comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri potuit. nͥ quõ deus dedit. qd̾ oli ꝓmiserat dã¬
dum. Uel ita ꝓꝓt̃ remissionẽ delictoꝵ nõ tm̃¬
tatõe dei. Illi enĩ iusti qui precessert̃ xp̃i adu¬
sionem. ubi nec penis oppͥmebantur. nec t̃n
cdeum uidebant. qd̾ erat cis penia. ħ autẽ erat
cis pro peccato pͥmi hõis suic ꝓpeccato origina

Expanded text:
ri potuit, nisi quo Deus dedit quod olim promiserat dandum. Vel ita, propter remissionem delictorum, non ttatione Dei. Illi enim justi qui praecesserunt Christi advsionem, ubi nec poenis opprimebantur, nec tamen Deum videbant, quod erat eis poena. Hoc autem erat eis pro peccato primi hominis, sive pro peccato or
Abbreviated transcription (Latin):
uenttur. in quo uidei sc p̃ferebant. Sona oꝑa
ĩ ante fidem inania ft̃. Ita ciĩ michi iudent᷑
õe ut magne uires ⁊ cursus celerrimꝰ pret̾ ni
Donũ enĩ opꝰ uitentio facit. intentionẽ fides
dirigat. Non ualde attendas quid hõfaciat si
quid cum faciat atcendat. quo lacertos optĩe
gubernationis dirigat. Sequitur. En iude¬

Expanded text:
enitur, in quo Judaei se praeferebant: bona opera etiam ante fidem inania sunt. Ita enim mihi videntur esse ut magnae vires et cursus celerrimus praeter Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ge est᷑ iusticia. gͣ ouidee uͥ est gła tua: .. ñ
potes głari. Nam illa uiciosa gsatio t̃ua de
superbia ueniens exclusa ẽ .I. ablata ẽ. ⁊ ꝑ¬
fidei. Uel tta. ⁊ agit de głationebona.a.d. Qͥa
Głationem laudabilem dicit que in dño ÷. eãqꝙ
exclusam dicit .i. ut emincret exp̃ssã. ñ uabs¬
ced̾et puisam. Unde ⁊ exclusores dñt quidam
artifices argentarii. ini qua significatione ĩ
accipit᷑ illd̃in psalmo. Ut exciudant᷑ qui ꝓ¬
bati st̃ argento .i. ut emmieãt huqͥ probati
sũt eloquio dñi. ꝯta ⁊ hic dicit᷑. E xclusa est

Expanded text:
ge est justitia, ergo, o Judaee, ubi est gloria tua? Non potes gloriari; nam illa vitiosa gloriatio tua de superbia veniens exclusa est, id est ablata est. fidei. Vel ita, et agit de gloriatione bona. QuaGloriationem laudabilem dicit quae in Domino est, eamque exclusam dicit, id est ut emineret expressam; non ut abscederet, pulsam. Unde et exclusores dicuntur quidam artifices argentarii, in qua significatione etiam accipitur illud in Psalmo: Ut excludantur qui probati sunt argento , id est ut emineant hi, qui probati sunt eloquio Domini, ita et hic dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
is inutiles fuer̃t qd̾
ad recipienda tadauera. ita ⁊ a dũsus bonos
guttura illoꝵ. ⁊ uͥ non audent aꝑtis malis ꝑ¬
sequi. lingius suis .a. inalis dolose agebãt. uer¬
bis bona dicentes. s malum corde cogitantes.
qr uenenũ aspid̾ .i. odium in sanabile erat

Expanded text:
is inutiles fuerunt, quad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttura illorum. Et si non audent apertis malis persequi, linguis suis, id est malis, dolose agebant, verbis bona dicentes, sed malum corde cogitantes, quia venenum aspidum, id est odium insanabile erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ligendum est de oꝑib p̃cedentib fidem nõ seq̃n¬
tib. sine quib manis est fides ut ait iacobus
fides sine operib mortua est. ⁊ ipse paulus a¬
it. Si habuero omnem fidem. caritatem autẽ
cans gentib ut oftend̾et non merito bonoꝵ ope
ri. ut abraham uoluit filiũ immolare. Sequũ
iustus. ut ñ magis sunt iustiꝰ qui oꝑa legis ꝑti¬
moremfecerant. cum fides per dilectionẽ oꝑa¬

Expanded text:
ligendum est de operibus praecedentibus fidem, non sequentibus, sine quibus inanis est fides, ut ait Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Et ipse Paulus ait: Si habuero omnem fidem, charitatem autemcans gentibus, ut ostenderet non merito bonorum opeat, ut Abraham voluit filium immolare. Sequuntjustus, ut non magis sint justi qui opera legis timore fecerant; cum fides per dilectionem ope
Abbreviated transcription (Latin):
uens. ⁊ ideo illi qui cum sub lege efsẽt. x̾ credi¬
derunt. ñ qr iusti erant. s.ut iustificarent᷑: ne¬
uerunt ad gr̃ani fide. Destrunt᷑ aut̃ luc suꝑbia
gloriantiũ de oꝑib legis. ne gr̃a fidei inderetur
nõ ẽẽ necessaria. Si ⁊̃ oꝑa legis iustificare crede
tuta ⁊ terminata sunt. ut erant oerimonia¬
lia ⁊ figuratiua. que nũꝙ̃. ualuerunt ꝯsciẽ¬
tiam mundare ⁊̃ si cũ caritate ⁊ deuõtione fie¬

Expanded text:
vens; et ideo illi qui cum sub lege essent Christo crediderunt, non quia justi erant, sed ut justificarentur, venerunt ad gratiam fidei. Destruitur autem hic superbia gloriantium de operibus legis, ne gratia fidei videretur non necessaria, sed etiam opera legis justificare credetuta, et terminata sunt, ut erant caeremonialia et figurativa quae nunquam valuerunt conscientiam mundare, etiamsi cum charitate et devotione fie
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis sensum ut in
nũqͣm psalim lex uocant᷑ sicut dñsait. In
om̃s ⁊ alibi. Ut impleatur sermo qui ĩ lege
coꝵ scͥptus est. qr odio habuer̃t me gtis. It a
os. quoꝵ suꝑbia ꝯfringenda erat dixit. Scim̃¬

Expanded text:
cipulis sensum, ut innunquam vero psalmi lex vocantur; sicut Dominus ait, In Excelsi omnes . Et alibi, Ut impleatur sermo qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis . Ita os, quorum superbia confringenda erat, dixit: Scim
Abbreviated transcription (Latin):
aͣde mncti in inferno tencbantur. resutrere¬
runt. Solet. aut̾ queri utr̃ antiqͥs inftus qui
in inferno tenebantur peccata oent remissa ꝑ
fidem ⁊ penttentiã. quam eos uere habuisse cõ¬
stat. ⁊ si remissa erant oĩa qua de cã ap̃ inferoᷤ
detincbantur. Ad qd̾ dicimus qd̾ oĩa crant cis.

Expanded text:
enebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad quod dicimus, quod omnia erant eis
Abbreviated transcription (Latin):
hominem iustificari ñ per legem. qr lex non
iustificat apud deum s fides. de lege aut̃ loqui¬
mur scd̃m cerimonialia ut dictum est ñ scd̃
moralia que utiq iustificant. ⁊ in cuangdio
.i. pena debetur. Ca

Expanded text:
hominem justificari, non per legem, quia lex non justificat apud Deum, sed fides. De lege autem loquimur secundum caeremonialia, ut dictum est, non secundum moralia, quae utique justificant, et in Evangelio est poena debetur. Cav
Abbreviated transcription (Latin):
turar᷑ crecend̾: oĩo abeẽmendaciũ. ne dispensato
res ⁊ sibi putent licere ꝓu̾itatis dispensatione m̃¬
tiri. fi delis gͥ dispensator paulus nob exhibet ꝓ¬
cul dubio in scriberi dofidem. qr u̾ttatis dispensa

Expanded text:
t omnino abesse mendacium, ne dispensatores t omnino abesse mendacium, ne dispensatores Christi sibi putent licere pro veritatis dispensatione mentiri. Fidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
nanda ñ ẽe monstraret. p̃dicans tñ instant̃. nõ
eis ẜ gr̃a fidei saluos fieri fideles. ne eauelut ne¬
cessaria quisꝙͣ susciperet. post passionẽ ⁊ resur¬
rectionẽ namq dĩ iam reuelata fide amiserãt
tanꝙ uitã officii sui U crũptñ situt defuncta
corpora dedncenda crant quodã modo ad sepulty¬
ram nec suuilate s religiose. ñ erant deferen
morsib ꝑicienda. Ideo ñc qͥsqͥs ⁊p̃ianoꝵ quãuis
sit ex uideis ea celebrare uoluit qĩ sopitos cinereᷤᷤ¬
eruensñent puis deductor ⁊ bauilus corporis sed
impiꝰ sepulture uiolator. Nam processu temporꝰ.
ambulantẽ ad u̾itatẽ cũgłũ. ei ꝙ ideo restitisse¬
qd illa simulatẽe gerites uidaizare cogebat.U.¬
trũ uerũ scripserit. an p̃ nescio qua dispensatia
falsitate m̃titus sit. Hb̾sit ut cum mendacit̃
fetisse tredam̃. Oĩo enĩ tenend̾ ⁊ in doctͥna relici¬
onis nullom̃ cẽ m̃tiend̾.⁊ in scͥptorib sc̃arũ scͥp¬

Expanded text:
esse monstraret, praedicans tamen instanter non eis, sed gratia fidei salvos fieri fideles, ne ea velut necessaria quisquam susciperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose, non erant deserenmorsibus projicienda. Ideo nunc quisquis Christianorum quamvis sit ex Judaeis ea celebrare voluerieruens, non erit pius deductor vel bajulus corporis, sed impius sepulturae violator. 17. Fateor ambulare ad veritatem Evangelii, eique ideo restitissed illa simulatione gentes judaizare cogebat: utrum verum scripserit an non, nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Absit! ut eum mendaciter fecisse credamus. Omnino enim tenendum est in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum, et a scriptorib
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ⁊ barabe simin atiomerito repͥhensa ẽ ⁊ cor¬
ricta. ne ⁊ tune noceret. ⁊ ne postis ad imitandũ
ualeret. ẽm ierꝵ.ita respondit. Scribis in epsa qd̃
custodire. si tñ incis ñ ꝯstitucrent spem salutis.
Est q. fũma sñie tue credentes qͥdẽ de gentib a
legishone lib̾os c̃e .s. credentes de uideis bene fac̾e
si sacrificant ⁊ cireũcidunt. Sed si p̃cugłm be
sim labimur cherinti ⁊ ebionis qui p̃phoc sunt
anatħatisati. qd̾ euangelio miscuert̃ cultus
sunt. Et si tales suscepim̃ ait in eccła dei facuãt
cr indeis sunt ñ ẽẽ pestiferas. Ego extra ꝓninicio
qd̾ sũt utiq cerimonie indcoꝵ oĩt mortitere fide¬
lib. finis enĩ legis xp̃c:. Itemlex ⁊ ꝓpħe usq. ad¬

Expanded text:
rehensa est et correpta, ne et tunc noceret, et ne posteris ad imitandum valeret. Cui Hieronymus ita respondet: Scribis in epistola custodire, si tamen in eis non constituerent spem salutis. Estque summa sententiae tuae, credentes quidem de gentibus a legis onere liberos esse, sed credentes de Judaeis bene facere, si sacrificant et circumcidunt. Sed si post Evangesim labimur Cerinthi et Ebionis, qui propter hoc sunt anathematizati quod Evangelio miscuerunt cultum neutrum sunt: et si tales suscipimus ut in Ecclesia Dei faciant ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego contra pronuntio quod sunt utique caeremoniae Judaeorum omnibus mortiferae fidelibus. Finis enim legis C
Abbreviated transcription (Latin):
erificant. dum m spem salutis ĩ eiꝰ ñ ꝯstituant.si
peccat petrus si iudarat. s qd̾ cogit gentes iunda¬
irare suo exemplo. in quo solo paulus rep̃hend̃
ñuiderit recte ambulantẽ adu̾itatẽ euangelii.
Quisqͥs enĩ facit qd̾ fac̾e debet recte utiq facit¬
⁊ ideo falsum de illo dicit. qui dicit eñ rectũ ñ fe¬
cisse. qd̾ nouit eũ facere debuisse. Si aut̃ uerum
s̃ qͥpsit paulus. uerum est qd̾ petr̃ nõ rocte am¬
lic egisse credo. ut gentiles cogeret indarare.
ħenim lego scͥpsisse paulũ quem ititũ ẽe nõ
credo. ⁊ idco ñ recte agebat hoc petrus qr erat ⁊̃
hoc enĩ ꝯtendebant antyochie qui ex circũcisi¬
one crediderant. Ipsum ũ paulũ credoñ ita egis¬
se qñ tymotbn cirmũcidit. uel chencris uotũ per¬
soluit. ⁊ ierosolimis a ia cobo monit᷑ legalia illa
suscepit. ut ꝑutare in deretur ꝑilla legalia salr

Expanded text:
rificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sed quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehenduiderit non recte ingredientem ad ueritatem euangelii. quisquis enim hoc facit, quod facere debet, recte utique facit et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod eum nouit facere debuisse. si autem uerum scripsit Paulus, uerum est, quod Petrus non recte sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum quem mentitum esse non credo, et ideo non recte agebat hic Petrus, quia erat contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salut
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ post̾ioris pacto r ꝓsalite gregif libentissĩs
suftinebat. ualcbat ꝙ hoc admagnũ humilita¬
ne pietate humilitatis accepit. atq ita cxẽplũ
posteris p̃buit. tanto satͥtus qͣnto ad imitand̾
difficilius q̃ ñ dedig̾narent᷑ maiores. Siesi forte
recti tramitẽ reliquissent ⁊̃ a post̾iorib corrigi.
lausꝰ itaq inste lib̾tatis in paulo. ⁊ sc̃e humĩ¬

Expanded text:
talem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebat, valebatque hoc ad magnum humilitane pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humi
Abbreviated transcription (Latin):
tro in aposto¬
latũ circumei¬
sionis. oꝑatu
est ⁊ michum
ter gentes. Et
cum cognonis¬
que data est mͥ
iacobus ⁊ cep¬
has ⁊ iohes qui
uidebantur
columpne ẽẽ
dextras deder̃t

Expanded text:
tro in apostolatu circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes et cum cognovisquae data est mihi, Jacobus et Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, dext
Abbreviated transcription (Latin):
uenirent quidã. iuidei
limitane ẽpo. edebat
discretionẽ in tibis. illi qui a iacobouenerant
emulatores legiscrant noĩe tͥan. quĩ cquo iuire
sibile. sic̾ut ⁊ ĩpe paulits ꝓ scandalo aliq̃n recessit
adiungebat. Unde subdit. Cum aut̃ uenis
occasiones a cibis gen¬

Expanded text:
enirent quidam Judaei lymitanae episcopo, edebat discretionem in cibis. Illi qui a Jacobo venerant aemulatores legis erant, nomine Christiani, qui aesibile, sicut et ipse Paulus pro scandalo aliquando cessitadjungebat. Unde subdit: Cum autem illi occasiones a cibis g
Abbreviated transcription (Latin):
re uidentur ieronimꝰ ⁊ augꝰ. sic̃ ⁊ de legaliũ post
xp̃m obseruatõe. Ierx. enĩ ait petrũ ĩ deo obserua ͤ¬
se illa legalia qd̾ uellet ea post xp̃m seruari :̃
sc. ⁊ dispensatõe simulasse. ne .s. nosii deos amit¬
teret. Nec in ħ peccabat. qr bona intentõe id age¬
bat. ⁊ si illipeccarent qui eiꝰ .q. cxemplo uidait a¬
bant. nec fuit rep̾hensio uera. qr nil in eo rep̃¬

Expanded text:
nus, sicut et de legalium post Christum observatione. Hieronymus enim ait Petrum non ideo observasse illa legalia, quod vellet ea post Christum servarise et dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo rep
Abbreviated transcription (Latin):
tis imponere iugum qcł neq nosucq patres
nostri portare potuius: S ꝑgr̃am credimꝰ sal¬
uari sicut ⁊ illi. Petrus itaꝙ bene scnsit de aboli
tu. ut in circumcisione tẏmothei. ripse qͥ co¬
mã ex uoto nutrunt. ut naz arei in chencris
ex lege caput totondit. post multa ⁊ in ierł¬

Expanded text:
imponere jugum, quod neque nos neque patres nostri portare potuimus? sed per gratiam credimus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolittu, ut in circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. Post multa etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dispens atorie. s uere. q̃ĩ eis subiectũ. s ñ in eis
uanda. ⁊ eñ uere peccasse ñ illa seruando s alioᷤ
suo exemplonidairare cogẽdo. ut sit rep̃hẽsioue¬
rañ dispensatoria. Ait enĩ ierz. Ex hoc loco impiꝰ
porphyriꝰ petrumã paulo ĩtphensũ nob̃ obicit uo¬
lens ⁊ illi maculã erroris ⁊ hũic procacitatis in¬
cut̾e.⁊in cõmune dogniatis ficti accusare m̃daci¬
hensibilis fuisset ei paulus in faciem restitis̃e di¬
cat᷑. Namut̾q recte sentit legem ñ ẽe tenendã.¬
⁊ qd̾ ĩ oĩ gente quicũq timet᷑ deũ ⁊ oꝑatur iusti¬
ciam acceptus : illi. S ut̾q cauta simuloe dispẽ¬
sat. ille subtractionemiste rep̃hensionẽ. ⁊ ut ui¬
seꝑabat. petrus rephensibilis erat. nec paulus ei¬
ꝓcatit̾ resistebat. Daulus enĩ inpetro hoc rep̾¬
tionem. cuiꝰ ⁊ ip̃e rens erat. Sed fuit pec rep̾hensio
ñ uera s dispensatoria. nec petrus peccauit. nec

Expanded text:
ectum, sed non in eis vanda, et eum vere peccasse, non illa servando, sed alios suo exemplo judaizare cogendo, ut sit reprehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hieron.. Ex hoc loco impius Porphyrius Petrum a Paulo reprehensum nobis objicit, volens et illi maculam erroris, et huic procacitatis incutere, et in commune ficti dogmatis accusare mendacihensibilis fuisse, vel ei apostolus Paulus in faciem restitisse dicatur. Nam uterque recte sentit legem non esse tenendam, et in omni gente quicunque timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi, sed uterque cauta simulatione dispensat, ille subtractionem, iste reprehensionem, ut separabat, Petrus vere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reptionem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
hego tuli petro. quia
cũ uenisset ceplas an.¬
qͥ lotus gentium erat.
ego restiti ei tanquã
co eundo ĩ faciẽ ei .s.
cando. ⁊ ñ in occulto s.¬

Expanded text:
ontuli Petro, quia cum venisset Cephas Ani locus gentium erat, ego restiti ei, tanquamco, eundo in faciem ejus, cando; et non in occulto, s
Abbreviated transcription (Latin):
sectando ꝑoꝑa legali¬
a legẽ iusticie .i. lege¬
moysi que ẽ iusticie.
si bene sit intellecta. ⁊¬
Sectando le. iꝰ .i. iustici¬

Expanded text:
sectando, per opera legalia, legem justitiae, id eMosi quae est justitiae, si bene sit intellectasectando legem justiti
Abbreviated transcription (Latin):
litionẽ. ⁊ lapis p᷑ politionẽ. politio aũ xͥ passio
funit. qua infirmitatis miscriã deposuit. xp̃c gͦ
scandalirati sunt in eum iideu rascentes ⁊ ĩ¬
dignantes qd̾ filiumdei se faceret. lapisuͭ of¬
maxime offenderũt ⁊ excecati sũt. deũ ñ ẽẽ credẽ¬
tes quẽ mortuũ uidebant. a qua offensione qͦs¬
dam lib̾at fides. unde subdit. ⁊ omnis qͥcre . a. ii

Expanded text:
litionem et lapis post politionem. Politio autem Christi, passio fuit, qua infirmitatis miseriam deposuit. Christusscandalizati sunt Judaei irascentes et indignantes, quia se Filium Dei faceret. Lapis maxime offenderunt, et excaecati sunt, Deum non esse credentes quem mortuum videbant, a qua offensione quosdam liberat fides. Haimo Unde subdit: Et omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
am non a deo ordinatam s adimleciluttatera¬
tiocinationis humane que potentiam deunt᷑
ꝯscientiam suam coartat. non alit̃ credens tã¬
git qui q̃i prudenti idola erponunt dicentegi
iupit est aer neptius est mare. Ideo cũditet
adoratores symulachroꝵ. s qi doctores urtetõ¬
tatores signoꝵ cauendos ẽẽ. uel fallatiam p¬
pellat. qd ec lege pseudo pditatores dicunt:⁊ illa
dicitur manis. qr in hac falsitate nulla est itis.¬
tas. Qd̾ solet aliqͣn eẽ in falsis Sħlosopłyani¬
tas ad proband̾ uel impro band̾qd̾ delege di

Expanded text:
 non a Deo ordinatam, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens fagit, qui quasi prudentius exponunt idola dicentes: Juno est aer, Neptunus est mare. Ideo cum diceradoratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum, cavendos esse. Vel fallaciam apQuod de lege pseudopraedicatores dicunt. Et inanem. Quia in hac falsitate nulla utilitas, quod solet aliquando esse in falsis. Secuntas ad probandum vel improbandum: quod de lege di
Abbreviated transcription (Latin):
iysei fuit cumgyeri ĩ
uia cunti ad naamã¬
sẏrum ut acciꝑet sõ
nomine eiꝰ que ip̃e nõ¬
mandauerat. q̃uto an¬
gis apłe ca que dixit po¬

Expanded text:
isei fuit cum Gjezi in via euntis ad NaamaSyrum, ut acciperet sub nomine quae ipse nmandaverat. Quanto magis Apostolus ea quae dixit po
Abbreviated transcription (Latin):
in quo est omne misterium: Omue emi misteri ũ
sacram̃ti dei in xp̃o est. ut qui eum cognoscit oĩ¬
um noticiam habere uideatur. undeadoit. ip̃i
enim sap̃ie ⁊ scĩe sunt si xp̃r agnoscaturr. quia
õiumpotentiarum uirtus in eo est. Ex ip̃o cm̃
hñt om̃s qͣre ⁊ caput õĩũ dr̃ ut per ipsum
oñis subsistere uideantur. unde recte suboitur
restrium. ut quibunt nouit. nicħultra querat
nec sap̃iam net iurtutẽ. qui agnouit eum in qͦ
perfecta untus est perfectaq sapientia. quicquid
alibi queritur hic ꝑfecte inuenitur. Nam quid
sapientiꝰ salomone. quid prudentius damelee
Quibz ideo deus pre ceteris sapĩam dedit. ut in dam¬
ele ⁊ salomone ostend̾et infidelib se auctorẽ cẽ
sap̃ie totius. Qd̾ infideles non putant. qr ñle¬
gunt in euuangeliis ⁊ prophetis astrologiã.
geometriam. ⁊ alia hi. que ideo despecta sũt a
nris: qr nicħ ad salutem ꝑtinent. s mag̾ mit¬
tunt in errorem ⁊ a deo auocant. ut dum hiis

Expanded text:
in quo est omne mysterium. Omne enim mysterium sacramenti Dei in Christo est, ut qui eum cognoscit, omnium notitiam etiam habere videatur. Unde addit: Ipsiet scientiae sunt, si Christus agnoscatur, quia omnium potentiarum virtus in eo est. Ex eo enim habent omnes, quare et caput omnium dicitur, ut per ipsum omnes subsistere videantur. Unde recte subditur, restrium, ut qui hunc novit, nihil ultra quaerat, nec sapientiam nec virtutem, quia agnovit eum in quo perfecta virtus est, perfectaque sapientia. Quidquid alibi quaeritur, hic perfecte invenitur. Nam quid sapientius Salomone, quid prudentius Daniele, quibus ideo prae caeteris Deus sapientiam dedit, ut in Daniele et Salomone ostenderet infidelibus, se auctorem esse sapientiae totius? Quod infideles non putant, quia non legunt in evangeliis et prophetis astrologiam, geometriam, et alia hujusmodi. Quae ideo despecta sunt a nostris, quia nihil ad salutem pertinent, sed magis mittunt in errorem, et a Deo avocant, ut dum his
Abbreviated transcription (French):
recepistis ⁊ didicistis:
cegnitione. ⁊ habctis¬
co habundantes domĩ
in illo qui solus dat
incremciłtum. Et ĩ
hac ambulatõe. Ui¬
oete nequis uos decĩp̃¬

Expanded text:
cistis, cognitione, et habetisco, abundantes, donis in illo, qui solus dat incrementum. Et in hac ambulatione, videte ne quis vos decip
Abbreviated transcription (Latin):
stolis q̃m in ꝓphis. id̾o
ait. sp̃u uobiscũ sum¬
in sp̃u uidere remo¬
ta. Ergo sibi caueãt.
tiores eos facit circa euangelium. qr gauidere
se dicit in dispositione ꝯusationiscoꝵ ⁊ fidci sta

Expanded text:
stolis quam in prophetis. Ideo ait, spiritu vobiscum sumin spiritu videre remota. Ergo sibi caveant itiores eos facit circa Evangelium, quia gaudere se dicit in dispositione conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
inter se ita distant. ut sapĩa de duinis icien¬
tia de humanis accipiatur. utrũq agnoscomi¬
tulit ad scĩam ꝑtinent. Qd̾ aut̃ uerbũ est sũ
t̃ꝑe ⁊ loco patri coeternum ⁊ ubiq totũ ad capi¬
entiam refertur. Sc̃ia g̾ nostra xp̃c est. Sap̃ia¬

Expanded text:
inter se ita distant ut sapientia de divinis, scientia de humanis accipiatur. Utrumque in Chrtulit, ad scientiam pertinent. Quod autem Verbum est sine tempore et loco, Patri coaeternum, et ubique totum, ad sapientiam refertur. Scientia ergo nostra Christus
Abbreviated transcription (Latin):
te .i. proficite ñ extra
eum s in ipso ambu¬
late dicouos minores
radicati mactiua ui¬
ta ut arbor ad fructi

Expanded text:
t proficite non extra eum, sed in ipso ambulate, dico, vos minores, radicati in activa vita, ut arborum ad fructi
Abbreviated transcription (Latin):
apłis. s potiꝰ purutes sp̃ualos debent filus sp̃ualib
dignũ : ut a filiis sũptusaccipiant ad sustentandã
uitam. hicaut̃ in tm̃ꝓbat senolle acciꝑe itt tñsfat
cãm carnalis patris ad sp̃ialem. ⁊ dicit non solũ seꝑ
salute coꝵ uesle ĩpenderesua. s ⁊̃ mori paratũ. unde

Expanded text:
apostolis, sed potius parentes spirituales debent filiis spiritualibus dignum est ut a filiis sumptus accipiant ad sustentandam vitam. Hic autem probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritualem, et dicit non solum se pro salute eorum velle impendere sua, sed etiam mori paratum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
abeisuit eos lueraret᷑. ut intelligentes qr petume p̃po¬
nt eos tand̾ cognoscerent affectũ illtꝰ erga se. Nõn
q̃rebat apłc datum s fructum. nc q̃i uenditor euan¬
gelii putaretur. est tñ uere m̃cator dñi sui.nam pr¬
susuendit. dat it sp̃ualia ⁊ q̃rit ñ quid̾ carnalia sed

Expanded text:
ab eis, ut eos lucraretur, ut intelligentes quia pecuniae praeponit eos, tandem cognoscerent affectum illius erga eos. Non quaerebat Apostolus datum, sed fructum, ne quasi venditor Evangelii putaretur. Est tamen vere mercator Domini sui, nam prorsus vendit. Dat enim spiritualia, et quaerit non quidem carnalia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dens tabebimꝰ ⁊ minores erimꝰ. qͣmͦ implebim᷑
iomnẽ plenitudinẽ dei : S qm̃ implebim᷑
ꝓfecto erimꝰ equ ales deo. Detestandꝰ est erroris¬
te. non enĩ sic implebuntur ut sint ⁊ ip̃e ple¬
nus deus. s ut ꝑfecte sint pleni deo. uelita oro
.i. ĩmensum ⁊ mestimabilem cognoscere deũ.

Expanded text:
 implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oroest immensum et inaestimabilem cognoscere Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
gͣcre .s. qd̾ deus factus est hõ. qd̾ iustiis pro impi¬
is. dĩis ꝓ seruis. creator ꝑ creatura: moritur. ⁊¬
cetera. sii. ideo uolo uos scire ista ut impleami.
sit plena diuinitatis ꝓfessio in uobis. qr tunc
nichil deest xp̃iano cum patrem ⁊ filisi sic co¬
gnoscit. aliter non est integra ꝓfessio deitatĩ.¬

Expanded text:
cet quod Deus factus est homo, quod justus pro impiis, Dominus pro servis, Creator pro creatura moritur, etc. hujusmodi: ideo volo vos scire ista, ut impleamini sit plena divinitatis professio in vobis, quia tunc nihil deest Christiano cum Patrem et Filium sic cognoscit: aliter non est integra professio deitati
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur. Ideo orouosscire ista. ut ꝑ hasscienti¬
u̾tutum postea beatitudinis habeatis plenito¬
dinẽ. Hanc plenitudinẽ dei quidam in hiisũ¬
bis sic intellexert̃. ut putarẽt nos hocidem fu¬
turos qd̾ deus est dicentes. Si aliquidminiꝰ qͣm¬

Expanded text:
ligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scienti ut hic virtutum, postea beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus q
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigamur. extendentes manus in latitudi¬
ne bonoꝵ operum. ⁊ longitudine usq in fiiẽ
possitis ⁊̃ scire ex par¬
te. ut imitemini cari¬
dit scĩam hum anam¬
qr plene scirim̃ potest
qͣnta nos caritate di¬
lexerit. uelita. Scire

Expanded text:
crucifigamur, extendentes manus in latitudine bonorum operum, et in longitudine usque in finem possitis etiam scire, ex parte ut imitemini charidit scientiam humanama plene sciri non potest quanta charitate dilexerit. Vel ita, scire
Abbreviated transcription (Latin):
est qͣmͦ uoluit mortuus est. Non frũstra gͥ¬
qui dixerat. Colle crucem tuam ⁊ sequere me. ẽo¬
slitur crux cum spũi facta catius mortificantur.
Qnoo diug̾ euacu atur corpꝰ peccati qͣmdu exã¬
or homo corrumpitur. ut interior renouetur de
die in diem tempus est crucis. in cuiꝰ gͦ potesta
ret. nam latitudo est in cruce tͣnsuersũ lignũ
ubi figuntur manꝰ. qd̾ ad bona oꝑa ꝑtinet. q
ibi ertenduntur manus. longitudo est in ea
parte ligri. que abipso tñisuso ad terrã tendit¬
ligno est qd ab codem transino sur sum uersuᷤ
ad caput eminet. ꝑ qd̾ significatur suꝑioꝵ ex¬

Expanded text:
est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potesret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, etligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad caput eminet: per quod significatur supe
Abbreviated transcription (Latin):
profund̾ caritatis .i. possitis intelligere occul¬
tum dei uidicium ẽe quare isti dat illi nõ. De
profundo cñ iudicioꝵ dei que scrutari ꝯtẽplari¬
ꝙ nequimꝰ ꝓcedit omne qd̾ possumꝰ. Qd̃ possũ:
uideo. uñpossum ñ uideo nisi qr nomi ẽẽ adeo. &¬
re aut̃ illi ⁊ ñ illi det multũ est adme. abyssusẽ
⁊ ꝓfundum. Nunc g ipsa caritas in bonis oꝑibꝰ
exercetur ad subuemend̾ aliis. ⁊ usq ad inimi¬
cos porrigitur. ⁊ ħ latitudo est. nẽ longanimi
seuerat. ⁊ hec longitudo est. hoc aut̃ dotum ꝓpter
adipiscendam urtam etcinã facit que illi ꝓmit¬
titur in excelso. ⁊ hec altitudo est. exiftit uero er oe¬
gr̃a sumus salui facti ñ ex oꝑib iusticie q̃ fecimꝰ¬
est excelio ⁊ ꝓfundo. S cum in excelso dicitur sub¬
limitatis emmentia cõmendatur. cũ aũ in ꝓ¬
fundo difficultas inuestigatõis ⁊ cognitionis.
Et sciendum qr m lius uerbis figura ⁊ mistiũ
crucis ostenditur. Qui enĩqr uoluit mortũ

Expanded text:
profundum charitatis, id est possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim judiciorum Dei quae perscrutari contemplarique nequimus, procedit omne quod possumus. Quod possum video, unde possum non video, nisi quia novi esse a Deo. Quare illi et non illi det, multum est a me: abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimiseuerat, et haec longitudo est; hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex ocgratia sumus salui facti non ex operibus iustitiae, quaeest excelso et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
limitas caritatis. Hec est que sursum cor dirigit
latitudinem. ⁊ si in hiis usq in finem ꝑscuctas
habes longitudinẽ. S si ommia hec ñ pp̃ merte
nec longitudo erit nec latitudo. Nam habere
altitudinẽ est cogitare deum. amare deũ. ⁊ gratiꝰ
amare ipsum aduitorem. ipsiu coronatorẽ po¬
stremo ipsum pͥmnum deputare. ñ aliud ab ip¬
so qm ipsum expectare. Si amas gratis ama. si
uere amas ipse sit merces quẽ amas. ⁊ qd̾ sit¬

Expanded text:
itatis. Augustinus Haec est quae sursum cor dirigit,latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudinem. Sed si omnia haec non proptenec latitudo erit, nec longitudo. Nam habere altitudinem est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum coronatorem, postremo ipsum praemium deputare non aliud ab ipso, quam ipsum exspectare. Si amas, gratis ama. Si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
heoc ꝓficit ut securide
auxilio eiꝰ sitis dum ꝑ¬
fidem habitat ĩ nob̃
ut cum fidem habemꝰ
ipsum habere indea
de xp̃o. xp̃c est in corde tuo non sñ cã cũ dixerit
militudinẽ arboris q̃
qͣnto plus terre figi¬
tur. tanto plus tͣhit
dinẽ domus. qr in eis
sp̃e sc̃s habitat. rt poᷤᷤ¬
sitis compħ .i. ꝑfeccẽ¬

Expanded text:
hoc proficit ut securi de auxilio ejus sitis, dum fidem habitat in vobis, ut cum fidem habemus ipsum habere videa Christus est in corde tuo. Non sine causa cum dixerit,militudinem arboris, quae quanto plus terrae figir, tanto plus trahit dinem domus, quia in eis Spiritus sanctus habitat, positis comp
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝯcipitur. ragit ĩfans in p̾sepio. S ab ange¬
lis laudatur incelo. Herodes ꝑsequitur:. s magi
adorant. ignorant pharisei sed stella demõstrat.¬
ẽunet pati s sponte ad passionẽ uenit. uult tr¬
ansferri calicem s petrum qui calicem tun ebat

Expanded text:
sed concipitur; vagit infans in praesepio, sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstratet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat a
Abbreviated transcription (Latin):
cram̾to enĩ crucis hoꝑ uerboꝵ intellectꝰ coap¬
tatur. ut sit sensus. Que sit latitudo in oꝑibꝰ
Qd̃ estensum in cruce sua fuit. que in latũ
tensa est a dextra in sinistrã. uibi manus fi¬
xe.ꝑ quas oꝑa signantur. que in hylarita¬
te decet eẽ.⁊ que longitudo caritatis .s. qd̾usq

Expanded text:
cramento enim crucis, horum verborum intellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudo, in operiquod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo char
Abbreviated transcription (Latin):
terpretantur scͥpturaᷤ
qui explauant legẽ pr̃i¬
ores quidem ꝓpħe p̾scie¬
runt olun de gentib
d̾ uocande eẽnt ⁊ future participes dom derħ

Expanded text:
terpretantur Scripturas, qui explanant legem. Priores quidem prophetae praescierunt olim de gentibus quod vocandae essent et futurae participes dono Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝯtradicere in p̾dictis sententiis sacrepagĩe
doctores. ita pot̾ determinari qd̾ dictũ est. ut ilt
qui maioris dignitatis sunt. ⁊ ꝑ quoꝵ iift̾̃iĩ
ris dignitatis sunt. incognita eẽnt. Quã prefi¬
nitionem fecio deus pater .i. p̃orduauit com¬
plendam in xp̃o. uei fecit .i. compleuit in ip̃o¬

Expanded text:
sibi contradicere in praedictis sententiis sacrae paginae doctores, ita potest determinari quod dictum est, ut illis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ris dignitatis sunt, incognita essent. Quam praefinitionem fecit Deus Pater, id est praeordinavit complendam in Christo, vel, fecit, id est complevit, in
Abbreviated transcription (Latin):
piis tanq̃. sarm̃ttis p̃¬
cisis ad combustionẽ
qui non parcit iustis
a nob̾est quis finuis e¬
rit eis qui non credũtr
bitur. peccator ⁊ mi

Expanded text:
piis tanquam sarmentis pcisis ad combustionem, qui non parcit justis a nobis, quis finis erit eis qui non credent? bitur, peccator et i
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cqualem̃ nobis. Quid enim iustius qm ut qͥ
in scło bonos deprimunt ⁊ ꝑsetutionib afflg̃t
inficturo ead̾ patientur que faciunt. Illi aut̃
sunt in requie qui magnam tribylationẽ pas¬
.i. ideo głamur qr sustinctis ita ut sitis exem¬
plum ⁊ decum̃tum aliis qd̾ iuste uidicat deus.
dum suos ꝑmittit affligi ⁊ malos prosꝑari. ri¬
dent enmuos ex malis in melius ꝑficcre. illos
ex ꝓspcris deteriors ẽe. ⁊ ita eis estis ẽxemplũ ne fa
omncm filium quem recipit. apud quem ẽ uis¬
tum ut inciprat a domo cius uidicium. ynde pe¬
trus ait. Tempiis est ut incipiat udiciũ a domo

Expanded text:
aequalem nobis. Quid enim justius quam ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem pasest ideo gloriamur, quia sustinetis ita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne faomnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium a domo
Abbreviated transcription (Latin):
oftendunt quid in ui¬
dicio futuro patien¬
tib ⁊ inferentib sit
seuere punit deuspec¬
cata inpenitentib qͥ.¬
faciet induratis: Iõ
dicit p̾ssuras iustorũ
dicui dei. ait intelliga

Expanded text:
ostendunt, quid in judicio futuro patient inferentibus sit severe punit Deus peccata in poenitentibfaciet induratis? Ideo dicit pressuras justorum judicii Dei, ut intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła p̾senti quã
hic regit. ⁊ ideo dicit᷑
regnum dei. Pro quo
.s. ut digni sitis. non
solum õꝑaminibona¬
sed ⁊̃ patimini ma

Expanded text:
in Ecclesia praesenti quam hic regit. Haimo Et ideo dicitur regnum Dei, pro quo, scilicet ut digni sitis, non solum operamini bonetiam patimini mal
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicout accipias.
qr tuinfirmus es. ĩo
ego abstineo ꝙ mͥ de
acceptione scandalũ
est. intellige dico qd̃¬
tans legittune coiona¬
bitur.⁊ ut iegitime
certes: Memor esto. do

Expanded text:
enim dico, ut accipias, quia tu infirmus es. Ideo ego abstineo quia mihi de acceptione scandalum est. Intellige dico qtans legitime coronabitur, et ut legitime certes, memor esto Do
Abbreviated transcription (Latin):
se ip. qui est ueritas. Q d̾ faceret si dicta sua
ñ impleret. hoc aitt̃ qd̾ se ipsum negare ũ pot᷑¬
neo te. pel scd̾m aliam litterã hec cõmone.
alios tibi cõmissos testificans co. do.i. testẽ dep̃
catholico. contentio
minus stabilit̾is se¬
pe gñat scmupulum.
Solent enĩ in ꝯtenti
ꝑdat. ⁊ foris uictor accedat. Nemõenĩ ꝑatitur.
seunci licet sciat uera ẽẽ queaudit. Collatõ
E inter dei seruos cẽ debet si altertatio. S ol¬
licite aut̃ cu. exhi. te ip. deo hoc p̃p te ꝓbabilẽ¬

Expanded text:
seipsum, qui est veritas, quod faceret si dicta sua non impleret. Hoc autem quod seipsum negare non potens. Vel secundum aliam litteram, haec commone, alios tibi commissos testificans coram Deo, id est testtholico. Contentio minus stabilitis saepe generat scrupulum. Solent enim in contentdat, et foris victor accedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera esse quae audit. Collatio ergo inter Dei servos esse debet, non altercatio. Sollicite autem cura exhibere teipsum Deo, hoc propte
Abbreviated transcription (Latin):
tymotheum memo
uangelio predicãdo
operans. hic ꝯtume¬
lramnotat que ẽ ẽ¬
uerbum dei non est
alligatum. qr ⁊ ser̾¬
mone p̃sentes ⁊ut¬
teris absentes docere

Expanded text:
Timotheum memorvangelio praedicando,operans. Hic contumeliam notat quae ei inverbum Dei non est alligatum: qui et sermone praesentes, et litteris absentes docere
Abbreviated transcription (Latin):
fusibilẽ rectẽ¬
ut attis fpũalia iac
diftribuat parit.
que sine fructu sũt¬
⁊ si non ita mala sĩt¬
nocent. unde subdit.
rum ut cancer scri.¬
paulatim tendit. q̃
sanaft̃ corrũpendo. ⁊
cta ad impietatẽ tra¬

Expanded text:
vangelium, vel nout altis spiritualia, lac distribuat parvuliuae sine fructu sunt, et si non ita mala nocent. Unde subdit: rum, ut cancer serpaulatim tendit, quae sana sunt corrumpendo, et ita ad impietatem tra
Abbreviated transcription (Latin):
tem iustific atõis. et
post hanc uitam glo¬
nam celestem. et fide
electi salutem ⁊ głam.¬
mortui .i. si nos sumus mortui mundo uelpoc

Expanded text:
tem justificationis et post hanc vitam gloriam coelestem. Et fidelelecti salutem et gmortui, id est si nos sumus mortui mundo vel pec
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte de tantobo
no qd̾ ex deo habebãt
extollerentur tanꝙ̃
musut dignum est. ⁊¬
hoc est qd̾ ãt. fr̃es semp
debemus ꝓuobis gras¬

Expanded text:
ne forte de tanto bono eorum quod ex Deo habebant, extollerentur, tanqumus ut dignum est. hoc est quod ait: Fratres, semper debemus pro vobis gra
Abbreviated transcription (Latin):
alitas seruetur integ
la. ut nicħagatis eius
in quinatur aĩa pet cogitationemmalã ⁊ ẽ mũ¬
dum tñ corpus. Ideoq sp̃min homine mundũ
ait sine querela non sine peccato. Asiud est enĩ
eẽ sinc pocẽo qd̾ de solom hacuita unigenito dict̃
est. aliuio est esse sine querela qd̾ de multis iustis
⁊̃ i hac uita dici potuit. qr est quidam modus
lit᷑ consulit nec contra cuł quã muin as tenet
libidinẽ uindicandi ut ueraciter dicat. Sicũt.
peccatosenon ẽẽ declarat. in multis enim offendi¬
ius om̃s. Item nota qd tria posuit quib homo

Expanded text:
s servetur sine licet nihil agatis ejus inquinatur anima per cogitationem malam, et est mundum totum corpus: ideoque spiritum in homine mundum ait, sine querela, non sine peccato. Aliud est enim esse sine peccato, quod de solo in hac vita Unigenito dictum est; aliud esse sine querela, qetiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus liter consulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et peccato se non esse, declarat. In multis enim offendimus omnes . Item, nota quod tria posuit quibus homo
Abbreviated transcription (Latin):
est nobisnonqͣntum in se: s in nobis exti¬
guimus dum a nob peccando fugamus. ⁊ pro¬
pbetias no. sper .i. si quis dicta ꝓprarum expla¬
nat. ⁊ ad edificationẽ predicat. nolite eũ des¬
pitere neq contempnere. non tñ ommiaĩ dũ¬
crete recipiatis sed ꝓbate .i. ratione discutite
omnire que speciem mali pretendit. ut a pra
⁊ si nonsit malum nolite precipitanter ag̾e.
emnia ꝓbare.⁊ quicquid sobrie ⁊ benedictũ
Iꝑse aut̃ deus

Expanded text:
est nobis, non quantum in se, sed in nobis, exstinguimus, dum peccando fugamus. VERimo id est si quis dicta prophetarum explanat, et ad aedificationem praedicat, nolite eum despicere, neque contemnere; non tamen omnia indiscrete recipiatis. Sed probate, id est ratione discutiteomni re quae speciem mali praetendit, ut a pravsi non sit malum, nolite praecipitanter agere.omnia probare, et quidquid sobrie et bene dictum Ipse autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
obscure. nec eĩ aꝑte
pot̾̃ de abolitione ro¬
mam rogni ⁊ de anti¬
iħii R̃ xõi apparentia ⁊ dampnatõe
⁊ de quoriundam fratrum in¬
quietudine scribit ⁊̃ non ĩfta¬
tur. Cum enim thessaloniceuses priorẽ epłam
legendo ꝑuenissent ad illum locum ubi dictt
apostolus. Mortui i xp̃o inaduentu enis re¬
surgent primi. deide nosqui unum qui
minumq ꝑterriti putantes uicinum c̃ẽ di¬
emdomini ⁊ timentes ne dampnarentur. cũ
dsabolo eo qd̾ tarde ad fidem uenientes ĩꝑfacti
titus ꝑ omina reprobaretur. uel ne dyaboluss̃
expectantib aliqua fraude illuderet. corrig̃
⁊̃ asꝑus inquictos. ⁊ est intentio apłi in hace¬
pystola bonos ⁊ quietos ad patientiã mon̾e
⁊ inquietos corrigere. ⁊ que obscure in pͥceden
de bonis coꝵ. postea monet ad patientiam
⁊ ad ꝯstantiam. inde asserit qd aduentum
tirõi signa licet obscura denuntiat agens
de abolitione romani regni ⁊ int̾fectõe antit
ratias. hic agit gratias deo de bonis corũ¬

Expanded text:
te potest de abolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. Scribit etiam non instadebatur. Haimo Cum enim Thessalonicenses priorem Epistolam legendo pervenissent ad illum locum, ubi dicit Apostolus: Mortui in Christo in adventu ejus resurgent primi; deinde nos quimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfectntitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedede bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit quod adventudventus Christi signa licet obscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Gratias. Hic agit gratias Deo de bonis eoru
Abbreviated transcription (Latin):
enmscĩam ⁊ intellectum alicuiꝰ libri hñt.¬
⁊ ita sentiunt sicut auctor ipie sensit. ñ tñ¬
nec ⁊ cẽ uerum. s uideus iactat schr̃e sensũ
legis. ⁊ scireuerum ẽe illum sensum legis. ita
ut aliis habere uolentib sit exemplar. Et cũ
hec omnia habeas onidee. Qui ergo alium
doces cur de ipsũ nõ
doces: Uel si suꝑiꝰ iꝰ lit

Expanded text:
enim scientiam et intellectum alicujus libri habent, et ita sentiunt sicut auctor ipse sensit. Nonesse verum; sed Judaeus jactat se habere sensum legis, et scire verum esse ipsum sensum legis, ita ut aliis scire volentibus sit exemplar. Et cum haec omnia habeas, o Judaee, qui ergo alium doces, cur te ipsum non doces? Vel si superius in lit
Abbreviated transcription (Latin):
ab surde possunt accipi sc łarium
rerum q̃miis licite ꝯcessarũ
tales cupi¬
ditatecut amittisine aĩ do lore ñ possint. Q
gadhucamant secularia ⁊ negociis terrenis

Expanded text:
absurde possunt accipi saecularium rerum, quamvis licite concessarum tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Qui ergo adhuc amant saecularia, et negotiis terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃.ar. la.p̃. edificant. Nec enim tria edificãt
ꝯtemptores scli. qui omna sua pauꝑibdãt.
uel qui tanquam non habentes ñt. Nec frꝰ¬
tratra ⁊ tra eppressit. Aurũ enĩ edificant in
templatõe dei. amore. argentum in dilectio¬
ne ꝑ ximi. lapides p̾ci. in operib bonis que ñ¬

Expanded text:
tiosos aedificant. Haec enim tria aedificant contemptores saeculi, qui omnia sua pauperibus dant, vel qui tanquam non habentes habent. Nec frustra tria et tria expressit. Aurum enim aedificant, in contemplatione Dei, argentum in dilectione proximi, lapides pretiosos in operibus bonis, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
le fu̾it .s. firimu t solubile¬
ignis futuri iuidicu ꝓ¬
babit. Duos em̃ignos
legimus ficturos. unr̃
eternum quo eternalit̾ pumientur it probi
qui seq̃tur iudicium. alterum qui precedet qͥ¬
igne securi sunt. non solum de illo eterno qͥ In
eternum cruciaturus est impios. sed ⁊̃ de illo e¬
mundatorio quo purgabuntur quidam sal¬
uandi. Ignis enim extremiiudici: tam diudu¬
rabit quousq purgati sinit qui saluandi erãt
⁊ sicinꝰ opus manserit ĩ combustũ in illoig¬
ne ꝗd̾ superedific. mer. ac. qr nicħ ꝑdet. ⁊ qd̃ a

Expanded text:
 id est firmum vel solubileignis futuri judicii probabit; duos enim ignes legimus futuros, unum aeternum quo aeternaliter punientur reprobi, qui sequitur judicium, alterum qui praecedet qigne securi sunt, non solum de illo aeterno quo in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi. Ignis enim extremi judicii tandiu durabit, quousque purgati sint qui salvandi erant. Et si cujus opus manserit inconsumptum in illo igne, quod superaedifi
Abbreviated transcription (Latin):
Ssumunturab igne. sed ncħ̾uel parũ senti
Reb enim infirmitati ꝯcessis aliqua dilecti¬
one inherent. quiscd̾m suos amandihet ax¬
dos diutius ut lignum. ue mimusut fenũ¬
⁊ qi hec deo ñ p̾ponunt saluierunt per funda¬
mentum. Qui uerõ hec deo pponunt. uel crimi¬
na cõmittunt. non super edificant sed destri¬

Expanded text:
sumuntur ab igne, sed nihil vel parum sentiurebus tamen infirmitati concessis aliqua delectatione inhaerent, qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenu quia haec Deo non praeponunt, salvi erunt per fundamentum. Qui vero haec Deo praeponunt, vel crimina committunt, non superaedificant, sed destr
Abbreviated transcription (Latin):
erit q̃i rem cremabilem ferens per ignẽ tͣnͣs¬
itorie tribulationis. re cremabili qua trema¬
ta euadit ipse.⁊ post istiꝰ sane corporis mor¬
tem. donet ueniatur ad diem dampnationiᷤ
⁊ renineratõis. si hoc temporis interuallo spe¬
nem dicuntur perpeti quen auñ sentiunt.
qui hi edificia secum non portauerunt ut ĩue¬
mant ignem tñsitorie tribulationis uenialia
grauior tñ erit ille ignis qm quiequid pot̾¬
mini. ut de die p̾senti ⁊ igne presenti accipia¬
tur. Namhic ⁊̃ dies dñi : dum iudicium inci¬
pit adomo dei .i. a saluandis. incipit pena q̃
tribulationis. quouritur amor temporali¬
umrerum dum homines ꝯtristantur de an¬
sine urente dolore non perdunt .a. uerema
tribulatõis declarabituꝵ ⁊ uere qr ĩ igne t̾bu¬
lationis reuclabitur. Eandem quippe tribula¬
quiñ ea dilexit. quoꝵ amissione crucietĩt. cui
ñ est natum quicquid temporalit̃ fluit. Eru¬
nttur autem illius opꝰ qui hec temporalia di¬

Expanded text:
erit, quasi rem cremabilem ferens, per ignem transitoriae tribulationis, qua cremata evadit ipse, et post istius sane corporis mortem, donec veniatur ad diem damnationis et remunerationis, si hoc temporis intervallo spnem dicantur perpeti, quem alii non sentiunt qui hujusmodi aedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis venialia Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potmini, ut de die praesenti, et igne praesenti accipiatur. Nam etiam hic dies Domini est, dum judicium incipit a domo Dei , id est a salvandis, incipit poena qutribulationis quo uritur amor temporalium rerum, dum homines contristantur amsine urente dolore non perdunt. Quatribulationis declarabit, et vere quia igne tribulationis declarabitur. Eamdem quippe tribulaqui non ea dilexit, quorum amissione crucietur; cui non est natum quidquid temporaliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec temporal
Abbreviated transcription (Latin):
tensib dũ ad meue¬
sollicite premitte. ita
aliena.⁊ qi qrus que¬
reret. unde aut̃ res er̃
illis. unde habet tytu

Expanded text:
tensibus, dum ad msollicite praemitte, ita aliena. Et quasi quis quaereret: Unde autem res erit illis? Unde habet Titu
Abbreviated transcription (Latin):
ceris correctionẽ deui¬
ta. Heretici ft̃ qui per¬
uerba legis legem im
uerbis legis. ut praui¬
tatemmentissue legiᷤ
tius correcti exercita¬
tiores ẽẽnt ad mals̃.
Deuita dico cur ecce.¬

Expanded text:
ceris correctionem, devita. Haeretici sunt qui pererba legis legem impverbis legum, ut pravimentis suae legis tius correcti exercitatiores essent ad malum. Devita, dico, cur? Ecc