comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celestiũ t̃restriũ ⁊ infernoꝵ: et oĩs
dĩ pats. Qui cũ sit sẽpit̾na uͥtus et
dext̃am patͥs. sessio humanitatis erꝰ
fundationẽ quandam et firmitatẽ
regalem significat. Nubes celi sũt
apłi. u̾bis conpluentes. et corda fide¬
celantur semꝑuenit: oftñdens su¬
ũ aduentũ dignis se. ds̃ u̾bũ et
corpꝰ ip̃iꝰ et plenitudo ad indicium
phemanit. Qui infurore surrexerat
in rabie scidit uestes. in quo ostñdit
consuetuctinis uidaice est. cũ ałiqͥd
blasphemũ contra dm̃ audierint.
liconia doꝵ cultu hoͬrabantur. B. iii¬
altiore misterio pontifex discidit ues¬
tim̃ta: cũ tunica dñi amilitibꝰ scin¬
di nõ potuerit. Figurabatur enĩ scm
pontificũ: cũ soliditas eccłe que
uestis dĩ appellatur nũqũa ualeat
egemꝰ testibꝰ: Ecce nc̃ audistis
Iblaspbemiam de ore eius. Q duobis
se condẽp̃nant. qui eũ morti tradũt
que et oris et oꝑis sui testimonio dm̃
cognosc̃e possunt. M.ccc xiii.¬

Expanded text:
s EN. Qui cum sit sempiterna virtus et dextera Patris, sessio humanitatis ejus, fundationem quamdam et firmitatem regalem significat. Nubes coeli, sunt Apostoli verbis compluentes, et corda fidecelantur semper, venit: ostendens suum adventum dignis se Deus Verbum, et corpus ipsius et plenitudo ad judicium  HIERON. Qui in furore surrexerat, in rabie scidit vestes, in quo ostendit, consuetudinis Judaicae est, cum aliquid blasphemum contra Deum audierint, Lycaonia deorum cultu honorabantur . Altiori mysterio pontifex discidit vestimenta, cum tunica Domini a militibus scindi non potuerit. Figurabatur enim scinpontificum, cum soliditas Ecclesiae, quae vestis Dei appellatur, nunquam valeat egemus testibus? Ecce nunc audistis blasphemiam de ore ejus. Quid vobise condemnant, qui eum morti tradunt, quem et oris sui et operis testimonio Deum cognoscere possunt. M.
Abbreviated transcription (Latin):
meã speluncã latronũ: quia ddũ ꝑĩrsi lo¬
cum religionis tenent. ibi. ꝑ maliciam
occidunt. ubi ꝑonitionẽ uiuificare de¬
buerunt. Mens fideliũ est dĩ templũ
que tunc fit latronis spelunca. qñ re¬
licta scĩtate conatur agere uñ ꝓximis
ualeat nocere. Non sit gͦ indomo pec¬
toris nri negociatio. nõn uendenciũ
em̃ciũ q cõmercia. ñ donoꝵ cupidi¬
tas. Notandũ siue semel factũ fuerit
ħ de eiectis de templo. siue bis ut qͥ¬
b̾dam uisũ ẽ. quia iohs̃ longe alio or¬
diue narrat quam cetĩ: nil tñ repug.¬
nat narrationi mͦ antecedencia recapi¬
tulanti. mͦ sequencia p̃occupanti

Expanded text:
meam speluncam latronum, quia dum perversi lomeam speluncam latronum, quia dum perversi locum religionis tenent, ibi per malitiam occidunt, ubi per orationem vivificare debuerunt. Mens fidelium est Dei templum: quae tunc fit latronum spelunca, quando, relicta sanctitate, conatur agere unde proximis valeat nocere. Non sit ergo in domo pectoris nostri negotiatio, non vendentium ementiumque commercia, non donorum cupiditas. Notandum sive semel factum fuerit hoc de ejectis de templo, sive bis, ut quibusdam visum est quia Joannes longe alio ordine narrat quam caeteri: nil tamen repugnat narrationi, modo antecedentia recapitulanti, modo sequentia praeoccupanti
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: uitñta in montibꝰ et boues. sog¬
noui omĩa uolatilia celi. Non uult
ds facrificia. s fidem. Snꝰ taurus est
gistroꝵ dignitas in dicatur. q̃ ad nichilũ
recligitur cum mixta suerit lucris. Illoᷤ
ꝓpinquantes. non in eisdem ordinibꝰ
turtutũ merita s subsidia uite p̾sentis
ter iquitates suas. hi om̃s qui uł
ficte bona uł aꝑte mala facuint iec¬
cłã : agnoscant qr dñs fecit flagellũ de
resticulis peccatoꝵ suoꝵ. et ad monec
eos ut mutent se et non suit negoci¬
atores. ne tandem audiant. Ligate illis
mianꝰ ⁊ pedes.⁊ ꝓicite intenebras exte.¬
tiores. Amplus. Templũ dĩ incuutate
ẽ uita religiosa in plebe. Et multi dũ
ꝓ religionis habitu sacroꝵ ordinum
locũ ꝑcipiunt. religionis officium in
comercium tr̃ene negociationis con¬
uertunt. Interaplo uendunt. qui ħ
qd̵ quibꝰdam uire cõpecit p̾mio largi¬
untur. Intemplo emunt: qui qd̾ facere
debent contennunt. et apratronis
redim̃t. Quibꝰ dicitut. fecistis domũ

Expanded text:
umenta in montibus et boves. Cognovi omnia volatilia coeli . Non vult Deus sacrificia sed fidem. Unus taurus est gistrorum dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mista fuerit lucris. GREGOappropinquantes, non eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis ter iniquitates suas, hi omnes qui vel ficte bona vel aperte mala faciunt in Ecclesia, agnoscant quia Dominus fecit flagellum de resticulis peccatorum suorum, et admonet eos ut mutent se, et non sint negotiatores, ne tandem audiant: Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. BEDA. Amplius. Templum Dei in civitate est vita religiosa in plebe. Et multi dum pro religionis habitu sacrorum ordinum locum percipiunt, religionis officium in commercium terrenae negotiationis convertunt. In templo vendunt, qui hoc quod quibusdam jure competit praemio largiuntur. In templo emunt, qui quod facere debent contemnunt, et a patronis redimunt. Quibus dicitur: Fecistis domum
Abbreviated transcription (Latin):
ini palmarũ laudes sunt. significantes
uictoriam. qua erat dñs suꝑaturus
morcẽ. et irium phaturꝰ diabolum. O¬
sanna ẽ uox letantis uł obsecrantis.
ut dicunt ñ milli ebtei. magis affec tũ
indicans quã rẽ aliqũa significans. sic̃
racha intiectio indignantis ẽẽ ꝑbibe

Expanded text:
i palmarum, laudes sunt, significantes victoriam qua erat Dominus superaturus mortem, et triumphaturus diabolum. Hosanna est vox laetantis vel obsecrantis, ut dicunt nonnulli Haebraei, magis affectum indicans quam rem aliquam significans, sicut raca interjectio indig
Abbreviated transcription (Latin):
Qo signũ ostendis nobis. qr hec facis.¶lon
ausi manꝰ inicere signũ querunt. quare M¬
solita cõm̾cia de templo ꝓhicere debue¬
rit. Merito autem purgat figurale tem.¬
plũ. quia mundissimum corporis sui tẽ¬
plũ ab oͥminibꝰ morte solutum suscita¬
bit cum patre ut ds̃. Et hoc est qd̾ sequi¬
tur.

