comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petierunt. U̾bi germanus om̃ium
apłorum diuersorũq martyrum
reliquias secum habens. facta ora¬
tione iussit reuelli sepulchrum.¬
preciosa ibidem munera conditurus.
Arbitrans oportunum. ut membra
sc̃orum ex diuersis regionibus col¬
lecta: quos pares meritis receperat
cȩlum. sepulchri quoq unius tene¬
ret hospitium. Quibus depositis ho¬
norifice atq sociatis. de loco ipso
ubi beati martyris effusus fuerat
sanguis: massam pulueris secum
portaturus abstulit. In qua appare¬
bat cruore seruato rubuisse rubu¬
ifse martyrum cedem: ꝑsecutore
pallente. Quibus ita gestis: innu¬
mera hominũ eodem die ad dñm
turba conuersa est. Ut idẽ causa ĩfir.
insiator inimicus casualibus
laqueis p̃paratis: germani pedem
lapsus occasione contriuit. ig¬
noraᷤᷤ merita illius sicut iob beatis¬
simi: afflictione corporis ꝓpagan¬
da. Et dum aliquandiu uno in loco
infirmitatis necessitate constrin¬
gitur. in uicinia qua manebat: ca¬

Expanded text:
petierunt, ubi Germanus omnium petierunt, ubi Germanus omnium apostolorum, diversorumque martyrum secum reliquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum,pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba conversa est. CAPUT XIX. idiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat ca
Abbreviated transcription (Latin):
net: iudicium tamen clamore testa¬
potestatis cum coniuge ꝓcedit
in medio:
decem annorum
filiã cȩcam  simbus ingerens
sacerdotum. Quam illi offerri aduer¬
sariis p̃ceperunt. Sed conscientia
puniente deterriti. iungunt cum
parentibus preces: & curationem par¬
uulȩ a sacerdotibus deprecant᷑. Qui
ex pectationem ppłi. & inclinatos ad¬
uersarios intuentes: orationem bre¬
utter fundunt. Ac deinde germanꝰ
& ꝓtinus adherentem lateri suo
capsulam cum scõrum reliquiis. col¬
lo auulsam manibus comprehendit:
eamq in conspectu om̃ium puellȩ
ocłis applicauit. Quos statim eua¬
cuatos tenebris: lumine uEritatis
impleuit. Eocultant parentes mira¬
culo: ppłs contremiscit. Postquam
diem ita exanimis hominum ꝑsu¬
asio iniqua deleta est: ut sacerdo¬
tum doctrinã sitientibus desidiis
itaq ꝑuersitate damnabili. eiꝰq
auctoribus confutatis. animisq
om̃ium fidei puritate cõpositis.
sacerdotes beatũ albanũ mr̃em:

Expanded text:
net, iudicium tamen clamore testanet, iudicium tamen clamore testapotein medium, decem annorum filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum: quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed illi conscientia puniente deterriti, jungunt cum parentibus preces, et curationem parvulae a sacerdotibus precantur. Qui exspectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanuset protinus adhaerentem lateri suo capsulam, cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, perversitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sac
Abbreviated transcription (Latin):
subuerterant. pudorem taciturnitatis
incurrere: ne uiderentur se ipsi silen¬
tio damnauisse. Illic plane immense
multitudinis numerositas. etiã cum
coniugibus ac liberis excita conue¬
nerat. Aderat ppłs spectator futurus
& iuder: astabant partes dispari con¬
ditione dissimiles. Hinc diuina auc¬
toritas: hinc humana p̃sumptio. Hinc
fides: inde ꝑfidia. Inde pelaguis auc¬
tor: hinc xp̃s. Primo in loco beatifsi¬
mi sacerdotes p̃buerunt aduersari¬
is copiam disputandi. quȩ sola nudi¬
tate uerborum. diu inantter & au¬
res occupauit & tempora. Deinde
antistites uenerandi torrentes elo¬
quii sui: cum apłicis & euangłicis
tonitribus ꝓfuderunt. Miscebatur
sermo ꝓprius cum diuino: & afserti¬
ones uiolentissimas lectionũ testi¬
monia sequebantur. Conuincitur
uanitas. ꝑfidia confutatur: ira ut
ad singulas uerborum obiectiones.
reos se dum responderee fateren¬
tur. Popłs arbiter uix manus conti¬

Expanded text:
subverterant, pudorem taciturnitatis subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum diu inaniter et aures occupavit et tempora. Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Convincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum respondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus conti
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea briitanniarum insulam quȩ
inter omnes est uel prima uł maxi¬
ma: apłici sacerdotes raptim opini¬
one. p̃dicatione: uirtutibus imple¬
uerunt. Et cum cotidie irruente fre¬
quentia stiparentur. diuinꝰ sermo
non solum in eccliis. uerum etiã ꝑ
triuia. ꝑ rura. ꝑ deuia diffundebat᷑.
ut passim & fideles catholici fir¬
marentur: & deprauati uiam cor¬
reptionis agnoscerent. Erat in illis
apłorum instar & gła: auc̃toritas
ꝑ conscientiam. doctrina ꝑ litteras:
uirtutes ex meritis. Accedebat pre¬
terea tantis auctoribus affertio ue¬
ritatis. Itaq regionis uniuersitas:
in eorum sẽtentiam pr̃opta transie¬
rat. Latebant abditi sinistre ꝑsua¬
sionis auctores: & more maligni
sp̃s gemebant ꝑire sibi ppłos euaden¬
tes. Ad exxtremũ dinturna meditati¬
one concepta: p̃sumunt inire c̃flictũ
Procedunt conspicui diuitiis. ueste
fulgentes: circumdati assentatione
multorum. Contentionis saleam su¬
bire maluerunt quam in ppło quem

