comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃ ũ abluerit dñs sordes filiarũ
syon. & sanguinẽ ierłm lauerit de
medio eiꝰ in spũ iudicii. & spu cõbusti¬
onis. tc̃ saluabunt᷑ reliqͥe de isrł Qͥn¬
do inbaptismate saluatoris eis fue¬
rint peccata dimissa. & ille sanguis
ablutꝰ quẽ suꝑ se errans pͦpłs̃ imp̃¬
catꝰ est. sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ fi¬
lios nr̃os. Uñde supͣ legimꝰ. cũ exten¬
deritis manꝰ. ñ exaudiã uos. Manus
uamini.mundi estote. Et nota qͦd sor
enĩ leue.ẽ: lauat᷑. Qd̃ grauius: exurit᷑
De qͦ iudicii sp̃u & sp̃u cõbustionis. io¬
hannes baptista meu̾ngłio loq̃bat᷑.
Ego uos baptizo in aqua. Qui autem
post me uenit ipse uos baptizabit
in spu scõ & igni. Ex quo discimꝰ qͦd
homo tm̃ aqͣm tͥbuat: d̃s aut̃ sp̃m¬

Expanded text:
bluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Jerusalem laverit de medio ejus in spiritu judicii et spiritu combustionis. Tunc salvabuntur reliquiae de Israel, quando in baptismate Salvatoris eis fuerint peccata dimissa, et ille sanguis ablutus, quem super se errans populus imprecatus est: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Unde supra legimus: Cum extenderitis manus, non exaudiam vos: manus vamini, mundi estote. Et nota quod sordenim leve est, lavatur: quod gravius, exuritur. De quo judicii spiritu, et spiritu combustionis Joannes Baptista in Evangelio loquebatur: Ego baptizo vos in aqua, qui autem post me venit, ipse vos baptizabit in Spiritu Sancto, et igni . Ex quo discimus, quod homo tantum aquam tribuat: Deus autem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
duꝑ qͣm fundata eccłia nulla tempe¬
state concutit᷑. nullo tbine uentisꝙ sub¬
qͥb ista sociata st̃: suꝑ babylonia cap¬
duitate & reditu in ierłm sub zoro¬
pheta carm̃ lam̃tabile ppło isrł: qͦd
cõposuit ille de qͣ scͥptũ est in euͣngłio
Cum aut̃ uidisset eã. haud dubium

Expanded text:
ia nulla tempestate concutitur, nullo turbine ventisque subquibus ista sociata sunt, super Babylonia captivitate et reditu in Jerusalem sub Zoropheta carmen lamentabile populo Israel, quod composuit ille, de quo scriptum est in Evangelio: Cum autem vidisset eam haud dubium
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o enĩ noua creat᷑a est. De qͣali¬
bi leginꝰ. Uet̾a tͥnsiert̃: & ecce facta
st̃ om̃ia noua ꝙ quo .lxx. tͣnstulẽ.
& ueniet & erit omĩs locus montis sy¬
on. & omĩa quȩ incircũitu eiꝰ sunt
ꝓteget nubes ꝑdiem: & lum̃ ignis
fiãmantis in nocte. Quis aut̃ uenit
nͥ ille de quo scͥptũ est uemet et syor
qui lib̾et: De quo alius ꝓpħa cõmemo¬
pr Dohuic paululũ modicũ qui uentu¬
rus est uemet: & ñ tardabit. Cũ ille
uent rdet᷑ popło felicitas pͥstina
ospis nec in adu̾sis aliqͣndo tͣbentur.
dd e in psalmo dr᷑. ꝑ diẽ sol ñ uret
te. neqr luna ꝑ noctẽ. fumꝰ aut̃ in

Expanded text:
libi legimus: Vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova . Pro quo LXX transtulerunt: Et veniet, et erit omnis locus montis Sion, et omnia quae in circuitu ejus sunt, proteget nubes per diem, et lumen ignis flammantis in nocte. Quis autem veniet nisi ille, de quo scriptum est: Veniet ex Sion qui liberet . Et de quo alius propheta commemorat: Adhuc paululum modicum, qui venturus est veniet, et non tardabit . Cum ille venerit, reddetur populo felicitas pristina, prosperis, nec in adversis aliquando turbentur. Quod et in psalmo dicitur: Per diem sol non uret te, neque luna
Abbreviated transcription (Latin):
ent suꝑ te. & circũdabunt łͥ inunicitui
munitiones. & uallabunt te. & ꝓster¬
nent te & filios tuos. Et rursũ. Quoti¬
ens uolui congregare filios tuos sicut
gallina congregat pullos sub alas
suas: & noliusti. Et dimittet᷑ uob̾ do¬
mus ur̃a deserta. Cui simile.ẽ. qͦd nunc
in isto carmine dr᷑. Dimittã uineam
meã. Qd̾ aut̃ xp̃c dicat᷑ dilectuᷤ atꝙ¬

Expanded text:
es super te, et circumdabunt tibi inimici tui munitiones, et vallabunt te, et prosternent te, et filios tuos . Et rursum: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos sub alas suas, et noluisti? Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta : cui simile est hoc quod nunc in isto carmine dicitur: Dimittam vineam meam. Quod autem Christus dicatur dilectus at
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃mͦ uocet᷑ nom̃ tuũ suꝑ nos. aufer
opꝓbriũ nr̃m. Cũ pulcherrimm urbis
ierłm gladio cecid̾int. & fortes ꝑierint
in p̃lio: & merebunt. luxerintq por¬
te eiꝰ. & ipsa fuerit desolata. ob nmiã
hominũ raritatẽ. int̾fectis bellatorib:
septẽ mulieres app̃hendent uirum
unũ cupientes hab̾e sem̃ in syon. &
domesticos in ierłm cibũ & uestim̃tũ
se hab̾e dicentes. tm̃ ne absq marito
ẽẽ. uideant᷑. & sub iac̃e illi maledicꝰto
qͦd scͥptũ est. Maledicta sterilis: & quȩ
ñ facit sem̃ in isrł. Tacharias qͦq huic
congruit sensui. Indieb illis app̃hen¬
dent decẽ hoĩes ex omĩb linguis gen¬
tium fimbriã uiri iudei dicentes. ibi¬
mus uob̾cum: audiuimꝰ enĩ qm̃ d̃s uo¬
biscũ est. Septenariꝰ & denariꝰ numerꝰ

Expanded text:
ocetur nomen tuum super nos: aufer opprobrium nostrum. Cum pulcherrimi urbis Jerusalem gladio ceciderint, et fortes perierint in praelio; et moeruerint, luxerintque portae ejus; et ipsa fuerit desolata ob nimiam hominum raritatem, interfectis bellatoribus, septem mulieres apprehendent unum virum, cupientes habere semen in Sion, et domesticos in Jerusalem: cibum et vestimentum se habere dicentes: tantum ne absque marito esse videantur, et subjacere illi maledicto, quod scriptum est: Maledicta sterilis, et quae non facit semen in Israel . Zacharias quoque huic congruit sensui: In diebus illis apprehendent decem homines ex omnibus linguis gentium fimbriam viri Judaei dicentes: Ibimus vobiscum, audivimus enim quoniam Deus vobiscum est . Septenarius et denarius n
Abbreviated transcription (Latin):
solata concid̾it. om̃sq bellatores eius
p̃lierint in p̃lio. intm̃ ut & multe
mulieres uirũ hab̾e uix possint : tc̃
de istł saluati fuerunt. De qͥb & supͣ
dictũ est. nͥ dñs sabaoth reliqͥsset no¬
bis sem̃. qͣsi sodoma eẽmus: & similes

Expanded text:
solata conciderit, omnesque bellatores ejus perierint in praelio, in tantum ut multae mulieres unum virum habere vix possint: tunc de Israel salvati fuerint, de quibus et supra dictum est: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodom
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. suꝑ quẽ uid̾is sp̃m sc̃m descenden¬
tẽ & manentẽ in eo: ipse.ẽ. In zacha¬
ria qͦq legimꝰ. suꝑ lapidẽ unũ .uii.
ocłos. & in uno aureo candelabro
septẽ lucernas. & septẽ suffusoria.
& duas oliuas. ex utraq parte lã¬
padis. firma radice fundatas. Qd̃

Expanded text:
descendentem et manentem in eo, ipse est . In Zacharia quoque legimus super lapidem unum septem oculos, et in uno aureo candelabro septem lucernas, et septem suffusoria, ac duas olivas ex utraque parte lampadis, firma radice fundatas . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tropologiã int̾p̃tatio. ẽ: qͦd qͥcũq lo¬
cum dederit diabolo & ñ omni custo¬
dia seruau̾it corsuũ: lugeant porte eiꝰ.
& absente sponso semꝑ inluctu sit. ac
de excelsis corruens. int̾rȩ pulu̾e sedeat.

Expanded text:
tropologiam interpretatio est, quod quicumque lotropologiam interpretatio est, quod quicumque locum dederit diabolo, et non omni custodia servaverit cor suum, lugeant portae ejus: et absente sponso, semper in luctu sit, ac de excelsis corruens, in terrae pulvere sedeat.
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾iluserit semitas: reu̾tet᷑ ad uirũ
suũ pͥorẽ & audiet. Exuere uestim̃¬
tis luctus: & induere uestib głȩ tuȩ.¬
ulcherrimi qͦꝙ uiri tui gladio ca¬
Dent: & fortes tui in p̃lio. Pro pulcher¬
tiiis uiris .lxx. int̾p̃tati st̃. & filiꝰ tuuᷤ
pulcherrimꝰ quẽ diligis: gladio cadet.
Qd̃ si de aĩe statu intelligimꝰ quȩ post
untutes peccau̾it. pulcherrimũ filiũ
eiꝰ. bona accipimꝰ oꝑa. quȩ hostili gla-¬
dio concidert̃. Et fortes qͦsq ꝑisse inp̃¬
lio qͥa iusticia iusti ñ lib̾abit eũ inqͣ¬
cũq die ab errau̾it. Sin aut̃ seqͣmur
hystoriã: ex his sermonib docebimur
q̃s filias sy on appellauit. & qͣrũ bellato¬
res cecidert̃ incertamine. Demꝙ de ea-¬
dem syon seq̃ns u̾sicłs loqͥtet me
rebunt aquȩ. lugebunt portẽ eiꝰ: &
ipsa urbs desolata. sedebit int̾ra. Qd̃
usꝙ hodie ocłis cernimꝰ. facilis scd̃m

Expanded text:
et intercluserit semitas, revertetur ad virum et intercluserit semitas, revertetur ad virum suum priorem, et audiet: Exue te vestimentis luctus, et induere vestibus gloriaeulcherrimi quoque viri tui gladio cadent: et fortes tui in praelio. Pro pulcherrimis viris, LXX interpretati sunt, et filius tuus pulcherrimus, quem diligis, gladio cadet. Quod si de animae statu intelligimus, quae post virtutes peccaverit, pulcherrimum filium ejus, bona 64 accipiamus opera, quae hostili gladio conciderunt: et fortes quoque periisse in praelio, quia justitia justi non liberabit eum in quacumque die aberraverit . Sin autem sequamur historiam, ex his sermonibus docebimur,quas filias Sion appellavit, et quarum bellatores ceciderunt in certamine. Denique de eadem Sion sequens versiculus loquitur. Et maerebunt atque lugebunt portae ejus, et ipsa urbs desolata sedebit in terra. Quod usque hodie oculis cernimus. Facilis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
capita: qͥ cũ pannis & sordib intam
regis syrȩ p̃cabant᷑. Et ꝓ fascia pec¬
torali cilicũ. Pro fascia pectorali quã
int̾ptatus ẽ. syminacus. lxx. tunicam
ram instulerunt. qͦd aqͥla cingłm exul¬
tationis exp̃ssit. theodotio ipsũ u̾bũ
hebtaiũ. p̃ħthicil. posuit. qd̾ genus
ainam̃ti mulieris ẽ. fascia pectus tegit.
ꝙ eũ possidet locũ infeminis: quẽ ra¬
tionale inpontificib. De hac fascia
pectorali. & ierennias mystico sermo¬
ne dicebat. Si obliuisci pot̃ sponsa
ornatꝰ sui aut uirgo fascie pectora¬
lis sue. & ego obliuiscar tui dicit dñs.
Urgo qͣlem exhib̾e nos cupit apłs
nec frangunt᷑ mamillȩ eiꝰ quȩ pecto¬
rali fascia colligatȩ st̃. iungit᷑ spon¬
so. Et cũ cotidie uirtutũ filios gen̾et:
neqͣ qͣm uirgo. ẽẽ. desistit. Qd̃ si aliqͣn¬
do diuaricau̾it pedes omĩ tͣnseunti:
ꝙ secuta fuerit amatores suos. & iux¬
ta oseẽ uaticiniũ sepserit dñs uias eiꝰ.

Expanded text:
ta qui cum pannis et sordibus vitam a rege Syriae precabantur. Et pro fascia pectorali cilicium. Pro fascia pectorali, quam interpretatus est Symmachus, LXX tunicam ra transtulerunt: quod Aquila cingulum exultationis expressit. Theodotio ipsum verbum Hebraicum PHTHIGIL   posuit, quod genus ornamenti muliebris est. Fascia pectus tegit, et eum possidet locum in feminis, quem Rationale in Pontificibus. De hac fascia pectorali, et Jeremias mystico sermone dicebat: Si oblivisci potest sponsa ornatus sui, aut virgo fasciae pectoralis suae, et ego obliviscar tui, dicit Dominus . Virgo, qualem exhibere nos cupit Apostnec franguntur mamillae ejus, quae pectorali fascia colligatae sunt, jungitur sponso: et cum quotidie virtutum filios generet, nequaquam virgo esse desistit. Quod si aliquando divaricaverit pedes omni transuenti, et secuta fuerit amatores suos: et juxta Osee vaticinium, sepserit Dominus vias ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
immorarr: ne friuola sit expositio
& prudenti lectori faciat fastidiũ.
Emutatoria. & pallia: & lintheami¬
iłã. Plintheamina.lxx. ꝑspicua
laconica int̾p̃tati st̃: uolentes tenu¬
issimas significare uestes. qͥb lace¬
demonioꝵ qͥ fuert̃ ad bella ꝓmptiᷤ¬
simi. & austerioris uitȩ corꝑͦa tege¬
bant᷑. Quã quã laconica nec hebrai¬
cũ habeat : nec ullus aliꝰ int̾p̃tum
Mutatoria aut̃ & pallia quȩ sig¬
nificantiꝰ symmacus tͣnstulit.
muliebriũ qͥb humeti & pectora¬
ꝓtegunt᷑. Alutatoria iuxta anago¬
gen illa st̃ de qͥb dr᷑. ibunt de iur¬
tute inu̾tutẽ. Et linteamina ut lau¬
ti in dño delitiis ꝑfruam᷑. scd̃m illud
qͦd inpsalmis scͥptũ est torrente uo¬
luptatis tuȩ potabis eos. Hec autẽ
omĩa ꝑdidert̃ filiȩ syon quȩ ambu¬
lauert̃ extento collo & ocłoꝵ nutib

Expanded text:
tio, et prudenti lectori fastidium faciat. Et mutatoria, et pallia, et linteamina. Pro linteamina, LXX perspicua laconica, interpretati sunt: volentes tenuissimas significare vestes, quibus Lacedaemoniorum, qui fuerunt ad bella promptissimi, et austerioris vitae, corpora tegebantur: quamquam Laconica, nec Hebraicum habeat, nec ullus alius interpretum. Mutatoria autem et pallia, quae significantius Symmachus transtulit muliebrium, qn . Mutatoria juxta anagogen illa sunt, de quibus dicitur: Ibunt de virtute in virtutem . Et linteamina, ut lauti in Domino deliciis perfruamur, secundum illud quod in psalmis scriptum est: Torrente voluptatis tuae potabis eos . Haec autem omnia perdiderunt filiae Sion, quia ambulaverunt extento collo
Abbreviated transcription (Latin):
retinet᷑. ne laxiꝰ fluant. & in spar soᷤ
dissipent᷑ capillos. Habent & specłã
qͥb consid̾ent uultũ suũ. & siquid
deesse uid̾int addunt ornatui. Ha¬
bent syndones quȩ uocant᷑ amicto¬
ria. & uittas qͥb crines ligant᷑: qua
appellant ĩainiãc. Habent & theri¬
stra quȩ nos appellare possumꝰ pal¬
lia. quȩ obuoluta ẽ. rebecca. & bodie

Expanded text:
in sparsos dissipentur capillos. Habent et specula, quibus considerant vultum suum, et si quid deesse viderint, addunt ornatui. Habent sindones, quae vocantur amictoria: et vittas, quibus crines ligantur, quas appellant ταινίας. Habent et theristra, quae nos pallia possumus appellare: quo obvoluta
Abbreviated transcription (Latin):
uel patruũ uel patruelẽ: qͣdragesi¬
mi qͣrti psalmi nos inscͥptio docet.
canticũ ꝓdilecto. Et uox dm̃ patris
in eungelio. Hic est filiꝰ ms̃ dilectus:
in quo michi cõplacui. Et sexagesi¬
mo n. psalmo legimꝰ. Dñs dabit
ũbũ euͣngłizantib uirtute multa.
rex u̾tutũ dilecti. Hic gͦ dilectꝰ car¬
menlugubre fecit uineȩ suȩ: qͦd ego
cantabo dilecto atꝙ miserabili po¬
pulo meo. Uel certe ita intelligendũ
cantabo omĩp otenti deo patͥ canti¬
cũ xp̃i quiẽ. patruelis ms̃ hoc est
ex eadẽ gente gen̾atus. Qd̃ aut̃ umea
dei apꝑ ellet᷑ popłs isrł: & infine
huiꝰ cantici legimꝰ. Uinea dñi exer¬
cituũ domꝰ isrł ẽ: & uir iuda germ̃
laudabile eiꝰ. Et in septuagesimo. iͣrͦ.
psalmo. Uineã de egipto transtulisti

Expanded text:
 patruum, vel patruelem, quadragesimi quarti psalmi nos inscriptio docet: Canticum pro dilecto. Et vox Dei Patris in Evangelio: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Et in sexagesimo septimo psalmo legimus: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Rex virtutum dilecti . Hic ergo dilectus carmen lugubre fecit vineae 68 suae, quod ego cantabo dilecto atque miserabili populo meo. Vel certe ita intelligendum: Cantabo Omnipotenti Deo Patri canticum Christi, qui est patruelis meus, hoc est, ex eadem mecum gente generatus. Quod autem vinea Dei appelletur populus Israel, et in fine hujus cantici legimus: Vinea Domini exercituum, domus est Israel, et vir Juda germen laudabile ejus. Et in septuagesimo nono p
Abbreviated transcription (Latin):
tur femmȩ. quȩ hebraice dr᷑. aRdidĩ
hoc ẽ. in estate & caumate corpora
ꝓtegant feminarũ. filie gͦ syon ꝓpt̾̃
suꝑbiã suã ꝑdidert̃ acus: quib om̃i¬
um p̃ceptoꝵ regula stringebant᷑.
ꝑdidert̃ specula: quȩ obtulert̃ inexo¬
do manentes in forib tabernacłi mu¬
runt syndones. & uittas qͥb oꝑiebaũ
humeros. & fluentẽ huc atq illuc
animum constringebant. & theristra
quo tutissimo in estib degebant᷑ um¬
braculo. Hec dicimꝰ ne omnino tropo¬
logiã huiꝰ loci fugere uideam᷑. Cetetũ
laboris. ẽ. maximi insingłis immorati.
& latã explanatio querere. terit ꝓ
suaui odore fetor: & ꝓzona fumculꝰ.
fetere peccata penitens loqͥt᷑. Putrue¬
runt & corruptȩ st̃ cicatͥces meȩ: a fa¬
ciȩ insipientiȩ meȩ. Tona accincti lũ¬
bos: apłs p̃cipit dicens. State accincti
lumbos urõs in u̾itate. Et de peccatore
legimꝰ. funib peccatoꝵ suor unꝰqͥsq
constringit᷑. Igit᷑ ꝓ bono odore uirtu¬

Expanded text:
tur feminae: quae Hebraice dicuntur ARDIDIM, hoc est, in aestate et caumate corpora protegant feminarum. Filiae ergo Sion propter superbiam suam perdiderunt acus, quibus omnium praeceptorum regula stringebatur. Perdiderunt specula, quae obtulerunt in Exodo manentes in foribus tabernaculi murunt sindones et vittas, quibus operiebant humeros, et fluentem huc atque illuc animum constringebant: et theristra, quo tutissimo in aestibus tegebantur umbraculo. Haec dicimus ne omnino tropologiam hujus loci fugere videamur. Caeterum laboris est maximi in singulis immorari, et latam explanationem quaerere. Et erit pro suavi odore, foetor: et pro zona, funiculus. Foetere peccacorruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Zona accingi lumbos, Apostolus praecepit, dicens: State accincti lumbos vestros in veritate . Et de peccatore legimus: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur . Igitur pro bono odore virtu
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est fugiet dolor. & meror. & ge¬
mitus: qͣndo sub intͣnte plenitudine
gentiũ. saluus fuerit omnis isrł. Aut
certe quando ultio eoꝵ uenerit quoꝵ
sub altare clamant animȩ. usꝙ qͦ non
ulcisceris sanguinẽ nr̃m de his qui ha¬
bitant in t̾ra : Et hoc consid̾a qͦd non
dixerit qͣndo sanaũit contͥtionẽ ppłi
sui ifrł siue iacob: sed ab solute populi
sui. ut om̃s deo significet seruientes. Qui¬
dam locũ istũ. & omĩa quȩ in hoc repro¬
missionũ capitulo continent᷑ ad cele¬
stem refert̾ ierłm & ad reu̾sionẽ pͦpłi
enus qͣndo implebit᷑ illud qͦd scͥptũ est.
celũ & terrã ptͣnsibunt: alii ad heliȩ tẽ¬
pora. Et ipsũ dicunt ẽẽ. de quo supra
scriptũ est. & erunt oculi tui uidentes
p̃ceptorẽ tuũ. & aures tuȩ audient u¬
bum post tergũ monentis. Tunc de
montib & collib iuxta fabulas por¬
tarũ. & saturm aureũ scłm lactis
uos fluere: & de arborũ folis stila
re mella purissima. Quȩ qui recipi¬

Expanded text:
dolor, et moeror, et gemitus : quando subintrante plenitudine gentium, salvus fiet omnis Israel; aut certe quando ultio eorum venerit, quorum sub altari clamant animae: Usquequo non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant in terra ? Et hoc considera quod non dixerit, quando sanaverit contritionem populi sui Israel, sive Jacob; sed absolute, populi sui, ut omnes Deo significet servientes. Quidam locum istum et omnia quae in hoc repromissionum capitulo continentur, ad coelestem referunt Jerusalem, et ad reversionem populi ejus, quando implebitur illud quod scriptum est: Coelum et terra pertransibunt . Alii ad Eliae tempora, et ipsum dicunt esse, de quo supra scriptum est: Erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum et aures tuae audient verbum post tergum monentis: tunc de montibus et collibus, juxta fabulas poetarum, et Saturni aureum saeculum lactis rivos fluere, et de arborum foliis stre mella purissima. Quae qui recipi
Abbreviated transcription (Latin):
gantes suꝑbiq corruerint. & qui posue¬
runt in cęlũ os suũ. didicerint. eẽ. se t̾rã
erit lum̃ lunȩ sicut lum̃ solis: qͣndo de¬
derit dñs cęlũ nouũ & terrã nouã. & tͣn¬
sierit habitus mundi ut luna & sol labo¬
ris & cursus sui p̾mia conseqͣnt᷑. Etenĩ
expectatio create reuelationẽ filioꝵ dei
p̃stolat᷑: quia & ipsa creat᷑a liberatur
a seruitute corruptionis. in lib̾tatem
lucis intelligentes. in sensibilia. ẽẽ. con¬
tendant. Luna gͦ solis fulgorẽ accipiet.
Nec mirũ hoc de clarissimo sentire
elem̃to: cui pͥncipatus noctis est traditꝰ.
cum de scĩs quoq scͥptũ sit. fulgebunt
nsti qͣsi sol. & sol septuplũ lumen ac¬
cipiet. sicut fuit lux septẽ dierũ. qͣndo
ab initio creatꝰ est mundꝰ. qͣm quã sep¬

Expanded text:
gantes superbique corruerint, et qui posuegantes superbique corruerint, et qui posuerunt in coelum os suum, didicerint esse se terram, erit lumen lunae, sicut lumen solis: quando dederit Dominus coelum novum, et terram novam, et transierit habitus mundi hujus, ut luna et sol laboris et cursus sui praemia consequantur. Etenim expectatio creaturae revelationem filiorum Dei praestolatur: quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem lucis intelligentes, insensibilia esse contendant. Luna ergo solis fulgorem accipiet. Nec mirum hoc de clarissimo sentire elemento, cui principatus noctis est traditus, cum de sanctis quoque scriptum sit: Fulgebunt justi quasi sol . Et sol septuplum lumen accipiet: sicut fuit lux septem dierum, quando ab initio creatus est mundus quamquam sep
Abbreviated transcription (Latin):
siui eũ. & non est inuentus locus eiꝰ. Has
turres ȩdificare cupiebant. qui moue¬
runt pedes suos de oriente. quoꝵ lm¬
guȩ in babylone confuse sunt: & illi
suꝑ qͦs cecidit turris sẏloc.t erit lux
lunȩ sicut lux solis. & lum̃ solis erit sep
tuplũ sicut lux septẽ dierũ: in die qua
alligau̾it dñs uultus pͦpłi fui. & ꝑcussu¬
ram plage eiꝰ sanau̾̃it.Lxx. Et erit lu¬
men lunȩ sicut lum̃ solis. & lum̃ solis
septuplũ. in die qͣndo sanaũit dñs con¬
tritionẽ pͦpłi sur: & dolorẽ plagȩ tuȩ cu¬
nam solemq significat: supͣ idem lxx.
laterẽ & murum tͣnstulert̃ i eo loco
ubi scͥptũ est. & crubescet luna. & con
fundet᷑ sol: ꝓ quo illi interp̃tati sunt
liquefient lateres. & ruet murus: & nc̃
errasse a pͥncipio: sed paulatim scripto¬
rum uicio depͣuatos. Neq enim fieri
potest. ut qui in hoc loco eadem uerba
bene interp̃tati st̃: in suꝑiorib erraũmt.
In die gͦ interfectionis multoꝵ cũ arro¬

Expanded text:
sivi eum, et non est inventus locus ejus . Has turres aedificare cupiebant , qui moverunt pedes suos de Oriente, quorum linguae in Babylone confusae sunt, et illi, super quos cecidit turris Siloae . Et erit lux lunae, sicut lux solis, et lumen solis erit ssicut lux septem dierum, in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui, et percussuram plagae ejus sanaverit. LXX: Et erit lumen lunae, sicut lumen solis, et lumen solis septuplum, in die quando sanaverit Dominus contritionem populi sui, et dolorem plagae tuae cunam solemque significat supra idem LXX laterem et murum transtulerint, in eo loco ubi scriptum est: Et erubescet luna, et sol confundetur. Pro quo illi interpretati sunt, liquefient lateres, et ruet murus, et nunc ierrasse a principio, sed paulatim scriptorum vitio depravatos. Neque enim fieri potest, ut qui in hoc loco eadem verba bene interpretati sunt, in superioribus erraverint. In die ergo interfectionis multorum, cum arro
Abbreviated transcription (Latin):
statim tͥ dñs respondebit. & similis eriͤ
moysi de quo scriptũ est loquebatur
moyses. & dñs respondebat ei.
dabit uobis dñs panem artũ: & aquã
breuem. Si ad zorobabel hȩc referimus
temꝑꝰa: facilis interp̃tatio ẽ. qͦd ñ fue¬
rit sub eo ꝑfecta leticia dicente dauid
cũ conu̾terit dñs captiuitatẽ syon fa¬
cłi sumꝰ sicut consolati: ut non conso¬
lationem plenã atq ꝑfectã. s simili¬
tudinẽ consolationis acceꝑint. Sin au
ad saluatoris aduentũ. panis artus &
aqua breuis iuxta apłm paulũ. & hunc
eundẽ y saiam ꝓpham eũngelicus ser¬
mo p̃dicit᷑: qui ꝓ lacimosis legis obser¬
uationib atq mandatis. in uno u̾bo
recapitulauit omĩa. diliges ꝓximum
tuũ: sicut te ipsũ s onsũmatũ enĩ
& ad breuiatũ sermonẽ fecit dñs suꝑ¬

Expanded text:
statim tibi Dominus respondebit, et similis eris statim tibi Dominus respondebit, et similis eris Moysi, de quo scriptum est: Loquebatur Moyses, et Dominus respondebat ei . Et dabit vobis Dominus panem arctum, et aquam brevem. Si ad Zorobabel haec referimus tempora, facilis interpretatio est; quod non fuerit sub eo perfecta laetitia, dicente David: Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati: ut non consolationem plenam atque perfectam, sed similitudinem consolationis acciperent. Sin autem ad Salvatoris adveaqua brevis, juxta Apostolum Paulum, et hunc eumdem Isaiam prophetam, evangelicus sermo praedicitur, qui pro laciniosis Legis observationibus 411 atque mandatis, in uno verbo recapitulavit omnia: Diliges proximum tuum, sicut teipsum. Consummatum enim et abbreviatum sermonem fecit D
Abbreviated transcription (Latin):
siones quȩ etedunt mediocritatẽ illiꝰ
tempors a xp̃i referamꝰ ad uentũ: in qͦ
captiuus qͥndã pͦpłs passione dñi lib̾atꝰ.
habitabit insyon & mierłm inspecula
iudelicet & uisione pacis. hoc est in ȩccłia.
Poio qͦd in lex uerbũ ad dit᷑ scĩtatis qui
sic int̾p̃tari possumꝰ ut dicamꝰ nullum
habitare in syon. nͥ eũ qui sc̃s sit. & au
sc̃s sum Plorans nequaquã plorabis.
Miserens miserabit᷑ tui. Ad uocẽ clamo¬
ris tur: statim ut audierit respondebit
tibi. Cũ reu̾sus fueris in syon. & habita¬
ueris in ierłm: nequaquã plorabis ut
ante plorau̾as: sed fletus tuus uertetur
in gaudiũ. Beati enĩ flentes: qͥa ipsi ri-¬
debunt. Et postqͣm clamaũs & dixeriᷤᷤ
ad dm̃. cdamaui intoto corde exaudi
me dñe: & it̾m. clamaui miserere mei.
& custodiã mandata tua: & alibi ex¬
pectaui in matutino & clamaui. & tã
clara fuerit uox tua ut cȩlos penetret:

Expanded text:
siones quae excedunt mediocritatem illius siones quae excedunt mediocritatem illius temporis, ad Christi referamus adventum, in quo captivus quondam populus passione Domini liberatus, habitavit in Sion et Jerusalem, in specula videlicet, et visione pacis, hoc est, in Ecclesia. Porro quod in LXX verbum additur sanctitatis, quisic interpretari possumus, ut dicamus nullum habitare in Sion, nisi eum qui sanctus sit, et audiat et ego sanctus sum . Plorans nequaquam plorabis, miserans miserebitur tui: ad vocem clamoris tui, statim ut audierit, respondebit tibi. Cum reversus fueris in Sion, et habitaveris in Jerusalem, nequaquam plorabis, ut ante ploraveras, sed fletus tuus vertetur in gaudium: Beati enim flentes, quia ipsi ridebunt . Et postquam clamaveris, et dixeris ad Dominum. Clamavi in toto corde meo, exaudi me, Domine . Et iterum: Clamavi, miserere mei, et custodiam mandata tua . Et alibi: Exspectavi in matutino et clamavi , et tam clara fuerit vox tua, ut coelos penetret:
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾si fuerint in terrã iudeã. cuiꝰ ser mociplt¬
atͣ m̃s an illoꝵ. Propt̾ea expectat dñs
ds̃ iudicii dñs. beati om̃s qui expectañ
eum. Grandis clem̃tia der: ut expectit
nrãm penitentiã. & donec nos auicil
conu̾tam᷑. ille potentẽ contrahat ma¬
num. ne ferire cogitat᷑. Ideo autẽ mise¬
ret᷑ & parcet ut exaltet᷑ illiꝰ miscd̾ ia
& bonitas creatoris nota cunctis fiat.
certe iuxta illud qͦd in euͣngłio loquit᷑.
Cum exaltatus fuero. om̃ia trahã ad
me : id circo exaltatꝰ in cruce ut partas
omnib. Ipse est enĩ ds̃ iudicii. & beatift̾
om̃s qui expectant dñm ex pectantem
conu̾sionẽ suã. Quoꝵ sit aut̃ & qui¬
ista conu̾sio. seq̃ntia uerba monstiabi.
Popłs enĩ syon: habitabit in ictłm
Iudei hȩc ad cy ri tempora refer. qdb
de babylone inudea reu̾sus est p̃pls
subrorobabel & ihu pontifice.Nos
autẽ ut sepe iam diximꝰ. om̃s repinis.¬

Expanded text:
reversi fuerint in terram Judaeam, cujus sermo complereversi fuerint in terram Judaeam, cujus sermo compleatur, meus, an illorum. Propterea exspectDeus judicii Dominus: beati omnes qui exspectant eum. Grandis clementia Dei, ut exspectet nostram poenitentiam, et donec nos a vitiis convertamur, ille potentem contrahat manum, ne ferire cogatur. Ideo autem miseretur et parcit, ut exaltetur illius misericordia, et bonitas Creatoris nota cunctis fiat. Vel certe juxta illud quod in Evangelio loquitur : Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me, idcirco exaltatur in cruce, ut parca omnibus. Ipse est enim Deus judicii; et beati sunt omnes qui exspectant Dominum exspectantem conversioneista conversio, sequentia verba monstrabunt. Populus enim Sion habitabit in Jerusalem. Judaei haec ad Cyri tempora referunt, quando de Babylone in Judaeam reversus est populus sub Zorobabel et Jesu Pontifice. Nos autem, ut saepe jam diximus, omnes repromis
Abbreviated transcription (Latin):
in falsis magistris. & in incerto scłi.
deiꝙ u̾ba audire nolentes. equos
egyptios desiderant. & eoꝵ uelocitate
letant᷑. quos multiplicari dñs ꝓhibut.
Iccirco & ȩccłiastici uiri eos uelociter
sequent᷑. & uniꝰ bellatoris uocẽ. siue m¬
sensus referre debemꝰ: mille homine
& in condita turba fugientiũ sustmer
non potert̃. donec relinqͣmini qͣsima¬
lus nauis in uertice montis. & qͣsi fig¬
num suꝑ collẽ. Scribit & ieremias. qe
int̾fectis gladio & fame. his qui ingn¬
tum confugerant: pauci remansert
qui reu̾si sint iniudeam. Et qͦmͦ si fia¬
cta naui & cõpage illiꝰ dissoluta sola
arbor quȩ malus drͣ remaneat. & po-¬
nat᷑ ꝓ signo in sũmitate montis. siue
in excelso colle: sic ꝓ signo atq uesti¬
gio uix unꝰ & alter resideant. ad deipo¬
tentiam demonstrandã. Et tc̃ inqͥt sci¬
ent om̃s reliqͥe iuda. qui nc̃ ingrediun¬
tur terrã egypti. ut habitent ibi: cũ

Expanded text:
in falsis magistris, et in incerto saeculi: in falsis magistris, et in incerto saeculi: Deique verba audire nolentes, equos Aegyptios desiderant, et eorum velocitate lci viri eos velociter persequentur, et unius bellatoris vocem, sive qsensus referre debemus mille homines et incondita turba fugientium sustinere non poterunt. Donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis, et quasi signum super collem. Scribit et Jeremias quod interfectis gladio et fame his qui in Aegyptum confugerant, pauci remanserint qui reversi sint in Judaeam . Et quomodo si fracta navi et compage illius dissoluta, sola arbor quae malus dicitur, remaneat, et ponatur pro signo in summitate montis, sive in excelso colle: sic pro signo atque vestigio, vix unus et alter resideant, ad Dei potentiam demonstrandam. Et tunc, inquit, scient omnes reliquiae Juda, qui nunc ingrediuntur terram Aegypti, ut habitent ibi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cito ad eos atq ueloci ꝑgemꝰ gradu.
Quia gͥ ista dixistis. fugietis qͥdem
& ꝑ nici cursu intrabitis egyptũ: s
uelociores ert̃ babylonii qui uos usq
egyptũ ꝑsequent᷑. Tantusq terror at¬
q: formido obtinebit ȩgyptũ. ut uno
chaldeo mille egyptii resistere neq̃¬
ant. & qͥnq hostib fugientiũ pluri¬
ma multitudo. nixta illud qͦd indeu¬
tero nomio legimꝰ. Dabit te dñs ut¬
corruas in conspectu immicoꝵ tuoꝵ.
Uia una ingredieris ad eos. & septem
uiis fugies a facie eoꝵ: & eris in desꝑa¬
tione in cunctis regnis t̾rȩ. luxta ana¬
gogen. & lxx editionẽ: om̃s ad peni¬
tentiã peccatores. & p̃cipue hereticoᷤ
cohortat᷑ sermo diuinꝰ. Qd̾ cũ reu̾si a
uiciis ingemuerint & egerint peniten¬
tiã. salui fiant: & tunc intelligant
ubi pͥus fuerint. & qͦd frustra inua¬
nis sꝑauerint. Cũq eos ad peniten¬
tiam cohortet᷑. illi contͣrio confidunt

Expanded text:
cito ad eos atque veloci pergemus gradu. cito ad eos atque veloci pergemus gradu. Quia igitur ista dixistis, fugietis quidem et pernici cursu intrabitis Aegyptum; sed velociores erunt Babylonii, qui vos usque ad Aegyptum persequentur, tantusque terror atque formido obtinebit Aegyptum, ut uni Chaldaeo mille Aegyptii resistere nequeant, et quinque hostibus, fugientium plurima multitudo, juxta illud quod in Deuteronomio legimcorruas in conspectu inimicorum tuorum. Via una egredieris ad eos, et per septem vias fugies a facie eorum, et eris in dispersione in cunctis regnis terrae . Juxta anagogen et LXX editionem, omnes ad poenitentiam peccatores, et praecipue haereticos cohortatur sermo divinus, quod cum reversi a vitiis ingemuerint, et egerint poenitentiam, salvi fiant; et tunc intelligant ubi prius fuerint, et quod frustra in vanis speraverint. Cumque eos ad poenitentiam cohortetur, illi e contrario confidunt
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Et noluistis: & dixistis. Nequaqͣ
sed ad ȩquos fugiemus. Idco fugietis.
Et suꝑ ueloces ascendemꝰ. Idco uelocio
res ert̃: qui ꝑsequent᷑ uos. Mille ho¬
mines a facie terroris uniꝰ: & a facie ter¬
roris qͥnq fugietis. Lxx. Hec dicit dñs
ds sc̃s isrł. Cum reu̾sus ingemueris. tc̃
saluus eris: & scies ubi fueris. qͥa confi¬
debas suꝑ uanis. Hana facta est fortitu¬
do ur̃a. Et nolinstis audire: s dixistis Suꝑ
equos fugiemꝰ. Propt̾ea fugietis. Et suꝑ
gient: & ad uocẽ qͥnq fugient multi.
Sc̃s ait. cuiꝰ supͣ nomen tacuerã. ipse dñs
relinqͣtis uel errorẽ pͣui consilii & ma¬
neatis in iudea: ñ babylonior impe¬
tum. s mea p̃cepta metuentes. salui
eritis. Quiescite & sꝑate in dño: & fid̾i
in ꝓmissis meis robur arripite. qui coi¬
tempnentes p̃cepta uitalia. desꝑatiõe
dixistis. Nequaquã ita erit ut loq̃riᷤ.
s ad eqͦs tonfugiemꝰ egyptios. & con¬

Expanded text:
vestra. Et noluistis, et dixistis: Nequaquam, vestra. Et noluistis, et dixistis: Nequaquam, sed ad equos fugiemus: ideo fugietis. Et super veloces ascendemus: ideo velocioes erunt qui persequentur vos. Mille homines a facie terroris unius: et a facie terroris quinque fugietis. LXX: Haec dicit Dominus Deus Sanctus Israel: Cum reversus ingemueris, tunc salvus eris, et scies ubi fueris: quia confidebas super vanis, vana facta est fortitudo vestra; et noluistis audire: sed dixistis, super equos fugiemus: propterea fugietis; et super gient: et ad vocem quinque fugient multi. Sanctus, ait, cujus supra nomen tacueram, ipse est Drelinquatis, vel errorem pravi consilii: et maneatis in Judaea, non Babyloniorum impetum, sed mea praecepta metuentes, salvi eritis. Quiescite et sperate in Domino, et fidei in promissis meis robur arripite, qui contemnentes praecepta vitalia, desperatione dixistis, nequaquam ita erit ut loqueris; sed ad equos confugiemus Aegyptios, et con
Abbreviated transcription (Latin):
utar similitudinẽ. sicut uas figuli con¬
fringat᷑ contritione ꝑualida. ita cõmi¬
nuetur infrusta: ut uix paruula testa
remaneat de fragmentis in qua portet᷑
igniculus aut paululũ aquȩ delacu¬
na hauriat᷑ & fouea. sic uos cũ ieritis
in ȩgyptũ. ꝑsequente uos illic nabucho¬
donosor usq ad int̾netionẽ ꝑibitis. He¬
retici quoq & omne dogma contrariũ
ueritati confidunt in calũna atq m̃¬
datio. & musitant uxta lix. contra crea¬
torẽ suũ: ꝓpt̾ea impietatis eoꝵ ciuitaᷤᷤ
destruetur quã edificauit cam. Cuiue¬
niet repentina ꝑditio. cũ capta fuerit
ab ecclesiasticis uiris. & ita destructa &
cõminuta. ut nichil in ea remaneat qͦ
possit ignẽ emortuũ reaccendere. &
saltem cenosam & paruulã aquã po¬
pulis p̃bere sitientib Quia hȩc dic̃¬
dñs sc̃s isrł. Si reu̾tamim &̃ qͥescatis: sal¬
iuieritis. Insilentio & spe: erit fortitudo

Expanded text:
utar similitudine: Sicut vas figuli, si conutar similitudine: Sicut vas figuli, si confringatur contritione pervalida, ita comminuitur in frusta, ut vix parvula testa remaneat de fragmentis, in qua portetur igniculus, aut paululum aquae de lacuna hauriatur et fovea; sic vos cum ieritis in Aegyptum, persequente vos illuc Nabuchodonosor, usque ad internecionem peribitis. Haeretici quoque et omne dogma contrarium veritati confidunt in calumnia atque mendacio, et mussitant juxta LXX contra Creatorem suum. Propterea impietatis eorum civitas destruetur, quam aedificavit Cain, cui veniet repentinaab ecclesiasticis viris, et ita destructa et comminuta, ut nihil in ea remaneat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam aquam populis praebere sitientibus. Quia haec dicDeus sanctus Israel: Si revertamini et quiescatis, salvi eritis: In silentio et in spe erit fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas hȩc sicut interruptio cadens.
& reqͥsita in muro excelso. qm̃ subito dũ
ñ spatur ueniet contritio eius. & cõmi¬
nuet᷑ sicut conterit᷑ lagena figuli con¬
tritione ꝑualida. & non inuenit᷑ de fra¬
gmentis eiꝰ testa. in qua portet᷑ igniculꝰ
de incendio. aut hauriat᷑ aqua de fouea.
sc̃s isrł. siue ut .lxx. tͣnstuler̃t. auferte a
quẽ neglexistis cõmonentẽ sentiatis
pumentem. Habuistis fiduciã megyp¬
lioꝵs calũpmia atꝙ mendatio: & innisi
estis suꝑ tumultu eoꝵs. siue contͣdictio¬
ne & supbia. ut simmachus & theodotio¬
inter p̃tati sunt: ꝓpt̾ea uertet᷑ uobis hȩc
iniqͥtas siue peccatũ. ut sitis qͣsi murus
cadens subito ciuitatis firmissime & cap¬
te. cuiꝰ repentina adueñit riuina. ita enĩ
lxx. tͣnstulert̃. Et est sensus iuxta hebrai¬
cum. Quomͦ int̾ruptio muri altissimi qui
longã traxit rumã difficile instaurari
potest. & pͥstinũ decorẽ recipe sic uobis
uemet repentina contritio. Et ut alia

Expanded text:
iniquitas haec sicut interruptio cadens et requisita in muro excelso quoniam subito dum non speratur veniet contritio eius et comminuetur sicut conteritur lagoena figuli contritione pervalida et non invenietur de fragmentis eius testa in qua portetur igniculus de incendio aut hauriatur parum aquae de fovea Sanctus Israel, sive ut LXX transtulerunt, auferte a quem neglexistis commonentem, sentiatis punientem. Habuistis fiduciam in Aegyptiorum calumnia atque mendacio, et innixi estis super tumultu eorum, sive contradictione et supinterpretati sunt, propterea vertetur vobis haec iniquitas sive peccatum, ut sitis quasi murus cadens subito civitatis firmissimae et captae, cujus repentina advenerit ruina, ita enim LXX transtulerunt. Et est sensus juxta Hebraicum: Quomodo interruptio muri altissimi qui longam traxit ruinam, difficile instaurari potest, et pristinum decorem recipere: sic vobis veniet repentina contritio. Et ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
Istius modi populi comedert̃ & partem
palearũ dum in quibdã sequunt᷑ litte¬
ram: & tam̃ ꝑ paleas & ordeũ paulatĩ
ꝑficiunt ut tͣnseant ad frumentum.
El erunt suꝑ omnem montẽ excelsũ.
& suꝑ omnẽ collẽ eleuatũ riui curren¬
tiũ aquarũ. in die int̾fectionis multoꝵ

Expanded text:
Istiusmodi populi comedunt et partem Istiusmodi populi comedunt et partem palearum; dum in quibusdam sequuntur litteram, et tamen per paleas et hordeum paulatim proficiunt, ut transeant ad frumentum. Et erunt super omnem montem excelsum, et super omnem collem elevatum rivi currentium aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
iumenta quȩ necdũ rationis sapientieꝙ
sunt plena. & de quib unus loquitur
ad dm̃ sicut ium̃tũ factus sum apudte:
pascent᷑ in loco pinguissimo & spacio¬
so. qui ñ affert spinas & tribulos sed
qͣsi terra isrł lacte & melle decurrit &
plenã pascentib tribuit libertatem.
bis os boui trturantis. nunqͥd debobus
cura est deo: Sed utiq se his dicit qui
oꝑant᷑ tetiã suã. & de quib idem loqͥt᷑
dei agricult̃a dei edificatio sumꝰ. Pater
enĩ agricola est: & xp̃c uinea. Comedent
paleas mutos cũ ordeo uentilato. Legi¬
mus qͦt & ysaac ordeũ seuerit. & quia
apud allophylos erat centenariã ordei
frugẽ receꝑit. Et oseȩ choro & dimidio
choro ordei conduxit mulierem adul¬
terã. Saluator qͦq qͥnq milia uirorũ
qui ad huc sensib corporis seriuiebant.
& legẽ seq̃bant᷑ moysi. ordeaceis panibꝰ
saturauerit: qui in alio loco frangens
int. qui eungelicũ numerũ seq̃bant᷑.

Expanded text:
jumenta, quae necdum rationis sapientiaeque jumenta, quae necdum rationis sapientiaeque sunt plena, et de quibus unum loquitur ad Deum: Sicut jumentum factus sum apud te , pascentur in loco pinguissimo et spatioso, qui non affert spinas et tribulos, sed quasi terra Israel lacte et melle decurrit, et plenam pascentibus tribuit libertatem. bis os bovi trituranti. Et, Numquid de bobus cura est Deo ? Sed utique de his dicit, qui operantur terram suam, et de quibus idem loquitur, Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Pater enim agricola est, et Christus vinea : comedent paleas mixtas cum hordeo ventilato. Legimus quod Isaac hordeum severit, et quia apud allophylos erat, centenariam hordei frugem receperit . Et Osee coro et dimidio coro hordei conduxit mulierem adulteram . Salvator quoque quinque millia virorum qui adhuc sensibus corporis serviebant, et Legem sequebantur Moysi, hordeaceis panibus saturaverat . Qui in alio loco frangens us, qui evangelicum numerum sequebantur .
Abbreviated transcription (Latin):
in possessione tua in die illo agnꝰ spau¬
ose. Tauri tui & pulli asinarum qui
oꝑant᷑ terrã. cõmixtũ migna comans
sic in area ut uentilatũ est.Lxx. Et pi¬
& spaciosũ. Tauri ur̃i & boues ur̃i qui
oꝑant᷑ t̾ram. comedent paleas: cõmit¬
tas in hordeo uentilato. In rerũ omnũ
habundantiã celesti pluuia descenden¬
te. & illo pane qui de celo descendit.ꝗͥ.
qui comedit nunqͣm esuriet : pasceit᷑
agni in loco spaciosissimo qui sequim¬
tur agnũ quocũq uadit. & qui semꝑ
ad dexterã sunt. Tauri autẽ pͥncipesgre¬
gis de quib legimꝰ congregatio tauro¬
rum inter uaccas pͦpłoꝵ. & pulli asina¬
rum qͥb sedens dñs ingressus est iecł̃m
qui oꝑant᷑ terrã: sic de area comedest
ut fuerit uentilatũ. ne quid uidelice
in cibo eoꝵ mixtũ sit palearũ de qͥb
in ierenna scriptũ est. Quid paleis ad trii¬
cũ dicit dñs: Et quȩ in eungelio combu¬
runt᷑ igni in extinguibili. Porro uxtali

Expanded text:
in possessione tua in die illo agnus spatiose et tauri tui et pulli asinorum qui operantur terram commixtum migma comedent sic in area ut ventilatum est et eet spatiosum. Tauri vestri et boves vestri qui operantur terram, comedent paleas commixtas in hordeo ventilato. In rerum omnium abundantia, coelesti pluvia descendente, et illo pane qui de coelo descendit, quem qui comederit, numquam esuriet, pascentur agni in loco spatiosissimo, qui sequuntur agnum quocumque vadit, et qui semper ad dextram sunt. Tauri autem 413 principes gregis, de quibus legimus: Congregatio taurorum in vaccis populorum : et pulli asinorum, quibus sedens Dominus ingressus est Jerusalem , qui operantur terram, sic de area comedent, ut fuerit ventilatum, ne quid videlicet in cibo eorum mixtum sit palearum, de quibus in Jeremia scriptum est: Quid paleis ad triticum, dicit Dominus ? et quae in Evangelio comburuntur igni intextinguibili . Porro juxta LXX
Abbreviated transcription (Latin):
suet inȩternũ. Unde & in psalmo legi¬
nus. Benedicite dñm: de fontib isrł.
Et in eũngelio dicit᷑. qͦd omnis quibi¬
mũ flum̃ egtedit᷑ suꝑ quo rursũ scͥpt᷑a
cõmemorat. fliminis impetus lecificat
ciuitatẽ dei. Et in alio loco. fluuꝰ dei re¬
pletus. ẽ. aquis: ille udelicet qͥ loqͥtur
ꝑieremiã. Me dereliq̃runt fontẽ aquȩ
uiuę. Hoc aut̃ tunc fiet. cũ interfecti
fuerint siue ꝑierint plurimi. multi enĩ
uocati. pauci autẽ electr: & cũ cecid̾int
turres siue demonũ potestates siue suꝑ¬
bi qui & arrogantes & magni uident᷑¬
m isto scło. de quib & in psalmis dicit᷑.

Expanded text:
aeternum. Unde et in psalmo legimus: « Benedicite Dominum de fontibus Israel . Et in Evangelio dicitur quod omnis qui bimum flumen egreditur. Super quo rursum Scriptura commemorat: « Fluminis impetus laetificat civitatem Dei pletus est aquis ; ille videlicet, qui loquitur per Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Hoc autem tunc fiet, cum interfecti fuerint, sive perierint plurimi: Multi enim vocati, pauci vero electi . Et cum ceciderint turres, sive daemonum potestates, sive superbi quique et arrogantes et magni in isto saeculo; de quibus et in psal
Abbreviated transcription (Latin):
re uerba nolentes. qui dixert̃ ei. Nol
nobis uid̾e qͦd nolumꝰ. nobis interdicd
uiã egypti. nec quȩ recła sunt p̾dices. s.
loquere qͥd nobis placet. ut ꝑgamus in
yptũ. qͥd cumulet peccata peccatis.
Quid nobis igeris. qͦd ñ libenter audi¬
mus: Quid monstras uiã. ꝑ quã ingredi
nolumis: Quid frequenter ingeminas
Quiñ audiunt int̾ioris hominis aurib
legẽ dei. & ecłiarũ loquunt᷑ magistris no¬
lite nobis uid̾e quȩ recta sunt. ne gehenne
pandat᷑ nobis paradysus. Quid mosten¬
dis uiã dñi. ꝑ quã non libenter ingre¬
dior Quid replicas nom̃ scĩ isrł siue uer¬
bum ifrłis qͦd mei pectoris archana noz
penetrat: Qd̃ qͥdem & ad pͦpłm eccłiȩ¬

Expanded text:
re nolentes . Qui dixerunt ei: Noli nobis videre quod nolumus: noli nobis interdicere viam Aegypti nec quae recta sunt praedices; sed loquere quod nobis placet, ut pergamus in Aegyptum, quod cumulet peccata peccatis. Quid nobis ingeris quod non libenter audimus? quid monstras viam per quam ingredi nolumus? Quid frequenter ingeminas  ; qui non audiunt interioris hominis auribus Legem Dei, et Ecclesiarum loquuntur magistris: Nolite nobis videre quae recta sunt, nec gehennae pandatur nobis paradisus. Quid mihi ostendis viam Domini, per quam non libenter ingredior? Quid replicas nomen Sancti Israel, sive verbum Israelis, quod mei pectoris arcana non penetrat? Quod quidem et ad populum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ctica arte constructus ẽ: in eadẽ nocte
uastatus est atq destructꝰ. & ȩt̃na
tacit᷑nitate conticuit. Porro ar. qͦd m
ria dei est eccłiastico sermone contra
se pugnante suꝑata sit. Ascendit
domus & dibon ad excelsa mn planctũ.
lxx. Contristamini in uobis. ꝑibit etiã¬
& dibon uͥ arta ẽ. illuc ascendetis ad
plorandũ. Omĩs domꝰ adũse sapien¬
tiȩ & dibon quȩ int̾p̃tat᷑ fluxus eoꝵ.
ascendit ex celsa in qͥb suꝑbierat. ut
ñ hostias immolet s plangat: inqͥbꝰ
ante peccau̾at. Et reuera mendatiũ
instar fluminis tͣnsit & p̃terfluit. &
nunqͣm potest stabili mansione con¬
sistere. Sermo aut̃ dei qui cõpactus
& stabilis ẽ: unde & manna uidetur
qͣsi glacies suꝑ faciẽ t̾re. ñ preter flu¬
it s consistit. Porro iuxta .lxx. mo¬
abite merere iubent᷑ & plangere.
ñ suꝑ aliis. hoc enĩ ꝑfectoꝵ ẽ: s fu
ꝑsemet ipsis. Quia & dẏbon corum

Expanded text:
ctica arte constructus est, in eadem nocte ctica arte constructus est, in eadem nocte vastatus est atque destructus, et aeterna taciturnitate conticuit. Porro Ar, quod iria Dei est, Ecclesiastico sermone contra se pugnante, superata sit. Ascendit domus, et Dimon ad excelsa in planctum. LXX: Contristamini in vobis, peribit enim Dimon, ubi ara est: illuc ascendetis ad plorandum. Omnis domus adversae sapientiae, et Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ascendit excelsa, in quibus superbierat: non ut hostias immolet, sed plangat in quibus ante peccaverat. Et revera mendacium instar fluminis transit, et praeterfluit, et numquam potest stabili mansione consistere. Sermo autem Dei, qui compactus est, stabilis est. Unde et manna, quod videtur quasi glacies super faciem terrae, non praeterfluit, sed consistit. Porro juxta LXX, Moabitae moerere jubentur et plangere, non super aliis, hoc enim perfectorum est super semetipsis, quia et Dibon eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾aliter udet᷑ quidẽ de patre na¬
sci qͦd int̾p̃tat᷑ moab. S qͥa ad ulter
est & adu̾sariꝰ pͦpło dei de incesto &
spelunca ac noctu generat᷑. Unde
innocte ꝑiit merrore scilicet sem¬
piterno. & egyptii mari rubro ui¬
gilia matutina quȩ noctur nũ tẽpꝰ
ostendit. & fluctib obruti st̃. Et loch
sodomitis nocte ꝑeuntib: uenit in
beatꝰ apłs: scribit de sc̃is atq ꝑfectiᷤ.
Non sumꝰ noctis. neq tenebrarũ.
hsumꝰ filii dei. Qui enĩ dormiunt no¬
cte dormiunt: & qui mebrrant᷑ noc¬
te ebrii st̃. Nos aut̃ qui diei sumꝰ ui¬
gilemꝰ: induti loricã fidei & caritati.
Et qͥa noctem reliquerat. & filiꝰ dei ẽẽ.
iam ceꝑat: loqͥtur ad credentes. Nox
p̃cessit. dies aut̃ appropinqͣuit: quasi
in die. cũ honestate ambulemꝰ. non in
cõmessationib & ebrietatib. ñ incubi¬
lib & luxuria. Riit aut̃ nocte ar. urbᷤ¬
moabitidis. etiã murus eiꝰ qui diale¬

Expanded text:
generatur, videtur quidem de patre nageneratur, videtur quidem de patre nasci, quod interpretatur Moab; sed quia adulter est, et adversarius populo Dei, de incestu, et spelunca ac nocte generatur. Unde in nocte periit, in errore scilicet sempiterno. Et Aegyptii in mari Rubro vigilia matutina, quae nocturnum tempus ostendit, fluctibus obruti sunt . Et Lot, Sodomitis nocte pereuntibus, venit in beatus Apostolus scribit de sanctis atque perfectis : Non sumus noctis, 266 neque tenebrarum, sed sumus filii diei. Qui enebriantur nocte ebrii sunt. » Nos enim, qui diei sumus, vigilemus: induti loricam fidei, et charitatis. Et quia noctem reliquerat, et filius Dei esse jam coeperat, loquitur ad credentes: « Nox praecessit, dies autem appropinquabit. Quasi in die cum honestate ambulemus, non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et luxuria . Pereunte autem nocte Moabitide, etiam murus ejus, qui diale
Abbreviated transcription (Latin):
apud te: cũ eosceꝑit uastator diabolꝰ
ꝑsequi. tu eis ad dm̃ timorẽ tota mente
conuersis p̃beto latebras. & scito qͦd pꝰ
aduentũ agni qui de petra deserti or¬
tus est dñator uniu̾se t̾rȩ. & uenit
ad montẽ filiȩ syon: finita sit omniᷤ
potentia diaboli quȩ pulĩ compara¬
tur. & consũptus.ẽ. miser. qui multos
fecit miseros. & defecit qui conculca¬
bat omnẽ t̾rã. eos uidelicet qui t̾rem
erant. Illo aut̃ consũmato ad nichili¬
& penitus deficiente p̃parabit᷑ solium
& regnũ sempit̾nũ: pͥmũ in miscd̃ia.
Om̃s enĩ sub peccato sumꝰ: & indige¬
musgr̃a dei. Et sedebit in tab̾nacło
dauid qͦd corruerat & suscitatũ est

Expanded text:
apud te, cum eos coeperit vastator diabolus apud te, cum eos coeperit vastator diabolus persequi, tu eis ad Domini timorem tota mente conversa praebeto latebras: et scito, quod post adventum Agni, qui de petra deserti ortus est dominator universae terrae; et venit ad montem filiae Sion, finita sit omnis potentia diaboli, quae pulveri comparatur. Et consumptus est miser, qui multos fecit miseros: et defecit qui conculcabat omnem terram, eos videlicet qui terreni erant. Illo autem consumpto, arabitur solium et regnum sempiternum. Primum in misericordia omnes enim sub peccato sumus: et indigemus gratia Dei; et sedebit in tabernaculo David, quod corruerat et suscitatum est,