comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spiciat: & cõmissas sibi animas per
suã prouidentiã cautas reddat. Seqͥt᷑.
Et audies ex ore meo uerbũ: &
annuntiabis eis ex me. Ecce iterũ
monet᷑ propħa. ne presumat loqui qđ
non audierit. sed prius aurẽ cordis a¬
periat uoci creatoris: & postmodum¬
ossui corporis aperiat aurib plebis.
Vnde propħa alius dicit. Inclinabo
ad similitudinẽ aurẽ meã: aperiam
in psalterio propositionẽ meã. Qui
enĩ rec̾te predicat: prius sic̃ dictum ẽ
aurẽ cordis locutioni intime incli¬
nẽt: ut postmodũ os corporis in propo¬
sitione ammonitionis aꝑiat. Sequit᷑.
Si dicente me ad impiũ. morte mo¬
rieris non annuntiaueris neq locutꝰ
fueris ut auertat᷑ a uia sua impia
ut uiuat: ipse impius in iniquitate
sua moriet. sanguinẽ autẽ eiꝰ de ma¬
nii tua requirã. In quib uerbis qͥd
noħ notandũ ẽ. qͥd sollicite cogitan¬
dũ. nisi quia nec subiectus ex culpa
p̃positi morit᷑. ec ĩpositus sine culpa

Expanded text:
spiciat, et commissas sibi animas per spiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitur: IBID.-- Et audies ex ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. 8. Ecce iterum monetur propheta ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: « Inclinabo ad similitudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam . » Qui enim recte praedicat, prius, sicut dictum est, aurem cordis locutioni intime inclinat, ut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. « Si dicente me ad impium, Morte morfueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
de licet per celeste desideriũ: lu¬
cens ꝑ uerbũ. Ut ergo seruetur ue¬
ritas predicandi: teneat᷑ necesse est
altitudo uiuendi Vnde recte qͦq sc̃ẽ
eccłe sponsi uoce in cantico canticoꝵ
dicit᷑. Nasus tuus sicut turris li¬
bani. Que rogo laus ẽ frẽs km̃i.
ut sponse nasus turri comparetur:
Sed quia ꝑ nasum semꝑ odores
fetoresq discernimꝰ. qͥd ꝑ nasũ nisi
speculatoꝵ discretio designatur:
Qui nimirũ nasus & sicut turris
eẽ & libani dicit᷑: quia uidelicet pre¬
positoꝵ discretio .& munita semper
debet eẽ ex circũspectione: & in alti¬
tudine uitȩ consistere. id ẽ inualle
infirmi operis non iacere. Sic̃ enĩ
turris in monte iccireo ad specu¬
landũ ponit᷑ ut hostes qui ueni¬
unt longius uideant᷑:. sic predicato¬
ris uita semꝑ in alto debet fixa ꝑ¬
manere: ut more nariũ discernat
fecores uitioꝵ. odoresq uirtutum.
Incursus malignoꝵ spuũ longe pro¬

Expanded text:
delicet per coeleste desiderium, ludelicet per coeleste desiderium, lucens per verbum. Ut ergo servetur veritas praedicandi, teneatur necesse est altitudo vivendi. Unde recte quoque sanctae Ecclesiae sponsi voce in Cantico canticorum dicitur: Nasus tuus sicut turris Libani . Quae ergo laus est, fratres mei, ut sponsae nasus turri comparetur? Sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus et sicut turris esse, et Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio et munita semper debet esse circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speclandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa permanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe pro
Abbreviated transcription (Latin):
tienter audiã: sed qͥa ipse quoq in¬
firmus sũ. in otiosis sermonib paulis¬
per tractus. libenter iam ea loqui
incipio. que audire ceperã inuitus:
& ubi tedebat cadere. libet iacere.
Quis ergo ego uel qualis speculator
sum. qui non in monte oꝑis sto. sed
adhuc in ualle infirmitatis iaceo:
Potens uͦ ẽ humani generis creator
& redemptor indigno mͥ &uite al
parco. Esse ergo speculatoris uita
& alta debet semꝑ & circũ specta.
Neq hoc speculatori sufficit ut
due ad alta auditores suos ꝑtrahat:
eoꝵq mentes ad amorẽ cȩlestis pa¬
trie loquendo succendat. Ne enim
terrenarũ rerũ amori suecũbat alta
sit: ne occulti hostis iaculis feriat᷑
ex om̃i latere circũspec̾ta. Sel tune
hec recte agit: cum lingua eiꝰ ex uita
arserit. Nam lucerna que insemet¬
ipsa non ardet: eam rem cui suppo¬
nitur non accendit. Hinc enĩ de
iohanne ueritas dicit. Ille erat lu¬
cerna ardens .&. lucens. Ardens ui¬

