comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensibilib inquisiti. cum suꝑ¬
ba audacia respondent. & tunc
se doctores p̃ om̃ib credunt.
cum loqui de incognitis infeliciꝰ
p̃sumunt. Sc̃a uͦ eccł̃a dum quẽ¬
piam uidet esurire qd̃ ei ñ ꝑsit
acciꝑe̾ aut siiam sunt sͥ cognita
modeste. oppͥmit. aut si adhuc ui¬
dentur incognita humilit̾ fatet᷑.
eos qr ad ordinate humilitatis
sensum reuocat:. cum ꝑ suum illis
p̃licatorem dicit. Non plus saꝑe
qmͣ oportet saꝑe: s saꝑe ad sobri¬
etatem. Et rursum. Noli altum
saꝑe: s cune. Acq it̾um. Altiora
ce ne quesieris: &e fortiora ce ne
scrutatus fu̾is. Et rursum. Mel
inuenisti. comede qͦd sufficit tͥ: ne
force satiatus euomas illud. Ales
quippe inuenire ẽ: scĩ incellectus
dulcedinẽ degustare. Qd̃ tunc suf¬
ficient comedit᷑: quando nr̃a in¬
telligentia iuxta m̃suram sensus
sub moderamine tenet᷑. Nam sa¬
tiatus mel euomit: qui plus ap¬
petens penetrare qm̃ capit. &

Expanded text:
prehensibilibus requisiti, cum superprehensibilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat cum per suum illis praedicatorem dicit: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Et rursum: Noli altum sapere, sed time . Atque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mata ꝑdidisse ꝯsiderant. Sequit᷑.
Aquam lasso ñ dedisti: & esurienti
subtraxisti panem. Heretici quo
ueritatis soliditatem ñ tenent. eo
ñnunqͣm student. ut loquatiores
appareant: & ꝯtra catholicorũ fi¬
dem quasi de doctrina scientie glo¬
riant᷑: cunctos quos aspicuut p̃¬
uis ad se trahere sermonib que¬
runt: &e unde sͥ alios ad interi¬
tum sociant. inde se aliquid ag̾e¬
iuuacit̾ putant. Eos uͦ lassos di¬
cimus: qui sub huius scłi onere
laborioso fatigant᷑. Uñ &e ꝑsemetipsã
u̾itas dicit. Uenite ad me om̃s qͥ
laboratis & onerati estis. & ego
dogmata predicare ñ cessant. sc̃am
eccłiam quasi de imꝑitia irrident.¬
dicentes. iqmͣ lasso nõ dedisti &
hesurienti sub traristi panem. Se
enim lasso aqm dare existimant.
cum quib dam sub t̾reno fasce la¬
borantib sui poculum erroris
p̃bent. Ec panem se esurientib
ñ subtraxisse suspicantur: qr e
tiam de inuisibilib atq in com¬

Expanded text:
mata perdidisse considerant. 8.mata perdidisse considerant. 8.Aquam lasso non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et ego dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imdicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incom
Abbreviated transcription (Latin):
cepta doctrine sue quasi quedamue¬
stim̃ta habrre existimant: & tãdiu
illos uestitos putant: qndui hec
que ipsi p̾dicauerunt ab illis ser¬
uari ꝯsiderant. Ex quib eum qui¬
dam ad sc̃am eccłiam redeunt: eos
ꝓtinus doctrine uestim̃ta ꝑdidisse
suspicantur. S cum nudus spoliari
nequeat: querendum nobis ẽ. qͦmͦ
pus nudi &e postinodum spoliati me¬
morant᷑. S sciendum ẽ qr om̃is qͥ
cordis puritate ꝑfruitur. eo ip̃o qͦ
dupplicitatis degum̃tum ñ habet
nudus ẽ. Et sunt ñ nulli apudlere¬
ticos qui cordis puritatẽ habent.
s tñ doctrine eoꝵ dogmata ꝑuersa
suscipunt. Hii nimirum & ex sua
puritate nudi sunt: &e qͣsi ex eorum
p̃dicatione uestiunt᷑. Et qr cales qͥ¬
q facile ad sc̃am eccłiam redeunt.
eo quod duplicitatis malicia ñutun¬
tur: eos heretiei nudos fatent᷑. Qͦs
ab ea dicunt uestib expoliatos. qr
simplices quosq pigros acq hebe¬
tes putant: quos praua sua dog¬

Expanded text:
cepta doctrinae suae quasi quaedam vecepta doctrinae suae quasi quaedam vestimenta habere existimant, et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae ipsi praedicaverunt, ab illis servari considerant. Ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perdidisse suspicantur. Sed cum nudus exspoliari nequeat, quaerendum nobis est, quomodo prius nudi, et postmodum exspoliati memorantur. Sed sciendum quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen doctrinae eorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dog
Abbreviated transcription (Latin):
nisit fatet᷑. & ueniam petit: iã
quasi ꝓdebito pignus dedit. Qͦd¬
nimirum pignus ance solis occa¬
sum reddere iubemur: qr pꝰ qm in
nobis ꝑ dolorem cordis sol iustici¬
e occidat: debemus confessionem
uenie reddere. aquo ꝯfessionẽ ac¬
cepimus culpeꝰ ut qui se deliqͥsse¬
in nos memrait.: anobis mox re¬
laxatum sentiat. qd̃ deliqͥt. Qa
gͦ scã eccłia cũ quosliboe ab here¬
ticis ad u̾itatem fidei reu̾tentes
recipit pus ut confiteri erioris
sui culpam debeant ꝑsuadet. qͣsi
sub hereticoꝵ specie ꝑ elypha ⁊ dr¬
Abstulisti pignus frm tuorum sine
causa. idẽ abhis qui a nob̃ ad ce ue¬
niunt. mnutiliter ꝯfessionem erro¬
ris exegisti. Sinu ut p̃diximus pig¬
nus sc̃ĩ sp̃s dona sentimus: heretici
sc̃am eccłiam fr̃m suorum dicunt
pignus abstulisse: qui a eos qͥ ad il¬
lam ueniunt: dona sp̃alia suspicant᷑
amittere. Unde & sequit᷑. Et nudos ii¬
ꝑu̾sis p̃clicationib trahunt. pre¬

