comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantum infine libri. apponit᷑. Alogus no
ta. ad mendas adhibetur O fiunt ⁊ aliȩ
notule libroꝵ. ꝓ agnoscendis his qͤ ꝑ ertremi¬
tates paginũ ex ponunt᷑ ut ubi lector in
liminare. huiusmodi signun inuenerit.
ad textum recurrens eiꝰdẽ sermonis uel
uersicul. sciat eẽ expositionẽ. cuiꝰ similẽ
suꝑ iacentẽ notã inuenerit: De notis
ulgares nota. ennius pͥmꝰ. mille ⁊
centũ inuenit: Notarum usus erat.
ut quicquid ꝓconcentione aut inui¬
ditiis cacerit᷑. librariiscriberent Conplu¬
res simul adftantes diuisis int̃ se partibꝰ.
quo quisq u̾ba & quo aidine exciperetꝰ
Romȩ. primꝰ tulliꝰ cirociceronis libertꝰ.
comñtat᷑ est notas. sea tantũ p̃positionũ.
post eum. uir samnius filargiꝰ.⁊ aquila
libert᷑ mecenatis. alii alias addiderunt:
De inde seneca. contracto om̃iũ digesto¬
ꝙ ꝙ aucto numero. opus esfecit inquin¬
q milia Note aũt dictȩ. eoqđ uerba

Expanded text:
tantum in fine libri apponitantum in fine libri apponiquae ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extremitates paginarum exponuntur, ut, ubi lector in liminare huiusmodi signum invenerit, ad textum recurrens eiusdem sermonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacentem notam invenerit. De notis ulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentus est notas, sed tantum praepositionum. Post eum Vipsanius, Philargius, et Aquila libertus Maecenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba
Abbreviated transcription (Latin):
inhis ponebant que tenodot᷑ efesius. ñ
recte ad iecerat. aut de trauxerat. aut ꝑ¬
mnutauerat. inhis⁊ nr̃i ea usi sunt Diple
obelisinene. int̃ponit᷑ ad separand̃os inco¬
mediis uł tragediis. ꝑiodos At̾isa obolis
mene. quotiens trophe.⁊ antistrophꝰ ĩfert᷑
Au̾sa cumobelo. ad ea ponit᷑ que ad aliquid
fundo conamnur. nos animis herros qui tro¬
as aciuis obiecit Diple suꝑneelata. po¬
nit᷑ ad conditiones locoꝵ. ac tempors. ꝑso¬
⁊ͣ narumq mutatas Recta & aueria suꝑnȩ
obelata. ponit᷑ finita loco suo monade sig¬
ꝑ ificãte similẽ sequentẽ quoq eẽ: Cerau.¬
niũ ponit᷑. quotiens multi uersus im¬
um enĩ fulm̃ dicit᷑. Crismon. hec sola
exuoluntate uniꝰ cuiꝰq ad aliquid nocã
aliquid obscuritatis est. obsollicitudinem
liqua res magna omnino ẽ: Ancora in¬
ferior.iibi. aliquia uilissime uel incon¬
uenientius denuntiatum ẽ: Cronis nota.

Expanded text:
in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple ὀβολισμένη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. An aversa-obolis quoties strophe et antistrophe infertur. 18. Aversa cum obelo   ad ea ponitur quae ad aliquid fundo Conamur? nos? an miseros qui Troas Acnitur ad conditiones locorum ac temporum personarumque mutatas. Diple recta et adversa superne obolata ponitur finita loco suo monade, significatque similem sequentem quoque esse. Ceraunium ponitur quotiens multi versus inον enim fulmen dicitur. Chrisimon. Haec sola ex volaliquid obscuritatis est, ob sollicitudinemliqua res magna omnino est. 25. Anchora inferior ubi aliquid vilissime, vel inconvenientius denuntiatum est. 26. Coronis   nota
Abbreviated transcription (Latin):
dũ incatologo. loca alocis. ⁊ regiones aregi¬
onib anagone p̃mia ap̃miis certamina a
diu̾sis certaminibus separant᷑. Dositura ẽ
fi gura paragrapho cont᷑ria. ⁊ idõ sic forma¬
ta quia sic̃ ille pͥncipia notat ita ista fines
a pͥncipus separat Crifia. circiũi pars in¬
ferior. cumpuncto ponitur inhis locis.
ubi questio dura q obeura aꝑiri uł solui
ñ potuit Antisimma pointur ad eos uer¬
sus quoꝵ oido ꝑmutandus est. sic ꝙ. in an¬
tiquis auctoribus positũ inuentt᷑ Antis¬
imma cũ puncto. ponit᷑ inhis locis. ubi
ineodem sensu duplices uersus funt. ⁊ du¬
bitat᷑ qui potiꝰ eligendus sit Diple. hanc
scriptores nr̃i at ponunt inlibris eccłias¬
ticop uirorp. ad separanda uł demonstrã¬
da testimonia scãrum seripturarum
Disple ꝑ isticon. hanc pͥmꝰ leogoraras syra¬
eusanus. posuit omericis uersibꝰ. ad separa
idẽ cum geminis punctis. hanc antiqui.

