurꝰ
tuus: ibi erit et cor tuum.¬

Expanded text:
cum non audes ponere in humida terra, ne putrecum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? non quaeris locum thesauro tuo? Fac quidquid poteris in terra: eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare autem vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo audiunt, et non est cor eorum nisi in saccellis suis? In terra estis, quia in terra est quod amatis: mittatur in coelum, et erit ibi cor vestrum. Ubi enim fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
Tantum pignus dedit: non tuneat sponsa ne
deseratur absponso. Non dimictit pignꝰ suũ
Qđ pignus dedit: Sanguinem suũ fudit. Qđ
pignus dedit: Sp̃m scm̃ dedit. Talia pignera
dimitet ile sponsus: Si non amaret: talia
pignera non daret. Iam amat. Osi sic amarcmꝰ.
Maiorem dilectionem nemo habet: quã ut ani¬
mam suã ponat qͥs ꝓamicis suis. Et nos quo
Quid illi ꝓdest: quando altissimũ posuit
refugium suum: et flageltũ ñ apppinqua
dab̾naculo eius: S quid dicit nobis iołs:
Sicut xp̃e ꝓ nob̾ animã suã posuit sic et noᷤᷤ
is fecistis: mͥ fecistis. Amemus & imitemur.⁊
curramus post unguenta eius quomͦ dicitur
incanticis canticoꝵ post odorẽ unguentorũ
tuorum currimus. Uenit enim et oluit: etodor
ipsius impleuit mundum. Unde odor: Decȩlo.
Sequere gͦ ad cȩlum: si ñ falsum respondes qd dr̃
sursum cor: sursum cogitationem: sursũ amo¬
rem: sursum spem. Neputreseat interra triti¬

Expanded text:
Tantum pignus dedit, non timeat sponsa ne Tantum pignus dedit, non timeat sponsa ne deseratur ab sponso: non dimittit pignus suum. Quod pignus dedit? Sanguinem suum fudit. Quod pignus dedit? Spiritum sanctum misit. Talia pignora dimittet ille sponsus? Si non amaret, talia pignora non daret. Jam amat. O si sic amaremus! Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et nos quomQuid illi prodest, quando jam altissimum posuit refugium suum, et flagellum non appropinquat tabernaculo ejus? Sed quistus pro nobis animam posuit, sic et nos is fecistis, mihi fecistis» . Amemus, et imitemur; curramus post unguenta ejus, quomodo dicitur in Canticis canticorum: «Post odorem unguentorum tuorum curremus» . Venit enim et olevit, et odor ipsius implevit mundum. Unde odor? De coelo. Sequere ergo ad coelum, si non falsum respondes cum dicitur, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triti
Abbreviated transcription (Latin):
lutare meum. Nec hoc fr̃s breuit̃ p̃tereundũ
ẽ. Ostendam illi salutare meum. Hoc dixit o¬
uisu uisus ẽ: qͣli uiderunt qui crucifixernt.
Ecce qui uiderunt crucifixerunt: nos ñuidem̾
et credimus. Iui ocłos habebant: nos non ha¬
bemus: Iinmo et nos cordis ocłos habemus:.
s ꝑfidẽ ad huc uidemus ñ ꝑspeciem. Quando
ert species: Quando uidebimus eum facie ad
laboras: adhoc laboras ut uideas. Nescio qͥd
magnum ẽ qđ uisuri sumus: quando tota
merces nr̃a uisio ẽ. et ipsum magnum iusũ
ẽ. ipse iudebitur magnus : et letificabit nos:
quomͦ uidetur mͦ ab angłis: in principio erat
uerbum. ec uerbum erat apud dm: et ds̃ erat
uerbum. Attendite qui hoc ꝓmisit ipsum do¬
minum ineuangłio dicentem. Qui diligit me
diligetur apatre meo: et ego diligam eum. st
qͣsi diceretur ei: et qͥo ei dabis qui diligit te:
Ostendam inquit me ipsum uli. Desideremus:
et amemus. flagremus:si sponsa sumꝰ. Sponsꝰ
absens c̃: sustincamus ÷ ueniet quẽ desideramꝰ.

Expanded text:
lutare meum. Nec hoc, fratres, breviter praetereundum est. Ostendam illi salutare meum, hoc dixit, oi viderunt, crucifixerunt: ecce qui viderunt, crucifixerunt; nos non vidimus, et credidimus. Illi oculos habebant, nos non habemus? Imo et nos cordis habemus; sed per fidem adhuc videmus, non per speciem. Quando erit species? Quando videbimus «facie ad faclaboras, ad hoc laboras, ut videas. Nescio quid magnum est quod visuri sumus, quando tota merces nostra visio est: et ipsum magnum visum est, ipse videbitur magnus, et laetificabit nos, quomodo videtur modo ab Angelis: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» . Attendite qui hoc promisit, ipsum Dominum in Evangelio dicentem: «Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum.» Et quasi diceretur ei, Et quid ei dabis qui diligit te? «Ostendam,» inquit, «meipsum illi» . Desideremus, et amemus: flagremus, si sponsa sumus. Sponsus absens est, sustineamus: veniet quem desideramus.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis sufficit quicqͥd longum ẽ intempore
si habet finem: et ideo nec longum dicendũ
ẽ. Et si auari sumus: uitȩ ȩternȩ debemꝰ ẽẽ
auari: talem uitam desiderare quȩ ñ habet
finem. Ecce ubi extendatur auaricia ur̃a. Ar¬
gentum uis sine fine: Uitam ecernam de¬
sidera sine fine. Hon uis ut habeat finẽ pos

Expanded text:
nobis sufficit quidquid longum est in tempore, nobis sufficit quidquid longum est in tempore, si habet finem; et ideo nec longum dicendum est. Et si avari sumus, vitae aeternae debemus esse avari: talem vitam desiderate, quae non habet finem. Ecce ubi extendatur avaritia nostra. Argentum vis sine fine? Vitam aeternam desidera sine fine. Non vis ut habeat fin
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Inuocauit me et ego exaudiã eũ. cum
ipso sum intribulatione. Noli timere quan¬
do tribularis. ne qͣsi non sit tecũ ds̃. Fides sit
decum: et tecum ẽ. ds̃ intribulatione. fluc̾tus
sunt maris: turbaris innauigio. quia dor
homines.Si fides tua dormit incorde tuo:
ꝑfidem inte habitat. Cum turbari cȩperis:
excita. xp̃m ddormientẽ. Erige fidẽ tuã: et
noutris quia non te deseret. S ideo putas te
cdeseri: quia non quando uis eripit. Fripuit
tres pueros deigne. Qui eripuit tres pueros:
deseruit machabeos: Absit. Et ulos eripuit.
& ilos. Illos corporaliter ut infideliter eon¬
funderentur: illos spiritalit ut fideles imita
eterna: fr̃s : nolue putare longitudinẽ dierũ
dici: sic̃ sunt hyeme dies minores: estate di¬
es maiores. Tales dies nob̾ habet dare: Lon¬
gitudo illa ẽ. quȩ non habet finẽ: ȩterna uita
quȩ nob̾ ꝓmutitur in dieh longis. Et uere qͥa
sufficit: ñsine causa dirit replebo eũ. Non

Expanded text:
 Invocabit» «me, et ego exaudiam eum; cum ipso sum in tribulatione.» Noli timere quando tribularis, ne quasi non tecum sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. Fluctus sunt maris, turbaris in navigio, quia dormperibant homines . Si fides tua dormit in corde tuo, hristus per fidem in te habitat. Cum turbari coeperis, excita Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis eripit. Eripuit tres pueros de igne . Qui eripuit tres pueros, deseruit Machabaeos ? Absit. Et illos eripuit, et illos: illos corporaliter, ut infideles confunderentur; istos spiritualiter, ut fideles imitaraeterna. Fratres, nolite putare longitudinem dierum dici, sicut sunt hieme dies minores, aestate dies majores. Tales dies nobis habet dare? Longitudo illa est quae non habet finem, aeterna vita quae nobis promittitur in diebus longis. Et vere, quia sufficit, non sine causa dixit, «replebo eum.» Non
Abbreviated transcription (Latin):
ecce quid uoluit ds̃ ut tantũ impiis et scele¬
ratis liccat inseruos dĩ: modicum considera
ocłis tiuis. ocłis fidei: et uidebis retributionẽ
peccatoꝵ infinem: quib mͦ tanta ꝑmittunt᷑
ut exercearis. Hoc enim sequitur. Ueruntam̃
ocłis tuis considerabis: & retributionẽ pec¬

