comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatum dicat. intuitu eorum quib pulcra fieret. Mu¬
tius quippe uulnerib sponsus ⁊ sponsa sese uulnerant.
s sponsus non nisi uulneratꝰ uulnerat. sponsa uero ⁊
nonuulnerata uuluerat. Set quid sibi iuat qd̾ in tota
pulcritud̾ie sponse que tota pultra dicitur. non uulue¬
ratur sponsus nisi in uno oculoꝵ. ⁊ in uno cͥne colli:
Qͥ totam amat ⁊ totã laudat. genas. ⁊ labia. ubera ⁊
iuncturã femmum. cet̾aq om̃ia. cur non ingenil ⁊
labus. ceterisq suapulcͥtud̾ie mirandis. s quasi amo¬
recaptus. unius oculi ⁊ unꝰ trinis pulcritudie uulne¬
ratur. An in his aliqͣ singularis gr̃a pulcritud̾is p̃lu¬
tet. que preceteris illi placet: Drofecto sicẽ. Ante oi̾̃a
illi placent. ꝓ̃p que om̃ia illi placent. Quenam fũt il¬
la. Dutitas sanc̾tiamoris ⁊ puritas sanctitimoris. Hec
in imo oculoꝵ. illa in uno crine colli intelligitur. In za¬

Expanded text:
ratum dicat, intuitu eorum, quibus pulchra fieret. Muratum dicat, intuitu eorum, quibus pulchra fieret. Mutuis quippe vulneribus sponsus et sponsa sese vulnerant; sed sponsus non nisi vulneratus vulnerat; sponsa vero et non vulnerata vulnerat. Sed quid sibi vult, quod in tota pulchritudine sponsae, quae tota pulchra dicitur, non vulneratur, nisi in uno oculorum, et in uno crine colli? Qui totam amat, et totam laudat, genas et labia, ubera et juncturam femorum, caeteraque omnia, cur non in genis et labiis, caeterisque sua pulchritudine mirandis; sed quasi amore captus, unius oculi et unius crinis pulchritudine vulneratur? An in his aliqua singularis gratia pulchritudinis praelucet, quae prae caeteris illi placet? Profecto sic est. Ante omnia illi placent, propter quae omnia illi placent. Quaenam sunt illa? Puritas sancti amoris et puritas sancti timoris. Haec in uno oculorum, illa in uno cripe colli intelligitur. In Za
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sibi mortem. Hinc euis uuluera incruce suspensi. Hĩc
pet̾torumi nr̃oꝵ uulnera funit sanata. Hinc nob̾ salus
ẽ ministrata. Desi deriumgͦ nr̃e salutis. ⁊ pro nr̃a salu¬
te desid̾ium ꝓpͥe mortis. duo uuln̾a sunt. Alter̃ amoris.
alter doloris. iimnmo utrumq amoris. Utr̃q enĩ desid̾iĩ
de amore processit quo preuenta ẽ sponsa ut sit diligen¬
tem predilecta disligeret. ⁊ inom̃i puritate sanc̾ti a¬
moris. sanctiq trnoris imnaculatam se illi conserua¬
ret. Nec dicitar ip̃a inimo oculoꝵ. aut ĩ uno crme
colli cor sponsi uilnerasse. quasi hoꝵ pulcͥtudine illec¬
tus sit ille adamorẽ. qui fedã amauit ut pulcͣm face¬
tet. s inhoꝵ pulcͥtudine appatet qd̾ electa ẽ ip̃a ꝑa
morem. Ad hoc enim dirigebat᷑ intentio amoris. ut
pulcra fietet. que in tantum diligebatur anteꝙ pul¬
rra fieret. itt pre amoris magnitud̾ie cor suũ uulne¬

Expanded text:
et sibi mortem. Hinc ejus vulnera in cruce suspensi; hinc et sibi mortem. Hinc ejus vulnera in cruce suspensi; hinc peccatorum nostrorum vulnera sunt sanata; hinc nobis salus est ministrata. Desiderium ergo nostrae salutis, et pro nostra salute desiderium propriae mortis, duo vulnera sunt, alterum amoris, alterum doloris: imo utrumque amoris. Utrumque enim desiderium de amore processit, quo praeventa est sponsa, ut sic diligentem praedilecta diligeret; et in omni veritate sancti amoris, sanctique timoris immaculatam se illi conservaret. Nunc dicitur ipsa in uno oculorum et in uno crine colli cor sponsi vulnerasse; quasi illorum pulchritudine illectus sit ille ad amorem, qui foedam amavit, ut pulchram faceret; sed in horum pulchritudine apparet, quod electa est ipsa per amorem. Ad hoc enim dirigebatur intentio amoris, ut pulchra fieret, quae intantum diligebatur, antequam pulchra fieret; ut prae amoris magnitudine cor suum vulne
Abbreviated transcription (Latin):
uulnera. quib uulnerata ÷ sponsa. uulnus amoris. ⁊
uulnus doloris. ⁊ multomag̃ salutifera uulnera spõsi.
uulius item amoris ⁊ uulnus doloris. Dedoloris uuln̾e
dicit sponsa. Pertusser̾t me ⁊ uulnerauert̃ me. De a¬
moris uulnere eadem dic̃. Uulnerata caritate ego sũ.
Et si licet inretam sacra tam uerenda eximii poete
oꝑimonẽ in medium adducere. ut ueritati seruiat:
testis est ip̃ẽ. quia amoris uulꝰ est. dicẽs. Atregina gͣ¬
ui iam dud̃ sautia cura: uulnus alit uenis. ⁊ ceco car¬
At hoc de amore uon sancto. Sanctus uero amor ad
uulnerand̾ longe ẽ efficatior. longeq ualidior. At¬
tendamus gͥ quomͦ sponsus cor suum a sorore ⁊ spõ¬
sa uulneratũ dicit. nec semeldic̃. s secinido ĩgenunãs
uulnerasti cor meum soror mea sponsa. uulnerasti cor
meum. ssempepropt̾ nimiam caritatẽ qua dilex̃¬
nos cũ eẽmus mortupectis uitam nobis desiderauit

Expanded text:
vulnera, quibus vulnerata est sponsa, vulnus amoris et vulnera, quibus vulnerata est sponsa, vulnus amoris et vulnus doloris; et multo magis salutifera vulnera sponsi, vulnus item amoris, et vulnus doloris. De doloris vulnere dicit sponsa: Percusserunt me, et vulneraverunt me . De amoris vulnere eadem dicit: Vulnerata charitate ego sum. Et si licet in re tam sacra tam reverenda, eximii poetae opinionem in medium adducere, ut veritati serviat, testis est ipse, quia amoris vulnus est, dicens: At regina gravi jamdudum saucia cura, Vulnus alit venis, et caeco carAt haec de amore non sancto. Sanctus vero amor ad vulnerandum longe est efficacior, longeque validior. Attendamus ergo, quomodo sponsus cor suum a sorore et sponsa vulneratum dicit; nec semel dicit, sed secundo, ingeminans: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum. Nempe propter nimiam charitatem, qua nos dilexit, cum essemus mortui peccatis, vitam nobis desideravit,
Abbreviated transcription (Latin):
super sponsam. ⁊ gaudebit suꝑ tedeus tunis. Etñc
st̃ ⁊ sponsus cum ditit. Uulnerasti cor meil soror
ica sponsa. C uin sororem nominat. cõmuinionem indicat et
nature ⁊ gr̃e. Hoc est eium cõmertium amoris. Accepit uatu¬
tam. ⁊ cõnumicauit gr̾am. Cum sponsam nomĩat. indicat
fidem desponsationis. ⁊ satramentum in dissolubiłꝰ coniune¬
tionis. Sed que soror dicit᷑ ⁊ sponsa. cur uulnerasse dicit᷑ cor
fr̃is ⁊ sponsi. An ⁊ amor sua uulnera habet: Habec utiq
Stint enim quedam uuluera salutifera. quedam mortifera
Que autẽ magis mortifera. ꝙͣ que ꝑtulit ip̃e auctor mor¬
tis. uulneratus telo liuoris ⁊ gladio doloris: De quo scͥp¬
tum ẽ. Tuhumiliasti sicut uianeratum suꝑbũ. Nec soluᷤ
itie sic uulueratꝰ ẽ s ꝑ eum cecid̾unt uulnerati multi
Dehis enuim scͥptumẽ. Sicut uullnetati dormientes in
sepultͥs. quorũ nonẽ memor ampliꝰ. Salutifera aũt st̃

Expanded text:
super sponsam, et gaudebit super te Deus tuus . Et nunc super sponsam, et gaudebit super te Deus tuus . Et nunc frater et sponsus est, cum dicit: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa. Cum sororem nominat, communionem indicat et naturae et gratiae. Hoc est enim commercium amoris. Accepit naturam, et communicavit gratiam. Cum sponsam nominat, indicat fidem desponsationis, et sacramentum indissolubilis conjunctionis. Sed quae soror dicifratris et sponsi? An et amor sua vulnera habet? Habet utique. Sunt enim quaedam vulnera salutifera, quaedam mortifera. Quae autem magis mortifera, quam quae pertulit ipse auctor mortis, vulneratus telo livoris et gladio doloris? De quo scriptum est: Tu humiliasti sicut vulneratum superbum . Nec solus ille sic vulneratus est; sed per eum ceciderunt vulnerati multi. De his enim scriptum est: Sicut vulnerati dormientes in sepulcris, quorum non es memor amplius . Salutifera autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Par anicorum indissolubile iungit amiciciefedus.
Sponsus ⁊ sponfa domesticas affectiones cognationis
it̾ior. acutior. penet᷑bilior. compassibilior. dultior. firmi¬
or feruentior cuius uim om̃is amoris comꝑatio. necex¬
cere pot̃. nec equare. s nec adplenum expͥmere. Nõ
de dignatur tanien xp̃c aquile comꝑari uelgalline. In
quare commendatur miranda xp̃i caritas. mitanda¬
q humilitas. ⁊ ut̾usq amniiranda suauitas. Pat̾ est
cumdicit. Amodo uoca me ꝑat̃ meus. Dux ureginta¬
tis meetues. Et illud. Parcem uocabis me: ⁊ post̃ ingͤdi me¬
non cessabis. Mat̾ne pictatis iuscerib habundat. cũ
dicit. Quemadmod̾ mat̾ consolatur filios suoᷤ. ita ⁊ eͦ
consolabor uos. fr est cum dicit. Ortus conclusus soror
mea. Fmicus ẽ cum dicit. Totapulcra es anuca mea.
Et cum de illo dicitur. T̃ alis est dilectꝰ meus. ⁊ ip̃e est
a micus meus. sponsus est cum dicit᷑. Gandebit sponsus

Expanded text:
Par amicorum indissolubile jungit amicitiae foedus, Par amicorum indissolubile jungit amicitiae foedus, sponsus et sponsa domesticas affectiones cognationis interior, acutior, penetrabilior, compassibilior, dulcior, firmior, ferventior; cujus vim omnis amoris comparatio nec excedere potest, nec aequare, sed nec ad plenum exprimere. Non dedignatur tamen Christus aquilae comparari vel gallinae, in qua re commendatur miranda Christi charitas, mirandaque humilitas, utriusque admiranda suavitas. Pater est, cum dicit: Amodo voca me, Pater meus, dux virginitatis meae tu es . Et illud: Patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis . Maternae pietatis visceribus abundantior, cum dicit. Quemadmodum mater consolatur filios suos; ita et ego conso. Amicus est, cum dicit: Tota pulchra es, amica mea ; et cum de illo dicitur: Talis est dilectus meus, et ipse est amicus meus . Sponsus est, cum dicit: Gaudebit sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
tet qui tota meitte diligendus ẽ. tuiꝰ semꝑ meminissede¬
bet.⁊ cum amorẽ cogitat in his que diligere ueldiligi
uel naturalit̾. uel socialiter uelcaste solent. Est enĩ na¬
turalis amor quo naturam sui generis dilig̃t non solũ
homines s queq animantia. que uim amoris in se
seutiunt. ⁊ quodam instinctu nature legib amoris cõ¬
sentiunt. Est ⁊ socialis amor. quo exmotu ꝓpͥe electi¬
onis socialiter conuiuunt illis cumquib habitare c̃õ¬
sentunt. Est ⁊ castulamor. toniugum firmans. ⁊ ad¬
ornans. Amat igitut aquila desiderans suꝑpullos su¬
os. amat ⁊ gallina congregans pullos suos subalas.
⁊ p̃ amoris magnitud̾ie infrrmatur. plumis parit̾
⁊ affectib resoluta. Nmat pat̃ dulcissima pignora
natos. ⁊ mater filii uteri sui oblusci non potest. frat̃¬
⁊ soror dulcissima nomiua netessitud̾is cum uicissam di¬
tuntur ⁊ audiuntur. mutuos suscitant amoris affectꝰ.

Expanded text:
tet, qui tota mente diligendus est; cujus semper meminisse detet, qui tota mente diligendus est; cujus semper meminisse debet; et cum amorem cogitat in his, quae diligere, vel diligi, vel naturaliter vel socialiter, vel caste solent. Est enim naturalis amor, quo naturam sui generis diligunt non solum homines, sed quaeque animantia, quae vim amoris in se sentiunt, et quodam instinctu naturae legibus amoris consentiunt. Est et socialis amor, quo ex motu propriae electionis socialiter convivunt illis, cum quibus habitare consentiunt. Est et castus amor conjugium firmans et adornans. Amat igitur aquila volitans super pullos suos; amat et gallina congregans pullos suos sub alas, et prae amoris magnitudine infirmatur, plumis pariter et affectibus resoluta. Amat pater dulcissima pignora natos, et mater filii uteri sui oblivisci non potest, frater et soror dulcissima nomina necessitudinis, cum vicissim dicuntur et audiuntur, mortuos suscitant amoris affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
deinde quasi ing̾nime ꝑ inctementum iusticie. demũ
et iflore. ꝑ spem ⁊ adeptionem glorie. fdeo enĩ bene¬
dictus ⁊ deo. hoc est ut glorifitetur deus in illo. nobisq̃q
benedictꝰ ẽ. ut ab eobenedictiglorificem̃ in illo. quiꝑ reꝑ¬
missionem abrahe factam benedictionem omminngenti¬
uin dedit illi dens. ut in munere benedictionis sit ip̃e nob̃
semꝑbenedicendꝰ. Sit ergo benedcm̃ nom̃ mauestatis eꝰ ĩ
et̾num. ⁊ repleanire maiestate tꝰ om̃is t̾ra. fiat fiat.
mea sponsa. uulnerasti cor meũ in uno ocu¬
las modis commendat nobis deus cari¬
tatẽ suam erganos. nunc reb ñc nerb̃
minc benefitus. manc promissis. nunc blanditiis. ⁊ ꝑ fua¬
sionib uerboꝵ. nunc similitud̾ib rerum. Similitudo ã
sumitur degerib. ⁊ affectib amoris nobis non incertis.
ut mens nr̃a exreb sibi uotis ammonita semꝑ illũ cogi¬

Expanded text:
deinde quasi in germine per incrementum justitiae, demum deinde quasi in germine per incrementum justitiae, demum et in flore per spem vel adeptionem gloriae. A Deo enim benedictus, et in Deo, hoc est ut glorificetur Deus in illo; nobis quoque benedictus est, ut ab eo benedicti glorificemur in illo, qui per repromissionem Abrahae dictam, benedictionem omnium gentium dedit illi Deus, ut in munere benedictionis sit ipse nobissemper benedicendus. Sit ergo benedictum nomen majestatis ejus in aeternum; et repleatur majestate ejus omnis terra: fiat, fiat. mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno ocuis modis commendat Deus charitatem suam erga nos, nunc rebus, nunc verbis, nunc beneficiis, nunc promissis; nunc blanditiis et persuasionibus verborum, nunc similitudinibus rerum. Similitudo autem sumitur de generibus et effectibus amoris nobis non incertis, ut mens nostra ex rebus sibi natis admonita semper illum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensurã: ut solus poss implexe omẽm iusticiã
Om̃is si quidẽ iusticia sanctoꝵ huic comꝑata. inueni¬
tur minis habens. Non ẽ enim sanctus ut ẽ dominꝰ
Singulis sua iusticiauix sufficere pot̃. Huuiꝰ aũt uisti¬
tia sufficit imiuersis gentib. uixͣ qd̾ scriptum ẽ. Sic̃
terra profert germen suum. ⁊ licut ortus semen suũ
g̾miuat: sic dominꝰ deus germinabit iustitiã ⁊ landẽ
corã imiuersis gentib. Hoc ẽ enm ger men iusticie qd̾
beneditum auctum adornat flos glorie. At qͣnte glories
Quanta sullimior cogitaripot̃. intmo qͣnta nullo mͦ cogi¬
taripot̃. Fos enim ascendit deradice iesse. Usqueqͦ: Utiq
magnificentia ⁊ gloria ⁊ fructꝰ terre sullimis. S quiˢ
nobis fructꝰ in hoc fructu: Qͥd nisi fructus bendicti¬
onis defructu benedicto: Exhoc en unsemine. g̾mine.
flore. fructus benedictionis prouenit. ⁊ ad nosusq ꝑ¬
uenit. Orimo quidem qͣi in semine per grãm uenie

Expanded text:
t solus possit implere omnem justitiam. Omnis siquidem justitia sanctorum huic comparata invenitur minus habens. Non est enim sanctus, ut est Dominus . Singulis sua justitia vix sufficere potest. Hujus autem justitia sufficit universis gentibus, juxta quod scriptum est: Sicut terra profert germen suum, et sicut hortus semen suum germinat; sic Dominus Deus germinabit justitiam et laudem coram universis gentibus . Hoc est enim germen justitiae, quod benedictione auctum adornat flos gloriae. At quantae gloriae? Quanta sublimior cogitari potest, imo quanta nullo modo cogitari potest. Flos enim ascendit de radice Jesse. Usquequo? Utiqumagnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis. Sed quis nobis fructus in hoc fructu? Quis nisi fructus benedictionis, de fructu benedicto? Ex hoc enim semine, germine, flore, fructus benedictionis provenit; ad nos usque pervenit; primo quidem quasi in semine per gratiam veniae,
Abbreviated transcription (Latin):
nare satagit. Drima custodia ẽ. nequid mali inopꝰ excat.
secunda nemalus sermo deore procedat. tertia nequid ma
limcorde remaneat.: unde aspectus sponsi offendi debe¬
at. Hinc cor sponsi uulnetitur. hinc sponsa laudatur
quia mulier timens deum ip̃a laudabitur. Sanctigͥ no

Expanded text:
vare satagit. Prima custodia est, ne quid mali in opus exeat; vare satagit. Prima custodia est, ne quid mali in opus exeat; secunda, ne sermo malus ex ore procedat; tertia, ne quid mali in corde remaneat, unde aspectus sponsi offendi debeat. Hinc cor sponsi vulneratur, hinc sponsa laudatur, quia mulier timens Deum ipsa laudabitur. Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Qui seturitatem electis suis prestat. dicens. Capillus
de capite ur̃o non ꝑibit: omnes capilli eoꝵ illi numierati
siit. quiatogitatio eoꝵ apud altissimum. Om̃s aũt capil¬
li sponse ad tollum ubi est iugum obedientie reducuntur.
⁊ in unum crinem nodo timoris domii constringunt᷑ quia
inomnib semꝑ cbrdientia intimore dei cegitanda ẽ. sic̃
scriptimiẽ. Que precipit deus hec cogita semꝑ. Et itẽ. De
un time ⁊ mandata eius obserua. hoc est om̃is homo. Unꝰ
itaq criis nicollo. unitas est concordium togitationu̾ĩ
nigo obedientie. quas timor dei inunum tolligit. ⁊ in¬
sctilum setuli. non quem caritas foras mittit. s qui humili¬
tatem seruat. ⁊ caritatem confirmat. Hic timor qd̾ sꝑsũ
ẽ colligit. qd̾ dissipatum ẽ unit. qd̾ malum est expellit
que bona sunt nutͥt. ⁊ nutͥta custodit. Hic deniq cor mun¬
dum. ⁊ immaculatum custodit ⁊ facit. ⁊ omi custodia ser¬

Expanded text:
tu . Qui securitatem electis suis praestat dicens: Capillus tu . Qui securitatem electis suis praestat dicens: Capillus de capite vestro non peribit . Omnes capilli eorum illi numerati sunt, quia cogitatio eorum apud Altissimum. Omnes autem capilli sponsae ad collum, ubi est jugum obedientiae, rediguntur, et in unum crinem nodo timoris constringuntur; quia in omnibus obedientia semper in timore Dei cogitanda est, sicut scriptumum time, et mandata ejus observa, hoc est omnis homo . Unus itaque crinis in collo, unitas est concordium cogitationum in jugo obedientiae, quas timor Dei in unum colligit, et in in saeculum saeculi; non quem charitas foras mittit, sed qui humilitatem servat, et charitatem confirmat. Hic timor quod sparsum est colligit, quod dissipatum est unit, quod malum est expellit; quae bona sunt nutrit, et nutrita custodit. Hic denique cor mundum et immaculatum facit, et omni custodia ser
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantium in delictis suis. Et ysayas. Decaluabit dñs
uerticem filiarum syo. ⁊ dommus crinem eat̃ nudabit. ⁊
post pauca. pro crispante crine calitium int̾mmat᷑. Et
apostolus dicit. son intortis criib. ft e tontra religio
⁊ sanctificatio nazareoꝵ. ⁊ fortitudo samsonis in capil¬
lis ẽ. Subtiles igitur cogitationes sanctar̃ intentionũ.
⁊ affectionum de uertite mentis. hoc ẽ tognutione dei in
quatior ꝑtes diuiduitur. ⁊ pectine discretionis discͥminã¬
tur. ⁊ alie sunt de bonis et̾nis que ad frontem descend̾t
alie de maliset̾nis que retro respitunt. alie debonis uel
malis temporalib que ad dexteram ⁊ sinistram hinc inde
se duud unt. Hi capilli oculis sponsi platere probantur
quia dicit. Auferte malum cogitationũ uestrar̃ ab ocuł
meis. Et itex̃ scriptum ẽ. Sp̃c sanctus discipline effugiet
fictum. ⁊ aufert sea cogitationib que sunt sine intellec¬

Expanded text:
ambulantium in delictis suis . Et Isaias: Decalvabit Dominus ambulantium in delictis suis . Et Isaias: Decalvabit Dominus verticem filiarum Sion, et Dominus crinem earum nudabit . Et post pauca, pro crispante crine calvitium interminatur. Et Apostolus: Non in tortis crinibus . At econtra religio et sanctificatio Nazareorum, et fortitudo Samsonis in capillis est. Subtiles igitur cogitationes sanctarum intentionum et affectionum, de vertice mentis, hoc est de cognitione Dei, in quatuor partes dividuntur, et pectine discretionis discriminantur. Aliae sunt de bonis aeternis, quae ad frontem descendunt; aliae de malis aeternis, quae retro respiciunt; aliae de bonis vel malis temporalibus, quae ad dexteram et ad sinistram hinc inde se dividunt. Hi capilli oculis sponsi placere probantur, quia dicit: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Et item scribitur: Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum; et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellec
Abbreviated transcription (Latin):
componatur. artende. Inuartict ubi suminitas capitis ẽ capi¬
lli indiuersũm se ucrtunt. ⁊ alii descendunt ad frontẽ. alii ad
occiduam capitis ꝑtem. alii huit inde ad aures ⁊ tempora.
Et in mulierib quetoinam nutre solent. capilli compti. ⁊
adꝑulcram equalitertem detenter depexi. a uertice usq ad
frontem discriminantur. ⁊ hinc inde ꝑ aures ad cellum ⁊
humeros reducuntur. ubi in unum crmem colliguntur
Unus quippe ternis ex multis capillis colligitur. ⁊ imno no¬
do constringitur. ne capsili sie lege soluti. ⁊ uagi ⁊ sꝑsi.
hue alucq defluant. ⁊ defiuendo de deteant. Hac arte se
comunt ⁊ tomꝑonulit que cogitant que sunt huiꝰ mundi.
sollicte quomodo plateaut spictantib. Sponsa quoq xp̃i
ut oculis eiꝰ placeat. cutam capilloꝵ suoꝵ non negligit. Non
enum qualicumq crine delect inir. Nam scciptum ẽ. Con¬
fringet deus capita inimicoꝵ suoꝵ. uerticem capilli per¬

Expanded text:
componatur, attende. In vertice ubi summitas capitis est, capicomponatur, attende. In vertice ubi summitas capitis est, capilli in diversa se vertunt, et alii descendunt ad frontem, alii ad occiduam capitis partem; alii hinc inde ad aures et tempora. Et in mulieribus quae comam nutrire solent, capilli compti, et ad pulchram aequalitatem decenter depexi, a vertice usque ad frontem discriminantur; et hinc inde per aures ad collum et humeros reducuntur, ubi in unum crinem colliguntur. Unus quippe crinis ex multis capillis colligitur, et in uno nodo constringitur, ne capilli sine lege soluti, et vagi et sparsi, huc illucque defluant, et defluendo dedeceant. Hac arte se comunt et componunt, quae cogitant quae hujus mundi sunt, sollicitae quomodo placeant spectantibus. Sponsae quoque Christi ut oculis ejus placeat, curam capillorum suorum non negligit. Non enim qualicunque crine delectatur. Nam scriptum est: Confringet Deus capita inimicorum suorum, verticem capilli per
Abbreviated transcription (Latin):
bonis suis ꝑortultam intentionem qͣi clamculũ uidet acͦ
solo uideri nitendit. Innuit cum nutum desiderĩ sui ĩ
humilitate precũ cceulte. ⁊ reuerent̃ exponit. Nemire¬
ris oculum fingim significatione huiꝰ amoris de quo nũc
loquimur: tuinsanctus amor nich fictum habeat. Nlamfĩ¬
gere non semꝑ simulantis ÷ aut mentientis. s interd̾ com¬
licetaut formando aut dissimulando deus fingere inue¬
nttir. ⁊ sentitur. Seͥꝑtum ẽ oum. Quia finxit se i̾e longius
tre. Et itum. Quismxit sigillatĩ torda eoꝵ. Et qui finx otulũ
non considerat. Et illud. Qui fingis liborem inprecepto. uu¬
lnetasti inquit cor meum. in uno cculoꝵ tuoꝵ. ⁊ in itno cri¬
ne collitui. Et ante ⁊ post utrobiq uidet sponsus. qͣi tretum¬
spiciens sponsam qd̾ sibi placet. ⁊ utrobiq unitas cõmendat᷑
in uno scilicet oculoꝵ. ⁊ inuno crme colli. Unus aũt crinis qͦmͦ

Expanded text:
bonis suis per occultam intentionem quasi clanculum videt, a quo bonis suis per occultam intentionem quasi clanculum videt, a quo solo videri intendit. Innuit, cum nutum desiderii sui in humilitate precum occulte et reverenter exponit. Ne mireris, oculum fingi in significatione hujus amoris, de quo nunc loquitur, cum sanctus amor nihil fictum habeat. Nam fingere non semper simulantis aut mentientis, sed interdum comlicet, aut formando, aut dissimulando, Deus fingere invenitur et sentitur. Scriptum est enim quia finxit se Jesus longius ire . Et item: Qui finxit sigillatim corda eorum ; et: Qui finxit oculum non considerat? Et ilnerasti, inquit, cor meum, in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui . Et ante et post, utrobique videt sponsus, quasi circumspiciens sponsam, quod sibi placet; et utrobique unitas commendatur; in uno scilicet oculorum, et in uno crine colli. Unus autem crinis quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
lus iminobilit̾ figitur unde ininꝙͣ. auertitur. Ibi semꝑ het:
ubi numiꝙͣ abberet. Hinc propheta. Oculi mei semꝑad du̾m.
Nectemoneat qd̾ hic oculi dicuntur qͣi plures. tum ĩ unoo¬
culoꝵ uulneretur cor sponsi. Unus enim oculus ẽ. quia unꝰ
amor. uni tei totus intentus. S uiius amoris uarie sunt
affectiones. quib multiplicit̾ desidetando ⁊ sꝑando ad uñ
tenditur. ubi itreuocabilit̾ cculus figitur. Fingitur aũt
oculus. tum clamdestmo ⁊ quasi furtiuo aspectu nontot̾se
aꝑiens .s. paulatimse retludens. mysterium cegitattionis
solo loquitur. Amor quippe sanctus habet nutus sibi atto¬
nuit. ⁊ annuit sponso innuenti. ⁊ annuenti. Nam ad il¬
liuis nutum uult ⁊ non uult. sicut eam uult ip̃e uel uelle
uel nolle. Ĩnniuit sponsus tum occulte fuggerit qͥd uelit.
annuit: cum suplicantis pretes exaudit. Annuit spõsa
cumpreceptis dei imposttis obedit. Iniuit cum ĩ octultis

Expanded text:
lus immobiliter figitur, unde nunquam avertitur. Ibi semper haeret, lus immobiliter figitur, unde nunquam avertitur. Ibi semper haeret, ubi nunquam adhaeret. Hinc Propheta: Oculi mei semper ad Dominum . Nec te moveat, quod hi oculi dicuntur, quasi plures, cum uno oculorum vulacretur cor sponsi. Unus enim oculus est, quia unus amor uni rei totus intentus. Sed unius amoris variae sunt affectiones, quibus multipliciter desiderando et sperando ad unum tenditur, ubi irrevocabiliter oculus figitur. Figitur autem oculus, cum clandestino et quasi furtivo aspectu non totum se aperiens, sed se recludens mysterium cogitationis solo loquitur nutu. Habet quippe sanctus amor nutus sibi acconuit et annuit sponso innuenti et annuenti. Nam ad illius nutum vult et non vult, sicut eam vult ipse vel velle, vel nolle. Innuit sponsus, cum occulte suggerit, quid velit; annuit cum supplicantis preces exaudit. Annuit sponsa, cum praeceptis Dei sibi impositis obedit. Innuit, cum in occultis
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam scͥptum ẽ. Distenti sunt non recipientes rede¬
mptionem. ut meliorem inuenirent resurrectionẽ. Se¬
pe presentem consolitionẽ intantinu despitunt. ut nec
desiderent liberari. Sepe au̾̃t ⁊ desiderant. s nonsperant
deum de semelius prouidere confisi: uelforte adhorã pu¬
sulaiuimitate pulsati. ⁊ dum post assiduas orationes nõ
impetͣnt qd̾ instant̃ orant. spes eoꝵ paulatĩ labescit. ⁊ de¬
ficit. quasi nolit liberare qui possit. Hine quidamait. s¬
tuli mei languerũt premopia. Et ttetũ. Defecert̃ ot ili
mei dum spero in deum nicũ. Dum gͦ spes deficit: oculus
se auertit. Dum spes resurgit: oculus recurtit. Hoc de spe
temꝑalis consolationis uel liberationis dictum sit. que ex
uarũs caulis uicissm. nunc proficit nune deficit. At spes
eterne salitus non ita. Illa entm inter extrema ꝑ itula. inter ua¬
ria temptanionum genera immobilis ꝑsistit. Hanc salu¬
tem nec licet non desiderare. net unꝙ̃ desꝑare. Illi ergo ocu¬

Expanded text:
redemptionem, ut meliorem invenirent resurrectionem . Saepe praesentem consolationem intantum despiciunt, ut nec desiderent liberari. Saepe autem et desiderant, sed non sperant, Deum de se melius providere confisi, vel forte ad horam pusillanimitate pulsati; et dum post assiduas orationes non impetrant quod instanter orant, spes eorum paulatim labascit et deficit; quasi nolit liberare, qui possit. Hinc quidam ait: Oculi mei languerunt prae inopia . Et item: Defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum . Dum ergo spes deficit, oculus se avertit; dum spes resurgit, oculus recurrit. Hoc de spe temporalis consolationis vel liberationis dictum sit; quae ex variis causis vicissim nunc proficit, nunc deficit. At spes aeternae salutis non ita. Illa enim inter extrema pericula, inter varia tentationum genera, immobilis persistit. Hanc salutem nec licet non desiderare, nec unquam desperare. Ille ergo ocu
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione liberatus. ⁊ iam seturitate resolutꝰ. alior sũ res¬
picit. ⁊ adño cculum auertit. S: mox uirga disciplinea
domino pertussus. ⁊ castigatus. respicit. ⁊ respici desiderat
dicens. Respite nime ⁊ miserere mei. Hiit sepe inuno eo¬
demq psalmo scͥptumẽ. Et cla mauerunt ad duĩ tumtri¬
bularentirt. Ĩpẽ uero sepe liberauit cos. Sepe iusti depsen¬

Expanded text:
bulatione liberatus, et jam securitate resolutus aliorsum resbulatione liberatus, et jam securitate resolutus aliorsum respicit, et a Domino oculum avertit. Sed mox virga disciplinae a Domino percussus et castigatus respicit, et respici desiderat, dicens: Respice in me, et miserere mei . Hinc saepe in uno eodemque psalmo scriptum est: Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, ipse vero saepe liberavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
oculi. ⁊ ip̃a interdum fallit. sicut de quibusdam scͥptũ est
Oderunt me gratis ⁊ anniuint oculis. Uerum deus non irri¬
detur. Significatione oculus. amoris conciliat. cum ad ip¬
sum crebro uertitur. aut immobilit̃ figit᷑. aut sine fcaude
fingitur. Atuat aũt sponisus ocłm se auertentem. ⁊ crebro
reuertentem. s miraris quo dixi auertentem. Audi
dicentem ⁊ adsponsam. Auerte. ame ocilos tuos. quia ip¬
si me auolare fecerunt. In extessu siquidem contemplati¬
onis. dum inscrutabilit̾ queritur inscrutabił deus. supͣ
qͣm licet. bonum est ocislos auertere. alioqum auolatu¬
rus est ip̃e. ⁊ dicturꝰ. Auerte oculos tuos. Et ꝑ sapientẽ
ammonebit. qltiora te ne quesieris. ⁊ fortiora te nescru¬
tatus fueris. Interdum autem oculimi se auertentẽ nõ a¬
mat: s post reuertentẽ amat. Sepe enĩ quis intribulatio¬
ne positus ad deum clamat. ad dnm oculos leuat. ⁊ detri¬

Expanded text:
oculi et ipsa interdum fallit, sicut de quibusdam scriptum est: oculi et ipsa interdum fallit, sicut de quibusdam scriptum est: Oderunt me gratis, annuunt oculis . Verum Deus non irridetur. Significatione oculus amorem conciliat, cum in id ipsum crebro vertitur, aut immobiliter figitur, aut sine fraude fingitur. Amat autem sponsus oculum se avertentem, et crebro revertentem. Sed miraris, quod dixi avertentem? Audi dicentem et ad sponsam: Averte a me oculos tuos, quia ipsi me avolare fecerunt . In excessu siquidem contemplationis dum inscrutabiliter quaeritur inscrutabilis Deus, supra quam licet, bonum est oculos avertere, alioquin avolaturus est ipse, et dicturus: Averte oculos tuos. Et per Sapientem admonebit: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Interdum autem oculum se avertentem non amat, sed revertentem amat. Saepe enim quis in tribulatione positus ad Deum clamat, ad Deum oculos levat, et de tri
Abbreviated transcription (Latin):
ocislus terrena udens. quomͦ pot̾ puluere ter rene
tegitationis non asꝑgi. quomͦ non turbati: siongͦ
hieoculus est cuiꝰ ꝑ ultritud̾ie inilnerat᷑ sponsus. sed
ille unus eculoꝵ qui sponsum uidet pure. ⁊ ut illi
Adhercat: omnib adheret. Si enimhomo relinquit parrẽ et
mr̃em. ut adheret uxorisue: qͣnto rectius sponsa xp̃i om̃ia
contẽpuenda relinqͥt ut adhereat sponso suo: S quo mag̃
beret ꝙͣ oculo: Nam ubi amor ibi oculus. Oculus aũt q ui
derepot̾ ⁊ uideri: index ⁊ ulex solet ẽc̃ amoris. Nam fua pul¬
tritudine. miorẽ prouocat. ⁊ secreta significatione amorẽ nũ¬
nat. Dulcrit idme dico fideli ⁊ uera. non fucata uel ficta.
Nani que oculos pingit stibio. spetiem ꝙ̃ habet mentit᷑. ⁊
ocislus intentionis qui mendatio coloratur. ante cculos dei
frustra fingitur. Non enim simulatis uirtutib delectat᷑. s ue¬
ritatem semꝑ amat. cum sit ⁊ ip̾e ueritas. Significatio qͦq

Expanded text:
lus terrena videns, quomodo potest pulvere terrenae cogitationis non aspergi, quomodo non turbari? Non ergo hic oculus est, cujus pulchritudine vulneratur sponsus, sed ille unus oculorum, qui sponsum pure videt, et ut illi adhaereat, omnia abhorret. Si enim homo relinquit patrem et matrem, ut adhaereat uxori suae, quanto rectius sponsa Christi omnia contemnenda relinquit, ut adhaereat sponso suo? Sed quo magis haeret, quam oculo? Nam ubi amor, ibi oculus. Oculus autem, quia videre potest et videri, index et illex solet esse amoris. Nam sua pulchritudine amorem provocat, et secreta significatione amorem nuntiat. Pulchritudine dico fideli et vera, non fucata et ficta. Nam quae oculos pingit stibio, speciem quam non habet mentitur; et oculus intentionis qui mendacio roboratur, ante oculos Dei frustra tingitur. Non enim simulatis virtutibus delectatur, sed veritatem semper amat, cum sit ipse veritas. Significatio quoque
Abbreviated transcription (Latin):
liere. exqua factus est sine semine. uidelic ex semine dd̾
sine semine: Cur aut sine senune. nisi qd̾ uirgo inuen¬
ta est inutero hñs despũ sancto. miro modo cõcipiens.
⁊ agignente non accipiens: Ipsa enim de se substantiã
carnis ministrauit. net ẽ pollittus ex ea carnẽ asfumẽs
Hic est ergo seminis benedictio. ubi nulla ẽ petc̃i ob¬
ligatio ubinulla est propagate uel contracte iniquita¬
tis origo. forma seruiassumitur sine conditione ser¬
uili. ⁊ pett̃i immunitas in nasceute genuina ẽ lib̾tas
liberaq gemuitas. qua solus liber ẽ qui reos absolu̾̃
⁊ liberos facit. Niic aũt benedictioni que ẽ inmu¬
nitas tulꝑx. benedictio g̾minis adiungitur. que est

Expanded text:
liere, ex qua factus est sine semine, videlicet ex semine David liere, ex qua factus est sine semine, videlicet ex semine David sine semine? Cur autem sine semine, nisi quod virgo inventa est in utero habens de Spiritu sancto, miroque modo concipiens, et a gignente non accipiens? Ipsa enim de se substantiam carnis ministravit; nec est pollutus ex ea carnem assumens. Hic est ergo seminis benedictio, ubi nulla est peccati obligatio, ubi nulla est propagatae vel contractae iniquitatis origo. Forma servi assumpta sine conditione servili, et peccati immunitas in nascente, gemina est libertas, liberaque ingenuitas, qua solus liber est, qui reos absolvit, et liberos facit. Huic autem benedictioni quae est immunitas culpae, benedictio germinis adjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ beneditenda. Sñdidꝰ fructꝰ uentris tiii.
iic angelice salucationi qua ꝑ singulos dies bea¬
tissimam uirginẽ. ea qua datur deuotione salu¬
mus: adicere solemus. Etrenedictꝰ fruct᷑ uent̾stim. Qͣ
elausulã elysabeth a uirgie salutata. qĩ finẽ ange¬
lice salutationis repetẽs adietit ditens. Benedicta
tu intermulieres. ⁊ benedictꝰ fructꝰ uent̾s tui. Hic
est fructus dequo ysayas dic̃. In die illa erit g̾men
donuni ĩ magnifitentia ⁊ gloria. ⁊ fructꝰ terre sul¬
limis.Qs est hic feuctꝰ nisi sanctus ifrł. qui ⁊ ip̃e ẽ¬
semeu abrahe. g̾men dñi. fios ascendens de radice
iesse. fructus uite q̃m cõmimicauimꝰ : benedictꝰ
plane isenime. benedictus in flore. bñdictꝰ ing̾
ingr̃arumm achone. ⁊ confessione. Xp̃c semen abiahe. factui ẽ
hx seminedauid. std̾m carnem. Siaũt uirgo desponsata
ioseph dedomo dd̾. ipsa fuit semendauid. cur non xp̃c pi¬
ecredatur tunc factus ex semine dd̾. tum factꝰ fuit exmu¬

Expanded text:
er benedicenda. Benedictus fructus ventris tui . Huic angelicae salutationi, qua per singulos dies beatissimam Virginem, ea qua datur devotione salutamus, adjicere solemus, et benedictus fructus ventris tui. Quam clausulam Elizabeth post a virgine salutata, quasi finem angelicae salutationis repetens adjecit dicens: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Hic est fructus, de quo Isaias dicit: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Quis est hic fructus, nisi sanctus Israel, qui et ipse semen est Abrahae, germen Domini, et flos ascendens de radice Jesse, fructus vitae, quem communicavimus? Benedictus plane in semine, et benedictus in germine, benedictus inin gratiarum actione et confessione. Christus semen Abrahae factus est ex semine David secundum carnem. Si autem virgo desponsata Joseph de domo David ipsa fuit semen David, cur non Christus pie credatur tunc factus ex semine David, cum factus fuit ex mu
Abbreviated transcription (Latin):
suauissimũ domino obtulit ⁊ consecͣuit. ⁊ maledictioni
obprobrium contẽpsit. S uirgmitate hactenꝰ sterili fe¬
cunditatem accepit. pro maledictione contẽpta gr̃ambe¬
nedictionis inuenit. Erat in aliis promaledictione in¬
iquitas inconceptu. dolor inpartu. ⁊ in quibusdã sterili¬
tas sine fructu. Het aũt sineꝑet̾to concepit. sine dolore
peꝑit. de uirgnutate fructum ꝑtulit. S qualem fruct:
fructimm utiq singularem. fructũ pretiosiorẽ toto fruc¬
tu conuigii. Quis nam est fructꝰ conugii. nisi tota ade
posteritas tota hec filioꝵ hominũ num̾o sitas: Nam
qui defornicatione natisunt de pͥmis parentib coniu¬
gio copulatis propagati sunt. Totus aũt fructꝰ carnał
comute nonis predampnatꝰ est. ut pote de mala arbore
natus. ⁊ deuitiosa tadice corruptꝰ. Mala siquidẽ arbor ma¬
los fructus facit. Que nani inquis ẽ arbor mala:. Concupiᷤ¬

Expanded text:
suavissimum Domino obtulit, et consecravit, et maledictionis suavissimum Domino obtulit, et consecravit, et maledictionis opprobrium contempsit. Sed virginitate hactenus sterili fecunditatem accepit, pro maledictione contempta gratiam benedictionis invenit. Erat aliis pro maledictione iniquitas in conceptu, dolor in partu, et in quibusdam sterilitas sine fructu. Haec autem sine peccato concepit, sine dolore peperit, de virginitate fructum protulit. Et qualem fructum? Fructum utique singularem, fructum pretiosiorem toto fructu conjugii. Quisnam est fructus conjugii, nisi tota Adae posteritas, tota haec filiorum hominum numerositas? Nam qui de fornicatione nati sunt, de primis parentibus conjugio copulatis propagati sunt. Totus autem fructus carnalis permistionis praedamnatus est, utpote de mala arbore natus, et de vitiosa radice corruptus; mala siquidem arbor malos fructus facit . Quaenam, inquis, est mala arbor? Concupis
Abbreviated transcription (Latin):
sayam legisse poterat. Nen dicat eimuchus. etce e¬
go lignum aridũ. Qahec dic̃ dommꝰ eunuchis. Da¬
bo eis in domo mea. ⁊ in muris meis locũ. ⁊ nomẽ me¬
lius a filiis ⁊ filiab. Poterat ⁊ illud. Ecce uitgo cõci¬
piet ⁊ ꝑiet filium. ⁊ uocabitur nomen eiꝰ emmatui¬
el. Cum hotior nominis qd melius est aflliis ⁊ filiab
eunuchis .i ureginib repromissus sit. cum saluator
mundi de uirgine nascitutꝰ prenuntiatꝰ sit. eodẽ
sp̃u qui propħam hec ditentem inspirauit sugge¬
rente. cogitare potuit uirgo diumi tꝰ inspirata.
uitgmitatem deo admod̾ gratam. ad mod̾ carã ex¬
istere. cu honor deum concipiendi in migine pa¬
ritura seruatus sit. Quequidẽ siue propheticoo¬
ratuilo. de merito ungnitatis instructa. fũdurino
instinctu tantum. inde interiꝰ edocta. uirgmitatem p̃eleg̃.¬
uiginitatem ad amauit. uirginitatẽ amplexa ĩ odorẽ

Expanded text:
saiam legisse poterat: Non dicat eunuchus: Ecce esaiam legisse poterat: Non dicat eunuchus: Ecce ego lignum aridum, quia haec dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus . Poterat et illud: Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Cum honor nominis, quod melius est filiis et filiabus, eunuchis, id est virginibus repromissus sit, cum Salvator mundi de virgine nasciturus praenuntiatus sit, eodem spiritu, qui prophetam haec dicentem inspiravit, suggerentem cogitare potuit virgo divinitus inspirata virginitatem Deo admodum gratam, admodum caram existere; cui honor Deum concipiendi in virgine paritura servatus sit. Quae quidem sive prophetae oraculo de merito virginitatis instructa, sive divino instinctu tantum inde interius edocta, virginitatem adamavit, virginitatem amplexa in odorem
Abbreviated transcription (Latin):
do. Niuusitaq uirginis propositũ nullum precessit
legis preceptu. nullum ut quibdam iudet᷑ delege cõ¬
siltum. nullũ sub lege exemplum. Qd̾ de exemplo¬
helyas ⁊ ieremias ⁊ damel uirginitatis tastimõiã
seruasse existimantur. In mulierib uero uelante
legem uel sub lege exemplum seruate urgmitatis
deoq dicate: non octurrit. Nam qd̃ filia iepte duoꝵ
mensium indutias ad deplorandã uirginitatẽ suã
imperrauit: uarie int̾pretari pot̾. Quo enĩ anmo
id fecerit scͥptura non loquitur. Nam si cansa de
uirginitatis longe ẽ hec mentis togitatio. ⁊ lacͥmar̃ ꝓ¬
fusio. Uerunitñ altum qͥd. quicqͥd illudsit. qd̾ nouit
inspestor cordis deus cogitasse uidetr. que patͥ suo
dix̾it. Dat̾ misi aꝑiusti ostuum ad dñm. fac mͥ qd̾¬
cumq pollicitus es. concessa mͥ ultione atq umdu¬
et̃t maledictioni. qͣm proximna sterilitati: At apd̃y¬

Expanded text:
do . Hujus itaque virginis propositum nullum praecessit do . Hujus itaque virginis propositum nullum praecessit legis praeceptum; nullum ut quibusdam videtur, de lege consilium, nullum ex lege exemplum quod de mulElias et Jeremias et Daniel virginitatis castimoniam servasse aestimantur. In mulieribus vero, vel ante legem, vel sub lege, exemplum servatae virginitatis, Deoque dicatae, non occurrit. Nam quod filia Jephte duorum mensium inducias ad deplorandam virginitatem suam impetravit , varie interpretari potest. Quo enim animo id fecerit, Scriptura non loquitur. Nam, si causa depvirginitatis longe est haec mentis cogitatio, et lacrymarum profusio. Verinspector cordis, cogitasse videtur, quae patri suo dixerit: Pater mi, si aperuisti os tuum ad Deum, fac mihi quodcunque pollicitus es, concessa tibi ultione atque vindiesset maledictioni, quam proxima sterilitati? At apud I
Abbreviated transcription (Latin):
Maledicent illi ⁊ tubenedites. Eftimemꝰ exhis q̃ dẽa
sunt qualis fuerit humilitas huiꝰ uregns. que uͥg¬
nitatem suã sine legis p̃cepto. sub legis inalediato
consecrauit. quia maledicta reputabatur queñ
reliquiset se men tniscł. Si deus iniitio quib
benedixit. his ⁊ dixit. crescite ⁊ multiplicammi. dans eis gra¬
tiam fetunditatisprobenedictione. quomͦ ab hac benedi¬
ctione aliena nonest que fetunditatis exꝑs est: Si fecun¬
ditas benedictio ẽ. quomͦ sterilitas maledictio non ẽ: E d
uirgmitate stersliꝰ. quid infecundius. qͥd infructuosꝰ.
Nichilom̃ino: sed ante uirginem fecundam. Nam uirgi¬
nitate fetundata: nichil ea fructuosiꝰ. Sanctimonia aũt
urgnutatis supͣ legemiẽ. qͣm nulla lex inp̃ceptũ rede¬
git. s euangelica ꝑfectio inconsilium formauit dño
dicente. Qͥ potest caꝑe: capiat. Et apostoło. De uͥgnub¬
aut preceptum dommi non habeo. consilium cõ aut

Expanded text:
Maledicent illi, et tu benedices . Aestimemus, ex his quae dicta Maledicent illi, et tu benedices . Aestimemus, ex his quae dicta sunt, qualis fuerit humilitas hujus Virginis, quae virginitatem suam sine legis praecepto sub legis maledicto consecravit, quia maledicta reputabatur, quae non reliquisset semen in Israel. Si Deus in initio quibus benedixit, his et dixit: Crescite et multiplicamini , dans eis gratiam fecunditatis pro benedictione; quomodo ab hac benedictione aliena non est, quae fecunditatis expers est? Si fecunditas benedictio est, quomodo sterilitas maledictio non est? Quid virginitate sterilius, quid infecundius, quid infructuosius? Nihil omnino. Sed ante virginem fecundam. Nam virginitate fecunda nihil fructuosius. Sanctimonia autem virginitatis supra legem est, quam nulla lex in praeceptum redegit, sed evangelica perfectio in consilio formavit, Domino dicente: Qui potest capere, capiat ; et Apostolo: De virginibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ acceptũ: apd̾ homines inuenttur probrosũ. ⁊ ma¬
ledictioni obnoxium. ꝑropt̾ea quidã timore cõfu¬
sionis uicti. sepe ꝑfectionis studium qd̾ appetunt eru¬
bescunt. ⁊ dum linguas hominũ metuũt: bona fugi¬
unt que cõcupistunt. Qͣdam uero iusticiã ⁊ sanctita¬
tem sic probant. ⁊ sic zelant. ut maledictiones homi¬
num ⁊ obprobria cõtempnant. gloriosum reputan¬
tes pro nomie ihu contuneliã pati. ⁊ maiores diui¬
tiai estimant thesauro egyptioꝵ improꝑium xp̃i.
Hec pars humilitatis qͣnto maledictiones homiũ
ꝓp̃ deum nunꝰ ueretur: tanto habundantiorẽbene¬
dictionis gr̾am apd deum meretur. Hane humilita¬
tis ꝑrem net xp̃c pret̾ misit quiomẽm iusticiã implere
uolens. factus t̃ pro nobis maledictum fitut scͥptũ est
Maledictꝰ om̃is quipendet inligno. Em aũt factus
sit maledictum oftendit. quidicit. Ab hominib qͥdẽ
reprobatꝰ. a deo autem electꝰ cui ⁊ illud concordat.

Expanded text:
osum, et maledictioni obnoxium. Propterea quidam timore confusionis victi, saepe perfectionis studium quod appetunt, erubescunt, et dum linguas hominum metuunt, bona fugiunt quae concupiscunt. Quidam vero justitiam et sanctitatem sic probant, et sic zelant, ut hominum maledictiones et opprobria contemnant; gloriosum reputantes pro nomine Jesu contumeliam pati; et majores divitias aestimant thesauris Aegypti improperium Christi. Haec pars humilitatis quanto maledictiones hominum propter Deum minus veretur, tanto abundantiorem benedictionis gratiam apud Deum meretur. Hanc humilitatis partem nec Christus praetermisit: qui omnem justitiam implere volens, factus est pro nobis maledictum, sicut scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quomodo autem factus sit maledictum, ostendit, qui dicit: Ab hominibus quidem reprobatus, a Deo autem electus . Cui et illud concordat:
Abbreviated transcription (Latin):
ost deum auctorem tamibent fitii pͥma lausdͥ¬
gini debetur. ut ab omnib m̾ito benedicat᷑.
Dropt᷑ qd̾ ei ab angelo dicitur. Benedictatu nmu¬
lierib. Et adeam elysabeth. Benedicta tu int̾mu¬
lieres. Lua ꝑsuꝑbiam ⁊ mobedientie tulpã sentẽ¬
niam maledistionis ise excepit. ⁊ nos ꝑ eã male

Expanded text:
ost Deum auctorem tanti beneficii prima laus Virgini debetur, ut ab omnibus merito benedicatur. Propter quod ei ab angelo dicitur: Benedicta tu in mulieribus . Et ad eam Elizabeth: Benedicta tu inter mulieres . Eva per superbiam et inobedientiae culpam sententiam maledictionis in se excepit, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
tinuit. qd̾ generali uncommͦ sola caruit ⁊ immu¬
nis extitit. Nec est qͣmdix inus iminimitas gene¬
ralis maledictionis. Poterat uir post pett̾m adu̾sus
mulierẽ causari ⁊ ditere. Perte omulier maledic¬
ta ⁊ merito maledicenda. ⁊ egomaledictꝰ sum. ꝑ
confundi. ⁊ conturbatione ꝑ turbari. Hinc totũ
genus mulier̃ potuit eẽ exosum. ⁊ ꝑublica expro¬
bratione dignissimum. Et sic quidẽ erat. ante huiꝰ
uirgmis partum. Sunc autem longe alitet ẽ. Hab e¬
nim mulier nunt qͥd respondeat. ht̃ in beata uͥgine
quid huic exprobrationi opponat. Hec ẽ ꝙͣ dixinꝰ ab¬
solutio iuste cͥminationis. Aqua quidẽ tͥminatione
⁊ het uirgo libera extitit. ⁊ suo merito cet̾as ab soluit
Que qm̃ saluatorem mundi edidit qui mortẽ destru¬
xit. ⁊ debitam nobis dampnationẽ auertit: totũ ei
post deum debem̃. qd̾ a maledictione lib̾ati sumꝰ. qd̾

Expanded text:
tinuit, quod generali incommodo sola caruit, et immutinuit, quod generali incommodo sola caruit, et immunis exstitit. Haec est, quam diximus, immunitas generalis maledictionis. Poterat vir peccator peccatum adversus mulierem causari, et dicere: Per te, o mulier maledicta, et merito maledicenda, et ego maledictus sum; per confundi et conturbatione perturbari. Hinc totum genus mulierum potuit esse exosum, et publica exprobratione dignissimum. Et sic quidem erat ante hujus virginis partum. Nunc autem longe aliter est. Habet enim mulier nunc quid respondeat; habet in beata virgine, quod huic exprobrationi opponat. Haec est, quam diximus, absolutio justae criminationis. A qua quidem criminatione et haec virgo libera exstitit, et suo merito caeteras absolvit. Quae quoniam Salvatorem mundi edidit, qui mortem destruxit, et debitam nobis damnationem avertit, totum ei post Deum debemus, quod a maledicto liberati sumus; quod
Abbreviated transcription (Latin):
tamen qd incommixtione ꝑdit maris femmeq
complexio. hoc in prole restituit natiuitatis ori¬
go. Uirgnutas autem omnium nascenttũ cõmu¬
nis integritas. uittutis nomen. ⁊ laudem mhispo¬
tissimum habet. qui cum ittegritate carniꝰ seruãt
castitatem meutis. Uirginitas aut carnis sine ca¬
stitate mentis. ⁊ si non habee ĩnł criminis uituꝑi¬
um: non habet tamen uere uirtutis p̃coruũ. Uregnitaᷤ
autem huius benedicte mulietis singulatẽ ht̃ uictu¬
tis laudem. quia singularẽ obtinet benedictionis gͣ¬
tiam. cui merito dictum sit. Benedic̾ta tu inmulier̾
Benedicta plane. pͥmo quidem imnminitate cõmu¬
nis maledictionis. deinde absolutione iuste cͥmina¬
tionis. postrenio qd̾ maxuum ẽ au̾sione debite dãp¬
nationis. Ceteras quippe mulieres generał maledi¬
ctio tamparientes qͣm steriles in uoluit. cui ꝑ grãm
hec exempta. in hoc qͣndam ꝑtem benedictionis eb¬

Expanded text:
tamen, quod in commistione perdit maris feminaeque tamen, quod in commistione perdit maris feminaeque complexio, hoc in partu restituit nativitatis origo. Virginitas autem omnium nascentium communis integritas, virtutis nomen et laudem in his potissimum habet, qui cum integritate carnis servant castitatem mentis. Virginitas autem carnis sine castitate mentis, etsi non habeat ipsa in se criminis vituperium, non habet tamen verae virtutis praeconium. Virginitas autem hujus benedictae mulieris singularem habet virtutis laudem, quia singularem obtinet benedictionis gratiam, cui merito dictum sit: Benedicta tu in mulieribus. Benedicta plane, primo quidem immunitate communis maledictionis, deinde absolutione justae criminationis, postremo, quod maximum est, aversione debitae damnationis. Caeteras quippe mulieres generalis maledictio, tam parientes quam steriles involvit, cui per gratiam haec exempta, in hoc quamdam partem benedictionis ob