Expanded text:
misit fatetur, et veniam petit, jam misit fatetur, et veniam petit, jam quasi pro debito pignus dedit. Qnimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia, priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessionem accipimus culpae: ut, qui se deliqin nos meminit a nobis mox relaxatum sentiat quod deliquit. Quia ergo sancta Ecclesia cum quoslibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes recipit, prius ut confiteri erroris sui culpam debeant persuadet, quasi sub haereticorum specie per Eliphaz dAbstulisti pignus fratrum tuorum sine causa, id est, ab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exegisti. Si nus sancti Spiritus dona sentiamus, haeretici sanctam Ecclesiam fratrum suorum pignus dicunt abstulisse, quia eos qui ad illam veniunt dona spiritalia suspicantur amittere. Unde et sequitur: Et nudos cationibus trahunt, prae
Abbreviated transcription (Latin):
quando uͦ signat᷑ ꝯfessio pecti. Pig¬
nus nanq accipit᷑ donum sp̃s scĩ:
sicut ꝑ paulum dr. Qui dedit no¬
bis pignus sp̃s. Ad hoc enim pig¬
nus accepimus: ut de ꝓmissiõe
q̃ nob fit. certitudinẽ ceneamus.
certitudinem roborat᷑. Rursum
pegnoris nomine peccati ⁊ fessio
solet intelligi: sicut in lege scͥptũ
ẽ. Cum debet tͥ quippiam fr̃ tuus
⁊ abstusis pignus ab eo. ante so¬
lis occasum pignus restitus. fr̃ &
enim ñr. debitor nob̃ efficit᷑: cum
quilib& ꝓximus in nos aliquid
deliquisse monstrat᷑. Pec̃ca qͥppe de¬
bita uocamus. Unde pecc̃ori seruo
dr. Om̃e debitũ dimisitͥ. Et in do¬
minica cotidie oratione p̃camur:
dimitte nob̃ debita nr̃a sicut ⁊ nos
dimittimus debitorib nr̃is. Ade¬
bitore aut̃ nr̃o pignus accipumus.
quando abeo qͥinnos peccasse cog¬
noscitur. pecẽi eius iam ꝯfessionẽ
cenemus: ꝑ quam relaxare pecca¬
tum quod innos ꝑpetratum ẽ pos¬
tulamur. Qͥ enim peccatũ qͦd cõ¬

Expanded text:
io peccati. Pignus namque accipitur donum Spiritus sancti, sicut per Paulum dicitur: Qui dedit nobis pignus Spiritus . Ad hoc enim pignus accipimus, ut de promissione quae nobis fit certitudinem teneamus. certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstratur. Peccata quippe debita vocamus. Unde peccanti servo dicitur: Omne debitum dimisi tibi . Et in Dominica oratione quotidie precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . A debitore autem nostro pignus accipimus, quando ab eo qui in nos peccasse cognoscitur peccati ejus jam confessionem tenemus, per quam relaxare peccatum quod in nos perpetratum est postulamur. Qui enim peccatum quod com
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ut adsit singłis: sic adest
singłis. ut simul om̃ib nunqͣm
desit. Nam & si quosdam peccan¬
tes deserit: eisdem tñ ipsis ad est
ꝑuidicim: quib deesse cernitur
ꝑ ad ium̃tum. Sic itaq exteriora
circundat. ut int̾iora impleat:
sic interiora implet. ut exceriora
circundet: sic summa regit. ut
ima ñ deserat᷑. sic uitus presens
ẽ. ut asuꝑiorib ñ recedat: sic latet
iusua specie. ut tñ cognoseatur in
sua oꝑatione. sic cognoscit᷑ in suo
oꝑe. ut tamen comp̃bencli si uale¬
at. a cognoscentis estimatione.
sic ad est ut uideri nequeat: sic ui¬
deri ualet ut tñ eus p̃sentiam
ipsa sua uidiua cestent᷑: sic se
nobis intelligendum prebet. ut
tñ ipsum nobis radium sui intel¬
lectus obuubilet. & rursum sic
caligine uos ignorantie. repͥmit.
ut cñ m̃ti nr̃e radiis sue elarita¬
tis uit̾micet: quatinꝰ &e subleuata
quippiam uideat. & reu̾berata con¬
tremiscat. & quia eum sicuti ẽ ui¬

