comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ẏsaac mentem. qͥa semꝑ admũ¬
diciã teniuit: caligantib etate oculis.
aduidenda longe post uentura di¬
latauit. Hec iacob compulit. & amiᷤ¬
sum bonũ filium medullitus geme¬
re: & prauoꝵ filioꝵ p̃sentiã sub eqͣ¬
nimitate tolerare. Hȩc ioseph docuit
afr̃ĩb uenundatũ. & libertate animi
minimȩ fracta. seruigum ꝑpet: &¬
eisdem post frĩb mente ñ elata pͥn¬
cipari. Hec. moysen delinquente po¬
pulo. etusq adpeticionẽ mortis in
precib strauit: & usq ad interfec¬
tionem populi. ꝑreli studũ ererit:
ut et ꝓpereunte plebe. se morti obi¬
ceret: & contra peceantem ꝓtinus
uice dñi irascentis seuiret. Hec. finees
brachium inultionẽ peccantiũ ere¬
xit: ut arrepto gladio coeuntes tͣnꝰ¬
figeret: ꝙirã dñi iratus placaret. hec.
iosuȩ exploratorẽ docuit ut et priꝰ
contra falsiloquos ciues ueritatem
uerbo defenderet: & hanc postmo¬
dum glahio contra hostes allegaret.

Expanded text:
Haec Isaac mentem quia semper ad munHaec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen delinquente populo, et usque ad petitionem suae mortis in precibus prostravit , et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, et ut pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret : haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesu exploratorem docuit , ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia obscuret Bene gͦ d̃ lex multi¬
plex dicitur: quia nimirum cũ una
eademq sit caritas: si mentem plenȩ
ceꝑit. hanc. adinnumera oꝑa multi¬
formiter accendit. Cinus huersita¬
tem breuiter exprimimus: si inelectis
singłis bona illuis ꝑstringendo nume¬
remus. Hȩc nanq ꝑabel. et electa deo
munera optulit: & frĩs glachum. non
reluctando toleraurt. Hec. enoch. & in¬
ter homines uiuere spintalit docuit:
& adsublimenuitã abhominib et¬
am corporaliter abstraxit. Hȩc. noe.
despectis omĩb. solum deo placibi¬
lem ostencdt: atq mnarchȩ fabricam.
stucho longi laboris exercuit: et mũ¬
do suꝑstitem. pio oꝑe exercendo ser¬
uauit. Hec. ꝑsem & iaphet. humili¬
ter uerenda patris erubuit: & suꝑ¬
iecto dorsis pallio. quȩ ñuidebat ab¬
scondit. Hȩc abiahȩ dexterã. qͥa ad
mortem filii. obediendo extulit: hc̃
ꝓlis innumerȩ gentũ patrem fecit.

Expanded text:
tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multitristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit .
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ qͣm iniust quiq uelut in¬
simã abiectãq despiciunt. Hanc
iust inuntutis sacrificiũ u̾tunt.¬
& excolentes recti puritatẽ ac man¬
suetucinẽ d̃o immolant: qͣm ab¬
hominantes rȩꝓpbi fatuitatẽ pu¬

Expanded text:
entiae, quam injusti quique velut infima abjectaque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt: et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem, Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem pu
Abbreviated transcription (Latin):
robustius indo solidatꝰ quo foris ñ
inuenit. quo requiescat Iota &enim
spes mauctore figitur: & int̾urilio¬
num conuicia. solus interior testis
imploratur: atq afflict amimus fit
do tanto ꝓrimus: quanto & agĩa
humani fauoris alienus. Inp̃cem ꝓ¬
tinus fundit᷑ et pressus exterius. ad
penedanda quȩ intus sunt. muidiꝰ
uquatur. Bene itaq nunc hcitur:
qͥ dendet᷑ ab amico suo sic̃ ego muo¬
cabii d̃m. cc exaudiei eum: qͥa bo¬
nos menti dũ prau exꝓbrant᷑os¬
tenduni. quẽ suoꝵ accuum testẽ
qutrant Quȩ cc̃ compuncta sele
in precib aceigit: inde intra se lu¬
ꝑne erauditioni iungit᷑: unde eit̃
humane urisiones deprmunt: et
tamen chumnis aurib exaudibile
ñsunt. Hã cũ derisio cont᷑̃ culpã
nascitur. ꝓfecto nullũ untutis
meritũ indensione generat᷑ Baal
eteñ sacerdotes. clamosis hunc uo¬
cib implorantes: deris abhelia
fuerant cũ hiecbat. Clamate us¬