Expanded text:
dum in Catalogo loca a locis et regiones a regidum in Catalogo loca a locis et regiones a regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctarum Scripturarum. Diple περὶ στίχον. Hanc primus Leogoras Syracusanus posuit Homericis versibus ad separatη, id est cum geminis punctis. Hanc antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. ut inlucescant ꝑeam nocã. qu de ẽẽ
uident᷑: Stella cñi. ast̃ dr̃ greco sermone.
a quo asteriscus diriuat᷑ est Obelus. id ẽ
uirgula iacens. ad pomit᷑ inu̾bis uł senten¬
ciis suꝑflue iteratis. siue ihis locis. ubi lec¬
tio aliꝗͣ falsitate notata ẽ ut quasi sagitta
rugulet suꝑ uacua. atq falsa. confodiat.
Sagitta eñi. grece obelus dicitur Obelus
suꝑne ad punctum ponit᷑. in hisdẽ de qͣ
dubitat᷑. utrum tolli debeant. necne apporii:
punctos iacens. opponit᷑ in his locis. qͥ sacre
scripturȩ int̃ p̃tis. codẽ sensu. sed diuersis
sermonibus transtulerunt: Antigraphus.
cum puncto apponit᷑. ubi intrans lationib:
diuersus sensus habet᷑. Asteriscus apporiit᷑¬
cum obelo. hanc ꝓpͥe oristareus utebat᷑.
inhis uersibus qui ñ suo loco positi eran.
DHaragraphus ponit᷑ adseparandas res are¬
b. que in connexu concurrunt. quẽ ad mo¬

Expanded text:
sunt, ut inlucescant per eam notam, quae deesse sunt, ut inlucescant per eam notam, quae deesse videntur. Stella enim ἀστήρ dicitur Graeco sermone, a quo asteriscus est dirivatus. Obolus, id est, virgula iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque falsa confodiat. Sagitta enim Graece ὀβελός dicitur. Obolus superne adpunctus ponitur in hisdem, de quibus dubitatur utrum tolli debeant necne adponi. Fpunctos iacens, opponitur in his locis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto adponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obolo. Hanc proprie Aristarchus utebatur his versibus, qui non suo loco positi erant. Paragraphus ponitur ad separandas res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgradus ꝓnuntiando plenã sententiȩ
clausulam facimus. fit ꝑiodus. punctũ¬
ꝙ ad caput littere pominus. & uocatur
diftinctio. idẽ disiunctio. quia integram
se parauit sententiam. hoc quidẽ adpud
oratores Ceterum apud poetas. ubi inuer¬
su post duos pedes sillaba remanet. cõma
est. qͥa ibi post scasionẽ. p̃cisio uerbi facta
est. Ubi uͦ post duos pedes de parte ora¬
tionis nichil suꝑ est. colon ÷. tot᷑ aũt u̾sus.
periodus est. De notis sententiarum:
reterea quȩdam seripturarum notȩ.
apud celeberrimos auctores fuerunt.
quasq antiqui ad distinctiones seripturar̃.
carinimbus & historiis ad posuerunt.
Nota. est figura ꝓpria. inlittere modũ
posita. ad demonstrandũ unãquãq u̾b
sententiarumq acuersuũ rationẽ. Note
aũt uersibus adsponunt᷑. numero uigii
ti.⁊ sex. que sunt nominibus infra scriptis
xAsteriscus apponitur inhis que o missa

Expanded text:
per gradus pronuntiando plenam sententiae per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punctumque ad caput litterae ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud oratores. Ceterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodus est. De notis sententiarum . Praeterea quaedam scripturarum notae apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis adposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad demonstrandam unamquamque verbi sententiarumque ac versuum rationem. Notae autem versibus adponuntur numero ti et sex, quae sunt nominibus infra scriptis. Asteriscus adponitur in his quae omissa
Abbreviated transcription (Latin):
ad distinguendos sensus. ꝑcola. ⁊ com¬
mata. ⁊ ꝑ iodos. que dũ ordine suo aponi¬
tͣ. sensũ nobis lectionis ostendit Dictȩ aũ
positurȩ uł quia punctispositiᷤᷤ adnotant᷑.
uł qͥa ibi uox ꝓ int̾uallo distinctionis
deponit᷑. has greci thesis uocant. latini
posituras: Prima positura sub distincio
dicit᷑. eadem & comina. Media distinctio
sequens est. ipsa ꝙ cola. ultima distinctio.
de monstrat᷑. Ubi eñ mninitio ꝓñtiatioĩs
nec dũ plena pars sensui est.⁊ cam̃ respi¬
rarȩ oportet: fit comia. idẽ. partieula
sensus. ponctusq ad imam litteram po¬
int᷑. ⁊ uocatur sub distinctio. ab eo quod
punctũ subt᷑. idẽ. ad imã litteram acci¬
pit Ubi aut̃ insequẽtibus iam senten¬
tia sensum p̃stat. sed ad huc aliquid
suꝑ ẽ de sententiȩ plenitudine: fit cola.
mediãq litterã puncto notamꝰ. & medi¬
am distinctionẽ uocamꝰ. quia punctũ :¬
ad mediam litterã ponimꝰ. Ubi uͦ iam¬

Expanded text:
ad distinguendos sensus per cola et commata, et periodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum nobis 32 lectionis ostendit. Dictae autem positurae, vel quia punctis positis annotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. 2. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura, subdistinctio dicitur, eadem et κόμμα. Media distinctio sequens est, ipsa et κῶλον. Ultima distinctio, demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est, particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur, et vocatur subdistinctio ab eo quod punctum subtus, id est, ad imam litteram accipit. 4. Ubi autem in sequentibus jam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit colon, mediamque litteram puncto notamus, et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. 5. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑatio analogiȩ colligitur: Id ẽ. qualitate.
comꝑatione. genere. numero. figura. casu.
Extremitatibus similium sillabarum. & si¬
militudine temporum: Siquid de his unũ
de fuerit:iam non ẽ analogia. idẽ similitu¬
do. sed ẽ anomala. id ẽ extͣ regulam. ut lepꝰ.
s lupus. totũ conuenit. s dissentiunt casu.
facit enĩ lupꝰ lupi. lepus leporis Nam re-¬
gularit ẽ. dum queris utrũ trames. ma¬
sculinũ sit. anfemininũ. simlis ẽ illi in
omn declinatione. limes. & erit masculi¬
nũ: Itẽ funis. si incerti generis eẽ credis.
simmilis est illi panis indeclinatione:⁊
erit masculinũ: Item ex comꝑatione posi¬
tiuorp. ut sidicas doctus. magn us. positiu
sunt:⁊ sui similes: fit & ꝑdiminutionem.
ut puta. funẽ masculinũ eẽ. funiculus
ostendit. sic̃ mamor. neutri ẽẽ generis.
mariusculum indicat: Nam qđ genꝰ
inpͥncipalitate ẽ: id eẽ solet indiminuti¬

