comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipum deo placita fcã sequũtur
ita facile multi improborum exẽ¬
pla sectant᷑ pleriq aut̃ apd̃ iniqͦs
pͥncipes necessitate magis quã
noto malo existunt dum imperiis
eoꝵ obediunt. Non nulli aũt sic̃
ꝓmpti sunt sequi reges in malũ
sic pigri sunt imitari illos in bo¬
nũ Sepe unde mali reges peccãt
inde boni iustificantur dum p̾ce¬
dentiũ cupiditatẽ et maliciam
corrigunt. Nam renera pccĩs eoꝵ
ꝯmunicant. si quod illi dicripuit
isti retentant /cuiꝰ pocm̃ quisq
sequitur necesse est ut eius penã
sequatur. Neq enĩ erit impar
supplicio cuiꝰ errori quisq par ẽ
legib obtemꝑare suis. Tunc¬
enĩ iura sua ab oĩb custodienda
existimet qñ ⁊ ip̃ẽ illis reue̾nciã
p̾bet pͥncipes legib tem̾ suis nͨ
in se posse dap̃nare uira que ĩsub¬
iectis constituut. Iusta est enĩ
uoci eoꝵ auctoritas si quod ppłis
ligionis disciplina scłi potestates¬

Expanded text:
cipum Deo placita facta sequuntur, cipum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim erit impar supplicio, cujus errore quisque par est legibenim jura sua ab omnibus custodienda existimet, quando et ipse illis reverentiam praebet. Principes legibus teneri suis, nec in se posse damnare jura quae in subjectis constituunt. Justa est enim vocis eorum auctoritas, si quod populis ligionis disciplina saeculi potestate
Abbreviated transcription (Latin):
tarum gentilium dixit quoq
magis tegitur tectus magis
estuat ignis cecus enĩ lãgnor
uehemens est ac nimius. quia
tacitum niuit sub pͤtore uuilnꝰ.

Expanded text:
tarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens est ac nimius, quia tacitum vivit sub pectore vuln
Abbreviated transcription (Latin):
ad hib̾e delicta. scd̾m psalmi smãm.
cet pecratum meũ cõtra me ẽ semꝑ.
Situt enĩ nõ oportet reministi p᷑
tum apud iustum. recordacio pcc̃ĩ.
recordacio debet eẽ pccint ea que
gessit semꝑ lacͥmãs conficeatur
cunde et p̃s dicit. conu̾sus sum ĩ
erup̃na mea. dum ꝯfigit᷑ spina.
pecratum meum cognitũ feci: ⁊
dum clamarem tota die. Qͥd gͦ
tacuisse se penitet nͥ ꝯfessionem
pcc̃oꝵ: Quid clamas se dolet nisi
defensionem maloꝵqui ergo
pc̃coꝵ suoꝵ defensor extitit. neces

Expanded text:
adhibere delicta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci pectum. 2. Apud justum recordatio peccati recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatudum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, neces
Abbreviated transcription (Latin):
uẽĩens de diuina iusticia. huic ẽ
quod ait ꝓphã indurasti cor nr̃m:
ne tim̾emus te neq enĩ dũ qui¬
cumq uisti sunt. a deo impellunt᷑
ut mali fiant ⁊ s dum mali iam
sunt. indurant᷑ ut det̾iores exis¬
tatem dei nõ receꝑunt ut salui
fierent: inmisit illis deus sꝑin
erroris. facit ergo deus quosdam
antur in deterius ire Talia quippe
pcc̃a. p̃cedentib aliis pocĩs. prola¬
buntur in penã. quam penã pocã
mentur quedam de ira dei ueĩunt
pcc̃ã. que pro m̾i̾to alioꝵ ꝯpensan

Expanded text:
veniens de divina justitia; hinc est veniens de divina justitia; hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus ; neque enim dum quicunque justi sunt a Deo impelluntur ut mali fiant, sed dum mali jam sunt indurantur ut deteriores existatis Dei non receperunt, ut salvi fierent, immisit illis Deus spiritum erroris . Facit ergo Deus quosdam us mereantur in deterius ire. Talia quippe peccata praecedentibus aliis peccatis prolabuntur in poenam quam peccata merentur. 6. Quaedam de ira Dei veniunt peccata, quae pro merito aliorum compens
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ diuino in reatu nequiore
labuntur. qui distͥnge sua facta¬
minora ꝯtep̃nũt. multi a cͥmĩe
contruũt in cͥmine. qui dei cogͥ¬
toem hñtes . timorem eiꝰ negli¬
gunt. et quem nouerunt ꝑ sciẽ¬
tiam ꝑ actionem nõ uena̾ntur
ideoq cecantur. diuino iudicio pu¬
nienda cõmitt̾e et in penã ꝯmis¬
si facinoris facinꝰ dec̾ius addere
¶Sepe pocm alterius pcci causa est
qd̃ ꝯmittitur: alius ex ip̃o quasi
sua soboles oritur. sicut fieri so¬
let nasci libidinem. ex nimia uẽ¬
tris ingluuie pena u̾o poc̃i pocm̃
admittitur: qñ pro m̾to cuiꝰq pͦ¬
cati deo desente in aluid pccm̃ itur
deterius: de quo amplius qui ami¬
sĩt sordidetur. ergo p̃cedens pecca¬
tũ. causti est sequentis pocĩ seqñs
u̾o pcc̃m pena est p̃cidentis delicti.
p̃cedencia itaq pcc̃a. sequenciũ st̃
tͥminũ causa ut illaque seqñtur
sint p̃cedencium pena p̃cedenciũ
poc̃oꝵ pena ip̃a uocatur induratõ.

Expanded text:
autem divino in reatum nequiorem autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minocorruunt in crimen, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt, et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque sinuntur divino judicio punienda committere, et in poenam commisso facinori facinus deterius addere. Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod dum committitur, aliud ex ipso quasi sua soboles oritur: sicut let nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. Poena vero peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati Deo deserente, in aliud peccatum itur deterius, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati, sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio
Abbreviated transcription (Latin):
no animo fiant nõ sunt pocã. uͭ
pote potestas. si non se ulciscendi
cupiditate. s magis corrigendi
studio ulciscitur in reũ. Item sũt
poc̃a leuia que ab incipientibus
coccidiana saciffactione purgãt᷑.
que tñ a ꝑfcĩs uiris uelud mag¬
na cͥminaria euitantur. Quid
aut̃ hoiẽs de magͥs scel̾ib ag̾e̾
debet. qñ eciam ꝑfcĩ leuia queq
delicta qrͣ gͣuissima lugent. Non
solum gͣuia. s leuia sunt cauen¬
da pcc̃a multa enĩ leuia unũ gnͣ¬
de efficiut̃: sicut solent parius
⁊ minimis guitis inmensa flu¬
mina cresc̾e uuiu̾sitas eĩ ĩ unũ
coacta: ex undantem efficit copiã.
¶pocã que incipientib leuia sunt:
ꝑfcĩs iuiris gͣuia deputant᷑. Tan¬
to eĩ maius cognostitur eẽ peora¬
tum. qnͣto maior qui peccat hẽtͤ
crescit enĩ delicti cumulus iuxta
ordinem m̾itorum et sepe quod
minorib ignoscitur. maioribus
maiora ꝯmitti ꝑcc̃aut duriꝰ
feriantur ꝓ magnis scełibus: qui
de paruis corrigi nolun̾t iudicio

Expanded text:
no animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut magna crimina evitantur.atores de magnis sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta, quasi gravissima, lugent? 4. Non solum gravia, sed et levia sunt cavenda peccata. 218 Multa enim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognoscitur esse peccatum, quanto major qui peccat habetur. Crescit enim delicti cumulus juxta ordinem meritorum, et saepe quod minoribus ignoscitur, majoribus majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate dei filius ipẽ fieret in
hominem hoĩs filius. ne nom̃ fili
ad alterum transiret. qui non erat
munem hominis filius ne nom̃ fili
ad alterum tnͣsiret qui nõ erat in¬
diuinitate dei filius dei gͦ filius hoĩs
stũs est filius natus scdm m̾tatem
nature ex deo dei filius ⁊ scd̾m i̾ta¬
tem nature ex homine hoĩs filius
ut u̾itas unnigeniti non adoptione
nõ appellacione s in utraq natini¬
tate ẜ alii nom̃ nastendo habrt.
ut eẽt uerus deus ⁊ uerus homo u
nus filius. Non enĩ duos xp̃oꝰ dici¬
mus neq duos filios. s dm̃i ⁊ hoĩe
unũ filium quem ꝓpterea ⁊ unige
nitum dicim in manentem in duab
substanciis. sicut ei nature u̾icas cõ¬
tulit nõ confusis naturis neq ĩ mix¬
tis. sicut thimothiam uolunt dicr s
societate unitatis. Deus gͦ homiꝰ¬
in humanam substanciam assũ¬
do hominẽ nec homo in diuinam
glificatus in deo: quia mutatõ uł
⁊ diminucionem ⁊ obftonem sub

Expanded text:
divinitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius, ne filii nomen ad alterum transiret, qui non esset ius, hominis factus est filiqui non esset nativitate filius. Dei ergo filius, hominis factus est filius: natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei filius et secundum veritatem naturae ex homine hominis filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione: sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus enus Filius. Idem: Non ergo duos Christos, neque duos filios, sed Deum et hominem unum Filium, quem propterea unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, 3 non confusis naturis, neque immixtis, sicut Timothiani volunt, sed societate unitis. Deus ergo homiin humanam substantiam, assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum: quia mutatio vel  diminutionem et abo
Abbreviated transcription (Latin):
ab si carne sicut ualencianus.
putatiuũ uł imagiatum. s corpꝰ
u̾o nõ tñ carnem ex carne sicut
in arcianus. s uerus deus ex diui¬
nitate et uerus homo ex carne. uꝰ
filius in diuinitate uͥbum patͥs d̾g
in homine anima et caro. anima
nõ absq sensu et racione ut apol¬
liuaris neq caro absq anima ut
henntumꝰ. s animatum racione sua
et corpus cum seusibus suis ꝑ quos
sensus uerus in passione. ⁊ añ passĩ¬
onem. carnis sue dolores sust inuit

Expanded text:
 sicut Valentinus putative imaginatum, sed corpus verum. Non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate et verus homo ex carne, unus Filius; in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et corpus cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem suae carnis dolores sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
aufertur doctrina p̾dicatõis ꝓ
bono m̾ito audientis tͥbuit᷑ ẜmo
doctoris qn potestate diuina con¬
sistit cui uelit deus doctͥue u̾bum
mͦ pro culpa auferatur ẜmo docto¬
ris mͦ u̾o pro utilib m̾itis tͥbua¬
tur. Nam et bonus docet bonum
et malus malum. et bonus ma¬
doctͥne scd̃m salomonis sinãm
dicentis tempꝰ tacendi et tempus
loquẽdi. Non quidem ꝑ timorem
s ꝑ discretionem ꝓpter maloru
incorrigibilem iniquitatẽ. Non¬
cessare int̾dum doctores eccłie
calore oaritatis ardentes cõtices¬
cũt a docendo quia non est qui au¬
cendi accepit offiũ uit̾ dum ad
tim corrig̾e nequa quã existimãt
Nam si corrig̾e̾ potest et dissi¬
mulat uerum est quod ꝯsensũ
erroris alieni hẽat pleriq scĩ
doctores ꝓ mali ꝑtinacia qͣuia

Expanded text:
octrina praedicationis; pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctoris. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo pro utilitate rectoris tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum; et bonus madoctrinae, secundum Salomonis sententiam dicentis: Tempus tacendi et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, noncessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia non est qui aucendi accipit officium, interdum ad tim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mam pietatis exurgat cum can¬
tatur quam si nõ cantetur. Omĩs eĩ
aritate. excitantur mag̾ cum sua̾ui
disse ac cecinisse manifestum de¬
inde et alios ꝓpħas: postea quidem ⁊
tres ꝓu̾ in fornace positi: ꝯuocati oĩ
creatura creatorem oĩum hymnũ ca¬
nentes dixun̾t Itaq ⁊ hymiuͦs ⁊
psalmiͦs canentes: non solum ꝓph̾a¬
mus exemplũ: et p̾cepta de hac re
utilia ad mouẽdum pie animũ et
infłamandñs diuine lectionis af¬
fectum. Sunt aut̃ diuini hymur st̃
et ingenio humano ꝯpositi: hylariꝰ
autem gallus ept̃ pictauiensis elo¬
quencie conspiciuis. hymnoꝵ carmi¬
copiosius in huiꝰ modi carmiue cla¬
ruisse cognostitur. atq hymui ex
eius nomine ambrosiani uocant᷑
quia eius tempore. pͥmũ in eccłia
mediolanensi celebrare ceperunt
Cuiꝰ celebritatis deuocio. de hinc
ꝑ tocius occidentis eccłias obser

Expanded text:
tum pietatis, cum cantum pietatis, cum cantatur, quam si non cantetur. Omnes enimaritate excitantur magis, cum suavi disse ac cecinisse, manifestum est, deinde et alios prophetas. Postea quidem et tres pueri in fornace positi, convocata omni creatura, Creatori omnium hymnum canentes dixerunt. Itaque in hymnis et psalmis canendis non solum prophetaemus exemplum, et praecepta de hac re utilia ad movendum pie animum et ad inflammandum divinae dilectionis affectum. 2. Sunt autem divini hymni, sunt et ingenio humano compositi. Hilarius autem, Gallus episcopus Pictaviensis, eloquentia conspicuus, hymnorum carmicopiosus in hujusmodi carmine claruisse cognoscitur, atque iidem hymni ex ejus nomine Ambrosiani vocantur, quia ejus tempore primum in Ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt, cujus celebritatis devotio dehinc per totius Occidentis Ecclesias obser
Abbreviated transcription (Latin):
ticum autem uox humana est. ꝓsal¬
mus uero qui canitur ad psalteriũ
post moysen: dauid ꝓpħam ꝓph̾a
in magno misterio ꝓ dit eccłia sħͥ enĩ
a puericia in ħ mundo a dño speciałr
elcũs. et cantorum pͥnceps psalmo¬
rumq thesaurus esse ꝓmeruit. Cmꝰ
psalterium id circo cum modulamĩe
cancilenarum suaniũ ab ecc̃a freꝙ̃¬
tatur. quo facilius anime ad cõpũc¬
tionem flectantur pͥmitiua autẽ
ecc̃a ita psallebatꝰ ut modito t̃lexu
uocis faceret ꝑsonare psallentem:
canenti. Propter carnales aut̃ eccłie
est insticuta. ut qui a uerbis ñ con¬
punguntur. suauitate modulami¬
nis moueantur. Sic namq et beatis¬
simꝰ augustimis in libris ꝯfessionũ
suarum consuetudinem canendi ad¬
ꝓbat eccłia ut ꝑ oblectamentum in¬
quil aurium. infirmͥor animus ad
offectum pietatis exurgat. Nam ĩ
ip̃is sõs ait dcĩs religiosius ⁊ ardẽ¬
cius mouẽtur anime nr̃e ad flam¬

Expanded text:
ticum autem vox humana est, psalticum autem vox humana est, psalmus vero qui canitur ad psalterium.m post Moysen, David prophetam, in magno mysterio, prodit Ecclesia. Hic enim a pueritia in hoc munus a Domino specialiter electus, et cantorum princeps, psalmorumque thesaurus esse promeruit. Cujus psalterium idcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare psallentem, canenti. Propter carnales autem in Eccest instituta, ut quia verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus in libro Confessionum suarum, consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamenta, inquit, aurium, infirmior animus ad effectum pietatis exsurgat. Nait, sanctis dictis, religiosius et ardentius moventur animi nostri ad affec
Abbreviated transcription (Latin):
secrauit de choris
horus idem moyses post tnͣsi¬
tum rubri maris pͥmum ĩsti¬
tuit: utͦrumq sexnũ distinctis elap¬
sibns. se ac sorore p̾eunte cmere do¬
mino ni choris carmina tͥumphalia
ꝑdocuit. t̾horum autem abimagr¬
ne factum corone. et ex eo ita uoaa¬
tum unde et eccłiasticus liber scri¬
bit. stantem sac̾atem añ arã. dmi
cirtuiti eius corona fratrũ. Chorus
eñ ꝓprie multitudo canẽtium est.
quiq apud uideos nõ mimis ad de¬
cem conscat canentib. apud nos at̃
in certo nuniero pancioribus pluri
tunc moyses pͥmũ inuexit. qñ
ꝑcussa egipto decem plagis et pba¬
raone sub merso cum ppło per insue¬
ta maris itinera. ad desertum gratu¬
labundus egressus est. dicens. Can¬
temus domino: głoseᷤ. honorificatus. ẽ
Deinde delbora non ignobłis femina:
in libro iudicum hoc ministerio fuc̃¬
ta repeItur postea multos nõ solum
uiros. s eciam feminas spũ diuino
completas. dei cetinisse misteria. Can¬

Expanded text:
I. De choris. 1. Choros idem Moyses post transitum Rubri maris primus instituit, 367 et utrumque sexum, distinctis classibus, se ac sorore praeeunte, canere Domino in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus autem ab imagine factus coronae, et ex eo ita vocatus. 2. Unde et Ecclesiasticus liber scribit: Stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronas fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est, quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus, apud nos autem incerto numero a paucioribus plurimunc Moyses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . 2. Deinde Debora, non ignobiin libro Judicum, hoc ministerio functa reperitur. Postea multos non solum viros, sed etiam feminas Spiritu divino completas, Dei cecinisse mysteria. Can
Abbreviated transcription (Latin):
clemente ep̃o ad celestia migrãte
sc̃s̃ celestis illi successit in offõ
pultus est añ fores cripte stĩ cle¬
mentis s post curricula tempoꝵ
a drogone archiepõ mettense tnͣs¬
latus est in elism̾am apud mauri
monasteriũ ubi condigne uene¬
ratur ubi ⁊ de illo tale refertur in¬
signe pignora eius cum pro neces¬
sitate cõmuni quodam temꝑe refer¬
rentur cum reliquiis sc̃i auctoris
dicitur scs̃ auctor qui quasi famo¬
sior p̾fe̾batur restitisse donec sc̃s p̾¬
ced̾et celestis cet̾a eius gesta quã¬
uis credantur. magna tñ nichil
eoꝵ ad nos tnͣsmiserunt scripta

Expanded text:
Clemente ad celestia migrante, sanctus Celestis illi successit in officio pultus est ante fores criptae sancti Clementis; sed post curricula temporum a Drogone archiepiscopo Mettense translatus est in Elisaciam apud Mauri monasterium , ubi condigne veneratur; ubi et de illo tale refertur insigne. Pignera ejus cum pro necessitate communi quodam tempore referrentur cum reliquiis sancti Auctoris, dicitur sanctus Auctor, qui quasi famosior preferebatur, restitisse, donec sanctus precederet Celestis. Cetera ejus gesta quamvis credantur magna, tamen eorum nichil ad nos transmiserunt scripta
Abbreviated transcription (Latin):
retur ssc̃s̃ paciens quartus meit᷑
głiste ioh̾is discipulus ħͥ dicit᷑ re¬
uelacione diuina mect̾ tnͣsmissus
ut sicut in om̃ibus euuãgłista io¬
bannes petro apło associabat᷑ uͥtu
discipłis insigniretur eccłia meit̾.
construxit marmoreis subuixam
columpnis que post ꝯbusta est ab
huiꝰ. In hac eccł̃ia ⁊ dentẽ ip̃ius
su magistri posut cum .xii. alioꝵ
reliquis apłoꝵ ubi ⁊ ip̃e post mo

Expanded text:
tus Patiens quartus Mettengelistae Johannis discipulus. Hic dicitur revelatione divina Mettim transmissus, ut, sicut in omnibus evangelista Johannes Petro associabatur virtdiscipulis insigniretur ecclesia Metteconstruxit, marmoreis subnixam columpnis; quae post combusta est ab Hunis. In hac ecclesia et dentem ipsius sui magistri posuit cum duodecim aliis reliquis apostolorum; ubi et ipse postmod
Abbreviated transcription (Latin):
eq sic est natus ex uirgine ut
deitatis inicium nascendo homo
c̾etur deus nõ fin̾t sicut archemon
⁊ berillus et marcellus docuerũt.
tate credendum ut nult dionisiꝰ
fons arrii. nichil in equale ut enno¬
anterius posterius ue aut mimuis
ut arrius. nicħ extraneum aut of¬
ficiale alteri ut macedomꝰ nichil ꝑ¬
suasione uł subreptione inc̾tum
ut manichens nicħ corpeum ut
mileto et tertulianus: nicħ corpa¬
nicħ creatoris usibilem ut fortu¬
niatus nicħ moribus uł uolunta¬
te diu̾sum ut marcioit. nicħ ex tri¬
nitatis essencia ad creaturarum na¬
turam deductum ut plato et ter¬
culianus nicħ officio singłare nec
alteri cõmunicabile ut origenes.
nich confusum ut sabellius. s cotũ
ꝑfcm̃ quia totum ex nuo et iiũ
non tñ solitarium ut p̾sumit silua

Expanded text:
e sic est natus ex Virgine, ut deitatis initium nascendo homo Deus non fuerit, sicut Artemon, et Berillus, et Marcellus docuerunt; tate credamus, ut vult Dionysius, fons Arii; nihil inaequale, ut anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus: nihil corporanihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: nihil Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus: nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes: nihil confusum, ut Sabellius: sed unum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium, ut praesumunt Sylva
Abbreviated transcription (Latin):
spacium corporaliter hñt tempora
que ante abscedunt pene quam
ueniant. Ideoq in rebus nullus
status temporum ẽ: quia celeri cͤ¬
ature motu. mutantur nec centu
anni unũ tempus est nec unuis an¬
nus unũ tempus est. nec unus m̃¬
sis miu cempus est: nec dies: nec
hora quia dum hec omĩa particłis
accedunt suis ⁊ decedunt quomo¬
do unũ dicendum est. quod nõ si¬
mul est. Utrum sit p̾teritum futu¬
rum ue tempus sicut p̾sens et si
est scire oportet ubi est. S adu̾te
sencia in amio sunt potius requi¬
renda. Tria ista p̾ti̾ta p̃sencia et
futura in animo tantũ inueniri

Expanded text:
spatium corporaliter habent tempora, spatium corporaliter habent tempora, quia ante abscedunt pene quam veniant. Ideoque in rebus nullus status est temporum, quia celeri creaturae motu mutantur. Nec centum anni unum tempus est; nec unus annus unum tempus est; nec unus mensis unum tempus est; nec dies, nec hora, quia, dum haec omnia particulis accedunt suis, et decedunt, quomodo unum dicendum est quod non simul est? 3. Utrum sit praeteritum, futurumve tempus, sicut praesens; et si est, scire oportet ubi est; sed adverte aesentia, in animo sunt potius requirenda. 4. Tria ista, praeterita, praesentia et futura in animo tantum inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedit diuina eternitas nec in
deo p̃c̾itum p̾sens uł futurum aliquid
creditur s omĩa p̾sencia in eo dicũ¬
tur quia eternitate sua cuncta ꝯꝑlec¬
titur alioqnͥ mutabilis est deus cre¬
dendus si ei successiones tempoꝵ astͥ¬
bautur. Si semꝑ aliqua essent cum
deo tempora non esset tempus sed
eẽt et̾nitas nes nuitarentur temꝑa
struii est habere non d̾m u̾bi causa
dicunꝰ pro p̾senti teneo codicem pro
ꝑ̾terird tenui pro futuro teneho. uui¬
temporum. Nam duas eẽ in crea¬
curis res quarum uitissitudo tempo¬
rum non ualet angłis scilicet ꝓpt̾
quod incõmutabili in herent crea¬
ture siue macerie illius informi pͥ¬
usqmͣ ex ea omĩa ista que temꝑali¬
ter iam uoluũtur formarentur nͨ
igitur nõ adeas creaturis que supͣ
celos sunt: s adeas que sub celos
cempora uł succedunt s nobis qui
mundus scũs esse credendum est. Ideo
gͦ pͥncipium dicitur quod ex ip̃o ce¬
pit rerum uniu̾sarũ exordiũ nullũ

Expanded text:
cedit divina aeternitas. Nec in Deo praeteritum, praesens, futurumve aliquid creditur, sed omnia praesentia in eo dicuntur, quia aeternitate sua cuncta complectitur. Alioquin mutabilis est Deus credendus, si ei successiones temporum ascribuntur. Si semper aliqua essent cum Deo tempora, non esset tempus, sed esset aeternitas, nec mutarentur tempora, strum est habere, non Dei. Verbi causa, dicimus pro praesenti, teneo Codicem; pro praeterito, tenui; pro futuro, tenebo. Unitemporum. Nam duas esse in creaturis res esse, quarum vicissitudo temporum non valet: angelis scilicet, propter quod incommutabili inhaerent Creatori, sive materiae illi informi, priusquam ex ea omnia ista quae temporalier jam volvuntur formarentur, nec ora. Non ad eas creaturas quae supra coelos sunt, sed ad eas quae sub coelo tempora, vel succedunt, sed nobis, quimundi factum esse credendum est. Ideo ergo principium dicitur, quod ex ipso coepit rerum universarum exordium. 2. Nullum
Abbreviated transcription (Latin):
na acta deo gesserimus: seu̾itatẽ
eius in clemenciam cõmutabimꝰ
Nam ille qui nos malos cola̾t: nõ
dubium est qd̃ comi̾sis demĩter
ignostat. Nam quod seruat᷑ nob̾
obruamur p̃cipites. s detur nob̾¬
locus satiffactionis. Hoc totum
de dei p̃cedit clemencia ut nos
nõ dampnet crudeliter: s exꝑec¬
tet ad pñam pacienter de hiis¬

Expanded text:
na Deo acta gesserimus, severitatem na Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobiobruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudeliter, sed exspectet ad poenitentiam patienter.
Abbreviated transcription (Latin):
mo legit᷑ Immissiones ꝑ angłos
malos. Quidam reproboꝵ in potes¬
tate demonũ occulto dei iudicio et
iustissimo rediguntur. p̾saia testan¬
te ipẽ diuisit eis sortem et manus
euis diuisit eis eam ni mensuram.
usq in et̾nũ possidebunt eã. Qͥdam
electoꝵ dimittunt᷑ diuina iusticia
inced̾e in errorem peccati. s tamen
miseracione eius reducti denuo ꝯ¬
u̾tuntur. De talibus enim ꝑ ꝓphã
dñs loquitur et dimisi eum et re¬
duxi eum. et reddidi cõnsolacionẽ
quem deseruerat. rursus affligeus
uisitat: et ꝑ lam̃ta lacͥmarum ac
penitencie afflictionem apocis ex¬
purgat. dicente iob ad deuni ꝓpt̾
suꝑbiam inquit quasi leenã capi¬
es me: reu̾susq mirabiłr me cru¬
cias. R eu̾tens enĩ deus hominem
cruciat. qñ quem peccantem deserue¬
rat. flagellando iteꝵ iusitat Ma
lis actib contͣ nos amplius celes¬
tem iracundiam neqͣqmͣ ꝓuocare
debemꝰ qnͣ pocius si penitendo dig¬

Expanded text:
mo legitur: Immissiones per angelos mo legitur: Immissiones per angelos malos . 5. Quidam reproborum in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur, Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reducti denuo convertuntur. De talibus enim per prophetam Dominus loquitur: Et dimisi eum, et reduxi eum, et reddidi ei consolationem quem deseruerat rursus affligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam provocare debemus; quin potius, si poenitendo dig
Abbreviated transcription (Latin):
eo deserente. nullum penitere ⁊
d̾o respiciente. sua unũ quẽꝙ¬
fcã uid̾e. et plang̾e et unde cecide¬
rit cogitare. Non nulli autẽ ita
desꝑiciuntur a deo. ut deplorare
mala sua non possint. eciam si ue¬
lint consiliũ ĩmũdoꝵ consilium spi¬
rituum hoc est: ut quia ipĩs nega¬
tum est post preuarioacionẽ regre¬
di ad iustitiam. obseruare ut adi¬
tum penitencie hom̃ibus capiat
ne uel ipi reu̾tant᷑ ad deum: eosq
socios in ꝑdicione habere cõten¬
dunt quibuscumq frandibus in¬
sistentes. ut aut deserant᷑ a deo:
aut flagelli immanitate desꝑent.
Ingemiscendum est iugit᷑. ẽt post¬
posita securitate lugendum ne dei
secreto et iusto iudicio deseratur hõ. ⁊
ꝑdendus in potestate demenũ relin¬
lignis spiritibus occupantur. a quib
eciam ut mala faciant ꝑsuadentur
hiuc est illud ꝓpheticum inimicos
dei ꝑsequũtur cenebre. qui intelli¬
guntur demones. Unde et in psal¬

Expanded text:
Deo deserente, nullum poenitere; Deo deserente, nullum poenitere; Deo respiciente, sua mala unumquemque videre, et plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinlignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones. Unde et in psal
Abbreviated transcription (Latin):
letificat. sicut in euuangłio pastor
ille exultat: qui ꝑditam ouen inuẽ¬
tam. humeris suis gaudens repqr¬
tat / nullus desꝑare debet ueniamr
eciam si ciroa finem uite ad ꝑm̃a¬
conu̾tatur. Unũ quemq emm d̾s
de suo fine: non de uita pret̾ita iudi¬
cat . Hoc quippe et legis testimo¬
nio edocetur quod homo de suo
extremo iustificetur. qñ deus ꝓ¬
ꝓ asiui pͥmogenito. ouem iussit of¬
ferri. hoc est inmũdiciam uite p̾¬
oris. mutandam innocentia bom
fmis. Unde et cauda iubetur of¬
ferri in hostiam: id est uite extre¬
ma in penitenciam. Multi super¬
na respecti grã in extremis suis
cumq mala gesserunt cocidianis
fletibus purgant. atꝙ in bonis fcĩs
mala gesta cõmutant. quib iuste
totum quod delinquerant ignosci¬
tur. qr ip̃i quod male gessu̾nt pe¬
nitendo cognoscunt. In uita hoĩs
finis querendus est: qm̃ deus nõ
respicit quales antea uiximꝰ. sed
quales ciroa finem uite erimus.

Expanded text:
laetificat: sicut in Evangelio pastor laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi superna respecti gratia in extremis suis cunque mala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, poenitendo cognoscunt. 8. In vita hominis finis quaerendus est, quoniam Deus non respicit quales antea viximus, sed quales circa finem vitae existim
Abbreviated transcription (Latin):
dere in infernũ. post mortẽ est.
Cergo pecrare ad mortem ꝑtinet:
desꝑare u̾o in infernũ descendere
unde scͥptura ait impius dum ĩ
ꝓfundum malorum uen̾it: ꝯtẽp¬
uit / sepe diabolus eos quos cõ¬
te scelum ꝑcussos ad desꝑacionẽ
deducit. nt subtracta sꝑe uenie tͣhat
qm differenciam: quos non potuit
retin̾e ꝑseua̾nter in culpa s peni¬
tens preuid̾e d calliditas. contͣ se
hostis hostis insidias. sic q iustici¬
am metuat: ut tam̃ ꝙͣuis ĩ magͥs
scełibus. de miscd̾ia eius confidat.
Camplius letatur deus de anima des¬
ꝑata et aliqũ cõu̾sa: qmͣ de ea que
nũqmͣ extitit ꝑditasicut de ꝓdigo
filio qui mortuus fu̾at et reuixit.
ꝑierat ⁊ inuentꝰ esti de cuiꝰ regressu:
magnũ fit gaudium prĩs ñ aliter
coram deo et angłis copiosissimũ ẽẽ
gaudiũ de eo qui aꝑiculo lib̾atur.
qmͣ de eo qui nũqmͣ nouit ꝑiculu
poc̃ĩ. Qnͣto enim contristat res ꝑ¬
dita tanto magis si fu̾it inuenta

Expanded text:
fernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos conte scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo liberatur quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto enim contristat res perdita, tanto magis, si fuerit inventa,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto in deplorando ꝓfundius. qnͣ¬
to extitit in pcc̃o ꝓdiuius. Ille pe¬
uitenciã digne agit. qui sic p̾ti̾¬
ta mala deplorat: ut futura iteꝵ
ñ ꝯmutat. Nam qui plangit pec¬
catum. et iteꝵ admittit peccatũ:
quasi si quis laterẽ leuat lauet
crudum: quem quanto magis la¬
u̾it. tanto amplius lutum facit:
¶quãuis quisq sit pectator et
ĩpus si ad pnĩam conu̾tatur: conse¬
Cnullus enim de bonitate dei dubi¬
tat. s sola accipientium pͣuitas. ꝯ¬
ferri sibi indulgenciam ab negat
On hac uita tantum dem puĩe pat
libertas: post mortem uero nullã
dicit. me oportet oꝑari oꝑa eius
qui me misit: donec dies est iuẽt¬
et aut̃ nox: qñ uenio potest oꝑa¬
cat. id est anteqmͣ mors et̾na ꝑ¬
ueiat. In hac uita dum estis. dñi¬

Expanded text:
tanto inde plorando profundius, quatanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poenitentiam convertatur, conseNullus de bonitate Dei dubitat, sed sola accipientium pravitas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post mortem vero nullam dicit: Me oportet operari opera ejus qui me misit, donec dies est; veniet autem nox, quando nemo potest operacat ; id est, antequam mors aeterna praeveniat. In hac vita dum estis, D
Abbreviated transcription (Latin):
sui accusator ex et penitencm¬
titit. Multi autem contͣ semet ip¬
sos pccõres fatentur: ⁊ tñ semet¬
ipõs a pcc̃o nõ subtͣhunt. Mag¬
na iam iusticie ars est se ipm nos¬
se homo quod prauus est: ut ex eo
diuine uirtuti subdatur humiliꝰ.
ex quo suam infirmitatem agnos¬
cit Bene se uidicat iustus ĩ hac
uita: ne iudicetur a deo dampna¬
tione ꝑꝑetua. Tunc aut̃ iuidiciũ
de se quisq sumit: qñ ꝑ dignã¬
Camaritudo piñe facit animũ et¬
sua fcã subtilius discuc̾e: ⁊ dona
dĩ que ꝯtempsit flendo ie ꝯme¬
morare / nicħ aut̃ peius. quã culpã
agnosce̾ nec deflere duplicẽ hr̃e
fletum debet in pm̃ã om̃ĩs pec¬
cator siue quia ꝑ negligenciam
bonũ nõ fecit. seu quia malum
ꝑ auda ciam ꝑꝑetrauit. quod eĩ
oportuit nõ gessit. et gessit qd̾
agͥe nõ oportuit ille pmãm dig¬
ne agit: qui reatum suum satis¬
fcõne legitima plangit: ꝯdep̃¬
uando scil ac deflendo q̃ gessit:

Expanded text:
sui accusator exstitesui accusator exstiterit. Multi autem contra semetipsos peccatores fatentur, et tamen semetipsos a peccato non subtrahunt. Magna justitiae pars est seipsum nosse hominem, quia parvus est, ut ex eo divinae virtuti subdatur humilius ex quo suam infirmitatem agnoscit. Bene se judicat justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignaAmaritudo poenitentiae facit animum sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. Duplicem habere fletum debet in poenitentia omnis peccator. Sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit,
Abbreviated transcription (Latin):
ginquitate: desid̾ium suꝑue patrie.
quatinꝰ ad eam qnͣtocius ualeat ꝑ¬
uenire. Qui ꝙ poc̃oꝵ memoria cõ¬
pungit᷑ ad lamenta: tunc dei sciat
sisse recolit interius erubestit. suo¬
q uidicio. penitendo iam punit llã
tunc petrus fleuit: qñ in eum xp̃e
respexit unde et psalmus respexit
inquit et cõmota est: et contremu¬
it terra. Gressus dei sunt in corde
hoĩs int̾ioris ⁊ qñ bona desideria
surgunt. ut calcentur mala qũ ergo
ista in corde hoĩs fiunt: sciendiun
sentem unde se tunc magis hõ a¬
cuere ad conpunctionem deb: qnͣ¬
to sentit et deun interiꝰ oꝑantem.
quo mens hoĩs iusti ex uera com¬
punctione rapitur: et quałr ĩfir¬
mata reu̾titur: de guste lucis mag¬
nitudine illum nosse posse: qui ĩa
aliquid exinde gustauit sunt qͥ ñ
ex uera gustauit cordis ꝯpunctio¬
ne sui accusatores fint. s tantũ
ad hoc esse se pccores assignant.
ut ex ficta humailitate confessio¬
nis. locum inueniant scĩtatis de¬

Expanded text:
desiderio supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisquis peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei servussisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit. Unde et Psalmista: « Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . » Gressus Dei sunt in corde hominis interioris, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum esentem. Unde se tunc magis homo acuere ad compunctionem debet, quando sentit et Deum interius operantem. Quo mens hominis justi ex vera compunctione rapitur, et qualiter infirmata revertatur. Degustata lucis magnitaliquid exinde gustavit. 8. Sunt qui non ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt, sed tantum ad hoc esse se peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inveniant sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
huc agit qd̃ penitet nec uide¬
tur dm̃i poscere subditus. s subsã¬
nare suꝑbus cans reu̾sus ad uo¬
mitum. et penitens ad peccatum.
multi em̃ĩ lacͥmas indesinẽt̾ fun¬
dunt: et peccare nõ desmũt quos¬
dam acciꝑe latͥmas ad puĩa et¬
cia mentis mĩc recordacione pcci
lacͥmas fundunt. nũc uͦ reuiues¬
gessit nec deserit: et post lacͥmas
ea que fleu̾at repetit. Sic deniq
alibi animã penitentem atq ite¬
rum delinquentem. Sermo diui¬
nus increpat dicẽs / quã uilis
fcã es nimis. itando uias tuas.
Quisquis ergo culpas p̃t̾itas plo¬
rat. hunc necesse est modum te¬
neat. ut sic admissa defleat. ne
doro qui et penit̾e retip acta negli

Expanded text:
poenitet; 215 nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. 2. Canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrymas ad poetia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero, revivisgessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne doro, qui et poenitere retro acta negli
Abbreviated transcription (Latin):
miscdi̾am futuro autem iam nõ
oꝑamur. s rationem nr̃orum ope¬
rum ponimus ꝑ id det̾iorantur ple¬
rũq iniqui ꝑ quod pacientia dei
spacium accipiunt emendandi
audaciam a malo aut̃ in deteriꝰ
uadit: qui tempus sibi ad penitẽ¬
dum indultum: ad lib̾tatem pͣui
oꝑis utitur. festinare d ad deu
penitendo unus quisq dum pot̃
ne si dum potest nolu̾it: cũ tarde
uolu̾it. oĩo non possit. ꝓinde pro¬
phã ait. q̃rite deum dum ĩuẽi¬
ri pocest: inuocate eum dũ ꝓpe
est et ubi inueni potest : susi ĩ
hac uita. in qua eciam et ꝓpͤ est
om̃ibus inuodantib se: Nã tũc̃
iam longe erit qñ dixi̾t ate ĩ ig¬
nem etͥnũt. Modo enĩ nõ iudetur
et ꝓpe est: tunc uidebit᷑ et ꝓpe ũ
erit quia et uideri poti̾t: ⁊ nõ

Expanded text:
nit. In futuro autem jam non operamur, sed rationem nostrorum operum ponimus. 12. Per id deteriorantur plerumque iniqui, per quod per patientiam Dei spatium accipiunt emendandi; audaciam. A malo autem in deterius vadit, qui tempus sibi ad poenitendum indultum, ad libertatem pravi operis vertit. 13. Festinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum 211 potest, ne, si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est . Et ubi inveniri potest, nisi in hac vita, in qua etiam et prope est omnibus invocantibus se? Nam tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hũilitas mentis cum lacͥmis.
ex oriens de recordacõne ꝑcc̃ et ex
more iudicii. Illa est conu̾sis ꝑ fec¬
tior ꝯpunctois affectio. que omẽs
a se carnalium desid̾iorum affcũs
repellit. et incentionem suam toto
mentis studio in d̾i cõtemplacio¬
nem defigit geminam esse ꝯpũctõ¬
uem. qua ꝓpter dm̃ auima cuiꝰq e
lcĩ efficitur: idest uł dum oꝑum
suoꝵ mala consid̾at. uł dum desid̾io
eterne uite suspirat. Quatuor
esse qualitates affectionũ: quib
mens iusticie tedio salubri ꝯpun¬
gitur hoc est meuioria p̃t̾itoꝵ faci¬
norum recordacio futuroꝵ considera

Expanded text:
humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati et de timore judicii. Illa est conversis perfecta compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus refellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Geminam esse compunctionem, qua propter Deum anima cujusque electi afficitur: id est vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor esse qualitates affectionum, quibus mens justitaedio salubri compungitur, hoc est memoria praeteritorum facinorum recordatione futurarum poena
Abbreviated transcription (Latin):
ta est: sine int̾missione flere ne¬
cesse est. Neq enim umꝙͣ oportet
pemitẽtem : hab̾e de peccatis secu¬
ritatem. nam securitas negligẽ¬
ciam parit: negligencia autẽ
sepe incantum ad uicia tnͣsacta
intercedente securitate qualib
culpa subreperit. ꝯfestim delec¬
taciones pͥstine uicioꝵ m̃tem
aiudius ir repunt. pulsantes ꝙ
hominem in consuetis oꝑib gͣuiuꝰ
ꝑtrahunt: ita ut sint nouissima illiꝰ
on ꝑ locoꝵ spacia. s per affcm̃
bomĩ uł malum. itur recedit᷑¬
ue a deo. Neq enim gressu pedum
s gressu morum. elongam᷑ uł. ꝓpĩ¬
quamꝰ ad deum ꝑꝑetrato flagicio
aliquo: mors anime est cõtẽpn̾e

Expanded text:
ta est, sine intermissione flere neta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta rintercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius on per locorum spatia, sed per affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus, vel propinquamus ad Deum. 2. Perpetrare flagitium aliquod mors animae est; contemne
Abbreviated transcription (Latin):
care potest. penitet iuitamq su¬
am uiuens ab om̃i dͥmine corri¬
git: non dubium quod morient
ad eternam tnͣseat requiem.¶ Qui
aũt praue uiuendo pnĩam ĩ mor¬
tis agit ꝑiculor sicut eius dap̃na¬
tõ in certa est. sic remissio dubia.
Qui ergo cupit certus esse in
morte de idulgentia.sanus peni¬
teat: sanus q ꝑꝑetrata facinora
deleat Isunt qui penicentibus
securitatem cito polliceantur: qͥ¬
cõtricionem filie ppłi mei cũ ig¬
Cum ignominia gͥ curant cõtri¬
cionem: qui peccanti ⁊ nõ legi¬
time penitenti ꝓmittit securita¬
tem. Unde et sequitur /cõfusi sũt
qui abhominacionẽ fecu̾nt /id
est cõfusi sunt nõ penitendo. s
penas luendo. alicer enĩ ꝯfundit᷑
coram iudice reus dum plectitur:
atq alit̾ qui de malo oꝑe eru¬
bescens corrigitur. Ille em̃ quia
rep̃hensus est confunditur: Iste
quia pnĩe saciffactio diuino tã¬
tum pensatur iudicio: nõ huma¬
no. ꝓinde quia miseratio dei ocul¬

Expanded text:
potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur, qucontritionem filiae populi mei cum igCum ignominia igitur curat contritionem, qui peccanti et non legitime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitur: Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: id est, confusi sunt non poenitendo, sed poenas luendo. 17. Aliter enim confunditur coram judice reus, dum plectitur, atque aliter qui de malo opere erubescens corripitur. Ille enim, quia reprehensus est, confunditur; iste, quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occul
Abbreviated transcription (Latin):
tuo labiis tuis signaculum prehe oꝑ¬
pone lingue tue claustra silencii cir¬
cũclaude linguam municione custo¬
die incende oportunitatem loquẽ¬
di tempus ꝓferendi ẜmonis inqui¬
re. scito quo tempore loquaris. consi¬
dera qñ dicas. Temꝑe congruo loq̃re
geris: non loquaris nisi in t̾roga¬
tus : nõ dicas prius quam audias:
interrogatio os cuũ apiat. sint u̾¬
ba tua pauca. tolle uerbositatem
ẜmonis suꝑfluitate loquendi mo¬
dum non excedas: ne inmoderatio¬
ne lingue incurras ꝑiculums mul¬
tiloquia non effugiunt culꝑam. mł¬
tiloquio non decłinatur pcc̃m fluui¬
us exundans cito colluit lutum.
ultra modum flatus maris ꝑicu¬
lum parit. Imbriũ nmietas ꝑi¬
culum suscitat linguosus homo
imperitus est. sapiens pancis utit᷑

Expanded text:
tuo, labiis tuis signaculum praebe, optuo, labiis tuis signaculum praebe, oppone linguae tuae claustra silentii, circumclude linguam munitione custodiae. Intende opportunitatem loquendi, tempus proferendi sermones inquire, scito quo tempore loquaris, considera quando dicas, tempore congruo loqueregeris; non loquaris, nisi interrogatus; non dicas, priusquam audias, interrogatio os tuum aperiat, sint verba tua pauca. Tolle verbositatem sermonis superflui, loquendi modum non excedas, ne immoderatione linguae incurras periculum, multiloquia non effugiunt culpam, multiloquium non declinat peccatum, fluvius exundans cito colligit lutum, ultra modum flatus maris periculum parit, imbrium nimietas periculum suscitat, linguosus homo imperitus est; sapiens paucis utit
Abbreviated transcription (Latin):
cordis os loquitur de eo qui młti¬
ineptissimis. manes fabulas nõ loqͣ
u̾bum quod nõ edifice̾t audientes.
ẜmo ociosus nõ erit abq iudicio
iudicio ama unus quisq racionẽ red
¶uriꝯ u̾bum nonͣ repͥmit. ad noxia
tito tnͣsit: qui minima speruit. maxi¬
culpa maiorem generat paulatini in¬
crestunt uicia. ⁊ dum parna nõ caue¬
mus in magnis prolabimur. Mini¬
ma gͥ uita ⁊ ad maiora non ꝑuenies.
parua sperne ⁊ indeterius ñ intides:
et que loqueris grauitate atq doct᷑¬
na digna existant sit ẜmo tins irre¬
p̾hensibilis. sit expectacioni audien¬
tium utilis. te stude nõ quod loqui¬
libet. s quod oportet discerne qui d
loquaris quid taceas: et in loquendo
⁊ in tacendo peritus esto. multum añ
delibera quid dicas. ne reuocare non
possis quod dicis fuge casus lin
anti occasiouem non paceat mimici
iaculis os tuuu non loquaris quod
excipiat inimicus. Amicum semper
habeto silencum. pone custodiam ori

Expanded text:
cordis os loquitur . 46. Aineptissimis, aniles fabulas non loquaverbum quod non aedificat audientes, sermo otiosus non erit absque judicio. Unusquisque rverba non reprimit, ad noxia cito transit; qui minima spernit, in maxiculpa majorem generat; paulatim crescunt vitia, et dum parva non vitamus, in magnis prolabimur; minima igitur vita, et ad majora non pervenies; parva sperne, et in deterius non incides. 47. Ea quae loqueris gravitate atque doctrina digna existant; sit sermo tuus irreprehensibilis, sit exspectationi audientium utilis: stude dicere, non quod libet, sed quod oportet. Discerne quid loquaris, quid taceas, et in loquendo, et in tacendo peritus esto. Multum ante delibera, quid dicas, ne revocare non possis. Fuge casus linganti occasionem, non pateat inimici jaculis os tuum, non loquaris quod excipiat adversarius. Amicum semper habeto silentium, pone custodiam ori