comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecce in manib urĩs sum. facite mͥ qd̃
bonũ & rectum ẽ in ocuł ur̃is: porro
constant᷑ in ueritate misit me dñs ad
uos ut loquerer in aurib ur̃is omnia
uerba hec: Aliisq sermonib loquit᷑.¬
Surascimini quod contͣ templũ & ur
bem dnĩsim locutus & cure uob̃ ẽ salus
urbis & templi: cur augetis peccata
peccatis. & sanguinis mei tam urbẽ
quã habitatores eius reos facitis:Siqnͣ
igitur & nob̃ ꝓ necessitatis angustus
humilitate opus ẽ: sic eam assumamꝰ
ne ueritatẽ & constantiã deseramꝰ: Ali-¬
ud ẽ enim suꝑbe contumeliã facere iu¬
dicanti. qd signũ stultitiȩ ẽ: aliud sic
impendens uitare discrim̃. ut de ueri¬
tate nil subtͣhas: Et dixerunt pͥncipes
ce omnis populus ad sacerdotes & ꝓpħa.
in nomine dnĩ dei nr̃i locutꝰ ẽ ad nos.
Populus qui pͥus a sacerdotib & pseudo¬
ꝓpħis fuerat supplantatꝰ iungit᷑ pͥnci¬
pibus cuitatis. & ꝓ hieremia loquitur

Expanded text:
ecce in manibus uestris sum; facite mihi, ut ecce in manibus uestris sum; facite mihi, ut bonum et rectum est in oculis uestris! porro constanter: in ueritate misit me dominus ad uos, ut loquerer in auribus uestris omnia uerba haec. aliisque sermonibus loquiturbem Domini sim locutus, et curae vobis est salus urbis et templi: cur augetis peccata peccatis, et sanguinis mei tam urbem quam habitatores ejus reos facitis? Si quando igitur et nobis pro necessitatis angustiis, humilitate opus est: ne veritatem et constanjiam deseramus. Aliud est enim superbe contumeliam facere judicanti, quod signum stultitiae est, aliud sic impendens vitare discrimen, ut de veritate nil subtrahas. « Et dixerunt principes, et omnis populus ad sacerdotes et prophin nomine Domini Dei nostri locutus est ad nos. » Populus, qui prius a sacerdotibus et pseudoprophetis fuerat supplantatus, jungitur principibus civitatis, et pro Jeremia loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
a mał que louitꝰ ẽ contͣ uos: Ego autẽ
ecce in manib ur̃is sum: facite mͥ ut
bonũ & rectum ẽ in ocuł urĩs. siue ut
expedit uob Uerumtam̃ scitote & cog¬
noscite. quodsi occideritis me. sangui¬
nem innocentẽ tͣdetis contͣ uosmetip¬
sos & contͣ ciuitatẽ istam & habitato¬
res eius: In ueritate enim misit me
dñs ad uos. ut loquerer in auribꝰ ur̃is
omnia uerba hec: Cum pͣsente popło
sedent in porta pͥncipe ᷤ ciuitatis. ⁊ accusa¬
rent sacerdotes & ꝓpħȩ hieremiam ꝓ¬
pħam & mortiscrimen intenderent.
hieremias ad pͥncipes loquitur. & ad
uniuersũ populum quos sacerdotũ
& pseudo ꝓphãrũ factio concitauerat
prudenter pariter & humilit᷑ atq
constanter: prudenter quo se adnõ
missũ eẽ diceret. ut contͣ templũ & ci¬
uitatẽ loqueret᷑. daret q consiliũ qd̾
si uellent eius audire consiliũ & age¬
re penitentiã. dñs quoq sententiã
cõmutaret: humilit᷑ autẽ in eo qđ ait

Expanded text:
e locutus est contra uos —. ego autem ecce in manibus uestris sum; facite mihi, ut bonum et rectum est in oculis uestris — siue ut expedit uobis — ! uer umtamen scitote et cognoscite, quod, si occideritis me, sanguinem innocentem tradetis contra uosmet ipsos et contra ciuitatem istam et habitatores eius; in ueritate enim misit me dominus a d uos, u t loquerer in auribus uestris omnia uerba haec. Cum praesente populo sederent in porta principes ciuitatis et accusarent sacerdotes et prophetae Hieremiam prophetam et mortis crimen intenderent, Hieremias ad principes loquitur et ad uniuersum populum, quos sacerdotum et pseudoprophetarum factio concitauerat, prudenter pariter et humiliter atque constanter. prudenter, quod a domino missum esse se diceret, ut contra templum et ciuitatem loqueretur daretque consilium, quod, si uellent eius audire consilium et agere paenitentiam, dominus quoque suam sententiam commutaret. humiliter autem in eo, quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
&e concepit adhuc & peꝑit filiũ & dixit:
Nunc mecũ erit uir m̃s. quia peꝑi ei tres
filios. idõ uocauit nom̃ eius leui. Ubi nos
legimus apud me erit tur m̃s: aquila
int̾p̃tatꝰ est applicabitur mͥ uir m̃s. quod
hebraicȩ dicit᷑ ellaue & adoctorib hebdeoꝵ
aliter transfertur. ut dicant ꝓsequet᷑ me
uir m̃s:idẽ non ambigo de amore in me uiri
mei: Erit mͥ in hac uita comes & eiꝰ dilectio
me ad mortẽ usq deducet. & ꝓsequetur.
Tres enim ei filios genuiz & concepit & peꝑit¬
& genuit filium. & dixit. Qunc suꝑhoc
confitebor dño. & obid uocauit nom̃ eiꝰ uida.¬