Expanded text:
od signum ostendis nobis, quia haec facis? Non ausi manus injicere, signum quaerunt, quare solita commercia de templo projicere debuerit. Merito autem purgat figurale templum, quia mundissimum corporis sui templum ab hominibus morte solutum suscitabit cum Patre ut Deus. Et hoc est quod sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quã moderate temꝑauit responsionẽ.
Non dixit qd̾ calũpniatores audire uo¬
lebant̃. bene faciunt pueri ut mͥ testimo¬
niũ ꝑhibeant. nec rursum ait errant
pueri. quasi diceret ignoscere debetis et¬
ti. s testimoniũ ꝓtulit ex psalmo. Sire¬
cordemur turbe p̃cedentis et sub sequen¬
tis suꝑiꝰ damando. intelligimꝰ qr infan¬
tes erant ñ etate s cordis simplicitate.
tiã infantes lactentes n intelligunt
nec laudant. Illi autem lactentes dice¬
bantur. ꝙ ista mirabiliũ delectatione
excitati clamabant. quasi lactis suaui¬
tate puer delectatur. Et om̃is simplex
doctrina lac dicitur. qr delec tat sicut
lac sine labore dentium sugitur. x xiii.

Expanded text:
Quam moderate temperavit responsionem. Non dixit quod calumniatores audire volebant, bene faciunt pueri ut mihi testimonium perhibeant; nec rursum ait: Errant pueri, quasi diceret, Ignoscere debetis aetati, sed testimonium protulit ex psalmo. Si recordemur turbae praecedentis et subsequentis superius clamando, intelligimus quia infantes erant non aetate, sed cordis simplicitate. Nam infantes lactentes nec intelligunt nec laudant. Illi autem pueri lactentes dicebantur, quia ita mirabilium delectatione excitati clamabant, quasi lactis suavitate puer delectatur. Et omnis simplex doctrina lac dicitur, quia delectat sicut lac sine dolore dentium sugitur. A.
Abbreviated transcription (Latin):
q scli capͥtũ habetur. ut qui rem sur.¬
ripit alienam inquadruplum ei restitu¬
at cui surripit. Ubi autem racheus di
le spondet. ut eciam totum dare non re-¬
cuset insinuat. A it iħc̃ ad eum quia ho¬
die salus huic domui facta est. eo qd
⁊ ip̃e filiꝰ sit abrahe. Fuius abrahe dicitur.
ñ de eiꝰ stirpe gn̾atꝰ. s eiꝰ fidẽ imitatus.
Salus que olim fuit udõꝵ. hodie illuxit
ppło nationũ crechñti in dũm. Uñ apłs.¬

Expanded text:
que saeculi cautum habetur, ut qui rem subque saeculi cautum habetur, ut qui rem subripit alienam, in undecuplum quadruplum ei restituat cui subripuit. Ubi autem Zachaeus dimle spondet, ut etiam totum dare non recuset, insinuat. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus huic domui facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. » Filius Abrahae dicitur, non de ejus stirpe generatus, sed ejus fidem imitatus. Salus quae olim fuit Judaeorum hodie illuxit populo nationum credenti in Dominum. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
in humili credñciũ nationũ corde qui
rare iubetur. hoc est qd̾ apls ait. Et si
cognouimꝰ xp̃m. s iam non nouimus.
Et si enĩ mortuus est ex infirmitate
carnis: s iam tuuit ex uirtute dĩ. Ei
cũ uiderent om̃s murmurabant di¬
centes. Manifestum est iudeos semꝑ
genciũ odisse uł nõ uttellȩxisse salu¬
tem. uñ eciam fideles fratres dixerunt
ad uersus apłoꝵs pͥncipem. Quare in.¬
troisti aduiros p̃puciũ hñtes. et manctu¬
casti cum illis: Stans autem. ⁊ acheus
dixit ad dñm. Ecce dimidiũ bonorum
meoꝵ dñe do pauꝑibus. et si quid ali¬
que defraudaui reddo quadruplum. Ta
cheus stans ħest infide quam. ceꝑat
ꝑsistens. ostendit se eẽ om̃ino conuer¬
sũ ad dũm. Idõ si quem aliquid defrau¬
dauit reddit quadruiplũ.ꝙr in antiquis
eccłẽ statutis decritũ est. ut qui aliena
inuadit non exeat inpunitus. s cum mã¬
tiplicatione omĩa restituat. In legibꝰ quo¬

Expanded text:
in humili credentium nationum corde quiein humili credentium nationum corde quierare jubetur, hoc est quod Apostolus ait: Et si cognovimus Christum, sed jam non novimus . Etsi enim mortuus est ex infirmitate carnis, sed jam vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes, murmurabant, diet. » Manifestum est Judaeos semper gentium odisse vel non intellexisse salutem. Unde etiam fideles fratres dixerunt adversus populorum principem: « Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis? . » « Stans autem Zachaeus dixit ad Jesum: Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus; et si quid aliquem defrachaeus stans, hoc est in fide quam acceperat persistens, ostendit se esse omnino conversum ad Dominum. Ideo si quem aliquid defraudavit, reddit quadruplum, quia in antiquis Ecclesiae statutis decretum est ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. In legibus quo
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ xp̃m dĩ uututem et dĩ sapienciam
Quam arborem pisillus ascendit. q̾um
quis libet humilis : ꝓpͥe infirmitatis con¬
seuntĩe dñm cernit. qui incrucis miste¬
rio celesti sapiencie quantũ potest inten¬
dit. Deniq iñ i. in illa parte transiturꝰ e.¬
rat ubi sicomorꝰ uł uͥ credituriis. ut et
misteriũ seruaret.: gr̃am seminaret. Sic
enĩ uenerat. ut ꝑ uideos transiret ad gc̃s.¬
ficũ int̃ fructus nouoꝵ oꝑum. uelut
et loquebatur uenit ad pplm uationum.
qui passionis cius fide iam sublimis eciã
diuinitatem eius agnoscere arclet. Sus¬
piciens uidet. ꝙ ꝑfidem at̾renis de¬
uatum eligit eligñtem se. et amat amã¬
tem se. Et dixit adeum. Tachee festi¬
nans descende: ꝙr hodie indomo tua
oportet me manere. Et festinans descñ¬
dit. & excepit illũ gaudens. Inuitatꝰ
inuitat. qr si nondũ audierat uocem
inuitantis. audierat affectum. Itaq ho¬
die indomo pufilli pͣachei. oportet illũ
manere.i. noua lucis gr̃a choruscaute

