comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et u̾sutꝰ. iusticie in ops. audientie fugi¬
tans: ꝓprie conscĩȩ ininiicus. fr̃ne incubas
iniurie nescientimͥ litt̾as ꝓse ꝑ dñm. bel¬
uacensem elicuit. Quid enim ille ame ñ¬
sermobtine̾t: Si ñ uultis ultͣ modũ onerare
consciam meam. nil lucret᷑ surreptione
dolosus. nec de litt̾is ur̾is oppͥmat innocen¬
tes. Quamꝗͣ ne hoc quidẽ mͥ satisfu̾it. nͥ

Expanded text:
et versutus, justitiae inops, audientiae fugiet versutus, justitiae inops, audientiae fugitans, propriae conscientiae inimicus, fraternae incubans injuriae, nescienti mihi litteras pro seacensem elicuit. Quid enim ille a me non obtineret? Si non vultis ultra modum onerare conscientiam meam, nil lucretur subreptione dolosus, nec de litteris nostris opprimat innocentes. Quanquam ne hoc quidem mihi satis fuerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
co aꝑio et sine cunctatione et obuolutione.
ñ dubiꝰ affirmaiui̾m. Quis uobis suggessit
hominẽ de ambitione notatum conuictum.
condeminatũ ad eccłiasticam cogere dignita-¬
tem. qͣsi ñ satis ipse ꝑse se ing̾ere uoluisset:
Nonne is ẽ quem scẽ memorie lambertus ep̃c
dep̃hñsum in maleficiis detestandis que ip¬
se stimulante ambitione ꝑpetͣua̾t. ñ solum
a gradu in qͦ erat s a spe totiꝰ ꝓmotionis sol¬
lemnit᷑ ut debuit degͥdauit:. Non ẽ nͥ re-¬
uocare sentñtiam. et ꝓpt̾ anxietatem scõꝵ
fr̃m de coona qui ꝓ hoc clamant aduos et ob
reu̾e̾ntiam ep̃i sci et docti. qui in hac re auc¬
tor extitit s et ꝓpt̾ conscĩam. Conscĩam di¬
co ur̃am ñ alt̾ius. Uirum restat. ut hoc ꝓ
mea conscĩa inferam. Irascimini et nolite
peccare. Peccatis enim. si ñ irascimini tan¬
sententie surreptori. Itẽ ad eundẽ¬
erpens decepit me: Homo uersipellis

Expanded text:
co aperio; et sine cunctatione et obvolutione, co aperio; et sine cunctatione et obvolutione, non dubius affirmaverim. Quis vobis suggessit hominem de ambitione notatum, convictum, condemnatum, ad ecclesiasticam cogere dignitatem? Quasi non satis per se ipse se ingerere voluisset. Nonne is est, quem sanctae memoriae Lambertus episcopus deprehensum in maleficiis detestandis, quae ipse stimulante ambitione perpetrarat, non solum a gradu, in quo erat, sed a spe totius promotionis solemniter, ut debuit, degradavit? Non est nisi revocare sententiam, et propter anxietatem sanctorum fratrum de Corona, qui pro hoc clamant ad vos, et ob reverentiam episcopi sancti et docti, qui in hac re auctor exstitit: sed et propter conscientiam, conscientiam dico vestram, non alterius. Unum restat, ut hoc et pro mea conscientia inferam: Irascimini, et nolite peccare . Peccatis enim, si non irascimini tansententiae subreptori. 264 ESerpens decepit me. Homo versipellis
Abbreviated transcription (Latin):
sclamandũ in uociferatione. Neq enim
tenuit̾ seu eqͣnimit̾ fero repulsã qͣm hac¬
tenus eꝑ tus ñsum. facite itaq qđ de¬
betis facite qđ soletis. nam consuetudo
q̃ebitorem uosfecit. facite in qͣm et si ñ
qr rogamini certe qr iubemini. Icaq
reu̾timini ad iudicium. nec enĩ iusticie
uidr̾ e̾ẽ. ut uir religiosus et amicꝰ nr̃ et
filiꝰ ur̃ abbas cariachensis. qđ iuris ẽ mo¬
nasteruĩ sui ꝑdat ꝓpt̾ u̾bum incaute
a se inconsulte q platũ. et absq eccłiȩ
sue assensu. Qͣmꝗͣ et sulli u̾bo omĩno ꝑ¬
tinacit̾ adhereat adu̾sariꝰ. ut pote iusticie
ñ confidens. iusto ut putamꝰ iudicio p̃dic¬
to abb̃i ñ debebit obesse. cum uirulli in
dasse s potus dissensisse sciantur. Ex
hoc credimꝰ qr ñ contͥstabitis nos. neq
norande et si oĩb seruis ap̃i s nob̾ specialr¬
maiestatem in uob̾. et tremulis labuis
ac digitis qđ adrem ꝑtinet uix ad id unqͣm
longis ambagib amfractibq ꝑueniant.

Expanded text:
sed clamandum in vociferatione: neque enim tenuiter seu aequanimiter fero repulsam, quam hactenus expertus non sum. Facite itaque quod debetis, facite quod soletis: nam consuetudo debitorem vos fecit. Facite, inquam, etsi non quia rogamini, certe quia jubemini. Itaque revertimini ad judicium. Nec enim justitiae videtur esse, ut vir religiosus, et amicus noster et filius vester, abbas Caziacensis, quod juris est monasterii sui perdat propter verbum incaute a se inconsulteque prolatum, et absque ecclesiae suae assensu. Quanquam etsi illi verbo omnino pertinaciter adhaereat adversarius, utpote justitiae non confidens; justo, ut putamus, judicio praedicto abbati non debebit obesse: cum viri illi, dasse, sed potius dissensisse sciantur. Ex hoc credimus, quia non contristabitis nos, neque norande, et si omnibus servis Christi, sed nobis specialmajestatem in vobis, et tremulis labiis ac digitis quod ad rem pertinet, vix ad id unquam longis ambagibus anfractibusque perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
sim. uel derogare tͥ. Sanum uas et
inconcussum. conscientia: et secretis
saluandis idoneum. Nullis patens
insidiis. nulli uiolentiȩ cedens: nulli qͥp¬
pe oculo. uel manui accessibilis excepto
dum taxat spũi. qui scrutatur etiam
alta dei. Quioquid in ea reposuero. sceu¬
rus sum quia non ꝑdam: seruabit uni¬
uo: defuncto restituet. Nam quocũq
uado ego. ipsa it mecum: sectim ferens
depositum quod seruandum acceꝑit.
Ad est uiuo̾ mortuum sequitur: ubi¬
q michi uel gła uel confusio inseꝑabił.
proqualitate depositi. Beati qui in ue¬
ritate dicere possunt: gła nr̃a hȩo ẽ. ce¬
stimonium conscientiȩ nr̃ȩ. Non po¬
test dicere nisi humilis: qui uixta uul
et siluarum aures soleat habere suspec¬
tas. Beatus nempe homo: qui semꝑ
ẽ paiuidus. Non potest dicere arro¬
gans et p̃sumptor: qui se ipsum impu¬
denter ostentans: passim et ubiq tan

Expanded text:
sim, sim, inconcussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis patens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutatur etiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, securus sum quia non perdam: servabit vivo, defuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit. Adest vivo, mortuum sequitur; ubique mihi vel gloria, vel confusio inseparabilis pro qualitate depositi. Beati qui in veritate dicere possunt: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Non potest dicere nisi humilis, qui juxta vulget silvarum aures soleat semper habere suspectas. Beatus nempe homo qui semper est pavidus . Non potest dicere arrogans et praesumptor, qui se ipsum impudenter ostentans, passim et ubique, tan
Abbreviated transcription (Latin):
repellere. dans deo głam et dicens.
Grã dei sum: id quod sum. Et ꝓpul¬
sans a se omẽm suspitionem: ait dño.
Non nobis dnẽ non nobis: s noĩ
tuo da głam. Metuit nimirũ si alit̃
egerit: ne forte audiat ab ipso. Re¬
cepisti mercedem tuam. Et iterũ.
Głam ab inuicem queritis: et głam
quȩ ẽ a solo deo non uultis: Refu¬
giens gͦ et de hoc ad consilium apli:
ꝓbat ipse opus suum. ut sic habeat
in semetipso głam. et non in altero:
fidelis suͥmet custos. qui sibi oleum
fauoris. sine fraude reseruet: ne in
aduentu sponsi. lampas conscientiȩ
uacua extinguatur. Non in altero
inquam: uec enim tutum arbitratur
labiis hominum committere głam
suam: arce̾ utiq sine claue et sine
sera: nulliq omĩm clausȩ nocere uo¬
lenti. Non tutuns plane s stultũ:
ibi thesaurum tuum recondere.
lueris. Si ponis in osmeum: iam ñ
in tua s in mea potestate ẽ: cum u¬
tiq ꝓ meo libitu uel lauclare de pos¬

Expanded text:
repellere: dans gloriam Deo, et dicens: repellere: dans gloriam Deo, et dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Et propulsans a se omnem suspicionem, ait Domino: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Metuit nimirum, si aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et iterum, Gloriam ab invicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est, non vultis . Refugiens ergo et de hoc ad consilium Apostoli, probat ipse opus suum, ut sic habeat in semetipso gloriam, et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum tuum recondere, lueris. Si ponis in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te pos
Abbreviated transcription (Latin):
consentientes. Et illud. Non ambula¬
ui in magnis: neq in mirabilib suꝑ me.
Si non humiliter sentiebam: s exalta¬
ui animam meam. Et item. Qui se pu¬
cat aliquid ee̾ cum nichil sit: ipse se
seducit. Contra hoc autem ut a se sen¬
tat eẽ. quod se sentit eẽ: sollicite se ip¬
sum interrogat. Quid habes quod ñ
accepisti: Si autẽ accepisti: quid głarss
quasi non acceꝑis: Item qui humanas
laudes consueuit ꝑfecte contẽpnere: cũ
se laudari ꝑcipit. de eo quod in se no¬
uit non eẽ nullatenus adquiescens:
ilud sibi commemorat. Qui te beati¬
ficant: in errorẽ te mittunt. S et illius
nichi lominus uersiculi recordatur.
det unitari apłm: ita de se loquentẽ.
larto autẽ: ne quis me existimet supra
id quod uidet in me. aut audit aliquid
exme. Cum uero laucdari se comperit
de bono quod se forte habere cognos¬
cit: nichilominus quantum inse ẽ. scu¬
to ueritatis. curat a se iaculum fauoris

Expanded text:
consentientes : et illud, Non ambulaconsentientes : et illud, Non ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat esse, quod se sentit esse, sollicite se ipsum interrogat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. det imitari Apostolum, ita de se loquentem: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris
Abbreviated transcription (Latin):
num quod non ẽ. uel a se ẽẽ quodũ
in se non in dño głatur. Wana suꝑ¬
bia seu uanitas ẽ uitium: quo quis
tam de eo quod ẽ quã de eo quod ñ
ẽ. suis magis quam dei laudib delei¬
tatur. His ita p̃missis: aptemus iam
contraria humilitati. singula singuli
opponentes. Humilitas ẽ contep¬
tus ꝓpriȩ excellentiȩ. Contemptus:
opponitur appetitui. Duab quoq
suꝑbiȩ specieb: duȩ nchilominus
humilitatis oppomintur. Contra cuã
ut quis de se nouerit sentire humiliter.
Contra uanam: nec consentire aliter sen¬
tientib Nempe qui de se ipso sentire. hu¬
militer nouit. in neutro ipsuis de se ui¬
dicium falli. potest: uidelicet ut aut ma¬
ius aliquid putet ẽẽ quam sit: aut a se
eĩ quod sit. Et ideo patienter carens qͦd
sibi nouit decẽ. humiliter de eo quod cer
quid sentiat: solet ne in solescat uerus
humilis. illud sibi uigi meditatione re-¬
uoluert. Non alta sapientes: s humilib

Expanded text:
num quod non est, vel a se esse quod est, num quod non est, vel a se esse quod est, in se, non in Domino gloriatur. Vana superbia seu vanitas est vitium, quo quis tam de eo quod est, quam de eo quod non est, suis magis quam Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. Duabus quoque superbiae speciebus, duae nihilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcharum. non ad ꝓphetarũ
libros ego uos mitto: s me uob̾ erempli
me formam humilitatis exhibeo. Inui¬
derunt mͥ altitudinẽ quã habeo apus
patrem. angelus et femina: illȩ poten¬
tiȩ illa scientiȩ. Uos autẽ emulamini
karismata meliora: discentes a me quia
mitis sum et humilis corde. Comni¬
dum reor. indagare aliquid et de suꝑ¬
bia: quatinus ex opposito sibi uitio. ur¬
tutis decor manifestior appareat. Su¬
ꝑbia . ẽ. appetitus ꝓp̾ȩ excellentiȩ. Hȩc in
species duas diuditur: in cecam et ua¬
nam suꝑbiam. Quȩ quidem et aliis
nominib appellari possunt: comtu¬
matia et uanitas. Quarum prior in¬
telligentiȩ: posterior uoluntatis uit¬
um ẽ. Nam ex illa. rationis fallitur
oculus: et ex ista uoluntatis appetitꝰ
male afficitur. Quod melius ex sinp¬
larum disfinitionib demonstrabimꝰ
Ceca suꝑbia. sen contumatia ẽ uitium
quo se existimans. aliquis uel ẽẽ bo¬

Expanded text:
patriarcharum, non ad prophetarum patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aliquis vel esse bo
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. uirium magis suarum caꝑe so¬
leat incrementũ suꝑbia: sola hec om¬
nium ꝓpugnaculum quoddã curris¬
q uirtutum. eius fartiter resistit ma¬
liciȩ. obuiat p̃sumptioni. Sola deniq
ẽ de qua om̃ium plena uirtutũ maria.
gloriandum cẽ putauit. Audito qͥppe
ab angelo. aue grã plena: quasi solam
ex illa plenitudine humilitatẽ in se
cognosceret. solam rependisse ac res¬
pondisse memoratur in grãm. resper̃¬
ds̃ inquiens humilitatẽ ancillȩ suȩ.
Quid demde auctor et dator uircu¬
tum xp̃e. in quo om̃s thesauri sapi¬
entiȩ et scientiȩ sunt absconditi. in
quo omnis quoq plenitudo diuini¬
tatis habitat corporaliter: nonne
tamen et ipse de humilitate. tanꝙͣ
summa suȩ cloctrinȩ suarumq uir¬
tutum głatus ẽ. Piscite ait a me.
non quod sobriꝰ aut castus. aut pru¬
dens. auit aliquid ensmodi: s quia
mitis sum et humilis corde. A me
inquit discite. Non ad doctrinam

Expanded text:
bonis virium magis suarum capere sobonis virium magis suarum capere soleat incrementum superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam turrisque virtutum, ejus fortiter resistit malitiae, obviat praesumptioni. Sola denique est, de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem ancillae suae . 18. Quid deinde auctor et dator virtutum Christus, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi, in quo omnis quoque plenitudo divinitatis habitat corporaliter? nonne tamen et ipse de humilitate, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
diligebant. non debuerat dicere ma¬
nete. s estote in dilectione mea: aut
si iam diligebant. necesse non erat
moneri de ꝑseuerantia: qua scđm isto ᷤ
pͥuari non poterant. Curet gͥ seruus
bonus et fidelis. fide seruare non ficta
caritatẽ de corde puro. et conscientia
bona: plurisestimans animȩ uitã
quam corporis: minus horrens carniᷤ
mortem. quam fidei.am de¬
trib quȩ suꝑius ꝓposuimus: sola nisi
fallor. tractanda rescat humilitas.
Hȩc duab p̃missis uirtutib in tan¬
tum ẽ necessaria: ut absq ista ille
nec ee̾ uirtutes uideantur. Nempe
ut castitas seu caritas detur. bumi¬
litas meretur: qm̃ humilib deus
milem. Seruatas consummat: nam
uirtus in infirmitate. hoc ẽ in humi¬
litate ꝑficitur. Inmicam om̃is gr̃e.
omisq initium peecati debellat suꝑ¬
biam: et cam a se quam a ceteris uirtu¬
tib. suꝑbam illius ꝓpulsat tyrinni¬
dem. Siquidem cum ex aliis quibq

Expanded text:
diligebant, non debuerat dicere, madiligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis mortem quam fidei. tribus quae superius proposuimus, sola, ni fallor, tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, humilitas meretur: quoniam humilibus Deus milem . Servatas consummat; nam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mortua ẽ: uitam dare potest.
Demonum fides non adducitur in
examinationem: uacua quippe cari¬
tate. mortua ẽ. Credunt quidem et
contremiscunt: s timor non ẽ in cari¬
cate. Proinde in labore. hominum.
non sunt. et cum hominib non fla¬
gellantur: quod extinctȩ fidei nul¬
la iam debeatur ꝓbatio. s reꝓbatio.
Solam itaq iustoꝵ fidem idẽ uiuoꝵ
uiuam: fornax temptationum susci¬
pit exanimandam. S non om̃ium
iustitia. manet in seculum seculi: qm̃
sunt qui ad dempus credunt. et in
tempore temptationis recedunt. Qua¬
lis sit cuiusq fides: tribulatio ꝓbat.
Si cius deficit: deficit enim cum in
caritate non ꝑseuerat: ficta ẽe dignos¬
citur. Si cuius ꝑseuerat: ꝓbata et ꝑfe¬
cta censetur. Liquet ex his satis ut
arbitror. non om̃s qui habuerint ca¬
ritatem: habere et ꝑseuerantiam in
caritate. Alioquim frustra commo¬
net discipulos dñs: manete inquiens
indilectione mea. Aut enim si necdũ

Expanded text:
quae mortua est, vitam dare potest. quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. Sed non omnium justitia manet in saeculum saeculi: quoniam sunt qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum
Abbreviated transcription (Latin):
deserunt caritatem. eum caritas et infi¬
delitas simul eẽ non possint: Recedunt
ergo quidem a fide: quia ueritas asserit.
Consequenter et a salute: quia saluator
redarguit. Inde nos colligimus. quod
Et hi inquit radicem non habent. Non
negat eos habere bonum: s in bono po¬
tius radicatos non eẽ causa tur. Deniq
sequitur et ait. Quia ad tempꝰ credunt.
Bonum ẽ: s utinam duraturum. Non
enim qui ceꝑit. s qui ꝑseuerauerit usq
in finem: hic saluus erit. Non autem
durant: qm̃ in tempore temptationis
recedunt. Beati si interim rapti fuissent:
antequam malicia mutaret corda coꝵ.
Nunc uero. ue p̃gnantib et lactantib
in illis cdieb: teneros utiq fetus gestan¬
tib: et de uita recenti facile in ꝑiculis
exturbandos. Tales sunt animȩ. par¬
uam adhuc et teneram habentes cari¬
tadem: et obhoc earum fidem uiuam
s fictam. necesse ẽ. in temptatione defi¬
cere. Uasa figuli ait ꝓbat fornax:
et homines ustos temptatio: illos uide¬

Expanded text:
deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod Et hi, inquit, radicem non habent. Non negat eos habere bonum, sed in bono potius radicatos non esse causatur. 15. Denique sequitur, et ait: Quia ad tempus credunt. Bonum est, sed utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos vide
Abbreviated transcription (Latin):
Et hi radices non habent: qm̃ ad tem¬
pus credunt. et in tempore tempcatio¬
nis recedunt. Unde et quo recedunt.
Utiq a fide ad infidelitatem. Item
quero. Poterant ne in illa fide saluari
an non poterant: Si non poterant:
quȩ iniuria saluatori. quȩ ue tempta¬
tori leticia. quod hinc recedant ubi
salus non sit: Siquidẽ nec saluator
relatur nisi salutem: nec malignus
inuidet nisi saluti. Si autẽ poterant:
possit. aut deserentes fidem. non etiã¬

Expanded text:
Et hi radices non habent, quia ad temEt hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, possit; aut deserentes fidem, non etia
Abbreviated transcription (Latin):
bona. am uero quod restat de
fide non ficta. et item quod ex alio
loco in mentẽ uenit. fides sine oꝑib
mortua ẽ: duo ista mittunt nos ad
quandã fidei trifariã diuisionem:
ut dicatur fides mortua. ficta. ꝓbata.
Et mortuam quidem. apłs diffiuit
eam eẽ quȩ sine oꝑib ẽ. id ẽ quȩ non oꝑa¬
tur ex clilectione: quasi non habens an¬
arbitror illam uocari fidem. quȩ suscep¬
ta quidem ex caritate uita. moueri incho¬
at ad bene oꝑandum: s non ꝑseuerans.
deficit et moritur canquam abortuia.
Eo utiq sensu. fictam biuuismodi dii¬
rim nominatam. quo uasa figuli uo¬
camus fictilia: non quia uidelicet ut¬
lia non sint quaindiu durant: s qͥa
fragilia cum sint. dui minime durant.
De hac fidei fictione puto illos nota¬
ri in euuangelio: qui ad tempꝰ credunt.
et in tempore temptationis recedunt
Interrogo eos qui dicunt caritatem.
a quo semel accipitur. nequaquam
ultra recedere. Ait ueritas de quibdã.

Expanded text:
bona. 14. Jam vero quod restat, de bona. 14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam quidem Apostolus definit eam esse, quae sine operibus est, id est quae non operatur ex dilectione, quasi non habens aniarbitror illam vocari fidem, quae suscepta quidem ex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam:
Abbreviated transcription (Latin):
oratione dimitte nobis debita nr̃a sicut
et nos dimittimus debitorib nr̃is. Utri¬
usq uirtutis bene conscius animus. se¬
cure iam se ipsum deserat. et quodammꝰ
ꝑdat: ut aliquos iucri faciat. Cum in¬
firmantib infirmetur: uratur cum
scandalitatis: fiat etiam si oporteat. u¬
cdeis iudeus: nichilq formidet cum tali
conscientia. Exemplo hieremiȩ et hie¬
rechielis. in egyptum uel in chaldẽam
cum cransgressorib captiuari: s et eũ
scõ iob. fr̃ fieri drachonum et socius
structionumꝰ cum moyse quoq quod
grauius ẽ deleri de librodei: et cum pau
at: cum huiusmodi conscientia. Ipsã
deniq si necesse ẽ intrare gehennam:
securus medias penetrans flammnas.
leta decantet conscientia. Et si ambu¬
lauero in medio umbrȩ mortis: non
timebo mala qm̃ tu mecum es. Compa¬
remus si placet thesauros regum. et
fastigia regnoꝵ. cum huiusmodi fi¬
dutia. Nonne cuncta hoꝵ felicitas
tabitur: Et hanc fidutiam oꝑatur
caritas de corde puro: et conscientia

Expanded text:
ominica: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; sed et cum sancto Job frater fieri draconum, et socius struthionum ; cum Moyse quoque quod gravius est deleri de libro Dei ; et cum Paulat cum hujusmodi conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum felicitatabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimum iubetur diligere: pͥus se ipsũ
diligere norit. E ¶taq duo sunt p̃cipue
quȩ bonam reddunt conscientiam: pe¬
nitere de malis. et abstinerea malis: hoc
ẽ ut uerbis loquar beati grecorii. et com¬
missa flere. et flenda non committere.
Hoꝵ neutrum solum susficit. Nam
si pͥus absq secundo sufficeret: frustra
et clauid hortaretur dicens. declina a
malo: et ysaias. quiescite agere ꝑuerse:
et deus ipse ad caim. peccasti. quiesce.
Rursum si sodm ꝑ se pꝰ peccatum bo¬
nam susficit restaurare conscientiã:
sine causa clamat penitens in psalmo.
Bcati quoꝵ remissȩ sunt iniquitates.
et quoꝵ tecta sunt peccata. Et ulud.
uide humilitatem meam et laborem

Expanded text:
proximum jubetur diligere, prius se ipsum proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, ut verbis loquar beati Gregorii, et commissa flere, et flenda non committere . Horum neutrum solum sufficit. Nam si primum absque secundo sufficeret, frustra et David hortaretur dicens, Declina a malo : et Isaias: Quiescite agere perverse et Deus ipse ad Cain: Peccasti, quiesce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam sufficit restaurare conscientiam, sine causa clamat poenitens in Psalmo: Beati, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; et illud: Vide humilitatem meam
Abbreviated transcription (Latin):
pimere possit eur dicitur fortis ut mors.
et non potius morte fortior: An forte qͥa
et ipsa ẽ mors. et se ipsa fortior ee̾ ñ potest:
Bona mors: non uitȩ s mortis. Bona
mors. et nequaquã abhorrenda: quȩ uitã
et si acdimit non ꝑimnit. Adimit quidẽ
s ad tempus: restituendã in tempore:
duraturam sine tempore. Deniq mor¬
tui estis inquit et uita ur̃a abscondita
ẽ cum xp̃o in deo: cum autẽ xp̃c apparu¬
erit uita ur̃a. tunc et uos apparebitis cũ
ipso ingła. Libenter igitur carebo ad
tempus: ut in ȩternũ possideam. Et
ista susficiant: ꝓ eo quod scriptum ẽ. ca¬
ritas de corde puro:Sane in tanta obli¬
uione sui necesse ẽ eor bene eẽ conseium
sibi: quo se in lucra securius foris extendat.
cum securam intra se reliquerit consei¬
entiam. Quid enim ꝓdest homini. si uni¬
uersum mundum lucretur: animȩ autẽ
suȩ detrimentum patiatur: S et ordi
nis exigit ratio: ut qui ad sui mensurã

Expanded text:
perimere possit, cur dicitur fortis ut mors, perimere possit, cur dicitur fortis ut mors, et non potius, morte fortior? An forte quia et ipsa est mors, et se ipsa fortior esse non potest? Bona mors, non vitae, sed mortis. Bona mors, et nequaquam abhorrenda, quae vitam etsi adimit, non perimit. Adimit quidem, sed ad tempus, restituendam in tempore, duraturam sine tempore. Denique mortui estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum autem Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Libenter igitur carebo ad tempus, ut in aeternum possideam. Et ista sufficiant pro eo quod scriptum est: Charitas de corde puro . Sane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimnis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
tatis interioris gła non fraudatur. qui
dicere potest cum dño. Si ego quero głam
meam: gła mea nichil ẽ. Et cum apło.
Michi uiuere. xp̃c ẽ: et mori lucrum. Et
cum ꝓpħa. Obliuioni datus sum tanqͣ.
mortuus a corde: idẽ a ꝓpͥa uoluntate. Bo¬
na obluuo: site ipsum nescias. ut ꝓrimo
prosis. Bene autẽ mortuus a corde: si
iam non tͥ uiuere scudeas. s ei qui ꝓte
mortuus ẽ. Bene mortuus ẽ a corde: qui
dicit. Uiuo ego iam non ego. S si mor¬
tuus a se: non tamen a xpõ. Sequitur
enim uiuit uero in me xp̃c. Uortem
hanc quȩ fit a corde: infert caritas. de qͦ
loquitur sponsa incanticis. Uulnerata
caritate ego sum. Fortis quippe.ẽ. ut mors
dilectio: et mortem in nobis non uitam
occidit. Unde et audacter minatur. O
mors. ero mors tua. Peccatum extinguit.
quod animȩ uitam expulerat: animãq
rescituit innocentiȩ. Uerum si p̃ualet
morti caritas. ita ut illam incongressu

Expanded text:
tatis interioris gloria non fraudatur, qui tatis interioris gloria non fraudatur, qui dicere potest cum Domino: Si ego quaero gloriam meam, gloria mea nihil est ; et cum Apostolo: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum ; et cum propheta: Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde , id est a propria voluntate. Bona oblivio, si te ipsum nescias, ut proximo prosis. Bene autem mortuus a corde, si jam non tibi vivere studeas, sed ei qui pro te mortuus est. Bene mortuus est a corde, qui dicit: Vivo autem jam non ego. Sed, si mortuus a se, non tamen a Christo: sequitur enim Vivit vero in me Christus . Mortem hanc, quae fit a corde, infert charitas, de qua loquitur sponsa in Canticis: Vulnerata charitate ego sum . Fortis quippe est ut mors dilectio , et mortem in nobis, non vitam occidit. Unde et audacter minatur: O mors, ero mors tua . Peccatum exstinguit, quod animae vitam expulerat; animamque restituit innocentiae. 11. Verum, si praevalet morti charitas, ita ut illam in congressu
Abbreviated transcription (Latin):
seuntia. siue diuina beneficia ad homi¬
nes. siue hominum uota ad clm̃. colum¬
bino intuens oculo: nichil sibi retentat
ex om̃ib. Nec populi requirit datum
s lucrum: nec dei głam usurpat sibi.
Acceptum talentum non ligat in sudaros
s partitur nummulariis: a quib et usu¬
ras recipit. non sibi s dñõ. Non habet
foueam ut uulpes:. non tanquam uo¬
lueres nidum: non loculos quomͦ iudas.
non deniq ficut nec maria. locum in
diuersorio. Imitatur ꝓfecto illum qui
non habebat ubi reclinaret caput: fa¬
ctus in p̃sentiarum tanquam uas ꝑdi¬
tum: quandoꝙ ꝓculdubio futurum
uas in honorem. et non in contumeliam.
Deniq ꝑdit animam suam in hoc mun¬
do: ut in uitam ȩternam eustodiat eam.
Hoc canto puritatis intimȩ bono. głari
non potest ueraciter: nisi qui extrinsecaᷤ
gloriolas ꝑfecte respuerit. Nec enim pu¬
re ualet dei uel ꝓximi querere lucra: qͥ
ꝓpͥa non contempserit. Is tantum puri¬

Expanded text:
seuntia, sive divina beneficia ad homiseuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talentum non ligat in sudario, sed partitur nummulariis, a quibus et usuras recipit, non sibi, sed Domino. Non habet foveam ut vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos quomodo Judas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. Imitatur profecto illum qui non habebat ubi rectinaret caput; factus in praesentiarum tanquam vas perditum: quandoque procul dubio futurum vas in honorem, et non in contumeliam. Denique perdit animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat eam. Hoc tanto puritatis intimae bono gloriari non potest veraciter, nisi qui extrinsecas 466 gloriolas perfecte respuerit. Nec enim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui propria non contempserit. Is tantum puri
Abbreviated transcription (Latin):
salutem ꝓximoꝵ: aut utrumq. Hoc
enim agens. tmplebit non solum pon¬
tificis officium. s et ethimologiam no¬
minis: pontem utiq se ipsum faciens.
inter dm̃ et ꝓrrimum. Pertingit pons
iste usq ad dm̃: ea fidutia qua non suã.
s illius głam querit. ꝑ tingit usq ad pro¬
ximum: illa pietate qua et ipsi. non sibi
ꝓdesse desiderat. Offert deo bonus medi¬
ator p̃ces et uota populoꝵ: reportans illis
a deo benedictionem et grãm. Supplicat
maiestati ꝓ excessib delinquentium: uin¬
dicat in peccantes iniuriam dei. Ingratis
imꝓꝑat beneficia pietatis: contẽnnentib
potentiȩ seueritatem insinuat. Utrisq
tamen nichilominus placare studet in¬
dignantis furorẽ: nunc quidẽ hominũ
obtendens infirmitatem: nunc diuinȩ
magnitudinem pietatis. Deniq siue
excecdat deo. siue sobrius sit nobis: aut deo
querens. s quod multis. fidelis pontifer.
qui bona quelibet ꝑ manus suas tran¬

Expanded text:
salutem proximorum, aut utrumque. Hoc salutem proximorum, aut utrumque. Hoc enim agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et proximum. Pertingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad proximum illa pietate, qua et ipsi, non sibi prodesse desiderat. Offert Deo bonus mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, utrisque tamen nihilominus placare studet indignantis furorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Deo, sive sobrius sit nobis, aut Deo quaerens, sed quod multis. 11. Fidelis pontifex, qui bona quaelibet per manus suas tran
Abbreviated transcription (Latin):
constitutum.Uerum quantalibet
uenustate sui castitas eminere appareat:
sine caritate tamen. nec p̃cium habet
nec meritum. Nec mirum. Quod enĩ
absq illa bonum suscipitur: Fides:
S nec si montes transferat. Scientia:
S ne illa quidem. quȩ lingua loquit᷑
angeloꝵ. Martyrium: Nec si tradidero
inquit corpus meum: ita ut ardeam. Nec
absq illa quod libet bonum suscipit᷑:
nec cum illa quãlibet exiguum respui¬
tur. Castitas sine caritate. lampas est
sine oleo. Subtrahe oleum: lampas ñ
lucet. Tolle caritatem: cascitas ñ placet.
S o quam pulchra ẽ ut sapiens clamat.
casti generatio cum caritate. Cum illa
inquã caritate quam describit apłs:. de
corde puro et conscientia bona. et fide.
non ficta.  Porro puritas cordis indu¬
ob consistit: in querenda gła dei. et uti¬
litate ꝓximi: ut in om̃ib uicdelicet ac¬
tis uel dictis suis nichil suum querat
ep̃s: s tantum aut dei honorem. aut

Expanded text:
constitutum. 9. Verum quantalibet constitutum. 9. Verum quantalibet venustate sui castitas eminere appareat, sine charitate tamen nec pretium habet, nec meritum. Nec mirum. Quod enim absque illa bonum suscipitur? Fides? Sed nec si montes transferat. Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur angelorum. Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus meum ita ut ardeam . Nec absque illa quodlibet bonum suscipitur, nec cum illa quamlibet exiguum respuitur. Castitas sine charitate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed o quam pulchra est, ut Sapiens clamat, casta generatio cum charitate! Cum illa, inquam, charitate, quam describit Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro puritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria Dei, et utilitate proximi; ut in omnibus videlicet actis vel dictis suis nihil suum quaerat episcopus, sed tantum aut Dei honorem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
talis glȩ rep̃sentat. Sola inter nuptiarũ
sollẽnnia morem beatȩ illius uendicat regi¬
onis. in qua neq nubunt. neq nubunt᷑:
p̃bens quodammꝰ terris. celestis iam illius
conuersationis exꝑientiam. Uas interun
fragile quod portamus. in quo et crebro
ꝑiclitamur: tenet castitas ut monet apłs
in scĩficationem: et instar odoriferi balsa¬
mi quo condita caclauera incorrupta ser¬
uantur. sensus ipsa et artus continet et
constringit. ne dissoluantur in ociis: ne
corrumpantur in desideriis: ne carnis
uoluptatib computrescant: quemad¬
modum legitur de quibdam. quia com¬
putruerunt ut iumenta in stercore suo.
Hoc itaq tantȩ pulchritudinis ornam̃tũ.
digne dixerim sacerootium honorare.
quod dilectum deo et hominib faciat sa¬
cerdotem: cuiꝰ quippe memoria non in
carnis sucessione. s in sp̃uali benedicti¬
one sit: reddatq similem in gła scõꝵ. in
hac licet adhuc regione dissimilitudinis

Expanded text:
talis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum talis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque nubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis experientiam. Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, tenet castitas ut monet Apostolus in sanctificationem , et instar odoriferi balsami, quocondita cadavera incorrupta servantur. Sensus ipsa et artus continet et contingit constringit, ne dissolvantur otiis, ne corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritudinis ornamentum digne dixerim sacerdotium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit, reddatque similem in gloria sanctorum, in hac licet adhuc regione dissimilitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
uiduarum. Ipsius enim tunc uox erit.
Quaincdiu non fecistis uni de his minimiᷤ
honorificandum putetis ministerium
arm̃. Uidentur quidem honorifica: s
oculo qui uidet in facie. non qui uidet
in abscondito. Nam quȩ uidentur in abs¬
condito: nullis apparẽt fucata colorib spe¬
ctabilia sunt camen. Nullis condita sa¬
porib: p̃dulcia tamen. Nullis eleuata
culminib: excelsa tamen.Castitas. ca¬
ritas. humilitas. nulluis quidem coloris
sunt: s non nullius decoris. Nec medioeriᷤ
decoris: quidiuinos quoq delectare pos¬
sit aspectus. Quid castate decorius:
quȩ mundum de immundo conceptum
semine. de hoste domesticum. angelum
deniq de homine facit: Disferunt qͥdẽ
inter se. homo pudicus et angelus. s feli¬
citate non uirtute. S et si illius castitas.
felicior huius tamen fortior eẽ cognoscit᷑.
Sola ẽ castitas: quȩ in hoc mortalitatis et
loco. et tempore. statum quendam unmor¬

Expanded text:
viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis honorificandum putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita saporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castquae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de hointer se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immor
Abbreviated transcription (Latin):
dice eupiditatis: dum et uos uanitando
ꝑitis. et nos spoliando ꝑimitis. Iumenta
gradiuntur onusta geminis. et nr̃a non cu¬
ratis erura nuda caligulis: Anuli cate¬
nulȩ. tintinnabula. et clauatȩ quȩdam
corrigiȩ. multaq talia tam speciosa colori¬
b quam ponderib p̃ciosa. muloꝵ depen¬
dent ceruib frm̃ autẽ laterib nec semicin¬
tia miserantes apponitis: Huc accedit.
quod hȩc omĩa. nec negotiationis studio.
nec ꝓprio manuum exercitio uobis elabo¬
rastis: s nec iure hereditario possidetis: nͥ
forte et uos in corde ur̃o dixeritis. hereditate
possideamus scũarium dei. Et hec pauꝑes.
inͦ quidem coram deo tantum: eui corda lo¬
quuntur. Nec enim audent aꝑte causari
aduersum uos: quib interim ꝓ sua uita
uecesse habent potius supplicare. Ceterũ
in futuro stabunt in magna constantia.
aduersus eos qui se angustiauerunt: stan¬
te quippe ꝓeis patre orphanoꝵ et iudice

Expanded text:
dice cupiditatis, dum et vos vanitando dice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice
Abbreviated transcription (Latin):
me etiam tacente. et si non curia regum:
tamen penuria pauꝑum clamat. Sileat
licet fama: s non fames. Fama quid ^ silet:
quia non potest mundus odisse uos.
Nam quomͦ mundus arguet peccatum:
a quo potius laudatur peccator in desi¬
deriis animȩ suȩ. et iniquus benedicit᷑:
Clamant uero nudi. clamant famelici:
conqueruntur et dicunt. Dicite ponti¬
fices: in freno quid facit aurũ. I lun¬
quid aurum a freno repellit frigus siue
esuriem: Nobis fame et frigore miserabi¬
liter laborantib. quid conferunt tot mu¬
tatoria. uel extensa in ꝑticis. uel plicata
in manticis: Nrm̃ ẽ quod esfunditis:
nobis erudeliter sub trahitur. qͦd inant
expenditis. Et nos enim dei plasmatio: xp̃i¬
et nos sanguine redempti sumus. Nos gͦ
tione pascere oculos ur̃os. Uita nr̃a: cedit
uobis insuꝑfluas copias. Nr̃is necessitatib
ditrahitur: quicquid accedit uanitatibus
urĩs. Duo deniq mala de una ꝓleunt ra¬

Expanded text:
me etiam tacente, etsi non curia regum, me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergtione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt ra
Abbreviated transcription (Latin):
storem lupas seuissimas uanitatẽ et
curiositatẽ irruere cernens. infremue¬
ro: quo ad meum forte balatum.eruen¬
tis bestiis a quopiã occurrat᷑. et succur¬
ratur ꝑituro. Quid facient de me qͥ
feritate insiliunt: Et quidem si non uult
ut clamem ꝓse: nunquid non et ꝓ me ba¬
lare licebit. S et si ego sileo ne ponere ui¬
cdear in cȩlum os meum: clamatur tam̃
in eccłia: non in ueste p̃ciosa. Clamatur
autem specialiter ad feminas: ut erubes¬
cat in se dep̃hendi ep̃s. quod in fragiliori
quoq sexu audierit rep̃hendi. An forte
nulla timetur confusio. si solus ego sub¬
musitare desiero: Nunquid et si ego ñ
loquor: sua cuiq non loquitur conscien¬
tia: Quid si alius aucdatior me. non qͥdẽ
de apło ut ego. non de euuangelio. non
de ꝓpħa. non deniq quippiam ecclesiasti¬
cum. s illud tantum gentilicum ingerat:
dicite pontifices. non quidem in scõ.s
bilius cernitur in scõ: quam in freno. Hoc

Expanded text:
storem meum lupas saevissimas, vanitatem et storem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, qui feritate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ego; non de Evangelio, non de propheta, non denique quidpiam ecclesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dicite, pontifices, » non quidem « in sanctobilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
do s deo: cur qualis populus talis et sa-¬
cerdos: Enimuero si sacerdos pastor ẽ.
et populus oues cdignum ẽ ut in nullo
appareat ouib pastor dissimilis: Si instar
mei qui ouis sum. pastor meus et ipse in¬
curuus graditur: uultum gerens deorsũ.
et terram semꝑ respitiens. et soli uentri
miente ieiunus pabula queritans: in qͦ
discernimur. Ue si uenerit lupus: ñ
erit qui p̃uideat: qui occurrat: qͥ eripi¬
at. Decet ne pastorem more pecoꝵ sensi¬
b incubare corporeis. herere infimis.
inhiare terrenis: et non potius erectũ
stare ut hominem. cȩlum mente suspi¬
cere. quȩ sursum sunt et querere et
saꝑe. non quȩ suꝑ terram: Ceterum
michi indignatur. si uel mutum facere
audeam: iubetq ori manum apponere :
dicens monachum. qui non habeam
iudicare de epĩs. Utinam et oculos
michi clauclas: ut nec cernere possem.
quȩ contradicere ꝓhibes. Magna uero
p̃sumptio. si ouis cum sim. in ipsum pa¬

Expanded text:
do, sed Deo, cur qualis populus, talis et sado, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaerere et sapere, non quae super terram? 6. Caeterum mihi indignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pa