comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uante. hu it̃ filii dei .i. ex dilectõe scruientes.¬
yel aguittur dicit non reguntur. ut mag¬
numgĩt effectũ ostendat. plus est ciĩ agi
qͣui regi. Agi enĩ dicimus aliquẽ. q̃i uix ali
tur ut recce agat. Utgͤ multũ p̾stitisse gra
saluatoris intesligatur dixit agunt᷑ nõut

Expanded text:
ante, hi sunt filii Dei, id est ex dilectione servientesVel aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendat. Plus est enim agi quam regi. Agi enim dicimus aliquem quasi vix alitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
eius facrant bona. ñ
bonis dantur.itemq
st̃ estimanda. qr figura .i. pulchiitudo ñ sub¬
ftantia ħ inundi precerit .i. cotidie scͥnescit.
⁊ tandem in iudicio mundanoꝵ igniũ cum
flagratõe ꝑibit. ñ sub̾a sedfigura atq ip̃a sõ¬

Expanded text:
ejus faciant bona, non mbonis dantur. Itemqusunt aestimanda, quia figura, id est pulchritudo non substantia, hujus mundi praeterit, id est quotidie senescit, et tandem in judicio mundanorum ignium cum flagratione peribit. Non substantia, sed figura atque ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ futur̃ orbem dicit qͣntũ ad xp̃m. ficturus quip¬
pecrat orbis q̃ntum ad filium dei qui semꝑcrat.⁊
ne de altem orbe disputare itelligeretur a doit. de
quo orbelo. hoc addioit nem̃item auditoris cirate
relmqueret dum aliꝰquereret᷑ orbis. Huncg̃ futu¬
rum non angelis s xp̃o subditũ dicit. Qd̾⁊ ꝓbat
auctoritate dõ qui futura q̃ĩ p̃terita refert. utpo

Expanded text:
nunc futurum orbem dicit quantum ad Christum. Futurus quippe erat orbis quantum ad Filium Dei qui semper erat, et ne de altero orbe disputare intelligeretur, addit de quo orbe loquimur. Hoc addit ne mentem auditoris errare relinqueret, dum alius quaereretur orbis. Hunc ergo orbem futurum non angelis, sed Christo subditum dicit, quod comprobat auctoritate David, qui futura quasi praeterita refert, utpo
Abbreviated transcription (Latin):
lem legem. tu ãni
cognatione hoc no¬
men tibiuent. ⁊ re¬
quiescis in lege. nõ
uagariserrorib cer¬
tus quid debeas obier
de cognitione dei. et¬
nosti uoluntademei
mani gñis qm tibi¬

Expanded text:
lem legem. Tu autemcognatione hoc noen tibi venit. Et requiescis in lege, id vagaris erroribus, certus quid debeas observde cognitione Dei. Enosti voluntatem umani generis, q
Abbreviated transcription (Latin):
te hos defendent. uel
sint hic genitiui pro
qui ablatiuis carent. Ũn
in libris quoꝵdam ꝑ ablatiuos iauptñ reꝑiti¬
sic. ⁊ inter se cogitationib inucem actusanti¬
b aut ĩ defendentib. Rdetaut̃ eis testimoniũ

Expanded text:
e hos defendent. Vel sunt hic genitivi pro qui ablativis carent. Unde in libris quorumdam per ablativos scrisic: Et inter se cogitationibus invicem accusantibus, aut etiam defendentibus. Reddet autem eis testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ fit non ĩ honorẽ s in ꝯtumeliã si uilẽ est
ex seluto ht̃ non ex figulo. sic tota massa
humani gñisñ ex deo sedsuouicio iuste cor¬
rupta ⁊ lutuosa est. ideoq si inde uas fit ĩ ho¬
radice iuiciata est. diuino iudicio debite dam¬
pnatõi. est subiecta. ⁊ mercto peccati uũsa
ẽum uͦ ꝑ liberũ arbitriũ primihõis in ꝯdẽp¬
nationẽ uniu̾sa defluxerit. ꝓcul dubio. ꝙ ex
co fiunt uasa in honorẽnon ÷ ipsius iutticieͭ
liamñ iniqͥtati dei que penitus nulla ÷ sed
Si ciĩ om̃slibarentur lateret quid pec̃co ꝑ ui¬
sticiam deberet᷑. si n libarentur lateret m̃t¬
qͥd gr̃a largiretur. ꝙ procul dubio qlitũꝑ

Expanded text:
 fit in honorem, sed in contumeliam, si vile est, ex luto habet, non ex figulo; sic tota massa 47 humani generis, non ex Deo, sed suo vitio juste corrupta et lutosa est. Ideoque si inde vas in horadice vitiata divino judicio debitae damnationi est subjecta, et merito peccati univercum uero per liberum arbitrium primi hominis in condemnationem ex uno uniuersa defluxerit, procul dubio, quod ex ea fiunt uasa in honorem, non ipsius iustitiae, liam, non iniquitati Dei, quae penitus nulla est, ssi enim omnes liberarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet malos. ut
si uelint corrigant᷑.¬
uł ĩ cepta malitia ꝑ¬
durantes ordin ate
deus cũ sciret ñ credi¬
turos. ⁊ ut utat᷑ illis
q̃iinstrum̃to ad salu¬
tem bonoꝵ. Nou̾ enĩ¬

Expanded text:
sustinet malos, ut, si velint, corrigantin incoepta malitia perdurantes ordinate dDeus, cum sciret non credturos, et ut utatur illis quasi instrumento ad saltem bono
Abbreviated transcription (Latin):
tua carnalitate. nec te ad hoc nuat sapien¬
iusto. malum bono. ĩꝑitum ꝑfecto. t̃firmsi:
fortissimo. mortalem ĩmortali. seruũ dño.
creaturã creatori. Monetur aũ iniqũ eo ꝙ
de ead̾ massa creatos alios iustificat deus ali¬
os reprobat. ad hoc ostendend̾ recte ficri utitur

Expanded text:
tua carnalitate, nec te ad hoc juvat sapienjusto, malum bono, imperitum perfecto, infirmum firmissimo, mortalem immortali, servum domino, creaturam Creatori. Movetur autem iniquus eo quod de eadem massa creatos alios justificat Deus, alios reprobat. Ad hoc autem ostendendum recte fieri, utitur
Abbreviated transcription (Latin):
eternus eo qd̾ sine fi¬
summa ĩcomitabi¬
a setulo litas quã solus deus
ti deo. Sic dr ignis et̾nus. ñ tñ situt deus. c̾
soliꝰ ĩmortalitas. ipsa est uera et̾nitas. Seq̃r¬
ad obeditionẽ. o patefactum est illud mistĩ
uel ad obed̃ .i. ut obediant sidei bene oꝑando
deo cognitum est. qui solus ꝑfecte nouit eur
ita factum est. in quo aꝑte repͥmit inquisi¬
tores qui querũt cui dm̃ distulit d̾s uenure.
arbitrantib solum patrem hic significaria
solum uere sapientem ẽẽ. cum tñ nonsit dic¬
tum. Soli sapienti patri. s soli sapienti deo ⁊
deus unꝰ ipsa trinitas. ut sic intelligamꝰ solũ
deum sapientem. sicut intelligimus solum
cał. de filio legitur. Qui ht̃ nomen scriptũ qd̃
nemoscit inisupse. nec ideo tñ dr̃ pater nesci¬
re hoc nomen a quo est filius inseparabilis.
Sic gͥ scit pater qd̃ nemo scire dictus est nisi
filius. qr inseparabiles ft̃ pat̃ ⁊ filiꝰ. Sic ⁊̃ si

