comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confidit: neq glam sperat q̃
aliorum laborib constat. Ideo
et apłs non audet in hos qui
aliis p̃dicantib crediderunt.
ne malienis laborib gloriari
uideretur. S hoc nititur. ut eis
ỹdicet: quib non erat ad nun¬
tiatum: ut gloriam labore suo
querat. Qui autẽ gloriatur.
indominoglorietur. Hoc
dicto significauit. ipsam con¬
fidentiam et głam dño dan¬
dam. ctitus gratia est: ut qui
mpotestate euangłica confidit.
deo auctore confidat: ut questꝰ
om̃is negodii diuini dño inlu¬
crum ueniat. s qui non accipit
potestatem adeo:non podest
indño gloriari: quia suã głam
querit. Hon enim qui se ipsũ
cõmendat. ille ꝓbatus est. sed
quem ds̃ cõm̃dat: Uerum est.
quia illum dñs cõmendat. et
ꝓbatus est quem dignũ habet:
acmittit ut p̃dicet dont̃ieius:
Quem autẽ non mitcit. ñ illũ
c̃mendat: Ipse autẽ se cõm̃dat.
qui non missus p̃dicat: ac ꝑ

Expanded text:
confidit, neque gloriam sperat, quae in confidit, neque gloriam sperat, quae in aliorum laboribus constant. Ideo et Apostolus non audet in hos, qui aliis praedicantibus crediderunt; ne in alienis laboribus gloriari videretur; sed hoc innititur, ut eis praedicet, quibus non erat annuntiatum, ut gloriam labore suo quaerat. Qui autem gloriatur, in Domino glorietur. Hoc dicto significavit ipsam confidentiam et gloriam Domino dandam, cujus gratia est; ut qui in potestate evangelica confidit, Deo auctore confidat; ut quaestus omnis negotii divini Domino in lucrum veniat. Sed qui non accipit potestatem a Deo, non potest in Domino gloriari; quia gloriam suam quaerit. Non enim qui se ipsum commendat, et probatus est: sed quem Dominus commendat. Verum est, quia illum Dominus commendat, et ille probatus est, quem dignum habet, ac mittit, ut praedicet donum ejus; quem autem non mittit, non illum commendat. Ipse autem se commendat, qui non missus praedicat; ac per
Abbreviated transcription (Latin):
enim labore alterius adquisiti
fuerant ad fidem sicut inalia
gloriantes malienis laborib.
Nmensũest. inalienis laborib
gloriari. quia speudo apłi semꝑ
ad fideles ibant: qui signa mini¬
ne quibant: Non gͦ extra mensu¬
ram gloriat᷑: qui in labore fuo
gloriat᷑ Spem autẽ habentes
crescentis fidei urẽ. in uob̃ mag¬
nificari: Quia fructum labo¬
ris sperat quesite fidei eorum:
idendo non negh genter hoc age¬
re se ꝓficetur: nec te diis et mo¬
lestiis cedere: quia magnificari
se credit apuid dm̃. siaugeant᷑
infide auditores erus. Scdm¬
regulam nrãm. inabundantia
euangelizare: Nonem̃ usq ad
tios nos sufficit ꝑuenisse: scũ
urã fides creuerit᷑ alibi transiemꝰ.
etiam ad illas gentes quȩ ultra
ultia eos p̃dicatuirũ se necessa¬
rio ꝓfitetur. ad augendã glo¬
riam p̃dicationis: tibi non ad
huc fuerat p̃dicatum: Nomin
tȩ sunt gloriari Mani festũ est
quia uir prudens non inhis

Expanded text:
enim labore alterius acquisiti enim labore alterius acquisiti fuerant ad fidem, sicut in aliagloriantes in alienis laboribus. Immensum est in alienis laboribus gloriari, quia illi semper ad fideles ibant, qui signa mininui Non ergo extra mensuram gloriatur, qui in labore suo gloriatur. Spem vero habentes crescentis fidei vestrae in vobis magnificari. Quia fructum laboris sperat quaesitae fidei eorum, idcirco non negligenter hoc agere se profitetur, ne taediis et molestiis cederet; quia magnificari se credidit apud Deum, si augeantur in fide auditores ejus, salienam. In abundantiam, evangelizare. Non enim usque ad vos sufficit pervenisse, sed cum vestra fides creverit, alibi transiemus, etiam ad illas gentes quae trans ultra eos praedicaturum se necessario profitetur ad augendam gloriam praedicationis; ubi adhuc non fuerat praedicatum. Ut non in tis gloriemur. Manifestum est quia vir prudens non in his
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut corinthiis euangelizaret:
adño monitts est. His ergo au¬
denter loquitur. quos ipse fun¬
dauit: et ad quos dei nutu ꝑuenit
Ceteris. non tali fiducia: quia in
aliena regula erant:hoc est in
chil suꝑhomines:s inquantũ
nob deus donare dignatus est.
idẽ apostolatꝰ gratiã: ꝑquam
etiam uobis corinthiis p̃dicauimꝰ
Nonem̃ hoc usurpatione facimꝰ:¬
nimꝰ aduos inp̃dicatione: s desti¬
nati deo mittente nos ad uos: Stiꝑ¬
extendi autẽ est: ultra extendiquã
conceditur: S non ultra: quia
mensurã dedit ds̃. quã seruarent
euangelistȩ eiꝰ: quiã hic secustodis¬
se taestatur. Ideo enĩ hoc ostendit:
ut sciant. qm̃ adeo ad hos directꝰ
est: Ac ꝑhoc obaudire illos de¬
bere monita eiꝰ. ne contẽpnentes.
deo aquo missus est. resistere ui¬
derentur. Usq aduos em̃ ꝑtieni¬
festius apparet quoddicit: quia
ipse illos infide ftindauerat: Ideo
tanta fiducia adhos loquit᷑: nec

Expanded text:
et ut Corinthiis evangelizaret, et ut Corinthiis evangelizaret, a Domino admonitus est. Iis ergo audenter loquitur, quos ipse fundavit, et ad quos Dei nutu pervenit: caeteris non tali fiducia; quia in aliena regula erant, hoc est, inhil super homines, sed inquantum nobis Deus donare dignatus est, id est apostolatus gratiam, per quam etiam vobis Corinthiis praedicamus. Non enim hoc usurpatione facimunimus ad vos in praedicatione, sed destinati Deo mittente ad vos. Sextendi autem est ultra extendi, quam conceditur, sed non ultra; quia mensuram dedit Deus, quam servarent evangelistae ejus, quam hic se custodire testatur. Ideo enim hoc ostendit, ut sciant quoniam a Deo ad hos directus est; ac per hoc obaudire illos debere monita ejus; ne contemnentes, Deo a quo missus est, resistere viderentur. Nam usque ad vos pervenifestius apparet, quod dicit, quia ipse illos fundaverat. Ideo tanta fiducia ad hos loquitur; nec
Abbreviated transcription (Latin):
potestate: quanta concessa ẽ.
abauctore: Nec mensurã egredi-
Ic circo non stꝑba erit gloria
ꝓauctoritate posuit: qua utebat᷑
incorreptionib peccatorũ. ut sal¬
uos eos faceret: Nec tam̃ se glori¬
ari dicit inextollentia potesta
tis. s ad edificationem illorum:
Ostendit enim potestatẽ: de qua
si gloriari uellet. non solũ pude¬
ret:quia data est illi adño: s hic
sic illa utitur. ut non glorietur
nisi inꝑfectu credentium: Corri¬
piens constanter uitiosos. ut
glorietur in salute illorũ. et po¬
testas data saluti ꝓficiat. non
elationi: Duplici igitur genere.
non se ĩ ĩmensũ gloriari testatur:
ec scđm datam potestatẽ. sic̃ dixi:
et quia non ultra quã p̃dicatio
etus ꝑsonabat. uindicabat sibi
auctoritatẽ: De his eñi confidebat:
quos ipse fundauerat infide
xp̃i: partitum enĩ dicit unicuiq.
haberent: de quorũ fide gloriaren¬
tur. Dei enĩ nutu. machedonib
p̃dicare aduiocatus est hic apłs:

Expanded text:
potestpotestab auctore, nec mensuram egredi. Idcirco non superba erit gloria,ro auctoritate posuit, qua utebatur in correptionibus, ut salvos eos faceret. Nec tamen se gloriari tis, sed ad aedificationem illorum. Ostendit enim potestatem, de qua si gloriari vellet, non illum puderet; quia data est illi a Domino. Sed hic sic illa utitur, ut non glorietur, nisi in profectu credentium, corripiens constanter vitiosos; ut glorietur in salute illorum, ut potestas data saluti proficiat, non elationi. Duplici ergo genere non se in immensum gloriari testatur; et quia secundum datam potestatem, sicut dixit, et quia non ultra quod praedicatio ejus personet, vindicabat sibi auctoritatem. De his enim confidebat, quos ipse fundaverat in fide Christi. Partitum enim dicit unicuique,ivitates haberent, de quorum fide gloriarentur. Dei enim nutu Macedonibus praedicare advocatus est hic Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
me omĩa posse facere. ꝑcũ quil
manet inme. sinecesse fuer.
que ꝓmitto: Nam et obedin¬
tib ꝑ humilitatẽ in firmꝰ et
peccantib ꝑse ueritatem fortior
intienior: Hec ꝓpter hos loquit᷑
qui non missi predicabant ad¬
ulantes:qui se ipsos commenda¬
re uolebant: Non enĩ audemꝰ¬
inserere aut compatrare nos qͥ¬
bidam: qui se ipsos commendãt:
dẽ non possumus de nob maio¬
ra iactare. quamsumus: Nec
auidemus ita dm̃ contẽpnere.
ut similes simus quibzdam:
qui suis se malunt laudibus
quam dei gratia commendare:
ipsos cõmendabant:qui non
accepta potestate. dominari
uolebant:nomini suo uindi¬
cantes auctoritatẽ: Qui enim
micait᷑: non sibi sedei aquo
mittit᷑ uindicat potestatem:
ꝑquodetiam ostendit se a dño
dispensatorem electum: Sĩ gͦ
non se comungit aut cõparat
his qui non missi p̃dicabant:
dum nichil tltra concessũ pre¬
sumit: Sed ipsi innobis met¬
ipsi s metientes: et cõparantes
non ininmensum gloriabim᷑:

Expanded text:
me omnia posse facere, per eum qui manet in me, si necesse fuerit, quae promitto. Nam et obedientibus per humilitatem, infirmus, et peccantibus, per severitatem fortis it. Haec propter hos loquitur, qui non missi praedicabant adulantes; quia se ipsos commendare volebant. Non enim audeminserere aut comparare nos quibusdam, qui semetipsos commendant. Non enim possumus de nobis majora jactare quam simus: non audemus ita Deum contemnere, ut similes simus quibusdam, qui suis malunt laudibus quam Dei gratia commendari. ipsos commendant, qui non accepta potestate, dominari volunt, nomini suo vindicantes auctoritatem. Qui enim mittitur, non sibi, sed ei a quo mittitur, vindicat potestatem: per quod etiam ostendit se a Domino dispensatorem electum. Sic ergo non conjungit se, aut comparat iis, qui non missi praedicant, dum nihil ultra concessum praesumit. Sed ipsi in nobis nosmetipsos mensurantes, et comparantes non immensum gloriabimur:
Abbreviated transcription (Latin):
Muniunt eni et circũdant ecia
pseudo apłi doctrinã suã asus¬
tis consiliis & callidis argum̃is
que aries aplicus destruet. uir¬
tute gratiȩ sp̃italis: sicut illũ
magnum. quẽ uias domini¬

Expanded text:
Muniunt enim et circumdant etiam pseudoapostoli doctrinam suam astutis consiliis et callidis argumentis, quae aries apostolicus destruit virtute gratiae spiritalis, sicut illum magnum Magum, quem vias Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ imꝑatoe ꝑmilites
uindicat suũ regnũ: itaet sal¬
uator ꝑnos seruos suos defen¬
dit unius dei ꝓfessionẽ et adls¬
ciplinam: Nđ destructionẽ
munitionũ consilia destruen¬
tes: et omñe altitudinẽ extol

Expanded text:
sicut enim imperator per milites sicut enim imperator per milites suos vindicat suum regnum: ita et Salvator per nos servos suos defendit unius Dei professionem et disciplinam. Ad destructionem munitionum, cogitationes destruentes, et omnem altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
prehenduntur: hos dicit. qui ñ
recipiendo sp̃italia que ab apło
dicebantur. sic eũ existimabant
quasi carnalia loqueretur. quȩ
recipienda nonessent: ideo dicit.
talia. putat illa carnalia: Incar
ne enĩ ambulantes: ñ scđm carnẽ
militamus. Hoc est incorpore
positi: sp̃italit̃ uiuimꝰ: Sp̃italit̃
enĩ uiuit: qui facit qđ placet deo:
hic ergo scđm carne militat: qͥ
desideriis carnis obtemperat:
ipse militat:. qui obaudit cum
infide et disciplina: Pocest et¬
m̃tum huimilit̃ edisser̃.: Quiuͦ
sectint᷑ intelli gentiã sp̃italẽ.
sint quidẽ incarne quia ean¬
dem habent litterã quã iuder:
s non iurta carnẽ milicant:
acarne ad sp̃m transcendentes
non est scutum uł gladius. sed
potentia dei. quia nos plus faci¬
mus u̾bo:quã alii armis carna¬
incorrupta: Omĩa eñi carnalia.
corruptibilia sunt. Armagͥ
ideo. quia repugnant uitiis:
signũ habentia imperatoris
su xp̃i. qui hostis est uitioru:

Expanded text:
prehenduntur. Hos dicit qui non prehenduntur. Hos dicit qui non recipiendo spiritalia, quae ab Apostolo dicebantur, sic eum existimabant, quasi carnalia loqueretur, quae recipienda non essent. Ideo dicit: talia, putat illa carnalia. Nam in carne ambulantes, non secundum carnem militamus. Hoc est, in corpore positi spiritaliter vivimus; spiritaliter enim vivit, qui facit quod placet Deo. Hic ergo secundum carnem militat, qui desideriis carnis obtemperat; to autem ipse militat, qui obaudit ei in fide et disciplina. Arma enmentum humiliter edisserunt; qui vero sequuntur intelligentiam spiritalem, sint quidem in carne, quia eamdem habeant litteram quam Judaei, sed non juxta carnem militent, a carne ad spiritum transcendentes.non est scutum vel gladius, sed potentia Dei qua plus faciemus verbo quam alii armis carnaincorrupta; omnia enim carnalia corrupta sunt. Arma ergo ideo, quia repugnant vitiis, signum habentia imperatoris sui Christi, qui hostis est vitiorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Vt componentes sequi ad huc
non em̃datierant. mollirent s
rigorẽ apłi: ut moderatos eos in¬
ueniens. pr̃ssa seueritate. lara¬
retur ineis: Confidentiã utiq fi¬
duciam se ueritatis significauit.
quam forte mepła tantũ habere
putabatur. non tamen p̃sens fa¬
cie: quia in pͥma epła seuerus et
nimis rigidus uidetur: Et ideo
cõmonet. ne ea dẽ se ueritate
p̃sens utatur: sicut non sperabãt:
Rogo autẽ ne p̃sens audeam ꝑ
eam confidentiam quã ex istimor
audere inquosdam. qui arbitran¬
tur nos scđm carnẽ ambulare.
Idem sensus est: quem ute lucidet
repecit: Orat eñ iut tales illos
inueniat. necoat᷑ irasci. sut re¬
quiescat cum eis. Hic ergo ape¬
ruit quos supra significauit:
et adhuc insubiectis plenius
manifestat. hanc ẽẽ confiden¬
tiam. quam hic fidutiã dixit.
Date sibi potestatis axp̃o: cuiꝰ uica¬
rius est: ut uindicet in eos qui sub
nomine xp̃iagentes.non obau¬
diunt ut corrigant: inquib re¬

Expanded text:
ut componentes se, qui adhuc ut componentes se, qui adhuc non emandaverant, mollirent sibi rigorem Apostoli; ut moderatos eos inveniens, pressa severitate laetaretur in eis. Confidentiam itaque fiduciam severitatis significavit, quam forte in epistola tantum habere putabatur, non tamen praesens facie; quia in prima epistola severus, et nimis rigidus videtur: et ideo commonet ne eadem severitate praesens utatur, sicut non sperabant. Rogo autem ut non praesens audeam per eam fiduciam, qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos secundum carnem ambulare. Idem sensus est, quem ut dilucidet, repetit; orat enim ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci, sed ut requiescat cum eis. Hic ergo aperuit, quod supra significavit et adhuc in subjectis plenius manifestat, hanc esse confidentiam, quam hic fiduciam dixit, datae sibi potestatis a Christo, cujus vicarius est; ut vindicet in eos, qui sub nomine Christi agentes, non obaudiunt, ut corrigant in quibus re
Abbreviated transcription (Latin):
eñ mentẽ eorũ in hoc opere: mag¬
nificant meis dñm. cuiꝰ spe fir¬
mati obediunt euangłõ xp̃i.
insubiectione m̃tis: neuelint eos
sibihumiliari. ut p̃beant quȩ
necessaria st̃ scĩs: Et hoc erit
insimplicitate hoc agere cõmu¬
m̃dantłs se orationib ipsorũ et
desideris eorũ: Quis enĩ non
cupiat oculis uidere. necessitatib
suis. ꝓpt̃ dei nom̃ subiectos: Deni¬
q deidona uocantur. Deo enĩdat:
qui his ministrat: Quia qui iubet
fieri. ipsi imputatur qđ datur:
Gratias deo inhis agentes: et suꝑ
ieffabili dono eiꝰ. Donũ enĩ dei
nes. spes enĩ ꝓmissa: lacessit ad
ministerium supradictũ Ipse¬
autem ego paulus obsecro uos
ꝑmansuetudinẽ et modestiam
xp̃i. Eauos mansuetudine ro¬
go: qua xp̃s cũ se posset uindica¬
re.iniuriosos sustinuit ut corri¬
geret. Qui infacie quidẽ humi¬
inuobis: Ideo absens obsecrat.
et modestiam xp̃i interponit:
ne p̃sens durior inueniat᷑. causa
tutiorũ eorũ. quam est inepl̃a:

Expanded text:
enim mentem eorum in hoc opere, magnificant in eis Dominum, cujus spe firmati, obediunt Evangelio Christi in subjectione mentis: ne velint eos sibi humiliari, ut praebeant quae necessaria sunt sanctis. Et hoc erit in simplicitate gratias agere commumendantes se orationibus illorum, et desideriis eorum. Quis enim non cupiat oculis videre necessitatibus suis propter Dei nomen subjectos? Denique Dei dona vocantur; Deo enim dat, qui his ministrat; quia qui jubet fieri, ipsi imputatur, quod datur. Gratias autem Deo in his agentes, et super ineffabili dono ejus. Donum enim Dei opus; spes enim promissa lacessit ad ministerium supra dictum. autem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi. Ea vos mansuetudine rogo qua Christus, cum se posset vindicare, injuriosos sustinuit, ut corrigeret. Qui in facie quidem humieo ergo absens obsecratur, et modestiam Christi interponit; ne praesens durior inveniatur causa virorum eorum, quam est in epistola;
Abbreviated transcription (Latin):
ceptos ẽẽ deosi se corrigant: et
meisdem manentes deꝑeant.
Ideo eñi iusti atq ꝑfecti aliquan¬
douirtutes suas p̃dicant. bona
que diuinitus acceper̃ narrãt:
non ut ipsiapud homines sua
ostensione ꝓficiant: s ut eos
quib p̃dicant exemplo suoad
lapidatus. quotiens naufra¬
gium ꝑtulit. quanta ꝓuersta¬
te sustinuit. qđ ad terciũ celũ
raptus. quod inparadisũ duec¬
sit hoc loco corinthiis narrat.
ut eorũ sensũ afalsis p̃dicato¬
rib au̾tat: ut dũ se in notescessi
qualis eẽt: illi eis uilescerent
quos abeis cognouerat inque
tienerari. Qđ ꝑfecticũ faciuns¬

Expanded text:
cepto ferre Deum, si corrigant, et cepto ferre Deum, si corrigant, et in iisdem manentes, depereant.im quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas praedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat, ut dum se innotesceret qualis esset, illi eis vilescerent, quos ab eis cognoverat inique venerari. Quod perfecti cum faciun
Abbreviated transcription (Latin):
subito inmutatus. factus est de¬
fensor eiusdem: testificans atq af¬
firmans. quod xp̃m quẽ prius
ut hominẽ mortuũ estimabat.
De celo secũ locutum audierit:
cuius cestimoniũ necessario mul¬
ti sequebantur: scientes eũ de ꝑse¬
cutore non utiq si ne ratione
factum defensorem: Hac causa
exerueiabantur iudei: et quere¬
bant eũ semꝑ inderficere. Quis
candalizatur: et ego non uror:
Sean: dalizari est: carnis
pati desiderium. quantũ ad locũ
hunc ꝑtinet: Et quia etiã multi
solent seãdalizari. illecti forma
aut pulcritudine corporis. aut
ꝓpriȩ carnis calore:A płs necessi¬
tatem humanȩ nature conside¬
rans. uri sedicit: ut consulat
talib. compaciens infirmitao
eorum. Nec hos condempnans.
s cõmonens in humilitate ser¬
monis. ut spe ꝓmissi p̃mii. re¬
pugnent stimulis carnis: ne
quis eorum qui eũ audiunt.
desideriis carnis uicti. desꝑan¬
des de se.putantes iam nonae¬

Expanded text:
subito immutatus, factus est desubito immutatus, factus est defensor ejusdem, testificans atque confirmans quod Christum, quem prius ut hominem mortuum aestimabat, de coelo secum locutum audierit . Cujus testimonium necessario multi sequerentur, scientes eum de persecutore non utique sine ratione factum defensorem. Hac causa excruciabantur Judaei, et quaerebant eum semper interficere. Quis scandalizatur, et ego non uror? Scandalizari est carnis pati desiderium, quantum ad hunc locum pertinet. Et quia etiam inviti solent scandalizari, illecti forma aut pulchritudine corporis, aut propriae carnis calore: Apostolus necessitatem humanae naturae considerans, uri se dicit; ut consulat talibus, compatiens infirmitati eorum: nec hos condemnans, sed commonens in humilitate sermonis; ut spe promissi praemii repugnent stimulis carnis; ne quis eorum, qui eum audiunt, desideriis carnis victi, desperantes de se, putantes jam non ac
Abbreviated transcription (Latin):
tudine uigilet: Ecce eñi inse ip̃so
mestimabilia patit᷑: et cordis sciz
sollicitudinẽ aliis inꝑcitur:
Cuiꝰ rogo untutis est plus de
titilitate ꝓximorũ. quã de sua af¬
ftictione cogitare: Quis hoc dig¬
ne estimet: quis digne penset:
laborat lugit. esurit. sitit. alget.
ieiunat. uigilat: et tam̃ uigilan
do ecclesiarũ om̃iũ sollicitudinẽ
cogitat: Eece est Usoller¬
let: Adt̾sa et eñi ꝓueritate pati.
bona ꝓximis inpendere. Cirea
anmarũ sollicitudinẽ uigilare.
nequis in ꝑfidia. nequis insuꝑbia.
nequis inrapina uel in mundi¬
et ego non infirmor: Compati
sedicit inomnibee ꝯ dolere: co
affectu quo ꝓuideat uulneri me¬
dicinam: Hoc aũt ideo ꝓseqͥtur.
ut ostendat. qua cura cõmissam
sibi eccłam tueatur et regat: ac
ꝑhoc innullo seminorẽ debere ui¬
dicari ceteris apłis: quippe cum
scdm quod claruit. plus illis omib
laborauerit: maiore enĩ inuidia
laborabat apud iudeos p̃eeteris
apłis: quia cũ ꝑsequeretur eccłã:

Expanded text:
tudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de ecclesiarum omnium sollicitudine cogitat. Ecce est solerlet. Adversa etenim pro veritate pati, bona proximis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare: ne quis in perfidia, ne quis in superbia, ne quis in rapina, vel immundiet ego non infirmor? Compati se dicit omnibus, et condolere eo affectu, quo provideat vulneri medicinam. Hoc autem ideo prosequitur, ut ostendat qua cura commissam sibi Ecclesiam tueatur et regat, ac per hoc in nullo se minorem debere judicari caeteris apostolis; quippe qui secundum quod declaravit, plus illis omnibus laboraverit, Majore enim invidia laborabat apud Judaeos pro caeteris apostolis; quia cum persequeretur Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑat potestatẽ. cui eni nest
data potestas: absens potest
audere: p̃sens autẽ pudorẽ
patitur: Ideo apł̃s noneru¬
bescit dũcorripit: quia fida¬
tia potestatis hoc agit: Et est¬

Expanded text:
acceperat; cui enim non est data potestas, absens potest audere, praesens autem pudorem patitur. Ideo Apostolus non erubescit, dum corripit; quia fiducia potestatis hoc agit. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
mepl̃a: nonme penitet. Man
ripuit errores eorũ: non inqͥt
me penitet aspere scripsisse:
qia hoc causa poposcit. Et
llaet si adhorã uos contrista
uit: nunc gaudro. Hoc dicit.
quia si me peniteret inquit
ꝓpt̃ caritatẽ quia uos contris¬
taui: consolatio succedet gaudii: qr
ꝓfuit quod uos contristaui. Non qr
contristati estis: s qr ꝯtristati estis
ad penitẽtiã: contͥstati estis scd̃m
dm̃. Iccirco gauisum se dicit: qr
cum pudore ꝯtristati st̃: ñ cum
ira. Qui enim reprehensus
pudorẽ patit᷑. corrigere se pro¬
mittit. qui enĩ irascit᷑: peiorẽ
se futurũ ostendit: Ut innul¬
lo detrimentum patiamini
ex nob̃. U tomĩa inquit nr̃a
effectum habeant inuobis etiã

Expanded text:
et. Maniripuit errores eorum. Non, inquit, me poenitet asperius scripsisse; quia hoc causa poposcit. Et lla, etsi ad horam contristavit vos, nunc gaudeo. Hoc dicit, quia si me poeniteret, inquit, propter charitatem; quia vos contristavi, consolatio succederet gaudii; quia profuit quod vos contristavi. Non quia contristati estis, sed quia contristati estis ad poenitentiam; contristati enim estis secundum Deum. Idcirco 189 gavisum se dicit; quia cum pudore contristati sunt, non cum ira. Qui enim reprehensus pudorem patitur, corrigere se promittit: qui vero irascitur, pejorem se futurum ostendit. Ut in nullo detrimentum patiamini ex nobis. Ut omnia, inquit, nostra effectum habeant in vobis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eñ se. non solent prudentes
Ininsipientia ergo dicit. aude¬
re: meo qđ audent hi qui se
iactantes. qđ sint filii abrahȩ.
mprudentẽ se ꝓnuntiat: ne
illi prudentes uiderent᷑ in hac
parte aut nobiles: H ebreist̃.
Inhis paremse eorum de quib
supra significauit ostendit.
ut de tractationes eorũ quib
indignus abhis iudicabat᷑.
falsas ostenderet: Minstri
rp̃i sunt: et ego. ut minꝰ sapi¬
ens dico: plus ego. U era de se
dicens. insipientẽ se ꝓnuntiat:
Nintelli gatur coacttis in
laudem suam ꝓrupisse. Nam
quisponte. ca refeit quȩ ad laudẽ
eiꝰ ꝓficiant: ĩprudentẽ se non
dicit Ostendit ergoque sint q̃
faciant. illũ ministrũ xp̃i ma¬
gis ẽẽ. quã sunt reliqui p̃dica¬
tores.Occasione enĩ inuenta.
om̃ium tangit ꝑsonas. etiã
apłorum: Bolens.quia dei gr̃a
minor in hoc iudicabat᷑: cum
eadem oꝑaret᷑. que ceteri
apłi: et fidei cau sa maiora
exitia toleraret: Vnde et in

Expanded text:
enim se nolunt prudentes. enim se nolunt prudentes. In insipientiam ergo se dicit audere in eo quod audent ii, qui se jactant, eo quod sint filii Abrahae; imprudentem se pronuntiat; ne illi prudentes viderentur in hac parte, aut nobiles. Vers. In his parem se eorum, de quibus supra significavit, ostendit; ut detractiones eorum, quibus indignus ab his judicabatur, falsas ostenderet. Ministri Christi sunt, et ego velut insipiens dico, plus ego. Vera de se dicens, insipientem se pronuntiat, ut intelligatur coactus in laudem suam prorupisse. Nam qui sponte ea refert, 202 quae ad laudem ejus proficiant, imprudentem se non dicit. Ostendit ergo quae sint, quae faciant illum ministrum Christi magis esse, quam sunt reliqui praedicatores. Occasione enim inventa, omnium tangit personas, etiam apostolorum, dolens quia Dei gratia minor in hoc judicabatur; cum eadem operaretur, quae caeteri apostoli, et fidei causa majora exitia toleraret. Unde et in
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi nos infirmi fuerimꝰ in hac
parte. Patet ꝓfecto quia non
erat in hac gloria infirmꝰ. inqͣ
se p̃ferebant credentes iudei.
quos hi patiebant᷑: quasi apls
eorũ in hac re eẽt dissimilis qͥa
et ipse erat exsemine abrahe:
Ac ꝑhoc infirmi non erant in
hac gła carnis. Infirmi autẽ
hi iudicabunt᷑: quiadplicati
fuerant generiabrahȩ. Isti ergo
quasi firmi. in qͦđ illi se p̃ferebans.
ineo quod essent israhelite. in
hoc ipso uolunt se sufferriut
ostenderent in hac gla carnis.
non se eẽ dissimiles et infirmos
Ctm de stia causa loquitur: sub¬
inducit et barnabe ꝑsonã soci
sui: Vnde et in pͥma dicit e pla
Aut ego solus et barnabas non
habemus potestatẽ hoc oꝑan¬
di: non gͦ minores erant inhac
gloria. inqua se iudei iactabant:
s non inde sibi ad plaudebant:
Beniq dicit: Inquoquis audet:
minsipientiam dico. audeo
et ego: Hoc est non fuisse infir¬
mũ ingła qua se iactabant is¬
rahelite: nec quidem exhac
reprudentẽ iudicari: Pre ferre

Expanded text:
Quasi nos infirmi fuerimus in hac parte. Manifestum est quia non erat in hac gloria infirmus, in qua se praeferebant credentes Judaei, quos hi patiebantur. quasi Apostolus eorum in hac re esset dissimilis; quia et ipse erat de semine Abrahae. ac per hoc infirmus non erat in hac gloria carnis. Infirmi autem hi judicabantur, qui applicati fuerant generi Abrahae. Isti enim quasi infirmi in eo quod ille se praeferebant, eo quod essent Israelitae, in hoc ipso volunt se sufferri. Ut ostenderet in hac gloria carnis non se esse dissimiles et infirmos, cum de sua causa loquitur, subinducit et Barnabae personam socii sui. Unde et in prima dicit epistola: Aut ego solus et Barnabas non habemus potestatem hoc operandi ? Non ergo minores erant in hac gloria, in qua se Judaei jactabant, sed non inde plaudebant. Denique dicit. In quo quis audet? In insipientiam dico, audeo et ego: hoc est, non fuisse infirmum in gloria, qua se jactabant Israelitae; nec quidem in hac re prudentem indicari; praeferre
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsi er̃t michi populus. Hec
tercetera hieremias testatꝰ ẽ: dicẽs:
Post hec int̾ris uisus est:et inter
homines cont̾satus ẽ. ipse enĩ
habitauit in nobis: Dicente io¬
factum est. et habitatut in nobis:
Et quia ds nr̃ est. Dicit icerum
hieremias.hic est ds̃ nr̃et non¬
Et quia populus eiꝰ sumus.du¬
contaminatione: ut suscipiat
nos infilios.sicut dicit.filioli:
adhuc modicum tempꝰ uob̃cum
facit similiter: hoc est filiũ omĩa
posse que potest et pater:siquid
non potest pater:non potest et
filius. s idoneus est filius: qui
dicit de patre: apud dm̃ aut oĩa
possibilia sc̃.hoc testimonio
et nos ad puram uitam exhor
nos inaffectu caritatis suȩ p̃¬
destinatũ ostendit: Has igitur

Expanded text:
et ipsi erunt mihi populus. Haec et ipsi erunt mihi populus. Haec ter caetera Hieremias testatus est dicens: Post haec in terris visus est, et inter homines conversatus est ; hic enim habitavit in nobis, dicente JofEt quia Deus noster est, dicit iterum Hieremias: Hic est Deus noEt quia populus ejus sumus, ducontaminatione; ut suscipiat nos in filios, sicut dicit: Filioli, adhuc modicum tempus vobiscum facit similiter ; hoc est Filium omnia posse, quae potest et Pater. Si quid non potest Pater, non potest et Filius. Sed idoneus est Filius, qui dicit de Patre: Apud Deum autem omnia possibilia sunt . Hoc testimonio et nos ad puram vitam exhortnos in affectu charitatis suae, praedestinatum ostendit. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
delicum infidele: qui autẽ con¬
sensus templo dei cũ idolis:
Mamfestũ est. hec que enume¬
iat. ẽẽ sibimet contraria: Ac ꝑ
hoc fugiendũ abhis docet: ꝓ eo
quodait dñs: Nemo potest
duob dominis seruire. Lexet
enim iustitiã p̃dicat. ut fugiat᷑
iniquitas: lumen ostendit qđ
est ueritas. ut abignorantia
que tenebre sunt recedatur: xp̃m
indei mysterio ad nuntiat. ut
adiabolo qui se dm̃ mentiri uult.
recedatur: credentib uitã polli¬
cetur et̃nam. ut ꝑfidia exuti.
abom̃i infidelium erroresint
alieni: Idola ꝓhibuit coli. quia
templo dei sunt inmica. Uos
chil tam inimicũ homini.quã
idola: quia abunius dei fide
cogit recedere: Sicut dixit ds̃:
qm̃ inhabitabo iillis. et inam
bulabo: et ero illorũ ds: et ipsiert̃¬
michi populus: Interim pͥma
causa sensum explicemus: ut cuiꝰ
tis. qm̃ in habitabo in illis: Cũ¬
deus ubiq sit: tamen inillis ha¬
bitat. qui eiꝰ sentiunt beneficiũ.
eos ambulabo: et ero illorũ deus:

Expanded text:
e conventio templo Dei cum idolis? Manifestum est haec quae enumerat, esse contraria; ac per hoc fugiendum ab his docet, quia dicit Dominus: Nemo potest duobus dominis servire . Lex enim justitiam praedicat, ut fugiatur iniquitas: lumen ostendit, quod est veritas; ut ab ignorantia, quae tenebrae sunt, recedatur: Christum in Dei mysterio annuntiat; ut a diabolo, qui se Deum mentiri vult, abscedatur: credentibus vitam pollicetur aeternam; ut perfidia exuti, ab omni infidelium errore sint alieni: idola prohibuit coli; quia templo Dei sunt inimica. Vosihil tam inimicum homini, quam idola; quia ab unius Dei fide cogunt eum recedere. Sicut dixit Deus : Quoniam inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo, et ero illorum Deus, et ipsiomnipotens. Interim primae causae sensum explicemus; 187 ut ctis: Quoniam inhabitabo in illis, Deus ubique sit, tamen in illis inhabitat, qui ejus sentiunt beneficium, eos ambulabo, et ero illorum Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia scđd̃m dm̃ tristitia uitã oꝑat᷑
Penitet enĩet sperat dei miscđiã:
oꝑatur: Detectus enĩ peccator
tristis ẽ: quasi puniendus: ñ
habens aquo speret miscđiam:

Expanded text:
ut secundum Deum tristitia vitam operatur; poenitet enim, et sperat Dei misericorda mortem operatur. Detectus enim peccator tristis est quasi puniendus, non habens a quo speret misericordiam:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute dei. Untus ineo dei erat:
que ꝑsigna atq ꝓdigia. dei hunc
idoneũ ministrũ ꝓbabat: Per
arma iustitie: adextris et asini¬
stris: Liberum se fuisse sign̾ficat¬
dulis. Arma eñi iustitie ꝑimũt
iniquitatem: Per gloriã et
ignobilitatẽ: His qui eugłm
dei gloriã estimabant: mani¬
feste integrum et fidelem se¬
p̃dicatorẽ dicit Simili mͦ
et eis qui t̾ba diuine doctrinȩ.
ignobilitatem et de formatio¬
nem putabant. fidelem se dei
ministrũ exibuit: dum non
terretur. neq pudorẽ patit᷑.
ea illis eloqui. que horrent
audixe: Per infamiam: et bo¬
nam famam: Etdiam his in¬
degrum se dei dispensatorem
p̃buit: qui fidei bonã opinio¬
nem faciebant. et qui malam
dum non metuit hanc in-¬
uidiam: constans ꝑmansit:¬
Omĩa hȩc nos ꝑpatientiã.
equaliter ducamꝰ: nec extollant
nos laudantes:nec de iciant
detrahentes:quia contingit
non numquã utrosq m̃tiri:
Nos uero ad conscientiam re¬
spicientes: non debemꝰ aliis

Expanded text:
virtute Dei. Virtus in eo Dei erat, quae per signa atque prodigia hunc idoneum ministrum probabat. Per arma justitiae a dextris et sinistris. Liberum se significadulis. Arma enim justitiae perimunt iniquitatem. Per gloriam et ignobilitatem. His qui Evangelium Dei gloriam aestimabant, manifeste integrum se et fidelem praedicatorem dicit. Simili modo et eis qui verba divinae doctrinae ignobilitatem et deformationem putabant, fidelem se Dei ministrum exhibuit; dum non terretur, neque pudorem patitur ea illis loqui quae horrent audire. Per infamiam et bonam famam Etiam his integrum se Dei dispensatorem praebuit, qui fidei bonam opinionem faciebant, et qui malam; dum non metuit hanc invidiam, sed constans estOmnia haec per patientiam aequaliter ducamus, nec extollant nos laudantes, nec dejiciant detrahentes: quia necesse est nonnunquam utrosque mentiri. Nos vero ad conscientiam respicientes, non debemus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
bis s inipso. sicut ille peccatum
nonsium. s nr̃m: nec inse. s
in nob̾ est. Constitutũ. similitu¬
dmẽ carnis peccati inqua cru¬
cifixus est. de monstiauit: ut
qm̃ peccatum ei non erat: ita
q̃d ammodo peccato moreret᷑.
dũ moritur carni. inqua erat
similitudo peccati: Et cũ scdm
uetustatẽ peccati nũquã ipse
uixiss nr̃a ex morte uetere. qͣ
inpeccato mordui fueramus.

Expanded text:
icut ipse peccatum, non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstravit: ut quoniam peccatum ei non inerat, ita quodam modo peccato moreretur, dum moritur carni, in qua erat similitudo peccati; et cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in pec
Abbreviated transcription (Latin):
git. quos mniurias et fratides
fr̃ib inpͥma epła fecisse signi
contraria passi st̃. Hic ipse sen¬
sus est. quem incapite epłe me¬
morat. ubi dicit: sicui aliquid
donastis: et ego. Ostendit eñ
non magis horũ causa qui pe¬
cauerunt. scripsisse remita
illis debere. s magis ꝓpter
eccłam: quia inuno male a¬
gente. multi sunt qui confun¬
dantur: et inuno conttimeliã
ad fraudẽ paciente. multist
qui indignent᷑: quia qđ pat¬
m̃ia menbra: Sed ad mani¬
quam ꝓuiobis habemus corã
dco: Emendando iniustos. et
pollutos scĩficando: et ecclẽ
econciliando: totius popłi sol¬
lcitudinem se habere de mon¬
trat: scđm que supra memora¬

Expanded text:
git, quos injuria et fraudes git, quos injuria et fraudes fratribus in prima epistola fecisse signifcontraria passi sunt. Hic sensus est, quem in capite epistolae memorat, ubi dicit: Si cui aliquid donastis, et ego . Ostendit enim non magis horum causa, qui peccaverunt, scripsisse se remitti illis debere, sed magis propter Ecclesiam; quia in uno male agente multi sunt, qui confundantur: et in uno contumeliam aut fraudem patiente, multi sunt, qui indignentur; quia si patomnia membra. Sed ut maniquam pro vobis habemus coram Deo. Emendando injustos, et pollutos sanctificando, et Ecclesiae reconciliando, totius populi sollicitudinem se habere demonstrat, secundum quod supra memora
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia est. Aut de amissis reb
p̃sentib: aut de alienis non in¬
uasis: aut de aliena felicitate tor¬
queri. scđm dm̃ uero tristicia est.
aut sua. aut aliena peccata luge¬
re:. Ecce enim hoc ipsũ scđm dm̃
contristari uos: quantũ inuobis
tudo non est inherdie uł somno¬
lentie securitas. Sed defensionẽ¬
nem. Uel contra peccantes in¬
dignamur: uł gentiũ indigna¬
tiones sufferimus. Sed timorẽ.
Ostendit timorẽ inpeccato: qui
delicti causa ueniam postulat:
Sed desiderium Desiderat refor¬
marise: qui se scit factum ꝑpec¬
catum de formẽ. Sed emulatio¬
nem: Telum incipit patibono¬
rum oꝑum ꝑficiendorũ: qui in¬
tellegit ꝓse eẽ quod corripitur
cat qui se causa delicti affligit:¬
melius est eñ rustȩ uindicari:
quã male indulgeri. Namqui
malis parcit: ꝑdere bonos cu¬
pit. Quidam dicunt. hoc loco.
fluam eẽ in latino: Aptid gre¬
cos uero.structurã habere ser¬
uob̃non ꝓpt̃ eum qui fecit miti
miserat: nec non etiã et illos tan¬

Expanded text:
tristitia est, ut de amissis rebus praesentibus, aut de alienis non invasis, aut de aliena felicitate torqueri. Secundum Deum vero tristitia est, aut sua, aut aliena peccata lugere. Ecce enim hoc ipsum, secundum Deum contristari vos, quantum in vobis tudo, non est inertia, vel somnolentia, aut securitas. Sed defensionnem. Vel contra peccantes indignamur, vel gentium indignationes sufferimus. Sed timorem. Ostendit timorem in peccatore, qui delicti causa veniam postulat. Sed desiderium. Desiderat reformari se, qui se scit factum per peccatum deformem. Sed aemulationem. Zelum incipit pati bonorum operum perficiendorum, qui intelligit pro se esse, quod corripitur.cat, qui se causa delicti affligitmelius est juste vindicare, quam male indulgere; nam qui malis parcit, perdere bonos cuSed. Quidam dicunt hoc loco erfluam in Latino: apud Graecos vero structuram habere servobis, non propter eum qui fecit. Sive miserat: nec non etiam hos tan
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ eorũ letaret᷑: ĩmemor las¬
cus passionum deo gratias a¬
seret ꝓhorum salute. Sic hoc
stimans. quasi remuneratio¬
nem tribulationũ: Referens
nobis ur̃m desiderium. Hun¬
uauuit titus: desiderium habe¬
s illos.emendandi se. Ad dis¬
entes enĩ. que ꝓmissa sint be¬
neuiuentib: incitati sunt ad
iesideriũ horum. Ur̃m flecũ
orepti flebant: dolentes quia

Expanded text:
ione eorum, laetaretur, et immemor facione eorum, laetaretur, et immemor factus passionum, Deo gratias ageret pro eorum salute, sic hoc aestimans quasi remunerationem tribulationum. Annuntians nobis vestrum desiderium. Nuntiavit Titus desiderium habere illos emendandi se; addiscentes enim quae promissa sunt bene viventibus, incitati sunt ad desiderium horum. Vestrum fletum. Correp
Abbreviated transcription (Latin):
res generabat. Ubi erat apło
Quis enĩ homo non timeat
angustias :s quia indei reb
ꝓpensior erat: timorẽ hunc
spe superabat: S ed qui con¬
solatur humiles: consolatꝰ est
nos ds̃. in aduentutiti. Om̃
ds̃ suorũ non est ĩmemor sed
semꝑ dat eis incribulatione
solatium: accelerauit aduen¬
tũtiti: ut refrigerio eẽt posi¬
tis inferuore: Mna enĩ conso¬
latio est pacientis: si secũ habe¬
ant condolentem. Non solũ
autem in aduentu eiꝰ. s etiam
insolatio quod consolatꝰ est
inuob̃. Plus addit ad consã¬
tionẽ: quia audisse atito signi¬
ficat conuersionis eorũ prom¬
ptã uoluntatẽ. intantũ ut ntꝰ
qui dolorẽ habebat. mobaudi¬
tiones illorũ. consolationem
acciperet de penitentia eor̃
quantũ affectũ se circa eos ha¬
bere ostendit apłs: ut nec ima
carceris. nec plagarũ dolorẽ
computaret scismacorporis.
neq neruũ quo pedes eiꝰ con¬
eltisi erant: s aciditã correcd¬

Expanded text:
re generabat, ubi erat Apostolus. re generabat, ubi erat Apostolus. Quis enim homo non timeat angustias? Sed quia in Dei rebus propensior erat, timorem hunc spe superabat. Sed qui consolatur humiles Deus, consolatus est nos in adventu Titi. Quoniam Deus suorum non est immemor, sed semper dat eis in tribulatione solatium, acceleravit adventum Titi, ut refrigerio esset positis in fervore. Magna enim consolatio est patientis, si secum habeat condolentem. Et non solum, ait, in adventu ejus, sed etiam in consolatione, qua consolatus est ipse in vobis. Plus addit ad consolationem; quia audisse se a Tito significat conversionis eorum promptam voluntatem, in tantum ut Titus qui dolorem habebat inobauditionis eorum, consolationem acciperet de poenitentia illorum. Quantum affectum haberet circa eos, ostendit Apostolus; ut nec ima carceris, nec plagarum dolorem computaret scissi corporis, neque nervuum, quo pedes ejus conclusi erant: sed audita correct
Abbreviated transcription (Latin):
rent: Hec est pressura. quã passi
sunt inmachedoniã: Et hinc est.
unde dicit. Nullã requiem habuit
caro nr̃a: Foris pugne. inter di¬
mores. Pugne erant corpori.dũ
cedebantur:ammo timores:
llic enim timor ẽ: ubi et intel¬
lectus est.S timor hie ꝓpter
cos erat qui crediderant: ne pas¬
sine eius scandalizarentur: Nam
sibi quid iam timeret. qui patie¬
batur: Pterea cumdicat inactib
apłorum. Non solum ligari. s et
mori paratum se ꝓnomine dñi
iħuxp̃i: Uidetur ergo totũ homi¬
nẽ afflictũ incarne significasse:
ut exparte sp̃s qui homini datur
ut maneat. quia est inpassibilis.
a ffligi potuisse minime intelli¬
gatur: s ut homo totus exparte
corporis et animȩ. a fflictus incar¬
ne dicatur: exparte uero sp̃s. ĩpas¬
sibilis. Potest et sic indelligi: ut
foris pugne. idẽ inpublico aꝑfi¬
dis fierent contra fidos. Dũ furo¬
re pleni resistebant ueritadi:
cuius reinuntius intus dimo¬

Expanded text:
rent. Haec est pressura, quam passi rent. Haec est pressura, quam passi sunt in Macedonia. Et hinc est unde dicit: Nullam requiem habuit caro nostra. Foris pugnae, intus timores. Pugnae erant corpori, dum caedebatur: animo timores. Illic enim timor est, ubi intellectus est: sed timor hic propter eos erat, qui crediderant, ne passione ejus scandalizarentur. Nam sibi quid jam timeret, qui patiebatur? praeterea cum dicat in Actibus apostolorum, non solum ligari, sed et mori paratum se pro nomine Jesu Christi . Videtur ergo totum hominem afflictum in carne significasse, ut ex parte spiritus, qui homini datur, ut maneat, quia impassibilis est, affligi potuisse minime intelligatur: sed ut homo totus ex parte corporis et animae afflictus in carne dicatur; ex parte vero spiritus impassibilis. Potest et sic intelligi, ut foris pugnae, id est, in publico a perfidis fierent contra fidos, dum furore pleni resistebant veritati: cujus rei nuntius intus timo
Abbreviated transcription (Latin):
usq admortẽ. Antequã digerere¬
tur eñtribulatio et corporalis
iniuria: altera ueniebat: ut reqͥes
patienti non eẽt: Nam et qm̃ sen¬
subruta est omĩs caro:iccireo
nullam requiem hanchabuisse
uel habere inpassione significat:
Animã aut̃e quanquã ip̃sa pati¬
ebatur incorpore: ex hac tamen
parte requiem habere qua sperat.
ꝓtribulationib his que ꝓfide
inrogantur aꝑfidis. daturũ dm̃
mercedem: Deniq inipsa pressu¬
ra: deo hymnos canebant.Sed
machedomã:et cum non pauci
credidissent. inuenissentq solati¬
um lydie mulieris. quȩ cũ om̃ib
suis credidit: Ttine factũ est. ut
sp̃m phytonẽ. idẽ diuinũ fugaret
de ancilla quorundã: Qui uiden¬
tes ꝑdidisse se ñ minimũ questũ
que puella referebat diuinan¬
do: concitauerunt se ditionem
paulo et syleȩ: et traxerunt
eos ad forum ad magistratus: qͥ
multas cis plagas imponentes.
miserunt eos mima carceris. ita
ut pedes eorũ inneruo conclude¬

Expanded text:
usque ad mortem. Antequam digerereusque ad mortem. Antequam digereretur enim tribulatio et corporalis injuria, altera veniebat; ut requies patienti non esset. Nam quoniam sensu bruta est omnis caro, idcirco 188 nullam requiem hanc hahuisse vel habere in passione significat: animam autem, quamquam ipsa patiebatur in corpore; ex hac tamen parte requiem habere, qua sperat pro tribulationibus his, quae pro fide irrogantur a perfidis, daturum Deum mercedem. Denique in ipsa pressura Deo hymnos canebant. SedMacedoniam: et cum non pauci credidissent, invenissentque solatium Lydiae mulieris, quae cum omnibus suis credidit; tunc factum est ut spiritum pythonem, id est, divinum fugaret de ancilla quorumdam, qui videntes perdidisse se non minimum quaestum, quem puella referebat divinando, concitaverunt seditionem Paulo et Silae, et traxerunt eos in forum ad magistratus: qui multas eis plagas imponentes, miserunt eos in ima carceris, ita ut pedes eorum in nervo conclude
Abbreviated transcription (Latin):
nonutiq illos abicit. s ut par¬
icipatione dignosse faciant.
rhortatur. Multa michi fidu¬
tia est apud uos. multa michi
goriatio ꝓtiobis: Repletꝰ sum
cnso latione: suꝑ habundo
nostra. Fidutia hec. de prime
cpłe correptione est: quã quia
non aspere susceper̃: fidutiã
dedert̃. admonendi se. Uisist̃
eñ uelle corrigere se:undeglo¬
natur ꝓhis. Animum eñi suũ
consolatum exhac parde ꝓnun¬
uat: intantũ. ut ĩ om̃i pressura
sup habundare se gaudio ob¬
testedur. Uidens enĩ eẽ spem
inhis ꝓquib angustias pati¬
dire: gaudet cum tribulatur:
Certus mercedẽ seadeo accep¬
dirũ ac quisite salutis eorũ
Namet cum uenissemus machedo¬
niam. nullam requiem habuit
caro nostra. P ressuras et cedes
memorat quas patiebantur cau¬
sacredentium: ut magis ꝓuocet
eos ad caritatẽ Nullã inquit re¬
quiem habuit caro nr̃a: ut cõpa¬
terentur eis: Certi quia ꝓsalute
fidelium animas suas tradent

Expanded text:
non utique illos abjicit; sed ut parnon utique illos abjicit; sed ut participatione dignos se faciant exhortatur. Multa mihi fiducia apud vos, multa mihi gloriatio de vobis: repletus sum consolatione, superabundo nostra. Fiducia haec de primae epistolae correptione est, quam quia non aspere susceperunt, fiduciam dederunt admonendi se; visi sunt enim velle corrigere se, unde gloriatur. Pro his animum etiam suum consolatum ex hac parte pronuntiat, in tantum ut in omni pressura superabundare se gaudio obtestetur; videns enim esse spem in his, pro quibus angustias patitur, gaudet, cum tribulatur; certus mercedem se a Deo accepturum acquisitae salutis eorum. Etenim cum venissemus in Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra. Pressuras et caedes memorat, quas patiebantur causa credentium, ut magis provocet eos ad charitatem. Nullam, inquit, requiem habuit caro nostra; ut compaterentur eis, certi quia pro salute fidelium animas suas traderent
Abbreviated transcription (Latin):
Siue nrm exemplũ accipite.
inhis om̃ib imitandũ: uel¬
te nos. N eminem lesimusne¬
minẽ corrũpimꝰ: neminẽ circũ¬
considerare uult illos quȩ dieit:
ut receptis his inanimũ. confe¬
rant secũuera eẽ quȩ loquitur:
Et sꝑnentes hos quos tangit:
omnẽ ammũtransferant ad
eos quos uident tiero affectu
se diligere. Pseudo enĩ apłierant.
quiet nocebant illis. corrũpen¬
tes sensus illorũ. et grauabant
sacculos eorũ circũuentione
serpentinȩ astuciȩ. Mon ado¬
dempnationẽ urãm dico Hoc
est. non uos abitio. s ut corrigi¬
tis moneo. quienĩ aliquẽ con¬
dempnat: non illidimitait:¬
cusando. uos condempno:qual
tales sitis: Noneñ possc̃i ital
nobis sentire.Quos tantum
diligo. sicut dixi suꝑius: eoqd̃
alectio ur̃a tantã me facit ha¬
quodd incordib nr̃is estis: ad
ũmoriendum et ad conuiuen¬
ium: Ex p̃dictis utilt illos
egnoscere. quo animo loquat᷑
ideos: quos ei a participes
ault habere. et ad p̃sentes pas¬

Expanded text:
sive nostrum exemplum accipite in his omnibus imitandum: velte nos. Neminem corrupimus: neminem gravavimus, neminem circumConsiderare vult illos, quae dicit; ut receptis his in animum, conferant secum vera esse, quae loquitur: et spernentes hos quos tangit, omnem animum transferant ad eos, quos vident vero affectu se diligere. Pseudo enim apostoli erant, qui et nocebant illis, corrumpentes sensus illorum, et gravabant sacculos eorum circumventione serpentinae astutiae. Non ad condemnationem vestri hoc dico. Hoc est, non vos abjicio, sed ut corrigatis moneo; qui enim aliquem condemnat, non illi dimittitcusando, vos condemno, quasi tales sitis: non enim possum ita de vobis sentire, quos tantum diligo, sicut dixi superius: sive dilectio vestra tantam me facit haquod in cordibus nostris estis ad commoriendum et ad convivendum. Ex praedictis vult illos cognoscere, quo animo loquatur ad eos. Quos enim participes vult habere et ad praesentes pas
Abbreviated transcription (Latin):
sant: unde gloriat᷑ in his. Uram
imtlationem ꝓme Addiscen¬
tes enĩ caritatẽ apłi erga se: ce¬
perunt illum defendere con¬
tra aduersarios. Ita ut ma¬

Expanded text:
stolus gloriatur in his. Vestram aemulationem pro me; addiscentes enim charitatem Apostoli erga se, coeperunt illum defendere contra adversarios. Ita ut ma