comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disputatio ꝑstrinxit: de cet̾o nul¬
la licet occasione monacho locũ
cui ꝓfessꝰ ẽ. citra mortem deser̃e:¬
suam suo dum taxat arbitrio.
Alioquin p̃uaricator ẽ: dampna¬
tionẽ habens. quia pͥmã fidem
su̾scitari. & dicitis. Quid si ñ pot̃
nͥ cum rancore ꝑpetuo animi ibi¬
dem manere: ob minus uideliez
regłarem minusue amabilem
abbatis elect̾ionem. Subit aĩo
nunc illud de euangłio: qͦd de
coniugii lege docenti. discipłi dño
responderunt. Si ita ẽ. inquiunt.
ñ expedit nubere. Magne reuera
angustiȩ. Si tenuerit exosam: ni¬
chil onerosius. Si dimiserit inui¬
tam: nichil inxp̃ianiꝰ. An ñ simi¬
li necessitate constringit᷑: qui nec
deserere ualet locum ne frangat
uotum.nec manere in loco necũ
rancore uiuat. & uitã ꝑdat: Quid
consulã huic: At discedat: Non
licet ꝓpt̃ ꝓfessionẽ. ut stet: ẜ ꝑter
rancorem non expedit. Uuo michi
eque in conuenientia. eque pieu¬

Expanded text:
disputatio perstrinxit, de caetero nuldisputatio perstrinxit, de caetero nulla liceat occasione monacho locum, cui professus est, citra suam mortem deserere; suo duntaxat arbitrio. Alioquin praevaricator est, damnationem habens quia primam fidem sciscitari, et dicitis: Quid si non potest nisi cum rancore perpetuo animi, ibidem manere, ob minus videlicet regularem, minusve amabilem abbatis electionem? Subit animo nunc illud de Evangelio, quod de conjugii lege docenti discipuli Domino responderunt: Si ita est inquiunt, non expedit nubere . Magnae revera angustiae. Si tenuerit exosam, nihil onerosius: si dimiserit invitam, nihil inchristianius. Annon simili necessitate constringitur qui nec deserere valet locum, ne frangat votum; nec manere in loco, ne cum rancore vivat, et vitam perdat? Quid consulam huic? Ut discedat? Non licet propter professionem. Ut stet? Propter rancorem non expedit. Duo mihi aeque inconvenientia, aeque pericu
Abbreviated transcription (Latin):
nox p̃cessit dies aut̃ apppinqͣuit.¬
d quoq uob̃ insinuari p̃camini.
an abbatis mutatio. monast̾ium
suum mutare uolentib monachiᷤ
in aliquo patrocinetur: hoc ẽ si
in morte. uł depositione prelati plꝰ
aliquid libertatis subditis relare¬
tur: quo utiq licentius possint eo
articulo temporis migrare qͦ uo¬
luerint: altero nec dum iudelicet
substituto. Ad qͦd respondeo. Neqͣ¬
quam. E enim sponsio ꝓfessionis
qͣndo ex more fit in oratorio: de
abbatis uita ñ sumit terminum :
s de p̃sentia testimoniũ. Pfiten¬
ti itaq modus sit.sua uita: non
aliena. Atcendat deniq quid iñ
legis lator ipse ñ solum senserit:
sed ⁊ tradidit. At si qͣndo inquit
aliter fec̾it uidelicet qͣm ꝓmittit:
a dõ sesciat dampnandum quẽ
uridet. Item dic̃: qd nec sui iam
corꝑis nouicius habiturus sit po¬
testatem. E item. ꝑseu̾antes ait
in monasterio usqz ad mortem.
Saluis gͥ exceptionib quas suꝑior

Expanded text:
Nox praecessit, dies autem appropinquNox praecessit, dies autem appropinquId quoque vobis insinuari precamini, an abbatis mutatio monasterium suum mutare volentibus monachis in aliquo patrocinetur; hoc est, si in morte vel depositione praelati plus aliquid libertatis subditis relaxetur, quo utique licentius possint eo articulo temporis migrare quo voluerint, altero necdum videlicet substituto. Ad quod respondeo: Nequaquam. Etenim sponsio professionis quando ex more fit in oratorio, de abbatis vita non sumit terminum, sed de praesentia testimonium. Profitenti itaque modus sit sua vita, non aliena. Attendat denique quid inde Legislator ipse non solum senserit, sed et tradiderit, ut « si quando, » inquit, « aliter fecerit, » videlicet quam promittit, « a Deo se sciat damnandum quem irridet . » Item dicit, quod nec sui jam corporis Novitius habiturus sit potestatem; et item, « Perseverantes, » ait, « in monasterio usque ad mortem . » Salvis igitur exceptionibus, quas superior
Abbreviated transcription (Latin):
udire & hoc uultis ame. unde
inter cetera penitentiȩ instituta
monasterialis disciplina merue¬
rit hanc prerogatiuã: ut scđm
baptisma nuncupetur:. Arbitror
obꝑfectam mundi abrenuntia¬
tionem ac singłarem excellentiam
uitȩ spiritalis: qua p̃minens uni
uersis uitȩ humanȩ generib huiꝰ¬
cemodi conu̾satio. ꝓfessores ⁊ ama¬
tores suos angłis similes. dissimi¬
les hominib fac̃.immo diuinam
in homine reformat ymaginem:
configurans nos xp̃o instar baptiˢ¬
mi. Et qͣsi deniq scd̾o baptiramur:
dum ꝑ id qͦd mortificamꝰ menbra
nĩa quȩ sunt suꝑ terram. rursum
xxp̃m induimꝰ: complantati denuo
similitudini mortis eius. Sed ⁊ qͦmͦ
in baptismo eruimur de podestate
denebrarum & in regnum transfe¬
rimur claritatis ȩternȩ: ita ⁊ in scĩ
huius scd̃a quadã regeneratione
ꝓpositi. de tenebris equȩ non uniꝰ
originalis. s muldoꝵ actualiũ de¬
lictorum in lumen uirtutum eua¬
dimus : reaptantes nob̃ illud apłi.

Expanded text:
udire et hoc vultis a me, unde inter caetera poenitentiae instituta monasterialis disciplina meruerit hanc praerogativam, ut secundum baptisma nuncupetur Arbitror ob perfectam mundi abrenuntiationem, ac singularem excellentiam vitae spiritualis, qua praeeminens 521 universis vitae humanae generibus hujuscemodi conversatio, professores et amatores suos Angelis similes, dissimiles hominibus facit; imo divinam in homine reformat imaginem, configurans nos Christo instar Baptismi. Et quasi denique secundo baptizamur, dum per hoc quod mortificamus membra nostra quae sunt super terram, rursum Christum induimus, complantati denuo similitudini mortis ejus. Sed et quomodo in Baptismo eruimur de potestate tenebrarum, et in regnum transferimur claritatis aeternae: ita et in sancti hujus secunda quadam regeneratione propositi, de tenebris aeque, non unius originalis, sed multorum actualium delictorum, in lumen virtutum evadimus, reaptantes nobis illud Apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
& disceptatione contingere sacram̃¬
tum: in quo ds̃ indubitanter ẽ mũ¬
dum reconcilians sibi. Certe ñ re¬
cipitur munus quodeunq meum
qͦd defero ad altare. nͥante placato
frẽ. quẽ me forte lesisse meminero:
quantominus si me ipsum non pa
ritis de contrarierate quȩ messe ui¬
detur duab uus pauli sententiis
sumus in corpore ꝑegrinamura
a dño: quomͦ uidelicet anima eõ
dem tempore possit ⁊ in corpore
ꝑ egrinari ad nõ.⁊ in cȩlis simul ẽẽ
cum dño: ipse soluit apłs cũ alib
dicit. Esx parte cognoscimꝰ: & ex
parte ꝓphamꝰ. Inqͣntum quippe

Expanded text:
et disceptatione contingere Sacrameet disceptatione contingere Sacramentum, in quo Deus indubitanter est mundum reconcilians sibi. Certe non recipitur munus quodcunque meum, quod defero ad altare, nisi ante placato fratre, quem me forte laesisse meminero: quanto minus si me ipsum non pacritis de contrarietate quae inesse videtur duabus illis Pauli sententiis, sumus in corpore, peregrinamur a Dodem tempore possit, et in corpore peregrinari a Domino, et in coelis simul esse cum Domino; ipse solvit Apostolus, cum alibi dicit, Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. In quantum
Abbreviated transcription (Latin):
am de mutandis uestib uł lauã¬
dis obnocturnã illusionẽ: accipite
breue consilum. Iuxta ritum sui
loci que: inqr facere consulo de
huiusm᷑i: quȩ diu̾sis modis diu̾¬
sis in monasteriis certum ẽ seruari.
De his qui inplurib monasteriis
ꝓfitentur qͦd pene oblitus fueram.
puto satis ẽẽ responsum suꝑius cũ
de loci stabilitate disputatum ẽ:
& non est necesse ut repetam.
Pretermitto & aliqua de canonib
quȩ uos requiritis: tum qm̃ talium¬
ire potestis si querẽ ñ grauemini.
semo adtria ila quȩ in altera ur̃a
rursum epła continentur. Abi pri¬
mum interrogatis. quid nã consu¬
lam homini qui aduersus quem¬
piam commotus fuerit. s ñ adeo
ut eum ledere ipse uelit: adõ tam̃
ut libenter accipiat si quomͦ ali¬
unde ledi contigerit: sit ne uideł
tutum ita commoto accedere ad al¬
tare: anse subtrahere interim de¬
beat donec compescatur cõmotio.
Numquam mͥ contingat turbatum
ad pacis accedere sacrificiũ: cũ ira

Expanded text:
am de mutandis vestibus, vel lavandis ob nocturnam illusionem, accipite breve consilium. Juxta ritum sui loci quemque facere consulo de hujusmodi, quae diversis modis diversis in monasteriis certum est observari. De his qui in pluribus monasteriis profitentur quod pene oblitus fueram puto satis esse responsum superius, cum de loci stabilitate disputatum est, et non est necesse ut repetam. Praetermitto et aliqua de canonibus quae vos requiritis; tum quoniam taliumerire potestis, si quaerere non gravemini. 58. Venio ad tria illa, quae in altera vestra rursum epistola continentur: ubi primum interrogatis, quidnam consulam homini, qui adversus quempiam commotus fuerit; sed non adeo ut eum laedere ipse velit, adeo tamen ut libenter accipiat, si quo modo aliunde laedi contigerit: sitne videlicet tutum ita commoto accedere ad altare, an se subtrahere interim debeat, donec compescatur commotio. Nunquam mihi contingat turbatum ad pacis accedere sacrificium; cum ira
Abbreviated transcription (Latin):
sed nondum apparens: & item oĩs
gła euis filiȩ regis ab intus. & aseñ¬
det homo adcor altum. s et ascensio¬
nes incorde suo disposuit. rursũq
anima iuisti sedes ẽ sapientiȩ cuiꝰ
sine dubio illa uox ẽ. cȩlum mͥ sedeᷤᷤ
ẽ.s hȩc inquam hisq similia non
pauea inscripturis adu̾titis: ꝓfecto
studebitis adinquirendum regnũ
d̃i. ⁊ iusticiam eius. intrare potius
ad uos. quam ut extra exire. uel as¬
cendere supͣ. S supͣ sane uł extra
dixerim. loci positione: sic̃ cȩlum
a terra locũ tenet exteriorem: sol.
luna.⁊ sydera suꝑiorem. Nam eadẽ
supra nos sunt sublimiori excellen¬
tiȩ dignitate: & extra qͦ immensi¬
tate maiestatis. S altissima sunt
hȩc egentia utiq ⁊ diligentior. diͤ¬
putatione. & doctiori disputatore:
& oꝑe ꝓlixiori. Esgo enim puta¬
ueram modum in his tractandis
epłarem nequaqͣm excessum iri:
s sermo ut uideo ꝓcessit in longiꝰ

Expanded text:
sed nondum, apparens: et item, Omnis sed nondum, apparens: et item, Omnis gloria ejus filiae regis ab intus ; et, Ascendet homo ad cor altum ; sed et ascensiones in corde suo disposuit ; rursumque, Anima justi sedes est sapientiae , cujus sine dubio illa vox est, Coelum mihi sedes est : si haec, inquam, hisque similia non pauca in Scripturis advertitis, profecto studebitis ad requirendum regnum Dei et justitiam ejus, intrare potius ad vos, quam vel extra exire, vel ascendere supra. Sed supra sane, vel extra dixerim loci positione, sicut coelum a terra locum tenet exteriorem; sol, luna, et sidera superiorem. Nam eadem supra nos sunt sublimiori excellentiae dignitate, et extra quoque immensitate majestatis. Sed altissima sunt haec, egentia utique et diligentiori disputatione, et doctiori disputatore, et opere prolixiori. Ego enim putaveram modum in his tractandis epistolarum nequaquam excessum iri: sed sermo, ut video, processit in longius
Abbreviated transcription (Latin):
amat: absens ꝓfecto ẽ. Ineo autẽ
minus d̾m amare coniuncit᷑. quod
carnis adhuc necessitatib occupa¬
tur. Illa uͦ cura corp̃ occupatio. qͥd ẽ.
nisi ad eo quedã absematio: & absen¬
mur: cuiꝰ nĩa nimirum ⁊ intentio
p̃peditur erumpnis. & curis cari¬
trer de eo qͦd in euangłio nob̾ ꝓmit¬
titur. ecce enim merces ur̃a multa
ẽ in cęlis: mirantes maximȩ scm̃
augustinum. dixisse suꝑ hoc. non
cȩlos istos uisibiles & corporeos o¬
portere intelligi. ne merces nr̃a in
reb mobilib. uolubilibq uideat᷑
collocari. ideo  spũalia quedã firma¬
menta eẽ intelligenda: de quib
nescitis ut dicicis quid uł suspican
debeatis. S si adtenditis qͦd legi
tanquam utiq regem in regno
suo: & non sunt condigne passio¬
nes huius temporis ad futuram
głam quȩ reuelabit᷑ in nob̾. ñ qͥdem
quȩ reuelabit᷑ nob uelud aliquid er¬
terius. s in nob̃ qͦsi intus iã manenᷤᷤ

Expanded text:
amat, absens profecto est. In eo autem amat, absens profecto est. In eo autem minus Deum amare convincitur, quod carnis adhuc necessitatibus occupatur. Illa vero circa corpus occupatio quid est, nisi a Deo quaedam absentatio? et absenmur: cujus nostra nimirum et intentio praepeditur aerumnis, et curis charitrer de eo, quod in Evangelio nobis promittitur, Ecce enim merces vestra multa est in coelis: mirantes maxime sanctum Augustinum dixisse super hoc, non coelos istos visibiles et corporeos oportere intelligi, ne merces nostra in rebus mobilibus volubilibusque videatur collocari; ideoque spiritualia quaedam firmamenta esse intelligenda, de quibus nescitis, ut dicitis, quid vel suspicari debeatis. Sed si attenditis quod legistanquam utique regem in regno suo; et, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis , non quidem quae revelabitur nobis, velut aliquid exterius; sed in nobis, quasi intus jam manens,
Abbreviated transcription (Latin):
idem dicit apłs. Spe enĩ salui fac¬
ti sumꝰ. Spe itaq iam in cȩlestib ha¬
bitamꝰ: cum adhuc re ipsa interris
ꝑegrinemur ⁊ in corꝑe. Uel alit̃. Ha¬
bemus ⁊ unde corpori: & unde dño
inhereamus. Illud uiuificando ⁊ sen¬
sificando: uiud credendo:⁊ diligendo.
Neq enim p̃sentior sp̃s nr̃ ẽ. ubi ani¬
mat quã ubi amat: nͥ forte magis
ẽẽ putetur ubi inuitꝰ. ⁊ exnecessitate
tenetur. qͣm quo sponte & alaeri fer¬
tur uoluntate. Deniq uͥ ẽ thesaurus
tuus: ibi ẽ & cortuum. Item. Si dm̃
amatis anima exipso iuuiit. uti cor¬
pus ex ipsa: quo pacto queso p̃sen¬
tior ẽẽ contenditur ubi dat. quam
unde accipit uitã : fions siquidẽ ui¬
de. caritas ẽ: nec uiuere animã dixe¬
rim quȩ de illo non hauserit. Hau¬
tire porro quom̾ potest: ñ fuerit
p̃sens ipsi fonti qui caritas ẽ. quȩ ds̃
ẽ: Presens gͥ do ẽ qui dm amat:
inquantum amat. In quo enĩ minꝰ

Expanded text:
 dicit apostolus: spe enim salvi fac dicit apostolus: spe enim salvi facti sumus . Spe itaque jam in coelestibus habitamus, cum adhuc re ipsa in terris peregrinemur et in corpore. Vel aliter: Habemus et unde corpori, et unde Domino inhaereamus; illud vivificando et sensificando, illum credendo et diligendo. Neque enim praesentior spiritus noster est ubi animat, quam ubi amat: nisi forte putetur esse magis ubi invitus et ex necessitate tenetur, quam quo sponte et alacri, fertur voluntate. Denique ubi est thesaurus tuus ibi est et cor tuum . Item si Deum amans anima ex ipso vivit, uti corpus ex ipsa; quo pacto, quaeso, praesentior esse contenditur ubi dat, quam unde accipit vitam? Fons siquidem vitae charitas est: nec vivere animam dixerim, quae de illo non hauserit. Haurire porro quomodo potest, nisi fuerit praesens ipsi fonti, qui charitas est, quae Deus est? Praesens igitur Deo est qui Deum amat, in quantum amat. In quo enim minus
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ plenitudo. quȩ in resurrec̾tio¬
ne futura ẽ. tẽ euacuabitur qͦd ex
parte ẽ: corꝑis uidelicet omĩs cor¬
ruptio: ex qua sine dubio conting̃
hec quȩ adhuc exparte manet nr̃a
in corpore ꝑegrinatio: hoc ẽ. qͦd ĩse
miserabiliter ingemiscens plang̃
⁊ait. Infelix ego homo quis me lib̾¬
abit de corpore morts huiꝰ: Non
queritur de corꝑe tantum. s de cor¬
pore mortis hui hoc ẽ euis quȩ ad¬
huc durat corruptionis: monstranᷤ
ñ corpus s corꝑis molestias causam
eẽ ꝑegrinationis. Corpꝰ quippe qͦd
corrumpitur: aggrauat anunam.
Non corpꝰ simplicit᷑. s corpꝰ quod cor¬
rampitur: ut corruptio corporis
oneri sit. non natura. Unde & qui
intra semetipsos ingemiscunt. re¬
demptionem expectant corꝑis sui:
non amissionem. Merito ꝓiñ gra¬
uati corꝑis necessitate. non societate.
fimatur: & quȩ. exparte iam cepit
cȩlestis habitatio ꝑficiatur. Aut cer¬
te conu̾satio nr̃a in cȩlis ẽ: quomodo

Expanded text:
itudo, quae in resurrectione futura est, tunc evacuabitur quod ex parte est , corporis videlicet omnis corruptio, ex qua sine dubio contingit haec, quae adhuc ex parte manet, nostra in corpore peregrinatio. Hoc est quod in se miserabiliter, ingemiscens plangit, et ait: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Non queritur de corpore tantum, sed corpore mortis hujus, hoc est ejus quae adhuc durat corruptionis: monstrans non corpus, sed corporis molestias esse causam peregrinationis. Corpus quippe quod corrumpitur, aggravat animam . Non corpus simpliciter, sed corpus quod corrumpitur; ut corruptio corporis oneri sit, non natura. Unde et qui intra semetipsos ingemiscunt, redemptionem exspectant corporis sui , non amissionem. Merito proinde gravati corporis necessitate, non societate, finiatur; et quae ex parte jam coepit, coelestis habitatio perficiatur. 60. Aut certe conversat
Abbreviated transcription (Latin):
ginem desponsatã
iuro cui nom̃ erat
ioseph. de domo dauid: & nom̃
uirginis maria. EtNł¬
uid sibi uoluit euangelista.
tot ꝓpria nomina rerum. in
hoc loco tam signanter ex pͥm̾e:
Credo quia noluit nos negligen¬
ter audire: qͦd diligenter studu¬
it enanrare. Nominat siquidem
nuncium qui mutitur: dñim a
quo mittitur: uirginem ad qͣm
mittituꝵ& sponsum qͦ uirginis
amborumq genus: ciuitatem
ac regionem. ꝓpriis designat
nominib. Ut quid hoc: Putane
aliquid horum supuacue posi¬
tum sit: Nequaquã. Si enim
nec folium de arbore sine causa.
nec unus ex passerib sine patre
celesti cadit suꝑ terram: putẽ
ego de ore scĩ euanglistę super¬
fluum diffluere uerbum. pre¬

Expanded text:
esponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David: et nomen Virginis Maria . 1. Quid sibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, pr
Abbreviated transcription (Latin):
crisere me aliquid
& deuotio iubet: &¬
prohibet occupatio.
Ueruntamen quia
p̃pediente corporali
molestia. fr̃m ad p̃¬
sens ñ ualeo sectari
conuentum: id tantillum ocii
qͦd uel mͥ de somno fraudans
in noctib intercipe sinor. non
sinam ociosum. Libet gͦ temp¬
tare id potissimum aggredi qͦd
sepe animũ pulsauit: loqui
uidelicet aliqd in lau dib
uirginis matris. suꝑ illa lectiõe
euangłica. in qua luca referen¬
te. dnĩcȩ annuntiacionis con¬
tinetur hẏstoria El d qͦd sane opus
moneat: dum tamen exhoc ñ
impediar. quo ad queq ipsoꝵ
necessaria minus paratus in¬
ueniar: noi arbitror eos deb̃e
grauari. si ꝓpriȩ satisfacio de¬
uotioni:¬

Expanded text:
cribere me aliquid et devotio jubet, et prohibet occupatio. Verumtamen quia praepediente corporali modestia, fratrum ad praesens non valeo sectari conventum; id tantillum otii, quod vel mihi de somno fraudans in noctibus intercipere sinor, non sinam otiosum. Libet ergo tentare id potissimum aggredi, quod saepe animum pulsavit; loqui videlicet aliquid in laudibus Virginis matris, super illa lectione evangelica, in qua, Luca referente, Dominicae Annuntiationis continetur historia. Ad quod sane opus moneat; dum tamen ex hoc non impediar, quo ad quaeque ipsorum necessaria minus paratus inveniar, non arbitror eos debere gravari, si propriae satisfacio devotioni
Abbreviated transcription (Latin):
ri. S de peccatis aliorum paren¬
tum quib ab ipso adã usq ad
patrem suũ ꝓ gn̾ationib suis
quisq succedit. ñ ĩ merito discep¬
tari pot̃ utrũ om̃iũ malis actib

Expanded text:
. Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum progeneratoribus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest: utrum omnium malis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
erat ignis. Qͥ cereus ꝑ octo dies ne¬
ophitorum p̃cedit pontificem. qͥ
ẽcaput ppłi. quia columna ignis
p̃cessit ppłm usq ad t̾ram repro¬
missionis. Qdͥ adiacono bñdicit᷑.
morẽ sequit᷑ romanũ. In eo enĩ
archidiaconus confic̃ decera ag¬

Expanded text:
icit agnos. Qui cereus per octo dies neophytorum praecedit pontificem, qui est caput populi, quia columna ignis praecessit populum usque ad terram repromna ignis. Quod a diacono benedicitur morem sequitur Romanum: in eo enim archidiaconus conficit ag
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. quia uerus sol nr̃ occubuit.
⁊ sic quasi ꝑ singłas horas defectꝰ
solis augetur usq ad plenam ex¬
tinctionem. hoc enĩ ter. quia tri¬
duo recolit᷑ sepultura dñi. In die
enĩ renouatur iste ignis. non enĩ
inmoralib. Ignis namq corpore¬
us. ut cẽ ignis ualeat. corporeis
indiget fomentis. Qui cum ne¬
cesse ẽ ut seruet᷑. ꝑ congesta lig¬
na ꝓculdubio nutritur. nec ua
possumus nr̃a officia ꝑag̾e mec¬
cłia. Alioquin conueniret potiꝰ
ut pꝰ pͥmã extinctionẽ extinctus
eẽt. usq ad głam resurrectioĩs ⁊
renouatioĩs noui testamenti tẽ.

Expanded text:
ia, quia verus sol noster occubuit, et sic quasi per singulas horas defectus solis augetur, usque ad plenam exstinctionem. Hoc enim fit ter, quia triduo recolitur sepultura Domini. In die enim renovatur iste ignis. Non enim in Moralibus: Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis. Qui cum necesse est ut servetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valpossumus nostra officia peragere in Ecclesia. Alioquin, conveniret potius ut post primam exstinctionem exstinctus esset usque ad gloriam resurrectionis et renovationis Novi Testamen
Abbreviated transcription (Latin):
rum tenebaas confusionẽ noctis
scientie xp̃i lum̃ appareat. indie
quoq nubem habeant ꝓtegentẽ¬
cente gregorio natanteno in ser¬
mone de scd̃is epiphaniis. Bapti¬
rauit inquit moyses in mari ⁊
in nube. s intypo ⁊ figura. Ita en ĩ
Pars columne in qua legitur
habitasse ꝓtegebat ppłm dĩ. pars
altera illuminabat. Nainq de
sp̃u scõ legitur. ⁊ uirtus altissimi
obumbrabit tͥ. Quod enim ob¬
umbrat. ꝓtegit. Si enimcereus
eod cereo debemus intelligere.
qui obumbrat casto corpori. ne
interficiatur estu concupiscen¬
tie. Iste cereus. qui p̃figurat
humanitatem xp̃i. illuminatꝰ
bñdicit᷑. quia humanitas xp̃i.
pꝰ qͣ assumpta ẽ adiuinitate sẽꝑ
fuit illuminata. cuisemꝑ bñ
dr̃. Illa columna precedebat fi¬
lios isrł antequam transirẽt ma¬
re rubrum. nr̃a columna scilicet
cereus. p̃cedit nr̃os cathecuminoᷤ.
lum̃ ipsius. lum̃ xp̃i fignificat.
quo ⁊ p̃sens nox illuminat᷑ grã.s.

Expanded text:
rum tenebras, et confusionem noctis, scientiae Christi lumen appareat. Dies quoque noster nubem habeat protegentecente Gregorio Nazianzeno in sermone de secundis Epiphaniis: Baptizavit, inquit, Moyses in mari et in nube, sed in typo, et in figura, ita enim PPars columnae, in qua legitur nubem habitasse, protegebat populum Dei, pars altera illuminabat. Namque de Spiritu sancto legitur, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; quod enim obumbrat, protegit. Si enim cereus sancti in eodem cereo debemus intelligere, quae obumbrat casto corpori, ne inficiatur aestu concupiscentiae. Iste cereus qui praefigurat humanitatem Christi, illuminatus benedicitur, quia humanitas Christi, postquam assumpta est a divinitate, semper fuit illuminata. Cui semper benedicitur. + Illa columna praecedebat filios Israel antequam transirent mare Rubrum; nostra columna, scilicet cereus, praecedat et nostros catechumenos. Lumen ipsius lumen Christi significat, quo et praesens nox illuminatur, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
in ethan. que ẽ in extͤmo solitu¬
dinis. Tercia mansio offert᷑ pꝰ ta¬
b̾natula in qua primũ uidet᷑
dñs nocte in columna ignis:⁊
ꝑ diem in columna nubis. ut p̃¬
cedit popłm. ut dux itineris fi¬
oies nob̾ passio saluatoris ẽ. ⁊ scda.
qua descendit in infernum.
Tercia. dies resurrectionis ẽ. et
idõ indie tercia ds̃ antecedebat
eos ꝑ diem in colũna nubis. per
steria contineri. netessarium ẽ
ut qui baptitantur in xp̃o in
morte ipsius baptraentur. ⁊ ip̃i

Expanded text:
in Ethan, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio offertur post tabernacula, in qua primum videtur Dominus in nocte in columna ignis, et per diem in columna nubis, ut praecedat populum, et dux itineris fidies nobis passio Salvatoris est; secunda qua descendit in infernum; tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo in die tertia Deus antecedebat eos per fidem in columna nubis, per steria contineri, necessarium est ut qui baptizantur in Christo, in morte ipsius baptizentur, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
.xxiiii. lumina. ⁊ extingunt᷑. ꝑ sin¬
głas antiphonas. ⁊ responsoria:⁊
fiunt simul septuaginta due il¬
luminatiões ⁊ extinctiones. Toti¬
oem enĩ horis iacuit xp̃e in sepul¬
cro. lum̃ ⁊ cantꝰ gaudii ⁊ leticie¬

Expanded text:
tinguuntur per singulas lectiones et responsoria. Quae fiunt septuaginta duae illuminationes et exstinctiones: tot enim horis jacuit Dominus in sepulcro. Lumen et cantus, gaudium et laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
uod lumen ecclie extingui¬
tur in his noctib uidetur no¬
bis aptari ipsi soli iusticie. qui ex¬
tinctus ẽ: i sepultus tͥb dieb. ⁊ tͥ¬
bus noctib. Sol enim xp̃e illumi¬
nauit eccłam suam ꝑ diem ⁊ no
te exaltari: ⁊ in aduersitate noctis.
equanimiter subsist̾e. Sol qui p̃¬
sentem mundum illuminat ꝑ
diem ⁊ noctem uiginti quatuor
horis ꝑlustrat orbem suum. ⁊ st̃
nos ⁊ binos predicare ante faciem
suam. Igitur ꝑ singulas memora¬
tarum feriarum noctes. uiginti
quatuor lumina accenduntur.
⁊ quia ipse solsig̾cat solem nr̃m
qui occubuit uesꝑe passionis. ꝑ
lum̃ quod nos possumus accen¬
dere ⁊ extinguere instar solis ⁊
occasus. demonstramus ortum ⁊
occubitum ueri solisaliquo mͦ.

Expanded text:
uod lumen ecclesiae exstinguitur in his noctibus, videtur nobis aptari ipsi soli justitiae, qui exstinctus est et sepultus tribus diebus et tribus noctibus. Sol enim Christus illuminavit te exaltare, et in adversitate noctis aequanimiter subsistere. Sol qui praesentem mundum illuminat per diem et noctem viginti quatuor horis perlustrat orbem suum, et sunnos et binos praedicare ante faciem suam. Igitur per singulas noctes memoratarum feriarum viginti quatuor lumina accenduntur. Et quia ipse sol significat solem nostrum, qui occubuit vespere passionis, per lumen, quod nos possumus accendere et exstinguere, instar ortus solis et occasus demonstramus ortum et occubitum veri solis aliquo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
ascensus in medium cenaculũ: ⁊ a
medio in tercium. quia ꝑ fidem.
mist̾ia nr̃i redemptoris. de presen¬
ti eccłie conuersatione ad requiẽ
animarum pꝰ mortem ascendimꝰ.
rursumq de requie animarum.
adueniente die iudicii ad ĩmorta¬
litatem quoq corporũ quasi in t̾¬
cium cenaculã sublimiori ꝓfecꝰ¬
tu penetrabimus. ex quo amboꝵ¬

Expanded text:
ascensus in medium coenaculum, et a ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium, quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris de praesenti Ecclesiae conversatione ad requiem animarum post mortem ascendimus; rursumque de requie animarum, adveniente die judicii, ad immortalitatem quoque corporum, quasi in tertium coenaculum, sublimiore profectu penetrabimus, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
Partem namq domus dextere la¬
tus tẽplimeridianum dicit. incu¬
ius parte orientali ostium in p¬
so angulo erat factum iuxta t̾rã.
in quod introeuntes statim ad in¬
tiora gradatim ascendebant. ha¬
bentes uiam ascensus ꝑ ipsa pari¬
etis int̾iora. donec alio itinere ad
medium cenaculum:ia medio ꝑ¬
uenirent ad tercium. Nec dubitan¬
dũ quãlibet hoc scͥptura non di¬
cat. quiasic ascendentes creb̾rimaᷤᷤ
habebant ameridie fenestras. qͣ¬
rum luce certum ꝑ om̃ia ⁊ sine of¬
fensione it̃ agent. Qui nmirum
locus ꝓprie ad corpus dñicum
qd̾ de uirgine sumpsit respicit.
ostium nãq lat̾is medii in parte
erat domus dextẽ. quia defuncto
parte domus dextẽ quia dextrũ¬
ta ut ñ dic̾e̾t ꝑcussit latus eius.
nobis iter ad celestia pandetur.
Demq ita subiunxit: ⁊ continuo
exiuit sanguis ⁊ aqua. aqua sci¬
licet qua abluimur in baptismo.
⁊ sanguis. quo consecram᷑ in cali¬
ce scõ ꝑ hoc namq ostium nob ẽ

Expanded text:
Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas habebant a Meridie fenestras, quarum luce certum per omnia et sine offensione iter agerent. Qui nimirum locus proprie ad corpus Dominicum, quod de Virgine sumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia, defuncto parte domus dextrae, » quia dextrsta, ut non diceret: « Percussit latus ejus, nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: « Et continuo exivit sanguis et aqua . » Aqua scilicet, qua abluimur in baptismo, et sanguis, quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ mͥ ut puto ab eo qui qd̾
aꝑit nemo elaudit. quid rationa¬
biliter possit dici de corpore do¬
mini posito in altari. ⁊ de calice
ex latere eius saluo magisterio e¬
nendus sit in altari.⁊ calix iurta
eum. Altare xp̃i crur ẽ. ab eo lo¬
co uͥ scriptum ẽ in canone. uñ
⁊ memores sumꝰ. usq dũ inuol¬
uit᷑ calir de sudario diacomi ui¬
ce ioseph. qui inuoluit corpus
oñi sindone ⁊ sudario. De quo al¬
tari dic̃ beda in scdo libro suꝑ a
pocalipsim. Alia editio ht̃ suꝑa¬
ram. eo quod suꝑ altare crucis
turibulũ suũ aureũ. idẽ. corpus
suꝑ altare corpus dñi monstrat
extensum in cruce qd nos man¬
ducamꝰ. uinum ⁊ aqͣ in calice
monstrant sacͣm̃ta que de lat̾e
dñi in cruee flurert̃ .i. sanguinẽ ⁊
aquã. quib nos potat dñs nr̃.
De quo potu mistico dic̃ memo¬
tus abrosius in libro memorato.
at᷑: ⁊ ordinẽ inisticum nou̾imꝰ.
quia ñ pꝰ altaris sacͣmenta bap
tismũ ante. sic poculum. Et pau

Expanded text:
mihi, ut puto ab eo qui quod aperit, nemo claudit, quid rationabiliter possit dici de corpore Domini posito in altari, et de calice ex latere ejus, salvo magisterio enendus sit in altari, et calix juxta eum. Altare crux Christi est, ab eo loco ubi scriptum est in canone: Unde et memores sumus, usquedum involvitur calix de sudario diaconi vice Joseph, qui involvit corpus Domini sindone et sudario. De quo altari dicit Beda secundo libro super Apocalypsin: Alia editio habet, super aram, eo quod super altare crucis thuribulum suum aureum, id est, corpus super altare corpus Domini monstrat extensum in cruce, quod nos manducamus. Vinum et aquam in calice monstrant sacramenta, quae de latere Domini in cruce fluxerunt, id est, sanguinem et aquam, quibus nos potat Dominus noster. De quo potu mystice dicit memoratus Ambrosius in libro memorato: atur, et ordinem mysticum noverimus; quia non ante altaris sacramenta, ptismum ante, et sic poculum. Et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
i eccłia non accenduntur. quia re
demptore crueifixo ipsa sidera obs¬
curata st̃. Et in hacdie sacrarũ scͥp¬
statu totius eccłie xp̃i. deinde ut
is ablato cordis uelamine lum̃
ueritatis appareat. ut heretiei
catholice fidĩ receptione resipis¬
cant. ut scismatici sp̃m rediuiue
caritatis accipiant. ut lapsis pe¬
nitentie remedia conferantur.
sanguis effusus ẽ xp̃i saluatoris

Expanded text:
ia non accenduntur, quia in ipso Redemptore crucifixo sidera obscurabantur. In hac die sanctarum plebstatu totius Ecclesiae Christi; deinde ut is ablato cordis velamine, lux veritatis appareat; ut haeretici catholicae fidei receptione resipiscant; ut schismatici spiritum redivivae charitatis accipiant; ut lapsis poenitentiae remedia conferantur; sanguis effusus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ne mͦ manꝰ hominũ q̃at uinũ inuenire.
Gͦ. uel aquã ei appon̾e neceẽ ẽ. S ñ ẽ sim¬
plex hec aqua. ⁊̃ a secum habere debet:
Salem: ciñem: et umũ. Sal̃timor dñĩ.
Uñ in leuttico. In omni sacͥficio pones
sal. federis dnĩ dei tui. Timor enĩ dñi. co¬
mes ẽ ꝑ om̃s gͣdus. Quecũq enĩ sacrifi
cia offert xp̃ianꝰ. in omnnib dieb debet
ẽẽ timor dni añ ocłos eiꝰ. Cinis ẽ memo¬
ria circuitꝰ humani Uita enim nr̃ã.
qͣi linea circũ ducta rediens ad idem
punctum. A pulu̾e enĩ incipiens. et ꝑ
defectꝰ nat᷑ales qͣi circularit᷑ ꝓg̃diens:
ad pulũem reu̾tit᷑. hc̃ ꝑiodum ineuita¬
bilem fec̃ nobis manꝰ dnuĩ impellenti.
cũ ait. T̃ra es et in t̾ram ibis. Uinũ aũ.

Expanded text:
at vinum invenire; ergo vel aquam ei apponere necesse est; sed non est simplex haec aqua. Tria secum habere debet: salem, cinerem et vinum. Sal timor Domini, unde in Levitico: In omni sacrificio pones sal foederis Domini Dei tui . Timor enim Domini comes est per omnes gradus: quicunque enim sacrifi offert Christianus, in omnibus debet esse timor Dei ante oculos ejus. Cinis est memoria circuitus humani; vita enim nostra quasi linea est circumducta rediens ad idem punctum; a pulvere enim incipiens, et per defectus naturales quasi circulariter progrediens ad pulverem revertitur. Hunc modum inevitabilem fecit nobis manus Domini impellentis, cum ait: Terra es et in terram ibis Gen.
Abbreviated transcription (Latin):
ut reqͥescat a laborib ss. In lapidũ enĩ
positione. ñ audict᷑ in i̾rłm sonitꝰ mal¬
lei. uel securis. Nẽ gͦ asꝑsi. ꝑ penĩtiã in¬
scͥpti ꝑ disciplinam: inuncti ꝑ grãm:
illuminati.ꝑ adoptionẽ. expectetis extͣ¬

Expanded text:
ut requiescat a laboribus suis . In lapidum enim positione non audietur in Jerusalem sonitus mallei, vel securis. Nunc ergo asperi per poenitentiam, inscripti per disciplinam, inuncti per gratiam, illuminati per operationem, exspectatis extr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pon̾e: caritati eius in seꝑabilit adhere¬
re: cruci eius fortit̾ ac fidelit̾ assistẽ. Qñq¬
et de eius nomine. et honore certam̃
ex hibere. in sermone constantiã. qͣ con¬
fitem̃ an q̃stione siduciã qͣ cong̾dimur:
in morte patientiam. qͣ coronam᷑. hoc ẽ.
coheredem x uelle eẽ p̃ceptũ dei facere:¬

Expanded text:
posuit, caritati eius inseparabiliter adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistere, quando de eius nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est coheredem Christi uelle esse, hoc est praece
Abbreviated transcription (Latin):
er illa fortis. contraria contͣriis eua¬
cuans: hũilitate deiciens suꝑbiam: uo¬
to uͥginitatis. carnis immunditiã. hec
c̃ mulier fortis: q̃ manũ suam misit
sensit in coniugem. fuit in ea .iiͦii. mo¬
o: quã sub silentio p̃t̾ire fas ñ ẽ quȩ
ex leui nominis inflexione concipit᷑.
modum facta ẽ. uirga. scd̃m illud. U¬
ga dei genttx uirgo ẽ. Natꝰ enĩ salua¬
tortres hũit uͥgas. U̾gam sustentati¬
onis. qua utunt᷑ senes Uirgam eru¬
ditionis. qͣ utunt᷑ doctores in gu¬
nasiis suis. Ugam dñationis qͣ utunt᷑
reges. In hunc modum.tres iurgas
habuit saluator carnem uͥginis. cla¬
morem p̃dicõĩs: calicem passionis.
Pma fuit radicis : ii. deserti. t̾cia reg¬
ni. De pͥma scͥptum ẽ. Eg̾dietur uga

Expanded text:
e illa mulier fortis, contraria contrariis cue illa mulier fortis, contraria contrariis curans, humilitate dejiciens superbiam to virginitatis carnis immunditiam. Haec est mulier fortis, quae manum suam misit sensit in conjugem. Fuit etiam in ea quarta motio quam sub silentio praeterire fas non est, quae ex levi nominis inflexione concipi potmodum facta est virga, secundum illud: Virgo Dei genitrix virga est. Natus enim Salvator tres habuit virgas: virgam sustentationis, qua utuntur senes; virgam eruditionis, qua utuntur doctores in gymnasiis suis; et virgam dominationis, qua utuntur reges. In hunc modum tres virgas habuit Salvator: carnem Virginis, clamorem praedicationis, calicem passionis. Prima fuit radicis, secunda deserti, tertia regni. De prima scriptum est: Egredietur virga
Abbreviated transcription (Latin):
Iudeis qͦ datum ẽ signũ: in aqͣ deditau
sib hostiarũ. Acsi dic̾et᷑ eis. Ueritas de
t̾ra orta ẽ: et cessabunt hostie fig̾arũ.
illis. facta aitt̃ et scͥpta sunt ħ ꝓpt̾ nos.
in quos fines scłoꝵ deuenert̃. Sp̃italem
cendit in eam magni ꝯsilii angłs: et
mota ẽ tͥplici motione: scł. in seꝑatione
carnisꝰ: in remotione fomitis: in uircute
benedictionis. Cum obumbrasset eam
uͥtꝰ altissimi: seꝑauit ab ea carunculã.
ex qua formata ẽ carosaluatoris. Extin¬
ctus etiã in ra fomes ille nͣlis languor
nat᷑e: ex quo surgunt in nobis illiciti
mulieres: i. sola robusta int̾ molles. Mu¬
lier enĩ. a mollicie łr. ꝙͣi mollier. ħ ẽ illo
inulier fortis: de qua scriptũ ẽ. Mulie¬
rem fortem quis inuenuet: In cuius
fortitudine: dictum est diabolo. Ipsa ꝯ¬
teret caput cuũ. Antiq̃ enim ille ceras¬
tes. duob marimȩ cornib impugnat
nos.: elatione animi: ⁊ immunditia car¬
nis. ħ duo cornua contriuit muli¬

Expanded text:
s vero datum est signum in aqua dedicata usibus hostiarum, ac si diceretur eis: Veritas de terra orta est et cessabunt hostiae figurarumillis , facta autem et scripta sunt haec propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt, spiritualem cendit in eam magni consilii Angelus , et mota est triplici motione, scilicet in separatione carnis, in remotione fomitis, in virtute benedictionis. Cum obnubilaret eam virtus Altissimi separavit ab ea carunculam, ex qua formata est caro Salvatoris. Exstinctus est etiam in ea fomes ille naturalis, languor naturae, ex quo surgunt in nobis illiciti mulieres , id est sola robusta inter molles. Mulier enim a mollitie sumitur, quasi mollier. Haec est illa mulier fortis, de qua scriptum est: Mulierem fortem quis inveniet? in cujus fortitudine dictum est diabolo: Ipsa conteret caput tuum ; antiquus enim ille cerastes, duobus maxime cornibus impugnat nos, elatione animi et immunditia carnis. Haec duo cornua contrivit in s
Abbreviated transcription (Latin):
Habuit enĩ q̃dam mu̾ndata. mundantia
ad iustificõem: alia uͦ q̃ neminẽ munda¬
bant in salutem. Prima piscina fuit so¬
litudinis scd̃a. satietatis. scd̃m illud: Qͥ
sitit. ueniat ad me et bibat. iĩi. ꝑmissio

Expanded text:
Habuit enim quaedam mandata mundantia Habuit enim quaedam mandata mundantia ad justificationem; alia vero, quae neminem mundabant ad salutem. Prima piscina fuit solitudinis, secunda satietatis, secundum illud: Qui sitit, veniat ad me, et bibat ; tertia promissio
Abbreviated transcription (Latin):
ł.m. habitantib in regione umbrȩ
mortis. l.or. ẽ. eis. Piscina fullonũ. in qͣ
abluebant᷑ uestes. &e ñ homines. lex mosa¬
ica: cuius emundatio scd̃m apłm. ad e¬
mundationẽ carnis tantũ:i ñ spc̃. ualuit
Immundꝰ enĩ quis tactu morticini. leꝓsꝰ.
aut seminis fluenᷤ. mulier puerꝑa. uł
m̃struataͥ ⁊ huiꝰmͦ: ab ingͥssu templi
arcebant᷑. Neq cõmunem usũ hominũ
habere pot̾ant:donec mundarent᷑ le¬
gali mundatione. Ad declarationẽ uͦ
peccĩ. huiꝰmͦi ñ ualebant. Piscina uͦ sa¬
quȩ nil putant uerũ. nͥ rõ humana
p̃beat eis exꝑim̃tũ . In ea canesa. demo¬
nes gentiũ lambebant sangͥnem .i. om
nẽ uigorem nat᷑aliũ donoꝵ. ⁊ industͥã
hominũ. ad se colendos inclinabant.
scͥptum ẽ. S et lamie nudauert̃ mãmaᷤᷤ
amꝰ. qͥd in singłis harũ oꝑatꝰ ẽ saluator.
dñca. t̾cia ecliptica .iiii. autẽ sophisti¬
ca. Legemautẽ moysi eclipticã dm̃s: qm̃

Expanded text:
m; habitantibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Piscina fullonum, in qua abluebantur vestes, et non homines, lex Mosaica, cujus emundatio secundum Apostolum ad emundationem carnis, et non spiritus, valuit. Immundus enim quis tactu morticini, leprosus, et seminis fluxum patiens, mulier puerpera vel menstruata, et hujusmodi, ab ingressu templi arcebantur : nec communem usum hominum habere poterant, donec mundarentur legali mundatione: ad declinationem vero peccati hujusmodi non valebant. Piscinae vero Saqui nihil putant verum, nisi ratio humana praebeat eis experimentum. In ea canes, id est daemones gentium lambebant sanguinem, id est omnem vigorem naturalium donorum, et industriam hominum ad se colendos inclinabant. scriptum est: Lamiae nudaverunt mammas, amus quid in Dominica, tertia ecliptica, quarta sophistica. Legem autem Moysi eclipticam dicimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
potestate quadam. suꝑ omnia eleuat᷑.
patientia subrogatur. Tanto enĩ qͥsꝙ se
let: pusillanimitatis suȩ gladio con¬
fossus iacet. Et quia ꝑfectio de patien¬
motib m̃tis. ex uͥtutis arce dñari. Qͥ
gͦ patientiam tenet᷑ aiãm possidet:
quia iñ cont᷑ adu̾sa omnia fortis effici¬
tur. uñ sibi et seipsum uincendo dnã¬

Expanded text:
potestate quadam supra omnia sublevatur, patientia subrogatur. Tanto enim se unusqlet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet, quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et seipsum vincendo d
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. saluatorͥ sed ñ sic̃ pluuia in uellꝰ. sed
tanꝗͣ. riuna. trahens ureuitabile pon
et nemini parcet. Gaudiũ quidẽ his.
qui ad dextͥs eius ert̃. t̾ribilit̾ autem
intonab̃ his qui a sinistͥs. auditionem
scł malam. ⁊ ũbum asꝑum. Ab hac au
ditione mala. ⁊ a u̾bo asꝑo libe̾t nos

Expanded text:
est Salvator, sed non sicut pluvia in vellus , sed tanquam ruina trahens inevitabile pondet nemini parcet; gaudium quidem his, qui a dextris ejus erunt, terribiliter autem intonabit his qui a sinistris auditionem, scilicet malam, et verbum asperum. Ab hac autem auditione mala et a verbo aspero l
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliis ꝓuidere potestis. ⁊ debetis. Ue¬
rũtñ qr unctio sp̃italis. grẽ infusio
dici solet: hanc duodenaĩam infusio¬
nẽ. ad .xii. uͥtutũ largitionẽ referre
ñ incongruȩ possumꝰ. Qͣtuor enĩ ft̃¬

Expanded text:
et aliis providere potestis et debetis. Verumtamen quia unctio spiritualis gratiae infusio dici solet, et hanc duodenariam infusionem, ad duodecim virtutum largitionem referre non incongrue possumus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
centiam ħs a patre. Qndiu dei iurtꝰ
⁊ dei sap̃ia. qͣi infirmꝰ aliquis ⁊ in sipi¬
ens lates in ppło: Qndiu nolulis rex.
⁊ rex celĩ. fabri filium. te pat̾is appel¬
lari. parit̾ et putari: Et enim lucas
euanglista destat᷑ qͣm adhuc filius
iosepħ putabat᷑. O humilitas. uirtus
nntatis. Parum aliquid sciõ. sed magis
sare mͥuideor:⁊ iam silere ñ possum:
ipudent᷑ et imprudent̾ ingerens et
estentans. ꝓmptulꝰ ad loqͥndũ. lielox ad
docendũ: tarus ad audiendũ. Et xͦ. cũ
tanto temꝑc silebat: cum se ipsum asꝰ¬
debat᷑. nunqͥd manem głam metuebat:
ore s instruebat oꝑe. Et quod postea
docuit u̾bo. iam clamabat exemplo:¬
dicens. Discite a me. qr mitis sũ et hu¬
mił corde. Nam de infantia dñi parũ¬
pat᷑. Nã in primaapparitione. cũ matre
uirgine uoluit apparere: quod u̾ecun¬
dia q̃dam in uirginitate signaretur.
ĩercia quoq apparitio eius in euan¬

Expanded text:
centiam habes a Patre. Quandiu, Dei virtus centiam habes a Patre. Quandiu, Dei virtus et Dei sapientia, quasi infirmus aliquis et insipiens, lates in populo? Quandiu, nobilis Rex, et Rex coeli, fabri filium te pateris appellari pariter et putari? Etenim Lucas evangelista testatur quoniam adhuc filius Joseph putabatur O humilitas, virtus nitatis? Parum aliquid scio, vel magis scire mihi videor, et jam silere non possum, impudenter me et imprudenter ingerens et ostentans, promptus ad loquendum, velox ad docendum, tardus ad audiendum. Et Christus cum tanto tempore silebat cum se ipsum. abscondebat, nunquid inanem gloriam metuebat? ore, sed instruebat opere; et quod postea docuit verbo, jam clamabat exemplo: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Nam de infantia DomiPatre. Nam in prima quoque apparitione cum matre virgine voluit apparere, quod verecundia quaedam in virginitate signaretur. 8. Tertia quoque apparitio ejus in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ iniusticiam. Acqͥeuit ioħes. et
obediuit. baptirauit agnũ dei: et aq̃s
lauit. Nos abluti sumꝰ. ñ ille: quia nos
lauañdis aque cognoscunt᷑ ablute.S
fortassis minꝰ credis iohannuis testimoni
o: qr et ipse homo ẽ. Et potes habere fus¬
Nec in congrue ad indicandũ agnũ di.
uenit columba: quia nichil melius
agno conuenit. ꝗͣ colũba. Qd agnꝰan
anmalib: hec columba ẽ. in auib dũ
ma ittusq innocentia. sũma mansu¬
etudo: sũma simplicitas. Quid enĩ sic
alienũ ab omni malicia᷑ sic̃ agnꝰ et co¬
lũba: Nocere cuiꝗͣ nesciunt. ledere ñ
nouert. S ne fortuito casu. io euenis¬
se putet᷑: ecce testimonũ dei patͥs: ec¬
m.bñ ꝯ. Uere enim hic ẽ. in qͦ ñ ẽ quod
patͥ displiceat: quod ocłos maiestatis
offendat. Uñ et ipse ait. Qm̃ q̃ piacuĩa
sunt ei facio semꝑ. Ipsum in qͥt audite.
siles: Quousꝙ dissimulas: Dui tacu¬
isti: ⁊ ualde diu. Nam nunc. loq̃ndi li¬

Expanded text:
omnem justitiam . Acquievit Joannes, et omnem justitiam . Acquievit Joannes, et obedivit: baptizavit Agnum Dei, et aquas lavit. Nos abluti sumus, non ille: quia nobis lavandis aquae cognoscuntur ablutae. 7. Sed fortassis minus credis Joannis testimonio, 799 quia et ipse homo est, et potes habere susNec incongrue ad indicandum Agnum Dei venit columba; quia nihil melius agno convenit quam columba. Quod agnus in animalibus, hoc columba in avibus est. Summa utriusque innocentia, summa mansuetudo, summa simplicitas. Quid enim sic alienum ab omni malitia, sicut agnus et columba? Nocere cuiquam nesciunt, laedere non noverunt. Sed ne fortuito casu id evenisse causeris, ecce testimonium Dei Patris. Ec . Vere enim hic est, in quo non est quod Patri displiceat, quod oculos majestatis offendat. Unde et ipse ait: Quia quae placita sunt ei, facio semper . Ipsum, inquit, audite. siles? quousque dissimulas? Diu tacuisti, et valde diu; sed jam nunc loquendi li
Abbreviated transcription (Latin):
e. qͥ.t.p.m. En ipse: qui pͣgõem faciat
delictoꝵ. Ecce sentinã nram p̾gat᷑us
aduenit. Tam̃ pꝰ hoc testimoniũ: bap¬
tirari uult a iohe. Tremit ille. Quid
mirum: Q dinꝗͣ. mirũ. si tremit hõ
nec audet attingere sc̃m dei u̾ticem.
caput ad orandũ angłisreu̾endum
potestatib trem̃dũ principatib
Baptizari uis dñe iħu. Ut qͥd enim
aut quid tͥ opꝰ fuit baptisma: q̃ quid
sano opꝰ ẽ. medicina: aut mundatio¬
ne mundo: Uñ tͥ pecc̃m: ut baptisma
sit necessariũ: Nunqͥd a patre: Pa
trem qͥdem habes dmꝰ et equalis es
illi : ds de deo.lum̃. de lumine. Nam
ĩdeo pecc̃m cadere ñ posse. quis nes¬
ciat: An uͦ de matre: Nam matremi
hs̃. s uirgo ẽ. Quod gͦ pecc̃m ex ea tra¬
here potiustiꝰ. quł tesine iniqͥtate con¬
ceyit: et salua integͥtate peꝑit: Quã
macłam pͭ habere agnꝰ sine macła:
Egomn quit ioħes a te debeo baptiza¬
ri: et tu uenis ad me: Magna utͥnꝙ hu
inquit dñs: Decet enimsic nos implere

Expanded text:
 mundi. En ipse qui purgationem faciat delictorum, ecce sentinam nostram purgaturus advenit: et tamen post hoc testimonium baptizari vult a Joanne. Tremit ille. Quid mirum? quid, inquam, mirum, si tremit homo, nec audet attingere sanctum Dei verticem, caput adorandum angelis, reverendum Potestatibus, tremendum Principatibus? Baptizari vis, Domine Jesu? Utquid enim, aut quid tibi opus fuit baptismate? Nunquid sano opus est medicina, aut mundatione mundo? Unde tibi peccatum, ut baptisma sit necessarium? Nunquid a patre? At patrem quidem habes, sed Deum; et aequalis es illi, Deus de Deo, lumen de lumine. Nam in Deum peccatum cadere non posse quis nesciat? An vero de Matre? Nam et Matrem habes, sed virgo est. Quod ergo peccatum ex ea trahere potuisti, quae te sine iniquitate concepit, et salva integritate peperit? Quam maculam habere potest Agnus sine macula? Ego, inquit Joannes, a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Magna utrimque hinquit Dominus: decet enim sic nos implere
Abbreviated transcription (Latin):
H.sal.ri. d̾i Bene dulce nom̃ nullꝰ ex
ipsis tacuit: qr hoc maxime necãiũ fuit
alioqͥn: qͥn qͥn agerẽ. audiens dñm ueni¬
entem: Nunqͥd ñ fuge̾m sic̃ adam. qͥ
a facie eiꝰ fugit. s ñ effugit: Nonne de¬
sꝑarem: audiens ꝑ ueñ ille.⁊ uiꝰ legera
sic p̃uaricatꝰ sũ. cuiꝰ patientia sic abus
sũ. cuiꝰ bñdictõe tam ingͣtus inuentꝰ s

Expanded text:
stri Dei. Bene dulce nomen nullus ex ipsis tacuit, qui hoc mihi maxime necessarium fuit. Alioquin quid agerem, audiens Dominum venientem? Nunquid non fugerem, sicut Adam qui a facie ejus fugit, sed non effugit? Nonne desperarem, audiens quia venit ille cujus legem sic praevaricatus sum, cujus patientia sic abusus sum, cujus beneficio tam ingratus inventus