comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ꝙ uolucrum et qͣdrupedũ
et serpentiũ. Ecce est pcc̃m: et pena
si nõ adhuc ex hoc pcc̃o ⁊ aliud seque¬
retur. Nam post infidelitatẽ eoꝵ sub¬
ditur. Propt̃ qd tradidit illos deus
in desideria cordis eoꝵ. ĩ inmũditi¬
am: ut cõtumeliis afficiant cor
noscentes deum. nõ sicũ deũ głifi¬
cauerunt: ex eo pc̃co ⁊ causa ꝑcci
ad hoc qͦꝙ ꝑdusti sunt. ut ad cultũ
serpentiũ ⁊ uolucrũ laberentur.
S qr ꝑ hanc etiam cecitatem usq
ad inmundiciã ⁊ carnis contume¬
lias cecid̾unt: ipsa ĩfidelitatis eoꝵ
cecitas precedenti ĩtłłcui ⁊ pcc̃m est
ꝙ pena pc̃ci. Subsequenti uͦ ĩmũ¬
diciȩ ꝑcc̃m fc̃a est ⁊ causa pc̃ti. S
quia de hiis in libris moralibus
diu tractatũ est: nob̃ nũc ĩ eis di¬
uituis ĩmorandũ non est. Hoc aũ
nobis cũ tremore considerandũ
est: quomodo iustus ⁊ omp̃c ds̃¬

Expanded text:
quadrupedum et serpentium . Ecce est peccatum et poena si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis officiant cornoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam carnis et contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est  poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justus et omnipot
Abbreviated transcription (Latin):
eam: ⁊ erit in obsidionem. ⁊ cireũdabiᷤ
eam. Signũ est domu ifrahel. In qͥbꝰ
uidelicet uerbis quid aliud iuxta
hystoriam. nisi iherosolume urbis ob¬
sessio atq destructio designatur: et
pcc̃oris populi afflistio exprimit᷑:
Qͤ domꝰ exasꝑans uocatur. cũ aꝑte
dicitur. ordinabis aduersus eam ob¬
sidionem. et edificabis munitiones.
et conportabis aggerẽ: ꝙ dabis con¬
tra eam castra. ⁊ pones arietes ĩ gy
ro. Set qͥa uerba ꝑphetie sic plerũ¬
ꝙ narrant hystorica. ut ꝑhec etiã
mistica describant: oꝑtet ut hec e¬
adem dc̃a que ꝓtuilunꝰ. sp̃aliter dis¬
seramꝰ: maxĩe qr ĩ eis interponit᷑
qd̾ teneri ꝑosse ad lut̾am nõ uidet᷑.
cũ dicitur. Et tu sume tͥ sartaginẽ
ferream: ⁊ pones eam murũ ferre¬
ũ inter te ⁊ ciuitatẽ: ⁊ obfirmab
faciem tuã ad eam. ⁊ erit ĩ obsidi

Expanded text:
obsidionem. Et circumdabis eam. Signum domus Israel. » In quibus videlicet verbis, quid aliud juxta historiam, nisi Hierusalem urbis obsidio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? qui domus exasperans vocatur, cum aperte dicitur: « Ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem, et dabis contra eam cro. » Sed quia verba prophetiae sic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica describant, oportet ut haec eadem dicta, quae protulimus, spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur, quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum, inter te et inter civitatem, et obfirmabis faciem tu
Abbreviated transcription (Latin):
cidium. et adulterium inũdauerũt:
⁊ sanguis sanguinẽ tetigit. Sangͥs
enĩ sanguinem tangit. qͣnͣdo pc̃cm
pcc̃o additur: ut añ dei oculos acliũc¬
tis ũqͥtanb anima cruentetur. ꝑnu

Expanded text:
um, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quando peccato peccatum additur, ut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝓpria habemus. alienas ꝙͦ.
mortes addimꝰ: quia tot occidi¬
mus. quot ad mortẽ ire coticlie
tepidi et tacentes uidemꝰ. Oũ
uero dicitur. sanguinẽ aũ eiꝰ de manu
tua requiram. si hoc ĩ locosanguinis
noĩe mors corporiꝰ designatur: ual¬
cle nobis de nr̃o silentio augetur me¬
tus: quia si in subiestis sius is qui
prelatus ad speculandũ est.etiam
de morte corporis qñq morituri tam
grauiter reus tenetur: quo reatu
de morte anune subiestoꝵ constrin¬
gitur. quȩ potiusset semꝑ uiuere. si
uerba correptionis audisset. Set
melius possunt sanguinis noĩe pẽca
signari: uñ quidam cũ pcc̃a carnis
defleret. dixit. Libera me de sangͥ¬
nib deus deus salutis mee. Sangͥs
gͦ morientis de manu speculatoris
requiritua: quia pcc̃m subditi cul¬
pe prepositi si tacuerit reputatur.
Est gͦ quod faciat. ut etiam mori¬
ente subdito se liberũ reddat: sur¬
gat. inuigilet. malis actib contͣcli¬

Expanded text:
quae propria habemus alienas quoque quae propria habemus alienas quoque mortes addimus, quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi et tacentes videmus. 10. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram, si hoc in loco sanguinis nomine mors corporis designatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus, quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est etiam de morte corporis quandoque morituri tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere, si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam, cum peccata carnis defleret, dixit; Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae praepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradi
Abbreviated transcription (Latin):
connexa sint pc̃ca subditoꝵ atꝙ prela¬
positorũ: qi ubi subiectus ex culpa
sua moritua ⁊ ibi is qui pre est qm̃
tacuit reus morus tenetur. Pensa¬
nos digni pastores nõ sumꝰ: etiam
ex uestra culpa est.quib tales pre¬
lati sumꝰ. Et si qñ uos ad iniqͥtatẽ
defluitis: euam ex nr̃o hoc reatu
est. quos obsistentes atq reclamã¬
tes in prauis desideriis nõ habetis.
Uobis gͦ ⁊ nobis partitis: si a pͥuo
mꝰ: qñ hoc quod displicet nõ tace¬
mus. O qͣm liber a cõmissoꝵ sibi
sangiune fu̾at predicator egregiꝰ
qui dicebat. Mundus sum a sã¬
ꝯiũẽ oĩum: ñ enĩ subt̾fugi. quo mi¬
nus annuntiarem oĩnne consili¬
um dĩ uobis. Si enĩ non annũti¬
asset: mundus a sanguine nõ fu¬
isset. S quib om̃e consiliũ clĩ an¬
nũciare studuit: ab eoꝵ sanguine
mundus fuit. In qͣ uoce nos conue¬
nimur. nos cõstringunur. nos
rei esse ostendimur. qui sacerdo¬
tes uocamur: qui suꝑ ea mala

Expanded text:
connexa sunt peccata subditorum et praepositorum, quoniam ubi subjectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest, quoniam tacuit, reus mornos digni pastores non sumus etiam ex vestra culpa est, quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo mus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius, qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi, quo minus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Si enim non annuntiasset, mundus a sanguine non esset. Sed quibus omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui sacerdotes vocamur, qui super ea mala
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce eis gratiã dĩ datam asserit:
fcõs in om̃ib diuites dicit in oĩu̾¬
bo et in om̃i scĩa. Ap̃i testimoniũ
idz q de semetip̃o morienclo ⁊ resur¬
gendo testatus est in eoꝵ uita con¬
firmatum esse ꝑhibet: ẽt nichileis
deesse in ulla gr̃a testatur. Qͥs ro¬
go creclat qr paulopꝰ eos corripiat
quos ita laudat: Nam post cet̾a
subiungit. Obsecro autem uos firẽs

Expanded text:
Ecce eis gratiam Dei datam asserit, Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos in omnibus divites dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
dum suum sermo ꝑlixior tͣnseat:
ꝑiculosũ hoc auditorib non est. Si
dicatur non uigilanter aspicit᷑.
ualde periculosum est. Uerecũde
⁊ enun mentes si qͣs forte culpas
acdinserint. leniter arguende
sunt: qr si asꝑius increꝑantur.
franguntur potiꝰ qͣm erudiũt᷑.
At contra mentes aspere atꝙꝑ im¬
pudentes si increpate leniter fue¬
rint: ad maiores culpas ip̃a leni¬
tate ꝑ uocantua. Qͦ d bene ĩ eo¬
clem egregio predicatore discimꝰ :
qui cũ corithios cognosceret ꝓ
amore ꝑsonarũ in scismate di¬
uisos: ẽoꝵ uerecundiȩ cõsulens.
locutionem suam eis a gr̃arũ acti¬
one ⁊ laudib cepit. dicens. Gr̃as
ago deo meo ꝑro uobis semꝑ. in gr̃a
in om̃ib liuites fcĩ estis in illo. in
om̃i uerbo et in om̃i scĩa. sicut testi¬
monium xp̃i confirmatum est in
uobis. Qͥ adhuc adiungit. et dicit:
deest. cur eis scribendo fatigaris : cur
in longinquo positus loqueris: Pẽ

Expanded text:
dum suum sermo prolixior transeat, dum suum sermo prolixior transeat, periculosum hoc auditoribus non est. Si dicatur, non vigilanter aspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiuntur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia in omnibus divitomni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Qui adhuc adjungit et dicit: deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? Pens
Abbreviated transcription (Latin):
tiam precipit: nisi qd unũ lenioris.
alt̾um uero feruentioris sp̃c ẽẽ ꝯs̃pexit:
Leni ꝑ auctoritatẽ imꝑii. iiungen
randus fuerat:ne si plus iusto fer¬
uesceret. nõ ad salutem uuln̾a re¬
duceret. set sana wln̾aret. Curan¬
dũ qͦ qͣntũ loquamur: ne si ei qui
multa ferre nõ ualet u̾bũ uł exhor¬
tationis uł incre pationis longuis
thimus. auditorem nr̃m ad fastidi¬
um ꝑducamꝰ. Unde isdem predica¬
tor egregius. hebreis loquit᷑ dicẽs
Obsecro uos frẽs. ut sufferatis u̾¬
Nam si eis uno in tempore exhortatio¬
nis sermo fuerit multipliciter dictꝰ:
qr multa retinere non ualent. simł
amittunt om̃ia. Hnde et medicicor.¬
poꝵ pannos quos infirmantib sto¬
machis ponunt. apto quidem me¬
dicamĩe set subtiliter linunt:ne
si repleti multo medicamĩe fiu̾nt.
infirmitatem stomachi nõ roborã¬
tes adiuuent. s opprimentes gra¬
uent. Sciendum tñ qr et siqñ mo¬

Expanded text:
tiam praecipit, nisi quod unum lenioris, tiam praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse aspexit? Leni per auctoritatem imperii injungendrandus fuerat, ne si plus justo infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. Curandum quoque quantum loquamur, ne si ei, qui multa ferre non valet, verbum vel exhortationis vel increpationis longius trahimus, auditorem num perducamus. Unde idem praedicator egregius Hebraeis loquitur, dicens: Obsecro vos, fratres, ut sufferatis veNam si eis uno in tempore exhortationis sermo fuerit multipliciter dictus, quia multa retinere non valent, simul amittunt omnia. Unde et medici corporum pannos quos infirmantibus stomachis ponunt, apto quidem medicamine, sed subtiliter liniunt, ne si repleti multo medicamine fuerint, infirmitatem stomachi non roborantes adjuvent, sed opprimentes gravent. 17. Sciendum tamen quia etsi quando mo
Abbreviated transcription (Latin):
Et nõnũqͣm lanquescit: si hoc qđ
añ ꝑferri debuit: tempꝰ amiserit.
ham ⁊ sapiens młier nabal ebriũ
uiclens.increpare dle culpa tena¬
tiȩ noluit: quem digesto uino in¬
crepationis suȩ uerbis utiliter ꝑ¬
cꝰsit. Et ꝓpħa adulantiũ linguas
non esse in subsequenti tẽpore dif¬
ferendas annũciat: qͥ ait. Cõfũdan¬
tur statĩ erubescentes: qui dicũt
michi euge euge. Nd ulatio ⁊¬
enĩ si uel ad tempus patient̾ sus¬
cipitua. auget᷑: ⁊ paulisꝑ demłcet
dnimum. ut arigore suȩ restitudinis
mollescat in delestatione sermonis.
Set ne crescere debeat: statim est. ⁊
sine mora ferienda. Pensandũ qͦꝙ no¬
bis est: qualiter loquamur. Nam se¬
pe uerba quȩ hunc ad salutem reuo¬
cant: aliũ uulnerant. Uñ paulus
argue cũ om̃i imperio: tunotheũ ex¬
hortatur dicens. Argue. obsec᷑. incre¬
pa: in om̃i ꝑacienta et doctrina. Qa
est quod uni imꝑium ⁊ alii pacien¬

Expanded text:
et nonnunquam languescit si hoc quo et nonnunquam languescit si hoc quo ante proferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenacitatis noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et propheta adulantium linguas non esse in subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: « Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . » Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum ut a rigore suae rectitudinis inolescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora abjicienda. Pensandum quoque nobis est qualiter loquamur, nam saepe verba, quae hunc ad salutem provocant, alium vulnerant. Unde Paulus « Argue cum omni imperio , » Timotheum exhortatur dicens: « Argue, obsecra, cum omni patientia et doctrina . » Quid est, quod uni imperium et alii patien
Abbreviated transcription (Latin):
quippe est. Si reste offeras. rectȩ
aũ nõ diuidas: peccasti. R estȩ aũ
offerimꝰ. cũ bono studiobonũ opꝰ
agimus. S rectȩ nõ diuidimꝰ. si
habere cliscrestionẽ in bono oꝑe
postponamꝰ. C onsid̾are etenĩ
debemus quid loquam: ut iux
sancdũ uͦ nobis est. cui loquam: quia
sepe increpationis uerbum qđ hes ad¬
mittit ꝑsona. altera non acdmittit. Et
tera. Unde nathan ꝓpħa dauid post
adulterium. forti increpationis sen¬
tentia ꝑcussit: qui cũ cle raptore o¬
ius diceret.filius mortis est uir qui
fecit hoc: ei ꝑtinꝰ respondit dicens.
Tu es ille uir. Cui tñ cũ de salomo¬
nis regno loqueretur qr culpa de¬
fuit:ei se humiliter in oratione
ꝓstrauit. In unagͦ eademꝙ ꝑsona.
qr causa disper extitit: etiam ser¬
mo ꝓpheticus dissimilis fuit. Pen¬
sandũ quoq est. qͣndo loqui debea¬
mus: qr seꝑe et si differtur incre¬
patio. postmodũ benigne recipitur.

Expanded text:
quippe est: « Si recte offeras, recte quippe est: « Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. » Recte autem offerimus, cum bono studio bonum opus agimus. Sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loquimur, ut jusandum vero nobis est cui loquamur, quia saepe increpationis verbum, quod haec admittit persona, altera non admittit: et tera. Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit, qui cum de raptore ovis diceret, « Filius mortis est, qui fecit hoc, » ei protinus respondit, dicens: « Tu es ille vir. » Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur, quia culpa defuit, ei se humiliter in adorationem prostravit. In una ergo eademque persona, quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. Pensandum quoque est quando loqui debeamus, quia saepe, etsi defertur increpatio, postmodum benigne recipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Lip̃e quidem ĩ iniquitate sua mori¬
Cetur : tu aũ aĩam tuam liberasti.
Tunc enĩ subiedtus moritur sine te:
qͣndo in causa mortis contͣdictorem ꝑ¬
tulerit te. Nam morti cui non confͣ¬
dicis. adungeris. Et notandũ que
sit quȩ debeant abspeculatore p̃¬
dicari: nimirũ fides et oꝑatio. Hã
ait. Si aũ tu annũtiaueris impio.
⁊ ille nõ fuerit conu̾sus ab impie¬
tate sua. ⁊ a uia sua impra. Impie
tas quippe ad infidelitatẽ ꝑtinet:
ua uͦ impia acl pratiam actionem.
Et om̃is speculator hoc habere debet
studii: ut priꝰ ad pietatem fidei pꝰ¬
moclum ad piam uiam id est ad
bonam actionem tͣhat. S qi aclex¬
hortationẽ sermo se intulio: inno¬
tescere breuiter debemꝰ. ĩ ore pasto¬
ris qͣntꝰ debeat esse ordo. atq cõsi¬
deratio locutionis. Pensare etenĩ
doctor clebet: quid loqͣtur. cui loqͦ¬
tur. qnͣdo loqͣtur. qͣliter loqͣtur.
⁊ qͣntũ loquat᷑. Sienĩ unũ hoꝵ defu¬
erit. locutio apta nõ erit. S̾criptũ

Expanded text:
in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietattas quippe ad infidelitatem pertinet; via vero impia, ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut prius ad pietatem fidei, postmodum ad piam viam, id est, ad bonam actionem trahat; sed quia de exhortatione sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris, quantus debeat esse ordo atque consideratio locutionis. Pensare etenim doctor debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, quantum loquatur: si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
pia et uiuat: ipse impuis ĩ iniqͥ¬
tate sua morietur: sanguinẽ aũ eiꝰ
de manu tua requiram. In quib
uerbis quid nob̾ notandũ est. qͥtl
sollicitȩ cogitandũ. nͥ qͥa nec subiͨ¬
tus ex culpa p̾positi moritur: nͨ p̃̾po¬
situs sñ culpa est. qnclo uerba ui¬
te non audiens ex sua culpa mori¬
tur subiestus: Impio etenĩ morꝰ
debetur. s ei aspeculatore ua ui¬
te nuntianda est: et eiꝰ impietas
increpanda. Si uͦ speculator tace¬
at ipse impiꝰ mniniquitate suamo¬
rietur: qr impietatis eiꝰ m̾itum
fuit. ut dignꝰ non esset ad quẽ spe¬
cłatoriᷤ s̾mo. ⁊ fieret. S sanguinẽ
eiꝰ dñs de manu speculatoris re¬
quiret: qr ip̃e hunc octidit. qͥeũ

Expanded text:
et vivat; ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requ
Abbreviated transcription (Latin):
magiꝰ eͤ nos ĩ huiꝰ exilii: mni̾ia dolemꝰ. Helsi¬
cut tͦn latõne alia dr̃. Et qͥ addit sciẽtiã:
addit laborem. Quo enĩ scire incipi¬
mꝰ quȩ sint celestia gaudia eomagi
ut erroꝵ nr̃oꝵ laqueos possimꝰ euade¬
re flendo laboramiꝰ. In multa gͦ sapi¬
entia multa est indignatio:qr si e¬
t̾ua iam sapimꝰ cõcupiscere tẽpora¬
lia declignam᷑. Si et̾naiam sapimꝰ:
nosmetipõs despicimꝰ. egisse hoc qd̃
nos potuit ab et̾uitatis amore seꝑa¬
rare. Reprehendit se metipãm cõ¬
scientia. accusat qd̃ egit : dampnͣt
ꝑ penitentiam qd̃ accusat. fit rixa
ĩ aĩmo: part᷑iẽs pacẽ cũ deo. Sic

Expanded text:
gis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. 44. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
altius obligetur. Pccm̃ uͦ qd̾ ex pcco
sequitur. pcc̃m simul est ⁊ pena pc̃ci:
tauitiorum. fit uͦ nonnũqͣm ut unũ
diripuit. Set in furti accusatione
positus:se hanc diripuisse iureiu¬
rando denegauit. Nuic gͦ concupis¬
cencia poc̃m fuit. et causa pc̃ci: qr ꝑ eã
ꝑuenit ad rapinam. Ip̃m uͦ furtũ
quorem concupitam diripuit.⁊ pͦ¬
catũcifc̃m est ⁊ pena ꝑcc̃i: qr ex retͥ¬
butione iam nõ represse cõcupiscẽ¬
cie fc̃m est ut ueniret ad furtũ. ⁊
culpa cordis excresceret ĩ oꝑe:excul¬
pa cecitatis. S qr furtũ ꝑiurio te¬
gere curauit: ex pct̃o rursũ pcc̃m
genuit. Furtum gͦ qd̾ ex cõcupis¬
centia processit.⁊ ꝑiuriũ protu¬
lit. pcc̃m ⁊ pena pcc̃i fcm̃ est culpe
prececlenti: pcc̃m ⁊ causa pcc̃i culpe¬

Expanded text:
altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, ta vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repulsae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere et ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit: furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium pertulit, peccatum et poena peccati factum est culpae praecedenti, peccatum et causa peccati culp
Abbreviated transcription (Latin):
rit. offendit: ꝙ uerum est om̃mo qd̾
dicimus. Cur adhuc ei omp̃c cleus.
offendiculum ponit:quem iam un¬
regisse ⁊ cecidisse ꝑ iniquitatem qͣm
perpetͣuerit. conspicit : Det districta
sunt dĩ om̃ipotentis iudicia: ꝙ qui¬
diu ꝑcc̃atorem expc̃at. ut recleat: nõ
recleunti atq contempnenti pouit
aclhuc ubi grauius impingat. Pec¬
catum quippe quod ꝑpenetenciam
cicius nõ cleletun. aut ꝑcc̃m est. ⁊
causa pc̃ci. aut ꝑcc̃m est. ⁊ pena pc̃ti:
aut pcc̃m simul et causa ⁊ pena pc̃ci.
Om̃e enĩ quod prius cõmittit᷑. pec¬
catum est. Set si cicuis penitendo
non tergitur: iusto iudicio om̃pc
deus obligatam pcc̃is mentem. etiã
ĩ culpam alteram ꝑmittit cadere:¬
ut que flendo ꝙ corrigendo noluit
emũ cdare qd̃ fecit. pcc̃m incipiat
pc̃co cumulare. Peccatũ gͦ qd peni¬
tentie lamento nõ diluitur. ꝑcc̃m
simul est ꝙ causa pc̃ci: quia ex illo
oritur. unde adhuc pcc̃oris animꝰ

Expanded text:
rit, offendit. Et verum est omnino, quod rit, offendit. Et verum est omnino, quod dicimus, cur adhuc ei Deus omnipotens offendiculum ponit, quem jam impegisse et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt quia justo ne peccaret denuntiavit, cum justus ad peccatum, praedicatore tacente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus teenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Omne enim quod prius male committitur, peccatum est. Sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccatis mentem, etiam in culpam alteram ut quae flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur peccatum simul est et causa peccati, quoniam ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine locutionem longius tͣxuuꝰ:
oportet ut ad eum quem cepimus ex¬
ponendi ordinem recleamus. Set et¬
si conuersus iustus a iusticia sua fe¬
cerit ĩiquitatem: ponam offendicu¬
lũ coram eo. Ipse morietur. quia nõ
annuntiasti ei. ĩ ꝑcc̃o suo morietua :
et nõ erunt ĩ memoria iusticiȩ eiꝰ
quas fecit: sanguinem uͦ eiꝰ de ma
nu tua requiram. Qͥ a iusto qui in
pcc̃o suo cecidit predicator tacuit: eiꝰ
citus esse nõ studuit in predicatio¬
ne: fcs̃ est particeps ĩ clampnatioẽ.
S cũ clicitur in ꝑcc̃o suo morietur.
et nõ erunt ĩ memoria iusticie eiꝰ qͣs
fecit : hoc nob̾ maxime considerandũ
Inhiis uero oĩb. q̃ deiꝰto adũqͥti¬
tẽ cõu̾so cdc̃a sunt: hoc est laborio¬
sũ ad loquẽdũ. hoc ualde ꝑtunesaẽ¬
dum quod dñs dicit. Ponã offen¬
diculum corã eo. Iit enĩ. Si cõ¬
uersus iustus a iusticia sua fecerit mi¬
quitatem: ponam offendiculũ corameo.

Expanded text:
doctrinae locutionem longius traximus, doctrinae locutionem longius traximus, oportet ut ad eum quem coepimus exponendi ordinem redeamus. VEsi conuersus iustus a iustitia fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo, ipse morietur, quia non adnuntiasti ei. in peccato suo morietur, et non erunt in memoria iustitiae eius, quas fecit: sanguinem uero eius de manu tua requiram . Quia justo qui in peccato ceciderit, praedicator tacuit, ejuscitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erufecit, hoc nobis maxime considerandum est , quia cum mala committimus, sine cautem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: « Ponam offendiculum coram eo. » Ait enim: « Si conversus justus a sua justitia fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam p̃missa salutatione: sic cepit.
Miror quod sic tam cito tͣnsfermini
ab eo qui uos uocauit ĩ gr̃ãm xp̃i.¬
Qͥb etiam in aꝑta increpatione pꝰ
cetera subiungit. O insensati gala¬
the quis uos fascinauit:Mentes
etenĩ dure nisi aꝑta eẽnt ĩcrepati¬
one ꝑcusse: nullomͦ malũ cognos¬
cerent qdđ egissent. Nam sepe hii qͥ
impudentes sunt tantũ se pcc̃asse
sentiunt. qͣntũ de pcc̃is que fece¬
rint ĩcrepantur: ut minores culpaᷤᷤ
suas estiment. qͣs minor ĩuectio cãsti¬
gat: & quas uehementer obuirgari ui¬
derint. maiores esse cleprehenclant. Uu¬
cle necesse est ut semꝑ sermo predican¬
mari: ne aut uerecundis aspera. Aut
umpudentib lena loquatur. Quid
aũ mirum si hoc u̾bi dĩ erogator faciat:
cum et agricola. qui semen ini t̾ratu
mittit. prius terre qͣlitatem p̃uidet.
quib seminib aꝑta uideatur. et pꝰ¬
quam qͣlitatem terre preuiderit. tũc
semina spargit: Set qr de qͣlitate

Expanded text:
Nam praemissa salutatione, sic coepit: Nam praemissa salutatione, sic coepit: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in grati etiam in aperta increpatione post caetera subjungit: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Mentes etenim durae nisi aperta essent increpatione percussae, nullo modo malum cognoscerent quod egissent. Nam saepe hi qui impudentes sunt tantum se peccasse sentiunt, quantum de peccatis quae fecerint increpantur, ut minores culpas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicanmari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualitatem praeviderit, tunc semina spargit? Sed quia de qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
rinchios quidam om̃i gr̃a repleti.
⁊ erant quidam in ꝑsonaꝵ fauoribꝰ
extisi: ceꝑit a laudibus ꝑfectorũ
uit moclesta inuestione acl repre¬
hensionem ꝑtingeret ĩfirmoꝵ:
⁊ in hoc qͦ ad meclicinam corclis
a mecdicina corporis usũ thens.
Nam cum feriendũ uulnꝰ meclicus
aspicit: prius ea membra quȩ
circa ulnus sana sunt palpat:ut
post ad ea qͤ uulnerata sunt lemit̾
palpando ꝑueniat. Cũ gͦ paulus
ꝑfectos incorithiis laudauit: sa¬
na memibra iuxta uulnꝰ tetigit. Cũ
uͦ infirmos de liuisione reprehen¬
dit: ũulnꝰ in corpore ꝑcussit. Uide¬
amꝰ tñ hũc ip̃m qui tanta modesti¬
a atq mansuetintine ad corripi¬
endos rorinthios ducitur: quomͦ
contra galathas qui a fide discesse¬
rant exercetur. Hulla enĩ modesti¬
e patientia p̾missa. nulla locutio¬
nis dulcedine prerogata: eos qͦs a
ficle discessisse cognouit. ab ip̃o epłȩ
sue exordio inuehendo redarguit.

Expanded text:
rinthios quidam omni gratia repleti, rinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutionis dulcedine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso epistolae suae exordio invehendo redarguit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aũ dico qđ unisquisꝙ ur̃m
dicit. Ego quidẽ sum pauli. eis
autem apollo: ego uero cephe: ego aũ
xp̃i. Ecce quos in om̃i uerbo ꝙ moĩ
scientia laudauerat. quib nil dȩes¬
se in ulla gr̃a dixerat: paulisꝑ loqͣns
acl increpanclum leniter ueniens.
diuisos erga se ipsos reprehendit.
Et quoꝵ prius salutem narrau̾at:
post modum uuln̾a patefecit. Peri¬
tus enuim medicus uulnꝰ secandum
uidens. s egrum tunidum esse con¬
spiciens: diu palpauit ⁊ subito ꝑ¬
cussit. Prius blanclam manũ lau¬
dis posuit: ꝙ postiodũ ferrumĩ¬
crepationis fixit. Nisi enĩ u̾ecunde
mentes fuint palpando reprehen¬
sȩ. itaut ex aliis reb aucliant. qd̃
inconsolationem sumant: ꝑ incre¬
pationem ꝓtinus ad desperationẽ
cadunt. S nunquid mentitus
est paulus ut prius eis nil deee̾ in
om̃i gr̃a diceret: quib postmodũ
dicturus erat unitatem deesse: Ab¬
sit hoc: ut quis de illo talia uel desi¬
piens creclat. S qr erant int̾ co¬

Expanded text:
 dico quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit, et quorum prius salutem narraverat postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit et subito percussit. Prius blanda manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius nil deesse in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia vel desipiens credat; sed quia erant inter Co
Abbreviated transcription (Latin):
b tangunt. ꝙ tangendo excitant: atq
nitenciam excitatus fuerat: qui mã¬
nocentem uitam considerans. dicebat.
innocentiam: ⁊ ꝓpter prececlentem
maliciam uilis in eiꝰ oculis fasta est
om̃is qͣm exhibebat in eccła sollicitu¬
do sua. Et qͣmͣ multos ex accepto
intellectu preced̾et nõ attendit: qr
illoꝵ ĩnocentiam pensans. ꝑsecuto¬
rem aliqͣndo fuisse se doluit. S ui¬
deamꝰ si quis ex apłis eũ qͥ paulo
datus est intellectũ mrat᷑. Ip̃e nob̃̾
apłoꝵ primꝰ requirendꝰ est: qui dis¬
cipulos ammonẽs ait. Sicut ⁊ sa¬
rissimꝰ fr̃ noster pauluᷤ scd̃m da¬
tam sibi sapientiam scͥpsit uobis:

Expanded text:
bus tangunt, et tangendo excitant, atquebus tangunt, et tangendo excitant, atquepoenitentiam excitatus fuerat, qui, manocentem vitam considerans, dicebat: innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vo
Abbreviated transcription (Latin):
tra alios libere recusat. ne ipse ui¬
te sue quietẽ ꝑdet. Isti uͥtꝰ ꝓphetiȩ
egritudinem cõspiciens atq com¬
patiens. non ualet curare. Illi
data est curationis gr̃a atq e cor¬
pore ꝓocuni molestiam que ĩ p̾sen¬
ti est orationib repellit: s tam̃
quid se ip̃m paulopꝰ sequaturig¬
norat. Mira itaq dispensatione
om̃pc cleus sic in elcĩs suis sua do¬
na disponit. ut et isti det qd̾ illi de¬
negat: ⁊ alteri maius. qd̃ alterimi¬
nꝰ tͥbuat: quatmꝰ dum uel iste. ha¬
bere illum conspicit. qd̃ ipse nõ ht̃.
uel ille hunc magis accepisse cõ¬
siderat. qd̃ sibi minus adesse pen¬
sat: dona dei alter in altero id÷
uicissim om̃es ammirentira: at¬
ꝙ ex hac ipsa aminiratione hu¬
milietur alter alteri:ꝙ quem
uidet habere qd̃ non habet: eũ¬
diuino iudicio prelatũ puter.
Alis ergo sius uicissim se animalia feri¬
unt: cum sc̃e mentes alt̾ris se uir tuti¬

Expanded text:
tra alios libere recusat, ne ipsam vitra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere qdivino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ se iiuicẽ suis uirtutib tangũt.
et sese ad ꝓuestum excitant. ex con¬
sid̾atione uͭtutis aliene: Non enĩu¬
ni dantur om̃ia. ne in suꝑbiam ela¬
tus cadat: set huic datua. qd̃ tͥ ñ clat᷑.
et tibi datur. qd̾ illi denegatur: ut dũ
iste considerat bonũ qd̃ tu habes. ⁊ ip¬
se non habet. te sibi in cogitatione p̃¬
ferat: ⁊ rursum dũ tu habere illum
conspicis qd̃ ipse non habes. te illĩ tua
cogitatione postponas: ꝙ fiat qd̃ scͥp¬
tum est. Suꝑiores sibi inuicẽ arbi¬
trantes. Ut enĩ pauca ex multis lo
cis tribuitur. ut oppressis quib q
protestionis solatia impendens ad
defensionẽ iusticie libere loqͣtua:
relinquere om̃ia ult ⁊ nõ ualet.
sili u̾o iam datũ est om̃ia terrena
relinquere. ut nichil ĩ hoc mundo cu¬
piat habere: s tn adhuc auctorita¬
tem uocis contra pectantes quosq: ñ
presumit exerere. Et qͥ ideo plus
uñ in hoc mundo teneatur: Loqͥ cõ¬

Expanded text:
sancti se invicem suis virtutibus tangunt, sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes, et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere iilum conspicis, quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: « Superiores sibi invicem arbitrantes; » ut enim pauca ex multis loqs tribuitur vocis, ut oppressis quibusque protectionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus unde in hoc mundo teneatur, loqui con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ iussione facere. seruientis ꝙ obedi¬
entis est: diligendo aũ facere. obedi¬
entis et amantis. Qͥ a gͦ et ꝑscien
tiam caritas misericordie discitur.
et ꝑ caritatẽ mĩe ĩ corde cõpunctosci¬
entia multiplicaturr: ala alam in no¬
bis ꝑcutit ÷ quia uirtus uirtutẽ exti¬
tat. Sic qui castitatis bonũ ĩ corpore
custodit. contͣ luxͣiantes ⁊elo accen¬
ditur: ut ab inmundicie maculis
expientur. Et sepe dum quosdam
ĩ lapsib inuenit: edomat. affligit.
atꝙ ad castitatis munditiam restͥn¬
git. Cuius si forte mens de inmr¬
dicia luxuriȩ fuerit tẽptata. ex ip̃o
relo quo alios correxit. semetip̃am
conuenit: et erubescit ĩmunda co¬
gitare.que se ĩ aliis recolit corre¬
xisse. In hoc gͦ ala alam ꝑcutit:
dum uirtus iurnitẽ pulsat. et ab
riunt. ꝙ altera ad alteram ala ꝑcuti¬
tur singuloꝵ: huiꝰ ꝙͦ descriptio nis
largiente dño sensus patet. Qͥa:

Expanded text:
pro jussione facere servientis et obedipro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere obedientis tiam charitas misericordiae discitur, em misericordiae in corde compuncto scientia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custodit contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit, atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso zelo quo alios correxit semetipsam convenit, et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et ab riunt, et altera ad alteram ala tur singulorum: hujus quoque descriptionis largiente Domino sensus patet. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit: nisi qd̵ aꝑte datur intelligi.
qr scã animalia cum efficin᷑. uͥtus
ĩ nobis uͥtutem excitat. dũ una al¬
t̾am ad ꝑfcõnem pulsat: Ecre enĩ
quis habet iam u̾bi dei scientiam:
am quippe uerbi dei discit. Date ele¬
mosinam: et ecce om̃ia mũda st̃ uob.
Cũq iam esse misericors in elemo¬
sinis ceperit. uerba sc̃ẽ auctoritatis
legit: ꝙ quicqͥd in eis de mĩa dicit᷑.
Ibi enĩ scriptũ est. Pater eram ꝑau¬
perum: qd̾ fortasse antea legebat
et preteribat: s cũ in eiꝰ corde iã
misecordia ceꝑit unitari nat᷑am.
quid est. prẽm esse pauꝑũ. legit
et cognoscit ÷ qr intror sus rediẽs
ĩ semet intelligit qd̾ foras audit.
Aliud naniq est. elemosinam ex p̃cepto
facere: atq aliud ex caritate: Exr p̃cepto
enĩ facere bonũ inchoantium est. ex ca
qd̃ iubxtur. Hinc est enĩ qd̾ in magna
uirtute ꝑ psalmistam dicitur. Uide
quia mandata tua dilexi dñe: in tua

Expanded text:
percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, percutit, nisi quod aperte datur intelligi qua, si sancta animalia efficimur, virtus in nobis virtutem excitat, dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce etenim quis habet jam verbi Dei scientiam, erbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de misericordia Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebat, et praeteribat. Sed cum in ejus corde jam misericordia coeperit imitari naturam, quid sit patrem esse pauperum, legit et recognoscit, quia introrsus rediens, in semetipso intelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex chaquod jubetur. Hinc est enim quod in magna virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in t
Abbreviated transcription (Latin):
derium suspendant. De quib adhuc
Audit post se ꝓpħa uocem cõmotionis
magne: qͥa sicut dc̃m est. uerbum p̾¬
dicantium lustus penitentium seqͥt᷑.
Audit post se uocẽ alarũ animaliũ :¬
ꝙ ex ipso luctu penitentium oriũtur
urtutes sc̃oꝵ: ut tantomagis ĩ scã
actione proficiant. qͣnto se ante cog¬
uitionem uite nequiter egisse me¬
mineruit. Set est in hiis uerbis mg¬
ua dubitatio: quia non aꝑte ꝑ pro¬
pħam dicitur. utrum unũ qd̾ q am¬
malalas suas in semet ipĩs ꝑcutiat:
an certe hec eadem aĩalia siã. alis su¬
is se uicissim feriant. ut ala huius al¬
terum. ⁊ ala alterius istud animal
tangat. S qi plerumq in sacro eloqͥo
ideo aliquid obscure dicitir. ut dis¬
pensante mirabilit̾ deo multiplicit̾
exponatur: nos caritati ur̃e utͣq ex¬
ponere largiente dño debemꝰ. Sepe
iam alas aiuimaliũ: iurtutes diximꝰ
alas suas excutiens alteram ad alt̾ã

Expanded text:
derium suspendant. De quibus adhuc derium suspendant. De quibus adhuc 30. Audit post se propheta vocem commotionis magnae, quia, sicut dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non aperte per prophetam dicitur utrum unumquodque animal alas suas in semetipsis percutiat, an certe haec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe jam alas animalium virtutes diximusdque animas alas suas excutiens alteram ad alteram
Abbreviated transcription (Latin):
ius magne: qͣndo unusquisq sua
acta diuidicans in afflictione peni¬
tentie ꝑturbatur. Oet quiduox
ipsa dicat audiamꝰ. Benedicta glo¬
ria dñi de loco suo. Locus enim
maligni sp̃c fuerant corda peciã¬
tium. Set cũ sibimetip̃is irati
per penitentiam redeunt ad uitã:
glorre dñi locus fiunt. Iam enĩ
se contra se erigunt: iam penitẽ¬
tie lacrimis nisequintur mala q̃ cõmi¬
serunt. Inde gͦ auditur benedictio głe
in laudem dñi: unde prius sonabat cͤ¬
atoris iniuiria de amoris presentis se¬
culi. Et corda penitentium fuint iã
dño locus suus: que prius in ꝑocĩs po¬
sita fuerant locus alienus. Ipsi autẽ
qui a pecis suis ad dñm conuertũt᷑. ñ
solum delent lacrimis ꝑuersa que fe¬
cerunt ÷ s etiam miris oꝑib ad alta ꝑ¬
ficunt. ut scã animalia dei omĩpotũ¬
tis fiant. ut signis et uͥtutib ad alla
uolent. ut t̾ram funditus deserant:
et accepto dono sese ad celestia ꝑ desi¬

Expanded text:
nis magnae, quando unusquisque sua nis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus ad alta evolent, ut terram funditus deserant, et acceptis donis sese ad coelestia per desi
Abbreviated transcription (Latin):
tirr. Qͥ enĩpꝰ qͥetiiacebant ĩ uul¬
nere: tacti postmodũ manu me¬
diti. cũ dolore redeunt ad salu¬
tem. De hac cõmotione penitẽ¬
tium per ꝓpħam aliũ dicitur. Pedes eius
steterunt. et mota est terra: qr cũ u̾i¬
tatis uestigia in mente audientiũ fi¬
guntir: ipsa mens in sui considerati¬
one turbata cõmouetur. Hĩc psalmis¬
ta pro peccatorib exorat dicens. Qͥ
sedes suꝑ cherubyn: moueatur t̾ra.
hũ ꝓ afflictis et penitentib deprecãs.
ait. ¶õmouisti dñe terram. et cõ¬
turbasti eam: sana coni̾tiones eus
quia mota est. Terra qͥppe cõmota¬
et turbata est. peccator de cognitione
reatus sui anxius: et ad penitentiȩ
lamenta ꝑductus. Peccanti enun
homini dictum est. Terra es: et in
terram ibis. Exorat gͦ ut sanet᷑
contͥcio terre quia mota est: quatinꝰ
peccator qui de culpis suis affligit᷑.
de celestis misericordie gaudio cõ¬
soletirr. Hec est itaq uox cõmotio¬

Expanded text:
tur. Qui enim prius quieti jacebant in vultur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe coet turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox commotio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̾a uocem auduit cõmotionis mͣg¬
ue ⁊ nisi qd̃ post sermonem p̃dicatio
qui fit ad corda peccantium. lamen¬
ta penitentium sequunt᷑: Peruer¬
si etenĩ quiq dum praua agunt.⁊
a iustis recta non audiunt. nesciũt
qm sint grauia que cõmitunt ⁊ at¬
ꝙ ex ipsa sua ignorancia in suo stuꝑo¬
re securi sunt. ⁊ iacentes in culpis qͣr
molliter quiescunt: sicũ de qͦdam
peccatore. ⁊ sec᷑o popło dicit᷑. Reqͥe¬
uit in fecib sius: qr securꝰ iacuit ĩ
pectatis. Cũ uͦ audire peruersi u̾¬
bum predicatiõĩs ceperint. quȩ sint
supplicia et̾na cognoscere. qui terror
iudicii. qmͣ subtilis examinatio de
singulis quibq pct̃is: ilico contre¬
uuscunt: implent᷑ genutib ⁊ et nõ
se capientib suspiriis anxiant᷑. at¬
ꝙ magno pauore concussi. Tluctu
⁊ fletib erumpunt. ꝓphetam gͦ
uox magne cõmotionis sequit᷑. qr
pꝰ uerbum p̃dicationis. conu̾soꝵ
atq penitentium luctus audiun¬

Expanded text:
pheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securus jacuit ipeccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur, quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiun
Abbreviated transcription (Latin):
qrdomꝰ exasꝑans est. Qe uidelicet
uerba si ꝑ typice expositioniᷤᷤ ordinem
sequamur: ꝓpha in domosua uincu¬
la suscipit et ligat᷑: quia in extremis
cũ uidea credidit. grauissimas antixͥ¬
tp̃ore ꝑsecutiones sentiet: ita ut pre¬
dicationes eiꝰ munstri iniquitatis ñ
reciprant: Set resistendo hasuinculis
dolorum premant. Et ĩ medioeoꝵ ñ
ꝑuenit: dũ lingͣ bonoꝵ ligata tͥbłatõ¬

Expanded text:
domus exasperans est. » Quae, videlicet verba, si per typicae expositionis ordinem sequimur, Propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antipore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non pervenit, dum lingua bonorum ligata t
Abbreviated transcription (Latin):
qualis ĩ p̾dicationẽ ꝑgat. aucliamꝰ.
Et abii amarꝰ in ĩ dignatõne spc̃ mei.¬
creuerant. cur amarꝰ abibat. An om̃e
cor qd̃ idem sp̃c assiunit. amarũ in in¬
dignatione sp̃c sui facit: Hnde sci¬
endũ est.quia cui adhuc uita pre¬
sens cdulcis est: etiam si u̾bũ dei loqͥ
uideatur. eleuatꝰ et assũptꝰ predica¬
plet: in amaritudiẽm tẽporalĩ.
delectatione et̾noꝵ cõmouet. Dul¬
ce enĩ ÷ esse in reb humanis ÷ s ei qͥ
adhuc de celestib gaudia nulla gꝰ¬

Expanded text:
audiamus. « Et abii amarus in indignatione spircreverant, cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur loqui, elevatus et assumptus praedicaplet, in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gu