comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq totus .ẽ. si ñ ab illo facias casũ. nũquã ate ipse fac̃
occasũ: Quig me inquit sequit᷑ ñ ambulabit intene¬
bris. sed habebit lum uitȩ Qđ ꝓmisit futuri temporis
ubo posuit: ñ eñĩ ait. hab& sedhabebit inqͥt lum̃ ui¬
entib futuri temporis u̾bo significauit quisequitur
habebit. modo sequit᷑ post habebit: Modo sequitur
ꝑfidẽ pꝰ habebit ꝑspeciem: Quã diu eñi sumꝰ incorpore
Quando ꝑspeciẽ cũ habuerimꝰ lum̃uitȩ: cũ ad illã uisi¬
one uenerimꝰ. quando nox ista transierit: Deillo quippe die
qͥ exorturus ẽ : dictũ ẽ. mane ad stabo tibi & contẽplabor:
Quid ẽ mane transacta nocte słi huiꝰ. trans actis t̾rorib
tẽptationui suꝑato illo leone qͥ nocte rugiens. circuit
Nunc uͦ quid putamꝰ fr̃s huic tẽpori c̃gruere. nisi qđ rui¬
sus inpsalmo dr̃ : Lauabo ꝑsingułas noctes lectũ meũ
lacrimis meis. stratũ meũ rigabo. ꝑsingulas noc tes in ꝗt

Expanded text:
te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequitur, post habebit: modo sequitur fidem, post habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in corpore, Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, Nunc vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo ? Per singulas noctes, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ẽ: id. ẽ. eiꝰ corporis mebrũ sũ diffusa ȩcłia ꝑgentes
loqurit᷑ om̃ib linguis Eccłia corpus .ẽ. xp̃i in hoc cor¬
pore mẽbrũ es: cũ gͦ mẽbrũ sis eiꝰ corporis qđ loquitur
om̃ib linguis. credite loqͥ om̃ib linguis Unitas eñi in¬
mem caritate c̃cordat. & ipsa unitas loqͥtur. qͦmͦ tunc
imꝰ homo loquebat᷑: Accipiamꝰ gͦ & nos sp̃m scm̃ si ama¬

Expanded text:
mea est, id est, ejus corporis cujus membrum sum. Diffusa Ecclesia per gentes loquitur omnibus linguis; Ecclesia est corpus Christi, in hoc corpore membrum es: cum ergo membrum sis ejus corporis quod loquitur omnibus linguis, crede te loqui omnibus linguis. Unitas enim membrorum charitate concordat; et ipsa unitas loquitur quomodo tunc unus homo loquebatur. 8. Accipimus ergo et nos Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quicũ inciderint ingrauia peccata: putantes sibi
ñ posse iã ignosci pęnitentib. & statuentes se addãnati¬
onẽ. sine dubio destinatos dicunt apud seipsos Iã damp¬
nandi sumꝰ: Quare ñ qđ uolumꝰ facimꝰ animo gladiatoꝵ.
ferro distinatoꝵ: Ideo molesti .s. disꝑati Iarni qđ time¬
ant non habent: & uehem̃ter tim̃di sunt: Istos disꝑatio
necat: spes illos int̾ spem & disꝑationẽ. fluctuat Animꝰ
Metuendũ .ẽ. nete occidat spes: & cũ multũ sꝑas de mi¬
scđia : incidas iniudiciũ Metuendũi .ẽ. rursus nece
occidat disꝑatio & cũ putas iãtibi ñ ignosci quȩ grauia¬
cõmisisti. ñ agas pęnitentiã & incurras iniudicẽ sapi¬
entiã quae dicit. & ego ure ꝑditioni suꝑridebo Quid
hoc dic̃ : netardes c̃uerti addñm: neq differas dedie in
diẽ: Subito eñĩ ueni& ira illiꝰ : & intempore uindicte

Expanded text:
autem, qui cum inciderint in gravia peccata, putantes sibi autem, qui cum inciderint in gravia peccata, putantes sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatiocommisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditioni superridebo . Quidhoc dicit: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. longanimis dñs misericors dñs. sed et iustus dñs. &
uerax dñs Largit᷑ tibi spaciũ correctionis: sedtuplus
amas dilationẽ quã em̃dacionẽ: Malus fuisti heri : ho¬
die bonꝰ esto & hodiernũ diẽ inmalicia ꝑegisti. uł
pariat᷑ crastinꝰ dies: Recte dicis in corde tuo quandome
correxero đs michi omĩa peccata dimittet: negare
ñ possumꝰ qđ correctis atq ẽuersis indulgentiã di ꝓmi¬
sit: Nã in quo ꝓpħa michi legis qͥa ꝓmisit correcto in¬
dulgentiã ñ michi legis qͥa ꝓmisit tibi ds̃ longã uitã:
Exutroq igit᷑ homines ꝑiclitabant᷑ : & sꝑandõ & disꝑan¬
do ẽtrariis reb ẽtrariis affectionib sꝑando decipitur:
quidecipit᷑ : Quidicit bonus ẽ ds: misericors.ẽ ds. faciã
qđ michi plac& qđ lib& laxẽ. habenas cupiditatib meis:
impleã desideria animȩ meȩ Quare hoc : Quia misericors
.ẽ. ds̃. honꝰ. ẽ. ds. mansuetꝰ ds̃. spei isti ꝑiclitantur desꝑatione

Expanded text:
nus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel pariat crastinus dies? Recte dicis in corde tuo: Quando me correxero, Deus mihi omnia peccata dimittet. Negare non possumus quod correctis atque conversis indulgentiam Deus promisit. Nam in quo propheta mihi legis quia promisit correcto indulgentiam, non mihi legis quia promisit tibi Deus longam vitam. 8. Ex utroque igitur homines periclitantur, et sperando et desperando, contrariis rebus, contrariis affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. Quare hoc? Quia misericors est Deus, bonus est Deus, mansuetus est Deus. Spe isti periclitantur. Desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i pȩna eciã gehennȩ & inferni tortorib libabo: Non
hocdix̃ : intendant gͥ qͥ amant in dño mansuetudinẽ.
& timeant ueritatẽ: Et eñi : dulcis & rectꝰ dñs: Amas qđ
dulcis . ẽ : time qđ rectꝰ est: Tanquã mansuetꝰ dixi tacui .
sedtanquã iustus. nũqͥd sẽꝑ tacebo: Misericors & misera¬
tor dñs: ita plane : Ad huc adde longanimis: adde ad¬
huc & multũm isericors: Sed time: qđ ẽ. in nouissi mo
& uerax. Qđ eñi modo sustin& peccantes: iudicaturus.ẽ.
c̃temnentes An diuitias longanimitatis & mansuetu¬
dinis eiꝰ c̃temnis Ignorans qͥa pacientia dĩ ad pȩ̨nitentiã
te adducit: Tu aut᷑ scđm duriciã cordis tui & cor inpȩ

Expanded text:
omni poena etiam gehennae et inferni tortoribus liberabo. Non omni poena etiam gehennae et inferni tortoribus liberabo. Non hoc dixit. 7. Intendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est. Tanquam mansuetus dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu au
Abbreviated transcription (Latin):
aũt sola illa muliere om̃ibusq habentib. leuauit ocu¬
los suos ad mulierẽ Audiuimꝰ uocẽ iusticiȩ : audiamꝰ & man¬
suetudinis: Plus eñi credo t̾rita erat illa mulier cũ au¬
diss& ad ño dictũ : qͥsine peccato. ẽ. ũrm prior in illã lapi¬
dẽ mittat Illigͦ adtendentes se. & ipso abscessu ẽfessi de-
se seliquerant mulierẽ cũ grandi peccato. ei qͥerat sine
reppulerat lingua iusticiae leuans in eã oculos mansuetu¬
dinis: int̾rogauit eã: Nemote c̃dẽpnauit: respondit illa.
Dnẽ : nemo & ille: Nec ego c̃dẽpnabo. aquote forte dam¬
nari timuisti. qͥa inme peccatũ ñ inuenisti Nec ego te
dãpnabo: Quid ẽ. dñe : Faues gͦ peccatis: ñ planei ta:
Adtende qđ sequit᷑: uade deinceps iã noli peccare Ergo &
diceret. nec ego te c̃ dẽpnabo. uade uiue ut uis demea
libatione esto secura: egote quantũ cũq peccaueris ab

Expanded text:
autem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit ocuautem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit oculos suos ad mulierem. Audivimus vocem justitiae, audiamus et mansuetudinis. Plus enim, credo, territa erat illa mulier cum audisset a Domino dictum, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Illi ergo attendentes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant mulierem cum grandi peccato, ei qui erat sine repulerat lingua justitiae, levans in eam oculos mansuetudinis, interrogavit eam: Nemo te condemnavit? Respondit illa: Domine, nemo. Et ille: Nec ego te condemnabo; a quo te forte damnari timuisti, quia in me peccatum non invenisti. Nec ego te damnabo. Quid est, Domine? Faves ergo peccatis? Non plane ita. Attende quod sequitur: Vade, deinceps jam noli peccare. Ergo etfautor esset, diceret, Nec ego te damnabo; vade, vive ut vis: de mea liberatione esto secura; ego quantumcumque peccaveris, te ab
Abbreviated transcription (Latin):
seipsũ. ascendat tribunal m̃tis su& constituat se ante c̃scien¬
tiã suã. cogat se c̃fiteri Scit eni qui sit: qͥa nemo scit ho¬
minũ quȩ. st̃ hominis: nisi sp̃s hominis quiimipso est
Unus quisq in se intendens. peccatorẽ se inuenit: Ita
plane Ergo aut istã dimittite: aut simulcũilla penã
legis accipite: Si diceret ñ lapidet᷑ adultera: iniustus con¬
uinceret᷑ Si diceret lapidet᷑: mansuetꝰ ñ uideret᷑ Dicat
qđ dicere deb&: & mansuetꝰ & iustus Quisine peccato est
urm: prior in illã lapidẽ mittat: haec uox: iusticiȩ est:
Puniatur peccatrix: sed ñ apeccatorib. Impleat᷑ lex: sed
ñ ap̃uaricatorib legis haec uox om̃ino iusticiȩ .ẽ: quia
iusticia illi tanquã trabalitelo ꝑcussisse insꝑicientes. &
reos inuenientes. unꝰ post unũ om̃s recesser̃. relicti sunt
so abeis obtutu: rursus digito scribebat int̾ra Relicta

Expanded text:
semetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante consciensemetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante conscientiam suam, cogat se confiteri. Scit enim qui sit: quia nemo scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Unusquisque in se intendens, peccatorem se invenit. Ita plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul cum illa poenam Legis excipite. Si diceret, Non lapidetur adultera; injustus convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansuetus non videretur: dicat quod dicere debet, et mansuetus et justus, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Haec vox justitiae est: Puniatur peccatrix, sed non a peccatoribus; impleatur Lex, sed non a praevaricatoribus Legis. Haec vox omnino justitiae est: qua justitia illi tanquam trabali telo percussi, sese inspicientes et reos invenientes, unus post unum omnes recesserunt. Relicti sunt so ab eis obtutu, rursum digito scribebat in terra. 6. Relicta
Abbreviated transcription (Latin):
sedquerere qđ ꝑierat: quidgͦ respondit. uidete quã plenũ
sit iusticia plenũ mansuetudine & ueritate: Qui sine pecca¬
to ẽ. ur̃m inquit: prior in illã lapidẽ mittat: o responsio
sapientiȩ. quomͦ eos intromisit inse: Foriseni caluniabant᷑.
scipsos intrinsecus ñ ꝑscrutabant᷑ : Adulterã uidebant: sed ñ
ꝑspiciebant: Preuaricatores legis legẽ implere cupiebant
& hoc calũniando ñ uere. tanquã adulteria castitate damp¬
nando: Audistis iudȩi. audistis ꝑharisei. audistis lege̾s docto¬
res legis custodẽ : sedñdũ intellexistis legis latorẽ: Quiduob
aliud significat cũ digito scribit int̾ra: digito eñi dĩ lex
scripta ẽ. sed ꝓpt̃ duros in lapide scripta est: Nunc dñs iã
int̾ra scribebat: qͥa fructũ querebat: Audistis g: impleat᷑
lex : lapidet᷑ ad ultera: Sednũquid in illa punienda lex im¬
pleta .ẽ. apuniendis: c̃sideret se unꝰ quisq ur̃m. intret in

Expanded text:
sed quaerere quod perierat . Quid ergo respondit? Videte quam plenum sit justitia, plenum mansuetudine et veritate! Qui sine peccato est vestrum, inquit, prior in illam lapidem mittat. O responsio sapientiae! Quomodo eos intromisit in se? Foris enim calumniabantur, seipsos intrinsecus non perscrutabantur: adulteram videbant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumniando; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Audistis, Judaei; audistis, Pharisaei; audistis, Legis doctores, Legis custodem, sed nondum intellexistis Legislatorem. Quid vobis aliud significat, cum digito scribit in terra? Digito enim Dei Lex scripta est; sed propter duros in lapide scripta est . Nunc jam Dominus in terra scribebat, quia fructum quaerebat. Audistis ergo, Impleatur Lex, lapidetur adultera: sed numquid in illa punienda, Lex implenda est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in
Abbreviated transcription (Latin):
.eẽ. putauer Sedeatholicae ȩccłiae recta fides imꝓbat.
tale cũm̃tu & diabolicã doctrinã eẽ. cognoscit: Nec
solũ cognoscit credendo: sedinqͥb potest ẽuincit eciã
disputando: Imꝓbemꝰ itaq huiꝰ modi errorẽ. quẽ scã
ab initio anathemauit ȩccłia Non arbitremꝰ dñm
occidere in occidente. cuiꝰ cursui nox suecedit: cuiꝰ ra-¬
dii innube obũbrant᷑ ꝗͥcerta deloco in locũ motione
sed ꝑque sol factꝰ. ẽ Om̃ia enĩ ꝑ ipsũ facta st̃: & si ne
ipso factũ .ẽ. nichil Est gͦ lux quae facit hanc lucẽ:

Expanded text:
e putaverunt. Sed catholicae Ecclesiae recta fides improbat tale commentum, et diabolicam doctrinam esse cognoscit: nec solum agnoscit credendo, sed in quibus potest convincit etiam disputando. Improbemus itaque hujusmodi errorem, quem sancta ab initio anathematizavit Ecclesia. Non arbitremur Domioccidere in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de loco in locum motione sed per quem sol factus est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . 3. Est ergo lux qu
Abbreviated transcription (Latin):
explicare ñ potest Ergo fr̃s mei qm̃ dñs breuit᷑ ait Ego
sũ lum̃ mundiqͥ me sequit᷑ ñ ambulabit intenebris. sed
habebit lum̃ uitȩ Quib uerbis: aliud .ẽ. qđ iussit: aliud
qđ ꝓmisit: Faciamꝰ qđ iussit neinpudenti fronte desidere¬
mꝰ qđ ꝓmisit Nedicat nobis iniudicio suo: fecisti eñi qđ iussi.¬
sII. ut expetas qđ ꝑmisi: Quid ergo iussisti dñe ds̃ ñr. Dicit
tibi: ut sequeris me Consiliũ uitȩ pecisti: cuiꝰ uitȩ : nisi
dequa dictũ est. apud te .t̃. fons uitȩ Audiuit qͥdã: uade

Expanded text:
reviter ait, Ego sum lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod promisi? Quid ergo jussisti, Domine Deus noster? Dicit tibi, Ut sequereris me. Consilium vitae petiisti. Cujus vitae, nisi de qua dictum est, Apud te fons vitae? Audi
Abbreviated transcription (Latin):
OD modo audiuimꝰ & intenti accepimꝰ cũ sc̃m
uuangłiũ legeret᷑. ñ dubito qđ om̃s homines
ecũ intelligere conati sumꝰ: & quisqͦ nr̃m dere tã mag¬
na quȩ lecta ẽ. ꝓsuo modulo cepit qđ potuit: & posito pa¬
ne uerbi: nemo est qui sequeratur nichil gustasse: Sedite¬
rũ ñdubito : quia difficile quisquã . ẽ. qͥui totũ intelle
euangłio recitata satis intellegat. toller& ministeriũ
nr̃m quousq si possumꝰ illo adiuuante tractando
faciamꝰ. ut uł om̃s uł multi intellegant qđ se pauci
intellexisse lȩtantur: Qđ ait dñs. egosũ lux mundi:
clarũ puto. ẽẽ. eis qͥhabent oculos. unde huiꝰ lucis par¬
ticipes fiant: Qui aut̃ ñ habent oculos. nisi insola car¬

Expanded text:
od modo audivimus et intenti accepimus, cum sanctum Evangelium legeretur, non dubito quod omnes tiam intelligere conati sumus: et quisque nostrum de re tam magna quae lecta est, pro suo modulo cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum intellexristi modo ex Evangelio recitata satis intelligat; toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola car
Abbreviated transcription (Latin):
ut in suo corpore ostender& uitã quã modo ñ habemꝰ sed
in resurrectione speramus:EXELSERMO XXXII¬
Abeo loco ubi ait ex illa ergo
turba cũ audissent hossermones eiꝰ usq adid qđ ait nec ego te¬

Expanded text:
ut in suo corpore ostenderet vitam, quam modo non habemus, sed ut in suo corpore ostenderet vitam, quam modo non habemus, sed in resurrectione speramus. Ab eo loco Evangelii, Ex illa ergo turba cum audissent hos sermones ejus, etc., usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidetis & pecorib dat. ñ uitã longã: Quidẽ. eni longu
qđ aliquando finit᷑ ñ ꝓmagno nob credentib ꝓmisit lon¬
geuitatẽ aut decrepitam sc̃nectutẽ quẽ om̃s optant ante¬
quã ueniat om̃s de illa cũ uenerit murmurant. ñ pulcri¬
tudinẽ corporis quã uł corporis morb uł ipsa senectus
quȩ optatur ext̾minat: Vult. ẽẽ. pulcher. & uult esse
senea: Ista duo desideria sibi inuicẽ c̃cordare ñpossunt:
Sisenex eris pulcher neris : quando senectꝰ uenerit ipudiri¬
chritudo fugi&e & in uno habitare npossunt uigor pulchri-¬
tudinis. & gemitus senectutis omĩa gͦ ista ñ nobis ꝓ misit
qui dix̃. qui credit in me ueniat & bibat. & flumina de
uentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ: Uitã ȩt̃nã ꝓmisit. uibi nichil
timeamꝰ ubi ñ conturbem᷑ unde unde ñ migremꝰ: Vbi ñ
moriam᷑ tibi nec decessor plangat᷑. nec successor sꝑetur

Expanded text:
ut videtis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est enim longum ut videtis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est enim longum quod aliquando finitur? Non pro magno nobis credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum venerit murmurant. Non pulchritudinem corporis, quam vel corporis morbus, vel ipsa senectus quae optatur exterminat. Vult esse pulcher, et vult esse senex: ista duo desideria sibi invicem concordare non possunt: si senex eris, pulcher non eris: quando senectus venerit, pulchritudo fugiet; et in uno habitare non possunt vigor pulchritudinis, et gemitus senectutis. Omnia ergo ista non nobis promisit, qui dixit, Qui credit in me, veniat, et bibat; et flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Vitam aeternam promisit, ubi nihil timeamus, ubi non conturbemur, unde non migremus, ubi non moriamur; ubi nec decessor plangatur, nec successor speretur.
Abbreviated transcription (Latin):
caritas dĩ ꝑipsũ diffusa ẽ. in cordibꝰ nr̃is. post resurrectionẽ
indm̃ hic eni nascimꝰ & morimꝰ. hoc ñ amenꝰ caritate mi¬
gremꝰ. caritate sursũ habitemꝰ. caritate illa qua diligimꝰ
dm̃. nichil aliud in hac uita nr̃ae peregrinationi meditem᷑
nisi qͥa & hic ñ sẽꝑ erimꝰ & ibi nob locũ bene uiuendo pparabi¬
mꝰ: unde nũqua migremꝰ : Dñs enĩ ñr ibsxp̃s postea quam
resurreã iã ñ morit᷑. & mors ei ultra sicut apłsdicit non
dominabit᷑. Ecce qđ amemꝰ siuiuimꝰ siinipsũ credimꝰ qui
resurrexit: dabit nob ñ qđ hic amant homines quidm̃
namant: aut tanto plus amant quanto illũ namant. tan¬
to autẽ hoc minꝰ amant. quanto illũ plus amane: Sedui¬
deamꝰ qͥd nob ꝓmisit. ñ diuitias t̃renas & tẽporales  ho
nores & potestates insdo isto: tuidetis eñi om̃ia hac dari &
hominib malis. ne magni pendant᷑ abonis ñ ipsam
postremo corporis sanitatẽ. ñ quia ipse illã ñdat. sed quia

Expanded text:
ritas Dei per ipsum diffusa est in cordibus nostris, post resurrectionem in Deum. Hic enim nascimur et morimur, hoc non amemus: charitate migremus, charitate sursum habitemus, charitate illa qua diligimus Deum. Nihil aliud in hac vitae nostrae peregrinatione meditemur, nisi quia et hic non semper erimus, et ibi nobis locum bene vivendo praeparabimus, unde nunquresurrexit, jam non moritur; mors illi ultra, sicut Apostolus dicit, non dominabitur . Ecce quod amemus. Si vivimus, si in ipsum credimus qui resurrexit; dabit nobis, non quod hic amant homines qui Deum non amant, aut tanto plus amant, quanto illum minus amant: tanto autem hoc minus amant, quanto illum plus amant. Sed videamus quid nobis promisit: non divitias terrenas et temporales, non honores et potestates in saeculo isto; videtis enim omnia haec dari et hominibus malis, ne magnipendantur a bonis. Non ipsam postremo corporis sanitatem: non quia ipse illam non dat, sed quia,
Abbreviated transcription (Latin):
rent. & luteis oꝑib renunciarent: Tunc pͥmũ post
resurrectionẽ suã dñs quã dicit ęuuangłista głificatio¬
nẽ. dedit discipłis suis sꝑ̃m sc̃m. de inde cõmoratꝰ cũ eis
quad raginta dies ut liber actuũ apłoꝵs demonstrat:
ipsis uidentib & uidendo deducentib ascendit incęlũ.
ibi ꝑ actis dec̃t dieb diepentecostes misit desuꝑ sp̃m sc̃m
pleti om̃iũ gentiũ linguis locuti sunt: Quid gͣ fr̃s qͥa¬

Expanded text:
rent, et luteis operibus renuntiarent, tunc primum post resurrectionem suam Dominus quam dicit Evangelista , glorificationem, dedit discipulis suis Spiritum sanctum. Deinde commoratus cum eis quadraginta dies, ut liber Actuum Apostolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Pentecostes misit desuper Spiritumpleti, omnium gentium linguis locuti sunt . 7. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ. & reũ facimꝰ tanquã legis p̃uaricatorẽ. dicentes
ei hostis es legis. c̃tra moysen respondes. immo ẽtra eũ qͥ
ꝑ moysen legẽ dedit Reuses mortis. cũ illa & tuiꝓse lapi¬
dandus es Poss& his uerbis atq sententiis his inflãmari in¬
uidia feruere accusatio. flagitari dãpnatio. sedeui hoc:
ꝑuersitas reccitudini. falsitas ueritati: corruptũ cor cordi
recto. stulticia sapientiae Quando illi laqueos p̃pararent.
inquos ñ prius ipsicaput inicerent: Eccȩ dñs ñ responden¬
do & iusticiã seruaturus .ẽ & aman suetudine ñ recessurus
Non . ẽ: captus cui tendebat᷑. & potius capti sunt qͥtendebant
qͥa incũ qͥ eos poss& delaqueis eruere ñcredebant: Quid gͦ
respondit dñs iħs: Quid respondit ueritas. quid respondit
sapientia qͥd respondit ipse cui calunia parabat᷑ iusticia:
Non dix̃ ñ lapidetur. nec̃tra legẽ dicere uideret᷑ Absit

Expanded text:
occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes ei, Hostis es Legis, contra Moysen respondes, imo contra eum qui per Moysen Legem dedit; reus es mortis, cum illa et tu ipse lapidandus. Posset his verbis atque his sententiis inflammari invidia, fervere accusatio, flagitari damnatio. Sed cui hoc? Perversitas rectitudini, falsitas veritati, corruptum cor cordi recto, stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, in quos non prius ipsi caput injicerent? Ecce Dominus in respondendo et justitiam servaturus est, et a mansuetudine non recessurus. Non est captus cui tendebatur, sed potius capti sunt qui tendebant; quia in eum qui eos posset de laqueis eruere, non credebant. 5. Quid ergo respondit Dominus Jesus? quid respondit veritas? quid respondit sapientia? quid respondit ipsa cui calumnia parabatur justitia? Non dixit, Non lapidetur; ne contra Legem dicere
Abbreviated transcription (Latin):
inspu sc̃o. ꝓpħap̃dixerat Cũ lo queret᷑ ueritas agnoscebat᷑.
cũ aduersus inimicos ñ moueret᷑ mansuetudo laudabat᷑
Cũ gͦ deduob istis. id .ẽ. deueritate & mansuetudine eiꝰ.
inimici liuore & inuidia torquerent᷑. intercio id .ẽ. iu¬
sticia scandalũ posuer̃ Quare: Quia lex iusserat ad ulte¬
ros lapidari & utiq lex qđ iniustũ erat: iubere ñ poterat.
Siqͥs aliud diceret quã lex iusserat: iniustus dep̃henderet᷑:
Sixer̃ gͦ apud se ipsos Uerax putat᷑. mansuetꝰ uidet᷑. de iu¬
sticia illi querenda calunia ẽ: offeramꝰ ei mulierẽ in
ad ulterio dep̃hensã: Dicamꝰ quid deilla in lege p̾ceptũ sit: Si
eã iusserit lapidari mansuetudinẽ ñ habebit Si eã dimitti
censuerit : iusticiã ñ tenebit Vt aut̃ mansuetudinẽ in qͥunt
ñꝑdat. in qua iã popłis amabilis factus. ẽ. si ne dubio eam
dimitt debere dicturꝰ est. hinc nos inuenimꝰ accusandi

Expanded text:
pheta praedixerat . Cum loqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur. Cum ergo de duobus istis, id est de veritate et mansuetudine ejus, inimici livore et invidia torquerentur; in tertio, id est justitia, scandalum posuerunt. Quare? Quia Lex jusserat adulteros lapidari; et utique Lex quod injustum erat jubere non poterat: si quis aliud diceret quam Lex jusserat, injustus deprehenderetur. Dixerunt ergo apud semetipsos: Verax putatur, mansuetus videtur; de justitia illi quaerenda calumnia est. Offeramus ei mulierem in adulterio deprehensam, dicamus quid de illa in Lege praeceptum sit: si eam jusserit lapidari, mansuetudinem non habebit; si eam dimitti censuerit, justitiam non tenebit. Ut autem mansuetudinem, inquiunt, non perdat, in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi
Abbreviated transcription (Latin):
bat eos & ñ tenebat᷑. qͥa ñdũ pati dignabat᷑ Nunciã ad tendite.
ubi ab ini micis tẽptata sit dñi mansuetudo Adducunt aut̃
illi scribȩ & pharisei mulierẽ in adulterio dep̃hen sã. & sta¬
tuer̃ eã in medio. & dixer̃ ei : magister : haec mulier modo de¬
p̃hensa ẽ inadulterio: In lege aut̃: moyses mandauit nob̶
huiꝰ modi lapidare: Tugͦ qͥd dicis: haec aut̃ dicebant tẽptan¬
ad eũ aliquo modo ꝑtinuisse dicehat᷑: Quid .ẽ. gͦ tẽptantes
eũ ut possint accusare cũ: Intelligimꝰ fr̃s ad mirabilẽ
mansuetudinẽ. in dño p̃minuisse : Animaduerter̃ eũ ni¬
miũ. ẽẽ. mitẽ nimiũ mansuetũ: de illo quippe fuerat
sime Speciȩ tua & pulchritudine tua. intende ꝓsꝑe ꝓ¬

Expanded text:
bat eos. Et non tenebatur, quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, bat eos. Et non tenebatur, quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio et dixerunt ei magister haec mulier modo deprehensa est in adulterio in lege autem Moses mandavit nobis huiusmodi lapidare tu ergo quid dicis haec autem dicebant temptan tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansuetum: de illo quippe fuerat sime; specie tua et pulchritudine tua intende,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm denatareth ciuitate erant parentes eiꝰ: Scđm mariã
dixi parentes : ñ scđm uirile semen: Non eni quesiuit:
intra nisi matrẽ qiã habebat desuꝑ patrẽ: Nã utraq
eiꝰ natiuitas mirabilis fuit : diuina sine matre : huma¬
na sine patre quid gͣ illi quasi legis doctores ad nichode¬
mũ dixer̃: Scrutare scripturas & uide: qͥa ꝓpħa agalilea
ñ surget: Sed dñs ꝓpharũ: inde surrex̃ Reuersi sunt
inqͥt euangłista unꝰ quisq indomũ suã. Inde iħs ꝑrexit¬
in montẽ Montẽ aut̃ oliueti : in montẽ fructuosũ. in montẽ
unguenti : in montẽ chrismatis Ubi eñi decebat docere xp̃m.
nisi inmonte oliueti Xp̃i eñi nom̃ acrismate dictũ.ẽ: Cri¬
na aut̃ grece : latinȩ unctio nuncupat᷑ Ideo aut̃ nos
unx̃ : quia luctatores c̃tra diabolũ fecit & diluculo iterũ
uenit intẽplũ & om̃is popłus uenit ad cũ: & sedens doce¬

Expanded text:
quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. Quid ergo illi quasi legis doctores ad Nicodemum? Scrutare Scripturas, et vide quia propheta a Galilaea non surget. Sed Dominus prophetarum inde surrexit. Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suam. » CAPUT XIin montem: in montem autem Oliveti, in montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens doce
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ nouit legẽ : maledicti sunt Qui ñ nouerant le¬
gem : ipsi credeb̾ant ineũ qͥ miserat legẽ: & eũ qͥ miserat
legẽ : c̃tẽpnebant illi : qͥ docebant legẽ: ut impleret᷑ qđ
dixerat ipse dñs Ego ueni ut ñuidentes uident & uiden¬
tes cȩci fiant: Cȩci enĩ facti sunt pharisei doctores. in lumi¬
nati sunt popłi nescientes legẽ. & inauctorẽ legis cre¬
dentes Nichodemꝰ tam̃ unꝰ exphariseis qͥ addñm nocte
uenerat & ipse ñ quidẽ incredulus sedumidus Nã ideo
nocte uenerat adlucẽ qͥa in luminari uolebat. & sciri
timebat. Respondit iudeis: Nũ qͥd lex nr̃a iudicat homi¬
nẽ. nisi audierit ab ipso prius: & cognouerit qͥd faciat.
tores Sciebat eñi nichodemꝰ uł pocius credebat. quia si tan¬
tũ modo eũ uellent pacient̾ audire : forte si miles fierent
Id est quasi agalilea seductus: Dñs eñi galileus dicebatur:

Expanded text:
quae non novit legem, maledicti sunt. Qui non noverant lequae non novit legem, maledicti sunt. Qui non noverant legem, ipsi credebant in eum; et eum qui miserat Legem, contemnebant illi qui docebant Legem: ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi nescientes Legem, et in auctorem Legis credentes. 2. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse non quidem incredulus, sed timidus; nam ideo nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat: respondit Judaeis, Numquid Lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius et cognoverit quid facitores. Sciebat autem Nicodemus, vel potius credebat, quia si tantummodo eum patienter vellent audire, forte similes fierent Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus 541 enim Galilaeus dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
EMINITcaritas ur̃a sermone pristino exocca¬
sione lectionis euangłicae locutosnos. eẽ. uob de
sp̃u scõ Ad hunc potandũ cũ dñs inuitass& cre¬
dentes inse : loquens int̾ eos qͥ illũ tenere cogita¬
bant & int̃ficere cupiebant. nec ualebant. quia
ille nolebat. Cũ ergo hac locutꝰ. eẽt. nata est de
illo in turba dissensio. aliis putantib qđ ipse . ec̃t. xp̃s: aliis
ut cũ tenerent: redier̃ in munes acrimine: epleni ad mira¬
tione Nam & testimoniũ ꝑibuer̃ diuinȩ doetrinȩ eiꝰ cũ-
dicerent a quib missi erant: Quare ñ adduxistis eũ: Res¬
ponder eñi nũquã se audisse hominẽ sic locutũ Non
eni quisquã sic loquit᷑ homo Ille autẽ sic locutus ẽ.
qͥa ds̃ erat & homo. tam̃ pharisei testimoniũ eoꝵ rep¬
pellentes. dixer̃ eis Nũquid & uos seducti estis. U idemꝰ
eni delectatos uos. eẽ. sermonib illiꝰ. nũquid aliquis de
principibꝰ credidit ineũ aut expharis eis : Sed turba hac

Expanded text:
eminit Charitas vestra, sermone pristino ex occasione lectionis evangelicae locutos nos esse vobis de Spiritu sancto. Ad hunc potandum cum Dominus invitasset credentes in se, loquens inter eos qui illum tenere cogitabant, et interficere cupiebant nec valebant, quia ille nolebat: cum ergo haec locutus esset, nata est de illo in turba dissensio, aliis putantibus quod ipse esset Christus, aliis ut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni admirationis. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, dicerent ii a quibus missi erant: Quare non adduxistis eum? Responderunt enim, nunquam se audisse hominem sic locutum. Non enim quisquam sic loquitur homo: ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo: tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Nunquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Nunquid aliquis de principibus credidit in eum, au ex Pharisaeis? Sed turba haec
Abbreviated transcription (Latin):
absitꝰ ut ista ꝑfidia tẽptetꝰ cor nr̃m certisumꝰ omnẽ
hominẽ acciꝑe. sed quantũ uasfidei ad tulerit ad fon¬
tẽ tantũ impl& Cũ ergo & modo accipiat᷑ dixerit ali¬
qͥs. quare nemoloquit᷑ linguis om̃iũ gentiũ. qͥa iã ipsa
ȩccłia linguis om̃iũ gentium loquitur: Antea inuna
gente erat ȩccłia ubi om̃iũ linguis loquebantur:
Loquendo linguis om̃iũ significat futurũ ut crescendo
ꝑgentes loqueret᷑ linguis om̃iũ in hac eccłia qͥ ñ .ẽ. nec
mẽbroꝵ. quae unitas linguis omiũ loquit᷑ renunci&
sibi ñ hab& Na si habe d& signĩa qđ tune dabatur: lo¬

Expanded text:
Absit ut ista perfidia tentatur cor nostrum. Certi sumus omnem hominem accipere: sed quantum vas fidei attulerit ad fontem, tantum implet. Cum ergo et modo accipiatur, dixerit aliquis, quare nemo loquitur linguis omnium gentium? Quia jam ipsa Ecclesia linguis omnium gentium loquitur. Antea in una gente erat Ecclesia, ubi omnium linguis loquebatur. Loquendo linguis omnium, significabat futurum ut crescendo per gentes, loqueretur linguis omnium. In hac Ecclesia qui non est, nec membrorum, quae unitas linguis omnium loquitur, renuntiet sibi; non habet. Nam si habet, det signum quod tunc dabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Non eñi nos deserit fons si ñ deseramꝰ fontẽ: Ex posuta
euuanglista ut dixi unde dñs clamass& ad qualẽ potu
inuitas s& qđ bibentib ꝓpinass& dicens: hoc autẽ dice¬
bat de sp̃u quẽ accepturi erant credentes ineũ Noneni¬

Expanded text:
non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Sp
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ. quales sunt dĩ amatores qͥ pulchros animos facit.
Sicut enĩ animus facit decus incorpore sic ds inanimo:
dilexeris sepelire festinas: Decus gͦ corpo¬
ris animꝰ : decus animi ds Clamat gͥ dñs ut ueniamꝰ &
bibamꝰ si intus sitiamꝰ & dicit: qͥa cũbiberimꝰ flumina
aquae uiuȩ fluent deuentre nr̃o Uent̾ interioris.
hominis cscientia cordis. ẽ: Bibito ergo isto liquore¬
o uiuescit purgata c̃scientia. & hauriens fonten
habebit eciam ipsa fonserit: Quid ẽ. fons & qͥdẽ flu¬
uius qͥmanat deuentre interioris hominis beni¬
uolentia qa uult c̃sulere ꝓximo: Si eñi putet qͥa qđe
bibit soli ipsi deb& sufficere. ñ fluit aqua uiua de duen¬
tre eiꝰ Siaut ꝓximo festinat c̃sulere ideo ñ siccat quia
manat: Uidebimꝰ nẽ qͥd sit qđ bibunt. qͥ credunt in dño
se ipso deb& agnoscere si bibit. & siuiuit. exeo qđ buibit:

Expanded text:
morum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? morum, quales sunt amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit:
Abbreviated transcription (Latin):
sed & inalio homine plus amat homo animã quã corpꝰ
Quid enĩ amat᷑ inamico ubi est amor sincerior & castiorꝰ
Quida mat᷑ inamico animꝰ ancorpus. Si fides amatur :
animꝰ a matur: Si beni uolentia amat᷑. beni uolentiȩ
sedes animꝰ. ẽ: Si hoc amas in altero qͥa & ipse amat ce ani¬
mũ amas Quia ñ caro sed animꝰ amat Ideo enĩ amas qͥa¬
appareat dilectioni ur̃ae. quantũ amet᷑ animꝰ & quem¬
ad modũ corpori p̃ponatur Illi ipsi lasciui amatores
qͥ pulchritudine corpoꝵ delectantur. & forma mẽbroꝵ
accendunt᷑. tunc amant amplius quando amantur:
Nam si am&e &esentiat quia hodiohabetur. magis irascit᷑
quã diligit Quare magis irascit᷑ quã diligit. quia ñ ei red¬
dit᷑ qđ impendit: Si ergo ipsi corpoꝵ amatores reclama¬
rise uolunt. & hoc eos magis delectat si am̃tur quales
st̃ i amatores animoꝵ.  Et si magni s̃ amatorẽs ani¬

Expanded text:
Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quappareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchritudine corporum delcetantur, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatores animorum? Et si magni sunt amatores ani
Abbreviated transcription (Latin):
erant credentes in eĩ: Nondũ eñi erat sp̃s datus. quia ũ iħs
ñdũ fuerat clarificatꝰ Est gͦ sitis interior. & uent̃ interior
quia .ẽ. homo interior: Et ille qͥdem interior inuisibilis.¬
& exterior inuisibilis: Sed melior interior quã exterior
& qđ ñ uidet᷑ hoc plus amatur: Constat enĩ plus amari hom¬
nẽ interiorem : quã exteriorem Unde hoc constat: Ynus¬
quisq: in se ipso ꝑb& Quã uis enĩqͥ male uiuunt animos
suos corpori addicant uiuere. tam̃ uolunt qđ ñ est nisi
animi. magisq inseipsos indicant quiregunt. quã illa
quȩ regunt Regunt enĩ animi. regunt᷑ corpora: Gaudo
quisq uoluptate. & capit decorpore uoluntatẽ: Sed i¬
separa animũ. nichil restat incorpore qđ gaudeat & si
de corporegaud&. animus gaudet: Si gaudet dedomo
sua dese ñdeb& gaudere: & si habae annnus undeoblec¬
tet᷑ extrinsecus. sine deliciis manet intrinsecus Om̃ino
c̃stat plus amare hominẽ animã suã quã corpus suũ.

Expanded text:
ondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s datꝰ : qͥa iħs ñ dũ erat głificatꝰ: In euidenti est intel¬
lectꝰ Non enĩ ñ erat sp̃s dĩ qͥerat apud dm̃. sed ñdũ erat
ineis qͥ crediderant mniħm Ita enĩ disposuit dñs iħs ñ
eis dare sp̃m istũ dequo loqͥmur. nisi post resurrec¬
tionẽ suã. & hoc ñ sine causa: & forte siquȩramus
annu& ut mueniamꝰ. & si pulsemꝰ aperit ut intremꝰ.
Pietas pulsat ñ manꝰ. quãquã pulsat & manꝰ: si ab oꝑib

Expanded text:
Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus? In evidenti est intelSpiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus? In evidenti est intellectus. Non enim non erat Spiritus Dei, qui erat apud Deum; sed nondum erat in eis qui crediderant in Jesum. Ita enim disposuit Dominus Jesus non eis dare Spiritum istum de quo loquimur, nisi post resurrectionem suam; et hoc non sine causa. Et forte si quaeramus, annuet ut inveniamus; et si pulsemus, aperiet ut intremus. Pietas pulsat, non manus: quanquam pulsat et manus, si a
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suo. ita tam̃ ut ds cũ suo sp̃u sciat eciã qͥd agat᷑ in
nob. nos aut̃ sine eiꝰ sp̃u scire ñ possumꝰ quid agatur
indõ. ds aut̃ scit in nob. & qđ ipsi nescimꝰ in nob Nã
infirmitatẽ suã petrus nesciebat. quando adño qđ
ter eet: negaturus audiebat. & eger se ignorabat: Me¬
dicꝰ egrũ seiebat: Sunt ꝗͦ quedam quae ds̃ nouit innol
nescientib nob̾ tam̃ quantũ ad homines ꝑtinet. ne-¬
mosic se nouit quomodo ipse homo alius nescit qͥd
in illo agat᷑. sed sp̃s eiꝰ nouit Accepto aut̃ spũ dĩ di¬
scimꝰ. & qͥd agat᷑ indõ ñ totii qͥa ñ accepimꝰ totũ depig¬
nore multa nouimꝰ: Pignꝰ eñi accepimꝰ. & huiꝰ pig¬
noris plenitudo postea dabit᷑. Interim in hac pere¬
grinatione pignus nos c̃solet᷑ qͥa qͥ nos dignatus . ẽ.
obpignerare. multũ paratus .ẽ. dare : Sitalis .ẽ. arra
quid .ẽ cuiꝰ ẽ arra: Sed qͥd ẽ. qđ ait. ñ enĩ erat

Expanded text:
agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod ait, Non enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥposuit eã eciã corporis passioni His om̃ib tã magnis
rebus p̃posuit caritatẽ. ipsã habeto & cunetã habebis quia
sine illa nichil ꝓderit. quicqͥd habere potueris: quia uͦ¬

Expanded text:
praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis rebus praeposuit charitatem . Ipsam habeto, et cuncta habebis: quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potueris. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Alii donatio curationũ inuno sp̃u. alii oꝑatio uirtutũ.
in eodẽ sp̃u: Multa enĩdant᷑ admanifestationẽ: Sedtu
forsitan eos om̃iũ quȩ dixi nichil habes Siamas. non
nichil habes Si en̾iamas unitatẽ. eciã tibi hab& quisqͥs
Tollã inuidiã & meũ ẽ. qđ habes liuor separat. sani¬
tas iungit. oculus solus uid& incorpore:: Sed nũquid
soli sibi oculus uidec. & manui uid&. & pedi uid&. &
ceteris mẽbris uid& Non eñi sialiqͥs ictus impedem
ueniat. auertit se inde oculus ut ñ p̾caueat: Rursus
solamanꝰ oꝑat᷑ incorpore. sed nũqͥd sibi soli oꝑatur
& oculo oꝑat᷑ Nã si ictus aliqͥs ueniens neat inma¬
nũ. sed tantũ infaciem: Nũquid dicit manus ñ me
moueo. quia ñtendit adme. sic pes ambulando¬
broꝵ. ad huc inquit suꝑ eminentiorẽ uiã uob demon¬
stro & cepit loqui decaritate. p̃posuit eã linguis homi¬
nũ & angłoꝵ. p̃posuit miraculis fidȩi. p̃posuit scientiae

Expanded text:
atio curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum in eodem Spiritu. Multa enim dantur ad manifestationem, sed tu forsitan eorum omnium quae dixi nihil habes. Si amas, non nihil habes: si enim amas unitatem, etiam tibi habet quisquis tollam invidiam, et meum est quod habes. Livor separat, sanitas jungit. Oculus solus videt in corpore: sed numquid soli sibi oculus videt? Et manui videt, et pedi videt, et caeteris membris videt: non enim si aliquis ictus in pedem veniat, avertit se oculus inde ut non praecaveat. Rursus sola manus operatur in corpore; sed numquid sibi soli operatur? Et oculo operatur; nam si ictus aliquis veniens non eat in manum, sed tantum in faciem, numquid dicit manus, Non me moveo, quia non tendit ad me? Sic pes ambulandobrorum, Adhuc, inquit, supereminentiorem viam vobis demonstro, et coepit loqui de charitate. Praeposuit eam linguis hominum et Angelorum, praeposuit miraculis fidei, praeposuit scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
qđ antequã dicamꝰ ut possumꝰ pͥus querendũ . ẽ. nequẽ
forte moueat. qͦmͦ ñ dũ erat sp̃s in hominib sc̃is. cũ
de ipso dño recens nato: Legat᷑ in ȩuangłio. qđ eũ
insp̃u sc̃o agnouerit simeon. agnouerit eçiã anna ui¬
dua ꝓphetissa agnouerit ioħes ipse qͥ eũ baptizauit. im¬
ut dñm c̃ceperit accepit. multa eñi indicia p̃cedentia
sp̃s sc̃ĩ habemꝰ. antequã dñs głificaret᷑ resurrectione car¬
nis sue ñ enĩ aliũ spm eciam ꝓpħe habuer̃. qͥ xp̃m
uenturũ p̃nunciauer̃. sed modus qͥdã uenturus erat
dãpnationis huiꝰ. qͥ om̃ino antea non apparuerat. de
ipso hic dr̃: nuquã enĩ legimꝰ antea c̃gregatos homines
accepto spu sc̃o linguis om̃iũ gentiũ locutos fuisse: Post
res urrectionẽ aut̃ suã primũ quando apparuit disci

Expanded text:
us, prius quaerendum est, ne quem forte moveat, quomodo nondum erat Spiritus in hominibus sanctis, cum de ipso Domino recens nato legatur in Evangelio, quod cum in Spiritu sancto agnoverit Simeon, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : imut Dominum conciperet, accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis suae. Non enim alium spiritum etiam Prophenturum praenuntiaverunt. Sed modus quidam futurus erat dationis hujus, qui omnino antea non apparuerat: de ipso hic dicitur. Nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam, primum qu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq die iniquus c̃uersus fuerit : om̃s iniqͥtates eiꝰ obl¬
uiscar: ꝓpt̃ illos gͦ qͥ desꝑatione ꝑiclitant᷑ ꝓposuit in¬
dulgentiȩ portũ : ꝓpt̃ illos qͥspe ꝑiclitant᷑. & dilatio¬
nib: inluduntur. Fecit diẽ mortis in certũ: Quando
ueniat ultimus dies nescis : ingratus es qͥa hodiernũ
habes. inqͦ corrigaris: Sic gͦ adistã mulierẽ. nec ego te
dampnabo : sed facta secura dep̾terito caue futura:
Nec ego te dãpnabo: deleui qđ cõmisisti obserua qđ p̃¬

Expanded text:
iniquus conversus fuerit, omnes iniquitates ejus obliviscar . Propter illos ergo qui desperatione periclitantur, proposuit indulgentiae portum: propter illos qui spe periclitantur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corrigaris? Sic ergo ad istam mulierem, Nec ego te damnabo; sed facta secura de praeterito, cave futura. Nec ego te damnabo: delevi quod commisisti, observa quod pr
Abbreviated transcription (Latin):
innouatus : Addesideranda cę̧lestia. adc̃cupiscenda
sẽpit̃na. ad patriã quae sursũ. ẽ. & hostẽ ñtim& desi¬
derandã ubi ñꝑdimꝰ amicũ. ñtimemꝰ inimicũ Ubi
uiuemꝰ cũ bono affectu. sine ullo defectu: Ubi nemo
nascit᷑ qua nemo moritur Uhi nemo iã ꝓficit. & ne¬
mo deficit Uhi ñ esurit᷑ & ñ sititur. sed sacietas . ẽ. in mor¬
talitas & cib ueritas Hac habentes ꝓmissa & ad nouum

Expanded text:
innovatus? Ad desideranda coelestia, ad concupiscenda innovatus? Ad desideranda coelestia, ad concupiscenda sempiterna, ad patriam quae sursum est et hostem non timet, desiderandam, ubi non perdimus amicum, non timemus inimicum; ubi vivimus cum bono affectu, sine ullo defectu; ubi nemo nascitur, quia nemo moritur; ubi nemo jam proficit, et nemo deficit; ubi non esuritur, et non sititur, sed satietas est immort