comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmagnohabent. sordida auaritia maculatos putãt.
dum malignaspecies ñuitat᷑. Nam o cũ quisꝙ ad
diderit corpus suumut aitdeat: huc accedit. quia illud
ficut iamcollocutisumis deinceps uitari pot. eagicũ
co qun comititur siñ pot̾ admitti ad societatem fr̃m ante¬
quam se ominb illis impedim̃tis ȩxuerit. et ex ocioten¬
dat᷑. cum eiꝰ reseẽ destiterit. Hȩc autẽ mors infirinoꝵ. et
tiñimpedim̃tum salutis eoꝵ. proquib tantoꝑe labora¬
mis. ut eos catholice paciluciemin: alit̃ utari ñ potest.
iit aptissime intelligant. nuillomꝰ nos de pecuma sata¬
geit initalib causis. Quod nuillomͦ intellecturi sunt: illam
nius. quia et sieius ñ erat hoc abinitio scrre debuerant.Ui
detur itaꝙ mͥ hec iegula eẽ mreb huiꝰcemodi recinenda. ut
quicquid eo iuit quo talia possident᷑ eiꝰ fin̾t. qui alicubi de¬
yicus ordmat᷑ ad eam ꝑtineat ȩccłiaminqua ordinatir

Expanded text:
pro magno habent, sordida auaritia maculatos putant, pro magno habent, sordida auaritia maculatos putant, dum maligna species non uitatur? Nam cum quisque ad diderit corpus suum, ut ardeat? huc accedit, quia illud, sicut iam conlocuti sumus, deinceps uitari potest et agi cum eo, qui conuertitur, si non potest admitti ad societatem fratrum, antequam se omnibus illis impedimdatur cum ejus res jam esse destiterit. Haec autem mors infirmorum, et tantum impedimentum salutis eorum, pro quibus tantopere laboramus ut eos catholicae paci lucremur, aliter vitari non potest, nisi ut apertissime intelligant, nullo modo nos de pecunia satagere in talibus causis. Quod nullo modo intellecturi sunt, nisi illam amus; quia etsi ejus non erat, hoc ab initio scire debuerant. 4. Videtur itaque mihi haec regula esse in rebus hujuscemodi retinenda, ut quicquid eo iure, quo talia possidentur, eius fuerit, qui alicubi clericus. ordinatur, ad eam pertineat ecclesiam, in qua ordinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
idecũꝙ prouid̾et᷑. Ego autt puto qr sitotum eis aufer¬
ree̾. eẽt quod diceremur ñ de pecumanas s de iusticiatan¬
tope laborasse. Cum u̾ dimidiũ eisconcedimꝰ et eo mͥeum
eispacem quandoꝙ componimꝰ. satis apparebit nr̃am
curam nichil aluid quam pecumariã finsse. & uides: q̃
ꝑnicies consequat᷑. Et illis emmuidebimalienã remdi¬
ipiamtulisse. et illi nob̾ idebunt᷑ inhoneste et iniq̃
se passos fuisse. ut adiuuaret᷑ de dimidio. quod totum
pauperum fuerat. Nam quod dixisti cauendum est.
ne cumitem dubiam em̃dariuolumꝰ maiora uulnera fa¬
ciamꝰ. lantumdemualebit: si eis duidiũ concedat᷑. Prop¬
ttr ipsumquippe dimidiũ: illiquoꝵ conũsatiom con¬
sulere uolumus ut hoc eremplunsecumagat᷑. rerum
suarumuenditionem. ꝓmoras illas ȩxcusatorias dila¬
turi sunt. Deinde mirum side hac redubia ẽ tociple¬
bis tamgrande scandalũ. cũ isciem ep̃os suos quoe

Expanded text:
undecumque prouideretur. ego autem puto, quia. si totum eis auferundecumque prouideretur. ego autem puto, quia. si totum eis auferretur, esset, quod diceremur non de pecunia nos sed de iustitia tantopere laborasse. cum uero dimidium eis concedimus et eo modo cum eis pacem quandoque componimus, satis apparebit nostram curam nihil aliud quam pecuniariam fuisse et uides, quae pernicies consequatur. et illis enim uidebimur alienam rem dimidiam tulisse et illi nobis uidebuntur inhoneste et inique se passos fuisse, ut adiuuarentur de dimidio, quod totum pauperum fuerat. nam quod dixisti: \'Cauendum est. ne, cum rem dubiam emendari uolumus, maiora uulnera faciamus\', tantundem ualebit, si eis dimidium concedatur. propter ipsum quippe dimidium illi, quorum conuersioni consulere uolumus, ut hoc exemplo secum agatur, rerum suarum uenditionem per moras illas excusatorias dilaturi sunt. deinde mirum, si de re dubia est totius plebis tam grande scandalum, cum episcopos suos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ac de sib̾antissimo fãiet oo ep̃o aly ppio et qͥte.xu.¬
cum sunt fr̃ib: augustmnꝰet quimecũsunt fĩs
indño salutem. Tristicia thyauensis eccłȩ
cor meũ conquiescere ñ ꝑmittit: donec eos tecũ audiam
mpstinũ amiũ restitutos. Quodcito faciendũ ẽ. Sieinm
dehomine unotĩ sat egit apłs dicens. ne maiore cͥsticia
absorbeat᷑ qui eiꝰmodi ẽ ubi etiam ait. ut ñ possideam̃ asa¬
dana ñeminignoramꝰ m̃teseiꝰ qͣntomagis nos oportet
uigilant̾ agere. ne in hoc incoto grege plangamꝰ. et ma¬
xine meis qui nune catholicȩ paci accesser̃t. et quosnu
lomͦ relinquere possum: S quia cemporis ñsunt angus¬
tia ut simuliide nob̃ diligent̃ delib̾atam liceret eliquare
sententiam. quidin pꝰ digressum nr̃m diucogitanti pla¬
cuerit accipiar scĩras tua. et sit ꝙͦ placet: iamlittere qs̾ ad
eos commnuninomine scripsi. sine dilatione mittantur
Diristiut dimidiũ habeant. et alt̾m dimidiũ eis ante

Expanded text:
NTISSIMO FRATRI ET COEPISCOPO ALVPIO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Tristitia Thiauensis ecclesiae cor meum conquiescere non permittit, donec eos tecum audiam in pristinum animum restitutos, quod cito faciendum est. si enim de homine uno tantum sategit apostolus dicens: Ne maiore tristitia absorbeatur, qui eius modi est, ubi etiam ait: Ut non possideamur a satana, non enim ignoramus mentes eius, quanto magis nos oportet uigilanter agere, ne hoc in toto grege plangamus et maxime in eis, qui nunc catholicae paci accesserunt et quos nullo modo relinquere possum. sed quia temporis non siuit angustia, ut simul inde nobis diligenter deliberatam liceret eliquare sententiam, quid mihi post digressum nostrum diu cogitanti placuerit, accipiat sanctitas tua et, si tibi quoque placet, iam litterae, quas ad eos communi nomine scripsi. sine dilatione mittantur. Dixisti, ut dimidium habeant et alterum dimidium eis a me
Abbreviated transcription (Latin):
ego utrũ apd̾ nos remorante timotheo alias adtuãges¬
manitatẽ lit̾as mitterẽ. cogitandũ putarẽ. uerteꝰ ẽ ipse
pat̾nam commonitionẽ tuam .⁊ p̃cidit delib̾ationẽ meã n
solum sinens s etiammstans. ut cͥ timotheus reddeo. Eeõ

Expanded text:
ego, utrum apud nos remorante Timotheo alias ad tuam gerego, utrum apud nos remorante Timotheo alias ad tuam germanitatem litteras mitterem, cogitandum putarem, ueritus est ipse paternam commotionem tuam et praecidit deliberationem meam non solum sinens sed etiam instans, ut tibi Timotheus redderetur. E
Abbreviated transcription (Latin):
quihioe i amee ceꝑat. nolles eume ẽ tecũ. iam lib auculo
uationis e quissimo animo do seruitet. cnsumꝰ rato¬
nemnroꝵ actuumiedoituri. Ipsum ꝙͦ fit̃m carcedoniũ
qͣntũ potiumiꝰ monendo ad hoc ꝑdureramꝰ at etiã ipse
patientissime accrꝑet qͥeqͥo de illo fieri conseruande ecełiastios
disciplinȩ prouisio et necessitas cogeret. Grando aũt correre¬
ramꝰ nos ipsos: ut et gubͥnationes et extiꝰ consilioꝵ nr̃oꝵ im
sericordiȩdicõ m̃daremꝰ et si qͥd indignationis mors nos
momoroerat. subilliꝰ medicinalẽ dext̾am confugiendo sana¬
reim. ł ece qmimulta partĩ obiuirgando. partĩmonendo. par¬
timor ando correramꝰ. Ee nc̃ consid̾antes umculũ caruati
ito ñ possidcam̃a sathana ñ eminignoramꝰ m̃teserꝰ. qͥd̾ ali¬
uo face sibimiꝰ nͥ obtemꝑare noluntatitus. qͥ ñputastiqd̾
quereris. iurituo redderet᷑: hoc etiã fr̃ ipse carcedomꝰ qm¬
ins ñ post leuem amimi ꝑturbationẽ deqͣpeto ut orespro

Expanded text:
e coeperat, nolles eum esse tecum, iam liber a uinculo iurationis aequissimo animo deo seruiret, cui sumus rationem nostrorum actuum reddituri. ipsum quoque fratrem Carcedonium, quantum potuimus, monendo ad hoc perduxeramus, ut etiam ipse patientissime acciperet, quicquid de illo fieri conseruandae ecclesiasticae disciplinae prouisio et necessitas cogeret. orando autem correxeramus nos ipsos, ut et gubernationes et exitus consiliorum nostrorum misericordiae dei commendaremus et, si quid indignationis nos momorderat, sub illius medicinalem dexteram confugiendo sanaremur. ecce quam multa partim obiurgando, partim monendo, partim orando correxeramus. Et nunc considerantes uinculum caritatiignoramus mentes eius, quid aliud facere debuimus nisi obtemperare uoluntati tuae, qui non putasti, quod tam esse conquereris, iuri tuo redderetur? hoc etiam frater ipse Carcedonius quamuis non post leuem animi perturbationem, de qua peto ut ores pro
Abbreviated transcription (Latin):
ñ derogamus potestatieiꝰ s et̃intatem u̾itatemq
laudamus: ita cũ dicimꝰ ñ posse eum uideri ocłis
corporis ñlatet s patet ratio bent intelligentib q̃
ꝑspicuum ẽ dm̃ corpus ñ eẽ. nec aliud corporeis
oculis cerm posse. nisi qd̃ alicuiꝰ int̾ ualli int̾po¬
sitione cernatur. id autẽ ñ nisi corpus eẽ: eamq
substantiam que mior sit inparte qmͣ in toto.
Qd̃ dedõ cred̃e nefas eẽ debet: etiam his qui hocin¬
tellig̃e ñdum ualent. Latet ratio diũsaꝵ cõmuta¬
lorum. Numquidtam̃ idõ latet eẽ corpora hab̾e
qd̃ ñ ꝑsuo modo loci occupet spatium: nec meo qd̃
occupat ubiq sit totum. s minus sit inparte qmͣ
intoto: hec qm̃ ñ latent his contexenda sunt con¬
sequentia. quodnunc facere minis longum ẽ qui¬

Expanded text:
non derogamus potestati eius, sed aeternitatem ueritatemque non derogamus potestati eius, sed aeternitatem ueritatemque laudamus, ita cum dicimus non posse uideri oculis corporeis, non latet. sed patet ratio bene intellegentibus, qua perspicuum est deum corpus non esse nec aliquid oculis corporeis cerni posse, nisi quod alicuius interualli interpositione cernatur, id autem non nisi corpus esse eamque substantiam, quae minor sit in parte quam in toto, quod de deo credere nefas esse debet etiam his, qui hoc intellegere nondum ualent. Latet ratio diuersarum commutalorum. numquid tamen ideo latet esse corpora, habere ulum, quod non pro suo modo loci occupet spatium nec in eo, quod occupat, ubique sit totum, sed minus sit in parte quam in toto? haec quoniam non latent, his contexenda sunt consequentia, quod nunc facere nimis longum est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mirationis: centurio ille laudatus ẽ. Nec id̃o repre¬
hendenda ẽ sententia qͣ dictum ẽ. siratio queritur ñ
erit mirabile: qm̃ ẽ aliud genus ad mirationis etiã
cũratio manifesta ẽ ad miranti. Neq eni ꝓpt̾ea
culpatur sententia q̃ dictumẽ. ds̃ neminẽ tep̃tat.
qm̃ ẽ aliud gcñ temptationis. ꝓpt̃ qd̾ recte itidẽ
dictumẽ temptatuos dñs d̃s ur. Nec quis ꝙͣ
existimet id̃o posse merito dici corporeis oculis a
filio patrem uidcri. ac ñpotius sicut apatre filiũ:
quia illi qui hoc putant cum mreddenda ratio¬
ne defecerint. possunt et ipĩ dicere siratio querit᷑
ñ erit mirabile. hoc enĩ dictum ẽ. ñ quia ñ ẽ rat̃o:
s quia latet. Illius aũ ñ miraculi s erroris de¬
monstrare debet. nullam eẽ rationẽ. quisquis
id opinantes repellere aggreditur. Sicut emim
nulla ratio ẽ. qua dĩ natura moriatur aut cor¬
rumpatur aut pectet et cum hoc dm̃ ñ posse dm̃s

Expanded text:
mirationis Centurio ille laudatus est. Nec ideo repremirationis Centurio ille laudatus est. Nec ideo reprehendenda sententia, qua dictum est: Si ratio quaeritur, non erit mirabile\', quoniam est aliud genus admirationis, etiam cum ratio manifesta est admiranti; neque enim propterea culpatur sententia, qua dictum est: Deus neminem temptat, quoniam est aliud genus temptationis, propter quod recte itidem dictum est: Temptat uos dominus deus uester. Nec quisquam existimet ideo posse merito dici corporeis oculis a filio patrem uideri ac non potius sicut a patre filium, quia illi, qui hoc putant, cum in reddenda ratione defecerint, possunt et ipsi dicere: \'Si ratio quaeritur, non erit mirabile\'; hoc enim dictum est, non quia non est ratio, sed quia latet. illius autem non miraculi sed erroris demonstrare debet nullam esse rationem, quisquis id opinantes refellere adgreditur. sicut enim nulla ratio est, qua dei natura moriatur aut corrumpatur aut peccet, et, cum hoc deum non posse dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
trium patimur. Nonsolum hec mouẽt que ma
mimo de ip̃o animo fieri ñ absurde quis putat qmͣ¬
ius et hoc cansis occultorib quib agitur ut istud
potius quam illud inconspectu anumi ueniat: si etiã
qd̃ ait ꝓph̾a et dixit mͥ angłs qui loquebatur iume.
neq enim formsetus uoces ad aures corporeas ꝓpħe
uenisse credendum ẽ: cũ dicit qui loquebatur in
me ñ ad meutrum uoces erant de spu facte corꝑa-¬
lib similes. quales agimꝰ cum apud nos raciti
multa memoriter plerumq etiam cantando tnͣs
et qd̾ in euangelio scͥtumẽ ecce angłs dĩ appa¬
ruit illi in somnis dicens. Quomodo eñ appa

Expanded text:
trium patimur. Non solum haec movent quae in trium patimur. Non solum haec movent quae in animo de ipso animo fieri non absurde quis putat quamvis et hoc causis occultioribus, quibus agitur ut istud potius quam illud in conspectum animi veniat; sed etiam quod ait propheta: Et dixit mihi angelus, qui loquebatur in me — neque enim forinsecus uoces ad aures corporeas prophetae uenisse credendum est, cum dicit \'qui loquebatur in me\', non ad me\' —, utrum uoces erant de spiritu factae corporalibus similes, quales agimus, cum apud nos taciti multa memoriter plerumque etiam cantando transet quod in euangelio scriptum est: Ecce angelus domini apparuit illi in somnis dicens, quo modo enim appa
Abbreviated transcription (Latin):
coguntur intueri si recte adu̾terint atq comꝑerint
ñeas ẽẽ corporeas. s corporũ simillimas. rationẽ tam̃
dehis ñ contituo ualent redd̃e. quib causis et quẽad
modum fiant. q̃ deniq natura sua subsistant. uł
in qͦ subiecto sint. utrum ita in animo fiant ut in
mbrana ex atramento litt̾ẽ. ubi utraq stibstantia ẽ.
et m̃brana scilicet et atram̃tum: ansicut sigillum
incera uł figura quelibet cui cera subiectũ ẽ. ila in
subiecto anutroq mͦ fiant ista in spũ nro: aliqnͣdo
sic aliquando autẽ sic. Mouent enim ñ solum ie
cogitemꝰea que ab sunt asensib et corporeis et in
ẽ facimꝰ. disponius. augemꝰ minuimꝰ s ctiã que¬
situ. habitu. motu. innumerabilib qualitatib for¬
mis q uariamus. Alia sunt fortassis etiamilla qͥb
deludimur dormientes: qnͣdo ñ diuinitus ad mo¬
nemur nisi qd̃ hec uolentes agimꝰ. illa preter arbi¬

Expanded text:
coguntur intueri, si recte aduerterint atque compererint coguntur intueri, si recte aduerterint atque compererint non eas esse corporeas sed corporum simillimas, rationem tamen de his non continuo ualent reddere, quibus causis et quem ad modum fiant, qua denique natura sua subsistant uel in quo subiecto sint, utrum ita in animo fiant ut in membrana ex atramento litterae, ubi utraque substantia est et membrana scilicet et atramentum, an sicut sigillum in cera uel figura quaelibet, cui cera subiectum est, illa in subiecto, an utroque modo fiant ista in spiritu nostro aliquando sic aliquando autem sic. Mouet enim non solum, ut cogitemus ea, quae absunt a sensibus corporis et in est, facimus, disponimus, augemus, minuimus, situ, habitu, motu, innumerabilibus qualitatibus formisque variamus. Talia sunt fortassis etiam illa quibus deludimur dormientes, quando non divinitus admonemur; nisi quod haec volentes agimus, illa praeter arbi
Abbreviated transcription (Latin):
nosq ipõs int̾ illa hac atq illac ferri ac referri cũ
aliqtio corpore cristimamus. qd̾ iam tͥ arbitror ñ tu¬
deri: ita si tota penitus subtrahatur atq absit qd̾
fit immnorte ñ secum putandaẽ auferre aliqd̾ corpꝰ
excorpore. Nam si auferret: ꝓfecto ctiam c̃ dormimꝰ
et abscedit ab oculis inqnͣtum eos relinqt intantũ
setum ocłos auferret: quãlibet subtiliores. corꝑeos
tam̃. Qd̾ ñ facit. uerumptam̃ auferret secum quos¬
dam simillimos. s ñ corporeos. qͥb itisa simillima
cernit in sompnis: s nec ip̃ã corporea. Porro si aliqͥ
concedat etiam uisa sompniorũ que similia corpori¬
b apparent ñ ẽẽ nisi corporea. iudetur sibi aliquid
dicere: nec ista ingeni tarditas facile comuincit᷑ mł¬
toꝵ quippe ẽ etiam ñ mediocrit̾ acutorũ qm̃ parũ
attendunt. qnͣtum ualeant imagines corporum
que fuint inspũ. nec oĩnosunt corpora. Cum u̾eas

Expanded text:
nosque ipsos inter illa hac atque illac ferri ac referri cum nosque ipsos inter illa hac atque illac ferri ac referri cum aliquo corpore existimabimus, quod iam tibi arbitror non uideri, ita, si tota penitus subtrahatur atque absit, quod fit in morte, non secum putanda est auferre aliquod corpus ex corpore. nam si auferret, profecto etiam cum dormimus et abscedit ab oculis, in quantum eos relinquit, in tantum secum oculos auferret, quamlibet subtiliores, corporeos, quod non facit. uerum tamen aufert secum quosdam simillimos sed non corporeos, quibus uisa simillima cernit in somnis sed nec ipsa corporea. Porro si aliquis concedat etiam uisa somniorum, quae similia corporibus apparent, non esse nisi corporea, uideatur sibi aliquid dicere. nec ista ingenii tarditas facile conuincitur; multorum quippe est etiam non mediocriter acutorum, quoniam parum adtendunt, quantum ualeant imagines corporum, quae fiunt in spiritu nec omnino sunt corpora. cum uero eas
Abbreviated transcription (Latin):
ut suit: satis quͣtum estimo disputauimꝰ meis
libris qͦs cõmemoratti. homo enĩsapiens eẽ de¬
bet. si ẽ ut maneat. si ñdum ẽ ut fiat. d̾s aũ sapi¬
ens ẽẽ ñ debet: si ẽ. Illa quoq deuisis que tͥ nuꝑi¬
me scpsi et ea comnitmoras subtilit̾ dicta.s ma¬
iorib te implicasse questionib. recense etiã atq
etiã et cogita diligentius. Nec ꝑtranseat. s ha¬
bitet meis consid̾atio tua: et inde ut cumq for¬
tasse conties quomodo sit anima p̃sens uł ab sc̃s
In eis quippe uisis demoratur in sõpnis: cũ ab est
a sensu p̃sentiaq ceruendi qmͣ̃ p̃bet oculus uigi¬
lans: hanc ab oculis hoc ẽ tamqua aluminarib
corporis antine absentiam que fit cum dormmmꝰ
si uis maior atigeat. ut totum qd̾ ẽ in de subtra¬
hatur: mors ẽ. Sicut gͦ acernendi sxariꝰ sensu ad
iusa sompniorũ. ñ cum aliqͦ corport ab scedit. in¬
si forte illa que iudentur in sompnis corporea.

Expanded text:
ut sint, satis, quantum aestimo, disputauimus in eis ut sint, satis, quantum aestimo, disputauimus in eis libris, quos commemoraui. homo enim sapiens esse debet, si est, ut maneat, si nondum est, ut fiat; deus autem sapiens non esse debet, sed est. Illa quoque de uisis, quae tibi nuperrime scripsi et ea commemoras subtiliter dicta, sed maioribus te implicasse quaestionibus, recense etiam atque etiam et cogita diligentius: non pertranseat, sed habitet in eis consideratio tua et inde fortasse utcumque conicies, quo modo sit anima praesens uel absens. in eis quippe uisis demoratur in somnis, cum abest a sensu praesentiaque cernendi, quam praebet oculis uigilans; hanc autem ab oculis, hoc est tamquam a luminaribus corporis animae absentiam, quae fit cum dormimus, si uis maior augeat, ut totum, quod est, inde subtrahatur, mors est sicut ergo a cernendi sensu ad uisa somniorum non cum aliquo corpore abscedit, nisi forte illa, quae uidentur in somnis. corporea
Abbreviated transcription (Latin):
funt: ineis libris quos ñdum edidi. siue detͥmta¬
te siue degenesi. Quamꝙͣ et illa si relegas quetibi
iam diunota sunt uł insi fallor fuerunt. quia ea
fortasse oblitus es que te conferente mecum ac
sermocinante conscpsi siie de anime qnͣtitate. sitie
de lib̾o arbitrio. iuenies unde dissoluas etiã sine
mea oꝑa dubitationes tuas. adhibito scilicet ñ¬
nullo labore cogitationis. ut hisque ibi ad intel¬
lectum liquidũ certumq ꝑ ducta sunt consequen-¬
cia nectantur. habes etiã in ubro detiera religione.
Quẽ si recoleres atq ꝑspiceres numꝙͣ tͥ uid̾etur ra¬
tione cogi dm̃ eẽ uł ratiocinando effici dm̃ cẽ deb̾̃e
qnͣdo quidem inratione numerorũ. ꝙͣ certe inri¬
su cotidiano habemus. si dñs septem et tria. de¬
cem ẽẽ debent. mintis consid̾ate loqͥmur. Non
enĩ decem ẽẽ debent: s decem sunt. Deqͥb itaq re¬
b recte dicatur qd̃ ẽẽ debeant sine iam suit. suie

Expanded text:
sunt in eis libris, quos nondum edidi, siue de trinitasunt in eis libris, quos nondum edidi, siue de trinitate siue de genesi. quamquam et illa si relegas, quae tibi iam diu nota sunt uel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es, quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi, siue de animae quantitate siue de libero arbitrio, . inuenies, unde dissoluas etiam sine mea opera dubitationes tuas adhibito scilicet nonnullo labore cogitationis, ut his, quae ibi ad intellectum liquidum certumque perducta sunt, consequentia nectantur; habes etiam in libro de religione, quae si recoleres atque perspiceres, numquam tibi ui.deretur ratione cogi deum esse uel ratiocinando effici deum esse debere, quando quidem in ratione numerorum, quam certe in usu cotidiano habemus, si dicimus: Septem et tria decem esse debent, minus considerate loquimur; non enim decem esse debent, sed decem sunt. de quibus itaque rebus recte dicatur. quod esse debeant, siue iam sint siue
Abbreviated transcription (Latin):
uenerint: Num placet ut ctiam bis omissis illa
suscipiantur. et semꝑ pͥora fiant que postiora obo¬
riuntur. eaq t̾minare sola contingat quib cũ scͥ¬
buntur ñ suꝑuenerit aliquid qđ queratur: Qd̃
ut mͥ accidat difficillimum ẽ: s ñ opinor tͥ hoc pla¬
cere. Nongͦ debui alia int̾rumpe cũ tua suꝑue¬
nissent. ficut nec tua si alia rursus irruerent. Et
tam̃ seruare hanc iustitiã ñ sinor. Nam ecce ut t̾ ħ
ip̃a rescrib̾em quib id admonerem. intt̾misi que a¬
gebam: et animũ meũ ad hanc epłam ab alia ma¬
gna intentione detorsi. facile autẽ fuit h anc excu¬
sationẽ ut arbitror ñ iniqmͣ litt̾is inditam tͥ remi¬
tte: respond̃e aũ inquisitionibi tius ñ ita facile ẽ.
Et puto in his opusculis que me nunc intentissi¬
mũ detinent ñ defutura q̃dam loca ubi bec ipsa
expediam que requiris. si dñs fauerit. Iam etiã ex
his questionibus qͣs modo misisti multa soluta

Expanded text:
uenerint? num placet, ut etiam his omissis illa uenerint? num placet, ut etiam his omissis illa suscipiantur et semper priora fiant, quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus, cum scribuntur, non superuenerit aliquid, quod quaeratur? quod ut mihi accidat, difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. non ergo debui alia interrumpere, cum tua superuenissent, sicut nec tua, si alia rursus inruerent. et tamen seruare hanc iustitiam non sinor; nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi, quae agebam, et animum meum ad hanc epistulam ab alia magna intentione detorsi. Facile autem fuit hanc excusationem, ut arbitror, non iniquam litteris inditam tibi remittere, respondere autem inquisitionibus tuis non ita facile est et puto in ipsis opusculis. quae me nunc intentissimum detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam, quae requiris, si dominus fauerit. iam etiam ei his quaestionibus, quas modo misisti, multa soluta
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo et uenerabi frĩ et co¬
epõ suo euodio et tecum frĩb. augusti¬
nus et metum frẽs in domino salutem.
Multa queris ab homine multũ occupato: et qd̃
ẽ grauius. ea putas p̾cipitari debe dictando. que
tam difficilia sunt ut cũ magna diligentia dic¬
tata uel scͥpta uix ꝑduci possint adintellectum
etiam talium. qualis ipe es. Huc accedit quia ñ
tu et tales tantum modo cogitandi estis leccuri eẽ
qd̾ scribimus: s utiq etilli qui minus acuto mi¬
nusq exercitato ingenio p̃diti. eo tam̃ studio fru¬
untur ad cognoscendas litt̃as nrãs siue amico
sitie iminico animo ut eis subtrahi oĩo ñpossit.
Ista cogitanti cernis quanta cura inscribendo
ẽẽ debeat p̾sertim dereb ita magnis ut meis et
magni laborent. Si au̾cum aliquid in manibris
habeo p̃termittendum ẽ & differendũ ut ad ea
potiꝰ respondeatur: que suꝑuenientia requirunt᷑
quid fict si ctiam ipĩs dum respondetur alia suꝑ¬

Expanded text:
ATISSIMO ET VENERABILI FRATRI ET COEPISCOPO SANCTO EVODIO ET TECUM FRATRIBUS AUGUSTINUS ET MECUM FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Multa quaeris ab homine multum occupato et, quod est grauius, ea putas praecipitari debere dictando, quae tam sunt difficilia, ut cum magna diligentia dictata uel scripta uix perduci possint ad intellectum etiam talium, qualis ipse es. huc accedit, quia non tu et tales tantum modo cogitandi estis lecturi esse, quod scripsimus, sed utique et illi, qui minus acuto minusque exercitato ingenio praediti eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras siue amico siue inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. si autem, cum aliquid in manibus habeo, praetermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur, quae superuenientia requiruntur, quid fiet, si etiam, ipsis dum respondetur, alia super
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑspatialocorum corporea mole diffundunqua
necesse habeat partib maiorib minorib q cõ¬
stare cerni corporeis oculis posse. unde plura dice¬
iem: si hoc mnista epła suscepissem. Incuiꝰ longitu¬
diuem ñ sentiens ꝓ gresfus sum: pene oblitus occui¬
pationum meaꝵ. ita ut fortasse quod ñ arbitra¬
bar intentioni tue satisfec̃im. qui potes pau¬
cis admonitus plura cogitare que competũt.
s ñ etiam eorũ in quorũ manꝰ ñ inanit̾ uenire
ista possunt. si diligentius et copiosus disse¬
rantur. Laborant autem hoiẽs indistendo. et
breuia ñ ualent intellig̾e: ꝓ lixa ñ amant lege
laborant itidem indocendo: qui et pauca tardis
et multa pigris frustra ingerunt. oonte et illiꝰ
epłe exemplũ: que apud nos ab errans ñ potuit
inueniri.

Expanded text:
er spatia locorum corporea mole diffunditur, in qua necesse habeat partibus majoribus minoribusque constare, cerni corporeis oculis posse. Unde plura dicerem si hoc in epistola ista suscepissem, in cujus longitudinem non sentiens progressus sum, pene oblitus occupationum mearum, ita ut fortasse, quod non arbitrabar, intentioni tuae satis fecerim, qui potes paucis admonitus plura cogitare quae competunt; sed non etiam eorum in quorum manus non inaniter venire ista possunt, si diligentius et copiosius disserantur. Laborant autem homines in discendo, et brevia non valent intelligere, prolixa non amant legere. Laborant itidem in docendo, qui et pauca tardis, et multa pigris frustra ingerunt. Mitte et illius epistolae exemplum, quae apud nos aberrans non potuit inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
ses &̃ honoratos uiros nr̃o int̾ ẽẽ sermoni: Cur
gͦ uolens calumpniam deuitare. notarioꝵ stilum
timebasa clarissimoꝵ testimoniũ ñ timebas: Si
autc̃ sic uis ut etiã ego dicã fidem meam. qͦmͦ te
dicis dixisse tuam: ego etiam buiꝰ possũ dicere.
aliquid unde dissentis ame ius audire: credo in

Expanded text:
ses etiam honoratos uiros nostro interesse sermoni? cur ses etiam honoratos uiros nostro interesse sermoni? cur ergo uolens calumniam deuitare notariorum stilum timebas et clarissimorum testimonium non timebas? Si autem sic uis ut etiam ego dicam fidem meam. quo dicis dixisse tuam, ego etiam brevius possum dicere, autem proprium aliquid unde dissentis a me, vis audire: credo in
Abbreviated transcription (Latin):
facca st̃ omĩa. ⁊ ĩ spm̃ sc̃m. hec fides ñ ẽ tua. s utrĩ¬
Si uoluisses gͦ tuam dicere ñ istam diceres que cõ-¬
moinis ẽ nob̃: s illam potius ĩ qua dissentimus
auob. hec ⁊ p̃sens dicerem. si quẽa dmodũ placue¬
rat. ũ̾ba nr̃a excipentur. S quia hoc noliusti dicẽs
te a nob̾ timere calumpniam.⁊ apiacito cui mane
ꝯsenseras pꝰ prandium recessisti.ut quid dicerẽ quod
quẽ admodum uelles me dixisse. narrares ⁊ ego uͣ
haberem unde ostend̾em qͥd uł quẽ admod̾ dixerĩ:
Noligͦ ult̾us iactare qd̾ fidem tuã tu dixeris ⁊ ego
meam ñ dixerĩ: qͥa sunt hoiẽs qui considene me po¬
ciꝰ habuisse fiduciam fidei mee. qui eam scribi uo¬
luerim te. autẽ ñ habuisse: dum qͣsi calumpnam
ꝑtimescis Paratꝰ gͦ eras negare. si tͥ obiceret᷑ qõ contͣ
fidẽ meã aliquid dixeris. uide gͦ quid dete ipse
sentiri feceris Qd̃ si obiectum ñeras negatur cur
dictum scribi noluistĩp̃sertin ẽ magnoꝑe uoluis¬

Expanded text:
a, et in spiritum sanctum\'. haec fides non est tua sed utriusi uoluisses ergo tuam dicere, non istam diceres, quae communis est nobis, sed illam potius, in qua dissentimus a uobis. L Haec et praesens dicerem, si, quem ad modum placuerat, uerba nostra exciperentur. sed quia hoc noluisti dicens te a nobis timere calumniam et a placito, cui mane consenseras, post prandium recessisti, ut quid dicerem, quod. quem ad modum uelles, me dixisse narrares et ego non haberem, unde ostenderem, quid uel quem ad modum dixerim? noli ergo ulterius iactare. quod tu fidem tuam dixeris et ego meam non dixerim, quia sunt homines, qui considerent me potius habuisse fiduciam fidei meae, qui eam scribi uoluerim, te autem non habuisse, dum quasi calumniam pertimescis. paratus ergo eras negare, si tibi obiceretur, quod contra fidem meam aliquid dixeris. uide ergo, quid de te ipse sentiri feceris. quod si obiectum non eras negaturus, cur dictum scribi noluisti. praesertim cum magnopere uoluis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽꝑsona triformis qͦ ħ noĩe nũcupetur: lusi uoluis¬
ses ⁊ofideres de ꝓfessionetua. tesideres mecum c̃ epĩs
tus puro ac patifico ammo ⁊ spũ. ⁊ ꝯferres dehis qͦ
disunt ⁊ que ad głam ⁊ grãm spĩtalem ꝑtinent. uñ

Expanded text:
est persona triformis. quae hoc nomine nuncupetur? tu si uoluisest persona triformis. quae hoc nomine nuncupetur? tu si uoluisses et confideres de professione tua. resideres mecum cum coepiscopis tuis puro ac pacifico animo et spiritu et conferres de his. quae dei sunt et quae ad gloriam et gratiam spiritalem pertinent. unde
Abbreviated transcription (Latin):
solus eĩnus ⁊ ĩmortalis ẽ. ea diuinitate quẽ ẽ ante
scła hoc si tͥ displicet ⁊ placet ame audire quẽad
modũ de scͥpturis scĩs asseratur: lege etiam illud qd̾
plixius ꝯscͥptum misi benignntati tue. Si autem
illud tͥ ñuacat lege. nec mͥuacat frustra ũba iac¬
tare. Possum tam̃ qnͣtum dñs dedir facultatis.
uł dictantitͥ uł scribenti: ego quoq uł dictando
uel scribendo ad quod uolueris respondere. huic
siͥture ame dictate ⁊ relecte: augustinꝰ subscͥsi.
ptaueram te fr̃ dilectissime. p̾stim cxix.
erroris tui consilium deponẽ. Nunc mi
ad me misisti clamat. Namita ẽ dignatio
tua sit siciens nimio calore accensus si ĩuen̾it aqm̃ te
dam reppiens biberit: ñ satis ꝓficere potest. qũ quidẽ
teno semel ciꝰ cor ⁊ animna obruit᷑. demq qd̃ pace tua
dicam. ita c̃ ꝯsilium p̾stantie tue. sic̃ arbor curua ⁊
nodosa que nich inse. rectum ht̃ z aciẽ ꝑu̾tit oculorũ.

Expanded text:
solus aeternus et inmortalis est ea diuinitate, quae est ante saecula. hoc si tibi displicet et placet a me audire, quem ad modum de scripturis sanctis adseratur, lege etiam illud, quod prolixius conscriptum misi benignitati tuae. si autem tibi non uacat legere, nec mihi uacat frustra uerba iactare. possum tamen, quantum deus dederit facultatis uel dictandi tibi uel scribendi, ego quoque uel dictando uel scribendo, ad quod nolueris, respondere. Huic scripturae meae a me dictatae et relectae Augustinus ptaueram te, frater dilectissime, pristini erroris tui consilium deponere; nunc mirad me misisti, clamat. nam ita est dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus si inuenerit aquam cdam reperiens biberit, non satis proficere potest, quando quidem caeno semel eius cor et anima obruitur. denique, quod pace tua dicam, ita est consilium praestantiae tuae sicut arbor curua et nodosa, quae nihil in se rectum habet et aciem peruertit oculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
i dicis te mͥ dixisse fidem tuam ⁊ me tͥ
noluisse dicere fidẽ meam. qd̾ te audio¬
ñtacere: recordare obsecro quãm utrũ¬
q sit falsum. Nam nec tu mͥ uoluisti dicert fidẽ
tuam: lego tͥ fidem meã ñ dicẽ nolui. s ita dicere
uolui. ut nemo posset dicere. aut dixisse me aliqͥd
qd̾ ñ dixerim: aut ñ dixisse qd dixerim. Diceres au¬
tẽ mͥ fidem tuam: si hoc diceres unde dissentis a
nob̾. Si diceres credo ĩdm̃ patrem. qui filiũ fecit pri¬
mam creaturam ante om̃s cet̾as creaturas.⁊ ĩipsũ
filium. nec eqͣlẽ patͥ. nec similẽ. nec uer̾ dm̃: n sp̃m
sem̃ factum ꝑfilium p̃ filiũ hec enĩuos audio dic̃e.
aut si forte falsum ẽ qd̃ ista dicatis: hoc poti abste
uolo scire. Si autem uer̃ ẽ qͥa ista dicitis uolo scire
quẽ admodum ea de scͥturis scĩs defendatis: Nunc
autẽ dixisti cred̃e te in dm̃ patrem omĩpotentẽ. in¬
uisibilẽ inmortalem. ñ ab aliquo genitũ exqͦ ft̃ oĩa.¬

Expanded text:
i dicis te mihi dixisse fidem tuam et me tibi noluisse dicere fidem meam, quod et audio te non tacere, recordare, obsecro, quam utrumque sit falsum. nam nec tu mihi uoluisti dicere fidem tuam et ego tibi fidem meam non dicere nolui, sed ita dicere uolui, ut nemo posset dicere aut dixisse me aliquid, quod non dixerim, aut non dixisse, quod dixerim. diceres autem mihi fidem tuam, si hoc diceres, unde dissentis a. nobis, si diceres: \'Credo in deum patrem, qui filium fecit primam creaturam ante omnes ceteras creaturas, et in ipsum filium nec aequalem patri nec similem nec uerum deumm factum per filium post filium\'; haec enim uos audio dicere aut, si forte falsum est, quod ista dicatis, hoc potius abs te nolo scire. si autem uerum est, quia ista dicatis, uolo scire. quem ad modum ea de scripturis sanctis defendatis. nunc autem dixisti credere te <in deum patrem omnipotentem. inuisibilem. inmortalem, non ab aliquo genitum et
Abbreviated transcription (Latin):
omnia si hab̾e uolueris: aliquem mitte quicunc
ta tͥ describatme autem ꝑmitte his uacare que¬
rendis. atq dictandis: que qm̃ multis st̃ necessaria
p̃ponenda ẽẽ arbitror ualde ad paucos ꝑtinentib
inquisitionib tuis.

Expanded text:
omnia si habere uolueris, aliquem mitte, qui tibi omnia si habere uolueris, aliquem mitte, qui tibi cuncta describat. me autem permitte his uacare quaerendis atque dictandis, quae quoniam multis sunt necessaria, praeponenda esse arbitror ualde ad paucos pertinentibus inquisitionibus tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ scͥptum ẽ incpłã iacobi. quitumq autẽ totam
legem seruaiut offendat autẽ muo: factus est
oĩum reus. S in hoc dixictiam quid mͥ uideatur
In illo autem de anime origine tantum quid ei u¬
deatur: consultatoria quadam disputatione que¬
siui. Occasionem quippe cuiꝰ dam scĩssimi et stu¬
diosissimi iuuenis prb̃ri orosii quiad nos ab his¬
pania ultima id ẽ aboccean littoro. solo sanctaꝵ
scͥpturaꝵ ardore inflaminatꝰ aduenit. amittẽ no¬
lui cui ut ad illum qͦq ꝑgeret ꝑsuasi. huic etiam
ipsi orosio. ad quedam interrogata que de priscilli¬
anstarum heresi et deorigtnis quibdam opim¬
onib quas ñ recipit eccła ꝑmouebant: uno libro ñ
grandi qñta potiu b̾uirate et ꝑspicuitate respondi.
Scͥpsi etiam librum grandẽ quendã adũsus pela¬
gu heresim cogentib ñ nullis fr̃ib: quib cont᷑
grãni xp̃i. opimonẽ ꝑintiosam ille psuascrat. hec

Expanded text:
 totam  totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. sed in hoc dixi etiam, quid mihi uideatur, in illo autem de animae origine tantum, quid ei uideatur, consultatoria quadam disputatione quaesiui. occasionem quippe cuiusdam sanctissimi et studiosissimi iuuenis, presbyteri Orosii, qui ad nos ab ultima Hispania, id est ab Oceani litore solo sanctarum scripturarum ardore flammatus aduenit, amittere nolui. cui, ut ad illum quoque pergeret, persuasi. huic etiam ipsi Orosio ad quaedam interrogata, quae illum de Priscillianistarum haeresi et de Origenis quibusdam opinionibus. quas non recipit ecclesia, permouebant, uno libro non grandi quanta potui breuitate et perspicuitate respondi. scripsi etiam grandem quendam librum aduersus Pelagii haeresim cogentibus nonnullis fratribus, quibus contra gratiam Christi opinionem perniciosam ille persuaserat. haec
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ce filius dĩ ñsuia natuutate de qua pat̃ dicit an¬
te luciferum genuite. s in homine suscepto exut̃o
uirginis. auideis crucifixus ẽ: uideris qmͣ̃ ocioso
ego tam̃ occupatissimus scrib̾e potui. Nec putaui
oĩa ꝑtractanda que posuisti inlitt̃is tius: uerum ad
illa duo queex me audire uoluisti me respondisse.
et si ñ suffitienter auiditatituȩ. tam̃ caritati obedi¬
ent̾ existimo preter autẽ illos duos libros quos tͥb
me adiunxisse supra cõmemoraui. et tͥum psal-¬
morũ expositionẽ scͥpsi etiã librum ad scm̃ presbi¬
terum icronimum de origine aminc. consulens
cum qͦmodo defendi possit illa sententia. qmͣ re¬
ligiose memorie marcellino suam cẽ scͥpsit. singu¬
las animas nouas nascentib fieriit ñ labe faccetur
fundatissima fides eccse. qua inconcusse credinus
opatur. incondempnationẽ trahuntur. Scͥsi et
alium ad eundẽ quomͦ illi uideatur accipiendũ¬

Expanded text:
sicut et filius dei non sua natiuitate, de qua pater dicit: Ansicut et filius dei non sua natiuitate, de qua pater dicit: Ante luciferum genui te, sed in homine suscepto ex utero uirginis a Iudaeis crucifixus est, uideris quam otiose ego tamen occupatissimus scribere potui. nec putaui omnia pertractanda, quae posuisti in litteris tuis; uerum ad illa duo, quae ex me audire uetsi non sufficienter aviditati tuae, tamen charitati obedienter existimo. Praeter autem illos duos libros, quos tribus me adiunxisse supra commemoraui, et trium psalmorum expositionem scripsi etiam librum ad sanctum presbyterum Hieronymum de animae origine consulens eum, quo modo defendi possit illa sententia. quam religiosae memoriae Marcellino suam esse scripsit, singulas animas nouas nascentibus fieri, ut non labefactetur fundatissima ecclesiae fides, qua inconcusse credimus,operatur, in condemnationem trahuntur. scripsi et alium ad eundem, quo modo illi uideatur accipiendu
Abbreviated transcription (Latin):
iux aliqñ cum fiunt: s plerumq postea cum tnsicrĩt.
Que cũ ita sint siue innaturis corporis siue insola spe¬
cie corporali. natura autẽ spũali nr̃o spũi tamꝙͣ sen¬
sib corporis apparere uideantur qnͣdo hec sacra scͥpt᷑a
cõmemorat. cuiꝰ storũ duorum generis sint. etutrũ
mediante uiua creatura fiant. si corpore fiunt. Iudi¬
care temẽ ñ debemꝰ: dum tam̃ creatoris hoc ẽ fũme
atq ineffabilis tͥnitatis inusibilẽ incõmutabilẽ¬
q naturam. et amortalium carnaliũ sensib. et ab
oĩ conũtibilitate siuc inmcliꝰ suie indet̾ius. fiue
inqd̃libet aliud atq aliud remotam atq discretã.
uł sine ulla dubitatione credamus: uł qualicũq
etiã intelligentia capiamus: hec tͥ deduab questio¬
nib hoc ẽ detͥnitate et columba. inqua spẽ sc̃s nõ
sua natura. s significatiua specie demonstratus ẽ.

Expanded text:
uix aliquando cum fiunt, sed plerumque postea cum transierint. uix aliquando cum fiunt, sed plerumque postea cum transierint. quae cum ita sint, siue in naturis corporis siue sola specie corporali natura autem spiritali nostro ssibus corporis apparere uideantur, quando haec sacra scriptura commemorat, cuius istorum duorum generis sint et utrum mediante uiua creatura fiant, si corpore fiunt, iudicare temere non debemus, dum tamen creatoris, hoc est summae et ineffabilis trinitatis inuisibilem incommutabilemque naturam et a mortalium carnalium sensibus et ab omni conuertibilitate siue in melius siue in deterius siue in quodlibet aliud atque aliud remotam atque discretam uel sine ulla dubitatione credamus uel qualicumque etiam intellegentia capiamus. Haec tibi de duabus quaestionibus, hoc est de trinitate et columba, in qua spiritus sanctus non sua natura sed significatiua specie demonstratus est,
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs quedam quasi flatus et uelut ignis sensibił.
usitatis similis notisq naturis: ñ ip̃se usitate note¬
q natuit ad tempus facte significari uidentur. Si
autem subtilior ratio. uł excellentior rei muestiga¬
cio demonstrat eam naturam. que nec temporaliter
nec localit̾ mouetur. ñ moueri nisi ꝑ illam que tẽp¬
alit̾ tantum ñ localit̾ moueri potest: consequens
erit. ut illa omnia ꝑminist̾ium creature uuc̃tis
effecta sint. sicut ꝑ angłos fuint unde diligentius
disserere ut longumẽ et ñ necessarium. huc acce¬
dit qͥa suut insiones que appaient sp̃ui tamqmͣ cor¬
poris sensib ñ solum dormientib uł furentib: s
aliqnͣdo sane m̃tis iugilantib. ñꝑ fallatiam illu¬
dentium demonũ s ꝑaliqm reuelationẽ spũalem.
que fit ꝑformas incorporeas corporib similes que
discerni omnino ñpossunt. nisi diumno adiutorio
plenius reuelentur. et m̃tis intelligentia diuidicent᷑

Expanded text:
species quaedam quasi flatus et uelut ignis sensibilis species quaedam quasi flatus et uelut ignis sensibilis usitatis similis notisque naturis, non ipsae usitatae notaeque naturae ad tempus factae significari uidentur. Si autem subtilior ratio uel excellentior rei uestigatio demonstrat eam naturam, quae nec temporaliter nec localiter mouetur, non moueri nisi per illam, quae temporaliter tantum non localiter moueri potest, consequens erit, ut omnia illa per ministerium creaturae uiuentis effecta sint, sicut per angelos fiunt. unde diligentius disserere et longum est et non necessarium. huc accedit, quia sunt uisiones, quae apparent spiritui tamquam corporis sensibus non solum dormientibus uel furentibus sed aliquando sanae mentis uigilantibus non per fallaciam inludentium daemonum sed per aliquam reuelationem spiritalem, quae fit per formas incorporeas corporibus similes. quae discerni omnino non possunt, nisi diuino adiutorio plenius reuelentur et mentis intellegentia diiudicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
aspectib. Ansensus audiendi hoc mereri potest. ui¬
dench ñpotest: cum ex adiacenti mat̾ĩa corporis u¬
trumq formetur. et qd̃ insonat aurib et apparce
aspectib. et nocis articuli et limam̃ta m̃broꝵ et
audibilis et uisibilis motus. ut et uerum sit corpus
qd̾ sentitur corporis sensu et nicħ sit amplius ꝙͣ qd̾
sentitur corporis sensti: Anima enĩ nullo corporis
sensu: uł inaliquo ammante sentitur. Non ẽ gͥ
opus quetere quomꝰ apparuerit columbȩ spẽs cor-¬
poralis. sicut ñquerimus qͦmodo sonuerint uoces
articulati corporis. Si enim potuit anima ñ cẽ me¬
dia ubi uox ñ quasi uox dicit᷑ facta: quanto magis
potuit ubi dicitur columba hoc u̾bo significata. sola
specie corporali oculis reddita. ñ natura uiuentis a¬
nimantis exp̃ssa: hoc modo etiã illud dr̃. factus est
subito decelo sonus. qͣsi ferretur flatus uehemens:
et uise sunt illis lingue diunse uelut ignis. ubi dr

Expanded text:
aspectibus? an sensus audiendi hoc mereri potest, uiaspectibus? an sensus audiendi hoc mereri potest, uidendi non potest, cum ex adiacenti materia corporis utrumque formetur, et quod insonat auribus et apparet aspectibus et uocis articuli et liniamenta membrorum audibilis et uisibilis motus, ut et uerum sit corpus, quod sentitur corporis sensu, et nihil sit amplius, quam quod sentitur corporis sensu? anima enim nullo sensu corporis uel in aliquo animante sentitur. non igitur opus est quaerere, quo modo apparuerit columbae species corporalis, sicut non quaerimus, quo modo sonuerint uoces articulati corporis. si enim potuit anima non esse media, ubi uox, non quasi uox, dicitur facta, quanto magis potuit, ubi dicitur columba hoc uerbo significata sola specie corporali oculis reddita non natura uiuentis animantis expressa! hoc modo etiam illud dicitur: Factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, ubi dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
flãme ꝑ noctẽ significatiua oꝑatione acta atq tnͣ¬
sacta sunt. Illud mhis maxime cauendum ẽ ne
cuiqm̃ dei natura patͥs uel. uł filii. uł spẽ sancti: cõ¬
mutabił et conũtibił eẽ credatur slec moueat qd̃¬
aliqñ tes que significat: nomen ciꝰ rei qm̃ significat
notis uluis qua dictum ẽ tu es filius ms̃. ñ medi¬
ante anima s diumo nutu sola corporali natura
sic fieri potuisse: et ñ tͥ uideri eodem modo fieripo
tuisse ammantis crriꝰlibet speciem corporalem mo¬
tũq uiuentisimilẽ diumo nutu nullo animali
int̾posito spu. Si cnĩ obtemꝑat dõ creatura corporea.
sine unuficantis anime minist̾ĩo.ut edantur som
qͣles ecdi excorpore animato solent. ut forma locuti¬
oms articulate aurib inferatur: cur ñ obtẽꝑce
ut fine anime uiuificantis ministĩo figura mo¬
tusq uolucris. eadem potentia creatoris ingerat᷑

Expanded text:
flammae per noctem significatiua operatione acta atque traflammae per noctem significatiua operatione acta atque transacta sunt. illud in his maxime cauendum est, ne cuiquam dei natura uel patris uel filii uel spiritus sancti commutabilis et conuertibilis aliquando res quae significat, nomen ejus rei quam significat,vocis illius qua dictum est, Tu es filius meus, non mediante anima, sed divino nutu sola corporali natura sic fieri pfieri animantis cuiuslibet speciem corporalem motumque uiuenti similem diuino nutu nullo animali interposito spiritu. si enim obtemperat deo creatura corporea sine uiuificantis animae ministerio, ut edantur soni, quales edi ex corpore animato solent, ut forma locutionis articulatae auribus inferatur, cur non obtemperet, ut sine animae uiuificantis ministerio figura motusque uolucris eadem potentia creatoris ingeratur
Abbreviated transcription (Latin):
multa sunt que habet. simplex autem qtria non
aliud ꝗtiam qd̾ habet ẽ sicut dictus ẽ filiuᷤ ha¬
be uitam insemet ipso: et eadem uita ipse est.
homo autem u̾bo accessit ñ u̾bum contitibilit̾ in¬
mutabił ẽ. atq coet̾nus pat̾. s inu̾bo solo: et se¬
pultus ẽ filius dĩ s incame sola. ꝓide que de filio
dĩ t̃iba diciuitur. uidendũ ẽ scłm quid dicanturr.
Non enĩ homine assumpto ꝑsonaꝵ numerꝰ aitẽ ẽ.
s eadem tͥnitas mansit. slam sic̃ in homine quoli¬
ber p̃ter unum illũ qui singulartr̃ susceptus ẽ.
locutione. dicimus philosophum cesum phylo¬
sophum mortuũ phylosophum sepultum. cũ
totum scłin carnem accidat. ñ scłm illud qd̃ est
Sonitus autẽ ille uocis et columbe spẽs corporał.
&e lingue cdiuise uelut ignis. qui in sedit suꝑ unũ¬
quẽq eorum: sicut illa inmonte syna: que t̾ribili
spetie facta ẽ et sicut columna illa nub̾ ꝑ diem et

Expanded text:
multa sunt quae habet; simplex autem, quia non multa sunt quae habet; simplex autem, quia non aliud quam quod habet est: sicut dictus est Filius habere vitam in semetipso , et eadem vita ipse est. Homo autem mutabilis est, atque coaeternus Patri; sed in Verbo solo. Et sepultus est filius dei sed in carne sola. Proinde, quae de filio dei uerba dicuntur, uidendum est, secundum quid dicantur. non enim homine adsumpto personarum numerus auctus est, sed eadem trinitas mansit. nam sicut in homine quolibet praeter unum illum, qui singulariter susceptus est, locutione dicimus philosophum caesum, philosophum mortuum, philosophum sepultum, cum totum secundum carnem accidat non secundum illud, quod est Sonitus autem ille uocis et columbae species corporalis et linguae diuisae uelut ignis, qui insedit super unumquemque eorum, sicut illa in monte Sina, quae terribili specie facta sunt, et sicut columna illa nubis per diem et
Abbreviated transcription (Latin):
gula nontma entuitiantur quib eadem singula
demonstrantur. tam̃ unum qd̃q nom̃ his trib
cooꝑantib emintiatur. cũ et reminiscendo et in¬
telligendo et uolendo dr̃. tta nullam cẽ creaturam
anmã et carnem fi lu. nec columbã spc̃ sancti
eẽ factam: nisi eadẽ cooꝑante tͥnitate. Nec sane
sonꝰ ille uocis qui continuo eẽ destitit coaptatꝰ
cũtrib discipulis saluatorem. uł potitis sic̃ ille
ignis qui eundem spm̃ scm̃ demonstrauit: offitio
significationis impleto mox cẽ desirut. S solus
homo quia ꝓpt̾ipsam naturam lib̾andam illa
omnia fiebant inunitatem ꝑsone u̾bi dei hoc
ẽ unci filii dĩmirabili et singulari susceptiõe¬
coaptatus ẽ. ꝑmanente tam̃ũboinsua natura in.¬
cõmutabilit̃ in qua nicħ compositi cum quo sub¬
sistat. fantasia humami anim suispicandum ẽ. Le¬
gitur quidem et spc̃ sapientie multiplex: s recte
dicitur etiam simplex. multiplex entm. qm̃

Expanded text:
singula nomina enuntiantur, quibus eadem singula singula nomina enuntiantur, quibus eadem singula demonstrantur, tamen unumquodque nomen his tribus cooperantibus enuntiatur, cum et reminiscendo et intellegendo et uolendo dicitur, ita nullam esse creaturam, animam et carnem filii nec columbam spiritus sancti esse factam nisi eadem cooperante trinitate. Nec sane sonus ille uocis, qui continuo esse destitit, coaptatucum tribus discipulis saluatorem, uel potius sicut ille ignis, qui eundem spiritum sanctum demonstrauit, officio significationis impleto mox esse desiuit. sed solus homo, quia propter ipsam naturam liberandam illa omnia fiebant, in unitatem personae uerbi dei, hoc est unici filii dei mirabili et singulari susceptiocoaptatus est, permanente tamen Verbo in sua natura incommutabiliter, in qua nihil compositi cum quo subsistat ulla phantasia humani animi suspicandum est. Legitur quidem, Et Spiritus sapientiae multiplex ; sed recte dicitur etiam simplex. Multiplex enim, quoniam