comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione obiuans. pꝰ quã dix̃ ht argentũ
uenarũ suarũ pͥncipia. & auro locꝰ ẽ. in qͦ
lit᷑. Solent heretici de t̾ticiȩ suȩ contͣ nos
elatione głari. atq oꝑa sua. ostentatioĩs
inflatione iactare: nosq iniqͦs ut diximꝰ.
aut ẽẽ. aut fuisse criminantur. Phumil¬
limã gͦ confessionẽ. & ueracẽ defensionẽ.
contͣ eos uir sc̃s loquit᷑: dicens. Ferrũ de
t̃ra tollit᷑. Acsi aꝑte dicat. Fortes uiri
qui acutissimis linguarũ gladiis. in hac
acie defendendȩ fidei ferrũ funt: aliqn
t̃ra ininfimis actionib fuer̃. Peccãti qͥppe
hõi dictumẽ. Terra es: & int̾ram ibis. S
de t̾ra ferrũ tollit᷑. cũ fortis ꝓpugnator

Expanded text:
sideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum sideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus est in litur. - Solent haeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactari, nosque iniquos ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes igitur qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Sed de terra ferrum tollitur, cum fo
Abbreviated transcription (Latin):
turpit̃ gessit erubescens. ante ducis sui
ocłos maiores ex ipsa uerecundia uires su¬
mit. Tantaq pꝰ. fortia exerc&r: qͣntis & p̃¬
sentẽ głam uirtutis ꝑagat: & p̃t̾itã ig¬
nominiã debilitatis tegat. Sic gͦ ñ nũꝗͥ
quidã in dei seruitio ex ante acta acriꝰ
debilitate roborant᷑: eosq ad custodien¬
da mandata & futurdrũ trahit deside¬
rium. & impellit memoria p̾teritoꝵ: ut
hinc aduentura amor ꝓuoc&: illinc de
uer sarii ȩccłȩ dũ sũmis p̃ditos uirtutib
uiderint. eisq inp̃senti uita unde dero¬
gent. qr inuenire nequaqͣm possunt. ac¬
cusare illos de p̃teritis moliunt᷑: sic̃ moy¬
seri nr̃m manicheus impetit. in quo se¬
quentiũ uirtutũ grãm. transacti homi¬
cidii conat᷑ culpa fȩdare: in quo ñ atten¬
dit. pꝰmodũ quã patiens ad sustinendũ
s priꝰ quã p̃ceps ad feriendũ fuerit. Tali¬
b gͦ aduersariis beatꝰ iob subtilissima con¬

Expanded text:
turpiter gessit erubescens, ante ducis sui turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de uos tamen adversarii Ecclesiae dum summis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis beatus Job subtilissima con
Abbreviated transcription (Latin):
catholica eccła. ueri martyres fiunt:
dicat᷑ recte. Auro locus. ẽ. in qͦ conflat᷑:
qm̃ ñ clarescit anima infulgore ȩt̾nȩ pul.¬
chritudinis. nͥ ut ita dicã. priꝰ hic arserit
occulto consilio omp̃s ds̃ qͦsdã ab ipsis ex-¬
ordiis suis innocentes custodiens usq ad
uirtutũ sũma ꝓuehit: ut etate crescen¬
te simul in eis ꝓficiat. & aunorũ nume¬
rositas. & celsitudo meritoꝵ: alios uͦ in
exordiis suis deserens. scaturientib uici¬
is. ire ꝑ abrupta ꝑmittit. Plerũq tam̃ eti¬
ã cos respicit. & ad sequendũ se sc̃i amoris
igne succendit: atq inolitas in eorũ cordi¬
b prurigines uiciorũ. uertit inferuorẽ
uirtutũ. Et eo magis ignesct̃ ad deside¬
riũ requirendũ pietatis dei. quo magis
erubescunt memoriã iniqͥtatis suȩ: sic̃
sepe contingit. ut inpugnȩ certamine
miles ante ducis siuoculos constitutꝰ. ho¬
stili uirtute turpit̃ cedat: & eneruit̃
prebens t̃ga feriat᷑: qui tam̃ hoc ipsũ qͥ

Expanded text:
catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius hic arserit occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑: qui ait. Nouissime ueniunt fatuȩ
uirgines. dicentes. Dñe. dñe. aꝑi nobis.
Et respondet᷑ eis. Am̃ dico uob̾: nescio uos.
Quia tanto magna tc̃ exercet᷑ seueritas:
quauto nc̃ maior miscđia p̃rogatur. Et
districte tunc iudicium ñ correctis exerit:
qui pietatẽ nc̃ delinquentib patienter
impendit. Hinc & enim ꝓpħa ait. Querite
dnm dum inueniri podest: inuocate eũ
dum ꝓpe ẽ. Modo enĩ ñ uidetur & ꝓpe. ẽ:
tunc uidebitur & ꝓpe ñ erit. Nec dũ in
udicio apparuit: & siquerit᷑ inuenit᷑.
Nam iniromꝰ cum in iudicio apparuerit:
salomon sapientiã refert. & suauit̃ blan¬
dientẽ. & t̾ribilit̾ iudicantẽ. dicens Sapi¬
entia foris p̃dicat: in plateis dat uocem¬

Expanded text:
quitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae quitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicio apparuerit, Salomon sapientiam refert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
unt ad ostensionẽ nominis sui. Sc̃s aut̃
uir ypocͥtas intuens. nequaquã głam
futurã appet̾e. s cuꝑe p̃sentẽ tenere.
ait. Quȩ ẽ. enĩ spes ypocͥtȩ: Quia dũ
presentia diligit: futura minime sꝑat.
Scriptũ nãq ẽ. Quod enĩ uid& quis. qͥd
sꝑat: lccirco gͦ ab ypocͥta ad et̃na pre¬
mia ꝑ spẽ minime tenditur: qr quod
alio querendum fuerat. hic se tenere gła¬
tur. Cuiꝰ quia culpa ꝓlata ẽ. etiã pęna sub¬
iungit᷑: cum ꝓtinus sub infert᷑. Nunqͥd
dñs ñ audit: quia tranquillitatis tp̃re
in p̃ceptis suis ipse clamantẽ dñm ñ au-¬
diuit. Scriptũ quippe.ẽ. Qui auertit au¬
rem suã ne audiat legẽ: oratio eiꝰ erit
execrabilis. Sc̃s itaq uir intuens qr om̃s
qui nc̃ oꝑari recta contendunt. extremo
se tempore ad petitionis uerba conuertunt:
dicit. Nunquid clamorẽ eiꝰ audi& ds̃: Qͥb
ꝓfecto uerbis. uocib nr̃i redemptoris ob se¬

Expanded text:
unt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem unt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obse
Abbreviated transcription (Latin):
scit: s dũ suã nob̾ magnitudinẽ narrat.
nrãm ad se imꝑitiã subleuat: & bona sua lo¬
quendo nos edoc&: quẽ omĩno homo ñcog¬
noscͥet si de se tacere uoluiss Iccirtogͦ lau¬
des suas indicat. ut ualeamꝰ eũ audientes
cognoscere: cognoscentes amare: amantes
sequi: sequentes adipisci: adipiscentes uͦ eiꝰ
uisione ꝑfrui. Uñ psalmista ait. Hirtutem
oꝑum suorũ annuntiabit ppło suo: ut d&¬
circo fortitudinẽ suȩ oꝑationis insinuat:
ut eã qui audierit donis ditescat. Morẽ gͦ sui
creatoris imitantes scĩ uiri. ñ nunquã quȩ¬
da de se ut audientes instruant. ñ ut ipsi
pficiant manifestant: & tam̃ in his alta se
consideratione custodiunt. ne dũ alios a t̃¬
rena intentione erigunt: ipsi int̾renȩ lau¬
dis appetitione mergantur. Quorũ plerũq
dicta imitantur y pochritȩ s dictoꝵ
sensus penitꝰ ignorant: ꝙ quod iusti a¬
gunt ad utilitatẽ ꝓxximiͥ hoc ipsi faci¬

Expanded text:
scit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, scit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut dcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faci
Abbreviated transcription (Latin):
radiso raptũ. eẽ. memoraret. ubi tanta cog¬
noscere potiuss. quanta loqͥ omĩno ñ poss.
erat de se ad huc fortasse ad mirabiliora
locuturus: sed ab humana laude alta con¬
sideratione se tẽꝑans subdit. Parco aut̃.
ne quis me existim& supͣ id qđ uid& in
me : aut audit aliqͥd ex me. Habebat gͦ
ad huc dicendũ de se aliqͥd: qui parcit di¬
cere. S egit utrunq doctor egregiꝰ: ut &
loquendo q̃ egerat. discipłos instruerꝙ:
& tacendo. se intra humilitatis limitẽ
custodir&. Hinus nanq ẽẽt. ingratus. si
de se discipłis tota reticer&: & fortasse¬
nimis in cautꝰ. side se tota uł discipłis
ꝓder&. S mirabilit dictũ ẽ. egit utrũq
ut loquendo erudir& uitã audientiũ: ta
notescunt: morẽ sui creatoris imitant᷑.
Nam ds qui nos ꝓhib& ne ꝓpͥo ore laude¬
mͣ. ꝑscripturã sacrã laudes suas loquitur:
ñ quia ipse eis indiget qui ꝓfic̾e laudib ne¬

Expanded text:
radisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cogradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipnimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacnotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus ne
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ simulator: iustus ñ ẽẽ. appetit s uideri.
Et iccirco auarꝰ raptor ẽ: q dũ inique agers
desiderat de scĩtate uenerari: laudẽ uitȩ
rapit aliene.Studiũ uͦ ẽe. ypochritarũ sol&:
ut & quod sunt supprimant. & hoc quod ñ
sunt. ẽẽ. se hominib innotescant: quati
Refugiunt uideri quod sunt: & ante ocłos
hominũ. suꝑ ducta quadã innocentiȩ ho
chris de albatis: quȩ foris quidẽ apparent
hominib speciosa: intꝰ uͦ plena sunt ossib
mortuorũ. & omĩ spurcitia.Ita & uos foris
quide apparetis hominib iusti: intꝰ uͦ pleni
estis auaritia. & iniquitate. Quo contͣ om̃s¬
ueracit᷑ sc̃i. ñ solũ glam supͣ modũ suũ õino
ñ appetunt: s etiã hoc ipsũ uideri refugiuN.
quod ẽẽ meruer̃. Unde ille p̃dicator egregiꝰ
ueritatis. contͣ pseudo apłos loquens. dũ
uirtutes eximias oꝑationis suȩ ꝓ discipłoꝵ
eruditione narraret: dũ tot se ꝑicula
tolerasse coaceruata ꝑsecutione describe¬

Expanded text:
s esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innoRefugiunt hypocritae videri quod sunt, et ante oculos hominum superducta quadam innocentiae honcris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia, ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate . Scriptumveraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describe
Abbreviated transcription (Latin):
obtinemꝰ. Ualde nanq apud dñm utraq
hec sibi necessario congruunt: ut & orati¬
one oꝑatio. & oꝑatione fulciat᷑ oratio. Hinc
& enĩ ieremias ait. Scrutem᷑ uias nr̃as. &
queramꝰ. & reuertam᷑ ad dñm: leuemꝰ cor¬
da nr̃a cũ manib addm̃ incęlũ. Uias &¬

Expanded text:
obtinemus. Valde namque apud Deum utraque obtinemus. Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruunt, et ut oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc etenim Hieremias ait: Scrutemur vias nostras et queramus et revertamur ad Daminum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in celis. Vias
Abbreviated transcription (Latin):
peccantiũ laude declinaret. S quia tẽ ue¬
riꝰ a peccatis alienis absistimꝰ. cũ priꝰ nos a
ꝓpriis custodimꝰ: cur de eis peccare ꝑtimes¬
cat. rationis causas insinuat. cũ subiungit.¬
Neq enim rep̃hendit me cormeũ. in omi
uita mea. Ac si aꝑte dicat. Pro uobis ñ debeo
ad culpa ꝑtrahi: qui peccare in ꝓpriis for¬
midaui. Sciendũ uͦ ẽ. quod qͥsqͥs ap̃ceptis
dnĩcis discordat oꝑe. quoties ea audit. cor¬
de suo reprehenditur atq confunditur:
quia id quod ñ fec̾it memorat᷑. Nã inqͦ¬
se errasse considerat: ipsa se latent̃ consci¬
entia accusat. Uñ dauid ꝓpħa dep̃cat᷑ di¬
cens. Tc̃ ñ confundar: dũ respicio in omĩa
mandata tua. Grauit̃ nanq unꝰqͥsq con¬
funditur: q̃n mandata dei uł legendo. uł
audiendo respicit. quȩ uiuendo contẽpsit.
quid petierimꝰ ab eo accipiemꝰ. Ac si dicer&.
Si id quod p̃cipit facimꝰ: id quod petimꝰ

Expanded text:
peccantium laudem declinaret. Sed quia tunc vepeccantium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationis causas insinuat, cum subjungitNeque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. - Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis Dominicis discordat opere, quoties ea audit, corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo errasse considerat, ipsa se conscientia latenter accusat. Unde David propheta precatur dicens: « Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . » Graviter namque unusquisque confunditur, quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. quid petierimus ab eo accipiemus, ac si diceret, si id quod precipit facimus, id quod petimus
Abbreviated transcription (Latin):
los sub om̃i cubito manus: & faciunt cerui¬
calia sub capite uniuersȩ ȩtatis. Ad hoc qͥppe
puluillus ponit᷑: ut molliter quiescatur.
Qiuisqͥs gͦ male agentib adulat᷑. puluillũ
sub capite uł cubito iacentis ponit: ut qͥ
corripi exculpa debuerat. in ea fultus laudi¬
b mollit̾ quiescat. Hinc rursus scriptũ ẽ.
Ipse edificabat parietẽ: illi autẽ liniebañ
eũ. Parietis qͥppe nomine. peccati duricia de¬
signat᷑. Edificare gͦ ẽ. parietẽ: contͣ se quẽ pi¬
am obstacula peccati construere. S parietẽ
liniunt. qui peccata ꝑpetͣntib adulant᷑: ut
quod illi ꝑuerse agentes ȩdificant. ipsi adu¬
lantes quasi nitidũ reddant. S sc̃s uir sic̃
mala de bonis ñ estimat: ita iudicare bo¬
na de mał recus at dicens. Absit a me: ut
iustos uos iudicẽ. Donec deficiã: ñ recedã
ab innocentia mea. Ubi & apte subiungit.¬
ustificatione meã quã cȩpi tenere ñ deserã.
Ceptã nãq iustificationẽ desererte: si in

Expanded text:
us, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis . Ad hoc quippe pulvillus 560 ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite, vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Ubi aperte subjunxitustificationem meam quam coepit tenere, non deseram. Coeptam namque justificationem desereret, si in
Abbreviated transcription (Latin):
Catra locũ suũ conflationis m ignis adhi¬
bitus corm̃to me cruciat: mundatione
ñ purgat. Hħc̃ om̃s sc̃ȩ pacis amatores sũ¬
mo studio locũ quer̃.⁊ hc̃ querentes inue¬
niunt. hunc inuenientes tenent: scien¬
tes peccatorũ remissio. uł ubi. uł quando.
uł qualib detͣ. Ubi qͥppe: nͥ in catholice
matris sinu: Quando: nͥ ante uenturi exi¬
tus diẽ: Quia ecce nc̃ tẽpus acceptabile:
ecce nunc dies salutis. Et querite dñm
dũ inueniri potest: inuocate eũ dũ ꝓpe.ẽ.

Expanded text:
Extra locum suum conflationis mihi ignis adhiExtra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus, tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent: scientes, peccatorum remissio vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite Dominum dum inveniri potest
Abbreviated transcription (Latin):
de deo sentiunt : alii recta de auctore te
nent: s unitatẽ cũ fr̃ib ñtenent. Illier¬
rore fidei: isti uero scismatis ꝑ petratiõe
diuisi sunt. Uñ & in ipsa parte pͥma deca¬
logi. utrarũq partiũ culpe repͥmuntur:
cum diuina uoce dr̃. Diliges dñm dm̃ tu¬
um ex toto corde tuo. & ex tota aĩa tua: &
ex tota uirtute tua. Atq mox subditur.
Diliges ꝓximũ tuũ: sicut te ipsũ. Qͥ enĩ
de dõ ꝑuersa sentit: liquet ꝓfecto quia
dm̃ ñ diligit. Qui uͦ de dõ recta sentiens.
a scȩ ȩccłȩ unitate diuisus .ẽ: constat qr
ꝓximũ ñamat. quẽ habere sociũ recusat.
Quisqͥs gͦ ab hac unitate matris eccłȩ.
siue ꝑheresim de dõ ꝑuersa sentiendo.
seu errore scismatis ꝓximũ ñ diligendo
diuidit᷑. caritatis huiꝰ grã pͥuatur. deqͥ
hoc quod p̃misimꝰ. paulus dic̃. Sitra dido
corpus meũ ut ardeat. caritatẽ autẽ ñ ha¬
beã: nicħ mͥ ꝓdest. Ac si aꝑta uoce dic̾et.

Expanded text:
de Deo sentiunt, alii recta de auctoritate tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent; illi errore fidei, isti vero scismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte decalogi utrarumque partium culpae exprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges dominum Deum tuum ex toto corde tuo et etiunt, alii recta de auctoritate ex tota virtute tua . Atque mox subditur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit: qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus P ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Ac si aperta voce diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis dr̃. Quẽ dicunt ẽẽ hoĩes filiũ
hominis: Cui cũ ꝓtinꝰ responderent. alii
ioħm baptistã. alii autẽ heliã. alii uͦ iere¬
miam. aut unũ ex ꝓpħis: de suo mox sen¬
su requirunt᷑. Uos autẽ quẽ me ẽẽ. dicitis:
Cui petrꝰ totiꝰ eccłȩ uoce respondens: ait.
entiã÷ pettꝰ ꝓ hac sapientia. uasa auri ex¬
celsa. & eminentia cõmutare noluit: qui
de illa ñ aliud quã erat intellex̃. Magnũ
quippe ut dictũ ẽ. uas auri ioħs: magnũ
uas auri helias. uł iheremias fuit. S qͥsqͥs
eundẽ dnm. quẽ libet eorũ ẽẽ credidit: uas
auti excelsu & eminens. ꝓ sapientia com

Expanded text:
discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Cui cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: asa auri excelsa et eminentia commutare noluit, quia de illa non aliud quam erat intellexit. Magnum quippe, ut dictum est, vas auri Joannes, magnum vas auri Elias vel Jeremias fuit. Sed quisquis eumdem Deum quemlibet eorum esse credidit, vas auri excelsum et eminens pro sapientia com
Abbreviated transcription (Latin):
quia creatura sunt. Et hñt itaq quandã
dei similitudinẽ. quia ñ habent finẽ:
& tam̃ in circum scripti equalitatẽ ñ hñt.
q habent circũ scͥptionẽ. Dicatur itaq re¬
cte. Non ad ȩquabit᷑ ei aurũ uł uitrũ: qr
quantalibet sc̃i claritate & ꝑspicuitate
fulgeant: aliud. est homines esse sapientes
in deo: atq aliud eẽ hominẽ sapientiã di.
Quã ꝓfecto sapientiã ille ueracit̃ agno¬
uit: qui mediatori dei & hominũ aliquẽ
comparare scõrũ minime p̃sũpsit. Uñ &
uasa
auri. excelsa & eminentia. Excel¬
sũ qͥppe uas auri helias extitit:
excelsũ uas auri ieremias: ex¬
celsa atq eminentia auriuasa
pͥores patres fuere. S hȩc dei sapi¬
entia ut a carnali nos conuersati¬
one redimerce: apparuit in carne. Et qui il¬
lã ueracit̾ non agnouit: mediatorẽ dei &
putauit: quẽ electorũ oculi. fide tenuer̃¬
dm̃. cũ uiderent hominẽ. Unde ab eo sc̃ĩs

Expanded text:
quia creatura sunt. Et habent itaque quamdam quia creatura sunt. Et habent itaque quamdam Dei similitudinem, quia non habent finem; et tamen incircumscripti aequalitatem non habent, qui habent circumscriptionem. Dicatur igitur recte: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, 595 quia quantalibet sancti claritate et perspicuitate fulgeant, aliud est homines esse sapientes in Deo, atque aliud esse hominem sapientiam Dei. Quam profecto sapientiam ille veraciter agnovit, qui mediatori Dei et hominum aliquem comparare sanctorum minime praesumpsit. Unde et vasa auri, excelsa et eminentia. - Excelsum quippe vas auri Helias exstitit, excelsum vas auri Hieremias, excelsa atque eminentia auri vasa priores Patres fuerunt. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam veraciter non agnovit, mediatorem Dei et putavitDeum, cum viderent hominem. Unde ab eo sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
stat. ex auro dr̃ simili uitro mundo: ut
designetur auro clara. uitro ꝑspicua. S¬
quamuis in ea scĩ om̃s tanta claritate ful¬
geant. ac tanta ꝑspicuitate tͣnsluceant.
eitam̃ sapientiȩ decuiꝰ imagine habent
omẽ quod sunt. ȩquari ñ possunt. Bene
gͦ dr̃: ñ ad ęquabit᷑ ei aurũ uł uitrũ. Ad
hoc enĩ sc̃i om̃s ad illa gaudia ȩt̃na ꝑueni¬
unt. ut. ẽẽ. dõ similes possint: sic̃ scͥptũ ẽ.
Cum apparuerit. similes ei erimꝰ: qm̃ uide¬
bimus eũ sicuti ẽ. Et tam̃ scriptũ ẽ. Dñe qͥs
similis tibie Et iterũ. Aut qͥs similis erit dõ.
int̾ filios dei: Uñ gͦ similes. & un ñ similes.
nisi q huic sapientiȩ & similes ex̃ adima¬
Aspiciendo quippe et̃nitatẽ dei: fit eis ut
ȩt̾ni sint. Et dumuisionis eiꝰ donũ ꝑci¬
piunt: ex ꝑceptione beatitudinis imitan¬
tur quod uident. Et similes gͦ sunt. qͥa
beati fiunt: & tam̃ creatori similes ñ sunt.

Expanded text:
stat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut stat, ex auro dicitur similis vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro perspicua. quamvis in ea sancti omnes tanta claritate fulgeant, tanta perspicuitate transluceant, ei tamen sapientiae de cujus imagine habent omne quod sunt, aequari non possunt. Bene ergo dicitur: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ad hoc enim sancti omnes ad illa gaudia aeterna perveniunt, ut esse Deo similes possint, sicut scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est ? Et tamen ssimilis tibi ? Et iterum: Aut quis erit similis Deo inter filios Dei? Unde ergo similes, et unde non similes, nisi quia huic sapientiae et similes erunt ad imaAspiciendo quippe aeternitatem Dei, fit eis ut aeterni sint; et dum visionis ejus donum percipiunt, ex perceptione beatitudinis imitantur quod vident. Et similes ergo sunt, quia beati fiunt; et tamen creatori similes non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
taq trestri domo qͦusq uiuimꝰ. ipsũ ut
ita dicã corruptionis nr̃ȩ parietẽ. m̃tis o¬
culo nullatenꝰ penetramꝰ. & uicissim in
aliis uidere occulta ñ possumꝰ. Uñ sc̃a
eccła sponsi sui speciẽ uidere in diuinita¬
te desiderans. nec tam̃ ualens. quia ȩt̃¬
nitatis illiꝰ formã quã intueri concupiue¬
rat. ab eiꝰ ocuł assũpta humanitas abscon¬
debat : in canticorũ canticis merens dic̃.
En ipse stat. pꝰ parietẽ nr̃m. Ac si aꝑte
dicat. Ego hc̃ indiuinitatis suȩ iã specie
uidere desidero: s ad huc auisione illiꝰ ꝑ
assũptȩ carnis parietẽ excludor. Quousq
itaq in hac corruptibili carne uiui mus:
cogitationes nr̃as inalterutrũ ñ uidemꝰ.
Unde rursũ ꝑ eundẽ paulũ dr̃. Luis scit
hominũ quȩ sunt hominis: nͥ sp̃c hoĩs
ante tempꝰ. donec ueniat dñs: qui & illu¬
minabit abscondita tenebrarũ. & mani¬
festabit consilia cordiũ . Illa itaq ciuitas
quȩ sua uicissim singulis corda manife¬

Expanded text:
que vivimus, ipsum, ut ita dicam, corruptionis nostrae parietem mentis oculis nullatenus penetramus, et vicissim in aliis videre occulta non possumus. Unde sancta Ecclesia sponsi sui speciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum moerens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat: Ego hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumptae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne vivimus, cogitationes nostras in alterutrum non videmus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque civitas quae sua vicissim singulis corda manife
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ñ solũ temptant uitia: sed etiã flagel¬
la castigant. Cum autẽ tẽptamur uitus.
pia dispensatione nobcum agit᷑. ne his
uirtutib quib ꝓficimꝰ extollamͣ. Cũ uͦ
flagellis attimur: malis increpantib
ad monem᷑. ne mundo blandiente seduca¬
mur. Uitia dũ nos tẽptant: ꝓficientes
in nob uirtutes humiliant. Flagella dũ
tomptant: suigentes incorde huiꝰ mun¬
di uoluptates eradicant. ꝑ temptantia
uitia discimꝰ. quid de nob̾ ꝑferientia fla¬
gella cognoscimꝰ: quid de hoc mundo
fugiamꝰ. ꝑilla restringim᷑ ne intͥnsecus
extollam᷑: ꝑ ista comprimim. ne qͥd ex¬
trinsecꝰ appetamꝰ. In hac gͦ uita dũ sumꝰ.
& flagellis atteri: & aliqͣnͣdo uitiis tẽp¬
tari necesse ẽ. Siue enĩ in laborib fl. igellor
seu incertamine uiciorũ ñ solũ nobis nr̃a
infirmitas in notescit: sed etiã in qͣnta uit
res suas: in pace cognoscit. Si enĩ bella

Expanded text:
rium non solum tentant vitia, sed etiam flagelrium non solum tentant vitia, sed etiam flagella castigant. Cum autem tentamur vitiis, pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant; flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus. Per illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et flagellis atteri, et aliquando tentari vitiis necesse est. Sive enim in laboribus flagellorum, seu in certamine vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quanta virI. Nemo quippe vires suas in pace cognoscit. Si enim bella
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitas arridet. hilarescit: atq ipsa hila¬
ritas animũ uelut desiderabił cibꝰ refic̃.
Sed cũ tẽptatione paulo ampliꝰ inmi¬
nente pulsat᷑: am̃te eiꝰ ꝑ meroris fastidi¬
um. gaudiũ omẽ respuit᷑: quȩ priꝰ eodẽ
gaudio qͣsi saciata lȩtabat᷑. Quia gͥ hõ
temptatꝰ ab ore cordis omẽm cibũ respuit
delectationis: nichilq ei aliud quã sem& n¬
ipsũ & cognosc̾e & flere delectat: bene dr.
Ab hominabilis ei fit inuita sua panis:
& animȩ illiꝰ cib ante desiderabilis. Ses¬
sicut suꝑiꝰ diximꝰ iccirco moderamine
occulue ddispensationis ita tẽptari ꝑmit¬
timur÷ ut qui ex diuino munere in uir¬
tutẽ ꝓfetimꝰ: etiã quid sumꝰ ex ꝓpͥa infir¬
mitate memorem᷑. Et qui ex ꝑceptione
mun̾is. oꝑa uirtutis inferimꝰ: ex infir¬
mitatis nr̃ȩ memoria. sacrificiũ humili¬
tatis offeramꝰ. Aliqͣndo autẽ pꝰ ꝓfectũ ui¬

Expanded text:
peritas arridet hilarescit, atque ipsa hilaperitas arridet hilarescit, atque ipsa hilaritas animum velut desiderabilis cibus reficit. Sed cum tentatione paulo amplius imminente pulsatur, a mente ejus per moeroris fastidium gaudium omne respuitur, quae prius eodem gaudio quasi satiata laetabatur. Quia igitur homo tentatus ab ore cordis omnem cibum respuit delectationis, nihilque eum aliud quam semetipsum et cognoscere et flere delectat, bene dicitur: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. sicut superius diximus , idcirco moderamine occultae dispensationis ita tentari permittimur, ut qui ex divino munere in virtute proficimus, etiam quid sumus ex propria infirmitate memoremur; et qui ex perceptione muneris opera virtutis inferimus, ex infirmitatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum vi
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ quã presentis uitȩ delectationẽ
uocat: qͥ postquã ium tẽptationis ex¬
pressit: ilico subdidit. ab hominabilis
ei fit inuita sua panis: & animȩ illiꝰci¬
b. ante desiderabilis : quia uidelic&
omẽ quod priꝰ de ipsa ꝓsꝑitate uiuen¬
di dulce sapiebat: post modũ ꝑuim
tẽptationis a marescit. Non nunquã
uͦ quicqͥd gaudii. qͥcqͥd uirtutis fauere
uidebat᷑. subito in pauore tẽptationis
amittitur. & qͣsi euacuatꝰ cisde uirtutib
tristis animꝰ: solo merore possidetur.
Cũ enĩ paulo uehementiꝰ impulsu tẽp¬
tationis afficit᷑: quia exerere uĩ solite
fortitudinis ñ ualet. eã iã uelut ꝑditã
dolet: seq ex se uacuũ sentiens. infirmi¬
tatẽ suã ex ipsa sua inanitate cognoscit.
Unde ab omĩ mox iocunditate quasi
frangit᷑: & ȩscas pͥoris lȩticiȩ respuens:
eo quẽ solũ libent̾ appetit luctu saciat᷑.
Unusqͥsq enĩ cũ sibi bene uiuendi ꝓs¬

Expanded text:
panem quam praesentis vitae delectationem panem quam praesentis vitae delectationem vocat? Qui postquam vim tentationis expressit, illico subdidit: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis, quia videlicet omne quod prius de ipsa prosperitate vivendi dulce sapiebat, postmodum per vim tentationis amarescit. Nonnunquam vero quidquid gaudii, quidquid virtutis favere videbatur, subito in pavore tentationis amittitur, et quasi evacuatus eisdem virtutibus tristis animus solo moerore possidetur. Cum enim paulo vehementius impulsu tentationis afficitur, quia exerere vim solitae fortitudinis non valet, eam jam velut perditam dolet, seque ex se vacuum sentiens, infirmitatem suam ex ipsa sua inanitate cognoscit. Unde ab omni mox jucunditate quasi frangitur; et escas prioris laetitiae respuens, eo quem solum libenter appetit luctu satiatur. Unusquisque enim cum sibi bene vivendi pros
Abbreviated transcription (Latin):
Hec cogitant quid uidendo imitari
debeant: sed quȩ cõpendia ꝑcipiendo
sortiant᷑. Saciatos quippe de panib
dñm seqͥ ẽ: de scã eccła tẽporalia alim̃
dis subsidiis inhiare. Rursũ ꝑpanem:
iocunditas humanȩ delectationis acci¬
pitur. Unde ieremias ꝓpħa. cũ sinago¬
ge ꝑditos mores defleret: dix̃. Omĩs
ppłs eiꝰ gemens & querens panẽ: de der̃
preciosa quȩq ꝓcibo. ad refocilandã
animã. Gemens enĩ ppłs querit panẽ:
cum praua hominũ multitudo affli¬
gitur: quia ñ ad uotũ de p̾sentis uitȩ
iocunditate saciat᷑. Sed & p̾ciosa quȩq
ꝓ cibo dat: quia uirtutes m̃tis. in appe
Et refocil are animã nitit᷑: quia ꝑuer¬
sis suis desideriis satis fac̾e conat᷑. Unde
bene mox. & ex uoce illiꝰ electȩ multi¬
tudinis subdit. Uide dñe & considera:
quia facta sũ uilis. Uilis qͥppe plebs dĩ
efficit᷑. qͣndo prauorũ numero crescen¬
te in eis ñ sũma & cęlestia. sed abiecta

Expanded text:
nec cogitant quid vivendo imitari nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibus Dominum sequi est de sancta Ecclesia temporalia alimendis subsidiis inhiare. Rursum per panem jucunditas humanae delectationis accipitur. Unde Jeremias propheta dum synagogae perditos mores defleret, dixit: Omnis populus ejus gemens et quaerens panem: dederunt pretiosa quaeque pro cibo ad refocillandam animam . Gemens enim populus quaerit panem, dum prava hominum multitudo affligitur, quia non ad votum de praesentis vitae jucunditate satiatur. Sed et pretiosa quaeque pro cibo dat, quia virtutes mentis in appetiEt refocillare animam 757 nititur, quia perversis suis desideriis satisfacere conatur. Unde bene mox ex voce illius electae multitudinis subdit: Vide, Domine, et considera quia facta sum vilis . Vilis quippe plebs Dei efficitur, quando pravorum numero crescente, in eis non summa et coelestia, sed abjecta
Abbreviated transcription (Latin):
Uł sic̃ in nr̃a translatione scͥptũ ẽ. Aquȩ
furtiuȩ dulciores sunt: & panis abscon¬
ditꝰ suauior. Sunt enĩ non nullȩ hereses.
quȩ aꝑte metuunt predicare quod sen¬
tiunt: & apud infirmorũ mentes uerba
sua tanto magis condiunt: qͣnto quasi
ampliꝰ reuerente e abscondunt. Unde
ñ in merito dr̃. Panes occultos libent̃
edite. Miseris enĩ coridib. occulta here¬
ticorũ uerba eo magis sapiunt: qͦ cũ re¬
liqͥs cõmuniter non habentur. Rursũ
sicut iacob ad laban transiens. ait. Dñe
ds si dederis mͥ panẽ ad manducandũ.:
& uestẽ ad induendũ. Et sic̃ in e u̾głio
dñs turb se sequentib ait. Queritis me
ñ qr uidistis signa: s quia manducastis
ex panib & saturati estis. De septẽ enĩ
panib fuerant saturati Et ꝑ eorũ ꝑsonã
dñs illos intra scãm eccłam de testat᷑.
qui ꝑ sacros ordines ad dnm ꝓpinqͣntes.
non in eisdẽ ordinib uirtutũ merita:
sed subsidia uitȩ presentis exquirunt.

Expanded text:
 sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur. Rursum sicut Jacob ad Laban transiens, ait: Domine Deus, si dederis mihi panem ad manducandum, et vestem ad induendum . Et sicut in Evangelio Dominus turbis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus, et saturati estis . De septem enim panibus fuerant satiati. Et per eorum personam Dominus illos intra sanctam Ecclesiam detestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt;
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ licet. Herbũ nãq pat̾ sine tem¬
illã in effabilẽ natiuitatẽ. quod de et̾¬
no natus. ẽ. coȩt̾nus: qͦd ex istens ante
scła genuit ȩqualẽ. quod gignente
natꝰ posterior ñ ẽ: Quȩ uidelicet nos
mirari possumꝰ: sed intueri minime
uale.mꝰ. Illiꝰ autẽ natiuitatis uĩ iã
mirari posse: aliquatenꝰ uidere.ẽ.
Sed quomͦ uidemꝰ: quod neqͦquã cõ¬
prehendimꝰ: Est autẽ quod de usu
carnis attrahere: ad sensũ sp̃c de¬
bemꝰ. Nã siqͥs intenebris clausis o¬
cłis iaceat: atq ante eũ subitũ lucer¬
ne lum̃ erũpat: clausi eiꝰ ocłi. ipso as¬
uentu luminis feriuntur ut patescaq
quod uidere clausi potuerunt. Nã si
ꝑfecte cotũ uidissent: cur aꝑti quere¬
rent quod uiderent: Sic itaq sic sumꝰ.
cũ de in cõprehensibili natiuitate in¬
tueri aliquid conam᷑. Eo ipso enĩ quod
fulgore admirationis ꝑcutitur animꝰ.
uelut intenebris positꝰ. ium lucis ocłs

Expanded text:
nullum licet. Verbum namque Pater sine temnullum licet. Verbum namque Pater sine temillam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posse, aliquatenus videre est. Sed quomodo videmus quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, atque ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, ut patescant. it, quod videre clausi potuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, velut in tenebris positus, vim lucis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib uel temptationib singu¬
lorũ. noniã passim ꝑ propħarũ uoces
non ꝑ angłica officia satis faciat: quia
inscriptura sacra quicquid potest sin¬
gulis euenire cõprehendit:atq in illa
ꝑ exempla precedentiũ: etiã uitã seqͦn¬
ait. semel loquitur ds̃. & scdo id ipsũ
non repetit: hoc intelligi subtiliꝰ
potest: quod pat̾ unigenitũ cũ substan¬
cialẽ sibi filium genuit. Loqͥ enĩ dei
ẽ: uerbũ genuisse. Semel autẽ loqͥ ẽ:
uerbũ aliud pret̾ unigenitũ non ha¬
bere. Unde & apte subdit᷑. Et scđo
id ipsũ ñ repetit. Quia uidelicoe hoc
ipsũ uerbũ idẽ filiũ: non nͥ unicũ ge¬
licet tẽpꝰ p̃t̃itũ nec futurũ ponens: liquet
Tanto gͦ in eo qđlibet tẽpꝰ ponit᷑ lib̃e. qͦnto
nullũ licet uere. Neq enĩ qđ libet lib̾e
dicipot̾at. si saltẽ unũ ꝓpͥe diceretur.
Inde itaq dici indõ tempꝰ audacter
quod libet licet: unde in eo dici ꝓpͥe

Expanded text:
cogitationibus vel tentationibus singulorum non jam passim per prophetarum voces, non per angelica officia satisfacit, quia in Scriptura sacra quidquid potest singulis evenire comprehendit, atque in illa per exempla praecedentium etiam vitam sequenait: Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet, hoc intelligi subtilius potest, quod Pater unigenitum consubstantialem sibi Filium genuit. Loqui enim Dei est Verbum genuisse. Semel autem loqui Dei est Verbum aliud praeter unigenitum non habere. Unde et apte subditur: Et secundo idipsum non renisi unicum gelicet tempus praeteritum, sed futurum ponens, liquet Tanto ergo in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum vere. Neque enim quodlibet libere dici poterat, si saltem unum proprie diceretur. Inde itaque dici in Deo tempus audacter quoslibet licet, unde in eo dici proprie
Abbreviated transcription (Latin):
puenire nequeat: adiutorem querit. Et qͣm
nimirum nisi unigenitũ dei filium con¬
templatur: qui humanam naturam in
hac mortalitate laborantem. dum suscȩ¬
pit aduiuit: Ipse quippe adiuuit homi¬
nem. factus homo: utt quia puro homi¬
ni uia redeundi non patebat ad dm̃ ua
redeundi fieret ꝑhominem dm̃ Longe
quippe distabamus aiusto et in mortali. nos
mortales et in iusti. Sed inter immorta¬
lem iustum. et nos mortales in iustos. ap¬
paruit mediator dei et hominum mortał
et iustus: qui et mortem haberet cum
hominibus: et iusticiam cum deo. Ut
mis: in se ipso uno iungeret ima cum sũ¬
mis: atq exeo nobis uia redeundi fieret.
quo summis suis ima nr̃a copularet.
ȩcdic loquens: mediatorem requirit.
Qui cum dixissec quis m̾tribuat ad ui¬
torem: apte subdidit. Ut desiderium me¬
um omp̃s audiat. Sciebat qͥppe qd ad re¬
quiem liberationis eternȩ. humane p̃ces
nisi ꝑ aduocatũ suum audiri non possent:

Expanded text:
pervenire nequeat, adjutorem quaerit, et quem pervenire nequeat, adjutorem quaerit, et quem nimirum, nisi unigenitum Dei Filium contemplatur? Qui humanam nhac mortalitate laborantem dum suscepit adjuvit? Ipse quippe adjuvit hominem factus homo, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti. Sed inter immortalem et justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo, ut mis, in seipso uno jungeret ima cum summis, atque ex eo nobis via redeundi fieret ad Deum, quo summis suis ima nostra copularet. nificationem loquens, Mediatorem requirit, qui cum dixisset: Quis mihi tribuat adjutorem, apte subdidit: Ut desiderium meum Omnipotens audiat. Sciebat quippe quod ad requiem liberationis aeternae humanae preces nisi per advocatum suum audiri non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
quia si cognouissent: nonquam dominum
gle crucifirissenrt. Non est gͦ egressus osti¬
um. qui et requisitus apilato tacuit: atq in¬
ter ꝑsecutorum manus. et corpus passioni
obtulit. quod ꝓ electis assumpserat: et resisten¬
tibus noluit demonstrare quod erat. Unde
itiam ꝑ psalmistam dr̃. Posuerunt me in
abhominationem sibi: traditus sum et non
egrediebar. Cum enim despiceretur. quia
homo uidebatur: egressus esset. si occultam
inaiestatem suam ostentare uoluisset. Sed
quia infirmitatem ꝓdidit: potentiam abs¬
condit: in co qđ ꝑsecutoribus suis in cognitꝰ
mansit: ad eos minime exiuit. Qui tamen
adelectos exiit: quia diuinitatis suȩ suauita¬
tem querentibus aperuit. Unde ci ꝑꝓpħã
dr̃. Existi in salutem popłi tui: ut saluos fa.¬
cias xp̃os tuos.
torem. ut desiderium meum omni.¬
potens audiat: Scͥs uir post quam tot uir¬
tutum suarum sublimiagesta nar¬
rauit: sciens quod sins meritis ad summa

Expanded text:
Quia si cognovissent, nunquam Dominum Quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Non est ergo egressus ostium, qui et requisitus a Pilato tacuit; atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demonstrare quod erat. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Posuerunt me in abominationem sibi, traditus sum, et non egrediebar homo videbatur, egressus esset si occultam majestatem suam ostentare voluisset. Sed quia infirmitatem prodidit, potentiam abscondit, in eo quod persecutoribus suis incognitus mansit, ad eos minime exivit. Qui tamen ad electos exit, qui divinitatis suae suavitatem quaerentibus aperit. Unde ei per r: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . torem, ut desiderium meum Omnipotens audiat? - Sanctus vir postquam tot virtutum suarum sublimia gesta narravit; sciens quod suis meritis ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
quem non deuastat interius turba uitioꝵ.
In hac et enim uita qui nulla ꝓsꝑa appetit:
nulla ꝓculdubio adũsa ꝑtimescit. Quȩ
scilicet uerba si ad intellectum misticum
trahimus: in eis citius oꝑationem nr̃i redẽp¬
toris in uenimus. Ipse quippe admultitu.¬
dinem nimiam non expauit: qui ꝑsecutor̃
suos cum gladiis et fustibus uenientes. una
tantum responsione ꝑculit dicens. Ego sũ.
Ipsum despectio ꝓpinquorum non terruit:
qui nos ab ęternis suppliciis liberans. palmas
in faciem ęquanimit̾ accȩpit. Ipse tacuit. et
ostium egressus non est: qui subipsa iam¬
hora passionis. cum humanitatis infirma
paterctur: diuin itatis potentiam exercere
noluit. Mediator quippe dei et homiñ
quasi ostium egresẜ̃ fuisset: sicum tenere¬
tur ut homo maiestatis suȩ potentiã uoluis¬
sit ostendere: et ꝑ diuinitatis magnitudinẽ
susceptȩ carnis infirma transire. Ut enim
aptus homo mori posset. deus mansit occultꝰ:

Expanded text:
quem non devastat interius turba vitiorum. quem non devastat interius turba vitiorum. In hac etenim vita qui nulla prospera appetit, procul dubio adversa pertimescit. Quae scilicet verba, si ad intellectum mysticum trahimus, in ejus citius operatione nostri Redemptoris facta invenimus. Ipse quippe a multitudine nimia non expavit, qui persecutores suos « cum gladiis et fustibus » venientes una tantum responsione percutit, dicens: « Ego sum . » Ipsum despectio propinquorum non terruit, qui nos ab aeternis suppliciis liberans, palmas in facie aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et ostium egressus non est, quia sub ipsa jam passionis hora, cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis potentiam exercere noluit. Mediatori ququasi egredi ostium fuisset, si cum teneretur ut homo, majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertus homo mori posset, Deus mansit occultus:
Abbreviated transcription (Latin):
deo: quia eum quem cordi suo non proponit
cum predicat. quasi absentem putat. Sed scĩ
uiri. et ex deo locuntur. et coram dõ: quia et
abeo se sciunt habere quod dicunt: et ipsum
suis sermonibus ad esse iudicem auditoremq
considerant. Unde fit ut cum se auximis des
pici cognoscunt: suaq dicta uitȩ audientiũ
non ꝑdesse. abscondant quantȩ sunt uirtu.
tis. ne si secretum cordis. in utiliter sermo ꝓlatꝰ
aꝑiat: ad inanem głam ꝓrumpat. Beatꝰ¬
itaq iob inter obstinatas mentes non appe¬
tens ex uirtutis suȩ patefactione clarescere:
ait. Si despectio propinquorum terruit
me. et non magis tacui: nec egressus sum
ostium. Qui enĩ ꝑhumilitatẽ solidus. ne¬
quaquam despici timuitł hunc ut foras
lingua eiceret: impatientia non euicit.
Ubi bene premittitur. si expaui ad mul¬
titudinem nimiam: ut cuius constantię
fuerit agnoscatur. Quia uidelicet nequa¬
quam terret exterius numerus hominum:

Expanded text:
Deo, quia eum quem cordi suo non proponit Deo, quia eum quem cordi suo non proponit cum praedviri et ex Deo loquuntur et coram Deo, quia et ab eo sese sciunt habere quod dicunt, et ipsum suis sermonibus adesse judicem auctoremque considerant. Undpici cognoscunt, suaque dicta vitae audientium non prodesse, abscondant quantae virtutis sint, ne si secretum cordis inutiliter sermo prolatus aperiat, ad inanem gloriam prorumpat. CAitur Job inter obstinatas mentes non appetens ex virtutis suae patefactione clarescere, ait: Si despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Qui enim per humilitatem solidus nequaquam despici timuit, hunc ut foras lingua ejiceret impatientia non evicit. Ubi bene praemittitur: Si expavi ad multitudinem nimiam, ut cujus constantiae fuerit agnoscatur, quia videlicet nequaquam terret exterius numerus ho