Expanded text:
omnibus ut adsit singulis, sic adest omnibus ut adsit singulis, sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit. Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat: sic interiora implet, ut exteriora circumdet: sic summa regit ut ima non deserat: sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat: sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione: sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat agnoscentis aestimatione: sic adest, ut videri nequeat: si videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur: sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet, et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam videat et reverberata contremiscat; et quia eum sicuti est vi
Abbreviated transcription (Latin):
limet᷑. & dicis: quid enĩ nouit
ds. & quasi ꝑ caliginẽ iudicat.
slubes latibulum eius. nͨ nr̃a ꝯsi¬
derat: & circa cardines celi ꝑam¬
bulat: Sunt pleriq ita hebetes.
ut formidare uesciant. nisi quod
corporalit̾ uident. Unde fit. ut d̃m
ñ metuant: quẽ uidere ñ possunt
heretici aut̃. quia ẽẽ se sapientes .iiii.¬
arbitrant᷑. u̾ba cont᷑ catholios ir
risionis ꝓferunt: atq ab eis illũ
ñ cimeri suspicant᷑. quẽ uidere cor¬
poralit nequeunt: ut qͣsi ꝑ corporẽ
sensus auctorem suũ existiment:
qr excelsior celo ẽ. &e suꝑ stellaꝵ
uertices sublunat᷑. ex longinqͦ
uidere ñ possit. Et quia int̾ nos ce
celestem sedem partes aerie inter¬
sunt. quasi innube latens ꝑ cali¬
ginem iudicet. & suꝑiorib intentꝰ
minus ima ꝑpendat: & dum celi
cardines ambiendo ꝯstringit. in¬
c̾iora ñ uideat. S quis de cõ ista uł
desipiens suspicet᷑ : Qui nimirum
dum sit semꝑ omp̃sͥ sic intendie

Expanded text:
t Deus, et quasi per caliginem judicat nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra catholicos risionis proferunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt, ut quasi per torporem sensus Auctorem suum existiment, quia excelsior coelo est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse. Et quia inter nos et coelestem sedem partes aeriae intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus, minus ima perpendat, et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper omnipotens, sic intendit
Abbreviated transcription (Latin):
cum gr̃arum actione. fidelib Qͥa
gͦ eos acarnali intentione lue suꝑ¬
stitionis reuocat: heretiei cũ hos
aspiciunt alit̾ uiuere qmͣ docuer̃t.
lacertos eorum ab oꝑatione qm
pus tenuerant. cõminutos ẽẽ ab
eccłia decestant᷑. Unde & in hoc tẽ¬
pore discipline. si quid ei adu̾sita¬
tis euen̾it. hoc euenisse ex digna
bita conturbat: qui considerare
negligit quidex districtione iu¬
dicis uenientis immineat. Quia
gͦ fidelem ppłm heretici culpis ꝑ¬
fidie opp̃ssum eredunt. circiinda¬
tuni laqueis accusant. Et quia ex¬
istimant quoo futura ñ p̃uide at.
inꝑcussione sua hunc subita formi¬
dine ꝯturbatum putant. Qͥadhue
impetu aquarum inundantium
ñ opp̃ssum iri. Ac si aꝑte dicat.
Securitatem pacis tͥ in spe ꝓposue¬
ras: & iccirco de p̃sumptionẽ cua
quasi de luce gaudebas: nec te un¬
qm oppͥmi cribulationib ecisti¬
masti. s ecce dum suꝑuenientib
malis affligeris. ansint recta q̃

Expanded text:
cum gratiarum actione fidelibus . Quia cum gratiarum actione fidelibus . Quia ergo eos a carnali intentione suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna bita conturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant. Et quia existimant quod futura non praevideat, in percussione sua hunc subita formidine conturbatum putant. Qui adhum, et impetu aquarum inundantium non oppressum iri. Ac si aperte dicat: Securitatem pacis in spe tibi proposueras, et idcirco de praesumptione tua quasi de luce gaudebas, nec te unquam opprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae
Abbreviated transcription (Latin):
comininusti. Niebes que hereticis
p̃licantib sunt subiecte: ex carna¬
li intelligentia erroꝵ eoꝵ semina
ꝑusa concipiunt: eis ꝙ insua damp¬
natione sociant. S cuni sc̃a eccłia
ipsos errorum p̃dicatores uł ratio¬
ne uictos ad se suscipit. uł studio ꝑ¬
u̾sitatis obduratos. sub discipline.
sue uincła restringit. destititi here¬
tici cum remanere apud se plebes
sine p̃dicatorib uident. qͥd aliuda
sc̃a eccłia qm uiduas uacuas relic¬
tas dolent: Et quia subtractis he¬
reticoꝵ magistris. eoꝵ discipłos
insuo oꝑe infirmari suspicantur:
qͣsi lacertos pupillorũ cõminutos
ab eccłia ẽẽ ꝯqueruntur. uł certe
quia scã eccłia dum quosdam abhe¬
retiois uenientes suscipit: liquet
nimirum quod pͥstino eorum errori
contradicit. Nam sunt. ñ nulli qͥ
ita uirginitati carnis student. ut
nuptias dampnent. Et sunt non
nulli qui ita abstinentiã laudant.
ut sum̃tes alũta necessaria detes¬
bis quos cłs creauit ad ꝑcipiendũ