Expanded text:
conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminuti
Abbreviated transcription (Latin):
Ue. coniunctio. sine.a. xp̃s quia grecũ
ẽ. ꝑ .x. scribendum: ita & xrisma y. ⁊⁊.
literis: sola greca nomina scribuntur:
Nam cum iusticia sonũ.⁊. littere ex pͥmat:
tam̃ qͥa latinim. ẽ. ꝑ.t. scribendum est:
Sic malitia. militia. nequitia. ⁊ cetera
similia: Indubiis quoq uerbis consue tu¬
do ueterum erat. ut cum eadem littera.
alium intellectum correpta. alium ꝓduc¬
ta haberet: longe sillabe apicem appone¬
bant. ut puta populus. cum arborem sig¬
nficaret. an hominum multitudinem.
apice distinguebat᷑: Sic & ubi litterȩ con-¬
sonantes. geminabantur: sicilicum suꝑꝑo¬
nebant. ut cella. serra. asseres. Ueteres
eñ ñ duplicabant litteras. sed supͣ sicili¬
cũ apponebant. qua nota. ad monebatur
lector. geminandã ẽẽ litteram:
minatur. Cuiꝰ hec uis ẽ ut qđ dubium ẽ
ad aliquid simile quod ñ ẽ dubium. referat᷑.¬
⁊ incerta certis ꝓbent᷑ Octo aũt modis

Expanded text:
've' coniunctio sine A. Xp̃s, quia Graecum 've' coniunctio sine A. Xp̃s, quia Graecum est, per X scribendum. Ita et 'Xrisma'. Y et Z litteris sola Graeca nomina scribuntur. Nam cum 'iustitia' sonum Z littera exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia', 'malitia', 'nequitia', et cetera similia. In dubiis quoque verbis consuetudo veterum erat ut, cum eadem littera alium intellectum correpta, alium producta haberet, longae syllabae apicem adponebant; utputa 'populus' arborem significaret, an hominum multitudinem, apice distinguebatur. Sic et ubi litterae consonantes geminabantur, sicilicum superponebant, ut 'cella', 'serra', 'asseres'. Veteres enim non duplicabant litteras, sed supra sicilicos adponebant; qua nota admonebatur lector geminandam esse litteram. minatur. Cuius haec vis est ut, quod dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem modis
Abbreviated transcription (Latin):
Side honere: cum . h. aspiratione Pre¬
litrera tune recte ponitur. cum illi sta¬
cim.u. littera seqͥt᷑. ⁊ alia quelibet una.
plures ue uocales iungunt᷑. ita ut una
sillaba fiat. cetera. ꝑ .c. seribunt᷑: Quȩ.
ꝓnom̃. cum .a. scribendũꝙ coniuncti¬
o:sine.a. Quid. ꝑ.d. litterã scribit᷑. cum
prima: que:. quis. quit. & inconpositione
t.quia totidẽ. ꝑ .t. scribit᷑ Quotidie seri
bendũ. ꝑ.q. ñ ꝑ .c. ut sit quot diebus .R.
litera communionẽ habet cum .s. lit¬
tera: Itaq apud antiquos. honos. labos.
arbos. dicebat᷑: nunc honor. labor. arbor:
Sat. ꝑt. scribi oportet. quia integrum
eiꝰ facit satis Sed.ꝑ .d. oportet scribi Apud
antiquos eni: sed. sedum. dicebatur. Nos
finales duas litteras abscidimꝰ: Tantus
sic̃ & quantus. in medio.m. habebant: Ou-¬
am enĩ ⁊ tã: unde & quantitas. quantus.
tantus: Uae. in t̾iectio. cum. a. scribenda

Expanded text:
si de honore, cum H aspiratione. 'Praesi de honore, cum H aspiratione. 'Praeecte ponitur, cum illi statim U littera sequitur, et alia quaelibet una pluresve vocales iunguntur, ita ut una syllaba fiat. Cetera per C scribuntur. 'Quae' pronomen cum A scribendum; 'que' coniunctio sine A. 'Quid' per D litteram scribitur, cum prima 'queo, quis, quit', et in conpositione T, quia 'totidem' per T scribitur. 'Quotidie' per Q scribendum, non per C, ut sit 'quot diebus'. R littera communionem habet cum S littera. Itaque apud anticos 'honos', 'labos', 'arbos' dicebatur, nunc 'honor', 'labor', 'arbor'. 'Sat' per T scribi oportet, quia integrum eius facit 'satis'. 'Sed' per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus. 'Tamtus', sicut et 'quamtus' in medio M habebant. 'Quam' enim et 'tam', unde et 'quamtitas', 'quamtus', 'tamtus'. 'Vae' interiectio cum A scribendum;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ.d. scribit᷑. abeo qđ est is. ea .id. quia fac̃
notabit᷑. ab eo qđ est. eo is .it. quia facit
itur. k. literam antiqui p̃ponebant.
quociens.a. sequebat᷑. ut caput. R anna.
Ralamus: Nunc aut̃ kartago. & ualent
ꝑeandem tantum scribuntur: Omna
dine uocata est. cuiꝰ e contͣrio est cristicia
que angustiã facit: L aut̃ littera int̾dum
ꝑ .d. littera utimͣ. ut latũ. ꝓdatũ. & cala¬
mitatẽ. ꝓcadamitate. ac adendo euĩ nom̃
supũt calamitas Maximꝰ. an maxiͣmus.
bere: Inde ꝓpt̾ auctoritatẽ tanti uiri.
pessimꝰ. scribebatur: Malo ꝓunã .i. seri¬
bendum. quia ẽ magis uolo Malle. ꝑ .uͦ.
ll. quia ẽ magis uelle. Nolo quoq ꝑ .iil¬
Uelle ⁊ nolle. ꝑ duo: Nolo enĩ. ne uolo est
nolle. ne uelle: Os. si uultum. aut ossum
significat. ꝑ .o. solam. scribendum ẽ: si ꝑ¬
hora dierum. ꝑ .h. scribendum Onus.
sideonere uenit. ꝑ .o. solã scribendum:

