comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in sequenti ait. ne abscondas a me mandata
tua: hic ait. maledicti qui declinant a manda¬
tis tuis. Uere maledicti qͥ declinãt a mandatis.
qͥ referre gr̃am obuert̃: pͥmoq ñ st̃ repulsi ÷ scđo quia
non abscondi a se diuma mandata merueruñ.
Declinat gͦ aliquis: quod optauit. Sequitur.
Aufer a me obpbrium & contemptum: qm̃
testimonia tua exquisiu. Si contemptꝰ obꝓbrii
loco ducitur: quomͦ scriptum est. contemptibi.¬
lia huius mundi elegit deus: S considera. qͥa
mundi contemptibilia dixit: non dei. Qd̃ enm
blicanus se humiliauerit: exaltabitur. Audi
quem diligit: & non ꝓ nichilo habet deus. Qui¬
cumq sanctus est: qui sine macula uiuit ÷ ueri-¬
tatem custodit: non appetiuit ꝓximum suum:
adnichilum deductus est inconspectu eius ma-¬
mantur. Demq gentilitas non est: deuotio
autem manet inet̾num. Caue gͦ: ne xp̃o obꝓbrio
sis. Nolo michi quicunq maledicat: & quasi

Expanded text:
in sequenti ait: ne abscondas a me mandata in sequenti ait: ne abscondas a me mandata tua, hic ait: maledicti qui declinant a mandatis tuis. uere maledicti qui declinant a mandatis tuis, qui referre gratiam debuerunt, primo quia non sunt repulsi, secundo quia non abscondi a se diuina mandata meruerunt. declinat ergo aliquis quod optauit. Sequitur: aufer a me obprobrium et c o ntemptum, quoniam testimonia tua exquisiui. si contemptus obprobrii loco ducitur, quomodo scriptum est: c o ntemptibilia huius mundi elegit deus? sed considera, quia mundi c-ontemptibilia\' dixit, non \'dei\': quodsi publicanus se humiliauerit, exaltatur. audi, quem non pro nihilo habeat deus: quicumque sanctus est, qui sine macula uiuit, ueritatem custodit, non adpetiuit proximum suum. ad nihilum deductus est in conspectu eius mamantur. denique gentilitas non est, deuotio autem manet in aeternum. caue ergo, ne Christo obprobrio sis. nolo mihi quicumque maledicat et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
lerabili repellamus fastidio: nr̃a indignos gr̃a
iudicantes quia sunt mopes ⁊ cum ꝑ auptas faci¬
lius sit deo qͣm thesaurus acceptior. Maledicti
qui declinant ã mandatis tuis. Supͣ dixerat ne
abscondas a me mandata tua: & ideo quasi
reuelata sibi mandata cognoscens: condemp¬
nat eos qui declinant a mandatis cȩlestib. & be-¬
ne dixit. qui declinant. Directum enim manda¬
tum est: ideo ab eo nemo ur̃m deflectat. Mo¬
uet autem qua rõne hoc dixerit. ne abscondas
a me mandata tua : qd̾ enim absconditur. ob¬
scurum fit & occultum: cum supͣdixerit man-¬
datum domini lucidum. illuminans oculos. Si
lucidum mandatum÷ quomͦ absconditur. cum
lucernam nemo ponat sub modio: Hisi forte
lucidum est unum mandatum: multa autem
mandata abscondita sunt. Nam iudicia tua in.¬
quit: sicut abyssus multa. Non iudicium sicut
abyssus : s iudicia dicuntur. Uide autem ordi-¬
nem.Supͣ ait. ne repellas me a mandatis tuis:

Expanded text:
lerabili repellamus fastidio, nostra indignos gratia lerabili repellamus fastidio, nostra indignos gratia iudicantes, quia sunt inopes, cum paupertas facilius sit deo quam thesaurus acceptior. Maledicti, inquit, qui declinant a mandatis tuis. supra dixerat ne abscondas a me mandata tua et ideo quasi reuelata sibi mandata cognoscens condemnat eos, qui declinauerint a mandatis caelestibus. et bene dixit \'qui declinant\'; directum enim mandatum est, ideo ab eo nemo deflectat. Mouet autem, qua ratione hic dixerit: ne abscondas a me mandata tua. quod enim absconditur, obscurum fit et occultum, cum supra dixerit: mandatum domini lucidum, in luminans oculos. si lucidum mandatum, quomodo absconditur, cum lucernam nemo ponat sub modio ? nisi forte lucidum est unum mandatum, multa autem mandata abscondita sunt. nam iudicia tua, inquit, sicut abyssus multa: non \'iudicium sicut abyssus\', sed \'iudicia\' dicuntur. Uide autem ordinem. supra ait: ne repellas me a mandatis tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
sterneret. Mala ruma est arrogantiȩ : suꝑiorẽ sub¬
ruit. Mala hec lucta serpentis : qua se in plurimos
torquet anfractus.Inflare uolebat & paulum. Qm
ut stimulum carnis suȩ qui se humiliabat roga¬
ret auferri. S bonus dominus qui paulum infir¬
mitatib uellet facere fortiorem ⁊ adhibuit ei ange¬
lum sathanȩ : ut suis diabolus artib uinceretur.
Non mentiebatur phariseus : immo etiam uera di.¬
cebat.S omnis qui se exaltat: etiam si uera dicat.
offendit. Deniq pbabilior phariseus ingressus est
templum. qͣm publicanus : & condempnatꝰ exi¬
uit. Quantum crimen suꝑbie: ut ei etiam adul.¬
teria preferantur. Deniq dominus qui aliĩs do¬
nat. suꝑbis resistit: & tanqͣm congreditur his
qui se exaltant ⁊ sibiq hoc certamen uendicat¬
& qui aliis compatitur.arrogantes increpat:
quia nichil grauius qͣm ut fratres nr̃os pauꝑiores
suꝑbo oculo despiciamus : conformes nobis into¬

Expanded text:
sterneret. mala ruina est adrogantiae, quae superiorem substerneret. mala ruina est adrogantiae, quae superiorem subruit, mala haec lucta serpentis, qua se in plurimos torquet anfractus. Inflare uolebat et Paulum. quem ut stimulum carnis suae. qui se humiliabat, rogaret auferri. sed bonus dominus. qui Paulum infirmitatibus uellet. facere fortiorem, adhibuit ei angelum satanae, ut suis diabolus artibus uinceretur. non mentiebatur Pharisaeus, immo etiam uera dicebat; sed omnis qui se exaltat, etiamsi uera dicat, offendit. denique probabilior Pharisaeus ingressus est templum quam publicanus et tamen condemnatus exiuit; quantum crimen superbiae, ut ei etiam adulteria praeferantur! Denique dominus, qui aliis donat, superbis resistit et tamquam congreditur his, qui se exaltant, sibique hoc certamen uindicat et, qui aliis conpatitur, adrogantes increpat, quia nihil grauius, quam ut fratres nostros pauperes superbo oculo despiciamus, conformes nobis into
Abbreviated transcription (Latin):
tes: & docuit. etiam si bona cetera habeat. qd ma¬
gis suꝑb offendat. qͣm humilis qui nulla uirtu.¬
tatum dote subnixus sit. Studet enim supplan¬
tare diabolus. bonis oꝑib intentos. Quantum
laborauit phariseus ille ne raperet aliena: ne in¬
iustus ẽẽt: ne adulteraret: quantum laborauit
ne peccaret. sicut peccauit publicanus : qͣntum
iunaret. Quis nostrum hȩc facit: Quanti habent
possessiones: & soliĩncubant fructib : & soli sibi
messes recondunt. Aduertit hoc diabolus. & ꝑfo¬
dit eum ulcere graui : ut non teneret caput mente
carnis inflatus : & in eo in quo laudabilis fore cre¬
deretur ⁊ ibi reprehensibilior iudicaretur. Agebat
enim gr̃as deo : qd̃ non ẽe̾t raptor. adulter. iniustꝰ
Qͣm noxie ei luctatus est serpens: & grauib eũ spiris
ligauit.Suꝑiorem fecit. ut de altiore deiceret: in¬
feriorem se prebuit. ut sublimiorẽ casu grauiore pro.¬