Expanded text:
eternus, eo quod sine fisumma incommutabilitas, quam solus Deus ti Deo; sic dicitur ignis aeternus, non tamen sicut Deus, cujus solius immortalitas ipsa est vera aeternitas. Ad obedum, id est ut obediant fidei bene operando. Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut intelligimus solum calypsi de Filio legitur, qui habet nomen scriptum quod nemo scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt Pater et Filius, sic eti
Abbreviated transcription (Latin):
sompnum mortis .a
nientur. s ĩ mortuos de quib dubitatis ñ
solun suscitabit s ⁊̃ adducet ⁊ simcinerati
sint tñ adducet ut sint cum eo ĩmortales
⁊ in eadem beatitudine. Miramrem act¬

Expanded text:
m mortis. Quasi etiam mortuos de quibus dubitatis, non solum suscitabit, sed etiam adducet: et si incinerati sunt, tamen adducet, ut sint cum eo, immortales, et in eadem beatitudine. Haim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ electos mortuos dicit dormientes. xp̃m g
appellat mortuum. ut dum audimus u¬
lum mortuum fuisse ⁊ resurrexisse. nos qͣ
speremus resurrecturos ꝑ uirtutem diuim¬
tatis cius. electde aut̃ ideo dicit dormientes q
nemo tam facile pot̃ socium extitare a somp¬
no qͣni facile om̃s excitabuntur a sompn

Expanded text:
 electos mortuos dicit dormientes. Christum ergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a somno, quam facile omnes excitabuntur a somn
Abbreviated transcription (Latin):
die lib̾ari dep̾camur dicentes. Libera nos a ma¬
lo. i deoq ñ dixit dñs qd̾ ampliꝰ est malũ ÷. ẽy
enĩ non facis malũ qui bene uteris uratione
ut alt̾i suadeas qd̾ utũ e est. sa malo est issĩ
⁊ notand̾ qr multum int̾est qui exigit iura¬
tionẽ si nouit illũ uirare falsum ⁊ nõ. Qͥ ãu
nescit ⁊ ideo dicit uira michi ut ei fides sct. ñ
audeo dicere ñ eẽ peccatũ. tñ humana temp¬
tatio est. Si aut̃ fecisse nouit ⁊ cogit iura¬
re homicida est. iurauit g sũ pectato aposto¬
lus cum ait. ẽestis est deus. ⁊ c̃.Q. d. Qd̃ habetiᷤᷤ

Expanded text:
die liberari precamur, dicentes: Libera nos a malo . Ideoque non dixit Dominus quod amplius est, malum est: tu enim non facis malum qui bene uteris juratione, ut alteri suadeas quod utile est, sed a malo est illius. Et notandum quia multum interest, si exigit jurationem, qui novit illum juraturum falsum, an non. Qui autem nescit et ideo dicit: Jura mihi, ut ei fides sit, non audeo dicere non esse peccatum, tamen humana tentatio est: si autem novit fecisse et cogit jurare, homicida est. Jurat ergo sine peccato Apostolus, cum ait: Testis est mihi Deus, etc., quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Ad hoc aũ de¬
um testẽ dat cuiscrũ
dicens. Cestis est m̃d̾s.
ut melus sibi creda
forte quis dicat qd̾ñ
iurau̾it. qr nõ dixit
per deum s dexit. ẽes¬
tis est deus. Ridicu¬
lũ est putare hoc si
testis est deus: aut quid est testi: deus nͥ ꝑ deũ:
sum ꝑuirus est. qr creatorem deum adhibet te¬

Expanded text:
tatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit, dicens: Testis est enim Deus ut melius sibi credatforte quis dicat quod non juraverit, quia non dixit per Deum, sed dixit testis est Deus: ridiculum est putare hoc; sitestis est Deus? aut quid est testis, est Deus, nisi sum, perjurus est, quia creatorem Deum adhibet te
Abbreviated transcription (Latin):
fectus sũ ũnitħẽet qd̾ ĩ collatõe mee ꝑfeccio¬
nis adderent. & eñ illis ĩꝑitis tribuit sensim
dedit ⁊ mͥ. uelita ꝯtinua. Uere ceus ñ accipit ꝑ¬
sonam hoĩs. qr suita eẽt ogo paulus añ impuł.
cui tales nicħ ꝯfert̃. nõ fuissẽ. S fu. Nicħem̃. it.

Expanded text:
fectus sum, ut nil esset quod in collatione meae perfectioni adderent. Qui enim illis imperitis tribuit sensum, dedit et mihi. Vel ita continua: Vere Deus non accipit personam hominis, qui si ita esset, ego Paulus, ante impius, cui tales nil conferret, non fuissem, sed fui. Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intuentes in tuno¬
rem carnalẽ non deci¬
dant. ⁊ qr mutatierãt¬
in det̾ius increpat eos.
⁊̃ si enĩ receperint eum

Expanded text:
hoc intuentes, inrem carnalem non decidant. Et quia mutati eraterius, increpat eos. Etsi enim receperint eum
Abbreviated transcription (Latin):
nolo scribene ꝑmancant apud uos. ideo nellẽ¬
besco ꝓ nob̾. Sciens apłs maiorẽ uim habe sermo¬
nem qui ad p̾sentes fit. cupit uocem apłicam¬
re. Scͥptura enĩ diuma edificat lecta. s multo
plus ꝑdest si de litreris mutat᷑ in uocẽ. Magnã
siquid̃ ium ht̃ uox iua. uox de auctoris sui
ore resonans. que ea prominciatõe ꝓfert᷑ i diᷤ¬
p̃sens &e meo ore ꝓferre. ut uos solito seuerior
beo quippe fiuctus quos solent de discipulis hr̃e
doctores. ⁊ sinc cã semen iactũ est doctrine. ita
ut cum icremia dicã. Nonꝑfiui nec ꝓfuit mnqͥs

