comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hec anima inquis qr ex flatu dĩ habae or¬
ginem: sine  ꝓprio. atq intellectu intimno.
tis indicas. quid. eẽ. sp̃m hominiis sentias
id÷ rationale nr̃m. quo sentit atq in¬
telligit anima: ñ sicut sentitur corporis
sensib. s sicut. ẽ. ille intimus sensusex
quo. ẽ. appellata sententia. Hinc autem
pecorib sine dubitatione p̃ponimur:
eo quod sunt illa rationis exꝑtia. Non
habent itaq sp̃m pecora: id÷ intellec¬
tum & rationis ac sapientiȩ sensũ: s ani¬
mã tantũ. Nam ce de illis dictũ. ẽ.P.
ducant aque repentia animarũ uiuen¬
tium: & ꝓducat terra animã uiuentem.
Ut gͦ planissime atq plenissime noueris.
eam quȩ anima. ẽ. more diuinorum
eloquior etiam spm dici: appellat᷑ sp̃s
sp̃m: qũe tua dilectio discernenꝰ abanima
definiuit. Unde manifestũ. ẽ. quod
generali uocabulo. anima pecoris recte
potuit sic uocari : sicut legitur in libro

Expanded text:
« Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet or« Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo tis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit anima, non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecospiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali upotuit sic uocari, sicut legitur in libro
Abbreviated transcription (Latin):
et alio mͦ sp̃m hominis: quẽ ꝓrsus a men¬
te discernit. Si eñi orauero lingua in¬
quit. sp̃s m̃s orat: mens autẽ infructuosaẽ.
Iabae iste suameandẽq difficilẽ questio¬
nẽ. Multis eñi modis atq urdiuersis
significationib scripturȩ diuinȩ sp̃m
nominant: s de quo nunc agimꝰ. quo
ratiotinam᷑. intelligunus. sapimꝰ. con¬
ut ñ sit uniuersa anima. s aliquid eus.
am̃ animã etiam sp̃m. ẽẽ. si ꝑpt̃ea negas.
qr euis intelligentia distincte dr̃ sp̃s. po¬
teris negare uniuersũ sem̃ ia cob appella¬
ri isrł: qm̃ excepto utoa etiam distincte
appellatus. ẽ. isrł. in tribub.xcͤ. quȩ in
samaria fuerunt. S quid opus. ẽ. hic du
.ẽ. etiam spm dici: cũ audis uł legisoño
moriente qd̾ scriptum. ẽ. & inclinat᷑o capi
te tradidit sp̃m. Attende etiam quib
uerb̾ sp̃m definieris atq descripsers:
cum illum ab anima distinguere iuteren

Expanded text:
et alio modo spiritum hominis, quem prorsus a menet alio modo spiritum hominis, quem prorsus a mente discernit: Si enim oravero lingua, inquit, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa ionem. multis enim modis atque in diuersis significationibus scripturae diuinae spiritum nominant; sed de quo nunc agimus, quo ratiocinamur, intellegimus, sapimus, conut non sit uniuersa anima, sed aliquid eius. tamen animam etiam spiritum esse si propterea negas, quia eius intellegentia distincte dicitur spiritus, poteris negare uniuersum semen Iacob appellari Israhel, quoniam excepto Iuda etiam distincte appellatus est Israhel in tribubus decem, quae in Samaria fuerunt. sed quid opus est hic diuest etiam spiritum dici, quam audis uel legis. domino moriente quid scriptum est? et inclinato capie cum ita sint, attende etiam quibus verbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere nitereris:
Abbreviated transcription (Latin):
Qũauis ⁊ ꝓprie dicatur sp̃ł. ñ uniũsa
anima s aliquid ipsius. sicut apłs dic̃
uł illud multo exp̃ssius in libro iob.
absoluistis animã meam abspũ meo.
tam̃ &e uniuersa anima appellat᷑ hoc
in anima qd̾ ꝓprie sp̃s nominetur: illico
etiã ego dico ꝓpͥe uocari spm̃. quo ratio a¬
namur &e intelligimus: quando ita
distincte ista dicuntur. quẽ admodũ¬
corpus. Hunc autẽ sp̃m etiam mentẽ
uidetur appellare.: cũ dicit. Mente ser¬
uio legi dĩ: carne autem legi peccati.
am ipsa sententia. ẽ. caro concupiscit ad¬
uersus sp̃m. sp̃s autem aduersus carnẽ:
ut quod ibi dixit mentẽ. hoc intelligat᷑
nisi rationale & intellectuale nr̃m dice¬
re ñ solemus. Ac ꝑ hoc qd̃ ait toẽ apłs.
renouamini sp̃ũ mentis ur̃ȩ : quid ali¬
mens : quom corpuscarnis. nichil aliud¬
potest. ẽẽ. quã caro. Nam & hoc scrip¬
tũ . ẽ. in expoliatione corporis carnis.
ubi carnẽ corpus appellat. Dicit sane

Expanded text:
Quamvis proprie dicatur spiritus, non universa anima, sed aliquid ipsius; sicut dicit Apost corpus. Vel illud multo expressius in libro Job: Absolvisti animam meam a spiritu meo. Tamen universa anima vocatur hoc in anima quod proprie spiritus nominetur, illud etiam ego dico proprie vocari spiritum quo ratiocinamur et intelligimus, quando ita distincte ista dicuntur. 20. AMcorpus. hunc autem spiritum etiam mentem uidetur appellare, cum dicit: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. am ipsa sententia est: et caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus autem aduersus carnem; ut quod ibi dixit: mente, hoc intellegatur nisi rationale et intellectuale nostrum dicere non solemus. ac per hoc quod ait idem apostolus: renouam i n i spiritu mentis uestrae, quid almens, quomopotest esse quam caro: nam et hoc scriptum est, In exspoliatione corporis carnis ; ubi carnem corpus carnis appellat. Dicit sane
Abbreviated transcription (Latin):
en gallicantu anmane: ne cũ uenerit
repente inueniat uos dormientes. Qs̾
aũ uobis dico: om̃ib dico uigilate. Quib
eñi om̃ib dicit. nisi electis & dilectis sius.
ad corpus eius ꝑtinentib quod.ẽ. ȩccła:
on solumgͦ illis dixit quib tunc auoien¬
tib loquebatur: s etiam illis qui fueruinT
post illos ante nos. & ad nos ipsos. & qui
erunt post nos. usq ad eiꝰ nouissimũ ad¬
uentum. Nunquid autẽ inuenturus. ẽ.¬
talis huic exeat. qualis uidicandus . ẽ.
illo die. Ac ꝑ hoc uigilare debae om̃is
xp̃ianus: ne imparatũ eum inueniat
dñi aduentus. Imparatũ eñĩ inueniet
dies ille: quẽ imparatũ inuenerit suus¬
.ẽ. & expectandus dñi sicut soę exhor¬
taris aduentus. magnã dicens. ẽẽ. beati¬
tudinẽ diligentib eius aduentum : &
adhibes apłi testimonium. cuiꝰ uerba sic
ponis. De cȩtero reposita. ẽ. mͥ corona
iusticiȩ: quã redd& ih dñs iustus uidex
in illo die. Non solum autẽ mͥ: s ce his qui

Expanded text:
alli cantu an mane, ne, cum uenerit repente, inueniat uos dormientes. quod autem nobis dico, omnibus dico: Vigilate. quibus enim omnibus dicit, nisi electis et dilectis suis ad corpus eius pertinentibus, quod est ecclesia? non solum ergo illis dixit, quibus tunc audientibus loquebatur, sed etiam illis, qui fuerunt post illos ante nos, et ad nos ipsos et qui erunt post nos usque ad eius nouissimum aduentum. numquid autem omnes inuenturus etalis hinc exeat, qualis. iudicandus est illo die. ac per hoc uigilare debet omnisChristianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem inveniet dies ille, quem imparatum inveniet est et expectandus domini, sicut sancte hortaris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: De cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum aut
Abbreviated transcription (Latin):
admodum se excuit carne: sic suos
ostenderet exuendos carnalib uiciĩs
uomodo possumus uincere diaboltm.
quem ñ uidemis: S habentis ma¬
gistrum: qui nobis demonstrare digna¬
tus.ẽ. quomͦ inuisibiles hostes uincañ
De illo enim dicit apłs. Eaeuens se car¬
ne. principatus ⁊ pocestates exẽplauit:
fiducialit̃ triumphans eos insemae ipso
bi enim uincuntur iuniee nob̾ uiui¬
sibiles potestates: ubi uincintur mui¬
sibiles cupiditates. & ideo qui in nob̾
ipsis uincius temporalium rerũ cupi¬
ditates. necesse. ẽ. ut in nob̾ ipsis uini¬
camus &e illum qui ꝑ ipsas cupiditates
regnat inhomine. Sic&e apłs dicit:¬

Expanded text:
ad modum ipse se exuit carne, sic suos ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, quomodo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur inuisibiles cupiditates. et ideo quia in nobis ipsis uincimus temporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. quando enim dict
Abbreviated transcription (Latin):
eñi dicit exuisse se carnẽ: eo loco carnẽ
mortalitatẽ carnis intelligimus. scđm
quã ꝓprie corpus hoc caro nominatur.
quȩ mortalitas ꝓprie caro appellata .ẽ.
quia in illa resurrectionis immortaluate
ñ erit. ꝓptẽa scriptum. ẽ. caro et sanguis
regnum dĩ ñ possidebunt. Hoc enĩ corpꝰ
quod ꝓpt̃ mortalitatem ꝓprie caro nomi¬
natur. mutari dicit in resurrectione :
ut iam ñ sit corruptibile atq mortale.
duere incorruptionẽ: & mortale hoc
induere immortalitatẽ. Ut gͦ induat᷑¬
mur immortalitate: exuit᷑ mortalitate.
Ioc. ẽ. circuncisionis misterium. quȩ oc¬
dño impleta. Unde dr̃. Exuens se
carnem: principatus oe potestates exẽ¬
plauit. ꝑ hanc enim mortalitatẽ nobͤ
inuide diabolicȩ potestates dñabant᷑:
quas exẽplasse dictus. ẽ. quia inse ipso
capite nr̃o p̃buit exẽplũ quod in toto
euis corpore id÷ eccła ex draboli potesta¬
te lib̾anda. inultima resurrectione cõ¬
id. ẽ. exemplum dedit de illis: ut quẽ

Expanded text:
enim dicit exuisse se carnem, eo loco carnem mortalitatem carnis intelligimus, secundum quam proprie corpus hoc caro nominatur. Quae mortalitas proprie caro appellata est, quia in illa resurrectionis immortalitate non erit: propterea scriptum est, Caro et sanguis ruptionem possidebit. hoc enim corpus, quod propter mortalitatem proprie caro nominatur, mutari dicit in resurrectione, ut iam non sit corruptibile atque mortale. duere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. ut ergo induatur inmortalitate, exuitur mortalitate. hoc est circumcisionis mysterium, qdomino inpleta. unde dicitur: exuens se carnem principatus et potestates exemplauit. per hanc enim mortalitatem nobis inuidae diabolicae potestates dominabantur; quas exemplasse dictus est, quia in se ipso capite nostro praebuit exemplum, quod in toto eius corpore, id est ecclesia ex diaboli potestate liberanda, in ultima resurrectione conid est exemplum de illis dedit, ut, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ut caro eius insepultura sabbato requies
numerat᷑ octauus. etiam circuncisionẽ oc¬
Quid enim significat circuncisio carius: nisi
expoliationem mortalitatis quã de carnals
generatione portamus. Hȩc . ẽ. fides nr̃a.¬
Et qm̃ sicut testimonium ꝓpħicum paulus
commemorat. uestus ex fide uiuit. Hȩc
.ẽ. iustificatio nr̃a. Mortuum quippe.xp̃m
et pagani credunt. Resurrexisse autẽ
confitearis ait apłs inore tuo quia dñs. ẽ.¬
iħc. & credideris incorde tuo. quia dsillũ
suscitauit a mortuis. saluus eris. Quia gͦ
ex ista resurrectionis fide iustificamur:
ista resurrectio quȩ credita nos uistifi¬
cat. illa octaui diei circuncisione figu¬
rata. ẽ: ꝓpt̃ea de ipso abraham cui pri-¬
mũ tradita.ẽ. dicit apłs. Et signum
accepit circuncisionis: signaculum fidĩ¬
iusticiȩ. In expoliatione corporis cartus.
on duas res intelligi uoluit. quasi aliud
sit caro. aliud corpus carnis. s quia cor¬
pus multarsi rerum nom̃. ẽ. quarũ una ẽ.

Expanded text:
ut caro eius in sepultura sabbato requiescnumeratur octauus, etiam circumcisionem oclararet. quid enim significat circumcisio carnis? quid? nisi expoliationem mortalitatis. quam de carnali generatione portamus. propter hoc dicit aEt quoniam, sicut testimonium propheticum Paulus commemorat, Justus ex fide vivit ; haec est justificatio nostra. Mortuum quippe Christum et Pagani credunt: resurrexisse autem confitearis, ait Apostolus, in ore tuo quia Dominus eIesus, et credideris in corde tuo, quia deus illum suscitauit a mortuis, saluus eris. quia'ergo ex ista resurrectionis fide iustificamur, ista resurrectio, quae credita nos iustificat, illa octaui diei circumcisione figurata est, propterea de ipso Abraham, cui primum tradita est, dicit apostolus: et signum accepit circumcisionis signaculum iitatem. In exspoliatione corporis carnis. Non duas utique res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum una caro
Abbreviated transcription (Latin):
ut consolent᷑ corda eorum copulati in ca¬
ntate &e in om̃ib diuitiis plenitudinis
ium eoꝵ penetrauerat. et in eis ad quan.¬
ia ꝑtienerat: quis possa nosse: Ego
autẽ scłm quod scriptũ. ẽ. unicuiq
autẽ nr̃m datur manifestatio spͣs ad
utilitatem. alii quidẽ datur ꝑ sp̃m
sermo sapientiȩ. alii sermo scientiȩ scd̾m
eundẽ sp̃m: si ita inter se distant hȩc
duo. ut sapientia diuinis. scientia huma¬
nis attributa sit reb utrũq agnoscoits
xp̃o. & mecũ om̃s eiꝰ fideles. & cũ lego
nerbũ caro factũ. ẽ. & habitauit in nob̾:

Expanded text:
ut consolentur corda eorum, copulati in chaut consolentur corda eorum, copulati in charitate et in omnibus divitiis plenitudinis tum eorum penetraverat, et in eis ad quanta pervenerat, quis potest nosse? Ego tamen secundum id quod scriptum est, Unicuique autem nostrum datur manutilitatem: alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum , si ita inter se distant haec duo, ut sapientia divinis, scientia humanis attributa sit rebus, utrumque agnosco in Christo, et mecum omnis ejus fidelis. Et cum lego, Verbum caro factum est, et habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
humanorum causa. suꝑbia. ẽ.. Ad hanc
conuincendã atq auferendam. talis me¬
ne quẽ tanta p̃participib suis caritate
suscepit. Neq ce ipse ita uerbo dĩ conpmi¬
tus. ut ipsa coniunctione unus filiꝰ os
& idem ipse unus filius hommis fieret:
p̃cedentib suȩ uoluntatis meritis fect.
Unum quippe illũ. eẽ. oportebat. Essent
autem & duo et tres ce plures. si hoc fi¬
eri posset. ñ ꝑ dĩ ꝑprium donũ: s ꝑdo
minis liberum arbitrium. Hoc gͦ p̃ci.¬
pue cõmendatur: hoc in sapientiȩ as
scientiȩ thesauris in xp̃o absconditis.
quantum existimare audeo p̃cipue u¬
& localit̃ fecit & ꝑtulit. scđ̾m distiue¬
tionem quam demonstrare suscepini
ad scientiã ꝑtinet ñ ad sapientiã. Q
autem uerbum. ẽ. sine tempore &
sine loco. ẽ. patri coȩcernum & ibh
totii: De quo siquisquã potest. quan¬
tum potest ueracẽ ꝓferre sermonem:
am scribens apłs ad colo senses: uolo enim
uos scire inquit quantum cercam̃ habeã

Expanded text:
humanorum causa superbia est. ad hanc conuincendam atque auferendam talis mene. quem tanta prae participibus suis caritate suscepit. neque enim et ipse ita uerbo dei coniunctus, ut ea coniunctione unus filius dei et idem ipse unus filius hominis fieret, praecedentibus suae uoluntatis meritis fecit. unum quippe illum esse oportebat; essent autem et duo et tres et plures, si hoc fieri posset non per dei proprium donum, sed per hominis liberum arbitrium. hoc ergo praecipue commendatur, hoc in sapientiae atque scientiae thesauris in Christo absconditis, quantum existimare audeo, praecipue det localiter fecit et pertulit, secundum distinctionem quam demonstrare suscepimus, ad scientiam pertinent, non ad sapientiam. Quod autem Verbum est sine tempore et sine loco, est Patri coaeternum et ubique totum; de quo si quisquam potest, quantum potest, veracem proferre sermonem, Nam scribens Apostolus ad Colossenses: Volo enim vos scire, inquit, quantum certamen habeam
Abbreviated transcription (Latin):
carne mea. Ut adimpleam inquit. quȩ
desunt. Cui desunt: Pressurarum xp̃.
Et ub desunt: Incarne mea. Nunquid
aliquid pressurarum deerat in illo homi¬
ne quod factum. ẽ. uerbũ dĩ. nato de iurꝰ¬
pati deberat ex sua uoluntate. ñ ex pec¬
cati necessitate: & uidetur quia om̃ia.
ncruce enĩ positus accepit ultimũ acecũ:¬
de mensura passionum nichilmͥdeest:
om̃ia quȩ de me p̃dicta sunt completa
sunt: tanquã idõ expeccaret. ut com¬

Expanded text:
carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae carne mea» . «Ut adimpleam:» Quid? «Quae desunt.» Cui desunt? «Pressurarum Christi.» Et ubi desunt? «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Marpati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetude mensura passionum nihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut com
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Nnus enim homo cum capite & cor
bia corporis. duo in carne una. et inuo¬
ce una. et in passione una: et cũ transi¬
int miquitas. in requie una. Passiones
iones xp̃i ñ in solo xp̃o. Si enim passio¬
nes xp̃i in solo xp̃o id. ẽ. solo capite : unde
dic quoddam menbrum eiꝰ paulus apłs.
it suppleam quȩ desunt pressurarũ xp̃i
in carne mea: Sigͦ in menbris xp̃i es:
quicquid pateris ab eis qui ñ sunt in
menbris xxp̃i. deerat passionib xp̃i.
deo additur quia deerat: mensurã inpleniᷤ
ñ suꝑ fundens. Tantum pateris. quantum
ex passionib tuis inferrendũ erat uni.¬
uersȩ passioni xpi: qui passus. ẽ. in ca¬
pite nrõ & patitur in menbris suis. id÷
sobipsis. Ad communẽ hanc quasi rẽ¬
publicam nrãm quisq pro modulo nr̃o ex¬
soliumus qd̾ debemuis: ex possessione uiri.¬
um nĩarum quasi canonẽ passionũ inferimꝰ
apłs: quia in ipso xp̃c patiebat᷑. Ut adim¬
pleam inquit᷑ desunt pressurarũ xp̃i. in

Expanded text:
ti. Unus enim homo cum capite et cor et membra corporis, duo in carne una , et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones siones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea ? Si ergo in membris Christi es, quicumembris Christi, deerat passionibus Christi. Ideo additur, quia deerat, mensuram adimplens, non superfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis, id est in nobis ipsis. Ad communem hanc quasi rempublicam nostram, quisque pro modulo nostro exsolvimus quod debemus, et passione virium nostrarum quasi canonem passionum nostrarumApostolus, quia in ipso Christus patiebatur: «Ut adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in
Abbreviated transcription (Latin):
cati erant. Nam ipse apłs alio loco.
diabolum principẽ potestis aeris has
appellat. Qũauis ille locus ubi att. pa

Expanded text:
am et ipse apostolus alio loco diabolum principem potestatis aeris huius appellat. quamuis ille locus, ubi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
no ee infirmo. tanto suꝑbior. quanto
uelut ditior & fortior quasi pannoso
& erũpnoso dñabatur. ipsa morte car¬
nis amisit. Quo enũ cadentẽ ñ secutꝰ
impulit peccatorẽ: illuc descendentẽ
yserutus ñ compulit redẽptorem. Sic
inmortis consortio filius dĩ nob̾ fieri dig¬
natus. ẽ. amicus: quo ñ ꝑueniendo
meliorẽ se nob̾ atq maiorem putabat
inimicus. Dicit enĩ redẽptor nr̃. Alaio¬
orem dilectionẽ nemo habae: quã ut
animã suam ponat quis ꝓ amicis sitis.
Quocirea etiam ipso dño se credebat dia¬
bolus suꝑiorẽ. quantũ illi dñs in pas¬
sionib cessit: quia &e de ipso intellec¬
tũ ẽ. quod in psalmis legitur. minui¬
sa eum paulominus ab angłis: ut ab
iniquo uelut equo ittre aduersus nos
agente ipse occisus imocens. esĩ iure
uissimo suꝑaret: nosq lib̾aret a cap¬

Expanded text:
no et infirmo, tanto superbior, quanto no et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem se nobis atque majorem putabat inimicus. Dicit enim Redemptor noster: Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Quocirca etiam ipso Domino se credebat diabolus superiorem, in quantum illi Dominus in passionibus cessit; quia et de ipso intellectum est quod in Psalmo legitur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis : ut ab iniquo velut aequo jure adversum nos agente, ipse occisus innocens eum jure aequissimo superaret, atque ita cap
Abbreviated transcription (Latin):
uit ancillatua animã suam iunculo fi.¬
.ẽ. eñi ut uincula peccatorum multorum
in multis mortibus ꝑunius unam mortem
quam peccatũ nullum precesserat solue
tam redlidit: ut nob̾ debita ñ noceret.
eq enim cuiꝰquã iure potestatis exutus t
carne: s ipse se exuit. Nam qui posse
ñ mor si nollet ꝓculdubio qriia uoluis.
notuus. ẽ. Et icõ principatus ⁊ potesta¬
nesexeplauit. fiducialit iriumphans eas
i semce ipso. Morte sua quippe uno ue.
sacrificio ꝓ nob̾ oblato. quic¬
quio
culparũ erat. unde nos priti¬
cipatus
et potestates ad luenda sup¬
plicia iurẽ decinebant. purgauit. ab o¬
leuit. extinxit: & sua resurrectione in
pouam uitam nos p̃destinatos uocauit:
uocatos iustificauit: iustificatos głifica¬
uit. Ita diabolus hominem quẽ ꝑ con¬
snsionem seductum: tanqũa iure in¬
tegro possidebat: de ipse nulla corrupti¬
one cariiis & sanguinis septus. ꝑ istam
corporis mortalis fragilitatem nimis ege¬

Expanded text:
uit ancilla tua animam suam uinculo fiuit ancilla tua animam suam uinculo fiest enim ut vincula peccatorum multorum in multis mortibus, per unius unam mortem quam peccatum nullum praecesserat, solvetam reddidit, ut nobis debita non noceret. Neque enim jure cujusquam potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nvocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis ege
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ. ẽ. ꝓpt̾ peccatũ: xp̃i autẽ corpꝰ
solũ mortuũ. ẽ. sine peccato. ut fuso san¬
giune:. culpa. om̃iũ culparũ ꝙ rographa
delerent᷑ : quib debitores hieũ credui
adiabolo antea tenebantur. Et ideo
hoc. ẽ ait sanguis meus: qui ꝓ multis es¬
fundetur in remissionẽ peccatorum.
u humiliasti sicut uulneratũ suꝑbũ. Hu¬
miliatus es &e humiliasti: uulneratus es
⁊ uuln erasti. Neq enim eũ ñ uulnera¬
ret sanguis tiuis qui fusus. ẽ: ut delere
cyrographũ peccatorum. Unde enim
suꝑbiebat. nisi cͤautionẽ contra nos tene.¬
bat. Hanc tu cautionem. hoc eyro¬
trata carne quã ñ habce: s ꝑcusso corde
delecum. ẽ. cyrographum quod erat con¬
trarium nob̃: qua triumphatus. ẽ hostis.
computans delicta nr̃a: & querens qd̃
obiciat. &e nichil inueniens in illo. in
quo nos uincimus. Quis ei refundit
innocentem sanguinẽ. Quis ei restiau¬
it p̃cium quo nos emit. ut nos auferat
ei. Ad cuius precii nr̃i sacram̃tũ. ligo¬

Expanded text:
mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum est sine peccato; ut fuso sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo antea tenebantur. Et ideo, Hic est, ait, sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum u humiliasti sicut vulneratum superbum.» Humiliatus es, et humiliasti; vulneratus es, et vulnerasti: neque enim eum non vulneraret sanguis tuus, qui fusus est ut deleret chirographum peccatorum. Unde enim superbiebat, nisi quia cautionem contra nos tenebat? Hanc tu cautionem, hoc chirotrata carne, quam non habet; sed percusso corde, deletum est chirografum, quod erat contrarium nobis, qua triumphatus est hostis conputans delicta nostra et quaerens, quod obiciat, et nihil inueniens in illo, in quo uincimus. quis ei refundet innocentem sanguinem? quis ei restituet pretium, quo nos emit, ut nos auferat ei? ad cuius pretii nostri sacramentum liga
Abbreviated transcription (Latin):
aer ubi uenti & uubes et ꝑcellȩ &
turbines fuint: sicut ectam scriptura
dicit multis locis: & intonuit de cȩ
lo dñs &e aues celi et uolatilra cęli. cũ
manifestum sit aues mnaere uolitare.
&̾ nos inconsuetudine. hunc aerem
cȩlum appellamus. Nam cum desere¬
no uel nubilo querimus: aliquando di¬
cimus qualis. ẽ. aer: aliquando dicimꝰ
quale.ẽ. cęlum. Hoc dixi. ne quis
existimet ibi habitare inala demonia.
talia: quia etiam mali angłi inscriptu¬
ris sp̃s appellantur. Ldõ autem rectores
harum tenebrarum eos dicit: qm̃ pec¬
catores homines tenebras appellat.
quib isti dñantur. Idõ & alio loco diẽ.

Expanded text:
aer, ubi uenti et nubes et procellae et turbines fiunt, sicut etiam scriptura dicit multis locis: et intonuit de caelo dominus, et: aues caeli, et: uolatilia caeli, cum manifestum sit aues in aere uolare. et nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum? hoc dixi, ne quis existimet ibi habitare mala daemonia, talia, quia etiam mali angeli in scripturis spiritus appellantur. ideo autem rectores harum tenebrarum eos dicit, quoniam peccatores homines tenebras appellat, quibus isti dominantur. ideo et alio loco dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
quo millo impleantur om̃ia quȩ illis um
bns sfiguiata sunt: ac sic quodãmͦ umbrarũ
ilarum ipse sit corpus. hoc. ẽ. figurarũ ce
ignificationũ illarũ ipse sit ueritas. Sic̃
g ipse sigurȩ significatiuȩ translato utiq
uocabulo ñ ꝓpriȩ dictȩ sunt umbrȩ: ita
&e quod ait plenitudinẽ diuinitatis cor¬
peralit̃ habitare. translato uerbo usus. ẽ¬
ontẽ in quo placuit dõ babitare ineo:
ĩ qua in aͣlis ñ inhabitat. s quia in ip¬
sis ꝑ ipsum. In ipso quippe habitat om̃is
plenitudo aluunitatis: ñ umbralit̃ tanquã
intẽplo arege salomone facto: s corporalit̃
id. ẽ. solide atq ueracit̃. qm̃ ds̃ erat in
xp̃o mundum reconcilians sibi.. Quod
siue de patre dictum accipiamus. qm̃ ip¬
se ait. pater autẽ in me manens facit oꝑa.
uerbũ etiam caro factum solus ꝓprie dic̃ẽ¬
t᷑: id÷ homo. uerbo inunam xp̃i ꝑsonam

Expanded text:
quod in illo impleantur omnia quae  al., quod in illo impleantur omnia quae  al., bris figurata sunt, ac sic quodammodo umbrarum illarum ipse sit corpus, hoc est figurarum et significationum illarum ipse sit ueritas. sicut ergo ipsae figurae significatiue translato utique uocabulo non proprie dictae sunt umbrae, ita et quod ait plenitudinem diuinitatis corporaliter habitare translato uerbo usus eontem in quo placuit Deo habitare in eo? Non quia in aliis non inhabitat, sed quia in ipsis per ipsum. In ipso quippe inhabitat omnis plenitudo divinitatis ; non umbraliter, tanquam in templo a rege Salomone facto, sed corporaliter, id est solide atque veraciter. Quoniam Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quod sive de Patre dictum accipiamus, quoniam ipse ait, Pater autem in me manens, ipse facitVerbum etiam caro factum solus proprie diceretur, id est, homo Verbo in unam Christi personam
Abbreviated transcription (Latin):
quantalib& sapientia &e scĩtate p̃stantib
ullom potest. ẽẽ. cõmunis: ubi diuinȩ
g̃e satis ꝑspicuũ clarũq docum̃tũ. ẽ. Qͥs
eñi tã sit sacrileguis ut audeat affirmare
aliquã posse animã ꝑ meritum lib̃i arbitris
ut alter sit xp̃c efficere: Ut gͦ ad ꝑsonã
uerbi unigeniti ꝑtineret: quo pacto ꝑ libe¬
rum arbitrium cõmunit̃ om̃ib & natura¬
lit̃ datum. una sola auima meriusset. tusi
hoc singłaris grã p̃stitisset: Iuã fas . ẽ.
p̃dicare: de qua nefas. ẽ. uelle iudicare.¬
Sutis. ẽ.gͥ scire aliquid uel ꝓprie dici. cum
de corperib agitur: uel eciam translato uo¬
abulo sicut dictũ. ẽ. quia in ipso in habi¬
dt om̃is plenitudo diuinitatis corporalit̃.
q enim diuinitas corpꝰ. ẽ. si quia sacram̃¬
taueteris testam̃ti appellat umbras futuri:
ꝓpt̃ umbrarum comꝑationẽ corporalit̃ dix̃
habitare in xp̃o plenitudinem diuinitatis.

Expanded text:
quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. efficere? ut ergo ad personam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare, de qua nefas est uelle iudicare corporale aliquid uel proprie dici, cum de corporibus agitur, uel etiam translato uocabulo, sicut dictum est: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. neque enim diuinitas corpnta Veteris Testamenti appellat umbras futuri; propter umbrarum comparationem corporaliter dixit habitare in Christo plenitudinem divinitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
menbra cȩcera: Quod inquolib& qũã¬
ius p̃cipuo menbro uelut in aliquo mas
plenitudo diuinitatis. Nam & inñm
corpore inẽ sensus singulis menbrsħ
ñ tantus quantus in capite: ubi ꝓrsus
om̃is. ẽ. quinq ꝑtitus. Ibi eñi &e iusus
.ẽ. & auditus. et olfactus. ⁊ gustus & tal¬
tus : in cęceris autem solus. ẽ. tactus.
Anetiam p̃ter quod tanquã in temploil
illo corpore habitat om̃is plenitudo
diuinitatis: ẽ. aliud quod int̃ sit uter
illud capuit. & cutꝰ libox. menbi excel¬
celentiam: Est plane. quod singłari qua¬
dam susceptione hominis una facta. ẽ. ꝑ¬
sona csi uorbo.. De nullo enun scõrum dici
potuit aut potest aut poterit. uerbũ caro
factum.ẽ. Nullus scõrum qualib& p̃sentia
gre unigeniti nom̃ accepit: ut quod.ẽ. ip¬
sumdĩ uerbum ante scła. hoc simul cũ as¬
supto homine dicerecur.. Singłaris. ẽ. illa
susceptio. nec cum hominib aliquib scĩs

Expanded text:
membra cetera, quod in quolibet quammembra cetera, quod in quolibet quamuis praecipuo membro, uelut in aliquo magnplenitudo diuinitatis P nam et in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non tantus, quantus in capite, ubi prorsus omnis est quinquepertitus. ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus, in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam? est plane, quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit aut potest aut poterit: uerbum caro factum est; nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut quod est ipsum dei uerbum ante ssumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
sens. ẽ. ⁊ ubiq tocus p̃sens. nec ubiq ha¬
bitans s intemplo suo eui ꝑ grãm be¬
nignus. ẽ. & ꝓpiciꝰ. Capitur autem
habitans ampliꝰ ab aliis. ab ali is minus
so habitat om̃is plenitudo diuinitatis co¬
poralit. Non idõ corporalit̃ quia corpore.¬
us. ẽ. ds̃. s aut uerbo translato usus. ẽ.
tanquam in tẽplo manu facto. ñ corpora.¬
lit̃ s umbralit̃ habitauerit. id.ẽ. p̃sigu¬
rantib signis.. Nam illis om̃s obseruati.¬
ones umbras futurorũ uocat: etiam ipso
trans lato uocabulo. Summus eĩ os̃
sicut scriptum. ẽ: ñ in manufactis habi¬
tat tẽplis.. Aut cerce corporalit̃ diccũ
ex uirgine. tanquam intẽplo habitat
ds̃. Hinc. ẽ. eñi qd cum uideis signum
petentib dixissec. soluite templũhoc.
&e intriduo resuscitabo illud: eugu̾sta
quid hoc ẽẽt. consequent̃ exponens.:
Hoc autem dicebat de templo corporis su
Iuid gͦ int̃. ẽẽ. arbitram᷑ inter caput &

Expanded text:
aesens est et ubique totus praesens, nec ubique haaesens est et ubique totus praesens, nec ubique habitans sed in templo suo, cui per gratiam benignus est et propitius: capitur autem habitans ab aliis amplius ab aliis minus.so inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. non ideo \'corporaliter\', quia corporeus est tamquam in templo manu facto non corporaliter, sed umbraliter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus, sicut scriptum est, non in manu factis templis habitat — aut certe corporaliter dictum ex virgine, tanquam in templo habitat Deus. Hinc est enim quod Judaeis signum petentibus cum dixisset: Solvite templum hoc, et post triduum suscitabo illud , evangelista quid hoc esset consequenter exponens, ait: Ille autem dicebat de templo corporis sui. ine interesse arbitramur inter caput et
Abbreviated transcription (Latin):
neamus mediatorem nr̃m in quo sunt
om̃s thesauri sapientiȩ & scientiȩ abscon¬
diti. ut neq falsȩ phylophiȩ loquacitate
seducamurꝰ: neq falsȩ religionis suꝑsti¬
cione terreamur:: Et cum diuinos
libros leginus: intanta multitudine
uerorum intellestuũ qui de paucis uer.¬
bis eruuntur. & sanitate catholicȩ fi¬
des muniuntur: id potissimũ diligamꝰ
quod cercum apparuerit eum sensisse
quẽ legimus. Si autem hoc latet: id certe
quod cucumstantia scripturȩ ñ impe¬
dit. et cum sana fide concordat.. Si au
& scripturȩ circumstantia ꝑtractari.
ac distuti ñ potest: saltam id solum qd̾
fides sana p̃scribit.. Aliud. ẽ. enĩ quid
potissimum scriptor senserit ñ dinosce¬
re: aliud autem a regła pietatis errare.
Si utrũq uitetur: ꝑfecte se ht̃ fructus
legentis. Si uͦ utrũq uitari ñ potest :
etiam si uoluntas scriptoris incerta sit.
sanȩ fidĩ congruam ñ inutile. ẽ. eruis¬

Expanded text:
neamus mediatorem nostrum, in quo sunt neamus mediatorem nostrum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae atque scientiae absconditi, ut neque falsae philosophiae loquacitate seducamur neque falsae religionis superstitione terreamur. et cum diuinos libros legimus in tanta multitudine uerorum intellectuum, qui de paucis uerbis eruuntur et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum adparuerit eum sensisse, quem legimus; si autem hoc latet, id certe, quod circumstantia scripturae non inpedit et cum sana fide concordat; si autem et scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, quid potissimum scriptor senserit, non dinoscere, aliud autem a regula pietatis errare. si utrumque uitetur, perfecte se habet fructus legentis; si uero utrumque uitari non potest, etiam si uoluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est eruis
Abbreviated transcription (Latin):
no: Iuno inquiunt. ẽ. aer. Lam dudũ
inuitabat ut mare coleremꝰ innep¬
telluris: nunc inuitat. ut nerẽ colamꝰ.
Elem̃ta sunt ista quib mundus iste con¬
sistit. Hoc gͦ apłs paulus in epła sua
ꝓponens: cauete inquit ne quis uos
decipiat ꝑ phylosophiã et inanem
fallaciam. scd̃m elemita huius mund.
psoᷤᷤ eñi tangebat: qui quasi prudentiꝰ
idola exponunt. Idõ cũ diceret phy.¬
losophiam:. in eodem loco ait. scdm elementa
ratores simula chrorum. s quasi doctiores int̃¬
p̃tatores signorum cauendos. ẽẽ. admonens.¬
Lespondendum. ẽ. hominib qui calũpniari
ut quicquid ipsi de natura rerum ueraci.¬
b argum̃tis demonstrare potuerint. osten¬
damus nr̃is litteris ñ. ẽẽ. contrarium. Qͥc.¬
quid autem de quib lib&e suis uolumini¬
b in nr̃is litteris. id. ẽ. catholicȩ fidei con¬
trarium ꝓtulerint: aut etiam aliqua fa-¬
cultate ostendamus. aut nulla dubitati¬
one creclamus. eẽ. falsissimũ: atq ita te¬

Expanded text:
no? Juno, inquiunt, est aer. Jam dudum invitabat ut mare coleremtelluris: nunc invitat ut aerem colamus. Elementa sunt ista, quibus mundus iste consistit. Hoc ergo apostolus Paulus in Epistola sua proponens: Cavete, inquit, ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam, secundum elementa mundi hujus . Ipsos enim tangebat, qui quasi prudentibus idola exponunt. Ideo cum diceret philosophiam; in eodem loco ait, secundum elementa ratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum cavendos esse vobisespondendum est hominibus, qui calumniari ut, quidquid ipsi de natura rerum ueracibus documentis demonstrare potuerint, ostendamus nostris litteris non esse contrarium, quidquid autem de quibuslibet suis uoluminibus his nostris litteris, id est catholicae fidei contrarium protulerint, aut aliqua etiam facultate ostendamus aut nulla dubitatione credamus esse falsissimum, atque ita te
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ facta.ẽ. tercio quidẽ die passionis.
s octauo indieb ebdomadis: ipsa nos
circuncidit. Audi circuncisos uerapetͣ
apło admonente. Si gͦ resurrexistiscũ
xp̃o quȩ sursum sunt sapite: ubi xp̃c ẽ.
quitur. Resurrexit xp̃s. abstulit uobis
desidia carnalia : abstulit concupiscentias
malas. abstulit suꝑfluũ cũ quo nati eratis:
⁊ multo peius. qđ male uiuendo addi¬
deraus. Circuncisi ꝑ petrã: quare ad huc
tui in delicus: & p̃putio carnis ur̃ȩ.
reputium uocauit quod significatur
p̃putio. hoc. ẽ. delicta carnalia: quib

Expanded text:
quae facta tertio quidem a die passionis, sed octavo in diebus hebdomadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est quitur: Resurrexit Christus, abstulit vobis desideria carnalia, abstulit concupiscentias malas, abstulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc tui in delictis et praeputio carnis uestrae — praeputium uocauit, quod significatur praeputio, hoc est delicta carnalia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mopib bonis. Hex quodãm sors occtilta ÷:
suitas ã i humano genere sors. ẽ Saus
ueniens de dĩ occulta uoluntate: apud
quẽ ñ. ẽ. iniquitas. Non enim ille ꝑso¬
nas accipit: s occulta illiꝰ iusticia tibi sors

Expanded text:
s bonis . Haec quodam modo sors occulta est voluntas Dei; in humano genere sors est, sors veniens de Dei occulta voluntate, apud quem non est iniquitas : non enim ille personas accipit, sed occulta illius justitia tibi sors
Abbreviated transcription (Latin):
morem & nutriens amorẽ. ne fiducia
sui ꝓgrederent᷑ longius. s potiꝰ infir¬
marentur: uidentes ante pedes suos ini¬
firmã diuinitatem exparucipatione
tunicȩ pelliciȩ nr̃ȩ. & lassi ꝓsterne¬
rentur in ea: illa autẽ surgens leua¬
num. & creasti in principio uiarum tuan
In quo princeps huius mundi ñ inuenit que¬
quicquam morte dignum & occidit eum:
&e euacuatum .ẽ. cỹrographũ quod erat
contrarium nob̾. Hoc illȩ litterȩ ñ habeł.
ñ habent illȩ paginȩ uultũ pietatis huiꝰ
lacrimas confessionis. sacrificium tuum
sp̃m contribulatũ. cor contritũ & humil¬
atum. ppłi salutem. sponsam ciuutatem.

Expanded text:
morem et nutriens amorem, ne fiducia morem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur uidentes ante pedes suos infirmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuanum et creasti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contrarium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciuitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
scdm cempus ꝓ impiis mortuuuis. ẽ. & filio
Abscondistĩ hec a sapientib et reuelasti ea
paruulis. ut uenirent ad eum laborantes
& onerati. et reficeret eo sq̃m mitis. ẽ. &
humilis corde. ⁊ dirigit mites in uidicio
et docet mansuetos uias suas: uidens hu¬
militatẽ nrãm et laborẽ nr̃m & dimit¬
tens om̃ia peccata nr̃a. Qui autem co¬
turno tanquã doctrinȩ sublimioris ela¬
ti. ñ audiunt dicentem. discite ame qr
mitis sum et humilis corde. & inuenie¬
tis requiem animab ur̃is: & si cognos¬
cunt dm̃ ñ sicut dm̃ głificant aut gr̃as
agunt. s euanescunt᷑ incogitationib
suis. & obscuratur insipiens cor eorum.
Dicentes enim se. ẽẽ. sapientes stultifiunt.
Uerbum eñieterna ueriras suꝑiorib crea¬
turȩ tuȩ partib suꝑeminens subditos
erigit ad se ipsam. in inferiorib autẽ
edificauit sib humilẽ domũ de limo
nr̃o. ꝑ quã subelendos deprimeret
a se ipsis & to se trahiceret. sanans tu¬

Expanded text:
m tempus pro impiis mortuus est ; et Filio Abscondisti enim haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis; ut venirent ad eum laborantes et onerati, et reficeret eos: quoniam mitis est et humilis corde, et dirigit mites in judicio, et docet mansuetos vias suas, videns humilitatem nostram, et laborem nostrum, et dimittens omnia peccata nostra . Qui autem cothurno tanquam doctrinae sublimioris elati non audiunt dicentem, Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris : etsi cognoscunt Deum, non sicut Deum glorificant aut gratias agunt; sed evanescunt in cogitationibus suis, et obscuratur insipiens cor eorum; dicentes se esse sapientes, stulti fiunt. uum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tu
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. Ipse nobis fidem de reb temporalib
inserit: ipse de sempit̃nis ex hib& ueri.¬
tatẽ. ꝑ ipsum ꝑgumus. ad ipsum tendi¬
mus. ꝑ scientiã ad sapientiã: ab uno tam̃
eodẽq xp̃o ñ recedimtis. in quo sunt
om̃s thesauri sapientiȩ & scientiȩ ab-

Expanded text:
. Ipse nobis fidem de rebus temporalibus inserit, ipse de sempiternis exhibet veritatem. Per ipsum pergimus ad ipsum, tendimus per scientiam ad sapientiam: ab uno tamen eodemque Christo non recedimus, in quo sunt omnes thesauri sa
Abbreviated transcription (Latin):
uit ñ mutando diuinitatẽ suam s nr̃am
mutabilitatẽ assiũdo. & formam serui
accipiens uenit ad nos in hunc mundum.
qui in hoc mundo erat. quia mundꝰ ꝑ eũ
factus. ẽ: ut exemplum sursum uidentib
dm̃. exẽplum deorsum mirantib homiñe.
exẽplum sanis ad ꝑmanendum. exẽplum
infirmis ad conualescendum. exẽplũ mo¬
rituris ad ñ tim̃dum. exẽplum mortius
ad resurgendũ ẽẽt. in om̃ib ipse prima¬
tum tenens. Quia enim homo ad beatiai.¬
dinem sequi ñ debebat nisidm̃. et sentire
re poterat. et quẽ sequi debebat. Alme¬
mus gͦ eum: inhereamus illi caritate difu¬

Expanded text:
vit, non mutando divinitatem suam, sed nostram vit, non mutando divinitatem suam, sed nostram mutabilitatem assumendo, et formam servi accipiens venit ad nos in hunc muqui in hoc mundo erat, quia mundus per ipsum factus est , ut exemplum sursum videntibus Deum, exemplum deorsum mirantibus hominem: exemplum sanis ad permanendum, exemplum infirmis ad convalescendum; exemplum morituris ad non timendum, exemplum mortuis ad resurgendum fieret: ipse in omnibus primatum tenens: ut quia homo ad beatitudinem sequi non debebat nisi Deum, et sentire ire poterat, et quem sequi debebat. Amemus ergo eum, et inhaereamus illi, caritate diffu
Abbreviated transcription (Latin):
de filio loquitur. quẽ sequimur uiuendo
sapient̃: cuius unaginis exẽplo & nos disoeba¬
mus adõ: quia et nos imago dĩ sumus. ñ
quidem ȩqualis facta tuuppe a patre ꝑ fili.¬
um: ñ nata de patre sicut illa: & nosqr
et idõ illa sine exẽplo nob̃ exemplum. ẽ.
Ieq enim imitam᷑ p̃cedentẽ aliquẽ ad patrẽ.
a quo nunquã. ẽ. om̃ino separabilis. quia¬
quia id ipsũ. e. quod ille de quo. ẽ nos ait
nitente i imitamur manentẽ. & sequimur
stantem: & in ipso ambulantes tendimus do
ipsum: quia factus. ẽ. nob̾ uia temporalis
ꝑ humanitatem: qui mansio nob̃ ȩterra ẽ.¬
ꝑ diuinitatem.. Qm̃ quippe sp̃ib mun.¬
dis intellectualib qui suꝑbia ñ lapsi sun
informa dĩ et dõ ȩqualis. & d̃ p̃ber exĩ.¬
plum: ut se idem exẽplum redeundi etã
lapso p̃beret homini. qui ꝓpt̃ iminundi¬
ciam peccatorum penamq mortalitatis dm̃
uidere ñ poterat. semet ipsum excinani¬

Expanded text:
de Filio loquitur, quem sequimur vivendo de Filio loquitur, quem sequimur vivendo sinuatur. Cujus imaginis exemplo et nos non discedamus a Deo, quia et nos imago Dei sumus: non quidem aequalis, facta quippe a Patre per Filium, non nata de Patre sicut illa. Et nos, quia uminaus: et ideo illa sine exemplo nobis exemplum est. Neque enim imitatur praecedentem aliquem ad Patrem a quo nunquam est omnino separabilis, quia idipsum est quod ille de quo est. Nos autem nitentes imitamur manentem, et sequimur stantem, et in iipsum: quia factus est nobis via temporalis per humilitatem, qui mansio nobis aeterna per divinitatem; quoniam quippe spiritibus mundis intellectualibus qui superbia non lapsi sunt, in forma Dei et Deo aequalis, et Deus praebet exemplum, ut se idem exemplum redeundi etiam lapso praeberet homini, qui propter immunditiam peccatorum poenamque mortalitatis Deum videre non poterat, semetipsum exinani
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco tantum sumus: s ꝑ uniuersã ter¬
ram: nec qu tantum hoc tempore. s quid
dicam: Exx abel iusto usq infinem scłi
quandiu generant et generant᷑ homines.
quisquis uistorũ ꝑ hanc uitam transitum
.ẽ. totum hoc unum corpꝰ xp̃i: singłi aũt
menbra xp̃i. Si gͦ om̃s corpus. sing̾ men¬
bra: ẽ utiq caput. cuiꝰ hoc sit corpus. Q
ipse. ẽ. inquit caput corporis eccłȩ. primo¬
genitus ipse primatum tenens. et quia de
illo ait eciam qd̾ semꝑ caput omĩs princi¬
patus &e potestatis sit. ad uingitur ista
ȩccła quȩ nunc ꝑegrina. ẽ. illi cȩlesti ȩc¬
cłȩ ubi angłos ciues habemus: quia equa¬
les nos futuros pꝰ resurrectionem corꝑũ
impudent̃ nob̾ arrogaremꝰ. nisi ueritas
ꝓmisisset dicens. erunt ȩquales angłis de:
et fit una ȩccła ciuitas regis magni. N ongͥ¬
mirum si ꝓpt̃ exẽplum quod nobis ut reforꝰ¬
memur ad imaginem dĩ. p̃b& imago equa¬
lis patri: cum de sapientia scriptura loquitur.

Expanded text:
hoc loco tantum sumus, sed et per universam terram; nec qui tantum hoc tempore, sed quid dicam? Ex Abel justo usque in finem saeculi quamdiu generant et generantur homines, quisquis justorum per hanc vitam transitum est, totum hoc unum corpus Christi: singuli autem membra Christi. Si ergo omnes corpus, singuli membra; est utique caput cujus hoc sit corpus. Et ipse est, inquit, caput corporis Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et quia de illo ait etiam, quod semper caput omnis principatus et potestatis sit , adjungitur ista Ecclesia, quae nunc peregrina est, illi coelesti Ecclesiae, ubi Angelos cives habemus; cui aequales nos futuros post resurrectionem corporum impudenter nobis arrogaremus, nisi Veritas promisisset, dicens: Erunt aequales Angelis Dei ; et fit una Ecclesia, civitas Regis magni. mirum, si propter exemplum quod nobis ut reformemur ad imaginem Dei praebet imago aequalis Patri, cum de sapientia Scriptura loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ame agnosco uerũ hominis filiũ: &
meffabilis grẽ largitate coniunctum.
pter quod sequitur & dicit. Et itidimꝰ
głam eius. głam quasi unigeniti a pa-¬
tre: plenum gr̃e & ueritatis. Si grãm
referamus ad scientiam. uerttatẽ ad sa¬
pientiã: puto nos ab illa duarũ istarũ
rerũ distinctione quã cõmendauimtis
ñ abhorrere. In reb eñĩ ꝑ tẽpus ortis illa
ueritas recte tribuitur dĩ uerbo: quod
uerbum idem ipse. ẽ. unigenitus a patre.
plenũ grã ce ueritate. Id actum . ẽ. ut
idẽ ipse sit in reb ꝓ nob̾ temporalit̃ gestis:
cui ꝑ eandẽ fidẽ mundam᷑. ut eum stabilit̃
contẽplem᷑. in reb eternis.: Scientia gͦ

Expanded text:
hominis filium, et ineffabili gratiae largitate conjunctum. Propter quod sequitur et dicit, Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Si gratiam referamus ad scientiam, veritatem ad sapientiam, puto nos ab illa duarum istarum rerum distinctione, quam commendavimus, non abhorrere. In rebus enim per tempus ortis, illanis summa veritas recte tribuitur Dei Verbo. Quod vero idem ipse est Unigenitus a Patre plenus gratiae et veritatis, id actum est ut idem ipse sit in rebus pro nobis temporaliter gestis, cui per eamdem fidem mundamur, ut eum stabiliter contemplemur in rebus aet