Expanded text:
nterea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam per trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat in illis apostolorum instar et gloria, auctoritas per conscientiam, doctrina per litteras, virtutes ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
bili: beato uiro bellum quoddam
demones intulerunt. Quem cum
multiplici infestatione temptatum
indittum fidei lorica in exxpugnabi¬
lem repperissẽt. conceptam machinã
ad plebis eccidium contulerunt. Nã
primũ paruuli. deinde maiores natu
repente tumefactis intrinsecus fau¬
cibus interibant. ut irruente morte:
egritudinis spacrum uioc triduo tra¬
heretur. Ita more furentis gladii
ppłs delebatur. nichil opis humana
prouisio conferebat. & pene sero plebs
trepto: ad diumnum p̃sidium per
antistitem decurrit. Qui protimis
oleum benedixit. Cuius tactu ita
intrinsecus tumefacta tabescebat
infirmitas: ut statim meatus ꝑuiꝰ.
& anhelitũ & cibum deficientibus
ministraret. Tantaq celeritate re¬
medium cȩleste succurrit: quanta
irruerat illata ꝑnicies. Qđ admissũ
tigisse. unus ab obsessis dum a sco ui¬
ro purgatur euomuit: om̃sq in fugã
uersos eius oratione confessus est.

Expanded text:
bili beato viro bellum quoddam bili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu tigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est.
Abbreviated transcription (Latin):
liciam quã cõmiserat denegauit. Tc̃
uero pia commotio sacerdotis: ꝓdu¬
ci inficiantem p̃cepit in ppłm. Nec
mora: missaia celebraturus ingredi¬
tur. Premissaq in plebem salutatio¬
ne sollemni: in oracione tota corpo¬
ris strage prosternitur. Statimq
infelix inimici & captiuus pariter
& minister. insublime suspenditur.
Eccła enis clamore completur. plebs
uniuersa turbatur. & quasi flammnis
circumdatus. cum uoce maxima no¬
men inuocans sacerdotis: crimen
quod cõmiserat confitetur. Tandẽq
uir beatissimus ex oratione consur¬
tem. omnia discutit: uniuersa cog¬
noscit. Solidi de latebris ꝓferuntur:
clamor ppłaris attollitur. & uno ore
germani meritum & diuinitatis po¬
tentia predicatur. Codem smiraculo.
& deceptus pecunam: & obses sus
recepit sõpitatem. Plures quidẽ ĩã
ante curauerat: sed semꝑ noticiam
secreti obumbratione suppressit. Hoc
uero factum idõ memorabile: quia
tempore conspiratione terri¬

Expanded text:
litia, quod commiserat, denegavit. Tum litia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurtem, omnia discutit, universa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia tempore conspiratione terri
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus: damnum uiator agno¬
uit. Implet questibus ciuitatem :¬
& a beatissimo sacerdote non alit̃
quam si ipsi tradidisset. pecuniã
requirebat. Quam ille in dĩ nomi¬
ne reformandam: quasi uerus de¬
bitor repromisit. Ea tum dies sab¬
bati fuit. qua ꝑ totam urbem: sol¬
licita indagatione ꝑcurrerat. Et
cum nichil indicii fuifset inuentũ:
post triduum is qui solidos requi¬
rebat lacrimans genua sacerdotis amplec¬
titur. contestans appetiturum se sup̃¬
mȩ mortis occasum nisi pecunia pu¬
blica fuisset inuenta. Indicit ep̃s pa
cientiam: pollicetur securitatẽ. Nec
multo post priusquam ꝓderetur ad
missum: exhiberi secrete ad se unum
tu is qui furti auctor fuerat: presen¬
tatur. Quem cum districta excamina¬
tione discuteret. dicens fieri ñ posse
ut admissum facinus lateret. mimi¬
co ꝑ quem fieri praua consueuerat
imꝑat: ut ueri fidem celeriter fate¬
atur. Sed nequam sp̃s: crimen ac ma¬

Expanded text:
reversus, damnum viator agnoreversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset inventa. Indicit episcopus patientiam, pollicetur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete ad se unum tu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a ma
Abbreviated transcription (Latin):
lauit: Añicȩ institutionis mini.¬
quod est difficillimũ: int̾ frequen¬
tias ppłorum solitudinis uitam
& heremum in scłi conuersatione
seruauit. Qui duplicem uiam xp̃o
ad profectum religionis instituenᷤ :
interposito icauna flumine monaste¬
rium collocauit. ut ad fidem catho¬
licam ppłi & cong̾gationibus mona¬
chorum. &. eccłastica gr̃a raꝑentur
p̃sertim cum tali pontifice uł ma¬
gistro accedentibus miraculis: fides
accensa ferueret. Et ut ad tempta¬
menta uirtutum crescentibus me¬
ritis ueniretur: non p̾sumptionis
sed miscđiȩ principium fuit. De¬
uir bonis moribus ianuariꝰ
nomine. qui cum princeps p̃sidali
militaret officio. exactos a proum¬
cialibus solidos: ad iudicem defere¬
bat. Is cum uisendi ep̃m causa ex
itinere diuertisset: sacculum ꝑdi¬
dit quem ferebat. Nulloq de cir¬
cumstantibus intuente. casu is rep¬
perit: qui uexari inimica infesta¬
tione consueuerat. Candemq inse