Expanded text:
Et concepit adhuc, et peperit filium, et dixit: Et concepit adhuc, et peperit filium, et dixit: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. Ideo vocavit nomen ejus Levi . Ubi nos legimus: Mecum erit vir meus, Aquila interpretatus est: Applicabitur mihi vir meus. Quod Hebraice dicitur Ilaue, et a doctoribus Hebraeorum aliter transfertur, ut dicant: Prosequetur me vir meus, id est, non ambigo de amore in me viri mei. Erit mihi in hac vita comes, et ejus dilectio me ad mortem usque deducet et prosequetur, tres enim ei filios genui. Et concepit et peperit genuitque filium, et dixit: Nunc super hoc confitebor Domino, et ob id vocavit nom
Abbreviated transcription (Latin):
bulum siue suꝑ liminare uel postẽ. Com¬
ple gͦ ebdomadã istiꝰ. & dabo tibi etiã istã.
postquã liam iacob fraude deceptꝰ prarã¬
chel urorẽ acceꝑat. dicit᷑ ei a socero laban.
ut septem dies pꝰ nuptias sororis pͥoris
ex pleat. & sic accipiat rachel. ꝓquaiterũ
septem annis aliis seruiturꝰ sit. Non igit᷑
ut quidã male estimant pꝰ .uii. annos
alios. rachel accepit uxorẽ: s pꝰ septem
dies nuptiarũ uxoris pͥmȩ. Nam sequitur.
et ingressus ẽ ad rachel. et dilexit rachel ma¬
gisquam liã.: & seruiuit eiseptẽ aliis anniᷤ.
Et concepit et peꝑit filiũ & uocauit nom̃¬
pendiũ lectionis. ethimologias nominũ
te mea. Ruben int̾pͣtat᷑ uisionis filius.
Et concepit inquit alterũ filiũ et dix̃. Qm̃
exaudiuit me dñs. eo quod odio haberet
me iur m̃s: & dedit mͥ etiã hunc. Et uoca¬
uit nom̃ eiꝰ symeon. Ab eoqd sit exaudita.
symeoni nom̃ imposuit: Sy meon quippe
inter p̾catur auditio: De cercio uͦ sequitur.

Expanded text:
 sive superliminare, vel postes. Comple ergo hebdomadam istius: et dabo etiam hanc tibi. Postquam Liam Jacob fraude deceptus pro Rachel uxorem acceperat, dicitur ei a socero Laban ut septem dies post nuptias sororis prioris expleat, et sic accipiat Rachel, pro qua iterum septem annis aliis serviturus sit. Non igitur, ut quidam male aestimant, post septem annos alios Rachel accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum uxoris primae. Nam sequitur: Et ingressus est ad Rachel, et dilexit Rachel magis quam Liam, et servivit ei septem annis aliis . Et concepit, et peperit filium, et vocavit nompendium lectionis, etymologias nominum te mea. Ruben interpretatur visionis filius Et concepit, inquit, alterum filium, et dixit: Quoniam exaudivit me Dominus, eo quod odio me haberet vir meus, et dedit mihi etiam hunc; et vocavit nomen ejus Simeon. Ab eo quod sit exaudita, Simeoni nomen imposuit. Simeon quippe interpretatur auditio. De tertio vero sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tium excipit᷑ choris. & dixit iacob Ds̃ pa¬
tris mei ysaac dñe qui dixisti ad me. reu̾¬
tere in t̾ram tuam & benedicã tibi. minor
sum omni miscdia tua & omni ueritate
tua quã fecisti ꝓ seruo tuo. Peo qͦd nos po¬
suimus minor sũ aliud nescio quid quod
sensum turbet. & grecis & latinis codicib
continet᷑. Et dixit ei angłs. Qł nomen tͥ:
Qui ait. iacob. Dixit autẽ ad eum. Iam ñ
uocabit᷑ nomen tuũ iacob: s uocabitur
nom̃ tuum isrł. Qui inualiusti cũ dõ. &
cum hominib ualebis. Iosephus in pͥmo
antiqͥtatũ libro isrł idõ appellatum pu¬
tat. quod adu̾sum angłm steterit. Quod
ego diligenter excutiens. in hebreo inue
nire non potui. & quid me necesse ẽ opi¬
niones querere singuloꝵ. cũ etbimologia
nominis exponat ipse qui posuit: Non
uocabit᷑ in quit nom̃ tuũ iacob: sed ifrł
erit nom̃ tuum. Quare int̃p̃tatur aquila.¬

Expanded text:
tium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus patium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus patris mei Isaac, Domine, qui dixisti ad me, Revertere in terram tuam, et benedicam tibi: minor sum omni misericordia tua, et omni veritate tua, quam fecisti pro servo tuo. Pro eo quod nos posuimus, minor sum, aliud nescio quid, quod sensum turbet, in Graecis et Latinis codicibus continetur. Et dixit ei: Quod nomen tibi? Qui ait, Jacob. Dixit autem ei: Jam non vocabitur Jacob nomen tuum, sed vocabitur nomen tuum Israel: quia invaluisti cum Deo, et cum hominibus valebis. Josephus in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appellatum putat, quod adversum Angelum steterit: quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo penitus invenire non potui. Et 357 quid me necesse est opiniones quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat ipse qui posuit? Non vocabitur, inquit, nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum. Quare? Interpretatur Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
diximus allo uocatur nomine. qͦ postea
nuncupandũ ẽ. & mutasti mercedẽ meã
decẽ agͥnis. Idẽ error qui supra. Numerꝰ
enim ꝓ agnis legendus & dixit iacob fr̃ib
sius. Colligamꝰ lapides. Et congregatis lapi¬
ban aceruus testimonii. & iacob uocauit
sum lingua syra aceruus. igar. appellat᷑.
destimoniũ. sed utha. Iacob igitur aceruum
testimonii. hoc ẽ galaad. lingua appellauit
hebrea: laban uͦ id ipsum id: a ceruũ testi¬
monii. igar sedutha. gentis suȩ sermone
uocauit: Erat enim syrꝰ & antiquã linguã
parentũ ꝓuinciȩ in qua habitabat ser mo¬
ne mutauerat: Et occurrerunt ei angłidĩ.
& dixit iacob ut uictit eos: Castradm̃i hȩc
sunt. Et uocauit nomen loci illiꝰ castra: Ub
hic castra posita sunt inhebreo ht̃ manaim.
ut sciamus siqͣndo inter p̃tatũ in alio loco
ponitur. quẽ locum significet: Et pulchrȩ
ad frẽm iturꝰ inimicũ. angłoꝵ se comitã¬

