comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine pace.cͥminatores inotinentes.
ĩmites. si ne benignitate. ꝓditorespĩ¬
ui. tumidi: uoluptatum amato¬
res magis q̃m dĩ. Hic beatissimꝰ
paulus qͦd suꝑus diffuse ꝓtu¬
lit mira breuitate collegit. osti¬
dens eos iõ tales fore qͥa uolis¬
tatum amatores existerent &
iciosissimis secupiditatib sub¬
uigarent. Hinc enim cuncta ma¬
la ꝓueniunt: dum ds contemp¬
utur: uoluptates amantur. hĩc
t̃quod ut sapientia dicit. om̃ia
commixta sunt apud eos. sangͥs.
homicidiũ. finc̾tio. ꝑuuriũ tũ¬
multus honoꝵ: domini inme¬
moratio. Hinc & osee q̃rimoniã
faciens. dicit. Hon est ueritas. &
interra. Maledicꝰtum & menda¬
adulteriũ. inundauerunt: ⁊ san¬
guis sanguinẽ detigit: & popłi
sicut hi qui contradicunt sacer¬
doti. De quib una apostoli sen¬
tentia ẽ. qm̃ non solũ qui talia
agunt. sed et qui consentiunt
facientib digni sunt morte.¬

Expanded text:
es, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi, timidi, voluptatum amatores magis quam Dei . Hic beatissimus Paulus quod superius diffuse protulit mira brevitate collegit, ostendens eos ideo tales fore, quia voluptatum amatores existerent, quia vitiosissimis cupiditatibus se subjugarent. Hinc enim cuncta mala proveniunt. Dum Deus contemnitur, voluptates amantur. Hinc est quod, ut Sapientia dicit: Omnia commista sunt apud eos: sanguis, homicidium, fictio, perjurium, tumultus honorum, Domini immemoratio . Hinc et Osee querimoniam faciens dicit: Non est veritas, et mendaadulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . Et populi, sicut hi qui contradicunt sacerdoti, de quibus una Apostoli sententia est, quoniam non solum qui talia agunt, sed et qui consentiunt facientibus digni sunt morte
Abbreviated transcription (Latin):
maxime confunditur. plura
iam e forte uerbosius qͣm opor¬
teret posita sunt. Ceterum qͦd
due uenerabilis pat lacrime de¬
stantur. ita iam defecit sc̃s. &
diminute sunt ueritates: ut sic̃
ysaias illacrimat. facti uide¬
amuꝵ sicut apͥncipio: q̃n ds̃
non dominabatur nr̃i. Annon
ita ẽ cum inter ꝓpinqͦs feralia
succedunt odia: dum uirgia naᷤᷤ¬
cuntur infensã. dum usq ad
sanguinẽ seuit in explicabilis⁊
ceca malicia: dum bonis inui¬
dent praui: liberalib cupidi qͥe¬
tissimis turbulenti. studiosis in¬
ertes: placidis implacabiles: tn¬
quillis inmites. modestis deme¬
raru. sapientib stulti. simplici¬
bus callidi: mitissimis qͦ furio¬
si: s melius eoꝵ insanias: apo¬
stolica tuba redarguit. Nam cũ
nouissimoꝵ ꝑicula demporum
gentiũ exp̾meret: intulit dicenᷤ.
Erunt enim homines se ipsos
amantes. cupidi. elati. suꝑbibla¬
phemi. parentib non obedientt

Expanded text:
plura jam, et forte verbosius quam oportet, posita sunt. Caeterum quod tuae, venerabilis pater, lacrymae testantur, ita jam defecit spiritus, et diminutae sunt veritates, ut sicut Isaias illacrymat, facti videamur sicut a principio, quando Deus non dominabatur nostri. An non ita est? dum inter propinquos feralia succedunt odia? dum jurgia nascuntur infensa? dum usque ad sanguinem saevit inexplicabilis et caeca malitia? dum bonis invident pravi, liberalibus cupidi, quietissimis turbulenti, studiosis inertes, placidis implacabiles, tranquillis immites, modestis temerarii, sapientibus stulti, simplicibus callidi, mittissimis quoque furiosi? Sed melius eorum insanias apostolica tuba redarguit. Nam cum novissimorum pericula temporum gentium Doctor exprimeret, intulit dicens: Erunt enim homines seipsos amantes, cupidi, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedient
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta sua: &e non aliter
adhostiam accedẽ ꝑmitteba¬
tur. S si infigura tanta po¬
pulo obseruantia iubebatur:
qͣnta in ipsa ueritate sacerdo¬
tib tenenda est: Disce igit᷑
osacerdos & leuita quid sit
lauare uestimenta: ne inqui¬
nato corpore qͦ anima uestit᷑:
maiestatem tanti mysteru
cemerare p̃sumas. Hinc in re¬
gum uolumine dicitur. Si
peccauerit uir inuirũ. placa¬
ri ei potest ds. Si aũ in dm̃
peccauerit: qͥs orabit pro eo:
Tunc enĩ de negligentia sacri¬
ficiorum licet depide. Heli fili¬
os suos corripiebat. Qͦd dale
est: ac si diceret. Qui dm̃ dotiꝰ
creature conditorem contẽp¬
nens. indignus ad eiꝰ in uri¬
am cõmunicare presumit:
quẽ intercessorem habebit:
lalis ꝓfecto nec dĩ reueretur

Expanded text:
vestimenta sua, et non aliter vestimenta sua, et non aliter ad hostiam accedere permittebatur. Sed si in figura tanta populo observantia jubebatur, quanta in ipsa veritate sacerdotibus tenenda est? Disce igitur, o sacerdos et levita, quid sit lavare vestimenta, ne inquinato corpore quo anima vestitur, majestatem tanti mysterii temerare praesumas. Hinc in Regum volumine dicitur: Si peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus: si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo ? Tunc enim de negligentia sacrificiorum licet tepide Heli filios suos corripiebat. Quod tale est ac si diceret: Qui Deum totius creaturae conditorem contemnens indignus ad ejus injuriam communicare praesumit, quem intercessorem habebit? Talis profecto nec Dei reveretur
Abbreviated transcription (Latin):
discernit. Nam is qui cũ uda
reus tenetur: cum uida utiq
condempnat᷑. Et qui cũ petro
acceteris fidelit̃ participatur:
cum ipso utiq & ceteris apłis
incorpore & anima consecrat᷑
Hoc ergo iudiciũ in natale calici
mox excipitur: ut doceat᷑ quid
contemptorib inmineat: si dap¬
nati aconscientia pedẽ amensa
domini non retraxerint. Hinc
d̃s̃ ꝑ moysen. Dic inquit ad
filios aaron: & adposteros eo¬
rũ. Omĩs qͥ accesserit destirpe
ur̃a ad ea que consecrata s̃ in qͦ
ẽ inmunditia: peribit coram do.
Ego sum dñs. Et certe illa nich
aliud erant: qm umbia istor.
Si ergo adumbrã non licebat
inmundũ accede. qͣntum minꝰ
adipsam ueritatẽ: Ex qua in
finem ꝓhibitionis conclusit
dicens. Ego dominus. desi di¬
cat. Ego scrutans corda: ego ipe
sacerdos: qui discerno qualis
unus qͥsq accedat. Hinc ans¬
suis inpͥmo officiorum libro.
sastis abatur inquit populus
ꝑbiduũ aut triduũ. & lauabãt

Expanded text:
discernit. Nam is qui cum Juda discernit. Nam is qui cum Juda reus tenetur, cum Juda utique condemnatur: et qui cum Petro ac caeteris fideliter participatur, cum ipso utique et caeteris apostolis in corpore et anima consecratur. Hoc ergo judicium in natale calicis mox excipitur, ut doceatur quid contemptoribus immineat, si damnati a conscientia pedem a mensa Domini non retraxerint. Hinc Deus per Moysem: Dic, inquit, ad filios Aaron, et ad posteros eorum: Omnis qui accesserit de stirpe vestra ad ea quae consecrata sunt, in qua est immunditia, peribit coram Deo. Ego sum Dominus . Et certe illa nihil aliud erant quam umbra istorum. Si ergo ad umbram non licebat immundum accedere, quantominus ad ipsam Veritatem? Ex qua in finem prohibitionis conclusit, dicens: Ego Dominus. Ac si dicat. Ego scrutans corda, ego ipse sacerdos, qui discerno qualis unusquisque accedat. Hinc Ambrosius in primo Officiorum: Castificabatur, inquit, populus per biduum, aut triduum, et lavabant
Abbreviated transcription (Latin):
ds dedit filus isrł panẽ de celo:
habentem omne delectamentũ.
S non inplurib eor benepla¬
Nam populus ille carnalis man¬
na fastidiuit: quia inibi non nͥ
carnalia q̃ suit. Illi itaq mortui
sunt: in quib bñplacitũ non¬
fuit do. Quicumq uͦ intereos
sp̃iritales fuerunt: mori non
potuerunt: qͥa spiritalit̃ co¬
mederunt: quia eis esca illa ce¬
lestis saporem &e delectam̃tũ
inmortalitatis prebuit. Itaq
similiteꝵ nunc in eccłia cibus
iste qͥb dam uita ẽ: quib dam
uͦ suppliciũ. Vñ ohomo disce
quia ds spẽ est: & idõ intelli¬
ge quia cibus iste ñ carnaliter
s sp̃italit̾ &e cogitandus et
sumendus ẽ: quia neq abalio
qͣm ab ipso xp̃o consecratur.
neq abalio quam abipso por¬
rigitur. & quidem sacerdos
uisibilis adstat: ꝑcuiꝰ manuᷤ
consecrari & tribui uidetur.
s xp̃c qui illum & consecrat¬
& tribuit. cui adremediũ cuiq
ad iudiciũ tribuat᷑. diuinitꝰ

Expanded text:
Deus dedit filiis Israel panem de coelo, Deus dedit filiis Israel panem de coelo, habentem omne delectamentum, sed non in pluribus eorum beneplaNam populus ille carnalis manna fastidivit, quia inibi non nisi carnalia quaesivit. Illi itaque mortui sunt, in quibus non beneplacitum fuit Deo. Quicunque vero inter eos spirituales fuerunt, mori non potuerunt, quia spiritaliter comederunt; quia eis esca illa coelestis saporem et delectamentum immortalitatis praebuit. Itaque similiter nunc in Ecclesia cibus iste quibusdam vita est, quibusdam vero supplicium. Unde, o homo, disce quia Deus spiritus est, et ideo intellige quia cibus iste non carnaliter, sed spiritaliter, et cogitandus et sumendus est, quia neque ab alio quam ab ipso Christo consecratur, neque ab alio quam ab ipso porrigitur. Et quidem sacerdos visibilis astat, per cujus manus consecrari et tribui videtur, sed Christus qui illum et consecrat et tribuit, cui et remedium cuique ad remedium tribuatur, divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si diceret. Nisi p̾us inme ma¬
neat: carnẽ meã manducare ñ
potest neq sanguinẽ meũ bib̃e.
Quid ergo manducat peccator
& quid bibit: Nonutiq sibi uti¬
liter carnẽ et sanguinẽ sed ui¬
dicium:. licet uideat᷑ cũ ceteris
altaris sacramentũ ꝑcipere. E
quare: quia non se ꝓbat pͥus:
utrum incorpore.xp̃i sit anñ.
Deinde qͥa non duuidicat uideł.
ut discernat corpus domini.
quid ẽ. qͣntumq sacramen¬
tũ: qualisq uirtus sacram̃ti.
qͥa diuinum. ac spinitale est.
Vnde inpͥmordio huiꝰ celebri¬
tatis. xp̃c udiciũ male accipi¬
entib minatur: dum continuo
post buccellam de manu eius
uasit. Ubi mox ostenditur.
menbrũ meretricis. ut diabłi.
contingere: nec dubiũ quin ob
id uidicium excipiat. & cum
uida culpe societur obnoxiꝰ.
tam qͥa corruit. qͣm qͥa incon¬
scientia dampnatus. ausus ẽ
sine penirentia & correctionis
uenia.scã mysteria demerare.
Item ex eodem libro legimus. qͥa

Expanded text:
Ac si diceret: Nisi prius in me maAc si diceret: Nisi prius in me maneat, carnem meam manducare non potest, neque sanguinem meum bibere. Quid ergo manducat peccator, et quid bibit? Non utique utiliter sibi carnem et sanguinem, sed judicium, licet videatur cum caeteris altaris sacramenta percipere. Et quare? Quia nos se probat prius utrum in corpore Christi sit, an non. Deinde quia non dijudicat, videlicet ut discernat corpus Domini: quid est quantum, quia sacramentum, qualisque virtus sacramenti, quia divinum ac spiritale est. nde a primordio hujus celebritatis judicium male accipientibus minatur dum continuo post buccellam de manu Domini vasit. Ubi mox ostenditur fmembrorum meretricis vel diaboli, contingere, nec dubium quin ob id judicium excipiat, et cum Juda culpae societur obnoxius, tam quia corruit, quam quia ex conscientia damnatus, ausus est sine poenitentia et correctionis venia sancta mysteria temerare. Item ex eodem libro legimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bitu inmutentur: & intusꝑ
non nulla grauia peccata ai
corpore separentur a tames
sacrificare non cessant Dum
enum quib dam indumentisł
exparte uel ex toto laicalibus
utunt᷑ ulis merito comparan¬
di sunt. qui in libro de ciuitate
di appellantur cinici & ñ scõ
iosebh. qui talarẽ tunicã legit᷑
apatre percepisse qͦs & ieremiaᷤ
deplorat dicens. Quomodo mu¬
tatus ẽ color optimus: Color
optimus. habitus p̃tendens re¬
ligionem cunctis amabilem.
Qui color tunc inmutatur: cũ
quedam indumenta studio ia¬
tantie quesita opinione uten¬
tis apud laicos uilescere faciũt
Qui autẽ adheret meretrici.
unũ corpus efficitur & iã non
qͦꝑ danielem dicttur: qͥa erit
inconcuipiscentiis feminarũ.
Idenĩ pascasius in libro de cor¬
meretricis fit: hic utiq elapsꝰ
licet corpꝰ xp̃i contingere. Nã
qui debeant: ipse xp̃c ostendit
dicens. Qui mandueat carnẽ
meã &e bibit sanguinẽ meũ.
iie manet: & ego in eum

Expanded text:
bitu immutentur, et intus per bitu immutentur, et intus per nonnulla gravia peccata a Christi corpore separentur? Et tamen sacrificare non cessant. Dum enim quibusdam indumentis vel ex parte, vel ex toto laicalibus utuntur, illis merito comparandi sunt, qui in libro de Civitate Dei appellantur cynici: et non sancto Joseph, qui talarem tunicam legitur a patre percepisse. Quos et Jeremias deplorat, dicens: Quomodo mutatus est color optimus? Color optimus est habitus praetendens religionem cunctis amabilem. Qui color tunc immutatur, cum quaedam indumenta studio jactantiae quaesita opinionem utentis apud laicos vilescere faciunt. Qui autem adhaeret meretrici, unum corpus efficitur , et jam non quo per Danielem dicitur, quia erit in concupiscentiis feminarum . Ut enim Paschasius in libro de cormeretricis fit, hic utique elapsus licet ei corpus Christi contingere. Nam qui debeant ipse Christus ostendit, dicens: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo .
Abbreviated transcription (Latin):
ciam subtrahit: & ut inerrore
mollit iaceat: nulla hunc aspe¬
ritatis contra dictione pulsat.
S hec rectores qui semetipsos
diligunt. his ꝓculdubio exhi¬
bent: a quib se noceri posse
instudio gle temporalis diment
lnea uia q̃ atihernensi monaste¬
rio ducit ad forũ. est eccłia scĩ
petri que dicit᷑ ad salas: incur
uicinio manebat ante hoc trien¬
nium quidã latro. qui duos iti¬
nerantes qͦs hospitio susceperat
spoliare nolens: nocte int̃fice
cepit. Cum gͦ ad u̾ba consecra¬
tionis dñicã uenire deberet:
terribilis sonus intecto eccłie
ꝑcrepuit: & altare sicut huc¬
usq paret usq ad radicẽ scis¬
sum ẽ. Sicq sacerdos cũ om̃ib
ingenti pauore ꝑ culsus: fugit
&e ꝓ apostata sacrificare cessaũ
Hoc contra ͦ bictum sit. qui ꝓ
sceleratis ob gr̃am eoꝵ se ora¬
turos pollicentur..
Ned qͥd hoc de exteriorib
dicimus: cum pleriq
Dsic in semet ipois negli¬
gentes existant: ut foris in ha¬

Expanded text:
tiam subtrahit; et ut in errore tiam subtrahit; et ut in errore molliter jaceat nulla hunc asperitatis contradictione pulsat. Sed haec rectores, qui semeipsos diligunt, his proculdubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. In ea via, quae a Tiberinensi monasterio ducit ad forum, est ecclesia S. Petri quae dicitur ad Salas: in cujus vicinio manebat ante hoc triennium quidam latro, qui duos itinerantes, quos hospitio susceperat, spoliare volens, nocte interficecoepit. Cum ergo ad verba consecrationis Dominica venire deberet, terribilis sonitus in tecto ecclesiae percrebuit, et altare, sicut hucusque paret, usque ad radicem scissum est: sicque sacerdos cum omnibus ingenti pavore perculsus fugit, et pro apostata sacrificare cessavit. Hoc contra eos dictum sit, qui pro sceleratis ob gratiam eorum se oraturos pollicentur. XXX. Sed quid hoc de exterioribus dicimus, cum plerique sic in semetipsis negligentes existant, ut foris in ha
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ: qͥa mauis ẽ peccatũ.
Uñ psalmista. Cur facies pec¬
catoꝵ sumitis: & iacobus ħ
pleniꝰ peccatũ arguit. Quod
qui fecerit. audiat᷑ qͥd d̃s ꝑ ma¬
lachiam talib comminetur.
Ait enĩ. Non ẽ michi uoluntaᷤ
inuobis: & munꝰ non suscipi¬
am de manu ur̃a: s ꝓiciã uos
& disꝑdam magistrum et dis¬
cipulum: et maledicam bene¬
dictionib ur̃is. Quod tunc fit:
cum sacerdos ꝓtali p̃sumpse¬
rit offerre qui peccare ñcessat.
cũ sicut ieronimus in hoc loco
dicit hoc solum ẽẽ remedium
peccatori non facere que fecit.
Hinc scͥptum est. Sacrificium
salutare adtendẽ mandatis:
& discedere ab omni iniqͥtate.
e dep̃catio ꝓpeccatis. recedẽ
ab iniusticia. Q supͣ. Qui con¬
seruat uerbũ: multiplicat
orationẽ. Contra fautores uͦ
c̾minosorũ ꝓpħa dicit. Ue qui
consu unt puluillos: sub om̃i
cubito. Quod ille facit: qͥ ali¬
cui admundi amorẽ qͣsi iad
lectum declinanti correptionis duri¬

Expanded text:
ultimum, quia majus est peccatum. ultimum, quia majus est peccatum. Unde Psalmista: Cur facies peccatorum sumitis ? Et Jacob hoc plenius peccatum arguit, quod qui fecerit audiat quid Deus plachiam talibus comminetur. Ait enim: Nonne mihi voluntas in vobis, et manu non suscipiam de manu vestra, sed projiciam vos, et disperdam magistrum et discipulum, et maledicam benedictionibus vestris? . Quod tunc fit, cum sacerdos pro tali praesumpserit offerre, qui peccare non cessat. Quod sic Hieronymus in hoc loco dicit, hoc solum esse remedium peccatori non facere quae fecit. Hinc scriptum est: Sacrificium salutare attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate , et deprecatio pro peccatis recedere ab injustitia. Et supra: Qui conservat verbum, multiplicat orationem . Contra fautores vero criminosorum propheta dicit: Vae qui consuunt pulvillos sub omni cubitu . Quod ille facit, qui alicui ad mundi amorem, quasi ad lectum declinanti, correptionis duri
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Tandem uͦ ipsa uirgo
euudam ex infirmis apparens.
idcirco inquit non sanamini.
qͥa reliquie mee sunt suꝑ alta¬
re domini: ubi maiestas diui¬
ni mysterui debet solum mͦ
celebrari. Quod cũ ille custodi¬
bus referret: tulerunt capsã:
& ꝓtinus miracła fieri ceper̃
Si ergo ob illiꝰ mysterii reue̾n¬
tiam nec ipsa sua pignora scĩ
uolunt ꝓpius uicinari: quid
censendum ẽ de inmundiciis:
st autem
domus spiritalis. unus¬
qͥsq homo fidelis: qͣm
uidelicet domũ sacerdotes p̃¬
dicando mundare deberent
asordib uicioꝵ. S hoc iã ita
innegligentiã uenit: ut uel ex
toto taceant: uel ꝓmuneribus
iudicent. uel orent. Unde per
micheam dicit᷑. Sacerdotes
eius inmunerib uidicant. E
inmercede docent: & inpecu¬
nia diuinant. E malachia s
Non seruastis uias meas: &
accipitis faciẽ meã qͥ multa
iam contra sacerdotes dixerat.
S ut ieronimus exponit. idẽ¬
co de acceptione ꝑsone ponit᷑

Expanded text:
verunt. Tandem vero ipsa virgo verunt. Tandem vero ipsa virgo cuidam ex infirmis apparens: Idcirco, inquit, non sanamini, quia reliquiae meae sunt super altare Domini, ubi majestas divini myterii debet solummodo celebrari. Quod cum ille custodibus referret tulerunt capsam, et protinus miracula fieri coeperunt. Si ergo ob illius mysterii reverentiam, nec ipsa sua pignora sancti volunt proprius vicinari, quid censendum est de immunditiis? XXIX. Est autem domus spiritalis unusquisque homo fidelis, quam videlicet domum sacerdotes praedicando mundare deberent a sordibus vitiorum. Sed hoc jam ita in negligentiam venit, ut vel ex toto taceant, vel pro muneribus judicent, vel orent. Unde per Michaeam dicitur: Sacerdotes ejus in muneribus judicant, et in mercede docent, et in pecunia divinant . Et Malachias: Non servatis vias meas et accipitis faciem ; qui multa jam contra sacerdotes dixerat. Sed ut Hieronymus exponit, idcirco de acceptione personae ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
de uocem meã: & ambulate
inuia omni qͣm mandaui ul¬
bis. E ysaias. s quȩsiuit
hȩc de manib ur̃is: Ne al¬
feratis sacͥficium frustra. is
dem̃. Lauamini mundi elo
d & cetera. Quib uerbis ostñ¬
ditur qͦd ille ad sui ꝑniciẽ sacͥ¬
ficat. qui prius inuia manda¬
torum domini non ambulat:
&e qui sue cogitationis malũ
ab erꝰ ocłis non aufert. Ninc
dauid inpsalmo penitentie
dic̃. Si uoluisses: sacrificium
dedissem Quare uͦ sacͥficium
pus offerre debeamꝰ. ut dein¬
ceps altaris sacrificiũ recto or¬
dine celebrare possimꝰmani¬
festat dicens. Sacͥficium dõ.
spẽ contribulatus. Ac sidicẽt.
ditaris sacrificio non delect᷑a¬
ris: nisi sacͥficio contriti cordiͤ¬
pͥus placatus fueris. Est eccłia
beate gualburgis in hac uici¬
na nobis regione: in qua mira¬
cula funt. Contigit aũ sicut
domnꝰ abbas berno refert. ut
eiꝰdem sc̃e gualburgis reliqͥe
suꝑ altare ꝑ aliqͦs dies mane¬
rent: sed mor miracula cessa¬

Expanded text:
m meam, et ambulate in via omni quam mandavi vobis . Et Isaias: Quis quaesivit haec de manibus vestris, ne afferatis sacrificium frustra ? Et deinde: Lavamini, mundi estote . Et caetera. Quibus verbis ostenditur, quod ille ad sui perniciem sacrificat, qui prius in via mandatorum Dei non ambulat, et qui suae cogitationis malum ab ejus oculis non aufert. Hinc David in psalmo poenitentiae dicit: Si voluisses, sacrificium dedissem . Quale vero sacrificium prius offerre debeamus, ut deinceps altaris sacrificium recto ordine celebrare possimus, manifestat dicens: Sacrificium Deo spiritus contribulatus , ac si diceret: Altaris sacrificio non delectaris, nisi prius sacrificio contriti cordis placatus fueris. Est ecclesia beatae Gualburgis in hac vicina nobis regione, in qua miracula fiunt. Contigit autem, sicut domnus abbas Berno refert, ut ejusdem sanctae Gualburgis reliquiae super altare per aliquot dies manerent. Sed mox miracula cessa
Abbreviated transcription (Latin):
it eis quod item dicit᷑. Nos
recessistis deuia: & scandali¬
rastis plurimos. Prop. ter
qd: & ego dedi uos contemp¬
tibiles ẽẽ. Deniq quod loca scã
uel ministri eccłie nunc incon¬
temptu sunt: maxime ipsoꝵ
ministrorũ culpa ẽ. Quod ex
hoc apparet. qm̃ ipsi laici qui
eos despiciunt. si quẽ forte rep¬
pererint quem religiosum cre¬
dant: non mediocrit̃ uenerari
solent. Qui enĩ ad altare sacͥ¬
ficare dõ uolunt: ipsi pͥus per
mortificationẽ uicioꝵ dĩ sacri¬
ficium eẽ debent. Alioqͥn ma¬
gis temerarii: qͣm cultores er¬
dem mysteru deputant᷑. Qd
ꝑ ieremiam ostenditur: ꝑ quẽ
talib exꝓbrat ds dicens. ho¬
locaustomata ur̃a addite uic¬
timis uris: & comedite carneͤ
Urã inquit non mea: qͥa non¬
sum locutus cũ patrib uris.
& non precepi eis de uerbobo¬

Expanded text:
it eis quod item dicitur: Vos it eis quod item dicitur: Vos recessitis de via, et scandalizastis plurimos: propter quod et ego dedi vos contemptibiles esse . Denique quod loca sancta vel ministri Ecclesiae nunc in contemptu sunt, maxime ipsorum ministrorum culpa est. Quod ex his apparet, quoniam ipsi laici qui eos despiciunt, si quem forte repererint quem religiosum credant, non mediocriter venerari solent. Qui enim ad altare sacrificare Deo volunt, ipsi prius per mortificationem vitiorum Dei sacrificium esse debent: alioquin magis temerarii, quam cultores ejusdem mysterii deputantur. Quod per Jeremiam ostenditur, per quem talibus exprobrat Deus dicens: Holocotaumata vestra addite victimis vestris, et comedite carnes . Vestra, inquit, non mea, qsum locutus cum patribus vestris et non precepi eis in
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificando tanta continuatio
ꝑ seuerat: nisi quia malignus
hostis in hoc sacrificantib non
contͣ. dicit in quo magis eos
grauari nouit: Neq enĩ udã
uetuit eucharistiam sumere.
Sciuit enĩ qͥa sicut adeuotis ꝑ
illiꝰ mysterũ ꝑceptionẽ eiꝰ frau̾
compescit᷑: sic inhis quihanc in¬
digni ꝑcipuint licentius crassa¬
tur. Contra illos & enĩ qui ex¬
teriorem eccłie cultum negli¬
gunt:dominus ꝑ malachiam
querit᷑ dicens.Ouos sacerdo¬
des qui despicitis nomen meũ
E dixistis. In quo: In hoc de¬
spicitis nom̃ meũ. Offertis su¬
ꝑ altare meo panem pollutũ:
&e dicitis. Mensa dñi polluta
est. Polluunt sacerdotes panẽ
ad altare. Mensam uͦ despec¬
tam. licet uerbis non dicant:
tamen cũpsi exteriorẽ ei cul¬
tum nonornant: eã etiã laici
despectabilem faciunt: qm̃
carnalium sensus deesse pu¬
tant scĩmoniã diuine uirtu¬
tis. ubi deesse uident ornatũ¬
ambitionis. Unde & congru¬

Expanded text:
sacrificando continuatio sacrificando continuatio tanta perseverat, nisi quia malignus hostis in hoc sacrificantibus contradicit, in quo magis eos gravari novit? Neque enim Judam vetuit Eucharscivit enim, quia sicut a devotis per illius mysterii perceptionem ejus fraus compescitur, sic in his, qui hanc indigni percipiunt, licentius grassatur. Contra illos etenim qui exteriorem gloriae cultum negligunt Dominus per Malachiam queritur dicens: O vos sacerdotes, qui despicitis nomen meum, et dixistis: In quo? In hoc despicitis nomen meum, offerentes super altare meum panem pollutum, et dicitis: Mensa Domini polluta est. Polluunt sacerdotes panem, ad altare. Mensam vero despectam, licet verbis non dicant, tamen cum ipsi exteriorem ejus cultum non ornant, eam etiam laicis despicabilem faciunt, quoniam carnalium sensus deesse putant sanctimonia divinae virtutis, ubi deesse ambitionis. Unde et congru
Abbreviated transcription (Latin):
simplicib sermocinatio dei.
Quod mysteriũ qͥ participare
debebant. discalciatis pedibꝰ
leced ebant: ꝓpter illud quod
moysi & iosue preceptum est
ut cũ oblationes coquerent. sa¬
lutaria meditarentur: nichil
uane loquentes. Cum gͤ hoc
inmonasterio debennense q̃dã
uice iuolaretur: statim pacho¬
mio duunitꝰ reuelatũ ẽ. Qui
ꝓtinus theodorũ mittens: ne¬
gligentiã hanc uelut diuini
precepti trans gressionẽ emen¬
dari fecit. At nc̃ ualde quidem
frequentius: sed ꝗͦd nimis do¬
lendum ẽ. negligentiꝰ frequen¬
tatur. Quã scilicet negligenti¬
am. & ipsa eccłie facies. & ipsa
uasa altaris: sed et linteami¬
na seu quelibet cetera que ad
usum dñice seruitutis ꝑtinent.
manifeste demonstrant. Non
necesse est singła singillatim
ꝓdere. Satis patet q̃ studiosiꝰ
sacerdotes colunt: que sua sũt
anque altaris. S nimirum
cũ caritas q̃ est plenitudo legis.
pene tota iam refrigescit: qͦmͦ in

Expanded text:
simplicibus sermocinatio Dei . simplicibus sermocinatio Dei . Quod mysterium qui participare debebant, discalceatis pedibus accedebant; propter illud quod Moysi et Josue praeceptum est. ut cum oblationes coquerent, salutaria meditarentur, nihil vane loquentes. Cum ergo hoc in monasterio Tabennense quadam vice violaretur, statim Pachomio divinitus revelatum est, qui protinus Theodorum mittens negligentiam hanc velut divini praecepti transgressionem emendari fecit. At nunc valde quidem, valde frequentius, sed quod nimis dolendum est, negligentius frequentatur. Quam scilicet negligentiam et ipsa ecclesiae facies, et ipsa vasa altaris, sed et linteamina, seu quaelibet caetera, quae ad usum Dominicae servitutis pertinent, manifeste demonstrant. Non necesse est singula singulatim prodere: satis patet quae studiosius sacerdotes colunt quae sua sunt, an quae altaris. Sed nimirum cum charitas quae est plenitudo legis penitus tota jam refrigescit, quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
que enumerare pudet a
xp̃o apostatare uident᷑ ualde
dolendum ẽ sed multo plus de
hoc qͥd ulud sacro sc̃m̃ mysten¬
um dnĩci uidelicet corporis
temerare p̃sumunt. Hoc enim
beneficiũ maius ẽ int omnia
bona q̃ hominib concessa sũt.
& hoc ẽ quod ds maiori cari¬
tate mortalib indulsit: quia
inhoc mysterio. salus mundi
tota consistit. E certe dũ in¬
digne tractatur: ꝑ hoc maxi¬
me diuina cottidie maiestas
iniuriatur. De hoc gͦ dolendũ
ẽ de hoc omnimodis ingemis¬
cendũ. ut si emendare non pos¬
sumꝰ uł dolendi affectũ nobiͤ
ineẽ reclamando monstremus:
ne forte uox.xp̃i nos arguat
dicens. Sustinui qui simul
contristaretur. & nonfuit. Qd
deniq mysteriũ inp̾mordus
eccłie non tam frequent̃ ut nc̃
celebratur. tamen qͣnto rarui.
tanto religiosius agebatur.
smpore namq pͥorũ patrum.
illis inungebat᷑ ut eusebii re¬
fert historia sacͥficandi offici¬
um. qui naturali simplicitate
fulgebant: iuxta illud. Cum

Expanded text:
quæ enumerare pudet, a Christo apostatare videntur, valde dolēdum est: sed multo plus de hoc quod illud sacrosanctum mysterium Dominici videlicet corporis temerare præsumunt. Hoc enim beneficium maius est inter omnia bona, quæ hominibus cōcessa sunt, & hoc est quod Deus maiori caritate mortalibus indulsit, quia in hoc mysterio salus mundi tota consistit. Et certe dum indigne tractatur, per hoc maxime diuina quotidie maiestas iniuriatur. De hoc ergo dolendum est, de hoc omnimodis ingemiscendum, vt si emendare non possumus, vel dolendi affectum nobis inesse reclamando monstremus: ne forte vox Christi nos arguat, dicens. Sustinui qui semel contristaretur & non fuit. Quod denique mysterium primordiis Ecclesiæ non tam frequenter vt nunc celebrabatur: tamen quanto rarius, tanto religiosius agebatur. Tempore namque priorum Patrum illis iniungebatur, vt Eusebij refert historia, sacrificandi officium, qui nafulgebant, juxta illud: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
nare paulum dicentẽ. Quotqͣt
in xp̃o baptizati estis: xp̃m in¬
diustis. Non ẽ iuideus & grecu
non e seruus nec liber: omnes
enim uos: unum estis in xp̃o. Si
g apud . xp̃m equales sumus
& adiniucem equales efficia¬
mur. E enim xp̃c formã serui
accepit: docens nos non suꝑbi¬
re contra conseruos nrõs.Ynuᷤ
ẽ enim dñs om̃ium. incelis ha¬
bitans: & humilia respiciens.
Nondirit sublimia: s humilia.
Qntum eni & aurũ dedimꝰ ut
honorificatũ & emptũ nob̃cũ¬
seruituti subiciamus. ꝓpt̾ eum
celum. ꝓpt̃ eũ t̾ra: propt eũ stelle.
ꝓpt̾ eum sol: propt̾ eum mare &¬
om̃ia que in eo sunt. Est autem dñs:
qͥa angłi ei ministrant. Propter
adõ honoratur exhonoras: & qͣsi
nonsis eius dem nature nonpar¬
ũs. malũ. neqͣquã. Dic quomͦ oras cot¬
tidie dicens: dimitte nobis debi¬
ta nr̃a. sicut &e nos dimittimus
debitorib: nr̃is: His & his simi¬
lib uerbis: beatus de habitante
inse thesauro. monens hunc ab¬

Expanded text:
dicentem: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Non est Judaeus neque Graecus, non est servus neque liber, omnes enim vos unum estis in Christo. Si ergo apud Christum aequales sumus, et ad invicem aequales efficiamur. Etenim Christus formam servi assumpsit, docens nos non superbire contra servos nostros. Unus enim est Dominus omnium, in coelis habitans, et humilia respiciens: non dixit sublimia, sed humilia . Quantum enim aurum dedimus, ut honorificatum et emptum nobiscuservituti subjiciamus? Propter eum coelum, propter eum terra, propter eum stellae, propter eum sol, propter eum mare et quae in eo sunt. Est autem verum, quia et angeli ei ministrant, propter a Deo honoratur inhonoras, et quasi non sis ejusdem naturae, non par Deus? Nequaquam. Dic, quomodo oras quotidie, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ? His et his similibus verbis de habitante in se thesauro monens hunc ab
Abbreviated transcription (Latin):
circa ꝓpͥos seruos sentiebat.
multa lenitate rogabat dicenꝰ
fili. uenit ad aures peccat᷑ces me¬
as: ꝙ ex operatione inimiq mo
mit eũ qui ad ymaginem ce si¬
militudinem di creatus & hono¬

Expanded text:
circa proprios servos sentiebat iabat, et cum multa lenitate rogabat, dicens: Fili, venit quidem ad aures peccatrices meas quod ex operatione inimici modmit eum qui ad imaginem et similitudinem Dei creatus et hono
Abbreviated transcription (Latin):
ascensumq purpureum. ꝑ q̃
iudelicet omnia excellentioreᷤ
quiq in eadem eccłia militan¬
tes designant᷑: additum ẽ qͥa
media caritate constrauit. ꝓp̃t
filias ierusalem. Uerum qͥa
hoc ꝓnr̃a infirmitate dicitur:
ex hoc aꝑte claret. quod non
propt̃ filios. sed ꝓpt̃ filias ie¬
rusalem inesse caritas ꝑhibet
Quid enim aliud ꝑ sexum femi¬
neum: nisi infirmitas mentiũ
figuratur: Usqͥs igit᷑ mente
infirmus ẽ: caritatem habeat.
Diligat dm̃ et ꝓximum qͣntum
potest: et que bona sunt ualde.
cum caritate faciat Quia licet
exteriorib implicetur. tamen
si caritatem habuerit. ad dei
ferculum ꝑtinebit: sicut psal¬
tum cognoscere ualent dm̃ et
proximum diligunt: ipsi qͦꝙ
licet minori loco. insc̃e eccłiȩ
edificatione tamen sunt po¬
nendi. Discutiant ergo se qͥq
fideles: et si repositum aliquid
incorde suo de fructib caritatis
inuenerint: dm̃ sibi inter esse

Expanded text:
ascensumque purpureum per quae ascensumque purpureum per quae videlicet excellentiores quique in eadem Ecclesia militantes designantur, additum est quia media charitate constravit propter filias Hierusalem. Verum quia hoc pro nostra infirmitate dicitur, ex hoc aperte claret, quod non propter filios, sed propter filias Hierusalem inesse charitas perhibetur. Quid enim aliud per sexum femineum, nisi infirmitas mentium figuratur? Quisquis igitur mente infirmus est, charitatem habeat, diligat Deum et proximum quantum potest, et quae bona sunt valde cum charitate faciat, quia licet exterioribus implicetur, tamen si charitatem habuerit, ad Dei ferculum pertinebit, sicut Psalntum cognoscere valent Deum ac proximum diligunt, ipsi quoque licet minori loco, in sanctae Ecclesiae aedificatione tamen sunt ponendi. Discutiant ergo se quisque fideles, et si repositum aliquid in corde suo de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi interesse
Abbreviated transcription (Latin):
qui reges qͥnq inrepmissionis t̃¬
ra dudum regnantes. adspelun¬
cam uelut antrum corporis fu¬
gientes interfecit. S imꝑfecti
quiq dum eis dem sensib ad¬
huc succumbunt. tanto minꝰ
amant eum qui fecit omnia.
quanto inhis amplius q̃ facta
sunt alligantur. Aliena qͥdem
non q̃runt: illatam iniuriam
uel nolentes portant. Reb ꝓͥis
contenti sunt. & humiliter ui¬
uunt: sed tamen curam ꝓprie
domus gerunt De filiis cogi¬
tant: eisq hereditatem seruaN.
Qui tamen inter eos sollicitioreᷤ
sunt: duuni uidicu memores
E si omnia relinquere nonpos¬
sunt: uel exparte qua p̃ualent
misericordes fiunt: & curam
carnis cum anime cura parci¬
untur. S quid de eis erit: si
nullus ad regnum nisi qͥsum¬
mis uirtutib preditus ẽ ꝑue¬
niet: Ad ẽ qͥppe et his consola¬
tio sua. Nam cum ferculum
regis salomonis intypo eccłie
descͥberetur: inter ligna libani
& columpnas argenteas. &
inter reclinatorium aureum.

Expanded text:
qui reges quinque in repromissionis terqui reges quinque in repromissionis terra dudum regnantes ad speluncam velut antrum corporis fugientes interfecit. Sed imperfecti quique dum eisdem sensibus adhuc succumbunt, tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto in his amplius quae facta sunt illigantur. Aliena quidem non quaerunt, illatam injuriam vel nolentes portant. Rebus propriis contenti sunt, et humiliter vivunt; sed tamen curam propriae domus gerunt, de filiis cogitant, eisque haereditatem servant. Qui tamen inter eos sollicitiores sunt, divini judicii memores, et si omnia relinquere non possunt, vel ex parte qua praevalent misericordes fiunt, et curam carnis cum animae cura partiuntur. Sed quid de eis erit, si nullus ad regnum nisi qui summis virtutibus praeditus est perveniet? Adest quippe et his consolatio sua. Nam cum ferculum regis Salomonis in typo Ecclesiae describeretur, inter ligna Libani et columnas argenteas, et inter reclinatorium aureum
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dendens. recedere festi¬
nẽc Sic et hi gressum cordis¬
figere intransitoriis refugiunt:
ne delectatione ttineris seque¬
strentur astatione eterne man¬
sionis. Inꝓpͥis enim gaudere
desiderant: & idcirco in loco
ꝑegrinationis sue felices esse
recusant. Hinc est quod inelec¬
torum ꝓle enoc qui dedicatio
interpretatur. septimus nasci¬
tur: quia uidelicet electi post
sex huiꝰ uite etates. insuꝑnam
ierusalem tamqͣm lapides ui¬
ui dedicabuntur. Cain uero
ut supra dictum est pͥmogeni¬
tum enoc appellat: qm̃ iniqui
se inpͥmordus qͣsi dedicant:
dum in hac uita radicem cor¬
dis plantant: cum dominus
dicat. cum uocatus fueris ad
nupcias: ne discumbas inpri¬
St̃ & aliud genus bonoꝵ
sed minus ꝑfectorum:
qui penetrare spirttalia
non ualentes quinq: sensib
corporeis depͥmuntur. Qͦs
iudelicet qͥnq sensus quia
xp̃ianorum exercitus duce
iħu debet incorpꝰ suum re¬
pͥmere. bene iosue designat.

Expanded text:
aliud tendens recedere festialiud tendens recedere festinat: sic et hi gressum cordisfigere in transitoriis refugiunt, ne delectatione itineris sequestrentur a statione aeternae mansionis. In propriis enim gaudere desiderant, et idcirco in loco peregrinationis suae felices esse recusant. Hinc est quod in electorum prole Henoch, qui dedicatio interpretatur, septimus nascitur, quia videlicet electi post sex hujus vitae aetates, in supernam Hierusalem tanquam lapides vivi dedicabuntur. Cain vero, ut supradictum est, primogenitum Henoch appellat: quoniam iniqui se in primordiis quasi dedicant, dum in hac vita radicem cordis plantant. Cum Dominus dicat: Cum vocatus fueris ad nuptias, ne discumbas in priEst et aliud genus bonorum, sed minus perfectorum, qui penetrare spiritalia non valentes, quinque sensibus corporeis deprimuntur. Quos videlicet quinque sensus qui Christianorum exercitus duce Jesu debet in corpus suum reprimere, bene Josue designat,
Abbreviated transcription (Latin):
inme sunt. Propter sequentt
uero sub infert. Terroreᷤᷤ eis
militant contra me. Hinc psal¬
mista. propter utrumq. Inme
inquit transierunt irȩ tue: & ter¬
rores tui conturbauerunt me
Quod idcirco dicit᷑ quia iam ali¬
ud de dampnatione patimur:
id÷ iras qͥdem. sed tam̃ transe¬
untes: qm̃ isti dolores cito fini¬
untur. Sed hoc fit grauiꝰ qͦd
inter dolores istos eterna sup¬
plicia que comminat᷑. quorum
terrores merito nos conturban
formidamꝰ Omne igitur qͦd
ꝑfectos quos libet iuros afflig̃.
tanto minus refugiunt: q̃nto
id culparum suarum expiatio¬
nem credunt. E omne quod
preterit. licet ꝓsperum sit. tan¬
do sensib eoꝵ uilescit. qͣnto&.
transitorium ẽ. et ipsi ad aliud
tendunt. quod semel adeptum
num qͣm amittit᷑. Bona igitur
hic oblat a. nec ꝓmagno susci¬
piunt: nec ill.ata mala ualde
ꝑtimescunt. Sic utunt᷑ tempo¬
rali subsidio: sicut uiator uti¬
dur aut umbra aut lecto. Pul¬
satur corpore: sed mente ad

Expanded text:
in me sunt, propter sequentes in me sunt, propter sequentes vero subinfert: Terrores ejus militant contra me . Hinc Psalmista propter utrumque: In me, inquit, transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Quod idcirco dicitur, quia jam aliud de damnatione patimur, id est iras quidem, sed tamen transeuntes, quoniam isti dolores cito finiuntur. Sed hoc fit gravius, quod inter dolores istos aeterna supplicia quae comminatur, quorum terrores merito nos conturbant, formidamus. Omne igitur quod perfectos quoslibet viros affligit, tanto minus refugiunt, quanto id culparum suarum expiationem credunt. Et omne quod praeterit, licet prosperum sit, tanto sensibus eorum vilescit, quanto et transitorium est, et ipsi ad aliud tendunt, quod semel adeptum nunquam amittitur. Bona igitur hic oblata, nec pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sic utuntur temporali subsidio, sicut viator utitur aut umbra, aut lecto; pausat corpore, sed mente ad
Abbreviated transcription (Latin):
ter salubre consilium ut dic¬
tum ẽ quod repperiunt: bene
ex eorum ꝑsona ieremias domi¬
no dicit. A facie manus due solꝰ
sedebam: qm̃ comminatione
replesti me Per faciem unusqͥs¬
q cognoscitur: ꝑ manum ope¬
ratio designatur. Solus sedet:
qui tumultu carnalium desi¬
deriorum non frequentat᷑. Faciẽ
ergo dei: uocatur cognitio. Ala¬
nus experientia ꝑcussionis. qͣ
sicut comminatus fuerat homi¬
nem ꝓ originali culpa multa¬
uit: et etiam inerumpnas huiꝰ
uite ꝓiecit. Comminatio uero
ẽ. terror sequentis adhuc sup¬
plicii: quod peccatorib intenta
Itaq propter comminationem
eiꝰ solus a facie manꝰ domini
sedet: qui ꝑ experimentum uin¬
dic̾te illius q̃ ꝓ originali culpa
mortalib infertur. quantum
timenda sit sequens pena cog¬
noscit que non resipiscentibus
comminatur. E idcirco suꝑ¬
bire non audet: nec durbis car¬
nalium desideriorum sese misd
Lob propter presentis angustie
punctiones dicit. Sagitte dñ

Expanded text:
ter salubre consilium, ut dicter salubre consilium, ut dictum est, quod reperiunt, bene ex eorum persona Jeremias Domino dicit: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Per faciem unusquisque cognoscitur, per manum operatio designatur: solus sedet, qui tumultu carnalium desideriorum non frequentatur. Facies ergo Dei vocatur cognitio: manus experientia percussionis, quia sicut comminatus fuerat, hominem pro originali culpa multavit, et etiam in aerumnas hujus vitae projecit. Comminatio vero est terror sequenti adhuc supplicii, quod peccatoribus intentat. Itaque propter comminationem ejus solus a facie manus Domini sedet, qui per experimentum vindictae illius, quae pro originali culpa mortalibus infertur, quantum timenda sit sequens poena cognoscit, quae non resipiscentibus comminatur, et idcirco superbire jam non audet, nec turbis carnalium desideriorum sese miscere. Job propter praesentis augustiae punctiones dicit: Sagittae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tric̾tus uidex de futura gehen¬
na peccatorib comminet᷑. Has
tanto pacientius tolerant: qͣnto
post hoc exilium eternam sim̃¬
murauerint subsequi mortem
ex pauescunt. De bonis uero que
forte gesserint nonse extollunt:
quia sollicite pensant quales an
qualem uidicem stabunt: et is¬
dem uidex bona qͣm subtiliter
discuciat. mala uero qͣm distͥc¬
de puniat. Qui sicut inoctauo
libro moralium disseritur. pe¬
rituros se absq ulla dubietate
p̃sciunt: si remota pietate iudi¬
centur. Et quia certissime sciunt
quod inhac uita nec debent ha¬
bere requiem nec possunt. Hoc
salubre consilium interim as¬
sumunt: ut terrena desideria
deserentes ad celestia se extol¬
lant. S hec agentes. paterna
tamen adhuc flagella sentiũt.
ut tanto ꝑfectiores ad celestẽ
hereditatem ueniant: quanto
eos pie feriens disciplina etiã
cotudie de minimis purgat.
autem que inpresenti pa¬
ciuntur. et ꝓpter illa que
infuturo metuunt. sed et prop¬

Expanded text:
trictus judex de futura gehentrictus judex de futura gehenna peccatoribus comminetur, has tanto patientius tolerant, quanto post hoc exsilium aeternam si murmuraverint subsequi mortem expavescunt. De bonis vero quae forte gesserint non se extollunt, quia sollicite pensant quales ante qualem judicem stabunt, et isdem judex bona quam subtiliter discutiat, mala vero quam districte puniat. Qui, sicut in libro VIII Moralium disseritur, perituros se absque ulla dubietate praesciunt: si remota pietate judicentur. Et quia certissime sciunt, quod in hac vita nec debent habere requiem nec possunt, hoc salubre consilium interim assumunt, ut terrena desideria deserentes ad coelestia se extollant: sed haec agentes, paterna tamen adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad coelestem haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina etiam quotidie de minimis purgat. XXXIX. utem quae in praesenti patiuntur, et propter illa quae in futuro metuunt, sed et prop
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectorum: de quib dicitur
Mites addunt in dño fortitudi¬
nem. Et item. Iustus mundis
manib tenebit uiam suã. Aliud
autem nondum ꝑfectorum: de
quib eccłia redemptori suo dic̃
Inꝑfec̾tum meum uiderunt ocłi
tui. Quasi diceret. Eos etiam qͥ
inmeo corpore uias ꝑfectionis
pleniter assequi nonpossunt.
a tue miscđie respectu non re¬
pellis. Utrumq genꝰ ad suꝑ¬
nam requiem iob ꝑtinere con¬
spiciens: ait. Paruus et magnꝰ
ibi sunt. Quot quot ergo ꝑfecti¬
ores sunt inter huiꝰ uite mole¬
stias: nequaqͣm ad murmura¬
tionem ꝓsiliunt. E diuicie si
affluant. cor nullatenꝰ appo¬
nunt: sed utraq tamqͣm ctcius
transituta pariupendunt. Pen¬
sant enim. aquo laqueo lapsi
sunt. Aqua uidelicet beatitu¬
dine: ad qͣntam miseriam inpͥ¬
mo parente ceciderunt. Et idc¬
co uite huiꝰ ꝓsperitatem: sicut
breuem et egenam despiciunt
Et licet de p̃sentib erumpnis do¬
leant: intuentes tam̃ quid dis¬

Expanded text:
perfectorum de quibus dicitur: perfectorum de quibus dicitur: Mites addunt in Domino fortitudnem . Et item: Justus mundis manibus tenebit viam suam . Aliud autem nondum perfectorum, de quibus Ecclesia redemptori suo dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui , quasi diceret: Eos etiam qui in meo corpore vias perfectionis pleniter assequi non possunt, a tuae misericordiae respectu non repellis. Utrumque genus ad supernam requiem Job pertinere conspiciens ait: Parvus et magnus ibi sunt . Quotquot ergo perfectiores sunt inter hujus vitae molestias, nequaquam ad murmurationem prosiliunt, et divitiae si affluant, nullatenus cor apponunt, sed utraque tanquam citius transitura parvipendunt. Pensant enim a quo laqueo lapsi sunt: a qua videlicet beatitudine, ad quantam miseriam in primo parente ceciderunt. Et idcirco vitae hujus prosperitatem sicut brevem et egenam despiciunt; et licet de praesentibus aerumnis doleant, intuentes tamen quid dis
Abbreviated transcription (Latin):
siti. scłaria quelibet blandiñ¬
ta sicut inparadiso illa suscipiunt.
Tociens igitur leuiathan qui hec
ficere ꝑhibetur. uel radios solis ł
aurum sibi sternit qͣsi lutum: qͦ¬
ciens aliqͦs de habitu religionis.
oq̃dam uicia tamqͣm scłares sub¬
plantat. Hinc item dicit. Absor¬
bebit fluuium & non mirabitur
et habet fiduciam quod influat
iordanis inos eius. ꝑ fluuium
sclares: ꝑ iordanem eccłiastici
uiri designant᷑ Neq enim mag¬
num deputat: si illos deuorat q̃
terrenis concupiscentus impulsi.
deorsum qͣsi fluuiꝰ fluunt. S
magnoꝑe satagit ut ineccłiasti¬
co gradu po. sitos absorbeat.
qͥs et ꝑ sue calliditatis insidias.
tamqͣm iordanem degluciens
necat aliq̃n. Hinc rursꝰ dicitur
quod ignis quem dominꝰ uoca¬
uit ad uidicium. partem domꝰ
eꝰ consumpserit: qm̃ illos q̃q
gehenna deuorat: qui in habi¬
du religionis negligent iuiuiñ.
generatio induob generib
distinguit᷑. Unum genuͭ ẽ

Expanded text:
siti, saecularia quaelibet blandimesiti, saecularia quaelibet blandimenta sicut illa in paradiso suscipiunt. Toties igitur Leviathan qui haec facere perhibetur, vel radios solis, vel aurum sibi sternit quasi lutum, quoties aliquos de habitu religionis per quaedam vitia tanquam saeculares supplantat. Hinc item dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Per fluvium saeculares, per Jordanem ecclesiastici viri designantur. Neque enim magnum putat si illos devorat, qui terrenis concupiscentiis impulsi, deorsum quasi fluvius fluunt: sed magnopere satagit, ut in ecclesiastico gradu positos absorbeat, quos et per suae calliditatis insidias, tanquam Jordanem deglutiens, necat aliquando. Hinc rursus dicitur, quod ignis quem Dominus vocavit ad judicium, partem domus ejus consumpserit, quoniam illos quoque gehenna devorat, qui in habitu religionis negligenter vivunt.generatio in duobus generibus distinguitur. Unum genus est
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalib inhererent. De his
iterum scͥptum ẽ. Sub ipso e¬
runt radui solis. Quod dc̃ fit:
cum hi qui intra scãm eccłiam
altiori gradu. uel acumine sa¬
pi entie resplendere uide¬
rentur. aut diabolicis suasio¬
nib aut terrenis potestatib p̃¬
ue dum taxat agentib se sub¬
mittunt: oblitiq celestium ter¬
rena ambiunt. Hinc iterum dr̃
Sternet sibi aurum qͣzi lutum:
id÷ eos qui spiritales uidentur
conculcat qͣzi carnales. Pret̾ea
auri nomine nitor. głe tempo¬
ralis expͥmitur: sicut ꝑꝓpħam
dicitur Calix aureus babilot.
Quid enim babilonis nomine nͥ
huiꝰ mundi gła designat᷑: qui
calix aureus dr̃: quia dum pul¬
chra ẽẽ ostentat demporalia.
stultas mentes insua concups¬
centia debriat: ut falso specio¬
sa temporalia appetant. & in¬
uisibilia uere pulchra contẽp¬
nant. Hoc aureo calice pͥma
sponte sua debriata est euã
qͣm om̃s utiq imitantur qui
ineccłiasticis disciplinis po¬

Expanded text:
spiritalibus inhaererent. De his spiritalibus inhaererent. De his iterum scriptum est: Sub ipso erunt radii solis : quod tunc fit, cum hi qui intra sanctam Ecclesiam, altiori gradu vel acumine sapientiae resplendere videntur, aut diabolicis suasionibus, aut terrenis potestatibus prave duntaxat agentibus se submittunt, oblitique coelestium terrena ambiunt. Hinc iterum dicitur: Sternet sibi aurum quasi lutum , id est, eos qui spirituales videntur conculcat quasi carnales. Praeterea auri nomine nitor gloriae temporalis exprimitur, sicut per prophetam dicitur: Calix aureus Babylon . Quid enim Babylonis nomine, nisi hujus mundi gloria designatur? qui calix aureus dicitur, quia dum pulchra esse ostentat temporalia, stultas mentes in sua concupiscentia debriat, ut falso speciosa temporalia appetant, et invisibilia vere pulchra contemnant. Hoc aureo calice prima sponte sua debriata est Eva, quam omnes utique imitantur, qui in ecclesiasticis disciplinis po