comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia mortalitatẽ habet: quod uulnꝰ infli¬
ctum ẽ. ꝑsuasionẽ serpentis. Debemꝰ enum
mortem peceato primi hominis:sed postea
ad uitam ꝑueniemus ȩternam. ꝑ iħm xͫ¬
dñi nr̃m. S quando uenit ad uitam. et
redit ad regnum: Infine scłi. Namidõ cau¬
dam tenuit ubi finis ẽ: ut ad pristinum
reuocaret. Quid illa manus: Certum est.
quia et illa manus. popłm ipsũ significat.
Sinus hominis quid ẽ: Sinus moysi. se¬
cretum dĩ. Cum eẽt homo insecreto dĩ. in co¬
lumis erat. et bono colore. Exiit asecreto dei.
Progressus ẽ adam de paradyso offenso dõ: et
factus ẽ uiciosus. Facta est ergo manus illa al¬
xp̃i: et recepit colorem. Quid autem illa aqua:
Aqua illa significat sapientiam.Sepe enĩ po¬
sita ẽ aqua insimilitudinẽ sapientię: et dictũ
est. Fiet in eo fons aquȩ salientis inuitam ȩt̃¬
nam.S aqua illa sapientia. quod int̾ra san¬

Expanded text:
Ecclesia mortalitatem habet, quod vulnus infliEcclesia mortalitatem habet, quod vulnus inflictum est per suasionem serpentis. Debemus enim mortem peccato primi hominis: sed per eam ad vitam perveniemus aeternam, per nostrum. Sed quando venit ad vitam, et redit ad regnum? In fine saeculi. Nam ideo caudam tenuit, ubi finis est, ut ad pristinum revocaret. quia et illa manus populum ipsum significat. Sinus hominis quid est? Sinus Moysi secretum Dei. Cum esset homo in secreto Dei, incolumis erat, et bono colore. Exiit a secreto Dei, progressus est Adam de paradiso, offenso Deo, et factus est vitiosus. Facta est ergo manus illa ali Jesu Christi, et recepit colorem. Quid autem illa aqua? Aqua illa significat sapientiam. Saepe enim posita est aqua in similitudinem sapientiae: et dictum est, Fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Sed aqua illa sapientia, quae in terra san
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtas urã. quia quando popłs ille in here¬
mo ceruicatus et suꝑbus murmurasset ad¬
uersus dm̃. cȩpit morderi a serpentibus:
et ipsis morsibus cadere. Misericordia sua
ds̃ dedit remedium. Quod remediũ. p̃sentẽ
quidem sanitatem afferebat: sed futurã
sapientiam p̃dicabat. Ait moysi. Suspen¬
de serpentem eneum inmediaheremo in li¬
gno: et dic popło. Quicunq fuerit ꝑcussus:
serpentem istum intueatur. Et ꝑcussi homi¬
nes intuebantur serpentem: et sanabant᷑.
Et attestatur dñs in ȩuangłio.tali signo.
Nam cum nichodemo loqueret᷑: ait. Sicut
moy ses exaltauit serpentem inheremo.¬
ita exaltari oportet filium hominis: ut om¬
nis qui credit in eum non pereat. sed habeat
uitam ȩternam. Hoc est quicunq ꝑcussus
fuerit a serpentib peccatorum. xp̃m intue¬
atur: et habebit sanitatem in remissionẽ pec
suscepta ẽ adomino: quam necesse ẽ habere
corpus eiꝰ. cuius ẽ caput homo in cęlo. Ita

Expanded text:
Sanctitas vestra quia quando populus ille in ereSanctitas vestra quia quando populus ille in eremo cervicatus et superbus murmurasset adversus Deum, coepit morderi a serpentibus, et ipsis morsibus cadere. Misericordia sua dedit Deus remedium, quod remedium praesentem quidem sanitatem afferebat, sed futuram sapientiam praedicabat. Ait Moysi: Suspende serpentem aeneum in media eremo in ligno, et dic populo, Quicumque fuerit percussus, serpentem istum intueatur. Et percussi homines intuebantur serpentem, et sanabantur . Et attestatur Dominus in Evangelio tali signo. Nam cum Nicodemo loqueretur, ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem inita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam ; hoc est, quicunque percussufuerit a serpentibus peccatorum, Christum intueatur, et habebit sanitatem in remissionem peccsuscepta est a Domino, quam necesse est habere corpus ejus, cujus est caput homo in coelo. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
est. Proice uirgam quamhabes in manu
tua. Iecitq uirgam. et factus ẽ serpens: et
exhorruit moyses. Ait iterum dñs. Appre¬
hende caudam eius. App̃hendit. Et facta
est uirga sicut erat̃. Dedit et aliud signũ.
Mitte manũ insignum. Et misit eam. Pro¬
duc eam. Produxit: et facta ẽ alba sicut nix.
id ẽ leprosa. Color enim albus. in cute huma¬
na uiciosus ẽ. Mitte illam insinum iterũ.
Misit: et recepit colorem suũ. Dedit ei ter¬
cium signum. Tolle aquam de flumine: et
funde inȩqualem locum. Tulit et fudit:
et conuersa est insanguinẽ. In hissignis
audiet te popłs. Simpͥmo non audierit:
gnificant. quantum dñs adiuuat tendamꝰ
edicere. Uirga regnum significat: serpens
mortalitatem. A serpente enim homini mors
ꝓpinata ẽ. Ipsam mortem dignatus ẽ dñs
assumere. Uirga gͦ ueniens in t̃ram. serpen¬
tis speciem habuit: quia regnum dĩ qͦd est
tus ẽ: quam et fixit in cruce. Nouit autem

Expanded text:
est, Projice virgam, quam habes in manu est, Projice virgam, quam habes in manu tua: projecitque virgam, et factus est serpens, et exhorruit Moyses. Ait iterum Dominus, Apprehende caudam ejus, apprehendit, et facta est virga sicut erat. Dedit et aliud signum: Mitte manum in sinum: et misit eam. Produc eam: produxit, et facta est alba sicut nix, id est, leprosa. Color enim albus in cute humana vitiosus est. Mitte illam in sinum iterum: misit, et recepit colorem suum. Dedit ei tertium signum: Tolle aquam de flumine, et funde in aequalem locum: tulit et fudit, et conversa est in sanguinem. In his signis audiet te populus: si in primo non exaudierit, gnificant, quantum Deus adjuvat, tendamus edicere. Virga regnum significat; serpens, mortalitatem. A serpente enim homini mors propinata est. Ipsam mortem Dominus dignatus est assumere. Virga ergo veniens in terram, serpentis speciem habuit; quia regnum Dei, quod estus est, quam infixit in cruce. Novit autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui sum. Hȩc dices filiis isrł. Qui ẽ misit me
maneo inȩternum. Quia mutari non possũ.
Ea eñ que mutantur non sunt: quia non ꝑ¬
manent. Quod cnim est manet. Quod autẽ
mutatur. fuit aliquid. et aliquid erit: non
tamen est. quia mutabile ẽ. Ergo incõmutabi¬
litasdĩ isto uocabulo se dignata ẽ intimare:
iterũ altud nomen sibi dixit. cum diceret᷑.
et dixit dominus ad moy sen. ego sum deus
abraham. et ds̃ isaac. et ds̃ iacob. Hoc mͥ no¬
men est insempiternum: Quomͦ illac hoc
uocor quia sum. et ecce hac aliud nomen.ego
sum ds̃ abraham.ds̃ ysaac. & ds̃ ia cob: Quia
quomodo ẽ ds̃ incommutabilis. fecit omĩa
ꝑmiscdiam: et dignatus ẽ ipse filius dĩ mu¬
tabilem carnem suscipiendo. manens id qͦd
uerbum dei est. uenire et subuenire homi¬
ni. Induit gͦ se carne mortali. ille qui est:
michi dixerit popłs ñ te misit ds̃: quibus
signis ostendam. quia misisti me: Dictũ

Expanded text:
qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me maneo in aeternum, quia mutari non possum. Ea enim quae mutantur, non sunt, quia non permanent. Quod enim est, manet. Quod autem mutatur, fuit aliquid, et aliquid erit: non tamen est, quia mutabile est. Ergo incommutabilitas Dei isto vocabulo se dignata est intimare, iterum aliud nomen sibi dixit, cum diceretur: Et dixit Deus ad Moysen: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; hoc mihi nomen est in sempiternum? Quomodo illac vocor hoc, quia sum; et ecce hac aliud nomen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Quia quomodo est Deus incommutabilis, fecit omnia per misericordiam, et dignatus est ipse Filius Dei mutabilem carnem suscipiendo, manens id quod Verbum Dei est, venire et subvenire homini. Induit ergo se carne mortali ille qui est, mihi dixerit populus, Non te misit Deus: quibus signis ostendam quia misisti me? Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ne homo portans carnem:natus de patre.
et matre sicuti omnesnos: Et tamen loquit᷑.
Et quid dicimus in eloquiis ipsius: Hec
ds̃ ꝑ ysaiam : Sic et hic loquente angło.
dicitur ds̃ loqui. Quare. nisi quia ꝑ ange
etiam illud in cuiꝰ rei signum uidet᷑ factũ
quod in rubo apparuit. et rubus non cõ¬
burebatur. non incendebatur: et apparebat
canquam ignis. &. non incendebat rubũ.
Putamus rubum bonum aliquid significa¬
re. cum sint spine: Si enim consumpsisset
ignis spinas:significaret quia et uerbum
domini qͦd dictum ẽ iudeis. consumpsisset
peccata illoꝵ: et lex illa finiret iniquitates
ipsoꝵ. Si enim sic ignis in rubo. quomͦ lex
in iudeis: sic sunt spinȩ rubi. quomodo pec¬
cata iudeorum. Sie ignis hic non erema¬
uit spinas: quomodo lex noncremauit pec
la nostis: et non diutius uostenere debe¬
mus. ꝓpt̾ angustias temporis. Ego sum
qui sum. Misit me qui est. Cum enĩ que¬
reret nomen dei. hoc dictum ẽ. Ego sum

Expanded text:
ne homo portans carnem, natus de patre ne homo portans carnem, natus de patre et matre, sicuti omnes nos? Et tamen loquitur, et quid dicimus in eloquiis ipsius? HaecDeus per Isaiam? Sic et hic loquente angelo dicitur Deus loqui. Quare, nisi quia per angetiam istud, in cujus rei signum videtur factum, quod in rubo apparuit: et rubus non comburebatur, non incendebatur: et apparebat tanquam ignis, et non incendebat rubum. Putamus rubum bonum aliquid significare, cum sint spinae? Si enim consumpsisset ignis spinas, significaret quia et verbum Domini quod dictum est Judaeis, consumpsisset peccata illorum, et Lex illa finiret iniquitates ipsorum. Si enim sic ignis in rubo, quomodo Lex in Judaeis; sic sunt spinae rubi, quomodo peccata Judaeorum: sic ignis hic non cremavit spinas, quomodo Lex non cremavit pecla nostis, et non diutius vos tenere debemus, propter angustias temporis: Ego sum qui sum: Misit me qui est. Cum enim quaereret nomen Dei, hoc dictum est: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
la falsa ẽ. aut illa falsa ẽ. Mista uera: Sed
quid: Si xp̃ianisumus: si bene credimus:
ambe sunt uerȩ. Si gͦ ambe sunt uerȩ. quomͦ
hic ds̃ apparuit. quomodo ibi angłs dicit᷑
apparuisse: nisi quia ille sp̃s qui in actib
apłoꝵ dixit apparuisse angłm. exposuit
hanc lectionẽ quomodo apparuit ds̃: Illa
declaratio. expositio ẽ obscuritatis Huius:
ne intelligeres dm̃ꝑseipsum apparuisse.
Illic tibi expositum ẽ quẽadmodũ apparu¬
erit ds̃. ꝑ creaturam angłm. S quid mira¬
ris quia dicitur cum appareret angłs di¬
rit ds̃. et uocauit ds̃ moysen et accessit ad
locum: et dixit dñs ad moy sen: Quia ñ at¬
tenditur templum angłs: sed inhabitator
angłi. Ipse enim angłs templũ dei erat.
Sienim dignatur inhomine habitare et
loqui. ut quando ꝓpħa loquit᷑ dicat᷑ dix̃
ds̃: quantomagis ꝑ angłm : Et cum dicit᷑
dixit ds̃ ꝑ ysaiam: quid erat ysaias: Non¬

Expanded text:
la falsa est? aut illa vera, et ista falsa est? Sed la falsa est? aut illa vera, et ista falsa est? Sed quid? Si christiani sumus, si bene credimus; ambae sunt verae. Si ergo ambae sunt verae, quomodo hic Deus apparuit, quomodo ibi angelus dicitur apparuisse, nisi quia ille Spiritus, qui in Actibus Apostolorum dixit apparuisse angelum, exposuit hanc lectionem quomodo apparuit Deus? Illa declaratio, expositio est obscuritatis hujus: ne intelligeres Deum per se ipsum apparuisse, illic tibi expositum est quemadmodum apparuerit Deus per creaturam, angelum. Sic quid miraris quia dicitur, cum apparet angelus, Dixit Deus; et vocavit Deus Moysen, et accessit ad locum; et dixit Dominus ad Moysen? Quia non attenditur templum angelus, sed inhabitator angeli. Ipse enim angelus templum Dei erat. Si enim dignatur in homine habitare et loqui, ut quando propheta loquitur, dicatur, Dixit Deus; quanto magis per angelum? Et cum dicitur, Dixit Deus per Isaiam, quid erat Isaias? Non
Abbreviated transcription (Latin):
corporalibus scõꝵ.siquando ds̃ uoluit ap¬
parere. ñ ꝑse ipsum sed ꝑ creaturam uisibilem
atq sensibilem. quantum ista carne sentiri po¬
test apparuit: ul ꝑuocẽ sonantẽ auribꝰ. uel per
ignem oculis. uł ꝑangłm in aliqua uisibili
specie apparentem. sed ꝑsonam dei gestan¬
tem. Sic intelligimus fr̃s. apparuisse moy¬
si dm̃. Non enim maiestas illa que fecit celũ
et tr̃am. que regit uniuersũ mundũ. cui sẽ¬
ꝑ inherent angłi contemplando eiꝰ pulchri¬
tudinem purismentibus. oculis mortalib
hominis potuit apparere: nisi assumpta ui¬
sibili et sensibili creatura. quȩ ad istos oculos
uisibiles corporis ꝑtinet: quandoquidẽ et ip¬
sa sapientia deiꝑquem facta sunt omĩa. hu¬
manis oculis non appareret. nisi mortalẽ
assumpsit: sic semꝑ ds̃ ut appareret oculis
hominum. in aliqua ereatura uisibili appa¬
rere dignatus ẽ. Nam aꝑtissime habes in
actibus apłoꝵ: quia angłs apparuit moysi
in rubo.Nunquid ista scriptura uera et il¬

Expanded text:
corporalibus sanctorum si quando Deus voluit apparere, non per se ipsum, sed per creaturam visibilem atque sensibilem, quantum ista carne sentiri potest, apparuit; vel per vocem sonantem auribus, vel per ignem oculis, vel per angelum in aliqua visibili specie apparentem, sed personam Dei gestantem. Sic intelligimus, fratres, apparuisse Moysi Deum. Non enim majestas illa, quae fecit coelum et terram, et quae regit universum mundum, cui semper inhaerent Angeli contemplando ejus pulchritudinem puris mentibus, oculis mortalibus hominis potuit apparere, nisi assumpta visibili et sensibili creatura, quae ad istos oculos visibiles corporis pertinet: quandoquidem et ipsa Sapientia Dei, per quem facta sunt omnia, humanis oculis non appareret, nisi humanam assumpsit; sic semper Deus, ut appareret oculis hominum, in aliqua creatura visibili apparere dignatus est. Nam apertissime habes in Actibus Apostolorum, quia angelus apparuit Moysi in rubo . Numquid ista Scriptura vera, et il
Abbreviated transcription (Latin):
ctibus. Tibiista creare non potuisti. Uide de¬
um diuitem. Omnia ꝑ ipsum facta sunt. Ui¬
de dm̃ pauꝑem. Uerbum caro factum ẽ:
et habitauit in nob̾. Quis digne cogitat
diuitias eius: Quomodo faciat qui ñ fit.
quomͦ creet non creatus. formet non for¬
matꝰ⁊ mut abilia manens. temporalia sem¬
peres uel ipsam capiamus. Concipit᷑ ute
ro uirginali: includit᷑ uiscerib matris
Opauꝑtas. In angusto diuersorio nascit᷑ inuo¬
lutꝰ infantilibus tegumentis. In p̃sepio ponit᷑¬
orbis dñs: fit cibaria iumentis pauꝑibus.
Deinde cęli et t̾rȩ dñs. ereator angłoꝵ. omniũ
uifibilium et inuisibilium effect̾or. et con¬
ditor. suggit. uagit. nutritur crescit tole¬
rat ȩtatem. occultat maiestatem: postea
tenetur. contemint᷑. flagellat᷑. illuditur.
conspuitur. collaphizatur. spinis coronat᷑.
ligno suspenditur: lancea ꝑforat᷑. O pauꝑ¬
tas. Ecce caput pauꝑum. quos requiro: cuius

Expanded text:
ctibus; tibi ista creare non potuisti. Vide ilctibus; tibi ista creare non potuisti. Vide illum divitem: Omnia per ipsum facta sunt. Vide illum pauperem: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quis digne cogitet divitias ejus? Quomodo faciat qui non fit, quomodo creet non creatus, formet non formatus, mutabilia manens, temporalia semperes vel ipsam capiamus. Concipitur utero feminae virginali, includitur visceribus matris. O paupertas! In angusto diversorio nascitur, involutus infantilibus tegumentis in praesepio ponitur, fit cibaria jumentis pauperibus; deinde coeli et terrae Dominus creator Angelorum, omnium visibilium et invisibilium effector et conditor sugit, vagit, nutritur, crescit, tolerat aetatem, occultat majestatem: postea tenetur, contemnitur, flagellatur, illuditur, conspuitur, colaphizatur, spinis coronatur, ligno suspenditur, lancea perforatur. O paupertas! Ecce caput pauperum quos requiro, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis: Dñs nouerat qđ dicebat. Uti¬
q non errabat quando p̃cipiebat facite uo¬
bis amicos de mãmona iniquitatis: ut et
ipsi recipiant uos in tab̃nacła ȩt̃na. Quid
si hoc facit iste diues: Iam fiit cupidita¬
tem: exercet pietatem. Tu nichil habes: sed
diues uis fieri. Incidis in temptationẽ: s for¬
te inde factus espauperrimꝰ et egentissimꝰ.
quia nescio quid habebas paternũ qͦd te su¬
stentaret: et calumnia aliqua competitoris
abstulit. Gemis audio: tempora accusas.
Quod gemis: si possis facis. Annon uidemꝰ
an non cotidianis exemplis plena sunt
omnia: Heri gemebat. quia ꝑdebat sua:
hodie ꝑtinens ad maiorem. rapit aliena. In
milem non diffidentem. pauꝑem uerũ: m̃¬
brũ pauꝑis qui ꝓpter nos pauꝑ factus ẽ.
ꝑ ipsum facta sunt: et sine ipso factũ ẽ nicħ.
Plus est aurum facere.quam habere. Diues
es auro.argento.pecore. familia. fundis. fru¬

Expanded text:
iniquitatis? Dominus noverat quod dicebat: utiiniquitatis? Dominus noverat quod dicebat: utique non errabat, quando praecipiebat, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna . Quid si hoc facit iste dives? Jam finit cupiditatem, exercet pietatem. Tu nihil habes, sed dives vis fieri; incides in tentationem. Sed forte inde factus es pauperrimus et egentissimus, quia nescio quid habebas paternum, quod te sustentaret, et calumnia aliqua competitoris abstulit. Gemis, audio, tempora accusas: quod gemis, si posses, faceres. Annon videmus? annon quotidianis exemplis plena sunt omnia? Heri gemebat, quia perdebat sua; hodie pertinens ad majorem, rapit aliena. 9. milem, non de se fidentem, pauperem verum, membrum pauperis qui propter nos pauper factus est, peripsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Plus est aurum facere, quam habere. Dives es auro, argento, pecore, familia, fundis, fru
Abbreviated transcription (Latin):
a fide ꝑerrauerunt. et inseruerunt se do¬
lorib multis. Qui uolunt diuites fieri.
Modo michi respondeat ille pannosus.
Uideamꝰ siñ uult diuesfieri. Uideamus:
interrogemus eũ si non uult diues fieri.
Respondeat: non mentiat᷑. Audio linguã:
s interrogo conscientiam. Dicat si non uult
diues fieri. Si autem uult.iam incidit
intemptationẽ. et desideria multa stul¬
ta et noxia. Nonenim opes.sed desideria.
Unde: Quia diues uult fieri. Quid: In de¬
sideria multa et stulta et noxia: quȩ mer¬
gunt homines in interitũ et ꝑditionem.
Uides ubisis: Quid michi ostentas nullas
facultates: cum ego conuincam tantas
cupiditates: Ecce iam comparate uos.¬
Iste diues ẽ. ille pauꝑ ẽ. S iste diues iam ẽ:
non uult fieri pauꝑ. Iste diues ẽ aut de pa¬
rentib aut de donis. et hereditatibus. Iam
limitẽ cupiditati: iam corde militat pietati.
accusator respondes. et dicis. De iniquita¬
te diues ẽ.Quid si facit amicos de mãmona

Expanded text:
a fide pererraverunt, et inseruerunt se doloribus multis? Qui volunt divites fieri. Modo mihi respondeat ille pannosus. Videamus, si non vult dives fieri; videamus, interrogemus eum, si non vult dives fieri: respondeat, non mentiatur. Audio linguam, sed interrogo conscientiam. Dicat si non vult dives fieri. Si autem vult; jam incidit in tentationem et desideria multa, stulta et noxia. Non enim opes dico, sed desideria. Unde? Quia vult dives fieri. Quid inde? Desideria multa et stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Vides ubi sis? Quid mihi ostentas nullas facultates, cum ego convincam tantas cupiditates? Ecce jam compara duos.Iste dives est, ille pauper est: sed iste dives, jam est, non vult fieri. Iste dives est, aut de parentibus, aut de donis et haereditatibus. Ponalimitem cupiditati, jam corde militat pietati. accusator respondes et dicis, De iniquitate dives est. Quid, si facit amicos de mammona
Abbreviated transcription (Latin):
eo ad alios: ad patrem et filiũ eo. Paterquando
ferit amat: et non uult puer cedi. Contem¬
nit uoluntatẽ: consulit ad utilitatẽ. Quare:
Quia pater ẽ. quia hereditatem parat: quia
successorem nutrit. Eoce feriendo pius est
pater: feriendo misericors ẽ.Damichi homi¬
nẽ parcendo crudelem.Non recedo aꝑsoras:
eos ipsos ante oculos pono.S si puer in dis
et pater dissimulet. pater parcat. pater ꝑ¬
ditum filium discipline asꝑitate offendere
timeat: nonne parcendo crudelis ẽ: Erudi¬

Expanded text:
eo ad alios, ad patrem et filium eo: pater et quando eo ad alios, ad patrem et filium eo: pater et quando ferit, amat; et non vult puer caedi: contemnit voluntatem, consulit ad utilitatem. Quare? Quia pater est, quia haereditatem parat, quia successorem nutrit. Ecce feriendo pius est pater, feriendo misericors est. Da mihi hominem parcendo crudelem. Non recedo a personis, eos ipsos ante oculos pono. Sed puer impunituet pater dissimulet; pater parcat, pater perditum filium disciplinae asperitate offendere timeat, nonne parcendo crudelis est? Erudi
Abbreviated transcription (Latin):
non inter dico. S animo amantis. animo di¬
tuum non erudis. S pͥus agis. ut si ficri po¬
test pudore et liberalitate erudiat᷑. Erubes¬
cat patrem offendere: non tanquam seuerũ
iudicem timeat. Gaudes ad talem filiũ. S
si fuerit forte ista contemnens: adhibes et uer¬
bera. Incutis penam: ingeris dolorem:s que¬
ris salutem.Multi amore. multi timore cor¬
recti sunt: s ꝑ tremorem timoris. ad amorem
catis t̾ram: diligite et iudicate. Non enĩ sic
querit᷑ innocentia: ut pereat disciplina.
Scriptum ẽ. Disciplinam qui abicit. infelix
est. Ausus sum aliquid dicere fr̃s mei: qͦd uo¬
bis aliquanto plenius exponere ipsius rei
obscuritate compellor. Repeto qͦd dixi: dis¬
ciplinam qui abicit infelir ẽ: hoc manife¬
stum ẽ. Disciplinam qui nondat: crudelis
est. Teneo prorsus teneo: et ostendo feriendo
pium. parcendo crudelem. Eremplum ante
oculos pono. Ubi inuenio feriendo pium: Non

Expanded text:
non interdico; sed animo amantis, animo dinon interdico; sed animo amantis, animo dituum non erudis. Et prius agis, ut, si fieri potest, pudore et liberalitate erudiatur, erubescat patrem offendere, non tanquam severum judicem timeat; gaudes ad talem filium: sed si fuerit forte ista contemnens, adhibes et verbera; incutis poenam, ingeris dolorem, sed quaeris salutem. Multi amore, multi timore correcti sunt: sed per tremorem timoris ad amorem catis terram. Diligite et judicate. Non enim sic quaeritur innocentia, ut pereat disciplina. Scriptum est, Disciplinam qui abjicit, infelix est. Ausus sum aliquid dicere, fratres mei, quod vobis aliquanto plenius exponere ipsius rei obscuritate compellor. Repeto quod dixi, Disciplinam qui abjicit, infelix est: hoc manifestum est. Disciplinam qui non dat, crudelis est: teneo prorsus, teneo et ostendo feriendo pium, parcendo crudelem; exemplum ante oculos pono. Ubi invenio feriendo pium? Non
Abbreviated transcription (Latin):
men tibi peꝑcisti.Sic audi et proximũ tu¬
um si erudiaris: sicut ammonuit psalmus.
Erudimini qui iuidicatis t̾ram. Sic audiꝓ¬
non peccantẽ. Et si forte quisquã durus est ad cor¬
rigenda peccata. auersus atimore dei: hoc ipsũ
in eo ꝑsequeris. hoc ipsum corrigere conaberis:
hoc ꝑdere et tollere laborabis. ut seruet᷑ homo
peccato damnato. Duo enĩnomina sunt: ho¬
mo & peccator. Hominẽ ds̃ fecit: peccatorem
se ipsum homo fecit. Pereat qͦd fecit homo: li¬
beret᷑ quod fecit ds̃. Noli gͦ usq ad mortẽ:
ne cum ꝑsequeris peccatum. ꝑdas hominẽ.
Noliusq ad mortem: ut sit quem peniteat.
Homo non necetur: ut sit qui emendet᷑. Hanc
in corde retinens homo. in homines dilectio¬
nem. esto udex t̃re: & ama t̾rere. sed dilige.
Si suꝑbis: suꝑbi inpeccata non inhominem.
In illud seui quod tibi displicet. et inte: non
m eum quifactus est sicut tii.De una offici¬
na existifrunum artificem habuistis: unus

Expanded text:
men tibi pepercisti. Sic audi et proximum tumen tibi pepercisti. Sic audi et proximum tuum, si erudiaris sicut admonuit Psalmus, Erudimini, omnes qui judicatis terram. CAnon peccantem: et si forte quisquam durus est ad corrigenda peccata, aversus a timore Dei; hoc ipsum in eo persequeris, hoc ipsum corrigere conaberis, hoc perdere et tollere laborabis, ut servetur homo peccato damnato. Duo enim nomini sunt, homo et peccator: hominem Deus fecit, peccatorem se ipse homo fecit: pereat quod fecit homo, liberetur quod fecit Deus. Noli ergo usque ad mortem, ne cum persequeris peccatum, perdas hominem. Noli usque ad mortem, ut sit quem poeniteat: homo non necetur, ut sit qui emendetur. Hanc in corde retinens homo in homines dilectionem, esto judex terrae, et ama terrere, sed dilige. Si superbis, superbi in peccata, non in hominem. In illud saevi quod tibi displicet et in te; non in eum qui factus est sicut tu. De una officina existis, unum artificem habuistis, unus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. non parcis pecuniȩ. Prius ꝓpt̃ de
esto iudex inte. prius iudica de te: ut de pe¬
netrali conscientiȩ. securus ꝓcedas ad alia.
Inte ipsum redi: te attende. te discute. te audi.
Ibi te uolo ꝓbare integrum iudicem: ubi non
queris testem. Procedere uis cum potestate. ut
alter tibi dicat de altero quod tu nescis.pͥus
intus iudica. Nichil tibi de te dixit conseien¬
tia tua: Sinolis negare. utiq dixit. Nolo au¬
dire quid dixerit: tu iudica qui audisti. Dix̃
tibi de te quid feceris. quid acceꝑis. qͥd pec¬
caueris. Uellem scire qualem sententiam ꝑ¬
tuleris. Si bene audiste. Si recte audisteS
in audiendo te. iustus fuiste. Si tue mentis tri¬
bunal ascendisti: si te ipsum ante te ipsũ in
eculeo cordis pependisti:. si graues tortores ad¬
hibuisti. si timores. Bene audisti sisie audi¬
sti: e ꝓcul dubio penitendo peccatũ punisti.
Ecce et discussisti et audisti et punisti: et ta¬

Expanded text:
justitiae, non parcis pecuniae. Prius propter te justitiae, non parcis pecuniae. Prius propter te esto judex in te: prius judica de te, ut de penetrali conscientiae securus procedas ad alterum. In te ipsum redi, te attende, te discute, te audi. Ibi te volo probare integrum judicem, ubi non quaeris testem. Procedere vis cum potestate, ut alter tibi dicat de altero quod tu nescis; prius intus judica. Nihil tibi de te dixit conscientia tua? Si nolis negare, utique dixit. Nolo audire quid dixerit: tu judica qui audisti. Dixit tibi de te quid feceris, quid acceperis, quid peccaveris. Vellem scire qualem sententiam protulisti. Si bene audisti, si recte audisti, si in audiendo te justus fuisti, si tuae mentis tribunal ascendisti, si te ipsum ante te ipsum in equuleum cordis suspendisti, si graves tortores adhibuisti timoris; bene audisti si sic audisti; et procul dubio poenitendo peccatum punisti. Ecce et discussisti, et audisti, et punisti; et ta
Abbreviated transcription (Latin):
dita sit. Non ẽ enim potestas nisi adeo. Quȩ
resistit potestati: dei ordinationi resistit.
Principes enim non sunt timori bono
oꝑi. sed malo. Uis autem non timere potestatem e
Bonum fac: et habebis laudem ex illa: et si non
ab illa: tamen ex illa. Aut enim iuste ages.
et iusta potestas laudabit te: aut iuste agentẽ.
etiam si potestas imusta damnet te. ds̃ iustꝰ
coronabit te. Ac ꝑhoc tu iusticiam tene. tube¬
ne uiue:et siue damnet siue absoluat. habe¬
bis laudem ex illa. Beatus ille cuiꝰ hic sanguis
fusus ẽ: non ne ex ipsa potestate andequã et
uisus ẽ iudicari. laudem inuenit: Confessio¬
nem ꝓm sit: infide ꝑ mansit: mortẽ non ti¬
inuit: sanguinẽ fudit: diabolum uicit. Ut
tis homines. habere in homines potestatem.
erudimini ne ꝑuerse iudicetis: et ante ani¬
ma ꝑeatis. quã quicquã in carne ꝑdatis. Iu¬
dex eẽ uis: non potes meritis. uł pecunia: non¬
dum rep̃hendo. fortasse enim prodesse cupis
rebus humanis: & emis ut ꝓsis. Ut seruias

Expanded text:
stas, nisi a Deo. Quae resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Principes enim non sunt timori boni operis, sed mali. Vis autem non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa Rom. XIII, 1-3. Et si non ab illa, tamen ex illa. Aut enim juste agis, et justa potestas laudabit te: aut juste agentem, etiamsi potestas injusta damnet te, Deus justus coronabit te. Ac per hoc tu justitiam tene, tu bene vive: et sive damnet, sive absolvat, habebis laudem ex illa. Beatus ille, cujus hic sanguis fusus est, nonne ex ipsa potestate, antequam et a qua visus est judicari, laudem invenit? Confessionem prompsit, in fide permansit: mortem non timuit, sanguinem fudit, diabolum vicit. CAPmines vultis habere in homines potestatem; erudimini, ne perverse judicetis, et ante in anima pereatis, quam quemquam in carne perdatis. Judex esse vis non potes meritis, vel pecunia; nondum reprehendo. Fortasse enim prodesse cupis rebus humanis, et emis ut prosis; ut servias
Abbreviated transcription (Latin):
cordatione ꝓpriȩ iniquitatis ingemuit:
alter libero contra dei misericordissimam ue¬
ritatem pugnauit arbitrio: Hic quicun¬
q respondet. illi ut mutaretur affuisse di¬
uinum. huic ut induraret᷑ defuisse p̃sidi¬
um. et hoc contendit iniustum. ꝓpter qͦd
rerum ipsarum fines indei uoluntate con¬
stituens. dixit apłs. cui uult miseretur.
et quem uult indurat. dicente etiam do¬
mino. sine me nichil potestis facere: in¬
telligat ita omnia uel adiuuante dño ꝑ¬
fici. ut deserente ꝑmitti: ut nouerit ta¬
men.nolente eo nichil prorsus admitti.
Sed reditur ad paruulos: reditur ad ge¬
minos. Parum ẽ quod dixi: reditur ad nec¬
dumnatos: qui et eodem concubitu semi¬
nati. et eodem momento in lucem fuerat̃
ꝑferendi. Eis discrepans diuersumq u¬
dicium diume uoluntatis apparens.sen¬
sus hominum de uoluntate dei suꝑbe ni¬
mium disputantes: magnitudo questio¬
commisit: et respondeo tibi. non ego. s

Expanded text:
cordatione propriae iniquitatis ingemuit, cordatione propriae iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei misericordissimam veritatem pugnavit arbitrio? Hic quicumque respondet, illi ut mutaretur adfuisse divinum, huic ut induraretur defuisse praesidium, et hoc contendit injustum; propter quod rerum ipsarum fines in Dei voluntate constituens, dixit Apostolus, Cujus vult miseretur, et quem vult indurat : dicente Domino, Sine me nihil potestis facere : intelligat illa omnia, vel adjuvante Doperfici, vel deserente permitti, ut noverit tamen nolente Domino nihil prorsus admitti. CAP. XVI. Sed reditur ad parvulos, reditur ad geminos: parum est quod dixi, reditur ad necdum natos, qui et eodem concubitu seminati, et eodem momento in lucem fuerant proferendi. Eis discrepans diversumque judicium divinae voluntatis apparens, sensus hominum de voluntate Dei superbe nimium disputantes, magnitudo quaestioEt respondet tibi, non ego, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ensum nr̃m fr̃s carissimi inscͥp¬
turis scĩs considerandis. atq
tractandis. regere debet earun¬
dem scripturarum manifestissima auctoritas:
ut ex eis quȩ aꝑte dicta sunt. ad nutriendos
nos. ea quȩ obscurius dicta sunt ad exercendos
nos. fid eliter disserantur. Quis cñ audeat ali¬
ter exponere sacramenta diuma:quam corde
atq ore apłico p̃dicatum atq p̃scriptum ẽ:
Dicit autem apłs paulus. Nolo uos ignorare
fr̃s. quia patres nr̃i omnes sub nube fuerunt.
et om̃s ꝑ mare transierunt: et om̃s in moyse

Expanded text:
ensum nostrum, fratres charissimi, in Scripturis sanctis considerandis atque tractandis regere debet earumdem Scripturarum manifestissima auctoritas; ut ex eis quae aperte dicta sunt ad nutriendos nos, ea quae obscurius dicta sunt ad exercendos nos, fideliter disserantur. Quis enim audeat aliter exponere sacramenta divina, quam corde atque ore apostolico praedicatum atque praescriptum est? Dicit autem apostolus Paulus: Nolo vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transie
Abbreviated transcription (Latin):
besce. erubesce.Heretice.Negauit petrus
et reuersus ẽ: et flendodeleuit. qͦd timore
negauit. Xp̃m insuis ꝑsecutus ẽ paulus:
s ad eius uocem cecidit et surrexit. Aliter
cecidit: aliter surrexit Cecidit ꝑsecutor:
sunt reges: s multum eis p̾stiterunt: quan¬
do membra ad caput suum uelocit transiert̃.
Nemo talia damna qualia tu ingeris xp̃o.
Animas enĩ multoꝵ cupis int̾fici: ꝓ quibus
xp̃c incarne uenit occidi. Erubesce. erubes¬
ce heretice. Quid iteras qͦd semel dat᷑: In
membrissius iam intus ẽ xp̃c: noli in istis
ipsum uelle rebaptizare. Semel enĩ ꝓ omni¬
bus. cum ioħe inaqua dignatus ẽ ipse descen¬
dere. Redemit xp̃c animas: custodite qd ille
redemit. Integro xp̃o: integrũ ad signate.
Predium nemo inuadat⁊ nemo inuasor
consentiat: caracterem dñicum nullus ab¬
stergat: titulum xp̃i nemo deponat. Red¬
dituri estis rationem domino regi. boni

Expanded text:
besce, erubesce, haeretice. Negavit Petrus, besce, erubesce, haeretice. Negavit Petrus, et reversus est, et flendo delevit quod timore negavit. Christum in suis persecutus est Paulus, sed ad ejus vocem cecidit et surrexit. Aliter cecidit, aliter surrexit: cecidit persecutor, m persecuti sunt reges: sed multum eis praestiterunt, quando membra ad caput suum velociter transierunt. Nemo talia damna, qualia tu, ingerit Christo: animas enim multorum cupis interficere, pro quibus Christus in carne venit occidi. Erubesce, erubesce, haeretice. Quid iteras quod semel datur? In membris suis jam intus est Christus, noli in istis ipsum velle rebaptizare? Semel enim pro omnibus cum Joanne in aquam dignatus est ipse descendere . Redemit Christus animas, custodite quod ille redemit. Integro Christo integrum assignate praedium. Nemo invadat, nemo invasori consentiat: characterem dominicum nullus abstergat, titulos Christi nemo deponat. Reddituri estis rationem Domino regi, boni
Abbreviated transcription (Latin):
bat ille pendens incruce:pater ignosce
illis quia nesciunt qͥd faciunt ꝑhas gͦ ut
dixi angustias ꝑ angustam portam lateris
xp̃i. ingressus ẽ latro mutatus. penitens
iudeus ⁊ conuersus omnis paganus: ab eo
exiit foras. malus hereticus arrianus. Exiit:
qm̃ non erat de numeroꝑmanentiũ. De illis
erat: de quibus ioħs apls dicit.Ex nobis
exierunt: sednon erant ex nob̾. Si enim ex
nobis eẽnt: mansissent utiq nob̃cum.
Oheretice arriane : agnoscit latro in eru¬
ce pendentem: ipsi inimici iudei expaues¬
cunt resurgentem: et uos male tractatis.
in cȩlo regnantem: Cauete dilectissimi
arrianam pestem: non uosseparent a xp̃o
t̃rena ꝓmittendo. ꝓpter tunicam: ñ uos
expolient fide. Membra xp̃i: seruate uni¬
tatem atq integritatem unius tunicȩ:
quam nec ꝑsecutores xp̃i ausisunt seindere.
Nolite iniurias irrogare capiciurõꝑ uob̃
eum arrianus rebaptirando occidit: Eru¬

Expanded text:
bat ille pendens in cruce: Pater, ignosce bat ille pendens in cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Per has ergo, ut dixi, angustias, per angustam portam lateris Christi ingressus est latro mutatus, poenitens Judaeus, conversus omnis paganus, et ab eo exiit foras malus haereticus arianus. Exiit, quoniam non erat de numero permanentium. De illis enim erat, de quibus Joannes dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim ex nobis essent, mansissent utique nobiscum . O haeretice ariane, agnoscit latro in cruce pendentem, ipsi inimici Judaei expaverunt resurgentem, et vos male tractatis in coelo regnantem! 10. Cavete, dilectissimi, arianam pestem; non vos separent a Christo terrena promittendo, propter tunicam non vos exspolient fide. Membra Christi, servate unitatem atque integritatem unius tunicae, quam nec persecutores Christi ausi sunt scindere. Nolite injurias irrogare capiti vestro: preum arianus rebaptizando occidit? Eru
Abbreviated transcription (Latin):
illuc introiuit latro ille iam ñ reus. nisi ꝑ
latus quod aꝑuit iudeus: Et nẽ ueniant
om̃s quicunq amant paradisum: locum
quietis: locũ securitatis: locũ ꝑpetuę
felicitatis: locum in quo non ꝑtimescas bar¬
barũ: in quo nullum patiaris aduersari¬
um: nullum habeas inimicũ. Uenite om̃s:
intrate oms̃: est qua intrare: patet latus.
Ostendit eim ille latro quo debeant õs
intrare: neminem suo exemplo docuit despe
portam. Quid angustius illo foramine qͦd
unus emilitibus ꝑcutiendo latus crucifixi
aꝑuit: Et tamen ꝑhas angustias: pene
iam totus mundus intrauit. Uenite et uos
iudei: uocat uos quem crucifixistis. filiꝰ
dei. Contendite intrare ꝑ angustam portã:
ꝑhanc enim introierunt patres ur̃i. Illi qͥ
ut crucifigeretur clamauerunt: qui in li¬
gno suspensum uiderunt.⁊ qui irriserunt:
qui caput agitauerunt: ꝑistas tam̃ angꝰ¬
tias introierunt. Non enim mnanit̃ clama¬

Expanded text:
illuc introivit latro ille jam non reus, nisi per illuc introivit latro ille jam non reus, nisi per latus quod aperuit Judaeus? 9. Et nunc veniant omnes quicumque amant paradisum, locum quietis, locum securitatis, locum perpetuae felicitatis, locum in quo non pertimescas barbarum, in quo nullum patiaris adversarium, nullum habeas inimicum: venite omnes, intrate omnes; est qua intrare possitis, patet latus. Ostendit enim ille latro quo debeant omnes intrare, neminem suo exemplo docuit desperportam . Quid angustius illo foramine, quod unus e militibus percutiendo latus crucifixi aperuit? et tamen per has angustias pene jam totus mundus intravit. Venite, et vos Judaei, vocat vos quem crucifixistis Filius Dei. Contendite intrare per angustam portam: per hanc enim introierunt patres vestri. Illi qui ut crucifigeretur clamaverunt, qui in ligno suspensum viderunt, qui irriserunt, qui caput agitaverunt, per istas tamen angustias introierunt. Non enim inaniter clama
Abbreviated transcription (Latin):
tercio. et negas. Nonuis ad conuiuiũ intra¬
re: ideo ausus es ter dñm negare. Ubi ẽ ani¬
mã meã ꝓte ponam: Ter negantem ñ ter¬
ruit ungula: sed una oppressit muliercula.
Certe: tecum usq ad mortem. Uide uide
gͥ petre quantum de te antea p̃sumpseris:
ecce nunc ter negando gallo teste conuin¬
ceris. S egrediatur pater ad pͥmogenitũ
filium nolentem intrare: dicat xp̃c petro
intra in gaudium dñi tui. Respiciat ne
amatorem. Ex hortetur cum paterna uo¬
ce. fili inquit tumeus es: tues petrus: et¬
si me negasti.ms̃ es. Tu es petrus: et suꝑ
hanc petram ȩdificabo ȩccłiam meam. Tu
meus es. et omnia mea tua sunt: tibi dabo
claues regni cȩlorum. Apud te sunt petre
claues: dignare iam ad conuiuiũ intrare.
Oportebat hec fieri: qm̃ fr̃ tuus latro mor¬
tuus erat et reuixit ⁊ ꝑierat et inuentus ẽ.
Si petrus antequam xp̃c ꝓ omnib crucifi¬
geret᷑. regni cȩlorum claues accepit: qua

Expanded text:
tertio, et negas. Non vis ad convivium intratertio, et negas. Non vis ad convivium intrare, ideo ausus es ter Dominum negare. Ubi est, Animam meam pro te ponam? Ter negantem non terruit ungula, sed una oppressit muliercula. Certe, Tecum sum usque ad mortem. Vide, vide igitur, Petre, quantum de te antea praesumpseris: ecce nunc ter negando, gallo teste convinceris. Sed egrediatur pater ad primogenitum filium nolentem intrare: dicat Christus Petro, Intra in gaudium Domini tui . Respiciat negamatorem. Exhortetur eum paterna voce: Fili, inquit, tu meus es: Tu es Petrus; etsi me negasti, meus es. Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Tu meus es, et omnia mea tua sunt: Tibi dabo claves regni coelorum . Apud te, Petre, sunt claves: dignare jam ad convivium intrare. Oportebat haec fieri, quoniam frater tuus latro mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Si Petrus antequam Christus pro omnibus crucifigeretur, regni coelorum claves accepit; qua
Abbreviated transcription (Latin):
lam pͥmam: induat filiũ inmortalitate:
Quem secum uidet in cruce pendentem:
introducat eum indomũ. Dicat xp̃c lat᷑¬
ni. Amenamen dicotibi: hodie mecũ eris
in paradiso. Mactet uitulũ saginatũ: ho¬
minẽ illũ susceptum. etiam pro latronib
crucifixum. Aduocet amicos suos: discipu¬
los quib dicebat: si feceritis quȩ mando
uobis. iam non uos dicam seruos s amicos.
Preparetur illud coniuuiũ celeste: adstet
excelsis deo: & int̾ra par hominib bone uo¬
luntatis. Ueniat et p̾mogenitus ille filiꝰ: et
nolit intrare. Quis est iste filius pͥmogenitus
qui nolit intrare. nisi ille pͥmus apłoꝵ pe¬
trus. qui ad int̾rogationem unius ancillȩ
in atrio sacerdotis ter dñm ausus ẽ negare:
Dixisti quidem opetre tanquam patri xp̃o.
ego tecum laboraui: quando dicebas sal¬
uatori. tecũ usq ad mortem: animã meã
ꝓte ponam. Ubi ẽ qͦd ꝓmisisti: Int̾rogaris
semel et negas. ⁊ scđo interrogaris et negas:

Expanded text:
illam primam, induat filium immortalitate, illam primam, induat filium immortalitate, quem secum videt in cruce pendentem, introducat eum in domum: dicat Christus latroni, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Mactet vitulum saginatum, hominem illum susceptum, etiam pro latronibus crucifixum: advocet amicos suos discipulos quibus dicebat, Si feceritis quae mando vobis, jam vos non dicam servos, sed amicos . Praeparetur illud convivium coeleste, astet excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Veniat et primogenitus filius ille, et nolit intrare. Quis est iste filius primogenitus qui noluit intrare, nisi ille primus Apostolorum Petrus, qui ad interrogationem unius ancillae in atrio sacerdotis ter Dominum ausus est negare? Dixisti quidem, o Petre, tanquam patri tuo Christo, Ego tecum laboravi: quando dicebas Salvatori, Tecum sum usque ad mortem ; animam meam pro te ponam . Ubi est quod promisisti? Interrogaris semel, et negas: secundo interrogaris, et negas;
Abbreviated transcription (Latin):
retricib erogauit: nisi ille latro qui sub¬
stantiam animȩ adeo sibi datam ꝑ scelera
diffluendo etiam in cruce pependit: Por¬
cos pauit: quando demonũ uoluptates su¬
is factis repleuit. Fortasse illos porcos pauit
quos petierat diabolus a domino dicens:uu¬
be nos introire in gregem porcoꝵ. Fame con¬
tritus ẽ: quia panem uerbi dei ñ inuenie¬
bat. Siliquis cupiebat saturare uentrem
suũ: quando tortuosis cogitationib reple¬
bat animã suam. S reuertat᷑ ad se: uide¬
at se latro in cruce pendentem: concurrat ad
patrem: dicatq pendens in cruce. Dñe me¬
mento mei: cum ueneris in regnũ tuũ. Dñe
inemento mei: non sum dignus uocari filiꝰ
tuus. Suscipe me: tanquam unũ ex seruis.
Dñe memento mei. Latro enĩ sua atcollens n¬
merita. de ipso diffidebat: sed dominus tan¬
quam pius pater. latroni quasi filio qͦd des¬
perauerat offerebat. Proferat huic pater sto

Expanded text:
retricibus erogavit, nisi ille latro qui subretricibus erogavit, nisi ille latro qui substantiam animae a Deo sibi datam per scelera diffluendo etiam in cruce pependit? Porcos pavit, quando daemonum voluptates suis factis implevit. Fortasse illos porcos pavit, quos petierat diabolus a Domino, dicens: Jube nos intrare in gregem porcorum . Fame contritus est, quia panem verbi Dei non inveniebat. Siliquis cupiebat saturare ventrem suum, quando tortuosis cogitationibus replebat animam suam. Sed revertatur ad se, videat se latro in cruce pendentem, concurrat ad patrem, dicat pendens in cruce: Domine, memento mei dum veneris in regnum tuum. Domine, memento mei; non sum dignus vocari filius tuus, suscipe me tanquam unum ex servis. Domine, memento mei. Latro enim sua attendens merita de se ipso diffidebat: sed Dominus, tanquam pius pater, latroni quasi filio quod desperaverat offerebat. Proferat huic pater stolam
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ substantiam pat̃nam male consũp¬
serat. occidisset illi uitulum saginatũ. Et
reddit pater rationem facti sui: consolat᷑q
filium secum ꝑmanentẽ. de domo non dis¬
cedentem: et dicit illi. Fili tu meus es: et
mecum es semꝑ: et omnia mea tua sunt.
Ueruntamen: oportuit nos ista facere: qm̃
fr̃ tuus mortuus fuerat. et reuixit: ꝑierat.
et inuentus ẽ. Nonuacat hec talis a dño
ppositio. Donet itaq nobis qui ista ꝓposuit:
ut demonstremus abipso fuisse impletum.
hoc qđ ꝑ quandam similitudinẽ. nos qͣdã
modo ex citauit ad aliquid inquirendũ. Affe¬
ctum pat̾num exhibuisse suis dñm nr̃m iħm
requiramus qui sit filius iumior qui ꝓdige
uiuens. substantiam pat̾nam dissipauit: et
qui sit filius pͥmogenitus. qui indignatus
q& filioꝑdito redeunti uitulus saginatus
occisus sit. intrare noluerit. Quis ẽ iste filius
ꝑditus qui omnẽ substantiam pat̾nã in me¬

Expanded text:
omnem substantiam paternam male consumpomnem substantiam paternam male consumpserat, occidisset illi vitulum saginatum. Et reddit pater rationem facti sui, consolaturque filium suum secum permanentem, de domo non discedentem, et dicit illi, Fili, tu meus es, et mecum es semper, et omnia mea tua sunt: verumtamen oportuit nos ista facere, quoniam frater tuus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . Non vacat haec talis a Domino propositio. Donet itaque nobis qui ista proposuit, ut demonstremus ab ipso fuisse impletum hoc, quod per quamdam similitudinem nos quodam modo excitavit ad aliquid inquirendum. Affectum paternum exhibuisse suis Dominum nostrurequiramus, qui sit filius junior, qui prodige vivens substantiam paternam dissipavit, et qui sit filius primogenitus qui indignatus quod filio perdito redeunti vitulus saginatus occisus sit, intrare noluerit. Quis est iste filius perditus, qui omnem substantiam paternam in me
Abbreviated transcription (Latin):
huic conuiuio tanquã amici ac domestici
intereẽ: maxime. quia cumisto patre fami¬
lias ad m̃sam eiꝰ cotidie accedentes. ñ nos
iam dignat᷑ uocare seruos. s amicos. ꝑcur¬
ramus si placet ipsam parabolam adño
in euangłio ꝓpositam: in quanobis et affe¬
ctum patris demonstrauit pium: et filii
ꝑditi indicauit reditum: filiiq: maioris
qui de paterna domo non discesserat. cõ¬
motũ retulit animũ. Hoc quippe habet
textus ipsius lectionis. Ueniens ait filiꝰ
eius pͥmogenitus de agro. Cum uideret
symphoniam:⁊ interrogauit seruos qͥd¬
nam illud eẽt: eiq dixerunt. fr̃ tuus re¬
uersus est: et occidit illi pater tuus uitulũ sa¬
ginatum: eo qđd saluum illum susceꝑit.
Et indignatus ait: noluit introire. Egres¬
sus est autem ad illum pater suus ut eũ in¬
troduceret: impperauitq ille patri suo qͦd
laborasset semꝑ cumillo. et nunquã illi ta¬
lia exhibuisset: at ubi uenit filius ille qͥ

Expanded text:
huic convivio tanquam amici ac domestici huic convivio tanquam amici ac domestici interesse: maxime quia cum isto patrefamilias ad mensam ejus quotidie accedentes, non nos jam dignatur vocare servos, sed amicos. Percurramus, si placet, ipsam parabolam a Domino in Evangelio propositam, in qua nobis et affectum patris demonstravit pium, et filii perditi indicavit reditum, filiique majoris qui de paterna domo non discesserat, commotum retulit animum. Hoc quippe habet textus ipsius lectionis. Veniens, ait, filius ejus primogenitus de agro, cum audiret symphoniam, interrogavit servos quidnam illud esset: eique dixerunt, Frater tuus reversus est, et occidit illi pater tuus vitulum saginatum, eo quod salvum illum susceperit. Et indignatus noluit introire. Egressus est autem ad illum pater suus, ut eum introduceret. Improperavitque illi patri suo, quod laborasset semper cum illo, et nunquam illi talia exhibuisset: at ubi venisset filius ille, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuit tandem aliquando reuersus ẽ adse.
et inuenit se quiꝑdiderat se: inmente es
uenit qđ multi mercennarii patris sui
abundarent panibus. ipse uͦ fame ꝑiret:
statim surrexit ad patrem recurrit: ñ se
filiũ.s tanquam unũ de mercennariis
computari rogauit. Inclinatur humilitas:
excitat᷑ miscdiaUoces filii penitentis: con¬
cutiunt paterna uiscerã. Dicit se filius in¬
dignum: ut ille eũ iudicet dignum. Ro¬
gat ut innumero seruoꝵ iubeat᷑ suscipi:
et pater ei pͥmam illam stolam iubet af¬
ferri. Mactauit uitulũ saginatũ: chorũ
congregat. ⁊ aduocat amicos: facit epu¬
lum magnũ. Quare: Quia hic filius
suit. quã ipse exposuit: dicens tale gaudiũ
fieri in cęlo suꝑpeccatore pemitentiã a gende.
Nunc uero qm̃ tempus ẽ exhortari om̃s ad
penitentiam. ut filii errantes reuertantur.
eisq conuiuium a patre saginati uituli p̃pa¬
retur :⁊ etiam nos dilectissimi parati simus

Expanded text:
tuit: tandem aliquando reversus est ad se, tuit: tandem aliquando reversus est ad se, et invenit se qui perdiderat se. In mentem ei venit quod multi mercenarii patris sui abundarent panibus, ipse vero fame periret. Statim surrexit, ad patrem recurrit, non se filium, sed tanquam unum ex servis computari rogavit. Inclinatur humilitas, excitatur misericordia: voces filii poenitentis concutiunt paterna viscera. Dicit se filius indignum, ut ille eum judicet dignum; rogat ut in numero servorum jubeatur suscipi: et pater ei primam illam stolam jubet afferri, mactat vitulum saginatum, chorum congregat, advocat amicos, facit epulum magnum. Quare? Quia hic filius suit, quam ipse exposuit, dicens tale gaudium fieri in coelo super peccatore poenitentiam agente. Nunc vero quoniam tempus est exhortari omnes ad poenitentiam, ut filii errantes revertantur, eisque convivium a patre saginati vituli praeparetur, etiam nos, dilectissimi, parati simus