comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce qͦmͦ peccantes om̃s blande tractat.
aut increpat: qͥ nicħ aliud nͥ eortm salu¬
tem qͥb uult prodesse considerat:
.uI. Quodilli peccata aliena impatienter
acculant. qui sua non cogitant.
amdiu enim quis peccata sua quȩ
nosse. ce deflere debet ignorat: qͣm¬
diucuriose aliena considat. Q uodsi
mores fuos ad scipsum conuersus accipͣi¬
at: non requirit quod in aliis sp̃italiter
rep̃hendat: s inseipso quod lugeat.
mus accusare.s gemere:ut in iuicem
onera nr̃a portantes. legem xp̃i possimꝰ
implere: quiutiq ñ accusauit peccata
nr̃a s tulit: euangłista dicente. eece agn
dei.ecce qui tollit peccata mundi. Itaq
s ille qͥ sine ullo peccato fuit. peccatores
meffabili pietate sustinuit. & sustinere
ñ desinit: ñ int̃tum nr̃m desiderat. s
ꝓueccum. nec mortem peccandium s sa¬
lutem: nos quare exemplonr̃i falua¬
toris & dñi ñ sustineamus infirmos.
cum & ipsi aut infirmi fumus ce uolu¬

Expanded text:
ce quomodo peccantes omnes blande tractat ce quomodo peccantes omnes blande tractat aut increpat, qui nihil aliud nisi eorum salutem quibus vult prodesse, considerat. CAPUT VI. Quod illi peccata aliena impatienter accusant, qui sua non cogitant. Tandiu enim quis peccata sua, quae nosse, aut deflere debet, ignorat; quandiu curiose aliena considerat. Quod si mores suos ad seipsum conversus aspiciat, non requiret quod in aliis specialiter reprehendat, sed in seipso quod lugeat. mus accusare, sed gemere: ut invicem onera nostra portantes, legem Christi possimus implere ; qui utique non accusavit peccata nostra, sed tulit, Evangelista dicente: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata munpeccatores ineffabili pietate sustinuit, et sustinere non desinit, non interitum nostrum desiderans, sed profectum, nec mortem peccantium, sed salutem; quare nos exemplo nostri Salvatoris et Domini non sustineamus infirmos, cum et ipsi aut infirmi sumus, et volu
Abbreviated transcription (Latin):
liuolas lȩticias pascant. Apter hoc gͦ blan¬
da pietate portandi sunt: qui increpari
ꝓsua infirmitate non possunt. Et reue¬
ra. si peccanti salubrem pudorem dum
ꝓ eoerubesetes incutias. ac uerecundiã
quam propeccatis eiꝰ assumis. in eum ꝑia
animi cõpassione transfundas. facile in
illo reprimis omnem peccandilicentiã:
atq ei totam impudentiam demis. li¬
centiose turꝑitudinis hortatͥcem. Tunc
mores eiꝰ uerecundia custos integritatis
ornabit: ut ei placeat quod ante sordebat.
qñsordidus erat: & sordeat quod ante pla¬
cebat. q̃n ipse bonis omnib displicebat.
Scõs uiros amandosectabit᷑: & sectando
in eorum similitudinem paulatim uite
pͥoris emendatione formabit᷑ : ut ei qͣm
laboriosum fuit in sublimitatem uͥtutiᷤ
euade. tam deformesit inmarursus
quib gatidet se caruisse descendere: qͥa
sicut untꝰ onerosa est uitio: ita uͥtutis
amicouitiosa est amara uoluptas. Ec¬

Expanded text:
levolas laetitias pascant. Propter hoc ergo, blanlevolas laetitias pascant. Propter hoc ergo, blanda pietate portandi sunt, qui increpari pro sua infirmitate non possunt, Et revera, si peccanti salubrem pudorem, dum pro eo erubescis, incutias, ac verecundiam quam pro peccatis ejus assumis, in eum pia animi compassione transfundas; facile in illo reprimis omnem peccandi licentiam, atque ei totam impudentiam demis licentiosae turpitudinis hortatricem. Tunc mores ejus verecundia custos integritatis ornabit, ut ei placeat quod ante sordebat, quando sordibus erat; et sordeat quod ante placebat, quando ipse bonis omnibus displicebat. Sanctos viros amando sectabitur, et sectando in eorum similitudinem paulatim vitae prioris emendatione formabitur, ut ei quam laboriosum fuit in sublimitatem virtutis evadere, tam deforme sit in vitia rursus quibus se gaudet caruisse, descendere. Quia sicut virtus onerosa est vitioso, ita virtutis amico vitiosa voluptas amara est. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ripere: ce quos sacerdotali magnanimita¬
te portare. Et ideo omnum quos ꝑ grãm¬
dei curant: ñ uoluntati s utilitati ꝓspici
creꝑationem posse pati castigant: & im¬
patientes ad obiurgationes cit languidoᷤᷤ
palyant. ñ eis adulando quod tales sunt.
s infirmitatib talium compatiendo. si
forte alit̃ sanati ñ posstint. Cetertims
eccłiȩ cõmunione pͥuent᷑ infirmi. qui
curari adhibita merepatione ñ possir̃:
aut intolerabilis mole tristiciȩ fupra mo¬
dum grauiat succumbunt: ce scõrum
omnium uultꝰ ꝑ quos possunt restiduido
restigrunt: aut certe ad omnem peccandi
impudentiam si fuerint eracerbat pro¬
siliunt: & quicquid mali occulte faciebãt.
publice ꝑpetrabunt. in tantam uesaniã
reparande salutis desꝑatione ꝓlapfi. ut
serena uerba corripientium.in iocos exi¬
tiabiles imptdenti urbanitate conuer¬
tant: ac maledicas inse ex ipsa iactantia
durpitudinis suȩ darpit̃ uiuentium ma¬

Expanded text:
ripere, et quos sacerdotali magnanimitaripere, et quos sacerdotali magnanimitate portare; et ideo omnium quos per Deigratiam curant, non voluntati, sed utilitati prospiciucrepationem posse pati castigant, et impatientes objurgationis ut languidos palpant; non eis adulando, quod tales sunt, sed infirmitatibus talium compatiendo, si forte aliter sanari non possunt. 2. Caeterum si Ecclesiae communione priventur infirmi, qui curari adhibita increpatione non possunt, aut intolerabilis mole tristitiae supra modum gravati succumbunt, et sanctorum omnium vultus, per quos possent restitui Deo, refugiunt; aut certe ad omnem peccandi impudentiam, si fuerint exacerbati, prosiliunt, et quidquid mali occulte faciebant publice perpetrabunt, in tantam vesaniam reparandae salutis desperatione prolapsi, ut seria verba corripientium in jocos exitiabiles impudenti urbanitate convertant, ac male dicaces in se ex ipsa jactatione turpitudinis suae, turpiter viventium ma
Abbreviated transcription (Latin):
crigitur causis at quorumꝰ infirmitas blãde tͣcletur.¬
dotibus fuerit disputatum: sufficieñs
accepisti responsum. Eccłiȩ quippe doc¬
torib sicut supra iam diximus. & censura
in ẽẽ debent ut arguant: ce patientiaut
emendari nolentes fortit̃ ferant:aplico
satisfacientes imꝑio. qͥ timotheo p̃cepit di¬
cens. Argue.obsecra: increꝑa in omni pa¬
tientia &e doctrina. Quasi diceret. argue
coȩquales: obsecͣ seniores:increpa tunio¬
res. S ꝓpt̃ea addidit in omni patientia
& doctrina: quod lenit̃ castigatus. exhi¬
bet reuerentiam castiganti: asꝑitate autẽ
nmie increpationis offenstis. nec increpa¬
tionem reciꝑit nec salutem. Item aliolo
stinent gͦ eqͣmintc̃ ut infirmos: quos em̃¬
dare ñ pot̾int castigatos. Rinde quia ce
obturgare om̃s non expedit. nec om̃s blan¬
de tͣctare: sciunt sc̃i sacerdotes atq discer¬
nunt quosdebeant temꝑata seueritate cor¬

Expanded text:
exigentibus causis quorumdam infirmitas blande texigentibus causis quorumdam infirmitas blande tdotibus fuerit disputatum, sufficiens accepisti responsum. Ecclesiae quippe doctoribus, sicut supra jam diximus, et censura inesse debet, ut arguant; et patientia, ut emendari nolentes fortiter ferant, apostolico satisfacientes imperio, qui Timotheo praecepit, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quasi diceret: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores. Sed propterea addidit: In omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem nimiae increpationis offensus nec increpationem recipit, nec salutem. Item alio lostinent ergo aequanimiter ut infirmos, quos emendare non potuerint castigatos. Proinde quia nec objurgari omnes expedit, nec omnes blande tractari; sciunt sancti sacerdotes atque discernunt, quos debeant temperata severitate cor
Abbreviated transcription (Latin):
& uagis lat̾um flcxib qͦdammͦ fluct̾uandeᷤ.
animoꝵ dissolutionẽ uestigiis sensuosa
mobilitate nutantib produnt. Illos qͥᷤ
ferat. qͥ adumbrate p̃tendentes honesta¬
tis imaginem. ad hoc pupillorum ac
uiduaꝵs causas. uelut tuendas simula¬
ta pietate suscipiunt: ut eorum facul¬
dades suis adiciant: Et diuiteser pauꝑ¬
ib fact̾i uelut ex diuitib ditiores. tenuẽ
censum ꝑ nefas accumtilant: ut cum
fuierint ex tndante ꝑatͥmonio fumptu¬
osiores effecti: numquam mat̾ia tolup¬
tati ac gulȩ stiȩ defictat. Hos gͥ tales qͣ¬
re ñ arguunt. qͥ arguendi potestatem
diuinitus acceꝑunt: numuerentur.
ne forte cũ tam flagiciose utuentib par¬
cunt. uideant᷑ ꝓbare quȩ facrunt: Qd
quod eos etiam ad offictum clericatus
admitunt: Et ꝓnefas. quasi parum
sit quod tales dissimulata seueritate ñ
increpant: insuꝑ & hotiorant.
U. Responsio uib ostenditur quib

Expanded text:
et vagis laterum flexibus quodammodo fluctuantes, et vagis laterum flexibus quodammodo fluctuantes, animorum dissolutionem vestigiis sinuosa mobilitate nutantibus produnt. Illos quis ferat qui, adumbratae praetendentes honestatis imaginem, ad hoc pupillorem ac viduarum causas, velut tuendas simulata pietate suscipiunt, ut earum facultates suis adjiciant, et divites ex pauperibus facti, vel ex divitibus ditiores, tenuem censum per nefas accumulent: ut cum fuerint exundante patrimonio sumptuosiores effecti, nunquam materia voluptatis gulae suae deficiat? Hos igitur tales quare non arguunt, qui arguendi potesta tem divinitus acceperunt? Non verentur, ne forte cum tam flagitiose viventibus parcunt, videantur probare quae faciunt? Quid quod eos etiam ad officium clericatus admittunt, et proh nefas! quasi parum sit quod tales dissimulata severitate non increpant, insuper et honorant? CAPUT V. RESPONSIO: Ubi ostenditur quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicant magna nec faciunt: accusant
uitia nec depontint: publice sibi displice̾
simulant. quod occulte cõmittunt. ma¬
gnistudent uideri. ñ fieri. laudantes eos
quorum cuptunt p̃dicatione laudari.
Ieiunant: ut uultꝰ si pallorem ꝑnitiosi ᷤᷤ
laudib tiendant. Ad rep̃hendendos ali
libet rep̃hendi. Ad faciem publice pati¬
entiam fingunt: & in animo iracundiȩ
uirꝰ abscondt̃. ad nocendum parati. cũ
tempꝰ nocend inuenerint. suorum actu¬
um negligentes. fiunt aliorum procaci
lib̾tate censores. Impudent̃ se assuescuis
uirginib sacͥs ac uiduis: quib tanto ag¬
glitinant᷑ affectu. ut faciliꝰ ab ȩccł̃iȩ qͦd
dici quoq nefas ẽ : quam ab earum com¬
munione dicedant.Qui ce si cum illis
forte ñ ꝑeunt: tam̃ male suspicionis de
se p̃bendo mat̃iam. uitam suam maclis
sinistrȩ opinionis infamant. Taceode
illis qui undante lapsabunh corporis
motu. defluentib in talos tiestib incedt̃.

Expanded text:
aedicant magna, nec faciunt; accusant aedicant magna, nec faciunt; accusant vitia, nec deponunt; publice sibi displicere simulant, quod occulte committunt; magni student videri, non fieri; laudant eos quorum cupiunt praedicatione laudari; jejunant ut vultus sui pallorem perniciosis laudibus vendant. Ad reprehendendos aliol leviter reprehendi. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate censores. Impudenter se assuunt virginibus sacris ac viduis, quibus tanto inglutinantur affectu, ut facilius ab Ecclesiae quod dictu quoque nefas est quam ab earum communione discedant. Qui etsi cum illis forte non peccant, tamen malae suspicionis de se praebendo materiam, vitam suam maculis sinistrae opinionis infamant. 3. Taceo de illis qui, undante lapsabundi corporis motu, defluentibus in talos vestimentis incedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ecditm sermonem de sacerdotib scĩs.
unde plura dicere conabar. impleue¬
tam: cum ecce ad me qͥdam de nr̃is ing̃s¬
sus quid dict̾arem ctiriosius int̃rogat.
Cui cum recitari focissem: omnes inqͥt
epos tales ẽẽ deb̃e quales tuus sermo de¬
scͥpfit: & nẽ ẽẽ plures apudnos plenos
sacerdotalib bonis qualia ueratiter p̃¬
dicasti dubium ñ est. S cum ad eortm
officium ꝓbetur ꝑtinere. ut inquietos
sacerdotali auc̃toritate corripiant. ru¬
des doceant. contradicentes sane docͥne
redarguant: qͥd ẽ quod ñ in om̃s hec eoꝵ¬
correctio porrigit᷑: Cur non ce alios si¬
mili auct̾oritate castigant: Illos dicoqui
uelut conũsi ex pͥstinis morib nicħ abi¬
ctunt. ñ mnte mutati s ueste. nec actu s
habitu. Hisunt qui sermone tantum
ñ oꝑe scło rentinciasse content scłariter
uiuunt: & uitia stia urani ꝓfessione ui¬
de melioris abscondunt: ac religionis
imaginariȩ nomine palliati. opinio¬
nem uirtutis ꝓuirtute sus cipiunt: p̃¬

Expanded text:
ecdum sermonem de sacerdotibus sanctis, unde plura dicere conabar, impleveram, cum ecce ad me quidam de nostris ingressus, quid dictarem curiosus interrogat. Cui cum recitari fecissem: Omnes, inquit, episcopos tales esse debere quales tuus sermo descripsit, et nunc esse plures apud nos plenos sacerdotalibus bonis, qualia veraciter praedicasti, dubium non est; sed cum ad eorum probetur officium pertinere, ut inquietos sacerdotali auctoritate corripiant, rudes doceant, contradicentes sanae doctrinae redarguant, quid est quod non in omnes haec eorum cura porrigitur; cur non et alios simili auctoritate castigant? Illos dico, qui velut conversi, ex pristinis moribus nihil abjiciunt, non mente mutati, sed veste; nec actu, sed habitu. 2. Hi sunt qui sermone tantum, non opere, saeculo renuntiasse contenti saeculariter vivunt, et vitia sua inani professione vitae melioris abscondunt, ac religionis imaginariae nomine palliati, opinionem virtutis pro virtute suscipiunt: pr
Abbreviated transcription (Latin):
necessarra ministre. si om̃s etiam nichil
indigentes accipiat. gratiata illis quib
debet subuenire nonuialeat. Qui aut̃
eccłie seruiunt. & labori suo uelut debi¬
ta reddi oportere eredentes. ea qͥb opꝰ ñ
habent aut accipiunt lbent̃ aut erig̃t:
nimis carnalit̃ sapint. si putant qͦd
eccłie fidelit̃ seruientes. stipendia t̃rena
ac ñ potiꝰ p̃mia et̾na ꝑcipiant. Secłaris
qͥppe militia qͥa cęlestia ñ habet: t̾renastre¬
nue militantib p̾stat.Uñsati ĩdignũ ẽ. si fi¬
deli & oposa deuotio cłicor ꝓpt̾ stipendiũ
tp̃rale p̃mia sẽpit̾na ꝯtẽpnat. Qasiqͥlib& mi

Expanded text:
necessaria ministrare, si omnes etiam nihil necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet, subvenire non valeat. 2. Qui autem ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt; nimis carnaliter sapiunt, si putant, quod ecclesiae fideliter servientes stipendia terrena, ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis quippe militia quia coelestia non habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum: ñ eas uendicauert̃. in usus proprios
ut ꝓpͥas. s ut comm̃datas patiꝑib ditui¬
ambtre. s pietate subueniendi eas suscipe.
quod habet eccłta cum omnib mehil
habentib habe commune. nec aliquid
inde eis qui sibi de frio sufficrunt eroga¬
re: qñ nicħ aliud sit habentib dare qͣ¬
ꝑdere. x. Cum qͦ damno amme sue ab
eccłia q̃ pauꝑes pascit accipunt ull qui sibi
de suo sufficiunt.¬
ec illi qui sua possidentes darisibia¬
liquid tiolunt. sine grandi racato
Nounde pauꝑ uicturꝰ era accipiunt:
De curicis qnide. n õicit sp̃c sc̃s. Peccata
popłi mei comedunt. S sic̃ nicħ ha¬
bentes ꝓpͥum. non peccatas alimenta qͥ¬
btis indigere uident᷑ accipiunt : ita pos¬
sessores ñ alim̃ta quib abundant. sed
aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoq
pauꝑes. si se possunt suis artificus aut
laborib expedire: ñ p̃stimant quod
debilis aut infirmꝰ debet accipe: ne forte
eccłia quȩ potest omnisolatio destiatoᷤᷤ

Expanded text:
um; non eas vindicaverunt in usus suos, ut proprias, sed ut commendatas pauperibus diviambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune, nec aliquid inde eis qui sibi de suo sufficiunt debet erogare, quando nihil aliud sit habentibus dare qmae suae ab ecclesia, quae pauperes pascit, accipiant illi qui sibi de suo sufficiunt.ec illi qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sanctus: Peccata populi mei comedunt . Sed sicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis
Abbreviated transcription (Latin):
lentib. ¶et̃msi fiant ista que difficilia ñ
facientib sunt: statim facilia facientibus
siunt. Nongͦ ea que nolumꝰ obsertiare.
impossibilitas nob̃ facit ditra s nouitas.
inuftmueniant. & neminem frequen¬
tata contarbant. Nam quero quid sit
corum quȩ dixi difficile. ut homoiad qͦd
opus non habet. ab eccłia ñ accipiat: an
ut quod ht̃ sine catisa contemnat. Si
ꝓpt̃ hoc ñ tult sua relinquere. ut hãt
unde uiuat: utqͥd accipit unde rationẽ
reddat: xI Qui sint qui etiam cum ꝓ
fectu amme sue opibus sustentc̃tur eccles ie¬
cat: Itaq sacerdos cui dispensatio¬
niscura commissa est. ñ solum sine cupi¬
ditate. s etiam cum latide pietatis acqi¬
pit a popło dispensanda. & fideliter
dispensat accepta. quia omnia scia atit
reliquit acit eccłie reb adiunxit:. te se
innumero paupum pauꝑtatis amore cõ¬
stituit: ita ut unde pauꝑib subministtͣ.
inde ce tpse tanqͣm pauꝑ uoluntarius

Expanded text:
lentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non lentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homo id quod opus non habet, ab ecclesia non accipiat, an ut quod habet sine causa contemnat? Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut qrofectu animae suae opibus sustentatur ecclesiII. Itaque sacerdos, cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis, accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut Ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ possideri: &e ꝓpͥas ꝑfect̾ionis.
amore contemni. Non enim ꝓpͥe sunt
s communes eccłiȩ facultates. Et ideo
quisquis omnib q̃ habuit dimissis aut
uenditis. fit rei sue contemptor. cump̃¬
positus fuerit factꝰ eccut. omnium q̃
habet eccłia efficit᷑ dispensator. Deni¬
q sc̃s paulinꝰ. ut ipsi meliꝰ nostis. ingen¬
tia p̃dia q̃ fuer̃t suauendita paupibus
erogauit. s cum postea factus ẽẽt ep̃s.
non contempsit eccłiȩ facultates. s fide¬
lissime dispensauit. Quo facto satiso
omnia ftia aut parentib reliquit: aut
uendita pauꝑib erogauit: Is tamen
ceptis fideltum numerofis hȩreditatib
pontifices. factis euidentib clamant :¬
posse &e deb̃e fieti quod fecerunt. Qui
utiq homines tam scłarium quam lit¬
terartm diuinartim sine ambiguitate
doct̾issimi. si scirent res eccłie debe con¬
temni: nunquam eas haberent. qͥ oĩa
sua reliquerant. Ande datur intelli¬
gi quos tantiac tales uiri qͥ uolentes

Expanded text:
ecclesiae possideri et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes, ecclesiae facultates: et ideo quisquis omnibus, quae habuit, dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor, cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Denique sanctus Paulinus ut ipsi melitia predia que fuerunt sua vendita pauperibus erogavit, sed cum factus esset episcopus, non comtempsit ecclesie facultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto satis oomnia sua aut parentibus reliquit aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen ceptis fidelium numerosis hereditatibus pontifices factis evidentibus clamant posse et debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines, tam saecularium quam divinarum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res Ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent, qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi quod tanti ac tales viri qui, volentes
Abbreviated transcription (Latin):
luminis oneremꝰ. Uideamus icaq qͥd
uos etiam continentia capłi sequentis
edoceat. utrum inquit congregandis
frĩb aut alendis expediat facultates
eccłie possideri: an ꝑfect̾ionis amore cõ¬
temii.⁊x. Qtod sacerdotes nicħ¬

Expanded text:
luminis oneremus. Videamus itaque quid luminis oneremus. Videamus itaque quid nos etiam continentia capituli sequentis edoceat. Utrum, inquit, congregandis fratribus, aut alendis expediat facultates Ecclesiae possideri, an perfectionis amore contemni.
Abbreviated transcription (Latin):
mendax. suꝑbie ẽ ñ alicuiꝰ humilitatis
indicium: ⁊ideoñ ẽ bonum. Qͥd potuit
euidentiꝰ. quid aꝑtꝰi dici: quam ut contu¬
melioscm diceret m̃dacit̃ arguentem :
qͥa ce contumelios est. qui mendaciter
tus: ce qͥ arguit iniq non effuigiet.Qͥs
ẽ falsus testis: nͥ qͥ hominem quemlibet
de crimnib indiscussis obuirgat: Qmͦ
ꝓpt̃ea iniq increpantem dic̃ non im¬
punitum futurum: qͥa innocentẽ nul¬
lis ꝓuocantib meritis arguendouide-¬
ri uult reum. Quod atitem dicit de eo
quiiniq arguit. qura ñ effugict: quid
aliud debet intelligi. nͥ qr iram dei ñ ef¬
fugiet. qui aliquem non sic corriꝑit ut
emendet. s ut se ꝓcacit̃ iact̾et: S de cõ¬
temptorib p̃cepdorum dei. & de correꝑto¬
nis ac patiendiȩ turtute sufficiant ista
quȩ diximus. ne in uno capło tusto am¬
plius ĩmorati. aut cct̃a bretiius quam ne¬
cesse sit tͣnscurramus: aut intentionem
ntãm longitudine nimium ꝓtelaquo¬

Expanded text:
ndax, superbiae est, non alicujus humilitatis judicium, et ideo non est bonum. Quid potuit evidentius, quid apertius dici, quam ut contumeliosum diceret mendaciter arguentem? Quia et contumeliosus est qui mendaciter tus, et qui arguit inique non effugiet . Quis est falsus testis, nisi qui hominem quemlibet de criminibus indiscussis objurgat? Quem propterea inique increpantem dicit non impunitum futurum, quia innocentem nullis provocantibus meritis arguendo, videri vult reum. Quod autem dicit de eo qui inique arguit, non effugiet; quid aliud debet intelligi, nisi quia iram Dei non effugiet, qui aliquem non sic corripit, ut emendet, sed ut se procaciter jactet? Sed de contemptoribus praeceptorum Dei, et de correptionis ac patientiae virtute, sufficiant ista quae diximus: ne in uno capitulo justo amplius immorati, aut caetera brevius quam necesse sit transcurramus, aut intentionem, vestram longitudine nimium protelati vo
Abbreviated transcription (Latin):
dia sempiterna ꝑueniant.
UIII. Quod inique ce ñ simplicit̃ argu¬
ãntes uani sint ac diuino iudicio ꝯdẽnandi.
amen de illis qui leui suspicione ꝑ¬
moti simplicit̃ uiuentes obturgãt:
ut illos incondita correptione confundãt.
atq deiciant. &e sͥ ꝑ hoc nes cio cuius distcͥ¬
tionis głam querant: non est metm ali
Nit enim in eccłiastico sp̾ssc̃s. Est correcꝰ¬

Expanded text:
dia sempiterna perveniant. dia sempiterna perveniant. CAPUT VIII. Quod inique, et non simpliciter arguentes vani sint, ac divino judicio condemnandi. Jam de illis qui, levi suspicione permoti, simpliciter viventes objurgant, ut et illos incondita correptione confundant atque dejiciant, et sibi per hoc nescio cujus districtionis gloriam quaerant, non est meum aliqAit enim in Ecclesiastico Spiritus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
tidie deo elamamꝰ & dicimus. dimitce no¬
bis debita m̃a sicut & nos dimittimꝰ de¬
bitorib mr̃is. illa cͥmina caueantur.
que publicata suos auctores humano
faciunt damnari iudicio. Qui aut̃ ca
commiserint. & ideo ꝓdere metuunt.
ue sententiam iuste excõmunicationis
accipiant: sine causa communicant.
immo uͦ duplicit̃ contͣse tram diuinȩ
indignationis exaggerant: qͦd ce homs¬
nib inuocentiam fingt̃: & condempto
dei iudicio. abstinere se ab altari propt̃
dm sibi placabunt illi. qui ñ humano
conuicti iudicio. s crimenult᷑ agnoset̃.
qͥ aut ꝓp̃is ulud confessionib produnt.
aut nescientib aliis. quales occulte sint.
ipsi in se uoluntariȩ excõmunicationis
sententiam ferunt: & ab altaricui mini¬
strabant. ñ animo s officioseparati. tutã
suam tanqͣm mortuam plangunt: certi
quod reconciliati sibi efficacis pęnitentiȩ
fructib deo. ñ solum amissa recipient.s
etiam ciues suꝑnę quitatis effecti. ad gay¬

Expanded text:
us: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; illa crimina caveantur quae publicata suos auctores humano faciunt damnari judicio. Qui autem ea commiserint, et ideo prodere metuunt, ne sententiam justae excommunicationis accipiant, sine causa communicant; imo vero dupliciter contra se iram divinae indignationis exaggerant, quod et hominibus innocentiam fingunt, et contempto Dei judicio, abstinere se ab altari propteribi facilius placabunt illi qui non humano convicti judicio, sed ultro crimen agnoscunt; qui aut propriis illud confessionibus produnt, aut nescientibus aliis quales occulti sunt, ipsi in se voluntariae excommunicationis sententiam ferunt, et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam tanquam mortuam plangunt, certi quod reconciliato sibi efficacis poenitentiae fructibus Deo, non solum amissa recipiant, sed etiam cives supernae civitatis effecti, ad gau
Abbreviated transcription (Latin):
de rentnciant. Quȩ quamtus & ipsa
sint bona. utꝑote a bono deo ereata: tam̃
qͥa sunt bonis malisq cõmutua: student
ea sp̃ales turi contenmere. qͦ possint ad
illa incõparabilit̃ meliora. quȩ sunt bono
tale bontm qͦd hñt ce mali: quale illtd
ẽ. quod non habent nͥbom. C orporale
bonum qñ hñt iniqui. ipsorum ẽ p̃mi¬
um: qñ hñt iusti. non ẽ eorum p̃mium.
s temporale solacium. Idem boni dempo¬
ialis amissio. fit exerciciũ iusti. & initisti
suppliciũ: quia &e iustꝰ desidio cȩlestitm
captus. omnia temporalia siue habeat
siue ñ amittat omnino ñsentit: &e iniqꝰ
id qͦd cum delectatione habuit sine do¬
lore ñ ꝑdit. Propt̃ hoc gͥ eis qͥ militant do
fugiendȩ sunt ex toto corde diuitiȩ: qͣs
qui habere uolunt. sine labore ñquert̃:
sine difficultate ñ inueniunt. sine cura
ñseruant. sine anxia delectatione non
possident: fine dolore ñ ꝑdunt. Apl̃s aũ¬

Expanded text:
de renuntiant. Quae quamvis et ipsa de renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona, utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae sunt bonorutale bonum quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quando habent iniqui, ipsorum est praemium: quando habent justi, non est eorum praemium, sed temporale solatium. Item boni temporalis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum delectatione habuit, sine dolore non perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultate non inveniunt, sine cura non servant, sine anxia delectatione non possident, sine dolore non perdunt. Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Hicħ est enim calamitosiꝰ. nichilq in¬
serius eo. qͥ iniquis acquisitionib cres¬
cit: quem locupletẽ fraudes faciunt ac
iapinȩ. Ilȩ nob̃ sunt ãbiciendȩ diuitiȩ.
q̃ nos ornare possunt parit̃ ac munire:
quas nec adqͥrere possumꝰ inuiti nec ꝑde:
quȩ nos contͣ impetꝰ hostiles armant. a
nitndo disterminant. deo cõmendant:
ditant animos nr̃os atq nobilitant. No¬
biscum sunt. intͣ nos sunt. diuitie nr̃e
credende sunt: ut pudicicia que nos
pudicos. iusticia q̃ iustos. pietas q̃ pios.
humilitas q̃ humiles. mansuetudo q̃
mansuctos. innocentia q̃ innocentes.
puritas q̃ puros. prudentia q̃ pruden¬
des. temꝑantia q̃ demꝑantes. ce caritas q̃
nos fac̃ deocchominib caros. uirtutum
potentes. scłi contemptores. bonorũ õium
milium pauꝑum facultates. patͥmontũ
cordium. diuitiȩ incorruptibiles morũ:
qͥb ñ abundant. nͥ qͥ illis carnalib ex cor¬

Expanded text:
Nihil est enim calamitosius, nihilque miNihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, virtutum pomilium pauperum facultates: patrimonium cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
cuquam fubtilit̃ nos ille decipien¬
di artifex fallit: quanta cecitate o¬
culos nr̃e m̃tis obucit: ne discernamus
gaudend aitidi ⁊̃mtistitis gaudeamꝰ
aut ne cupientes diuitus augeri noue¬
rimus. quas quib incomparabiliter p̃¬
feramus. Dam gaudere qͥdem bontim ẽ:
s qͥ gatidet sinon inde gaudet unde
debet: ñ potest bontm ẽẽ quod gatidẽt.
Si quidem gatided & raptor. cum desi¬
derata rapuerit: gatidet & ebriosꝰ. cum
exoptate occasionem potationis inuene¬
rit: gaudet &e addult̃. cum ad delectadio¬
nem fruendi corꝑis concupiti ꝑuen̾it.
s cum sit gaude bonum: de his atq hꝰ
cum suis amatorib piturus. Hec scint
que repudiare debemꝰ: ut debonocon¬
scientiȩ. de scĩtate morum. de acqͥsiaõe¬
uirtutum. de donodei. & de promissione
futuri regni in effabilit̃ gaudeamꝰ. Di¬
tari qͦ diuitiis grande est bonũ: s non
inde ditari unde debeamus. ñ ẽ haben¬
da facultas. s detestanda calomitas.

Expanded text:
quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit! quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus: aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudet unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit: gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque decum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisvirtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽẽ: & radix omntum malorum auia¬
ricia. quã quidam appetentes errauert̃
a fide. & inseruerunt se dolorib multis:
ac sic census iste trenus a quib ociose di¬
ligitur. ñ est uoluptatum mat̾ia. s doloꝵ.
Quaꝓpt̾ exꝑedit facultates eccl̃iȩ possidi.
ut indeuiuant. qͥ non scłi huiꝰ gaudia
fugitiua repudiant:s deo deseruiunt:
ciuus ineffabilia bona desiderant.

Expanded text:
Radix omnium malorum avaritia, quem quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Ac sic census iste terrenus eis, a quibus vitiose diligitur, non est voluptatum materia, sed dolorum. Quapropter expedit facultates Ecclesiae possideri, ut inde vivant, qui non saeculo, cujus gaudia fugitiva repudiant, sed Deo deserviunt, cujus ineffabilia bona desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
condit in horrea. inmo qui nec ht̃ uͭ
recondat. & alla destruit horrea. alia
edificat. ut futuris fruct̾ib p̃paret.
nes ciens qͥa fortassis ante repetent ab eo
antinam. ce ibi reddec rationem eorũ
q̃ large suscepta. conclusit anguste.
bomi di malus dispensator effectus. Aliuiᷤ
uiam humilium exclusit. &e auertit
tustum imuste. Aliꝰ odio habuit eum.
qͥ arguebat in portis. & u̾bum sc̃m ere¬
cratus est. Auꝰ sacͥficauit sagene stie q̃
multa concluserat. &e rapinam pauꝑ¬
um habuit in domib stuis. imemor
dei effec̾tꝰ. aut certe male memor cum

Expanded text:
condit in horrea sua, immo qui nec habet ubi condit in horrea sua, immo qui nec habet ubi recondat et alia destruit horrea, alia aedificat, ut futuris fructibus praeparet, nesciens quia fortassis ante repetent ab eo animam et ibi reddet rationem eorum, quae large suscepta conclusit anguste, boni dei malus dispensator effectus. alius uiam humi- lium exclusit et auertit iustum iniuste; alius odio habuit eum, qui arguebat in portis, et uerbum sanctum exsecratus est; alius sacrificauit sagenae suae, quae multa concluserat, et rapinam pauperum habuit in domibus suis inmemor dei effectus aut certe male memor, cum
Abbreviated transcription (Latin):
enuncio &e ꝓfero contemptum &e negli¬
gentiam popłi mei.mea faciens uiulne¬
ce partem ruris exigui rapuit inique.
uel t̾minos suꝑgressꝰ est stue furtu ftue
uiolent̃. & iunxit domum ad domum
&e agrum ad agrum. ut aliqͥd ꝓxim
auferet. & summo studio egit. ne qem
uitinum hab̃et. qͣsi solus habitaturus
eẽt suꝑ t̾̃ram. aliꝰ uͦufuris & multiplica¬
tione fenoris tram contaminauit. con¬
gregans ubi ñ sparsit. &e metens ubiñ
Seminauit. excolens non terram. s cu¬
piditatem. Fuꝰ collect̾is copiosissimis
fructib & ubrtma tundemia. deo quti
p̃stitit frugum copram. neq ex arcis
neq ex torcuilarib pͥmitias obtulit. et
ingratꝰ simul &r insipiens excicit .i. neq¬
ꝓ his q̃ consecutꝰ est grãs reculit. neq
ꝓ quib sꝑabat: officiosus inuentꝰ est.
Alius uiduam ce pupillum non ẽ mi¬
seratus. nec esurienti confregit panẽ
citur. Et ille qͥ p̃t̃ sꝑem tam multare¬

Expanded text:
enuntio et profero contemptum et negleenuntio et profero contemptum et neglegentiam populi mei mea faciens uulneepressit pauperem et partem ruris exigui rapuit inique uel terminos supergressus est, siue furtim siue uiolenter, et iunxit domum ad domum et agrum ad agrum, ut aliquid proximi auferret, et summo studio egit, ne quem uicinum haberet, quasi solus habitaturus esset super terram. alius uero usuris et multiplicatione faenoris terram contaminauit congregans ubi non sparsit et metens ubi non seminamt, excolens non terram sed cupiditatem. alius collectis copiosissimis frugibus et uberrima uindemia deo, qui prae­ stitit frugum copiam, neque ex areis neque ex torcularibus primitias obtulit et ingratus simul et insipiens extitit, id e his quibus consecutus est gratias retulit neque pro quibus sperabat officiosus inuentus est. alius uiduam et pupillum non est miseratus nec esunenti contregit panem citur, et ille, qui praeter spem tam multa re
Abbreviated transcription (Latin):
& ebriecate ñ ex uino cõpunctionis.
Spectacłm crudele &e horridum. omĩs
anm spes in sola nob̃ stiptla remansit.
&e uix aliqͥs inueniat colligere syicas:
ut pͥmitias offerat deo. MMesses nr̃as
in horrea fortasse recondant m̃ures ma¬
mpulum enim nemo colligauit. Iste
sunt diuitie impiorum. talis ẽ seges
eorum. qͥ ꝑ imusticiam seminant. Sic
ꝓpħe ueterum maledict̾a designant.
cum dicunt. Eiciet multa &e intͦtu¬
cet pauca.seminauit &e ñ metet. et
plantabit uineam & ñ p̃met uinũ.
Et ubi oꝑantur decem iuga boum:
faciet amphoramtnã. Unde ħ ma¬
lorum causa: unde uastationis occa¬
sio: ñ expectemꝰ ab aliis argui. iꝑsi noᷤᷤ
accusemꝰ. ipsi nos arguamꝰ. Remedtũ
mali ẽ. confessio erroris. E go pͥmus
sic̃ antea annunciaui popłomeo. et
specłatoris opꝰ imꝑleui. ce ñ abscondi.
nec reticui frameam suꝑuenientem. ut
cemeam animã saluam facerem. et
eorum qͥ me audire uoluert̃. ita ñc̃ qͦ

Expanded text:
et ebrietate ex uino conpunctionis. et ebrietate ex uino conpunctionis. spectaculum crudele et hor­ ridum! omnis anni spes in sola nobis stipula remansit et uix aliquis inueniat colligere spicas, ut primitias offerat domino. messes nostras in horrea fortasse mures recondant; manipulum enim nemo conligabit. istae sunt diuitiae mpiorum, talis est seges eorum qui per iniustitiam seminant. sic prophetae uete­ rum maledicta designant cum dicunt: eiciet multa et intro- ducet pauca; seminabit et non metet; plantabit uineam et non premet uinum, et ubi operantur decem iuga bo­ uum, faciet amphoram unam. unde haec malorum causa, unde uastationis occasio? non expectemus ab aliis argui, ipsi nos accusemus, ipsi nos arguamus. remedium mali est con-fessio erroris. ego primus, sicut antea adnuntiaui populo meo, et speculatoris opus inpleui et non abscondi nec reticui frameam superuenientem, ut et meam animam saluam facerem et eorum qui me audire uoluerunt. ita nunc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
es constimeretis. Non gͦ iam uuilirus ẽ¬
neq eicatrix neq plaga cum tumore.
toto corpore plage sunt. & sanitas ntsꝙͣ.
Non enim est inguit malagia imꝑone¬
re. neq oleum. neq alligaturas. S omit¬
to commminationem q̃ seguitor. ne forte
grauior uob efficiar. quam est ipsa pre¬
sentis plage molestia. Ueruntamen ag¬
uoscere debemus malorum catisas. un¬
de aruerunt agͥcole. unde sunt confu
sa horrea. unde pascua gregib defecer̃.
unde ablatꝰ est decor stus aeri & quare
ñ repleti sunt camꝑi tibtate. s luctus
tibiq & meror. Ntisquam replete funt
conualles frumento. nec stillaucrunt
montes dulcedinem sic̃ iustis. s econt᷑¬
rio uastatiotibiq. ce uͥq subuerzio.⁊
&e maledictum gelboe montis ubiq
fascipiunt. factisumus sic̃ ab initio. pꝰ¬
quam t̾ra ꝓduceret omne fentim uiri¬
de.Et uisitasti quidem dñe terram tuã
ce inebriasti eam.s uisitatione pessima.

