comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ts morib p̃dicet: que in corde audienti¬
um sacris sermonib insectatur. Humi¬
litatẽ nanq quȩ magistra ẽ om̃iũ mat̃q
uirtutũ. & loquendo dicere. & uiuendo
conant᷑ ostendere: ut eã apud discipłos
ueritatis plus morib qua sermonib elo¬
quant᷑. Unde paulus thessalonicensib
loquens. quasi culminis ꝓprii apłatus
oblitus. ait. factisumꝰ paruuli in medio
ur̃m. Unde petrus apłs cũ diceret. para
doctrinȩ scientia qualitatẽ docendi asse¬
ruit ẽẽ seruandã dicens. sed cũ modestia
& timore conscientiã habentes honam.
Hoc autẽ qđ discipulo paulus ait. p̃cipe
hȩc & doce cũ om̃i imperio: ñ dñationẽ
potentiȩ. sed auctoritatẽ suadet uitȩ. Cũ¬
imperio quippe docetur. qđ prius quam¬
dicatur agitur: nã doctrinę subtrahit
fidutiã. quando conscientia p̃pedit lin¬
guã. Non gͦ ei potestatẽ elatȩ locutioniˢ
sed bonȩ fidutiã insinuauit actionis.

Expanded text:
is moribus praedicet, quem in corde audientiis moribus praedicet, quem in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humilitatem namque, quae magistra est omnium materque virtutum, et eloquendo dicere, et vivendo conantur ostendere, ut eam apud discipulos veritatis plus moribus quam sermonibus eloquantur. Unde Paulus Thessalonicensibus loquens, quasi culminis proprii apostolatus oblitus, ait: Facti sumus parvuli in medio vestrum » Unde Petrus apostolus cum diceret: « Pardoctrinae scientia qualitatem docendi asseruit esse servandam, subdens: « Sed cum modestia et timore conscientiam habentes bonam. » Hoc autem quod discipulo Paulus ait: « Praecipe haec et doce cum omni imperio ; » non dominationem potentiae, sed auctoritatem suadet vitae. imperio quippe docetur, quod prius agitur, quam dicatur. Nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam. Non ergo ei potestatem elatae locutionis, sed bonae fiduciam insinuavit actionis.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ de qua elatione descendit. qđ beatum
iob audire se admonet: qđ os aperuisse
se phibet: qđ lingũa suã in fancib loqͥ
ꝓmittit. Hoc ht̃ enĩ ꝓpriũ doctrina
arrogantiũ. ut humilit̃ nesciant infer¬
re qđ docent: & recta quȩ sapiunt. recte
ministrare ñ possint. In uerbis enĩ eoꝵ
ꝓdit᷑. qđ cũ docent. quasi in quodã sibi ui¬
dent᷑ sũmitatis culmine residere: eosq qͦs
docent ut longe infra se positos uelut in
imo respiciunt: quib ñ consulendo loqͥ.
sed uix dñando dignant᷑. Recte autẽ
austeritate imꝑabatis eis. & cũ potentia.
Cũ austeritate enĩ & cũ podentia impe¬
rant: quia subditos suos ñ tranquille ra-¬
tiocinando corrigere. sed asꝑe inflectere
dñando festinant. At contra uera do-¬
ctrina tanto uehem̃tius hoc elationis uiciũ
fugit ꝑ cogitationẽ: quantõ ardentiꝰ uer-¬
boꝵ suoꝵ iaculis ipsũ magistrũ elationiᷤ
insequitur. Cauet enĩ ne eũ magis ela-¬

Expanded text:
 de qua elatione descendit, quod beatum Job audire se admonet, quod os aperuisse se perhibet, quod linguam suam in faucibus loqui promittit. Hoc enim habet proprium doctrina arrogantium ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta quae sapiunt recte ministrare non possint. In verbis enim eorum proditur quod cum docent, quasi in quodam sibi videntur summitatis culmine residere, eosque quos docent ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem austeritate imperabatis eis, et cum potentia. » -- Cum austeritate enim et cum potentia imperant, qui subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium per cogitationem fugit, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magistrum elationis insequitur. Cavet enim ne eum magis elat
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis in meditatione cordis exarsit: qr
increpatio delinquentiũ ium a correp¬
tione oris infixit. Caritatis enĩ relus
consolatione admirabili augendo se
tẽperat. quando contra iniquoꝵ oꝑa
ꝑ uocẽ correptionis emanat: ut & quȩ
corrigere ñ ualet increpare ñ desinat:
ne se participẽ delinquentiũ ex consen¬
su taciturnitatis addicat DSed quia se¬
pe ñnulla uicia uirtutes se ẽẽ menti¬
untur. sic̃ effusio ñnũqu̾a miscda. et
tenacia nonnũqua parsimonia. & cru¬
delitas aliquando iustitia uult iuderi:
sĩta plerũq mentẽ ad loquendi impetũ
uanȩ głȩ anxietas nequaqu̾a se intra
silentium capiens quasi zelus caritatis
inflãmat: atq appetitȩ ostensionis uis
ad effrenationẽ locutionis impellit: &
quasi sub studio consolandi. libido erũ¬
pit apparendi. Non enĩ curat loquen¬
do qͥd ꝓsit. sed qͥd appareat: nec studet
ut malũ qđ cernit corrigat. sed bonum

Expanded text:
Ignis in meditatione cordis exarsit, quia Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitatis addicat. CAP. pe nonnulla vitia virtutes se esse mentiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erupit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum
Abbreviated transcription (Latin):
claususq in ossib meis: & defeci. ferre
ñ sustinens: audiui enĩ contumeliaᷤ mul.¬
toꝵ. Pro eo enĩ qđ se minime audiri
conspexit. silentiũ appetiit: sed cũ cres-¬
centia mala cerneret. in eodẽ silentio ñ
ꝑmansit. Quia enĩ foris tacuit ex tedio
locutionis: intus ignẽ ꝑtulit de relo cari¬
tatis. Inflãmant᷑ quippe corda iustoꝵ.
cũ non correpta crescere conspiciunt
acta maloꝵ: eoꝵq culpȩ se participes
credunt. quos in iniquitate crescere si¬
lendo ꝑmittunt. Dauid ꝓpha postꝗͣ
sibi silentiũ indixerat dicens. posui ori
meo custodiã. dũ consistit peccator ad¬
uersũ me. obinutui & humiliatus suͦ.
& silui a bonis: in ipso suo silentio isto
relo caritatis exarsit. qui ilico subdidit.
& dolor m̃s renouatus ẽ: concaluit cor
meum intra mei & in meditatione mea
exardescet ignis. Intus cor concaluit:
quia dilectionis ardor ꝑ admonitionẽ
locutionis exteriꝰ emanare recusauit.

Expanded text:
claususque in ossibus meis, et defeci, ferre claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis , in ipso suo silentio, isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est, concaluit cor meum iexardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ejus ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Plenus sũ sermonib. & coartat me sp̃c
uteri mei: en uent̾ nĩs quasi mustũ absq
spiraculo. qđ lagunculas nouas disrum¬
pit: loquar & aspiraho paulũ: aperiam
labia mea & respondebo. Nonnuqua
arrogantes uiri dũ p̾dicatores scõs. ma¬
gna eloqui. ac ꝓ locutione sua uenerari
conspicunt: locutionis eorũ celsitudi¬
nẽ. & ñ utilitat᷑e intentionis imitantur.
Neq hoc amant qđ illi appetunt: sed
hoc sũmope appetunt. qđ clari homi¬
nib ostenduntur. Nam sepe contingit.
ut sapientes uiri cũ se ñ audiri conside¬
rant: ori suo silentiũ imponant. Sed
plerũq dũ conspiciunt qđ iniquoꝵ fa¬
cinora ipsis tacentib & nͨ corripientib
crescunt. uim quanda sp̃c sui sustine¬
ant: ut in locutione aꝑtȩ correptionis
erumpant. Unde ꝓpħa iheremias cũ¬
sibi predicationis silentiũ indixisset di¬
cens. non recordabor eiꝰ. neq loquar ultͣ
in nomine illiꝰ: ilico adiunxit. Et fa¬
ctus ẽ in corde meo quasi ignis exestuanᷤᷤ.

Expanded text:
onibus, et coarctat me spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumpit. Loquar et respondebo paululum, aperiam labia mea, et respondebo. Non aarrogantes viri, dum praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius; illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans,
Abbreviated transcription (Latin):
apud moysen filii ruben. & gad. & dimi¬
dia tribꝰ manasse. exprimunt: qͥ multa
pecora & ium̃ta possidentes. dũ extra ior¬
danẽ ea quȩ uiderant campestria concu¬
piscunt: in reꝓmissionis tra hereditatẽ
habere noluert̃ dicentes. Terra qͣm ꝑcus¬
sit dñs in conspectu filioꝵ isrł. regionis¬

Expanded text:
apud Moysen filii Ruben et Gad et dimiapud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere noluerunt, dicentes: « Terra quam percussit Dominus in conspectu filio
Abbreviated transcription (Latin):
canf. Qui enĩ ñ subiunxit. reuelasti ea
stultis. s paruulis: tumorẽ se dãpnasse.
Custodiens paruulos dñs Atq ut osten-¬
datur hȩc ẽadẽ paruitas quid uocatur.
adiungit᷑. Humiliatus sũ & liberauit
me. Quia gͦ sunt multi in ȩccł̃a qui par-¬
uuli ẽẽ despiciunt. etiã in humilitatis
loco immanes ẽẽ apud se minime desi¬
stunt: hos plerũq uideas honorib ex¬
tolli: uoluptatib ꝑfrui: rerũ multiplici¬
tate dilatari: bii sepe nil p̃cipue nisi pre-¬
culantur: recte uiuere negligunt: & re-¬
ctȩ uitȩ famã habere concupiscunt: adu¬
lationes quęrt̃: fauorib intumescunt:
& quia in reb sibi copiose p̃sentib ꝓmp-¬
ti sunt. uentura gaudia ñ requirunt.
Cumq eos multiplex actio occupat: etiã
a sem& ipsis alienos demonstrat: & tam̃
si qua fidei temptatio exurgat. qͥa in ea
saltẽ specietenus continent᷑. hanc uerbis.
hanc laborib defendunt: & cȩlestẽ patriã
uindicant. nec tam̃ amant. Quos bene

Expanded text:
. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse stendatur haec eadem parvitas quid vocatur, adjungitur: Humiliatus sum, et liberavit me . Quia ergo sunt multi in Ecclesia, qui 864 parvuli esse despiciunt, etiam in humilitatis loco immanes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nil praecipue nisi praulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene
Abbreviated transcription (Latin):
consilia uidemus. Quanta gͦ.ẽ. nr̃a scien¬
tia: quȩ qͦusq mortalitatis pondere p̃mit᷑
ipso suȩ incertitudinis nubilo cȩcatur
De qua bene ꝑ paulũ dr̃. Qui se existimat sci¬
re aliquid: nundũ cognouit quẽ admodũ
oporteat eum scire. In hoc itaq mundo dũ
uiuimꝰ: tc̃ ꝑfecte quȩ scienda st̃ scimꝰ cũ ꝓ¬
ficientes ꝑ intelligentiã. nil nos ꝑfecte scire
cognoscimus. Dicit igit᷑. Numquid nosti se¬
mitas nubiũ magnas. & ꝑfectas scientia:
Acsi aꝑte dicat. Numquid iam sũma acta p̃¬
dicantiũ conspicis: qui postqͣm ꝑ scientiam
ad alta se eleuant. deorsũ se humilit̃ ꝑ cog¬
nitionem suȩ ignorantiȩ inclinant: Quod
quia soluis scĩ sp̃c dono agit᷑. ut humanum
cor non solũ de scientia. s etiã de ipsa sua ig¬
norantia ꝑfecte doceat᷑. & calore amoris
ad suꝑna ferueat. dũ minora e̾e quȩ cog¬
nouit in infimis pensat: recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
consilia videmus. Quanta ergo est nostra scienconsilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, quipso suae incertitudinis nubilo caecatur? De qua bene per Paulum dicitur: Qui se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . In hoc itaque mundo dum vivimus, tunc perfecte quae scienda sunt, scimus, cum proficientes ad intelligentiam nihil nos semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
lem in corde retinere: Quȩ uidelic& om¬
nia semitȩ sunt. s magnȩ: qͥa qͦnto in pre¬
senti uita ꝓ ipsa iuiuendi custodia angustȩ
sunt: tanto amplius in ȩt̃na retributione
dilatant᷑. Ubi & bene subdit᷑. & ꝑfectas
scientias. Perfecta quippe scientia. ẽ. & cun¬
cta hȩc sollicite agere. & se de suis meritis
scire nil eͥeͥ. Unde & ipsȩ nubes de hac ꝑfe¬
cta scientia docentur: cũ eis uoce ueritatis
dr̃. Dum feceritis om̃ia quȩ p̃cepta st̃ uob̾.
dicite. serui inutiles sumus. Perfecta sci¬
entia. ẽ. scire om̃ia: & tam̃ iuxta qͣndã mo¬
dum scientẽ se ee̾ nescire: quia & si iam dĩ
p̃cepta nouimus: & si iam uirtutẽ uerboꝵ
illius sollicita consideratione ponderamꝰ:
& si iam quȩ intellexisse nos credimꝰ. agi¬
mus: adhuc tam̃ acta eadẽ qua distric¬
tione examinis sint discutienda nescimꝰ.
necdũ dĩ faciẽ cernimꝰ: necdũ angusta eiꝰ

Expanded text:
lem in corde retinere? Quae videlicet omlem in corde retinere? Quae videlicet omnia semitae sunt, sed magnae, quia quanto in praesenti vita pro ipsa vivendi custodia angustae sunt, tanto amplius in aeterna retributione dilatantur. Unde et bene subditur: Et perfectas scientias. cta haec sollicite agere, et se de suis meritis scire nihil esse. Unde et ipsae nubes de hac perfecta scientia docentur, cum eis voce Veritatis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Perfecta scientia est scire omnia, et tamen juxta quemdam modum scientem se esse nescire, quia etsi jam Dei praecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita intentione pensamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc tamen acta eadem qua districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Numquid si uenturos in mundo p̃¬
dicatores iam conspicis: qͣndo eos ad p̃di¬
candũ dñs repletione spc̃ impellat. quib¬
ue modis eoꝵ uitȩ claritatẽ mundo inno¬
semitas subtilissimas: seilie& scẽ p̃dicatio¬
nis uias Angusta quippe porta. ẽ: quȩ duc̃
ad uitam. Eos gͦ ꝑ semitas astringunt: qͥ
ab intentionis eoꝵ tramite ꝑ lata mundi
desideria euagando ñ exeunt. Arta enim
beneuiuendi censura. ñ . ẽ. ampla uia: sed
semita. In qua p̃dicator quisq studiose cõ¬
stringit᷑: quia sub p̃ceptoꝵ custodia sollici¬
te coangustat᷑. Annon quasi quȩdã angu¬
stia. ẽ. itineris. in hoc quidẽ mundo uiue¬
re. s de huiꝰ mundi concupiscentia nichil
habere: aliena ñappetere: ꝓpria ñ tenere.
laudes mundi despicere. & ꝓ dõ obꝓbria
amare: głam mundi fugere: despectum
sequi: adulantes despicere: despicientes
honorare: mala nocentiũ ex corde dimit¬
tere: & erga eos dilectionis gr̃am immobi¬

Expanded text:
dicat: Nunquid si venturos in mundum praedicatores jam conspicis, quando eos ad praedicandum Dominus repletione Spiritus impellat, quibusve modis eorum vitae claritatem mundo innosemitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta enim bene vivendi censura non est ampla via, sed semita, in qua praedicator quisque studiose constringitur, quia sub praeceptorum custodia sollicite coangustatur. An non quasi quaedam angustia est itineris, in hoc quidem mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nihil habere, aliena non appetere, propria non tenere, laudes mundi despicere, et pro Deo opprobria amare, gloriam fugere, despectum sequi, adulantes despicere, despicientes honorare, mala nocentium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobi
Abbreviated transcription (Latin):
habitationis dissoluat᷑. qͦd edificationem
ex dõ habemꝰ domũ ñ manufactã ȩternã
in celis. S si nos quoq qui editi in terra
sumus. cęlũ conscendimus: ubi.ẽ qͦd rur-¬
sum ueritas dicit. nemo ascendit in celũ
nisi qui de cȩlo descendit filius hominis
qui .ẽ in cęlo: Cui nimirũ sententiȩ sta¬
tim obuiat. qͦd hȩc eadẽ ueritas dicit. pat̃
uolo ut ubi ego sũ.& illi sint mecũ. Quȩ
sibi in uerbis suis ñ discrepat: s ad inqͥ¬
renda hȩc quasi discordantia. studiũ nr̃ȩ
m̃tis inflãmat. Om̃s enim nos quia in
eius fide nati sumꝰ: eius ꝓculdubio corpꝰ
existimus. Na gͥ mira dispensatione pi¬

Expanded text:
habitationis dissolvatur, quod aedificationehabitationis dissolvatur, quod aedificationeex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis . » Sed et si nos quoque, qui editi in terra sumus, coelum conscendimus, ubi est quod rursum Veritas dicit: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo? » Cui nimirum sententiae statim obviat, quod haec eadem Veritas dicit: « Pater, volo ut ubi ego sum, et hi sint mecum . » Quae sibi in verbis suis non discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia, studium nostrae mentis inflammat: omnes enim nos quia in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pi
Abbreviated transcription (Latin):
Qd. ẽ. hoc. qͦd prius ȩqͣnimit̃ concedebant ado-¬
rari. post ab homine angłi recusant: nisi
qͦd prius hominẽ carnalib corruptionib
deditũ. nec ab eisdẽ carnalib corruptio¬
nib redemptũ. quo abiectiorẽ nouerant.
iustius contẽpnebant: postmodũ uͦ huma¬
nam naturã eo iã substratã habere ñ po¬
terant. quo hanc in auctore suo etiã suꝑ
sem&. ipsos ductã uidebant: Neq enĩ de
bebat iam in m̃bris subiecta despici: quȩ
in ipso m̃broꝵ capite meruit p̾lata uene¬
rari. Is gͦ qui ꝓpt̃ nos minor angłis extitit:
nis fecit. Unde & moriendo docuit mor¬
tẽ ñ metui: resurgendo de uita confidi:
ascendendo de cȩlestis patriȩ hereditate
gloriari: ut quo caput p̃isse conspiciunt.
illuc se subsequi & m̃bra gratulent᷑. Vn¬
bilẽ. & incontaminatã. & immarcescibilẽ
conseruatam in cęlis. Unde paulus dicit.
Scimus enĩ qm̃ si t̾restris domus nr̃a huiꝰ

Expanded text:
Quid est enim quod prius aequanimiter se concedebant adoQuid est enim quod prius aequanimiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam subjectam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit nis fecit. Unde et moriendo docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unbilem, et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis . Unde Paulus dicit: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus
Abbreviated transcription (Latin):
sub ipsis exhibuit: sicut de illo patri ꝑ pro
pħam dr̃. Minuisti eũ paulominꝰ ab angłiᷤ.
Et quia int̾ nos & eosdẽ sp̃c discordantis uitȩ¬
scandalũ repꝑit: mira potentia. mirabili¬
ori etiã pietate sũma creans. una suscipiers.
uma cũ sũmis uixit. Hinc. ẽ. enĩ qͦd eodem
rege nato. angłoꝵ chori in eiꝰ anñtiatione
ꝓdeunt: ymnũ dicunt: & deuicta prauȩ
uitȩ discordia. nos qͦs dudũ despexerant.
ciues agnoscunt: consono ore p̃dicantes. gła
in excelsis dõ: & in tra pax hominib bonȩ
uoluntatis. Acsi aꝑte dicant. Os a nobis
malicia disiunxerat: iã nc̃ in terra nata
bonitas iungat. Hinc. ẽ qͦd ante incarna¬
tionẽ eius in testam̃to uetĩ adorasse homo
angłm legit᷑: nec tam̃ adorare ꝓhibet᷑ s
post mediatoris aduentũ cũ se iohannes
adorando angło ꝓstrauiss&. audiuit. Uide
ne feceris: conseruus tuus sũ. & fratrũ tuoꝵ

Expanded text:
sub ipsis exhibuit, sicut de illo Patri a Prosub ipsis exhibuit, sicut de illo Patri a Prophetam dicitur: « Minuisti eum paulo minus ab angelis . » Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantes scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam ima cum summis junxit. Hinc est igitur quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, nos quos dudum decives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur ; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum .
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ueritas discipłis dicit. Uos amici mei
estis: si feceritis quȩ ego p̃cipio uobis. Amicꝰ
quippe animi custos dr̃. Unde ñ immerito
qui custodire uoluntatẽ dĩ in p̃ceptis illiꝰ
nitit᷑. eiꝰ amicus uocat᷑. Hinc. ẽ. qͦd rursum
eisdẽ discipłis ueritas dicit. Uos aut̃ dixi
amicos: quia om̃ia quȩcũq audiui a patre
meo nota feci uobis. De hac gͥ luce ȩternȩ
patriȩ amico suo ds̃ annuntiat qͦd possessio
eiꝰ sit: ut neqͦqͣm infirmitatis suȩ frgilita¬
te desper&: nequaqͣm hoc qͦd creat᷑. s quod
recreatus. ẽ pens&: s tanto certius sciat qͥa
illius lucis claritatẽ possideat. quanto nẽ
uicioꝵ pulsantiũ tenebras uerius calcat.
Bene autẽ in ꝓmissione subiungit᷑: & ad eã
possit ascendere. Qd enĩ difficiliꝰ quã ho¬
mini in terra edito. terrena & fragilia mem
bra gestanti. cȩloꝵ alta conscendere: suꝑnor
spuũ archana penetrare: S eorũdẽ sp̃uum
ad nos conditor uenit: seq hominẽ etiam

Expanded text:
ipsa Veritas discipulis ait: « Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . » Amicus quippe animi custos dicitur. Unde non immerito, qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur, ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas ait: « Vos autem dixi amicos; quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci d possessio ejus sit, ut nequaquam se infirmitatis suae fragilitate desperet, nequaquam hoc quod creatus, sed quod recreatus est penset, sed tanto certius sciat quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: Et ad eam possit ascendere. Quid enim difficilius quam homini in terra edito terrena bra gestantem, coelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio in lam̃tũ uercit.: Atq illumi¬
natȩ m̃ti quo magis ȩt̃na supplicia insi¬
nuat: eo hanc durius de transacta neqͥtia¬
gemitib fatigat: & dol& homo qͦd fuit:
quia bonũ iam incipit uidere qͦd ñ fuit.
Odit qualẽ fuisse meminit: amat qͥlem se
ẽẽ debuisse cognoscit: & solã iã pęnitentiȩ
amaritudinẽ diligit: qͥa caute considerat
in qͣntis uoluptatib sua delectatione pec¬
cauit. B ene gͦ dr̃. post eũ rugi& sonitus:
quia cum m̃tẽ ds̃ ingredit᷑. constat ꝓcul¬
dubio qͦd mox pęnitentiȩ gemitꝰ sequat᷑.
ut ei iam salubrit̃ flere libeat. quȩ priꝰ

Expanded text:
procul dubio in lamentum vertit, atque illumiprocul dubio in lamentum vertit, atque illuminatae menti, quo magis aeterna supplicia insinuat, eo hanc durius de transacta neqgemitibus fatigat; et dolet homo quod fuit, quia bonum jam incipit videre quod non fuit; odit qualem se fuisse meminit, amat qualem se esse debuisse cognoscit, et solam jam poenitentiae amaritudinem diligit, quia caute considerat in quantis voluptatibus sua delectatione peccavit. Bene ergo dicitur: Post eum rugiet sonitus, quia cum mentem Deus ingreditur, constat proculdubio quod mox poenitentiae gemitus sequatur, ut ei jam salubrit
Abbreviated transcription (Latin):
sini mutabis oue. Per asinũ qͥppe immun¬
dicia: ꝑ ouẽ uͦ innocentia designat᷑. Asini
gͦ primogenita oue mutare. ẽ: immundȩ
uite primordia innocentiȩ simplicitate
conuertere: ut postqͣm illa peccator ȩgit.
quȩ ut immunda dñs respuit. ea iam agen¬
do ꝓferat. quȩ dĩ sacrificio imponat. Qͥa
gͦ post praua oꝑa peccator conuertit᷑. &¬
ab actionũ suarũ tenebris iuxta finem
aliqͦndo reuocatur: recte nc̃ dictũ. ẽ & lu¬
men illius suꝑ t̃minos terrȩ. S graui lu¬
ctu afficit eadẽ gr̃a: quȩ post facinora
nĩtem repl&. Nam malegesta ad memo¬
riam reducit: sibiq hominẽ qͣm sit iuste
dampnandus ostendit. Unde fit ut pec¬
catũ om̃e qͦd se egisse reminiscit᷑. cotidia¬
nis fletib insequat᷑: & quo magis ual&
iam qͦd iustũ. ẽ cernere. eo ardentiꝰ appe¬
tit iniustũ se gemitib punire. Vndeap¬
enim dñs illustrando repleuerit: eiꝰ uitã

Expanded text:
sini mutabis ove . Per asinum quippe immunsini mutabis ove . Per asinum quippe immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio imponat. Quia ergo post prava opera peccator convertitur, et ab actionum suarum tenebris juxta finem aliquando revocatur, recte nunc dicitur: 871 Et lumen illius super terminos terrae. Sed gravi luctu afficit eadem gratia, quae post facinora mentem replet. Nam male gesta ad memoriam reducit, sibique hominem quam sit juste damnandus ostendit. Unde fit ut peccatum omne quod se egisse reminiscitur, quotidianis fletibus insequatur; et quo magis valet jam quod justum est cernere, eo ardentius appetit injustum sese gemitibus punire. Unde apenim Dominus illustrando repleverit, ejus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
post sublimẽ uitã p̃cedentiũ. etiã peccator
mores actusq gr̃ȩ suȩ illustratione comp̃¬
hendit: quia &si uirtutũ signa nc̃ ꝑ uitã
fidelium crebro ñ exerit. ab eisdẽ tamen
fidelib ꝑ uirtutẽ oꝑm nũqͣm recedit. Po¬
test etiam intelligi lum̃ illius suꝑ t̾minoᷤ
terrȩ: qͦd p̃dicatio suꝑnȩ gr̃ȩ. dũ gentes
ad fidem collegit. intra sem&. ipsã mundi
limites clausit. Uel certe t̾mini terre st̃:
finis hominũ peccatoꝵ. Et sepe contingit
ut pleriq dm̃ deserant: & uitȩ suȩ tẽpora
redeunt: quȩ sint iudicia ȩterna cognosct.
cunctaq quȩ se ȩgisse ꝑuerse meminert̃.
fletib puniunt: atq hȩc uere se insequi re¬
ctis oꝑib ostendunt. Quib subsequente
iusticia ꝓfecto totũ dimittit᷑. qͦd ante deli
ante actã uitã ds̃ ñ iudicat. qͣndo posteri¬
ora peccatoꝵ respectus suꝑnȩ pietatis il¬
lustrat. Hinc moyses ait. Primogenita a-¬

Expanded text:
post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum mores actusque gratiae suae illustratione comprehendit. Qui etsi virtutum signa nunc per vitam fidelium crebro non exerit, ab eisdem tamen fidelibus per virtutem operum nunquam recedit. Potest etiam intelligi lumen illius super terminos terrae, quod praedicatio supernae gratiae dum gentes ad fidem colligit, intra semetipsam mundi limites clausit. Vel certe termini terrae sunt fines hominum peccatorum, et saepe contingit, ut plerique Deum deserant, et vitae suae tempora redeunt, quae sint judicia aeterna cognoscunt, cunctaque quae se perverse egisse meminerint, fletibus puniunt, atque haec vere se insequi rectis operibus ostendunt. Quibus subsequente justitia, profecto totum dimittitur quod ante deliqanteactam vitam Deus non judicat, quando posteriora peccatorum respectu supernae pietatis illustrat. Hinc Moyses ait: Primogenita a
Abbreviated transcription (Latin):
bribq uexatũ. orando saluau̾it: & tamen
egrotanti timotheo p̃cepit dicens. Modico
uino utere ꝓpt̃ stomachũ tuũ. & freqͣntes
tuas infirmitates. Quid. ẽ paule. qͦd egrũ
infidelem orando ad salutem reuocas: &tan¬
tum adiutorẽ ȩuuangłii more medici per
alim̃ta curas: nisi qͦd idcirco fiunt exteri¬
ora miracła. ut m̃tes hominũ ad int̾iora
ꝑducant᷑: qͥtinus ꝑ hoc qͦd mirũ uisibilit̃
ostendit᷑. ea quȩ ammirabiliora sunt. inuisibi
lia credant᷑: Signo quippe uirrutis pater
publii sanandus fuerat. ut m̃te reuiuiscer&.
tem adhibendũ foris miracłm ñerat: quia
iam totus intus uiuebat. Qd ẽ gͥ mirum
si ꝓpagata fide crebro miracula ñ fiunt:
qͣndo hȩc ipsi quoq apłi in quibdã iã fide¬
riora considerat: quia etiam ablatis sum¬
mis p̃dicatorib. incessanter etiã infima
nr̃ȩ infirmitatis curat: & quasi subter cȩ¬
los lum̃ illius terrȩ terminos respicit: qͥa

Expanded text:
bribusque vexatum, orando salvavit , et tamen bribusque vexatum, orando salvavit , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur lia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat ut mente revivisceret,tem adhibendum foris miraculum non erat qui jam totus intus vivebat. Non est igitur mirum si, propagata fide, crebro miracula non fiunt, quando haec ipsi quoque apostoli in quibusdam jam fideriora considerat, quia et ablatis summis praedicatoribus incessanter etiam infima nostrae infirmitatis curat. Et quasi subter coelos lumen illius terrae terminos respicit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt nãq ñnulli qui cũ mira apłoꝵ oꝑa au¬
diunt. qͦd accepto scõ spũ mortuos uerbo su¬
scitarent. ab obsessis demonia pellerent: um¬
bra infirmitates amouerent: uentura qͦq
ꝓphetando p̃dicerent. & unigenitũ uerbũ dĩ
om̃iũ gentiũ loquentes lingua p̃dicarent:
quia has uirtutes nc̃ in ȩccła ñ uident. sub¬
tractam iã ab eccl̃a suꝑnã grãm suspicant᷑
nescientes pensare qͦd scriptũ. ẽ adiutor in
oportunitatib in tribulatione. Tunc qͥppe
eam tribulatio ꝑsecutionis pressit. Nam
postqͣm suꝑbiã infidelitatis edomauit: ñ
iam uirtutũ signa. s sola merita operum
requirit: qmuis & illa ꝑ multos cũ opor¬
tunitas exigit ostendat. Scriptũ qͥppe est.
Linguȩ in signũ sunt. ñ fidelib s infidelib.
Ubi gͦ om̃s fideles sunt: quȩ causa exigit
ut signa monstrent᷑: Unde citius fortasse
satis facimus: si quid de ipsa apłica dispen¬
insulã sciens. patrẽ publii dyssenteria fe-¬

Expanded text:
Sunt namque nonnulli qui cum mira apostolorum opera audiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amoverent , ventura quaeque prophetando praedicerent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . Tunc quippeam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidelitatis edomuit, non jam virtutum signa, sed sola merita operum requirit, quamvis et illa per multos cum opportunitas exigit ostendat. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? Unde citius fortasse satisfacimus, si quid de ipsa apostolica dispeninsulam sciens, patrem Publii dysenteria fe
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ acturi sunt qͦs doctrina eleuat: si
dauid ex carne sua uenturũ redẽptorem
nouerat. eiꝰq gaudia ꝓphetando nuntia¬
bat: & tam̃ in sem& ipso ceruicẽ cordis ua¬
lida discretionis calce deprimebat dicens.
eroq humilis in ocłis meis: Bene gͦ ꝑ helyu¬

Expanded text:
Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis. « Sace
Abbreviated transcription (Latin):
nisi puluerẽ fauillãq ꝑpendunt: s tamen
corã hominib uiles apparere refugiunt: &
contra hoc qͦd de se interius cogitant. quasi
rigida exterus uenustate palliant᷑. Et st̃
ñnulli qui uiles uideri ab hominib appe¬
tunt: atq om̃e qͦd sunt deiectos se exhiben¬
do contẽpnunt: s tam̃ apud se introrsus
quasi ex ipso merito ostensȩ uilitatis intume¬
scunt. Et tantomagis in corde elati sunt: qͦn¬
to amplius in specie elationẽ p̃munt. Quȩ
utraq unius elationis bella magna dauid
circumspectione dep̃hendit: mira uirtute
suꝑauit. Qd enĩ de sem& ipso int᷑ humilia
sentiens. honorẽ exterius ñ quęrit: insinu¬
at dicens. ludã. & uilior fiam. Et qͥa ꝑ hoc
qͦd uilem se exterius p̃buit. neqͣqͣm interiꝰ
intume scit: adiungit. eroq humilis in ocłi
meis. Acsi dicat. Qualẽ me exteriꝰ despici¬
ens exhibeo: talẽ me & interius atcendo.

Expanded text:
nisi pulverem favillamque, perpendunt; sed tamen nisi pulverem favillamque, perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo.
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ dederat recognoscit. Coram dõ ȩgit
debilia uel extrema: ut illa ex humilitate
solidar&. quȩ coram hominib gesserat fortia.
Quid de eiꝰ factis ab aliis sentiat᷑ ignoro:
ego dauid plus saltantẽ stupeo. qͣm pugna¬
ntẽ. Pugnando quippe hostes subdidit: sal-¬
tando aut̃ coram dño sem&ipsum uicit.
Quẽ michol saul filia adhuc ex tiłmore regii
generis insana. cũ humiliatũ despicer&. di¬
cens. quam głosus fuit hodie rex isrł disco¬
oꝑiens se ante ancillas seruoꝵ suoꝵ. & nu¬
datus. ẽ. quasi si nudet᷑ unus de scurris: ꝓ
tius qͣm patrem tuũ: ac paulo post ait. &¬
ludã. & uilior fiam. plus qͣm factus sum.
eroq humilis in ocłis meis. Aesi aꝑte dicat.
Uilescere corã hominib appeto: qͥa seruare
mͥ coram dõ ingeniũ ꝑ humilitatẽ quęro.
Sunt uͦ ñnulli qui de sems. ipsis humilia sen¬
tiunt: quia in honorib positi. nichil se e̾e

Expanded text:
norem dederat, recognoscit. Coram Deo egit norem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum et nudatus est quasi si nudetur unus de scurris ; tius quam patrem tuum. Ac paulo post ait: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare me coram Domino ingenuum per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia in honoribus positi nihil se esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. occulta cordis elatio reꝓbat᷑ intueri
lib& qͣnta uirtutũ munera dauid ꝑceꝑat:
atq in his om̃ib qͣm forti se humilitate
seruabat. Quẽ enim ñ extoller&. ora leo¬
nũ frangere: ursor brachia dissipare: des¬
pectis priorib fr̃ib eligi: reꝓbato rege ad
regni gubernacula ungi: timendũ cunc¬
tis uno lapide golyam sternere: a rege pro¬
posita extinctis allophylis numerosa p̃pu¬
tia reportare: ꝓmissũ tandẽ regnũ ꝑciꝑe:
cunctũq ysraheliticũ papłm sine ulla con¬
tradictione possidere: Et tam̃ cũ archã
dĩ ihrłm reuocat: quasi oblitus p̃latũ se
om̃ib. admixtus popłis ante archã saltat.
Et quia coram archa saltare. ut credit᷑ uul
gi mos fuerat: rex se in diuino obsequio
ꝑsaltatũ rotat. Ecce quẽ dñs cunctis sin¬
mis. & abiecta exhibendo contempnit.
N on potestas regni ad memoriã reducitur:
ñ subiectoꝵ ocłis uilescere metuit: non se
honore p̃latũ cȩteris ante eius archã qͥ ho¬

Expanded text:
occulta cordis elatio reprobatur, intueri libet quanta virtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere ? Et tamen cum arcam Dei Hierusalem revocat, quasi oblitus praelatum se hominibus, admixtus populis ante arcam saltat; et quia coram arca saltare, ut creditugi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce quem Dominus cunctis sinmis, abjecta exhibendo contemnitur. Non potestas regni ad memoriam reducitur,  saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui ho
Abbreviated transcription (Latin):
Defendant qͦntũ uoluerint prauitates
suas: atq impudent̾ gestas impudentiꝰ
defendendo multiplicent: certe ipsi sibi
in conscientia testes st̃. qͥa excusabiles ñ
sunt. Eo enim qͣuo rationalẽ creaturã
ds̃ hominẽ condidit in manu om̃iũ ho¬
minũ signat: ut nouerint singłi oꝑa
sua. S quia helyu de prauitate singłoꝵ
sententiã ꝓtulit. ilico ad ipsũ prauita¬
tis auctorẽ. ꝑ quẽ unũqͦdq malũ oborit᷑.
m̃tis ocłos deflectit: ut quia uno hoc uer¬
su praui capitis m̃bra ꝑstrinxerat. etiã
hocipsũ m̃broꝵ caput sub breuitate de
tes intulerat: agit nẽ ut contra bonor
uitã etiam aduersarii impugnationes in¬

Expanded text:
defendant quātum voluerint prauitates defendant quātum voluerint prauitates suas, atque impudenter gestas impudētius defendendo multiplicent. Certe ipsi sibi in consciesunt. Eo enim ipso quo rationabilem creaturam Deus hominem condidit, in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. 876 Sed quia Eliu de pravitate singulorum sententiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub brevitate destes intulerat, agit nunc ut contra bonorum vitam etiam adversarii impugnationes in
Abbreviated transcription (Latin):
dampnabile eẽ qͦd agit. Quo contra per
iohannẽ dr̃. Si cor nr̃m ñ rep̃henderit
nos: fiduciam habemus ad dm̃. Eugiant
gͦ iniqui humanos ocłos: sem& ipsos certe
fugere ñ possunt. Quia enĩ malũ qͦd faci¬
unt nouert̃. habent testẽ conscientiam:
habent uidicẽ rationẽ suã. In peccato gͥ
qͦd cõmittunt. prius contra se iudicium
suȩ rationis inueniunt: & post ad distric¬
tionẽ ȩt̃ni examinis ꝑducunt᷑. Et hoc .ẽ.
fortasse qͦd ꝑ psalmystã dr̃. abyssus abis¬
sum inuocat in uoce catharactar tua
quia dũ miro ordine dispositionis occul¬
tȩ malũ ñ ꝑmittit᷑ nescireͥ qͦd agit᷑ s suo
se iam udicio peccator in conscientia con¬
dempnat: & post condempnationẽ ꝓpriã
ad et̃ni iudicis sententiã ꝓꝑat. Abyssogͦ
abyssum inuocare.ẽ: de iudicio ad iudi¬
cium ꝑuenire. Eant gͦ p̃dicatores scĩ:
redarguant facta peccantiũ. auditores
autẽ praui contempnant uerba iustoꝵ.

Expanded text:
damnabile esse quod agit. Quo contra per damnabile esse quod agit. Quo contra per Joannem dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum . Fugiantergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt, quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium suae rationis inveniunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum , quia dum miro ordine dispositionis occultae, malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam, ad aeterni judicis sententiam properat. Abysso ergo abyssū inuocare, est de iudicio ad iudicium peruenire. Eant igitur prædicatores sancti, redarguant facta peccantium, auditores autē praui contemnant verba istorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rationabilibq distinctũ rationalẽ creatu¬
ram hominẽ condidit: qͣtinꝰ qđ egerit ig¬
norare ñ possit. Naturȩ enim lege scire cõ¬
pellit᷑. seu prauũ siue rectũ sit qͦd oꝑat᷑.
Nam ad udiciũ ꝓ actione cur uenit: si po¬
tuit nescire qͦd egit: Et ipsi gͦ qͥ p̃ceptis
dñicis erudiri contempnunt. utrũ bona
an mala sint quȩ faciunt. sciunt. Namsi
bona se facere nesciunt: cur de aliqͥb fa¬
ctis in ostentatione głant᷑: Rursũ si ma-¬
la se agere ignorant: cur in eisdẽ factis
alienos ocłos declinant: Ipsi enĩ sibi testeᷤ
sunt: quia sciunt malũ ẽẽ qͦd agunt. qͦd
uideri ab aliis uerent᷑. Si enĩ ueracit̃ ma¬
lũ e̾ẽ ñ crederent: neqͣqͣm hoc ab aliis ui¬
deri formidarent. Unde bene & ꝑ qͦndã
sapientẽ dr̃. Cum sit timida nequitia.
dat testimoniũ condempnationi: qͥa dũ
de facto suo conscientia pulsans timor
redarguit. ipsa sibi testimoniũ ꝑbibet

Expanded text:
rationabilibusque distinctum rationabilem creaturationabilibusque distinctum rationabilem creaturam hominem condidit, quatenus quod egerit ignorare non possit. Naturae enim lege scire compellitur, seu pravum sive rectum sit quod operatur. Nam ad judicium pro actione cur venit, si potuit nescire quod egit? Et ipsi ergo qui praeceptis dominicis erudiri contemnunt, utrum bona an mala sint quae faciunt sciunt. Nam si bona se facere nesciunt, cur de aliquibus factis in ostentatione gloriantur? Rursum si mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? Ipsi enim sibi testes sunt, quia sciunt malum esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi . Quia dum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
& sui eum ñ receꝑunt. Imbri gͦ fortitudi¬
nis suȩ p̃cepit ut in terrã descendat: quia
scõꝵ suoꝵ uocib sic nobis humanitatis suȩ
infirma p̃dicat. ut nobis etiam mira & for¬
tia suȩ diuinitatis innotescat: S cũ uirtu¬
tem nr̃i conditoris audimus. statĩ ad cor-¬
da nr̃a formidine cõpellente reducimur:
et tantũ suꝑ nos iudicẽ ꝑpendentes. quȩ
digne. quȩ ue ȩgimus indigne pensamus.
oꝑa sua. Mala enĩ quȩ agunt hominespen¬
sare contempnunt: s cũ uirtutẽ suꝑnȩ di¬
strictionis audiunt. prauoꝵ oꝑm hoc qͦd¬
de se deprimit pondus agnoscunt. Predi¬
cationis quippe uerbis pulsati euigilant:
ut pensent ad quȩ se supplicia antiquȩ
actionis meritũ trahat. Dũ gͦ imber
fortitudinis in t̾ram descendit. in manu
uniuscuiꝰq signatur. ut sua oꝑa sciat: qͥa
dũ uirtͦ in cõphensibilis maiestatis agno¬
scitur. ab uno quoq subtilius sua uita pen-¬
Creator nãq om̃ps a cunctis insensibilib ir¬

Expanded text:
eum non receperunt . Imbri ergo fortitudinis suae praecipit ut in terram descendat, quia sanctorum suorum vocibus sic nobis humanitatis suae infirma praedicat, ut nobis etiam mira et fortia suae divinitatis innotescat. Sed cum virtutem nostri conditoris audimus, statim ad corda nostra formidine compellente reducimur, et tantum super nos judicem perpendentes, 875 quae digne, quaeve egimus indigne, pensamus. camus.---Mala enim quae agunt homines, pensare contemnunt. Sed cum virtutem supernae districtionis audiunt, pravorum operum hoc quod se deprimit pondus agnoscunt. Praedicationis quippe verbis pulsati evigilant, ut pensent ad quae supplicia sese antiquae actionis meritum trahat. Dum ergo imber fortitudinis in terram descendit, in manu uniuscujusque signatur, ut sua opera sciat, quia dum virtus incomprehensibilis majestatis agnoscitur, ab unoquoque subtilius sua vita penCreator namque omnipotens a cunctis insensibilibus ir
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ẽ qͦd de dõ loquens. ecce dicit. & ecce repetit.
nisi qͦd ecce dicimꝰ. de ea re quã in p̃senti mõ¬
illo ecce dicimꝰ. etiã ñuidentib ade̾e memo
narrat. quẽ uideri ab om̃ib dixerat: quia
& sic ex ratione conspicit᷑. ut magnitudo il¬
lius nulla nr̃i sensus subtilitate penetret᷑.
Quicqͥd nãq de claritate eiꝰ magnitudinis
scimꝰ. infra ipsũ. ẽ. & tanto ab eiꝰ scientia
longe repellimur qͣnto eiꝰ potentiã nos cõp̃¬
hendisse suspicamur. Nam quãuis in altũ
mens nr̃a rapiat᷑. eiꝰ tam̃ magnitudinis im¬
m̃sitate transcendit᷑ cuiꝰ tẽ aliqͥd quasi ex
parte cognoscimꝰ. qͣndo eũ nos digne cogno¬
scere ñ posse sentimus. Sequit᷑. Numerus¬

Expanded text:
Quid est, quod de Deo loquens, ecce dicit, et ecce repetit, Quid est, quod de Deo loquens, ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de hac re quam in praesenti monillo, ecce, etiam non videntibus adesse memornarrat, quem videri ab hominibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo illius nulla nQuidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sentimus. Sequitur