Expanded text:
tienter audiam. Sed quia ipse quoque intienter audiam. Sed quia ipse quoque infirmus sum, in otiosis sermonibus paulisper tractus, libenter jam ea loqui incipio, quae audire coeperam invitus; et ubi taedebat cadere, libet jacere. Quis ergo ego vel qualis speculator sum, qui non in monte operis sto, sed adhuc in valle infirmitatis jaceo? Potens vero est humani generis creator et redemptor indigno mihi et vitaparco. et alta debet semper et circumspecta. Neque hoc speculatori sufficit ut do ad alta auditores suos pertrahat, eorumque mentes ad amorem coelestis patriae loquendo succendat. terrenarum rerum amori succumbat, alta sit; ne occulti hostis jaculis feriatur, ex omni latere circumspecta. Neque harserit. Nam lucerna quae in semetipsa non ardet, eam rem cui supponitur non accendit. Hinc enim de Joanne Veritas dicit: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens vi
Abbreviated transcription (Latin):
test animus. qͥa ad multa partitur.
Cogor nanq modo eccłarũ. modo
monasterioꝵ causas discutere. sepe
singłoꝵ uitas. actusq pensare: modo
quedã ciuiũ negotia sustinere: modo
de irruentib barbaroꝵ gladus geme¬
re. & cõmisso gregi insidiantes lupos
timere: modo rerũ curã sumere. ne
desint subsidia eis ipsis quib disci¬
plinȩ regula tenetur: modo raptores
quosdã ȩquanimit̃ perpeti: modo¬
eis sub studio seruate caritatis obu¬
are. Cũ itaq ad tot & tanta cogi¬
tanda. scissa ac dilaniata mens
ducit᷑. quando ad semet ipsã
redeat. ut totã se in predicati¬
one colligat. & a proferendi uerbi
ministerio ñ recedat: Quia aut̃
necessitate loci sepe uiris secularib
iungor. ñ nunqũa michi lingue
disciplinã relaxo. Nam si in assi¬
duo censure meȩ uigore me teneo:.
scio qͥa ab infirmiorib fugior:. eosq
ũd hoc qđ appeto nunquã traho.
Unde fit ut eoꝵ sepe & otiosa pa¬

Expanded text:
test animus, quia ad multa partitur. test animus, quia ad multa partitur. Cogor namque modo Ecclesiarum, modo monasteriorum causas discutere, saepe singulorum vitas actusque pensare; modo quaedam civium negotia sustinere, modo de irruentibus barbarorum gladiis gemere, et commisso gregi insidiantes lupos timere; modo rerum curam sumere, ne desint subsidia eis ipsis quibus disciplinae regula tenetur, modo raptores quosdam aequanimiter perpeti, modoeis sub studio servatae charitatis obviare. Cum itaque ad tot et tanta cogitanda scissa ac dilaniata mens ducitur, quando ad semetipsam redeat, ut totam se in praedicatione colligat, et a proferendi verbi ministerio non recedat? Quia autem necessitate loci saepe viris saecularibus jungor, nonnunquam mihi linguae disciplinam relaxo. Nam si in assiduo censurae meae rigore me teneo, scio quia ab infirmioribus fugior, eosque ad hoc quod appeto nunquam traho. Unde fit ut eorum saepe et otiosa pa
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit uita sequit᷑ lĩguã: qui otiosis
uerbis sepe implicor. ẜ ab exhortatio¬
ne atq edificatione proximoꝵ torpens
ꝙ negligens cesso: qui in conspectu dĩ
factus sum mutus & uerbosus. muius
in necessariis. uerbosus in ouosis. Sed
ecce sermo dĩ dum speculatoris uitã
compellit ut loquar. tacere non
possũ: & tam̃ loquendo me feri¬
ri ꝑtimesco. Dicam dicã. ut uerbi dĩ
gladius etiam ꝑ meipsũ ad configen¬
dũ cor ꝓximi transeat. Dicam. dicã:
ut etiam contra me sermo dĩ sonet
ꝑme. Ego me reum eẽ non abnego:.
torporẽ meũ atq negligentiã uideo.
Erit fortasse apud dm̃ piũ iudicẽ
impetiatio ueniȩ. ipsa cognitio culpe.
Et qͥdem in monasterio positus ua¬
lebam & ab otiosis linguã restringere:
& ĩ intentione orationis pene continue
mentẽ tenere.At post quã cordis hu¬
nierũ sarcinę pastorali supposui: col¬
ligere se ad semet ipsũ assidue ñ po¬

Expanded text:
sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis sufficit vita sequitur linguam. Qui otiosis verbis saepe implicor, et ab exhortatione atque aedificatione proximorum torpens et negligens cesso. Qui in conspectu Dei factus sum mutus et verbosus, mutus in necessariis, verbosus in otiosis. Sed ecce sermo Dei de speculatoris vita compellit ut loquar. Tacere non possum, et tamen loquendo me ferire pertimesco. Dicam, dicam, ut verbi Dei gladius etiam per memetipsum ad configendum cor proximi transeat. Dicam, dicam, ut etiam contra me sermo Dei sonet per me. Ego reum me esse non abnego, torporem meum atque negligentiam video. Erit fortasse apud pium judicem impetratio veniae ipsa cognitio culpae. 6. Et quidem in monasterio positus, valebam et ab otiosis linguam restringere, et in intentione orationis pene continue mentem tenere. At postquam cordis humerum sarcinae pastorali supposui, colligere se ad semetipsum assidue non po
Abbreviated transcription (Latin):
ena cõmittit᷑. speculator uocat᷑: ut in
mentis altitudine sedeat: atq uocabu¬
lũ nominis ex uirtute actionis trahat.
Non ẽ enĩ speculator qui in imo ẽ.
Speculator quippe semꝑ in altitudine
stat: ut quicqͥd uenturũ ẽ longe ꝓspi¬
ciat. Et quisqͥs popłi speculator po¬
nit᷑. in alto debet stare ꝑ uitã: ut pos¬
sit prodesse ꝑ prouidentiã. Hinc ꝓpħa
alius speculatorẽ ammonet dicens.
Suꝑ montẽ excelsũ ascende tu qui
euangłizas syon: ut uidelicet qui p̃¬
dicationis locũ suscipit. ad altitudi¬
nem bonȩ ascendat actionis. Ad excel¬
sa transeat: & eoꝵ qui sibi cõmissi st̃
oꝑa transcendat: quatinꝰ subiectorũ
uitã tanto subtilius uideat᷑: quanto
& terrenis reb quas despicit animũ
ñ supponit. O quã dura mͥ sunt ista
quȩ loquor. qͥa memet ipsũ loquendo
ferio: cuiꝰ neq lingua ut dignũ ẽ pre¬
dicationẽ tenet. neq inquantũ tenere

Expanded text:
ura committitur, speculator vocatur, ut in ura committitur, speculator vocatur, ut in mentis altitudine sedeat, atque vocabulum nominis ex virtute actionis trahat. 1283 Non est enim speculator qui in imo est. Speculator quippe semper in altitudine stat, ut quidquid venturum est longe prospiciat. Et quisquis populi speculator ponitur, in alto debet stare per vitam, ut possit prodesse per providentiam. Hinc propheta alius speculatorem admonet, dicens: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui praedicationis locum suscepit ad altitudinem bonae ascendat actionis; ad excelsa transeat, et eorum qui sibi commissi sunt opera transcendat; quatenus subjectorum vitam tanto subtilius videat, quanto et terrenis rebus quas despicit animum non supponit. 5. O quam dura mihi sunt ista quae loquor, quia memetipsum loquendo ferio, cujus neque lingua, ut dignum est, praedicationem tenet, neque inquantum tenere
Abbreviated transcription (Latin):
sus aut̃ ad prȩdicandũ fuerat: &
tam̃ septem dieb sedens tacebat.
hoc suo silentio innuit: nisi qͥa ille¬
loqui ueracit̃ nouit. qui prius bene
tacere didicerit: Quasi enĩ qđdam
nutrimentũ uerhi ẽ censura silentii:
& recte ꝑ excrescentẽ quoq gr̃am ser¬
monẽ accipit. qui ordinate antea ꝑ
humilitatẽ tacet. Hinc ꝑsalomonẽ
dicit᷑. Tempus tacendi: & tempus
loquendi. Non enĩ ait tempꝰ
loquendi. & tempus tacendi.
sed prius tacendi p̃mitut
tempus. & postmodũ subdit loquen¬
di:quia non loquendo tacere. sed ta¬
cendo debemꝰ loqui discere. Si ergo
propħa sc̃s qui missus ad loquendũ
fuerat diu prius tacuit. ut põstmo¬
lũ recte loqueret᷑: pensandũ nob̃ ẽ
quanta ei culpa sit ñ tacere. quem
nulla cogit necessitas loqui. Sequit̃.¬
Lili hominis. speculatorem dedi te do¬
Inui isrł. Notandũ qđ eũ quem
dñs ad predicandũ mittit. speculato¬
rem ẽẽ denuntiat. Cui enĩ cura ali¬

Expanded text:
sus autem ad praedicandum fuerat, et sus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. ropheta in hoc silentio innuit, nisi qloqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi, est censura silentii. Et recte per excrescentem quoque gratiam sermonem accipit, qui ordinate ante per humilitatem tacet. Hinc enim per Salomonem dicitur: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non enim ait, Tempus loquendi, et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdit loquendi, quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui discere. Si ergo propheta sanctus qui missus ad loquendum fuerat diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequitlatorem dedi te domui Israel. 4. Notandum quod eum quem Dominus ad praedicandum mittit speculatorem esse denuntiat. Cui enim aliena c
Abbreviated transcription (Latin):
diente libenter accipit᷑: qui a predi¬
cante cũ compassione animi ꝓfert᷑.
Sic ferrũ cũ ferro iungitur. liquat᷑
prius. ut postmodũ uicissim a se ipso
teneat᷑. Si enĩ prius minime molle¬
scit: postmodũ fortit̃ tenere ñ suffi¬
cit. Sic propħa captiuo popło consẽ¬
dit. & merens in medio eoꝵ extitit:
ut dũ ꝑ caritatis gr̃am condescen¬
dendo se ei molliorẽ redderetꝰ eum
statĩ ꝑ uerbi fortitudinẽ teneret.
Sin israheliticꝰ popłs qui domus
exasperans uocat᷑ qͥa culpas nec int̃
flagella cognouit. nullo merore a¬
nimũ depressit. propħa int̃ gauden¬
tes merens sedere studuit: ut tacen¬
do ostenderet qͥd loquendo uene¬
rat docere. & priusquã uerba faceret.
in hoc qđ merens tacuit. formã uer¬
boꝵ sumpsit. Sequit᷑. Cum aut
septẽ dieb merens sedit. & post diẽ
septimũ uerba dnice iussionis accepit
ut loqui debuisset: aꝑte indicat qͥa
isdem dieb merendo tacuerat. Mis¬

Expanded text:
diente libenter accipitur, qui a praedidiente libenter accipitur, qui a praedicante cum compassione animi profertur. Sic ferrum cum ferro jungitur, liquatur prius ut postmodum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum fortiter se tenere non sufficit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in medio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam condescendendo se ei molliorem redderet, eum statim per verbi fortitudinem teneret. Sin vero Israeliticus populus, qui domus exasperans vocatur, quia culpas nec inter flagella cognovit, nullo moerore animum depressit, propheta inter gaudentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quod loquendo venerat docere. Et priusquam verba faceret, in hoc quod moerens tacuit formam verborum sumpsit. Sequitur: septem diebus moerens sedit, et post diem septimum verba Dominicae jussionis accepit, ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerendo tacuerat. Mis
Abbreviated transcription (Latin):
dituri. atq ꝑ obedientiã ad ferti¬
litatẽ boni oꝑis ꝑuenturi: aceruus
frugũ uocant᷑. Quia enĩ bone
anime fruges appellent᷑ dĩ: pro¬
pħa alius testat᷑ dicens. Sc̃s ifrł.
lño: primitie frugũ ei. fruges & enĩ
dñi: etiam conuerse ad fidem gentes
post modũ fac̾te sunt. Sed qͥa pri¬
us isrł dño credidit: recte hunc pro¬
pħa frugũ eiꝰ primitias appellauit.
Quia ergo propħa missus ñ priori
popło sed filiis euisdem popli uerba
intulit: ad aceruũ frugũ nouarum
uenit. Quid uero ꝑ chobar fluuiũ
designetur supra iam diximꝰ: quȩ
nequaquã modo repetimus. ne
repetendo fastidiũ generem᷑. Seqͥt᷑.¬
Et sedi ibi ubi illi sedebant: &
mansi ibi septẽ dieb merens in medio
corũ. Notundũ captiuo popło ꝓ¬
pheta sc̃s quanta compassione se copu¬
lat: coꝵq se merorib consedendo &.
merendo conungit: qͥa radix ẽ uerbi
uirtus operis. Et ille sermo ab au¬

Expanded text:
dituri, atque per obedientiam ad fertidituri, atque per obedientiam ad fertilitatem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei, propheta alius testatur, dicens: Sanctus Israel Domino, primitiae frugum ejus . Fruges etenim Domini etiam conversae ad fidem gentes postmodum factae sunt. Sed quia prius Israel Domino credidit, recte hunc propheta frugum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori populo, sed filiis ejusdem populi verba intulit, ad acervum frugum novarum venit. Quid vero per Chobar fluvium designetur, supra jam diximus ; quae nequaquam modo repetimus, ne repetendo fastidium generemus. Seqilli sedebant, et mansi ibi septem diebus moerens in medio eorum. » Notandum quod captivo populo propheta sanctus quanta compassione se copulat, eorumque se moeroribus consedendo et moerendo conjungit, quia radix verbi est virtus operis, et ille sermo ab au
Abbreviated transcription (Latin):
NTER cȩtera propłnȩ miracula.
Moc quoq mirandũ ha bent
Slibri propħarũ: qđ sic̃
in eis. uerbis res. ita ñ non quam
Querba reb exponunt᷑: ut eoꝵ ñ
¶solũ dicta. sed etiam res geste pro¬
Hetie fxct. Unde nunc dicit᷑.
Uerra ad terasmigrationẽ ad acer¬
hiam nouarũ frugum: ad eos qui
habe tabant iuxta flumen chobar.
ut ꝑ fruges locũ quoq exprimeret
dicens. ad aceruũ nouarũ frugum.
nisi qđ sepe per res & loca. cause sig̃¬
nantur: Multi quippe ihezechiele
prophetante iam captiuitatis an¬
ni defluxerant: atq ex his qui in
captiuitatẽ ducti fuerant plures
iam in morte carnis obierant: ad
quoꝵ filios propħa loqui ueniebat.
Unde & ei suꝑius dicit᷑. fili homi¬
nis. mitto ego te ad filios israhel:
ad gentes apostatrices quȩ recesse¬
runt ame. Patres eoꝵ p̃uaricati
sunt pactũ meũ usq ad diẽ hanc:
& filii dura ceruice. & indomabili
corde sunt. ad quos ego mitto te.
Ex quib qͥa multi fuerant cre¬

Expanded text:
nter caetera prophetiae miracula, hoc quoque mirandum habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae, prophetiae sint. Unde nunc dicitur: Veni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar.  per fruges locum quoque exprimeret, dicens: Ad acervum novarum frugum, nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, ad quorum filios loqui propheta veniebat. Unde et ei superius dicitur: Fili hominis, mitto ego te ad filios Ites apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eorum praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant cre
Abbreviated transcription (Latin):
alta uolent. ut terrã funditus deserant:
& acepto dono sese ad cȩlestia ꝑ desi¬
deriũ suspendant. De quib adhuc
post se uocẽ alarũ animaliũ. qͥa ex
ipso luctu penitentiũ. oruin̾t uirtures
scoꝵ: ut tanto magis in scã actione
proficiant. quanto se ante cognitionẽ
uitȩ nequiter egisse meminerint. Sed
ẽ in his uerbis magna dubitatio: qͥa
non aꝑte ꝑ propham dicit᷑. utrum
unũ quodq animal alas suas in se¬
met ipsis ꝑcutiat: an certe hec eadẽ
scã animalia. alis suis se uicissim fe¬
riant. ut ala huiꝰ alterũ. & ala alte¬
rius istud animal tangat. Sed qͥa
plerũq in sacro eloquio ideo aliquid
obscure dicit᷑. ut dispensante mirbi¬
liter dõ multiplicit̃ exponat᷑: nos
caritati ur̃e utraq exponere largiente
dño debemus. Sepe iam alas anima¬
liũ: uirtutes diximus ẽẽ scõꝵ. Quomͦ
ergo unũquodq animal alas suas
excutiens alteram ad alterã ꝑcutit᷑

Expanded text:
alta evolent, ut terram funditus deserant, alta evolent, ut terram funditus deserant, et acceptis donis sese ad coelestia per desiderium suspendant. De quibus adhuc post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia non aperte per prophetam dicitur utrum unumquodque animal alas suas in semetipsis percutiat, an certe haec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe jam alas animalium virtutes diximus esse sanctorum . Quomodo ergo unumquodque animas alas suas excutiens alteram ad alteram percutit,
Abbreviated transcription (Latin):
consoletur. Hec ẽ itaq uox cõmotio¬
nis magnȩ: quando unus quisq sua
acta dinudicans. in afflictione pęni¬
tentiȩ ꝑturbatur. Sed qͥd uox ipsa
dicat. audiamus. Benedicta głã
dñi de loco suo. Locus enĩ maligni
spc̃ fuerant corda peccantiũ. Secd
cũ sibimet ipsis irati ꝑ penitentiã re¬
deunt ad uitam: głe dñi locus fi¬
unt. Iam enĩ se contra se erigunt:
iam penitentiȩ lacrimis in sequunt᷑
mala quȩ cõmiserunt. Inde ergo
audit᷑ benedictio głȩ in laudem dñi:
unde prius sonabat creatoris in iuria
de amore p̃sentis sȩculi. Et corda
penitentiũ fiunt iam dño locus suus.
quȩ prius in peccatis posita fuerant
locus alienus. Ipsi aut̃ qui apeccatis
suis ad dñm conuertunt᷑. ñ solũ de¬
lent lacrimis ꝑuersa quȩ fecerunt:
sed etiam miris oꝑib ad alta profi¬
ciunt. ut sca animalia dĩ om̃po¬
tentis fiant. ut signis. & uirtutib ad

Expanded text:
consoletur. Haec est itaque vox commotioconsoletur. Haec est itaque vox commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animalia Dei omnipotentis fiant, ut signis et virtutibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ atq penitentiũ luctus audiunt᷑.
Qui enĩ prius quieti iacebant in
uulnere: tacti post modũ manu
medicine. cũ dolore redeunt ad salu¬
tem. De hac cõmotione penitentium:
ꝑ propħam aliũ dicit᷑. Pedes eiꝰ stete¬
runt. & mota ẽ terra: qͥa cũ ueritatis
uestigia in mente audientiũ sigunt᷑:
ipsa mens in sui consideratione turba¬
ta cõmouet᷑. Hinc psalmista pro pec¬
catorib exorat dicens. Qui sedes
suꝑ cherubyn. moueat᷑ terra. Hinc
ꝓ afflictis & penitentib deprecans. ait.
Cõmouisti dñe terrã. & conturbasti
eam sana contritiones eꝰ qͥa mota ẽ.
Cerra quippe cõmota & turbata est.
peccator de cognitione reatus sui an¬
xiuis: & ad penitentiȩ lamenta ꝑdu¬
ctus. Reccanti enĩ homini dictũ est¬
Terra es. & in terrã ibis. Exxorat eigo
ut sanet᷑ contritio terrȩ qͥa mota ẽ:
quatinꝰ peccator qͥ de culpis suis af¬
fligitur. de celestis miscłiȩ gaudio¬

Expanded text:
sorum atque poenitentium luctus audiuntur. sorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator, qui de culpis suis affligitur, de coelestis mise
Abbreviated transcription (Latin):
futura sunt. Quid ẽ gͦ qđ post se
propħa uocẽ audiuit cõmotionis
magnȩ: nisi qđ post sermonẽ p̃dica¬
tionis qui fit ad corda peccantiũ.
lamenta pęnitentiũ sequunt᷑ : Fer¬
uersi & enĩ quiq dũ praua agunt.
& a iustis recta ñ audiunt. nesciunt
quã sint grauia quȩ cõmit tunt: atq
ex ipsa sua ignorantia in suo stupore
securi sunt. & iacentes in culpis quasi
molliter qͥescunt: sic̃ de qͦdã peccatore
& securo popło dicit᷑. Requieuit in
fecib suis: qͥd securus iacuit in peccatis.¬
Cũ uero audire ꝑuersi uerbũ p̃dicatio¬
nis ceperint. quȩ sint supplicia eterna
cognoscere. qui terror iudicu. quã sub¬
tilis examinatio de singulis quibq
peccatis: ilico contremiscunt: implent᷑
gemitib: & ñ se capientib suspirus
anxiant᷑: atq magno pauore concussi.
in luctu & fletib erũpunt. Propħã
ergo uox magnȩ cõmotionis sequit᷑:
quia post uerbũ p̃dicationis. conuer¬

Expanded text:
sunt . Quid est ergo quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securus Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conver
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ ꝑgat. audiamꝰ Et abii ama¬
km̃i. is cui dona scĩ sp̃c creuerant. cur
amarus abibat. An om̃e cor qđ idem
spc̃ assumit. amarũ in indignatione
spc̃ sui facit: Unde sciendũ est. qͥa
cui adhuc uita p̃sens dulcis ẽ: etiam¬
si uerbũ dĩ loqui uideat᷑. eleuatus &
assumptꝰ predicator ñ est. Mentẽ enĩ
quã scs sp̃c replet: in amaritudinẽ tem¬
poralium. delectatione ȩternoꝵ cõmo¬
uet. Dulce enĩ ẽ esse in reb humanis:
sed ei qui adhuc de celestib gaudia
nulla gustauit: quia quanto delecta¬

Expanded text:
gat audiamus. « Et abii ama» Ergo cui dona sancti Spiritus creverant, cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur loqui, elevatus et assuanctus replet, in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus a
Abbreviated transcription (Latin):
sit me. Cur qui se assumptum
iam ab spũ dixerat: iterũ eleuatũ
& assumptũ narrat: Sed ad al¬
tiora mens predicantiũ ꝓficit. eum
ꝑ eos sensus audientiũ ad om̃ipo¬
tentis dĩ desideriũ cõmouet᷑: Quia¬

Expanded text:
s . Cur qui se assumptum jam a spiritu dixerat, iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit, cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetu
Abbreviated transcription (Latin):
e timeas eos neq metuas afacie eoꝵ:¬
÷ quia domus exasperans ẽ. Hoc iã
suꝑius dictũ est. Sed notandũ quã
aspera domus habetur: cũ asperitas
tam crebro replicat᷑. Increpandus ita¬
q peccator ẽ & nunquã timendus:
quia domꝰ exasperans ẽ. Timeri enĩ
homo debuerat: si ipse auctorẽ om̃iũ
ut homo timuisset. Nam qͥratio¬
nis sensũ ad timorẽ dĩ non habuit:
tanto in nullo timendus ẽ. quanto
assume in corde tuo & aurib tuis
audi: & uade ingredere ad trans¬
migrationẽ ad filios popłi tui.
Uigilant̃ intuendũ ẽ. qđ uoce
dñi ad propħam dicit᷑: ut prius ser
mones eiꝰ audiat. & post modũ lo¬
quatur. Audimus enĩ uerba dĩ si
facimus: & tunc ꝓximis recte loqͥm̃.
cũ prius ipsi fecerimꝰ. Quod bene
marcus euanglista confirmat: cũ
factũ dñi miraculũ narrat dicens.
Adducunt aut̃ surdũ & mutũ. s
dep̃cabant᷑ eũ. ut imponat illi mani

Expanded text:
e timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est. 19. Hoc jam superius dictum est. Sed notandum quam aspera domus habetur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto assume in corde tuo, et auribus tuis audi; et vade, ingredere ad transmigrationem filiorum populi tui. 20. Vigilanter intuendum est quod voce Domini ad Prophetam dicitur mones ejus audiat, et postmodum loquatur: audimus enim verba Dei si facimus; et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus Evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ei surdum et mutum, et deprecabantur ut
Abbreviated transcription (Latin):
exigit. pastor recusat: Grossiora ergo
uestim̃ta sacerdos exiens ante popłm
induat: ut mentis suȩ habitũ pro uti¬
litate filioꝵ etiam ad terrena toleran¬
quantus speculatori labor sit. ad
siblimia cor tendere: & hoc repente.
ad ima reuocare: & insublimitate co¬
gnitionis intimȩ. & extenuare animũ:
& ꝓpter exteriores causas ꝓximoꝵ ut
ita dicam subito in cogitatione grosses¬
scere. Non ergo mͥ modo necesse ẽ ꝓpħe
uerba exponere: sed meã corã uobis
miseriã deflere. Unde peto ut ur̃a
me oratio talem faciat: qualis & mͥ
ualeam & uobis prodesse. Potens ẽ
indigno mͥ & infirmo ex ur̃a interces¬
sione ista tribuere: qui ex sua pieta¬
te ꝓ nob̃ dignatꝰ ẽ infirmari. Uir¬
tus enĩdĩ ẽ atq sapientia. que no¬
stram infirmitatẽ sumpsit. ut ex sua

Expanded text:
exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo exigit, Pastor recusat? Grossiora ergo vestimenta sacerdos exiens ante populum induat, ut mentis suae habitum pro utilitate filiorum etiam ad terrena toleranquantus speculatori labor sit et ad sublimia cor tendere, 1293 et hoc repente ad ima revocare, et in sublimitate cognitionis intimae extenuare animum, et propter exteriores causas proximorum, ut ita dicam, subito in cogitatione crassescere. 29. Non ergo mihi modo necesse est prophetae verba exponere, sed meam coram vobis miseriam deflere. Unde peto ut vestra me oratio talem faciat qualis et mihi valeam et vobis prodesse. 1294 Potens est indigno mihi et infirmo ex vestra intercessione ista tribuere, qui ex sua pietate pro nobis dignatus est infirmari. Virtus enim Dei est atque sapientia , quae nostram infirmitatem sumps
Abbreviated transcription (Latin):
qui predicat uidet᷑ ingratus: Unde
ꝑ hunc quoq eundẽ propħam in extre¬
ma parte dicit᷑: ut cũ sacerdotes intrin¬
secus ministrent. uestib laneis ñ utanͣt.
De quib subdit᷑. Cũq egredient᷑ atri¬
um. exterius ad popl̃m: exuent se ue¬
stimenta sua in quib ministrauerant:
& reponent ea in gazophilatio scũarii.
Orossiora quippe uestim̃ta st̃ lanea.
Sed cũ sacerdos ad sc̃m ministerium
accedit: cũ intus ꝑ compunctionẽ
ingreditur: subtiliori intellectu necesse
est. quasi lineo indum̃to uestiatur.
Sed cũ ad popłm foras egreditur:
oportet ut uestim̃ta in quib intrinse¬
cus ministrauerat. reponat.atq: po¬
pło aliis uestib indutus appareat. qͥa
si in compunctionis sue rigore se tene¬
at. si in eo quẽ orationis tempore ha¬
buit merore ꝑdurct᷑: ex terioꝵ rerũ uer¬
ba susciꝑe non admittit. Et qͥd grex
de necessariis faciat᷑ si audire atq
ꝑpendere. & hoc qđ presens tempus

Expanded text:
 praedicator videtur ingratus? Unde  praedicator videtur ingratus? Unde per hunc quoque eumdem prophetam in extrema parte dicitur: Et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus laneis non utantur . De quibus subditur: Cumque egredientur atrium exterius ad populum, exuent se vestimenta sua in quibus ministraverant, et reponent ea in gazophylacio sanctuarii . Grossiora quippe vestimenta sunt lanea. Sed cum sacerdos ad sanctum ministerium accedit, cum intus per compunctionem ingreditur, subtiliori intellectu necesse est quasi lineo vestimento vestiatur. Sed cum ad populum foras egreditur, oportet ut vestimenta in quibus intrinsecus ministraverat reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat, quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo quem orationis tempore habuit moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit. Et quid grex de necessariis faciat, si audire atque perpendere et hoc quod praesens tempus
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ cognoscere. & ea que refugit anino
patient̃ audire: atq post suspiria cele¬
stiũ. quoꝵ libet carnaliũ hominũ onera
portare: & sepe cũ suꝑuenientib cor in
diuersa qualitate transfundere. Nam
aliquando de lucris spiritalib gaudet:
sed cũ quilibet merens suꝑuenerit: nisi
eiꝰ merorẽ in se susceperit. tribulationi
illius compatiens non ẽ. Et aliquando
de damnis animarũ luget: & repente
suꝑueniunt qui de quibdã suis ꝓsperi¬
tatib letant᷑. Quoꝵ si letitie sacerdos
ñ congaudeat: minꝰ amare credit᷑ filios.
in quoꝵ gaudio ñ exultat: p̃cipue cũ
paulus dicat. gaudere cũ gaudentib.¬
⁊ flere cũfientib. Nichil ergo tam one¬
rosũ ordini sacerdotũ uideo. quã ri¬
gorem mentis compatiendo flectere: &
cũ ꝑsonis suꝑuenientib animũ muta¬
Are: & tam̃ hoc ualde ẽ necessariũ.
Nam quando ex predicatione eiꝰ ad
boni oꝑis grãm peccator reducit᷑ si pse¬

Expanded text:
suorum cognoscere, et ea quae refugit animus suorum cognoscere, et ea quae refugit animus patienter audire, atque post suspiria coelestium quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversas qualitates transfundere. Nam aliquando de lucris spiritalibus gaudet, sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . 28. Nihil ergo tam onerosum ordini sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fenestras est. fenestre clause sunt: qͥa
cũ terrena cogitatio in sacerdotũ cordi
b excrescit. fenestre lum̃ ñ fundunt:
qͥa sacerdotes ab officio p̃licationis ob¬
mutescunt. Est & aliud ualde in or¬
dine sacerdotũ graue: qͥa sic̃ hi qui
uitã qͥetam ac remotã ducunt: fixiñ
ualent in sua cogitatione ꝑmanere.
hi enĩ sic̃ suꝑius diximꝰ. qͥa loco regimi¬
nis longe sunt. possunt peccatoꝵ suoꝵ
maculas & fletib lauare. & post fletus
in eodem mentis merore ꝑsistere: sicut
de bona quoq muliere seriptũ est.
que ad tabernaculũ orauerat. & ab
intentione sua animũ post compuncti¬
onis grãm ñ mutabat cũ dicit᷑.: uuliq
eiꝰ ñ sunt ampliꝰ in cliuersa mutati. ħ
qua nob̃ considerandũ ẽ. qͥa si sic plan¬
xit mulier quȩ querebat filiũ: quomͦ¬
anima debet plangere quȩ querit dm̃e
Sacerdos uero etiã post cõpunc̾tionem
ac lacrimas cogitur necessaria queq: filior

Expanded text:
fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. 27. Est et aliud valde in ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, sicut de bona quoque muliere scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ possũ prauoꝵ nequitias inse¬
quendo corrigere. bonoꝵ actus lau¬
dando & ammonende custodire:
aliis terrorẽ atq aliis dulcedinem
demonstrare: Quando ualeo &
de hisque sunt necessaria frib cogi¬
tare. & contra hostiles gladios de
urbis uigiliis solliciuudinẽ gerere.
ne incursione subita ciues ꝑeant
ꝓuidere: & inter hec om̃ia ꝓ anima¬
rũ eustodia plene atq efficaciter
uerbũ exhortatiatis impender
Loqui &enĩ de dõ. quierȩ ualde
libere mentis ẽ. Tunc nanq laros
lingua dirigit᷑ in sermone. cũ secuere
sensus quieuerit in tranquillitate. qͥa
nec concussa aqua imaginẽ respicien¬
tis. reddit: sed tunc in ea uultꝰ inten¬
dentis aspicit᷑ cũ non mouet᷑. Quã
ꝑ turbat: Certe is de quo loquimur
ꝓpħa reuelatione ultima templũ ui¬
dens: quȩ in eodem templo conspexerit.
int̾ cetera narrat dicens. Terra usq
qui in popło fideliũ lum̃ sc̃ẽ predica¬
tionis fundunt. Sed cũ terra usq add

Expanded text:
ndo possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem tis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usquequi in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam libere & licenter audiunt᷑. Que
rote animalia sequunt᷑: quia sic̃ supus
dictũ est postquã in honorẽ uenit uita
quia testam̃toꝵ. Uel certe rotȩ anima¬
lia sequunt᷑. quia in scõꝵ patrũ uita cogno¬

Expanded text:
Ecclesiam libere licenter audiuntur. Quae Ecclesiam libere licenter audiuntur. Quae rotae animalia sequuntur, quia, ut superius dictum est, postquam in honorem venit vitaquia testamentorum, vel certe rotae animalia sequuntur, quia in sanctorum Patrum vita cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc quoq obtiuendũ etiam uos ex
humilitate crescatis. Si enĩ & uos in
illis accepta bona ꝑpenditis: & illi in
uobis considerant dona que habetis:
uicissim uos alis tangitis. ut excitati
semꝑ ad cȩlestia uoletis. Sequitur.
Et uocem rotarum sequentiũ anima¬
lia: & uocẽ cõmotionis magnȩ. In rotisi
sacri eloquii testam̃ta signari suꝑius
diximus. Uox igit᷑ rotarũ est. sermo
testam̃toꝵ. Post uocem itaq alarum
animaliũ auditur etiam uox rotarũ:
qͥa predicantiũ sermone suscepto dũ
uirtutes scõꝵ ad altiora agenda ẽus¬
lant. seq uicissim ad prouec̾tũ pul¬
sant. sc̃ẽ ȩccłe status erigitur. ut ꝑ
uniuersũ mundũ sacroꝵ testam̃torũ
pagine legant᷑. Ubiq enĩ iam scm̃
euangłium: ubiq apł̃oꝵ dic̾ta: ubiq lex
& propħe resonant. Post alarum ergo
uocẽ uox rotarũ sequit᷑: quia post scõꝵ
mira cula uerba sacri eloquii intra scam

Expanded text:
ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur: VERS. 13.-- Et vocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. 37. In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad provectum pulsant, sanctae Ecclesiae status erigitur, ut per universum mundum sacrorum Testamentorum paginae legantur. Ubique etenim jam sanctum Evangelium ubique apostolorum dicta, ubique lex et prophetae resonant. Post alarum ergo vocem vox rotarum sequitur, quia post sanctorum miracula verba sacri eloquii intra sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
militate substernant. ita reproboꝵ
mens nunquã considerat qͥd alter
boni amplius quã ipsa: sed qͥd boni
ipsa amplius quã alter habeat. Neq¬
enĩ pensant que bona sp̃c alt̃ accepe¬
rit. & ipsis desint: sed quȩ bona ipsis.
& que mala assint alteri. Et cum
uidat. ut altũ alt̾i in cogitatione hu¬
milietꝰ. ad hoc reprobi ꝑtrahunt bo¬
num qđ acceperunt. ut ex eo in ela¬
tione ꝑdant᷑. dum semꝑ considerant
bona quȩ ipsi habent. & alii ñ ha¬
bent: & nunquã ꝑpendere student
quanta bona alii habeant. & ipsi
ñ habeant. Quod ergo diuina pie¬
tas in augmentũ disponit humilita¬
tis. Hoc mentes reprobȩ in argum̃tũ
uertunt elationis: & ex diuersitate
munerũ a bono deficiunt. unde cres¬
cere in humilitatis bono debuerunt.
in uobis hoc semꝑ debeatis aspicere qt
minus habe tis: in proximis uero hoc
qđ uobis amplius acceperunt. qͣtinꝰ dũ si
ipsi habent & uos non habere aspicits:

Expanded text:
militate substernant, ita reproborum militate substernant, ita reproborum mentes nunquam considerant quid alter boni amplius, quam ipse, sed quid boni ipse amplius, quam alter habeat, neque pensant, quae bona spiritus alter acceperit, et ipsis desint, sed quae bona ipsis et quae mala adsint alteri. Et cum vidat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere in humilisimi, ut in vobis hoc semper debeatis aspicere quod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super ipsi habent et vos non habetis aspicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui inde se uicissim ad prouectum
excitant. unde uolant. Hoc itaq
qđ facit in regionib t̾rarum. Poterat
nanq uni cuilibet regioni fructus om̃s
tribuere: sed si una quȩlibet regio alte¬
rius regionis fructib non indigeret:
cõmunionẽ eum altera non habuisset.
Unde fit. ut hic uini. alie uero olei
abundantiã tribuat: Hanc multi¬
tudine pecudũ. illam uͦ ubertate a¬
bundare faciat frugũ: ut cũ illa de¬
fert qđ ista non habet. & ista reddit
qđ illa non detulit: ꝑ cõmunionẽ gr̃e
sibi simul etiã diuise terre coniunctȩ
sint. Sicut enĩ regiones teriarũ. ira
sunt mentes scõꝵ. quȩ dũ uicissim
sibi conferunt qđ acceperunt. quasi
fructus suos regiones regionib im¬
penduntꝰ. ut in una om̃s caritate
iungant᷑. Sed int̃ hȩc sciendũ est.
quia sicut electi quiq hoc semꝑ in
aliis attendunt qđ adõ melius
accȩperunt quã ipsi. ut eos sibi in
cogitatione preferant. seq illis in hu¬

Expanded text:
qui inde se vicissim ad provectum qui inde se vicissim ad provectum excitant, unde volant. 34. Hoc itquod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam cognitione praeferant seque illis in hu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sum minimꝰ apłoꝵ. qui ñ sum
dignus uocari apłs: quia ꝑsecutus sũ
eccłam dĩ. Considerauit quippe apłoꝵ
innocentiã: & ꝓpter prȩcedentẽ maliti¬
am uilis in eiꝰ oculis facta ẽ om̃is quã
exhihebat in ȩccła sollicitudo sua. Sͦ
quã multos ex accepto intellec̾tu pre¬
cederet ñ attendit: quia illoꝵ in no¬
centiã pensans. ꝑsecutorẽ aliquando fuis¬
se se doluit. Sed uideamꝰ si quis ex a¬
postolis eũ qui paulo datus ẽ intellec¬
tum mirat᷑. Ipse nob̃ apłoꝵ primus
requirendus ẽ. qui disciplos ammonens
ait. Sicut & carissimus frat̃ nr̃ pau¬
lus scđm datam sibi sapientiã scrip¬
sit uobis. sicut & in om̃ib epistolis
loquens in eis. de his in quib sunt
quedã difficilia intellectu. quȩ in¬
docti. & instabiles deprauant. Mi¬
ratur itaq in apłis om̃ib paulus
innocentiã: mirat᷑ apłoꝵ primus in
paulo sapientiã. Alis ergo se tangt:

Expanded text:
enim sum minimus apostolorum, qui non sum enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Consideravit quippe apostolorum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis; sicut in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ orationib repellit: sed tam̃ quid se¬
ipsum paulo post sequat᷑ ignorat. Mi¬
ra itaq dispensatione omp̃s ds sic in
electis suis sua dona disponit. ut & isti
det qđ illi denegat᷑. & alteri maius. qđ
alteri minꝰ tribuat: quatinꝰ dũ uel iste
habere illũ conspicit. qđ ipse non hab&.
uel ille hunc maius accepisse conside¬
iit qđ sibi minꝰ adesse pensat: dona
dĩ alter in altero id ẽ uicissim omnes
ãmirent᷑: atq ex hac ipsa ãmiratione
humiliet᷑ alter alteri. Et quẽ uidet
habere qđ non habet: eum diuino ui¬
dicio prelatũ putet. Alis ergo suis ui¬
cisim se animalia feriunt: cũ scẽ m̃¬
tes alternis se uirtutib tangunt. &¬
tangendo excitant: atq excitata ad
ꝓfcc̾tum uolant. Uideamꝰ paulũ.
quomͦ apłorum alis tac̾tus. ad pęni¬
tentiã excitatus fuerat. qui mala p̃te¬
rite ꝑsecutionis suȩ. & apł̃oꝵ in nocen¬
tem uitã considerans dicebat. Ego

Expanded text:
est orationibus repellit, sed tamen quid seest orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum volant. 33. Videamus Paulum quomodo apostolorum alis tactus, atque ad poenitentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam considerans, dicebat: Ego