comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cauerimꝰ. conuertim᷑ ad iniquitates. n simplicit᷑
patrũ sed patrũ pͥoꝵ. Ad ꝓbationẽ autẽ huiꝰ
rei qr duplices habeamꝰ patres. utim᷑ & dđ testimo¬
nio in quadragesimo quarto psalmo ita dicen¬
tis Audi filia & uide & inclina aurẽ tuã &
obliuiscere popłi tui &e domũ patris tui Pater
dic̃. Obliuiscere domũ patris tui Quasi ꝑat̃
quippe cepit. audi filia Ergo duplices nr̃i pa¬
tres st̃. S obliuisoere inquit domũ patris tui
poris. Si gͥ oblitus priꝰ domꝰ patris cui prioris
Nirsũ fueris ad peccata conuersus incidisti in¬

Expanded text:
iciter patrum, sed patrum priorum. Ad approbationem autem ejus rei. quia duplices habemus patres, utemur et David testimonio in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui et domum patris tui . » Pater dicit, oblivisceris domum patris tui, quasi pater quippe coepit: Audi, filia. Ergo duplices nostri patres sunt. Sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursus fueris ad peccata con
Abbreviated transcription (Latin):
audire sed leuit᷑: Pennȩ uerbi pennȩ uircutis:
Etenĩ pennę uerbi. multũ leuitatis at tribuunt
Quis michi dabit pennas ut columbȩ. & requies¬
cam: Hoc dicit ꝓpħia thon orans ut corpor ales
pennas accipiat columbȩ sed pennas colũbȩ
sp̃c̃ sc̃i Dic̃ autẽ rursus salomonde diuite
Cõponit autẽ sibi pennas quomͦ aquila. & con¬
uertit᷑ in domũ eiꝰ qui prȩest illi Si accipiamꝰ
gͥ pennas leuit᷑ audiemꝰ. Si autẽ peccauerimꝰ
& neglegentes fuerimꝰ circa alas. & defluxerint

Expanded text:
irtutis. Etenim pennae verbi multum levitatis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerin
Abbreviated transcription (Latin):
uita Nolite gͦ mortuos si scitari de u̾ius ne¬
gociis: Legẽ enĩ suscepistis. ouos quibꝰ ꝑsuadi
nꝰ potuit ut quereretis ista de uentriloquis &e
de terra clamantibꝰ uanis ser monibꝰ sermoneᷤ
ueritatis & lege̾ suscipientes in adiutorũ le¬
gis ur̃ȩ: Attendite: In lege uiã scribit᷑: Non
sequaris idola luxta legem facientes nĩ attenda¬
tis uentriloquis. neq his qui de terra clamant
Legem enĩ in adiutoriũ dedit. ut dicant ñ sic̾
uerbũ istud ꝓ quo ñ ẽ munera dare Qui enĩ
assumpsit lege̾ & nouit qr lex in adiutoriũ ẽ.
& p̃cipue sp̃italis quȩ int̾dic̃ a uentriloquis &
auguribꝰ & cũ intellexerit legẽ. deba& admirans
eam dicere. nullũ uerbũ inmundũ a pđ geos &
barbaros. quale ẽ uerbũ legis: Ab om̃i enĩ u̾bo
uniu̾sa doctrina ueritatẽ pollicet᷑. Differt lex
q̃ adõ nobis data ẽ Lege̾ in adiutoriũ dedit
ut dicant ñ sic̃ uerbũ istud Quid ẽ qđ ñ ẽ¬

Expanded text:
vita. Nolite ergo mortuos suscitari de vivis negotiis . Legem enim suscepistis. O vos, quibus persuaderi non potuit, ut quaereretis ista de ventriloquis, et de terra clamantibus, vanis sermonibus sermonem veritatis et legem, suscipientes eam in adjutorium Legis vestrae, attendite: in lege vestra scribitur: Non sequaris idola: juxta legem facientes non attendatis ventriloquis, neque his, qui de terra clamant. Legem enim in adjutorium dedit, ut dicant, non est sicut verbum istud, pro quo non est munera dare . Qui enim assumpsit Legem, et novit, quia Lex in adjutorium est, et praecipue spiritalis, quae interdicit a ventriloquic cum intellexerit Legem, debet admirans eam dicere, nullum verbum ita mundum apud Graecos et Barbaros, quale est verbum Legis. Ab omni enim verbo, ab universa doctrina veritatem pollicente differt Lex, quae a Deo nobis data est. Legem enim in adjutorium dedit, ut dicant, non sicut verbum istud. Quid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altitudinẽ głȩ oculoꝵ eiꝰ Alta eũ sapientẽ
sermo nouit. & exordiũ ruine eiꝰ ab inflatione cȩ¬
pisse Unde & si inflati fuerimꝰ in iudiciũ incide¬
& ñ ꝑmittamꝰ eũ suꝑ nos uera dicere Quid igit᷑
dicit ᷑. Hi ribꝰ faciã & sapientia intellectus auferã
sines gentiũ Estimat fortitudine sua qđ uult in
nobis se posse ꝑficere Et reuera si uincam᷑ & post
hȩc uerba pecc emꝰ. si pꝰ eccłam rursũ in circũ & ad
equoꝵ cursus & ad conuentꝰ gentiliũ ȩamꝰ. quid
aliud fit qũa suꝑatos nos possid& Et qͥ dixit

Expanded text:
super altitudinem gloriae oculorum ejus. Alta eum sapientem sermo novit, et exordium ruinae ejus ab inflatione coepisse. Unde et si inflati fuerimus, in judicium incideet non permittamus eum super nos vera dicere. Quid igitur dicit? Viribus faciam, et sapientiam intellectus auferam, fines gentium . Existimat fortitudine sua, quod vult in nobis se posse perficere. Et revera si vincamur, et post haec verba peccemus; si post Ecclesiam rursum in circum, et ad equorum cursus, et ad conventus gentilium eamus, quid aliud fit, q
Abbreviated transcription (Latin):
t audiui uocẽ dñi dicentis Quẽ mit¬
tã & quis ibit ad ppłm istũ: Et dixxi:
ł cce ego sũ mitte me Et ait Uade. &
dic ppło huic Aure audietis. & ñ intel¬
ligetis. & reliqua. de eo qui nc̃ lectus ẽ. isaie¬

Expanded text:
t audivi vocem Domini dicentis, quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego sum, mitte me. Et ait: vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis, et reliqua. De eo qui nunc lectus est Isai
Abbreviated transcription (Latin):
habentis habttẽ. & regẽ dnm̃n sabaoth uidi oculis
meis Hoc dicens. & miserũ se faciens. meret᷑ auxi.¬
liũ suscipiente dõ humilitatẽ eius Qđ ẽ istud au¬
xiliũ : INissus ẽ ait ad me unus de seraphĩ. & habe.¬
bat in forfice carbonẽ. quẽ attulerat de altari. &
tetigit labia mea & dixit Eoce abstuli iniquita¬
tes tuas. & peccata tua circũ purggaui Consecutꝰ

Expanded text:
habentis habitem, regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi
Abbreviated transcription (Latin):
consũmauerit dñs omĩa faciens in monte syon
&ẽ in ierłm. inducet suꝑ sensũ magnũ pͥncipẽ as¬
hrioꝵs & super altitudinẽ głȩ oculoꝵ eiꝰ. Docem᷑
quio futurũ sit inimico nr̃o ⁊abulo. qu̾e sensũ
quendã magnũ nc̃ ꝓpħia nuncupauit Quomͦ
enĩ serpens sapientior erat om̃ibꝰ bestiis quȩ sunt
suꝑ terrã & filii scłi huiꝰ sapientiores suꝑ filios
ucis in generatione sua sunt. dispensator iniqͥ¬
tatis sapient̾ fȩc̃ scd̾m sapientiam non bonã. eod̃e
m iste qui figuralit̾ pͥnceps assyrioꝵ dr̃. magnꝰ
abusus ẽ ad instruendos sapientes mundi istius.
qui cũ om̃i ueri similitudine cunctaq uircute
falitatẽ sectarũ suarũ cõponentes exhibent:

Expanded text:
consummaverit Deus omnia faciens in monte Sion, consummaverit Deus omnia faciens in monte Sion, et in Jerusalem inducet, super sensum magnum principem Assyriorum, et super altitudinem gloriae oculorum ejus . Docemur quid futurum sit inimico nostro et Zabulo , quem sensum quemdam magnum nunc Propheta nuncupavit. Quomodo enim serpens sapientior erat 1140 omnibus bestiis quae sunt super terram, et filii saeculi hujus sapientiores super filios lucis in generatione sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter fecit secundum sapientiam non bonam: eodem modo iste qui figuraliter princeps Assyriorum dicitur, abusus est ad instruendos sapientes mundi istius, qui cum omni verisimilitudine, cunctaque virtute falsitatem sectarum suarum componentes exhibent.
Abbreviated transcription (Latin):
lim quidẽ qñ peccauit ppłs pͥor excida
a religione. & sculptilia fabricatꝰ ẽ iii.¬
das in ierłm & is qui isrł uocabat᷑ in sa.¬
maria Si autẽ & nc̃ aliquis considẽt ex mul¬
titudine eoꝵs qui colligunt᷑ peccatores. ñ pige¬
bit eũ dicere qr unꝰquisq desi faciens quod
ȩstimat ẽẽ bonũ. & seruiens peccato. maledi.¬
ctus ẽ faciens sculptile. & conflans opꝰ manuỹ
artificis. & ponens illud in absconso In abscon¬
so qͥppe cordis multa facimꝰ idola si peccemus
iInde sermo nos ed ocet penitentiã agere. &e
idulate suꝑ seulptilibꝰ & idolis quȩ st̃ in ierłm
e samaria & si quidẽ nos peccemꝰ qui ẽe̾ de
arsa cupimꝰ. in ierłm facimus seulptilia: Si uͦ
di qui foris eccłam constituti st̃. quomͦ heretici
dicens Ululate sculptilia in ierłm & samaria:
ita faciam ierłm & idolis eius Cõminat᷑ q̃cunq
sec̃ samaritanis. & his qui de ȩcđa st̃ Cũ autẽ

Expanded text:
lim quidem quando peccavit populus prior, excidit a religione, et sculptilia fabricatus est Judas in Jerusalem et is qui Israel vocabatur, in Samaria. Si autem et nunc aliquis consideret ex multitudine eorum, qui colliguntur peccatores, non pigebit eum dicere, quod unusquisque Deum faciens, quod existimat esse bonum, et serviens peccato, maledictus est faciens sculptile, et conflans opus manuum artificis, et ponens illud in absconso. In absconso quippe cordis multa facimus idola, si peccemus. Unde sermo nos edocet poenitentiam agere, et ululare super sculptilibus et idolis, quae sunt in Jerusalem et Samaria. Et siquidem nos peccemus, qui esse de Ecclesia cupimus, in Jerusalem facimus sculptilia. Si vero ii qui extra Ecclesiam constituti sunt, quomodo haeretici dicens: Ululate sculptilia in Jerusalem, et in ita faciam Jerusalem et idolis ejus. Comminatur quaecumque fecit Samaritanis, et his, qui de Ecclesia sunt. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
lectus auferã fines gentiũ & uires eorũ depacã:
feruenit enĩ ad om̃s gentes oꝑatio eiꝰ S saluator
in om̃s gentes mittens sermones suos eruit eos qͥ
a cabulo in cunctis gentibꝰ captiui tenebantur:
Et uires eoꝵ de pasca : Minat᷑ se uires nr̃as p̃da¬
tũ ire. & tradere aduersus nos militantibꝰ Et
reuera ẽ uidere eũ quibꝰdã hoc facientẽ Qnͣdo
enĩ quis uincit᷑ a zabulo. & tͣdit᷑ de monibꝰ spĩta¬
bꝰ pessimis uirtutibꝰ contͣriis. quid aliud factũ ẽ.
quã is qui dixerat. & uires eoꝵ depascã. accipi¬
ens nius uires. depastus ẽ nos: Et cõmouebo ei¬
uitates quȩ in habitant᷑. Et ħ eabulus cõmi-¬
nat᷑ In habitari cernit ciuitates ȩccłas dĩ. in
Et frequent̃ quide concussit ciuitates inhabita¬
tas ꝑsecutionibꝰ. frequent̃ concussit scandalis S
nos temptemꝰ fundamtũ habentes suꝑ petrã ta¬
les fieri. ut iste qui dic̃ comouebo eiuitates quȩ

Expanded text:
ram, fines gentium, et vires eorum depascar. Pervenit enim ad omnes gentes operatio ejus; sed Salvator in omnes gentes mittens sermones suos, eruit eos, qui a Zabulo in cunctis gentibus captivi tenebantur. Et vires eorum depascar. Minatur se vires nostras praedatum iri, et tradec facientem. Quando enim quis vincitur a 1142 Zabulo, et traditur daemonibus spiritibus pessimis, virtutibus contrariis, quid aliud factum est, quam is dixerat: Et vires eorum depascar. Accipiens nostras vires, depastus est nos. Et commovebo civitates, quae inhabitantur . Et hoc Zabulus comminatur; inhabitari cernit civitates, Ecclesias Dei iEt frequenter quidem concussit civitates inhabitatas persecutionibus, frequenter concussit scandalis. Sed nos tentemus fundamentum habentes super petram tales fieri, ut iste qui dicit: Commovebo civitates, quae
Abbreviated transcription (Latin):
habent qui mundi st̃ in auditu animę S &¬
si dr̃ in reꝓmissione pes tuus ñ offende. ñ ẽ
arbitrandũ hoc dici de corporis pede. Est en im
quidã pes cordis. ing̃dieni eũ qͥ dix̃. Ego sũ
uia Sic gͥ similis uentri corporali uent᷑ ẽ aĩe.
de quo loquit᷑ iustus A timore tuo dñe in uen¬
babent uentrẽ uacuis sermonibꝰ. qui de terra
st̃ hñt uentrẽ de terra subsistentẽ. de ꝗͦ scͥꝑtũ ẽ.
hñt in quo a timore dñi conceper̃. & plenus ẽ
uent᷑ eoꝵ fontibꝰ aquȩ salientis in uitã ȩternã.
De isto uentre ait ille auris & uent᷑ mõ quasi
uter plenꝰ musto alligatꝰ. Hȩc enĩ di& de corpo¬
rali uentre nec enĩ uent᷑ eius corpor ał plenus
erat diuinoꝵ & his ꝓrimorũ. uino alligato in
utre: Ista in solutionẽ ꝓpositionis Nẽ ad ħ qđ¬

Expanded text:
habent qui mundi sunt in auditu animae. Sed ehabent qui mundi sunt in auditu animae. Sed etsi dicitur in repromissionem: Pes tuus non offendet , non est arbitrandum de corporis pede. Est enim quidam pes cordis ingrediens ad eum, qui dixit: Ego sum via. Sic igitur similis ventri corporali venter est animae, de quo loquitur justus: A timore tuo, Domine, in venhabent ventrem vanis sermonibus, qui de terra sunt, habent ventrem de terra subsistentem de quo scriptum est: habent, in quo a timore Domini et conceperunt, et plenus est venter eorum fontibus aquae salientis in vitam aeternam. De isto ventre ait ille: Aures et venter meus quasi uter plenus musto ac ligatus . Haec enim dixit non de corporali ventre: nec enim venter ejus corporalis, plenus erat divinorum, et his proximorum vino alligato in utrem. Ista in solutionem propositionis. IV. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. aut nos ñ inspeacisse quomͦ oporteat appro¬
bre sermonẽ in eos accusatoriũ. qͥ de uentre
clamant: Quȩ gͦ ẽ ꝓpositio: Si quis ait cre¬
dit in me. flumina de uentre eius fluent fons
aquȩ salientis in uitã ȩt̾nã Dicat itaq aliqͥs
de his qui ꝓponunt si saluator reꝓmittit. hoc
ẽ de uentre fontẽ aquȩ salientis in uitã ȩtnã
De iusto eg̃dit᷑ & iustus de uentre clamat siqͥdẽ
fons aquȩ quẽ saluator reꝓmitat. in uentre
eius ẽ. S dicendũ ne forte duos habeamꝰ uen¬
tres. & aliꝰ sit corporalis aliꝰ spĩtalis. quomͦ reli¬
quȩ partes quȩ uident᷑ in corpore noĩari. uelu¬
ti ft̃ oculi Herũ alii corporis. alii aĩȩ. Si enĩ dr
de oculis mandatũ dñi lucidũ illuminans ocłõs.
nꝰ puto ħ referendũ ad oculos corporales Et si
dr̃ qui ht̾ aures audiendi audiat. ñ ẽ putani¬
dum ħ dici de corporis auribꝰ. sed de aĩẽ quas

Expanded text:
m, aut non inspexisse quomodo oporteat approm, aut non inspexisse quomodo oporteat approbare sermonem in eos accusatorium, qui de ventre clamant. Quae est ergo propositio? Si quis, ait, credit in me, flumina de ventre ejus fluent, fons aquae salientis in vitam aeternam . Dicat itaque aliquis de his, qui proponunt si Salvator repromittit hunc esse de ventre fontem aquae salientis in vitam aeternam, de justo egreditur, et justus de ventre clamat. Siquidem fons aquae, quem Deus repromittit, in ventre ejus est. Sed dicendum est ne forte duos habeamus ventres, et alius sit corporalis, alius spiritalis; quomodo reliquae partes, quae videntur in corpore nominari, veluti sunt oculi, verum alii corporis, alii animae. Si enim dicitur de oculis: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos , non puto hoc referendum ad oculos corporales. Et si dicitur: Qui habet aures audiendi audiat , 1138 non est putandum hoc dici de corporis auribus, sed de animae, quas
Abbreviated transcription (Latin):
clamant. qui inania locunt᷑. qͥ de uentre cla-¬
mant: uolo dicere & causam quare ħ potissimũ
demonũ uentriloquoꝵ nc̃ assũpserit sermo.
&x dicat. si dixerint ad uos querite uentrilo qͦs
Inuenies om̃s qui ręꝑmittunt nec hnt ueritatẽ
uentri suo seruientes. & quodãmͦ ꝓpt̾ uoluptatẽ
eiꝰ & habundantiã cuncta facere. non solũ aut̃
gentiles sed & eos qui cũ reꝑmittant in xp̃o re¬
ligionẽ heretiei st̃: & ñ tantũ illos. s &ẽ in nob̾
qui ȩccłastici sumꝰ. inuenies aliquẽ ꝓ saturitate
uentris cuncta gerere. ut honoretur & accipi¬
at munera quȩ in ȩcđa deferunt᷑. Iste talis de
uentre loquit᷑. & fons sermonũ eiꝰ in uentre con¬
aliq̃ñ docere se ꝓmittit. obseruate utrum ser¬
mones eiꝰ de uentre habeant pͥncipiũ an non
Propositionẽ autẽ quȩ mͥ dici potest. ippse
interponã Nemo forte quis ex uobis a quoqͣm
eam audiens estim& aut scͥpturã sibi contrariã¬

Expanded text:
untur, qui de ventre clamant. Volo dicere et causam, quare hoc potissimum daemonium ventriloquorum nunc assumpserit sermo, ut dicat: Si dixerint ad vos, quaerite ventriloquos. Invenies omnes, qui repromittunt, nec habent veritatem, ventri suo servientes, et quodammodo propter voluptatem ejus et abundantiam cuncta facere. Nttant in Christo religionem, haeretici sunt, et non tantum illos, sed etiam in nobis, qui Ecclesiastici sumus, invenies aliquem pro saturitate ventris cuncta gerere, ut honoretur et accipiat munera, quae in Ecclesia deferuntur. Iste talis de ventre loquitur, et fons sermonum ejus in ventre conaliquando se docere promittit, observate utrum sermones ejus de ventre habeant principium, an non. Propositionem autem, quae mihi dici potest, ipse interponam, ne forte quis ex vobis a quoquam eam audiens, existimet aut Scripturam sibi esse contraria
Abbreviated transcription (Latin):
illud & illud diuinauit Ista os̃a idola st̃ demo¬
nũ. & hominũ ñ cognoscentiũ ueritatẽ. Ascen¬
dite aĩo ad eũ qͥ om̃iũ ẽ creator. & cõparate pi¬
etatẽ istã. oĩ quȩ annunciat᷑ eẽ pietas nec est
pietas. & uidete qr uos beati estis Quis enĩ si¬
milis tͥ ppłe saluate a dño. & beata gens cuius
dñs ds̃ eius. ppłs quẽ elegit in hereditatem sibi:
beatituditiẽ. & eiecta ẽ de loco suo.qr eum qͥ
missus ẽ & testimoniũ habuit patris. ñ solũ ꝑ
dians interfec̃ Beatitudo gͦ transmigͣuit ad
nos iħu xp̃i discipulos. & credimꝰ in eo inconcusse
& firme uiuentes iuxta hoc qđ docti sumus:
Et si dixerint ad uos querite uentriloquos. &
eos qui de terra clamant. qͥ inania locuntur

Expanded text:
daemonum, et hominum non cognoscentium veritatem. Ascendite animo ad Deum, qui est omnium creator, et comparate pietatem istam omni, quae annuntiatur esse pietas, nec est pietas, et videte, quia vos beati estis. Quis enim similis tibi, popule salvate a Domino? Et beata gens cujus Dominus Deus ejus, populus quem elegit in habitationem sibi . beatitudinem, et ejecta est de loco suo, quia eum, qui missus est, et testimonium habuit patris, non solum pdians interfecit. Beatitudo ergo transmigravit ad nos Jesu Christi discipulos, et credimus in eo inconcusse et firme viventes juxta hoc quod docti sumus. III. Et si dixerint ad vos: Quaerite ventriloquos et eos q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erat ħ negociũ. s enĩ saluator nudatuᷤ mittit
sp̃italẽ a quã in peluẽ. seđ̾m scͥpturas & lauat
pedes discipuloꝵ suoꝵ. ut eũ mundi fuerint as¬
cendant ad dicentẽ. ego sũ uia & non pleni pul¬
uere quẽ eoccutere uoluit suꝑ indignos. & non
suscipientes pacẽ. neq dignos eoꝵ quȩ dicebant᷑.
& qr hoc erat quod significabatur idõ ait Qd
ego facio tu nescis mͦ. scies autẽ pꝰea Frat autẽ ħ
quod in reliquis dictũ ẽ. qr uos uocatis me dnm¬

Expanded text:
or nudatus mittit spiritalem aquam in pelvim secundum Scripturas, et lavat pedes discipulorum suorum, ut cum mundi fuerint, ascendant ad dicentem: Ego sum via , et non pleni pulvere, quem excutere voluit super indignos, et non suscipientes pacem, neque dignos eorum quae dicebantur. Et quia hoc erat quod significabatur, ideo ait: Quod ego 1128 facio, tu nescis modo, scies autem postea. Erat autem hoc, quod et reliquis dictum est: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ficerent ꝓfectu. dixer̃ ex parte cognoscimus
& ex parte ꝓpħamꝰ: Nec enĩ adhuc ueritatis ne.¬
gxia sed umbras negocioꝵ conspiciebaat. nec
penã lucẽ. sed obscurã i maginẽ Idõq repete-¬
unt dicentes Uidemꝰ enĩ nc̃ ꝑ speculũ in enig¬
nate. tc̃ autẽ facie ad faciẽ: Quis gͦ hȩc legens
& intelligens inflabit᷑ & eriget᷑. siue suꝑ scientiã
su suꝑ quodcunq donoꝵ: Etenĩ cũ eã q̃ ad
pueros deuener̃. multo inferiora sint his quȩ repo¬
ita st̃ uiris. debent ñ eleuari & suꝑbire hi qui ui¬
aent᷑ int̾ pueros acrioris ingenii & uelocioris:
stos autẽ pueros. hoĩes dic̾ om̃s. quos & saluator
amonstiabat Ecce ego inquiens & pueri. qͦs mͥ

Expanded text:
rofecerint profectu, dixerunt: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Nec enim adhuc veritatis negotia, sed umbras negotiorum conspiciebant; nec plenam lucem, sed obscuram imaginem. Ideoque repetebant, dicentes: Videmus nunc per speculum, et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quis ergo haec legens et intelligens inflabitur, et erigetur super scientiam, seu super quodcumque donorum? Etenim cuncta, quae ad pueros devenerunt, multo inferiora sunt his, quae reposita sunt viris. Debent ergo non elevari et superbire ii, qui videntur inter pueros acrioris ingenii, et velocioris. Istos autem pueros homines dicit omnes, quos et Salvator demonstrabat: Ecce, i
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. Et qr accep̃donũ a patre eos qui credunt.
icireo ꝓpħans de eis ait Ecce ego & pueri qͦs mͥ
dedit ds̃ Nec putandus ẽ ñ habuisie qͥ accepit.
cũ adhuc habeat ipse qui dederit Deinde in re¬
iquis ꝓpħat saluator in ꝓpħa. dicens futurũ eẽ
⁊cũ acceꝑit pueros sign̾a & ꝓdigia fiant in isrł.
lub& autẽ ita Et erunt signa & ꝓdigia in isrł
a dño sabaoth. qui habitat in monte syon Qͥ
enĩ habitat in speculatorio. in om̃i aĩa potest¬
te conspicere ueritatẽ. iste fac̾ signa & ꝓdigia

Expanded text:
cimus. Et quoniam accepit donum a Patre eos, qui credunt, idcirco Propheta de eis ait: Ecce ego et pueri, quos mihi dedit Deus. Nec putandus est non habuisse qui accepit, cum adhuc habeat ipse qui dederit. II. Deinde in reliquis prophetat Salvator in Propheta dicens futurum esse ut cum acceperit pueros, signa et prodigia fiant in Israel. Habet autem ita: Et erunt signa et prodigia a Israel in Domino Sabaoth, qui habitat in monte Sion. Qui enim habitat in speculatorio, et in omni anima potest conspicere veritatem, iste facit signa et prodigia
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissimi apłi ad intellectũ ꝓpħicorã
sermonũ oremꝰ dm̃ ut accipiamꝰ sapientiã
Ecce ego & pueri quos deus dedit mͥ. deinde
eũ qui imꝑiũ ht̃ mortis. ħe̾ cabulũ & eruat
eos quicunq mȩtu mortis in sempit᷑nã uitaᷤᷤ
rei erant seruitutis Igit᷑ qr pueri participes
cõmunicauit carni atq sanguini. alienũ enĩ
na susceꝑit. ut domesticos nos sibi facere qͥ facti
ex posuit dicens Quia gͦ pueri cõmunicauer̃¬

Expanded text:
sacratissimi Apostoli ad intellectum propheticorum sermonum. Oremus Deum ut accipiamus sapientiam Ecce ego et pueri, quos Deus dedit mihi, deindeum, qui imperium habet mortis, hoc est, Zabulum, et eruat eos quicumque metu mortis in sempiternam vitam rei erant servitutis . Igitur quia pueri participes oster communicavit carni atque sanguini; alienum enim na suscepit, ut domesticos sibi faceret, qui exposuit, dicens: Quia ergo pueri communicaver
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ intellexer̃ paruuloꝵ disciplinis eruditist̃.
quȩ hõibꝰ tradunt᷑ Dicit gͦ saluator ñ de his qͦs
paulus in xp̃o paruulos nuncupat & asserit la¬
cte po tandos. & non forticybo. sed de omnibꝰ
smul hõibꝰ Ecce eggo & paruuli mei. quo mͥ
dedit ds̃ Nerũ quomͦ in ꝑueris alii ab aliis

Expanded text:
 disciplinis eruditi sunt, quae hominibus traduntur. Dicit ergo Salvator non de his, quos Paulus in Christo parvulos nuncupat, et asserit lacte potandos, et non forti cibo, sed de omnibus simul hominibus: Ecce ego et parvuli mei, quos mihi dedit Deus . Verum quomodo in pueris alii sunt aliis
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc dic̃ qr ñ ex pediat aliqñ & claude aĩȩ
oculos Expedit enĩ sic̾ manifestũ facit isayas
dicens eis quȩ secunt᷑. Quis annunciabit uob̾
locũ et̾nũ. Qui ambulat in iusticia & laqt
uerũ uiã & rectã. obdurans aures ut ñ auduat
iudiciũ sanguiis. claudens oculos ut n ulden
iniquitatẽ Si futurũ ẽ ut aꝑiens oculos aie
audiã & sentiã turpiloqͥa. meliꝰ ẽ claude aatꝰ

Expanded text:
et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudens oculos, ut non videat iniquitatem. Si futurum est, ut aperiens oculos animae, audiam, et sentiam turpiloquia, melius est cla
Abbreviated transcription (Latin):
nec oriret᷑ eis lux Surdi audite. & ceci aspici
ne cecoꝵ & eoꝵ qͥ in tenebris st̃ multo peiores
sunt. hii st̃ qui idõ ñ uident. qr oculos sponte
clauser̃ ħ autẽ ita ẽẽ ut asseruimꝰ. saluator
mͥ testimonio erit dicens Si ceci essetis. ñ habẽ¬
tis peccatũ Nc̃ autẽ qr dicitis uidemꝰ. peccatũ
urm̃ man&. Et bene ait dicitis qr uidemꝰ. Ne¬
re enĩ dicunt qr uideant. & habeant possibi¬
litatẽ uidendi. sed qr clauser̾ oculos ñ uident:
Et si qñ uideris ingeniosã ad intelligenda̾m
aĩam. & uelocẽ & alacrẽ ñ meditantẽ eloquia
dĩ. cognosce qr ñ ꝓpt̾ cecitatẽ ñ uidet ea quȩ
continent᷑ in scͥpturis. ñ ob id qr in tenebris sit.
tuos & recta uide. aꝑias oculos ab eo qđ clau.¬
seras. tc̾ poteris uide̾re recta. & considerare
lum̃ ueritatis Et accusat quide eos de quib:
querit᷑ cur oculos claudant ne uideant. ñ aut̃

Expanded text:
nec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicitnec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicitnem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scripturis; non ob id, quia in tenebris sit, tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem
Abbreviated transcription (Latin):
turas non audier̾ sermonẽ sp̃italẽ qui leiuis ẽ
S ltterã quȩ ẽ gͣuis & occidens gͣuit᷑ audiunt.
atq ita duplicit᷑ audit᷑ scͥpt᷑a Ab eo qui non
intelligit quȩ dñr. gͣuit̃ audit᷑ Ab eo uͦ qui
intelligit eam ñ solũ nꝰ audit᷑ gͣuit᷑. sed potius
acute Unde & qͥ fit intelligens. quis auditor.
nobis si peccauerimꝰ Et oculos suos clauserꝰ ne¬
qñ uideant oculis & auribꝰ audiant & corde in¬
telligant: Eoꝵ qui ñ uident quidã ceci sunt
&̃ ꝓpt̾ cecitatem ñ uident Quidã in tenebris ft̃
& ꝓpt̾ea ñ uident: Alii autẽ neq in tenebris st̃.
neq ceci st̃. sed qr dlaudt̾ oculos ñ uident. &s scit
has differentias quȩ pͥncipales cordis nr̃i st̃. scͥp¬
tura diuina Dicit enĩ saluator his qui st̃ in
uinculis exite. & his qui in tenebris. ut eis re¬
uelet᷑. & sedentibꝰ in regione & umbra mortis lux
orta ẽ eis: Isti ñ uiderꝰ idd̃ qr fuer̾ in tenebris. do¬

Expanded text:
turas, non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est, sed litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens, fit auditor. VII. , et de omnibus nobis si peccaverimus: Et oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant. Eorum qui non vident, quidam caeci sunt, et propter caecitatem non vident: quidam in tenebris sunt, et propterea non vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, do
Abbreviated transcription (Latin):
xime eos qͣui parcicipant᷑ eoꝵ. sic qr pueri non
posst̃ fortiores audire sermones debent enĩ ut pu¬
eri audire sermonẽ dĩ. ꝓpt̾ ħ factus in sanguine
pueroꝵ causa qui cõmunicauer̃ carni & sanguin
quasi paruuli s loquens loquit᷑ diuina & inef¬
fabilia. sed quecunq caꝑe posst̃ paruuli Par.¬
uuli autẽ om̃s hoĩes st̃. si eos cõpares ad ꝑfecti¬
onẽ uerbi. licet moysen nomines. licet unũ di.¬
xeris de ꝓpħis. lic& iohannẽ quo maior int̾ na.¬
tos mulierũ nemo fuit. lic&e ad apłos uenias:
Petrũ cui portȩ inferni ñ inualescent. uł par¬
lũ qui raptꝰ ẽ usq ad t̾ciũ cęlũ. & audiuit

Expanded text:
 qui participantur eorum: sic quia pueri non possunt fortiores audire sermones, debent enim ut pueri audire sermones Dei, propter hoc factus in sanguine puerorum causa qui communicaverunt carni et sanguini, quasi parvulis loquens, loquitur non divina et ineffabilia, sed quaecumque capere possunt parvuli. Parvuli autem omnes homines sunt, si eos comparas ad perfectionem verbi, licet Moysen nomines, licet unum dixeris de Prophetis; licet Joannem, quo major in natis mulierum nemo fuit : licet ad Apostolos venias: Petrum, cui portae inferi non invalescent: vel Paulum, qui raptus est usque ad tertium coelum, et audivit
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. & uidentẽ ñ uidere : In crassatũ ẽ cor ppliꝰ
huiꝰ: Si quid necessariũ ẽ intelligi ex ħ. inde ẽ:
qon eadem ẽ corporalis & sp̃itał pinguedo. neq
iade ẽ corporalis tenuitas & spĩtał. Etenĩ quod
corporalit̾ crissũ ẽ in carne fit. & nicħ mͥ nocet
cor carneũ si incrasset᷑. neq ꝓdest si a languore
uel a quacunq causa attenuet᷑ Tale autẽ
estimo fieri cor carneũ eoꝵꝰ qui formidine con¬
tinent᷑ Quomͦ enĩ toti tabescunt ab egrotati¬
one. sic aiunt & crassitudinẽ. & qͥeqͥd pingue
ẽ circa cor eoꝵs eoctenuari Quid gͦ mͥ nocet
si corporale cor meũ incrasset᷑   Esto uͦ. & at¬
tenuari cor meũ. Quid mͥ ex isto prodest:
S cũ nuncupatiuo cũ corporeo corde uocabulũ
animȩ nr̃e pͥncipale nominat᷑. ut manifestũ
ẽ ex eo quod in eugłio dr̃. beati mundo corde:
Neq enĩ hi mundo corde st̃. qui sanguinẽ uł
quodeunq materiȩ corporalis intrinsecꝰ ñ hnt᷑.

Expanded text:
 cor populi hujus . Siquidem necessarium est intelligi et hoc unde sit, non eadem est corporalis, et spiritalis pinguedo, neque eadem est corporalis tenuitas, et spiritalis. Etenim quod corporaliter crassum est, in carne fit, et nihil mihi nocet cor carneum si incrassetur, neque prodest, si a languore, vel a quacumque causa attenuetur. Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, qui formidine continentur. Quomodo enim toti tabescunt ab aegrotatione, sic aiunt et crassitudinem, et quidquid pingue est circa cor eorum, extenuari. Quid ergo mihi nocet, si corporale cor meum incrassatur. Esto vero et attenuari cor meum, quid mihi ex isto prodest? Sed cor nuncupativo cum corporeo corde vocabulo animae nostrae principale nominatur, ut manifestum est ex eo, quod in Evangelio dicitur: Beati mundo corde . Neque enim hi mundo corde sunt, qui sanguinem, vel quodcumque materiae corporalis intrinsecus non habent.
Abbreviated transcription (Latin):
in aqua uehementi. sed qr aĩę eoꝵ a talento plũ¬
bi suꝑ quod sedebat inͥquitas ad grauatã erãt
ꝓpt hoc submersi st̃ tanꝗͣ plũbũ in aqua ueheñti:
Grauitudo gͦ auriũ a peccato fit. & leuitas a iu¬

Expanded text:
in aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumin aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod submersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo auriu
Abbreviated transcription (Latin):
Et si prudentia cirius extabuerit. tẽ in sc̃o
apparebo dei Hȩc in explanationẽ eiꝰ quod
dictũ ẽ Incrassatũ ẽ enĩ cor ppłi huiꝰ. Sequit᷑ aũt
Et auribꝰ sius gͣuit̃ audierunt Nichil michi
nocet. ũ grauit̃ audiam corporalit̃ Neq mͥ
ista causa fit. ut ñ audiã ser mones dĩ Quomͦ
enĩ nichil mͥ nocet cecitas corporalis si ñ fuerit
obcecata aĩa mea. sic neq leuitas. neq gͣuitudo
auditionis corporalis impedit mͥ Est autem
quȩdã grauitudo auditionis. quę noceat aĩȩ
hominis. Quȩ ẽ usta gͣuitudo. quȩ ẽ in auditione
aĩȩ : Peccatũ scđm scripturas graue ẽ Propter
quod sentiens quis peccata sua dic̃. Quasi onus
graue grauatȩ sunt suꝑ me Et qr grauis est
iniquitas. ꝓpt̾ ħ suꝑ talentũ plũbi sed&. ut in
tacharia scriptũ est. egiptii autẽ ñ qm̃ gͣuia
habebant corpora submersi st̃ quasi plumbum

Expanded text:
et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto apparebo ei. Haec in explicationem ejus, quod dictum est: Incrassatum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: Et auribus suis graviter audierunt. Nihil mihi nocet si graviter audiam corporaliter, neque ista mihi causa fit, ut non audiam sermones Dei. Quomodo enim nihil mihi nocet caecitas corporalis, si non fuerit obcaecata anima mea: sic neque levitas, neque gravitudo auditionis corporalis impedit quidquamonis, quae noceat animae hominis. Quae est ista gravitudo, quae est in auditionem animae? Peccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum
Abbreviated transcription (Latin):
quippe hic sp̃c ab om̃ibꝰ spĩtib intellectualibus.
mundis subtilibꝰ Est gͦ pͥncipale cordĩtenue qͥdẽ¬
materiȩ uicio concretũ ẽ. plenũ ẽ cogitationibꝰ
corporalibꝰ. quȩ st̃ in rep̃hensione S dr̃ Incras¬
satũ ẽ cor ppłi huiꝰ. Intellige ex eo incrassatũ
eẽ cor quia nicħ sit in eo pret̾ humanas & car¬
neas sollicitudines Quomodo enĩ materia corpo¬
ris pinguis ẽ eodem mͦ &̾ corporei intellectꝰ et
cogitationes E& quocũ duo ꝓposita sint incras.¬
sari cor ex scłaribꝰ curis. & attenuari ex sollici
ciens pinguedinẽ ex corde. & sciens qr si incrassatũ
fuerit cor eius. neq accipiat sermones dĩ. neq ui¬
deait salutis sacramenta. deponamꝰ nos crassitudi.¬
nẽ & assumamꝰ eam quȩ benedicta ẽ tenuitatẽ.
cit᷑ tibi caro mea in terra deserta & iniua & in¬
aquosa. sic in sc̃o apparui tibi Non quasi sc̃s fu.¬
ero naturaliũ sed quasi prudentia tabescit:

Expanded text:
quippe hic spiritus ab omnibus spiritibus intellectualibus, mundis, subtilibus. Est ergo principale cordis tenue materiae vitio concretum est, plenum cogitationibus corporalibus, quae sunt in reprehensione. Sic dicitur: Incrassatum est cor populi hujus. Intellige ex eo incrassatum esse cor, quia nihil sit in eo praeter humanas et carnales sollicitudines. Quomodo enim materia corporis pinguis est, eodem modo etiam corporei intellectus, et cogitationes. Ex quo cum duo posita sint, incrassari cor ex saecularibus curis, et attenuari ex sollicitciens pinguedinem ex corde, et sciens, quia si incrassatum fuerit cor ejus, neque accipiat sermones Dei, neque videat salutis sacramenta, deponamus et nos crassitudinem, et assumamus eam, quae dicta est tenuitatem, citer tibi caro mea. In terra deserta, invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi , non quasi sanctus fuerim naturaliter, sed si carnis prudentia tabescit,
Abbreviated transcription (Latin):
nescientes quȩ dicebant᷑. Propt̾ ħ testificans sal¬
uator eos dix̃ Qui ht̃ aures audiendi audiat. slec.at.
priuati erant his auribꝰ ut ñ audirent. s interio¬
res eoꝵ aures gͣuate erant ad audiendũ Propt̃

Expanded text:
nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant ad audiendum. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
gata sunt labia ꝓpħe paratꝰ suscepit ministeriũ dĩ
aẽ dic̃ ł cce ego sum maite me S ut paratior ẽẽt.
adhuc meminerat uocis moyseos Nam & ille eadẽ
utens uoce. mitte me. pͥnceps ppłi iudexq factꝰ
& famulus dĩ nuncupatus ẽ Audiui autẽ ego qͦn¬
dã hebreũ exponentẽ hc̃ locũ. atq dicentẽ quia
stia que eẽnt ppło nuncianda. Hoc ẽ aure audietiᷤᷤ
& non intelligetis & ꝯtera. insequentibꝰ pigrior
fit dicente ei uoce dĩ Clama Respondit ei & dic̃
Quid clamabo: Arbitror enĩ hec ꝓpħari de salua¬
tore. qr futurũ erat ut audientes non audirent.
& uidentes ñ uiderent Manifestiꝰ porro fiet qđ¬
dr̃ si consulamꝰ paululũ Locũ er̃ cernentes aspi¬
cietis & non uidebitis istiꝰmodi ẽ Uidebant qͥdẽ
tc̃ iudĩ cecos respicientes. rationẽ autẽ uisionis
ignor abant. Audiebant parabolas qͣs dissoluit
secreto discipłis saluator ipsi uͦ ñ audiebant

Expanded text:
 Al. labia Propheta, paratus suscepit ministerium Domini, et dicit: Ego sum, mitte me. Sed ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps populi, judexque factus, et famulus Dei nuncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponenstia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut audientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porro fiet r, si consideremus paululum locum istum: cernentes aspicietis, et non videbitis, istiusmodi est. Videbant quidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ego feci corporalibus. uos maiora facietis Ego
feci resurgere eoc mortu is corporalit̾. uos resur¬
gere facietis ex mortuis sp̃italit᷑ Ego cecis sen¬
subile hoc lumen infudi. uos spĩtalẽ lucẽ ñ ui-¬
dentibꝰ dabitis Usq ad hanc autẽ diẽ hec ma¬
iora signa a corporalibꝰ quȩ fȩc̃ iħc. ego uideo
fieri ꝑ fidelissimos discipulos iħu An nͦ ceci nc̃
uident. & claudi ambulant. & lȩꝓsi mundant᷑¬
& reliqua fiunt. siis quiͣ heri obcecatꝰ & accedenᷤ
ad idolũ quasi ad dm̃. hodie inuocet dm̃ uiuũ
pristina derelinquens: An ñ qui heri claudꝰ
aridam habebat manũ & otiosã ad benefaciendũ.
hodie recipiens manũ hab& eam uiuentẽ. Si
uideris aliquẽ pollutũ & leprã in aĩa habentẽ
subito penitere. doctrina sermonis cõpunctũ.

Expanded text:
His, quae ego feci corporalibus, vos majora facietis. Ego His, quae ego feci corporalibus, vos majora facietis. Ego feci resurgere ex mortuis corporaliter, vos resurgere facietis ex mortuis spiritaliter. Ego caecis sensibile hoc lumen infudi, vos spiritalem lucem non videntibus dabitis. Usque ad hanc autem diem haec majora signa a corporalibus, quae fecit Jesus, ego video fieri per fidelissimos discipulos Jesu. An non caeci nunc vident? et claudi ambulant, et leprosi mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui heri obcaecatus est accedens ad idolum, quasi ad Deum, hodie invocet Deum vivum, pristina derelinquens, nonne videt? An non qui heri claudusaridam habebat manum, et otiosam ad benefaciendum, hodie recipiens manum, habet eam viventem? Si videris aliquem pollutum, et lepram in anima habentem subito poenitere
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ autẽ hoꝵs & alteriꝰ scͥpti de eugłio testuno¬
niũ ꝓferimꝰ. quod iuata eos qui tantũ litreram
secunt᷑ mendaciũ ẽ Dicit saluator & dñs nr̃
ad discipulos in eugłio sođm iohantiẽ Si credi¬
deritis non solũ quȩ ego facio facietis. sed & maio¬
ra hoꝵ facietis Uideamꝰ gͦ si maiora aliqua fęc̾ĩt
discipuli Quid maiꝰest. quã mortuũ resuscitare.
Quis non dico nr̃m sed apłoꝵ mortuũ resuscita¬
uit : Refert historia quia paulus euticũ resus¬
citauerit a mortuis. & petrus thabitã quȩ int¬
p̾tat᷑ dorcas Ista autẽ & alia istiusmodi. inueni¬
ri posse Ibi sunt maiora : Sed & decos fec̃ sal.
uator rursus uidere. & quod maiꝰ ẽ eos qͥ sic
nati fueruit. Exhibeant quos cecos ab itero
manibꝰ apłoꝵ curatos aspexerint. & alia infini¬
ea potest de eugłi is inuenire qui querit. quia
req apłi his maiora fecerint neq eoꝵ suocessoreᷤ.

Expanded text:
onem autem horum, et alterius scripti de Evangelio testimoonem autem horum, et alterius scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod juxta eos, qui tantum litteram sequuntur, mendacium est. Dicit Salvator et Dominus noster ad discipulos in Evangelio secundum Joannem: Si credideritis, non solum quae ego facio, facietis, sed et majora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua fecerint discipuli? Quid majus est quam mortuum suscitare? Quis non dico nostrum, sed Apostolorum mortuum suscitavit? Refert historia quia Paulus Eutychum resuscitaverit a mortuis; et Petrus Tabitham, quae interpretatur Dorcas . Ista autem, et alia istiusmodi inveniri possunt: ubi sunt majora? Sed et caecos Salvator fecit rursum videre, et quod majus est, eos, qui sic nati fuerunt. Exhibeant hi quos caecos ab utero manibus Apostolorum curatos aspexerint . Et alia infinita potest de Evangeliis invenire qui quaerit, quia neque Apostoli his majora fecerint, neque eorum successores.
Abbreviated transcription (Latin):
facta sint iuxta corpꝰ. qñ saluator nrͣ descendit
ad terras Etenĩ similitudo erat & typꝰ futuroꝵ
unũquodq quod fiebat in corpore. ueluti ne.¬
scro quis a natiuitate cecus uisũ recuꝑauit.
Uere autẽ a natiuitate cecꝰ iste. erat gentilium
ppłs cui saluator reddidit uisũ. saliua sua un¬
gens oculos eiꝰ. & mittens ad syloã quod int᷑p¬
tat᷑ missus Mittit quippe eos quos spũ unx̾
ut cređent ad syloã. id ẽ ad apłos & magistroᷤ
Et quotienscunq incipimꝰ ab iħu uisitari. ut
recipiamꝰ aĩę oculos. mittim᷑ ad syloã hoc est
uidentes uidelitis & non scietis Si aũ ut estimat¬
erant exempla alteriꝰ rei. exponat quomͦ hoc
quod dictũ ẽ. uidentes uidebitis & ñ scietis.
habeat sensũ Namsi ñ ea quȩ uidebant᷑ ha¬
bebant aliqu̾e sensũ sacratũ. ut cũ carualibus
oculis & sp̃italit̾ inspicerent᷑. nunquã dixisset
uidentes uidebitis & non scietis Ad approbati¬

Expanded text:
facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus visum recuperavit : vere autem caecus iste a nativitate erat gentilium populus, cui Salvator reddidit visum, saliva sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat quippe eos, quos spiritu unxit ut crederent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, Et quotiescumque incipimus a Jesu visitari, ut recipiamus animae oculos, mittit nos ad Siloam, hoc est Videntes videbitis, et non scietis . IV. Si autemerant exempla alterius rei, exponant quem hoc, quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, habeat sensum. Nam si non ea, quae videbantur, habebant aliquem sensum sacratum, ut cum carnalibus oculis etiam spiritaliter inspicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, et non scietis. Ad approbati
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ cor ppłi huiꝰ. & auribꝰ gͣuit̾ audier̃. & oculos
clauser̃ neqñ uideant oculis & auribꝰ audiant. &
corde intelligant. & conuertant᷑ & sanẽ eos bifa¬
riam scienis sermo auditionẽ. & duplicẽ noscens con¬
stititionẽ. ħ ẽ aliud eoꝵ corporale. aliud sp̃itale.
xp̃i futura erant. qr e̾e̾t tempꝰ qñ audirent & ñ
& hoc ex eo manifestũ ẽ. quia foras ad ppłm in pa¬
rabolis loquebat᷑. discipulis autẽ secreto dissoluebut
eas Propħit autẽ quod euenit. aure audietis &
non intelligetis Porro qi de aduentu dni hoc sit

Expanded text:
 oculos clauserunt: nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et salvem eos. Bifariam sciens sermonis auditionem, et duplicem noscens constitutionem, hoc est aliud eorum corporale, aliud spiritale,Christi futura erant, quia esset tempus quando audirent et non Et hoc ex eo manifestum est, quia foris ad populum in parabolis loquebatur: Discipulis autem secreto dissolvebat eas. Prophetat autem, quod evenit: Aure audietis, et non intelligetis . Porro quod de Adventu Domini hoc sit
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ potuerit nosse quȩ dicta st̃. Nidea mus autẽ
quid sit hoc quod sequat᷑. & uidentes uidebitis.
& ñ scietis Non si quis uid& ea quȩ saluator fa¬
ciebat statĩ uidens potuit intelligere cur facta st̃
ueluti exemplũ assumamꝰ: Lauit pedes discipu¬
loꝵ & uidebant quidẽ bene quomͦ lauabat ma
gister discipłis. uidebant autẽ & alii qui erant
prȩsentes. sed id tantũ qđ fiebat. non &e cur fiebat
Similitudo qͥppe erit lauationis pedã. qua lauit
uerbũ dĩ pedes discipuloꝵ locirco ait saluator
ad recusantẽ petrũ. & dicentẽ. ñ lauabis pedes
meos Qui ait Qđ facio tu nescis mͦ. scies autẽ
pꝰea Quid gͦ facis mͦ dic̃ petrꝰ: Uideo te lauantẽ

Expanded text:
 poterit nosse quae dicta sint. Videamus autem quid sit hoc quod sequitur: Et videntes videbitis, et non scietis. Non si quis vidit ea, quae Salvator faciebat, statim videns potuit intelligere cur facta sint. Veluti exemplum assumamus lavit pedes discipulorum. Et videbant quidem bene quomodo lavabat pedes magister discipulis; videbant autem et alii, qui erant praesentes, sed id tantum quod fiebat, non etiam cur fiebat. Similitudo quippe erat lavatio pedum, quia lavit Verbum Dei pedes discipulorum. Idcirco ait Salvator ad recusantem Petrum, et dicentem: Non lavabis pedes meos. Quid ait? Quod ego facio tu nescis modo, scies autem postea . Quid autem facis modo dicit Petrus. Video te lavant
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ longi tp̃ris. pꝰ scimoniã multã. quid aliud fit
quã uera locittꝰ ꝓbatꝰ suꝑ nos. qui dix̃ uiribꝰ faci¬
am: Quid autẽ & aliud repmittat iste magni¬
loquax intueam᷑ Et sapientia intellectus. au-¬
feram fines gentiũ. Sapientiam nescio ꝗͣ polli¬
cetur de qua &e ꝓpħa loquit᷑. alienigena quȩdã
sapientia ẽ in eis. Est aliqua extͣnea a uerita¬
te sapientia qua disꝑdit dẽ Hanc iste habens¬

Expanded text:
 post sanctimoniam multam, quid aliud fit, quam vera locutus probatur super nos, qui dixit, viribus faciam? Quid autem et aliud repromittat iste magniloquax, intueamur. Et sapientiam intellectus auferam, fines gentium. Sapientiam nescio quam pollicetur, de qua et Propheta loquitur. Alienigena quaedam sapientia est in eis . Est enim aliqua extranea a veritate sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
erit Quando autẽ incipit uidere uisionẽ diꝰ:
Anno quo mortuus ẽ orias His similia & de
multis scripturis poteris discere. tribuente deo
In exodo istiꝰmodi quiddã scͥptũ ẽ Et factũ ẽ p̾¬
dies mortuus ẽ rex egipti. & suspirauer̾ filii isrt.
& ascendit clamor eoꝵ ad dm̃ Quandiu uixit
phauio ñ suspirauer̾ filii isrł. & in penis positi. ne
gem̃di qͥdẽ lib̾am habuerant facultatẽ. Niue.¬
bat qͥpe rex qui imꝑabat eis & lateres & pa¬
leas facere: Quandiu uix̃ pharao. ñ suspirauer
ad dm̃: Cũ mortuus ẽ pharao. tc̃ ualuerunt
madida flȩtibꝰ ora sustollere. Uiuit rex mali¬
gnꝰ in pectore nr̃o. qͣndiu uiuit pharao e abulꝰ.
tc̃ lateres oꝑam᷑ & paleas. tc̃ lacrimas intͣ silen

Expanded text:
erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribuente Deo. In Exodo istiusmodi quiddam scriptum est: Et factum est pfilii Israel, et ascendit clamor eorum ad Deum . Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt filii Israel, et in pejus positi, ne gemendi quidem habuerunt liberam facultatem. Vivebat quippe rex, qui imperabat eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc lateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra sil