Expanded text:
Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleEcce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
enim erunt. Multi et de ipsa spe ceciderunt.
et plures inde: quia plures ibi. Pauciores enĩ
qui cũ dño iudicabunt: & plures qͥ stabunt
ante illũ. s ñuna conditio eoꝵ. Alii adsinistm:
alii addexteram: alii ut regnent: alii ut pu¬
niant᷑. Alii ut audiant uenite benedicti patͥs
mei ꝑcipite regnũ: alii ut audiant. ite inignẽ
eternum. qui paratus ẽ. diabolo et angłis er¬
Ergo aruina et. demonio meridiano. cadent mil¬
le alatere: et dena milia adextris: adte autẽ
non appropinquabit. Quio: Demoniũ me¬
ridianum te non deiccit. Quid mirum si ca¬
put non deicit: S non deicit et illos: qui sic
ut nouerit dñs qui ꝑtineant ad corpꝰ ipsius.
Cum gͦ adhos non accedit illa temptatio ut dei¬
ciat eos: isti intelligunt᷑ in eo qđ scriptum ẽ
adte autem ñ apppinquabit. S ne illi pecea
tores quib tanta licuit exercere inxp̃ianos
adtendantur aquib dã infirmis & dicat᷑:

Expanded text:
enim erunt multi; et de ipsa spe ceciderunt, enim erunt multi; et de ipsa spe ceciderunt, et plures inde, quia plures ibi. Pauciores enim qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una conditio eorum. Alii ad sinistram, alii ad dexteram; alii ut regnent, alii ut puniantur; alii ut audiant, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» alii ut audiant. «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis e ruina et daemonio meridiano cadent, mille a latere, et dena millia a dextris. Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic ut noverit Dominus qui pertineant ad corpus ipsius. Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quod scriptum est, «Ad te autem non appropinqualicuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tes peccant: atimore nocturno supplantant᷑.
Qui scientes peccant: asagitta uolante ꝑdiẽ
ꝑcussi sunt. Hȩc autẽ cũ ingrauiorib ꝑsecu¬
tionib fuint: quo usq ꝑucniat᷑ canquã ad
meridiem: quicunq illo calore cecidit. tanq̃
ademonio meridiano cadet. Et multi calo¬
qd . xp̃iani sunt. Cum antea solerent confis¬
si ꝑcuti: adhoc postea torquebant᷑ ut nega¬
rent. Et cũ om̃is reus tam du torqueatur
quam diu neget: xp̃ianoꝵ confessio torquba¬
tur: negatio dimittebatur. Erat gͦ tc̃ magir
estus ꝑsequentium. Quicunq in illa tempa¬
tione ceciderunt: tanquã ademonio meri¬
diano ceciderunt. Et quanti ceciderunt:
Aulti qui sesperabant sessuros cum dño. ⁊t ul¬
dicaturos: illi alatere ceciderunt. Itẽ multi
qui se sꝑabant addexteram futuros. inplebe
scã stipendiaria tanquã ꝓuinciales qui an¬
nonam militib prebent quib dici habet.
esuriui et dedistis mͥ manducare. ad dexteram

