comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientẽ cũ sit ex corpore & anima tam̃ ab ani-¬
mo dici sapientem: ita mundũ dm̃ dici abani-¬
mo cũ sit ex animo & corpore: Hic uidet᷑ quo quo modo
unũ c̃fiteri dm̃: sed ut plures &iam introducatiad¬
iungit mundũ diuidi induas partes cȩlũ & cerrã.
& celũ bifariam. in aetchera & aera. Terrã
uͦ in aquã & huniũ. E quib sũmũ eẽ aeche¬
ra: scđm aera. terciã aquã. infimã terrã.
Qius oñis partes quatuor. animarũ eẽ plenas:
in aechere & aere inmortaliũ. in aqua &
terra mortaliũ. Ab sũmo aut̃ circuitu cęli.
usq circulũ lunae: aetherias animas eẽ. astra
ac stellas: eos cȩlestes deos. ñ modo intelligi.
&ẽ. sed &iam uideri: Int̃ lunae uͦ girum. &
nymboꝵ ac uentoꝵ cacumina. aerias eẽ animas:
sed eas animo non oculis uderi & uocari hero as
& lares. & genios hȩc ẽ udelic&. breuit̃ in ista
p̃locutione ꝓposita theologia naturalis. q̃uae

Expanded text:
sapientem, cum sit ex corpore et animo, tamen ab anisapientem, cum sit ex corpore et animo, tamen ab animo dici sapientem, ita mundum Deum dici ab animo cum sit ex animo et corpore. Hic videtur quodammodo unum confiteri Deum. Sed ut plures etiam introducat, adjungit mundum dividi in duas partes: coelum et terram; et coelum bifariam in aethera et aera, terram vero in aquam et humum; e quibus summum esse aethera, secundum aera, tertiam aquam, infimam terram; quas omnes partes quattuor animarum esse plenas, in aethere et aere inmortalium, in aqua et terra mortalium. Ab summo autem circuitu caeli ad circulum lunae aetherias animas esse astra ac stellas; eos caelestes deos non modo intellegi esse, sed etiam uideri; inter lunae uero gyrum et nimborum ac uentorum cacumina aerias esse animas, sed eas animo, non oculis uideri et uocari heroas et lares et genios. Haec est uidelicet breuiter in ista praelocutione proposita theologia naturalis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
theologiã eam ipsam scilic&. natura. cui plurimũ tri-¬
buit. usq ad animȩ rationalis naturã se extendere.
potuisse: de naturali enĩ paucissima p̃loquit᷑ in hoc
dediis selectis ultimã scripsit. Qđ si potueriti t̾ota
naturalis erit: & quid opus erat abea ciuilẽ tanta
cura distinctionis abiungere: siaut̃ recto discri
mine separata ẽ: quando nec ista uera ẽ quȩ illis nat᷑alis
placa. ꝑuenit enĩ usq ad aninã non usq ad ue-¬
rũ dm̃ qui fecit & animã: quanto ẽ abieccior
& falsior ista ciuilis: quȩ maxime circa corpoꝵ
est occupata naturã. sicut & ipsȩ int̾̃ptationes eiꝰ.
ex quib quȩdã necessaria cõmemorare me opor¬
t& tanta ab ipsis exquisitȩ & enucleatae diligen¬
tia demonst̾rabt̃. Dicitergo idem uarro adhuc¬
de naturali theologia p̃loquens: dm̃ se arbitrari
eẽ animã mundi quẽ g̃ci uocant cosmon. &
hunc ipsum mundũ eẽ dm̃: sed sicut hominẽ

Expanded text:
theologian, eam ipsam scilicet naturalem, cui plurimum tritheologian, eam ipsam scilicet naturalem, cui plurimum tribuit, usque ad animae rationalis naturam se extendere potuisse. De naturali enim paucissima praeloquitur in hde diis selectis ultimam scripsit. Quod si potuerit, tota naturalis erit: et quid opus erat ab ea civilem tanta cura distincmine separata est: quando nec ista uera est quae illi naturalis placet peruenit enim usque ad animam, non usque ad uerum Deum qui fecit et animam, quanto est abiectior et falsior ista ciuilis, quae maxime circa corporum est occupata naturam, sicut ipsae interpretationes eius, ex quibus quaedam necessaria commemorare me oportet, tanta ab ipsis exquisitae et enucleatae diligentia demonstrabunt. de naturali theologia praeloquens, Deum se arbitrari esse animam mundi, quem Graeci vocant κοσμον, et hunc ipsum mundum esse Deum; sed sicut hominem
Abbreviated transcription (Latin):
uisse romanos: Hienĩ tibi fuer̃ auctores: ut haec
contra posteriores romanos dicere auderes ÷ Nam
si ecilli antiqͥssimi simulacra coluissent: fortassis
cotũ istũ sensum de simulacris non constituendis
int̾im uerũ timoris silentio p̃meres. & in huiusce
modi ꝑniciosis uanisq figm̃tis mysteria ista doc¬
trinȩ loquatius & elatius p̃dicares: Anima tua
tam̃ tam docta & ingeniosa. ubi te multũ dole¬
mus: ꝑ h&c mysteria doctrinae ad dm̃ suũ idẽ
a quo factaest noncũ quo factaest. nec cuiꝰ portio
sed cuiꝰ conditio est. Nec qui est omiũ anima sed
qui fecit omnẽ animã. quo solo illustrante anima
fit beata si eius grãe non sit ingrata nullo mͦ
potuit ꝑuenire. Uerum ista mysteria doc trinȩ
qualia sint. quantiq pendenda: quȩ secunt᷑ ostendt̃¬
Fatet̾ enĩ iuir iste cloccissimus animã mundi ac par-¬
tes eius eẽ ueros deos. Unde intelligit̾ totã eius

Expanded text:
uasse Romanos? Hi enim tibi fuerunt auctores, ut haec uasse Romanos? Hi enim tibi fuerunt auctores, ut haec contra posteriores Romanos dicere auderes. Nam si et illi antiquissimi simulacra coluissent, fortassis totum istum sensum de simulacris non constituendis, interim uerum, timoris silentio premeres et in huiusce modi perniciosis uanisque figmentis mysteria ista doctrinae loquacius et elatius praedicares. Anima tua tamen tam docta et ingeniosa ubi te multum dolemus per haec mysteria doctrinae ad Deum suum, id est a quo facta est, non cum quo facta est; nec cuius portio, sed cuius conditio est; nec qui est omnium anima, sed qui fecit omnem animam, quo solo inlustrante anima fit beata, si eius gratiae non sit ingrata, nullo modo potuit peruenire. Verum ista mysteria doctrinae qualia sint quantiqFatetur interim vir iste doctissimus, animam mundi ac partes ejus esse veros deos: unde intelligitur totam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
trinȩ mn ysteria. possent animã mundi ac partes
eius id est deos ueros animo uidẽ: quoꝵ qui
simulacra spetie hominis fecerunt. hoc uideri
secutos. qđ mortaliũ animꝰ quiẽ in corpore hu¬
mano. simillimꝰ ẽ ĩmortalis animi : tãꝗ siuasa
ponerent᷑ causa notandoꝵ deoꝵ & in liberi
aede enophoꝵ susteretur. quod significar&
uinũ. ꝑ id qđ continet id qđ continetur : ita
ꝑsimulacrũ qđ formã haber&. humanã sig¬
nificari animã rationalẽ. qđ eo uelut uase natu¬
ra ista soleat contineri. cuiꝰ natͥe dm̃ uolunt eẽ
uł deos. Haec st̃ mysteria doctrinȩ quȩ iste
uir doctissimꝰ penitrauerat: unde inlucẽ istaꝓ
ferr& Sed homoacutissinȩ inistis doctrinȩ mys¬
terus illam prudentiã ꝑdidisti. qua tibi sobrie
u sum est. qđ hn qui pͥmũ populis simulacra c̃stituer̃.
& metum dempserunt ciuib suis & errorẽ ad di¬
der̃. castiusq deos sine simulacris ueteres obser¬

