comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabo uos sc̃a instituta maioꝵ: ñ decolorabo uos in¬
fulȩ sacerdotales : ñ te ꝑfidre puluere tur pabo palam
camties. Quid multa: łmmoriendo torm̃tis. factus ẽ
ceteris magisteriũ ꝑseuerantie: qui electꝰ erat ad infir¬
mitatis exemplum. Beatus gͥ: in quo ũ potuerunt
torm̃ta ranionẽ uincere. An ñ beatus qͥ potuit uirtute
amini uictor eẽ penarum: pietatisq remigio seruare
integr̃a in tintis fluctib passionẽ: Post ipsũ: statuti
sunt septẽ pueri cum matre. lnsultare licet tyranno:
qͥdum callide a sene incipiendũ putat: magistrũ ele¬
git:qͥ discipulos faceret fortiores. Quoꝵ uelut pue¬
rilẽ ȩtatem: p̃miis ꝓuocabat ad culpã: urgebat t̾rori¬
bus ad formidinẽ. At illi ñ degeneres tanto duce: re-¬
S fides cana ẽ: s talida discipliua. Exꝑire certe: sub¬
ice quib placet penis puerilia iuscera: ñ inuenies

Expanded text:
rabo uos, sancta instituta maiorum, non decolorabo uos, inrabo uos, sancta instituta maiorum, non decolorabo uos, infulae sacerdotales, non te perfidiae puluere turpabo palam, canities. quid multa? inmoriendo tormentis factus est ceteris magisterium perseuerantiae, qui electus erat ad infirmitatis exemplum. beatus igitur, in quo non potuerunt tormenta rationem uincere. an non beatus qui potuit uirtute animi uictor esse poenarum pietatisque remigio seruare integram in tantis fluctibus passionem ? Post ipsum statuti sunt septem pueri cum matre. insultare licet tyranno, qui dum callide a sene incipiendum putat, magistrum elegit, qui discipulos faceret fortiores, quorum uelut puetuere eos qui possunt auri argentique conpilare thensaubus ad formidinem. at illi non degeneres tanto duce resed fides cana est, sed ualida disciplina. experire certe, subice quibus placet poenis puerilia uiscera, non inuenies
Abbreviated transcription (Latin):
morte ꝓposita reseruemꝰ. Quis escam imꝑet liberis:
Qͥs autẽ ridendum se p̃beat: ut in hoc seruiat: S
ñ ridebit. Non sum ita senex: ut mͥ ñ iiuenescat
animi fortitudo. Suspens itaq cũ hinc atq inde
grauit uerberaret᷑: nec iam ferrent senilia m̃bra
u̾berum plagas: lassatis carnificib atq extensoribꝰ
in t̾ram deflexus: inflexibilem mentẽ gerebat. ꝙ
quidam seu longeuã miseratꝰ etatem. seu tẽptam̃tis
circũuenire desidãns: responde inqͥt tantũmodo te
manducaturũ: nos te esce eiꝰ mmunẽ prestabunꝰ. At
ille clamians. nequaquã contingat mͥ ut fiam seuȩx
incentiuim iuuemilis erroris: qͥ hucusq crã salutaris
forma instititi. His gͦ ludibriis ut paululũ uiuam
lucrabor: & totiꝰ utte labores addicã: Breuis iuatico
senectutis. senectus debet portus eẽ: ñ naufragium
uitȩ suꝑioris. Non te negabo lex patria: non abiu¬

Expanded text:
morte proposita reseruemus. quis escam imperet liberis? morte proposita reseruemus. quis escam imperet liberis? quis autem se ridendum praebeat, ut in hoc seruiat? sed non ridebis. non sum ita senex, ut mihi non iuuenescat animi fortitudo.\' E Suspensus itaque cum hine atque inde grauit ir uerberaretur\' nec iam ferrent senilia membra uerberum poenas, lassatis carnificibus atque extensoribus in terram deflexus inflexibilem mentem gerebat. et quidam seu longaeuam miseratus aetatem seu temptamentis circumuenire, desiderans \'responde\' inquit tantummodo te manducaturum: nos te escae eius inmunem praestabimus. at ille clamans: \'nequaquam contingat mihi, ut fiam senex incentiuum iuuenilis erroris, qui huc usque eram salutaris forma instituti. his ergo ludibriis, ut paululum uiuam, lucrabor et totius uitae labores addicam breuis uiatico senectutis? senectus portus debet esse, non naufragium uitae superioris. non te negabo, lex patria, non abiu
Abbreviated transcription (Latin):
malo tibi ꝑsuadere quã extorquere: ne uictꝰ supplicus
facias. quod refutas ratione inuitatꝰ. Ad hec respondit
senex. Nos antioche ñ intentione ducimͣ. s reueren¬
tia legis tenem᷑: quȩ a siulla carne abstinendũ p̃cepit.
Pulcherrimã creaturã indicas negare tam̃ non potes
quod potior sit temꝑantia quã uoluptas: potior legis
obedientia quã p̃uaricatio. Quod si hoc leue putas.
ut carne uescaiur suilla: qͥ in minimis legẽ contemp¬
serit. qͦmodo in magnis tenebit: Aut si p̃tiosa est
creatura istuismodr̃ uindicaris: cũ eo quod sit pul-¬
cherrimũ defraudamͣ. Abstinentia autẽ nr̃a: disci¬
plina ẽ castimonis. Discimꝰ enim resecare lipxurũ.
cupiditates uincere: excludere concupiscentias: ae¬
lectationibꝰ corꝑis obinare. fortituduus quoq exerti¬
tium ẽ. penis ꝓ lege non cedere. Iusticiȩ qͦq insigne at¬
q prudentiȩ: ut quod sequendũ elegimꝰ timore dci:

Expanded text:
malo tibi persuadere quam extorquere, ne uictus suppliciis malo tibi persuadere quam extorquere, ne uictus suppliciis facias quod refutas ratione inuitatus. ad haec respondit senex: nos, Antioche, non intentione ducimur, sed reuerencui pax fida suppeteret, per quam reconciliaret quae pulcherrimam creaturam iudicas, negare tamen non potes quod potior sit temperantia quam uoluptas, potior legis oboedientia quam praeuaricatio. quodsi hoc leue putas, ut carne uescamur suilla, qui in minimis legem contempserit quomodo in magnis tenebit? aut si pretiosa est creatura istiusmodi, uindicaris, cum eo quod sit pulcherrimum defraudamur. abstinentia autem nostra disciplina est castimoniae. discimus enim resecare luxuriam, cupiditates uincere, excludere concupiscentiam, delectationibus corporis obuiare. fortitudinis quoque exercitium est poenis pro lege non cedere, iustitiae quoque insigne atque prudentiae, ut quod sequendum elegimus timore dei
Abbreviated transcription (Latin):
mergeret᷑: daniel scm̃ cum int̾ leones staret intrepidꝰ:
& prandiũ ei raptus ab angło ꝓpħa deferret. Non utiq
ideo beatus quia alienũ prandebat prandiũ: s qͥa
meritis suis impasta leonũ. ora claudebat. Qͥs au¬
tem ñ beatam dixerit matrẽ machabeoꝵ: que sep¬
tem filioꝵ funerib octauã se addidit ad laudẽ cele-¬
stis triumphi: Nec te eleatare p̃termitia ut pote
sacerdotum sacerdos: s tuis iuuandꝰ oratis. qͥ gentis
sacerdos: ꝑitus in lege. maturꝰ eui. cũ oblatus esses
antiocho ꝑsecutori. nec temptam̃tis potuisti capi:
nec p̃miis inflecti: nec supplicioꝵ acerbitatib frangi
Deniq a blandim̃tis cȩpit: quia iudicabat torm̃ta
sua posse suꝑari. Erubesco inquit caintiẽ tuam:
reuereor senectutẽ: mror prudentiã Cur abstinen¬
dũ bonis epulis putes: quas natura largit᷑: Relaxa
istĩmodi ꝑuicatiã: exꝑgiscere aliquando: dũ adhuc