Expanded text:
nt apud vos. Ideo vellebesco pro vobis. Sciens Apostolus majorem vim habere sermonem cum ad praesentes fit, cupit vocem apre. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur et dispraesens de meo ore proferre, ut vos solito severior beo quippe fructus quos solent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae, ita ut cum Jeremia dicam: nec profui, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis magis emulando me cum absens sũ. Li
q̃r non sit tenenda. q̃¬
ax imitamini ⁊ debe¬
tis. qr uoi estis mei nõ¬
dico filii s filioli. qui¬
a mͦ diminuti estis per¬

Expanded text:
ceptis, magis aemulando me, cum absens sum. Filquare non sit tenenda. Me imitamini, et debetis, quia vos estis medico filii, sed filioli, quia diminuti estis, e
Abbreviated transcription (Latin):
Quos iterũ sicut priꝰ
parturio .i. cũ labore¬
⁊ dolore ad lucem fid̾i
genero. donec xp̃e quẽ
de formastis. for.inuo
militudinẽ eiꝰ quam

Expanded text:
Quos iterum, sicut prius, parturio, id est cum laboredolore ad lucem fidei genero, donec Christus, deformastis, formetur similitudinem ejus quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ tamcupiunt eos
⁊ retror sum trahere
emulatõe ꝑuersa. uñ
subdit. S uolunt noᷤ
exclui. a fide ad legem¬
⁊ a dilectione mea ut

Expanded text:
quia non tam cupiunt eos  et retrorsum trahere aemulatione perversa. Unde subdit: sed volunt vos excludere, a fide ad legl a dilectione mea, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Q. ⁊ qr tta tũc fecistis
uentes: quasi pudeat uos ẽẽ mutatos. Mirũ :¬
beati fuistis. ⁊ sicut angelumt ep̃m me excepis
p̃dicatõis. ⁊ ideo plus de uobis dolendũ ÷. Nota
apłs ait: non potest fĩ qd̾ iuste non fit. Sic ⁊¬
se se dixit qd̃ sine dubio poterat ꝑ potentiam.
tus factus sũ¬

Expanded text:
 quia ita tunc fecistis,ventes. Quasi dicat: Pudeat vos esse mutatos. Mirum beati fuistis, vel sicut angelum, vel Christum me excepistdicationis. Et ideo plus de vobis dolendum est. NotApostolus, non potest fieri quod juste non fit. Sic se se dixit quod sine dubio poterat per potentiamuod factus su
Abbreviated transcription (Latin):
Concipientes enĩ fidẽ. ⁊ sensitm fidci non adu¬
tentes formatũ xp̃m in animis sins negant᷑ ha¬
bcre. foe̾mat᷑ enim xp̃s in corde credentium cum
illis sactam̃ta gre panduntur. ⁊ ca q̃ obscura
in debant᷑ ꝑspicũa fut. uelita. Donec for. xĩ
oa nescio quo pacto tẽrribils insonat audiẽ¬
usussum dicens fres ⁊ filios. S uellem cẽ apud

Expanded text:
Concipientes enim fidem et sensum fidei non advertentes, formatum Christum in animis suis nugantur habere. Formatur enim Christus in corde credentium, cum illis sacramenta graece panduntur, et ea quae obscura videbantur perspicua fiunt. Vel ita, donec formetur a nescio quo pacto terribilius insonat audieusus sum, dicens fratres et filios, sed vellem esse apud
Abbreviated transcription (Latin):
si ex lege .i. ex oꝑib le
ꝓmissio excluditur. ⁊
frustratur abrahã. de¬
inde destruit ꝯsequens
dum subd. Abrahe añ.

Expanded text:
si ex lege, id est ex operibus legpromissio excluditur, et frustratur Abraham; deinde destruxit consequens dum subdit; Abrahae autem;
Abbreviated transcription (Latin):
ris. scd̾m desꝑatio curationis. tertiũ adeptiosa¬
itatis. Añ legem namq homo morbĩ suum
ñ agnoscebat.ideq silebat. nec querebat reme
⁊ salus sanari uolentes. qd̾ q̃rebant inuenire
tigatus ⁊ desꝑans rursum loqui cessauit. ⁊ sb̃
patris a regalib sedib forma seri indutus. ĩ
mundumuenit. samaritamis ad uulneratũ
appropiauit. angelus magni ꝯsiliimpiscinã
randã mortem passiomis. de eqͣlitate maiesta¬
tis ad patibulũ crucis. de sede regali ad officinã
peccati. delumine celi ad tenebras mundi ⁊ ĩter¬
niuenit. ⁊ ueniens locutus est pacẽ. dedit gra
to silentio cepert̃ egri pura fideac uera ꝯfessio¬
ne qi magnis clamorib flagitare remediũ. ⁊ ac¬
celerare ad medicũ. ꝑ quem uulnera sanarent᷑.
morbꝰ curaret᷑. recepta si sanitate ⁊ donata uen¬
ture ĩ mortalitatis felicitate. nicħ ultra restabit
quib deus loq̃batut. Qui gͦ nũt eam reducit
tea ordinem angeloꝵ tacit. lex dicoposita in

Expanded text:
eratio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedest salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire tigatus, et desperans rursum loqui cessavit, subsecPatris a regalibus sedibus forma servi indutus in mundum venit. Samaritanus ad vulneratum appropiavit, Angelus magnindam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit gratto silentio coeperunt aegri pura fide ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ deum ⁊ hoĩes mediat. Sum cos qui a deo re
offend̾amus eum. missus : dei filus mediator. qͥ
sanguine suo solueret pectata nr̃a. qͥb a deo sepa¬
rabamur. ⁊ interpositus redderet nos ⁊ reconcili¬
aret ei a quo au̾si peccatis nr̃is ⁊ delictis tenebamͣ.
Ipse est caput nr̃m. ipse : deus equalis patri. sed
deus ut crearemur. Hont recrearem̃. deus ut face¬
pit̃ iii sͦ e. tiles reconciliat deo. ⁊¬
is ełł. ideo ñ queratis legem¬
ut habeatis mediato¬

Expanded text:
inter Deum et homines mediat, dum eos qui a Deo recoffenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; sed Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceetiam gentiles reconciliat Deo. Et ideo non quaeratis legt habeatis mediato
Abbreviated transcription (Latin):
ta est pꝑ tñsg̾l .i. ut hõ suꝑbe de suis uirib fidẽs
acciperet pccpta in quib oeficiens ⁊ factus p̾uari¬
cator lib̾atorem saluatorẽ q requireret. Data:
hmmliaretur ut medicus optaret᷑. qͣui sibi t̃m
ciam dicentes. Non deest qui impleat s de est qͥ
iubeat. Data ẽ ergo lex ad domandã illoꝵ suꝑbiã.¬

Expanded text:
 id est ut homo superbe de suis viribus fidens acciperet praecepta, in quibus deficiens et factus praevaricator, liberatorem salvatoremque requireret. Data ehumiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tanttiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam eorum superbia
Abbreviated transcription (Latin):
iunꝰ ÷ deus. s int̾ deum ⁊ hominẽ. q̃i int̾ duo extͤ¬
ma. S mediator est in qntũ hõ. nam in q̃ntum
deus non mediator s equalis patriest. ħ idem
xime peccati int̾ualiũ longe nos distinguit at¬
q abicit. In hac tanta distantia ut ẽet nobis