Expanded text:
trinae mysteria, possent animam mundi ac partes trinae mysteria, possent animam mundi ac partes ejus, id est deos veros, animo videre: quorum qui simulacra specie hominis fecerunt, hoc videri secutos quod mortalium animus qui est in corpore humano, simillimus est immortalis animi: tanquam si vasa ponerentur causa notandorum deorum, et in Liberi aede oenophorum sisteretur, quod significaret uinum, per id quod continet id quod continetur; ita per simulacrum, quod formam haberet humanam, significari animam rationalem, quod eo uelut uase natura ista soleat contineri, cuius naturae deum uolunt esse uel deos. Haec sunt mysteria doctrinae, quae iste uir doctissimus penetrauerat, unde in lucem ista proferret. Sed, o homo acutissime, num in istis doctrinae mysteriis illam prudentiam perdidisti, qua tibi sobrie uisum est, quod hi, qui primi populis simulacra constituerunt, et metum demserunt ciuibus suis et errorem addiderunt, castiusque deos sine simulacris ueteres obser
Abbreviated transcription (Latin):
no quidẽ non mͥ facile quicquã occurrit qđ ad ꝓ¬
brum ꝑtineat: & fortasse talis fuerat in nocentꝰ
uixerit & a facinoribus flagitusq remotius: satur¬
nũ fugientẽ benignus excepit. cũ hospite parci¬
tus ẽ regnũ. ut & iam ciuitates singlas conderens.
iste ianiculũ. ille saturniã. Sed isti incultu doꝵ
om̃is dedecoris appaitores. cuius uitã minꝰ turpẽ
inuener. eum simulacri monstruosa deformitate
turparunt : Nc̃ cũ bi frontẽ nc̃ &iam quadrifrontẽ
tãꝗ geminũ facientes: an forte uoluer. ut qm̃ plu¬
rimi di selecti erubescenda ꝑpdrando a muiserañ
frontẽ. quanto iste in nocentior ẽ& tanto frondosior
diamus : quib nuserrimi erroris. uelut altioris doc¬
trinȩ spetie colorare conant᷑. Primũ eas int̃p̃ta¬
tiones sic uarro cõm̃dat. ut dicat antiquos simu¬
lacra deoꝵ et insignia dñatusq finxisse. quȩ
cũ oculis anĩaduertissent hi quia dissent doc¬

Expanded text:
no quidem non mihi facile quidquam occurrit, quod ad pno quidem non mihi facile quidquam occurrit, quod ad probrum pertineat. Et fortasse talis fuerit, innocentius uixerit et a facinoribus flagitiisque remotius. Saturnum fugientem benignus excepit; cum hospite partitus est regnum, ut etiam ciuitates singulas conderent, iste laniculum, ille Saturniam. Sed isti in cultu deorum omnis dedecoris adpetitores, cuius uitam minus turpem inuenerunt, eum simulacri monstrosa deformitate turparunt, nunc eum bifrontem, nunc etiam quadrifrontem, tamquam geminum, facientes. An forte uoluerunt, ut, quoniam plurimi di selecti erubescenda perpetrando amiserant frontem, quanto iste innocentior esset, tanto frontosior diamus, quibus turpitudinem miserrimi erroris, velut altioris doctrinae specie, colorare conantur. Primum eas interpretationes sic Varro commendat, ut dicat antiquos simulacra deorum et insignia ornatusque finxisse; quae cum oculis animadvertissent hi qui adissent doc
Abbreviated transcription (Latin):
non eos magis adiniurias quã ad honores selectos
uider&. Nam & illam infimã turbã. ipsa igno¬
bilitas texit mne obrueretur obꝓbriis: ridemus
quidem cum eos uidemꝰ figm̃tis humanarum
opinionũ partitis int̃ se oꝑib distributos: tãquã
minuscularios uectigaliũ conductores. uł tan quã
opifices in uico argentario. ubi unũ uasculũ ut ꝑfec¬
tum exeat ꝑ multos arcifices transit. cũ ab uno ꝑfec¬
to ꝑfici possit. Sed alit̃ nonputatũ est oꝑantium
multitudini consulendũ nisi ut singłas parces
artis cito ac facile discerent singł̃i. ne om̃s in
arte una tarde ac difficile cogerent᷑ eẽ ꝑfecti.
Uerũtam̃ uix quisquã rei perit᷑ deoꝵ non selectoꝵ
qui aliqͥ crimine famã trax̃ infamem: Uix autẽ
selectoꝵ quispiã. qui ñ inse notã contumeliȩ insig¬
nis accsꝑit: Illi adistoꝵ humilia oꝑa descender̃.
isti in illoꝵ sublimia crimina non uener̃ : De ia¬

Expanded text:
non eos magis ad iniurias quam ad honores selectos non eos magis ad iniurias quam ad honores selectos uideret. Nam illam infimam turbam ipsa ignobilitas texit, ne obrueretur obprobriis. Ridemus quidem, cum eos uidemus figmentis humanarum opinionum partitis inter se operibus distributos, tamquam minuscularios uectigalium conductores uel tamquam opifices in uico argentario, ubi unum uasculum, ut perfectum exeat, per multos artifices transit, cum ab uno perfecto perfici posset. Sed aliter non putatum est operantium multitudini consulendum, nisi ut singulas artis partes cito ac facile discerent singuli, ne omnes in arte una tarde ac difficile cogerentur esse perfecti. Verum tamen uix quisquam reperitur deorum non selectorum, qui aliquo crimine famam traxit infamem; uix autem selectorum quispiam, qui non in se notam contumeliae insignis acceperit. Illi ad istorum humilia opera descenderunt, isti in illorum sublimia crimina non uenerunt. De Ia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ aliud fit. Si ergo insipientis iudicio multitudi¬
rus facta ẽ deoꝵ ista selectio: cur dea pecuna mineruȩ
p̃lata non ẽ. cũ ꝓpt᷑ petumã sint artifices multi: Siautẽ
paucoꝵ sapientiũ est ista distinctio cur non p̃lata est
ueneri uircus. cum eam longe p̃ferat ratiõ saltem cer¬
te ut dixi ipsa fortuna quȩ sicut putant quiei plurmũ
tribuunt in om̃ĩ re dominat᷑ & res cunctas ex libidine ma¬
gis quam exuero celebrat obscuratq. Sitantũ & indeos
ualuit ut temerario iudicio suo quos uell& ce lebrar&
obscurar&q quos uell&: p̃cipuũ locũ haber& in selectis.
quȩ inipsos quoq deos tam p̃cipu& ẽ potestatis anut
illic eẽ non possit nihilaliud &iam ipsa fortuna nisi
aduersam putanda est habiusse fortuna: sibi ergo
aduersata est. quȩ alios nobiles faciens. nobilitata nonẽ :¬
gratularetur: aut̃ dus istis selectis quisquã nobilitatis
& claritudinis app&citor & eos diceret fortunatos. si

Expanded text:
pter aliud fit. Si ergo insipientis iudicio multitudinis facta est deorum ista selectio, quur dea Pecunia Mineruae praelata non est, cum propter pecuniam sint artifices multi? Si autem paucorum sapientium est ista distinctio, quur non praelata est Veneri Virtus, cum eam longe praeferat ratio? Saltem certe, ut dixi, ipsa Fortuna, quae, sicut putant qui ei plurimum tribuunt, in omni re dominatur et res cunctas ex libidine magis quam ex uero celebrat obscuratque, si tantum et in deos ualuit, ut temerario iudicio suo quos uellet celebraret obscuraretque quos uellet, praecipuum locum haberet in selectis, quae in ipsos quoque deos tam praecipuae est potestatis. An ut illic esse non posset, nihil aliud etiam ipsa Fortuna nisi aduersam putanda est habuisse fortunam? Sibi ergo aduersata est, quae alios nobiles faciens nobilitata non Gratularetur autem dis istis selectis quisquam nobilitatis et claritudinis adpetitor et eos diceret fortunatos, si
Abbreviated transcription (Latin):
cidienquiagis oneriit : Hosergo significat
ut homo dĩ ab ins secernatur : matene dispen¬
sitoer ⁊epi. Iu etiam carripiends eos habet aue¬
terita tẽ quise emendart ꝓmittumt retmendi
sunt : Aliosucro subseqn mala oꝑa illoꝵ
ostendit: qua cuminaenites estimantur bom
mortin deterguntur : cittrn pͥus ostendebant
se idoneos post modum declarentur inpostores:
possut: adhibita pretti teftacrint ꝑfestos
sed sicut quȩdam mala occubas ad presenss̃.

Expanded text:
int, magis honori sint. Hoc ergo significat, ut homo Dei ab his secernatur, maxime dispensator Christi. qui etiam corripiendi eos habet auctoritatem; qui, si se emendare promittunt, retinendi sunt. Alios vero subsequi mala opera illorum ostendit, quia cum viventes aestimantur boni, mortui deteguntur, ut qui prius ostendebant se idoneos, postmodum declarentur impostores. possunt; adhibita pietate faciunt perfectos. Sed sicut quaedam mala occulta ad praesens
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino latentia sunt delicit in muiserit rector
qrna conscientia enas liberti est: Suspicio enim
trepidam fecit peccat enm sinor ꝓbat & sic
Qdmat: Melior enim ceteris de b& ꝓbari:
quiordmandest: Non enim sufficit nisme cri¬
mine sit: quia meritt eiis debent preire bonoꝵ
oꝑum: ut dignus habeatur ad ordiationẽ
Hac̃ eps custo hens castũse exibebit religionis
cuiꝰ rei infuturo premum consequatur:
Noli acdhuc bibere aquam. sedumo modieo utere ꝓpt̃
stomachum & crebitis tias infomittites: Nunc spcci¬
ale consilumdat urt ipsm salubri reguit doctri¬
na : srudent̃ em̃ ds̃ sibi seruriuult non ut nimi¬
ectit᷑ sa debiles fiant: & post ei mechcoꝵ suffra¬
ga requrant: Tem percoidum est enm ut ñ
fieri potest coeptum obsequrmm gedatĩ
perantia onm ipsam animam icineitom sticit.
seruicus: Damnum.gͦ. aeffert in proundentia :
Anma enim intranqruillitate positi totum cor

Expanded text:
omnino latentia sunt delicta, immunis erit rector; omnino latentia sunt delicta, immunis erit rector; quia conscientia ejus libera est. Suspicio enim trepidum facit; peccat enim si non probat, et sic ordinat. Melior enim caeteris debet probari, qui ordinandus est; non enim sufficit, si sine crimine sit; quia merita ejus debent praeire bonorum operum, ut dignus habeatur ad ordinationem. Haec episcopus custodiens, castum se exhibebit religioni: cujus rei in futuro praemium consequetur. Noli adhuc bibere aquam, sed vino modico utere propter stomachum tuum, et crebras tuas infirmitates. Nunc speciale consilium dat, ut se ipsum salubri regat doctrina; prudenter enim Deus sibi serviri vult, non ut nimietate sua debiles fiant, et postea medicorum suffragia requirant. Temperandum enim est, ut si fieri potest, coeptum obsequium gradatimperantia enim ipsam animam inquietam facit, servitiis. Damnum ergo affert improvidentia. Anima enim in tranquillitate posita, totum cor
Abbreviated transcription (Latin):
Iuando emm indent digni tosim inrum erroris
causa corripi. necessẽ est ut sibi caueant Testor
coramdõ et tep̃o ihũi. & e lectis angłis. ut hec custo¬
dias sine pre tiditio nichil sticiens in partẽ aliã
de clmans: Mamis cito nemimꝰ inposueris neq
conmuni cauieris peccatis alieris : temet ipsum castũ
custodi: Contesttitionẽ deponit apud dm̃ patrẽ
ad sentientes aposit sȩ eius. Sub̃ stitione ergo
caque adordinationẽ etcłȩ mandat. custodiri
precipit. nchil fieri sine pre niditio nesticile aliqͥs
ac cipiat eccłasticam digttetẽ : nsi prius deunteti eius
et morib: fuerit disputatum ut dignus ad ꝓbatus
minister aut sacerdos constituatur. ut nom post¬
ea. sire prehensibilis indeatur peniteat forte principẽ
popłi non adliquidem preiidicassẽ qͥđ mereretur
quem mꝓbubilit̃ ordinant: nec illum cimis peccatai
ad suspucionẽ ueniunt ordmaridu ne conma¬
letur ordinator uioiis & delictis eais : Siergo

