comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud s̃. satiriasis aluid. Uerruce singillatĩ sͣ. satiriasis uͦ una fortior. et cͥca
ip̃am plures inueniunt᷑. Scabies et lepra utraq passio ab asꝑitate cutis cũ pru¬
ritu et scamatõne. s&c scabies tenus asꝑitas ẽ et scamatio ẽ. Hinc deniq nom̃
accep̃. que ita ueluti purgam̃ta admittat̾. Nam scabies qͣi scannes. Lepra u̾o
asꝑitas cutis scamosa lapide herbe similis. unde et nom̃ fupsit. Cuiꝰ color ñc
ĩ nigritudinẽ uertit᷑ nunc in alborẽ. nũc in ruborẽ. In corpore hominis ita
lepra dinoscit᷑ si uariatĩ int̾ sanas cutis partes color diuersꝰ appareat. aut si
se ita ubi diffundar om̃ia ut unius coloris quãius ad ulteri faciat. Elephan¬
tiacus morb dr̃ ex similitudine elephantis. euius naturalit̾ dura pellis et
asꝑa. nom̃ morbo in hominib dedit. qr corporis suꝑficiẽ simile fac̃ elephan-¬

Expanded text:
aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephan
Abbreviated transcription (Latin):
tͦ in auriũuicinitates. Unde et parotide s̃ appellate. Octa eñi grece aurtłi dĩ.
Lentigo ẽ uestigia macłaꝵ pariuila. in rotunditate formata. aspecie lenticule
dicta. Eripila ẽ quẽ latini sacrũ ignẽ appellant. id̃ execiandũ. ꝑ antifrasin. si¬
quidẽ insuꝑficie rubor flameus cutis rubescit. tunc multo rubore quasi ab
igne uicina inuadiuit᷑ loca. ita ut & febris eritet᷑. Serpedo ẽ rubor cutis ciĩ
pustularũ extancia. et nom̃ sũpsit a serpendo. eo qd serpiat mẽbra. Imperigo
ẽ sicca scabies ꝓminens a corpore. cũ asꝑitate et rotunditate forme. hanc
uulgꝰ sarnam appellant. Prurigo ẽ uocata a ꝑurendo et ardendo. Nictaliñ
ẽ passio que ꝑ diẽ uisũ patentib ocłis denegat. et nocturnis i̾entib tenebͥ
rediuiuat᷑. uit uersa uice ut pleriq uolunt. die redditꝰ. nocte negat᷑. Derruce

Expanded text:
tur in aurium vicinitates, unde et παρωτίδες sunt appellatae. Ὦτα enim Graece auricula dicitur. tur in aurium vicinitates, unde et παρωτίδες sunt appellatae. Ὦτα enim Graece auricula dicitur. Lentigo, vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, a specie lenticulae dicta. 4. Erysipelas est quam Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo qest sicca scabies prominens a corpore cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae
Abbreviated transcription (Latin):
guiria dicta ẽ. eo đ stringat urmarũ dift̾icultatẽ. Satiriasis magnũ deseni
ueneris cũ extensione naturaliũ locoꝵ. dicta passio a satiris. Diarriaigisiẽ¬
tris cursꝯ. sine uomitu. Disfinteria ẽ diuisio ꝯtinuatõnis. id ẽ ulceratõ in tes¬
tiuoꝵ. Dis eñĩ diuisio ẽ. intra intestina. Fit au̾t antecedente fluore. quẽ greci
diarriem uocant. Lienteria dicta qd cibũ tamꝙͣ ꝑ lena ĩ testine nullis adstan¬
tib faciar ꝓlabi. Colica passio nomẽ sũpsit ab utestino quẽ grecicolũ appellit̾.
Regadie dicunt᷑ eo qd fissure sine rugis collecte circa orificiũ. Hec et emorroi¬
de a sanguinis fluore dicte. Greci eñi emach fluere dicũt. uiii. Se allo picia¬
llopicia ẽ capilloꝵ fluor circũscriptis pilis filis aetis qͣlitatẽ habẽtibr. uo¬
ati hoc nomine a similitudine animalis uulpecule. quã greci allopiciã uo¬
cant. Parotide s̃ duricie uł collectõnes que ex fe̾brib aut eralio aliqͦ nascim¬

Expanded text:
guria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. § 8 De morbilopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocant. Parotidae sunt duritiae vel collectiones, quae ex febribus aut ex aliquo alio nascun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc corpꝰ curat᷑. Unguenta aut̃ quedã dicunt᷑ a locis ur telinũ. cuius iu¬
liꝰ cesar meminit. dicens.. Corpꝰq suaui. Telino ungimꝰ. Hoc ꝯficiebat᷑ in ĩsula
telo. que ẽ ex una ex cicladib. Sunt et quedã ab inuentoꝵ nomine. uł amara¬
cinũ. Nã quidã tradunt regiũ quendã puerũ amaracũ nomine cũ plura ungu¬
entoꝵ gen̾a ferentẽ casu prolapsũ eẽ et maiorẽ ex cõmirtione odorẽ creasse. Uude
mĩc optima unguenta a maricina dñr. Sunt aũt exgen̾e florũ. Itẽ alia qͥ a mate¬
ria sue q̃litatis dñt. ut rosaceũ a rosa. Ciprinũ a flore cipro. unde et ꝓprie mat̾ie
odorẽ refer. Ex eis quedam simplicia unguenta .s̃. que ex uma tantũ specie exi¬
stunt. unde c÷ su nonanis refer᷑ ad ormtĩ ut. netineũ. E st eñi sicerĩ ex oles et

Expanded text:
ns. 7. Unguenta autem quaedam dicuntur a locis, ut Telinum, cujus Julius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi Telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. 188 8. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut Amaracinum. Nam quidam tradunt regium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta Amaracina dicuntur, sunt autem ex genere florum. 9. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a roodorem referunt. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et
Abbreviated transcription (Latin):
Pleripleumonia.a pulmonib nom̃ accepit. Est enĩ pulmonis tumor. cũ spuma¬
rũ sanguinearũ effusione. E moprois emissio sangunis ꝑ hos. unde et nom̃
accepit. E mathemã sangius dr̃. Tisis ẽ ulceratõ et tumor pulmonis. qͥ uiuenibꝰ¬

Expanded text:
Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumaPeripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulceratio et tumor in pulmoni
Abbreviated transcription (Latin):
sia dicta e mnigro felle. E ieci em igrũ melan uocini. fel au̾t colen app ellant. E pi¬
leimpsu aũt intintisu fũ. melĩ olia in ritõne manu ĩmemoui. ⁊̃ ipi s frigide¬
febres. qui abusiue tipi appellantꝰ ab herba que in aqua uascit᷑. Latine form̃
atq stat᷑ dr̃. Est eñi al accessionũ uł recessionũ reuolutio ꝑstitura ip̃rm int̾¬
ualla. Neuma grece latine eruptio siue fluor appellat᷑. Catarrꝰ ẽ fluor reume
uigis ex narib que dũ ad fauces uenerit brancos uocat᷑. dum ad toracẽ uł pul¬
cationẽ fecerit. cũ st̃mitatõne. unde et coriza nom̃ accepit. Brancos ẽ pre focatõ
fa̾iciũ a frigido humore. Greci enĩ gutur brancos dicũt. circa quẽ fauces sunt
quas nos corrupte brancia dicimus. Raucedo amputatõ uocis. Hec et archeriasi
uocatur. eoqd uocẽ raucã et clausã redelat ab archeriarũ inuiria. Suspiriũ nom̃
sũpsit qr inspiratõnis difficultas ẽ. quã greci dissonã dicũt. idẽ prefocationẽ.

Expanded text:
ia dicta est a nigro felle. Graeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidfebres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus iugis ex naribus, qui dum ad fauces venerit brancos vocatur, dum ad toracem vel pulcationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci δύσπνοιαν dicunt, id est praefocationem.
Abbreviated transcription (Latin):
d manib uectent᷑. unde ostia saraq uellunt᷑. soe hi ad penas legũ ñ ꝑtinent.
guendi. Que silenis fuerit uirga ẽ. si arte nodosa uł aculeata. scorpio rectissimo
nomine. quia arcuato nuln̾e incorpꝰ infingitꝰ. Ietus propͥe flagelloꝵ s̃. ab agi¬
tando uocati. Ungule dicte qd effodiant. he et fodicule. quia his rei ĩ equu¬
aprum inuentũ a torqͥmo suꝑbo ad penas scełatoꝵ. Iste enĩ prior lautumna
torm̃ta. fustes metalla. atq exilia adinuenit. et ip̃e prior regib exiliũ meruit.
T̃alio ẽ similitudo uindicte. ut talit̾ quid patiat᷑. ut fẽcit. Hoc eni et natura et
&ẽ pro beneficio reddendo ponit᷑. Est eni comunis sino et iniurie. et ben̾fici¬
encie. Ignominũ eoqd desinat hr̃e honestatẽ nominis. qui in aliquo cͥmine

Expanded text:
d manibus vectentur; unde ostia saxaque velluntur, sed hi ad poenas legum non pertinent. 18. d manibus vectentur; unde ostia saxaque velluntur, sed hi ad poenas legum non pertinent. 18. guendi: quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa, vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vulnere in corpus infigitur. 19. Ictus proprie flagellorum sunt ab agitando vocati. 20. Ungulae dictae, quod effodiant; hae et fidiculae, quia iis rei in equuaptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit. Hoc enim et natura et etiam pro beneficio reddendo ponitur. Est enim communis sermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis
Abbreviated transcription (Latin):
b capiendis. Cathene aũt qd̾ capiendo ꝯtineit̾ utraq uestigia. ne progredian¬
tur. Item caphene qd̾ se capiendo teneant płimis nodis. Manice sunt iuincula
quib manꝰ capiunt᷑. licox et manice runicarũ sint. Neriu boia ẽ torques dam
cet. Locum aũt in quo suantꝰ noxii carcerẽ dicimꝰ. numero tantũ fingłari. Uñ
uero emittuntꝰ quadrige carceres uocamus. numero tantũ plurali. Uerbera dic¬
ta. quia cum agitant᷑ aerẽ uerb̃ant. Hinc flagra. et plage et flagella. quia cum
flatu et strepitu in corpore sonant. Nã plage qĩ flage. Soe plage et flagra pͥme
positõnis sunt. Flagella au̾t ꝑ diminutionẽ dicrum. Anguilla ẽ qua cobercent᷑
ĩ scolis pueri. que nulgo scorica dr̃: Fustes sunt quib iuuenes ꝓ criminib fẽ¬
r̾unt᷑. appellati qd̾ prefiri infossis stent. quos palos rustici uocant. Dectes dc̃i

Expanded text:
bus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progredianbus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damncet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem verberant. Hinc flagra et plagae et flagella, quia cum flatu et strepitu in corpore sonant. Nam plagae, quasi flagae; sed plagae et flagra primae positionis sunt, flagella autem per diminutionem dicta. Anguilla est qua coercentur in scholis pueri, quae vulgo scotica dicitur. Fustes sunt quibus iuvenes pro criminibus feriuntur, appellati quod praefixi in fossis stent; quos palos rustici vocant. Vectes dicti
Abbreviated transcription (Latin):
facit p̾catume qd̃ patit᷑ pena. Alalum aũtꝰ tunc plenũ ẽ. ciunm et p̾titũ legib astu
Sẽ. et impendit: ut sit clolor et metus. Penadicta qd̾ puniat. Est au̾t̾ epitetũ nom̃
et sine adiectõne ñ ht plemim sensũ. Adicis pena carceris. pena erilii: pena mor¬
tis: ex imples sensum. Suppliciũ ꝓprie dictum nõ qui quomͦ punit᷑ soe ita lamp¬
nat᷑ ut bona eius ꝯsecrent᷑. et in publico redigantꝰ᷑. Nam supplicia dicebant᷑ suppli
rũ penarũ in legib ꝯtinere tullius scribit. idẽ. dampnũ. uincula uerbera. T̃a¬
lionẽ. ignominã. exilium fiututẽ. er mortẽ. his namq penis. uindicat᷑ om̃e
ꝑpetranũ pcc̃m. Dãpnũ a dimiurõne reiuocatũ. Uincula a uinciendo. idẽ
arrando dicta. eo qđ ꝯstringant atq retineant. uł qr iugilant. Compedes dic¬
ti. qr ꝯtinent pedes. Pedice suntꝰ laquei quib pedes in laqueant᷑. dicte a pedi¬

Expanded text:
 patitur, poena. Malum autem tunc plenum est, cum et praeteritum est et inpendet, ut sit et dolor et metus. Poena dicta quod puniat. Est autem epithetum nomen, et sine adiectione non habet plenum sensum: adicis poena carceris, poena exilii, poena mortis, et inples sensum. Supplicium proprie dictum non qui quoquo modo punitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur suppliera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vindicatur omne perpetratum peccatum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vinciendo, id est artando dicta, eo quod constringant atque retineant; vel quia vi ligant. Conpedes dicti quia continent pedes. Peducae sunt laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ greci uocauer̃. Fit aũt hec passio ĩ temꝑantia egrotantis. uel curatõne ma¬
la medicaminis. aut pꝰ egritudinẽ tirda resũptio. Atrophia nom̃ accepit ad¬
imitationẽ cõporis. Nam greci nitrim̃ti cessationẽ a trophiam dicũt. E st eĩ
tenuitas corporis ex causis latentib. et paulatĩ ꝯualescentib. Sarcian ẽ suꝑflu¬
il carnis incrementũ ⁊ ultra modũ corpora sagniant᷑. Greci em̃ carnẽ sarcian
uioenit. Scuasis uocati a parte corpons quã uerit. Nam uertibuloꝵ ossa quoꝵ¬
sumitas illoꝵ iicio teriminat᷑. greciscu uocant. Fĩt aũt de fleuma qͥciens descen¬
dom ia recta ossa. et efficitꝰ ibi glutinatõ. Podagrĩ greci a retentõne pedũ dicc̃
nominatã. et a ferali dolore si quidẽ om̃e q inmitte fuerit absiue agreste uoca¬
m̃. Aetetieus noib ab articuloꝵ passione nocabłm sũpsit. saucrlo lipisqui

Expanded text:
nem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione manem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrosummitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione voc
Abbreviated transcription (Latin):
Tussis grece ab altitudine uocatur. qa ꝓfundo pectoris ueniat. cuiꝰ contraria ẽ
suꝑior infancib ubi uua distillat. a postema a collectõne nomẽ accepit. Nam
collectõnes greci a postemas uocant. Empus dicta a postema untrinsecꝰ. uł in la¬
tere uł instomͦ. cũ dolore et febrib. et tussi. abundantib spumis et purulẽ¬
tis. E paticus morb a iecoris passione nom̃ accepit. Greci enĩ iecur ypaten
uocant. Lienosis ab splene uocabulũ sũpsit. Greci em̃ lien splenẽ uocant. u¬
dropis nom̃ sũpsir ab aquoso humore cris. Nam greci ẏdros aquã uocaue¬
t᷑. Est enĩ humor sb̾cutaneus cũ inflatone turgente ex anelitu fetido. Nefre¬
sis arenũ langore nom̃ accepit. renes em̃ greci nefresin dicunt. ẜ aralisis dc̃a
a corporis impensatõne facta ex multa infrigidatõne. aut in roto corpore. aut
ĩ parte. Caceru nom̃ accep̃ a corp̾ris inuiria a lambitu. Caceriã enĩ malã ueratõ¬

Expanded text:
Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat, cujus contraria est superior in faucibus ubi uva distillat. 19. Apostema a collectione nomen accepit; nam collectiones Graeci apostemata vocant. 20. Empye dicta est apostema intrinsecus, vel in latere, vel in stomacho, eum dolore, et febribus, et tussi, et abundantibus sputis, et purulentiis. 21. Hepaticus morbus a vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria vel habitu.
Abbreviated transcription (Latin):
redditꝰ suꝑiꝰ ht̃. et deorsũ feriunt᷑ corde. et de suꝑ sonant. Cithara u̾ ocauitatẽ lig

Expanded text:
reditur superius habet, et deorsum feriuntur chorreditur superius habet, et deorsum feriuntur chor
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ indice et ferunt᷑ a duob simul. Itẽ alie atq alie. ez quadrata forma ut
trigonali cordarũ &e̾ mue rꝰ multiplicatꝰ. et cõmutatũ genꝰ. Uet̾es aũt citha
rã fidiculã uł fidicen nominauer. qr tã ꝯcinunt int̾ se corde eiꝰ. quã bene ꝯueni¬
at int̾ quos fides fir. Antiqua au̾t cithara .uii. cordis erat. Unde ez uirgilius. Sep¬
tẽ discrimina uocũ. Discrimina aut̃ ideo q mulla corda uicine corde similẽ sonũ
reddat. soc idõ.uii. corde uł qi totã uocẽ implent. uł qi uii. motib sonat celũ. Cor¬
das aũdͥ a corde dictas qr sic pulsus ẽ cordis ĩ pectore. ita pułso corde in cithara. ha ᷤᷤ
primis mercuriꝰ ercogitauit. idemq prior ĩ neruis sonuĩ strurx̾. Psalteriui quulgo
canticũ dr̃ apsallendo nominatũ. T ad eiis uocẽ choiꝰ osonando rñdeat. Est aũt

Expanded text:
dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigolam vel fidem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae ejus, quam bene conveniunt inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septem chordis erat; unde Virgilius: Septem discrimina vocum. 5. Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat, sed idas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit; idemque prior nervos in sonum strinxit. 7. Psalterium, quod vulgo canticum d
Abbreviated transcription (Latin):
phobis tuorẽ dicuĩt. Unde et latim bũc morbũ ab aque metu limphati¬
cũ uocat. Fix aũt ex canis rabidi morsu. aut ex erisspuma ĩ t̾ram proiecta ꝙͣ
si homo aur bestia tetigerit. aur dem̃cia repletꝰ aut in rabie uertit᷑. Carbun¬
culo dictꝰ qd in ortu suo rubens fr̾ ut ignis. pꝰea niger ui carbo ertinct᷑. Peᷤ¬
tilencia ẽ contagiũ qd̃ dũ unũ apprehẽderit celerit̾ ad plures transit. Gignitꝰ
au̾t excorrupto aere. et inuiscerib penetrando ĩnititur. Hoc et si plerumq
Eadem ez lues alabe et luctu uocata. que tanto acuta ẽ. ux ñ he̾at spaciũ tẽ¬
p̾oris quo aut uita sꝑetꝰ aut mors. soe repentinꝰ mob simul cũ morte uenir.

Expanded text:
φόβον timorem dicunt, unde et Latini hunc morbum ab aquae metu lymphatiφόβον timorem dicunt, unde et Latini hunc morbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque Eadem et lues a labe, et luctu vocata, quae tanto acuta est, ut non habeat spatium temporis, quo aut vita speretur, aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit.
Abbreviated transcription (Latin):
passio nom̃ accepit. P leripleumonia e pulmonis niciũ. cũ dolore uebenm̃ et
suspirio. Greci enĩ pulmone pleunion uocant. Unde et egritudo dicta ẽ. Apo¬
pieria ẽ subita effusio sanguinis. qua suffo̾cati intereũt. Dicta ẽ aũt apopleri
qex lecati ꝑcussu repentinꝰ caso fiat. Grecieni ꝑcussionẽ apoplerm uocant:
Spasmꝰ latine ꝯtracto subita parciũ aut neruoꝵ cũ dolore uehem̃ti. quã passio¬
nẽ a corde nominatĩ direr. qr in nb pͥncipatũ ugoris br̃. fit auꝰ exr duob mo¬
dis. autꝰ ex repletõne aut exinatͣone. Tetan maii ẽ ꝯtrictõ neruoꝵ aceriuce
et dorsũ. t̾ elum laterie dolor ẽ. dictum. ñt iti a medicis q dolore corpꝰ transũ¬
ber& quasi glidius. Uleus dolor intestinoꝵ. unde et ylia dictas. Grece eĩ
ylios obuoluere dr̃. ꝗ se intestina pro dolore inuoluant. hi et terminos
diir ab intestinoꝵ torm̃to. Ydrotaba id ẽ aque metus. Greci eñi ydro aqua

Expanded text:
nia est pulmonis vitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repentinus casus fiat. Graeci enim percussionem ἀπόπληξιν vocant. Spasmus Latine contractio subita partium aut nervorum cum dolore vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, qui in nobis principatum vigoris habet. Fit autem duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. Tetanus maior est contractio nervorum a cervice ad dorsum. Telum lateris dolor est. Dictum autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. Ileos dolor intest†ilios† obvolvere dicitur, quod se intestinae prae dolore involvant. Hi et turminosi dicuntur, ab intestinarum tormento. Ὑδροφοβία, id est aquae metus. Graeci enim ὑδωρ aquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Anta cełitate sꝑa celi dr᷑ currere. ut nͥ adu̾so precipitẽ eiꝰ cursũ ast̃ currẽtẽt᷑ que¬
eã remorarent᷑. mundi ruam facer&e. xiiii. De axs celim
ris ẽ septẽtrionis linea recta. que ꝑ mediã pilã sꝑe tendit. et dicta axis q in
Iꝑoli qd sint axiũ cicli. ex usu plaustroꝵ apoliendo scilicer nominati. s& polus
semꝑ boreus iudet᷑. austronothꝰ nũꝙͣ qr dext̃a celi altiora s̃ pressa austri.

Expanded text:
aera caeli dicitur currere ut, nisi adversus praecipitem eius cursum astra currerent, queam remorarent, mundi ruinam faceret. § 36 De axe caeli. is est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo qi dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri.
Abbreviated transcription (Latin):
imposirũ existimat᷑:. ut nõ satis soc paulatĩ adhibeatur. Nam ĩ multo ꝯtris¬
tat᷑ uatura. mediocrit᷑ aũt gandet. Unde et qui pigm̃ta et antidota satis ut
ꝓssidue bib̾int uexant᷑. Inmodatio em̃i om̃is nõ salutẽ soe ꝑicłm affert e¬
cdicine aũt artis auctor ac reꝑtor apd̾ gretos ꝑhibet᷑ apollo. hanc filiꝰ eiꝰ
scolapius laude uł oꝑe ampliauit. Soe pꝰquã fi fulininis ictu scolapitis intut
int̾licta fertꝰ medendi cura. et ars sumuil cũ auctore defẽcit. latintq ꝑ annos

Expanded text:
impositum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo constristatur natura, mediocri autem gaudet; unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Immoderatio enim omnis, non salutem, sed periculum affert. dicinae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo. Hanc filius ejus Aesculapius laude vel opere ampliavit. 2. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur 169 medendi cura, et a
Abbreviated transcription (Latin):
libie. Scorpiũ qͦi et sigitariũ ꝓpt̾ fulgura m̃sis ip̃iꝰ appellauer᷑. Sagitariꝰ uir eqͥnis¬

Expanded text:
Librae. 30. Scorpium qLibrae. 30. Scorpium q
Abbreviated transcription (Latin):
Castorẽ qͦ et pollucẽ pꝰ mortẽ int̾ notissima sida ostituer qd̾ signũ gemini
dicunt. Cancrũ qͦr inde dixer̾ eo q cũ ad eũ signũ m̃se uinio sol uenerit retrogͣ¬
ditur in modũ cancri. breiuoresq dies fac̃. Hoc em̃ animal incertã hr̃ primã partẽ
Deniq ad utrãq partẽ gresso dirigit. ita ut prior pars sir posterior prior. Leonẽ ĩ
grecia ingentẽ hercules occidit. ez ꝓpt̾ uirtutẽ suã hunc int̾ duodecĩ signa ꝯsti¬
tuit. Hoc signũ solcũ attigeriz miniũ calorẽ mundo reddit. et annnios flatus
in quib ꝑ eũ sol decurrit. t̾ra exausta solis ardore nichil pariat. Est eni hoc
tp̃s caniculariũ dierũ. librã aũt uocauer ab eqͣlitate m̃sis ipsiꝰ. qr octauis hłis oc¬
tobris sol ꝑ eũ signũ currens equinoctiũ facit. Unde et lucanꝰ .ait. Iustate ponda

Expanded text:
Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrogditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posGraecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus in quibus per illud Sol decurrit, terra exhausta Solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia octavo Kal. Octobris sol per illud signum currens aequinoctium facit. Unde et Lucanus: Ad juxtae pondera
Abbreviated transcription (Latin):
dꝯ. et illud merturii. et ꝯcepta ẽ opinio uanitatis. hanc opinionẽ erronsdiabls
confirmauit. xp̃s euertit. Iam uͦ illa que ab ip̃is gentilib signadicunt᷑ in qͥb
et̃ animantiũ imago de stellis formatꝰ ut arcron. ut aries. taurꝰ. libra ex huuis¬
modi alia. his qui sid̾a ꝑ uider̾ inminerũ stellarũ speciẽ corporis supsticiosa ua¬
nitate ꝑ moti finxer̾ ex causis quibrdã deoꝵ suoꝵ er imagines et noĩa ꝯfo̾nna¬
ntes. Nam arietẽ primũ signũ cui ut libre mediã mundi linea tradũt. ꝓpt̾ am¬
monẽ iouẽ. ideo uocauer̃. in cuiꝰ capite qui simulacra faciũt arietis corma fingũt
piũ solẽ in eo signo cursũ suũ agere dicũt. Soe et taurũ uit̾ sida collocant et
ip̃m ĩ honore iouis eoq in bouẽ sit fabulose auerso quo europã transuerit.

Expanded text:
dus, et illud Mercurii, et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus dus, et illud Mercurii, et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. 22. Jam vero illa quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt.  anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit.
Abbreviated transcription (Latin):
triginta. Quarũ nomina et effectꝰ. quidã astrologi scͥpser̃. Lucifer dictus eoqͥ int̾
iube radii ip̃oꝵ extendantꝰ. Uesperꝰ stella ẽ occidentał quã iͣgnominarã ꝑibent̾
abesꝑo hispanie rege. Est au̾t et ipsa ex .u. stellis planetis. noctẽ ducens. et solẽ
sequens. Ferturaũt q hec stella oriens luciferui. occidens uesꝑũ facit. De quastaciꝰ.
Et altõ dependitꝰ in orto̾. planete stelle s que ñ sunt fixe in celo ut reliq̃s in
aere feriuit᷑. Dicte au̾r planete asi orticsi ianec. idẽ ab erpore. Nani int̾clũ in
iustrũ. int̾dũ in septẽtrionẽ plerũq contra mundui. nõ nuiꝙͣ cũ mundo ferun¬
t᷑. Quarii nomina grecas̃ pheton. plenonta. phiriona. hesperꝰ. Stilbon. has
romani nominib deors suorũ. idẽ iouis. Saturni. Martis. ueneris atq mercu¬

Expanded text:
triginta, quarum nomina et effectus quidam Astrologi scripserunt. Lucifer dictus eo quod inter triginta, quarum nomina et effectus quidam Astrologi scripserunt. Lucifer dictus eo quod inter jubae radii ipsorum extendantur. Vesperus stella Occidentalis, quam cognominatam perhibent a Vespero Spaniae Rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem sequens. Fertur autem, quod haec stella Oriens Luciferum, Occidens Vesperum facit. De qua Statius: Et alterno dependitur unus in ortu. Planetae stellae sunt fixae in coelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae autem planetae apo to planos, id est ab errore; nam interdum in Austrum, interdum in Septentrionem, plerumque contra mundum, nonnunquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaeton, Phaenon, Pyrois, Hesperus, Stilbon. 21. Hos Romani nominibus deorum suorum, id est, Jovis, Saturni, Martis, Veneris atque Mercu
Abbreviated transcription (Latin):
q uer ẽ qu̾o eroriunt᷑. Nam occasu suo hiemẽ. ortu estatẽ primesq nauigatõ¬
nis tp̃s oñdunt. Canicula stella que ez sirus dr̃. estuus mensib ĩ medio cẽtro
celi ẽ. et dum ad eã ascendiz ꝯuncta cũ sole duplicat᷑ calor ipsiꝰ. et dissoluunt᷑ cor¬
pora et uaporant᷑. Unde et ex ip̃a stella dies cauiculares dicunt᷑. qũo et molestẽs
purgatõnes. Canis aũt uocat᷑ ꝓpt̾ qd̾ corpora morbo afficiat. siue ꝓpt̾ flãme can¬
dorẽ. qͥ eiusmodi sit ut preceteris lucere uideatꝰ: citiq qͦ magis eã cognosc̾ent siri¬
on apellasse. Cometes stella ẽ dicta eo qͥ comas luminis ex se fundat. qͥ genꝰ sidis
qño apparuerit. aut pestilentiã. aut famẽ. aut belli signifi̾cat. Conietes aũt lati¬
ne crinite appellant᷑. qr in modũ crimũ flãmas sparg̾t. quas stoici dicũr ẽẽ ultra

Expanded text:
quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigatioquod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris quando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt; quas Stoici dicunt esse ultra
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ autumnali tp̃re. Orion austriante tauri uestigia fulgoe. et dicto orion ab urina
id ẽ ab munclatõne aquarũ. Tpr̃e aũt biemis ab ortus. mare et t̾ras aquis ac tẽpesta¬
tib turbat. Hunc latim uigulã uocant. q sit armatꝰ ut gladius. et stellaꝵ luce
t̾ribił atq clarissimꝰ. In quo si hec fulgemt omĩa. serenitas portendit᷑. Si obscura¬
t̾ huiꝰ acies tẽpestas ceruit᷑ iminere. Hiades dicte a si ot uyati idẽ asucco et plu¬
uiis. Nim pluue grece uades dicunt᷑. Orte quippe: dicunt᷑ qd̾ scient pluuias
unde er eas latim succulas appellat᷑uer. qr quo nascunt᷑ pluuiarũ signa monstra¬
tẽ greci afit̾o niac ton appellant. Sunt eni ftelle.uii. ante genua tauri ex quib
ui. udent᷑. Nam latet ua. has latini uergilias dicunt a tp̃ris significitõne.

Expanded text:
m, autumnali tempore. Orion autem ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, m, autumnali tempore. Orion autem ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. Hyades dictae, ἀπὸ τοῦ ὑείν, id est a succo et pluviis. Nam pluviae Graece ὑετὸς dicuntur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias; unde et eas Latini Suculas appellaverunt; quia quando nascuntur, pluviarum signa monstratem Gracci ἀπὸ τοῦ πλεὶστον appellant. Sunt enim stellae septem ante genua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dicunt a temporis significatione,
Abbreviated transcription (Latin):
litates. ꝑ estatẽ et hieniẽ ueralẽq tẽꝑien. Ortii eñ uł õccasu suo certis statõib
tp̃m qualitates significit. Signoꝵ primꝰ arcton. qͥ m axe fixꝰ.uii. stellis in se
reuoluris rotat᷑. Nom̃ e grecum qͥ latine dr̃ ursrqueq umodũ plaustͥ uertit᷑:
ur̃i eni eĩ septẽtrionẽ dixer. t̃riones enĩ ꝓprie sunt boues aratorii. dicti. eoqͥ
t̾ram terant qi teriones. Septẽtriones aũt nõ occidere axis uicinitas facit. qr
meo sunt. Artofilax dictꝰ. q arcton id ẽ elicem uersamq sequit᷑. Eundẽ et
bootẽ dixer. eoꝗ plaustro heret. signũ multis spectabile stellis. int̾ quas artru¬
rꝰ ẽ. Arcturus ẽ sidus ẽ pꝰ candã maioris. urse posita in signo bete. Unde are¬
turꝰ dictꝰ ẽ quasi apitt o ỹoypa qr bootis precordus collocati ẽ. Orit᷑ aũt arcni¬

Expanded text:
alitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus alitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitatem significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus septem stellis in se revolutis r, nostri eam Septentrionem dixerunt. 7. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia ineo sunt. 8. Arctophylax dicitur, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixer unde Arcturus dicta est, quasi e yoypa, quia Bootis praecordis collocata est. Oritur aute
Abbreviated transcription (Latin):
neses. uł cet̾a suꝑsticiosa. que se ad cgnitionẽ siderũ ꝯiungũt. idẽ ad noticiã
fatoꝵ. et fidei nr̃e sine dubiratõne ꝯtraria s̃. sic ignorari debent a rp̃ianis. ut
nec scͥpta eẽ uidemt᷑. Soe ñ nulli siderũ pulcritudine et claritate pellecti. illap¬
si stellarũ cecitis mentib corruer̾. ita ut ꝑ supputatõnes norias que mathesis
dr̃ euentꝰ rerũ pre scire posse conent᷑. quos nõ solũ xp̃iane religionis doctoreᷤᷤ
soe oe gentilũ. Plato. aristoriles. atq ali: rerũ ueritate cõmoti: cõcordi senten
cla dampnauer. dicentes ꝯfusiones rerũ potiꝰ de tali ꝑsuasione generan. Nam
si genꝰ humanũ ad uarios actꝰ nascendi necessitate premerentꝰ. cur ad laudẽ me¬
reatꝰ boni aut̾ mali ꝑcipiant ultionẽ: et quã̾ius ip̃i nõ fuerint celesti sapic̃cie
scła sapiencia implicatos a t̾renis reb abaducet. et insuꝑna ꝯtẽplatõne collocaree.

Expanded text:
ad cognitionem siderum conjungunt, id est, ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt; sic ignorari debent a Christianis ut nec scripta esse videantur. 39. Sed nonnulli, siderum pulchritudine et claritate pellecti, in lapsus stellarum caecatis mentibus corruerunt, ita ut per supputationes noxias, 167 quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur; quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium, Plato, Aristoteles, atque alii, rerutia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti ssaeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abduceret, et in superna contemplatione collocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
set speciẽ iutͣata. que grece aretos appellatꝰ. pꝰ int̾fectionẽ ip̃iꝰ nomẽ eiꝰ iouis
cũ filio instellis septẽtrionalib transtulit eãq arctũ. filiũ eius arcto filarap¬
pellauit. Sic lira pro mercurio in locũ locata. Sic centaurꝰ. Cyronꝓpt̾ qd̾ mitri¬
erit scolapiũ et achillẽ. int̾ astra dinumeratꝰ ẽ. Soc quolib&e mͦ suꝑsticiones
hec ab hominib nuncupant᷑: sut tñ siła que ds̃ in mũdi pͥncipio cõdidit.

Expanded text:
set speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis set speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilaxo appellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae Deus in mundi princ
Abbreviated transcription (Latin):
et sagitariꝰ ẽ uocatꝰ. Capricorni figurã idõ int̾ siła finxer̃. ꝓpt̾ cipiã iouis nutricẽ
cuiꝰ postiorẽ partẽ corporis inefigiẽ piscis ideo formauer. ut pliias eiusdẽ tp̃ris
designarẽt. quas soler idẽ mensis plerũq inextienis hr̃e. Porro aqͣriũ
et piscẽ ab imbribus tp̃rm uocauer̃. q hieme qno in his signis soluertit᷑ ma¬
iores pluuie ꝓfundunt᷑ et ad miranda demencia gentiliũ. qui nõ solũ pisce ᷤ
celũ receptos eẽ credider̃. ita ut imagines eoꝵ stellis assignarẽt. coꝵq appel¬
lare nominib ñ erubesc̾ent. Auriga ox erichroniũ int̾ celi astra collocauer ꝓpt̾¬
udissent eũ primũ quadrigas iunxisse. Mirati ẽ eñi eius ingeniũ ad muta¬
tionẽ solis accessisse. et ꝓpt̾ hoc nomẽ eius pꝰ mortẽ int̾ sid̾a posuer̃. Sic calis¬
to licaonis regis filia. dũ ab ioue comp̾si̾a. et fabulose a uinone in urse fiuis¬

Expanded text:
et Sagittarius est vocatus. 31. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capram Jovis nutricem, cujus posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias ejusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. 32. Porro Aquarium et Pisces, ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vertitur, majores pluviae profunduntur. Et caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium in caeli astra conlocaveruntdissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitationem Solis accessisse, et propter hoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Nterluniũ lunc ẽ tp̃s illud int̾ deficientẽ et nascentẽ. Est au̾t trigesima dicᷤ
qͦ luna ñ lucet. que ideo tunc uderi ñ pͣ quiꝰ soli comuncta obscuratꝰ. so eodẽ
inom̃to renascens. paulatim ab eo recedendo uidetꝰ  De cursu lune. xxxiiii.
una amisi ac recepti luminis uicib menstrua spacia mod̾atur. q̃ ideo obliqͦ¬
incedir cursu. et ñ recto ut sol. scilicos ne illectio pͥma cedat incentrũ t̾re. et fre¬
q̃nt̾ patiat᷑ eclipsm. Uicunꝰ ẽ cm̃ eius circulꝰ t̾re. Crescens aũt orientẽ corni¬
b expectar. de crescens occidentẽ. merito. qr occasura et amissura ẽ luiñ. xxxu.¬

Expanded text:
nterlunium lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, nterlunium lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. De cursu lunae . Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquincedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ratione tp̃im dispenserꝰ. et ordo incissitudinẽ ꝑmutationẽq accipit. Nam dũ ad
suꝑiora conscenderit uer. temꝑar. Ubi aũt ad sũmũ celi uenerit. estiuos accẽdit̾
calores. Descendens rursus autumpno temꝑiẽ reddit. Ubi uͦ ad inferiorẽ redit
circulũ. ex glaciali cõpage celi. rigorẽ nb hib̾ni frigoris delinquit. De ititiere soł
intincerit. ꝑ incognitas uias sbͥ t̾ras uadit. et rursad ouentẽ recuitit᷑.xxx.
De lunine lune.
unã quidã philosophi dicunt ꝓpriũ lumẽ hĩe globiq eius in unã ꝑtẽ ẽe̾ xxx¬
e contra aiunt luã nõ suũ liñ hr̃e.s& solis radus illuminari. unde et edi¬
psin patitꝰ. sunt̾ ipam et solẽ umbra t̾re intueniat. Sol eñi illi loco suꝑior. hĩc
dia ita. O Quarta plena ita. O Qnta iterũ dimidia ex maiore ita. ¶ Sex¬
ta iterũ sectilis ita. ¶ Septima bicornis ita. E Septima au̾t̾ semis et iugesi¬

Expanded text:
. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi ad summum venerit, aestivos accendit calores: decedens rursus autumni temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem redit circulum, ex glaciali conpage caeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit.' De itinere solitinxerit, per incognitas sub terra vias vadit et rursus ad orientem recurrit. De lumine lunae . Lunam quidam philosophi dicunt proprium lumen habere, globiqe contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco superior est. Hinc bet ita. Quarta plena ita. Quinta iterum dimidia ex maiore ita. Sexta iterum sectilis ita. Septima bicornis ita. Septima autem semis et vicesi
Abbreviated transcription (Latin):
ornuint᷑. et ñ simul occidũt. Om̃s aũt suo tp̃e ad cursũ ꝓpriũ reu̾tunt᷑. xliii.
claritate magis minus ue nr̃is ocłis apparent. Nam multe maiores sũt his
quas uidemꝰ ꝯspicuas. soe longius posite ꝑue uidentꝰ anb̾. rliuii. pecirelari¬

Expanded text:
oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. § oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. § claritate magis, minusve nostris oculis apparent; nam multae majores sunt iis quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. 159 CA
Abbreviated transcription (Latin):
telle et sicda. et astra. int̾ se difte̾r̃. Nam stella ẽ queliboe rũ s iđũ. atq astro
singłaris. Sicła uͦ sunz stellis płimis facta. ut hiades pliades. Astra aũt stelle
grande̾ s̃. orion boetes. Soe ħ nomina scͥptores ꝯfundũt. ⁊ ast̃ ꝓstellis. et stellaᷤ
pro sideribus ponunt. xxxuiiii. De lumine ftellarũ. rl. ue stella¬
telle nõ hr̃e propriũ lum̃. soc a sole illuminari dñr sic̾ et̃ lima. rũ.situ.
telle ĩmobiles s̃ et cũ celo fire ꝑpetuo motu fe̾runtꝰ. neq cadũt ꝑ diẽ. so so¬
idera aut feruntꝰ aut mouent᷑. Ferunt᷑ q̃ celo fixas̃. et cũ celo uoluunt᷑.
Mouent᷑ uͦ quedã sic̾ planete. id ẽ erratice. que cursꝰ suos uagos certa tam̃¬
defuntione conficiũt.rlii. De uario cursu stellaruon. unun¬
Eelle pro eo qd ꝑ diu̾sos orbes celestiũ planetarũ fe̾rutꝰ quedã celerius
exorte seriꝰ occidũt. quedã tardius ex orte ciciꝰ ad occasũ ꝑueniunt. alie ꝑit̾

Expanded text:
tellae et sidera et astra inter se differunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis et stellas pro sideribus ponunt. § 61 De lumine stellarum. Stellas non habere proprium lumen, sed a sole inluminariStellae immobiles sunt, et cum coelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt per diem, sed sotellarum. 1. Sidera, aut feruntur, aut moventur. Feruutur quae coelo fixa sunt, et cum coelo volvuntur. Moventur vero quaedam, sicut planetae, id edefinitione conficiunt. § 64 De vario cursu stellarum. Stellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ s tacten ẽ incensũ qd̾ ex pressura manał dictũ a grecis. ⁊ aparoc taze rc
t̾alet n. idẽ optimũ. Mirobalanum quia fit ex glande odorata. De qͦoratius. Ex
uiñe qͣ ex comin oleo confectui Aliarũ specierũq cõmixrione augetur. odoris
ocunditatẽ sumens et longiuis redolens xiii. De Initio medicine.i
uerit᷑ a quibdam quare int̾ ceteras lib̾ales disciplinas medicine ars nõ ꝯti
¶ã medicꝰ scire iubet᷑. ut intelligere uł exponere possit que legit. Similit̾ er
rethoricã. uc ueracib arguim̃tis ualeat definire que tractat. Hec nõ ez dialecticã
ꝓpt̾ infirimitatũ causas ratione adhibita ꝑscrutandas atq eurandas. Sic et
propt̾ qͣlitates regionũ et locoꝵ situs in quib doceat quid quibq obsu̾are
oporreat. Porro musica ĩcognita illi nõ erit. Nam multas que in egris homi¬
nib ꝑ hanc disciplinã facta legunt᷑. sic̃ dauid legit᷑. qui ab sp̃u inmundo. Sau¬

Expanded text:
tacten est incensum quod ex pressura manat, dictum a Graecis παρὰ τὸ στάζειν στακτή, id est obtritum. Mirobalanum, quia fit ex glande odorata. De quo HoratiusC.omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolens. Quaeritur a quibusdam quare inter ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non concam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas. Sic et propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare oporteat. Porro Musica incognita illi non erit, nam multa sunt quae in aegris hominibus per hanc disciplinam facta leguntur; sicut de David legitur, qui ab spiritu inmundo Sau
Abbreviated transcription (Latin):
bne celi .u. sũt quarũ distinctionib quedã partes tẽꝑie sua incolunt᷑ quedã
i maniteate frigoris aut caloris ĩ habitabiles existũt. q̃ ideo zone uł cireuli appellan
tͦ eo qd incirtũductõne sꝑe eristunt. Quoꝵ primmus curtulꝰ ideo arcticos appellatꝰ
eo q intra eũ arctoꝵ signa inclusa prospiciunt᷑. Sed̾s cu culus er eo termnostro picos
ar̃. qui in eo circĩiẽs sol aquilonis finib estatẽ facr. et ultra eũ circulũ nõ transit. soe
circulo antarticos uocat᷑: eo qd̃ contrariꝰ sit circło quẽ areticon nominam. Quintꝰ ar¬

Expanded text:
undus dividitur, quorum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam immanitate frigoris aut caloris inhabitabiles existunt. Primus est septen quia in circumductione sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, quae a nostrisdicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus cir