Expanded text:
robustius in Deo solidat, quo foris non robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem protinus funditur, et pressus exterius, ad penetranda quae intus sunt mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate vo
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat. Aesi apte dicat. Cũ cunc¬
dis sint nota quȩ dicitis: de dic¬
toꝵ scientia. singularit̃ cur tume¬
tis: Quia gͥela E tionem arrogan¬
tiũ. adequalitatis communionẽ
reuocans ꝑfecta correptione redar¬
quit: ad doctimnȩ nunc sententiaᷤ
erumpit: ut amici eius humilita¬
te prus discerent: ueritatis ponde¬
ra qͣm reuerenter audirent. Sequit̃¬
Sepe infirma mens cũ debonis ac¬
tib aiua humani fauoris excipit᷑
ad gaucia extenora chiiuatur: ut
postponat qd intus appetit et in
hoc libent̃ resoluta iaccat. qđ foriᷤ
audit. ita ut beatã ñ tã fieri qͣ dicise
gaudeat: cumq laudis suȩ uocib
inhiat: qdđ esse cepat. relinquat. Inde
S adeo dsiungitur: unde. indo lau¬
canda uidebatur. Nonnunquã uͦ.
iecto oꝑi animus constanter inni¬
titur: ettamen humanis urrisio¬
nib urgetur. Miranda agi: et ob¬
ꝓbna recipit. Et qui exire foras ꝑ
laudes potuit: repuilsus contume¬
liis. adsemetipsum redit: et eo se int̾

Expanded text:
ignorari. --Ac si aperte dicat: Cum cunctis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia singulariter cur tumetis? Quia igitur elationem arrogantium ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent. Sequit--Saepe infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud quã solũ se esse homi¬
nem exultat: & sepe contingit. ut
cum ꝑtumorẽ mens maltũ ducit᷑
indespectu omniũ. et sui admirati¬
one subleuetur. Incogitatione et¬
enim ꝓprii fauores oriuntur: sibiq
de singularitate sapientiȩ blandi¬
untur. Ipsa fatuitas pensat ea quȩ
audierit: ac uerba quȩ ꝓfert et mi¬
ratur sua: et deridet aliena.Qui gͦso
lum se saꝑe estmat: quid aliud
quam eandem hanc secum morari
sapientiã putat: Nã quã ad esse a¬
liis abnuit: soli sibi hanc tribuens.
ꝓfecto intra tempora suȩ breuitatiᷤ
claudit. Pensandum uͦ ẽ uir sc̃s qͣn¬
ta discretione utitur. ut amicoꝵ su¬
ꝑbientum arrogantia comprimat᷑

Expanded text:
 se esse hominem exsultat? Et saepe contingit ut cum per tumorem mens in altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& enim nesciat: qͣntum beadi iob
uita atq scientia. amicoꝵ eius sci¬
entiã excedat: S ut eoꝵ suꝑbiã
corrigat: esse se inferiorẽ negat: &
ne suȩ humilitatis limttẽ tͣnseat:
esse se suꝑiorem tacet. Nec p̃feren¬
do se. s conferendo. indicat: qđ. de
se hi qui sibi longe sunt impares.
chiscant: ut dum inflectitur spon¬
te sapientia quȩ eminet: nequaꝗͣ
se contra uires erigat scientia quȩ
iacet. Quos bene mox adequalita¬
tis sensum reuocat: quia tumere
ualde.qͣsi de singulantate magni¬
cudins pensat: cũ subsequenter ad

Expanded text:
enim nesciat quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subsequenter ad
Abbreviated transcription (Latin):
pies: Quid. di uestigia: nͥ benignitatiˢ
illius uisitationes uocat: Quib ni¬
mirum ꝓgredi adsuꝑna ꝓuocamur:
cum. eius sp̃s afflatu tangimur: &
ertra carnis angustias subleuati ꝑ
amorem: cognoscimus auctoris nr̃i
contemplandã spẽm. qͣm sequam᷑.
Nã cũ mentem nrãm spiritalis patͥȩ
amor inflammat: qͣsi sequentib it̃
insinuat: & substrato cordi uelut
qđdam uestigium gradientis des¬
imprimitur: ut ab eo. rectis cogitati¬
onum gressib uia uite teneat᷑ Quẽ
enm nec. dum cernimꝰ: restat neces¬
seẽ ut ꝓuestigia sui amoris in da¬
gemus: quagnus usq ad contem¬
plationis spẽm quandoq mens ĩ¬
ueniat: quem nunc. qͦsi atergo sub¬
a sequens. ꝑscã desidia explorat
Hȩc psalmista auctoris nr̃i uestigia.
bene sequi nouerat: cum dicebat
Adhesit anima mea post te. Quẽ rep¬
perire qͦ usq adiusionem suȩ celsi¬
tudinis satagebat: dicens. Sitiuit
anima mea addm̃ uiuum: qͣndo¬