Expanded text:
Quando enim vident dignitosum virum erroris Quando enim vident dignitosum virum erroris causa corripi, necesse est ut sibi caveant. Testor coram Deo, et Christo Jesu, et electis angelis, ut haec custodias sine praejudicio, nihil faciens in partem aliam declinans. Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis. Temet ipsum castum custodi. Contestationem deponit apud Deum Patremed diaboli, assentientes apostasiae ejus. Sub testatione ergo ea, quae ad ordinationem Ecclesiae mandat custodiri, praecipit nihil fieri sine praejudicio; ne facile aliquis accipiat ecclesiasticam dignitatem, nisi prius de vita ejus et moribus fuerit disputatum; ut dignus approbatus, minister aut sacerdos constituatur, ut non postea si reprehensibilis videatur, poeniteat forte principem populi non ad liquidum praejudicasse quid mereretur, quem improbabiliter ordinavit; nec illum cujus peccata ad suspicionem veniunt, ordinandum, ne commaculetur ordinator vitiis et delictis ejus. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
les non solum honore sublim debent idicari
sed & terreno ut non constristitur indigentia sump¬
tinmm : sed magis gaude ant fide sua & doctrina
n stantior enimfit: sinon humlietur mopia & crescit
millo auctorittis. Cum uid& se etiam inpresenti
laboris sin fructum ꝑcipere : non ut habrmndra
sed ut denonfi&. dicit eram seripturti : Non in¬
frenabit bouen triturantẽ. Dignus est oꝑarius
mer cede sua : Tanta mercis debet esse euangelitan¬
tis regnum dĩ qua neq: contristetur neq: extollat᷑
Ad uersum pbrm accusationẽ ne ireceꝑis nsi fubduo¬
debet inderĩ istum qindĩ antistos est crimino¬
se uersatum sicut credibile est scemcũ osse turpis¬
simum: Delmquentes aut̃ cortm homimib: argue.
ut ceter metum habeant: Iuomodo non ftici¬
le eredi deb& depbro crimen sꝓbetur ttoñ¬
rit sumanifestum quia mreuerent̃ uersatus ẽ.
pliblice precipit arguendum. ut ceteri ter¬
reant᷑ qđ non solum ordmatis ꝓficit: sedet plebi

Expanded text:
les, non solum honore sublimi digni debent judicari, les, non solum honore sublimi digni debent judicari, sed et terreno, ut non contristentur indigentia sumptuum, sed magis gaudeant fide sua et doctrina. Instantior enim fit, si non humilietur inopia, et crescit in illo auctoritas, cum videt se etiam in praesenti laboris sui fructum percipere, non ut abundet, sed ut non deficiat. Dicit enim Scriptura: Non infrenabis bovem triturantem ; Dignus est operarius mercede sua . Tanta merces debet esse evangelizantis regnum Dei, qua neque contristetur neque extollatur. Adversum presbyterum accusationem ne receperis. Quodebet videri istum, qui Dei antistes est, criminose versatum, sicut credibile est scenicum esse turpissimum. Delinquentes autem coram omnibus argue, ut caeteri metum habeant. Quomodo non facile credi debet deaut sit manifestum, quia irreverenter versatus est, publice praecipit arguendum, ut caeteri terreantur. Quod non solum ordinatis proficit, sed et plebi.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi: & ꝑsecutiones causam desistentes cos albꝑe ab
lanficii. retrahunt eis & uestimentũ & inctum non
totum: ttoñ ex parte. ut illȩ ipsci inopia adeccłam
con uertantꝰ ut inuant. quos oportebat Non solũ
suis indigentib largoi : uerum etiam alias mopes pas¬
cere & conterere : qđ multum obest Cũ enĩhis
datꝰ ceteris aut minus aut nondatur qrib: magis
dandũ est : quȩ dignesunt eccłȩ sumptib mimstrt¬
ri: Sic aut̃ grauetur cum gitio uestire multosquȩ
deberet uestre paucos & plebs quȩlibent̃ & freqo¬
t̃ posset ministrare. Paucis cogitur plures donit¬
tere : ut arit murmur et aut tardius occurrat:
Iamcum precipiat unius uiri udcorẽ eligi induã:
nunc inueniunt᷑ int̃ eas nontantũ duum aut tri¬
um maritoꝵ uxcores sed & que tirpius inxerint
qđ aliquando ꝑ neglegentiam fit aliquando poten¬
tatum insoante : Iubene prefunt p̃bri duplici
honore habeantur digm matcime quila borant
inuerbo & doctrina : Boni dispenscttores h̃o fido¬

Expanded text:
mundi, et per senectutis causam desistentes eas ab opere lanificii, retrahunt eis et vestimentum et victum, non totum, tamen ex parte, ut illae ipsa inopia ad Ecclesiam convertantur ut vivant. Quos oportebat non solum suis indigentibus largiri, verum etiam alias inopes pascere et contegere; quod multum obest. Cum enim his datur, caeteris aut minus aut non datur, quibus magis dandum est, quae dignae sunt Ecclesiae sumptibus ministrari. Sic autem gravatur, cum cogitur vestire multos, quae deberet vestire paucos, et plebs, quae libenter et frequenter possit ministrare paucis, cogitur plures dimittere, ut aut murmuret aut tardius occurrat. Nam cum praecipiat unius viri uxorem eligi viduam, nunc inveniuntur inter eas non tantum duum, aut trium maritorum uxores, sed et quae turpius vixerint. Quod aliquando per negligentiam fit, aliquando potestate insinuante. Qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur digni, maxime qui laborant in verbo et doctrina. Boni dispensatores ac fide
Abbreviated transcription (Latin):
suae: tẽpore reuelare illũ uoluit ĩ agnitione createꝰ:¬
U oluntas aut̃ eiꝰ hȩc fuit: ut tẽ ꝓpiti fien& omib
qui incrrore erant. suie in celis siue int̾ris: Quando
xp̃m manifestauit hoc donũ cẽ. credentiũne illis
imputarent᷑ peccata suscipientibus fidẽ xp̃i
Om̃is ergo creata & in cȩlis & int̾ris dũ discit agni¬
tionẽ xp̃i. restaurat᷑ adid qđ est condita
Cũ enĩ adumꝰ dĩ fidẽ imbuit᷑. cognito misterio sal¬
uatoris. Aberrore quẽ coeꝑat restauntur:
Pro certo habens creatorẽ suũ unũ. ẽẽ. dñ & dbrm̃.
Hinc est unde & ioħs ĩ a pocalipsi dicit Vidi micha¬
hel & angłos eiꝰ incȩlo pugnare cũ drachone & cũ
exercitu eius Haec repugnantia partim de errore
est partim de usurpate ty rannidis p̃sumptioꝵe

Expanded text:
ri illud voluit in agnitionem creaturae. Voluntas autem ejus haec fuit, ut tunc propitius fieret omnibus, qui in errore erant, sive in coelis, sive in terris, quando Christum manifestavit hoc donum esse credentium, ne illis imputarentur peccata suscipientibus fidem Christi. Omnis ergo creatura in coelis et in terris, dum discit agnitionem Christi, restauratur ad id quod est condita. Cum enim ad unius Dei fidem imbuitur, cognito mysterio Salvatoris, ab errore quem coeperat, restauratur, pro certo habens creatorem suum unum esse Deum et Dominum. Hinc est unde et Joannes in Apocalypsi dicit: Vidi Michael et Angelos ejus in coelo pugnare cum dracone et cum exercitu ejus . Haec repugnantia partim de errore est, partim de usurpatae tyrannidis praesumptione.
Abbreviated transcription (Latin):
flagitat : quia & redemit nos sangnine suo. & peccata
nob̵ non imputauit : iđ redemit & manu misit :
Scđm diuitias gnr̃e suae quȩ habundauit in nobis in
om̃i sapientia & prudentia : Addit ad giãm : quia
post supra memorata benesitia donũ accedit sapien¬
tiae & prudentiae rerũ spiritalium: uit notũ uob
faciat misteriũ uoluntatis suae. uixta placitu qđ¬

Expanded text:
flagitat; quia et redemit nos sanguine suo, et peccata flagitat; quia et redemit nos sanguine suo, et peccata nobis non imputSecundum divitias gratiae suae, quae sùperabundavit in nobis, in omni sapientia et prudentia. Addit ad gratiam; quia post supra memorata beneficia donum accedit sapientiae et prudentiae rerum spiritualium. Ut notum nobis faciat mysterium voluntatis suae, juxta beneplacitu
Abbreviated transcription (Latin):
sed ds nuta solo impassibilit̃ facit: homines enum
manu conatu labore sudore effitiuNt: Dsergo
benedicit᷑ cũ laudibus dignis extollitur: Homi¬
nes aut̃ sic benedicit ds̃ ut donũ grã suae  ĩꝑciat:
Et non dix̃ qui nos benedixit in benedictione
supnt potestates subuecti cęloꝵ : Quia ubiego inquit
ero illicerit & minister ms : Sicut elegit nos in ipso ante
mũdi cortitutionẽ : ut essemꝰ scĩ & in maculati corã
ipso incaritate. Prescius ds̃ omĩum. scit qui credituri
eent in xp̃oi : Sicut dicit ad romanos: Quos p̃sciũ
& uocaũ nos: Non solũ ex iudȩis sed etiã ex
fide łli sunt quos elegit ante mũdum inrxp̃o : ut
sint in contaminati coram deo incaritate: Hoc est ut
amor dei scãm illis faciat conũsatiorem: Nemo enĩ
melius alici oltẽꝑat: ꝗ qui ex caritate obsequitur :
se. ut ad laudẽ claritatis eius ꝓficer& gnr̃
dona largitur : In quo habemꝰ redemptionẽ ꝓsan¬
guinẽ ipsius remissionẽ peccatoꝵ: Duplicẽ gnr̃m

Expanded text:
sed Deus nutu solo impassibiliter facit; homines autem manu, conatu, labore, sudore efficiunt. Deus ergo benedicitur, cum laudibus dignis extollitur: homines autem sic benedicit Deus, ut donum 232 gratiae suae Et ideo dixit: Qui nos benedixit in benedictione supra potestates subvecti coelorum. Quia ubi ego, inquit, ero, illic et minister meus erit . Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati coram eo in charitate. Praescius omnium Deus scit qui credituri essent in Christum, sicut dicit ad Romanos: Quos praesciit et vocavit nos : non solum ex Judaeis, sed etiam ex  in fide: hi sunt quos elegit ante mundum in Christo; ut sint incontaminati coram Deo in charitate, hoc est, ut amor Dei sanctam illis faciat conversationem. Nemo enim melius alicui obtemperat, quam qui ex charitate obsequitur. se; ut ad laudem claritatis ejus proficeret gratia munera largitur. In quo habemus redemptionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum. Duplicem gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
uagabanꝰ: ꝑ diũsos errores. fideles facti discurreremus.
ł ragiles & dubu de spe̾ ꝓmissam. cõmon& quia iã
xp̃ĩani facti fundati. eẽ. debent.: Quia ambiguitas
incode nr̃a non est: cõm̃dat᷑ enĩ inuirtute ꝓdigioꝵ:
Ueritatem aut̃ facientes in caritate: augeamꝰ in ipsum om̃a
om̃a subitiamꝰ ei : Scientẽs quia omĩum auctorẽ uitȩ
ut quasi capiti mẽbrar subdant᷑ ut si alii errore uł
abipso facta sunt uoluntate prĩs nos tam̃ qui catho¬
licȩ fidȩi adheremꝰ hoc om̃i deuotione & cura agere
debemꝰ: ut huic fidẽi non damnũ sed lucrũ afferamꝰ:¬
ꝑsistentes In hac ad seueratione: ut conprimantur
prauȩ mentis conloquia : ad ũsus ueritatẽ armata:
sui in caritate: Qua ratione xpm capd. eẽ. omĩum
tatum sub sistit Quã uis enĩ singula hȩc numeros
ꝓprios habeant & sint legiones ut ipse dñs dixit :
quia ab uno tam̃ ꝑ unũ sunt simul om̃a unũ

Expanded text:
vagabamur per diversos errores, fideles facti discurreremus vagabamur per diversos errores, fideles facti discurreremus fragiles, et dubii de spe promissa, commonet; quia jam christiani facti, fundati esse debent, quia ambiguitas in fide nostra non est; commendatur enim virtute prodigiorum. Veritatem autem facientes in chariomnes subjiciamur ei, scientes quia omnium auctor est vitae, ut quasi capiti membra subdantur, ut si alii, errore vel ab ipso facta sunt voluntate Patris: nos tamen qui catholicae fidei adhaeremus, hoc omni devotione et cura agere debemperseverantes in hac asseveratione; ut comprimantur pravae mentis colloquia adversus veritatem armata. sui in charitate. Qua ratione Christum caput esse omnium rincipatuum et Potestatum subsistit. Quamvis enim singula haec numeros proprios habeant, et sint legiones, ut ipse Dominus dixit ; quia tamen ab uno et per unum sunt, simul omnia unum
Abbreviated transcription (Latin):
Ita & laborandum hortat᷑. ut ꝑfectio fidei adp̃hendat᷑.
diuinitatis quasi ꝑfectꝰ ds̃ habeat᷑. Nec enim ꝑfectũ
dicens uirum. & temporali aetate &m̃suno signi¬
ficat : sed ꝑ hoc dictũ ꝑfectos nos uult fieri im
plenitudine onrtellectꝰ diuinitatis filii dei Ut ultur
non simꝰ paruuli neq fluctuantes. & circũ feram
om̃i uento doctrine. in nequitia hominum: in astutia
adremedium erroris:: Pundatos & stabiles. eẽ. nos
uult in disciplina fidei catholicȩ. quam
petrꝰ apłs reuelante deo ꝓfessus est. nec
uentilitrinos obernaentes ꝑ diuersarũ heresum.
pestilentiosas ad seuerationes nequitia humana
inuentas : ut ꝑ has fallentes inꝑnici subueri
Nomine error possit ad ferri. Hoc enim reme¬
dium est falsitas ut sub p̃tegeu uerittas gducat
errorem.: Et non solum subueri nomine: sed&
ne sic̃ antea acceptam fidẽ sensu humules

Expanded text:
Ita elaborandum hortatur, ut perfectio fidei apprehendaturIta elaborandum hortatur, ut perfectio fidei apprehendaturdivinitatis quasi perfectus Deus habeatur. Nec enim perfectum dicens, virum temporali aetate et mensura significat: sed per hoc dictum perfectos nos vult fieri in plenitudine intellectus divinitatis Filii Dei. Ut ultra non simus parvuli, neque fluctuantes, et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum, in astutia, ad remedium erroris. Fundatos et stabiles esse nos vult in disciplina fidei catholicae, quam Petrus apostolus, revelante Deo, professus est , nec ventilari nos oberrantes per diversarum haeresum pestilentiosas asseverationes nequitia humana inventas; ut per has fallentis inimici sub veri nomine error possit afferri. Hoc enim remedium est falsitatis, ut sub praetextu veritatis inducat errorem: et non solum sub veri nomine, sed et ne, sicut ante acceptam fidem sensu humiles
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nunc in eccła est: quia hȩc int̾ ipsa primor¬
dia sunt scripta: Nam & timotheum prb̃m
appellabant᷑. ut recedente eo sequens ei succed&
Denique apã aegiptũ prb̃r consignant : si p̾sens non
sit ep̃s.. Sed quia Acceper̃ sequentes prb̃i ĩ digni
inueniri ad primatꝰ tenendos : inmutata est ratio
ꝓspitiente consibo. ut non ordo sed meritum crea-
In lege nascebant᷑ sacerdotes ex genere aãron leuitȩ:
nunc enĩ om̃s ex genere sunt sacerdotali: Dicente
petro apło. qui estis inquit genꝰ regale & sacerdotale:
Ideoq expopło patest fieri sacerdos: in ȩdificationẽ
corporis xp̃i. Eccłae ordinationẽ ad cõpaginationẽ
humani generis. in ꝑfessionis unitate dicit cõpositũ
om̃s inunitatẽ fidei: & agnitionẽ filii dei : Tandiu
dicit manere ordinationem. quam diu cuncti
destinati aduitam uniꝰ fidei sint cogritionẽ xp̃i:
Inuirum ꝑ fectum: in m̃ surã aetatis plenitudmis xp̃i:

Expanded text:
quae nunc in Ecclesia est, quia haec inter ipsa primorquae nunc in Ecclesia est, quia haec inter ipsa primordia sunt scripta. Nam et ipse Timotheum appellabantur, ut recedente eo sequens succederet. Denique apud Aegyptum presbyteri consignant, si episcopus praesens non sit. Sed quia coeperunt sequentes presbyteri indigni ad primatus tenendos, immutata est ratio, prospiciente concilio ut non ordo, sed meritum, crearIn Lege nascebantur sacerdotes ex genere Aaron Levitae : nunc autem omnes ex genere sunt sacerdotali, dicente Petro apostolo: Quia estis genus regale et sacerdotale; ideoque ex populo potest fieri sacerdos . In aedificationem corporis Christi. Ecclesiae ordinationem ad compaginationem humani corporis in professionis unitate dicit compositam;omnes in unitatem fidei et agnitionem Filii Dei. Tamdiu dicit manere ordinationem, quamdiu cuncti destinati ad vitam unius sint fidei in cognitionem Christi. In virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
neq petrus clericos habuit aut diem quȩ suit.
quando corneliũ cum om̃i domo eiꝰ baptizauit
cornelium: ab ioppe Ad huc p̃t̃ septem diciconos
nullus suerat ordinatꝰ ut ergo crescer& plebs
& multiplicaret᷑. om̃ibus int̾ initia concessum est
& euuangłixare. & hapaizare: & scripturas in ȩcđa
ex planare Atubi aut̃ om̃a loca circũ plexa est¬
eccła conuenticula constituta sunt & rectores.
& cȩtã offitia aecłiis sunt ordinata. ut nullus
de clero auder& qui ordinatꝰ non est p̃sumere
offitium qđ scir&. non sibi creditum uł concessum:
Et coepit aliiͦo ordine ꝓuidentia gubnacula eccđa.
quia siom̃s eadem possent. in rationabilem esset &
uulgarisres & uilissima uide retur:
Hinc ergo est unde nunc neque diaconi in
popło p̃dicant. nequȩ clerici uł laici baptizant.
neque die quocumq credentes tingunt᷑ nisi aegri :
Ideo non ꝑ om̃a conueniunt scripta apł̃i ordinationi

Expanded text:
neque Petrus diaconos habuit, aut diem quaesivit, neque Petrus diaconos habuit, aut diem quaesivit, quando Cornelium cum omni domo ejus baptizabit : Cornelium ab Joppe; adhuc enim praeter septem diaconos nullus fuerat ordinatus. Ut ergo cresceret plebs et multiplicaretur, omnibus inter initia concessum est et evangelizare, et baptizare, et Scripturas in Ecclesia explanare; at ubi omEcclesia, conventicula constituta sunt, et rectores, et caetera officia ecclesiis sunt ordinata, ut nullus de clero auderet, qui ordinatus non esset, praesumere officium quod sciret non sibi creditum vel concessum: et coepit alio ordine et providentia gubernari Ecclesia. Quod si omnes eadem possent, irrationabile esset, et vulgaris res et vilissima videretur. Hinc ergo est unde nunc neque diaconi in populo praedicant, neque caeteri clerici vel laici baptizant, neque quocunque die credentes tinguntur nisi aegri. Ideo non per omnia conveniunt scripta Apostoli ordinationi
Abbreviated transcription (Latin):
sagment popłm audientem: quia non mpane tantũ
ex orcistȩ sunt. quia in ecđa ipsi conpescunt &
dos infantes solebant imbuere sic̃ mos iudȩoꝵ est.
quoꝵ traditio amos turnsitum fecit: quȩ ꝑ nogle¬
gentiam obsoleuit: int̾ istos Post epm̃ plus esse
intelligit᷑ : qui ꝓ pt̾ reseratũ ocultum scriptunrrũ
Nam in ep̃o. om̃s ordines sunt : quia primꝰ sicerdos
est hoc est princeps sacerdotum. & ppħȩta & eu
uangłista. & cȩt̾a adimplenda offitia eccłe in mi¬
nisterio fidelium Tam̃ pꝰ ꝙ om̃ibus locis ȩcłȩ sunt
constitute & officia ordinata. alit̾ composita res
est quam coeꝑat: Primũ oms docebant. & om̃s bap¬
tirabant : quibus cumque diebus uł tẽporibus fius&
occasio Nec enĩ philippus tempus quȩ siuit aut
diem quo eunuchus baptizar&. neq ieiunũ int̾¬
posuit: neque paulus & sileas tempus distuler.
quo optionem carceris baptizarent cũ omibus eĩ.

Expanded text:
saginent populum audientem; quia non in pane tantusaginent populum audientem; quia non in pane tantuexorcistae sunt, quia in Ecclesia ipsi compescunt et dos infantes solebant imbuere, sicut mos Judaeorum est, quorum iraditio ad nos transitum fecit, quae per negligentiam obsolevit. Inter istos post episcopum plus esse intelligitur, qui propter reseratum occultum Scripturarum Nam in episcopo omnes ordines sunt: quia primus sacerdos est, hoc est, princeps est sacerdotum, et propheta, et evangelista, et caetera adimplenda officia Ecclesiae in ministerio fidelium. Tamen postquam in omnibus locis Ecclesiae sunt constitutae, et officia ordinata, aliter composita res est, quam coeperat. Primum enim omnes docebant, et omnes baptizabant, quibuscumque diebus vel temporibus fuisset occasio; nec enim Philippus tempus quaesivit, aut diem quo eunuchum baptizaret , neque jejunium interposuit: neque Paulus et Silas tempus distulerunt, quo Optionem carceris baptizarent cum omnibus ejus ;
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis qui est in cęlo Qđ quidem & inpsal¬
mo continetur. Ait euor Assum mo cęlo egressio
cus &regressus eius usquȩ ad sum mum eius:
Hic ergo descendens de cedlis intũr: homo natꝰ est
post mortuns descendit ad inferos: ex quib. t̾cia die
resurgeNsͣ om̃s mortales. ascendit suꝑ cunctos cȩlos
ut illusam mortem ostender& creaturae Et ipse.
dedit quosdã quidem apłos. quos dã aut̃ ꝓpħtas..
alios uero ȩuuanglistas. quosdam uero pastores
& magistros. ad con sũmationẽ scoꝵ in opꝰ ministerii
A pl̃i ep̃i sunt: Propħtȩ ꝰ ex planatores sunt scriptumarũ.
quã uis int̾ ipsa primordia fuerint ꝓphtȩ sicut agab.
N unc aut̃ int̾p̃tes propħte dicunt᷑: Cuuanglistȩ
diaconi sunt sicut fuit philippꝰ Quã ꝗ non sunt
sacerdotes. acuuangłizare tam̃ possunt sine tathe¬
moratꝰ: pastores Possunt. ec̃. lectores: qui lectiones

Expanded text:
Filius hominis, qui est in coelo. Quod quidem et in psalFilius hominis, qui est in coelo. Quod quidem et in psalmo continetur; ait enim: A summo coelo egressio ejus, et regressus ejus usque ad summum ejus . Hic ergo descendens e coelis in terram, homo natus est: post mortuus descendit ad inferos, ex quibus tertio die resurgens, ante omnes mortales ascendit super cunctos coelos; ut illusam mortem ostenderet creaturae. Et ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, quosdam vero pastores et magistros ad consummationem sanctorum in opus ministerii. Apostoli episcopi sunt ; prophetae vero explanatores sunt Scripturarum; quamvis inter ipsa primordia fuerint prophetae, sicut Agabusnunc autem interpretes prophetae dicuntur. Evangelistae diaconi sunt, sicut fuit Philippus; quamvis non sint sacerdotes, evangelizare tamen possunt sine cathemoratus . Pastores possunt esse lectores, qui lectione
Abbreviated transcription (Latin):
Non. ceñt: ex hoꝵ resurrectione quos mortuos scirent.
rei fieri Hos eñ uider̃: quos agnoscerent dudũ
uixisse Quam uis captiui inuiti & alieni dicant᷑:
saluator tam̃ suos dixit & uoluntarios: apparentia
enĩ suadũ lacessit desidenentes libare. coepissȩ
illos dicitur: Qđ aut̃ descenditquid est. nisi quia
&iam descendit in inferiora ture: Uerũ est quia
ldeo descendit ut ascender&: & non sicut homines
qui ad hoc descender̃ ut illie remanerent Exsen¬
tentia enim tenebant᷑ apđ inferos. Iuȩ sententia saliatoñ
tenere non poterat : quia uicit peccatum
Friumphatrergo diabolo descendit in corde t̾rȩ:
ut ostensio eiꝰ p̃dicatio. eẽt. mortuoꝵ: ut qͣđ qt̃
morte cum captiuis quoꝵ causa pati sẽ ꝑmisit
resurgde. Qui descendit ipse est & qui ascendit
suꝑ om̃s cȩlos. ut impler& om̃a: ł loc est qđ dic̃ dñs¬
emo ascendit in celum nisi qui descendit de cęlo.

Expanded text:
non essent, ex horum resurrectione, quos mortuos scirent, non essent, ex horum resurrectione, quos mortuos scirent, rei fierent; hos enim viderunt, quos agnoscerent dudum vixisse. Quamvis captivi, inviti et alieni ducantur; Salvator tamen et suos duxit, et voluntarios. Apparentia enim sua dum lacessit desiderantes liberari, cepisse illos dicitur. Quod autem ascendit, quid est, nisi quia etiam descendit prius in inferiora terrae? Verum est quia ideo descendit, 241 ut ascenderet; et non sicut homines, qui ad hoc descenderunt, ut illic remanerent. Ex sententia enim tenebantur apud inferos, quae sententia Salvatorem tenere non poterat; quia vicit peccatum. Triumphato ergo diabolo, descendit in cor terrae; ut ostensio ejus praedicatio esset mortuorum, et quotquot morte, cum captivis quorum causa pati se permisit, resurgeret. Qui descendit, ipse est qui et ascendit super omnes coelos, ut impleret omnia. Hoc est, quod demo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ne qͥa aiũsa in ominibus dona sunt puta¬
rentꝰ officere unitati: ¶Hoc purgat non. ẽẽ.
conturrium. quia indonis. offitioꝵ diuersitas
est non natur& Unicuiq aut̃ tantũ dari dicit
gnrẽ dei quantum donare dignatꝰ fuerit dñs
non tam̃ sine aequitatis m̃sutr: quia unicunq ꝓ
ꝯuiribus tribuit̃ ut tantum haͥrat quantũ sitit
Fropt̾ qđ dicit Ascendit in altum captiuã dipeit
capciuitatem : dedit dona hominibus: Hoc scriptũ
est in psalmo . Lx.uii. Dona tam̃ hȩc: post trium¬
phos coepit largiri Uincens enim mortem. exaltatꝰ
in cruce: sicut ipse dixerat: Ait gnim: Cum
exaltatꝰ fuero at̾ra. om̃a traham adme Expoliaũ
inferos: cum captiuos quos exp̃uaricatione ad&ẽ
aut ꝓprus captas peccatis in conditione tenebat.
abstulit consentientes sibi: & ascendens inde .¬
in cȩlos induxit: Ex quib. aliquanti resurgentes
in corporibus. multis apparuer̃ ad testimonium euictȩ
mortis: Vt qui forte xp̃i resurrectionẽ credituri

Expanded text:
nc ne, quia diversa in hominibus dona sunt, putarentur officere unitati, hoc purgat non esse contrarium; quia in donis officiorum diversitas est, non naturae. Unicuique autem tantum dicit dari gratiae, quantum donare dignatus fuerit Dominus; non tamen sine aequitatis mensura, quia unicuique pro viribus tribuit; ut tantum hauriat, quantum sitit. Propter quod dicit : Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem, dedesimo septimo. Dona tamen haec post triumphos coepit largiri; vincens enim mortem, exaltatus est in cruce, sicut ipse dixerat. Ait enim: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . Exspoliavit inferos, cum captivos quos ex praevaricatione Adae, aut propriis captos peccatis in conditione tenebant, abstulit consentientes sibi, et ascendens inde in coelos induxit . Ex quibus aliquanti resurgentes in corporibus, multis apparuerunt ad testimonium evictae mortis; ut qui forte Christi resurrectionem credituri
Abbreviated transcription (Latin):
in effabilem cognoscere lm̃: omã excedentẽ maies¬
tatȩ uirtutis sux. Cum enĩ dicit latitudo. &
inspenr tanta longitudo est. quanta & latitudo:
& tanta altitudo quantã ꝓfundum: Ita & indeo
om̃a aequalia sin in mensi tate infiunitatis: Spera
enĩ diffinito modo condudit̾. Ps̃aut̃ non solũ omã implet s excedit. nec a¬
inturse hab&: ut solus in effabił & ĩfinitꝰ habeatꝰ. & gnr̃e
hinc insuffitient agunt᷑. Quicũ tantꝰ sit: dignatur ẽ
Cognoscere quoque suꝑ eminentẽ scientĩe caritatĩs
xp̃i. Post dĩ pris infinitã & in conp̃hensibilẽ cognitio¬

Expanded text:
inaestimabilem cognoscere Deum, omnia excedentem majesinaestimabilem cognoscere Deum, omnia excedentem majestate virtutis suae. Cum enim dicit: Latitudo, ein sphaera tanta longitudo est, quanta latitudo, et tanta altitudo, quantum et profundum; ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate infinitatis. Sphaera enim definito modo concluditur: Deus autem non solum implet omnia, sed intra se habet, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur: et gratiae huic insufficienter agantur, quia cum tantus sit, dignatus estCognoscere quoque supereminentem scientiae charitatem Christi. Post Dei Patris infinitam et incomprehensibilem cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdĩ donũ infundat: ut certi sint de xp̃o qeł uiuit
& filiꝰ dĩ est : & habitat ꝑfidem in cordib. nr̃is
Ut cũ fidem eiꝰ habemꝰ incordibus nr̃is. ipsum habe
uideamur. Qđ eo ꝓficit ut securi simꝰ de auxilus eiꝰ
quia non deserit nos sed semꝑ ad est.  ͭ fidẽ suã
quã uid& in nob Iuippe cum ideo sp̃s eiꝰ. qui
& dĩ pr̃ĩs est detur nob̃: ut uice eiꝰ tutos nos p̃st&
si ei ad sentiamus: ut oculta reuel&. ꝑ quẽ utique
ipsum in nob̾ habititre ambigere non debem̃ Est
enim hic alius paurditꝰ int̾ quos ꝑ sonarũ distantia
est non nat̾e.: quia & de ciꝰ accipit. & adeo ꝓcedit :
In quibus enĩ nat̾ȩ unitas est: inuicẽ sui surl linde dic̃
dñs Om̃a prĩs mea sunt: & mea om̃a pris :: Vt caritate
radicati & fundati : possitis conp̃hendere cum
om̃ibus scĩs. Quȩsit latitudo & longitudo &
in caritate dei deuicti benefitus cius & possimꝰ

Expanded text:
per Dei donum infundat, ut certi sint de Christo quod vivit, per Dei donum infundat, ut certi sint de Christo quod vivit, et Filius Dei est, et habitat per fidem in cordibus nostris, ut cum fidem ejus habemus in cordibus nostris, ipsum habere videamur. Quod eo proficit, ut securi simus de auxiliis ejus; quia non deserit nos, sed semper adest propter fidem suam, quam videt in nobis: quippe cum ideo Spiritus ejus, qui et Dei Patris est, detur nobis; ut vice ejus tutos praestet nos, si ei assentiamus, ut et occulta revelet; per quem utique ipsum in nobis habitare ambigere non debemus. Est enim hic alius paraclitus, inter quos personarum distantia est, non naturae; quia et de eo accipit, et a Deo procedit . In quibus enim naturae unitas est, invicem sui sunt; unde dicit Dominus: Omnia Patris mea sunt, et mea omnia Patris . Utati et fundati, possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et in charitate Dei, devincti beneficiis ejus, et possimus
Abbreviated transcription (Latin):
inmisterio xp̃i Cõmon& ne scandalũ pati anur
ppt̃ tribulationes quȩ scĩs aꝑfidis in rogant᷑.
Adgl̃am enĩ ꝑ tin& illoꝵ si intribulatione magistri.
non fueriNt scandalizati discipuli: Hac spe fir
g entur. Haecenim fideliũ ꝓbatio este si fidei
suae spem aduertant: Huiꝰ rei gñt. fleto genua
pat̾nitas incęlis & int̾rac nominat᷑: Vt d& uob̾ scđm ⁊
idiuitis maiestatis suae uirtutem confirmari in spũ scõ:
Hoc flexis genibus p̃care se dicit: ut quia dignatꝰ
est aduocare gentes ad cognoscendũ misterium
uoluntatis eius: hoc &iam don&e quia diues
est ut nutu eiꝰ firm̃tur in spu. Hoc est ut non
illos ꝑturbent carnalia exitia allata aꝑfidis
sed sint stabiles expectantes in futoꝰ huius rei
mercedem.: In interiore homine habitare xp̃m ꝑ¬
fidem incordibus ur̃is Ineo petit eos magis firmari
ut non ambigant. sed magis credant xpm habitare
inse. quem non uident his ocuł: ut sp̃s datꝰ hoc eis

Expanded text:
ur propter tribulationes, quae sanctis a perfidis irrogantur. Ad gloriam enim pertinet illorum, si in tribulatione magistri non fuerint scandalizati discipuli, hac spe firma erigentur; haec enim fidelium probatio est, si fidei suae spem advertant. Hujus rei gratia flecto genua paternitas in coelis et in terra nominatur; ut det vobis secundum divitias majestatis suae virtutem confirmari in Spiritu suo. Hoc flexis genibus precari se dicit, ut quia dignatus est advocare gentes ad cognoscendum mysterium voluntatis ejus, hoc etiam donet, quia dives est, ut nutu ejus firmentur in Spiritu, hoc est, ut 239 non illos perturbent carnalia exitia illata a perfidis: sed sint stabiles, exspectantes in futuro hujus rei mercedem. In interiore homine Christum habitare per fidem in cordibus vestris. In eo petit eos magis firmari, ut non ambigant, sed magis credant Christum habitare in se, quem non vident his oculis; ut Spiritus datus hoc eis
Abbreviated transcription (Latin):
& desidenrNT ađ sensum tẏrannidis diaboli:
qua se adũsus dei uniꝰ fidem: impia ssũptione
armaũ. Qui sensus. in pialmo uicesimo tercio p̃¬
scriptus est. ubi ds̃ uniũ sitatis dñs de monstnit᷑
mini porte aet̾nales: & introibit rex glae Quis
est iste rex gła: dñs uirtutũ ipse est rex głae.
Dicit̾ ergo his principibus qui in errore st̃ incȩlestib
siue ministris eiꝰ int̾ris: ut aufenaent portas pͥncipis
sui. iđ diaboli demexibus suis. ꝑquas multoꝵ
deoꝵ asscrendoꝵ error intieuit Sunt enĩ tẽpora¬
les. quia om̃is fallacia tẽpore elaudit᷑. it̃ enĩ im¬
admonet᷑ : Quia ueritas in semptt̾na scła ꝑseuenit:

Expanded text:
et deserant assensum tyrannidis diaboli, et deserant assensum tyrannidis diaboli, qua se adversus Dei unius fidem impia praesumptione armavit. Qui sensus psalmo vigesimo tertio praescriptus est, ubi Deus universitatis Dominus demonstratur, mini portae aeternales, et introibit Rex gloriae. Quis est iste Rex gloriae? Dominus virtutum ipse est Rex gloriae . Dicitur ergo his Principibus, qui in errore sunt in coelestibus, sive ministris ejus in terris, ut auferant portas principis sui, id est, diaboli de mentibus suis, per quas multorum deorum asserendorum error intravit. Sunt enim temporales; quia omnis fallacia tempore clauditur: Iter enim imadmonentur; q