Expanded text:
tum Dei virtutem et Dei sapientiam . » Quam arborem pusillus ascendit, dum quislibet humilis et propriae infirmitatis conseuntem Dominum cernit qui in crucis mysterio coelesti sapientiae quantum potest, intendit. Denique inde, id est in illa parte transiturus e ubi sycomorus uel ubi crediturus, ut et mysterium seruaret et gratiam seminaret; sic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gefidei inter fruet loquebatur, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis, etiam divinitatem ejus agnoscere ardet, suspiciens videt, quivatum eligit eligentes se, et amat amantem se. Et dixit ad eum: Zachaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit, et excepit illum gaudens. Invitatus invitat, quia si nondum audierat vocem invitantis, audierat affectum. Itaque hodie in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, id est nova lucis gratia coruscante,
Abbreviated transcription (Latin):
qui omĩa ibi ꝑu̾sa satagit em̃dare.
Si enĩdare non potest: tolerat gemit.
sustinae paleam ut intret in horreum.
Uerbi gr̃a. Sides frẽm. eurrere ad thea¬
trũ: ꝓhibe. mone. contristare: Uides
cutrere ad uinũ. ꝓhibe sipotes: Ami¬
cus ẽ. ad moneatur leniter. Exor
ẽ. se uerissime refrenetur. Sic xelus
domꝰ dĩ comedit te. Si aut̃ frigidin
et marcidus dixeris incorde tuo. quid
adme aliena peccata. sufficit mͥ meã
animã seruare dõ. ꝓfecto ñ uenit tibi
inm̃item sernus ille qui talentũ abs
omĩa signa uidetur ħ mirabiliꝰ. qd̾ unꝰ
homo ad flagelli u̾bera tantã eiecit
młtitudinẽ. illis quoꝵ lucra destrue
diuinitatis maiestas lucebat in facie.

Expanded text:
qui omnia ibi perversa satagit emendare. Si emendare non potest, tolerat, gemit, sustinet paleam, ut intret in horreum. Verbi gratia: Vides fratrem concurrere ad theatrum? prohibe, mone, contristare. Vides concurrere ad vinum; prohibe, si potes. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Sic zelus domus Dei comedit te. Si autem frigidus et marcidus dixeris in corde tuo: Quid ad me aliena peccata? sufficit mihi meam animam servare Deo, profecto non venit tibi in mentem servus ille qui talentum absomnia signa videtur hoc mirabilius, quod unus homo ad flagelli verbera tantam ejecerit multitudinem illorum, quorum lucra destruebdivinitatis majestas lucebat in facie.
Abbreviated transcription (Latin):
galilee. Miratur ciuitas freqñciam
turbe. nesciens de eo ueritatem cui
obuiam cũ laudibꝰ occurrunt. Amino¬
ribꝰ uͦ incipit confessio. ut ad maiores
ꝑueniat.
sꝰ templũ dedit nobis exemplum. ut
quocumq unꝰ pͥmũ dñm orationis
si ibi est ad eamus. et ꝑ orationes dõ
cõm̃dati ad agenda negocia secedamꝰ.
De iñ ostendit in templo qr p̃dicta
riuna. maxime ex sacerdotũ culpa fuit.
euis statim itt̾rogat. ułt si infirmꝰ sue¬
rit totũ corpꝰ infirmetur. Cor autem
conueotitur ad peccandũ. Unus quisq
nem. sacercotes autẽ uon tantũ ꝓsu¬
is s ⁊ ꝓom̃iũ subiectoꝵ peccatis. Et
quẽadmodũ uideus arborem folus pal¬
lentibꝰ marcidã. intelligis quia aliꝗͣ
culpam ht̃ circa radicem. ita cũ iude¬
tis ppłm indisciplinatũ. sine dubio
cognosce quia sacerdociũ eiꝰ ñ c̃ sanũ.
Et cum fecisset quasi fiagellũ de funi¬
culis eiciebat om̃s uendentes et em̃tes
intemplo: oues quoq et boues et m̃sas

Expanded text:
 Miratur civitas frequentiam turbae, nesciens de eo veritatem, cui obviam cum laudibus occurrunt. A minoribus vero incipit confessio, ut ad majores veniat.s templum, dedit nobis exemplum, ut quocunque imus, primum domum orationis si ibi est, adeamus, et per orationes Deo commendati, ad agenda negotia secedamus. Deinde ostendit in templo, quia praedicta ruina maxime ex sacerdotum culpa fuit, ejus statim interrogat, ne si infirmus fuerit, totum corpus infirmetur. BEDA. Cor autem convertitur ad peccandum. Unusquisque nem, sacerdotes autem non tantum  pro omnium subjectorum peccatis. Et quemadmodum videns arborem foliis pallentibus marcidam, intelligis quia aliquam culpam habet circa radicem, ita cum videris indisciplinatum populum, sine dubio cognosce quia sacerdotium ejus non est sanum. Et cum fecisset quasi flagellum de funiculis, eiciebat / omnes ementes et vendentes a templo, oves quoque et boves, et mensas
Abbreviated transcription (Latin):
t respondens iħc̃ dixit M.c xSi¬
ad legis ꝑitos. et ad phari R.xx.¬
seos clicens. Silicet sabbato curare : At illi
tacuerunt. Menito tacent. qui contra se
dictũ quicquid dixerint uident. Si enĩ
cutarer licet̾ cur obseruant si fabbatum
soluent. si nõ licet cur ꝑescora curant.
Dixit dicens. talis positio est ẽqualis expec¬
tans expectaui : signisicatis ꝑseueranciam
loqñtis donet exp̾leat qd̃ intũdit. Ip̃e
continuo extrahet illũ die sabbati
t non poterant. ad hec respondere. Idõ
añ phariseos hydropicũ sanat. et mox
contra auariciam disputat. ut ꝑeiꝰ egri¬
tudinẽ corporis uillis ex pͥmeretut egri¬
tudo m̃tis. et corporalis exemplo curatio
nis discerent sp̃ualit̃ curari. Congnient̃
eciam hydropicũ animali qd̾ cecidit it
puteũ conparat. humore enĩ laborabat.
Bos et asinus sapientes et hebetes signi¬
ficant. uł bos ppłm significat uigo legis
attritũ. asinꝰ gentilem ppłm nulia rati¬
one domitum. quasi anumal stolidũ

Expanded text:
t respondens Jesus, dixit ad legisperitos et ad Pharisaeos, dicens: Si licet Sabbato curare? At illi tacuerunt Merito tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Si enim curare licet, cur observant si Sabbatum solverit? si non licet, cur pecora curant? Dixit dicens, talis positio est, qualis exspectans exspectavi , significans perseverantiam loquentis, donec expleat quod intendcontinuo extrahet illum die Sabbati? Et non poterant ad hoc respondere illi. » Ideo ante Pharisaeos hydropicum sanat, et mox contra avaritiam disputat, ut per ejus aegritudinem corporis in illis exprimeretur aegritudo mentis, et corpnis discerent spiritualiter curari. Congruenter etiam hydropicum animali, quod cecidit in puteum, comparat: humore enim laborabat. Bos et asinus sapientes et hebetes significant, vel bos populum significat jugo legis attritum; asinus gentilem populum, nulla ratione domitum, quasi animal stolidum
Abbreviated transcription (Latin):
uouo enĩ testam̃to succedente pͥori.
eu̾se sunt scripture illoꝵ. Quid faci¬
unt uttemplo multe columbe uena¬
les. ex quo una gratuita columba des
sacrificio columbarum. s in spũ sc̃o.¬

Expanded text:
enim Testamento succedente priori, eversae sunt Scripturae eorum. Quid faciunt in templo multae columbae venales, ex quo una gratuita columba desclesia, in sacrificio columbarum, sed in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
et emĩtes pariter. Qui peccata peccatis
addit. quasi sunẽ cõnectit. quo flagelle.¬
tur uł ligetur. Fu̾niculi gͦ quibꝰ negoci¬
atores eiciuntur. sunt increm̃ta actionũ
malarũ. Sñ esaias. Se qui trahitis in¬
iquitatem. in funiculis uanitatis. Et sa¬
lomon. Funiculi s peccatoꝵ suorunꝰ¬
quisq constringitur. ꝑ boues celestis do¬
triue p̃dicatores significantur. Snde
apłs. Boui triturañti. os nõ infrenabis.
Boues uendurt. qui ꝓ p̃cio scripturas
exponunt. uł ut accipitnt laudes et ho
humana laude geruntur. Quia gͦ taliũ
uitam et doctrinam dñs ostendit᷑ repbã
oues quoq et boues dñx eicere. Nũmos
uͦ mutuo dant in eccłã. qui non simu
lȩxerant destruantur. ẜ pt̃ auariciam
sacerdotũ. altaria dĩ mense nmula¬
rioꝵ appellantur. Mensas gͦ nũmu¬

Expanded text:
pariter et ementes. Qui peccata peccatis addit, quasi funem connectit, quo flagelletur. Funiculi ergo quibus negotiatores ejiciuntur, sunt incrementa actionum malarum. Unde Isaias: Vae qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis . Et Salomon: Funiculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Per boves coelestis doctrinae praedicatores significantur. Unde Apostolus: Bovi trituranti os non infrenabis . Boves ergo vendunt, qui pro pretio Scripturas exponunt, vel ut accipiant laudes et honhumana laude geruntur. Quia ergo talium vitam et doctrinam Dominus ostendit reprobam, oves quoque et boves dicitur ejicere. Nummos vero mutuo dant in Ecclesia, qui non simullexerant destruentur. Propter avaritiam sacerdotum, altaria Dei mensae nummulariorum appellantur. CHRYS. M
Abbreviated transcription (Latin):
nunc aut̃ abscondita sunt ab oculis
tuis. Quia uenient dies uite. et cir¬
cundabunt te inunici tui uallo. et
coangustabunt te undiq et adt̾ram
ꝓstern̾ent te. et filios tuos qui uite
dunt. Litteram sic lege. Si cognouis¬
ses qr uenient dies u̾ite. et circumda¬
bunt ce mimici. et cẽta. eẽ tu suban¬
dis fleres. que mͦ qr nescis qd̾ ĩmina
exultans. dum carnem uoluptatibꝰ
das. Et quidem in hac tua die .i. in
hac tua. ꝓsꝑitatis cdaritate. que ad
pacem tibi est tpr̃alem fubaudis fle¬
res. si cognouisses hec suꝑ uenturra
mala. s nc̃ abscondita sunt ab ocu¬
lis cordis tui. Sł pot̃ apͥncipio ca

Expanded text:
nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Litteram sic lege: Si cognovisses, quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici, etc., etiam tu, subaudis fleres, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas, dum carnem voluptatibus das. Et quidem in hac tua die, id est, in hac tua prosperitatis claritate, quae ad pacem tibi est temporalem, subaudis fleres, si cognovisses haec superventura mala; sed nunc abscondita sunt ab oculis cordis tui. Vel potest a principio ca
Abbreviated transcription (Latin):
qr eum uera docere nouerant. Uñ mi¬
ra dem̃cia est. ueritatis discipulos di¬
cere increpandos. Ctucifixo dño noti
eiꝰ alonge ftantes ñ audent eũ confi.¬
teri dm̃. s petre que scise sunt aꝑtis

Expanded text:
quia eum vera docere noverant. Unde mira dementia est, veritatis discipulos dicere increpandos. Crucifixo Domino, noti ejus a longe stantes, non audent eum confiteri Deum; sed petrae quae scissae sunt, apertis
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis: data est mͥ om̃is potestas
in celo et int̾ra. Consonat laus turbe
uoci gabrielis. qui ait mat dñi. hic ent
magnus ⁊ filiꝰ altissimi. uocabitur. et da¬
bit ill dñs ds̃ sedem dauid patris eus.¬
⁊ reguabit indomo iacob inet̾nũ. Rec¬
te gͦ clamant osanna in excelsis .i. sal¬
ua nos incelestibꝰ. ubi scilicet om̃e genu
siue saluifica ap̃ eos dicitur osi.⁊ anna
ẽ int̾iectio dep̃cantis. Peniq in psalmo
o dñe saluũ me fac. in ebreo scriptũ ẽ
anna adonayosi anna. Eod int̃p̃s nr̃ ie.
tonimꝰ diligenciꝰ elucidans. ita transtu¬
lit. Obsecto dñe. salua obsecro. Idem
bum obsetiationis. Osanna itaq salua
obsecro significat. consũpta uocal que
u̾bũ ante cedens t̃minat cũ ꝑfecte dici¬
tur osi: Qod metrici in scandendis u̾fibꝰ
sinalimpham nocant. Quamuis scriptã
litteram scandentes transiliant. In hoc
aut̃ u̾bo osanna .i. littera ñ scribitut.

Expanded text:
discipulis: « Data est mihi omnis potestas discipulis: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . » Consonat laus turbae voci Gabrielis, qui ait matri Domini. « Hic erit Magnus et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus sedem patris mo Jacob in aeternum . » Recte ergo clamant: « Hosanna in excelsis, id est salva nos in coelestibus, ubi scilicet omne genu sive salvifica apud eos dicitur hosi et anna est interjectio deprecantis. Denique in psalmo ne salvum me fac, in Hebraeo scriptum est, anna adonai osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans, ita transtulit: Obsecro, Domine, salva, obsecro. Idem bum obsecrationis. Hosanna itaque, salva, obsecro, significat: consumpta vocali quae verbum antecedens terminat, cum perfecte dicitur osi. Quod metrici in scandendis versibus synaloepham vocant, quamvis scriptam litteram scandentes transiliant. In hoc autem verbo hosanna, i littera non scribitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sui: qm filius de patre suscipit nom̃.
et pat̾ de filio. Benedictio que fit in
dõ. confessio sola ẽ et landatio bonoꝵ
q̃ p̃stita sunt ab eo. Benedictio uͦ que
fit adõ in nobis impletur. dũ eius
beneficiis impletm. Quẽ aut̃ iuidĩ
fideles crediderunt uentutũ. hẽ nos
uenisse credimꝰ. In eiꝰ quippe laude
celestia ⁊ t̾rena concinunt. qr quo
nascentẽ. celestes uirtutes decantant
gła in excelsis dõ et int̾ra pax homi¬
nibꝰ: eo de mundi pͥncipe triumphatu¬
ro mortales uicem laudis rependunt.
dicentes pax incelo ⁊ glã in excelsis.
et duobꝰ piscibꝰ uoluerunt rapere ibm̃
et constituere regem. s ip̃e fugit̾ in
montem. Nũc autem ñ reprimit uo¬
ces eoꝵ. qui regnũ dd̃ restautandũ¬
in eo concinunt. In quo aꝑte docet
qd̾ et̃ni imꝑii ẽẽt rex inceł ñ tantũ
int̾ris. ad qd̾ ꝑcontẽptũ mortis et głam
resurrectionis ⁊ trumphũ ascensioĩs
ꝑueniret. hinc pꝰ resurrectionẽ ait

