comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant reuiuiscant. xxxiiii. de bonis
mortuis et malis mortui
pna ergo.dum sunt corrupta im¬
mo mortua. quid ꝓsunt: ꝓfecto
iam nec uere bona. nec boni fructus
dicenda sunt: qm̃ uirum bonum bo¬
nam ue arborem nec creant nec cu¬
mulant. neo p̾mio digna sunt: qm̃
go nec malus ꝑꝑ bona sua est bonus.
nec bonus ꝑꝑ mala sua est malus.
Atq ideo expresse locutionis sectator.
nec illa dignabit᷑ nuncupare bona.
nec ista mala. qm̃ morib siuis cassa
anatiuo uigore degenerant. Nimi¬
rum que ꝑse regnarent fortiori suꝑ¬
ueniente torpentia subiacent. Recte
ergo dñs quibdam ait. Quomͦ po¬
testis bona loqui cum sitis maliͤ
Nam qui mali sunt: nec bona loqͥ
possunt. Sic mala arbor ñ potest
facere bonos fructus: qm̃ ñ est qui faci
at ñ est usq adunum. Nemo enim fa¬
cit bonum: donec accesserit ad unum id
est deum. Sic bona arbor ñ pot̾ facere
malos fructus. Potest fortasse arbor bo¬

Expanded text:
fuerant, reviviscant. CAPUT XXXIV. De bonis fuerant, reviviscant. CAPUT XXXIV. De bonis mortuis, et malis mortuis. Bona ergo dum sunt corrupta, imo mortua, quid prosunt? profecto jam nec vere bona, nec boni fructus dicenda sunt; quoniam virum bonum, bonamve arborem, nec creant, nec cumulant, nec praemio digna sunt, quongo nec malus, propter bona sua est bonus; nec bonus propter mala sua est malus: atque ideo expressae locutionis sectator, nec illa dignabitur nuncupare bona, nec ista mala, quoniam moribus suis cassa a nativo vigore degenerant. Nimirum quae per se regnarent, fortiori superveniente, torpentia subjacent. Recte Dominus quibusdam ait: Quomodo potestis bona loqui cum sitis mali? , nam qui mali sunt, nec bona loqui possunt. Sic mala arbor non potest facere bonos fructus, quoniam non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Nemo enim facit bonum, donec accesserit ad unum, id est Deum; sic bona arbor non potest facere malos fructus. Potest fortasse arbor bo
Abbreviated transcription (Latin):
a finib gr̃a confortante adiutus.
in uisum ꝓpulsat languorem: tro¬
pheum diu optatum. uix quidem:
at tandem ad ipiscitur. Et hee qͥdem
sunt ꝓpassiones: que dum citra con¬
sensum sunt:ueniales sunt. Ex
quo enim assensus adhibetur: dãꝑ¬
nabile fit qd̃ ad mittitur. Est autẽ
consensus. quotiens aut uoluptate
aut amaricatione incitati. siue ꝑde
liberationem siue ꝑ impetum: p̃ui¬
tati ad quiescimus. ñ iam libidinẽ
animi repͥmentes. s frena laxantes. ut
uoluntas iam nichil desit malitie licet
aliqͣn frustretur effectione. Idq est. qd̃
uirum aut malum creat: aut in ma¬
lo cumulat. Homo dum talis est: ma¬
la arbor est. que bonos fructus ñ facit.
Int̾im tamen plerumq multa agit.
que si scd̾m naturam attendas: bona
utiq sunt. si scd̾m effectum. iam non
sunt.Nimirum uicinia mali: bona
eneruantur. Quippe modicum ferm̃¬
D. cotam massam corrumpit.donecpe¬
snitentia succurrat. ut ea que mortua

Expanded text:
a finibus, gratia confortante adjutus, a finibus, gratia confortante adjutus, invisum propulsat languorem, tropaeum diu optatum vix quidem, at tandem adipiscitur. Et hae quidem sunt propassiones quae, dum citra consensum sunt, veniales sunt. Ex quo enim assensus adhibetur, damnabile fit quod admittitur. Est autem consensus, quoties aut voluptate, aut amaricatione incitati, sive per deliberationem, sive per impetum, pravitati acquiescimus, non jam libidinem animi reprimentes, sed frena laxantes, ut voluntas jam nihil desit malitiae, licet aliquando frustretur effectione; idque est quod virum aut malum creat, aut in malo cumulat. Homo dum talis est, mala arbor est, quae bonos fructus non facit. Interim tamen plerumque multa agit, quae si secundum naturam attendas, bona utique sunt; si secundum effectum, jam non sunt. Nimirum vicinia mali bona enervantur: Quippe modicum fermenti totam massam corrumpit , donec poenitentia succurrat, ut ea quae mortua
Abbreviated transcription (Latin):
ñ abhominari. huiusm᷑i indelib̾atio¬
ne immorari.eiq fauere:plane est
pͣuitati consentire. Nec prites illum
quem affectꝰ mali undiq ꝑtemptãt
licet qͦdammꝰ affectum: io affectib p̾¬
b̾e assensum. Nam uir bonus affec¬
tionum ꝓcacitatemtolerat inuitꝰ.
qd̵ non uult. illl agens. O ui enim
pͣuo motui fauet. hac ꝑ hoc fouet:
is qͣmuis dissentiat accioni: eius pͣ¬
ue iam cõsentit radici. factus utiq
malus qm amat malum. Is si pͣui.
motus impetum mox opp̾ssisset si¬
ne uulnere de hoste tumphasset.
Nam quotiens quisq assultus pati¬
tur uitioꝵ tociens num̾o si uiriliter
resistit. tumphator existit. tot ad qͥ¬
rens coronas quot uictorias. E contͣ
pͣuum aduersus motum qͣnto qͥłq
mollius sehabet: tantumdẽ confu¬
sionis optinec. Ueruntñ quisquis
deo defensus. ab amore uicii uolun¬
tateq peccandi abstinet dicens cum
apło. qd̾ nolo id ago suisq demum

Expanded text:
non abominari, hujusmodi in deliberationon abominari, hujusmodi in deliberatione immorari, eique favere, plane est pravitati consentire. Nec putes illum quem affectus mali undique pertentant, licet quodammodo affectum, ideo affectibus praebere assensum: nam vir bonus affectionum procacitatem tolerat invitus, quod non vult illud agens: qui enim pravo motui favet, ac per hoc fovet, is quamvis dissentiat actioni, ejus pravae jam consentit radici, factus utique malus, quoniam amat malum. Is si pravi motus impetum mox oppressisset, sine vulnere de hoste triumphasset. Nam quoties quisque assultus patitur vitiorum, toties numero si viriliter resistit triumphator existit, tot acquirens coronas quot victorias. Econtra pravum adversus motum quanto quisque mollius se habet, tantumdem confusionis obtinet. Verumtamen quisquis Deo defensus ab amore vitii voluntateque 165 peccandi se abstinet, dicens cum Apostolo: Quod nolo id ago , suisque demum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amplexatur: delectatio. cui ratio dissẽ¬
tiat. nec tamen extinguat: delectatio.
modum excedit. flagitioq ꝓxima est:
quotiens eo usq uagatur. ut anagon¬
dum sit qd̃ suggerit deliberetur. dis¬
cussio inquirens quid sit bonum qͥd
uero malum: ꝓbatur. Iurca illud.
Omnia ꝓbate̾. s ed qd̾ discussio ne pͣ¬
uum cernitur: in de delib̾are. fiet ne
nec ne m̃ito accusatur. Propt̃ illud
qd bonum est tenete. qui ita delib̾at.
iam ñ uiuit. nec dum mortuus est.
Quippe dum de utroq disceptat: utr̃
uelit ignorat. Neutrum enim adhuc
uult. Nam si al t̾utri consentiret: de¬
liberatio iam ñ foret. Is animum nec
auertit malo. nec aduertit bono: et
qm uttumq nouit. dubius tamen
utrum duors eligat: ñ mox malo p̾¬
fert bonum. ñ statim sꝑuit malum
ueneratus bonum: sine dubio mius¬
tus est. Quamius enim eiuitio unde
deliberat rõ ñdum consenserit: at¬
tam̃ huiꝰmodi delib̾ationem statim

Expanded text:
et amplexatur. Delectatio cui ratio dissenet amplexatur. Delectatio cui ratio dissentiat, nec tamen exstinguat, delectationis modum excedit, flagitioque proxima est, quoties eo usque vagatur, ut an agendum sit quod suggerit deliberetur. Discussio inquirens quid sit bonum, quid vero malum probatur. Juxta illud: Omnia probate . Sed quod discussione pravum cernitur, inde deliberare fietne necne, merito accusatur, propter illud: Quod bonum est tenete . Qui ita deliberat, jam non vivit, necdum mortuus est; quippe dum de utroque disceptat, utrum velit ignorat; neutrum enim adhuc vult. Nam si alterutri consentiret, deliberatio jam non foret, is animum nec avertit malo, nec advertit bono. Et quoniam utrumque novit, dubius tamen utrum duorum eligat, non mox malo praefert bonum, non statim spernit malum, veneratus bonum; sine dubio injustus est. Quamvis enim ei vitio unde deliberat, ratio nondum consenserit; attamen hujusmodi deliberationem statim
Abbreviated transcription (Latin):
relinquuntur. xxxiii.De concupis¬
xistia ⁊ ueniali pecc̃o ⁊ in uincibili.
oncupiscentia ergo. qm̃ ipsa iniuĩ¬
cibilis est cum cota germinatione
sua qm ea quoq uinci non pot̾. post bap¬
tismum derelicta in baptismo excusat᷑.
Henialia autem qm̃ quodammꝰ uita¬
ri possunt: ñ more inuicibilium cũ
fiunt absq reatu sunt: s ueniam satis¬
factione leui tam̃ expectant. Nenialia
autem siue mumcibilia sicut etiam
cͥminalia: ortum sortiuntur inmente.
Singula autem trium. nõib suis ser¬
uatis increscunt: quocienscumq ꝓut¬
sua suadet natura corꝑis sibi men̾bra
inflectunt: humana nimirum corrup¬
tio: uarios menti in gerit motus. mẽs
mota: eadem uarietate tabefacit corpꝰ.
Singulis inpeccatis qͥddam inuinci¬
bile est: pͥmus uidelicet motus. quem
aut suggestio diaboli aut fomes pecc̃i
occasione oblata suscitat. qͥddam ue¬
niale: idem uidelicet motus. quẽ iam
quadam cum mora delectatio tractat

Expanded text:
relinquuntur. CAPUT XXXIII. De concupisrelinquuntur. CAPUT XXXIII. De concupiscentia, veniali peccato, et invincibili. Concupiscentia ergo quoniam ipsa invincibilis est, cum tota germinatione sua, quoniam ea quoque vinci non potest, post baptismum derelicta in baptismo excusatur. Venialia autem quoniam quodammodo vitari possunt, non more invincibilium cum fiunt absque reatu sunt; sed veniam satisfactione, levi tamen, exspectant. Venialia autem, sive invincibilia sicut et criminalia, ortum sortiuntur in mente. Singula autem trium nominibus suis servatis increscunt, quotiescunque prout suadet natura, corporis sibi membra inflectunt. Humana nimirum corruptio varios menti ingerit motus; mens mota eadem varietate tabefacit corpus. Singulis in peccatis quiddam invincibile est, primus videlicet motus, quem aut suggestio diaboli, aut fomes peccati occasione oblata suscitat quiddam veniale, idem videlicet motus, quem jam quadam cum mora delectatio tractat
Abbreviated transcription (Latin):
uitio hominis ex bono natum. Sic ecõ¬
bonum: ex malo bonum educit. Sola
caritas ea uirtus est: que uirum bonũ
creat caritatis ꝓ mitio: aliarum quoq
tem accumulat: scĩa scripturarum ꝑ
omnia p̾stante ducatum: dum regnat
caritas. uitium quidem in homine est:
s sine uirib est. Illud quippe solum in¬
terim admittitur. qd̾ aut ex fomite pec¬
cati inuincibile germen erumpit. qͣm
ꝓpassionem aiunt: contͣ huiꝰmodi reme¬
diatur baptisma uixta illud. beatus uͥ
ale est. sine quo non uiuitur : contra
huiusmi cotidiana mala: cotidiana
sunt bona. ut elemosina.or̃o. confessio.
uxta illud. Confitemini alt̾utrũ pec¬
cata ur̃a: ut saluemini. Inuincibilia:
minus sunt mala qm̃ caueri ⁊ uincun
hac uita ñ possunt. hec omnia cum fo¬
mite unde quasi ex mala radice pul¬
lulant:ante lauacrum sieut de concu¬
piscentia ꝑhibet augustinus ad damp¬
nationẽ trahunt. In baptismo. a reatu
soluunt᷑: post baptismum: ad agonẽ

Expanded text:
vitio hominis ex bono natum. Sic econvitio hominis ex bono natum. Sic econbonum, 164 ex malo bonum educit. Sola charitas ea virtus est quae virum bonum creat. Charitatis pro initio, aliarum quoque tem accumulat, scientia Scripturarum per omnia praestante ducatum. Dum regnat charitas, vitium quidem in homine est, sed sine viribus est; illud quippe solum interim admittitur, quod aut ex fomite peccati invincibile germen erumpit, quam propassionem aiunt contra hujusmodi remediatur baptisma, juxta illud: Beatus virale est, sine quo non vivitur. Contra hujusmodi quotidiana mala, quotidiana sunt bona, ut eleemosyna, oratio, confessio, juxta illud: Confitemini alterutrum peccata vestra ut salvemini . Invisibilia minus sunt mala, quoniam caveri et vinci in hac vita non possunt. Haec omnia cum fomite, unde quasi ex mala radice pullulant, ante lavacrum, sicut de concupiscentia perhibet Augustinus, ad damnationem trahunt, in baptismo a reatu solvuntur, post baptismum ad agonem
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq sunt.⁊ bona inserca malis.
⁊ mala bonis. Bona tam̃ et mala alit̾
⁊ alit̾ pensantur: dum attendimus
quid innatura sunt: aut quid in ef¬
ficatia possunt. Uirtus ⁊ uitium siutͥ¬
usq naturam consideras: nec illa un¬
quam esse bona desinit. ⁊ istud semꝑ
malum existit. S in uero utriusq rei
iures metiris. tunc uera ratione unũ¬
qđ q bonum est. cum illum in quo est
uirum aut bonum aut meliorem
efficit. dignum iam gła. Econtra illd̃
rite malum putes: uñ quisq malus
fit aut inmalo crescit merito
iam illa nec bona est. qm̃ nichil ꝓdest:
nec mala. qm̃ nichil obest. Istud uero
pari ratione nec natura utitur ut no¬
ceat: nec contra naturam id fieri po¬
test: ut ualeat.xxxii. ut bona nulla
pocent sic mala nulla iuuant. ui¬
otandum tñ qđ uidentur nocece
bona. cum quis inde extollitur.
ex ꝓdesse mala cum quis inde humili¬
atur. Nunmqͣm tñ uera ratione nocet
bonum. Nocet autem semꝑ uicium:

Expanded text:
plerumque sunt et bona inserta malis, plerumque sunt et bona inserta malis, et mala bonis. Bona tamen et mala aliter et aliter pensantur, dum attendimus quid in natura sunt, aut quid in efficacia possunt. Virtus et vitium, si utriusque naturam consideras, nec illa unquam esse bona desinit, et istud semper malum existit. Sin vero utriusque rei vires metiris, tunc vera ratione unumquodque bonum est, cum illum in quo est virum aut bonum, aut meliorem efficit, dignum jam gloria. Econtra illud rite malum putes unde quisquis malus fit, aut in malo crescit, meritojam illa nec bona est, quoniam nihil prodest; nec mala, quoniam nihil obest. Istud vero pari ratione, nec natura utitur ut noceat; nec contra naturam id fieri potest ut valeat. CAPUT XXXII. Ut bona nulla nocent, sic mala nulla juvant. Notandum tamen quod videntur nocere bona, cum quis inde extollitur, et prodesse mala cum quis inde humiliatur: nunquam tamen vera ratione nocet bonum, nocet autem semper vitium,
Abbreviated transcription (Latin):
dili̾git iniquitatem. ñ id agit unde
p̃mium ferat. Nimirum iniquitatẽ
diligere: id utiq est malam arborem
esse. Mala autem arbor non potest
facere bonos fructus. sicut nec bona
malos. Quid ergo:. Qui uel unam
iniquitatem diligit. nullum interĩ
bonum facit. At ipse est moratione
deuotus. imeiunio sedulus. seueris¬
sime app̾hendit disciplinam. mag¬
no cum affectu impendit miscd̃iam.
solam libidine uexatus: maculam
trahit. Qm̃ ergo p̃p̃ unum uicium qͥs
mala arbor est. nec mala arbor bonos
fructus facere potest quid dicemus :
Num uͥ unum est uicium. nullum est
bonum: Quis hoc astruere conetur: cũ
aliter esse ⁊ ratio consulta discernat.
⁊ exꝑimenti declaratio conuncat: Cõ¬
stat uirum iustum saltem uenialit᷑.
delinquere. cur ñ ĩ constet iuirum in¬
iquum in multis bene agere : Quare
ubi unum est malum. ñ ideo omnia
ibi sunt mala: sicut nec ubi unum est
bonum omnia statim sunt bona. sed

Expanded text:
diligit iniquitatem, non id agit unde diligit iniquitatem, non id agit unde praemium ferat. Nimirum iniquitatem diligere, id utique est malam arborem esse: mala autem arbor non potest facere bonos fructus, sicut nec bona malos, quid ergo? qui vel unam iniquitatem diligit, nullum interim bonum facit. At ipse est in oratione devotus, in jejunio sedulus, severissime apprehendit disciplinam; magno cum affectu impendit misericordiam, solam libidine vexatus maculam trahit. Quoniam ergo propter unum vitium quis mala arbor est, nec mala arbor bonos fructus facere potest. Quid dicemus? Num ubi est unum vitium nullum est bonum? Quis hoc astruere conetur, cum aliter esse et ratio consulta discernat, et experimenti declaratio convincat? Constat virum justum saltem venialiter delinquere; cur non etiam constet virum iniquum in multis bene agere? Quare ubi unum est malum, non ideo omnia ibi sunt mala, sicut nec ubi unum est bonum, omnia statim sunt bona. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
patur. nisi qr quisquis debitis offitiis
timorem dñi amplexatur. consequent̃
sapientia quam incomitatam caritaᷤ
non deserit. pͥstinam tͥumphaturus cõ¬
u̾sationem. diuina miseratione prear¬
mabitur: Nimirum et lamenta peni¬
tentie ⁊ oꝑm̃ claritas tamqͣm insipida
respuuntur. nisi caritas utriq rei con¬
dimentum bñplaciti amministret.
Unde apłs caritatem ñ habenti. nichil
putat ꝓdesse si p̾celleat scientia. si corpꝰ
suum anxietati tradat. si facultates su¬
nobis innotuisse uoluit. omne illud
fore deo ingratum. qd̾ qͣntumlibet ful¬
gere uisatur: iõ sordet qm̃ caritate ñ
conditur. Sed qui diligit iniquitatẽ.
odit animã suam. Qui uero animã
suam odit. is ꝓfecto caritatem ñ habet.
quam si hr̃et: animam utiq suam
amaret. Ninirum recte diligere: d
demum est amimam suam amare.
Qui ergo diligit mniquitatem: iam
ñ habet caritatem. s qd̾ extra caritatẽ
fit. ꝓdesse nequit. Quare dum quis

Expanded text:
patur, nisi quia quisquis debitis officiis patur, nisi quia quisquis debitis officiis timorem Domini amplexatus, consequenter sapientia, quam incomitatam charitas non deserit, pristinam triumphaturus conversationem, divina miseratione praearmabitur, nimirum et lamenta poenitentiae, et operum claritas, tanquam insipida respuuntur, nisi charitas utrique rei condimentum beneplaciti administret. Unde Apostolus charitatem non habenti nihil putat si praecellat scientia, si corpus suum anxietati tradat, si facultates sunobis innotuisse voluit omne illud fore Deo ingratum, quod quantumlibet fulgere visatur, ideo sordet quoniam charitate non conditur. Sed qui diligit iniquitatem odit animam suam , qui vero animam suam odit, is profecto charitatem non habet, quam si haberet, animam suam amaret utique. Nimirum recte diligere, id demum eo animam suam amaret. Qui ergo diligit iniquitatem, jam non habet charitatem, sed quod extra charitatem fit, prodesse nequit; quare, dum quis
Abbreviated transcription (Latin):
sam exerceret. Nec pot̾ bonus ẽẽ. quis¬
quis illicita uellet si auderet. Quodã
enim modo id cuiusq uoluntas affec¬
tat. quicquid solum ex necessitate re¬
cusat. Nam qđ̃ coadus facis. id te fa¬
cere uerum est. id te uelle. falsum est.
uoluntas nimirum. uniu̾sam suꝑ¬
gressa uiolentiam: ius ꝓpͥe lib̾tatis in¬
tactum defendens. seruitutem corꝑis
ex timore penitet. adhuc est seruus.
q̃m flagra formidat ñdum filius qui
patrem amans sꝑat hereditatem.
Seruus autem de habitaculo sari
eicitur. quippe heres ñ futurus. Quã¬
obrem quisqͥs dum penitet solum ti¬
more angitur. is nondum ꝑpeniten¬
tiam ueniam meretur. Uerum qui
largitur timorem: ut extimore peni¬
tendi necessitatem incutiat: is cum
penitentia largietur amorem. ut
sit penitens uenia dignus. tantum
initio sap̃ie p̾uentus largitori suo
ꝓut decet gratus existat. Ut quid enĩ
timor dm̃i iitium sapientie nuncu¬

Expanded text:
sam exerceret. Nec potest bonus esse, quissam exerceret. Nec potest bonus esse, quisquis illicita vellet si auderet.. Quodam enim modo id cujusque voluntas affectat, quidquid solum ex necessitate recusat. Nam quod coactus facis, id te facere verum est, id te velle falsum est. Voluntas nimirum universum supergressa violentiam, jus propriae libertatis intactum defendens, servitutem 163 corex timore poenitet, adhuc est servus, quoniam flagra formidat; nondum filius qui patrem amans sperat haereditatem. Servus autem de habitaculo Sarae ejicitur, quippe haeres non futurus . Quamobrem quisquis dum poenitet, solum timore angitur, nondum per poenitentiam veniam meretur. Verum qui largitur timorem ut ex timore poenitendi necessitatem incutiat, is cum poenitentia largietur amorem, ut sit poenitens venia dignus; tantum initio sapientiae praeventus largitori suo prout decet gratus existat. Ut quid enim timor Domini initium sapientiae nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
nium: qr ꝓpt̾ unum quod rectinec. cete¬
ra omnia que ipse dimictit. ipsi deus
non dimittit. Medico omne unde uult
curari delictum suum cognitum fac̃:
unam inqua egrotare mauult mius¬
ticiam abscondit contra ꝓpħani. De¬
lictum meum cognitum tibi feci: et
iniusticiam meam ñ abscondi. Hũe
ꝓ peccatis rogaturũ iniquitatem
si asperit incorde suo: ñ exaudiet
deus. Ipse enim inqͣcumq hora n¬
gemuerit peccator: omnium iniqͥ¬
tatum eius ñ recordatur .xxxi. qͣlit̃ &¬
ueniam dat. non aliqua immo
õmnia condonat. Namquem omniũ
penitet. pacato iam sibi deo. omniũ
ueniam optinet. Qui autem ł in uno
impenitens ꝑseuerat. ab irato mun̾a
deo. reconciliatis potius danda non
impetrat. Sed penitentiam plecũq
parit timor in illo qui timet ard̃e nõ
peccare. Hir certe malus qm̃ uir bo¬
nus plus horret culpam. quam ge¬
hennam. Ille p̾uidens penam: repri¬
mit culpam. si impune liceret rep̃s¬

Expanded text:
nium, quia propter unum quod retinet, caetenium, quia propter unum quod retinet, caetera omnia quae ipse dimittit, ipsi Deus non dimittit. Medico omne unde vult curari delictum suum cognitum facit, unam in qua aegrotare mavult, injustitiam abscondit, contra Prophetam: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi . Hunc pro peccatis rogaturum, iniquitatem si aspexit in corde suo, non exaudiet Deus , ipse enim in Quacunque hora ingemuerit peccator, omnium iniquitatum ejus non recordatur . CAPUT eniam dat, non aliqua, imo omnia condonat, nam quem omnium poenitet, pacato jam sibi Deo, omnium veniam obtinet: qui autem vel in uno impoenitens perseverat, ab irato munera Deo, reconciliatis potius danda, non impetrat. Sed poenitentiam plerumque parit timor in illo qui timet ardere, non peccare. Vir certe malus, quoniam vir bonus plus horret culpam quam gehennam. Ille praevidens poenam reprimit culpam; si impune liceret, repres
Abbreviated transcription (Latin):
is dum qd̃ nondum odit confitendo accu¬
sat: ꝓprio de iuditio se condempnat.Nõ
enim confitetur aduersum se miustiti¬
am suam dño: qd̾ faceret si qͣm confite¬
cur: adũsam uoluntati sentiret. S ed
qui uere gemit. abhis unde denuo ge¬
mat: cessare disponit. Iuxta illud. Pec¬
casti quiesce. Nimirum gemitus ille
sordet ante deum. qui felitatem ante¬
actam deplorat. futuram exoptat: ñ
qd̃ deploratio ꝑse displiceat: s qđ ex
adiuncto uigere ñ queat. Sic iudã
satis suꝑq penituit. s penitentiam
desꝑatio comes inquinauit. Utrimq
enim qd̃ bonum ẽẽ poterat in ꝓpͥo: cõ¬
taminatur ex alieno. Uñ magnoꝑe
cauendum est:ne quis uitam correc¬
turus. dum conscĩam fida discussio¬
ne eũcit : aliquid tale pꝰ se deserat.
unde conscĩam ꝑnitiose p̾mat. Nam
qui inuno offendit. nolens in emen¬
dari: reus est om̃ium. ũn corde contͥ¬
to se putabat liberatum: reus est om¬

Expanded text:
nondum quod nondum odit confitendo accunondum quod nondum odit confitendo accusat; proprio de judicio se condemnat. Non enim confitetur adversum se injustitiam suam Domino, quod faceret si quam confitetur, adversam voluntati sentiret. Sed qui vere gemit, ab his unde denuo gemat cessare disponit, juxta illud: Peccasti, quiesce . Nimirum gemitus ille sordet ante Deum, qui foeditatem anteactam deplorat, futuram exoptat. Non quod deploratio per se displiceat, sed quod ex adjuncto vigere non queat. Sic Judam satis superque poenituit, sed poenitentiam desperatio comes inquinavit, utrinque enim quod bonum esse poterat in proprio, contaminatur ex alieno; unde magnopere cavendum est, ne quis vitam correcturus, dum conscientiam fida discussione evertit, aliquid tale post se deserat, unde conscientiam perniciose premat. Nam qui in uno offendit , nolens inde emendari, reus est omnium, unde corde contrito se putabat liberatum: reus est om
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam XXX. De confessione.
pactum baptismi subditi adhuc
uanitati non seruamus. scd̾m post
naufragium. nobis refuguim: cons¬
ticuitur confessio. Unde ꝓpħa de dõ lo¬
quens: ad nos sermonem dirigit. in¬
struendos. Effundite coram illo cor¬
da ur̃a. idest confitemini peccata. Et
sub ecdem sensu: item. Reuela dño
uiam tuam. S ante confessionem
ubi uirus euomit᷑ ore: nece̾e ẽ uirus
Cipsum separari acorde. Quidẽ enĩ
effundite corda ur̃a. nisi extra uos
fundite. que latitant in conscientia:
Et quid ẽ extrauos fundite nisi ab
intrinsecus eiecta. extruseẽꝰ annũ¬
tiate: Iuxta. illud. Qm̃ iniqui tatẽ
meam annrintiabo. Nil gͦ ualec
confessio oris. nisi p̃cium sumat
ex affectione mentis. Ante omnia gͦ
opus est. ut malefacta confessurus:
exmalefactis in gemiscat. qm̃ cor con¬
tritum ⁊ humiliatum deus ñ despi¬
cit. Quod si cordis contritio origo est
correctionis: qui de noxa nondum dolet.
aut qd nequiꝰ est de commissa gaudet:

Expanded text:
UT XXX. De confessione. Quoniam pactum baptismi subditi adhuc vanitati non servamus, secundum post naufragium nobis refugium constituitur confessio. Unde Propheta de Deo loquens ad nos sermonem dirigit instruendos: Effundite coram illo corda vestra , id est confitemini peccata. Et sub eodem sensu item: Revela Domino viam tuam . Sed ante confessionem, ubi virus evomitur ore, necesse est virus ipsum separari a corde. Quid est enim effundite corda vestra, nisi extra vos fundite quae latitant in conscientia? et quid est extra vos fundite, nisi ab intrinsecus ejecta extrinsecus annuntiate, juxta illud: Quoniam iniquitatem meam annuntiabo? Nihil ergo valet confessio oris, nisi pretium sumat ex affectione mentis. Ante omnia ergo opus est ut malefacta confessurus ex malefactis ingemiscat, quoniam cor contritum et humiliatum Deus non despicit . Quod si cordis contritio origo est correctionis, qui de noxa nondum dolet, aut, quod nequius est, de commissa gaudet;
Abbreviated transcription (Latin):
catur. fomes ip̃e pec̃ci cum suis sordidis
fetib dampnatur enim paruulus:
fomes ip̃e pecẽ imputat᷑. imputantur
quoq motus mali ex fomite nati qui
cum sint uasde ualdeq multi: multũ
multumq dampnandis coac̾uant
cruciatum. S pꝰbaptismũ: beatus u̾ͥ
cui ñ imputauit dñs pecc̃m habet
utiq pecc̃m concupiscentie et motuũ.
s ñ imputatur: nisi usq ad consensũ
deuiatur. Uirtus enim baptisim id ef¬
ficit. ut huiꝰmͦ solum iam sint ad infir¬
mitatem. q̃m pͥus erant. ⁊ admortem
hec ergo ñ imputat deus baptiratis
ad dampnationẽ. ⁊ imputat fortasse
ad penam. Et m̃ito q̃ nomine mortis
censentur pena dampnationis mulc¬
tantur.⁊ q̃ nomine languoris: pena

Expanded text:
catur fomes ipse peccati cum suis sordidis catur fomes ipse peccati cum suis sordidis fetibus: damnatur enim parvulus, fomes ipse peccati imputatur, imputantur quoque motus mali ex fomite nati, qui cum sint valde valdeque multi, multum multumque damnandis coacervant cruciatum. Sed post baptismum: Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum : habe utique peccatum concupiscentiae et motuum, sed non imputatur, nisi ad consensum usque deviatur; virtus enim baptismi id efficit, ut hujusmodi solum jam sint ad infirmitatem, quoniam prius erant et ad mortem. Hoc ergo non imputat Deus baptizatis ad damnationem, et imputat fortasse ad poenam. Et merito quae nomine mortis censentur, poena damnationis multantur, et quae nomine languoris, poena
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscendum eam: mechatus est eam
incorde. hac edocti sententia: astruimꝰ
ꝑfc̃ãm uoluntatem faciendi: reputari
ꝓoꝑe. s dum dñs ꝯcupiscentẽ affectuq
in mechiam ꝓno uolentem. obligat
mechie cordis: quis decretum dñ trans¬
gressus. illum astringet mechie oꝑis:
Nam ꝑfecta uoluntas faciendi reputa¬
tur ꝓoꝑe. ĩõ fortasse. qd̾ rea est tartari
sicut opus. ñ tamen qͣntum opus. Uera
dñi sententia ẽ: qd̾ ex corde exeunt fur¬
ta adult̾ia. homicidia. blasphemie. cet̾¬
aq flagitia. Nam uixta naturam affec¬
tuum: qͣlitas pensatur. actionum. Qp¬
pe bonus homo de bono thesauro pro¬
fert bonum. Sicut econt᷑. malus ħo
de malo thesauro ꝓfert malum. Ergo
ecͥnsetus. bene. ⁊ male agiur. s de m¬
teriori bono aut malo: nomen utrͣq
De consid̾atione añ bapt̃n. ⁊ post. C¬
otandum autem ꝯsid̾ationem alt̾¬
am ⁊ alt̾am eẽ añ baptismum. ⁊ p̾.
Nam ante: delictum dampnabile. iudi¬

Expanded text:
cupiscendum eam, moechatus est eam cupiscendum eam, moechatus est eam in corde . Hac edocti sententia astruimus perfectam voluntatem faciendi, reputari pro opere. Sed dum Dominus concupiscentem, affectuque in moechiam prono, volentem obligat moechiae cordis, quis decretum Domini transgressus illum astringet moechiae operis? Nam perfecta voluntas faciendi reputatur pro opere, ideo fortasse quod rea est tartari sicut opus, non tantum quantum opus. Vera Domini sententia est, quod ex corde exeunt furta, adulteria, homicidia, blasphemiae, caeteraque flagitia . Nam juxta naturam affectuum, qualitas pensatur actionum; quippe bonus homo de bono thesauro profert bonum; sicut econtra malus homo de malo thesauro profert malum . Ergo extrinsecus bene et male agitur, sed de interiori bono aut malo nomen utrumque De consideratione ante baptismum, et post. Notandum autem considerationem alteram et alteram esse ante baptismum, et post. Nam ante, delictum damnabile judi
Abbreviated transcription (Latin):
discussam suscipit penam. Latens etgo
odium: malũ est. Effrenatio indigna¬
cionis inde nata. det̾ior. cum ñ parcit᷑
ꝓbris: id pessimũ est: qd̾ liquet. qͣm la¬
tens odium mulctat᷑ uiditio. Indigna¬
tio: pena gͣuiori .s. concilio. ꝓbrum: gra¬
uissima .s. gehenna. S quĩ ammum de¬
linq̃ndi ht̃. nec oĩo ht̃: atq ĩo ab actu pͣ¬
uo retcͣdatur plane minus offendit.qͣ.
qui ab animo ꝓrumpit in opus. Uere
qui totus heret delicto. solaq net̾itate p̃¬
peditur ab actu: qm̃ qd pleno corde op¬
tat solum ĩo ñ facit. aut qr ñ potest aut
qr penam formidat: quomͦ ap̃ deum
quem nullatenus reueret᷑. borret fortas¬
se penam. s dum iusticiam odit. inho¬
norat iudicem. minus reus est ꝯtuma¬
cis ꝑtinatia uoluntatis. qͣm eẽt facto.
ꝙ ipsa ꝓponit. ordinat. demum qͣntũ
inse ẽ totum ꝑagit: Iħc muno pate¬
facit quid de omnib intelligi uelit.
dicens. Qui uiderit mulierem ad cõ¬

Expanded text:
discussam suscipit poenam. Latens ergo discussam suscipit poenam. Latens ergo odium malum est; effrenatio indignationis inde nata, deterior; cum non parcitur probris id pessimum est; quod liquet, quoniam latens odium multatur judicio; indignatio poena graviori, scilicet concilio; probrum, gravissima, scilicet gehenna. Sed qui animum delinquendi habet, nec omnino habet, atque ideo ab actu pravo retardatur, plane minus offendit, quam qui ab animo prorumpit in opus. Verum qui totus haeret delicto, solaque necessitate praepeditur ab actu, quoniam quod pleno corde optat, solum ideo non facit, aut quia non potest, aut quia poenam formidat, quomodo apud Deum quem nullatenus reveretur horret fortasse poenam; sed dum 171 justitiam odit, inhonorat judicem minus reus est contumacis pertinacia voluntatis, quam esset facto, quod ipsa proponit, ordinat, demum, quantum in se est, totum peragit? Jesus in uno patefecit, quid de omnibus intelligi velit, dicens: Qui viderit mulierem ad con
Abbreviated transcription (Latin):
num: duo suscipiunt. ut in reatu cres¬
cant: ut magis magisq nob̾ hereant.
Unde cͥca pͥmordia pec̃ci: faciliꝰ ẽ resipisce¬
re: s consuetudo dum fit: difficilius resi¬
piscitur.xiai.Cur qͣrtum ñ suscitauit. et
qartum mortuum suscitare domunꝰ
noluit. q̃m seruus qͣrtum gͣdum
peccandi ñ admutit. Namirũ culpa om¬
nis post baptismum dampnatione dig¬
na iudicatur: aut ꝯsensu. aut oꝑe. aut
demum ꝯsuetudine. Culpa inꝯsensu
incipit: in ꝓcessu uires ad quirit. Unde
intestimonio dñ. qui irascit᷑ fr̃i suo.
qd̾ ẽ excõmotione fr̃i male uelle. reus
est iuiditio. Qui autẽ dixerit racha. qd̾
est ex ira male uoluntatis in uocem in¬
dignacionis ꝓ rumꝑe: reus erit concilio
qd est gͣuius uditio. Quippe uiditium
est. cum ad causam agendam contio co¬
it. Concilium est: cum iam accusatiõe
ꝓbata. de pena dampnati disputatur
Qui autem dixerit fatue: qd̾ aꝑta est
contumelia. reus erit gehenne. qñ iã

Expanded text:
num, duo suscipiunt, ut in reatu cresnum, duo suscipiunt, ut in reatu crescant, ut magis magisque nobis haereant. Unde circa primordia peccati, facilius est resipiscere, sed consuetudo dum fit, difficilius resipiscitur. CAPUT XLII. Cur quartum non suscitavit, et uartum mortuum suscitare Dominus noluit, quoniam servus quartum gradum peccandi non admittit. Nimirum culpa omnis post baptismum damnatione digna judicatur, aut consensu, aut opere, aut demum consuetudine. Culpa in consensu incipit, in processu vires acquirit, unde in testimonio Domini: Qui irascitur fratri suo, quod est ex commotione fratri male velle, reus est judicio; qui autem dixerit raca, quod est ex ira malae voluntatis in vocem indignationis prorumpere, reus erit concilio , quod est gravius judicio: quippe judicium est cum ad causam agendam concio coit; concilium est, cum jam accusatione probata, de poena damnati disputatur. Qui autem dixerit fatue , quod aperta est contumelia, reus erit gehennae; quando jam
Abbreviated transcription (Latin):
fedaq ꝯu̾satione. qͣntum in seest: scan¬
dalizanit. Qm̃ ergo gͣuissimam ñ pre¬
cauit offensam: grauissima animadũsi¬
one. mora. labore lacͥmisq emendetur:
⁊ sicut qui occultam ad mittit offensã
occulto curat᷑ remedio: ne medicina
publica depublicet uulnus filii indolo¬
rem matͥs eccłe. dum alios insultare cer¬
nat. alios applaudere sibi id malio diui¬
nantes. qd̾ reꝑiunt inse: ita qui publi¬
ce peccat. ñ priuatim: s publice peni¬
teat. Ut qui scãm eccłam aꝑto reatu
uuln̾au̾it: aꝑta satisfactione medeatur
iilnerate.Gradus autẽ satisfactionum:
gradum requirit culparum Unde mois
prima. tanqͣm duab reliquis leuior: le¬
uius curatui: Scd̾a autem qm̃ mag̾ im¬
putari debet qͣm pͥma. longe uero muiꝰ
qͣm extrema: difficilius curatur quam
pͥma. longe facilius qͣm excrema. Ille qͥ
omp̃s est. nullam omnino patiebatur
ram defectuũ. qui uixta gͣdus ꝑgressio¬

Expanded text:
fedaque conversatione, quantum in se est scanfedaque conversatione, quantum in se est scandalizavit. Quoniam ergo gravissimam non praecavit offensam, gravissima animadversione, mora, labore, lacrymisque emendetur, Et sicut qui occultam admittit offensam, occulto curatur remedio, ne medicina publica depublicet vulnus filii in dolorem matris Ecclesiae, dum alios insultare cernat, alios applaudere sibi, id in alio divinantes quod reperiunt in se; ita qui publice peccat, non privatim, sed publice poeniteat. Ut qui sanctam Ecclesiam aperto reatu vulneraverit, aperta satisfactione medeatur vulneratae. Gradus autem satisfactionum gradum requirit culparum: unde mors prima tanquam reliquis levior levius curatur; secunda autem quoniam magis imputari debet quam prima, longe vero minus quam extrema, difficilius curatur quam prima, longe facilius quam extrema. Ille qui omnipotens est nullam omnino patiebatur ram defectuum, qui juxta gradus progressio
Abbreviated transcription (Latin):
rum ñ tͣnsit: uidens huiusm ñ ingrata
significõm. Nimirum pͥmus mortuus
inpͥuato leuit᷑. axp̃o. suscitatur: axp̃o:¬
qm̃ ꝑte potes inuincibilib infirmari.
uenialib morbo aggrauari. tandem ꝑ
ꝯsensum mori. ñ ꝑte. s ꝑ suscitatorem :¬
ad uitam potes redire. In pͥuato fit sus¬
citatio: qr p̾uata ñ sunt publicanda.
s pͥuatis remediis curanda facileq re¬
mittit᷑. qd̾ sola imente u̾satur. Se¬
cundum suscitat dñs mortuũ in por¬
ta: coram multis ñ nulla cum mora.
qm̃ scelus a domo cordis inportam exi¬
liens oꝑis: feriendum est. pena certe
graui: tanꝙͣ. patratum inporta. gͣuio¬
ri sicoram multis. Tertio prestatur ui¬
ta iam fetido. uͥ mora. labor atq lacͥme:
exhibentur. Nam uͥ fetore ꝯsuetudĩs
mor. b tͣhitur pͣue imitationis: dupli¬
citer in reum uindicandũ est: ⁊ qm̃ in
se scełate egit. ⁊ qm̃ pusillos cliutina

Expanded text:
rum non transit, videns hujusmodi non ingrata rum non transit, videns hujusmodi non ingrata significationi. Nimirum primus mortuus in privato leviter a Christo suscitatur. A te potes invincibilibus infirmari, venialibus morbo aggravari, tandem per consensum mori. Non per te, sed per suscitatorem ad vitam potes redire. In privato fit suscitatio, quia privata non sunt publicanda, sed privatis remediis curanda, facileque remittitur quod in sola mente versatur. Secundum suscitat Dominus mortuum in porta coram multis nonnulla cum mora, quoniam scelus a domo cordis in portam exsiliens operis, feriendum est poena certe gravi, tanquam patratum in porta, graviori si coram multis. Tertio praestatur vita jam fetido, ubi mora, labor, atque lacrymae exhibentur. Nam ubi fetore consuetudinis morbus trahitur pravae imitationis, dupliciter in reum vindicandum est, et quoniam in se scelerate egit, et quoniam pusillos diutina
Abbreviated transcription (Latin):
est negligentia qͣm consensus: ita con¬
sensionis oꝑib merito minus accusa¬
tur. negligentie opus. S consensio et
incuria dum mopus pͣuum ñ ꝓrũ¬
punt: hec mors est in domo: qͣn iero
foras adactum usq ebulliunt: hec est
mors in porta: qñ uero ab actu usq ad
consuetudinem que exemplo nocent.
ꝓtendunt᷑: fit mortuus iam more laza¬
zi fecidus.xii.de negligentia. ⁊ui mottis.
ixi negligentiam mortem eẽ. eciam
cum actum noxium ñ parit: qm̃
quisqͥs indiligentiꝰ se habens. cõmittit
unde scandalum qͣntum in se est oritur
licet mactu ñ oriatur: is m̾̃ito reus con¬
uincitur. Mortuum pͥmũ suscitat
iħc inpͥuato: ⁊ sine difficultate scd̾m
inporta id in puiblico: qͣntulacũq cum
mora. qͣi aliqua cum difficultate.: t̃cium:
multis astantib magna cum mora.
magna quoq qͣi difficultate: de sepul¬
chro rediuiuum uocat: loca obseruat
dñs. modosq distinguit. certumq nume¬

Expanded text:
est negligentia, quam consensus; ita conest negligentia, quam consensus; ita consensionis operibus merito minus accusatur negligentiae opus. Sed consensio et incuria dum in opus pravum non prorumpunt, haec mors est in domo; quando vero feras ad actum usque ebulliunt, haec est mors in porta; quando vero ab actu usque ad consuetudinem quae exemplo nocent protenduntur, fit mortuus jam more Lazari fetidus. CAPUT XLI. De negligentia, et vi mortis. Dixi negligentiam mortem esse etiam cum actum noxium non parit; quoniam quisquis intelligentius se habens committit unde scandalum quantum in se est oritur, licet in actu non oriatur, is merito reus convincitur. Mortuum primum suscitat Jesus in privato et sine difficultate: secundum in porta, id est in publico, quantulacunque cum mora, quasi aliqua cum difficultate. Tertium multis astantibus magna cum mora, magna quoque quasi difficultate, de sepulcro redivivum vocat. 170 Loca observat Dominus modosque distinguit, certumque nume
Abbreviated transcription (Latin):
Nomine caritatis: ñ de tenera agitur.
s matura. quam temptatio maior uł
minor debilitare pot̃: omnino eradica¬
te ñ potest. Usq eo tam̃ ñnunqͣm debilita¬
ri uidetur. ut si int̾im quempiã ꝯtigerit
mori: contingat quoq dampnari. Ue¬
rum caritatis illud aiunt ẽẽ m̾itum.
ex maturitate: ut suos mori ñ sinat
peccata. que post inuincibilia atq
uemalia: t̾cio gradu appellauimus dãp¬
nabilia. hoꝵ q̃dam claudunt᷑ inmente.
imputabilia ꝑꝑ consensum. Consensus
aũt maioris ẽ culpe. qͣm negligentia. qm
consensus iduult qd est malum: ne¬
gligentia aut̃ ñ ꝓuidet malum: ⁊ est
longe corruptiꝰ mala uelle. qͣm ꝑ incu¬
riam ignorare Hegligentia tam̃: que
ꝑconsensum subaudiri solet qͣi consen¬
sus fieret ⁊ inmalum opus ꝓdiret: redar¬
guitur. quotiens ꝑ eam inid noxe in¬
cidimus. qd ad hibita diligentia preca¬
uisse pot̾amus. S sicut inuitio inmor

Expanded text:
Nomine charitatis, non de tenera agitur, Nomine charitatis, non de tenera agitur, sed matura, quam tentatio major vel minor debilitare potest, omnino eradicare non potest. Usque eo tamen nonnunquam debilitari videtur, ut si interim quempiam contigerit mori, contingat quoque damnari. Verum charitatis illud aiunt esse meritum ex maturitate, ut suos mori non sinatpeccata, quae post invincibilia atque venialia, tertio gradu appellavimus damnabilia. Horum quaedam clauduntur in mente, imputabilia propter consensum. Consensus autem majoris est culpae, quam negligentia, quoniam consensus id vult quod est malum, negligentia autem non providet malum. Et est longe corruptius mala velle, quam per incuriam ignorare. Negligentia tamen quae per consensum subaudiri solet, quasi consensus fieret, et in malum opus prodiret, redarguitur, quoties per eam in id noxa incidimus, quod adhibita diligentia praecavisse poteramus. Sed, sicut in vitio minor
Abbreviated transcription (Latin):
bita postea hominẽ ꝑire ñ sunt qͣndam
pꝰ se sui credibile ẽ dereliquisse radicem.
unde reoꝵs conscientia puncta atq repũc¬
ta. quietẽ aut unqͣm inuenerit donecsua
de radice caritas ꝑgr̃am prillulans inqͥ¬
ctum refouerit. Quisqͥs ergo caritatis asse¬
cutus est firmitatem. licet ab ea plerumq
dissiliat. qm̃. ad eandem semꝑ resilit: alienꝰ
ñ est quippe suꝑ firmam petͣm fundatus.
nec affiatu uentoꝵ. nec ab incursu flumi¬
num. deicietur. Impellitur quidem ꝑse¬
pe. ⁊ uento temptionũ. ⁊ flumine oblec¬
tamentoꝵ: ut titubet. s nunꝙͣ mouet᷑
ut coiruat: qm̃ porte inferi ñ p̃ualebunt
adu̾sus eam. ualent qđ inmultis: ut
nr̃am recognoscamus fragilitatem.s nõ
p̾ualent: ut dei magnificemus bonita¬
tem. Preualerent. si qui cecilit ñ resur¬
geret᷑. De huiꝰmͦi caritate: ita habetur
in canticis. Aque multe ñ potert̃ extingͤ¬
re caritatem. nec flumina obruent illã.

Expanded text:
bita, postea hominem perire non sinit, quamdam bita, postea hominem perire non sinit, quamdam post se sui credibile est deliquisse radicem, unde reorum conscientia puncta atque repuncta, quietem haud unquam permittat, donec sua de radice charitas per gratiam pullulans inquietum refoverit. Quisquis ergo charitatis assecutus est firmitatem, licet ab ea plerumque dissiliat, quoniam ad eamdem semper resilit, alienus non est; quippe super firmam petram fundatus, nec afflatu ventorum, nec ab incursu fluminum dejicietur: impellitur quidem persaepe, et vento tentationum, et flumine oblectamentorum, ut titubet, sed nunquam movetur ut corruat, quoniam portae inferi non praevalebunt adversus eam . Valent quidem in multis ut nostram recognoscamus fragilitatem, sed non praevalent ut Dei magnificemus bonitatem. Praevalerent, si qui cecidit non resurgeret. De hujusmodi charitate ita habetur in Canticis: Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem, nec flumina obruent illam .
Abbreviated transcription (Latin):
pe si sponte peccaret: caritatem euius
ñ est excidere. fugaret. Quis ergo est
aut potiꝰ enecet : Qm̃ aut nullus est
aut miis. rarus: ratio cuiꝰ pͣuitati sẽꝑ¬
resistat. ⁊ ñ potius ꝑ sepe consentiat. am
xxxix. De ꝑfecta caritate. aocoo.¬
uamobrem caritas illa que nunꝗͣ.
excidit. que ñ agit ꝑperam. non est
ambitiosa. ñ querit que sua sunt. et
moꝵ. nisi forte quis tenere malit: qd̾
caritas etiam matura plerumq quidẽ
cadat: ñ tamen excidat. cadit: qm̃ ple¬
rumq abscedit: ñ excidit: qm̃ semꝑ redi¬
tura abit. Ex quo autẽ abut: iam non
ipsa: uetum abitus eius ꝑperam agit. qͤ¬
rit que sua sunt: similiaq ad mittit.
Unde dauid atq salomonẽ petrum quoq
quos iam illum caritatis gͣdum app̃hen¬
disse nefas credere ñ est. s nec fas indubitã¬
ter affirmare. constat. uiros optimos pessi¬
me deliquisse. S caritatem que uitio pul¬
sata fugit. qm̃ ea erat que uel semel ha¬

Expanded text:
pe si sponte peccaret, charitatem, cujus pe si sponte peccaret, charitatem, cujus non est excidere, fugaret. Quis ergo est aut potius enecet, quoniam aut nullus est, aut nimis rarus, ratio cujus seentiat. CAPUT XXXIX. De perfecta charitate. Quamobrem charitas illa quae nunquam excidit, quae non agit perperam, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt , etmorum. Nisi forte 169 quis tenere malit, quod charitas etiam matura plerumque quidem cadat, non tamen excidat. Cadit quoniam plerumque abscedit, non excidit, quoniam semper reditura abit. Ex quo autem abiit, jam non ipsa; verum abitus ejus perperam agit, quaerit quae sua sunt, similiaque admittit. Unde David, atque Salomonem, Petrum quoque, quos jam illum charitatis gradum apprehendisse nefas credere non est, sed nec fas indubitanter affirmare, constat viros optimos pessime deliquisse. Sed charitatem Quae vitio pulsata fugit, quoniam ea erat quae vel semel ha
Abbreviated transcription (Latin):
consũmatur. Non enim id intelligi uo¬
luit. ut semel habita nunqͣm recedat:
s ut hic nata infit᷑tum usq scłm se ex¬
tendat. Licet tam̃ ñ ab surde intelligi.
qd caritas circa bene uiuendi pͥmoidia
qͣndam soleat optinere ten̾itatem. iam
quidem digna celo: gͣui tam̃ ñdum ido¬
rumq cadit. ⁊ ꝑit hic est qui abonis exit.
a regno alienus. Ex quo autẽ caritas ma¬
turitatem nacta est: ⁊ siue serras. siue
occis robur soliditatis adepta est: iam
fons est in quo alienus ñ cõmunicat.
qui hanc habet: fundatus ẽ supra
firmam petͣm. Irruant ergo uenti ir¬
ruant flumina. ñ moueb̾r domus illa.
Quare: Qm ea munit᷑ caritate que nũ¬
quam excidit. uñ caritas hoc etiam in
scło illum uidetur emereri gͣdum. quẽ
quisqͥs uł semel attigerit: nunꝙͣ. pꝰea
cͥminaliter delinquit. neq ꝑit q̃m enĩ
caritas ñ agit ꝑperam: qui semꝑ ꝑsene¬
rat in caritate. nũqͣm male agit. Quip¬

Expanded text:
consummatur. Non enim id ita intelligi voconsummatur. Non enim id ita intelligi voluit, ut semel habita nunquam recedat, sed ut hic nata in futurum usque saeculum se extendat. Licet tamen non absurde intelligi quod charitas circa bene vivendi primordia quamdam soleat obtinere teneritatem, jam quidem digna coelo, gravi tamen nondum idorumque cadit et perit. Hic est qui a bonis exit a regno alienus. Ex quo autem charitas maturitatem nacta est, et sive serius, sive ocius robur soliditatis adepta est, jam fons est in quo alienus non communicat . Qui hanc habet fundatus est supra firmam petram: irruant ergo venti, irruant flumina, non movebitur domus illa: quare? quoniam munitur charitate quae nunquam excidit. Unde charitas hoc etiam in saeculo illum videtur emereri gradum, quem quisquis vel semel attigerit, nunquam postea criminaliter delinquit, neque perit: quoniam enim Charitas non agit perperam , qui semper perseverat in charitate, nunquam male agit. Quip
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem ꝑdit. quomͦ ait apłs. caritas
nũqͣm excidit : S alia hab̾e. ⁊ malus
nicħominus ẽẽ potes: caritatẽ aũ hab̾e
⁊ malus eẽ. ñ potes. Itaq fons est. inqͦ
alienus ñ cõmunicat. Dum enim ca¬
ritate quis illustratur: concuus ieru¬
salem ñ negatur. S quid illud sibi
uult apłicum. ex nob̃ ꝓdierunt. sed
ñ erant ex nob̾᷑ S si ꝓuidentiam cuiꝰ
ẽ exitus rerum pensare. consideras: ma¬
li ꝑditiq homines nec de consortio sc̃oꝵ
nũqͣm fuerunt. noc mn minirũ ubi nũꝙͣ
fuert̃. numqͣm exierunt. Quod si quid
iuditium sentiat attendis: cuiꝰ discussio
p̾sentia tantum examinat: unde ubi
te inuenero ibi te udicabo: iam ꝓfec¬
to de bonis ẽẽ ⁊ abonis exire. mali non
rgo quem alienum ꝓuidentia
iudicat: eum plerumꝰq ñ alienũ.
fides atq spes aliaq complura hoc inscło
p̃ciosa post hanc uitam euacuantur.
in p̃conium caritatis. ait. Caritas nũꝙͣ.
excidit. quippe nunc inchoatur. infuco

Expanded text:
tas nunquam excidit? . Sed alia habere, et malus nihilominus esse potes. Charitatem autem habere et malus esse non potes. Itaque Fons est in quo alienus non communicat: dum enim charitate quis illustratur, concivis Jerusalem non negatur. Sed quid illud sibi vult apostolicum: Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis? Sed si providentiam cujus est exitus rerum pensare consideras, mali perditique homines nec de consortio sanctorum unquam fuerunt, nec inde, nimirum ubi nunquam fuerunt, unquam exierunt. Quod si quid judicium sentiat attendis, cujus discussio praesentia tantum examinat; unde: ubi te invenero, ibi te judicabo. Jam profecto de bonis esse, et a bonis exire mali nonnurgo quem alienum providentia judicat, eum plerumque non alienum fides atque spes, aliaque complura hoc in saeculo pretiosa, post hanc vitam evacuantur, in praeconium charitatis ait: Charitas nunquam excidit ; quippe nunc inchoatur, in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
uerum incunis. furtim p̾dones
subripiunt. Moriuntur ipsi pu¬
ero suꝑstite. Is adolescens effectus. nul¬
la inuenit patrie sue inditia. S ne¬
q mater satis quid de nato actum
sit inuestigans: quidpiam uł suspi¬
tionis audit. Forte ambo inunũ con¬
dem consensu. ex auctoritate eccłe: cõ¬
uigium ineunt. nuptias celebrant. ma
nec illam cupiam nubere. nec illum
qͣmlibet ducere oportuit. unde dubita¬
re potuissent. aut hic de matre: aut
illa de sobole. Fiat. S iam factam con¬
iugii copulam quis rumpet. cum id
nunqͣm agat suspino. s solum certa
atq ꝓbata cognitio: S quem mater
a se ꝓͥiectum latent̃ exposuit uir iã
factus quid aget: Continens ẽẽ non
potest. meliusq est nubere quã uri.¬

Expanded text:
uerum in cunis furtim praedones subripiunt, moriuntur ipsi, puero superstite. Is adolescens effectus, nulla invenit patriae suae indicia, sed neque mater fatis quid de nato actum sit investigans, quidpiam vel suspicionis audit. Forte ambo in unum condem consensu ex auctoritate Ecclesiae conjugium ineunt, nuptias celebrant matenec illam cuipiam nubere, nec illum quamlibet ducere oportuit, unde dubitare potuissent, aut hic de matre, aut illa sobole, fiat. Sed jam factam conjugii copulam quis rumpet, cum id nunquam agat suspicio, sed solum certa atque probata cognitio? Sed quem mater a se projectum latenter exposuit, vir jam factus quid aget? continens esse non potest: Meliusque est nubere quam uri
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Unus: qui qr doctorem ñ auduut pe¬
riit. Alter: qui qr auduit: niuens uxit.
S nemo iustus ẽ nisi ꝑcaritatem. Cari¬
minus: refrigescet caritas multoꝵ. Sed
qui caritatem habuit. si ꝑit: omnis
autem ꝑiens acontionesu ꝑne ihrłm¬
alienus ẽ. quomͦ caritas fons est in quo¬

Expanded text:
tur, unus qui, quia doctorem non audivit, petur, unus qui, quia doctorem non audivit, periit; alter qui, quia audivit, vivens vixit . Sed nemo justus est nisi per charitatem. Chariminus: Refrigescet charitas multorum . Sed qui charitatem habuit si perit? omnis autem periens a conditione supernae Jerusal