Expanded text:
lavit, dominicae institutionis minilavit, dominicae institutionis miniquod est difficillimum, inter frequentias populorum solitudinis vitam et heremum in saeculi conversatione servavit. Qui duplicem viam Christo ad profectum religionis instituens, interposito Icauna flumine, monasterium conlocavit, ut ad fidem catholicam populi et congregationibus monachorum et ecclesiastica gratia raperentur, praesertim cum tali pontifice vel magistro, accedentibus miraculis, fides succensa ferveret. Et ut ad temptamenta virtutum, crescentibus meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae principium fuit. vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset, sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se
Abbreviated transcription (Latin):
subleuauit adiectio. Ita pronus: ꝓ¬
strata ꝑ terram membra damna¬
uerat. Noctibus nunquã uestitũ.
raro cingulũ: raro calciamenta de¬
traxit. Redimitus loro semper &¬
capsula: scõrum reliquias continen¬
te. Iugis gemitus: oracio ꝑseuerans.
Longum enim tempus: somnum
capere inter tormenta non pote¬
rat. Di cat quisq quod senserit.
Cȩrerum absolute diffinio: beatũ
germanum inter tot cruces longũ
tracisse martẏrium. O quam pre¬
clara dĩ nr̃i uirtus & pietas. qui
famulum suũ in uia ueritatis fide¬
liter gradientem. duplici remu¬
neratione donauit: ut & p̃teriti
siqui fuerant decoquerent᷑ erro¬
res. & celeriter defecata sanctitas
prestaretur. Quiq peccatis prete¬
ritis forsitan tenebatur obnoccius :
inciperet fenerator eẽ uirtutum.
peculiari obseruatione ser¬
uauit. Om̃ibus enĩ sine ulla ex¬
ceptione ꝑsonȩ domum prebuit.
& conuiuium ieiunus pastor exhi¬
buit. Pedes om̃ibus manibus suis

Expanded text:
sublevavit adiectio. Ita pronus prsublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium. O quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteritis forsitan tenebatur obnoxius, inciperet fenerator esse virtutum. peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis dñice : potiones singlȩ sume¬
bantur. In quibus ita uini sapor
aquis nimiis diluebatur: ut aceti
austeritas solet largis ꝑmixtionib
temꝑari. In refectionibus primum
cinerem prelibauit: deinde panẽ
ordeaceum sumpsit. quem tamen
ipse excussit & moluit. Et cum hic
cibus grauior ieiuniis indicitur: nũ¬
quã nisi uespere interdum tamen
in ebdomada media plerumq die
septimo ponebatur. De uilitate¬
& tunica indiscretis fuere tempo¬
ribus. Nam neq hẏeme acceffit ad¬
iectio: neq estate leuamen admis¬
sum est. Quod utrumq tam diu
usui fuit nisi forte donatum ẽ. do¬
nec attritioẽ nimia solueretur. ci¬
licio semꝑ interius inherente. De¬
pacium uero lectuli sui. trabe¬
culȩ dolatiles ambiebant: in¬
impressione dẽsati: inconfecti soli
duriciam p̃ferebant. Stratum om¬
ne. subiecto cilicio: & suꝑposito uno
taritum sagulo fuit. Caput ab hu¬
meris ꝑ ceruucis confinium: nulla

Expanded text:
tatis dominicae potiones singulae sumetatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. I tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Sppatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, ininpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla
Abbreviated transcription (Latin):
um subito diuina procedit aucto¬
ritas: quam consensus uniuersi¬
tatis exxsequitur. Nam clerici omnes
cunctaq nobilitas. plebs urbana uel
rustica. in unam uenere sententiam:
cum etiã ab his quos pro se para¬
uerat uinceretur. Suscepit sacer¬
dotium inuituf. coactus. addictus:
sed repente mutatur exc om̃ibus. De¬
seritur mundi milicia: cȩlestis assu¬
mitur. Seculi pompa calcatur: hu¬
militas conuersationis eligitur. Ueor.
in sororem mutatur ex coniuge.Sub¬
stantia dispensatur in pauꝑes. pau¬
non potest qua hostilitate uim sibi
ipse consciuerit. quas cruces.que ue
supplicia: corporis sui ꝑsecutor indue¬
rit. Breuiter iuxcta ueri fidem: uni¬
uersa ꝑstringam. Ex ea uero die
qua sacerdotii sumpsit excordium
usq ad terminum uitę. tanta ob¬
stinatione tabe corporis animam
suã pauit. ut nunquã panẽ frum̃¬
ti. non uinum. non acetum. ñ oleum
nͨ legumen: nunquã uel salem
ad usum condiendi saporis acceꝑit.
Sane die resurrectionis uł natiui¬

Expanded text:
um subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, substantia dispensatur in pauperes, paunon potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit. Sane die resurrectionis vel nativi
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem mansionis exsoluit.
Acceptũ enim triticum: benedic¬
tione condiuit. Quo paste auiclȩ
auditus habitantium usq ad mo¬
lestiam: frequentatis cantibus fa¬
tigabant. Ita uirtus diuina etiam
in rebus minimis: maxima p̃mi¬
odem tempore ex britanniis
directa legatio. gallicanis ep̃is
nunciauit pelagianam ꝑuersita¬
tem in locis suis late populos
occupasse: & quam pͥmum fidei
catholicȩ debere succurri. Ob quã
causam sinodus numerosa collec¬
ta est: om̃iumq iudicio duo p̃clara
regionis lumina. uniuersorũ p̃cib
ambiuntur. germanus ac lupus apl̃ici
sacerdotes: terram corporibus cȩlum
meritis possidentes. Et quanto labo¬
riosior necefsitas apparebat. tanto eã
promptius heroes deuotissimi susce¬
perunt: celeritatem negocii fidĩ sti¬

Expanded text:
mercedem mansionis exsolvit. mercedem mansionis exsolvit. Acceptum enim triticum benedictione condivit, quo pastae aviculae auditus habitantium usque ad molestiam frequentatis cantibus fatigabant. Ita virtus divina etiam in rebus minimis maxima praemiodem tempore ex Brittaniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit, Pelagianam perversitatem in locis suis late populos occupasse et quam primum fidei catholicae debere succurri. Ob quam causam synodus numerosa collecta est, omniumque iudicio duo praeclara relegionis lumina universorum precibus ambiuntur, Germanus ac Lupus apostolici sacerdotes, terram corporibus, caelum meritis possidentes. Et quanto laboriosior necessitas apparebat, tanto eam promptius eroes devotissimi susceperunt, celeritatem negotii fidei sti
Abbreviated transcription (Latin):
stens. Rudera tumultuariȩ suꝑiecta
ꝑ tempus: rastris auulsa purgantur.
Inueniuntur corpora fusa sine ordi¬
ne: ossa ferreis adhuc necibus illiga¬
ta. Ad legem sepulturȩ fossa dirigi¬
tur: membra excuta uinculis. linte¬
is ambiuntur. Humus suꝑiecta cõ¬
ponitur: oracio int̾cessionis impen¬
ditur. Obtinetur defunctis requies.
uiuentibus quies. ita ut post eandẽ
diem sine ullo terroris indicio:¬
domicilium frequento habitatore flo¬
omittendum uidetur. quod in
eodem itinere post aliquot dies no¬
ctis cȩcitate compulsus: mediocri¬
um ꝑsonarum successit hospitio.
Nlam id maxime ambitum fugiens
requirebat. Cumq in diuino oꝑe
solito ꝑnoctasset officio: lux orta ẽ
nullis gallorum cantibus nuncia¬
ta. cum earum auium copia: in
hisdem domibus non deeẽt. Causã
nouitatis excplorat. agnoscit mul¬
tum iam tempus ẽẽ: quo tristis
taciturnitas naturale gallicinium
damnauisset. Ab om̃ibus ecoratus:

Expanded text:
stens. Rudera tumultuarie superiecta stens. Rudera tumultuarie superiecta per tempus rastris avulsa purgantur; inveniuntur corpora fusa sine ordine, ossa ferreis adhuc nexibus inligata. Ad legem sepulturae fossa dirigitur, membra exuta vinculis linteis ambiuntur, humus superiecta conponitur, oratio intercessionis inpenditur; obtinetur defunctis requies, viventibus quies, ita ut post eandem diem sine ullo terroris indiciodomicilium frequentato habitatore flottendum videtur, quod in eodem itinere post dies aliquot, noctis caecitate conpulsus, mediocrium personarum successit hospitio; nam id maxime, ambitum refugiens, requirebat. Cumque in divino opere solito pernoctasset officio, lux orta est, nullis gallorum cantibus nuntiata, cum earum avium copia in hisdem domibus non deesset. Causam novitatis explorat; agnoscit, multum esse iam tempus, quo tristis taciturnitas naturale gallicinium damnavisset. Ab omnibus exoratus,
Abbreviated transcription (Latin):
latim sub oculis intuentis erigit᷑.
Parietes etiã saxorum imbribus col¬
liduntur. Tum uero deterritus lector:
presidium sacerdotis implorat:
Qui statim prosiliens effigiem terri¬
bilis imaginis intuetur. & premissa
obsecratione nominis xp̃i: imperat
ut quis eẽt quidue illic ageret: fa¬
teretur. Qui protinus terrifica ua¬
nitate deposita. uoce humili more
supplicantis eloquitur. se uel com¬
parem suũ auctores criminũ fuis¬
se multorum. insepultos iacere: &
ob hoc inquetare homines qͥa ipsi
quieti ẽẽ non possent. Rogat ut ꝓ
eis dñm precaretur: quatinus re¬
cepti requiem mererentur. Ad hȩc
iuir sc̃s indoluit: imꝑatq ut locũ
ostenderet quo iacerent. Tum uero
cereo precedente duc umbra ꝓgre¬
ditur. & inter difficultates maci¬
mas ruinarum: in tempesta nocte
locum in quo proiecti fuerant indi¬
cauit. Ut uero mundo est reddita
dies. circumiectos incolas inuitat.
hortatur: ipse oꝑis maturator afsi¬