Expanded text:
tes et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod mates et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod magis superbus offendat quam humilis, qui nulla uirtutum dote subnixus sit: studet enim subplantare diabolus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisaeus ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne adulteraret! quantum laborauit, ne peccaret; sicut peccauit publicanus! quantum et! quis nostrum haec facit? quanti habent possessiones et soli incubant fructibus et solis sibi messes recondunt! aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, ut non teneret caput mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudicaretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter iniustus. quam noxie ei luctatus est serpens et grauibus eum spiris ligauit! superiorem fecit, ut de altiore deiceret, inferiorem se praebuit, ut sublimiorem casu grauiore pro
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus est: quem inducit ꝓpħ̃a dicentem. Po¬
nam thronum meum suꝑ nubes: & ero similis altis¬
simo. Itaq cum sit neqͥsũmus. ut honorem non dede¬
rit domino deo nr̃o: peiores tamen discipulos eru.¬
dunt. Ille enim se sic exaltauit. ut uellet equari &
similis esse altissimo: discipulus autem eius signifi.¬
catur ab apło. indignaturus se equalem similemq
estimare deo. Scriptum est enim. Cum reuelatus
fuerit homo iniquitatis. & filius interitus: qui ad¬
uersatur & extollitur supͣ omne qd̾ dicitur deus.
Magister igitur similem se presumit: hic suꝑiorẽ.
Ideõq & dñs ad discipłos suos dixit. maiora his
facictis: ut quib serpens plus ademerat qͣm ipse
amiserat: maiora xp̃c facere donaret. qͣm ipse in
terris fecerat. In se enm uoluit pͥncipem mundi
fallere: indiscipulis triumphare. Itaq atanto uo¬
lens crimme uendicare humanum genus⁊ intro¬
duxit phariseum & publicanum in templo oran.¬

Expanded text:
diabolus est, quem inducit propheta dicentem: podiabolus est, quem inducit propheta dicentem: ponam thronum meum supernubes et ero similis altissimo. itaque cum sit nequissimus, ut honorem non dederit domino deo nostro, peiores tamen discipulos erudiuit. ille enim se sic exaltauit, ut uellet aequari et similis esse altissimo, discipulus autem eius significatur ab apostolo indignaturus aequalem similemque se aestimari deo. scriptum est enim: cum reuelatus fuerit homo iniquitatis et filius interitus, qui aduersatur et extollitur supra omne quod dicitur deus. magister igitur similem praesumit, hic superiorem. ideoque et dominus ad discipulos suos dixit: maiora his facietis, ut, quibus serpens plus ademerat quam ipse amiserat, maiora Christus facere donaret quam ipse in terris fecerat; in se enim uoluit principem mundi fallere, in discipulis triumphare. Itaque a tanto uolens crimine uindicare humanum genus introduxit Pharisaeum et publicanum in templo oran
Abbreviated transcription (Latin):
uri desiderat uel incĩdi: ut possit reciꝑe sanitatẽ.
Re fugit qui grauius egrotat neuratur⁊ ne incida-¬
tur.⁊ ne alligetur: ne abstineat a cibo. Qui autẽ
salutarem habet ualitudinem: medico securus
occurrit. Unde etiam dominus non ociose ait. de-¬
sid̾io desideraui hoc pascͤa manducare uob̃cum:
non solum desiderans⁊ s etiam geminato desid̾io
concupiscens remissionem tribuere peccatoꝵ.Con¬
tupiscamus ergo & nos desiderare iudicia dei. Bo¬
na conscientia cum examinatur: ꝓbatur. & con-¬
cupiscamus desiderare in omni tempore: ut nullũ
momentum bonȩ pret̾eat uacuum cupiditatis.
Sequitur uersus quintus. Increpasti suꝑbos: ma¬
ledicti qui declinant a mandatis tuis. Cum dominꝰ
iũc ꝑ obedientiam genus humanum redemerit ⁊
iusticiam reformauerit ÷ serpens autem ꝑ mobedi-¬
entiam peccatum introduxerit: que d uicĩ habe¬
at suꝑbia. hinc estimare possumus : cuius auctor

Expanded text:
uri desiderat uel incidi, ut pcssit recipere sanitatem. uri desiderat uel incidi, ut pcssit recipere sanitatem. refugit qui grauius aegrotat, ne uratur, ne incidatur, ne alligetur, ne abstineatur a cibo; qui autem salutarem habet ualitudinem, medico securus occurrit. unde etiam dominus non otiose ait: desiderio desideraui hoc pascha manducare uobiscum, non solum desiderans, sed etiam geminato desiderio concupiscens remissionem tribuere peccatorum. concupiscamus ergo et nos desiderare iudicia dei—bona conscientia quae, cum examinatur, probatur-et concupiscamus desiderare in omni tempore, ut nullum momentum bonae praetereat uacuum cupiditatis. Sequitur uersus quintus: increpasti superbos; maledicti qui declinanta mandatis tuis. cum dominus Iesus per oboedientiam genus humanum redemerit, iustitiam reformarit, serpens autem per inoboedientiam peccatum introduxerit, quid uitii habeat superbia hinc aestimare possumus, cuius auctor
Abbreviated transcription (Latin):
quis uxorem. diuitias. honores. necessitudines. deo
preferat : qui autem pretulerit. fit obnoxius iudi¬
ciis dei: ideo prius poposcit. ne ab scondat ab eo
deus mandata sua. Qui enim mandata dei cog¬
nouerit. & custodierit ⁊ non refugit iudicia di¬
uina. s desiderat. Meritoq tanqͣm reuelatis sibi
mandatis.ait.Concupiui desiderare iudicia tua:
momni tempore. Non cdixit. concupiui iudicia:¬
s dixit. concupiui desid̾are. Sicut enim uita in¬
uere plus est.qͣm uiuere ⁊ iuere nanq commu-¬
ne est etiam huius uitȩ. uita autem uiu̾e beatoꝵ
est: sic concupiscere ut desid̾emus iudicia dei. plꝰ
est qͣm desiderare iudicia. Concupiscimus enim
desiderare: qͣsi non sit potestatis nostrȩ desid̾ium.
s gratiȩ dei. Cum enim dominus oblectari nos ui-¬
derit cupiditate desid̃iĩ iudicioꝵ suoꝵ: sobrium
auget affectum.Cum autem peccamus: non con.¬
cupiscimus desid̾are iudicia dei. Neq enim egrotꝰ

