comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex suiba tua fac elemostnã. ⁊ noli au̾tere faciem
tuam abuillo pauꝑe. Ita enim fiet: ut nec au̾tat᷑
a te facies dñi. Nam qͥ aufert ab aliqͦ partem
aliqͣm pecunie. ⁊ ñ restituit ei: similit̃ peccat:
q̃mominẽ auariciam ⁊ dolum ab hominatar
ds. Unide ĩ lege dñs p̃cepit dicens. Nolite facere in
nec decipiet unꝰqͥsq ꝓximum suũ. In ierechiel qͦ¬

Expanded text:
Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere; ita enim fiet ut nec avertatur a te facies Domini . » Nam qui aufert ab aliquo partem aliquam pecuniae, et non restituit ei, similiter peccat, quoniam omnem avaritiam et dolum abominatur Deus. Unde in lege Dominus praecepit, dicens: « Nolite facere ininec decipiet unusquisque proximum suum . » In Ezechiel q
Abbreviated transcription (Latin):
cens. O furabat᷑ iã ñ furet᷑: mag̃ aut̃ laborec oꝑ¬
ando manibꝰ suiᷤᷤ qͦdbonũ ẽ: ut habeat unde tͥ¬
buat necessitatem patienti. Necñ ⁊ ille tc̃ cõfu¬
sione dignꝰ apparebit: qͥ comessationi ⁊ ebͥetati
semetipsum tͣdens turpit̃ incuibuit. Similit̾ ⁊
ille qͥ ꝑ auariciam ab aliis rapuit q̃ñ debuit: Si
ue ꝑpartitatẽ ea ꝓximis ñ tͥbuit. q̃ cũ cętis oĩbꝰ cõ¬
munit̾ habenda a do accepit. Nec ille ⁊ tẽ iminu¬
nis ẽ: qͥ talentũ u̾bi nequit̃ abscondit.⁊ ꝓximis il¬
lud exƿende neglexit: u̾titq uultum a cognatis.
Ihõibꝰ catholicis. ⁊ immiscuit se pollutis fornica¬
toribꝰ. ⁊ neqͥssimis hereticis. Ne au̾tas faciem aꝓx¬
imo tuo. ⁊ abatiferendo partem.:⁊ ñ restituendo.
Ille a ꝓximo faciem aũitit: qͥ necessitatibꝰ eiꝰ mise¬
ricordit̾ ꝯstilere despicit. Unde ꝑsalomonem
nior filtum sttũ de miscdiȩ oꝑibꝰ instrux̃ dicens.

Expanded text:
am non furetur, magis autem laboret, operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti . » Nec non et ille tunc confusione dignus apparebit, qui comessationi et ebrietati semetipsum tradens turpiter incubuit; similiter et ille qui per avaritiam ab aliis rapuit quae non debuit, sive per parcitatem ea proximis non tribuit, quae cum caeteris omnibus communiter habenda a Deo accepit; nec ille etiam tunc immunis est, qui talentum verbi nequiter abscondit, et proximis illud expendere neglexit, vertitque vultum a cognatis, et hominibus catholicis, et immiscuit se pollutis fornicatoribus et nequissimis haereticis. « Ne avertas faciem a proximo tuo, et ab auferendo patrem et non restituendo. » Ille a proximo faciem avertit, qui necessitatibus ejus misericorditer consulere despicit. Unde per Salomonem iae operibus instruxit, dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
debit mortẽ:aut qͥ seruet aĩam suã de manu
inferi: S hui mortis q̃nq erit finis:cum Re¬
surgent mortui incorrupti.⁊ euigilabt̃ qui in
t̃re puluere dormiunt: alii inuitam ȩt̃nam.
alii ĩ opprobriũ ut uideant semꝑ: qͥa iuxtau̾i¬
tatis sententiam. uenit hora. ĩ qͣ õs qͥ ĩ monum̃

Expanded text:
debit mortem, aut qui servet animam suam de manu inferi? » Sed hujus mortis quandoque erit finis, cum resurgent mortui incorrupti, et evigilabunt qui in terrae pulvere dormiunt, alii in vitam aeternam, alii in opprobrium, ut videant semper; quia juxta Veritatis sententiam, » venit hora in
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutibꝰ oꝑam demꝰ: qi ualde ꝯfusione dignꝰ ẽ qͥ
sp̃tis melioribꝰ. peiora eligit: ꝓ qͥbꝰ eum ꝯftisioseq̃¬
tur semptt̃na. Altiore aut̃ sensu coram matre
eccłia ⁊ patre do erubescit de fornicatione: qͥ
idola tramgentiliũ. seustulticiam sectat᷑ hercti¬
coꝵ. Aĩa enĩ q̃ relicto dĩ ꝯsortiosequit᷑ ꝑu̾sorũ

Expanded text:
 quia valde confusione dignus est, qui spretis melioribus, pejora eligit, pro quibus eum confusio sequetur sempiterna. Altiore autem sensu coram matre Ecclesia et patre Deo erubescit de fornicatione, qui idololatriam gentilium seu stultitiam sectatur haereticorum; anima enim quae relicto Dei consorti
Abbreviated transcription (Latin):
scõs figeret᷑ et̃na suꝑargentum ⁊ durum gadia
bona. illam sig̃cat grãm. cum qͥs ꝓbono oꝑe lau¬
datur a bonis. ĩmo ꝓcollatis ei donis m̃torũ głifi¬
catur pat̃ qͥm celis ẽ. Bone uite nũs dierum:. bonũ
aut̃ nom̃ ꝑmanebit in euum. Bonȩ qͥppe uite nũs
dierum erit:. qr plemitudo ȩc̃nȩ felicitatis illã co¬
ronabit: siẽ ꝓpħa de hoĩe sꝑante in dm. ex ꝑsona
dñi ĩ psalmo testat᷑ dicñs Eripiam eum. ⁊ glifica¬
boeũ:. longitudine dierum adimplebo eum: &e
ostendam illi salutare meũ. Bonum aut̃ nomen
ꝑmanebit in euum: qi m̃ces bomm̾iti ĩ ꝯtemplati

Expanded text:
sanctos figeretur aeterna. Super argentum et aurum gratia bona: illam significat gratiam, cum quis pro bono opere laudatur a bonis; imo pro collatis ei donis meritorum glorificatur Pater qui in coelis est. « Bonae vitae numerus dierum, bonum autem nomen permanebit in aevum. » Bonae quippe vitae numerus dierum erit, quia plenitudo aeternae felicitatis illam coronabit, sicut Propheta de homine sperante in Deum ex persona Domini in psalmo testatur, dicens: « Eripiam eum et glorificabo eum: longitudine dierum adimplebo eum et ostendam illi salutare meum . » Bonum autem nomen permanebit in aevum, quia merces boni meriti in contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinqͣt. fudiant. qͦd ysaias. qr au̾bi mini¬
sterio tacuit. illustratꝰ suꝑnolumine. magnauio¬
ce penitentiȩ se ipse rep̃hendit. dicens. ue mͥ qͥa
tacui. fudiant. qͦd ꝑsalomonẽ ĩ illũ p̾diconis
scĩa multiplicari ꝓmittit᷑: qͥm hoc qͦd iam obti

Expanded text:
appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi miniappropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ. Huiͦͦ gͦ meliꝰẽ ut fileat. qͣm aliũ uolubili lingͣ
decipiat. At cont᷑ qͥ abscondit sapĩam suam plu¬
rimum nocet: qr cũ talentum ingenii sͥ a do com¬
missi ꝓximis suis ad intiltiplicandũ bona oꝑati¬
one expende negligit̾. semetipsum ĩ laqueum ꝑdi¬
tionis tͣdit. Hic itaq eũ apud se sermonẽ p̃dicati¬
onis occultat: cduinas cc̃ se sententias t̾ribiliter
audiat: qͣtinꝰ ab eiꝰ corde tumorẽ timor expellat.
Audiant gͦ eruditi ⁊ sapientes. qͦd talentũ qͥ ero¬
gare noluit. cũ sententia damnationis amisit.
Audiant. qͦd paulꝰ eose a ꝓximoꝵ sanguine mun¬
dum credidit. qͦferiendis eoꝵ uitis ñ peꝑcit:
dicens. Contestor uos hodierna die: qr mundꝰ
suma sanguine omnium. Ñenim subt̾ fugi.
qͦminꝰ annunciarem õe ꝯsiliũ dĩ uob̃. Audiãt.
cat ueni: ut miirũ cuise uox int̾na insinuat.
illuc eẽ clamando alios qͦ ipse rapit᷑ trahat: ne cla¬
usas fores ⁊̃ uocatꝰ inueniat. siuocant uacuus

Expanded text:
i ergo melius est ut sileat, quam alium volubili lingua decipiat; at contra qui abscondit sapientiam suam, plurimum nocet, quia cum talentum ingenii sibi a Deo commissi proximis suis ad multiplicandum bona operatione expendere negligit, semetipsum in laqueum perditionis tradit. Hic itaque, cum apud se sermonem praedicationis occultat, divinas contra se sententias terribiliter audiat, quatenus ab ejus corde tumorem timor expellat. Audiant ergo eruditi et sapientes, quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: « Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quo minus annuntiarem omne consilicat: Veni . Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
S inc̃ qͦd seruo pessimo ãmonet lat̾a sanguinare:
S altior sensusertius iste ñ scdmꝯditionem gn̾is.
s scdm affectum m̃tis accipi pot̃: qr ñ ẽ ꝑsonarum¬

Expanded text:
Sed et nunc quod servo pessimo admonet latera sanguinare, Sed et nunc quod servo pessimo admonet latera sanguinare, Sed altiori sensu, servus iste non secundum conditionem generis, sed secundum affectum mentis accipi potest, quia « non
Abbreviated transcription (Latin):
nifestat scͥpt᷑a dicens. Statadolosa abhominatio
apd̃ dñm: ⁊ pondꝰ ȩquũ uoluntas eiꝰ. Statera do¬
disctione tenet᷑. Q enĩ alit̃ causam pauꝑis alit̾
potentis. alit̃ sodał. alit̃ audit ignoti: statera u¬
tiq librat iniqͣ. S ⁊is qͥ sua bngesta meliora quã
ꝓximoꝵ. suaq errata iudicat leuiora qͣm alioꝵ:¬
trutma pondat᷑ dolosa. Mecñ ⁊ ille qͥ oña ĩpor¬
tabilia imponit ĩ humeros hõium. ipse aut̃ uno
digito suo ñ uult ea tangere:. ille ⁊̃ qͥbona ĩ publi¬
co ⁊ mala agit in occulto: ꝓ iniqͥtate libre dolose
abhominat᷑ a dño. At qͥ sincerit̃ ait momnibꝰ. qui
causam ⁊ catisam ȩq̃ lance diseint is nim: um tͥa
iudicis uoluntati ⁊ actioni congruit. Seruo pessimo
latꝰ sanguinare. Quali disciplina serui tͣctandist̃.
supͣ descͥpsit. uͥ seruo maliuolo torturam ⁊ ꝯpedem
iussit inicere: beniuolum autem qͣsi frẽm tctare.

Expanded text:
nifestat Scriptura, dicens: « Statera dolosa abominatio nifestat Scriptura, dicens: « Statera dolosa abominatio apud Dominum, et pondus aequum voluntas ejus. » Statera dodiscretione tenet. Qui enim aliter causam pauperis, aliter potentis, aliter sodalis, aliter audit ignoti, statera utique librat iniqua; sed et is qui sua bene gesta meliora quam proximorum suaque errata judicat leviora trutina ponderat dolosa; nec non et ille qui onera importabilia imponit in humeros hominum, ipse autem uno digito suo non vult ea tangere; ille etiam qui bona in publico et mala agit in occulto, pro iniquitate librae dolosae abominatur a Domino: at qui sinceriter agit in omnibus, qui causam et causam aequa lance discernit, is nimirum justi judicis voluntati et actioni congruit. « Servo pessimo latus sanguinare. » Quali disciplina servi tractandi sint supra descripsit, ubi servo malevolo torturam et compedem jussit injicere, benevolum autem quasi fratrem tractare.
Abbreviated transcription (Latin):
amico uł uii hoĩ ꝑftaudem aliqͥd machinet᷑ mali:
penam futi ñ sustinebit iudicii. Hinc paul docet
minists᷑ xͥ nemini dare ullam offensionẽ. ut ñ tutu¬
peret᷑ minist̾ium illoꝵs: s sint sinceres ⁊ sine offen¬
sa ĩ diem xͥ: repleti fructuiticiȩ ĩ głam ⁊ laudem d̃:
facientes bonum ad os: maxime autẽ ad domesti¬
cosfid̃i. De ȩqͣlitate stat̾ȩ ⁊ ponderũ.⁊ de adqͥsitio¬
ne inultorũ ⁊ paucors: de corruptione emptionis
⁊ negotiators: ⁊ de multa diserplina filiorũ. Ad hec
omnia respondet᷑. ne ꝯfundaris. Attendendum
enĩ ẽ omni xp̃iano ⁊ fideli dĩ famulo. ut in om̃ĩb
eqͥtatemu̾itatis ⁊ regłam rꝰiciȩ sequat᷑: eq̃litatem
statere ⁊ pondum seruet:⁊ qͥcqͥd lucret᷑ siue mul¬
tum siue parũ ñ sine iꝰticia faciat. ñ fraudem ullã
ĩ emptione ⁊ negotiatione ꝯmittat: ⁊ subiectos sͥ
ñ mima s diseta disciplina nutriat. Qͦd autẽ by¬
pocrisis ⁊ dol multum domino displiceat: ma¬

Expanded text:
amico vel ulli homini per fraudem aliquid machinetur mali, poenam futuri non sustinebit judicii. Hinc Paulus docet ministros Christi nemini dare ullam offensionem, ut non vituperetur ministerium illorum; sed sint sinceri, et sine offensa in diem Christi, repleti fructu justitiae in gloriam et laudem Dei, facientes bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . « De aequalitate staterae et ponderum, et de acquisitione multorum et paucorum. De corruptione emptionis et negotiatorum, et de multa disciplina filiorum. » Ad haec omnia respondetur, Ne confundaris. Attendendum enim est omni Christiano et fideli Dei famulo, ut in omnibus aequitatem veritatis et regulam justitiae sequatur, aequalitatem staterae et ponderum servet; et quidquid lucretur sive multum sive parum, non sine justitia faciat, non fraudem ullam in emptione et negotiatione committat; et subjectos sibi non nimia, sed discreta disciplina nutriat. Quod autem hypocrisis et dolus multum Domino displiceat, ma
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ uiuere docet: m̃cedem nitͥm̃tisui ñ ꝑdet. Q
aut̃ eos pͣua doctna seu ꝑtĩso exemploseducit: poi¬
tionis eoꝵs damnum sustinebit. Possumꝰ ⁊ sp̃italit̃
filios peccõrum.oꝑa eoꝵ intelligre. q̃ ex praua uo¬
luntate nequiter edidert: ꝓ qͥbꝰ auct̾or eoꝵ dis¬
cussione it iudicis examinatꝰ morti t̾detur ꝑpe¬
tuȩ. Unde scͥptum ẽ. Dñs int̾rogat iꝰtum ⁊ impium:¬

Expanded text:
cet, mercedem nutrimenti sui non perdet; qui autem eos prava doctrina, seu perverso exemplo seducit, perditionis eorum damnum sustinebit. Possumus et spiritaliter filios peccatorum opera eorum intelligere, quae ex prava voluntate nequiter ediderunt; pro quibus auctor eorum discussione justi judicis examinatus, morti tradetur perpetuae. Unde scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝑ grãm xͥ rursꝰ in incorruptionẽ ĩ die iudicii
restituendꝰ sit: sic ĩpii ꝓpt̃ pecc̃a sua maledicti. cũ
cors ñ morit᷑. ⁊ignis ñ extinguet᷑: qi xͥ ñ meruert¬
cũ elect̾is inuenire redemptionẽ. Lactꝰ hõium ĩ
corꝑe ipsoꝵs: nom̃ aut̃ impioꝵrs delebit᷑. Hic ho¬
imines ponit ꝓ sapientibꝰ: qͥbnratione aĩȩ utunt᷑.
& diuinis obȩdiendo subdunt᷑ mandatis. Hi mn
p̃senti uita tantum luctum hñt: p̾ea aut̃ ĩ gaudio
letabuint᷑ ꝑpetuo. unde scͥptum ẽ. Bcati qͥlugent
nc̃ q̃m ipsi ꝯsolabunt᷑. Cet̾m aut̃ nom̃ ĩpioꝵ dele¬
quitatem. Nm̃ dicotio. qͥa nunqͣm nouiuos. Curã
habe de bononoĩe. hoc enĩmag̃ ꝑmanebit tͥ qͣm
mille thesauri magni ⁊ p̃ciosi. Bonum nom̃illei
habebit: qͥsc̃ẽ ⁊ religiose uiuit. Cuiꝰ nõis adeptio.
hoc ẽ recte fidi ⁊ sacrumututum ad qͥsitio. meliꝰẽ
cunctis opibꝰ t̾renis:. i unuisis thesauris scłi p̃sentiᷤ.¬

Expanded text:
iam Christi rursus in incorruptionem in die judicii restituendus sit, sic impii propter peccata sua maledicti cum eorum non moritur, et ignis non exstinguetcum electis invenire redemptionem. « Luctus hominum in corpore ipsorum, nomen autem impiorum delebitur. » Hic homines ponit pro sapientibus, qui bene ratione animae utuntur, et divinis obediendo subduntur mandatis, hi in praesenti vita tantum luctum habent, postea autem in gaudio laetabuntur perpetuo. Unde scriptum est: « Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi consolabuntur . » Caeterum autem nomen impiorum delequitatem. Amen dico vobis, quia nunquam novi vos . » « Curam habe de bono nomine; hoc enim magis permanebit tibi, quam mille thesauri magni et pretiosi. » Bonum nomen ille habebit, qui sancte et religiose vivit; cujus nominis adeptio, hoc est, rectae fidei et sacrarum virtutum acquisitio, melius est cunctis opibus terrenis, et universis thesauris s
Abbreviated transcription (Latin):
bors qͥ facinorosa ꝯu̾satione uixert̃. Iõo etiamhe¬
reditate cȩlestis patͥe carebt̃. ⁊ ĩ ꝯfusione maneb̃i
ꝑyetua. sic̃ sequens sententia demonstrat. filioꝵ
pecc̃ors ꝑibit hereditas:⁊ cũ semine illoꝵ assidui¬
tas obꝓbrii. Hinc qͦ ⁊ ĩ psalmo. l .iͦ. qͥ cc caput oiuĩ¬
tis sceleribꝰ suis. mox subiungit᷑: pt̾ea destruet
te ds ĩ finem: euellet te. ⁊ emigͣbit te de tab̃nacdo
suo.⁊ radicem tuam de t̾rauitientium: ⁊ Reliqua.¬

Expanded text:
 qui facinorosa conversatione vixerunt, ideo etiam haereditate coelestis patriae carebunt, et in confusione manebunt perpetua, sicut sequens sententia demonstrat. « Filiorum peccatorum peribit haereditas, et cum semine illorum assiduitas opprobrii. » Hinc quoque et in psalmo quinqtis sceleribus suis, mox subjungitur: « Propterea destruet te Deus in finem, evellet te, et emigrabit te de tabernaculo suo, et radicem tuam de terra viventium, e
Abbreviated transcription (Latin):
libet᷑ a malediet̾ione illa. ñ saluabit᷑. Unde ⁊ psal¬
inquit ysopo.⁊ mundabor lauab̃ me. ⁊ suꝑ niuen
dealbabor. Impiiũ q a maledict̾ione antiqua
sceleribꝰ pꝰ finemistiꝰ uite ĩ maledietionẽ uacdt ꝑpe-¬
tuam. Qbꝰ infut᷑o itdicio dicet᷑. Ite maledicti ĩ ig¬

Expanded text:
liberetur a maledictione illa, non salvabitur. Unde et Psalinquit, hyssopo, et mundabor; lavabis me et super nivem dealbabor . » Impii vero qui a maledictione antiqua,sceleribus, post finem istius vitae in maledictionem vadunt perpetuam. Quibus in futuro judicio dicet
Abbreviated transcription (Latin):
lite timere eos qͥ occidt̃ corpꝰ. aĩam auẽ ñ posst̃
occide: s potiꝰ eum timete. qͥ pot̃ aĩam ⁊ corpꝰ ꝑde
ĩgehennam. Mortemautẽ p̃sentis uitȩ qͣm ꝓpter
pecẽm yͥmi hõĩs ꝯditio carnał ꝓmeruit. qͣn ei sen¬
tentia diuina dict̾um ẽ. t̃ra es ⁊ ĩ t̾ram ib̃. õi hõi¬

Expanded text:
os qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere; sed potius eum timete qui potest animam et corpus perdere in gehennam . » Mortem autem praesentis vitae, quam propter peccatum primi hominis conditio carnalis promeruit, quando ei sententia divina dictum est, « Terra es, et in terram ibis , » o
Abbreviated transcription (Latin):
ardebit. Cui enĩmͦ placet mag̃ desidie ocio torꝑe.
qmu̾bo doetͥne ꝓrimis ꝓdẽe. ĩ fut᷑a pęna ardens
ã penitũtie doloribꝰ. ĩ aĩo estuante sine remediocru¬
ciabit᷑. Omors. qͣm amara ẽ inemoria tua homini
pacem habenti ĩ sub̃iis sui uiro qͥcto: ⁊ cuiꝰ tuiȩ direc̃¬
te ft̃ ĩ hominibꝰ. ⁊ adhuc ualenti acciꝑe eybum.¬
Qͥ ꝓsꝑitate huiꝰ mundi ⁊ diuitiaꝵ q̃stu inititur:
det᷑: qr uite fut᷑e gaudia amare nescit. S qm̃ mun¬
dus tͣnsit ⁊ ꝯcupiscentia eiꝰ: õs qͥ diligt̃ illũ ĩ defecꝰ¬
tu eiꝰ plangent. Unde ĩ apocalipsi pꝰsubtisionem
sp̃al babylonie scͥptumẽ. qͦd plangerent suꝑ illam
õs reges t̾re. qͥ cũ illa forniciti st̃.⁊ ĩ deliciis uixert̃:
dicentes. ux uȩ eiuitas magna. ĩ qͥ diuites fact̾ist̃ õs

Expanded text:
iae otio torpere quam verbo doctrinae proximis prodesse, in futura poena ardens etiam poenitentiae doloribus in animo aestuante sine remedio cruciabitur. « O mors, quam amara est memoria tua homini pacem habenti in substantiis suis, viro quieto, et cujus viae directae sunt in hominibus, et adhuc valenti accipeitate hujus mundi et divitiarum quaestu innititur, detur, quia vitae futurae gaudia amare nescit; sed quoniam mundus transit et concupiscentia ejus, omnes qui diligunt illum, in defectu ejus plangent. Unde in Apocalypsi post subversionem spiritalis Babyloniae scriptum est, quod plangerent super illam omnes reges terrae, qui cum illa fornicati sunt, et in deliciis vixerunt, dicentes: « Vae, vae, civitas m
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ carcer mał deputat᷑ ẽ. ut ibi semꝑ gemant:
ñbonis. ut ibi laudes canant: sic̃ insequentibus
demonstrat᷑. fili ab hominationum. ftunt filii
gͦ st̃ dño filt peccõrs. ñ q de peccorib parentibus
stͥ nati. cũ multi iꝰti habu̾int patres iniqͦs. ut et echi¬
as achar. ⁊ iosiasacathan: s q maloꝵ patrum
imitati st̃ actꝰ nefandos. Unde subdidit. Qͥ ꝯu̾sant¬

Expanded text:
ergo carcer malis deputatus est, ut ibi semper gemant; non bonis, ut ibi laudes canant, sicut in sequentibus demonstratur. « Filii abominationum fiunt filii ergo sunt Domino filii peccatorum, non quia de peccatoribus parentibus sunt nati, cum multi justi habuerint patres iniquos, ut Ezechias Achar, et Josias Joathan, sed quia malorum patrum imitati sunt actus nefandos. Unde subdidit: « Qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. impinguabit᷑ ⁊ qͥ ineb̾at. ipse qͦ inebriabit᷑.
Qͥ enim ext̾iꝰ p̃dicando bndic̃: int̾ioris acum̃¬
ti pinguedinem recipit. Idumtino eloquii
auditoꝵ m̃tem debriare ñdesinit: potu multi¬
plicatimun̾is debriatꝰ excres cit. ueruntamen
reu̾timin: ĩ hiᷤ q̃ ꝓcedt̃ de ore meo. M̃ ẽ enĩ bo¬
num omnẽ irreuerentiã obsertiare. Qa priꝰ
p̃dix̾at bonamuitam ⁊ bonũ nom̃ utile esse
habentibꝰ ea ⁊ p̾ea rep̾hendit eos qͥ habentes
scĩamlegis dei nolunt impende ꝓximis suis p̃dicatio¬
nis sollertiam: nc̃ hortat᷑ ut eiꝰ u̾b commoniti. reũ tant᷑
ad studium docendi: qi ñ ẽ bonum irreuerentẽ ẽẽ:
⁊ inobȩdientẽ existere p̃ceptoribꝰ suis. Hmc qͦ insu¬
pioribꝰ conditor huiꝰ oꝑts mratione sua dñm dep̃cit᷑.¬

Expanded text:
nguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . » Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris acumenti pinguedinem recipit, et dum vino eloquii auditorum mentem inebriare non desinit, potu multiplicati muneris inebriatus excrescit. « Verumtamen revertemini in his quae procedunt de ore meo: non est enim bonum omnem irreverentiam observare. » Quia prius praedixerat bonam vitam et bonum nomen utile esse habentibus ea, et postea reprehendit eos qui habentes scientiam legis Dei, nolunt impendere proximis suis praedicationis solertiam, nunc hortatur ut ejus verbis commoniti revertantur ad studium docendi, quia non est bonum irreverentem esse, et inobedientem existere praeceptoribus suis. Hinc quoque in superiorib
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cȩtis ñ inueniebant᷑. Hir autem disciplinatꝰ ⁊ e¬
ruditꝰ custodiet se. Custodiet itaq se. ne ociosꝰ sit
tpr oportuno ĩ qͥ libet oꝑari. nedũ tp̃s p̃t̾it. inopia
ꝯscimat᷑: s mag̃ ꝓbonis act̾ibꝰ multiplici mercede
dicet᷑. sic̃ seruus ille etingłicꝰ qͥ a dño suo .uͦ. talen¬
ta accipit. dũ negotiando eiꝰ pecuniam mulaipli¬
cauit. mͥcedem ab eo copiosam suscepit. Q aut̃ ociose
talentũ sͥ cõmissũ seruauit᷑ ĩ tp̃r retͥbutionis ꝓ ocio¬
sitate sua a dño penas soluit. Unde ⁊ sequit᷑. In ore¬

Expanded text:
cum caeteris non inveniebantur « Vir autem disciplinatus et ecum caeteris non inveniebantur « Vir autem disciplinatus et eruditus custodiet se. » Custodiet itaque se ne otiosus sit tempore opportuno, in quo licet operari, ne dum tempus praeterit, inopia consumatur, sed magis pro bonis actibus multiplici mercede ditetur; sicut servus ille evangelicus, qui a Domino suo quinque talenta accepit, dum negotiando ejus pecuniam multiplicavit, mercedem ab eo copiosam suscepit: qui autem otiose talentum sibi commissum servavit, in tempore retributionis pro otiositate sua a Domino poenas solvit . Unde et sequit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dem̃gat᷑ ĩ ꝓfundũ maris. Expedit aut̃ ei dic̃: qi
multo utiliꝰ ẽ innoxiũ pęna qmuis atͦcissima. tẽ¬
porali tam̃ uitam finire corporeã. qͣm ledendo
frẽm. mortem aĩȩ mereri ꝑpetuã. Uir respiciens
inm̃sam alienã: ñ ẽ uita eiꝰ in cogitatione uict̾us.
Alit enĩ anuimã suam cybalienis. Stultum ẽ gͦ.
ut qͥslibet semetipsũ ĩ bona oꝑatione excere negli¬
gat ⁊ de alienolabore sͥ m̃cedem q̃rat: cũ iꝰtꝰ iudex
unicuiq reddat scdm oꝑa sua. Unde in eunͣgłio
stultȩ uͥgines q̃ uasa sua uacua gestabant ⁊ apru¬
dentibꝰ oleũ m̃dicabant dicentes. date nobis de
oleo ur̃o. qr lampades nr̃e extingunt᷑:. tale ab eis
accipiebant responsũ. Ne forte ñ sufficiat nob̃ ⁊
uobꝰ ite poti aduendentes. ⁊ emite uob̃. Dũ autem
irent emere. uenit sponsꝰ: ⁊ q̃ parate erant. int̾uert̃
cũ eo ad nuptias:⁊ clausa ẽ ianua. Hec iã ultra
intͣndi facultas illis dabat᷑. q̃ parate ad nuptias

Expanded text:
maris . » Expedit autem ei dicit, quia multo utilius est innoxium poena quamvis atrocissima, temporali tamen, vitam finire corpoream, quam laedendo fratrem mortem animae mereri perpetuam. « Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis. » Stultum est ergo ut quilibet semetipsum in bona operatione exercere negligat, et de alieno labore sibi mercedem quaerat, cum justus judex unicuique reddat secundum opera sua. Unde in Evangelio stultae virgines, quae vasa sua vacua gestabant, et a prudentibus oleum mendicabant, dicentes: « Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur: » tale ab eis accipiebant responsum: « Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis. Dum autem irent emerecum eo ad nuptias, et clausa est janua . » Nec jam ultra intrandi facultas illis dabatur, quae paratae ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm indigere. Ammonet nos sapĩa. ne ꝑ ocio¬
sitatem ꝑdamꝰ tp̃s nob indultũ: ħ mag̃ laboremꝰ ree¬
ti credendo antente legẽ di meditando atq bene
oꝑando: ut hic habeamꝰ opes uͥtutum.⁊ infuturo
uitam ȩt̃nam. Meliꝰ est enĩ ap̃sentiuita cito decede.
qͣm hic diti inutilit̃ uiuere. Qͥa ociositas diut᷑ni
tp̃rismaiorem ĩ torm̃tis habebit uindictã. Huic
sententiȩ simile ẽ iltd qͦd ĩ eugłio scͥptum ẽ. Qui

Expanded text:
re. » Admonet nos sapientia, ne per otiositatem perdamus tempus nobis indultum, sed magis laboremus recte credendo; intente legem Dei meditando atque bene operando, ut hic habeamus opes virtutum, et in futuro vitam aeternam. Melius est enim a praesenti vita cito decedere, quam hic diu inutiliter vivere, quia otiositas diuturni temporis majorem in tormentis habebit vindictam. Huic sententiae simile est illud quod in Evangelio script
Abbreviated transcription (Latin):
uitia. pia intentione resecamꝰ. D securis manũ fu¬
git: cũ sese increpatio płꝰ qm necesse est in asꝑitatẽ
ꝑt̾hit. ferrumq de manubrio ꝓsilit: eum de correp¬
tione sermo durior excedit. Et amicũ ꝑcutiens
occidit: qͥ auditorem fuũ ꝓlata contumelia. ab
sp̃u dilectionis int̾fiẽ. Corrapti nãq meno re¬
pente ad odiũ ꝓruit: si hanc ĩmodata inc̾patio
piꝰqm debuit addicit. D is qͥ incaute lignũ ꝑcu¬
tit. ⁊ ꝓximum extinguit: ad tres necesse ẽ urbes fu¬
giat. ut in una earum defensꝰ uiuat: qr si ad peni¬
tentie lam̃ta conũsꝰ inunitate sacm̃ti. sub spe fi¬
de ⁊ karitate abscondit᷑: reꝰ ꝑpet̾ti homicidii ñ

Expanded text:
vitia pia intentione resecamus; sed securis manum fuvitia pia intentione resecamus; sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
condecet enĩ seruum didiligent᷑ ⁊ caute ea a ma¬
gistris discere. q̃ ipse yꝰmodũ aliis prudent ⁊ salti¬
brit̃ possit ꝓferreͥ ne forte sulle pꝰpiger ⁊ segnis sit
ad meditandũ: pꝰea aliis inueniat᷑ inutilis ad
docendum. Ne incendas carbones peccõꝵ argu¬
ens eos: ⁊ ne incendaris flãma ignis peccõꝵ illoꝵ.
Cautꝰ ẽẽ debet qͥ aliis disciplinã adhibet: ne for
te ꝑnimietatem correptionis peior fiat irritatꝰ
ammꝰ delinqntis:uł ne ipse lesꝰ. gͣuet᷑ peccatis
alienis. Unde apls galathas ãmonet. ut illum
qͥ p̃occupatꝰ fu̾it aliqͦ delicto. hi qͥ sp̃ĩtales st̃.
curis effugerit manũ ⁊ uulnau̾it ꝓximũ. is qͥ ꝑ¬
etissit ꝓrimum. ftigiat ad unam urbiũ illarum
q̃ refugis deputate s̾t: ⁊ibi abultore sanguinis
ꝓrimi ules seruet᷑. Ad siluam cũ amico imꝰ. qͥtiens ẽ
qͦubet ꝓximo adintuenda delicta nr̃a conu̾tim᷑.
Et simplicit̾ ligna sciccidimꝰ: cum delinquentiũ

Expanded text:
Condecet enim servum Dei diligenter et caute ea a magistris discere, quae ipse postmodum aliis prudenter et salubriter possit proferre, ne forte, si ille prius piger et segnis sit ad meditandum, postea aliis inveniatur inutilis ad docendum. « Ne incendas carbones peccatorum arguens eos, et ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum. » Cautus esse debet qui aliis disciplinam adhibet, ne forte per nimietatem correptionis pejor fiat irritatus animus delinquentis, vel ne ipse laesus gravetur peccatis alienis. Unde Apostolus Galatas admonet, ut illum qui praeoccupatus fuerit aliquo delicto, hi qui spiritales sunt curis effugerit manum, et vulneraverit proximum, is qui percussit proximum, fugiat ad unam urbium illarum, quae refugis deputatae sunt, et ibi ab ultore sanguinis proximi illaesus servetur . Ad silvam cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur; et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium
Abbreviated transcription (Latin):
Insta in illis: hoc enim faciens. & temetipsum
saluum facies.⁊ eos qͥ te audiunt. Boni enĩ ma¬
gistri ñ aliud docent qͣm qͦd ipsi abonis p̃cep¬
toribus ꝑceꝑunt: qͦd &ẽ a summomagistro. ad
eoꝵs noticiam ꝑuenit: sic̃ eccłiastes ostendit di¬
huc dicens. Non te p̃t̾eat narratiosenioꝵ ⁊ipsi
enim diticert̃ a patbꝰ suis: qm ab ipsis disces in¬
tellectũ.⁊ in tp̃r necessitatis responsum. Dic et
apłs petrꝰ ãmonet dicens. Dñm aut̃ iħm xp̃m¬

Expanded text:
insta in illis. Hoc enim faciens, et temetipsum salvum facies, et eos qui te audiunt . » Boni enim magistri non aliud docent quam quod ipsi a bonis praeceptoribus perceperunt, quod etiam a summo magistro ad eorum notitiam pervenit. Sicut Ecclesiastes ostendit, dihuc, dicens: « Non te praetereat narratio seniorum; ipsi enim didicerunt a patribus suis: quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore necessitatis dare responsum. » Sic et apostolus Petrus admonet, dicens: « Dominum autem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ẽq uultis ut faciant uob homines: eadem uos
facite ulis. Ne despicias narrationẽ p̃sbitorũ
sapientium: & in ꝓu̾bus illoꝵ contisare. Ab ip¬
natis sine querela. Rect̾e ammonet eccliasticũ
popłm ut subditus sit sc̃is doct̾oribꝰ. ⁊ assiduus
maneat ĩ doctͥna illoꝵ: qͥa inde ꝑueniet ad ĩtel¬
lectum sapĩe.⁊ ad moralitatem discipline. Unde¬

Expanded text:
que vultis ut faciant vobis homines, eadem vos facite illis . » « Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium; et in Proverbiis illorum conversare; ab ipnatis sine querela. » Recte admonet ecclesiasticum populum, ut subditus sit sanctis doctoribus, et assiduus maneat in doctrina illorum, quia inde perveniet ad intellectum sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
oli de mortuo mimico tuo gauudere: xiii.¬
scientes q̃m õs morim᷑: ⁊ ingaudium nolu¬
nus uenire. subaudit᷑ inimicor nr̃oꝵ. Si enĩ
scd̾m dñi mandatum diligimꝰ inimicos nr̃os:
bnfacimꝰ his qͥ odert̃ nos: nullomͦ de eoꝵ casu
possumꝰ lȩtari. De qͦ ⁊ alibi scͥpt᷑a nos ꝓhibet di¬
cens. Ne leteris in alt̾ius castr. s eoꝵ uice condo¬
lentes. sic̃ nrãm ita ⁊ illoꝵs ruinam deflemus.
Nortis enĩoccasꝰ oĩbꝰ cõmunis ẽ: ⁊ id̾osic̃ nos no¬
lumꝰ in gaudiũ immicoꝵ nr̃ors incidẽ. ita nec

Expanded text:
oli de mortuo inimico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur: et in gaudium nolumus venire. » Subauditur, inimicorum nostrorum. Si enim secundum Domini mandatum diligimus inimicos nostros, et bene facimus his qui oderunt nos, nullo modo de eorum casu possumus laetari. De quo et alibi Scriptura nos prohibet, dicens: « Ne laeteris in alterius casu , » sed eorum vice condolentes, sicut nostram ita et illorum ruinam deflemus. Mortis enim occasus omnibus communis est; et ideo sicut nos nolu
Abbreviated transcription (Latin):
ingͥdiunt᷑ ad eã ñ reu̾tent᷑. nec apphendent semitã
uite. Attende in illis ne forte cadas ⁊ adducas aĩe
tue inhonorationem: ⁊ reuelet d̃s absconsatua¬
& in mediosynagoge elidat te qm̃ accessisti ma¬
ligne ad dm̃r. ⁊ cor tuum plenum ẽ dolo ⁊ falla¬
cia. Manifestum ẽ qͦd qͥ sequit᷑ hereticos anime
suȩ adqͥrit damnationem: qñ iniudicio diui¬
no reuelabunt᷑ oceulta cordium &e iustꝰ iudex
reddet unicuiq scđm oꝑa sua. & disꝑdet om̃s
qͥloquunt᷑ m̃dacium. qi uirum sanguinum:
dolosum abhominabit᷑ dñs. Unde ipsau̾itas

Expanded text:
t semitas vitae . « Attendite in illis ne forte cadas, et adducas animae tuae inhonorationem, et revelet Deus absconsa tua, in medio synagogae elidat te: quoniam accessisti maligne ad Deum, et cor tuum plenum est dolo et fallaciae. » Manifestum est quod qui sequitur haereticos animae suae acquirit damnationem, quando in judicio divino revelabuntur occulta cordium, et justus judex reddet unicuique secundum opera sua; et disperdet omnes qui loquuntur mendacium, quia virum sanguinum et dolosum abominabitur D
Abbreviated transcription (Latin):
tionem contͥbulati ne abitias:⁊ ñ au̾tas faciem
tuã ab egeno. Qͦd aut̃ donũ elemosine ñ sit ꝓtͣͤ¬
hendum ac differendũ ĩ aliud tp̃s. Cum facul¬
tas adsit tͥbuendi: ostendit scͥptura dicens. He
dicas amico tuo.uade ⁊ reu̾t̾e. c̃ cito possi ᷤ dare.
Q alibi. Qͥ despic̃ inqͥt ꝓximũ fuũ peccat: qui¬

Expanded text:
ionem contribulati ne abjicias, et non avertas faciem tuam ab egeno. » Quod autem donum eleemosynae non sit protrahendum ac differendum in aliud tempus, cum facultas adsit tribuendi, ostendit Scriptura, dicens: « Ne dicas amico tuo: vade et revertere, cum cito possis dare . » Et alibi: « Qui despic
Abbreviated transcription (Latin):
igne ⁊ eli eiꝰ deuorabit᷑ oĩs t̾ra : qi consũmatio¬
nem cũ festinatione faciet cunctis habitanti¬
bus t̾ram. In hac aut̃ uita ds expectat ⁊ accip̃
conu̾sationẽ nr̃am: in illa autẽ reddet unicui-¬
q scdm oꝑa sua. Qui timent dñm ñ er̃t incre¬
dibiles u̾bo illiꝰ. ⁊ qͥ diligt illum consertiabt̾
uiam illiꝰ. Qͥ timent dñm inqͥrent qͦ bn pla¬

Expanded text:
eli ejus devorabitur omnis terra, quia consummationem cum festinatione faciet cunctis habitantibus terram . In hac autem vita Deus exspectat et accipit conversionem nostram; in illa autem reddet unicuique secundum opera sua. « Qui timent Dominum, non erunt incredibiles verbo illius; et qui diligunt illum, conservabunt viam illius. Qui timent D
Abbreviated transcription (Latin):
ili elemos inam pauꝑis ne fraudes.:⁊ ocłos tuos ne
autas a patiꝑe. Animam esurientẽ ne des pexis:
& ñ exasꝑes pauꝑem in inopia sua:Quantum ele¬
rum ꝓnunciat dñs deetͥs.: ⁊ eaꝵ tantũmꝰ stilitatem
sinistͥ. qñ his dict̾urꝰ est. uenite bndicti patͥs mei ꝑ¬
cipite regnum: ilł aut̃. ite in ignẽ ȩt̾num. Sane ca¬
uendum ẽ: ne qͥsqͣm existimet infanda illa cͥmina
qͣlia qͥ ag̃ regnũ dĩ ñ possidebt̃. cotidie ꝑpetran¬
da & elemosinis cotidie redim̃da. In meliꝰ qͥppe
ẽ uita mutanda.⁊ ꝑ elemosinas de peccatis p̃t̾i¬
tis ẽ ꝓpitiandꝰ ds: ñ ad hoc em̃dꝰ qͦdammͦ. ut ea sẽꝑ
liceat impune cõmittere. Nemini enĩ dedit laxa¬
mentum peccandi qͣmuis miserando deleat iam
fc̃a peccã: siñ satis factio congrta negligat᷑. Sed¬
esurienti cibum. staenti potum. nuido uestim̃tũ.
ꝑegͥnanti hospitiũ. fugienti latibulum. egro uel
incluso uisitationẽ. captiuo redemptionẽ. debi¬

Expanded text:
ili elemosynam pauperis ne fraudes et oculos tuos ne transvertas a paupere animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua rum pronuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris. Quando his dicturus est: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum. » Illis autem, « Ite in ignem aeternum . » Sane cavendum est, ne quisquam existimet infanda illa crimina, qualia qui agunt regnum Dei non possidebunt, quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimenda. In melius quippe est vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus; non ad hoc emendus quodam modo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi : quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio congrua negligatur. CAesurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debi
Abbreviated transcription (Latin):
linquit patrem: & ẽ maledictꝰ a dõ qͥ exasꝑat ma¬
trem. Impietatis cͥmine reꝰ tenet᷑ qͥ ireligios est
in parentes. ⁊ maxime ille qͥ spĩtalem patrẽ uel
matrem.pͣuis sermonib atq iniqͥs oꝑib exacer¬
bat. Idonecesse ẽ ut sequentis sentintie doctͥna

Expanded text:
linquit patrem; et est maledictus a Deo, qui exasperat matrem. » Impietatis crimine reus tenetur, qui irreligiosus est in parentes; et maxime ille, qui spiritalem patrem vel matrem pravis sermonibus atque iniquis operibus exacerbat. Ideo necesse est ut sequentis sententiae doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciꝑe: ne aut loquentes aut cogitantes plus
de do qm possumꝰ opinem᷑. S sciamꝰ imbecilli¬
tatem nr̃am. qͦd qnͣtum celum distat a t̾ͥra. tm̃
nr̃a opinatio a nat᷑a illiꝰ separet᷑: &e iccirco deberi
u̾ba nr̃a ẽẽ mod̾ata. Sic̃ enim qͥ in multis cogia¬
tionib est ea somniat frequent̾ de qͥb cogitat:
ita qͥ plura uoluit de diuinitate disserere. incidai
in stulticiam. Hinc & paulus docet. Non plus sa¬
pere qm oportae saꝑe: s saꝑe ad sobͥetatem. ⁊ iurta
m̃suram fidi. Q alibi. Noli inquit altum saꝑe: s
time. Suffic̃ enim hõĩ ut ea pia cogitatione tẽt
& oꝑe impleat: q̃ a conditore suosͥ constituta. atq
p̃cepta sunt seruanda. Iue aut̃ occulta ⁊ q̃ in cõp̃¬
apło. mirando talit̾ sentiat dicens. O altitudo di¬

Expanded text:
pere, ne aut loquentes aut cogitantes plus de Deo quam possumus opinemur. Sed sciamus imbecillitatem nostram, quod, quantum coelum distat a terra, tantum nostra opinatio a natura illius separetur, et idcirco debere verba nostra esse moderata. Sicut enim, qui in multis cogitationibus est, ea somniat frequenter de quibus cogitat, ita qui plura voluerit de divinitate disserere, incidit in stultitiam. Hinc et Paulus docet: « Non plus sapere quam oportet sapere: sed sapere ad sobrietatem, et juxta mensuram fidei . » Et alibi: « Noli, inquit, altum sapere, sed time . » Sufficit enim homini, ut ea pia cogitatione tractet, et opere impleat, quae a conditore suo sibi constituta, atque praecepta sunt servanda; quae autem occulta et quae incomprApostolo mirando taliter sentiat, dicens: « O altitudo di
Abbreviated transcription (Latin):
tiui. Ad aut̃ dr. multos supplantasse suspicionẽ illo¬
tum.⁊ intianitate detintusse sens illoꝵ. ostendit
om̃s hereticos duobꝰ modiᷤ existere: hoc ẽ cum uel
de creatore uł de c̾atura ultͣ modum scrutari uo¬
lentes: ꝑu̾se sentiendo erroneas condunt doctisis
Q qr dogmatib u̾itatis cecde nolunt: qͥd eos inseqt᷑
ostendit᷑ eum scibiungit᷑. Cor durum male habebit

Expanded text:
tem dicitur: Multos supplantasse suspicionem illorum, et in vanitate detinuisse sensus illorum. Ostendit omnes haereticos duobus modis existere: hoc est, cum vel de creatore vel de creatura ultra modum scrutari volentes, perverse sentiendo erroneas condunt doctrinas, et quia dogmatibus veritatis cedere nolunt, quid eos insequatur ostenditur, cum subjungitur. « Cor du
Abbreviated transcription (Latin):
Iue dr amare ꝑicłm: qͥ ñcurat nec studet uitare
õs uolunt euade int̾itum: S ille qͦdam mͦ amat
ꝑicłm qͥ diligit eas res qͤtendunt ad int̾itum: ut
est libido. auaricia. luxuria. ⁊ cęt̾e ꝑnitiose cu¬
piditates: necñ & hereses atq nouitatũ p̃sumptio¬
nes: qͣ c̾tissime st̃ aĩaꝵs ꝑditiones. Unde subiungit᷑.
Cor ingͥdiens duasuias ñ habebit successꝰ ⁊ pͣuicor¬

Expanded text:
ur amare periculum, qui non curat nec studet vitare omnes velint evadere interitum? Sed ille quodammodo amat periculum, qui diliget eas res quae tendunt ad interitum, ut est libido, avaritia, luxuria, et caeterae perniciosae cupiditates: nec non et haereses atque novitatum praesumptiones, quae certissimae sunt animarum perditiones. Unde subjungitur: « Cor ingrediens duas vias non habebit successus:
Abbreviated transcription (Latin):
Rogamꝰ uos fr̃s ut nou̾itis eos qͥ laborant int̾
uos. ⁊ p̾sunt uob in dño. ⁊ monent uos. ut ha¬
beatis illos abundantiꝰ in karitate:. ꝓpt̾ opus
illoꝵ pacem habete cum eis. Et ad timotheũ.¬

Expanded text:
vos, fratres, ut noveritis eos qui laborant inter vos, fratres, ut noveritis eos qui laborant inter vos et praesunt vobis in Domino; et monent vos, ut habeatis illos abundantius in charitate propter opus illorum. Pacem habete cum eis . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
inmultiplicatione bonors actuum lȩtabit᷑ in
fine dierum. Et sic̃ illiꝰ qui au̾tit aures ne audi¬
at legem oratio erit execrabił: ita huiꝰ qͥ obedit
p̃ceptiᷤᷤ dei diriget᷑ oratio sic̃ incensum in con¬
spectu altissimi. Et qͥ honorat patrem suumui¬
ta uiuet longiore: & qui obedit patͥ refrigera¬
bit matrem. Uita uiuet felicit̾ longiore. quire¬
muneratꝰ a dño et̾na fruet᷑ reqͥe ille qͥ refrigera¬
bit matrem qͥ obedit ꝑatͥ: qr matrẽ eccłiam le¬
tificat. qͥ obȩdiens ẽ p̃ceptis et̾ni patͥs. Quiti¬
met dm honorat parentes: & qͣsi dñis seruiet
his qͥ se genuert in oꝑe ⁊ sermone. ⁊ õi patiemdl
Nota qͦd dic̃ his deberi famulatum instanter
exhibi qͥ se genuerunt: ñ ex uuluauentͥs. s ĩ oꝑe
& sermone ⁊ patientia: ut ostendat᷑ sp̃itał pat̾
maxime dignꝰ honore eẽ. Cuiꝰrei memor apłs
scͥpsit ad discipłos qͦs ipse ꝑ eugłm genuit dices.

Expanded text:
in multiplicatione bonorum actuum laetabitur in in multiplicatione bonorum actuum laetabitur in fine dierum, et sicut illius qui avertit aures, ne audiat legem, oratio erit exsecrabilis, ita hujus qui obedit praeceptis Dei, dirigetur oratio sicut incensum in conspectu Altissimi. « Qui honorat patrem suum, vita vivet longiore, et qui obedit patri, refrigerabit matrem. » Vita vivet feliciter longiore, qui remuneratus a Domino aeterna fruetur requie. Ille refrigerabit matrem, qui obedit patri: quia matrem Ecclesiam laetificat, qui obediens est praeceptis aeterni Patris. « Qui timet Deum hohis qui se genuerunt in opere et sermone, et omni patientia. » Nota quod dicit his deberi famulatum instanter exhiberi, qui se genuerunt non ex vulva ventris, sed in opere et sermone et patientia, ut ostendatur spiritalis pater maxime dignus honore esse: cujus rei memor Apostolus, scripsit ad discipulos, quos ipse per Evangelium genuit, dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum ẽ in repmissione: inde adhuc fub¬
ditur. Et sic̃ qͥ thesaurizat: ita ce qͥ honorificat
matrem fuam. Bn thesaurizat qͥ honorificat
matrem suã: qr ꝓ custodia mandatoꝵ dei qui
et. Honorandos parentes a filiis. ut benedictio
ꝑarentum filus prosit. X.
uihonorat patrẽ iocundabit᷑ infiliis. ⁊ in
die orationis sue exaudiet᷑. filios hie uł so¬
bolem discipłos appellat: inqͦꝵ nutrimentose¬
pe gaudebit. qͥ suis magistͥ uł parentib. antea
aurem obedientiȩ inclinauit. S qr scd̾m hysto¬
riam uͥq hoc ñ euenit. ut honoratores parentũ
suoꝵ uł magistroꝵ. filios siue discipłos hãnt s
deuotos. cum sepe legimꝰ scoꝵs uiroꝵ degenerasse
sobolem & a semita deuiasse maioꝵ: uxta t᷑po¬
logiam mag̃ mͥ uidet᷑ conuenire qͦd dr. ut filioᷤ
accipiamꝰ fructum bonoꝵ oꝑm. Qi gͦ obediens
p̃ceptis di honorat parentes uł p̃ceptores suos:

Expanded text:
mandatum est in repromissione : inde adhuc submandatum est in repromissione : inde adhuc subditur. « Et sicut qui thesaurizat, ita et qui honorificat matrem suam. » Bene thesaurizat qui honorificat matrem suam, quia pro custodia mandatorum Dei, qui rcipiet. CAPUT X. Honorandos parentes a filiis, ut benedictio parentum filiis prosit. « Qui honorat patrem jucundabitur in filiis, et in die orationis suae exaudietur. » Filios hic vel sobolem discipulos appellat, in quorum nutrimento saepe gaudebit, qui suis magistris vel parentibus, antea aurem obedientiae inclinavit. Sed quia secundum historiam ubique hoc non evenit, ut honoratores parentum suorum vel magistrorum, filios sive discipulos habeant sibi devotos. Cum saepe legimus sanctorum virorum degenerasse sobolem, et a semita deviasse majorum. Juxta tropologiam magis mihi videtur convenire quod dicitur, ut filios accipiamus fructum bonorum operum. Qui ergo obediens praeceptis Dei honorat parentes vel praeceptores suos,
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio saluus erit. Cuiꝰ mandatum ẽ. ut etiã
patͥ temporali &e matͥ honoris reuerentia exhi¬
ut sis longeuus suꝑ t̾̃ram qm dñs ds tuus da¬
turꝰ est tͥ. Unde sequit᷑. Ds enim honorauit pa¬
trem infitiis: ⁊ iudicium matͥs exqͥret infilios.
Cuigͦ ds honorem in ꝓgeme stia constituit. ñ ẽ
fas ut a filiis suis inhonoret᷑. q dominꝰ suotu¬
dicio exqͥret. qͣlit̾ eiꝰ p̃ceptum seruet᷑. Cuiꝰ secuto¬
res coronant᷑. ⁊ contemptores punient᷑. Qui
diligit dm exorabit ꝓ peccatis:⁊ ꝯtinebit se ab
illis. In oratione dierum eraudiet᷑. Iue qͥppe qͥ
diligit dm. ut ipse in euangłio testat᷑. mandata
eiꝰ seruat. ⁊ continet se a peccatis quantum hu¬
manȩ fragilitatis possibilitas sinit. Et tam̃ ꝓ ex¬
cessib suis ñ desinit cotidie orare: qr scit mi¬
sericordem iudicẽ. eiꝰ p̃cessic omni tp̃r exaudire.
Et qi scͥptura testante. honor parentum pͥmum

Expanded text:
cul dubio salvus erit. Cujus mandatum est, ut etiam cul dubio salvus erit. Cujus mandatum est, ut etiam patri temporali et matri honoris reverentia exhis Deus tuus daturus est tibi . » Unde sequitur. « Deus enim honoravit patrem in filiis; et judicium matris exquiret in filios. » Cui ergo Deus honorem in progenie sua constituit, non est fas, ut a filiis suis inhonoretur, quia Dominus suo judicio exquiret, qualiter ejus praeceptum servetur: cujus secutores coronantur, et contemptores punientur. « Qui diligit Deum, exorabit pro peccatis, et continebit se ab illis, in oratione dierum exaudietur. » Ille quippe « qui diligit Deum, » ut ipse in Evangelio testatur, « mandata ejus servat , et continet se a peccatis, quantum humanae fragilitatis possibilitas sinit, et tamen pro excessibus suis, non desinit quotidie orare, quia scit misericordem judicem ejus preces sic omni tempore exaudire, et quia Scriptura testante, honor parentum, primum
Abbreviated transcription (Latin):
usq inscłm scłi suꝑ tim̃tes eum: ⁊ iusticia eiꝰ suꝑ
filios filioꝵ. custodientib testam̃tum eiꝰ. ⁊ me¬
moria retinentib mandata eiꝰ ut faciant ea.
filii sapĩȩ eccłia iustors: ⁊ natio illoꝵ obȩdien¬
tia ⁊ dilectio. filios sapĩe m̾ito dic̃ ẽẽ eccłiam
tor: qm̃ uera sapĩa ueracit̾ iusticiȩ dictat nor¬
mam. Nlatio inqͥt illoꝵ. obedientia ⁊ dilectio.
Quomͦ autem nationem uocat itstorũ obȩdien¬
tiam & dilectionẽ. cum obȩdientia ⁊ dilectio uͥ¬
tutes sint qͦ habent᷑ a iustis: nͥ qr tͦpica locutioẽ
ꝑ ipsas uͥtutes expͥmit uirtutum possessores:
Iudicium patͥs audite filii dilecti: &e sic facrte ut
saluisitis. Pat̾ uniũsoꝵ nat᷑alit̾ ds ẽ. ex qͦ omnis
pat̾nitas in ceł ce in t̾ris noĩat᷑: ꝙ ex ipso ce ꝑ ip¬
sum ce in ipso sunt oĩa: qͥ diligit ea que fecit
ut in hoc ꝑmaneant qͦd facta st̃. Qui enim huiꝰ
patͥs audierit iudicium & fecit eiꝰ p̃cepta: pro¬

Expanded text:
ustitia ejus super filios filiorum custodientibus testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus ut faciant ea . « Filii sapientiae, Ecclesia justorum: et natio illorum obedientia et dilectio. » Filios sapientiae merito dicit esse Ecclesiam tor, quoniam vera sapientia veraciter justitiae dictat normam. Natio, inquit, illorum obedientia et dilectio. Quomodo autem nationem vocat justorum obedientiam et dilectionem? Cum obedientia et dilectio virtutes sint, quae habentur a justis. Nisi quia tropica locutione per ipsas virtutes exprimit virtutum possessores. « Judicium  ex quo omnis paternitas in coelis et in terris nominatur; quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: qui diligit ea quae fecit, ut in hoc permaneant quod facta sunt. Qui enim hujus Patris audierit judicium et fecerit ejus praecepta, pro
Abbreviated transcription (Latin):
scientia bona. & fide ñ ficta: & qui diligit
ꝓximum legem impleuit. Quitiment dnm
p̃parabt̾ corda sua: & in conspectu illiꝰ scĩfi¬
cabunt animas suas. O qͣm felix anima qͤ
cotidie mundat corsuũ. ⁊ cogitationes sua̾.
qͣtinꝰ suscipiat ĩ se habitatorem dm. Cuiꝰ qͥc̃q
possessor ẽ. nullo bono eget: qr õiumbonorũ
auetorem in se ht̃: & qr necesse est inmunda¬
tione cordis custodia mandatoꝵ di c̃ patien¬
tia boni oꝑis qͦ ꝑuenit᷑ ad ꝑfectam agnitio¬
nem dicunitatis. Seqͥt᷑. Qͥ timent dnm̃ cu¬

Expanded text:
ligit proximum, legem implevit. « Qui timent Dominum praeparabunt corda sua, et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. » O quam felix anima quae quotidie mundat cor suum et cogitationes suas, quatenus suscipiat in se habitatorem Deum, cujus quicunque possessor est, nullo bono eget, quia omnium bonorum auctorem in se habet, et quia necesse est in mundatione cordis custodia mandatorum Dei cum patientia boni operis, quo pervenitur ad perfectam agnitionem divinitatis, seq
Abbreviated transcription (Latin):
rib oꝑib eiꝰ ne fu̾is curiosꝰ. Non ẽ enm tͥ neces¬
sarium: ea q̃ abscondita sunt uidere ocłis tui.
Ordinem seruat doctͥne p̃ceptor humilitatissq̃¬
licet ut sic̃ pͥ docuit. in morib tenere manstie¬
tudinem. atq oꝑib humilitatem. sic ce nunc
doceat seruare cordis puritatẽ: ne forte ea qͤ
humanaratio cõphendẽ ñualet incauta dis¬
putatione rimare p̃sumat. Unde dic̃ eccłiast̃.
Ne temere qͥd loqͥris. neq cortuum sit uelor
ad ꝓferendum sermonẽ corã do. Ds enim in

Expanded text:
ribus operibus ejus ne fueris curiosus. Non est enim tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis. » Ordinem servat doctrinae praeceptor, humilitatis scilicet, ut sicut prius docuit in moribus tenere mansuetudinem atque operibus humilitatem; sic et nunc doceat servare cordis puritatem, ne forte ea quae humana ratio comprehendere non valet, incauta disputatione rimari praesumat. Unde dicit Ecclesiastes: « Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit velox ad proferendum sermonem coram Deo. Deus eni
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Mag̃ gͦ p̃stat do qͥ modicũ deuota m̃te par¬
peri porrigit: qm ille qͥ tͥsti corde multã pęcu¬
niam expensam fac̃. Unde dñs oblationem uidue
pauꝑcłe qͦ duo erea minita ĩ gazofilacium misit.
in eugłio latidauit dicens. ħ plꝰ oĩbꝰ misit: qͥa ñ

Expanded text:
s ergo praestat Deo, qui modicum devota mente pauperi porrigit, quam ille qui tristi corde multam pecuniam expensam facit. Unde Dominus oblationem viduae pauperculae, quae duo aerea minuta in gazophylacium misit, in Evangelio laudavit