comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siricii pape cap̃.ui. uelatȩ & dõ consetratȩ si abierto
ꝓposito scĩtatis clanculũ sacrilega contagione se
miscuerint. & illicitis complexib publice & libere
filios ꝓcreauerint. has nuptias detestabiles amona¬
sterioꝵ coetu & eccłarũ conuentib eliminandas
ẽẽ iudicatũ.ẽ.: quatinꝰ detruse ergastulis. tantũ fa¬
cinus continua lam̃tatione defleant. Unde uerbo
dñ & canonica auctoritate in hac sca synodo p̃cipi¬
mus. ut om̃ino separent᷑. & iuram̃to colligentur
ulterius sub uno ñ cohabitare tecto. nec familiari
frui colloqͥo: excepto in ȩcła aut inpublico. aut rẽ
habere ullã communẽ unde suspicio illecebrosi desi¬
derii. aut scandalũ libidinosi facti iuste possit oriri
Diquȩ etiã interse diuidenda s̃. ediuidant: ⁊ uterq sua
ꝓuideat. & incestuosus sine spe coniugii maneat¬
ȩ uͦ quȩ nec dũ sacro uelamine tectȩ. tam̃ in ꝓpo¬
sito uirginali semꝑ se simulauer̃ ꝑ manere : licet ue¬

Expanded text:
Syricii papae, cap. VI, velatae et Deo consecratae, si abjecto proposito sanctitatis clanculum sacrilega contagione se miscuerint, et illicitis complexibus publice et libere filios procreaverint, has nuptias detestabiles a monasteriorum coetu et ecclesiarum conventibus eliminandas esse judicatum est, quatenus retrusae ergastulis, tantum facinus continua lamentatione defleant. Unde verbo Domini et canonica auctoritate in hac sancta synodo praecipimus ut omnino separentur, et juraulterius sub uno non cohabitare tecto, nec familiari frui colloquio, excepto in ecclesia, aut in publico, aut rem habere ullam communem, unde suspicio illecebrosi desiderii, aut scandalum libidinosi facti juste possit oriri. Si qua etiam inter se dividenda sint, dividant, et uterque sua provideat, et incestuosus sine spe contectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet ve
Abbreviated transcription (Latin):
Adus quȩ spontanea uoluntate ab altari sacrȩ c̃¬
uersationis uelam̃ accipiunt. decreuit scã synodus
in eodem proposito eas ꝑmanere Non enĩ fas. ẽt̃.
iduas aũt uelare pontificũ nullus ad tẽptet. MI¬
ꝓut consticutũ ẽ. indecretis gelasii pape. cap̃.xiii.
qđ net auctoritas diuina nec canonũ forma p̃stite¬
rit. Iuȩ si prop̾ͥa uoluntate fuerit continentiã ꝓfessa.
ut in eiꝰdem gelasii cp̃.x.i. legit᷑. ciꝰ intentio ꝑse reddat
latenꝰ nubere uetabat᷑. sccũ sic habita deliberatione
promissã fidem pudicitiȩ dõ debet custodire Nos
aũt auctoritate patrũ siffulti in hoc sacro scõ c̃uen¬
tu sancimus. & libere iudicamꝰ. si spo̾nte uelam̃ qͣmuis
non sacratũ sibi imposuerit. & in eocta inter ulatas
oblationẽ dõ obtulerit. uelit nolit scimoniȩ habitũ
ulterius habere debet. licet sacram̃to c̃firmare uelit.
er tenore ⁊ ratione uelam̃ sibi imposuisse. ut iterum
posset deponere De no¬

Expanded text:
ae quae spontanea voluntate ab altari sacrae conversationis velamen suscipiunt, decrevit sancta synodus in eodem proposito eas permanere. Non enim fas esse iduas autem velare pontificum nullus attentet, prout constitutum est in decretis Gelasii, capitulo XIII, quod nec auctoritas divina, nec canonum forma praestitit. Quae si propria fuerit voluntate continentiam professa, ut in ejusdem Gelasii capitulo XXI legitur, ejus intentio pro se reddat latenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione, promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem, auctoritate Patrum suffulti, in hoc sacro conventu sancimus, et libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, et in ecclesia inter velatasoblationem Deo obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum posset deponere.
Abbreviated transcription (Latin):
comiatu uiri sui uelũ incaput suũ miserit. si uiro
placuerit recipiat eã iterũ ad coniugiũ: c̃secratu¬
sunt uelamine consetratȩ. si fuerint qđ nolumus
fornicatȩ. uelam̃ deponere ñ p̃sumant. sed poeni¬
tentiȩ iugo submissȩ. sum mopere decertare festi¬
nent: ut ad indulgentiã & remissionis gr̃am uale

Expanded text:
riti sui velum in caput miserit, si viro placuerit, recipiet eam iterum ad conjugium. CAatae velamine, si fuerint quod nolumus fornicatae, velamen deponere non praesumant, sed poenitentiae jugo submissae, summopere decertare festinent, ut ad indulgentiae et remissionis vale
Abbreviated transcription (Latin):
ea nob̵ uidet᷑ seruanda moderatio. ut neq inuidu
obseruationib ꝑseuerant: ⁊ castimoniȩ soliditatẽ
mente custodiunt. sacramentoꝵ eis non. ẽ. negan¬
da communio. qr in iustũ. ẽ illas in eoł argui ł
notari : qđ non uoluntas ad misit. sed uis hostilis
Et penitenti uiduȩ ł uirgini religiose uim ster¬
stupri intulerit: si se abeo sequestrare noluerit.
gent᷑: Si uͦ illa quȩ uim ꝑtulerit ad scãm religionẽ
redierit. in illo solo qͦ adusq publice peniteat. da¬
irginib sacris temere se qͦsdã sociare
cognouimꝰ. ⁊ post dicatũ dõ ꝓpositũ. incesta federa
sacrilegaq miscere. Quos ꝓtinus ȩqũu. ẽ: a sacra
communione detrudi & nisi ꝑ publicã ꝓbatãq
penitentiã om̃ino non recipi. sed tam̃ his uiaticũ
descdo transeuntib sidigne penituerint ñ neget᷑¬

Expanded text:
ea nobis videtur servanda moderatio, ut neque in videa nobis videtur servanda moderatio, ut neque in vids perseverant, et castimoniae soliditatem mente custodiunt, sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est illas in eo vel argui, vel notari, quod non voluntas amittit, sed vis hostilis  poenitenti viduae vel virgini religiosae vim stupri intulerit, si se ab eo sequestrare noluerit, getur: si vero illa quae vim pertulit ad sanctam religionem redierit, in illo solo quoadusque publice poeniteat dairginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus et post dicatum Deo propositum incesta federa sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est communione detrudi, et nisi per publicam probatamque poenitentiam, omnino non recipi, sed tamen viaticum de saeculo transeuntibus, si tamen poenituerint, non neget
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio reuocata sit ac retrusa llel ncͣ gͦ ꝓpostti
tui consideratio & zelus te castitatis accendat: id
summoꝑe modis qͥb potueris studere. ut asperitatẽ
quã detantȩ iniquitatis ꝑpetratione concepimꝰ. eius
atius ualeas p̃ceptione mollire. Nã & uitali defen¬
sori p̃cipimꝰ. ut uob in hac causa solatiari ñ differat
Sed qr memoratus petrus ab homine filii nr̃i magni ͣͣ¬
fici filoxeni dr̃ defensari. apuad eũ uob̾ cũ om̃istu¬
dio & haritate instant̃ agendũ. ẽ. ut eã sine aliqͣ
qđ non credimus aliqͣ hoc fuerit excusatione
dilatũ tunc etiã publice contestandũ.ẽ. qr fr̃nitas
nob ur̃a renunciet. ut ex inde in urbem regiam seri¬
bamus. quatinꝰ qđ fieri honeste neglegit᷑. ea qua dig¬
ehis aũt quȩ in sacro uirginitatis ꝓposito iꝑclli¬
constitute barbaricã ꝑ tulere uiolentiã & in tegri¬
tatem pudoris ñ in animo sed incorpore ꝑdider̃.

Expanded text:
monasterium revocata sit ac retrusa. Vel nunc ergo propositi monasterium revocata sit ac retrusa. Vel nunc ergo propositi tui consideratio et zelus te castitatis accendat id summopere modis quibus potueris studere, ut asperitatem quam de tantae iniquitatis perpetratione concepimus, ejus citius valeas correctione mollire. Nam et Vitali defensori praecipimus ut vobis hac in causa solatiari non differat. Sed quia memoratus Petrus ab homine filii nostri magnifici Philoxeni dicitur defensari, apud eum vobis cum omni studio et charitate instanter agendum est, ut eam sine aliqua quod non credimus, aliqua hoc fuerit excusatione dilatum, tunc etiam publice contestandus est. Atque fraternitas nobis vestra renuntiet, ut exinde in urbem regiam 1047 scribamus, quatenus, quod fieri honeste negligitur, ea qua digis autem, quae in sacro virginitatis proposito constitutae barbaricam pertulere violentiam, et integritatem pudoris non animo, sed corpore perdiderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus transisse inuoluntate necessitas lingua illi
ur̃a medela sit: atq ad monentib uob orationeb
operã det : & memoria alia lamenta poenitentiȩ
non recedant. Redẽptori ur̃o corpenitens exhi¬
beant. & castitatis dampna quã ei cor pore
seruare non licuit. fletu resarciat. Orqd asceno¬
Natoris p̃sentiũ stephani uiri clarissimi egresia c̃¬
querela ueritate subsistit. om̃ino nos fr̃nitas ur̃a
contristatos intelligat. cũ tantũ pigra ualde res
extiterit. ut ante ad nos facti prauitas quã correptioe. oc¬
ꝑueniret. Iuestus itaq ẽ qđ cognatã eiꝰ cui aliqͣndo
petrus quidem neqͥssimus di abolico instinctu demo¬
nasterio exire suaserat. atq a gratioso notario nr̃o
fuerat mutato habitu. unde exierat reuocata. ne¬
qͥssimꝰ iniqua suasione demonasterio rursus eicieas.
apud se nc̃ usq impudice reticneat Exqua re ualde¬
nos sic̃ diximꝰ tua desidia c̃tristauit: cur necdũ in

Expanded text:
 Et ne forte per tempus transisset in voluntatem necessitas, lingua illi  Et ne forte per tempus transisset in voluntatem necessitas, lingua illi vestra medela sit, atque, admonentibus vobis, orationibus operam det, de memoria lamenta poenitentiae non recedant, Redemptori nostro cor poenitens exhibeat, et castitatis damna quam ei corpore servare non licuit, fletu resarciat. Quia elatoris praesentium Stephani viri clarissimi querela veritate subsistit, omnino nos fraternitas vestra contristatos intelligat, cur tam pigra vel deses exstiterit, ut ante ad nos facti pravitas quam correctio perveniret. Questus itaque est quod cognatam ejus, cui aliquando Petrus quidam nequissimus diabolico instinctu de monasterio exire suaserat, atque a Gratioso notario nostro fuerat mutato habitu unde exierat revocata, nequissimus vir iniqua suasione de monasterio rursus ejiciens, apud se nuncusque impudice retinos sicut diximus, tua desidia contristavit, cur necdum in
Abbreviated transcription (Latin):
Commissi me qͣlitas fr̃s lim̃i in uocẽ cogit doloris
erumpere & dilectionẽ ur̃am anxietudine sarita¬
tis ex asperare. qđ illic uos nimium neglegenter
remissos dr̃ extitisse. ubi studiũ ur̃m acrit iusticiȩ
rectitudo & telus debuit castitatis accendere Per¬
uenit ad nos sia griã quandã uita religiosã mutatis
etiã uestib assequutã. posteaq marito iuolenter
eẽ qđ audiri iniquu. ẽ. sociatã & nullo uos in eiꝰ
defensione dolore ꝑmotos đ suta ẽ. uehem̃tius in¬
officiũ & non pastoris meritũ habeatis. qͥ in ore lupi
ouẽ lamandã sine certamine reliqͥstis. Suid enĩ dic¬
turi. quãue racionẽ futuro estis iudici reddituri. qͦsi
stupri solutio ñ cõmouit qͦs addefendendũ fauor
nequaquã religiosi habitus excitauit. qͦs ad tutan¬
dã pudicitiȩ integritatẽ. sacerdo talis consideratio
non erex̃. ł nc̃ gͦ neglectus ad memoriã redeat
Huiꝰ recordatio culpȩ sollicitȩ ⁊ officii ur̃i c̃sideratio

Expanded text:
s me, fratres charissimi, in vocem cogit doloris erumpere, et dilectionem vestram anxietate charitatis exasperare, quod illic vos nimium negligentes et remissos dicitur exstitisse, ubi studium vestrum acriter justitiae rectitudo et zelus debuit castitatis accendere. Pervenit autem ad nos Syagriam quamdam vitam religiosam mutatis etiam vestibus assecutam, posteaque marito violenter esse, quod dici iniquum est, sociatam, et nullo vos in edefensione dolore permotos. Quod si est, vehementius inofficium, et non pastoris meritum habeatis, quippe qui in ore lupi ovem laniandam sine certamine reliquistis. Quid enim dicturi, quamve rationem futuro estis judici reddituri, quos stupri solutio non commovit, quos ad defendendum favor nequaquam religiosi habitus excitavit, quos ad tutandam pudicitiae integritatem sacerdotalis consideratio non erexit. Vel nunc ergo neglectus ad memoriam redeat, hujus recordatio culpae sollicite et officii vestri consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
se praue suspicionis . Suiuat sollicite deputet. qͥsic
monasteriis ipsis cũ dĩ timore possit ad siftere.
quatenꝰ ulteriꝰ eis ꝓ qͥb libet causis priuatis ł publi¬
cis extra uenerabilia loca regulã uagare ñ liceat:
sed qͥcqͥd ꝓhis agendũ ẽ. ꝑ eũ quẽ deputaueris rati¬
onabilit̾ ꝑagat᷑. Ipse uͦ referentes dõ laudes atq

Expanded text:
se pravae suspicionis objiciat, sollicite deputet, qui sic se pravae suspicionis objiciat, sollicite deputet, qui sic monasteriis ipsis cum Dei timore possit assistere, quatenus ulterius eis pro quibuslibet causis privatis, vel publicis, extra venerabilia loca contra regulam vagari non liceat; sed quidquid pro his agendum est, per eum quem deputaveris rationabiliter peragatur. Ipsae vero referentes Deo laude
Abbreviated transcription (Latin):
pastoralis zelus instigare debuerat : ut gregem
quẽ susceperat. etiã sinenr̃o solatio salubriter
nã auctoritatis indigere comperimꝰ. nobietessa¬
riũ nob̃ fuit. titubantes animos nr̃os ad religio¬
si ugoris studiũ. fr̃nȩ dilectionis exhortatione
firmare Peruenit ad nos quidem minus te in mo¬
nasterus ancillarũ dĩ sardiniã constitutis tuitio¬
onem impendere Et cũ dispositũ prudent̃ atuis
fuisset decessorib ut quidam adero ꝓbati iuri cu¬
ram gerentes eoꝵ se neressitatib adhiberent: nc̃ ita
funditus eẽ neglectũ. ut ꝑpublicas ꝑfonas ꝓtribu¬
tis aliis munus ips ꝑse principalit̃ dõ dicatȩ fe¬
menȩ compellantur. necessitatẽq habeant. ꝓ supplen¬
dis fiscalib ꝑ uillas prediaq discurrere: atq ui¬
rilib incõpetent̃ se miscere negociis Qđ malum
fr̃nitas tua facili correptione remoueat. & unum
ꝓbatũ cuita moribq cuiꝰ etas atq locus nihilde

Expanded text:
pastoralis zelus instigare debuerat ut gregem quem susceperas etiam sine nostro solatio salubriter na auctoritatis indigere comperimus, necessarium nobis fuit titubantes animos tuos ad religiosi vigoris studium fraternae dilectionis exhortatione firmare. Pervenit siquidem ad nos minus te monasteriis ancillarum Dei in Sardinia sitis tuitionis impendere; et cum dispositum a tuis prudenter fuisset decessoribus ut quidam de clero probati viri curam gerentes earum se necessitatibus adhiberent, nunc ita funditus esse neglectum, ut per publicas personas pro tributis aliisque muniis ipse per se principaliter Deo dicatae feminae compellantur ire, necessitatemque habeant pro supplendis fiscalibus per villas praediaque discurrere, atque virilibus incompetenter se miscere negotiis. Quod malum fraternitas tua facili correctione removeat, ut unum probatum vita moribusque, cujus aetas atque locus nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines ł uiduas rapiunt. & ꝓgressi etiã criminis
in coniugiũ sumunt. publiqe penitentiȩ subigant᷑
pse uͦ feminȩ locis congrus penitentiȩ retrudantur.
& adhabitũ religionis redire cogantur Ipse aũt
incestuosus sine spe uxoriȩ copulationis ꝑ enniter
ꝑmaneat: nisi nescisse uelatã expurgare potuerit
uindictȩ: & amplius propellant᷑. Iui si forte oboe¬

Expanded text:
irgines vel viduas rapiunt, et progressu etiam criminis in conjugium sumunt, publicae poenitentiae subigantur. Ipsae vero feminae locis congruis poenitentiae retrudantur, et ad habitum relincestuosus sine spe uxoriae copulationis perenniter maneat, nisi nescisse se velatam expurgare potuerit vindictae, et amplius propellantur. Quod si forte obe
Abbreviated transcription (Latin):
pos tea nupserint : & seclanculo corruperint. nonartiu
eas ad mittendas esse ad agendã poenitentiã. nisi
is cui se iunxerant demundo reresserit. Si erã de
hominib hȩc ratio custodit᷑. ut quȩ cunq uiuente
uiro alteri nupserit. adultera habeat᷑. nec ei
agendȩ penitentiȩ licentia poncedat᷑ nisi ex his unꝰ
defunctus . qͣnto magis deillã tenenda. ẽ. quȩ ante
immortali se sponso coniunrerat. & postea adhu¬
manas nuptias transmigrauit.¬
reterea monachoꝵ qͦsdã atq scĩmonialiũ ab¬
iecto ꝓposito scĩtatis intantã ꝓtestaris dimersos es¬
ẽẽ lasciuiã. ut prius clanculo ł submonasterioꝵ
p̃textu illicita ac sacrilega se contagione miscue¬
rint: postea uͦ in abruptũ conscientiȩ desperatione
ꝓducti. deillicitis complexib liberefilios ꝓcrea¬
rint. qđ & publice leges. & eocłastica iura c̃dẽp
nant Has gͦ impudicas de testabilesq ꝑsonas.
a monasterioꝵ coetu eccłarunq conuentib eli¬

Expanded text:
blice nupserint, vel se clanculo corruperint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque vivente viro alteri nupserit adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus: quanto magis de illa tenenda est, quae ante immortali se sponso conjunxerat et postea ad humanas nuptias transmigraviteterea monachorum quosdam atque monacharum abjecto proposito sanctitatis in tantam protestaris dimersos esse lasciviam, ut prius clanculo velut sub monasteriorum praetextu illicita ac sacrilega se contagione miscuerint. Postea vero in abruptum conscientiae desperatione perducti de illicitis complexibus libere filios procrearint, quod et pubnant. Has igitur inpudicas detestabilesque personas a monasteriorum coetu aeclesiarumque conventibus eli
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad me qđ in ȩcła frat̃nitatis tuȩ aliqua
loca dudũ monasteriis consetrata. nc̃ habitacula
inercta fingunt se r̾eligiose uiuere. monasterus p̃¬
poni appetunt: & ꝑeoꝵ uitã monasteria destru¬
unt᷑ Nemo enĩ potest & eccłasticis obseqͥis deser¬
uire : & in monachica regula. ordinate ꝑsistere
fr̃nitas tua hoc qͦlibet in loco factũ. ẽ: em̃¬
dare festinet. Iuia. ego nullomͦ patior loca sa¬
cra ut ꝑ clericoꝵ ambitũ destruant᷑. Vositaq
ita agite : ut mͥ hac de re correctã causam sub

Expanded text:
ervenit ad me, quod in ecclesiis fraternitatis tue aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula cclesiis sunt, fingunt se religiose vivere, monasteriis preponi appetunt et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire, et in monachica regula ordinate persistere,fraternitas tua hoc, quolibet in loco factum sit, emendare festinet, quia ego nullo modo patiar ut loca sacra per clericorum ambitum destruantur. Vos itaque ita agite, ut mihi hac de re correctam causam sub
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos eo qđ in monasterio tuo n faci¬
passim mulieres ascendant: & qđ adhuc. ẽ. grauius
monachos tuos mulieressibi commatres facere. & ex
hoc incautã cũ eis communionẽ habere. Ne gͦ hac occa¬
sione humani generis inimicus sua eos qđ absit calli¬
ditate decipiat. ideoq huiꝰ te p̃cepti serie cõmonemꝰ.
ut neq mulieres in monasterio suo deinceps qualibet
excusatione ꝑmittas ascendere: neq monachos tuos
ibi commatres facere Nã si hoc denuo ad aures nr̃as qͦ¬
cunq mͦ ꝑuenerit. sic te seuerissime noueris ultioni
subdendũ. ut em̃dationis tuȩ qualitate cet̾i. sine dubio ł e qli s¬
corrigant᷑¬

Expanded text:
ervenit ad nos, quod in monasterio tuo passim mulieres ascendant, et, quod adhuc est gravius, monachos tuos mulieres sibi commatres facere, et ex hoc incautam cum eis communionem habere. Ne ergo hac occasione humani generis inimicus sua eos, quod absit, calliditate decipiat, ideo hujus te praecepti serie commonemus, ut neque mulieres in monasterio tuo deinceps qualibet occasione permittas ascendere, neque monachos tuos eas commatres sibi facere. Nam si hoc denuo ad aures nostras quocunque modo pervenerit, sic te severissimae noveris ultioni subdendum, ut emendationis tuae qualitate caeteri sine dubio corrigant
Abbreviated transcription (Latin):
aiotis quoq uirginib nisi aut in epiphania
aut in albis paschalib aut in apłoꝵ natalicus sacrũ¬
languore correptis. ne sine hoc munere descło ex¬
eant. implorantib non negetur Uẽt alle nei ÷¬
raptor aliqͥs formidat᷑. ł si etiam aliqͦ mortis pericu¬
lo scrupulo compuncta fuerit. nen uelata mori¬
atur : aut exigentib parentib aut his ad quoꝵ
curã ꝑtinet uelauerit uirginẽ. seu uelauit ante¬

Expanded text:
otis quoque virginibus nisi aut in Epiphania aut in Albis paschalibus, aut in apostolorum Natalitiis, sacrulanguore correptis, ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non negetur. CAP. CXC. Ante raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam pertinet, velaverit virginem, seu velavit int
Abbreviated transcription (Latin):
It in monasteria
puellarũ ñ nisi probatȩ uitȩ & ȩtatis ꝓuectȩ uiri
ad quascunq earũ necessitates ł ministrationes ꝑ¬
mittant᷑ intrare. Ad faciendas uͦ missas qͥ ingressi
larũ congregationes habebit accessũ: nisi aut
paterna aut materigaermana necessitudo ꝓbetur E n¬

Expanded text:
38 Monasteria puellarum nonnisi probatae vitae, aetatisque provectae ad quascunque earum necessitates vel ministrationes permittantur intrare. Ad faciendas vero missas, qui ingressi larum congregationes habeat accessum, nisi aut paterna materna, aut germana necessitudo probetur
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ uidelicet nonnullȩ abbatissȩ. & aliquȩ exsc̃ĩmo¬
nialib uidius & puellis uirginib contra fas uelũ
imponere p̃sumant Et ideo ñ nullȩ uelatȩ in iustȩ
uelatȩ. putant se liberiussuis carnalib desideriis posse
inseruire. & suas uoluntates explere Iua ꝓpt̃ statu¬
imꝰ ut si abbatissa quelibet scĩmonialib post hanc diffi¬
nitionẽ intanta audacia ꝓruperit. ut aut uiduam
aut puellã uirginẽ uelare p̃sũpserit. iudicio canoni¬
co usq ad satisfactionẽ subdat᷑¬

Expanded text:
llae abbatissae, et aliquae ex sanctimonialibus viduis, et puellis virginibus contra fas velum imponere praesumant, et ideo nonnullae injuste velatae putant se liberius suis carnalibus desideriis posse inservire et suas voluntates explere. Quapropter statuimus ut, si abbatissa aut quaelibet sanctimonialis post hanc diffinitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumpserit, judicio canonico usque ad satisfactionem subdat
Abbreviated transcription (Latin):
ante .uii. annos inscus mundiburdus suis sacrũ uela¬
men capiti suo imposuerint. & illi mundiburdi an¬
num & diem hoc tacendo consenserint. inscõ ꝓposito
ꝑmaneant. Et si in p̃dicto anno & die ꝓ illissepro¬
clamauerint. petitioni eoꝵ assensus p̃beat᷑. nisi forte
dĩ timore tactis cũ eoꝵ licentia in religionis habitu ꝑ¬

Expanded text:
ante XII annos, insciis mundiburdis suis, sacrum velamen capiti suo imposuerint, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserint, in sancto proposito permaneant. Et si in praedicto anno et die pro illis se proclamaverint, petitioni eorum assensus praebeatur, nisi, forte Dei timore tactis, cum eorum licentia in religionis habitu p
Abbreviated transcription (Latin):
De uiris aefenunis sarris propositũ
trans gredientib sacrũ procliuis cursus. ẽ. a uoluntate:
& mmitatrix natura uicioꝵ Iũa obrem qͥsqͥs uirorũ
ac mulierũ habitũ semel induerint . ł induer. spon¬
taner religiosũ aut siuit deditus ȩtcłe thoro ł fe¬
mina fuerit. aut fuit delegata puellarũ monaste¬
rio : inutroq sexu p̃uaricator ađ ꝓpositũ inuitus
reuerti cogatur. ut iur decondeatur. ⁊ puella mo¬
nasteriũ ingrediat᷑. Siaũt qͦlibet patrocio de¬
sertores ꝑmanere uoluerint : sacerdotali sententia.
a xp̃ianoꝵ coctu habeant᷑ ixtorresiut nec locuseis
ullus communissit. Viduas qͦq uniuersalis iã dudũ
statuit synodus. ꝓfessionis suȩ ł habitis sui desertri¬
ces. ut superiori sententia c̃dẽpnent᷑.¬

Expanded text:
De viris ac feminis sacris propositum transgredientibus sacrum proclivis cursus est a voluntate, et imitatrix natura vitiorum. Quamobrem quisquis virorum vel mulierum habitum semel induerint, vel induerunt spontanee religiosum, aut si vir deditus Ecclesiae thoro, vel femina fuerit, aut fuit delegata puellarum monasterio, in utroque sexu praevaricator ad propositum invitus reverti cogatur, ut vir detondeatur, et puella monasterium ingrediatur. Si autem quolibet patrocinio desertores permanere voluerint, sacerdotali sententia a Christianorum coetu habeantur extorres, ut nec locus eis ullus sit communis. Viduas quoque universalis jam dudum statuit synodus, professionis vel habitus sui desertrices, ut superiori sententia condemnent
Abbreviated transcription (Latin):
habet. nequaꝗ demonasterio egrediatur. nisi ꝑlicen¬
tiã cp̃i sui. aut qͥ eiꝰ eicem obtinet. nisi forte aut¬
minime ꝑmittat. Et siquando foras pergit. descĩmo¬
nialib quassecũ ducit. curã & ugilantiam habeat.
cũ ꝑgit in monasterio talem inuice sua constituere
debet: quȩ descĩ monialium animab curã ⁊uigilantiã

Expanded text:
habet, nequaquam de monasterio egrediatur, nisi per licentiam episcopi sui, aut qui ejus vicem obtinet, nisi forte . Et si quando foras pergit, de sanctimonialibus quas secum ducit, curam et vigilantiam habeat, t cum pergit, in monasterio talem in vice sua constituere debet, quae de sanctimonialium animabus curam et vigilantiam
Abbreviated transcription (Latin):
Sepuellis uͦ quȩ se nouerint. & ad terrenas
nuptias sponte transierint. id custodiendũ. ẽẽ. de¬
creuimꝰ. ut penitentia hisstatĩ detur: & cũ data
fuerit. nisi plene satisfecerint dõ: qͣntũ ratio pͥo¬
poscerit. etrundem cominunio differatur

Expanded text:
puellis vero quae se Deo voverint, si ad terrenas nuptias sponte transierint, id custodiendum esse decrevimus, ut poenitentia his nec statim detur, et cum data fuerit, nisi plene satisfecerint Deo, inquantum ratio poposcerit, earumdem communio differatur
Abbreviated transcription (Latin):
gathosalatrix p̃sentiũ questa . ẽ. maritũ suũ c̃tra
uoluntatẽ suã in monasterio urbici abbatis eẽ. c̃uer¬
sũ. Qđ ad eiusdẽ abbatis culpã & inuidiã non.ẽ. du¬
biũ ꝑtinere: experientiȩ tuȩ p̃cipimꝰ. ut diligenti
Inqͥsitione discutias: neforte cũ eiꝰ uoluntate c̃uersꝰ
sit. ł ipsa se mutare ꝓmiserit. Et sihoc reppererit.¬
& illũ inmonasterio ꝑmaneꝙe ꝓuideat.: & hanc
sicut ꝓmisit mutare compellat. Si uͦ nihil hoc. ẽ.
ne qđ dã fornicationis crim̃ ꝓpter qđ uiro licet
uxoreͤm relinquere. p̃dictã mulierẽ commisisse
cognoueris: ne illius conuersio uxori relictȩ in scło
fieri possit ꝑditionis occasio. uolumus ut maritũ
slũ illi ł si iã tõnsoratus. ẽ. reddere om̃ino debeas.
excusatione cessante . qr & si mundana lexp̃cipit.
c̃ uersationis gr̃a utrolibet inuitos solui posse c̃iu¬
giũ. diuina lex fieri ñ ꝑmittit Nã excepta forni¬
cationis causa uirũ uxorem relinquere nulla

Expanded text:
gathosa latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, expinquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutare et illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nil horum est, nec quoddam fornicationis crimen, propter quod viro licet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratus est, reddere omnino debeas excusatione cessante. Quia etsi mundana lex praecipit conversationis gratia utrolibet invito solvi posse conjugium, divina lex fieri non permittit. Nam excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere n
Abbreviated transcription (Latin):
bbatissis aũt cũ scĩmonialib om̃ino recte & iuste
uiuere censemꝰ. Iuȩ uͦ ꝓfessionẽ scđm regulã scibene¬
dicti fecer̃: regulariter uiuant Sin aũt canonice
uiuant pleniter. & sub diligenti cura custodiã habe¬
ant. & incastris sius ꝑmaneant. neforas exitũ habe¬
ant. Sed & ipse abbatissȩ in monasterus sedeant. nec
foras uadant sine licentia & consilio ep̃i sui¬

Expanded text:
sas autem cum sanctimomalibus omnino recte et juste vivere censemus. Quae vero professionem secundum regulam sancti Benedicti fecerunt, regulariter vivant. Sin autem, canonice vivant pleniter, et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant. Sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant, sine licentia et consilio epis
Abbreviated transcription (Latin):
grauesit in exꝑto hominũ obseqͥis sociari. qͥs pos¬
sec dicere qnto sit grauius ad dĩ seruitiũ imꝓba¬
tos applicari: Miles uͦ si conuerti uoluerit. pͥus
quã uobis renuncietur. nullus eũ sine ur̃d c̃sensu
qualibet p̃sum at ratione suscipere Iđ nisi dili¬
gent̃ fuerit custoditũ. omnẽ subiectoꝵ in tecul¬
pã inexcusabilit̃ noueris redundare. qͥ minis

Expanded text:
grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis posgrave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicari? Miles vero si converti voluerit, prius quam nobis renuntietur, nullus eum sine nostro consensu qualibet praesumat ratione suscipere. Quod nisi diligenter fuerit custoditum, omnem subjectorum in te culpam inexcusabiliter nover
Abbreviated transcription (Latin):
monasteria sibi fubietta
studet eẽ sollicita: & ipsam
culpã rep̃ hensionis incurrit.
& nos de sua grauitate c̃tristat.
Peruenit aũt ad nos maugicium quendã qui:
nuꝑ in monasterio barbati an conuenfus. ẽ. ablatis
secum aliis monast chis fuga de eodẽ monasterio
discessisse Iua in re preditũ nob̾ barbatianũ
sua p̃cipitatione uehem̃ ter accusat. qͥ temere
scłarem hominẽ ⁊ non ante top batũ tonsorauit
Nunquid non uob scripsimus. ut prius eũ ꝓbaretis.
⁊tunt si aptus esset abbatem facere deberetis
illo delinquente delinquitis sitta ceperit exhibere
ut se ad fratrũ ostendat regim̃ ine̾ignũ Preterea
monasteruis om̃ib frat̾intas ura districtius inter¬
dicat: ut eos qͦs ad conuertendũ susceperint. pͥus¬
quã bienniũ in conuersatione compleant. nullomͦ
audeant tonsorare Sedhoc spatio uita moresq
eoꝵ sollicite comꝓbent᷑. neqͥs eoꝵ᷑ ut ñ sit cͥtẽptꝰ
qđ uoluit. aut ratũ ñ habeat qđ elegit Nã dũ

Expanded text:
ibi subjecta studet esse sollicita, et ipsa culpam reprehensionis incurrit, et nos de sua lenitate constristat. Pervenit autem ad nos Mauricium quemdam, qui nuper in monasterio Barbaciani conversus est, ablatis secum aliis monachis, fuga de eodem monasterio discessisse. Qua in re praedictum nobis Barbacianum sua praecipitatio vehementer accusat, qui temere saecularem hominem, et non ante probatum, tonsuravit. Nunquid non vobis scripsimus ut prius eum probaretis, et tunc, si aptus esset, abbatem facere deberetis? illo delinquente delinquitis, si ita coeperit se exhibere, ut se ad fratrum ostendat regimen indignum. Praeterea monasteriis omnibus fraternitas vestra districtius interdicat ut eos quos ad convertendum susceperint, priusquam biennium in conversatione compleant, nullo modo audeant tonsurare. Sed hoc spatio vita moresque eorum sollicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus quod voluit, aut ratum non habeat 1057 quod elegit. Nam dum
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosã uitã eligentib congrua nos uelati¬
oportet consideratione ꝓspicere. neciiusdã neressi¬
tatis occasio desides faciat. ut robur qđ absit c̃uersa¬
Si qua mulier ꝓpt̃ diuinũ cultũ
ut estimat erines attondit. qͦs ei dc̃ ad subiunctio¬
nis memoriã tribuit. tanꝗ p̃ceptũ dissoluens oboe¬
dientiȩ anathema Sit De¬

Expanded text:
eligiosam vitam eligentibus congrua nos oportet consideratione prospicere, ne aut alicujus necessitatis occasio desides faciat, aut, quod absit! rSi qua mulier propter divinum cultum, ut aestimat, crines attondit, quos ei Deus ad subjectionis memoriam tribuit, tanquam praeceptum dissolvens obedientiae, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
rasinuauit nobis latrix p̃sentiũ agnella habitant il¬
abbatissa qđ int̾ra monasteriũ ipsius milites hospitent
Et om̃ino defr̃nitatis ur̃e sollicitudine mirati sumus
cur hoc patienter tulerit. ⁊ non illud cũ om̃i celerita
te fecerit emendare. Unde hortam̃ ut uel nc̃studii
uri sit instanter eis quoꝵ inter est imminere. qͣtenus
sine aliqua ex inde excusatione tollant᷑. ⁊ nullus illic
ulterius meatũ accipiat. ne callidus hostis occasionẽ
inueniens dedeceptione religiosi habitus qđ aũsit ua¬
leat exultare
Scĩ moniales nist force abbatissa sua ꝓ aliqͣ necessitate
incumbente mittente. nequaquã demonasterio e¬
grediant᷑. hȩ uͦ quȩ famulos aut famulas ñhabent.
exertenda negocia. ad mediã partẽ monasteri ꝑ ue¬

Expanded text:
sinuavit nobis latrix praesentium Agnella abbatissa, quod intra monasterium ipsius milites hospitentur. Et omnino de fraternitatis vestrae sollicitudine mirati sumus, cur hoc patienter tulerite fecerit emendare. Unde hortamur, ut vel nunc studii vestri sit, inscanter eis, quorum interest, imminere, quatenus sine aliqua exinde excusatione tollantur, et nullus illic ulterius meatum accipiat, ne callidus hostis occasionem inveniens, de deceptione religiosi habitus quod absit valeat exsultareSanctimoniales, nisi forte abbatissa sua pro aliqua necessitate incumbente mittente, nequaquam de monasterio egrediantur. Hae vero quae famulos aut famulas non habent, ad exercenda negotia ad mediam monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
dominiisui seruus non efficnat᷑ monachus.
lacuit inmonasterio non. ẽẽ. suscipiendũ ser¬
uum ad monechum faciendũ: pret̃ ꝓpͥi dñi
uoluntatẽ Ꝙuiuͦ hoc constitutum᷑ Exces¬
ferit. eum acommunione suspendi decreuimus :
ne nomendm̃i blasphemetur. De hnsqra samiba¬

Expanded text:
domini sui, servus non efficiatur monachus. Placuit in monasteriis non esse suscipiendum servum ad monachum faciendum, praeter proprii Domini voluntatem. Qui vero hoc constitutum nostrum excesserit, eum a communione suspendi decrevimus, ne nomen Domini blasphemetur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
circas om̃s seruet᷑. ut laici remoti. a peculiarita¬
te uirginũ. nec usq ad uestibulũ habeant acce¬
dendi familaritate ꝑmissum. nec ipse qͥ pre est
cũ sola colloqui debet: sed sub testimonio duarã
ł triũ sororũ. ita ut rara sit acces no: atq breuis

Expanded text:
circa omnes servetur, ut laici remoti a peculiaritate virginum, nec usque ad vestibulum habeant accedendi familiare permissum, nec ipse qui praeest cum sola colloqui debet, sed sub testimonio duarum aut trium sororum, ita ut rara sit accessio, brevis
Abbreviated transcription (Latin):
tectȩ. tam̃ in ꝓposito uirginali. semꝑse simulaueraq
ꝑmanere : licet uelate ñ fuerint : si forte nupserint
reuocandȩ sint: & agenda penitentia illis. ẽ. quia
sponsio earũ adño tenebat᷑ Nã si apłs illas quȩ
a ꝓposito uiduitatis discesser̃ dixerat habere dãpna¬
tionẽ. qͥa primã fidẽ irritã ferer̃ qͣntomagis iurgi¬
nes qui prioris ꝓmissionis fid̃em frangere conatȩs̃¬

Expanded text:
tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverant permanere, licet velatae non fuerint, si forte nupserint, revocandae sunt, et agenda poenitentia illis est: quia sponsio earum a Domino tenebatur. Nam si Apostolus illas quae a proposito viduitatis discesserunt dixerat habere damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt, quanto magis virgines quae prioris promissionis fidem frangere conatae s
Abbreviated transcription (Latin):
Quam uispriora nunquã siluerint de
tanto facinore concilia. ratiotam̃ poscit. ex senten¬
tia condonent᷑. Et ideo qm̃ tanta extitit ꝑuersitas
hominũ. ut hos qͦs sub religioso habitu penitentiȩ
addux̃: i terũ rediuiua malicia ad uitȩ pͥstinȩ
sordes reuocet. huiꝰ rei causa decernit sẏnodus
scã ut siqͥ ingenuoꝵ utriusq sexus sub nomine poe¬
nitentis in habitu religioso sunt conuersati Post
hȩc aũt comã nutrientes. ł uestim̃ta scłaria sum̃tes.
adid qđ reliquerant rellier̃: aut redierint ab ep̃o
cuitatis incuiꝰ territorio s̃ confestim comp̃hensi.
rursus legib poenitentiȩ inmonasterus subdant᷑
inuiti Id si facere propt̃ aliquã potestatẽ uigorẽ
difficile fuerit: tun& sicut prisca canonũ statuer̃
decreta. quousq ad dimuissũ orditiẽ reuertantur.
excommunicati habeant᷑. & ⁊hi qͥ post ex commu¬
nicationẽ ł int̾dictũ cũ ipsis cominunicauerint
sac̃dos aũt ad quẽ ꝑtinere noscunt᷑. si eos qͦ libet mu

Expanded text:
Quamvis priora nunquam siluerint de tantis facinoribus concilia, ratio tamen poscit ut etia condemnentur. Et ideo, tanta exstitit perversitas hominum ut hi, quos sub religioso habitu poenitentiaeadduxit, iterum rediviva malitia ad vitae pristinae sordes revocet, hujus rei causa sancta synodus decernit: Ut si qui ingenuorum utriusque sexus sub nomine poenitentiae in habitu religioso sunt conversati, post haec autem comam nutrientes vel vestimenta saecularia sumentes, ad id quod reliquerant redierunt aut redierint, ab episcopo civitatis, in cujus territorio sunt conversi, comprehensi, rursus legibus poenitentiae in monasteriis subdantur inviti: quod si facere propter aliquem potestatis vigorem difficile fuerit, tunc sicut priscorum canonum statuerunt decreta, quousque ad dimissum ordinem revertantur excommunicati habeantur, sed et hi qui post commonitionem vel interdictum cum ipsis communicaverint. Sacerdos autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nepe contigit u¬
Mut in monasterio furta ꝑpetrentier.
&̾ qͥ hȩc committuntur ignorentur Idcirno
statumꝰ ut qͣndo ipsi fr̃s detalib se expurgare
debeant. mist̾a ab abbate celebretur: ł ab aliqͦ cui

Expanded text:
epe contingit ut in monasteriis furta perpetrentur,  et qui haec committant ignorentur.  Idcirco statuimus ut, quando ipsi fratres de talibus se expurgare debuerint, missa ab abbate celebretur vel ab aliquo,  cui
Abbreviated transcription (Latin):
inmonasterus seruum obtentu monachi. preter
dñi sui conscientiã Transgredientẽ uͦ adhanc
diffinitionẽ nr̃am. ex communicatũ ẽẽ decre¬
uimꝰ : ne nom̃ dĩ blasphemet᷑. Uerũ tam̃ ep̃m con¬
uenit ciuitatis competentẽ monasterioꝵ ꝓuiden

Expanded text:
in monasteriis servum obtentu monachi, praeter in monasteriis servum obtentu monachi, praeter sui domini conscientiam. Transgredientem vero hanc definitionem nostram, excommunicatum esse decrevimus, ne nomen Domini blasphemetur; verumtamen episcopum convenit civitatis competent
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo mandastis ꝑ uicarios ur̃os. & hoc spetialiter
statuentes. ut preter dĩ sacerdotes nullũs audeat
p̃dicare: seu monachus. siue ille laicus qͥ cuiꝰ ubet
petente. ut nulluscoꝵ cẽpret eccłaftica aut sełaria
petent̃ honorent᷑. Im̃ uero qͥdã utentes habitu mo¬
nachi ȩccłastica negocia ciuiliaq conturbanteircũ¬
euntes indifferenter urbes: nec non & monasteria
sibi instituere tẽptantes. placuit nullũ quidem
usquã ȩdificare aut constituere monasterium.
ł oratorii domũ : preter conscientiã ciuitatis ep̃i
monachos uͦ ꝑ unam quanq: ciuitatẽ aut regionem
subiectos. ẽẽ. q̃põ. & quietem diligere. & intentos
ẽẽ tantũ mͦ ieiunio & orationi in loc̃is qͥb renunci¬
auer̃ scło ꝑmanentes: nec ȩccłasticis uͦ nec scłarib
negociis cõmunicent. ł maliqͦ sint molesti ꝓpria
monasteria deserentes. nisi forte is p̃cipiat᷑. ꝓpter
opus necessariũ ab ep̃o ciuitatis. Nullũ uͦ recipere

Expanded text:
verbo mandasti, per vicarios nostros et specialiter statuentes, ut praeter Domini sacerdotes, nullus audeat praedicare, seu monachus sive ille sit laicus cujuslibet petente, et ut nullus eorum tentet ecclesiastica aut saecularia petenter honorentur: quoniam vero quidam, utentes habitu monachi, ecclesiastica negotia civiliaque conturbant, circumeuntes indifferenter urbes, nec non et monasteria sibi instruere tentantes, placuit nullum quidem usquam aedificare aut constituere monasterium, vel orationis domum, praeter conscientiam civimonachos vero per unamquamque civitatem, aut regionem subjectos esse episcopo, et quietem diligere, et intentos esse tantummodo jejunio et orationi, in locis quibus renuntiaverint saeculo permanentes; nec ecclesiasticis vero, nec saecularibus negotiis communicent, vel in aliquo sint molesti propria monasteria deserentes, nisi forte his praecipiatur, propter opus necessarium, ab episcopo civitatis; nullum vero recipere
Abbreviated transcription (Latin):
foras egredientes. nealiqđ ministeriũ ȩccłasticum
p̃sumat agere ꝓhibemꝰ. nisi forte cũ abbatis imperio
Similit̃ ut nullus eoꝵ id ÷ monachoꝵ forensis negocii
susceptor ł exequutor existat. nisi id qđ monasteris
exposcit utilitas. abbate sibi nihilominus imperante.
canonũ ante om̃a gallicanoꝵ de eis institutione ser sic̃ col¬

Expanded text:
foras egredientes ne aliquod ministerium ecclesiasticum praesumant agere prohibemus, nisi forte cum abbatis imperio. Similiter ut nullus eorum, id est monachorum, forensis negotii susceptor vel exsecutor existat, nisi id quod monasterii exposcit utilitas, abbate sibi nihilominus imperante, canonum ante omnia Gallicanorum de his constitutione servata.
Abbreviated transcription (Latin):
bit in regnũ cȩloꝵ Nec his quidem accomodanda
fides. ẽ. qͥ cũ pollent in tegritatefidei. turpiter
uiuunt : & turpiter integritatẽ operib destru¬
unt Utrunq enĩ dĩ seruis necessariũ. ẽ : ut opꝰ
sermone & sermo operib comprobet᷑ Et beda in¬

Expanded text:
io asserit, ne his quidem accommodandam fidem, qui cum polleant integritate fidei, turpiter vivunt, et doctrinae integritatem malis operibus destruunt. Utrumque enim Dei servis necessarium est, ut et opus sermone, et sermo operibus comprobetur. Hui
Abbreviated transcription (Latin):
laicis sine comedere .s: siqͣndo id agendũ. ẽ. in au¬
Nullo masculo eis colloqͥum habere liceat: nisi in audi¬
abbatisse nec minister aliqͥs clericus nec laicus ancil
larũ claustra dĩ in grediat᷑. nisi forte qndo necessi¬
tas operandi incumbit¬
& uite ꝓbabilissit. De puelł qͥse ante legitimos anuos
sacrȩ religionitiadiderint.
uella siante .xii. annos ȩtatis spontesua sacrũ sibi ue¬
lamen assumit. possunt statim parentes ł tutores eiꝰ id
factũ irritũ facere si uolunt. At si annũ & diem id
dissimulando consenserint. ulterius nec ipsa net illi
olescens seruire dõ elegerit: non. ẽ. potestas parentib

Expanded text:
ive comedere: sed si quando id agendum est, in aunullo masculo eis colloquium habere liceat, nisi in audiabbatissae, nec minister aliquis, nec clericus, nec laicus claustra ancillarum Dei ingrediatur, nisi forte quando necessitas operandi incumbilis quae se ante legitimos annos sacrae religioni tradiderint. Puella si ante duodecim annos aetatis sponte sua sacrum sibi velamen assumit, possunt statim parentes vel tutores ejus id factum irritum facere, si volunt. At si annum et diem id dissimulando consenserint, ulterius nec ipsa, nec illi olescentula, vel adolescens servire Deo elegerint, non est potestas parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ialiqͥs cognitus monasterium ingredi fuscrpiat᷑¬
uoluerit. ante triennũ monachi habitus ei ñ preste¬
tur Et si intra annos tres aut seruus aut libertus ł
colonus querat᷑ a dño suo: reddat᷑ ei cũ om̃ib quȩ
attulit. fide tam̃ accepta de impunitate Si aũt
intra trienniũ ñ fuerit requisitus : postea queri ñ
potest. nisi sit tã longe qđ inueniri non possit. sed
tantũ ea quȩ inmonasteriũ adduxit : añs serui
De cantu romanoamon ꝑagendo recipiat¬
onachi ut cantũ romanũ pleniter ⁊ ordinabilit̃
ꝑ nocturnale ł gradale officiũ ꝑagant. scđm qđ
beatȩ memoriȩ genitor nr̃ pipinus rex decertauit
ut fieret. quando gallicanũ cantũ tulit. ob huma¬
nitatẽ apticȩ sedis & saẽ di eccłȩ ipacificã c̃cordiã¬

Expanded text:
aliquis incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non praestetur. Et si intra tres annos, aut servus, aut libertus, vel colonus quaeratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium requisitus non fuerit, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe quod inveniri non possit, sed tantum ea quae in monasterium adduxit, dominus serviDe cantu Romano a monachis peraonachi ut cantum Romanum pleniter et ordinabiliter per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum quod beatae memoriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unanimitatem apostolicae sedis et sanctae Dei aecclesiae pacificam concordia
Abbreviated transcription (Latin):
femine. & abbatisse creari: quȩ ⁊ se & subditũ gregẽ
cũ magna religione & sc̃ĩtate custodire. norinit &
his qͥb presunt ꝓdesse ñ desinant. sed & se & illas ita
obseruent. ut pote uasa scã in ministerio dĩ p̃parata
Ialem enim se debet abbatissa exhibere subditis. in habi¬
tu. inueste. in om̃i conuictu. ut eis & ad celestia
regna ꝑgentib ducatũ prebeat. & sciat etiam se
ꝓhis quas in regimine accepit in conspectu dñi ratio¬

Expanded text:
 se et subditum gregem cum magna religione et sanctitate custodire noverint, et his quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ac periculose neq timorem dñi p̃ oculis habentes.
nec agnoscentes eccłasticã regulã. discedunt ab eccła
istunt: hi nequaquã debent in aliã eccłam recips.
sed omnẽ necessitatẽ conuenit illis imponi: ut ad su¬
as parroechias reuertant᷑. Id si ñ fecerint: opor¬
nentẽ. aud ax . ẽ. inuadere. & in sua ȩccła ordinare
tẽptauerit. nͥon c̃sentiente ep̃o aqͦ discessit. is qui
regulȩ mancipat᷑ . ordinatio huius cemodi irrita
Propter multã ꝑ turbationẽ & seditiones quȩ fi¬
unt placuit consuetudinẽ om̃imodis amputari:
quȩ preter regulã in qͥb dã partib uidet᷑ ad missa:
concilii taleqđ agere tẽptauerit: ⁊ se huiꝰcemodi ne¬
gotio manciparit. hoc factũ ꝓrsus in irritũ ducatur.
& restituat᷑ ȩxcłȩ. cui fuerit ep̃s aut pbr aut dia¬

Expanded text:
ac periculose, neque timorem Domini prae oculis habentes, nec agnoscentes ecclesiasticam regulam, discedunt ab Ecclesistunt, hi nequaquam debent in aliam Ecclesiam recipi, sed omnem necessitatem convenit illis imponi, ut ad suas parochias revertantur. Quod si non fecerint, opornentem audacter invadere, et in sua Ecclesia ordinare tentaverit, non consentiente episcopo a quo discessit is qui regulae mancipatur: ordinatio hujuscemodi irrita Propter multam perturbationem et seditiones quae fiunt, placuit consuetudinem omnimodis amputari, quae praeter regulam in quibusdam partibus videtur admissa, concilii tale aliquid agere tentaverit, et se hujusmodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuerit episcopus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
sterioꝵ coetu ȩccł arunq conuentib eliminandas. ẽẽ.
mandamꝰ. quatinꝰ retrusȩ insus ergastulis tantũ facinꝰ
continua lam̃ tatione deflentes. purificatorio possint
poenitudinis igne decoqͥ. ut eis ł ad mortẽ saltẽ solius
miscđȩ intuitu. ꝑ communionis gr̃am possit sub ue¬

Expanded text:
eliminandas esse mandamus, quatenus retrusae in suis ergastulis tantum facinus continua lamentatione deflentes, purificatorio possint poenitudinis igne decoquere, ut eis vel ad mortem saltem, solius misericordiae intuitu per communionis gratiam possit indu
Abbreviated transcription (Latin):
onachos qͦsq quos
autamen morũ grauitas & uitȩ ac fidei institutio scã
commendat clericoꝵ officus aggregari : & optamꝰ &
minorib ꝑ gradus singulos crescente tẽpore ꝓmoue
maturȩ ȩtatis consecratione ꝑueniant. nec saltu ad
ep̃atus culm̃ ascendunt. nisi in his eadẽ quȩ singnuilis
dignitatib superiꝰ p̃fiximꝰ. tẽpora fuerint custo¬
nullus incipere aut fundare p̃sumat. Monachi
etiã uagantes. ad officiũ clericatꝰ nisi eis testimoniũ
abbatis su dederit. nec inciuitatib ner in parrochis
ordinentur Monachũ nisi abbatis sui aut ꝑmissu
aut uoluntate ad aliud monasteriuin cominigran¬
tem. nullus abbas suscipere aut retinere p̃sumat :
sed ubicunq fuerit. abbati suo canonũ auctoritate
reuocetur. Si necessitate fuerit clericas demonachis
ordinari sine ion sensu & uostintate abbatis ñ presu

Expanded text:
onachos quoque, quos tamen morum gravitas, et vitae ac fidei institutio sancta commendat, clericorum officiis adgregari, et optamus et minoribus per gradus singulos crescente tempore promovmaturae aetatis consecratione perveniant, nec saltu ad episcopatus culmen ascendant, nisi in his eadem quae singulis dignitatibus superius praefiximus tempora fuerint custonullus incipere, aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus, nec in ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat; sed ubicunque fuerit abbati suo auctoritate canonum revocetur. Si enim necesse fuerit clericum de monachis ordin