Expanded text:
per d scribitur, ab eo quod est is, ea, id, quia facit per d scribitur, ab eo quod est is, ea, id, quia facit notabitur, ab eo quod est eo, is, it, quia facit itur. 13. K litteram antiqui praeponebant quoties A sequebatur, ut kaput, Kanna, Kalamus. Nunc autem Kartago, et Kalendae per eamdem tantum scribuntur. Omnia dine vocata est, cui contraria est tristitia, quae angustiam facit. L autem littera interdum pro d littera utimur, ut latum pro datum, et calamitatem pro cadamitate; a cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 15. Maxumus, an maximus, bere: inde propter auctoritatem tanti uiri simus' scribatur. 'Malo' per unum L scribendum, quia est 'magis volo'. 'Malle' per duo LL, quia est 'magis velle'. 'Nolo' quoque per unum L; et 'nolle' per duo. 'Nolo' enim 'nevolo' est; 'nolle', 'nevelle'. 'Os' si vultum aut ossum significat per O solam scribendum est; si p'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit, O sola scribendum;
Abbreviated transcription (Latin):
qđ est. ammal. ꝑ .e. solã scribendum: NAe¬
quus qđ est iustus.ꝑ. aediptongum scri¬
bendũ Exul. ad ditas. debet scribi. quia
exul dicit᷑. qui extͣ solũ est. Exultat. me¬
lius sine .s. littera scribit᷑: Nam cum ipsa.
.x.ex.c.& s. constat. quomodo cum ineas
sit. rursus ei ad icit᷑ alia: Aȩquor ꝑditon¬
gon scribendũ. qͥa aba qua est. nom̃
factum: Forsitã ꝑ .n. scribendũ infine.
quia integrũ eius ẽ. si forte tandem:
go scribendũ: formosus sine .n. serbit᷑.
que aspurtionis littera ẽ. inlatino tãcũ
uocalibus iungit᷑ ut honor. homo hu
ingrecis ⁊ ebreis nominibus heus. aũt
&heu. int̾iectiones. ꝑ .h. scribendȩ Ilitt̾ã
int̾duas uocales constitutã. bis scribi. qͥ¬
dam existimabant. ut introia & maia:
hoc ratio ñ ꝑiittit: Num qͣmn tres uoca¬
les uruna sillaba scribuntur. seã .I. lũ¬
tera mẽ duas uocales constuta. ꝓdupli¬
ci habetur Id ꝓ nom̃. neutri ge̾neris.

Expanded text:
est animal, per E solam scribendum. 'Aequus', quod est iustus, per AE dipthonga scribendum. 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integrum eius est 'si forte tandem'.ga scribendum. 'Formosus' sine N scribitur, quae aspirationis littera est, in Latino tantum vocalibus iungitur: ut 'honor', 'homo',in Graecis et Hebraeis nominibus. 'Heus' autem et 'heu' interiectiones per H scribendae. I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam exishoc ratio non permittit. Nunquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed i littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 12. Id, pronomen neutri generis
Abbreviated transcription (Latin):
lutant Ennius de quadam in pudica.
quasi inchoro pila ludens datatim. dat
sese. & cominunẽ fac̃. Alium tenet. alii
ad nutat: Alibi manꝰ est occupata alii
ꝑuellit pedem. alii dat anulum spectã¬
cũ alio cantat ad tam̃ aliisd̃at digito¬
litteras: ⁊ salomon. annuit ocło. terit pe
quẽ adinodũ seribere debeamꝰ Nam siẽ
ars tractat deparciũ declinatione: ita
ortografia de seribendi pericia. ut puta
ad. cum est p̃positio: d. litteram: eum
con iunctio:t. litterã accipit Haud
qͣndo ad u̾biũ est negandi .u. litiera t̾mi¬
nat᷑. ⁊ aspirat᷑ incapite: Quãdo oue con
per. d. seribit᷑ sicut apud patre qm̃ uete¬
res sepe apud ꝓauerbio usisunt. duabꝰ¬
ex eis mediis litteris sub tractis Int̾̃dũ
aut̃ aliȩ litterȩ in locũ aliarum litera¬
rũ rite ponunt᷑: b.& .p. litteris. qua̧dã
cognatio est: Nam ꝓbyrro dicimꝰ pir-¬

Expanded text:
lutant. Ennius de quadam inpudica Nlutant. Ennius de quadam inpudica Naev. Com. 75: — Quasi in choro pila ludens datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum exspectanum alio cantat; adtamlitteras. Et Salomon: Annuit oculo, terit pedquemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, ut puta ad, cum est praepositio, d litteram; cum est conjunctio, t litteram accipit. 2. Haud, quando adverbium est negandi, d littera terminatur, et aspiratur in capite; quando autem per d scribitur, sicut ad patrem, quoniam veteres saepe ad pro apud usi sunt, duabex eis mediis litteris subtractis. Interdum autem aliae litterae in locum aliarum litterarum rite ponuntur. B et P litteris quaedam cognatio est. Nam pro 'Burro' dicimus 'Pyr
Abbreviated transcription (Latin):
nebant theta ad caput Instipendiors
quoq largiti one. ꝓprie erant notȩ:
De Notis litteraru mi
otas etiã litterarum inter se ue¬
teres faciebant. ut quic quia occul¬
te inuicem seriptura significare uellet̃.
mutuȩ seriberent: Testis est brutꝰ. qui
usus his luteris. ea que aucturus erat
notabat. ignorantibus aliis quid sibi uel¬
lent heȩ litterȩ Cesar quoq augustus
incidunt assidue. que seribi alterutrũ
oporteat. & eẽ secreta. habeamꝰ int̾̃ nos
notas siuis tales. ut cum aliquid notis
inceps eadem ratione ceteras ꝑ.z. aũt
littera. redeundum erit ad duplexa. a.
Quidã etiam uersis u̾bis. scribunt:
De notis digitor u mi
Unt quedã & digitoꝵꝵ notȩ. sunt⁊
oculoꝵ. qͥbus secum taciti ꝓ culq
distantes conloquunt᷑. sic̃ mox est milita¬
ris. ut quotiens consentit exercitus. quia
uocem ñ potest. manum ꝓmittat. Alii
quia uoce ñpossunt. gradioꝵs motu sa¬

Expanded text:
nebant Theta ad caput. In stipendiorum nebant Theta ad caput. In stipendiorum quoque largitione propriae erant notae. De notis litterarum . Notas etiam litterarum inter se veteres faciebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae. Caesar quoque Augustus erabilia accidunt assidue quae scribi alterutro oporteat et esse secreta, habeamus inter nos notas si vis tales ut, cum aliquid notis inceps eadem ratione ceteras; pro z autem littera redeundum erit ad duplex a a'. Quidam etiam versis verbis scribunt. De notis digitorum . Sunt quaedam et digitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu sa
Abbreviated transcription (Latin):
tauxat: ꝑ supinam .ii. litteram: muli¬
capite.d. pupilla: ꝑunum. R. caput.
ꝑ duo. Nk. iuncta: calumpinȩ causa
malum Cuiꝰ generis plurimas simi¬
les notas inlibris antiquis in ueniũt᷑.
has iuris notas. nouitii imꝑatores aco¬
dicibꝰ legum abolendas sancxerunt:¬
quia multos ꝑhȩc callidi ingenio ig¬
norantes de cipiebant. atq ita iusserũt
scribend̃as in legibꝰ litteras. ut nullos
errores. nullas ambages afferant. sed
sequenda & uitanda aꝑte de monstra¬
rent:. De notis orilitambus..
Nbreuiculis quoq quibꝰ militum no¬
mina continebant᷑. ꝓpͥa nota erat apud
ueteres. qua inspiceret᷑ quanti ex mili¬
tibus suꝑ eẽnt. quantiq in bello eeci¬
E dissent: Iai. nota. incapite uersieul po¬
Esita. suꝑstitẽ designabat: Teta uͦ. ad umꝰ¬
cuiꝰq defuncti nom̃. apponebatur Un
grũ uitia̾ p̃figere theta Cum aũt im¬
periciã significare uellent. labãa littera
usisunt. sic̃ mortẽ significabant conpo¬

Expanded text:
taxat', per supinam W litteram 'mulicapite 'pupilla', per unum K 'caput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibquia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrarent. De notis militaribus . In breviculis quoque, quibus militum nomina continebantur, propria nota erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur. Undgrum vitio praefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum po
Abbreviated transcription (Latin):
umuocũ. ingeneribus eẽ incelligit᷑ quia ⁊nꝰ¬
mẽ. ⁊ definitionẽ. dant formis suis Denom¬
natiua idẽ diriuatiua dicurit᷑. qͥcũqab alidͦ
solo differentiȩ causu. scãm nom̃. hobers
appellationẽ. ut abonitate bonꝰ.:⁊ amalicia
malus: Cathegoriarum aut̃ species decẽ sũt.
idẽ substantia. quantitas qualitas. relacio.
sit᷑. locꝰ. tempꝰ. habit᷑. agẽ. ⁊ pati: Substantia ÷.
quȩ ppͥȩ ⁊ principalit̃ dicit᷑. q̃ neq de sub¬
iecto p̃dicatur. neq insubiecto ẽ. ut aliquis

Expanded text:
univocum in generibus esse intellegitur, quia et nounivocum in generibus esse intellegitur, quia et nomen et definitionem dat formis suis. Denominativa, id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
nere debemꝰ species ⁊ differentias. quã diu
se clusis omnib q̃ hoc idem ẽẽ possunt. at
id ꝑueniat᷑. ut ꝓprietas iam certa teneat᷑.
Ysagogas aut̃. ex greco inlatinũ cranstulit
uictorinꝰ orator. comiitatũq eius. quinq
libris boecius edidit:. De categoriis aris.
cathegoriȩ. que latine p̃dicamenta
dicunt᷑ dicunt᷑. quibus ꝑ uarias significa¬
tiones. omĩs sermo conclusus ẽ Instrum̃ta
cathegoriarum sunt cria. Idẽ pͥma equiuo¬
ca. Scda uni uoca. T̃cia de nominatiua: Eo¬
uoca s̃. quando multarum rerũ nom̃. unꝰ¬
s ñ eaden diffinitio. ut leo Nam quando ad
nom̃ ꝑtinet: & uerꝰ.⁊ pictus. ⁊ celestis leo dictꝰ
Quãtũ ad diffinitionẽ ꝑtinet. alit̃ uerꝰ defmꝰ
alit̾ pictus. alit̃ celestis. Unuocas. qͣndo dis
aut plurumar̃ rerũ unũ nom̃ ẽ. ⁊ definitio
ut uestis. Nã ibirrus ⁊ tunica. ⁊ om̃ uestis

Expanded text:
nere debemus species et differentias, quam diu nere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit. De categoriis aristotelis . categoriae, quae Latine praedicamenta dicuntur: quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria, id est prima aequivoca; secunda univoca; tertia denominativa. Aequivoca sunt, quando multarum rerum nomen unsed non eadem definitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et definitio ut « uestis ». Nam et byrrhus et tunica et nomen uestis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma ÷ degene. scd̃a de specie. t̾cia de disferẽ¬
tia. quarta de ꝓprio. quinta de accidenti.
Genꝰ ut anmal Est enĩ uocabulum gen̾a¬
le ⁊ conmune omiũ habentiũ animam. Spe¬
cies. ut homo Est eñ specialitas. que separat᷑
aceteris animanitibus: Differentia. ut ra¬
cionale. mortale His enĩ duabus differt
homo. aceteris Cum enĩ dicit᷑ racionale.
discernit᷑ ab in racionalibus mutis. que nõ
habent rationẽ: Cũ mortale: discernit᷑ ab an¬
głis. qui nesciunt mortẽ: ꝓprium ut ris¬
bile: Homo enĩ quidem ridet Et hoc p̃t
hominẽ. nulliꝰ animalis est Accidens. ut
color incorpore. doctrina manimo: Hec eñ
tempoꝵ uarietate. ⁊ accidunt: ⁊ mutantur
⁊ẽ ex om̃ibꝰ his quinq partibus. oracio pleii
sententie ita Homo : animal racionale. mi¬
tale. risibile. bom maliq capax: sic etiã in
om̃i oratione substantiali. tã diu inter po¬

Expanded text:
prima est de genere, secunda de specie, tertia de differenprima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab inrationalibus mutis, quae non habent rationem. Cum dicitur mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tamdiu interpo
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ponentes differentias. quo usq ad ꝓpͥun
eiꝰ dequo querimꝰ. signata eius exp̃ssione ꝑ¬
ueniamꝰ: ut puta. homo ÷ animal rationale.
mortale. terrenum. bipes. risus capax:
substantia hominis declarata ẽ Est
enĩ ad hominẽ. genꝰ aminal: Sed
quia late patebat: ad iecta ÷ species. idẽ ho¬
mo. t̾renũ Iam exclusum ÷ id qd aut eche¬
riũ. aut humidũ: Differentia uͦ. ut bipes.
q̃ ꝓpt̾̃ animalia posita ẽ. q̃ multis pedibus in¬
nitunt᷑: Item racionale. ꝓpt̃ illam q̃ racio¬
um inparte postrema ⁊ eñ solum hominis
qđ ridet: sic ꝑfecta ÷ omĩs ex parte deffinitio.
ad declarandũ hominẽ Cuiꝰ disciplinȩ dif¬
finitionem plenam existimauer̃ aristoti¬
les ⁊ tulliꝰ exgenẽ ⁊differentiis consistere. qͥ¬
dam postea pleniores indocendo. eius ꝑfectã
sustancialẽ definitionẽ inquinq partibus.
uelut inm̃bris sius diuiserunt: quarum

Expanded text:
interponentes diffeinterponentes diffeejus de quo quaerimus signata ejus expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risus capax. substantia hominis declarata est. 103 Est enim ad hominem genus animal, sed quia late patebat, adjecta est species, terrenum, et jam exclusum est id quod aut aethereum, aut humidum. Differentia vero, ut bipes, quae propter animalia posita est quae multis pedibus innituntur. Item rationale, propter illa quae ratiojectum est proprium in parte postrema, est enim solum hominis quod ridet. Sic perfecta est omni ex parte definitio ad hominem declarandum. Cuius disciplinae definitionem plenam existimaverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, veluti membris suis, dividerunt. Quarum
Abbreviated transcription (Latin):
plat᷑ om̃s. ⁊ habitudines stellarũ. circa se. ⁊ circa
terram. indagabili racione ꝑcurrit Porro¬
actuał dicit᷑. que res ꝓpositas oꝑationibꝰ suis
honestus ad petit᷑. ⁊ instituta ad uirtutem
tendentia. p̃parant᷑ Dispensatiua dicitur cum
domesticarum rerum. sapient̃ ordo disponit᷑:
Ciuił dicit᷑. pqͣn tociꝰ ciuitatis utilitas adminis¬
tratur: de ysagogis porphirii
ost philosophiȩ diffinciones. inquibus
generalit̾ omĩa continent᷑. minc ysagogas
porphirii. ex pediamꝰ Usagoga qͥppe grece.
latine introductio dicit᷑. eoꝵ scilicet qͥ philoso¬
phiam incipiunt. continẽs inse de monstra¬
tionem pͥmarun racionũ. de qualibet re
quid sit. suaq certa asubstanciali diffumcione
declarat᷑. Nam posito pͥmo genẽ. de inde spe¬
cies ⁊ aliaque uicina esse possunt. sub iungimꝰ.
ac discretis cominunionibus seꝑamꝰ tamdiu

Expanded text:
platur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa platur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione actualis dicitur, quae res propositas operationibus suis honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur, per quam totius civitatis utilitas administratur. § 25 De isagogis porphyrii. Post Philosophiae definitiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq rei natura discutur. quia nichil generat᷑
inuita. s unum qđq his usibus deputat᷑. in
quibꝰ acreatore diffinitum ÷: Nisi forte. cõ
uoluntate dei aliqđ miraculum ꝓuenire
monstrat᷑ Diuinalis dicitur. quando aut¬
ineffabilem naturã dĩ. aut spiritales creatu¬
ras. ex aliqͣ parte. ꝓfundissima qualitate dis-¬
tas dicit᷑. ꝗͣ intellectua materiȩ separantes. uł
abaliis accedentibus. ut ẽ. par: ĩpar. uł ab haiꝰce¬
modi. insola raciocinatione tractamꝰ. Cuius
species sunt quatuor. arithinetica. geometri¬
ca. musica. astrononia: Arithinetica ÷ disci¬
plina quantitatis numeralis scdm se. Geome¬
trica ÷ disciplina magnitudinis immobił.
iformarum Musica ẽ. disciplina. que de nu¬
meris loquit᷑. qui ad aliquid s̃ his qui inuem¬
unt᷑ in sonis. Astronomia ẽ disciplina. quȩ
cursus celestium. siderumq figuras comtem¬

Expanded text:
uscuiusque rei natura discutitur, qua nihil generatur uscuiusque rei natura discutitur, qua nihil generatur inuita, sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a Creatore definitum est, nisi forte cum uoluntate Dei aliquod miraculum prouenire monstretineffabilem naturam Dei aut spiritales creaturas ex aliqua parte profundissima qualitate distas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et hujusmodi, in sola ratiocinatione tractamusspecies sunt quattuor: Arithmetica, Geometrica, Musica, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt, his qui inveniuntur in sonis. Astronomia est disciplina, quae cursus c
Abbreviated transcription (Latin):
tia: Alit̃ Philosophia ẽ. ars arcium. ⁊ discipli¬
na disciplinarum: Rursus. philosophia ẽ me¬
ditacio miortis. qđ magis conuenre xp̃ianis. qͥ
sełi ambitione calcata. conuersatione discipli¬
uabili. similitudine future patriȩ uiuunt:¬
Phibosophia. diuidit᷑ induas partes. priman
inspectiuã. scdã actualem Alii de finierũt.
philosophiȩ racionẽ induabus consistere par¬
tibus. quarũ pͥma inspectua ÷ scda. actualis
nspectiua diuidit᷑ intͥbus modis. Id ÷ pͥma
innaturalem. Eda in doctrinalem. tercia
indiuinalem: Doetrinalis diuidit᷑ inquatuor
idẽ pͥma marithineticã. scda inmusicam.
tercia ingiomethricã. Quarta in astronomi¬
am: Ac tualis diuidit᷑ intribus: idẽ pͥma in
moralem. scda in dispensatiuã. t̾cia inciussẽ:
Inspectiua dicit᷑. qua suꝑ gressi uisibilia. de
diuinis aliquid & cdestibus contemplamur.
grediunt᷑ obtutum: Nlaturalis dicit᷑. ubi umꝰ¬

Expanded text:
tia. Aliter: Philosophia est ars artium, et disciplitia. Aliter: Philosophia est ars artium, et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit Christianis, qui, saeculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivuntPhilosophia dividitur in duas partes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; tertia divinam. Doctrinalis dividitur in quattuor, id est, prima in Arithmeticam, secunda Musicam, tertia Geometriam, quarta Astronomiam. Actualis dividitur in tribus, id est, prima in moralem, secunda dispensativam, tertia civilem. Insdiuinis aliquid et caelestibus contemplamur, ergrediuntur aspectum. Naturalis dicitur, ubi uni
Abbreviated transcription (Latin):
tolerant᷑: Temꝑantia. qua libido concupiscen¬
tiaq repͥum frenat᷑. Iusticia qua recte iudi¬
cando. sua cuiq distribuunt᷑ Iogicam. que raci¬
onał uocatur. plato sub iunx̃. ꝑ quã discu̾sis
rerum morq causis. uĩ earum racionabilit̾.
ꝑscrutat᷑ ÷ diuidens eã indialecticã ⁊ rethori¬
cam. Dicta aut̃ logica. idẽ racionalis Logos
cnĩ apiid grecos. ⁊ sermonẽ significat.: ⁊ racionẽ:
nhis quoq cribus generibꝰ philosophiȩ. etiam
eloquia diuina consistunt: Nam aut dena¬
tura disputare solent. ut ingenesi ⁊ in eclesias¬
ten. aut de moribus ut inꝓuerbus. ⁊ inomĩ¬
bus sparsimlibris. aut de logica. ꝓqua nr̃i
theologiã sibi uendicant. ut incanticis canticoꝵ.
⁊euuangłiis: Item aliqͥ doctoꝵ. philosophiam.
in nomine ⁊ partibus suis. ita de fimerunt:
dosophia ẽ. di uinarum humanarumq rerũ.
inquantum homini possibile ẽ ꝓbabilis scien¬

Expanded text:
tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dialecticam et Rhetoricam. Dicta aunim apud Graecos, et sermonem significat, et rationem. 8. In his quippe tribus generibus philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam, aut de natura disputare solent, ut in Genesi et Ecclesiaste; aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris; aut de logica, pro qua nostri theoricam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum et Evangeliis. 9. Item aliqui doctorum philosophiam in nomine et partibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scien
Abbreviated transcription (Latin):
ribus agit᷑ ercia rationał. que greco uo¬
cabulo logica appellat᷑. inqua disputat᷑. quẽ¬
ad modum inrerum causis. uel uite mori¬
bus. ueritas ipsa querat᷑ Infisica gͥ. causo
querendi. inethica. ordo uiuend. in logica
racio intelligendi uersat᷑: Phisicam apud
grecos pͥmꝰ ꝑserutat᷑ ẽ tales milesius. unus
ex septem illis sapientibus: Hic enĩ ante alios
cęli causas. atq uimrerum naturalium. cõ¬
templata racione suspexit: Quã post mo¬
dum plato. inquatuor diffiniciones distribu¬
it. id ẽ arithineticã. geometricã. musicam.
astronomiam: Echicam. socrates pͥmꝰ. ad corri¬
gendos componendosq mores instituit. atq
om̃e studium eiꝰ. ad bene uiuendi disputaci¬
onẽ ꝑdux. iuidens ea inquatuor uirtutibꝰ
amine. idẽ prudentiã. iusticiã. fortitudinem.
temꝑantiã: Prudentia ẽ. in rebꝰ qͣdiscernunt᷑
abon is mala: fortitudo. qua ad uersa eqͣnunt̃

Expanded text:
ribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco voribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam in quattuor virtutibus animae, id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
q cognitio. cum studio bene uiuendi con¬
iuncta: Hȩc duabus ex rebus constare ui¬
dent᷑. scientia ⁊ opinatione Scientia est
cum res aliqua certa racione ꝑcipitur
Opinatio aut̃. cum ad huc incerta resu
tet: ⁊ nulla ratione firma uidet᷑. ut puta
sol utrũ ne tantus. quantus uidetur. An
maior sit quam oĩs t̾ra. item luna globosa
sit. an concaua. Q stellȩ utrum ne adha¬
reant celo. an ꝑderẽ libero eursu ferantu
celũ ipsum qua magiitudine. qua matea
confret. utrũ quietũ sit. an inmobile. an in¬
credibili celeritate uoluat᷑. quanta sit t̾re
crassitudo. aut quibus fundam̃tis librata.
⁊ suspensa ꝑmaneat Ipsum aut̃ nom̃. lati¬
ne interp̃tatum. amorẽ sapientię ꝓfitet᷑.
Nam greci filo: amorẽ: Sophiã. sapientiã
dicunt: Philosophiȩ species. triꝑtita ÷ una
naturał. quȩ grecȩ phifica appellat᷑. In qua
de naturȩ inquisione disserit᷑. Atera mo¬
rał. que grecȩ echica dicit᷑. inqua de mo¬

Expanded text:
inarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa permaneat. Ipsud autem nomen Latine interpretatum amorem sapientiae profitetur. Nam Graeci φιλο- amorem, σοφίαν sapientiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de mo
Abbreviated transcription (Latin):
fert. qđ illa sigillatin dici possunt. hec nisi
ticos multũ hab& conflictum. ⁊ appellat᷑ ab
eis ualde oppositũ: Siquidem &. t̾cium ñ reci¬
ꝑit: Nam ex illis quedã habere t̾eium pos¬
sunt. ut incontrariis candidũ. ⁊nigrum.
Tciũ eiꝰ nec candidũ nec nigrũ. s fuscũ uł pallidũ: In
relatiuiᷤᷤqͦ ũ multa ⁊ pauca T̃ciũ eiꝰ. nec multa nec
pauca. s mediocͥa: In habitu. ł orbatione. ut uisio. n
cecitaᷤ. T̃ ciũ eiꝰ nec cecitaᷤᷤ nec uisio. s lippitudo: hic

Expanded text:
fert, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi fert, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi ticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum et nigrum. Tertium eius nec candidum nec nigrum, sed fuscum vel pallidum. In relativis quoque, ut multa et pauca. Tertium eius nec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu vel orbatione, ut visio et caecitas. Tertium eius, nec caecitas nec visio, sed lippitudo. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
que dicunt᷑ ꝯtͣria. ita sibi opponunt᷑. uͥ coꝵ ñsint qͥbꝰ
opponunt᷑. nec adea qͦcũq modo referantur:
Si quidẽ iniquitas iusticiȩ ita contraria ẽ.
ut ñ eiꝰdẽ iusticiȩ iniquitas sit. aut ad illã
sit iniquitas: Terciũ genꝰ ẽ. opposiitoꝵ. ha¬
bit᷑ uł orbacio. qđ genꝰ cicero pͥuationẽ uocat.¬
qua ostendit. aliquid quẽpiã habuisse. ũde
pͥuatꝰ ẽ Cuius sp̃es sunt tres. quarum pͥma
ẽinre. Scda in loco. Tercia intempore congru¬
s inre. ut cecitas q uisio inoculis In loco.
ut cecitatis &. uisionis. in oculis locꝰ est Intẽ¬
pore congruo: ut infantem ñdic̾e sine den¬
ibus eũ. cui dentes adhuc ȩtas parua nega¬
uit: Non enĩ ẽ pͥuatus dentibus quos ñdum
habuit: Quartum uͦ genꝰ. ex confirmatione
megatione opponit᷑. ut socrates disputat. so¬
crates ñ disputat: Hȩc asuꝑioribus ideo dis¬

Expanded text:
quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus opponuntur, nec ad ea quocumque modo referantur; siquidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. Tertium genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem qua ostendit aliquid quempiam habuisse, unde privatus est; cuius species sunt tres. Quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore congruo. In re, ut cecitas et visio in oculis: in loco, ut cecitatis et pore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus eum, cui dentes adhuc aetas parva negavit. Non enim est privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo dif
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam. que sine mediosunt.q. quedã sunt.
quȩ habent mediũ. & tam̃ sine nomine fẽ.
nisi utrumq ei uocabulum creet candi-¬
dũ inigrum. medium habent. quia ui¬
ẽ eos sepe color pallidus. uł fuscꝰ inuenit᷑.
Sine medio sunt. quotiens unũ deduobus
aecidit. ut santas uł infirmitas Hoꝵ ni¬
chil ẽ medium: Ea aũt̃ quoꝵ media si ne
nomine sunt. ut felux. infelix: medium ha¬
bent. ñ felix Scd̾m genꝰ est relatiuoꝵ. q̃ ita
sibi oppomuntur. ut ad se conferant᷑. sic̃ duplũ.
simplũ: Hoc solũ oppositoꝵ genꝰ ad se refert᷑:
Non enĩ maius ẽ nisi adminꝰ referat᷑. Esim¬
plũ. isiad duplum: Nam relatiuũ ipso re¬
latiuo ita opponit᷑. ut hoc ipsum qđ opponit᷑.
mediumẽ. s ita illi opponit᷑. ut eiꝰ sit cui op¬
ponit᷑. sic̃ ⁊ paruũ opponit᷑ magno. ita ũ ipsũ par¬
uũ ad magnũ cui opponit᷑. sit paruũ : Nã suꝑioia

Expanded text:
quaedam quae sine medio sunt; et quaedam sunt quaedam quae sine medio sunt; et quaedam sunt quae habent medium et tamen sine nomine sunt, nisi utrumque ei vocabulum creet. Candidum et nigrum medium habent, quia inter eos saepe color pallidus vel fuscus invenitur. Sine medio sunt, quotiens unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum genus ad se refertur. Non est enim maius, nisi ad minus referatur; et simplum, nisi ad duplum. Nam relativum relativo ita opponitur ut hoc ipsum, quod opponitmedium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora