comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innobis Et si exterior inquit homo ñr
corrumpitur: s: interior renouat᷑ de die
indiem: Ergo ad peccatum. admortali¬
tatem. ad preteruolantia tp̃ra. ad gemi¬
tum. et laborẽ. et sudorem. adetotes suc¬
cendentes ñ manentes. abinfantia usq
adsenectutẽ sine sensu transeuntes. ad
hec attendentes: uideamus hic ueterẽ
hominẽ. ueterẽ diẽ. uetus canticũ. uetꝰ
testamentũ: Conuersi autẽ adinterio¬
rem.adea quȩ innouanda funt prohis
que immutabuntur:⁊ inueniamꝰ ho¬
minem nouum. diem nouum. canticũ
nouum. testamentũ nouũ: et sic ame¬
mus istã nouitatẽ. ut non ibi timeam᷑
uetustatẽ Nc̃ gͦ in hoc cutsu transim᷑
aueterib ad noua Ipse transitus agit᷑
cũ corrumpunt᷑ exteriora. et interiora
innouantur: donec etiã hoc ipsũ qͦd
exterius corrumpitur reddat debitũ
nature: ueniat inmortẽ: renouetur
et hoc inresurrectione: tunc fient re¬
uera omnia noua reliqua quȩ nunc

Expanded text:
in nobis: Et si exterior, inquit, homo noster in nobis: Et si exterior, inquit, homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Ergo ad peccatum, ad mortalitatem, ad praetervolantia tempora, ad gemitum et laborem et sudorem, ad aetates succedentes, non manentes, ab infantia usque ad senectutem sine sensu transeuntes, ad haec attendentes, videamus hic veterem hominem, veterem diem, vetus canticum, Vetus Testamentum: conversi autem ad interiorem, ad ea quae innovanda sunt, pro his quae immutabuntur, inveniamus hominem novum, diem novum, canticum novum, Testamentum Novum; et sic amemus istam novitatem, ut non ibi timeamus vetustatem. Nunc ergo in hoc cursu transimus a veteribus ad nova: ipse transitus agitur cum corrumpuntur exteriora, et innovantur interiora; donec etiam hoc ipsum quod exterius corrumpitur, reddat debitum naturae, veniat in mortem, renovetur et hoc in resurrectione. Tunc fient revera omnia nova, reliqua quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
magnum putant ẽẽ qͦd adest: Qui enĩ
putat se aliquid ẽẽ cũ nicħ sit: semet ip¬
sum seducit. Nec isti ex hoc magni sunt:
qam etinflatio et tumor imitatur ma¬
gnitudinem: s ñ habet sanitatẽ Iam gͦ
cultum. qͦd ñ nouit nͥ qui partter agit:
tanꝗͣ noto sibi facto finc suo. impetrans
qͦd rogauit. noto sibi facto numero die¬
rum suoꝵ. ñ qui transit s qui ẽ: atten¬
dit adhec quȩ transiliuit. et comparauit
notię suꝑiori Et tanquam diceres ei.
qͣte desiderasti numerum dierum qui ẽ.
Qenim de dieb istis dicis: de illo alto
attendens. hȩc ait S cce ueteres posui¬
li dies meos. Ueterascunt enim: Ego no¬
uos uolo: nouos. nunquã ueterascentes:
ut dicam uetera transierunt: ecce facta
sunt noua Nunc inspe: tc̃ inre: Inno¬
uati enim fide et spe. quanta adhuc ue¬
tera agimus: Non enim sic xp̃o indut
sumus: ut exadam nichil portemus:
Uide ueterascentem adam: et innouari xͦ

Expanded text:
magnum putant esse quod adest: qui enim magnum putant esse quod adest: qui enim putat se esse aliquid, cum nihil sit, semetipsum seducit . Nec isti ex hoc magni sunt: nam et inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitatem. 9. vercultum, quod non novit nisi qui pariter agit; tanquam noto sibi facto fine suo impetrans quod rogavit, noto sibi facto numero dierum suorum, non qui transit, sed qui est, attendit ad haec quae transilivit, et comparavit notitiae superiori: et tanquam diceres ei, Quare desiderasti numerum dierum tuorum qui est? quid enim de diebus istis dicis? de illo alio attendens haec ait: Ecce veteres posuisti dies meos. Veterascunt enim hi, ego novos volo, novos nunquam veterascentes; ut dicam, Vetera transierunt, ecce facta sunt nova : nunc in spe, tunc in re. Innovati enim fide et spe, quanta adhuc vetera agimus? Non enim sic Christo induti sumus, ut ex Adam jam nihil portemus. Videte veterascentem Adam, et innovari Christum
Abbreviated transcription (Latin):
neq crastino impellitur: Hunc inquã nu¬
merum dicrum meoꝵ qui ẽ:notum fac mͥ:
Ut sciam quid de sit mͥ Hoc enim mͥ de est.
hic laboranti: Et quamdiu mͥ de est. ñ me
dico ꝑfectum: quandui hoc ñ accipio dico.
ñquiaiã acceꝑim. aut iam ꝑfectus sim: se¬
quor autem adpalmam suꝑnȩ uocationis
dĩ Hanc accipiam ꝓmercede cursus mei
Nansio quedam erit currendi finis: et inpsa
mansione. patria sine peregrinatione: si¬
ne seditione. sine temptatione: Ergo notũ
fac mͥ hunc numerum dicrũ meoꝵ qui ẽ.
ut sciam quid desit mͥ. quia nondum ibi
sum. ne suꝑbiam exeo inquo iam sum:
ut inueniar in illo non habens meam iusti-¬
ciam: Incomparatione enĩ illuis qͦd ẽ. at¬
tendens ista quȩ ñita sunt. et plus mͥ uidẽs
deẽe quam adesse: ero humilior exeo quod
deest. quã clatior exeo qͦd adest. Nam qͥ
putant sc aliquid habere cum hic uiuiunł:
suꝑbiendo ñ accipiunt qͦd de est: qui a

Expanded text:
nec crastino impellitur. Hunc, inquam, nunec crastino impellitur. Hunc, inquam, numerum dierum meorum qui est, notum mihi fac. 8. Ut sciam quid desit mihi. Hoc enim mihi deest hic laboranti; et quamdiu mihi deest, non me dico perfectum: quamdiu hoc non accipio, dico, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim; sequor autem ad palmam supernae vocationis Dei : hanc accipiam pro mercede cursus mei. Mansio quaedam erit finis currendi; et in ipsa mansione patria sine peregrinatione, sine seditione, sine tentatione. Ergo, Notum fac mihi hunc numerum dierum meorum qui est, ut sciam quid desit mihi; quia nondum ibi sum: ne superbiam ex eo in quo jam sum, ut inveniar in illo non habens meam justitiam. In comparatione enim illius quod est, attendens ista quae non ita sunt, et plus mihi videns deesse quam adesse, ero humilior ex eo quod deest, quam elatior ex eo quod adest. Nam qui putant se aliquid habere cum hic vivunt, superbiendo non accipiunt quod deest; quia
Abbreviated transcription (Latin):
sonabit: nisi cum et scd̾a transierit: Quid
mͥ dehac una sillaba dabis: Et tenes dies:
qui unã sillabam ñtenes: Momentis
trans uolantib cuncta rapiuntur: tor¬
rens rerum fugit: dequo torrente ille
inuia bibit ꝓnobis. qui iam exaltauit
caput: Isti ergo dies ñ sunt: ante abeũt
pene quam ueniunt : etcum uenerint
stare nonpossunt: Urgent se. secunt᷑ se.
et non se tenent: Nichil de preterito reuo¬
catur: qͦd futurum ẽ. transiturum expec¬
tatur: Nondum habetur dum nonuenit.
nontenetur dum uenerit: Numerum gͦ
dierum meorum qui ẽ: Non istum qui
ñ ẽ: et qd me difficiluis et ꝑiculosius ꝑ¬
turbet. et est. et non est: Nec esse possumꝰ
dicere qͦd non stat: nec non eẽ qͦd uenit
et transit: Est ulud simplex queroꝰ est
uerum quero: est germanum quero:
est quod ẽ in illa ihrłm sponsa dñi mei: uͥ
non erit mors ñ erit defectus: ñerit dies tns¬
iens sedmanens: quia neq ȩ terno precedit᷑.

