comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humanis preiudicant nec humana
diuinis: cum ita in id ipsum utraq
concurrant. ut in eis nec ꝓpͥetas absuma¬
quid documentorũ habeat sacramen¬
tũ paschale cractemus. Nam exardes¬
cente ad effectũ sui sceleris seuitia ui
ris eius nisi ipse ꝑmitteret. potiusset in¬
ferri. Siquidem terribilis militum co¬
hors illa et a principib et phariscis mis¬
sa.cum gladiis et fustib multitudo.
dixissent iħm se querere nazarenum.
respondisset ego sum. nemo subsisteret:
s omnes simul amisso menbrorũ offi¬
cio. retrorsum acti elisiq corruerent.
In quo utiq diuine erat potestatis in¬
dicium: que impiorũ conatus non ar¬
mis contrariis. neq ullius creaturȩ po¬
tentis auxilio. s sola uerbi uirtute pro¬
sterneret. Qui a uero saluando huma¬
no generi alttrius opis racio congrue¬
bat. nec posset sanguis xp̃i precium
credentium fieri. si redemptor se non
sineret. comprebendi: ad misit in se im¬

Expanded text:
humanis praejudicant, nec humana humanis praejudicant, nec humana divinis, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumaquid documentorum habeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui sceleris saevitia Juris ejus, nisi ipse permitteret, potuisset inferri. Siquidem terribilis illa militum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, dixissent Jesum se quaerere Nazarenum, et ipse respondisset, Ego sum ; nemo eorum subsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtute prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se im
Abbreviated transcription (Latin):
ita expectationi ur̃e intelligo esse reddẽ¬
dum: ut officium disserendi et festo pa¬
schali conueniat. et ausib impii erroris
occurrat. Qui enim dei filium ueram
nĩȩ carnis negant suscepisse naturam.
inimici sunt fidei xp̃iane: et euangli¬
cam p̃dicationẽ nimis impudenter ĩ¬
pugnant: ut scđm ipsos. crux xp̃i aut
simulatio fuerit fantasmatis. aut sup¬
pliciũ dcitatis. Quod a cordib piorum
longe est repellendum:quia catholica
incegritas nec macłam ꝑfidie. nec ru¬
gam potest habere mendacu: que u
ut nec falsum hominẽ. nec d̾m dicat fu¬
isse passibilem. Quamuis gͦ ab illo mi¬
cio quo in utero uirginis uerbum caro
factum est. nichil umquam inter diui¬
nam humanãq substanciã diuisionis
extiterit. et ꝑomna incrementa corporea
unius ꝑsone fuerint tocius temporis ac¬
tiones: ea ipsa tamen quȩ inseparabilit᷑
facta sunt. nulla ꝑmixtione confundi¬
mus: s quid cuius nature sit. exoꝑm
qualitate sentimus. Nec diuina enim

Expanded text:
ita exspectationi vestrae intelligo esse reddendum, ut officium disserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant: ut secundum ipsos crux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt, nulla permixtione confundimus: sed quid cujus naturae sit ex operum qualitate sentimus; nec divina enim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ precessit: et pie creditur hoc qđ est
in capite inchoatum. in menbris quoq
esse complendum. Quia sicut in adam
diuellamur a compage corporis xp̃i. in
quo habitat sicut apłs ait. omnis pleni¬
cudo diuinitatis corporaliter: et estis in
illo repleti. Nam cum incorporea sit sub¬
stancia dei: quomodo corporaliter in xͦ
habitat. nisi quia caro nr̃i generis facta
est caro deitatis: et in illo sumus deo re¬
pleti. in quo crucifixi. in quo scpulti. in
quo sumus etiam suscitati. ut possimus
cum apło dicere nr̃a autẽ conuersatio
in celis est: Unde etiam saluatorẽ ex¬

Expanded text:
quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam divellamur a compage corporis Christi: In quo habitat, sicut Apostolus ait, omnis plenitudo Divinitatis corporaliter; et estis in illo repleti . Nam cum incorporea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Deitatis; et in illo sumus Deo repleti, in quo crucifixi, in quo sepulti, in quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est: unde etiam Salvatorem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nem uidicati: ut ꝑsecutores ueri dei et
negatores ueri hominis. una impietas
sociaret: dum serui formam in xp̃o. et u¬
dei estimant solam. et heretici asserunt
no: quȩ iacuerit in sepulchro: et reuo¬
luto monumenti lapide. quȩ tercia die
caro surrexerit: uel quale corpus. ihe
discipłorũ uisui. clausis ad cos hostus
ingressus intulerit: cum ad abigendã
cernentium diffidentiam. inspici ocłis
digitisq tractari. patentes adhuc fixu¬
ras clauorũ. et recens compuncti lateris
uulnus exegerit. At si tanta in luce ue¬
ritatis tenebras suas heretica obdurati¬
o non relinquit: ostendant unde sibi
spem uitȩ polliceantur eterne: unde re¬
surrectionis. xp̃i se credant esse consor¬
tes. Non enim possunt cum apło dice¬
re. xp̃c resurrexit a mortuis primiciȩ
dormientium: quia non sunt primi¬
eit hominuni. s. non sunt de humanȩ
stirpe naturȩ. Qui enim primus omniũ
resurrexit. eius plenitudinis est portio.

