comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unꝰ iunior. qͥ prudentior uidebat᷑. alt̾ senior:
qui custos iunioris ẽẽt. Perrexert̃ utriq. et de
precio qͦd acceꝑunt. ipse qͥ custos missus fuerat.
nesciente altero furtũ fecit. Qui mox ut in mo¬
nasteriũ sunt reuersi. atq ante oratorii limen
uenert̃: arreptꝰ a demonio qͥ furtũ fecerait. cecidit.
Diinissus aut̃ a demonio: concurrentib monachis
abbatis iussu reqͥsitꝰ ẽ: ne forte de eo qͦd acceꝑat
furtũ feciset: negauit. Ittrũ ueratꝰ ẽ. Dimissus.
atq iterũ reqͥsitꝰ negauit. atq iterũ ueratꝰ est.
Oc̾to itaq uicib negaiuit: octo uicib ẽ ueratꝰ.
Post octauã uͦ negationẽ. gregorio intetrogante
confessus ẽ qͦd nũmos furto abstulerit: eiq ꝑ¬
stiatꝰ. se peccasse testatꝰ ẽ. Perceptiq peniten
testabat᷑ ferre se non posse qͦd patiebat᷑. Concur¬
rerunt fr̃s. uiderunt cecũ aꝑtis ocłis trem̃tẽ

Expanded text:
unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitenttestabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem
Abbreviated transcription (Latin):
Estuabat dño deuota pectoris pietas. ñ suf¬
ferens uacuã ꝓximi reliquisse miseriam.
Rursus uestiariũ suũ si forte uas qͦd libet aut
uestimentũ haberet interrogans. audiuit
nil penitꝰ remansisse. pret̾ matris argente.¬
ã quȩ cũ infusis leguminib mittisolita
erat scutellã. Mox alacrior. factꝰ. hanc gͦ
solari querit᷑ pauꝑ. Itaq de latã scutellã.
gregorio satis hilarit̾ largiente. pauꝑ qͥ pu¬
tabat᷑ letꝰ amplectit᷑. ñ iã ad expetenda. s
ad conferenda suffragia rediturꝰ. Aqͦ u
de licet angłicȩ uisitationis tẽꝑe. tantis mi¬
iculis. tanͣtis. ẽ uirtutib publicatꝰ. ut om̃ib
secũ uuentib et exemplo fuerit et teriori.
Quippe. qͥ ñsolũ dissocialiter sed cũ beato an¬
drea apło. suo monasterio signis euidentib
Iam ut pauca de multis loquar. qͣdã die
duos ex inde fr̃s transmisit. qͥ aliquid eme
re ꝑeiꝰdẽ monasterii utilitate debuissent.

Expanded text:
Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufAestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, insolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, Nam ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentis dei Gregorius. ainatre siluia tẽ
eius dedicatũ. et famosũ scĩ sabe confessoris
xp̃i monasteriũ ciuus laus est in sexta et
septima sinodo constitutũ uidetꝰ degente. cru¬
dis leguminib pascebat᷑ Ubi hunc demore
quedam sc̃bentẽ angłs dĩ reppiens. misereri s
flebilit̾ sub habitu naufragi postulabat. Cui
Gregorius ex intimo corde ꝯpatiens bis t̃nuis
noinismatib datis. abire p̃cepit. Nec multo
post eadẽ die idẽ naufragus rediit seq mui¬
ta ꝑdidisse. pauca uͦ suscepisse perhituit. A
quo senis pari mͦ nomis matib sũptis. leta¬
bundus abscessit. S die tercia rediers. idẽ¬
tidem ad iutoriũ naufragꝰ importunis uo¬
cib reqͥrebat. Cui liberalissimus pat̃ accersito
uestiario. alia.ui. nummismata dari p̃¬
cipiens. cognouit inuestiario nil num¬
mismatũ unde posset consolari naufra¬
gĩ remansisse.Quid faceret nesciebat.

Expanded text:
omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunomnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ oratoriũ petiit. seseq cũ lacrimis. ut
saltẽ die illo ad ieiunandũ sibi uirtus
daret᷑ in orationẽ dedit. Et post paululũ
cũpleta oratione digressus. tantã uirtutẽ
suũ stomachui ꝑcepisse cognouit. ut ei
Cepit secũ mirari quis ẽet: quis fuerit. Et
cũ ad animũ redibat infirmitas. nichil
in se ex his que meminerat. recognoscere
pͣualebat. Cũq in disposione monasterii oc¬
cupata mens e̾ẽt: obliuiscebat᷑ funditꝰ egricdi¬
nis suȩ. Si uͦ rediret egritudo ad memoriã: cũ
tã fortẽ se ẽe̾ sentuet: muabat᷑ si ñ comedisset.
Qui ad uesꝑum ueniens. cognouit sibi tan¬
tã fortitudinẽ ꝑmanere: ut ad diẽ alte¬
rũ ieiuniũ transferre potuisset. Uerũ
quanꝗͣ pene cotidiano langore tabesce¬
ret. nullam tam̃ corpori suo cupiebat conmenda¬
re quietẽ: quominus aut oraret. aut legeret.
Iaut scͥbet. aut dictaret:
N huius sacͥ monasterii. penetralibus. idẽ uir

