comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec declines cor meũ in l̾iba mali¬
ciȩ s iusticiȩ: iustus enĩ in initio
accusator sui. Quidẽ. qd celare us
illi quẽ nichil latet ⁊ cui om̃e cor
patet :: qui uidet in occulto: qui
nouit cogitationes hominũ: Ab¬
scondit se adam in paradyso post
culpam: s abscondi ñ potuit. qͥ
nudus fuit. Oculis enĩ omĩpoten¬
tis dei: nuda et aꝑta sunt om̃ia. So¬
lent etiam qͣndoq ex nimia simpli
ubi deẽ seu̾itas disciplinȩ. oriunt᷑
iurgia. crescunt rixe. Ioquunt᷑
de extͥiorib negotiis in domo con¬
fessionis ⁊ adducunt oues & boueᷤ
in capło. ut ubi haberi deberet᷑
sermo de animab: habeat᷑ cura
de bob. Commouent᷑ int̃ huiuꝰ¬
modi u̾ba simpliciores fr̾s cur¬
bant᷑ indiscreti÷ habent iracun¬
di locũ: ꝑuersitempꝰ loquendi.
Conquerit᷑ martha. respondet
maria:quia ñ ẽ qui respondeat
ꝓ eã. Ubi enĩ nimia simplicitaᷤᷤ
p̃latoꝵ ñ seruat pacẽ claustuũ
uł ñ increpat culpas ministran¬

Expanded text:
ba malitiae , sed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed abscondi non potuit, qui nudus fuit . Oculis enim omnipotentis Dei nuda et aperta sunt omnia . Solent etiam ex nimia simplicubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministran
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi insidiaris ut rapias pau. rapere
dext̾a tua repleta ẽ. mun̾ib: hic
lauas int̃ innocentes ma. tuas. Ibi
pauꝑum res uiolent̃ auferuntur.
hic a pͥncipib sponte offerunt᷑. Ibi
monachꝰ curialis: laudas qd̾ ñ debe̾:
defendis qd̃ ñ expedit ÷ oꝑaris qd ñ
licet: loqueris quȩ ñ decent. Duȩ
quorundã scilicet qui eccłas con¬
struunt: & quorundã qui destru¬
unt. Ad utnͣq necessariꝰ ẽ religio¬
soꝵ accessus: curialiũ uͦ monachoꝵ
inutilis & ꝑicłosus. Hȩc ẽ curia
dauid. illa uͦ absalon: in utraq
necessarium ẽ consiliũ chusi. Le¬
go achitofel consiliariũ dauid qͣn¬
doq fuisse: s tam̃ recessisse ab eo.¬
et cũ absalon ꝑmansisse. Locus est
forsitan: ut exquisitius de adduc¬
to loquamur exemplo. Duȩ su
ñ consilium achitofel. Chusi si¬
lentiũ: achitofel ruina int̃p̃tat᷑.¬

Expanded text:
Ibi insidiaris ut rapias pauperem, raIbi insidiaris ut rapias pauperem, radextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a principibus sponte offeruntur. Ibi monachus curialis, laudas quod non debes, defendis quod non expedit, operaris quod non licet, loqueris quod non decet. Duae quorumdam scilicet, qui ecclesias construunt, et quorumdam, qui destruunt. Ad utramque necessarius est religiosorum accessus, curialium vero monachorum inutilis et periculosus. Haec est curia David, illa vero Absalon. In utraque necessarium ego Achitophel consiliarium David quandoque fuisse, sed tamen ab eo recessisse, et cum Absalon permansisse . Locus est forsitanti ut exquisitius de adducto loquamur exemplo. Duae sunnon consilium Achitopel. Chusi silentium. Achitopel ruina frat
Abbreviated transcription (Latin):
genita egyptioꝵ morte ꝑcutiunt᷑
His gͥ plagis affligit᷑ obstinatio
senis. qui carnalib delectat᷑ : loqͣ¬
citate gaudet: importunꝰ et gͣuis
ẽ om̃ib ÷ more pecoꝵ. ꝓnus ad uicia
tracundia tumet : ad iniurias
manifestus ⁊ ad omĩa mobilis ⁊
luce ueritatis carens: et ideo se ip¬
ri sumꝰ : notandũ fateor. ut et de
canonico seu conu̾so curiali. eadẽ
sentiamꝰ. Licet enĩ diu̾sus sit ha¬
bitus ÷ idem tam̃ debet ẽẽ religio¬
nis effectus: ut ñ affectent uestib
plac̾e s morib. Cũ gͦ dicit᷑ mo¬
signat᷑ aliqͥd leuitatis. Qui enim
scłarium hominũ consortia dilig̃t:
qui se consiliis pͥncipũ libent̃ in¬
gerunt: qui secretoꝵ conscii fiũt.
et internuncii: curiales possun
appellari. Consilia pͥncipũ ꝑu̾sa.
si ea scias. et internuncius fias.
timeo ne consentias. Ordo claustri
et ordo curiȩ: diu̾sus ẽ. Ibi sedes in¬
insidiis cũ diuitib in occultis. ut

