comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inim honorem reddamus. et ꝓpitius esto peccatis nr̃is ꝓpter nom̃ cuũ
ñ ꝓpter nos. id est pietate scĩ nominis cui: tribuatur nobis qd̾ nr̃is
actib non potest haberi. uel in ꝑsona mr̃m possunt hȩc accipi. Ne
memineris iniquitatũ nr̃arum antiquarũ. id est a parentib auti¬
quis uenientiũ. uel ꝓpagatione. uel imitatione. cito anticipent
nos misediȩ tuȩ. ne ad iudiciũ dampnandi ueniamꝰ. quia pauꝑes
facti sumus nmis. ad bonum faciendũ. sed adur ua nos deus.
quia pauꝑtas. id est infirmitas nr̃a. te miserante adiuuetur. ad
bona facienda. Quasi dicẽt. grã adiuuet liberũ arbitriũ. Eum
enĩ ait: adiuua nos. nec in gratus est gr̃e: nec collit liberũ arbitũ:
qui eium adiuuat᷑. etiam ꝑ seipsum aliquid agit. Seqͥtur: saluta¬
tui. ut qui głatur in dño gletur non in se. Dñe libera nos: liberat

Expanded text:
mini honorem reddamus, et propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum, mini honorem reddamus, et propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum, non propter nos, id est pietate nominis tui tribuatur nobis quod actibus nostris non potest haberi, vel in persona martyrum possunt haec accipi. Ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum, id est a parentibus antiquis venientium, vel propagatione vel imitatione. Cito anticipent nos misericordiae tuae, ne ad judicium damnandi veniamus, quia pauperes facti sumus nimis, ad bonum faciendum; sed, adjuva nos, Deus, quasi paupertas, id est infirmitas nostra te miserante adjuvetur ad bona facienda. Quasi dicat: Gratia adjuvet liberum arbitrium. Cum enim ait, adjuva nos, nec ingratus est gratiae, nec tollit liberum arbitrium. Qui enim adjuvatur, etiam per seipsum aliquid agit, Salutatui, ut qui gloriatur, in Domino glorietur, non in se . Domine, libera nos. Liberat
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt. Ita fac in gentes que te ñ nouerunt. sed ne memineris et cetera.
uelitã continens. Hȩc mala nobis inferunt. sed quia scio de ꝓpeccatĩ
nos flagellare. et ꝑ eos p̃cor. ne memineris miquitatum nĩarum. liec
confessio delictoꝵ ueniam ꝓuocat. antiquarũ. non dicit hoc de pret̾itis
tantũ. cum et hoc tẽpore quidam iudei ydola seq̃rentur. sed antiqua¬
rum. id est fimiliũ antiquis. quib innumeris annis peccauert̃. ydo¬
la sequendo. et miscdiȩ tuȩ cito anticipent nos. scilicet ante iudicium
quod timet om̃is homo. quia nisi indulgentia p̃ueniat. in iudicio
ñ absoluitur reus. Ideo obtinendo miscdias: quia pauꝑes.meritis. fa¬
eti sumus nimis. ne quis de actib p̃siunat. Nico. nememineris iniqͥta¬
quia ñ in suis sed in uirtitib dei confidunt. Unde subdit deus sa¬
lutaris nr̃. quod necesse est. quia nos infirmi sumus. et o dñe liba
nos ꝓpter głam nominis tui. non nr̃m meritum. sed ut erepti tuo no¬

Expanded text:
dicat: Ita fac in gentes, quae te non noverunt, sed ne memineris, etc. Vel ita continua: Haec mala nobis inferunt, sed quia scio te pro peccatis nos flagellare et per eos precor. Ne memineris iniquitatum nostrarum. Haec confessio delictorum veniam provocat. Antiquarum, non dicit hoc de praeteritis tantum, cum et hoc tempore quidam Judaei idola sequerentur, sed, antiquarum, id est similium antiquis, quibus innumeris annis peccaverunt idola sequendo. Et misericordiae tuae cito anticipent nos, scilicet ante judicium quod timet omnis homo, quia nisi indulgentia praeveniat in judicio, non absolvitur reus; ideo obtendo misericordias, quia pauperes a meritis facti sumus nimis. Ne quis de actibus suis praesumat. Dico, ne memineris iniquitaquia non in suis, sed in virtutibus Dei confidunt. Unde subdit: Deus salutaris noster, quod necesse est quia nos infirmi sumus, et, o Domine; libera nos propter gloriam nominis tui, non nostrum meritum, sed ut nos erepti, tuo no
Abbreviated transcription (Latin):
aut te non t̾rena ame mus. in quo pͥus mortui eramus. hec utilitaᷤ
ex aduentu filii est: et nomen tuũ inuocabimus. id est ce diligemꝰ. tu
eris nobis totũ et uuamen. quod ut sit. DÑe deus uirtutũ con¬
uerte nos. in quo cepi in eo finiam. et ostende faciem tuam et salui
erimus: magna est suauitas huius uersiculi. In hoc regulam totiuiꝰ
religionis exponit: pͥmo enim deus nos conu̾tit. tunc et non aute fa¬
ciem ostendit. id est lumine pietatis nos inspicit. Postquã tanden
nos saluat. hũc ergo ꝓph̾a iterat. quia ꝑ ipsum quisq breuiter quod
expedit. implorat:

Expanded text:
ut te, non terrena amemus, in quo prius mortui eramus. Haec utilitas ex adventu Filii est. Et nomen tuum invocabimus, id est te diligemus, tu eris nobis totum et juvamen. Quod ut sit, VERS. 20.-- « Dood. In quo incoepi in eo finiam. Et ostende faciem tuam, et salvi erimus. Magna est suavitas hujus versiculi; in hoc regulam totius religionis exponit. Primo enim Deus nos convertit tunc et nos ante faciem ostendit, id est lumine pietatis nos inspicit, postquam tandem nos salvat. Haec ergo propheta iterat, quia per ipsum quisque breviter quod expedit implorat
Abbreviated transcription (Latin):
st autẽ hic deploratio eoꝵ quȩ fecit deus uindicans: et adiungit᷑
sa tdeploratio ꝓħatio est. Quod autẽ ait. in hereditatẽ tuam sciendũ
quia de popło ifrł hereditas dei sunt electi. sed non excecati: non gͦ
possunt hec accipi de tẽporib post ascensionem xp̃i: quando ua¬
stati sunt ꝑ romanos: Tunc enim popłs qui remanserat ierłm:
hereditas dei non erat. Om̃s enim repbi excecati erant. om̃sq fide¬
uenisset. et tunc enim popłs ille hereditas dei erat: ubi erant ꝓ¬
phetȩ et sc̃i. quando ducti fuerunt in babilonem uel maxime sub
antioco. sub quo passi machabei horrenda: głosissime sunt coronati.