Expanded text:
Quid Dei vestigia nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur cum ejus Spiritus afflatu tangimur, et, extra carnis angustias sublevati, per amorem agnoscimus auctoris nostri contemplandam speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea 345
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta exteriora qͦ mala. nil obstat
intelligi. Scĩ et enim uiri. qͥa sum¬
ma medullitus diligunt: ininfi¬
mis dura patiunt᷑: s infinc gau¬
dii lum̃ inueniunt: qđ habere in
hoc spacio p̃curentis uitȩ con¬
tempnunt. Unde. nunc ꝑsophar
chicitur.  q̃si merdianus fulgor.
consuget t̃ aduespum. Pecators¬
enĩ lumen incdie ẽ: obscuritas inue¬
spe: quia inp̃senti uita felicitate at¬
tollitur: s adu̾sitatis tenebris. infi¬
ne deuoratur. Iusto auttẽ. menidia¬
nus fulgor aduespum surgit: quia
qͣnta sͥ claritas maneat. cum iã oc¬
cumbere cepit. agnoscit. Hinc nãq
scnptum ẽ liment dm bene ent ĩ
extremis. Hinc. ꝑpsalmistã dicit᷑
Cum dedit dilectis sius sompnum:
hȩc ẽ hereditas dñi. Qu in huius
qͦ uitȩ adhuc certamine positus.
cum se consumptũ putau̾it ut lu¬
cifer oritur: quia foris cadens int̾
innouatur: & quo magis exterius
adusa tolerat: eo uberius uututũ

Expanded text:
juxta exteriora quoque mala nil obstat juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatorenim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoque vitae adhuc certamine positus, cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia innovatur, et quo magis exterius adversa tolerat, eo verius virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
plationis lumen. post ꝑturbatio¬
nis suȩ tenebras. erumpit. Mox
ingaudio ꝓuectus atcollitur. qͣ.
int̾temptamenta perus cadere
ex desꝑatione cogebatur. Sine co¬
gitationis certamine. p̃sentia de¬
spicit: sine dubitationis obstacu¬
lo. deuentura retributione confi¬
dit. Iustus gͦ cum se consumptũ
putauerit. ut lucifer oritur: quia
mox ut tenebrescere temptationũ
caligine ceꝑit adlucẽ gr̃ȩ refor¬
matur: et inseipso monstrat diem
iusticiȩ: qͥ casurus. pauloante timu¬
nob sc̃os innocentia: nͥ sequentis
iudicis claritatẽ clamat: In eore
nanq admiratione conspicimꝰ:
qͥd de maiestate ueri luminis e¬
stimemus. Hec dũ redemptoriᷤ nr̃i
potentiã iudemus: sed tam̃ iuitu¬
tem illius mnelectoꝵ suoꝵ morib
admiramur. Quia gͥ bonoꝵ uita.
inconsid̾atione sua. ocłis nr̃is uim
uentatis obicit: clarus adnos lu¬
cifer ante solem uenu. Sciendũ uͦ
ritualium aduersitate discussim:

Expanded text:
plationis lumen post turbatioplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpit. Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta pejus cadere ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timunobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris nostri potentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer ante solem venit. 35. Justus ritalium adversitate discussimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut lucifer. Sepe nanq tot tempta¬
menta nos obsident: ut ipsa nos
eoꝵs numerositas. pene adlapsum
despationis inclinet. Vnde plerũq
dũ mens intechum uergtur: uix
ipsa untutis suȩ dampna consicłat:
& tosa dolens. s qͣll iã & asensu do¬
loris aliena frangitur: & enumera¬
re ñualet. qͣnto cogitationũ tumul¬
tu uastatur. Ruiturã se ꝑmom̃ta
conspicit: eq ne arma repugnatio¬
nis arripiat. grauius meror ipse ꝯtͣ¬
dicit. Circumductos quolibet odoᷤ
obscuntas obsidet: & cũ uisum te¬
nebrȩ semꝑ impediant: mesta meis.
nil aliud quã denebras uidet. Sed
apud misericordẽ iudicem. sepe hec
ipsa quȩ annisum qͦ orationis ag¬
giauat: ꝓ nobis subtilius tristicia
exorat Nam meroris nr̃ caliginem
conditor conspicit: & subtract li¬
minis radios refundit: ita ut erec¬
ta ꝓtinus ꝑdona mens uigeat: qͣm.
paulo ante decertantia uitia. suꝑ¬
biȩ calce deprimebant. Mox torpo¬
ns pondus decutit: atq ad contẽ¬