Expanded text:
diximus, 356 illo vocatur nomine quo pastea diximus, 356 illo vocatur nomine quo pastea nuncupatus est. Et mutasti mercedem meam decem agnis. Idem error, qui supra: Numerus enim pro agnis legendus est. Et dixit Jacob fratribus suis, Colligamus lapides. Et congregatis lapiban acervum testimonii, et Jacob vocavit sum lingua Syra acervus IGAR appellatur: testimonium SEDUTHA  . Jacob igitur acervum testimonii, hoc est, GALAAD lingua appellavit Hebraea: Laban vero idipsum, id est, acervum testimonii, IGAR SEDUTHA, gentis suae sermone vocavit. Erat enim Syrus, et antiquam linguam parentum, provinciae, in qua habitabat, sermone mutaverat. Et occurrerunt ei Angeli Dei, et dixit Jacob ut vidit eos: Castra Dei haec sunt, et vocavit nomen loci ejus Castra. Ubi hic castra posita sunt, in Hebraeo habet MANAIM  ; ut sciamus, si quando non interpretatum in alio loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre, ad fratrem iturus inimicum, Angelorum se comitan
Abbreviated transcription (Latin):
laban conditionẽ mutauerit. Si uudebat
uariũ nasci pecus. post fetũ dicebat. uo¬
lo ut infuturo m̃ uaria nascant᷑. Rur¬
sum cum uidisset unius coloris nasci pe¬
cora. lacob quippe hoc audito. uirgas in
canalib non ponebat: dicebat ut fucuros¬
fetus unius coloris sibi pecora ꝓcrearent.
Et quid plura: Usq ad decem uices semꝑ
a laban pecoris sui iacob mutata ẽ conditio.
Et quodcũq sibi ꝓposuerat ut nasceretur.
incolorẽ contrariũ uercebat᷑. Ne cui autẽ
in .Ui. annis decẽ pariendi uices in credibi¬
les uideant᷑. legat uirgiliũ inquo dr̃. Bis
grauide pecudes. Natura autem italicatũ
ouiũ et mesopotamiȩ. una ẽẽ tradit᷑. Et
furata ẽ rachel idola patris sui. Ubi nunc
idola legimus: in hebreo theraphin scͥptũ
est. quȩ aquila uop õu mata idẽ figuras
sonet: Et transiuit fluuiũ & uenit in mon¬
te galaad. Nonquo eo tempore galaad mois
diceret᷑ sed ꝑ anticipationẽ ut frequenter

Expanded text:
Laban conditionem mutaverit. Si videbat Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat: Volo ut in futurum varia mihi nascantur. Rursus cum vidisset unius coloris nasci pecora Jacob quippe hoc audito virgas in canalibus non ponebatfetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob, mutata conditio est. Et quodcumque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles videantur, lege Virgilium , in quo dicitur: bis gravidae pecudes. Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae una esse traditur. Et furata est Rachel idola patris sui. Ubi nunc idola legimus, in Hebraeo THERAPHIM   scriptum est, quae Aquila μορφώματα, id est, figuras THERAPHIM sonet. Et transivit fluvium, et venit in montem Galaad. Non quod eo tempore Galaad mons diceretur; sed per anticipationem, ut frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
uaria soboles nasceret᷑: Quecumq autẽ
oues et caprȩ sero querebant marẽ ante
harum ocłos non ponebat. ut unius
coloris pecora nascerent: & quicqͥd pͥmũ
nascebatur suum erat quia discolor et
uariũ erat: quicqͥd postea. laban. Unꝰ
enim tam innigro quã in albo coloris:
pecus oriebatur. In eo autem loco ubi scͥp¬
tum ẽ ut conciꝑent in uirgis. et in he¬
breo ht̃ iaamena. tuim u̾bi hebraici nͥ cir¬
cuitu ex pͥmere non possũ. Ia amena em̃.
ꝓpͥe dicit᷑ extremus in coitu calor. qͦ corpꝰ
omine concutit᷑. & patrata uoluptate ui-¬
et non dedit ei ds̃ ut noceret mͥ: Si dix̾it
boc uariũ pecus erit merces tua. nascet᷑
omne pecꝰ uariũ. & si dixerit uniꝰ coloriᷤ
erit merces tua. nascetur omne pecus
cio qua opinione ducti cũ u̾bũ hebraicũ
moni. numerũ magisquã agͥnos sonet.
Deniq & exconsequentib hic magis
sensus ꝓbatur. quod ꝑsingulos fet᷑ sẽꝑ

Expanded text:
varia soboles nasceretur; quaecunque autem varia soboles nasceretur; quaecunque autem oves et caprae sero quaerebant marem, ante harum oculos non ponebat, ut unius coloris pecora nascerentur. Et quidquid primum nascebatur, suum erat, quia discolor et varium erat, quidquid postea, Laban. Unius enim tam in nigro, quam in albo coloris pecus oriebatur. In eo autem loco, ubi scriptum est, ut conceperint in virgis; et in Hebraeo habet Iehammenna. Vim verbi Hebraici, nisi circuitu exprimere non possum. Iehammenna enim proprie dicitur extremus in coitu calor, quo corpus omne concutitur, ut patranti voluptati viet non dedit ei Deus ut noceret mihi. Si dixerit: Hoc varium pecus erit merces tua, nascetur omne pecus varium; et si dixerit: Unius coloris erit merces tua, nascetur omne pecus cio qua opinione ducti, cum verbum Hebraicum Monim numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex consequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper
Abbreviated transcription (Latin):
discoriauerat in canalib ubi effundeban¬
tur aquȩ. et ueniebant ad potandũ contͣ
pecora. ut conciꝑent eo tẽpore qͦ uenirent
ad potandũ. & concipiebant pecora contͣ
canalib ad concipiendũ in eis. & inseroti¬
nis ouib non ponebat. & fiebant seroti¬
na laban & temporanea iacob boc in bex¬
interp̃tib nonbabet᷑ sed ꝓserotinis & dem¬
poraneis. aliud nescio quid. quod ad sensũ
non ꝑtinet transtulerunt. Quod autẽ dic̃
scͥptura. hoc ẽ. Iacob prudens & callidus.
iusticiam et ȩqualitatẽ etiã innoua arte
seruabat. Si enim om̃s agnos &e ȩdos uarioᷤ
pecora ꝓcreassent. erat aliqua suspicio do¬
li. & apte huic rei laban inuicdus contrais¬
set. Ergo itaomĩa temꝑauit. ut os ipse fru¬
ctum sui laboris accipet. & laban ñ penit᷑
spoliaret᷑. Si quando oues & caprȩ pͥmo
tempore ascendebant᷑: quia melior uernꝰ
est fetus. ante ipsas ponebat uirgas ut

