comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid habes oum qđ non accepisti : sienim̃ acce¬
pisti qͥd głaris quasi ñ acceꝑis : nolimihi dicere
qͥs illud implet .Ille in me implet. qui uenit
diues pauꝑ ad pauꝑem. Pauꝑ quidem ad pauꝑem :
sed plenus in anẽ : Hȩc cogitans. qr intelligit
suꝑ egenũ & pauꝑem & ñ adspernatur pauper¬
tatẽ xp̃i. intelligit diuitias xp̃i. fit beatus
in terra & ñtraditur in manꝰ in iici sui
uolens ei ꝑsuadere ut ds̃ ñ colatur nisi ꝓpt̃
celesta : diabolus colatur ꝓpt̾ terrena: non
ferat illi . Sed ubi: forte in cȩlo forte in
uita eterna : ut res istȩccolendus diabolus
ꝓpter in opiã terrenã : ꝓpt̃ necessitates huiꝰ
ute: ab sic: P romissionẽ habens uitȩ p̃sentis
&e futurȩ Ille ad te uenit in terra : ꝑquem
factũ est celũ ecterra. Periq ad tende quid

Expanded text:
habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Noli dicere mihi, Quis illud implet? Ille in me implet, qui venit dives ad pauperem: pauper quidem ad pauperem, sed plenus ad inanem. Haec cogitans, quia intelligit super egenum et pauperem, et non aspernatur paupertatem Christi, intelligit divitias Christi, fit beatus in terra: et non traditur in manus inimici sui, volentis ei persuadere ut Deus colatur propter coelestia, diabolus colatur propter terrena. Non s. 4. Dominus opem ferat illi. Sed ubi? Forte in coelo, forte in vita aeterna, ut restet colendum diabolum propter inopiam terrenam, propter necessitates hujus vitae? Absit. Promissionem habes vitae praesentis et futurae . Ille ad te venit in terram, per quem fa
Abbreviated transcription (Latin):
qđ maxime expectare debemꝰ dñs conseruet
eũ & uuificet eũ  respegit adistã uitam
& beitũ inqͥt faciet eũ in t̾ra. Q cetera. Erige
ergo oculos in hec ꝓmissa xp̃iana fide nonte
deserit ds̃ int̾ra: et aliqͥd ꝓmittit in cȩlo
M ultieñ malixp̃ianianspectoresefoneridarũ ephe¬
undiuor esaq obseruatores tẽporũ et dierũ
cũ cȩpint ibi obuirgari a nobis uł aquib dã
bonis melioribq xp̃ianis. quare ista faciuas
ruspondent bȩc ꝓptor cẽpus boc necessaria
sunt: Apiani autẽ sumus ꝓpes uitã eter

Expanded text:
nus conservet eum, et vivificet eum; respexit ad istam vitam, Et beatum, inquit, faciat eum in terra. Erige ergo oculos in haec promissa christiana fide: non te deserit Deus in terra, et aliquid promittit in coelo. Multi enim mali christiani inspectores ephemeridarum, et inquisitores atque observatores temporum et dierum, cum coeperint ibi objurgari a nobis, vel a quibusdam bonis melioribusque christianis, quare ista faciant, respondent: Haec propter tempus hoc necessaria sunt; christiani autem sumus propter vitam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
to amplius est quã amma hominisi quia
animi hominis facta est ado: &si facta
estado ꝓuerbũ facta est quia omia ꝑipsũ
factasunt Ergo ne moritur ue ieurbum
cũnmoriatur anima facta ꝑuesthomo
Mortuus est . Vnde : quia egenus & pauper
N on te ꝑstringat mors ipsius et aueritate con¬
Tuenda diuinitate . Beatus qui intelligit
suꝑ egenũ & pauꝑem : Respice ad pauperes
egentes esurientes .& sitientes peregrinantes
nudos ꝑgrotos in carcere constitũtos. Intel¬
lige & suꝑtalem pauꝑem : qr et si suꝑ pauꝑem
intelligis. super illum intelligis qui dycit.
esciriũ. sitiui. nudus. peregrinus. ȩger. in
carcere fui . Ita indie maligna eruet tedñs
suꝑ egenũ et pauꝑem. Ista obłatio ꝓmissio ẽ
securi expectant: qͥ hocagunt. Dñs conser

Expanded text:
hominis: quia anima hominis facta est a Deo; et si facta est a Deo, per Verbum facta est: quia omnia per ipsum facta sunt . Ergo nec moritur Verbum, cum non moriatur anima facta per VerbumMortuus unde? Quia egenus et pauper. Non te perstringat mors ipsius, et avertat te a contuenda divinitate. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Respice et pauperes, egentes, esurientes et sitientes, peregrinantes, nudos, aegrotos, in carcere constitutos; intellige et super talem pauperem, quia et si super talem intelligis, super illum intelligis qui dixit, Esurivi, sitivi, nudus, peregrinus, aeger, in carcere fui . Ita in die maligna eruet te Dominsuper egenum et pauperem. Ista optatio promissio est; securi exspectent qui hoc agunt. Dominus con
Abbreviated transcription (Latin):
teret: Linguis sus dolose agebant: Comes
est uoracibus adulatio : & omnibus malis :
Uenenum aspidum sublabiis eorum Uenenum
dolum dicit aspidum autem: quic nolunt
audire p̃cepta legis. sicut aspides noluNt
Audire uerba incantantis: quod in alio psalmo
eudentius dicitur: Quorum os maledictione
& a maritudine plenum est hoc est uenenũ
aspidum Ueloces pedes eorum adeffundeN¬
dum sanguinem: consuetudinent male faciendi:
Contricio & infelicitas iniiis eorum Om̃s
enim malorum hominum uiae: plenȩ sunt
laboribus & miseria: Ideo dñs clamat Ue¬
nite ad me om̃s qui laboratis : & ego uos reficiã ÷
Tollite uigum meum: & discite ãme quoniã

Expanded text:
teret. Linguis suis dolose agebant. Comes teret. Linguis suis dolose agebant. Comes est voracibus adulatio, et omnibus malis. Venenum aspidum sub labiis eorum. Venenum dolosum dicit. Aspidum autem, quia nolunt audire praecepta legis, sicut aspides nolunt audire verba incantantis: quod in alio psalmo evidentius dicitur, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, hoc est, venenum aspidum: veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem consuetudine malefaciendi: contritio et infelicitas in viis eorum; omnes enim malorum hominum viae plenae sunt laboribus et miseria. Ideo Dominus clamat: Venite ad me, qui laboratis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum, et discite
Abbreviated transcription (Latin):
spexit suꝑ filios hominum : ut uideatsie
intelligens aut requirens dñ Suꝑ uidȩos
potest intellegi : ut honoratius eos appel¬
lauerit eos filios hominum ꝓpt̃ unius dĩ
cultum in comparatione gentilium. deqͥbus
arbitror superuis dictum. dixit in prudens
incorde saononest ds̃ & cetr̃ Prospicit aut̃
dñs ut uideat ꝑ animas sanctas suas : quod
significat id quod dictum est decaelo:
runt: simul inutiles facti sunt Idẽ. iudei
tales facti sunt : quales & gentes dequib
supͣ dictum est Nonest qui faciat bonũ :
Nonest usque adunum : Similit̃ ut supra
intelligendum Sepulchrum patens
est guttur eorum. Aut uoracitas signi¬
ficcitur inhiantis gule: aut in allegoria
qui occidunt & quãsi deuorant inter fec¬
tos eosquib suorum morum ꝑuersitatẽ ꝑ¬
suadent: Cui simile est econtrario quod pe
tro dictum est. macta & manduca: ut in
suam fidem ad bonos mores gentes conuer¬

Expanded text:
spexit super filios hominum, ut videat si est spexit super filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum. Super Judaeos potest intelligi, ut honoratius eos appellaverit filios hominum, propter unius Dei cultum, in comparatione Gentilium de quibus arbitror superius dictum: Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, et caetera. Prospicit autem Dominus, ut videat per animas sanctas suas: quod significat id quod dictum est, de coelo; udaei tales facti sunt, quales et Gentes, de quibus supra dictum est. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: similiter ut supra intelligendum est. Sepulcrum patens est guttur eorum. Aut voracitas significatur inhiantis gulae; aut in allegoria, qui occidunt et quasi devorant interfectos eos, quibus suorum morum perversitatem persuadent. Cui simile est e conttro dictum est, Macta et manduca , ut in suam fidem et bonos mores gentes conver
Abbreviated transcription (Latin):
IXIT INPRUOeNS incorde suo: non est
ds̃ : Nec ipsi enim sacrilegi & decestan-¬
di quidam philosofi. qui ꝑ uersa & falsa
de dõ sentiuint. ausisunt dicere : Nonẽ ds̃:
deo gͦ dixit incorde suo: quici nemo hoc¬
uudet dicere. etiamsi ausus fuerit cogitare :¬
orrupti sunt & ab ominabiles facti sunt
in affectionib suis: Id est dum amant hoc
scłm & non amantꝰ dm̃: ipsesunt affectiones
quȩ corrumpunt animam & sic excecant
ut possit etiam dicere in prudens incorde
suo. Non est ds̃ Sicut enim non ꝓbauerunt
dm̃ habere : Noticiam : dedit illos ds̃ in re-¬
probum sensum Nonest qui faciat bonũ :
cum ipso uno potest intelligi. ut nullus ho
utiq simul computamus et mare : Et iste me¬
lior intellectus : ut nemo intellegatur fecis¬
se bonitatem usq ad xpm̃: quia non potes ł
quisque hominum facere bonitatem. nisi
ipse monstrauerit : Et illud uerum est : quia
usquequo quisque cognoscat unum deum.
Non potest facere bonitatem : Ons decȩlo ꝓ¬

Expanded text:
ixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Nec ipsi enim sacrilegi et detestandi quidam philosophi, qui perversa et falsa de Deo sentiunt, ausi sunt dicere, Non est Deus: ideo ergo, Dixit in corde suo; quia hoc nemo audet dicere, etiam si ausus fuerit cogitare. Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in affectionibus suis: id est, dum amant hoc saeculum, et non amant Deum: ipsae sunt affectiones quae corrumpunt animam, et sic excaecant, ut possit etsuo: Non est Deus: sicut enim non probaverunt Deum habere in notitia, dedit illos Deus in reprobum sensum . Non est qui faciat bonitatem, cum ipso uno potest intelligi, ut nullus homutique simul computamus et mare. Et iste est melior intellectus ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum; quia non potest quisquam hominum facere bonitatem, nisi ipse monstraverit: et illud verum est; quia usquequo quisque cognoscat unum Deum, non potest facere bonitatem. 3. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
humilem aduentum filii dĩ. quia in eo ñ¬
uidistis pompã scłi : ut hi quos uocabat in
dõ solospem ponerent. Non in reb: tͣnseuntib :
nisi ipsẽ cuius humilitatem contẽpsistis:
ipsẽ enim inclaritate uenturus est adiuditiũ
uiuorum & mortuorum regnumq ustorũ:
ut quoniam isto humili aduentu facta est
cecitas exparte isrł ut plenitudo gentium in¬
traret ullo alio fiat qđ sequitur & sic omnis
urł saliuis fieret Pro uideis enim apłs etiam
illud eͥsaie testimonium accipit quod dictũ
ia cob sicut hicpositum est : quisdabit ex
tiuitatem plebis sue : exultabit ia cob & leta¬
biturisrł: Rep&itio est sicut sol& : Hã
idem puto. eẽ. letabitur israhel : quod est

Expanded text:
humilem adventum Dei, quia non in eo vhumilem adventum Dei, quia non in eo vidistis pompam saeculi, ut hi, quos vocabat, in Deo solo spem ponerent, non in rebus transeuntibusnisi ipse, cujus humilitatem contempsistis. Ipse enim in claritate venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, regnumque justorum, ut quoniam isto humili adventu facta est coecitas ex parte in Israel, ut plenitudo gentium intraret, illo alio fiat quod sequitur: et sic omnis Israel salvus fieret. Pro Judaeis Apostolus etiam illud Isaiae testimonium accepit, quod dictumat impietatem ex Jacob, sicut hic positum est: Quis dabit ex tivitatem plebis suae, exsultabit Jacob, et laetabitur Israel: repetitio est, sicut solet; nam idem puto esse laetabitur Israel, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixit commemorat : iniugo leni & sarcina
leui Non est timor dĩ ante oculos eorum
sti nondicunt Nonest ds̃. sed tamen nontiment
plebem meam Sicut cibum panis: Idẽ. qotidiȩ:
Cibus enim panis: qotidianus est Deuorant
autem populum. quisua commoda exillo
capiunt: Non referentes ministeriuim suum
illi displicent. Illic trepidauerunt timore ubi
uonerat timor Id est indãpno rerum tempo¬
ralium Dixerunt ei : Si relinquamus eũ sic :
credentꝰ in cum om̃s. & uenient romani & tol¬
lent nobis & locum & gentem Timuerunt
regnum terrenum amittere. ubi erat timor.
& anuserunt regnum celorum qđ amere de¬
buerant & hoc de omnib: temporalib: cõmo¬
dis intelligendum est: quorum amissioniẽ
non est in eis qui diligunt scłm Iniuistum ẽ
enim relinquere scłorum conditorẽ & di¬
ligere scłm. & seruire creature magis quã
creatori : Consilium in opis confudistis:
quonam dñs spes eiꝰ est : Id est contẽpsistis¬

Expanded text:
ut dixi, commemorat, in jugo leni et sarcina levi. Non est timor Dei ante oculos eorum: isti non dicunt, Non est Deus; sed tamen non timentpopulum meum sicut cibum panis: id est quotidie; cibus enim panis quotidianus est. Devorant autem populum, qui sua commoda ex illo capiunt, non referentes ministerium suum illi displicent. Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor: id est, in damno rerum temporalium. Dixerunt enim: Si relinquamus eum sic, credent in eum omnes, et venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem . Timuerunt regnum terrenum amittere, ubi non erat timor; et amiserunt regnum coelorum, quod timere debuerant: et hoc de omnibus temporalibus commodis intelligendum est, quorum amissionem cnon est in eis qui diligunt saeculum. Injustum est enim relinquere saeculorum conditorem, et diligere saeculum, et servire creaturae potius quam Creatori . Consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est: id est, conte
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. qui dm̃ honorant & laudant. qui patientes sunt
in tribulationib: qui desiderant patriã : ipsi edificant aurũ.
argentũ. lapides p̃tiosos : Qui autẽ amant ad huc secularia.
et negotiis terrens inplicati sut uinculis quibusdã & affec

Expanded text:
vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinc
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuũ & sustine dñm. Parũ erat semel sustineae
dñm : nisi repeteret : Ne forte sustiner& biduo
triduo quatriduo & maneret pressura & tribula¬
tio ĩdeo addidit uiriliter age. addidit et conforte¬
tur cor tuum: Et quia abmitio usq infinẽ sic erit:
qđ habet sententia in capite. hoc habet & infinem. Et
sustine dñm: Transeunt ista que te p̃munt: & uenissta
quẽ sustines. & exterget sudorẽ : Sic cabit lacrimas :
ultra non flebis : Modo autẽ gemimꝰ intribulationib:
sicut dicit iob Nom ͤ tẽptatio est uita humana suꝑ
indeamꝰ qx iã dedicatũ est caput nr̃m iã facta ẽ. dedica¬
tio domꝰ incapite : tãquã dedicatio fundam̃ti : Caput sursũ
est: fundam̃tũ deorsũ : Neforte ꝓpt̃ea maledixerimus
ad dexterã patris Sed puto nos non errasse A płsenim
dixit: fumdam̃tũ aliud nemo potest ponere p̃ter id qđ
supͣ fundam̃tũ. aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos Iui bene

Expanded text:
cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine Dominum, nisi repeteret: ne forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pressura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, et confortetur cor tuum. Et quia ab initio usque in finem sic erit, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flebis. Modo autem gemamus in tribulationibus, sicut dicit Job, Nonne tentatio est vita humana super videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus ad dexteram Patris. Sed puto nos non errasse. Apostolus enim dixit: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Qui bene
Abbreviated transcription (Latin):
sorsilloꝵ est : tunc erit dedicatio domꝰ quȩ mͦ intribu¬
lationib fabricatur Tunc recte hcit popłsilles
micos meos suꝑme : Uera gͦ erit uorista in popłodi:
Qui popłs modo angustitur mͦ tribulatur tantis tẽp¬
tationib: tantis scandalis tantis in secutionib: tanta
presfura : Hȩc torm̃ta animi non sentit in eccła: qui
non ꝑficit: Putat eni qe pax est: Sedincipiat ꝓfice¬
re. & tunc uid& inqua pressura est. Quia cũ creuissec
herba & fructũ fecissec. tunc apparuerunt zi tanię.
Et qui apponit scientiã : apponit dolorẽ. Proficiet et ui¬
debit ubi sit: Existat et uidebit fructus : & appare¬
bunt titania : Vox ueridica ẽ. papłm : deleri non
potest abinitio usq infinẽ: Sed & om̃s qui uolunt in¬
quit pie uiuere in xp̃o ꝑsecutionẽ patuntur: Maligni
autẽ homiines et seduetores ꝓficiunt inpeius: ipsi
errantes & alios inerrorem mittentes : Et unde uerba
illa psalm. sustine dñm uiriliter age. & conforretꝰ

Expanded text:
tantia , tunc erit dedicatio domus, quae modo in tribulationibus fabricatur; tunc recte dicet populus ille: micos meos super me. Vera ergo erit vox ista in populo Dei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit ubi sit: existat fructus, et apparebunt zizania. Vox veridica est per Apostolum, deleri non potest ab initio usque ad finem: Sed et omnes qui volunt, inquit, pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur. Maligni autem homines et seductores proficiunt in pejus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes . Et unde sunt verba illa psalmi, Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur
Abbreviated transcription (Latin):
bona illi dedisti: ꝓpt̾ea te colit: Sed mitte manũ tuam:
& tange om̃ia quȩ sunt eius: nisi in facie benedixerit tibi:
Quid ÷ ntte manũ tuã cũ ipse uellet mittere : sed qia
ipse non possit mittere manũ suã. ipsam potestatẽ quã
accepit ado. manũ dm̃ appellauit: Quid gͦ fr̃squistanta
suꝑ eos : sed quanda apparebit qr non st̃ iocundati :
quando illi confundentur. illi exultabunt in aduenti:
dñi nr̃i ibũ xp̃ cũ uenerit ferens in manu retributiones
Pamai̾ationẽ impiis: regnũ iustis: Sotietatem cũ diabo¬
lo iniquis socetatẽ cũ xp̃o fidelib Quando hoc ergo
ostendit : quando stabunt iusti in magna constantia :

Expanded text:
bona illi dedisti, propterea te colit; sed mitte manum tuam, bona illi dedisti, propterea te colit; sed mitte manum tuam, et tange omnia quae sunt ejus, nisi in faciem tuam benedixerit tibi . Quid est, mitte manum tuam, cum ipse vellet mittere? Sed quia ipse non posset mittere manum suam, ipsam potestatem quam accepit a Deo, manum Dei appellavit. 8. Quiati sunt super eos? Sed quando apparebit quia non sunt jucundati? Quando illi confundentur, illi exsultabunt in adventu Domini Dei nostri, cum venerit ferens in manu retributiones, damnationem impiis, regnum justis; societatem cum diabolo iniquis, societatem cum Christo fidelibus. Quando ergo hoc ostenderit, quando stabunt justi in magna constantia ,
Abbreviated transcription (Latin):
In ipso uulnere o s accedit uxor relicta sicut̃ eua.
ad utrir diaboli: non consolatrix marit tẽptat & dicit
inter multas increpationes : Dic aliqđ uerbũ in dm̃ : &
morere Et ille adã instercore cautior. quã adam in
para diso Namadam in paradiso consensit mulieri. ut
de paradiso dimitteretur. adã in stercore respuit mu¬
lierem ut ad paradisũ amitteretur : Quid gͦ ille adam
instercore parturiens in mortalitatẽ intrinsecus uer¬
mibus fluescens extrinsecus qͥd ait mulieri : tanquam
una ex insipientib mulierib locuta es: Sibona ꝑcepimꝰ
demanudñi mala quare non sustineamꝰ. siterũ & ille
manũ dñi dixit in se. qđ eũ chabolus ꝑcusserat : quia non
a itendebat qͥs ꝓcuteret. sed qͥs ꝑmitteret Nanq & ipse
diabolus eandem potestatẽ quã sibi uolebat dari manũ
dñi appellauit Nã obiciens crim̃ iusto uiro cuidñs ꝑhibe¬
bat testimoniũ : ait do.: Nũ quid gratis colit iobdm̃ : tanta¬

