comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatum ut testaret᷑ et notos faceret iherłm
ini quitates eius nonposuit ante oculos suos
ꝑicłm quod ex p̃dicatione erat secuturũ. s ut
dei tantum precepta seruaret locutus ẽ quȩcumq
mandauit.: esto̾sit misteruim. sit reuelatio sa¬
cratȩ intelligentiȩ de iherłm: & his quecumq su
ꝑea dicuntur. Attam̃ ꝓpħans. & fornicationis
illam arguit. quia diuari cauerit pedes suos
omni transeunti maledica uoce testat᷑: in crepat
scelerum ciuitatemꝰ s quia confidebat dĩ se facere
uoluntatem: paratus & mori & uiuere loquebat᷑ in¬
trepidus. Uid eamus ergo ipsam ꝓpħiam. ⁊ pͥmo qͥdẽ
quomodo inpotestate sit positum ꝓpħȩ. utrum di¬
cat annon conside remus. factus ẽ sermo domini
ad eum dicens. fili. hominis. testificare iherłm
iniquitates eiuis: et dices hȩc dicit dominꝰ. Non ne¬
in necessitate ad spirationis. s in uoluntate dicentis.

Expanded text:
imperatum, ut testaretur, et notas faceret Jerusalem imperatum, ut testaretur, et notas faceret Jerusalem iniquitates ejus, non posuit ante oculos ejus periculum, quod ex praedicatione erat secuturum; sed ut Dei tantum praecepta servaret, locutus est quaecumque 934 mandavit. Esto, sit mysterium, sit revelatio sacratae intelligentiae de Jerusalem, et his quaecumque super eam dicuntur; attamen prophetans, et fornicationis illam arguit, quia divaricaverit pedes suos omni transeunti, et maledica voce testatur, increpans scelerum civitatem. Sed quia confidebat Dei se facere voluntatem, paratus et mori et videre, loquebatur intrepidus. Videamus ergo ipsam prophetiam, et primo quidem, quomodo in potestate sit positum prophetae, utrum dicat an non, consideremus. Factus est sermo Domini ad eum, dicens: Fili hominis, testificare Jerusalem iniquitates ejus, et dices: Haec dicit Dominus, non in necessitate aspirationis, sed in voluntate dicentis
Abbreviated transcription (Latin):
hominibꝰ: contempserint mortẽ.
ꝑicula. contumelias. & omĩa q̃
passi sunt abeis. qui arguebant᷑.
dum uoluntati dei in ꝑpħatione deseruuint: ad¬
mitabar quondam ysaiam antequam compara¬
rem iezechiel & obstupescebam quomodo diceret.
Audite sermonem domim pͥncipes sodomoꝵ. ad¬
tendite legem dei popłs gomorrȩ: quomichi mul¬
ttudinem sacrificiorum urõrum dicit dominꝰ:
Dicebat enim hec eum possit dicere uł tacere. neq
cnm ut quidam suspicant᷑ m̃te excidebant ꝓpħe:
&e ex necessitate sp̃s loquebant᷑: si alii inquit apłs
teuelatum fucrit sedentipͥor taceat᷑. ex quo osten¬
ditur potestatem habere eum qui loquat᷑ cũ ue¬
lit dicere. & cum uelit cacere: & ad balaam dicit᷑.
Ucruntam̃ ũbum quod inmitto mos tuũ. hoc
obscrua loqui. quasi potestatem habẽte eo.ut
accepto ũbo dei diceret. seu taceret. Quid ẽ ergo
quod iezechiel ad miror. quia cum ei fuiss et.

Expanded text:
hominibus contempserint mortem, hominibus contempserint mortem, pericula, contumelias et omnia quae passi sunt ab eis: qui arguebantur, dum voluntati Dei in prophetatione deserviunt. Admirabar quondam Isaiam antequam compararem Ezechieli, et obstupescebam quomodo diceret: Audite sermonem Domini, principes Sodomorum; attendite legem Dei, populus Gomorrhae. Quo mihi multitudinem sacrificiorum vestrorum? dicit Dominus . Dicebat enim haec, cum posset dicere, vel tacere. Neque enim ut quidam suspicantur mente excidebant prophetae, et ex necessitate spiritus loquebantur. Si alii, inquit Apostolus, revelatum fuerit sedenti, prior taceat . Ex quo ostenditur potestatem habere eum, qui loquatur, cum velit dicere, et cum velit tacere. Et ad Balaam dicitur: Verumtamen verbum, quod immitto in os tuum, hoc observa loqui : quasi potestatem habente eo, ut accepto verbo Dei, diceret seu taceret. Quid est ergo, quod in Ezechiele admiror? Quia cum ei fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
est palmes ut frustra inuite numqͥd poterit re¬
linqui : nonne si dimittat᷑. Impedi et uitem. ne ꝓ
sicco palmite uiridẽ s fruc tuum feraces affe¬
rat palmites. Quomodo enĩ ͥ  bom agricole est
in escam aͥgni in fructuosos ramos: sic boni dei ẽ
de omnib uitibus inftuctuosos palmites ampu¬
tare & igni tradere in ꝑditionem. uerũ nos ipsi in¬
nos ludimus. & decepti parit̃ ac decipientes. uolu¬
mus magis errare cumplurimis. quam aberrore
conũti. cum magis id querere debeamus quod
edificet. quod timorem dei augeat. quod ad pę¬
nitentiam reuocet. quod in confusionem sceleris
ad dicat. quos nos faciat diebus ac noctib cogi¬
tare. quomodo domino placeamus. ut fiamus in
uera uitȩ xp̃o iħu fructifera palmites: & radici eiꝰ
adherentes. Cui est gła & imꝑium inscła scłoꝵ¬
onsideranti michi constantiam ꝓ¬
pħarum miracłm subit. quomo¬
do uere credentes dõ magis quam

Expanded text:
est palmes, ut frustra sit in vite, numquid poterit reest palmes, ut frustra sit in vite, numquid poterit relinqui? Nonne si dimittatur impediet vitem, ne pro sicco palmite, virides et fructuum feraces afferat palmites? Quomodo enim boni agricolae est in escam ignis infructuosos ramos: sic boni Dei est, de omnibus vitibus infructuosos 934 palmites amputare, et igni tradere in perditionem. Verum nos ipsi nos ludimus, et decepti pariter ac decipientes volumus magis errare cum plurimis, quam ab errore converti: cum magis id quaerere debeamus, quod aedificet, quod timorem Dei augeat, quod ad poenitentiam revocet, quod in confessionem sceleris adducat, quod nos faciat diebus ac noctibus cogitare, quomodo Domino placeamus, ut fiamus in vera vite Christo Jesu fructiferi palmites, et radici ejus adhaerentes: cui est gloria et imperium in saeculConsideranti mihi constantiam prophetarum, miraculum subit, quomodo vere credentes Deo magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ m̃s putat ut fructus maiores afferat:
palmitem qui inme manet & fructũ non af¬
fert pater m̃s excidit & in ignem mittit. Ui¬
des uicinitatẽ utrorumq sermonũ. uides quo¬
modo pat̾ excidat & inignem iaciat: Nos insen¬
sati: quasi neglegenda quidem scriptura sit
nolentes ea discere que nobis incutiant metũ
s ea audire cupientes quȩ prurientibꝰ aurib
incutiunt uoluptatem. libenter audimus quȩ
nos subuertant. quȩ decipiant. Qui dicunt
primo suo ignoscit nobis peccata nr̃a ds. siqͥ¬
dem & in talib sacramentis ludimus uicissĩ
nobis pollicentes mappam mittet ds. & quia
bonus ẽ. & omĩum peccata dissoluit: Oporte¬
bat nos sedere. & sollicito corde dicere. si heri
peccauimus. hodie penitentiam agamus. Ue¬
rum huic palmiti. animal quippe ẽ quidicit
potens est ds &bonus ẽ agricola qui non me excidat
& inignem mittat: respondebit agricola s si tał

Expanded text:
Pater meus putat, ut fructus majores afferat: Pater meus putat, ut fructus majores afferat: palmitem, qui manet in me, et fructum non affert, Pater meus excidit et in ignem mittit . Vides vicinitatem utrorumque sermonum? Vides quomodo Pater excidat, et in ignem jaciat? Nos insensati, quasi negligenda quidem Scriptura sit, nolentes ea discere, quae nobis incutiant metum, sed ea audire cupientes, quae prurientibus auribus incutiunt voluptatem, libenter audivimus quae nos subvertant, quae decipiant. Qui dicit proximo suo, ignoscit nobis peccata nostra Deus, siquidem et in talibus sacramentis ludimus, vicissim nobis pollicentes, mappam mittet Deus. Et quia bonus est, et omnium peccata dissolvit, 933 oportebat nos sedere, et sollicito corde dicere: Si heri peccavimus, hodie poenitentiam agamus. Verum huic palmiti animal quippe est qui dicit: Potens est Deus, et bonus agricola, qui non me excidat, et in ignem mittat: respondebit agricola: Sed si talis
Abbreviated transcription (Latin):
non adculero propriof nature meȩ fructus. Si qͥ¬
dem & apłs unaginem quandam eoꝵ uasorum ꝗͣ
sunt in humana conũsatione assumit dicensit
magna autem domo. non sunt tantum uasa au
uasa linea. nuncuparit: & alia quidem in hono¬
re alia uero incontumeliam. Ista nasa linea.
quȩ esse inmagna domo apłs p̃dicat non sunt
facta. de uitib non de palmitib uinearum: s
ex aliis lignis quȩ uilioris ordinis in nemorib
fructifi cauerunt. Quantum ergo malum est
et quale discrimen ut ligna quondam uilia
inueniant᷑ in magna patris familie domo:
et palmes uitis meę inutilis domino sit. & in
ignem proiciatur : Hoc enim scriptum est
quia annuam putationem eius consumat ignis
hȩc in iezechiel. S alnator uero huius parabo¬
le sensũm euangłio ita ꝑstrinxit dicens: ego
sum uitis uospalmites pater m̃s agricola: omnẽ
palmitem quiinie manet & fructum affert.

Expanded text:
non attulero proprios naturae meae fructus. Siquinon attulero proprios naturae meae fructus. Siquidem et Apostolus imaginem quamdam eorum vasorum, quae sunt in humana conversatione, assumit dicens: In magna autem domo, non sunt tantum Al. autvasa lignea nuncupaverit; et alia quidem in honorem, alia vero in contumeliam . Ista vasa lignea, quae esse in magna domo Apostolus praedicat, non sunt facta de vitibus, non de palmitibus vinearum, sed ex aliis lignis, quae vilioris ordinis in nemoribus fructificaverunt. Quantum ergo malum est, et quale discrimen, ut ligna quondam vilia inveniantur in magna patrisfamilias domo, et palmes vitis meae inutilis in domo sit, et in ignem projiciatur? Hoc enim scriptum est, quia annuam putationem ejus consumat ignis. Haec in Ezechielem. Salvator vero hujus parabolae sensum in Evangelio ita perstrinxit, dicens: Ego sum vitis, vos palmites, Pater meus agricola: omnem palmitem, qui in me manet, et fructus affert,
Abbreviated transcription (Latin):
cellit: atq in hunc modum eos quiinbuti st̃.
eloquiis dĩ. honorabilior es esse omnib &e quod¬
cũ modo. inuineȩ positus dignitate cum afferant fructꝰ.
botros salutis. de qua scriptum ẽ. Ego uero te planta¬
ui uineam frugiferam. totam ueram. & alibi uin ea
dñi domis isrł est. & rursum. uineam de egypti tran¬
stulisti et reliqua. si autem ñ attulerint fructus in¬
tantũ. ut a deo dici possit. quomodo conũsa ẽs in ama¬
ritudinem uitis aliene: tunc multo deteriores
inueniri abhis lignis quȩ licet uiliora sint: tam̃
suos afferant fructus. Quomͦ enim p̃cellunt ligna
siluarum uineas inferaces: eodem modo uixta
quandam dispensationem sapientiȩ diuinȩ ex
lignis uiliorib aliqua domui necessaria fabri¬
cantur. Neq uͦ turberis. putans nos. ex trascrip¬
turas affirmare quod dicimꝰ: futurum eẽ ut de
lignis siluȩ aliquid utile fiat: id est de meipso si

Expanded text:
aecellit; atque in hunc modum eos, qui imbuti sunt aecellit; atque in hunc modum eos, qui imbuti sunt eloquiis Dei, honorabiliores esse omnibus, et quocumque modo in vineae positos dignitate, cum afferant fructus, botros salutis, de qua scriptum est: Ego vero te plantavi vineam fructiferam totam veram . Et alibi: Vinea Domini domus Israel est . Et rursum: 932 Vineam de Aegypto transtulisti , et reliqua. Si autem non attulerint fructus, intantum ut a Deo dici possit: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis alienae? tunc multo deteriores inveniri ab his lignis, quae licet viliora sint, tamen suos afferunt fructus. Quomodo enim praecellunt ligna silvarum vineas inferaces, eodem modo, intra quamdam dispensationem sapientiae divinae, ex lignis vilioribus aliqua domui necessaria fabricantur. Neque vero turberis, putans nos extra Scripturas affirmare quod dicimus futurum esse, ut de lignis silvae aliquid utile fiat, id est, de me ipso si
Abbreviated transcription (Latin):
uerit quis orabit ꝑ eo. Hec in expositione euis ser¬
monis quo cõminabant᷑ & singule specialit̃ in
peccatricem tram ultiones. & parit̃ congregatȩ
ininfelicem iherłm. Uideamus autem & sequen¬
tia scripturȩ: quȩ cum inparabola audierit ꝓpha.
nos tantum sensum debemus exponere. ipsum testi¬
monii ordinem derelinquentes. & auditorem mit¬
tentes ad librum lignum uttis ut infructu ẽ ho¬
norabilius lignis omnib marime his quȩ insal¬
tu fructificant: sic ad cętera oꝑa inutilius om̃ib
lignis ẽ. Et uascula quȩdam possunt fieri. &
in diũsa oꝑa necessarii usus ad ministrant᷑. de
palmitib autem uitis. non solum uas aliquod
et in opus utile. quid fieri non potest:s neq
pax illus quidem est utilis. Ait ergo sermo. di¬
uinus quia ut palmes uitis honorabilior sit
cȩteris lignis si afferat fructum: sic ab om̃ib
inferior iudicetur. si id non habeat unde p̃¬

Expanded text:
verit, quis orabit pro eo ? Haec in expositionem ejus serverit, quis orabit pro eo ? Haec in expositionem ejus sermonis, quo comminabantur et singulae specialiter in peccatricem terram ultionis, et pariter congregatae in infelicem Jerusalem. Videamus autem et sequentia Scripturae. Quae cum in parabola audierit propheta, nos tantum sensum debemus exponere, ipsum testimonii ordinem derelinquentes et auditorem mittentes ad librum: Lignum vitis ut in fructu est honorabilius lignis omnibus, maxime his quae in saltu fructificant: sic ad caetera opera inutillus omnibus lignis est . Et vascula quaedam possunt fieri, et in diversa opera necessarii usus ad ministrandum; de palmitibus autem vitis non solum vas aliquod, et in opus utile quid fieri non potest, sed neque paxillus quidem est utilis. Ait ergo sermo divinus, quia ut palmes vitis honorabilior fit caeteris lignis, si afferat fructus: sic ab omnibus inferior judicetur, si id non habeat, unde pr
Abbreviated transcription (Latin):
iori pena cruciabor. quia honor iusti mͥ ab omĩ¬
b defertur cum peccator sim: Necessarium fuit
diligentius retractantem ea quȩ de quatuor
t̃rȩ ultionibꝰ dicebantur: id ad dere quod de:¬
Iherłm.quippe erat intribubeniamin: sacer¬
dotes templi & leuite qui dĩ ministeriis. seruie¬
bant. Et ceteri ordines quos scriptutarũ sermo
comp̃hendit. in ea morabantur. hȩc accipit qua¬
tuor ultiones pessimas. que non sunt similes in
his quȩ in ea habitant: neq enim eodem mͦ & ad
popłm & ad leuitas comminatio dirigit᷑: istłites
enim peccans. inistaheliticum dilectum. corruit:
qui autem maior est abisrahelita. quanto nobi¬
lior fuerit in ordine. id est leuites. & sacerdostan¬
to maiora supplicia. sustinebit. Si autem pͥn¬
ceps. sacerdotum peccauerit. dicit ad eum heli
cum sacerdos suos. si linquens peccauerit. uir. in
uirum. orabunt ꝓ eo. si autem in domino pecca¬

Expanded text:
jori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnijori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnibus defertur, cum peccator sim ? Necessarium fuit diligentius retractantem ea, quae de quatuor terrae ultionibus dicebantur, id addere, quod Jerusalem quippe erat in tribu Benjamin: et sacerdotes templi, et Levitae, qui Dei ministeriis serviebant, et caeteri ordines, quos scripturarum sermo comprehendit, in ea morabantur. Haec accipit quatuor ultiones pessimas, quae non sunt similes in his qui in ea habitant. Neque enim eodem modo, et ad populum, et ad Levitas comminatio dirigitur. Israelites enim peccans in Israeliticum delictum corruit. Qui autem major est ab Israelita, quanto nobilior fuerit in ordine idem Levites, et sacerdos, tanto majora supplicia sustinebit. Si autem princeps sacerdotum peccaverit, dicit ad eum Heli consacerdos suus: Si delinquens peccaverit vir in virum, orabunt pro eo: si autem in Dominum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
simale uiuimus. illa iherłm quȩ cruciatibꝰ pu¬
nit᷑ ⁊ sustinet quatuor ultiones. siue illa iherłm
quȩ indĩ sinu requiescit. & est magna distantia
stauerunt & transgrediunt᷑ eum. merentur
quidem supplicia: uerum ꝓmodo. graduũ
unusquisq torquebit᷑: maiorem pęnam habet qͥ
ȩxcłam p̃sidet & delinquit. an non magis miscdia
ꝓmeret᷑ ad comparationẽ fidelis cathecuminꝰ non
magis uenia dignus ẽ laicus. si ad diaconũ confe¬
rat᷑. ÷ rursum comparatione p̃sbiteri diaconus
ueniam plusmeret᷑. quȩ autem sequant᷑ etiã
me tacente cognoscitis. iccirco formidans uiditiũ
dei & ante oculos sibi ꝓponens illum iudicii or¬
dinem. qui inscripturis continet᷑ recordat᷑ dicti
illius pondus. ultrate ne leues. s & illud. noli que¬
rere fieri uidex: ne non ualeas auferre iniquita¬
tes. Quid mͥ prod est quia prior sedeo inchatedra
resupinus honorem maioris accipiõ. nec possum
habere dignitati meȩ oꝑa condigne  Nonne ma¬

Expanded text:
Si male vivimus, illa Jerusalem, quae cruciatibus punitur, et sustinet quatuor ultiones: si bene, illa Jerusalem, quae in Dei sinu requiescit. Et est magna distantia, staverunt, et transgrediuntur eum, merentur quidem supplicia; verum pro modo graduum unusquisque torquebitur. Majorem poenam habet, qui Ecclesiae praesidet, et delinquit. An non magis misericordiam promeretur ad comparationem fidelis Catechumenus? Non magis venia dignus est laicus, si ad diaconum conferatur? Et rursum comparatione presbyteri diaconus veniam plus meretur? Quae autem sequantur, me tacente, cognoscitis. Idcirco formidans judicium Dei, et ante oculos mihi proponens illum judicii ordinem, qui in Scripturis continetur, recordor dicti illius: Pondus ultra te ne leves. Sed et illud: Noli quaerere fieri judex, ne non valeas auferre iniquitates. Quid mihi prodest quia prior sedeo in cathedra resupinus, honorem 931 majoris accipio, nec possum habere dignitate mea opera condigna? Nonne ma
Abbreviated transcription (Latin):
iusti tempora. p̃sens ⁊ cõmutationis. quando
udicaturus ẽ ds̃: & futurum post resurrectionẽ
mortuorum id est uite cęlestis ꝑ petuitatem. in xp̃o
iħu: cui est gła & imꝑiũ in scła scłorum ame i.¬

Expanded text:
justi tempora; praesens, et commutationis, quando justi tempora; praesens, et commutationis, quando judicaturus est Deus, et futurum post resurrectionem mortuorum, id est, vitae coelestis perpetuitatem in Christo Jesu, cui est gloria et imperium in s
Abbreviated transcription (Latin):
post captiuitatem. Talisiustus ẽ. Uideamꝰ autem
an & iob tria tempora habuerit. Fuit quidem
locuples: erant quippe ei oues septem milia: came¬
litria milia: uigaboum quingenta: & suppellex
multa ualde: filii septem. filiȩ tres. Deinde accepit
cõmutata. Diues inliberis pater repente orbus ef¬
ficit᷑. Diues incensu dominus adultimã de ducit᷑
egestatem. Ecce duo tempora. Post hȩc apparet ei
dominꝰ. et loquitur ci de nube: & ipse iob eaq̃
sunt in libro eius scripta respondit. Igitur in
pͥmo tempore. dei laudib p̃dicatur: in scđo temp¬
tationi tradit᷑: & seuissimo ulcere ꝑcussuis. a pe¬
dib usq ad caput. tristia & dura. ꝑpetit᷑. Ad
extremũ facte sunt ei oues quatuor dec immiliaͥ
camelis sex milia uiga boum mille: asine pas¬
centes mille: & nascunt᷑ ei filii septem. & filiȩ¬
tres: atq ita & in iob tria tempora. dep̃hendimꝰ.
q̃ in iustis hominibꝰ repperimus. Tria uident

Expanded text:
et post captivitatem. Talis justus est. Videamus autem, et post captivitatem. Talis justus est. Videamus autem, an et Job tria tempora habuerit. Fuit quidem locuples: erant quippe ei oves septem millia, cameli tria millia, juga boum quingenta, et supellex multa valde, filii septem, et filiae tres. Deinde accepit commutata. Dives in liberis pater, repente orbus efficitur: dives in censu Dominus, ad ultimam deducitur egestatem: ecce duo tempora. Post haec apparet ei Dominus, et loquitur ei de nube, et ipse Job ea, quae sunt in libro ejus scripta, respondit . Igitur in primo tempore Dei laudibus praedicatur; in secundo tentationi traditur, et saevissimo ulcere percussus a pedibus usque ad caput tristia et dura perpetitur. Ad extremum factae sunt ei oves quatuordecim millia, cameli sex millia, juga boum mille, asinae pascentes mille, et nascuntur ei filii septem et filiae . Atque ita et in Job tria tempora deprehendimus, quae in justis hominibus reperimus. Tria vident
Abbreviated transcription (Latin):
est uistꝰ. Uidit mundũ ante diluurũ hoc est ante
consummationẽ: uidit mundũ in diluuio idest
in corruptione & in in teritu peccatoꝵ. quȩ indie st̃
euentura uiditii: rursum uidebit mundũ in resur¬
rectione om̃ium peccatorum. Dicat mͥ aliquis. con¬
cedo de noȩ: ut cria tempora uiderit. Quid respot¬
debis de damhele: Et hic ante captiuitatẽ in pa¬
trie floruit nobilitate.:÷ deinceps. inbabylonẽ
trans latus eunuchus effectus ẽ: ut manifeste ex
libro ipsuis intelligi potest. Hidit & rcũsionem
effectus sit: adsumamꝰ id quod ad ihezeciam dictũ
est. accipient de filiis tuis. & facient spadones in
domo regis. Deinde post septuaginta annis inue¬
uitur deprecans dm̃. ut completo iam tempore cap¬
tiuitatis: rursum ingrediat᷑ iherłm. Habemus
orationem eius in uolumine ꝓprio conscriptam:
nec tam̃ possumus inuenire ubi sit mortuus. Uidit
ergo tria tempora. ante captiuitatẽ: incaptiuitate:

Expanded text:
est justus: vidit mundum ante diluvium, id est ante est justus: vidit mundum ante diluvium, id est ante consummationem: vidit mundum in diluvio, in corruptione et in interitu peccatorum, quae in die sunt eventura judicii: rursum videbit mundum in resurrectione omnium peccatorum. Dicit mihi aliquis: Concedo de Noe, ut tria tempora viderit, quid respondebis mihi de Daniele? Et hic ante captivitatem in patriae floruit nobilitate, et deinceps, in Babylonem translatus, eunuchus effectus est, ut manifeste ex libro ipsius intelligi potest: vidit et reversioneeffectus sit, assumamus id quod ad Ezechiam dictum est: Accipient de filiis tuis, et facient spadones in domo regis . Deinde post septuaginta annos invenitur deprecans Deum, ut completo jam tempore captivitatis, rursum ingrediatur Jerusalem. Habemus orationem ejus in volumine proprio conscriptam , nec tamen 926 possumus invenire ubi sit mortuus. Vidit ergo tria tempora, ante captivitatem, in captivitate,
Abbreviated transcription (Latin):
dere in hominibꝰ. S et aliud: bonum ẽ confidere
in dño: quam confidere inprincipibꝰ. Quod si necesse
est in aliquo sperare: omnibꝰ derelictis. speremus
indomino dicentes. Si constiterint adũsum me
castra: non timebit cor meũ. Cumhec se ita habe¬
ant: etiam alia nob quȩstio oboritur: quam dili¬
gent̃ debemus excutere. ut scripturarum ueri¬
tafem elucescat: quare cum tanti sint iusti. nc̃ tm̃¬
modo tres nominent᷑: noe & danihel. & iob. Audi¬
ui quondam a quodam hebreo hunc locum expo¬
nente atq dicente. idõ hos nominatos quia unqͥsq eorẽ
tria tempora uiderit: lȩtum᷑. triste: & rursum letum
Uide noe ante diluuiũ. considera mundũ integrum
et cundempost noe in totius orbis naufragio. solum
cum filiis suis ⁊ animalibꝰ in archa seruatũ: considera
quomͦ post diluuiũ egresfus sit. et plantauerit uine¬
am: quodamiꝰ scd̃i rursuᷤ orbis creator extiterit. Tał

Expanded text:
dere in hominibus. Sed et aliud: Bonum est confidere dere in hominibus. Sed et aliud: Bonum est confidere in Domino, quam confidere in principibus . Quod si necesse est in aliquo sperare, omnibus derelictis, speremus in Domino dicentes: Si constiterint adversum me castra, nontimebit cor meum. Cum haec se ita habeant, etiam alia nobis quaestio oboritur, quam diligenter debemus excutere, ut Scripturarum veritas elucescat: Quare cum tanti sint justi, nunc tantummodo tres nominantur, Noe, Daniel et Job? 925 Audivi quondam a quodam Hebraeo hunc locum exponente atque dicente, ideo hos nominatos, quia unusquisque eorum tria tempora viderit, laetum, triste, et rursum laetum. Vide Noe ante diluvium, considera mundum integrum, et eumdem, post, Noe in totius orbis naufragio solum cum filiis suis et animalibus in arca servatum: considera quomodo post diluvium egressus sit, et plantaverit vineam, quodammodo secundi rursus orbis creator existens. Talis
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ iusticia uisti suꝑ cum erit. et iniquitasiniqui suꝑ
eum: ⁊ unusquisq in proprio peccato moriet᷑: & in ꝓpͥa
iusticiauiuet. Nichil michi conducit martyr pater.
nicatione nati non sumus: unum patrem habemus
dm̃. Et post modicum. Abraham pat̃ nr̃ est. Quecũq
dixerint quȩcumq ad sumere sibi uoluerit: sinon
habuerint fidem abraham: in cassum głant᷑. Neq
enim idõ saluabunt᷑: quia sunt filii abraham. Qm̃
gͦ quidam non recte opinant᷑. Necessario int̾ posuimꝰ
etiam sensum litterȩ dicentis: filios et filias. non lib̾a¬
bunt. noe danihel ⁊ iob: s ipsi soli saliuerunt. Nemo
nr̃m confidat inuisto patre: in matre scã: in frĩbꝰ castiᷤ.
Beatiis homo quispem habet insemnet ipso: & inuita
recta. Ad eos autem qui in scĩs fidutiam habent: non
incongruȩ ꝓferimus exemplũ. Maledictus homo
qui spem habet in homine. Et illud: nolite confi¬

Expanded text:
quod justitia justi super eum erit, et iniquitas iniqui super quod justitia justi super eum erit, et iniquitas iniqui super eum, et unusquisque in proprio peccato morietur, et in propria justitia vivet. Nihil mihi conducit martyr Pater, nicatione nati non sumus, unum patrem habemus Dominum , et post modicum: Abraham pater noster est. Quaecumque dixerint, quaecumque sibi assumere voluerint, si non habuerint fidem Abraham, incassum gloriantur. Neque enim ideo salvabuntur, quia sunt filii Abraham. Quoniam ergo quidam non recte opinantur, necessario interposuimus etiam sensum litterae dicentis: Filios et filias non liberabunt Noe, Daniel et Job, sed ipsi soli salvi erunt. Nemo nostrum confidat in justo patre, in matre sancta, in fratribus castis. Beatus homo, qui spem habet in semetipso, et in via recta. Ad eos autem qui in sanctis fiduciam habent, non incongrue proferimus exemplum: Maledictus homo, qui spem habet in homine . Et illud: Nolite confi
Abbreviated transcription (Latin):
rant traditi spiritalib & inuisibilibꝰ quȩ lacerant
anmas peccatoꝵ. ⁊ dentes suos inimpioꝵ corda defi¬
gunt. Quemadmodũ enim sipastor ex ore leonũ euel¬
lat duocrura. uł extremũ auriculȩ: ita auellentur.
fili isrł. Traditur gͦ aliquando t̃ra bestiis ad cuersionẽ:
ut auferatur ab ea homo ⁊ pecus. Et obserua diligent̃
differentias cõminationũ. In pͥma commninatione
famis ait. Ipsisoli saluabuntur: noc damhel & iob.
Inscda uͦ ubi bestias inmissurũ se esse cestat᷑: filii et
filiȩ nuncupate sunt. uerum tam̃ ipsisoli salui er̃t
dicit adonai dominꝰ. Quilocꝰ. dupliciter incelligit᷑
Ac pͥmũ scd̾m cõmunẽ sensum ceponamꝰ. obnon nul¬
lorum insipientiam qui sensum anim suidei ẽẽ asser̃
ueritatem: et frequent dicunt. Futurum ẽ ut unꝰqͥsq
nri precib suis eripiat quoscumq uoluerit dogehen¬
na: et iniquitatem introducunt ad dñm nonuidentes

Expanded text:
rant traditi spiritalibus et invisibilibus, quae lacerant rant traditi spiritalibus et invisibilibus, quae lacerant animas peccatorum, et dentes suos in impiorum corda defigunt. Quemadmodum enim si pastor ex ore leonum evellat duo crura ovis, vel extremum auriculae, ita evellentur filii Israel. Traditur ergo aliquando terra bestiis, ad eversionem, ut auferatur ab ea homo et pecus . Et observa diligenter differentias comminationum. In prima comminatione famis ait: Ipsi soli salvabuntur, 924 Noe, Daniel et Job. In secunda vero, ubi bestias immissurum se esse testatur, filii et filiae dicit Adonai Dominus. Qui locus dupliciter intelligitur. Ac primum secundum communem sensum exponamus ob nonnullorum insipientiam, qui sensum animi sui, Dei esse asserunt veritatem, et frequenter dicunt: Futurum est ut unusquisque nostrum precibus suis eripiat quoscumque voluerit de gehenna: et iniquitatem introducunt ad Dominum, non videntes,
Abbreviated transcription (Latin):
confidenter dicit multas eẽ bestias quas emittit d̃s in
peccatricem t̾ram: si tam̃ tra nr̃a peccauerit. Adu̾sariꝰ
nr̃ di abolus ut ieorugiens: ambulat querens quẽ
deuoret. Iua quoq historia que scripturas diligent̃
obsertiantibꝰ. inplanumse p̃bet intellectum. istiꝰmodi
habet significationẽ: quando duo ursi ad paruulos
missi sunt. qui contumelias faciebant ꝓpħȩ dicen¬
tes. ascende calue. ascende calue: ursinamq illi
in signo erant aliarum bestiarumq̃ uerȩ fere uerȩ sunt
rabide: quȩ inittunt᷑ in hanc peccatricem t̾ram. Procul
autem absit a nob̾. ut bestiȩ ad nos ꝓ dei ultione mitant᷑:
quinpotius in oratione dicamus. Ne tradideris bestiis
animam confitentem tͥ. Ego noui ꝑseuerantes infide
iustos. feristradicos. & laceratos abeis. cum sumasse mar¬
tẏrium: nec tam̃ beatos eẽ desisse. Non enim bestiisfuȩ¬

Expanded text:
o dijudicatur, confidenter dicit multas esse bestias, quas emittit Deus in o dijudicatur, confidenter dicit multas esse bestias, quas emittit Deus in peccatricem terram, si tamen terra nostra peccaverit: Adversarius noster diabolus ut leo rugiens ambulat quaerens quem devoret . Illa quoque historia, quae Scripturas diligenter observantibus in planum se praebet intellectum, istiusmodi habet significationem: quando duo ursi ad parvulos missi sunt, qui contumelias faciebant prophetae, dicentes: Ascende, calve; ascende, calve. Ursi namque illi in signum erant aliarum bestiarum, quae vere ferae, vere sunt rabidae, quae mittuntur in hanc peccatricem terram. Procul autem absit a nobis, ut bestiae ad nos pro Dei ultione mittantur, quin potius in oratione dicamus: Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Ego novi perseverantes in fide justos feris traditos, et laceratos ab eis consummasse martyrium, nec tamen beatos esse desisse. Non enim bestiis fue
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe filius hominis quęrere ⁊ saluare quod pierat.
Quomodo enim unũ corpus plura sunt corpora: & una
ouis plures sunt oues. que pierant. Hoc pẽccato om̃s
noe damhel ⁊ iob: inunum noe danihel ⁊ iob redigunt᷑.¬
Prius nom̃ dĩ quatuor litteratũ ẽ: quod interp̃tat᷑
naturalit̃ ds̃. Ergo emittitur ꝓpt̃ peccata t̾̃re fames
t̃ra uͦ scđdm om̃s sensus. quos suꝑius diximuis.⁊ quoscũq
intelligentie auditorum relinquimꝰ: ut ex nr̃is dictis
ipsi sibi alias intelligentias repꝑirent. U ideamꝰ aũt
⁊ aliud opiis diuine ire: emittentis in t̾ram peccatricẽ
bestias pessimas. Aiunt ctiam uida si quando lupi
homines deuorauerint impetum facientes indomos
⁊cetere bestie. ut historia tefert leones quondamin
humanum genus in missos:⁊ alio tempore ursos: istius¬
modi deuorationes ex dĩ in dignatione descendere. Et
hunc interim sensum. ut sequamur litteram. ab altio¬

Expanded text:
quippe filius hominis quaerere et salvare quod perierat. quippe filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Quomodo enim unum corpus plura sunt corpora, et una ovis plures sunt oves, quae perierant, hoc pacto omnes Noe, Daniel, et Job in unum NoePrius nomen Dei quatuor litterarum est, quod interpretatur naturaliter Deus. 923 Ergo emittitur propter peccata terrae fames. Terra vero secundum omnes sensus quos supra diximus, et quoscumque intelligentiae auditorum relinquimus, ut ex nostris dictis ipsi sibi alias intelligentias reperirent. Videamus autem et aliud opus irae divinae emittentis in terram peccatricem bestias pessimas. Aiunt etiam Judaei, si quando lupi homines devoraverint, impetum facientes in domos, et caeterae bestiae, ut historia refert, leones quondam in humanum genus immissos, et alio tempore ursos, istiusmodi devorationes ex Dei indignatione descendere. Et hunc interim sensum, ut sequamur litteram ab altio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum decipio dicens. filius m̃s es: sem̃ pauli. Noli
muarari: quod filius apłi fias. Habeto uirtutes :: eris
filius xp̃i. filioli inquit adhuc pusillum uobiscũ sũ.
Cum autem fueris tp̃i: eris et omni potentis patris. qͥa
unius sunt iunctȩq nature. Adhoc laborat uistꝰ.
in hoc studium suũ omne conũertit: ut dameli. &
dei: & iam non uocet᷑ hominũ nominib s uocabu¬
lis filiorum dei. Siergofuerĩt tresuiri isti. Nonindi¬
get sp̃ssc̃s ut etiam nunc noȩ & damhel et iob ostendat.
Ttesumri isti inmedio tuis. Dicit mͥ eruditus auditor:
tres inpresenti nominantur: sermo uͦ tuus plurimos
affirmat. ⁊ danihel. & iob. & noe. Cui sic respondebi¬
mus. Omnis multitudo similium unus ẽ: & ñ sunt
plures qui similes sunt. Plurima corpora: s unum
rere & saluare quod ꝑierat. insacramento nonaginta¬
⁊ nouem ouium non errantium ⁊ unius ꝑditę. Henit

Expanded text:
ipsum decipio dicens: Filius meus es tu, semen Pauli. Noli ipsum decipio dicens: Filius meus es tu, semen Pauli. Noli mirari quod filius Apostoli fias. Habeto virtutes, et eris filius Christi. Filioli, inquit, adhuc pusillum vobiscum sum . Cum autem fueris Christi, eris et omnipotentis Patris, quia unum sunt, unitaeque naturae. Ad hoc laborat justus, in hoc studium suum omne convertit, ut Danielis etDei, et jam non vocetur hominum nominibus, sed vocabulis filiorum Dei. Si ergo fuerint tres viri isti. Non indiget Spiritus sanctus, ut etiam nunc Noe et Danielem, et Job ostendat: Tres viri isti in medio ejus. Dicit mihi eruditus auditor: Tres in praesenti nominantur, sermo vero tuus plurimos affirmat, et Daniel et Job, et Noe. Cui sic respondebimus: Omnis multitudo similium unus est, et non plures, qui similes sunt. Non plura corpora, sed unum rere et salvare quod perierat , in sacramento nonaginta novem ovium non errantium, et unius perditae. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
cum anania. Maria. misahel cunuchus fuit: et est
inp̃senti dictum. noe. ⁊ danihel. ⁊ iob filios ⁊ filias
uon libabunt. ⁊reliqua. fingamus quippe filios
habuerit noe. quomodo filii danihel docebunt᷑:
quem eumichum fuisse uidei tradunt: Nerũ qͥa
fertilis. ⁊ sc̃a fuit anima illius. ⁊ ꝓpħicis diuinisq
sermonib multos liberos procreauit: iccirco dr̃
si fuerint in tempore isto uł illo. ut noe. & damel.
⁊ iob: ipsi soli saluabunt᷑. Et nos gͦ possumꝰ fieri
daniel: ut non enumetem om̃s scõs. possum eẽ
paulus. si fuero imitator eiꝰ dicentis. imitatores
mei estote: si cauterium. quo fignatus est paulus habue¬
ro: si eandem figuram qua ille figuratus ẽ inxp̃oposse¬
dero: ꝑquamut bonus pater aiebat. filiolimei quos ite¬
rum patturio: donec xp̃c formet᷑ in uob̃. Si uero exdissi¬
iilituidine signaculi coarguor quia aliam formam
h abuerit paulus. quam ego in anima habeam: me

Expanded text:
cum Anania, Azaria, Misaele, eunuchus fuit, et est cum Anania, Azaria, Misaele, eunuchus fuit, et est in praesenti dictum: Noe et Daniel et Job, filios et filias non liberabunt , et reliqua. Fingamus quippe filios habuerit Noe, quomodo filii Danielis, docebuntur, quem eunuchum fuisse Judaei tradunt? Verum quia fertilis et sancta fuit anima illius, et propheticis divinisque sermonibus multos liberos procreavit, idcirco dicitur: Si fuerint in tempore illo, vel isto, ut Noe et Daniel et Job, et ipsi soli salvabuntur. Et nos ergo possumus fieri Daniel, et ut non enumerem omnes sanctos, possum esse Paulus, si fuero imitator ejus dicentis: Imitatores mei estote ; si cauterium, quo signatus est Paulus, habuero; si eamdem figuram, qua ille figuratus est in Christo, possedero, per quam, ut bonus pater, aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Si vero ex dissimilitudine signaculi 922 coarguor, quia aliam formam habuerit Paulus quam ego in anima habeam, me
Abbreviated transcription (Latin):
facit opus noe. siquis filius est damel: facit id qd̾
fecit damel. Siquis sequit᷑ ꝑ quod gloriosus effec¬
tus ẽ ũt puta omnis qui substantiam suam pdit.
⁊ sustinens patient̃ tam iacturas rerũ familiarum
quam mortes filioꝵ. dicit. dominꝰ dedit dominꝰ ab¬
stulit᷑ ut domino uisum ẽ factum ẽ. sit nom̃ dñi
benedictum inscła: qui incenditur corporis malis et
flagellatur uariorum tuorum dolore & nichilominꝰ.
in ipsis suppliciis glorificat dm̃. qui potest respondere
diuina: &e inter cruciatus. ꝓpħicam uocem emitt̾e
qualem emisit iob: imitator est iob. Atq ita et
inhunc modum & noe & danel & iobineodem
possunt cempore teppiri. Quiꝰ autem mine ieze¬
chiel non de his dixerit quos inscripturis lectita¬
miis. uidelicet quos aut trans latio aut mors de pre¬
senti uita subtraxerit: de alio quoq loco aꝑpbare
conabimur. Daniel qui traditus ẽ principi eunuchoꝵ̾

Expanded text:
facit opus Noe: si quis filius est Danielis, facit id quod facit opus Noe: si quis filius est Danielis, facit id quod fecit Daniel. Si quis sequitur per quod gloriosus effectus est, ut puta omnis qui substantiam suam perdit; et sustinens patienter tam jacturas rerum 921 familiarium, quam mortes filiorum, dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit; ut Domino visum est, ita factum est: sit nomen Domini benedictum in saecula : qui incenditur corporis malis, et flagellatur vario malorum suorum dolore, et nihilominus in ipsis suppliciis glorificat Dominum; qui potest respondere divina, et inter cruciatus propheticam vocem emittere, qualem emisit Job, imitator est Job. Atque ita in hunc modum et Noe, et Daniel, et Job in eodem possunt tempore reperiri. Quia autem nunc Ezechiel non de his dixerit, quos in Scripturis lectitamus, videlicet quos aut translatio, aut mors de praesenti vita subtraxerit, de alio quoque loco approbare conabimur. Daniel qui traditus est Eunuchorum principi
Abbreviated transcription (Latin):
censurus erat. Cur hec dicta sunt: U idelicet ut
p̃sentem locum exponerem de noe. ⁊ de daniel.
⁊ iob. Quomodo enim isrł istł generat. & iob iob:
⁊ ruben tuben. reliqui reliquos: sic noe noe. Et dicã
quia de filiis noe. sech. noc fũit chamuero ñ fuerit
noe. Neq enim habuit similitudinẽ patͥs sui: et
ut non om̃s qui ex abraham filii abraham. licet
sint de semine eiꝰ ñ sunt filii ipsius qm̃ peccatores
sunt: sic hi qui habent similitudinẽ factoꝵ damel
damel sunt: qui unit ant᷑ patientiã iob iob fuint.
Noli igit᷑ dicere beatus noe qm̃ dignuis effectꝰ ẽ ut
indiliuuo solus eligeret᷑ a domino. ⁊ cęteris in un¬
datione pereuntib cum suis seruaret᷑ in columis ⁊
s considera. quia ⁊ tusi feceris ca q̃ fecit noe : eris
noe. Audi saluatorem dicentem. Si essetis filii
abraham: oꝑa abrahȩ faceretis. Igitur si quis filiꝰ ẽ
abraham. facit gesta abraham: siquis filuis ẽ noe

Expanded text:
censurus erat. Cur haec dicta sunt? videlicet ut censurus erat. Cur haec dicta sunt? videlicet ut praesentem locum exponerem de Noe, et Daniele, et Job. Quomodo enim Israel Israel genenerat, et Job Job, et Ruben Ruben, reliqui reliquos; sic Noe Noe. Et dicam quia de filiis Noe, Sem Noe fuerit. Cham vero non fuerit Noe: neque enim habuit similitudinem patris sui. Et ut non omnes, qui ex Abraham filii Abraham, licet sint de semine ejus, non sunt filii ipsius, quoniam peccatores sunt: sic hi qui habent similitudinem factorum Danielis, Daniel sunt; qui imitantur patientiam Job, Job fiunt. Noli ergo dicere: Beatus Noe, quoniam dignus effectus est, ut in diluvio solus eligeretur a Domino, et caeteris inundatione pereuntibus, cum suis servaretur incolumis: sed considera, quia si et tu feceris ea, quae fecit Noe, eris Noe. Audi Salvatorem dicentem: Si essetis filii Abrahae, opera Abrahae faceretis . Igitur si quis filius est Abraham, facit gesta Abraham: si quis filius est Noe,
Abbreviated transcription (Latin):
pantuir. Et replicatȩ sunt scripture intribu uida
nominib uda. eaq in benedictionibꝰ iacob et
⁊ ceteris. non sic conueniunt patriarchis ut his
qui cognominis eorum ꝓpter familię radicem
extiterunt. Beniamin lupus rapax ad matuti¬
num comedit: & ad uespum dabit escam. Benia¬
min ille numquam fuit lupiis rapax: benia¬
min ille numquam inuesꝑam dedit escam̃. s
is qui natus est extribu beniamin. ebreus exhe¬
breis. uixta legem phariseus. cireumcisus octa¬
uo die: beniamin predicabat᷑ lupus rapax.
ad matutinũ comedens. quando iuuenis fuit¬
et in uesꝑam dansescam: quando credens sp̃alem p̃¬
buit cybum. a se eccłiis institutis. Igitur bemamin:
bemamin ingenerat. Quomodo gͦ homo ex homine
bemamm inbeniamm: sic uida exiuda. ruben ex
ruben nascit᷑. Ruben quippe uiua & non moriat᷑
ꝯsit multꝰ innumero. in tantũ non erat depatri¬
archa sermo. s de populo.qui de patriarcha des¬

Expanded text:
pantur: et replicatae sunt Scripturae in tribu Juda pantur: et replicatae sunt Scripturae in tribu Juda hominibus Juda. Ea quae in 920 benedictionibus Jacob, per ntur , et caeteris non sic conveniunt patriarchis, ut his qui cognomines eorum propter familiae radicem exstiterunt. Benjamin lupus rapax ad matutinum comedit, et ad vesperam dabit escam. Benjamin ille numquam fuit lupus rapax. Benjamin ille numquam in vesperam dedit escam; sed is, qui natus est ex tribu Benjamin, Hebraeus ex Hebraeis juxta legem Pharisaeus, circumcisus octavo die, Benjamin praedicabatur lupus rapax ad matutinum comedens, quando juvenis fuitet in vesperam dans escam, quando credens spiritalem praebuit cibum a se Ecclesiis institutis. Igitur Benjamin Benjamin generat. Quomodo ergo homo ex homine, Benjamin ex Benjamin, sic Juda ex Juda, Ruben ex Ruben nascitur, Ruben quippe vivat et non moriatur, et sit multus in numero. Intantum non erat de patriarcha sermo, sed de populo, qui de patriarcha des
Abbreviated transcription (Latin):
mater auferam de domo eius filium: sic ⁊ nunc
placida & mansueta anmalia diligit. Et aufe¬
ram de ea hominem et pecus. Et si fuerint isti
tres uiri inmedio eius. Quomodo potest int̾ra
peccatrice trium istorum parit̃ numerꝰ cõmo¬
rari : quomodo tam diũsis temporib iuiuentiũ
pocest inter se utta conuingi: Inp̃senti legi¬
mus inpeccatrice tr̃a eos parit̃ consistere: idẽ
noe quiindiluiuo fuit. & daniel ẽ qͥ in captiui¬
tate babylonis commoratus ẽ. & iob qui tempo¬
rib patriarcharum. & moysi uirisse phibet᷑:
hoc enim temptus inuenimus uite iob. Quid cͦ
possumus dicere: Meminisse debemus ut sepe
iam diximus.: quia ut homo hominem gene¬
rat. et isrł generat istł. isrł quupe cum esset
iacob generauit popłm isrł. Et inuenimus in
scripturis isrł nom̃ tam inuno homine quã inuin¬
uerso populo dici: sic non solum isrł isrł. uerũ
uida sunt ab illius stirpe uenientes. iudas nuncu¬

Expanded text:
mater, auferam de domo ejus filium: sic et nunc mater, auferam de domo ejus filium: sic et nunc placida et mansueta animalia diligit. Et auferam de ea hominem et pecus. Et si fuerint isti tres viri, de medio ejus. Quomodo potest in terra peccatrice trium istorum pariter numerus commorari? Quomodo tam diversis temporibus, viventium potest inter se vita conjungi? In praesenti legimus in peccatrice terra eos pariter consistere, id est, Noe, qui in diluvio fuit, et Danielem, qui in captivitate Babylonis commoratus est, et Job, qui temporibus patriarcharum et Moysi vixisse perhibetur. Hoc enim tempus invenimus vitae Job. Quid ergo possumus dicere? Meminisse debemus ut saepe jam diximus quia ut homo hominem generat, et Israel generat Israel. Israel quippe cum esset Jacob, generavit Israel populum. Et invenimus in Scripturis, Israel nomen tam in uno homine quam in universo populo dici. Sic non solum Israel Israel, verum nes, qui in tribu Juda sunt ab illius stirpe venientes, Judas nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
N arie ergo mittit᷑ famis suꝑ peccatricem t̃ram.
Et auferam inquit ex ea hominẽ et pecus. Aliuid
ẽ t̃ra aliud homo. nam habitatores t̾̃rȩ ut qͥdã
putant nune ꝓ t̾ra non nominat. Si enim habitatores
t̃re prot̃ra accipi uelit: suꝑfluum fuerat dicere au¬
feram ex ea hominem & pecus. Gaudet enimt̾ra qñ
plena ẽ accolis. meret cum id quod dicit᷑ acciderit
auferam ab ea hominẽ & pecus. De quibꝰ si orantibꝰ
domini capaces fuerimus effecti: uolumus pauca
disserere. Quomodo pęna matris ẽ in exilium
destinate pͥuari filiis. aut certe filios suos ad aliã
uidere ꝓuintiam destinari: sic quod ammꝰ mat̾
nr̃a tra flagellatur ꝓpeccatis suis adõ. quando
aufert᷑ ab ea homo et pecus. letatur quandoho¬
mines habet. magis autem quando habet ho¬
mines optimos. et in dei studiis uiuentes. sic̃
supra exposuimus. Dicitur ergo quando t̃ra
peccauerit quasi dicatur. si quando peccauit

Expanded text:
? Varie ergo mittitur fames super peccatricem terram. ? Varie ergo mittitur fames super peccatricem terram. Et auferam, inquit, ex ea hominem et pecus. Aliud est terra, aliud homo. Non habitatores terrae, ut quidam putant, nunc pro terra 919 nominat. Si enim habitatores terrae per terram accipi velit, superfluum fuerat dicere: Auferam ex ea hominem et pecus. Gaudet enim terra quando plena est accolis: moeret cum id quod dicitur, acciderit: Auferam ab ea hominem et pecus. De quibus si Dominus,Domini capaces fuerimus effecti, volumus pauca disserere. Quomodo poena matris est in exsilium destinatae privari filiis, aut certe filios suos ad aliam videre provinciam destinari: sic quodammodo mater nostra terra flagellatur pro peccatis suis a Deo, quando aufertur ab ea homo et pecus: laetatur quando homines habet, magis autem quando habet homines optimos, et in Dei studiis viventes, sicut supra exposuimus. Dicitur ergo, quando terra peccaverit, quasi dicatur, si quando peccaverit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eam bmne ⁊ conterit omne firmatum panis eiꝰ.
Ne conteras omnipotens ds̃ firmam̃tũ panis ab
ista t̃ra idest nr̃a: quinpotuis largire nobis se¬
m̃ tuũ ut ferat in nobis fructum centuplum
Et emittam in eam famẽn:⁊ tollam de ea hominẽ
et pecus. Quomodo possum tam reconditas reg
inpublicum ꝑferte: Uude michi ut exponere
ualeam.cur famis cur fertilitas. cur habundantia
cur egestas terrȩ accidant: O pfundum dutia¬
rum sapientiȩ et scientiȩ dei. Utrum ppt̃ ho¬
mines et animarum malitiam inmittat᷑ fa¬
mis: anꝑpt̃ angłos quib sunt commissa t̃re¬
na si peccauerint in ea accidant quȩ uidimꝰ
accidere. Si autem sunt quidam celestis dis¬
pensationes ministri qui fructib p̃sunt: for¬
te et ꝓpter illos infertilitas tr̃ȩ eueniat. Eiura
enim oꝑum eius in absconsis sunt. Non possu
numerabit: Altitudinem cęli et latitudinẽ
t̃rȩ &e ꝓfundum sapientiȩ. quis inuestigabit:

Expanded text:
per eam, et conterit omne firmamentum panis ejus. per eam, et conterit omne firmamentum panis ejus. Ne conteras, Omnipotens Deus, firmamentum panis ab ista terra nostra, quin potius largire nobis semen tuum, ut faciat in nobis fructum centuplum. Et emittam in eam famem, et tollam de ea hominem et pecus. Quomodo possum tam reconditas res in publicum proferre? unde mihi ut exponere valeam, cur fames, cur fertilitas, cur abundantia, cur egestas terrae accidant? O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Utrum propter homines et animarum malitiam immittatur fames? an propter Angelos, quibus sunt commissa terrena, si peccaverint, accidant ea quae videmus accidere? Si autem sunt quidam coelestis dispensationis ministri, qui fructibus praesunt, forte et propter illos infertilitas terrae eveniet. Plurima enim operum ejus in absconsis sunt. Non possumdinumerabit? Altitudinem coeli, et latitudinem terrae, et profundum sapientiae quis investigabit
Abbreviated transcription (Latin):
aut laudem meretur aut penam. Cumꝗͥ dicit᷑. terra
quȩ peccauerit michiut delinquat delictum: iny¬
sterium quoddam significatur. Aliter quippe de
habitatorib: aliter de ea dicitur quȩ in habitat᷑.
Cȩlum ⁊ t̾ra ꝑtransibunt. Cur celum preter gredit᷑:
Cur tra ꝑtransit᷑: uisi transitus sui quedam dignafe¬
cerunt : Et alio loco corrupta ẽ ait om̃s tr̃a. qñ
corrupta ẽ ante diluuiũ: non quo ꝑinundationẽ
diluun sit corrupta. dit ergo. Terra que pecca¬
uerit michi ut delinquat delictum: extendam
manũ meam et teram cius firmam̃tũ panis. Ex¬
tendens ds̃ manum suam suꝑ peccatricẽ tr̃am. fa¬
mẽn in mittit mneam. Possum ⁊ alter ister p̃tari:
quia t̃ra aliquando delinquat. Terra quupe ẽ
anima nr̃a. ut inparabola euangłi significat᷑
anitna petra. Amina t̃ra bona et fertilis: ꝑmul¬
tam patientiam. Ista igitur t̃ra sepe peccat: sepe
ñ peccat. Et siqͥdẽ peceau̾it. extendit d̃s manũ suam¬

Expanded text:
em mereatur, aut poenam. Cum igitur dicitur: Terra, quae peccaverit mihi, ut delinquant delictum, mysterium quoddam significatur. Aliter quippe de habitatoribus, aliter de ea dicitur, quae inhabitatur: Coelum et terra pertransibunt . Cur coelum praetergreditur, cur terra pertransit, nisi quia transitus sui quaedam digna fecerunt? Et alio loco: Corrupta est, ait, omnis terra . Quando corrupta est? ante diluvium, non quod per inundationem diluvii sit corrupta. Ait ergo: Terra quae peccaverit mihi, ut delinquat delictum, extendam manum meam, et conteram ejus firmamentum panis. Extendens Deus manum suam super peccatricem terram, famem immittit in eam. Possum et aliter interpretari, quia terra aliquando delinquat. Terra quippe est anima nostra, ut in parabola Evangelii significatur . Anima petra, anima terra bona et fertilis per multam patientiam. Ista igitur terra saepe peccat, saepe non peccat. Et siquidem peccaverit, extendit manum su