comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ patiemini si non erogaueritis. Quȩ
est gͦ merces nr̃a: Non querimus aurũ
ur̃m : non argentum ur̃m : non nũmum
urm̃.⁊ nec quicquam de rebus urĩs: sed
merces nostra est.ut in illo sancto fonte
adiuuetis nos orationibus uestris:¬

Expanded text:
mentum patiemini, si non erogaveritis. Quae mentum patiemini, si non erogaveritis. Quae est ergo merces nostra? Non quaerimus aurum vestrum, non argentum vestrum, non nummum vestrum, nec quidquam de rebus vestris: sed merces nostra est, ut in illo sancto fonte adjuvetis nos orationibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
firmat᷑: quia incorrupta salute letatur.
Cum illuc uenerimus: non ibi esuriemꝰ aut
sitiemus. Uisio ipsa: satietas urã erit. Non
ibi dormiemus: quia non ibi laborabimꝰ
Nulla euiuslibet rei necessaria erit refectio:¬
ubi nulla erit defectio. Uiuemus:⁊ regna¬
bimus: letabimur. Si tantum delectat
cũ de ca loquimur ⁊⁊ quid erit et uidere:
Uidere dm̃. ⁊ uiuere cum dõ: uiuere de
deo. Uita enim nrã erit laudare dm̃: et si¬
ne defectu amare. Beati enim ait ꝓpħa
uigantibus laborauimus: et uiatoribus
ducatum p̃buimus. Si deuias fauces la¬
tronum. hoc est hereticorum sollicite de¬
monstrauimus: si ipsam patriam declara¬
tam atq demonstratam iam cernitis octis
cordis ur̃i: reddite nob̾ fructum laboris
nr̃i. Reddite fr̃s. reddite: erigimus a uo¬
bis. Talis ẽ enim merces nr̃a quam a uob̾
exigimus : ut nec nos pudeat petere: nec
uos pigeat erogare.Hoc quod exigimus:
erogando cumulabitis magis quã detri¬

Expanded text:
illum secutum est. Videte rursum illum justum illum secutum est. Videte rursum illum justum Cum illuc venerimus, non ibi esuriemus aut sitiemus: visio ipsa satietas nostra erit. Non ibi dormiemus, quia non ibi laborabimus. radice damnasset; ipse non rogatus de coeubi nulla erit defectio. Vivemus, regnabimus, laetabimur. Si tantum delectat cum de ea loquimur, quid erit et videre? Videre Deum, vivere cum Deo, vivere de Deo. Vita enim nostra erit laudare Deum, et sine defectu amare. Beati enim, ait propvigantibus laboravimus, et viatoribus ducatum praebuimus, si devias fauces latronum, hoc est haereticorum, sollicite demonstravimus, si ipsam patriam coelestem declaratam atque demonstratam jam cernitis oculis cordis vestri; reddite nobis fructum laboris nostri. Reddite, fratres, reddite, exigimus a vobis. Talis est enim merces nostra, quam a vobis exigimus, ut nec nos pudeat petere, nec vos pigeas erogare. Hoc quod exigimus, erogando cumulabitis magis, quam detri
Abbreviated transcription (Latin):
ce ipsius uerȩ uiȩ conuineunt᷑ atq confun¬
duntur dicentis. Multi michi dicent in
illa die. Dñe. dnẽ. nonne intuo nomine
ꝓpħauimus : et intuo nomine demonia
eiecimus. ⁊ et in tuo nomine uirtutes multas
feciius: Et tunc dicam eis. Nonnoui uos.¬
Recedite ame om̃s qui oꝑati estis iniqui¬
tatem. Ideo oꝑati estis iniquitatẽ: quia
ꝑuniuersum mundum diffuse: fugite om¬
nes hereses. Siquis aliud euangelirauerit
uobis: anathema sit. Rectos cursus facite¬
pedibus urĩs: non declinetis. nec ad dex¬
teram p̃sumendo: nec ad sinistram despe¬
rando. Currite uelociter: recta uia. Ipsa
enim uosꝑducit ad patriam : ad illam
patriam cuius ciues angeli sunt: cuiꝰ tẽ¬
plum ds̃ : cuius splendor filius: cuiꝰ ca¬
ritas sp̃s sc̃s. Ciuitas scã: ciuitas beata. Ci¬
uitas. ubi nullus ꝑit amicus: quo nullus
admittitur inimicus. Ciuitas ubi nullus
moritur: quia nullus oritur. Nullus in¬

Expanded text:
ce ipsius verae viae convincuntur atque confunce ipsius verae viae convincuntur atque confunduntur dicentis: Multi mihi dicent in e, Domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et in nomine tuo daemonia eiecimus et in nomine tuo uirtutes magnas fecimus, recedite a me, omnes qui operati estis iniquitatem . Ideo operati estis iniquitatem, quia per universum mundum diffusae, fugite omnes haereses. Si quis aliud evangelizaverit at vel expertus. Odit Deus praesumptores de viripedibus vestris: non declinetis nec ad dexteram praesumendo, nec ad sinistram desperando. Currite velociter rectam viam: ipsa enim vos perducit ad patriam; ad illam patriam cujus cives Angeli sunt, cujus templum Deus, cujus splendor Filius, cujus charitas Spiritus sanctus; civitas sancta, civitas beata; civitas ubi nullus perit amicus, quo nullus admittitur inimicus; ubi nullus moritur, quia nullus oritur; nullus in
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ adiutum: in ipso adam demonstratũ
est. Ad malum sufficit sibi : ad bonũ non:
nisi adiuuetur adeo. Primus enĩ ille ho¬
mo accepit liberũ arbitrium rectum: et
posuit ante eum ds̃ sicut scriptura dicit.
ignem et aquam: ad quod uolueris inquit
porrige manũ tuam. Elegit ignem: reliqͥt
aquam. Uidete istum iudicem. Quod ele¬
git homo liber accepit. Malũ uoluit: hoc
illum secutum ẽ. Uidete rursum illũ iustũ
iudicem: miscdiam facientem. Cum uideret
quod homo totam stirpem suam male usus
libero uoluntatis arbitrio inse tanqũa in
radice damnasset : ipse non rogatꝰ de cȩ¬
lo descendit: et humanũ genus suꝑbia pe¬
reunte. sua humilitate sanauit. Errantes
ꝑduxit ad uiam: peregrinos ꝑducit ad
patriam. Non gͦ glorietur humana natura
de se: sed in eo glorietur qui fecit se. Iam uͦ
cetere secte hereticorum xp̃m uiam p̃dican
tium. sed longe auia errantium: una uo¬

Expanded text:
um non adjutum, in ipso Adam demonstratum um non adjutum, in ipso Adam demonstratum est. Ad malum sufficit sibi; ad bonum non, nisi adjuvetur a Deo. Primus enim ille homo accepit liberum arbitrium rectum, et posuit ante eum Deus, sicut Scriptura dicit, ignem et aquam: ad quod volueris, inquit, porrige manum tuam . Elegit ignem, reliquit aquam. Videte justum judicem. Quod elegit homo liber, accepit: malum voluit, hoc illum secutum est. Videte rursum illum justum judicem misericordiam facientem. Cum videret quod homo totam stirpem suam, male usus libero voluntatis arbitrio, in se tanquam in radice damnasset; ipse non rogatus de coelo descendit, et hominem superbia pereuntem, sua humilitate sanavit: errantes perduxit ad viam, peregrinos perducit ad patriam. Non ergo glorietur humana natura de se, sed in eo glorietur qui fecit se. CAPUT IX. 9. Haeretici unacorum Pelagianorum, et demonstranda est tium, sed longe a via errantium, una vo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat equalem⁊ tu cum asseris minorẽ:
Cui credendum ẽ. apło.antibi: Tibi quẽ to¬
tus orbis abiecit: an illa quẽ totꝰ mundus susce¬
pit: Cedat gͥuł sero conuictaꝑu̾sitas tua:
qͥa iã totũ mundũpossedit eugłica ⁊ apłica doctͥ
corum. pelagianorum. et demonstranda ẽ
et cauenda. Hec est enim eoꝵ ꝑuersa doctri¬
na. Cum scriptura dicat. maledictꝰ homo
qui spem suam ponit inhomine: et quiglo¬
riatur in domino glorietur: isti contra hoc
maledictum hominẽ non ineurrere ꝓmit.¬
tunt: si de se p̃sumpserit. uł inse ipso głatꝰ
fuerit. S quid contra hos mnulta dicamus:
Hoc ꝓmisit et pater illoꝵ diabolus: illi pͥ¬
mo homini. Non morte inquit morieris:
eritis sicut dii. Dm̃ contempsit: serpenti cre¬
didit: et quod acceꝑat ꝑdidit. Si tunc ille
homo non fuit cautus: nunc homo caue¬
at uł exꝑtus. Odit ds̃ p̃sumptores de uiri¬
b suis. Quid enim ualeat liberũ arbitri¬

Expanded text:
praedicat aequalem, tu eum asseris minorem. praedicat aequalem, tu eum asseris minorem. Cui credendum est, Apostolo, an tibi? tibi quem totus orbis abjecit, an illi quem totus mundus suscepit? Cedat igitur vel sero convicta perversitas tua, quia jam totum mundum possedit evangelica et corum Pelagianorum, et demonstranda est et cavenda: haec est enim eorum perversa doctrina. Cum Scriptura dicat, Maledictus homo qui spem suam ponit in homine ; et, Qui gloriatur, in Domino glorietur : isti contra, hoc maledictum hominem non incurrere promittunt, si de se praesumpserit, vel in se ipso gloriatus fuerit. Sed quid contra hos multa dicamus? Hoc promisit et pater illorum diabolus illi primo homini: Non morte, inquit, morieris, eritis sicut dii. Deum contempsit, serpenti credidit, et quod acceperat perdidit. Si tunc ille homo non fuit cautus, nunc homo caveat vel expertus. Odit Deus praesumptores de viribus suis. Quid enim valeat liberum arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Euidentius hoc in consequentib de¬
monstrat᷑. Nam cum uentũ eẽt ut homo for¬
maret᷑: ait scriptura: et dixit ds̃ ds̃. Fa¬
ciamus hominẽ ad imaginem et similitudi¬
nem nr̃am. Non dixit. faciam ad imaginem
et similitudinem meam. ut solus pater intelli¬
geretur: nec dixit. fiat. ut filio ueluti iube¬
ret facere ꝑquem facta sunt omnia: nec
dictum ẽ. fecerunt. ut singuli singula in eo
conferrent oꝑa sua: sed cum diceret᷑. facia¬
mus hominem ad imaginem et similitudi¬
nem nr̃am: ut trinitas unus ds̃ intelligatur:
statim subiunctum ẽ. Et fecit ds̃ hominem:
ad imaginem suam fecit illum. Ecce ꝑscrip¬
turas scãs trinitas unus ds̃ p̾dicat᷑: arria¬
nus conuictus aliquando confundat᷑. S
audi adhuc heretice apłm paulum coniuncen¬
tem te: et docentem me Audi quid de deo filio
dicat. Cum inquit in forma dĩ ẽẽt: non ra¬
pinam arbitratus ẽ ẽẽ ȩqualis dõ. Ille eũ

Expanded text:
tatis. Evidentius hoc in consequentibus detatis. Evidentius hoc in consequentibus demonstratur. Nam cum ventum esset ad id ut homo formaretur, ait Scriptura: Et dixit Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Non dixit, Faciam ad imaginem et similitudinem meam, ut solus Pater intelligeretur; nec dixit, Fiat, ut Filio veluti juberet facere, per quem facta sunt omnia; nec dictum est, Fecerunt, ut singuli singula in eo conferrent opera sua: sed cum diceretur, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ut Trinitas unus Deus intelligeretur; statim subjunctum est, Et fecit Deus hominem, ad imaginem suam fecit illum . Ecce per Scripturas sanctas Trinitas unus Deus praedicatur; arianus convictus aliquando confundatur. Sed audi adhuc, haeretice, apostolum Paulum convincentem te et docentem me, audi quid de Deo Filio dicat: Cum, inquit, in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Ille eum
Abbreviated transcription (Latin):
ait post me. ut seqͣntẽ eum face̾t uł minorem:
sed ait suꝑme. Unde et angłs gabriel ad
MaR lam. Sp̃s sc̃s in quit suꝑueniet inte.
Dauid quoq ꝓpħa. Quo abibo ab spũ tuo:
et a facie tua quo fugiam: Si ascendero in
celum tu ibi es: si descendero in abyssũ tu
ades. Ergo si sp̃s dei et incelo et int̾ra. et inin¬
ferno. adest cum illo qui dicit. celum et ter¬
ram ego impleo: ergo trinitas unus ẽ ds̃.
S audi adhuc heretice unde conuincaris.
quod trinitas unus ds̃ sit. In ipso pͥncipio
libri geneseos: qͦd diximus scriptum ẽ. In pͥn¬
cipio fecit ds̃ çelum et tr̃am. Ecce ds̃ pat̃
et principium filius: scđm qđ se dixit ẽẽ pͥn¬
cipium. Si autem et sp̃m sc̃m queris: sps̃
uquit dei suꝑferebatur suꝑ aquas. Cum
ergo inconsequentibus legitur. dixit ds̃ fi¬
at lux. et finxit ds̃ de terra et fecit ds̃: hoc
demonstratur quod inseparabilia oꝑa trini¬

Expanded text:
ait, post me, ut sequentem eum faceret, vel minorem; ait, post me, ut sequentem eum faceret, vel minorem; sed ait, super me. Unde et angelus Gabriel ad Mariam: Spiritus sanctus, inquit, superveniet in te . David quoque propheta: Quo ibo a Spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es, si descendero in abyssunt, tu ades . Ergo si Spiritus Dei et in coelo et in terra et in inferno adest cum illo qui dicit, Coelum et terram ego impleo ; ergo Trinitas unus est Deus. Sed audi adhuc, haeretice, unde convincaris, quod Trinitas unus sit Deus. In ipso principio libri Geneseos, quod diximus, scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram. Ecce Deus Pater, et principium Filius, secundum quod se dixit esse principium. Si autem et Spiritum sanctum quaeris: Spiritus, inquit, Dei superferebatur super aquas. Cum ergo in consequentibus legitur, Dixit Deus, Fiat lux; et, Finxit Deus de terra; et, Fecit Deus: hoc demonstratur quod inseparabilia sunt opera Trini
Abbreviated transcription (Latin):
quippe iudeis tu quises: respondit. Prin¬
cipium. Ergo et illud quod in genesi scͥp¬
tum ẽ. in pͥncipio fecit ds̃ cȩlum et ter¬
ram: intelligitur infilio. qui est pͥncipium.
Si ergo semꝑds̃ pater:⁊ semꝑ ds̃ filius: qͥa
nec ille aliquando non pater. ⁊ nec iste ali¬
quando non filius. Non enim ut pater ge¬
neraret filiũ minuit se ipsum: sed ita ge¬
nuit de se alterum qualem se: ut totus
maneret inse. Sp̃s autem sc̃s non ꝑcedit:
unde procedit: Integer de integro. Nec
minuit eum ꝓcedendo: nec auget heren¬
do. Et hec tria unus ds̃: de quo ꝓpħa dicit
Tu es ds̃ solus magnus. lu autem heretice
compone gradus: separa trinitatem. Fac pa¬
trem maiorem:⁊ filium minorem: spm̃ sc̃m̃
sequentem.S iam de filio quod equalis
sit patri aliqua iamdiximus: et qͦd occur¬
rerit dicemus. Audi et de spũ scõ: quem
minorem asseris eẽ patre et filio. Nempe sp̃s
sit cum patre et filio: et ubiq sit totus. Ds̃

Expanded text:
quippe Judaeis, Tu quis es? respondit, Prinquippe Judaeis, Tu quis es? respondit, Principium . Ergo et illud quod in Genesi scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram , intelligitur in Filio, qui est principium. Sic ergo semper Deus Pater, semper Deus Filius; quia nec ille aliquando non Pater, nec iste aliquando non Filius. Non enim ut Pater generaret Filium, minuit se ipsum: sed ita genuit de se alterum qualem se, ut totus maneret in se. Spiritus autem sanctus non praecedit unde procedit, sed integer de integro, nec minuit eum procedendo, nec auget haerendo. Et haec tria unus Deus, de quo propheta dicit: Tu es Deus solus magnus . Tu autem, haeretice, compone gradus, separa Trinitatem: fac patrem majorem, Filium minorem, Spiritum sanctum sequentem. Sed jam de Filio, quod aequalis sit Patri, aliqua diximus, et quod occurrit, diximus: audi et de Spiritu sancto, quem minorem vis esse Patre et Filio. Nempe Spirisit cum Patre et Filio, et ubique sit totus. Deu
Abbreviated transcription (Latin):
quod fecit te: quia ideo minor fac̾tus ẽ
ut redimeret te.S ipse inquis dixit:
pater maior me ẽ. Intellige scdm suscep¬
tum hominem: et deponis errorem.Se¬
cundum hoc dicit. pater maior me est:
secundum qđ de eo ait ꝓpħa. minora¬
sti eum paulominus ab angłis. Tu aũt
dic : scđm quid eum minorem asseras.
Si scđm potestatem : pater non iudicat
quenquam s filius. Si scd̾m oꝑa: om¬
nia ꝑ filium facta sunt. Si scd̾m tempꝰ.
hoc credis de deo tuo. quia sieut tu ma¬
ior es filio tuo.⁊ ita ille filio suo. Auertat
hoc ds̃ ab aurib fidelium: indigna ft̃
ista credere de deo. Si enim filius scdm
deitatem dei uerbum ẽ sicut euangłista
ioħs narrat. inprincipio erat uerbũ.
et uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat u̾¬
bum: fuit aliquod tempus. quando pat̃
fuit sine uerbo: aut fuit aliquod pͥncipiũ
ante ipsum principium.: qm̃ ipse filius
dixit se eẽ principium: Interrogantib

Expanded text:
quod fecit te, quia ideo minor factus est, quod fecit te, quia ideo minor factus est, ut redimeret te. Sed ipse, inquis, dixit, Pater major me est . Intellige secundum susceptum hominem, et deponis errorem. Secundum hoc dicit, Pater major me est, secundum quod de eo ait propheta, Minorasti eum paulo minus ab angelis . Tu autem dic, secundum quid eum minorem asseris? Si secundum potestatem: Pater non judicat quemquam, sed Filius . Si secundum opera: Omnia per Filium facta sunt. Si secundum tempus hoc credis de Deo tuo, quia sicut tu major es filio tuo, ita ille filio suo: avertat hoc Deus ab auribus fidelium; indigna sunt ista credere de Deo. Si enim Filius secundum deitatem Dei Verbum est, sicut evangelista Joannes narrat, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; fuit aliquod tempus quando Pater fuit sine Verbo, aut fuit aliquod principium ante ipsum principium, quoniam ipse Filius dixit se esse principium? Interrogantibus
Abbreviated transcription (Latin):
na: non auctoritas diuina. Alia est oꝑatio
trinitatis: quam tuheretice non adseque¬
ris. qui carnaliter sapis.Mundum enim
cor non habes: nec ad dm̃. Xp̃c enim in
quantum hominem suscepit: missus dici¬
tur. In quantum ds̃ est: ȩqualis ẽ patri.
Nam quo eum pater mitteret ubi ipse cũ
filio non eẽt: aut quo filius uenisset uͥ
non simul cum patre eẽt ille qui dicit ego
in patre et pater inme ẽ. et philippe qui me¬
dicit. celum et t̾ram ego impleo et de qͦ
salomon dicit. attingit a fine tisq ad finẽ
fortiter. et disponit omnia suauiter: At¬
tingit ubiq: ꝓpter suam mundiciam.
S tu heretice ideo dicis maiorem. eẽ. qui
mitcit. minorem qui mittitur: quia tem¬
porum spacia cogitas. S multũ erras.
illi adsignare tempora: ꝑ quem fac̾ta ft̃
tempora. Si patrem confiteris dm̃. dm̃
filium. ȩternumq credis et patrẽ et fili¬
um: noli minorem facere filium. in eo

Expanded text:
na, non auctoritas divina. Alia est operatio na, non auctoritas divina. Alia est operatio Trinitatis, quam tu, haeretice, non assequeris, qui carnaliter sapis. Mundum enim cor non habes, nec ad Deum. Christus enim in quantum hominem suscepit, missus dicitur: in quantum Deus est, aequalis est Patri. Nam quo eum Pater mitteret, ubi ipse cum Filio non esset? Aut quo Filius venisset, ubi non simul cum Patre esset ille qui dicit, Ego in Patre, et Pater in me est; et, Philippe, qui vidicit, Coelum et terram ego impleo ; et de quo Salomon ait, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Attingit ubique propter suam munditiam ? Sed tu, haeretice, ideo dicis majorem esse qui mittit, minorem qui mittitur, quia temporum spatia cogitas. Sed multum erras, illi assignare tempora per quem facta sunt tempora. Si Patrem confiteris Deum, Deum Filium, aeternumque credis et Patrem et Filium; noli minorem facere Filium in eo
Abbreviated transcription (Latin):
chro ẽ conditus: Omnia ista sp̃c pati ñ po¬
est ita et factum. Erras tu nimis falsitas:
in omnib te suꝑat ueritas. Ergone hereti¬
ce ut doces. ueritas mentita ẽ. et tu uerũ
p̃dicas: Et ubi hoc p̃dicas: In absconso:
in occulto. Siueritate fulcitur p̃dicatio
tua: publica sit doctrina tua. Demonstra
michi eccłam tuam.S nouimus qͥd aga¬
tis: decepti. &. deceptores. Apls paulus uos
ꝓdidit dicens. Quȩ enim occulte fiunt
ab eis: turpe est etiam dicere. Nobis tur¬
pe ẽ dicere: sed uos non quiescitis agere.
Manifesta ẽ ignominia ur̃a: nudata ẽ tur¬
pitudo ur̃a. Ex confessione simul et serip¬
tura ur̃a: omnibus palam facta ẽ. turpis
doctrina ur̃a. Utinam aliquando corri¬
scdm diuinitatem nolunt ẽẽ equalem pa¬
tri. Et cum ipse dicat. ego et pater unũ
sumus: illi dicunt. Si missus ẽ xp̃c: mi¬
nor est. Maior est utiq qui mittit: illo
qui mittitur. Hȩc argumentatio est huma¬

Expanded text:
cro est conditus? Omnia ista spiritus pati non pocro est conditus? Omnia ista spiritus pati non poest, ita et factum. Erras tu nimis, falsitas; in omnibus te superat veritas. Ergone, haeretice, ut doces, Veritas mentita est, et tu verum praedicas? Et ubi hoc praedicas? In absconso, in occulto. Si veritate fulcitur praedicatio tua, publica sit doctrina tua. Demonstra mihi Ecclesiam tuam. Sed novimus quid agatis decepti et deceptores. Apostolus Paulus vos prodidit dicens: Quae enim occulte fiunt ab eis, turpe est etiam dicere . Nobis turpe est dicere, sed vos non quiescitis agere. Manifesta est ignominia vestra, nudata est turpitudo vestra; ex confessione simul et scriptura vestra, omnibus palam facta est turpis doctrina vestra: utinam aliquando corrisecundum divinitatem nolunt esse aequalem Patri. Et cum ipse dicat, Ego et Pater unum sumus ; illi dicunt, Si missus est Christus, minor est: major est utique qui mittit, illo qui mittitur. Haec argumentatio est huma
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam ꝓmittit introducere in uerita¬
tem: ipsum xp̃m dicit esse fallacem. Non habuit
inquit uerum corpus: fantasma fuit :
sp̃e fuit. Et hoc in illo negat fuisse iniquis¬
simus manicheus. Opessime heretice ma¬
nichee. si credere non uis ueritatem dicentẽ
discipulis suis. palpate et uidete quia sp̃s
ossa et carnem non habet sicut me uidetis
habentem ⁊ si credere nonuis ut dixi uerita¬
ti: iudeo crede crucifigenti. Nam cũ tu dicis.
xp̃c ds̃ fuit. non homo: iudeus dicit. ñ
fuit ds̃. sed homo. Catholica utrosq con¬
uincens: ego ait uerum teneo: qͦd xp̃c. et
pit: Sp̃c spineam coronam portauit: Sp̃s
sibi crucem baiulauit: Si sp̃c fuit ⁊ cuiꝰ
uestimenta milites diuiserunt: Si spẽ
fuit: quomodo cum traderet spm̃. corpꝰ
eius ꝓpe dimidium diem exanime pepen¬
dit in cruce: Si sp̃s fuit ⁊⁊ quomͦ latꝰ eiꝰ
ꝑforatum ẽ lancea: Quomodo susceptus
est a ioseph sepeliendus: Quomodo sepul¬

Expanded text:
doctrinam promittit introducere te in veritadoctrinam promittit introducere te in veritatem, ipsum Christum dicit esse fallacem. Non habuit, inquit, verum corpus: phantasma fuit, spiritus fuit. Et hoc in illo fuisse negat nequissimus manichaeus. O pessime haeretice manichaee, si credere non vis Veritatem dicentem discipulis suis, Palpate, et videte, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me videtis habentem . Si credere non vis, ut dixi, Veritati, Judaeo crede crucifigenti. Nam cum tu dicis, Christus Deus fuit, non homo; Judaeus dicit, Non fuit Deus, sed homo. Catholica utrosque convincens, Ego, ait, verum teneo, quod Christus et pit? spiritus spineam coronam portavit? spiritus sibi crucem bajulavit? Si spiritus fuit, cujus vestimenta milites diviserunt? Si spiritus fuit, quomodo cum traderet spiritum, corpus ejus prope dimidium diem exanime pependit in cruce? Si spiritus fuit, quomodo latus ejus perforatum est lancea? quomodo susceptus est a Joseph sepeliendus, quomodo sepul
Abbreviated transcription (Latin):
tis. p̃pediuntq nequis ad patriam ualeat
ꝑuenire. Effecti lupi semitarii ⁊ induti o¬
uina pelle: cum sint intus lupi rapaces.
Predicantes xp̃muiam: et qui eos secuntur
ego faciam non inuenio: ecce homo xp̃m
p̃dicat: uiam p̃dicat: xp̃i se dicit ẽẽ dis¬
cipulum ⁊ ueritatem se dicit annuntiare:
quare non sequar talia p̃dicantem: respon¬
deo. Quia aliud eius habet lingua: aliud
conscientia. Unde noui inquis: Nunqͥd ego
conscientias discutere possum: Xp̃m ab eo:
audio. Quod audio: hoc credo. hoc teneo.
Non te seducat filius falsitatis: si filius es
deras: et audire et uidere. Siquis tibi xͫ
p̃dicat: attende et considera qualem p̃dicet
ubi p̃dicet. Xp̃s enim ueritas ẽ. ꝑscriptu¬
ras scas p̃dicatur: non in angulis. ñ occul¬
te: s palampublice. Insole enim posuit ta¬
bnaculum suũ: hoc est in manifesto collo¬
cauit ȩccłiam suam. Iamhic respice illũ qͥ

Expanded text:
tis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat tis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat pervenire: effecti lupi semitarii induti ovina pelle, cum sint intus lupi rapaces; praedicantes Christum viam, et qui eos sequuntur ego faciam non invenio: ecce homo Christum praedicat, viam praedicat, Christi se dicit esse discipulum, veritatem se dicit annuntiare, quare non sequar talia praedicantem? respondeo, Quia aliud ejus habet lingua, aliud conscientia. Unde novi, inquis? numquid ego conscientias discutere possum? Christum ab eo audio: quod audio, hoc credo, hoc teneo. Non te seducat filius falsitatis, si filius es deras et audire et videre. Si quis tibi Christum praedicat, attende et considera qualem praedicet, ubi praedicet. Christus enim veritas est , per Scripturas sanctas praedicatur; non in angulis, non occulte, sed palam, publice. In sole enim posuit tabernaculum suum ; hoc est, in manifesto collocavit Ecclesiam suam. Jam hic respice illum qui
Abbreviated transcription (Latin):
simi: inuia uob̾cum ambulare. Sitardi su¬
mus: p̃uenite nos: non inuidemus :⁊ que¬
rimus qđ sequamur.Si autem nos puta¬
tis celeriter ingredi: currite nob̃cũ. Unũ
ẽ ad quod omnes festinamꝰ: et qui tardius
et qui celerius ambulamus. Qui sunt et re¬
tro redeuntes: Qui ex continentia reuertun¬
tur in immundiciam: qui ex sco et singu¬
lari bono ꝓposito uirginitatis deuoluunt᷑
inturpitudines uoluptatis: et corrupta mente.
corrumpunt simul et carnem. Hos increpat
petrus apłs dicens. Melius illis erat non co¬
gnoscere uiam salutis: quam cognoscentes
retro respicere. O malum respicere retro. Uxor
enim loth quȩ liberata a sodomis contra pre¬
ceptum retro respexit: quod euaserat ꝑdidit.
Nec immerito instatuam salis repente conuer¬
sa ẽ: nisi ut fatuos suo etiam exemplo condi¬
ret. Qui sunt et aberrantes: Omnes heretici:
qui relicta ueritatis uia. errando ꝑdesertũ
latrocinantur: et animas captant in pecca¬

Expanded text:
simi, in via vobiscum ambulare: si tardi susimi, in via vobiscum ambulare: si tardi sumus, praevenite nos; non invidemus, quaerimus quos sequamur. Si autem nos putatis celeriter ingredi, currite nobiscum: unum est ad quod omnes festinamus, et qui tardius et qui celerius ambulamus. Qui sunt et retro redeuntes? Qui ex continentia revertuntur in immunditiam, qui ex sancto et singulari bono proposito virginitatis divertuntur in turpitudines voluptatis, et corrupta mente corrumpunt simul et carnem. Hos increpat apostolus Petrus, dicens: Melius illis erat non cognoscere viam salutis, quam cognoscentes retro respicere . O malum, retro respicere! Uxor enim Loth, quae liberata a Sodomitis, contra praeceptum retro respexit, quod evaserat perdidit. Nec immerito in statuam salis repente conversa est , nisi ut fatuos suo etiam exemplo condiret. Qui sunt et aberrantes? Omnes haeretici, qui relicta veritatis via errando per desertum latrocinantur, et animas captant in pecca
Abbreviated transcription (Latin):
alius celerius ambulat: tamen ambulant.
Excitandi sunt gͦ remanentes: retro redeun¬
tes reuocandi: errantes inuiam ducendi. Tar¬
di exhortandi: celeresimitandi. Qui non ꝓficit.
remansit inuia. Qui forte a meliore ꝓposito de¬
clinat. ad id quod deterius reliquerat: reuer¬
sus ẽ retro. Qui fidem deserit: auia errauit.
Cum tardis sit nobis et cum celeriorib ratio:
cum ambulantib tamen. Qui ẽ qui non ꝑfi¬
cit: Qui se putauerit esse sapientem : qui di¬
xerit. sufficit michi quod sum: qui non atten¬
derit eum qui dicit. que retro oblitus. in ea
quȩ ante sunt extentus.:⁊ scđm intentionem se¬
quor. ad palmam uocationis dei in xp̃o iħu.
Currentem se dixit: sequentem se dixit. Non
remansit: non retro respexit. Absit ut erra
uerit: quia uiam ipsam docebat: qui et te
nebat. et ostendebat. Celeritatem autem eiꝰ
ut imitaremur: ait. Imitatores mei estote:
sicut et ego xp̃i. Arbitramur gͦ nos dilectis¬

Expanded text:
alius celeriualius celeriuExcitandi sunt ergo remanentes, retro redeuntes revocandi, errantes in viam ducendi, tardi exhortandi, celeres imitandi. Qui non proficit, remansit in via: qui forte a meliore proposito declinat ad id quod deterius reliquerat, reversus est retro: qui fidem deserit, a via erravit. Cum tardis sit nobis et cum celerioribus ratio, cum ambulantibus tamen. Quis est qui non proficit? Qui se putaverit esse sapientem; qui dixerit, Sufficit mihi quod sum; qui non attenderit eum qui dicit, Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam vocationis Dei in Christo Jesu . Currentem se dixit, sequentem se dixit; non reverit, qui viam ipsam dnebat et ostendebat. Celeritatem autem ejus ut imitaremur, ait: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Arbitramur ergo nos, dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
li iumento insideres. te gestiendo uellet
p̃cipitare: nonne ut securus iter ageres.
cybaria ferocienti subtraheres: et fame
domares. quod freno non posses: Caro no¬
stra: iumentum nr̃m est. Iter agimus in
ierłm. Plerunq nos rapit: et deuia conat᷑
excludere. Tale gͦ iumentum: cohibeamꝰ
ieruniis. Uidete illum gub̃natorem. eun¬
demq uiatorem apłm paulum : uidete
illum iumentũ suum domantem. Infa¬
me inquit et siti: in ieiuniis sepius: casti¬
go inquit corpus meũ. et inseruitutẽ re¬
digo. Ita ergo et tu qui ambulare desideras:
dogia carnem tuam: et ambula. Ambu¬
las enim.si amas. Non enim ad diñ passi
bus. sed affectib currimus. Uia gͦ ista nr̃a:
ambulantes querit: Tria sunt hominũ ge¬
nera: quȩ odit. Remanentẽ: retro redeun¬
tem: aberrantem. Ab his tribus generib
malis: domino adiuuante uindicet᷑. et de¬
fendatur gressus nr̃. Iam uero eum ambu¬
lantes sumus: alius tardius ambulat.

Expanded text:
li jumento insideres, quod te gestiendo vellet li jumento insideres, quod te gestiendo vellet praecipitare; nonne ut securus iter ageres, cibaria ferocienti subtraheres, et fame domares quod freno non posses? Caro nostra jumentum nostrum est: iter agimus in Jerusalem; plerumque nos rapit caro, et de via conatur excludere. Tale ergo jumentum cohibeamus jejuniis. Vide illum gubernatorem eumdemque viatorem apostolum Paulum, vide illum jumentum suum domantem. In fame, inquit, et siti, in jejuniis saepius , castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Ita ergo et tu, qui ambulare desideras, doma carnem tuam, et ambula. Ambulas enim, si amas. bus, sed affectibus currimus. Via ergo nostra ambulantes quaerit. Tria sunt hominum genera, quae odit Deus: Remanentem, retro redeuntem, aberrantem. Ab his tribus generibus malis Domino adjuvante vindicetur, et defendatur gressus noster. Jam vero, cum ambulantes sumus, alius tardius ambulat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quando dicebat. grã salui facti estis: tutelã
ex orabat. Quando dicebat. inpsalmis et
hymnis cantantes cordibus ur̃ĩs dño: cele¬
uma scm̃ docebat & dicebat. Quando dice¬
bat. spe salui facti sumus: anchoram in cordi¬
bus credentium figebat. Quando dicebat.
ierłm quȩ sursum ẽ. libera ẽquȩ est mater
nr̃a: ipsam patriam demonstrabat. Quando
dicebat. ubi est mors contentio tua. ⁊ gras
s iam in ꝓpria patria letabatur. Ooptime
gub̾nator: opulcherrime magister et doctor
Docusti ⁊ fecisti: et ideo celeriter ꝑuenisti:
forte ut assolet refugit nauigium. et insoli¬
tos fluctus maris horrescit. desideratq iter
conficere: quo et si tardius ad patriam ua¬
leat ꝑuenire: demonstrabo uiam. immo
ipsa se demonstrat uia. Ecce in ȩuangłio
clamat saluator. Ego sum uia. Fabes uiã.
ambula: sollicitus tamen. Doma iumen¬
tum tuum. carnem tuam: ipsi enim insi¬
det anima tua. Quomͦ si in hac uita morta¬

Expanded text:
Quando dicebat, Gratia salvi facti estis ; tutelam Quando dicebat, Gratia salvi facti estis ; tutelam exorabat. Quando dicebat, Iu psalmis et hymnis cantantes in cordibus vestris Domino ; celeuma sanctum docebat. Quando dicebat, Spe salvi facti sumus ; anchoram in cordibus credentium figebat. Quando dicebat, Jerusalem qua sursum est, libera est, quae est mater nostra ; ipsam patriam demonstrabat. Quando dicebat, Ubi est, mors, contentio tua? Gratiassed jam in propria patria laetabatur. O optime gubernator, o pulcherrime magister et doctor, docuisti, fecisti; et ideo celeriter pervenisti, forte, ut assolet, refugit navigium, et insolitos fluctus maris horrescit, desideratque iter conficere, quo, etsi tardius, ad patriam valeat pervenire; demonstrabo viam, imo ipsa se demonstrat via. Ecce in Evangelio clamat Salvator, Ego sum via . Habes viam, ambula, sollicitus tamen doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via morta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eius aquas ambulantes. securi ad patri
amꝑuenerunt. S exurgit uentus ual
dus. et magna tempestas: sua cuiusq cupi¬
ditas. Titubat fides in mari: clamet inte
petrus.Domine pereo.Dabit manũ mer¬
genti. nec funt ꝑire: ille qui ꝓpt̾ nos suꝑ
aquas dignatus ẽ ambulare. Uide apłm
paulum hoc nauigium non solum demon¬
strantem. uerũ etiam ascendentem: et ꝗͣ.
plurimos inuitantem. Quando dicebat.
habentes uictum et tegumentum. bis con¬
tenti simus: quid aliud quam competen¬
tem sitarciam imponendã eẽ monstrabat:
nauem ascendebat. Quando dicebat. in¬
humilitate : longanimitate: mansue¬
tudine: quid aliud quam funes exten¬
debat: Quando dicebat. manet fides.
spes. caritas: maior hoꝵ caritas: uela colloca¬
bat. Quando dicebat. uerbum dei habitet
tempus habemus operemur bonum ad om̃s
et operantes ꝓpriis manib ur̃is: quid aliud
quam sentinam exhauriri precipiebat

Expanded text:
ponde, o Paule, talia de nobis requirenti; ponde, o Paule, talia de nobis requirenti; et quia minus valeo ad respondendum, te dus et magna tempestas, sua cujusque cupiditas. Titubat fides in mari, clamet in te Petrus, Domine, pereo: dabit manum mergenti, nec sinit perire ille qui propter nos super aquas dignatus est ambulare . Vide apostolum Paulum, hoc navigium non solum demonstrantem, verum etiam ascendentem, et quam plurimos invitantem. Quando dicebat, Habentes victum et tegumentum, his contenti simus ; quid aliud quam competentem sitarciam imponendam esse monstrabat? navem ascendebat. Quando dicebat, Inhumilitate, longanimitate, mansuetudine ; quid aliud quam funes extendebat? Quando dicebat, Manet fides, spes, charitas; major horum charitas ; vela colligebat. Quando dicebat, Verbum Dei habitet tempus habemus, operemur bonum ad omnes ; et, Operantes propriis manibus vestris : quid aliud quam sentinam exhauriri praecipiebat?
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ꝑ elemosinas mundet᷑ conscientia: ñ
impediatur huius nr̃i cursus natuigii. Ope¬
remur manibus: ut hoc possimus. Manib
suis sentinam exhauriebat: qui dicebat:
Manibus meis coram eo nocte: et ñ sũ de¬
ceptus. Nonnegligamus nr̃a peccata. Mi-¬
nuta sunt: sed multa sunt. Fluctus unꝰ
ualidus irruens obruit nauem.minatur¬
q: naufragium: humor autem ꝑrimas
influens et insentinam ueniens:⁊ nisi sub¬
inde siccetur. hoc idem facit. Ergo exhau¬
riatur sentina: non negligatur miscðia:
quia elemosina a morte liberat : et ipsa pur¬
gat peccata. Adsit nr̃a tutella. xp̃i grã: ce¬
leuma nr̃m dulce cantemus alleluia: ut
leti ac securi ingrediamur sempiternam ac
felicissimam patriam.Nonmetuat anima ma¬
re hoc magnum. scłm scilicet: euius fluctꝰ
ac turbinessentimus. immicas scłi potesta¬
tes. in dõsperantes. Multi iam scĩ hos fluctꝰ¬
spreuerunt: multi calcauerunt: multi su¬

Expanded text:
tor, non solum intelligit, verum etiam videt tor, non solum intelligit, verum etiam videt impediatur hujus nostri cursus navigii, opeadsit, qui totum per oculos carnis, nihil suis sentinam exhauriebat qui dicebat: Manibus meis coram eo nocte, et non sum deceptus . Non negligamus nostra peccata: minuta sunt, sed multa sunt. Fluctus unus validus irruens obruit navem, minaturque naufragium: humor autem per rimas influens et in sentinam veniens, nisi subinde siccetur, hoc idem facit. Ergo exhauriatur sentina, non negligatur misericordia; quia eleemosyna a morte linerat, et ipsa purgat peccata . Adsit nostra tutela Christi gratia, celeuma nostrum dulce cantemus Alleluia; ut laeti ac securi ingrediamur sempiternam ac felicissimam patriam. Non metuat anima mare hoc magnum, saeculum scilicet, cujus fluctus ac turbines sentimus inimicas saeculi potestaservantia; quid est quod nobis praedicatur, Vespreverunt, multi calcaverunt, multi su
Abbreviated transcription (Latin):
rar. Hȩc fr̃s dilectissimi. quȩ dono ipsius
caritatis dicta sunt sc̃itati ur̃ẽ. ita hereant
cordibus et sensib urĩs: ut eadem ipsa cari¬
tas fructum in uob̃ in ueniat oꝑis: non
stis. Eia fr̃s mei ardenter desideremus ꝓpͥ
am patriam: ꝑegrinationem istam que nos
ab ea adhuc detinet. toleremus. ñ amemꝰ.
festinemus tamen: non ẽ quare hic stare:
nec inuenis inseculo. quod iam possis amare.
Ipse enimamor parentum :⁊ coniugũ: fili¬
orum ⁊ facultatum÷ aut magnum quib¬
dam ineusserunt laborem: aut magnum
pariunt timorem. Non ẽ quare hic sta¬
re. Melius enim festinando appetimus
sempiterna: quam hic remanendo. scłi
nos app̃hendat ruina. Preparemus sitar¬
ciam: apprehendamus et ascendamus
nauem ⁊ fidem simul et crucẽ. Nec desit
anchora. spes nr̃e salutis: extendamus fu¬
nes. diuersas uirtutes: uela caritatis collo¬
cemus: inuocemus uentum ꝓsꝑum. uer¬
bum dei. Exhauriamus sentinam apecca¬

Expanded text:
rar. Haec, fratres dilectissimi, quae dono ipsius rar. Haec, fratres dilectissimi, quae dono ipsius charitatis dicta sunt Sanctitati vestrae, ita haereant cordibus et sensibus vestris; ut eadem ipsa charitas fructum in vobis inveniat operis, non . Omnis qui baptismum Christi iam patriam; peregrinationem istam, quae nos ab ea adhuc detinet, toleremus, non amemus: festinemus tamen. Non est quare hic stare; nec invenis in saeculo, quod jam possis amare. Ipse enim amor parentum, conjugum, filiorum, facultatum, aut magnum quibusdam incusserunt laborem, aut magnum pariunt timorem: non est quare hic stare. Melius enim festinando appetimus sempiterna, quam hic remanendo saeculi nos apprehendat ruina. Praeparemus sitarciam, apprehendamus et ascendamus navem fidem simul et crucem, nec desit anchora spes nostrae salutis, extendamus funes diversas virtutes, vela charitatis colligamus, invocemus ventum prosperum verbum Dei; exhauriamus sentinam a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ambulare: sed amara est. asꝑa est. Arta
enim et angusta uia ẽ: quȩ ducit ad ui¬
tam. Xp̃c transiuit⁊ et adhuc asꝑa est:
Caput transiit : et membra dubitant:
homo. Tot milia martyrũ transierunt:
et adhuc tibi asꝑa est: Transierunt se¬
nes: transierunt iuuenes. ⁊ transierunt
pueri: puelle transierunt: uiam quam
timebas tritam tibi fecerunt. Ambula gͦ
uiam: securus ambula. Quid enĩ metuis
inhac uia mortem: et mortemtimes qui
ad uitam curris: Si bonus bene inhac¬
uita curris: mors tibi ianua erit: quȩ
te rep̃sentet. non quȩ auferat uitȩ.Am¬
bula gͦ uiam: immo ipse qui ꝓpter te factꝰ
est uia. ipse te ducat ꝑ seipsum. ad se ipsũ
Ipse ẽ enim uia: ueritas et uita. Dic gͦ dõ
tuo. Oanima fidelis et pia: dic dic. Secu¬
ra dic: et cum ꝓpħa ueraciter exclama.
Deduc me domine inuia tua: et ambula¬
bo inueritate tua. Tunc ad te securus ꝑue¬
niam: si in finem usq tua grã non dese¬

Expanded text:
ambulare: sed amara est, aspera est; arcta ambulare: sed amara est, aspera est; arcta enim et angusta via est, quae ducit ad vitam . Christus transivit, et adhuc aspera est? Caput transiit, et membra dubitant? homo. Tot millia martyrum transierunt; et adhuc tibi aspera est? Transierunt senes, transierunt juvenes, transierunt pueri, puellae transierunt, viam quam timebas tritam tibi fecerunt. Ambula ergo viam, securus ambula. Quid enim metuis in hac via? Mortem? Et mortem times, qui ad vita curris. Mors tibi janua est quae te repraesentat non quae auferat vitam. Ambula ergo viam, imo ipse qui propter te factus est via, ipse te ducat Ipse enim est via, veritas et vita . Dic ergo Deo tuo, o anima fidelis et pia; dic, dic, secura dic, et cum propheta veraciter exclama, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Tunc ad te securus perveniam, si in finem usque tua gratia non dese
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione ac salute: nisi caritas quȩ
nunquam cadit: O caritas quam magnas
uires habes: de celo dm̃ deposuisti. Ocara sa¬
nitas. o scã et uera caritas que tanta es in
terris:⁊ quanta eris in cęlis: Quȩ tantum po¬
tes in hac pugna mortalitatis adhuc sollici¬
ta÷ quantum poteris in illa pace ꝑfecta
na: et si inde eminet uirtus caritatis que
omnia sustinet : domini tui imitare uesti
te de cȩlesti sede ad terrena descendit: tu
ꝓpter te fuge terrena: appete celestia. Si
dulcis ẽ mundus: dulcior ẽ xp̃c. Si ami¬
rus ẽ mundus: omnia ꝓte sustinuit
xp̃c. Uia tibi factus ẽ ipse saluator. Sur¬
ge ambula ⁊ habes quo: nolipigrescere.
S forte queris quo. Uides enim uiam: et
queris quo ducat hec ipsa uia: Ad uerita¬
tem et ad uitam ducit. Si amaͤ ueri¬
tatem: si desideras uitam ⁊ et cui.¬
pis ad ueritatẽ et ad uitam uenire: auia
noli errare. Uideo inquis uiam : et cupio

Expanded text:
pro nostra redemptione ac salute, nisi charitas quae pro nostra redemptione ac salute, nisi charitas quae nunquam cadit? O charitas, quam magnas vires habes, quae de coelo Deum deposuisti! O chara sanctitas, o sancta ac vera charitas, quae tanta es in terris, quanta eris in coelis? Quae tantum potes in hac pugna mortalitatis adhuc sollicita, quantum poteris in illa pace perfecta na, et si in te eminet virtus charitatis quae omnia sustinet, Domini tui imitare vestigte de coelesti sede ad terrena descendit: tu propter te fuge terrena, appete coelestia. Si dulcis est mundus, dulcior est Christus: si amarus est mundus, omnia pro te sustinuit Christus. Via tibi factus est ipse Salvator: surge, ambula; habes quo, noli pigrescere. Sed forte quaeris, Quo? Vides enim viam, et quaeris quo ducat haec ipsa via? Ad veritatem et ad vitam ducit. Si amas veritatem, si amas vitam, et cupis ad veritatem et ad vitam venire, a via noli errare. Video, inquis, viam, et cupio
Abbreviated transcription (Latin):
Facti estis mali serui: bonorum seruoꝵ xͥ.
ꝑipsos conterit contumaciam urãm: per
ipsos dissipat consilia ur̃a: ꝑ ipsos retribuet
seelera urã in capita ur̃a. Ipse autẽ dñs quẽ
uos interemistis. non uos seruos.sed liberos
ẽẽ eupiebat: quando dicebat. Siuos filius
liberauerit: tunc uere liberi eritis. Uos au¬
tem dũm dm̃ regem. et ipsam ueram lib̾tatẽ.
non solum repudiastis: uerũ etiam necare
cupientes. clamastis. Non habemus regẽ:
nisi solum cesarem.Sz ne in hoc quidem
gloriemini qđ xp̃m occidistis: actum est
potius de uobis et nescistis. Audite ipsũ
illatam. Ceterum qualis mors potuit. eẽ
triduana: maxime illius qui ꝑeundẽ ꝓ¬
pħam malio locodicit. nunquid qui dor¬
mit non adiciet ut resurgatꝰ Ego in qͥt
dormiui. Ego qui potestatem habeo po¬
nendi animam meã: ego dormiui. Non qr
seuistis: non quia insanistis: ego imple¬
ui quod uolui: uos inscelere remansistis.

Expanded text:
facti estis mali servi bonorum servorum Chfacti estis mali servi bonorum servorum Christi. Per ipsos conterit contumaciam vestram, per ipsos dissipat consilia vestra, per ipsos retribuit scelera vestra in capita vestra. Ipse autem Dominus quem vos interemistis, non vos servos, sed liberos esse cupiebat, quando dicebat: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Vos autem Dominum Deum regem, et ipsam veram libertatem non solum repudiastis, verum etiam necare cupientes clamastis, Non habemus regem, nisi solum Caesarem . Sed ne in hoc quidem gloriemini quod Christum occidistis, actum est potius de vobis, et nescistis. Audite ipsum illatam. Caeterum qualis mors potuit esse triduana, maxime illius, qui per eumdem prophetam alio loco dicit, Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat ? Ego, inquit, dormivi: ego, qui potestatem habeo ponendi animam meam. Ego dormivi; non quia saevistis, non quia insanistis: ego implevi quod volui: vos in scelere remansistis.
Abbreviated transcription (Latin):
ons uitȩ. Disciplina ceditur: salus uulnera¬
tur: uitamoritur. Occidit ad tempus uitã
mors: ut inꝑpetuo auita occideret᷑ mors.
Quid hic iudei in hac morte xp̃i exultauert̃
quasi uictores: Et dum terrenũ et caducũ
regnum timuerunt ꝑdere: regem cȩli et
t̃re non dubitauerunt occidere. S nec siẽ
putauerunt: uictores extiterunt. Si enĩ
uicerunt: regnum quomͦ ꝑdiderunt:
Quomodo nunc usq serui remanserunt:
Istananq causa ẽ: qua ab eis xp̃c occisus
est: Dixeruntq apud se pͥncipes iudeorũ.
ut euanglista narrat. Uidetis inquiunt q
totus mundus abit post iħm: Si dimiseri¬
mus illũ uiuere: uenient romani. et tolleñ
nobis. et locum et regnum. Et xp̃m occide¬
runt: et locum et regnum ꝑdiderunt.Qͥd
uobis ꝓfuit insan iudei: qđ tantũ scelus
admisistis: Nunquid quia xp̃o dño ut de¬
cuit seruire noluistis: idõ eiꝰ dñio caruistis¬
dum illi seruiunt reges quib uos seruitis:

Expanded text:
fons vitae, disciplina caeditur, salus vulnerafons vitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur, occiditur ad temous vita a morte, ut in perpetuo a vita occidatur mors. Quid hic Judaei in hac morte Christi? Exultaverunt quasi victores, et dum terrenum et caducum regnum timuerunt perdere, regem coeli et terrae non dubitaverunt occidere. Sed nec sicut putaverunt, victores exstiterunt. Si enim vicerunt, regnum quomodo perdiderunt? Quomodo nunc usque servi remanserunt? Ista namque causa est qua Christus ab eis occisus est. Dixerunt namque apud se principes Judaeorum, ut evangelista narrat: Videtis, inquiunt, quia totus mundus post eum abiit; si dimiserimus eum vivere, venient Romani et tollent nobis et locum et regnum; et Christum occiderunt, et locum et regnum perdiderunt. Quid vobis profuit, o insani Judaei, quod tantum scelus commisistis? Numquid quia Christo Domino, ut decuit, servire noluistis, facti Dum illi serviunt reges, quibus vos servitis,
Abbreviated transcription (Latin):
nuerit: putocaritatem ur̃am ignorare non
posse. Camen exinde aliquid dicam: si tam̃
de tanto aliquid digne dicam. Prius illud
quod ds̃ homo: quod uerbũcaro factum est:
quod multa bona fecit. et mala ꝑpessus ẽ: qͦd
mortuos suscitauit. et mortuus ẽ: qđ singu¬
laris illa patientia. ꝑtulit diabolum temp¬
tatorem: discipulum traditorem: qđ ipsũ
iudam pͥus quam ostenderet traditorem ꝑtu¬
lit furem ÷ et ante exꝑimentũ uinculoꝵ eru¬
cis ac mortis. labiis eius dolosis ñ negauit
osculum pacis. In ipsa autẽ morte quanta
sustinuit: ꝑtulit odiorum flammas: mi¬
nistros pessimi cordis: linguis clamauerunt
iudei. Crucifigite: crucifigite. Ut rei rema¬
nerent iudei: innocens ab eis crucifixus ẽ
filius dei. Ad crucem ducitur: expalmatur
qui est uera palma uictoriȩ. Spinis coronat᷑:
qui spinas peccatorum uenit confringere.
Ligatur: qui soluit compeditos. Ligno sus¬
penditur: qui eligit elisos. Aceto potatur:

Expanded text:
nuerit, puto Charitatem vestram ignorare non nuerit, puto Charitatem vestram ignorare non posse. Tamen exinde aliquid dicam, si tamen de tanto aliquid digne dicam. Prius illud, quod Deus homo, quod Verbum caro factum est ; quod multa bona fecit, et mala perpessus est; quod mortuos suscitavit, et mortuus est; quod singularis illa patientia pertulit diabolum tentatorem, discipulum traditorem; quod ipsum Judam priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem, et ante experimentum vinculorum, crucis ac mortis, labiis ejus dolosis non negavit osculum pacis. In ipsa autem morte quanta sustinuit? Pertulit odiorum flammas, ministras pessimi cordis linguas. Clamaverunt Judaei, Crucifige, crucifige : ut rei remanerent Judaei, innocens ab eis crucifixus est Fiqui est palma victoriae, spinis coronatur qui spinas peccatorum nostrorum venit confringere; ligatur qui solvit compeditos; ligno suspenditur qui erigit elisos; aceto potatur
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ad aquam seuiunt. Ingredieris cu:
ingredientur et illi post te. S aqua conu̾¬
sa illis erit inꝑnitiem: dibi ꝓficit ad salu¬
tem. Illos obruet: te abluet. Illos damna¬
bit: de liberabit. Post hec suscipies mel de
petra: quo siti tuam saties. Petra enĩ erat.
xp̃c: ex cuius preceptis. tanquã exfonti¬
bus dulcedinis satieris. Gustabis et panẽ
illum scilicet qui dixit. Ego sum panis u¬
uus: qui de celo descendi. Gustabis: et uide¬
bis quam suauis ẽ dominus. Et si inte em¬
net uirtus caritatis que omnia sperat:⁊ ꝑ
heremum te necesse ẽ transire idest utaris
hoc mundo tanquam non utens: ut inhae
uia peregrinum te noueris ẽẽ. si t̃ram pro¬
missionis cupis intrare. Hȩc terra ẽ: dequa
ꝓpħa cantat. & dicit. Credo uidere bona do¬
mini: interra uiuentiũ. Ultima uirtus cari
tatis restat: quȩ omnia sustinet. et nunquã
finis legis xp̃c. Quanta autẽ ꝓ nobis susti¬

Expanded text:
Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur et illi post te: sed aqua conversa illis erit in perniciem, tibi proficiet ad salutem; illos obruet, te abluet; illos damnabit, te liberabit. Post haec suscipies mel de petra, quo sitim tuam saties. Petra enim erat Christus , ex cujus praeceptis tanquam ex fontibus dulcedinis satieris. Gustabis et panem, illum scilicet qui dixit, Ego sum panis vivus qui de coelo descendi : gustabis, et videbis quam suavis est Dominus . Et si in te eminet virtus charitatis quae omnia sperat, per eremum te necesse est transire; id est, utaris hoc mundo tanquam non utens ; ut in hac via peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cupis intrare. Haec terra est de qua propheta cantat et dicit: Credo videre bona Domini in terra viventium tatis restat, quae omnia sustinet, et, nunquam finis Legis Christus . Quanta autem pro nobis ipse susti