comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat: non caritatis gr̃a s ut eccłiȩ
firmitatem oppugnent. De qͥb
unus scõrum. Non timebo in qtͥ
milia populi circumdantisme.
Siquide egyptus tenebrȩ inter¬
pieta t᷑: assyrii dirigentes. In
quib aeriȩ potestates intelligun¬
tur: qui se assyriis hominib
iuudelicet potentiorib adiungt̃.
ut ꝑ eos ꝑsequitiones in gerãt
dĩ elecus. De quib dominus
ut omnis qui occiderit uos ar¬
bitietur se obsequium p̃stare dõ.
Et hoc quidẽ faciunt: quatinꝰ
suȩ scuiciȩ feritatem sacient
impietate penarum. Ergo tro¬
policȩ egiptus dat manus assy¬
riis in sacietatem ipsis: quando
heretici iunguntur hereticis.
Donatistis scilicet. maximiani¬
stȩ & ualentinianis marcioni¬
stȩ uel manichei: in sacietatem
acquisitioinis populi iam sedu¬
cci. En & iuxta hebraicam ueri¬
tatem plorat ȩcclia suos. qnͣdo
menbra xp̃i & ministri aitariᷤ
ꝓ terrenis et uanis reb dant
manus potentiorib & seculari¬

Expanded text:
rat, non charitatis gratia, sed ut Ecclesiae rat, non charitatis gratia, sed ut Ecclesiae firmitatem oppugnent. De quibus unus sanctorum: Non timebo, inquit, millia populi circumdantis me . Siquidem Aegyptus tenebrae interpretatur: Assyrii dirigentes: in quibus aereae potestates intelliguntur, qui se Assyriis hominibus, videlicet potentioribus adjungunt, ut per eos persecutiones ingerant Dei electis: de quibus Dominus ut omnis qui vos occiderit, arbitretur obsequium se praestare Deo : et hoc quidem faciunt, quatenus suae saevitiae feritatem satient, impietate poenarum. Ergo tropologice Aegyptus dat manus Assyriis in satietatem ipsis, quando haeretici junguntur haereticis, Donatistis scilicet Maximianistae, et Valentinianis Marcionistae vel Manichaei, in satietatem acquisitionis populi jam seducti. Sed juxta Hebraicam veritatem plorat Ecclesia suos, quando membra Christi et ministri altaris, pro terrenis etiam rebus dant manus potentioribus et saeculari
Abbreviated transcription (Latin):
Egipto inquit dedimus manũ
& assyriis: ut saturarem᷑ pane.
Ubi alia interp̃tatio longe alit̃
ait. Egyptuis inquit dedit ma¬
nus assyriis: in sacietatẽ ipsis.
Historice autem plangit quod
tanta nobilitas generis p̃roga¬
diuam patrum habens ex gen̾e
ꝓpħarum ac patriarcharum.
qd̃ egypto cui ante seruierãt
ut saturarent᷑ panib sicuc ali¬
bi scͥptum ẽ. Repleti prius pro
panib se locauerunt. U non
solum egypto se tradiderunt.
uerum etiam & assyriis obin¬
ediam panis: quib olm deus
manna de celo pluorat. ꝙ mi¬
raculis choruscantib in regnũ
coram cunctis gentib sublima¬
rat. Ceterum qd̃ dicit egẏptuᷤ
cledit manus assyriis in sacie¬
tatem ipsis. significat egiptios
assyriosq milices unanuntt̃
ad captuitatem isrłitice pleb̃
conuenisse. ut spolia distrahe¬
rent eoꝵ stiasq cupiditates.
diuiciis saciarent. Iuxta alle¬
goriam uͦ contra ȩccłiam xp̃i egy¬
ptus simul cum asfyriis conspi¬

Expanded text:
Aegypto, inquit, dedimus manum Aegypto, inquit, dedimus manum et Assyriis ut saturaremur pane. Ubi alia interpretatio longe aliter ait: Aegyptus, inquit, dedit manus Assyriis, in satietate ipsis. Historice autem plangit, quod tanta nobilitas generis praerogativam patrum habet ex genere prophetarum ac patriarcharum, quod Aegypto cui ante servitut saturarentur panibus, sicut alibi scriptum est : Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et non solum Aegypto se tradiderunt, verum etiam et Assyriis ob inediam panis: quibus olim Deus manna de coelo pluerat, et miraculis coruscantibus, in regnum coram cunctis gentibus sublimarat: caeterum quod dicit: Aegyptus dedit manus Assyriis in satietatem ipsis, significat Aegyptios Assyriosque milites unanimiter ad captivitatem Israeliticae plebis convenisse, ut spolia distraherent eorum, suasque cupiditates divitiis satiarent. Juxta allegoriam vero, contra Ecclesiam Christi Aegyptus simul cum Assyriis conspi
Abbreviated transcription (Latin):
alia in aliam ciuitatem passim
fugere sine iequie compelledan¬
tͣ. Unde dicitur quod requies
non dabatur nob̃. Porro ꝑma
nus inceruicib omnis affucci¬
o insinuat᷑ et despectio humi
lium & ipsi uitronci alteram
p̃berent. Ergo moralit̃ ꝑ cer¬
uices suꝑbia nr̃a designatur:
sicut iob ait. Posuerunt ceriti¬
cem suam sicut scutum: super¬
biam scilicet suam in ꝓtectioĩs
auxilium. ꝑhanc quippe su¬
ꝑbiam tanquam in ceruicib
nr̃is ferimur ad laborem ut
fugiamus a requie:quando
ex conscientia reatus nr̃i intus
ꝑcitimur. quod ds excelsus
humilia respicit. & alta alon¬
ge cognoscit. Cognoscit quidẽ
non ut approbet: s ut seriat
ꝙ condempnet. Q hoc est
dicere ceruicib minabamur.
&& lassis non dabat᷑ requies: quia
peccatis et uicus post finem la¬
boris nulla manet requies. Om̃is
enim sicut quieta spiritał ẽ uita:
ita inquieta carnalis & labori¬
osa. Et hinc ẽ quod ddicitur:
quia lassis non dabat᷑ requies.

Expanded text:
alia in aliam civitatem 1534 passim alia in aliam civitatem 1534 passim fugere sine requie compellebantur. Unde dicitur quod requies non dabatur nobis. Porro per minas in cervicibus, omnis afflictio insinuatur, et despectio humilt ipsi ultronei alteram praeberent. Ergo moraliter per cervices superbia nostra designatur, sicut Job ait: Posuerunt cervicem suam sicut scutum: superbiam scilicet suam protectionis auxilium. Per hanc quippe superbiam tanquam in cervicibus nostris ferimur ad laborem et fugamur a requie, quando ex conscientia reatus nostri intus percutimur: quod Deus excelsus humilia respicit, et alta a longe cognoscit. Cognoscit quidem, novit, approbat, sed ut feriat et condemnet. Et hoc est dicere: Cervicibus minabamur, et lassis non dabatur requies; quia peccatis et vitiis post finem laboris nulla manet requies. Omnis enim sicut quieta spiritalis est vita: ita inquieta et carnalis et laboriosa. Et hinc est quod dicitur, quia lassis non dabatur requies.
Abbreviated transcription (Latin):
atq scientiam rerum scłarcum
ꝓ spiritalib cdare: certe aut econ¬
trario uirtutes animi intus ui¬
ciis extrescentib quasi ꝓ cõmu¬
datione amittere. S neutrum
eꝵ sine precio labons commu¬
datur aut doloris: quia nullum
inustum lucrum sine iusto dam¬
pno. neq lucrum scm̃ sine laben¬
tium rerum dispendio comparat᷑.
Ceruicib inquid minabamur:
lassis ñ dabatur reqiues. Contẽ¬
ptum itaq captiuoꝵ. &. uęrati¬
onem insinuat coram ȩquissimo
iudice : qui suꝑbos disꝑdit et
exaitat humiles. Enumerat
autẽ quomꝰ manib suꝑborũ
ad cdeiectionem in ceruicib ꝑcus¬
si ꝓpellebantur: ut etiam lassi
ac fessi cruclelitate hostili nolen¬
tes currerent. & sine requie la¬
borem oꝑis ꝑferrent. En et sp̃a¬
liter eccłia xp̃i gemit in marcy¬
rib siuis quando colaphis per¬
cussi. & manib ꝑsequutorum
in ceruicib uexati. muitisq ob¬
ꝓbriis et cruciatib affucti: de

Expanded text:
atque scientiam rerum saecularium atque scientiam rerum saecularium pro spiritalibus dare. Certe aut e contrario virtutes animi intus vitiis excrescentibus quasi pro commutatione amittere. Sed neutrum eorum sine pretio laboris commutatur aut doloris: quia nullum injustum lucrum sine justo damno, neque lucrum sanctum sine labentium rerum dispendio comparatur. Cervicibus inquit minabamur: lasis non dabatur requies. Contemptum itaque captivorum et vexationem insinuat, coram aequissimo judice, qui superbos disperdit, et exaltat humiles. Enumerat autem quomodo manus superborum adjectionem in cervicibus percussi propellabantur: ut etiam lassi ac fessi crudelitate hostili nolentes currerent, et sine requie laborem operis praeferrent. Sed et spiritaliter Ecclesia Christi gemit in martyribus suis, quando colaphis percussi et manibus persecutorum in cervicibus vexati, multisque opprobriis et cruciatibus afflicti, de
Abbreviated transcription (Latin):
gratis inuitauerat. Om̃s sicientes
inquit uenite adaquas: ꝙ qui
ñ habetis argentum ꝓpace emite
& bibite tuinum et lac absq ulla
commutatione. Quas cum ꝓfecto
cupidi sacerdotes p̃tio distrahunt
ircte plebs luget: eo qd̾ ligna scrip¬
turarum scilicet & donoꝵ. xp̃i cle¬
menta quib ignis cotidie sci sp̃c
delit̃ uenalia fiunt. Ceterum mo¬
ralit̃ aqitas ꝓpͥas pecuma bibũt:
qui lacrimarũ suarum liquoribꝰ
Quarum ꝓfecto meditatione ca¬
ritatem intus nutriunt ac timo¬
rem. fitq tanto ꝓmoranimus
ad dolendum. quanto ampliori
fuerit unflammatus dilectionis
amore. aut aculeo ob immanita¬
tem scelerum conficus timoris.
Sicq fit: ut pecunia scͥpturarũ
aquas bibamus lactimarũ nr̃aꝑ.
Hinc ꝙͦ cdauid. Cibabis nos inqt
pane lacrimaritm: ꝙ potũ dabis
nob̃ in lacrimis in mensura. Li¬
gna qͦ in pabulum dominici
ignis pretio emimus: quotiens
terrena ꝙ caduca ꝓ spiritalib
commutamus. Et hoc ẽ aquas
nr̃as pecunia bibere. sapientiam

Expanded text:
invitaverat: Omnes sitientes, inquit, venite ad aquas; et qui non habetis argentum, properate, emite, et bibite vinum et lac, absque ulla commutatione . Quas cum profecto cupidi sacerdotes pretio distrahunt, recte plebs luget, eo quod ligna, Scripturarum scilicet et donorum Christi elementa, quibus ignis quotidie sancti Spiritus deliter venalia sunt. Caeterum moraliter, aquas proprias pecunai bibunt, quia lacrymarum suarum liquoribus Quarum profecto meditatione charitatem intus nutriunt ac timorem: fitque tanto pronior animus ad dolendum, quanto ampliori fuerit inflammatus dilectionis amore, aut aculeo ob immanitatem scelerum confixus timoris. Sicque fit ut pecunia Scripturarum, aquas bibamus lacrymarum nostrarum. Hinc quoque David: Cibabis nos, inquit, pane lacrymarum: et potum dabis nobis in lacrymis in mensura . Ligna quoque in pabulum Dominici ignis pretio emimus, quoties terrena et caduca pro spiritualibus commutamus. Et hoc est aquas nostras pecunia bibere, sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
quam nr̃am pecuniã bibi¬
mus: ꝙ li gna ñã p̃cio
comparauimus. Immanicatẽ¬
ꝓpħa describit crudelitatis. et
afflctionem gentis suȩ. inopi¬
am siquidẽ eoꝵ atq p̾uationẽ
bom: intantum ut aqũa quę
gratis omnib prestat᷑. etiam
suo pretio comparauerint. Unde
mouere cum lacͥmis indulgentiã
pii iidicis ꝑ singula festinat. dũ
quȩ uix ullis accidisse gentib un¬
quam legit᷑. Congruit autem iste
sensus aduersus cupidos sacerdotes
temploꝵ dĩ qui domũ di faciunt
domũ negotiationis: qui ꝓpt̃ bap¬
tismata & doctrinam p̾dicationiᷤ
suȩ. seu ꝓpt̃ carismata donoꝵ dei
lucra sectant᷑. & impensiones quȩ¬
runt sui questus. Cont᷑ qͦs plebis
xp̃i uire deplorat &e plangit. Aqͥs¬

Expanded text:
quam nostram pecunia bibimus: ligna nostra pretio comparavimus. Immanem propheta describit crudelitatem et afflictionem gentis suae. Inopiam siquidem eorum atque privationem boni, intantum ut aquam quae gratis omnibus praestatur, etiam suo pretio comparaverint. Unde movere cum lacrymis indulgentiam pii judicis per singula festinat, dum quae vix ullis accidisse gentibus unquam leguntur. Congruit autem iste sensus adversus cupidos sacerdotes templorum Dei, qui domum Dei domum faciunt negotiationis; quia, propter baptisma et doctrinam praedicationis tuae, seu propter charismata donorum Dei, lucra sectantur et impensiones quaerunt sui quaestus: contra quos plebs Christi jure deplorat et plangit. Aq
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. En ista ẽ dies quam expe¬
ctabamus. inuenimus. uidemus.
Illam enim diem semꝑ hostes nr̃i
expectant uenire. qua liccat eis non
minus animam uniꝰcuiusq quam
& totam simul eccł̃iam quasi in
gladio ultionis diuinȩ uel ꝑditio¬
nis deuorare. S quia hocminime
ꝓuenire pot̾. nisi ꝓ multitudine
impietatum nĩarum. dominus
iusto suo iudicio fieri ꝑmiserit.
siciti & Merłm illius fecisse ꝓbat᷑:
continuo ꝓpħa plangenꝰ subiungit:.

Expanded text:
sequitur: En ista est dies quam exspesequitur: En ista est dies quam exspectabamus, invenimus, vidimus. Illam enim diem semper hostes nostri exspectant venire, qua liceat eis non minus animam uniuscujusque, quam et totam simul Ecclesiam, quasi in gladio ultionis divinae, vel perditionis devorare. Sed quia hoc minime provenire potest, nisi pro multitudine impietatum nostrarum, Dominus justo suo judicio fieri permiserit, sicuti et Jerusalem fecisse probatur, continuo p
Abbreviated transcription (Latin):
peruerunt suꝑte os suum:
omnes immici tui. Sibilaite¬
runt & fremuerunt dentib: et
derident et insultant de ea ꝓ illis
quȩ ceciderit. Aperuerunt inquit
suꝑ de os suum: omnes inimici tui.
cum multa sunt de nob̃ mala quȩ
dicant᷑. Alrt̃ aut̃ apud iudicem qui
in nullo fallitur clausum eẽt. nisi
ex nob̃ innumera foient scelera et
peccata hostis quȩ obiceret. Aperie¬
bant gͦ contia ihecłm deiectam os
suum: aꝑiunt & contͣ eccłiam delin¬
catam. Hinc qͦ dauid. Deus inquit
laudẽ meam ne tacueris: quia os
peccatoris & os dolosi suꝑ me aꝑtũ
est. felix namq cui et si sunt culpe
quȩ obiciantur:sunt & laudes ꝓ
ea quȩ dicantur. Sibilauerunt᷑
ait et fremuerunt dentib quasi
leones inquam auidi ad deuoran¬
dum. Quia sicut caritate comptin¬
cti atq stupore ꝑmoti hi fupra si¬
bilasse dicuntur dolentos: ita isti
plaudentes &e irridentes quando
uderint unam earum corruisse.
clĩ auxilio & grã cdestitutam Unde

Expanded text:
peruerunt in te os suum omnes inimici tui, sibilaverunt, fremuerunt dentibus, et derident et insultant pro ea de illis quae ceciderit. Aperuerunt super te, inquit, os suum omnes inimici tui. cum multa sunt de nobis mala quae dicuntur. Aliter autem apud judicem qui in nullo fallitur clausum esset, nisi ex nobis innumera forent scelera et peccata, hostis quae objiceret. Aperiebant ergo contra Jerusalem dejectam os suum; aperiunt et contra Ecclesiam delincatam. Hinc quoque David, Deus, inquit, laudem meam ne tacueris, quia os peccatoris et os dolosi super me apertum est. . Felix namque cui etsi sint culpae, quae objiciantur, sunt et laudes pro ea quae dicantur. Sibilaverunt, inquit, et frenduerunt dentibus, quasi leones, inquam, avidi ad devorandum: quia sicut charitate compuncti atque stupore permoti supra sibilasse dicuntur dolentes, ita isti plaudentes et irridentes, quando viderint unum eorum corruisse, Dei auxilio et gratia destitutum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
equitib in mare. & reduxit.
iꝑ eos dñs aquas maris: filii
ũt isrł ambulauerunt ꝑsic¬
im in medio eius. Et tu sifi¬
us isrł es: poteris ambulare
siccũ in medio mari. Si fue¬
s in medio nationis uraue &¬

Expanded text:
us in mare, et reduxit super eos Dominus aquas maris; filii autem Israel ambulaverunt per siccum in medio ejus. » Et tu, si filius Israel es, potes ambulare per siccum in medio mari, si fueris in medio nationis pravae
Abbreviated transcription (Latin):
ingredit᷑ ꝑ portã aquilonis ut
adoret egrediat᷑ ꝑuiã porte me¬
ridiane. Qͥs ẽ iste popłs. cui
hoc precipit᷑᷑ Nempe gentili¬
um. Ut qui derelinquens por¬
tam aquilonis a quo exardes¬
cunt mala suꝑt̾ram. ingressꝰ
fuerit templum. ñ egrediat᷑
nͥ ꝑ uiã porte meridiane ad
portam luminis. ad portam
caloris. ad portam in qua spon¬
sus cubat in meridie. Qui uͦ¬
ingredit᷑ ꝑuiam porte meridi¬
ane: egrediat᷑ ꝑ uiam porte a¬
quilonis.Quis nam illeͤ Po¬
płs scilicet iudeoꝵ qui derelin¬
quens uiam porte luminis.
uadit ad portã aqͥlonis. de qͦ
dicit᷑ aqͥlo uentus durissimꝰ. Di

Expanded text:
portam Aquilonis ut adoret, egrediatur per viam portae meridianae. » Quis est iste populus, cui hoc praecipitur? Nempe gentilium, ut qui derelinquens portam Aquilonis, a quo exardescunt mala super terram, ingressus fuerit templum, non egrediatur nisi per viam portae meridianae ad portam luminis, ad portam caloris, ad portam in qua sponsus cubat in meridie. Deniquingreditur per viam portae meridianae, egrediatur per viam portae Aquilonis; quisnam ille est populus? scilicet Judaeorum, qui derelinquens portam viae luminis, vadit ad portam Aquilonis de quo dicitur: « Aquilo ventus durissimus ; »
Abbreviated transcription (Latin):
suram derra illa metiatur inqͣ
nequa nequaqͣm sit templum.
in ea sacerdotes qui accedunt
ad dñi ministeriũ. Habitent
auͣt eo temꝑe quo sacerdotali
funguntur officio: & sit ipsa ut
leuite qui sacerdotib seruiunt
& habent ꝓpͥa ministeria. acci¬
pient locum ad edificandum¬

Expanded text:
suram terra alia metiatur, in qua nequaquam sit templum, in ea sacerdotes qui accedunt ad ministerium Domini. » Habitent autem eo tempore quando sacerdotali funguntur officio: et sit ipsa, ut Levitae qui sacerdotibus serviunt, et habent propria ministeria, accipient locum ad aedificand
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. &. x milia in latitudine.
leuite uero idẽ inferior gradus
eundem quidem numerum ha¬
beat in longitudine. hoc ẽ xru
rio numero finiatur. Unde ꝙ
.xx. tantũ denent garofilatia in
quo numero offerunt᷑ munera
esau. Princeps uero qui uere pͥn
pit possessionẽ scũarii. ex om̃ib
scilicet qui ei uoluntate subie¬
cti sunt. & urbis habitator ẽ.
multoꝵq salutẽ. facit suã mer¬
cedem. In pͥori templo qd dicit᷑
sc̃uariũ quingenti ꝑ singła lat̾a
calami describuntur. & rursũ¬

Expanded text:
tudine, et decem millia in latitudine. tudine, et decem millia in latitudine. Levitae autem, id est, inferior gradus, eumdem quidem numerum habeat in longitudine, hoc est vigrio numero finiatur. Unde et viginti tantum tenent gazophylacia in quo numero offeruntur munera Esau. Princeps vero qui vere prinpit possessionem sanctuarii, ex omnibus videlicet qui ei voluntate subjecti sunt, et urbis habitator est, multorumque salutem suam mercedem facit. In priori templo quod dicitur sanctuarium, quingenti per singula latera calami describuntur, et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
so mundo eligant᷑ alii in posses¬
sionem dei qui scm possideant.
alii qui ad maiora profecerint.
teneant sca scõꝵ. In ministris
quoq ordo diuersus ẽ sacerdo¬
tum & leuitarum. quoꝵ alii
orationib suis atq uirtutib
cotidie sacrificia offerunt
deo. alii m scdo & minori gra¬
du sunt ut his ministrent. &
per eos qui ad uirtutũ culmi¬
na conscenderunt. & ad extre
ssit ut contra unam tribum
possessionẽ accipiat. uniusq
meritum. compenset merita
plurimoꝵ. Et primum dũ
uersatur in scło. de mari usq
ad mare latitudinem possideat
de inde ab occidente usq ad
orientem. ut presentia derelin-¬
quens ad futura festinet. &¬
habeat certam possessionem
quater posita sunt. porro
.x nilia ad ꝑfectam scientiã: ut
in altero simplex tantum histo
ria teneatur. in altero etiã de te¬
putet᷑. quia decennariꝰ ꝑfectus
ẽ numerus. Illud quoq consi¬
derandum ẽ: qd̃ sacerdotes qui

Expanded text:
so mundo eligantur alii in possesso mundo eligantur alii in possessionem Dei, qui sanctum possideant; alii, qui ad majora profecerint, teneant sancta sanctorum. In ministris quoque ordo diversus est sacerdotum et Levitarum quorum alii orationibus suis atque virtutibus quotidie sacrificia offerunt Deo; alii in secundo, et minori gradu sunt, ut eis ministrent, et per eos qui ad virtutum culmina conscenderunt, et ad extremantum possit, ut contra unam tribum possessionem accipiat; uniusque meritum compenset merita plurimorum, et primum dum versatur in saeculo, de mari usque ad mare latitudinem possideat; deinde ab Occidente, sive a mari usque ad Orientem, ut praesentia derelinquens, ad futura festinet, et habeat certam possessionem quater posita sunt. Porro decem millia ad perfectam scientiam, ut in altero simplex tantum teneatur historia: in altero etiam de θεputetur, quia decennarius perfectus est numerus. Illud quoque considerandum quod sacerdotes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
habitacła sacerdotum & domus
leuitarum. qui ministrant sacer
crata in ministeriũ ⁊ ĩ scificatio¬
nem domiuisit. Post quadrupli¬
cem t̾re scẽ descriptionem. ponit᷑
quinta diuisio. Princeps popłi
q parte sc̃ũarii possessionem
suã &. in urbe uersetur. respiciat¬
q eius possessio ad seꝑatum tem¬
pli locum & faciẽ urbis. sitq a
latere maris. id ẽ ab occidente us¬
q ad alterum latus maris. lati¬
tudinem habens qͣm inferius
in descriptione tribuum singła¬
rum ꝓph̃a describit Deniq se¬
quit᷑ In longitudinẽ uixta u¬
namquamq pardem quã sin-¬
głe trib accipiunt atͣmino oc¬
cidentali idẽ mari usq ad t̃mi¬
num orientalẽ. Qd̃ ubi finiat᷑
intribuum descriptione nos¬
cemus. Et hec erit possessio pͥn
cipis in terra isił. Hec interim
dicta sunt. ut simplex historie
ad presens tempus &. ad eccłiã
que nunc laborat in mundo.
& ad celestia ire festinat. referen¬
da sunt hec omĩa: ut de uniu̾¬

Expanded text:
habitacula sacerdotum, et domus Levitarum, qui ministrant sacerdcrata in ministerium, et in sanctificationem domui Israel. Post quadruplicem terrae sanctae descriptionem, ponitur quinta divisio. Princeps, sive aque parte sanctuarii in possessionem suam, et in urbe versetur: respiciatque ejus possessio ad separatum templo locum, et faciem urbis: sitque a latere maris, hoc est, ab Occidente, usque ad alterum latus maris, latitudiin descriptione tribuum singularum Propheta describit. Denique sequitur. In longitudinem autem juxta unamquamque partem quam singulae tribus accipiunt a termino occidentali, id est maris usque ad terminum orientalem, qui ubi finiatur in tribuum descriptione noscemus. Et haec erit possessio ducis sive principis in terra Israel. Haec interim dicta sint, ut simplex historiae ad praesens tempus, et ad Ecclesiam quae nunc laborat in mundo, et ad coelestia ire festinat, referenda sunt omnia, ut de univer
Abbreviated transcription (Latin):
isrł in sacrificium & inholocau¬
stum & inꝑacifica ad expian¬
dum ꝓ eis. ait dñs d̾s. Omĩs
popłs terre. denebit᷑ primiciis
his principi in isrł. Et suꝑ
principe erunt holocausta:
sacrificium & libamina:. in sol¬
lempnitatib & in kalendis
& insabbatis in uniuersis sol¬
lẽnnitatib domus isrł. Ipse
faciet ꝓ ꝑeccato sacrificium.
& holocaustũ & pacifica ad ex
piandũ ꝓ domo isrł. Supͣdix̃
quota pars eorũ que appendun¬
tur. mensure quoq tam arida¬
rum specierum. quam liquen¬
tium debeat offerri principi.¬
primiciarũ in animantib or¬
dinem tenet ut unum de gre¬
ge ducentoꝵ arietum uibeat
offerri.quos nutruut isrł insa¬
crificiũ & in holocaustum &
in pacifica ad expiandũ ꝓpo
seragesimam pardem debere
de his que appendunt᷑ & que
mensure subiacent:sic nunc
ducentesima pars animantiũ
iubetur offerri Et huiꝰ legis
precepto omnẽ popłm ẽẽ subie¬
ctum ut offerat principi: quo¬
scilicet ꝑ illum holo causta ꝙ sa¬

Expanded text:
in holocaustum et in pacifica ad expiandum pro eis ait Dominus Deus omnis populus terrae tenebitur primitiis his principi in Israhel et super principem erunt holocausta et sacrificium et libamina in sollemnitatibus et in kalendis et in sabbatis in universis sollemnitatibus domus Israhel ipse faciat pro peccato sacrificium et holocaustum et pacifica adpiandum pro domo Israel. Supra dixit quota pars eorum quae appenduntur, mensurae quoque tam aridarum specierum quam liquentium, debeat offerri principiprimitiarum in animantibus ordinem tenet: ut unum de grege ducentorum arietum jubeat offerri, quos nutrit Israel, in sacrificium et in holocaustum, et in pacifica, ad expiandum pro sexagesimam partem debere de his quae appenduntur, et quae mensurae subjacent, sic nunc ducentesima pars animantium jubetur offerri, et hujuscemodi legis praeceptis omnem populum esse subjectum, ut offerat duci icet per illum holocausta et sa
Abbreviated transcription (Latin):
atrium s ad lim̾ porte int̾iori
in limine eiꝰ: nulli dubiumẽ
nunc ex parte nos uide̾. & expar¬
te cognosc̾e̾ & necdũ reuelata
facie głam dñi contẽplari. Sni¬

Expanded text:
r, sed ad limen portae interioris, in limine ejus, nulli dubium est nunc ex parte nos videre, et ex parte cognoscere, et necdum revelata facie gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
stat in quocũq latere fuerit ũ¬
sus. Qis quis enim in ꝓsꝑitate
ñ extollit᷑ in aduersitate ñ fran¬
gitur suasionib ad mala ñ tra¬
hitur. uituꝑationib abono
pidis. & quasi ex omnilatere
sum in qualibet ꝑmutatione

Expanded text:
stat in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo in prosperitate non extollitur, in adversitate non frangitur, suasionibus ad mala non trahitur, vituperationibus a bono est. Et quasi ex omni latere sum in qualibet permutatione
Abbreviated transcription (Latin):
diuidere in possessionẽ seꝑate
primicias domino. scificatum
de terra longitudinis .xxu. mi
ꝑcircuitũ. Et erit ex onni par¬
eius ꝑgirum. Et amensura i¬
sta mensurabis longitudinẽ
sacerdotib ministrisq sc̃ũarii.
qui accedunt ad ministerium
dñi: &. erit eis locus in domos
& in scũarium sc̃ĩtatis xxumi

Expanded text:
dividere in possessionem, separate primitias Domino, sanctificatum de terra longitudinis viginti qper circuitum. Et erit ex hoc sarum. Et a mensura ista mensurabis longitudinem sacerdotibus ministris sanctuarii, qui accedunt ad ministerium Domini, et erit eis locus in domos, et in
Abbreviated transcription (Latin):
xxu milium calamoꝵ an longi¬
tudine &. xmiliũ in latitudine
eligatur ad edificandũ scuariũ.
id ẽ templũ dñi alia intrinsecus
terra quingentoꝵ calamoꝵ in
curuitu. hoc ẽ duoꝵ. milium.
sit uacua in suburbana. Hac¬

Expanded text:
 millium calamorum in longitudine, et decem millium in latitudine eligatur ad aedificandum sanctuarium, id est, templum Domini, alia intrinsecus terra quingentorum calamorum per circuitum, hoc est duum millium. sit vacua in suburbana,
Abbreviated transcription (Latin):
sit uel temꝑalis uel eterna pos¬
sessio. Si inqͥt filiis suis ded̾it
domũ uel hereditatẽ: ipsi pos¬
sidebunt eã. quia eis successio¬
nis ure debet᷑ & de alio ad ali¬
uni ñ potest tͣnͣsire possessio.
S in aut dederit uni seruoꝵ.
suoꝵ legati nomine. tam diu
habebit possessionem donec
uel septimꝰ annus remissionis
ueniat. qñ omnis emꝑtio atq
donatio reuertit᷑ ad pͥores dños.
ita ut seruus usũ habeat pro
temꝑe & pro prietatẽ possessio¬
nis filii principis. Cum itaq¬

Expanded text:
sit vel ad tempus, vel aeterna possessio. Si, inquit, filiis suis dederit vel donum, vel haereditatem, ipsi possidebunt eam: quia eis successionis jure debetur, et de alio ad alium non potest transire possessio. Sin autem dederit uni servorum suorum legati nomine, tam diu habebit possessionem, quamdiu vel septimus annus remissionisveniat, quando omnis emptio atque donatio revertitur ad priores dominos, ita ut servus usum habeat pro tempore, et proprietatem possessionis filii principis. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
tib apłoꝵ dicit᷑ suffocatũ. & que
necessario obseruanda de hierłm
quia &. ipsum similit suffoca¬
tum ẽ. Et condempnat sacer¬
dotes. qui inturdis atq ficetu¬

Expanded text:
tolorum dicitur suffocatum, et quae necessario observanda apostoloruquia et ipsum similiter suffocatum est, et condemnat sacerdotes, qui in turdis, ficedu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq & batus decima pars ẽ co¬
ri precipit᷑q ut serta parstã efi
dotib in ꝑrimiciis offerendis.
que de trib modiis dimmidium
facit modiũ: ꝑspicue supputat᷑.
sexagesimã partẽ pͥmiciarũ sac̾¬
dotes acciꝑe debere. Et ut ad¬

Expanded text:
upra diximus, decima pars est cori, praecipiturque ut sexta pars tam ephi dotibus in primitiis offerendis quae de tribus modiis dimidium facit modium, perspicue supputatur sexagesimam partem primitiarum sacerdotes accipere debere. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
In lacrone cain. In pastore abel.
Incursore iacob: In sacerdoce
racharias. In rege dauid. Inci-¬
tharedo iubal. In piscatore ia
nicore ananias. In uestiario te¬
cla. In stupido molessadon. In
religioso salomon. In ministro
martha. In milite urias. In
insano herodes. In famulo ra
bias. In iudice danibel. In fa¬
bro ioseph. In ꝓstituta thamar
In formosa rachel. In odibili
lia. In domina maria. In im¬
pioloth. In aduersario ama¬
lech. Instructore sem. In ru¬
stico esau. In fortigolias. In
pistore ieroboam. Oriorom¬

Expanded text:
in latrone Cain, in pastore Abel, in cursore Jacob, in sacerdote Zacharias, in rege David, in cytharoedo Jubal, in piscatore Jacnitore Ananias, in bestiario Thecla, in stupido Molessadon, in religioso Salomon, in ministra Martha, in milite Urias, in insano Herodes, in famulo Chab, in judice Daniel, in fabro Joseph, in prostituta Thamar, in formosa Rachel, in odibili Lia, in domina Maria, in impio Loth, in adversario Amalech, in structore Sem, in rusticulo Esau, in forti Golias, in pistore Hieroboam. Sed, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tcum uellent om̃s discedere
respiciens eos rexsicait. Nunc
pomna diem nuptiarum ce-¬
lebrate & frequentate: & demu¬
tato habitu uelut pompas fa¬
cientes. sic ite in domos urãs.
Placuit omnib uoluntas regiꝰ.

Expanded text:
cum vellent discedere, respiciens eos rex, sic ait: « Nunc per omnia diem nuptiarum celebrate, et frequentate, et demutate habitus, velut pompas facientes; sic ite in domos vestras. » Placuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ysopsm porrexit dauid.
rexit sanson. Citharam ꝑcussit
dauid. Timpanum maria. P sal¬
terium durit uibal. Cordas du¬
xit uidith. Cantauit asael. Sal¬
tauit herodias. Laudes dixit
ararias. Magia luxit mambres.
Risum fecit isaac Oscłm porier̃

Expanded text:
ssopum porrexit, dedit rexit Samson, cytharam percussit David, tympanum Maria, psalterium duxit Jubal, choros duxit Judith, cantavit Asael, saltavit Herodias, laudes dedit Azarias, magis lusit Mambres, risum fecit Isaac, osculum porrexit
Abbreviated transcription (Latin):
quam bibebat ioħs. U mũ
petebat maria. Hon con¬
sentiebat susanna: Plenam
ampellam ferebat martha.
Sitiebat isrł Ire uolebat to¬
bias. Alienum calicem bibere

Expanded text:
quam bibebat Joannes, vinum petebat Maria, non consentiebat Susanna, plenam ampullam ferebat Martha, sitiebat Ismael, ire volebat Tobias, alienum calicem bibere
Abbreviated transcription (Latin):
thobias. Cor pharao. Re¬
nalia ysaias. Latus adam.
Costam eua. Ilia maria. Uen¬
trem sara. Uuluam helisabetb.
Adipem abel. Fremur abrahã

Expanded text:
Tobias, cor Pharao, renalia Esaias, latus Adam, costam Eva, ilia Maria, ventrem Sara, vulvam Elisabeth, adipem Abel, femora Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. & abissus. flumina
qidẽ inpt̃ uim fortioris inue¬
ctioit. qaduriciã derrene
mentis ad agendã ꝓ erratib
suis penitentiã rescindunt. abis¬

Expanded text:
urantur. Sed flumina sunt propter vim fortioris invectionis, qua duritiam terrenae mentis ad agendam pro erratibus suis poenitentiam rescindunt. Abys
Abbreviated transcription (Latin):
Itmera quippe temporalitatis
eiꝰ st̃ quib uenit in mundum
ut ad tempꝰ appareret hominib:
itinera aũt eternitatis eius. qͥb
relicto corporalit̃ mundo rediit

Expanded text:
inera sunt temporalitatis Domini, quibus venit in mundum, ut ad tempus appareret hominibus. Itinera autem aeternitatis ejus, quibus relicto corporaliter mundo rediit
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾nitas illiꝰ ad nos uenire digna¬
ta ẽ: siue qd̃ semꝑ a principio
mundiusq ad incarnationem
suã uenerit ad scõs. & factus
sit in singłoꝵ manu sermo dei.
atq in uniuersis uincentib ip¬
se suꝑauerit. & eternũ eiꝰ iter
incuruauerit colles montesq

Expanded text:
enire dignata est, sive quod semper a principio mundi usque ad incarnationem suam venerit ad sanctos, et factus sit in singulorum manu sermo Dei, atque in universis vincentibus ipse superarit et aeternum ejus iter incurvaverit, colles montesque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpha: & timuit. quia questus
fuerit de pressuris ustoꝵ in mũ¬
do. cum & ipsius dñi qͥ prosꝑũ
iter facit nobis salutis & uite
exitus eẽnt mortis de mundo.
timuit quia de tribulationib
scõꝵ. querimoniã fecerit qui
ñ solũ de tribulationib sunt

Expanded text:
imuit, quia questus fuerit de pressuris justorum in mundo, cum et ipsius Domini, qui prosperum iter facit nobis salutis et vitae exitus essent mortis de mundo. Timuit, quia de tribulationibus sanctorum querimoniam fecerit, qui non solum de tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
norantes dei iusticiã. id ẽ qͣmdat
hominib ds̃ qui solus ẽ iustus
atq iustificans & suã uolentes
constituere. id ẽ uelut ase sibiꝑa¬
tam ñ ab allo imꝑtitã. iusticie da
ñ sunt subiecti. utiq quia suꝑbi
de suoputantes ñde dei posse pla¬

Expanded text:
id est, quam dat homini Deus, qui solus est iustus adque iustificans et suam uolentes constituere id est uelut a se sibi partam, non ab illo inpertitam iustitiae Dei non sunt subiecti, utique quia superbi, de suo putantes, non de Dei, posse pla
Abbreviated transcription (Latin):
qui proprio filio ñ peꝑcit s ꝓnob̾
omnib tradidit eũ: isto mͦ utiq
mortificauit eũ. Et quia resuscita¬
uit euma mortuis: eundẽ rursus
uiuificauit. Et qm̃ in propħia
uor eius agnoscit᷑ ñ derelinques
animã meã in inferno: eundem
deduxit pater ad inferos & redux̃.

Expanded text:
« qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum , » isto modo itaque mortificavit, et quia resuscitauit a mortuis, eundem rursus uiuificauit. Et quia in prophetia uox eius agnoscitur: Non derelinques animam meam in inferno, eundem deduxit ad inferos et reduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
mens & querens panem. cum pra-¬
ua iudeoꝵ multitudo afflgitur.
quia ñ ad uotum de presentis
uite iocunditate saciat᷑. S ce p̃¬
les mentis uirtutes inappetitũ
transitorie delectationis inclinat
Et refocillare animam nititur.
quia ꝑuersis suis desideriis satis¬

Expanded text:
s quaerit panem, cum prava hominum multitudo affligitur; quia non ad votum de praesentis vitae jocunditate satiatur. Sed et prtes mentis in appetitu transitoriae delectationis inclinat, et refocillare animam nititur; quia perversis suis desideriis satis
Abbreviated transcription (Latin):
mulgariũ. Noe suꝑ archam. Ia¬
phet suꝑ aterem. Abraham suꝑ
arborem. Isaac suꝑaram. Loth
suꝑ ostium. Iacobsuꝑ petram.
Moyses suꝑ lapidem. Helias suꝑ
pellem. Danihel suꝑ tribunal. Co¬
bias suꝑ lectum. Ioseph suꝑmo
dium. Beniamin suꝑ saccum.
Dauid suꝑ monticulum. Ioħes
Absalon in frondib. Iudas suꝑ
loculum. Petrus in cathedra.: Ia¬
cob suꝑ rete. Sanson suꝑ colunnã.
Heli suꝑ sellam. Rachel suꝑsar¬

Expanded text:
 Noe super arcam, Japhet super lateres, Abraham sub arbore, Isaac super aram, Loth juxta ostium, Jacob super petram, Moyses super lapidem, Helias super pellem, Daniel super tribunal, Tobias super lectum, Joseph super modium, Benjamin super saccum, David super monticulum, Joannes Absalon in frondibus, Judas super loculum, Petrus super cathedram, Jacobus super rete, Samson super columnam, Heli super sellam, Rachel super sar
Abbreviated transcription (Latin):
uisione noctis. & ecce cum nubib
celi quasi filiꝰ hominis ueniebat.
Et usq ad antiquũ dierũ ꝑuenit.
& in conspectu eius obtulerunt eũ.
Et dedit ei potestatẽ & honorem.
& regnum. & om̃s popłi trib & lin¬
gue. ipsi seruient. Potestas eius.¬

Expanded text:
visione noctis, & ecce cum nubibus cœli, quasi filius hominis veniebat. Et vsque ad antiquum dierum peruenit, & in conspectu eius obtulerunt eum. Et dedit ei potestatē, & honorem, & regnum: & omnes populi, tribus ac linguæ ipsi seruient. Et stati
Abbreviated transcription (Latin):
ne scriptum ẽ quiamanus mo-¬
isi erant graues. Sumentesgͥ la¬
pidem posuerunt subter. inquo
sedit. Faron aũt & ur. sustenta¬
bant manus eiꝰ. Moyses quippe
sedit in lapide: cum lex reqͥeuit in
habuit quia peccantes ñ miseri¬
cord̾it᷑ ꝑtulit. s seuera distri¬
ctione ꝑcussit. Aaron uerou
quimons fortitudinis dicit᷑. xp̃s

Expanded text:
ge scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses quippe sedit in lapide, cum lex requievit inhabuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
de quib ait apłs. Ut sciatis que
sit spes uocationis eiꝰ & que diui¬
cie głe hereditatis eiꝰ inscĩs. St
studiose interim merunna istiꝰ
pauꝑtatis gemunt. Quẽlibet¬

Expanded text:
it: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, et quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Et iunt, studiose interim in aerumna istius paupertatis gemunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et unum centũ. Fructus enĩ
terre bone .xxx. affert eum mẽs
ꝑfectionẽ fidei que ẽ intrinita¬
te conceꝑit. Sexaginta affert:
cum bone uite oꝑa ꝑfecta ꝓtu¬
lerit. Centum affert: cum ad
eterne uite contẽplationẽ ꝓfe¬

Expanded text:
ntum . Fructus etenim terrae bonae triginta affert, cum mens perfectionem fidei, quae est in Trinitate conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum vero, cum ad aeternae vitae contemplationem profe
Abbreviated transcription (Latin):
quisq eligit bona de se ł falsa
tia relinquit᷑ etiam bona reli-¬
qua que iam gesta st̃ destru¬
in altari fossa ñ eẽt: omne qd̃
in eo sacrificium reꝑiret. suꝑ¬
ocłos dei sacrificia imponit.
Qid aut̃ ẽ altaris fossa nisi bo¬
noꝵ pacientia: Que dum m̃¬
tem ad aduersatoleranda hu¬
miliat: quasi more fouee. hanc
in imo positam demonstrat Foᷤ
sagͦ in altari fiat ne suꝑpositũ
sacrificiũ aura disꝑgat: idẽ ele¬
ctoꝵ mens pacientiã custodiat
ne cõmota uendo inpacientie
& hoc qd̾ bene oꝑata ẽ amittat¬

Expanded text:
s bona de se vel falsa tia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruin altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, supejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ Et fabrefacta cherubin et¬
palma int̾ cherub et cherub. du¬
asq facies habebat cherub. Faci¬
em hominis iuxta palmã ex hac
parte. et faciem leonis uirta pal¬
mam exalia parte expressã ꝑ om¬
nem domum in curuitu. De t̃¬
ra usq ad suꝑiora porte cheru¬
bin & palme celate erant in pari¬
ete templi. Lim̃ quadrangulũ.
et facies scuarii aspectus contra
aspectũ altaris lignei. Triũ cu¬
bitorũ altitudo eius. et longitu¬
do eius duoꝵ cubitoꝵ. Et an¬
guli eius et longitudo eiꝰ et pari
etes lignei. Et locutus ẽ ad me.
Hec ẽ mensa corã dño. Nume

Expanded text:
ram. Et fabrefacta cherubim etpalma inter cherub et cherub. duasque facies habebat cherub. Faciem hominis juxta palmam ex hac parte, et faciem leonis juxta palmam ex alia parte, expressam per omnem domum in circuitu. De terra usque ad superiora portae cherubin et palmae celatae erant in pariete templi limen quadrangulum et facies sanctuarii aspectus contra aspectum altaris lignei trium cubitorum altitudo et longitudo eius duo cubitorum et anguli eius et longitudo eius et parietes eius lignei et locutus est ad me haec est mensa coram Domino e
Abbreviated transcription (Latin):
enim numerus qui uicmnꝰ ẽ qͥn¬
qͣgenario. qd̾ ad remissionẽ ꝑti¬
neat omiũ ꝑeccatoꝵ: ñ solum
uetus scriptura s &. saluatoris
in euglio uerba demonstrant
dicentis. Duo debitores erant
cuidã feneratori.: unus debe¬
bat denarios quingentos. & aliꝰ
qͥnqͣginta. Non habentib illis

Expanded text:
us numerus, qui vicenus est quinquagenario, quod ad remissionem pertineat omnium peccatorum, non solum vetus Scriptura, sed et Salvatoris in Evangelio verba demonstrant, dicentis: « Duo debitores erant cuidam foeneratori, unus debebat denarios quingentos, et alius quinquaginta. Non habentib
Abbreviated transcription (Latin):
mia uictorie designant᷑: Ipse
quippe dari uincentib solent
Unde de his quoq qui in certa¬
mine martirii antiquũ hostẽ
uicerant.&. iã uictores in patria
gaudebant: scriptum ẽ. Palme
in manib eorũ. & clamabant
uoce magna dicentes. Salus deo
nr̃o qui sedet suꝑ thronũ ꝙ ag¬
no. Palmas quippe in manib
babere ẽ: uictorias in oꝑatione
tenuisse. Quiusoꝑationis pal¬
ma ibi retribuetur. ubi iam sine

Expanded text:
aemia victoriae designantur? Ipsae quippe dari victoriae solent. Unde de his quoque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, et jam victores in patria gaudebant, scriptum est: « Palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna dicentes: Salus Deo nostro qui sedet super thronum, et Agno ; palmas quippe in manibus habere est victorias in operatione tenuisse, cujus operationis palma ibi retribuitur, ubi jam sine
Abbreviated transcription (Latin):
archana secretorum celestiũ
specialius ceteris uidẽ concedit᷑
Qui dũ ea que in occulto uidẽt
publice fidelib pandunt: qͣsi
suscepto lumine solis. fenestre
cuncta templi seu uestibuli
mox sinum mentis ampliꝰ casti¬
gando dilatet. atq ad maiora
capessanda solleiti ȩxercitatione
preparet. Est ibi & similitudo¬

Expanded text:
arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Qui dum ea quae in occulto vident, publice fidelibus pandunt, quasi suscepto lumine solis fenestrae cuncta templi penetralimox sinum cordis amplius castigando dilatat, et ad majora capessenda solerti exercitatione praeparat.
Abbreviated transcription (Latin):
sus est auͣt contia uentũ orien¬
talẽcalamo mensure: quingen¬
tos calamos in calamomensu
re ꝑcircuitũ. Et mensus ẽ contͣ
uentum aquilonẽ quingentos
calamos in calamo mensure
ꝑgirum. Et ad uentũ austra¬
lem mensus ẽ qͥngentos calamoᷤᷤ
incalamo in ensure ꝑ circuitũ:
& aduentũ occidentalem m̃sus
ẽ quingentos calamos in calamo

Expanded text:
 orientalem in calamo mensurae, quingentos calamos in calamo mensurae per circuitum. Et mensus est contra ventum aquilonarem quingentos calamos in calamo mensurae per gyrum. Et ad ventum australem mensus est quingentos calamos in calamo mensurae per circuitum. Et ad ventum occidentalem mensus est quingento
Abbreviated transcription (Latin):
ad tumulos sabuli orientał. ꝓ
descendunt ad plana deserti:
intrabunt mare. & exibunt: &
sanabunt᷑ aque. Et omnis ani¬
ma uiuens que serpit. quocũq
uenerit correns uiuet Et ert̃
pisces multi satis. postqͣm uene¬
rint illuc aque iste: & sanabun¬
tur. & iuuent Omnia ad que
uenerit torrens. uiuẽt. Et sta¬
bunt suꝑ illa piscatores. ab en

Expanded text:
d tumulos sabuli orientis et descendunt ad plana deserti intrabunt mare et exibunt, et sanabuntur aquae. Et omnis anima vivens, quae serpit quocunque venerit torrens, vivet, et erunt pisces multi satis postquam venerint illuc aquae istae. Et sanabuntur et vivent omnia ad quae venerit torrens, et stabunt super illas pisca
Abbreviated transcription (Latin):
in cibum. & folia eius ad medi¬
cinam. diuinoꝵ libroꝵ sacram̃¬
ta demonstrat. quoꝵ alterum
ptinet ad litteram alterũ ad
sp̃m. ut uerba simplicia intelli¬
gamus in foliis. & in fructib
sensum latentẽ. Sicut enĩ scien¬
tia scripturarum ducit ad reg¬
na celoꝵ. & prebet nobis panẽ
qui dicit ego sum panis uiuus
qui de cȩlo descendi: sic folia
eius moralem doctrinam con¬
tinent & tribuunt sanitatẽ.
ut peccantium cu rent uuln̾a.

Expanded text:
in cibum, et folium ejus ad medicinam, » divinorum librorum sacramenta demonstrat, quorum alterum pertinet ad litteram, alterum ad spiritum, ut verba simplicia intelligamus in foliis, in fructibus vero sensum latentem. Sicut enim scientia Scripturarum ducit ad regna coelorum et praebet nobis panem, qui dicit: « Ego sum panis, qui de coelo descendi ; » sic ejus folia moralem doctrinam continent et tribuunt sanitatem, ut peccantium curent vulnera.
Abbreviated transcription (Latin):
illa. Sãr. Et hec nomina
tribuum.a finib aquilonis
uirta uiam ethalon ꝑgentib
emath atrium enon terminũ
damasci ad aquilonem iuxta

Expanded text:
ino Deo. Et haec nomina tribuum, a finibus Aquilonis juxta viam Ethalon pergentibus 603 Emath atrium Enon, terminus Damasci ad Aquilonem juxta
Abbreviated transcription (Latin):
carnis delectatio ẽẽt in ienib.
psalmista minime dixisset. Ure
pientie etiam incentiua carnis
int̾imit. ut ea que urere mentẽ
poterant delectationis incendia
frigescant. Qͥ ad huc mensusẽ¬
dicit qm intumuerant aque ꝓ¬
funde torrentis qui ñ pot̃ tłisua¬
dari. Percepta nãq ꝑfectione
oꝑis: ad contemplationẽ uenit᷑
Inqua scilicet contẽplatione. dũ
mens in altum ducit᷑ subleua¬
ta uidet indeo. quia ñ pot̃ pe¬
netrare qd uidet. Et quasitan¬
git aquam dorrentis quem ꝑtn¬
sire ñ ualet: quia & intuetur
speculando qd̃ libet. & tam̃ hoc
ipsum ꝑfecte ñ ualet intueri
ad condemplationem sapientie
cumad exttemum ducimur.
iꝑsa eius imm̃sitas que ex se
hominem subleuat ad se huma¬
no animo plenam cognicionẽ
negat. ut hanc & tangendo a¬
Et dirit ad me Certe uidisti fi¬
li hominis. Et eduxit me & con¬
uertit ad ripam torrentis. Cũq
me conuertissem. ecce inripa
torrentis ligna multa nimis

Expanded text:
carnis delectatio esset in renibus, carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Urpientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qdicitur, quoniam intumuerant aquae profundi torrentis qui non potest transvadari: perceptam namque perfectione operis, ad contemplationem venitur. In qua contemplatione dum mens in altum ducitur sublevata, videt in Deo quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis quem pertransire non valet. Et quia intuetur speculando quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducimur, ipsa ejus immensitas quae ex se hominem sublevat, ad se humano animo plenam cognitionem negat, ut hanc et tangendo aEt dixit ad me: Certe vidisti, fili hominis. Et eduxit me, et convertit ad ripam torrentis. Cumque me convertissem, ecce in ripa torrentis ligna multa nimis,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾ transuadari. Quid nãq
millenario numero. nisicollati
numeri plenitudo designat᷑ͦ
Uir itaq qui apparuit mille
ad talos ducitur: quia redemp¬
tor nr̃ cum nob̃ad se conuersis
bom exordii plenitudinem tri¬
buit. dono sp̃italis sapientie pͥma
nr̃i oꝑis uestigia infundit. Aqͣm
quippe usq ad talos uenire ẽ:iã
nos ꝑ acceptã sapientiã desida¬
de rectitudinis uestigia denere.
pħa usq ad genua ꝑ aqm ducit᷑:
quia cum boni operis plenitu¬
do tribuitur. ad hoc usq nr̃a
sapientia auget᷑ ut in prauis
iam actib minime flectat᷑. Hinc
namq ꝑpaulũ dicit᷑ Remissas
manus & dissoluta genua erigi¬
te & gressus rectos facite pedib
ur̃is. Aquagͦ ad genuaꝑuenit:
cum nos ꝑcepta sapientia ꝑfec¬
te ad boni oꝑis rectitudinẽ strin¬
git. Qͥ iterum metit᷑ mille &
nitudo oꝑis excrescit. qͣndom no¬
bis ꝑcepta sapientia omnem qͦq
inquantum ẽ possibile delectati¬
onem carnis extinxerit. Disi enĩ

Expanded text:
n potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille quas usque ad talos ducitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. ropheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite peris . » Aqua ergo ad genua pervenit, cum nos, percepta sapientia, perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, nitudo operis excrescit, quando in nobis percepta sapientia omnes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim
Abbreviated transcription (Latin):
ant. SõR. Et suꝑtorrentẽ oriet᷑
inripis eiꝰ exutraq parte omne
lignum pomiferum. Ponde¬
fluet folium ex eo. & ñ deficiet
fructus eius. Per singłos m̃ses
afferet primitiuuia: quia aque
eus de scũario egredient᷑ .&. eĩt
fructꝰ eiꝰ incibum. & folia eiꝰ ad¬

Expanded text:
ntur et super torrentem orietur in ripis eius ex utraque parte omne lignum pomiferum non defluet folium ex eo et non deficiet fructus eius per singulos menses adferet primitiva quia aquae eius de sanctuario egredientur et erunt fructus eius in cibum
Abbreviated transcription (Latin):
quando ortus fuerit nobis sol
iusticie: accipimꝰ meridianam
plagã qͣndo nobis desuꝑ lum̃
infundit᷑ & cum abraham ini¬
mus conuiuium. & inebriam᷑¬
meridie uino qd̃ letificat corho¬
minis cum ioseph q fr̃ib eiꝰ.
Incipit aũt hec lucida possessio
& hi calentes t̃mini athamar¬
ria uicioꝵ usq ad aquas contͣ¬

Expanded text:
obis fuerit sol justitiae, accipimus meridianam plagam, quando totum nobis desuper lumen infunditur, et cum Abraham inimus convivium, et inebriamur vino quod laetificat cor hominis , cum Joseph et fratribus ejus. Incipit autem ista possessio et hi termini a Thamarriaque vitiorum, usque ad aquas contr
Abbreviated transcription (Latin):
aut terminꝰ terre ad plagã sep¬
temtrionalem. Amari uie ma
gno ethalon uenientib sadada
emath. berotha. sabarim. que
ẽ inderminum damasci & con¬
finium emath. atrium dicon.
que ẽ uixta t̃minos auran. Et
erit t̾minus a mariusq ad atͥ¬
um enon. derminus damasci:
&. ab aquilone ad aquilonẽ ter¬
minus emath. plaga aut̃ septẽ¬

Expanded text:
autem terminus terrae ad plagam septentrionalem a mari magno via Bethalon venientibus Sadada Emath Berotha Sabarim quae est inter terminum Damasci et confinium Emath domus Atticon quae est iuxta terminos Auran et erit terminus a mari usque ad atrium Aenon terminus Damasci et ab aquilone ad aquilonem et terminus Emath plaga autem septen