comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inomib quȩ iniquus agit tribula¬
tione & angustia uallat᷑ quia icor
eius anrietate & suspectione con¬
funditur. Alius. occultȩ appetit ali¬
ena diripere: quia laborat incogi¬
cationib ne dep̃hendi ualeat occul¬
ratur. Aluis relicta ueritate menti¬
ri deliberat: ut audientiũ animũ
fallat. S quantus labor ẽ sollicitȩ
custodire: ne ipsa eius fallacia dep̃¬
hencii queat. Ponit quippe ante
respondera possit & cum magno
cogitatu ꝑtractat. quom̃ pargum̃¬
ta falsitatis. documenta ueritatis
ex supẽt Pinc inde le crtunte gs̃.
& contra hoc. ubi dep̃hendi potue¬
rid ueritatis similem responsionem
querit: qͥ si uellet uerũ dicere. utiq
sine labore potuisset. Piana qͥppe
uentatis iuia: & graue ẽ. iter menda¬
cii. Vnde. & ꝑꝓpham dicitur. Do¬
cuerunt enĩ linguã suã loqui men¬
daqũ& ut inique agerent. labora¬
uernt. Bene gͦ dr: t̾rebit eũ tribula¬
tio. & angustia uallabit eũ: quia
apud semetipsũ in labore timoris

Expanded text:
In omne quod iniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et grave est iter mendacii. Unde et per prophetam dicitur: Docuerunt enim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Bene ergo dicitur: Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris
Abbreviated transcription (Latin):
crudelia exercet: & ꝑalios. quȩ exer¬
ceat ꝓuidet. Dentes nanq huy ho¬
stis sunt. bonoꝵ ꝑsecutores. atq car¬
nifices: quia eius menbra laniant:
dũ electos illius. suis ꝑsecutionib
affligunt. Oculi uͦ huius hostis s̃.
qui contra eam ꝓuident mala quȩ
fiant: suisq consiliis ꝑsequutoꝵ
eius crudelitates inflammant. an .ii.¬
tiquus gͦ eius aduersarius fremit
contra eam dentib suis: dũ ꝑcru¬
deles reꝓbos mea insequitur uitã
bonoꝵ. Intuetur hanc t̾ribilibus
oculis: quia prauoꝵ consiliis ñces¬
sat mala exquirere: in quib hanc
semꝑ deterius affligat. Nã sicut
incarnata ueritas. inp̃dicatione
sua pauꝑes idiotas & simplices
elegit: sic erontra. ille dampnatus
homo. quem infine mundi aposta¬
ta angłs assumet: adp̃dicandã fal¬
sitatem suã. astutos ac dupplices
atq huius mundi scientiã habenteᷤ:

Expanded text:
crudelia exercet, et per alios quae exercrudelia exercet, et per alios quae exerceat providet. Dentes hujus hostis sunt bonorum persecutores, atque carnifices, qui Ecclesiae membra laniant, dum electos illius suis persecutionibus affligunt. Oculi vero hujus hostis sunt hi qui contra eam provident mala quae faciant, suisque consiliis persecutorum ejus crudelitates inflammant. Antiquus ergo ejus adversarius fremit contra eam dentibus suis, dum per crudeles reprobos in ea insequitur vitam bonorum. Intuetur hanc terribilibus oculis, qui pravorum consiliis non cessat mala exquirere, in quibus hanc semper deterius affligat. Nam sicut incarnata Veritas in praedicatione sua pauperes idiotas et simplices elegit, sic e contrario damnatus ille homo, quem in fine mundi apostata angelus assumet, ad praedicandam falsitatem suam, astutos ac duplices atque hujus mundi scientiam habentes
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s miquiꝰ: quã menbra sunt dia¬
boli: Ipse itaq ꝑeos agit: quicqͥd
meorum cordib ut agere debeant.
sed spaisus eius furor ẽ: quia occul¬
tas temptationes ꝑsingulos mouet:
cum uero contra eã inaꝑta ꝑsecuti¬
one ꝓruꝑit: furorẽ suũ ineã eollig̃.
qͥa mafflictione illius. tota se inten¬
tione constringit. Menbra autem
eius hoc pacis tempore. idcireo con¬
tra electos collectum furorẽ ñ hñt.
qͥa maliciã suã minus se sentiunt
posse implere. qͣm uolunt. Cũ uero
sibi suppetere licentiã prauitatis
aspererint: tanto hanc audacius fe¬
riunt: quanto & contra illã exuna¬
nimitate glomerantur. Recte itaq
minc dicitur: collegit furorẽ suũ
mine. Cuius adhuc furor ut lade
exponatur: dicitur. Et comminanᷤ
mͥ: infremuit contra me dentibus
suis. De quo: & subditur. Hostis m̃s:
t̾ribilib oculis me intiutꝰ ẽ. Ille qͥppe
antiquus hostis ȩccłiȩ. contͣ hanc
lib oculis intuetur: qͥa et ꝑalios

Expanded text:
omnes iniqui quam membra sunt diaboli? Ipse itaque per eos agit quidquid in eorum cordibus ut agere debeant ised sparsus ejus furor est, quia occultas tentationes per singulos movet. Cum vero contra eam in aperta persecutione proruperit, furorem sum in eam colligit, quia in afflictione illius tota se intentione constringit. Membra autem ejus hoc pacis tempore idcirco contra electos collectum furorem non habent, quia malilitiam suam minus se sentiunt posse implere quam volunt. Cum vero sibi suppetere licentiam pravitatis aspexerint, tanto hanc audacius feriunt, quanto et contra illam ex unanimitate glomerantur. Recte itaque nunc dicitur: Collegit furorem suum in me. Cujus adhuc furor ut latius exponatur dicitur: Et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis. De quo et subditur: Hostis meus terribilibus oculis me intuitus est. Ille quippe antiqulibus oculis intuetur; quia per alios
Abbreviated transcription (Latin):
iniquum concdudit᷑: cũ eius caro.
inmente capere nequeunt᷑ eo ꝯt
carnem illius crudelius mardesct.
S sc̃s eccłiȩ populus. cũ aduersa ꝑ¬
peti grauit cepit᷑ & infirmos suos
conspexerit ad deteriora dilabi:¬
pacis suȩ tempora admentem re¬
uocat: quando fideles suos. p̃dica¬
tionis suȩ opulentia pascebat. Unde.
infirmoꝵ mentẽ inꝓuidam designa¬
uit: qui. dum mala quȩ uentura st̃
p̃uidere nesciunt: tanto eis gͣuiora fi¬
unt: qͣnto & abeis inopinata toleran
tur. firmis autẽ mentib. repente
aduersa ñueniunt: qͥa priusquã
ueniant. p̃uident᷑. Qd̃ tam̃ nc̃ quoq
sc̃a eccłia inquibdam retro labenti¬
bus patit᷑ qui. post doctrinȩ opulen¬
diam. subitis aliquando uiciis conte¬
runtur: ut sic inquibdã malis eor¬
ruant: ac si uerbi pabula nunquã
habuissent. Sequitur. Tenuit cer¬
uicem meã: confregit me: & posuit
sibi qͣsi insignũ. Sicut inmalis cer¬
uix suꝑbiam: sic in bonis. libertatis

Expanded text:
iniquum concluditur cum ejus caro ain mente capere nequeunt, eo contra carnem illius crudelius inardescunt. Sed sanctae Ecclesiae populus cum adversa perpeti graviter coeperit, et infirmos suos conspexerit ad deteriora dpacis suae tempora ad mentem revocat, quando fideles suos praedicationis suae opulentia pascebat. Unde ainfirmorum mentem improvidam designavit. Qui dum mala quae ventura sunt praevidere nesciunt, tanto eis graviora fiunt, quanto et ab eis inopinata toleranrepente adversa non veniunt, quia, priusquam veniant, praevidentur. Quod tamen nunc quoque sancta Ecclesia in quibusdam retro latentibus patitur, qui post doctrinae opulentiam, subditis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabulum nunquam habuissent. Sequitur: Tenuit cervicem meam, confregit me, et posuit quasi in signum. - Sicut in malis cervix superbiam, sic in bonis libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
idest ipsi me insequendo incre¬
pant: qui nc̃ inmeo corpore po¬
sit. dupplicitatis suȩ maliciam
ȩccłia falsiloquum patitur: dum
sunt in ea mult qͥ de ȩcernitatis
ꝓmissione diffidunt: et tamen se
fideles esse mengunt᷑. Qui. dum
p̃dicationi eius aꝑte contradi¬
cere ñ p̃suimunt: falsiloquũ. ñ
contra faciem. s qͣsi post dorsum
patitur. S cũ maliciȩ tempus
eruꝑit: is qui nunc metuens de¬
rogat. ad contradicendum contͣ
faciem uenit: qͥa uerbis uere fid̾i.
aꝑtis uocib obsistit. Sciendum
uͦ ẽ: quia cum hȩc acarnalib pa¬
timur: non tam ipsi sunt qui in
nr̃a morte seuiunt. qͣm malignꝰ
sps̃. qui eoꝵ mentib principat᷑
sic̃ ꝑpaulũ dicit᷑. Non est nobis

Expanded text:
id est ipsi me insequendo increid est ipsi me insequendo increpant, qui nunc, in meo corpore positi, duplicitatis suae in se malitiam Ecclesia falsiloquium patitur, dum sunt in ea multi qui de aeternitatis promissione diffidunt, et tamen se fideles esse mentiuntur. Qui dum praedicationi ejus aperte contradicere non praesumunt, falsiloquium non contra faciem, sed quasi post dorsum patitur. Sed cum malitiae tempus eruperit, is qui nunc metuens derogat, ad contradicendum ante faciem venit, quia verbis verae fidei apertis vocibus obsistit. Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt quam malignus spiritus qui eorum mentibus principatur, sicut per Paulum dicitur: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
gnatur: Ruge itaq sunt sc̃e eccłiȩ
om̃s qui inea duppliciter uiuunt:
qui fidem uocib clamant: oꝑib
denegant. Hi nimirũ. pacis tempo¬
re. quia huius mundi potestatib
eandẽ fidẽ honori ẽẽ conspiciunt:
fideles se esse mentiuntur.S cũ iã
scãm ȩccłiam subita aduersitatis
ꝓcella turbauerit: ilico ostendunt.
qͥd in ꝑfida mente moliunt᷑. Has au¬
tem rugas. inelectis suis sc̃a ȩccłia ñ
habet: quia uidelicet nesciunt ali¬
ud de se foris ostendere: & int̾ aliud
habere. Unde. rectȩ egregius p̃dica¬
tor dicit. Ut exhiberet ipse sibi glori¬
osam ȩccłiam: ñ habentem maculã.
aut rugam. Maculam quippe. &
rugam ñ habet: quȩ et turpitudine
oꝑis. & dupplicitate sermonis ca¬
ret. S quia nunc intra sinũ fidei.
multos etiã reꝓbos tenet: cũ tempꝰ
ꝑsecutionis exarserit: ipsos hostes
patitur. qͣͦs p̃dicationis uerbis alere
ante uidebatur. Dicat itaq: ruge
meȩ testimoniũ dicunt eontͣ me:

Expanded text:
gnatur? Rugae itaque sunt sanctae Ecclesiae omnes qui in ea dupliciter vivunt, qui fidem vocibus clamant, operibus denegant. Hi nimirum pacis tempore, quia hujus mundi potestatibus eamdem fidem honori esse conspiciunt, fideles se esse mentiuntur. Sed cum 421 sanctam Ecclesiam subita adversitatis procella turbaverit, illico ostendunt quid in perfida mente moliuntur. Has autem rugas in electis suis sancta Ecclesia non habet, quia videlicet nesciunt aliud de se foris ostendere, et intus aliud habere. Unde recte egregius praedicator dicit: Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Maculam quippe et rugam non habet, quae et turpitudine operis et duplicitate sermonis caret. Sed quia nunc intra sinum fidei multos etiam reprobos tenet, cum tempus persecutionis exarserit, ipsos hostes patitur quos praedicationis verbis alere ante videbatur. Dicat itaque quia: Rugae meae testimonium dicunt contra me,
Abbreviated transcription (Latin):
pe ȩccłiȩ. sci p̃dicatores sunt: sicut
subiudeȩ specie. piheremiam dir
Plorans plorauit innocte: & lacͥmȩ
eius. inmarillis eius: quia in ad¬
uersitate ȩccl̃iȩ. illi amplius plan¬
gunt: qui uitã carnalium con¬
fringere p̃dicando nouerunt ꝑ
ipsos quippe scã ȩccłia iniquos
auiciis content: & q̃si glutiens.
insua menbra conuertit. Unde. ipsi
quoq primo p̃dicatori. uelut max¬
illȩ eccłiȩ: dicitur. Occide. & man¬
duca. Hinc ẽ. etiam. qđ samson
maxillam asini tenuit: & hostes
ꝑemit: quia redemptor nr̃ simpli¬
citatem atq patientiã p̃dicanti¬
um. suȩ manu iurtutis tenens. a
uiciis suis carnales interfecit: &¬
maxilla interram ꝓiecta. postmo¬
dum aquas fudit: quia data mor¬
t p̃dicatoꝵ corpora. magna po¬
pulis monstrauere miracula. ¶Aa¬
xillam gͦ eccłiȩ ꝓuersi fenunt: cũ
bonos p̃dicatores insecͣuntur. Ꝙ
quia tunc reꝓbi grande se aliqͥd
fecisse estimant. cũ uitã p̾dicatoꝵ

Expanded text:
pe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, sicut sub Judae specie per Jeremiam dicitur: « Plorans ploravit in nocte, et lacrymae ejus in maxillis ejus . » In adversitate Ecclesiae illi amplius plangunt, qui vitam carnalium confringere praedicando noverant. Per ipsos quippe sancta Ecclesia iniquos a vitiis conterit, et quasi glutiens, in sua membra convertit. Unde ipsi quoque primo praedicatori velut maxillae Ecclesiae dicitur: « Occide, et manduca . » Hinc est etiam quod Samson maxillam asini tenuit, et hostes peremit, quia Redemptor noster simplicitatem atque patientiam praedicantium suae manu virtutis tenens, a vitiis suis carnales interfecit. Et maxilla in terram projecta postmodum aquas fudit; quia data morti praedicatorum corpora magna populis monstravere miracula. Maxillam ergo Ecclesiae perversi feriunt, cum bonos praedicatores insequuntur. Et quia tunc reprobi grande se aliquid fecisse aestimant cum vitam praedicatorum
Abbreviated transcription (Latin):
gnantur. De quib: et adhuc sub¬
brantes aꝑiunt: cũ eterroris sui ma¬
la p̃dicare ñ metuunt: & p̃dicam̃¬
ta rectȩ fidei irrident. De quib sci¬
endum ẽ: quia illos p̃cipuȩ insc̃a
eccłia ꝑsecuntur. qͦs multis conspi¬
ciunt esse ꝓfuturos: qui uitã car¬
nalium uerbo correptionis con¬
terunt: eosq mȩccłiȩ corꝑe sp̃ali

Expanded text:
gnantur. De quibus et adhuc subgnantur. De quibus et adhuc subrobrantes aperiunt cum et erroris sui mala praedicare non metuunt, et praedicamenta rectae fidei irrident. De quibus sciendum est quia illos praecipue in sancta Ecclesia persequuntur quos multis conspiciunt esse profuturos, qui vitam carnalium verbo correptionis conterunt, eosque in Ecclesiae corpore spi
Abbreviated transcription (Latin):
Terra quippe cui ue dicitur: ille pͥn¬
cipaliter dampnatus homo ẽ. Qui.
alarum cymbalum uocatur: quia
hi qui ꝑsuꝑbiam maltitudinem co¬
gitationis ẽuolant: eundem ꝑuersũ
hominem p̃dicando sonant. Quȩ
opiȩ eẽ ꝑhibetur. Ethiopia etemĩ.
nigrum populũ mituit : & omnem
hominẽ mundus iste qͥa peccatorẽ
ꝓfert: quasi nigrum ethiopiȩ ppłm
parit. S terra. cui ue dicitur: trans
flumina ethiopiȩ esse ꝑhibetur:
quia dampnatus ille homo. tanta
immensitate iniquus ẽ. ut om̃iũ
peccanum peccata transcendat.
Qui mittit inmari legatos: quia p̃¬
dicatores suos inscło spargit. Deqͥb
recte subditur. qualiter mittant᷑
dum dr: inuasis papiri. suꝑ aquas.
Expapiro quippe carta ẽ. Qd itaq¬
doctoꝵ scłarium. Inuasis igitur
papin. suꝑ aquas legatos mittere
est: p̃dicationem suã insapientiũ
carnaliũ sensib ponere: & deflu¬
entes adculpã populos uocare.
Qui gͦ illic ꝑuasa papiri: ipsi hic qͥa
carnaliter uident. ꝑoculos desi¬

Expanded text:
Terra cui vae dicitur ille principaliter damnatus homo est qui alarum cymbalum vocatur: quia qui per superbiam multitudinem cogitationis evolant, eumdem perversum hominem praedicando sonant. Et opiae esse perhibetur. Aethiopia enim nigrum populum nutrit, et omnem hominem mundus iste quia peccatorem profert, quasi nigrum Aethiopia populum parit: sed terra cui Vae dicitur trans flumina Aethiopia esse perhibetur, quia damnatus ille homo tanta perversitate iniquus est, ut omnium peccatorum peccata transcendat. Qui mittit in mare legatos, quia praedicatores suos in saecula spargit: de quibus recte subditur, qualiter mittantur, dum dicitur, in vasis papyri super aquas. Ex papyro quippe charta est. Quidoctorum saecularium. In vasis igitur papyri super aquas legatos mittere est praedicationem suam in sapientum carnalium sensibus ponere, et defluentes ad culpam populos vocare. Qui ergo illic per vasa papyri, ipsi hic, quia carnaliter vident, per oculos desi
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid habebunt finẽ uerba uen¬
tosa: Uentosa enĩ uerba sunt: q̃
inflationi temporali potius. qͣm
rectitudini seruiunt. Sepe autem
mali. etiã bona dicunt: s qͥa be
ne ñ dicunt: uentosa uerba ꝓfert̃.
Nã dict̾a eoꝵ & si quando sana suq
psententiã: inflata tamen sunt. ꝑ
aliud beati iob magisteno docem̃:
nͥ ut quisq ꝑpendere sollicitȩ sci¬
at̾ ne luctus tempore. uerba incre¬
pationis inferat: Si enĩ sunt quȩ¬
dam. quȩ increpari iure debeant:
inafflictione pꝰponenda sunt: ne
consolator increpando dolorem
augeat: quẽ lenire ꝓposuerat. Seq̃r.¬

Expanded text:
Nunquid habebunt finem verba ventosa? - Ventosa enim verba sunt, quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt, sed quia non bene dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum etsi quando sana sunt per sententiam, inflata tamen sunt per aliud beati Job magisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
apparebat: ꝑpatientiã suã typum
tenet ȩccłiȩ: quȩ nouit talia audien¬
do tolerare: &cum eius sermo admit¬
titur: latiocinando destruere: x dic̃¬
Audiui frequenter calia. Electi qͥp¬
pe. frequenter aliena mala. quasi
sua audunt: & abhis crimen in¬
pingitur: a quib crimina inpacta
ppetrantur. Hac autem responsione.
beatus iob illud eccłiȩ tempus si¬
gnificat: quo. oppressa ab aduersa¬
riis. temporali eoꝵ potentia. qua¬
si deiecta creditur. ynde. sequitur.
Consolatores onerosi: om̃s uos. Si¬
ue enĩ heretici. seu praui quilibet.
cũ laborare bonos inaduersitate
conspiciunt: in eo qđ illos conso¬
lan appetunt: mala eis ꝑsuadere
conantur. Vnde ñ immerito bono¬
rum mentib onerosa fit eoꝵ con¬
solatio: quia inter uerba dulcecdi¬
nis. uirus ꝓpinare cupiunt erro¬
ris: &dum dictis lenib dolores qͣsi
leuigant: peccati onus imponere
festinant. S electi uiri. etiã cũ dem¬

Expanded text:
apparebat, per patientiam suam typum apparebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittitur, ratiocinando destruere, et dicAudivi frequenter talia. - Electi quippe frequenter aliena mala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur, a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac enim responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis temporali eorum potentia, quasi dejecta creditur. Unde sequitur: Consolatores onerosi omnes vos. - Sive enim haeretici seu pravi quilibet, cum laborare bonos in adversitate conspiciunt, in eo quod eos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibsolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ solet:
conuitium. bo¬
nis ingerunt:
priusqͣm de eis
ipsi ueraciter accusentur. Et dum me¬
tuunt increpari de his quȩ faciunt:
aduersantes suis prauitatib iustos
hȩc facere testantur. Scĩ autẽ uiri.
patienter audunt: etiã quȩ se nun¬
quam fecisse meminerunt: qͣmuis
ea mala quȩ sibi ingeri conspici¬
unt. ab ipsis criminatorib suis no¬
uerint ꝑpetrata. & cum eos p̃dican¬
do corrigere ñpossunt: patiendo
tolerant: quatinus si fructum con¬
uersionis eoꝵ ñualent: exipsis ta¬
men p̃mium longanimitatis ad¬
quirant. Unde. et sc̃a ȩccł̃ia: dauid
ꝓpħiȩ uocib dicit. Supra dorsũ
meũ fabricauerunt peccatores: qͥa
uidelicet dum heregcoꝵ. uł quo¬
corrigere ñ ualens.tolerat᷑ facta pec¬
cantium. supra dorsũ portat. Beat̃
ltaq iob. uidens eliphat amicum
suũ multa contra se de hẏpocrisi
conquirentem: qui ex consolationiᷤ
uerbis.adamaritudinem increpa¬
tionis eruꝑat. & simulatꝰ consolador

Expanded text:
prium solet, convicium bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala quae sibi ingeri conspiciunt ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata; et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionis eorum non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. Unde et sancta Ecclesia David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores , quia videlicet dum haereticos vel quocorrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator
Abbreviated transcription (Latin):
sitan necessitati congruunt. accipe
recusat: plus ẽ. qđd sibi retribui ap¬
petit:cũ ultra meritum laudari de¬
siderans. munus abore querit.Et
quia in ipso laudis appetitu nimio
cor ardore succenditur: dicat᷑ rec̾te.
Et ignis deuorabit tabernacula eoꝵ:
qͥ munera libenter accipiunt. Sin¬
uͦ eoꝵ tab̃nacula. corꝑa debemus
acciꝑe. in quib illoꝵs animȩ habi¬
tant: ignis eoꝵ tabernacula de¬
uorat: quia qui hic inmente ar¬
dent igne auariciȩ: illic etiã incar¬
ne concremantur ignib gehennȩ.
Quia mens hypoeritȩ nunqͣm uacat
amala cogitatione: nã siue terrena
queq seu laudem appetat. hȩc aliis
inuidet. quȩ sibi tribui anhelai: &
tanto ceteros ostendere ꝑuersos mo¬
litur: qͣnto uideri sanctior omnib
appetit ut exeo qđ alii despicabileᷤᷤ
fiunt: ipse reuerentior semꝑ appa¬
reat. Unde fit: ut de opinione pro¬
ximi ante humana iudicia. linguȩ
suȩ laqueos prȩtendatꝰ ut eoꝵ q̃b

Expanded text:
sitan necessitati congruunt, accipere sitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt. um tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
spec̾tu occulti iudicis infecundi
& aridi apparent. Sepe uero estu
auariciȩ accensi. eo maiora de se
oꝑa humanis oculis ostendunt:
quo ampliora sibi abhominibus
offerri mimera appetunt. Unde ad¬
huc subditur. Et ignis deuora xxii
bit tabernacula eoꝵ: qͥ munera
libenter accipiunt. Sic̃ enĩ corpꝰ
intabernaculo: sic mens habitat
incogitatione. S ignis tab̃naclã
deuorat: cũ estus auariciȩ. cogita¬
dones deuastat. Et sit plerumq.
ut hẏpocrita aurũ uel quȩq bona
corꝑalia abhominib acciꝑe con¬
tempnat: s quia hȩc ñ accipit᷑. ma¬
iores abeis reciꝑe laudes querit. &
fortasse. munus se accepisse ñestimat:
qͥa bona corꝑalia accipe recusat.
Unde. sciendum ẽ: quia aliquando.
munus amanu: aliquando uͦ ab
ore. porrigitur. Nã qͥ nummũ tribu¬
it: munus exmanu dedit. Qui au¬
tem uerbũ laudis impendit: mu¬
nus abore ꝓtulit. Hypocrita itaq.
et si exteriora dona. quȩ terrenȩ for¬

Expanded text:
spectu occulti judicis infecundi spectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde adhuc subditbit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt. - Sicut enim corpus in tabernaculo, sic et mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae for
Abbreviated transcription (Latin):
et nil iã transitoriũ querere: nullis
ꝓhac uita iurgiis admisceri. Cum
itaq hoc inse fidelis anima osten¬
dit: qͣsi oliua. florem ꝓtulit: s cum
quidã extalib rursus ceperint
mundi gloriã quã contempserã
querere: & terrenis reb qͣs spreius¬
se uidebant᷑ insatiabiliter in hiato
uacare iurgiis: ꝓximoꝵ lesiones exqͥ¬
rere: nimirũ ꝓicit oliua florem. quẽ
ꝓposuit: quia rudimenta boni stu¬
dii. adꝑfecta oꝑa ñ ꝑduxit. Sed sei¬
endum ẽ. quia hȩc eis semꝑ eueni¬
unt: qui deum puro ac simplici
studio non sequuntur. Unde rectȩ
subditur. Congregatio enĩ hypo¬
critȩ:sterilis. Cepta enĩ bona ñ amit¬
teret: si hypocrita ñfuisset. Cõngre¬
gant uͦ hẏpocritȩ bona oꝑa: s eoꝵ
sterilis ẽ. ipsa congregatio: quia ꝑ
hoc qd agunt. fructum recipe in
eterna retributione ñ appetunt.
Fecundi ac uirides insuis oꝑib hu¬
manis oculis uidentur: s incon¬

Expanded text:
et nil jam transitorium quaerere, nullis et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in con
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cũ inflore ẽ: si immodata
nebula tangitur: aplenitudine
fructuum uacuatur. & quotiens
inchoantes quiq bona oꝑalau¬
dari abaspicientib cepint. atq
insuis laudib delectari: fit cali¬
go inteligentiȩ in cogitations. it
iam discernere nequeat. qua inten¬
tione qͥd faciat: et fructũ ꝑdit oꝑiᷤ
uelut foris exnebula fauoris. Un¬
de bene ꝑsalomonem dr. Mane
surgamus adiuneas: uideamꝰ si
fructus parturiunt. florent qͥppe
uinee: cum mentes fideliũ bona
oꝑa ꝓponunt.S fructus ñ pari¬
unt: si abeo qdđ ꝓposuerint. aliqͥb
uicti errorib infirmantur. Non gͦ
intuendũ ẽ. si uineş floreant: sed si
flores ad partũ fructuũ conualescãt
qͥa mirũ ñẽ si quis bona inchoet:
s ualde mirabileᷤ. si intentione rec¬
ta inbonomoꝑe ꝑduret Un¬
de fit plerumq ut si mbono ope
recta intentio ñ tenetur: etiã ipsum
hoc opus qđ bonum creditur amit¬
tatur. Nam quosdã sepe uidemus.
tenena quȩ possederant reliquisse:

Expanded text:
iva cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera, laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si fructus parturiunt . Florent quippe vineae cum mentes fidelium bona opera proponunt. Sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint aliquibus victi erroribus infintuendum est si vineae floreant, sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est, si intentione recta in bono opere perduret. Unde fit plerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus qtatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse,
Abbreviated transcription (Latin):
inuentũ plata displicent. Unde. nc̃
dicitur. Nunquid sapiens responde¬
bit:. quasi inuentum loquens: Nec
bonoꝵ uerba. dicta rationis: s sti¬
mulos furoris existimant. Unde. &
subditur. &implebit ardore stoma¬
chũ suum: quia etiã quȩ sciunt
guis uerbis eum qui non ẽ ȩquał
t: et loqueris qđ tͥ non expedit
Nullum uͦ estimant timorem dñs
habere: nͥ eum quẽ potuerint ad
suȩ confessionis stulticiã trahere.
dȩ dicat. De tua iusticia p̃sumens.
creatoris tui grãm despicis dep̃ca¬
ri. Cum enĩ uera mala heretici con¬
tia bonos ñinueniunt: fingunt
quȩ redarguant. ut iusti esse uide¬
ant᷑: & fit plerumq. ut adaꝑta con¬
tumeliarũ uerba ꝑueniant.Vnde.
adhuc subditur. D ocuit enim

Expanded text:
in ventum prolata displicent. Unde nunc in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt rguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. erte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis depri. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguant, ut justi esse videantur, et fit plerumque ut ad aperta contumeliarum verba perveniant. Unde adhuc subditu
Abbreviated transcription (Latin):
qui spiritaliter uiuunt. Cur gͦ ineẽ
coniugib. camis tribulato quasi
specialiter dr. quȩ etiã auita spirita¬
lium longe non ẽ. nͥ qd hi frequent̃
maiores tribulationes excarne su¬
scipiunt. qui carnis uoluptatib de¬
lectantur: Bene autẽ di: &anima
eus suꝑ semet ipso lugebit: quia
quisqͥs inse gaudere appetit: eo
ipso iã inluctu ẽ: quo auera leticia
recessit. Uera quippe lȩticia mentis:
creator ẽ Dignũ itaq ẽ. ut inse sẽꝑ
homo merores inueniat: qͥ derelicto
creatore. inse gaucdũ querebat Seq̃e.¬
Respondens autem eliphar themani¬
tes: dicit. Nunquid sapiens respon¬
debit qͣsi inuentum loquens: et im¬
plebit ardore stomachum suũ: Cre
bro iã diximus. beatũ iob typũ scẽ
uniuersalis ȩccłiȩ amicos uͦ illiꝰ he¬
reticoꝵ speciẽ tenere. Qui qͣsi exdefen¬
sione dm̃. occasionem stulte locu¬
tionis inueniunt: & contumelios a
contra bonos uerba iaculantur: qͥb
cuncta quȩ afidelib sentunt᷑ qͣsi

Expanded text:
iritaliter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. SeqRespondens autem Eliphaz Themanites, dixit: Nunquid sapiens respondebit, quasi in ventum loquens, et implebit ardore stomachum suum? » bro jam diximus beatum Job typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui, quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. Unde. recte qͦ de hoc iniqͦ
dr. Antequam dies eius impleant᷑.
pibit: quia & si quid boni fortasse
agere cepent: priusqͣm ineo ꝑlon¬
gitudinem temporis conualescat
adexteriora relabitur: & ꝑuerse
deserit. quȩ recte inchoasse uide
bus actib indempestiue inuol¬
uitur: ab omni nimirũ bona oꝑa¬
tione siccatur. Uñ ntr adhuc be¬

Expanded text:
dicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortagere coeperit, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora delabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbbus actibus intempestive involvitur, ab omni nimirum bona operatione siccatur. Unde adhuc be
Abbreviated transcription (Latin):
desistunt: Sunt nanq nonnulli.
qͥpost uitã ꝑditã. adsemetipsos re¬
deunt: & accusante se conscientia.
puersa itinera relinquunt. Cõmu¬
tant oꝑa: antiquȩ suȩ prauitati:
tradicunt: terrenas actiones fugi¬
unt: desidia suꝑna sectantur. S pri¬
usquã meisdem scĩs desideriis soli¬
dentur: ꝑtorporẽ mentis. adea quȩ
diiudicare cȩperant. redeunt: atq
admala quȩ fugere disposuerant.
recurrunt. Quia enim sepe contin¬
git. ut ꝓutilitate multoꝵs. etiã sc̃ĩ
um exteriorib actionib seruiant.
et populoꝵ gubernationib occu¬
pentur: hoc infirmi aspicientes.
& ꝑuetustã adhuc supbiã queren¬
tes imitari. exteriorib actionib se
inserunt. S quanto adeas ñ erudi¬
t spiritalib ueniunt: tanto eas cas¬
nalius exsequuntur. Nili enĩ pnus
cor longo studio & diutina conuer¬
satione. in desideriis cȩlestib conua¬
lescat: cũ adexteriora agenda refun¬
ditur: ab omni statu boni opis era¬

Expanded text:
dicatur. --Sunt namque nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis era
Abbreviated transcription (Latin):
nimus: si nec dum fuerit ꝑintima
dona solidatus. Unde. necesse ẽ:
ut loca maiora. uel exteriora oꝑa.
quȩ humanis sunt necessitatib
ꝓfutura. illi exercenda suscipian:
qui hȩc duudicare. atq subsemet¬
ipsis premere. exiurtute intima
nouerunt. Nam cũ infirmꝰ quisq.
uł adlocũ regiminis. uel ad exte¬
nora agenda retrahit᷑ quo quasi
extra se ducit᷑ eradicatur: quia &
arbor quȩ radices pͥꝰ maltũ ñ mit¬
tit:. citius uentoꝵ impetu sternitur.
si se adaltum uerticem extollit. eoq
citius adima corruit: quo altius
maere sine racdicib excreuit. son¬
nunquã uͦ florentẽ uineã. ñ frigͦ s
estꝰ arefacit. Cũmq ĩmod̾ato calore
tangitur: discusso flore. botrus ta¬
bescit. Et plerumq contingit. ut
hi qui adbona oꝑa. recta intentio¬
ne ñueniunt: cũ placere se homi¬
nib uident: adexercenda hec eadẽ
oꝑa uehementius accendant᷑: hu¬
manis placitura ocłis agere anxiȩ

Expanded text:
nimus, si necdum fuerit per intima nimus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Valde necesse est ut loca majora, vel exteriora opera, quae humanis sunt necessitatibus profutura, illic exercenda suscipiant qui haec dijudicare atque sub semetipsis premere ex virtute intima noverunt. Cum infirmus quisque, vel ad locum regiminis, vel ad exteriora agenda retrahitur, quo quasi extra se ducitur, eradicatur; quia et arbor quae radices prius in altum non mittit, citius ventorum impetu sternitur, si se ad altam verticem extollit; eoque citius ad ima corruit, quo altius in aere sine radicibus excrevit. Nonnunquam florentem vineam non frigus, sed aestus arefacit. Cumque immoderato calore tangitur, discusso flore botrus tabescit. Et plerumque contingit, ut hi qui ad bona opera recta intentione non veniunt, cum placere se hominibus vident, ad exercenda haec eadem opera vehementius accendantur, humanis placitura oculis agere anxie
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ. qđ sic de hoc iniquo genera¬
liter loquit᷑: ut tam̃ diuinꝰ sermo.
adspecialem eius nequiciã diriue¬
tur Qui enĩ dicens. ledetur quasi
iunea inprimo flore botrus eius.⁊
quasi oliua ꝓiciens germen suum.
ꝓtinus subdit: congregatio enim¬
om̃is hẏpocritȩ sterilis: patenter
indicat. quia hoc iniquo repbato.
ẽ: qualiter hẏpocrita. sicut uinea
inprimo flore. uel sicut oliua flo¬
rem ꝓiciens. ledatur. Si florentem
uineã. ꝑinȩqualitatem aeris. im¬
moderatum frigus atagerit: ꝓti¬
nus abomni humore uirichitatis
arefacit. Et sunt nonnulli. qui pꝰ
puersa itinera scãs uias sectari ap¬
petunt: sed prius qͣm meis ut di¬
ximus. desideria bona roborent᷑:
quedã illos p̃sentis seculi ꝓspitas
accipit. quȩ eos reb exterioribus
implicat: et eoꝵ mentem. dũ aca¬
lore intimi amoris retrahit quasi
exfrigore extinguit: & quicquid
meis de uirtutum flore apparere
uidebatur. interficit. Interrenis
quippe actib. ualde frigescit a

Expanded text:
tandum quod sic de hoc iniquo generaliter loquitur, ut tamen divinus sermo ad specialem ejus nequitiam derivetur. Qui enim dicens: Laedetur quasi vinea in primo flore botrus ejus, et quasi oliva projiciens florem suum, protinus subdit: Congregatio enim hypocritae sterilis, patenter indicat quia in hoc iniquo reprobatiest qualiter hypocrita sicut vinea in primo flore, vel sicut oliva florem projiciens laedatur. Si florentem vineam per inaequalitatem aeris immoderatum frigus attigerit, protinus ab omni humore viriditatis arefacit. Et sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari appetunt, sed priusquam in eis, ut diximus, desideria bona roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit, quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum mentem dum a calore intimi amoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur, interficit. In terrenis quippe actibu
Abbreviated transcription (Latin):
sced. P refiri dies singłis abinterna
di p̃scientia. nec augeri possunt nec
minus. ñ contingat ut ita p̾sciant᷑.
ut aut cum optimis oꝑib longi¬
ores sint. aut cum pessimis. breuio¬
res: sic̃ erechias augmentũ dierũ
meruit. inimpensione lacrimarũ:
& fic̃ de ꝑuersis scriptũ e. Indisci¬
plinatis obuat mors. Sed sepe
imiquus. quamuis in occulta dei
p̃scientia. longa uitȩ eius tempora
ñ sint p̃destinata: ipse tam̃. qͥa car¬
naliter uiuere appetit: longos a¬
mmo dies ꝓponit. Et quia ad
ilud tempus ꝑuenire non ualet
qđ exspectat: quasi ante. quã dies
ilius impleantur ꝑit. Qd tamen:
intelligere & aliter possum. Plerũq
enĩ quosdã cernimus & ꝑuersa age.

Expanded text:
sint. Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est, indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam c
Abbreviated transcription (Latin):
sinam tribuunt᷑. ñ hanc ꝓȩt̃nȩ uitȩ
desidĩo. s ꝓ extendenda uita tem¬
porali largiuntur: mortẽ se poss e
defendere dationib credunt. S
ñ creddit. frustra errore deceptus.
q&đ aliquo p̃cio redimendus sit:
quia optinere ex impenso muñe
ñualet. ut finẽ debitũ euadat: curꝰ
etiã nequicia intercidit uitã. Unde.

Expanded text:
synam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae synam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre donationibus credunt, sed non credat frustra errore deceptus quod aliquo pretio redimendus sit, quia obtinere ex impenso munere non valet ut finem debitum evadat, 414 cujus etiam nequitia intercidit vitam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lemosinas facimus: qͣsi ꝓ praius
actib p̃cium damus. Unde ꝑ ꝓ
phetam. de eo qui hec ñagit dicit̃
Non dabit dõ deꝓpiciationẽ suã: nec
precium redemptionis animȩ suȩ.
Nonnunquã uͦ huites elati. inferio¬
res opprimunt: aliena rapiunt:
ettamen qͣsi quȩdã aliis largiunt᷑.
Et cũ multos deprimant: aliqͣndo.
quibdã opem defensionis ferunt:
& ꝓ iniquitatib qͣs nunqͣm desert
dare precium uidentur.S tẽ elemo¬
sinȩ p̃ciũ nos aculpis liberat: cum
ppetrata plangimus. & abdicamꝰ.¬
Nam qui. et semper peccare uult.⁊
qͣsi semꝑ elemosinã largiri: frustra
precium tribuit: qͥa ñ redimit ani¬
mam suã. qͣm auiciis ñ compescit.
Unde nunc dicitur: ñ credit. frustra
errore deceptus. qđ aliquo precio
redimendus sit: quia elemosina
suꝑbi chuitis. eũ redimere ñualet᷑
qͣm ꝑpetiata simul rapina pauꝑis.
ante dĩ oculos ascendẽ ñꝑmittit.
Q& tortasse intelligi ce aliter potest:

Expanded text:
leemosynas facimus quasi pro pravis leemosynas facimus quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit, dicitur: « Non dabit propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . » Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur. et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt et pro iniquitatibus, quas numquam deserunt, dare pretium videntur. Sed tunc qlemosinę pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus et abdicamNam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascendere non permittit.Quod fortasse intelligi et aliter potest.
Abbreviated transcription (Latin):
metuit. S cũstipendiũ uitȩ p̃¬
sentis querit: hec eadẽ iudicia.
que metuere cepat. auariciȩ de¬
uictus insania contempnit. Ee
quidẽ mori se posse inpeccato
existimat: s tam̃ apeccato ñ ces¬
sat. Undde.&. sub ditur. Cum se¬
mouerit adquerendũ panẽ: no¬
uit qł paratus sit inmanu eius
tenebranĩ edies. Panis et enĩ. stipen¬
dium uite p̃sentis: tenebraiũ uͦ
dies: tempus ultionis accipitur.
uersus irã suꝑni iudicis ꝑpendit
p̃sentem: s amalo ñ auertitur:
ut etiam ipsa qͦ ab eius interitu
ualeat auert. Accusante autẽ se
conscientia feriri metiut: s tam̃
semꝑ auget quo feriatur. Contẽ
testẽ sue nequicie intus habet
timorẽ. & quamuis praua uideat̃
foris audacter agere: de his tamen
apud semetipsũ cogitur trepidare.

Expanded text:
etuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et subditur: Cmoverit ad quaerendum panem, novit quod paratus sit in manu ejus tenebrarum dies. - Panis etenim stipendium vitae praesentis, tenebrarum vero dies tempus ultionis accipitur. perbus iram superni Judicis perpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeat averti . Accusante se conscientia, feriri metuit; sed tamen semper auget, quo feriatur. Contemntestem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foras audacter agere, de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare.
Abbreviated transcription (Latin):
armat᷑: quia reb temporalib tu¬
mens. cont᷑ p̃cepta ueritatis qͣ de
magnitudine carnis erigitꝰ Quid
eni pauptas ñ quedã macies: & qͥd
rerum habundantia: nͥ pinguedo
ẽ uitȩ p̃sentis: Pingui gͦ ceruice
se contra deum erigit: qui tem pora¬
lem habundantiã in suꝑbiã assu¬
mit. Habent enim hoc potentes
& miqui ꝓprium. ut fallacib ai¬
uiciis occupati. ueras c̃i opes ne¬
gligant: & quanto minus qd ueũ
ẽ inquirunt. tanto amplius fallis
auiciis extoliuntur. Cura eteni
multiplex tenenarũ rerum. quia
ocupat excecat. IInde adhue apt

Expanded text:
armatur, qui, rebus temporalibus tuarmatur, qui, rebus temporalibus tumens contra praecepta veritatis, quasi de magnitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis occupati, veras Dei opes negligant; et quanto minus quod verum est inquirunt, tanto amplius falsis divitiis extollantur. Cura etenim multiplex terrenarum rerum, quia occupat, excaecat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
plere nequius ꝑmittunt᷑. & cũ eos
malicia accendit: potentia roborat.
tanto iã semetipsos merrore cogno¬
scere nequeunt: q̃nto inreb afflu¬
entib. extra se semꝑ ꝓpotentiam
trahuntur. De quoꝵ nunc intentio¬
ne ruinc cicitur. letendit aduersꝰ
cieum. manũ suã: & contra omni¬
potentem roboratus ẽ. Cont᷑ Am̃
quippe. manum tendere ẽ. inopa¬
tione praua despectis di iudiciis.
pseuerare. & quia tunc magis ua
saltem concipi incogitatione non
debuit: contra ommpotentẽ ini¬
quus iste noboratur. quia ꝓsperar
uinala sua achone pmitits Quñ¬
& puersa faciat: et tamen feliciter ui
lo. contra deum currere ẽ: ea quȩ
creatori displicent. cũ audacia ppe¬
trare. De quo recte dicit᷑. cucurrit.
additur. & pingui ceruice armat̾
ẽ. Pinguis ceriuir ẽ. opulenta super¬
bia: affluentib uidelicet reb. q̃si
muitis carnib fulta. Potens gͥ im
quus inpingui ceruice contra dm̃

Expanded text:
plere nequius permittuntur. Et cum eos plere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dicitur: Tetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava, despectis Dei judiciis, perseverare. Et quia tunc magis irasaltem concipi in cogitatione non debuit, contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittituperversa faciat, et tamen feliciter vivlo contra Deum currere est ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur: Cucurrit, additur: Et pingui cervice armatus est. Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fulta. Potens igitur iniquus pingui cervice contra Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Hec de ipso iniquoꝵ capite scilicet
antixp̃o. aꝑtius sentiuntur: qui ꝯtͣ
deũ. manũ erigens. roborari dicitur:
quia paruo intempore ꝑmitcitur
exaltari: ut quo admodicũ głari si¬
nitur: eo inꝑpetuũ atrocius puni¬
atur. S quia eius menbra sunt õs
iniqui: hoc qđ infine mundi ille
tc̃ singulariter acturus ẽ unus: ui¬
deamus qͣliter mͦ amalis agatur
singulis. Sunt nanq nonnulli. qͥ
et si qua aliquando agere contra
omnipotentis d̃ uidiciũ intunt᷑:
ipsa impossibilitate explendȩ suȩ
uoluntatis frac̾ti. adsemetipsos re¬
spiciunt: atq adeum quẽ cortem¬
pnere uoluerant. conueitunt᷑. E qui
disceddere longe poterant. si qd̃ uel¬
lent implere ualuissent: ꝑhoc ali¬
quando saluant᷑ quia qđ̃ nequiter
uoluerunt: implere nequiuerunt
Unde. adse recducti curꝰ sint condido¬
nis aspiciunt: & plangunt se con¬
tiaria ueritati uoluisse. & sunt non¬
nulli. quihoc qđ̃ ꝑuersȩ contra de¬
um appetunt: iusto di iudicio im¬

Expanded text:
ec de ipso iniquorum capite, scilicet Antichristo, apertius sentiuntur qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut quo ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere nequiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei judicio im