Expanded text:
In ipso vulnere corporis accedit uxor relicta, sicut Eva, adjutrix diaboli, non consolatrix mariti; tentat, et dicit inter multas increpationes: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Et ille Adam in stercore cautior, quam Adam in paradiso; nam Adam in paradiso consensit mulieri, ut de paradiso emitteretur; Adam in stercore respuit mulierem, ut ad paradisum admitteretur. Quid ergo ille Adam in stercore, parturiens immortalitatem intrinsecus, vermibus fluescens extrinsecus, quid ait mulieri? Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus ? Iterum et ille manum Domini dixit in se, quod eum diabolus percusserat: quia non attendebat quis percuteret, sed quis permitteret. Namque et ipse diabolus eamdam potestatem, quam sibi volebat dari, manum Domini appellavit: nam objiciens crimen justo viro, cui Dominus perhibebat testimonium, ait Deo: Numquid gratis Job colit
Abbreviated transcription (Latin):
quis ÷ iste rexgłȩ : dñs uircutum: ipse est rexglȩ:
et : iam uuuificato corpore. supͣ te ꝑgit ille
tẽptatus Supͣ om̃sangłos tendit : ab angło p̃¬
uaricatore ille tẽptatuis Nemo urm̃ se obiciat
atq intercludat iter nrm̃ : ut tam quã ds̃ cola¬
tur a nobis neq principatus neq angelus neq
uirtus nõs separet a caritate xpi Bonum ẽ. sꝑa¬
re indño quã sꝑare in principib ut qui głatur.
in dño głetur: Sunt quid em istẽ i huius mun-¬
di ordinatione uirtutes: sed dñs uirtutũ ipsẽ ẽ.

Expanded text:
rtutum ipse est rex gloriae: et jam vivificato corpore, supra te pergit ille tentatus; supra omnes Angelos tendit, ab angelo praevaricatore ille tentatus. Nemo vestrum se objiciat atque intercludat iter nostrum, ut tanquam Deus colatur a nobis: neque principatus, neque angelus, neque virtus nos separat a charitate Christi . Bonum est sperare in Domino, quam sperare in principe : ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Sunt quidem istae in hujus mundi ordinatione virtutes, sed Dominus virtutum ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
rectione quȩ matutino primȩ sabbati facta ẽ.
quiiamdies dominicus dittur:
ñi est̃ łeRra & penitudo eius orb
terrerum & uniuersi qui habitant
in ea. Idest orb tenarum & unuersi qltha¬
bitaur meo cum clarificatus dñs annun¬
ciatur infidẽ omnium gentium᷑ & uniũsus
orbis t̃rerum fit ecđa eius Ipse suꝑ maria
fundauit eum Ipsẽ firmissĩme stabiliuit
eam suꝑom̃s fluctus scłi huius. ũtabea suꝑa¬
rentur nec nocerent ei & suꝑ flumina p̃¬
parauit eam Flumina inmare fluunt: et
cupidi homines labunt᷑ inscłm etiã istos
superat ecclesia: quȩ deuictis ꝑdĩ grãm cupi¬
ditatib scłarib ad recipiendã inmortalitatẽ
tem dñi: Quis ascendec in altissimã iustitiã
dñi: Aut quis stabit in loco scõ eius: Aut qͥs
det & ꝑmanebit ibi : nisi in nocens in oꝑibus
& mundus in cogitationibus: Qui non acce¬
pit inuano animam suã Qui non in reb.
non ꝑmanentib deputauit animam suam :

Expanded text:
rectione Domini, quae matutino primae sabbati facta est, qui jam dies dominicus dicitur. ni est terra et plenitudo ejus, orbis terrarum et universi qu ejus, orbis terrarum et universi qui habitant in ea: cum clarificatus Dominus annuntiatur in fidem omnium gentium, et universus orbis terrarum fit Ecclesia ejus. Ipse super maria fundavit eam: ipse firmissime stabilivit eam super omnes fluctus saeculi hujus, ut ab ea superarentur, nec nocerent ei. Et super flumina praeparavit eam: flumina in mare fluunt, et cupidi homines labuntur in saeculum; etiam istos superat Ecclesia quae devictis per Dei gratiam cupiditatibus saecularibus ad recipiendam immortalitatem cendet in montem Domini? quis ascendet in altissimam justitiam Domini? Aut quis stabit in loco sancto ejus? aut quis det, et permanebit ibi, nisi innocens in operibus, et mundus in cogitationibus? Qui non accepit in vano animam suam: qui non in rebus non permanentibus deputavit animam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
rexgłe: dns fortis & potens Quẽtu infirmũ
& opp̃ssum putasti  Ons̃ potens inp̃lio: Cora¬
trecta cicatrices: et senties reparatas & inmor¬
talitati redditã infirmitatem humanam.
Resoluta ẽ. quȩ debebat᷑ tris. ubi cum morte
iterum prophetica tuba: tollite portas etiam ce¬
lestes principes urssquas habetis in animis ho¬
minum. qui ad orant militiam cęli Et eleua mini
porit aeternales Et eleuamini portȩ aeternȩ
iustitiae caritatis et castitatis: ꝑ quas anima
diligit unum uerum dm̃: et non fornicatur sub
multis quiappellantur dui: Et in troibit rex głe.
Et introibit rexgłȩ: ut ad dexceram patrisd
interpell& ꝓnobis Quis ÷ istȩ rexgłȩ : quid& tu¬

Expanded text:
e? Dominus fortis et potens: quem tu infirmum et oppressum putasti. Dominus potens in bello: contrecta cicatrices, et senties reparatas, et immortalitati redditam infirmitatem humanam. Persoluta est quae debebatur terris, ubi cum morte iterum prophetica tuba: Tollite portas, etiam coelestes principes, quas habetis in animis hominum qui adorant militiam coeli . Et elevamini portae aeternales: et elevamini portae aeternae justitiae, charitatis et castitatis, per quas anima diligit unum verum Deum, et non fornicatur sub multis qui appellantur dii. Et introibit rex gloriae: et introibit rex gloriae, ut ad dexteram Patris interpellet pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
culum tuum inebrians quã p̃clarũ est: Et
poculum tuum obliuionem prestans priorũ
uanarum delectationum: quam p̾clarũ est .:¬
Et miscđia tua subsequetur meõm̃s dies
uitę meȩ Idẽ. quam dui uiuo in hac mortali
uita: nontua sed mea : Ut in habitem indomo
dni in longitudinẽ dierum Subsequetur autẽ:
Non cuttit hic tantum sedeciam ut inhabitem

Expanded text:
culum tuum inebrians quam praeclarum est! et culum tuum inebrians quam praeclarum est! et poculum tuum oblivionem praestans priorum vanarum delectationum, quam praeclarum estEt misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae: id est, quamdiu vivo in hac mortali vita, non tua, sed mea. Ut inhabitem in domo Domini in longitudinem dierum: subsequetur autem me non hic tantum, sed etiam ut inhabitem
Abbreviated transcription (Latin):
decric. In loco pascue ibi me collocauit: Inlo¬
cd pascuȩ incipientis afide me ꝑducensĩbi
me nutriendum collocauit Suꝑ aquã refec¬
tionis educauit me Suꝑ aquã baptismi quore¬
ficiuntur qui integritatem uiresq amiscrant:
xit me in angustis itineribus qus pauci abulant
la qm̃ tumecum es Nontimebo mala: qm̃ tu
habitas in corde meo ꝑfidem & nunc mecũ es:
ut post umbram moras etiam ego sim tecum
Uirga tua & baculus tuus. ipsa me consolata sud
Disciplina tua tamquam uirga ad gregẽ ouiũ.
& tam quam baculus iã ad grandiores filios
&abanimali uita ad spiritalẽ crescentes: ipsa
autem qua pariuuilus & animalis ingrege pas¬
cuis erudiebar  post illã uirgam̃ ẽẽ cepi sub
baculo. Parasti in conspectu meo mensam: ut
non iam lacte alar paruulus. sed maior cibd̃
sumam firmatus aduersus eos qui me tribu¬
lant Inpingasti in oleo ca put meum Lletifi¬
castiletitia spint̾ali mentem mcam Et po¬

Expanded text:
 In loco pascuae ibi me collocavit: in loco pascuae incipientis ad fidem me perducens, ibi me nutriendum collocavit. Super aquam refectionis educavit me: super aquam baptismi, quo reficiuntur qui integritatem viresque amiserant,xit me in angustis itineribus, quae pauci ambulala, quoniam tu mecum es: non timebo mala, quoniam tu habitas in corde meo per fidem; et nunc mecum es, ut post umbram mortis etiam ego sim tecum. Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt: disciplina tua tanquam virga ad gregem ovium, et tanquam baculus jam ad grandiores filios et ab animali vita ad spiritualem crescentes, ipsa autem, qua parvulus et animalis in grege pascuis erudiebar, post illam virgam cum esse coepi sub baculo, parasti in conspectu meo mensam, ut non jam lacte alar parvulus , sed major cibum sumam, firmatus adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum: laetificasti laetitia spirituali mentem meam. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
suo haec ẽ. generatio querentium dnm̃.
Sicenim nascuntur: quiquer̃ eum: querentiũ
faciem dĩ iacob querentium faciem dĩ : qui
posterius nato primatum dedic Tollite por
quos uos statuistis cupiditatis & timoris
Et cleuamini porte aeternales Et eleuamini
aditus aeternę uite. renuntiationis scło et con-¬
uers: ionis ad dm̃ & introibic rex gloriae:
Et in troibit rex. in quo sine suꝑbia glonemur.:
quisuꝑatis portis mortalitatis & pate factio
sibi celestib ĩmpleit quodait Qaudete

Expanded text:
 Haec est generatio quaerentium Dominum: sic enim nascuntur qui quaerunt eum. Quaerentium faciem Dei Jacob: quaerunt autem faciem Dei, qui posterius nato primatum dedit. 7. vers. 7.quos vos statuistis cupiditatis et timoris. Et elevamini portae aeternales: et elevamini aditus aeternae vitae, renuntiationis saeculo et conversionis ad Deum. Et introibit rex gloriae: et introibit rex, in quo sine superbia gloriemur; qui superatis portis mortalitatis, et patefactis sibi coelestibus, implevit quod ait: Gaudete
Abbreviated transcription (Latin):
preuidens passcirũ abimpus. uid ait : Tradita
est terra in manus impu : Iuid est t̃ratradita
est impii s caro tradita ẽ. in manꝰ ꝑsequentiũ
Non ibi autẽ dimisit iustũ suũ ds̃ : decarne capta
ducit animã in uetã. Dimitteret ds̃ uistũ
suũ inmanib impii. sillũ fecisset consentire
catori Opris est ut adesiderio tuo ñ trada pec¬
catori necũ desiras uitã p̃sentẽ mrusa in illũ

Expanded text:
ita est in manus impii ? Quid est, Terra tradita est in manus impii? Caro tradita est in manus persequentium. Non ibi autem dimisit justum suum Deus: de carne capta educit animam invictam. Dimitteret Deus justum suum in manibus impii, si illum fecisset consentire catori . Opus est ut a desiderio tuo non tradaris peccatori, ne cum desideras vitam praesentem, irruas in illu
Abbreviated transcription (Latin):
bris in teriorib a facultate oꝑis boni possumus ne
fr̃s tanꝗ paralitcũ tolere. & aꝑire tectũ scripturȩ
huiꝰ et eũ suimittere ad dñm : uidetis enĩ qc obscurũ¬

Expanded text:
ibus interioribus a facultate operis boni, possumusne, ibus interioribus a facultate operis boni, possumusne, fratres, tanquam paralyticum tollere, et aperire tectum Scripturae hujus, et eum submittere ad Dominum? Videtis eni
Abbreviated transcription (Latin):
bra eius aboꝑe bono Quib menbris intrinsecus.
qđ ẽ grauns & in teriore homine resolutis. iã de¬
sistat̃ ab oꝑe bono & dicat sibi: Vt qͥd bene operor:
ut qͥd panẽ meũ frango efurienti & nudũ uestio. et
sine tecto induco in domũ meã. ad tendens ad id qđ
scriptũ est. Nũ quã uidi iustũ derelictũ. nec semeneiꝰ
querens panẽ. Cũ uideã tothomines bene uiuentes.
plerũq fame laborantes : Sed si forte erro ego ut tã
illũ qui bene uunt . quã illũ qui male uunt p̃ute bene
iuuere: & alit̾ illũ nouit ds̃ idẽ. iniquũ eẽ. quẽ ego
iustũ prto: qd facio de abrahã quẽ ustũ ipsa scriptura
cõmendat : qͥd facio de ipso apłopaulo qui dicit. Imitato¬
res mei estote ficut & ego xp̃i sanut etiã egosim in
malis qualia ille ꝑtulit in fame & fiti infrigore & nu¬
ditate  ua cogitantẽ &ut dixi Dissolutũ om̃ib: men¬

Expanded text:
us membra ab opere bono; quibus membris intrinsecus, us membra ab opere bono; quibus membris intrinsecus, quod est gravius, et in interiore homine resolutis, jam desistat ab opere bono, et dicat sibi: Utquid bene operor? Utquid panem meum frango esurienti, et nudum vestio, et sine tecto induco in domum meam, attendens ad id quod scriptum est, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem: cum videam tot homines bene viventes, plerumque fame laborantes? Sed si forte erro ego, ut tam illum qui bene vivit quam illum qui male vivit, putem bene vivere, et aliter illum novit Deus, id est iniquum esse, quem ego justum puto; quid facio de Abraham, quem justum ipsa Scriptura commendat? Quid facio de ipso apostolo Paulo, qui dicit: Imitarores mei estote, sicut et ego Christi ? An ut etiam ego sim in malis qualia ille pertulit, in fame et siti, in frigore et nuditate? 3. Ita cogitantem, et, ut dixi, dissolutis membris omn
Abbreviated transcription (Latin):
quesisse panẽ : & quomͦ erit uerũ nũꝗ uidis ius¬
tũ derelictũ. nec sem̃ eius querens panẽ : & si uerum
hoc inuenit inspatiouitȩ suȩ aliter tam̃ inuenit
in lectione huina quȩ fidelior est. quã uita hominũ:
Quidergo facimꝰ: adunent nos piastudia ur̃a. ut in¬
spiciamꝰ in inis uersib: psalmi uoluntatẽ di qͥd nos in¬
telligere uelit Metus ẽ enĩ neunus qͥsq infirmus.
non capiens spiritalit̃ intelligere scripturas. eat in
exẽplahumana. Uideat aliquando bonosser uosdi ẽẽ
innecessitate aliqͣ & in opia querendi panos: Maxime
et paulũ apłm cogitet qͥ dicit in fame & sit. infri¬
gore & nuditatẽ: et scandalizetur apud se dicens
Certe uerũ est qđ cantaui: certe uerũ est qđ in ȩccła
stans tã deuota uoce ꝑsonui Nunquã uidi iustum
derelictũ: nec sem̃ eius querens panẽ : Fallunt nos
scripture. dicat apudse: & dissoluantur om̃ia men¬

Expanded text:
quaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi jusquaerentem panem . Et quomodo erit verum, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Et si verum hoc invenit in spatio vitae suae; aliter tamen invenit in lectione divina, quae fidelior est quam vita hominum. 2. Quid ergo facimus? Adjuvent nos pia studia vestra, ut inspiciamus in his versibus Psalmi voluntatem Dei, quid nos intelligere velit. Metus est enim ne unusquisque infirmus, non capiens spiritualiter intelligere Scripturas, eat in exempla humana videatque aliquando bonos servos Dei esse in necessitate aliqua et inopia quaerendi panis; maxime et Paulum apostolum cogitet, qui dicit, In fame et siti, in frigore et nuditate : et scandalizetur apud seipsum dicens, Certene verum est quod cantavi? certe verum est quod in ecclesia stans tam devota voce personui, Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem? Fallunt nos Scripturae, dicat apud se; et dissolvantur omnia ej
Abbreviated transcription (Latin):
uistũ derelictũ nec semen eius querens panem: Sic
quasi imus homo loquit᷑. Quã multũ te pusest
etas unius hominis & qͥd magnũ est ut homo positꝰ
in una aliqua parte terrarũ ꝑ totã uitã suã tã breuẽ
quã humana uita breuis. ẽ. quã uis asenectutẽ aui¬
uentute ꝑuenerit. ñ uidẽ t iustũ derelictũ nec sem̃
eius querens panẽ : Non ẽ mirandũ : Potit enĩ fieri :¬
ut ante uitã ipsius fusset aliqͥs iustus querens panẽ :
Potut ui fieri : ut in alia parte terrarũ ñ ubi ipse
eẽt Dem de aliud qđ mouet audite : Ecce imꝰqͥsq in uob
qui forte iã senuit. respiciens cursus ȩtatis suȩ iam
ꝑactas sibi ubi cogitatione uersatus fuerit in his quos
nouit : forte ñ ẽĩ occurrat iustus quȩrens panẽ. aut
filius uisti quȩrens panẽ : Sed tam̃ respicit ad scriptu¬
in regione sua mutasse aliã regionẽ: Inuenit et filiũ
ipsuis isa ac eius de famis causi in alias isse regiones

Expanded text:
ustum derelictum, nec semen ejus quaerens panem. Si quasi unus homo loquitur, quam multum tempus est aetas unius hominis; et quid magnum est, ut homo positus in una aliqua parte terrarum per totam vitam suam tam brevem, quam humana vita brevis est, quamvis ad senectutem a juejus quaerens panem? Non est mirandum. Potuit enim fieri ut ante vitam ipsius fuisset aliquis justus quaerens panem, potuit fieri ut in alia parte terrarum non ubi ipse esset. Deinde aliud quod movet, audite: Ecce unusquisque in vobis, qui forte jam senuit, respiciens cursus aetatis suae jam peractos sibi, ubi cogitatione versatus fuerit in his quos novit, forte non ei occurrit justus quaerens panem, aut filius justi quaerens panem: sed tamen respicit ad Scriptuin regione sua, mutasse aliam regionem ; invenit et filium ipsius Isaac ejusdem famis causa in alias isse regiones
Abbreviated transcription (Latin):
Quomꝰ sem illius in benedictione erit: sic semen impioꝵ
peribit Semen enim impioꝵe: oꝑa impioꝵ. Nam
inuenimus rursum filiũ impiã fiorere in scło & ali¬
quando ficri uistũ & florere in scło: Uide ergo qͦmͦ
carnaliter: nã decipieris sxsemin impioꝵ. om̃ia
oꝑa ipsorũ peribunt: stuctũ non habebunt Ad ten¬
pus enĩ. aliqͥt ualent: Postea quȩrent & ñ inuenient
qđ opati sunt : Nã ꝑdentiũ qđ oꝑati sunt uoxerit illa
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia aut qd diuitiarũ iactantia
contulit nobis: transierunt om̃a illa tã quã umbra.
nec tibi aliquã uillã magnã ꝓmittat Ne quod
hic iuberis contẽpnere. ibi speres Terra estque¬

Expanded text:
Quomodo semen illius in benedictione erit, sic semen impiorum Quomodo semen illius in benedictione erit, sic semen impiorum peribit. Semen enim impiorum, opera impiorum. Nam invenimus rursum filium impii florere in saeculo, et aliquando fieri justum, et florere in Christo. Vide ergo quomodo carnaliter, nam decipieris. Sed semen impiorum, omnia opera impiorum peribunt, fructum non habebunt: ad tempus enim aliquid valent; postea quaerent, et non invenient quod operati sunt. Nam perdentium quod operati sunt, vox erit illa: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactatio contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra .nec tibi aliquam villam magnam promittat, ne quod hic juberis contemnere, ibi speres. Terra est quae
Abbreviated transcription (Latin):
eis dabit qđ hue amas multos annos uiuere:¬
senescerȩ : non ad tendis qx sisenectutẽ optas
uenire: hanc optas dequa cũ uenerit conquȩraris:
Non tibi ergo dicat anima uel mala. uel infirma
& non derelinquet scõs suos : Reuera ñ derelin¬
quet : uttr es pueros incam ino laudantes non eos
tenigit ignis : Nũ qͥd scĩ eius machaber ñ erant : qui
in ignib defecer carne ñ fide sed hoc inqͥs maiorẽ
questionẽ hab& : qr cũ fide illi ñ defecer iit ille
illos dereliquerit : dudi qđ sequit᷑: In ȩternũ
conseruabuntur: lupaucos annos eisoptabas
Quos eis sidaret dñs non derelinqueret sc̃õs suos:
Uisibilit̃ non de reliquit trespueros occulte non
dereliqt machabeos Illis etiã decht uitã tẽpora¬
tamen nec illos dereliquit : qui ñ derelinqu& scõs
suos &nihil magnũ acceꝑant tres pueri: siñ in
eternũ conseruarentur : ineternũ conseruabuntur
Iniusti autẽ pimientur : et semen inpiorũ peribit

Expanded text:
dabit quod hic amas, multos annos vivere,senescere? Non attendis quia si senectutem optas venire, hanc optas de qua cum venerit conqueraris. Non tibi ergo dicat anima, vel mala, vel infirma, et non derelinquent sanctos suos? Revera non dereliquit tres pueros in camino laudantes, non eos tetigit ignis : numquid sancti ejus Machabaei non erant, qui in ignibus defecerunt carne, non fide ? Sed hoc, inquis, majorem quaestionem habet, quia cum fide illi non defecerint, ille illos dereliquerit. Audi quod sequitur: In aeternum conservabuntur. Tu paucos annos eis optabas, quos eis si daret Dominus, non derelinqueret sanctos suos. Visibiliter non dereliquit tres pueros, occulte non dereliquit Machabaeos: illis etiam dedit vitam temporatamen, nec illos dereliquit, qui non derelinquet sanctos suos. Et nihil magnum acceperunt tres pueri, si non in aeternum conservarentur. In aeternum conservabuntur. 10. Injusti autem punientur, et semen impiorum peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃m habent : Illũ eñ uenturũ eẽ. crediderunt :
quẽ nos uenisse iã credimꝰ: Et meiꝰ fide et pnpsi
sanati sunt in cuiꝰ nͦos. ut eẽc. et ipse totius caput cui¬
tatis iherłm. om̃b c̃numeratis fidelib abmitio
usq infinẽ. Ad iunctis etiã legionib & exercitib
angłoꝵ : ut fiat una illa cuitas subunorege
& ima quȩdã ꝓuntia subuno imperatore. Felix
in ꝑpetua pac̾e et salute. laudans dm̃ sine fine :¬
quã unus quidã homo pͥmo iunior fint : et ecce
iã infine scłi insenecta pingui qm̃ deilla dictũ
est. Ad huc multi plicabuꝰ. t̾ insenecta pingui. mul¬
tiplicata ẽ. suꝑoms gentes. Et ipsus uox ẽst adaenden¬
tis quasi unuis hominis pͥmã ȩtatẽ sua. & istam
norussimã : respex̃ ꝑ om̃ia qr om̃s etates notas hab&
ꝑscripturas. &ait exultans & monens : Iumor fui
pͥmis tẽporib scłi : et ecce senexsũ & iã in nouissimis

Expanded text:
m habent. Illum enim venturum esse crediderunt, quem nos venisse jam credimus, et in ejus fide et ipsi sanati sunt, in cujus et nos, ut esset ipse totius caput civitatis Jerusalem omnibus connumeratis fidelibus ab initio usque in finem, adjunctis etiam legionibus et exercitibus angelorum, ut fiat una civitas sub uno rege, et una quaedam provincia sub uno imperatore, felix in perpetua pace ac salute, laudans Dominum sine fine quam unus quidam homo, primo junior fuit, et ecce jam in fine saeculi est in senecta pingui; quoniam de illa dictum est: Adhuc multiplicabitur in senecta pingui . Multiplicata est per omnes gentes, et ipsius vox est attendentis quasi unius hominis primam aetatem suam, et istam novissimam, respexit per omnia, quia omnes aetates notas habet per Scripturas; et ait exsultans et monens: Junior fui, primis temporibus saeculi; et ecce senui, sum etiam n
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nõblitus cogitat. & cogitando ruminat :¬
e ruminando delectat᷑: Vnde dr̃ : Cogitatio sc̃a
seruabit te : Et etce siseruatte in raminatcone
ratur Fgnerator quidem latine dr̃ & quidat mutuũ
& squi accepit : Planius autẽ hoc dicitur.: sidicĩmus fenerat:
qͥd fenerit adios. Quid gr̃amaticiuelintꝰ melius
in barbaris monr̃o mpelius intelligitis quã in nr̃a dis¬
serti tudine uos di serti eritis .: Ergo iustus iste tota
de miseretꝰ & fenerat: sed ñ gaudeant feneratores:
Inuenimꝰ enĩ quendã feneratorẽ . ficut inuenimus quen¬
Nolositis feneratores : & idõ nolo : qc ds̃ ñ uult : Nã
siego nolo a ds̃ uult: agite Si autẽ ds̃ ñ uult etiam¬
siego uellem. malo suo ageret qͥ ageret : Unde appa¬
rec dm̃ hoc nolle. Dictũ est alio loco Qui petumam
suã ñ dedit adusurã : Et quã de testabile sit quã odio¬
sum quã ȩxecrandũ. puto ꝗe t ipsi feneratores nouer:
Rursusautẽ ego ipse immo ds̃ nr̃ qui te phibet esse fenerator

Expanded text:
est oblitus, cogitat, et cogitando ruminat, ruminando delectatur. Unde dicitur: Cogitatio sancta servabit te . Et ecce si servat te in ruminatione ratur. Feneratur quidem latine dicitur, et qui dat mutuum, et qui accipit: planius hoc autem dicitur, si dicamus fenerat. Quid ad nos quid grammatici velint? Melius in barbarismo nostro vos intelligitis, quam in nostra disertitudine vos deserti eritis. Ergo justus iste tota die miseretur, et fenerat. Sed non gaudeant feneratores. Invenimus enim quemdam feneratorem, sicut invenimus quemNolo sitis feneratores, et ideo nolo, quia Deus non vult. Nam si ego nolo, et Deus vult, agite: si autem Deus non vult, etiamsi ego vellem, malo suo ageret qui ageret. Unde apparet Deum hoc nolle? Dictum est alio loco: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . Et quam detestabile sit, quam odiosum, quam exsecrandum, puto quia et ipsi feneratores noverunt. Rursus autem ego ipse, imo Deus noster, qui te prohibet esse fenerator
Abbreviated transcription (Latin):
neres quo fur nom possit accedere : si ergodolet
qui ꝑdidit. hoc doleat qr ñ ibi posuit. unde perire
nolite putare qe ñ uidicat ds̃ aut ꝑuerse iudi¬
cat. Iuite mon& ut iuste uidices: ipse ꝑuerse
iudicaturus ẽ : amat ille iuditiũ & ñderȩ linqͥet
scos suos. Sed nI mͦ sit abscondita apud illũ uita
sc̃oꝵ uit qͥ modo laborant in terra. quasi tẽpore
dice uiuebat. infructib appareat: amat ergo
ille uiditiũ &̃ ñ derel inquet scõs suos Sellabo¬
rat sc̃s in fame : Non illũ derelinꝗte ds̃: Flagel¬
lat om̃em filiũ quem recipit Contẽpnis illũ
quando flagellat: & parcis quando ditat᷑ unde
eni flagelłat᷑ pressuris tẽporalib: quando di¬
tabitur : quando audi&. uenite benedicti patris
mei pcipite regnũ. qđ uobis paratũ est abont¬
gine inundi : Noli ergopiger eẽ Fagellari
ut sis inter eos qui merentur recipi: Ile amat
ad tẽpus : Et qͣm flagellat omei filiũ quemie

Expanded text:
neres quo fur posset accedere? Si ergo dolet neres quo fur posset accedere? Si ergo dolet qui perdidit, hoc doleat, quia non ibi posuit unde perire nolite putare quia non judicat Deus, aut perverse judicat. Qui te monet ut juste judices, ipse perverse judicaturus est? Amat ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed quo modo sit abscondita apud illum vita sanctorum, ut qui modo laborant in terra, quasi tempore dice vivebat, in fructibus appareat. Amat ergo ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed laborat sanctus in fame? Non illum derelinquet Deus: flagellat omnem filium, quem recipit . Contemnis illum quando flagellatur, expavescis quando ditatur. Unde enim flagellatur? Pressuris temporalibus. Quando ditabitur? Quando audiet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Noli ergo piger esse flagellari, ut sis inter eos qui merentur recipi. Usque adead tempus. Et quoniam flagellat omnem filium, quem
Abbreviated transcription (Latin):
iste strepitus. nisi qr habundant iste uoces: immusqͥsq̃
modo cognoscet has uoces : aut inore suo. aut in
ore uicĩni sui. aut inore amici sui Deleat istalds̃.
& exstirp et spinas deagro suo Plantet frugem
bonã t arborẽ fruetiferã. Quid enĩ contristat᷑
es ohomo qr dedisti pauperi & alia ꝑdidisti:
Nonne uides er ꝑdidisti qđ non dedisti : quare non
respicis ad dm tuũ : ubi est fides quare sic dor¬
mit : excita illã incorde tuo Ad tende qͥdtͥ
dixerit dñs ipse : quando te ad inuus modi bo¬
na oꝑa exortabatur : Facite uobis sacculos non
uetere scentes. thesaurũ non deficientẽ incȩlis.
quo fur ñ accedit : Hoc gͦ cõmemora : quando
plangis indã no : Iuid ploras stulte paruicor¬
dis: aut ñ sani cordis : quare ꝑ didisti nisige mihi
ñ cõmodasti : quare ꝑdidisti: qs tibi abstulit : res¬
pondebis : Fur: Nomie hoc te pͥmonuerã ne ibi po¬

Expanded text:
iste strepitus, nisi quia abundant istae voces? Unusquisque iste strepitus, nisi quia abundant istae voces? Unusquisque modo cognoscit has voces, aut in ore suo, aut in ore vicini sui, aut in ore amici sui. Deleat illas Deus, et exstirpet spinas de agro suo: plantet frugem bonam, et arborem fructiferam. Quid enim contristatus es, o homo, quia dedisti pauperi, et alia perdidisti? Nonne vides quia perdidisti quod non dedisti? Quare non respicis ad Deum tuum? Ubi est fides? quare sic dormit? Excita illam in corde tuo. Attende quid tibi dixerit ipse Dominus, quando te ad hujusmodi opera bona exhortabatur: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit . Hoc ergo commemora, quando plangis in damno. Quid ploras stulte parvi cordis, aut non sani cordis? Quare perdidisti, nisi quia mihi non commodasti? Quare perdidisti? Quis tibi abstulit? Respondebis: Fur. Nonne hoc te praemonueram, ne ibi po
Abbreviated transcription (Latin):
timus semen. sed respice ad aliũ psalmũ  Cuntes
ibant et flebant: mittes semina sua: Artende.
quia semen eius in benedictione erit Uenientes
enĩ uenient᷑  exultatione portantes manipulos
suos. Uide gͦ qđ seqt̃: et noli ẽẽ. piger Declina
amalo et facbonũ: Nolitibi putare sufficere :si
non spolias uestitũ. Non expoliando enĩ uestitum:
declinasti amalo Sed noli arescere & sterilis eẽ .:
sic noli spoliare uestitũ: ut uestias nudum Hoc
est enĩ declinare amalo: et facere bonũ. A quid
inde abeo dicturus es : iã comendauit ille quẽ
fenera u. Qud tꝰ dabit: intã ȩternã dabit tibi:
cũ dasqđ nemote udȩt : aut qr deserit ds̃ quando for¬
te dederis pauꝑi. & c̃secut fuerit aliqđ dãpnũ. aut
aliqua tristitia rei amis isȩ: & dicas tibi Nuid ꝓfuit
bona me fecisse oꝑa: puto ñamat ds̃ homines qui
bene facuint: unde ista ur̃a fit murmuratio unde

Expanded text:
timus semen. Sed respice ad psalmum alium: Euntes timus semen. Sed respice ad psalmum alium: Euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua. Attende, quia semen ejus in benedictione erit: Venientes autem venient cum exsultatione, portantes mani Vide ergo quod sequitur, et noli esse piger: Declina a malo, et fac bonum. Noli tibi putare sufficere, si non exspolias vestitum. Non exspoliando enim vestitum, declinasti a malo: sed noli arescere, et sterilis esse. Sic noli exspoliare vestitum, ut vestias nudum: hoc est enim declinare a malo, inde habebo, dicturus es? Jam tibi commendavit ille quem feneras, quid tibi dabit: vitam aeternam dabit tibi; cum das, quod nemo te videat; aut quia deserit te Deus, quando forte dederis pauperi, et consecutum fuerit aliquod damnum, aut aliqua tristitia rei amissae, et dicas tibi: Quid profuit bona me fecisse opera? Puto non amat Deus homines qui benefaciunt. Unde ista vestra submurmuratio, unde