Expanded text:
decorticaverat, in canalibus quibus effundebandecorticaverat, in canalibus quibus effundebantur aquae, et veniebant ad potandum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potandum. Et concipiebant pecora contra canalibus ad concipiendum in eis, et in serotinis ovibus non ponebat; et fiebant serotina Laban, et temporanea Jacob. Hoc in Seinterpretibus non habetur; sed pro serotinis et temporaneis, aliud nescio quid, quod ad sensum non pertinet, transtulerunt. Quod autem dicit Scriptura, hoc est: Jacob prudens et callidus, justitiam et aequalitatem etiam in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua suspicio doli, et aperte huic rei Laban invidus contraisset. Ergo ita omnia temperavit; ut et ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia melior vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tales fetus concipent. quales umbras arie¬
tum & hyrcorũ desuꝑ ascendentiũ in aqͣꝵ
speculo contemplabant᷑. Ex uirgis enim
in canalib positis. uarius erat etiã imagi¬
num color. Nec mirũ hanc inconceptu fe¬
minaꝵ ẽẽ naturã. ut quales formas ꝑspe¬
xerint siue m̃te conceꝑint. mextremo uo¬
luptatis estu quo concipiunt. talẽ sobolẽ
ꝓcreent: cum hoc ipsũ etiam in ȩquarũ gre¬
gib apud hispanos dicatur fieri: et quintil¬
lianus in ea controu̾sia. qua accusatur ma¬
trona quod ethiopem pepererit. ꝓdefensio¬
ne illius argum̃tetur hanc conceptuũ eẽ
naturã. quã supradiximꝰ. Post quã autẽ
natifuerant hecdi & agni uariice discolo¬
res exalbis & unius coloris gregib. separa¬
bat illos iacob &. ꝓcul eẽ faciebat apͥstino
grege. Siqui autẽ nascebant᷑ uniꝰ coloris
idest albi siue nigri: tradebat inmanus
filiorũ laban. & ponebat uirgas quas

Expanded text:
tales fetus conciperent, quales umbras arietales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc conceptuum esse naturam, quam supra diximus. Postquam autem nati fuerant haedi, et agni varii et discolores ex albis et unius coloris gregibus, separabat illos Jacob, et procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive nigri, tradebat in manus filiorum Laban: et ponebat virgas quas
Abbreviated transcription (Latin):
ut alba exalbis. & nigra nascant᷑ ex nigris:
mecum iusticia mea. dum ds̃ humilitatẽ
meam respicit & laborẽ. Optionẽ laban da¬
tam libenter arripuit. & ita ut iacob postu¬
labat faciens. trium dierũ iter int̾ iacob &
pecoris nasceret᷑ dolus. Itaq iacob nouam
strophã commentat᷑ ẽ. et contra naturam
albi & nigri pecoris. naturali arte pugna¬
uit: Tres enim iurgas populeas & amig¬
dalinas & mali granati. quãquã . lxx. styta
parte decorticans. uariũ uirgaꝵ fecit colo¬
rem. ut ubicũq in uirga corticẽ reliquisset.
corticẽ. color candidus panderet᷑. Obser¬
uabat gͦ iacob. & tempore quo ascendeban¬
tur pecora. cum pꝰ calorẽ diei ad potandũ
auida ꝑgebant. discolores uirgas pone¬
bat incanalib & ad missis arietibꝰ & hyr¬
cis. inipsa potandi a uiditate. oues & cap̃s
faciebat ascendi: ut ex dupplici desid̃io dũ¬
& auide bibunt. & ascendunt᷑ amaribus.

Expanded text:
ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris: ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris: mecum erit justitia mea, dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optionem Laban datam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob epecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, populeas et amygdalinas et maligranati, quamquam Septuaginta sparte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reliquisset, corticem, color candidus panderetur. Observabat ergo Jacob et tempore, quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus,
Abbreviated transcription (Latin):
nomina Lia interp̃tat᷑ laborans. Rachel
ouis. Cuius filius ioseph. ab eoquod sibi a¬
lium addi mat̾ optauerat. uocat᷑ augm̃tũ¬
.Transibo in uniu̾so pecore hodie. Separa
ces mea E respondebit mͥ iusticia incdie
crastino. cũ uenerit merces mea coram te.
Omne inquo ñ fuerit uariũ & discolor in
capris et inagnis. furtum erit apud me et
sensus. & usq: in p̃sentẽ diem nullũ potu
inuenire nr̃orũ. qui ad liquidũ quio in
hoc loco diceretur erponeret: Uis inquit ia¬
cob me seruire tibi etiã alios septẽ annos:
Fac quod postulo. Separa om̃s discolores &
uarias tam oues quã capras. & trade in ma¬
nus filiorũ tuoꝵ. Rursum ex utroq g̾ge.
alba et nigra pecora. idẽ unius coloris da
mͥ. Si quid igitur ex albis & nigris qͤ unuiᷤ
coloris sunt. uariũ natum fuerit: meũ erit
Siquid uͦ unius coloris. tuũ. Rem ñ diffici¬
lem postulo: Tecum facit natura pecorũ.

Expanded text:
nomina. LIA  , interpretatur laborans. RACHEL nomina. LIA  , interpretatur laborans. RACHEL  , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. Transibo in universo pecore tuo hodie: separa ces mea: et respondebit mihi justitia mea in die crastino, cum venerit merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum erit apud me, et sensus, et usque in praesentem diem nullum potui invenire nostrorum, qui ad liquidum quid in hoc loco diceretur, exponeret. Vis, inquit, Jacob, me servire tibi etiam alios septem annos, fac quod postulo. Separa omnes discolores et varias, tam oves quam capras, et trade in manus filiorum tuorum. Rursumque ex utroque grege, alba et nigra pecora, id est, unius coloris, da mihi. Si quid igitur ex albis et nigris, quae unius coloris sunt, varium natum fuerit, meum erit: si quid vero unius coloris, tuum. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum,
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tes ediderunt. est merces: Non igit᷑
ut pleriq addito ꝓnomine male legunt.
estimandum ẽ ita scͥptum eẽ. quod ẽ mer¬
ces: s totũ nomen interp̃tat᷑. est merces. Is
quippe dicit᷑ est : &. sachar merces. Hoc aut̃
idõ quia mandragoris filu sui tuben. in¬
troitum qui tacheli cdebebat᷑ adse uiri em̃at.
Sequitur & cencepit adhuc lia. & peꝑit fili¬
um sextum iacob. et dixit lia: Dotauit me
cum uir m̃s. quia peꝑi ei .ui. filios. & tioca¬
uit nomen eiꝰ ⁊abulon. Uoi nosposiumus
sex filios genui iacob: ꝓpt̾ea iam secura sũ
habitabit enim mecũ uir m̃s. Unde et
filius meus uocet᷑ habitacłm Male igit᷑
et uolent̾. in libro nominũ. rabulon fluxꝰ
noctis interp̃tatur: Et post hoc peꝑit filiã
et uocauit nom̃ eius dina. Hȩc transfert᷑
in causã. quam significantiꝰ grec dͥktx.
uocant: Iurgii enim insiccimis causa ex¬
titit. Post filios. & parentũ ponenda sunt

Expanded text:
Interpretes ediderunt, est merces. Non utique, Interpretes ediderunt, est merces. Non utique, ut plerique addito pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed totum nomen interpretatur, est merces. Is quippe dicitur est, , et SACHAR  , merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Sequitur: Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me cum vir meus, quia peperi ei sex filios: et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos posuimus,sex filios genui Jacob, propterea jam secura sum: habitabit enim mecum vir meus. Unde et filius meus vocatur habitaculum. Male igitur et violenter in libro Nominum, Zabulon, fluxus noctis interpretatur. Et post haec peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina  . Haec transfertur in causam, quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Post filios, et parentum ponenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
men imposuit. Quod autẽ sequitur & peꝑit
delfa ancilla liȩ iacob filium. & cixit lia. In
fortuna. & uocauit nomen eiꝰ gad. Ubi nos
posuimꝰ infortuna. & grecȩ cdicit᷑. eytpxx.
quȩ pocest & euentusdici. in hebreo habet
bagad: quod aquila int̾p̃tatur. uenit ac¬
cinctio. nos autem dicere possumus inpro¬
cinctu. Ba enim potest & p̃positionẽ sonare
in. et uenit: Ab euentu siue ꝓcinctu qͥ gad
dicit᷑. ⁊else filius gad uocatꝰ est. Sequitur.
Et peꝑit ⁊elfa ancilla liȩ filiũ scłm iacob.
Et dixit lia Beata ego quia beatificant me
mulieres. & uiocauit nomen eiꝰ aser diuitiȩ.
ritate pandatur dicentis. & ab eoquod bea
dum taxat inp̃senti loco. Nam in aliis se¬
cundũ ambiguitatẽ u̾bi: possunt & diui¬
tiȩ sic uocari. Et audiuit ds̃ liam: & conce¬
pit & peꝑit iacobfiliũ quintũ. Et dixit
lia. Dedit dñs mercedẽ meam: quia dedi
ancillã meã uiro meo: Et uocauit nom̃ euiᷤ
ysachar. Ethimologiã huius nominis. uex.

Expanded text:
 imposuit. Quod autem sequitur. Et peperit Zelpha ancilla Liae Jacob filium: et dixit Lia, In fortuna: et vocavit nomen ejus Gad. Ubi nos posuimus, in fortuna, et Graece dicitur, ἐν τύχῃ, quae potest eventus dici: in Hebraeo habet BAGAD  , quod Aquila interpretatur, venit accinctio. Nos autem dicere possumus in procinctu. BA enim potest praepositionem sonare in, et venit. Ab eventu ergo, sive procinctu, qui GAD   dicitur, Zelphae filius Gad vocatus est. Sequitur: Et peperit Zelpha ancilla Liae filium secundum Jacob: et dixit Lia, Beata ego, quia beatificant me mulieres: et vocavit nomen ejus Aser, divitiae. Mritate pandatur dicentis: Beata sum ego, edumtaxat in praesenti loco. Nam in aliis secundum ambiguitatem verbi possunt et divitiae sic vocari. Et audivit Deus Liam, et concepit, et peperit Jacob filium quintum, et dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam mihi, quia dedi ancillam meam viro meo: et vocavit nomen ejus Issachar. Etymologiam hujus nominis Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
pulcher es ut te tota de muris ac turribꝰ
& fenestris puellaꝵ egipti turba ꝓspeccet:
inuiderunt tͥ &e te ad rracundiã ꝓtiocaue¬
runt fr̃s tui. habentes liuoris sagutas et
reli iaculis nuln̾ati. Uerũ tu arcũ tuũ &
arma pugnandi posiusti indõ qui fortiᷤ
est ꝓpugnator. & uuncła tua quib te fr̃s li¬
gauerant abipso soluta sunt & dirupta.
ut ex tuo semine tͥbus nascatur effraum for¬
tis && stabilis. ad instar lapidis durioris in¬
uicta. imꝑans quoq decem tͥbtib isrł. Ben¬
iamin lupus rapar. mane comeclet adhuc
& ad uesꝑam dabit escam. Quamꝗͣ de pau¬
sic legitur. Bemamin lupus rapax siue ca¬
piens. In matutino comedet p̃dã & adues¬
ꝑam diuidet spolia: quod ita hebrei edis

Expanded text:
pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectet, inviderunt tibi, et te ad iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator: et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta sunt, et dirupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim, fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. Benjamin lupus rapax, mane comedet adhuc, et ad vessic legitur: Benjamin lupus rapax sive capiens, in matutino comedit praedam, et ad vesperam dividit spolia, quod ita Hebraei edis
Abbreviated transcription (Latin):
danis irrigua sit: Hebrei autẽ uolunt ꝓpt̾
tyberiadẽ quȩ legis uidebat᷑ hab̾e noticiã.
agrũ irriguũ & eloquia pulchritudins
ꝓph̃ari. Poero ubi nos agrũ itriguũ. & lxx
ceruus emissus transferri. ꝓptͣ temꝑaneas¬
fruges uelocitatẽ t̾rȩ ub̃ioris ostendens
teferamꝰ. quod ibi uł maximȩ docuerit ut
in euangłio quoq scͥptũ ẽ. Filiꝰ auctꝰ iosepb
filius auctꝰ suꝑ fontem. filiȩ gradu cõposi¬
to incedentes suꝑ murũ. & exacerbauert᷑
eum & contend̾unt & irascebantur adf̾isꝰ
eum habentes sagitas: Sedit in forti arcꝰ eiꝰ.
& disrupta sunt brachia manus eiꝰ manibꝰ
fortis iacob. Inde pascetur lapis isrł adõ pa
tuli. O ioseph. qui idõ sic uocaris. quia ad¬
aurit te mͥ dñs. siue quia int̾fr̃s tuos ma¬
ior futurꝰ es fortissima siquidẽ fuit łͥbus
effraim. ut in regnorũ & paralipomenon
libris legimus oinquã filimi iosepb qͥ tã

Expanded text:
danis irrigua sit. Hebraei autem volunt, propter danis irrigua sit. Hebraei autem volunt, propter Tiberiadem, quae Legis videbatur habere notitiam, agrum irriguum, et eloquia pulcprophetari. Porro ubi nos agrum irriguum, et LXXcerfruges, velocitatem terrae uberioris ostendens. referamus quod ibi vel maxime docuerit, ut in Evangelio quoque scriptum est. . Filius auctus Joseph, filius auctus super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur adversus eum, habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et dirupta sunt vincula manuum ejus, a manibus fortis Jacob, inde pascetur lapis Israel a Deo tuli: O Joseph, qui ideo sic vocaris, quia adauxit te mihi Deus, sive quia inter fratres tuos major futurus es fortissima siquidem fuit tribus Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; O, inquam, fili mi Joseph, qui tam
Abbreviated transcription (Latin):
tiresurrerit: & rursũ captiuus ductꝰ est
isrł: alius mͥ saluator mundi & mei ge¬
neris p̃stolandus ẽ ut ueniat cui teposi¬
tum ẽ. &. ipse erit expectatio gentiũ. Gad
latrũculus latrocinabit᷑ eum. &. ipse la¬
trocinabit᷑ plantã. Iuxta hebreũ int̾pta¬
ti sumus. S ubi nos latrũculũ posuimꝰ:
ibi scͥptum ẽ gedud. ut ad gad nomͣ illu¬
illucdẽ quod ante ruben. et dimidia t̃b
manasse ad filios quos transiordanẽ inpos¬
sessione dimiserat post quatuordecĩ annoᷤ.
reũtes pͣlium adu̾sum eos gentium uici¬
naꝵ grande reppererit. et uictis hostib
fortit᷑ dimicarit: lege librũ iħi naue & pa
tionib patͥarchaꝵ eẽ mist̾ĩa: s: ad p̃sens opꝰ¬
culum non ꝑtinet: Neptali. uirgultũ reso
lutum dans ingen̾atione pulchritudinẽ
In hebteo ua scͥptũ ẽ. Neptalĩ ager irrign¬
us. dans eloquisi pulchritudinis. signifi¬
cat quod aquȩ calidȩ in ipsa nascant᷑ tribu.
siue quod suꝑ lacũ genesareth fiuento ior¬

Expanded text:
resurrexit, et rursum captivus ductus est Israel, alius mihi Salvator mundi, et mei generis praestolandus est, Ut veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium. Gad latrunculus latrocinabitur eum, et ipse latrocinabitur plantam. Juxta Hebraeum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluillud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus, fortiter dimicarit. Lege librum Jesu Nave , ettionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad praesens opusculum non pertinet. Nephthalim virgultum lutum dans in generatione pulchritudinem . In Hebraeo ita scriptum est: Nephthali ager irriguus, dans eloquia pulchritudinis, significans, quod aquae calidae in ipsa nascantur tribu: sive quod super lacum 378 Genesareth, fluento Jor
Abbreviated transcription (Latin):
tans. Aiunt bebrei ꝑmeta soram signifi¬
cari. quod scͥpturas scãs die ac nocte medi¬
tans. studium suũ dedit ad laborandũ. et
idcͥco ei omnes tͥb seruiant quasi magistro
dona portantes. Dan iucdicabit popłm suũ
sicut unũ de sceptris isrł. Fiat dan coluber
te tuũ expectabo dñe. Sanson uidex isrł
dinẽ colubri. reguliq obsidentis uias. nul¬
lum ꝑ t̾ram isrł transire ꝑmiitat: s etiã si¬
quis demerariꝰ uirtute sua quasi equi ne¬
locitate confisus. ea uoluerit. p̃donis mo¬
re populari. effugere non ualebit: Totũ
autem ꝑ metaforã serpentis &e ȩqͥtis loqͥt᷑
Nidens gͦ tam fortẽ narareũ tuũ. quod &

Expanded text:
tans. Aiunt Hebraei, per metaphoram signifitans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber rem tuum exspectabo, Domine. Samson judex in Israel, dine colubri regulique obsidentis vias, nullum per terram Israel transire permittat: si quis temerarius virtute sua, quasi equi velocitate confisus, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit: totum tamen per metaphoram serpentis et equi loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeu
Abbreviated transcription (Latin):
uitas abscondi supta montẽ posita. & flu¬
minis impet᷑ lȩtificat ciuitatẽ dĩ. Isachar
bonũ desid̾auit. requiescens int̾ medioᷤ
cleros. et iudens requiẽ quia bona. & tr̃ã
quia pinguis. supposuit humerũ suũ
ad laborandũ et factus ẽ iuir agricola. In
hebreo ita scͥptum ẽ. Isachar asinꝰ osseus
recumbens int̾minos & uidens requiem
quia bona ẽ et trã quia pulchra. inclina¬
uit bumerũ suũ ad portandũ. & factus ẽ
int̾butũ seruiens. Quia supͣ de zabulon
dixerat. quod maris magni eẽt littora pos
sessurꝰ. sydonẽ quoq &e reliquas phenicis
urbes contingeret: nunc ad medit̾raneam
ꝓuinciã redit. & ysachar qui iuxta nepta¬
lim pulcherrimã ingalilea regionẽ pos¬
sessurꝰ est. bñdictione sua habitatorẽ fac̃.
Asinũ autẽ osseũ uocat & humerli ad por¬
ad mare quȩ in suis finib nascebant᷑ plu¬
rimũ laborarit. regib quoq tͥbuta compor¬

Expanded text:
vitas abscondi supra montem posita . Et Fluvitas abscondi supra montem posita . Et Fluminis impetus laetificat civitatebonum desideravit, requiescens inter medios cleros et videns requiem, quia bona est; et terram, quia pinguis. Supposuit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola . In Hebraeo ita scriptum est: Issachar asinus osseus recumbens inter terminos, et videns requiem, quia bona est; et terram, quia pulchra. Inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra Zabulon dixerat, quod maris magni littora esset possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, qui juxta Nephthalim pulcherrimam in Galilaea regione possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad por quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa compor
Abbreviated transcription (Latin):
uos popłos eẽ ducturũ & uixta intell¬
gentiã sacratiorẽ ascendisse inaltũ captiuã
duxisse captiuitatẽ. siue quod melius puto
captiuitas passionẽ. ascensus resurrectionẽ
significat: Alligans adiutẽ pullũ suũ. & ad
funiculũ pullũ asine. In hebreo ita ht̃ alli¬
gans aduitẽ pullũ suũ & insorech filimi a¬
sinã suam. quod uidelicet pullũ asine cui
suꝑ sedit iħs. hoc ẽ gentiliũ popłm uineȩ
apłorũ qui ex iudȩis sunt copulauerit. &
ad sorechidẽ. electam uitẽ alligau̾it asinã
cui suꝑ sedit eccłam ex nationib congrega¬
tam: Qd̃ autẽ dic̃ filimi. apostrophen ad
ipsum uidã facit quod xp̃c hȩc sit unu̾sa
sacturꝰ S & hoc sciendũ quia ubinos le¬
gimus alligans aduitẽ pullũ suũ. pro
pullo in bebreo possit legi urbẽ suam.
iuxta eundẽ sensũ aliis u̾bis eccła de mon¬
strata. de qua alibi scͥptũ ẽ. Non potest e¬

Expanded text:
vos populos esse ducturum: et juxta intellivos populos esse ducturum: et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, et captivam duxisse captivitatem . Sive quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem signat. Alligans ad vitem pullum suum, et funiculo pullum asinae. In Hebraeo ita habet, Alligans ad vitem pullum suum, 376 et in Sorec, filimi, asinam suam: quod videlicet pullum asinae, cui supersedit Jesus, hoc est, gentilem populum, vineae Apostolorum, qui ex Judaeis sunt, copulaverit. Et ad Sorec, id est, electam vitem, alligaverit asinam, cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Quod autem dicit, fili mi, apostrophen ad ipsum Judam facit, quod Christus haec sit universa facturus. Sed et hoc sciendum, quod ubi nos legimus: Alligans ad vitem pullum suum, pro pullo in Hebraeo possit legi, urbem suam, juxta eumdem sensum aliis verbis Ecclesia demonstrata, de qua alibi scriptum est: Non potest ci
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ habuit. De symeon uͦ. in libto iħu
scͥptum ẽ quod & ipse ꝓpͥum funiculũ
non fuerit consecutꝰ. s de tͥbu iuda qͥddã
acceꝑit. In paralipomenis autẽ manife¬
stius scribitur: quod cũ multiplicatus
fuisset. & non hab̾et possessionis locũ. er ie¬
rit in desertum. Quidã ꝓphicȩ int̾fectos¬
bomines. apłos. & subneruatũ taurñ a
phariseis.xp̃m interp̾tant᷑. Iuda te lauda¬
bunt fr̃s tui. Quia iuda confessio siue
laus interp̃tat᷑ consequent᷑ scribit᷑. Itda
tibi confitebunt᷑ fr̃s tui uł te laudabunt
fr̃s tui. ad orabunt ce filii patͥs tui: Catu¬
lus leonis uda. exgermine filimi ascen¬
disti. ꝓcumbens ut leo & quasi catulus
leonis. Quis suscitabit eum: Licet de xp̃o
pem generent᷑. & quod adorent eũ omnes
trib. Non enim ait filii matͥs tuȩ. s filii
patris tui. Et quod sequit᷑ ex germine fi¬
limmi: in hebreo habet de captiuitate fili
mi ascendisti. ut ostenderet eum capti¬

Expanded text:
u scriptum est, quod et ipse proprium funiculum non fuerit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperat. In Paralipomenis autem manifestius scribitur quod cum multiplicatus fuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in desertum. Quidam hoc quobnervatum taurum a Pharisaeis, Christum interpretantur. Juda, te laudabunt fratres tui. Quia Juda, confessio, sive laus interpretatur, consequenter scribitur: Juda, tibi confitebuntur fratres tui: vel, te laudabunt fratres tui. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ex germine, fili mi, ascendisti, procumbens ut leo, et quasi catulus leonis. Quis suscitabit eum? Licet de Christo pem generentur, et quod adorent eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed filii patris tui. Et quod sequitur, ex germine, fili mi, in Hebraeo habet, de captivitate, fili mi, ascendisti; ut ostenderet eum capti
Abbreviated transcription (Latin):
antequã iacob intraret egiptum. & famis
tempꝰ ingrueret. nati sunt de asenech filia
pathefre in egipto. S et illud quod supra
legimus facti sunt autẽ filii manasse qͦsł
genuit ei concubina syra: machir. Et ma¬
chir genuit galaad. Filii atitẽ effraim fr̃is
manasse suchalaã. & thalã. Filii uͦ sutalaã
edem: additum ẽ. Siquidẽ quod postea
legimus qͣsiꝑ. anticipationẽ factum ẽẽ des¬
cribitur. Neq enim illo tẽpore qͦ ingress ẽ
lacob egiptum. eiꝰ ȩtatis erant effraim & ma¬
nasse: ut filios generare possent. Ex qͦ manife¬
stum ẽ. omnes animas quȩ ingressȩ sunt e¬
runt inegipto tres animas ioseph cũ duobꝰ¬

Expanded text:
antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth filia Puthipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse quos genuit ei concubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, Ethaam. Filii vero Suthalaam Edem, additum est. Si quidem quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint; ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aerunt in Aegypto tres animas, Joseph vid
Abbreviated transcription (Latin):
quod t̾ia gessen marabia sit. Porto sitit in
nr̃is codicib ẽ ꝑ extremũ .in. seribit᷑ gessen
quod mͥ nequaquã placet: trã significat.
complutã. Gẽsem enim in imbrẽ uertitur.
tuis. Hoc facite. Onerate uehicula ur̃a. &
ite in t̾ram chanaan. Ero uehiculis qͣ bex.¬
menta reliqui transtulerunt. Et dedit il¬
lis cibaria in uia. Uerbum seda quod hic
omnes ore consono. etici lc noN. id est
cibaria uel sitarcia interp̾tati sunt. in psal¬
terio quoq habetur. Ubi enim nr̃i legua
uiduã eius benedicens benedicã. licet
nonnulli oupax logant. in hebreo habe
seda. ⁊dẽ cybaria eius bñdicens benedicam.
Porro one ͤ uenationẽ magis potest sonare
quam frugestã & si moris sit egiptiorũ. s n¬
ean etiam far uocare. quod nunc corruptȩ
ingressȩ sunt cũ iacob egiptum. & quȩ de fe¬
nulla dubitatio est. Ita eñi & paulatim ꝑ
sunt ei inegipto animȩ uiiii. sciamꝰ in hebteo

Expanded text:
quod terra Gosen in Arabia sit. Porro si, ut in quod terra Gosen in Arabia sit. Porro si, ut in nostris codicibus est, per extremum m scribitur Gosen, quod mihi nequaquam placet, terram significat complutam; Gosen enim in imbrem vertitur. tuis, Hoc facite, onerate vehicula vestra, et ite in terram Chanaan. Pro vehiculis, quaementa reliqui transtulerunt. Et dedit illis cibaria in via. Verbum SEDA  , quod hic omnes ore consono, ἐπισιτισμὸν, id est, cibaria, vel sitarcia interpretati sunt, in Psalterio quoque habetur. Ubi enim nostri legunt, Viduam ejus benedicens benedicam , licet nonnulli legant θήραν, in Hebraeo habet SEDA  , id est, Cibaria ejus benedicens benedicam. Porro θήραν venationem magis potest sonare, quam fruges; tametsi moris sit Aegyptiorum θήραν etiam far vocare, quod nunc corrupte ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et nulla dubitatio est. Ita enim et paulatim per sunt ei in Aegypto, animae novem, sciamus in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
eum ds̃ Et ex hoc enim uocabulo. inlin¬
guam nr̃am transfert᷑ augm̃tũ. Et defer¬
te uiro munera. aliquid resinȩ ce mellis
thimiama ce starten. & therebintũ. et
nuces. siue ut aqͥla istmachꝰ tͣnsttilert̃ amig
dala. Idcͥco hoc capłm posumꝰ. ut sciamꝰ uͥ in
nr̃is codicib habet᷑ chimiama. in hebreo
ẽẽ nechota. qͦd aqͥla stiracem tͣnstulit. ex
ma linguȩ hebͣice ẽ. ut ebͥetatem ꝓsatietate
ponat. sicut ibi: In stillicidiis eius
mebriabitur germinans: Haud dubisĩqͥn
unuis cuiꝰq inore sacculi. & condy meũ
argenteũ mitte insacculũ minoris. Pro
sacculo peronẽ uel follemin hebreo habet.
Pro condy id ẽ poculo quod etiã in ysaia
legimus aquila sciphũ. simmachus fia¬
lam transtulerunt. Descende gͦ ad me ne
steteris & habitabis in t̾ra gessen arabiȩ. Hic
arabiȩ additum ẽ. in hebreis eñi uolumim¬
b non habetur. Unde et error merebuit.