Expanded text:
es consumeretis. non est ergo iam uulnus es consumeretis. non est ergo iam uulnus neque cicatrix neque plaga cum tumore: toto corpore plagae sunt et sanitas nusquam. non enim est, inquit, malagma inponere neque oleum neque alliga­ turas. sed omitto comminationem quae sequitur, ne forte grauior uobis efficiar quam est ipsa praesentis plagae molestia. 17. Uerumtamen agnoscere debemus malorum causas, unde aruerunt agriculturae, unde confusa sunthorrea. unde pascuagre. gibus defecerunt, unde ablatus est decor suus e terris et quare non repleti sunt campi ubertate, sed luctus ubique et maeror. nusquam repletae sunt conualles frumento nec stillauerunt montes dulcedinem sicut iustis, sed e contrario uastatio ubi­ que et ubique subuersio, et male dictum Gelboe montes ubi- que suscipiunt. facti sumus sicut ab initio, priusquam terra produceret omne faenum uiride. et uisitasti quidem, domine, terram tuam et inebriasti eam, sed uisitatione pessima
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ubi enim quis a deolateat. cum us
omina repleat. &e uͥq sit. quo quis fugi¬
et ã facie dei᷑ s ad celum quis fuerit e¬
latus: ibi erit. si in inferntm nusquam
deerit. si ad orientem. si in ꝓfundum
maris descendat. nusquam magnũ
illum ocłm declinabit. Quem perti¬
mescit ecam naum ꝓpħa. cum adũsꝰ
mniue pondus uerbi dei ꝓferret. et
zelantem disscribet dm̃. undicantẽ
cum furore in adu̾sarios. & tanta seueri¬
tate uitentem. tit nec scde qtridem uindic¬
te aduersum malos relinqueretur locus.
S ce ysaiam cum audio sodomorum po¬
pulum & pͥncipes gomorre incusanten
& dicentem. quid adhtic ꝑeudiemini
apponentes iniquitatem: inhorres coto¬
dus. & lacrimis suffcndor. non ẽ inquit
iam quod adicipossit ad peccata uestra.
nec potest iam exguiri aliquid ad uin¬
dict̾am. sic omna inuos illata sunt. cũ
semꝑ notium aliqͦd uindiet̾e in tios ex¬
cogitaret᷑ genꝰ. ut om̃s plagarum speci¬

Expanded text:
diuit. ubi enim quis a deo lateat, cum deus diuit. ubi enim quis a deo lateat, cum deus omnia repleat et ubique sit? quo quis fugiet a facie dei? si ad caelum quis pennis fuerit elatus, ibi erit; si in infernum, nusquam deerit; si ad orientem, si in pro­ fundum maris descendat, nusquam magnum illum oculum declinabit. quem pertimescit etiam Naum propheta, cum aduersum Nineue pondus uerbi dei proferret et zelantem descri­ beret deum, uindicantem cum furore in aduersarios et tanta seueritate utentem, ut ne secundae quidem uindictae aduer- sum malos relinqueretur locus. sed et Esaiam cum audio Sodomorum populum et principes Gomorrae incusantem et dicentem: quid adhuc percutiemini adponentes ini­ quitatem? inhorresco totus et lacrimis suffundor. non est, inquit, iam quod adici possit ad peccata uestra, nec potest iam exquiri aliquid ad uindictam. sic omnia in uos inlata sunt, cum semper nouum aliquod uindictae in uos excogitaretur genus, ut omnes plagarum speci
Abbreviated transcription (Latin):
se ad quam refestinamus post p̃sen¬
tem emendationem. melius etiam
fuisset ñ excide a ligno uitȩ gustua¬
mariss tmo peccati: tam̃ in scđo loco
expedit em̃dari &e corripi post laꝑsũ.
quamin nequitus ꝑmanere. Quiem
enm diligit dñs corripit. fiagellat
audem omnem filium quem recipit.
Et t̃m dicit. Ainma que ñ corripit᷑.
insanabilis est. Oraue ẽ gͦ plaga ꝑcti¬
ti. s multo ẽ grauitus castigatum non
emendari. sicut dicit quidam ꝓpħaꝵ
ltierunt. corripusti eos &e noluerunt
acciꝑe disciplinam. Et rursum. Et
popłs ñ est conuersus donec ꝑcuteret᷑.
ce quid. quod auersꝰ est poptilus m̃s
auers ione pessima: ex quausq ad
notussimum conteretur &e ext̃mina¬
bitur. S ce illud tribile est incidere ĩ
manus deruiuentis quod dictum ẽ.
Uultus autem dñi scꝑ facientes mala:
ut ꝑdat de terramemoriam corum. Ne¬
q emm latet aliquid atiditum dĩ. qͥo¬
pe qui etiam uocem sanguinis abel au¬

Expanded text:
se, ad quam et refestinamus post praesense, ad quam et refestinamus post praesentem emendationem, et melius fuisset non excidere a ligno uitae gustu amarissimo peccati, tamen in secundo loco expe­ dit emendari et corrigi post lapsum quam in nequitiis perma- nere. quem enim diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit. et iterum dicit: anima, quae non corripitur, insauabilis. graue est ergo plaga percuti, sed multo est grauius castigatum non emendari, sicut dicit qui­ dam propluerunt; corripuisti eos et noluerunt susci­ pere disciplinam, et rursum: et populus non est con­ uersus, donec percuteretur, et: quid quod auersus est populus meus auersione pessima? ex qua usque ad nouissimum conteretur et exterminabitur. 16. Sed et illud terribile est incidere in manus dei uiuentis, et quod dictum est: uultus autem domini super facientes mala, utperdat de terra memoriam eorum. neque enim latet aliquid auditum dei, quippe qui etiam uocem sanguinis Abel au
Abbreviated transcription (Latin):
confugiamꝰ. ce cum ascendente sole in¬
grediamur. Non stemus in omnire¬
gione. nec respiciamus post nos. nec
efficiamur statił̃m salis immortalis
quidem peccare supra hominem ẽ. et
solius dei est. de angłis enim nicħ dico.
ne iter uitiis aꝑiamus. & malignis con¬
tradictionib aditum rescremtis. Non
gͦ peccare di est: insanabile tͦ peccatum
diaboli ẽ. & omnium qͥ sub eomilitañ.
Feccantes autem conũti a pecc̃o hominũ
est. qͥ credunt in deo. quorum pars int̃
eos ẽ. qui saluant᷑. Licet enm &e terra
hȩc inuoluat secum malitie ñ parum.
ce t̃renum habitacłm aggrauet senfũ
multa cogitantem. ce fursum aspicien¬
tem: unmo ad hoc creatum. ut q̃ sur¬
sum sunt querat. s imago dei labem
corporee inundationis expurget. et
comunctam sͥ carnem uerbi dei sub¬
leuet pennis. ce qmͣuis meliꝰ fuisset
ne egere qͥdem huiuscemͦi expurgati¬
one. s in illa pͥma dignitate ꝑmansiᷤᷤ¬

Expanded text:
confugi- amus et cum ascendente sole inconfugi- amus et cum ascendente sole ingrediamur. non stemus in omni regione nec respiciamus post nos, ne efficiamur staticulum salis, inmortalis am numquam quidem peccare supra hominem est et solius dei est; de angelis enim nihil dico, ne iter uitiis aperiamus et malignis contradictionibus aditum rese­ remus. non ergo peccare dei est, insanabile uero peccatum diaboli est et omnium qui sub eo militant. peccantes autem conuerti a peccato hominum est qui credunt in deo et quo­ rum pars inter eos est qui saluantur. licet enim et terra haec inuoluat secum malitiae non parum et terrenum habita­culum adgrauet sensum multa cogitantem et sursum aspicientem, immo ad hoc creatum, ut quae sursum sunt quaerat, sed imago dei labem corporeae inundationis expurget et coniunc­ tam sibi carnem uerbi dei subleuet pennis. et quamuis melius fuisset ne egere quidem huiuscemodi expurgatione, sed in illa prima dignitate permansis
Abbreviated transcription (Latin):
ante eum. & ploremts in consꝑectu do
mtni qͥ fecit uos. ordinemꝰ cõmunem
flecum. omnis etas ce sexꝰ fuo qͥsq ordi¬
ne eleuemꝰ planctuũ uocem: ce ꝓ illis
imusticie uocib quas antea feceramꝰ.
nc uocem fletus ce planctus emittamꝰ.
inaures dñi sabaoch. p̃ueniamus tra¬
cundiam eiꝰ in confessione. Qͥs scit si
scio quia faciet. ego de clementia dm̃i
polliccor. quia statim ex quo conu̾si
fueruntis: etiam ipse trasci desinet. qͦd
utiq contra naturam facit. &e ad mise¬
rationes conu̾tetur. quod utiq seđm
naturam gerit. In illtid enm a nobi ᷤ
comꝑeslit᷑. hoc uero e naturaliter in¬
stis eiꝰ miserationib patefaciamꝰ tuam.
seminemus in lacrimis ut in gatidio
metamus. efficiam᷑ nimuite. & ñ sodo¬
mite. cito euremus mala. ne consuma¬
inur in malis. audiamus p̃dicationẽ
ione. neigni &e stilphure decoquam᷑.
fut si etiam de sodomis fugiendum
est. montem ascencdamꝰ. uel in segor

Expanded text:
aam luctum, omnis aetas et sexus suo quis­ que ordine elenemus planctuum uocem et pro illis iniustitiae uocibus, quas antea feceramus, nunc uocem fletus et planctus emittamus in aures domini Sabaoth. praeueniamus iracun- diam eius in confessione. quis scit si o tamen scio quia faciet, ego de dementia domini polli­ ceor quia statim ut nos conuersi fuerimus etiam ipse irasci desi- net — quod utique contra naturam facit — et ad miserationes conuertetur — quod utique secundum naturam gerit —: in illud enim a nobis conpellitur, hoc uero ei naturaliter instis eius miserationibus patefaciamus uiam. seminemus in lacrimis, ut in gaudio meta- mus. efficiamur Nineuitae et non Sodomitae. cito curemus mala, ne consummemur in malis. audiamus praedicationem Ionae, ne igni et sulphure decoquamur; aut si etiam de Sodo­ mis fugiendum est, montem ascendamus uel in Segor
Abbreviated transcription (Latin):
suggerunt sc̃i ꝓpħe remedia. Congre¬
gemus p̃sbiteros. lactentes paruulos
ab ipsis matrum ubib cuellamus &
ꝓiciamus in conspect̾u dñi etatem
omni miseratione dignam. ce quȩ
sola misereat᷑ dei miscdiam uagitibꝰ
impetrare. Nos qͦ sacerdotes amini¬
stri dñi ipsis nichominus ꝓpħicis
sermonib ammonemur ingredi
in cinere &e cilicio. & ꝑlangere noc¬
te ce die inter medium crepidinis
altaris miserando habitu. flebili
uoce. uociferantes &e clamantes ad do¬
minum. ce pronobis ce pro populo.
nicħ omnino uł laborisuł sermonis
omutere: quib repropitari posse cre¬
ditur d̃s. Clamemus gͦ ce nos uob̃cũ
parit̃ ce pro uob̃. parce dñe popło tuo
ce ñ des in obprobrium hȩrectitatem
duam. qͥa tanto ampliꝰ habenus tri-¬
bulationis : qͣnͣtum &e honoris. Ex
ur̃i offerte nobiscum. ut ce nos immi¬
nentis plage ueniã impetrare meream᷑.
Uentte gͦ om̃s adoremus & ꝓcidamus¬

Expanded text:
sug­ gerunt sancti prophetae remedia. congresug­ gerunt sancti prophetae remedia. congregemus presbyteros, lactantes paruulos ab ipsis matrum uberibus auellamus et proiciamus in conspectu domini, aetatem omni miseratione dignam, et quae sola mereatur dei misericordiam uagitibus inpetrare. nos quoque sacerdotes et ministri domini ipsis nihilo minus propheticis sermonibus admonemur ingredi in cinere et cilicio et plangere nocte ac die inter medium crepidinis altaris miserando habitu, flebili uoce uociferantes et clamantes ad dominum et pro nobis et pro populo nihil omnino uel laboris uel sermonis omittere, quibus repropitiari poase credi- tur deus. clamamus ergo et nos uobiscum pariter et pro uobis: parce, domine, populo tuo, et non des in obpro­ brium hereditatem tuam, quia tanto amplius habemus tribulationis, quantum et honoris. ex nda­ tionem uestri offerte nobiscum, ut et nos inmiuentis plagae ueniam inpetrare mereamur. 14. Uenite ergo omnes, adoremusetprocidamus