Expanded text:
tes peccant, a timore nocturno supplantantur; tes peccant, a timore nocturno supplantantur; qui scientes peccant, a sagitta volante per diem percussi sunt. Haec autem cum in gravioribus persecutionibus fiunt, quousque perveniatur tanquam ad meridiem, quicumque illo calore ceciderit, tanquam a daemonio meridiano cadet. Et multi a caloquod christiani sunt. Cum antea solerent confessi percuti, ad hoc postea torquebantur ut negarent: et cum omnis reus tamdiu torqueatur, quamdiu neget; Christianorum confessio torquebatur, negatio dimittebatur. Erat ergo tunc magnus aestus persequentium. Quicumque in illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio meridiano ceciderunt. Et quanti ceciderunt! Multi qui se sperabant sessuros cum Domino et judicaturos, illi a latere ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad dexteram futuros, in plebe sancta stipendiaria tanquam provinciales, qui annonam militibus praebent, quibus dici habet, «Esurivi, et dedistis mihi manducare» ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
agnoseas infirmitatẽ tuã: ut quasi pullus in¬
firmus fugias subalas matris: ne amiluo ra¬
piaris. Milui sunt enim aeriȩ potestates: dia¬
bolus et angłi eius. Raꝑe uolunt infirmitatẽ
nrãm. Fugiamus subalas matris sapientiȩ:
qͥa et ipsa sapientia infirmata ẽ ꝓpter nos.
quia uerbũ earo factum c̃. Sic̃ infirmat᷑ galli¬
na cum pullis suis ut ꝓtegat eos alis suis: sic
pinã arbitratus ẽ. eẽ. se equalem do: ut infirma¬
retur nobiscum: etalis suis ꝓtegeret nos: se¬
mec ipsũ exinaniuit formã serui accipiens: in
similitudinẽ hominũ factus: & habitu inuen¬
tus ut homo. Et subalis eius sꝑabis. Scuto cir¬
cumdabit te ueritas eius: ñtimebis atimore
nocturo. Temptationes ignorantiȩ timor
noctumus: peccata scientiȩ. sagitta uolans ꝑ
diem. Innocte enĩ ignorantia intelligitur: in
dic manifestatio. Sunt qui ignorantes pec¬
cant: sunt qui scientes peceant. Qui ignoran¬

Expanded text:
agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus inagnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem nostram. Fugiamus sub alas matris Sapientiae, quia et ipsa Sapientia infirmata est propter nos; quia Verbum caro factum est . Sicut infirmatur gallina cum pullis suis, ut protegat eos alis suis : sicpinam arbitratus est esse aequalis Deo, ut infirmaretur nobiscum, et alis suis protegeret nos, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . «Et sub alis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui ignorantes peccant, sunt qui scientes peccant: qui ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi: inꝓtectione dĩ
celi commorabit᷑ hoc
enim commendauim
caritati ur̃e mistis uer¬
sib : ne quisquã inse
spem ponat: s totã
S̾Dspem suã
inillo ponat. inquo sunt uires nr̃ȩ. Exadiu¬
torio enim eius uincimꝰ: non ex nr̃a presũptio¬
ne. Protegit gͦ nos ds̃ cęli: si dicamꝰ dño qđ se¬
quitur. Dicet dño susceptor m̃s estu: et refu¬
gium meum ds̃ m̃s sꝑabo in eũ. Qm̃ ipse era¬
et me demuscipula uenantiũ: et auerbo asꝑo.
Diximus quia multi timentes uerbũ asꝑum:
inciderunt inmuscipulã uenantium. Insul
dit inmuscipulam diaboli. Insultatur etiã
homini qui inter multos xp̃ianos melius
uiuit: & timens asꝑa uerba insultatoꝵ: in¬
cidit inlaqueos diaboli: ut ñ sit triticũ in
atea: s paleã sequatur. Qui autem indño
sꝑat: cruitur amuscipula uenantiũ: et aũ¬
bo asꝑo. Quomͦ autem te ꝓtegit ds̃: Inter
scapulas suas obumbrabit t id÷ ante pec¬
tus suum de ponet. utalis suis te ꝓtegat: si mͦ

Expanded text:
 protectione Dei coeli commorabitur.» Hoc commendavimus Charitati Vestrae in istis versibus, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, in quo sunt vires nostrae; ex adjutorio enim ejus vincimus, non ex nostra praesumptione. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium, et a verbo aspero.» Diximus quia multi timentes asperum verbum incidunt in muscipulam venantium. Insultdit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit Deus? «Inter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo
Abbreviated transcription (Latin):
ruam eum. Honsolũ gͦ caput ẽ. qđ mͦ sedet
incelo: qͥa altissimũ posuit refugiũ suum:
adqd ñ accedunt mala: et flagellũ non apꝓ¬
pinquabit tab̃nacło eius: s et nos qui labora¬
mus int̾ra et adhuc intemptationib uui¬
mus: quoꝵ gressus timent᷑ ne inlaqueũ in¬
cidant: audiamꝰ uocẽ dm̃ dĩ nr̃i consolan¬
tis nos: et dicentis nob̃̾. Qm̃ inme sꝑauit¬

Expanded text:
m eum.» Non solum ergo caput, quod modo sedet in coelo, quia altissimum posuit refugium suum, ad quod non accedent mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo ejus; sed et nos qui laboramus in terra, et adhuc in tentationibus vivimus, quorum gressus timentur, ne in laqueos incidant, audiamus vocem Domini Dei nostri consolantis nos, et dicentis nobis: «Quoniam i
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam: & ñ uidetur mutasse ꝑsonã: qͥa
non separatur caput acorꝑe: s tanquã de
uno loquitur. Uideat enim caritas ur̃a: qd̃
dico. Manifestus ẽ. certe psalmus omnib:
ubi de passione dñi dr̃. foderunt manus¬
meas et pedes: dinumerauerunt omĩa ossa
mea. Diuiserunt sibi uestimenta mea: &
suꝑ uestem meã miserunt sortẽ. Hoc et iu¬
dei quando audiunt erubescunt. Euiden
psalmi dicit. ds̃ ds̃ m̃s ut quid me dereliqͥ¬
sti: longe asalute mea uerba delictoꝵ meoꝵ.
Uidetis ergo quid dicatur exꝑsona capitis:
quid exꝑsona corꝑis. Delicta adnos ꝑtinent.
passio ꝓnobis adcaput ꝑtinet. S ꝓpt̃ pas¬
sionem illius ꝓnobis: et qđ adnos ꝑtinet de¬
lictoꝵs debitum soluit. Sic & misto psalmo

Expanded text:
Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manusmeas et pedes; dinumea: diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem.» Hoc et Judaei quando audiunt erubescunt; evidentpsalmi dicit: «Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum» . Videtis ergo quid dicatur ex persona capitis, quid ex persona corporis. Delicta ad nos pertinent, passio pro nobis ad caput pertinet: sed propter passionem illius pro nobis, et quod ad nos pertinet delictorum solvitur . Sic et in isto psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩceliȩ: mediatorem scilicet int̃ dm̃ et homi¬
nes xp̃m iħm: adhoc mediatorẽ: ut eos qͥ
recesserunt ꝑse reconciliet. Medius enĩ ñ ẽ
nͥ inter duos. Recesseramiis amaiestate dĩ:
et peccato nr̃o offenderamus cũ. Missus est
filius mediator qͥ sanguine suo solueret pec¬
cata nr̃a quib separabamur adõ: et inter¬
positus redderet nos ei et reconciliaret a qͦ
auersi inpeccatis nr̃is et delictis tenebam̃.
pse ẽ caput nr̃m: ipse ẽ. ds̃ ȩqualis patri:
crearemur: homo ut recrearemur: d̃s̃ ut fa¬
ceret: homo ut reficeret. Hunc intuentes¬
sie: audiamus psalmũ. Intendat caritas
ur̃a. Disciplina ẽ. ista. et doctrina scolȩ. hui
que uobis ualcat ñ adunum psalmum in¬
telligendum. s ad multos: si teneatis hãc
regulam. Aliquando psalmus ñsolũ psal¬
mus. s et om̃is ꝓpħia aliquando sic loqui¬
tur de xp̃o: ut caput solum commendet:
et aliquando acapite it adcorpus. id÷ ad

Expanded text:
Ecclesiae, mediatorem scilicet inter Deum et homiEcclesiae, mediatorem scilicet inter Deum et homines Christum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra, quibus separabamur a Deo; et interpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delicIpse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Mediatsic audiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando sic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad
Abbreviated transcription (Latin):
tris: inde illum expectamꝰ iudicẽ inuoꝵ
alq mortuoꝵ: hoc ẽ. caput eccłiş. Corpus
huius capitis eccłia ẽ: non quȩ hoc loco ẽ
s quȩ hoc loco & ꝑtotum orbem terrarum:
nec illa quȩ hoc tempore: s abipso abel usq
adeos qui nascituri sunt usq infinem. &
credituri inxp̃m. et totus popłs scõꝵ ad
unam ciuitatem ꝑtinentium: quȩ ciuita ᷤ
corpꝰ ẽ. xp̃i: cui caput ẽ. xp̃c. Ibi sunt & an¬
głi ciues nr̃i. S quia nos peregrinamur.
laboramus: illi autem inciuitate expectãt
aduentum nr̃m. Et de illa ciuitate unde
peregrinamur litterȩ nob̃ uenerunt: ipsȩ
sunt scripturȩ quȩ nos hortant᷑ ut bene ui¬
uamus. Quid dicã uenisse litteras: Ipse
rex descendit: et factus ẽ. nobis uia inpere¬
grinatione: ut in illo ambulantes. nec erre¬
mus. nec deficiamus: nec in latrocinantes
incidamus. nec inlaqueos irruamur qui
ipsum autẽ solũ natũ de uirgine caput

Expanded text:
tris, inde illum exspectamus judicem vivorum tris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput Ecclesiae . Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco et per totum orbem terrarum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et credituri in Christum, totus populus sanctorum ad unam civitatem pertinentium; quae civitas corpus est Christi, cui caput est Christus. Ibi sunt et Angeli cives nostri: sed quia nos peregrinamur, laboramus; illi autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, quiipsum autem solum natum de virgine, caput
Abbreviated transcription (Latin):
fidem suã. Certe eam repetendo quibdã mole¬
sti uideamur: dum tamen quosdam ȩdifice¬
mus. Nouimus enim multos ẽẽ. et memoria
p̃ualentes. et lectionis diuine studiosos: qui
ea quȩ dicturi sumꝰ nouerunt: et forte nos ea
uolum̃ dicere quȩ non nouerunt. S si celerio¬
res sunt: intueant᷑ qͥa cũ tardiorib ambulãt
uiam. Quando autẽ duo comites unã uiã
ambulant: quoꝵ ẽ. unus celetior. alter tardi¬
or: in potestate celerioris c̃ ut cum illo ambu¬
let tardior: ñ inpotestate tardioris: quia siue¬
lit cclerior tantũ fac̾e quantũ potest: tardi¬
or illũ non sequitur. Opus ẽ. gͦ ut celerior re¬
frenet celeritatẽ suã: et ñ relinquat comitẽ
tardiorẽ. Hoc ẽ. gͦ qđ dixi me sepe dixisse.
et caput et corpus. Caput millo homine
agnoscimus: qui natus ẽ. de maria uirgine:
passus sub pontio pilato: sepultus: resurre¬
rit: ascendit incȩlum: sedet addexterã pa¬

Expanded text:
fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molefidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, et lectionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et caput, et corpus: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Pa
Abbreviated transcription (Latin):
minisse caritatẽ urã
qui hesterno die sermo¬
ni affiustis: psalmus
quem ceperamus expo¬
nere: ne adterminũ ꝑ¬
ueniret angustia tem¬
poris impeduit &
dilata ẽ. pars eius inhodiernum diem. hoc qͥ
heri affiustis recordamini: qui non audistis a¬
gnoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem
euangłii recitari: ubi dñs temptatus c̃ ꝑea uer¬
ba psalmi quȩ hic audistis. Ideo temptatus est
xp̃e: ne iuincatur atemptatore. xpĩanus. Ille
quippe magister inomnib temptari uoluit:
quia temptamur: sic̃ mori uoluit quia mori¬
mur: sicut resurgere uoluit quia resurrecturi
sumus. Illa enĩ quȩ ostendit inhomine qui fac¬
tus c̃ ꝓpter nos homo cum d̃s eẽt. ꝑquem facti
sumus: ꝓpter nos ostendit. Et sepe commenda¬
uunus caritati ur̃ȩ: qđ nos sepe iterare ñpiget.
ut quia forte multi ut̃m legere ñpossunt. quia
ñ eis uacat legere aut litteras ñnorunt: saltẽ
assidue audiendo non obliuiseantur salubrẽ

Expanded text:
minisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmum quem coeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit; et dilata est pars ejus in hodiernum diem. Hoc qui heri adfuistis, recordamini, qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus est Christus, ne vincatur a tentatore christianus. Ille quippe magister in omnibus tentari voluit, quia tentamur; sicut mori voluit, quia morimur; sicut resurgere voluit, quia resurrecturi sumus. Illa enim quae ostendit in homine, qui factus est propter nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea: altissimũ posiusti refugiũ tuum.
Non accedent adte mala: & flagellum non ap¬
propinquabit tabernaculo tuo.Deinde iam
uerba quȩ audistis iam dicta adiabolo. Qm̃
angłis suis mandauit dete: ut custodiant
iomnib uiis tuis. Inmanib portabunt

Expanded text:
a; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Deinde jam verba quae audistis dicta a diabolo: «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent
Abbreviated transcription (Latin):
quid deulis ait Non dimidiabunt dies
suos. Quid ẽ ñ dimidiabunt dies suos:⁊
ꝓficient quantum putant. Intra tempus
qđ spant peribunt: Ipse enim ẽ. ꝑdix ille de
quo dictum ẽ. Indimidio dierum eius de¬
relinquent eum: & innouissimis suis erit
insipiens: Pficiunt: sed adtempus. Qa enĩ

Expanded text:
quid de illis ait? Non dimidiabunt dies quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt dies suos? Non proficient quantum putant: intra tempus quod sperant, peribunt. Ipse est enim perdix ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sangumẽ. Contribulatio & ealamitas inuiis
eoꝵ. &uiam pacis ñ cognouerunt: hoc de
maximianistis dixerunt: Quero gͦ abeis qͣn¬
do marimianiste fuderunt corpis sangui¬
nem: non quia & ipsi ñfunderent si eẽt tat
multitudo quȩ funderet: s ꝓpt̃ timiditatẽ
paucitatis suȩ magis abeis passi sunt aliqͥd¬
quã ipsi tale aliquid aliquando fecerunt G
interrogo donatistam: & dico Consilio tuo
posiusti de marimianistis: ueloces pedes eoꝵ
adeffundendum sanguinem: Unum in da¬
te: quem digito leserint marimianistȩ. Qa
mͥ aliud responsurus ẽ nisi qđ ego dico: Q
se sepatauerunt abunitate. & animas sedu¬
cendo interimunt: spiritalit ñ carnaliteꝵ
sanguinẽ fundunt: Optime exposiusti:
s mexpositione tua cognosce fac̾ta tua:
Uiri sanguinũ & dolositatis. Infraude dolo¬
sitas: insimulatione: inseductione Quid
gͦ illi ipsi qui diuisi sunt preira uuttus en:
psi sunt uiri sanguinum &dolositatis: Sec̃

Expanded text:
um. Contribulatio et calamitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Hoc de Maximianistis dixerunt. Quaero autem ego ab eis quando Maximianistae fuderint corporis sanguinem, non quia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua. Viri sanguinum et dolositatis. In fraude dolositas, in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ductores ꝓficient inpeius: ipsi errantes. &
alios merrorem mittentes: Cecus autem ce¬
cum ducens: simul infoueam cadunt. Me¬
rito cadunt inputeum corruptionis: Q d
ergo ait: Proficient inpeius: non tamen
dui Nam paulo ante dixit: s ultra ñ ꝓfi¬
cient: hoc ẽ non dimidiabunt dies suos.
Sequatur apl: &e dieat quare: Dementia
enim eoꝵ manifesta erit omnib. sic̃ et illoꝵ
fuit. U iri sanguinum et dolositatis non
dimidiabunt dies suos: ego autem inte spe¬
raui domine Merito autem illi ñ dimidia¬
bunt dies suos: quia in homine sꝑaueruñ :
ego autem adieb temporalib ꝑueni ad diẽ
ecernum: Quare: Quia inte sꝑaui domine:

