comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet gnẽ deqͦdr Ite in lionine igni sur̃ & inflã maquã accendistis
custodiat & diẽ festũ insacrificis exigat sabbutoꝵ: sic̃ & dñs dicebut
m̃ quȩ sint uera sabbata ultra hunc mundũ ÷ uera sabluti obseruatio
Idenĩ scraptũ ÷ in genesi qe reqͥeunt ds̃ indic sabbati ab operib suss ñui
operari & nullũ sablutũ ÷ inqͦ ñ ds̃ operet᷑ : in qͦ ñ ꝓducat solẽ suũ su
deducat adinfernũ & reducatꝰ. Inqͦ ñ octidit & inuere faciat. Unde
&dñs in eugłus cũ iudȩi ꝑscriberent sibide operatione &curationes ab¬
bati : responditeis. Pat̃ m̃s usq modo operat̃ & ego operor Ostendens
ꝑ hȩc innullo huiꝰ scłi sabbatoreqͥescere dm̃ adispensationib mun¬
di: &a ꝓuisionib generis humani Nã creaturas quidẽ fec̃ exinitio
asub stintias ꝓtulit quantas sibi scebat ut pote rerũ conditori adͥ
ꝑfeccionẽ mundi posse sufficere. Sedusq ad c̃ sũ mationẽ uunidt̃¬

Expanded text:
dicitur: « Ite in lumine ignis vestri, et in flamma quam accendistis custodiat, et diem festum in sacrificiis exigat sabbatorum, sicut et Dominus dmus quae sint vera sabbata, ultra hunc mundum est vera sabbati observatio. Quod enim scriptum est in Genesi , quia requievit Deus in die sabbati ab operibus suis, nonoperari, et nullum sabbatum est, in quo non Deus operetur, in quo non perducat solem suum sudeducat ad infernum et reducat, in quo non occidat et vivere faciat. Unden Evangeliis, cum Judaei praescriberent sibi de operatione et curatione sabbati, respondit eis: « Pater meus usque modo operatur et ego operor . » Ostendens per haec in nullo hujus saeculi sabbato requiescere Deum, a dispensationibus mundi, et a provisionibus generis humani. Nam creaturas quidem fecit ex initio et substantias protulit, quantas sibi sciebat ut pote rerum conditor, ad perfectionem mundi posse sufficere: sed usque ad consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
re quȩ sint uera sa crificiquȩ purfiaent popłm indieb fests : it̃ uide¬
bit quã mera a mignificas̃ quȩ ꝑ hȩc indicint᷑ quȩ suꝑ flui ignor initi¬
b acsupsticiosadicunt᷑ Sedhȩc quidẽ pauł &siquiei simi less plenus
tia quȩ dã deder̃ ad ȩdificationẽ cõmunc̃. discutere sũmati desa
crificioꝵ ricu aliqͥ tep̃tabimꝰ Inpasche festiurtate agnsribit̃ cẽ. qui
purificat popłm: in aliis uitulus. in alus yrc̃ dutarie uł capra uł
uitula : sic̃ exhis quȩ recita tis̃ didicistis Vngͦ exins anmalib quȩ¬

Expanded text:
re, quae sint vera sacrificia quae purificent populum in diebus festis, tunc videbit quam mira et magnifica sunt, quae per haec indicantur: quae superflua ignorantibus atque superstitiosa dicuntur. Sed haec quidem Paulus, etsi qui ei similes sunt plenius cia quaedam dederunt ad aedificationem commucrificiorum ritu aliqua tentabimus. In paschae festivitate agnus scribitur esse, qui purificat populum, in aliis vitulus, in aliis hircus, aut aries, vel capra, vel vitula, sicut ex his, quae recitata sunt, didicistis. Unus ergo ex his animalib
Abbreviated transcription (Latin):
insignis & temporibus & in diebus & annis: quẽ usum ineis cõ¬
munem habet populus dĩ cum ominib gentib: ñ aut̃ cultum
ds̃ emulator &rłq H iccerte generaliter s loquens simibi¬
tudinem posuit: imaginẽ tacuit. Qnĩ sinulla fit similitudo:
ꝓfecto nec imago. Quia ubi imagocontinuo similitudo. Iuã¬
uis non ubi similitudo: continuo imago. Post quã inuener int¬

Expanded text:
in signis et in temporibus et in diebus et in annis. » Quem usum in eis comin signis et in temporibus et in diebus et in annis. » Quem usum in eis communem habet populus Dei cum omnibus gentibus, non autem cultum Deus tuus. Hic certe generaliter loquens similitudinem posuit, imaginem tacuit; quoniam si nulla fit similitudo, profecto nec imago: quia ubi imago, continuo similitudo; quamvis non ubi similitudo, continuo imago. VIII. Ib. I
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ accipere : Assidue quippe scriptura his duab
partibus cõmemoratis unuersũ mundũ uult intellegi:
sđm illud auxiliũ meũ adnõ ꝗ fec̃ caelũ & t̾rã.: & in numera¬
bilia eius modi. An ideo dictũ est subterra qđ t̾ra nisi superior
a quis eet. h abitari utiq ab hominibus & animalia terrena ha¬
& lunã & om̃a astra caeli: & errore deceptus ad ores ea &
colas quae creauit dñs̃ dẽ tuus inministeriũ cunctis gentib
quae subcaelos eecã. Quae dis tribuit dñĩ dĩ tius inomnib:
gentibus quaes̃ subcaelo. nonita dic tum est tanquãds pͥcepe¬
rit ea coli agentibus: asolo autẽ populo suo non coli. Seil aut
ita dictum est qđds̃ pscieritgentes culturã exlibituras his
caelestibus: & tamen hoc p̃sciens creauerit eas: eum uero po¬
pulum suuĩ futurũ eẽ p̃sciuerit quusta ñ coleret. aut dis tribuit
dictũ est utintellegatur usus ꝗ cõm̃datur ingenesi: ut sint

Expanded text:
debemus accipere? assidue quippe scriptura his duabus debemus accipere? assidue quippe scriptura his duabus partibus commemoratis uniuersum mundum uult intellegi secundum illud: auxilium meum a domino, qui fecit caelum et terram et innumerabilia eius modi. an ideo dictum est "sub<ter> terra", quod terra. nisi superior aquis esset, habitari utique ab hominibus et animalia terrena haet lunam et omnia astra caeli et errore deceptus adores ea et colas quae creavit Dominus Deus tuus in ministerium cunctis gentibus quae sub caelo sunt gentibus quae sunt sub caelo. non ita dictum est, tamquam deus praeceperit ea coli a gentibus, a solo autem populo suo non coli; sed aut ita dictum est, quod deus praescierit gentis culturam exhibituras his caelestibus et tamen hoc praesciens creauerit ea, eum uero populum suum futurum esse praesciuerit, qui ista non coleret; aut" dist» dictum est, ut intelligatur usus, qui commendatur in Genesi, « ut sint
Abbreviated transcription (Latin):
litudofit: ꝓculdubio nec imago fit. Qm̃ siimago utiq
& similitudo: non autẽ si fit similitudo: continuo fit &
ubi ꝓhibuit similitudinẽ & imaginẽ: homines intellexi
uoluit: ubi& similitudo fieri potest ñ huius aut illius sed
cuius libet hominis & imago idẽ huius ꝓpriae uł illuis
hominis. Cumuero depecoribus diceretur atq inratio¬
nabilibus animantibus : solam si militudinẽ dixit. Quis
enim repperiri potest ꝗsibi unũ constituat canẽ. uel ꝗd
eius modi quem intuens eĩ imaginẽ pingat aut fingat qđ
de hominibus usitatissimũ est. Similitudinẽ omnium
atii reptiliũ quae mouentur interra siue piscium ꝗ sub
t̃ra morantur in aquis. Quid ẽ aut̃ qđ ait similitudinem
om̃is piscis quaecumq s̃ in aquis subt̃ra : A naeaquã ꝓpt̃
tractabilem corpulentiã terrã incelligi uoluit &
scđ̾m hoc ineo qđ seriptum est fec̃ dr̃ eaelũ & t̾rã &e aquas

Expanded text:
litudo fit, procul dubio nec imago fit, quoniam si imago, utique litudo fit, procul dubio nec imago fit, quoniam si imago, utique et similitudo. Non autem si fit similitudo, continuo fit etubi prohibuit similitudinem et imaginem, hominis intelligi voluit, ubi et similitudo fieri potest, non hujus aut illius, sed cujuslibet hominis; et imago, id est, hujus proprie vel illius hominis. Cum vero de pecoribus diceretur atque irrationabilibus animantibus, solam similitudinem dixit. Quis enim reperiri potest qui sibi unum constituat canem, vel quid ejusmodi, quem intuens ejus imaginem aut pingat aut fingat? Quod de hominibus usitatissimum est. « Similitudinem atque reptilium quae mouentur in terra siue piscium qui sub terra morantur iomnis piscis quicunque sunt in aquis sub terra? » An et aquam propter tractabilem corpulentiam terram intelligi voluit? et secundum hoc in eo, quod scriptum est: fecit deus caelum et terram, et aquas
Abbreviated transcription (Latin):
stantiae sic̃ filius: aliģ non eius dẽ sic̃ pictura. Vnde illud
qđ ingenesi scriptum est. fec̃ ds̃ hominẽ adimaginẽdĩ ma¬
nifestũ est ita dictum: ut ñ eius dẽ substantiae sit imago
quae facta est. Si enĩ eĩdem eẽt non facta sed genita dice¬
retur. Seid qđ non ad didit & similitudinẽ cũ superius dic¬
tumi eẽt. faciamꝰ hominẽ adimaginẽ & similitudinem
nram: ꝗbus dam uisũ est similitudinẽ aliquid amplius eẽ
quã inaginẽ: qđ homini reformando ꝑ xp̃i grãm postea
seruaretur. Miror autẽ si non ꝓpterea postea imaginẽ
solam uoluit cõmemorare: quia ubi imago continuo &
similitudo est. Unde & hic moyses similitudinẽ &ima¬
ginem fieri uetat: scđm eã fortasse rationẽ quãdiximꝰ.
nde calogo autẽ generalit̃ dr̃: nullam fieri debere simi¬
litudinẽ: nec imago cõmemoratur. Cum enĩ nulla simi

Expanded text:
stantiae, sicut filius, aliae non eiusdem, sicut pictura. unde illud, stantiae, sicut filius, aliae non eiusdem, sicut pictura. unde illud, quod in Genesi scriptum est: fecit deus hominem ad imaginem dei, manifestum est ita dictum, ut non eiusdem substantiae sit imago quae facta est. si enim eiusdem esset, non facta, sed genita diceretur. sed quod non addidit "et similitudinem", cum superius dictum esset: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, quibusdam uisum est similitudinem aliquid amplius esse quam imaginem, quod homini reformando per Christi gratiam postea seruaretur. miror autem si non propterea postea imaginem solam uoluit commemorare, quia ubi imago, continuo et similitudo est. unde et hic Moyses similitudinem et imaginem fieri uetat secundum eam fortasse rationem quam diximus. in decalogo autem generaliter dicitur nullam fieri debere similitudinem nec imago commemoratur. cum enim nulla sim
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ẽ dñs uobis inoreb demedio ignis: neforte decepti
faciatis uob scultã similitudinẽ : aut imaginẽ masculi aut¬
ab. femine. Quid int̃ sit int̃similitudinẽ & imaginẽ quaeri
solet. Sedhic ñ udeo quid int̃ eẽ. uoluerit nisi ut duobus
istis uocabulis unam rẽ signisicauerit. ut similitudinẽ
dixerit . si uerbi gratia fiat statua uel simulacrũ habens
effigiem humanã nontam̃ alicuius hominis exprimat
liniamenta : sicut pictores uł statuarii faciunt. intuen¬
tes eos quospingunt seu fingunt. Hanc enĩ unaginẽ dici
nemo dubitauerit. Secundum quã distinctionẽ om̃is inꝗ
& iam similitudo ẽ : ñ om̃is similitudo & iam imagoẽ
Vnde sigenuni interse similes sint: similitudo dici potest.
alteruis cuius libet in altero non imago. Siautẽ patri fi¬
lius similis sit: &iam imago rectedicitur : ut sit pat̃ ꝓtotipus
unde illa imago exp̃ssa uideatur. Quarũ aliȩ s̃ eiꝰdem sub¬

Expanded text:
nus vobis in Horeb de medio ignis? ne forte decepti, faciatis vobis sculptam similitudinem, aut imaginem masculi aut feminae. » Quid intersit inter similitudinem et imaginem quaeri solet. Sed hic non video quid interesse voluerit, nisi aut duobus istis vocabulis unam rem significaverit, aut similitudinem dixerit si, verbi gratia, fiat statua vel simulacrum habens effigiem humanam, non tamen alicujus hominis exprimantur lineamenta, sicut pictores vel statuarii faciunt, intuentes eos quos pingunt vel fingunt. Hanc enim imaginem dici nemo dubitaverit, secundum distinctionem qua omnis imago etiam similitudo est, non omnis similitudo etiam imago est. unde si gemini inter se similes sint, similitudo dici potest alterius cuiuslibet in altero, non imago. si autem patri filius similis sit, etiam imago recte dicitur, ut sit pater prototypus, unde illa imago expressa uideatur. quarum aliae sunt eiusdem sub
Abbreviated transcription (Latin):
potest qui indesinent̃ custodit iustitiã : & c̃ seruut sen& ipsũ a pecci¬
to Iuadie aut̃ int̾ruperit & peccauerit: certũ ÷ qđ mnilladie ñ
offert sacrificiũ indesinensdõ Iuod aut̃ dios agnos inmacula tos
ubet cotidie offerri in holo causta imũ mane alterũ uespere: sig¬
exberedebemꝰ : qr qui ꝑseuenauerit usq infinẽ hncsaluus erit
Si mulꝙ decima pars ephi similȩ c̃sꝑsa oleo purissino cumagnoblatione ef¬
ferri p̃cipit̃ : & inli bamine uni quarta pars m̃ surȩ hin: qr ipsq innocentia
cuncgniti & ate ptabilis erit dõ : si scđmn scientiũ diunȩ legis attcuglig

Expanded text:
potest, qui indesinenter custodit justitiam, et conservat semetipsum a peccapotest, qui indesinenter custodit justitiam, et conservat semetipsum a peccato. Qua die autem interrumpit et peccaverit, certum est, quod in illa die non offert sacrificium indesinens Deo. Quod autem duos agnos immaculatos jubet quotidie offerri in holocaustum, unum mane et alterum vespere, sigbere debemus: quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Simulque decima pars ephi similae conspersa oleo purissimo cum agni oblatione offerri praecipitur, et in libamine vini quarta pars mensurae hin, quia ipsa innocentia tunc grata et acceptabilis erit Deo, si secundum scientiam divinae legi
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃apit᷑ : s hanc pͥmã posuit in qͣ sicrificiũ indesinens mandat offer
re debet diẽ festũ Sacrificiũ nãq qđ indesinent̃ x in matucinis &inus¬
ꝑtinis mandat᷑ offerre : hoc indicat utinlegt ac ꝓphetis qui micutanc̃
di. saluatoris ostendit aduendũ: indesinenti intentione ꝑsisteret
asgͦ tales festiuitates dnis dic̃ : & ol serubntis dics festos mets Dic sergo
festus dnĩ ÷: siei sicrificiũ indesinent̃ offeram sisine int̃missionẽ
oremꝰ : ita ut ascendit oratio nr̃a sic̃ incensũ inc̃speitueiꝰ mane. xeleua¬
no manuũ nr̃aꝵ fiatei sacrisiciũ uesꝑtinũ Estigit᷑ pͥma sollep̃nitas
iugis sacrificii in desinentis : quȩ acultorib eugłu comodo quo sup̃ex¬
catoꝵ c̃uerte t̃ inlucꝰtũ & canticacoꝵ inplanctũ. certũ ⁊ qre qui pec¬
cat &agit cdies petcati: agere ñ potest diẽ festũ Etideo illis dieb qui¬
b petcat: offerre ñ porest indesinens sacrificiũ dõ Sedille offerre

Expanded text:
praecipitur, sed hanc primam posuit in qua sacrificium indesinens mandat offerri, re debet diem festum. Sacrificium namque quod indesinenter, et in matutinis et in vespertinis mandatur offerri, hoc indicat, ut et in lege ac prophetis quae matutinum di Salvatoris ostendit adventum, indesinenti intentione persisteret. Has ergo tales festivitates Dominus dicit: « Et observabitis dies festos meos. » Dies ergo festus Domini est, si ei sacrificium indesinenter offeramus, si sine intermissione oremus, ita ut ascendat oratio nostra sicut in conspectu ejus mane, et elevatio manuum nostrarum fiat ei sacrificium vespertinum. Est igitur prima solemnitas jugis sacrificii indesinentis, quae a cultoribus Evangelii eo modo, quo supra excatorum convertuntur in luctum, et cantica eorum in planctum, certum est quia qui peccat et agit dies pebus peccat, offerre non potest indesinens sacrificium Deo. Sed ille offerre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccatis Nã pone uerbi grã ñ fiusse peccatũ Siñ fiusset pectaũr ñ
netesse fuerat siliũ dĩ agnũ fieri. nec op̾ suerat eũ in carne positũ iugu¬
lari simansisset hoc qđ in principioerat ds̃ uerbũ. Uerũ qm̃ introi¬
uit peccatũ in hunc mundũ peccatidut netssitas ꝓpiciadionẽ reqͥrit¬
x ꝓpitutio ñsit nisi ꝑhostũ necessariũ fuit ꝓuideri hostias ꝓpeccato
festiuitate quoꝵ int̃cessione fiat purificatio ꝓpetcatis đsi purifici¬
ri potuerint homines apeccoas & cẽ puriores minuunt᷑ & hostiȩ Sienĩ
ꝓpeitatis̃ hesdȩ & ꝓmultitudine petcatoꝵ multi plicates̃ : sine dubio
& ꝓexiguitate minuunt᷑ Hui dũt̃ rei in p̃senab locis scipturȩ
habemꝰ inditia: id ÷ in altima festiuitate sceno phegiȩ cũ ꝑoctodies hos¬
tiȩ ubent᷑ offerri Et pͥma quidẽ heiquisi adhuc in labundantia

Expanded text:
tis. Nam pone, verbi gratia, non fuisse peccatum. Si non fuisset peccatum, non necesse fuerat Filium Dei agnum fieri, nec opus fuerat eum in carne positum jugulari, sed mansisset hoc, quod in principio erat Deus verbum. Verum quoniam introivit peccatum in hunc mundum, peccati autem necessitas pitiatio non fit nisi per hostiam: necessarium fuit provideri hostias pro peccafestivitate, quorum intercessione fiat purificatio pro peccatis. Quod si purificari potuerint homines a peccatis et esse puriores, minuuntur et hostiae. Si enim et pro multitudine peccatorum multiplicatae sunt, sine dubio et pro exiguitate minuuntur. Hujus autem rei in praesentibus locis Scripturae habemus indicia, id est in ultima festivitate Scenopegiae, cum per octo dies hostiae jubentur offerri. Et prima quidem die quasi adhuc in abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Sidie t̃tio asꝑs non fuerit septimo ñ poterit emundari Om̃is
ñ fuerit. polluet tab̵ naculũ dñi. & peribit exisrł: qr aqͣ expiati¬
Iuitetigerit inqit᷑ mor tuũ om̃s anima hominis. inmundaerit sep¬
tẽ dieb Hicpuri ficabit᷑ diec̾tio & die septimo : & in munđerit
Et hic nichil aliud inteslegendũ uideo: nisi c̃ tactũ mor tui eẽ homi¬
nis iniqͥtatẽ. Septẽ uͦ dierũ in munditiã ꝓpt̃ animã & corpꝰdic¬

Expanded text:
it. Si die tertio aspersus non fuerit, septimo non poterit emundari. Omnis, mixtione non fuerit, polluet tabernaculum Domini, et peribit ex Israel, quiaqui tetigerit, inquit, mortuum, omnis anima hominis inmunda erit septem diebus; hic purificabitur die tertio et die septimo et injmundus erit. et hic nihil aliud intellegendum uideo nisi contactum mortui esse hominis iniquitatem. septem uero dierum inmunditiam propter animam et corpus dic
Abbreviated transcription (Latin):
ierea appellatas qua drupedia : qr qͥ drupedia manꝰ sic̃ homines ñ ha¬
bent.: atꝙ ideo maxime nra cognatione carent. Quicũq g̾ uir dutt
mulier ad alienigenas uoluptates intantũ in cũbit itt ne qͥde ꝑ desi¬
deã abeis capiat᷑. sed imo ualde eis cohereat ⁊ cu cis cotat ut comte
conẽ cũ eis duituma i ꝑseuerantẽ h abeat: reus ẽ is qͥtalis ẽ norti
Hlicẽ eñ nefariari libidinũ finis. qͥ operantib cas pumitis rette
etiã ipsi moridicunt᷑ Neq eni ꝑse subsistentes qr mulla ẽ puccati
substrnga inpeccatorib opetant᷑  quib tam̃ ꝑditis & ipsi simuil pere

Expanded text:
ropterea appellatas quadrupedia, quia quadrupedia manus sicut homines non haropterea appellatas quadrupedia, quia quadrupedia manus sicut homines non habent, atque ideo maxima nostra cognatione carent. Quicunque ergo vir aut mulier ad alienigenas voluptates intantum incumbit, ut ne quidem per desidiam ab eis capiatur, sed imo valde eis cohaere talis est mortis. Hic est enim nefariarum libidinum finis, qui operantibus eas punitis recte ipsae etiam mori dicuntur. Neque enim per se subsistentes, quia nulla est peccati substantia in peccatoribus operantibus, quibus tamen perditis, et ipsi simul pere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ to. simul int̾ ficittꝰ cis eo. sangiis eoꝵ st suꝑ eos. Suerit᷑ quom̃ stire¬
um petꝰ cũ set in rationale nec ullo mꝰ legis capax anque ad modum
trans ferunt᷑ uerba modo locutionis quȩ grecȩ appellat᷑ i etaphora
iussa intfici: qr tali flagitio contaminata in dignã refricant facti me¬
moria NNunia contra populis uideoꝵ legis lator utit diftrictione qr
intantõ iniqͥ atq libidimi dediti erant ut adex terisctiã concuriscor¬
tus aberrarent. & ꝓpterea cũ qua dhrapidib uuri mulitrisq comren¬
onis m̃tiont̃ faciens mortis eẽ huimodi pora demonstauit. Ill aut̃ fe¬
sitan suꝑfluã e fidelib hanclige iidicabis. Neq eñ inqs egrit huiꝰ¬
modi iure aenseri Nonaut̃ ẽ suꝑ flua. s nimis ti nos iuuiare i prtalis c̃¬
tẽplitio porest si qua drupedia uoluptates prauas ⁊ deorsũ tertã
contuentes intellegamꝰ. ut pote om̃i humana carentts actione. Etp¬

Expanded text:
ento simul interficietur cum eo, sanguis eorum super eos. Quaeritur quomodo sit reum pecus cum sit irrationale nec ullo modo legis capax! An quemadmodum transferuntur verba modo locutionis quae Graece appellatur metaphora, jussa interfici, quia tali flagitio contaminata, indignam refricant facti memoriam. Nimia contra populum Judaeorum legislator utitur districtione, quia intantum iniqui atque libidini dediti erant, ut ad exteras etiam concupiscentias aberrarent, et propterea cum quadrupedibus viri mulierisque commistionis mentionem faciens, mortis esse hujusmodi poenam demonstravit. Tu autem forsitan superfluam esse fidelibus hanc legem judicabis. Neque enim, inquis, egent hujusmodi jure censeri. Non autem est superflua, sed nimis ejus nos juvare spiritalis potest contemplatio: Si quadrupedia voluptates pravas et deorsum terram contuentes intelligamus, ut pote omni humana carentes actione et p
Abbreviated transcription (Latin):
goga filioꝵ ifrł Phoc siquid agendũ erit: clearar sacerdos c̃sulet dͥnm̃
Aduerbũ eiꝰegrediet᷑ aingrediet᷑ ipse & om̃s filu isrł cũeo: & cetera mulatu¬
do Audis euident̃ ordinationẽ prinapis popłi tãmanifeste descriptũm
atpęne expoficione ñegeat Nulla he popłi ad clamatio: nulla c̃sangui¬
niscilicet taliquihabet sic̃ scriptũ dudistis insem& ipso spm̃dĩ & p̃ ceptad̃¬
inc̃ pectu eis & qͥ mox siualde notꝰ & famibarissit Id ÷ in qͦ sit claritas
legis &scientu : ut possint eũ dudire fili ifrł Iuod aut̃ dic̃ dabcipar¬

Expanded text:
sacerdos consulet Dominum. Ad verbum ejus egredietur ipse, et omnes filii Israel cum eo, et caetera multitudo. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut pene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguini scilicet tali, qui habet, sicut scriptum audistis, in semetipso spiritum Dent, et qui Moysi valde notus et familiaris sit, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israel. C. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
peperit eiã malechꝰ Et past pauca Hiduces filioꝵ esau filu eliphar
pͥmogema esau. Dux theman. dux omar. dux sephu. duxcenet. dux
chore. dux gathan. dux amalech Hicigit᷑ amalech filiũ fiuit elpluar
pͥmogeniti filuesau: natꝰ ex c̃cubina nõe thãna Sedredeamꝰ ad pͥmã

Expanded text:
peperit ei Amalec. Et post pauca: Hi duces filiorum Esau, filii Eliphaz peperit ei Amalec. Et post pauca: Hi duces filiorum Esau, filii Eliphaz primogeniti Esau. Dux Theman, dux Omar, dux Sephu, dux Cenez, dux Chore, dux Gathan, dux Amalec . Hic ergo Amalec, filius fuit Eliphaz primogeniti filii Esau, natus ex concubina nomine Thamna. Se
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis mundi quomͦꝰ uelud iuuentes in hocmundo decernitis: Nete ssariogͦ
etiã in his dedarat᷑: qr ꝑdit dmim̃ã suã in hoc mundo quiaĩ x p̃omoritur.
re inscripturis diuinis qͥbn nlotis ł qͦ in tẽ pore nom̃ a malech scriptũst
quouie exgenere gensesta desendat Faciliũ eni qł querit̃ a gnescit̃ : si
ex plurib locis quȩ decadẽ scriptas̃ ꝓferant᷑ lgit̃ in genesis lectione
ubiqunq reges c̃uener̃ ut expugnarent quat tuor reges quiregnalunt
in sodoms p̃aliquanti ita refert᷑ Etuener̃ ad fontẽ mesphat ipsa ÷
cades & ꝑ cisser̃ oninẽ regionẽ amaledhntaꝵ x amorreoꝵ qu habita
bat ina sason thamar in his pͥmo locis. a malech memini nominatun
thalogo filioꝵ esau & ducũ qui exei genere descenderant. refert̃ a maled
& hȩc nomina filioꝵ eiꝰ. Cliphar: filici ada uxoris esaũ Rauhel gias¬
agazã &tenet. ECrat dũt thãna concubina e lipha⁊ filuesau: quȩ

Expanded text:
mentis mundi, quomodo velut viventes in hoc mundo decernitis? Necessaria ergo in his declarantur, quia perdit animam suam in hoc mundo, qui cum Christo moritur; re in Scripturis divinis, quibus in locis vel quo in tempore, nomen Amalec scriptum sit, quo vel ex genere gens ista descendat. Facilius enim quod quaeritur agnoscitur, si ex pluribus locis, quae de eadem scripta sunt, proferantur. Igitur in Genesis lectione, ubi quinque reges convenerunt ut expugnarent quatuor reges qui regnabant in Sodomis, post aliquanta ita refertur: Et venerunt ad fontem Masphat, ipsa est Cadesbant in Asasonthamar . In his primo locis Amalec memini nominatum.  quidem et in catalogo filiorum Esau, et ducum qui ex ejus genere descenderant, refertur Amalec.Et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Adae uxoris Esau; Raguel quoet Gathan, et Genez. Erat autem Thamna concubina Eliphaz filii Esau, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã indie manifestũ ÷ in carne uelut in nube. iniuditio uͦtã quã
interrore nostno. qr tc̃ ertt magna tribulatio scłi tã quã ignis & lu

Expanded text:
tanquam in die manifestatum est in carne velut in nube; in judicio vero tanquam tanquam in die manifestatum est in carne velut in nube; in judicio vero tanquam in errore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et
Abbreviated transcription (Latin):
quadies illi fuit non ex ea quanox Diegꝰ uł mense diei abundante nube
obumbrante id ÷ abundante in obumbrando uł abundantiuꝰ obumbran¬
Postremo repetut duuna auitoritate factũ: cui resisti utiq ñ debebat:
dñĩ inmanudĩ moysi : redut aduerbũ pͣceriti tẽ poris ut diceret custo¬
dier̃ đ uero infine posuit in manumoxsi : usitatissima inscripturis
quȩ tabnaculũ operuit & popłm ꝑheremũ dux̃ suapositione inditiũ
dans quando eẽt filus i srł transeundũ & quando castra metandum.
in carnationẽ api significat. cũ dem̃tia tab̾naculũ ȩccłȩ ꝓtegit.
cuiꝰ bonitas statũ eiꝰ dis ponit. & eiꝰ prudentia inuia p̃sentis scłi tran¬
mitatẽ nram̃: ꝑ noctẽ lucens ꝑdiẽ ñlucens. ut qͥ ñ uident uideant &qui
uident cȩci sunt Potest & sic non inc̃grue accipi qđ xp̃ĩ sacram̃ tũ

Expanded text:
qua dies illi fuit, non ex ea qua nox. die ergo uel mense diei abundante nube qua dies illi fuit, non ex ea qua nox. die ergo uel mense diei abundante nube obumbrante — id est abundante in obumbrando uel abundantius obumbranon promouebunt. postremo repetiit diuina auctoritate factum, cui resisti utique non debebat, Domini in manu Moysi; rediit ad verbum praeteriti temporis, ut diceret, custodierunt. Quod vero in fine posuit, in manu Moysi, usitatissima in Scripturisquae tabernaculum operuit, et populum per eremum duxit, sua positione indicium dans, quando esset filiis Israel transeundum, et quando castra metandum, incarnationem Christi significat, cujus clementia tabernaculum Ecclesiae protexit, cujus bonitas statum ejus disponit, et cujus prudentia in via praesentis saeculi tranmitatem nostram, et per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Potest et sic non incongrue accipi, quod Christi sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
pla nissimꝰ sensus : Adhuc aut̃ occurrebat cogitanti ut scire uellec
utrũ quomͦ cognitũ ÷ solere illos ad nubis signũ dieb & noctibam¬
bulare ł dieb & noctib incastris ẽẽ: itaetiã solerent ꝑdiestantũ
manere etiã quoꝵ noctib Ambularent. đ arbitror scripturã
in c̃sequentib intimasse cũ dic̃: die ł m̃se diei abundante nube
obum brante suꝑ illud in castris er̃ filiu srł : & ñ ꝓmouebunt¬
Iua enĩ dixerit ł nocte & siasenderit nubes ꝓ mouebt̃ : tãquã
restabat ut diceret die dut̃ si nonascenderit ñ ꝓmouebunt :
quando quasi ꝓ mouere debere uidebant. Sederhoc etiã dieb pluri¬
mis fieri poterat ut noctib Ambulirent. ꝓmouente nube & eamanen¬
te dieb nondinbularent: ideo posuit idie uł mense diei Nondix̃ m̃ se.
neibi & noctes eidẽ insi sacciperent᷑. sedm̃ se diei id ÷ mense exea parte

Expanded text:
planissimus sensus est. Adhuc autem occurrebat cogitanti, ut scire uellet planissimus sensus est. Adhuc autem occurrebat cogitanti, ut scire uellet utrum, quomodo cognitum est solere illos ad nubis signum diebus et noctibus ambulare uel diebus et noctibus in castris esse, ita etiam solerent per dies tantum manere, etiam quorum noctibus ambularent. Quod arbitror Scripturam in consequentibus intimasse cum dicit: Die vel mense diei ambulante, nube obumbrante super illud, in castris erunt filii Israel, et noquia enim dixerat: uel nocte et si ascenderit nubes promouebunt, tamquam restabat, ut diceret: "die autem, si non ascenderit, non mouebunt", quando quasi promouere debere uidebantur; sed quia hoc etiam diebus pluribus fieri poterat, ut noctibus ambularent promouente nube et ea manente diebus non ambularent, ideo posuit: die uel mense diei. non dixit "mense", ne ibi et noctes eiusdem mensis acciperentur, sed "mense diei", id est mense ex ea parte
Abbreviated transcription (Latin):
stante : nisi eis hoc ante pͣciperet᷑ In his dut̃ quȩdictas ñdũ appi¬
uit utrũ ꝑdiẽ tantũ ambula retͣ anetiã ꝑ noctẽ: scđm signũ
qđ n ubes macusuo dabat Fortassis enĩ quã uis plures dies incis¬
tris manerent nube ꝓmouente : potuit tam̃ putari nubẽ ñ sole¬
re ascendere decastris & signũ ianeris dare nisi ꝑdiẽ Seꝗt᷑ gͦ edic̃
Et erit cũ suerit nubes duespera usq mane & ascenderit nubes mi¬
ne ꝓmouebt̃ die Deinde qo & nocte sinubes ascenderet ꝓmoueland
atq it̃ nocturnũ sullud signũ actiperent agebant. adiunx̃ & uit
suel nocte & siastenderit nubes ꝓmoue bt̃ Sed locutio ÷ inusitatior
Von enĩ tantũ positũ ÷ sedeo more positũ ÷ quo ñ solet Vnde m uidet
p̃poteratꝰ ordo uerboꝵ : sic̃ sȩ pe& in latinis locutionib fierisolet :¬
nubes ꝓmouebt̃ dutter te ita si& nocte ascenderit nubes ꝓmouebt̃

Expanded text:
stante, nisi eis hoc ante praeciperetur. In his autem quae dicta sunt nondum appastante, nisi eis hoc ante praeciperetur. In his autem quae dicta sunt nondum apparuit, utrum per diem tantum ambularetur, an etiam per noctem, secundum signum quod nubes motu suo dabat. Fortassis enim quamvis plures dies in castris manerent, nube non promovente, potuit tamen putari nubem non solere ascendere de castris, et signum itineris dare nisi per diem. Sequitur ergo et erit cum fuerit nubes a uespera usque mane et ascenderit nubes mane, promouebunt die". deinde quia et nocte si nubes ascenderet promouebant atque iter nocturnum si illud signum acciperent agebant, adiunxit et ait: uel nocte et si ascenderit nubes promouebunt. sed locutio est inusitatior; non enim tantum positum est "et", sed eo more positum est quo non solet. unde mihi uidetur praeposteratus ordo uerborum, sicut saepe et in latinis locutionibus fierinubes promouebunt", aut certe ita: "si et nocte ascenderit nubes promouebunt",
Abbreviated transcription (Latin):
& innumerabilia talia. Ut aut̃ narrator rerũ gestaꝵ uerbis a ptat̃
tẽ poris suturi sic̃ hocloco difficillime inscripturi sinueniri potest
Ergo pͥea quã dex̃ dedie & nocte quosi gnopmoueret popłs ł mane¬
suꝑ tabnaculũ nubes in castris er̃filii isrł Et quando ꝓtrixert
nubes suꝑ tabnacuilũ diesplures Deinde ad monens non hocexill&
necessitate fieri sed ex di uoluntate. & custodient inqt̃ filu srł cis¬
todiã dnĩ: id÷ custodiã quã p̾cepit dns̃ & non ꝓmouebt̃ Et tã g
diceret᷑ quando g ͦ ꝓmoue bt̃: x erit inqit cũtexerit nubes dies
dicere uocẽ dñi signũ qđ dat destatione & motunubis qr &e uox
loquentis ꝓculdubio signũ ÷ uoluntatis qđ aut̃ ait & ꝑpͣcertũ¬
hoc idẽ signũ puto intellegendũ quã ꝙ posiet uox & pceptõ dñi
illud etiã accipi: qđ locut̾ :÷ ut solet ad moxsen & p̃cepit hoc ficri
Neq enĩ scirent illi ꝓmodũ eẽ: nube ꝓmouente &standũ ẽẽ nube

Expanded text:
st , et innumerabilia talia. Ut autem narrator rerum gestarum verbis utatur temporis futuri, sicut hoc loco, difficillime in Scripturis inveniri potest. Ergo posteaquam dixit de die et nocte, quo signo promoveret populus vel manesuper tabernaculum nubes, in castris erunt filii Israel. Et quando protraxerit nubes super tabernaculum dies plures. Deinde admonens non hoc ex illorum necessitate fieri, sed ex Dei voluntate, et custodient, inquit, filii Israel custodiam quam praecepit. Deus, et non promovebunt. Et tanquam diceretur: Quanddicere uocem domini signum, quod dat de statione et motu nubis, quia et uox loquentis procul dubio signum est uoluntatis. quod ergo ait: ethoc idem signum puto intelligendum, quanquam posset vox et praeceptum Domini illud etiam accipi, quod locutus est, ut solet ad Moysen, et praecepit hoc fieri. Neque enim scirent illi promovendum esse nube promovente, et standum esse nube
Abbreviated transcription (Latin):
pides repletionis & om̃a opera fabrilia &in ligno: ut o peret᷑ seđm om̃i ũ
opera. adqregodedieũ Sed& eliab siliũ achi samich ex tribudan. Cede¬
di incor om̃i prudenti intellectũ: ut facunt om̃a quȩ c̃sticu tibi Rele¬
gamꝰ eaquȩ indamihelo scriptas̃ deipsodamhelo & trib amias ei quos na¬
bu chodonesor rex trib annis erudiendos tradidit. uolens eos insuaidem
patru babilomoꝵ sapientia scientis si mossieri Ibigͦ scriptũ ÷ Dedit
inquiđ eis ds̃ intellectũ & prudentiã in om̃i arte gr̃a madca: & dimelin

Expanded text:
pides repletionis, et omnia opera fabrilia, et in ligno, ut operetur secundum omnium opera, ad quae ego dedi eum. Sed et Eliab filium Achisamach ex tribu Dan. Et dedi in cor omni prudenti intellectum, ut faciant omnia quae constitui tibi . Relegamus ea quae in Daniele scripta sunt, de ipso Daniele et tribus amicis ejus, quos Nabuchodonosor rex tribus annis erudiendos tradidit, volens eos in sua, id est patria Babyloniorum sapientia scientissimos fieri. Ibi ergo scriptum est: Dedit, inquit, Deus eis intellec
Abbreviated transcription (Latin):
leges habem in menib & indenc̃ sermo reqͥramꝰ diligentiũ q̃ sit ordo
festiuitatũ ut ex ipsi s ordimb & sacrisicoꝵ ritu colligero possimus
qualit̃ unquisq ex sius actib: & c̃uersacionib scis dõ festiuitatẽ possit
parare Primagꝰ ÷ fesciui tas dĩ quȩ a ppellat̃ indesinens Dc hisenĩ min¬
dat᷑ quȩ indesinent᷑ & sine ulla ꝓrs in t̃ruptione macutins &ues ꝑti

Expanded text:
leges habemus in manibus, et inde nunc sermo est, requiramus diligentius qui sit ordo festivitatum, ut ex ipsis ordinibus et sacrificiorum ritu colligere possimus qualiter unusquisque ex suis actibus et conversationibus sanctis Deo festivitatem possit parare. Prima ergo est festivitas Dei, quae appellatur indesinens. De his enim mandatur quae indesinenter, et sine ulla pr
Abbreviated transcription (Latin):
÷ insel mona T ricesima sextamanfior infinon Hȩ duȩ mainsiomes
in ordine historiȩ non inueniunt᷑ in his mortuo adron mur muxint
israhelitici popł c̃tradm̃ & moysen &manna fastidiunt aser¬
pentib uulnerant᷑ Sed quid illud significait qđ mors̃ mortifer
serpentiũ : exiltato & respecto aereo serpente sanibant᷑ nisi qđ¬

Expanded text:
est in Salmona. Trigesima sexta mansio est in Phunon. Hae duae mansiones in ordine historiae non inveniuntur. In his mortuo Aaron murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus vulnerantur. Sed quserpentium, exaltato et respecto aereo serpente, sanabantur, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
nominũ repperi. uiditossuffia enseis. aut certe uitiũ orisfortiũ. Meli¬
uꝰq transfert᷑ dissoluaofortiũ. uł sanitasfortiũ. siue uixta ꝓpͥetatẽ
linguę syrȩ remissiomanuũ Hȩtinexodolegit᷑ Post ꝓfeccionẽde ere¬
mosin: quȩrit᷑ in ca popłs abardore sitis fonsde pecra oreperũ pitie ꝓ¬
c̃tradmaleth militat Ad crucis signũ. superat᷑ in imicꝰ : re missis orantis mi¬
nib. hostis uictꝰ in seqͥt᷑ Sedet moy ses suꝑlapidẽ dezachariiquis eptẽ
habebat oculos & in samuhelis uolu minc apellat᷑ ab ene terid ÷ lapis

Expanded text:
nominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, vitium oris fortium; melinominum reperi, vidit os sufficiens eis, aut certe, vitium oris fortium; meliusque transfertur, dissolutio fortium, vel sanitas fortium, sive, juxta proprietatem linguae Syrae \'remissio manuum\'. haec et in Exodo legitur post profectionem de heremo Sin. queritur in ea populus ab ardore sitis; fons de petra Oreb erumpit et pcontra Amalec militat; ad crucis signum superatur inimicus; remissis orantis manibus hostis uictor insequitur. sedet Moyses super lapidem de Zacharia, qui septem habebat oculos et in Samuhelis uolumine appellatur aben ezer, id est \'
Abbreviated transcription (Latin):
bũ scribat᷑ ꝑb&b litcerã Hic aut̃ inhebraco uolumine scriptũ reppenꝑ
ost responsa dñi. p̾octauũ numerũ resurreccionis xp̃i incipimꝰ sicra¬
m̃ta pulsire ꝓfctidedephca: castra metatis̃ in alus Detima miansio
in exodo ñ habet᷑ Creditq insinheremo c̃ tineri : eodẽ narranae libro
ꝓfecta ÷ omis multitudo filioꝵ isrł deheremosin ꝑmansiones suas iux¬
taos dñi. & uener̃ raphidim Eaqͦ ꝑspicuũ ÷ plures mansiones unui
regionis uocabulo demonstrari Int̃ p̃tat᷑q halus ferm̃tũ. qđ tollens
mulier cõmscut farino satisetib donet serñtiret᷑ ocũ hiha folida¬
dine murmurit popł s ꝓpt̃ famem: aet̃uers respic̃ ꝓcul in nube głandĩ.
accepitq uespere cotͣnicẽ. & mane alteriũdieimanna Et nota in mansione
decima ferm̃tũ poni & pȩsũ carnũ manna tribui. impleriq s cripturã. panẽ
aqua ibi popło Unde cima mansio ÷ quã uiolent̃ int̃ p̃tatã in libro hebraicoꝵ

Expanded text:
bum per beth litteram. Hic autem in Hebraico volumine scriptum reperi per festus. Post responsa Domini, post octavum numerum, resurrectionis Christi incipimus sacrat profecti de Dephca castra metati sunt in Halus. Decima mansio in Exodo non habetur crediturque in Sin heremo contineri eodem narrante libro: profecta est omnis multitudo filiorum Israhel de heremo Sin per mansiones suas iuxta os domini et uenerunt Raphidim. ex quo perspicuum est plures mansiones unius regionis uocamulier commiscuit farinae satis tribus, donec fermentaretur totum » Unddine murmurat populus propter famem, et conversus respicit procul in nube gloriam Dei; accepitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manna . 477 Et nota in Mansione decima fermentum poni, et post esum carnium, manna tribui, implerique Scripturam: Panem aqua ibi populo. Undecima mansio est. Quam violenter interpretatam in libro Hebraicorum
Abbreviated transcription (Latin):
mor ses ad regẽ edom dic̃ in t̃cetera neq bibemꝰ aquã delacu
tuo intellegendũ ÷ gratis id ÷ qr ñ gratis bi bem̃ Iđ p̾ca ma¬
detades : uener̃ in montẽ or qui ÷ infinib t̃rȩedom: Vbilocutꝰ ÷
dñs ad mox sen Pergat in qit aaron ad popłos suos Nonenĩ intra¬
bit t̃rã quã dedi filus isrł : eo ꝗđ incredulus fuerit orimeo adaqͥs
mis finib edõ : inqͦ ascendit Ad ron uxta p̃ceptũ dñi & mortuus :
anno quadragesimo egressionis exȩgypto. Cosalicet anno: quo
nouus popłs re ꝑmissionis t̃rã in tratur erat Et quã quã in monte
sacerdociũ eleararo filio dereliqu̾it. lex quȩ cos qui eã impleue¬
rint ꝑducat ad sũmũ : tam̃ ipsa sublimitas ñ ÷ transfluenłi ior¬
dinis s in ex tremis t̃renoꝵ operũ finib: Et plangit cũ popłs gi¬
ginta dieb Aaron plingit᷑ iħs non plangit᷑ in lege descen suĩa

Expanded text:
Moyses ad regem Edom dicit inter caetera, Neque bibemus aquam de lacu tuo, intelligendum est gratis, id est, quia non gratis bibemus: quod postea made Cades venerunt in montem Or qui est in finibus terrae Edom ubi locutus est Dominus ad Mosen pergat inquit Aaron ad populos suos non enim intrabit terram quam dedi filiis Israhel eo quod incredulus fuerit ori meo ad aquas mis finibus Edom in quo ascendit Aaron juxta praeceptum Domini, et mortuus est anno quadragesimo egressionis ex Aegypto, eo scilicet anno quo novus populus repromissionis terram intraturus erat; et quanquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit, lexque eos qui eam impleverint perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Jordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. Et plangit eum populus triginta
Abbreviated transcription (Latin):
moy sen & daron legi & sacerdotio iudeoꝵ finis inposit̾ sit.: qđ necip¬
si a d t̾rã repmissionis transcendere ualeant. nec credentẽ popłmde
& ꝓhibet̃ transire iordanen Pertur batꝰ enĩ murmure popłi : dubi¬
tant petrã uirga ꝑcussit dubitant̃ quasi illud ñ posset ds̃ facere
utaqͣ de pecra ꝓflueret qđ anteiã fecerat uid ȩ hie fides moysi
insinuat qđ aquã de petra eiciend̃ tituba uerit : Hanc ꝓphetĩ fuis¬
se de xp̃o recte intelligimꝰ Dũ enĩ mox ses inscripturis scãs aliã¬

Expanded text:
Moyse et Aaron legi et sacerdotio Iudaeorum finis inpositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de  turbatus enim murmure populi, dubitanter petram virga percussit, quasi illud non possit Deus facere, ut aqua de petra proflueret, quod ante jam fecerat. Quid ergo hic fides Moysi insinuat, quod aquam de petra ejiciendam titubaverit? Hanc prophetiam fuisse de Christo recte intelligimus. Dum eni
Abbreviated transcription (Latin):
sit inmundus usꝙ ad cidẽ uige finẽ ubiei diesiste qđ ammodo
claudit᷑: qđ significat uespera: Deinde mapit scriptura dicere. &
ex seqͥt᷑ quẽ ad modũ in mundi facti homines aqua illaas ꝑsionis

Expanded text:
sit immundus usque ad ejusdem vitae finem, ubi ei dies iste quodammodo sit immundus usque ad ejusdem vitae finem, ubi ei dies iste quodammodo clauditur, quod significat vespera. Deinde incipit scriptura dicere, et exsequitur, quemadmodum immundi facti homines, aqua illa aspersionis
Abbreviated transcription (Latin):
studiũ c̃tẽ plationis angustet Sȩpeeni quic̃tẽ plaredm̃ qui¬
eti poterant occu pntionib prsi cetider: & sȩ pe quio ccupati
benc humants usib ciuerent. gladio suȩ quiȩtis extinctis̃. Hinc
nãꝙr÷ qđ nomulli inqͥeti sp̃s dũ plus ex qͥr̃ c̃tẽ plando quã capiunt
usq ad ꝑuersa dog mata erũpunt: Etdũ ueritatis discipuli ẽẽ humi¬
lit̃ neglegunt: magis trierroꝵ fuint. Habebt̃ hoc filu i srł & aduenȩ
quihabitant int̃ eosscm̃ iure ꝑpetuo Eterit inqrt̃ filiis srł & ꝓse¬
litis quia ppontinit legitimũ at̃nũ. Iud aliud ostendit ñ baptis mũ
xpĩ quẽ significabat aqua asꝑsionis & iudeis & gentib ꝓfuturũ id ÷¬
filus ifrł & ꝓselitis tã quã naturalibinmis & in serto pinguedinira¬
dias oleastro: Quẽ dũt̃ non faciat intentũ qđ p̾ablutionẽ desin¬
plenissimã peccateꝵ ꝑmanendo in hac uita c̃ trahit aliquidunde

Expanded text:
studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quistudium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt; et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hincnnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt. Et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fiunt. Habebunt hoc filii Israel et advenae qui habitant nter eos sanctum jure perpetuo. Et erit, inquit, filiis Israel et proselytis, qui apponuntur, legitimum aeternum. Quid aliud ostendit, nisi baptismum Christi, quem significabat aqua aspersionis, et Judaeis et gentibus profuturum, id l et proselytis, tanquam naturalibus ramis, et inserto pinguedine radicis oleastro. Quem autem non faciat intentum, quod post ablutionem de sinmanendo in hac vita, contrahit aliquid unde
Abbreviated transcription (Latin):
debȩim: quia miniquitatib positi int̃cessionẽ mortis eiꝰ accipi¬
̃ Incustodiugꝰ nobis cincres sunt qr ꝓpeccato cõbͣta: usta
dũ passionis eius misteria sollicite c̃tẽ plantes quȩ o peraride¬
beamꝰ agnositm. qui rede p̃torẽ nrm̃ etiã ꝓ imqis̃ nobis mortuã
luptatis ex tinguim᷑ꝰ uã cũysopo lignoq cedrmo accocio offe¬
rimꝰ: qr cũ maaeratione cirnis sac rificiũ fidei &spei& cirita¬
tis ad olemꝰ Iuis qs gͦ sem& ipsũ dõ iã sacrificiũ obtulit siꝑ
fecta desiderat. curet necesse : ut ñ solũ adoperationasse lati¬
tudinẽ : uerũ etiã ad calmina c̃tẽ plationis ex tendat: Sedint̾
excipiat. in ipsa operis inchoatione fub cũ bant. Etñ nulliita
inqͥetis : utsi uigationẽ labors. hibuerit grauiũ laborent
uia tanto deteriores cordis tumaltꝰ tolerant: quantoeis licen¬
ciũ acogitatione uacant VUnde necesse ÷ ut nec quiȩ tamens
ad exercitationẽse in moderatio peresdilatet nec inqucta ad

Expanded text:
mortis ejus accipimus. In custodia ergo nobis cineres fiunt, quia pro peccato combusta est vacca, dum passionis ejus mysteria sollicite contemplantes, quae operari debeamus, agnoscimus, qui Redemptorem nostrum etiam pro iniquis nobis mortuum luptatis extinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus, quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Quisquis ergo semetipsum Deo sacrificium obtulit, si perfecta desideret, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter excipiat, in ipsa operis occupatione succumbant. Et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint gravius laborent, quia tanto detentiores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius a cogitatione vacant. Unde necesse est ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad
Abbreviated transcription (Latin):
tui eẽ uulnerati: ipsos mor cuos intellegit᷑ de creuis se. ut & uul nera¬
tũ mortuũ intellegamꝰ id ÷ uulnere pemptũ. aut mortuũ sine ual

Expanded text:
t et mortui esse uulnerati, ipsos mortuos intellegitur discreuisse, ut et uulnerat et mortui esse uulnerati, ipsos mortuos intellegitur discreuisse, ut et uulneratum mortuum intellegamus, id est uulnere peremptum aut m
Abbreviated transcription (Latin):
illa qualauat uestim̃ta sua & lauabit᷑ aqua: quã puto sparitalẽ in¬
tellegendã ꝑsignificationẽ ñ ꝑꝓprietatẽ. Nã sine dubio uisibilis
erat. fic̃ illȩ om̃s umbrȩ futuroꝵ: ꝓ inde qui sacra m̃to baptisni¬
recte abluit᷑ qđ illa aspsionis aq̃ figurabat᷑ mundat᷑ aspricalit̃
id ĩ inuisibilit̾ in carne& indmma: ut sit mundus & corpore & spũ
Uas qđ non habuerit oꝑculũ : nec ligaturã desuꝑ in mundũ erit̃
qua si iuas immnundũ pollutũ q reꝓbut̃ Iuafienĩ uas sine oꝑculo uel
ligatura polluit᷑.: qui ꝑstudia ostentationis patens. nullo uela mi¬
netaa tur nitatis operit᷑ Siqis in agrotetigerit cadauer occisi ho¬
minis Aut ꝑse mor tui siueos illiũ ł se pulcrũ: in munđ erit septẽ¬
uul neratũ dut mortuũ aut os hominis aut monum̃tũ uȩri potest
quid dictũ sit uulneratũ dut mor tuã si enĩ aliud uoluerit intellegi
uul neratũ aliud mor tuũ : cauendũ ÷ neputet᷑ inmundũ ẽẽ etiã qui

Expanded text:
ta sua. et lauabitur aqua, quam puto spiritalem intellegendam per significationem, non per proprietatem. nam sine dubio uisibilis erat sicut illae omnes umbrae futurorum. proinde qui sacramento baptisrecte abluitur, quod illa aspersionis aqua figurabat, mundatur, et spiritaliter, id est invisibiliter in carne et in anima, ut sit mundus et corpore et spiritu. Vas quod non habuerit operculum vel ligaturam desuper, immundum erit. quasi vas immundum pollutumque reprobatur. Quasi enim vas sine operculo vel ligatura polluitur, qui per studia ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatis operitur. Si quis in agro tetigerit cadaver occisi hominis aut per se mortui, sive os illius vel sepulcrum, immundus erit septeuulneratum aut mortuum aut os hominis aut monumentum. quaeri potest quid dictum sit ,.uulnel\'atum aut mortuum". si enim aliud uoluit intellegi uulneratum, aliud mortuum, cauendum est, ne putetur inmundus esse etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ISIAInterea nuntios
mor ses decudeso
tres nr̃i inegyptũ & habitauerimꝰ ibi multo tẽpore a fflixerin q
nos ȩgx ptii & pitres nr̃õs & quomͦ clamauerim add ñm & ex audie¬
rit nos miseritq angłm qui eduxerit nos deȩgipto. Ecte inurbe¬

Expanded text:
isit interea nuntios Moses de Cades ad tres nostri in Aegyptum, et habitaverimus ibi multo tempore, afflixerintque nos Aegyptii, et patres nostros, et quomodo clamaverimus ad Dominum, et exaudierit nos, miseritque ang
Abbreviated transcription (Latin):
rior Etideo sus igere arimoꝵ festiuitatẽ cũdõ ne paruũ quidẽ ma¬
liciȩ ferm̃tũ intrate residere paciars Dies etiã pͥmiauoꝵ quandoos¬

Expanded text:
rior. Et ideo si vis agere azymorum festivitatem cum Deo, ne parum quidem marior. Et ideo si vis agere azymorum festivitatem cum Deo, ne parum quidem malitiae fermentum intra te residere patiaris. Dies primitivo
Abbreviated transcription (Latin):
hen dint̃.: eãq curã magnopere suisse diunȩ muestiai qua ferm̃ti
hui causa intancũ sedicat᷑ offeñdi: ut animã quã ipse adimagnẽ & sim¬
litudinẽ suã fec̃ ext̃minari ꝓhoc uibeat & euerti Nonmꝰ uidet̃ hȩc di¬
unis legib dignicẽ in aellegentiã Sedilud magis : qđ orresat merico¬
horrescitas̃ simalitiȩ surȩ si nequitiȩ sps infirmet̃ anima oincu¬
mesãt ad flagitia Hȩc ñ uult cẽ in anima ds̃ & tale ferm̃cũ nisiab¬
iecerimꝰ dedomo Animȩ nr̃ȩ merito ex t̾minabim Sine c̃ tep̃mis etũ
petcato generat᷑ & aliud. Sic̃ enĩ exiustitia generat̃ uistta: ex cas¬
titate casticas. Siquis enĩ pͥmo tenuit̃ cast᷑ cẽ coepent: acceptocas¬
ticats ferm̃to cotidie castior efficit᷑ ita & qui semel in traselicet parũ
malitiȩ reposuerit ferm̃tũ: cotidie sem& ipso neqͥor efficit᷑ acdece¬

Expanded text:
ehenduntur, eamque curam magnopere fuisse divinae majestati, qua fermenti ehenduntur, eamque curam magnopere fuisse divinae majestati, qua fermenti hujus causa in tantum se dicat offendi, ut animam quam ipse ad imaginem et similitudinem suam fecit, exterminari pro hoc jubeat et everti. Non mihi videtur haec divinis legibus dihorrescit Deus, si malitiae, si irae, si nequitiae spiritu infirmetur anima, et intumescat ad flagitia. Haec non vult animam esse Deus, et tale fermentum si abjecerimus de domo animae nostrae, merito exterminabimur. Sed ne contemnas, etiam peccato generatur et aliud. Sicut enim ex justitia generatur justitia, ex castitate castitas. Si quis enim primo tenuiter castus esse coeperit, excepto castitatis fermento, quotidie castior efficitur, ita et qui semel intra se licet parum malitiae reposuerit fermentum, quotidie semetipso nequior efficitur ac dete