Expanded text:
genita Aegyptiorum morte percutiuntur. genita Aegyptiorum morte percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est omnibus, more pecorum pronus ad vitia iracundia tumens, ad injurias manifestus, ad omnia mobilis, luce veritatis carens, et ideo seipri sumus notandum fateor ut de canonico seu converso curiali eadem sentiamus. Licet enim diversus sit habitus, idem tamen debet esse religionis affectus, ut non affectent vestibus placere, sed moribus. Cum ergo dicitur cusignatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri et ordo curiae diversus est insidiis cum divitibus in occultis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tu carent. Sic enĩ homo comꝑatusẽ
ium̃tis insipientib et similis factꝰẽ¬
illis. Sexta plaga ẽ cũ tument ue¬
sicȩ et corrumpuntur uiscera: qd̃
fit. dum int̾iora m̃tis tument odi¬
o. et ebulliunt ira. Plaga uͦ gͣndinis
te instabilitas ẽ animȩ: ⁊ quȩ ore le¬
dit cum detrahit : dat saltus. dũ
ad carnales se extendit affectus. Pla¬
ga siqͥdem tenebrarum. cecitatem
designat animarum: quȩ palpabi¬
mens cogitat. oꝑe ꝑpetrantur.
Hoc enĩ palpabile ẽ: qd̾ manu tã¬
gi potest. Nota qd int̾ plagã gͣnͣ¬
dinis et plagã tenebrarũ: media
ponit᷑ plaga locustarũ. Ab iniqͥtate
enim quȩ designatur ꝑ gͣndinẽ:
fit quasi saltus locustarũ. ad ȩternȩ
dãnationis cecitatem. Nouissima
plaga ẽ mors pͥmogenitoꝵ. Primo¬
genita siqͥdem m̃tis: moralit̃ sunt
uoluntas. et intentio cuiuslibet
oꝑantis. Dum enim uoluntas et
intentio corrũpiuit᷑: quasi pͥmo¬

Expanded text:
tu carent. Sic enim homo comparatus est tu carent. Sic enim homo comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est eis . Sexta plaga est cum tument vesicae, et corrumpuntur viscera, quod fit, dum interiora mentis tument odio et ebulliunt ira. Plaga vero grandinis est instabilitas animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se extendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum, caecitatem designat animarum, quae palpabimens cogitat, opere perpetrantur, hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest. Nota, quod inter plagam grandinis, et plagam tenebrarum, media ponitur plaga locustarum. Ab iniquitate enim, quae designatur per grandinem, fit quasi saltus locustarum ad aeternae damnationis caecitatem. Novissima vero plaga est mors primogenitorum. Primogenita siquidem mentis, sunt moraliter voluntas et intentio cujuslibet operationis, dum enim voluntas et intentio corrumpuntur, quasi primo
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. dũ quilibet fidelis eccłȩ doc¬
tores uita et morib imitatur. Sed
et qnque puelle pedissequȩ ierunt
cũ illa. Quinquȩ pedissequȩ eiꝰ suns.
pedisseq cũ abigail gradiuntur: dũ
ꝑ mundiciã continentiȩ euilibet
iusto seruientes obsequunt᷑. Pharao
uͦ qui ppłm di moysi dimitt̾e ꝓmisit.
nec tam̃ dimisit. illos designat. qui
uitȩ melioris emendationẽ ꝓmittuns.
coruina dilationẽ querunt: quorũ
t̃ra diu̾sis plagis affligitur nec emollit᷑
s ex consuetudine peccandi magis
ac magis indurat᷑. Tunc enĩ dñs
aquas in sanguinẽ conu̾tit: cum de
rerum causis aliquis carnalit sentit.
Terra ꝓducit ranas: cũ in aliquo gar¬
rienti dñatur uana loquacitas. Cy¬
nomia siquidem et scinifes: sunt
importun m̃tis impetus. et cani¬
ni mores. Mors pecoꝵ mortẽ desig¬
nat cogitationũ: quȩ pecorib assimi¬
lari solent. qnͣdo rationabili intellec¬

Expanded text:
sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae docsequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ierunt cum illa . Quinque pedissequae ejus, pedissequae cum Abigail gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen divisit , illos designat, qui vitae melioris emendationem promittunt, oce corvina dilationem quaerunt. Quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed ex consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra ranas producit, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomia siquidem et cyniphes, sunt importuni mentis impetus et canini mores. Mors pecorum, mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellec
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicari: timent cũ uident dauid.
idẽ. bonos subditos ungi in regem:
et saul deici. id ẽ. ꝑu̾sos p̾latos hono¬
re p̾lationis pͥuari. S quare timeN:
Ne et ipsi pͥuentur honorib: ne lo¬
coeoꝵ. restituantur aliqͥs melior.
Et indicauit abigail nabal om̃ia
u̾ba quȩ audierat a dauid: et emor¬
tuum ẽ cor eiꝰ intͥnsecus: et factꝰ ẽ.
qͣsi lapis. Boni siquidem subditi ꝑ¬
usos magistros de negligentia cõ¬
monent: s ex cõmonitione det̾iores
fieri qnͣdoq solent. Et emortuum ẽ
cor nabal. et factꝰ ẽ. qͣsi lapis: cũ aliqͥs
morde ꝑpetua induratur in peceĩs.
Post mortem nabal. abigail regina
constituitur. quia qui sub ꝑuerso
magistro bene uixerit. citius ad regi¬
men animarum sublimari ꝓmeret᷑:
ut cũ dauid obtineat regnũ. et cũ
xp̃o regnet in ẽt̾uum. Misit enim
dauid nuntios ad abigail: ipsa autẽ
secuta ẽ eos. Nuncios dauid abigail

Expanded text:
tiplicari, timent cum vident David, tiplicari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Saul dejici, id est perversos praelatos honore praelationis privari. Sed quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail
Abbreviated transcription (Latin):
rao ex afflictione durior. Manas¬
ses in carc̾e positus cathenis et cõpe¬
dib astrictus. dĩn cognouit: quẽ
pͥus lib̃ cognosc̾e noluit. Tales sũt
qͥdam claustrales. qui qͣndui sui
iuris sunt. ꝑu̾se uiuunt: dum uͦ
in claustro qͣsi in carc̾e tenentur
tiȩ & tioris. dũ compedes etiã
adduntur. quia uagari uł egredi
foras ñ ꝑmittunt᷑⁊ fit qͣndoq ut
dm quẽ pͥus despex̾ant. correcti di¬
ligant: & qui fecerant de lib̃tate ser¬
uitutem. faciant de necessitate uir
aliena potestas. Nlabal uͦ designat
quosdam doctores. qui ex cõmoni¬
tione subditoꝵ fiunt dec̾iores: qui
pueris dauid cibum negant. quia
pure uiuere uolentib u̾bum dei
ñ ꝓpinant. Tonsorib uͦ suis ꝯuiui¬
um parant: qͥa uacantes ocio. adu¬
lantium confabulationes amant.
Iccusat nabal dauid et dic̃. Hodie
increuerunt serui: qͥ fugiũt dños
suos. Pueisi siquidem p̾lati dolent.
cũ uident numerũ religiosoꝵ mul¬

Expanded text:
rao ex afflictione durior . Manasrao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in claustro quasi in carcere tenentur licet et timoris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur, fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate virtaliena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum negant, qui pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum mul
Abbreviated transcription (Latin):
suspensus inheret: quia int̾ius ob¬
stinationẽ m̃tis. ext̾ius uͦ fragilitatẽ
suspenditur: quia suꝑfiuitatis
amore detinetur. Mulus autem
cui insed̾at ꝑtͣnsiit. s ipse suspen
sus quercui inhesit: quia luxuri¬
a & dolus cui semꝑ studuerat ꝑiit:
s pena pecc̃i remansit. Trib lan¬
ceis. id ẽ. auaritia. suꝑbia. et luxu¬
ria cor eius ꝑforatur ⁊ unde et usq
in hodiernũ diem. aceruuis ma¬
gnus lapidũ suꝑ eũ ꝓicitur: qͥa
pecc̃oꝵ siue supplicioꝵ multitu¬
dine in et̃nũ grauatur. Nec mi¬
rum si magnus ac̾uus lapidũ suꝑ¬
eũ fu̾it: quia ꝑ obstinationẽ usq
in finẽ cor impenitens gessit. Sũt
etiam tres species obstinatoꝵ. pͥma
scilicet eoꝵ qui ex correccione ꝓfici¬
unt ⁊ scd̃a eoꝵ qui ex cõmonitione
det̾iores fiunt: t̃cia eoꝵ qui em̃da¬
tionẽ ꝓmutunt. s ñ faciunt. Ex
correctione manasses factꝰ ẽ melior.
nabal ex cõmonitione det̾ior: pha¬

Expanded text:
suspensus inhaeret, quia interius obsuspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit; quia et luxuria et dolus, cui semper servierat, periit, sed poena peccati remansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria, cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus magnus lapidum super eum projicitur, quia peccatorum sive suppliciorum multitudine in aeternum gravatur. Nec mirum si magnus acervus lapidum fuerit, quia per obstinationem usque in finem cor impoenitens gessit. Sunt etiam tres species obstinatorum: prima scilicet eorum, qui ex correctione proficiunt. Secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pha
Abbreviated transcription (Latin):
funiculus. ẽ pͣue consuetudins
usus: qui ex tribus conficitur¬
qͣndo meditatio sermoni. sermo
Dum enim a pueritia in mente
senis ꝑ cogitationẽ semitã fecerit
uoluptas : in sermone uanitas.
in oꝑe ꝑu̾sitas: qͥd aliud agitur.
nisi qd̾ in consuetudinẽ qͣsi in fu¬
nẽ hec tria corqueantur: Est au¬
tem laqueus in fune. dulcedo tẽ¬
ꝑalis in consuetudine: circunda
tio funis. impedim̃ta sunt carniᷤ.
Dulcedine gͥ decipimur: consue¬
tudine ligamur. Ille autẽ laqͦũ
euaserat. et funicłin ruꝑat: qui
dicebat. Anima inea erepta ẽ de
li.sumꝰ. Absalon uͦ crinib inhe¬
rens quercui. duriciã designat
cuiuslibet obstinati: qui dũ pa¬
tͥs excitũ fug̾et. contigit ut con¬
dense quercui crinib inhereret.
Absalon pax patͥs int̃pretatur. qi
eũ pat̃ licet ꝑsequentẽ patiebat᷑:
ñ pax filii. qui patre nolebat pa¬
ti. Quercꝰ intꝰ durior: ext̾ius uͦ fra¬
gilior ẽe comꝓbat᷑. Cui absalon

Expanded text:
funiculus pravae consuetudinis funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficiturquando meditatio sermoni, sermo Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur, nisi quod in consuetudinem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consutio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea erepta est de i sumus . Absalon vero crinibus inhaerens quercui , duritiam designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, intus durior, exterius vero fragilior esse comprobatur. Cui Absalon
Abbreviated transcription (Latin):
latur pondus temptationum:
ocio. multiplicatur temptatio.
labore caro affugitur: ocio nutͥt᷑.
Iuuenis autẽ in ocio. qͣsi iuuencꝰ
sine iugo: qͥ dũ ñ tenet᷑ obedientiȩ
uincło. inequalitate frat̃ne socie¬
tatis. qͣsi bos lasciuiens. discurrit
ẽ senis obstinatio. qui morti ꝓxi¬
mus. mortis aduentũ ñ abhorret:
qui quasi ad ostium mundi huiꝰ
positus foris spectat: nec tam̃ uite
p̃sentis attendit egͥssum. nec in¬
gͥssum futurȩ consid̾at. Audit ñ¬
cios mortis: & credere ñ uult eis.
T̃res st̃ enĩ ñcii mortis: casus. in¬
firmitas. et senectꝰ. Casus dubia:
infirmitas grauia: senectꝰ certa
nunciat. Casus mortem nunciat
latentẽ ÷ infirmitas apparentẽ :
senectus p̾sentem. Ex incergtu¬
dine mortis timor: ex infirmita¬
tis gͣuitate dolor⁊ ex certitudine
senectutis ũ obstinatio. s humi¬
litas &. afflctio sequi deberet: s
forsitan funiculus triplex qͦ ligat᷑
senex difficile rumpit᷑. Triplex

Expanded text:
latur pondus tentationum; latur pondus tentationum; otio multiplicatur tentatio vitiorum. Labore caro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, discurrit est senis obstinatio, qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infiinfirmitas gravia, senectus certa nuntiat. Casus mortem nuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis, timor; ex infirmitatis gravitate, dolor; ex certitudine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, non facile rumpitur . Triplex
Abbreviated transcription (Latin):
docent. et exemplo p̃cedunt. Ad
uiuenes. uesꝑe senes: mane maur᷑:
meridie paulus: uesꝑe gentianus.
Hic large accipimꝰ iuuentutem:
ut ñ tantũ adolescentiam. s etiam
mat᷑am comp̃hendamꝰ etatẽ. Hȩc
ẽ ȩtas labori congrua. In hac eta¬
te paulus uolens redim̾e tempuᷤ.
ñ solũ instabat comtemplationi:
s etiam labori. Sic etiã iacob cũ
sic marie & marthe p̾cib lazarꝰ
& lya iacob reu̾citur: qͣndo aliqͥs
desid̾io bene oꝑandi gradiens. acci¬
ue & contẽplatiuȩ uicȩ sociatur.
Lararus uͦ interp̃tatur adutus:
qui t̃c resuscitatur. qͣndo aliquis
hinc bonis oꝑib. hinc lacrimis.
a morte pecc̃i lib̾atur. Nemo gͥ
a labore excusat᷑. ñ pueri. ñ iuue¬
nes. ñ senes : sola tam̃ iuuentus:
portat pondus diei & estus. Portat
mat̾ialiter pondus laboris. et estũ
solis ÷ portat moralit̾ pondꝰ carne¬
e fragilitatis: sustinet estũ libi¬
dinis. Labore gͥ manuũ adnichi¬

Expanded text:
docent, et exemplo praecedunt. Ad docent, et exemplo praecedunt. Ad juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam labori ; sic etiam Jacob cum sic Mariae et Marthae precibus et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae sociatur. Lazarus vero interpretatur adjutus. Qui tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, hinc lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur; non pueri, non juvenes, non senes; sola tamen juventus portat pondus diei et aestus. Portat materialiter pondus laboris, et aestum solis. Portat moraliter pondus carnalis fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihi
Abbreviated transcription (Latin):
uis rationis & puritas m̃tis⁊ ut re¬
u̾tantur ad agendam curã car¬
nis. ñ in desid̾iis s in necessariis.
Semꝑ enim o caro querit afflu¬
entiam cibi. nis lib̃tatem ocii:
necessaria uͦ impendenda sunt ñ
subtrahenda. S ne uacet ocio.
dũ impendit᷑ cibus: seqͣntur quȩ¬
conueniunt afino. uirga scilicet
& onus. Uirga correctionis & onꝰ
laboris. Int̃ uirgã siqͥdem & onus:
ũ ẽ ocio locus. Laboret gͥ homo in¬
t̾ior et ext̾ior : ne dicat᷑ eis. Qͥd hic
statis tota die ociosi: Tota die oci¬
osi stant: qui om̃i temꝑe uitȩ suȩ
cessantes a bono oꝑe. in foro uanȩ
głe torpentes ꝑseuant. Audiant
tam̃ p̾lati: causam ocii. Nemo in¬
querendũ forsitan honorem. non
ad laborem: ad curiã. ñ ad uineã.
Ibi agit᷑ de pond̾e pecuniȩ. ñ de
qͣnͣtitate culpȩ: de examinatione
argenti. ñ de purgatione pecc̃i.
St̃ tam̃ boni p̾lati. qui oꝑarios
ad laborẽ conducunt: u̾bo enim

Expanded text:
vis rationis et puritas mentis, ut revis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, duasino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑantur ad horam : s semꝑ comi¬
tant᷑ moram: hi sunt qui expec¬
tant cũ asino. nec ascendunt cũ
ysaac in montem÷ portantes pa¬
leas et stimulũ quȩ ad asinũ ꝑti¬
nent: ñ ignem & gladiũ quȩ ꝑti¬
nent ad sacͥficium. Ait enĩ abra¬
ham ad pueros suos. Expectate hic
cũ asino: ego & puer cũ ad orau̾imꝰ
reu̾temur ad uos. Pueri. st̃ puerileᷤ
sensus animi. Qui cũ asino expec¬
tant: qͥa tarditatem semꝑ amant.
Duo dicunt᷑ ẽẽ. pueri. ociosi uideł.
& tepidi : portantes stimulum car¬
nis & paleas leuitatis. Abraham
uͦ qui interp̃tat᷑ pat̾ multarum
gentiũ. id ẽ. animꝰ genitor mul¬
tarum cogitationũ. cũ puero as¬
cendit. id ẽ. cũ corde puro: portais
ignẽ caritatem: ꝑ gladiũ. u̾bum¬
p̾dicationis intelligimꝰ. Poitat gͥ
amat & p̃dicat. implet oꝑib. E¬
go inqͥt et puer. reu̾tem᷑ ad uos.
Necesse ẽ. ut ambo redeant: id est

Expanded text:
operantur ad horam, sed semper comioperantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos sensus animi, qui cum asino exspectant; quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, cum puero ascendit, id est cum corde puro, portans in manibus ignem charitatem, per gladium praedicationis intelligimus verbum. praedicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
citur:. Accenditur gͦ consid̾atione
cogitatio: inflaminat᷑ discretione
meditatio: illuminat᷑ cognitione
contẽplatio. Est enĩ cogitatio in
m̃te qͣsi fumꝰ in igne ÷ meditatio.
qͣsi flamma cũ fumo: contẽplatio.
ignis cũ flamma sine fumo.Cũ
autẽ mens ad consid̾anda cȩlestia
laborat ÷ tunc cogitatio occupatioe
temꝑalium impeditur: meditatio
conturbatur otio. contẽplatio curi¬
ositate reuocat᷑. & sic fit qͣndoq ut
dũ somno torpescit merciȩ. et som¬
niis deludit᷑ curiositatis : conuocat
& hortatur extͥiorem. ut incliuet
aurem rumorib: loquat᷑ uana.
mollib induat᷑ ÷ mane comedat:
gallus cantu cȩnȩ t̾minet lectionẽ.
Euntib dormitũ surgentes ad ui¬
gilias obuient fres: uigilantibus
illis dormiant: redeuntib surgãt.
S melius forsitan eẽt. si nicħ dic̾es:
qͣm si subtractis sillabis aut dictio¬
nib oscitando psalmos decantarẽt.
Hec ẽ tarditas ociosoꝵ qui nichil

Expanded text:
citur. Accenditur ergo consideratione citur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. ed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
honores licet reꝓbum. cũ samuele.
obedias in malũ: nec ꝑu̾sis contͣdi
et ocium exc̾ioris. Labor int̾ioris. la¬
bor scientiȩ: labor ext̾ioris. ex̾citium
oꝑationis. Scientiȩ labor in tria
diuidit᷑: id ẽ. in labore disciplinȩ. ex¬
citii & doctͥnȩ. In pueritia. labor di¬
ciplinȩ : in iuuentute ex̾citii: in se¬
nio doctͥnȩ: ut qͥ nescit. in puericia
discat qui didicit in iuuentute. ad
usum ducat: qd̃ ad usum duxit. in
senio doceat. Est et alius labor int̾i¬
or. scilicet cogitationis et meditatio¬
nis. ut ad reqͥem ꝑueniat condem¬
plationis: ut siquid ꝑ obuolutionẽ
sub nube dubitationis lateat obscu¬
rum. fiat cogitatione liquidum: me¬
dicatione liqͥdius: contemplatione
liquidissimũ. Cũ enĩ aliqͥd de cȩlesti¬
bus offert memoria m̃ti. pͥus quasi
confusum in cogitatione cernitur:
postea uͦ meditatione discernitur:
ad ultimũ uͦ contẽplatione dinos¬

Expanded text:
honores, licet reprobum cum Samuele .honores, licet reprobum cum Samuele .obedias in malo, nec perversis contradicet otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; labor exterioris, exercitium operationis. Scientiae labor in tria dividitur, id est, in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignos
Abbreviated transcription (Latin):
Ananias et saphyra absconderuss
partẽ substantiȩ: isti uͦ negotiis in¬
cumbunt adquirendȩ pecuniȩ.
Hȩc ẽ obedientia cũ symonia. Est
et alia species inobedientiȩ. quȩ tñ
obedientia uocat᷑ : de qua dicitur.
Quia obedisti uoci uxori tuȩ plus
qͣm meȩ: maledicta t̾ra in oꝑet.
Quatuor aut̃ sunt uoces. scilicet
uxoris. mundi. diabłi. & dei. Audi¬
am gͥ qͥd loquat᷑ in me dñs d̾s. ñ
qͥd loquat᷑ diabolꝰ: ñ qͥd loquatur
caro. aut mundꝰ. Uox uxoris. uox¬
carnis ÷ uox aut̃ carnis uoluptas:
uox mundi uanitas : uox diablĩ
iniquitas: uox dei bonitas. Noci¬
gͥ uxoris obediunt qui carnis sug¬
gestionib ñ contͣdicunt: et plus
Est autẽ uox ereatoris. ad subiectos
de p̃latis dicens. quȩ diciuit facite:
quȩ aut̃ faciunt fac̾e nolite. Ut ꝑ¬
uersis obedias p̾la tis. innuit ÷
qͥ etiam male : u oꝑantib obedi¬
re iussit: ut sic ingrediaris & egre¬
diaris cũ dauid sub saule ⁊ et eundẽ

Expanded text:
Ananias et Saphira absconderunt Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur carocarnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carnis suggestionibus non contradicunt: et plus Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut uocetur obedientia cũ ñ sit.
Hanc obedientiã multi desid̾ant:
ut extͣ obedientiam ẽẽ queant. Mr¬
tis aut̃ modis hȩc obedientia qͤri
solet. id ẽ. auxilio. consilio. ingeni¬
o. Auxilio uidelicet parentum.
consilio fr̾m: simulationis inge¬
nio: ut qd̃ minis parentũ. uł ex¬
hortationib fr̾m ñ potest obtin̾i:
saltem simulationis ingenio pos¬
sit adipisci. Hȩc aut̃ obedientia
quȩ concedit᷑ alicui parentum ex¬
actione: seu fr̾m seductoria exhor¬
tatione. uł etiã boni oꝑis simula¬
toria ostensione : obedientiȩ nomen
habet. s re caret. Ad hanc etiã obe¬
dientiam aliis modis ꝑuenitur: ut
qd̾ illis trib p̃cedentib ñ potest⁊
ꝓmissione mun̾is obtineatur. Sic
adhuc cũ petro sy mon magus mo¬
ratur in ȩccłia: moratur & saphyra
cũ anania. ꝑ petrũ boni plati. per
symonem. ananiã. & saphyram:
mali subiecti designant᷑. Uoluit sy¬
mon emere grãm. isti obedientiã.

Expanded text:
fit, ut vocetur obedientia cum non sit. fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
at incisionẽ: id ẽ correctionẽ disci¬
plinȩ. Est autẽ tumor mollis. cũ
mens infiata delectatur uolup¬
tuosis: dum sectatur ocium. som¬
nolentia torpescit. Ex his gͥ lan¬
guor animȩ nascitur: qnͣdo du¬
ricia obstinationis pressa. uł mol¬
licie dissoluta. mens suꝑba nicħ
oꝑatur. Assumit gͥ inobedientia
qnͣdoq nom̃ obedientiȩ: ut solo
nomine gletur. S quia obedi¬
entia młtis modis dicit᷑. expedit¬
ut sermo de ea habitus altiꝰ ordiat᷑.
Imponit᷑ enĩ obedientiȩ nom̃ p̃cepto.
facto. et loco: ut designet qd p̃cipit᷑:
monstret qd̾ agitur: nominet locũ
in quo qͥs morat᷑. De p̾cepto enim
dicit᷑. iniungit ei obedientiam: de
facto. compleuit eam⁊ de loco. apd̃
illam morat᷑ obedientiã: cũ aliqͣm
plere: locꝰ aliqnͣdo uͦ placet ÷ aliqñ
displicet. Placet quibusdam. ñ qi
abundet fr̾ib s piscib ͥ placet qi
famulis abundet & fabulis. placet.

Expanded text:
at incisionem, id est, correptionem disciat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expeditut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam plere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet,
Abbreviated transcription (Latin):
emanat. Morb inobedientiȩ: lan¬
gor ẽ anime. Qui enĩ oꝑari non
uult et potest: uiuit s languet.
uiuiit potestate: languet uolun¬
tate. Hoc morbo pͥmus homo lan¬
guit qui cũ uiu̾et potestate. et
sanꝰ eẽt bona uoluntate. bestiis t̃¬
re p̾positus fuit: ꝑ inobedientiȩ
culpam uͦ suppositus. etiam nunc
muscis et culicib ꝑ posteros seruit.
Qnͣdo infirmitas carnis adunatur
in tumorem. contingit qͣndoq ut
gen̾et langorem: mens enĩ carnaliᷤᷤ
ꝑ tumorem suꝑbiȩ incurrit sepissi¬
me langorem inobedientiȩ. Buȩ
autẽ sunt tumoris species: duraͥ
uidelicet & mollis. Duricia tumoriᷤ
in carne: ẽ obstinatio carnalium
in conu̾satione. Hȩc autẽ tribus
modis mederi solet. emplastro. scił.
unguento et ferro: idẽ. exemplo
boni oꝑis. u̾bo cõmonitionis: disci¬
plina correctionis. Cũ enĩ mens
ñemittit saniem ꝑ confessionem.
uł ex cõmonitione ñ ꝓmittit em̃¬
dationem ⁊ restat ut ferri recipi¬

Expanded text:
languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipi
Abbreviated transcription (Latin):
litatis ÷ longitudo assiduitas laboris:
alcitudo contemplationis : latitu¬
do orationis: quȩ ñ tantũ latitudi¬
ne sua amplectitur amicũ. s eciã
inimicũ. Crux autẽ xp̃i habet ꝓ¬
fundũ timoris ÷ altitudinẽ spei.
laqtudinẽ caritatis: longitudinẽ
ꝑseu̾iantiȩ. In pͥma cruce crucioꝵ.
ad scd̃am tendo: ꝓ t̃cia suspiro. P¬
mam ꝗmeo: scð̃am quero: t̃ciam
pena cũ uenia: in c̃cia gła. Adcͥcẽ

Expanded text:
litas, longitudo assiduitas laboris; litas, longitudo assiduitas laboris; altitudo contemplatio; latitudo oratio quae non tantum latitudine sua complecti habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam poena et venia, in tertia
Abbreviated transcription (Latin):
cies hominũ: quoꝵ pͥmi st̃ hi qui
portant crucẽ mortificando carne:
et tam̃ ñ ꝓdest eis. quia ñ penitẽt.
Sunt autẽ et alii qui mortificar
carnẽ : & ꝓdest eis ad salutẽ: orant
et exaudiunt᷑ ⁊ audiunt etiã qd̾
dicit᷑. hodie mecũ eris in parady¬
so. Qnͣdo autẽ hoc audiunt: Cum
eũgłium legentes dicunt. beati
criminib implicati: subtrahenteᷤᷤ
se a ꝑu̾so oꝑe. ab ocioso sermone.
ab ĩmunda cogitatione: in quoꝵ
manib labor ẽ assidius : oratio
in lingua. puritas in m̃te: por¬
ma maliciȩ: scd̃a penitentiȩ: tc̾ia
iusticiȩ. In unaquaq quatuor st̃
dim̃siones. In cruce et enĩ diaboli
ẽ altitudo qua extollit᷑ suꝑ om̃e
qd̾ colitur: ꝓfundum desꝑatio.
de qua. peccator cũ in ꝓfundum
uen̾it contẽpnit: latitudo i
carnalib qui latam et spaciosã
uiam sequunt᷑: longitudo uͦ ꝑtina¬
tia. In cruce uͦ iust ꝓfundũ ẽ humi¬

Expanded text:
cies hominum, quorum hi primi sunt, qui cies hominum, quorum hi primi sunt, qui portant crucem mortificando carnem, et tamen non prodest eis, quia non poenitent. Sunt autem et alii, qui mortificant carnem, et prodest eis ad salutem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando autem hoc audiunt? Cum Evangelium legentes dicunt: Beati criminibus implicati, subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda cogitatione, in quorum manibus labor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, porma malitiae, secunda poenitentiae, tertia justitiae. In unaquaque quatuor sunt dimensiones. In cruce etenim diaboli est altquod colitur, » profundum, desperatio de qua « peccator cum in profundumum, contemnit . Latitudo in carnalibus, qui latam et spatiosam viam sequuntur. Longitudo vero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humi
Abbreviated transcription (Latin):
strutionis. similis ẽ pennis hero¬
dii et accipitris. Dicit᷑ ẽẽ similiᷤ pen¬
na strutionis pennȩ herodii & acci¬
pitris: cũ aliquis habitu simulat.
et id̾o a t̃ra ñ potest eleuari. Qui e¬
nim t̃rena sapunt. et t̾renis inhi¬
ant: carnis desid̾io solent grauari.
Unde et uitas dic̃. Hi sunt qͥ ueni¬
unt ad uos in uestũtis ouium: in¬
tͥnsecus aut̃ẽ st̃ lupi rapaces. Ext̾ius
enĩ contegor ouis uellere: intus
autẽ seuio cupiditate. Coram dño
consisto ad altare. extensis manib
qͣsi cruci affixus: cruc̃e simulans.
et tam̃ portans. Euiꝰ crucem: forsi¬
tan latronis: s utinã illius cui di¬
ctum ẽ. hodie mecũ eris in paradi¬
so. Tres st̃ siquidem cruces. pͥma
latronis desꝑantis. scd̃a orantis. et
ei ad salutem ÷ scd̃s uͦ meruit s tñ
ad salutẽ ꝓfuit: ccius ñ meruit:
portauit eam tam̃. s nobis ꝓfuit
Histrib assimilari possunt tresspe¬

Expanded text:
struthionis similis est pennis Herostruthionis similis est pennis Herodii et accipitris . Dicitur esse similis penna struthionis pennae herodii et accipitris, cum aliquis habitu simulat qet ideo a terra non potest elevari. Qui enim terrena sapiunt, et terrenis inhiant, carnis desiderio solent aggravari. Unde et Veritas dicit: Hi sunt, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Exterius autem contegor ovis vellere, intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus assimilari possunt tres spe
Abbreviated transcription (Latin):
narro. stultos congrego. et sicut
porci siliqͣs. sequunt᷑ immundi nu¬
gas. Heu qͣm sepe occurrit michi
merula tẽptationis: et tam tarduᷤ
curro ad uepres. et urticas correp¬
tionis. Cũ aut̃ beatũ benedictum
ut ait beatꝰ Gregoriꝰ urgeret tẽpta¬
tio carnis: conspiciens urticarũ
et uepͥum iuxta densa succrescere
frutecta. nudũ se in illis spinarũ
aculeis et urticarũ incendiis ꝓie¬
cit: et ꝑ uulnera cutis eduxit uul¬
nus mentis: quia uoluptatem
traxit indolorem. Talis ad altare
potest acced̾e: cu cũ occurrerit
merula uoluptatis. currat humi¬
lis ad asꝑitatem correptionis. Ego
autẽ quomͦ accedam. qui porto
plumã strutionis in habitu reli¬
gionis: ut ñ placeam morib s
uestib: Quasi enĩ strutio uolatũ
Uolito habitu: s tango affectu:
scutna liqudem contemplitioni
a t̾renis ñ eleuat: que corpulentia
carneȩ fragilitatis pond̾e suo gͣuat.
Unde beatus iob. Penna inquit

Expanded text:
narro, stultos congrego, et sicut narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi merula tentationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correptionis. « Cum autem beatum Benedictum, ut ait B. Gregorius, urgeret tentatio carnis, conspiciens urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta, nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit, et per vulnera cutis eduxit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit merula voluptatis, currit humilis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis pondere suo gravat. Unde B. Job: Penna, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Offeram ne merulam beati bene¬
dicti÷ quã tociens et tam importu¬
ne mͥ uolitans occurrit: Offeram
strutionẽ. quem nutriui post con¬
uersionẽ: Offeram fortassis porcũ
immundiciȩ. ꝓ agno innocentiȩ:
merulam uoluptatis ꝓturture cas¬
titatis: strutionẽ simulationis ꝓ
columba simplicitatis. Quid ẽ enĩ
moralit̃ poreus uertens se in uo¬
lutabro lutr: nisi peccator reuer¬
tens ad immundiciam peccati ͤ
Et quid ẽ merula uolitans:: nisi
uoluptas ꝑ suggestionem tẽptans:
Uel quid ẽ strutio in deserto. nͥ
simulatio in conu̾so: Adhuc me¬
cum habeo siliquas. cibũ scilicet
porcoꝵ: quia adhuc in ore meo
resonant seculares fabulȩ. que st̃
quasi cibus sp̃uum iminũdoꝵ
Siliqͣ sic̃ scͥptum repꝑi. genus est
ieguminis. follib maximũ. et
sonorum. s granoꝵ paucitate. ste¬
rile et pene uacuũ: id̾oq ꝑ siliqͣs
designant᷑ fabulȩ scłares. sterili su¬
auitate resonantes. Cũ gͥ scłaria

Expanded text:
Offeram ne merulam beati BeneOfferam ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro luti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula volitans nisi voluptas per suggestionem tentans? Vel quid est struthio in deserto, nisi simulatio in converso? Adhuc mecum habeo siliquas cibum, scilicet porcorum, quia adhuc in ore meo resonant saeculares fabulae, quae sunt quasi cibus spirituum immundorum. Siliqua, sicut scriptum reperi, genus est leguminis, follibus maximum et sonorum, sed granorum paucitate sterile et pene vacuum. Ideoque per siliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
do seruus ad dñm. ñ amore s timore:
ñ deuotione. s usu. Accedo ad dnm̃.
cuius ꝑcussi seruũ: ad patrẽ accedo.
cuius occidi filium. Pcussi u̾bo. ocei¬
di exemplo: nec tam̃ ꝑtimesco dñm.
nec reu̾eor patrẽ. Manens in turba
fr̃m turbans aliquos. et ab aliquo
turbatus: qͣndoq accedo ad pacifi¬
cum. Appropinquo etiã talis ad os¬
culum pacis: qui pͥus reconciliatus
acced̾e debuissem ad oscłm turbati
fr̾is. In altari illum eundẽ conspi¬
manib. gr̾as agens benedixit iN
templo. Sonũ ẽ salua torem puetũ
portare in manib: & fruccũ salu¬
cis habere in oꝑib. Qui enĩ portat
puerũ in manib. idẽ puritatem
in oꝑib: cũ orat exauditur ut in
pace dimittat᷑. Cũ offerebant᷑ in tẽ¬
plo pueri: offerri solebant in hac
purificatione. agnus. turture̾. aut
coluinbȩ. Ego aut̃ quid offerã. cũ
nullũ istoꝵ habere queã: Offerã
ne porcũ. de his quos taindiu paui:

Expanded text:
do servus ad Dominum, non amore, sed timore; do servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominum, cujus percussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In altari illum eumdem conspimanibus gratias agens benedixit in templo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcum de his, quos tandiu pavi?
Abbreviated transcription (Latin):
tificationi: mortificatio compassi¬
oni: compassio consolationi: con¬
solatio orationi: oratio deuotioni.
Nota iterum in descensu quomͦ ꝑ
tineat deuotio ad orationẽ⁊ oratio
ad consolationẽ: consolatio ad com¬
passionẽ: compassio ad mortificati¬
onem: mortificatio ad humilita¬
tem. In his sex uocib cantatur can¬
ticum nouum: canticum cantatis.
Inhis auditur iubilus unitatis⁊ con¬
sonũ melos deuotionis: contẽplatio¬
irreuerentia circa altar e.
ltimã de duodecim abusio¬
nib claustri habens in ma¬
nib. ad eam discutiendam pauca
dicturus accedo: qui me solũ int̃
cet̾os in hac parte negligentiorem
lota facie. albis uestib indutus acce¬
dam ad altare: tam̃ ꝑuersus opere.
ore pollutus. immundus corde. xͥ
corpus meis non ꝑtimesco manib
tractare. Accedo elatus ad humilẽ:
iratus ad mitem: crudelis ad miscdẽ:
et tam̃ patitur humilis elatũ. mitis
iratum. crudelem misericors. Acce¬

Expanded text:
tificationi, mortificatio compassitificationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus cantatur canticum novum, canticum charitatis. In his auditur jubilum unitatis, consonum melos devotionis, contemplatioiltimam de duodecim abusionibus claustri habens in manibus, ad eam discutiendam pauca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem lota facie, albis vestibus indutus accedam ad altare, tamen perversus opere, ore pollutus, immundus corde, Christi corpus meis non pertimesco manibus tractare. Accedo ad humilem elatus, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Acce
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonẽ: & ero similis altissimo.
Altiꝰ gͥ inchoauit qm debuit. Si e¬
nim ñ exced̾et regłam subiectionis:
cantaret cũ aliis angłis canticum
ꝑpetuȩ felicitatis. Descendens uͦ de
cȩlo. inchoauit antiphonã suggesti¬
onis in paradyso: desꝑationis in in¬
ferno. Differt itaq musica xp̃i a¬
musica diaboli: illa enĩ incipit
a uoce sublimiori. hec aut̃e ab hu¬
miliori. Audi gͦ doctorem: de musi¬
caspũali doctrinã nobis facientem.
Discite inquit a me quia mitissũ
et humilis corde: et inuenietis reqͥ¬
em animab ur̃is. Uidesne quomͦ¬
musica spũalis. incipiat a uoce hu¬
militatis: In musica siquidẽ xp̃i.
sex sunt uoces: int̾ se consone et cõ¬
cordes. Prima concordiȩ uox ẽ hu¬
militas cordis ⁊ scd̾̃a mortificatio car¬
nis: t̃cia compassio: quarta conso¬
latio: quinta oratio: sexta deuoti
descensus et ascensus uirtutũ. No¬
ta quomͦ concordet humilitas mor¬

Expanded text:
aquilonem, et ero similis Altissimo . aquilonem, et ero similis Altissimo . Altius igitur inchoavit quam debuit. Si enim non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Chrimusica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Videsne quommusica incipit a voce humilitatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta oratio, sexta devotio morum sunt descensus et ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mor