Expanded text:
latim sub oculis intuentis erigitur, latim sub oculis intuentis erigitur, parietes etiam saxorum imbribus conliduntur. Tum vero deterritus lector praesidium sacerdotis implorat. Qui statim prosiliens, effigiem terribilis imaginis intuetur et, praemissa obsecratione nominis Christi, imperat, ut, quis esset quidve illic ageret, fateretur. Qui protinus, terrifica vanitate deposita, voce humili more supplicantis eloquitur, se vel conparem suum auctores criminum fuisse multorum, insepultos iacere et ob hoc inquietare homines, quia ipsi quieti esse non possent; rogare, ut pro his Dominum precaretur, quatenus recepti requiem mererentur. Ad haec vir sanctus indoluit imperatque, ut locum ostenderet, quo iacerent. Tum vero, cereo praecedente, dux umbra progreditur et inter difficultates maximas ruinarum intempesta nocte locum, in quo proiecti fuerant, indicavit. Ut vero mundo est redditus dies, circumiectos incolas invitat, hortatur, ipse operis maturator adsi
Abbreviated transcription (Latin):
uodam tempore cum iter hieme
ageret. & diem totam ieiunio ac
fatigatione ducisset: commonetur ut
cogente uesꝑa quocumq secederet.
Erat eminus domicilium. tectis iam
pridem sine habitatore semiru.tis.
quod etiã ꝑ incuriam uulgariam ar¬
busta contexerant. ut pene ẽẽt melius
noctem sub nudi aeris rigore dura¬
re: quam in illo periculo & horrore
secedere. Presertim cũ duo senes ꝓpt
habitantes: infestatione terribili hãc
ipsam domũ inhabitabilem p̃drcissẽt.
Quod ubi uir beatissimus comperit.
horrentes ruinas quasi amenitates
expetiit. Ibiq inter multiplices q̃
quondam fuerant mansiones: inuen¬
ta uix una est quȩ instar haberet
habitaculi. Illic leues sarcinule: &
paucissimi comites collocantur. Qui¬
bus breuis cenula usui fuit: ep̃o
penitus abstinente. Deinde alta iã
nocte cum unus ex clericis. legendi
suscepisset officium: ille ieiumio &
fatigatione confectus: sopore supe¬
ratus est. Cum subito ante os legen
tis umbra terribilis astitit: & pau¬

Expanded text:
uodam tempore, cum iter hieme ageret ac diem totam in ieiunio ac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam pridem sine habitatore semirutis, quod etiam per incuriam vulgariam arbusta contexerant, ut paene esset melius, noctem sub nudi aeris rigore durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum duo senes propter habitantes infestatione terribili hanc ipsam domum inhabitabilem praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi amoenitates expetiit, ibique inter multiplices quae quondam fuerant mansiones inventa vix una est, quae instar haberet habitaculi. Illic leves sarcinulae et paucissimi comites conlocantur, quibus brevis cenula esui fuit, episcopo penitus abstinente. Deinde alta iam nocte, cum unus ex clericis legendi suscepisset officium, ille, ieiunio et fatigatione confectus, sopore superatus est: cum subito ante ora legentis adstetit umbra terribilis et pau
Abbreviated transcription (Latin):
ac noctibus ante tugurium
pauꝑis. turba sine numero. hez aĩas
curari cupientes: hii corpora. Re¬
in famulo: quit uirtutes faciebat in¬
firmus. Et cum debilitatis suȩ ni¬
chil remedii pateretur adhiberi.
quadam nocte candentem niueis
uestibus uidit sibi adeẽ ꝑsonam.
quȩ manu extenia iacentem uide¬
retur attollere: eumq consistere
firmis uestigiis imꝑabat. Post quã
horam ita fugatis doloribus recepit
pristinam sanitatem: ut die reddito
itineris laborẽ subiret intrepidus.

Expanded text:
 noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Rein famulo, qui virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus.
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimo uiro alternis uicibus
nunc eccłam. nunc monasterium.
quasi duoc cęlestium militum uisita¬
re: ut certantibus studiis. emulan¬
tes ad ꝑfectionis głam prouocaret.
Quadam uice occupatione detentus.
cum ad monasterium rogaretur:
excusauit aduentum. Nec multopꝰt.
absolutis morarũ necibus: in sꝑatã
fr̃ibus sui p̾sentiam deferebat. Con¬
tigit ut hora eadem in monasterio.
unus ex his qui pati consuerant ue¬
caretur. Qui subito: cum summa
uoce ꝓclamat. Germanus ad flumen
est: sed sine nauigio. non pot̃ trans¬
meare. Diu abbas fidem dictis ne¬
gauit. dum & nequã sp̃m fallere
& illum non adesse: quia excusa¬
uerat iudicauit. Cumq in eadem
uociferatione ꝑsisteret. mifsus u¬
nus ex fr̃ibus: ueridicum fuifse
demonem nunciauit. Aauigium
mittitur. transit sacerdos. & cum
ea qua solebat gratulatione susci¬
pitur. Incumbit sine mora oracio¬
ni. congregatio tota ꝓsternitur.Cũ
subito ꝑ mane aeris inui sibilibus
nexibus hostis religatus appenditur.

Expanded text:
beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. & ruisse suꝑ se non solum
rupes circumdatas: uerum etiam
ipsam cęli machinam contremis¬
cunt. Trepidationiq iniectȩ: uixc
sufficere pedum ꝑnicitas credeba¬
tur. Passim fugiunt arma ꝓiciunt.
gaudentes uel nuda corpora eripu¬
ifse discrimini. Plures etiam timo¬
re precipites: flumen quod sensim
uenientes transierant deuorauit.
Ultionem suã innocens intuetur
sus spectator efficitur. Spolia col¬
liguntur excposita: & prȩdam cȩlestis
uictoriȩ religiosus miles adipiscitur.
Triumphant pontifices hostibus fu¬
sis sine sanguine: triumphãt uicto¬
ria fide obtenta non uiribus. Com¬
posita atqͥ opulentissima insula se¬
curitate multiplici: suꝑatisq hosti¬
bus uel spiritalibꝰ uel carne conspi¬
cuis. quippe qui uicissent pelagia¬
nistas & saxcones. Cum totius nume¬
ro regionis reditum moliuntur.
Tranquillam nauigationem. meri¬
ta ꝓpria. & intercessio albani mar¬
tẏris parauerunt: quietosq anti¬

Expanded text:
nitur, et ruisse super se non solum nitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus sus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque ante
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus nunciatur. Qui iictoriam
quasi de inermi excercitu p̃sum̃tes
afsumpta a lacritate festinant. Iuo¬
rum tamen aduentus ecploratione
cognoscitur. Cumq emensa sollẽ¬
nitate paschali. recens de lauacro
pars maior exercitus. arma capere
& bellum parare temptaret.: germa¬
nus ducem se prelii ꝓfitetur. Eligit
expeditos. circumiecta percurrit. &
e regione qua hostium sꝑabatur ad¬
uentus: uallem circumdatam editis
montibus intuetur. Quo in loco no¬
uum componit exercitum: ipse
duoc agminis. Et iam aderat feroce
hostium multitudo: quã appropin¬
quare intuebantur in insidiis con¬
stituti. Cum subito germanus sig¬
nifer uniuersos admonet: & predi¬
eit ut uoci suȩ uno clamore respõ¬
deant. Securisq hostibus qui se in¬
speratos adeẽ confiderent: alleliua
tercio repetitum sacerdotes excla¬
mant. Sequitur una uoxc om̃ium.
& eleuatum clamorem reꝑcufso
aere montium inclusa multipli¬
cant. Hostile agmen terrore ꝓster¬

Expanded text:
hostibus nuntiatur, qui victoriam hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore proster
Abbreviated transcription (Latin):
nterea sacones pictiq bellum adu̾isus
brittones iunctis uiribus susceperũt:
quos eadem necessitas in castra con¬
traxerat. Et cum trepidi partes suas
pene impares iudicarent. sc̃orum an¬
tistitum auocilium petierunt. Qui
promissum maturantes aduentum.
tantũ securitatis ac fiduciȩ contule¬
runt: ut accessisse maximus crede¬
retur exercitus. Itaq apłicis ducibꝰ
xp̃s militabat in castris. Aderant
etiam quadragesimȩ uenerabiles dies.
quos religiosiores reddebat p̃sentia
sacerdotũ. intantum ut cotidianis
p̃dicationibus instituti: certatim ad
grãm baptismatis conuolarent. Nã
marrima excercitus multitudo undã
lauacri salutaris expetiit. Eccła ad
diem resurrectionis dm̃cȩ frondibꝰ
contexta componitur. & in expedi¬
tione campestri instar ciuitatis ap¬
tatur. Madidus baptismate procedit
exxercitus: fides feruet in ppło. Et
contempto armorum presidio: diui¬
nitatis expectatur auocilium. Int̾ea
hȩc institutio uel forma castrorum:

Expanded text:
nterea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum
Abbreviated transcription (Latin):
cutus est dicens. Edconerate filii ca¬
rissimi iaculis manus. & arma ex
humeris ur̃is reicite. & sic domum
dĩ ingredimini. qm̃ hȩc domus est
oracionis: non martis stadio petu¬
lantis. Illi uero hȩc audientes. dic
amator uidens germanum illustris¬
simum. nichil oneris truculenti
portantem: precepit ostiariis fores
glomerata secum turba clericoꝵ
manum apprehendit. & inuocato
nomine dñi cesariem eius capiti
exhortans uerbis atq confirmans.
Satagere te oportet uenerabilis fr̃.¬
quomodo incontaminatũ atq im¬
maculatum custodias honorẽ tibi

Expanded text:
cutus est dicens: Exonerate, filii charissimi, jaculis manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; illi vero haec audientes viro Amator videns Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ostiariis fores glomerata secum turba clericorumanum apprehendit, et invocato nomine Domini caesariem ejus capitis exhortans verbis atque confirmans: Satagere te oportet, venerabilis frater, quo incontaminatum atque immaculatum custodias honorem a Dom
Abbreviated transcription (Latin):
titerea ex britanmis nunciatur su eli¬
pelagianam ꝑuersitatem: iterato do
paucis auctoribus dilatari. Rur¬
susq ad beatissimum uirũ preces
om̃ium deferuntur: ut causam dĩ
quã prius obtinuerat tut. retur.
Quorum peticioni festinus occur¬
rit. dum & laboribus delectatur.
& xp̃o se gratanter impendit.Ces¬
sit tandem inimici inuidia uicta
uirtutibus: nec temptare ausus
est quem dei amicum ẽẽ iam
sc̃itatis uiro. qui tunc tre¬

Expanded text:
terea ex Britanniis nuntiatur Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari. Rursumque ad beatissimum Germanum preces omnium deferuntur, ut causam Dei, quam prius obtinuerat, tutaretur. Quorum petitioni festinus occurrit, dum et laboribus delectatur, et Christo se gratanter impendit. Cessit tandem inimici invidia victa virtutibus, nec tentare ausus est, quem Dei amicum jam sanctitatis viro, qui tunc Tre
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimo apłico. & mͥ
in ȩt̾nũ patrono pacienti:
constantius peccator. Merito int̾ om̃s
uirtutes. obedientia uendicat princi¬
patum: quȩ facit plerosq temptare
quod nequeunt. Et idõ digni deuo¬
tionis laude habendi sunt: qui incon¬
siderata sui impossibilitate. iubentib
obsecuntur. Itaq papa uenerabilis.
dum & sc̃m uirum illustrare uirtu¬
tibus suis desideras: & profectui om¬
nium. miraculorum ecempla largiri.
imꝑasti sepissime. ut uitam sc̃issimi
germani ep̃i obumbratam silentio.
qualicumq stilo. uel presentibus uł
posteris traderem. Quod dum audas¬
ter aggredior: p̃sumptionis reum eẽ
me sentio. Ded date ueniam. Nam¬
pene est ut etiam iudicium ur̃m q̃¬
dam culpa respergar: qui tantȩ ma¬
teriȩ relatorem magis dignum de¬
buissetis eligere. Sed quia uterq
caritati oꝑam damus. dum & uos
me putatis posse quod nequeo. & ego
auctoritati ur̃ȩ libens pareo. oratẽ
ut ministerium meũ gr̃ãm quam

Expanded text:
BEATISSIMO APOSTOLICO ET MIHI IN AETERNUM PATRONO PATIENTE PAPAE CONSTANTIUS PECCATOR. Merito inter omnes virtutes oboedientia vindicat principatum, quae facit plerosque temptare, quod nequeunt. Et ideo digni devotionis laude habendi sunt, qui, inconsiderata sui possibilitate, iubentibus obsequuntur. Itaque, papa venerabilis, dum et sanctum virum inlustrare virtutibus suis desideras et profectui omnium mirabilium exempla largiris, imperasti saepissime, ut vitam sancti Germani episcopi obumbratam silentio qualicumque stilo vel praesentibus vel posteris traderem. Quod dum audacter adgredior, praesumptionis reum esse me sentio. Sed date veniam; paene est, ut etiam iudicium vestrum quaedam culpa respergat, qui tantae materiae relatorem magis dignum debuissetis eligere. Sed quia uterque caritate peccavimus, dum et vos me putatis posse, quod nequeo, et ego auctoritati vestrae libens parui, orate, ut ministerium meum gratiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
alloquitur. Finem meum: dño michi
ĩnotescente cognoui. Et quia non ẽ
alter qui regimen sc̃ȩ ȩcclȩ susci¬
piat nisi illustrissimus germanus.
sicut michi dñs ds̃ meus reuelare
dignatus est: posco celsitudinẽ tuã
ut licentiam tribuas michi rogan¬
ti eundem germanum tonsorare.
Cui prefectus. Licet necessarius sit
atq utilis rei publicȩ nr̃e: tamen
quia ds̃ sibi illum elegit. sicut tua
beatitudo testatur: contra dĩ p̃ceptũ
uenire non possum. Tunc uoti com¬

Expanded text:
alloquitur: Finem meum, Domino mihi innotescente, cognovi, et quia non est alter qui regimen sanctae Ecclesiae suscipiat, nisi illustrissimus Germanus sicut mihi Dominus Deus meus revelare dignatus est, posco celsitudinem tuam, ut licentiam tribuas mihi roganti eumdem Germanum tonsorari. Cui praefectus: Licet necessarius sit atque utilissimus reipublicae nostrae, tamen quia Deus sibi illum elegit sicut tua beatitudo testatur contra Dei praeceptum venire non possum. Hac i
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimo & michi apłico
honore uenerabili censurio
pape: constantius peccator. Prima
michi cura est: pudorem conscientiȩ
humilis custodire. Cuius cancellos
si in aliquo forte transgredior: iubentũ
magis culpa quam mea est. Itaq ut
uitam gestaq beatissimi germani
ep̃i uel ex parte ꝑstringerem: fr̃is
ur̃i sci antistitis pacientis fecit auc.¬
toritas. Cuius preceptioni si non ut
debui: ut potui tamen parui. Cumq
obȩdientia mea ad beatitudinis ur̃e
noticiam ꝑuenisset: ut iterato in te¬
meritatem prorumꝑem precepistis.
iubendo ut pagͥmula quȩ adhuc in¬
tra secreti uicinia tenebatur lon¬
gius me auctore procederet: eẽmq
ipse reatus mei quodam modo. &
accusator & proditor. Manifeste
enim condemnatio in me mane¬
bit. si uerborum meorum abiectio:
doctorum deferatur auditui. Reiecto
itaq pudoris uelamine. obtẽꝑans
iufsioni: transmisi uobis impensȩ de¬
uotionis obsequium. pro fiducia cari¬
tatis deposcens. ut duplici me fauo¬

Expanded text:
BEATISSIMO ET MIHI APOSTOLICO HONORE VENERABILI CENSURIO PAPAE CONSTANTIUS PECCATOR. Prima mihi cura est pudorem conscientiae humilis custodire, cuius cancellos si in aliquo forte transgredior, iubentum magis culpa quam mea est. Itaque, ut vitam gestaque beatissimi Germani episcopi vel ex parte perstringerem, fratris vestri sancti antestitis Patientis fecit auctoritas; cuius praeceptioni, si non ut debui, ut potui tamen parui. Cumque oboedientia mea ad beatitudinis vestrae notitiam pervenisset, ut iterato in temeritatem prorumperem, praecepistis iubendo, ut paginula, quae adhuc intra secreti vicinia tenebatur, longius me auctore procederet essemque ipse reatus mei quodammodo et accusator et proditor. Manifeste enim condemnatio in me manebit, si verborum meorum abiectio doctorum offeratur auditui. Reiecto itaque pudoris velamine, obtemperans iussioni, transmisi vobis inpensae devotionis obsequium, pro fiducia karitatis deposcens, ut duplici me favo
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Recordabatur enĩ ante me¬
dicens ad eos. Quiescite accu¬
sare monachos. an nescitis qͥd
cͥca scẽ memorie constantinum
imperatorem act̾ũ fuisse consc̃p¬
tiones que de eo legunt᷑ contine¬
ant. qm̃ ait qͥdam non timentes
dm̃ cum celebraretur synodus
innicea. ceperunt contra se dare
inscͥptis famas durpes beato
imperatori quidã elerici exis¬
tentes. qͥdam monachi:᷑ Et ad
faciem adducens sc̃s di constã¬
tinus accusatorem & accusatũ:
utrũq audiuit. Et cũ inuenis¬
set multas taliũ cminationes
ueras eẽ: afferens ardentẽ cereũ
incendit om̃s que date sunt ilui
inscͥptis. malas opiniones dicenᷤ
Uere si ꝓͥis oculis uidissem sacer¬
dotem di aut aliquem eoꝵ qui
inmonachico habitu circumami¬
c̾ti sunt peccantem: clamidẽ meã
explicarem. & cooꝑirem eũ ne ab
aliquo uideret᷑ Nam & inseruũ
dĩ illum uidelicet eunuchum pec

Expanded text:
eis. Recordabatur enim ante meeis. Recordabatur enim ante merebant, dicens ad eos: Quiescite accusare monachos. An nescitis quod circa sanctae memoriae Constantinum imperatorum actum fuisse, conscriptiones quae de eo leguntur contineant? Quoniam, ait, quidam non timentes Deum, cum celebraretur secunda Synodus in Nicaea, coeperunt contra se dare in scriptis famas turpes beato illi imperatori, quidam clerici quidem existentes, quidam monachi, et ad faciem adducens sanctus Dei Constantinus accusatorem et accusatum, utrumque audivit. Et cum invenisset multas talium criminationum veras esse, afferens ardentem cereum, incendit omnes quae datae sunt in scriptis malas opiniones, dicens: Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, vel aliquem eorum qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamydem meam explicarem, et cooperirem eum, ne ab aliquo videretur. Nam et in servum Dei illu
Abbreviated transcription (Latin):
ego non uestio corpꝰ ut om̃s: aut
monachis solis iratus ẽ ds: Here
ce ipsi homines sunt: ut om̃s. Dice¬
bat itaq qͥdã. ei Accipe tibi unã
mulierem abba & muta uestum̃¬
tum tuum. ut nohblasphemet᷑
q̃ scandalirant᷑ animarui. At
ille respondebat eis iterũ. Demon
non obaudiam uobis. ite ame.
Modo nichil aliud faciam ut
uos scandalizemini nisi acci¬
piam mulierem: qͣtinus curam
habeam domus: & faciam ma¬
los dies. Qui uult scandaliz a¬
ri scandaliretur: & det frontẽ
inpariete. Qͥd uultis ex me: Nũ¬
qͥd iudices constituti estis suꝑ
me ado: Ite de uobis curã habe¬
tote. uos ꝓ me noureddetis ratio¬
nem. Unus est uidex. & scã diẽ
uidicii: q̃ singłis reddet scđm
opera eoꝵ. Dicebat au hec cla¬
mans. Quidam gͦ ecelie defen¬
soꝵ hec multociens audientes
abeo:. referebant patͥarche quod
fiebat. Ds uͦ sciens quod nollet
ille ses offendere abbatẽ uitaliũ
Indurauit cor eius. ne crederet

Expanded text:
ego non vestio corpus ut omnes? Aut ego non vestio corpus ut omnes? Aut monachis solis iratus est Deus? Vere et ipsi homines sunt ut omnes. Dicebat itaque ei quidam: Accipe tibi unam mulierem, abba, et muta vestimentum tuum, ut non blasphemetur quae scandalizantur animarum. At ille respondebat eis iterum, dicebanon obaudiam vobis, ite a me. Modo nihil aliud faciam, ut vos non scandalizemini, nisi accipiam mulierem, quatenus curam babeam domus, et faciam malos dies. Qui vult scandalizari, scandalizetur, et det frontem in parietem. Quid vultis ex me? Nunquid judices constituti estis super me a Deo? Ite, de vobis curam habetote, vos pro me Deo non reddetis rationem. Unus est judex, et sancta dies judicii, qui singulis reddet secundum opera eorum. Dicebat autem haec clamans. Quidam ergo ecclesiae defensorum, haec multoties audientes ab eo, referebant patriarchae quod fiebat. Deus vero sciens quod nollet ille sanctus offendere abbatem Vitalium, induravit cor ejus, ne crederet