comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scitur. unde perimat᷑. Quȩ & si semꝑ
ex uirtute succidit. qͦd ex infirmitate
generat: semꝑ tam̃ ex infirmitate ge¬
nerat. qͦd ex uirtute succidat. Sic itaq
humana uita temptatio. ẽ: ut & si iam
ab iniquitatis ꝑpetratione cõpescit᷑: in
ipsis tam̃ bonis oꝑib. mͦ maloꝵ memo¬
ria. mͦ seductionis caligine. mͦ intenti¬
onis suȩ interruptione fuscet᷑. Aliꝰnãq
a luxuria iam carnẽ refrenat: s tam̃
adhuc luxuriȩ fantasiata tolerat: qͥa
quȩ uolens fecit. horũ inuitꝰ meminit:
& penam sustin&. qͦd uoluptatẽ puta-¬
uit. Quia uͦ ad deuictã culpã retrahi
netuit. uentrẽ mirȩ abstinentiȩ uigo¬
re restringit: uultusq abstinentia pal¬
lescit: cũq in facie pallor aspicit᷑. reue¬
renda ab hominib uita laudat᷑: moxq
inanis gła ad abstinentis animũ cum
uerbis fauoris uenit: quã concussa mens
dũ subigere non ualet. eũ ꝑ quẽ uene¬

Expanded text:
scitscitex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem vene
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ putredini subdita. dum sibi
ex sem& ipsa molestias gignit: hoc
est iam facta quod tolerat. Quia enĩ
statum m̃tis inclinata deseruit: qͥd
in se nisi motum uarietatis inuenit:
Unde nc̃ & si ad sũma appetenda se e¬
rigit: mutabilitatis lubricȩ impul¬
su ꝓtinus ad sem& ipsã cadit. Uult
in contemplatione stare s ñ ualet:
cogitationis gressum figere nititur.
s infirmitatis suȩ lapsib eneruatur.
Quȩ nimirũ mutabilitatis suȩ onera
quȩ uolens expetiit: nolens portat.
Quietus homo possidere carnẽ potuit.
si bene ab autore conditus possideri
uoluisset: cũq se erigere contra con¬
ditorem studuit. in sem& ipso protinꝰ
carnis contumeliam inuenit. S ed qͥa
cũ culpa simul ab origine etiam pęna
ꝓpagatur: inserto infirmitatis uicio na¬
scunur: & quasi nobiscũ hostẽ deducimꝰ.
quem cũ labore suꝑamꝰ. Ipsa gͦ hominiᷤ
uita temptatio. ẽ.: cui ex sem&. ipsa na¬

Expanded text:
onis suae putredini subdita, dum sibi onis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus, possideri voluisset. Cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit. Sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, inserto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa na
Abbreviated transcription (Latin):
ed beatꝰ iob unũ scilic& membrũ
uniuersalis ȩcclȩ. sua insinuans.
atq electoꝵ om̃iũ corda manifestais.¬
om̃e qͦd sentit aꝑiat: ut m̃tis eiꝰ recti¬
tudinẽ attestatio locutionis innote¬
nis suꝑ terrã. Hoc in loco translati¬
one ueteri neqͦquã militia uita ho¬
minis. s temptatio uocat᷑. S si utriꝰq
uerbi sensus aspicit᷑ diuersũ qͥdem
est. qͦd exterius resonat: s unũ eum¬
dẽq concordit̃ intellectũ format. Qͥd
enim nisi pugna contra malignos sp̃c
nomine temptationis exprimit᷑: Et
quid appellatione militiȩ nisi contra
hostes exercitiũ designat᷑: Temptatio
itaq ipsa militia. ẽ: quia dũ contra
malignoꝵ sp̃uũ insidias uigilat: in
belloꝵ ꝓcinctu ꝓculdubio exsudat.
N otandũ uͦ qͦd hȩc eadem uita hominis
ñ temptationẽ habere dr̃: s ipsa tẽp¬
tatio eẽ ꝑhibetur. Sponte qͥppe ab
statu conditionis lapsa. & corrupti¬

Expanded text:
Sed beatus Job unum scilicet membrum Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans,omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innoteest. --Hoc in loco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
recta quȩ audiunt contum acit̾ ĩpug¬
nant. Ante gͦ necẽe .ẽ. ut errorẽ suũ
heretici sentiant: ne auditȩ ueritati
contradicant: quia & cãpoꝵ sentes si
arator uomerif scissione: ñ eruit: t̾ra
accepta semina in segetẽ ñ ꝓducit: &
cũ. putredinẽ medicus uulneris aꝑti¬
one ñ eicit: neqͣqͣm in loco putredi¬
nis saua caro coalescit. Priusgͦ ꝑuer-¬
sa destruens. dicat. loquentes id qͦd
iustũ. ẽ. iudicate: post aut̃ recta in si
cultis tenere. Per linguam qͥppe aꝑ¬
ta locutio: ꝑ fauces uͦ occulta tracta
resonat: quia ea quȩ ꝑ publicã locu¬
tionem p̃dicat. etiam ꝑ intimã fidẽ
seruat: nec in aꝑto aliud doc&. atq
in occultis aliud retin&. s & qͦd sen¬
tit loquendo eicit. & qͦd loqͥt᷑ uiuen¬
do custodit: ac de sapientiȩ suꝑnȩ
conunuo quicqͥd ꝑ linguam p̃dicati¬
onis emanat. hoc ꝑ fauces tacitȩ ex¬
spectationis degustat.

Expanded text:
recta quae audiunt contumaciter impugrecta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinucultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatresonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat.
Abbreviated transcription (Latin):
tians. p̃cipitationẽ loquentiũ rep̃hen-¬
dat: atq ad eoꝵ m̃tẽ uerba recolligat
dicens. loquentes id qͦd iustũ. ẽ. iudi¬
cate: acsi aꝑte dicer&. Si in eo qͦd ad
nos ꝑ egressũ locutionis exitis. repre¬
hendi ñ uultis: intus iusticiȩ libram
tenete: ut tanto foris qͦd dr̃ ex ueri¬
tatis pondere placeat: qͣnto hoc in¬
terius trutina discretionis pensat.
Et quia hii erga aliena dicta rectũ
iudiciũ exerunt: qui iudicare prius
ꝓpria sciunt: postquã dixit. loquen¬
tes id qͦd iustũ. ẽ. iudicate: apte mox
Si subtilius ur̃a ꝑpenditis. ueriꝰ aliena
pensatis: & cũ rectũ cȩꝑit eẽ qͦd dici¬
tis. iustũ cognoscitis qͦd audistis: ne¬
quaquã quippe mea uobis lingua
stulticiam resonat: si a ur̃a conscien¬
tia non ꝓcedat: Sicsic sc̃a ȩccła stu-¬
det prius assertiones hostiũ falsas os¬
tendere: & tẽ p̃dicam̃ta ueritatis ape¬
rire: quia cũ recta se tenere estimaĩs.

Expanded text:
tians, praecipitationem loquentium reprehentians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
N eq enim heretici inquisitionib suis
ueritatẽ conantur assequi. s uictores
uideri: cũq foris ostendi sapientes ap¬
petunt: intus ꝑ stulticiam elationis
suȩ uinculis ligantur: unde fit ut
contentionũ certamina exquirant: &
de dõ qui pax nr̃a ẽ. loqui pacifice ne¬
sciant: atq ex pacis negocio rixȩ inuen¬
tores fiant. Quib bene ꝑ paulũ dr̃
Si quis autẽ uidetur contentiosus ẽẽ:
nos talẽ consuetudinẽ ñ habemꝰ: neq
Stes id qͦd iustũ .ẽ. iudicate. Is nãq qui
loquit᷑ dũ de uerbis suis auditoris sen¬
tentiam exspectat: quasi eius iudicio
supponit᷑. aquo audit᷑. Qui gͥ in dictis
suis reꝓbari metuit: ipse prius deb&¬
examinare qͦd dicit: qͣtinus inter cor
& linguam ȩquus quidã discretusq
arbit̃ sedeat: subtilit̾ pensans si recta
uerba cor offerat: quȩ utilit̾ suscipi¬
ens ad auditoꝵ iudiciũ lingua ꝑdu¬
cat. B eatus gͥ iob sua contra amicos
agens. s contra hereticos nr̃a denun¬

Expanded text:
Neque enim haeretici inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacfice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur esse contentiosus, nos talem consuetudinem non habemus, nntes id quod justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reexaminare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denun
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ ꝓsꝑa m̃tẽ eleuant: adiu¬
trix aduersitas desiderat᷑: ut ꝓfec¬
to animꝰ cũ uirtutũ suarũ gaudio
plus qͦm deb& attollit᷑. ꝑ contrarie¬
tatem p̃sentis uitȩ. edito merore soli-¬
detur: unde & neqͦquã formidabo ues¬
perã dr̃. s exspectabo: exspectamꝰ & enĩ
ꝓsꝑa: formidamus aduersa. Uir igit᷑
iustus uesꝑam exspectat: quia cũ ex¬
erceri hc̃ tribulatione necesse. ẽ: ipsa
nomine. etiam peccati tẽptatio designa¬
ri: quȩ sepe tanto acrius m̃tẽ lacessit:
qͣnto & eandẽ m̃tẽ sp̃e ad suꝑna altiꝰ
euehit. N equaqͣm nãq sic in hac uita
ꝑ exercitationẽ iusticiȩ peccatũ dese¬
ritur. ut in eadẽ iusticia in concusse
maneat᷑: quia &si iam a cordis habita¬
culo culpã rectitudo eliminat: ipsa
tam̃ culpa quȩ repellit᷑ cogitationis
nr̃ȩ forib assidens. ut sibi aperiatur
pulsat. Quod moyses qͦq spũaliter
innuit: cũ facta corporalit̾ temporũ
mom̃ta narrauit dicens. factum est

Expanded text:
virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, formidamus adversa. Vir igitur justus vesperam exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa nomine, etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, dicens: Facta est
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ut & quietus actionẽ desider&: &
occupatus ad ociũ anhelet. Quia enĩ
fixa mens stare cũ potuit noluit. stare
iam ñ ual& etiam cũ uol&. Condito.¬
ris quippe sui contẽplationẽ deserens.
salutis suȩ fortitudinẽ ꝑdidit: & qͦli¬
b& posita semꝑ ȩgra aliũ locũ quęrit.
Uarietatẽ gͦ humane m̃tis exprimens¬

Expanded text:
tur, ut et quietus actionem desideret, et tur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae m
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sed hȩc subtilius congruentiusq
disserimus: si ad p̃missȩ expositionis
ordinẽ redeamꝰ. Somno nãq torpor ocii.
surrectione aut̃ exercitatio actionis ex¬
primit᷑: uesꝑe qͦq nomine qͥa somno cõ-¬
gruit. rursus ocii desideriũ figuratur.
Scã uͦ eccła quousq uitã corruptionis du¬
cit: flere mutabilitatis suȩ dãpna non
desinit. Adhoc nãq homo conditꝰ fue¬
rat: ut stanti m̃te in arcẽ se contẽpla¬
tionis eriger&. & nulla hẽ corruptio a
conditoris sui amore declinar&: s in
eo qͦd ab ingenita standi soliditate uo¬
luntatis pedem ad culpã mouit: a di¬
lectione conditoris. in sems ipso protinꝰ
cecidit. Amorẽ uͦ dĩ. ueram scilic& sta¬
tionis arcem deserens: nec in se consiste¬
re potuit: quia lubricȩ mutabilitatis
impulsu. infra se ꝑ corruptionẽ ꝓrueis
etiam a sem& ipso dissensit. Qui nunc
quia conditionis suȩ soliditate ñ figit᷑
altnantis semꝑ desiderii motu uaria¬

Expanded text:
s. --Sed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu varia
Abbreviated transcription (Latin):
gam: & rursũ exspectabo uesperã. Acsi
aꝑte dicat. Uil ꝑceptum m̃ti sufficit:
quia ipsũ qui uere sufficere potuit. a¬
misit. In somno nãq surrectionẽ desi¬
dero: in surrectione uesperam expecto.
quia & quietus exercitiũ actionis appe¬
to: & exercitatꝰ ociũ quietis quęro.¬
Quod tam̃ intelligi & alit̾ potest. Dormi¬
re namq ẽ. in peccatis iacere. Si enĩ
somni appellatio culpa ñ eẽt: neqͣquã
paulus discipulis dicer&. Euigilate
iusti: & nolite peccare. Unde & audito¬
rem suũ ammon&. dicens. Surge qui
dormis. & exurge a mortuis. & illumi¬
nabit tͥ xp̃c. & rursũ. hora. ẽ. iã nos
de somno surgere. Unde & salomon
peccantem increpat dicens. Us que qͦ
piger dormis: Electus gͥ qͥsq cum
peccati somno premitur: ad iusticiȩ
uigilias exurgere conat᷑. s sepe cum
surrexerit. ipsa se extolli magnitudi¬
ne uirtutũ sentit. unde & temptari
se presentis uitȩ aduersitatib post uir¬
tutes desiderat: ne peiuis ex confiden¬

Expanded text:
 exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis quQuod tamen intelligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confiden
Abbreviated transcription (Latin):
licet malos aut absq benignitate tole¬
rans ñ amat: aut rursum sese sine pa¬
tientia exibens. negligit tolerare quos
amat. Ut gͦ a nobis caritas uera tenea¬
tur: necesse. ẽ. quatinꝰ & benignitati pa¬
tientia. & rursũ patientiȩ benignitas
suffragetur: ut magnũ quoddã in cor-¬
de nr̃o ȩdificiũ construens. & benigni¬
tatis arcẽ patientia solids: & patientiȩ
fundata ȩdificia benignitas exornet.
Beatus gͥ iob promptus ad patientiam
dicat. uerũtam̃ qͦd cȩpistis explete: be¬
nignitate p̃ditus adiungat. p̃bete au¬
rem: & uidete an m̃tiar. Quia uͦ sc̃a¬
ęccła ex magisterio humilitatis insti¬
tuta. recta quȩ errantib dicit. ñ qͦsi
ex auctoritate p̃cipit. s ex ratione ꝑsu¬
adet: bene nc̃ dr̃. uidete an mentiar:
acsi aꝑte dicat. Ea quȩ assero. neqͣqͣ
mͥ ex auctoritate credite: s an uera
sint ex ratione pensate. Quȩ & si qͦn¬
do dicit. qͦd ratione cõp̃hendi ñ uals:

Expanded text:
licet, malos aut absque benignitate tolelicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. 3. Echumilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
b ueritatis p̃dicam̃ta ñ subtrahit. ad¬
iungat. p̃bete aurẽ. & uidete an m̃ti¬
ar: acsi aꝑte dicer&. N ec ante illatas
molestias trepido: nec ingratis audi¬
torib correptionis adiutoria abscon¬
do: quia & malis p̃ssus exerceor: & ipsis
meis ꝑsecutorib benigne impensus
cresco. Mens quippe scõꝵ in hoc temp¬
tationũ p̃lio. & munita patientiȩ cli¬
peo. & gladiis amoris accincta. ad ꝑfe¬
renda mala sumit fortitudinẽ: & ad
rependenda bona exerit benignita¬
tem: quatinꝰ & odioꝵ tela potent̃ ex¬
cipiat: & amoris iacula ualent̃ red¬
dat. N eqͦqͣm quippe ad bella armatꝰ¬
ꝑgit qui aut clipeum sumens gladi¬
is ñ utit᷑: aut utens gladiis clipeo ñ
munit᷑: Unde & miles dĩ aduersita¬
tis bello dep̃hensus. & scutũ patientie
deb& ante ferre ne ꝑeat: & ad p̃dican¬
dum promptus. amoris inferre iacula.
tas patiens. ẽ. benigna . ẽ. Cũ uͦ unũ
ex utroq defuerit. caritas ñ .ẽ. si uide¬

Expanded text:
veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatgit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula inferre, tas patiens est, benigna est . Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, vide
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc mortis articulũ erumpit: &
quasi p̃sentẽ hanc cotidie conspicit.
Quia enĩ uita indesinent̃ labit᷑: spes ei
uiuendi funditꝰ amputat᷑. Bene gͦ de
dieb p̃tereuntib dicit᷑. consũpti st̃
absq ulla spe: acsi aꝑte diceret᷑. Men¬
tis fiduciã in p̃senti uita ñ posui: qͥa
om̃e qͦd p̃terit calcando suꝑaui. Unde

Expanded text:
adhuc mortis articulum erumpit, et adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando desperavi. U
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt desinant: iãq eos ultor ad iu-¬
diciũ ꝑtrahit: & tam̃ ipsi ordinatione
sollicita reb transeuntib occupati. nil
aliuid cogitant. nisi in hoc mundo ad¬
huc qualit̃ uiuant. Relinquenda om¬
nia quasi possidenda disponunt: qͥa
spes uiuendi ñ frangit᷑ etiam cũ uita
t̃minatur. Iam ad iudiciũ trahunt᷑ ꝑ
sententiã: & tam̃ adhuc habendis reb
inherent ꝑ curam. Dura & enĩ m̃te
abesse mors longe credit᷑. etiã cũ sen¬
titur: sicq a carne anima soluit᷑: ut
erga p̃sentia immoderato amore se
retinens. cũ ad ȩt̃nũ suppliciũ ducit᷑
hoc ipsũ qͦq nesciat quo ducat᷑ & de¬
serens quȩ amare cũ t̃mino noluit.
repente sine t̾mino inuenit. quȩ ñqͣm
p̃uidit. At contra rectoꝵ mens ad ȩt̃¬
nitatis intentionẽ tendit᷑: etiam cũ
p̃sens eã felicit̃ uita comitat᷑. Mag
na carnis salute utit᷑: nec tam̃ eius
fiducia animus retardat᷑ Nullum

Expanded text:
di sunt desinant. Jamque eos ultor ad judi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Mc tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum
Abbreviated transcription (Latin):
consumimꝰ. ad finẽ nr̃i itineris etiã
quiescendo ꝑuenimꝰ: & ꝑ cursũ nr̃i
transitus etiam dormientes imus..
Electi gͥ quia p̃sentis uitȩ mom̃ta decur¬
rere sub festinatione conspiciunt: ne-¬
qͣquã in hoc tantȩ mobilitatis itine¬
re cordis intentionẽ figunt. Unde
& apte ꝓtinus subdit᷑. Et consũpti
sunt absq ulla spe. Reꝓboꝵ mens
erga dies uitȩ p̃sentis tanto amore
constringit᷑: ut sic semꝑ hic appetaq̃
uiuere. quatinus si ualeant. uiuendi
cursum desiderent nũquam finire.
Cogitare quippe uentura despiciunt:
spem totam in reb transeuntib pont.
habere nulla nisi quȩ p̾tereunt concu¬
piscunt: cũq nimis transeuntia cogi¬
tant. & mansura nullatenus sperant:
sic cecitate insensibili cordis oculꝰ clau¬
ditur. ut ęt̃nȩ luci nullatenus intenda¬
tur. Unde fit. ut sepe iã corpus molestia
quatiat᷑: & uicina mors uirtutẽ uitalis
sp̃c incidat: nec tam̃ curare quȩ mun-¬

Expanded text:
consumimus, ad finem nostri itineris etiam consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: IBID.-- Et consumpti sunt absque ulla spe. 27. erga dies vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mun
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & suꝑius diximꝰ cũ tẽpora accep¬
ta p̃tereunt. uentura breuiant᷑. & de
uniuerso uitȩ spacio eo fiunt pauci¬
ora que ueniunt. quo multa st̃ quȩ
transier̃t̃. Tela quippe infra supraq
ligata. duob lignis innectit᷑ ut texa¬
tur: s quo inferius texta inuoluitur.
eo suꝑius texenda deplicat᷑: & unde
se ad augm̃tũ multiplicat. inde fit
minus qͦd restat. Sic nimirũ uitae
nr̃ȩ tẽpora. & transacta quasi inferius
inuoluimꝰ. & uentura a suꝑiori de¬
plicamus: quia qͦ plus fiunt p̃terita.
minus ẽẽ incipiunt futura. S quia
nec tela ad exp̃ssionẽ nr̃i temporis
sufficit. nam eius qͦq festinationem
uitȩ nr̃ȩ uelocitas transit: recte nẽ
dr̃. dies mei uelocius transiert̃ quã
a texente tela succidit᷑. Tela qͥppe tar¬
ditatẽ ꝓuectus hab&: uita autem p̃¬
sens morã defectus ñ hab&. In illa
nãq cum laborantis manus figit᷑ ad¬
uentus t̃minus elongat᷑: in ista uͦ qͥa
tempus semꝑ desinens indesinenter

Expanded text:
icut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicase ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃. & omĩpotentẽ fueris dep̃catus.
si mundus & rectus incesseris. statim
euigilabit ad te: & paccatum reddet
habitaculũ iusticiȩ tuȩ: in tantũ ut
priora tua fuerint parua: & nouissi¬
ma tua multiplicentur nimis. Inter¬
roga enim generationẽ pristinã: &
diligent̃ inuestiga patrũ memoriam:
hesterni quippe sumꝰ & ignoramꝰ qm̃
sicut umbra dies nr̃i sunt suꝑ terrã.
& ipsi docebunt te: loquent᷑ tͥ. & de cor¬
de suo ꝓferent eloquia. Nunqͥd uiue¬
re potest scirpus absq humore: aut
adhuc sit in flore. nec carpat᷑ manu:
ante om̃s herbas arescit. Sic uiȩ om¬
nium qui obliuiscunt᷑ dm̃: & spes hy¬
pochritȩ ꝑibit. Non ei placebit uecor
dia sua: & sicut tela aranearũ fiducia
cius. Innitetur suꝑ domũ suam & non
stabit: fulci& eam. & ñ consurget.
Humectus uidet᷑ anteqͣm ueniat sol: &
in ortu suo germ̃ eius egredit᷑. Suꝑ¬
aceruũ petrarũ radices eiꝰ densabunt᷑
& int̃ lapides cõmorabit᷑. Si absorbue¬

Expanded text:
m, et omnipotentem fueris deprecatus: si mundus et rectus incesseris, statim evigilabit ad te, et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae. Intantum, ut priora tua fuerint parva, et novissima tua multiplicentur nimis. Interroga enim generationem pristinam, et diligenter investiga patrum memoriam. Hesterni quippe sumus, et ignoramus, quoniam sicut umbra sunt dies nostri super terram. Et ipsi docebunt te, loquentur tibi, et de corde suo proferent eloquia. Numquid vivere potest scirpus absque humore? autadhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit; sic via omnium, qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit. Non enim ei placedia sua, et sicut tela aranearum fiducia ejus. Innitetur super domum suam, et non stabit: fulciet eam, et non consurget: Humectus videtur antequam veniat sol, et in ortu suo germen ejus egredituacervum petrarum radices ejus densabuntur; et inter lapides commorabitur; si absorbue
Abbreviated transcription (Latin):
resurgentis uitã iam qͥdẽ ꝑfidẽ seqͥt᷑.
s necdũ ꝑ spẽm contemplat᷑. Suꝑ pu¬
pillum uͦ heretici irruunt: cũ humi¬
litatem fidelis popłi. importunis falsis¬
q allegationib affligunt: s. tam̃ amicꝰ¬
est quem nitunt᷑ euertere: qͥa fidelis
dei populus. ipsos qͦq quos ꝑsequentes
tolerat. amando ñ desinit ad ueritatẽ
uocare. Sed int̾ hȩc sciendũ . ẽ. qͥa scĩ
uiri nec sustinere falsa ꝑ infirmitatẽ
metuunt: nec lesi umquã a ueritate
SSconticescunt. Unde & subdit᷑. Uerũta

Expanded text:
resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicuest quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
surgentia uicia bellũ carnis excitant:
modo deuicta animũ ad elationẽ uo¬
cant. Bonoꝵ gͥ uita usq ad tenebras
dolorib repletur: qͥa quousq tempꝰ
corruptionis agit᷑. int̾na ext̃naq affli¬
ctione concutit᷑: & salutis securitatem
ñ inuenit. nisi cũ diẽ funditꝰ tempta¬

Expanded text:
surgentia vitia bellum carnis excitant, surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agit, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tenta
Abbreviated transcription (Latin):
quitur temptationis. Sed qͥa electo¬
rum lux tẽptatione ñ extinguit᷑: ne¬
qͥqͣm nox. s uesꝑa facta ꝑhibet᷑: quia
nimirũ sepe temptatio in corde recto¬
rum lum̃ iusticiȩ abscondit: sed ñ
interimit. Quasi ad pallorẽ trepi¬
dationis ꝑtrahit: s fundit᷑ ñ extin¬
guit. E lecti gͦ post somnũ surrec¬
tionẽ appetunt. post surrectionem
uesperã p̃stolant᷑: qͥa & de peccato ad
iusticiȩ lum̃ eugilant: & in ipso iusti¬
ciȩ lumine positi. semꝑ se contra illece¬
bras temptationũ parant. Quas nimi¬
rum ñ timent. s exspectant: qͥa utili¬
tati suȩ rectitudinis etiã s tẽptam̃ta ꝓ¬
ficere ñ ignorant. Quantalib& autem¬
contra corruptionẽ suã uirtute con-¬
tenderint. habere integram salutem
nequeunt: qͦusq dies p̾sentis uitȩ fini¬
atur. Unde & subdit᷑. Et replebor do¬
lorib usq ad tenebras. Modo namq
aduersa irruunt: modo ipsa qͦq ꝓsꝑa
callida hylaritate blandiunt᷑: modo¬

Expanded text:
quitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere ncontra corruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Percutiet te ds̃ paries deal-¬
bate: & tu sedens iudicas me scđm le¬
gem: & contra legẽ iubes me ꝑcuti:
Hinc. ẽ. qͦd stephanus contra uĩ ꝑseqͣn
tium. auctoritatẽ uocis exercere. nec
moriturus expauit dicens. Dura cer-¬
Suice. & incircũcisi cordib s aurib. uos
semꝑ spũi scõ restitistis: sicut & patres¬
ita ⁊ uos: ur̃i. Sed quia scĩ uiri ad uerba tan-¬
tȩ altitudinis telo ueritatis ñ autẽ
uicio elationis exiliunt. ipsi patent̃
indicant: quia factis diccisq aliis &
qͣnta humilitate polleant. & erga eos
qͦs redarguunt. qͥnta caritate ferue¬
ant. manifestant. Suꝑbia qͥppe odi¬
um generat: humilitas amorẽ. Uer-¬
ba itaq quȩ amor exasꝑat: ꝓfecto ex
fonte humilitatis manant. Quomͦ
gͦ stephanus ꝓferre increpationẽ ꝑ
elationem potuit: qui ꝓ eisdẽ quos
increpauerat ad deteriora crescentib
seq lapidantib. flexis genib orauit

Expanded text:
dicens: Percutiet te Deus, paries dealdicens: Percutiet te Deus, paries dealbate. Et tu sedens judicans me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hintium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisis cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis sicut et patres vestri . Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit,
Abbreviated transcription (Latin):
beati iob uerba amicis eius specia¬
lit̾ congruunt: qui duris obiurga¬
labefactare conabant᷑. Ait enĩ. confusi
sunt. quia sꝑaui: acsi aꝑte diceret.
Dũ me stultis increpationib ad desꝑa¬
tionẽ flectere nequeunt: ipsi temeri¬
tatis suȩ insania confundunt᷑. Uene¬
runt quoq usq ad me: & pudore co¬
oꝑti sunt. Acsi aꝑte dicat. Uidentes
corporis uulnera. s m̃tis conscientiã
nescientes. dũ me de iniusticia incre¬
pare ausi sunt. usq ad me necdũ ue¬
nert̃: s dura me inuectione pulsan¬
tes: dum stare animũ int̃ aduersa
dep̃hendunt. qͣsi ad me uenientes
erubescuns. Eo enim ad me ueniuns.
quo me in intimis agnosct̃: ibiq eos
pudor cooꝑit: ubi me stantẽ fortit̃
exterior iactura ñ tangit. Sunt uͦ
ñnulli qui timere dm̃ nesciunt: nisi
cum uel in se exꝑta. uel in aliis cog¬
nita aduersitate terrent᷑: qͦs ꝓspera
ꝑ audaciã eleuant: contraria ꝑ in¬

Expanded text:
beati Job verba amicis ejus speciabeati Job verba amicis ejus specialiter congruunt, qui duris objurgalabefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti sunt. Usq ad scãm qͥppe eccłam
in die iudiciĩ reꝓbi ueniunt: qͥa usq
ad eius tc̃ conspiciendam głam ꝑdu¬
cunt᷑: ut ad maiora reatus sui suppli¬
cia repulsi. uideant qͦd ꝑdiderunt.
Tunc uͦ iniqͦs pudor cooꝑit: cũ eos in
conspectu iudicis testis conscientia ad¬
dicit. Tunc iudex exterius cernit᷑ s
accusator interius tolerat᷑. Tunc om̃iᷤ
ante ocłos culpa reducit᷑. & mens suꝑ
gehennȩ incendia suo grauius igne
cruciat᷑. De quib recte ꝑ ꝓpħam dr̃.¬
Dñe exaltet᷑ manꝰ tua ut ñ uideant:
uideant & confundant᷑. Intellectũ
quippe reꝓboꝵ nc̃ merita obscurant:
s tẽ cognitio reatus illuminat: ut &
mͦ sequenda ñ uideant: & tẽ ea postꝗͣ
amiserint cernant. Nunc quippe
ȩterna intelligere negligunt. uel ap¬
petere intellecta contẽpnunt: s tc̃ ea
intelligentes ꝓcul dubio desideran-¬
tesq conspiciunt: cũ desiderata as-¬
sequi neqͥqͣm possunt.¶ Quȩ etiam¬

Expanded text:
 --Usque ad sanctam quippe Ecclesiam in diem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prne, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. aeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt, sed tunc ea intelligentes tesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possunt.  Vet
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluntarie stultus. carnalẽ sapien¬
tiam ñ mirat᷑. Hinc. ẽ enĩ qͦd opp̃ssus
alius pauꝑ dicit. Aporiam᷑. s ñ desti¬
tuimur: ꝑsequutionẽ patim᷑. s non
derelinquim᷑: deicimur s ñ perimꝰ.
Hinc ẽ. enĩ qͦd sapientiã ẽẽ stultã insi¬
nuans ait. Quȩ stulta sunt mundi
elegit ds̃. ut confundat sapientes: &.
si quis uidet᷑ int̃ uos ẽẽ sapiens in
sideratȩ pauꝑtatis aꝑiens. dicit. Qͦsi
morientes & ecce uiuimꝰ: ut castiga¬
ti & ñ mortificati: qͦsi tristes sẽꝑ aut̃

Expanded text:
et voluntarie stultus carnalem sapienet voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus . Hinc est ns, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Et: Si quis videtur inter vos sapiens in sideratae paupertatis aperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uidet᷑: utrũ ad hoc subiunctum
sit qͦd intulerat. nũqͥd dixi: an certe
disiuncta a suꝑiorib sententia pro-¬
mitur. quasi ꝑ increpationẽ dicatur
docete me & ego tacebo: & siqͥd forte
ignoraui instruite me. Quod tam̃
utriq distinctioni conuenit: quia ab
intellectus sani tramite ꝑ neutram
recedit. Sed quia hȩc in transcursu
ꝑ allegoriam diximꝰ: restat ut mora¬
lit̃ hystoriȩ uerba ꝑscrutemur .xiii.
rat: malignoꝵ spũũ ꝑcussionib
traditus. dolores uulnerũ sentiebat:
s sapientẽ dĩ stulticiam diligens. stul¬
tam mundi sapientiã m̃tis despectu
calcauerat. Igitur contra mundi di¬
uites pauꝑ. contra potentes opp̃ssus.
contra sapientes stultꝰ dĩ tria respon¬
dit: quia nec pauꝑ eoꝵ substantiam.
nec opp̃ssus adiutoriũ contra robu¬
stos. nec stultus doctrinã sapientię
carnalis quęrit. Sẽs & enim uir quia
m̃te suꝑ sem& ipsũ rapit᷑: & pauꝑ ino-¬
pia ñ angustat᷑. & opp̃ssus nil patit᷑.

Expanded text:
tum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrutemur  rat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uocis exercuit dicens. Altare. altare:
Shȩc dicit dñs. Ecce filius nascet᷑ do-¬
mui daiid. iosias nomine: & immo-¬
labit suꝑ te sacerdotes excelsoꝵ. Hnc
ẽ qͦd ahab suꝑbus idoloꝵ seruicio
subactus. cum increpare helyam p̃¬
sumers. dicens. tu es ille qͥ contͣbas
isrł: helyas ꝓtinus suꝑbi regis stul¬
ticiam obuirgationis liberȩ aricto¬
ritate ꝑcussit. dicens. Non ego tur¬
baui isrł: s tu. & domus patris tui.
qui dereliquistis mandata dñi: &
secuti estis baalym. Hinc ẽ. qͦd he

Expanded text:
vocis exercuit, dicens: Altare, altare, vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalim. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
& nullis contra ueritatẽ potestatib
parcunt: s qͦs attolli ꝑ elationem
conspiciunt. ꝑ sp̃c auctoritatẽ pre¬
munt. Hinc. ẽ enĩ qͦd a deserto mo¬
yses ueniens. egypti regem ex auc¬
toritate aggreditur dicens. Hȩc di¬
cit dñs ds̃ hebreoꝵ. Usqͤ qͦ non uis
subici mͥ: Dimitte popłm meũ: ut
Ssacrifics mͥ. Cui dũ plagis pressus
pharao dicer&. ite sacrificate dõ inͦ
terra hac: aucta ꝓtinus auctorita¬
te respondit. non potest ita fieri:
abominationes enim egyptiorum
immolabimꝰ dño dõ nr̃o. Hinc est
qͦd peccantẽ regem nathan aggredi-¬
ens. cui prius similitudinẽ ꝑpetra¬
tȩ p̃uaricationis obiciens. eũq reum
ꝑ ꝓprii iudicii uocẽ tenens. protinꝰ
adiungit dicens. tu es ille uir qui fe¬
cisti hanc rem. Hinc ẽ. qͦd uir dĩ ad
destruendam ydolatriam samariã
missus. iheroboam rege suꝑ altare
thura iaciente. ñ regem ueritus. ñ
formidine mortis pressus. contra al¬
tare intrepidus auctoritatẽ liberȩ

Expanded text:
s contra veritatem potestatibus parcunt; sed quos attolli per elationem conspiciunt, per spiritus auctoritatem premunt. Hinc est enim quod, a deserto Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subjici mihi? Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi . Cui dum plagis pressus Pharao diceret: Ite, sacrificate Deo vestro in terra ista , aucta protinus auctoritate respondit: Non potest ita fieri; abominationes Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ? Hinc est quod peccantem regem Nathan aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevar cationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus adjunxit, dicens: Tu es ille vir, qui fecisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae
Abbreviated transcription (Latin):
oculos m̃tis attollere: & electi dĩ exte¬
rius opp̃ssi qͣntȩ intrinsecus arci p̃si¬
deant uidere. Cuncta qͥppe quȩ fo¬
ris eminent: occultis eoꝵ obtutib ꝑ
despectũ iacent. Nam suꝑ se interiꝰ
rapti in alto animũ figunt: & qͦq
in hac uita patiunt᷑. qͣsi longe infra
labentia atq a se aliena conspici-¬
unt: atq ut ita dixerĩ. dũ mente
extra carnẽ fieri decertant. pene
ipsa que tolerant ignorant. In hoꝵ
ꝓfecto oculis. quicqͥd tẽporalit̃ emi¬
net: altũ ñ .ẽ. Nam uelut in mag¬
ni uertice montis siti. p̃sentis uitȩ
plana despiciunt: seq ipsos ꝑ spũa¬
lem celsitudinẽ transcendentes. sub¬
iecta sibim& intus uident. quȩq ꝑ¬

Expanded text:
oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeq
Abbreviated transcription (Latin):
bonis mala reꝓbi ingerunt: si hos
ab spe intima labefactari conspici¬
unt. effectu deceptionis hylaresct̃.
Lucrum nãq maximũ erroris suiꝓ
pagationẽ deputant: qͥa habere se
ad ꝑditionẽ socios exultant. Cũ uͦ
bonoꝵ spes interius figit᷑. & neqͣqͣm
malis exteriorib ad ima reclinat᷑:
prauoꝵ m̃tẽ confusio occupat: quia
dum ꝑuenire ad afflictoꝵ intima
nequeunt. in cassum se existere cru¬
deles erubescunt. Sc̃s gͥ uir dicat
ex sua uoce. dicat ex uniuersalis ec¬
clesiȩ afflictȩ gem̃tisq constantia
quȩ int̾̃ aduersa reꝓboꝵ suꝑnȩ re-
tributionis gaudium sine ullo m̃tis
defectu desiderat: atq ad uitã mori¬
endo ꝑdurat. confusi sunt qͥa sꝑaui.
acsi aꝑte dicat. Quia duris ꝑsecutio¬
nib reꝓbi um mei rigoris ñ emolli¬
unt: erubescentes ꝓcul dubio laborẽ
suȩ crudelitatis ꝑdunt. Unde & mox
uenturȩ retributionis bona quasi iã
p̃sentia conspicit: & qui reat᷑ in iudi¬

Expanded text:
bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confusio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt. Sanctus igitur vir dicat ex voce sua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae tributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judi