comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑam dicere uideamͦ. ꝓpt̾ homines
murmurantes in aures infirmoꝵ. man¬
ducemꝰ. et bibamꝰ cras enĩ moriemur.
Qa dicunt. nullꝰ inde surrexit. Non
auoiu uocem cuiꝰquã exquo ibi po¬
situs ÷ atauus m̃s. ex quo auus: ex quo
pater. nulliꝰ audiui uocẽ. Tu aũt recolens
fidem tuam. responde illi: et dic. Stulte
si pater tuus resurgẽt. crederes. Dñs
om̃iũ resurrex̃. et non credis: Uude it
ita uoluit mori et resurgere. nͥ ut om̃s
uni crederemꝰ. ne a multis decipeniur:
& quid face̾t pat̾ tuus. si resurgeret et loq̃¬
retur. it̾ni moriturus: Attende cum qn¬
ta ille potestate resurrexerit. qui iam
non morit᷑: et mors ei non ultra non
dñabit᷑. Ostendit seipsum discipłis et
fidelib suis. contrectata ÷ soliditas corꝑis.
cum parum. ẽẽt. quib dã uide qd̾ me¬
minerant: nͥ etiam tangerent qd̾ uide¬
bant. Confirmata ÷ fides. non solum in
cordib s etiam in ocłis hominum. as¬

Expanded text:
coeperam dicere, videamus, propter homines coeperam dicere, videamus, propter homines immurmurantes in aures infirmorum, Manducemus et bibamus; cras enim morimur: quia dicunt, Nullus inde resurrexit, non audivi vocem cujusquam, ex quo ibi positus est avus meus, ex quo atavus, ex quo pater; nullius audivi vocem. fidem tuam, responde illi, et dic: Stulte, si pater tuus resurgeret, crederes; Dominus omnium resurrexit, et non credis? Unde enim ita voluit mori et resurgere, nisi ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur? Et quid faceret pater tuus, si resurgeret et loqueretur, iterum moriturus? Attende cum quanta ille potestate resurrexerit, qui jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Ostendit se ipsum discipulis et fidelibus suis: contrectata est soliditas corporis, cum parum esset quibusdam videre quod meminerant, nisi etiam tangerent quod videbant. Confirmata fides est, non solum in cordibus, sed etiam in oculis hominum. As
Abbreviated transcription (Latin):
quias celebratas legimꝰ: parentatũ eẽ. ñ
legimus. Hoc etiam in morib uidȩorũ
animadũti potest. Non enim tenuert̃
inde uirtus frugẽ. s tam̃ tenuer̃ in
quib dã sollempnitatib consuetu dinis
uetustatẽ. & qd̾ obiciunt quidẽ de sc̃p¬
turis frange panem tuum. et effunde
uinũ tuumꝰ suꝑ sepulchra iustoꝵ. et
ne tradas eum iniustis. ñ ÷ quidem
de hoc disserendum: s tam̃ dico posse
intelligere fideles qd̃ diccum:. Nam
quẽadmodũ ista fideles faciant religi¬
ose erga memorias suoꝵ: notũ ÷ fide¬
lib. Q quia nou sunt ista exhibenda
iniustis id÷ infidelib. quia iustus ex
fide uiuit. etiam hoc fidelib notum :
Nemo gͦ querat de medicina uulnus.
et de seripturis conetur torquere iun¬
culum. unde laqueum mortis iniciat
animȩ suȩ. Manifestũ ÷ quẽ ad modũ
illud intelligatur. & aꝑta atq salubris
est heccelebratio xp̃ianoꝵ. Illud gͦ ut

Expanded text:
quias celebratas esse legimus, parentatum esse non quias celebratas esse legimus, parentatum esse non legimus. Hoc etiam in moribus Judaeorum animadverti potest: non enim tenuerunt inde virtutis frugem, sed tamen tenuerunt in quibusdam solemnitatibus consuetudinis vetustatem. Et quod objiciunt quidam de Scripturis, Frange panem tuum, et effunde vinum tuum super sepulcra justorum, et ne tradas eum injustis ; non est quidem de hoc disserendum, sed tamen posse dico intelligere fideles quod dictum est. Nam quemadmodum ista fideles faciant religiose erga memorias suorum notum est fidelibus; et quia non sunt ista exhibenda injustis, id est, infidelibus, quia, Justus ex fide vivit , etiam hoc fidelibus notum est. Nemo ergo quaerat de medicina vulnus, et de Scripturis conetur torquere vinculum, unde laqueum mortis injiciat animae suae. Manifestum est quemadmodum illud intelligatur, et aperta atque salubris est haec
Abbreviated transcription (Latin):
infinitas corꝑis uoluptates: non dico
de sepulto mortuo argum̃tũ sepelien¬
di cordis assumttͥ: et dicitur. Alandu¬
cemꝰ et bibamꝰ. cras enim moriemur.
rrident etiam fidẽ asserentium resur¬
recturos. eẽ. mortuos: dicentes sͥ. Ecce
iste positus : in sepulchro. Audiatur
uox illiꝰ. S huiꝰ ñ potest. Patris mei
uocem audiam: aui mei. ꝓaui mei:
Quis unde surrexit: Qiuis indicauit. qͥd
agat᷑ apud inferos: Dene nob̃ faciamꝰ.
cum uiuimus. Cum aut̃ mortu fu¬
erimꝰ. etiam si parentes nr̃i aut cari
aut ꝓpinqui afferant ad sepulchra nr̃a¬
epulas. sͥ afferent qui uiuunt. non nob̾
mortus. Hec quidẽ irrisit etiam seri¬
ptura. dicens de auibdam bona pre¬
sentia non sentientib. Tauꝗͣ si epulas
inquit mortuo circũponas. E mani-¬
festum ÷ hȩc ad mortuos non ꝑtinere.
et consuetudinẽ hanc. eẽ. paganoꝵ: ñ
uenire de ꝓpagine illa et uena iusticiȩ
patrum nr̃oꝵ patriarcharũ. quib exe¬

Expanded text:
infinitas corporis voluptates, non dico,infinitas corporis voluptates, non dico,de sepulto mortuo argumentum sepeliendi cordis assumitur, et dicitur, Manducemus et bibamus; cras enim morimur. rrident etiam fidem asserentium resurrecturos esse mortuos, dicentes sibi: Ecce iste positus est in sepulcro, audiatur vox illius. Sed hujus non potest: patris mei vocem audiam, avi mei, proavi mei. Quis inde surrexit? Quis indicavit quid agatur apud inferos? Bene nobis faciamus, cum vivimus: cum autem mortui fuerimus, etiamsi parentes nostri, aut chari, aut propinqui afferant ad sepulcra nostra, sibi afferent qui vivunt, non nobis mortuis. Et haec quidem irrisit etiam Scriptura, dicens de quibusdam bona praesentia non sentientibus, Tanquam si epulas, inquit, mortuo circumponas : et manifestum est hoc ad mortuos non pertinere, et consuetudinem hanc esse Paganorum, non venire de propagine illa et vena justitiae patrum nostrorum Patriarcharum, quibus exse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ eos quos hic relinquunt. testam̃ti
euram gerunt imminente die mortis
suȩ. quantomagis debent de anima sua
aliquid cogitare: Cogitat homo quos
relinqt᷑. et se qui hȩc omnia reluquit
non cogitat. Ecce habebunt filii tui qd̃
dimittis. tu nichil habebis: et tota cogi¬
tatio tua meo consumit᷑. qua ꝑ egrini
post te transeunt. non quo transeuntes
ꝑueniant. Utinam gͦ. eẽt. cogitatio de
morte. S cum efferunt᷑ mortui. cogi¬
tat᷑ mors. et dr̃. Uȩ misero. talis fuit:
Heri ambulabat. aut ante septẽ dies
illum uidi. illud atq illud mecũ locu¬
tus. ẽ: nicħ ÷ homo. Murmurant
ista. D forte cum mortuus plangit᷑.
cum funus curat᷑. cum exequie p̃pa¬
rantur. cum effertur. cum itur. cum sepe¬
lit᷑. tũ uiget iste sermo. Sepulto auĩt
mortuo etiam talis cogitatio sepelitur.
redeunt illȩ curȩ mortifere. Obliuiscit᷑
quẽ dedux̾at. de successione cogitat
decessurus. redit᷑ ad fraudes. ad rapi¬
nas. ad ꝑuiria. ad uinolentiam. ad

Expanded text:
propter eos quos hic relinquunt, testamenti curam gerunt imminente die mortis suae; quanto magis debent de anima sua aliquid cogitare? Cogitat homo quos relinquat, et se qui haec omnia relinquit non cogitat? Ecce habebunt filii tui quod dimittis, tu nihil habebis, et tota cogitatio tua in eo consumitur qua peregrini post te transeant, non quo transeuntes perveniant. Utinam ergo esset cogitatio de morte. Sed cum efferuntur mortui, cogitatur mors, et dicitur: Vae misero! talis fuit, heri ambulabat; aut, ante septem dies illum vidi, illud atque illud mecum locutus est; nihil est homo. Murmurant ista. Sed forte cum mortuus plangitur, cum funus curatur, cum exsequiae praeparantur, cum effertur, cum itur, cum sepelitur, viget iste sermo: sepulto autem mortuo, etiam talis cogitatio sepelitur. Redeunt illae curae mortiferae, obliviscitur quem deduxerit, de successione cogitat decessurus; reditur ad fraudes, ad rapinas, ad perjuria, ad vinolentiam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quis saudet comparare xp̃o. ut qr
resurrext xp̃c. et se resurrecturũ putat:
Noli conturbari ꝑu̾sa laude imꝑatoris
tui. Hostiles insidie te ꝑturbant. s xͥ
huinilitas et humanitas te consolat᷑.
Ille p̃dicat qnͣtum erectus sit xp̃c ate.
Responde gͦ huic: excita illã fioem. Teni¬
pestas et fluctus sunt. laborat uauis.
dormit xp̃c. excita illam fidem. noli
obliuisci qõ eredidisti. S tatim respon¬
debis. cum in te fides euangłica ceꝑit iii.¬
gilare. non eris inops in respondendo. N
enim tuęris: qui loqueris. Manens in
te xp̃c arripiet instrum̃tum suũ. linguã
tuam uelut gladium suum. & utens
corde tuo et uoce tua tanꝗͣ possessor ha¬
bitans. resistet adu̾sario. securum te
faciet. Tu tam̃ excita dormientẽ: id est it¬

Expanded text:
Ecce qui se audet comparare Christo, ut quia Ecce qui se audet comparare Christo, ut quia resurrexit Christus, et se resurrecturum putet. Noli perturbari perversa laude Imperatoris tui; hostiles insidiae te perturbant, sed Christi humilitas et humanitas te consolatur. Ille praedicat quantum erectus sit Christus aResponde ergo huic: excita illam fidem; tempestas est, fluctus sunt, laborat navis, dormit Christus; excita illam fidem, noli oblivisci quod credidisti . Statim respondebis, cum in te fides evangelica vigilare coeperit. Non eris inops in respondendo: non enim tu eris qui loqueris; manens in te Christus arripiet instrumentum suum linguam tuam, velut gladium suum, utens corde tuo et voce tua tanquam possessor inhabitans, resistet adversario, securum te faciet: tu tantum excita dormientem, id est, re
Abbreviated transcription (Latin):
manducemꝰ et bibamus. cras enĩ mori-¬
emur. ut dicant uob̃. Non audent enĩ
xp̃m rep̃hendere: contremiscunt maie¬
statis auctoritatem toto orbe fundatã:
s quomͦ scͥptum÷. peccator uidebit. et
ira scetur. dentib suis fremet et tabesc&¬
Frendere potest. tabescere potest. blasphe¬
mare aut̃ xp̃m non audet. Ne forte gͦ
ita loquantur. et dicant. xp̃o tantum̃
licuit. aliquando enim ex animo dict̃:
aliqnͣdo aũt tiore dicunt. Tu tam̃ &
quid audeant attende. et quid non aude¬
xerit xp̃c : et inde sꝑas resurrectionem
mortuoꝵ. S xp̃o licuit resurgere a
mortuis. Qͥ incip̃ laudare iam xp̃m.
non ut illi det honoiem: s ut tͤ faciat
desꝑationem. Serpentis astuta ꝑuicies.
Ut laude xp̃i te au̾tat a xp̃o. dolose pre¬
dicat: quem iutuꝑare non audet. Exag¬
gerat maiestatem illiꝰ. ut singularem
faciat. ne tu sꝑes tale aliquid quale in
illo resurgente monstratum ÷. & quasi
religiosior apparet erga xp̃m. cũ dicit:

Expanded text:
Manducemus et bibamus; cras enim morimur : ut dicant vobis non audent enim Christum reprehendere, contremiscunt majestatis auctoritatem toto orbe fundatam; sed quomodo scriptum est, Peccator videbit, et irascetur, dentibus suis frendet et tabescfrendere potest, et tabescere potest; blasphemare autem Christum non audet; ne forte ergo ita loquantur et dicant, Christo tantum licuit. Aliquando enim et ex animo dicunt, aliquando autem timore dicunt: tu tamen et quid audeant dicere attende, et quid non audexerit Christus, et inde speras resurrectionem mortuorum; sed Christo licuit resurgere a mortuis. Et incipit jam laudare Christum, non ut illi det honorem, sed ut tibi faciat desperationem. Serpentis astuta pernicies, ut laude Christi te avertat a Christo, dolose praedicat quem vituperare non audet. Exaggerat majestatem illius, ut singularem faciat, ne tu speres tale aliquid, quale in illo resurgente monstratum est. Et quasi religiosior apparet erga Christum, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ferant᷑. Spes enim ur̃a ÷ resurreccio
mortuoꝵ: fides nr̃a ÷ resurrectio mor¬
tuoꝵ. Caritas etiam nr̃a ẽ: quã p̾dica¬
tio reꝵ quȩ nondũ uident᷑ inflãmat.
et accendit. desiderii cuiꝰ magnitudine
fiant corda nr̃a capacia beatitudinis. q̃
uentura ꝓmittit᷑. quãdui credit᷑ quod
non uidet᷑. Caritas gͦ etiam ipsa nr̃a
non circa hec temporalia et uisibilia
debet occupari. ut tale aliquid nos
habituros in resurrectione sꝑemus. qͣle
mͦ si contempnimꝰ melius uiuimꝰ meli¬
oresq sumus. carnales uidelicet uolup¬
tates atq delicias. Sublata itaq fide
resurrectionis mortuoꝵ omĩs int̾cidet
doctͥna xũiana: fundata uͦ fide resur¬

Expanded text:
e. Spes enim nostra est resurrectio mortuorum: fides nostra, est resurrectio mortuorum. Charitas etiam nostra est, quam praedicatio rerum quae nondum videntur inflammat, et accendit desiderio, cujus magnitudine fiant corda nostra capacia beatitudinis quae ventura promittitur, quamdiu creditur quod nondum videtur: charitas ergo etiam ipsa nostra, nec circa temporalia haec et visibilia debet occupari, ut tale aliquid nos habituros in resurrectione speremus, quale modo, si contemnimus, melius vivimus melioresque sumus, carnales videlicet voluptates atque delicias. Sublata itaque fide resurrectionis mortuorum, omnis intercidit doctrina christiana. Fundata vero fide resur
Abbreviated transcription (Latin):
Frgo rediturꝰ es ad corpꝰ mortis huiꝰ. ꝙ quid:
Ipsiꝰ uba potius audiamꝰ. Quomͦ redi¬
cotidianas lectionũ uoces surde. audi
quomͦ redit. ad corpꝰ quidẽ. s non mortis
huius. Non quia aliud erit corpꝰ. s qr
oportet corruptibile hoc induere in cor¬
ruptionẽ. et mortale hoc induere ĩmor¬
talitatẽ. fr̃s mei. qͣndo dicebat apłs cor¬
ruptibile hoc. mortale hoc. quodãmͦ car-¬
nem suam uoce tangebat. Non gͦ aliud:
Non inquit pono corpus t̾renum. et acci.¬
pio corpꝰ aereum. aut accipio corpꝰ ethe¬
reum. ipsum accipio. s iam non mortis
huius. qr oportet corruptibile ñ aliuds
hoc. induere incorruptionẽ.⁊ mortale¬

Expanded text:
Ergo rediturus es ad corpus mortis hujus? Et quid? Ergo rediturus es ad corpus mortis hujus? Et quid? Ipsius verba potius audiamus. Quomodo rediquotidianas lectionum voces surde: audi quomodo redit ad corpus quidem, sed non mortis hujus. Non quia aliud erit corpus, sed quia oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitateruptibile hoc, mortale hoc, quodammodo carnem suam voce tangebat, non ergo aliud. Non, inquit, pono corpus terrenum et accipio corpus aerenum, aut accipio corpus aethereum, ipsum accipio, sed jam non mortis hujus, quia oportet corruptibile, non aliud, sed hoc, induere corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
bas. No̾n sum ego caro. sed sp̃s sum.
quando fuit hoc uincłm et hoc ergas¬
tulum dissolutum. ego liber abscedo.
Terra terre reddit᷑. sp̃e cęlo recipit᷑. Uado
ego. dimitto qd̾ non sũ. Ergo hoc dicebas.
Hocꝰ inqͥt. Non tͥ ego respondeo. Respon¬
de apłe. responde. obsecro te. Predi casti
ut audireris. seripsisti ut legerereris.
totum factum : ut credereris. Dic. Qs
me libabit decorpore mortis huius:¬
berat.De corpore mortis huiꝰ. Siñ es tu
ipse corpꝰ mortis huiꝰ. Respondec. Igit᷑ ipse
ego m̃te seruio legi dĩ. carne aut̃ legi pecca¬
ti. S ipse ego. Quomͦ ꝑ diu̾sa ipse tu: Mente
inquit. quia diligo. carne. qr concupisco.
Uictor quidẽ si ñ consentio. adhuc tamen
luctator urgente adu̾sario. Et quomͦ cum
fueris o apłe ab hac carne lib̾atꝰ. iam ñ eris
tu nͥ spc̃: Respondet apłs. morte iam ĩm¬
nente. De uito quod nemo euadit: Car¬
nem ñ inet̾num pono. s ad tempꝰ se pono

Expanded text:
bas: Non sum ego caro, sed spiritus bas: Non sum ego caro, sed spiritus quando fuerit hoc vinculum et hoc ergastulum dissolutum, ego liber abscedo. Terra terrae redditur, spiritus coelo recipitur: vado ego, dimitto quod non sum. Ergo hoc dicebas? Hoc, inquit. Non tibi ego respondeo: responde, Apostole; responde, obsecro te. Praedicasti, ut audireris; scripsisti, ut legereris; totum factum est, ut credereris. Dic: Quis me liberabit de corpore mortis hujusberat? De corpore mortis hujus. Sed non es tu ipse corpus mortis hujus? Respondet: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Sed ipse ego: quomodo per diversa ipse tu? Mente, inquit, quia diligo; carne, quia concupisco: victor quidem, si non consentio; adhuc tamen luctator, urgente adversario. Et quomodo cum fueris, o Apostole, ab hac carne liberatus, jam non eris tu nisi spiritus? Respondet Apostolus, morte jam imminente, debito quod nemo evadit: Carnem non in aeternum pono, sed ad tempus sepono.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in m̃bris meis. Putaui qr captiuauit
te sub nescio quib ignotis barbaris:
putaui quia captiuauit te sub nescio
Exclaina gͦ cum illo. Miser ego homo
quis me lib̾abit: Unde quis lib̾abit:
Dic unde. Alius dicit ab optione: aliꝰ de
carcere. Alius dic̃ de barbaroꝵ captiui¬
tate: aliꝰ de febre atq languore. Dic tu
apłe. Non quo mittam᷑. aut quoduca¬
mur. s quid nobcũ portem᷑: quio nos
corpꝰ mortis huiꝰ non ad me ꝑtinet. tar¬
cer nis̃ : ad tempꝰ. catena mea÷ ad tempꝰ.
in corpore mortis sum ego: non corpus
mortis sum ego. Argum̃taris. ideo non
s in carne sum. Cum fuero lib̾atus a car¬
ne: quid erit mͥ deinde cum carne: hu¬
ic argum̃tation uultis fr̃s utego respon¬
deam. an apłs: Si ego respondero con¬
tempnet᷑ fortassis magnitudo uerbi. ꝑꝑ
uilitatem ministri. Laceo potus. Audi
mecum doctorẽ gentium. Audi mecũ
uas electionis. ut a te tollat᷑ controu̾sia

Expanded text:
est in membris meis. » Putavi quia captivavit est in membris meis. » Putavi quia captivavit te sub nescio quibus ignotis barbaris: putavi quia captivavit te sub nescio Exclama ergo cum illo: Miser ego homo, quis me liberabit? Unde quis liberabit? Dic unde. Alius dicit ab optione, alius de carcere, alius de barbarorum captivitate, alius de febre atque languore: dic tu, Apostole, non quo mittamur, aut quo ducamur; sed quid nobiscum portemus, quid nos Corpus mortis hujus non ad me pertinet: carcer meus est ad tempus, catena mea est ad tempus: in corpore mortis sum ego; non corpus mortis sum ego. Argumentaris, ideo non  caro non sum, sed in carne sum: cum fuero liberatus a carne, quid erit mihi deinde cum carne? Huic argumentationi vultis, fratres, ut ego respondeam, an Apostolus? Si ego respondero, contemnetur fortassis magnitudo verbi propter vilitatem ministri. Taceo potius. Audi mecum Doctorem Gentium: audi mecum Vas electionis, ut a te tollatur controversia
Abbreviated transcription (Latin):
mitte nob̃ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimittimus
debitorib nr̃is: Cotidie paͬreitores.
res. cotidie debitores. Uis ut sim securꝰ.
ubi cotidie peto indulgentiam ꝓ pecca¬
tis. adiutorium ꝓꝑicłis: Cum enim
dixero ꝓpt̃ p̃terita peccata. dimitte nob̾
debita nr̃a sicut et nos dumtitimꝰ debi¬
torib ur̃is: continuo ꝓpt̾ futura ꝑicła
addo ⁊ adiungo. Ne nos iunferas in tem¬
ptationẽ. Quomͦ ÷ aũt popłs in bono:
qͣnͣdo mecũ clamat. libera nos a malo:
Et tam̃ fr̃s in isto adhuc malo cantemus
li longe ire.: noli aciem m̃tis circũquaq
distendere. ad te redi: te respice. Tu es
ad huc malus. Q uando gͦ ds̃ teipsum
lib̾at a teipso. tunc te lib̾at a malo. Apłm
audi. et ibi intellige a quo malo sis lib̾andꝰ
onde lector inquit legi dĩ scđdm intĩorem
hominem: uideo auti aliam legẽ in m̃bris
meis repugnantem legi m̃tis meȩ: et cap
tiuantẽ me uiquit. in lege peccati: que

Expanded text:
mitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus mitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Quotidie petitores, quotidie debitores. Vis ut sim securus, ubi quotidie peto indulgentiam pro peccatis, adjutorium pro periculis? Cum enim dixero propter praeterita peccata, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: continuo propter futura pericula addo et adjungo, Ne nos inferas in tentationem . Quomodo est autem populus in bono, quando mecum clamat, Libera nos a malo? Et tamen, fratres, in isto adhuc malo cantemus li longe ire, noli aciem mentis circumquaque distendere. Ad te redi, te respice. Tu es adhuc malus. Quando ergo Deus te ipsum liberat a te ipso, tunc te liberat a malo. Apostolum audi; et ibi intellige a quo malo sis liberandus. « Condelector, » inquit, « legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et tivantem, » inquit, « me in lege peccati, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam placuit dño
deo nr̃o. ut hic constituti p̃sen¬
tia corꝑali etiam cum ur̃a ca¬
corde et ore. uocib ͤ morib. Sic enim ÷ͥ
dict uult ds̃ alła: ut non sit in laudan¬
te discordia. Concordent gͦ priꝰ in nobis
ipsis lingua cum uita: õs cum conscien¬
tia. Concordent. inquã uoces cum mo¬
rib: ne forte bonȩ uoces testimoniũ
dicant contͣ malos mores. O felix alła
incelo: ubi templũ dei angłi sunt. Ibi
enim concordia sũma laudantium: uͥ
exultatio secura cantantium. Ubi nul¬
la sex in m̃bris repugnat legi m̃tis:
ubi non ÷ rixa cupiditatis: in qua ꝑi¬
clitet᷑ uictoria caritatis. Hic gͦ cantemꝰ alle¬
luia adhuc solliciti: ut illie possimꝰ aliqͣndo
cantare securi. Qr̃ hic sollicitr: Ñ uis ut sim
sollicitꝰ. qnͣdo lego. ñ qͥdñ tẽptatio ẽ. uita huma¬
huc dr̃. uigilate ⁊ orate ne intrecis in tẽptatio¬
nẽ. Ñ uis ut sim sollicitꝰ. uͥ sic abundat tẽpta¬
tio. ut nob̾ ipsa p̾scribat oratio: qͣn dicimꝰ di¬

Expanded text:
uoniam placuit Domino Deo nostro, ut hic constituti praesentia corporali, etiam cum vestra Chacorde et ore, vocibus et moribus. Sic enim sibi dici vult Deus Alleluia, ut non sit in laudante discordia. Concordent ergo prius in nobis ipsis lingua cum vita, os cum conscientia. Concordent, inquam, voces cum moribus, ne forte bonae voces testimonium dicant contra malos mores. O felix Alleluia in coelo, ubi templum Dei Angeli sunt! Ibi enim concordia summa laudantium, ubi est exsultatio secura cantantium: ubi nulla lex in membris repugnat legi mentis; ubi non est rixa cupiditatis, in qua periclitetur victoria charitatis. Hic ergo cantemus Alleluia adhuc solliciti, ut illic possimus aliquando cantare securi. Quare hic solliciti? Non vis ut sim sollicitus, quando lego, Numquid non tentatio est vita humahuc dicitur, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem ? Non vis ut sim sollicitus, ubi sic abundat tentatio, ut nobis ipsa praescribat oratio, quando dicimus, Di
Abbreviated transcription (Latin):
illa alła. o secura. o sine adũsario. ubi
nemo erit inimicus. nemo ꝑit amicus.
Ibi laudes deo. et hic laudes deo. S hic
a sollicitis. ibi a securis. Hic a moritis.
ibi a semꝑ uicturis. Hic in spe. ibi in re.
Hic in uia. illic in patria. Modo gͦ fr̃s
mei cantemꝰ. non ad delectationẽ quietis.
s ad solatium laboris. quomͦ solent
cantare uiatores. Canta. s ambula.
Laborem consolare. pigriciam uoli a¬
mare. Canta.⁊ ambula. Quid : ami¬
In recta fide ꝓfice. in bonis moribꝰ ꝓfice.
Canta. ambula. Noli errare. noli redire.
noli remanere. Conũsi ad dĩmn:¬

Expanded text:
ic Alleluia! o secura! o sine adversario! ubi nemo erit inimicus, nemo perit amicus. Ibi laudes Deo, et hic laudes Deo: sed hic a sollicitis, ibi a securis; hic a morituris, ibi a semper victuris; hic in spe, ibi in re; hic in via, illic in patria. Modo ergo, fratres mei, cantemus, non ad delectationem quietis, sed ad solatium laboris. Quomodo solent cantare viatores; canta, sed ambula: laborem consolare cantando, pigritiam noli amare: canta, et ambula. Quid est, amin recta fide profice, in bonis moribus profice: canta, et ambula. Noli errare, noli redire, noli remanere. Conversi ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
nimadũtimus cum apłi epła legeret᷑
laudabilem motum fidei caritatisq
ur̃e.quemadinodum exhorrueritis hoĩes.
qui putantes hanc solam. eẽ. uitam quã
cum peccorib habemꝰ comunẽ. pꝰ mortẽ
aurium corrũpentes dicunt: manduce¬
mus et bibam. eras enim moriemur.
Hinc gͦ sumat᷑ nr̃e disputationis exordiũ.
et hic sit nr̃i uelut cardo sermonis: quo

Expanded text:
nimadvertimus, cum Apostoli Epistola legeretur, laudabilem motum fidei charitatisque vestrae, quemadmodum exhorrueritis homiues, qui putantes hanc solam esse vitam, quam cum pecoribus habemus communem, post mortem aurium corrumpentes, dicunt: Manducemus et bibamus; cras enim morimur . Hinc ergo sumatur nostrae disputationis exordium, et hic si
Abbreviated transcription (Latin):
humilis et ignara querit qd nescit: ob¬
liuiscit᷑ qd̃ docet᷑. festina quidẽ ad ob
s incerta de resurrectionis gła. Plorat
quidẽ amore xp̃i:. s meret despatione
corꝑis non reꝑti. ꝑisse putat: quẽ iam
regnare constabat. Scrutat᷑ enĩ in tumu¬
lo: quẽ inuocare potiꝰ deb̾et e cęlo. Incre
pat᷑ ꝗͥ maria: tanquã pigrior ad cre¬
dendum. E cum sera licet dñm cogno¬
uisset: dr̃ ei a saluatore. N oli me tang̾e̾:
qr nondũ ascendi ad patrẽ. Noli me
tange: increpatioĩs u̾bum. ẽ Hoc ÷ noli
me tang̾e manib qm̃ resurrectionem¬

Expanded text:
humilis et ignara, quaerit quod nescit, obhumilis et ignara, quaerit quod nescit, obliviscitur quod docetur; festina quidem est adis injuria, sed incerta de resurrectionis gloria; plorat quidem amore Christi, sed moeret desperatione poris non reperti; periisse putat quem jam regnare constabat; scrutatur eum in tumulo, quem invocare potius deberet a coelo. Increpatur igitur S. Maria tanquam pigrior ad credendum, et cum sera licet Dominum cognovisset, dicitur ei a Salvatore: Noli me tangere, quia nondum ascendi ad Patrem. Noli me tangere, increpationis verbum est; hoc est noli me tang
Abbreviated transcription (Latin):
cii nobilitate p̃ciosus. Uide quã fortis
ẽẽ. possis contra hostem tuum int̾roga
statũ cuum: qd̃ tͥ dñs ad debellandum
in m̃bris tius mundi pͥncipẽ ac sp̃ales
neqͥcias suꝑandas lib̾am ꝯtulit faculta¬
tem: ac sic impossibile non putes. ut
transferri obtineas in angłicas beatitu¬
dines: cum in hoc scło angłicas deuice¬
ris potestates. Non gͦ te degenerem ac
despectum faciat uita. quẽ uł factura
ꝓbat᷑ illustrem ꝓtulisse uł gr̃a: s cursũ
fideles xp̃i ad suꝑna fiducialit̃ extol¬
lant. Nam qui se cęlesti p̾cio uident¬
ẽẽ. redemptos: ad cȩlestia non dubitent
urĩs fr̃s hoc nos ante dies pau¬
cissimos p̾dicasse. qd̾ mari a mag.¬
dalene non leutt̃ fuit obuirgata. cur
pꝰresurreccionẽ dũm quereret in sepul¬
putaret eum inferni legib detin eri.
Arguitur enim non leuit᷑. cur ñ reme¬
moraretur resurrectionis ꝓmissũ: ac
mortis scrutaret᷑ indicium. fides enĩ

Expanded text:
cii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis cii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent tris, fratres, hoc nos ante dies paucissimos praedicasse, quod Maria Magdalene non leviter fuerit objurgata, cur post resurrectionem Dominum quaereret in sepulecturum dixerat, putaret eum inferni legibus detineri. Arguitur enim non leviter, cur non memoraretur resurrectionis promissum, ac mortis scrutaretur indicium. Fides enim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit dñs pisci: et euomuit ionã in
aridam. Precepnt gͦ bestiȩ: precepit
morti semꝑ esurienti:. p̃cepit abyssis et
inferno: ut mundo restituant salua¬
torem. Euomuit aũt. hoc debeni acci¬
ꝑe. qd̃ eximis iuscerib mortis uictrix
uita remeauerit: atq eam ex imis pre¬
cordiis inferni ꝑditio exulcerata red¬
diderit. Uidemꝰ itaq in ꝓpħȩ afflicti¬
onib aꝑtissime p̃figuratã et mortem
parit̃ et resurrectionẽ. Quaꝓpt̾ qd̾
impletũ cernis in seruo: credere non
cuncteris in dño. Quȩ cũ ita sint. ꝑs¬
ugͥlis. eẽ. tͥ desinas: ut uł ꝓ hoc erubes¬
centłs subiacere uiciis dedigneris.: dũ
generositatẽ tuam de creatoris ac re¬
paratoris dignitate ineteris. Habet
causas qui seipse confundat. indignis cur¬
dñis uicto corde subdatur: cui gła ȩtna
ꝓmittit᷑. Ac sic gemino pͥuilegio. qui du¬
dũ diuinȩ imaginis participatione ui¬
debaris honoratus: efficeris etiam cõmer¬

Expanded text:
praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, persvilis esse tibi desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, qui dudum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commer
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝑdidit: bestia esuriens custodiũ.
Plenis uiscerib fanem patit᷑: et in p̾dã
quã obsorbuit. nicħ sͥ licere mirat᷑. Qis
est iste qui intͣ auidos rictus assumi
potest: consumi non potest: Cib÷: cor¬
ruptio non .ẽ. Tradit᷑ ꝑditionis ꝓfundo:
et seruat᷑ ipsuis mortis obsequio. Qs
⁊ iste qui uastissimos sinus ꝑicłoꝵ tutꝰ
ingreditur. et sub altitudine conclusus
imm̃sa atq mortifera uitali aere pascttͣ.
missus in alienã rerũ na¬
turã. in uitȩ exillo cum uita pere¬
gruiat᷑. et morti suꝑstes. annunciat uen¬
turã mundi salutẽ: Puto qđ hic dñs¬
plebilis belua in escam suam rapuit: &
p̃dam suam captiua contremuit. Con-¬
tremuit uiquã. Nam si nõuerat cruci¬
fixum: tam̃ quẽ non meminerat reũ.
non poterat tenere dãpnatũ: quta cul¬
pam non facit pena s causa. Quasi
hominẽ deuorauit: s magnã. ẽẽ cibi
ipsius dignitatem p̃focata cognouit.

Expanded text:
num perdidit, bestia esuriens custodivit. num perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturaplicabilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam; nam si noverat crucifixum, tamen, quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi hominem devoravit, sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit;
Abbreviated transcription (Latin):
turum. Ionas iram dñi p̾dicaturus. ad
dicturꝰ. quadraginta dies et niniue
subu̾teret᷑: et xp̃c ad mundi mittitur
ciuitatẽ. ut diem salutis. et p̾finitum
iudicis tempꝰ annunciet. Ionas nauẽ
ñ sedat᷑. Sic et non liberat᷑ eccła: uisi
xp̃i morte saluet᷑. N aute dimissuri io¬
nan. tam̃ uerent᷑ et dicunt: dñe ne des
suꝑ nos sanguinẽ innocentẽ. Nonne
uob̃ uidetur nautarum inp̃catio. pi¬
lati. eẽ. confessio: qui tradit xp̃m. etta-¬
m̃ leͣuat manꝰ suas et dicit. mundus
ego sum a sanguine iustihuiꝰ: Quã
congrue ꝑ ꝑsonam gentilem: fides gen¬
tium p̾dicat᷑. Dicit itaq ionas in orati¬
one sua. Tolle gͥ dñe animã meã: qr
melior ÷ mͥ mors quam uita. Dicat hoc
quã uita. Id̃ ÷ uiuens unã udeoꝵ gen¬
tem saluare non potui: moriar. ut uni¬
lisus mundus mea morte saluetur.
Lonã cetus excepit immersũ. s non con¬
tigit deuoratum : et quẽ malicia homi-¬

Expanded text:
turum. Jonas iram Domini praedicaturus ad turum. Jonas iram Domini praedicaturus ad dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim non sedatur, sic et non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum increpatio Pilati esse confessio, qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue personam gentilem fides gentium praedicat. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam vita. Dicat hocquam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia homi
Abbreviated transcription (Latin):
tra tumulũ suum. corpus extincti tac¬
tu sacri corꝑis suscitasse. Quis hic alius
oꝑatur : lu latrone reum mundũ:. in
Adhuc celeberrime ꝑ scͥpturas sc̃as. etiã
passio et resurreccio p̃signat᷑. Hic ionas
qđ fidei ur̃ȩ non arbitram᷑ in cognitũ:
typũ dũi gessisse p̾̃sebit᷑. Ipse enĩ dñs
dix̃. Sicut fuit ionas in uentre ceti
trib dieb. et tͥb noctib ita erit filiꝰ
hominis in corde t̾re trib dieb. et
trib noctib. Hic inquã ionas ad p̾̃di¬
candã uiniuitis ire cęlestis offensam.
dño iubente dirigitur: s p̾scius tristẽ
ingredit᷑. S nautis exhorta tẽpestate
turbatis. sorte fluctib datͥ: et faucib
cȩti dimnersus excipitur. S pisce illes
eruetante de positus. t̾cia die t̾ris re¬
funditur. Uidete dñm etiam in ueteri
testam̃to: in serui forma mirabilit̾ appare¬
re. Uidete quomͦ se anteactis scłis indi¬
cauit: sub seruilis formȩ humilitate uen¬

Expanded text:
tra tumulum suum corpus exstincti tactra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic alius operatur? In latrone reum mundum, in pAdhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam passio et resurrectio praesignantur. Hic Jonas, quod fidei nostrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dicit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita eris in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubente, dirigitur: praescius tristem ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitatem ven
Abbreviated transcription (Latin):
consurgit. ex improuiso aries ocłis eiꝰ
apparuit: sicut. loquit᷑ sermo diuinus.
ꝙ uidit abrahã arietẽ int uepres heren¬
q̃ sit ista nouitas. Id ÷ in multitudine
circũstantium peccatoꝵ. Herentẽ cornib:
id ÷ ad crucis cornua clauoꝵ consixioe
pendentẽ. sicut in alio loco legimꝰ. Cor¬
nua in manib eius sunt. Hoc ideo: qr
uen̾alidas manꝰ eiꝰ patibuli brachia sus¬
ceꝑunt. lut̃ spinas aut̃ deputatꝰ ÷: q̃n
spines serto innocentiȩ et iusticiȩ auctor
illus.ẽ. S altiꝰ introspicere debemꝰ. qͥdnã
sit qđ ysaac a patre altarib ad mouetur:
ac subito aries ꝓ eo ñ mutata s dupli¬
cata oblatione subponit᷑. Eiemina hic
adoranda suba redemptoris ostendit᷑.
ei enim uingenitꝰ offertur: et uirginis
pͥmogenitꝰ immolat᷑. Hoc quoq dñice
passionis p̃figurabat insignia:. qd legi¬
mus beacum heliseum sepulchro con¬
ditũ. ingesto a latruncłis cadauere in¬

Expanded text:
consurgit, ex improviso aries oculis ejus consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerenquae ista sit novitas: id est, in multitudine circumstantium peccatorum. Haerentem cornibus: id est, ad crucis cornua clavorum crucifixione pendentem: sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae auctor illusus est. Sed aliud introspicere debemus, quidnam sit, quod Isaac a patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata, sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia redemptoris ostenditur. Dei enim unigenitus offertur, et virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque Dominicae passionis pmus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere in
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ꝑicła. int̾ temptationes. et ab aliis
& a nob cantet᷑ alła. fidelis ÷ enun ds̃.
qui non ꝑmittat. inquit uos tempta¬
ri suꝑ id qd̾ potestis. Ergo et id hic can¬
temus alła. Adhuc ÷ homo reus. s fide¬
lis ÷ ds̃. Non ait non ꝑmittat. uos tem¬
ptari. s non ꝑmittat uos temptari
suꝑ id qđ potestis. s faciat cũ tempta¬
tione etiam exitum. ut possitis sustiu̾e.
In trasti in temptationẽ. s faciet ds &̃
exitum. ne ꝑeas in temptatione. Ut
quomͦ uas figuli formers p̃dicatione.
coquaris tribulatione. S quando int̾s.
exitum cogita. quia fidelis : ds̃. Custo

Expanded text:
inter pericula, inter tentationes, et ab aliis, et a nobis cantetur Alleluia. Fidelis enim Deus, qui non permittet, inquit, vos tentari super id quod potestis. Ergo et hic cantemus Alleluia. Adhuc est homo reus, sed fidelis est Deus. Non ait, Non permittet vos tentari: sed, Non permittet vos tentari super id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Intrasti in tentationem: sed faciet Deus etiam exitum, ne pereas in tentatione: ut quomodo vas figuli, formeris praedicatione, coquaris tribulatione. Sed quando intras, exitum cogita: quia fidelis est Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
tari posse. E stimo hȩc illiꝰ ꝑsonȩ ueriꝰ
conuenire. qui hoc in tp̃r in harena
mundi cum publico hoste conflixit:
qui ad hoc cecidit ut głosus surgeret.
ad hoc cecidit ut om̃s eleuaret. Qui
adũsarium fusus obruit. ꝓstratus
elisit: iacentẽq hominẽ deiectus erex̃:
mortẽq eiꝰ dum succũb̾et ꝑculit: ac
mortuum dũ resurger& suscitauit:
Hic ÷ ille angłs qui cũ iacob nocte luctatꝰ
ẽ: sicut habemꝰ in genesi. E ecce uir
luctabat᷑ cum eo usq mane: et cum
p̃ualuisset iacob. dixit ei angłs: dimit¬
te me: iam enĩ ascendit aurora. Respon¬
dit iacob ñ dimittã te: nͥ benedixis

Expanded text:
tari posse; aestimo haec illius personae verius tari posse; aestimo haec illius personae verius convenire. Quia cum tempore in arena mundi cum publico hoste conflixit, qui ad hoc gessit, ut gloriosius surgeret, ad hoc cecidit, ut omnes levaret, qui adversarium effusus obruit, prostratus elisit, jacentemque hominem dejectus erexit, mortemque ei dum succumberet, perculit, ac mortuum, dum resurgeret, suscitavit. Hic est ille angelus, qui cum Jacob nocte luctatus est, sicut habemus in Genesi: Et ecce vir luctabatur cum eo usque mane, et cum praevaluisset Jacob, dixit ei angelus: Dimitte me; jam enim ascendit aurora. Respondit Jacob: Non dimittam te, nisi benedixeris
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ impensus exultemus in beneficiis
suis. qr meliores sunt illi dies quib
renascim᷑: quã illi quib in hanc tempo¬
ralem ꝓcream᷑. Siquidẽ maiora. sunt
dona gr̃e quam naturȩ: in hoc gemino
dei nr̃i oꝑe. lbi res uirtutis: hic mune¬
ris. ẽ. Ibi potentia: hic miscdia continet᷑.
rima natiuitate t̾renis ingerim᷑: scđa
cȩlestib p̃paramur. Sic̃ aũt p̾sentis
tp̃ris festa nos ammonent: sic ille fuit
ꝓ mundi salute congͥssus: sicut de for¬
tissimo sanson legimꝰ qd̃ plures inimi¬
coꝵ moriens int̾fecit. quã uiuens occi¬
dat. Refert aut̃ et traditio secularium
litteraꝵ. quendã in exercitio usuq cer¬
taminis habuisse hoc genꝰ uirtutis: ut
solo surgens magis ac magis in adu̾sa¬
rium p̾ualeret: ac sic deiectio ꝓstrati.
oc̃casio fiebat triumphi. Dabat enĩ ei
quodãmodo infirinitas fortitudinem:
lapsus palmã: ruia uictoriam. Puto
hoc illi cęlesti athletę qui cont᷑ iacob

Expanded text:
nunc impensius exsultemus in beneficiis nunc impensius exsultemus in beneficiis suis, quia meliores sunt illi dies, quiburenascimur, quam illi, quibus in hac temporali procreamur. Siquidem majora sunt dona gratiae, quam naturae. In hoc gemino Dei nostri opere, ibi res virtutis, hic muneris est. Ibi potentia, hic misericordia continetur. Prima nativitate terrenis ingredimur, secunda coelestibus praeparamur. Sicut autem praesentis temporis festa nos admonent, sic ille qui pro mundi salute congressus, sicut de fortissimo Samson legimus, plures inimicorum mortuus interfecit, quam vivus occiderat. Refert autem et traditio saecularium litterarum hoc, quemdam in exercitio usque certaminis habuisse hoc genus virtutis ac solo surgens magis ac magis in adversarium praevaleret, ac sic dejectio prostrati, occasio fiebat triumphi. Dabat enim ei quodammodo infirmitas fortitudinem, lapsus palmam, ruina victoriam. Puto haec illi coelesti athletae, qui contra Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
qi apud eum nec p̃terita labunt᷑: nec
futura celant᷑. Quo aũt tp̃r dictũ sit
silio. ego hodie genui te: scire debemus¬
I on illo quo ex maria uirgine scđm car
resurrex̃. Sic enĩ paulus apłs ait. Resu
Recte gͦ tẽ hodie uocitat᷑: qnͣdo de inferoꝵ
tetra nocte.ad suꝑos uelut p̾clarũ lum̃
emicuit. Recte dies dr̃: cuiꝰ ueritatẽ u¬
deoꝵ factio tenebrosa. obscurare non po¬
tuit. Nec potuit plane meliꝰ nͥ hodie
nom̃ acciꝑere: qr omĩb defuncas et diẽ
reddidit et salutem. Ꝙ qui uetustatẽ
hominis morte soluta deposuit: hodier¬
no die uite p̾sentiam suscitauit. Letem᷑
gͦ et exultemꝰ in hac die ħm̃i: quã annua
deuotione ueneram᷑. Sicut enim nobis
in futurum uitam et głam pollicetur.:
ita etiam in p̃titũ de salutis nr̃ȩ causa
et occasione natus. ẽ. Ac sic qui ideo
colitur ut misereat᷑: iã misertus ÷ ut¬
coleretur. Ab eo gͦ facti atq reparati

Expanded text:
quia apud eum nec praeterita labuntur, nec quia apud eum nec praeterita labuntur, nec futura celantur. Quo autem tempore dictum est Filio: Ego hodie genui te, scire debemus, non illo, quo ex Maria virgine secundum resurrexit: sicut enim apostolus Paulus ait: ResusRecte ergo tunc hodie dicitur, quando de inferorum tetra nocte ad superos, velut praeclarum lumen emicuit. Recte dies dicitur, cujus Judaeorum actio tenebrosa obscurare non potuit. Nec potuit plane melius, nisi hodie lumen accipere, qui omnibus defunctis et diem reddit et salutem; qui vetustate homines morte resolutos hodiernae vitae praesentia suscitavit. Laetemur ergo, et exsultemus in hac ddevotione veneramur. Sicut nobis in futurum vitam et gloriam pollicetur, ita etiam in praeteritum de salutis nostrae causa et occasiones nascuntur; ac sic qui ideo colitur, ut misereatur jam misertus. Ab eo ergo facti atque reparati
Abbreviated transcription (Latin):
duis nr̃is: eadẽ nob̃ tam̃ dies est
sc̾itatis. Licet tp̃ra distinx̾it obscuritas
uesꝑtina: ꝑpetua tam̃ luce fulget beati¬
tudo dñica. Ap̃e enim qͥ nos illuminaũ
hest̾no: etiam hodie nos ipse circũfouet.
Nam sicut dicit beatus apłs: iħe xp̃c heri
dĩ patris . filius m̃s es tu: ego hodie genui te.
hodie inquit genui te.hocẽ. ñ qd̾ in die illa ge¬
nuerit filium: s quod ipsũ filium uelut
diem lucemq genuit. Ergo cum xp̃e
gignit᷑. hodie generatur: ut intelligas
in Natiuitate saluatoris. non tã hominẽ
natum. eẽ. quã lum̃: qđ fulgeat cunccis.
p̾̃sens et indeficiens lum̃ cuncta scła¬
xp̃c: quia una in eo ÷ diuinitatis ęt̾nitas.
Hodie aũt uocat᷑. qd eũ nec uetusta antiqui¬
tate subt̃sugiunt. neq futura iguoratio¬
ne p̃t̾eunt: s tanꝗͣ potentissimũ lum̃
cuneta continet. uniũsa cognoseit: et
uelut in p̾senti habens. possidet omĩa.

Expanded text:
diis nostris, eadem tamen dies est diis nostris, eadem tamen dies est sanctitatis; licet tempora distinxerit obscuritas vespertina, perpeti tamen luce fulget beatitudo dominica. Christus enim, qui nos illuminavit hesterno, etiam hodie nos ipse circumfovet. Nam sicut dicit beatus Apostolus: Jesus ChrDei Patris: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Hodie, inquit, genui te; hoc est, non quod in die ille genuerit Filium, sed quod ipsum Filium velut diem lucemque genuerit. Ergo cum Christus unigenitus hodie generatur, intelligitur in nativitate Salvatoris non tam hominem natum esse, quam lumen, quod fulgeat cunctis, velut praesens et indeficiens lumen cuncta saeChristus, quia una est in eo divinitatis aeternitas. Hodie autem vocatur, quod eum nec vetusta antiquitate subterfugiunt, 492 nec futura ignoratione praetereunt. Sed tanquam potentissimum lumen cuncta continet, universa cognoscit, et veluti in praesenti habens, possidet omnia;
Abbreviated transcription (Latin):
forma dei. ñ rapinã arbitratus ÷. eẽ. eqͣl
deo. Sic natꝰ ÷. et semꝑ natꝰ. Et natus.
et semꝑ natus. & sine mitio natꝰ. Tu
quid dicis arriane: Erat tempꝰ. qnͣdo
non erat filiꝰ. Uides quia nondum tͥ
ascendit ad patrẽ. Noli tangere. noli
sic credere. Non ẽ tempꝰ int̾ patrem
et filium. Qenuit pat̾. natꝰ ÷ filiꝰ. Sine
tempore ille genuit. sine tp̃r nat᷑ : ꝑ
cendit tͥ ad patrẽ. u̾bum. s coetnũ deo.
sapientia dei. s sine qͥ nũꝗͣ pat̾ fuit.
Respondere tͥ ht̃ caro tua. et contabula¬
tura tecum : et dictura tͥ in tenebris.
Quomͦ natꝰ is fuit: Tenebre tecum lo¬
cuntur. Exponat᷑ mͥ. clamas. Clamo.
nͥ natꝰ. Si gͦ natus ÷. fuit tempꝰ qnͣdo
non erat. Falsum ÷ hoc. Terra loqueris.
de t̾ra loqueris. Capone michi gͦ art.¬
quomͦ natus: si semꝑ fuit. Non expono.
non expono. ñ possum. Non expono. s
ꝓ me ꝓpłam oppono. E enerationẽ eiꝰ qͥs

Expanded text:
forma Dei non rapinam arbitratus est esse aequalis forma Dei non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Sic est natus, et semper natus; et natus, et semper natus, et sine initio natus. Tu quid dicis, Ariane? Erat tempus, quando non erat Filius. Vides quia nondum tibi ascendit ad Patrem? Noli tangere, noli sic credere. Non est tempus inter Patrem et Filium. Genuit Pater, natus est Filius: sine tempore ille genuit, sine tempore natus cendit tibi ad Patrem. Verbum, sed coaeternum Deo: Sapientia Dei, sed sine qua nunquam Pater fuit. Respondere tibi habet caro tua, et confabulatura tecum, dictura tibi in tenebris: Quomodo natus is fuit? Tenebrae tecum loquuntur. Exponatur mihi, clamas: clamo, nisi natus. Si ergo natus est, fuit tempus quando non erat. Falsum est hoc: terra loqueris, de terra loqueris. Expone ergo mihiquomodo natus, si semper fuit. Non expono, non expono; non possum. Non expono: sed pro me prophetam oppono, Generationem ejus quis
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ ⁊ ascendi ad patrẽ meũ. Memet¬
ipsum exinaniui formã serui accipi¬
ens. in similitudine hominũ factus:
et habitu inuentꝰ ut homo. Hoc cru¬
cifixum. ẽ: hoc sepultũ. hoc resuscita¬
tum. Illud aut̃. cum in forma dei. eẽm.
ñ rapinã arbitratꝰ. eẽ. equalis deo: ñdũ
noli remanendo in homine. in dm̃ ñ
credere. Noli me tangere. nondũ enĩ¬
fotiniano. Noli me tangere. Quid ÷
noli me tangere: Noli sic credere. Non¬
dũ tͥ xp̃e ascendit ad patrẽ. Pro cedar
arrianus. Ego inquit dm̃ credo ap̃m.
s minorem. Nec tͥ adhuc ascendit ad
patrem. Cum ascenderit ad patrem.
extende te ut tangas. extende te. tan¬
ereata sunt omnia. factũ. non in pͥnci¬
pio uerbũ sine tp̃r. Adhuc gͦ infra es:
nondum tͥ ascendit ad patrem. Uis
ascendat tͥ ad patrẽ: Crede cum in for¬
ma dei. eẽt. ñ rapinã arbitratꝰ ÷. ẽẽ. eqͣlis
deo. Rapina nan orat: i natura erat.
R apina usurpat᷑. natura cognoscit᷑. In

Expanded text:
. Memetipsum exinanivi formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo. Hoc crucifixum est, hoc sepultum, hoc resuscitatum. Illud autem, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo , nondunoli remanendo in homine, in Deum non credere. Noli me tangere, nondum enitangere. Quid est, Noli tangere? Noli sic credere: nondum tibi Christus ascendit ad Patrem. Procedat Arianus. Ego, inquit, Deum credo Christum, sed minorem. Nec tibi adhuc ascendit ad Patrem. Cum ascenderit ad Patrem, extende te, ut tangas: extende te, tancreata sunt omnia; factum, non in principio Verbum sine tempore. Adhuc ergo infra es; nondum tibi ascendit ad Patrem. Vis ascendat tibi ad Patrem? Crede, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Rapina non erat, quia natura erat. Rapina usurpatur, natura cognoscitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ xp̃m. Igit᷑ et stephanus beat᷑
illũ reppit: uͥ m̃tis deuotione q̃suitt
N on solum aut̃ stepħs in celo uidit
gitenim dñm: cuin ẜinimieis sius orans.
uelut fide sua tenens illũ. dicit. Dñe. ⁊
ne statuas illis hoc peccatum. Intellige
gͦ. qnͣta deuotionis ⁊ gła. Marria iuxta

Expanded text:
or. V. Igitur et Stephanus beatusillum reperit, ubi mentis devotione quaesivit. Non solum autem Stephanus in coelo videtgit enim Dominum, cum pro inimicis suis orans, vel fide sua tenens illum, dicit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Intelligite ergo quanta devotionis est gloria. Mar