comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem loquitur. quam uidit apud patrem : seuidit. se loquitur. quic
ipse ẽ. ueritas patris: quam uidit apud patrem. Ipse ẽ. enim u̾bum:
quodũbum erat apud dm̃. Istigͦ malum quod faciunt. quod dns
obiurgat : & corripit. ubiuderunt. & Apud patrem suum. Cum
iudierimus in consequentib dictum : quis eẽt. eorum pater. tunc
intelligemus qualia uiderint apud talem patrem. Adhucenim non
nominat patrem ipsorum. Paulo suꝑius abraham̃ commemorauit :
sed carnis origine: non uitȩ similitudine: Dieturus ẽ. alterum patrem
rum: quinec genuit eos. nec creauit ut homines essent. Sed tamen
filuerant eiꝰ : in quantum malierant. non in quantum homines erant.
In quo imitati : non quod creati. R esponderunt: & dixerunt ei. Pater
nr: abraham est. Quasi quidtu diccurꝰ es contra abraham.¬
Aut si aliquid potes: aude reprehendere abraham. Nonquia dñs non au-¬

Expanded text:
tem loquitur quam vidit apud Patrem; se vidit, se loquitur: quia tem loquitur quam vidit apud Patrem; se vidit, se loquitur: quia ipse est Veritas Patris, quam vidit apud Patrem; ipse est enim Verbum, quod Verbum erat apud Deum. Isti ergo malum quod faciunt, quod Dominus objurgat et corripit, ubi viderunt? Apud patrem suum. Cum audierimus in consequentibus apertius dictum quis sit eorum pater, tunc intelligemus qualia viderint apud talem patrem: adhuc enim non nominat patrem ipsorum. Paulo superius Abraham commemoravit, sed carnis origine, non vitae similitudine: dicturus est alterum patrem illorum, qui nec genuit eos, nec creavit ut homines essent; sed tamen filii erant ejus in quantum mali erant, non in quantum homines erant; in quo imitati, non quod creati. 3. Responderunt, et dixerunt ei: Pater noster Abraham est: quasi, Quid tu dicturus es contra Abrahamaut, Si aliquid potes, aude reprehendere Abraham. Non quia Dominus non aud
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibus. tanquam pisci hamus. Tunc capit: quando capitur. Nec fit
uiria illis: qui capiuntur. Ad salutem quippe non adꝑniciem capi¬
untur. Unde dñs discipulis suis ait. Uenite post me : & faciam uos pis-¬
catores hominum. Non gͦ ista tales erant: &̧ tamen filii erant abrahae.
filii hominis. dĩ: hominesiniqui. Trahebant enim carnis genus: sed
degeneres facti erant. non imitando fidem illius ciuius filii erant. Au¬
distis certe dñm dicentem. Scio: quia filii abrahȩ estis. Audite : quid
dicat postea. Ego quoduidi apud patrem meum loquor: & uos quae
uidistis apud patrem ur̃m facitis. Iam dixerat: scio quia filui abrahȩ
estis. Quid autem facunt. a Quodeis dixit: quęritis me interficere
hoc apud abraam nunquam uiderunt: Dñs autem patrem dm̃ uult
intelligi: cum dicit. Quae uidi apud patrem meum : loquor. Ueri¬¬
tatemuidi: ueritatem loquor. quiaueritas sum. Si enim dñs uerita-¬

Expanded text:
fidelibus, tanquam pisci hamus; tunc capit quando capitur. Nec fit fidelibus, tanquam pisci hamus; tunc capit quando capitur. Nec fit injuria illis qui capiuntur: ad salutem quippe, non ad perniciem capiuntur. Unde Dominus discipulis suis ait: Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Non ergo isti erant tales: et tamen filii Abrahae erant; filii hominis Dei, homines iniqui. Trahebant enim carnis genus, sed degeneres facti erant, non imitando fidem illius cujus filii erant. 2. Audistis certe Dominum dicentem, Scio quia filii Abrahae estis; audite quid dicat postea: Ego quod vidi apud Patrem meum, loquor; et vos quae vidistis apud patrem vestrum, facitis. Jam dixerat, Scio quia filii Abrahae estis. Quid autem faciunt? Quod eis dixit, Quaeritis me occidere. Hoc apud Abraham nunquam viderunt. Dominus autem Patrem Deum vult intelligi cum dicit, Quae vidi apud Patrem meum, loquor. Veritatem vidi, veritatem loquor, quia Veritas sum. Si enim Dominus verita
Abbreviated transcription (Latin):
sed informa etiam serui dĩis. fuit quippe illa carnis forma
seruilis: sed quaniuis eẽt similitudo carnis peccati. nonerat caro peecati.
bertatem promisit credentibus in se. lud ȩi uero tanquam de sua lib̾tati
suꝑbientes : dedignati sunt fieri liberi. cum ẽent. scrui peccati. Ideo autem
se liberos eẽ. dixerunt: quia semen erant abrahȩ. Quid gꝰ eis ad haec respon-¬
derit dñs : hodierna lectio eum recitaretur auduumus. Scio inquit qͥa
ui abrahae estis: sedqueritis me interficere. quia sermo meus non capt
in uobis. Agnoseo uos inquit: filii abrahȩ estis. sed queritis me interficere.
Agnosco carnis originem : non cordis fidem. filii abrahȩ estis: sed scđmn
carnem. Ideo quaeritis me occidere. Sermo enim meus: non capit in uobis.
isermo meus caperetur : caperet. Si caperemini : intraretia fidĩ tanqua
pisces concluderemini. Quid ẽ. gͦ. non capit inuobis. & non capit cor
urm : quia non recipitur a corde ur̃o. Sicẽ. enim sermo dĩ : & sic ẽẽ. deb&ȩ

Expanded text:
sed in forma servi Dominus. Fuit quippe illa carnis forma servilis, sed quamvis esset similitudo carnis peccati, non erat caro peccati. Libertatem promisit credentibus in se; Judaei vero tanquam de sua libertate superbientes, dedise liberos esse dixerunt, quia semen erant Abrahae. Quid ergo eis ad haec responderit Dominus, hodierna lectio eum recitaretur, audivimus. Scio, inquit, quia filii Abrahae estis: sed quaeritis me interficere, quia sermo meus non capit in vobis. Agnosco vos, inquit: filii Abrahae estis, sed quaeritis me interficere. Agnosco carnis orcarnem, ideo quaeritis me oi sermo meus caperetur, caperet; si caperemini, intra retia fidei tanquam pisces concluderemini. Quid est ergo, non capit in vobis? Non capit cor vestrum, quia non recipitur a corde vestro. Sic enim est sermo Dei, et sic esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
&x dõ u̾ba audit. Quoduero sequitꝰ: propterea uos non auditis. quia ex dõ
non estis: eis dictum ẽ. qui non solum peccato uiciosi erant: nam hoc ma¬
lum commune erat ominib. sedetiam praecogniti : quod non fuerant
credituri. ea fide quasolent possent a peccatorum obligatione lib̾ari.
Quapropt̾ prȩsciebat illos quib talia dicebat: in eo per mansuros quod
exdiaboloerant. ide. in suis peccatis atq impietate morituros: inqua
ei similes erant. necuenturos ad regenerationem inqua eent. filui dĩ. hoc ẽ.
exdõnati: aquo erant homines recreati. Scdm hanc prȩdestinationem
locutꝰ ẽ. dñs: non quod aliquem hominem inuenerit. quiuel scđm re-¬
generationẽ iam ẽẽt. ex do: uel sed̾m naturamiam non eẽt. ex dõ.

Expanded text:
ex Deo, verba Dei audit. Quod vero sequitur, Propterea vos non auditis, qex Deo, verba Dei audit. Quod vero sequitur, Propterea vos non auditis, qnon estis , » eis dictum est qui non solum peccato vitiosi erant, nam hoc malum commune erat omnibus, sed etiam praecogniti quod non fuerant credituri ea fide, qua sola possent a peccatorum obligatione liberari. Quapropter praesciebat illos, quibus talia dicebat, in eo permansuros, quod ex diabolo erant, id est in suis peccatis atque impietate morituros, in qua ei similes erant, nec venturos ad regenerationem, in qua essent filii Dei, hoc est ex Deo nati, a quo erant homines creati. Secundum hanc praedestinationem locutus est Dominus, non quod aliquem hominem invenerit, qui vel secundum regenerationem jam esset ex Deo, vel secundum naturam jam non esset ex
Abbreviated transcription (Latin):
Et filuerant abrahae: propter originem carnis: & non erant filii abrahȩ
propter uitium diabolicȩ ꝑsuasionis. Sic & dnm & dinnrm attendite.¬
minẽ : dequonatierant. Quomodo exillo erant. a Quiaipse ẽ. conditor
naturae : ipse ẽ. creator carnis & animae. Quomodo gͦ & ex illo nonerant.a
Quia uitiosi aseipsis factierant. Exillo nonerant: quia imitando diabolum.
audisti : & hominẽ & peccatorem. a uod homo e. ex illo dõ ẽ: quod peccator
ẽ non ẽ. ex dõ. Auatura uitium secernatur. Agnoscatur natura : unde
creator laudetur. Agnoscatur uitium : propter quod medicꝰ inuocetꝰ.
Quodgꝰ ait dñs: quie. ex do uerba audit. propterea uosnon auditis quia
exdonon estis: nonnaturarum merita discreuit. aut praet̾ suam ani-¬
mam & carnẽ: aliquam naturã in hominib quae peccato uitiata non
ẽt. muciit. sed qm̃ prȩscierat quifuerant credituri: ipsos dixit exdo.
qum regenerationis adoptione renascerentur exdõ. Adhosptin& : quiẽ.

Expanded text:
e filii Abrahae propter originem carnis, et non erant filii Abrahae propter vitium diabolicae hominem de quo nati erant. Quomodo ex illo erant? Quia ipse est conditor naturae, ipse est creator carnis et animae. Quomodo ergo ex illo non erant? Quia vitiosi a seipsis facti erant. Ex illo non erant, quia imitando diabolum, audisti, et hominem, et peccatorem. Quod homo est, ex Deo est: quod peccator est, non est ex Deo. A natura vitium secernatur: agnoscatur natura, unde Creator laudetur; agnoscatur vitium, propter quod medicus invocetur. Quod ergo ait Dominus, Qui est ex Deo, verba Dei audit: propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis; non naturarum merita discrevit, aut praeter suam animam et carnem, aliquam naturam in hominibus quae peccato vitiata non esset, invenit: sed quoniam praescierat qui fuerant credituri, ipsos dixit ex Deo, quoniam regenerationis adoptione renascerentur ex Deo. Ad hos pertinet, Qui est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco. ita in non nullis aliis di¬
uinis litteris inuenitur. Ut est.
osuerunt in cęlum os suum & uer
ticem capilli ꝑ ambulantium inde¬
lictis suis. Et multa huius modi
quę scripturis sanctis non desunt.
sicut. alii tropi. hoc est locutionũ
modi: de quibus operosius dispu¬
tarem. nisi euangelista terminan¬
te euangelium suum: &iam ipse
compellerer meum terminare

Expanded text:
hoc loco, ita in nonnullis aliis dihoc loco, ita in nonnullis aliis divinis litteris invenitur: ut est: Posuerunt in coelo os suum ; et: Verticem capilli perambulantium in delictis suis : et multa hujusmodi, quae Scripturis sanctis non desunt, sicut alii tropi, hoc est, locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi evangelista terminante Evangelium suum, etiam ipse compellerer meum terminare
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ẽ. discipulus qui testimonium
que si scribantur ꝑsingula. nec ipsũ
arbitror mundum caꝑe posse qui
scribendi sunc libros. Non spacio lo¬
corum credendum. ẽ. mundum caꝑe
non posse. quę ineo scribi quoguo¬
niodo possent. si scripta non ferrec:
Sed capacitate legentium. compre¬
hendi fortasse non possent. Quãuis
rerum salua fide. plerumq uerba
excedere uudeatur fidem. Quod non
fit quando aliquid quod erat obis¬
curum uel dubium. causa & ratione
reddita exponitur. sed quando
iã quod aꝑcum est uel augetur
uel ex tenuatur. nec tamen atra¬
mite significande ueritatis errat᷑.
qm̃ siuerba rem que indicatur
excedint: ut uoluntas loquentis
nec fallentis appareat. qui nouit
quo usq credatur aquo ultraq.
credendum. ẽ. uel minuitur lo¬
quendo aliquid uel augetur. hũc
loquendi modum greco nomine ñ
solum grecarum uerum ȩ̨tiam lati¬
natum litterarum magistri: in ꝑ.¬
bolem uocant. Qun modus sicutꝰ

Expanded text:
Hic est discipulus ille qui testimonium Hic est discipulus ille qui testimonium quae si scribantur per singula, nec ipsum, arbitror, mundum capere eos qui scribendi sunt libros. « Non spatio locorum credendum est, mundum capere non posse, quae in eo scribi quomodo possent, si scripta non ferret, sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent, quamvis, salva rerum fide, plerumque verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita, exponitur, sed quando id quod apertum est, vel augetur, vel extenuatur; nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis, nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est, vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum Graeco nomine non solum Graecarum, vel etiam Latinarum litterarum magistri Yperbolen vocant, qui modus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ccata claues regni celorum pͥ¬
us apłoꝵ petrus accepit. ens¬
eretissime quietissimum sinũ.
ta discubuit. Qm̃ nec iste solus
uniuersa ȩccła ligat soluit os
erecata: nec ille in principio uer¬
um dm̃ apud dm̃i. & cetera de
p̃i diuinitate & de totius diui¬
tatis trinitate atq unitate
ublimia. quę millo regno facie
id faciem contemplanda: nunc
autem donec ueniat dñs inspe¬
culo atq ienignate contuen¬
da sunt: quȩ p᷑dicando ructaret
defonte dnĩci pectoris solus bi¬
bit. s ipse dñs ipsum euangłi
ꝓsua cuiusq capacitate. omĩb
suis bibendum toto terrarum
orbe diffudit. Sunt qui sense¬
rint. & hi quidem non contenti¬
biles sacri eloquii tractatores.
plus amatum: quod neq uxorem
duxerit. & abineunte pueritia castis.¬
simus uixerit. Hoc quidem inscrip¬
turis canonicis non euidenter ap¬
paret. Uerumtamen id quoq: mul¬
tum adiuuat congruentiam huuisce
sententiȩ. quod illa uita ꝑeum sig¬
nificata. ẽ. ubi non erunt nuptiȩ.

Expanded text:
laves regni coelorum primus Apostolorum Petrus accepit: eissecretissimae quietissimum sinum, ta discubuit. Quoniam nec iste solus, sed universa Ecclesia ligat solvitque peccata: nec ille in principio Verbum Deum apud Deum, et caetera de Christi divinitate, et de totius divinitatis trinitate atque unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret, de fonte Dominici pectoris solus bibit; sed ipse Dominus ipsum Evangelium pro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum toto terrarum orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemptibiles sacri eloquii tractatores, plus amatum, quod neque uxorem duxerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit . Hoc quidem in Scripturis canonicis non evidenter apparet: verumtamen id quoque multum adjuvat congruentiam hujusce sententiae, quod illa vita per eum significata est, ubi non erunt nuptiae. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus plus amamus eamq coti¬
die maxime ꝓpeccatorum remis¬
sione poscinus & habemus. Hoc ꝑ
petrum significatum ẽ. plus amau¬
tem. s minus amatum. quia minui
nos amat ꝓp̾c miseros quam bei¬
atos. Ueritatis autem contempb¬
tionem qualis tunc futura. ẽ.
minus amamus. quia nondum
amorem qualis ei debetur im
beatum. Nemo tamen istos
nes apłos separet. Et in
id significabat petrus ambo
t. &e in eo quod significabat
mnes ambo futuri erant. Sig¬
a nodo sequebatur iste: manẽ
ille. Credendo autem ambo ma
resentia huius miseriȩ tolera¬
Et. ambo futura bona illius bea¬
dinis ex pec tabant. Nec ipsi
enda in illa felicitate seruan¬

Expanded text:
volumus, plus amamus, eamque quotivolumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia nondum amorem, qualis ei debetur, imero. Nemo tamen istos insignes apostolos separet, et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significat Joannes, ambo futuri erant: significando sequebatur iste, manebat ille; credendo autem, ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant. Ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi eruenda, in illa felicitate servan
Abbreviated transcription (Latin):
de eruimuruit illic semꝑsimus.
pptea nos tune eum m̾inus di¬
lecturisumus quando meliores
erimus. cum meliores utiq nisi
amplius eum diligendo nullo
modo esse possimus. Cur gͦ ioħis
minus eum diligebat quam pe¬
trus. si eam uitam significaba.
in qua.ẽ. muldo amplus diligen¬
dus. insi qui a ꝓpt̃ea dictum a
uolo eum manere id .ẽ. expecta¬
re doneo uenio. qm̃ & ipsum amo¬
rem qui tunc multo amplior erit
nondum habennis. s futurum ex¬
pectamus. ut cum ipse uenerit la¬
beamus: Nam sicut in epła sua idẽ
dicit apłs. non dum apparuit qͦd.
erimus. Scimus qm̾ cum apparue¬
rit similes ei erimus. qm̃ uidebi¬
mus eum sicuti ẽ. Trnc gͦ ampliꝰ
quod uidebimus. diligemus. Ipse
autem dñs illam quę futura. ẽ.
uitam nrãm. qualis in nobis fu¬
tura sit sciens predestinatione.
plus amat ut adeam nos amando
am nr̃am p̾sentem nouimus quia
sentimus. & idõ miscd̾iam dnĩ quã
nobis demiseria lib̾andis exhiberi

Expanded text:
de eruimur, ut illic semper simus, de eruimur, ut illic semper simus, propterea nos tunc eum minus dilecturi sumus quando meliores erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum manere, id est exspectare, donec veniam, quoniam et ipsum amorem qui tunc multo amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit apostolus, Nondum apparuit quod erimus; scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. Ipse autem Dominus illam quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit sciens, praedestinatione plus amat, ut ad eam nos amando am nostram praesentem novimus, quia sentimus; et ideo misericordiam Domini, quam nobis de miseria liberandis exhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝑhunc si gnificatur ein dic¬
tum ẽ. tu me sequere: nisi nunc
agatur. non ꝑuenietur ad illud
quod expectatur. In hac autem ac¬
tuia uita. quanto magis. xp̃m dili¬
gimus. tanto facilius lib̾amur a
malo. At ipse nos minus diligit
quales nunc sumus. & hinc ⁊dõ li¬
berat ne semꝑ simus. Ibi uͦ ampliꝰ
nos diligit. qm̃ qđ ei displiceat &
ꝗͦd a nobis auferat non habebimꝰ.
Nec obaliud hic nos diligit: isuit
sanet & transferat abhis qui̧ nꝰ
diligit. Hic gͦ minus ubi non
uult ut remaneamus: ibi ampliꝰ
quo uult transeamus. & unde ñ
uult ꝑeamus. Amet gͦ eum petrꝰ
ut ab ista mortalitatẽ liberemur.
ametur ab eo ioħs ut milla in¬
mortalitate serueniur. S ista ra¬
tione illud ostenditur. cur ampliꝰ
ioħem quam petrum amauerit
xp̃c: non cur amplius petrus
quam iohannes amauerit xp̃m.
Neq enim siplus nos diligit xp̃s
infuturo scło ubi cum illo sine
fine iuuemus. quam inisto un¬

Expanded text:
autem per hunc significatur, cui dicautem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, non pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit; quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus: nec ob aliud nos hic diligit, nisi ut sanet et transferat ab his quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult remaneamus: ibi amplius, quo vult transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur: ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. 6. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amaverit Christum. Neque enim, si plus nos diligit Christus in futuro saeculo, ubi cum illo sine fine vivemus, quam in isto un
Abbreviated transcription (Latin):
s infuturo scło non habet fineni.
Idõ dr̃ huic sequere me: de illo aut̾
sic eum uolo manere. donec ueniam.
Quid adte: Tu me sequere. Qd enĩ
ẽ hoc. quantum sapio. quantum capioͦ
Quid. ẽ. hoc. nisi tu me sequere ꝑimi¬
tationem ꝑferendi temporalia ma¬
la. ille maneat donec sempiterna
uenio redditurus bona : &d aꝑtius
ista dici potest. Perfecta me sequa¬
tur actio. informata meę passionis
ȩxemplo. Inchoata uͦ contemplatio
maneat donec uenio. ꝑficienda erĩ
uenero. Sequitur enim xp̃m ꝑue
do patiencie. manet autem donee
ueniat xp̃e cunc manifestanda ple¬
nitudo scientie. Hic guppe toleran¬
tur mala huius mundi in terra mo¬
rientium: ibi uidebuntur bona dñi
interra uiuentium. &d enimait.
uolo eum manere donec ueniam.
non sicitelligendum. ẽ. quasi dixe¬
rit remaner̾e uel ꝑ manere: s ex¬
pectare. qm̃ quod ꝑ eum significa¬
tur
non utiq nune.s
cum uenerit xp̃c implebitur. &a

Expanded text:
sed in futuro saeculo non habet finem. sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. Sequitur enim Christum,do patientiae: manet autem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere vel permanere; sed, exspectare: quoniam quod per eum significatur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nat. Una fortis.ẽ. in aduersis. altera
nichil sentit aduersi. Una carnales
libi ames frenat: altera spualibus
delectationib uacat. Una.ẽ. um¬
cendi cura sollicita. altera uictorię
pace secura. Una intemptationib
adiuuatur. altera sine ulla temp¬
tatione in ipso ad uitore letatur.
Una subuenit indigenti: altera ibi
ẽ ubi nullum inuenit indigentẽ.
Una aliena peccata ut sua sibi ignos¬
cantur ignoscit: altera nec patit᷑
qͦd ignoscat. nec facit quod sibi pos¬
cat ignosci. Una flagellatur malis
ne ex tollatur inbonis: altera tanta
plenitudine gr̃ẽ caret omni malo.
ut sine ulla temptatione suꝑbiȩ
cohereat summo bono. Una bona
& mala discernit: altera sola quȩ̨
bona sunt cẽnit. Ergo una bona
ẽ. s adhuc misera: altera melior
& beata. Ista significata ẽ. ꝑ apłm
petrum: illa ꝑ iohannem. Tota hic
agitur usq in huius scłi finem. &
illie inuenit finem. differtur illa
complenda post hinus scłi finem:

Expanded text:
nat; una fortis est in adversis, altera nat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata ut sua sibi ignoscantur ignoscit, altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat summo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem,
Abbreviated transcription (Latin):
uendiq peccata. Qd ẽ. enim ꝑ ꝓ
significationem petrus in petra. ua
significatione intelligitur. xp̃e pe¬
txp̃m lib̾atur amalis. magis autẽ
sequitur meis qui certant ꝓue
ritate usq ad mortem. S imiuer¬
sitati dicitur sequere me: ꝓuniũ
idem petrus. Xp̃c ꝓ nobis passus ẽ.
relinquens nobis exemplum: ut se¬
quaniur uestigia eius. Ecce ꝓpt̾
qͦd ei dictum. ẽ. seguere me. Est
autem alia uita in mortalis quȩ non
ẽ. in malis: ibi facie ad facien uide.
cienda ueritate ꝓficitur. Duas itaq
uitas sibi diuinitus predicatas &
cõmendatas nouit ȩccła. Quarum
ẽ. una infide: altera inspecie. Una
intempore peregrinationis. altera
ineternitate mansionis. Una in
labore. altera in requie. Una inina.
altera in patria. Una moꝑe actio¬
nis. altera in mercede contempla¬
tionis. Una dedinat amalo & fa¬
eit bonum. altera nullum habet
aquo dedinet malum. & magnum
habet quo fruatur bonum. Una cũ
hoste pugnat: altera sine hoste reg¬

Expanded text:
gandique peccata. Quod est enim per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus peChristum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro quaidem Petrus: Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est, Sequere me. Est autem alia vita immortalis, quae non est in malis: ibi facie ad faciem videbicienda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste reg
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ambulantes non funt sine
peccatis quę de huius uitȩ infirmi.¬
tate surrepant: dedit elemosinarum
remedia salutaria: quib eorum ad¬
iuuaretur oratio. ubi eos dicere
docuit dimitte nobis debita nr̃a.
sicutꝰ & nos dimittimus debitorib
gerebat figurata generalitate ꝑ¬
sonam. Qd enim adipsum ꝓpriȩ ꝑti¬
net. natura unus homo erat. gra
unus xp̃ianus. ab undantiore gr̃a
unus idemq pͥmus apłs. S quan¬

Expanded text:
quoque ambulantes non sunt sine quoque ambulantes non sunt sine peccatis, quae de hujus vitae infirmitate subrepunt, dedit eleemosynarum remedia salutaria, quibus eorum adjuvaretur oratio, ubi eos dicere docuit, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus gerebat figurata generalitate personam. Quod enim ad ipsum proprie pertinet, natura unus homo erat, gratia unus christianus, abundantiore gratia unus idemque primus apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. ꝑ turbatio concitati animi: s
tranquilla iusti supplicii constitutio.
I nhac ira sua ds̃ non continens sicut
scriptum. ẽ. miserationes suas: pret̃
alia solatia miserorum quȩ generi
humano prebere non cessat. inple¬
nitudine temporis quo ipse sciebat
hoc esse faciendum : misit filium su¬
um uni genitum ꝑquem creauit
uniuersã : ut manens ds̃ fieret
liomo. & esset mediator dĩ & homi
tes ꝑ lauacrum regenerationis. so¬
luto reatu omnium peccatorum. o
rigialis uidelicet quod generatio
trahit. contra qͦd maxime regene¬
ratio. ẽ. instituta. & ce terorum que
male agendo contracta sunt. libe¬
rarentur adampnatione ꝑpetua.
&̾ iuiuerent infide & spe & caritate.
peregrinantes in hoc scło. atq in
eius temptationib laboriosis & pe¬
riculosis: consolationib autem dĩ
& corporalib & sp̃ualib ambularent
ad conspectum eius: uiam tenentes
qͦd eis factus ẽ. xp̃c. Et quia impso

Expanded text:
id est perturbatio concitati animi, sed id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigenitum , per quem creavit universa, ut manens Deus fieret homo, et esset mediator Dei et homites, per lavacrum regenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Christus. Et quia in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quod non uidemus sꝑamus. ꝑ¬
patientiam expectamus. In malis
autem que quis patitur. non in bo¬
nis quib fruitur. opus ẽ. patientia.
Hanc itaq uitam de qua scriptum ẽ.
homo tolerare exiam remissis pec¬
catis. quamuis ut in eam ueniret
miseriam. primum fuerit eausa
peccatum. Productior.ẽ. enim pena
quam culpa. ne parua putaretur
culpa. sicum illa fimiretur & pena.
Ac ꝑhoc uel ad demonstrationem
debite miserie. uel ad emendatio¬
nem labilis uite. uel ad erercitacio¬
nem necessarię pacientie tempo¬
raliter hominem detinet pena.
&̾ queni iam ad dampnationem
sempiternam reum non detinet
culpa. Hec ẽ. istorum dierum quos
inhac mortalitate agimus malos.
quamuis in eis diligamus uidere
dies bonos. flenda quidem .s non
reprehendenda conditio. Uenit
enim dies ira dĩ iusta: dequa scrip¬
tura loquens. homo inquid natus
ex muliere breuis uite &̃ plenus
irȩ : cam ira dĩ non sit ut hominiᷤᷤ.

Expanded text:
autem quod non videmus speramus, autem quod non videmus speramus, patientiam exspectamus . » In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quae fruitur, opus est patientia. Hanc ergo vitam, de qua scriptum est: « homo tolerare etiam remissis peccatis, quamvis, ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa, ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter het quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
plusquam condiscipłs eius diligi¬
tur axp̃o. an ille quem minus quã
condiscipłm eius diligit xp̃e. curo
plus ipse quam suus condiscipłs
diligat xp̃m : Hic plane cuneta¬
tur responsio. & augetur questio.
uantum autem ipde sapio. meli¬
orem qui plus diligit xp̃m fe hei¬
orem uͦ quem pliũ diligit xp̃e
facile responde̾rem. si iustitiani
liberatoris nr̃i minus eum di¬
ligentis a quo plus diligitur. & eũ
plus a quo minus diligitur. quem¬
admodum defenderem ꝑuiderem.
Aggrediar gͥ ineius manifesta mi¬
sericordia euius .ẽ. occulta iustitia.
dissoluenda questione tam ingenti:
piurib quas ipse donauerit dispu¬
tare. Huc usq enim ꝓposita ẽ: non
ex posita. Exponende uͦꝰ eius hoc sit
erordium : ut meminerimus in hoc
corruptibili corpore qͦd agrauat
animam. uitam nos miseram uiuere.
S: qui iam redempti ꝑmediatorem
re ipsa non dum tenemus. Spes
aut̃ quȩ uidetur. non .ẽ. spes. & a
enim uidet quis: quid sꝑat Si

Expanded text:
plus quam condiscipulus ejus diligiplus quam condiscipulus ejus diligitur a Christo? an ille quem minus quam condiscipulum ejus diligit Christus, cum plus ipse quam suus condiscipulus diligat Christum? Hic plane cunctatur responsio, et augetur quaestio. Quantum autem ipse sapio, meliorem qui plus diligit Christum, feliciorem vero quem plus diligit Christus, facile responderem; si justitiam Liberatoris nostri minus eum diligentis a quo plus diligitur, et eum plus a quo minus diligitur, quemadmodum defenderem, perviderem. 5. Aggrediar igitur in ejus manifesta misericordia, cujus est occulta justitia, de solvenda quaestione tam ingenti, pro viribus quas ipse donaverit, disputare: hucusque enim proposita est, non exposita. Exponendae vero ejus hoc sit exordium; ut meminerimus in hoc corruptibili corpore quod aggravat animam , vitam nos miseram vivere. Sed qui jam redempti per Mediatorem re ipsa nondum tenemus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si
Abbreviated transcription (Latin):
uod autem in eo quod respondit
petriis amo te. non addidit plus
nis: hoc respondit qͦd deseipso scie¬
bat. Non enim quantum ab alio qͦ¬
libet diligeretur scire poterat. qui
cor alterius indere non poterat.
D tamen suꝑiorib uerbis dicendo:
etiam dñe tu scis: satis & ipse decla¬
rauit scientem dnm interrogasse.
qͦd interrogauit. Sciebat dñs gͥ ñ
plus illis eum diligeret petrus. Et
tamen si ꝑponamus querentes quis
duorum sit melior. utrum qͥ plus
aut qui minus diligit xp̃m. quis
dubitabit respondere cum qͥ plus
diligit esse melorem: Idem si ꝓ¬
ponamus quis duorum sit melior.
utrum quem minus an quem plus
diligit xp̃c. eum qui plus diligitur
a xp̃o meliorem peuldubio respon¬
debimus. In illa gͣ comꝑatione
quam prius posui petrus iohanni.
in hac uͦ altera iohannes ante po¬
nitur petro. Proinde tereiam sic
ꝓponimus. Quis .ẽ. duorum disci¬
pulorum melior. qui minus quam
condiscipł.s eius diligit xp̃m &

Expanded text:
Quod autem in eo quod respondit Quod autem in eo quod respondit Petrus, Amo te, non addidit, plus his, hoc respondit quod de seipso sciebat. Non enim quantum ab alio quolibet diligeretur scire poterat, qui cor alterius videre non poterat. Sed tamen superioribus verbis dicendo, Etiam, Domine, tu scis , satis et ipse declaravit, scientem Dominum interrogasse quod interrogavit. Sciebat igitur Domiplus illis eum diligeret Petrus. Et tamen si proponamus quaerentes, quis duorum sit melior, utrum qui plus, an qui minus diligit Christum; quis dubitabit respondere, eum qui plus diligit esse meliorem? Item si proponamus quis duorum sit melior, utrum quem minus, an quem plus diligit Christus; eum qui plus diligitur a Christo, meliorem procul dubio respondebimus. In illa ergo comparatione quam prius posui, Petrus Joanni; in hac vero altera, Joannes anteponitur Petro. Proinde tertiam sic proponimus: quis est duorum discipulorum melior, qui minus quam condiscipulus ejus diligit Christum, et
Abbreviated transcription (Latin):
se commemorat ioħs. ut nomine
suo tacito ipse possit intelligi: hoc
addit quod eum diligebat iħe. qͣsi
solum diligeret. ut hoc signo dis¬
cerneretur aceteris quos omnes
utiq diligebat. Quid gͦ nisi ampli¬
us se dilectum. cum hoc diceret
uolebat intelligi Qd absit ut
mendaciter diceret. Qͦd autem
maius dare potuit iħc maioris er¬
ga eum sue dilectionis indicium.
quam ut homo cum ceteris con¬
discipłis suis socius tante salutis.
solus tamen discubuerit suꝑ pectꝰ
ipsius saluatoris : Porro qđ apłs
petrus plus ali is dilexit. xp̃m :
possunt quidem documenta mul¬
ta ꝓferri. Sed ut longe in alta non
eamus. ipsius tercie manifestatio¬
nis dñi paulo suꝑiore lectione que
istam precedit. satis euidenter ap¬
paret: ubi in terrogans eum dixit
Diligis me plus his  Ed utiq scie¬
bat. & tamen in terrogabat: ut etia
nos qui euuangelium legimus. ama¬
rem petri erga dũm & illo interra¬
gante & isto respondente nossemꝰ

Expanded text:
se commemorat Joannes, ut nomine se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur a caeteris, quos omnes utique diligebat. Quid ergo nisi amplius se dilectum, cum hoc diceret, volebat intelligi? quod absit ut mendacitmajus dare potuit Jesus majoris erga eum suae dilectionis indicium, quam ut homo cum caeteris condiscipulis suis socius tantae salutis, solus tamen discubuerit super pectus ipsius Salvatoris? Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexit Christum, possunt quidem documenta multa proferri: sed ut longe in alia non eamus, ipsius tertiae manifestationis Domini paulo superiore lectione, quae istam praecedit, satis evidenter apparet, ubi interrogans eum, dixit, Diligis me plus his? Quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos qui legimus Evangelium, amorem Petri erga Dominum, et illo interrogante et isto respondente nossemus.
Abbreviated transcription (Latin):
incorporẽ donauerit somnum :
cum beatum petrum ꝑ ingentem
martiri i głam abonere ipsiis
corporis soluerit: eiq concesserit
quod apłs paulus se concupisse dix̃
& scripsit. dissolui et esse cum xp̃o
Si autem quod magis creditur. idõ
sc̃s iohannes ait non dixisse dñm
non moritur. ne illis uerbis que
dixit hoc uoluisse intelligi pu¬
taretur. corpusq eiꝰ insepulchro eiꝰ
exanime sicut aliorum mortuoꝵ
iacet: restat ut siuere ibit fit
quod sparsit fama de terra quȩ
sub inde ablata suecrescit. aut
ido̾ fiat ut eo modo cõmendetur
p̾ciosa mors eius. qm̃ non eam cõ¬
mendat martirium. non enin
aut ꝓͥpt̾ aliquid aliud quod nos
latet. Manet tamen questio
cur dixerit dñs de homine mo¬
rituro: sic eum uolo manere donee
ueniam. Illud etiam in his duob
apłis petro & ioħe quẽ ñ moueat
adquerendum. cur ioħem plus
dilexer it dñs. cum ipsum dnm̃ plus
dilexerit petrus: Ubi cunq enim

Expanded text:
in corpore donaverit somnum, in corpore donaverit somnum, cum beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam ab onere ipsius corporis solverit, eique concesserit quod apostolus Paulus se concupisse dixit et scripsit, dissolvi et esse cum Christo ? Si autem, quod magis creditur, ideo sanctus Joannes ait non dixisse Dominum non moritur, ne illis verbis quae dixit hoc voluisse intelligi putaretur, corpusque ejus in sepulcro ejus exanime, sicut aliorum mortuorum, jacet, restat ut si vere ibi sit, quod sparsit fama de terra quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat, ut eo modo commendetur pretiosa mors ejus, quoniam non eam commendat martyrium non enim aut propter aliquid aliud, quod nos latet, manet tamen quaestio cur dixerit Dominum de homine morituro: Si eum volo manere donec veniam. Illud etiam in his duobus apostolis Petro et Joanne quem non moveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? ubicunque enim
Abbreviated transcription (Latin):
cubuisse. & cum mortuus putaretur
sepultum fuisse dormientem. & donec
xp̾c ueniat sic manere.suamq uitam
scaturrigine pulueris indicare. qui
pulus creditur ut ab uno ad suꝑficiem
tumuli ascendat: flatu quiescen¬
tis impelli. Huic opinioni suꝑ¬
uacaneum existimo reluctari. Ui¬
dunt enim qui locum seiunt.:
utrum hoc ibi faciat uel patiat᷑
terra quod dr̃. Quia & reuera ñ
aleuib hominib id audiuimus:
in terim cedamus opinioni quam
certis documentis refellere non ua¬
lemus: ne rursus aliud qͦd a nob̾
queratur exurgat: cur suꝑ huma¬
tum mortuum ipsa humus qͦdam¬
modo uiuere acspirare uideatur.
S nunquid hinc tanta ista solui¬
tur questio: si magno miracło¬
qualia potest facere omnipotens.
tandui uiuum corpus insopore sub
terra.ẽ. donec ueniat terminus
scłi: Qui immo fit amplior &
dificilior: cur discipło iħe quem
preceteris diligebat in tantum ut
suꝑ pectus eius̃ discumb̾e merere¬
tur: ꝓmagno mime re longum

Expanded text:
cubuisse; et cum mortuus putaretur, cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno miracqualia potest facere Omnipotens, tandiu vivum corpus in sopore sub terra est, donec veniat terminus saeculi? Quinimo fit amplior et difficilior, cur discipulo Jesus quem prae caeteris diligebat, in tantum ut supra pectus ejus discumbere mereretur, pro magno munere longum
Abbreviated transcription (Latin):
potunt alicubi sic abscondi. ut ꝓr¬
sus homines lateret ubi. ẽẽt: atq
inde adhoram diuinitus excitari.
quando cum xp̃o helias & ipse sunt
uisi: sicut adhoram multa scõrum
apparuerunt multis insca̾ sicut
scriptũ. ẽ. ciuitate. S tamen ut
dicere coeꝑam. si quidam moisen
mortim negant quem seriptu¬
ra ipsa ubi sepulchrum eius misq
inueniri legimus. mortuum ta¬
men esse sine ulla ambiguitate.
testatur: quantomagis ioħes ex isto¬
rum occasione uerborum ubi dñs
ait. sic eum uolo manere donec ue¬
niam. creditur uiuus dormire
sub terra : Quem tradunt quod ętiã
quibdam scripturis quam uis a pocri¬
phis reꝑitur. quando sibi fieri iussit
sepulchrum. in columen fuisse pre¬
senten: eoq effosso & diligentissime
preꝑato. ibi eum se tanquam i
lectulo collocasse. statimq esse de¬
functum. ut autenr isti putant
qui hec uerba dñi sic intelliguit.
non de functum s defuncto similẽ

Expanded text:
potuerit alicubi sic abscondi, ut prpotuerit alicubi sic abscondi, ut prorsus homines lateret ubi esset, atque inde ad horam divinitus excitari, quando cum Christo Elias et ipse sunt visi: sicut ad horam multa sanctoruapparuerunt multis in sancta, sicut scriptum est, civitate . Sed tamen, ut dicere coeperam, si quidam Moysen mortuum negant, quem Scriptura ipsa, ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamen esse sine ulla ambiguitate testatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec venio, creditur vivus dormire sub terra? Quem tradunt etiam quod in quibusdam Scripturis quamvis apocryphis reperitur, quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem
Abbreviated transcription (Latin):
ret inuita: S hanc opinionem
ioħes ipse abstulit: non hoc dixisse
dñm aꝑta contradictione de da¬
rans. Cur enim subumgeret. non
dixit iħs non moritur. nisi ne
hominum cordib falsum fuerat
inhereret: S cu placet adhuc
resistat. & dicat uerum esse quod
ait ioħes. non dixisse dnm quod
discipłs ille non moritur: s hoc
tamen significantem esse talib
uerbis. qualia eum dixisse narra¬
uere. atq millo sepulchro eius qđ
ẽ. apud ephesum dormire pocius¬
eum quam mortuum iacere conten¬
da̾t. & assumat margumentum qđ
illic terra sensiinscatere & quasi
ebullire ꝑhibetur. atq hoc euis an¬
helitu fieri.siue constanter siue ꝑ¬
tinaciter asseueret. Non enimꝰ
possunt de esse qui credant. si non
desunt qui etiam moisen asserant
inuere : quia scriptum.ẽ. enis sepul¬
chrum non inueniri. & apparuit
cum dño in monte. ubi & helias fuit:
quem mortuum legimus non esse
s raptum. Quasi moisi corpus non

Expanded text:
ret in vita? Sed hanc opinionem ret in vita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret, Non dixit Jesus, Non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret? 2. Sed cui placet, adhuc resistat; et dicat verum esse quod ait Joannes, non dixisse Dominum quod discipulus ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse narravere, atque in illo sepulcro ejus quod est apud Ephesum, dormire eum potius quam mortuum jacere contendat. Assumat in argumentum, quod illic terra sensim scatere, et quasi ebullire perhibetur; atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter sive pertinaciter asseveret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere; quia scriptum est ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte, ubi et Elias fuit , quem mortuum legimus non esse, sed raptum . Quasi Moysi corpus non
Abbreviated transcription (Latin):
ille non moritur. Et non dixit es
iħe non moritur : sed sic eum uoll
manere donec ueniam. quid adt
Ecce quo usq in hoc euangelio ex¬
tenditur questio: que sua ꝓfunn¬
tate in mediocriter mentem scre¬
tantis exercet. Cur enim dicitiai
petro. sequere me : nec dicitur ce¬
ris qui simul ad erant. & ꝓfectos
sicut magistrum discipłi sequeb¬
tur: Sedsi ad passionem intellisi¬
dum ẽ: nun quid solus ꝓ yp̃iand
ueritate passus. ẽ. petrus: Nou
ibi erat millis septem alius fill
nẽ abherode manifestatur ocep
non ẽ. crucifixus: merito dictum
esse petro sequere me: qui non
tius potuerit inueniri. Cur gͦ
de iohanne dictum . ẽ. sic eum
uolo manere donec ueniam qͥ d
ad de. & repetitum. ẽ. tu me seque¬
re. tanquam idõ non sequeretur:
qm̃ eum manere uoluit donec
ueniat: Quis facile aliud dictum
esse credat. quam quod fr̃s eredi
d̾ant. qui tunc erant. eoquod scili¬
cet non. ẽẽt. discipłs ille moritur᷑.
s donee iħc ueniret. ista mane¬

Expanded text:
ille non moritur. Et non dixit ei Jesus, Non moritur; sed, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Ecce quousque in hoc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercet. Cur enim dicitur Petro, Sequere me, nec dicitur caeteris qui simul aderant? Et profecto eum sicut magistrum discipuli sequebantur. Sed si ad passionem intelligendum est, nveritate passus est Petrus? nonne ibi erat in illis septem alius filius sionem ab Herode manifestatur occisnon est Jacobus crucifixus, merito dictum esse Petro sequere me, qui non tius potuerit inveniri, cur ergo de Joanne dictum est: Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere, tanquam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec veniat? Quis facile aliud dictum essderant qui tunc erant, eo quod scilicet non esset discipulus ille moriturus, sed donec Jesus veniret, ista mane
Abbreviated transcription (Latin):
ris suꝑ terram erit ligatum & in
celis. & quod cunq solueris suꝑ terrã
erit solutum & in cęlis: unuersam
significabat ęccłam. quȩ in hoc scło
diciersis temptationib uelut imbrib
non cadit: qm̃ fundata ẽ. suꝑ petr̃a ᷤ
unde petrus nomen accepit. Nomi
enim a petro petra. s petrus a
ȩdificabo ȩccłam meam: quia dire¬
fessus es: ȩ dificabo ȩccłam meam.
petrus. fundamentum quippe ali¬
ud nemo potest ponere preter io
quod positum ẽ: quod ẽ. xp̃c iħs.¬

Expanded text:
s super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis , universam significabat Ecclesiam, quae in hoc saeculo diversis tentationibus, velut imbribunon cadit, quoniam fundata est super petram, unde Petrus nomen accipit. Non enim a Petro petra, sed Petrus a aedificabo Ecclesiam meam, quia dixefessus est, aedificabo Ecclesiam meam. Petrus. Fundamentum quippe aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
onParr mues¬
tio ẽ. cur apło petro
rit dñs sequere me :
eum uolo manere donec ueniam.
quid adte : huic questioni quan¬
tum dñs ipse donauerit. siue per¬
tractande siue soluende: sermonẽi
nouissimum oꝑis huius impendi¬
mus. Cum gͦ p̾nuntiasset dñs pee¬
tro qua morte clarificaturus. ẽẽt
dñi: dicit ei. Sequere me. Conueri¬
sus petrus: uidit illum discipłm

Expanded text:
on parva quaestio est, cur apostolo Petro, rit Dominus, Sequere me; eum volo manere donec veniam; quid ad te? Huic quaestioni, quantum Dominus ipse donaverit, sive pertractandae, sive solvendae sermonem novissimum hujus operis impendimus. Cum ergo praenuntiasset Dominus Petro, qua morte clarificaturus esset Deum, dicit ei: Sequere me. Conversus Petrus vidit i
Abbreviated transcription (Latin):
ius non scripta sint omĩa. Cumgͦ
prandissent: dicit simoni petro.
Simon iohannis. diligis me plus his:
Dicit ei Etiam dñe tuscis: quia amo
de.Dicit ei. Pasce agnos meos. di
cit ei iterum. Simon iohannis diligis
me :.A tille. Etiam dñe tu sois: quia amo
te. Dicit ei. Pasce agnos meos. Dicit
ei tercio. Simon iohannis amas me ᷤ

Expanded text:
vis non scripta sint omnia. 4. « Cum ergo vis non scripta sint omnia. 4. « Cum ergo prandissent, dicit Simoni Petro: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pascecit ei iterum. Simon Johannis diligis me? At ille: etiam Domine: tu scis quia amo te. Dicit ei. Pasce agnos meos. Dicit ei tertio. Simon Johannis amas me.