Expanded text:
nem judicati: ut et persecutores veri Dei et nem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asserunt no, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dicere: Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium , quia non sunt primitiae hominum, si non sunt de humanae stirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat dicens. Dorsum meum dedi
in flagella: et maxillas meas in palmas.
Uultum autẽ meũ non auerti a confu¬
tiebatur: non uerbi erat pena s carnis.
Cuius iniurie atq supplicia. etiã ad
impassibilem redundabãt. ut meri¬
to ei dicantur illata. quȩ in ipsius sunt
corpus admissa: dicente apło. Si enĩ cog
xissent. Oboecati enim iudei malicia
sua: in quod ꝓrupissent facinus. nescie¬
bant. Unde misericors dñs ihe qui et¬
am interfectores suos uellet sua morte
saluare: ꝓignorantia seuientiũ de cru¬
cis alttudine supplicabat dicens Pat
ignosce illis: non enim scuint quid fa¬
ciunt. Nec intellectu enim cordis. nec
auditu auris. nec oculorum intuitu
sentiebant quem falsis testimoniis ap¬
petissent: quem affigi patibulo coegissẽt:
dum in corpore hominis non agnoscũt
substantiam deitatis. Uiderunt humi¬
lem. et non ad orauerunt uniuersitatis
auetorem: nec intellexerunt potestatẽ
iudicaturi. despicientes mansuetudi¬

Expanded text:
nsit. Dixit: Dorsum meum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas: vultum autem meum non converti a confutiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si enim xissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde misericors Dominus Jesus, qui etiam interfectores suos vellet sua morte salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicaturi, despicientes mansuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nos quoq in glȩ cus consortiũ ꝓueha¬
mur: qm̃ manifeste qđ denuntiauit im¬
plebitur. Omnis qui confitebit᷑ me co
cohortationi nr̃ȩ adest atq auxiliatur
grã dei. quȩ incarnationis xp̃i et mortis
ac resurrectionis eius inimicos. reuelata
ꝑ omnes eccłas ueritate destruxit: ut co¬
cius mundi fideles cum apłicȩ fidei au¬
ctortate concordes. una nobiscũ exulta¬
tione gauderent: dicente beato paulo
apło. An ignoratis quia quicũq bapti¬
rati sumus in xp̃o iħu. in morte ipsius

Expanded text:
ri, nos quoque in gloriae ejus consortium provehari, nos quoque in gloriae ejus consortium provehamur: quoniam manifeste quod denuntiavit implebitur: Omnis qui confitebitur me co Huic autem cohortationi nostrae adest atque auxiliatur gratia Dei, quae incarnationis Christi et mortis ac resurrectionis ejus inimicos, revelata per omnes Ecclesias veritate, destruxit; ut totius mundi fideles, cum apostolicae fidei auctoritate concordes, una nobiscum exsultatione gauderent, dicente beato Paulo apostolo: An ignoratis, quia quicumque baptizati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ miscdie suȩ nisi infidelem re¬
liquit exortem: Et cui non cõmunis na¬
tura cum xp̃o est. si assumentẽ recipit.
et eo spũ est regeneratus. quo ille ꝓgenitꝰ:
Deinde quis in illo suas non agnoscit e¬
tates: quis ꝑceptionem cibi. requietionẽ
sonni. sollicitudinẽ mestitudinis. lac̾¬
mas pietatis. non uideat forme fuisse
seruilis: Que qm̃ ab antiquis sananda
uulnerib et a colluuione erat purganda
peccati: ita unigenitus dei eͣtͣ hominis fa¬
ctus est filius: ut et omnis humanitatis
ueritate. et diuinitatis plenitudine non
careret. Sicut itaq nr̃m est qđ cũ unici¬
one deitatis peꝑit materna uirginitas:
ita nr̃m est quod udaica crucifixit im¬
pietas. Nostrum est quod exanime ia
suꝑ omnes celorum altitudines. ad dex¬
teram paterne maiestatis ascendit: ut si
ꝑ uiam mandatorũ euis incedimus. et
si quȩ in humilitate corporea nr̃ȩ ini¬
pendit saluti non erubescimus confite¬

Expanded text:
hominum misericordiae suae, nisi infidelem, rehominum misericordiae suae, nisi infidelem, reliquit exsortem? Et cui non communis natura cum Christo est, si assumentem recepit, et eo spiritu est regeneratus quo ille progenitus? Deinde quis in illo suas non agnoscat infirmitates? Quis perceptionem cibi, requietionem somni, sollicitudinem moestitudinis, lacrymas pietatis, non videat formae fuisse servilis? Quae quoniam ab antiquis sananda vulneribus, et a colluvione erat purganda peccati, ita Unigenitus Dei, etiam hominis factus est filius, ut et omni humanitatis veritate, et Divinitatis plenitudine non careret. Sicut itaque nostrum est quod cum unione Deitatis peperit materna virginitas, ita nostrum est quod Judaica crucifixit impietas. Nostrum est quod exanime in super omnes altitudines coelorum ad dexteram paternae majestatis ascendit: ut si per viam mandatorum ejus incedimus, et si quae in humilitate corporea nostrae impendit saluti non erubescimus confite
Abbreviated transcription (Latin):
toria: nec quisquã est cui non xp̃i au
aliet̃ oratio Quȩ si multis in ipsum
seuientib profuit: quantomagis eos qͥ
ad ipsum conuertunt᷑ adiuuit: Subla¬
ta est ignorantia: temꝑata est difficul¬
tas: et igneam illam qua uitȩ regio erat
xit. Uere luci antique noctis cessit obs¬
curitas. Inuitat᷑ ad paradisi diuicias
popłs xp̃ianus: et cunctis regeneratis
ad amissã patriam patefactus est reditꝰ:
sacramentũ: agnoscamus docente spũ
dei. ad cuiꝰ gle participationem uocati.
et quam spem simus ingressi. Nec ita nos
nunc anxie nunc suꝑbe presentis uitȩ
occupent actiones: ut non coto cordis
affectu. conformari redemptori nrõ per
ipsuis exempla nitamur. Nichil enim
non ad nram salutẽ aut egit aut ꝑculit:
ut uirtus que inerat capiti in esset ctiã
et corpori. Nam pͥmũ ipsa illa substan¬
ciȩ nix̃ indeitate susceptio. qua uerbum
caro factum est. et habitauit in nobis: quẽ