Expanded text:
s de Patre suscipit nomen, et Pater de Filio. Benedictio quae fit in Deo, confessio sola est et laudatio bonorum, quae praestita sunt ab eo. Benedictio vero quae fit a Deo, in nobis impletur, dum ejus beneficiis implemur. Quem autem Judaei fideles crediderunt venturum, hunc nos venisse credimus. In ejus quippe laude coelestia et terrena concinunt, quia quo nascente coelestes virtutes decantant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus : eo de mundi principe triumphaturo, mortales vicem laudis rependunt, dicentes: Pax in coelo, et gloria in excelsis. et duobus piscibus, voluerunt rapere Jesum et constituere regem, sed ipse fugit in montem . Nunc autem non reprimit voces eorum, qui regnum David in eo restaurandum concinunt. In quo aperte docet, quod aeterni imperii esset rex in coelis, non tantum in terris. Ad quod per contemptum mortis, et gloriam resurrectionis, et triumphum ascensionis perveniret. Hinc post resurrectionem ait
Abbreviated transcription (Latin):
sternunt in uia. qua exercitus marti.¬
rũ corꝑa sua animarum uidelicet te.¬
gum̃tã ꝓ dño dant: quo sequentibꝰ elec¬
tis callem faciant recte iuinendi. In
uia deniq steruunt uestim̃ta. qui cor¬
pora sua ꝑ abstinenciam edomant.
ut dũo it ad m̃tem parent uł exem¬
pla b̾ona sequentibꝰ p̃beant. Frondes
uero. uł ramos de arboribꝰ celunt.
qui patrũ sentũ cias it exempla car¬
ꝓunt: et inua dĩ ad auditoris auimũ
uenientis humili p̃dicatione sũm głł¬
tunt. Iusti namq ut palma flore nͣt bũt.
angusti in radicibusit. lati in floribus
et fructibus : qmͣ bonꝰ odor xp̃i sunt.
et sternunt uiam mandatorum clĩ bo¬

Expanded text:
sternunt in via, quia exercitus martysternunt in via, quia exercitus martyrum corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dant, quo sequentibus electis callem faciant recte vivendi. In via denique sternunt vestimenta, qui corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Frondes vero vel ramos de arboribus caedunt, qui Patrum sententias vel exempla carpunt, et in via Dei ad auditoris animum venientis humili praedicatione submittunt. Justi namque ut palma florebunt, angusti in radicibus, lati in foliis et fructibus; quoniam bonus odor Christi sunt, et sternunt viam mandatorum Dei bo
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua. sub pedibus iumenti ceteri.
Maudatis enim apłõꝵ sternuntur xp̃i¬
ani et adornantur. legis autem man¬
data concultantur .i. circuncisio et
cete consuetudines uidaice: Uestim̃ta
nanq turbe sunt legis mandata. in
ba cñ qͣ uestim̃ta sua sternebant in
uia.credñtes sunt ex circuicisione.
qui uidũtes et agnoscentes xp̃m. glam
qua habebant ex lege deiecerunt int̃¬
ram. se ipsos hunuliantes. et cũ apłõ
tror stercora ẽẽ ut xp̃m lucri faciam.
Qui autẽ ramos de arboribꝰ cedebant.
sunt credentes. et eruditi doctores. qui
ex ꝓph̃is accipientes exempla. quasi
ihrlm̃ tendit. ñ solũ qũ cuiꝰ q fidelis
auimã regens ad pacem intime uisi¬
ouis ducit. s eciam cũ scẽ eccłẽ uniũ¬
salit̃ p̃sidet. et eam in suꝑne pacis
desideriũ accendit. Pedes ium̃ti sunt.
extremi quos ad iudicandũ constitu.¬
it apłs̃: qui et si ñ sint dorsum iu
quo sedit dũs. tñ instruuntur cũ n¬
litibꝰ aioħẽ. Multi quippe uestim̃ta

Expanded text:
ta sua, sub pedibus jumenti caeteri. Mandatis enim apostolorum sternuntur Christiani et adornantur. Legis autem mandata conculcantur, id est, circumcisio et caeterae consuetudines Judaicae. Vestimenta namque turbae, sunt legis mandata in vba enim quae vestimenta sua sternebat in via, credentes sunt ex circumcisione, qui videntes et agnoscentes Christum, gloriam quam habebant ex lege dejecerunt in terram, seipsos humiliantes, et cum Apostotror stercora esse, ut Christum lucrifaciam . Qui autem ramos de arboribus caedebant, sunt credentes et eruditi doctores qui ex prophetis accipientes exempla, quasi Jerusalem tendit, non solum quando cujusque fidelis animam regens, ad pacem intimae visionis ducit; sed etiam cum sanctae Ecclesiae universaliter praesidet, et eam in supernae pacis desiderium accendit. Pedes jumenti sunt extremi, quos ad judicandum constituit Apostolus, qui, etsi non sint dorsum in quo sedit Dominus, tamen instruuntur cum militibus a Joanne. Multi quippe vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
Dicite filie syon ecce rex tirus ueñ
tibi mansuetus. sedens suꝑ pullum
asine subuigalis. hoc in ꝓpħa ra¬
cit bonos ⁊ullo ceco ppło. Iicite
ei p̾dicatores neumeat. s exultans
agnoscat regemi suũ. m̃tes regentẽ
etꝰ ad regnũ celoꝵ̃ ꝑducentem ne
cum reꝓbis dicat. Non habemꝰ regẽ
nͥ cesarem. Mansuetus uenit. non
sedens in curru aureo purpura
fulgens. nec suꝑ equũ discordie ama¬
torẽm. s suꝑ bestiam pacis amicam.
Scdm̃ litteram in paruo itiuere suꝑ¬
uttũq animal ñ uidetut sedisse do¬
mub. s magis cõpetit ut pullo ufus
sit ad secdñdum. asina ducta libera.
lo missis ad eos. Quia gͦ lascuius et
indomitus gentił ppis crelidit ex¬
entplo fidelium de synagoga que
iugum legis traxerat. ben̾e̾ refertur
pułlus fuisse filius asine subiugalis.¬
stomꝰ. C onficdera q sicut hoc gñs um̃ti
si quid eirat. in simplicitate emͥt et
ñ in asꝑitate: ita homines qui credi¬

Expanded text:
Dicite filiae Sion: Ecce rex tuus venit Dicite filiae Sion: Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super pullum asinae subjugalis. » Hoc in propheta Zacit bonos in illo caeco populo. Dicite ei, praedicatores, ne timeat, sed exsultans agnoscat regem suum, mentes regentem, et ad regnum coelorum perducentem, ne cum reprobis dicat: « Non habemus regem nisi Caesarem . » Mansuetus venit non sedens in curru aureo purpura fulgens, nec super equum discordiae amatorem, sed super bestiam pacis amicam. Secundum litteram in parvo itinere utrumque animal non videtur sedisse Dominus, sed magis competit ut pullo usus sit ad sedendum, asina ducta libera. lo missis ad eos. Quia ergo lascivus et indomitus gentilis populus credidit exemplo fidelium de Synagoga, quae jugum legis traxerat, bene refertur pullus fuisse filius asinae subjugatis. Considera quia sicut hoc genus jumenti, si quid errat, in simplicitate errat, et non in asperitate, ita homines qui credi
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs genciũ carebat. dũ ext̾ra ianuã
inbuuo ligatus stabat. Becte inbi¬
uio: ꝙ ñ unã fictĩ uiam tenebat. sed
dubios calles erroneus sequebatur. In
biuio stabat: qui inlib̾tate arbitrũ¬
int̃ mortẽ et uitã ubitabat. Mul¬
tos quippe dños habebat. q ꝑ multa
dogmiata uariis captatus erroribꝰ. qͦt
uicus deseriuebat tot demones euni
possidebant: S dñatũ sibi uendicare ñ
citur. Nam &e si multi dii et młti dñi:
nõie quiescunt: qr magistri errorur
qui doctoribꝰ xp̃i obsitebant. eatenꝰ
suas tenebras defenderunt: donec
miraculis attestantibꝰ dĩ uirtus emu¬
cuit. Sic gͦ lib̃ credenciũ ppls̃ qui dm̃
corde portet adducitur. Uestes apłõ.¬
rũ sunt p̃cepta diuina et gr̃a spu¬
alis. quibꝰ turpitudo nr̃e carnis tegi¬
regnet peccatum in lasciua carne
s iusticiã ⁊ pax ⁊ gaudiũ inspũ sc̃o.
oc autem factũ est. ut imple¬
retur qd̾ dictũ est ꝑ ꝓphãm dicentẽ.¬

Expanded text:
populus gentium carebat, dum extra januam, populus gentium carebat, dum extra januam, in bivio ligatus stabat. Recte in bivio, quia non unam fidei viam tenebat, sed dubios calles erroneus sequebatur. In biinter mortem et vitam dubitabat. Multos quippe dominos habebat, quia per multa dogmata variis raptatus erroribus, quot vitiis deserviebat, tot daemones eum possidebant. Sed dominatum sibi vindicare non citur: nam et si multi dii et multi dominnomine, quiescunt, quia magistri errorum, qui doctoribus Christi obsistebant, eatenus suas tenebras defenderunt, donec miraculis attestantibus Dei virtus emicuit. Sic ergo liber credentium populus qui Deum corde portet adducitur. Vestes apostolorum sunt praecepta divina et gratia specialis, quibus turpitudo nostrae carnis tegiregnet peccatum in lasciva carne, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto. oc autem totum factum est, ut adimpleretur q
Abbreviated transcription (Latin):
dimitet eos. dñs udelicet qui uire
c̃ationis desiderat ut omĩis creatura
suo seruitio mancipetur. Primo homi¬
nes uocantur ꝑdocitinam et miracu¬
la apłoꝵ. de inde dimitut eos dñs
in arbitrio suo. ut uł infide qua uo¬
cati sunt reman eant. uł in antiquas
consuetudines redeant: uicdĩ uideli¬
dĩ est. qd̾ autẽ digne inuocatione ui¬
uimꝰ. nr̃m pariter et dĩ est. Et hoc
est qd̾ ait. dimitet eos ñ ad diabolũ
runt sicut p̃cepit illis ihẽ. Soluenti
bꝰ autem illis. clixetunt dñi eiꝰ ad illos
Qd soluitis pulsum : Illi cdixetunt. qr
dño necessariꝰ ẽtat. et dimtiserunt eis.
et duxerunt pullũ ad ibm̃: et iactan¬
tes uestim̃ta sua supma pullum. et eũ
de suꝑ sedere fecerunt. Marcus scribit
puillumm añ ianuam foris inbiuio ligatũ ⁊ inuen.¬
tũ. Ianua est ipse qui ait. Ego sum osti¬
um̃ ouiũ. ꝑ me siquis introierit salua¬
bitut. et pascua in ueniet. his pascius

Expanded text:
dimittet eos Dominus, » videlicet qui jure dimittet eos Dominus, » videlicet qui jure creationis desiderat ut omnis creatura suo servitio mancipetur. Primo homines vocantur per doctrinam et miracula apostolorum, deinde dimittit eos Dominus in arbitrio suo, ut vel in fide qua vocati sunt remaneant, vel in antiquas consuetudines redeant, Judaei videliDei est. Quod autem digne invocatione vivimus, nimirum pariter et Dei est. Et hoc est quod ait: Dimittet eos, non ad diabolum, runt sicuixerunt domini ejus ad eos: Quid solvitis pullum? Illi dixerunt: Quia Domino necessarius est. Et dimiserunt eis. Et duxerunt pullum ad Jesum, et jactantes vestimenta sua supra pullum, et eum desuper sedere fecerunt. » Marcus scribit pullum ante januam foris in bivio ligatum et inventum . Janua est ipse qui ait: « Ego sum ostium ovium: per me si quis introierit salvabitur, et pascua inveniet . » His pascuis
Abbreviated transcription (Latin):
uite cogeretur ire. Sederet namq il¬
li homo .i ad utilitatem eiꝰ requies cer et
docendo. si quis rationabilis eius stul.¬
ticiam de prim̃do corrigeret. Sñ ñ
inmerito duo disciprili duo ordines
p̃dicatoꝵ intelliguntur. uidĩs uide¬
licet et gentibꝰ miusorũ. Sdam uͦ istos¬
duos intelligunt petcũ et philippũ.
hilippis samariam quasi asinam᷑. pe¬
trus corneliũ quasi samarie pullum.
Dini nocantur apłĩ. bini rarttuatur
qr caritas ũ ẽ in uno. Sñ scriptũ est
ue soli. Duo educunt ebreos de egip¬
to. duo portant botũi de sca tr̃a. ut
semꝑ p̾positi iungant oꝑi scienciam
et duobꝰ uectibꝰ archam dñi portent.
et int̃ duo cherubim dñm cognoscant
sp̃u et m̃te psallentes. Solutte in qut
ꝑ doctrinam ⁊ ꝑ miracula. Ac si dice¬
retur. Quetumq solueritis int̾ra. etĩt
solita in celis̃. Aliem alligant ut pꝰ¬
sideant. xͦ. soluit ut teneat. Confestĩ

Expanded text:
vitae cogeretur ire. Sederet namque ilvitae cogeretur ire. Sederet namque ille homo id est ad utilitatem ejus requiesceret docendo, si quis rationabilius ejus stultitiam reprimendo corrigeret. Unde non immerito duo discipuli, duo ordines praedicatorum intelliguntur, Judaeis videlicet et gentibus missorum. Quidam vero istosduos intelligunt Petrum et Philippum, Philippus Samariam quasi asinam; Petrus Cornelium quasi Samariae pullum. Bini vocantur apostoli, bini mittuntur, quia charitas non est in uno. Unde scriptum est: « Vae soli . » Duo educunt Hebraeos de Aegypto. Duo portant botrum de sancta terra, ut semper praepositi jungant operi scientiam. et duobus vectibus arcam Domini portent, et inter duo cherubim Dominum agnoscant; spiritu et mente psallentes: « Solvite, inquit, per doctrinam et per miracula. » Ac si diceret: « Quaecunque solveritis in terra erunt soluta et in coelis . » Alieni alligant ut possideant; Christus solvit ut teneat. « Confestim
Abbreviated transcription (Latin):
dere poterant. Nam sicut nauis frac¬
to. gubernaculo illuc ducitur quo
tempestas inpellit. sic homo diuine
gr̃e auxilio ꝑdito ꝑ peccatũ ñ qd̃ uult
agit s qd̾ diabolus. Et sicut primũ
utpotestate ppłi est facere sibi regẽ
quem uult. factũ aut̃ de regno repẽi¬
lere iam nõ est in potestate euis. et
ita uoluntas ppłi in necessitatẽ conũ¬
titur: sic homo priusquã peccet libe¬
rũ ht̃ arbitriũ utrũ uelit ẽe sub reg¬
eiꝰ exire: quia uoluntas est conu̾sa in
necessitatem. hoo eft qd̃ peccatores so¬
lent dicere. Sellemꝰ ẽẽ scĩ. s ñ possu¬
mus. Serũ dicunt. s ñ hñt excusa¬
tionẽ. qr primũ potuetunt ñ ẽẽ sub
potestate diabol. de qua nͥ solus dẽ
nemo pot̃ eos eriꝑe. Pplo quidem na¬
tionũ ꝑfidie tinculis irretito nomo
unqũa hominũ sedit .i. nullus doc¬
tor frenũ correctionis contulit. quo
uł lingũa amalo cohibere uł in uiã

Expanded text:
dere poterant. Nam, sicut navis fracdere poterant. Nam, sicut navis fracto gubernaculo illuc ducitur quo tempestas impellit, sic homo divinae gratiae auxilio perdito per peccatum, non quod vult agit, sed quod diabolus. Et sicut primum in potestate populi est facere sibi regem quem vult, factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et ita voluntas populi in necessitatem convertitur; sic homo priusquam peccet, liberum habet arbitrium, utrum velit esse sub regejus exire, quia voluntas est conversa in necessitatem. Hoc est quod peccatores solent dicere: Vellemus esse sancti, sed non possumus. Verum dicunt, sed non habent excusationem, quia primum potupotestate diaboli, de qua nisi solus Deus nemo potest eripere. Populo quidem nationum perfidiae vinculis irretito nemo unquam hominum sedit, id est nullus doctor frenum correctionis contulit, quo vel linguam a malo cohibere vel in viam
Abbreviated transcription (Latin):
duos discipulos dicens eis. Ite in cas¬
tellũ qd̃ contra uos ẽ. et statim inue¬
nietis asinã alligatã et pullũ eiꝰ cum
ea alligatũ. cui nemo umqũa homi¬
nũ sedit. Soluite illũ. et adducite
eum mͥ Et si quis uobis aliquid cli¬
fes sionis portabat typũ qr domꝰ buc¬
ce int̃pr̃. Pulcre gͦ refertur situs in mõ¬
te oliueti. cũ sit olei natura lucis mi¬
nistra. et laborũ dolorũq solam̃: qr
confitentes peccata sua xp̃o ad herent.
qui nos nuctione sp̃uali et scien¬
cie luce refonet. Ne autem abscon¬
deretur cuittas fupra montem hunc
posita. mituit disripulos in castellũ qd̾
contra isos est. ut ꝑ illos tocius contra
positi orbis muniones penetret. Asi
na et pullus tudĩ sũt et gtͣs. ꝓp̃t̃ quas¬
dam similitudines. Est enĩ hoc animal
umũdũ. et p̃cetis um̃tis stultũ et in¬
firmũ.⁊ ignobile ⁊ oneriferum. Sic fu¬
erunt homines ante xp̃m. Ligati eciã
adiabolo erant. nec sua uirtute eua¬

Expanded text:
cens eis: Ite in castellum quod contra vos est, et statim invenietis asinam alligatam, et pullum ejus cum ea alligatum, cui nemo unquam hominum sedit. Solvite illum, et adducite eum mihi. Et si quis vobis aliquid difessionis portabat typum; quia domus buccae interpretatur. Pulchre ergo refertur situs in monte Oliveti, cum sit olei, natura lucis ministra, et laborum dolorumque solamen, quia confitentes peccata sua, Christo adhaerent, qui nos unctione spirituali et scientiae luce refovet. Ne autem absconderetur civitas supra montem hunc posita, mittit discipulos in castellum quod contra eos est, ut per eos totius contra positi orbis munitiones penetret. CRYSO. Asina et pullus, Judaei sunt et gentes, propter quasdam similitudines. Est enim hoc animal immundum, et prae caeteris jumentis stultum et infirmum et ignobile et oneriferum. Sic fuerunt homines ante Christum. Ligati etiam a diabolo erant, nec sua virtute eva
Abbreviated transcription (Latin):
ret iam ad descensũ montisA.c.
oliueti. ceperunt om̃s turbe descendũ¬
ciũ gaudentes laudare dm̃ uoce mag.¬
na. Descendñte dño de monte oliuẽti
.I. humilit᷑ate se ad infirmitatẽ nr̃e car¬
nis cũ sit informa clĩ. cũ illo descendt̃
turbe .i. humiliant᷑ sub manu eiꝰ qui¬

Expanded text:
ret ad descensum montis Oliveti coeperunt omnes turbae descendentium gaudentes laudare Dominum voce magna. » Descendente Domino de monte Oliveti, id est humiliante se ad infirmitatem nostrae carnis, cum sit in forma Dei. Cum illo descendunt turbae, id est humiliantur sub manu e
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ eos. que nos dicimꝰ uilia munꝰ cu¬
la. u̾bi grã ut fricti ciceris. uuarum
as sp̃es. ut qd̾ unumẽro ñ licebat in
his rebus exigerent que nũmis coemũ¬
tur. quasi non ħ ipsum exechiel p̃ca¬
uerit dicens. Esuram. et suꝑhabun¬
danciam non accipietis. hos om̃s eie¬
ait dñs de templo. In oratorio nanq
plũ dĩ in spelum cam latronũ conuertit.
qui lucra de religione sectatur. ꝑfecto
dubiũ non erat . quin residñtes intem¬
plo quibꝰcdam ñ dantibꝰ lesiones quererent.

Expanded text:
apud eos quae nos dicimus vilia munuscuapud eos quae nos dicimus vilia munuscula, verbi gratia, ut fricti ciceris, uvarumqas species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae nummis coemuntur, quasi non hoc ipsum Ezechiel praecaverit, dicens: Usuram et superabundantiam non accipietis . Hos omnes ejecit Dominus de templo. In oratorio namqueplum Dei in speluncam latronum convertit, qui lucra de religione sectatur. Profecto dubium non erat quin residentes in templo quibusdam non dantibus, laesiones quaererent.
Abbreviated transcription (Latin):
uasis mercationis ut̃clixit. ñ de ua¬
sis dõ dicatis. Sciendũ qd̾ iuxta man¬
data legis de cunctis pene regionibus
uidõꝵ ppło confluente ad tẽmplum
dñi in toto orbe famosissimũ. in uu¬
merabiles inmolabantur hostie tau¬
rorũ. arietum. hircorũ. maxime in
festis diebus: pauꝑibꝰ ne absq sacrifi¬
cio eẽnt pullos columbarũ ⁊ turtures
offerentibus. S cũ pletũq non habe¬
rent uictimas de longe uenientes.
ex cogitauerunt sacerdõtes quomͦ me
płã p̃dam de ppło fẽcerent̾. scilicet
ut animalia sacrificanda nõ habñtibꝰ
uenderent. et ea rursum reciꝑent. S
cum accidẽt ut quidã pauꝑes eciam ñ
baberent uñ aues emerent. posuerunt
ibi sacerdotes nũmularios qui muitu.¬
am subcaucione darent pecuniam. S
qr lex p̃cipiebat ut nemo usuras ac¬
ciꝑẽt. excogitauerunt aliam technam.
scilicet ut ꝓ nũmulatus colly bistas
facerent. cuiꝰ uerbi ꝓprietatem. lati¬
na lingua nõ expͥmit. Collibia dñr

Expanded text:
asis mercationis interdixit, non de vasis Deo dicatis. Sciendum quod juxta mandata legis, de cunctis pene regionibus Judaeorum populo confluente ad templum Domini in toto orbe famosissimum, innumerabiles immolabantur hostiae taurorum, arietum, hircorum, maxime in festis diebus: pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus. Sed cum plerumque non haberent victimas de longe venientes, excogitaverunt sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, scilicet ut animalia sacrificanda non habentibus venderent, et ea rursum reciperent. Sed cum accideret ut quidam pauperes etiam non haberent unde aves emerent, posuerunt ibi sacerdotes nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam . Sed quia lex praecipiebat ut nemo usuras acciperet, excogitaverunt aliam technam, scilicet ut pro nummulariis colybistas facerent. Cujus verbi proprietatem latina lingua non exprimit. Colybia dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
recepit. Cecus sedet uxta uiam. dũ in¬
cipit credere in ipsum qui dicit egosũ
uia. Mendicat dũ rogat. Eñ sequi
liũ uitioꝵ designant: que cogitatio¬
nes nr̃as dissipant. et uoces cõrdis in
oratione ꝑturbant. ne iht cor illu¬
minare accedat. Sepe occurrunt cor¬
di fantasmata pecc̃oꝵ que fecimꝰ et
turbant animũ s tunc ardencus cla¬
mori orationis insistendũ est. Quan¬
do fantasmata occutrunt aliquatenꝰ
iħm transire sentunꝰ. cũ uͦ orationi ue¬
hem̃t insiftimꝰ tunc in nobis stat iħc.
⁊ sic lux amissa reparatur.C¬

Expanded text:
redit. Caecus sedet juxta viam dum incipit credere in ipsum, qui dicit: Ego sum via . Mendicat, dum rogat. VERS. lium vitiorum designant, quae cogitationes nostras dissipant, et voces cordis in oratione perturbant, ne Jesus cor illuminare accedat. Saepe occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, et turbant animum, sed tunc ardentius clamori orationis insistendum est. Quando phantasmata occurrunt, aliquatenus Jesum transire sentimus; cum vero orationi vehementer insistimus, tunc in nobis stat Jesus, et sic lux amissa reparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dñs iericho scdm̃ lucam ceco lurã
redditit. qr antem passionem pplõ
tantũ uideoꝵs p̃cticauit. ꝓ ficiscens¬
uͦ de ierico cecos illuminauit. qr p᷑
resurrectionẽ et ascensionem ꝑ aplõs
et uidĩs et gentibꝰ et̃ne diuinitatis et
assũp̃te humanitatis archana pate¬
fecit. E d̾ marcus unũ illuminatum scri¬
bit. ad genciũ salutem specialiter res¬
picit. quarum cecitas notissima erat.
Mth̃s recte duos dicit illuminatos scri¬
bens ebreis. sclebat eium noticiam dĩ¬
ꝑuenturam ad gentes. Sñ eciam a¬
sinam et pullum refert sirul ad duc¬
tos dño: cum cet̾i tres eugłiste solũ¬
modo mĩtionem faciant asini. ut po¬
te scribentes edẽ gencium. Socat᷑
dũs scdm̃ marcum cecũ clamantẽ
adse. cum pplõ genciũ scienciam ue.¬
ritatis desideranti ꝑ scõs p̃dicatores

Expanded text:
ergo Dominus Jericho, secundum Lucam, caeco lumen ergo Dominus Jericho, secundum Lucam, caeco lumen reddidit, quia ante passionem populo tantum Judaeo caecos illuminavit; quia post resurrectionem et ascensionem per apostolos et Judaeis et gentibus aeternae divinitatis et assumptae humanitatis arcana patefecit. Quod Marcus unum illuminatum scribit, ad gentium salutem specialiter respicit, quarum caecitas notissima erat. Matthaeus recte duos dicit illuminatos, scribens Hebraeis : sciebat enim Dei notitiam perventuram ad gentes. Unde etiam asinam et pullum refert simul adductos Domino, cum caeteri tres evangelistae solummodo mentionem faciant asini, utpote scribentes Ecclesiae gentium. Vocat Dominus secundum Marcum caecum clamantem ad se, cum populo gentium scientiam ver
Abbreviated transcription (Latin):
landem clĩ accendit᷑. Laudat plebs dm̃
ñ solum ꝓimpetrato munere lucis.
s ÷ ꝓ merito fidĩ inpetiantis .i. nõ
solura qd̾ potñter et misericorcit̃ il¬
luminat. s qr eciam damorem
ficdi firut clamantis exaudit: Di
dicere. poterant. atlumine tuo
uidebimꝰ lum̃. Secus uam dicit
qr uidebantur habere legis uoticiã
s uiam qui xp̃c est ignorabant. hos
quidẽm intelligunt phanseos et
saduceos. Ali uero utrũq ppłmi.
quoꝵ alt̃ legem scriptam. alt̃ na¬
turalem haberãt. Siceci referuntur
ad uidõs. tunc ꝑ turbam intelligen¬
di sunt ethuci. Sin adutrũ qr ppłm.
de utroq ppło erat turba. Alit̃. Se
duos ppłos exgentibꝰ. unũ excham
alterum exiatech. c eci erant. quia
ñ apparuerat eis lux uinigenita. Au¬
dierunt geutes detransitũ iħũ scd̃m
testimonia ꝓpħarum anunncian¬
tibꝰ apłis. cum iam egressus ẽẽc¬
imnt̃ ab ierico .i. de þoc mundo. Iericho qppe:

Expanded text:
laudem Dei accendit. Laudat plebs Deum, laudem Dei accendit. Laudat plebs Deum, non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis, id est non solum quod potenter et misericorditer illuminat, sed quia etiam clamorem fidei firmiter clamantis exaudit. HIdicere poterant, in lumine tuo videbimus lumen . Secus viam dicit, quia videbantur habere legis notitiam, sed viam quae est Christus, ignorabant. Hos quidam intelligunt Pharisaeos et Sadducaeos. Alii vero utrumque populum, quorum alter legem scriptam, alter naturalem habebat. Si caeci referuntur ad Judaeos, tunc per turbam intelligendi sunt ethnici. Sin ad utrumque populum, de utroque populo erat turba. CHRYS. Aduos populos ex gentibus, unum ex Cham, alterum ex Japhet. Caeci erant, quia non apparuerat eis lux unigenita. Audierunt gentes de transitu Jesu, secundum testimonia prophetarum annuntiantibus apostolis. Cum egressus esset ab Jericho, id est de hoc mundo; Jericho quippe l