Expanded text:
quis uxorem diuitias honorem necessitudines deo quis uxorem diuitias honorem necessitudines deo praeferat, qui autem praetulerit, fit obnoxius iudiciis dei, ideo prius poposcit, ne abscondat ab eo deus mandata sua. qui enim mandata cognouerit et custodierit, non refugit iudicia diuina, sed desiderat meritoque tamquam reuelatis sibi mandatis ait: \'concupiui desiderare iudicia tua in omni tempore-. Non dixit \'concupiui iudicia\', sed \'concupiui desiderare\'. sicut enim uita uiuere plus est quam uiuere — uiuere namque commune etiam huius est uitae, uita autem uiuere beatorum est —, sic concupiscere, ut desideremus iudicia dei, plus est quam desiderare iudicia; concupiscimus enim desiderare, quasi non sit potestatis nostrae desiderium, sed gratiae dei. cum enim dominus oblectari nos uiderit cupiditate desiderii iudiciorum suorum, sobrium auget affectum; cum autem peccamus, non concupiscimus desiderare iudicia dei. neque enim aegrotus
Abbreviated transcription (Latin):
condendis.iam alienis ucturus etatib ⁊ s sola
diues uirtutum fecunditate. ea sibi congregat.
quȩ sibi mors nẽc possit auferre. Meritoq dicit
oncupiuit anima mea desid̾are iudicia tua in
omni terapore. Qd̾ utiq non facit nisi liber ã um¬
culis: non solum a uinculis sollicitudins secula.¬
ris:s ctiam a uinculis caritatis humane. Iicu¬
la qͣmplura sunt in hoc seculo. Uincula sunt de¬
sideria uiuendi : uincula sunt oblectamenta uolur¬
tatum ÷ uincula sunt honoꝵ: uincula comug̃
Deniq dicit tibi bonus magister. Solutus es ab
uxore: ne quesieris uxorem. Nec tamen peccat qͥ
uxorem acceꝑit: s innectit sibi uincula mentis :
quia sollicitus est quomͦ placeat uxori. Beatior
esset: sisoli deo placere desid̾asset. Carnis autem
alligatus est unculis: qui fui non habet corporis
potestatem. Ergo quia mandatum dei est. qd̾ le¬
gis oraculo. & apłico sermone depmptum est: ne

Expanded text:
condendis, iam alienis uicturus aetatibus, sed sola condendis, iam alienis uicturus aetatibus, sed sola diues uirtutum fecunditate ea congregat, quae sibi nec mors possit auferre. Meritoque dicit: concupiuit anima mea desiderare iudicia tua in omni tempore. quod utique non facit nisi liber a uinculis, non solum a uinculis sollicitudinis saecularis, sed etiam a uinculis caritatis humanae. uincula conplura sunt in hoc saeculo: uincula sunt desideria uiuendi, uincula sunt oblectamenta uoluptatum, uincula sunt honorum, uincula coniugii. denique dicit tibi bonus magister: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem. nec tamen peccat qui morem acceperit, sed innectit sibi uincula mentis, quia sollicitus est quomodo placeat uxori — beatior esset, si deo soli placere desideraret -, carnis autem, quia ligatus est qui sui non habeat corporis potestatem. ergo quia mandatum dei est, quod legis oraculo et apostolico sermone depromptum est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
re cupiebat. quia non agnoscebat. S id etiam qd̃
sequitur: consid̾emus Uersus tertius. Aduena
ego sum in terra: non abscondas a me manda¬
ta tua. Non cunuscumq uox ista est: s eius qui
t̾renis renuntiauerit uoluptatib ⁊ & omni se
mundans cupiditatis exuerit affectu. Ille est in
hac terra aduena. qui potest dicere. nostra autẽ
conu̾satio in celis est: qui suam habet in dño
portionem ÷ qui potest dolere qd̾ diutius inuat
in terris: qui uitȩ huius longeuitate lassatur. ⁊¬
cui ꝓlixitas habitationis huius fastidio sit: qͣm
sanctus adu̾satur & dicit. Uẽ his qui habitant
in terra. Qui dissolui non timet: s si soluatur:
presumat se cum xp̃o futurum. Hic uere ꝑegri
dei:÷ & thesaurum sibi condit incȩlo. Non utiq
is exiens de egipto. in hanc intelligibilem egiptũ
remeare desiderat ⁊ nec deposite senectutis & mor¬
tis pauescit confima: nͨ horrea struit messib re¬

Expanded text:
re cupiebat, quia non agnoscebat. sed iam etiam id quod re cupiebat, quia non agnoscebat. sed iam etiam id quod sequitur consideremus. Aduena ego sum in terra, ne abscondas a me mandata tua. non cuiuscumque uox ista est, sed eius, qui terrenis renuntiauerit uoluptatibus et omni se mundanae cupiditatis exuerit affectu. ille est in hac terra aduena. qui potest dicere: nostra autem conuersatio in caelis est, qui suam habet in domino portionem, qui potest dolere, quod diutius uiuat in terris, qui uitae huius longaeuitate lassatur, cui prolixitas habitationis huius fastidio sit, quam sanctus auersatur et dicit: uae his qui habitant in terra, qui dissolui non timet et, si soluatur, praesumit se cum Christo futurum. hic uere peregrdei et thesaurum sibi condit in caelo. non utique is exiens de Aegypto in hanc intellegibilem Aegyptum remeare desiderat nec depositae senectutis et mortis pauescit confinia nec horrea struit messibus re
Abbreviated transcription (Latin):
lo: qui non uult ẽẽ peccatum. Uelle xp̃i: in om¬
nes commune est.Mundari : fidei est credentiᷤ
in xp̃m. Et tetigit eum. Tangit eos: quoꝵ fide
tangitur. Deniq dicit. Tetigit me aliquis: sen¬
tio uirtutem exisse de me. Habes oꝑationem im¬
matulati corporis: habes remissionem diuinita.¬
tis. S ut plenius sanaretur: aꝑuit oculos eius
dicens. Hade: ostende te sacerdoti. Aultos sacer¬
dotes habebat synagoga: s quiocłos aꝑuit. fal¬
sos non uidet sacerdotes ⁊ uerum aspicit. Quis est
uerus sacerdos: nisi ille qui sacerdos est mȩt̾num
& ideo pater dixit ad eum. Tu es sacerdos mȩt̾nũ.
Aꝑuit ergo oculos eius: & uidit & intellexit. qua¬
le munus ꝓ emendatione sua deberet offerre. Be¬
atus qui audit hec : quanto beatior qui uidet :
beat quod timeat in se uideri ÷ qui se prius aspicit
facie reuelata.Nam nisi ipse se prius uiderit: ñ
audebit ostendere se: sicut adam. qui se occulta¬

Expanded text:
io, qui non uult esse peccatum. uelle Christi comio, qui non uult esse peccatum. uelle Christi commune in omnes est, mundari fidei est credentis in Christum. et tetigit eum. tangit eos, quorum fide tangitur. denique dicit: tetigit me aliquis; sentio uirtutem exisse de me. habes operationem inmaculati corporis, habes remissionem diuinitatis. Sed ut plenius sanaretur, aperuit oculos eius dicens: uade, ostende te sacerdoti. multos sacerdotes habebat synagoga: sed qui oculos aperit, falsos non uidet sacerdotes, uerum aspicit. quis est uerus sacerdos nisi ille, qui sacerdos est in aeternum ? et ideo pater dixit ad eum: tu es sacerdos in aeternum. aperuit ergo oculos eius et uidit et intellexit, quale munus pro emundatione sua deberet offerre. beatus qui audit haec; quanto beatior qui uidet, qbeat quod timeat in se uideri, qui se prius aspicit facie reuelata! nam nisi ipse se prius uiderit, non audebit ostendere, sicut Adam, qui se occulta
Abbreviated transcription (Latin):
inclusit: non egyptus colorauit. Conicimus in
petro. ioħe. iacobo: qui creati & instituti sub iu¬
go legis. soluerunt tamen fr̃is sui iudaicum ui¬
gum: ubi legitime tempus quietis aduẽnit:
qͣndo refulsit his remissio peccatoꝵ. & hoc tamen
hic in umbra adhue gestum: comparatione
cȩlestium. Quanta autem quies illa quȩ ex lege
conĩcitur ⁊ in euangłio reuelatur.⁊ & adhuc in-¬
tegra reseruatur: dicente domino m̃ii. uolo: ut
ubi sum ego & ipsi sint mecum. Qͣm beatus. qui
istius habitationis fructum. quietis consortium.
illic potuerit ꝓmereri. Tunc intelligitur quid¬
sit aꝑuisse oculos: ut unideret mirabilia de lege
dei.Bene admonuit lectio euangeliĩ quȩ decur¬
sa est: in qua sanatus est lepsus ille qui dixit.
siuis potesme mundare ÷ in uoluntate dei consti.¬
tuens potestatis effectum. Cui respondit simliter
uolo: mundare. Premissa pietas uoluntatis: secu¬
ta potestatis auctoritas est. Omnib dicit mñc. uo¬

Expanded text:
inclusit, non Aegyptus colorauit. conicimus in inclusit, non Aegyptus colorauit. conicimus in Petro Iohanne Iacobo, qui creati et instituti sub iugo legis soluerunt tamen fratris sui Iudaicum iugum, ubi legitimae tempus quietis aduenit. quando refulsit his remissio peccatorum. Et hoc tamen hic in umbra adhuc gestum comparatione caelestium : quanta autem quies illa, quconjicitur, in Evangelio revelatur, et adhuc integra reservatur, dicente Domino Jesu: Volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum ! Quam beatus, qui istius habitationis fructum, quietis consortium illic potuerit sit aperuisse oculos, ut uideret mirabilia de lege dei. Bene admonuit lectio euangelii quae decursa est, in qua sanatus est leprosus ille, qui dixit: si uis. potes me mundare, in uoluntate domini constituens potestatis effectum. cui respondit similiter: uolo, mundare. praemissa pietas uoluntatis, secuta potestatis auctoritas est. omnibus dicit Iesus uo
Abbreviated transcription (Latin):
qui nichil hic possideret. & omma possideret.
Quid autem dicam de hebreo: quem lex sex tan¬
tummodo iubet seruire annis. & septimo anno
exirea seruitio: Qans est iste hebreus seruus:
Qͥs hebreus. liber poterat intelligi: Quistantꝰ
ut annos ȩt̾nos in mente habens. uideat uerum
hebreum. qui non inꝑpetuum manet seruus :
s sex annis seruili functus officio. septimo anno
gr̃am lib̃tatis adipiscitur:⁊ Cuius uidetur ysaãc
patriarcha seruitutis & libertatis non ignorasse
mysterium: qui ait. Serues fratri tuo: & erit
cum deposueris & solueris iugum eiusa collo tuo:
significans forte tempus. quo & siquis seruierit
hic positus fratri suo: postea tamen exactis ann ᷤ
qui ex istis dieb. atq ex istis qͦs hic exigimus men¬
sib colliguntur. soluat iugum a ceruice sua: qd̃
fit septimo anno remissionis. Conicere possumꝰ
serui hebrei typum in iosẽph: qui portauit iugũ¬
seruitutis:s eum culpa non cepit: non carcer

Expanded text:
qui hic nihil possederit et omnia possideret. qui hic nihil possederit et omnia possideret. Quid autem dicam de Hebraeo, quem lex sex tantummodo iubet seruire annis et septimo anno exire seruitio ? quis iste Hebraeus seruus ? quis Hebraeus liber poterat intellegi ? quis tantus, ut annos aeternos in mente habens uideat uerum Hebraeum. qui non in perpetuum manet seruus. sed sex annis seruili functus officio septimo anno gratiam libertatis adipiscitur? cuius uidetur Isaac patriarcha seruitutis et libertatis non ignorasse mysterium, qui ait: seruies fratri tuo. et erit cum deposueris et solueris iugum eius a collo tuo, significans fore tempus, quo etsi quis seruierit hic positus fratri suo, postea tamen exactis annis, qui ex istis diebus atque istis quos hic exigimus mensibus colliguntur, soluat iugum a ceruice sua, quod fit septimo anno remissionis. conicere possumus ueri Hebraei typum in Joseph, qui portauit semitutisiugum, sed eum culpa non cepit, non carcer
Abbreviated transcription (Latin):
quam putant iudei: s lex spiritalis. qͣm paulꝰ
agnouit: Quis pot̾at uidere remissiones pecca.¬
toꝵ ueras: Quarum exemplar in lege: ueritaᷤ
in euangłio est: dicente dommo iñu. Dimissa
sunt tibi peccata tua: non ꝑ hyrcoꝵ sangumẽ.
s ꝑ hostiam sun corꝑis. Ille itaq diues in lege: qui
ꝑ fectȩ maiestatis in xp̃o plenitudinem confiten-¬
do: & quasi eam quibꝰdam ad illud altare cȩleste
fidei manib offerendo: peccatum suum solu̾it.
Ille uidet uerum sac̾dotem: qui uidet pͥncipem
sac̾dotum. Ille templum uerum consid̾at: qui
audit dicentem. Soluite templum hoc: & intri¬
duo resuscitabo illud. Magnum templum: de
quo uirtus exibat. & curabat omnes. Alirabile
illud altare: in quo unius agni sacͥficium. tulit
peccatum mundi. Ille prestantissimus leuita ⁊ qͥ
uenit non ut mysterium exigeret. s ut omnib
exiberet suȩ mysterium passionis : cui portio ds̃ :

Expanded text:
quam putant Iudaei, sed lex spiritalis quam Paulus quam putant Iudaei, sed lex spiritalis quam Paulus agnouit ? quis poterat uidere remissiones peccatorum ueras, quarum exemplar in lege, ueritas in euangelio est, dicente domino Iesu: dimissa sunt tibi peecata, non per hircorum sanguinem, sed per hostiam sui corporis ? ille itaque diues in lege, qui perfectae maiestatis in Christo plenitudinem confitendo et quasi eam quibusdam ad illud altare caeleste fidei manibus offerendo peccatum suum soluerit; ille uidet uerum sacerdotem, qui uidet principem sacerdotum, ille templum uerum considerat qui audit dicentem: soluite temp lum hoc, et in triduo resuscitabo illud. magnum templum, de quo uirtus exibat et curabat omnes, mirabile illud altare, in quo unius agni sacrificium tulit peccata mundi, ille praestantissimus leuita, qui uenit non ut ministerium exigeret, sed ut omnibus exhiberet suae ministerium passionis, cui portio deus,
Abbreviated transcription (Latin):
precabatur dicens. Adaꝑi oculos meos: & consi¬
d̾abo mirabilia de lege tua. Intelligebat uere
miliciam ẽẽ cȩlestem. quam posset unusqͥsq ex le-¬
ge cognoscere: cui tamen dommus reuelasset. Qͥs
enim de t̾rems ad cȩlestia. de umbra ad claritatẽ.
de exemplarib ad penetralia u̾itatis. humano gͣͦ¬
du sine diumo ductu possit ascendere: Quis potest
consid̾are altare illud cȩleste. uerumq templum:
grãm pro maximis optabat dauid: dicens.Unam
petii a domino. hanc requiram ⁊ ut inhabitem in
domo domini omnes dies uitȩ mee: & ut uideam
delectationem domini. & consid̾em templum eius.
Quis poterat cognoscere qd̾ offerret diues magnũ
munus. scłm qd̾ potest manus eius ÷ ut soluatur
eius peccatum:. Quis pot̾at intelligere si non ha¬
beret qd̃ offerret uerbi gracia arietem⁊ quia non
soluebat᷑ eius peccatum: Quis pot̾at adu̾tere
quȩ c̾e̾nt illȩ inmundiciȩ quas soluit non lex

Expanded text:
precabatur dicens: adaperi oculos meos, et consiprecabatur dicens: adaperi oculos meos, et considerabo mirabilia delege tua. intellegebat uere militiam esse caelestem, quam posset unusquisque ex lege cognoscere, cui tamen dominus reuelasset. quis enim de terrenis ad caelestia, de umbra ad claritatem, de exemplari ad penetralia ueritatis humano gradu sine diuino ductu possit ascendere? Quis potest considerare altare illud caeleste uerumque templum, am sibi gratiam pro maximis optabat Dauid dicens: unam petii a domino, hanc requiram: ut inhabitem in domo domini omnes dies uitae meae et ut uideam delectationem domini et considerem templum eius. quis poterat cognoscere, quod offerret diues magnum munus, secundum quod potest manus eius, ut soluatur eius peccatum? quis poterat intellegere, si non haberet quid offerre.uerbigratia arietem, quia non soluebatur eius peccatum ? quis poterat aduertere, quae essent illae inmunditiae, quas soluit non lex
Abbreviated transcription (Latin):
declarabatur. descensurum in t̾ras dominũ
ũm : qui cum se exmanisset. deponi in crucẽ.
& ꝓici pateretur in tumulum: de quo sccđm
oracula legis resurgens. inglam dei diumeq
sedis regale consortium. de serpente remearet.
App̾hendamus ergo & noscaudam serpentis
illius crucifixi: ut potestatem illius regiam
possimus agnoscere. & illa quȩ in pedes eius
misit unguentum : tenuit eum. Caudam gͦ
serpentis app̾hendit moyses: & aꝑtum est os
eius. Non gͦ locutus ẽẽt de deo: nisi ipse dñs
hic petit: & in suꝑiorib dixit. Quis ostendit
nob̃ bona: Erat sub lege nutritus : & sciebat
quia lex umbram habet futuroꝵ bonoꝵ. Ipsa
bona non iam ꝑ umbram: s aꝑtis oculis uiðe
cupiebat. Nouerat quia exemplari & umbrȩ
cȩlestium myst̾ioꝵ seruiebant: qui scđm legẽ
moysi deseruiebant. Holebat ipsam diumi cul.
tus comp̾hendere u̾itatem : & ideo ut ab oculiᷤ
suis uelamen discuteret: conu̾sus ad dominum

Expanded text:
declarabatur descensurum in terras \' dominum declarabatur descensurum in terras \' dominum Iesum, qui cum se exinanisset, deponi in crucem et proici pateretur in tumulum, de quo secundum oracula legis resurgens in gloriam dei diuinaeque sedis regale consortium de serpente remearet. adprehendamus ergo et nos caudam serpentis illius crucifixi, ut potestatem eius regiam possimus agnoscere. et illa, quae in pedes eius misit unguentum, tenuit eum. caudam ergo serpentis adprehendit Moyses et apertum est os eius. non ergo locutus esset de eo, nisi ipse dominhic petit et in superioribus dixit: quis ostendit nobis bona? erat sub lege nutritus et sciebat, quia lex umbram habet futurorum bonorum; ipsa bona non iam per umbram, sed apertis oculis uidere cupiebat. nouerat, quia exemplari et umbrae caelestium mysteriorum seruiebant, qui secundum legem Moysi deseruiebant. uolebat ipsam cultus diuini conprehendere ueritatem et ideo, ut ab oculis suis uelamen discuteret, conuersus ad dominum
Abbreviated transcription (Latin):
dicum istum : ueniat u̾bum tuum : aꝑiat o¬
culos meos. Et apłoꝵ oculi claͬsi erant: nisi coᷤ
ĩc aꝑiret. Deniq duob ex his euntib in castel.¬
lum cui nomen emmaus: cum int̾pretaretur
isset nob̃ oculos: nemo uidisset. Nisi sustulis.¬
set uelamen: nulli euangłii gr̃a refulsisset.¬
& petrus clausos habebat oculos: & ioħs clau.¬
sos habebat: & iacobus clausos habebat. Dem¬
q in monte grauati erant somno: s excitati
maiestatis duiinȩ fulgore. oculos cordis sui aꝑu.¬
erunt. Et quia siti in corpore plene uidere non
pot̾ant : obumbrauit eos nubes: ne corporis
oculos głe celestis fulgor hebetaret. Quis igitur
tantus ut aꝑiat oculos. & legis uideat sacra.¬
menta÷ nisi ei xp̃c demonstret: Hon moy¬
ses tantus. Deniq iubente domino uͥgam
ꝓiecit. & facta est serpens: & fugit ab ea. Ap¬
prehendit caudam serpentis: & facta est uir.¬
ga. & adhuc non cognoscebat myst̾ium qd̾

Expanded text:
dicum istum, ueniat uerbum tuum, aperiat odicum istum, ueniat uerbum tuum, aperiat oculos meos. et apostolorum oculi clausi erant, nisi eos Iesus aperuisset. denique duobus ex his euntibus in castellum, cui nomen Emmaus, cum interpretaretur uisset nobis oculos, nemo uidisset; nisi Iesus sustulisset uelamen, nulli euangelii gratia refulsisset. et Petrus clausos habebat oculos et Iohannes clausos habebat et Iacobus clausos habebat. denique in monte grauati erant somno, sed excitati maiestatis fulgore diuinae oculos cordis sui aperuerunt. et quia siti in corpore plene uidere non poterant, obumbrauit eos nubes, ne corporis oculos gloriae caelestis fulgor hebetaret. Quis igitur tantus, ut aperiat oculos et legis uideat sacramenta, nisi ei Christus demonstret? non Moyses tantus. denique iubente domino uirgam proiecit et facta est serpens et fugit ab ea; adprehendit caudam serpentis et facta est uirga, et adhuc non cognoscebat mysterium. quo
Abbreviated transcription (Latin):
diuturnum uelamen. Non potest quisqͣm illud
auferre: non angłs. non uͥtutes. non dñationeᷤ
non potestates. Manet uelamen illud: lectionẽ
impedit : uisionem obducit. Qd̃ non reuelatur
inquit apłs: hoc est ã quocunq alio: nisi in xp̃o
fuerit euacuatum. Cum uͦ conu̾sus huiꝰmodi fu.¬
erit addominum: auferetur uelamen.Habes
igitur quomͦ auferas uelamen: qd̵ manet suꝑ
oculos cordis tui. Conu̾tere ad dominum: & ue.¬
lamen cadet. Conu̾sus est paulꝰ et adbenedictio¬
nem anamȩ. uelut squamȩ ceciderunt ab oculs̃
eius: & uidit. qui ꝑ triduum ante non uiderat.
Simul oculus corporis ammeq sanatur:
quia medicamentũ ei medicus demonstraue.¬
rat ille de cęlo de quo scriptum est. Aisit uer¬
bum suum & sanauit eos: & ex omnib infir¬
mitatib eoꝵ liberauit eos. Non est medicus
iste de terris: qui omnes curat infirmitates:
& populos integros sanat. Mitte gͦ pater me.¬

Expanded text:
diuturnum uelamen, non potest quisquam illud diuturnum uelamen, non potest quisquam illud auferre, non angelus, non uirtutes, non dominationes, non potestates. ; manet uelamen, lectionem inpedit, uisionem obducit; quod non reuelatur, inquit apostolus — hoc est: a quocumque alio —, nisi in Christo fuerit euacuatum. cum uero conuersus huiusmodi fuerit ad dominum, auferetur uelamen. Habes igitur quomodo auferas uelamen, quod manet supra oculos cordis tui; conuertere ad dominum, et uelamen cadet. conuersus est Paulus ad benedictionem Ananiae; uelut squamae ceciderunt ab oculis eius et uidit, qui per triduum ante non uiderat; simul oculus corporis animaeque sanatur, quia medicamentum ei medicus demonstrauerat ille de caelo, de quo scriptum est: misit uerbum suum et sanauit eos et ex omnibus infirmitatibus suis liberauit eos. non est medicus iste de terris, qui omnes curat infirmitates et populos integros sanat. mitte ergo, pater, me
Abbreviated transcription (Latin):
iste etiam ad medicum uementem de celo: adã¬
ꝑi oculos meos. Si turbatus est oculus : facile do¬
lor omnis sedatur collilio. Sin uͦ acies eius tumoriᷤ
suffrisione pretexitur: maiora remedia querunt᷑.
Est gͦ sicut moculis corporis. ita etiam inoculis a¬
nimȩ huiꝰmodi quedam passio ÷ quȩ ingrauescat
necesse est: nisi bonus medicus illud uelamen ab.¬
stulerit: & nebulã quandam concreti humoris.
quȩ impedire uel potius oꝑire ne uideat quȩ ui-¬
debat mentis estimatur obtutum. Irrepsit egri.¬
tudo uet̾i fermento: eo qd̾ non exuimus uel gen¬
tilem uel iudaicam suffusionem. Cum pͥmum
ueniremus ad eccl̃am : non audiuimus clicentẽ
bom medici discipłm. Expoliantes uet̾em homi¬
nem cum accib suis: indinte nouum qui reno¬
uatur magnitionẽ scłm ymaginem eius qui cre.¬
auit eum. Suꝑuestiuit gͦ se aliquis: non expo.¬
liauit. Serpit grauior egritudo: grauat oculos

Expanded text:
iste ad medicum uenientem de caelo: adapiste ad medicum uenientem de caelo: adaperi oculos meos. si turbatus est oculus, facile dolor omnis sedatur collyrio; sin uero acies eius umoris suffusione praetexitur. maiora remedia quaeruntur. est ergo, sicut in oculis corporis. ita etiam in oculis animae huiusmodi quaedam passio quae ingrauescat necesse est, nisi bonus medicus «elamen illud abstulerit et nebulam quandam concreti humoris, quae inpedire uel potius operire, ne uideat quae uidebat, mentis aestimatur obtutum. inrepsit aegritudo ueteri fermento, eo quod non exuimus uel gentilem uel Iudaicam suffusionem, cum primum ueniremus ad ecclesiam , non audiuimus dicentem boni medici disciplinam: e xpoliantes ueterem hominem cum actibus eius, induite nouum qui renouatur i n agnitione secundum imaginem eius qui creauit eum. superuestiuit ergo se aliquis, non expoliauit: serpit grauior aegritudo, grauat oculos
Abbreviated transcription (Latin):
non didiscerant nec uiderant: scdm ea quȩ his
sp̃c demonstrabat. & plerisq uidetur. alius apłoꝵ¬
sp̃c. alius ꝓpħarum. & diu̾sus in singłis: s non est
diu̾sus : s unus est sp̃c. diuidens genera diuersa uir.¬
tutum. Unde non dubium uideri debet: sraliĩs uer¬
bum apłicum. aliis ꝓpħicum. aliis angłicum. aliĩs
u̾bum oꝑatorium datum est : & unum est u̾bum
diuidens sese singulis ꝓ nr̃a possibilitate. uel ꝓsua
uoluntaria largitate. hoc u̾bum igitur qd̾ est ca-¬
put omnium. hic ꝑ speculum uideo: & ideo u̾ba
dei hic custodire non possum. S cum uidero głam
eius reuelata facie: tunc uiuam: & uita uiuens. eti¬
am uerba diuina custodiam. Ideo gͦ scdo uersu di-¬
cit. Ad aperi oculos meos: & consid̾abo mirabi¬
lia de lege tua. Qui adaꝑiri sibi oculos petit: utiq
& grauari intelligit. Neq enim mẽdicum rogat:
nisi qui remedium egritudinis suȩ poscit. Dicit gͦ

Expanded text:
non didicerant nec uiderant secundum ea, quae his non didicerant nec uiderant secundum ea, quae his spiritus demonstrabat. et plerisque uidetur alius apos, alius prophetarum, et diuersus in singulis; sed non est diuersus, sed unus est spiritus, diuidens genera diuersa uirtutum. unde non dubium uideri debet, si aliis uerbum apostoucum, aliis propheticum, aliis angelicum, aliis uerbum operatorium datum est, et unum est uerbum diuidens se singulis pro nostra possibilitate uel pro sua uoluntaria largitate. hoc uerbum igitur, quod est caput omnium, hic per speculum uideo et ideo uerba dei hic custodire non possum; sed cum uidero gloriam eius reuelata facie, tunc uiuam et uita uiuens etiam uerba diuina custodiam. Ideo ergo secundo uersu dicit: adaperi oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua. qui adaperiri sibi oculos petit, utique et grauari intellegit; neque enim medicum rogat nisi qui remedium aegritudini suae poscit. dicit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ inplerisq. Sunt qui habent u̾bum dña¬
tionum & potestatum. Uerbum est iusticiȩ: u̾bum
castitatis: u̾bum prudentiȩ ÷ u̾bum pietatis: u̾bum
etiam uͥtutis. Sic unum u̾bum multa sunt : & mul-¬
ta uerba unum sunt. Nec uͦ arduum est istud esti.¬
mari: cum legerimus. quia omnia potest sp̃c sapi.¬
entiȩ. Itaq sicut alii datur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ:
aliĩ sermo scientiȩ scd̃m eundem sp̃m : aliĩ fides in
eodem sp̃u: aliĩ gr̃a curationum in uno sp̾u : aliĩ
oꝑatio uirtutum: aliĩ sp̃c cognitionis: aliĩ sp̃c consi¬
artificum sp̃c. sicut & beselehel & ooliab: quosim¬
pleuit dominus diuino sp̃u sapientiȩ & scientiȩ. &
omnis artis: ut facerent amictum. & tab̃naculum.
atq altare scdm sensum quem dedit hisdeus: s eti.¬
am cet̾is sapientib intelligere. & facere omnia oꝑa
scđm omnia quȩ deus imꝑabat. Itaq fecerunt quȩ

Expanded text:
angelorum in plerisque, sunt qui habent uerbum dominaangelorum in plerisque, sunt qui habent uerbum dominationum et potestatum. uerbum est iustitiae, uerbum castitatis, uerbum prudentiae, uerbum pietatis, uerbum etiam uirtutis. sic unum uerbum multa sunt et multa uerba unum sunt. nec uero arduum est istud aestimari, cum legerimus, quia omnia potest spiritus sapientiae. Itaque sicut alii datur per spiritum sermo sapientiae et alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides in eodem spiritu, alii gratia curationum in uno spiritu, alii operatio uirtutum, alii spiritus cognitionis, alii spiritus consiartificum spiritus, sicut et Beselehel et Eliab, quos impleuit dominus spiritu diuino sapientiae et scientiae et omnis artis, ut facerent amictum et tabernaculum atque altare secundum sensum, quem dedit his deus, sed etiam ceteris sapientibus intellegere et facere omnia opera secundum omnia, quae dominus imperabat. itaque fecerunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba custodiam. Qui unum u̾bum cognouerit: mul.¬
ta uerba cognoscit. In uno multa sunt: & inmul-¬
tis unum est. ꝓbandum est igitur quomͦ unum u̾.¬
bum multa sint: & multa u̾ba unũ sint. Nec difficile¬
est doceri: cum dixerit apls. quia ipse est imago
dei munisibilis. pͥmogenitus om̃i creaturȩ. in quo
creata sunt om̃ia in cęlestib & in terra⁊ siue uisi-¬
bilia siue iuisibilia. siue sedes. siue dñationes. siue
pͥncipatus. siue potestates: omnia ꝑ ipsum & in
ipso creata sunt. Unum est igitur u̾bum: qd̃ oꝑa¬
tur in singulis. & cum oꝑatur insingulis: oꝑa.¬
apud patrem. se diffudit in plurima: quia de
plenitudine eius omnes accepimus. Itaq si uide¬
as singula omnium quȩ creata sunt in ipso: uide.¬
bis insingulis unum u̾bum ẽẽ omniũ: cuius pro
captu nostro participes sumus. In me est u̾b̾um
humanum: s sc̃s apłs succurrat & dicat. Puto

Expanded text:
uerba custodiam\', quia, cum unum uerbum cognouerit, muluerba custodiam\', quia, cum unum uerbum cognouerit, multa uerba cognoscit. in uno multa sunt et in multis unum est. probandum est igitur, quomodo unum uerbum multa sint et multa uerba unum uerbum sit. nec difficile doceri, cum dixerit apostolus, quia ipse est imago dei inuisibilis, primogenitus omnis creaturae, in quo creata sunt omnia in caelestibus et in terra, siue uisibilia siue inuisibilia, siue sedes siue dominationes siue principatus siue potestates; omnia per ipsum etin ipso creata sunt. unum est igitur uerbum quod operatur in singulis, et cum in singulis operapud Patrem se diffudit in plurima; quia de plenitudine ejus omnes accepimus. Itaque si videas singula omnium quae creata sunt in ipso, videbis in singulis unum verbum esse omnium, cujus pro captu nostro participes sumus. In me verbum est humanum, sed Apostolus succurrat et dicat: Puto
Abbreviated transcription (Latin):
sumus in umbra: qui crucis eius ꝓtegimur uelam̃to:
Quomͦ non sumus in umbra: quos crucifixus a ma-¬
lignitate seculi. & corporis ardore defendit: Anne-¬
scimus quia u̾bum dei ueniens in hunc mundum.
non situt u̾bum aduẽnit quale erat inpͥncipio. qͣle
erat apud deum. s semetipsum exmanunt formam
serui accipiens. uenitq in nube leui ÷ & cum e̾ẽt uirtꝰ
altissim. obumbrauit mariȩ. ut tͣnsfiguraret corpꝰ
humilitatis nostrȩ. conforme fieri corpori głȩ suȩ:
Sicut gͦ ille formam mutauit cum ex uirgine. nasce.¬
retur: ita & nob̃ seͥmones dei tͣnsfigurati uidentur.
cum leguntur in euangłio: cum species eoꝵ uidetur
in scripturis quasi ꝑ speculum: quia tota ueritas
hic non potest comprehendi. Cum autem uenerit
qd̃ ꝑfectum est: non iam ꝑ descensionem. non ꝑspe¬
ciem ut tͣnfigurati: s integra atq expressa ueritate
resplendebunt. Neq te moueat. qd̃ ait. multa

Expanded text:
sumus in umbra, qui crucis eius protegimur uelamento ? sumus in umbra, qui crucis eius protegimur uelamento ? quomodo non sumus in umbra, quos crucifixus a malignitate saeculi et corporis ardore defendit ? an nescimus, quoniam uerbum dei ueniens in hunc mundum non sicut uerbum aduenit, quale erat in principio, quale erat apud deum, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? uenit in nube leui et, cum esset uirtus altissimi, obumbrauit Mariae, ut transfiguraret corpus humilitatis nostrae conforme fieri corpori gloriae suae. sicut ille ergo for- Diam mutauit, cum ex uirgine nasceretur, ita et nobis sermones dei transfigurati uidentur, cum leguntur in euangelio, cum species eorum uidetur in scripturis quasi per speculum, quia tota ueritas hic non potest conprehendi. cum autem uenerit quod perfectum est, non iam per descensionem, non per speciem, ut transfigurati, sed integra atque expressa ueritate resplendeant. Neque te moueat, quod ait: \'multa
Abbreviated transcription (Latin):
impediebat obtutum. Regionem autem hanc mor-¬
tuoꝵ ẽẽ quis dubitet: cum sc̃s ipse dicat. placebo
domino in regione uiuoꝵ: Quia ꝑfecte hic placere
nemo potest: ubi etiam si fieri potest ut sua pec.¬
sata non habeat: in ipsa tamen mortuoꝵ regiõe
uiuendo. purificatione indiget: quȩ a contagio
eum regionis huius absoluat. In umbra igitur hic
uiuimus: & ideo inumbra custodimus uerbadez.
Et ut exemplo utamur: utiq ante erant subum¬¬
bra legis. quando custodiebant hommnes sabbata
quȩ sunt umbra futuroꝵ ÷ sicut hodieq iudei. qui
uerum sabbatum non uident: qui exemplari &
umbrȩ seruiunt. Nosquoq scđm euangłm nunc ui.¬
uentes: umbram seqͥmur u̾boꝵ dei. Nathanahel sub
arbore fici indetur. Dauid. in umbra alarum dñ uns
sꝑare se dicit. Tacheus in arborẽ sicomorũ ascendit:
ut xp̃m uideret. Nobis quoq m̃c expandit manus
suas: ut totum mundum obumbraret. Quomͦ non