Expanded text:
toria; nec quisquam est cui non Christi toria; nec quisquam est cui non Christi auxilietur oratio. Quae si multis in ipsum saevientibus profuit, quanto magis eos qui ad ipsum convertuntur adjuvat? Sublata est ignorantia, temperata est difficultas, et igneam illam qua vitae regio erat uis exstinxit. Verae luci, antiquae noctis cessit obscuritas. Invitatur ad paradisi divitias populus Christianus, et cunctis regeneratis ad amissam patriam patefactus est reditus, sacramentum, agnoscamus, docente Spiritu Dei, ad cujus gloriae participationem vocati et ad quam spem simus ingressi. Nec ita nos nunc anxie, nunc superbe praesentis vitae occupent actiones, ut non toto cordis affectu conformari Redemptori nostro per illius 258 exempla nitamur. Nihil enim non ad nostram salutem aut egit aut pertulit, ut virtus quae inerat capiti inesset etiam et corpori. Nam primum ipsa illa substantiae nostrae in Deitate susceptio, qua Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , quem
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ concordat deo qui ab ea quã in re¬
generatione sua edidit ꝓfessione dissen¬
at: et diuini in memor pacti in herere os¬
tenditur renuntiatis. dum resilire inue¬
nitur a creditis. Fr̾ustra cnim xp̃ianũ
sibi nomen usurpat. et nequaquã esti¬
met se pascha diĩ celebrare: qui iħm
xp̃o in ea qua natus et passus et mor¬
tuus. ac sepultus est carne. resurrexisse
primicias non fatetur. Uerus itaq ue¬
nerator dñice passionis. sic crucifixum
sb̃̾m oculis cordis aspiciat: ut illius car¬
neni suam esse cognoscat. Contremiscat
in redemptoris sui supplicium terrena
substancia: rumpantur infidelium
mentium petrȩ: et qui mortalitatis gra¬
uabantur sepulchris. discussa obstacu¬
lorum mole. ꝓsiliant. Appareant nunc
quoq in ciuitate scã id est in eccła dei.
futiure resurrectionis indicia: et qđ ge¬
rendum ẽ in corporib fiat in cordibus
Nulli infirmorũ crucis est negata uic¬

Expanded text:
autem concordat Deo, qui ab ea quam in reautem concordat Deo, qui ab ea quam in regeneratione sua edidit professione dissentit, et divini immemor pacti, inhaerere ostenditur renuntiatis, dum resilire invenitur a creditis. Frustra enim Christianum sibi nomen usurpat, et nequaquam aestimet se Pascha Domini celebrare, qui Jesum Christum in ea qua natus, et passus, et mortuus, ac sepultus est carne, resurrexisse primitias non fatetur. Verus itaque venerator Dominicae passionis sic crucifixum Jesum oculis cordis aspiciat, ut illius carnem suam esse cognoscat. Contremiscat in Redemptoris sui supplicio terrena substantia, rumpantur infidelium mentium petrae, et qui mortalitatis gravabantur sepulcris, discussa obstaculorum mole prosiliant. Appareant nunc quoque in civitate sancta, id est in Ecclesia Dei, futurae resurrectionis indicia, et quod gerendum est in corporibus, fiat in cordibus. Nulli infirmorum crucis est negata vic
Abbreviated transcription (Latin):
Nobiscum est signaculum circũcisio¬
nis: scĩficatio crismatũ: consecratio sacer¬
dotum. Nobiscũ puritas sacrificir: bap.¬
tismi ueritas: honor templi: ut merito
cessarint nuntii. postquã nunciata ue-¬
nerunt. Nec uacuatur reuerentia ꝓmis¬
sionum: quia plenitudo manifestata ẽ
gr̃arum. Uerum quia sicut ait apł̃s. &
citas ex parte in isrł facta est. nec qui
filu carnis hu filii sunt ꝓmissionis. in¬
effabilis miscdia dei isrłiticũ sibi popłm
de omnib nationib fecit. et saxeo illo
gentilium cordium rigore mollito. ue¬
ros abrahe filios de lapidib excitauit:
ut conclusis omnib sub peccato. qͥ car¬
ne nati sunt spũ renascantur. nec intl̃¬
sit quo patre sit quisq genitus. cum per
indiscretam huius fidei confessionẽ et
fons baptismatis faciat innocentes: et ele¬
ctis uumicitiis reconcilietur mundus
deo: et ꝑ sacrificium inmacłati agni ue¬
ram in pacem cuncta reuocentur. Non

Expanded text:
Nobiscum est signaculum circumcisioNobiscum est signaculum circumcisionis, sanctificatio chrismatum, consecratio sacerdotum; nobiscum puritas sacrificii, baptismi veritas, honor templi, ut merito cessarint nuntii, postquam nuntiata venerunt; nec vacuatur reverentia promissionum, quia plenitudo manifestata est gratiarum. Verum quia, sicut ait Apostolus: Caecitas ex parte in Israel facta est, nec qui filii carnis, ii filii sunt promissionis , ineffabilis misericordia Dei Israeliticum sibi populum de omnibus nationibus fecit, et saxeo illo gentilium cordium rigore mollito, veros Abrahae filios de lapidibus excitavit : ut conclusis omnibus sub peccato , qui carne nati sunt, spiritu renascantur, nec intersit quo patre sit quisque genitus, cum per indiscretam unius fidei confessionem et fons baptismatis faciat innocentes, et electis inimicitiis, et reconcilietur mundus Deo, et per sacrificium immolati Agni veram in pacem cuncta revocentur? Non
Abbreviated transcription (Latin):
ab antiquis significationib in xp̃ia¬
na religione diuersum est: nec umꝙͣ
a precedentib iustis nisi in dnõ iħu xͦ
tis: s in id ipsum choruschantib et le¬
gis cestimoniis. et ꝓph̃iȩ oraculis. et ob¬
lationib hostiarum: quia sic congruebat
illos popłos crudiri. ut quȩ reuelata non
caꝑent. obumbrata susciꝑent: et maior
euangelii esset auctoritas. cui tot signis iot¬
q misteriis ueteris testamenti paginȩ de-¬
seruissent. De quib dñs ꝓficebatur. quod
non uenerat legem soluere: s ad imple-¬
re. Non estimet sibi ꝓdesse iudeus qđ
in lictere carnaliter suꝑficie demorat᷑:
et his scripturis conuincitur repugnare.
que apud nos ueram sui obtinẽt digni¬
tatem: dum et erudim᷑ predictis. et dua¬
mur impletis. Dicente enim dño cum
exaltatus fuero aterra. omnia traham
ad me: nichil legalium instructionũ.
uichil ꝓpħarum resedit sigurarũ: qđ
non totum in xp̃i sacramenta transierit

Expanded text:
ab antiquis significationibus in Christiaab antiquis significationibus in Christiana religione diversum est, nec umquam a praecedentibus justis, nisi in Domino Jesu tis, sed in idipsum coruscantibus et legis testimoniis, et prophetiae oraculis, et oblationibus hostiarum: quia sic congruebat illos populos erudiri, ut quae revelata non caperent, obumbrata susciperent, et major Evangelii esset auctoritas, cui tot signis totque mysteriis, veteris Testamenti paginae deservissent; de quibus Dominus profitebatur, quod non venerat legem solvere, sed adimplere . Ne itaque aestimet sibi prodesse Judaeus, quod in litterae carnaliter superficie demoratur, et iis Scripturis convincitur repugnare, quae apud nos veram sui obtinent dignitatem, dum et erudimur praedictis, et ditamur impletis. Dicente enim Domino: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me , nihil legalium institutionum, nihil propheticarum resedit figurarum, quod non totum in Christi sacramenta transierit.
Abbreviated transcription (Latin):
rasse dñm qđ ꝑierat. quã apͥncipio fecis¬
se qđ non erat. Libertatem itaq innoceti¬
tiȩ naturalis. quã primorũ patrũ pre¬
uaricatione ꝑdidimus. nulla ꝑse sc̃orũ
precedentium merita receꝑunt: quia la¬
ta in transgressores sententia. omnẽ pro¬
geniem captiue posteritatis obstrin¬
xit: et nemo extitit ex sors dãpnationis.
quia nullus fuit libera crimine. Sed
redemptio saluatoris. destruens opus
diaboli. et rumpens uincła peccati. ita
magne pietatis suȩ disposuit sacramen¬
tum ut usq ad consũmationẽ quidem
mundi prefinita generationũ plenitu¬
do decurreret: s renouatio originis ꝑ
iustificationẽ indiscrete fidei. ad om¬
nia retro scła ꝑtineret. Incarnatio qͥppe
et occisio ac resurrectio xp̃i. uniuersorũ
fidelium salus facta est: et sanguis uniꝰ
iusti qđ nobis donauit qui eum ꝓ recon¬
ciliatione mundi credimus fusum: hoc
contulit patrib qui similiter credide¬

Expanded text:
rasse Deum quod perierat, quam a principio fecisrasse Deum quod perierat, quam a principio fecisse quod non erat. Libertatem itaque innocentiae naturalis, quam primorum parentum praevaricatione perdidimus, nulla per se sanctorum praecedentium merita receperunt, quia lata in transgressores sententia, omnem progeniem captivae posteritatis obstrinxit, et nemo exstitit exsors a damnatione, quia nullus fuit liber a crimine. Sed redemptio Salvatoris destruens opus diaboli, et rumpens vincula peccati, ita magnae pietatis suae disposuit sacramentum, ut usque ad consummationem quidem mundi praefinita generationum plenitudo decurreret, sed renovatio originis per justificationem indiscretae fidei ad omnia retro saecula pertineret. Incarnatio quippe Verbi, 256 et occisio ac resurrectio Christi, universorum fidelium salus facta est, et sanguis unius justi hoc nobis donavit, qui eum pro reconciliatione mundi credimus fusum, quod contulit patribus, qui similiter credide
Abbreviated transcription (Latin):
uangelica lectio dilectissimi quȩ
sacratissimam dñice passionis
reserauit historiam. ita uniuersȩ eccłȩ
nota est de cõmuni frequenter auditu:
ut rerum gestarum ordinem. tamquã
sub ur̃is habitum ocłis. singłi quiq re¬
colatis. Nec parum estimandi sunt ꝓ¬
fecisse qui de his quȩ audiunt ñ dubi¬
tant: ut etiam si nondũ liquide aliqd
ualeant scripturarum caꝑe sacramen¬
tum: firmissime tamen credant in di¬
uinis libris nullum esse mendacium.
Quia gͦ sincere fidei ꝓmissa ẽ incelligẽ¬
tie plenitudo. erigat se ad ꝓmerendã
scĩ sp̃c cruditionẽ. illuminatarũmenti¬
um uigorꝰ et non contentus sit facti or¬
dinem nosse. nisi etiam ipsam racionẽ
impensȩ sibi pietatis inspiciat: ut aue¬
torem suum. humana natura sciendo
quantũ ab eo sit dilecta. plus diligat.
Miserendi enim nr̃i causam ds̃ in sua
pietate non habuit: et mirabilior ẽ scda
hominum generatio. quã pͥma condi¬
tio: quia plus ẽ in nouissimis scłis repa¬

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae sacratissimam Dominicae passionis reseravit historiam, ita universae Ecclesiae nota est de communi frequenter auditu, ut rerum gestarum ordinem, tamquam sub vestris habitum oculis, singuli quique recolatis. Nec parum aestimandi sunt profecisse, qui de iis quae audiere non dubitant, ut etiamsi nondum liquide aliquod valeant Scripturarum capere sacramentum, firmissime tamen credant in divinis libris nullum esse mendacium. Quia ergo sincerae fidei promissa est intelligentiae plenitudo, erigat se ad promerendam sancti Spiritus eruditionem, illuminatarum mentium vigor; et non contentus sit facti ordinem nosse, nisi etiam ipsam rationem impensae sibi pietatis inspiciat: ut auctorem suum humana natura, sciendo quantum ab eo sit dilecta, plus diligat. Miserendi enim nostri causam Deus nisi in sua bonitate non habuit; et mirabilior est secunda hominum generatio quam prima conditio: quia plus est in novissimis saeculis repa
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe corpus exornat. ut ꝑmultos uniꝰ
luminis radios idem ubiq splendor ap¬
pareat: nec possit nisi gła esse xp̃i. cuius¬
libet meritum xp̃iani. Hoc est illud ue¬
rum lu men: quod omnẽ hominẽ
iustificat et illustrat. Hoc est qd̃ cruit
de potestate tenebrarum: et transfert
in regnum filui dei. Hoc est qđ ꝑ noui¬
tadem uitȩ desideriũ animi ꝓuehit:
et concupiscentias carnis extinguit.
Hoc est quod pascha dñi in arimis sin¬
ciritatis et ueritatis legitime celebrat᷑:
dum fermento ueteris malicie abiecto.
noua creatura de ipso dño inebriatur
et pascitur. Non enim aliud agit parti¬
cipatio corporis et sanguinis xp̃i quã ut
in id qd sumimus transeamus: et in qͦ
mortui et consepulti et conresuscitati
sumus: ipsum ꝑ omnia et spũ et carne
gestemus. dicente apło. Mortui enim
estis: et uita urã abscondita est cũ xp̃o
in deo. Cum enim xp̃c apparuerit ui

Expanded text:
Ecclesiae corpus exornat, ut per multos unius Ecclesiae corpus exornat, ut per multos unius luminis radios idem ubique splendor appareat, nec possit nisi gloria esse Christi, cujuslibet meritum Christiani. Hoc est illud verum lumen, quod omnem hominem justificat et illustrat. Hoc est quod eruit de potestate tenebrarum, et transfert in regnum Filii Dei . Hoc est quod per novitatem vitae desideria animae provehit, et concupiscentias carnis exstinguit. Hoc est quo Pascha Domini in azymis sinceritatis et veritatis legitime celebratur : dum fermento veteris malitiae abjecto, nova creatura de ipso Domino inebriatur et pascitur. Non enim aliud agit participatio corporis et sanguinis Christi, quam ut in id quod sumimus transeamus: et in quo commortui, et consepulti, et conresuscitati sumus, ipsum per omnia et spiritu et carne gestemus, dicente Apostolo: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum enim Christus apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
meas: ab uno tamen dño. ipsa omnium
regitur cura pastorum: et uenientes ad
petram tam letis tamq irriguis pascus
alit. ut in numere oues dilectionis pin¬
quedine roborate. sicut bonus pastor.
pastoris occumbere. Ipse est enim eui ñ
solum gloriosa martirum fortitudo. s
etiam omniũ renascentium fides in ipsa
regeneratione compatitur. Dum enim
renuntiatur diabolo et creditur deo.
dum innouitate a uetustate transitur.
dum terreni hominis imago deponitur.
et cȩlestis forma suscipitur. quedam spe¬
cies mortis et quedam similitudo resur¬
rectionis interuenit. ut susceptus a xp̃o.
xp̃mq suscipiens. non idem sit post la¬
uachrũ qui ante baptismũ fuit: s corpꝰ
regenerati. fiat caro crucifixi. Hȩc cõmu¬
tatio dilectissimi. dexterȩ est celsi. qui o¬
ꝑatur omnia in omnib. ut in singłis fi¬
delib ꝑ bone conuersationis qualitatem.
ipsum piorũ oꝑm intelligamus auedo
meris carismatum donis. ita uniuersũ

Expanded text:
meas , ab uno tamen Domino ipsa omnium meas , ab uno tamen Domino ipsa omnium regitur cura pastorum, et venientes ad petram tam laetis tamque irriguis pascuis alit, ut innumerae oves dilectionis pinguedine roboratae, sicut bonus pastor dpastoris occumbere. Ipse est cui non solum gloriosa martyrum fortitudo, sed etiam omnium renascentium fides in ipsa regeneratione compatitur. Dum enim renuntiatur diabolo, et creditur Deo, dum in novitatem a vetustate transitur, dum terreni hominis imago deponitur, et coelestis forma suscipitur, quaedam species mortis et quaedam similitudo resurrectionis intervenit, ut susceptus a Christo Christumque suscipiens non idem sit post lavacrum qui ante baptismum fuit, sed corpus regenerati fiat caro Crucifixi. CAP. VII. Haec commutatio, dilectissimi, dextrae est Excelsi , qui operatur omnia in omnibus : 247 ut in singulis fidelibus per bonae conversationis qualitatem ipsum piorum operum intelligamus auctormeris charismatum donis ita universum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ mundi et fecit et docuit: non in histo¬
ria tantum preteritarũ accionũ noui¬
mus. s etiam in presentiũ oꝑm uirtute
sentimus. Ipse est qui de spũ sc̃o et ma¬
tre editus uirgine. in contaminatã eccłam
suam eadem inspiratione fecundat: ut
ꝑ baptismatis partum. innumerabilis
filiorum dei multitudo gignatur. De
quib dicitur. Qui non ex sanguinib
neq ex uoluntate carnis neq ex uolun¬
tate uiri: s ex deo nati sunt. Ipse est in
quo semen abrahe tocius mundi adop¬
tione benedicitur: et fit patriarcha gen¬
tium pater. dum ꝓmissionis filii fide
non carne nascuntur. Ipse est qui nulliꝰ
gentis exceptionẽ faciens. de onini nati¬
one que sub cȩlo est unii scãrum ouiũ¬
gregem efficit: et cotidie implet qđ ꝓmi
sunt ex hoc ouili: et illas oportet me ad¬
ducere et uocem meam audient: e erti
unus grex et unus pastor. Quãuis enĩ
beato petro pͥncipaliter dicat. pasce oues

Expanded text:
nem mundi et fecit, et docuit, non in histonem mundi et fecit, et docuit, non in historia tantum praeteritarum actionum novimus, sed etiam in praesentium operum virtute sentimus. Ipse est qui de Spiritu sancto ex matre editus Virgine incontaminatam Ecclesiam suam eadem inspiratione fecundat, ut per baptismatis partum innumerabilis filiorum Dei multitudo gignatur, de quibus dicitur: Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Ipse est in quo semen Abrahae totius mundi adoptione benedicitur; et fit patriarcha gentium pater , dum promissionis filii fide, non carne nascuntur. Ipse est qui nullius gentis exceptionem faciens, de omni natione quae sub coelo est unum sanctarum ovium efficisunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient; et erit unus grex et unus pastor . Quamvis enim beato Petro principaliter dicat, Pasce oves
Abbreviated transcription (Latin):
mo est credentiũ dilectissimi. eui dona
neganda sint gre: ita nemo est qͥ non
sit xp̃iane debitor discipline. Quiꝰ et si
remota est mistice legis asꝑitas: uolun¬
tarie tamen obseruantiȩ creuit utilitas:
dicente euangłista ioħe. quia lex ꝑ mo¬
ysen data est. grã autẽ et ueritas per
iħm xp̃m facta est. Omnia enim que
scđm legem siue in circumcisione car¬
nis. siue in diuersitatib hostiarũ. siue
in sabbati obseruantia precesserunt: xp̃m
testificata. xp̃i sunt grãm prelocuta.
Et ipse est finis legis: non euacuando
significationes ipsius. s implendo. Qui
licet idem sit auctor ueterum qui no¬
uorum. figuratarum tamen ꝓmissio¬
num sacramenta mutauit: quia pro¬
missa ꝑfecit. et denuntiationib cessati¬
onẽ imposuit: qm̃ denuntiatus adue¬
nit. In preceptis autẽ moralib nulla
prioris testamenti decreta reꝓbata. sed
euanglio magisterio multa sunt aue¬
ta: ut ꝑfecciora et lucidiora essent dantia
salutem. quã ꝓmittentia saluatorem.

Expanded text:
mo est credentium, dilectissimi, cui dona neganda sint gratiae, ita nemo est qui non sit Christianae debitor disciplinae: quia etsi remota est mysticae legis asperitas, voluntariae tamen observantiae crevit utilitas, dicente evangelista Joanne: Quia lex per Mosen data est, gratia autem et veritas per Jesum Christum facta est . Omnia enim quae secundum legem, sive in circumcisione carnis, sive in diversitatibus hostiarum, sive in sabbati observantia praecesserunt, Christum testificata, Christi sunt gratiam praelocuta. Et ipse est finis legis , non evacuando significationes ipsius, sed implendo. Qui licet idem sit auctor veterum qui novorum, figuratarum tamen promissionum sacramenta mutavit, quia promissa perfecit: et denuntiationibus cessationem imposuit, quoniam denuntiatus advenit. In praeceptis autem moralibus nulla prioris Testamenti decreta reprobata, sed evangelico magisterio multa 246 sunt aucta: ut perfectiora et lucidiora essent dantia salutem quam promittentia Salvatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
His autẽ et plurib aliis testimoniis qͥd
insinuat᷑ cordib nr̃is: nisi ut ꝑ omĩa
ad eius imaginem renouem᷑. qui ꝑma¬
nens in forma dei. carnis peccati forma
esse dignatusẽ Omi. enim infirmi¬
tates nr̃as que uenuint de peccato. abs¬
q peccati cõmunione suscepit: ut fa¬
mis ac sitiᷤ. somni et lassitudinis. mero¬
ris ac fietus. affectionib non careret. do¬
loresq sciussimos usq ad mortis extre¬
ma pateretur: quia nemo posset laq̃is
mortalitatis absolui. nisi ille in quo so¬
lo innocens erat natura omniũ. sineret
se interfici manib impiorum. Unde
saluator nr̃ filius dei uniuersis in se
credentib ⁊ sacranientũ condidit et
exemplum: ut unũ apprchenderent re¬
nascendo. alterum scquerentur imitan¬
do. Hoc enim docet beatus petrus apl̃s
dicens. Xp̃e passus est pro nobis. uobis
relinquens exemplum ut sequamini ue¬
stigia eius: qui peccatũ non fecit nec in¬

Expanded text:
testimoniis quid insinuatur cordibus nostris, nisi ut per omnia ad imaginem ejus renovemur, qui permanens in forma Dei, carnis peccati forma esse dignatus est ? Omnes enim infirmitates nostras, quae veniunt de peccato, absque peccati communione suscepit, ut famis et sitis, somni et lassitudinis, moeroris ac fletus affectionibus non careret, doloresque saevissimos usque ad mortis extrema pateretur: quia nemo posset laqueis mortalitatis absolvi, nisi ille, in quo solo innocens erat natura omnium, sineret se interfici manibus impiorum. Unde Salvator noster Dei Filius universis in se credentibus, et sacramentum condidit, et exemplum: ut unum apprehenderent renascendo, alterum sequerentur imitando. Hoc enim docet beatus Petrus apostolus dicens: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia e
Abbreviated transcription (Latin):
prouehenda. non uirtus: ut cum slo
crtatori creatura esset unita: nichil assũ¬
pto diuinũ. nichil assumenti deesset
dam uelaminib fuerit obũbratũ: non
camen ita ob tectum est. ut scõrum qui
abinicio usq ad aduentũ dñi laudabi¬
les exticerunt intellectui negaret᷑: cũ et
ꝓpħicis uerbis et rerum gestarum signifi¬
cationib salus que in xp̃o erat uentura
ꝓmissa sit. Quam non solum qͥ predica¬
bant adepti sunt: s etiam omnes qͥ pre¬
dicantib crediderunt. Una enim fides
iustificat uniuersorũ temporũ scõs: et
ad eandem spem fidelium ꝑtinet. qͥcqͥd
uel nos confitem᷑ factũ. uel patres nr̃i
adorauere faciendũ: nec inter iudeos
atq gentiles ulla distinctio est. Siquidẽ
sicut ait apłs circumcisio nichil ẽ. et p̃¬
puciũ nichil est. s obseruatio mandato¬
rum dei. Que si cum fidei integritate
seruentur: ueros abrahe filios id est per¬
fictos faciunt xp̃ianos. dicente codem

Expanded text:
provehenda, non virtus: ut cum suo provehenda, non virtus: ut cum suo Creatori creatura esset unita, nihil 244 assumpto divinum, nihil assumenti deesset sdam velaminibus fuerit obumbratum, non tamen ita obtectum est ut sanctorum, qui ab initio usque ad adventum Domini laudabiles exstiterunt, intellectui negaretur: cum et propheticis verbis, et rerum gestarum significationibus, salus quae in Christo erat ventura, promissa sit: quam non solum qui praedicabant adepti sunt, sed omnes etiam qui praedicantibus crediderunt. Una enim fides justificat universorum temporum sanctos, et ad eamdem spem fidelium pertinet, quidqm Christum , vel nos confitemur factum, vel patres nostri adoravere faciendum. Nec inter Judaeos atque gentiles ulla distinctio est. Siquidem, sicut ait Apostolus, circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed observatio mandatorum Dei ; quae si cum integritate fidei serventur, veros Abrahae filios, id est perfectos faciunt Christianos, dicente eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Loria dilectissimi dñice passioĩs
de qua nos etiam hodie loquucu¬
ros esse ꝓmisimus: humilitatis maxime
est miranda misterio: que omnes nos et
redemt et docuit: ut unde datum est p̃¬
cium. inde iusticia sumeret᷑. Omĩpotra¬
cia enĩ filii dei. que ꝑ candem essentiam
equalis est patri. potuisset humanum
genus a dñatu diaboli. solo imꝑio sue
uoluntatis eruere: nisi diuinis oꝑib ma¬
xime congriusset. ut nequiciȩ hostilis ad¬
uersitas. de eo quod uicerat uinceret᷑ et ꝑ
ipsam materiã naturalis repararet᷑ liber¬
tas. ꝑ quã generalis fuerat illata capti¬
uitas. Dicente autẽ euangłista qđ uer¬
bum caro factum est et habitauit in no¬
bis. et dicente apło qd̃ ds erat in xp̃o nũ¬
dum reconcilians sibi: ostensum est qͥa
unigenitus sũmi patris tale inut cum
humana humilitate consortiũ. ut sul¬
cepta nr̃e carnis animȩq substancia u¬
nus atq idem dei filius ꝑmaneret niã
augendo non ꝓpͥa: quia infirmitas id

Expanded text:
loria, dilectissimi, Dominicae passionis, de qua nos etiam hodie locuturos esse promisimus, humilitatis maxime est miranda mysterio; quae omnes nos et redemit et docuit: ut unde datum est pretium, inde et justitia sumeretur. Omnipotentia enim Filii Dei, qua per eamdem essentiam aequalis est Patri, potuisset humanum genus a dominatu diaboli solo imperio suae voluntatis eruere, nisi divinis operibus maxime congruisset, ut nequitiae hostilis adversitas de eo quod vicerat vinceretur, et per ipsam naturam naturalis repararetur libertas, per quam generalis fuerat illata captivitas. Dicente autem evangelista quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; et dicente Apostolo quod Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi : ostensum est, quia Unigenitus summi Patris tale iniit cum humana humilitate consortium, ut suscepta nostrae carnis animaeque substantia unus atque idem Dei Filius permaneret, nostra augendo, non propria: quia infirmitas erat
Abbreviated transcription (Latin):
des. Non ẽ gͦ dubium dilectissimi natu¬
rã humanã in cantã conexionẽ a filio
del esst susceptã. ut non solũ in illo ho¬
mine qui est pͥmogenitus tocius creatu¬
re. s etiam in omnib scĩs suis unus ⁊¬
demq sit xp̃c: et sicut a menbris caput.
ita a capite diuidi menbra ñ possunt.
Quamus enim non istius uite sit s et̃ne.
ut sit deus omnia in omnib: tamen et¬
am mͦ templi sui quod est ȩccła indiui¬
sus habitator est scd̾m qđ ipse ꝓmisit di¬
cens. Eccȩ ego uobiscum sum omnib
dieb usq ad consũmationẽ scłi. Qui

Expanded text:
. Non ergo est dubium, dilectissimi, naturam humanam in tantam connexionem a Filio Dei esse susceptam, ut non solum in illo homine qui est primogenitus totius creaturae , sed etiam in omnibus sanctis suis unus idemque sit Christus; et sicut a membris caput, ita a capite membra dividi non possint. Quamvis enim non istius vitae sit, sed aeternae, ut sit Deus omnia in omnibus ; tamen etiam modo templi sui, quod est Ecclesia , indivisus habitator est, secundum quod ipse promisit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
putet qđ ideo unigenito paterna defu¬
erint. quia nr̃a suscepit. Non minuit
in deo misccłia potestatẽ: nec delata re¬
conciliatio creaturȩ. sempiterne defec¬
tus est gle. Que habet pater habet filiꝰ:
et quȩ habet eͣt filius. habet et sp̃c sc̃s:
quia tota simul crinitas est unus deus
Hanc autẽ fidem non terrena sapientua
reppit. nec opinio humana ꝑsuasit. s i
se unigenitus filius docurt. ipse spirt
sẽs instituit: de quo nichil est aliter quã
de patre et filio sentiendum. Quia lict
non sit pater non sit filius: non tamen
est a patre filioq diuisus. Et sicut ꝓpͥã
bet in patris et filii deitate substancũ
omnia implentem omnia continentem:
et cum patre et filio uniuersa moderm¬

Expanded text:
putet quod ideo Unigenito paterna defuputet quod ideo Unigenito paterna defuerint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec dilectae reconciliatio creaturae, sempiternae defectus est gloriae. Quae habet Pater, habet et Filius, et quae habet Pater et Filius, habet et Spiritus sanctus, quia tota simul Trinitas est unus Deus. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit, sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit; de quo nihil est aliter quam de Patre et Filio sentiendum. Quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre Filioque divisus; et sicut propribet in Patris et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre et Filio universa moder
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc sum cum patre quod pater est
in diuiduus cum genitore ꝑmaneo: et
sic ab illo ad uos ueniens non recedo. ꝙ̃¬
admodum et uos ad illum rediens non
relinquo. Gaudete gͦ quia uado ad pa¬
trem: quia pater maior me est. Uniui
enim uos mͥ et factus sum filius homi¬
nis:. ut uos filii dei esse possitis. Unde li¬
cet unus in utroq sim: tamen quo uob̃
conformor. patre sum minor. Quod aut
a patre non diuidor: etiam me ipso sũ
maior. Natura itaq quȩ minor est patre.
uadat ad patrẽ: et ibi sit caro ubi semꝑ
est uerbũ: et una ȩccłe catholice fides quẽ
scđm humanitatẽ non diffitet᷑ i inorẽ:
scd̃m deitatẽ credat equalem. Contẽp
natur gͥ dilectissimi uana et oeca uersu¬
tia herctice impietatis. que sibi huus
sententie seua interpretatione blandit᷑:
ac dicente dño omnia quȩ habet pater
mea sunt. non incelligit se patri deme¬
re. quicquid audet filio denegare: eti¬
ta in his quȩ humana sunt desipit. ut

Expanded text:
qui hoc sum cum Patre quod Pater est, qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Univi enim vos mihi, et factus sum filius hominis, ut vos filii Dei esse possitis. Unde 312 licet unus in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequalem. CAPtur, dilectissimi, vana et caeca versutia haereticae impietatis, quae sibi hujus sententiae scaeva interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gauderetis utiq quia uado ad patrẽ.
quia pater maior me est. S hoc ille au¬
res que sepius audierunt. ego et pater
unum sumus. et qui me uidet. uidet et
patrẽ. sine deitatis accipiunt differenti¬
a: nec de illa hoc essencia intelligunt.
quã sempiternã cum patre. et eiusdem
natione uerbi dnĩci humana ꝓuectio:
et qui de nuntiato sibi dii turbaban¬
tur abscessu: ad eterna gaudia honoris
sui incitant᷑ augiento. Si diligeretis
me inquit: gauderetis utiq quia uado
ad patrem. Hoc est si ꝑfecta scientia ui¬
deretis. quid uobis głe confertur ꝑ hoc
quod ex deo patre genitus. etiam ex ho¬
mine matre sum natus. quod dñs cter¬
norum unus uolui esse mortaliũ: quod
uisibilem me inusibilis prebuiꝰ qd̾ for¬
mã serui in forma dei sẽpiternus accepi:
gauderetis quia uado ad patrem. Nobis
enim hec prestatur ascensio: et suꝑ omnes
celos ad patris dexterã collocanda. ur̃a
mme humilitas eleuatur. Ego audem

Expanded text:
gauderetis utique, quia ad Patrem vado, gauderetis utique, quia ad Patrem vado, quia Pater major me est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum sumus ; et qui me videt, videt et Patrem ; sine Deitatis accipiunt differentia, nec de illa hoc essentia intelligunt, quam sempiternam cum Patre et ejusdem nnatione Verbi humana provectio, et qui denuntiato sibi Domini turbabantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Dominus aeternorum, unus volui esse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem;
Abbreviated transcription (Latin):
confitendum patrem e filium et sp̃m sã¬
ctum aciem mentis intendimus: ꝓcul ab
animo formas uisibilium rerũ. et etates
temporalium naturarum ꝓtul corpora
locorum. et loca corporum repellamus.
Discedat a corde quod spacio tendit᷑: q̃uod
sine coneluditur: et quieqͥd nec semꝑ ubiq
nec totum est. Cogitatio de deitate tͥuita
us tͥrtatis concepta. nichil ꝑdistantiã in¬
telligat: nichil ꝑ gradus querat Ac si qͥd
dignum de deo sensertt. nulli hoc ibi au¬
deat negare ꝑsone: tamquã honorificen¬
tius patri ascribat. quod filio sp̃uiq ñ
tribuat. Non est pietas unigenito pre¬
ferre genitorẽ. Filii contumelia: patris ẽ¬
iniuria. Quod uni demitur utriq de-¬
trahitur. Nam cum illis et sempiter¬
nitas sit cõmunis et deitas: nec omni¬
potens pater nec in cõmutabilis estimat᷑:
si aut minore se genuit. aut quẽ non
dñs iħe discipłis suis sieut euangłica
lectione recitatum est: si diligeretis me

Expanded text:
confitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanconfitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum aciem mentis intendimus, procul ab animo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Conitatis concepta nihil per distantiam intelligat, 311 nihil per gradus quaerat: ac si quid dignum de Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personae, tamquam honorificentius Patri ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumelia Patris injuria est; quod uni demitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non Dominus Jesus discipulis suis, sicut evangelica lectione recitatum est: Si diligeretis me,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. misit deus sp̃m filii sui in on¬
da nrã clamantem abba pater. Ubi s̃
pritus domini ibi libertas. Et nemo po
q noscanius. quid patri. quid filio. quid
sp̃ui scõ in reparatione nr̃a propͥum. qͥd¬
ue cõmune sit: ea quȩ pro nobis humili¬
ter et corporaliter gesta sunt. ica ꝓculdu¬
bio suscipiemus: ut nichil indignũ de u¬
na atq eadem trinitatis gla sentiamꝰ.
Quamuis enum nulla mens ad cogitan¬
dum de deo. nulla ad loquendum ling̃
sufficiat: camen quantuncumq illud
est quod humano intellectu. de essentia
paterne deitatis attingitur. nisi unum
atq idem est cum uel de unigenito eius
uel de spũ scõ cogitatur. non pie sapit᷑
s nimis carnaliter caligatur: et ipsum
quod de patre congruenter sentiri uide¬
batur amtititur. quia a tota trinitate
receditur. si in ea unitas non tenct᷑. Nul¬
la autẽ racione uere est unũ: quod aliqͣ
est in equalitate diuersum. Cum gͥ ad

Expanded text:
icut Apostolus ait, misit Deus Spiritum Filii sui in coricut Apostolus ait, misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba Pater . Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas . Et, Nemo pque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procul dubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intpaternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
non recipiens solitudinẽ. et eiusdem sib¬
stantiȩ. et non eiusdem intelligatur ẽ
ꝑsone. Quod gͦ salua cooꝑatione insepa-¬
rabilis deitatis. quedam pater. quedam
est racio. Si enim homo ad imaginem
et similitudinẽ dei factus. in suȩ hono¬
re naturȩ mansisset: nec diabolica frau¬
de deceptus. alege sibi posita post coneu¬
piscentias deuiasset: creator mundi cre¬
atura non fieret: neq aut sempiternus
temporalitatẽ subiret. aut equalis deo
patri filius deus. formã serui et simili¬
tudinẽ carnis peccati assumeret. Quia
uero inuidia diaboli mors intrount in
orbem terrarũ: et aliter solui captiuitas
humana non potuit. nisi causam nr̃am
ipse susciperet. qui sine maiestatis suȩ
dampno et uerus homo fieret et solus
peccati contagiũ non haberet: diuisit
sibi opus nr̃e reparationis miscđia tl¬
nitatis.: ut pater ꝓpiciaret᷑. filius ꝓpiel¬
conuersis ad redemptorẽ cordib ab iuil

Expanded text:
non recipiens solitudinem, et ejusdem subnon recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam est ratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet sine majestatis suae damno, et 397 verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet: divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis, ut Pater propitiaretur, Filius propiticonversis ad Redemptorem cordibus, ab ini