Expanded text:
mergeretur, Danihel sanctum, cum inter leones staret intrepidus mergeretur, Danihel sanctum, cum inter leones staret intrepidus et prandium ei raptus ab angelo propheta deferret? non utique ideo beatus, quia alienum prandebat piandium, I sed quia meritis suis inpasta leonum ora claudebat. quis autem non beatam dixerit matrem Machabaeorum, quae septem filiorum funeribus octauam se addidit ad laudem caelestis triumphi ? Nec te Eleazare, praetermittam, utpote sacerdotem sacerdos, sed tuis iuuandus oratis, qui genus sacerdos, peritus in lege, maturus aeui, cum oblatus esses Antiocho persecutori, nec temptamentis potuisti capi nec praemiis inflecti nec suppliciorum acerbitatibus frangi. denique a blandimentis coepit, quia iudicabat tormenta sua posse superari. erubesco inquit \'canitiem tuam, reuereor senectutem, miror prudentiam: cur abstinendum bonis epulis putas, quas natura largitur? relaxa istiusmodi peruicaciam, expergiscere aliquando, dum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uitis totũ mremissa ꝑmundũ: ut omnib ppłis u¬
bertatẽ poculi spiritalis infunderet. Ipse ẽ ampliatꝰ.
tulit morti: ideo audit apatre. Ad me reu̾tere. Lo¬
quebatur iacob: ꝙ deus audiebat᷑. Ille benedicebat:
& dñs ꝑsonabat. dicens filio. Ad me reu̾tere. Hoc est
pꝰ passionem reũiere. teũ̾tere ad sidem tuam Reũ¬
tere cum tropheo: reu̾tere ad me ut te resurgentẽ
defuncti sequant᷑ & tua potestate parit atq exem¬
plo resurgant: ut fias pͥmogenitus ex mortuis. ut
ad dexteram sedeas patris. Unde & filiꝰ dixit. Amodo
iudebitis filiũ hominis: sedentẽ ad dexterã uirtutis.
Neget qͥs beatum iacob. in ipso mortis suppremo: qͥ
diuina fundebat oracula: neget beatum ioseph in car¬
cere. ubi sapientiȩ sp̃u int̾pretabatur somnioꝵ quȩ
audierat ueritatẽ: & futuroꝵ seriem reuelabat. lleget
beatum ysaiam cũ medius sequaret᷑: ieremiã cum

Expanded text:
uitis totum remissa per mundum, ut omnibus populis uuitis totum remissa per mundum, ut omnibus populis ubertatem poculi spiritalis infunderet, ipse est ampliatustulit morti, ideo audit a patre: ad me reuertere. loquebatur Iacob et deus audiebatur. ille benedicebat uel in alienis uacare, nescit exul esse in peregrinis. post passionem reuertere. reuertere ad sedem tuam, reuertere cum tropaeo, reuertere ad me, ut te resurgentem defuncti sequantur et tua potestate pariter atque exemplo resurgant, ut fias primogenitus ei mortuis, ut ad dexteram sedeas patris. unde et filius dixit: amodo uidebitis filium hominis sedentem ad dexteram uirtutis. neget quis beatum Iacob in ipso mortis supremo, qui diuina fundebat oracula? neget beatum Ioseph in carcere, ubi sapientiae spiritu interpretabatur somniorum quae audierat ueritatem et futurorum seriem reuelabat? neget beatum Esaiam, cum medius secaretur, Hieremiam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
increpuit. Nepthalim uitis remissa: porrigens in
germine suo decorẽ. Filiꝰ meus ampliatꝰ iosepl filiꝰ
meus ampliatꝰ: delo appetitꝰ filiꝰ meus. filiꝰ meus ad¬
olescentior: ad me reu̾tere. ꝙ infra. Preualuit suꝑ
benedictiones montiũ manentiũ: ꝙ desideria ȩĩno¬
rum colliũ. Qiud dulciꝰ benedictione: Quid gratiꝰ
ȩt̃nitate : ꝙ ipsa u̾ba sunt cantꝰ: &. in u̾bis magna
uotoꝵ sunt p̃mia: meritoꝵs fastigia. Quid suauiꝰ
scõ iacol. qui nos liberauit ab obꝓbrio: crucis dñice
sacram̃to: Sic̃ enim maledictum factꝰ ẽ xp̃c. ut ma-¬
ledictum solueret legis: ꝙ peccatũ factus ẽ. ut mun¬
di peccatum tolleret: iti obꝓbrium factus ẽ. ut gen¬
tilitatis auserret obꝓbriũ. S illud ohꝓbriũ xp̃i:
thesauris egypti p̃ciosius estimatũ ẽ. U ideo moyses
pharao regis aulam teliquit. ꝙ fidei legit obꝓbriũ:
cui se obꝓbrio. maria diuidebant. Ipse gͦ neptalim.

Expanded text:
increpuit: Nephthalim vitis remissa, porrigens in increpuit: Nephthalim vitis remissa, porrigens in germine suo decorem. Filius meus ampliatus Joseph, filius meus adampliatus, zelo appetitus filius meus, filius meus adolbenedictiones montium manentium et desideria aeternorum collium. quid dulcius benedictione, quid gratius aeternitate? et ipsa uerba sunt cantus et in uerbis magna uotorum sunt praemia, meritorum fastigia. Quid suauius sancto Ioseph, qui nos liberauit ab obprobrio crucis dominicae sacramento? sicut enim maledictum factus est Christus, ut maledictum solueret legis, et peccatum factus est, ut mundi peccatum tolleret, ita obprobrium factus est, ut gentilitatis auferret obprobrium, sed illud obprobrium Christi thensauris Aegypti pretiosius aestimatum est. et ideo Moyses Pharao regis aulam reliquit et fidei elegit obprobrium, cui se obprobrio maria diuidebant. ipse ergo Nephthalim
Abbreviated transcription (Latin):
co se modulamine delectabat dicens. luda: te collau¬
dent st̃s tui. Manꝰ tuȩ suꝑ dorsum mnimicoꝵ tuop:
adorabunt te filui patris tui. Catulus leonis iuda.
Ex gernune mͥ ascendisti: recumbens dormisti ut
leo.&. tamquã catulus leonis. Quis excitabit illum:
U infra. Lauabit in uino stolam suã: &. in sangui¬
ne uuȩ anabolariũ suum. Hylares oculi eiꝰ a uino:
& dentes candidiores lacte. Qͥ cantꝰ dulcior: qui so¬
nus suauior: quã remissio peccatoꝵ. & resurrectio
mortuoꝵ: hunc cantũ sc̃s dauid ille diuine orga¬
num uocis. & dñici sermonis int̾pres: eythara ce¬
cunt sp̃itali. his modulis grę: sublimem illũ atui-¬
mum mentẽ mulcebat. hoc cantu. mundi istius
asꝑa mitigauit: hoc sonitu. scłi dura molliuit: hoc
psalterio terrorẽ mortis infregit: hac suauitate cor
darum. inferna calcauit. S audiamꝰ etiã alia: quȩ
sc̃s patriarcha iacob. admirabili illo suȩ organo ñitis