Expanded text:
Est autem haec deploratio eorum quae fecit Deus vindicEst autem haec deploratio eorum quae fecit Deus vindicsa deploratio prophetatio est. Quod autem ait, In haereditatem tuam, sciendum est quia de populo Israel, haereditas Dei sunt electi, sed non excaecati. Non ergo possunt haec accipi de temporibus post ascensionem Christi, quando vastati sunt per Romanos. Tunc enim ille populus quiremanserat in Jerusalem, haereditas Dei non erat. Omnes enim reprobi excaecati erant, omnesque fidevenisset; et tunc enim populus ille haereditas Dei erat, ubi erant prophetae et sancti, quando ducti fuerunt in Babylonem, vel maxime sub Antiocho, sub quo passi Machabaei horrenda, gloriosissime sunt coronati.
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑ babilonios facta uel potius de
uastatione quam tẽpore machabeoꝵ an¬
tiocus epiphanes fecit. qui in templo
ydola posuit. et legem dei polluit. popłmq uastauit. s ciuitatẽ
non auertit uel templum. ꝑ quȩ signatur ꝑsecutio eccłie inter
manus gentilium laborantis. sed non deficientis. que in quibꝰdã
definitionib polluta est. et est sensus. Psalmus iste atcribuitur
as aph. id est fideli synagoge: que hic loquitur. Intentione
net bonis ꝓximoꝵ letari: et calamitatib affligi. Modus. Triꝑ¬
titus est psalimis. Prnna pars conquestio. ubi narrantur quanta
tulerit ierłm cemporib antiochi. ubi non destructa fuit. ꝑ quȩ sig
mala deo exponit sic. dicens. D deus gentes uenerunt in heredita¬
tem cuam. nõn dicit hoc deo quasi nescienti. a quo ipse scit. s loqui¬
tur cum eo pietatis affectu. transfigurans in se eos qui futuri erãt
quando hec fierent: loquitur em̃ in ꝑsona eoꝵ quibus hec actiderũt.

Expanded text:
tate per Babylonios facta , vel potius de vastatione quam tempore Machabaeorum Antiochus Epiphanes fecit, qui in templo idola posuit, et legem Dei polluit, populumque vastavit . Sed civitatem non evertit, vel templum per quae signatur persecutio Ecclesiae inter manus gentilium, laborantis, sed non deficientis: quae in quibusdam deficientibus polluta est. Et est sensus: Psalmus iste attribuitur Asaph, id est fideli Synagogae, quae hic loquitur. Intentio: Monet bonis proximorum laetari, et calamitatibus affligi. Modus: Tripartitus est psalmus. Prima pars est conquestio, ubi enumerantulerit Jerusalem temporibus Antiochi, ubi non destructa fuit, propter quae mala Deo exponit sic dicens: tem tuam, Aug. Non dicit haec Deo quasi nescienti, a quo ipse scit, quidquid scit; sed loquitur cum eo pietatis affectu, et transfigurans in se omnes qui futuri erant, quando haec fierent. Loquitur enim in persona eorum quibus haec acciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stis. sicut machabei inter seua tormenta. et tres pueri inter noxias flã
hoc dicere maliuolentia s piusa dicimtur. sigura enuim optandi uencu¬
ra predicit. Ełfunde dico: ingentes. ut sicut nos oppͥmnunt tuis untucibu
iudeoꝵ: hoꝵ cõparatione leugatur. et in regna quȩ nomen cuũ non u¬
uocauerunt. sed demonia uel quãlibet creaturam ñ cieatorem. qui est be¬
nedictus in secula. Nota quia ꝑgentes accipit subditos ꝑ regna ipsos
dencib tradendo. E cce more oratoꝵ ꝓ homine homo ponitur. scilicet
gente quȩ offendit gratus patriarcha. ut eius memoria popłi peecata
mitiget. et locũ eius desolauerunt. eu̾sione ciuitatis quȩ ciuib sius
nudata est. Uel quia occiderunt substitutos: loco cuuũ occisoꝵ: locꝰ¬

Expanded text:
stis. Sicut Machabaei inter saeva tormenta, et tres pueri inter noxias flammstis. Sicut Machabaei inter saeva tormenta, et tres pueri inter noxias flammhoc dicere malevolentia, sed praevisa dicuntur. Figura enim optandi futura praedicit. Effunde, dico, in gentes, ut sicut nos opprimunt, ita illi tuisJudaeorum, horum comparatione levigatur; et in regna quae nomen tuum non invocaverunt. Sed daemonia, vel quamlibet creaturam, non Creatorem qui est benedictus in saecula. Nota quia per 179 gentes accipit subditos, per regna ipsos dentibus tradendo. Ecce more oratorum pro homine homo ponitur, scilicet pro gente quae offendit, gratus patriarcha, ut ejus memoria populi peccata mitiget. Et locum ejus desolaverunt, eversione civitatis, quae civibus suis nudata est, vel quia occiderunt substitutos loco civium occisorum. Loc
Abbreviated transcription (Latin):
id est gentib quȩ circa ierłm sunt. uel marty̧res hoc dicunt. subsanna¬
tio et illusio sumus. his qui in circuitu nr̃o sunt. id est inmicis eccłie
qui sunt toto orbe. quia non eis sed inconspectu dñi preciosa est mors
sci infinem. Rogat ne usq infiuem irascat᷑. ia est neilla uastatioꝵ
seueret. sed temꝑ et correctionẽ. Iam ergo p̃catur qui supra deplorabat.
et orat quod futurũ scit. Et tunc enĩ aliqui boni erant inter eos. Seq̃t.¬
et telus tuus. Usquequo scilicet accenduntur uelut ignis: a ecendet᷑
usq in finem: Noli. Ira et zelus dei non sunt ꝑturbationes eius. qui
cũ tranquillitate iudicat. s nomine nrȩ. uindicta iniquitatis acci¬
pitur: quando ꝑ cõmisso nr̃o puntt. Nomine deli eractio castitatis in¬
telligitur. ne anima legem dm̃ sui contẽpnat: et adeo fuo form c ando
disꝑeat. ut in iob fuit. et nota hec ꝓ peccatis euenire hominib licet iu¬

Expanded text:
id est gentibus quae circa Jerusalem sunt. Vel martyres hoc dicunt, subsannaid est gentibus quae circa Jerusalem sunt. Vel martyres hoc dicunt, subsannatio et illusio sumus his qui in circuitu nostro sunt, id est inimicis Ecclesiae qui sunt toto orbe, quia non eis, sed in conspectu Domini pretiosa est mors sci in finem. Rogat ne usque in finem irascatur, id est ne illa vastatio perseveret, sed temperet correctionem. Jam ergo precatur, qui supra deplorabat et orat quod futurum sit, et tunc aliqui boni erant inter eos; et zelus tuus, usquequo scilicet, accendetur velut ignis, accendetur usque in finem. Noli irasci. Ira et zelus Dei non sunt perturbationes ejus qui cum tranquillitate judicat; sed nomine irae, vindicta iniquitatis accipitur, quando pro commisso nostro punit. Nomine zeli exactio castitatis intelligitur, ne anima legem Dei sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat, ut in Job fuit. Et nota haec pro peccatis, hominibus evenire, licet ju
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ resurrectioni deꝑiret. cum ille ex occultis naturȩ sinib totum re¬
untegret. cui et capilli nr̃i numerati sunt. Deinde exponit quod dire¬
rte. carnes scõꝵ tuoꝵ. hec sunt morticina bestus terrȩ. Seqͥtur. Et
de aqua sine culpa. et ħ ñ tantũ intramuros. s etiam incircuitu ierłin
cũm eetra inuenirentur occidendi. copia cedis notatur in urbe et ex¬
tra. ita ut non uacaret eis sepelire. dum om̃ib ꝑiculũ immiueret. Un¬
de subdit. et non erat qui sepetiret. potest hoc et de ecclia accipi: quȩ ꝑ
totum mundũ passa est: cuius circuitus est ꝑ totũ orbem. uibi ꝑsecutio
rabilis: unde iereiias. Hec est ciuitas quȩ dicebatur corona głe: uer¬
sa est in obꝓbrium uicinis quod grauius est: quã si remotis quia hu
sunt assidui. uel martyres hec dicunt. facti sumus obꝓbrium uicins
nr̃is id est affectione ꝓpinquis. iam uolentib credere. Sequitur. sub¬
sannatio et illusio. fumus auget scelus his qui incircuitu nr̃o sunt.

Expanded text:
eorum deperiret, cum ille ex occultis naturae sinibus totum redintegret, cui et capilli nostri numerati sunt. Deinde exponit quod dixerat, carnes sanctorum tuorum. Haec sunt morticina bestiis terrae. VERS. 3.-- « de aqua, sine culpa et haec non tantum intra muros, sed etiam in circuitu Jerusalem, cum extra invenirentur occidendi. Copia caedis notatur in urbe et extra, ita ut non vacaret eis sepelire, dum omnibus periculum immineret. Unde subdit, et non erat qui sepeliret. Potest hoc et de Ecclesia accipi, quae et per totum mundum passa est, cujus circuitus est per totum orbem ubi persecutiorabilis. Unde Jeremias: Haec est civitas quae dicebatur corona gloriae versa est in opprobrium vicinis . Quod gravius est, quam si remotis, quia hi sunt assidui. Vel martyres hoc dicunt, facti sumus opprobrium vicinis nostris, id est, affectione propinquis, jam volentibus credere; subsannatio et illusio sumus his, auget scelus his qui in circuitu nostro sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
figurat᷑ ille unꝰ homo cuiꝰ uox seꝑe in psalmis auaitur. scilicet totꝰ
xp̃c. caput et corpus. cuius humilitas et mansuotudo cõmendat᷑
uit et uocũ uouit. id est sicut firmiter ꝓmisit. et ex uoto uolunta¬
tis. dño deo iacob. id est futura atcendentiũ. ia est mem̃to ita dauid
ut impleat qͥti ꝓmisit deo. Es emo p̃sumat uirib suis reddere
que uouit. qui enim te hortatur ut uoueas ipse te adiuuat ut
reddas. Uouit autẽ eccłia in mansuetudine. ut sit domus dei qͦ
nichil gratius potest offerri deo. domus autẽ est si sua non querit.

Expanded text:
ur ille unus homo, cujus vox saepe in psalmis auditur, scilicet totus ur ille unus homo, cujus vox saepe in psalmis auditur, scilicet totus Christus caput et corpus, cujus humilitas et mansuetudo commendatur vit et votum vovit, id est sicut firmiter promisit, et ex voto voluntatis Domino Deo Jacob, id est futura attendentium, id est ita memento David ut impleat quod promisit Deo. Nemo praesumat viribus suis, reddere quae vovit. Qui enim te hortatur ut voveas, ipse te adjuvat ut reddas. Vovit autem Ecclesia in mansuetunihil gratius potest Deo offerri. Domus autem est, si sua non quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc tertio decimo gradu. iam humilis et
mansuetus satagit de edificatione syũalis do¬
mus dei. ut et aauia ad litt̃am fecit. qui do¬
mum dei edificare uoluit. et congrue post gri¬
dum humilitatis aꝗte de edificatione domus
quia ꝑ humilitatẽ efficitur aliquis domꝰ dei.
Unde. suꝑ quem requiescet sp̃e meus nisi
suꝑ humilem et quietũ. et trementẽ sermones meos. Intentione
monet. ut nos et alios edisicemus domũ deo. Modus. Sriptitus
ne diabolũ uicit. Unde subdit. et om̃is mansuetudinis euis. Aa
litt̃am daiud ille rex filius iesse ualde mansuetus fuit ado ut sauli
malum ꝓ malo non tedderet. quando in spelunca ad quã d̃iuiit
saul causa purgandi uentrẽ. datus est in manu eius. Eui pepcit
dauid nolens eum occidere. erga quem tanta seruauit hum iltta¬
tem. ut illũ regem se uero canem ac pulicem fateretur. s non deillo
hic agitur. immo de eius significato ꝑ illĩ em̃ cipice significat᷑ ue¬

Expanded text:
In hoc decimo tertio gradu, jam humilis et mansuetus satagit de aedificatione spiritualis domus Dei, ut et David ad litteram fecit, qui domum Deo aedificare voluit. Et congrue post gradum humilitatis agit de aedificatione domus, quia per humilitatem efficitur aliquis domus Dei. Unde: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? Intentio: Cassiod. Monet ut et nos et alios aedificemus domum Deo. Modus: tripartitus ne diabolum vicit; Et omnis mansuetudinis ejus. Ad litteram, David rex ille filius Jesse, valde mansuetus fuit. Adeo ut Sauli malum pro malo non redderet, quando in spelunca ad quam divertit Saul causa purgandi ventrem datus est in manus ejus: cui pepercit David, nolens cum occidere: erga quem tantam servavit humilitatem, ut illum regem, se vero canem aut pulicem fateretur . Sed non de illo hic agitur, imo de ejus significato. Per illum enim typice significat
Abbreviated transcription (Latin):
necesse incũbere suꝑ matrẽ suam. Obstringit se maledicto quasi ita fi¬
at michi. ut illi qui suꝑ matrẽ fuam incũbens. et nondũ grandiui¬
sculus ablactatur. Uelita egit de humilitate qua paruulus est
humilitas. humilis enĩ debet ẽẽ homo ꝓpter suꝑbiam. non scđ̾m scien

Expanded text:
necesse incumbere, super matre sua obstringit se esse maledicto. Quasi dicat: Ita finecesse incumbere, super matre sua obstringit se esse maledicto. Quasi dicat: Ita fiat mihi ut illi qui supra matrem incumbens, et non grandiusculus ablactatur. Vel ita, egit de humilitate qua parvulus est humilitas. Humilis enim debet esse homo propter superbiam, non secundum scien
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. quomͦ ñ potest dicere ñ te passum inuriã. si uestis tua comin¬
datur quãuis uestis tua ñsit tu. Dultomaq̃ ergo qͥcquid patit᷑ caro xp̃i
unita u̾bo debet dicipati deus quãius uerbũ nec mori potui̾t nec cor¬
rũpi nec mutari. s quicqͥd hoꝵ passus ẽ in carne passus ẽ. iñs ergo xp̃e¬
rp̃e panem angelorum fecit nobis lac incarnatus et apparens
mortalib. Sequitur. a non eraltaui aĩam meam ut heretiai qui
si utcũq aliquid ceꝑint. uel uisi sint caꝑe in desuꝑbiunt. et cum
adhuc teneri suꝑ inatrem eccłiam sint. et portentur manib eccłie.
ut crescant qui portati fuerunt in utero ut nascerentur a lacte ma¬
tris ante tẽpus separantur. unde extinguntur quod ego non feci. et si¬
hoc non feti. s exaltaui aĩam meam. ante cẽpus discedins a lacte. ita si¬
at retributio in anima mea. sicut fit illi qui ablactatus. habens adhuc

Expanded text:
hominem. Quomodo non potes dicere non te passum injuriam? si vestis tua conscinhominem. Quomodo non potes dicere non te passum injuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis tu, multo magis ergo quidquid patitur caro Christi unita Verbo, debet dici pati Deus, quamvis Verbum nec mori potuerit, nec corrumpi, nec mutari. Sed quidquid horum passus est, in carne passus est. Dominus ergo Christus, panem angelorum fecit nobis lac incarnatus, apparens mortalibus. Et non exaltavi animam meam, ut haeretici, qui si utcunque aliquid ceperint, vel visi sunt capere, inde superbiunt; et cum adhuc teneri super matrem suam sint, et portentur manibus Ecclesiae, ut crescunt qui portati fuerunt in utero ut nascerentur, a lacte matris ante tempus separantur. Unde exstinguuntur. Quod ego non feci. Et si non feci, sed exaltavi animam meam, ante tempus discedens a lacte. Ita retributio in anima mea, sicut fit illi qui ablactatus est habens adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tus in lacte quod est uerbum caro factũ. ut sic crescitem. ad panem
angłoꝵ scilicet ad uerbũ quod est inpͥncipio apud dm̃. nam
ipse est panis: de quo infans pascitur. Pͥanis de mensa trahicit᷑
ꝑ niatris manullam. ut sic ꝑueniat idem alimentũ ad paruũ
infantem. sicut xp̃e cum ẽẽt uerbum inpͥncipio apud patrem.
qualem ꝓ modo suo angli capiebant ut panemangłoꝵ mandu¬
caret homo. ipsum uerbum factum est caro. ut ꝑ carnem pa¬
nis cȩlestis transsiret ad infantes. et seđ̾m hoc ipsum uerbũ cru¬
cifixum est. si non est mutatũ in hominem. homo uutatꝰ ẽ in illo.
ut melior fieret quã erat. non ut ipsa substantia uerbi conũteret᷑.
Did qͦ qd̾ homo erat mortuus est deus. et ꝑ id quod deus erat
homo excitatus est et resurtexit. quicquid passus est homo non
potest dici non passus deus. quia erat homo. s non mutatus in

Expanded text:
tus in lacte, quod est Verbum caro factum, ut sic crescerem ad panem tus in lacte, quod est Verbum caro factum, ut sic crescerem ad panem angelorum, scilicet ad Verbum quod erat in principio apud Deum. Nam ipse est panis de quo infans pascitur; panis enim de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem: sic Christus cum esset Verbum in principio apud Patrem, qualem pro modo suo angeli capiebant, ut panem angelorum manducaret homo, ipsum Verbum caro factum est, ut per carnem panis coelestis transiret ad infantes. Et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem: homo mutatus est in illo, ut melior fieret quam erat, non ut ipsa substantia Verbi converteretur. Per id quod homo erat, mortuus est Deus; et per id quod Deus erat, homo excitatus est et resurrexit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quia Deus erat homo; sed nemo mutatus in
Abbreviated transcription (Latin):
quarta feria quarte ebdomade militiȩ xp̃iane. agonistȩ xp̃i uocan¬
tur. quasi eccłiȩ infantia concipitur: tunc enim ꝑ ex orcisiũ et cate¬
cismũ rudim̃tis xp̃ianitatis imbuuntur. Demde quasi inutero ex¬
cliȩ aluntur usq add sabbatum scm̃. in quo ꝑ baptismũ ad lucem
tur. usq pente costen quo tẽpore milla difficilia ina icuntur. ñ
ieumatur. non mẽdia nocte surgitur. Soror namq nr̃a parua est.
et ubera non habet. Id̾oq paulatim nutenda Unde tunc ullud
petri in eccłia iantatur. Quasi modo gentti infautes rationabi¬
les sine dolo lac concuiscite. postea spũ paraclito confirmati.
quasi ablactati incipunt iei unare. et alia difficilia seruare. Mul
pus a lacte separantes. unde extinguntur. hic uero seruasse se di¬
cit. obstringens se maledicto: sic. quasi. non modo in alus fui hu¬
milis. s etiam in scientia. quia ego humiliter sentiebam. Prius nutͥ¬

Expanded text:
quarta feria quartae hebdomadae militiae Christianae, agonistae Christi vocanquarta feria quartae hebdomadae militiae Christianae, agonistae Christi vocantur, quasi Ecclesiae infantia concipitur. Tunc enim per exorcismum et catechismum rudimentis Christianitatis imbuuntur. Deinde quasi in utero Ecclesiae aluntur, usque ad Sabbatum sanctum, in quo per baptismum ad lucem tur usque ad Pentecosten. Quo tempore nulla difficilia indicuntur, non jejunatur, non media nocte surgitur. Soror namque nostra parva est, et ubera non habet , ideo paulatim nutrienda. Unde tunc illud Petri in Ecclesia cantatur: Quasi modo geniti infantes, rationabiles sine dolo, etc. . Postea Spiritu paracleto confirmati, quasi ablactati incipiunt jejunare, et alia difficilia servare. Augpus a lacte separantes, unde exstinguuntur: hic vero servasse se dicit, obstringens se maledicto, sic: Quasi dicat: Non modo in aliis fui humilis, sed etiam in scientia, quia humiliter sentiebam, prius nutri
Abbreviated transcription (Latin):
quinq tẽpora notantur in carnali ꝓcreatione et alitione. ita et
te nutrimur. quousq ablactati ad mensã patris accedamꝰ. Pri¬
mũ ergo tempus est conceptionis. scam inutero alitionis. ter¬
tium emissionis. quartũ portationis et lactationis. quintum
ablactationis. Ita et inutero matris ecłiȩ pͥmo concipimur. dũ
fidei rudimentis instriumur. In de quasi in utero eiusdem ali¬
mur. in eisdem pͥmordus ꝑficientes. deinde in lucem edituur dũ
ꝑ baptismũ regeneramur. deuide quasi manib eccłiȩ portamur
et lacte nutͥmur. cum post baptismũ in bonis oꝑib in formam̃. et
lacte simplicis doctne ꝓficiendo nutͥmut. donec iam granduiseu¬
doctͥna. ubi p̃dicatur uerbum caro factũ: accedamus ad uerbum.
inpͥncipio apud dm̃. Inde est quod abraham non in natiuitate
ysaac. non in circuncisione s in ablactatione magnũ comuurũ

Expanded text:
quinque tempora notantur in carnali procreatione et alitione, ita in quinque tempora notantur in carnali procreatione et alitione, ita in te nutrimur quousque ablactati ad mensam patris accedamus. Primum ergo tempus est conceptionis, secundum alitionis in utero; tertium emissionis, quartum portationis et lactationis, quintum ablactationis, ita et in utero matris Ecclesiae, primo concipimur, dum fidei rudimentis instruimur. Inde quasi in ejusdem utero alimur, in eisdem primordiis profitentes; deinde in lucem edimur dum per baptismum regeneramur. Deinde quasi manibus Ecclesiae portamur, et lacte nutrimur, cum post baptismum in bonis operibus informamur, et lacte simplicis doctrinae proficiendo nutrimur, donec jam grandiuscudoctrina, ubi praedicatur Verbum caro factum, accedamus ad Verbum in principio apud Deum. Inde est quod Abraham non in nativitate Isaac, non in circumcisione, sed in ablactatione magnum convivium
Abbreviated transcription (Latin):
qualia apłi faciebant. s non talis ẽẽ. Ideo supia se id est supra uireᷤᷤ
suas erat qd̾ uolebat s potiꝰ querendũ ẽ ne qͥs discordet a corpore xp̃i
quod est eccłia. nec maion inuideat. s in alt̃ius bono: ut in suo gau¬
deat. et qui in gratus habundat magis se humilut. scđm illua. Qt̃¬
to maior es: humilia re in om̃ib. Sequitur. Si non. Quasi dic̾et.
a deo. et non exaltaui auimã meam su ꝑbiendo. Sicut. Tocumn te¬
pete seriatim. et si non humiliter sentiebam. s exaltaui aĩam meam.
ita fiat recributio in aĩam meam. id est ita ꝑeam ego. Sicut aliquis
in cũbens suꝑ matrem suam. id est indigens foueri sinu matris pe¬
rit si sit ablactatus. id est a lacte matris separatus. Obstringit se iste
dimus. Uelita. Si non humiliter. Utitur similitudine ablactati
in maledicto. agens de eccłia in figura lactantis matris. Sicut enĩ

Expanded text:
qualia apostoli faciebant, sed non talis esse . Ideo supra se, id est supra vires qualia apostoli faciebant, sed non talis esse . Ideo supra se, id est supra vires suas erat quod volebat, sed potius quaerendum est ne quis discordet in corpore Christi, quod est Ecclesia, nec majori invideat, sed in alterius bono, ut in suo gaudeat. Et qui in gratiis abundat, magis se humiliet, secundum illud: Quanto major es, humilia te in omnibus . VERS. 3.-- « Si non humiliter hi data. Et non exaltavi animam meam, superbiendo. Totum repete seriatim. Et si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, ita fiat retributio in anima mea. Ita per eam ego sicut aliquis incumbens super matrem suam, id est indigens foveri sinu matris, perit, si sit ablactatus, id est a lacte matris separatus, obstringit se iste dimus. Vel ita: Si non humiliter. Utitur similitudine, ablactati in maledicto, agens de Ecclesia in figura lactantis matris. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato p̃cessit delet peccata sequentia it apd̃ eũ ẽ copiosa re¬
demptio. scilicet sanguis p̃ciosus. qui totius mundi peccata
redemit. Et a deo copiosa quod ipse qui sine peccato p̃cessit
redimet isrł. Ifrł se uendere potuit. et non redimere. Ille qui si
le quem dixit misericordem et copiosũ scilicet quod redimet
D uodecimꝰ gradꝰ est humilitas quã intus et
extra hic se habere ostendit. Intentione ad
psalmus. Primo pponit se humilem. penam
indicit non humili. Scđo suo exemplo: ad
spem monet. Ibi. Sꝑet israel. Ostendens gͦ¬
se humilem intus et extra ait. O dñe non est exaltatum intus cor¬
est sacrisiciũ deo. neq iam elati sunt extra ocdili mei. quia signũ
nolui quasi in miralib innotescere hominib non quesiui aliqͥd
suꝑ uires meas unde apud imꝑitos meiactarẽ. ut qui miracula
sibi obtant sicut simon magus. in mirabilib uoluit supra se
ire. delectatus potentia apłoꝵ. non iustitia. Talia uolui facere

Expanded text:
sine peccato praecessit, delet peccata sequentium; Et apud eum est copiosa redemptio, scilicet sanguis pretiosus, qui totius mundi peccata redemit. redimet Israel. Israel se vendere potuit, et non redimere: ille qui sinle, quem dixit miserDuodecimus gradus est humilitas, quam intus et extra hic se habere ostendit. Ad est. Primo proponens se humilem, poenam inducit non humili; secundo, suo exemplo ad spem monet. Osse humilem intus et extra, ait; o VERS. est sacrificium Deo; neque jam elati sunt extra, oculi mei quia signum nolui quasi in mirabilibus innotescere hominibus, non quaesivi aliquid supra vires meas, unde apud imperitos jactarem me, ut qui mirabilia sibi optant, sicut Simon Magus in mirabilibus voluit supra se ire, delectatus potentia apostolorum, non justitia. Talia voluit facere,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi orat contra linguas detrahentiũ diceñs. OÑ e libera. Cũ¬
enĩ incipit homo ascendere. idest cum cogtiat ꝓficere contẽpto se¬
culo soli deo herens. incipit pati linguas aduersantiũ. id est de¬
trahentiũ. et quod grauius est quasi consulendo a salite au̾ten¬
tium. has qui non patitur. nondũ ꝑficere conatur. ascensurus ergo
pͥmun contra eas p̃catur. Quasi diceret. Qutia me in gradu constiui¬
isti. iam ergo o dñe libera aĩãm meam. a labus iniquis. quȩ iniqua
suadent: et a lingua dolosa que sp̃e consulendi plus nocet. hec talia
conuierso mox occurtunt. Unde prinus homo corruit. labia
enim iniqua fuerunt. quib exp̃ssum est comede. lingua dolosa.
qua palliato fine consili dictum est. eritis sicut dii. s dñs quasi
liba. s quid detur tibi aut quid apponatur tibi. quo te munias
ad id est contra linguã dolosam. quȩ iniqua suadet. Nuo uerba

Expanded text:
ubi orat contra linguas detrahentium, dicens: VERS. ubi orat contra linguas detrahentium, dicens: VERS. Cum incipit homo ascendere, id est, cum cogitat proficere, contempto saeculo, soli haerens Deo, incipit pati linguas adversantium, id est detrahentium, et quod gravius quasi consulendo a salute avertentium: has qui non pprimum contra eas precatur. Quasi dicat: Quia me in gradu constituisti, jam ergo, o Domine, libera animam meam a labiis iniquis, quae iniqua suadent; et a lingua dolosa, quae specie consulendi plus nocet. Haec talia converso mox occurrunt, unde primus homo corruit. Labia enim iniqua fuerunt quibus expressum est: Comede . Lingua dolosa, qua palliato fine consilii dictum est: Eritis sicut dii . Sed Dominus quasi libera, sed quid detur tibi aut quid apponatur tibi, quo te munias ad, id est contra linguam dolosam quae iniqua suadet? Duo verba
Abbreviated transcription (Latin):
nobis conuallis plorationis. manens uero apud dm̃ mons
est ascensionis. Sic enim descendit ad te: ut maneret in se. de¬
scendit adte: ut fieret tibi conuallis plorationis. Mausit in
se ut eẽt tibi mons ad quẽ ascenderes. Ab exemplo ergo humi¬
liationis eius: ascendatur ad uoluntatẽ et altitudinem di¬
tatis ipsius. Pinnus ergo gradus est amalis seculi exire. et
emebatur mancipiũ gentile. uadebantur ungnes et capilli ton
busdam gradib meritoꝵ ad et̾̃nam et ꝑfectam ꝑuenitur can¬
tatẽ: que in sũmo gradu locata est. Intentione nos monet asc̃e¬
dere. que eadem est in om̃ib. sicut et unus titulus. Modus.
nuento obsistentes. a linguis eoꝵ petit liberari. Scđo de ꝑmix¬
tione maloꝵ conqueritur. Ibi. Heumichi. Iustus uolens ergo
exire de malis seculi quib p̃mebatur. dicit se clamasse ad do¬
ceret. et exaudiuit me constituendo me ad gradus ascendendi.

Expanded text:
nobis convallis plorationis. Manens vero apud Deum est nobis convallis plorationis. Manens vero apud Deum est mons ascensionis. Sic enim descendit ad te, ut maneret in se; descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons, ad quem ascenderes. Ab exemplo ergo humiliationis ejus ascendatur ad voluntatem, et altitudinem deitatis ipsius. Primus autem gradus est a malis saeculi exire, et emebatur mancipium gentile radebantur ungues ejus, et capilli tondbusdam gradibus meritorum, ad aeternam et perfectam pervenitur charitatem, quae in summo gradu locata est. Intentio: Hilar. Nos monet ascendere, quae eadem est in omnibus, sicut et unus titulus. Modus: invenit obsistentes a linguis eorum cupit liberari. Secundo de permistione malorum conqueritur, ibi, heu mihi! Justus ergo volens exire de malis saeculi, quibus premebatur, dicit se clamasse ad Doceret; et exaudivit me, Aug. constituendo ad gradus ascendendi,
Abbreviated transcription (Latin):
spũalis. qui fit non pedũ passib. s ꝓmotionie affectuũ. ut de uir¬
tute in uirtutẽ ascendatur: ubi caritas mouet pedem. Idoq qñ¬
to quis plus diligit: tanto magis ascendit. et id eo congrue p̃po¬
nitur canticũ. quod est exultatio mentis habita ꝑ et̾̃nis. et ẽ sen¬
sus nic. Eanticũ graduuim. id est mentis exultatio de ascensu
spũali: quia spũales gradus sunt isti. Ascendens ergo hic loqui¬
tur. S uid endum est quis ascendat. et ubi. et unde. et in qͥa
ascendat. et ꝑ quẽ. Quis: uir iustus: ubi fit ascensus: in corde.
Unde alibi. Ascensiones in corde suo disposuit. Unde ascend̾:
a conualle plorationis. In quid: in illud. quod oculus non ui¬
dit. nec in cor hominis ascendit. I quẽ ascendit: ꝑͥ uerbum
incarnatũ. Quod descendit. Ut ꝑ ipsum nos ascenderemus.
ebũ enim caro factũ. calicem bibens passionis. factum est

Expanded text:
sus, qui fit non pedum passibus, sed promotione affectuum, ut de virsus, qui fit non pedum passibus, sed promotione affectuum, ut de virtute in virtutem ascendatur, ubi charitas movet pedem. Ideoque quanto quis plus diligit, tanto magis ascendit: et ideo congrue praeponitur canticum, quod est exsultatio mentis habita pro aeternis. Et est sensus: hic est canticum graduum, id est mentis exsultatio de ascensu spirituali, quia spirituales gradus sunt isti. Ascendens ergo hic loquitur, sed videndum est quis ascendat, ubi et unde, et in quid ascendat, et per quem. Quis? vir justus; ubi fit ascensus? in corde. Unde alibi: Ascensiones in corde suo disposuit . Unde ascendit? A convalle plorationis. In quid? in illud quod oculus non vidit, nec in cor hominis ascendit: . Per quem ascendit? per Verbum incarnatum, quod descendit ut per ipsum nos ascenderemus. Verbum enim caro factum, calicem bibens passionis, factum est
Abbreviated transcription (Latin):
graditũ sit distinctio. tit ꝑ hoc significetur duoꝵ testamentoꝵ doc¬
trina. i n his gradib contineri. etsunt quindetim gradus hic sicut
in templo salomonis totidem etant gradus. quib ascendebati
intẽplum. quod est figura cȩlestis templi. ad quod his gradibus
ascenditur. hec est scala iacob. In scalis enim uidit iacob angelos
merttoꝵ gradus. quasi ꝑ quedam inter scalaria ascendendo ꝓfici¬
unt usq ad intellectum spũalium. et quasi descendentes par¬
uulis se contẽꝑant non cadentes. E adit enim qui deficit: descen¬
dit. qui se contẽꝑat pariuilis. ẜ ecidit ad am suꝑbia intumescenꝰ.
Siue enini mente excedimus deo. siue sobrii sumus uobis. his
ergo gradibus i offenso pede mentis ascenditur: atq descen¬
ditur. Graduũ autẽ nomen ambiguũ est apud nos: quia gra¬
dus dicimus ascendentiũ et descendentiũ. Apud grecos certum
est. quod ascendentiũ tantum sunt gradus. Est aut̃e hic ascensus¬

Expanded text:
graduum fit distinctio, ut per haec significetur duorum Testamentorum doctrinam in his gradibus contineri. Et sunt hic quindecim gradus, sicut in templo Salomonis totidem erant gradus, quibus ascendebatur in templum quod est figura coelestis templi, ad quod his gradibus ascenditur. Haec est scala Jacob. In scalis enim vidit Jacob angelos qui per hos meritorum gradus quasi per quaedam interscalaria ascendendo proficiunt usque ad intellectum spiritualium, et quasi descendentes parvulis se contemperant non cadentes. Cadit enim qui deficit, descendit qui se contemperat parvulis. Cecidit Adam per superbiam intumescens; Sive enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . His ergo gradibus inoffenso pede mentis ascenditur atque descenditur. Graduum autem nomen ambiguum est apud nos, quia gradus dicimus ascendentium et descendentium. Aug., Cassiod., Aug. Apud Graecos certum est quod ascendentium tantum sunt gradus. Est autem hic ascen
Abbreviated transcription (Latin):
nũ est uobis siurgere ante lucem. idest xp̃m. Surgere est exaltari
it securos tẽ. quasi dicet. Uanum est uobis si surgitis aũ quã lux sur
se ei pponto uolens hic ẽẽ altus. ubi ille humilis fuit ut filii re
ram alius ad sinistram. Ante lucem uolebant isti surgete. s sur
ut lux nr̃a xp̃e post mortẽ surrexit altius id̾oq subdit. Siugi¬
de autẽ postquã sederitis. scilicet ꝑacta sessione. id est post hu¬
miliationem dig. postquã sederttis. non dico sedere ad iudican¬
dum uel gaudendũ. si ad humiliandũ. unde subdit. qui man¬
ducatis panen doloris. Sessio enim humilitatẽ aliquando signa¬
ficat aliquando honorem iudicandi. hic autem humiliationem
designat. quod ostenditur ꝑ hoc quod ait. qui manducatis pa¬
nem doloris. d anducat panẽ doloris. qui gemit in hac ꝑegrinati¬
one. qui in ualle ploratioms de afflictione se reficit dicrus. facce

Expanded text:
num est vobis surgere ante lucem id est Christum. Surgere est exaltari num est vobis surgere ante lucem id est Christum. Surgere est exaltari et securos esse, quasi dicat: Vanum est vobis, si surgitis antequam lux surgse ei praeponit, volens hic esse altus, ut ille humilis fuit, ut filii Zeram, alius ad sinistram . Ante lucem volebant isti surgere, sed surt Christus. Post mortem surrexit altius. Ideoque subdit: Surgite autem postquam sederitis, scilicet peracta sessione, id est post humiliationem. Dico, postquam sederitis, non dico sedere ad judicandum vel gaudendum, sed ad humiliandum. Unde subdit, qui manducatis panem doloris. Sessio enim aliquando humilitatem significat, aliquando honorem judicandi. Hic autem humiliationem designat, quod ostenditur per hoc quod ait, qui manducatis panem doloris. Manducat panem doloris, qui gemit in hac peregrinatione, id est, in valle plorationis de afflictione se reficit, dicens: Factae
Abbreviated transcription (Latin):
sine quo oꝑante intius frustra laborant p̃dicatores foris loquentes
tanquã ininistri edificationis et custodes edificatoꝵ. Nomus est po¬
płs dei. templũ dei. ciuitas dei. ad hanc ascendit om̃is qui ꝓficit.
ẽadit ab hac om̃is qui aeficit amando dm̃ ascendis. amando sełm
um. N isi ergo ans editicauerit hanc domũ. inuanum laboraueĩt
qui edificant eam. quia neq qui plantat est aliquid neq qui ri¬
gat. s qui incrementũ dat deus. Om̃s autem in hac edificatione
laborant qui in eccłia predicant uerbũ dei. ministri sacramentoꝵ
dei. port quã erit de edificatione. subdit de custodia dicens. H isi¬
domo transit ad ciuitate. quȩ plures habet domos. ut nec in singu¬
lis. nec immmita collectione sit presũptio. et quãuis domus eo ci¬
uitas seđm metraphorã que de diuersis inducitur fint diuersa ta
men una ecclia quã utraq significant. deinde ne aliquid uelint
exaltari ante humiliationẽ conuerfus ad illos ait. Canum est¬

Expanded text:
sine cooperante interius, frustra laborant praedicatores foris loquentes tanquam ministri aedificationis, et custodes aedificatorum. Domus est populus civitas Dei: ad hanc ascendit omnis qui proficit; cadit ab hac omnis qui deficit, amando Deum ascendis, amando saecuum. Nisi, ergo, Dominus aedificaverit, hanc domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam, quia neque qui plantat aliquid est, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Aug. Omnes autem in hac aedificatione laborant, qui in Ecclesia praedicant verbum Dei, ministri sacramentorum Dei. Postquam egit de aedificatione, subdit de custodia, dicens: VERSdomo transit ad civitatem, quae plures habet domos, ut nec in singulis, nec in munita collectione sit praesumptio, et quamvis domus et civitas secundum metaphoram, quae de diversis inducitur, sint diversa, una tamen est Ecclesia, quam utraque significant. Deinde ne aliqui velint exaltari, ante humiliationem conversus ad illos, ait: VERS. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o presumatur. Ipse est enim altitudo. quã significat cornu.
non carualis s spũalis. Ipse est qui baptizat potestate et auctori¬
tate. Ergo secure in eo exultant. qui bene ꝑ cornu significatur. qͥa
cornu carnem excedit. et ȩccliȩ altitudo spũalis quȩ carnem exee¬
dit: xp̃c est. qui ꝑ gr̃am nobis carnem uincere p̃stat. cui ioħes lu¬
cerna paratur. Unde subdit. paraui lucernam xp̃o meo hec lucer¬
na est iohes qui illũ ostendendo p̃dicat dicens. hic est qui baptirat
ens uiam preparat uerbo. Ipse est enim preco u̾bi paranĩphus spon
ante euangłium defertur. hic est iolies qui xp̃m precessit. prȩdican¬
do baptitando. In festius autẽ dieb duo ceret p̃cedunt. ꝑ quod¬
significatur quia bini et bini missi sunt apłi ad prȩdicandum in
est xp̃i induam confusione. hoc faciet filus cui om̃e iudicium datũ¬
est. s nota patrẽ qui hic loquitur facere quod filiꝰ facit suꝑ tp̃itr aĩe¬

Expanded text:
tum, ut de Christo praesumatur. Ipse est enim altitudo quam significat cornu non carnalis, sed spiritualis. Ipse est qui baptizat potestate et auctoritate. Ergo secure in eo exsultant, qui bene per cornu significantur, quia cornu carnem excedit, et Ecclesiae altitudo spiritualis, quae carnem excedit Christus est, qui per gratiam nobis carnem vincere praestat , cui Joannes lucerna paratur. Unde subdit: Paravi lucernam Christo meo. Haec lucerna est Joannes qui illum ostendendo praedicat, dicens: Hic est qui baptizat ens viam praeparat Verbo. Ipse enim est praeco Verbi, paranymphus sponsante Evangelium defertur. Hic est Joannes qui Christum praecessit praedicando, baptizando. In festivis autem diebus duo cerei praecedunt, quia bini et bini sunt missi apostoli ad praedicandum in .-- Induam confusione, etc. Hoc faciet Filius, cui omne judicium datum. Sed nota Patrem, qui hic loquitur, facere quod Filius facit. PSA
Abbreviated transcription (Latin):
estis genus electũ. regale sacerdotiũ gens sc̃a. popls acquisitionis.¬
S equitur. et sc̃i tui exultent. id est membra tua accepto pignore
spũ scĩ exultent. id est lecentur spe resurrectionis. et accipit eos
cat prelatos eccłiȩ. ꝑ scõs fubiectos fideles. Archam ergo quã surge¬
re p̃catus erat. ꝑ parces ip̃iꝰ eccłie distinquit subdens. Sacerdotes tui
id est prelati induantur iustitia. et alus uirtutib. Ut eñ in ueti
testamento sacerdotes diu̾sis ornamentis uestiũ ittebantur. ita hui
euangłici saccidotes diuersis uirtitib adornãtur. hec sunt o nam̃¬
ta quȩ deus exigit. Que enim legales pontifices in uestib gestabãt.
illa euangłici sacerdotes in cordib habere debent. Seqͥtur. et saue
ti tui. id est minores et subatai exultent. Deinde ex ꝑsona ipsius
dauid rogantis dm̃ patrem subditur. Propter dauia seruum¬
ad gentes rogatur pater ꝓpter reliqui as isł ut salue fiant. quob¬

Expanded text:
genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, et populus acquisitionis. Et sancti tui , id est membra tua, accepto pignore Spiritus sancti, exsultent, id est laetentur, spe resurrectionis. Et accepit eosdcat praelatos Ecclesiae, per quos, subjectos fideles; arcam vero quam surgere precatus erat, per partes ipsius Ecclesiae distinguit dicens: Sacerdotes tui, id est praelati, induantur justitia, et aliis virtutibus. Ut enim in veteri Testamento sacerdotes diversis ornamentis vestium utebantur, ita hi evangelici sacerdotes 287 diversis virtutibus adornantur. Haec sunt ornamenta quae Deus exigit. Quae enim legales pontifices in vestibus gestabant, illa evangelici sacerdotes in cordibus habere debent. Et sancti tui, Alcuin. id est minores et subditi exsultent. Deinde ex persona ipsius David rogantis Deum Patrem, subditur: VERS. ad gentes, rogatur propter
Abbreviated transcription (Latin):
tius xp̃i ꝑsona. Quasi diceret. benedico ꝓpter dauid. quia dñs iura¬
uit ueritate d auid. illi accuali filio ysai. et non frustrabitur eum
nitere dicitur deus. non ꝓpter consilii. s oꝑis mutationẽ. N em̃
dolorẽ penitentie patitur deus. aitt in aliquo fallitur utt uelct corri¬
gere in quo errauit. s quomodo homo quẽ penitet mutare uit
quod fecit sic ubi audis quia penitet dm̃ mutationem ipsam in¬
cellige aliter facit illam deus. aliterta. S u facis enim quod er¬
raueras. ille facit quod uindicat. uel liberat. Iurauit dico dicens.
de fructu uentris tui ponam suꝑ sedem tuam. Poterat dicere de
fructu femoris tui. s significantius ait. de fructu uentris tui. quia

Expanded text:
sona. Quasi dicat: Bene dico, propter David, quia Dominus juravit veritatem David illi actuali filio Isai. Et non frustrabitur eum nitere dicit Dominus, non propter consilii, sed operis mutationem. Non enim poenitentiam patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo homo qui poenitet mutare vult quod fecit, sic ubi audis, quia poenitet Deum, mutationem ipsam intellige. Aliter facit illam Deus, aliter tu. Tu enim facis, quia erraveras; ille facit, quia vindicat vel liberat. Juravit dico, dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Poterat dicere, de fructu femoris tui, sed significantius ait, de fructu ventris tui, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit. dormiui conturbatus. Quasi dicẽt. ut hȩc predicta
fiant. o dñe surge a morte in reqͥem tuam. ut ĩa ñ conturberis.
quia mors illi ultra non adñabitur. et o dñe te pͥus exaltato. ex¬
alcetur postea eccłia . Unde subdit. tu et archa quasi dice̾t. surge
rectionẽ non ꝓmitteret. nisi pͥus resurgeret capiit. Et te eunte ad pa

Expanded text:
qui dicit: Dormivi conturbatus . Quasi dicat: ut haec praedicta fiant, o Domine, surge a morte in requiem tuam, ut jam non conturberis, quia mors illi ultra non dominabitur . Et, o Domine, te prius exaltato, exaltetur postea Ecclesia, tu et arca, quasi dicat: Surge: rectionem non promitteret, nisi prius resurgeret caput. Et, te eunte ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
suspenditur. et est aposiopesis. Acsi diceret. Si hoc uel illua fecero
nunquã de cetero michi credatur. Quasi dicẽt. Iurauit dauid dũo
dicens. Si introiero in tabnaculum domus mec id est si quesiero
quȩ mea sunt non que dei. quasi non queram. Stiebat en im se
ꝓprio impediri. ne fiat locus deo. et si ascendero in lectum strati
mei. id est si acqͥ euero carni. quasi non aqͥescam. ideo dicit ascendo
quia res pͥuata suꝑbos facit. et Si dedero sompnũ. id est carna
lem delectationẽ oculis meis mentis. quasi non dabo. Terrene fe¬
licitatis sompnia sunt dormientiũ quȩ cito transeunt: quomͥ
enĩ qui uidet chesauros in sompnis dormiens diues est. s eiugi¬
lans iul tepit sic qui dormiunt torpentes in duritus et uolupta¬
tib seculi cum eugilauerutt post hancuit.i nIchilus et uol upta
manib siuis. Quod iste se non fecisse. qui uuat inuenirr Iocum año
dicit. Si dedero sompnũ oculis meis. et ut plus dicam. si dedeio pi¬

Expanded text:
suspenditur. Et est aposiopesis. Ac si diceret: Si hoc vel illud fecero, nunquam de caetero mihi credatur. Aug. Quasi dicat: Juravit David Domino dicens: Si introiero in tabernaculum domus meae, id est si quaesiero quae mea sunt, non quae Dei. Quasi dicat: Non quaeram. Sciebat enim se proprio impediri, ne fiat locus Deo, et si ascendero in lectum strati mei, id est si acquievero carni, quasi non acquiescam. Ideo dicit ascendero, quia res privata superbos facit. Et VERS. 4.-- « Slem delectationem oculis meis mentis. Quasi dicat: Non dabo; terrenae felicitates somnia sunt dormientium, quae cito transeunt. Quomodo enim qui videt thesauros in somnis dormiens dives est, sed evigilans nil reperit, sic qui dormiunt torpentes in divitiis et voluptatibus saeculi, cum evigilaverint post hanc vitam, nihil invenient in manibus suis: quod iste se non fecisse qui vult invenire locum Domino dicit: Si dedero somnum oculis meis, Et ut plus dicam, Si dedero pa
Abbreviated transcription (Latin):
tanto plus esuriunt quanto inanes sunt a seculo iͥienus fasti¬
dit. et quicquid illi daturus es: respuit. Seqͥtur. et S acerdo
lutari. id est xp̃o. scd̃m illud. Quotquot in xp̃o baptirati estis
xp̃m induistis. et sc̃i eius. idem qui et sacerdotes exultabunt
exultatione. quia inditi sunt salittari. Ns on enim in se lipe sũt
si in demino. Uel distingue inter sacerdotes et sanctos. sicutt su¬
pra. et est S acerdotes eius. id est prelatos induam salutari. id est
xp̃o. ut honesti sint ad docendum. et scĩ eius. id est subditi exul¬

Expanded text:
tanto plus esuriunt, quanto magis manes sunt a saeculo. Plenus fastitanto plus esuriunt, quanto magis manes sunt a saeculo. Plenus fastidit, et quidquid illi daturus est respuit. VERS. 17.-- « Sacerdolutari, id est Christo, secundum illud: Quotquot in Christo baptizati estis Christum induistis . Et sancti ejus, idem qui et sacerdotes, exsultatione exsultabunt, quia induti sunt salutari. Alcuin. Non enim in se lux sunt, sed in Domino. Vel distingue inter sacerdotes et sanctos, sicut supra. Et est: sacerdotes ejus, id est praelatos induam salutari, id est Christo, ut honesti sint ad docendum, et sancti ejus id est subditi exsul