comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam in reuisibili p̃dictam sentiamꝰ:
& bonitatis eius diuicias. id ẽ ꝑ
passionem.remissã peccatoꝵ. creden¬
tes in eum consequamur: Quale
se humilians. ut nos exaltaremur.
humanis sensib et uoce heretica
non solum ñ intelligere. insuꝑ etiã
ꝑiculosis blasphemiis ad irritum
eam adducere. atq ultro ei aduer¬
sarii. dicente scriptura: Scitote gͣ¬
ues eẽt. ꝓpter nos pauꝑ factus ẽ. ut
nos eiꝰ pauꝑtate diuites existamus:
Absit gͥ infilio dĩ aliquid plus minuis¬
ue aut in loco aut intempore aut
equalitate. aut insubiectione: cũ
cribantur: Si enim plus minꝰue
aliquid inuenit᷑. excepto hoc quod
genuit pater filiũ: et excepto hoc
quod filius ñ ex semet ipso natus
est. sed de patre natus est ꝓpͥe. non
intempore sed semꝑ. ñ aliunde.
sed de sua substantia. ñ de aliena¬
bum eoꝵ aut inuidens aut impo
agnoscitur: Et cum aꝑte hoc uetet
scriptura & execret᷑: quomͦ tempo¬

Expanded text:
tiam in re visibili praedictam sentiamus: tiam in re visibili praedictam sentiamus: et bonitatis ejus divitias, id est, per passionem, remissionem peccatorum credentes in eum consequamur. II. Quse humilians, ut nos exaltemur, humanis sensibus et voce haeretica, non solum non intelligere, insuper etiam periculosis blasphemiis, et ad irritum eam adducere, atque ultro ei adversari, dicente Scriptura: Scitote esset, propter nos pauper factus est, ut nos ejus paupertate divites existamus ? Absit igitur in Filio Dei aliquid plus minusve, aut in loco, aut in potentia aut aequalitate, aut in subjectione cum cribatur! Si enim plus minusve aliquid invenitur, excepto hoc quod genuit Pater Filium, quod Filius non a semetipso natus est, sed de Patre natus est proprie, non in tempore, sed semper, non aliunde, sed de sua substantia: forte rum, aut invidens, aut impotagnoscitur. Et cum aperte hoc vetet Scriptura et exsecretur: quomodo tempo
Abbreviated transcription (Latin):
subiectũ. & orantẽ ad patrem. ꝙ grãs
agentem. & edentem. ꝙ patientẽ. et
lacrimantẽ. & gementẽ. et quiescen¬
tem: et postremo quȩ sunt creature
ꝓpͥa. hȩc carni creatȩ saluatoris ascri¬
benda sunt utiq non diuinitati. qͥa
dñs dr̃ in scriptã et homo Quia ergo
ꝓꝓter nos et homo dr: non debemus
quȩ sunt carnis. deo ascribere: et qͣ
st̃ dĩ. carnis estimare ꝓpͥa: Si quidgͥ
minꝰ aut inȩquale aut impotens dr̃
inscriptura. aut subiectum aut hu¬
mile : carnis eiꝰ ẽ assũptȩ: quia uere
natus ẽ de carne: Et quia cum hõĩ¬
bus triginta et plꝰ annos conuer satꝰ
est. et uere habebat pati: ideo et uerꝰ
homo ꝓpter carnem accipit᷑. & uerꝰ
ds̃ incarnatus ẽ. in carne passus.
natura passibili. ñ cleitatis: hec enĩ
que patidebuerat caro hominis ꝓ¬
transgressis hominib pati dignatus
ẽ ds̃ ꝑcarnem passibilem: ut ⁊ diui¬
nitatis eius in enarranclam poten¬

Expanded text:
subjectum, et orantem ad Patrem, et gratias subjectum, et orantem ad Patrem, et gratias agentem, et edentem, et patientem, et lacrymantem, et gementem, et quiescentem. Et postremo quae sunt creaturae propria, haec carni creatae Salvatoris ascribenda sunt utique, non divinitati, quia dicitur in Scriptura Deus et homo. Quia ergo propter nos et homo dicitur, non debemus quae sunt carnis Deo ascribere, et quae sunt Dei, carnis aestimare propria. Si quid igitur minus, aut inaequale, aut impotens dicitur in Scriptura, aut subjectum, aut humile, carnis ejus est assumptae. Quia vero natus est de carne, et quia cum hominibus triginta et plus annos conversatus est, et vere habebat pati: et ideo et verus homo propter carnem accipitur, et verus Deus incarnatus est, in carne passus natura passibili, non deitatis. Haec enim quae pati debuerat caro hominis transgressoris, pro hominibus pati dignatus est Deus per carnem passibilem: ut et divinitatis ejus inenarrandam poten
Abbreviated transcription (Latin):
de lumine. dm̃ uerũ de deo uero:
natũ ñ factũ. sicut heretici dicunt:
ꝑ quem omĩa uisibilia & inuisibilia
facta sunt. tam in celis quam et in t̃¬
ra: qui ꝓpt̾ nos homines et nr̃am sa¬
lutem incarnatus. homo factus. passus.
resurrexit tercia die. ascendit in cę¬
lum. uenturus inde iudicare uiuos
et mortuos: ꝙ& in spm scm̃. qui de patͤ¬
& filius: hos autem qui dicunt. erat
tempus quando non erat filius natꝰ.
& pͥusquam nasceret᷑ non erat. aut qͦd
ex nichilo factus sit aut natus. arit
mutabilem aut conuertibilẽ filium
dĩ dicunt eẽ: hos anathematitat ca¬
tholica et apłica eccłia. quod fides in¬
uisibilium rerum ẽ. ñ uisibilium:
Uñ arriam saluatorẽ uidentes in car¬
ne. putauert̃ eius diuinitatẽ talẽ
ẽẽ.qualẽ et carnem. passibilem. mu
tabilem. conuertibilẽ. comp̃hensibi¬
lem: & quasi formidantẽ. ꝙ quasi nes¬
cientem omĩa. & ꝓficientẽ etate et sa¬
pientia. et nichil facientemn ex se. et

Expanded text:
verum de Deo vero, natum, non factum, sicut haeretici dicunt: per quem omnia visibilia, et invisibilia facta sunt, tam in coelis quam in terra: qui propter nos homines et nostram salutem incarnatus, homo factus, passus, resurrexit tertia die, ascendit in coelos, venturus inde judicare vivos et mortuos: et in Sp Filius. Hos autem qui dicunt, erat tempus quando non erat Filius natus, et priusquam nasceretur, non erat, aut quod ex nihilo factus sit, aut natus sit, aut mutabilem, aut convertibilem Filium Dei dicunt esse: hos anathematizat Catholica et Apostolica Ecclesia: quod fides invisibilium rerum est, non visibilium. Unde Ariani Salvatorem videntes in carne, putaverunt ejus divinitatem talem esse qualem et carnem, passibilem, et mutabilem, convertibilem, comprehensibilem, et quasi formidantem, et quasi nescientem omnia, et proficientem aetate et sapientia, et nihil facientem ex se, et
Abbreviated transcription (Latin):
in istis regionib huius generis ha¬
bundantia: semꝑq in cauernis pe¬
trarum ⁊ t̾rȩ foueis habitare con¬
suerunt: De centesimo quarto de.¬
dit terra eoꝵ ranas: ꝓ quo in gͣco exe¬
rien uos legisse clixistis: quod potest
ita interp̾tari: ebulliuit terra eoꝵ
ranas: Sed et hic nulla ẽ in sensu
mutatio: y nos antiquam interp̃ta¬
tionem sequentes. quod ñ nocebat.
mutare noluimus: In eodem: Et cõ¬
triuit lignum finium eoꝵ : ꝓquo ĩ
g̃co inuenisse uos dicitis om̃e lignũ
S et hoc additum ẽ: et suꝑfluũ: In eo¬

Expanded text:
in istis regionibus huius generis ain istis regionibus huius generis abundantia semperque in cauernis petrarum et terrae foueis habitare consuerunt. Centesimo quarto: dedit terra eorum ranas. pro quo in Graeco ένη̃ρψεν uos legisse dixistis. quod potest ita interpretari: \'ebulliuit terra eorum ranas\'; sed et in hoc nulla est in sensu mutatio et nos antiquam interpretationem sequentes, quod non nocebat, mutare noluimus. in eodem: et contriuit lignum finium eorum. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis omne lignum. sed et hoc additum est et superfluum.
Abbreviated transcription (Latin):
expansas manꝰ habeat. et in se cũc¬
ta suscipiat: In eodem: Ut educas
panem de terra: ꝓ quo inuenisse
uos dicitis. ut eclucat: Sed non po¬
test aliud ad ipsum: aliud de ip̃so
dici Aut om̃ia quasi ad deũ loq̃¬
batur ꝓpħa: aut omĩa ad aliũ de
eo referebat: Cum autẽ pleraq ad
ipsũ dirigant᷑: et ea quȩ ambigua
sunt ad ipsius ꝑsonã dirigenda st̃.
In eodem: herodii domus dux est
miluũ interp̃tatus ẽ Ueniq et
nos ita uertimꝰ in latinũ U̾bi aues
nidificant milui. abies domꝰ ẽ: qd̾
scilicet semꝑ in excelsis ⁊ arduis
arboribus. nidos facere consueue¬
rit: Unde et sexta editio mani¬
festius int̾pretata ẽ: miluo cypres¬
si ad idificandum: Iabietibus
autẽ et cypressis in hebreo ponit᷑
barusim: quod magis abietes qͣm
cypressos significat: In eodem: Petra
refugium erinaciis: ꝓ quo in hȩbͤo
ti sunt: Sciendum autẽ. animal
ẽẽ non maiꝰ ericio: habens similitu¬
dinem muris et ursi Unde ĩ pa¬

Expanded text:
expansas manus habeat et in se cuncta suscipiat. in eodem: ut educas panem deterra. pro quo inuenisse uos dicitis: ut educat; sed non potest aliud ad ipsum, aliud de ipso dici. aut omnia quasi ad deum loquebatur propheta aut omnia ad alium de eo referebat. cum autem pleraque ad ipsum dirigantur, et ea, quae ambigua sunt, ad ipsius personam dirigenda sunt. in eodem: herodii domus dux est \'miluum\', interpretatus est. denique et nos ita uertimus in Latinum: ibi aues nidificabunt; milui abies domus est, quod scilicet semper in excelsis et arduis arboribus nidos facere consueuerit. unde et sexta editio manifestius interpretata est: miluo cupressi ad nidifican dum. pro abietibus autem et cupressis in Hebraeo ponitur \'barusim\', quod magis abietes quam κυπαρίσσους significat. in eodem: petra refugium erinaciis. pro quo in Hebraeo ti sunt. sciendum autem animal esse non maius ericio, habens similitudinem muris et ursi, unde et in Pa
Abbreviated transcription (Latin):
trus beatꝰ apłs: Ut qͥd mentitus es
spũi scõ anania: Non es m̃titus ho¬
minib: sed dõ: Non dixit patri aut
a facie tua quo uadam: Et quod oĩa
actis apłoꝵ: hec dicit sp̃c iubens: Se¬
parate mͥ barnabã & paulũ: ad opus
qđ uocaui eos mittere Et iterũ apłi.
Placuit spui scõ. et nobis: Et in libro re¬
gnoꝵ dicit: In iudȩis regnauerunt

Expanded text:
trus apostolus: Ut quid mentitus es Spiritui sancto, Anania? Non es mentitus hominibus, sed Deo . Non dixit Patri et Fa facie tua quo vadam ? Et quod omnia Actis apostolorum: Haec dicit Spiritus jubens: Separate mihi Barnabam et Paulum in opus ad quod vocavi eos mittere . Et iterum Apostoli: Placuit Spiritui Sancto, et nobis . Et in libro Regnorum dicit Deus in Judaeos: Regnaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum exinanuit. formã serui acci¬
piensꝰ humiliauit se usq ad mortẽ:
mortem autẽ crucis: Nides quod u¬
trumq scͥptura non abnegat infilio
dei: et qd dĩ ẽ uirtus omipotentis.¬
ereantis: omĩa scientis. omĩa com¬
plentis. omiã continentis. omĩa ha¬
bentis. omĩa dantis. iudicantis. sal¬
uantis. creantis. et quod creatȩ na¬
turȩ ẽ. idẽ. carnis eius et patientis
& plorantis. et quasi nescientis. et qͣsi
ñ potentis omiã: quasi subiecti: et
cetera huic similia Non ergo debet
ẽẽ confusio rerum. quauis coniune¬
nrãm salutẽ: et creditur et post
passionem corporis in quo apparu¬
it. in eo etiam ꝑmanens inꝑpetu¬
um: ut et illi qui crucifixerunt
eum aspiciant: et impassibilem
am conspicibilem sustineant: et
iudicium uisibiliter terminetur.:⁊
et mysterii secreti scientia reue¬
letur: et potentie eius maiestas
et bonitas acunctis hominibus
cognoseatur Quid quod et sp̃m
sc̃m uerũ dm̃. inuenimus in scrip.¬

Expanded text:
tipsum exinanivit formam servi accipiens, humiliavit se usque ad mortem, mortem autem crucis . Vides quod utrumque Scriptura non abneget in Filio Dei, et quod Dei est virtus omnipotentis, omnia scientis, omnia complentis, omnia continentis, omnia habentis, omnia dantis, judicantis, salvantis, creantis: et quod creatae naturae est, id est, carnis ejus, et patientis et plorantis, et quasi nescientis, et quasi non potentis omnia, quasi subjecti, et caetera huic similia? Non ergo debet esse confusio rerum, quamvis conjunctram salutem; et ita creditur et post passionem corporis, in quo apparuit in eo etiam permanens in perpetuum; ut et illi qui crucifixerunt eum aspiciant, et impassibilem am conspicibilem contueantur, et judicium visibiliter terminetur, et mysterii secreta scientia reveletur, et potentiae ejus majestas et bonitas a cunctis hominibus cognoscatur. III. Quid quod et Spiritum sanctum verum Deum invenimus in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ice drͣ brucho Sinautem eẽt in ore
eius: scriberet᷑ saffico: In eodẽ: Conu̾¬
sus sũ inerunna mea: In g̾co mea ñ
ẽẽ suggeritis: quod ex hebraico. et
de translatione theodotionis sub aste¬
risco additũ ẽ: et in hebraico legitur

Expanded text:
ice dicitur\'brucho\'. sin autem esset in ore ice dicitur\'brucho\'. sin autem esset in ore eius, scriberetur \'baffio\'. in eodem: conuersus sum in aerumna mea. in Graeco mea non esse suggeritis, quod ex Hebraico et de translatione Theodotionis sub asterisco additum est, et in Hebraeo legitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicet głam: de ipsis sentire uolumꝰ.
qui glorificant dm̃. et interp̃tati
sumus. dñs diluuium inhabitare
es ꝓtector meus: Rursum et in ali¬
o loco additum nomen dñi ẽ Et ne
eadem suꝑinculcẽ. obseruare de¬
betis nomen dm̃ et dĩ sepissime ad¬
ditumꝰ et id uos debere sequi. quod
de hebraico et de .l.xx. interp̃tibus
emenlauimꝰ: In eodem: Ego autẽ
dixi in excessu mentis meȩ: ꝓ quo
in latinis codicib legebat᷑ in pauo¬
re meo: et nos uixta gc̃um transtu
su mentis meȩ Aliter enim eksta¬
Sinlatinus sermo expͥmere ñ potest.
nisi mentis excessum: Aliter autẽ¬
me in hebraico legisse noueram: in
stupore et in admiratione mea Ne¬
tricesimo pͥmo psalmo Nec ẽ in spũ
eius dolus: ꝓ quo in gc̃o legisse uos
dicitis entos omtyaytu. id ẽ. in ore¬
eiꝰ: quod solus simmachus posuit: Ali
et qͥnta et sexta et aquila & ipsũ hȩ¬
braicum. in spũ eiꝰ habet: quod hebra¬

Expanded text:
dicet gloriam —, de ipsis sentire uolu- mus, dicet gloriam —, de ipsis sentire uolu- mus, qui glorificant dominum, et interpretati sumus: dominus . diluuium inhabitare es protec tormeus. rursum et in hoc loco additum nomen domini est; et ne eadem semper inculcem, obseruare debetis nomen domini et dei\' saepissime additum et id uos debere sequi, quod de Hebraico et de septuaginta interpretibus emendauimus. m eodem: ego autem dixi ln excessu mentis meae. pro quo in Latinis codicibus legebatur: in pauore meo, et nos iuxta Graecum transtusu mentis meae\'; aliter enim ἔxστασιv Latinus sermo exprimere non potest nisi \'mentis excessum\'. aliter me in Hebraico legisse noueram: in stupore et in admiratione mea. Tricesimo primo: nec est in spiritu eius dolus. pro quo in Graeco legisse uos dicitis quod solus Symmachus posuit. aliootion et Quinta et Sexta et Aquila et ipsum Hebraicum in spiritu eius habet, quod Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
recti adhesert̃ mͥ. qͥa sustim te: et
dicitis in gc̃o uos reꝑisse dñe. qđ suꝑ¬
Et nc̃ ecce exaltauit caput meũ: sed
ecce suꝑfluu̾ẽ: Ieodẽ Ex qͥsint te facies
mea: ꝓ quo in gc̃o sit positũ. quesi¬
uit te facies mea᷑ sed meliꝰ suꝑiꝰ: Ne
uicesimo septimo psalmo E xaudi
uocem dep̃cationis meȩ: ꝓ qͦ uos in¬
uenisse dixistis. exaudi dñe: sed et
hoc additũ ẽ: De uicesimo octauo Ꝙ
intemplo eius omĩs dicet głam: ꝓ qͦ
in gc̃o sit pastis: Qd̃ si transferre uo¬
luerimꝰ ad uerbũ om̃is quis: in kalo¬
zedian interp̃tationis incurrimus :
et fit absurda tͣnsiatio In eocłe: Dñs di¬
luuiũ inhabitare facit: ꝓ quo legisse
uos dicitis. dñs diluuium inhabitat.
Quoꝵ pͥus ad grãm ꝑtinet credentiũ:
scdm ad eius in quo credunt habita¬
culũ S quia iasaph uerbũ ambigu¬
mo de grã baptismatis dicebat᷑. uex
uox dñi p̃parantis cedros. et reuela¬
bit condensa. et in templo eiꝰ omĩs

Expanded text:
 quia sustinuite. et dicitis in Graeco uos repperisse domine, quod supet nunc ecce exalta uit caput meum. sed \'ecce\' superfluum est. in eodem: exquisiuit facies mea, pro quo in Graeco sit positum: quaesiuit te facies mea. sed melius superius. Uicesimo septimo: exaudi uocem deprecationis meae, pro quo uos inuenisse dixistis: exaudi, domine. sed et hoc additum est. Uicesimo octauo: et in templo eius omnis dicet gloriam, pro quo in Gluerimus ad verbum, omnis quis, in κακοζηλίαν interpretationis incurrimus, et fit absurda translatio. In eodem: Dominus diluuium inhabitare facit, pro quo legisse uos dicitis: dominus diluuium inhabitat; quorum prius ad gratiam pertinet credentibus, secundum ad eius, in quo credunt, habitaculum. sed quia iasaph uerbum ambigumo de gratia baptismatis dicebatur: uoxuox domini praeparantis ceruos et reuelabit condensa et in templo eius omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. u̾sum ẽ in latinũ: De sexa¬
gesimo t̾cio Sagittȩ paͬuuloꝵ fac¬
tȩ sunt plage eoꝵ: ꝓ quo in gc̃o sa¬
gitta paruuloꝵ: S si sic dicamus:
non resonat in latino. sagitȩ paruu¬
loꝵ. facte st̃ plage eoꝵ: ꝓ quo meliꝰ
habet in hebreo. ꝑcuti& eos ds̃ ia¬
culo repentino. et inferent᷑ plage
eoꝵ: De sexagesimo.iiiͦ. Qui contͣ¬
bas ꝓfundũ maris: sonum fluctuũ
eius: Ing̃c̃o additũ scribitis. quis
sustinebit: quod suꝑfluũ ẽ Sub¬
auditur enĩ qͥ contͣbas ꝓfundum
maris: & conturbas sonum fluctu
quod in g̃co ñ sit eiꝰ. cũ in hȩbraico
thechina manifestȩ p̃parationem
eius significet Eius autẽ. idẽ. t̾rȩ
de qua supra dixerat. uisitasti t̾rã
et inebriasti eam: De sexagesimo qͥn¬
toz holocausta medullata offerã tibi
cũ icenso arietum: ꝓ quo dicitis

Expanded text:
tem versum est in Latinum. 39. Sexagesimo tertio: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum . Pro quo in Graeco: Sagitta parvulorum; sed si sic dicamus, non resonat in Latino: Sagitta parvulorum factae sunt plagae eorum. Pro quo melius habet in Hebraeo: Percutiet eos Deus jaculo repentino, et inferentur plagae eorum. Sexagesimo quarto: qui conturbas profundum maris, sonum fluctuum eius. in Graeco additum scribitis: quis sustinebit ? quod superfluum est; subauditur enim: \'qui conturbas profundum maris et conturbas sonum fluctuuquod in Graeco non sit \'eius\', cum in Hebraeo \'thechina\' manifeste \'praeparationem eius\' significet; \'eius\' autem, id est \'terrae\', de qua supra dixerat: uisitasti terram et inebriasti eam. Sexagesimo quinto: holocausta medullata offeram tibi cum incensu arie
Abbreviated transcription (Latin):
psallite dño: ⁊ illud quod sequitur
inpͥncipio uersus alteriꝰ psallite dõ.¬
ñ sit in libris autenticis. s obelo p̃¬
notatũ ẽ: Ergo et uos legite mag̃
ea quȩ uera sunt: nedũ additum
suscipitis. quod a ꝓpħa scriptum ẽ

Expanded text:
psallite e domino, et illud, quod sequitur psallite e domino, et illud, quod sequitur in principio uersus alterius, psallite deo non sit in libris authenticis, sed obelo praenotatum. ergo et uos legite magis ea, quae uera sunt, ne, dum additum suscipitis, quod a propheta scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
supra: In eodem Uiderunt gressus
tuos ds̃: ꝓ quo in g̃co scriptũ sit. ui¬
si sunt gressus tui dẽus: In hebreo
tua ds̃ꝰ et quod sequit᷑. itinera di
mei regis mei quiẽ in scõ Ergo a
nobis ita legendũ ẽ. uidert̃ gssus tu¬
os ds̃: ⁊ scriptoris uiciũ relinquendũ.
qui nominatiuũ posuit ꝓ accusati¬
etudo: In eodẽ Gressus dĩ mei regis
mei qui ẽ in scõ: subauditur uidert̃
gressus dĩ mei ⁊ regis mei Quod au¬
tur et di mei et regis mei blandien¬
tis affectu: ut qui om̃ium ds̃ et rexẽ.
suis specialit ds̃ fiat et rex. merito
seruitutis: Deniq in hebreo seriptũ
habet heli melchi: quod dm̃ meum
et regem meũ significat: In eodem:
Regna terrȩ cantate deo. psallite dño:
et dicitis hoc in isto uersiculo ñ eẽ scͥp¬
tum psallite dño. qm̃ statim sequat᷑
diapsalma. psallite deo qui ascendit
suꝑ cȩlum cȩli adorientem: cũ iste
uersiculus magis habere debeat iux¬
ta hebraicam ueritatẽ cantate dõ

Expanded text:
supra. m eodem: uiderunt ingressus tui, deus, pro quo in Graeco scriptum sit: nisi sunt ingressus tui, deus. in Hebraeo tua, deus, et, quod sequitur: itinera dei mei regis, qui est in sancto. ergo a nobis ita legendum est: uiderunt ingressus tuos, deus, et scriptoris uitium relinquendum, qui nominatiuum posuit pro accusatietudo. in eodem: ingressus dei mei, regis mei, qui est in sancto; subauditur: \'uiderunt ingressus dei mei, regis mei\'. quod autur et \'dei mei\' et \'regis mei\' blandientis affectu, ut, qui omnium deus et rex est, suus specialiter deus fiat et rex merito seruitutis. denique in Hebraeo scriptum habet: \'heli melchi\', quod \'deum meum et regem meum\' significat. in eodem: regnaterrae, cantate deo, psallite domino. et dicitis hoc in isto uersiculo non esse scriptum: psallite domino, quoniam statim sequatur: diapsalma. psallite deo, qui ascendit super caelum caeli ad orientem, cum iste uersiculus magis habere debeat iuxta Hebraicam ueritatem: cantate deo,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. ꝙ omĩa potentem. et ubiq eẽ.
& omĩa creasse. et omiã saluare: scã
nobis scriptura annunciat: Unde
et saluator in eugłio blasphemiam
sp̃c scĩ neq hic neq in futuro hoĩb
statuit dimittendam: dicens Ideo
dico uobis. quod omĩs blasphemia.
et om̃e peccatum dimittet᷑ homi¬
nib: blasphemia autẽ sp̃c scĩ neq
hic neq in futuro dimutet᷑ bomi

Expanded text:
m, et omnia potentem, et ubique esse, et omnia creasse, et omnia salvare, sancta nobis Scriptura annuntiat. Unde et Salvator in Evangelio, blasphemiam Spiritus sancti, neque hic, neque in futuro hominibus statuit dimittendam, dicens: Ideo dico vobis, quod omnis blasphemia, et omne peccatum dimittetur hominibus: blasphemia autem Spiritus sancti, neque hic, neque in futuro homi
Abbreviated transcription (Latin):
non erat. aut de dõ ꝓpͥe ñ ẽ: Nam ĩ¬
uenimus quod iudei ñ audent de¬
negare spm̃: sed inscripturis sic u¬
biq legentes. aut creaturã accipi¬
unt. sicut angłm: aut ipsũ patrem
existimant. et terciam ꝑsonã acci¬
piunt: aut compositum arbitrant᷑
dm̃ patrem. cum sit ꝓpͥe naturȩ spc¬
et pater Ex his spm̃ etiam alterũ
putant eum consistere e uerbo: cũ
sit hoc rei composite et creatȩ qmͣ
uere diuine. incorporeȩ. ac simpli¬
cis:que solet aiucleis hoc sic intel¬
ligi. et a paganis interdũ: Nobis gͥ
num sunt. una diuinitas una potñ¬
tia.unum regnum: Sunt autem
tres ꝑsonȩ: non duȩ. ñ una: ñ sed̃m
reuelationẽ. aut collectionẽ aut
confusionẽ: sed semꝑ manentibus
ꝑsonis duuins: harum fides dat᷑
in baptismo: ab his et remissa dan¬
tur peccati: & uita eterna. sine ali¬
qua dubitatione sꝑat᷑. huic trim¬
tati credentes uere scĩ ⁊ beati patͥ¬
& martyrii grãm meruerunt: ꝙ
spem uite ꝑhennis adepti sunt: &

Expanded text:
non erat, aut de Deo proprie non est. Nam invenimus quoniam Judaei non audent denegare spiritum: sed in Scripturis sicubi legentes, aut creaturam accipiunt, sicut Angelum, aut ipsum Patrem existimant, et tertiam personam accipiunt, aut compositum arbitrantur Deum Patrem, cum sit propriae naturae Spiritus Pater. Ex his etiam spiritum alterum putant eum consistere et Verbo, cum sit hoc magis rei composititiae et realis, quam verae, divinae, incorporeae simplicisque. Solet a Judaeis hoc sic intelligi, et a paganis interdum. Nobis iginum sunt, una divinitas, et potentia, et regnum. Sunt autem tres personae, non duae, non una, non secundum revelationem, aut collectionem, aut confusionem, sed semper manentibus personis divinis. Harum fides datur in baptismo, ab his et remissio datur peccati, et vita aeterna sine aliqua dubitatione speratur. Huic Trinitati credentes vere sancti et beati patret martyrii gloriam meruerunt, et spem vitae perennis adepti sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
eo sed ab ipsis. L.xx. de hebraica ueri¬
tate tr̃asiatũ ẽ: et cuncti int̃p̃tes in
hac parte consentiunt: In codẽ: Libe¬
rator m̃s de gentib iracundis: ꝓ quo
ing̃co inuenisse uos dicitis ab inimi¬
cis meis fortib siue potentib Et qͥa
semel ueritati studemus: si quid uel
transferentis festinatione. uel seribẽ¬
tium uicio deprauatũ ẽ. simpliciter
confiteri et emenclare debemꝰ: In hȩ
iracundis addiderunt. et ꝓgentib
tam in hebreo quam in cunctis int̾¬
p̃tibus immici positi sunt: et miror
quomͦ ꝓinimicis gentes mutatum
tauit ut gigas ad currendã uiã suã
et dicitis quod in gco suam ñ habeat:
S hoc nos sub ueru additum reꝑimus:
et in hebreo ñ eẽ manifestũ est: De¬
nono decimo psalmo: Tribuat tibi se¬
cundum cor tuũ: et dicitis in gc̃o uos

Expanded text:
co, sed ab ipsis Septuaginta de Hebraica Verico, sed ab ipsis Septuaginta de Hebraica Veritate translatum est; et cuncti Interpretes in hac parte consentiunt. in eodem: liberator meus de gentibus iracundis. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: ab inimicis meis fortibus siue potentibus. et quia semel ueritati studemus, si quid uel transferentis festinatione uel scribentium uitio deprauatum est, simpliciter confiteri et emendare debemus. in Hebr'iracundis\' addiderunt. et pro \'gentibus\' tam in Hebraeo quam in cunctis interpretibus \'inimici\' positi sunt; et miror, quomodo pro \'inimicis\' \'gentes\' mutatae tauit ut gigans ad currendam uiam suam. et dicitis, quod in Graeco \'suam\' non habeat; sed hoc nos sub ueru additum repperimus et in Hebraeo non esse manifestum est. Nono decimo: tribuat tibi secundum cortuum. et dicitis in
Abbreviated transcription (Latin):
cimo psalmo. grando et carboires ig¬
nis: et queritis cur g̃cus istum uersi¬
culum scđm ñ habeat. interpositis
duob uersib. S sciendum. quia de
hebraico et theodotionis editione
tum sit: In eodem Qui ꝑfecit pedes
meos tanquam ceruoꝵ: ꝓ quo scri¬
bitis in gc̃o inueniri os eiela foy. id
ẽ. tanquã cerui. singłarẽ numerũ
ꝓplurali S in hebreo pluralis nu¬
merus positus ẽ sulialoth: et om̃s
int̾p̃tes pluralem numerũ transtule¬
runt: In eocłe: Et de disti michi ꝓtecti¬
onẽ salutis tuȩ: ꝓ quo ing̾co uos legis
tis meȩ: S in hebreo. ies acha. salutis
tuȩ. significat ñ mee: quod & omnes
interp̃tes transtulert̃: In ipso: Sup¬
plantasti insurgentes in me subtus
me: ꝓ qͦ in g̃co plus inuenisse uos
dicitis. omnes insurgentes subtus ine:¬
S omnes additum ẽ In eodẽ: Uiuit
dñs. et benedictus ds̃ m̃s: et dicitis ĩ
g̃co ñ haberi m̃s: Quod ñ sub asteris¬

Expanded text:
ptimo Psalmo: Grando et carbones igptimo Psalmo: Grando et carbones ignis . Et quaeritis cur Gculum secundum non habeat interpositis duobus uersibus. sed sciendum, quia de Hebraico et Theodotionis editione tum sit. in eodem: qui perfecit pedes meos tamquam ceruorum. pro quo scribitis in Graeco inueniri: ω̒σεὶ iZaquov, id est \'tamquam cerui\', singularem numerum pro plurali. sed in Hebraeo pluralis numerum positus est chaialoth et omnes interpretes pluralem numerum transtulerunt. in eodem: et dedisti mihi protectionem salutis tuae. pro quo in Graeco uos legtis meae. Sed in Hebraeo JESACHA, salutis tuae, significat, non, meae; quod et omnes Interpretes transtulerunt. In ipso: Supplantasti insurgentes in me subtus me . Pro quo in Graeco plus invenisse vos dicitis: Omnes insurgentes; sed, omnes, additum est. In eodem: Vivit Dominus, et benedictus Deus meus . Et dicitis in Graeco non haberi, meus. Quod non sub asteris
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ stellam: quȩ quod pͥus abscondi¬
tum uidebatur illuminet. et ĩ me¬
diũ ꝓferat: Ubi autẽ quod in hebre¬
o ñ ẽ. in grecis codicib inuenitur.
nos latine ueru possumus dicere:
quo ostendit᷑ iugulandũ ẽẽ et confo¬
diendũ. quod in autenticis libris
non inuenitur: Quȩ signa: et ingͤ¬
coꝵ latinoꝵ q poematibus inueni¬
untur: Ne sexto decimo psalmo. ocłi
tui uideant ȩquitates: ꝓ quo in gͦco
et supͣ clixerat. de uultu tuo iudici¬
um meũ ꝓdeat: ut oculi di in ꝓpħa¬
recta oꝑante non praua s recta con¬
spiciant: In ipso: Custodime ut pu¬
pillã oculi: dicitisq in gc̃o legi cus¬
todi me dñe: qd nec in hebreo. nec
in ullo habet᷑ interp̃te: In eodem:
Exurge dñe p̃ueni eum et supplanta
toys. id ẽ. p̃ueni eos et supplanta eos:
Sed melius: si legatur muimero sin
gulari: Si quidẽ de impio dictũ ẽ:
diabolum significet: De septimo de¬

Expanded text:
id est stellam, quae quod prius abscondiid est stellam, quae quod prius absconditum videbatur illuminet et in medium proferat. Ubi autem quod in Hebraeo non est in Graecis codicibus invenitur onos Latine veru possumus quo ostenditur iugulandum esse et confodiendum, quod in authenticis libris non inuenitur. quae signa et in Graecorum Latinorumque poematibus inueniuntur. , Sexto decimo: oculi tui uideant aequitates. pro quo in Graeco et supra dixerat: de uultu tuo tuo iudicium meum prodeat, ut oculi dei in propheta operante non praua, sed recta conspiciant. in ipso: custodi meut pupillam oculi. dicitisque in Graeco legi: custo dime, domine, quod nec in Hebraeo nec in ullo habetur interprete. in eodem: exurge, domine, praeueni eum et subplanta vovg, id est \'praeueni eos et subplanta eos\'; sed melius, si legatur numero sigulari: siquidem de impio dictum est, diabolum significet. 9. Decimo se
Abbreviated transcription (Latin):
non sedechab quod iusticiã tram
sonat: Sed om̃s interp̃tes iusticiã
meã uoce simili transtulerunt:
Nec cuiquam uideatur temerariũ.
quod iudicari se scđm iusticiã suã
postulet: cum seqͤns u̾siculus hoc
ipsum significet. ⁊ scd̾m innocenti¬
am meã suꝑ me: et sexti decimi psal¬
mi hoc exordium sit. exaucdi clñe
iusticiam meã: et in septimo de¬
cimo quoq dicat᷑. retribuet michi
dñs scdm iusticiã meam: et scd̃m
puritatẽ maniuimear̃ reddet mͥ I¬
tum ẽ.ꝓba me dñe ⁊ tempta me:
ure renes meos et cor meũ: & ĩ qͣrto
dicit᷑. cum inuocarẽ exaudiuit me
d iusticiȩ mee: et in octogesimo qͥmo.
quoq loqͥt᷑ in genesi. exaudiet me ẽs
iusticia mea De octauo psalmo. qm̃
habeat Uerũ ẽ S ĩ hebreo legit᷑ sama¬
cha. qd ĩ t̃pretat᷑ celos tuos: ⁊ de editiõe
theodotiõis. in lxͥxͣ. int̃p̃tib additũ ẽ¬
didit: et signum posuit asterisci.

Expanded text:
non \'sedecach\', quod \'iustitiam tuam\' non \'sedecach\', quod \'iustitiam tuam\' sonat. sed omnes interpretes iustitiam meam uoce simili transtulerunt. nec cuiquam uideatur temerarium, quod iudicari secundum iustitiam suam postulet, cum et sequens uersiculus hoc ipsum significet: e t secundum innocentiam meam super me et sexti decimi psalmi hoc exordium sit: exaudi, domine, iustitiam mean et in septimo decimo quoque dicatur: retribuet mihi dominus secundum iustitiam meam et secundum puritatem manuum mearum reddet mitempta me; ure renes meos et cor meum, et in quarto dicatur: cum inuocarem, exaudiuit me deus iustitiae meae, et in octogesimo quintoquoque loquatur in Genesi: exaudiet me cras iustitia mea. De octauo psalmo: quonhabeat. uerum est, sed in Hebraeo legitur samacha, quod interpretatur \'caelos tuos\' et de editione Theodotionis in didit et signum posuit asterisci,
Abbreviated transcription (Latin):
nec.Lxix. habent. nec aliquila nec
simmachus nec theodotion: sed
sola koina ȩditio Peniq et in he¬
breo ita scriptum repꝑi. oser la¬
phanu darchachi. quod omnes uo¬
ce simili transtulerunt. dirige
in conspectu meo uiã tuã: sed̾m
illud quod et in oratione dñica dr̃.¬
pater nr̃ qui es in celis sc̃ificet᷑ nom̃
tuumꝰ non quod nobis orantibus
scĩficet᷑ quod ꝑ se scm̃ ẽ: sed quod pe¬
tamus. ut quod ꝑ naturã sui scm̃ ẽ
scĩficetur in nobis: Ergo et nũc
ꝓpħa postulat: ut uia dm̃ quȩ ꝑ
se recta ẽ. et iam sibi recta fiat De
sexto psalmo ł rubescant et cont᷑¬
bent᷑ uehem̃ter omnes immici
mei: et dicitis. in greco uehem̃ter
uulgata Cȩterum et in hȩbreo
habet mod id. ẽ. uehem̃ter: & om̃s
sfara similiter tͣnstulerunt Ne
septimo psalmo: Iudica me dũe
scłm iusticiam meã: ꝓ quo habet᷑
id ẽ iuxta iusticiam: S et in hoc
male: In hebreo enim sedecce ht̃.
quod interp̃tatur iusticia mea: ꝙ

Expanded text:
nta habent nec Aquila nec Symmachus nec Theodotio, sed sola κοινὴ editio. denique et in Hebraeoita scriptum repperi: oser laphanoi darchach, quod omnes uoce simili transtulerunt: dirige in conspectu meo uiam tuam, secundum illud, quod et in oratione dominica di es in caelis, sanctifi-cetur nomen tuum, non quo nobis orantibus sanctificetur, quod per se sanctum est, sed quo petamus, ut, quod per naturam sui sanctum est, sanctificetur in nobis. ergo et nunc propheta postulat, ut uia domini, quae per se recta est, etiam sibi recta fiat. De sexto psalmo: erubescant et conturbentur uehementer omnes inimici mei. et dicitis in Graeco \'uehementer\' uulgata. ceterum et in Hebraeo habet m o d, id est \'uehementer\', et omnes αφόδρα similiter transtulerunt. De septimo psalmo: iudica me, domine, secundum iustitiam meam. pro quo habetur id est \'iuxta iustitiam tuam\'. sed et in hoc male; in Hebraeo enim sedechi habet, quod interpretatur \'iustitia mea\', et
Abbreviated transcription (Latin):
nos: ꝓ quo more solito in greco nom̃
dm̃ additũ ẽ De quadragesimo qrͣ¬
gisse uos dicitis. acutȩ potentissi¬
me: S hoc male ⁊ de suꝑiori uersi¬
culo additum ẽ: in qͦ legitur. accĩ¬
gere gladio tuo suꝑ femur tuum
potentissime: Ne quadragesimo
septimo Qm̃ ecce reges terre con¬
g̃gati sunt: ꝓ quo in gẽo legisse uos
dicitis. qm̃ eece reges eiꝰ congͣgati
sunt: Qd̃ suꝑfluum eẽ: lectionis
textus ostendit: Et in ueterib co¬
dicib latinoꝵ. scriptũ erat. reges
terre. qd nos tulimus: quia nec in
Sicut audiuimꝰ sic uidimꝰ: ꝓ qͦ ingͦ¬
co reꝑisse uos dicitis. sic ꝙ uidimꝰ.
quod suꝑfluũ ẽ Legit᷑ enĩ in hebreo
domen. hoc ẽ. sic uidunꝰ In eodem
Suscepimus ds̃ miscdiã tuã: in me¬
dio templitui: Peo quod nos de hȩ
templitui: in gc̃o legisse uos dicitis.
populũ tuum sig̃cat: De quadra¬
dicitis.et homo in honore cũ eẽt

Expanded text:
nos . Pro quo, more solito, in Graeco nomen nos . Pro quo, more solito, in Graeco nomen domini additum est. Quadragesimo quagisse uos dicitis: acutae, potentissime. sed hoc male et de superiore uersiculo additum est, in quo legitur: accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Quadragesimo septimo: quoniam ecce reges congdicitis: quoniam ecce reges eius congregati sunt. quod superfluum esse ipse lectionis textus ostendit; et in ueteribus codicibus Latinorum scriptum erat reges terrae, quod nos tulimus, quia nec in sicut audiuimus, sic uidimus. pro quo inco repperisse uos dicitis: sic et uidimus, quod superfluum est; legitur enim in Hebraeo δομεν, hoc est sic uidimus. in eodem: suscepimus, deus, misericordiam tuam in medio templi tui. pro eo, quod nos de Hebr uertimus templi tui, in Graeco legisse uos dicitis\' \'populum tuum\' significat. Quadrauos dicitis: et homo, in honore cum esset..
Abbreviated transcription (Latin):
tare uultus mei ⁊ ds̃ m̃s: ita dũtaxat
ut et coniunctio de hebreo et theo¬
dotione sub asterisco addita sit: In
eode Ex ꝓbrauerunt mͥqui tribu¬
lant me: ꝓ quo uos inuenisse dixis
tis immici meiꝰ cum et apud.Lxx.¬
me: et apud hebreos sorarai. id ẽ. hos¬
tes mei: In eodem: Sꝑa in dm̃ qm̃ ad
huc confitebor. illi: et dicitis ad buc
in gc̃o ñ inueniri. quod sub afterisco
additum est: Ita enim ⁊ in hebreo scͥp¬
tum reꝑimus. chiod. qđ significatur¬
sum etiam in quadragesimo scdo ẽ
intelligendum: De quadragesimo
t̃cio Et non egredieris in uircutib
nrĩs: ꝓ quo in gc̃o reꝑisse uos dicitis.
et non egredieris ds̃: sed suꝑfluum
ẽ: In ipso: Posuisti nos insimilitudinẽ
in similitudinem gentib: kakofo¬
non eẽt. et ꝓpt̾ea absq clampno sensus
interp̃tationis elegantia conser ua¬
ta ẽ. Alioquin in hebraico ita scrip¬
tum reꝑi Posuisti nos ꝓuerbiũ in
gentib In eodem Ex urge ad iuua

Expanded text:
tare uultus mei et deusmeus, ita dumtaxat, ut \'et\' coniunctio de Hebraeo et de Theodotione sub asterisco addita sit. in eodem: exprobrauerunt mihi, qui tribulant me. pro quo uos inuenisse dixisinimici mei\', cum et apud Sτες et apud Hebraeos \'sorarai\', id est \'hostes mei. in eodem: spera in deum, quoniam adhuc confitebor illi. et dicitis \'adhuc\' in Graeco non inueniri. quod sub asterisco additum est; ita enim et in Hebraeo scriptum resum etiam in quadragesimo secundo intelligendum est. 26. Quadragesimo tertio: Et non egredieris in virtutibus nostris . Pro quo in Graeco reperisse vos dicitis: Et non egredieris, Deus ; sed superfluum est. In ipso: Posuisti nos in similitudinemin similitudinem in gentibus, κακόφωνον esset, et propterea absque damno sensus, interpretationis elegantia conservata est. Alioquin in Hebraico ita scriptum reperi: Posuisti nos proverbium in gentibus. In eodem: Exsurge, adjuva
Abbreviated transcription (Latin):
incensu arietũ: In eodem: Propt̾ea
exaudiuit ds̃: ꝓ quo in g̃co inuenis¬
se uos dicitis. exaudiuit me ds: qd̾
suꝑfluũ ẽ: De sexagesimo septimo
Et exaltate in conspectu eius: ꝓ quo
ing̃co inuenisse uos dicitis. exulta¬
te inconspectu eius: Quod ita uer¬
sum ẽ et a nobis: sed a quo in codice
ur̃o corruptũ sit. scire ñ possũ In eo¬
dem Et enim ñ credunt in habita¬
re dñm: ꝓ quo in gc̃o legisse uosdi

Expanded text:
incensu arietum\'. in eodem: propterea. exaudiuit deus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: exaudiuit me deus, quod superfluum est. Sexagesimo septimo: et exultent in conspectu eius. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: et exultate in conspectu eius. quod ita uersum est et a nobis, sed a quo m codice uestro corruptum sit, scire non possum. in eodem: ete nim non credunt inhabitare dominum. pro quo in Graeco legisse uos
Abbreviated transcription (Latin):
dicere depone: & simmachus in terp̃¬
uo Quia deus susceptor meus pro
quo in g̃co positum ẽ. susceptor m̃s¬
es tu S sciendum in hebreo nec
solos inueniri In ipso ds̃ m̃s uo¬
luntas eius p̃ueniet me: ꝓ quo
ueriꝰ ẽ: S in hebreo scriptum ẽ.

Expanded text:
dicere \'depone\' et Symmachus interpruo: quia deus susceptor meus. pro quo in Graeco positum est: susceptor meuses tu. sed sciendum in Hebraeo nec uaginta solos inueniri. in ipso: deusmeus, uoluntas eius praeueniet me. pro quo ueri
Abbreviated transcription (Latin):
cobis dñe ĩ uenisse uosdicitis: S sciendũ
qd̾ multa sint exemplaria apud hȩ¬
breos: quȩ ne semel quidem dnm̃
habent: De tricesimo sexto psalmo:
Et uiã eiꝰ uolet: Ingreco uolet nimis
uos legisse dixistis: quod additũ est.
nec apud qͦnquam habet᷑ interp̃tũ:
de tͥcesimo octauo psalmo Uerumtam̃
uane conturbatur omĩs bomo: & dici¬
tis uos in gc̃o ñ inuenisse conturbat᷑.
S et hoc sub ueru in .lxx. additũ ẽ: et
hinc apud uos ⁊ apud plerosq error
exoritur: qđ scriptoꝵ negli gentia.
uirgulis et asteriscis subtractis. dis¬
tinctio uniuersa confunditur: De¬
tricesimo nono Et legem tuã in me¬
dio cordis mei: ꝓ quo in gc̃o reꝑisse uos
dicitis. in medio uentris mei: quod
et in hebreo sic scriptum ẽ. bat tos
meai. s ꝓpt̾ euphoniam apud latinos
in corde transiatum ẽ: et tamen non
debemus subtrahere qd uerũẽ: In
eodem: Nñe in adiutorium meũ res¬
pice: ꝓ quo in gc̃o reꝑisse uos dicitis

Expanded text:
omine\' inuenisse uos dicitis. sed sciendum, quod multa sint exemplaria apud Hebraeos, quae ne semel quidem \'dominum\' habeant. Tricesimo sexto: et uiam eius uolet. in Graeco uolet nimis uos legisse dixistis. quod additum est nec apud quemquam habetur interpretum. Tricesimo octauo: uerumtamen uane conturba turom nis homo. et dicitis uos in Graeco non inuenisse \'conturbatur\'. sed et hoc sub ueru in Septuaginta additum est . et hinc apud uos et apud plerosque error exoritur, quod scriptorum neglegentia uirgulis et asteriscis subtractis distinctio uniuersa confunditur. Tricesimo nono: et legem tuam in medio cordis m e i. pro quo in Graeco repperisse uos dicitis: in medio uentris m e i, quod et in Hebraeo scriptum est \'batthoch meai\'. sed propter euphoniam apud Latinos \'in corde\' translatum est; et tamen non debemus subtrahere, quod uerum est. in eodem: domine, in adiutorium meum respice. pro quo in Graeco repperisse uos dicitis:
Abbreviated transcription (Latin):
substantia rerum: inuisibiliũ exa¬
minatrix: In hac enim testimoniũ
meruerunt semores: Et iterũ in eu¬
gelio Peum nemo uichit unquã Et
iterũ Sp̃c ubi uult flat: et uocem
eius audis: sed nescis unde ueniat.

Expanded text:
substantia, rerum invisibilium exasubstantia, rerum invisibilium examinatrix . In hac enim testimonium meruerunt seniores. Et iterum in Evangelio: Deum nemo vidit umquam. Et iterum: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s annunciat filiũ: et docet de filio
de patre et de filio: Trintas gͥ quia ue¬
ra et inenarranda ẽ. inuisibilis ẽ. om¬
nipotens ẽ: sese p̃dicat. sese annunciat
dignanter: omĩ creatura uisibili et
inuisibili non ualente cdignant᷑ aut
narrare aut mirari. aut cõp̃hencłe.
aut inuestigare. aut quẽ admodum
ẽ. humanis eam sensib occupare: Cõ¬
stat gͥ infirmari hominẽ. scẽ uene¬
randęq trinitatis inenarranda gła
maiestatis: aut potentia huius gͥ
trinitatis narratio głȩ si excedit:
qͣnto magis frustrabuntur qui audẽt
cum aut tempꝰ aut aliquam causã
humanã ponere: qui ñ solũ quid sit
ds̃ ñ intellȩxert̃. sed nec etiam quid
fit homo. attendere potuerunt:
Nichil gͦ intͥnitate subitaneumꝰ nicħ
nuꝑrimũ: nicħ temporale: nichil
nicħ inȩquale: Trinitas ueneranda:
dep̃canda: trinitas inenarranda.
inuestiganda. in comp̃hendencla: Q
quod inuisibiliũ rerum fides ẽ: nob̾
dicit apłs: Est autem fides sꝑandar̃

Expanded text:
ctus annuntiat Filium, et docet de Filio:de Patre et de Filio? Trinitas igitur quia vera est, inenarranda est, invisibilis est, omnipotens est, sese praedicat, sese annuntiat dignanter omni creaturae, visibili et invisibili, non valenti dignanter, aut narrare, aut mirari, aut comprehendere, aut investigare, aut quemadmodum est humanis eam sensibus occupare. Constat igitur infirmari hominem, sanctae venerandaeque Trinitatis in enarranda gloria, majestate, aut potentia. Hujus igitur vim Trinitatis narratio gloriae si excedit, quanto magis frustrabuntur, qui audentcum, aut tempus, aut aliquam causam humanam ponere: qui non solum quid sit Deus non intellexerunt: sed nec etiam quid sit homo attendere potuerunt? Nihil ergo in Trinitate subitaneum, nihil nuperrimum, nihil temporale, nihil nihil inaequale: Trinitas veneranda, deprecanda, Trinitas inenarranda, investiganda, incomprehendenda. Et quod invisibilium rerum fides est, nobis dicit Apostolus: Est autem fides sperandarum
Abbreviated transcription (Latin):
dutus erat. ꝓpter inuisibilitatem
et impossibilitatem uisionis nr̃e:Ne¬
q enrim intrinsecus erat solum. sed
extrinsecus et intrinsecꝰ. ⁊ in celis ꝙ
interra: ⁊ omĩa continens ⁊ implẽs.¬
sicut ds̃: Nichil gͦ imꝑfectũ in filio
dĩ: nichil inequale. nchil impotens
nichil temporale. nichil incognitum.
omĩa uera. oĩa possibilia. oĩa ingentia
omĩa ȩqualia patri: dicente saluato¬
re: Hemo nouit filiũ nͥ pater: et ne¬
mo nouit patrẽ nͥ filius: ⁊ cui uult
filius reuelare Uides ȩqualitatem
fili ad patrem Cum g̃ patrem nouit
filius menarrandũ et incomp̃hen¬
sũ: diem nescit & horam. quam ipse
fecit: Absit hoc a sensib nrĩs: hoc
iterum ipse saluato dicit: Na illis pat̾¬
ut om̃s honorificent filium: sicut
bonorificant patrem: E qualis gͥ dõ

Expanded text:
dutus erat propter invisibilitatem dutus erat propter invisibilitatem et impossibilitatem visionis nostrae. Neque enim intrinsecus erat solum, sed extrinsecus et intrinsecus, et in coelis et in terra, et omnia continens implensque omnia. Nihil ergo imperfectum in Filio Dei, nihil inaequale, nihil impotens, nihil temporale, nihil incognitum: omnia vera, omnia possibilia, omnia ingentia, omnia aequalia Patri, dicente Salvatore: Nemo novit Filium nisi Pater: et nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Vides aequalitatem Filii ad Patrem? Cum ergo Patrem novit Filius, inenarrandum, et incomprehensum diem nescit et horam quam ipse fecit? Absit a sensibus nostris hoc. Iterum ipse Salvator dicit: Da illis, Pater, ut honorificent Filium sicut honorificant Patrem . Aequal
Abbreviated transcription (Latin):
homines: Ham et humilitatis sue
causa hoc dixit ꝓpter carnis passionẽ:
quia quasi homo hominib uidebat᷑.:
et utilitate omium tacuit. res qͥdẽ
gerendas in scło eis annuncians at¬
q enumerans: diẽ autem et horam
non eis aperiens: Quod gͦ ꝓutilitate
nr̃a tacuit.n se humiliauit: non
debemꝰ ultro ei ẽẽ ingrati: et ñ solũ
non intelligentes insuꝑetiam iuda¬
ico more et hominem ȩstimantes.
eiusdem etatis et ignorantiȩ et im¬
potentiȩ participem iudicantes.
tanquam iudei Quod ñ diuinitas
naturaliter patiebat᷑ sed caro: ipse
ostendit iudeis dicens: Soluite hoc
templum: ⁊ in tribꝰ dieb ego susci¬
tabo eum Et cui hoc dubium ẽ qd̾
ds̃ hoc dicebat: id ẽ filius dei eternꝰ.
uerbũ ueniens patris. et sapientia dĩ.
nuirtus dĩ eterna et sempiterna. et
imago dĩ inuifibilis. ab inuisibili na¬
tus ñ factuss facta autẽ ẽ caro et
plasmata inqua ds̃ erat: quã et in¬

Expanded text:
homines. Nam et humilitatis suae homines. Nam et humilitatis suae causa hoc dixit propter carnem passibilem, quia quasi homo hominibus videbatur, et causa utilitatis omnium tacuit: res quidem gerendas in saeculo annuntians atque enumerans, diem autem et horam non eis aperiens. Quod ergo pro utilitate nostra tacuit, et se humiliavit, non debemus ultro ei esse ingrati: et non solum non intelligentes, insuper etiam Judaico more, et hominem aestimantes, ejusdem aetatis et ignorantiae et impotentiae participem judicantes quomodo Judaei. Quod non divinitas naturaliter patiebatur, sed caro, ipse ostendit Judaeis, dicens: Solvite hoc templum, et in tribus diebus ego suscitabo illud . Et cui hoc dubium est, quod Deus hoc dicebat, id est, Filius Dei aeternus, Verbum vivens Patris, et sapientia Dei, et virtus Dei aeterna et sempiterna, et imago Dei invisibilis, ab invisibili natus, non factus? Facta autem est caro et plasmata, in qua Deus erat, quam et in
Abbreviated transcription (Latin):
erunt creaturȩ potius quã creato
gͥ quod paganitatis ẽ hoc pociꝰ quam
xp̃ianitatis: et quod ñ in tempore ẽ
natus. sed semꝑ natus erat de patre:
dicit apłs beatus: Inuisibilia enimeiꝰ
a creatura mundi ꝑea quȩ facta st̃
intellecta conspiciunt᷑: sempiterna
quoq uirtꝰ eiꝰ & diuinitas Uides
temporalis. sed sempit̾nus: Quod de
substantia diuina patris natus ẽ sẽꝑ.
ipse ait saluator in exgłio Qł nascit᷑
de carne caro ẽ: ⁊ quod nascit᷑ de spũ¬
filiꝰ dĩ: dicit scriptura Erat lumen
uerum: quod illuminat omnẽ homi¬
nem uenientem in hc̃ mundũ: Et
ipse ȩugłista beatus: Omĩa ꝑ ipsũ fac¬
ta sunt: Sigͦ omĩa ꝑ ipsũ facta sunt.
uisibilia et inuisibilia: quomͦ dicit
ante passionem saluator: quod de die
illa & hora nemo nouit. neq angłi cȩ¬
loꝵ. neq filius hominis. nisi pater:
Attendens gͥ uides quod ꝓpter utilitatẽ
hominũ dixit se nescientem p̾finiti¬
onem: ne negli gentiores efficiantur

Expanded text:
erunt creaturae potius quam Creatorides igitur, quod paganitatis est hoc magis quam Christianitatis? Et quod non tempore est natus, sed semper natus erat de Patre, dicit Apostolus beatus: Invisibilia enim ejus a creatura mundi per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque ejus virtus et divinitas . Vides temporalis, sed sempiternus? Quod de substantia divina Patris natus est semper, ipse ait Salvator in Evangelio: Quod nascitur de carne, caro est: et quod nascitur de SpFilius Dei, dicit Scriptura: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et ipse Evangelista beatus: Omnia per ipsum facta sunt. Si ergo omnia per ipsum facta sunt, visibilia et invisibilia: quomodo dicit ante passionem Salvator, quod de die et hora nemo novit, neque angeli coelorum, neque filius hominis nisi Pater? Attendens igitur vides, quod propter utilitatem hominum, dixit se nescientem praefinitionem, ne negligentiores efficiantur
Abbreviated transcription (Latin):
uideris: facilis coniectura erit. qͣlis
ipsa futã sit domus: S credo in di
miscd̾ia qui nos adiuuit. in difficil
limo pͥncipio supͣdicti oꝑis. quod ipse
adiuuet et inpenultimis ꝓpħȩ par¬
tib in quib gog et magog bella
narrantur: et in extremis. in quib
sacratissimi & in explicabilis templi
cupitis cõmendari. tantus ac talis ẽ.
et sic eruditus in lege dñi. ut absq
nr̃o rogatu docere uos possit: et nrãm
suꝑ cunctis questionib script᷑arum
ꝓ modulo cõmunis ingenii explica¬
re sententiã Incolumes uos et ꝓlixa

Expanded text:
uideris, facilis coniectura erit, qualis uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in diflimo principio supra dicti operis, quod ipse adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus Gog. et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi cupitis commendari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare sententiam. incolumes uos et prolix