Expanded text:
 lucifer. --Saepe namque tot tentamenta nos obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contem
Abbreviated transcription (Latin):
quisq grauiora ꝑtulent: qͥa nequaqͣm
retributionis gaudium de ȩc̃nitate
colligitur: qđ non hic prius pia t̾bu¬
latione seminatur. Hinc et enĩ ꝑpsal¬
mistam dr̃. Euntes ibant & flebant:
mittentes semina sua. Uenientes au¬
tem uenient in exultatione: portantẽ
manipulos suos. Hinc paulus ait
Si commorimur: & conuiuemꝰ. Si su¬
stinemus: & conregnabim. Hinc. qi¬
scipulos admonet: dicens. ꝑ multas
trbulationes. oportet nos intrare in
regnũ d̃. Hinc. scõꝵ głam. iohanni
angłs in dicans: ait. Hi sunt. qui ue¬
nerunt detribulatione magna: &
lauerunt stolas suas: & candidas eas
fecerunt insanguine agni. Quia gͥ
nunc ꝑtribulationem sentur ut
post. gaudii fructus metatur: tanto
maior fiducia mentẽ roborat: qͣnͣto
hanc fortior. ꝓueritate afflict̾io an¬
gustat. Unde. aptȩ ꝓtinus adiun

Expanded text:
 graviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Euntes ibant et fiebant, mittentes semina sua. Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos . » Hinc Paulus ait: « Si commorimur, et convivemus, si sustinemus et conregnabimus . net, dicens: Per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei . Hinc sanctorum gloriam Joanni angelus indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio angustat. Unde apte protinus adjun
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enim malis. p̃sens securitas. labo¬
rem: ita bonis. p̃sens labor ꝑpetuã
securitatem parit. Unde. et defos¬
sum. se securũ dormire posse iam
nouerat: qui dicebat. Ego enĩ iã
delibor: & tempus meȩ resolutons
instat. Bonum certaui: certamen

Expanded text:
Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Unde et defossum se securum dormire jam noverat, qui dicebat: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat;
Abbreviated transcription (Latin):
unt: aliquando uadunt. & ꝓtinus
reũtuntur: qͥa electoꝵs mentes. cũ
roris uias deserunt: rechre admala
mund nesciunt. quȩ reliquerunt.
Cum uͦ ꝑ contemplationis aciem. &¬
abhac se eadem actiua uita suspen¬
dunt: eunt & redeunt: qͥa ꝑhoc qdđ
chu ꝑsistere minimȩ incontempla¬
tione sufficiunt. se se iterum adoꝑa¬
tionem fundunt: ut inhis quȩ urx¬
ta sibi sunt. se exercendo refoueant:
et suꝑ se rursũ surgere contemplan¬
do conualescant. S dum hec eadẽ
contemplatio. more debito ꝑ tempoꝵ
interualla repetitur: in deficienter
ꝓculdubio et ineius solichitate psisti¬
tur: quia & si infinnitatis suȩ pon¬
dere supata mens deficitꝰ. hanc ta¬
men iterũ continuis conatib repa¬
rata comp̃hendhit: nec stabilitatẽ
suã inea ꝑdichsse dicenda ẽ. aqua.
et si semꝑ deficit. hanc et cũ ꝑdidĩt.
semꝑ inquirit. Sequitur. Miseriȩ¬

Expanded text:
unt; aliquando vadunt, et protinus unt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum roris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa dum sollicitus studet ꝑagere qd̾
mansuetȩ conditor imperat: securꝰ
cogitat. etiã qd terribiliter intentat.
Sciendum preterea ẽ: qm̃ nonnulla bo¬
na sunt. ad quȩ indefessi ꝑsistimus:
& rursũ nonnulla sunt: a quib con¬
tinuȩ defiientes labimur: atꝙ ad
acontemplatiua autẽ. infumitatis
suȩ pondere uict̾a. lassatur. Illa quip¬
pe. tanto firmius durat: qͣnto adui¬
cina se erga utilitatem ꝓximi chla¬
tat. Hȩc. tanto celerius labitur. qͣnto.
et camis claustra transgrediens. su¬
per semetipsam ire conatur. Illa
ꝑplana se dirigit: & iccirco pedem
oꝑis robustius figit: hec autem.
qͦ suꝑ se alta appetit: adse citius
fessa descendit. Qđ bene ac breui¬
ter ierechiel insinuat: cum eorum
quȩ uiderat motus animalium
nanat. dicens. Non reuertebantur.
cum incederent. Ae paulopost subic̃.
adiungens. & animalia ibant. & re¬
u̾tebantur. Sc̃ã quippe animalia
aliquando uaduni. et minimȩ rede¬

Expanded text:
quia dum sollicitus studet peragere quod quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus cogitat etiam quod terribiliter intendat. --Sciendum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime rede
Abbreviated transcription (Latin):
Cum stabitis adorandũ: dimitite
si qͥd habetis aduersus aliquẽ hinc
rursus ait. Date. et dabit᷑ uob. Dimittite:
& dmittetur uob̃. Hinc constitu¬
goni postulatonis. concditionem
posuit pietatis: cicens: chmitte no-¬
bis debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ
debitorib nñs: ut ꝓfecto bonum
qđ adeo conpuncti pegmus:. hoc
prmum cũ ꝓximo conu̾si faciamꝰ.
Tunc gͦ uerȩ faciem sine macula le
uamus: cũ nec nos ꝓhibita mala cõ¬
mittimus: nec inea quȩ in nobis cõ¬
missa sunt. exꝓprio zelo recinem̃.
Graui nanq mens nr̃a orationiꝰᷤ suȩ
tempore confusione deprimitur:
si hanc. aut sua adhuc oꝑatio in¬
quinat: aut alienȩ nequitiȩ ser¬
uatus dolor accusat. Quȩ duo. qͥsq
dum tersent: adea quȩ subnera
sunt ꝓtinus liber exsurgit: &eris sta¬
bilis et ñtimebis: quia nimirũ tantõ
minus iudicẽ trepidat: quanto in
bonis actib solichus stat. limorem
quippe suꝑat. qui stabilitatẽ seruat:

Expanded text:
Cum stabitis ad orandum, dimittite Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus alterum . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis; dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trbonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ce uacat. obuiamus: sedtamen
quia nos culpas rarius committ¬
mus: aliena pigrius delicta relara¬
mus: et quo peccare nr̃ animus sol¬
licitius metuit: eo districtius hoc
qđ in se abalio delinquit᷑. abhorte¬
scit. Unde fit. ut inueniatur qͥsq
tardus adueniam: quo ꝓficiendo
factus ẽ cautus adculpã & qͦ ipse ex¬
cedere ialterũ metuit᷑: hoc qđ in
se excecditur. punire durius exqͥrti
S quid hac doloris macula reppe¬
tu iudicis caritatem ñ inquinat.
s necat: Uitam quippe animȩ.
quelibet culpa polluit: seruatus
uͦ contra ꝓximũ dolor occidit
Menti nanq ut gladius figitur:
& mucrone illius. ipsa iuscerum
occulta ꝑforantur. Qui scilicet a
tiansfiro corde si pruis ñ educit᷑
pom salutis medicamina neque¬
unt: nͥ ferrum auulnere ante sub¬
trahatur. Hinc ẽ. enĩ: qdđ ꝑsemecip¬
sam ueritas dic̃ Nisi remiseritis ho¬
qͥincȩlis ẽ remittet uobis peccata
ur̃a.Hinc iterum admonet:diceis.

Expanded text:
prece vacat, obviamus; sed tamen prece vacat, obviamus; sed tamen quia nos culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula repetu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde si prius non educituponi salutis medicamina nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hoin coelis est remittet vobis peccata vestra . Hinc admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ante orationis semꝑ tempora debet
sollicitȩ conspici. quid qͥd potest
mnoratione repbari: talemq se mens
& cum aboratione cessat exhibere
festinet: qualis apparere iudici in
ipso orationis tempore exoptat. Se¬
pe nanq mmunda quedã uel illi¬
cita manimo uertimus. quotiens
aprecib uacamus: sed cum se mens
adstudia orationis eiererit: earum
rerũ imagines reuerberata patitur:
quib libenter prius ociosa p̃me¬
batur. Et quali iam faciem anima
aciđm leuare non sufficit: quia in
se nimirum inquinata mente ma¬
culas pollutȩ cogitationis erube¬
scit. Sepe curis mundi libenter
occupamur: cum ꝙ post hȩc stu¬
dio orationis intendimꝰ: ncquaquã
se mens adcelestia erigit: quia pon¬
dus hanc terrenȩ sollicitudinis in
ꝓfundum mersit. E in prece. facies
munda ñ ostenchtur: qͥa cogitatio¬
nis infimȩ luto maculatur. NoN¬
nunquã uͦ coracunctis curis excu¬
timus: & illicits motib. etiã cũ ã

Expanded text:
ante orationis semper tempora debet ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto maculatur. nunquam vero cor a cunctis excutimus, et illicitis motibus, etiam cum a
Abbreviated transcription (Latin):
meminit. & oratio fit execiabilis:
cũ. acensura auerditur legis: quia
dignum ꝓfecto ẽ. ut aber beneficisᷤ
sit quisq ertraneus. cur nimirum
iussionib ñ uult esse subiectus E
inre hoc ẽ salubre remechũriut cũ
mens se exmemoria culpe repre¬
hendit: hoc prius moratione de¬
fleat. qđd errauit: qͣtinus erroris ma¬
cula cũ. fletib tergitur: inpetitione
sua. cordis facies. ab auctore mun¬
da uideatur. S curandũ nimis ẽ
ne adhoc rursus ꝓruat. quod se
mundasse fletib exultat: ne dũ
deplorata iterum culpa committitur.
in conspectu iusti iucheis. ipsa etiã la¬
menta leuigent᷑ Sollerter quippe
debemus meminisse. qđ di. Ne itereᷤ
t̾bum. intua oratione. Quo uidelicet
dicto. uir sapiens nequaqͣm nos ꝓ¬
hibuit sepe ueniam petere: s culpas
iterare. Ac si aꝑtȩ hcat. Cum male
gesta defleuers: nequaqͣm rursum
facias. qđ in piecib iterũ plangas. Ut¬
gͥ adp̃cem facies sine maciila leuẽt.

Expanded text:
meminit, et oratio fit exsecrabilis, meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit, quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitisua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. go ad precem facies sine macula levetur,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc abeo extrinsecus inoꝑe errat᷑.¬
statim sine macula faciem leuam̾.
Interna quippe facies hominis. mẽs
ẽ in qua nimirũ recognoscimur. ut
ab auctore nr̃o diligamur. Quã sci¬
licet faciem leuare ẽ: inđ̾m. animũ
ꝑstudia orationis attollere. S ele¬
uatam faciem. macula inquinat:
sintendentem mentẽ ratus sui¬
conscientia accusat: qͥa abspei fi¬
dutia ꝓtinus frangitur:. si intenta
p̃cib. necdũ deuictȩ culpȩ memo¬
ria mordetur. Diffidit nanq acci¬
pere se posse qđ appetit: que ꝓfec¬
do reminiscitur. nolle se adhuc fa¬
cere quȩ diuinitus audiuit. Hinc¬
piohem dicit᷑. Si cor nr̃m ñ rep̃hen¬
dent nos: fiduciã habemꝰ apud d̾m:
et quicqͥd petierimus ab eo. accipi¬
emus. Hinc. salomon ait. Qui au¬
tit aurem suã ne audiat legẽ: ora¬
tio eius erit erecrabilis. Cor qͥppe.
nos inpetitione rep̃hendit: cũ resi¬
stere se p̃ceptis eius quẽ postulat.

Expanded text:
adhuc ab eo extrinsecus in opere erratadhuc ab eo extrinsecus in opere erratstatim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus suiconscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit. em dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum: et quidquid petierimus ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat
Abbreviated transcription (Latin):
colere: Et quid÷ post agri exeri¬
cium. adedificium domus redur:
nͥ qd plerumq ex bonis oꝑib di¬
scunus. qͣntã uitȩ mundiciam et
incogitatione construam᷑: Pene
cuncta nanq oꝑa bona. ercogita¬
tione ꝓdeunt: s sunt nonnulla co¬
gitationis acumina: quȩ. exoꝑatio¬
ne nascuntur. Nã sic̃ ab animo opꝰ
sumit᷑: ita rursus abope. animus
erudit᷑. Mens quippe chuini amoriᷤ
erordia capiens. imꝑat bona quȩ
fiant: s postqͣm fieri imꝑata cepe¬
rint: ipsis suis exercitata actionib
discit: cũ impare bona inchoauerat.
qͣntum minus uidebat. foris ergo
ager excolit᷑ ut domus postmodũ
constiuat᷑: qͥa plerumq abext̾iori
oꝑe sumimꝰ. qͣntã subtilitatem rec¬
atucdinis incorde teneamus. Quẽ
bene sophar seruare ordinẽ studiit:
cũ prius auferri iniquitatẽ amans¬
bus. et post. atabernaculo iniusti¬
ciã. dixit: qͥa nequa qͣm plene ans¬
mus incogitatione erigitur: q̃ndo

Expanded text:
colere? Et quid est post agri exercicolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
aut sola cogitatione committit autt
cogitatione simul & oꝑe ꝑpetrat᷑ In¬
sticia uͭ. intab̃naculo: iniquitas in
apud nosmetipsos ab scondimurꝰ
cũ foris inoꝑe ñuidemur. Sophar
itaq. qͥa iusti uiri amicus ẽ: nouit.
quȩ nouit. ignorat. S nos calcantes
hoc qđ abeo tumide dr: pensemus
eius uerba quã uera sint si rectȩ di¬
cerentur. Prius enim. amanu iniqui¬
tatem subtrahi: & post. ãtab̾naculo
admonet iniusticiã abscidi: qͥa quiˢᷤ¬
quis iã praua ase oꝑa extereꝰ resecat:
necesse ꝓfecto ẽ. ut adsemetipsũ re¬
diens. sollerter se se inmentis inten¬
tione discernat: ne culpa qͣm iam in
actione ñ habetꝰ adhuc incogitatio¬
ne ꝑduret. Unde bene etiã ꝑ salo¬
monẽ di. frepara foris opus tuumꝰ.
& diligenter exerce agrũ tuũ: ut
postea ȩdifices domũ tuã. Quid
nanq ẽ. p̃paiato oꝑe. agrum dili¬
genter exterius exercere: nͥ euulis
iniquitatum sentib. actionem no¬
stram adfrugem retributionis ex¬

Expanded text:
 aut cogitatione simul et opere perpetratur. Institia vero in tabernaculo iniquitas in apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifices domum tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
cum sca loquentes insinuant: quod
ipsi appetunt. hoc aliis ꝓmagno pol¬
licentur. Dumq cȩlestia p̃dicant: in
siuis repente sponsionib ostendunt.
qd̃ amant. S ne diu trena pollicen¬
do patescant qđ sunt: aduerba recti¬
tudinis citius recurrunt. Unde. mox

Expanded text:
cum sancta loquentes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ ut mors: dilectio. Uirtuti etem̃
mortis. clectio comparatur: quia
nimirũ mentẽ qͣm semel ceperii.
a ddelectatione mundi funditus oc¬
cidit: & tanto hanc ualentius in
auctoritate erigit: q̃nto & insenh¬
bilem contra terrores recidit. S in
recta p̃ddicant: ualde difficileẽ ui
adhoc qd taciti ambiunt ñ erum¬
pant. Unde & sophar ꝓtinꝰ adiuns.¬

Expanded text:
da est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores reddit.  Vet. recta praedicant, valde difficile est ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et Sophar protinus adjun
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis nr̃e: supra modũ in
sublimitate ȩcernum głȩ pondus
oꝑatur in nobis. & notandũ. quod
nequaqͣm. cũ consumptus fuens.
sed cum te consumptũ putauens.
dicit: quia et qdđ ui demus indubit¬
tate ẽ: et qđ sꝑamus. incertitudine.
Unde &e idem paulus ñ se consũptĩ
nou̾at: s putabat: qui. & in adũsa tri¬
bulationũ corruens. ut lucifer resplen¬
debat: dicens. Quasi morientes: et ec
ce uiuimus. Quasi tristes: semꝑ au¬
tem gaudentes. Sic̃ egentes: multoᷤ
autẽ locupletantes. Sciendũ qͦ ẽ
qđ bonoꝵ mens. quo duriora ꝓueri¬
tate tolerat: eo ȩt̾nitatis p̃mia certiꝰ
spat. Vnde aptȩ subcdit̃. Et habebiᷤ.

Expanded text:
e supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Et notandum quod nequaquam cum consumptus fueris, sed cum te consumptum putaveris dicit, quia et quod videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et isdem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat, qui et in adversa tribulationum corruens ut lucifer resplendebat, dice vivimus, quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia certius sperat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Unde. bene paulus. plebis isrłitice dã¬
pna conspiciens: ut imminentia ab
auditorib mala compesceret: cu¬
rauit exordine transacta narrare dicens.
Neq ẏdolatre efficiamini. sic̃ quidã: quẽ¬
admodũ scriptũ ẽ. Sedit popuł man¬
ducare & bibere: & surrexerunt ludere.
Esus quippe potusq adlusũ impu¬
lit: lusus adydolatriã trarit: quia
siuanitatis culpa nequaqͣm cautȩ
compescitur: abiniquitate ꝓtinus
mens incauta deuoratur: salomone
attestante. qui ait. Qui modica sꝑ¬
nit: paulatim decidet. Si enĩ parua¬
curare negligimus: insensibiliter se¬
ducti. audent̃ etiã maiora ꝑpetiam̃.
Y notandum. qđ non uideri. s conside¬
rar. iniquitas dicitur. Studiosius qͥp¬
pe conspicimus: quȩ consideramus.
Ds̃ itaq hominũ uanitatẽ noiuit: in¬
iquitatem considerat: qͥa nec mino¬
ra ddelicta multa deseritꝰ & ad ma¬
iora ferienda se intentius accingit
Quia g̃ aleuiorib malis incipitur: &

Expanded text:
Unde bene Paulus plebis Israeliticae daUnde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
bus mutabilib. dum exaliis ad alia
semꝑ impellitur: suborientib culpis
pa intelligi: & iniquitatis nomine. rea¬
tus grauior demonstrari. Si enĩ aliq̃n
uanitas. culpa ñ esset: psalmista ñ diee¬
ret: Quãqͣm inimagine di ambulet
homo: tam̃ uanȩ conturbat᷑.: thesauri¬
rai. & ignorat cui congreget ea. Quia
qͣmuis trinitatis imaginẽ innatura
quimus: ut modis nos semꝑ alter¬
nantib. cupido concutiat: metus
frangat: lȩticia mulceat: dolor af¬
fligat. Ex uanitate gͦ ut suꝑius dic¬
tum ẽ. adiniquitatẽ ducimur: cum
prius ꝑleuia delicta defluimꝰ: ut u¬
su cuncta leuigante. nequaqͣm post
cõmittere etiã grauiora timeamꝰ.
Nã dũ moderari lingua. ociosa uba
negligit: more inolite remissionis
capta: audar. ad noxia ꝓrumpit.
Dum gulȩ incumbitur: adleuitatis
ꝓtinus insaniã ꝓditur. Cumq menᷤ
subigere delectationẽ carnis renuit:
plerũq & ad ꝑfidiȩ uoraginẽ ruit

Expanded text:
bus mutabilibus, dum ex aliis ad alia bus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpispa intelligi, et iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in naturaquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit.
Abbreviated transcription (Latin):
spicit: iudicando dona confundit.
Rectus uͦ in descriptione ordo seruat᷑
cũ prius nosci uanitas. & post consi¬
derari mniquitas ꝑhibetur. Omĩs qͥp¬
pe iniquitas.uanitas: non tamen om¬
nis uanitas. iniquitas eẽ solet. Uana
nanq agimus: quotiens tͣnsitoria
cogitamus. Unde. & euanescere dr:
qđ repente abintuentiũ ocłis aufer¬
tur. Hinc. psalmista ait. unuisa uani
te quidem uanitas dr̃: sed nequaquã
rectȩ etiam iniquitas appellatur:
quia & si depena ẽ culpȩ. qđ deficit:
ñtamen hoc ipsum culpa ẽ. qđ ad
uitã ꝑcurrit. Uana sunt itaq: quȩ tͣnͤ¬
eunt. Unde. & ꝑsalomonem dicit᷑
Omĩa uanitas. Apte autem post ua
nitatem ꝓtinus iniquitas subinfer¬
tur: quia dum ꝑquedã transitoriȩ
ducimur: in quib dã noriȩ ligamur.
Cumq mens. incommutabilitatis
statum ñ tenet: asemetipsa defluers.
aduitia ꝓrumpit. Uanitate gͦ ad
iniquitatem labitur: quȩ assueta re¬

Expanded text:
spicit, judicando dona confundit. spicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vante quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: Omnia vanitas nitatem protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta re
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit. prauitatis suȩ reliquiis impu¬
gnetur: quatinus ipsa hȩc impug¬
natio. aut resistentẽ exerceatꝰ aut dle¬
delectationib seductam frangat Rec¬
tȩ itaq nunc dicitur. si subuertert
omĩa. uel inimũ coartauent. quis
contradicet ei. uel quis dicere ei po¬
test cur ita facis: quia nimirũ diui¬
num udiciũ. nec aduersitate ualet
imminui:. nec inquisitione eogno¬
sci: cũ uel untutes quas tribuerat.
subtrahit: uel has omnino non ad¬
imens. uitioꝵ concuti impugnati¬
one ꝑmittit. Sepe nanq. in elatio¬
ne cor atcollitur. cũ letis successib
inuutute roboratur: sed dum la¬
tentes motus audaciȩ incogitatio¬
ne. conditor conspicit᷑ se sibi homi¬
nem ostendendo deselinquit: ut
eius mens relicta. quid sit inueni¬
at: quȩ. male inse secura. gaudebat
UInde. cum subueiti omnia. uel inu¬
num coartari dicerentur: ꝓtinus¬
num uanitatem: & uidens iniqui¬
Quia tolerando succrescere uitia con¬

Expanded text:
coeperit, pravitatis suae reliquiis impucoeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: omnia uel in unum coarctauerit, quis contradicet ei, uel dicere potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinusnum vanitatem, et videns iniquiQuia tolerando succrescere vitia con
Abbreviated transcription (Latin):
minatũ. securitas erexit: & temptatũ.
gemitus stiauit. E sepe contingit.¬
ut fides inmente iã iuigeat: stam̃
ex parte aliq̃ntula. indubietate con¬
tabescat: quatinus & ceita se auisibili¬
bus eleuet: et exquib dã se se incerta
ꝑturbe. Nam plerumq adeterna
appetenda se erigit: & subortis cogi¬
tationũ stimulis agitata. sibimetip
et cereitudo solidȩ fidei roborat: Et
tamen exaliquantula mutabilitate
ꝑfichȩ. aura dubietatis uersat. Anñ
in suo pectore eoartari terrã mareq
cognouerat. qui & ꝑfidem sperans:
et ꝑinfiddelitatem fluctuans. dicebat:
credo dñe. adiuua incredulitatem
meam: Quid itaq ẽ. qđ se & credere
asserit. & adiuuari in se credulitatẽ
quent᷑ ñ qđ coartari in suis cogitati¬
onib teriã cũ mari dep̃henderat.
qͥ & exorare certus iã ꝑfidẽ ceꝑat. &
adhuc incertus undas ꝑfidiȩ exi¬
culta fieri dispensatione ꝑmittitur:
ut cũ mens iã surgere adrectitudinẽ

Expanded text:
minatum securitas erexit, et tentatum minatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18. ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet ipet certitudo solidae fidei roborat, et tamen ex aliquantula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex iculta fieri dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem