comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do expunento nouimus. quia et tedarũ
flamina lucet obscura: Tunc edax flam¬
ma comburit: quos nunc carnalis delec¬
ctatio polluit. Tunc infinite patens in¬
ferni baratrum deuorat: quos nunc
manis elatio exaltat. Adq quolibet ex uicio
hic qui uoluntatem callidi ꝑsuasoris expleue
runt: tunc cum duce suo reꝓbi adtormenta
pueniunt. Et quamius angłoꝵ atq hominũ
ionge sit natura dissimilis. una tamen
pena implicat: quos unus incrimine reatꝰ
lgat. Quod bene acbreuiter insinuat ꝓpħa
qui ait. Ibi assur et omnis multitudo enuis:
et incircuitu enis sepulchra illius. Quis
namq assur suꝑbi regis nomine. nisi ille
ꝑ elationem cadens antiquus hostis expͥmi¬
tur : qui ꝓ eo qđ multos adculpam ꝑtra¬
hit. cum cuncta sua multitudine ad infer¬
ni claustra descendit: Sepulchra autem
mortuos tegunt. Et quis alius mortem
acrius ꝑtulit: quam is qui conditorem
suum despiciens. uitam reliquit: Quem

Expanded text:
do experimento novimus, quia et taedarum do experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: suꝑ est. ut ediuerso doceamus.
Tres quippe hebreȩ gentis pueri ÷ ꝑchal¬
dei regis imꝑium. succensi camini ignibꝰ
ligatis manibꝰ pedibꝰq ꝓiecti sunt : quoᷤᷤ
tamen cum idem rex incamini incen¬
dio miseratus exploraret ÷ illefis uestibꝰ
de ambulantes uidit. Ubi aꝑte colligit᷑:
nis qualitas indiuersa uirtutȩ temꝑata.
et uestimenta non attigit et uincula in¬
cendit: scĩsq uiris et ad inferendum tor¬
mentum flamia friguit: et ad solutio¬
nis ministerium exarsit. Sicut.gͦ. elec¬
tis ignis ardere nouit ad solatium. et tam̃
ardere adsupplicium nescit: ita ediu̾so
gehenne flamma. reꝓbis et nequaquã
lucet ad consolationis grãm: et tamen lu¬
cet adpęnam: ut dampnatoꝵ ocłis ignis
supplicii et nulla claritate candeat: &
ad doloris cumulum. dilecti qualiter cru¬
cientur ostendat. Quid autem mirum.
si gehennȩ iguem credimus hab̾e suppli¬
cium simul obscuritatis et luminis ⁊ qͣn¬

Expanded text:
sumus, superest ut e diverso doceamus. sumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque, projecti sunt, quos tamen, cum idem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit . Ubi aperte colligitur nis qualitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula succendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam. Ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quan
Abbreviated transcription (Latin):
menta descendere ÷ quinq fr̃m describit᷑
meminisse: qui abraham peciit. ut ad eoꝵ
eruditionem lazarum mitteret: ne illuc
eos quandoq uenientes pena cruciaret.
Qui .gͥ. ad doloris sui cumulum ꝓpinqͦꝵ
absentium memunit: constat ꝓculdubio.
quia eos ad augmentum supplicii pau
bos aspiciat cremariꝗͣ addoloris sui cu¬
mulum. eum quemmuu despexerat
insinu abrahȩ lazarum uidit:is .gͦ.
cui ut pena cresceret et uir electus appa¬
ruit: cur non credendum sit quod ui¬
dere insupplicio eos quos contra dm̃
dilexerat possit: Qua exre colligitur. qd̃
eos quos in ordinate nunc reꝓbi diligunt:
miro uidicui ordine. secum tunc intorm̃¬
tis udebunt: ut pęnam ꝓpͥę punicio¬
nis exaggeret. illa auctori p̃posita carnał
cognatio pari ante oculos ultione dãp¬
nata. Ignis itaq qui in obscuritate cru¬
ciat: credendum est. quia lumen ad
tormentum seruat. Quod si apꝓbare
testimoniis insua expresfione non pos¬

Expanded text:
menta descendere, quinque fratrum describitur menta descendere, quinque fratrum describitur meminisse: qui Abraham petiit ut ad eorum eruditionem Lazarum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes per poenam cruciaret . Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio, quia eos ad augmentum subos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non pos
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑtormenta ꝓꝑat: & sine fine defici
finis sine fine: et defectus sinc defectu: quia
et mors uiuit et finis semꝑ incipit: et defi¬
cere defectus nescit. Quia .gͥ. et mors ꝑmut
et non extinguit: dolor cruciat. sed nulla¬
tenus pauorem fugat : flamma combunt.
sed nequaquam tenebras discutit: quan¬
tum ꝑnoticiam p̾sentis uitȩ colligitur.
supplicia ordinem non habent. quȩ non
suam ꝑ omĩa qualitatem tenent: quã¬
uis illic ignis et ad consolationem non lu¬
cet: ei tamen ut magis corqueat. ad
aliquid lucet. Nam sequaces quosq suos
secum intormento reꝓbi flamina illustia¬
nte uisuri sunt. quorum amore delique¬
runt: quatinus qui eoꝵ uitam carna¬
liter contra precepta conditoris ama¬
uerant ÷ ipsoꝵ quoq eos interuis in
augmento suȩ dampnationis affligat.
Quod ꝓfecto euangłio teste colligimus.
inquo ueritate nunciante diues ille
quem contigit adȩterm incendu tor¬

Expanded text:
nem per tormenta properat, et sine fine deficienem per tormenta properat, et sine fine deficiefinis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras decutit al., discutit: quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque al., quoque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoqueaugmento suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste collegimus in quo, Veritate renuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tor
Abbreviated transcription (Latin):
quod tunent tolerent: et rursus quod
tolerant sine cessatione ꝑtumnescant. De his
et enim scriptiun est. Uermiꝰ eoꝵñ morit᷑.
&e ignis eorum non extinguetur. Hic
flamina quȩ succendit illuminat: illic
ut suꝑius uerbis psalmnist& edociumus. ig¬
nis qui cruciat obscurat. Hic metus amit¬
titur: cum tolerari iam cȩꝑit qđ tunebat᷑:
illic et dolor dilaniat. et pauor angustat.
Horrendo. gͥ. mͦ erit tunc reꝓbis dolor.
cum formidine: flamina cum obscurita
te.Sic sic udelicet adampnatis sentiri
pondus summȩ ȩquitatis debet: ut quia
auoluntate conditoris nequaquam sunt
ueriti discrepare dũ uiuerent: incoꝵ ꝗͣndo¬
q interitu ipsa asuis qualitatibꝰ ctiam
tormenta discordent: quatinus quose
impugnant cruciatus augeant: et cũ
uarie ꝓdeunt. multipliciter sentiantur.
Que tamen supplicia in se de mersos &
ultra iures cruciant: et in eis uite subsi
termino cruciatus iuiuat: quia & ad fi¬

Expanded text:
quod timent tolerent, et rursus quod quod timent tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur ; hinc flamma, quae succendit illut superius verbis Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscurite; sic, sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut, quia a voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se diversos, et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsitermino cruciatus vivat; quia et ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
paulo suꝑuis diximus.dum dampnatus
quisq foris flamma succenditur: intus
cȩcitatis igne deuoratur ⁊ atq indolore
positus. exterius interuisq confunditur.
ut sua de terius confusione crucietur.
Repulsis .gͦ. ordo insupplicio non erit:
quia meorum morte atrocius ipsa con¬
fusio mentis seuit. Quam tamen mira
potentia iudicantis equitas ordinat:
ut pęna animum quasi mordinata con¬
fundat. Uel certe ab eẽ ordo suppliciis
dicitur: quia quibꝰ libet rebus ipenã¬
surgentibꝰ ꝓp̾a qualitas non seruatur.
Unde et ꝓtinus sub infertur. & sempiter¬
nus horror inhabitans. In huius uitȩ tor¬
mentis tunor dolorem habet. dolor timorẽ
non habet: quia nequaquam mentem
metus cruciat: cum pati iã ceꝑit qđ me¬
tuebat. Infernum.uͦ. et umbra mortis obs¬
curat. et sempiternus horror inhabitat:
quia eius ignibꝰ traditi. & insuppliciis do¬
lorem sentiunt: et indoloris angustia pul¬
sante se semꝑ pauore feriuntur: ut &

Expanded text:
paulo superius diximus, dum damnatus paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenasurgentibus propria quaUnde et protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia neqmetus cruciat cum pati jam coeperit quod metuebat; infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
enum indomo patris mansiones multe sunt.
ꝓdiuersitate uirtutum: sic dampnatos diuer¬
so supplicio gehennȩ ignibꝰ subicit. disparili¬
tas criminis. Que scilicet gehenna quamuis
cunctis una sit: non tamen cunctos una ea¬
demq qualitate succendit. Nam sicut uno
sole om̃s tangimur: nec tamen subeo uno
ordine om̃s estuamus: quia iuxta qualita¬
tem corporis. sentitur etiam pondus caloris:
sic dampnati s et una est gehenna quȩ aficit:
et tamen non una om̃s qualitate comburit:
quia qđ hic agit. dispar ualitudo corporum:
hoc illic exhbet. dispar causa meritorum.
Q uomodo. gͦ. nullus in ẽẽ. ordo suppliciis
dicitur: in quibꝰ ꝓfecto quisq uxta modum
culpe cruciatur: Sed sc̃s uir postquam um¬
bram mortis intulit. quanta sit confusio
inclampnatorum mente subiungit: quia
ipsa quoq supplicia quȩ ordinata ꝑ iusti¬
ciam ueniunt: ordinata ꝓculdubio in
corde morientium non sunt. Ut enuim

Expanded text:
enim in domo patris mansiones multae sunt pro enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae cruciatur? Sed sanctus vir, postquam umbram moin damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
date illi tormenta et luctum. Si .gͥ ux
ta modum culpȩ. pęna distinguitur: con¬
stat nimirum quod insupplicuis ordo ser¬
uetur. Et nisi tormentoꝵ summa meri¬
toꝵ acta dirimentur: nequaquam ui¬
dex ueniens. di. cturum se messoribꝰ eẽ
phibet. Colligite titania: et ligate ea fas¬
ciculos ad comburendum. Si enim nulsꝰ
insuppliciis ordo seruabitur: cur conbu¬
renda tizania infasciculis ligantur: S
nimirum fasciculos ad comburendum
ligare est: hos qui ȩterno igni tradendi
sunt. pares paribꝰ sociare ⁊ ut quos similis
culpa inquinat par etiam pȩna constran¬
gat. Et qui nequaquam dis pari inquita¬
te polluti sunt. nequaquam dispari dor¬
mento crucientur: quatinus simul dãp¬
natio conterat: quos simul elacio suble¬
uabat. Quosq non dissimiliter dilatauit am¬
bitio. non dissimilis afflictio angustet: et par:
cruciet flamina supplicii: quos in igne luxu¬
riȩ. par succendit flamina peccati. Sicut

Expanded text:
date illi tormenta et luctum . Si igitur date illi tormenta et luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur; et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
corpis: quibꝰ ꝑuersa desidĩa quȩ concipiunt
exsequuntur. Unde bene ꝑ paulum dr̃.
Neq exibeatis m̃bra ur̃a arma iniquitatis
peccato. Cum arnis. gͦ. ad infernum des¬
cendẽ ẽ: cum ipsis quoq membris quibꝰ
desidia uoluptatis ex pleuerunt. eterni ui
dicii tormenta tolerare: ut tunc eos undiq
dolor absorbeat: qui nunc suis delectatio¬
nibꝰ subditi. undiq c̃tͣ iusticiã iuste iudican¬
tiꝰ pugnant. Mirũ uͦ. est. ualde quod dr̃:
uͥ nullus ordo. Neq enim omp̃s ds qui
mala bene punit mordinata ẽẽ Nullomͦ
uel tormenta ꝑmittit: quia ipsa quoq
supplicia que ex lance iusticiȩ ꝓdeunt:
inferri sine ordine ne quaquam posfunt.
Quomodo namq insuppliciis ordo non
erit: dum dampnatum quemq upta
modum criminis. retributio sequitur
ultioins: Hinc quippe scriptiun. est.
Potentes potenter tormenta patientur:
inbabylonis dampnatione dr̃. Quantũ
ex altauit se et indeliciis fuit: tantum

Expanded text:
corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis expleveruntdicii tormenta tolerare. Ut cunctos al., tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc, suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero est valde quod dicitur: Ubi nullus ordo . Neque enim omnipotens Deus, qui mala bene punit, inordinata esse nullo modo vel tormenta permittit, quia ipsa quoque supplicia quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt; quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se et in deliciis fuit, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ledicti inignem ȩternum: qui paratus ẽ
di abolo & angelis eiꝰ Quoꝵ rursus omniũ
corpus. inunius ꝑsonam significans: dicit.
Ligate ei manus et pedes: et mittite cum
in tenebras exteriores. Si itaq ignis qui re¬
ꝓbos cruciat. lunen hab̾e potuisset: is qui
repellitur. nequaquam mitti intenebras
diceretur. hinc etiam psalmista ait. Suꝑ
eos cecidit ignis et nonuiderunt solem. Ig¬
nis enim suꝑ impios cadit. sed sol igne ca¬
dente non cernitur: quia quȩ illos gehen¬
nȩ. flamina deuorat. auisione ueri lumimᷤ
cęcat: ut et foris eos dolor conbustionis cru¬
ciet: et intus pęna cęcitatis obscuret ÷ qua¬
tinus quia auctori suo corpore et corde de¬
liquerunt: simul corpore et corde puniãtur:
et utrobiq pęnas senciant: qui dum hic ui¬
uerent. prauis suis delectationibꝰ exutroq
seruiebant. Unde bene ꝑ ꝓpħam dicitur.
Descenderunt adinfernum: cum armis
siuuis. Arma quippe peccantium sunt m̃bra

Expanded text:
ledicti, in ignem aeternum, qui paratus est ledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat lumen habere potuisset, is qui repellitur nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur, quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat; ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret; quatenus qui auctori suo et corpore et corde deliquerunt, simul et corpore et corde puniantur; et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt in infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium sunt membra
Abbreviated transcription (Latin):
rum terra: intelligi et aliter po test. Nam
hec quoq terra inqua nascimur. est quidẽ
miserie. sed tenebrarum non est: quia mul¬
ta hic corruptionis nr̃ȩ mala patimur: s
ta.nen adhuc in ea ꝑ conuersionis grãm
ad lucem redimus ueritate suadente quȩ
ait. Ambulate dum lucem habetis: ne
uos tenebrȩ comprehendant. Illa uero si¬
mul miseriȩ et tenebrarum terra est:
quia quisquis ad toleranda eius mala des¬
cenderit ÷ ne qua quam ulterius adlucẽ
redit. Incunus adhuc descriptione subiungit᷑
Ubi umbra mortis: et nullus ordo. Sicut
mors exterior ab anima duidit carnem: ita
mors interior adeo separat animam. Umbra.
dampnatus quisq cum ȩterno igne sucendit̾:
ab interno lumine tenebratur. Natura uͦ
ignis ẽ: ut ex se ipso et lucem exhibeat. Et
concremationem. Sed transactorum illa ul¬
trix flamma uiciorum concremationem
habet: et lumen non habet. hinc est enum
quod reꝓbis ueritas dicit. Discedite ame ma¬

Expanded text:
rum terra intelligi et aliter potest. Nam rum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra damnatus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tignis est, ut ex se ipso et lucem exhibeat, et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet, et lumen non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, ma
Abbreviated transcription (Latin):
tenet: et lacus dicitur: quia hos quos semel
cȩpit semꝑ fluctuantes et trepidos tormen¬
tis circum fluentibꝰ absorbet. Sc̃s autem uir.
siue sua. seu humani generis uoce dimita
se postulat ante quam uadat Non quia ad
terram tenebrosam qui culpam deflec iturꝰ
est: sed quia adhanc ꝓculdubio qui plange¬
re negligit uadit. Sicut debitori suo creditor
dicit. Solue debitum: priusquam ꝓdebito
constringaris. Qui tamen non constringi¬
tur: si quod debet soluere non moratur.
Ubi et recte subditur non reuertar: quia
nequaquam ultra miscdia paicentis liberat:
quos semel in locis pęnalibꝰ iusticia iudican
cribuntur: cum dicitur. Terra miseriȩ et
tenebrarum. Miseria addolorem ꝑtinet:
tenebix adcęcitatẽ. Eagͦ. quȩ a conspectu dis¬
tricti uidicis expulsos tenet. miseriȩ et tene¬
biatum terra ꝑlubetur: quia foris dolor cru¬
ciat: quos diuisos auero lumine: intus ceci¬
tas obscurat. Quamius miseriȩ et tenebra¬

Expanded text:
tenet; et lacus dicitur, quia hos quos semel tenet; et lacus dicitur, quia hos quos semel ceperit semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua, seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam qui culpam deflet iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit; sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum prius quam pro debito constringaris; qui tamen non constringitur, si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar, quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantcritenebrarum, miseria ad dolorem pertinet, et tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet miseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat; quamvis miseriae et tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
ne itaq dr̃. Dimitte gͦ me ut plangã paululũ do¬
lorẽ meũ. qͥa nͥ arcatu culpȩ qͦ nos ligauimꝰ. mi¬
sedit̃ dimittam᷑. ꝓfecte flere ñ possumꝰ. hoc qđ in
nob̵ ipsis contͣ nos met ipsos dolemꝰ. Si tc̃ ueracit̃
ratꝰ nr̃i dolor plangit᷑ cũ tenebrosa illa inferni re¬
ibutio intento timore p̃uidet᷑. Unde apte subiun
ligo oꝑit: qͥa dãpnatos qͦsq inꝑpetuũ auita lucis dis¬
ti suerint: stabilit̃ tenent᷑. Scͥptũ qͥppe ẽ. Generatio
p̃terit. & generatio aduenit: t̃ra uͦ mȩt̃nũ stat. Recte
gͥ inferni claustra tenebrosa nominãt᷑ t̾ra: qͥa qͦs pu¬
mendos accipiunt. neqͣquã penȩ tͣnsitoriȩ uł fantas¬
tica imaginatione cruciant s ultione solida ꝑpetuȩ
dẽpnationis seruant. Que aliqͥndo tam̃ laci appella¬
tione signantur: ꝓpħa. attestante qui. ait.
Portauerunt ignominiam suam: cum his
qui descendunt. inlacum. Infernus. gͦ. et
terra nominatur: quia susceptos stabiliter

Expanded text:
 me, ut plangam paululum dolorem meum! Quia nisi a reatu culpe, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio pręterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat. Rectigitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel phantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sidat: etiam de carnis bello. tenebias oc¬
cultȩ temptationis poitat. Cerce iam
paulus tercũ celi culmen ascenderat:
iam paradisi secreta cognouerat: et tam̃
adhuc carnis bella tolerans gemebat di¬
cens. Uideo aliam legem inmembris
meis. repugnantem legi mentis mee: et
captiuũ me ducentẽ inlege peccati que¬

Expanded text:
siderat, etiam de carnis bello tenebras ocsiderat, etiam de carnis bello tenebras occultae tentationis portat. Certe jam Paulus tertii coeli culmen ascenderat, jam paradisi secreta cognoverat, et tamen adhuc carnis bella tolerans gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in
Abbreviated transcription (Latin):
bat ualde formidat Et quasi mare subuer¬
citur: cum ipsa indm̃ nĩa crepidatio.
confiderato eius uidicũ terrore turbat᷑.
ra uł mare subuertit᷑ breuiter diximꝰ.
nunc aliquantulũ laboriosius restat ut
hec qualiter inuũ coaitar ualeant. de¬
ad sunma iam mentem sp̃s eleuet⁊ sed
tamen hanc inportunis caro temptatromibꝰ
impugnet. Cumq ad contemplandda cȩlestia
animus ducitur: obiectis actionis illicitę
imaginibꝰ reuerberatur. Nam carns re¬
pente hunc sti mulus sauciat: quem
extra carnen contemplatio scã rapielat
Cȩlum ergonu simul infernusq coar¬
tatur: cum unam eandemq mentem. et
sub leuatio contemplationis illuminat:
et importunitas temptationis obsciuat:
ut et iudeat intendendo qđ appetat : a
succumbendo. incogiatione toleret qđ
crubescat. De celo quipe lux oritur: infer¬
nus autem tenebris possidetur: In unũ
g. celim infernusq redigitur: cum
inens que iam lucem patriȩ suꝑnȩ con¬

Expanded text:
bat valde formidat, et quasi mare subverbat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii terrore, turbaturra vel mare, subvertitur breviter diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, dead summa jam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam carnis repente hunc stimulus sauciat quem extra carnem contemplatio sancta rapiebat. Coelum ergo simul infernusque coarctatur cum unam eamdemque mentem et sublevatio contemplationis illuminat, et importunitas tentationis obscurat; ut et videat intendendo quod appetat, et succumbendo in cogitatione toleret quod erubescat. De coelo quippe lux oritur, infernus autem tenebris possidetur. In unum ergo coelum infernusque redigitur cum mens, quae jam lucem patriae supernae con
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigabilis nullus agnoscit: nisi qui
uel contemplatione ad summa ꝓue¬
hi. uł occultis motibꝰ resistens. tẽpta¬
tionum ceꝑit inportunitate turba¬
ri. Unde et beato iob dicitur. Excel¬
sior cęlo ẽ. et quid facies: ꝓfundior
inferno et unde cognosces: Acsi ei aꝑ¬
tẽ despectõ diceretur. & funditatem
eus atq excellentiam. quando tu
cognoscere sufficis: qui uel uirtute
unum coartauerit : quis contra dicet ei.
uel quis dicere ei podest. cur ita facis:
Subuertit dñs cȩlum: cum terribili et
occulta dispensatione humanȩ contem¬
placionis celsitudinem destruit. Subuer¬
tit infernum: cũ ciuuslibet mentem in
suis temptationibꝰ pauidam cacłe etiam
addeteriora ꝑmittit. Subuertit terram:
cum fructifitacionẽ boni oꝑis aducrsis
irruentib intercidit. Subuertit mare:
cũ fluctuationem nĩȩ titubationis emer¬
gente fubito pauorȩ confũdit. Dubictatt
quippe suacoranxiũ hoc ipsum qͥa titu¬

Expanded text:
investigabilis nullus agnoscit, nisi qui investigabilis nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel, occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Unde et beato Job dicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei argo despecto diceretur: Profunditatem ejus atque excellentiam quanto tu cognoscere sufficis, qui vel virtute unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. Subvertit infernum, cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram: cum fructificationem boni operis adversis irruentibus icum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titu
Abbreviated transcription (Latin):
rare: Ciuus bene potentiam egregi us
nobis doctor insinuat: cũ breuit̃ nar¬
rat: ut possitis comprehendẽ cũ om̃ĩbꝰ
sc̃is: quȩ sit latitudo longitudo subli¬
mitas et ꝓfundum. habet quipe ds
latitudinem: quia dilectionem suam
usq adcollectionem ꝑsequentium
tendit. habet longitutudinẽ: quia
aduitȩ patriã nos longannimiter to¬
lerando. ꝑducit. habet sublimitatẽ:
quia ipiorum quoque intelligentiã.
qui recepti infuꝑna fuerint. congreꝙ¬
gatione transcendit. Habet ꝓfundum:
quia dampnatis inferrus districtio¬
nis suȩ iuditium in comprehensibilit̃
exerit. Quȩ scilicet quatuor. nobis
inhac uita positis singulis exercet: quia
et latitudinẽ amando et longititudi¬
nem tolerando: et celsitudinem non
solum nr̃am intelligentiam sed etiam
uota suꝑando: et ꝓfunditatẽ suam
ex hibet occultoꝰ et illic itos cogitatio¬
num motus districte iudicando. Sed
eius celsitudo et ꝓfunditas quam sit

Expanded text:
rare ? Cujus bene potentiam egregius rare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in supernam fuerint congregationem transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae judicium incomprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
plus uidicat. quam ipse se humanꝰ
anunꝰ intẽptationibꝰ inuestigat. Terra
longior: quia fructus uitȩ quos in
fiue retribuit nequaquam ninc ł
spes nr̃a comprehendit. Marilatior: qͥa
humana mens fluctuans. multa de
deficit. Unde et cor psalmista inalto
posuerat: sed nec dũ se eum contigisse
sentiebat dicens. Mirabilis facta ẽ scien¬
tia tua ex me: confortata est nec potero
tiliora uidicia ꝑtimescens dicebat. Nichil
michi conscius sum. sed non in hoc iusti¬
ficatus sum. Qui autem uidicat me:
dñs est. Longiorem terra uiderat:
cum minora ei ẽẽ. humaraanȩ mentiᷤ
uota pensabat dicens. Qui potest omĩa
facere suꝑ abundanter quam petimꝰ
aut intelligimꝰ. Laciorem mari cons¬
pexerat. qui tunendo pensabat:. quia
nequaquam mens humana immen¬
sitatem districtionis eius agnoseeret
quantumlibet inquirendo fluctuaret.
dicens. Quis nouit pocestatem irȩ tuȩ:
aut pͣtimore tuo iram tuam dinume¬

Expanded text:
plus judicat quam ipse se humanus plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero tiliora judicia pertimescens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinume
Abbreviated transcription (Latin):
tante celsitudinis ꝑfecte non penetiant
Ofundior inferno ẽ: quia malignorum
spũum astutias. longe subtilius quam ip¬
si putauerant. iudicans dampnat Terra
longior quia longanimitatẽ nr̃am. paci¬
entia diuine longanimitatis exsuꝑat :
quȩ nos et peccantes tolerat: et conuersos.
al preinia. remunerationis expectat. Ma¬
ri lacior: quia ubiq facta peccantium.
retributionis sue p̾sentia occupat᷑ ut gcũ
non presens ꝑspetiem cernitur: presens¬
solum referri hominem possunt. ut ip¬
se sit cęlũ. cũ iã ꝑdesidiũ sũmis inheret: ipse in¬
fernꝰ. cũ t̃ptationũ suarũ caligine pturbatꝰ.
iminfimiᷤ iacet. Ipse t̾ra. qͥa inbono ope fire spei
egͣub̾tate fructificat. Ipse mare: quia ꝰ trepi¬
dus quatitur. et aura suę mutabilitatiᷤ
agitatur. Sed celo est excelsior. quia
potentia eius magnitudine uincumñ:
et iam cum suꝑnosinet ipsos eleuamͣ.
Inferno ꝓfundior: quia nimirum

Expanded text:
tantae celsitudinis perfecte non penetrant. tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverant judicans damnat. Terra longior, quia longanimitatem nostram patientia divinae longanimitatis exsuperat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praesens pesolum referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
cen Edendo et portando omnia. et im¬
plendo concludit. Unde et adhuc subdit̾.¬
Excelsior celo.ẽ. et quid ficies: Profundior al¬
inferno: et unde cognosces: Longior terra
mensura eius: et latior mari. Quod đs
gior. mariq latior ẽẽ. describitur: tan¬
to spiritaliter debet. intelligi : quanto
de eo quicquam nefas est. iuxta corporea
liniamenta sentiri. Sed cęlo ẽ excelsior:
quia incircumscriptione sui sp̃e. curicta
transcendit. Inferno ꝓfundior: quia
transcendendo subuehit. Terra longior:
quia creaturȩ modum ꝑhennitate suȩ
eternitatis excedit. Mari lacior: quia re¬
rum temporalium fluctus sic regens
possidet: ut hos subomnimoda pocentrae
suȩ p̃sentia. co angustando circumdet.
Quãus possunt et celi appellatione. an¬
gli ÷ et infern uocabulo. demonia signa¬
ri: ꝑ terram uero. iusti homines : ꝑmare
autem peccatores intelligi. Ex celsior itaq
celo est: quia ipsi quoq electi sp̃c̃. iusionẽ

Expanded text:
cendendo et portando omnia et imcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et adhuc subditExcelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Longior terra mensura ejus, et latior mari. 14. Qui gior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Quamvis possunt et coeli appellatione angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero justi homines, per mare autem peccatores intelligi. Excelsior itaque coelo est, quia ipsi quoque electi spiritus visionem
Abbreviated transcription (Latin):
Incircũ scͥpti luminis iubar intueri conat᷑
& ñ ualet: qđ infirmitate p̃ssus animꝰ neqͥ¬
qͣm penetiat: & tam̃ repult᷑ amat. Iam nãq
de se conditor ꝑ qđ ametur ostendit:
sed uissionis fue specic̃ amantibꝰ sub traht.
Sola gͦ. eius uestigia conspicientes gradi¬
mur: qui hunc ꝑdonorum suoꝵ signa
unt: quia ubi unde quib ue modis
ueniãt eius sp̃s dona nesciuntur: ueri¬
tate addestante que ait. Sp̃c ubi uult
spirat : et uocẽ eius audis. et nescis un¬
de ueniat et quo uadat. In recributio¬
nis autem culmine repꝑiri omnip̃s ꝑ
contemplatiqnis speciem potest: sed
camen adꝑfectum ñ potest: qͥa et sihu¬
ne in claritate sua quandoq conspiciniꝰ:
non tamen eius essentiam plene contu¬
cinur. Angelica et enim uł humana
mens cũ adincircum scriptum lumen
mbiat: eo ipso se quo est ciratura co¬
angustat: et suꝑ se quid ẽ ꝑ ꝓuectũ
tendit᷑: sed tam̃ eiꝰ fulgorẽ comp̃hea¬
dere Anec dilatata fufficit: qui et trans¬

Expanded text:
ri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa unt, quia unde, ubi, quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo vadat . In retributionis autem culmine reperiri Omnipotens per contemplationis speciem potest, sed tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et trans
Abbreviated transcription (Latin):
siens. electi mentẽ nequaquã ui c̃ cus¬
sionis subruit: s tam̃ tactu meroris in¬
fundit. Nam madet quidem ꝑ cru
nimo. malignoꝵ quoq spũum tempta¬
menta grassant᷑: ut exterius ex ꝑcussio¬
ne doleat. & intus aliquatenus ex tẽp¬
tatione frigescat. Sed nequaquã gr̃a
deserit: quȩ quo nos durius ex dispen¬
satione ꝑcutit: eo amplius ex pietate
custodit. Nam cũ tenebrescere ꝑ tẽp¬
tationẽ ceꝑit: sese it̾um lux interna
succendit. Unde & subdit̾. Et quasi¬

Expanded text:
siens, electi mentem nequaquam vi concussiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per crnimo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
quanto pensare bonũ qđ sequit᷑ negligit.
Cumq non iult p̾mia considare quȩ restit.
grauia estimat ẽẽ quȩ tolerat. Unde et con¬
tra flagelli ictũ cogitaticio ceca conquent᷑
et quasi infinita calamitas credit᷑: quȩ diebꝰ
cursu labentib quotidie finitur. At si semel
qͥsq ad eterna se erigat. atq in his quȩ uicom¬
mutabiliter ꝑmanent oculum cordis figat:
ꝓpe nileẽ. hic conspicit. quic quid ad finẽ
currit. Presentis uitȩ aduersa tolerat: sed
quasi nichil ẽẽ. omne qđ labitur pensat.
Quo enĩ se uiternis gaudiis robustiuis in¬
serit: eo minus exterius dolores sentit. Un¬
de sophar. nequaquã ueritus ausu teme¬
rario docere meliorem. exhortat᷑ ad iusti¬
ciam: & demonstrat. quã nulla iusti ocu¬
lis uideat̾ pena. Ac si aꝑte dicat. Si de¬
gustas gaudiũ qđ intus ꝑmanet: le¬
ue fit ꝓtinus omẽ qđ foris dolet. Bene
aut̃ p̃sentis uitȩ miserias aquis prete¬
reuntib comparat : qr calamitas tran¬

Expanded text:
quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas tran
Abbreviated transcription (Latin):
& ab hac se eadem actiua uita suspendunt ⁊ e¬
unt et redeunt: quia ꝑ hoc quod dui ꝑsiste
minime in contemplatione sufficiunt: se
dunt: ut in
exercendo
dubio et in eius soliditate ꝑsistit᷑: quia et si
infirmitatis suȩ ponde suꝑata mens deficit:
hãc tam̃ iterũ continius conatibꝰ rx parita
comprehendit. Nec stabilitatẽ suã in ea ꝑdi¬
disse dicenda est: aqua et sisemꝑ deficit.
hanc et cum ꝑdidit semꝑ inquirit. Seqͥt᷑.

Expanded text:
 ab hac se eadem activa vita suspendunt, e ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sesdunt; ut in exercendo dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
lalmur:atq ad hȩc magnis conatibꝰ ꝑ in
templatiua autẽ infirmnitatis suȩ pondẽ
uicta lassat᷑. Illa quippe tanto firmius du¬
rat ÷ quanto aduicina se erga utilitatẽ ꝓximi
dilatat. hec tanto celerius labit᷑: quanto et car¬
nis claustra tran̾grediens. suꝑ semet ipsam ue
conatur. Illa ꝑplana se dirigit. et idcuro pedẽ
oꝑis robustius figit: hec autẽ quo suꝑ se alta
appetit ad se citius fessa descendit. Qđ bene
ac breuiter ietechiel insimiat: cum coꝵ quȩ
uiderat motꝰ animaliũ narrat dicens. Non
reuertebant᷑ cum incederent. Ac paulo post¬
subicit adiungens. & aiimalia ibant greuer¬
tebantur. Scã quippe animalia aliquando uacdia
et ininime iedeunt: aliquando uadiuit et ꝓtinꝰ
ruertuntur: quia electoꝵ mentes cum ꝑcolla¬
tam sibi uite actiue gr̃am. erroris uias deserunt
redire admundi mala nesciunt. que re¬
liquerunt. Cum uͦ ꝑ contemplationis aciem¬

Expanded text:
labimur, atque ad haec magnis conatibus per labimur, atque ad haec magnis conatibus per templativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo postsubjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Date et clabitur uobis: dimittite et dimit¬
tetur uobis. Hinc inẽstitutione postulationiꝰ
conditionẽ posuit. pretatiꝰ dicens: dimitte nob̾
debita ña. sicut et nos dimitrimꝰ debitoribꝰ
nr̃is: ut ꝓfecto bonũ qđ adeo cõpuncti que¬
rimꝰ: hoc pͥmũ cũ ꝓximo conuersi faciamꝰ.
Graui namq mens nr̃a orationis suȩ tem¬
pore confusione deprimit᷑: si hanc aut sua
adhuc oꝑatio inquinat aut aliene neqͥciȩ
seruatꝰ dolor accusat. Quȩ duo quisq dũ ter¬
serit: ad ea quȩ subnexa sunt liber ꝓtinꝰ
exurgit. Et eris ftabiliset non tunebis: qͥa ni¬
mirũ tanto minꝰ adudicẽ trepidat. quanto
in bonis actibꝰ solidiꝰ stat. Timorem quippe
suꝑat. qͥ stabilitatẽ seruat: qͥa dũ sollicitꝰ stu¬
det. ꝑ agere qđ mansuete conditor imꝑat :
sccurus iam cogitat qđ terribiliter inten
tat. Sciendum p̾tea ẽ qm̃ nonnuilla bona
sunt. ad quȩ indefessi ꝑsistimus: et rursũ
non nulla sunt a quibꝰ continue deficienteᷤ

Expanded text:
ait: Date et dabitur vobis, dimittite et dimittetur vobis . Hinc in institutione orationis, conditionem pietatis posuit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut etnostris. Ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus etiam cogitat quod terribiliter intentur. --Sciendum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes
Abbreviated transcription (Latin):
Qui scilicet a transfixo corde si prius non edu¬
citur: nichil inp̃cibꝰ diuinȩ opis obtinetur.
quia et uulneratis membris imponi salutis
medicamina nequeunt: nisi ferrũ auulnere
ante subtrahatur hinc. ẽ. eiũ qđ ꝑsemet ipsã
ueritas dicit. Si non remiseritis hominibꝰ
peccata eoꝵ: nec pater ur̃ qui est. in cęlis

Expanded text:
Qui scilicet a transfixo corde, si prius non eduQui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ hanc terienȩ sollicitudinis in ꝓfundis mer¬
sit: et inp̃ce facies munda non ostenditur.
quia cogitationis infimȩ luto maculatur.
Non num quã uͦ cor acuris excutimus. et illi¬
citis motibꝰ etiam cũ ap̃ce uacat obuiamus::
sed tam̃ quia nosculpas raruis committimꝰ.
aliena pigrius delictalaxamꝰ⁊ et quo peccare
nĩ animꝰ solicituis metuit: eo districtius hoc
qd inse ab alio delinqͥt᷑ ab horrescit. Unde fit
ut inueniat᷑ quisq tardꝰ adueniã: quo ꝓfici¬
endo factꝰ est cautꝰ ad culpã Et qͦ ipse exced̾ẽ in
alt̾um metuit: hoc qd inse excedit᷑. punire du¬
riꝰ exqͥrit.S. qͥd hac doloris macła repperiri de¬
tiꝰ potest: qͦ inc̃spectu iudici caritatẽ ñ inqͥnat
sed necat.icam quippe animȩ quelibet
culpa polluit seruatꝰ uero contrapximũ dolor
occidit. Menti namq ut gladiꝰ figitur: et mu¬
crone illius. ipsa uiscerũ occulta ꝑforantur.

Expanded text:
dus hanc terrenae sollicitudinis in profundum merdus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto maculatur.Nonnunquam vero cor a cunctis excutimus, et illicitis motibus, etiam cum a prece vacat, obviamus; sed tamen quia nos culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur.