comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Sed in se ipso: tanquã se ipsũ infilio:
ianquã ubũ suũ qđ ẽ. de his om̃ib que st̃ in
se ipso. Omĩa similit̾ nouit ⁊ filiꝰ. in se scilicet
tanquã ea que nata st̃ de his omĩb que pat̃
nouit inse ipso. In patre aũ tanquã ea de
quib nata sunt. que ipse filiꝰ nouit inse ipso.
Scuint ꝙͦ inuicẽ pac̾ ⁊ filiꝰ. s ille gignendo.
ille nascendo. ⁊ omiã que st̃ in eoꝵ scientia.
in eoꝵ sapientia. in eoꝵ eẽntia. unꝰ quisq
eoꝵ simul uidet ñ particulatĩ. aut singu¬
latim. uelut alt̾nante conspectu. hinc. illuc.
& inde huc. & rursus inde uł indeͫ aliud
atq aliud ut aliqua uidere ñ possit ⁊ ñ ui¬
soni. s eiꝰ rei quã uidendo intꝰ dicimꝰ. ⁊ idõ
nulliꝰ lingue ẽ atq inde ut cũq simile̾ in

Expanded text:
Filio: sed in se ipso tanquam se ipsum, in Filio Filio: sed in se ipso tanquam se ipsum, in Filio tanquam Verbum suum, quod est de his omnibus quae sunt in se ipso. Omnia similiter novit et Filius, in se scilicet, tanquam ea quae nata sunt de iis quae Pater novit in se ipso: in Patre autem, tanquam ea de quibus nata sunt, quae ipse Filius novit in se ipso. Sciunt ergo invicem Pater et Filius: sed ille gignendo, iste nascendo. Et omnia quae sunt in eorum scientia, in eorum sapientia, in eorum essentia, unusquisque eorum simul videt; non particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi non visoni, sed ejus rei quam videndo intus dicimus, et ideo nullius linguae est; atque inde
Abbreviated transcription (Latin):
erbũ e dĩ patris unigenitus filius
ꝑ omĩa patͥs similis ⁊ equalis. ds̃¬
scilicet de dõ. lum̃ de lumine. sapientia
de sapientia. eẽntia de eẽntia ẽ. hoc om̃ino
qđ pat̃ ñ tam̃ pat̾ quia iste filiꝰ. ille pat̾.
Ac ꝑ hoc nouit omĩa que nouit pacer.
s ei nosse de patre ẽ: sic̃ eẽ. Nosse enĩ
⁊ eẽ ibi unũ ẽ. ⁊ idõ patͥ sic̃ eẽ. ñ ẽ afilio:
ita nec nosse. Pinde tanquã se ipsũ di¬
cens. pat̾ genuit ũbũ sibi eqquale ꝑ oiã
Non enĩ se ipsũ integre. ꝑfecteq dixisset:
si aliqͥd minꝰ aut ampliꝰ eẽt in uerbo
eiꝰ quã in ipso. uͥ sũme illud agnoscit᷑
qͥt qͥd ẽ. in ea scientia de qua ẽ. genitum:
ri in ipso ẽ. qđ aũ in ea ñ ẽ: nec in ipso.
quia immutabilit̾ sic se ht̃ ut se habet
de quo ẽ. Non enĩ pocest filiꝰ a se facere
quicquã. nͥ qđ uiderit patrẽ faciencẽ.
Pocent̾ hoc ñ pocest. nec ẽ. infirmitas ista.sed
firmitas. quia falsa eẽ ñ potest ueritas.

Expanded text:
erbum ergo Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequalis, Deus de Deo, lumen de lumine, sapientia de sapientia, essentia de essentia; est hoc omnino quod Pater, non tamen Pater; quia iste Filius, ille Pater. Ac per hoc novit omnia quae novit Pater: sed ei nosse de Patre est, sicut esse. Nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tanquam se ipsum dicens Pater genuit Verbum sibi aequale per omnia. Non enim se ipsum integre perfecteque dixisset, si aliquid minus aut amplius esset in ejus Verbo quam in ipso. Ibi summe illud agnoscitur, quid est in ea scientia de qua genitum est, et in ipso est; quod autem in ea non est, nec in ipso equia immutabiliter sic se habet, ut se habet de quo est. Non enim potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Potenter hoc non potest, nec est infirmitas ista, sed firmitas, qua falsa esse non potest veritas.
Abbreviated transcription (Latin):
dis autẽ et infidelib quoꝵ polluta sunt
et mens. et conscientia: ita nichil ẽ. mun¬
ex tempore. nec ex informi formatũ. siqͣ
dicuntur talia ad quoꝵ similitudinẽ
etiã ista inferioris creature genera quauis
longe remotissimͤa facta s̃. ñ debent
cu iu̾squã sobriã perturbare. prudentiã
ne cũ uanũ deuitat horrorẽ. in ꝑni¬
tiosũ incurrat errorẽ. Assuescat in cor¬
porib ita sp̃uali ũ reꝑire uestigia. ut
cũ inde sursum uersus duce ratione
ascendere ceꝑit. uc ad ipsa in cõmutabi¬
ñ secũ ad sumia ꝑtrahat. qđ concemp¬
nit in insimis. N et enĩ erubuit quidã
utxorẽ sibi eligere sapientiam. quia no¬
men uxoris inprole gignenda corrup¬
tibilem concubitũ ingerit cogitanti.
at uͦ ipsa sapientia sȩxu semina ẽ. quia
feminini generis uocabulo. et in greca
et in lacina lingua nunciat᷑¬

Expanded text:
dis autem et infidelibus, quorum polluta sunt dis autem et infidelibus, quorum polluta sunt et mens et conscientia, ita nihil est munex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrorem, in perniciosum incurrat errorem. Assuescat in corporalibus ita spiritualium reperire vestigia, ut cum inde sursum versus duce ratione ascendere coeperit, ut ad ipsam incommutabinon secum ad summa pertrahat quod contemnit in infimis. Nec enim erubuit quidam, uxorem sibi eligere sapientiam, quia nomen uxoris in prole gignenda corruptibilem concubitum ingerit cogitanti: aut vero ipsa sapientia sexu femina est, quia feminini generis vocabulo et in graeca et in latina lingua enuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
roinde ñ mͥ uident᷑ ꝓbabilẽ af¬
ferre sententiã quisic arbiẽn¬
tur trinitatẽ imaginis dĩ in trib per¬
sonis qđ attinet. adhumanã naturam
posse repꝑiri. ut in coniugio masculi
et feminȩ. atq. in eoꝵ prole cõpleat᷑.
met. fili ⁊ uͦ qa de illo ita processit ut
tam̃ filius ñ ẽ. In huiuis gͥ opinionis
errore hoc solũ ꝓbabilit̾ affeit᷑. qđ in
fidem satis ostendicur. ñ om̃ẽ qđ de
aliqua ꝑsona ita existit. ut ꝑsonã al¬
teram faciat. filiũ posse dici. qͥuandoqͥ¬
dẽ de uiri ꝑsona extitit ꝑsona mulie¬
ris. nec tamen eiꝰ filia dicta ẽ. Cet̃a
sane ita sunt absurda. immo uͦ ita¬
falsa ut facilli me redarguantur. O mito enĩ
quale sit sp̃mn scm. matrẽ filiĩ dĩ putare. et¬
et coniuge patris. Fortassis quippe respon¬
deat᷑. her in carnalib habere offensionẽ
dũ corporei conceptus partusq cogitant᷑.
quãquã et hec ipsa castissime cogitent.
quib mundis omiã munda sunt. In mun¬

Expanded text:
roinde non mihi videntur probabilem afferre sententiam, qui sic arbitrantur trinitatem imaginis Dei in tribus personis, quod attinet ad humanam naturam, posse reperiri, ut in conjugio masculi et feminae atque in eorum prole compleatur: met; Filii vero, quod de illo ita processit ut tamen Filius non est. In hujus igitur opinionis errore, hoc solum probabiliter affertur, quod in fidem satis ostenditur, non omne quod de aliqua persona ita existit, ut personam alteram faciat, filium posse dici; quandoquidem de viri persona exstitit persona mulieris, nec tamen ejus filia dicta est. Caetera sane ita sunt absurda, imo vero itafalsa, ut facillime redarguantur. Omitto enim quale sit, Spiritum sanctum matrem Filii Dei putare et conjugem Patris: fortassis quippe respondeatur haec in carnalibus habere offensionem, dum corporei conceptus partusque cogitantur. Quanquam et haec ipsa castissime cogitent, quibus mundis omnia munda sunt: immun
Abbreviated transcription (Latin):
Et quãquã uitiari potuit quia sũma
ñ ẽ. tam̃ quia sumȩ nateͣ capax e: et
eẽ particeps pocest. magna nat᷑a ẽ.
Queramus gͥ in hac imagine dĩ qͣndã
sui generis crinitatẽ. adiuuante
ipso qui nos focit adimaginẽ sua. Nonenĩ alt̃
possumus hȩc salubrit uestigare. et scđin
sapientiã que abillo ẽ aliquid inueni¬
re. s ea que insuꝑiorib libris et maxi¬
me uidecimo de anima hunana uł inte
diximus: si lectoris uł memoria teneant᷑
atq recolant᷑. uł diligentia in eisde locis in
quib conscripta s̃. recenseant᷑ ñ hic desidera¬
bit plixiorẽ de rei tantȩ inquisicione sermo

Expanded text:
et quanquam vitiari potuerit, quia summa non est, tamen quia summae naturae capax est, et esse particeps potest, magna natura est. Quaeramus igitur in hac imagine Dei quamdam sui generis trinitatem, adjuvante ipso qui nos fecit ad imaginem suam. Non enim aliter possumus haec salubriter investigare, et secundum sapientiam quae ab illo est aliquid invenire: sed ea quae in superioribus libris, et maxime in decimo, de anima humana vel mente diximus, si lectoris vel memoria teneantur atque recolantur, vel diligentia in eisdem locis in quibus conscripta sunt, recenseantur, non hic desiderabit prolixiorem de rei tantae inquisitione sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ret. nͥ deformẽ cerneret factã. Nec tantũ
ualere illã deformitatẽ: ut auferat qđ
imago ẽ. satis ostendit dicendo quaquã
inimagine ambulat homo. Qua ꝓpt̃
ex utraq parte ueracit̾ ꝓnunciari pot̃.
ista sententia ut quẽ admodũ dictum
est. quãquã inimagine ambulat hõ

Expanded text:
ret, nisi deformem cerneret factam. Nec tantum ret, nisi deformem cerneret factam. Nec tantum valere illam deformitatem, ut auferat quod imago est, satis ostendit, dicendo, Quanquam in imagine ambulat homo. Quapropter ex utraque parte veraciter pronuntiari potest ista sententia, ut quemadmodum dictum est, Quanqua
Abbreviated transcription (Latin):
am sicut ipsa in mortalitas animȩ
scd̾m quendã modũ dicit᷑. hab̾et
quippe et anima mortẽ siam. cũ uita
beata caret que uere aninimȩ uita dicen¬
da ẽ. s in mortalis idõ nuncupat᷑. qm̃
qualicũq uita etiã cũ miserrima ẽ.
nũquã desinit uiuere: ita quã uis ratio
uł intellectus nunc in ea sit positus.
nunc paruus nunc magnus appareat
nuquã nisi racionalis. et intellectualis ẽ.
anima humana. Ac ꝑ hoc si scđm hoc
facta ẽ. ad imaginẽ di. qđ uti ratione.
atq intellectu ad intelligendũ et con¬
spiciendũ dm̃ potest: ꝓfecto ab inicio
quo eẽ cępit. ista tam magna et mi¬
ra nac᷑a. silie ita obsoleta sit. hec imago.
ut pene nulla sit. siue ob̾scura atq. de¬
formis. siue dara et pulcra sit. semꝑ ẽ. Deniq
deformitate dignitatis eiꝰ miserans diuina
scriptã quãquã inquit inimagine am¬
bulat homo. tam̃ uane contbat᷑. thes¬
aurizat et nescit cui congregabit ea
Non itaq uanitate imaginiꝰ deiꝰ tribue¬

Expanded text:
am sicut ipsa immortalitas animae secundum quemdam modum dicitur; habet quippe et anima mortem suam, cum vita beata caret, quae vera animae vita dicenda est; sed immortalis ideo nuncupatur, quoniam qualicumque vita, etiam cum miserrima est, nunquam desinit vivere: ita quamvis ratio vel intellectus nunc in ea sit sopitus, nunc parvus, nunc magnus appareat, nunquam nisi rationalis et intellectualis est anima humana; ac per hoc si secundum hoc facta est ad imaginem Dei quod uti ratione atque intellectu ad intelligendum et conspiciendum Deum potest, profecto ab initio quo esse coepit ista tam magna et mira natura, sive ita obsoleta sit haec imago, ut pene nulla sit, sive obscura atque deformis, sive clara et pulchra sit, semper est. Denique deformitatem dignitatis ejus miserans divina Scriptura, Quanquam, inquit, in imagine ambulat homo, tamen vane conturbatur: thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Non itaque vanitatem imagini Dei tribue
Abbreviated transcription (Latin):
ocestatẽ quippe suam diligens aiã.
a cõmuni uniiso ad priuatã partẽ
prelabit᷑. et apostatica illa suꝑbia qđ initiũ
plus aliquid uniũso appetens. atq. id sua
iegȩ gubernare molita. quia nichil ẽ. ampliꝰ
uniuersitate incurã partilẽ trudit᷑. et sic
aliquid ampliꝰ concupiscendo minuit᷑. unde
et auaria dicit᷑ radix omiũ maloꝵ. totũq
illua ubi aliquid ppropriũ contͣ leges quib
uniũsicas ad munstracur agere nititur. ꝑ corpꝰ
propriũ gerit qđ partilit̾ possidet. Atq itã
formis. et motib corporalib delectata. quia
intꝰ eã secũ ñ habet: cũ eoꝵ imaginib
quas memorie fix̃ in uoluit᷑. et phancastica for¬
nicaone q̃pit̾ inquinat᷑. omĩa officia sua ad
eos fines referens quib curiose corporalia
ac temporalia ꝑcorporis sensensus querit
aut tumido fastu aliis animis corporeis
sensib deditis ẽẽ effectat excelsior aut ce¬
noso gurgite carnalis uoluptatis inmergit᷑.¬

Expanded text:
otestatem quippe suam diligens anima, a communi universo ad privatam partem prolabitur: et apostatica illa superbia, quod iniplus aliquid universo appetens, atque id sua lege gubernare molita, quia nihil est amplius universitate, in curam partilem truditur, et sic aliquid amplius concupiscendo minuitur; unde et avaritia dicitur radix omnium malorum : totumque illud ubi aliquid proprium contra leges, quibus universitas administratur, agere nititur, per corpus proprium gerit, quod partiliter possidet; atque ita formis et motibus corporalibus delectata, quia intus ea secum non habet, cum eorum imaginibus, quas memoriae fixit, involvitur, et phantastica fornicatione turpiter inquinatur, omnia officia sua ad eos fines referens, quibus curiose corporalia ac temporalia per corporis sensus quaerit, aut tumido fastu aliis animis corporeis sensibus deditis esse affectat excelsior, aut coenoso gurgite carnalis voluptatis immergit
Abbreviated transcription (Latin):
capitur: Et certe cũ in concusse
crediderint. scripturis sacris.
tanquã ueracissimis. testib agant.
orando. & querendo. & bene uiuendo.
ut intelligant. id÷ ut quantũ uideri
potest. uideatur m̃te quod tenet᷑ fide.
Quis hoc ꝓibeat. Immo ad hoc quis.
non ortetur. Si aut̃ ꝓpt̾ ea negan¬
dũ putant. ita ee̾ quia non ualent.
cetis mentib cernere. debent & illi
qui ex natiuitate  deci sunt. ee. solẽ
negare. Lux gͦ lucet in tenebris.
Quod si eã tenebrȩ non cõp̃hendunt.
illuminent᷑ łi dono. d̾o prius ut sint
fideles. & incipiant ẽẽ. lux. in cõꝑa¬
ratione infideliũ. atq hoc p̃misso
sundamto. edificentur. ad iudenda
quȩ crecdunt. ut aliquando possint
uidere. Sunt enim que ita cre¬
duntur. ut uideri iã omnino nõ
possint. Non enim xp̃c iterũ in cru¬
ce uidendus:. S nisi hoc credat᷑.
quod ita factũ. atq uisũ÷. ut fu-¬
turũ. ac uidendũ iã non speretur.
non ꝑuenitur ad cristũ. qualis sine

Expanded text:
capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis tamquam ueracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc prohibeat, immo uero ad hoc quis non hortetur? si autem propterea negandum putant ita esse, quia ea non ualent caecis mentibus cernere, debent et illi qui ex natiuitate sua caeci sunt esse solem negare. lux ergo lucet in tenebris; quod si tenebrae eam non comprehendunt, inluminentur dei dono prius, ut sint fideles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut uideri iam omnino non possint; non enim Christus iterum in cruce uidendus est. sed nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur ad Christum, qualis sine
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ xp̃c uirtus ⁊ sapientia dĩ. qr
de patre uirtuce. et sapientia etiã
ipse uirtus ⁊ sapiẽntia ẽ. sic̃ lum̃ de
inqͥt fons uite ⁊ in lumine tuo uide¬
bimus lum̃. quia sic̃ pat̾ ht̃ uitã in
semecipso. sic dedit filio habere uitã

Expanded text:
tus et sapientia Dei, quia de Patre virtute et sapientia, etiam ipse virtus et sapientia est, sicut lumen Dei de inquit, fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen , quia sicut Pater habet vitam in semetipso, hic dedit F
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ ẽ. Neq enĩ imitat᷑ aliquẽ p̃cedentẽ
ad patrẽ. aquo nũquã ẽ. omĩno seꝑabilis
nicentes imicam᷑ manentẽ. et seqͥm᷑ stantẽ.
et in ipso abulantes tendimus ad ipsũ. qr
factus ẽ. nobis uia tẽporalis ꝑhumilitatẽ
que mansio nobis ẽtna ẽ. perdiuinitatẽ.
Qm̃ qͥppe spĩtib mundis incellectualib
qui suꝑbia ñ lapsi sunt informa dĩ ⁊ deo
equalis. ⁊ ds̃ p̾bet exẽplũ. ut se idẽ exẽ¬
plũ redeundi eciã lapso p̃beret homini.
qui ꝓpt̃ in mundiciã peccatoꝵ penãq
mortalitatis dm̃ uidere ñ pot̾at. semet.¬
ipsũ. exinaniuit ñ mutando diuinita¬
tem suã. s nr̃am mutabilitatẽ assum̃do.
& formã serui accipiens. uenit ad nos
in hunc mundũ. qui in boc mundo
erat. qr mundus ꝑ eũ factus ẽ. ut exẽ¬
plũ sursũ. uidentib dm̃ exẽplũ deorsũ

Expanded text:
exemplum est. Neque enim imitatur quemquam praecedentem exemplum est. Neque enim imitatur quemquam praecedentem ad Patrem, a quo nunquam est separabilis, nitentes imitamur manentem, et sequimur stantem, et in ipso ambulantes tendimus ad ipsum: quia factus est nobis via temporalis per humilitatem, quae mansio nobis aeterna est per divinitatem. Quoniam quippe spiritibus mundis intellectualibus, qui superbia non lapsi sunt, in forma Dei et Deo aequalis et Deus praebet exemplum: ut se idem exemplum redeundi etiam lapso praeberet homini, qui propter immunditiam peccatorum poenamque mortalitatis Deum videre non poterat, semetipsum exinanivit, non mutando divinitatem suam, sed nostram mutabilitatem assumendo; et formam servi accipiens , venit ad nos in hunc mundum , qui in hoc mundo erat, quia mundus per eum factus est ; ut exemplum sursum videntibus Deum, exempl
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis luͫ  mundi. s litm̃ qđ illu¬
minat omnẽ hominẽ uenientẽ in¬
entia ds. unde nunc agimus. Sapi¬
entia gͦ filius. de sapientia patre sic̃
lum̃ deꝰ lumine ⁊ ds̃ de dõ. Et singulꝰ
pater lumen et singulus filius lumen. Et singulus
pat̃ as̃. et singulus filius ds. Cigo & sin¬
gulus pat̾ sapientia. Et singuluis filius sa¬
piencia. Ec sicut utrũq sintul unũ lum̃
& unus ds̃: sic utrũq una sapientia. Sed
filius factus ẽ. nobis sapientia a dõ et
iusticia. ⁊ scĩficatio. quia tẽporalit̾ nos ad
llũ conũtim᷑. 2 ͤ ex aliqͦ tẽpore. ut cũ illo
maneamus ĩ ęt̃num ⁊ ipse ex quodã tẽ¬
pore u̾bũ caro factii ẽ. et habitauit in
narrat᷑ aliqͥđ de sapientia siue dicente
ipsa. siue cũ de illa dr̃. filiꝰ nobis pocissi¬
mũ insinuat᷑. cuiꝰ imaginis ęxẽplo.
quia illuminam᷑ lumine. illa uͦ quia lum̃
illuminans. & idõ illa sine exẽplo nobis

Expanded text:
mundi: sed lumen quod illuminat omnem hominem, ea ientia Deus, unde nunc agimus. Sapientia ergo Filius, de sapientia Patre: sicut lumen de lumine, et Deus de Deo, ut et singulus Pater lumen, et singulus Filius lumen, et singulus Pater Deus, et singulus Filius Deus. Ergo et singulus Pater sapientia, et singulus Filius sapientia, et sic utrumque simul unum lumen, et unus Deus, sic utrumque una sapientia, sed Filius factus est nobis sapientia a Deo, et justitia et sanctificatio, quia temporaliter nos ad illum convertimur, idque ex aliquo tempore, ut cum illo maneamus in aeternum, et ipse ex quodam tempore Verbum caro factum est, et habitavit in narratur aliquid de sapientia, sive dicente ipsa, sive cum de illa dicitur, Filius nobis potissimum insinuatur, cujus imaginis exemplo quia illuminamur lumine, illa vero quia lumen illuminans, et ideo illa sine exemplo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ur gͦ inscriptis nusquã fere
nita scilicet ꝑ quã facta sunt omĩa.
creata uͦ uł facta sic̃ in hominib cũ
adeã que ñ creata & facta s genita
ẽ. conutunt᷑ ⁊ illustnͣt᷑. In ipsis enĩ fit
aliqͥd̃ qđ uocet᷑ eoꝵ sapientia. uł illud
scriptis p̾nuntiantib aut narrantib
qđ ũbũ caro factũ ẽ. ⁊ habitauit in
nobis. Hoc mͦ enĩ xp̃c̃ facta ẽ sapien¬
tia. quia factus ẽ. homo. An ꝓptẽa ñ
loquit᷑ in illis libris sapienciẽ. uł de illa
nobis com̃danda erat. ⁊ imitanda. cuiꝰ
imitacione formamͣ : Pat̃ eni ea dic̃ ut
nobis. ⁊ de se ⁊ de patre qđ dicendũ
ẽ. hominib. Ideoq ait nemo nouit¬

Expanded text:
uris sacris nunquam fere nita scilicet, per quem facta sunt omnia; creata vero vel facta, sicut in hominibus cum ad eam quae non creata et facta, st illustrantur; in ipsis enim fit aliquid quod vocetur eorum sapientia: vel illud Scripturis praenuntiantibus aut narrantibus, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc modo enim Christus facta sapientia est, quia factus est homo. An propterea non loquitur in illis Libris sapientia, vel de illa commendanda erat et imitanda, cujus imitatione formamur? Pater enim eam dicit, ut nobis et de se et de Patre quod dicendum est hominibus. Ideoque ait: « Nemo novi
Abbreviated transcription (Latin):
lia. siue non sint. atq itaͤ a singrilis
bina. & a binis singula. & a singulis
singula. maiorib minora uincuntur.
Et quando int̾ se ȩqualia fuerint: ab
om̃i languore sanata: nec tunc equabit᷑
rei natura. in mutabili ea res quȩ ꝑgra¬
cia non mutat̾. quia ñ equat᷑ creat᷑a.
creatori: quando ab om̃i lanquore sana¬
bit᷑. mutabit᷑. Sed hanc non solũ incor¬
pora. lẽ. uerũ etiã sũme inseparabilẽ.
uereq inmutabilẽ trinitatẽ. cũ uene¬
rit uisio quȩ facie ad faciẽ nob̾ ꝓmitit̾.
multo cercius clariusq uide bimus
ꝗ nunc eius imaginẽ. qđe nos sumus:
ꝑquod tam̃ speculũ. & in quo enigmate.
qui uident. sic̃ in hac uita uidere con¬
cessũ ÷ non illi sunt. qui ea quȩ digessi¬
mus. & comendauimus in sua m̃tẽ cõs-¬
piciunt. s illi qui eã tãꝗ imaginẽ ui¬
dent. ut possint ad eũ cuiꝰ imago est
quomͦ cũq referre qđ uident: &e ꝑ ima¬

Expanded text:
lia, sive non sint. Atque ita a singulis lia, sive non sint. Atque ita a singulis bina, et a binis singula, et a singulis singula, a majoribus minora vincuntur. Et quando inter se aequalia fuerint ab omni languore sanata, nec tunc aequabitur rei natura immutabili ea res quae per gratiam non mutabitur: quia non aequatur creatura Creatori, et quando ab omni languore sanabitur, mutabitur. 44. Sed hanc non solum incorporalem uerum etiam summe inseparabilem uereque immutabilem trinitatem, cum uenerit uisio, quae facie ad faciem nobis promittitur, multo clarius certiusque uidebimus, quam nunc eius imaginem, quod nos sumus; per quod tamen speculum et in quo aenigmate qui uident, sicut in hac uita uidere concessum mus et commendavimus in sua mente conspiciunt; sed illi qui eam tanquam imaginem vident, ut possint ad eum cujus imago est, quomodocumque referre quod vident, et per ima
Abbreviated transcription (Latin):
homo s uniꝰ sunt hominis. ita in ip¬
sa sũma trinitate. ciuus hec imago:
unius łi. sunt illa tria: s unꝰds ẽ¬
sane mirabilit̾ ineffabile ẽ. uł ineffa¬
bilit mirabile: cũ sit una ꝑsona
hec imago trinitatis. ipsa uͦ summa tri¬
nitas. tres ꝑsone sunt. inseparabilior
ẽ. illa trinitas. ꝑsonarũ triũ. ꝗ hec.
unius. Illa quippe in natura diui-¬
nitatis siue id melius dicitur dita¬
tis. q ͥ hoc ẽ. atq in cõmutabilit̾ ĩt̃
se ac semꝑ ęqualis ẽ. nec aliquando
ñ fuit. aut alit̾ fuit. nec aliquando¬
ñ erit aut alit̾ erit. Ista uͦ tria. quȩ sunt
in impari imagine. & sinon locis. qm̃
ñ sunt corpora. tam̃ int̾ sẽ nunc in ista
uita magnitudinib separant᷑. Heq
enim quia moles nullȩ sunt ibi iđo¬
ñ uidemus in alio maiorẽ e̾e. memori¬
am. ꝗ intelligencia. in alio contra.
in alio duo hec amoris magnitudine.
suꝑari. siue sint ipsa duo int̾ se equa¬

Expanded text:
homo, sed unius hominis sunt, ita in iphomo, sed unius hominis sunt, ita in ipsa summa Trinitate cujus haec imago est, unius Dei sunt illa tria, sed unus Deusane mirabiliter ineffabile est uel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago trinitatis, ipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum trium quam haec unius. illa quippe in natura diuinitatis, siue id melius dicitur deitatis, quod est, hoc est atque incommutabiliter inter se ac semper aequalis est nec aliquandn fuit, aut aliter fuit; nec aliquando non erit, aut aliter erit. Ista vero tria quae sunt in impari imagine, etsi non locis quoniam non sunt corpora, tamen inter se nunc in ista vita magnitudinibus separantur. Neque enim quia moles nullae ibi sunt, ideo non videmus in alio majorem esse memoriam quam intelligentiam, in alio contra: in alio duo haec amoris magnitudine superari, sive sint ipsa duo inter se aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ERUM IN illa sũma trinitate
quȩ incõparabilit̾ reb om̃ib
ante cellit. tanta: insepara¬
bilitas. ut cũ truritas hõium
non possit dici unus hõ: illa unus
ds & dicatur &̾ sit. nec in uno dõ sit
illa trinitas. s unus ds. Nec rursus.
quẽ ad modũ ista imago. quod ẽ. hõ.
& maxime illa qua peccora non ha¬
bent. id÷ qua res intelligibiles ita
continentur. ut ñ in eam ꝑ sensus cor¬
Y poris¬
ueneri nt habeat ꝓ modulo suo in hac
imagine trinitatis incomparabilit̾ qͥdẽ
imparẽ. s tam̃ qualẽcumq similitu¬
dinẽ patris. itẽq intelligencia hoĩs
quȩ ꝑ intentionẽ cogitationis inde
format᷑. quando quod scit᷑ dicit᷑. &¬
nullius linguȩ cordis uerbũ est.
habeat insũa magna disparilitate
non nullã similitudinẽ filii. & amor
hominis de sciencia ꝓcedens. memo¬
riam. intelligentiã q coniungens.
tamꝙ parenti. ꝓliq. cõmunis unde
nec parens intelligit᷑ e̾e. nec ꝓles. habe¬

Expanded text:
Verum in illa summa trinitate, quae incomparabiliter rebus omnibus antecellit, tanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus homo, illa unus deus et dicatur et sit, nec in uno deo sit illa trinitas, sed unus deus. nec rursus quemadmodum ista imago, quod est homo, et maxime illa quam pecora non habent, id est qua res intellegibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporisuenerint, habeat pro modulo suo in hac imagine trinitatis incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcumque similitudinem patris; itemque intellegentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde formatur, quando quod scitur dicitur et nullius linguae cordis uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti prolique communis — unde nec parens intellegitur esse nec proles — habe
Abbreviated transcription (Latin):
dici ñ potest illud de illo ꝗd simul ambo ns̃.
sic̃ ũbr̃ de ũbo dici ñ potest. qr ñ simul
ambo u̾bũ s solus filius. Nec imago de ima¬
gine. quia ñ simul ambo imago. nec
filius de flio. qr ñ simul ambo filius scđm
qđ dicit᷑. ego et pat̾ unũ sumus. Unũ simiꝰ
enĩ dictũ ẽ: qđ ille hoc ⁊ ego. scđm essen

Expanded text:
dici non potest, illud de illo, quod simul ambo non sunt. Sicut Verbum de verbo dici non potest, quia non simul ambo verbum, sed solus Filius: nec imago de imagine, quia non simul ambo imago: nec Filius de Filio, quia non simul ambo filius, secundum quod dicitur, Ego et Pater unum sumus . Unum sumus enim dictum est, Q
Abbreviated transcription (Latin):
am ipsis reb et̃nis in corporalib et
in cõmutabilib in quarũ ꝑfecta con¬
templacione nobis beata. que ñ ẽ nͥ
tantũmꝰ auctoritas eẽ dm̃ p̃dicat
somĩs que nos circũstat ad quã
nos etiã ꝑtinemꝰ uniũsa ipsa rerum
nat᷑a ꝓclamat. habe se p̃stantissimũ
conditorẽ. qͥ nob̾ tr̃tẽ rationẽq nata¬
lem dedit. qa uiuentia ñ uiuentib
sensu p̾dita : ñ sentientib intelligen¬
tiam: ñ intelligentib in mortalia. mor¬
talib impotentib pocentia. in iustis
iusta. spetiosa. deformib bona: malis
incorruptibilia. corruptibilib in mu¬
miseris : p̃ferenda uideamꝰ. Ac ꝑ
hoc qm̃ reb creatis çreatorẽ sine
dubitatione p̃ponimꝰ: oportet ut
eũ. & sũme uiuere. & cuncta sen¬
cire atq intelligere. ⁊ mori corrũpi
mutariq ñ posse. nec corpus eẽ. s
sp̃m. omiũ potentissimũ iustissimũ
spetiosissimũ obtimũ beatissimũq.
fate amur

Expanded text:
 ipsis rebus aeternis, incorporalibus et incommutabilibus, in quarum perfecta contemplatione nobis beata, quae nonnisi tantummodo auctoritas esse Deum praedicat, sed omnis quae nos circumstat, ad quam nos etiam pertinemus, universa ipsa rerum natura proclamat, habere se praestantissimum Conditorem, qui nobis mentem rationemque naturalem dedit, qua viventia non viventibus, sensu praedita non sentientibus, intelligentia non intelligentibus, immortalia mortalibus, impotentibus potentia, injustis justa, speciosa deformibus, bona malis, incorruptibilia corruptibilibus, immumiseris praeferenda videamus. Ac per hoc quoniam rebus creatis Creatorem sine dubitatione praeponimus, oportet ut eum et summe vivere, et cuncta sentire atque intelligere; et mori, corrumpi, mutarique non posse; nec corpus esse, sed spiritum omnium potentissimum, justissimum, speciosissimum, optimum, beatissimum fateamur
Abbreviated transcription (Latin):
Ppt̃ qđ eciã nobis script̾e auct̾oritate Eꝑdita
uelut ad exercendã: ꝓbandã. manifẽstan¬
damq iustoꝵ pacientiã. Neq enĩ par¬
ua uisibiliũ miraculoꝵ potentia. ioħ cunc¬
ta q̃ habebat amisit. ⁊ filios. ⁊ ipsã cor¬
poris sanitatẽ .UII. Qcquid angeli trans¬

Expanded text:
propter quod etiam nobis scripturae auctoritate sunt prodita; propter quod etiam nobis scripturae auctoritate sunt prodita; uel ad exercendam, probandam manifestandamque iustorum patientiam; neque enim parua uisibilium miraculorum potentia Iob cuncta quae habuit amisit, et filios et ipsam corporis sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ic uideo qͥd infirme cõgitacioni
possit occurrere. cur scilicet ista mira¬
cula etiã magicis artib fant. Nã ⁊ magi
pharaonis similit̾ serpentes fecert̃. ⁊ alia
similia. Sed illud ãpliꝰ ẽ. admirandũ qͦmͦ
magoꝵ illa potentia que serpentes facere
potu̾it. ubi ad muscas minutissimas uentũ ẽ.
omĩno defecit. Scẏnifes enĩ muscule st̃
dixert̃. Digitꝰ dĩ ẽ. hoc. Unde intelligi dat᷑
ne ipsos quidẽ tͣnsgssores angłos. & aerias
potestates. in unã istã caliginẽ. tanquã
in sui generis carterẽ ab illiꝰ sublimis etherie
puritatis habitatione detrusas. ꝑqͣs inagice
arces posst̃ qͥcqͥd possunt. ualere. aliquid
nͥ data de suꝑ potestate. Dat᷑ aũ uł ad fallen¬
dos fallaces. sic̃ in egyptios. et in ipsos¬
etia magos data ẽ. ut in eoꝵ sp̃uũ seductione
uiderent᷑ admirandi aqͥb fiebant. adĩ ue¬
ricate dampnandi. uł ad admonendos fide¬
les. ne tale aliqͥd facere ꝓmagno desident.

Expanded text:
Hic video quid infirmae cogitationi possit occurrere, cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant: nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt, et alia similia. Sed illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas ventum est, omnino defecit. Scyniphes enim musculae sunt dixerunt: Digitus Dei est hoc . Unde intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos et aereas potestates, in imam istam caliginem tanquin sui generis carcerem ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, ualere aliquid nisi data desuper potestate. datur autem uel ad fallendos fallaces, sicut in etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione viderentur admirandi, a quibus fiebant Dei veritate damnandi: vel ad admonendos fideles ne tale aliquid facere pro magno desiderent,
Abbreviated transcription (Latin):
ecte gͦ querit᷑. utrũ om̃is noticia
ũbũ: an tantũ amata noticia.
Houimus enĩ et ea que odimus. sed nec
c̃cepta nec parta dicenda sunt animo
que nobis displicent. Non enĩ omĩa
ista de quib nẽ agimus. Alit̃ enĩ dicunt᷑
ub.a que spatia cẽpoꝵ sillabis tenent. siue
ꝓnuncient᷑. siue cogitent᷑. alit ome qđ¬
dememoria ꝑferri aut definiri pocest
quãuis tes ipsa displiceat. alit cũ placet
qđ mñte concipit᷑. scd̃m qđ genus ũbi ac¬

Expanded text:
ecte ergo quaeritur, utrum omnis notitia verbum, an tantum amata notitia. Novimus enim et ea quae odimus: sed nec concepta, nec parta dicenda sunt animo, quae nobis displicent. Non enim omnia ista de quibus nunc agimus. Aliter enim dicuntur verba quae spatia temporum syllabis tenent, sive pronuntientur, sive cogitentur; aliter omne qde memoria proferri et definiri potest, quamvis res ipsa displiceat; aliter cum placet quod mente concipitur. Secundum quod genus verbi ac
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioris sic̃ dĩ. Et cũ habeat noaicia simi¬
notiaã habet ꝑfectã et equalẽ. qua mens
ipia que nouit ẽ. nota. Iaõq et imago
et ũbũ ẽ. quia de illa exprimit᷑ cũ cog¬
noscendo eidẽ coequat᷑. et ẽ. gignenti equale
qđ genitum est. ꝙ II. Cur sic̾ũt noticia
mentis est ꝓles non etiã amor partus
eiusdẽ sit

Expanded text:
superiorissuperiorist; haec habet perfectam et aequalem, qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque et imago et verbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequatur, et est gignenti aequale quod genitum est. CAPUT XII. 17. Cur sicut notitia mentis est proles, non etiam amor partus ejusdem sit
Abbreviated transcription (Latin):
dm nouimꝰ. similes sumus s ñ neq
adequalitatẽ similes. quia nec tantũ eũ
nouimus. quantũ ipse se. et quẽ ad modurie
eorũ similicudo in animo nr̃o que pħan.¬
casia memorie ẽ. Non enĩ omĩno ipsa
corꝑa in animo s̃ cũ ea cogitamꝰ. s eoꝵ est
similiaidines. Itaq cũ eas ꝑ illis appro¬
corpores in animo quã illa species corꝑis
inquantũ hec in meliore natuta ẽ. ie
in substintia uitali. sicuti ẽ. animus. Ita¬
cũ dm̃ nouimus quãuis meliores effici¬
amur quã eramus ante quã nossemus
maximeq cũ eadẽ noticia etiã placita
digneq amata ubũ ẽ. fitq aliqua dĩ simi¬
litudo. illa noticia tam̃ inferior ẽ. quia
in inferiore natura ẽ. Creatura quippe
animiis. creator aũ as. E x quo colligit᷑
quia cũ se mens ipsa nouit. atq appr̾obat:
sic ẽ. eadẽ noticia ũbtĩ eiꝰ. ue ei sit par
omĩno et equale atq identidẽ. qr neq
inferioris ẽentie noticia ẽ. sic̃ corꝑis. neq

Expanded text:
m novimus, similes sumus: sed non ad aequalitatem similes, quia nec tantum eum novimus, quantum ipse se. Et quemadmodum liqua similitudo in animo nostro, quae phantasia memoriae est: non enim omnino ipsa corpora in animo sunt, cum ea cogitamus; sed eorum similitudines: itaque cum eas pro illis approaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum hin substantia vitali, sicuti est animus. cum Deum novimus, quamvis meliores efficiamur quam eramus antequam nossemus, maximeque cum eadem notitia etiam placita digneque amata verbum est, fitque aliqua Dei similitudo illa notitia: tamen inferior est, quia in inferiore natura est; creatura quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque
Abbreviated transcription (Latin):
dicente. Sed oĩs scđm speciẽ noticia similis
Eiͥti. quã nouit. Est enĩ alia noticia scđm
priuationẽ quã cũ improbamus loquim᷑.
et hec priuationis improbatio speciẽ lau¬
dat. ideoq approbat᷑. Habet gͦ animus
ii nullã speciei note similitudinẽ. siue cũ
ea placet. siue cũ eiꝰ priuatio displicet.

Expanded text:
m speciem notitia, similis est ei rei quam novit. Est enim alia notitia secundum privationem, quam cum improbamus, loquimur. Et haec privationis improbatio speciem laudat, ideoque approbatur. Habet ergo animus nonnullam speciei notae similitudinem, sive cum ea placet, sive cum ejus privatio displicet.
Abbreviated transcription (Latin):
dñe intrabit in regnũ celoꝵ. Ueruntam̃
cũ et illa que odimnus tecte displicent.
recteq improbant᷑. approbat᷑ eoꝵ impro¬
batio et pbilaer et ũbiĩ ẽ. Heq uitioꝵ
nocicia nõbis displicet s ipsa uicia. Nam
placet mͥ qđ noui. et definio qͥd sit itẽpe¬
rantia. et bocẽ ubũ eiꝰ. sicuti s̃ in aite
noca uicia. et recte approbat᷑ eoꝵ noti¬
cia cũ discernit cognitor spetiẽ priuati¬
onẽq uututis. sic̃ aͥete. et negare. et¬
eẽ et ñ ẽẽ. At tam̃ꝰ uirtute priuari atq
in uiciũ deficere. dampnabile ẽ. Et defiuire
intemꝑantiam ubũq eiꝰ dicere ꝑtinet ad
aitẽ moꝵ. eẽ aũ intẽꝑ antẽ ad id ꝑtinet
qđ illa culpat᷑ arte. sic̃ nosse ac definire
quid sit soloetisiꝰ. ꝑtinet ad arcẽ loquendi.
Faceit aũ uiciũ ẽ qđ eadẽ aite rephen¬

Expanded text:
ne, intrabit in regnum coelorum . Verumtamen cum et illa quae odimus, recte displicent, recteque improbantur, approbatur eorum improbatio, et placet, et verbum est. Neque vitiorum notitia nobis displicet, sed ipsa vitia. Nam placet mihi quod novi et definio quid sit intemperantia; et hoc est verbum ejus. Sicuti sunt in arte nota vitia, et recte approbatur eorum notitia, cum discernit cognitor speciem privationemque virtutis, sicut aiere et negare, esse et non esse: attamen virtute privari atque in vitium deficere, damnabile est. Et definire intemperantiam, verbumque ejus dicere, pertinet ad artem morum: esse autem intemperantem, ad id pertinet quod illa arte culpatur. Sicut nosse ac definire quid sit soloecismus, pertinet ad artem loquendi: facere autem, vitium est quod eadem arte reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ipsa unũ de uno cũ quo unũ. ibi no¬
uit omiã ds̃ que fet̃ ꝑ ipsã. Et ideo cũ
decebant ⁊ succedant tẽpora. ñ deredit
uł succedit aliqͥd sciencię dĩ. Non enĩhec
que creata s̃. idõ sciuntur adõ quia fac¬
ca s. ac ñ pociꝰ idõ facta s. ł mutabilia.
& inmutabilit̾ ab eo sciunt᷑. Iue gͥ in esta ii E¬
bilis quidã cõplexus patris ⁊ imaguiis. ñ
ẽ. sine ꝑfectionẽ. sine caritate. sine gaudio.
Illa gͦ dilectio. delestatio. felicitas. uł beatitudo. itñ
aliqua humana uoce digne dr̃ usus ab illquis
appellatꝰ ẽ. breuit̃. Et e. in tͥnitate spc̃ sc̃ĩ¬
ingenti largltate atq ubertate ꝑfundens
om̃s creat᷑as. ꝓ captu earũ ut ordinẽ suũ
teneant. ⁊ locis suis acquiescant. Hec gͥ oiãs¬

Expanded text:
sicut ipsa unum de uno, cum quo unum. Ibi novit omnia Deus, quae fecit per ipsam: et ideo cum decedant vel succedant tempora, non decedit vel succedit aliquid scientiae Dei. Non enim haec quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia facta sunt, ac non potius ideo facta sunt, vel mutabilia, quia immutabiliter ab eo sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, non est sine perfectione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo, ita si tamen aliqua humana voce digne dicitur, usus ab illo appellatus est breviter, et est in Trinitate Spiritingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum, ut ordinem suum teneant, locis suis acquiescant. Qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ. ingeniaq animarũ ⁊ aliqua specie
format᷑. sic̃ s̃ figure uł ȩqualitates corpoꝵ
ac doctne uł artes. animarũ ⁊ ordinẽ
tones animarũ. Oportes gͥ ut ⁊ creatorẽ
ea que facta s̃ in tellectũ c̾spicientes tͥni¬
tatẽ intelligamus. cuius in creata qͦ m

Expanded text:
 ingenia animarum; et aliqua specie formatur, sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae vel artes animarum; et ordinem tiones animarum. Oportet igitur ut Creatorem, per ea quae facta sunt, intellectum conspicientes , Trinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cantũ ẽ. nã tres simul plus aliquid s ⁊
due quã una res. ⁊ inse infinita s̃. Ita
singula s̃ insingulis. ⁊ omĩa insingulis ⁊
singula in omĩb. ⁊ oĩa in oĩb ⁊ unũ oiã.
Qui uidet hoc uł expaite. uł ꝑspeculũ ⁊ĩ
enigmate. gaudeat cognoscens dm̃. ⁊ sic̃
dm̃ honoret. ⁊ grãs agat. Qui aũ ñ tudec
tendat ꝑ pietate᷑ ad uidendũ. ñ ꝑ cecitatẽ
ad calũpniandũ. qm̃ unus ẽ. ds. s tam̃
trinitas. N ec confuse accipiendũ ẽ.ex
quo omiã. perquẽ oiã. in quo oiã. nec diis

Expanded text:
aliquid sunt duae quam una. Et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et omnia in omnibus, et unum omnia. Qui videt hoc vel ex parte, vel per speculum et in aenigmate , gaudeat cognoscens Deum, et sicut Deum honoret, et gratias agat: qui autem non videt, tendat per pietatem ad videndum; non per caecitatem ad calumniandum. Quoniam unus est Deus, sed tamen Trinitas. Nec confuse accipiendum est, Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: nec diis
Abbreviated transcription (Latin):
ũbo qđ caro factũ ẽ. intelligi ñ possit:
Sed hoc ut iã diximus aliquanto dili¬
gentius postea confidabimus. Nc̃ aũ eqͣ¬
licas erinitatis ⁊ una eadẽq substantia
quantũ breuit̃ potuimus demonstraca
ẽ. ut quomͦ se hab̾eat ista questio. quã
discutiendam a criore intentione distu¬
limus. niehil impediat quotunus fa¬
it amur. summã equalitate patris
Uidã cũ uellet breuissime sinnstrasse.¬
gularum intrimtate ꝑsonarũ
insinuare ꝓpria: et̾nitas inquit. in
pacte. species ini magine usus in
munere. Et quia non mediocris aue¬
torit᷑a: in tractione script᷑arũ. ⁊ asser¬
tione sułi uir excitit: hylarius enĩ hoc
⁊ usũs : abditã scrutatus intelligentiam

Expanded text:
Verbo quod caro factum est, intelligi non possit? Sed hoc, ut jam diximus, aliquanto diligentius postea considerabimus. Nunc autem aequalitas Trinitatis et una eademque substantia, quantum breviter potuimus, demonstrata est, ut quoquo modo se habet ista quaestio, quam discutiendam acriore intentione distulimus, nihil impediat quominus fateamur summam aequalitatem Patris uidam cum vellet brevissime singularum in Trinitate personarum insinuare propria, Aeternitas, inquit, in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum et assertione fidei vir exstitit, Hilarius enim hoc atis et speciei et usus abditam scrutatus intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. de quo sit. Filius aũ de patte
ẽ ut sit. atq ut illi coet̾nus sit. Imago
enĩ si ꝑfeste implet illud cuius inago
ẽ. ipsa coequat᷑ ei. ñ illid im agiui
suȩ.
In qua imagine spetiẽ nominauit. credo ꝓpẽ
prima equalitas. ⁊ prima similitudo. nulla
in te disidens ⁊ nullo mͦ in equalis. ⁊ nulla
ex paite dissimilis. s ad id idenaidẽ respon¬
dens ei cuiꝰ imago ẽ. ubiẽ. pͥma. ⁊ sũma

Expanded text:
patrem de quo sit, Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae; in qua imagine speciem nominavit, credo propter prima aequalitas, prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis: sed ad identitatem respondens ei cujus imago est. Ubi est prima et summa
Abbreviated transcription (Latin):
Uam quã nescio quẽ ad modũ isti intel¬
ligant qđ danieli apparuit antiqus
dierum aqͦ filiꝰ hominis qđ ꝓpt̾ nos eẽ.
dignatus est. accepisse intelligit᷑ regnũ.
ab illo scilice qui ei dic̃ inpsalmis. filiꝰ m̃s
estu : ego hodie genuite. postula a me
& daboꝰ tibi gentes hereditatẽ tuã. et qͥ
oiã subiec̃ sub pedib eius. Si gͦ dameli¬
et pat̾ dans regnũ. ⁊ filiꝰ accipiens appa¬
ruert̾ in specie corporali. qͦ modo isti diet̃
patrẽ nũquã uisũ fuisse ꝓpħis. ⁊ idõ solũ
debere intelligi in uisibilem. quẽ nemo
hominũ uidit nec uidere potest: Ita
enĩ narrauit daniel. Aspiciebã inquit
donec hroni positi st̃. ⁊ uetustus dier̃
sedebat. ⁊ in dum̃ta eiꝰ quasi nix alba ⁊
assistebant ei. et udiciũ collocauit. & libri
aꝑtisunt : et eet̃a. Et paulo post. Aspiciebã
inqͥt in uisu noctis. et ecce cũ celi nubib qͣsi
filiꝰ hominis ueniens erat. et usq adue¬
tẽm dierũ ꝑuenit. et oblatuse ei. et ipsi

Expanded text:
uanquam nescio quemadmodum isti intelligant quod Danieli apparuerit Antiquus dierum, a quo Filius hominis, quod propter nos esse dignatus est, accepisse intelligitur regnum, ab illo scilicet qui ei dicit in Psalmis, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia subet Pater dans regnum et Filius accipiens apparuerunt in specie corporali, quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse prophetis, et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, num millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt, etc. Et paulo post: Aspiciebam, inquit, in visione noctis: et ecce cum coeli nubibus, quasi Filius hominis veniens erat, et usque ad Veterem dierum pervenit, et oblatus est ei. Et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ flatꝰ ille corporeus cum sensu cor¬
poralit̾ tangendi ꝓcedens ex corpore. sub¬
stantia spc̃ scĩ fuit᷑ : s demonstratio ꝑ con¬
gruã significationẽ. ñ cantũ a patre.
m̃tissimus dixerit aliũ fuisse sp̃m quẽ
insufflans dedit. ⁊ aliũ quẽ post ascen¬
sionẽ suã misit: Unus enĩ spc̃ ẽ. spc dĩ¬
in omĩb. Sed̾ qđ bis datus ẽ: dispensa¬
tio cerce significationis. fuit. de qua suo
loco qͣntũ dñs dederit disseremꝰ. Qđ gͦ
ait dñs quẽ ego mutã uobis a patre:¬

Expanded text:
Neque enim flatus ille corporeus, cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit: sed demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, mentissimus dixerit, alium fuisse Spiritum quem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam misit ? Unus enim est Spiin omnibus . Sed quod bis datus est, dispensatio certe significationis fuit, de qua suo loco, quantum Dominus dederit, disseremus. Quod ergo ait Dominus, Quem ego mittam vobis a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑta ẽ: illud quoq fatendũ ẽ. qđ etiã
cusimiles ei erimꝰ. quando eũ uidebimꝰ
sicuti ẽ. qđ utiq. qui dix̃ hanc procul
dubio que nc̃ ẽ. dissimilitudinẽ atcendit
nec tc̃ nat᷑aͣ illi erimꝰ equales. Semꝑ etũ
nata minor ẽ faciente: que facta ẽ. Et
tunc quidẽ ubũ nr̃m ñ erit falsum quia
in alia euntes atq redeuntes. s om̃em
scientiã nr̃am uno simul conspectu ui¬
debimus. Tam̃ cũ ⁊ hoc fuerit. si & hoc
fuerit. formata erit creat᷑a. que formabi¬
lis fuit. ut nichil iã desit eiꝰ forme adꝗͣ
ꝑuenire deb̾et. s tam̃ coequanda ñ erit
illi simplicitati ubi ñ formabile aliqͥd for¬
matũ uł reformatũ est. s forma neq in¬
formis neq. formata. ipsa sibi et̾na ẽ. inmu¬
tabilisq substantia¬

Expanded text:
ud quoque fatendum est, quod etiam cum similes ei erimus, quando videbimus eum sicuti est quod utique qui dixit, hanc procul dubio quae nunc est dissimilitudinem attendit, nec tunc natura illi erimus aequales. Semper enim natura minor est faciente, quae facta est. Et tunc quidem verbum nostrum non erit falsum, quiain alia euntes atque redeuntes, sed omnem scientiam nostram uno simul conspectu debimus. Tamen cum et hoc fuerit si et hoc fuerit formata erit creatura, quae formabilis fuit ut nihil jam desit ejus formae, ad quam pervenire deberet; sed tamen coaequanda non erit illi simplicitati, ubi non formabile aliquid formatum vel reformatum est, sed forma neque informis, neque formata ipsa ibi aeterna est immutabilisque substantia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cogitatio ñ dicat᷑. ne aliquid eẽ
quasi uolubile credat᷑ in dõ qđ nc̃ accipiat
nc̃ recipiat formã ut ũbũ sit. eãq. possit
amute. atq informit̾ quodãm uolutari.
Bene quippe nouerat ũba. & ui cogitationis
insperat loquior egregiꝰ qui qix̃ in carmine
secũq uolutat: euencus belli uarios. i  cogitat.
Non ꝙͦ ille dĩ filiꝰ cogitatio dĩ. s ubũ dĩ dr¬
Cogitatio quippe nra ꝑueniens ad iđ qđ
scimus. atq inde sormata u̾bũ nr̃m uerũ
est. & idõ ubũ dĩ sine cogitatione dĩ de¬
bet intelligi. ut forma ipsa simplex intel

Expanded text:
Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo, quod nunc accipiat, nunc recipiat formam, ut verbum sit, eamque possit amittere, atque informiter quodam modo volutari. Bene quippe noverat verba, et vim cogitationis inspexerat locutor egregius, qui dixit in carmine, Secumque volutat Eventus belli varios: id est, cogitat. Non ergo ille Dei Filius cogitatio Dei, sed Verbum Dei dCogitatio quippe nostra perveniens ad id quod scimus, atque inde formata, verbum nostrum verum est. Et ideo Verbum Dei sine cogitatione Dei debet intelligi, ut forma ipsa simplex intell
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ conspiciant᷑. sempit̾na quoq uircꝰ
eiꝰ et diuinitas. Sed qd̾ attinet ad id qđ
nc̃ suscepimꝰ nec in monte syna uideo quẽ¬
admodum appateat ꝑ illa oiã que mor¬
taliũ sensib tr̃ibilit̾ ostendebant᷑. utrũ
affirmandi temeritate modeste atq cunc¬
tant̾ coniectare cõedit᷑. si una ex trinitate
q̃ ibi data ẽ. diguo dĩ scripta dr̃. quono¬
mine spm̃ scm in euangelio significari
nouimus. ⁊ qͥnquaginta dies numeran.¬
ar ab occisione agni et celebratione
pasche usq. addiem qͦ hec s cͣepta st̃ in
monte syna. sic̃ post dnĩ passionẽ ab eius
resurrectione quinquaginta dies nume.

Expanded text:
conspiciantur, sempiterna quoque virtus ejus ac divinitas . 26. Sed quod attinet ad id quod nunc suscepimus, nec in monte Sina video quemadmodum appareat per illa omnia quae mortalium sensibus terribiliter ostendebantur, utrum affirmandi temeritate modeste atque cunctanter conjectare conceditur, si una ex Trinitate quae ibi data est, digito Dei scripta dicitur , quo nomine Spiritum sanctum in Evangelio, significari novimus . Et quinquaginta dies numerantur ab occisione agni et celebratione Paschae, usque ad diem quo haec fieri coepta sunt in monte Sina; sicut post Domini passionem ab ejus resu