Expanded text:
ficient in pejus, ipsi errantes, et alios in errorem mittentes. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Viri sanguinum et dolositatis non dimidiabunt dies suos. Ego autem in te sperabo, Domine. Merito autem illi non dimidiabunt dies suos, quia in homine speraverunt. Ego autem a diebus temporalibus perveni ad diem aeternam. Quare? Quia in te speravi, Domine.
Abbreviated transcription (Latin):
illis miscd̃iam. communicatione resurrec¬
tionis angłos facis:usq adcȩlos ẽ. misen¬
cordia tua Gła dño do nr̃o. et miscdiȩ ip¬
sius. & ueritati ipsius: qͥa nec deseruit noᷤᷤ
miscđia facere beatos ꝑgr̃am suam. nec
fraudauit nos ueritate: quia primo ueri¬
tas carne cooꝑta uenit adnos. & sanaurt
ꝓcarnem suam ocłm intenorem cordis nr̃i:
ut eam postea facie adfaciem uidere posse

Expanded text:
illis misericordiam communicatione resurrecillis misericordiam communicatione resurrectionis Angelos facis, usque ad coelos est misericordia tua. Gloria Domino nostro, et misericordiae ipsius, et veritati ipsius, quia nec deseruit nos misericordia facere beatos per gratiam suam, nec fraudavit nos veritate: quia primo veritas carne operta venit ad nos, et sanavit per carnem suam oculum interiorem cordis nostri, ut eam postea facie ad faciem videre posse
Abbreviated transcription (Latin):
dici potuisse: Magnificata ẽ. usq ad cȩlos
ueritas tua: &usq admbes miscłia tua
Nubes enim intelligimus p̃dicatores uerita¬
tis: Homines enim portantes istam carnẽ.
caliginosam quodãm᷑. unde d̃s & choruseat
miraculis. & tonat p̃ceptis: et ipse sunt ille
nubes dequib dic̃ ysaias exꝑsona dñi: in¬
crepans quandam uineã malã. sterilem. spi¬
nosam: Mandabo nubib meis. ne pluant
suꝑeam ymbrem: id÷ mandabo apłis mei s.
ut deserant iudeos. et ñuus euangłirent:s
euangłirent interra bona gentium.unde
bentes inse lumen occultum: sic̃ habent
nubes unde choruseant. Homines gͦ nubes:
Quid sibi itaq uult dñe quia magnifiea¬
ta ẽ usq adcȩlos miscłia tua: &usq ad
nubes ueritas tua: Teritas p̃pollet inan¬
gelis: sed dedisti uiam & hominib: & de¬
cduxisti illam usq adnubes Sursum ui¬
dentur angłi miscdia ñ indigere.S: quia
homines miseros tu miseraris: et p̃bendo

Expanded text:
dici potuisse, Magnificata est usque ad coelos dici potuisse, Magnificata est usque ad coelos veritas tua, et usque ad nubes misericordia tua. Nubes enim intelligimus praedicatores veritatis, homines portantes istam carnem caliginosam quodammodo, unde Deus et coruscat miraculis, et tonat praeceptis: et ipsi sunt illae nubes de quibus dicit Isaias ex persona Domini, increpans quamdam vineam malam, sterilem, spinosam, Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem : id est, mandabo Apostolis meis, ut deserant Judaeos, et non illis evangelizent, sed evangelizent in terra bona Gentium, unde entes in se lumen occultum, sicut habent nubes unde coruscant: homines ergo nubes. Quid sibi itaque vult, Domine, Quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua? Veritas praepollet in Angelis: sed dedisti illam et hominibus, et deduxisti illam usque ad nubes. Sursum misericordia videntur Angeli non indigere; sed quia homines miseros tu miseraris, et praebendo