Expanded text:
eum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in lineum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. Et deferte viro munera, aliquid resinae, et mellis, thymiama et stacten, et terebinthum, et nuces. Sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse nechota, quod Aquila storacem transtulit: ex ma linguae Hebraeae, ut ebrietatem pro satietate ponat, sicut ibi, In stillicidiis suis laetabitur germinans: haud dubium quiauniuscujusque in ore sacculi, et condy meum argenteum mitte in sacculum junioris. Pro sacculo peronem vel follem in Hebraeo habet, pro condy, id est, poculo, quod etiam in Isaia legimus: Aquila scyphum, Symmachus phialam transtulerunt. Descende ergo ad me, ne steteris et habitabis in terra Gosen Arabiae. Hic Arabiae additum est: in Hebraeis enim voluminibus non habetur. Unde et error increbuit
Abbreviated transcription (Latin):
quondã & emptoris sui filiã acceꝑit uro¬
tem. qui ad id locorũ pontifer heliopoleos
erat: Neq enim fas erat absq eunuchisioo¬
li illius eẽ antistices. ut uera illa hebreoꝵs
suꝑ eo quod ante iã diximꝰ suspicio comꝓ¬
betur. E ioseph nati sunt duo filii anteqͣm
uenirent auni famis quos peꝑit ei ase¬
nec silia futiphar saccrdotis eliopoleos.
Uocauit autẽ ioseph nom̃ pͥmogenit ma¬
nasse. quia obliuisci me fecit ds̃ omniũ
laborũ meorũ et om̃is domus patͥs mei.
Nomen autẽ scd̃i uocatũ effraim. qͥa cres¬
cere me fecit ds̃ in t̾ra humilitatis meȩ:
Obserua ꝓpt̾ questionẽ quȩ pꝰ paululũ
de ioseph filiis ꝓponenda ẽ. quod antefa¬
mis tempꝰ quam iacob intrauit inegiptũ.
duos tantũ ioseph filios habuerit. manaᷤ¬
sen & effraim. manassen uocans abeo qd̃
sit oblitus laborũ suoꝵ. ita enim hebrai¬
cȩ uocatur obliuio. effraim eo qd̃ auxerit

Expanded text:
quondam et emptoris sui filiam uxorem accequondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Et Joseph nati sunt duo filii antequam venirent anni famis, quos peperit ei Aseneth filia Phutipharis sacerdotis Heliopoleos. 368 Vocavit autem Joseph nomen primogeniti Manasse: quia oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et omnis domus patris mei. Nomen autem secundi vocavit Ephraim, quia crescere me fecit Deus in terra humilitatis meae. Observa propter quaestionem, quae post paululum de Joseph filiis proponenda est, quod ante famis tempus, quo Jacob intravit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuerit, Manasse et Ephraim. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum: ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit
Abbreviated transcription (Latin):
habet. E clamauit ante eũ preco. & consti¬
tuit eum suꝑ omnẽ t̾ram egipti. ꝓ qͦ aqͥla
transtulit & clamauit in conspectu eius
ad geniculationẽ. simmachꝰ ipsum hebta¬
icum set monẽ interp̃tans ait. Et clama
uit eum abreoch. Unde mͥ uidet᷑ non tã
preco siue ageniculatio. quȩ in salutan¬
do uel ad orando ioseph accipipotest intel¬
ligenla. quã illud quod hebrei tradunt.
dicentes patrẽ tenerũ ex hoc sermone tnͣs¬
ferri. Ab quippe dicit᷑ pater rech. deli¬
catus siue tenerrimꝰ significante scͥpttira¬
quod iuxta prudentiã quidẽ pat̾ omnium
fuerit. s iuxta ȩtatẽ tenerrimꝰ ad olescens &
puer. Et uocauit pharao nomen ioseph sapba
dotis heliopoleos in uxorẽ licet hebraice boc
nomen absconditoꝵ reꝑtorẽ sonet: tam̃ qͥa
ab egiptio ponitur. ipsius linguȩ debet
habere rationẽ. Int̾p̃recatur ergo sermone
di. eoqd orbem trȩ abimminente famis ex¬
cidio lib̃auit. Notandũ autem quod dm̃

Expanded text:
um praeco, et constituit eum super omnem terram Aegypti. Pro quo Aquila transtulit: Et clamavit in conspectu ejus adgeniculationem. Symmachus ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ante eum ABRECH  . Unde mihi videtur non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda: quam illud quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum, et hoc sermone transferri; AB   quippe dicitur pater, RECH   delicatus sive tenerrimus; significante Scripturaquod juxta prudentiam quidem pater omnium fuerit: sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Et vocavit Pharao nomen Joseph Saphandotis Heliopoleos in uxorem. Licet Hebraice hoc nomen, absconditorum repertorem sonet, tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo sermone di, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberavit. Notandum autem, quod Domini
Abbreviated transcription (Latin):
dotium acciꝑe & regnũ. Hoc quippe in por¬
tando onere & p̃ualido robore demonstͣt᷑.
Uerũ quia peccasti. & quasi aqua quȩ uaᷤᷤ¬
culo non tenet᷑ uoluptatis effusus es ĩpetu:
idcirco precipio tibi. ut ultra non pecces sis¬
q infrm numero penas peccati lucens. qd̃
pͥmogeniti ordinẽ ꝑdidisti. Symeon & le¬

Expanded text:
dotium accipere et regnum. Hoc quippe in pordotium accipere et regnum. Hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenas peccati luens, quod primogeniti ordinem perdidisti. Prin