Expanded text:
 Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam in quantum Deus, non mediator, sed aequalis Patri est, hoc idxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tur añ q̃. filiũ mitteret. legẽ dedit que peccati
morbum detexit ñ ꝯsumpsit. Qua data ĩualu¬
it morbꝰ. ⁊ aucta est infirmitas ñ legis s nature ũi¬
cio. ⁊ dẏaboli iustantia. ut ita cognita utriꝰq legiᷤᷤ¬
cum ⁊ quereret gr̃e auxiliũ. ⁊ ita factũ ÷. Mul¬
tiplicatis enĩ infirmitatib p᷑ca accelerauerunt
admedicũ. qui uemens in forma serui sanauit¬
ta ĩmisericordit̃ ꝑtuͣsierãt .i. lex uetus ⁊ sacerdo¬
tium. ꝙ lex neminẽ ad ꝑfectũ duxit. Hic ẽ ⁊̃ he
lyseus ille qui misit baculũ. ad suscitand̾ filiũ
sun amitis. ꝑ quẽ cum ille ñ surgeret: tandẽ ue

Expanded text:
tur, antequam Filium mitteret, legem dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavitericorditer, id est lex vetus et sacerdotium, quia lex neminem ad perfectum duxit. Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Sunamitis, per quem cum ille resurgeret, tandem ve
Abbreviated transcription (Latin):
pus iuires fuas exꝑiretur sun arbitrũ lib̾ati suf¬
ficienti ã arrogaret ⁊ logẽ suꝑflue datã. ⁊ dei
filium frustra uenisse iudicaret. Item nͥ prĩ lex
prĩ in libtate arbictũ in lege naturali. ut sic
uires suc nature cognosceret. uͥ cũ deficcret in

Expanded text:
us vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicaret. Item, nisi lex prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae
Abbreviated transcription (Latin):
diat ꝑhumanã. Namsi fi lius derinnaturali eqͣ¬
eto. dertatis et̾uitate ⁊ equalitate ꝯstante.Si g̃ xp̃t
scd̃ noi oheretici unam tm̃ ht̃ naturã. ostendite
unde sit mediꝰ int̾ uos ⁊ illã. unde enĩmedĩ erit. si
utramq ñ habu̾it: Quia nͥ talẽ dederis int̾ deũ ⁊¬
p̃phumanitatis naturã. q̃m̃ humana reconcilien.¬
tur diunis ñ oftendis. Nam ipse ueniens priusm
t reconciliauit deo dũ sanati ft̃ ab impietate suꝑ¬
bie. qͥcumq bunulitatẽ xp̃i credendo dilexet̃t. ⁊ di

Expanded text:
atur. Nam si Filius Dei in naturali aequcto, deitatis aeternitate et aequalitate constante. Sic its, o haeretici, unam tantum naturam habet, ostendite unde sit medius inter nos et illam: unde enim medius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum humanitatis naturam, quomodo humana reconcilientur divinis, non ostendis. Nam ipse veniens, prius in tri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et di
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. ita ꝙ apłs ⁊ ñ se hõib recte placere dicerat
qr in coip̃o ut deo placeret. intuebatur. ⁊ placend̾
ẽe hõib recte precipiebat. ñ ut hoc appeteretur tã
beret. Et sicut ĩ apło ist ꝯtraria uidebant᷑. sic ⁊
in cuangelio illa ꝯtraria uident᷑. Dicit enĩ. luce¬
ant oꝑa uestra coram hominib. ⁊ c̃. item. Noli¬
te facere iusticiã ũr̃am coram hõib. ⁊ e̾. ubi illo ᷤᷤ
arguit qui itauentilant oꝑa sua. ut finẽ bonoꝵ¬

Expanded text:
tolus, et non se hominibus recte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanqaebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videbantur, sic et in Evangelio illa contraria videntur. Dixit enim: Luceant opera vestra coram hominibus, etc. . Et item: Nolite facere justitiam vestram coram hominibus, etc. . Ubi illos arguit qui ita ventilant opera sua, ut finem bono
Abbreviated transcription (Latin):
nos ẽi qͥb dã peccatis irretitos qͥ rei eramꝰ sub le¬
nos allitit .ĩ. maloꝵ que ĩ mundo cõmituntur.
cuiꝰmodi st̃ insipientia. spurcicia. ⁊ ĩfirmitas.
a quib noseripit ille qui est sap̃ia. sc̃itas ⁊ for
dus iste creatus a deo. malus sit. s qr ĩ eo fiunt¬
mala. Ex hor sensu dr̃. diesmalist᷑. diesi a cobpeᷤ¬
sim. Mundus in maligno positus. tempora ꝑi¬
culosa. saltus ꝙͦ qui sunt pleni lat̾nib. ⁊ gl adĩ
quo truor effundit᷑. ⁊ calix quouenenũ tempe¬

Expanded text:
nos peccatis irretitos, qui rei eramus sub lenos allicit, id est malorum quae in mundo committuntur: cujusmodi sunt insipientia, spurcitia, et infirmitas, a quibus nos eripit ille qui est sapientia, sanctitas, et fordus iste, creatus a Deo, malus sit; sed, quia in eo fiuntmala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur, et calix quo venenum tempe
Abbreviated transcription (Latin):
geginomen sonat. cõpositum ab eo qd ꝑueroᷤ
agat .i. duetitet. lex g pͦp lastuuenti ad ĩstar
pedagogi apposita ÷ ut custodiret eos. ⁊ fucture
fidei prepararet. Ecce honor legis. qr custodiũ
ut pedagogus. S hoc non ÷ magnũ. qr puero¬

Expanded text:
gogi sonat compositum ab eo quod pueros agat, id est ductet. Lex ergo populo lascivienti ad instar paedagogi apposita est ut custodiret eos, et futurae fidei praepararet. ut paedagogus: sed hoc non magnum e
Abbreviated transcription (Latin):
rał. ocorerat timor uni dei ⁊ cognitiop̃¬
legis inucnti ft̃ ñ ad ꝑnitiẽ s ad ntilitatẽ uału.
dinis ⁊ desiderari medicũ uehem̃tĩ fecit. ⁊ diligi
ardentiꝰ. custodicbam dico. ut sic assucti ducc
Que fides donĩi dei est sicut ⁊ g̾ra. In q̾ enĩ no¬
strum peiꝰ erat fides qm ueniret gr̃a: Nemope¬

Expanded text:
o eorum erat timor unius Dei et cognitio prlegis inventi sunt, non ad perniciem, sed ad utidinis et desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Custodiebamur, dico, ut sic assueti ducerquae fides donum est Dei, sicut et gratia. In quo enim nostrum prius erat fides, quam veniret gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmati st̃ quidã. ali¬
is cadentib. hoc .s. filĩ¬
geuuite: genui dicit
ne nouum putetur¬
.s. nemodo inderetur
incipere. hodie dic̃ ne

Expanded text:
firmati sunt quidam aliis cadentibus, hoc, sciligenui te. Genui dicit, ne novum puteturcet ne modo videretur incipere. Hodie dicit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sierit nec futurũ. qĩ non oũ sit. s p̾sens tm̃.¬
cipitur de sempiterna gn̾atõe sap̃ie dei ꝙ̃ fides
sincerissuna ⁊ catholica predicat. Ex hus u̾bis¬
patris genitus est. et rursũ decodysaias ait ex
persona patris. Ego ero illi .i. ad honorẽ illius
inpatrẽ ⁊ ipse erit ii .i. ad honorẽmeũ. in fili¬
um hoc ⁊ semper est. sedideo diettur erit qr ab
lominb id scietur in die uidicii. Quodam enĩm
locutõis ditit scͥpturarem ẽẽ uelfieri tumĩnotes
caro cõmunicat altiorib. sit ⁊ diunitas hũili
lii hocdr̃. qr ostenditur ex eoqd̾diat ero signifi¬
⁊ iose qui nascetur exit michim fi. un angẽ¬
lus ad mariam. Qd̾ nascetur ex te sc̃m uoca¬
bitur filius dei. Et tum iter̃ introouc̃. adhix¬

Expanded text:
rit, nec futurum quasi nondum sit, sed praesens tantcipitur de sempiterna generatione sapientiae Dei, quam fides sincerissima et catholica praedicat. Ego ero ilPatris genitus est. Et rursus, de eodem Isaias ait ex persona Patris: Ego ero illi, id est ad honorem illius, in patrem, et ipse erit mihi, id est ad honorem meum, in Filim. Hoc et semper est. Sed ideo dicitur erit, quia ab omnibus id scietur in die judicii. Quodam enim modo locutionis dicit Scriptura rem esse vel fieri, cum innotesccaro communicat altioribus, sicut et divinitas humililii hoc dicitur quod ostenditur, ex eo quod dicit, ero, signifiet ipse qui nascetur erit mihi in Filium. Unde angelus ad Mariam: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et cum iterum introducit. Ch
Abbreviated transcription (Latin):
dum mortalis fuit. differens nom̃ habutt
qr angeli mistrabant ei. Postq̃ imortalis
magis differens. qi honorabilior atis pclari¬
orillis peromnia extitit. ideoq add preillis.
qd̾ reuera digmiꝰ est illo quoisli dicuntur an¬
geli .i. nuncui. filii enim nom̃ ꝓpetatẽ ostens̃
nou adoptionẽ. qr nisi cẽt ꝓpriusfilius. ñ pos¬
ser ex hoc apłe amplitudinem honoris assẽre

Expanded text:
dum mortalis fuit differens nomen habuit, quia angeli ministrabant ei, postquam immortalis magis differens, quia honorabilior atque praeclarior illis per omnia exstitit. Ideoque addit, prae illis, quod revera dignius est illo quo illi dicuntur angeli, id est nuntii. Filii enim nomen proprietatem ostendit, non adoptionem, quia nisi esset proprius Filius, non posset ex hoc Apostolus amplitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt extra regales¬
aulas inuinculis colli¬
gati.⁊ qui hñt ap̃regẽ¬
proculpis aliquib offẽ¬
sam. Qui aut̃ uolu̾̃it

Expanded text:
qui sunt extra regalesaulas in vinculis colligati, et qui habent apud regepro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ut habitum faciant ñ mutantur sed ipsã mi¬
tant. in sentegra ⁊ inconcussa manentia sic̃
sapientia accedens hõi ñ ipsa mittatur s ho¬
minem mutat. quem de stulto sapientẽ facit.
tur. ⁊ exilitatem atq languorẽ ingobur atq ra¬
lentiam cõmutat. Tercium genui cͦum ea acce

Expanded text:
ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia, sicut sapientia accidens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. tur, et exilitatem atque languorem in robur atque valentiam commutat. Tertium genus est cum ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
q: ꝯuersus aut transmutatus in hominen a¬
missa ĩ cõmutabili stabilitate. ⁊ in similitu.¬
ho.f. est. ipse sinsceptor uerum honiuẽ susci¬
piendo. hic enĩ similitudo ueritatẽ ei pumit
⁊ lubitu inuent᷑ est ut hõ .i. habendo hominẽ
inuentus est ut hõ eis quib in hoĩe apparuit.
Qd̾ dicit ut hõ tale est quale ⁊ illud. ai iige¬
inse natura hõĩs naturam deumitauit. nec
ex sccũdo. Non enim mutauit hõ deum ⁊ mu¬
tatus est ab illo. nec extertio. Non enĩ sic as¬
sumptus est hõut nec ipse mutaret deũ nee
ab illo mutaretur. sed potius ex qͣrto. Sicenĩ
hoĩe induitur. Nominegͤ habitus satis sigri¬
ctus est. cum indutus est homine. quẽ sibi uri
ens quodam modo atq conformans ĩmortali
nec membra ueste induta mut antur. qͣmins.
illa susceptio. ineffabilit̾ susceptũ suscipienti

Expanded text:
iens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similituverum hominem suscipiendo. Haimo Hic enim similitudo veritatem exprimit. Et habitu inventus ut homo, id est habendo hominem, inventus est ut homo eis quibus in homine apparuit. Quod dicit ut homo, tale est, quale et illud, quasi Unigein se natura hominis, naturam Dei mutavit, nec ex secundo. Non enim mutavit homo Deum, et mutatus est ab illo, nec ex tertio. Non enim sic assumptus est homo, ut nec ipse mutaret Deum, nec ab ipso mutaretur; sed potius ex quarto. Sic enihomine induitur. Nomine ergo habitus satis signictuens quodammodo atque conformans immortalitnec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti
Abbreviated transcription (Latin):
sit unuis ip̃x legitur itaq deus hõ ut intelli¬
gamus hui ꝑsone fingularitatẽ. ñ ut suspice¬
mur in carnem mutatam diuinitatẽ. None¬
nim illa susceptõe. alterũ eoꝵ in alterũ ⁊uersũ
i mutatum est. nec diuinitas qͥppe in creaturam
mutata est ut desisteret ẽe diuinitas nec creatu¬
ra in diuinitatẽ mutata est. ut desisteret ẽe na¬

Expanded text:
sit unus Christus. Legitur itaque Deus homo, ut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Non enim in illa susceptione alterum eorum in alterum conversum et mutatum est; nec divinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse divinitas, nec creatura in divinitatem mutata est, ut desisteret esse crea
Abbreviated transcription (Latin):
graruͦ⁊ ĩ blas plemiã prexisti. Cum eñ lauda¬
uur deus celonoope tuo iandas deie ⁊ tublas¬
ꝑhatur deus de malo oꝑe tuo blasphas dm̃. Si
S qd̾ manducas ⁊bibis ad refectionẽ cor poris su¬
cia. cibuistuus ⁊ potus laudat deum. si si modr̃
nolentia te ĩgurgites. qntasubet laudes dei lin¬
gua tua sonẽt. uita blasphat. Seq̃r. Et sine

Expanded text:
est in blasphemiam perrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis ad refectionem corporis sutia, cibus tuus et potus laudat Deum. Si vero modunolentia te ingurgites, quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. VERS. 32.-- E
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃.&. pro alio dimit̾¬
tend̾ est. qr si alit̾ fa¬
cerẽ delicitõ dãpnabi¬
rũ uttuꝑarer ab imri¬
ꝑitis qui putarent ar
sentire ydolũ aliquid¬

Expanded text:
cat: Pro alio dimittendum est, quia si aliter facerem, de licito damnabirum, vituperarer ab imperitis qui putarent me sentire idolum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝯscientia:
Si ego cum
gr̃a participo.
quidblasphe¬
mor pro eo qd
gratias ago:
Siueg̃ man¬
ducatis siue

Expanded text:
conscientia? si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago ? siue ergo manducatis, sine
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. laborem ñ delicias. non crescere fasti¬
gio s humilitate decrescere ut fiat seruus
rachele decora fanie.s non relicta cum ia cob
intret ad lam ocusis liiꝑpam. ⁊ de monte cum
moyse descendat ad campos .i. de ocio ꝯtempla¬
gitet proximi. nec sic actuosus ut cõntempla¬
tionem non requirat dei. In ocionon mers ra¬
catio delectare debet. s uel inquisitio uł ĩuen¬
tio ueritatis. ut mea quisq ꝓficiat. ⁊ qd̃ ĩue¬
nerit non alt̃i inuideat. in actione u naman¬
dus est honorin hac uita siue potentra. qr om¬
nia sunt uana subsole. sedopusipsũ qd̾ per
eundemhonorem ut potentiam fit si recte et
utiliter fit. s. u ualeat ad salutẽ subditoꝵ. sõ¬
sit ep̃atus. qr nomen est oꝑis ⁊ si bonoris. gre¬
cumenĩ est ⁊ inde ductum uocabulũ. qr illeqͥ
preficitur illis quib p̃ficitur suꝑitend̾. cu¬
ram eoꝵ. s. gerens. Scopos enim intentio est.
enĩ est suꝑsuam ⁊ alioꝵ uttam intentio. ita¬

Expanded text:
tatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiat servus Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplagitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners uacatio delectare debet, sed aut inquisitio aut inuentio ueritatis, ut in ea quisque proficiat et quod inuenerit ne alteri inuideat. In actione uero non amandus est honor in hac uita siue potentia, quoniam omnia uana sub sole, sed opus ipsum, quod per eundem honorem uel potentiam fit, si recte adque utiliter fit, id est, ut ualeat ad eam salutem subditosit episcopatus, quia nomen est operis non honoris. Graecum enim est, et inde ductum vocabulum: quod illo qui praeficitur illis quibus praeficitur superintendit, curam eorum scilicet gerens. Scopos enim intentio est, enim est super suam et aliorum vitam intentio. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
cernere debemꝰ qnͣdo illud ⁊ qͣndo illud. Aliq̃n
enim debes corrigere ꝑeccantem int̾ te ⁊ ip. so.
unde dñs in euangelio att. Aliq̃n corã oĩb ũ
ceteri timeant illud. ⁊ si aliq̃n illud aliqͣndo
dite ⁊ uidete quid qͣndo fatere debeamꝰ. sedũt
facere pigri nonsimus. Qnͣdo in te peccaue¬
rit corripe eum inter te ⁊ ip .so. Quare: dea ĩ
te peccauit. Quid est qd̾ in te peccauit: Tu
scis .s. quid peccauit. Qñ g in te peccauit .i.
si publice argueris non sis corrector s proditor.
ut iustris ioseph de maria fecit solus suspicãs
adulterium. Qndo aut̃ palam peccatur. pa¬
.lamarguendum est. ut aut̃ presbit̃ ñ accu
ut hec custodias que
pͥ̾cepi ⁊ que sequunt᷑¬

Expanded text:
cernere debemus quando illud, et quando illud. Aliquando enim debes corripere peccantem inter te et ipsum solum, ut Dominus in Evangelio ait; aliquando coram omnibus, ut caeteri timeant illud. Et si aliquando illud, aliquando dite et videte quid quando facere debeamus, sed utinam facere pigri non simus: quando in te peccaverit, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? quia in te peccavit Quid est in te peccavit? Tu scis quod pecsi publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccatur, palam arguendum est, ut autem presbyter non accuseut haec custodias quae praecepi, et quae sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
a iusticia declinando ĩ
aliampartem. M. añ¬
examima. ⁊ ab exami¬
natõe ñ declines in ali
.i. ñ cito ordines sed¬
ligenda est cõmunio
peccatoꝵ quã uetat
apse. qua quis pecca

Expanded text:
a justitia declinando in aliam partem. Quaexamina, et ab examinatione non declines in aliun cito ordines, sedenda est communio peccatorum quam vetat Apostolus, qua quis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sicut quedam facta sũt manifesta. ita q̃dã¬
sũt occulta. ⁊ hoc est qd̃ dicit. Quordãho. pet.¬
nota quã ueniant ad discussionẽ. Quordã
aut̃ pecc̃a sub sp̃e religionis tecta ⁊ subsequ¬
untur adiudicium. qr per discussionem appa¬
rent. Similit̾ aut̃ ⁊ facta bona quedam ma.¬

Expanded text:
sicut quaedam facta sunt manifesta, ita quaedam occulta; et hoc est quod dicit, quorumdam nota quam veniant ad discussionem; quorumdam autem peccata, specie religionis tecta sunt. Et subsequuntur judicium, quia per discussionem apparent. Similiter autem et facta bona, quaedam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Tcmptati enĩ sunt. cum tribulationẽ scd̾ carnem
pateretur apłs utrũ timore desererent eũ an cari¬
tate amplecterentur. Optime gͦ aedeient̾ facit aõ
recose caritatẽ suam. ne tanꝙ̃ nimicũ illũ depu¬
tent. dicens. Scitis aut̃ qd̾ ꝑ infir.car. mee .i. cũ pa
angelus dei uenisset. uel me angelũ dei c̃e credidi

Expanded text:
Tentati enim sunt cum tribulationem secundum carnem pateretur Apostolus, utrum timore desererent cum, an charitate amplecterentur. Opportune ergo ac decenter facit eos recolere charitatem suam, ne tanquam inimicum illum deputent, dicens, scitis autem quod per infirmitatem caangelus Dei venisset, vel me angelum Dei esse credidi
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ̾ me lesistis. ⁊ itañ
penes uos inimiciciar̃
meai̾ ⁊̃ causa. hoc dicẽ¬
do excusat se qr ꝑsendo
dixerant paulũ gala
isse eos docere q̃ in alus
ecclesiisp̾dicabat. hanc
calũpniã diluens apo
tis. cum cani sꝑnendi.
hĩustis. ⁊ hec ÷ qd̾ ait Sci

Expanded text:
nihil me laesistis, et ita non penes vos inimicitiarum mearum est causa. Hoc dicendo excusat se, quia dixerant Paulum Galatvoluisse eos docere quae in aliis Ecclesiis praedicabat. Hanc calumniam diluens Apostis cum causam spernendi habuistis. Et hoc est quod ait, sci
Abbreviated transcription (Latin):
lut enĩ ydolum c̃ẽ ꝑsonam subsistentẽ ex suy
lum enĩ hec appellat speciẽ quã ñuidit oculꝰ sed
aumus s̃ bi fingit. ut si quis humanis m̃bris ca¬
put eamis ut arictis formet. ut in uno habitu
su. sed qd̾ mens ociosa ⁊ curiosa repperit. ideo
distincte dictum est in lege. ñ facies ydoium
tisunitate diuisio. Non ciĩ deus pater pas est
ibi nuilla naturarum. nulla est duisitas uoiũ¬

Expanded text:
bant enim idolum esse personam subsistentem ex simulum enim hic appellat speciem quam non videt oculus, sed animus sibi fingit. Ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu sui, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Ideo distincte dictum est in lege: Non facies idolumtis unitate divisio. Non enim Deus Pater pars est ibi nulla naturarum, nulla est diversitas volun
Abbreviated transcription (Latin):
aut scandalizarentur. aut saltem ꝯfunderẽ
unitatem stinderent. Scientes enĩ oĩa ẽe exe
cratõe munda ĩmolata ydolis coram ĩfumis:
plo coꝵ sub uen̾atõe ydoli odebant. illos gͥ ĩtre¬
de istis aliis ñ fuit opus querere. qr de istis scitis
habentes sc̃iam cum offẽ¬
diculo minor edebatit. quos primũ arguit.
nec sufficienter scure dicit. qr offendiculũ ꝓtĩ
non uit. ibant. Alii autt̃ ignari sub ueneratẽe¬

Expanded text:
aut scandalizarentur, aut saltem confundereunitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis plo eorum sub veneratione idoli edebant. Illos igitur increde istis aliis non fuit opus quaerere, quia de istis scitis habentes scientiam cum offendiculo minorum edebant: quos primum arguit, nec sufficienter scire dicit, quia offendiculum proximi non vitabant. Alii autem ignari sub venerat
Abbreviated transcription (Latin):
rum arbitrium qd̾ de
ĩcurua .i. peccatis agg̃
sic offenderũt
tõe ⁊ utilitade. S nũ¬
qͥd putatis qd̾ irrctu¬
ꝑabilit̾ ⁊ sñ utilitate

Expanded text:
rum arbitrium quod deincurva, id est peccatis aggrasic offenderunt atione et utilitate. Sed nuid putatis quod irrecuperabiliter, sine utilita
Abbreviated transcription (Latin):
pulistis uerbumdei ecee putimurad gentes ⁊
ta excoꝵ delicto quo reppuler̃t ubum fuit Cal
gentib. fuit ⁊̃ ex delicto quo rp̃m occiderĩt
salus gentib. dũ iudei ꝓ pectato mortis xp̃i
uastati ĩ felicsꝰ a romanit ⁊ diuisi ꝑmundũ:

Expanded text:
pulistis verbum Dei, ecce convertimur ad gentes . Et ita ex eorum delicto quo repulerunt Verbum fuit salus gentibus. Fuit etiam ex delicto quo Ipsum occiderunt salus gentibus, dum Judaei, pro peccato mortis Christi vastati, infelicius a Romanis, et di
Abbreviated transcription (Latin):
inuirtutib qͥb agn¬
oscitur filius dei ẽẽ m
nec inqͣm nos om̃s oceurramus no¬
bis inuitem de diu̾sis mundi mũdi
ñ post. ⁊ ideo ñ est grauiter ferenda. nos dico:¬

Expanded text:
irtutibus quibus agnoscitur Filius Dei esse innec, inquam, nos omnes occurramus nobis invicem de diversis partibus non post, et ideo non est graviter ferenda. Nos dico,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ meta etatis. ultra qnines accrescit natura
ñ ait in mensuram corporisł stature s etatiᷤ.
quait habuit in uiuentute ⁊̃ si senex obit.
surrectõe accidat corpori magnitudo qͣ ñ ha¬
buit. nec maioꝵ corpora redigenda sunt ad mo¬
dum dominici corporis. ꝑiret enim multũ de il¬
lis corporib cum nec ꝑituriis sit capillus. sicut
humanoꝑiturum est. Ita enĩ modificabit᷑ i
⁊ qd̾ alicui defuerit. ille suppleat. qui de nichalo
fecit qd̃ uoluit.⁊ si quid in parte aliqua enor¬
miter habundauit ꝑ totum spargetur. in de
mat̾ies que discedente aĩa fit cadauerita resur
ascem qͦ corporis partes ubi fuerint redire ne¬
çesse ẽ. Alioquin capillis ⁊ ungiub ĩmod̾ata

Expanded text:
 meta aetatis, ultra quam nec accrescit naturalAug., in mensuram corporis vel staturae, sed aetatis, quam vel habuit in juventute, surrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut humano periturum est, ita enim modificabitur iet quod alicui defuerit, ille suppleat qui de nihilo fecit quod voluit; et si quid in parte aliqua enormiter abundavit, per totum spargetur. Indecomateries, quae discedente anima fit cadaver, ita resuasdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata
Abbreviated transcription (Latin):
hñs. qui modo ꝑ singulos crescit. ⁊ om̃s in eo erũt
ĩmortales ⁊ beati cum eo. ⁊ tunc ñ eret necessa¬
ria p̾latio.ẜusq ad illd̾ tp̃s hos pͥdc̃oi minist᷑s de¬
dit ad hocutiq. Ut iam sicut olim nõ simꝰ
doc .i. parua doctͥna.
doctrina paruoꝑest
q̃i uentus ⁊ tempestã.

Expanded text:
ns quomodo per singulos omnes scit, et omnes in eo erunt immortales, et beati cum eo, et tunc non erit necessaria praelatio. Sed usque ad illud tempus hos praedictos ministros dedit: ad hoc utique, ut jam, sicut olim, non simud est prava doctrina. Doctrina pravorum est i ventus et tempest
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatõe nꝰ corporis. Uerum qr ñ modo for¬
nicatiom sacris litteris specialit̾ s gñalit̃
lit̃ dicere. Generalis gͥ formcatio humane aĩe
est. cum aliquis ñ adherens deo adheret mũ¬
do. Unde d̾r. Amicus mundi inimieus dei est.
⁊ item. Si quis dilexerit mundum dilectõ
currerit. uel ignorando uel negligendo uł ob¬
sedhumana temptatõe. que facile ignoscitur.
cialis et unu̾salie ⁊ in hoc umocapitulo. uel

Expanded text:
fornicatione hujus corporis. Verum quia non modo fornicatio in sacris litteris specialiter sed generalliter dicere. Generalis enim fornicatio humanae animae est cum aliquis non adhaerens Deo adhaeret mundo, unde dicitur: Amicus mundi, inimicus est Dei . Et item: Si quis dilexerit mundum, dilectioincurrit, vel ignorando, vel negligendo, vel obsed humana tentatione quae facile ignoscitur. cialis et universalis in hoc capitulo. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
poris ammuni scruum tenet. efficit q capti¬
uum. liberum cuim est aĩo in aliis quibq sce¬
lerib. ⁊ unũ aliquid eoꝵ oꝑari ⁊ eodem temꝑe
sit ipse animus suus cẽ. s sumiil totus hõ dici
possit caro ut ⁊̃ scd̾m hoc recte possunt duo ẽẽ ĩ¬

Expanded text:
captivum. Liberum enim est animo in aliis quibusque saecularibus, et unum aliquid eorum operari, et eodem tempore sit, ipse animus suus est, sed simul totus homo dici possit caro. Ut secundum hoc recte dici possint duo esse i
Abbreviated transcription (Latin):
nicatioñ modo ani¬
mam sed ⁊̃ corpꝰ ꝯta¬
minat. Non enĩfã
a ꝯcupiscit carnalit̾ quã¬
uis carosñ aĩa nchpossit. relita. Onne ent᷑.¬

Expanded text:
nicatio non modo animam, sed etiam corpminat. Non enim sinoncupiscit carnaliter, quamvis caro sine anima nil possit. Vel ita, omne
Abbreviated transcription (Latin):
est cum ea. Qui autẽ
unus sp̃c est cum sp̃n
domini. cum quo est unus sp̃c. ñon sude iden
suluns. unus ergo sp̃c est cum sp̃u dei. cum ei su
adher̾et lit sit particeps beatitudinis cĩ. qd̃
pleneerit cum satiabitur desideriũ eiꝰ in bo¬
nis ĩmutabilib .s. in ip̃a trinitate dño suo
uel unus cum sp̃u dei. sicut filius cũ patre
umum est ⁊ unus deus. Sic enĩ dicimnus de
duab uel plurib dr̃ unus est ueluna ⁊ ⁊ ad¬
ditur quidunts uel una. ⁊ de hiis que diũ se¬

Expanded text:
est cum ea. Qui autem unus spiritus est cum Spiritu Domini, cum quo est unus spiritus, non substan Augustinus Unus ergo spiritus est cum Spiritu Dei, cum ei sic adhaeret ut sit particeps beatitudinis: quod plene erit cum satiabitur desiderium ejus in bonis immutabilibus, scilicet in ipsa Trinitate Domino suo, vel unus cum. Spiritu Dei, sicut Filius cum Patre unum est, et unus Deus. Sic enim dicimus de duabus vel pluribus dicitur, unus est; et additur quid unus vel
Abbreviated transcription (Latin):
culum carnalis ꝯcupie sunt cetera peccata cõ¬
paratõe hutꝰ ⁊ si per corpus gerantur. hic enĩ
pus cõmitantur. non tñ animum humanũ
concup̃ie carnali ita efficut obstrictũ ⁊ ob¬
norium sicut in solo opere fornicatõts corz¬
magni flagicii cegitare hominiliceat aut ĩ

Expanded text:
culum carnalis concupiscentiae sunt caetera peccata comparatione hujus, etsi per corpus gerantur. Hic enim pus comitantur, non tamen animum humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt obstrictum et obnoxium, quomodo in solo opere fornicationis cormagni flagitii cogitare homini liceat, aut i
Abbreviated transcription (Latin):
s ialedictio. Qd̾ intelligendũ: non de oꝑib
que ad mores ꝑtinent. s que in obseruationi¬
b illis fiebant. ꝓdest enmmlex scͥpta in tabulis
in quib erant tria mandata ꝑtinentia ad di
enĩ. Maledic

Expanded text:
non de operibus quae ad mores pertinent, sed quae in illis observationibus fiebant. Prodest enim lex scripta in tabulis, in quibus erant tria mandata pertinentia ad dilenim: Maledic
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. a.d. Deus ꝑ moysen multa quid̃ p̃cepit
que nullus implere poterit. S hõi data sut in
honus ad ens domandã suꝑbiam qui dicebat. ñ
deest qui impleat. s deest qui iubeat. ⁊ ideo ma
b erat reatus tnͣsgressionis. a quo illi absoluti
erant qͥii gr̃a ꝯfidebant sp̃ualit̃ saltẽ logem ĩ¬
plentes. in quo innuit desid̾and̾ ẽc̃ saluatorẽ qui

Expanded text:
si dicat: Deus per Moysen multa quidem praecepit quae nullus implere poterit, sed homini data sunt in onus ad ejus domandam superbiam, qui dicebat: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Et ideo mabus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in
Abbreviated transcription (Latin):
dissen .i. odra inde orta
Susur. cum latenter se
li qui maioradona ha¬
bebant. scditõos .s. tumł¬
tus ad pugnã. Ne ttecũ¬

Expanded text:
d est odia inde orta, susurrationes, cum latenter semli qui majora dona habebant, seditiones, tumultus ad pugnam. Ne iteru
Abbreviated transcription (Latin):
inia daturus secũdũ
m̃uta. quim pͥmo ad¬
uentu a doo humilis
mus de spe. dedit dico
ginali quam accua¬
a culpa ⁊ pena ppłm
sibi acceptabilem ut¬

Expanded text:
iet, praemia daturus secundum merita, qui in primo adventu adeo humilis mus de spe. Dedit dico,ginali quam actuaa culpa et poena, populum sibi acceptabilem
Abbreviated transcription (Latin):
bonis regni dei here
pere hoc accipitur: cũ
pro salute fier serat᷑.
ita cum ominu mꝑio
pro simplicitate. ad¬
bes imperium sp̃ua¬
le tñ sadmone illos
dicto illoꝵ non qui¬
dem ad malũ sedad¬
abillis. Q. Admone¬

Expanded text:
bonis regni Dei haerepere hoc accipitur, cum pro salute fieri sciatur ita cum imperio, pro simplicitate. bes imperium spirituale, tamen admone illos dicto illorum, non quidem ad malum, sed adab illis. Am