Expanded text:
nt. --Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae ex carnali intelligentia errorum eorum semina perversa concipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessaria detesbis: quos creavit Deus ad percipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
catis uerba in
allegatione de¬
ficiunt. sepe eti¬
am nota repli¬
cant: ne tacendo
uicti uideant᷑.
Unde eliphat
beati iob sermo¬
nib pressus: ea dicit que nullus
ignorat. Ait enim. Hunquid
cum ꝑfecte fuerit scientie: In cõ¬
paratione & enim dĩ: scientia nr̃a
ignorantia ẽ. Ex dĩ nanq partici¬
patione sapimus: nõ comparati¬
one. Qd gͦ mirum cum illud qͤsi
ꝑ doctrinam dicit᷑. qd̾ sciri potuit
etiam si taceret᷑: Qui ad huc d̃i
potentiam quasi defendendo sub
nosmetip̃os ñ aut̃ dñm iuuamꝰ.
Unde ei ꝑ psalmistam łr. Dixi

Expanded text:
atis verba . . . allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus ignorat, ait enim: VERS. 1,cum perfectae fuerit scientiae? - In comparatione enim Dei, scientia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defendendo subjnosmetipsos, non autem Deum juvamus. Unde et per Psalmistam dici
Abbreviated transcription (Latin):
mogenita mors. Pulchritudo cutis
ẽ gła temporalis: que dum foris
ꝯcupiscitur. quasi species incute
retinetur. Brachiorum uͦ nomine
ñ incongrue oꝑa designant᷑: qr cor¬
porale opus brachiis agit᷑. Quid
autẽ mors nisi peccatum ẽ. quod
ab interioriuita animam occidit:
Unde scriptum ẽ. Beatus &e sc̃s.
qui habet partem mnresur rectiõe
prima: quia ille post incarne. feli¬

Expanded text:
ites. --Pulchritudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur. Quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feli
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autẽ subditur: & media in¬
uadat costas illurs. Costis enim
iuscera constringunt᷑: ut latentia
iutrinsecus earum soliditate mu¬
mantur. Coste gͦ uniuscuiusq sunt
sensus anime: qui latentes cogitati¬
ones muniunt. Inedia gͥ inuadit
costas: quando om̃i sp̃ali refectiõe
subtracta. sensus mentis deficiunt:
ce cogitationes suas regere uł tue¬
ri non possunt. Inedia inuadit cos¬
tas iniqui: quia fames interna sen¬
sus mentis extenuat: ut cogitatio¬
nes suas nullatenus regant. Nam
dum sensus mentis obtunsi fu̾intꝰ.
cogitationes ad exteriora ꝓdeunt.¬
& quasi costis infirmantib ea q̃
in ecculto sana latere poterant fo¬
ris uiscera fundunt᷑. Unde fit ut
cogitationib excerius sparsis. ex¬
cerioris głe speciem deceptus appe¬
tat animus: nichilq diligat. nisi
quod pulchrum foris uderit. Con¬
tra quem adhuc apte subiungitur.¬

Expanded text:
Bene autem subditur: Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
cupierat excessit. Sequit᷑. Nttenu
etur fame robur eius: & media inua¬
dat costas illius. Scripture sacre
more optare uidetur quod futurum
preuidet: scilicet ñ maledicentis a¬
nimo. s predicentis. Om̃is itaq ho¬
mo quia ex anuna cecarne constat:
quasi ex robore & infirmitate com¬
positus ẽ. Ex ea enim parte qua sp̃s
rationalis ẽ conditus: ñ in congrue
dicit᷑ robustus. Ex eauͦ qua carna¬
lis: infirmus ẽ. Robur gͦ ẽ. anima¬
tiis resistere ꝑ rationem ualet. Un¬
de ce suꝑius ꝑ beatum iob dictum ẽ.
Roborasti eum paululum: ut in
ꝑpetuum ꝑtransiret. Ex rationali
quippe anima habet homo: ut in
ꝑpetuum uiuat. Huius gͦ iniqui
robur fame attenuat᷑: quia eius
anima nulla interni cibi refectiõe
pascitur. De qua scilicet fame ꝑ¬

Expanded text:
cupierat excessit. Sequitucupierat excessit. Sequituet fame robur ejus, et inedia invadat costas ejus. - Scripturae sacrae more optare videtur quod futurum praevidet, scilicet non maledicentis animo, sed praedicentis. Omnis itaque homo, quia ex anima et carne constaquasi ex robore et infirmitate compositus est. Ex ea enim parte qua spiritus rationalis est conditus, non incongrue dicitur robustus; ex ea vero qua carnalis, infirmus est. Robur ergo est homrationem valet. Unde et superius per beatum Job dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua scilicet fame
Abbreviated transcription (Latin):
rupes mouet: ut intra eam recte
sentientes humiliter iaceant. qui
inꝑuersis suis sensib prius rigidi
stabant: S hoc fieri herecici om̃ino
contradicunt: & ꝓpter eius uocem
rupes de loco ꝓprio cransferri reni¬
tuntur: quia uidelicet. nolunt ut ad
eam uenientes uera humiliter senti¬
ant: hi qui apud eos elatis sensib
ciunt. semetipsos mox in arrogan¬
tiam iusticie excollunt᷑ & quicquid
aduersum fidelib euenisse conside¬
rant. hoc factum ꝓ eorum iniquitati¬
b putant: nescientes nimirum quia
actionum merita: presentis uite qua¬
litas nullatenus ꝓbat. Nam ple¬
runq & bona malis. & mala bonis.
eueniunt: ꝓ eo quod & uera bona bo¬
nis. aeuera mala malis. in eterna re¬
tributione seruantur. Baldach ita¬
q typum hereticorum de ꝓsꝑitate
uite presentis sese extollentium
obꝓbria inflaturͥ & diserte quidẽ
contra impios disputat: s qmͣ per¬
uerse contra iustum calia dicat
ignorat. Nam subiecit clicens.¬

Expanded text:
rupes movet, ut intra eam recta rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus ciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium um opprobria inflatur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cerra: Se enu ubiq dm colere: se
cotum mundum existimant occupas¬
se. Quid ẽ gͦ dicere. numquid propt̾
te derelinquetur terraͥ nisi hoc quod
sepe fidelib dicunt. quia si hoc est ue¬
rum quod dicitis uos. om̃is a dõ t̾ra
derelicta ẽ. quam iam pre multitudi¬
ne nos tenemus: Sc̃a aut̃e uniuersa¬
lis eccłia predicat dm̃ ueraciter ni¬
si uitra se coli ñ posse: asserens quod
om̃s qui extra ipsam sunt. minime
saluabuntur. At contra heretici qui
etiam extra ipsam saluari se posse
fidunt: inquolib& loco sibi diuinum
adutorium ad ẽẽ ꝓfitent᷑. Unde di¬
cunt: numquid propcer te derelinqͣ¬
tur cerra: id est ut quisquis extrate
fuerit minime saluetur. Unde etiã
loco suo. Heretici rupes uocant eos
quos sublimib inhumano genere
excedere sensib estimant: quod ꝓfec¬
to doctores se habere głantur. Cum
uͦ sc̃a eccłia ꝑuersos quosq predica¬
tores intra sinum recte fidei collige
studet. quid aliud qmͣ de locis ꝓpriis

Expanded text:
r. --Se enim ubique Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime salvetur? Unde etiam vocant. --Haeretici rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habere gloriantur. Cum vero sancta Ecclesia perversos quosque praedicatores intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s heretici scãm eccłiam in quib¬
dam cognitis suꝑbire putant: que¬
dam uͦ nec intelligere suspicantur.
Unde baldach suites beatum iob qͣsi
insuꝑbiam astruit erupisse: quem
facetur uerba iactare. S signat ip¬
se quanta elatione tumiierat: qui
beatum iob loqui quod ñ intellig̾et
putabat. Et quia om̃s heretici in
estimatione sua asc̃a eccłia despici.
conqueruntur: apte subiungitur.
quod facet. Arbitrantur enim se des¬
pici: qui bonorum mores despicere:
sueuerunt. Et quia in his que cõpre¬
hendi ualent ratione. contra hereti¬
cos ostendit eccłia rationabile non
ẽẽ quod astruunt. estimari se ab eiꝰ
uidicio uelut uim̃ta suspicant᷑. Ex
unt: acq ad eiusdem eccłie contume¬
nis. uł sp̃alem gr̃am sc̃e predicatio¬
nis: ñ uircutis pondus. s insaniam
furoris existimant. Quo furore uide¬
licet perire fidelium animas arbi¬
trantur: quia inde interire eccłie u¬
tam credunt: unde eam ẽe contra se
inferuore conspiciunt. Sequitur.¬

Expanded text:
Omnes haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur, apte subjungitur: quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex unt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumenis, vel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
quasi consolantes adduceret. &e tam̃
eorum mentes in asꝑitatẽ increpati¬
onis excitaret: quatinus eum cuus
patientiam flagella ñ uicerant. int̾
flagella saltem asꝑa uerba suꝑarent.
S inimicus callide insidians fraudẽ
quam contra sc̃m uirum parauerat.
ptulit: quia sco iuro quot occasioes
ꝑditionis intulit. tot causas uicto¬
rie ministrauit. Contra tormenta
quippe patientiam: contra uerba sa¬
pientiam tenuie: quia &e dolores uer¬
berum equanimiter sustinuit et
stulticiam male suadentium sapi¬
enter frenauit. S quia in ipsis pas¬
sionib doctisꝙ locutionib sc̃e eccłie
typum cenet: amicis eius ut sepe
iam diximus. quedam recta. & que¬
dam stulta loquentib. ñ immerito
heretici figurant᷑. Qui ꝓ eo quod sc̃o
uiro a mici sunt. multa de reꝓbis rec¬
ta dicunt: s ꝓ eo quod speciem here¬
ticorum tenent. plerunq inoris sui
excessus dilabunt᷑. ce uerboꝵ suoꝵ

Expanded text:
quasi consolantes adduceret, et tamen quasi consolantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiori huius oꝑis
parte tractauimꝰ
mentes corrig̾et
sub lege positoꝵ:
beati iob uitam
ad testimonium
adduxit: qui legem non nouit & tam̃
tenuit. qui precepta uite. que scripto
ñ acceꝑat custodiuit. Huius prius
actio. dõ attestante laudat᷑: &e ꝓbari
post modum diabolo insidiante per¬
mittitur: ut ꝑtemptamenta tribu¬
lationis ostenderet. qnͣtum prius in
tranquillitate ꝓfecisset. Huius ui¬
tam inimicus generis humani mo¬
re suo imꝑbus. & laudari dõ attestã¬
te cognouit: & tamen ad temptandũ
expeciit. Quem cum tot dampnis
rerum. tot orbitatib ꝑcussum ster¬
nere nequiuisset: uxorem eius insti¬
mulo male ꝑsuasionis excitauit: ut
saltem ꝑ familiaria uerba corrum¬
peret. quem ꝑ cot sternere nuntiorũ
tormenta minime ualeret. S oũ ad¬
uitorio femine quod contra adam pͥꝰ
inparadiso obtinuit. contra hunc
scđm. insterquilinio positum robora¬
ri ñ potuit. ad alia se temptandi ar¬
gumenta conuertit: ut amicos eiꝰ

Expanded text:
iori hujus operis parte tractavimus mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lat ad sequentia: ac si multiplicen¬
tur que sunt. & longa fiant. Nam
huc: more sacri eloquii humano mͦ
sp̃s hominib ẽloquutus: ut ibi ad¬
huc diceret ubi expectatio ñ in ẽẽt.
Adhuc enun eternitas ñ habet que
semꝑ ẽẽ habet: in qua nulla pars sue
longitudinis preterit. ut pars alia
quod ẽ animus uidet: & tardum nõ
ẽẽ: & longum ẽẽ. S hec de eternita¬
tis dieb loquentes: conamur ma¬
gis uidere aliquid qmͣ uidemus.
Dicatur gͥ recte: qui autem noue¬
runt eum ignorant dies illius: qr
& si iam dm̃ ꝑ fidem nouimus. qua¬
liter tamen euis eternitas si ne p̃¬
cerito ante scła. si ne futuro post se¬
cula: sine mora. longa: sine presto¬
latione ꝑpetua. non uidemus. Bea¬
cus itaq iob sc̃e eccłie typũ tenens
qui sub magne se scientie freno mo¬
deratur. ne plus sapiat qmͣ oportet
saꝑe. & dies dĩ non posse comp̃hen¬
di testificans. ad hereticorũ mox
suꝑbiam aspectum mentis recducit:

Expanded text:
dat ad sequentia, ac si multiplicendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt et longa fiant. Nam huc , more sacri eloquii, humano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia quod est animus videt et tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit,
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter tam̃ sit ipsa eius et̾nitas
ignoramus. In hoe nanq quod de
diuine nature pocencia audimus: ea
ñ nunqm cogitare consueuimus. q̃
ꝑ exꝑientiam scimus. Om̃e enĩ qͦd
cepit &e desinit. initio & fine ꝯcluditur.
Quod si mora aliquantula differtur
ut finiatur: longum dicit᷑. In qua
iudelicet longinquitate. cum quis
q ocłos mentis reducit retro ꝑ me¬
moriam: cendit ante ꝑ expectatio¬
nem: quasi spacium temporis dila¬
cat inmente. Cumq audit eternita¬
tem dĩ. humano more intendenti a¬
numo longe uite spacia ꝓponit: inqͥb
metiatur semꝑ. & quid abiit retro.
quod retineatur in memoria: & quid
ante restat. quod expectetur ex in
te ista cogitamus: eternitatẽ nec¬
dum cogno uimus. Ibi quippe ẽ qd̾
nec initio incipitur. nec fine cermi
natui᷑: ubi neq expectatur quod ue¬
niat. neq ꝑcurrit quod debeat re¬
cordari: s est unum quod semꝑ ẽẽ
ne ẽẽ est. ut nunqmͣ se animus ten

Expanded text:
qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas ignoramus. In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper; quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intte ista cogitamus, aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incnatur, ubi nec exspectatur quod veniat, neque percurrit quod debeat recordari. Est unum quod semper estne esse est, ut nunquam se animus ten
Abbreviated transcription (Latin):
ra suiuus. Ds̃ autem qui creator ẽ om¬
nium: eternitate sua nr̃a cempora cõ¬
prehendit. Ait gͦ. Ab om̃i potente. nõ
sunt abscondita tempora: qui autem
nouerunt eum ignorant dies illius.
quia ipse quidem nr̃a comprehensibi¬
liter conspicit: nos aucem ea que eiꝰ
sunt comprehendere nullatenus ua¬
lemus. S cum natura di summplex sit:
mirandum ualde cur dicit᷑. qui noue¬
runt eum ignorant dies illius. Ne¬
q enim aliud ipse: atq aliud dies
eius sunt. Ds̃ nanq hoc est qͦohabet
Eternitatem quippe habet: s ipse ẽ
eternitas sua. Lucem habet:. s lux sua
ipse ẽ. Claritatem habet. s ipse est
claritas sita. Non ẽ gͦ in eo aliud
ẽẽ: oe aliud habere. Quid ẽ itaq dic̾e
qui nouerunt eum ignorant dies
illius: nisi quia &e cognoscunt eum¬
ce adhuc nesciunt: Nam ce qui e¬
um iam fide tenent: Ad huc ꝑspeci¬
em ignorant. Et cum ipse sibi sit
eternitas. quem ueraciter credimꝰ:

Expanded text:
ra sumus. Deus autem qui creator est omra sumus. Deus autem qui creator est omnium aeternitate sua tempora nostra comprehendit. Ait ergo: Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. Quia ipse quidem nostra comprehensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed natura Dei cum simplex sit, mirandum valde est, cur dicit: Qui noverunt eum, ignorant dies illius. Neque enim aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eciam corda iustorum suborte cogita¬
tiones polluunt: cerrenarum rerum de¬
lectationib tangunt. S cum citius
manu scẽ discretionis abigunt᷑. festi¬
ne agitur ne cordis faciem caligo o
orationis lacrificio importune se co¬
gitationes ingerunt: que hoc rapere
uł maculare ualeant. quod in nobis
dõ flentes immolamus. Unde abra¬
ham cum ad occasum solis sacͥficium
offerret. insistentes aues ꝑtulit: qͣs
studiose neoblatum sacrificium ra¬
perent. abegit. Sic nos cum in ara cor¬
dis holocaustum dõ offerimus. ab
offerre utiliter sperat. Sequitur:
Ab om̃ipotente ñ sunt abscondita
tempora: qui autem nouerunt eum.
ignorant dies illius. Quid dies dñi:
nisi ipsa eternitas eius appellatur.
Que nonnunqͣm unius diei ꝓnunci¬
atione exprimitur. sicut scriptum ẽ.
Melior ẽ dies una inatriis tius
gitudine. dierum multorum appella¬
tione signatur: de quib scriptum est.
Inscłm scłi anni tui. Nos itaꝙ intͣ
tempora uoliumur: ꝑ hoc quod creatu¬

Expanded text:
e corda justorum subortae cogitationes polluunt, et temporalium rerum delectationem tangunt. Sed dum citius manu sacrae discretionis abiguntur, festine agitur, ne cordis faciem caligo teorationis nostrae sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere, vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos cum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab  se Domino utiliter sperat. Sequitur:Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora. Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. - Quid dies nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: « Melior est dies una in atriis tuis gitudine dierum multorum appellatione signatur, de quibus scriptum est: In saeculum saeculi anni tui . Nos itaque intra tempora volvimur, per hoc quod creatu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tamen int̾ ipsa timoris suppli¬
cia sepe animum reuocant addona:
& ut semetipsos sana consolatione
refoucant. inter hoc quod metuunt
reducunt ocłm addona que accepe¬
runt. ut spes subleuet. quẽ cimor
premit. Unde & sequit᷑. Non e¬
nim periz ꝓpter imminentes cene¬
bras: nec faciem meam oꝑuit cali¬
go. Ille enim inflagello positus a
salute corporis ꝓꝓcer imminences
tenebras perit. qui idcireo ꝓ trans¬
actis ꝑcutitur. ut afuturis suppli¬
ciis abscondatur. Flagella quippe
bonorum. aut uitia ꝑpetrata pur¬
gant: aut ea que poterant ꝑpetrari
futura deuitant. Beatus aũt̃ iob
quia inflagello positus. nec apecc̃is
p̃cedentib purgabat᷑. nec ab inmi¬
nentib cegebatur: s eius cm̃modo
inflagello uirtus augebatur: fidu¬
cialiter dicit. Non enim perii ꝓpt̾
imminentes denebras: nec faciem. xx¬
meam oꝑuit caligo. Qui enĩ semꝑ
duune fortitudinis pondus aspexit.
eius cordis faciem caligo peccati non

Expanded text:
Qui tamen inter ipsa timoris suppliQui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde et sequitur: nim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagello positus a salute corporis propter imminentes tenebras perit, qui idcirco pro transactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non
Abbreviated transcription (Latin):
Nagella suscepit. nec iam securus
inter flagella extitit. s adhuc me¬
cuit: adhuc diuine districtionis
ium considerans contremiscit.
Quid nos itaq miseri. quid nos¬
peccatores dicimus: si sic timet
qui sic egit: S tanti timoris pon¬
dus an asemecipso habeat: in no¬
cescat. Sequitur. Deus molli
uit cor meum: &e omp̃s conturba¬
uit me. Ex diuino mun̾e cor uis¬
ti molle d̃r: quia suꝑni uidien ti¬
more penetratur. Molle ẽ enim
quod penetrari potest: durum qd̾
penetrari non potest. Unde ꝑ salo¬
monem dr̃. Beatus homo qui sẽ¬
ꝑ ẽ pauidus. qui uͦ m̃tis ẽ dure.
corruet inmalum. Uirtutem gͦ sue
formidinis. ñ sibi s auctori tribu¬
it: qui ait. Ds̃ molliuit cormeum:
ce om̃ps conturbauit me. Non aut̃
secura s ꝑturbata sunt corda bonoꝵ:
quia dum futuri examinis pondus
considerant. quietem hic habere ñ
appetunt: securitatem suam. distͥcti¬
onis intume ꝯsideratione ꝑturbant.

Expanded text:
flagella suscepit nec jam securus flagella suscepit nec jam securus exstitit inter flagella, sed adhuc metuit, adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, innotestat. Sequitur: CAPUT XLIor meum, et Omnipotens conturbavit me. - Ex divino munere cor justi molle dicitur, quia superni judicii timore penetratur. Molle est etenim quod penetrari potest, durum quod penetrari non potest. Unde per Salomonem dicitur: « Beatus homo qui semest pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant.
Abbreviated transcription (Latin):
ponit: & eius rectitudinis pauore
eutitur: dum se reddendis rationib
conspicit idoneum ñ ẽẽ. si distriete
iudicetur. Recte aut̃ dicit᷑. & conside¬
rans eum cunore sollicitor. quia
diuine animaduersioris ium cum
minime quisq considerat. minime
formidat. & tanto magis in hac ui¬
ta quasi securus ẽ: quanto a con¬
sideratione. int̾ne disteictionis a¬
lienus. Semꝑ & enim iuisti uiri
ad cordis secretarium redeunt cũ¬
ium occulte districtionis intuen¬
tur. maiestatis intime iudicio
assistunt: ut eo magis quandoq
securi sint. quo hic qmͣ dui uiu̾ent
securi ẽẽ noluerunt. Nam maloꝵ
mentes cum renuunt considerare
quod timeãt: ad hoc quandoq gau¬
dentes ꝑuenuint. quod timentes
nullo modo euadant. S ecce de be¬
ato iob nouimus. quod crebris
dĩ sacrificiis deditus. quod hos¬
pitalitatib. quod inligentiis
pauꝑum. impensus. quod suis q̃
subditis humilis: quod sibi adu̾¬
santib benignus fuit. & tñ tot

Expanded text:
roponit, et ejus rectitudinis pavore roponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum 520 se reddendis rationibus conspicit idoneum non esse, si dictricte judicetur. Recte autem dicitur: Et considerans eum, timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat; et tanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus fuit, et tamen tot
Abbreviated transcription (Latin):
iob inter cot flagella positus. eur
adhuc aduersa formidas: Iam tͥ¬
bulationib cingeris: lam innume¬
ris afflictionib angustaris. Ala¬
lum timeri debet. quod nec dum
susceptum ẽ. Tu in tanto positus
dolore quid metius: Secce uir iustus
nr̃is inquisitionib satiffaciens. ad¬
to sunt ei. Ac si aꝑte dicat. Iam ꝑpen¬
do que patior. s adhuc formido que pa¬
ti possum. Explet enim in me uolunta¬
tem suam. quia multis meꝑcussioni¬
b affligit: s multa similia p̃sto sunt.
ei: quia si ferire cogitat᷑. adhuc inuenit¬
ubi plaga crescat. Hinc itaq pensan¬
dum ẽ. qmͣ pauidus ante flagell ũ
fuit: qui etiam ꝑcussus adhuc me¬
cuit ne feriatur. In comp̃hensibilem
quippe ium ei messe considerans. et
pocestatis & examinis: ẽẽ uir iustus
noluit nec de flagello securus. Unde
Adhuc metuens adiungit. Et idcrr¬
a facie d̃ñi curbatur. qui terrorẽ ma¬
iestatis illius. cordis sui obtutib ꝑ¬

Expanded text:
Job, inter tot flagella positus cur Job, inter tot flagella positus cur adhuc adversa formidas? jam tribulationibus cingeris, jam innumeris afflictionibus angustaris. Malum timeri debet quod necdum susceptum est; tu in tanto positus dolore quid metuis? Sed ecce vir justus nostris inquisitionibus satisfaciens adto sunt ei. - Ac si aperte dicat: Jam perpendo quae patior, sed ad haec formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me persecutionibus affligit, sed multa similia praesto sunt ei, quia ferire si cogitat, adhuc inubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens adjungit: Ca facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius cordis sui obtutibus p
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. mutatur: qr de una quaq re un¬
mucabiliter intus ꝯstituitur: qͥcqͥd
foris mutabiliter agatur Sequit᷑.
Et anima eius quodcunq uoluit
hoc fecit. Cum sit cunctis corporibus.
exterior cunctis mentib interior ds̃.¬
ecce ea ipsa us a eius que omĩa pe¬
netrat. cuncta disponit. anima illi¬
us appellatur. Cuius uidelicet uo¬
luntati nec illa obsistunt. que contͣ
uoluntatem illius fieri uicentur:
quia ad hoc ñ nunqm ꝑmittit fieri
eciam quod ñ recipit. ut ꝑ hoc illud
certius impleatur quod iubet. A¬
postate quippe angłi ꝑuersa uolun¬
tas ẽ. s camen adõ mutabilit̾ ordi¬
natur: ut ipse quoq euis insidie
utilitati bonorum seruiant: quos
purgant dum temptant. Sic ita¬
q eius anima quodcunq uoluit
hoc fecit: ut inde quoq uoluntatem
suam impleat: unde uoluntati il¬
lius repugnare uidebatur. Cerreat᷑
gͦ uir iustus: & cante maiestatis
pondus consideraus. infirmum se
deprehendat. S int̾ uerba hec per¬
cunctari lib& ac dicere. Obeate

Expanded text:
non mutatur, quia de unaquaque re immutabiliter intus constituitur; quidquid foris mutabiliter agitur. Sequitur: Et anima ejus quodcunque voluit, hoc fecit. Cum sit cunctis corporibus exterior, cunctis mentibus interior Deus; ea ipsa vis ejus qua omnia penetrat, cunctaque disponit; anima illius appellatur. Cujus videlicet voluntati nec illa obsistunt quae contra voluntatem illius fieri videntur. Quia ad hoc nonnunquam permittit fieri, etiam quod non praecipit, ut per hoc illud certius impleatur quod jubet. Apostatae quippe angeli perversa voluntas est; sed tamen a Deo mirabiliter ordinatur, ut ipsae quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant dum teque ejus anima quodcunque voluit hoc fecit, ut inde quoque voluntatem suam impleat, unde voluntati illius repugnari videbatur. Terreatur ergo vir justus, et tantae majestatis pondus considerans, infirmum se esse deprehendat. 48. Sed inter verba haec percunctari libet, ac dicere: O beate