Expanded text:
sonabit, nisi cum et secunda transierit. Quid sonabit, nisi cum et secunda transierit. Quid mihi de hac una syllaba dabis? Et tenes dies, qui unam syllabam non tenes? Momentis transvolantibus cuncta rapiuntur, torrens rerum fluit; de quo torrente ille in via bibit pro nobis, qui jam exaltavit caput . Isti ergo dies non sunt: ante abeunt pene, quam veniant; et cum venerint, stare non possunt: jungunt se, sequuntur se, et non se tenent. Nihil de praeterito revocatur: quod futurum est transiturum exspectatur; nondum habetur, dum non venit; non tenetur, dum venerit. Numerum ergo dierum meorum qui est: non istum qui non est, et quod me difficilius et periculosius perturbat, et est et non est; nec esse possumus dicere quod non stat, nec non esse quod venit et transit. Est illud simplex quaero, Est verum quaero, Est germanum quaero, Est quod est in illa Jerusalem sponsa Domini mei, ubi non erit mors, non erit defectus, non erit dies transiens, sed manens, qui nec hesterno praeceditur,
Abbreviated transcription (Latin):
rogas: Lenes diem istum: Si tenuisti he¬
sternum: denes & hodiernum: Sed he¬
sternum inquis ñteneo. quia iam ñ ẽ
istum autem teneo inquo sum. & qui
mecum est: Ita ne de isto excidit t̾ iam.
qͣntum aprima luce transierit: Nonne
Forte enim inipsa nunc sumꝰ: Certe ergo
sunt isti dies: Et si terciam dabis: ñ diẽ
sed horam dabis: Ueruntamen ne hoc qͥdẽ
ł concedo: si mecum ista ut cunq transili¬
sti: Dam̾ uel horam terciam: ipsam mͥ da
inqua es. Si enim aliquid eius iam pre¬
teriit. & aliquid eius adhuc restat: nec
qͦd preteriit mͥ potes dare. quia iam non
est: nec quod restat quia non dum est:
Quid mͥuł de hora ista quȩ nunc ꝑagit᷑
dabis: Quid de illa mͥ dabis: Cui com¬
mittam hoc uerbum. ut dicam est: Cũ
dicis ipsum ẽ certe una sillaba ẽ. et mo¬
mentum unũ ẽ: et tres litteras habet: In
ipso ictu. ad scdam huiꝰ uerbi ltterã non
ꝑuenies: nͥ prima finita fuerit: Tercia nõ

Expanded text:
rogas. Tenes diem istum? Si tenuisti herogas. Tenes diem istum? Si tenuisti hesternum, tenes et hodiernum. Sed hesternum, inquis, non teneo, quia jam non est: istum autem teneo in quo sum, et qui mecum est. Itane de isto excidit tibi jam quantum a prima luce transierit? Nonne forte enim in ipsa nunc sumus. Certe ergo sunt isti dies, et est tertia dies: et si tertiam dabis, non diem, sed horam dabis. Verumtamen ne hoc quidem tibi concedo, si mecum ista utcumque transilisti. Da mihi vel horam tertiam, ipsam mihi da in qua es. Si enim aliquid ejus jam praeteriit, et aliquid ejus adhuc restat; nec quod praeteriit mihi potes dare, quia jam non est; nec quod restat, quia nondum est. Quid mihi de hora ista, quae nunc peragitur, dabis? Quid de illa mihi dabis, cui committam hoc verbum ut dicam, Est? Cum dicis ipsum Est, certe una syllaba est, et momentum unum est, et tres litteras syllaba habet: in ipso ictu ad secundam hujus verbi litteram non pervenis, nisi prima finita fuerit; tertia non
Abbreviated transcription (Latin):
quero qui ẽ: Sic possum dicere. sic possũ
intelligere. numerum sine numero: qͦmͦ
possunt dici anni sine annis: Ubi enim
anni. utiq qͣsi numerus S tam̃ tu ipse
idem es: & anni tui non deficient: Nu¬
merũ dierum meoꝵ notum fac m:sed
qͥẽ:. Quid gͦ iste numerus. in quo tu es.
non ẽ: plane.si atcendam bene: non est:
Si heream. qͣsi ẽ: si transiliam. ñ ẽ: Si ab
istis me exeutiens suꝑna contempler:
si transeuntia manentib comparem:
uideo quid uere sit: Quid autem magis
iudeatur esse: quam si dicturus sim eẽ
istos dies meos: Hos inquam dies eẽ
dicturus sum. et tã magnum hoc uer¬
bum huic cursui rerum labentium
temere dabo: Ita ergo ipse deficiens
pene non sum: ut exciderit mͥ. qui dixit
ego fum qui sum: Est ergo aliquis nu¬
merus dierum: uere ẽ: & sine fine ẽ. In
his autem dieb dicam aliquid eẽ: Si
tenco dequo die me interrogas utrũ sit
ut uel interroges me:tene unde me inter¬

Expanded text:
quaero qui est. Sic possum dicere, sic possum quaero qui est. Sic possum dicere, sic possum intelligere numerum sine numero, quomodo possunt dici anni sine annis. Ubi enim anni, utique quasi numerus; sed tamen, Tu idem ipse es, et anni tui non deficient . Numerum dierum meorum mihi notum fac, sed qui est. Quid ergo? Iste numerus in quo tu es, non est? Plane, si attendam bene, non est: si haeream, quasi est; si transiliam, non est: si ab istis me excutiens superna contempler, si transeuntia manentibus comparem, video quid verum sit: quid autem magis videatur esse, quam sit? Dicturusne sum esse istos dies meos? Hos, inquam, dies esse dicturus sum; et tam magnum hoc verbum, huic cursui rerum labentium temere dabo? Ita ergo ipse deficiens pene non sum, ut exciderit mihi qui dixit, Ego sum qui sum . Est ergo aliquis numerus dierum? Vere est, et sine fine est. In his autem diebus dicam aliquid esse, si teneo de quo die me interrogas utrum sit: ut vel interroges me, tene unde me inter
Abbreviated transcription (Latin):
Orate ergo ꝓnobis fr̃s: ut et quod uiden¬
dum ẽ bene uideamus: et quod dicendũ
ẽ. bene dicamus Cęterũ hoc desidiũ no¬
ui qr inpaucis est: nec me optime in-¬
telligunt. nͥ qui gustauerunt unde lo¬
quor. Loquimur tamen om̃ib: et ha¬
bentib tale desidium. et nondum ha¬
bentib. Habentib ut nobiscũ in illa
suspirent: non habentib ut pigriciam
excutiant: ima transiliant: ad dulce¬
dinem legis dominicȩ ueniant: non in
delectatonib ini quorum remaneant:
Narrant enim multa multi: et laudant
multa multi: iniqua iniqui Et reuera
&illa iniqua habent delectationem:s
non ita ut lex tua domine: Dieant ergo
nobiscum: qui credunt hȩc dicere et nos:
Negocium enim hoc intus ẽ nullis uerbis
ostendi potest: Sed qui hoc agit. cre¬
dat ẽẽ. et in alio: ñ solum se putet accepisse
qͦd di ẽ Dicat ergo inhis yditun: Hotũ
fac mͥ dñe finem meum: et numerũ die¬
rum meoꝵ qui est: Numerũ dierum

Expanded text:
Orate ergo pro nobis, fratres, ut et quod videndum est bene videamus, et quod dicendum est bene dicamus. Caeterum hoc desiderium, novi, in paucis est: nec me optime intelligunt, nisi qui gustaverint unde loquor. Loquimur tamen omnibus, et habentibus tale desiderium, et nondum habentibus: habentibus, ut nobiscum in illa suspirent; non habentibus, ut pigritiam excutiant, ima transiliant, ad dulcedinem legis dominicae veniant, non in delectationibus iniquorum remaneant. Narrant enim multa multi, et laudant multa multi, iniqua iniqui. Et revera et illa iniqua habent delectationem, sed non sicut lex tua, Domine . Dicant ergo nobiscum qui credunt haec dicere et nos. Negotium enim hoc intus est, nullis verbis ostendi potest. Sed qui hoc agit, credat esse et in alio: non solum se putet accepisse quod Dei est. Dicat ergo in his Idithun, Notum fac mihi, Domine, finem meum. 7. Et numerum dierum meorum qui est. Numerum dierum
Abbreviated transcription (Latin):
rat auia praua uerbum dei incorde: li¬
berat alapsu uerbum di incorde Tecũ ẽ:
cuius uerbum ate ñ recedit Quid autẽ
mali patitur quẽ custodit ds̃: Custodẽ
ponis inuinea: et contra fures securus
es. Et potest dormire custos ille: et ipse
cadere et furem admittere: Non autem
dormit. neq dormitabit: qui custodit
isrł. Lex dei eius incorde ipsiꝰ: ⁊ñsupplã¬
tabunt᷑ gssꝰ eiꝰ. Uiuat gͦ securꝰ : ñt malos ui¬

Expanded text:
rat a via prava verbum Dei in corde, lirat a via prava verbum Dei in corde, liberat a labina verbum Dei in corde. Tecum est, cujus verbum a te non recedit. Quid autem mali patitur quem custodit Deus? Custodem ponis in vinea, et contra fures securus es; et potest dormire custos ille, et ipse cadere, et furem admittere: non autem dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel . Lex Dei ejus in corde ipsius: et non supplantabuntur gressus ejus. Vivat ergo securus, et
Abbreviated transcription (Latin):
illa ẽ: intellige qͣlem terrã accepturussis:
lla ẽ. terra uiuentium: hec autem est t̃¬
ia morientium: receptura mortuos. quos
nutriuit uiuos Qualis gͦ illa terra: talis
et ipsa uita: Si ȩterua uita: eterna terra.
Et quom̃ ȩterna terra: Et in habitabunt
inseculum scłi suꝑ eam: Alia gͦ terra erit:
de ista dictum ẽ Cȩlum et terra transi
bunt.Os iust meditabitur sapientiã
Eece ẽ ille panis: uidete quam libenter
manducet iustus: quomodo uerset in
ore suo sapientiam: et lingua eius loquet̃
iudicium: Lex di eius incorde ipsius: ne
forte putares eum inore habere qͦd incor¬
de non habet: ne forte computares eum cũ
ulis dequib dictum ẽ. populus hic labiis
me honorat: cor autem eoꝵ longe ẽ. ame:
Et lingua eius loquet᷑ iudicium: Lex dei
eius incorde ipsuis: Et quid illi prodest:
Et non supplantabuntur gressus eius Li¬
berat alaqueo uerbum d̃i incorde: libe¬

Expanded text:
illa est, intellige qualem terram accepturus sis. illa est, intellige qualem terram accepturus sis. Illa est terra viventium: haec est autem terra morientium, receptura mortuos quos nutrivit vivos. Qualis ergo illa terra, talis et ipsa vita: si aeterna vita, aeterna terra. Et quomodo aeterna terra? Et inhabitabunt in saeculum saeculi super eam. Alia ergo terra erit de iOs justi meditabitur sapientiam. Ecce ille est panis: videte quam libenter manducet justus iste, quomodo verset in ore suo sapientiam. Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Ne forte putares cum in ore habere quod in corde non habet: ne forte computares eum cum illis, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me : Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Et quid illi prodest? Et non supplantabuntur gressus ejus. Liberat a laqueo verbum Dei in corde, libe
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo semen illiuis inbenedictione erit:
sic semen impioꝵ ꝑibit: Semen enĩ impioꝵ
oꝑa impioꝵ. Nam inuenimus rursum fi¬
lium impii florere inscło: et aliqñ fieri iu¬
stum. et florere inxp̃o: Uide ergo quomͦ
accipias ut tectum aꝑias: et ad xp̃m ꝑueni¬
as: Noli carnalit̾: nam decipieris: de semine
impiorum: Omĩa oꝑa ipsorum ꝑibunt. fruc¬
tum ñ habebunt Ad tempus enim aliqͥd
ualent: postea querent et non inuemient
qͦd oꝑati sunt: Nã ꝑdentium qͦd oꝑatis̃.
uox erit illa: Quid nob̃ ꝓfuit suꝑbia: aut
quid diuitiarũ iactatio contulit nobis:
Transierunt omĩa illa tanquã umbra: Gͦ
sidebunt terrã Rursus auaricia ñ subre¬
pat: nec tͥ aliquam uillã magnã ꝓmit¬
tat: nec qͦd hic iuberis contempnere. ibi
lpes: Terra ẽ quedam illa uiuoꝵ. regnũ
scõꝵ: unde dicitur: Spes mea estu: por¬
tio mea interra uiuoꝵ Nã et si uita tua

Expanded text:
Quomodo semen illius in benedictione erit, Quomodo semen illius in benedictione erit, sic semen impiorum peribit. Semen enim impiorum, opera impiorum. Nam invenimus rursum filium impii florere in saeculo, et aliquando fieri justum, et florere in Christo. Vide ergo quomodo accipias, ut tectum aperias, et ad Christum pervenias: noli carnaliter, nam decipieris. Sed semen impiorum, omnia opera impiorum peribunt, fructum non habebunt: ad tempus enim aliquid valent; postea quaerent, et non invenient quod operati sunt. Nam perdentium quod operati sunt, vox erit illa: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactatio contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbrasidebunt terram. Rursus avaritia non subrepat, nec tibi aliquam villam magnam promittat, ne quod hic juberis contemnere, ibi speres. Terra est quaedam illa vivorum, regnum sanctorum. Unde dicitur, Spes mea es tu, portio mea in terra vivorum . Nam et si vita tua
Abbreviated transcription (Latin):
optas de qua cum uenerit conqueraris:
Non tͥ gͦ dicas o anima ł mala. ł ĩfuma. ł par¬
uula. quomͦ uerũ ẽ. dñs amat iudicium:
et ñ derelinquet scõs suos: Reuera ñ dere¬
linquet: ut tres pueros incamino laudã¬
tes: Hon eos tetigit ignis: Nunquid sc̃
eius machabei ñerant: qui inignib defe¬
cerunt carne non fide: S hoc inquit ma¬
iorem questionem habet: quia cum fide
illi ñ defecerint. ille eos dereliquerit: Au¬
di qͦd sequitur Ineternum conseruabũ¬
tur Tu paucos eis annos optabas: qͥs
te ñ dereliquit machabeos Iilis etiã de¬
dit uitã temporalem ad confundendoᷤᷤ
infideles: uios autem occulte coronauit ad
iudicandam impietatem ꝑsecutoris: Nee il¬
ios tam̃ nec illos dereliquit: qͥ non derelin¬
quet scõs suos: Et nichil magnum accepe¬
rant tres pueri:si ñ ineternum conserua¬
rentur: Inȩternum conseruabunt᷑. Iniusti
autem punientur: et sem̃ impioꝵ peribit:

Expanded text:
optas de qua cum venerit conqueraris. optas de qua cum venerit conqueraris. Non tibi ergo dicat anima, vel mala, vel infirma, vel parvula: Quomodo verum est, Dominus amat judicium, et non derelinquent sanctos suos? Revera non dereliquit tres pueros in camino laudantes, non eos tetigit ignis : numquid sancti ejus Machabaei non erant, qui in ignibus defecerunt carne, non fide ? Sed hoc, inquis, majorem quaestionem habet, quia cum fide illi non defecerint, ille illos dereliquerit. Audi quod sequitur: In aeternum conservabuntur. Tu paucos annos eis optabas, quos te non dereliquit Machabaeos: illis etiam dedit vitam temporalem ad confundendos infideles; illos autem occulte coronavit ad judicandam impietatem persecutoris: nec illos tamen, nec illos dereliquit, qui non derelinquet sanctos suos. Et nihil magnum acceperunt tres pueri, si non in aeternum conservarentur. In aeternum conservabuntur. 10. Injusti autem punientur, et semen impiorum peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
S quom̾ sit abscondita apud illum uita
sanctoꝵ iude: ut qui mͦ laborant interra
qͣsi tempore hyemis arbores fructum ñ
habentes & folia. illo apparente tanquã
nouo sole exorto. illud qͦd inradice uiue¬
bat infructib appareat. Amat ergo ille
iudicium: et non derelinquet scõs suos.
S laborat sc̃s infame: non illum derelin¬
quet ds̃: Flagellat omnẽ filium quẽ reci¬
pit. Contempni̾t illum quando flagellat
expauescis quando ditat᷑. Iinde enĩ fla¬
gellatur: Pressuris temporalib. Quando
ditabitur: Quando audiet. uenite benedie¬
ti patris mei: ꝑcipite regnum qͦd uobis
paratum ẽ. abinitio mundi: Noli gͦ piger
ẽẽ. flagellari. ut sis inter eos qͥ merentur
recipi: Iisq adeo ille amat iudicrum: ut
ñ derelinquat scõs suos qͦs flagellat adtẽ
recipit: nec unico peꝑcit. in quo delictũ
multos annos uiuere. senescere: Non atten¬
dis quia si senectutẽ optas uenire: hanc

Expanded text:
Sed quo modo sit abscondita apud illum vita Sed quo modo sit abscondita apud illum vita sanctorum, ut qui modo laborant in terra, quasi tempore hiemis arbores non habentes fructum et folia, illo apparente tanquam novo sole exorto, illud quod in radice vivebat, in fructibus appareat. Amat ergo ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed laborat sanctus in fame? Non illum derelinquet Deus: flagellat omnem filium, quem recipit . Contemnis illum quando flagellatur, expavescis quando ditatur. Unde enim flagellatur? Pressuris temporalibus. Quando ditabitur? Quando audiet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Noli ergo piger esse flagellari, ut sis inter eos qui merentur recipi. Usque adeo ille amat judicium, ut non derelinquat sanctos, quos flagellat ad temm, quem recipit, nec Unico pepercit, in quo delictum multos annos vivere, senescere? Non attendis quia si senectutem optas venire, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim contristatus es ohomo. quia
dedisti pauꝑi: et alia ꝑdidisti: Nonne
uides qͥa ꝑdidisti qͦd ñ dedisti: Quare ñ
respicis addeum tuum: u est fides tua:
Quare sic dormit: Excita ulam incorde tuo:
Attende qͥd tͥ dixerit ipse dñs: quando te¬
adhuiusmodi bona oꝑa exhortabatur. fa¬
cite uobiꝰs acculos ñueterascentes: thesau¬
rum ñ deficientem incelis. quo fur non ac¬
cedit: hoc gͦ commemora: quando plangis
indampno: Quid ploras stulte parui cor¬
dis. aut ñ sani cordis: Quare ꝑdidisti: nͥ
quia mͥ ñ cõmodasti: Quare ꝑdidisti: qͥs
ł abstulit: Responebis: fuiz: Nonne hoc
te premonueram. ne ibi poneres quo fur
posset accedere: Si gͦ dolet qui ꝑdidit: hoc
doleat. qr non ibi posuit unde ꝑire non
labores scĩ. nolite putare qͥa ñiudicat ds̃:
aut ꝑuerse uidieat: Qui te monet ut iuste
iudices: ipse ꝑuersȩ iudicaturus ẽ: Amat
ille iudicium: et ñ derelinquet scõs suos:

Expanded text:
Quid enim contristatus es, o homo, quia Quid enim contristatus es, o homo, quia dedisti pauperi, et alia perdidisti? Nonne vides quia perdidisti quod non dedisti? Quare non respicis ad Deum tuum? Ubi est fides? quare sic dormit? Excita illam in corde tuo. Attende quid tibi dixerit ipse Dad hujusmodi opera bona exhortabatur: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit . Hoc ergo commemora, quando plangis in damno. Quid ploras stulte parvi cordis, aut non sani cordis? Quare perdidisti, nisi quia mihi non commodasti? Quare perdidisti? Quis tibi abstulit? Respondebis: Fur. Nonne hoc te praemonueram, ne ibi poneres quo fur posset accedere? Si ergo dolet qui perdidit, hoc doleat, quia non ibi posuit unde perire nolabores sancti, nolite putare quia non judicat Deus, aut perverse judicat. Qui te monet ut juste judices, ipse perverse judicaturus est? Amat ille judicium, et non derelinquet sanctos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
do enim uestitum: declinasti amalo:s
noli arescere: et sterilis essez Sic noli spoli¬
are uestitum: ut uestias nudum. Hoc est
declinare amalo: et facere bonum Et
quid inde habebo dicturus es: Iã com¬
mendauit ille cui feneraris: quid tibi
dabit. Uitam eternam dabit tͥ: Da illi se¬
cunis: audi et hic quod sequitur. Decli¬
na amalo et fac bonum: et inhabita inse¬
cula seculoꝵ. Et noli putare cum das qͦd
nemo de uideat: aut quia deserit te d̃s
quando forte dedis pauꝑi: et cum secu¬
tum fuerit aliquod dampnum aut aliqͣ
tristicia rei amisse: et dicas tͥ. Quid pro¬
fuit bona me fecisse oꝑa: puto ñ amat
ds̃ homines qͥ bene faciunt: Linde ur̃a ista
fit murmuratio: Unde iste strepitus: nͥq
abundant iste uoces: Hnusquisq modo
cognoscit has uoces: aut more suo. aut in
ore uicini. aut inore amici sui. Deleat il¬
las ds̃. et exstirpet spinas de agro suo:plan¬
tet frugem bonam. & arborem fructiferã:

Expanded text:
do enim vestitum, declinasti a malo: sed do enim vestitum, declinasti a malo: sed noli arescere, et sterilis esse. Sic noli exspoliare vestitum, ut vestias nudum: hoc est enim declinare a malo, et facere bonum. Et quid inde habebo, dicturus es? Jam tibi commendavit ille quem feneras, quid tibi dabit: vitam aeternam dabit tibi; da illi securus. Audi et id quod sequitur: Declina a malo, et fac bonum; et inhabita in saecula saeculorum. Et noli putare cum das, quod nemo te videat; aut quia deserit te Deus, quando forte dederis pauperi, et consecutum fuerit aliquod damnum, aut aliqua tristitia rei amissae, et dicas tibi: Quid profuit bona me fecisse opera? Puto non amat Deus homines qui benefaciunt. Unde ista vestra submurmuratio, unde iste strepitus, nisi quia abundant istae voces? Unusquisque modo cognoscit has voces, aut in ore suo, aut in ore vicini sui, aut in ore amici sui. Deleat illas Deus, et exstirpet spinas de agro suo: plantet frugem bonam, et arborem fructiferam.
Abbreviated transcription (Latin):
ait opemur bonũ ad om̃s. hoc ẽ. sem̃
tuum: quod erit inbenedictione ertt Tre
cõmittis. et tanto amplius colligis: xp̃o cõ¬
inittis et ꝑdis: Uide ipsum sem̃ exp̃ssus
nominatum abapło: cum deelemosinis
diceret: hoc autem ait. Qui parce semi¬
nat. parre et mecet.Et qui seminat inbe¬
nedictionib: debenedictionib et metet.
Sed laboras forte cum seminas: et doles cũ
misereris. quia miseros uides Meluis enĩ
aliquando ñhabebimꝰ qͥb ista demuscum
om̃s inincorruptione commnutabuntur
Nullus esuriet cui porrigas panem: nullus
siciet cui des potum: nullus nudus erit
quẽ uestias: nullus ꝑegrinis quẽ susci¬
pias: hic autem inter erumpnas. tempta¬
tiones. dolores. gemitus: mittimꝰ semen.
Sed respice adpsalmũ alium: Cuntes ibant
et flebant: mittentes semina sua. Attende:
sequitur: et noli esse piger. Declina ama¬
lo: et fac bonum: Noli ⁊ putare suffice̾.
si non spoliasti uestitum: Non expolian¬

Expanded text:
ait, operemur bonum ad omnes . Hoc est semen ait, operemur bonum ad omnes . Hoc est semen tuum, quod erit in benedictione. Terrae committis, et tanto amplius colligis: Christo committis, et perdis? Vide ipsum semen expressius nominatum ab Apostolo, cum de eleemosynis diceret. Hoc enim ait: Qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Sed laboras forte cum seminas, et doles cum misereris, quia miseros vides. Melius enim aliquando non habebimus quibus ista demus. Cum omnes in incorruptionem commutabuntur, nullus esuriet cui porrigas panem, nullus sitiet cui des potum, nullus nudus erit quem vestias, nullus peregrinus quem suscipias: hic autem inter aerumnas, tentationes, dolores, gemitus, mittimus semen. Sed respice ad psalmum alium: Euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua. Attende, sequitur, et noli esse piger: Declina a malo, et fac bonum. Nolsi non exspolias vestitum. Non exspolian
Abbreviated transcription (Latin):
sumus Seruatũ ẽ meritum: factus est
thesaurus tuusmeritum tuum: Nã uide
qͥd sis accepturus Pcipite regnum: quod
uob̃ paratum ẽ. ab inicio mundi Contra
illi qui fenerare noluerunt quid audiut:
te inignem ȩternum: qui paratus ẽ. dia¬
bolo et angłis eius Et quid nocatur regnũ
qͦd accipimus: Attende sequentia: Istribt̃¬
sunt incombustionem eternam: iusti autẽ
inuitam ȩternam. Adhoc abite: hoc emi¬
te: ad hoc fenerate Habetis xp̃m incelo se¬
dentem: interra petentem: Inuenimus
quom̃ feneret iustus. Nota die miserct᷑
et fenerat:et semen eius inbenedictione
erit Et hic ñ occurrat carnalis cogitatio
Hidemus multos filios iustoꝵ. fame mori¬
entes Quomͦ ergo semen eius inbenedic¬
tione erit: Semen eius reliquie euis: un¬
de hic seminat. et postea metet. Namq
apls dicit Bonum autẽ facientes ñ de¬
ficiamus: tempore enim suo metemꝰ
infatigabiles: Itaq dũ tempꝰ habemus

Expanded text:
sumus. Servatum est meritum: factus est sumus. Servatum est meritum: factus est thesaurus tuus meritum tuum. Nam vide quid sis accepturus: Percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Contra, illi qui fenerare noluerunt, quid audient? Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Et quid vocatur regnum quod accipimus? Attendite sequentia: Isti ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Ad hoc ambite, hoc emite, ad hoc fenerate. Habetis Christum in coelo sedentem, in terra petentem. Invenimus quomodo feneret justus. Tota die miseretur, et fenerat. 7. Et semen ejus in benedictione erit. Et hic non occurrat carnalis cogitatio. Videmus multos filios justorum fame morientes: quomodo ergo semen ejus in benedictione erit? Semen ejus reliquiae ejus, unde hic seminat, et postea metet. Namque Apostolus dicit: Bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Suomͦ solent dicere fide iussores. quid dicã
go redlam: ego accipio: mͥ das Putamꝰ ne
riui et dedistis mͥ manducare & cum uli
dicerent. quando te uidimꝰ esurientem:
ut ostenderet se pauꝑum omnium m̃
menbra. et cũ accipiunt menbra caput
accipit: cum uni inquit exhis minimis
meis fecistis. mͥ fecistis Eia auare fene¬
rator. uide quid dedist: uide quiad accep¬
turus es Si dedisses paucã pecuniã. & ile
cui dederas ꝓparua pecunia tua daret tͥ
magnam uillã. incomparabilit̃ amplius
ualentem. quã tu pecunia dedas: quantaᷤ
gr̃s agere quanta lȩticia tollereris: Audi
quam possessionem det: cui fenerasti. Ue¬
nite benedicti patris mei: ꝑcipite Quid:
Qđ dedistis: Absit. Terrena dedistis: que si
non daretis. interra putrescerent. Quid
enim inde facturus esses. si non dedisses:
ł periturum erat interta: seruatum est
incęlo: Ergo qđ seruatum ẽ: hoc acceptur:

Expanded text:
Quomodo solent dicere fidejussores? quid dicunt? Quomodo solent dicere fidejussores? quid dicunt? Ego reddo, ego accipio, mihi das. Putamusne rivi, et dedistis mihi manducare. Et cum illi dicerent, Quando te vidimus esurientem? ut ostenderet se pauperum fidejussmembra, et cum accipiunt membra, caput accipit: Cum uni, inquit, ex his minimis meis fecistis, mihi fecistis. Eia, avare fenerator, vide quid dedisti, vide quid accepturus es! Si dedisses paucam pecuniam, et ille cui dederas pro parva pecunia tua daret tibi magnam villam, incomparabiliter amplius valentem quam dederas tu pecuniam; quantas gratias ageres, quanta laetitia tollereris! Audi quam possessionem det quem fenerasti: Venite, benedicti Patris mei, percipite. Quid? quod dedistis? Absit. Terrena dedistis, quae si non dedissetis, in terra putrescerent. Quid enim inde facturus esses, si non dedisses? Quod periturum erat in terra, servatum est in coelo. Ergo quod servatum est, hoc accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
titticum fit siue uinum. siue oleum. siue
qͦdlibet alud. si plus quam dedist expec¬
tes acciꝑe fenerator es: et hoc imꝓbandus
ñ laudandus: Quid gͦ facio inquis. ut sim
utiliter fenerator: Attende qͥd facit fene¬
rator Minus uult dare certe: et plus ac¬
ciꝑe hoc fac etti: Da modica: accipe ma¬
gna Hide quam late crescat fenꝰ tuum:
Da temporalia: et accipe eterna da terram:¬
et accipe cȩlum Et cui dabo forte dicis.
Ipse dñs ꝓcedit cui feneres: qui tͥ iube¬
bat ne fenerares Audi scripturam: quo
s habes alium qͥ ate egeat. Illi porrigis. il¬
le accipit. Non enim habet pauꝑ: qͦd tͥ
retribuat. Et tamen & ipse uult retribue¬
re: et noninuenit quid Sola in illo rema¬
net beniuolentia orandi ꝓte. Cum autẽ
pauꝑ orat ꝓte: tanquam do dicit: Dñe
et si non tenes pauꝑem redditorẽ s ydo¬
ncum tenes fideiussorem: Pece ds̃ descrip¬
tuira sua tͥ dicit Da securus: ego tͥ reddam:

Expanded text:
triticum sit, sive vinum, sive oleum, sive triticum sit, sive vinum, sive oleum, sive quodlibet aliud; si plus quam dedisti exspectas accipere, fenerator es, et in hoc improbandus, non laudandus. Quid ergo, inquis, facio, ut sim utiliter fenerator? Attende quid facit fenerator. Minus vult dare certe, et plus accipere: hoc fac et tu; da modica, accipe magna. Vide quam late crescat fenus tuum. Da temporalia, accipe aeterna: da terram, accipe coelum. Et cui dabo, forte dicis? Ipse Dominus procedit quem feneres, qui tibi jubebat ne fenerares. Audi Scripturam, quomsed habes alium qui a te egeat: illi porrigis, ille accipit. Non enim habet pauper quod tibi retribuat: et tamen ipse vult retribuere, et non invenit quid; sola in illo remanet benevolentia orandi pro te. Cum autem pauper orat pro te, tanquam Deo dicit: Domine, et si non tenes pauperem redditorem, sed idoneum tenes fidejussorem. Ecce Deus tibi de Scriptura sua dicit: Da securus, ego reddo.
Abbreviated transcription (Latin):
dsserti eritis: Ergo iustus iste. tota die
miseretur et fenerat: S: ñ gaudeant fenera¬
tores Inuenimus enĩ quendã et fenerato¬
rem. sic̃ inuenimus quendã panẽ: ut uͥq
aꝑto tec̾to ꝑueniamꝰ ad xp̃m: Nolo sitis
feneratores: et ileo nolo quia ds̃ ñ
uult Nam si ego nolo et ds uult: agite:
Si autem ds̃ ñuult: etiã si ego uellem. ma¬
lo suo ageret. qui ageret: Unde apparet
dm̃ hoc nolle: Dictum ẽ alio loco Qui pe¬
cuniam suam ñdedit adusurã Et quã
detestabile sit. quam odiosum. qͣm execrã¬
dum: puto quia et ipsi feneratores noue¬
runt: Rursus autem ego ipse. unmods̃
nr qui te ꝓhibet ẽẽ feneratorẽ. iubet te eẽ
feneratorẽ: et dicitur tͥ Si feneraueris: spẽ¬
ñhabebis Si feneraueris homini. id mu¬
tuã pecumã tuã dedis. aquo aliqͥd plus
quam dedisti expectes acciꝑe. ñ pecuniã
solam s aliqͥd plus quã dedisti: siue uld̃

Expanded text:
deserti eritis. Ergo justus iste tota die deserti eritis. Ergo justus iste tota die miseretur, et fenerat. Sed non gaudeant feneratores. Invenimus enim quemdam feneratorem, sicut invenimus quemdam panem: ut ubique aperto tecto perveniamus ad Christum. Nolo sitis feneratores, et ideo nolo, quia Deus non vult. Nam si ego nolo, et Deus vult, agite: si autem Deus non vult, etiamsi ego vellem, malo suo ageret qui ageret. Unde apparet Deum hoc nolle? Dictum est alio loco: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . Et quam detestabile sit, quam odiosum, quam exsecrandum, puto quia et ipsi feneratores noverunt. Rursus autem ego ipse, imo Deus noster, qui te prohibet esse feneratorem, jubet te esse feneratorem; et dicitur tnon habebis? Si feneraveris homini, id est, mutuam pecuniam tuam dederis, a quo aliquid plus quam dedisti exspectes accipere: non pecuniam solam, sed aliquid plus quam dedisti, sive illud
Abbreviated transcription (Latin):
luntas di ipsa ẽ. lex di. Et qͥd dictum est
de tali: & inlege eius meditabit᷑ die ac
noc̾te: Panem istum manducas una hora
et dimittis: panem illum uerbi die ac
nocte Quando enim audis. et quando le¬
gis: manducas Quando inde cogitas.
ruminas: ut sis animal mundũ non in¬
mundũ Qa significat etiam sapientia
ꝑsalomonem dicens Thesaurus deside¬
rabilis requiescit inore sapientis: uir au¬
tem stultus glutit illud Qͥ enĩ glutit ut
ñ inillo appareat qͦd uorauit: oblitus ẽ
qͦd audiuit Qui autem ñẽ. oblitus cogi¬
tat: & cogitando ruminat: ruminando
te.scã Et ecce si seruat te inruminatio¬
ne panis huius scã cogitatio: nunquã
et feneratur: fenerator quidẽ latine di¬
citur: et qͥ dat mutuum. et qui accipit.
Planius hoc autem dicit᷑: si dicamꝰ fene¬
rat: Quid adnos. quid grammatici ue¬
lint: Melius inbarbarismo nr̃o nos in¬
telligitis: quã in nr̃a disertitudine uos

Expanded text:
luntas Dei, ipsa est lex Dei. Et quid dictum est luntas Dei, ipsa est lex Dei. Et quid dictum est de tali? Et in lege ejus meditabitur die ac nocte . Panem istum manducas una hora, et dimittis; panem illum verbi die ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde cogitas, ruminas, ut sis animal mundum, non immundum . Quod significat etiam sapientia per Salomonem dicens: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum . Qui enim glutit, ut non in illo appareat quod voravit, oblitus est quod audivit. Qui autem non est oblitus, cogitat, et cogitando ruminat, ruminando ta servabit te . Et ecce si servat te in ruminatione panis hujus sancta cogitatio, nunquam  die miseretur, et feneratur. Feneratur quidem latine dicitur, et qui dat mutuum, et qui accipit: planius hoc autem dicitur, si dicamus fenerat. Quid ad nos quid grammatici velint? Melius in barbarismo nostro vos intelligitis, quam in nostra disertitudine vos
Abbreviated transcription (Latin):
uox ẽ. attendentis qͣsi unius hominis pͥ¬
mam ȩtatem fuã. & istam nouissimam re¬
spicientis ꝑomĩa: quia om̃s etates notas
habet ꝑscripturas: et ait exultans. & se
monens: Iunior fui primis temporibus
scłi: et ecce senex sum etiam nouissimis
temporib seculi: & nunꝗͣ uidi iustum de¬
relictum. nec semen eius querens panem:
Agnouimus hominem iuniorẽ et senem:
men eius querens panc̃: Si intelligis pa¬
nem: intelligis ulũ Panis enĩ est uerbum
di: qͦd munquam abore iusti discedit Nã
et incapite suo iustus iste temptatus. hoc
respondit Quando enim ipsi dño esuri¬
enti et famem patienti diabolus ait dic¬
ut lapides isti panes fiant: respondit.
N on insolo pane uiuit homo: s monĩi uer¬
bo di. Deinde fr̃s mei attendite: quando
faciat iustus uoluntatem dei Semꝑ enĩ
fac̃: et scđm uoluntatem eius uiuit. Lo¬
luntas dĩ de corde eius ñ recedit: quia uo¬

Expanded text:
vox est attendentis quasi unius hominis prvox est attendentis quasi unius hominis primam aetatem suam, et istam novissimam, respexit per omnia, quia omnes aetates notas habet per Scripturas; et ait exsultans et monens: Junior fui, primis temporibus saeculi; et ecce senui, sum etiam novissimis temporibus saeculi; et nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem. 5. Agnovimus hominem juniorem et senem, men ejus quaerens panem? Si intelligis panem, intelligis illum. Panis est enim verbum Dei, quod nunquam ab ore justi discedit. Nam et in capite suo justus iste tentatus, hoc respondit. Quando enim ipsi Domino esurienti et famem patienti diabolus ait: Dic lapidibus istis ut panes fiant; respondit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Deinde, fratres mei, attendite, quando non faciat justus voluntatem Dei. Semper enim facit, et secundum voluntatem ejus vivit. Voluntas Dei de corde ejus non recedit: quia vo
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: Nostis et agnoscitis et intelligitis.
quia in hoc positi estis: et ita credidistis
illius. nos sumus: Nunquid soli nos. & ñ
etiam illi qui reliqui fuerunt ante nos:
Om̃s qui abinicio scłi fuerunt iusti: capt̃
xp̃m habent: Illum enim uenturium
esse crediderunt. quẽ nos uenisse iam cre¬
dimus: et in eius fide & ipsi sanati sunt
incuius et nos: ut esset et ipse tocus ca¬
put ciuitatis ihrłm. omnib connumera¬
tis fidelib abiniqousq infinẽ: adiunctis
ctiam legionib et exercitib angłoꝵ: ut
fiat illa una ciuitas sub uno rege. et una
quedã ꝓiuncia sub uno imꝑatore. felix
inꝑpetua pace ac salute.laudans dm̃ si¬
ne fine. beata sinc fine: Corpus autẽ xp̃i
qͦd ẽ. eccłia. tanquã unus quidã homo pͥ¬
mo iunior fuit: et ecce iam infine seculi
insenecta pingui. qm̃ de illa dictum est.
adhuc multiplicabit᷑ insenecta pingui.
multiplicata ẽ. suꝑ om̃s gentes: et ipsius

Expanded text:
nuit. Nostis, et agnoscitis, et intelligitis, nuit. Nostis, et agnoscitis, et intelligitis, quia in hoc positi estis, et ita credidistis,illius nos sumus . Numquid soli nos, et non etiam illi qui fuerunt ante nos? Omnes qui ab initio saeculi fuerunt justi, caput Christum habent. Illum enim venturum esse crediderunt, quem nos venisse jam credimus; et in ejus fide et ipsi sanati sunt, in cujus et nos: ut esset et ipse totius caput civitatis Jerusalem, omnibus connumeratis fidelibus ab initio usque in finem, adjunctis etiam legionibus et exercitibus Angelorum, ut fiat illa una civitas sub uno rege, et una quaedam provincia sub uno imperatore, felix in perpetua pace et salute, laudans Deum sine fine, beata sine fine. Corpus autem Christi, quod est Ecclesia , tanquam unus quidam homo, primo junior fuit, et ecce jam in fine saeculi est in senecta pingui; quoniam de illa dictum est: Adhuc multiplicabitur in senecta pingui . Multiplicata est per omnes gentes, et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
missa sunt enim tͥ peccata tua: Sic enim
fec̃ interiorẽ hominẽ saluum aparalisi re¬
mittendo peccata sua: et constringendo
fidem: S erant ibi homines qͥ ñhabebant
oculos aduidendum interiorẽ paraliticũ.
iã eẽ sanatũ: et medicum curantẽ puta¬
uerunt blasphemantem: Quis ẽ hic in qui¬
unt. qͥ peccata dimittit: blasphemat iste.
Quis potest dimittere peccata: nͥ solus ds̃:
s qͥa ille erat ds̃.: talia cogitantes audiebat
hoc uerum de do cogitabant: s dm̃ p̃sentẽ.
non uidebant: facit gͦ ule medicus aliquid
et incorpe paralitiq: ut et uloꝵ qui talia
dixerunt interiorem paralisin sanet: fec̃
enim qͦd uiderent: et dedit quod crederent:
Eia gͦ quisquis es tam infirmus & languẽs
corde ut attendens humana exempla ue¬
lis abonis oꝑib desistere : paralisi quadã
interiore dissolutus es. Hũc gͦ si possumꝰ:
enim ipse incorpore suo qͦd ẽ eccłia. iun¬
or fuit primis temporib: et ecce iam se¬

