comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
los uidelicet qui declinantes a cultura dei ad¬
orabant militiam celi:& iurant ꝑ nomina
idoloꝵ. & adorant baal idolum sydoniorũ.
Tropologice irłm eccłiam sig̾cat dñi. de q̃ in
aduentu suo disꝑdet omnem idolatͥam. ce
reliqͥas baalim qͦd int̾ptatur in sublimioribꝰ:
id est uanam głam ce pompam false admira¬
tionis. Necñ etiam eos qͥiurant in dño. & in
melchõ: id est illos qͥ deo ce scłose putant ser
uire. cum econt᷑ dicat dñs. Nemo potest duo¬
bus dñis seruire: & qͥ au̾tunt᷑ depost t̾gum
dñi. id ẽ qͥ ad mala oꝑa declinantes relinqu
unt it̾ qͦ dñm seqͥ debuert. Potest etiam ꝑ t̾gũ
dñi corporeꝰ aduent̾ eius intelligi. qͦ uisibił
fuit: sic̃ ꝑ eiꝰ faciem diuinitas. quȩ a nulla cre¬
atura ut ẽ uideri potest. Unde ad moysen
dictum est. Est locꝰ apudine. stab suꝑ pet᷑m.
Cumq tnsierit gła mea. tollam manũ meã
& uideb postĩora mea. Depost t̾gum dñi re-¬
cedunt: qͥ aut eum incarnatum ñ creduñ.

Expanded text:
los videlicet, qui declinantes a cultura Domini, adorant militiam coeli, et jurant per nomina idolorum, et adorant Baal et idolum Sidoniorum. Tropologice Hierusalem Ecclesiam significat Domini, de qua in adventu suo disperdet omnem idololatriam et reliquias Baalim, quod interpretatur in sublimioribus, id est vanam gloriam et pompam falsae admirationis; necnon etiam eos, qui jurant in Domino, et in Melcho, id est illos qui Deo et saeculo se putant posse servire, cum econtra Dominus: « Nemo potest duobus dominis servire. » Et quia vertuntur de post tergum Domini, id est qui ad maletiam per tergum Domini, corporeus adventus ejus intelligi, quo visibilis fuit, sicut per ejus faciem divinitas quae a nulla creatura, ut est, videri potest. Unde et ad Moysen dictum est: « Est locus apud me, et stabis supra petram. Cumque transierit gloria mea, tollam manum meam, et videbis posteriora mea. » De post tergum Domini recedunt, qui aut eum incarnatum non credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ⁊ uitia que st̃mors animȩ. ad bonam
uitam reparam᷑. resurgit in nob̃ xp̃s. Qa enĩ
ipse ẽ caput. & õs electim̃bra eiꝰ st̃: rect̾e & cõ¬
mori. & consurgere dr m̃b̃s suis. siẽ & conse¬
dere ei in throno eiꝰ. iuxta qͦd in apocalipsi ꝓ¬
mitat. Q uicerre faciam illum sedere in thro
me indie resurrectionis meȩ. hoc ẽ intpr̃e
nouissimi iudicii. q̃nõs resurgent: ce egocũ
m̃bͥs meis rescirgentib resurgam. Et tunc cõ-

Expanded text:
peccata et vitia, quae sunt mors animae, ad bonam peccata et vitia, quae sunt mors animae, ad bonam vitam praeparamur, resurgit in nobis Christus. Quia enim ipse caput, et omnes electi membra ejus sunt, recte et commori et conresurgere dicitur membris suis, sicut et consedere ei in throno ejus, juxta quod in Apocalypsi promisit: « Qui vicerit, faciam illum sedere in thronme in die resurrectionis meae, » hoc est, in tempore novissimi judicii, quando omnes resurgent, et ego cum membris meis resurg
Abbreviated transcription (Latin):
in pͣuis dogmatib hñt. destruet. Dabit etiã
iudicium suũ inlucẽ. finita noet̾e huiꝰ scłi. ⁊
ñ abscondet᷑ cum exigere ceꝑit a seruis suis¬
comissam pecuniam. Et tẽ dissipabuntur
angulieoꝵ. idẽ praue uoluntates a recto tu¬
nere declinantes. S licet hȩc faciant: tamñ
⁊ suscipiant dis ciplinam. Uerum qͥa iustꝰ est.
ñ parcit peccantib. s restituit qͦd merent᷑.
Quaꝓpt̾ expecta me dic̃ dñs in die resurrecꝰ¬
tionis mee in fut᷑um. ⁊rł. Iudei ce nr̃i iudas¬
zantes. ad tempora antixp̃i hec referunt. Pu¬
tant enĩ ab illo coadunanda ẽẽ oĩa mundi
regna subuno eiꝰ imꝑio:⁊ tẽ una id ẽ hebrea
lingua õs hoĩes locut᷑os. sic̃ ante diluuium
fuit. Nos uͦ beatum iheronimum sequentes:
ad tp̃ra ista referamꝰ eccłie. Expec̾tame inqͥt¬
dñs. in die resurrectionis mee: id ẽ p̃para te
ad tp̃s resurrectionis mee Cum enim post

Expanded text:
in pravis dogmatibus habent, destruet. Dabit etiam in pravis dogmatibus habent, destruet. Dabit etiam judicium suum in lucem, finita nocte hujus saeculi. Et non abscondetur cum exigere coeperit a servis commissam pecuniam, et tunc dissipabuntur anguli eorum, id est pravae voluptates, a recto itinere declinantes. Sed licet haec faciant, tamen et suscipiant disciplinam. Verum quia justus est, non parcit peccantibus, sed restituit quod merentur. « Quapropter exspecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futuzantes ad tempora Antichristi hoc referunt. Putant enim ab illo coadunanda esse omnia mundi regna, sed uno ejus imperio, et tunc una, id est Hebraea lingua omnes homines locuturos, sicut ante diluvium fuit. Nos vero, beatum Hieronymum sequentes, ad tempora ista referamus Ecclesiae. « Exspecta me inquit in die resurrectionis meae, » id est praepara te ad tempus resurrectionis meae. Cum enim post
Abbreviated transcription (Latin):
didigͦ gs̃ tͥ oiuda: cont̾rias desolaui ciuitatẽ
ꝓpt̾ te. & uias eaꝵs feci inuias. ut nuuꝰ ꝑ eas
tͣnsiret: ⁊ pꝰ hȩc misi ꝓpħas qui monerent tẽ.¬
& ad pęnitentiam ꝓuocarent. feci hec oĩa.
ut timeres me: &e susciꝑes disciplinam. Qͦd
sifecisses ñ ꝑiret habitacłm tuum: id ẽ tem¬
plum ꝓpt̾ sceła q̃ feceras. Hec dño faciente:
illi qͣsi de industͥa ⁊ ex intentione mane sur¬
rexerunt ut implerent cogitationes suas:⁊
qͥ festinare debuerant ut redirent ad deum:
econtͣ festinauerunt. ut malũ quod mente
conceꝑant. oꝑe ꝑagent. Possunt hec tropo¬
logice referri ad eccłiam. quȩ rect̾e colum¬
ba uocat᷑: quia simplices &e sine malicia st
fideles. S qͥa st̾ intra eam qͥ confitent᷑ se nosse
dm̃. factis autem negant. qͣles st̃ heretici et
dores ⁊ magistͥ assimilant᷑ leonib & lupis ues¬
pertinis. Hoꝵ uias. id est prauas act̾iones dis¬
sipabit dñs: & urbes id ẽ confidentiam quã

Expanded text:
rias, desolavi civitates propter te, et vias earum feci invias, ut nullus per eas transiret. Et post haec misi prophetas qui monerent, et ad poenitentiam te provocarent. Feci haec omnia ut timeres me et susciperes disciplinam. Quod si fecisses, non periret habitaculum tuum, id est templum propter scelera quae gesseras. Haec Domino faciente, illi quasi de industria et ex contentione mane surrexerunt, ut implerent cogitationes suas, qui festinare debuerant ut redirent ad Deum, e contra festinaverunt ut malum quod mente conceperant, opere agerent. Possunt haec tropologice referri ad Ecclesiam, quae recte vouia simplices et sine malitia habet fideles. Sed quia intra eam sunt, qui confitentur nosse se Deum, factis autem negant, quales sunt haeretici et tores et magistri, assimilantur leonibus et lupis vespertinis. Horum vias, id est pravas actiones dissipat Dominus, et urbes, id est confidentiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
dam sub malis regib: & quasi aliqͣm pot̾ant
habe excusationem & dic̃e. uolumꝰ seruire
dño: s ꝓhibem̾ a regib nr̃is. Unde dedit eis
iustissimũregẽ. regem iosiam. qͥ eos exemplis
monitis uoluit reduce ad cultum dei. s ip¬
sinchilominꝰ in idolat̾a ꝑmanserunt. Q ꝓpt̾¬
popli: ac uictoria nabuchodonosor.Cong̾gans
cong̾gabo omnia. Non inqͥt ultͣ ad pęnitentiã
expectabo. s omnia cong̾gans consumam. F
homo. ñ pecꝰ. ñ uolatilia. aut pisces remanebt.
Iram meam etiam bruta sentient animalia.
Qͥa enim ꝓpt̾ hominem creatasunt omnia:
iure int̾fectis hoĩb. sequit᷑ solitudo. & raritas
bestiarum. Et rumaimpioꝵ erit. Ad pͥmum
qͦq dñi aduentum hec ipsa ꝓpħia referri po¬
test: qñ ex iudeis & gentib ꝑfidem congre¬
gati sunt qͥdam. uelut homines ratione uten¬
tes. Alii qͣsi pecꝰ simplices. & mneruditi. leues
ut aues: curiosi uelutpisces qͥ maris ꝓfunda
rimant᷑. Et ruinxe impiors ert. Notandum

Expanded text:
regibus, et quasi aliquam poterant habere excusationem, et dicere: Volumus servire Domino, sed prohibemur a regibus nostris. Unde dedit eis justissimum regem Josiam, qui eos exemplis et monitis voluit reducere ad cultum Dei, sed illi nihilominus in idololatria permanserunt. Quappopuli, ac victoria Nabuchodonosor. « Congregans congregabo omnia. » Non inquit ultra ad poenitentiam exspectabo, sed omnia congregans consumam. Non homo, non pecus, non volatilia aut pisces remanebunt, iram meam etiam bruta sentient animalia; quia enim propter hominem creata sunt omnia, jure interfectis hominibus sequitur solitudo et raritas bestiarum. « Et ruinae impiorum erunt. » Ad primum quoque Domini adventum haec ipsa prophetia referri potest, quando ex Judaeis et gentibus per fidem congregati sunt, quidam velut homines ratione utentes, alii quasi pecus simplices et ineruditi, leves ut aves, curiosi veluti pisces, qui maris profunda rimantur. « Et ruinae impiorum erunt. » Non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
intͣptat᷑ torcular. sig̾cat hereticos quise extolle¬
bant. dicentes se hab̾e uinum soreth. id ẽ sp̃aliᷤᷤ
&e diuine scientie: eum econt᷑ uinum eoꝵ idẽ
doctͥna eoꝵ eẽt de uinea sodomoꝵ. & de subur¬
banis gomorre: ipsi sunt & domꝰ pulueris: qͥa
t̾rena sapiunt. & cybꝰ sunt strpentis. id ẽ diabo.¬
li. eui dictum est. t̾ram comedes omnib dieb.
Hos hortat᷑ ꝓpħa ne se excoilant. s agant pęni¬
tentiam. dicens. in domopulueris uos pulue
asꝑgite: ne cum tempꝰ ultionis uenerit. ⁊ domꝰ¬

Expanded text:
interpretatur torcular. Significat haereticos, qui se extolleinterpretatur torcular. Significat haereticos, qui se extollebant, dicentes se habere vinum Soreth, id est spiritualis et divinae scientiae, cum e contra vinum eorum id est doctrina esset de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae. Ipsi sunt et domus pulveris, quia terrena sapiunt, et cibus sunt serpentis, id est diaboli, cui dictum est, Terram comedes omnibus diebus. Hos hortatur propheta, ne se extollant, sed agant poenitentiam dicens, « In domo pulveris, pulvere vos aspergite, » ne cum tempus ultionis advenerit, et dom
Abbreviated transcription (Latin):
chis quadrige uenient &e tumultꝰ. s ce super
geth. que metͦpolis est palestine. Cinissarios
autemuocat latruncłos. qͦs rex assyriorum
mittebat ingeth. quȩ erat domꝰidolatͥȩ. urbs¬
q mendacii:queq in deceptionem fuerat re¬
gibus isrł. Adhuc heredem adducam tibi
quȩ habitas in maresa:.id est in hereditate.
Heredem autem uocat aduentum hostium.
qui hereditate possideant geth: eo qͦd fuerit
in deceptionem regib isrł. Usq ad oollam.
ueniet gła isrł. Ooua erat nobilissima crui
tas int̾ urbes iudeortm: ad quam etiam dic̃
ꝑuenturam hostilitatem assyrioꝵ.Et quidam co
uitas głe isrł. Uel certe ꝑhyroniam accipiendũ
est. Ut sit sensus. Illud malum de lachis. & de
maresa. & de geth. ꝑueniet ad oollam. Hic di¬
stinguendum: &e sic hyronice parum pressa
uoce inferendum. Gta isrł id est ignominia
&e dedecꝰ est popłi isrłis. Hec iuxta littam: uidea¬
mus breuit̾ quro misticum contineant. Bech.

Expanded text:
chis quadrigae venient et tumultus, sed et super Geth, quae est metropolis Palaestinae. Emissarios autem vocat latrunculos, quos rex Assyriorum mittebat in Geth, quae erat domus idololatriae, urbsque mendacii, quaeque in deceptionem fuerat regibus Israel. « Adhuc haeredem adducam tibi, quae habitas in Maresa, » id est in haereditate. Haeredem autem vocat adventum hostium. qui haereditate possideant Geth, eo quod fuerit in deceptionem regibus Israel. « Usque ad Odollam veniet gloria Israel. » Odolla nobilissima erat civitas inter urbes Judaeorum, ad quam etiam dicit perventuram hostilitatem Assyriorum. Quidam codvitas gloriae Israel. Vel certe per ironiam accipiendum est, ut sit sensus, Illud malum de Lachis et de Maresa et de Geth perveniet Odollam. Hic distinguendum, et sic ironice parum pressa voce inferendum, « Gloria est, » id est ignominia et dedecus est populi Israelitici. Haec juxta litteram, videamus breviter quid mysterii contineant: Geth
Abbreviated transcription (Latin):
urbessunt subu̾se sic̃ sodoma & gomorra. ne¬
rem fauillamq conu̾s a ẽ. s adhuc urbes in¬
habitant᷑. licet ꝑmutatis uocabulis. & regio
excolit᷑. G ad sp̃italem sensum confuigiendũ
ẽ. Aloab ce ãmon. filii fuert loth: de incestis
nuptiis generati. Loth int̾pretat᷑ declinans:
moab ex patre. ãmonpopłs m̃s. ł hos gͦ desig¬
nant᷑ heretiei: & om̃s pͣui doginatis reꝑtores
Qui declinantes a uero patre do. facti ft̃ filii
diaboli. & audiunt a dño. Uos ex pat᷑ diabolo
estis. Et nec iampopłs ft̾ dei:. nati in tenebros a
spelunca. Hi gͦ insultant simplicitati eccłie:
& magnificant se suꝑ t̃minos eiꝰ. eont boc faci

Expanded text:
 Sodoma et Gomorrha, neres favillasque conversa est, sed adhuc urbes inhabitantur, licet permutatis vocabulis, et regio excolitur. Ergo ad spiritualem sensum confugiendum est. Moab et Amon filii fuerunt Lot, de incestis nuptiis generati. Lot interpretatur declinans, Moab ex patre, Amon populus meus. Per hos ergo designantur haeretici, et omnes pravi dogmatis repertores, qui declinantes a vero Patre Deo, facti sunt filii diaboli, et audiunt a Domino: « Vos ex patre diabolo estis, » et nec jam populus sunt Dei, nati in tenebrosa spelunca. Hi ergo insultant simplicitati Ecclesiae, et magnificant se super terminos ejus, faci
Abbreviated transcription (Latin):
Pharan. os uidentis. & reuera de ore icl est
sermone eruditiuiri &e uidentis id ẽ intel¬
ligentis. quiq plenꝰ est luce scientie: uenit
noticia dei. Oꝑuit celos gła eiꝰ. Innatiuita¬
te enim dñi gła repletum & quasi oꝑtum
est cȩlum: angłis ꝓtestantib gła in excelsis
deo.Et laudis eiꝰ plena est t̾ra:quia pacem ad¬
uentus eiꝰ t̾ris refudit concinentib angłis.
in t̾ra par hominib bone uoluntatis. Notan¬

Expanded text:
r os videntis, et revera de ore, id est sermone eruditi viri et videntis, id est intelligentis, quique plenus luce scientiae, venit notitia Dei. « Operuit coelos gloria ejus. » In nativitate enim Domini gloria repletum et quasi opertum est coelum, angelis protestantibus, « Gloria in excelsis Deo. » « Et laudis ejus plena est terra, » quia pacem adventus ejus terris refudit, concinentibus angelis, « Et in terra pax hominibus bonae voluntatis. » Notan
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit uocẽ. & ñ susceyit disciplinam. in
uit. Post p̃dietam diu̾saꝵ gentium captiui
columba ꝑlegẽ. ad seruandam innocentũ
generata:. sepe peccans. captiuata. &e rursũ
redempta. Ue ciuitas ꝓuocahͥx. id est ad ama¬
ritudinem suisscelerib ꝑducens dm̃. siue
ꝓuocatͥx. qͥa pꝰ acceptam pietatis noticiam.
ad impietatem conũsa ẽ. Puocare enĩ dm̃
est. sciendo peccare. Non atidiuit p̃ceptum
dñi. ⁊ correpta noluit reciꝑe disciplinam:
neq cũ malis pmeret᷑ confisa ẽ in dño: & cũ
dñs dicat. egosum ds appropinqͣns. & ñ ds
delonge: ipsa tam̃ noluit ei appropinqͣre.
bantur inp̃da: &e ꝓnierant ad effundendẽ

Expanded text:
 suscepit disciplinam. In vit. » Post praedictam diversarum gentium captivitcolumba, per legem ad servandam innocentiam generata, saepe peccans, captivata et rursum redempta. Vae, civitas provocatrix, id est ad amaritudinem suis sceleribus perducens Deum, sive provocatrix, quia post acceptam pietatis notitiam ad impietatem conversa est. Provocare enim Deum est sciendo peccare, Non audivit praeceptum Domini, et correpta noluit recipere disciplinam, neque, cum malis premeretur, confisa est in Domino. Et cum Dominus dicat: « Ego sum Deus appropinquans, et non Deus de longe, » ipsa tamen noluit ei appropinquare.bantur in praedam, et proni erant ad effundendum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ pauore soluent᷑. & uirtutes cȩloꝵ mouebũt᷑.
Erit qͦq dies ire. tͥbulationis & angustie. qñ
plangent om̃s gs̃: ce nuliꝰ erit effugii locꝰ. nul¬
qui dum male ag̾ent. odiohabebant lucem.
tuba. Hec autem oĩa ert̾ suꝑ ciuitates munitaᷤ.
id est suꝑ omnemmundi confidentiã. & p̃sum¬

Expanded text:
utes coelorum movebantur. Erit quoque dies irae, tribulationis et angustiae, quando plangent omnes gentes, et nullus erit effugii locus, nulqui dum male agerent, odio habebant lucem. tuba. » Haec autem omnia erunt « super civitates munitas, » id est super omnem mundi confidentiam et praesum
Abbreviated transcription (Latin):
a cordib hoĩum. serpentis antiqͥ maliciam
sua gr̃a caduca contemnere. & ȩt̾na desidare.
Et suꝑ ercelsa mea deducet me uictor in psalmiᷤᷤ
canentẽ. Deducet me suꝑ excelsa mea:. ipse autẽ¬
autem me canentẽ uictor id ẽ xp̃o tͥumphato¬
rimortis & diaboli. Deducet gͦ me suꝑ excelsa.
hoc est adbeatam suꝑnȩ ciuitatis frequentiã.
qͣ ex angłis & scĩs hominib constat: ut illis ad¬
mixtus atq coniunctꝰ. canam uict̾ori cum an¬
gelis gła in excelsis do. Canam &e inpsalmis.
panagericum psalmographi dauid conci¬
nens. Domine inuirtute tua. & cȩtera.¬

Expanded text:
a cordibus hominum serpentis antiqui malitiam a cordibus hominum serpentis antiqui malitiam sua gratia caduca contemnere et aeterna desiderare. « Et super excelsa mea deducet me victor in psalmis canentem. » Deducet me supeautem me canentem victori, id est Christo triumphatori mortis et diaboli. Deducet ergo me super excelsa, hoc est, ad beatam supernae civitatis frequentiam, quae ex angelis et sanctis hominibus constat, ut illis admixtus atque conjunctus, canam victori cum angelis, « Gloria in excelsis Deo. » Canam et in psalmis panegyricis, cum psalmigrapho David concinens: « Domine, in virtute tua laeta
Abbreviated transcription (Latin):
lut pecꝰ in ouili habitat. abscidet᷑ ꝓmiscua
pleb̾multitudo: deleta a tito & uaspasiano.
ferro. fame. & captiuitate. Non erit arm̃tum
in psepib id est sacerdotes scbe. & cet̾i pͥnci¬
pes. qui uelut tauri pingues subiectis poyulis
qͣsi gregib p̃erant: &e uelut in plenis p̃sepibus
deliciabant᷑. Nongͦ erit arm̃tum in p̃sepibus:
adnichilata est: & est impletum qͦd dñs dix̾at.
Relinquet᷑ uob̃ domꝰ ur̃adeserta. Ego autemin
dño gaudebo: & exultabo indeo iħumeo. Predi¬
ñ in gła huiꝰ mundi. ⁊ exultabo in do iħu saluta¬
rimeo. Iħs enĩ saluator siue salutaris int̾ptat᷑.
S int̾pres maluit ipsum hebraicum ponere:
qͥa dulce ce plenum gauroii nom̃ ihu semper
delectat audire. Dñs ds fortitudo mea. Omĩs
cons cendant. serpentes etiam de cau̾nis flatu
extractos occidant. Sic & scĩtrena ⁊ imfima de¬
serunt. & ad cęlestia contendt̃: & suap̃dicatiõe

Expanded text:
lut pecus in ovili habitabat; abscidetur promiscua plebis multitudo, deleta a Tito et Vespasiano ferro, fame et captivitate. « Et non erit armentum in praesepibus, » id est sacerdotes, scribae et caeteri principes, qui velut tauri pingues, subjectis populis quasi gregibus praeerant, et velut in plenis praesepibus deliciabantur. Non ergo erit armentum in praesepibus, annullata est, et impletum quod Dominus dixerat: « Relinquetur vobis domus vestra deserta. » « Ego autem in Domino gaudebo, et exsultabo in Deo Jesu meo. » Praedinon in gloria hujus mundi, « et exsultabo in Deo Jesu salutari meo. » Jesus enim salvator, sive salutaris interpretatur, sed interpres maluit ipsum Hebraicum verbum ponere, quia dulce et plenum gaudii nomen Jesus semper delectat audire. « Deus Dominus fortitudo mea. » Omniconscendant, serpentes etiam de cavernis flatu extractos occidant. Sic et sancti terrena et infima deserunt, ad coelestia contendunt, et sua praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
rectis parcat. Aua tns latio diẽ. In medio
duoꝵ animalium cognos ceris.Quȩ duoa¬
bin. qͥ mutuose respiciunt: & inmedio sui ha¬
bent oracłm uł ꝓpiciatorium. Quidam duo
animalia putant ẽẽ duos latrones. in quoꝵs
medio crucifixus & cognit̾ est dñs. Nonnulli
duo animalia dict̃ ẽẽ duo testam̃ta uetus ce
nouũ: que animata & uiuasunt.⁊ in quoꝵ
medio xp̃s agnoscit̾. Riures moysen ce helyã
intelligunt: int̾ qͦs dñs in monte tnfiguratꝰ
ligi: que in australi parte sita ẽ. & in qͣ natus ẽ¬
xp̃s. faran autẽ mons est. uicinꝰ monti synai:
inqͦ lex data est.Inde diẽ uenire scõs.: quia per
legem ẽ cognitio dei. hoc unrta litt̾am. Uł d̾s
ab austro ueniet id ẽ ameridie: ab illis uide¬
licet qͥfilii st̾lucis & diei. A meridie gͦ uenit
sunt inferuore dilectionis & fidei. Unde ce

Expanded text:
rectis parcat. Alia translatio dicit: In medio rectis parcat. Alia translatio dicit: In medio duorum animalium cognosceris. Quae duo abin, qui mutuo se respiciunt, et in medio sui habent oraculum sive propitiatorium. Quidam duo animalia putant esse duos latrones, in quorum medio crucifixus et agnitus est Dominus. Nonnulli duo animalia dicunt esse duo Testamenta, Vetus et Novum, quae animata et visa sunt, et in quorum medio Christus agnoscitur. Plures Moysen et Eliam intelligunt, inter quos Dominus in monte transfiguratus ligi, quae in australi parte sita est, et in qua Pharan autem mons est vicinus monti Sinai, in quo lex data est. Inde dicitur venire Sanctus, quia per legem est cognitio Dei. Hoc juxta litteram. Vel « Deus ab austro veniet, » id est a meridie, ab illis videlicet qui sunt filii lucis et diei. A meridie ergo veniet sunt in fervore dilectionis et fidei. Un
Abbreviated transcription (Latin):
caro factum. Qͦd etiam de resurrectione eius
potest accipi. dudiui inquit opꝰ tuum. qͥ mo¬
ridignat᷑ es ꝓ nob̃. surgens amortuis in me-¬
dio annoꝵ uiuificab̃ illud: hoc est in pleni¬
tudine temporis impleb. qͦd pollicitus es. Tu
enim dixisti adhuc uisꝰ ꝓcul & apparebis in
finem. Gcum tp̃s utd quod constitutum ẽ a
tum facies. Cum uen̾it tp̃s. & oꝑa ꝓmissa cõ¬
pleueris: tc̃ monstrab̃uera quȩ pollicitꝰ es.
Cum iratꝰ fũis. miscdiȩ recordab̃is. Non qͦdd̃s
more humano inira obliuis cat᷑. & post iram
miscdie recordet᷑. s qͦd nob̃ in affuctione posi¬
tis uidet᷑ obliuisti eum non cito laborantibꝰ
succurrit. sic̃ psalmista intͥbulatione dicebat̾.
Usq qͦ dñe obliuisceris me in finem: Simulq
considanda ẽ deiclem̃tia. Non dic̃ postquã
penasirrogau̾is. s cumirat᷑ fu̾is miscdĩe recor¬
daberis. Non enim semꝑ ꝑcutit qͥ irascit᷑. sed
tantũm cõminat᷑. Tale ẽ & illud apl. Reuela¬

Expanded text:
am de resurrectione ejus potest accipi. Audivi inquit opus tuum, ut qui mori dignatus es pro nobis, resurgas a mortuis. « In medio annorum vivifica illud, » hoc est, in plenitudine temporis imple quod pollicitus es. Tu enim dixisti: Adhuc visus procul, et apparebit in finem. Ergo cum tempus illud quod constitutum est a tum facies » Cum venerit tempus, et opera promissa compleveris, tunc monstrabis vera esse quae pollicitus es. « Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis, » non quod Deus more humano in ira obliviscatur, et post iram misericordiae recordetur, sed quod nobis in afflictione positis, videtur oblivisci, cum non cito laborantibus succurrit, sicut Psalmista in tribulatione dicit: « Usquequo, Domine, oblivisceris in finem? » Simulque consideranda est Dei clementia. Non dicit, Postquam poenas irrogaveris, sed « Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis. » Non enim semper percutit, qui irascitur, sed tantummodo comminatur. Tale est et illud Apostoli: « Revela
Abbreviated transcription (Latin):
mus qͦq cȩlos intelligere scõs. qui portant
unaginem suꝑcȩlestem: & narrant glam
dei. Hos gͥ celos oꝑit. hoc est illustrat gła ce
maiestas dei. Laudis eiꝰ plena est t̾ra. quia
rit: qͥa claritas miracłoꝵ eiꝰ manifesta luce
radiabit. Nec nos moueat diu̾sitas tempo¬
ris. p̃t̾ito enim tempore dic̃. oꝑuit cȩlos gła¬

Expanded text:
elos intelligere sanctos, qui portant imaginem supercoelestis, et enarrant gloriam Dei. Hos ergo coelos operit, hoc est, illustrat gloria et majestas Dei. Laudis ejus plena est terra, quia rit » quia claritas miraculorum ejus manifesta luce radiavit. Nec nos moveat diversitas temporis; praeterito enim tempore dicit: « Operuit coelos g
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑. Attendendum autẽ qͦd sequit᷑: qͦd
uidit ab achuc ꝓpħa. Uidebat enim id est in¬
telligebat que dicebat. Ñsic̃ montanꝰ here¬
ticus in sanit dicens ignorasse ꝓph̃as que lo¬
quebant᷑:. & more insanientium dedisse eos si¬
ne mente sonum. Usq qͦ dñe clamabo & ñ ex¬
audies. uociferabor ad te ium patiens. & ñ

Expanded text:
d sequitur: Quod vidit Habacuc propheta. Videbat, id est intelligebat quae dicebat, non sicut Montanus haereticus insanit, dicens ignorasse prophetas quae loquebantur, et more insanientium dedisse eos sine mente sonum. « Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Oassur dormierunt pastores tuim aduentui xͥ
dñi. qui pascebant homines non insalutem:
sut sagiitatos õi immundicia & iniquitate.
auidiꝰ eos deuorarent. Popłs tuus qͥ qͦndam
colebat discessit a te: & fugit ad montes ad a¬
postoloꝵ ce doctors p̃sidia. Et nc̃ om̃s insultãt
tͥ. qui a te decepti fuerant: quia aut nullus
aut rarꝰ est. quem ñ aliqñ deceꝑis. & suꝑ quem
ñ transierit malicia tua. Suꝑ quem enim stat
malicia: ñ potest insultare ei. Cum uͦ tͣnsierit
malicia & successerit bonitas. tẽ exultabunt
diabolo ce bonis oꝑib quasi complosis mani¬
bus super eum concrepabunt.
sacuch ꝓpħa. qui apudhebreos ambacũ
bubus a nabuchodonosor in captiuitatem
ductis. Quodscire possumꝰ ex libro danielis
qui fuit unꝰ ex captiuitate uide. Ad quẽ cũ
in lacu leonum positꝰ eẽt. hic ꝓpħa cum pͣndio
de iudea ꝑ angłm deportatꝰ est. Int̾ptat᷑ autem

Expanded text:
O Assur, dormierunt pastores tui in adventu ChO Assur, dormierunt pastores tui in adventu Christi Domini, quia pascebant homines non in salutem, sed ut saginatos omni immunditia et iniquitate, avidius eos devorarent. Populus tuus, qui te quondam colebat, discessit a te, et confugit ad montes, ad apostolorum et doctorum praesidia. Et nunc omnes insultant tibi, qui a te decepti fuerant, quia aut nullus aut rarus est, quem non aliquando deceperis, et super quem non transierit malitia tua. Super quem enim stat malitia, non potest insultare ei. Cum vero transierit malitia, et successerit bonitas, tunc insultabunt diabolo, et bonis operibus quasi complosis manibus super eum concrepabunt. propheta, qui apud Hebraeos Chabacuk bubus a Nabuchodonosor in captivitatem ductis. Quod scire possumus ex libro Danielis, qui fuit unus ex captivitate Judae, ad quem cum in lacu positus esset, hic propheta cum prandio de Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
pastores tui pͥncipes ce subregulitur. ce si edo¬
mitisunt uł intfec̾ti. qui pͥmi in acie stare de¬
buerant. Dispsꝰ est popłs tuus obtimoremui¬
uentis nabuchodonosor. Int̾fectis enim pͥnci¬
pib. reliqͣ multitudoin bellis disꝑsa ẽ in mon¬
tibus: &e ñ est qͥ congreget fugientes. & adresi¬
cumq audierint subu̾sam niniuen. & regẽ
qͦndam potentissimum ꝓstratum. stupebunt
attoniti tante reimagnitudine. Et cõpͥment
manꝰ. sic̃ solent facere stupentes: uł certe p̃gau¬
dio insultantes ruinȩ tue plaudent manibus.
Cur autem hoc ostendit. subaudis. qͥa suꝑ qͣm
ñ trans uit malicia tua semꝑ: iccirco inquit
nullꝰ potest suꝑ te dolere. & uulneri tuo dare
lacͥmas. qͥantiliꝰ ẽ suꝑ quem malicia tua non
tnsierit. Nec dic̃ stet̾it s tͣnsierit: qͥa malicia
assyrioꝵ & suꝑbia eoꝵ transitorta &e caduca
erat. nec semꝑ poterat ꝑmanere. Tropologice
hec uiba ad mundi pͥncipem referunt᷑. qͥ qͦn

Expanded text:
st principes et subreguli tui. Et si edomiti sunt vel interfecti, qui primi in acie stare debuerant, dispersus est populus tuus ob timorem venientis Nabuchodonosor: interfectis enim principibus, reliqua multitudo imbellis dispersa est in montibus, et non est qui congreget fugientes, et ad resiudierint subversam Niniven, et regem quondam potentissimum prostratum, stupebunt attoniti tantae rei magnitudine, et compriment manus, ut solent facere stupentes, vel certe prae gaudio insultantes ruinae tuae, plaudent manibus. Cur autem hoc, ostendit subdens: « Quia super quem non transiit malitia tua semper? » Idcirco inquit nullus potest super te dolere, et vulneri tuo dare lacrymas, quia nullus est super quem malitia tua non transierit. Nec dicit, steterit, sed « transierit, » quia malitia Assyriorum et superbia eorum transitoria et caduca erat, nec semper poterat permanere. Tropologice haec verba ad mundi principem referri possunt. Q
Abbreviated transcription (Latin):
liuel lapidis. Dñs autemquemueri adora¬
& regens omnia. In ipsoenim uiuimꝰ. moue¬
mur. & sumꝰ. Est gͦ ds in mundo. ñ loco inclo¬
sus s sua maiestate. illocalit̾ implens oĩa.
currens ꝑ oĩa. circũplec̾tens omnia. Oratio
causatꝰ fuerat cũ dño dicens. Usq qͦ dñe cla¬
mabo & ñ exaudies: & pꝰ pauea. quare ñ res¬
picis suꝑ impie agentes: Audierat ꝙͥ dñm
respondentẽ: didicerat nabuchodonosor.
uł etiam diabolum ad hoc fundatos & forte
positos. ut ꝑ eos iudicent᷑ & puniant᷑ peccato¬
res: nẽ agit pęnitentiam & plangit qͦd tem̾e

Expanded text:
li vel lapidis. « Dominus autem, » quem veri adorali vel lapidis. « Dominus autem, » quem veri adoraet regens omnia. « In ipso enim vivimus, movemur, et sumus. » Est ergo Deus in mundo, non loco inclusus, sed sua majestate illocaliter implens omnia, currens per omnia, circumplectens omnia. « Oraticausatus fuerat cum Domino, dicens: « Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies, » et post pauca, « Quare non respicis super iniqua agentes; » audierat quoque Dominum respondentem, et didicerat Nabuchodonosor vel etiam diabolum ad hoc positos, et forte fundatos, ut per eos judicentur et puniantur peccatores, nunc agit poenitentiam, et plan
Abbreviated transcription (Latin):
flatile uͦ metallorum quȩ possunt solui igne.
& conflari: qͦd ñ solum de idolatris s de here¬
ticis accipi potest. quorum sculptilia sunt pͣ¬
ua doginata. que ipsi confingunt & ꝓueri¬
tate uenerant᷑: & adorant falsitatem. Ue qui
dic̃ ligno expgiscere. surge lapidi iacenti. Nũ¬
quid ipse docere pot̾it: Hoc gnalit̾ adu̾sus
om̃s dr: qͥa idola uenerant᷑. Ue enim ȩt̾num
erit ei. qͥ mat̾iem ligni uł iapidis. siue euiꝰq
metalli ꝓ deo colit: & inuocans dic̃. exꝑgis¬
cere: cum forma tantum sit manimata: Nlam
ydos grece uł ydea forma dr. Inde diminuti¬
ue idolũ formula uocat᷑. Nunqͥd ipse lapis
quem inuocas. docere de pot̾it. & p̃dicere
uentura: Ecce iste cooꝑtꝰ ẽ aurouel argen¬
to: qͣsi ostendentis ẽ. Ecce iste lapis quem ad¬
oras o idolat᷑ cooꝑtꝰ est & oblitꝰ auro: ⁊ sp̃s id¬
est uitalis flatꝰ non ẽ in uiscerib eiꝰ. id est ido¬

Expanded text:
flatile vero metallorum, quae possunt solvi igne flatile vero metallorum, quae possunt solvi igne et conflari, quod non solum de idololatris, sed et de haereticis accipi potest, quorum sculptilia sunt prava dogmata, quae ipsi confingunt, et pro veritate venerantur et adorant falsitatem. « Vae qui dicit ligno: Expergiscere; Surge, lapidi tacenti. Nunquid ipse docere poterit? » Hoc generaliter adversus omnes dicitur qui idola venerantur. Vae enim aeternum erit ei qui materiem ligni vel lapidis, sive cujuscunque metalli pro deo colit, et invocans dicit: « Expergiscere, » cum forma tantum sit inanimata. Nam eidos Graece vel idea, forma dicitur: inde diminutive idolum, formula vocatur. Nunquid ipse lapis quem invocas, docere te poterit et praedicere ventura? « Ecce iste coopertus est auro et argento. » Quasi ostendentis est: Ecce iste lapis quem adoras, o idololatra, coopertus est et oblitus auro. « Et s vitalis, « non est in visceribus ejus, » id est ido
Abbreviated transcription (Latin):
habitatoꝵs t̾re. Iuxta tropologiã inc̾pant᷑ here¬
tici qͦd om̃ sinebrient amaris ce ꝑu̾sis dogina¬
tibus. dantes amico. id ẽ socio in fide potum:
ñ de fonte syloa. id ẽ missi xp̃i uidelicet quẽ
ds pat̾ in mundum misit: s de riuo egypdi.
tenebrarum & meroris. Unde &e riuus recte
cum corum ꝑu̾sa doctͥna fu̾it reuelata: & ec¬
clesiastica cẽnsura damnata. Oꝑiet autem
eos uastitas libani. Libanꝰ qͥppe grece thus dr.
Thure uͦ: mundicia orationis expͥmit᷑. Uasti¬
tas gͦ libani eos oꝑiet:qͥa eorum oratio. quod
est sp̃itale dei sacrifimum u̾tet᷑ illis in dam¬
nationem:. iuxta qͦd psalmista de iuda dic̃.
Oratio eiꝰ fiat in peccatum. Qͥ d ꝓdest sculpti
regis nabuchodonosor stulticiam. quia ius¬
serat fieri statuam auream. habens fiduciã
insimulacͦ qͦd finxerat: cum utiq nicħ ei pro¬
desse posset. Int̾ sculptile & conflatile hoc di¬
stat. qͥ a scultile est ligni uel marmoris. con¬

Expanded text:
habitantium in ea. » Juxta tropologiam increpabantur haeretici, quod omnes inebrient amaris et perversis dogmatibus, dantes amico, id est socio in fide, potum non de fonte Siloa, id est missi, Christi videlicet, quem Deus Pater in mundum misit, sed de rivo Aegypti tenebrarum et moeroris. Unde et ipse rivus recte cum eorum perversa doctrina fuerit revelata, et Ecclesiastica censura damnata. Operiet autem eos vastitas Libani. Libanus quippe graece thus dicitur. Thure vero munditia orationis exprimitur. Vastitas ergo Libani eos operiet, quia eorum oratio, quod est speciale Dei sacrificium, vertetur illis in damnationem, juxta quod Psalmista de Juda dixit: « Oratio ejus fiat in peccatum. » « Quid prodest sculptiregis Nabuchodonosor stultitiam, quia jusserat fieri statuam auream, habens fiduciam in simulacro quod finxerat, cum utique nihil ei prodesse posset. Inter sculptile et conflatile hoc distat, quia sculptile est ligni vel marmoris, con
Abbreviated transcription (Latin):
miniam tuam. & rł. Adhuc niniuen cõminat᷑
dñs. qͦd ostendat gentib ignominiam suã ut
illi qui eum ea fornieati sunt. ipsieam despiei¬
ant. ⁊ contumeliis afficiant. sitq omĩb in ex¬
emplum. Est autem metaphora adult̾e muli¬
eris. que cum fuerit dep̃hensa. ꝓducit᷑ in me¬
exemplum cȩt̾is mulierib. Hec autem &e admun¬
dum tropologice referri posst cuius pudenda
infaciem reuelabit dñs. cum eum faciet uidere
errores suos. Ostendet etiam nuditatem eius
gentib. ut intelligant qͦd condemnendus est
mundꝰ iste. qͥdum putat᷑ teneri fugit: e nullia¬
matorum fidem seruat. s eum miseros hoĩes de¬
fiusti ꝓsꝑitate nullimiserebaris. nec parabas tͥ
socium in luctu. tanqͣm semꝑfelix. semꝑ posseᷤᷤ
ẽẽ dña: S & nos considemꝰ nat᷑am mundi la¬
bilem: & omnem eiꝰ głam uelocies imo eursu
tͣnsire. Tuncresilimꝰ ab eo. hoc ẽ subtrahimꝰ nos
ab amore eiꝰ. cum odiohabemꝰ concupiscentiaᷤˢ

Expanded text:
exemplum. » Adhuc Ninive comminatur Deus, quod ostendat gentibus ignominiam ejus, ut illi qui cum ea fornicati sunt, ipsi eam despiciant et contumeliis afficiant, sitque omnibus in exemplum. Est autem metaphora mulieris adulterae, quae cum fuerit deprehensa, producitur in meexemplum caeteris mulieribus. Haec autem et ad mundum tropologice referri possunt, cujus pudenda in faciem Dominus revelabit, cum eum faciet videre errores suos. Ostendet etiam nuditatem ejus gentibus, ut intelligant quod condemnandus sit mundus iste, qui dum putatur teneri, fugit: et nulli amatorum fidem servat, sed cum miseros homines defuisti prosperitate, nulli miserebaris, nec parabas tibi socium in luctu, tanquam semper felix, semper posses esse domina? Sed et nos cum consideramus naturam mundi labilem, et omnem ejus gloriam velocissimo cursu transire, tunc resilimus ab eo, hoc est subtrahimus nos ab amore ejus, odio habemus concupiscentias
Abbreviated transcription (Latin):
is dextere dñi. & omnia quȩ absorbueras ege¬
res. & de sublimi gła ad extrema uenies ma¬
la: qͥa iniquitas ubani oꝑiet te. Libanus ꝓ
templo ponit᷑: qͦd de lignis libani ȩdificatũ
as. Dic̃ gͦ qͦd iniquitas libani id ẽ eu̾sio templi
& uastatio scũarii eum depopulabit᷑. & ua¬
stabit. Seruat autem metaphoram: qͥa liba¬
num ꝓ templo dix̾at dei. Posuit animalia
ꝓsacͥficiis &e hostusdicens. uastitas animaliũ¬

Expanded text:
is dexterae Domini, et omnia quae absorbueras egeis dexterae Domini, et omnia quae absorbueras egeres, et de sublimi gloria ad extrema venies mala. « Quia iniquitas Libani operiet te. » Libanus pro templo ponitur, quod de lignis Libani aedificatum as. » Dicit ergo quod iniquitas Libani, id est eversio templi et vastatio sanctuarii, eum depopulabitur et vastabit. Servat autem metaphoram, quia Libanum pro templo dixerat, ponit animalia pro sacrificiis et hostiis, dicens: « Et vastitas animaliu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uidelicet rex qͣndam potentissimꝰ ad tantũ
dedecꝰ sit adductꝰ. Unde minat᷑ ei ds̃. qͦd ipse qͦ
bibiturꝰ sit huiꝰcemod potionem.S melihec
ñ de cathartica potione: uerum de malis que
passurꝰ erat nabuchodonosor intelligimus.
Calix enim uł potiom scͥpt̾is: passionẽ uł affli¬
ctionem solet designare. Inuehit᷑ gͦ ꝓpħa cõtͣ
regem impium qͦd oblitꝰ sue conditionis. & qͣ¬
si ipse ñ eẽt homo. nec posset pati que aliis infe¬
rebat: inebriaret om̃s homines felle. & amari¬
tudine malorum. ut eoꝵ nuditatem hoc ẽ ig¬
nominiam aspiceret: & ex illoꝵ miseria erag¬
geraret potentiam. Est autem metaphora ebͥs
hominis. qͦd sic̃ ille nudat᷑. eiꝰq ignominia cõ¬
spicit᷑: ita nabuchodonosor inebriauerit õe
calice furoris. cunctosq spoliatos dimiserit:
mam. Hoc ẽ enim repletꝰ est. subaudis amicꝰ
ignominia ꝓgła. Bibe tu quoq & consopire.
de calice dñi. mebriabis calice id est suppliei¬

Expanded text:
um dedecus sit adductus. Unde minatur ei Deus, quod ipse quoque bibiturus sit hujuscemodi potionem. Sed melius hoc non de cathartica potione, verum de malis quae passurus erat Nabuchodonosor, intelligimus. Calix enim vel potio in Scripturis passionem vel afflictionem solet designare. Invehitur ergo propheta contra regem impium, quod oblitus suae conditionis, et quasi ipse non esset homo, nec posset pati quae aliis inferebat, inebriaret omnes homines felle et amaritudine malorum, ut eorum nuditatem hoc est, ignominiam aspiceret, ut ex illorum miseria suam exaggeraret potentiam. Est autem metaphora ebrii hominis, quod sicut ille nudatur, ejusque ignominia conspicitur, ita Nabuchodonosor inebriaverit omnes calice furoris, cunctosque spoliatos dimiserit, tutem. Hoc est enim « repletus est, » subaudis amicus. « Ignominia pro gloria. Bibe tu quoque et consopire, de calice Domini. Inebriaberis calice, id est supplici
Abbreviated transcription (Latin):
conutit᷑ ꝓpħa. a eis p̃nunciat mala uentura.
eo qͦdbabylomis auxilium p̾buerint contra po¬
pulum di: & eum eis ciuitatem templumq sub¬
ruerint: & insultantes captis iudeis. dm̃blas¬
phemauert̾. Audiui obꝓbrium moab. Hec ciui¬
int̾ra eoꝵ fines suos: Pptea uiuo ego dic̃ dñs ex¬
ercituum ds isrł. qͥa moabut sodoma erit. &

Expanded text:
eis praenuntiat mala ventura, eo quod Babyloniis auxilium praebuerint contra populum Dei, et cum eis civitatem templumque subruerint, et insultantes captis Judaeis Deum blasphemaverunt. Audivi opprobrium Moab. Haec civiin terra eorum fines suos. « Propterea vivo ego, dicit Dominus exercituum Deus Israel, quia Moab ut Sodom
Abbreviated transcription (Latin):
&e belial totꝰ int̾iit. id ẽ omnis exercit᷑ cumre¬
ge suo. Int̾ptat᷑ autem belial: absq iugo. Misti¬
ce p̾cipit᷑ eccłiȩ. quam diabolus grauissimo iu¬
goidolatͥe premebat. ut libata ꝑdñi passio¬
nem celebret festiuitates: & reddat domino
uota laudantium cum angłis: interempto
belial. Que enim cõmunieatio xp̃o ac belial
Hoc ipsum dicendum est. siquando eccłiam a
ꝑsecutorib &e adu̾sariis lib̾et. ut celebret sp̃alis le
temualde: q̃msicut reddidit ds suꝑbiam ia¬
dubio ueniet nabuchodonosor. qͥ te destruat
omniue: & agͦs tuos deuastet. Q ag̾ ineuita¬
id est duas tͥbus de suꝑbia sennacherib. sic uleis¬
cetur isrł. id est.xͨ. tͥbus. que in niniue capte
tenent᷑. Hoc est enim quod dic̃. siẽ recddidit dñs
id est iudam: sic reddet suꝑbiam isrł. id ẽ quã
fecerunt ipsi assyrii contͣ isrł. id est .xͨ. trib. Mi¬

Expanded text:
et Belial totus interiit, id est omnis exercitus cum reet Belial totus interiit, id est omnis exercitus cum rege suo. Interpretatur autem Belial, absque jugo. Mystice praecipitur Ecclesiae, quam diabolus gravissimo jugo idololatriae premebat, ut liberata per Domini passionem, celebret festivitates, et reddat Domino vota laudationum cum angelis interempto Belial; « quae enim communicatio Christi ad Belial? » Hoc ipsum dicendum est, si quando Ecclesiam a persecutoribus et adversariis liberat, ut celebret spiritualistem valde, quia reddidit Dominus superbiam Jadubio veniet Nabuchodonosor, qui te destruat. o Ninive, et agros tuos devastet. Quia igitur? inevitaid est duas tribus de superbia Sennacherib, sic ulciscetur Israel, id est decem tribus, quae in Ninive captivae tenentur. Hoc est enim quod dicit: Sicut reddidit Dominus id est Judam, sic reddet superbiam Israel, id est quam fecerunt ipsi Assyrii contra Israel, id est decem tribus. My
Abbreviated transcription (Latin):
deceptoꝵ ex eoꝵs errorib accipiant nomina:
ne spargant uit᷑ semina faisitatis. Et de ddomo
dei tui id ẽ eccłiis malignantium int̾ficiam scri¬
ptile & conflatile. id est omnem ꝑpetui dogma¬
tis idolatͥam.Si enim auaro pecunia d̃s ẽ. et
guloso d̾s uent̾ est:gͦ & hereticis ipse suus er¬
ror quem confinxerunt de cordib suis idolum
seulptile potest diei. fece suꝑ montes pecdes eim¬
gelizantis & annunciantis pacem. & rt. Legimꝰ
inubro paralipomenon. qͦdobsidente senna¬
cherib irłm. ñ potuerunt iherosolimite pͥmo
mense id est apͥlis pascha facere.seso autemer¬
ereitu eiꝰ ꝑ angłm. & morte sennacheribnunc¬
quia int̾fectꝰ est hostis tuus. fece uenit tͥ nun¬
cius montes ee coues uelocissime tͣns currens:
& annuncians tͥ pacem & lib̃ationem orbis.
de imꝑio sennacherib. Gcelebra festiuitates:¬
&e redde uota gaudens. quia saluauit te dñs.

Expanded text:
deceptorum ex eorum erroribus accipient nomina amplius, deceptorum ex eorum erroribus accipient nomina amplius, nec spargant ultra semina falsitatis. Et de domo Dei tui, id est ecclesiis malignantium interficiam sculptile et conflatile, id est omnem pravi dogmatis idololatriam. Si enim avaro pecunia deus est, et guloso deus venter est, ergo et haereticis ipse suus error, quem confinxerunt de cordibus suis, idolum et sculptile potest dici. « Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem: in libro Paralipomenon quod, obsidente Sennacherib Hierusalem, non potuerunt Hierosolymitae primo mense id est Aprili Pascha facere. Caeso autem exercitu ejus per angelum, et morte Sennacherib nuntquia interfectus est hostis tuus. Ecce venit tibi nuntius, montes et colles velocissime transcurrunt, et annuntiant tibi pacem et liberationem urbis de imperio Sennacherib. Ergo celebra festivitates, redde vota gaudens, quia salvavit te Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. Altiori sensu. si ꝑfecti fu̾int impu in ma¬
licia. & plures in numero. attondent᷑ ꝑ mortẽ.
& ꝑtransibunt atq deficient. itaut nonsint.
Qtiod uͦ sequit᷑. afflixi te. addeccłiam ꝑtinet:
ꝑmittitq ei qͦd post afflictionem p̃sentis uite:
Assur. ne putes fortuitu euenire qͦd passutrus es.
p̃cipiet contͣ te dñs: quia ipsoiubente sustineb̃
mala que p̃dicta sunt. Non seminabit᷑ ex semi¬
ne tuo. idẽ nuuꝰ nascet᷑ ex te qui tuo nomine uo
cetur. &e heres tuus appellet̾. Ut enimliber ysaie
declarat. statim ut sennacheribreu̾sus ẽ nini¬
uen.fugiens plagam qmangłs dñi cont᷑ eum
fecerat: interfect᷑ est a filiis suis. cum adoraret
in templo nesroth dm̃suum: & hoc ẽ qͦd seqͥtꝰ.
De domo dei tui int̾ficiam. ut inde puniaris im¬
moralit̾ ad hereticos. quib p̃dicit᷑ quod cum
ea passi fu̾int que p̃dicta sunt. nequaquam aĩe

Expanded text:
ligaret. Altiore sensu, si perfecti fuerint impii in maligaret. Altiore sensu, si perfecti fuerint impii in malitia, et plures in numero, attondentur per mortem, et pertransibunt atque deficient, ita ut non sint. Quod vero sequitur: Afflixi te, ad Ecclesiam dicitur, promittitque ei quod post afflictionem praesentis vitae mine tuo amplius. » O Assur, ne putes fortuitu evenire quod passurus es, praecipiet Dominus contra te, quia ipso jubente sustinebis mala quae praedicta sunt. « Non seminabitur ex nomine tuo, » id est nullus nascetur ex te, qui ex tuo vocetur nomine, et haeres ejus appelletur. Ut enim liber Isaiae declarat, statim ut Sennacherib reversus est Niniven, fugiens plagam quam angelus Domini circa eum fecerat, interfectus est a filiis suis, cum adoraret in templo Nesroth deum suum. Et hoc est quod sequitur: « de domo Dei tui interficiam, » ut ibi puniaris unmoraliter ad haereticos, quibus praedicitur quod cum ea passi fuerint quae dicta sunt, nequaquam animae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. non genitum ex substantia patͥs s factum.
Sabellius unam dic̃ in t̾nitate ꝑsonam. ma¬
nicheus xp̃m ñ uerum s fantasticum corpus
habuisse delirat. Hec dic̃ dñs. si ꝑfectifuerint
&e ita plures:. sic qͦꝙ attoroent̾ &e ꝑtransibtint.
De assyriis iuxta litt̾am dicit. quod si robust
& ꝑfecti fu̾int. & augeant᷑ numero cunctarum
gentium. sic qͦq uastante angło dñi. atconde¬
antur. id est comminuant᷑. ueluti capillifor¬
cipe facillime p̃cidunt᷑. Et ꝑtͣnsibit scilicet as¬
sur. hoc ẽ ẽẽ desmet: uł uastato suo exercitu:
te ultͣ. scilicet hoc tỹr:. uel phos hostes a quib
ñc obsideris. Nam seyissime ꝑalios postmo¬
dum afflictisunt. Unde adhue addit᷑. Et nũc
cont̾am uirgam eiꝰ de dors o tuo: & iuncła eius
dirumpam. id est omnem potestatem quã habce
& in qͣ głat᷑. siue uincła que ĩparabat ut captoᷤ

Expanded text:
esse, non genitum ex substantia Patris, sed factum. esse, non genitum ex substantia Patris, sed factum. Sabellius dicit unam in Trinitate personam; Manichaeus Christum non verum, sed phantasticum corpus habuisse delirat. « Haec dicit Dominus: Si perfecti fuerint, et ita plures, sic quoque attondentur, et pertransibit. » De Assyriis juxta litteram dicit: Quod si perfecti et robusti fuerint, augeantur numero cunctarum gentium, sic quoque vastante angelo Domini attondeantur, id est minuantur, veluti capilli forcipe facillime praeciduntur. Et pertransibit, subaudis Assur, hoc est, esse desinet, vel vastato suo exercitu te ultra. » Subauditur hoc tempore per hos hostes, a quibus nunc obsideris. Nam saepissime per alios postmodum afflicti sunt. Unde adhuc additur. « Et tunc conteram virgam ejus de dorso tuo, et vincula tua disrumpam, » id est omnem potestatem quam habet, et in qua gloriatur, sive vincula quae praeparabat, ut captos
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntamenscitote. quia ñ consurget dy¬
plex tͥbulatio. nec bis iudicabunt᷑: quia in
illis quos p̃sens tͥbuilatio affligit. futuram
damnationem consurgere nonsinit. Et
peccatorib iccireo ds adp̃sens infert sup¬
plicia. ut in ȩt̾num ñ ꝑeant: qͥa sic̃ spine
se inuicem complectunt᷑. sic coniuuium
specialit᷑ loquit᷑. quoꝵ conuiuium id ẽ.
societas & necessitudines atq amiciciȩ sic
sunt quasispine se inuicem complecten¬
tes: uel conuiuium eoꝵ altare dic̃ ce m̃lam
dm̃. quamilli se habere iactant. s eorum sa¬
eramenta animam lacerant. sic̃ spine corpo¬
ra. Cum enim contͣ dñm loquunt᷑.⁊ umoer¬
roris se inebriant. utiq parit̾ potant: &e iecir¬
co consument᷑ et̾noigne gehenne. qͣsistipu¬
la ariditate plena. Ex te eribit cont᷑ dñm cogi¬
tans maliciam. m̃te ꝑtͣctans preuaricationẽ.
Aꝑtissime om̃s heretici cont᷑ dñm maliciam
cogitant: cum arriꝰ dicit filium dei creat᷑am

Expanded text:
Verumtamen scitote quia non consurget duVerumtamen scitote quia non consurget duplex tribulatio, nec bis judicabuntur, quia in illis quos praesens tribulatio affligit, futuram damnationem consurgere non sinit. Et peccatoribus idcirco Deus ad praesens infert supplicia, ne in aeternum pereant. « Quia sicut spinae se invicem complectuntur, sic convivium specialiter loquitur, quorum convivium, id est societas et necessitudines amicitiae sic sunt, quasi spinae se invicem complectentes. Vel convivium eorum altare dicit et mensam Domini, quam illi se habere jactant, sed eorum sacramenta animam lacerant, sicut spinae corpora. Cum enim contra Dominum loquuntur, et vino erroris se inebriant, utique pariter potant, et idcirco consumuntur aeterno igni gehennae, quasi stipula ariditate plena. « Et ex te exibit cogitans conum malitiam, mente pertractans praevaricationem. » Apertissime omnes haeretici contra Dominum malitiam cogitant, cum Arius dicit Filium Dei creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
et. Nonsurget duplex tͥbulatio. Hebrei iuxta
litt̃am hc̃ locum ita exponunt. Ouide qͥd
cogitatis malum. qͣsi sic capiendȩ sint duȩ
tͥbus. sic̃ capte sunt .xͨ: Non consurget duplex
tͥbulatio. ut sic capiant᷑ isti quomͦ &e illi: qͥa
assyrii qui mͦ qͣsi spine se complectuntur.
ꝑcutient᷑ ab angło dñi. Hoc factum ẽ. qͣndo
Quod autem sequit᷑ ex te exibit cogitans
contra dm̃ maliciam: de rapsace uolunt
intelligi. quemmisit rex assyriorum aoblas¬
phemandum dm̃uiuentem. Sane hoc qͦd
tes dixerunt. Non iudicabit ds bis inroipsũ:
& sic usitatum u̾sat᷑ ꝑ ora omnium. ait gͦ ꝓ
Marcion heretic̃ duos deos adinuenit. unũ
uet̾is destam̃ti. malum. crudelem. & qui pę¬
nis hominum delectet᷑. alium bonum noui
testament. quem dicunt consummationẽ
mundi facturum. Contrahos dic̃ ꝓpħa. Qͥd¬
cogitatis in cordib ur̃is: Ipse qui ereauit
mundum: eiꝰ qͦq faciet consummationem.

Expanded text:
et. Non consurget duplex tribulatio. » Hebraei juxta et. Non consurget duplex tribulatio. » Hebraei juxta litteram hunc locum exponunt: O Judaei, quid cogitatis malum, quasi sic capiendae sint duae tribus, sicut captae sunt decem. Non consurget duplex tribulatio, ut sic capiantur isti quomodo illi: quia Assyrii, qui modo quasi spinae se complectuntur, percutientur ab angelo Domini. Hoc factum est quando Quod autem sequitur: « Ex te exibit cogitans contra Dominum malitiam, » de Rapsace volunt intelligi, quem misit rex Assyriorum ad blasphemandum Deum viventem. Sane hoc quodtes dixerunt: « Non judicabit Dominus bis in idipsum, » et sic usitatum versatur per ora omnium. Ait ergo Marcion haereticus duos deos adinvenit, unum Veteris Testamenti malum, crudelem, et qui poenis hominum delectetur: alium bonum Novi Testamenti, quem dicunt consummationem mundi facturum. Contra hos dicit cogitatis contra Dominum? » Ipse qui creavit mundum, ejus quoque faciet consummationem.