Expanded text:
tum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut tum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui veniens ad vesperum, cognovit sibi tantam fortitudinem permanere, ut ad diem alterum jejunium transferre potuisset. Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir
Abbreviated transcription (Latin):
militauit. ł ost uͦ cũ sub ẽẽ mallet. frm uo
tiue concordie inminenti pee ñ renuit.
sic̃ in consequentib apparebit:
rat ei abstinentia tanta ciborũ. seduli¬
Itas orationũ & ieiuniorũ studiositas
tam desiderata sacroꝵ librorũ. ut infirma¬
to stomacho lacessttꝰ. uix subsistere. ꝓcul
dubio uideretur. Nam cũ quodã tepore
incisionẽ uitaliũ quã greci dicunt sin¬
coepin pateret᷑. crebrisq angustiis per
horarũ momenta ad exitum ꝓpinqͥret:
ac nͥ cũ fr̃s frequent cibo reficerent.
uitalis ei spc̃ funditꝰ int̾cipi uideret᷑.
paschalis suꝑuenit dies. Et dũ sactissimo
sabbato. in quo om̃s etiã paruuli pueri
ieiunant. ipse ieiinare non posset. epit
plus merore quã infirmitate deficere.
Mor accerstto uiro scĩssimo eleutherio.
dudũ penes spoletũ multis pͥposito.
tunc uͦ eiꝰdẽ sui monasterii monacho. a qͦ
uidelicet audierat fuisse mortuũ suscita¬

Expanded text:
militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscita
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ñ iã sicut ꝓposuerat specie in eo retineret᷑.¬
sed et merite. Tandẽ defuncto patre. ubi liberã
disponendarũ rerũ suarũ nactus ẽ facultatẽ.
uͭI. monasteria in sicilia fabricans. sufficientibꝰ
fr̃ĩb cumulauit. Quib tantũ p̾dioꝵ contulit:
quantũ posset aduictũ cotidianũ dõ illic
militantiũ sine indigentia suffragari.
Septimũ int᷑ romane urbis menia. sub
honore sci andree apłi. iuxta basilicã
scõꝵ iohĩs & pauli. ad cliuũ scauri. mo¬
nasteriũ inꝓprio domate fabricauit.
In quo relic̾tis sericis. auro gemiisq ra¬
diantib togis. simulq suppellectilibus.
reliquis in usũ pauꝑum prerogatis: ex
huiꝰ mundi naufragio nudus euasit.
Dui desideratũ monachicũ capiens indu¬
mentũ. primo sub hilarionis deinde sub
maximii ueneribiliũ patrũ regimine.
muttis sibi sociatis frĩb regulari tramite

Expanded text:
ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultsufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ad eo ut p̃sagio qͦdã gregoriꝰ qͦd latine ui¬
glans resonat uocaret᷑. Na rectai quȩ docꝰturꝰ
euit dñ uuus oꝑib adimpleuit. sibumet ipsi
utiq se uigilasse ꝑdocuit. Dũ uͦ recta qͦ facie¬
bat docendo qͦq disseruit: uigilasse dinoscit᷑
ra studia. et auditurꝰ incognita. religi¬
Iosis senib incdagator sollertissimꝰ adhere¬
bat: sumptaq doctrinȩ semita tenaci memori
Otuminanda. quȩ pꝰ inpopłos mellito de¬
clamaret gutture congerebat. Deniq doci¬
bilis ado lescens. cũ transiisso cõmunit᷑ sti¬
lo surgentis infantiş addbiuiũ ꝑytagorico
lteis puenuset. ineuncꝰtant᷑ sinistru ranũ
cũ scłi uanitate relinquere. et ad dextrũ ce¬
pit cũ cȩ̨lesti desiderio totis uirib anhelare.
Sed dũ conuersionis suę grãm longiꝰ ꝓtrahens.
potiꝰ se xp̃o famulaturũ putaret: si sub p̾toris
urbani habitu mundo specietenꝰ deseruiret. ce¬
ꝑunt multę contra eũ eiꝰdẽ scłi cure suc crescere:

Expanded text:
 quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitujam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere;
Abbreviated transcription (Latin):
REGO¬
cu et focȩ augustoꝵ. Iste senatoria styrpe ꝓge¬
intꝰ. tã nobilissimã quã etiã religiosissimã gene¬
alogiã duxit. ita ut quartꝰ felix sedis apłicę
pontifex. uir magnȩ in xp̃i ȩccłia reuereutiȩ.
qui basilicã scoꝵ cosmȩ et damiani marty̧rum
uia sacra iuxta tẽplũ romuli sicut actenꝰ cernit᷑
uenustissime fabricauit. eiꝰ attauus fuerit. et
beata tharsilla uugo. quȩ moritura ꝓmissionis
cȩlestis audiuit armoniã: et iħm xp̃m adse re¬
cipiendã uidere meruit. amita nichilominus

Expanded text:
regocii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiend
Abbreviated transcription (Latin):
munia solito celebrare ñ poterant. max ut corpꝰ suũ
sepulturȩ trad̾ent acceptis a se cereis ac timiamatib
ad ꝑagenda missarũ sollẽpnia festinarent. Hlora itaq¬

Expanded text:
munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaq
Abbreviated transcription (Latin):
diuino habeberis. quia de his quos morituros p̃nunti.¬
asti solus unꝰ remansit. At ille. Utinã sic̃ & ille quẽ ui¬
monachꝰ dicere palpitar&: tandẽ ubi die sexto se mo¬
riturũ cognouit. expalluit atq contremuit. resũptisq
uirib cont̾ monachũ frenduit. Quẽ redire uolentẽ
retinuit. int̾iora cubiculi ꝑuagꝰ penetrauit. paulatĩ
sibi fauces dolere ꝑsensit. De in tacto sibi pulsu. mox
febris signa cognouit: monacho credidit. domũ
suã disposuit: ad monasteriũ cui p̾erat eisdẽ unifulis
uͦ feria. cunctis tã subitã conu̾sionẽ mirantib. mona¬
cbicũ habitũ suscepit: & paulatĩ ingrauescente mo¬
lestia. sextȩ feriȩ diluculo sub dormiuit: ac denuo
suscitatꝰ apparuisse sibi scm̃ anditã apłm. seq cuta bo
rã t̾riã uocandũ eẽ sibiq p̃ceptũ ꝑhibuit: ut qi suȩ
mortis expet batione suspensi monachi scĩ fabiani

Expanded text:
divino haberis, quia de his quos morituros praenuntidivino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vimonachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis da feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse sibi sanctum Andream aporam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ianuis lib̾atꝰ. eadẽ noc te cont̃ spem om̃iũ. ma¬
tutinalib hẏmnis int̾fuit. Mirantib frĩl. sanitatiᷤ
suȩ modũ innotuit: qͦs. quando. & qualit̃. ex monas.¬
terii familia morituros p̃uiderit. indicauit. De sola
interim morte ep̃i dubitando conticuit. & e uestigio
in cunctoꝵ morti deputatoꝵ aurib uolans fama dis.¬
currit. Et dũ ea relatione monachi se morituros certo
die cognoscerent: dispositis suis scłi. ita se in mortẽ
deix monasterio se tandẽ ꝓripuit. & ad domũ ep̃i
ñ longe a flumine tẏberis regione uidelic& uixta
basilicã scõꝵ cẏrici & ioħis positã. sõmũ nuntiaturꝰ
accessit. Quẽ uidelic& ubi cũ pontifice in palatio
prandere cognouit: expestans redeuntẽ sacdotalib
uestim̃tis indutũ. colore fulgidũ. ualitudine qͦq sanisi¬
mũ. salutare curauit. Cui ep̃c diã. lã nc̃ in tota urbe ꝓ

Expanded text:
mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium mamortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem deret, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro
Abbreviated transcription (Latin):
enedicti qͦq pontificis temꝑe lucido ficulino ep̃õ
cidẽ monasterio p̃minente. cũ pestilentia fauciũ
multitudo cotidie maxima deꝑuas idẽ monachus
p̃clusis faucib uenit ad mortẽ. Cui desꝑanti: beatus
ris ea quȩ dixcero tͥ fore dicturũ: scito te eẽ sanandũ din
uͦ: cicius moriturũ. Cũq ille se dicturũ tota certitudi¬
ne ꝓmisisset: audiuit. Ito: denuntiabis. sabe. iohi.
benedicto. martino. palũbo. & antonio monachis: lau¬
rentio cocco. gẽmaso carpentario. accepto pistori. andrex.
romano. & leoni laicis: qm̃ a crastino incipientes. om̃s
diati se moriendo subsequent᷑. Post quoꝵ discessũ. de¬
nuntia lucido ep̃o qͥ ten& istud monasteriũ: die .uiiͦ.¬
nichilominꝰ moriturũ. His dictis monachũ oscitare
p̃cipiens: duos digitos in faucẽ coniecit. uulnꝰq disrũ.¬
pens. ut excrear& iniunx̃. Ille tussiens. partẽ coagulati
sanguinis in morẽ lapidis ex ore ꝓiecit: & ab ipsis pene

Expanded text:
enedicti quoque pontificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et ab ipsis pene
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ tẽꝑe germanꝰ eiꝰdẽ monachi Itraret᷑.¬
fr̃. mĩtis insaniã pass. ẽ. ita ut humana c̃sortia
nosa monum̃ta discurrer&. Cuiꝰ insaniȩ. fr̃ nimium
condolens. cotidie scm̃ gregoriũ ꝓfusis lacrimis p̾ca¬
bat᷑. ut sibi frẽm sospitẽ redd̾e dignaret᷑. ltaq cũ nocꝰte

Expanded text:
odem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia nosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
nientiũ sonitũ audiens. uehem̃t᷑ expauit. sq dormur
simulauit. Apꝓpinquans gͦ gregoriꝰ sc̃m̃ anditã apłm
ꝑdeatam tenens. p̃cepit subdiacono qui se p̃ibat cum
lumine.: dicens. Corripe illũ. Iui dũ correptꝰ in lesti¬
lo clausis ocłis resedisset. gregoriꝰ ait. Aspice in nos.
Intuitꝰ aut̃ in eo ⁊̃ecutgaudꝰ magis intremuit: eũq sibi
talit᷑ cõminantẽ audiuit. Quia scdo cõmonit: uerbis
oris mei credẽ noliusti. & me tua inobedientia prouo¬
casti.: adeo ut hunc apłm di huc fatigare studuerim.
scito cognoscens. quia nͥ hodie ab hoc monasterio me
recesseris: futura ebdomada. cũ tius onũb uita pͥua¬
beris. Si uͦ recesseris. ab hac quidẽ montanea senten¬
tia liberaberis: si neq tu. neq aliquis hierecũ aegen¬
tiũ. suã pat̾a reuidebit. Mox ⁊ eutgaudꝰ lec tulo
sepripuit. & pͥmo sius. deinde monasterii monachi

Expanded text:
nientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormire nientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormire simulavit.eram tenens, praecepit subdiacono qui se praeibat cum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clausis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris, ab hac quidem momentanea sententia liberaberis; sed neque tu, neque aliquis hic tecum degentium suam patriam revidebit. » Mox Theutgaudus lectulo se proripuit, et primo suis, deinde monasterii monachis,
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq temꝑe. ⁊ eutgaudꝰ quondã treuerensis
ep̃c. qͥcũ sunthario agrippinȩ coloniȩ ep̃õ. are¬
uerendȩ memoriȩ Nicholao. fuerat sac̃dotali officio¬
restitutꝰ in eodẽ monasterio mansionẽ suscepit. Cui
beatꝰ Gregoriꝰ in sõnis apparens: maximũ tr̃orẽ quod
de suo monasterio s concitus egredertt᷑. incussit. Iue
ppendensuisũ fuisse fantasticũ. oratione facta. rur sus
dormie cepit. Cui gregoriꝰ pontificali habitu redimitꝰ
apparens. nonne in qͥt dixi tibi. ut amonasterio meo
quod in reb ꝓpris ꝑ inuocationẽ sc̃ andreȩ apłi ano
Cũꝙ teutgaudꝰ hospitandi sibi licenttia suscepisse se a
pontifice respondisset: gregoriꝰ ait. Et tu qui petisti.
& ile qui dedit. ut̾q cont᷑ dnm̃ fecistis: cuiꝰ uindictam
citiꝰ incurretis. Fuigilans ⁊ cutgaudꝰ intremuit.: et
fac̃ta oratione. sopori se udidere uoluit. Cũ repente ue¬

Expanded text:
Alio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis Alio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fuerat sacerdotali pris in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticum, oratione facta rursus dormire coepit. Cui Gregorius pontificali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi tibi, ut a monasterio meo, quod in rebus propriis per invocationem sancti Andreae apo» Cumque Theutgaudus hospitandi sibi licentiam suscepisse se a pontifice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente ve
Abbreviated transcription (Latin):
hendi. Et dũ ab eis me luc taret᷑ diuellere. quidã caliuiꝰ
pontifea. obliquo latere se int̃ portarũ rimas excutiens.
ferula caput taurelli ꝑcussit: eũq in fugã. cõpellens. me
ab illiꝰ ꝑsecutionib lib̾auit. Ergo dũ incolȩ deꝑissent.
& nullus ibidẽ habitator accedet. ac ꝑ hoc monachi ꝓ
desolatione loci satagerent: cuidã eoꝵ gregoriꝰ in sõnis
apparens. iubet ut si demonẽ a monasterii fundo uo.¬
luissent depellere: ab oratorio sc̃ẽ os artinȩ in eodẽ fundo.¬
usq ad oratoriũ scȩ maRiȩ ibidẽ in domo dnica cons¬
titutũ. fr̃s cũ letaniis aquã spargentes exorciratã ꝓce¬
dent. Quo facto. ita demon ab omĩ monasterii possessi¬
one repulsus. ẽ. ut pꝰ ꝑ confinii lumites. ore. narib atq
ocłis flamas eicere. porcosq cogere a subulco nuntiatꝰ
sit: s int̾ fines monasterii nũꝗͣ intrare ꝑmissꝰ ẽ.

Expanded text:
hendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus hendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam compellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae deperissent, et nullus ibidem habitator accederet, ac per hoc monachi pro desolatione loci satagerent, cuidam eorum Gregorius in somnis 183 apparens jubet, ut si daemonem a monasterii fundo voluissent depellere, ab oratorio sanctae Martinae usque ad oratorium sanctae Mariae ibidem in domum Dominicam constitutum, fratres cum litaniis aquam spargentes exorcizatam procederent. Quo facto ita daemon ab omni monasterii possessione repulsus est, ut postea per confinii limites ore, naribus atque oculis flammas ejicere, porcosque cogere a subulco notatus sit, sed intra fines monasterii nunquam intrare permissus. 94.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq hoc diutiꝰ facerx. crebroq rusticis noxiꝰ iminer&. huiꝰ¬
modi ꝑcussionib saxulũ quendã eiꝰdẽ p̃di conducꝰto¬
rẽ. affugendo disꝑdidit. Dennde bubulcos aggress tanta
rit. Qui romã ueniens. dũ tantȩ cladis ꝑicłm indicar&.
int̾rupto sermone monasteru portis egress. ẽ. & obstupes¬
centib monachis. ñ nͥ manifesto reũsꝰ. ẽ. A quibꝰ curiose
discuss. qͦ nã se pͥdẽ tã subita uelocitate ꝓripuerit. con¬
fessus. ẽ. dicens. Dũ uob insaniã demonis reuelarẽ. tau¬
rellus affuit: anterioribq pedibꝰ me cõplectens. ac suis
corniculis tondens. ante secepit minare. & tota u nocte
me subire muros coegit & arbores. Cũq nouissime ꝑ
pontẽ me conaret᷑ demergere. de cõplexib: ipsiꝰ exiliui.
eũq toto conamine fugiens. ad portas quas egumenus
clausas inueniens: ab ab manib abos eiꝰ anulos appre¬

Expanded text:
Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujuCumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, tanta rit. Qui Romam veniens, dum tantae cladis periculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egressus est, et obstupescentibus monachis nonnisi mane facto reversus est. A quibus curiose discussus, quonam se pridem tam subita velocitate proriperet, confessus est, dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens, ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius clausas inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos appre
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: & ecce germanũ tuũ tͥ hodie saluũ reducã. ⁊ hoc
tͥ signũ: qr statĩ ut dies iluxerit. ussu pontificis prbr
qͥhic inclusus .ẽ. ex trabet᷑. Que ille suigens matutina¬
multis labentib. a suis accusatorib iã contẽptꝰ. acunc¬
tis qͦq fuerat in obliuionẽ deductꝰ. cũ nullũ ꝓpinquũ.
uullũ in urbe cognitũ hab̾e potuisset. qui de eo ponti¬
fici suggessisset. & monachi quidẽ ꝓ eo satagerent. s
multũ pꝰ. monachi fr̃ ita sanꝰ reũsus. ẽ ut uideatur
bacbenꝰ in eiꝰdẽ pat̾s monasterio tanto fideliꝰ deseruie:
quanto se illi ãminiculo meminit ad sanitatẽ pristinã
barbilianũ cuiꝰ suꝑiꝰ feci mentionẽ ꝓ incolarũ scelerib
demon aggressꝰ. ẽ.: & insimilitudinẽ taurelli de pratis
mugiendo ad domũ recurrens. inuisibilit̾ suis cornicłis
uirũ sentiebat᷑ noctu ꝑcutere. bouesq a p̾sepib ext̾hens.
ꝑ contiguos cãpos & cõpeta. cursu uelocissimo fatigare.

Expanded text:
 tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc tibi signum, quia, statim ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinamultis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo meminit ad pristinam sanitatem undum Barbilianum, cujus superius feceram mentionem, pro incolarum sceleribus daemon aggressus est; et in similitudine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens, invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare.
Abbreviated transcription (Latin):
intrans ecclesiam errorib sub plantetur. neq
ab hac temporali ad ęternã exiens. ab antiquo
hoste rapitur. Propter hunc uero egressum nr̃m
quẽ quottidie debenius mente mecsitari. De redẽp

Expanded text:
intrans Ecclesiam erroribus supplantetur, neque intrans Ecclesiam erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum quem quotidie debemus mente meditari, Ap
Abbreviated transcription (Latin):
o culi semꝑ ad elificium suũ aspiciunt. quia quan¬
tũ quisq in uirtutib ꝓficiat indesmenter ad¬
tendunt. Propheta uero ad portã respicit. quia
qui uerba dei audit semper oculos cordis ponere
ad exitũ debet et sine cessatione meditari quan¬
do a presenti uita ęxeat atq ad eterna gaudia
pertingat. Propter hoc quippe incaruatus. ẽ. dñs
ut nos et introduceret ad fidẽ. et educat ad speciẽ
uisionis sue. Unde in sc̃o quoq euangelio ueritas
lo quitur dicens Per mesi quis introierit salua¬
bitur. et ingredietur et egredietur et paseua in¬
ueniet. Ingredietur uidelicet ad fidem. egredie¬
tur aut̾ ad speciem. paseua inueniet. uero in eter¬
na sacietate. Hinc etiam psalmista ait. Dñs custo¬
diat introitũ tuũ et exitũ tuũ. Custodit enun
dñs uniuscuiusq animȩ introitũ quo intrat ad
fidẽ. exitũ quoq quo exit ad speciem. ut neq

Expanded text:
oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quanoculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicit, quia qui verba Dei audit semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introducat ad fidem, 1318 et reducat ad speciem visionis suae. Unde quoque in sancto Evangelio Veritas loquitur, dicens: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur videlicet ad fidem, egredietur autem ad speciem, pascua vero inveniet in aeterna satietate. Hinc etiam Psalmista ait: Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum . Custodit enim Dominus uniuscujusque animae introitum, quo intrat ad fidem, et exitum quoque quo exit ad speciem, ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
tergo interius et facie exteruis stetit. Qua in re
si ea quȩ ft̃. premissa et subiuncta conspicimus.
cicius qualiter steterit inuenimus. Prius enim
dicitur. erat quasi edificiũ ciuitatis uergentis
ad austrũ. et introduxit me illue. Et paulo p̾
de eodẽ uiro subditur. Stabat aut̃ in porta. Sta¬
tunq subiungitur: et locutus.ẽ ad me idem uir
Iui enim introducto ꝓpheta in edificiũ stans in
porta locutus. ẽ ꝓfecto constat quia facie interiꝰ
et tergo exteriꝰ scetit. Sed introducꝰtus ꝓpheta
cui uir stans in porta locutus ẽ ꝓculdubio faciẽ
ad portam tenebat. unde uerba loquentis audie
Quid ẽ. ergo quod uir uiteriꝰ aspicit. ꝓpħa foris.
Quid ẽ. quod eiusdẽ uiri facies ad ȩdificiũ. ꝓpħȩ
uero oculi st̃ ad portã. nisi quod unigenitus pa¬
tris idcirco mearnatus t̾. ut nos ad spiritale ȩdi¬
ficium id ÷ ad sc̃ȩ ecclesie fidẽ introduceret: Cuiꝰ

Expanded text:
ergo interius, et facie exterius stetit. Qua in re ergo interius, et facie exterius stetit. Qua in re si ea quae sunt praemissa et subjuncta conspicimus citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur, « Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad austrum, et introduxit me illuc, » et paulo post de eodem viro subditur, « Stabat autem in porta, » statimque subjungitur: « Et locutus est ad me idem vir. » Qui enim introducto prophetae in aedificium, stans in porta locutus est, profecto constat quia facie interius et tergo exterius stetit. Sed introductus Propheta cum vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis audiebat. Quid est ergo, quod vir interius aspicit, propheta foris? Quid est quod ejusdem viri facies ad aedificium, prophetae vero oculi ad portam sunt, nisi quod Unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ post parietẽ stetit. qui humanitatis natu¬
ram quã assũpsit ostendit. et diuinctatis natu¬
ram humanis oculis occultauit. Unde et illic
subditur. Respiciens per fenestras ꝓspiciens
ꝑ cancellos. Quis quis enĩ ꝑ fenestras. uł per can¬
cellos respicit. nec totus uidetur nec totus non
uidetur. Sic sic nimirũ redẽptor nr̃ ante dubi¬
tantiũ oculos fac̾tus.ẽ. Quia si miracula faciens
nil pertulisset ut homo plene eis apparuisset
deus. Et rursũ humana paciens si nulla fecisset
ut deus. purus putaretur homo. Sed quia et
diuina fecit. et humana pertulit. quasi ꝑ fenes¬
tras uł ꝑ cancellos ad homines ꝓspexit. ut deus
appareret ex miraculis. et lateret ex passionib
Et homo cerneretur ex passionib sed tamen eẽ.
ultra homine̾ ex miraculis agnosceretur. Sed
quia uir iste stare in porta dicitur. querendum
nobis. ẽ. utrũ faci e interius. et tergo exterius. an¬

Expanded text:
enim post parietem stetit, qui humanitatis natuenim post parietem stetit, qui humanitatis naturam, quam assumpsit, ostendit; et divinitatis naturam humanis oculis occultavit. Unde et illic subditur, Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos; quisquis enim per fenestras vel cancellos respicit, nec totus videtur, nec totus non videtur. Sic sic nimirum Redemptor noster ante dubitantium oculos factus est, quia si miracula faciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie interius, et tergo exterius?
Abbreviated transcription (Latin):
perfidia sine diuinȩ uirtutis est. ostensione
derelicta. Nam miracula eiꝰ uidentes. trahe¬
bantur ut crederent. sed rursum passionis
ulius ꝑpendentes dedignabanturdm̃ crede¬
re quem carne mortale uidebant. Unde fac¬
tum est. ut de eius cognitione dubilarent:
Uidebant enĩ esurientẽ. sicientẽ. comedentẽ.
bibentẽ. lassescentẽ. dormientẽ. & purũ hunc
hominẽ estimabant. Uidebant mortuos sus¬
citantẽ. leprosos mundantẽ. cecos in lumina¬
tem. demonia eicientem. et eẽ. hunc ultra ho¬
mines sentiebant. sed ipsa eiꝰ miracula in eors
corde cogitatio humana perturbabat. Uñ
uidere desiderans ait. Ecce ipse stat post pa¬
rietem nr̃m. Qui enĩ humanis oculis hoc qđ
de mortali natura assũpsit. ostendit. et inse¬
ipso inuisibilis permansit. in aperto se uidere
querentib quasi post parietẽ stetit. quia uiden¬
dũ se manifesta maiestate non prebuit. Iuasi

Expanded text:
perfidia sine divinae virtutis ostensione est perfidia sine divinae virtutis ostensione est derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur ut crederent, sed rursum passiones illius perpendentes, dedignabantur Deum credere, quem carne mortalem videbant; unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent. Videbant enim esurientem, sitientem, comedentem, bibentem, lassescentem, dormientem, et purue aestimabant. Videbant mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant. Sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat. Unde Dominum videre desiderans, ait: En ipse stat post parietem nostrum. Qui enim humanis oculis hoc quod de mortali assumpsit, ostendit, et in seipso invisibilis permansit, in aperto se videre quaerentibus, quasi post parietem stetit; quia videndum se manifeste in majestate non praebuit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
legit. in ea semet ipsũ metitur. uł quantũ in spiri¬
tali uirtute ꝓficit. uł quantũ a bonis quȩ precep¬
ta st̃ longe diunctus remansit. Iuantũ iam ad¬
surgat in bona facienda. quantũ adhuc in prauis
actib ꝓstratus iaceat. Sequitur. s tabat autͣ in
porta. Quisquis in porta stat. ex quadã parte
intus est. ex quadam foris. quia aliud ens foris
aspieitur. aliud uero intus absconditur. Redẽp¬
tor itaq nr̃ ꝓ nobis misericorditer in carnatus.
ante humanos oculos quasi in porta stetit. quia
et ꝑ humanitatẽ uisibilis apparuit. et sese inui¬
sanilẽ indiumitate seruauit. Hinc enĩ iudei qui
hunc ex ꝓphetarũ ꝓmissione sustiauerant perfi¬
die sue confusione curbati sunt. quia eũ quem
ad ereptionem suam uenire crediderant. mor¬
talẽ uidebant. Iui igitur in porta stat. sicut su¬
perius dicꝰtũ. est. exͦ quadam parte foris. ex qua¬
cdam uero parte intus uidetur. Unde ipsa uideoꝵ

Expanded text:
legit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spirilegit, in ea semetipsum metitur vel quantum in spiritali virtute proficit, vel quantum a bonis quae praecepta sunt longe disjunctus remansit; quantum jam assurgat ad bona facienda, quantum adhuc in pravis actibus prostratus jaceat. Sequitur: IBID.-- Stabat autem in porta. 15. Quisquis in porta stat, ex quadam parte intus est, ex quadam vero foris, quia aliud ejus foris aspicitur, aliud intus absconditur. Redemptor itaque noster, pro nobis misericorditer incarnatus, ante humanos oculos quasi in porta stetit, quia et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei qui hunc ex prophetarum promissione sustinuerant perfidiae suae confusione turbati sunt, quia eum quem ad ereptionem suam venire crediderant, mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero 1317 parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
tenus audire mereantur: Funiculus ergo mensu¬
re .c̃. qui alio tracꝰtus. ẽ. aliunde retractus. Scõ quo¬
q euangelio teste didicimus. quod uenit qui dice¬
ret. magister sequar te quocũq ieris. Cui respon
sũ.c̃. Uulpes foueas habent et uolueres cęli nidos.
filius aut̃ hominis non habet ubi caput reclinet.
Uenit alter qui diceret. Magister sine me pruũ
ire et sepelire patrẽ meũ. Cui dieitur. Sine mor¬
tuos sepeliant mortuos suos. Tu aut̃ sequere me.
et adnuntia regnũ dei. Itud÷ quod ille ꝓmittit se
se ire. & deseritur. iste domũ uul redire. & tamen
ut sequi debeat iubetur: ille non suscipitur. istt
nec ad horȩ monientũ ab obsequio relaxatur In
calamus ducitur. in quo et iste trahitur et ille re¬
linquitur. ut celestis fabrica non sine pio et uisto.
examine construatur. Potest etiam calamus men¬
sure. scriptura sacra ꝓ eo intelligi quod quisquis hanc

Expanded text:
tenus audire mereantur? Funiculus ergo mensutenus audire mereantur? Funiculus ergo mensurae est, qui aliunde tractus est, aliunde retractus. Sancto quoque Evangelio teste didicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Venit alter qui diceret: Magister, sine me primum ire, et sepelire patrem meum. Cui dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos, tu autem me sequere, et annuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur? Iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat, jubetur. Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatur. Incalamus ducitur, in quo iste trahitur, et ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio et justo examine construatur. 14. Potest etiam calamus mensurae Scriptura sacra pro eo intelligi, quod quisquis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sua iniquitate derel nquit. In his enĩ quos col¬
ligere dignatus.ẽ. occultę mensurȩ funiculum
traxit ⁊ ab his quos relinquendos eẽ. iudica¬
uit. quid aliud nisi funiculũ retraxit. Ut et
boni intra mensurã celestis fabricȩ teneant᷑
et mali extra fabricã in quibꝰ bona quȩ esti¬
mentur. non st̃. quasi sine mensura remaneant.
Uunc funiculũ et mensure calamum in manu
sua redemptor nr̃ tenuit. cũ paulũ apłm per
apparentẽ uirũ machedonẽ admonere digna¬
tus. ẽ. ita ut isdẽ uir machedo diceret transi¬
ens adiuua nos. Et tamen uolentib apłis ad
predicandũ ire in asiam. non permisit sp̃s iħu
Quid est quod scĩ apłi et ibi uocantur ire ubi for¬
tasse pergere non cogitabant. et illuc ubi deside
rabant pergere.ire ꝓhibentur. nisi quia occulti
iudici. funiculus et mensurȩ calamus tenetur in
manũ. ut et alii uerba uitę audiant. et alii nulla¬

Expanded text:
sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colsua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatusest occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos derelinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimantur non sunt, quasi sine mensura remaneant. 12. Hunc funiculum et mensurae calamum in manu sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est, ita ut idem Macedo vir diceret: Transiens adjuva nos . Et tamen volentes apostolos ad praedicandum ire in Asiam, non permisit Spiritus Jesu. Quid est quod sancti apostoli et ibi vocantur ire ubi fortasse pergere non cogirabant pergere, ire perhibentur, nisi quia occulti judicii funiculus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nulla
Abbreviated transcription (Latin):
satione retinentur ut et aliis legentib ꝓsint. et
aliis legentib ꝓdesse non possint᷑. Unde scĩ apłi
cũ magistrã ueritatẽ sibi aꝑtiꝰ loquentẽ require¬
rent. cur turbis in parabolis ioqueretur audier̃.
Quia uobis cdatũ ÷ nosse misteriũ regni celoꝵ. illis
aut̃ non ẽ. datũ. Uel certe calamꝰ mensurȩ ẽ quia
in ipso saero eloquio quod nobis conscriptũ ẽ. oc¬
cultas eẽ. dispensationes eiꝰ agnoscimus. Nam per
in cõprehensibile eiꝰ iudiciũ & alter intra mensu¬
rã elector mittitur. et alter foras relinquitur.
ut nullomodo ad ȩlectoꝵ numerũ pertigere
mereatur. Habet ergo fuiculũ. habet in ma¬
nu calamũ mensurȩ. qui enĩ funiculo locũ me¬
titur. alibi funiculũ trahit. aliunde retrahit.
et huc ducit quẽ aliunde sub ducit. Sic n imi¬
rũ sic redẽptor nr̃ in collectione hominũ facit.
dũ alios a suis iniquitatib abstrahit. et alios in

Expanded text:
satione retisatione retialiis legentibus prodesse non possint. Unde sancti apostoli, cum magistrum veritatis sibi apertius loquentem requirerent cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non . Vel certe calamus mensurae est, quia in ipso sacro ejus eloquio, quod nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes ejus agnoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judicium et alter intra mensuram electorum mittitur, et alter foras relinquitur, ut nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, 1316 alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit quem aliunde subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in
Abbreviated transcription (Latin):
res intellegi. Sed quia ad humorẽ aquȩ et iuncꝰ
et calamus nasci solet. et ex una eademq aqua
utraq ꝓficiunt. et calanus quidẽ ad scribendũ
adsumitur cũ iunco ueroseribi non potest quidin
uinco et calomo accipere debemus. nisi quod una
ẽ. doctrina ueritatis. quȩ multos auditores rigat.
Sed in rigati alii ad hoc usq in uerbo dei ꝓficiunt.
ut etiam scriptores fiant uidelicet tãquã calami
Aln uero uerbũ uite audiunt. bone spei et rectorũ
operũ uiriditat᷑e tenent. sed tamen ad scriben¬
dũ ꝓficere nullatenus possunt. Hii quid in a¬
qua dei. nisi quidam ut ita dicam iuncift᷑.
Ini quidẽ uiri discendo ꝓficiunt. sed litteras ex¬
primere nequaquã ualent. Redemptor igitur
noster quia uerba quę dixit. etiam per doctora
studiũ seribi largitus. ẽ. in manu calamũ tenu¬
it. Iui calamus mensure elicitur. quia ipsa doc¬
torum studia sub quadã occulti iudicii dispen¬

Expanded text:
res intelligi. Sed quia ad humorem aquae et juncus res intelligi. Sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt, et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest, quid in junco et calamo acciperest doctrina veritatis quae multos auditores irrigat? Sed irrigati alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant, videlicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent: sed tamen ad scribendum proficere nullatenus possunt; hi quid in aqua Dei, nisi quidam ut ita dicam junci sunt, qui quidem viridescendendo proficiunt, sed litteras exprimere nequaquam valent. Redemptor igitur noster, quia verba quae dixit etiam per doctorum studium scribi largitus est, in manu calamum tenuit, qui calamus mensurae dicitur: quia ipsa al., in ipsa doctorum studia sub quadam occulti judicii dispen
Abbreviated transcription (Latin):
in quo per penȩ sententiam non peccata cogita¬
tionis. sed eperis resecauit. At postquã per se¬
met ipsũ dns etiam cogitationes hominũ predi¬
cando religauit. et perfectũ eẽ.peccatũ etiam
in corde innotuit. funculũ lineũ in manu
tenuit. Ait enĩ. Audistis quia dictũ ÷ antiquis.
non mecaberis. Ego aut̃ dico uobis quia qui ui¬
derit mulierẽ ad coneupiscendũ eam iam meca¬
tus. ẽ eam in corde suo. funiculus ergo ÷ lineus.
predicatio subtilis quȩ mentẽ audientis lgat.
ne se ł in msera cogitatione dissoluat Et no¬
tandũ quod dicit᷑ quia ei fumculus in manu
quod docuit. sicut scriptũ est. que cepit iħ̃c face¬
re ⁊ docere. Et quia ipsa que dixit etiã scripture
tradidit. ut ad posteros mandarent᷑. recte sub¬
cens. Orietur in ea uiror calami & iinci. Quod
in loco alio expossuisse me memini. ut per cala¬
mum scriptores. per iuncũ uero debeant audito¬

Expanded text:
in quo per poenae sententiam non peccata cogitain quo per poenae sententiam non peccata cogitationis, sed operis resecavit. At postquam per semetipsum Dominus etiam cogitationes hominum praedicando religavit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulieretus est eam in corde suo. » Funiculus ergo lineus est praedicatio subtilis, quae mentem ne se vel in misera cogitatione dissolvat. Et notandum quod dicitur, quia ei funiculus in manu ndit omne quod docuit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Et quia ipsa quae dixit etiam scripturae tradidit, ut ad posteros mandarentur, recte subcens: Orietur in ea viror calami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini , ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant audito