Expanded text:
missa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim missa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim fecit interiorem hominem salvum a paralysi, remittendo peccata, et constringendo fidem. Sed erant ibi homines, qui non habebant oculos ad videndum interiorem paralyticum jam esse sanatum, et medicum curantem putaverunt blasphemantem. Quis est hic, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat iste. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et quia ille erat Deus, talia cogitantes audiebat . Hoc verum de Deo cogitabant, sed Deum praesentem non videbant. Fecit ergo ille medicus aliquid et in corpore paralytici, ut et illorum qui talia dixerunt, interiorem paralysim sanaret. Fecit enim quod viderent, et dedit quod crederent. Eia ergo quisquis es tam infirmus et languens corde, ut attendens humana exempla, velis a bonis operibus desistere, et paralysi quadam interiore dissolutus es, age, si possumus, enim ipse in corpore suo, quod est Ecclesia, junior fuit primis temporibus, et ecce jam se
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq fame laborantes: S si forte erro
ego. ut tam illum qui bene uiuit ꝗͣ illum
qui male uiuit putem bene uiuere. & alit̃
illum nouit ds̃. id: iniquum ẽẽ quem ego
iustum puto: qͥd faciã deabraham. quem
iustum ipsa scriptura commendat: Quid
faco deipso apło paulo: qui dicit. imitato¬
res mei estote sicut et ego xp̃i: Anut etiã
ego sim inmalis. qualia ille ꝑtulit. infame.
et sit. infrigore et nuditate: Ita cogitantẽ
ut dixi dissolutis omnib menbris interio¬
rib a facultate oꝑis boni: possumus ne fr̃s
tanquam paraliticum tollere. & aꝑire tec¬
tum scripture huius. et eũ submittere ad
dñm: Uidetis enĩ quia obscurum ẽ Porro
si obscurũ est. dectũ ẽ: et paraliticũ quendã
animo intueorꝰ et hic tectum uideo: &
sub hoc tecto xp̃m latere agnosco: faciã
quantum possum qͦd laudatum ẽ. in illis:
runt ut diceret illi: Constans esto fili: re¬

Expanded text:
plerumque fame laborantes? Sed si forte erro plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit quam illum qui male vivit, putem bene vivere, et aliter illum novit Deus, id est iniquum esse, quem ego justum puto; quid facio de Abraham, quem justum ipsa Scriptura commendat? Quid facio de ipso apostolo Paulo, qui dicit: Imitarores mei estote, sicut et ego Christi ? An ut etiam ego sim in malis qualia ille pertulit, in fame et siti, in frigore et nuditate? 3. Ita cogitantem, et, ut dixi, dissolutis membris omnibus interioribus a facultate operis boni, possumusne, fratres, tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis enim quia obscurum est. Porro si obscurum est, tectum est: et paralyticum animo quemdam intueor. Et hoc tectum video, et sub hoc tecto Christum latere agnosco. Faciam, quantum possum, quod laudatum est in illis qrunt, ut diceret illi: Constans esto, fili, re
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ñcapiens sp̃aliter intelligere scrip¬
turas. eat in exempla humana: uideatq
aliquando bonos seruos dĩ ẽẽ innecessi¬
tate aliqua et inopia querendi panes:
maxime et apłm paulum cogitet. quia
dicit infame et siti infrigore et nuditate.
et scandaliretur apud se ipsum dicens:
Certe uerum ẽ qͦd cantaui: certe uerumẽ
qͦd in eccł̃ia stans tam deuota uoce ꝑsonui:
nunquã uidi iustũ derelictum. nec semen
eius querens panẽ: fallunt nos scripturȩ.
dicat apud se: et dissoluantur omnia mẽ¬
bra eius aboꝑe bono: quib menbris in¬
trinsecus qͦd ẽ. grauius. & interiore homi¬
ne resolutis. iam desistat ab oꝑe bono: etdi¬
cat sibi: Ut quid bene oporꝰ ut quid panẽ
meum frango esurienti et nudũ uestio. &
sine tecto induco indomũ meam: attendẽs
ad id qͦd scriptum ẽ. nunquã uidi iustum
derelictum. nec se. men eius querens pa¬
nẽcũ uideam tot homines bene uiuentes.

Expanded text:
mus, non capiens spiritualiter intelligere Scripmus, non capiens spiritualiter intelligere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando bonos servos Dei esse in necessitate aliqua et inopia quaerendi panis; maxime et Paulum apostolum cogitet, qui dicit, In fame et siti, in frigore et nuditate : et scandalizetur apud seipsum dicens, Certene verum est quod cantavi? certe verum est quod in ecclesia stans tam devota voce personui, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Fallunt nos Scripturae, dicat apud se; et dissolvantur omnia ejus membra ab opere bono; quibus membris intrinsecus, quod est gravius, et in interiore homine resolutis, jam desistat ab opere bono, et dicat sibi: Utquid bene operor? Utquid panem meum frango esurienti, et nudum vestio, et sine tecto induco in domum meam, attendens ad id quod scriptum est, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem: cum videam tot homines bene viventes,
Abbreviated transcription (Latin):
ieus panẽ: potuit fieri et inalia parte ter¬
rarum. ñ ubi ipse esset Deinde aliud qͦd mo¬
uet audite: Pece enim unusquisq inuobis
qui forte iam senuit. respiciens cursus eta¬
tis suȩ iam ꝑactos sibi: ubi cogitatione uer¬
satus fucrit inhis qͦs nouit. forte non eioc¬
currit uistus querens panẽ. aut filius iusti
querens panem: S tamen respicit adscͥp¬
turas diuinas: et inuenit angustatum
abraham iustum. et famem passum inre¬
gione sua. mutasse aliam. Inuenit et fili¬
um ipsius ysaac eiusdem famis causa.
inalias isse regiones: querentẽ panẽ: & qͦm᷑
erit uerum nunquã uidi iustum derelic¬
tum: nec semen eius querens panem: Et
si uerum hoc inuenit inspacio uitȩ suę:
aliter tamen inuenit inlectione diuina:
que fidelior ẽ. quam uita hominũ. Quid
ergo facimus:Adiuuent nos pia studia
ur̃a: ut inspiciamus inhis uersib psal¬
mi uoluntatem dĩ: quid nos intelligere
uelit Metus ẽ. enim ne unusquisq infir¬

Expanded text:
in alia parte terrarum non ubi ipse esset. Deinde aliud quod movet, audite: Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens cursus aetatis suae jam peractos sibi, ubi cogitatione versatus fuerit in his quos novit, forte non ei occurrit justus quaerens panem, aut filius justi quaerens panem: sed tamen respicit ad Scripturas divinas, et invenit angustatum Abraham justum, et famen passum in regione sua, mutasse aliam regionem ; invenit et filium ipsius Isaac ejusdem famis causa in alias isse regiones quaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Et si verum hoc invenit in spatio vitae suae; aliter tamen invenit in lectione divina, quae fidelior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? Adjuvent nos pia studia vestra, ut inspiciamus in his versibus Psalmi voluntatem Dei, quid nos intelligere velit. Metus est enim ne unusquisque infir