comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ita intelligant in communionib ab ȩccła seꝑatis posse¬
homines bapticari. ubi xp̃i baptismus cadẽ sacram̃ti celebra¬
tione datꝰ e sumttur: q̃ui tñ tẽ ꝓsit ad remissionẽ pecẽõꝵ.
cum quisq reconciliatꝰ unicati saclegio dissensionis exuit᷑.
quo eius peceata cenebantur. & dimitti ñ sinebant᷑. Sicut
enĩ in illo qui fictis accesserat fit ut ñ denuo baptiretur.
s ipsa pia corrrectione. & ueraci confessione purgetur. qͥ
ñ posset sine baptismo.si ut quod ante datum ẽ. tc̃ ualere
incipiat ad salutẽ cum illa fictio ueraci confessione recesse¬
rit: sic & iani ute. qui baptisma xp̃i quod ñ amiserunt qͥ
se seꝑauert̃ inimicus uitatis & pacis ap̃i in aliqua heresi
uł scismate accepit quo saclego scelere peccata eius non
dimittebant᷑. cũ se correxerit. & ad ȩccls societatẽ unitatẽq
uenerit. non iterũ bapticandus ẽ: quia ipsa reconciliatione

Expanded text:
atque  ita  intelligant, in communionibus ab eccleatque  ita  intelligant, in communionibus ab ecclehomines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen tum prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius peccata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit, ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione et ueraci confessione purgetur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit: sic etiam iste qui baptisma Christi, quod non amiserunt qui se separauerunt, inimicus caritatis et pacis Christi in aliqua haeresi aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i baptismate tinctus sit. Respondebunt. utiq quia scȩ
scͥpture auct̾oritate guntur. Quero gͦ utrũ fateant᷑ ei di¬
mussa peccata. Profecto fatebunt᷑. Item quero. cur ei dixerit pe¬
trus ñ eũ habere partẽ in sorte scõꝵ. Quia inquiunt. postea
peccauit peccunia uolens emere donum dei: cui uenditores
ce apłos credidit. Qd si ad ipsum baptismum fictus accessit.
dimissa st̃ ei peccata. an ñ sunt dimissa: Eligant quod uolũt.
Utrumlibet elegerint sufficiet nob̃. Si dimissa dixerint. quomͦ
oꝑatus ẽ peccatoꝵ: Si dixerint ñ ẽẽ dimissa. quero si postea fic¬
tionẽ suam eorde concusso ⁊ uero dolore fateret᷑. denuo baptirã¬
dus udicaret᷑. Quod si dem̃tissimũ c̃ dicere. fateantur uero
baptismo xp̃i baptirari posse hominem. & tñ cor eiꝰ in malicia
& saclegio ꝑseuerans peccatoꝵ abolitionẽ non sinere fieri:

Expanded text:
Christi baptismate tinctus sit. Respondebunt, Ita, quia sanctae Christi baptismate tinctus sit. Respondebunt, Ita, quia sanctae scripturae auctoritate coguntur. Quaero ergo utrum fateantur ei dimissa peccata? profecto fatebuntur. Item quaero cur ei dixerit Petrus non cum habere partem in sorte sanctorum? Quia, inquiunt, postea peccavit, pecunia volens emere donum Dei, cujus venditores apostolos credidit. Quid si ad ipsum badimissa sunt ei peccata, an non sunt dimissa? Eligant quod volunt: utrumlibet elegerint, sufficiet nobis. Si dimissa dixerint, quomodoperatus est peccatorum? Si dixerint non esse dimissa, quaero, si postea fictionem suam corde concusso et vero dolore fateretur, an denuo baptizandus judicaretur? Quod si dementissimum est dicere, fateantur vero baptismo Christi baptizari posse hominem, et tamen cor ejus in malitia vel sacrilegio perseverans peccatorum abolitionem non sinere fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tita ñ dimittunt᷑: Quod si renatus ñ ẽ: nec axp̃m induit:
Exͥ quo confitit᷑ ut denuo baptiranas uideat᷑: quia diat apłs.¬
si ñ induit. nec in xpo bapticatus habendꝰ est. Porro quia in xͦ
dicimus bapticatum. fatemur eũ xp̃m in duisse. Et si hoc fa¬
temur. generatũ fatemur. Qd̃ siita ẽ: & peccata dimissa ft̃.
Quomodo gͦ dic̃ ioħs. qui adit ft̃em suum in tenebris manet
usq adhuc. si iam facta c̃ remissio peccatoꝵ: An ñ ẽ in scisma¬
te odium fr̃num: Quĩ hoc dixerit. cum & origo ⁊ ꝑtinatia sciᷤ¬
matis. nulla sit alia nͥ odiũ frĩs. Hanc illi questionẽ soluere
sibi uident᷑: cum dicunt. Non ẽ gͦ in scismate remissio peocõꝵ.
& ideo nec regeneratio noui hominis ⁊ ꝓpterea ne baptismus
.xp̃i. Nos autẽ quia fatem ibi eẽ baptismũ xp̃i. hanc cis questi¬
onẽ soluendam ꝓponimus. Magus ille symon utrum uero

Expanded text:
praeterita non dimittuntur? quodsi renatus non est, nec Christum induit, praeterita non dimittuntur? quodsi renatus non est, nec Christum induit, ex quo conficitur ut denuo baptizandus uideatur, quia dicit apostsi non induit, nec in Christo baptizatus habendus est. Porro quia in Christo dicimus baptizatum, fatemur eum Christum induisse, etsi hoc fatemur, regeneratum fatemur: quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit fratrem suum, in tenebris manet usque adhuc, si iam facta est remissio peccatorum? an non est in schismate odium fraternum? quis hoc dixerit, cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem soluere sibi uidentur, cum dicunt: non est ergo in schismate remissio peccatorum et ideo nec regeneratio noui hominis et propterea nec baptismum Christi.\' nos autem quia fatemur ibi esse baptismum Christi, hanc eis quaestione
Abbreviated transcription (Latin):
nio. Una ẽ enĩ quecumq illa sit de qua dictum ẽ: una est
columba mea una ẽ matrisuȩ. Nec posunt ȩccłs tot esse.
quot sasmata. Si aut dyxerimꝰ. ñ ibi dimiti peccata. gͥ inqͥ¬
unt. ñ ẽ illic uerꝰ baptismus. & ꝓpterea quos a nob̾ suscipitis
uos bapticare debetis. Quod quia ñ facitis: in ȩccł̃a xp̃i uoᷤ
non eẽ fatemini. His ita resistimꝰ. scđ̾m scͥpturas eos int̾rogã¬
tes: ut quod a nob̃ querunt. sibi ipsi respondeant. Quero enĩ
dicant ut utrũ dimittant᷑ peccata ubi caritas ñ est. Peccata
enĩ tenebrȩ animaꝵ st̃. Audimꝰ quippe iohem dicentẽ. Qͥ
odit frẽm suum in tenebris ẽ usq adhuc. Nulli autẽ scisma¬
ta facerent. si fr̃no odio non excecarentur. Si gͦ dicimus ñ
ibi peccata dimitti. quomodo renascit᷑ qui apud eos bapti¬
tabitur: Qd ẽ enĩ renasci ꝑ baptismum nͥ a uetustate reno¬
uari: Quomodo autẽ renouatur a uetustate. cui peccata

Expanded text:
nio. una est enim, quaecumque illa sit de qua dictum est: una est columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata, \'ergo\\ inquiunt, non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare debetis. quod quia non facitis, in ecclesia Christi uos non esse fatemini.\' His ita resistimus secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim ut dicant, utrum dimittantur peccata ubi caritas non est. peccata enim tenebrae animarum sunt. audimus quippe lohannem dicentem: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui aput eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum nisi a uetustate renouari? quomodo autem renouatur a uetustate cui peccata
Abbreviated transcription (Latin):
sublata ẽ questio. quȩ nondum finita cypanũ ñ det̾ruit ut
recederet. uos finita ut redeatis inuitat. Uenite ad catholicã
concordantẽ: quam cypanus non deseruit fluctuantẽ. Aut si
uob̾ exemplum eypani iam displicet qui cominunicauit eis
qui cum baptismate hereticorum recipiebantur aꝑte dicens.
tes. quo itis miscri. quid agitis. Et uos ipsos fugite: quia ind̾
ꝓcessistis ubi ille ꝑmansit. Si uero & ꝓpter abundantiam ca¬
ritatis. & amorem frat̾nitatis. & iunculum pacis. nec sua pec¬
cata nec aliena obẽẽ potuert̃. huc redite. ubi & nob & uob̃
multominus oberunt: quę ur̃i finxert̃.¬

Expanded text:
sublata est: quaestio, quae nondum finita Cyprianum non deterruit ut sublata est: quaestio, quae nondum finita Cyprianum non deterruit ut recederet, uos finita ut redeatis inuitat. uenite ad catholicam concordantem, quam Cyprianus non deseruit fluctuantem. aut si uobis exemplum Cypriani iam displicet, qui communicauit eis, qui cum baptismate haereticorum recipiebantur, aperte diceniuersum senserit amouentes, quo itis, miseri, quid agitis? et uos ipsos fugite, quia inde processistis ubi ille permansit. si uero ei propter abundantiam caritatis et amorem fraternitatis et uinculum pacis nec sua peccata nec aliena obesse potuerunt, huc redite, ubi et nobis et uobis multo minus oberunt quae uestri finxer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miscdum dei ab ȩcdłe muneribus non separi eos quos in
ecłam sinc luptismo existimabat admissos. in eodem unculo
e ante ipsum p̃tito cempore. aut rebaptiratos. aut baptismũ
non habentes unitatis gremio continebat. Aut illa. aut illi sa¬
lutem non nisi unitatis ipsius merito consecuti sunt. Si eni
non recte adinittebantur. Et eñ eisdem ipse indulgentiã de
dni miscd̾a propter unitatem ȩccłe non desꝑauit. Ita gͦ si ha¬
bebant baptisimum. non rect̾e bapticabant᷑. Quid itaq illos nͥ
eadem unitatis caritas adiuuabat. ut quod insacramento tͣc¬
tando latebat humanam infirmitatem. diuina miscd̃a non
reputaret amantibꝰ pacem: Cur gͦ cum ur̃os rebapticatos ti¬
metis & illis & uob̃ salutis aditus inuidetis. Fu̾it aliquando
de baptismo dubitacio. Qui diuersa sensert̃: in unitate mã¬
serunt. Ea dubitatio ꝓcedente tempore ꝑspecta ueritate

Expanded text:
per misericordiam Dei ab Ecclesiae muneribus non separari eos quos in per misericordiam Dei ab Ecclesiae muneribus non separari eos quos in Ecclesiam sine Baptismo existimabat admissos, in eodem vinculo et ante ipsum praeterito tempore, aut rebaptizatos, aut Baptismum non habentes, unitatis gremio continebat: aut illi, aut illi salutem non nisi unitatis ipsius merito consecuti sunt. Si enim rit Cyprianus; non recte admittebantur: et tamen eisdem ipse indulgentiam de Domini misericordia propter unitatem Ecclesiae non desperavit. Ita ergo si habebant Baptismum, non recte rebaptizantur; quid itaque illos nisi eadem unitatis charitas adjuvabat, ut quod in Sacramento tractando latebat humanam infirmitatem, divina misericordia non reputaret amantibus pacem? Cur ergo cum vestros rebaptimetis, et illis et uobis salutis aditus inuidetis? fuit aliquando de baptismo dubitatio: qui diuersa senserunt in unitate manserunt. ea dubitatio procedente tempore perspecta ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
stum ẽ. quia distet inter non ht̃ necessitatẽ iterum lauandi.
& non intrabit in regnum celoꝵ. Ipsa deniq ȩccła sic tradi¬
tum tenet. ut hominem sine baptismo ad altare prorsus non
possit admittere. Rebaptiratũ autem cum post penitentiã
liceat admittere: quid aliud ostenditur nisi eum baptismo
non carere. Si gͦ cyprianus quos ẽẽ sine baptismo arbitͣbat᷑.
tñ ꝓpter unitatis uinculum adueniam ꝑtinere p̃sumebat. po¬
tens est dominus ꝑ ipsum uinculum unitatis. & pacis etiam
rebapticatis placari. & eis a quibus rebapticati sunt ex ipsapa¬
cis compensatione mitescere & omnia quȩ in errore comini¬
serant delicta donare: offerentibus sacrificium caritatis quȩ
cooꝑit multitudinẽ peccatorum. ut non attendat quam mul¬
ti eoꝵ. discessu uulnerati sunt: s quam plures eoꝵ reditu
lib̾ati. In quo enĩ or uinculo pacis credidit ꝙy panus posse

Expanded text:
stum est quantum distet inter, non habet necessitatem lavandi; stum est quantum distet inter, non habet necessitatem lavandi; et, non intrabit in regnum coelorum. Ipsa denique Ecclesia sic traditum tenet, ut hominem sine Baptismo ad altare prorsus non possit admittere; rebaptizatum autem cum post poenitentiam liceat admitti, quid aliud ostenditur nisi eum Baptismo non carere? Si ergo Cyprianus quos esse sine Baptismo arbitrabatur, tamen propter unitatis vinculum ad veniam pertinere praesumebat; potens est Dominus per ipsum unitatis vinculum et pacis etiam rebaptizatis placari, et eis a quibus rebaptizati sunt, ea ipsa pacis compensatione mitescere, et omnia quae in errore commiserant delicta donare, offerentibus sacrificium charitatis, quae cooperit multitudinem peccatorum; ut non attendat quam multi eorum discessu vulnerati sint, sed quam plures eorum reditu liberati. In quo enim vinculo pacis credidit Cyprianus posse
Abbreviated transcription (Latin):
ipsus unitatis uinculum posse adueniam ꝑtinere. Sic enĩ
soluit questionem. quam sibi ipse proposuit ad iubaianum
ita scͥbens. S dicit aliquis. Quid gͦ fiet de his qui in p̃terito
de heresi ad ȩccl̃am uenientes sine baptismo admissi sunt:
simpliciter admissi in ȩccła dormiert̃. ab eccl̃e suȩ muneribꝰ
tizari. an non rebapticare: iudicare difficile ẽ. Uideo quidẽ
quid amplius homines decestantur. atq horreant. Uerũp¬
tamen recurrens ad illam stateram dominicam ubi non ex
humano sensu s ex auctoritate diuisia rerum momenta pen¬
duntur: inuenio de utraq re dñi sententiam. Nlam & petro
dixit. qui lotus est. non habet necessitatẽ uterum lauandi.
& nichodemo. nisi quis renatus fuerit ex aqua & spu. non in¬
trabit in regnum cȩloꝵ. Quid habeat secretior diudicatio
uei hominibꝰ quales nos sumus difficile ẽ. fortasse cognoscere:
Quantum tñ ad ipsa u̾ba attinet cuilibet homini manife¬

Expanded text:
ipsius unitatis uinculum posse ad ueniam pertinere. sic enim ipsius unitatis uinculum posse ad ueniam pertinere. sic enim soluit quaestionem quam sibi ipse proposuit, ad Iubaianum ita scribens: sed dicit aliquis: quid de haeresi ad Ecclesiam venientes, sine Baptismo admissi sunt? simpliciter admissi in Ecclesia dormierunt, ab Ecclesiae suae muneribus tizari, an rebaptizari, judicari difficile est. Video quidem quid amplius homines detestentur atque horreant: verumtamen recurrens ad illam stateram dominicam, ubi non ex humano sensu, sed ex auctoritate divina rerum momenta penduntur, invenio de utraque re Domini sententiam. Nam et Petro dixit, Qui lotus est, non habet necessitatem iterum lavandi : et Nicodemo, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum . Quid habeat secretior dijudicatio Dei, hominibus quales nos sumus, difficile est fortasse cognoscere: quantum tamen ad ipsa verba attinet, cuilibet homini manife
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittunt᷑. Malunt ꝑu̾sis uocibus ueritati reluctari. quã
confessis erroribus paci restitui. Quiꝰ autem non intelligat
quid in corde suo possint dicere: Quid gͥ facimus inquiunt
dehis quos iam rebaptirauimus. Respondetur. Redite
cum eis ad ecłam. medicanto pacis ofterte curandos q̃s
uulnerastis. Uitȩ caritatis offerte suscitandos quos occidistiꝰ
Multum ualet ad ꝓpiciandum dñ.: frat̾na concordia. Si du¬
obiis ex uob̃ aut dominus conuenerit in terra. quicquid pe¬
tiertis fiet uob. Si duobus hominib quanto magis duobꝰ
popłis: Simul nos dño prosternamus. Participamini nob̾cũ
unitatẽ. paracipemur uob̃̾cum dolorẽ: e caritas oꝑiat pec
te: attendite quantum de unitatis bono presumpserit. unde
se non disrupit a diu̾sa sentientib. Et cum arbitraret᷑ eos qui
extra ȩcłae communionem bapticarentur baptismum non
habere: credidit tñ eos in eccłam simpliciter admissos. ꝓpter

Expanded text:
permittuntur: malunt peruersis uocibus ueritati reluctari quam permittuntur: malunt peruersis uocibus ueritati reluctari quam confessis erroribus paci restitui. Quis autem non intellegat quid in corde suo possint dicere? \'quid ergo facimus\', inquiunt, \'de his quos iam rebaptizauimus?\' respondetur: \'redite cum eis ad ecclesiam, medicamento pacis offerte curandos quos uulnerastis, uitae caritatis offerte suscitandos quos occidistis. multum ualet ad propitiandum deum fraterna concordia. si duobus ex uobis, ait dominus, conuenerit in terra, quidquid petieritis fiet uobis. si duobus hominibus, quanto magis duobus populis! simul nos domino prosternamus, participamini nobiscum unitatem. participemur uobiscum dolorem et caritas cooperiat te, adtendite quantum de unitatis bono praesumpserit. unde se non dirrupit a diuersa sentientibus, et cum arbitraretur eos qui extra ecclesiae communionem baptizarentur baptismum non habere, credidit tamen eos in ecclesiam simpliciter admissos propter
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ ep̃orum & ciuitatum. Si dixerint non est ipsum conci¬
lium nr̃m recitantur gesta ꝓ consularia. ubi non semel idẽ
concilium allegauerunt. ut eosdem maximianistas de basi¬
licis exduderent. & uiditiorum strepitu atq auxiliorumĩ¬
petu ꝓturbarent. Si dixerint felicianum mustitanum et
p̃textatum assuritanum quos post ea receꝑunt. cum max¬
miano non fuisse: recitantur gesta quibus eos de basilicis
exdudendos ex concilio suo quod adu̾sus maximianistas
fecerunt. de iudiciis publicis postularunt. Si dixerint pro
pace suscepti sunt: respondetur eis. Cur gͦ ueram plenamq
non agnoscitis pacem.: Quis uos impulit: quis uos coegit ꝓ
pace douati scismaticum reciꝑe dampnatũ. & contra pacẽ
xͥ orbem dampnare in auditum.: Urget eos utiq ueritas.
uident se ñ hab̾e quid respondeant. & putant se non habere
quid faciant. Quid loquantur non inueniunt. tacere non

Expanded text:
et episcoporum et ciuitatum. si dixerint: \'non est ipsum conciet episcoporum et ciuitatum. si dixerint: \'non est ipsum concilium nostrum\', recitantur gesta proconsularia, ubi non semel idem concilium allegauerunt, ut eosdem Maximianistas de basilicis excluderent et iudiciorum strepitu adque auxiliorum impetu proturbarent. si dixerint Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, quos postea receperunt, cum Maximiano non fuisse, recitantur gesta quibus eos de basilicis excludendos ex concilio suo, quod aduersus Maximianistas fecerunt, de iudiciis publicis postularunt. si dixerint: \'pro pace suscepti sunt,\' respondetur: \'cur ergo ueram et plenam non agnoscitis pacem? quis uos inpulit, quis coegit pro pace Donati schismaticum recipere damnatum et contra pacem Christi orbem damnare inauditum?\' urget eos utique ueritas, uident se non habere quid respondeant et putant se non habere quid faciant. quid loquantur non inueniunt, tacere non
Abbreviated transcription (Latin):
inscismate baptiratos denuo baptirarent. uel potius ab his
ipsis rebapticaris eos facerent intus. a quib bapticati erant.
foris: atq hoc modo suȩ nefariȩ consuetudini p̃seͥpserunt Sẽ¬
tiunt quia scelerate iam faciant recepto baptismo maximi¬
anistaꝵ uiolare baptismum orbis terraꝵ: sed timent rebap¬
tiratos suos ne forte non eis parcant. si ipsi ꝑceꝑunt ceteris.
Ne de illis exigant animas suas. si animas aliorum trucidare
cessauerint. Quid de receptis maximianistis respondeant.
non inueniunt. Si dixerint innocentes recepimus. responde¬
tur eis. Ergo innocentes dampnaueratis. Si dixerint nesci¬
ebamus: gͦ temere udicastis. Sic etiam de traditoribꝰ sentẽ¬
tiam temerariam ꝓtulistis. falsumq dixistis. Penarii con¬
cilii ore ueridico dampnatos eẽ cognoscite. Neq enĩ ore ue¬
ridico in nocentes dampnari potuert̃. Si dixerint non eos
dampnauimus recitatur concilium. recitantur nomina

Expanded text:
in schismate baptizatos denuo baptizarent uel potius ab his in schismate baptizatos denuo baptizarent uel potius ab his ipsis rebaptizari eos facerent intus a quibus baptizati erant foris, adque hoc modo suae nefariae consuetudini praescripserunt. sentiunt quam scelerate iam faciant recepto baptismo Maximianistarum uiolare baptismum orbis terrarum, sed timent rebaptizatos suos, ne forte non eis parcant, si ipsi pepercerint ceteris, ne de illis exigant animas suas, si animas aliorum trucidare cessauerint. Quid de receptis Maximianistis respondeant non inueniunt. si dixerint: innocentes recepimus,\' respondetur eis: \'ergo innocentes damnaueratis.\' si dixerint: \'nesciebamus,\' \'ergo temere iudicastis — sic etiam de traditoribus sententiam temerariam protulistis — falsumque dixistis: plenarii concilii ore ueridico damnatos esse cognoscite\'; neque enim ore ueridico innocentes damnari potuerunt. si dixerint: \'non eos damnauimus\', recitatur concilium, recitantur nomina
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum insta oportune importune argue. ortare. increpa.
S sicut euũgłium loquitur. diligunt głam hominum.
magis quam dei. & rephendi ad tempus timent dampna¬
ri in sempit̾num non timent. Uident etiã ipsi quid malifa¬
ciant. uident non eẽ quid omnino respondeant. s nebulas
imꝑitis. offendunt cum ipsi uiuit sorbeantur. idem uiuen¬
tes & agnoscentes intereant. Uid̃uit hortere homine e gͣ¬
uiter detestari. quod etuã se ipsi in multa scismata diuiser̃.
Et maxime in asfrice capite & nouissima ciuitate carchagi¬
ne conati sunt resartire dedecus pannorum suoꝵ putanteᷤ.
quod possent maximianistas auferre magno conatu ꝑ ob¬
tatum gildonianum fortiter institerunt. multa illis ma¬
la & ꝑsecutiones seuissimas intulerunt. Receꝑunt inde ali¬
quos. putantes quod possent omnes eodem t̾rore conu̾ti.
His autẽ quos receꝑunt noluerunt facere inuriam. ut ab eiꝰ

Expanded text:
uerbum, insta opportune inportune, argue hortare increpa. uerbum, insta opportune inportune, argue hortare increpa. sed, sicut euangelium loquitur, diligunt gloriam hominum magis quam dei et reprehendi ad tempus timent, damnari in sempiternum non timent. uident etiam ipsi quid mali faciant, uident non esse quid omnino respondeant, sed nebulas imperitis offundunt, cum ipsi uiui sorbeantur, id est scientes et agnoscentes intereant. uiderunt horrere homines et grauiter detestari, quod etiam se ipsi in multa schismata diuiserunt et maxime in Africae capite et notissima ciuitate Karthagine. conati sunt resarcire dedecus pannorum suorum; putantes quod possent Maximianistas auferre magno conatu per Optatum Gildonianum fortiter institerunt, multa illis mala et persecutiones saeuissimas intulerunt, receperunt inde aliquos, putantes quod possent omnes eodem terrore conuerti, his autem quos receperunt noluerunt facere iniuriam, ut ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam pro unitate donati maximianistarum baptismũ
receꝑunt ꝓ pace xp̃i. orb̃ terraꝵ baptismum potius amplee¬
tantur. Reddantur radici reconcilient᷑ unitati uideant
nichil sibi remansisse quod dicant. s tñ remansisse quod faci¬
ant. Ut ꝓ factis eorum p̃titis sacficium dilectionis offerat᷑
placabili dõ: cuius unitatem nephario scelere disruperunt.
cuius sacramentis tam diuturnas iniurias irrogart̃. Mise¬
ricors ẽ enĩ & miserator dñs. longanimis & multũ miseri¬
cors. & uerax. Amplectantur in p̃senti uita. miscdem & lon¬
ganimem. & timeantĩfutura ueracem. Nlon uult eñĩ mor¬
tem impiorum. quantum ut reuertãt᷑ & uiuant: quia sen¬
tentiam flectit adu̾sus in urias irrogatas. Hec ẽ nr̃a exorta¬
tio. Propter hoc eos habemus inimicos quia uera dicimus.
quia tacere metumus. quia cessare ab instantia quanta poᷤ¬
sumus formidamus. quia obtemꝑauimꝰ. apł̃o dicenti p̃dica

Expanded text:
qui iam pro unitate Donati Maximianistarum baptismum qui iam pro unitate Donati Maximianistarum baptismum receperunt, pro pace Christi orbis terrarum baptismum potius amplectantur, reddantur radici, reconcilientur unitati, uideant nihil sibi remansisse quod dicant, sed tamen remansisse quod faciant, ut pro factis eorum praeteritis sacrificium dilectionis offeratur placabili deo, cuius unitatem nefario scelere dirruperunt, cuius sacramentis tam diuturnas iniurias inrogarunt. misericors est enim et miserator dominus, longanimis et multum misericors et uerax. amplectantur in praesenti uita misericordem et longanimem et timeant in futura ueracem. non uult enim mortem impii quantum ut reuertatur et uiuat, quia sententiam flectit aduersus iniurias inrogatas. haec est nostra exhortatio. Propter hoc eos habemus inimicos, quia uera dicimus, quia tacere metuimus, quia cessare ab instantia quanta possumus formidamus, quia obtemperamus apostolo dicenti: praedica
Abbreviated transcription (Latin):
stat nisi ut dicant. Quid aliud sermoni uitatis iusticieꝙ
respondent. omnes flagiciosi. & facinorosi homines. lu¬
xuriosi. ebriosi. adulteri. & modis omnibus impudici. fure ᷤ.
raptores. homicide. latrones. malefici. idolatre. quid aliud
respondent. cum eos uitas arguit. nisi hoc uolo. hoc me de¬
lectat. & si xp̃iano tincti sunt nomine. Dicunt etiam tu
quies qui iudicas alienum seruum. Uerumptñ eo sunt
isti modestiores. qui cum legibus diuinis & humanis aliqͥd
penarum ꝓ suis ꝑditis moribus factisq patiuntur. non se
martyres dicunt. Isti autem simul habere uolunt. & sacri¬
legorum uitam. & innocentiũ famam. & in sceleratis facti
nullam penã. & in penis uistis martyrum głam. Quasi ñ
magis eos partibus corripiens dat locũ penitentie & in hac
uita flagella ingeminare non cessat. ut considantes quȩ
patiantur. & quare patiantur: aliquando resipiscant. Et

Expanded text:
stat nisi ut dicant: \'sic uolumus\'? quid aliud sermoni ueritatis iustitiaeque stat nisi ut dicant: \'sic uolumus\'? quid aliud sermoni ueritatis iustitiaeque respondent omnes flagitiosi et facinerosi homines, luxuriosi ebriosi adulteri et modis omnibus inpudici, fures raptores homicidae latrones malefici idololatrae? quid aliud respondent, cum eos ueritas arguit, nisi: \'hoc uolo, hoc me delectat\'? et si christiano tincti sunt nomine, dicunt etiam: tu quis es qui iudices alienum seruum? uerumtamen eo sunt isti modestiores, quia, cum legibus diuinis et humanis aliquid poenarum pro suis perditis moribus factisque patiuntur, non se martyres dicunt. isti autem simul habere uolunt et sacrilegorum uitam et innocentium famam et in sceleratis factis nullam poenam et in poenis iustis martyrum gloriam, quasi non magis eos partibus corripiens dat locum paenitentiae et in hac uita flagella ingeminare non cessat, ut considerantes quae patiantur et quare patiantur aliquando resipiscant et,
Abbreviated transcription (Latin):
unum isti considerent: quod omnib patet. Si auctoritas
cypani sequenda ẽ. magis eam sequendam eẽ in unitate ser¬
uanda quam in ȩccła consuetudinẽ commnutanda. Si autẽ
concilium eius attenditur. huic ẽẽ uniuerse eccłȩ posterius
concilium p̃ponendũ cuius se membrum eẽ gaudebat. &¬
ut se in totius corporis compage retinenda cet̾ĩ imitarent᷑.
sepius ammouebat. Nam & concilia posteriora pͥoribus.
apud posteros p̃ponuntur. ⁊ uniu̾sum partibus. semꝑ ob¬
timo iure p̃ponitur. Quid autem agunt isti cum docetur.
sc̃s ospanus etiam si non admisit in heresi uł in scismate
baptiucatos camen commumcasse admitentib: quod aꝑtisi¬
me declarauit dicens. neminẽ iudicantes. aut a iure com¬
munionis aliquem si diu̾sum senserit amouentes. Si cali
um communione maculatus non ẽ. cur in unitate reti¬
nenda exemplum eius non imuittant᷑: Numquid hic re¬

Expanded text:
unum isti considerent quod omnibus patet, si auctoritas unum isti considerent quod omnibus patet, si auctoritas Cypriani sequenda est, magis eam sequendam esse in unitate seruanda quam in ecclesiae consuetudine commutanda, si autem concilium eius adtenditur, huic esse uniuersae ecclesiae posterius concilium praeponendum, cuius se membrum esse gaudebat et, ut se in totius corporis compage retinenda ceteri imitarentur, saepius ammonebat. nam et concilia posteriora prioribus aput posteros praeponuntur et uniuersum partibus semper optimo iure praeponitur. Quid autem agunt isti, cum docetur sanctus Cyprianus, etiamsi non admisit in haeresi uel in schismate baptizatos, tamen communicasse admittentibus, quod apertissime declarauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si dium communione maculatus non est, cur in unitate retinenda exemplum eius non imitantur? num quid hic re
Abbreviated transcription (Latin):
plenariĩ concilii auctoritatẽ. roburq ꝑducta. Post cypͥani
quidem passionem. s ante quam nos nati eẽmus. Hanc autẽ
fuisse consuetudinem eccłe. quȩ pꝰ ea multis discussis amba¬
gibꝰ ꝑspecta ueritate planario concilio confirmata ẽ satis os¬
tenditus. & ipsius beati &pani. u̾bis in eadem ad iubaianũ
epła. que in concilio leta commemoratur. Ait enĩ. S dicit
aliquis. Quid gͦ fiec. de his qui inp̾t̾ito de heresi ad ȩccłam
uenientes. sine baptismo admissi sunt: Ubi certe quid fieri solẽt.¬
& si non fieri uellet: satis ostendit. Et eo ipso quod concilium
agrippini commemorat: aꝑte indicat aliam fuisse consuetu¬
dinem ȩccłe. Neq enĩ opus erat hoc concilio uelle statuere. si
iam consuetudine tenebatur: & in ipso concilio non nullȩ sen¬
tentic aꝑte declarant. eos contra ȩccłe consuetudinem decre¬
uisse quod decernendum ẽẽ arbitrati sunt. Quappter illud

Expanded text:
plenarii concilii auctoritatem roburque perducta, post Cypriani plenarii concilii auctoritatem roburque perducta, post Cypriani quidem passionem sed antequam nos nati essemus. hanc autem fuisse consuetudinem ecclesiae, quae postea multis discussis ambagibus perspecta ueritate plenario concilio confirmata est, satis ostenditur et ipsius beati Cypriani uerbis in eadem ad Iubaianum epistula quae in concilio lecta commemoratur. ait enim: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt? ubi certe quid fieri soleret, etsi non fieri uellet, satis ostendit et eo ipso, quod concilium Agrippini commemorat, aperte indicat aliam fuisse consuetudinem ecclesiae. neque enim opus erat hoc concilio uelle statuere, si iam consuetudine tenebatur, et in ipso concilio nonnullae sententiae omnino declarant eos contra ecclesiae consuetudinem decreuisse quod decernendum esse arbitrati sunt. quapropter. illud
Abbreviated transcription (Latin):
in fine epłe ad quintum. ill ostendit. in quo camquam lec¬
tulo auctoritatis quasi fessus adquieuerit. Quod quidẽ in qͥt
& agrippinus bonş memoriȩ uir cum cet̾is coep̃is suis qui illo
tempore in ꝓuintia affrica & numidia ȩccłam domini guber¬
nabant. statuit. & librata concilii cominunis examinatione¬
firmauit. Quorum sententiam religiosam e legittimam
salutarem fidei ȩcdȩ catholicȩ congruentem nos etiã secuti
sumus. Hac attestatione satis ostendit multo magis se fuisse cõ¬
memoraturum si quod de hac re transmarinum uel uniu¬
sale concilium factum eẽt. Nondum autem factum erat.
quia consuetudinis robore tenebatur. orbis terraꝵ & hȩc sola
opponebatur inducere uolentibus nouitatem. quia ñ pote¬
rant app̃hendere ueritate. Postea tñ dum int̾ multos ex ut᷑q
parte tractatur. & queritur. non solum inuenta ẽ s etiam ad

Expanded text:
in fine epistulae ad Quintum ita ostendit, in quo tamquam lecin fine epistulae ad Quintum ita ostendit, in quo tamquam lectulo auctoritatis quasi fessus adquieuerit. Quod quidem, inquit, et Agrippinus bonae memoritempore in prouincia Africa et Numidia ecclesiam Domini gubernabant statuit et librata consilii comfirmauit. quorum sententiam religiosam et legitimam, salutarem fidei, ecclesiae catholicae congruentem nos etiam secuti sumus. hac adtestatione satis ostendit multo magis se fuisse commemoraturum, si quod de hac re transmarinum uel uniuersale concilium factum esset. nondum autem factum erat, quia consuetudinis robore tenebatur orbis terrarum, et haec sola opponebatur inducere uolentibus nouitatem, quia non poterant adprehendere ueritatem. postea tamen dum inter multos ex utraque parte tractatur et quaeritur, non solum inuenta est sed etiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
rent: defensiones autem ipsius consuetudinis non tales af¬
ferrent quibus illa talis anima moueret᷑ noluit uir grautꝰ¬
simus rationes suas. & sinon ueras quod cum latebat. s tñ
non uictas. ueraci quidem s tamen nondum assertȩ consuetu¬
dini cedere. Quam cñ consuetudinẽ nisi prior ante agͥppinꝰ
& non nulli ꝑ affricam coep̃i eius etiam ꝑ concilii sententiã
deserere temptauissent. non auderet iste saltem raciotinari
aduersus eam. s in cam obscura questione turbatus & ubiq
intuens uniu̾salem robustamq consuetudinẽ coartaret
se potiuis & p̾ce &e intentione mentis ad dm̃. ut quod post ca ple¬
nario concilio uisum est id uerum eẽ ꝑspiceret. & doceret. Sed
cum fatigatũ p̃cedentis concilii. quod ꝑ agrippinum factũ est.
excepisser auctoritas maluit p̃decessorum suorum tamquam
inuentũ. defenders. quam inquerendo amplius laborare. Nã

Expanded text:
rent, defensiones autem ipsius consuetudinis non tales adrent, defensiones autem ipsius consuetudinis non tales adferrent quibus illa talis anima moueretur, noluit uir grauissimus rationes suas etsi non ueras, quod eum latebat, sed tamen non uictas ueraci quidem sed tamen nondum assertae consuetudini cedere. quam tamen consuetudinem nisi prior ante Agrippinus et nonnulli per Africam coepiscopi eius etiam per concilii sententias deserere temptauissent, non auderet iste saltem ratiocinari aduersus eam, sed in tam obscura quaestione turbatus et ubique intuens uniuersalem robustamque consuetudinem coartaret se potius et prece et intentione mentis ad deum, ut quod postea plenario concilio uisum est id uerum esse perspiceret et doceret. sed cum fatigatum praecedentis concilii quod per Agrippinum factum est excepisset auctoritas, maluit prodecessorum suorum tamquam inuentum defendere quam in quaerendo amplius laborare. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tate quȩ putabatus. ueritatis. & recente quȩ amabat᷑ uni¬
tatis. Nlam & illud sio intellexit quod ait apłs. ꝓpħe duo
rit sedenti: prior taceat. Qua in parte inquit dͥocuit. & ostẽ¬
dit mnulta singulis in melius reuelari. & debere unũ quẽq
non ꝓ eo quod semel imbiberat & tenebat. ꝑtinaciter cong̾¬
di s si quid melius & utilius extiterit. libenter amplecti
His utiq uerbis. non solum eos ammonuit sibi confentire.
qui melius aliquid non uidebant. s etiam eos ortatus est. si
qui possent afferre aliquid quo por consuetudo seruanda
potius firmaretur: ut si tale eẽt quod refelli non posset. eti¬
am ipse ostenderet quam ueraciter dixerit unum quemq
non ꝓ eo quod semel imbiberat. & tenebat ꝑtinaciter con¬
gredi. s si quid melius & utilius extiterit libenter amplecti.
S quia tẽ non extiterant nisi qui ei consuetu dinem oppone¬

Expanded text:
tatae quae putabatur ueritatis et retentae quae amabatur unitatae quae putabatur ueritatis et retentae quae amabatur unitatis. nam et illud sic intellexit quod ait apostolus: propnti fuerit, ille prior taceat. qua in parte, inquit, docuit et ostendit multa singulis in melius reuelari et debere unumquemque non pro eo quod semel inbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. his utique uerbis non solum eos ammonuit sibi consentire qui melius aliquid non uidebant, sed etiam eos hortatus est, si qui possent adferre aliquid quo prior consuetudo seruanda potius firmaretur, ut, si tale esset quod refelli non posset, etiam ipse ostenderet quam ueraciter dixerit: debere unumquemque non pro eo quod semel inbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. sed quia tunc non extiterant nisi qui ei consuetudinem oppone
Abbreviated transcription (Latin):
regeneratione utrum posset apud scsmaticos uel ħeticos fieri
dificile ratio redderecur e p̾cedet auctoritas agͥppini. & nõ¬
nullorum qui ei conserant hominum in hac questione defici¬
entium. qui maluerant aliquis nouum moliri. quam tenere
consuetudinẽ cuius defensionẽ non intelligebant. irruerunt
in oculos animȩ u̾i similes rationes. & int̾duserunt iter ꝑue¬
stiginde u̾tatis. Nec arbitror beatum cypͥanum ꝓpter aliud
contra consuetudinẽ quid sentiret libius exprompsisse pͥo¬
rem dixisse nisi ut alium si forte existeret cui eet melius re¬
uelatum gratissime acciꝑet. & ostenderet mnittendum non
solum docendi diligentia s etiam discendi modestia. Si
autem nullus existeret qui cale aliquid afferret unde ille
omnes ueri similes rationes quibus mouebatur refellerent᷑
in eadem sententia ꝑmaneret. bene sibi conscius e non occul¬

Expanded text:
regeneratione, utrum posset aput schismaticos uel haereticos fieri, regeneratione, utrum posset aput schismaticos uel haereticos fieri, difficile ratio redderetur et praecederet auctoritas Agrippini et nonnullorum qui ei consenserant hominum in hac quaestione deficientium, qui maluerant aliquid nouum moliri quam tenere consuetudinem cuius defensionem non intellegebant, inruerunt in oculos animae uerisimiles rationes et intercluserunt iter peruestigandae ueritatis. Nec arbitror beatum Cyprianum propter aliud contra consuetudinem quid sentiret liberius exprompsisse prioremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret cui esset melius reuelatum, gratissime acciperet et ostenderet imitandam non solum docendi diligentiam sed etiam discendi modestiam, si autem nullus existeret qui tale aliquid adferret, unde illae omnes uerisimiles rationes quibus mouebatur refellerentur, in eadem sententia permaneret, bene sibi conscius et non occul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ diligent̃ illa questio baptismi ꝑtractata s tñ salubriã
consuetudinem tenebat ȩccła in ipsis quoq scisiaticis & he¬
ticis corrigere quod prauum ẽ. non iterare quod datum est.
Sanare quod uulneratũ ẽ. non curare quod sanum ẽ. Quam
consuetudinẽ credo ex apłica traditionẽ uenientem. sic̃ mul¬
ta non inueniuntur in litteris eorum. neq in conciliis poste¬
rorum: & tñ quia ꝑ uniu̾sam custodiuntur eccłam non ab
ipsis tradita & commendata creduntur: Hanc gͦ salubri¬
mam consuetudinẽ ꝑ agrippinũ p̃oecessorẽ suum dict sẽs
eypanus quasi cepise corigi. S sicut diligentiꝰ in quisita ue¬
ritas docuit. quȩ post magnos dubitationis fluctus ad pe¬
narq concilis̃ confirmationẽ ꝑducta c̃ uerius creditur ꝑ agͥp¬
pinum corrumpi. cepisse non corrigi. Irruente itaq tam mag¬
na questione cum de temissione peccatoꝵ. & de sp̃alĩ hominis

Expanded text:
enim erat diligenter illa quaestio baptismi pertractata, sed tamen saluberrimam enim erat diligenter illa quaestio baptismi pertractata, sed tamen saluberrimam consuetudinem tenebat ecclesia in ipsis quoque schismaticis et haereticis corrigere quod prauum est, non iterare quod datum est, sanare quod uulneratum est, non curare quod sanum est. quam consuetudinem — credo ex apostolica traditione uenientem, sicut multa non inueniuntur in litteris eorum neque in conciliis posterorum et tamen, quia per uniuersam custodiuntur ecclesiam, non nisi ab ipsis tradita et conmendata creduntur — hanc ergo saluberrimam consuetudinem per Agrippinum prodecessorem suum dicit sanctus Cyprianus quasi coepisse corrigi; sed sicut diligentius inquisita ueritas docuit, quae post magnos dubitationis fluctus ad plenarii concilii confirmationem perducta est, uerius creditur per Agrippinum corrumpi coepisse, non corrigi. inruente itaque tam magna quaestione cum de remissione peccatorum et de spiritali hominis
Abbreviated transcription (Latin):
grauius commisistis.: An forte iam placet fateri non fuisse
iam illos uel saismaticos. uel hereticos. qui extra communi¬
onem eccłȩ uł inscismate aliquo uel in herese fuerant bap¬
tiati. quia transcundo ad eccłam. & errores suos pristinos
anathematirando destiterant eẽ. quod erant. Quomodo gͥ
sine baptismo non suꝑ eos remanserant scelera eoꝵ: An ille
baptismus xp̃i erat. s eis extra ȩccłȩ communionẽ ꝓdc̃ẽ ñ pete¬
rat: cum autẽ uenerunt. & anathematicato p̃terito errorem
ȩccłe pacem ꝑ manus impositionem recepti sunt tẽ in cari¬
tate radicatis atq fundatis sine qua infructuosa sunt ceca
ꝓdeẽ cepit. & ad remissionem peccatoꝵ. & ad scĩficationem
uitȩ. quod sine fructu extra portabant: Nolite gͦ nob aucto¬
ritatem obicere iypͥani ad baptisini repeticionẽ: s cenete nob̃¬
cum exemplũ cypani ad unitatis conseruationem. Nondum

Expanded text:
grauius commisistis? an forte iam placet fateri non fuisse grauius commisistis? an forte iam placet fateri non fuisse iam illos uel schismaticos uel haereticos, qui extra communionem ecclesiae uel in schismate - aliquo uel in haerese fuerant baptizati, quia transeundo ad ecclesiam et errores suos pristinos anathemando destiterant esse quod erant? quomodo ergo sine baptismo non super eos remanserant scelera eorum? an ille baptismus Christi erat, - sed eis extra ecclesiae communionem prodesse non poterat, cum autem uen-erunt et anathemato praeterito errore in ecclesiae pacem per manus inpositionem recepti sunt, tunc in caritate radicatis adque fundatis, sine qua infructuosa sunt cetera, prodesse coepit et ad remissionem peccatorum et ad sanctificationem uitae quod sine fructu extra portabant? Nolite ergo nobis auctoritatem obicere Cypriani ad baptismi repetitionem, sed tenete nobiscum exemplum Cypriani ad unitatis conseruationem. nondum
Abbreviated transcription (Latin):
runtur. frangitur guttur inualidum. Bonus homo si non
t̃es traditur. consulȩ animȩ tuę esto ap̃ianus. O improbam
rabiem. Cum xp̃iano dictt᷑ esto xp̃ianus. quid aliud docetur.
nisi se negare xp̃ianum. Numquid erat aliud quod docere cu¬
piebat. illi xp̃ianorum ꝑsecutores quibus qui restituerunt
martẏres facti sunt: An leuius putatur quod gladio minã¬
te. quam quod lingua insidiante comiittitur: Ad istare¬
spondete lupi rapaces. qui pellibus oumnis in dui cupientes.
beati ꝙypani litteras ꝓ uob̃ esse arbitramini. Contaminabat
cypanum sagrilegum scismaticorum. an non contaminabat:
Si contaminabat. iam tẽ ꝑut eccła. non erat unde ꝓpagare¬
mini. Si autem ñ contaminabat. quo soclere alieno possunt
in unitate contaminari innocentes. si scismatis sacrilegioñ
possunt. Quare uos gͥ seꝑastis: Quare cum leuiora quȩ fin¬
gitis fugitis. ipsum sacrilegium scisinatis. quod ẽ omnibus

Expanded text:
runtur, frangitur guttur inualidum: \'bonus homo, si non runtur, frangitur guttur inualidum: \'bonus homo, si non esses traditor; consule animae tuae, esto christianus.\' o inprobam rabiem! cum christiano dicitur: <esto christianus us: quid aliud docetur nisi se negare christianum? numquid erat aliud quod docere cupiebant illi christianorum persecutores, quibus qui restiterunt martyres facti sunt? an leuius putatur quod gladio minante, quam quod lingua insidiante committitur? Ad ista respondete, lupi rapaces, qui pellibus ouinis indui cupientes beati Cypriani litteras pro uobis esse arbitramini: contaminabat Cyprianum sacrilegium schismaticorum an non contaminabat? si contaminabat, iam tunc periit -ecclesia, non erat . unde propagaremini. si autem non contaminabat, quo scelere alieno possunt in unitate contaminari innocentes, si schismatis sacrilegio non possunt? quare uos ergo separastis? quare, cum leuiora quae fingitis fugitis, ipsum sacrilegium schismatis quod est omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
de scelerib scismatum & heresim loquitur. aut quomodo
canitur in psalmis. si uere utiq iusticiam diligitis. recta iu
dicare filii hominũ: Cur autem ipse dominus dic̃ nolite
licet de alio iudicare: Postremo ipsi de illis traditoribus de
quibus falsa iudicauert̃. cur omnino iudicauerunt. de ser¬
uis alienis. Suo dñc stabant aut cadebant. Cur de recentibꝰ
maximianistis plenarii concilii.sicut dicunt. ore ueridico
non dubitauerunt. tale ꝓferre iudicium. ut eos primis
scismaticis quos uiuos terra sorbuit comꝑarent. quorum
tñ quosdam quod negare non possunt. aut innocentes
dampnauert̃ aut nocentes iterum recepunt. S cum uerum
dicitur. cum respondere non possunt. rodunt murmura sale¬
brosa. Sic uolumus. ẽu quiꝰ es qui uidicas alienum seruũ. Suo
domino stat. aut cadit. Cum autẽ infirma ouis in solitudine
aspicitur. ubi pastor qui reclamet absens uidetur: dentes ere¬

Expanded text:
de sceleribus schismatum et haeresum loquitur? Aut quomodo de sceleribus schismatum et haeresum loquitur? Aut quomodo canitur in dicate, filii hominum? cur autem ipse dominusdicit:nolite licet de aliquo iudicare? postremo ipsi de.illis traditoribus, de quibus falsa iudicauerunt, cur omnino iudicauerunt de seruis alienis? suo domino stabant aut cadebant. cur denique de recentibus Maximianistis plenarii concilii, sicut dicunt, ore ueridico non dubitauerunt tale proferre iudicium, ut eos primis illis schismaticis quos uiuos terra sorbuit conpararent? quorum tamen quosdam, quod negare non possunt, aut innocentes damnauerunt aut nocentes iterum receperunt. sed cum uerum dicitur, cui respondere non possunt, rodunt murmura salebrosa: sic uolumus. tu quis es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit. cum autem infirma ouis in solitudine aspicitur, ubi pastor qui reclamet absens uidetur, dentes exe
Abbreviated transcription (Latin):
libri bellica cede. & ꝑegrina captiuitate scisma hiatu c̾re
sepultis auctoribus uiuis. & cetĩs celesti igne consumptis.
Quis tam dubitauit hoc eẽ sceleratius commissum. quod ẽ
grauius uindicatũ :  talibus sacrilegis uenientes sine bap¬
tismo & dicitis ypͥanum contaminabant. Quomodo uos
contaminare poterãt non conuicti. s conficti traditores. qͥ
non si libros incendendos traditlissent. sea eos ipsi suis manibꝰ
ui cendissent. minoris fuissent sceleris quam si scisma oomnit¬
terent. quia hoc mitius illut grauius uindicatum ẽ. non
Si ullus sensus in uob c̃ uidetis uos cerce. quid responderi põ¬
sit non inuenire.Non usq adeo inquiunt omnia defecert̃.
ut non possimus respondere. Sic uolumus. ẽu qui es qui u¬
dicas alienum seruum: Suo dño stat. aut cadit. Quos eis
dictum intelligo. qui uolebant non de factis. manifestis. s
de alienis cordib iudicare. slam quomodo ipse tam multa

Expanded text:
libri bellica caede et peregrina captiuitate, schisma hiatu terrae, libri bellica caede et peregrina captiuitate, schisma hiatu terrae, sepultis auctoribus uiuis et ceteris caelesti igne consumptis. quis iam dubitauerit hoc esse sceleratius commissum quod est grauius uindicatum? a talibus sacrilegis uenientes sine baptismo ut dicitis Cyprianum non contamicontaminare poterant non convicti, sed conficti traditores? Qui si non Libros incendendos tradidissent, sed eos ipsi manibus suis incendissent, minoris fuissent utique sceleris, quam si schisma committerent; quia illud mitius, illud gravius vindicatum est, non Si ullus sensus in vobis est, videtis vos certe quid responderi possit non invenire. Non usque adeo, inquiunt, omnia defecerunt, ut non possimus respondere, Sic volumus. « Tu quis es, qui judices alienum servum? Suo domino stat, aut cadit » . Quod eis dictum non intelligunt, qui volebant non de factis manifestis, sed de cordibus alienis judicare. Nam quomodo ipse tam multa
Abbreviated transcription (Latin):
re ypanum. Non se cñ ille separauit. Et quia ꝑmanebat ec¬
cda manifestũ est. quod contaminari non potuit. Quare gͦ uõ
non dico ab innocentibus non ꝑbatur: seaͥ ab ipsis quod non
ꝓbatur. traditoribus seꝑastis: An ut dicere ceꝑam grauiora
sunt cͥmina traditoꝵ qui scismaticoꝵ: son afferamus statersᷤ
dolosas ubi appendamus quod uolumus. ⁊ quomodo uolumꝰ
ꝓ arbitrio nr̃o dicentes. hoc gͣue hoc leue est s afferamus di¬
uinã staterã de scͥpturis scĩs. tamq de chesauris domincꝰ.
& in illa quid sit grauuis. quit leuius appendamus. im¬
mo non appendamus. s a dño appensum recognoscamu.
Tempore illo quo dominus pͥor delicta recentibus penaꝵ
exemplis cauenda monstrauit. & idolum fabriaatũ. atq ado¬
ratum est: & ꝓpħicus liber ira regis contemptoris incensu.
& scismate temptatũ. idolatria gladio punita est exustio

Expanded text:
re Cyprianum. non se tamen ille separauit, et quia permanebat ecre Cyprianum. non se tamen ille separauit, et quia permanebat ecclesia manifestum est quod contaminari non potuit. quare uos ergo non dico ab innocentibus quod probatur, sed ab ipsis quod non probatur traditoribus separastis? an, ut dicere coeperam, grauiora sunt crimina traditorum quam schismaticorum? non adferamus stateras dolosas, ubi appendamus quod uoluØluS et quomodo uolumus, pro arbitrio nostro dicentes: hoc graue, hoc leue est,\' sed adferamus diuinam stateram de scripturis sanctis tamquam de thensauris dominicis et in illa quid sit grauius appendamus, immo non appendamus, sed a domino appensa recognoscamus. tempore illo, quo dominus priora delicta recentibus poenarum exemplis cauenda monstrauit et idolum fabricatum adque adoratum est et propheticus liber ira regis contemptoris iucensus et schisma temptatum, idololatria gladio punita est, exustio