comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recipiendo saluatorẽ p̃rogatiuã patrũ &
ꝓmissionis meritũ ꝑdiderunt. peiores gen¬
tilibꝰ facti. qͦs priꝰ quia sine dõ erant
abominabant᷑. ꝓpensiꝰ enĩ malũ. ẽ. di¬
gnitatẽ ꝑdidisse qͣm ñ habuisse. In¬
terea de saluatore dicit qͥ. ẽ. suꝑ omĩa
ds̃ benedictꝰ in scła am̃. Qnͣdo enĩ nul¬
la pat̾ni nominis fit m̃tio. ꝙ de xp̃o
sermo. ẽ: ñ pocest differrine ds̃ dicatur
frequent̃ enĩ scriptura ꝓpt̾ uniꝰ dĩ ꝓfes¬
sionẽ si de dõ patre loquit᷑. & adiun¬
git filiũ. dm̃ patre̾ uocat: & filium
dñm si qͥs aut ñ pucat de xp̃o dictũ qͥ
.ẽ. ds: dec ꝑsonam de qua dictũ. ẽ. De

Expanded text:
erogativam Patrum, et promissionis meritum perdiderunt, pejores gentilibus facti, quos prius, quia sine Deo erant, abominabantur: propensius enim malum est dignitatem perdidisse, quam non habuisse. Interea de Salvatore dicit: Qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen. Quando enim nulla paterni nominis fit mentio, et de Christo sermo est; non potest differri, ne Deus dicatur. Frequenter enim Scriptura propter unius Dei professionem, si de Deo Patre loquitur, et Deo adjungit Filium, Deum Patrem vocat, et Filium Dominum. Si quis autem non putat de Christo dictum: Qui est Deus, det personam, de q
Abbreviated transcription (Latin):
salẽ in om̃ibꝰ gentibꝰ. qͥa udiꝙ futuri erant
hinc dñs ait iudeis quia tollet᷑ a uobis
regnũ di & dabit᷑ genri facienti fructũ eiꝰ.
Esaias aũt clamat ꝓ isrl̃. Hoc dicit qͥ a
ysaias clamat ꝓ his qͥ credunt in iħm.¬

Expanded text:
gentibus ; quia ubique futuri erant Hinc Dominus ait Judaeis: Quia tolletur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . Esaias autem clamat pro Israel. Hoc dicit, quia Esaias clamat pro iis, qui credunt in C
Abbreviated transcription (Latin):
nia aꝑta uoce loqueret᷑ : de quo alia
ingpła hunc sensũ tali sermo ne fir¬
mauit dicens. Ut in nomine iħu omẽ
genu flectat᷑ celestiũ t̾restiriũ. & infer¬
orare: audit ab eo. Ne feceris: qm cõ¬
seruus tuus sũ dm̃ inqͥt adora. Nec
dñs utiq adorari se ꝑmisiss nisi qͥa
ds̃. ẽ si qͦ minꝰ usurpasse dicendus. ẽ.
& peccasse qͦd absit: cũ ipse diabolũ in¬
crepans dñm dm̃ adorandũ. & ipsi soli
seruiendũ ostendit. Nichil ergo pͥudi

Expanded text:
nia aperta voce loqueretur, de quo alia in epistola hunc sensum tali sermone firmavit, dicens: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et inferorare, audit ab eo: Ne feceris, quoniam conservus tuus sum. Deum, inquit, adora . Nec Dominus utique adorari se pateretur, nisi quia Deus est: si quominus, usurpasse dicendus est, et peccasse, quod absit; cum ipse diabolum increpans, Dominum Deum adorandum, et ipsi soli servien
Abbreviated transcription (Latin):
tio eiꝰ głosa& ĩ mortalia p̾mia reꝑmissa
ac ꝑ hoc ddolet genꝰ suũ quod. ẽ. scd̾m car¬
tiẽ. qͥa in credulitate sua hoc ꝑhenni &
salutari beneficio se priuarunt. Ergo
optabã. aicdͥpto: qͥa scit fieriñ posse ut
Ci honestũ m̃brũ nullo p̾cedente uicio
abscideret᷑ a corꝑe xp̃iano: affectũ tam̃
& dilectionẽ circa genꝰ  suũ ostendit.
Quotũ ad optio. c̃. filiorũ. Iuste dolote
se ꝓbat qͣndo p̃dicat laudẽ generis corũ:
qͥa olim filii adoptati affectũ & gr̃am
d̃ patris irritũ habuerunt: adiecit
adhuc ut & alios ꝓ his dolere faciat

Expanded text:
a promissa, ac per hoc dolet genus suum, quod est secundum carnem, quia incredulitate sua hoc perenni et salutari beneficio se privarunt. Ergo optabam ait, non opto, quia scit fieri non posse, ut tam honestum membrum nullo praecedente vitio abscinderetur a corpore Christiano. Affectum tamen et dilectionem circa genus suum ostendit.o adoptio filiorum. Juste enim dolere se probat, quando praedicat laudem generis eorum, quia olim filii adoptati, affectum et gratiam Dei patris in irritum habuerunt; adjecit adhuc, ut et alios dolere pro his faciat
Abbreviated transcription (Latin):
Qm suꝑiul contͣ uideos loqui uidet᷑
qui ex lege iꝰtificari se putant. Nẽ ut
uotũ suum & affectum circa eos o¬
stendat. teste conscientia sua in xp̃o
lut iimico illorũ fides haberi ñ pos
latet testes dat. quorũ testimonium
tȩꝓbari ñ potest qͥ sic ꝑibet testimo¬
mũ apło dũ com̃dant eũ uirtute

Expanded text:
 superius contra Judaeos loqui videtur, qui ex lege justificari se putant, nunc ut votum suum et affectum circa eos ostendat, teste conscientia sua, in Chrilut inimico illorum fides haberi non poslatet testes dat, et quorum testimonium reprobari non potest, qui sic perhibent testimonium Apostolo dum commendant eum virtut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ longanimitas di ipsa. ẽ. Quȩ sicut ina¬
los p̃parat ad mnt̾itum: ita& bonos p̃ꝑat
ad coronã. Bom emꝰ st̃ in quibꝰ spes fidei
.ẽ. Om̃s enĩ sustinet sciens exicũ singu¬
lorũr ac ꝑ hoc patientia. ẽ. q̃ illos qͥ ex ma¬
gnitas multiplȩx p̃ꝑata credentibꝰ. Bos
aut̃ qͥ ex bonis fiunt mali & in ĩcepto malo¬
ꝑdurant. p̃parat adinteritũ. Hoc . t̃. aũt
manifestare potentiã suã in multa paci¬
entia: Quia cũ putat᷑ ñ uindicaturꝰ qͥa diu
dissimulat. cũ ceꝑit iundicare apparebit
ciꝰ potentia. Quia cũ possit statĩ uindicare.
diu sustinuit. ut ꝑfidi q̃ri ñ possint dan¬
nati. Preꝑare. ẽ. aut unũ quenq p̾scire

Expanded text:
ipsa est, quae sicut malos praeparat ad interitum, ita et bonos parat ad coronam: boni enim sunt, in quibus spes fidei est, omnes enim sustinet, sciens exitum singulorum, ac per hoc patientia est, quae illos qui ex magnitas multiplex praeparata credentibus, eos autem qui ex bonis fiunt mali et in coepto perdurant, praeparat ad interitum. Hoc est autem manifestare potentiam suam in multa patientia, quia cum putatur non vindicaturus, quia diu dissimulat, cum coeperit vindicare, apparebit ejus potentia; quia cum possit statim vindicare, diu sustinuit, ut perfidi queri non possint damnati. Praeparare est autem, unumquemque praescire
Abbreviated transcription (Latin):
deretur fingere sathanas. Nã qͥs sedu¬
cat᷑ fideliũ ad hec a quibꝰ recessit ma¬
nifestato errore᷑ s hȩc meditat᷑ ac sin¬
gid ꝑ q̃ etiã electos possit seducere.
ulla ergo st̃ q̃ nos possĩt a carita¬
caritatẽ suã in xp̃o nobis ostendit

Expanded text:
deretur fingere Satanas. Nam quis seduderetur fingere Satanas. Nam quis seducatur fidelium ad haec, a quibus recessit manifestato errore? Sed haec meditatur ac fingit, per quae electos possit seducere. Nulla ergo sunt, quae nos possint a charitacharita
Abbreviated transcription (Latin):
disse suꝑ om̃s gelos nec si in altitu di¬
nẽ se nobis ostendat. De qua dicit
thans: a deuotione nos dñ iħu de¬
bebit aufferre qu̾e scimꝰ descendisse
de glo ut t̾rena sp̃ialib sociaret. Neꝙ
si ꝑfantasiã qͣ seducere meditatur
ꝓfundũ nobis ostendat orrore miran¬
dũ. qua t̾riti forte succunbamꝰ illinec
sic dignũ. ẽ. ut xp̃o fidẽ frangamꝰ.
quẽscimꝰ nr̃i causa in ꝓfundum t̾rȩ
descendisse. & morte pressa genꝰ. hoĩ¬
um liberasse. Neq si futura nobis
spondeat. q̃ ꝓmisit eue: assensũ da¬
bimꝰ illi discreti a xp̃o. quẽ iurtute
& natura dm̃ credimꝰ & scimꝰ. Nec si
arte & subtilitate astucie suȩ aliã crea¬
turã fingat ad horã sicuc finxerunt
iamnes ꝙ m̃bres palã pharaons. In¬
conucniens. ẽ. ut ꝑ hec a dõ creaturȩ
aliã creaturam dixisse de idolis. s ñ
ẽ. uerũ: quia hanc debuit signfica¬
re.qͣm sub amiratione seductionis ui¬

Expanded text:
disse supra omnes coelos . Neque si in altitudidisse supra omnes coelos . Neque si in altitudinem se nobis ostendat, de qua dicit tanae ? a devotione nos Domini Jesu debebit auferre, quem scimus descendisse de coelo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, qua seducere meditatur, profundum nobis ostendat horrore mirandum, qua territi forte succumbamus illi: nec sic dignum est, ut Christo fidem frangamus, quem scimus nostri causa in profundum terrae descendisse et morte pressa genus humanum liberasse. Neque si futura nobis spondeat, quae promisit Evae , assensum dabimus illi, discreti a Christo, quem virtute et natura Deum credimus et scimus. Nec si arte et subtilitate astutiae suae aliam creaturam fingat ad horam, sicut finxerunt Jamnes et Mambres coram Pharaone; inconvenaliam creaturam dixisse de idolis; sed non est verum, quia hanc debuit significare, quam sub admiratione seductionis vi
Abbreviated transcription (Latin):
dño nr̃o. Hec st̃ omĩa ꝙ̃ ad ab ductio¬
nẽ nr̃am a diabolo inferunt᷑: q̃ iccirco
memorat ut mumat nos utsi adue¬
nerint confidentes de spe & auxilus
xp̃i armati fide adu̾sus hec repugne¬
mus. Quid enĩ si mors illata fuerit:
ñne lucrum. ẽ. maximũ occasionẽ in¬
uenire qua citiꝰ eat᷑ in regnũ ꝓmissũ:
Neq si p̃sens uita ꝓmissa nobis fuerit
dignitate. inunita.. debet nos au̾t̾e aspe¬
& beneficuis xp̃r quẽ scimꝰ quia ñso¬
lũ in fucuro. s ni p̾senti ꝓderit nobis:
nec qͥdem si se angłs nobis ostendat
ad seducẽdoᷤ noᷤ sub ornatꝰ fallaciis sui patͥs
diaboli pualere debebit adu̾sum nos:
cũ sciamꝰ xp̃o ut magni consili angło
nichil p̃ponendũ. Neq si uirtꝰ ab ali¬
quo facta fuerit sicut dicit᷑ facta a sy¬
monemago. qui dicit᷑ in aere sursum
ut popłm xp̃i scandalizaret uolasse:
fidẽ debebit minuere scientiũ salua¬
tore mibe famulante susceptũ ascen¬

Expanded text:
nostro. Haec sunt omnia, quae ad abductionem nostram a diabolo inferuntur, quae idcirco memorat, ut muniat nos; ut si advenerint, confidentes de spe, et auxiliis Christi, armati fide adversus haec repugnemus. Quid enim si mors illata fuerit, nonne lucrum est maximum occasionem invenire, qua citius eatur in regnum promissum? Neque si praesens vita promissa nobis fuerit dignitate munita, debet nos avertere ab spe beneficii Christi, quem scimus, quia non solum in futuro, sed et in praesenti proderit nobis. Nec quidem si se angelus nobis ostendat ad seducendos nos, subornatus fallaciis patris sui diaboli, praevalere debebit adversum nos; cum sciamus Christo, ut magni consilii Angelo, nihil praeponendum . Neque si virtus ab aliquo facta fuerit, sicut dicitur facta a Simone mago, qui dicitur in aere sursum, ut populum Christi scandalizaret, volasse, fidem nostram debebit minuere, scientium Salvatorem nube famulante susceptum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit. Istos quos p̃sciuit. fucu¬
sa p̾mia capescenda: ut hi qui crede¬
re uident᷑. & ñ ꝑmanẽt in fide cepta
a dõ electi negent᷑: quia quos ds ele¬
git apud se ꝑmanent. Est enĩ qui
ad cempꝰ eligit᷑ sicut sauł. & uidas:
ñ de p̃sc̾ncia s dep̃senti iꝰticia. Con¬
formes fieri imaginis filii sui. Hec
dicit quia idõ p̃destinant᷑ in futurũ
sł̃m ut similes fiant filio dĩ quodiã
supͣ memoraui. Ut sit ipse primo¬
genitꝰ in multis fẽibꝰ. Riecte primoge¬
nitꝰ qui ante omẽm creaturã ñ facdus
s natꝰ. ẽ: ad cuiꝰ ext̃plum ds̃ hoĩes in
filios sibi adoptare dignatꝰ. ẽ. Est &
primogenitꝰ in regeneratione xp̃c: ẽ.&.
primogenitꝰ ex mortuis cuiꝰ nacura
ignorat. ẽ. & primogenitꝰ post uicto¬
riã ascendens in glos. Primogenitꝰ

Expanded text:
aescivit. Istos quos praescivit futuaescivit. Istos quos praescivit futusa praemia capessenda; ut hi qui credere videntur, et non permanent in fide coepta, a Deo electi negentur; quia quos Deus elegit, apud se permanent. Est enim qui ad tempus eligitur, sicut Saul et Judas; non de praescientia, sed de praesenti justitia. Conformes fieri imaginis Filii sui. Hoc dicit quia ideo 77 praedestinantur in futurum saeculum, ut similes fiant Filio Dei, quod jam supra memoravi. Ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Recte primogenitus, qui ante omnem creaturam non factus, sed natus est: ad cujus exemplum Deus homines in filios sibi adoptare dignatus est. Est et primogenitus in regeneratione Christus. Est et primogenitus ex mortuis cujus natura ignoratur. Et primogenitus post victoriam ascendens in coelos. Primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ postulat ꝓ scĩs. Mamfestũ. ẽ. qͥ a
dõ cui nichil tacitum. ẽ. & occultũ: no¬
ta.ẽ. p̃catio omĩum sp̃uum. Quanto
magis sp̃c scĩ qui eiꝰdem utiq substan¬
tis. ẽ:  loqͥt᷑ ñ inpulsu aeris neq
ut angłi aut sicut gętera exereatu¬
ris: s sicut cõpetit eiꝰ diuinitati dõ ergo
loquit᷑ cũ nobis tacere uidet᷑: quia ꝙ
uidet cũ ñ uideat᷑. ꝙ hec petit quę
scit dõ placere & nobis ꝓdesse. Tc sa¬
ne ꝓ nob̾ int̾ponit se idẽ sp̃e cũ scit
nos ꝑ ignorantiã ñ ꝑiactantiã concra¬
quia diligentes dm̃ & si ĩꝑite p̾cati
fuerint. ñ illis oberit. quia ꝓpostũ
cordis illorũ sciens ds̃ ꝙ ignauiam.
ñ illis imputat quȩ adu̾sa postulant:
s ea annuit quȩ danda st̃ dm̃ aman¬
tibꝰ. Unde & dñs ait scit aũt inqͥt
pat᷑ u̾r quid uobis opus sit anteqͣmͣ
petatis. ab eo: hi ergo scđm ꝓposicum
uocant᷑: quos credences prescut ds̃ fu¬
turos sibi idoneos. ut ante qͣm crede¬

Expanded text:
Deum postulat pro sanctis Manifestum est quia Deo, cui nihil tacitum est et ocultum, nota est precatio omnium spirituum; quanto magis sancti Spiritus, qui ejusdem utique substantiae est, et loquitur non impulsu aeris, neque ut angeli, aut sicut caetera ex creaturis, sed sicut competit ejus divinitati! Deo ergo loquitur, cum nobis tacere videtur; quia et videt, cum non videatur, et haec petit, quae scit Deo placere, et nobis prodesse. Tunc sane pro nobis interponit se idem Spiritus, cum scit nos per ignorantiam, non per jactantiam contraquia diligentes Deum etsi imperite precati fuerint, non illis oberit; quia propositum cordis illorum sciens Deus et ignaviam, non illis imputat, quae adversa postulant; sed ea annuit, quae danda sunt Deum amantibus. Unde et Dominus ait: Scit autem, inquit, Pater vester quid vobis opus sit, antequam petatis ab eo . Ili ergo secundum propositum vocantur, quos credentes praescivit Deus futuros sibi idoneos; ut antequam crede
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ sic loquit᷑ scriptura. ut &. filiũ
ñ disparẽ tradat. & patrem quia pat̾
.ẽ.&. quia ab ipso sc̃ omĩa p̃ ferat. Quis
nos seꝑabit a caritate. xp̃is. Hcͦc. ẽ. quis
nos aũcere poterit a dilectione xp̃i qͥ no¬
bis tã magna & ĩnunera p̾sticit bene¬
ficiasIribulatio: S ñ facit. q̃uia
cictionẽ firmi xp̃iam nulla uncunt
torm̃ta. Amantis enĩ plus incitat᷑ cari¬
tas. si cũ cuiꝰ sensit beneficia. ꝓhibeat᷑
amare. Dũ eñ putant se iinerica eiꝰ
seminare: suscitant iemora beneficia.
Anaugꝰtia. an ꝑsccucio. an fames. an
miditas. an ꝑicłm. Angladius: sicut
scriptũ. ẽ quia ꝓpter te mortificamur

Expanded text:
tionem stionem snon disparem tradat: et Patrem, quia Pater est, et quia ab ipso sunt omnia, praeferat. Quis nos separabit a charitate Christi? Hoc est, quis nos avertere poterit a dilectione Christi, qui nobis tam magna et innumera praestitit beneficia? Tribulatio? Sed non facit, quia dilectionem firmi christiani nulla vincunt tormenta. Amantis enim plus incitatur charitas, si eum cujus sensit beneficia, prohibeatur amare; dum enim putant se in merita ejus seminare, suscitant memorata beneficia. An angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius sicut scriptum est, quia propter te
Abbreviated transcription (Latin):
affectu diligit nos ut moreret᷑ ꝓ nobis:
& resurgens semꝑ causas nr̃as agat
apud patrẽ. Cuiꝰ postulatio contẽpin
ñ pocest. qͥa indext̾̃a dĩ. ẽ. hoc ẽ. in
honore quod ds̃. ẽ: ut de dõ patre se¬
curi & xp̃o filio eiꝰ qui iudicaturꝰ. ẽ. in fi¬
de corũ lecem᷑. Hinc illud. c̃. quod dic̃
petro apło. Ecce expostulauit sachanas
ut uos uentilet sicut triticũ. Ego aũc̃
rogaui ꝓ te ut ñ deficiat fides tua. hoc
ergo modo int̃pellat ꝓ nobis saluator:
sciens enĩ potentiam & alcitudinẽ
adu̾sarii nr̃i. C. ũ se comonerit adũsũ
nos si ñ ei assentiamꝰ. saluator int̾pellat
ꝓ nobis nc aliquid uiolent᷑ psumiat cur¬
ca nos ut arceat᷑ in solentia eiꝰ: hac causa
tam̃ dicit᷑ filius int̾pellare: cũ ipse agat
totũ & cqͣlis sit dõ patri. Et quia unꝰ
dicit᷑ as̾. ne pater ꝙ filiꝰ singularis uel
uini ꝰ cũ pucaret᷑: ad psonarum distineꝰ¬

Expanded text:
affectu diligit nos, ut moreretur pro nobis, affectu diligit nos, ut moreretur pro nobis, et resurgens semper causas nostras agat apud Patrem. Cujus postulatio contemni non potest, quia in dextera Dei est, hoc est, in honore quod Deus est; ut de Deo Patre securi, et Christo Filio ejus qui judicaturus est, in fide ejus laetemur. Hinc est illud, quod dicit Petro apostolo: Ecce exspostulavit Satanas, ut vos ventilet sicut triticum: ego autem rogavi pro te, ne deficiat fides tua . Hoc ergo modo interpellat pro nobis Salvator; sciens enim impudentiam et altitudinem adversarii nostri, cum se commovet adversum nos, si non ei assentiamus, Salvator interpellat pro nobis; ne aliquid violenter praesumat circa nos, ut arceatur insolentia ejus. Hac causa tamen dicitur Filius interpellare, cum ipse agat totum, et aequalis sit Deo Patri; et quia unus dicitur Deus, ne Pater et Filius singularis, vel unio putaretur, ad personarum 78 distinc
Abbreviated transcription (Latin):
dos credences in xp̃m. Sieñ quod
maiꝰ &. p̃cipuũ. ẽ. prestitit nobis ut
filiũ suũ uerũ & carissimũ traderet
ꝓpter nos adhuc impios: quare ñ
quod minꝰ. ẽ. facturꝰ credat᷑ ꝓ nobis cre¬
dentibꝰ sibi. quia ĩa parata st̃ creden¬
illo donare: qͣm illũ nr̃i causa mor¬
ti tͣdere. Quis accusabit adu̾sus
electos dĩs Neminẽ audere nec posse
uiditium & p̃se̾ntiã dĩ in nobis retracꝰ¬
tare aꝑtum.ẽ. Quis. ẽ. enĩ qui possit
hec q̃ as̾ ꝓbat imꝓbare. cũ nemosqͣ¬
lis sit dõ ds qui iustificat ⁊ hͦc n
ysaia ꝓpħa.c̃. quod inc quasi suũpo¬
nit: quia nemo. ẽ alius quiquod deus
ꝓbat arguat: aut ne forte ipse nos ds̃
accuset: s ñ potest quod iꝰtificat accu¬
sare. Et quis erit qͥ condẽpnet e xp̃c qͥ
mortuus. ẽ. ĩmo qͥ & resurrȩx̃ &. ẽ. index¬
t᷑a ddĩ qui etiã int̾pellat ꝓ nobis e dñm
xp̃m aut̃ cdãpnare nos ñ posse. quia co

Expanded text:
dos credentes in Christum. Si enim quod dos credentes in Christum. Si enim quod majus et praecipuum est, praestitit nobis, ut Filium suum verum et charissimum traderet propter nos adhuc impios; quare non quod minus est facturus credatur pro nobis credentibus sibi? Jam enim parata sunt credenillo donare, quam illum nostri causa morti tradere. Quis accusabit adversus electos Dei? Neminem audere nec posse judicium et praescientiam Dei in nobis retractare apertum est. Quis est enim qui possitbat, improbare; cum nemo aequalis sit Deo? Deus qui justificat . Hoc in Esaia propheta est, quod hic quasi suum ponit; quia nemo est alius qui, quod probat Deus, arguat. Aut ne forte ipse nos Deus accuset: sed non potest quod justificat, accusare. Et quis erit, qui condemnet? Christus qui mortuus est, immo qui et resurrexit, et est in dextera Dei, qui etiam interpellum autem damnare nos non posse, quia eo
Abbreviated transcription (Latin):
uit ds aptos sibi. hii credentes ꝑma¬
nent qͥa alit̾ fieri ñ pocest. Nã quos
prescunt ds̃ ipsos ꝙ iustificauit: ac ꝑ
hoc & magnificauit. illos ut similes
fiant filio dĩ. De cȩteris quos ñ p̃scut
ds̃ ñ.ẽ. illi cura in hanc gr̃am: quia ñ
prescut illos futuros idoncos: ac si cre¬
dant aut eligant᷑ ad tempꝰ qͥa uident᷑
bom ne iꝰticia contẽpta uideat᷑. ñ ꝑma¬
scandalũ passi recesserunt a saluatore.
Quid ergo dicemꝰ ad hȩc: si ds̃ pro
nob̾ quis contra nose̾ Manifestum
.c̃. qͥa dõ nobis testimoniũ ꝑhibente.
quis.ẽ. qͥ audeat accusare nos qͣndo
ipse qͥ uidex. ẽ. ante p̾sciit nos & ido¬
neos iudicauits Qui ꝓprio filio
suo ñ peꝑcit: s ꝓ nobis omĩbꝰ tradidit
illũ. Sic securos nos debere. ẽc̃. fidei
causa hortat᷑: ut dm̃ qͣsi p̾sciũ ante¬
nobis morti tradidisse ostendiͣt. Quo¬
mͦ ñ etiã cũ illo omĩa nobis donauits
Dm̃ olĩ decreuisse dicit remuneran¬

Expanded text:
manent, quia aliter fieri non potest, nisi quos praescivit Deus, ipsos et justificavit: ac per hoc et magnificavit illos, ut similes fiant Filio Dei. De caeteris quos non praescivit Deus, non est illi cura in hac gratia, quia non praescivit illos futuros idoneos. At si credant, aut eligantur ad tempus; quia videntur boni, ne justitia contempta videatur, non permascandalum passi recesserunt a Salvatore . Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Manifestum est, quia Deo nobis testimonium perhibente, quis est qui audeat accusare nos, quando ipse qui judex est, ante praescivit nos, et idoneos judicavit? Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Sic securos nos debere esse fidei causa hortatur; ut Deum, quasi praescium, antenobis morti tradidisse ostendat. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? Deum olim decrevisse dicit remuneran
Abbreviated transcription (Latin):
nurũ si serui moriant᷑ ꝓ bono dño qͣnͣ
do dñs mortuus. ẽ. ꝓ seruis & malis
Uincunt ergo beneficia & exhoitant᷑
animũ adꝑseuerandũ ꝓpter eũ qui
dilȩrit nos. Confido enĩ qͥa neq
mors. Confidentia hec de sponsione
xp̃i. ẽ: qua ꝓmisit in tribulatione ad¬
iiuaresͤ sibi dicatam fidẽ. Neq ui¬
ta. neq angłi. neq uirtꝰ. neq altitu¬
do. neq ꝓfundũ. neq p̾sentia. neq
fucura. neq alia creatura poterit nos

Expanded text:
mirum si servi moriantur pro bono Domino; quando Dominus mortuus est pro servis, et malis? Vincunt ergo beneficia, et exhortantur animum ad perseverandum propter eum, qui dilexit nos. Confido enim quia neque mors. Confidentia haec de sponsione Christi est, qua promisit in tribulatione adjuvare sibi dicatam fidem. Neque vita, neque angelus, neque virtus, neque altitudo, neque profundum, neque praesentia, neque futura, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e dñi: s more naturę sus. Cũ enĩ
quiꝰd de dõ. ẽ. dõ loquit᷑. eomore ut¬
laͦquat᷑ necesse. ẽ : quo ille loquit᷑
de quo.c̃. Nemo enĩ cũ ciur suo a¬
lia lingua loquit᷑. Suꝑ fundit eni

Expanded text:
ni, sed more naturae suae. Cum enim qui de Deo est, de Deo loquitur; eo more loquatur necesse est, quo ille loquitur de quo est. Nemo enim cum cive suo alia lingua loquitur. Hinc i
Abbreviated transcription (Latin):
ledicenti ñ responderet. ut ꝑ pacientiã dm̃
sibi ꝓpicium faceret: ꝑ qu̾e regnũ credidit¬
sibi reseruari. Saul aut̃ nec in tali neces¬
sitate inuentꝰ quia maiꝰ malũ. ẽ intestinũ
bellũ quam ęxt̾num. Insuꝑ fẽrens qͥa se¬
mel & iterũ ñ sit auditꝰ cũ ẽẽt indignꝰ nec¬
inp̃cc ꝑstitit ut meritũ sibi faceret ꝑ qͦd
eẽt dignꝰ. S inpaciens & de dĩ iudicio
indignatꝰ: ab idolis quȩ priꝰ uelut nulliꝰ
momĩti dannauerat: auxiliũ reqͥsiuit.

Expanded text:
ledicenti non responderet; ut per patientiam Deum ledicenti non responderet; ut per patientiam Deum sibi propitium faceret, per quem regnum sibi credidit reservari . Saul autem nec in tali necessitate inventus; quia majus malum est intestinum bellum, quam externum: insuper ferens quia semel in preceperstitit, ut meritum sibi faceret, per quod esset dignus, sed impatiens et de Dei judicio indignatus, ab idolis quae prius velut nullius momenti damnaverat, auxilium requisivit.
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ne putent iudiciũ dĩ iniꝰtum di¬
centes. Unũ uocat. alterũ negligit. lic
arbitrantes ȩxcusari posse dannandos.
rebꝰ istud potiꝰ ꝓbemus qͣm uerbis. Ubi
enĩ rerũ gestarũ exẽpla st̃: nemo audet
queri. ncc aliqnͣdo extusationẽ obtendere.
Duo fuerunt dauid & saul. Requiramꝰ
astorias qualis unꝰ quisq eortim repꝑiatur
post iudiciũ dĩ. Ut si saul bene se egisse
postqͣm miscdiam ñ accepit ꝓbetur. in¬
i̾tum qd absit dĩ iudicium arbitremͦ :
aut si dd p̾t aceptã miscdiam dm̃ con¬
tempsisse mucniat᷑. an in eo manscrit
in quo misccłiam consccutꝰ. ẽ. ꝙ utatur
dispendio. Uterq necessitatem pasfꝰ. ẽ. re¬
gni & qͣnͣta fuit necessitas dauid ut filiꝰ
eiꝰ uellet illũ regno priuare ⁊ In qua neces¬
sitate flens nudo pede iter faciebat ut fu¬
geret rex Et dux popłi di. ĩtantũ hu¬
miliatus. ut & infaciem sibi seruo suo ma¬

Expanded text:
possit, ne putent judicium Dei injustum, dipossit, ne putent judicium Dei injustum, dicentes: Unum vocat, et alterum negligit; sic arbitrantes excusari posse damnandos, rebus istud potius probemus, quam verbis; ubi enim rerum gestarum exempla sunt, nemo audet queri, nec aliquam excusationem obtendere. Duo fuerunt David et Saul, requiramus historias, qualis unusquisque eorum reperiatur post judicium Dei; ut si Saul bene se egisse, postquam misericordiam non accepit, probetur, injustum, quod absit, Dei judicium arbitremur: aut si David, accepta misericordia, Deum contempsisse inveniatur, an in eo manserit, in quo misericordiam consecutus est, et, ut utar compendio, uterque necessitatem passus est regni. Et quanta fuit necessitas David, ut filius ejus vellet eum regno privare! In qua necessitate flens, nudo pede, iter faciebat; ut fugeret rex et dux populi Dei, in tantum humiliatus, ut et in faciem sibi servo suo ma
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. eiꝰ miserebor: cuiꝰ p̾scius erã quod
miscdiam daturꝰ cẽm sciens conu̾surum
illũ ꝙ ꝓmansurũ apud me. Et miscdłiam
prestabo ei cui miscłiam p̃sticero. la
est ei miscdłiam dabo quãm p̃scii post
dare illi cui dandum ũ. ẽ. neq ñdare
illi cui dandũ ñ ẽ: ut eũ uocet quẽ
sciat obaudire. Illũ aut ñ uocet
quẽ sciat minime ob audire. Uocare
piendã fidem. Igit᷑ ñ uolentis neq cur¬
rentis s miscrentis. ẽ. dĩ. Recte. dicit qͥ a¬
ñ in uoluntate petentis. s indantis arbi¬
trio debet. c̃ẽ. qđ poscitur. fnenĩ dan¬
dũ sit: dantis debet iudicio pensari.
Nã saul peccans. cũ petisset ueniam. ñ
accepit. At contra diuid peccans ꝙ ignos¬
ci sibi ueniã postulans consecutꝰ. ẽ. Ex
hec itaq dantis dĩ & ñ dantis iudicium
sequendũ. ẽ: qͥa ñ iniꝰte iudicat. qͥa om̃s
saluos uult manente iꝰticia. In spector cñi
cordis scit petentẽ qua m̃te poscat ut
dentes ut mens eorũ medelã consequi

Expanded text:
est ejus miserebor, cujus praescius eram, quod misericordiam daturus essem, sciens conversurum illum et permansurum apud me, et misericordiam praestabo ei, cui misericordiam praestitero, id est, ei misericordiam dabo, quem praescii post dare illi, cui dandum non est, illi, cui dandum non est; ut eum vocet, quem sciat obaudire: illum autem non vocet, quem sciat minime obaudire. Vocare piendam fidem. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Recte, quia non in voluntate petentis, sed in dantis arbitrio debet esse, quod poscitur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari; nam Saul peccans cum petisset veniam, non accepit : at contra David peccans et ignosci sibi postulans, veniam consecutus est . Ex hoc utique dantis Dei et non dantis judicium sequendum est; quia non injuste judicat, qui omnes salvos vult, manente justitia; inspector enim cordis scit petentem, an hac mente poscat, utdentes, ut mens eorum medelam consequi
Abbreviated transcription (Latin):
cat qͣm dui legit᷑. Ipsa & enĩ elem̃ta cũ
sollicitudine oꝑa sua exhibent. q̃uia sol
& luna ñ sine labore statuta sibi ĩplecĩ
spatia. & sp̃c animaliũ magno genicu
artat᷑ ad exhibenda scruicia. Nã uide¬
mus illa gem̃tia cogi in uica ad laborẽ.
hec gͦ omĩa expectant requiẽ. ut a ser¬
uili oꝑe liberent᷑. Si aũt hec c̃et. ser¬
uitꝰ quȩ ad dm̃ ꝓficeret ꝓmerendũ:
gauderet ñ doleret creatura: s quia
nr̃i causa subiecta serintua corruptio¬
nis dolet. Uidet enĩ cotidie oꝑa sua
interire. Cotidie enĩ morit᷑ ꝙ õccidit
opꝰ eiꝰ. Recte eñ dolet. cuiꝰ oꝑatio
ñ ad ęt̾nicate̾ ꝑtinet: s ad corruptio¬
nẽ. Qnͣtum ergo dat᷑ intelligi satisde
nr̃a salute sollicita st̃: scientes ad libe¬

Expanded text:
cat, quamdiu legitur. Ipsa enim elementa cum cat, quamdiu legitur. Ipsa enim elementa cum sollicitudine operas suas exhet luna non sine labore statuta sibi implent spatia, et spiritus animalium magno gemitu arctatur ad exhibenda servitia. Nam videmus illa gementia cogi invita ad laborem. Haec ergo omnia exspectant requiem, ut a servili opere liberentur. Si autem haec esset servitus, quae ad Deum proficeret promerendum, gauderet, non doleret creatura: sed quia nostri causa subjecta est servituti corruptionis, dolet. Videt enim quotidie opera sua interire; quotidie enim oritur et occidit opus ejus. Recte ergo dolet, cujus operatio non ad aeternitatem pertinet, sed ad corruptionem. Quantum ergo datur intelligi, satis de nostra salute solliciti sunt, scientes ad libe
Abbreviated transcription (Latin):
ducare eĩ ꝙ bibere et res mundi
curare ñne uanitas ẽᷤ. Et prodest
tam̃ ipsa uanitas :ꝓficit enu hoĩb
nacis in mundo: ut ꝑ hȩc incorpori¬
bꝰ exercitati discant misteriũ crea¬
toris. Ad cõmꝑationẽ enĩ ȩt̾norum:
uana sunt. Nam in suo bona sunt:
quippe cũ sint necessaria: sed ꝓꝑter
cum qui subiecit illam in spe. Quȩ¬
sit spes: statim subiccit dicens. Qm
& ipsa creatura liberabitur a serui¬
tute corruptele in libertatẽ głe fi¬
liorũ dĩ. Qm̃ contradicere non po¬
test creatura conditori suo eiꝰ causa
subiecta. ẽ. ñ sine spe. Habet enĩ m
labore posita hoc solatium: qm ha¬
bebit requiẽ cũ crediderint om̃s
quos scit ds̃ credituros: quorũ eciã
causa subiecit. Scimus enĩ qͣm
omĩs creatura ingemiscit & partu¬
rit usq adhuc. Parturire: dolere
ẽ ipse sensus. ẽ. quia om̃s creatus
ꝑ cocidianũ laborem ingemiscit &
dolet usq mͦ. Usq mͦ tam diu signifi¬

Expanded text:
ducare enim et bibere et res mundi ducare enim et bibere et res mundi curare nonne vanitas est? Et prodest tamen ipsa vanitas; proficit enim hominibus natis in mundo ut per haec in corporibus exercitati discant mysterium creatoris. Ad comparationem enim aeternorum vana sunt; nam in suo bona sunt, quippe cum sint necessaria. Sed propter eum qui subjecit illam in spe. Quae spes? Statim subjecit dicens: Quoniam et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptelae in libertatem gloriae filiorum Dei. Quoniam contradicere non potest creatura conditori suo, ejus causa subjecta est non sine spe. Habet enim in labore posita hoc solatium, quoniam habebit requiem, cum crediderint omnes, quos scit Deus credituros; quorum etiam causa subjecit. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc. Parturire dolere est. Ipse sensus est, quia omnis creatura per quotidianum laborem ingemiscit et dolet usque modo. Usque modo tamdiu signifi
Abbreviated transcription (Latin):
tura hoc expoctat᷑. ut cõpleatur
numerꝰ filiorum dĩ destinatus ad
uitam. Ut tẽ demũ etiã ipsa crea¬
tura possit liberari a seruitute cor¬
ruptionis & cessare a seruitio. Ua¬
nitati enĩ creatura subiecta. ẽ. ñ uo
luntaria. In .ꝙ creacoris potestate
posita creatura: ñ utiq sponte sub¬
iecta. ẽ uanitati. Non enĩ sibi ꝓde
rit quod subiecta. ẽ. s nobis. quid
ẽ ergo. in quo uanitati subiecta
ẽ: nisi quia quę generat caduca
sunt e Oꝑatur enĩ ut fructus faciat
corruptibiles. Corruptio ergo ipsa¬
.ẽ. nanitas. Omĩa em̃ quȩ nascumn¬
tur in mundo infirma caduca & cor¬
ruptibilia ac ꝑ hoc uana sunt. Ua¬
na st̃ enĩ quia statũ suũ tenere nͥ
possunt. Nã cuncta deformata ꝑ
fluxũ semꝑ in se redeunt: cõfusa in¬
natura hec dicit de his & salomon:
quia omĩa hec uanitas. Nec discor¬
dat ab his dauid dicens. Uerum ta¬
men uanitas omĩs ho̾ uiuens. Man¬

Expanded text:
tura hoc exspectat, ut compleatur tura hoc exspectat, ut compleatur numerus filiorum Dei, destinatus ad vitam; ut tunc demum etiam ipsa creatura possit liberari a servitute corruptionis, et cessare a vitio. Vanitati enim creatura subjecta est nount. In Domini et creatoris potestate posita creatura, non utique sponte subjecta est vanitati: non enim proderit i quod subjecta est, sed nobis. Quid est ergo in quo vanitati subjecta est, nisi quia quae generat, caduca sunt? Operatur enim, ut fructus faciat corruptibiles: corruptio ergo ipsa vanitas est; omnia enim quae nascuntur in mundo, infirma, caduca et corruptibilia, ac per hoc vana sunt. Vana sunt enim, quia statum suum tenere non possunt: nam cuncta deformata per fluxum semper in se redeunt conaturam. Hoc dicit de his et Salomon quia omnia haec vanitas. Nec discordat ab his David, dicens: Verumtamen vanitas omnis homo vivens . Man
Abbreviated transcription (Latin):
tos scimꝰ ꝓ presentibꝰ lucris ad modicũ
utiq ꝓ futuris. quã asꝑos & duros
quia ipsa uita fragilis. ẽ. & incerta
ꝑuenire ñ possunt. Nants̨ ꝓ quibꝰ
cõmodis. tantis se ꝓcellis & tempe¬
statibꝰ credunt: cũ sciant in his ma¬
gis mortẽ ante ołos ẽẽ. qͣm uitam.
Et milites spe p̾sentis p̾mii cũ incer¬
ta uictoria sit. in gladios insurgere
ñ dubitant: quanto ergo magis ꝓ
sunt nobis beneficia. quiꝓ parus
p̃mia cũ gła pollicetur ⁊ Pro xp̃o
dicim᷑ pacicũ nobis ñ illi ꝓficiat
quod patimur: s quia ille occasio¬
nẽ quęrit remunerandi nos: hoc
pcepit. Ut bonꝰ enĩ uł ꝓfusus lãgi¬
tor causas quęrit. quo modo do¬
net: aut indignis aut uerecundis.
Deniq ut ipsa ęxitia colerari pos¬
sint. ipse suggerit uires. Nam
expectatio creature reuelationẽ si¬
liorũ dĩ expectat. Qm p̾sentis tẽ¬
poris passiones indignas dixit ad

Expanded text:
tos scimus pro praesentibus lucris, ad modicum tos scimus pro praesentibus lucris, ad modicum utique profuturis, quam asperos et duros quia ipsa vita fragilis est et incerta, pervenire non possunt. Nautae pro quibus commodis tantis se procellis et tempestatibus credunt, cum sciant in his magis mortem ante oculos esse quam vitam? Et milites spe praesentis praemii, cum incerta victoria sit, in gladios insurgere non dubitant. Quanto ergo magis pro sunt nobis beneficia: qui pro parvis praemia cum gloria pollicetur! Pro Christo dicimur pati, cum nobis non illi proficiat, quod patimur: sed quia ille occasionem quaerit remunerandi nos, hoc praecipit; ut bonus enim vel profusus largitor causam quaerit, quomodo donet aut indignis, aut verecundis. Denique ut ipsa exitia tolerari possint, ipse suggerit vires. Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Quoniam praesentis temporis passiones indignas dixit ad
Abbreviated transcription (Latin):
eierimꝰ: si tam̃ cõpatimur: ut et simul
głificeinur. Quom coheredes xp̃i
ficri possumꝰ. declarat dicens. si tam
cõpatimur. lit & simul głificemur.
Uideamꝰ ergo quid sit compati. Cõ¬
pati. ẽ. ꝑsecutiones tolerare ꝓpter sp̃e
fucurorumt Carnemq crucifigere
cũ uitus ꝙ cũ cupiscentiis. hocest
uoluntates & pompas scłi sꝑnere.
Cu enĩ hec omĩa mortua fuerint apđ
hoĩem: crucifigit mundũ. futuri scłi
uitã credens. in qua se sꝑat coheredẽ
xp̃i futurũ. Existimo enim quod
ñ sint cõt digne passiones huius tẽ¬
poris: ad futurã głam que reuelabi
tur in nobis. Ex hortatio hec ad su¬
ꝑiora ꝑcinet. ꝑ qͣm ostendit parua
ẽẽ. quȩ hic possunt aꝑfidiᷤᷤ irrogari:
ad comꝑationẽ decreti muneris in fu¬
turo scło ꝓpterca nos iubet ad omĩa
exitia paratos eẽ. debere. quia magna
ꝓ his reꝓmissa sunt p̾mia. Ut in tri¬
bulatione consolet᷑ se animꝰ & spe
crescat. Nam & quosdã unmo mul¬

Expanded text:
ei erimus . Si tamen compatiamur, ut et simul glorificemur. Quomodo cohaeredes Christi fieri possumus declarat, dicens: Si tamen compatiamur, ut et simul glorificemur. Videamus ergo quid sit compati. Compati est persecutiones tolerare propter spem futurorum, carnemque crucifigere cum vitiis et concupiscentiis, hoc est, voluptates et pompas saeculi spernere. Cum enim haec omnia mortua fuerint apud hominem, crucifigit mundum, futuri saeculi vitam credens, in qua se sperat cohaeredem Christi futurum. Existimo ergo quod non sint condignae passiones hujus temporis adtur in nobis. Exhortatio haec ad superiora pertinet, per quam ostendit parva esse, quae hic possunt a perfidis irrogari, ad comparationem decreti muneris in futuro saeculo. Propterea nos jubet ad omnia exitia paratos esse debere, quia magna pro his repromissa sunt praemia: ut in tribulatione consoletur se animus, et spe crescat. Nam et quosdam, imo mul
Abbreviated transcription (Latin):
Non sunt enĩ si cessant: quia peccatũ
nͥ.ẽ. si ñ fiat. Quicũq enĩ sp̃u di
aguntur: hi filũ st̃ dĩ. hos dicit
sp̃u dĩ agi: in quorũ actibꝰ consilia
pͥncipum & pocestatũ huiꝰ mundi
ñ uident᷑. In quorũ enĩ uident᷑. non
sunt filii dĩ. s diaboli: quia qui dõ
diaboli. Unde dñs ad iudgos quod
male agerent & parricidiũ cogita¬
rent ait. Uos de patre diabolo estis.
N on enĩ accepistis sp̃m seruicucis
iterũ in timore. Hoc dicit quia ac¬
cepto sp̾u scõ. oĩ timore malorum
actuũ exuti sumꝰ ut de cętero nichil
ge data. om̃s rei sc̃ consticuti. Sp̃m
ergo timoris legem dixit: quia hoĩes
peccaticausa in timor constituit. Lex
aũt fidĩ quȩ in sp̃u adoptionis signi¬
ficatur: lex socuritatis. ẽ. quia a timo¬
re nos eruit. dũ cõdonat peccata. ac
ꝑ hoc securos nos facit & dicit᷑ sp̃c ñ

Expanded text:
non sunt enim, si cessant; quia peccatum non sunt enim, si cessant; quia peccatum non est, si non fiat. Quicumque enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Hos dicit Spiritu Dei agi, in quorum actibus consilia principum et potestatum hujus mundi non videntur: in quorum enim videntur, non sunt filii Dei, sed diaboli; quia qui de Deo diaboli. Unde Dominus ad Judaeos quod male agerent, et parricidium cogitarent, ait: Vos de patre diabolo estis . Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Hoc dicit, quia accepto Spiritu sancto, a timore malorum actuum exuti sumus; ut de caetero nihil ge data, omnes rei sunt constituti. Spiritum ergo timoris Legem dixit; quia homines peccati causa in timore constituit. Lex autem fidei, quae in spiritu adoptionis significatur, Lex securitatis est; quia a timore nos eruit dum donat peccata, ac per hos securos nos fecit: ac dicitur spiritus non
Abbreviated transcription (Latin):
rit gc̾nam. Sic enĩ diligit nos. uit sibi
imputet quod nobis ꝓmisit. Si enĩ
scm carnem iuxericis. moriemini.
Nichil ueriꝰ quia si scdm adã uixeri¬
mus: moriemur. Adã enĩ p̾uaricans
uendidit se peccato carni deputatus.
Om̃e enĩ peccatũ caro. ẽ: ꝓpter quod
enĩ de foris uitia et delicta nascunt᷑
ex sensibꝰ idest de auditu. uisu. odora¬
tu. uł gustu: carm deputantur. Omĩs
enĩ cogitatio foras respiciens incurrit
delictum. Nam & primi hoĩs de fo¬
ris peccatũ nacum. ẽ scłm carnem gͦ
uiuere : mors. ẽ.. Omĩs enĩ auctus
carnis extra legẽ. ẽ. Si aũt sp̃u
facta carnis mortifitaueritis. uiuetis.
Corpꝰ uult lege animȩ gubernari.
Unde ostendit quia si duce sc̃o sp̃u
actus & consilia carnis quȩ huius
mundi instigantib potestatibꝰ conci¬
nantur fuerint repressa: ne agendi
accipiant potestatem: uitam presta¬
ri. Mortificari enĩ dicunt᷑ : sicessent.

Expanded text:
rit aeternam; sic enim diligit nos, ut sibi rit aeternam; sic enim diligit nos, ut sibi imputet, quod proficit nobis. Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Nihil verius, quia si secundum Adam vixerimus, moriemur; Adam enim praevaricans vendidit se peccato carni deputatus. Omne enim peccatum, caro est; propter quod enim deforis vitia et delicta nascuntur ex sensibus, id est, de auditu, visu, tactu, odoratu, vel gustu, carni deputantur. Omnis enim cogitatio foras respiciens, incurrit delictum; nam et primi hominis deforis peccatum natum est. Secundum carnem ergo vivere, mors est; omnis enim actus carnis extra Legem est. Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Corpus vult lege animae gubernari; unde ostendit quia si duce sancto Spiritu, actus et consilia carnis, quae hujus mundi instigantibus postestatibus concinnantur, fuerint repressa, ne agendi accipiant potestatem, vitam praestari. Mortificari enim dicuntur, si cessent:
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit iħm a mortuis uiuificabit
et mortalia corꝑa ur̃a ꝓpter in habi¬
tantem sp̃m eiꝰ in nobis. Ipsũ sensum
ca dem tractat ratione. Corꝑa enĩ
rimorte scđa: hic iterũ ꝓpter bonã
uitã mortalia corꝑa uunficari ꝓnisit.
id est cotũ hoĩem. Igitur fr̾̃s debi¬
tores sumꝰ ñ carnrut scđm carnẽ uua¬
mus. Rectũ & manifestum. ẽ. ñ nos ad¬
iucntionẽ adȩ qui carnalit᷑ egit ob¬
se condare debere. qui prior peccans
morcem nobis heredicatis ticulo dereli¬
quit. s legi xp̃i seruire nos debere qͥ
nos sp̃iali ratione a morte supra dicta
redemit. Huic enĩ sumꝰ debitores. qui
nos carnalib uitus sordidacos ꝑ laua¬
crum sp̃c ablucos. iustificauit: &
filios dei fecit. Prius enĩ in carne po¬
sici exemplo ads uiuebamꝰ subiecti
peccatis. Nẽ uero liberati reddere de¬
bemiꝰ obsequium redemptori: quod
quidem obsequium ñ illi utiq ꝓficit
qui nulliꝰ eget: s nobis uitã adqui¬

Expanded text:
a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis. Ipsum sensum eadem tractat ratione; corpora eniri morte secunda, hic iterum propter bonam vitam mortalia corpora vivificari promisit, id est, totum hominem. Igitur, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Rectum et manifestum est, non nos adinventioni Adae, qui carnaliter egit, obsecundare debere, qui prior peccans mortem nobis haereditatis titulo dereliquit: sed legi Christi servire nos debere, qui nos spiritali ratione a morte supradicta redemit; huic enim debitores sumus, qui nos carnalibus vitiis sordidatos per lavacrum Spiritus ablutos justificavit, et filios Dei fecit. Prius enim in carne positi, exemplo Adae vivebamus subjecti peccatis: nunc vero liberati, reddere debemus obsequium Redemptori. Quod quidem obsequium non illi utique proficit, qui nullius eget: sed nobis vitam acqui
Abbreviated transcription (Latin):
fallimur eñ putances ꝓ desse q̃ pos¬
cimꝰ cũ ñ sint. Demiq eidẽ apło t̃cio
depcanti ut temꝑcationes ab eo ces¬
sarent qͥa crebre erant: dictũ a dño
ẽ sufficit tibi gr̃a mea. N ã uirtꝰ
in infirmitate ꝑficit᷑: idest sic meritũ
quis collocat dũ in tribulationib pa¬
ciens muenit᷑. Dicͥit ergo contͣ se eẽ. qͦd
peteb at ẽ. &. aliquando suꝑba & stul¬
ta peticio sicut fuit duorũ apłorũ ia¬
cobi & ioħis. quibꝰ in congrua & unm̃¬
sa petentibꝰ dictum. ẽ. Nescitis quid
petatis. S ipse sp̃c postulat ꝓ nobis
gemicibꝰ in enarrabilibꝰ. Non huma

Expanded text:
fallimur enim putantes prodesse quae poscimus, cum non prosint. Denique eidem Apostolo tertio deprecanti, ut tentationes ab eo cessarent, quia crebrae erant, dictum a Domino est: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur , id est, sic meritum quis collocat, dum in tribulationibus patiens invenitur. Didicit ergo contra se esse quod petebat. Est et aliquando superba et stulta petitio, sicut fuit duorum apostolorum Jacobi et Joannis, quibus incongrua et immensa petentibus dictum est: Nescitis quid petatis . Sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Non hu
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ sꝑamꝰ. ꝑ pacientiã expectimꝰ.
Dubiũ ñ . ẽ. ca sꝑari. qus ñ uident᷑:
exspectant᷑ em̃ fucura. hec expectatio
pacientia . ẽ.: quȩ multũ meret᷑ a lo.
ut de die in cdiẽ expectans cupiat ueni¬
re in regnũ di. & ñ dubitec quia tar
igemiscere nos & p̃cari liberationẽ
memorauit. Et in dolore positi aue
que longe futura dicta st̃ mox fieri
uolumꝰ. aut cico tolli ꝑ quę ad meri¬
tũ ꝑuenimꝰ. & uidemur in becilla ora¬
tione p̃cari: dũ illi denegat᷑ effectus.
Infirma. ẽ. enĩ quia concra rationẽ
postulat: Ac ꝑhoc infirmicat̾ẽ hãc

Expanded text:
 patientiam exspectamus. Dubium non est ea sperari, quae non videntur; exspectantur enim futura. Haec exspectatio patientia est, quae multum meretur a Deo; ut de die in diem exspectans cupiat venire regnum Dei, et non dubitet, quia tardperius ingemiscere nos, et precari liberationem memoravit, et in dolore positi, aut quae longe futura dicta sunt, mox fieri volumus, aut cito tolli, per quae ad meritum perveniamus; et videmur imbecilla oratione precari, dum illi denegatur effectus. Infirma est enim, qui contra rationem postulat: ac per hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o: placet dõ. Quid ergo suꝑ ẽ. nisiut
credat᷑ ut̃q. siuc enĩ patre quis adoret.
siue filiũ. unũ dm̃ dicit᷑ adorare: ꝙ ser¬
seruiciũ exhibet᷑. Nulla igit᷑ discretio. ẽ.:
qͥa qͥ adorat filiũ. adorat & patrẽ ꝙ sp̃m

Expanded text:
. Quid ergo superest, nisi ut credatur uterque? Sive enim Patrem quis adoret, sive Filium, unum Deum dicitur adorare; et serservitium exhibetur. 80 Nulla igitur discretio est; quia qui adorat Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
pulsata domꝰ ex aliqua parte faciat
ruinã  ꝓpter quod. uno consilio fugi¬
endũ. ẽ. hinc xp̃anis. Sxẽplum enum
sequi debent scĩ sẏmconis. qui sciens
bellũ hic geri contra ꝑfidiã: in pace
dimicti se postulauit. Hoc est quod
singuli orantes ꝓ om̃ibus otamꝰ ut ue¬
niat regnũ dĩ. Tc̾ enĩ erit libe
rum. In corꝑe enĩ om̃s significauit:
quia sumus alt᷑ alterius m̃bra. Igic᷑¬
ꝑ hec quȩ supra dicta st̃ ostendit qͣm̃
iũ creatura paciat᷑ nr̃i causa. cũ qͣndo
ut hinic liberem᷑. ut ꝓmissa consequa¬
mur p̃mia: quanto magis ergo creat᷑a
rat ut. alim̃tis seruorũ dĩ ꝑficiãt
contͣ fas uidet idolis ĩmolari: nde
plus dolet ꝙ optat citiꝰ liberari. sci¬
ens hec ad iniuriã ꝓficere creatoris.
Spe enĩ saluati sumꝰ. Hec dicit qͥa
sꝑando quod ꝓmisit ds in xp̃o nob̾
meritũ fecimꝰ: ut liberemur: ergo in
spe liberati simꝰ. quia ñ alni futurũ ẽ¬

Expanded text:
pulsata domus, ex aliqua parte faciat pulsata domus, ex aliqua parte faciat ruinam. Propter quod uno consilio fugiendum est hinc christianis; exemplum enim debent sequi sancti Simeonis, qui sciens bellum hic geri contra perfidiam, in pace dimitti se postulavit . Hoc est quod singuli orantes pro omnibus oramus, ut veniat regnum Dei ; tunc enim erit liberrum: in corpore enim omnes significavit, quia sumus alter alterius membra.  haec quae supra dicta sunt, ostendit quam vim creatura patiatur nostri causa; cum quando ut hinc liberemur, ut promissa consequamur praemia. Quanto magis ergo creaturarat, ut alimentis servorum Dei proficiat, contra fas videt idolis immolari! Unde plus dolet, et optat citius liberari, sciens hoc ad injuriam proficere creatoris. Spe enim salvi facti sumus. Hoc dicit, quia sperando quod promisit Deus in Christo nobis meritum fecimus, ut liberemur. Ergo in spe liberati sumus, quia non aliud futurum
Abbreviated transcription (Latin):
aliis quoq ut exẽplo simꝰ. Non nr̃a
solũ miseratione cõmoti. s ꝙ eiꝰ causa
quȩ diebꝰ ac noctibꝰ imurias paciens
ingemiscit. Solemꝰ enĩ in alienis cau¬
sis ꝓpensiꝰ uigilare. Non solũ aũt
illa: s & nos qui receptaculũ sp̃c ha¬
bemꝰ nos ipsi int᷑ nosmecipsos ingemis¬
cimꝰ. expectantes redẽptionem corꝑis
nr̃i. Post creaturã mundanã adiecit
etiã nos hoc expestare & ingemiscere
ad dm̃ ut hinc liberem᷑ cuncti desti¬
nati ad uitã: qͥa xp̃anis mundushic
pelagꝰ. ẽ: sicut enĩ mare adu̾sis
excitũ ꝓcellis. insilit & tempesta¬
tem nauigantibꝰ facit. ita & scłm
ꝑ fidorũ conspitͥatione cũmotũ ꝑtur¬
bat fidelium m̃tes. & tanta diuhitare
hoc agit ininucꝰ: ut quid pͥmum em¬
tandũ sit ignoret᷑. Si enĩ potestas desi¬
tes exagitat: si & hi conpescant᷑ : ꝑ do¬
mesticos cõfiat incendiũ. Et si hoc
positũ fuerit: arte sua int̾ ipsos ger¬
manos facit discordiã ut. iiͬ. angulis

Expanded text:
t exemplo simus, non nostra solum miseratione commoti, sed et ejus causa quae diebus ac noctibus injurias patiens ingemiscit; solemus enim in alienis causis propensius vigilare. Non solum autem illa, sed et nos qui receptaculum Spiritus habemus, nos ipsi intra nosmet ipsos ingemiscimus, exspectantes redemptionem corporis nostri. Post creaturam mundanam adjecit etiam nos hoc exspectare, et ingemiscere ad Deum, ut hinc liberemur cuncti destinati ad vitam; quia christianis mundus hic pelagus est. Sicut enim mare adversis excitatur procellis, insilit, et tempestatem navigantibus facit; ita et saeculum perfidorum conspiratione commotum, perturbat fidelium mentes: et tanta diversitate hoc agit inimicus, ut quid prius evitandum sit, ignoretur. Si enim potestas desites exagitat: si et hi compescantur, per domesticos conflat incendium; et si hoc positum fuerit, arte sua inter ipsos germanos facit discordiam; ut quatuor angulis