comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
than linguã ligauit: quia insi¬
militudine carnis peccati appa¬
ruit: &omnia erroꝵ eiꝰ p̃dica¬
menta dampnauit. Unde: paulo
attestante . dr. Et de peccato:dam¬
pnauit peccatum. Fune. linguã
ligauit: qui ꝑ similitudinẽ car¬
nis peccati. ab electorũ suoꝵ cor¬
dib. cuncta eius fallaciȩ argu¬
menta. destrurit. fece enĩ incar¬
ne apparente dño. leuiathanlin¬

Expanded text:
than linguam ligavit, 1088 quia in sithan linguam ligavit, 1088 quia in similitudine carnis peccati apparuit, et omnia errorum ejus praedicamenta damnavit . Unde Paulo attestante dicitur: Et de peccato damnavit peccatum . Fune linguam ligavit, quia per similitudinem carnis peccati ab electorum suorum cordibus cuncta ejus fallaciae argumenta destruxit. Ecce enim apparente in
Abbreviated transcription (Latin):
enim sacra. fune aliqñ dimensio¬
num sortes: aliqñ. peccata: aliqñ¬
autem fidẽ. designare consueiut.
Nam ꝓpt̃ hereditarias dimensio
num sortes:dr. funes ceciderunt
mͥ inpreclaris: et enĩ hereditas
mea p̃clara ẽ.mͥ. funes quippe
inp̃claris cadunt: dũ. ꝑhumili¬
tatẽ uitȩ. sortes nos patriȩ melio¬
res excipiunt.Rursũ. quia fune
culis uanitatis. Iniquitas nanq.
infuniculis uanitatis trahit᷑: dũ
ꝑaugmentũ. culpa ꝓtelat᷑. Unde:
ꝑ psalmistã d̾r: funes peccators
circumplexi sunt me. Quia enĩ
funis.addendo torquet᷑ ut cre¬
scat: ñ immerito peccatũ infune
figurat᷑: qd̃ ꝑuerso corde sepe dũ
defenditur. multiplicatur. Rur¬
sum. fune fides expͥmitur: salomo¬
ne attestante. qui ait funiculus dri¬
plex. difficile rumpit᷑: qͥa uidelicet
fides.quȩ de cognigone tͥnitats.
abore p̃dicangum texitur: fortis
melects ꝑmanens: in solo reꝓboꝵ
corde dissipatur. Hoc itaq loco.¬
tus etenim dñs nr̃. fune leuia¬

Expanded text:
enim sacra fune aliquando dimensionum sortes, aliquando peccata, aliquando fidem designare consuevit. Nam propter haereditarias dimensionum sortes, dicitur: « Funes ceciderunt mihi in praeclaris: etenim haereditas mea praeclara est mihi. » Funes quippe in praeclaris cadant dum per humilitatem vitae, sortes nos patriae melioris excipiunt. Rursum quia fune culis iniquitatis . » Iniquitas namque in funiculis vanitatis trahitur, dum per augmentum culpa protelatur. Unde per Psalmistam dicitur: « Funes peccatorum circumplexi sunt me. » Quia enim funis addendo torquetur ut crescat, non immerito peccatum fune figuratur, quod perverso corde saepe dum defenditur, multiplicatur. Rursum fune fides exprimitur, Salomone attestante, qui ait; « Funiculus triplex difficile rumpitur . » Quia videlicet fides, quae de cognitione Trinitatis ab ore praedicantium texitur, fortis in electis permanens, in solo reproborum corde dissipatur. « Itus etenim Dominus noster fune Levia
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto ore. cȩtus iste ferebat᷑: sed
admortẽ cȩti illius. hamꝰ in hec
aquarũ ꝓfunda atq caligosa.
mira ẽ. dispensatone suspens:
memorata.Nã. cũ d̃r abrahã
genuit ysaac:ysaac.genuit
lacob: cũq cet̾i successores. int̃¬
posito ioseph nomine. usq ad
extremo.incarnat᷑ dñs. Id÷ ha¬
mus iste ligaret᷑: quẽ. inhis a¬
quis humani generis depen¬
dentem. aꝑto ore. iste cȩtꝰ appe¬
teret: s eũ. ꝑsatellitũ suoꝵ se¬
uiciã.morsũ:mordendi uires
ulteri ñ haberet. Ne gͦiste hu¬
manis mortib cȩtus insidiais.
sese mordentem.momordit.
Incarnationẽ gͥunigeniti filii.
fideli famulo indicans ds̃: ait
An extrahere pot̾s leuiathan.
hamo. subaudis ut ego: qͥ ad
raptoris mordem. incarnatum
unigenitũ filiũ mitto: in qͦ. dũ
mortalis caro conspicitur. & im¬
mortalitatis potentia ñ uidecur.
qͣsi hamꝰ quidã. inde deuorantẽ
ꝑimat. unde acum̃ podentiȩ qͦ

Expanded text:
aperto ore cetus iste ferebatur, sed aperto ore cetus iste ferebatur, sed ad mortem ceti istius hamus in hac aquarum profunditate caliginosa mira est dispositione suspensus. memorata. Nam cum dicitur: Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob ; cumque caeteri successores interposito Joseph nomine usque ad extremo incarnatus Dominus, id est hamus iste ligaretur, quem in his aquis humani generis dependentem aperto ore iste cetus appeteret, sed eo per satellitum suorum saevitiam morso, mordendi vires ulterius non haberet. Ne ergo iste humanis mortibus cetus insidians sese mordentem momordit. Incarnationem igitur unigeniti Filii fideli famulo indicans Deus, ait: An extrahere poteris Leviathan hamo? Subaudis ut ego, qui ad raptoris mortem incarnatum unigenitum Filium mitto, in quo dum mortalis caro conspicitur, et immortalitatis potentia non videtur, quasi hamus quidam inde devorantem perimit unde acumen po
Abbreviated transcription (Latin):
preuaricadonis intulit. & hac
usq adeternam mortẽ. cotidie
pessimis suggestionib exden¬
dit: Quib. dum reatum fenore
peccati multiplicat: penas ꝓ¬
culdubio.sine cessagone coacer¬
uat. Podest qͦ leuiathan: etiam
p irrisionẽ uocari. Primo qͥppe¬
homini. ꝑsuasione callida di¬
uinitatem se additurũ ꝑhibu¬
it: s immortalitatẽ tulit. Ad di¬
tamentum gͦ hominũ. ꝑ irri¬
sionem dici potuit: quib. dũ
hoc qđñ erant se addere spo¬
pondit: etiam hoc qd erant.
fallendo subtraxit. S leuiathan
iste. hamo captus ẽ: quia in re¬
demptore nr̃o. dũ ꝑsatellites su¬
os. escam corpis momordit:
chuinitatis illum aculeus ꝑ¬
forauit. Quasi hamus quippe.
fauces gluciendis denuit: dũ
in illo. & esca carnis patuit ꝗ̃
deuorator appeteret: & diui¬
nitas. passionis tempore latu¬
it: quȩ necaret. In hac quippe
aquarum abysso. id⁊ in hac im¬
mensitate generis humany ad
omniũ mortẽ inhians. pene. ui¬
tam omniũ uorans.huc illucq.

Expanded text:
praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidie pessimis suggestionibus extendit. Quibus dum reatum fenore peccati multiplicat, poenas procul dubio sine cessatione coacervat. Potest quoque Leviathan etiam per irrisionem homini, persuasione callida, divinitatem se additurum perhibuit, sed immortalitem tulit. Additamentum igitur hominum per irrisionem dici potuit, quibus dum hoc quod non erant se addere spopondit, etiam hoc qfallendo subtraxit. Sed Leviathan iste hamo captus est, quia in Redemptore nostro dum per satellites suos escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Quasi hamus quippe fauces glutientis tenuit, dum in illo et esca carnis patuit, quam devorator appeteret, et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hac quippe aquarum abysso, id est in hac immensitate generis humani, ad omnium mortem inhians, vitam pene omnium vorans, huc illucque
Abbreviated transcription (Latin):
signari: ut qͥa narib odor trahit᷑:
puehemoth nares. illa antiqͥ ho¬
stis exploratio figuretur: qui cũ
dm̃ in carnatum ẽẽ dubitaret: hoc.
expetits miraculis uoluit dem¬
ptando cognoscere: dicens Si filiꝰ
đi es: dic. ut lapides isti. panes fi¬
ant. Quia gͦ signoꝵ indiciis. odo¬
rẽ chumitatis eius. cognoscere
concupiuit: qͣs: flatum narib
drarit. S dum ei ꝓtinus respon¬
det̃ ñ in pane solo uiuit homo:
&: ñ temptabis dñm dm̃ tuum:

Expanded text:
signari, ut quia naribus odor trahitur, signari, ut quia naribus odor trahitur, per Behemoth nares illa antiqui hostis exploratio figuretur. Qui cum Deum incarnatum esse dubitaret, hoc expetitis miraculis voluit tentando cognoscere, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quia ergo signorum indiciis odorem divinitatis ejus cognoscere concupivit, quasi flatum naribus traxit. Sed dum ei protinus respondetur: Non in pane solo vivit homo. Et: Non tentabis Dominum Deum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
naui. si qͥd donaui: ꝓpt̃ uos. in ꝑ¬
cogitans: ait Cui aliqͥd donastis:
& ego. Ac si dicẽt. A bono ur̃o ñ
dissentio. meũ sit. qͥcqͥd ipss fecistis.
Atq mor subdidit: & ego si quid
donaui. ꝓpt̃ uos. Ac si diceret. Urĩs
nitas ur̃a. Qui . ipsam mox com¬
pagem cordium. in qua sic de¬
netur. adiungens:subdidit: &
inꝑsona xp̃i. Cui. uelut si dice
presumamus. quare de ita cau¬
tȩ discipulis copulas: qͣre de uł
illoꝵ. uel illos tuis actionib tã
sollicita mente conformas: ilico
subiunxit. Ut ñ circumueniam̃
a sathana. Cuius sagaces insidiaᷤ.
qͣm acuto sensu transfigat: in¬
sinuat. subdens. Non enim igno¬
ramus cogitationes erꝰ. Ac si uer¬
bis alis dicat. Acut. auctore
dño. sudes sumꝰ: & nares uehemoth
istius. subtilit̃ cucumspiciendo pe¬
netramꝰ: ne hoc qđ mens bene in¬
choat: ipse. in maliciȩ finẽ ueitat.
Possunt ꝑsudes. acuta ipsius. ꝑ
carnẽ manifestatȩ sapientiȩ. u̾ba

Expanded text:
navi, si quid donavi, propter vos in pnavi, si quid donavi, propter vos in pcogitans ait: Cui aliquid donastis, et ego. Ac si diceret: A bono vestro non dissentio. Meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris nitas vestra. Qui ipsam mox compagem cordium, in qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico subjunxit: Ut non circumveniamur a satana . Cujus sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat.Possunt per sudes acuta ipsius per carnem manifestatae sapientiae verba
Abbreviated transcription (Latin):
sinuat: concordes animos. abo¬
no gr̃e commiinis abscidat.
Quia enĩ iustoꝵ m̃tes. ad mala
suadendo ñ ualet frangere: bo¬
nis satagit actib int̾ eos ma¬
la seminare.S scĩ uiri. has eius
insidias. tanto celeriꝰ umcuN:
qͣnto & subtiliꝰ dep̃hendunt.
Q d̃ melius ostendimꝰ: si unum
emultis assertorib ueritatis.
intestimoniũ. paulũ uocemus:
sub qͦ quidam chorintius. dũ
incest: facinus ꝓpetrasset: eũ
doctor egregius. in carnis intẽ¬
ritu.ad satisfactonẽ peniten¬
dȩ.sathanȩ tradidit: & in die
dñi. saluum eius spm̃ reserua¬
uit. Magna quippe arte magi¬
sterii. ipsi ẽ. traditus. coactus in
penam: eui. sponte ẽ. substrat᷑
inculpa: ut qui auctor fuerat
aduicium nequiciȩ: ipse fla¬
gellũ fieret. disciplinȩ. Qua tam̃
bene gesta penitentia: dũ cogno¬
uisset chorintios suꝑ eũ iã mise¬
ricordit̾ motos: ait Cui aliqͥd do¬
nastis: & ego. Nam & ego qđ do¬

Expanded text:
sinuat, concordes animos a bosinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Quia enim justorum mentes ad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quod melius ostendimus, si unum e multis assertoribus veritatis in testimonium Paulum vocemus, sub quo quidam Corinthius dum incesti facinus perpetrasset, cum doctor egregius in carnis interitum ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, et in diem Domini salvum ejus spiritum reservavit . Magna quippe arte magisterii ipsi est traditus coactus in poenam cui sponte est substratus in culpa, ut qui auctor fuerat ad vitium nequitiae, ipse flagellum fieret disciplinae. Qua tamen bene gesta poenitentia, dum cognovisset Corinthios super eum jam misericorditer motos, ait: Cui aliquid donastis, et ego; nam et ego quod do
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aliud sudes id: palos. ac¬
cipimꝰ. qui uidelicet exacuun¬
tur ut figantur. nͥ aciita scõꝵ
consilia: quȩ hui uehemoch
nares ꝑforant. dum sagacissi¬
mas eius insidias. &uigilando
circumspiciunt. & suꝑando tͣns¬
figunt: Pnares uͦ. odor trahitur:
& ducto flatu. hoc agitur: ut reᷤ
etiã que longe ẽ. posita.cogno¬
scatur. Narib gͦ uehemoth. cal¬
lidȩ eius insidiȩ designantur:
ꝑ qͣs sagacissimȩ nitit᷑. & occul¬
ta cordis nr̃i bona cognoscere:
& hec. pessima ꝑsuasione dissi¬
pare. In sudib itaq dñs nares
eius ꝑforat: quia callidas eius
insidias. acutis scõꝵ sensib pe¬
netrans.eneruat. Sepe autẽ bo¬
nors uias.tanta insidians arte
circumuolat: ut pea quȩ ab ei¬
bene gesta cognouit: ad ma¬
liciã. aditum querat. Nam. cũ
aliũ largi qͥd. conspicit: inde.
alium indiscordiȩ flamma sue¬
cendit. Et cũ hunc respiẽ mi¬
sereri: illi ꝑsuadet nrasci: ut dũ
bonũ qͣsi ñ communit̃ factũ in¬

Expanded text:
Quid aliud sudes, id est palos accipimus, qui videlicet exacuuntur ut figantur, nisi acuta sanctorum consilia? Quae hujus Behemoth nares perforant, dum sagacissimas ejus insidias et vigilando circumspiciunt, et superando transfigunt. Per nares vero odor trahitur, et deducto flatu hoc agitur, ut res etiam quae longe est posita cognoscatur. Naribus ergo Behemoth callidae ejus insidiae designantur, per quas sagacissime nititur et occulta cordis nostri bona cognoscere et haec pessima persuasione dissipare. In sudibus itaque Dominus nares ejus perforat, quia callidas ejus insidias acutis sanctorum sensibus penetrans enervat. Saepe autem bonorum vias tanta insidians arte circumvolat, ut per ea quae ab eibene gesta cognoverit, ad malitiam aditum quaerat. Nam unde alium largiri quid conspicit, inde alium in discordiae flamma succendit; et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum bonum quasi non communiter 1086 factum in
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis sacram̃to signati sunt.
deglutire se posse confidit. Alios
nanq. sub xp̃ianitatis nomine
positos deuorat: qͥa inipso eos
sidei errore supplantat. Alios. a
rectitudine fidei nequaqͣm deui
at: s ad usum praue oꝑationis
inclinat. Alios. qͣntum uult. in
oꝑatonẽ immundiciȩ inflectere
ñ ualet: s apud semet ipsos intꝰ
instudio intentionis intorquet
ut dũ a caritate mentẽ diuidt̃.
rectũ ñ sit. quicquid exͥcͥnsecus
oꝑantur. Et fidẽ tenent. s uitã
fidei ñ tenent: qͥa aut aꝑtȩ illi¬
cita faciunt: aut ex ꝑuso corde.
quȩ agunt. praua sunt: etiam si
scã uideant̃. Quia enĩ nonnulli.
conficendo fideles sunt. ñ agen

Expanded text:
tismatis sacramento signati sunt tismatis sacramento signati sunt deglutire se posse confidit. Alios namque sub Christianitatis nomine positos devorat, quia in ipso eos fidei errore supplantat. Alios a rectitudat, sed ad usum pravae operationis inclinat. Alios quantum vult in operationem inmunditiae inflectere non vult, sed apud semet ipsos intus in studio intentionis intorquet, ut, dum a caritate mentem dividunt, rectum non sit quicquid extrinsecus operatur. Et fidem ergo tenent, sed vitam fidei non tenent, quia aut aperte illicita faciunt, aut ex perverso corde quae agunt perversa sunt, etiamsi sancta videantur. Quia et nonnulli confitendo fidel
Abbreviated transcription (Latin):
os eus. Quid hoc loco. fluuii no¬
mine. nͥ humani generis decur¬
sio designatur: quȩ. uelut a
Fontis sui origine nascendo sur¬
git. s qͣsi adima defluens mo¬
riendo. ꝑtransit: Qui autemsi¬
gnantur appellatione iordanis:
nͥ qͥ iam imbuti sunt sacram̃to
baptismatis: Quia enĩ redẽptor
nr̃. in hoc flumine baptirari di¬
gnatus ẽ: eiꝰ nomine. debent ba
ptirati om̃s expͥmi: in quo. hoc
ipsum contigit sactamentum
baptismatis inchoari. Quia gͥ
uehemoth iste. a mundi origi¬
ne exortum. uix paucis electis
euadentib. humanũ genus in
ima defluens. usq adredẽptio¬
nis tempora. qͣsi quendã inse
fluuium traxit: bene nc̃ dicit᷑
Absorbebit fluuium:⁊ ñ mirabit᷑
Qauͦ. & post mediatoris aduen¬
tum. quosdã qui rectȩ uiuere
negligunt. etiã fideles rapit: rectȩ
subungitur. Et habet fiduciã: qd̃
influat iordanis in oser. Ac si
aptȩ diceretur. Ante redemptorẽ
mundi. mundũ ñ miratꝰ absorbu¬
demptoris aduentũ. qͦsdã qͥ bap¬

Expanded text:
 enim hoc loco fluvii nomine nisi humani generis decursio designatur, quae velut a fontis sui origine nascendo surgit, sed quasi ad ima defluens moriendo pertransit? Qui autem signantur appellatione Jordanis, nisi qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? Quia enim Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est, ejus nomine debent omnes baptizati exprimi, in quo hoc ipsum contigit sacramentum baptismatis inchoari. Quia igitur Behemoth iste a mundi origine exortum, vix paucis electis evadentibus, humanum genus in ima defluens usque ad redemptionis tempora quasi quemdam in se fluvium traxit, bene nunc dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur. Quia vero et post Mediatoris adventum quosdam qui recte vivere negligunt etiam fideles rapit, recte subjungitur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. Ac si aperte diceretur: Ante Redemptorem mundi mundum non miratus absorbudemptoris adventum quosdam qui bap
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciã. qđ influat iordanis in
os eius: quia ilos insidiando
raꝑe appetit: qͦs ꝓ amore suꝑ¬
ipsos deicere agnoscit. Nonnulli
quippe.mundũ deserunt: & ho¬
norum transeuntium uana de¬
relinquunt: & nna humilitatiꝰ
appetentes. humanȩ conu̾sado¬
nis morẽ bene uiuendo trans¬
scendunt: atq intanta studioꝵ
arce ꝓficiunt: ut signoꝵ iã uir¬
tutes opentur. S quia semet¬
ipsos circumspiciendo degere
negligunt: inanis glȩ delo per¬
cussi. perus de alto ruunt. Hinc
culta cordis examinat: erdem
ruinȩ casum p̃nundians. inten¬
tat: cum dic̃. Multi dicent mͥ in
illa die. dñe dñe. nonne inno¬
nomine demonia eiecimꝰ: & in

Expanded text:
fiduciam quod influat Jordanis in fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia illos insidiando rapere appetit, quos pro amore supipsos dejicere agnoscit. Nonnulli quippe mundum deserunt, honorum transeuntium vana derelinquunt, et, ima humilitatis appetentes, humanae conversationis morem bene vivendo transcendunt; atque in tanta studiorum arce proficiunt, ut signorum jam virtutes operentur; sed quia semetipsos circumspiciendo tegere negligunt, inanis gloriaecussi, pejus de alto ruunt. Hinc culta cordis examinat, ejusdem ruinae casum praenuntians intentat, cum dicit: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nonomine tuo da
Abbreviated transcription (Latin):
get semetipsũ sibi. Semetipsũ
enĩ abnegat: qui calcato typo
suꝑbiȩ.ante dĩ ocłos. ẽẽ se ase a¬
lienum demonstrat. Hinc psal¬
mista ait. Memor ero tui: de t̾ra
iordanis. & hermoniim.Iordam
quippe ut dixi. descensio: her¬
mon audem.anathema idest ali¬
enatio. interpretat᷑. De t̾ra enim
iordanis &hermoniim.dei re¬
miniscitur: qui in eo qd semet¬
ipsum deicit. atq a se alienus
erxistitͥ ad conditoris su memo¬
riã reuocatur.S antiquus hostis
ꝓmagno non habet: cũ sub iu¬
re suȩ tyrannidis.t̾rena q̃rentes
tenet.Pph̃a quippe testante. co¬
gnouimus: qͥa esca eius. electa.
Neq enĩ mirũ deputat. si eos ab¬
sorbeat. qͦs supbia erigit: auari¬
cia tabefacit: uoluptas delectat:
malicia angustat: ira infłamat:
discordia seꝑat: inuidia exulce¬
rat: lururia inquinans necat.
Absorbebit gͦ fluuiũ. & ñ mirabit᷑
qͥa ꝓmagno ñ estimat. cum eos
deuorat. qͥ ꝑ ipsa suȩ uitȩ studia.
deorsum currunt: s illos mag

Expanded text:
get semetipsum . Semetipsum enim abnegat, qui, calcato typho superbiae, ante Dei oculos esse se a se alienum demonstrat. Hinc Psalmista ait: Memor ero tui de terra Jordanis et Hermoniim , Jordanis quippe, ut dixi, descensio, Hermoniim autem anathema, id est alienatio, interpretatur. De terra igitur Jordanis et Hermoniim Dei reminiscitur, qui in eo quod semetipsum dejicit, atque a se alienus existit, ad conditoris sui memoriam revocatur. Sed antiquus hostis hoc pro magno non habet, quod sub jure suae tyrannidis terrena quaerentes tenet. Propheta quippe attestante cognovimus quia esca ejus electa . Neque enim 1084 mirum deputat, si eos absorbeat, quos superbia erigit, avaritia tabefacit, voluptas dilatat, malitia angustat, ira inflammat, discordia separat, invidia exulcerat, luxuria inquinans necat. Absorbebit ergo fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non aestimat cum eos devorat, qui per ipsa suae vitae studia deorsum currunt; sed illos magn
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbi: ita singłarit̃ umbra eius
ẽ unusquisq peccator. S dum
doctrinȩ tustoꝵ. mali contradi¬
cunt: dũ abeis iniquũ quemli¬
bet corrigi ñ ꝑmittunt: umbre
uehemoth istiꝰ umbrã erꝰ ꝓtegt̃.
qͥa peccatores quiq. inqͦ sͥ male
sunt conscii: meo. &aliũ peccan¬
tem defendunt. Umbie. umbrã
erꝓtegunt: dũ nequissimors
facta. nequiores ꝑuersis patroci¬
niis tuent᷑.Qd hoc nimirum
studio faciunt: nedũ culpa in
qua & ipsi obligati sunt. ina¬
liis corrigit᷑: adipsos quandoq
impeti: unde alios consid̾ant.
lib̾a correptione confundi. Sicq
sit: ut summa criminũ. dũ de¬
fendit᷑ augeat᷑: & umuscuiꝰq ne¬
quicia. eo sit adppetrandũ facilis:
quo difficilis adpuniendũ. Sce¬
lera quippe peccantum. tanto
maiora increm̃ta ꝑcipiunt: qͣnto
ꝑdefensionẽ potentiũ. diu inulta
tolerantur S tales quiq seu extͣ
eccł̃iam. seu intra scãm eccł̃iam

Expanded text:
reprobi, ita singulariter umbra ejus reprobi, ita singulariter umbra ejus est unusquisque peccator. Sed dum doctrinae justorum mali contradicunt, dum ab eis iniquum quemlibet corrigi non permittunt, umbrae Behemoth istius umbram ejus protegunt, quia peccatores quique in quo sibi male sunt conscii, in eo et alium peccantem defendunt. Umbrae umbram ejus protegunt, dum nequissimorum facta nequlores perversis patrociniis tuentur. Quod hoc nimirum studio faciunt, ne dum culpa in qua et ipsi obligati sunt, in aliis corrigitur, ad ipsos quandoqueimpeti, unde alios considerant libera correptione confundi. Sicque fit vt summa criminum dum defenditur augeatur, & vniuscuiusq. nequitia eo sit ad perpetrādum facilis, quo difficilis ad puniendum. Scelera quippe peccantium tanto maiora incremēta percipiunt, quanto per defensionem potentiū diu inulta tra, seu intra sanctam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
riã.premens:insecreto calami.
atq in locis humentib dor¬
sub ditione suȩ dñationis. aut
ꝑ elagonẽ sp̃s. aut ꝑ carnis cor¬
rupdonem denet. Quosdã uͦ. in
utroq possidet: qͥa cum eos su¬
ꝓbiȩ sp̃s eleuat: a tumore suȩ
altitudinis. nec uerecundia cor¬
ruptionis melinat.S nunqͥd
contra hos. intra sc̃ãm ȩccłiam
incessanter cotidie. untitum
magistri ñ uigilant: Nunquid
redarguere uoluptates infimas:
& suadere gaudia patriȩ cȩlestis
cessant:S prauoꝵ mentes. tan¬
to obstinatus summa ñ audi¬
unt: qͣnto arcius infimis in¬
heserunt.Quibz. nec hoc suffic̃
ut ipsi ꝑeant:s adhuc qd est
deterius. cum quoslibet argui
emendariq conspiciunt: iu¬
stoꝵ increpatonib obuiant:
ne saltm alii corrigant᷑ Unde:
sunt diaboli: om̃s iniqui. Qui.
dũ imitatoni iniquitats eius
mserurunt: qͣs ab er corpore.
imaginis spẽm trahunt. Sicut
autẽ umbrȩ ey sunt pluraliter.

Expanded text:
riam premens, in secreto calami riam premens, in secreto calami atque in locis humentibus dorsub ditione suae dominationis aut per elationem spiritus, aut per carnis corruptionem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunquid contra hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie virtutum magistri non vigilant? Nunquid redarguere voluptates infimas, et suadere gaudia patriae coelestis cessant? Sed pravorum mentes tanto obstinatius summa non audiunt, quanto arctius infimis inhaeserunt. Quibus neque hoc sufficit, ut ipsi pereant, sed adhuc, quod est deterius, cum quoslibet argui emendarique conspiciunt, justorum increpationibus obviant, ne saltsunt diaboli omnes idum imitationi iniquitatis ejus inserviunt, quasi ab ejus corpore imaginis speciem trahunt. Sicut autem umbrae ejus sunt pluraliter
Abbreviated transcription (Latin):
humenda sunt. t̾enoꝵ hominũ
mentes:qͣs.humor carnalis con¬
cupiscentiȩ qͥa replet̾. fluidas fa¬
cit. In quib. uehemoth iste. iniqͥ¬
tatdis sue uestigia. tanto altiꝰ i¬
primit: q̃nto meisdẽ mentib. ꝑ¬
transitus illius. qͣsi influxa t̾ra
descendit. Loca qͦ humentia st̃:
oꝑa uoluptuosa. Pes quippe. m
arida t̾ra ñ labitur: firus uͦ mlu¬
brica. uix tenet᷑. In locis gͦ hum̃¬
tib. iter uitȩ p̃sentis faciunt: qͥ
inhac. ad iusticiam rect̾ stare ñ
pocsunt. Inhis itaq locis hum̃¬
tib. uehemoth dormit: quia
inreꝓboꝵ hominum lubrica
oꝑatione requiescit.Nonnull
uͦ. loca humentia: menbra ge¬
nitalia suspicant᷑. Qđ si ita est:
mentia. luxuna corꝑis expͥma¬
tur: Duo quippe sunt hȩc ui¬
cia. quȩ humano generi imma¬
niter dñantur: unũ uidelicet
sp̃s:atq aliuã earnis. Elatio
nanq. sp̃m erigit: luxuria. car¬
nem corrumpit. Antiqus itaq
hostis.humanum genꝰ. uel ꝑ
elationem precipue. uł pluxu¬

Expanded text:
humentia sunt terrenorum hominum mentes, quas humor carnalis concupiscentiae, quia replet, fluidas facit. In quibus Behemoth iste iniquitatis suae vestigia tanto altius imprimit, quanto in eisdem mentibus pertransitus illius quasi in fluxa terra descendit. Loca quippe humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis ergo humentibus iter vitae praesentis faciunt, qui in hac ad justitiam recti stare non possunt. In his itaque locis humentibus Behemoth dormit, quia in reproborum hominum lubrica operatione requiescit. Nonnulli vero loca humentia, membra genitalia suspicantur. Quod si ita est, mentia luxuria corporis exprimatur? Duo quippe haec sunt vitia, quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue, vel per luxu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ignem: & deuorauit abyssũ
multam: & comedit partẽ do
mus. Iudicium quippe ad ig¬
nem uocatur. cum iusticie sen¬
tencia. ad pȩnam iã ȩterne con¬
cremationis ostenditur. Et
multam abyssum deuorat: qͥa
miquas atq incomprehensi¬
biles hominum mentes con¬
ciemat: quȩ. nunc se hominib.
etiã sub signoꝵ miracłis occul¬
tant Pars autẽ domꝰ comedit᷑.¬

Expanded text:
ad ignem et devoravit abyssum multam, et comedet partem domus Domini . Judicium quippe ad ignem vocatur, cum justitiae sententia ad poenam jam aeternae concremationis ostenditur. Et multam abyssum devorat, quia iniquas atque incomprehensibiles hominum mentes concremat, quae nunc se hominibus etiam sub signorum miraculis occultant. Pars autem domus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
influat: quia nonnunqͣm calli¬
radicib quatiat᷑: cũ hostis nr̃.
tante ẽẽ contͣ nos fortitudinis
demonstratur: Nullum ne erit
consolationis adiutorium: frit¬

Expanded text:
influat, quia nonnunquam calliradicibus quatiatur, cum hostis noster tantae esse contra nos fortitudinis demonstratur? Nullumne erit consolationis adjutorium? Erit
Abbreviated transcription (Latin):
gnantur. Nisi enim electoꝵ urtã.
ꝑconstantiã suȩ uinditatis ex¬
primerent: nequaqͣm de sc̃e ec¬
cłiȩ filiis. ꝓpħ̾a dixisset. Germni¬
nabunt int̾ herbas sicut salices:
iurta ptfluentes aq̃s. Sc̃e enim
eccłiȩ filii. int̃ herbas. sic̃ saliceᷤ

Expanded text:
gnantur. Nisi enim electorum vitam gnantur. Nisi enim electorum vitam per constantiam suae viriditatis exprimerent, nequaquam de sanctae Ecclesiae filiis propheta dixisset: Germinabunt inter herbas, sicut salices juxta praeterfluentes aquas . Sanctae enim Ecclesiae filii inter herbas
Abbreviated transcription (Latin):
redarguit:dicens. Oriunt᷑ in do¬
mibz eius spinȩ & urtice: & palz¬
urus inmunigonib ei. Quid
nanq ꝑ urticas: nͥ cogitationũ
asꝑent: & opum peccata. que
pungant. S hȩc agentes. habeis
etiam nequiores alios defenso
res suos. Unde. illic aptȩ ꝓtinꝰ
subdidit. Et paluirus inmuns¬
tionib eius. Paliurus quippe.
tanta spinarum circumdatio¬
ne densescit:ut p̃aspitate . tan¬
gi uix possit Intus gͥ uidica &
spina nascitur: s utrumq hoc
exterius ꝑꝑa hurum munit᷑:
qͥa uidelicet minores iniqͥ. ma¬
la quelibet faciunt: sz ea. neqͥs¬
simi maiores tuentur. Unde. be¬
ne & hic dr: ꝓtegunt umbrȩ. um¬
bram er.Dum enĩ malũ. peior
uindicat: qͣs umbra umbram.
ne a ueritatis lumine irradiet᷑.
fructuosȩ quidẽ arbores salicũ:
sedtam̃ tantȩ uirichtatis sunt:
ut arescere. uł abscise radicit᷑
& ꝓiecte. uix possint. Unde. in
sacro eloquio.salicum nomine.
aliqͣndo. ꝓuiriditate.bom: ali¬
qͣndo aut̃ ꝓsterilitate. reꝓbi desi¬

Expanded text:
n domibus ejus spinae et urticae, et paliurus in munitionibus ejus. » Quid per urticas, nisi cogitationum asperent, et operum peccata, quae pungant. Sed haec agentes habent etiam nequiores alios defensores suos. Unde illic apte protinus subdidit: Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus quippe tanta spinarum circumdatione densescit, ut prae asperitate tangi vix possit. Intus igitur urtica et spina nascitur, sed utrumque hoc exterius per paliurum munitur, quia videlicet minores iniqui mala quaelibet faciunt, sed ea nequissimi majores tuentur. Unde bene et hic dicitur: Protegunt umbrae umbram ejus. Dum enim malum pejor vindicat, quasi umbra umbram, ne a veritatis lumine irradietur, fructuosae quidem arbores sunt salices; sed tamen tantae viriditatis sunt, ut arescere vel abscissae radicitus et projectae vix possint. Unde in sacro eloquio salicum nomine aliquando pro viriditate boni, aliquando pro sterilitate, reprobi desi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ iam uerttatis agnouerunt.
s uiuere fideliter negligunt:. rec¬
tȩ. fluuiꝰ dici possunt: qͥa uideli¬
hebreo uocabulo: descensio eoꝵ
dr. Et sunt nonnulli. qͥ uias ue¬
ritatis appetentes. semet ipsos
abiciunt: atq auite ueq̾s ela¬
tione. descendunt. Cumq et̾na
cupiunt: ualde se abhoc mun¬
do alienos reddunt: dũ non¬

Expanded text:
dem jam veritatis agnoverunt, dem jam veritatis agnoverunt, sed vivere fideliter negligunt, recte fluvius dici possunt, quia videliHebraeo vodicitur. Et sunt nonnulli qui vias veritatis appetententes semetipsos abjiciunt, atque a vitae veteris elatione discedunt; cumque aeterna cupiunt, valde se ab hoc mundo alienos reddunt. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
os eius. Neq enĩ ꝓ magno dia¬
bolus habuit. qđ infideles tu¬
lit: s todo nunc annisui. in illoꝵ
morte se erigit: qͦs contͣ se rege¬
neratos tabescit. Nemo gͥ fidem
sibi. sine oꝑib sufficere posse con¬
fidat: cũ scimꝰ qd scriptum sit.
Fides. sine oꝑib: o ciosa ẽ. Nullꝰ.
uehemoth morsũ. ex sola confes
sione fidi. plene euasisse se est¬
met: qͥa iam quidẽ fluuiũ ab¬
sorbuit: s adhuc iordanẽ sitit.
Et tocies more illius iordanis
fluit: quoties xp̃ianus quisq.
ad iniquitatẽ defluit. Os qͥdẽ
eiꝰ iam fide nos subleuante. fu¬
gimꝰ: s magno studio curan¬
dũ ẽ. ne in hoc. lubrica oꝑatio¬
ne dilabamur.Si ambulandi
caudela negligit᷑. incassum. cre¬
dendo rectum iter tenetur:qͥa
uia quidẽ fidei adcȩlestẽ patͥ¬
am ꝓfic̃: sz offendentes. mini¬
qd̾ hac in re. subtilius ꝓpen¬
damus.Hi enĩ qͦs ꝑ iordanem
diximus expͥmi: possunt per
fluuium designari. Qui enĩ fi¬

Expanded text:
os ejus. Neque enim pro magno diaos ejus. Neque enim pro magno diabolus habuit, quod infideles tulit; sed toto nunc annisu in illorum mortem se erigit, quos contra se regeneratos tabescit. Nemo igitur sibi fidem sine operibus sufficere posse confidat, cum scimus quod scriptum sit: Fides sine operibus mortua est . Nullus Behemoth morsum sione fidei plene evasisse se aestimet, quia iam quidem fluvium absorbuit, sed adhuc Iordanem sitit; et totiens in ore illius Iordanis fluit, quotiens christianus quisque ad iniquitatem defluit. Os quidem eius iam fide nos sublevante fuimus; sed magno studio curandum est, ne in hoc lubrica operatione dilabamur. Si ambulandi cautela neglegitur, incassum credendo rectum iter tenetur, quia via quidem fidei ad caelestem patriam proficit, sed offendentes miniquod hac in re subtilius perpendamus. Hi enim quos per Jordanem diximus exprimi, possunt per fluvium designari. Qui enim fi
Abbreviated transcription (Latin):
intrabit in regnum cȩloꝵ. Hinc
rursum ait. Quid autem uoca
dico: Hinc. paulus ait. Confi¬
tent᷑ se nosse dm: facts autem
negant. Hinc. ioħs dic̃. Qui diẽ
se nosse dm. & mandata eiꝰ non
custodit: mendax ẽ Hinc ẽ qd̃
de ipsa pͥma sua dñs plebe con¬
queritur: dicens. Popłs hic. labiis
me honorat:cor autem eoꝵ. lon¬
ge ẽ ame. Hinc etiã: psalmista
ait Dilexerunt eũ in ore suo: &
lingua sua mendit sunt ei. Sed
minime mirum fuit. qđ uehe¬
moth iste. ante lauacri undam.
ante sacramenta cȩlestia. ante
corporeã p̾̃sentiam redemptors
humani generis fluuium hia¬
tu ꝓfundȩ ꝑsuasionis absor¬
buit: s hoc ualde mirum. hoc
ualde derribile ẽ: qͥa muldos a¬
ꝑto ore. etiã post cognitionem re¬
demptoris suscipit: post laua¬
cri undã polluit: post sacram̃¬
ta cȩlestia. adinferni ꝓfundũ
rapit. Dicatur gͦ: dicatur terri¬
bilit̃. uoce ueritatis. Absorbebit
fluuium ⁊ non mirabit᷑ & ht̃
fiduciã. qđ influat iordanis in

Expanded text:
intrabit in regnum coelorum . Hinc rursum ait: Quid autem vocatdico? Hinc Paulus ait: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes dicit: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Hinc est quod de ipsa prima sua Dominus plebe conqueritur, dicens: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Hinc Psalmista ait: Dilexerunt eum in ore suo, et lingua sua mentiti sunt ei . Sed minime mirum fuit quod Behemoth iste ante lavacri undam, ante sacramenta coelestia, ante corpoream praesentiam Redemptoris, humani generis fluvium hiatu profundae persuasionis absorbuit; sed hoc valde mirum, hoc valde terribile est, quia multos aperto ore etiam post cognitionem Redemptoris suscipit, post lavacri undam polluit, post sacramenta coelestia ad inferni profundum rapit. Dicatur ergo, dicatur terribiliter voce Veritatis: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in
Abbreviated transcription (Latin):
eius potentiã nos eomp̃hendisse
suspicamur. Nam quantũius
inaltum mens nr̃arapiat᷑: eius
camen magnitudinis immensi¬
tate transcenditur. Cuius tunc
aliquid quasi ex parte cognosci¬
mus:quando eum nos digne co¬
gnoscere ñ posse sentimꝰ. dequit̃.¬
bilis. Dicere ut cumq et̾nitatem
uoluit: & ipsam ȩternitatis lon¬
gitudinc̃ annos uocauit. Cum
enim breuitatem temporis di¬
latare uolumus:momenta pho
ras. horas ꝑdies. dies ꝑmenses. m̃¬
ses autem pannos extendimus.
Quia ergo amplum quiddã di¬
cere uoluit̃ sed quid diceret la¬
dius non inuenit:indo annos
sine estimatione numeri. mul¬
tiplicauit. dicens: numerus an¬
norum eius mestimabilis: ut dũ
ea quȩ apud sesunt ꝓlixa multi¬
plicat: ecemitatis longitudinem
se metin non posse. infirmitas

Expanded text:
ejus potentiam nos comprehendisse ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sentimus. Sequitbilis. - Dicere utcunque aeternitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta pras, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
ipse.Et agentem cernimus.s ac
done caligamus: quia uidelicet
cur quid fiat incertum ẽ:sed qͥ
sit qui hec incerta faciat. incertũ
ignoras opus eius: de quo ceci¬
nerunt uiri. Om̃s homines ui¬
dent eum: unus quisq intuet᷑¬
ꝓcul: quia eum cuius iudicia
minime comprehendimꝰ:ẽẽ per
ragonem uidemꝰ.Quem tamen
adhuc ꝓcul cemimꝰ: qui aber
fortitudine nubilo infirmitatis
excelsus: nunc iterum dicit. ec¬
ce ds magnus. Quid ẽ quod de
dõ loquens. ecce dicit. & ecce re¬
petit: nͥ quod ecce dicimꝰ de ea
re quã inpresente monstram̃:
Et quia d̃s ubiq presens ẽ cũ de
illo ecce dicitur: ecct non uiden¬
tib adẽẽ memoratur. Bene au¬
tem eum uincere nram scientiã
narrat: quẽ uideri abhominib
dixerat: quia & sic exratione con¬
spicitur:ut magnitudo tamen
illius. nulla nr̃i sensus subtilitate
penetretur.Quicquid nãq decla¬
ritate eius magnitudinis scimꝰ.
infra ipsum ẽ: &tanto ab eius sc̃¬
enta longe repellimur: quanto

Expanded text:
ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incertum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum ignores opus ejus de quo cecinerunt viri. Omnes homines viderunt eum; unusquisque intuetprocul, quia eum, cujus judicia minime comprehendimus, esse per rationem videmus; quem tamen adhuc procul cernimus, quia ab ejus fortitudine nubilo infirmitatis excelsus: nunc iterum dicit: Ecce Deus magnus. Quid est quod de Deo loquens ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de ea re quam in praesenti monstramus? et quia Deus ubique praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non videntibus adesse memoratur. Bene autem eum vincere scientiam nostram narrat, quem videri ab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
exauri argentiq: metallo misce¬
cur. In qua ꝑmixtione. argentũ
quidẽ clarius redditur: sedtam̃
fulgor auri temꝑatur. Quid gͦ
melectro. nͥ mediator di & homi¬
num demonstratur: qui dũ se¬
metipsũ nob̃ ex duina atq hu

Expanded text:
ex auri argentique metallo miscetur, in qua permistione argentum quidem clarius redditur, sed tamen fulgor auri temperatur. Quid ergo in electro nisi mediator Dei et hominum demonstratur? Qui dum semetipsum nobis ex divina
Abbreviated transcription (Latin):
incorporeis hȩc oculis cerneret inex¬
tasi non fuisset: sic̃ paulo inuisione
noctis. uir macedo apparuit: qui
transire eum macedoniam rogauit.
Aliquando ymaginib & ante corpo
teos oculos adtempus exaere assũ¬
ptis. ꝑanglos loquitur d̃s: sicut a¬
braham. nonsolum tres uiros uid̾e
potuit᷑ sed etiam habitaculo terte¬
no susciꝑe: nec solum susciꝑe: s
eorum usib. etiam cibos adhib̾e
Nisi enim angeli. quedã nobis in
terna nunciantes. ad tempus ex
aere corpora sumerent: exteriorib
ꝓfecto nrĩs obtutib non appare¬
rent: nec cybos cum abraham
capent: nisi ꝓpt̃ nos solidum ali¬
quid excȩlesti elemento gestarent
Nec mirum qđ illic. ipsi qui suscepti
angeloꝵ uocabulo exprimunt᷑.
qui exterius ministrabant: & ap¬
pellatione dñi ostenditur: qui eis
intenus prȩerat: ut ꝑhoc. presiden¬
tis impenium: & pillud. cdlarescẽt
officium ministranqum. Aliqñ

Expanded text:
incorporeis oculis haec cerneret, in ecsincorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis per angelos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli quaedam nobis in terra nuntiantes, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ipsi qui suscepti angelorum vocabulo exprimuntur, qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrandi.
Abbreviated transcription (Latin):
de quo scnptum ẽ Cum audissec
uocem dñi di de ambulantis in
paradyso adauram post meridi¬
em: abscondit se inter ligna pa¬
radẏsi. Quid ẽ enim quod post
peccatũ hominis. inparadẏso dñs
non iam stat sed deambulat: nͥ
qd urruente culpa. se acorde homi¬
ns motum demonstrat: Quid ẽ.
qd adauram post meridiem: nsi
qd lux feruentior ueritatis absciˢ¬
serat. & peccatricem animã. culpe
suȩ frigora constringebant: In¬
crepauit gͦ adam. deambulans:
ut cȩcis mentib nequitiam suã.
ñ solum sermonib sed etiã reb
aꝑiret: quatinus peccator homo.
ꝑdeambulationẽ. amisso ȩternita¬
tis statu. mutabilitatis suȩ icon¬
stantiam cereret: & ꝑauram. fer¬
uore caritatis expulso. torporem
suum ammaduerteret: & ꝑ de¬
elinationem solis.cognosceret:
ostensis. pangelos loquitur ds̃
sicut lacob subnixam cȩlo scalam
dormiens uidit: sicut petrus linte¬
um reptilib ac quadrupedib ple¬
num. mextasi raptus. aspexit: qui nͥ

Expanded text:
e quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi . Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus jam non stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa se a cordis hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret ostensis per angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi
Abbreviated transcription (Latin):
duinã ꝑhumanitatem. nrĩs a-¬
spectib temꝑauit: Qd̃ enim uir¬
tute huinitatis eiꝰ. tot miracłis
humanitas fulsit: ex auro creuit
argentũ. Et qd̃ ꝑcarnẽ ds̃ cogno¬
sci potuit: qdq ꝑcamẽ tot adu̾sa
dolerauit: qͣsi exargento temꝑa¬
cum ẽ aurum. Qđ bene & in me¬
dio ignis ostenditur: qͥa incarna¬
donis eius mysterium subsequen¬
tis iudicii flamina comitatur. dcͥ¬
ptum quippe ẽ. Pat̃ non iudicat
quẽquam: sedomne iudiciũ de¬
uerbis simul & reb loquit᷑ d̾s:
cum quibdam motib insinuat.
hoc qd sermonib narrat. Neq
enim adam post culpam in chrui¬

Expanded text:
per humanitatem nostris aspectibus temperavit. Quia enim virtute divinitatis ejus tot miraculis humanitas fulsit, ex auro crevit argentum; et quod per carnem Deus cognosci potuit, quodque per carnem tot adversa toleravit, quasi ex argento temperatum est aurum. Quod bene et in medio ignis ostenditur, quia incarnationis ejus mysterium subsequentis judicii flamma comitatur. Scriptum quippe est: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium deverbis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divi
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis. Omnia ꝑipsum fac̾ta
sunt: & sine ipso factum ẽ. nichil.
Qd̾ factum ẽ. impso uita erat. Audi¬
amus ymbrem infumitatis. In
ppria uenit: & sui eum non rece¬
perunt. Hymbri gͦ fortitudinis
suȩ precipit ut interra descendat:

Expanded text:
titudinis: Omnia per ipsum facta titudinis: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in ipso vita erat . Audiamus etiam imbrem infirmitatis: In propria venit, et sui eum non receperunt . Imbri ergo fortitudinis suae praec
Abbreviated transcription (Latin):
emps transiit. & recessit. Transcun¬
de quippe hyeme. ymber recedit:
quia cum uita p̾sens ꝑagitur. in
qua nos ignorantiȩ nubilo. carniᷤ
corruptibilis torpor astrinxerat:
omne ministerium p̃dicationis
cessat. Clarius quippe ꝑnos tẽ
rib. corda scõꝵ ad ministerium
p̃dicationis humiliat. Ubi. rectȩ ad¬
ditur: & ymbri fortitudinis suȩ.¬
ẽ: predicatio duinitatis. Nã ym¬
ber infirmitads eius ẽ p̃dicatio
incarnationis: de qua. ꝓpaulũ
dicitur. Qd infirmum ẽ. dĩ: fortiꝰ
ẽ. hominib: & rursum.Si cruci¬
fixus ẽ ex infirmitate: s uiuit
exiurtute dei. Sic autẽ scĩ uiri.
humanitatis eius infirma predi¬
cant: ut auditoꝵ suoꝵ cordib.
etiã diuinitats fortia infundaÑ.
Audiamus ꝑtonitrum nubis. ym¬
brem fortitudinis. Inprincipio
erat uerbum: & uerbũ erat apud
dm: & ds erat uerbum. Audiamꝰ
etiam ymbrem infirmitats. Uer¬
bum caro factum ẽ: & habitauit
innobis. Audiamus ymbrem for¬

Expanded text:
imber abiit et recessit . Transeunimber abiit et recessit . Transeunte quippe hieme, imber recedit, quia cum vita praesens peragitur, in qua nos ignorantiae nubilo carnis corruptibilis torpor astrinxerat, omne ministerium praedicationis cessat. Clarius quippe per nos tunc ribus corda sanctorum ad ministerium praedicationis humiliat. Ubi recte additur: est praedicatio divinitatis, nam imber infirmitatis ejus praedicatio incarnationis. De qua per Paulum dicitur: « Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . » Et rursum: « Si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . » Sic autem sancti humanitatis ejus infirma praedicant, ut aupitorum suorum cordibus, etiam divinitatis fortia infundant. Audiamus per tonitruum nubis, imbrem fortitudinis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Audiamus etiam imbrem infirmitatis: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Audiamus imbrem for
Abbreviated transcription (Latin):
Expectetur sic̃ pluuia eloquiũ
meum: & descendent sicut ros.
uerba mea. Hȩ nimirũ pluuiȩ.
hiemi congiuunt: estate cessa¬
bunt: qͥa nunc. cũ carnalium
ocłis uita celestis absconditur:
necesse ẽ. ut scõꝵ nobis p̃dica¬
tionib iroretur. Cum uͦ ẽt̃ni
iudicii estus incanduerit. nul¬
lus uerba p̃dicantum neces¬
sana tunc habebit: quia ueni¬
ente iudice. ad cor suũ quisq
reducitur: ut scã iam cũ agere
ñualet. sentiat: & rectum qd̃ se¬
qui debuit. extortitudinis suȩ
pena cognoscat. Uñ. bene ꝑꝓpħam
dicitur. Congrega eos qͣsi gregẽ
aduictimã: & scĩfica eos indic
occisionis. Indie enim occisio¬
nis sanctificant᷑ reꝓbi: quia tc̃
scã quȩ debuerant agere. senti¬
unt: cũ digna pͣuitatis sue sup¬
plicia iã declinare ñ possunt.
Quia autẽ predicationes sc̃ȩ cũ
uita presenti. idest pluiia cũ hye¬
me cessabunt: recte exeunt anime.
si uoce suadentis dicitur. Surge. ꝓ¬
pera amica meaͥ formosa mea: &

Expanded text:
Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea . Hae nimirum pluviae hiemi congruunt, aestate cessabunt, quia cum nunc carnalium oculis vita coelestis absconditur, necesse est ut sanctorum nobis praedicationibus irroretur. Cum vero aeterni judicii aestus incanduerit, nullus verba praedicantium necessaria tunc habebit, quia, veniente judice, ad cor suum quisque reducitur, ut sancta jam cum agere non valet sentiat, et rectum quod sequi debuit ex tortitudinis suae poena cognoscat. Unde bene per prophetam dicitur: Congrega eos quasi gregem ad victimam, et sanctifica eos in die occisionis . In die enim occisionis sanctificantur reprobi, quia tunc sancta quae debuerunt agere sentiunt, cum digna pravitatis suae supplicia jam declinare non possunt. Quia autem praedicationes sanctae cum vita praesenti, id est pluviae cum hieme cessabunt, recte exeunti animaesi voce suadentis dicitur: Surge, propera, amica mea, formosa mea, et
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quod opatur. Nam adiudici¬
um ꝓactione cur uenit: si podu¬
it nescire quod egit: Et ipsi ergo
qui preceptis dnĩcis erudiri con¬
tempnunt: utrum bona an ma¬
la sui que sc̃iunt faciunt. Nam
si bona se facere nesciunt: cur
de aliquib factis. mostentatio

Expanded text:
sit quod operatur. Nam ad judicisit quod operatur. Nam ad judicium pro actione cur venit, si potuit nescire quod egit? Et ipsi ergo qui praeceptis dominicis erudiri contemnunt, utrum bona an mala sint quae faciunt sciunt. Nam si bona se facere nesciunt, cur de aliquibus factis in ostentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut nobis etiam mira & fortia suç
diumitatis innotescat. S cum
iurtutem nr̃i conditoris audimꝰ:
stati ad corda nr̃a. formidine
compellente. reducimur: & tan¬
quȩ dignȩ. quȩ ue egimus indi¬
gne. pensamus. Unde. & bene sub¬
agunt homines: pensare contẽp¬
nunt. S cum uirtutem suꝑnȩ
districtionis audiunt: prauoꝵ
operum hoc qdse deprimit pon¬
dus agnoscunt. Predicationis qͥp¬
pe uerbis pulsati. euigilant: ut
pensent adquȩ se supplicia ac
tionis antiquȩ mentum trahat.
Dum gͦ ymber fortitudinis interta
descendit: inmanu uniuscuiusq
signatur. ut sua oꝑa sciat: quia
dum uirtus incomprehensibilis
maiestatis agnoscitur: ab uno qͦ
subtilius sua uita pensatur. Qd̃¬
tamen intelligi & aliter pocest.
Creator namq omnipotens acun¬
ctis insensibilibꝰ urationabililq
distinctum. rationalem crea¬
duram. hominem condichit: qua¬
tinus quod agit.ignorarae non poᷤ¬
sit. Natura enim legis scire com¬
pellitur: seu prauum seu rectũ

Expanded text:
 fortia suae divinitatis innotescat. Sed cum virtutem nostri conditoris audimus, statim ad corda nostra formidine compellente reducimur, et tanquae digne, quaeve egimus indigne, pensamus. Unde et bene subagunt homines, pensare contemnunt. Sed cum virtutem supernae districtionis audiunt, pravorum operum hoc quod se deprimit pondus agnoscunt. Praedicationis quippe verbis pulsati evigilant, ut pensent ad quae supplicia sese antiquae actionis meritum trahat. Dum ergo imber fortitudinis in terram descendit, in manu uniuscujusque signatur, ut sua opera sciat, quia dum virtus incomprehensibilis majestatis agnoscitur, ab unoquoque subtilius sua vita pensatur tamen intelligi et aliter potest. Creator namque omnipotens a cunctis insensibilibus irrationabilibusque distinctum rationabilem creaturam hominem condidit, quatenus quod egerit ignorare non possit. Naturae enim lege scire compellitur, seu pravum sive rectum