comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ laudes. sũme diuinitatilibatas
cogitamꝰ. & celestiabona in qͣntũ diuina
largiente bonitate possibile ẽ p̃gustamꝰ.
Pedes uoramꝰ qñ humanitatẽ eius cogita¬
mꝰ. Pedes uoramꝰ qñ cogitamꝰ filiũ dei ꝓ
nobis incarnatũ. pannis inuolutũ. in
cunis uagientẽ. ubera lactentẽ. esurien¬
cem. sitientem. lassescentem. lacriman¬
tem. captũ ligatũ. colaphrzatũ. cruci¬
fixum mortuũ. sepultum. resurrexisse
a mortuis. ascendisse in celum. sedere
ad dext̾am patͥs. in die iudicii uenturũ.
⁊ redditurũ unicuiq scd̃m oꝑa sua. In¬
testina eiꝰ uoramꝰ. qñ ipsius occulta &
ꝓfunda sacram̃ta fidelit̾ ⁊ deuote cogi¬
tamꝰ. quib uidelicet sacram̃tis ipse. xp̃c
ẽ ab inicio p̃signatus. sicut multis ora¬
culis ẽ ꝓpħatus. Istiꝰ agnicarnes nocte
comedimꝰ quiamͦ in sacram̃to dnĩcum
corpꝰ accipimꝰ. qñ adhuc inuicem consc¬
entias nras ñ uidemꝰ. S ñ comedamꝰ¬

Expanded text:
catorum laudes summae divinitati libatas cogitamus, et coelestia bona, inquantum divina largiente bonitate possibile est, praegustamus. Pedes voramus, quando humanitatem ejus cogitamus. Pedes voramus, quando cogitamus Filium Dei pro nobis incarnatum, pannis involutum, in cunis vagientem, ubera lactentem, esurientem, sitientem, lassescentem, lacrymantem, captum, ligatum, colaphizatum, crucifixum, mortuum, sepultum, resurrexisse a mortuis, ascendisse in coelum, sedere ad dexteram Patris, in die judicii venturum, et redditurum unicuique secundum opera sua. Intestina ejus voramus, quando ipsius occulta et profunda sacramenta fideliter et devote cogitamus, quibus videlicet sacramentis ipse Christus est ab initio praesignatus, sicut multis oraculis est prophetatus. Istius agni carnis nocte comedimus, quia modo in sacramento Dominicum corpus accipimus, quando adhuc invicem conscientias nostras non videmus. Sed n
Abbreviated transcription (Latin):
residuũ fuĩt. qd̾ nr̃am excedat intelligẽ¬
mitti. Accingamꝰ renes nr̃os ꝑcastitatẽ.
habeamꝰ calciam̃ta in pedib ꝑ defun¬
ctoꝵ patrũ unitationẽ. bacłos in mani
br ꝑuigilantiã pastoralem. Comedamꝰ
panes azimos ꝑ simplicẽ doctͥnam. lac¬
tucas agrestes. ꝑ amaram penitentiã.
Comedamꝰ festinant̾. ut mandata dei.
mist̾ia redemptoris. gaudia patͥe cele¬
stis cũ festinatione cognoscamꝰ. ⁊ p̃cep¬
ta uite impleamꝰ. qr ⁊ si hodie qd̾̃ nobis
licet bene age̾ scimꝰ. utrũ cras liceat ig
noramꝰ. festinant̾ gͦ comedamꝰ .i. ad sol¬
lẽnitatẽ patͥe celestis anhelemꝰ. Nemo
in huiꝰ uite itin̾e̾ torpeat. ne in patͥa
locum ꝑdat. hec de sp̃ualu ntelligen¬
tia breuit̾ ꝑstringamꝰ. ut de tanto sacͣ¬
m̃to qͣntũ possumꝰ colligamꝰ. Comeda¬
uiꝰ frs̃ phase. ⁊ ñ solũ comedamꝰ s & fa¬
ciamꝰ. Faciamꝰ phase. faciamꝰ cͣnsitun¬

Expanded text:
residui fuerit, quod vestram excedat intelligenmitti. Accingamus renes nostros per castitatem. Habeamus calceamenta in pedibus per defunctorum Patrum imitationem, baculos in manibus per vigilantiam pastoralem. Comedamus panes azymos per simplicem doctrinam, lactucas agrestes per amaram poenitentiam. Comedamus festinanter ut mandata Dei, mysteria redemptionis, gaudia patriae coelestis cum festinatione cognoscamus, et praecepta vitae impleamus, quia et si hodie quod licenoramus. Festinanter ergo comedamus, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelemus. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Haec de spirituali intelligentia breviter perstrinximus, ut de tanto sacramento, quantum possumus, colligamus. Comedamus, fratres, Phase, et non solum comedamus, sed et faciamus. Faciam
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliã fecit: s sermo uet̾is cestam̃ti
qui ꝑ angłos dictus ẽ. factꝰ ẽ firmꝰ & oĩs
p̃uaricatio accepit iustam merdedis re¬
tͥbutionẽ. quomͦ effugiemꝰ nos sicantã
neglexerimꝰ salutem: Non gͥ nosconfi¬
gurem᷑ uos illis in p̃uaricatione. ne si¬
miles illis efficiam᷑ in damnatione. sic̃
quidam in hoc tpr̃e pͣuitatem illoꝵ uni¬
cantes & correptionem scͥpturaꝵ contẽ¬
nentes. tot & tantis scelerib se in uoluurs.
ut m̾ito de ipsis dici possit qd̃ ipsi sint

Expanded text:
tumeliam fecerit? Si sermo Veteris Testamenti, qui per angelos dictus est, factus est firmus, et omnis praevaricatio accepit justam mercedis retributionem: quomodo nos effugiemus si tantam neglexerimus salutem? Non igitur nos configuremus illis in praevaricatione, ne similes illis efficiamur in damnatione, sicut quidam in hoc tempore pravitatem illorum imitantes, et correptionem Scripturarum contemnentes, tot et tantis sceleribus se involvunt, ut merito de ipsis dici possit, quod ipsi sint
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ ꝓpt̾ nram scͥpta st̾ correptionem¬
corrigi. timeamꝰ cum illisantiquis con¬
temptorib condẽnari. Scitis fr̃s multi¬
plices penas illis ꝓpt̾ unqͥtatẽ eoꝵ fuis¬
se illatas. Alii gladiis st̃ occisi. alii celesti
igne cõbusti. alii t̾ra glutiente absorti.
alii morsib serpentũ necati. alii dño
aliis mͦis ꝑcutiente mortui. Int̾ra ꝓmis¬
sionis p̃cepta dei tͣnsgredientes. a gen¬
tib sepe sunt seruituti subiecti. Deniq
de t̾ra sua penitus enulsi. disꝑsi st̃ ꝑ mul¬
tas regiones: ⁊ continue seruituti sub¬
diti. & qd̾ omnib grauiꝰ ẽ. a fide salua¬
toris exclusi. ⁊ ꝑpetuc dãnationi depu¬
tatist̃. Non gͥ efficiamur similes in cul¬
pa. ne simul cumillis cruciem᷑ in pe
nobis iocunditatẽ et̾ne dulcedinis. &
dedit nobis domos ꝑ bonam conu̾sati¬
onem. ortos. uineta. oliueta. ꝑ uirtu¬
tum ⁊ bonoꝵ oꝑum fructificationẽ.
⁊ satiat nos ꝑ sp̃italis grẽ refectionẽ.

Expanded text:
er nostri scripta sunt correptionemcorrigi, timeamus cum illis antiquis contemptoribus condemnari. Scitis, fratres, multiplices poenas illis propter iniquitatem eorum fuisse illatas. Alii gladiis sunt occisi, alii coelesti igne combusti, alii terra glutiente absorpti, alii morsibus serpentum necati, alii Domino aliis modis percutiente mortui. In terra promissionis praecepta Dei transgredientes a gentibus saepe sunt servituti subjecti. Denique de terra sua penitus evulsi, dispersi sunt per multas regiones, et continuae servituti subditi, et quod omnibus gravius est a fide Salvatoris exclusi et perpetuae damnationi deputati sunt. Non igitur efficiamur similes in culpa, ne simul cum illis cruciemur in ponobis jucunditatem aeternae dulcedinis, et dedit nobis domos per bonam conservationem, hortos, vineta, oliveta per virtutum et bonorum operum fructificationem, et satia
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs stultus & insipiens. Uideamꝰ fr̃s &
caueamꝰ ne p̃cepta saluatoris tͣnsg̾diendo
illis configurem᷑. assimilemͣ. conforme¬
mur. Sc̃ multi uocati in scã eccłia. pau¬
cis electis exceptis. qui exemplũ illoꝵ ma¬
le uuendosecuntur. ambulantes in co¬
messationib ⁊ ebrietatib. in cubilib &
impudiciciis. in contentione & emula¬
tione. configurantes se sicut dicitbeatͦ
petrus apłs. pͥorib ignorantie sue desid̾ii
qui post carnem in concupiscentiã im¬
munditie ambulant. dñationẽq contẽ¬
nunt. audaces sibi placentes. sectas ñ me¬
tuunt intͦduc̾e blasphe mantes. S ue illis

Expanded text:
s stultus et insipiens, videamus, fratres, et caveamus ne praecepta Salvatoris transgrediendo illis configuremur, assimilemur, conformemur. Sunt multi vocati in sancta Ecclesia, pauci electi; multi sunt, qui exemplum illorum male vivendo sequuntur, ambulantes in comessationibus et ebrietatibus, in cubilibus et impudicitiis, in contentione et aemulatione, configurantur se, sicut ait beatus Petrus apostolus, prioribus ignorantiae suae desideriis , qui post carnem in concupiscentia immunditiae ambulant, damnationemque contemnunt, audaces, sibi placentes, sectas non metuunt introducere blasphemantes . Sed vae illis,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmã se cũ sua sobole mor¬
ti & damnatiom fecer̃t
obnoxios. S diuina ꝓui¬
dentia que fecerat hominẽ ad suã ima¬
ginem & similitudinẽ. reduce disponẽs
eum ad beatitudinẽ. contulit ei pͥmũ
subsidia salutis. ꝑ sacram̃ta redempti¬
onis usq ad aduentum redemptoris.
Cum autẽ aduenisset plemtudo tpris.
misit ds filium suum int̾ris. ut ꝑ as¬
sumptũ hoĩem. hoĩem redim̾et. & re¬
demptum ad regna celestia reuocaret.
sic̃ ab inicio multiformib figuris fuit
p̃signatũ. multis oracłis ꝓpħatũ. Cuuiᷤ

Expanded text:
primam se cum sua sobole morti et damnationi fecerunt obnoxios; sed divina providentia, quae fecerat hominem ad imaginem et similitudinem suam, reducere disponens eum ad beatitudinem, contulit ei primum subsidia salutis, per sacramenta redemptionis, usque ad adventum Redemptoris. Cum autem venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum in terras, ut per assumptum hominem, hominem redimeret, et redemptum ad regna coelorum revocaret, sicut ab initio multiformibus figuris fuit praesignatum, multis oraculis prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ito humano s gratuito dono elegit d̃s
patres nrõs in fide. scõsuidelicet apłos.
quosuoluntarie genuit u̾bou̾itatis. ut
eẽnt aliquod iniciũ creat᷑e eius. Edux̃
nos de egipto qñ edux̃ de paganismo qñ
edux̃ nos de tenebris gentilis infideli¬
tatis in admirabile lum̃ suũ. ut qui a

Expanded text:
ito humano, sed gratuito dono elegit Deus Patres nostros in fide, sanctos videlicet apostolos, quos voluntarie genuit verbo veritatis, ut essent aliquod initium creaturae ejus . Eduxit nos de Aegypto, quando eduxit de paganismo, quando nos eduxit de tenebris gentilis infidelitatis in admirabile lumen suum, ut qui a
Abbreviated transcription (Latin):
ta decima die ad uesꝑam pascha dñi
ẽ. & in qͥnta decuna sollẽnitatẽ celebra¬
bitis altissimo dño. Diuna ꝓuiden¬
tiagenus humanũ ad amissam beati¬
tudinẽ reuocare disponens. multipli¬
ces sacre legis institutiones ꝓposuit
hominib uet̾is testam̃ti. quib uent᷑e
sacram̃ta redemptionis cõmisit. ⁊ qͣli

Expanded text:
ie ad vesperam Pascha Domini est, et in quinta decima solemnitatem celebrabitis Altissimo Domino . Divina providentia, genus humanum ad amissam beatitudinem revocare disponens, multiplices sacrae legis institutiones proposuit hominibus Veteris Testamenti, quibus venturae sacramenta redemptionis commi
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti qͣtuordecim dierũ circło decso.
in qͥntadecima et̾nitatis celebrabit sol¬
lẽnitatẽ altissimo dño. Ibi enĩ sñ t̾mi¬
uo dei uacabit laudib ⁊ erit ei ds̃ oĩa
u oĩb. Nos autẽ fr̃s celebremꝰ int̾im
& obseruemꝰ dies istos. dies redemptio¬
nis humane. dies gr̃e diuine scd̾m ea
q̃ supͣdicta st̃. uti ꝑ p̃sens m̾itum ueni¬
amꝰ ad futurũ p̾mium. prãnte dñonr̃o.

Expanded text:
veluti quatuordecim dierum circulo decurso, in quinta decima aeternitatis celebrabit solemnitatem Altissimo Domino. Ibi enim sine termino Dei vacabit laudibus, et erit ei Deus omnia in omnibus. Nos autem, fratres, celebremus interim et observemus dies istos, dies redemptionis humanae, dies gratiae divinae, secundum ea, quae supradicta sunt, ut per praesens meritum veniamus ad fut
Abbreviated transcription (Latin):
b cñ formidanda ẽ pꝰ acceptam gr̃ãm cul¬
pa. qr t̾ribilis imminet sententia contẽ¬
ptorib grẽ. sic̃ ex eiusdemu̾bis apłi intel¬
ligi potest. aitenĩ. Irritam qͥs faciens le¬
gem moysi. sñ misãtione duob uł trib
testib moritur. Qnͣtomagis det̾iora pu

Expanded text:
tamen formidanda est post acceptam gratiam cultamen formidanda est post acceptam gratiam culpa, quia terribilis imminet sententia contemptoribus gratiae, sicut ex ejusdem verbis Apostoli intelligi potest. Ait enim: Irritam quis faciens legem Moysi sine miseratione duobus vel tribus testibus moritur. Quanto magis det
Abbreviated transcription (Latin):
humane redemptioĩs. nec hũt qͥd offe¬
rant ꝓ peccõ redemptionis iam facte nec
ampliꝰ faciende p̃cio amisso. sic̃ nec genꝰ
humanũ hũisset pꝰ peccatũ parentis pͥ¬
mi originale. hostiam qͣm ꝓ ipsopeccato
originali. uł ꝓ suo actuali obtulisset: nͥ
illi pat̾ sũme pietatis dilecti filii sui assũ¬
ptam hũitatẽ ab oĩ peccĩ macła ꝑ diuinã
potentiam mundificatã. ad offe̾ndũ gͣcis
mel oblata. om̃s tam p̃cedentes ꝗͣseq̃n¬
tes aduitam et̾nam p̃destinatos. effusi-¬
one sui sanguinis a culpa lauit.:⁊ et̾no
patri. a dedebitum soluens. reconciliaũ.
Una ẽ gͦ redemptionis hostia. qͣ amissa
ñ relinqͥt᷑ nobis alt̾a. S qmuis ista tam
gͣuia ⁊ t̾ribilia sint peccantib. ñ ẽ tn im¬
possibile apd̾dm omne u̾bum. Pocest
& enum misereri. ⁊ miseret᷑ labentib &
tpr̃e pꝰ amissam baptismi grãm. & remit¬
at culpam S licet peccõrib penitent¬
b ñqͣm longinqͣsit diina miseratio oĩ

Expanded text:
humanae redemptionis, nec habent quid offerant pro peccato redemptionis jam factae, nec amplius faciendae pretio amisso. Sicut nec genus humanum habuisset post peccatum parentis primi originale hostiam, quam pro ipso peccato originali vel pro suo actuali obtulisset, nisi illi Pater summae pietatis dilecti Filii sui assumptam humanitatem ab omni peccati macula per divinam potentiam mundificata ad offerendum gratis mel oblata omnes tam praecedentes quam sequentes ad vitam aeternam praedestinatos effusione sui sanguinis culpa lavit, et aeterno Patri, Adae debitum solvens, reconciliavit. Una est ergo redemptionis hostia, qua amissa non relinquitur nobis altera. Sed quamvis ista tam gravia et terribilia sunt peccantibus, non est tamen impossibile apud Deum omne verbum . Potest etenim misereripost amissam baptismi gratiam remittit culpam. Sed licet peccantibus poenitentibus nunquam longinqua sit divina miseratio; omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
res nr̃os. ⁊ dolores nr̃os portauit. &e exẽ¬
plum patiendi monstrauit. ut ꝑ pas¬
sionem que ẽ intp̃re. ad głam uolare
redẽptionis humane calcauit. & de
gentib ñ fuit uir cũ eo. qͥa sac̾dos ile¬
multis ⁊ magnis dedit t̾ram nob̃ opti¬
mã. qr lib̾atos de potestate tenebrarũ.
tͣnstulit in regnũ filii dilectionis suere
gen̾ans nos in spemuiuã. ꝑ resurrecti¬
onẽ iħu xp̃i ex mortuis. in he̾ditatẽ in¬
corruptibilem ⁊ incontaminatã: ⁊ un¬

Expanded text:
ros tulit, et dolores nostros portavit , et exemplum patiendi monstravit, ut, per passionem quae est in tempore, ad gloriam volare redemptionis humanae calcavit, et de gentibus non fuit vir cum eo, quia sacerdos et lemultis et magnis, dedit terram nobis optimam, quia liberatos de potestate tenebrarum transtulit in regnum Filii dilectionis suae , regenerans nos in spem vivam per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis in haereaitatem incorruptibilem, et incontaminatam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ potentiã ꝑtinet. illis necessariũ uidea¬
tur. rursus filiũ dei ꝓ redemptione ipsoꝵ
crucifigi & ostentui haberi. uolũtarie
eñ nob peccantib post acceptã notitiã
utritatis. iam ñ relinqͥtur ꝓ pecc̃is hostia.

Expanded text:
e potentiam, ut inquam illis necessarium videatur, rursus Filium Dei pro redemptione ipsorum crucifigi, et ostentui haberi. Voluntarie enim nobis peccantibus post acceptam notitiae veritatem jam non relinquitur pro peccatis hosti
Abbreviated transcription (Latin):
tia. caroxp̃i semel in passione oblata ꝓ
peccõ gn̾is humani. q̃ ampliꝰ ꝓ nulliꝰ pec¬
cato crucifiget᷑ aut patietur. qr xp̃c resur¬
gens exmortuis iã ñ morit᷑. Quic̃q gͥ cri
minalit̾ ac damnabilit̾ peccant. pꝰ acce

Expanded text:
tia, caro Christi semel in passione oblata pro peccato generis humani; quae amplius pro nullius peccato crucifigetur, aut patietur, quia Christus resurgens ex mortuis jam non moritur . Quicunque igitur criminaliter aut damnabiliter peccant post acc
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pascit ⁊ qui potat nos in uia:⁊ ui¬
ta p̃sentis scłi. sacram̃to corporis ⁊ san¬
guinis sui. In hac uia p̃cedit nos in co¬
lũna nubis & ignis. qͥa ꝓponit ad con¬
firmationẽ fidei claritatẽ. ⁊ miracła
sue diuinitatis. ⁊ ad exemplar bone o¬
ꝑationis blandim̃tũ ⁊ humilitatẽ hu¬
manitatis. In hac uia ñ aiterunt᷑ ues¬
tim̃ta nrã. quia uirtutes & bona oꝑa

Expanded text:
Qui pascit, et qui portat nos in via et vita praesentis saeculi sacramento corporis et sanguinis sui. In hac vita praecedit nos columna nubis et ignis, quia proponit ad confirmationem fidei claritatem et miracula suae divinitatis, et ad exemplar bonae operationis blandimentum et humilitatem humanitatis. In hac via non atteruntur vestimenta nostra, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tes diei delicias comqͥnationis ⁊ macule.
delicuis affluentes. in conuiuns luxurianteᷤ.
ocłos plenos habentes adult̾io & incessabi¬
li delicto. pellicentes animas instabiles.
cor ex̾citatũ auaricia habentes maledicq¬
ones filii. De quib paulus t̾ribilit̾ into¬
nat dicens. Impossibile ẽ eos qui semel st̃
illuminati. gustauert̃ ẽ donũ celeste. &
participes st̃ facti spc̃ scĩ. gustauert̃ nicħ¬

Expanded text:
tem diei delicias coinquinationis et maculae, deliciis affluentes, in conviviis luxuriantes, oculos plenos habentes adulterio et incessabili delicto, pellicientes animas instabiles, cor exercitatum avaritia habentes, maledictionis filii . De quibus Paulus terribiliter intonat dicens: Impossibile est eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes sunt facti Sp
Abbreviated transcription (Latin):
constituit ut p̃uaricatoreᷤ a culpa castiga¬
rent:⁊ adiusticiam reuocarent:⁊ eidẽ
ppło aduentũ dilectifilii sui p̃nuncia¬
rent. Demq cum aduenisset sacriple
g̾gem suũ pascẽt. in brachio suo cong̾¬
garet agnos:⁊ in sinu suo leuaret. fe¬
tas ipse portaret. Ista magnalia ⁊ mul¬
ta alia q̃ modo dinũare nec uolumꝰ
nec ualem fec̃ illis ds. q̃ sic̃ iam diccũẽ
infig᷑a contingebaut illis. scͥpta st̃ aũ

Expanded text:
constituit ut praevaricatores a culpa castigarent, et ad justitiam revocarent, et eidem populo adventum dilecti Filii sui praenuntiarent. Denique cum advenisset sacri plegregem suum pasceret, in brachio suo congregaret agnos, et in sinu suo levaret, fetas ipse portaret . Ista magnalia, et multa alia, quae dinumerare nec volumus, nec valemus, fecit illis Deus, quae, sicut jam dictum est, in figura
Abbreviated transcription (Latin):
amatores suos. in assirios ꝓpinqͣntes. ue¬
stitos iacuicto. pͥncipes ⁊ magistratꝰ. uiue¬
nes cupidinis. ⁊ in munditiis eoꝵ pollu¬
ta ẽ. Qd̃ cũ uidisset soror eiꝰ ooliba q̃ ẽ in
i denudauit fornicationẽ suam int̾m.
ut plus eẽt impia qͣm gentes. Om̃s itaq
declinauert̃ simul imitiles facti st̃. ñ ẽ qͥ

Expanded text:
suos, in Assyrios propinquantes, vestitos hyacintho. Principes et magistratus, juvenes cupidinis; et in immunditiis eorum polluta est. Quod cum vidisset soror ejus Oliba, quae estet denudavit fornicationem suam in tantum ut plus esset impia quam gentes . Omnes itaque declinaver
Abbreviated transcription (Latin):
epła sualoquens de ppło isrłitico.
scł que bona uł q̃ mala ei dẽ ppło con¬
tigerint. talit̾ subiunx̃. Omnia infi¬
gura contingebant illis. scͥptast̃ aut̃
ad correptionẽ nrãm in quos fines
ds bona ppło illi. multa contulit be¬
neficia. Patres eoꝵ absq m̾itis elegit
eosin signis ⁊ ꝓdigiis multis ⁊ magniᷤ.
de egipto de fornace ferrea.de domo
seruitutis eduxit. p̃cessit eos in colũna
nubis ⁊ ignis ꝑ desertum longo tp̃re.
in quo ñ st̃ attrita uestim̃ta eoꝵ. Pane
celestipauit eos. aqua de petra potauit.
circũ dux̃ & dociit. ⁊ custodiuit ut pu¬
pillam ocłi sui. Sic̃ aqͥla ꝓuocans ad
uolandũ pullos suos.⁊ suꝑ eos uolitais.
expandit ipse alas suas: ⁊ assumpsit po¬
pulũ illũ. ⁊ portauit eum in hum̾is
suis. Oñs solus dux eiꝰ fuit. ⁊ñ erat cum
eo d̾s alienus. ꝑcussit coram eis reges ma¬
gnos. ⁊occidit reges fortes. seon regẽ a¬
morreoꝵ. ⁊ og regem basan. ⁊ omniare

Expanded text:
tola sua loquens de populo Israelitico, scilicet quae bona, vel quae mala eidem populo contigerint taliter subjunxit: Omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem ad correctionem nostram, in quos finesDeus bona populo illi, multa contulit beneficia. Patres eorum absque meritis elegit, eos in signis et prodigiis multis et magnis de Aegypto, de fornace ferrea, de domo servitutis eduxit. Praecessit eos in columna nubis et ignis per desertum longo tempore, in quo non sunt attrita vestimenta eorum. Pane coelesti pavit eos, aqua de petra potavit, circumduxit, et docuit, et custodivit ut pupillam oculi sui. Sicut aquila provocans ad volandum pullos suos, et super illos volitans expandit alas suas, sic assumpsit populum illum, et portavit eum in humeris suis. Dominus solus dux ejus fuit, et non erat cum eo Deus alienus. Percussit coram eis reges magnos, et occidit reges fortes, Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. Et de
Abbreviated transcription (Latin):
temeritate romanum inuadeis
imꝑium: imꝑauit amus .uiii. Hic ut
factus est imꝑator: leuntiam uxorem
suam coronauit augustam. Imꝑii de¬
niꝙ huius anno scd̃o: uen̾abilis papa
gregorius ex hac luce migrauit. Cunis
in locum ad apłatus officium. sabinꝰ
est ordinatus. Et sabmo subrogatus
ẽ bonefacius tercius. Et bonefacio t̾ci¬
o: bonefacius quartus. Quo regnante:
statuit memoratus augustus sedem
romane et apłice eccłie caput eẽ om¬
nium eccłiarum. Nam antea eccłia
constantinopolitana pͥmam se om¬
mum scribebat eccłiarum. Impetra¬
uit quoq ipse papa bonefacius a p̃¬
fato pͥncipe dari eccłie xp̃i templum
rome quod ab antiquis pantheon¬
antea uocabatur. Porro phocas cum
erudeliter in suos domesticos deseui¬
ret heraclii affrice patricii iussu per¬
emptꝰ ẽ. qui post huuis necem sibi rẽ

Expanded text:
temeritate Romanum invadens imperium imperavit annis octo. Hic ut factus est imperator Leuntiam uxorem suam coronavit Augustam. Imperii denique hujus anno secundo venerabilis papa Gregorius ex hac luce migravit. Cujus in locum ad apostolatus officium Sabinus est ordinatus, et Sabino subrogatus est Bonifacius tertius, et Bonifacio tertio Bonifacius quartus. Quo rogante statuit memoratus Augustus sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae caput esse omnium Ecclesiarum. Nam antea Ecclesia Constantinopolitana primam se omnium scribebat Ecclesiarum. Impetravit quoque ipse papa Bonifacius a praefato principe dari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon vocabatur. Porro Phocas cum crudeliter in suos desaeviret domesticos, Heraclii Africae patricii jussu peremptus est, qui post hujus necem sibi re
Abbreviated transcription (Latin):
Iste cathos & germanos deuicit. & rome
multa edificia construxit. Ipse edifi¬
cauit templum pantheon. qd̃ nunc
in honorem omniũ scõꝵ ẽ consecra¬
tum. Domicianꝰ demq atrox factus.
multos illustres uiros occidit. multos
in exilium misit. Int̾ quos u oħem a¬
postolum in pathinos insulam exilio
relegauit. Porro domiciani tp̃rib ele¬
mens paꝑa in galliam uiros ad p̃di¬
candum destinauit. lugdunensib foti¬
num. narbone paulum. turonis gra¬
tianũ. cenomannis uilianum. uerũ
domicianus cum crudeliter in urbe
ppłm laniaret. & exercitum foras ho¬
stes cederent. a senatu int̾fectus est:
corpusq eius caruit sepultura. de

Expanded text:
Iste Cattos et Germanos devicit, et Romae multa aedificia construxit. Ipse aedificavit templum Pantheon, quod nunc in honorem omnium sanctorum est consecratum. Domitianus autem atrox factus multos illustres viros occidit, multos in exsilium misit. Inter quos et Joannem apostolum in Pathmos insulam relegavit exsilio. Porro Domitiani temporibus Clemens papa in Galliam viros ad praedicandum destinavit: Lugdunensibus Photinum, Narbonae Paulum, Turonis Gratianum, Cenomanis Julianum. Verum Domitianus cum crudeliter populum in urbe Flaviarum, exercitum foris hostes caederent, a senatu interfectus est, corpusque ejus caruit sepultura.
Abbreviated transcription (Latin):
uerse cogitationis. locutionis. oꝑisue
dep̃henderunt. prudent̾ & potenter
expellunt. nec aliqͥd ꝑturbationis in
regno sue dñationis eẽ ꝑmittunt: ⁊ si
quid eis adu̾sitatis contigerit. pacem
tam̃ suã seruant. ⁊ cuncta cũ cordis sui
tͣnquillitate iudicant. Pacificist̃. qͥ cũ
eis a malis mala inferunt᷑. mala mi¬
nime retͥbuunt. s cũ his qui odert̃
pacem pacifici sunt. Pacifici sunt qui
non in setantũ pacem custodiunt. ue¬
rum &e alios discordantes. ad unitatem
tranquillitate iudicat. Filii dei. fr̃s xͥ.¬

Expanded text:
erversae cogitationis, locutionis, operisve erversae cogitationis, locutionis, operisve deprehenderint, prudenter et potenter expellunt, nec aliquid perturbationis in regno suae dominationis esse permittunt; et si quid eis adversitatis contigerit, pacem tamen suam servant, et cuncta cum cordis sui tranquillitate judicant. Pacifici qui eis a malis mala inferuntur, mala minime retribuunt, sed cum eis, qui oderunt pacem, pacifici sunt; qui non in se tantum pacem custodiunt, verum et alios discordantes sibi ad unitatem tranquillitate mentis judicat; filii Dei, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã consequent᷑. Si gͦ uis miãm¬
acciꝑe. miscd̃iam ex hibe. Dimittite in¬
quit &e dimittemini. Scd̃m enĩ m̾surã
qua m̃si fueritis remetietur uob. Be¬
ati quoq milericordes quialiis in mise¬
riis suis assistunt. et eos scd̃m possibili¬
tatem suam ꝓtegunt & defendunt. Be¬
ati mundo corde qm̃ ipsid̾m uidebt̃.
Mundo corde sunt illi. qui nec pulu̾e
inutilis cogitationis. nec luto feisantur
pͣue delectationis. Mundo corde sunt.
quos ñ tegit nebula cetre ignorantie.
nec corrumpit ardor fede concupiscũ¬
tie. Mundemꝰ gͥ corda nr̃a ab omni ig¬
norantia. ꝑ inquisionem ueritatis. ⁊
ab omni ꝑuersa concupiscentia. ꝑ a¬
morem uirtutis. ut m̃eam᷑ dm uide¬
re. in gła regni celestis. Beati pacifi¬
ci. qm̃ filii dei uocabunt᷑. Pacifici st̃
qui in semet ipsis pacemfacẽ.: ⁊ custodi¬
re norunt. qui uicia ad u̾santia subi¬
gunt. uircutes erigunt. ⁊ qͥcqͥd in se ꝑ¬

Expanded text:
sericordiam consequentsericordiam consequentaccipere, misericordiam exhibe: Dimittite, inquit, et dimittemini. Secundum enim mensuram qua mensi fueritis, remetietur vobis. Beati quoque misericordes, qui aliis in miseriis suis assistunt, et eos secundum possibilitatem suam protegunt et defendunt Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Mundo corde sunt illi, qui nec pulvere inutilis cogitationis, nec luto fedantur pravae delectationis. Mundo corde sunt, quos non tegit nebula terrae ignorantiae, nec corrumpit ardor concupiscentiae. Mundemus igitur corda nostra ab omni ignorantia per inquisitionem veritatis, et ab omni perversa concupiscentia per amorem virtutis, ut mereamur Deum videre in gloria regni coelestis. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Pacifici sunt, qui in semetipsis pacem facere et custodire volunt, qui vitia adversantia subigunt, virtutes erigunt, et quidquid in se p
Abbreviated transcription (Latin):
esuruit̃ & situmt. s alii esuruint ⁊ si¬
tiunt malum. alii esuriunt & situn
bonũ. Alii ce enĩ esurunt & sitiunt au¬
rum. argentũ. uestesp̃ciosas. p̃dia t̾raᷤᷤ.
uineas. domos. eqͦs. ⁊ possessiones innu¬
meras. Ista tam̃ omnia bona st̃ in se.
s in hoc quodam mͦ mala eẽ dicuntur.
unt & sitiunt pocestates. honores.
alii uoluptates. alii salutationes in
ñ possunt saturari. Totꝰ enĩ mundꝰ
nequaꝗͣ homini suffice̾t. qͥ ẽ dñs mũ¬
di. Non enim impletur ocłs uisu. nec
auris implet᷑ auditu. nec in cet̾is sensi¬
b potest homo saturari ex eoꝵ delec¬
tationib. Qd̃ rex dauid bene consida¬
uit. qui qͣmuis haberet ad comeden¬
dum & bibendum ñ solum ad neces¬
sitatem. s &̃ si uellet ad suꝑfluitatẽ.
tñ dix̃. Satiabor cum apparuerit gła
tua. Esuriamꝰ gͥi sitiamꝰ ñ transitoria.
ñ t̾rena sed iustitiam. qr ꝑ esuriem et
sitim iusticie. ꝑueniemꝰ ad satietatem
et̾ne głe. Beati misericordes. qm̃ mi¬

Expanded text:
esuriunt et sitiunt, sed alii esuriunt et sitiunt malum, alii esuriunt et sitiunt bonum. Alii etenim esuriunt et sitiunt aurum, argentum, vestes pretiosas, praedia, terras, vineas, domos, equos, et possessiones innumeras. Ista tamen omnia bona sunt in se; sed in hoc quodammodo mala esse dicuntur, unt et sitiunt potestates et honores, alii voluptates, alii salutationes in non possunt saturari. Totus enim mundus nequaquam homini sufficeret, qui est dominus mundi. Non enim impletur oculus visu, nec auris impletur auditu, nec in caeteris sensibus potest homo saturari ex eorum delectationibus. Quod rex David bene consideravit, qui quamvis haberet ad comedendum et bibendum non solum ad necessitatem, sed etiam si vellet ad superfluitatem, tamen dixit: Satiabor cum apparuerit gloria tua . Esuriamus et sitiamus non transitoria, non terrena, sed justitiam, quia per esuriem et sitim justitiae perveniemus ad satietatem aeternae gloriae. Beati misericordes, quoniam mi
Abbreviated transcription (Latin):
trem matrem. filium. aut aliquẽ ꝓpmi¬
quũ. heuqͣm multi lugent caros suoᷤ.
qui neqͣqͣm lugent semet ipsos. Qm
multilugent damna corporalia. qͥ¬
lugere contemnunt damna sp̃ualia. Qͣ¬
do aliquis infirmat᷑ aut moritur. lugẽt
amici. Qndo autẽ peccat damnabiliter.
qñ fornicat᷑. qñ dicit fr̃i fatue. qñ uidet
mulierem ad concupiscendũ eã. nemo
luget. O sanitas insana. o uisio ceca. o
uł etiam de ipsis rident: de istis inꝗͣ¬

Expanded text:
trem, matrem, filium, aut aliquem propitrem, matrem, filium, aut aliquem propinquum. Heu! quam multi lugent charos suos, qui nequaquam lugent semetipsos! Quam multi lugent damna corporalia, qulugere contemnunt damna spiritualia? Quando aliquis infirmatur aut moritur, lugent amici. Quando autem peccat damnabiliter, quando fornicatur, quando dicit fratri fatue, quando videt mulierem ad concupiscendum eam, nemo luget. O sanitas insana! o visio caeca! o n lugent, vel etiam de ipsis rident. De istis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad beatitudinẽ suꝑnam. Beati mites Mi¬
tes st̃ lenes & patientes qui neminẽ le¬
dunt. & imꝑbis cedunt. St̃ autẽ qͥdam
qͥita uolunt ẽẽ mites. ut nichilcurens
de uita aliena. neminem de bono ad¬
moneant. neminẽ de malo corripian.
S talis lenitas ñ ẽ multum laudanda. qi
patit᷑ defectum. uͥ deberet ex̾cere uir¬
tutis effectum. Tales gͥ debent eẽ mite
ut nemuinem ledant. mala illata pati¬
enter sustineant. Et ñ solum suã sed
nec alienam negligant uitam. ut sio¬
pꝰ fui̾t & bonis ad meliora exhibear
exhortationẽ. ⁊ malis de malo correp¬
tionẽ. Est enim modus in rebȩ qr sicut
homo ñ debet eẽ nimie asꝑitatis. sic
nec debet ẽẽ numie lenitatis: ut int̾
dext̾am & sinistram. ꝑ discretã man¬
suetudinẽ ad beatitudinis ꝑueniat t̾¬
ram. Beati qui lugẽt. qmipsi ⁊sola¬
buntur. Luctꝰ solet eẽ ꝑ amissione ca¬
roꝵ. sic̃ qñ aliqͥs amitcit caros suos. pa¬

Expanded text:
ad beatitudinem supernam. Beati mites. Miad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et patientes, qui neminem laedunt, et improbis cedunt. Sunt autem quidam, qui ita volunt esse mites, ut nihil curent de vita aliena, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi deberet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut, si opus fuerit, et bonis ad meliora exhibeant exhortationem, et malis de malo correptionem. Est etenim modus in rebus, quia sicut homo non debet esse nimiae asperitatis, sic nec debet esse nimiae lenitatis, ut inter dexteram et sinistram per discretam mansuetudinem ad beatitudinis perveniat terram. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus solet esse pro amissione charorum, sicut quando aliquis amittit charos suos, pa
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit in montẽ. ⁊ c̃. Qd̃ dñs
occonarium ꝑ quẽ ad octo beatitudi¬
nes ꝑuenitur. discipulos docturus in
montem ascendit. hoc nobis insinuat.
qd̃ qui sacre doctͥne u̾bum dispensat.
ñ in ualle pͣmoꝑis. ñ incampo effre¬
nate dissolutionis consistere debeat.
s montem spũalis conu̾sationis ꝑ ex¬
excitia uirtutum. ⁊ exhibitionẽ bo
noꝵ oꝑum ascendat. sic̃ & scͥptũ est.
Suꝑ montẽ excelsum ascende tu qui
eugłizas syon. Ascensio gͦ in montem.
sublimem designat ꝯu̾sationẽ. sessio
dnĩ. auctoritatẽ magist̾u. Aꝑtio oris.
effeccum p̃dicationis. Beati pauꝑes
spũi ce ẽ. Ali st̃ spũ diuites. alii qͦdamimꝰ¬
de spũ nichilhabentes. alii spũ pauꝑe
nicħ habentes. nimis pusillanimes. sp̃r
pauꝑes. humiles. Suꝑbientes faciunt
ñ facienda ꝑelationẽ. pusillammes
& facienda faciunt ꝑ humilitatẽ. Pau¬
ꝑtas itaq spc. nichil hñs defectionis.
inchil suꝑfluitatis. ꝑuiam regiam duc̃

Expanded text:
ascendit in montem, etc. . Quod Dominus octonarium, per quam ad octo beatitudines pervenitur, discipulos docturus in montem ascendit, hoc nobis insinuat, quod qui sacrae doctrinae verbum dispensat, non in valle pravi operis, non in campo effrenatae dissolutionis consistere debeat, sed montem spiritualis conversationis per exercitia virtutum, et exhiboperum ascendat. Et sicut scriptum est: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ascensio ergo in montem, sublimem designat conversationem; sessio Domini, auctoritatem magisterii; apertio oris, effectum praedicationis. Beati pauperes spiritu, etc. Alii sunt spiritu divites; alii quodammde spiritu nihil habentes, alii spiritu paunihil habentes, nimis pusillanimes. Spiritu pauperes humiles. Superbientes faciunt non facienda per elationem, pusillanimes  facienda faciunt per humilitatem. Paupertas itaque spiritus nihil habens defectionis, nihil superfluitatis per viam regiam ducit
Abbreviated transcription (Latin):
marum. Lugeamꝰ fr̃s amissionẽ caroꝵ.
s lugeamꝰ amissionẽ bonoꝵ oꝑum. a¬
inissionẽ uirtutũ. Lugeat corruptꝰ a¬
missionẽ uirginalis integͥtatis. luge¬
at maliciosꝯ amissionẽ pietatis. suꝑb
lugeat amissionẽ humilitatis. lugeat
iracundus amissionẽ int̾ne tͣnqͥllitati
lugeat auarus amissionẽ largitatis.
lugeat ebriosꝰ amissionẽ sobrietatis.
caritatis. Beati nãq qui lugent mͦ
eẽ. sp̃ualit̾ ꝙ fructuose coram ocłiscre¬
atoris lugentiũ. Alii nãq lugent ꝓ in¬
dulgentia culpe. alii lugent ex sua¬
uitate grẽ diuinitꝰ sͥ collate. alii am¬
pliori feruore accensi lugent ex desi¬
derio future głe. Et in his omnib beati
qui lugent. quia si seminant in lacͥmis
in exultatione metent. Abst̾get enu
ds omnẽ lacͥmam ab ocłis scõꝵ suoꝵ ⁊¬

Expanded text:
Non lugeamus, fratres, amissionem charorum, sed lugeamus amissionem bonorum operum, amissionem virtutum. Lugeat corruptus amissionem virginalis integritatis, lugeat malitiosus amissionem pietatis; lugeat superbus amissionem humilitatis; lugeat iracundus amissionem internae tranquillitatis, lugeat avarus amissionem largitatis, lugeat ebriosus amissionem sobrietatis, charitatis. Beati namque qui lugent modo genera spiritualiter et fructuose coram oculis Creatoris lugentium. Alii namque lugent pro indulgentia culpae, alii lugent ex suavitate gratiae divinitus sibi collatae, alii ampliori fervore accensi lugent ex desiderio futurae gloriae. Et in his omnibus beati qui lugent, quia qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent . Absterget enim Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnia q̃ fragilitas ne dĩca.u.¬
humana facere potest. unde placere cõ¬
ditori. ueleum placare ualeat. plurmũ
ꝓdest oratio. si cum pura conscientia
&e cordis humilitate fiat. Ideo dico cum
pura conscientia. cum cordis humilita¬
te. qr si conscientia fui̾t sorde pͣue uolũ¬
tatis. uł oꝑis neuo polluta. si cor nr̃m
inani fu̾it elatione repletum. oratio
exauditur. Qui enim auertit aurem
suam ne audiat legem. oratio e uiꝰ erit
execrabilis. Mediator itaq di ⁊ hominũ¬
hõ xp̃c iħc humane saluti consulens:⁊ illi
miscd̾it̾ ꝓuidens. int̾ cet̾a sacratissime
doctͥne uerba. formam orõnis insticuit.
⁊ quomͦ patrem orare debeamꝰ edocuit
dicens. Cum orabitis noneritis sic̃ ypocͥte
qui amant in synagogis& mnangulis
plateaꝵ stantes orare. Orantes autem
nolite multum loqui sic̃ ethinci. Putãt
enim quia in multiloquio suo exaudi¬
ant᷑. Sic gͦ uosorabitis. Pat̾ nr̃ qui esin
celis: ⁊ c̾. In hac oratione dnĩca .uii. petiti¬

Expanded text:
nter omnia quae fragilitas humana facere potest, unde placere Conditori, vel eum placare valeat, plurimum prodest oratio, si cum pura conscientia et cordis humilitate fiat. Ideo dico cum pura conscientia et cum cordis humilitate, quia si conscientia fuerit sorde pravae voluntatis, vel operis naevo polluta, si cor nostrum inani fuerit elatione repletum, oratio exauditur. Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Mediator itaque Dei et hominu Jesus humanae saluti consulens et illi misericorditer providens, inter caetera sanctissimae doctrinae verba formam orationis instituit, et quomodo Patrem orare debeamus edocuit dicens: Cum orabitis, non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare: orantes autem nolite multum loqui sicut ethnici. Putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur. Sic ergo vos orabitis: Pater noster, qui es in coelis, etc. . In hac oratione Dominica septem petiti
Abbreviated transcription (Latin):
ati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpter iusti¬
ciam qm̃ ipsoꝵ ẽ regnũ celoꝵ. Multi
patuintur ꝑsecutionẽ. s alii patiunt᷑¬
ꝓpter culpam. alii patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã.
ꝓpter culpam patiunt᷑ mali. ꝓpt̾ ius¬
ticiam patiunt᷑ boni. Latro suspendit᷑
ꝓpt̾ culpam. iustus ñ potest suspendi
nisi ꝓpt̾ iusticiam & innocentiã. Sed
dicit aliquis. Nemo potest modo ꝑ ꝑ
secutionẽ attingere ad beatudinem.
qr nc̃ in pace consistunt omma ⁊ scã
eccłia fere de nulla parte patitur adu̾¬
quit᷑ caim abel. ysmael ysaac. esau ia¬
cob .i. impius iustum. ⁊ si quis ꝑsecuti¬
onem ñ patitur ab extraneis. patitur
etudinem siuie lenitatẽ ad t̾ram uniẽ¬
tium. ꝑ luctũ ad ueram ꝯsolationem.
iocunditatis satietatem. ꝑ miscd̃iam
ꝑ pacem ad dĩ filiationẽ. ꝑ p̃sentẽ ꝑse¬
cutionẽ ad et̾nam celestis regni tnquil¬
litatem & requiem. Beati namq pau

Expanded text:
atiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Multi patiuntur persecutionem, sed alii propter culpam, alii propter justitiam; propter culpam patiuntur mali, propter justitiam boni. Latro suspenditur propter culpam; justus non potest suspendi, nisi propter justitiam et innocentiam. Sed dicet aliquis: nemo potest modo propter persecutionem attingere ad beatitudinem, quia nunc in pace consistunt omnia, et sancta Ecclesia fere de nulla parte patitur adverquitur Cain, Abel; Ismael, Isaac; Esau, Jacob, id est impius justum. Et si quis persecutionem non patitur ab extraneis, patitur etndinem sive per lenitatem, ad terram viventium; per luctum, ad veram consolationem; jucunditatis satietatem, per misericordiam per pacem ad Dei filiationem, per praesentem persecutionem ad aeternam coelestis regni tranquillitatem et requiem. Beati namque pau
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ qd̾ apłis salubre gaudiũ. salu¬
bris exultatio demonstratur. cũ eis in
contumeliis: ⁊ ꝑsecutionib gaudendũ
eẽ ⁊ exultandum denunciat᷑. Subiun¬
xit autem causam dicens. Merces enĩ
urã multa ẽ in celo. Mercesista fr̃s
multa ẽ. magna ẽ. p̃ciosa ẽ. diut᷑na ẽ.
Tam multa ẽ. qd̾ non potest num̾ari

Expanded text:
audiamus quod apostolis salubre gaudium, quae saluaudiamus quod apostolis salubre gaudium, quae salubris exsultatio demonstretur, cum eis in contumeliis et persecutionibus gaudendum esse et exsultandum denuntiatur. Subjunxit autem causam dicens: Merces enim vestra multa est in coelo. Merces ista, fratres, multa est, magna est, pretiosa est, diuturna est: Tam multa est, quod non potest numerari;
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsoꝵ ẽ re.ce. Bcati estis cũ male¬
dix̾int uobis homines ⁊ ꝑsecuti uos
fu̾i̾nt & c̃. Suꝑus locutus ẽ omnib e¬
lectis. mͦ apostropham fac̃ ad apłos. ꝙͣ.
uis ⁊ hec & aliis electis ꝯueniant. osten¬
densapłis in his u̾bis qͣnta ꝓ eius noĩe
passurieẽnt. O qͣm pauci st̃ qui in his
eoꝵ ammonitionẽ beatitudinẽ que¬
rant. Qͣm multi sc̃ qui ꝓ parua u̾boꝵ
inuiria. reddunt sipossunt u̾b̾a. & si
m̃ ⁊ maiora minantur. Qmbene scĩ¬
apłi u̾ba ista suis cordib imp̃sserur
qui ibant a conspectu concilii gau¬
dentes. qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomĩe
iħu contumeliam pati. Notandũ autẽ
qd̾ ait. m̃tientes ꝓpt̾ me. Sĩ enim hoĩes
qͣndo nobis maledicunt. iuste nobis
maledicunt. iam ñ habemꝰ m̾itũ. Gau¬
dete & exultate. In multis decipim᷑ fr̃s.
Qndo nobis arrident scłaria. qñ uul¬
gus uanis laudib nos attollit. gaudemꝰ
& exultamꝰ. cũ magis dolere magis fle

Expanded text:
cum maledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint, etc. Superius locutus est omnibus electis. Modo apostropham facit ad apostolos, quamvis et haec aliis electis conveniant, ostendens apostolis in his verbis quanta pro ejus nomine passuri sunt. O quam pauci sunt, qui his eorum admonitionem beatitudinem quaerant! Quam multi sunt, qui pro parva verborum injuria, reddunt si possint verbera; et si men et majora minantur! Quam bene si verba ista suis cordibus impresserunt, qui ibant a conspectu consilii gaudentes, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Notandum autem quod ait mentientes et propter me. Si enim homines quando nobis maledicunt, juste nobis maledicunt, jam non habemus meritum. Gaudete et exsultate. In multis decipimur, fratres. Quando nobis arrident saecularia, quando vulgus vanis laudibus nos attollit, gaudemus et exsultamus cum magis dolere magisque fler
Abbreviated transcription (Latin):
go dei. similitudo dei. immortalitas
corporis. si ꝑseuerare uoluisset in ob¬
scllicx ignorantia. concupiscentia.
infirmitas. Ignorantia boni: concu¬
piscentia mali: infirmitas corporis
humani. ꝑ pͥmum malũ corruptũ
terciũ. Pignorantiã namq corru¬
cupiscentiã diuina similitudo: ꝑ in¬
firmitatem immortalitas corporis.
Facta ẽ itaꝙ uia hominis tenebre de¬
concupiscentiã: & angłs dñi idest¬
infirmitas corporis. corpori ad uin¬
dictam immissa: ꝑsequens eũ ꝑ
mortalitatẽ. donec in t̾ram reu̾tat᷑
de qua sumptꝰ ẽ. Solet autẽ scd̃m¬
quosdam hoc quod hic concupis¬
centiã nominamꝰ specialit̾ uiciũ
dici: ut dicant᷑ tria mala sic. Igno¬
rantia. uicium. infirmitas. ꝑ que
tria mala: tria p̃cedentia bona st̃

Expanded text:
go Dei, similitudo Dei, immortalitas corporis, si perseverare voluisset in obIgnorantia, concupiscentia, infirmitas. Ignorantia boni, concupiscentia mali, infirmitas corporis humani. Per primum malum corruptum ignorantiam namque corrucupiscentiam divina similitudo, per infirmitatem immortalitas corporis. Facta est itaque via hominis tenebre peconcupiscentiam: infirmitas corporis: corpori ad vindictam immissa, persequens eum: per mortalitatem, donec in terram revertatur, de qua sumptus est. Solet autem squosdam, hoc quod hic concupiscentiam nominamus, specialiter vitium dici, ut dicantur tria mala sic: ignorantia, vitium, infirmitas, per quae tria mala praecedentia bona s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds. saphat iudicantis. heliseus dĩ.
mei salus. Suꝑ quẽ ꝓpħa palliũ suũ
misit. cũ dñs ppłm fide catholica indu
rit post heliam. qr electoꝵ chorꝰ audi¬
to nͥ qͥs reñciau̾it omnl ñ pocest
meus eẽ discipłs. statun cessauit t̾re

Expanded text:
nus Deus, Saphat judicans, Elisaeus Dei mei salus. Super quem propheta pallium suum misit, cum Dominus populum fide catholica induirit post Eliam: quia electorum chorus audito, nisi quis renuntiat omnibus, non potest meus esse d
Abbreviated transcription (Latin):
rofectꝰ helias de um uuxit helias
monte. repꝑit heliseũ filiũ xui.¬
saphat arantẽ in .xii. iugis boũ : uipse
inxii. uigis arantib unꝰ erat. Cũq ue¬
nisset helias ad eum. misit palliũ su¬
um suꝑ illũ. Qui statim relictis bob
cucurrit pꝰ heliam: ⁊ ait. Osculer oroᷤ
te patrẽ meũ ⁊ matrẽ meã: ⁊ sic sequar

Expanded text:
us Elias de monte, reperit Eliseum filium Saphat arantem in duodecim jugis boum, et ipse in duodecim jugis arantibus unus erat. Cumque venisset Elias ad eum, misit pallium suum super eum. Qui statim relictis bobus cucurrit post Eliam, et ait: Osculer, oro te, patrem m
Abbreviated transcription (Latin):
possidebat. Maximianꝰ autẽ gͣuissi¬
mam ꝑsecutionem in xp̃ianos exci¬
tauit. At constantius mitius seage¬
bat. & cultores xp̃i uenerationi habe¬
bat. Unde dei grã matura p̃dictoꝵ
subsecuta ẽ ꝑditio tirannoꝵ. Nam her¬
culius maximianus imꝑui qd̾ ab¬
iecerat. iterum arriꝑe uolens: a con¬
stantino nondum imꝑatore massilie
extinctus ẽ. Galerius autem augus¬
tus seuerum cesarem ad italiam cũ
exercitu misit. ubi cum urbem obsi¬
deret militum suoꝵ scelere desertus.
&e ꝓditus rauenne extinctus ẽ. Dio¬
clecianus quoq sicut iam dictũ est re¬
gia dignitate deposita salone defunctꝰ

Expanded text:
possidebat. Maximianus autem gravissipossidebat. Maximianus autem gravissimam persecutionem in Christianos excitavit. At Constantius mitius se agebat, et cultores Christi venerationi habebat. Unde Dei gratia matura praedictorum subsecuta est perditio tyrannorum. Nam Herculeus Maximianus imperium, quod abjecerat, iterum arripere volens, a Constantino nondum imperatore Massiliae exstinctus est. Galerius autem Augustus Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere desertus et proditus, Ravennae exstinctus est. Diocletianus quoque, sicut jam dictum est, regia dignitate deposita, Salonae defunct
Abbreviated transcription (Latin):
alecti socu sui ẽ occisus. ⁊ alectus ꝑ as¬
clepiadotũ p̃fectum ẽ occisus. Aleman¬
ni quoꝙ qui et ipsi rebellauerant ꝑ
constantium cesarem st̃ deuicti: & qͥn¬
quagentiani ꝑ maximianũ augustũ st̃
edomiti. Dioclecianus apud alexandriã
int̾fecit achilleum. At maxunianꝰ
galerus bino cum narseo congressu
habito. tercio uictus aufugit. sed itẽ
in hostem reu̾sus. magnis eum uirib
suꝑauit. Deniq dioclecianꝰ ab inuito
exegit maximiano ut simul imꝑium
deponẽnt. ac iuniorib substitutis ipsi
in pͥuato habitu consenescerent. Itaq
sub uno die diocletianus apud nicho¬
mediam. maximianꝰ apd̾ mediolanũ
purpuram deposuert̃. Tunc galeriꝰ
maximianus. et constantius augus¬
ti. in duas ꝓcurationes orientis sci¬
licet & occidentis romanũ imꝑium
pͥmi diuiserunt. Et galerius maxi¬
mianꝰ illiricũ. asiam et orientem.
constantius uͦ galliam hyspaniamq

Expanded text:
Alecti socii sui est occisus. Alectus per AsAlecti socii sui est occisus. Alectus per Asclepiadotum praefectum est oppressus. Alemanni quoque, qui et ipsi rebellaverunt, per Constantium Caesarem sunt devicti. Et Quinquagentiani per Maximianum Augustum sunt edomiti. Diocletianus apud Alexandriam interfecit Achilleum. Maximianus Galerius hino cum Narseo congressu habito, tertius victus aufugit sed iterum in hostem reversus magnis eum viribus superavit. Denique Diocletianus ab invito exegit Maximiano, ut simul imperium deponerent, ac junioribus substitutis, ipsi in privato habitu consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanum purpuram deposuerunt. Tunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occidentis, Romanum imperium primi diviserunt, et Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientem. Constantius vero Galliam Hispaniamque
Abbreviated transcription (Latin):
galliis destinauit: qui facile rusticã
manum uirtute militari cõpescuit.
Sed in ipso itinere thebea legio & uno
locogallie aganno sub p̃fato maximi¬
ano ꝓ xp̃o libent̃ occubuit. Anno de
sum orbem dilataretur et cresceret:
subito ꝑsecutionis turbo increpuit.
et hec ꝑsecutio eousq flagrauit. ut
etiam occeani limbum transiret. & se¬
melcepta rabies. usq ad septimũ con¬
stantini magni annũ feruere non
cessauit. Hac p̃terea tempestate .xuii.
milia mr̃m passi sunt int᷑ romã. Sed
dum ista geruntur. graues ꝑ om̃s
fines romani imꝑii ꝑsecutionũ fra¬
gores concrepuerunt: carausio rebel¬
ulante inbritannia. et achilleo in e¬
gipto cum et qͥnquagentiam affricam
infectarent. & narseus rex ꝑsarumo
rientem bello p̃meret. Quo ꝑiculo
motus dioclecianus: maximianũ her¬
culium ex cesare fecit augustũ. Con¬
stantium uͦ & maximianũ galerium
cesares legit. Porro carausius fraude

Expanded text:
Galliam destinavit, qui facile rusticam Galliam destinavit, qui facile rusticam manum virtute militari compescuit: sed in ipso itinere Thebaea legio Heduno loco Galliae a Ganno sub praefato Maximiano pro Christo libenter occubuit. Anno autsum orbem dilataretur et cresceret, subito persecutionis turbo increpuit. Et haec persecutio eousque flagravit, ut etiam Oceani limbum transiret, et semel coepta rabies usque ad septimum Constantini Magni annum fervere non cessavit. Hac praeterea tempestate octodecim millia martyrum passi sunt intra Romam. Sed dum ista geruntur, graves per omnes fines Romani imperii rebellionum fragores concrepuerunt: Carausio rebellante in Britannia, et Achilleo in Aegypto, cum et Quinquagentiani Africam infestarent, et Narseus rex Persarum Orientem bello premeret. Quo periculo motus Diocletianus Maximianum Herculeum ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero, et Maximianum Galerium Caesares elegit. Porro Carausius fraude