comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inscythi. Et hoc est principium causȩ: ꝓpt̾
quam hic habitare cepi.
uodam tempore abbas macharius dum
ad montem nitriȩ ascenderet: discipulo
suo ut parum ipsum precederet imꝑauit.
Qui cum ante illũ preiret: obuiauit quen¬
dam sacerdotem idoloꝵ cursu concito ueni¬
entem. et lignum grande portantẽ. Cui ex¬
clamans ait. Quo curris demon: At ille ira¬
tus. tantis eum plagis affecit: ut exanimem
pene relinqueret. Et relicto illo: iterũ cur¬
rebat. Progressusq parum: obuiauit bea¬
to machario. Qui ait ad cum. Salucris la¬
borator: salueris. At ille miratus respondit
Quid in me boni conspexistiut ita me salu¬
tares: Cui senex ait. Quia uidi te laborantẽ: et
ignoranter currentem. Cui sacerdos dixit.
Et ego salutatione tua compunctus: magni¬
dei seruum de esse cognoui. Nam alter nescio
quis miserabilis monachus. occurrens mͥ
iniurias fecit: sed ego illi plagas prouerbis
imposui. Tunc tenens pedes beati macharii:
ꝓclamabat dicens. Hisi me monachum fe¬

Expanded text:
in Scythi; et hoc principium causae propter quam hic habitare coepi.uodam tempore abbas Macarius dum ad montem Nitriae ascenderet, discipulo suo ut parum praecederet imperavit. Qui cum ante illum pergeret, obvium habuit quemdam sacerdotem idolorum, cursu concito venientem, et lignum grande portantem. Cui exclamans ait: Quo curris, daemon? At ille iratus, tantis eum plagis affecit, ut exanimem pene relinqueret; et relicto eo sacerdos iterum currebat; progressusque parum, obviavit beato Macario, qui ait ad eum: Salveris, laborator, salveris. At ille admiratus, respondit: Quid in me boni conspexisti, ut me salutares? Cui senex ait: Quia vidi te laborantem, et curris ignoranter. Cui sacerdos dixit: Et ego salutatione tua compunctus magnum servum Dei te cognovi; nam alter nescio quis miserabilis monachus occurrens mihi injurias fecit, sed et ego plagas illi pro verbis imposui. 519 Tunc apprehendens pedes beati Macarii clamabat, dicens: Nisi me monachum fe
Abbreviated transcription (Latin):
nissent fr̃s : inuenerunt molem tante
magnitudinis. ab eodem loco longius
recessisse : suoq recessu largum fr̃ib spati¬
um dedisse. Alo quoq tempore. cũ isdẽ

Expanded text:
nirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum ide
Abbreviated transcription (Latin):
spiritualis es: et non necesse habes carnalẽ
escam. Hos autem tanqͣm carnales opus
habemus manducare: idõ oꝑam᷑. Tu au¬
tem bonam partem elegisti. Legis omni
audisset fr̃ ille: cepit peniteri et dicere.
abbas siluanus. Ergo necessaria ẽ mar¬
tha mariȩ. Propter martham enĩ: et ma¬
ria laudatur.
bbas iohannes: dicebat fr̃i suo maiori. Uel
lem securus esse sicut angłi securi sunt: ni¬
Et expolians se colobio quo uestitus erat. a¬
biit inheremũ: et facta ibi ebdomada una.
reuersus ẽ ad frẽm suũ. Et dum pulsaret osti¬
um: respondit ei antequam aperiret dicens¬
Tu quis es: E ille dixit. Ego sum ioħs. Et
factus ẽ: et ultra inter homines non. ẽ. Ille
autem pulsabat dicens. Ego sum. Et ñ ape¬
ruit ei: s dimisit eũ affligiusq mane. Postea
uero aꝑiens ei. dixit. Si homo es: opus ha¬

Expanded text:
spiritualis es, et non habes necesse hanc escam: nos autem tanquam carnales opus habemus comedere; ideo operamur, tu autem bonam partem elegisti. Legis enim omni audisset, coepit poenitere ac dicere: illi Silvanus: Ergo necessaria est Martha Mariae, propter Martham enim et Maria laudatur. 56. Abbas Joannes dicebat fratri suo majori: Vellem enim securus esse, sicut et angeli securi sunt, niet spolians se quo vestitus erat, abiit in eremo . Et facta ibi hebdomada una, reversus est ad fratrem suum; et dum pulsaret ostium, respondit ei antequam aperiret, dicens: Quis es tu? Et ille dixit: Ego sum Joannes. Et factus est, et ultra inter homines non est. Ille autem pulsabat dicens: Ego sum. Et non aperuit ei, sed dimisit eum affligi. Postea vero aperiens dixit ei: Si homo es, opus ha
Abbreviated transcription (Latin):
rigerent coniurabat: tormenta illi potiꝰ
esse quam pocula manifestans:
acta autem congregatione in ecclesia. cũ
esset festiuitas. et cȩteri monachi comede¬
michi deferri precipe. Quo uerbo minister
audito: cũ clamore audientib cȩderis. alio
comedit: parum illi salis afferto. lunc beatꝰ
p̃sentibus omnib audire sermonem:
siluanũ in montẽ syna: et uidit fr̃s ope¬
senex dixit discipulo suo racharie. Da illi cõ¬
dicem ut legat: et mitte eum in cellulam q̃
nichil habet. Hora autem nona circũspicie¬
bat uiam frater ille: si forte uocaret eũ se¬
nex ad comedendũ. Postquam uͦ transiit ho¬
ra nona: uenit ad senem. et dixit ei. Nunqͥd

Expanded text:
rigerent, conjurabat, tormenta illi potius esse quam pocula manifestans. 54. Facta congregatione in ecclesia cum esset festivitas, et caeteri monachi comedemihi deferri praecipito . Quo verbo minister audito, cum clamore audientibus caeteris alii comedit, parum illi salis afferto. Tunc beatus praesentibus fratribus audire sermonem. Silvanum in montesenex dicit discipulo suo Zachariae: Da illi Codicem ut legat, et mitte illum in cellulam, quae nihil habet. Hora autem nona circumspiciebat frater ille viam, si forte vocaret eum senex ad comedendum. Postquam vero transiit hor
Abbreviated transcription (Latin):
se cognouerim : uere tamen fateor.
sanctulo: s pensa si potes. quis ille
sp̃s fuerit. qui eiustam simplicẽ mentẽ te¬
nuit: atq in tanto untutis culmine ere¬
xit. Ubi enim eius animꝰ fuit. quando mo
riꝓ ꝓximo tam constanter decreuit: et ꝑ
atq sub gladio ceruicem tetendit: Que
gͦ uis amoris illud cortenuit. qͦd mortẽ
suam ꝓunius salute ꝓximi ñ expauit:
Scimus certe quia isdem uenerabilis uir
sanctulus. ipsa quoq elementa littera¬
rum bene ñ nouerat: legis p̃cepta ne¬
sciebat. S quia plenitũdo legis ẽ cari¬
tas: legenitotam. indei ac pximi dilecti¬
one seruauit. Et quod foras incogniti¬
on: non nouerat: ei intus uiuebat ma¬
more. Et quimunquã fortasse legerat.
ceptum. faciendo magis quam sciendo
nouerat. Comparemus si placet: eñ hac
nr̃a indocta scientia. illius doctam igno¬
rantiam. Ubi hȩc nr̃a iacet: ibi illiꝰ disci¬
plina eminet. Nos de uirtutib uactiz
loquim᷑: et quasi inter fructifera arbusta

Expanded text:
se cognoverim, vere tamen fateor qmireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicem mentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus animus fuit, quando mori pro proximo tam constanter decrevit, et prit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam fortasse legerat qceptum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uenistis de itinere ad nos: Qui re¬
spondit ei. Purima monasteria transiui¬
mus. Et quare inquit non dedistis ex his
uestimentis eis tanquam seruis dei et mo¬
est manifestum: quia non ut seruo dei
et monacho. s tanquam parenti et ꝓpin¬
quo urõ hȩc adme detulistis. Noluit ergo
ciens:⁊ ꝓsalute anmarũ cors dñm dep̃ca¬
tus ẽ: et dimisit eos. Precepitq eis: ut ul¬
terius nunquã uenirent ad eũ.
rat quidam grecus adolescens inȩ¬
gypto incenobio: qui nulla conti
poterat carnis extinguere. Cumq ad pa¬
atq conuitiis infestaret iuuenẽ: et post ir¬
rogatam iniuriam pͥmus ueniret. ad queri¬
monias. Cumq imꝑata sibi ꝑficeret: insuꝑ
uocati testes ꝓeo loquebantur qui contu¬
meliam adolescenti fecerat. At ille cepit fle¬
re contra mendatium. Cotidie gemitus:
cotidie lacrimȩ fluebant. Sedebat solus
quia amaritudine repletus erat: omniq
auxilio destitutus. ad iħu pedes iacebat:
solus pat̃ defensionem suam callide opponere

Expanded text:
 venistis de itinere ad nos? Qui respondens, dixit ei: Plurima monasteria transivimus. Et quare, inquit, non dedistis ex his vestimentis eis, tanquam servis Dei et moe manifestum est, quia non servo Dei et monacho, sed tanquam parenti et propinquo vestro haec ad me detulistis. Noluit ergo ciens, pro salute animarum eorum Dominum deprecatus est, et dimisit eos. Praecepitque eis ut ulterius nunquam venirent ad eum.rim: Graecus adolescens erat in coenobio, qui nulla abstinpoterat carnis extinguere. Hunc patque conviciis insectaretur adolescentem, et post irrogatam injuriam primus veniret ad querimoniam. Cumque imperata sibi perficeret, insuper vocati testes pro eo loquebantur, qui contumeliam adolescenti fecerat. At ille coepit flere contra mendacium: quotidie gemitus, quotidie lacrymae fluebant; sedebat solus, quia amaritudine repletus erat, omnique auxilio destitutus ad Jesu pedes jacebat. olus pater defensionem suam callide opponere
Abbreviated transcription (Latin):
edet de famulo dei martiano: aliqͦd exẽ¬
plum referemus. Soror enim eiꝰ cũ filio
suõ abiit adeum inmonasterium: ut post mul
suscepit. Quiintente dep̃cabat᷑ eũ: et petebat
ut susciꝑet tunicam et palliũ quȩ deculis¬
sent ci. S noluit penitus susciꝑe dicens.¬
Quia ab infantia meausq adhanc horam do¬
minus ds me gubernauit: etiam usq infi¬
nem exitus mei ipse michi p̃bet omnia quȩ
necessaria sunt. Non enim expedit a parenti¬

Expanded text:
ed et de famulo Christi Marciano simile exemplum referemus. Soror ejus cum filio suo abiit ad eum in monasterium, ut post multsuscepit. Qui intente deprecabantur eum et petebant ut susciperit tunicam et pallium quae detulissent ei. Sed noluit penitus suscipere, dicens: Ab infantia mea usque in hanc horam Dominus meus me gubernavit, etiam usque in finem exitus mei ipse mihi praebebit omnia quae necessaria sunt; non enim expedit haec i
Abbreviated transcription (Latin):
uero inuitũ eum in caballum de quo depo¬
suerant leuauerunt: et ꝓtinꝰ abscesserunt.
Quorum equi. tanto cursu illum quẽ pͥus
transire ñ poterant fluuiũ transierunt: ac¬
s ille fluminis alueus aquam minime ha¬
beret. Sicq factum ẽ: ut dum seruodĩ unꝰ
sinis caballus reddit᷑⁊ om̃s asingulis recipe
odem quoq tempore: in cam rent᷑¬
panię parcib buccellinꝰ cum francis
fienit. Oe monasterio uͦ p̃fati dei famuli ru¬
mor exierat: quod multas pecunias hab̾et
Inqͣssioratoriũ franci. eeꝑunt seuuientes lib̾cinũ q̃rtre:
libtinumclamare: ubi ille in oratio¬
ne ꝓstratus iacebat. Mira ualde res. Que¬
rentes seuientesq franci. in ipsum ingre¬
dientes impingebant: et ipsum uidere
ñ poterant. Sieq sua cecitate frustrati: a
monasterio uacuifunt regressi.

Expanded text:
vero, invitum eum in caballo, de quo depovero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua caecitate frustrati, a monasterio vacui sunt reversi.
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib eiꝰ proiectus ẽ. Qui iumenti
pditi damnũ lib̾t̃ ferens: etiam flagellũ
qdͣ tenebat diripientib obtulit dicens. Tolli¬
te ut habeatis qualiter hoc iumentũ mina
re possitis. Quibus dictis: protinus se in
orationem ddedit. Cursu autem rapido.
p̃dicti ducis exercitus ꝑuenit ad fluuiũ:
nomine uulturnũ. Ibiq equos suos ceꝑe
singuli hastis tundere: calcarib eruenta¬
re. S tamen equi uerberib cesi. calcaribꝰ
eruentati. fatigari poterant: moueri ñ
poterant: sicq aquam fluminis tange¬
re. quasi mortale p̃cipicium ꝑtimesce¬
bant. Cumq diu cedendo. sessores singłi
fatigarent᷑: unus coꝵ intulit. quia ex
culꝑa quam seruo dĩ in uia fecerant. illa sui
itineris dispendia tolerabant. Qui statim re¬
uersi post se: libnum reꝑiunt in oratione
pstratum. Cui cum dicerent. surge tolle ca
ballũ tuum: ille respondit. Ite cumbono:
ego optis caballi non habco. Descendentes

Expanded text:
ab hominibus eius proiectus est. Qui iumenti ab hominibus eius proiectus est. Qui iumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat diripientibus obtulit, dicens: 'Tollite, ut hare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Libertinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum dballum tuum', ille respondit: 'Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Sic moyses inheremo edoctus ab ange
lo. manddatum didicit: quod ꝑ hominẽ ñ co¬
anouit. S hec ut p̃diximus. infirmis ue¬
neranda sunt: non imitanda. PeRꝰ.
Dlacet quod dicis. S peto ut mͥ dicas. si
tantus hic pader. aliquem imitatorem sui¬
discipulorum reliquit.
na reuerentissimus lib̾tinꝰ qͥ regis toti¬
le tempore eiusdem fundensis mona¬
sterii p̃positꝰ fuit: indiscipulatu illiꝰ conu̾¬
satus. atq cruditus ẽ: De quo quauis uir¬
cutes multas. plurimoꝵ narratio certa uul¬
gauerit: p̃dictus tamen laurentius. religiosus
uir.qui nunc suꝑ est. et e ipso intempore fa¬
miliarissimus fuit. multa mͥ de illo dicere
consucuit : ex quibus ea quȩ recolo. pauca
narrabo.Intadem ꝓuincia sanniȩ quã su¬
pra memoraui: isdem uir ꝓutilitate mona¬
sterii carpebat iter. Cumꝙ darida gotho¬
rum comes cũ exercitu in cundem locũ ue¬
nisset: deiseruus ex caballo in qͦ sedebat

Expanded text:
rat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum rat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit. reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea quae recolo, pauca narrabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, isdem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Darida Gothorum comis cum exercitu in eodem loco venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat
Abbreviated transcription (Latin):
arius habuit magistrum: Gͣgͣ.
quaquam hunc frusse cuiꝰquam disci¬
pulum audiui: sed lege ñ constringit᷑
scĩ sp̃s donum. Usus quidem recte conuer¬
sationis ẽ. ut p̃esse non audrat. qui subesse
non didicerit: nec obedientiam subiectis
imperet. quam p̃latis ñ nouit ex hibere.
Sy tamen sunt nonnulli. qui ita ꝑmagiste¬
rium sp̃s intrinsecus docent᷑: ut et si cis
exterius humani magisterii disciplina
desit: ⁊ magistri intimi censura ñ desit.
Quoꝵ tamen libertas uite ab infirmis in exẽ¬
plum non est trahenda: ne dum se qͥsq si¬
militer scõ spũ impletum p̃sumit. discipłs
hominis eẽ despiciat: et magister erroris
fiat. Mens autem quȩ diuino spũ implet᷑.
habet euidentissime signa sua: uirtutẽ ui¬
aelicet et humilitatẽ. Quȩ si utraq in una
ta scĩ sp̃s testimonium ferunt. Sic quippe
etiam ioħs baptista. magistrum habuisse
Osscipulos aggregauit: s quẽ intrinsecꝰ do¬
cebat: extrinsecus quasi in sua libertate relique¬

Expanded text:
rius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfectia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate relique
Abbreviated transcription (Latin):
cta collatio: ꝓ sublimitate tam̃ ac difficultate macie.
paucisad modum credimus disputatum.
Iis sci ysaac sermonib stupefacti pociꝰ qua repleti:
uesꝑtina synaxi celebrata. sopori paululũ m̃bra lau¬
xauimus: pͥmoq diluculo sub placito plemoris tra¬
ctatꝰ iterũ reuersuri ad nrã discessimꝰ. tam de ꝑceptoꝵ
adquisitione quã de ꝓmissoꝵ sccuritate gaudente.
Excellentiã si quidẽ orationis nob̾ tantũmꝰ p̃monst¬
tam: ordinẽ uͦ atq un tutẽ qua etiã ꝑpetuitas eiꝰ
uel adquirenda ẽ ueltenenda ncedũ nos integre ꝑce¬
pisse illis disputationib senseramus: finit eołło pͥma

Expanded text:
cta conlatio, pro sublimitate tamen ac difficultate materiae paucis admodum credimus disputatum. His sancti Isaac sermonibus stupefacti potius quam repleti uespertina synaxi celebrata sopore paululum membra laxauimu3, primoque diluculo sab placito plenioris tractatus iterum reuersuri ad nostra discessimus tam de praeceptorum adquisitione quam de promissorum securitate gaudentes. excellentiam siquidem orationis nobis tantummodo praemonstratam, ordinem uero atque uirtutem, qua etiam perpetuitas eius uel adquirenda est uel tenenda, necdum nos integre percepisse illis disputationibus senseramus. X. CONLATIO
Abbreviated transcription (Latin):
licȩ traditionis attͣctus c̃. Cumq suꝑ hoc eiꝰ assen¬
su infinta uel abbatẽ pasnud nũ uel nos omnes
leticia repleuisset. qđ scilicet uirũ tantȩ antiqͥtatis
tantisq uirtutib const̾imatũ imꝑitia sola et simpli¬
eitate rusticitatis errantẽ. nequaquã usq ad finẽ de¬
uiare dñs a tramite recte fidei ꝑmisisset: et ꝓ gr̾arũ
actione surgentes p̃ces dño parit funderemꝰ: ita
ẽ in orationẽ senex mente confusus. eoqd̾ illã antͦ¬
pomorphitarũ imaginẽ dcitatis quã ꝓponere sibi
inoratione consueuerat. aboleri de corde suo sentiret:
ut in amarissimos fletus crebrosq singultꝰ repente
prumpens. in t̃ramq ꝓstratꝰ. cũ ciulatu ualidissimo
ꝓclamaret. Heu me miserũ. Tulerunt a me dñm meũ:
et quẽ nẽ tencã ñ habeo. tiel qũẽ adorẽ: aut int̾pellẽ
iam nescio. Suꝑ qͣ re ualde ꝑmoti necñ etiã p̃terite

Expanded text:
licae traditionis attractus est. Cumque super hoc ejus assenlicae traditionis attractus est. Cumque super hoc ejus assensu infinita vel abbatem Paphnutium vel nos omnes laetitia replevisset, quod scilicet virum tantae antiquitatis tantisque virtutibus consummatum, imperitia sola et simplicitate rusticitatis errantem, nequaquam usque ad finem deviare Dominus a tramite rectae fidei permisisset, et pro gratiarum actione surgentes preces domino pariter funderemus, ita est in oratione senex mente confusus, eo quod illam anthropomorphon imaginem deitatis, quam proponere sibi in oratione consueuerat, aboleri de suo corde sentiret, ut in amarissimos fletus crebrosque singultus repente prorumpens in terramque prostratus cum heiulatu ualidissimo proclamaret: heu me miserum! tulerunt a me deum meum, et quem nunc teneam non habeo uel quem adorem aut interpellem iam nescio. super qua re ualde permoti nec non etiam praeteritae
Abbreviated transcription (Latin):
ne suscipiens: ad confirmationẽ fidei quȩ fucrat
p̃dicti pontificis litteris comp̃hensa ꝓducens in me¬
diũ. coram cunctis frib sciscitat᷑. qu̾eadmodũ illud
quod in genesi dicit᷑ faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ et
similitudinẽ nr̃am. catholicȩ tociꝰ orientis int̾p̃taren¬
tur ȩccł̃iȩ. Cumq ille ñ scđm humilẽ litterȩ sonũ. s
spũaliter imaginẽ dei ac similitudinẽ tradi ab uni¬
uersis çecłarũ principibꝰ explanaret. id q copioso ser¬
mone ac plurimis scripturarũ testimoniis apybaret.
hensibilẽ maiestatẽ aliquid huimodi cadere qd̾ hu
mana compositione tialeat ac similitudine circũscͥ¬
bi÷ quippe quȩ incorporea et incomposita simplex¬
q natura sit. quȩq sicut ocłis dep̃hendi. ita mente
ñ ualeat estiari: tandẽ senex multis ac ualidissi¬
mis doctissim uiri assertionib motꝰ. ad fidẽ catho¬

Expanded text:
ne suscipiens ad confirmationem fidei, quae fuerat ne suscipiens ad confirmationem fidei, quae fuerat praedicti pontificis litteris conprehensa, producens in medium coram cunctis fratribus sciscitatur, quemadmodum illud quod in Genesi dicitur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, catholicae totius Orientis interpretarentur ecclesiae. cumque ille non secundum humilem litterae sonum, sed spiritaliter imaginem dei ac similitudinem tradi ab uniuersis ecclesiarum principibus explanaret idque copioso sermone ac plurimis scripturarum testimoniis adprobasset, nuisibilem maiestatem aliquid huiusmodi cadere qmana compositione valeat ac similitudine circumscribi, quippe quae incorporea et incomposita simplexque natura sit, quaeque sicut oculis deprehendi, ita mente non valeat aestimari; tandem senex, multis ac validissimis doctissimi viri assertionibus motus, ad fidem catho
Abbreviated transcription (Latin):
mo aliis trib eccłiis p̃sidebant. nec legi quidẽ aut reci¬
tari insuis conuentib prorsus admitteret. Int̾ hos
gͦ qui hoc detinebant᷑ errore. fuit antiquissimȩ di¬
strictionis uir. atq in actuali disciplina ꝑ omĩa con¬
summatꝰ: nomine scrapion. Cuius imꝑitia suꝑ p̃di-¬
cti dogmatis opimonc tantũ p̃iudicabat eunctis ue¬
ram tenentib fidc̃: quantũ ipse uel uitȩ merito uel
antiquitate temporis om̃s fere monachos anteibat. Cũ¬
q hic scĩ pasnuthii presbittri multis adhortatibꝰ ad
tramitẽ recte fidci non posset adduci: eoqđ nouella
ei hec ꝑsuasio nec ab ant̾iorib aliquando comꝑta
uel tradita uideret᷑: accidit ut quidã diaconꝰ sũmȩ
scientiȩ uir nomine fotinꝰ. desiderio uidendi fr̃s qͥ
in eadẽ heremo cõmanebant. de capadociȩ partibꝰ
adueniret. Quẽ beatꝰ pasnuthiꝰ simina gratulato¬

Expanded text:
mo aliis tribus ecclesiis praesidebant, ne legi quidem aut recimo aliis tribus ecclesiis praesidebant, ne legi quidem aut recitari in suis conuentibus prorsus admitteret. Inter hos ergo qui hoc detinebantur errore fuit antiquissimae districtionis atque in actuali disciplina. per omnia consummatus nomine Sarapion, cuius inperitia super praedicti dogmatis opinione tantum praeiudicabat cunctis ueram tenentibus fidem, quantum ipse uel uitae merito uel antiquitate temporis omnes fere monachos anteibat. cumque hic sancti presbyteri Pafnutii multis adhortationibus ad tramitem rectae fidei non posset adduci, eo quod nouella ei haec persuasio nec ab anterioribus aliquando conperta uel tradita uideretur, accidit ut quidam diaconus summae scientiae uir nomine Photinus desiderio uidendi fratres, qui in eadem heremo conmanebant, de Cappadociae partibus adueniret quem beatus Pafnutius summa gratulatio
Abbreviated transcription (Latin):
b et iniciũ quadragesimȩ et diespaschȩ ñ solũ
ꝑ ciuitates om̃s. s etiam ꝑuniuersa monasteria
paucos. quã suꝑior cũ abbate ysaac fuerat agitata
cõmearunt. quib cũ denuntiatione paschali con¬
tra ineptam quoq antropomorphitarũ heresim
longa disputatione disseruit: cãq copioso sermo¬
ne destrurit. Quod tanta ẽ amaritudine ab uni
econtrario memoratũ pontificẽ uelut heresi grauissi¬
ma depͣuatũ pars maxima senioꝵ ab uniu̾so fr̃nita¬
tis corpore decerneret desecandũ: qd̾ seilicet sacrȩ
scͥpture sententiã impugnare uideret᷑. negans omĩ¬
potentẽ dm̃ htimanȩ figure compositione formatum:
cũ ad̃ eiꝰ maginẽ creatum adam scͥptura manifestis¬
sime testaret᷑. Deniq et abhis qͥ erant inheremo scichii
commorantes. quiq ꝑfectione et sciã omĩbꝰ qͥ etant in
rum. nullus eam cȩteroꝵ presbiteroꝵ qͥ in eadẽ here¬

Expanded text:
ibus et initium Quadragensimae et dies Paschae non solum ibus et initium Quadragensimae et dies Paschae non solum per ciuitates omnes, sed etiam per uniuersa monasteria paucos quam superior cum abbate Isaac fuerat agitata epistulae conmearunt, quibus cum denuntiatione paschali contra ineptam quoque Anthropomorphitarum haeresim longa disputatione disseruit eamque copioso sermone destruxit. quod tanta est amaritudine ab uniue susceptum, ut e contrario memoratum pontificem uelut haeresi grauissima deprauatum pars maxima seniorum ab uniuerso fraternitatis corpore decerneret detestandum, quod scilicet inpugnare scripturae sanctae sententiam uideretur, negans omnipotentem deum humanae figurae conpositione formatum, cum ad eius imaginem creatum Adam scriptura manifestissime testaretur. denique et ab his, qui erant in heremo Scitii eonmorantes quique perfectione ac scientia omnibus qui erant in nis presbyterum nullus eam ceterorum presbyterorum, qui in eadem here
Abbreviated transcription (Latin):
Nter hec anachoritarũ instituta subli Stenenda.¬
mia. quȩ utcunq donante dõ licet imꝑito digesta
sunt stilo. qͥddam nos int̾serere atq contexere qd
nere. narrationis ipsiꝰ ordo compellit:⁊ quanꝗͣ ñ
dubitẽ etiã ex hoc ipso ñ minimã instructionẽ su¬
ꝑ omipotentis dei quȩ ingenesi legit᷑ imagine qͥb¬
q simpliciorib conferendã: p̃sercm cũ tanti dogina¬
tis causa uertat᷑. ut ignoratio eiꝰ sine ingenti blasphe¬
mia et catholicȩ fidei detrimento eẽ ñ possit.
ntra egypti regionẽ monsiste antiquatraditione ser¬
uat᷑. ut ꝑacto epiphanioꝵ die. quẽ ꝓuinciȩ illiꝰ sac̾¬
Idotes uel dñici baptismm uel scđm carnẽ natiuitatis
Iesse diffiniunt. et iccirco utriꝰq sacram̃ti sollemnita¬
tẽ ñ bifarie ut in occidius ꝓuinciiss sub una diei
huiꝰ festiuitate concelebrant: epłȩ pontificis ale¬
xandrin ꝑuniuersas egyptiȩccłas dirigant᷑: qͥ¬

Expanded text:
nter haec anachoretarum instituta sublimia, quae utcumque donante deo licet inperito digesta sunt stilo, quiddam nos interserere atque contexere, quod nere, narrationis ipsius ordo conpellit: quamquam non dubitem etiam ex hoc ipso non minimam instructionem super omnipotentis dei quae in Genesi legitur imagine quibusque simplicioribus conferendam, praesertim cum tanti dogmatis causa uertatur, ut ignoratio eius sine ingenti blasphemia et catholicae fidei detrimento esse non possit. Intra Aegypti regionem mos iste antiqua traditione seruatur, ut peracto Epiphaniorum die, quem prouinciae iliins sacerdotes uel dominici baptismi uel secundum carnem natiuitatis esse definiunt et idcirco utriusque sacramenti sollemnitatem non bifarie ut in occiduis prouinciis, sed sub una diei huius festiuitate concelebrant, epistulae pontificis Alexandrini per tmiuersas Aegypti ecclesias dirigantur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tione aloci incolis obseruatum. Cumq pͥ¬
mũ nauieula senum. oram insulȩ illiꝰ con¬
tigisset: ecce subito sacerdotis templi illiꝰ
uirgo filia correpta asp̃ũ. cum ingenti uo¬
ciferatione et clamorib usq ad celum da¬
tis. ꝑ medios agi popłos cępit: et crebros
ducens rotatus stridens huc atq illuc ra¬
bida ora uibrare. Cumq ad spectaculũ tam
ingentis monstri. maxime qd esset sacerdotis

Expanded text:
tione a loci incolis observatum. Cumque, prtione a loci incolis observatum. Cumque, primum navicula senum oram soli illius contigisset, ecce subito sacerdotis templi illius virgo filia correpta spiritu, cum ingenti vociferatione et clamoribus usque ad caelum datis, agi per medios populos coepit, et crebros ducens rotatus, stridens huc atque illuc rabida ora vibrare. Cumque ad spectaculum tam ingentis monstri, maxime quod esset sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
uodam tempore patresar
monachoꝵ. uita et antiquitatis meri¬
domacharius et ysidorus aliusq machartꝰ
atq eraclides et ambo antonii discipuli. ꝑ
egyptum maxime innitriȩ deserti partib
habebantur uiri: qui consortium uitȩ et
actuum ñ cũ cȩteris mortalib sed cũ suꝑnis an¬
głiꝰ hab̾e credebant᷑ Quȩ p̾sens uidiloquor:
et eorum gesta refero. quoꝵs inpassionib
socius esse ꝓmerui. Hi ducebant exercitum
domini. ñ mortalib telis sed fide religionis
armatum: moriendo uincentẽ: et qui sangui
expectarent int̾fectores suos: delatus ẽ ad
eos homo. olim m̃bris omĩb et p̃cipue pe¬
dibus aridus. S cumab eis innomine do¬
mini oleo fuisset ꝑunctus: statim confir.¬
mate sunt plan te eius. Et dicentib eis.
quit᷑. surge et sta inpedib tuis et redi in
domum tuam: continuo exurgens et exili¬
ens benedicebat dm̃: ostendens quia uere¬
sequis noctu ad insulam deducunt᷑: inqua
erat templum quoddam summa uenera¬

Expanded text:
dem tempus patres monachorum vitae et antiquitatis merito, Macarius et Isidorus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et Pambus Antonii discipuli per Aegyptum, et maxime in Nitriae deserti partibus habebantur viri, qui consortium vitae et actuum, non cum caeteris mortalibus, sed cum supernis angelis habere credebantur. Quae praesens vidi loquor: et eorum gesta refero, quorum in passionibus socius esse promerui. Hi ducebant exercitum Domini, non mortalibus telis, sed fide religionis armatum, exercitum moriendo vincentem, et qui sanguinexpectarent interfectores suos, delatus est ad eos homo olim membris omnibus, et praecipue pedibus, aridus. Sed cum ab eis in nomine Domini oleo fuisset petunctus, statim confirmatae sunt plantae ejus. Et dicentibus eis, quitur, surge, et sta in pedibus tuis, et redi in domum tuam, continuo exsurgens et exiliens, benedicebat Deum, ostendens quia veresequis noctu ad insulam deducuntur, in qua erat templum quoddam summa venera
Abbreviated transcription (Latin):
ere mundũ quisdubitet
meritis stare sanctorum. horum sci¬
licet quorum in hoc uolumine uita
prefulget: qui omnẽ luxuriȩ notam tota
mente fugerunt. mundoq relicto heremi
uasta secreta rimantur : ibiq per terribi¬
les rupes formidolosis antris excuban¬
tes. nec esuriunt nec sitiunt. quia dexte¬
ra dei sustentat eos et pascit: Hoꝵ meritis
subleueris: Horum supplicatioĩbꝰ indulgẽ¬
tiam peccatorum merearis mi dñe fidose.
Nongͦ spernas simplicitatẽ et impolitosser¬
de m̃tes hominũ infide et oꝑibꝰ ueritatis.
Patrũ deniq scõꝵs patriarcharũ et ꝓpheto¬
rum. id est abraham isaac. et iacob. moysi. et
helyeet iohannis. idõ descripta est fides
et conuersatio: ñ tantum ut illos głifica¬
rent quoscerte ds̃ glorificauerat. et in re¬
gno suo głosos habebat: s ut legentibꝰ poste¬
ris conferrent ueritatis doctrinã et exempla

Expanded text:
ere mundum quis dubitet meritis stare sanctorum, horum, scilicet, quorum in hoc volumine vita praefulget, qui omnem luxuriae notam tota mente fugerunt, mundoque relicto, eremi vasta secreta rimantur, ibique per terribiles rupes, formidolosis antris excubantes, non esuriunt neque sitiunt, quia dextera Dei sustentat et pascit eos. Horum meritis subleveris; horum supplicationibus peccatorum veniam merearis, mi domine Fidose. Non ergo spernas simplicitatem et impolitos serdere mentes hominum, in fide et operibus veritatis. Patrum denique, sanctorum patriarcharum, et prophetarum, id est Abraham, Isaac, et Jacob, Moysi, et Aeliae, et Joannis ideo descripta est fides et conversatio, non tantum ut illos glorificaremus quos certe Deus glorificaverat, et in regno suo gloriosos habebat; sed ut legentibus posteris conferrent veritatis doctrinam et exempla
Abbreviated transcription (Latin):
enex quidam erat habens ꝓbatũ disci¬
pulum: quem aliquando contristat᷑
expulit foras. Ille uͦ discipulus expectabat se¬
dens foras. & aꝑiens senex ianuam. inuenit
cũ: et penitentiam egit apud eũ senex dicets.
Tupater ms̃ es: qm̃ humilitas et patientia
tua uicit pusillanimitatẽ meam. Ueniintꝰ:
amodo enim tu senex et pater: ego autẽ iu

Expanded text:
enex quidam erat habens probatum discipulum, quem aliquando contristatus expulit foras. Ille vero discipulus exspectabat sedens foris; et aperiens senex invenit eum, et poenitentiam egit apud eum senex, dicens: Tu Pater meus es, quia humilitas et patientia tua vicit pusillanimitatem animi mei. Veni intus, amodo enim tu senex et Pater, ego autem juv
Abbreviated transcription (Latin):
tus feror: tuix iam portum ualeo uidere qũe
reliqui: quia et ita sunt casus mentis. ut pͥ
quidem ꝑdat bontim q̃d tenet: sedtamen se
ꝑdidisse meminerit: cumq longius recesserit:
etiam ipsius boni qͦd ꝑdiderit obliuiscatur:
fitq ut post nec ꝑ memoriam uideat: qͦd
pus ꝑaccionem tenebat. Unde hoc agitur
qd p̃misi: quia cum nauigamus longius.
iam nec portum quietis quẽ reliquimꝰ. ui¬
demus. Nonnun qũa uero ad augmentũ
inei doloris adiungit᷑: qͦd quorundã uita.
qui p̃sens scłm tota menti reliquerunt. mͥ
ad memoriam reuocat᷑. Quoꝵ dũ culmen
aspicio: quantum ego ininfimis iaceam a¬
gnosco. Quorum plurimi conditori suo in
secittiori uita placuerunt: qui ne ꝑhuma¬
nos actus anouitade mentis uettrascerent:
cos omp̃s ds̃ huiꝰ mundi laborib noluit
occupari. S iam quȩ prolata sunt meliꝰ in¬
sinuo: si ea q̃ ꝑ inquisitionem ac responsionẽ
dicta sunt. sola nominũ p̃notatione distinguo

Expanded text:
tus feror, vix jam portum videre valeo quem tus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet, si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uoluuntur eminebat: qͦd nulla nisi
cȩlestia cogitare consucuerat: qđ etiam reten¬
tus corpore. ipsa iam carnis claustra contem¬
platione transibat: qͦd mortem quoq quȩ
pẽne cunctis pena ẽ: uidelicet ut ingressum
uitȩ. ⁊ laboris sui p̃mium amabat. Ac nunc ex
occasione cure pastoralis. scłariũ hominũ ne¬
gotia patit᷑: et post tam pulchram quietis
suȩ speciem. terreni actus puluere fedatur.
Cumq se ꝓ condescensione multorum adex¬
teriora sparserit: etiam cum interiora ap¬
petit. adhec ꝓculdubio minor redit. Per pen¬
do itaq quid tolero: ꝑpendo qͥd amisi. Dũ¬
q intueor illud quod ꝑdidi: fit hoc graiꝰ
quod porto. Ecce ctenim nunc magni ma¬
ris fluctib quacior: atꝙ innaui mentis.
tempestatis ualide ꝓcellis illidor. Et cum
prioris uite recolo: quasi post tergũ du¬
cis oculis uiso litore suspiro: quodq adhuc¬
ẽ. grauius. dum immensis fluctibus turba¬

Expanded text:
quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transihat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turba
Abbreviated transcription (Latin):
tumultib depressus: quibus in suis negoci¬
is plerumq cogimur soluere. etiam qd̾ nos
certum c̃ non debere: secretum locũ petii
amicum mncroris: ubi omne qdđ de mea inͥ
occupatione displicebat. se patent̃ ostende¬
ret: et cuncta quȩ infligere dolorem con¬
sueuerant. congesta ante oculos licent̃ ue¬
mirent. Ibi itoq cum afflictus ualde. et diu
tacitus sederem: dilectissimus filiꝰ meus petrus
diaconus affuit: m̾ a primeuo iuuentutis flo¬
re in amiciciis familiarit̾ obstrictus: atq ad
sacri uerbi indagationem socius. Qui graui
excoqui cordis languore me intuens: ait. Nur¬
quidnãnoum̃ aliquid accidit: qd̾ plus
te solito meror tenet: Cui inquam. Meror
petre quem cotidie patior: et semꝑ mͥ ꝑ usti
uetus ẽ: et semꝑ ꝑaugmentũ nouu̾s. Infelrx
quippe animus m̃s occupationis suȩ pul¬
satus uulnere. meminit qualis aliquando
inmonasterio fuit: quomodo ei labentia
cuncta suhtererant: quantum reb om̃ib

Expanded text:
tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit; 152 quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
habitauit sccum.PEI RUS
mus patenter intelligo: quid nam
sit. habitauit secum. GREG O RIꝰ.
i sẽs uir contrase unanmiter conspi¬
rantes sueq conuersatiomi longe dissi¬
miles. coactos diu subse tenere uoluisset:
fortasse sui ugoris usum. et modum tranqͥl¬
litatis excederet: atq a contemplationis
lumine mentis sue oculum declinasset.
Dumq cotidie illorum incorrectione fati¬
gatus. minus curaret sua: et se forsitan
relinqueret: et alios ñ inueniret. Nam̃
quotiens ꝑcogitationis motum nimie
extranos ducimur: et nos sumꝰ. et nobẽ
ñ sumus: quia nosmet ipsos minime ui¬
d̃entes. ꝑ alia uagamur. Au illũ secũ fuis¬
se dicimus. qui in longinquã regionem
abiit: portionẽ quam acceꝑat consũp¬
sit: uni mea ciuiũ adhesit: porcos pauit:
quos et manducare siliquas uideret. et esu¬
riret: Qui tamen cum postmodũ cepit co¬
gitare bona quȩ ꝑdidit: scriptum de illo
ẽ.Inse reuersus dix̃. Quanti mercennarii
in domo patͥs mei habundant panib:Si

Expanded text:
habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si
Abbreviated transcription (Latin):
auari. neq maledici. ncꝙ rapaces: regnũ dĩ possi¬
debunt. Dubium pinde ẽt̃ non debet: fornicadio¬
nis et immundicie de membris nrĩs aboleri posse
contagiũ: quandoqͥdc̃ non alit ea quã auariciam.

Expanded text:
riosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Dubium proinde esse non debet, fornicationis et immunditiae de membris nostris aboleri posse contagium, quandoquidem non aliter ea quam avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
At illi sine dilatione unanimit̃ om̃s confu¬
giunt ad eũ: saluatori nr̃o accedentes et grãs
referentes. Simulachrũ uͦ qd̾ erat ligneũ.
continuo igni tradunt. Ipsi autẽ secuti homi¬
nẽ dei. atq edocti ab eo fidem domini: ȩccłiȩ
dei sociati sunt. Plurimi uͦ ex ipsis cũ ipso ꝑ
manserunt: et iam nunc in monasteriis degt̃.
facti autem huius mirabilis fama ubiq dif¬
fusa ẽ: & multiꝓhoc ad fidẽ anĩ conuertebant᷑:

Expanded text:
At illi sine dilatione unanimiter omnes confuAt illi sine dilatione unanimiter omnes confugiunt ad eum, salutari Deo nostro credentes, et gratias referentes. Simulacrum vero quod erat ligneum, continuo tradunt igni. Ipsi autem secuti hominem Dei, atque edocti ab eo fidem Domini, Ecclesiae Dei sociati sunt. Plurimi vero ex ipsis cum ipso 150 permanserunt, et etiam nunc in monasteriis degunt. Facti tamen hujus mirabilis fama ubique diffusa est, et multi pro hoc ad fidem Domini convertebant
Abbreviated transcription (Latin):
quendam xp̃ianum in regionibus uicinȩ
heremi cõmanentẽ. apolloniũ nomine: et
ipsiꝰ eẽ hȩc oꝑa. Quinisi eẽt exoratus: sibi
ꝑicłm ꝑmansurũ. Ut autem ad rei tantȩ mi¬
raculũ conuenerunt undiq qui audierañ.
stri: ignorare se penitus fatent᷑. Suspitio¬
nem tamen dari sibi dicunt supradicti uiri.
quẽ et exorari ꝓse deposcunt. Tunc quidam
ex illis uere eos opinari aiunt. Nam et ui¬
disse se eum illo itinere p̃tereuntẽ confirma¬
bant. Ettamen adhibere quȩq putabant
prodesse auxilia ñ morant᷑. Adducunt bo¬
ues: quorum uirtute uideret᷑ posse moueri
simulachrum. S cum nec sic quidẽ aliqͥd
ꝓfecissent: omni auxilio frustrati. legatos
ad hominẽ dei mittunt: pollicentes ut si
eos resoluat his uinculis: parit̾ quoq erro¬
ris in eis uincula resolueret. Hec ubi nun¬
ciata sunt ei: sine mora descendit ad eos. Et
oratione sola ad dñm fusa: oms resoluit.

Expanded text:
quemdam Christianum in regionibus vicinae quemdam Christianum in regionibus vicinae eremi commanentem, Apollonium nomine, et ipsius esse haec opera, qui nisi esset exoratus, sibi periculum permansurum. Ut autem ad rei tantae miraculum convenerunt undique qui audierant, stri, ignorare se penitus fatebantur: suspicionem tamen dari sibi dicunt supradicti viri, quem et exorari pro se deposcunt. Tunc quidam ex illis, vere eos opinari aiunt; nam et vidisse se eum in illo itinere praetereuntem confirmabant, et tamen adhibere, quae putabant prodesse, auxilia non morantur. Adducunt boves, quorum virtute videretur posse moveri simulacrum. Sed cum nec sic quidem aliquid profecissent, omni auxilio frustrati, legatos ad hominem Dei mittunt, pollicentes, ut si eos resolvat his vinculis, pariter quoque erroris in eis vincula dissolveret. Haec ubi nunciata sunt ei, sine mora descendit ad eos, et oratione sola ad Deum fusa, omnes resolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rant aliquando incircuitu eiꝰ positi de¬
cem circiter gentiũ uici: apud qͦs demo¬
nica suꝑstitio sũmo studio colebat᷑. Templũ
enim erat amplissimũ: atq in eo simulachrũ.
qd̾ moris erat circũferri a sacerdotibus. bachan¬
tũ ritu cũ reliqua multitudine circueunti¬
bus: et quasi ꝓ aquis pluuialibꝰ ꝓfana miste¬
ria ꝑagentibꝰ. Contigit autem sub eo tempo¬
re quo huiꝰmodi orgia gerebant᷑: iter agere
beatũ apolloniũ ꝑ ipsa loca cũ aliqͣntis frĩ¬
bus. Et cũ uidisset infeliciũ turbas quasi
demone quodam agi. bachariq ꝑcamposmi¬
seratus erroremeoꝵ. fixis genibꝰ inuocabat
dñi. et saluatorem nr̃m: et om̃s eos qͥ ceri¬
moniis demonicis agebant᷑ cũ simula chro
suo stare fecit immobiles: ita ut ꝓgredi oĩ¬
no nusquam possent. Atq ita ꝑtotũ diem ra¬
pidissimis adusti ȩstibus ꝑmanserunt: igno¬
rantes unde eis herereuno in loco ĩmobilit̃
contigisset. Tunc sacerdotes eoꝵ dicebant eẽ

Expanded text:
rant aliquando in circuitu ejus 149 positi decem circiter Gentilium vici, apud quos daemoniaca superstitio summo studio colebatur. Templum enim erat ibi amplissimum, atque in eo simulacrum, quod moris erat circumferri a sacerdotibus bacchantium ritu, cum reliqua multitudine circumeuntibus, et quasi pro aquis pluvialibus profana mysteria pergentibus. Contigit autem sub eo tempore, quo hujusmodi ab eis orgia gerebantur, iter agere beatum Apollonium per ipsa loca, cum aliquantis fratribus. Et cum vidisset infelicium turbas, quasi daemone quodam agi, baccharique per campos, miseratus errorem eorum, fixis genibus invocavit Dominum et Salvatorem nostrum, et omnes eos qui caerimoniis daemoniacis agebantur, cum simulacro suo stare fecit immobiles, ne progredi omnino usquam possent. Atque ita per totam diem rapidissimis adusti aestibus permanserunt, ignorantes unde eis haerere uno in loco immobiliter contigisset. Tunc sacerdotes eorum dicebant, esse
Abbreviated transcription (Latin):
scĩm aliis subditis scdm illud. esto tusuꝑ qͥnq ciuita¬
tes. et tu suꝑ decẽ: illudq qđ dicit᷑ ad discipłos. sedebi¬
tis suꝑ sedes duodecĩ iudicantes duodecĩ tͥb isrł: aut qͦd
ipsi celi incipiant axp̃o regnari. cũ scilicet om̃ib eis
subiectis. ceperit omĩa eẽ in om̃ĩb ds̃: uel certe qͦd sci
in cęlis sint cum dño regnaturi. Quã obrẽ in hoc cor¬
pore constitutꝰ iam nouerit se unusqͥsq illi regiom
uel ministerio deputandũ. cuius in hac uita parti¬
cipem semet ipsũ cultorem p̃buerit: illiꝰq se etiã in
illo ꝑhenni scło consortẽ futurũ eẽ ñ ambigat. cuinẽ
ministrũ se sociumq maluerit exhibere: scđm sen¬
tentiã dñi ita dicentis. Siquis mͥ ministrat: me se¬
quat᷑. & ubisũ ego: illic et minister ms̃ erit. Nam¬

Expanded text:
liis subditis, secundum illud: Esto tu super quinque civitaliis subditis, secundum illud: Esto tu super quinque civitates, et tu super decem ; illudque quod dicitur ad discipulos: Sedebilis super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel ; aut quod ipsi coeli incipiant a Christo regnari, cum scilicet omnibus ei subjectis, coeperit esse omnia in omnibus Deus: vel certe quod sancti in coelis sint cum Domino regnaturi. Quamobrem in hoc corpore constitutus jam noverit unusquisque illi se regioni vel ministerio deputandum, cujus in hac vita participem semetipsum cultoremque praebuerit, illiusque se etiam in illo perenni saeculo consortem futurum esse non ambigat, cui nunc ministrum se sociumque maluerit exhibere, secundum sententiam Domini dicentis: Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, illic et minister meus erit . CA