Expanded text:
inpediebat obtutum. regionem autem hanc morinpediebat obtutum. regionem autem hanc mortuorum esse quis dubitet, cum sanctus ipse dicat: placebo domino in regione uiuorum, quia perfecte hic placere nemo potest, ubi, etiamsi fieri possit ut sua peccata non habeat, in ipsa tamen mortuorum regione uiuendo purificatione indiget, quae a contagio eum regionis huius absoluat? In umbra igitur hic uiuimus et ideo in umbra custodimus uerba dei. et ut exemplo utamur, utique ante eramus sub umbra legis, quando custodiebamus neomenias et sabbata quae sunt umbra futurorum, sicut hodieque Iudaei, qui uerum sabbatum non uident, exemplari et umbrae seruiunt. nos quoque secundum euangelium nunc uiuentes umbram sequimur uerborum dei. Nathanael sub arbore fici uidetur, Dauid in umbra alarum domini Iesu sperare se dicit, Zachaeus in arborem sycomori ascendit, ut Christum uideret. nobis quoque expandit manus suas Iesus, ut totum mundum obumbraret. quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
Uuam & custodiam uerba tua uiuam ait. qͣsi
nondum uiuens. hic enim inumbra uiuimuᷤ.
Ergo ista uita incorpore umbra est uitȩ atqi
mago : non ueritas. Deniq in imagine ambu-¬
lat homo: & in regione umbrȩ mortis consisti.¬
mus. S siquis non ad terrena oculos mentis in.¬
tendat. s ad spiritalia erigat: ut possit dicere.
sp̾̃c ante faciem nr̃am xp̃c dominus: dignus erit
qui dicat. inumbra illius uiuemus. Xp̃c enim
uita est. & ideo quimumbra xp̃i uiuit: inum¬
bra uitȩ est. Meritoq alibi dicit sc̃s domini. In
umbra alarum tuarum ꝓtege me. Om̃sgͦ etiam
sancti inumbra sunt. Quamdiu sunt incorpore.
non ꝑfecte uident: non ꝑfecte. s ex parte cog-¬
noscunt. Ipse paulus ait. Ex parte enim cognosci.¬
mus. Ipse uaselectionis cui xp̃c oculos reddidit. &
sua illuminauit gratia: non facie ad faciem. s ꝑ
speculum udebat. Et dauid reuelari petit oculoᷤ
suos: ut remoueretur umbra. quȩ int̾num ocłoꝵ

Expanded text:
uiuam et custodiam uerba tua. \'uiuam\' ait quasi uiuam et custodiam uerba tua. \'uiuam\' ait quasi nondum uiuens; hic enim in umbra uiuimus. Ergo ista uita in corpore umbra est uitae atque imago, non ueritas; denique in imagine ambulat homo et in regione umbrae mortis consistimus. sed si quis non ad terrena oculos mentis intendat, sed ad spiritalia erigat, ut possit dicere: spiritus ante faciem nostram Christus dominus, dignus erit qui dicat: in umbra eius uiuemus. Christus enim uita est et ideo, qui in umbra Christi uiuit, in umbra uitae est, meritoque alibi dicit sanctus domini: in umbra alarum tuarum protege me. omnes ergo etiam sancti in umbra sunt, quamdiu sunt in corpore: non perfecte uident, non perfecte, sed ex parte cognoscunt. ipse Paulus ait: ex parte enim cognoscimus, ipse uas electionis, cui Christus oculos reddidit et sua inluminauit gratia, non facie ad faciem, sed per speculum uidebat, et Dauid reuelari petit oculos suos, ut remoueretur umbra, quae integrum oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
bis plumbum inqͥtatis: ferrum peccati: faciat.¬
q nos aurum sincerum. Urat renes meos & cor
meum: ut bona cogitem: ea quȩ castitatis sunt
concupiscam. S quia hic purgatus. it̾um nece̾e
habet illic purificari: illic qͦ nos purificet. qͣn-¬
do dicit dominus. intrate in requiem meam:
& unusqͥsq nr̃m iustus rumphea illa flammea
in refrigerium. Transit amaterialib atq mundã.¬
nis: ad illa incorruptibilia atq ꝑpetua. Alius ig¬
nisiste est quo exuruntur peccata non uolunta¬¬
ria. s fortiita: quem parauit seruulis siis dñs
iñc. ut eos ab ista commoratione quȩ ꝑmixta est
mortuis. emundet : alius ille ignis quem deputa.¬
uit diabolo & angelis eius: de quo dicit. Intrate
in ignem ȩt̾num. Quo ille diues ardebat : qui
stillari sibi de lazari digito poscebat humorem.
At uero lazarus in abrahe sinu recumbens. uitã
carpebat ȩt̾nam : qͣm sibi ꝓmittit ꝓpħa dicens.

Expanded text:
bis plumbum iniquitatis, ferrum peccati faciatqbis plumbum iniquitatis, ferrum peccati faciatque nos aurum sincerum. urat renes meos et cor meum, ut bona cogitem, ea quae castitatis sunt concupiscam. sed quia hic purgatus iterum necesse habet illic purificari, illic quoque nos purificet, quando dicet dominus: \'intrate in requiem meam\', ut unusquisque nostrum ustus romphaea illa flammea, in requiem, transit a materialibus atque mundanis ad illa incorruptibilia atque perpetua. Alius ignis iste est, quo exuruntur peccata non uoluntaria, sed fortuita, quem parauit seruulis suis dominus Iesus, ut eos ab ista commoratione, quae permixta est mortuis, emundet; alius ille ignis, quem deputauit diabolo et angelis eius, de quo dicit: intrate in ignem aeternum, quo ille diues ardebat, qui stillari sibi de Lazari digito poscebat umorem. at uero Lazarus in Abrahae sinu recumbens uitam carpebat aeternam, quam sibi promittit propheta dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
reum suum: paleas autem comburet igni mex¬
tinginbili. Quod non de hoc baptismate. qd̾ fit ꝑ
sacertotes eccłȩ dictum : ipse dominus testificatur.
Sĩ quidem post consummationem seculi missis an¬
gelis qui segregent bonos & malos. hoc futurũ
est baptisma: quando ꝑ caminum ignis imqͥtas
exuretur: ut in regno dei fulgeant iusti sicut sol
in regno patris eoꝵ. Et si aliquis sc̃s ut petrus sit.
ut iohs: baptiratur hoc igne. Uemet gͦ baptista
magnus ⁊ sic enm eum nomino. quomͦ nominauit
gabrihel dicens. hic erit magnus: uidebit multo
ante paradisi stantes uestibulum ⁊ mouebit rum-¬
pheam u̾satilem : dicet his qui ã dextͥs sunt. nͣ ha-¬
bentib grauia peccata. Intrate qui ignem non ti.¬
ecce uenio sicut ignis: & ꝑ ierechielem qixeram. et.¬
ce ꝓficiscar iniherłm: & insufflabo in uos ignem
irȩ meȩ. ut tabescatis ã plumbo & fer.uro.
ueniat gͦ ignisconsuinens qͥ exurat : sic in no-¬

Expanded text:
reum suum, palcas autem conburet igni inexreum suum, palcas autem conburet igni inextinguibili. non de hoc baptismate, quod fit per sacerdotes ecclesiae, dictum ipse dominus testificatur, siquidem post consummationem saeculi missis angelis, qui segregent bonos et malos, hoc futurum est baptisma, quando per caminum ignis iniquitas exuretur, ut in regno dei fulgeant iusti sicut sol ipse in regno patris sui. et si aliquis sanctus ut Petrus sit, ut Iohannes, baptizatur hoc igni. ueniet ergo baptista magnus—sic enim eum nomino, quomodo nominauit Gabriel dicens: hic erit magnus —, uidebit multos ante paradisi stantes uestibulum, mouebit romphaeam uersatilem, dicet his qui a dextris sunt non habentibus grauia peccata: \'intrate qui praesumitis, qui ignem non tiecce uenio sicut ignis, et per Ezechiel dixeram: ecce proficiscar in Hierusalem et insufflabo in uos in igne irae meae, ut tabescatis a plumbo et ferro\'. Leniat ergo ignis consumens, qui exurat in no