comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea in iudicium intrat d̾s. ut iuste puniat.
Tale quid fecit & cynꝰ rex ꝑsarum & medoꝵ
regi armeniors: quando tns gressris est ami¬
cicias eiꝰ. Ulicit eum &e captiuum accepit:
ce ꝓpͥos illiꝰ cognatos &e uxorem & filios fec̃

Expanded text:
 in judicium Deus, ut juste puniat. Tale quid fecit et Cyrus, rex Persarum et Medorum, regi Armeniorum, quando transgressus est amicitias ejus. Vicit eum et captivum accepit: et proprios illius cognatos
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam meret᷑ psallere. Qui aut̃
psallit. iam non agit penitentiam: s
grãs agit. & benedicit dñm. Adorabo
ad templum sc̃m tuum. Si hoc ẽ tem¬
plum. qd nc̃ uidet᷑ desertum. in qͦ opor
audiat miscdiam: iustꝰ aut̃ & suꝑbus
audiat ueritatem. Multiplicabis in
amia mea uirtutem. Multiplicabis.
enim de regib dicit huiꝰ mundi. Scͥptũ ẽ
Corregis: in manu dñi. Rutas cor iulia¬
ni pͥncipis impiissimi. in manu difuit.
absit. Aut neroriis. aut maximiani. &
decii ꝑsecutoris: Absit. S de illis dicit.
qͥ regnant peccato: qͥa isti qͥuincunt
uitia ce passiones amime. & regnant pec¬
cato: cor eors. in manu dei est. Qͥa au¬
dierunt omnia u̾ba oris tur. qͥa custo¬
dierunt mandata tua. Et cantent in
Philosophi huiꝰ scłi non cantauert̃ in
uiis dm̃: s nos cantamꝰ intiis dñi.
hoc ẽ in moyse. & in ysaia. & in ihere¬

Expanded text:
ngelis meretur psallere. Qui autem psallit, jam non agit poenitentiam, sed gratias agit et benedicit. Adorabo ad templum sanctum tuum. Si hoc est templum quod nunc videtur desertum, in quo oporaudiat misericordiam, justus autem et superbus audiat veritatem. Multiplicabis in anima mea virtutem. Multiplicabis, enim de regibus hujus mundi scriptum est: Cor regis in manu Dei . Putas cor Juliani impiissimi in manu Dei fuit? Absit; aut, Neronis, aut Maximiani, et Decii persecutorum? Absit. Sed illis dicit qui regnant peccato, quia isti qui vincunt vitia, et passiones animae, et regnant peccato, cor eorum in manu Dei est. Quia audierunt omnia verba oris tui. Quia custodierunt mandata tua. Et cantent in Philosophi hujus saeculi non cantaverunt in viis Domini, sed nos cantamus in viis Domini, hoc est, in Moyse et in Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
entes &e recedentes ꝑeunt. & it̃m alie
oriunt᷑. & ipse ꝑeunt: ita & in hoc mun¬
do. quod ad mom̃tum aut aliquod
tempꝰ. aut ditam᷑. aut fortes sumus.
aut pulchri sumꝰ: &e post modicum
transit sic̃ aqͣ ce ꝑit. Ibi gͦ sedimus. &e
flecumꝰ: dum recordaremur syon. Li¬
cet qͥdem uitio nr̃o cecidimus de pa

Expanded text:
entes, et recedentes pereunt, et iterum aliae oriuntur, et ipsae pereunt: ita et in hoc mundo quo ad momentum aut aliquod tempus, aut ditamur, aut fortes sumus, aut pulchri sumus, et post modicum transit sicut aqua et perit. Ibi ergo sedimus, et flevimus, dum recordaremur Sion. Licet quidem vitio nostro ceci
Abbreviated transcription (Latin):
post multos errores conũtunt᷑ ad
uꝑflumina babylonis illic sedimꝰ
& fleuimꝰ: dum recordarem᷑ syon.
Si non aliqͥs egrotat. nescit quantũ
ualet sanitas: & itm claud nescit qͣn¬
tum ualet qͥ sanꝰ est pedib: similit̃
&e cec̾ uidentem. Hoc totum dietã
babylonis illc sedimꝰ & fleumus dũ
recordaremͣ syon. Babylon: confusio
int̃p̃tatur. E babylon. hic mundꝰ est.
Peccator gͦ qui cecidit de paradyso. &¬
uenit in uallem lacrimarum.hoc ẽ
in babylonem. babylonem. istũ mun¬

Expanded text:
errores convertuntur ad r flumina Babylonis illic sedimus, et flevimus: dum recordaremur Sion. Si non aliquis aegrotat, nescit quantum valet sanitas. Et iterum claudus nescit quantum valet qui sanus est pedibus. Similiter et caecus videntem. Hoc totum quare dBabylonis, illic sedimus et flevimus, dum recordaremur Sion. Babylon confusio interpretatur. Ergo Babylon hic mundus. Peccator ergo qui cecidit de paradiso, venit in vallem lacrymarum, hoc est, in Babylonem,
Abbreviated transcription (Latin):
luna. hoc ẽ que semꝑ mutat᷑. hoc aut̃
intelligit᷑ in hc̃ mundum: in latrones
incidit: & samarita tollit eum. & oleo
& uino curat: miscens austitatem cum
miscłia. In salicibus in mecho eiꝰ. sus¬
pendimus organa nr̃a. Salix talem natu¬
rã habet ẜst qͥdem lignum infructuosũ:
& dr quod siqͥs ex illa accipiat potionẽ
aut manducet: filios ñ faciet. Ibi sus¬
pendimꝰ organa nr̃a. Organum autẽ
hominis: corpꝰ est. Sicut enim organũ
ex multis fistulis cõpositum ẽ. una aut̃
modulatione melos mitait: ita &
organum nr̃m habemus tactum: ꝑipsũ.
hoc ẽ ꝑ oꝑa. melos & canticum & hym¬
num referimus deo. Similit̃ autem per
auditum. & ꝑ odoratum. & ꝑ gustum. &

Expanded text:
 mutatur haec autem intelligitur praesens mundus, in latrones incidit, et Samaritanus tulit eum, et oleo et vino curat, miscens austeritatem cum misericordia . In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra. Salix talem naturam habet: est quidem lignum infructuosum, et dicitur quod si quis ex illa accipiat potionem aut manducet, filios non facit. Ibi ergo suspendimus organa nostra. Organum autem hominis corpus est. Sicut enim organum ex multis fistulis compositum est, una autem modulatione melos mittit, ita et organum nostrum habemus tactum; per ipsum, hoc est, per opera, melos, canticum et hymnum referimus Deo. Similiter et per auditum, et per odoratum, et per gustum, et
Abbreviated transcription (Latin):
conũtit᷑. Quia illie int̾rogauert̃ nos.
qͥ captiuos duxert̃ nos: uerba cantio
num.Demones qͥ deceꝑunt nos. & cap¬
tiuos duxert̃ nos: nẽ quasi deridentes
nosce głantes dict̃ nob. Reddite nobis
ũbum de fide ur̃a: & quemadmodum
qͣndo eratis in irłm. hymnum dicebatis

Expanded text:
os, qui captivos duxerunt nos, verba canticorum, etc. Daemones qui deceperunt nos, et captivos duxerunt, nunc quasi deridentes nos et gloriantes dicunt nobis: Reddite nobis verbum de fide vestra: quemadmodum quando eratis in Jerusalem hymnum dicebatis
Abbreviated transcription (Latin):
et aaron insacerdotib eius. Quanquam
unus legis. et alter sacerdotii regłam te.¬
neat: tamen uterq aduentũ dñi. sacerdo¬
tali preconio uel inlegalib tubis. uł in¬
uestis tintinnabulis mineiauit. & samu¬
el inter eos qui inuocant nomen eiꝰ. Samu¬
el leuitici ordinis regłam tenet: qđ ephoth
illud lineũ atq candidum figurauit: o¬
stendens candidum effici posse. qui ꝑ pe¬
nitentiã nom̃ dñi inuocans lac̾mis nigre¬
dinem peccati diluerit. Inuocabant do¬
minũ. apłi: et ipse exaudiebat eos: in colũ¬
na nubis loquebatur ad eos. Locutus est
dñs de nube filiis isrł: s et deinceps affatꝰ
est apłos. de uelamento caruuis assumpte:
in quo diuinitas obumbrata latebat.
Custodiebant testimonia eius: et precep¬
tum quod dedit illis. Nicħ de his ad ir¬
ritum deduxerunt. Dñe ds̃ nr̃ tu ęxau¬
diebas eos: as̃ tu propicius fuisti eis: et
ulciscens in om̃s adinuentiones eorũ.

Expanded text:
et Aaron in sacerdotibus ejus. Quamquam et Aaron in sacerdotibus ejus. Quamquam unus legis, alter sacerdotii regulam teneat: tamen uterque adventum Domini sacerdotali praeconio, vel in legalibus tubis, vel in tintinnabulis nuntiavit. Et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Samuel Levitici ordinis regulam tenet: quod Ephod illud lineum atque candidum figuravit : ostendens candidum effici posse, qui per poenitentiam nomen Domini invocans, lacrymis nigredinem peccati diluerit. Invocabant Dominum. Apostoli. Et ipse exaudiebat eos: in columna nubis loquebatur ad eos. Locutus est Dominus de nube filiis Israel : sed et deinceps affatus est apostolos de velamento carnis assumptae: in quo divinitas obumbrata latebat. Custodiebant testamentum ejus: et praeceptum quod dedit illis. Nihil de his ad irritum deduxerunt. Domine Deus noster, tu exaudiebas eos; Deus, tu propitius fuisti eis, et ulciscens in omnes adinventio
Abbreviated transcription (Latin):
culatur. Confiteantur nõi tuo magno.
qm̃ terribile &e scm ẽ. P reparent se seĩ
ad confitendum nomini tuo: quod ẽ
scm̃. Si quide tu dixisti. Scĩ estote qm̃
ego sc̃s sum. & honor regis iudicium di¬
ligit. Debet se prius homo diiudicare:
& ꝑ ꝓprium iudicium condemnare
mala sua: et sic honoret regem eternũ.
dm̃. Tu parasti directiones. in popłis:
s ꝓprio iudicio deprauati sunt. Iudici.¬
um et iusticiam in iacob tufecisti. Non
solum in patriarchis: s etiam in popło
xp̃iano. qui meruit primogenita seni.¬
oris. Exaltate dñm dm̃ nr̃m: ut sit excel¬
bello opimones sunt: s hic ꝓprie corpus
dñicum dicitur. in quo maiestas diui¬
nitatis tanquam suꝑ scabellum stetit.
Scm̃ enĩ eum dici sepe dociumꝰ. Quod au¬
tem adorari debeat. eo ascendente apłi
docuerunt: cum adorantes regressi sunt
in ierłm. S et ad erucem dñicam. & ad
animã scãm. hec referenda sunt. Moyses

Expanded text:
culatur. Confiteantur nomini tuo magno: culatur. Confiteantur nomini tuo magno: quoniam terribile et sanctum est. Praeparent se sancti ad confitendum nomini tuo: quod est sanctum, siquidem tu dixisti: Sancti estote: quia ego sanctus sum . Et honor regis judicium diligit. Debet se prius homo dijudicare, et proprio judicio condemnare mala sua, et sic honoret aeternum regem Deum. Tu parasti dilectiones in populis. Sed proprio vitio depravati sunt. Judicium et justitiam in Jacob tu fecisti. Non solum in patriarchis: sed etiam in populo Christiano, qui meruit primogenita senioris. Exaltate Dominum Deum nostrum. Ut sit excelbello opiniones sunt: sed hic propheta corpus Dominicum dicit, in quo majestas divinitatis tamquam super scabellum stat. Sanctum enim eum dici saepe docuimus. Quod autem adorari debeatur, eo ascendente apostoli docuerunt, cum adorantes regressi sunt in Jerusalem . Sed et ad crucem Dominicam, et ad animam sanctam haec referenda sunt. Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
cum ridente: ita iacet cum iacente. Qͦ¬
modo sitit cum sitiente. et esurit cum
esuriente. et nudus est cum nudo: sic
iacet cum iacente. Qui gͦ uulneratuͦ
est et iacet: et ipse quodam mͦ iacere dr̃
cum eo. Qui autẽ ambulat: et ipse am¬
bulat cum eo. Qui ambulat. uidetur
quide melior esse abeo qui iacet: tamen
necdum uenit ad eius felicitatem qui
stat. Deniq et adam quando abscondit¬
se a facie dĩ. abulabat ei ds̃ post meri.¬
diem. Dicat aliquis. Si adam offende¬
rat dm̃ et de paradiso fuerat eiectus: gͦ
in ꝑfecta felicitate est.cuicunq ambulat
ds̃. Ꝙ ego dico. Si adam penitus occisuᷤᷤ
fuisset.et non ei datus fuisset locus pe.¬
nitentie. iacuisset ei ds̃. Nc̃ uͦ qr datꝰ ẽ ei locꝰ
penitentie ꝑpterea ambulat ei ds̃. Dñs in sron
inagn̾. & excelsus suꝑ om̃s popłos. A scendens
ad celos excelsus ẽ p̃om̃ib factus. unde nos
actus q nostros per singulos dies spe¬

Expanded text:
cum ridente: ita et jacet cum jacente. Quocum ridente: ita et jacet cum jacente. Quomodo sitit cum sitiente, et esurit cum esuriente, et nudus est cum nudo, sic et jacet cum jacente. Qui ergo vulneratus est, et jacet; et ipse quodammodo jacere dicitur cum eo. Qui autem ambulat, et ille ambulat cum eo. Qui ambulat, videtur quidem melior esse ab eo qui jacet, tamen necdum venit ad ejus felicitatem qui stat. Denique et Adam quando se abscondit a facie Dei: ambulabat ei Deus post meridiem . Dicat aliquis: Si Adam offenderat, et de paradiso fuerat ejectus: ergo imperfecta felicitate est cuicumque ambulat Deus. Et ego dico: Si Adam penitus occisus fuisset, et non ei datus fuisset locus poenitentiae, jacuisset ei Deus. Nunc vero quia datur ei locus poenitentiae: propterea ambulat ei Deus. Dominus in Sion magnus, et excelsus super omnes populos. Ascendens ad coelos, excelsior est omnibus factus: unde nos actusque nostros per singulos dies spe
Abbreviated transcription (Latin):
litis. dñs regnauit. irascantur popłi. O
clementia. Sp̃e sc̃s non dixit pereant:
s irascantur. Uoluit uicium significa¬
re: non penas. Illi irascantur: et dñs de
a patre: immo homo quẽ suscepi. Do qͣ¬
si ds̃: accipio quasi homo. Qui sedes su¬
per cherubin: moueatur terra. Quan¬
diu terra ĩmobilis ẽ. sanari non potest.
Non de terremotu loquitur quo uide.¬
mus terras concuti. et om̃e mortalium
que quandiu immota fuerit: sanari
non potest. Quando uero mota fuerit.
et intremuerit: tunc recipiet sanitatẽ.
Suꝑ quẽ in quam requiescam. isi suꝑ
humilem et quietũ et trementẽ sermo¬
nes meos: Qm̃ terra trementis cõmota
ẽ: propterea ille qui sedet suꝑ cherubin.
incipit sedere in terra trementis. Felix
est. qui solium dĩ est. telix est. in quo ds̃
semꝑ secbet. Diuersa sunt scemata. Aut
enĩ sedemus. aut em̃stami: aut ambu.¬
lamus. aut iacemus. Infelix est ille: cui
iacet ds̃. Iacet enim cum iacente. Quo¬
m enĩ plangit cũ plangente. et ridet

Expanded text:
ur populi. O clementia Spiritus sancti: non dixit, pereant: sed, irascantur. Vitium voluit significare, non poenas. Illi irascuntur, et Dominus a Patre, immo homo quem suscepi, do quasi Deus, accipio quasi homo. Qui sedes super Cherubim, moveatur terra. Quamdiu terra immobilis est, sanari non potest. Non de terrae motu loquitur, quo videmus terras concuti, et omne mortalium r. Quae quamdiu immota fuerit, sanari non potest. Quando vero mota fuerit, et intremuerit, tunc recipiet sanitatem. Super quem, inquit, requiescam, nisi super humilem et quietum, et trementes sermones meos ? Quoniam terra tremens commota est: propterea ille qui sedet super Cherubim incipit sedere in terra tremente. Felix est qui solium Dei est. Felix est in quo Deus semper sedet. Diversa sunt schemata. Aut enim sedemus, aut stamus, aut ambulamus, aut jacemus. Infelix est ille cui jacet Deus: jacet etenim cum jacente. Quomodo plangit cum plangente, et ridet
Abbreviated transcription (Latin):
parabolis posita: Moyses ascendit ĩ mon.¬
tem synai: & ingressus est inquit inturbi¬
nem & caliginẽ & in tenebras: & ibi locu¬
tus ẽ. cum dño. Neq enĩ poterat isrł ppłs
uidere mysteria dei: quia incaliginem dĩ
ñ intrauerat. In decacordo psalterio cũ¬
cantico incythara. Simpliciter dico. Quo.
cienscũq leuamus manus. sine cogitatio¬
nib & disceptationib: indecacordo psal.¬
limus dño. In decacordo psalterio. cũ can.¬

Expanded text:
parabolis posita est? Moyses ascendit in monparabolis posita est? Moyses ascendit in montem Sina, et ingressus est, inquit, in turbinem, et caliginem, et in tenebras, et ibi locutus est cum Domino : Neque enim poterat Israel populus videre mysteria Dei: quia in caliginem Dei non intraverat. In decachordo psalterio, cucantico et cithara. Simpltiescunque levamus manus sine cogitationibus et disceptationibus, in decachordo psallimus Domino. In decachordo psalterio cum c
Abbreviated transcription (Latin):
& quomͦ nunc dicit. ad annunciandũ ma.¬
ne iniscdiam tuam: quod dicit. hoc ẽ.H
consequi: nisi cȩꝑit in corde nr̃o. clarum
lumen lucere. Nisi precesserint tenebre. &
mane factum fuerit: miscđiam dñi con.¬
sequi ñ possumus. Tunc autẽ annuncias
in corde tuo fuerit. & ueritatem tuam ꝑ
noctem. Ueritas dñi ñ annunciatur. nisi
ꝑ noctem: in die ñ potest aununciare. Non
possunt enĩ imbecelles facere. quȩ magna
sunt: neq possunt ea sustinere quȩ p̃ciosa
sunt. Unde dicitur in alio loco dedeo. Po¬
suit tenebras latibulũ suũ. & ueritas gͦ
b dam uerboꝵ tenebris obuoluitur: in e¬
nigniate dicitur & in parabolis: ut uiden¬
tes non uideant: & audientes ñ intelligant.
Legimus & in osee : & dicitur ad ꝓpħam. Tu
uade. & accipe tibi uxorem: uxorem forni¬
cariam. Legunt iudei & gentiles: & irri-¬
dent. Quare rident: qm̃ ueritas in nocte
posita ẽ: non indie. Uultis scire qm̃ ueri¬
tas dĩ in nocte ẽ. & quasi in tenebris & in

Expanded text:
omodo nunc dicit: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam? Quod dicit, hoc est: am ejus consequi, nisi coeperit in corde nostro clarum lumen lucere. Nisi praecesserint tenebrae, et mane factum fuerit, misericordiam Domini consequi non possumus. Tunc autem annuntias  ortus in corde tuo fuerit. Et veritatem tuam per noctem. Veritas Domini non annuntiatur, nisi ad noctem: in die non potest annuntiari. Non enim possunt imbecilles ferre quae magna sunt: neque possunt ea sustinere quae pretiosa sunt. Unde dicitur et in alio loco de Deo: Posuit tenebras latibulum suum , hoc est, bris obvolvitur. In aenigmate dicitur, et in parabolis: ut videntes non videant, et audientes non intelligant . Legimus in Osee, et dicitur ad prophetam: Tu vade, et accipe tibi uxorem, uxorem fornicariam : Judaei et gentiles rident. Quare rident? Quoniam veritas in nocte posita est, non in die. Vultis scire quoniam veritas Dei in nocte est, et quasi in tenebris, et in
Abbreviated transcription (Latin):
rascantur. Quare fremuerunt gentes: &
popłi meditati sunt in ania: Dñs regnauit
irascantur popłi. Dñs passus ẽ. dñs cru¬
cifixus ẽ. dñs mortuus ẽ: dñs resurrex̃
dñs uictor ascendit. Dñs regnauit: iras.¬
cantur popłi. Qui sunt isti populi: di¬
camus eremplum de euangłio. Quida
paterfamilias iuit ut acciꝑet sibi reg¬
num delonge. Quid longius quã cęlũ
a terra : dereliquit terram: iuit ad cclũ:
ut acciperet sibi regnũ. & ciues inquit
illi qui oderant eum: miserunt lega¬
tionem dicentes. Nolumus eũ regem su¬
per nos. Uerum ille accepit regnum: et
uenit ad ciues pessimos. Wenit ad illos.
qui eum regem habere nolebant. & nẽ¬

Expanded text:
rascantur. Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? Dominus regnavit, irascantur populi. Dominus passus est: Dominus crucifixus est: Dominus mortuus est: Dominus resurr victor ascendit. Dominus regnavit, irascantur populi. Qui sunt isti populi? Dicamus exemplum de Evangelio: Quidam paterfamilias ivit accipere sibi regnum de longe . Quid longius, quam coelum a terra? Dereliquit terram: ivit ad coelos, ut acciperet sibi regnum. Et cives, inquit, illi qui oderant eum, miserunt legationem, dicentes: Nolumus eum regnare super nos. Verum ille accepit regnum, et venit ad cives pessimos. Venit ad illos, qui regem eum nolebant habe
Abbreviated transcription (Latin):
telligamus de filio dĩ. longitudine die¬
rum replebo eum: hoc qđ sequitur. quomͦ
stat in saluatore. & ostendam illi salutare
meũ: Salutare dĩ . filius est dĩ. Si gͦ de fili¬
o dei dicitur: quomodo potest dici aut¬
stare. quia salutare dĩ filius ẽ: uides ergo
qm̃ male interpretatus es odiabole: sea
fac ut sic interpretetur. ut tu dicis. Dixi.¬
sti. qm̃ angłis suis mandauit de te. ut in
manib portent te: ne offendas ad lapi.¬
dem pedem tuũ. Dic quod sequitur. Quid

Expanded text:
telligamus de Filio Dei. Longitudine dietelligamus de Filio Dei. Longitudine dierum replebo eum. Hoc quod sequitur, quomodo stat in Salvatore? Et ostendam illi salutare meum. Salutare Dei, Filius Dei est. Si ergo de Filio dicitur, quomodo potest stare: quia salutare Dei, Filius Dei est? Vides ergo quoniam male interpretatus es, o diabole. Sed fac ut sic interpretetur, ut tu dicis. Dixisti; Quoniam angelis suis mandavit de te, ut in manibus portent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. D
Abbreviated transcription (Latin):
Mediam partẽ dimisit. Hic eiũ dicitur.
qm angłis sius mandauit de te: ut custo.¬
diant te in omĩb uns tuis. Hoc non dixit:
ut custodiant te. Sciebat enĩ contra se esse.
Poterat enĩ ei ds̃ respondere. Si custodit
me dñs in omĩb uiis: gͦ & ate custodiar.
Tacuit gͦ quod sciebat contra se eẽ: &e pro
posuit qd ꝓse erat. Uere diaboluis quasi di¬
abolus. interpretatur de saluatore: qđ ñ ẽ
de saluatore. Si enĩ de saluatore ẽ totus ps
sieut inter pretaris odiabole: & de ipso est
quod dicitur. ꝓ tegani eum. qm̃ cognouit
nom̃ meũ: hoc est ego pater ꝓtegam filium
meũ. Sic interpretor odiabole: quomodo
tu intelligis. Uideamus. si stet sensus. te¬
gam cum. quia cognouit meũ: hoc est ego
pater filium meũ ꝓtegam. Clamabit ad
ine. & exaudiam eum: hoc ẽ in die crucis.
Cum ipso sum intribulatione. Eripiam
eum &r glorificabo cum: hoc est eum faciã
resurgere. Longitudine dierum replebo
eum: hoc ẽ ineternum uiuet. & si hoc in¬

Expanded text:
Mediam partem dimisit. Hic enim dicitur: Quoniam angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. Hoc non dixit, ut custodiant te: sciebat enim contra se esse. Poterat enim Dominus ei respondere: Si custodit me Dominus in omnibus viis: ergo et a te custodior. Tacuit ergo quod sciebat contra se esse, et posuit quod pro se erat. Vere diabolus quasi diabolus, interpretatur de Salvatore, quod non est de Salvatore. Si enim de Salvatore est totus psalmus, sicut interpretaris, o diabole, et de ipso est quod dicitur: Protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Hoc est, ego Pater protegam Filium meum. Si sic interpretatur, diabole, quomodo tu intelligis: videamus si stet sensus: Protegam eum, quia cognovit nomen meum: hoc est, ego Pater Filium meum protegam. Clamavit ad me, et exaudiam eum. Hoc est in die crucis. Cum ipso sum in tribulatione, eripiam eum et glorificabo eum. Hoc est, eum faciam resurgere. Longitudine dierum replebo eum. Hoc est, in aeternum vivet. Et hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
pere. Non audit uocem: s oꝑa. flumi.¬
na plaudent manu simul. Apterea di¬
cit ipse et in euangłio. Qui sitit. ueniat
et bibat: et fluent inquit flumina de
uentre eius. Montes exultabunt a con¬
spectu dñi. Quid simile habent flumi¬
dicit. non dixit. riiuili plaudent manu
orbis. Flumina plaudent manu simul.
montes nichominus plaudent. qui ad
sũmam iusticiam ꝑuenerunt. Dicamꝰ
& aliter. Moueatur mare. Quod ante
fuerat immotũ. moueatur in aduen¬
tu xp̃i. Moueatur mare ut iam diximꝰ:
hoc ẽ lex moysi. Fumina plaudent
milis tantũ nicarne: s glosus ueniet in ma¬
iestate sua. Qm̃ uenit iudicare t̾rã. Non dix̃
ꝑdere: s uidicare. Uenit iudicare: ut zi: ama
separet a frumento. Uenit: ut pisciculos
malos separet a bonis. Iudica¬
bit orbem terrarum iniusticia: & popłoᷤ
in equitate. Iusticia ponitur et equitas.
Si iusticia primũ ponitur. et postea eqͥ¬
tas: oy oyne propriedicitur. que prauũ

Expanded text:
pere. Non audit vocem, sed opera. Flumipere. Non audit vocem, sed opera. Flumina plaudent manu simul. Propterea dicit et ipse in Evangelio: Qui sitit, veniat et bibat, et fluent, inquit, flumina de ventre ejus . Montes exsultabunt in conspectu Domini. Quid simile flumidicit, non dixit, rivuli plaudent manu orbis. Flumina plaudent manu simul. Montes nihilominus, qui ad summam justitiam pervenerunt. Dicam et aliter: Moveatur mare, quod ante fuerat immotum, moveatur in adventu Christi. Moveatur mare, jam diximus, hoc est, lex Moysi. Flumina plaudent milis tantum in carne, sed gloriosus venit in majestate sua. Quoniam venit judicare terram. Non dixit, perdere: sed, judicare. Venit judicare, ut zizaniam separet a frumento . Venit, ut pisciculos malos separet a bonis. Judicabit orbem terrarum in justitia, et populos in aequitate. Justitia ponitur et aequitas. Primum justitia ponitur, et postea aequitas, εὐθύτης proprie dicitur, quae pravum
Abbreviated transcription (Latin):
Humina uentrẽ habent: flumina uo¬
ces habent: flumina pedes habent: flu¬
mina. manus habent: Dicat aliquis. Ñ
est scriptum de uentre. de pedib. S dico
tibi: ex iuio membro. intelligimus & ce¬
tera. Non eiũ possum intelligere manus
sine pedib. sine uentre: sine ceteris mẽbriᷤ.
Humina plaudent manu simul: id ẽ flu¬
mina ipsa quȩ biberunt de fonte iħu.
Me inquit dereliquerunt: fontem aque
uiue. flumina ipsa: de fonte xp̃i curr̃t.
Ille fons ẽ: nos flumina sumus: si tam̃
meremur eẽ flumina. Xp̃c fons est: & scĩ
flumina sunt. Qui autem inferiores st̃.
riuuli sunt: alii uͦ. torrentes sunt. Qui
sunt torrentes: qui ad horam habent a¬
quas: et temptatione ueniente siccant᷑.
tlumina plaudent manu simul. Nonẽ
unum flumen. s plura sunt flumina.
Quot scĩ sunt: tot flumina sunt. S ista
flumina: non habent inter se dissensio¬
nem. Qm̃ sunt flumina xp̃i: ꝓpt̃ea ha.¬
bent inter se concordiam. flumina plau¬

Expanded text:
flumina ventrem habent: flumina voflumina ventrem habent: flumina voces habent: flumina pedes habent: flumina manus habent. Dicat aliquis: Non est scriptum de ventre, de pedibus. Sed dico tibi: ex uno membro intelligimus et caetera. Non enim possumus intelligere manus sine pedibus, sine ventre, sine membris caeteris. Flumina plaudent manu simul. Flumina quae biberunt de fonte Jesu. Me, inquit, dereliquerunt fontem aquae vivae . Flumina ipsa de fonte Christi currunt. Ille fons est; nos flumina sumus: si tamen meremur esse flumina. Christus, fons est: sancti, flumina sunt. Qui autem inferiores sunt, rivuli sunt. Alii vero torrentes sunt. Qui sunt torrentes? Qui ad horam habent aquas, et, tentatione veniente, siccantur. Flumina plaudent manu simul. Non est unum flumen, plura sunt flumina. Quot sancti sunt, tot et flumina sunt. Sed ista flumina non habent inter se dissensionem. Quoniam sunt flumina Christi, propterea habent inter se concordiam. Flumina plau
Abbreviated transcription (Latin):
partem ponitur: Legimus in leuitico.
Nullum animal offeratur nisi quod
cornutum ẽ. Tria genera anmalium of.¬
feruntur. Bos qui cornu habet: et ari¬
es qui cornu habet: et hireus qui cornu
habet. Sine causa putas dici. ut nullum
offeratur anmal. nisi quod cornutum ẽ:
& nos gͦ quandiu habenius cornu:. mere¬
mur uictima eẽ dĩ. Si autem cornu nr̃m
fuerit excussum. quasi debiles sumus: et
inter sacerdotes dĩ uenire non possumuᷤ.
Moueatur mare: et plenitudo eius. Mo.¬
ueatur mare: et amare aquȩ mutentur
indulces. Deniq et inyrra mutata ẽ: et fa¬
cta est indulcem saporem. Aquan illã
amaram. ñ fecit aliud dulcem: nisi lig¬
num crucis. qđ missum fuerat in ea. M
uidetur. amarum mare. lex moysi esse:
hoc est quod dicitur myrra. hoc ẽ ama.¬
ra. Hec amara aqua legis ueteris. accepit
lignum crucis: et effecta ẽ dulcis. Numi¬
na plaudent manu simul. Interrogemꝰ
uideos: qui scđm litteram intelligunt.

Expanded text:
partem ponitur. Legimus in Levitico: partem ponitur. Legimus in Levitico: Nullum: animal offeratur, nisi quodcumque cornutum est. Tria genera animalium offeruntur: bos, qui cornu habet, et aries, qui cornu habet, et hircus, qui cornu habet. Sine causa putas dicitur, ut nullum offeratur animal, nisi quod cornutum est? Et nos ergo quamdiu habemus cornu, meremur victima esse Dei. Si autem cornu nostrum fuerit excussum, quasi debiles sumus, et inter sacerdotes Dei venire non possumus. Moveatur mare et plenitudo ejus. Moveatur mare, et amarae aquae mutentur in dulces. Denique et Mara mutata est et facta est in dulcem saporem . Aquam illam amaram non fecit aliud dulcem, nisi lignum crucis, quod missum erat in eam. Mihi videtur amarum mare, lex esse Moysi. Hoc est quod dicitur mara, hoc est, amara. Haec amara aqua legis veteris, accepit lignum crucis, et effecta est dulcis. Flumina plaudent manu simul. Interrogemus Judaeos, qui secundum litteram intelligunt:
Abbreviated transcription (Latin):
si sex cordas integras habueris: et unã
ruptam: Si una corda defuerit: ꝑfec.¬
tus eythare sonꝰ eẽ ñ poterit. In tubis du.¬
etilib: et uoce tube cornee. Legimus in
numeroꝵ libro: duo eẽ genera tubarũ.
Unum genus ẽ tubarũ ductiliũ ex argen¬
to: et aliud genus ẽ tubarũ cornearum.
Ergo hic utrunq dr̃: in tubis ductilib et
uoce tube corneȩ. Quod dicitur. hoc est. Tu¬
ba ductilis ex argento. sermo dĩ est: ut.e¬
loquia dñi eloquia casta: argentum igne
septuplum. Rursum uoce tube cornee:
hic regnans inducitur uirdi. Inscriptu¬
ris proprie cornu ꝓ regno dicitur et poten¬
tia: sicut alibi scriptum est. Erexit nob̾¬
cornu salutis. & in alio loco scriptum est.
Inte in imuicos nr̃os uentilabimus cornu.
G iudete quid dicat hic. Duas habetote
tubas: et argenteam. et corneam. Argen¬
team. ut ha beatis sermonem: cor¬
neam. ut habeatis uirtutem.
Uultis scire qm̃ cornu semꝑ in bonam

Expanded text:
si sex cordas integras habueris, et unam si sex cordas integras habueris, et unam ruptam? Si una corda defuerit, perfectus citharae sonus esse non poterit. In tubis ductilibus, et voce tubae corneae. Legimus in Numerorum libro, duo genera esse tubarum: unum genus esse tubarum ductile ex argento; aliud esse genus tubarum cornearum . Ergo hic utrumque dicitur: In tubis ductilibus, et voce tubae corneae. Quod dicitur, hoc est? Tuba ductilis ex argento, sermo Dei est, et eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne septuplum . Rursum, in voce tubae corneae, hic regnans inducitur vir Dei. In Scripturis proprie cornu pro regno dicitur, et pro potentia: sicut ibi scriptum est: Erexit cornu salutis nobis . Et in alio loco scriptum est: In te inimicos nostros ventilabimus cornu . Ergo videte hic quid dicat: Duas habetote tubas, et argenteam, et corneam. Argenteam, ut habeatis sermonem: corneam, ut habeatis virtutem. Vultis scire quoniam cornu semper in bonam
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ibat sp̃c. illuc sequebantur & ro
te. & nos sequaniur sp̃m scm̃: et dice¬
mur rote. & quid dicitur ibi: & non in¬
quit ibant retrorsum: s semꝑ ibant
ante se. Simulq considerate. quid di¬
cat. Non inquit reuertebantur: s sem¬
per ante se ibant. Preteritoꝵ enĩ obliuis¬
cebantur: ad priora uero se extendebant.
& plena inquit erant oculis. Omĩa enĩ
rotarum istarũ. plena erant lumine dĩ.
Non est istius temporis: ut de rotis et
de cherubin et de animalib ierechiel. di¬
putemus. Iubilate deo. omĩs terra. Non
sola iudea: s omĩs terra iubilate deo.
Signa mittite uictoris exercitus. Canta.
te exultate et psallite. Cantate cogitati
Psallat manus in elemosina: psallat peᷤ
in oꝑe bono. Psallite dño in cẏthara. Om¬
nes corde ur̃e: uocales sint. Non potest
esse cythara: siuna corda defuerit. Quid
tͥ ꝓdest sisis castus: sisis largus in elemo¬
sina: et inuidiosus sis: Quid tibi ꝓdest.

Expanded text:
inqinqtae. Et nos sequamur Spiritum sanctum, ut dicamur rotae. Et quid dicitur ibi? Et non, inquit, ibant retrorsum, sed semper ibant ante se. Simulque considerate quid dicat: Non, inquit, revertebantur, sed semper ante se ibant. Praeteritorum enim obliviscebantur, et ad priora se extendebant . Et plena erant, inquit, oculis. Omnia enim rotarum istarum plena erant lumine Dei. Non est istius temporis, ut de rotis, et de Cherubim, et de animalibus Ezechiel disputemus. Jubilate Deo, omnis terra. Non solum Judaea, sed, omnis terra, jubilate Domino. Signa mittite victoris exercitus. Cantate, et exsultate, et psallite. Cantate, cogitatis vestris. Psallat manus in eleemosyna: psallat pes vadens in opere bono. Psallite Domino in cithara. Omnes cordae vestrae vocales sint. Non potest esse cithara, si una corda defuerit. Quid tibi prodest si sis castus, si sis largus in eleemosyna, et invidiosus sis? Quid tibi prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
Recordatus est miscđiȩ sue conclusit oĩa
ueritatem suam domui isrł: miscđiȩ re¬
cordatur: ueritatem implet. Recorcor¬
datus ẽ miscđiȩ suȩ. hoc est ingentium
popło. & ueritatem suam domui isrł:
hoc oꝑe complens. qđ patriarchis ꝓmise¬
rat. Uiderunt omĩs fines terre salutare
dĩ nr̃i. Non solum isrł uidit et iuda s
om̃s fines: simulq scđm misticos intelle.¬
ctus. fines t̃re. Quandui in medio terrȩ
sumꝰ: dm̃ uidere ñ possumus. Quando
gͦ quasi relinquimus terram. et insum¬
mitate sumus. tunc meremur uidere dm̃.
Uultis scire quomͦ terre fines. uideant
dm̃: Legimus in ierechiel. Et rote inquit
ille que uoluuntur. dicebant. Gelgel.
quod dicitur reuelatio. Gel enĩ. reuela¬
tio: gelgel uero reuelatio rote. Ergo illi
audiunt reuelationem. qm̃ rota quasi
quođa spacio terram tangit: et rota fe.¬
stinat ad celum. Ideo dicitur et in alio
loco. Scĩ lapides uoluunt᷑ suꝑ terram.
& quid dicitur in ierechiel: Quocunq

Expanded text:
a veritatis suae domui Israel. Misericordiae recordatur: veritatem implet. Recordatus est misericordiae suae, hoc est, in gentium populo. Et veritatem suam domui Israel. Hoc opere complens, quod patriarchis promiserat. Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. Non solus Israel vidit et Jumysticum intellectum, fines terrae. Quamdiu in medio terrae sumus, Deum videre non possumus. Quando ergo quasi relinquimus terram, et in summitate sumus, tunc meremur videre Deum. Vultis scire quomodo fines terrae videant Deum? Legimus in Ezechiel: Et rotae, inquit, illae quae volvuntur, dicebatur eis, Gelgel, quod dicitur revolutio . Gel enim volutio: Gelgel, revolutio. Rotae ergo illae audiunt, revolutio. Quoniam rota quasi parvo quodam spatio terram tangit, et tota festinat ad coelum. Ideo dicitur et in alio loco: Sancti lapides volvuntur super terram . Et quid dicitur in Ezechiele? Quocumque,
Abbreviated transcription (Latin):
quiq homines. Ignis iste non comburit
humiles: s quicunq montuosi sunt. De¬
niq quando fulgur emittitur. difficile
illos ꝑcutit qui inualles sunt: s semper
illos qui in montes sunt. Annunciaue¬
runt celi iusticiam eus. Isti sunt cęli:
de quib et in octauo decimo psalmo dr̃.

Expanded text:
quique homines. Ignis iste non consumit quique homines. Ignis iste non consumit humiles, sed quicumque montuosi sunt: Denique quando fulgur emittitur, difficile illos percutit, qui in valle sunt; sed semper illos qui in monte sunt. Annuntiaverunt coeli justitiam ejus. Isti sunt coeli, de quibus, et in octavo decimo psalm
Abbreviated transcription (Latin):
nerentur. Nisi enĩ prius sonitus audituᷤᷤ
fuerit: fulgura non ꝓspiciuntur. Hoc dr̃
et de lapide ignario. qui insi collisus fue¬
erit: medius ignis non egredietur. Hoc
diximus scđm hystoriam: et paruulis ad¬
huc loquimur. Diximus gͦ naturam re¬
rum: ut ex natura rerum sp̃uale aliquid
proferamus. Lapis qui uulgo uocatur
ignarius: si solus est. ignem ñ potest mit.¬
tere. Sin autem cum alio lapide collisus
fuerit: medius ignis excutitur. tac mi¬
chi eẽ nubem. iheremiam.y̾saiam. hebã.
rint inter se emittunt mediũ ignẽ: et lu¬
cet orbi terre. Alluxerunt fulgura eius
orbi terre: uidit et cõmota est terra. A¬
umuersus mnundus audiebat. Duo ha¬
bebant pariter. et grandem uocẽ: & splen¬
dorem fulgurum. Hec fulgura credente
illuminabant: non credentes combure¬
bant. Montes. sicut cera flurerunt a facie
dñi O uident᷑ isti montes. ẽẽ demonũ po¬
testates. Siue certe montes: suꝑbi sira

Expanded text:
nerentur. Nisi enim prius sonitus auditus nerentur. Nisi enim prius sonitus auditus fuerit, fulgura non prospiciuntur. Hoc dicitur et de lapide ignario: qui, nisi collisus fuerit, medius ignis non egredietur. Hoc dicimus secundum historiam, et parvuli adhuc loquimur. Diximus ergo naturam rerum: ut ex natura rerum spirituale aliquid proferamus. Lapis qui vulgo vocatur ignarius, si solus est, ignem non potest mittere: sin autem cum alio lapide collisus fuerit, medius ignis excutitur. Fac mihi esse nubem Jeremiam, Isaiam, Eliam: rint inter se, emittunt medium ignem, et lucet orbi terrae. Alluxerunt fulgura ejus orbi terrae; vidit et commota est terra. Auniversus mundus audiebat. Duo habebant pariter et grandem vocem, et splendida fulgura. Haec fulgura credentes illuminabant: non credentes comburebant. Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini. Mihi videntur isti montes esse daemonum potestates. Sive certe montes, superbi
Abbreviated transcription (Latin):
antequã ueniat ad iudicandũ: quasi pͣ¬
uum udetur. Nẽ uidetur iniustum &
prauum eẽ iudicium. Quando em̃ in¬
qui homines ditantur. et scĩ pauꝑes st̃.
non ne uidetur iudicium dĩ ec̃ prauum:
Quando autẽ uenerit ad iudicandum.
ut reddat unicuiq scđm oꝑa sua: eo tem¬
pore quasi corrigeretur sedes eius. Dem
sẽs est non timeat: qui peccator c̃. timeat.
Ignis iste. scõs purgat: peccatores consu¬
mit. Ignis ante eum p̃cedet. Qui facit
angłos suos sp̃e. et ministros suos ignem
urentem. Ego puto.istos ẽẽ ignes: hoc est
angłos eius. Isti gͦ angłi. hoc est ignis ciꝰ:
precedent ante eum. Isti angłi. quos con
sumunt: quicũq lignũ est: fenum. sti¬
pula. Qui autem aurum. uł argentũ ẽ.
et lapides preciosi: mittetur quidẽ in ig¬
nem: s mundior inuenietur. Aulurert
fulgura eius orbi terre. Dicunt philoso¬
phi: qđ fulgura ex nubium collisione ge.¬

Expanded text:
antequam veniat ad judicandum, quasi prantequam veniat ad judicandum, quasi pravum videtur. Nunc videtur injustum, et pravum esse judicium. Quando enim iniqui homines ditantur, et sancti pauperes sunt: nonne videtor judicium Dei esse pravum? Quando autem venerit ad judicandum, ut reddat unicuique secundum opera sua, eo tempore quasi corrigetur sedes ejus. Denisanctus est, timeat: qui peccator est, timeat. Ignis iste sanctos purgat: peccatores consumit. Ignis ante ipsum praecedet. Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem ardentem . Ego puto istos esse ignes, hoc est, angelos ejus. Isti ergo angeli, hoc est, ignis ejus, praecedent ante eum. Iste ignis sumunt? quiscunque est lignum, fenum, stipula, qui autem aurum et argentum est, et lapides pretiosi, mittetur quidem in ignem, sed mundior invenietur. Ad a est terra. Dicunt philosophi, quod fulgura ex nubium collisione ge
Abbreviated transcription (Latin):
caligine ẽ. Dñs. aut uilumine. aut in ca¬
ligine ẽ. In lumine. incipientib est. In¬
cipientib enim. simpliciter loquitur:
qui uͦ ꝑfecti sunt. illis mistice loquitur.
Deniq apłis non loquebatur quasi tur.¬
bis: s intrinsecus loquebatur. & quid
dicit : qui habet aures audiendi: audiat.
Ergo hoc est quod dicit. & caligo in circu.¬
itu eius: hoc est mysteria incircuitu eiꝰ.
Propterea dicitur et in exodo. & omĩs in¬
quit popłs stabat deorsum: moyses autẽ
solus ingressus est in montẽ syna ncali¬
gine. Non enĩ poterat omĩs popłs i scire
mysteria: quȩ solus poterat nosse moy seͤ
Dicitur de deo: posuit tenebras latibulũ
suum. Iusticia et iudicium correctio sedis
eius. Quid uult dicere correctio sedis eiꝰ:
Debint dicere. stabilitas sedis eius. Quan¬
do gͦ dicit᷑ correctio sedis eius: ostendit᷑
quodcunq corrigitur. prauum fuisse
antequam corrigeretur. Iudicium gͦ di.

Expanded text:
caligine est. Dominus aut in lumine est, aut in cacaligine est. Dominus aut in lumine est, aut in caligine. In lumine incipientibus est. Incipientibus enim simpliciter loquitur: qui vero perfecti sunt, illis mystice loquitur. Denique apostolis non loquebatur quasi turbis, sed intrinsecus loquebatur: et quid dicit? Qui habet aures audiendi, audiat. Ergo hoc quod dicit? et caligo in circuitu ejus. Hoc est, et mysteria in circuitu ejus: Propterea dicitur et in Exodo: Et omnis, inquit, populus stabat deorsum: Moyses autem solus ingressus est in montem Sina in caligine . Non enim poterat omnis populus Dei scire mysteria, quae solus poterat nosse Moyses. Dicitur de Deo: Posuit tenebras latibulum suum . Justitia et judicium correctio sedis ejus. Quid vult dicere, correctio sedis ejus? Debuit dicere stabilitas sedis ejus. Quando ergo dicitur, correctio sedis ejus, ostenditur quodcumque corrigitur, pravum fuisse antequam corrigeretur. Judicium ergo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scdm hystoriam quod scriptum ẽ
in libro iudicum. uellus illud siceatum
ẽ: pliuia in unuerso orbee̾rit. Quod ci¬
citur: hoc est. Isrł siccatus est: et pluuia
suꝑ omnẽ orbem discurrit. Nubes et ca¬
ligo. incircuitu eius. Dñs uenit in egyp¬
tum suꝑ nubem leuem. Uidete quid di¬
cat. Dñs uenit atq saluator in egyptẽ
istam. in qua nos sumus: in locum te¬
nebrarum. ubi pharao ẽ. Dñs uenit. Ñ
uenit: nisi in nube leui. Nubes ista le¬
uis. quȩ ẽ: Uidetur mͥ. scã maria: nul¬
lo humano semine pregrauata. Ista nu¬
bes leuis uenit in muncdũ: et secum por¬
tat mundi creatorẽ. & quid dicitur in
ysaia: Dñs ueniet in egyptum super
gypti: cõmota sunt et concussa atq des¬
tructa. Nubes ista destruxit serapium in
alexandria. Non imꝑator homo morta¬
lis: s nubes ista que uenit in egyptũ.
Nubes et caligo incireutu eius. Diximꝰ
de nube: dicanius et de caligine. Dñs in

Expanded text:
enim, secundum historiam, quod scriptum est enim, secundum historiam, quod scriptum est in libro Judicum, vellus illud siccatum est : pluvia in universo orbe discurrit. Quod dicitur, hoc est, Israel siccatus est, et pluvia super omnem orbem discurrit. Nubes et caligo in circuitu ejus. Dominus venit in Aegyptum super nubem levem . Videte quid dicat. istam in qua nos sumus: in locum tenebrarum ubi Pharao est, Dominus venit. Non venit, nisi in nube levi. Nubes ista levis, quae est? Videtur mihi sancta Maria nullo humano semine praegravata. Ista nubes levis venit in mundum, et secum portat mundi creatorem. Et quid dicitur ibi in Isaia? Dominus venit in Aegyptum super gypti commota sunt, et concussa, atque destructa. Nubes ista destruxit Serapim in Alexandria: non imperator homo mortalis; sed nubes ista quae venit in Aegyptum, Nubes et caligo in circuitu ejus: Diximus de nube: dicamus de caligine. Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ in ꝓpħa. ex ꝑsona dñi. Loquere
in quit habitatorib insule huiꝰ. Leten¬
tur insule multe. Quomodo enĩ insule
in medio mari posite sunt: sic et eccłie qͣ¬
si in medio mari istius scłi posite sunt.
et ita ꝑsecutionib. quasi diu̾sis tundũ¬
tur fluctib. Uerum iste insule tundũ¬
tͣ cotidie: s ñ subruunt᷑. In mari qͥdẽ sunt s.
habent fundamentum xp̃m. qui moueri
non potest. Nubes ae caligo ineiretiitu
eius. Ego puto nubem istam eẽ. de qͣ
dicitur in euangłio: et oꝑuit inquit eoᷤ
nubes lucida eotp̃r qũ tranformat᷑ ẽ dñs.¬
& apłi cecideit̃. Ego puto istas ẽẽ nubes. quib
mandauit dñs ne pluant suꝑ isrł ymbrẽ. Egi
puto istas esse mibes: de quibus inalio locs
dr. Ueritas tua usq ad nubes Ueritas dñi illac̃
q̃ dic̃ ineugłio. Ego sũ uia ce ueritas & uita.¬
apli sunt. & prophete. Istis mandatũ
est: ne pluant suꝑ isrł imbrem. Ex quo

Expanded text:
tum est in propheta ex persona Domini: Loquere, tum est in propheta ex persona Domini: Loquere, inquit, habitatoribus insulae hujus. Laetentur insulae multae. Quomodo enim insulae in medio mari positae sunt: sic et Ecclesiae quasi in medio mari saeculi istius positae sunt: et ita persecutionibus, quasi diversis tunduntur fluctibus. Verum istae insulae tunduntur quotidie, sed non subruuntur. In mari quidem sunt, sed habent fundamentum Christum qui moveri non potest. Nubes et caligo in circuitu ejus. Ego puto nubem istam esse, de qua dicitur in Evangelio: Et operuit, inquit, eos nubes lucida . Eo tempore quando trans lucida. Ego puto istas esse nubes, quibus mandavit Dominus ne pluant super Israel imbrem . Ego puto istas esse nubes, de quibus in alio loco dicitur: Veritas tua usque ad nubes . Veritas Domini illa, quae dicit in Evangelium: Ego sum via, veritas apostoli sunt et prophetae: istis mandatum est, ne pluant super Israel imbrem. Ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
sumes inqͥt eam in tabulis cordis tui tripli¬
citer. Non nocet diuersum aliquid dicere:
cum uno sp̃u di citur. Quando terra eni
constituta ẽ.: Terra ista antequã daiuidmr
om̃s uinceret. ñ habebat pacem: s ubiq
erat discordia. Alia gens colebat iouem:
alia mercurium: alia iunonem: & om̃s
gentes diu̾sa ydola habebant. Uerillum
exultet terra. Uniuersa terra et
omis orbis qui demonib et ydolis fuerat
ante subiectus: dño nr̃o regnante letet᷑.
Dñs regnauit. Dñs creator. quinos fecit:
ipse regnauit. Ouos qui ante subrecti era¬
tis. sub dño diabolo: nunc subiecti estis
sub dño creatore. Letentur insule mul¬
tȩ.Bene dixit de animab nr̃is. que uari.¬
is cogitationib quasi uarus hinc inde tũ¬
duntur fluctib. Nos autem dicamus in
sulas. eccłias. Deniq dicitur. et in alio lo¬
co. Conuertentur ad me insule multe. uul¬
tis scirẽ. qm̃ in sule dicantur ecelie: Dic¬

Expanded text:
sumes, inquit, ea in tabula cordis tui triplisumes, inquit, ea in tabula cordis tui tripliciter . Non nocet diversum aliquid dicere, cum uno spiritu dicitur: Quando terra ejus constituta est. Terra ista antequam David noster omnes vinceret, non habebat pacem; sed ubique erat discordia. Alia gens colebat Jovem, alia Mercurium, alia Junonem, et omnes gentes diversa idola habebant. Vexillum xsultet terra. Universa terra, et omnis orbis, qui daemonibus et idolis fuerat ante subjectus, Deo nostro regnante laetetur. Dominus regnavit. Dominus, Creator qui nos fecit, ipse regnavit. O vos qui ante subjecti eratis sub dominio diaboli, nunc subjecti estis sub Domino creatore. Laetentur insulae multae. Bene dixit de animabus nostris: quae variis cogitationibus, quasi variis hinc inde tunduntur fluctibus. Nos autem dicamus, et insulas Ecclesias. Denique dicitur, et in alio loco: Convertentur ad me insulae multae. Vultis scire quoniam insulae dicantur Ecclesiae? Dic
Abbreviated transcription (Latin):
eterno patre et sp̃u scõ. in scła scłoꝵ am̃.¬
nus dauid qͣndo t̾ra eius restituta ẽ ei.
egimus in regnorum et paralipo¬
menon libris. qm̃ dauid bellicosus uir
fuerit: et umũsas gentes incircuitu sub¬
iecerit: et in suam redegerit potestatem.
Hoc interim scđm litteram. ut intelliga¬
imus hoc modo. Psalinus dauid: quẽ ceci¬
nit dño. quando uictis ad uersariis reddi¬
dit terre suę. hoc ẽ. iudee. pacem. Hoc sca̾
hystoriam. Ceterum si dauid interpretat᷑¬
manu fortis: fortis autem manu nemo ẽ.
nisi ille qui uincit om̃s gentes. nr̃ lauid.
ad quẽ clamabant demones. quid uenisti
p̃s̃ ab eo compositus est: quando constitu.¬
ta ẽ terracius. & egregie dixit quando.
nr̃a sunt. Uere ciũ eo tempore debemꝰ can¬
tare dño: quando terra nr̃a composita ẽ.
Dicamus autem & aliter nos. Non enĩ no¬
cet: si eandem rem. duob et trib modis ĩ¬
telligamus. Scͥptum est in salomone. As¬

Expanded text:
aeterno Patre et Spiritu sancto in saeculaaeterno Patre et Spiritu sancto in saeculaipsi David quando terra ejus restituta est ei. Legimus in Regum et Paralipomenon libris, quoniam David bellicosus vir fuit, et universas gentes in circuitu subjecerit, et in suam redegerit potestatem. Hoc interim secundum litteram intelligamus hoc modo: Psalmus David quem cecinit Domino: quando victis adversariis reddidit terrae suae, hoc est, Judaeae pacem. Hoc secundum historiam. Caeterum si David interpretatur fortis manu: fortis autem manu nemo est, nisi ille qui vicit omnes gentes, noster David, ad quem clamabant daemones: Quid venistipsalmus ab eo compositus est, quando restituta est terra. Et egregie dixit quidam: nostra sunt. Vere enim eo tempore debemus cantare Domino, quando terra nostra composita est. Dicamus autem nos et aliter: Non enim nocet, si eamdem rem duobus, et tribus modis intelligamus. Scriptum est enim in Salomone: As
Abbreviated transcription (Latin):
xit orbem terrȩ. qui non cõmouebitur:
qui prius peccatis tortuosus erat. Iudi¬
cabit popłos in ęquitate. De futͣo hoc
iudicio dixit: in quo iterato adueni.¬
et iudicare de uiuis ac mortuis. Leten.¬
tur cęli. apłi uł reliqui scĩ. & exultet
terra: corpora scilicet cȩlestia. Moue
q. ut in melius cõmutetur. Gaudebuñ
campi et omĩa que in eis sunt:aminȩ
sc̃ẽ. et presertim uirgines. quȩ diuersis
floꝵ suauitatib pollent. Tunc exultabt̃
omĩa ligna siluarum. a facie dñi: quia
non sunt obnoria combustioni. Qm̃ ue¬
nit: primo aduentu. ad redimendum.
Qiñ ueniet iudicare terrã: idest iterato¬
te.et popłos in ueritate sua. ut peccato¬
res subdat penis: iustoᷤ premus mune¬
retur eternis. Qui nobis timorem nomi¬
nis sui tribuens prestare dignetur: ut
in illo tremendi iudicu tempore. ñ collo¬
cemur sunstroꝵ numero. qui nos redẽp¬
tos eius sanguine confitemtur: ipsi gła cũ

Expanded text:
xit orbem terrae, qui non commovebitur, xit orbem terrae, qui non commovebitur, qui prius pro peccatis tortuosus erat. Judicabit populos in aequitate. De futuro hoc judicio dixit: in quo iterato adveniet judicare de vivis et mortuis. Laetentur coeli. Apostoli, vel reliqui sancti. Exsultet terra. Corpora scilicet coelestia. Moveaque ut in melius commutetur. Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt. Animae sanctae, et praesertim virgines, quae diversis florum suavitatibus pollent. Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum a facie Domini. Quia non sunt obnoxia combustioni. Quoniam venit. Primo adventu ad redimendum. Quoniam venit judicare terram. Iteratote, et populos in veritate sua: ut peccatores subdat poenis: justos praemiis muneret aeternis. Qui nobis timorem nominis sui tribuens, praestare dignetur ut in illo tremendo judicii tempore non collocemur in sinistro numero: qui nos redemptos ejus sanguine confitemur ipsi gloria cum