comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tercogaui te. utrum illuminet ꝑse ipsũ
solum ad hoc respondere noliusti. sed sime
non fallit quod audiui. magis spm scm̃
deo loquamur calumniam inferre. Ego
dresponsum dedi iam. et si non sussiciunt
que diximus. addimus testimonia quia
tes. Sic enim legunuꝰ beatum perrum di¬
risse. hunc iħm suscitait d̾s. cuius nos
omnes testes sumus. Dextera itaq dei ex¬
altatus. promissione sp̃s scĩ accepta apa¬
tre effudit hoc donum quod nunc uos
⁊ uidetis ⁊auditis. Dixi enim quod om̃ĩa
secutus sit. Recurre ad testimonia ante
ei probare quod ipse non nego. in reb super¬
flius necessarium tempus absumis. Ego ñ
timoniis probare uoluisti. quod ipse confite¬
or. Ego hoc dixi: hoc quesiuis. hoc iterum di
xp̃m illuminare sp̃m scm̃. Si autem non re¬
colis recitentur uerba tua gestis ut appare.¬
at ea nos uississe recitare. ⁊ probabo te chixisse
si non ipse temet ipsum plagasses. Iam emm

Expanded text:
interrogavi te, utrum illuminet per se ipsinterrogavi te, utrum illuminet per se ipsnctum. Non solum ad hoc, respondere noluisti, sed si me non fallit quod audivi, magis Spiritum Deo loquamur, calumniam inferre. Ego et responsum dedi, et si non sufficiunt quae diximus, addimus testimonia, quiates. Sic enim legimus beatum Petrum dixisse: Hunc Jesum suscitavit Deus, cujus nos omnes testes sumus. Dextera itaque Dei exaltatus, et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hoc donum quod nunc vos et videtis et auditis . Dixi enim quod omnia Christo consecutus sit. Recurre ad testimonia ante ri probare quod ipse non nego, in rebus superfluis necessarium tempus absumis. Ego nontimoniis probare voluisti, quod ipse confiteor. Ego hoc dixi, hoc quaesivi, hoc iterum dicChristum illuminare Spiritum sanctum. Si autem non recolis, recitentur verba tua in Gestis, ut appareat ea nos jussisse recitari, et probabo te dixisse si non ipse temetipsum placasses. Jam enim
Abbreviated transcription (Latin):
luminatio. siue xp̃c illuminat. ad actorẽ
recuerit illuiminatio. & hoc magisterio ip̃i
edoctus prosequor. sicut ait ipse xp̃c. Oues
mee uocem meam audiunt. et secuntur me.
& ego uitam et̃nam do eis ⁊ non ꝑibunt in
et̃num. et non rapiet eas quisquam de ma.¬
nu mea. Pater meus quod dedit michi ma¬
ius omnib ẽ. et nemo potest rapere illud
de manu patris mei. & sic ait. Ego ⁊ pater
unum sumus. Ergo ad defendendas oues
⁊ad illuminandas pater ⁊ filius unum sunt
concordes atꝙ unanimes scłm hancrõnem
qriam audisti. qm̃ nemo potest rapere cle
manu mea oues quas dedit michi pater.
simili modo nec demanu patris.
Ar̃o. dicit. Res loqueris necessarias qͥdem
sed non ad causam. Ad interrogationem
meam non respondisti ⁊ tam multa diri¬
sti. Si uelis relicta questione que int̾ nos
uertiturꝰ reddere totum euanglium qui
dies sufficient. quantum spacium tempo¬
ris necessarium ẽ : Breuiter mͥ dic. qm̃ in

Expanded text:
luminatio: sive Christus illuminat, ad auctorem recurrit illuminatio. Et hoc magisterio Christi edoctus, prosequor, sicut ait ipse Christus: Oves meae vocem meam audiunt, et sequuntur me; et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, et non rapiet eas quisquam de manu mea. Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est, et nemo potest rapere illud de manu Patris mei. Et iterum sic ait: Ego et Pater unum sumus . Ergo ad defendendas oves, ad illuminandas, Pater et Filius unum sunt, concordes atque unanimes secundum hanc rationem quam audisti, Quoniam nemo potest rapere de manu mea oves quas mihi dedit Pater: simili modo nec de manu Patris. 7. AUG. dixit: Res loqueris necessarias quidem, sed non ad causam. Ad interrogationem meam non respondisti, et tamen multa dixisti. Si velis, relicta quaestione quae inter nos vertitur, reddere totum Evangelium, qui dies sufficiunt, quantum temporis spatium necessarium est? Breviter mihi dic, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
cunq audierit loquetur ⁊ uentura an¬
nunciabit uob̃. Ille me głificabit quia
de meo accipiet. et nunciabit nobis.
fititur. Quod doctrina mea. non ẽ mea
sed eius qui misit me patuis. ⁊ quod
uidi ⁊ audiu apud pattem in eum loqͦe.
illuminat qui enm destinauit. siue sp̃c
sc̃s̃ illuminat. illuminatio ad anctorem
recurrit. qui ẽ fons bonitatis. a quo conse¬
cutus siue beatus apłs. siue etiam om̃s sci.
illuminant quidem credentes. sed hec illu¬
minatio ad unum auctorem recurrit. E ea
decausa dicetat ꝓpheta. Dñs illuminatiomã ⁊ salꝰ
mea quem timebo. Auo. dixit. Ego non ne
ꝑseipsum. an non illuminent isti nisi ꝑ
ro. Max̃ .R. Credo non latere religionẽ
tuam. beatum dixisse paulum apłm. Cũ
autem benignitas ⁊ humanitas. apparu¬
it saluatoris nr̃i dei. non ex operib insticie

Expanded text:
dierit loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis .fitetur quod, Doctrina mea non est mea, sed ejus qui me misit Patris ; et, Quod vidi et audivi apud Patrem meum, loquor . illuminat qui eum destinavit; sive Spiritus sanctus illuminat, illuminatio ad auctorem recurrit, qui est fons bonitatis: a quo consecutus, sive beatus Apostolus, sive etiam omnes sancti, illuminant quidem credentes, sed haec illuminatio ad unum auctorem recurrit. Et ea de causa dicebat propheta: Dominus illuminatio mea, et salus mea; quem timebo ? 6. AUG. dixit: Ego non negper se ipsum, an non illuminent isti nisi pero. MAX. respondit: Credo non latere Religionem tuam, beatum dixisse apostolum Paulum, Cum autem benignitas et humanitas apparuit Salvatoris nostri Dei, non ex operibus
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. ⁊ quia unus ẽ filius qui qd̾
ẽ ⁊ quod uinit. a patre accepit ut c̃t.
⁊ quia unus ẽ spiritus paraclytus qui
ẽ illuminator ⁊ scĩficator aimarum
nr̃atum. & hec de diuinis scripturis as.¬
sero. Si iubes. prosequar testimonia. Si
inaliquo reprehendit religio tua. dabo
responsum in his inquib ep̃hendi ui¬
deor. Aygustinꝰ &. Mouet me quod ita
posusti ꝓprie illuminatorem nr̃m. sp̃m
primum abste uolo audite quid sentias
inactib apłorura dicens. Sicenim man¬
cłauit nob deus. & inter cetera. posiuu
to inlumine gentium. Si apłs in lũ¬
mine gentium positus ẽ ut doctor. qnͣ¬
comagis sꝑiit scs̃ qui illuminator ẽ
apłi. in quo ⁊ apłs locutus ẽ scłm apłi

Expanded text:
accepit; et quia unus est Filius, qui quod accepit; et quia unus est Filius, qui quod est et quod vivit, a Patre accepit ut esset; et quia unus est Spiritus sanctus paracletus, qui est illuminator et sanctificator animarum nostrarum. Et hoc de divinis Scripturis assero. Si jubes, prosequor testimonia: si in aliquo reprehenderit Religio tua, dabo responsum in his in quibus reprehendi videor. 5. AUG. dixit: Movet me, quod ita posuisti proprie illuminatorem nostrum Spiprimo abs te volo audire quid sentias.in Actibus Apostolorum, dicens. Sic enim mandavit nobis Deus; et inter caetera, Posui te in lumen gentium . Si Apostolus in lumine gentium positus est ut doctor, quanto magis Spiritus sanctus, qui illuminator est Apostoli; in quo et Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
teneor. Dic quid credas de patre. ⁊ filio. et
ariminensis concilii dectetum. iiteresse uo¬
lin. selut ostendam auctoritatem pattũ
qui scdđm diuinas scͥptitras fidem nobis
tracliderunt. illam quam acdiumis
sciripturis clidicerunt. Sin uͦ placet
quia corde creditur ad iusticlam. ore
autem confessio fit ad salutem. instructi et¬
enim sumus parati ad respondendum.
omni exposcenti nos rationem. de fide ⁊spe.
que in nob̾ ẽ. et ꝓpterea cum dominꝰ p̃e
iħc dicat. qui me confessus fuerit coram
hominib et ego confitebor illum coram
patre meo qui in cels ẽ. qui autem ne¬
gauerit me coram hominib negabo:
ego eum coram patre meo qui ẽ incelis.
istud ꝑiculum timens. quanrius leges imn¬
ꝑiales non ignorem. tamen precepto sal.¬
uatoris edoctus. qui monuit nos et di¬
xit. nolite timere eos qui occidunt cor¬
pus. animam autem non possunt occi¬
dere. respondeo euidenter. Credo quod
unus ẽ deus pater quia nullo uitam

Expanded text:
teneor. Dic quid credas de Patre et Filio et Steneor. Dic quid credas de Patre et Filio et SAriminensis concilii decretum interesse volui, sed ut ostendam auctoritatem Patrum, qui secundum divinas Scripturas fidem nobis tradiderunt illam quam a divinis Scripturis didicerunt. Sin vero placet; quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem : instructi etenim sumus et parati ad respondendum omni exposcenti de nobis rationem de fide et spe quae in nobis est : et praeterea cum Dominus ipse Jesus dicat, Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in coelis; et qui negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui in coelis est : istud periculum timens, quamvis leges imperiales non ignoro, tamen praecepto Salvatoris edoctus, qui monuit nos et dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; respondeo evidenter: Credo quod unus est Deus Pater, qui a nullo vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ero: lo etiam ego agere uidebor ne ueniat᷑
ad causam. Prouide ut cito agamus qd̃
ĩstat. dic michi fidem tuam de patre ⁊ fllio
et spũ sancto. Maximinꝰ respondit Si
fidẽ meã postulas ego illã teneo fidem qͣarrieni atrecentis et
mata est. Augustinus dixit. Iam cͥxi. et
hoc ipsum repeto. quia respondere noluisti. dic fui¬
demituam de patre ⁊ filio et spũ scõ. Maximi¬
niis tespondit. Cum non defecerm a resporisiᷤ
cur accusorꝰ a tua religione quasi responsũ
nondederim: Augustinus dixit. Proprerea
drci te respondere noluisse. qiia cum egro
auererem ut diceres raichi fidem tulam de
patee. ⁊ filio ⁊ spũ scõ quod tnunc posco. tu
michi non dixisti fidem tuam. sed nominas¬
tariminense concilium. fĩdem tuam uolo
nosse quid crelas. quid sentas de patre.⁊ filio
⁊ spũ scõ. Si clignaris ore tuo audiam. noli
me mittere adea scripta que modo aut pre
mamii nonsunt. aut corum auctorrate ñ

Expanded text:
ero, id etiam ego agere videbor, ne veniatur ero, id etiam ego agere videbor, ne veniatur ad causam. Proinde ut cito agamus quod instat, dic mihi fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto. MAX. respondit: Si fidem meam postulas, ego illam teneo fidem quae Arimini a trecentis etmata est. 3. AUG. dixit: Jam dixi, et hoc ipsum repeto, quia respondere noluisti: Dic fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto. MAX. respondit: Cum enim non defecerim a responsione, cur accusor a tua Religione, quasi responsum non dederim? 4. AUG. dixit: Propterea dixi te respondere noluisse, quia dum ego quaererem ut diceres mihi fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto, quod et nunc posco, tu mihi non dixisti fidem tuam, sed nominasti Ariminense concilium. Fidem tuam volo nosse, quid credas, quid sentias de Patre et Filio et Spiritu sancto. Si dignaris, ore tuo audiam. Noli me mittere ad ea scripta, quae modo aut prae manu non sunt, aut eorum auctoritate non
Abbreviated transcription (Latin):
yppone regio unum in locũ
conuenissent. presentibus
multis. tam cdericis quam
laicis maximinꝰ dixit. Ego ñ
ob istam causam in hanc ci¬
uitatem adnem. ut alt̃cationem propo¬
nam cum religione tua. sedmissus a co¬
mite sigisuulto contemplatione pacis
adueni. Reuera enim eraclio prb̃ro ami¬
cali pactione mecum tractanti respon¬
sum dedi ut ualui. ita tamen ab ip̃opro¬
uocatus. quiq in quantum exarsit.
ut etiam ad uentum tuum contrame
prouocaret. & quia dignata ẽ religiotua
sibi facere in uiriam. si int̃rogas in quib
naleo responsum dabo. Si aliquid rõna¬
bile dixeris: necesse ẽ ut sequar. Si qͥd
enim de diuinis scripturis protuleris qͦd
cominune est omnib. necesse ẽ ut audi.¬
amus. Eas uͦ uoces que extra scͥpturam
sunt. nillo casil anob̃ suscipiuntut. pre¬
sertim cum ipse dominꝰ moneat nos et
dicat. sine causa colunt me docentes man¬
data ⁊ precepta hominum. Argustimus
dixit. Si adist omnia respondere uolu¬

Expanded text:
ppone-regio unum in locum convenissent, praesentibus multis, tam clericis quam laicis, MAXIMINUS dixit: Ego non ob istam causam in hanc civitatem adveni, ut altercationem proponam cum Religione tua, sed missus a comite Segisvulto contemplatione pacis adveni. Revera enim Eraclio presbytero amicali pactione mecum tractanti, responsum dedi ut valui, ita tamen ab ipso provocatus; quique in tantum exarsit, ut etiam adventum tuum contra me provocaret. Et quia dignata est Religio tua sibi facere injuriam, si interrogas, in quibus valeo responsum dabo. Si aliquid rationabile dixeris, necesse est ut sequar. Si quid enim de divinis Scripturis protuleris, quod commune est cum omnibus, necesse est ut audiamus: eae vero voces quae extra Scripturam sunt, nullo casu a nobis suscipiuntur: praeterea cum ipse Dominus moneat nos et dicat, Sine causa colunt me, docentes mandata et praecepta hominum . 2. AUGUSTINUS dixit: Si ad ista omnia respondere volu
Abbreviated transcription (Latin):
anima una. quare autẽ non pater ⁊ fũiꝰ
Quid eiuim fecit filius quod non psactu
patr: ei ue precepit pater.in quib non
obtemperiuit filius: Quando enim spiet
sco corttaria ap̃o aut patri tradidit inandata
concordra. et in consensu unum. Sicut au¬
dera ipse prosessus es. pater pater est. qui ũ¬
quam fuit filius. filius filus ẽ qui semper
erostange łi ipsi concupiscant ineu
ciat ubiq ominium postulationes suscipert
daduorauone fungi. & ad hoc testem ꝓforo
beatum paulum qui ait. Nam quid oremꝰ
Dumi. Non ut tres unus sint. sedunuse
in comparabilis immensus infinitus. ina¬
taus muusibilis. Quem ⁊fliuo ipsc et orauit
sungitur. Nam quia orat filius patrõ quã¬
uis eura solecs omnia illa testrmonia que
in scõ leginus euangłio corpori applicare.
atramen nt̃m ẽ ꝑscrutatis duinis scrp¬
tars ostendere. quia ⁊mino sedens ad dexte¬
tam patris. interppellat pronob. Eaetũ

Expanded text:
anima una, quare autem non Pater et Filiuanima una, quare autem non Pater et FiliuQuid enim fecit Filius, quod non placuit Patri? Quid praecepit Pater, in quibus non obtemperavit Filius? Quando enim Spiritus sanctus contraria Christo aut Patri tradidit mandata? concordia et in consensu unum. Sicut autem ipse professus es, Pater Pater est, qui nunquam fuit Filius; Filius Filius est, qui semper etiam Angeli ipsi concupiscant in euciat ubique omnium postulationes suscipere, et advocatione fungi. Et in hoc testem profero beatum Paulum, qui ait, Nam quid oremusDeum, non ut tres unus sit; sed unus Deus est, incomparabilis, immensus, infinitus, innatus, invisibilis, quem et Filius ipse et oravit atione fungitur. Nam quia orat Filius Patrem; quamvis enim soleatis omnia illa testimonia quae in sancto legimus Evangelio, corpori applicare; attamen nostrum est perscrutatis divinis Scripturis ostendere, quia et nunc sedens ad dexteram Patris interpellat pro nobis. Ea enim
Abbreviated transcription (Latin):
tentes. quomodo non clicimus tres deos.
Sed sicut simul illi tres unus ds̃. sic simul
illi tres unus omps ẽ. et inuisibilis unus
qłs. pater ⁊ filius ⁊ sp̃s sc̃s est. Sine causa gͦ
putas nos numero coartari. eum diuini¬
cums pocenta etian rõnem numeri excetat. Si
epĩm amine multorum hominium accepto
lia corduun. inam corsecit caritas spititꝰ sci
tot silia ammarum unam animam aroit
sos scd̃. quam ipse unam animã fecit. quan¬
tomuagis nos unum deum dicimꝰ. semꝑsioi
iauicem ⁊ inseꝑarabeliter. et inesfabii cari¬
Tate cobecentes. patrem ⁊ filium. ⁊ sp̃m scm̃:¬
QNod̵ Rduac ꝑhoc pates atꝙ equales ch msti
Quod quidem testimonĩ s docere non ualuisti.
N obistam tem adaliam causam deuerast.
Nos eum non diffidimus. sed or ter eggusds¬
cuntis fide quod erat dor ranma una om̃i¬
uani dredentium. nec enim hoc preiudicat re¬
bgioni nt̃e. sed magis concordat. Sine dn¬
bio autẽ siomnium cradentium erat cor:

Expanded text:
tentes, quomodo non dicimus tres deos: tentes, quomodo non dicimus tres deos: sed sicut simul illi tres unus Deus, sic simul illi tres unus omnipotens est, et invisibilis unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus est. Sine causa ergo putas nos numero coarctari, cum diviniatis potentia etiam rationem numeri excedat. Si enim animae multorum hominum accepto Slia cordium, unum cor fecit charitas Spiritus sancti; tot millia animarum unam animam dixit Spiritus sanctus, quam ipse unam animam fecit: quanto magis nos unum Deum dicimus, semper sibi invicem et inseparabiliter et ineffabili charitate cohaerentes Patrem et Filium et Sp per hoc pares atque aequales dixisti, quod quidem testimoniis docere non valuisti, et ob istam rem ad aliam causam divertisti. Nos enim non diffidimus, sed certa cognoscentes fide, quod erat cor et anima una omnium credentium. Nec enim hoc praejudicat religioni nostrae, sed magis concordat. Sine dubio enim si omnium credentium erat cor et
Abbreviated transcription (Latin):
minus reddere rationem dediuinis scrip¬
turis non ualueris. necesse ẽ ut ad omnia
que in precedenti dixi siue enim patrem
solum qui iuiuit a nemine accipiens. siuie
filrum quod scmm professus. quia quoduiunt
a patre accepit. siue de sp̃n sc̃õ que cdixi. etiã
quanta desideras testimonia proferam. Ayõ
non dxeistr quo testimonis probares subies
que proposcsti. Sic non dicimus tres om̃i¬
potentes. quomodo non dicimus tres deos.
Si enim de singłis interrogeinur utrũ
deus sit pater. respondemus ds̃. Utrum
de omnib interrogati fue rimus itĩ
tres suit: referimus nosad diinã
scripturam dicentem. audi isrł. dñs ds̃
tuus. dñs unus ẽ. et in hac cliuina ꝑsccip¬
tione condiscimus eandem ipsã trinitatẽ
unum eẽ deum. Siorde singłis si querat᷑
utrum pater omp̃c sit. respondemꝰ omp̃c.
Si filius. hoc idem respondemus. Si sp̃c
sc̃s. nec ipsum negamus omnipotentẽ.
Nec tamen non clicimus tres omnipo¬

Expanded text:
minus reddere rationem de divinis Scripminus reddere rationem de divinis Scripturis non valueris, necesse me est, ut ad omnia quae in praecedenti dixi: sive enim Patrem solum qui quod vivit a nemine accipiens, sive Filium, quod sum professus, quia quod vivit a Patre accepit, sive de Spiritu sancto quae dixi: etiam quanta desideras testimonia proferam. 12. Anon dixisti, quo testimonio probares subjectquae proposuisti. Sic non dicimus tres omnipotentes, quomodo non dicimus tres deos. Si enim de singulis interrogemur, utrum Deus sit Pater; respondemus, Deus: utrude omnibus interrogati fuerimus, utrum tres sint; referimus nos ad divinam Scripturam dicentem, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Et in hac divina praescriptione condiscimus, eamdem ipsam Trinitatem unum esse Deum. Sic et de singulis si quaeratur, utrum Pater omnipotens sit; respondemus, Omnipotens: si Filius; hoc idem respondemus: si Spiritus sanctus; nec ipsum negamus omnipotentem. Nec tamen dicimus tres omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis in effabilis excelsa coniunctio.
unum deum ostendit. unum dñm. Ideoq
dictum ẽ. Audi isrł. Dñs ds̃ tuus. dñs
unus ẽ. Quid nob̾ uultis facere duos deos
⁊ duos dominos: Dicitis dnm patrem. et
Interrogo utrum ambo simul unus sit: respon¬
detis duodii. Suꝑest uteis ⁊ templa ⁊ ydola
timonia ut ea que ꝓfessus sum test imoui¬
ie docerem. Et ipse pares atq equalo patens
tres: petrem ⁊ filium ⁊ spm̃a sc̃m̃. de proterea sũ
tres equales professus sis. iterum conuersus
protulisti quod dam testimonium dunna¬
rum scripturarã non adequalitatem ꝑti¬
nens. seci ad singłaritatem omnipotentis dĩ
quod unꝰ st omniũ auctor. Eego qua etare
prectlis. et auctoritate maior es. profer. uai¬
strue prius testimoniis quod tres sint equa¬
les. tres om̃ipotentes. tres innati. tred in ii¬
sibiles. tres impalpabiles. et tunc deraũ ne.¬
cesse ẽ testimoniis ut acquiescamus. Si quo

Expanded text:
Trinitatis ineffabilis et excelsa conjunctio Trinitatis ineffabilis et excelsa conjunctio unum Deum ostendit, unum Dominum. Ideoque dictum est: Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est . Quid nobis vultis facere duos deos et duos dominos? Dicitis Dominum Patrem  Deum Christum: interrogo, utrum ambo simul unus sit. Respondetis, Duo dii. Superest ut eis et templa et idola timonia, ut ea quae professus sum testimoniis docerem: et ipse pares atque aequales profiteris tres, Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Et praeterea cum tres aequales professus sis iterum conversus protulisti quidem testimonium divinarum Scripturarum, non ad aequalitatem pertinens, sed ad singularitatem omnipotentis Dei, quod unus sit omnium auctor. Ergo quia et aetate praecedis, et auctoritate major es, profer, instrue prius testimoniis, quod tres sint aequales, tres omnipotentes, tres innati, tres invisibiles, tres incapabiles: et tunc demum necesse est testimoniis ut acquiescamus. Si quo
Abbreviated transcription (Latin):
xisti. Quodautẽ dicis dñm clixisse de spũ
scõ. de meo accipiet ideo dictum ẽ quia de pa¬
tris accepit.⁊ omnia que sunt patris. sine
dubio ⁊ filii sunt. Nam ipse cun hoc diris¬
set. adiecit. Ieo dlixi de mei accipiet. quia om̃ia
que habet pater measunt. Dic gͦ quod inter¬
rogaui: ⁊ testimoniis proba subiectum
centem. sp̃s domini suꝑme ꝓpter quod un¬
xit me euangłizare pauperib. Si suꝑse ip̃e
mo factum ẽ. Quia uidebit om̃is caro salu¬
tare dei. nichil ẽ aliud quam omnis ho¬
mo. & in lege non iustificabitur omnis
caro. nichil ẽ aliud quam omnis homo. ẜp¬
ter quod gͦ uerbum caro factum ẽ. et semet¬
ipsum exinaniuit formam serui accipienꝰ.
ex ipsa forma serui dixit. Sp̃s domini suꝑ
me. Nam par potestas ẽ. una substan¬
tia ẽ. eadem diuinitas. Ideo quamius trim¬
tatera colamus. quia pater non ẽ filius. nec
filius ẽ pater. nec sp̃c sc̃s aut pater aut filtꝰ.
tamen unum deum columus quia ipsa

Expanded text:
xisti. Quod autem dicis Dominum dixisse de Spiritu sancto, De meo accipiet; ideo dictum est, quia de Patre accepit, et omnia quae sunt Patris, sine dubio et Filii sunt. Nam ipse cum hoc dixisset, adjecit, Ideo dixi, De meo accipiet; quia omnia quae habet Pater, mea sunt . Dic ergo quod interrogavi, et testimoniis proba, subjectumcentem, Spiritus Domini super me, propter quod unxit me evangelizare pauperibus . Si super se ipse mo factum est. Quia, Videbit omnis caro salutare Dei ; nihil est aliud quam, Omnis homo. Et, In lege non justificabitur omnis caro ; nihil est aliud quam, Omnis homo. Propter quod ergo Verbum caro factum est, et ille semetipsum exinanivit, formam servi accipiens , ex ipsa forma servi dixit, Spiritus Domini super me. Nam par potestas est, una substantia est, eadem divinitas. Ideo quamvis Trinitatem colamus, quia Pater non est Filius, nec Filius est Pater, nec Spiritus sanctus aut Pater aut Filius: tamen unum Deum colimus, quia ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Ialesi ⁊ se ipsos castrant ⁊ hospites suos
hoc modo estimantes. deose debere ser¬
iure. Alia quoꝙ heretica dicuntur do¬
cere ⁊ turpia. s̃ que illa sint nec ipse cõ¬
memorat epiphanius. nec usquã porui
repetire.
xxxuiii¬
isto nomine quasi ꝓpter mundiciam
suꝑbissime atꝙ odiosissim̾e nominant. sccłas
nuptias non admittunt. penitentiam de¬
negant. nouatum sectantes hereticum. un¬
de etiam nouatiani appellantus.
uclinati quos epiphanius iam om̃i¬
no defecisse testatur. xl
postolici qui se isto nomine arrogan¬
tissime uocauerunt. eo quod in suã
communionem non reciperent utentes cõ¬
iugib ⁊ res ꝓprias possidentes quales ha¬
bet catholica eccłia ⁊ monachos ⁊ clericoᷤᷤ
plurimos. S ideo isti heretici sunt. qm̃
se ab eccłia separantes. nullam eos spem
putant habere qui utuntur his rebus
quib ipsi carent. Eneratitiꝰ isti similes¬
sunt. Nam ⁊ apoctatite appellantur. sed ⁊alia
uescio que propria heretica docere ꝑhibentur.

Expanded text:
VALESII et se ipsos castrant, et hospites suos, hoc modo existimantes Deo se debere servire. Alia quoque haeretica docere dicuntur et turpia: sed quae illa sint, nec ipse commemoravit Epiphanius, nec uspiam potui reperire. XXXVIIIisto nomine, quasi propter munditiam, superbissime atque odiosissime nominant, secundas nuptias non admittunt, poenitentiam denegant, Novatum sectantes haereticum: unde etiam Novatiani appellantur. rum cultum inclinati, quos Epiphanius jam omnino defecisse testatur. XL. APOSTOLICI, qui se isto nomine arrogantissime vocaverunt, eo quod in suam communionem non reciperent utentes conjugibus et res proprias possidentes: quales habet Catholica et monachos et clericos plurimos. Sed ideo isti haeretici sunt, quoniam se ab Ecclesia separantes, nullam spem putant eos habere, qui utuntur his rebus, quibus ipsi carent. Encratitis isti similessunt: nam et Apotactitae appellantur. Sed et alia nescio quae propr
Abbreviated transcription (Latin):
humano integritas illius ciuitatis expectet.
Propt̃ hoc ait apłs instaurari omnia in xp̃o
que incelis sunt. et que in terris in ipso. In¬
staurantur quippe que in celis sunt. cum
id quod inde in angłis lapsum ẽ. ex hominib
redditur. Instaurantur autẽ que in t̾ris
sunt. cum ipsi homines qui predestinati
sunt in et̃nam uitam a corruptionis ue¬
tustate renouantur. Ac sic ꝑ illud singła¬
re sacrificium in quo mediator est im¬
molatus. quod unum multe in lege uic¬
time figurabant. pacificantur celestia
cum terrestrib. et terrestria cum celesti.¬
bus. qm̃ sicut idem apłs dicit. in ipso cõ¬
placuit omnem plenitudinem in habi¬
tare. ⁊ ꝑeum reconciliari omnia in
ipsum pacificans. ꝑ sanguinem crucis
eius siue que in celis sunt. siue que ĩ t̾tis.

Expanded text:
humano integritas illius civitatis exspectet. humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus. Quoniam sicut idem apostolus dicit, In ipso complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per eum reconipso, pacificans per sanguinem crucis eius siue quae in caelis sunt, siue quae in terris.
Abbreviated transcription (Latin):
ec gͦ que in scĩs angłis lxi
et uirtutib clei est eccłia. tunc nob̾
sicuti ẽ innotescet. cum ei coniundi fu¬
erimus in finem. ad simul habendam
beatitudinem sempiternam. Ista uero
que ab illa ꝑegrinatur interris eo no¬
bis notior ẽ quod in illa sumus ⁊ quia
hominum ẽ quod ⁊ nos sumus. Hec san¬
guine mediatoris nullum habentis
peccatum ab omini ẽ redempta pecca¬
to. eius ꝙ uox ẽ. Si deus pro nob qui ᷤᷤ
contra nos : Qui etiam filio proprioñ
peꝑcit : sed pro nob̃ omnib tradidit
illum. Non enim pro angłis mor¬
tuus ẽ xp̃c. S ideo etiam pro angeli ᷤ
fit. quicquid hominum ꝑ eius mortẽ
redimitur ⁊ lib̾atur a malo. qm̃ cum
eis quodammodo reclit in grãm post
inimicicias quas iiter homines et
scõs angłos peccata fecerunt. et ex ip̃a
hominũ redemptione rune illiꝰ angłi¬
tutiq nouerunt angeli scĩ docti de deo cuiꝰ
ueritatis eterna contemplatione beati
sunt. quantinumeri supplementũ de genere

Expanded text:
ergo quae in sanctis Angelis et Virtutibus Dei est Ecclesia, tunc nobis sicuti est innotescet, cum ei conjuncti fuerimus in finem, ad simul habendam beatitudinem sempiternam. Ista vero quae ab illa peregrinatur in terris, eo nobis notior est, quod in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus. Haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, ab omni redempta est peccato, ejusque vox est, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Non enim pro Angelis mortuus est Christus. Sed ideo etiam pro Angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in grinimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angeliutique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Hi gͦ non miscebantur uxoribus
et eis tamen sine uxorib uiuere. secte ip¬
sius dogmate non licebat. Mares gͦ et fe.¬
mine sub continentie professione simul
habitantes. puerum ⁊ ꝑ uellam si¬
bi adoptabant. in eiusdem conunc¬
tionis pacto successores suos futuros. Mor¬
te preuentis quib ꝙ singłis alii sub ro¬
gabantur. dum tamen duo duob dispa¬
ris sexus millus domus societate succede¬
rent. Utrolibet quippe parente defuncto
uni remanenti. iisꝙ ad eius quoq obitũ
filii seruebant. Post cuiꝰ mortem ettam
ipsi puerum ⁊ puellam sumilit̃ adopta¬
bant. Nec unquam eis defuit unde a doptarẽt

Expanded text:
dicere. Non miscebantur uxoribus, dicere. Non miscebantur uxoribus, et eis tamen sine uxoribus vivere sectae ipsius dogmate non licebat. Mas ergo et femina sub continentiae professione simul habitantes, puerum et puellam sibi adoptabant in ejusdem conjunctionis pacto successores suos futuros. Morte praeventis quibusque singulis alii subrogabantur: dum tamen duo duobus disparis sexus in illius domus societate succederent. Utrolibet quippe parente defuncto, uno remanenti, usque ad ejus quoque obitum filii serviebant. Post cujus mortem etiam ipsi puerum et puellam similiter adoptabant. Nec unquam eis defuit unde adoptarent
Abbreviated transcription (Latin):
anime qualitas. sed ubiq totus. ⁊ ꝑ locoꝵ
spacia nulla partitus in sua tamen natu¬
ra atq substancia inr commnutabiliter̾ per¬
manet. Non gͦ ideo est tertullianus factꝰ
hereticus. sed quia transiens ad catafri¬
gas quos ante ipse destruxerat cepit etiam
scd̾as nuptias condra apłicam doctrinam
tanquam stupra damnare. ⁊ post modum
etiam ab ipsis diuisus. sua conuenticula
ꝓpagauit. Dicit sane animas etiam homi¬
num pessimas post mortem in demones uer¬
dam heresis rusticana in camponr̃o id ẽ
ypponiensi. uel pocius fuit. paulatim enĩ
diminuta inuna exigua uilla remanserat
in qua quidem paucissimi. seclomnes hoc fue¬
tunt. Qui omnes modo correcti ⁊ catholici fac¬
ti sunt. nec aliquis illius suꝑsedit erroris.
Abeloite uocabantur punica declinatione
nominis. Hos nonnulli dicunt ex filioade
fuisse nominatos. qui ẽ uocatus abel. un¬
de abelamos uel abeloitas possunius eos

Expanded text:
animae qualitas, sed ubique totus, et per locorum animae qualitas, sed ubique totus, et per locorum spatia nulla partitus, in sua tamen natura atque substantia immutabiliter permanet. Non ergo ideo est Tertullianus factus haereticus; sed quia transiens ad Cataphrygas, quos ante destruxerat, coepit etiam secundas nuptias contra apostolicam doctrinam tanquam stupra damnare, et postmodum etiam ab ipsis divisus, sua conventicula propagavit. Dicit sane etiam ipse animas hominum pessimas post mortem in daemones verdam haeresis rusticana in campo nostro, id est, Hipponensi, vel potius fuit: paulatim enim diminuta, in una exigua villa remanserat, in qua quidem paucissimi, sed omnes hoc fuerunt, qui omnes modo correcti et catholici facti sunt, nec aliquis illius supersedit erroris. Abelonii vocabantur, punica declinatione nominis. Hos nonnulli dicunt ex filio Adae fuisse nominatos, qui est vocatus Abel: unde Abelianos vel Abeloitas eos nos possumus
Abbreviated transcription (Latin):
a tertulliano cuius multa leguntur
opuscula eloquentissime scripta usq ad
mu nr̃m tempus paulatim deficientes¬
ins in extremis reliquiis durare potue¬
runt inurbe carthaginense. Me autẽ
ibi posito ante aliquot annos quod etiã
te meminisse arbitror omni ex parte con¬
sumpti sunt. Paucissimi enim qui re¬
manserant in catholicam transierunt
suam q basilicam que nunc notissima
ẽ etiam. catholice tradiderunt. Tertulli¬
anus gͦ sicut scripta eius inclicant. anumã
dicit immortalem quidem. sed eam corpus esse
contendit. Neq hanc tantum sed etiã ip̃m
deum. Nec tamen hinc hereticus dicitur
factus. Posset enim quodam modo putari
ipsam naturam substantie diuine corpus
uocare. non tale corpus. cuius partes alie
maiores. alie minores ualeant uel debeant
cogitari. qualia sunt omnia que propͥe di¬
cimus corpora. quamuis de anima tale
aliquid sentiat. sed potuit ut dixi ꝓptẽa
putari corpus deum dicere. quia non ẽ ni¬
chil non est inanitas. non ẽ corporis uel

Expanded text:
a Tertulliano, cujus multa leguntur opuscula eloquentissime scripta, usque ad nostrum tempus paulatim deficientes, in extremis reliquiis durare potuerunt in urbe Carthaginensi: me autem ibi posito ante aliquot annos, quod etiam te meminisse arbitror, omni ex parte consumpti sunt. Paucissimi enim qui remanserant, in Catholicam transierunt, suamque basilicam, quae nunc etiam notissima est, Catholicae tradiderunt. Tertullianus ergo, sicut scripta ejus indicant, animam dicit immortalem quidem, sed eam corpus esse contendit: neque hanc tantum, sed ipsum etiam Deum. Nec tamen hinc haereticus dicitur factus. Posset enim quoquo modo putari ipsam naturam substantiamque divinam corpus vocare; non tale corpus cujus partes aliae majores, aliae minores valeant vel debeant cogitari, qualia sunt omnia quae proprie dicimus corpora; quamvis de anima tale aliquid sentiat: sed potuit, ut dixi, propterea putari corpus Deum dicere, quia non est nihil, non est inanitas, non est corporis vel
Abbreviated transcription (Latin):
te quod fecit. sed iam suo arbitrio certũ ẽ
non subiacere quod surgit. Surgit itaꝙ
beneficio alieno: qui cecidit proprio. Nec
ideo non suo dicendus est cecidisse. quia
alieno noscitur surgere. Nec ꝓpt̃ea suo
surrexisse: quia non alieno certum est
ceciłisse. Secl de hoc alias. Nunc ad pro¬
positum redeamus. Dicit gͦ uenerabilis
paulus qm̃ iccirco socłm carnem natꝰ
est xp̃c. ut sicut ꝑ unum hominem
peccatum in hunc mundum intrauit
et ꝑpeccatum mors. ⁊ ita in omnes ho
mines ꝑtransiit in quo om̃s pecca¬
uerunt. & paulo post. sed non sicut de¬
lictum. ita ⁊ gratia. si enim unius de¬
licdo multi mortui sunt. multoma¬
gis gratia dei ⁊ donum. in gratia uniꝰ
hominis ih̃u xp̃i in plures abundauit
⁊ non sicut ꝑ unum pecratum. ita et
donatio. nam udici ex uno in con¬
demnationem. gr̃ã autẽ ex multis de¬
lictis iniustificationem. si enim unius
delicto. mors regnauit ꝑunum. multo

Expanded text:
te quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est te quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere quod cadit. Surgit itaque beneficio alieno, qui cecidit vitio proprio. Nec ideo non suo dicendus est cecidisse, quia alieno noscitur surgere; nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est cecidisse. Sed de hoc alias, nunc ad propositum redeamus. Dicit ergo venerabilis Paulus, quoniam idcirco secundum carnem natus est Christus, ut sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, etmines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Et paulo post: Sed non sicut delictum, ita et gratia. Si enim unius delicto multi mortui sunt, multo magis gratia Dei et donum, in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit. Et non sicut per unum peccatum, ita et donatio: nam judicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis, in justificationem. Si enim unius delicto mors regnavit per unum, multo
Abbreviated transcription (Latin):
ne catholice auctoritatis definitione pre¬
scribitur diuinorum uoluminum
testimoniis edocere. S quia nunc ñ
librorum indicio. sed sola ratione
placuit cuncta discutere. iccirdo in
aliud tempus scripturatũ monim̃ta
seruantes. sicut suꝑius factum est. sic
etiam de anime in quisitione tractabinꝰ.
Quod ut fieri facilius possit: que sal¬
uatori nr̃o suscipiend homius causa
fuerit. una tantũ apłi lectione. subiec¬
ta breuiter. inquiramus. Qua inuen¬
ta sine aliqua difficultate etiam ad hec
que huic precedenti sunt consecuta tnͣ¬
sibimus. Abinicio igitur excorpore et
anima ds̃ hominem fecit: qui legis pre¬
cepta transgressus post usur pationẽ
interdicte arboris sententiam qͦ daminꝰ
bene capitalis excepit. Hic ad eum sta¬
tum a quo lapsus est. non nisi auctoris
sui gratia reformatus post liminii quo¬
dammodo iure potuit remeare. sicut
qui se de excelso in preceps uoluntate
remiserit. in sua quidem habuit potesta¬

Expanded text:
ne catholicae auctoritatis definitione praene catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere, idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec, quae hujus praecedentis sunt consequentia, transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit: qui legis praecepta transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodam modo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodam modo jure potuit remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate demiserit, in sua quidem habuit potesta
Abbreviated transcription (Latin):
nuit quando de patre sine inicio extitit filiꝰ.¬
. Genuit quando
ex hac uerbum caro processit ut habitaret
in nobis: non genuit quando in principio
erat uerbum quod originem prestitit
uniuersis. Noli gͦ ex partu uirginis de¬
terminare originem deiuerbi. noli de
uirgine genitum corpus coet̃num cli¬
cere deitati: quia mediator dei ⁊ homi¬
num homo xp̃c iħc prima natiuitate
coeternus ẽ patri. sccła particeps tem¬
poris nr̃i. In illa auctor temporis. inis
de mysterio mecliatoris ꝑspicua rõne
et ad credendum oui uis sufficient trac¬
tasti. iccirco queso ut michi quid etiã
de anima xp̃i sentiendum sit uibeas
explicari. ita enim amaiorib nris sem¬
per est traditum quod xp̃i corpos ad uicẽ
anune cominunis ipsius filii dei habitꝰ
animarit. nec accessione uitalis spiritꝰ
indigens fuerit. cui inhabitans fonsiu¬
te potuit conferre quod uixit. Augustinꝰ.
possemus quidem id quod in hac questio¬

Expanded text:
nuit quando de Patre sine initio exstitit Filiusnuit quando de Patre sine initio exstitit Filius: genuit, quando ex hac Verbum caro processit, ut habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine genitum corpus coaeternum dicere deitati; quia Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus prima nativitate coaeternus est Patri, secunda particeps temporis nostri; in illa auctor temporis, in istde mysterio Mediatoris perspicua ratione, et ad credendum cuivis sufficienter tractasti; idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit, jubeas explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est traditum, quod Christi corpus ad vicem animae communis, ipsius Filii Dei habitus animarit; nec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit. AUG. Possemus quidem id quod in hac quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
minis: sedidem xp̃c dei ⁊ hominis filiꝰ
& sicut in uno homine aliud corpus et
aliuid animus. sic in uno mediatore. ali¬
ud dei. ⁊ aliud hominis filius seclidem tamen
⁊ non alius dei quam hominis filiꝰ.
quamius ꝓpter aluid dei ⁊ ꝓpter ali¬
ud hominis filius. Non ab uucio car¬
nis cepisse dicimus filium dei netẽ¬
poralem credat aliquis deitatem nõ
ab et̃no filii dei nouimus carnem. neñ
ueritatem humani corporis. secl quandã
eum suscepisse putemus unaginem. sie¬
ꝙ erum consumit maiestatem filii dei
ueritas carnis. aut ueritatem carnis
immensitas deitatis: dumumũ radiat
uirtutib sius aliud docetur infirmita¬
tib nr̃is. Unus autẽ atꝙ inseparabilis
xp̃c. ⁊ humiliatur assumptis ⁊ głificatur in ꝓ¬
priis. cum et affici non dedignatur inuiriis et
equalitatem custodit genitoris. Genuit ergo
Maria. et non genuit filium dei. Genuit quã¬
do ex ipsa scłm carnem natus est xp̃c non ge¬

Expanded text:
minis; sed idem Christus Dei et hominis filius. minis; sed idem Christus Dei et hominis filius. Et sicut in uno homine aliud corpus, aliud animus: sic in uno Mediatore aliud Dei, aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter aliud Dei, et propter aliud hominis filius. Non ab initio carnis coepisse dicimus Filium Dei, ne temporalem credat aliquis deitatem: non ab aeterno Filii Dei novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neque enim consumit majestatem Filii Dei, veritas carnis; aut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmitatibus nostris. Unus autem atque inseparabilis Christus et humiliatur in assumptis, et glorificatur in propriis; cum et affici non dedignatur injuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et non genuit Filium Dei: genuit, quando ex ipsa secundum carnem natus est Christus; non ge
Abbreviated transcription (Latin):
mater ẽ amiiata: prior mater ꝑ quam in
filio nata uidetur ce anuna. S non mater
in carnem animam uertit. nec caruem in am¬
mam commutauit: s animatam carnem
de utero matris. idem carnis &e anime ⁊ totius
hominis creator exhibuit. qui per dispen¬
sationem a nalogie diu̾sa uingentis. inuno
atq eodem homine. et utrunq insolubili
unitate coniunxit. et neutrum . ex alteriꝰ
participatione confudit. Sic gͦ immo mul¬
to in comprehensibilius atꝙ sublimius na¬
tus ẽ susceptione ꝑfecti hominis de matre
filiꝰ der: qui est ꝑ omnipotentiam singła¬
rem genitis omnib non facultas tantũ
sed ⁊ causa nascendi. Socdm hominem
inquam de uirgine natus ẽ ds. eo pacto
quo cum corpore nasci docetur et amniꝰ.
Non quia utrunq una substantia. sed
quia ex utroq fit una ꝑsona. Non aliꝰ
homo corpus ⁊ alius animus. sed unꝰ ho¬
mo corpus ⁊ anumus. Sic post partum
uirginis non alius dei filius ⁊ alius ho¬

Expanded text:
mater est animata; prior mater, per quam in mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusque est una substantia, sed quia ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius animus; sed unus homo corpus et animus. Sic post partum virginis, non alius Dei filius et alius ho
Abbreviated transcription (Latin):
fit operante amma. ⁊ patiente materia
ex luab substanciis unus homo. cum
aliud doceatur anima aliud caro. Sicq
aiimam nasci fatemur exutero. quã
aduterum uenientem. uitam dicimus con¬
tulisse concepto. Nasci inquam ex matre
dicitur. quia ex hac sibi corpus aptauit
inquo nasci posset. non quia antequam
nasceretur. quantum ad se attinet ipsa
penitus non fiusset. & hic si uerborum
ium cotidiani sermonis contemplator at.¬
tendas contraria ꝓponimus. oppugnantia
predicatus. et i his tamen uerũ cõstat¬
ẽẽ quõd dicimus. Ex matris utero cum cor¬
pore scimus animam nasci sed etiam ma¬
tre priorem uidemus animam predicari.
In filio mater animam gignit. sed tamen
etiam in ipsa matre non nisi animus uunt.
sine quo ne ipsa quidem potest esse que genuit.
Itaq si originem animantis potentie requitamꝰ
prior ẽ matre: & ex hac rursus nata uidet᷑
cẽ cum sobole. Prior inquam anima ꝑ quã

Expanded text:
fit operante anima et patiente materia, fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constatesse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi animus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est matre, et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
tri dicitis iam fuisse. Nasci enim ẽ uelut
quidam motus non extantis antequam
nascatur id agens beneficio natiuitatis
ut sit. Ex quo colligitur xp̃m si erat nas¬
ei non potuisse. si nasci potuit non fuisse
Augustinus. Ad inquisitionem nos incõ¬
prehensibilium rerum noua int̃rogandi
curiositate compellis. et ideo non nisi qͥb
explicari quod queris. Patere igitur. ꝓ
affirmato afferre rem alterus questio¬
nis: quia cum eam non pro fide sui. secl
pro alterius ostensione nunc profero
non inaniter me conicies explicare quod
credo. S ita me credere ad presens puta
ut intelligere facilius possis ista que di¬
xero finganius gͦ sicut pleriꝙ uolunt
ẽẽ in inundo animam generalem. que sic
ineffabili motu semina cuncta uiuficet
ut non sit concreta cum genitis. sed in¬
tam prestet ipsa gignendis. Nempe cũ
hec in uterum passibilem materiem ad
artus suos formatura ꝑuenerit. unã
eandem constat habere substanciam. et

Expanded text:
tri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut tri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis ut sit. Quo colligitur, Christum qui erat, nasci non potuisse; si nasci potuit, non fuisse. AUG. Ad inquisitionem nos incomprehensibilium rerum nova interrogandi curiositate compellis: et ideo non nisi quibu explicari quod quaeris. Patere igitur me pro affirmato afferre rem alterius quaestionis: qui cum eam non pro fide sui, sed pro alterius ostensione nunc profero, non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae dixero. Fingamus ergo, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae sic ineffabili motu semina cuncta vivificet, ut non sit concreta cum genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, materiam ad usus suos formatura pervenerit, unam eamdem constat habere substantiam: et
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia in unum. atq inseparabile con¬
ueniunt. ex ꝓpriis uidentur facta cõmu¬
nia. Afficitur incorpore mens dolorib cor¬
poris. fatigatur corpus cogitationibꝰ men¬
tis. & unum tamen horum ꝓprium est
corporis. alterum mentis. Quod dum u¬
ni homini acciclerit. et corporis cõmune
uidetur et mentis. Sic partum post uir¬
guus non alius dei et alius hominis.s
idem xp̃c dei ⁊ hominis filius fuit. Ꝙ sic̃
in uno homine aliud animus aliud cor¬
pus. sio in mediatore dei ⁊hominũ. ali¬
ud dei filius. aliud hominis fuit. unus
quam ꝑ discretionem substancie. non
matre natiuitatem salua ꝑpetuitate com¬
puleras. sed quia contra rationem uior̃o¬
nis extorta non in nob̾ possunt ẽẽ conti¬
nua. iccirto cum ad ꝓpositionem meam sol¬
licita intencione respicio. nec dum michi
uideor in bis que a te dicta sunt inuenisse
quod quero. Nestio enim quo modo natũ
doceatis extempore. quem coet̃num pa¬

Expanded text:
sed quia in unum atque inseparabile consed quia in unum atque inseparabile convenerunt, ex propriis videntur facta communia. Afficitur in corpore mens doloribus corporis, fatigatur corpus cogitationibus mentis: et unum tamen horum proprium est corporis, alterum mentis; quod dum uni homini acciderit, et corporis commune videtur, et mentis. Sic post partum virginis, non alius Dei, et alius hominis, sed idem Christus Dei et hominis filius fuit. Et sicut in uno homine aliud animus, aliud corpus: sic in Mediatore Dei et hominum, aliud Dei Filius, aliud hominis fuit; unus quam, pro discretione substantiae: matre nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi orationis extorta non in nobis possunt esse continua; idcirco cum ad propositionem meam sollicita intentione respicio, necdum mihi videor in his quae a te dicta sunt invenisse quod quaero. Nescio enim quomodo natum doceatis ex tempore, quem coaeternum Pa