Expanded text:
co se modulamine delectabat dicens: Iuda, te conlauco se modulamine delectabat dicens: Iuda, te conlaudent fratres tui. manus tuae super dorsum inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. catulus leonis Iuda: ex germine mihi ascendisti: recumbens dormisti ut leo et tamquam catulus leonis. quis excitabit illum? et infra: lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae anaboladium suum. hilares oculi eius a uino et dentes candidiores lacte. qui cantus dulcior, qui sonus suauior quam remissio peccatorum et resurrectio mortuorum? hunc cantum sanctus Dauid ille, diuinae organum uocis et dominici sermonis interpres, cithara cecinit spiritali. his modulis gratiae sublimem illum animum mentemque mulcebat. hoc cantu mundi istius aspera mitigauit, hoc sonitu saeculi dura molliuit, hoc psalterio terrorem darum inferna calcavit. 40. Sed audiamus etiam alia quae sanctus Jacob patriarcha admirabili illo suae organo mentis
Abbreviated transcription (Latin):
putabat. Uidebatur corꝑis implicatus impediũto:
& uigilanti in futura tempora p̃currebat affatu: di¬
cens de ꝑsecutoribꝰ dñi qui de tribu symeon & leui
auctores erant nequitie ꝓcessuri. In consiliũ eoꝵ ñ
ueniat anima mea: &. in occursũ eoꝵ ñ contendant
uiscera mea. Quis aũ tam ualidꝰ in uirtute. quã iste
fortis in infirmitate. qͥ dicebat maledicłꝰ furor coꝵ
quia suꝑbꝰ & temerarius: & ira illoꝵ quia indurata
ẽ mundo: qui ꝑ omues ppłos. suꝑ omnes audit᷑ etates:
Quis tam suaue nonĩ eius septẽ uocumi diffr̃a allocist.
quam iste qͥ septẽplici sp̃c scĩ gratia resultauit: Qui
licet m̃bra resolutus. tam̃ attollens se animo. ꝙ eri¬
gens spũ corꝑis sui taiquam eythare armoniam
dissoluta menbroꝵ compage destructam. alta m̃te
despiciens ñ requirebat: s ociosam humi iacere pa-
tiebatur. Ipse autẽ cantu se mulcebat int̾uo: &. ꝓphi¬

Expanded text:
git dominos stultos et proprii serui dominis faenerabunt. git dominos stultos et proprii serui dominis faenerabunt. et uigilanti in futura tempora praecurrebat affectu dicens de persecutoribus domini. qui de tribu Symeon et Leui auctores erant nequitiae processuri: in consilium eorum non ueniat anima mea et in occursum eorum non contendant uiscera mea. quis autem tam ualidus in uirtute quam iste fortis in infirmitate, qui dicebat: maledictus furor eorum, quia superbus et temerarius, et ira illorum, quia indurata sicut lex dicit: princeps eris gentium multarum, quis tam suauis numeris septem uocum differentias oblocutus quam iste septemplici spiritus sancti gratia resultauit? qui licet membra resolutus tamen adtollens se animo et erigens spiritu corporis sui tamquam citharae harmoniam dissoluta membrorum conpage destructam alta\', mente despiciens non requirebat, sed otiosam iacere humi patiebatur, ipse autem cantu se mulcebat interno et propheti
Abbreviated transcription (Latin):
tute: quam iste in senectute: Quis tam actuosus in
negotio: quam iste in ocio: Qiis tã uelox in curri¬
culo: quã iste in lectulo: Quis tam letus in flore ado¬
lescentiȩ: quã iste in mortis confinio: Qͥ s tam diues
in reguo: quam iste in ꝑegrino loco: Uemiq reges
gebat. Pauꝑñ erat: qͥ se pauꝑẽ ñ putabat. Et qͥs
pauꝑẽ dicat: cuiꝰ ꝯu̾satione dignꝰ orb̾ t̃raꝑ ñ fuit:
Et ido ꝯu̾satioeiꝰ ñ erat ĩ celo. hͥu p̃diues in diuiciis¬
sĩplicitatis ⁊ sinc̾itatis decorꝰ maiore aĩe q̃ corꝑis pul¬
chritudine. quȩ marcescere ñ nouit etate. lmpiger
cui liceret cũ uellet corꝑeo isto exire gurgustio: & su¬
ꝑna ꝑadisi m̃tis uigore penenare. Exultans spũ: cũ
sepulchri extrema mandaret. Non enĩ terreno se tu
mulo claudendũ. s suꝑno recipiendum domicilio
p̃sumebat: ꝙ ideo tunquã alteri mandabat sepul¬
chrũ: sui autẽ securus mortem illã immortalitatem

Expanded text:
tute, quam iste in senectute? Quis tam actuosus in tute, quam iste in senectute? Quis tam actuosus in negotio, quam iste in otio? Quis tam velox in curriculo, quam iste in lectulo? Quis tam laetus in flore adolescentiae, quam iste in mortis confinio? Quis tam dives in regno, quam iste in peregrino loco? Denique reges gebat. Pauper non erat, qui se pauperem non putabat. Et quis pauperem dicat, cujus conversatione dignus orbis terrarum non fuit? Et ideo conversatio ejus erat in coelo. Hsimplicitatis et sinceritatis, decorus maiore animae quam corporis pulchritudine, quae marcescere non nouit, aetate inpiger, cui liceret, cum uellet, corporeo isto exire gurgustio et suqui recte agit inculpate et inreprehensibiliter agit habens suorum actuum potestatem - is profecto liber est. mulo claudendum, sed superno recipiendum domicilio praesumebat. et ideo tamquam alteri mandabat sepulchrum, sui autem securus mortem illam inmortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tionis adiunxit dicens. Semen enus: erit multitu¬
do gentium. Adeo melius impedito licet corꝑis aspe¬
ctu uidebat: ut uidentem doceret ertasse. Quis
enim meliꝰ uidet: quam qui uidet xp̃m: Aut quis
potest dicere oculis impeditũ eum: qui uidebat in
debilitas beatitudinẽ impedire ñ possit. Ille oculoꝵ
impeditꝰ munere. ille defatigatꝰ corꝑis uirib. in le-¬
cto tanquã in sepulchro corpꝰ relinquens assurre¬
xit ii se: & louge ab aliis atq itta semetipsũ sese
colligens: p̃sentib se rebꝰ subduxerat: & nouissimoꝵ
dierum future miscebatur etati. Sic enim scͥtum ẽ.
nouissimis diebus. Qͥd gͥ ei deerat cui deus aderat:
qͥ ei ꝓsecturo dixerat descendam tecũ in egyptũ: &
ego deducam te in ꝑpetuũ: Nec defuit. quando in
eo sc̃s spiritꝰ loquebat᷑. Q stam potens in suo domi¬
cilio: quam iste in alieno: Quis tã abundans in u¬
bertate: quam iste infame: Quis tã fortis in iuuen¬

Expanded text:
tionis adjunxit dicens: Semen ejus erit multitutionis adjunxit dicens: Semen ejus erit multitudo gentium . Adeo licet impedito corporis aspectu, melius videbat, ut videntem doceret errasse. Quis enim melius videt, quam qui videt Christum? Aut quis potest dicere oculis impeditum eum, qui videbat in debilitas beatitudinem impedire non possit? Ille oculorum impeditus munere, ille defatigatis corporis viribus in lecto tamquam in sepulcro corpus relinquens assurrexit in se, et longe ab aliis, atque intra semetipsum sese colligens praesentibus se rebus subduxerat, et novissimorum dierum futurae miscebatur aetati. Sic enim scriptum est: novissimis diebus . 38. Quid igitur ei deerat, cui Deus aderat, qui ei profecturo dixerat: Descendam tecum in Aegyptum: et ego deducam te in perpetuum ? Nec defuit, quando in eo Spiritus sanctus loquebatur. Quis tam potens in suo domicilio, quam iste in alieno? Quis tam abundans in ubertate, quam iste in fame? Quis tam fortis in juven
Abbreviated transcription (Latin):
supra lectum suum: & benedixit patriarchis duo¬
decim: & ꝓpħauit. Dicant nunc aliqui ñ beatũ iacob
cũ in ipsis mortis e̾ẽt dieb: qui pene plura cũ deo
quã cum hominib alloquia miscebat. ñ beatum:
cũ oculi eius grauarent᷑ in senectute & ñ posset uide¬
re. Widetur enim qͥbusdam: eccitas eẽ graus erum¬
na calamitatis. S tunc quoq beatꝰ iacob. quia dis¬
sentia. Demiq errauit & ipse ioseph: ut cum ad dex¬
teram eiꝰ applicasset filiũ suum scniorẽ. ꝙ ad sim¬
stram ipsiꝰ hoc ẽ iacob applicasset filium uniorẽ:
ut etati ordo benedictionis ordinẽ reseruaret: exten¬
dit iacob dexteram suꝑ nepotẽ iuniorẽ: & sinistiam
suꝑ seniorem nepotẽ. & uolenti filio patriã dexterã
supra manassem semorẽ conuertere: responderit.
Scio fili mi scio. ꝙ hic erit in ppłm: & hic exaltabit᷑.
s frater eius iunior maior illo erit. ꝙ. causam p̃la¬

Expanded text:
supra lectum suum et benedixit patriarchas duosupra lectum suum et benedixit patriarchas duodecim et prophetauit. Dicant nunc aliqui. non beatum Iacob, cum in ipsis mortis esset diebus, qui paene plura cum deo quam cum hominibus alloquia miscebat, non beatum, cum oculi eius grauarentur in senectute et non posset uidere; uidetur enim quibusdam caecitas esse grauis aerumna calamitatis. sed tunc quoque beatus Iacob, quia dissentia. Denique erravit et ipse Joseph, ut cum ad dexteram ejus applicasset filium suum seniorem, et ad sinistram ipsius, hoc est Jacob, applicasset filium juniorem, ut aetatis ordo benedictionis ordinem reservaret; extenderet dexteram suam super nepotem juniorem, et sinistram super seniorem nepotem, et volenti filio patriam dexteram super Manassen seniorem convertere responderit: Scio, fili, scio, et hic erit in populum, et hic exaltabitur: 472 sed frater ejus junior major illo erit. Et causam praela
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscendum: ut emerent que sibi adusum ne¬
cessaria forent. Libenter etiam ipse iuiuenũ con¬
siliis acquiescebat: ut etiã filium iumorem si¬
mul mitteret. W renuntiantib illis quod iosepħ
filiꝰ suus uiueret: infracto licet corꝑe. s uiuida
animi uirtute ñ expectauit ut filius ad se ueni¬
ret: s ipse magis ꝑrexit ad filium. Pietati enum.
m̃sura ordinis non p̃ponderat. Nulla itaq sensit
impedim̃ta fessȩ senectutis: cum ꝑgeret. Pietas
enim: leuabat laborem. Uerũ ubi recepti filii fru¬
ctu potitꝰ. ali quanto exacto tempore. decẽ ꝙ septẽ
uidelicet annoꝵ. quod seđin illam patriarche lon¬
geuitatem exigue poruoiis tempus ẽ. finem ite
sibi apppinquare cognouit: uocauit ioseph filiũ:
& ꝑ generationis sue futurum heredẽ construyxit
eum: ne in egy pto sepeliret̃ Acceptaq fide. cum
paulopost infirmaretur. & uenisset ad eum fi¬
lius suus ioseph: uelut resumpus uirib sedit

Expanded text:
roficiscendum, ut emerent quae sibi ad usum neroficiscendum, ut emerent quae sibi ad usum necessaria forent. libenter etiam ipse iuuenum consiliis adquiescebat, ut etiam filium iuniorem simul mitteret. et renuntiantibus illis quod Ioseph filius suus uiueret infracto licet corpore, sed uiuida animi uirtute non expectauit ut filius ad se ueniret, sed ipse magis perrexit ad filium; pietati enim mensura ordinis non praeponderat. nulla itaque sensit inpedimenta fessae senectutis, cum pergeret; pietas enim leuabat laborem. uerum ubi recepti filii fructu potitus aliquanto exacto tempore, septem decem uidelicet annorum, quod secundum illam patriarchae longaeuitatem exiguae portionis tempus est, finem uitae sibi adpropinquare cognouit, uocauit Ioseph filium et per generationis suae futurum heredem constrincxit eum, ne in Aegypto sepeliretur, acceptaque fide, cum paulo post infirmaretur et uenisset ad eum filius suus Ioseph: uelut resumptis uiribus sedit
Abbreviated transcription (Latin):
eius in tempore ñ tumeret. Beatus quidem & iuue¬
nis qui bene uiuit: s beatus & senex qui bene uix̃
Quod enim iuuenis sꝑat: hoc adeptus ẽ senior
Quod senex fuit: optat hoc eẽ qui iuuenisẽ. Certe
hic. inquietimaris longiore sibi adhuc cursu ma¬
nente iactatur fluctibꝰ: senex uero sicut in portu.
ita in statione ẽ senectutis. Er̾at itaq huĩmodi
iacob: qui uix sꝑanda iiuenib bona. incolumi
ꝙ tota gr̃e claue iam clausa & obsignata retine¬
bat. Quod autem possideas: eo quod adhuc speres
sprestabilius ẽ. Erat gͦ senex iacob: ad quem uiue¬
nes adu̾sa alicuiꝰ temporis tempestate ꝑculsi. tan¬
quam in portuni sese recipiebant. Ip̃se autẽ tan¬
quam in speculum uitȩ positus huiꝰ. sollicito p̃¬
tendebat affectu: & longe ante rebus dubus p̃uide¬
utrũ audierit uidero interim. pͥmus admonu¬
it filios suos. in egypto exuberare friuñta: eoq¬

Expanded text:
eius in tempore non timeret. beatus quidem et iuueeius in tempore non timeret. beatus quidem et iuuenis, qui bene uiuit, sed beatus et senex, qui bene uixit. quod enim iuuenis sperat adeptus est senior, quod senex fuit optat hoc esse qui iuuenis est. certe hic inquieti maris longiore sibi adhuc cursu manente iactatur fluctibus, senex uero sicut in portu ita in statione est senectutis. erat itaque huiusmodi Iacob, qui uix speranda iuuenibus bona incolomi et tuta gratiae claue iam clausa et obsignata retinebat. quod autem possideas eo quod adhuc speres praestabilius est. erat ergo senex Iacob, ad quem iuuenes aduersa temporis alicuius tempestate perculsi tamquam in portum sese recipiebant, ipse autem tamquam in specula uitae huius positus sollicito praetendebat adfectu et longe ante rebus dubiis praeuideutrum audierit. ... uidero. interim primus admonuit filios suos in Aegypto exuberare frumenta. eo p
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptirantur in xp̃o consepeliuntur cũ eo. Sic
enim docemur dicente apł̃o. Consepulti enĩ sumꝰ
cum illo ꝑ baptisium in morte: ut quẽ admodũ
ille surrexit a morte ꝑ uirtutẽ ꝓpriam suscitatꝰ:
ita & nos eiꝰ grã resurganius. Tunc gͥ uere abscon¬
dit᷑ omnns error gentilium. cũ quis fuerit ablutꝰ
a uitiis: qr confixus cruci uetꝰ homo noster. ne¬
scit umi ueteri seruire peccato. Competent etiam
columna statuit᷑. supra monum̃tum rachel: qͥa
eccłã ẽ columna & firmam̃itum ueritatis. Senuit
autem iacob. & iam aute senuerat moribꝰ: s certa¬
bant in eo impigra inuacitas iuuentitis: & tran¬
quillitas senectutis. Est enim & senectus iirens
grã: & iuuentus cana consiliis: de qua dicit scͥp¬
tura Senect eniin ueneribilis & etas senectutis:
uita mimaculata. Ex hac uita fuit iacob. qui bo¬
nis oꝑib p̃uenit tempus longeue senectutis: ut
& fructum eiꝰ ante tempus carperet: & postrema

Expanded text:
qui baptizantur in Christo consepeliuntur cum eo. sic qui baptizantur in Christo consepeliuntur cum eo. sic enim docemur dicente apostolo: consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, ut quemadmodum ille surrexit a morte per uirtutem propriam suscitatus, ita et nos eius gratia resurgamus. tunc igitur uere absconditur omnis error gentilium, cum quis fuerit ablutus a uitiis, quia confixus cruci uetus homo noster nescit iam ueteri seruire peccato. conpetenter etiam columna statuitur supra monumentum Rachel, quia ecclesia est columna et firmamentum ueritatis. I Senuit autem Iacob et ante iam senuerat moribus, sed certabant in eo inpigra uiuacitas iuuentutis et tranquillitas senectutis. est enim et senectus uirens gratia et iuuentus cana consiliis, de qua dicit scriptura: senectus enim uenerabilis et aetas senectutis uita inmaculata. ex hac uita fuit Iacob, qui bonis operibus praeuenit tempus longaeuae senectutis, ut et fructum eius ante tempus carperet et postrema
Abbreviated transcription (Latin):
conduntur simulachra gentium. fides enim ecclȩ.
omnem obseruantiam gentilitatis aboleuit. S ẽ
sub lentisco absconderit: quero. Certe genus istud
infructuosum ẽ. Ibi gͦ sunt dii gentium: ubi nul¬
lus ẽ fructus. Ibi maures gentilium infodiuntur
quas dederunt iacob: ut iam nouam liuguã au¬
dire assuescant: ueterem ꝑfidiȩ sonum nesciant:
obsurdescant aures eoꝵ sacrilegio: enuulentur
ad gr̃am. Non imerito sc̃s ibi damel falsum ad¬
u̾sum susannam testimoniũ deprehendit. Ibi etĩ
uolebat adhuc radices suas locare ꝑfidia: s latere
ñ potuit: quia ꝓpħico spũ dep̃hensa ẽ. Congruus
autem error p̾sbiteri uerȩ confessioni: ut ibi con¬
taminatam diceret castitatẽ: ubi gentium defossa
simulachra sunt. S ueritas eccłe non texit ꝑfidiã
s abscondit: & aures gentilitatis obstruxit. Con¬
ucnienter quoq ibi sepulta ẽ sca rachel: quia om̃s¬

Expanded text:
conduntur simulacra gentium; fides enim ecclesiae conduntur simulacra gentium; fides enim ecclesiae omnem obseruantiam gentilitatis aboleuit. sed cur sub lentisco absconderit quaero. certe genus istud infructuosum est. ibi ergo sunt dii gentium, ubi nullus est fructus. ibi inaures gentilium infodiuntur, quas dederunt Iacob, ut iam nouam linguam audire adsuescant, ueterem perfidiae somnum nesciant, obsurdescant aures eorum sacrilegio, emundentur ad gratiam. non inmerito sanctus ibi Danihel falsum aduersum Susannam testimonium deprehendit. ibi enim uolebat adhuc radices suas locare perfidia, sed latere non potuit, quia prophetico spiritu deprehensa est. congruus autem error presbyteri uerae confessioni, ut ibi contaminatam diceret castitatem, ubi gentium defossa simulacra sunt, sed ueritas ecclesiae non texit perfidiam, sed abscondit et aures gentilitatis obstruxit. congermanitas nec parentum reuerentia a parricidali
Abbreviated transcription (Latin):
illam exacte ultionis accepit. Unde ꝓpħanti aduen¬
tum diũ iħu: responsum diuinum ẽ datum. Exur¬
gens ascende in locum bethleem: hoc ẽ in domum
panis ubi natus ẽ xp̃c. sicut micheas ꝓpħa testatur
dicens. ꝙ tu bethleem domus effrati: non es mini¬
ma ut sis int̾ principes iuda. Ex te enim exiet dux
princeps iii isrł: ꝙ& egressus eius abinitio adiebꝰ scłi.
Uere domus panis que domus. xp̃i est: qui nobis
panis salutaris aduenit e celoꝰ ut iã nullus esuriat
cibum sibi ĩmortalitatis adquirens. Ibi iubetur
habitare patriarcha: ibi aram deo facẽ qͥ pparuit
ei. Ibi dcos accepit alienos & abscondit cos. sub len¬
tisco: ibi quoq sepulta ẽ rachel in uia inqͥt effra¬
tha. hec est bethlocmi. lbi etiam columnam statu¬
it iacob: supra monum̃tum enus. Quanta my¬
steria. Quia ibi est eccła dei: in qua apparet deus.
& loquitur cum seruis suis: ibi eripiunt᷑ & abs¬

Expanded text:
xactae ultionis accepit. Unde prophetanti advenxactae ultionis accepit. Unde prophetanti adventum Domini Jesu responsum divinum est datum: Exsurgens ascende in locum Bethel , hoc est, in domum panis, ubi natus est Christus, sicut Michaeas propheta testatus est dicens: Et tu, Bethleem, domus Ephrata, non es minima, ut sis inter princprinceps in Istrahel. et egressus eius ab initio a diebus saeculi. uere domus panis. quae domus Christi est, qui nobis panis salutaris aduenit e caelo, ut iam nullus esuriat cibum sibi inmortalitatis adquirens. ibi iubetur habitare patriarcha, ibi aram deo facere, qui apparuit ei. ibi deos accepit alienos et abscondit eos sub lentisco, ibi quoque sepulta est Rachel in uia inquit Ephratha; haec est Bethleem. ibi etiam columnam statuit Iacob supra monumentum eius. Quanta mysteria, quia ibi est ecclesia dei, in qua apparet deus et loquitur cum seruulis suis ! ibi eripiuntur et abs
Abbreviated transcription (Latin):
quod dñi mentis interne oculis intueret᷑ Peccati
abstinens luxuriȩ: omni sobrietate sobriꝰ: ut du¬
ra laboꝵ absorbucrit: ocii secura neglexerit. Non¬
ne pulchre & uere de hoc dictum ẽ. quod &. hic
fructum dabit intempore suo: de quo scriptũ
ẽ. ecce odor filii mei sic̃ odor agri pleni: Er̾at enĩ
ꝑfectus in omni flore uirtutum . & sacrȩ benebi¬
ctionis atq celestis beatitudinis redolebat gr̾am.
Ipse ẽ enmm ager quem benedixit dñs: non iste ter¬
renus: aut horridus siluis. aut fragosus tortenti¬
b. aut palustris pigrioribꝰ aquis: aut iciunꝰ fru¬
mentis. aut inutilis uitib. aut infecundꝰ glarea
sarosa: aut hiulcus & aridus siccitate. aut san¬
guine madidus. aut sentib incultus. & spmis.
s ille ager de quo dicit arła in canticis. Adiura¬
un uos filiȩ hierłm: in uirtutib & fortitudi¬
nib agri. Hic nanq eager. de quo & dñs alt.¬

Expanded text:
quod deum mentis internae oculis intueretur peccati quod deum mentis internae oculis intueretur peccati abstinens, a luxuriae omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbuerit, otii secura neglexerit? nonne pulchre et uere de hoc dictum est quod et hic fructum dabit in tempore suo, de quo scriptum est: ecce odor fili mei tamquam odor agri pleni? erat enim perfectus in omni flore uirtutum et sacrae benedictionis atque caelestis beatitudinis redolebat gratiam. ipse est enim ager, quem benedixit dominus, non iste terrenus aut horridus siluis aut fragosus torrentibus aut palustris pigrioribus aquis aut ieiunus frumentis aut inutilis uitibus, adhuc infecunda glarea saxosus aut hiulcus et aridus siccitate aut sanguine madidus aut sentibus incultus et spinis, sed ille ager, de quo dicit ecclesia in Canticis: adiuraui uos, filiae Hierusalem, in uirtutib.us et fortitudinibus agri. hic namque est ager, de quo et dominus a
Abbreviated transcription (Latin):
ret: dolorem offensionis auerteret: ostendens se
minorem exilio ñ fuisse. qui posset largiri quod
ñ acceꝑat. S nimis ad inferiora ꝓpero. &. utilia
trauscurro: cum priꝰ diffituendum sit. qͥd sit be¬
atus. Scriptum ẽ eium. Beatus uir qui ñ abiit
in consilio impioꝵ: & in uia peccatoꝵ ñ stecit:
& in cathedra pestilentiȩ ñ sedit. hoc scriptura
significante eum beatũ esse qui a ꝑfidoꝵ consor¬
tio temꝑauerit. Hec ẽ enim impietas auctorẽ uitȩ
& parentem quendam salutis ũ recognoscere: si
uel in peccato manserit. uł in luxuria. atq lasci¬
uia ꝑseuerauerit. ipsum quoq in lege dñi die
ac nocte meditantem: fore tanqũa lignum: quod
dabit fructum in tempore suo. Suꝑiora merita
sunt p̾mioꝵ: hoc meritoꝵ p̃mium. Quid hoꝵ
quȩ ad icritum beatitudinis spectant. defuit sc̃o
iacob. qui tantum abfuit ab impioꝵ consortiis.
ut ex eofidelis ppłs nomen acciꝑet. isrł dictus:

Expanded text:
ret, dolorem offensionis auerteret, ostendens se ret, dolorem offensionis auerteret, ostendens se minorem exilio non fuisse, qui posset largiri quae non acceperat. sed nimis ad inferiora propero et utilia transcurro, cum prius definiendum sit quid sit beatus. scriptum est enim: beatus uir, qui non abiit in consilio impiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit, hoc scriptura significante eum beatum esse qui uel a perfidorum consortio temperauerit — ea est enim impietas auctorem uitae et parentem quendam salutis non recognoscere — uel in peccato non manserit uel in luxuria atque lasciuia non perseuerauerit. ipsum quoque in lege domini die ac nocte meditantem fore tamquam lignum quod dabit fructum in tempore suo. superiora merita sunt praemiorum, hoc meritorum praemium. Quid horum quae ad meritorum beatitudinis spectant defuit sancto Iacob, qui tantum abfuit ab impiorum consortiis, ut ex eo fidelis populus nomen acciperet Istrahel dictus,
Abbreviated transcription (Latin):
UPERIORE Libro de
uirtutũ preceptis dispi¬
tauimꝰ: sequenti claroꝵ
uiroꝵ utamͣ exemplis:
qui in sũmis ꝑiculis po¬
siti. beatitudinẽ non ami¬
quisiuerunt. An ñ beatus iacobetiam cũ patriã
derelinqueret: Immo plane beatus: quidura
exilii suscepit. ut fr̃is mitigaret iracundiam. Nã
sibeatus ẽ qui peccatum dedinat: utiq uegar
beitus ñ potest qui alierius culpam leuat: cri¬
men au̾tit ꝑatum. Itaq parricidium declina¬
uit cxilio uoluntario. eoq facto sibi salutẽ que¬
siuit: fr̃i donauit innocentiã. Merito itaq eum
diuina ubiq comitata ẽ gr̃a: ut & cum dormi¬
ret. beatȩ uitȩ munꝰ adquireret. uidebat enim
futuroꝵ mysteria. & diuina audiebat oracula.
Bonus in sonino oꝑariꝰ: & in pauꝑtate diues:
qui mercennariȩ uitȩ muncre. & patrimoniũ
& coniugium eodẽ ꝑauit officio. Idem frat̾ni
affectus reconciliator egregiꝰ. certauit munib
&. obsequiis. ut indignationẽ omnem exclude.¬

Expanded text:
uperiore libro de uirtutum praeceptis disputauimus, sequenti 459 clarorum uirorum utamur exemplis, qui in summis periculis positi beatitudinem uitae non amiquisiuerunt. an non beatus Iacob etiam, cum patriam derelinqueret? immo plane beatus, qui dura exilii suscepit, ut fratris mitigaret iracundiam. nam si beatus est qui peccatum declinat, utique negari beatus non potest qui alterius culpam leuat, crimen auertit. paratum itaque parricidium declinauit exilio uoluntario eoque facto sibi salutem quaesiuit, fratri donauit innocentiam. merito itaque eum diuina ubique comitata est gratia, ut et, cum dormiret, beatae uitae munus adquireret. uidebat enim futurorum mysteria et diuina audiebat oracula. bonus in somno operarius et in paupertate diues, qui mercennariae uitae munere et patrimonium et coniugium eodem parauit officio. idem fraterni affectus reconciliator egregius certauit muneribus et obsequiis, ut indignationem omnem exclude
Abbreviated transcription (Latin):
uidete rem miram. Inparadiso cum adͤa
diabolus decertat: indeserto cum. xꝑodia¬
bolus dimicat. Ubiq insidiatur homi
ni᷑ ubiq congreditur. s ubi mulierem
desertum ihabitantes. abstineamus e¬
pulis: uoluptate. muliere. Nec conum¬
gatur nobis cua: ne nos acasta obseruatio¬
ne illecebrosa ꝑsuasione subuertat Inde¬
serto enim quod ammͦ uidetur habitare:
c̃ Bcsertum plane qͦddam ipsum corpꝰ ẽ
tꝑiani: cum non repletur cibis. non poculi
irrigatur. s arentis inedie squalore negli-

Expanded text:
Videte rem miram: in paradiso cum Adam Videte rem miram: in paradiso cum Adam diabolus decertat, in deserto cum Christo diabolus dimicat; ubique ini, ubique congreditur. Sed ubi mulierem desertum habitantes abstineamus epulis, voluptate, muliere, ne conjungatur nobis Eva, ne nos a casta observatione illecebrosa persuasione subvertat. In deserto enim quodammodo videtur habitare, tus est. Desertum plane quoddam ipsum corpus est Christiani, cum non repletur cibis, non poculis irrigatur, sed arentis inediae squalore negli
Abbreviated transcription (Latin):
sicut eugłista dicit. filius dĩ ẽ s ad am crẽ
manducando ꝑdiderat᷑ hoc alter ieui¬
nando recipiat. hanc legem in para diso
abstinentie datam: indeserto custodiuit.
Sciebat enim. p̃ceptum di nonunius lo¬
ci ẽẽ legem. s mundi. Non enim interẽ.
diuinitatis mandatum utrum domi
an in agro custodias: cum ubiq sit qui
p̃cepit. Indeserto itaq saluator implet
mandatum di: ut ibi adam saluaret er¬
rantẽ ubi fuerat de paradisi possessione
ꝓiectus. Ad am enim expulsus deꝑadiso:
inculti mundi deserta sustinuit. In de¬
serto gͦ pͥmum homini salus refundit᷑
ubi de sunt epule̾ ubi desunt delicie᷑ uͥ
quł ẽ omniũ maloꝵ causa.de ẽ et mulier.
Lotuerat enim adam inter illas paradi
si inconcussus stare delitias. si eua ibidẽ
cum diaboli illecebris ñ fuisset. Conue¬
niens gͦ ẽ desertum saluti: ubi ñ ẽ muli
er que suadeat. non ẽ eua que blaudiat᷑.

Expanded text:
sicut evangelista dicit, Filius Dei est: sed Adam creatusicut evangelista dicit, Filius Dei est: sed Adam creatumanducando perdiderat, hoc alter jejunando recipiat, ac legem in paradiso abstinentiSciebat enim praeceptum Dei non unius loci legem esse, sed mundi. Non enim interest divinitatis mandatum utrum domi an in agro custodias; cum ubique sit qui praecepit. In deserto itaque Salvator implet mandatum Dei, ut ibi Adam servaret errantem, ubi fuerat de paradisi possessione projectus. Adam enim expulsus de paradiso, inculta mundi deserta sustinuit. In deserto ergo primum homini salus refunditur, ubi desunt epulae, ubi desunt deliciae, ubi, quod est omnium malorum causa, deest et mulier. Potuerat enim Adam inter illas paradisi delicias inconcussus stare, si Eva ibidem cum diabolicis insidiis non fuisset. Conveniens ergo est desertum saluti, ubi non est Eva quae persuadet, non est mulier quae blanditur.
Abbreviated transcription (Latin):
uite iusticiã mereretur. Hoc enĩ art salua¬
tor: ut hisdem uestigiis quibꝰ admissa fu¬
erant delicta. purgentur. hoc ẽ ut qui a
homo manducando deliquerat. corri¬
gat abstinendo: uł qui epulando mulie¬
rem cognouerat. nunc eande ieuinando
despiciat. Ad ani enim. euam ñ nisi in¬
temꝑantia ꝓuocante cognouit. Qindu
aut mansit millis intemerata parcitas:
mansit cimpolluta uirginitas. Et qͣm¬
dui ieiunauerunt ab interdictis epulis:
tam dui et apudendis ieuin auerunt pec¬
catis. fa̾mes enim amica uirginitatis ẽ.
inimica lasciia. Saturitas gͦ castitatẽ
ꝓ digit nutrit illecebram. Igitur sicut
diri. hoc agit d̾ns: ut his p̃udiciis. quibꝰ
homo peccatis obnaxius fuerat. liberet᷑.
ternum solum nec dum rastrisscissum
fuerat: istius maternum secretum. num¬
qͣm ẽ concupiscentia uiolatum. Ad am
sꝑu formatur inutero. Uterq gͦ oritur
do patre: uterq uirgine utitur matre. Ut̃q

Expanded text:
tae justitiam mereretur. Hoc enim agit Salvatae justitiam mereretur. Hoc enim agit Salvator, ut eisdem vestigiis, quibus admissa fuerant delicta, purgentur: hoc est, ut quia homo manducando deliquerat, corrigat abstinendo; vel, quia epulando mulierem cognoverat, nunc eamdem jejunando despiciat. Adam enim Evam nonnisi intemperantia provocante cognovit. Quamdiu autem mansit in illis intemerata parcitas, mansit et impolluta virginitas: et quamdiu jejunaverunt ab interdictis epulis, tamdiu et a pudendis jejunavere peccatis. Fames enim amica virginitatis est, inimica lasciviae: saturitas vero castitatem prodigit, nutrit illecebram. Igitur, sicut dixi, hoc agit Dominus, ut iis praejudiciis, quibus homo obnoxius peccatis fuerat, liberetur. ternum solum nec dum rastris scissum fuerat; istius maternum secretum nunquam concupiscentia violatum. Adam s Dei spiritu formatur in utero. Uterque ergo oritur a Deo Patre, uterque virgine nascitur matre, uterque,
Abbreviated transcription (Latin):
i beNe Retinet
fr̃s ur̃a dilectio. hoc
suꝑiore dnica p̃dica¬
dragesimam absti¬
nendo ip̃se dus consecraret: & tot dierum
noctiumq curriculo cibum omnino ñ
capiens. unum ac solidum ieunii corpuᷤ
efficeret. Qd intotum ũ obseruare. sacri¬
legium ẽ: exparte uiolare peccatum ẽ. Hoc
enim fecit causa salutis nr̃e : ut remutiłe
non solum doceret uerbis:s: etiam exem¬
plis instrueret: ut hisdem uestigiis quibus
ad fide currimus: ad abstinentiam grade¬
remur. S uideamus. que causa extiterit
ut ieuinia saluator indiceret: & ipse sibi¬
pͥmum ut bonus humani generis medicꝰ
iciunaret. Bonus enim medicus pocułu
ꝑunentũ eger accipiens securus sit de po¬
culo. securior de salute. De inde quo loco
tibus indeserto. arbitror itaq causã hanc
ẽẽ ieuinii: ut quia pͥmus ad am inꝑadiso
constitutus ꝑintempantiam gule głam
immortalitatis amiserat᷑ eandem ĩ mor
contra mandatum di gustans deinter¬
dicta arbore. peccatum mortis inciderat.

Expanded text:
i bene retinet, fratres, vestra Dilectio, hoc uperiore Dominica praedicaadragesimam abstinendo ipse Dominus consecraverit, et tot dierum noctiumque curriculo cibum omnino non capiens, unum ac solidum jejunii corpus effecerit: quod in totum non observare, sacrilegium est; ex parte autem violare, peccatum est. Hoc enim fecit causa salutis nostrae, ut rem utilem non solum doceret verbis, sed etiam exemplis instrueret: ut iisdem vestigiis quibus ad fidem currimus, ad abstinentiam graderemur. Sed videamus quae causa exstiterit, ut jejunia sibi Salvator indiceret, et ipse primus bonus humani generis medicus jejunaret. Bonus enim medicus poculuperimentum aeger accipiens securus sit de poculo, securior de salute. Deinde quo loci tibus in deserto. Arbitror itaque causam hanc esse jejunii, ut quia primus Adam in paradiso constitutus per intemperantiam gulae gloriam immortalitatis amiserat, eamdem immortacontra mandatum Dei gustans de interdicta arbore peccatum mortis inciderat,
Abbreviated transcription (Latin):
ter lacerabat: tantomagis eum
catholica integritas sp̃italit̾ refo¬
uebat. Quẽ quidẽ scalarũ ascen¬
sum atq descensũ possumꝰ dicere
et sic̃ ille uidit etiã istas scalas ab
imo ad cȩlestia usq ꝑtinge̾: sicqͥdẽ
et ꝑ has et eusebius ascendit ad cȩ¬
lum: et arriani ad inferos descen¬
dert̃. Unde fr̃s. scm̃ eusebiũ. mar¬
merandũ puto. Siqͥdem illi sin¬
gulis mẽbris martyriũ ꝑtulert̃
hic aũt̃ totius corporis passione.
dñm ẽ confessus: nec disparẽ coꝵ

Expanded text:
ter lacerabat, tanto magis eum ter lacerabat, tanto magis eum catholica integritas spiritaliter refovebat. 7. Quem quidem scalarum ascensum atque descensum possumus dicere, et sicut ille vidit etiam istas scalas ab imo ad coelestia usque pertingere; sic quidem per has et Eusebius ascendit ad coelum, et Ariani ad inferos descenderunt. Unde, fratres, sanctum Eusebium Macmerandum puto. Siquidem illi singulis membris martyrium pertulerint, hic autem totius corporis passione Dominum sit confessus: nec disparem eo
Abbreviated transcription (Latin):
meum uob̾cũ participare ꝑ-¬
mitto. Unde cũ dicat euan¬
geliũ. in hac gen̾atione pruden-¬
tiores filios tenebraꝵ ẽẽ quã lu¬
cis: ecce hic ipsis tenebris pru¬
dentior filiꝰ lucis inuentꝰ ẽ. Tunc illi
plage illũ exilio relegart̃. In quo
tanta passus ẽ: ut martyrii in¬
uictam głam reportaret. Dicit᷑
enĩ int̾ cęta passionũ genera. hoc
penale passionis suppliciũ ꝑtu¬
lisse: ut cũ int̾rogaret᷑ ab arria¬
nis. et se eoꝵ cõmunicare ꝑfidiȩ
denegasset: scalarũ ꝓcliui tia¬
ctu. supinis pedib adimũ usq
ꝑtraheret᷑: et iterum reuocatus
adsũmũ. int̾rogat᷑ denuo: cum
cadem respondisset. eadem it̾um¬
pateret᷑ corm̃ta: ac sic frequentẽ
int̾rogationẽ. freqͤnt̃ huiꝰmodi sup¬
pliciũ fuerit subsecutꝰ. In qua
passione. sci eusebii martyris. li¬
cet fuerit cͣassatũ caput: elisum
corpꝰ⁊ mẽbra confracta: animꝰtam̃
fidei mansit inuictus. Nã qnͣto
plus eũ arriana ꝑfidia corporali¬

Expanded text:
meum vobiscum participare permitto. Unde cum dicat Evangelium in hac generatione prudentiores filios tenebrarum esse quam lucis ; ecce hic ipsis tenebris prudentior filius lucis inventus est. 6. Tunc illi plagae illum exsilio relegarunt, in quo tanta passus est, ut martyrii invictam gloriam reportaret. Dicitur enim inter caetera passionum genera hoc poenale passionis supplicium pertulisse, ut dum interrogaretur ab Arianis, et se eorum communicare perfidiae denegasset, scalarum proclivi tractu supinis pedibus ad imum usque pertraheretur: et iterum revocatus ad summum, interrogatus denuo cum eadem respondisset, eadem pateretur, ac frequentem interrogationem frequenter hujusmodi supplicium fuerit subsecutum. In qua passione sancti Eusebii martyris, licet fuerit quassatum caput, elisum corpus, membra confracta; animus tamen fidei mansit invictus. Nam quanto plus illum Ariana perfidia corporali
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ se moueri. Uos enĩ inquit.
qͥ dicitis filiũ dĩ pat dõ equalẽ
ẽe ñ posse : cur mͥ meũ filiũ p̃tu¬
listis: Qua illi ratione ꝑmoti.
statim scĩ dyonisii ꝙ rographũ
delcuer̃t: pͥorem locũ subscͥbendi
scõ eusebio deferentes. Qͦs ille in¬
crepans et irridens:ait. Neq: ego
me urĩs scelerib polluo: neq: filiũ¬

Expanded text:
469 se moveri: Vos enim, inquit, 469 se moveri: Vos enim, inquit, qui dicitis Filium Dei Patri Deo aequalem esse non posse, cur mihi filium meum praetulistis? Qua illi ratione permoti, statim sancti Dionysii chirographum deleverunt, priorem locum subscribendi beato Eusebio deferentes. Quos ille increpans et irridens ait: Neque ego me vestris sceleribus polluo, neque filiu
Abbreviated transcription (Latin):
fulgebat: plures ediscipłis sacer¬
dotii sui elegit heredes. Quauis gͥ
scõ eusebio ditius aliqͥd reliqͥt. Siqͥ¬
illud quã mirabile ẽ. qđ in hac sc̃a
eccłia cosdem monachos instrtuit
eẽ. qͦs dericos: atq hisdem ꝑe¬
netrabilib sac̾dotali a officia
contincri. quib & singłaris casti¬
monia conseruat᷑ ut cẽt impsis
uiris contẽptꝰ rerum. et accuratio
leuitoꝵ⁊ ut si uideres monasterii
lectulos. instar orientalis ꝓpositi
iudicares: si deuotionẽ cleri ꝑspi¬
ceres. angłici ordinis obseruatio¬
ne gauderes: Illud aũt tacendũ
omnino ñ arbitcor: qd cũ arria¬
noꝵ detestanda ꝓfidia. dotam
cũ uniu̾so mundo italiã ꝑtur¬
basset:adq eiꝰdem pestilentiȩ sa¬
cerdotes. simplicitatẽ sci dyonisii
martyris captiuassent. ita ut
subscriptionis eiꝰ uinculũ recine¬
rent: qua illũ e manibꝰ coꝵ sapĩa
lucriface̾m: ita cusebius hereticis
hereticũ se eẽ m̃titꝰ ẽ: ut deheresi

Expanded text:
fulgebat, plures e discipulis sacerfulgebat, plures e discipulis sacerdotii sui elegit haeredes. Quamvis igitur sancto Eusebio ditiores reliquit; siquillud quam admirabile est, quod in hac sancta Ecclesia eosdem monachos instituit esse, quos clericos; atque iisdem penetralibus sacerdotalia officia contineri, quibus et singularis castimviris contemptus rerum et accuratio levitarum: ut si videres monasterii lectulos, instar orientalis propositi judicares; si devotionem clerici perspiceres, angelici ordinis observatione gauderes. Illud autem tacere omnino non arbitror, quod cum Arianorum detestabilis perfidia totam cum universo mundo Italiam perturbasset, atque ejusdem pestilentiae sacerdotes simplicitatem S. Dionysii martyris captivassent, ita ut subscriptionem ejus vinculum retinerent, qua illum e manibus eorum sapientia lucrifacerem ; ita Eusebius haereticis haereticum se esse mentitus est, ut de haeresi