comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que. xp̃i est eccłia lasciuientes lubri¬
cant. Lubrica sunt enim itinera
platearum et ꝓcliuia: iccirto dauid
gratulabundus canit. Statuit in¬
quit supra peciam pedes icos: et
duexit gressus meos. Et alibi. Qui
ꝑfecit pedes meos tanquã ceruoꝵ:
&. suꝑ excelsa statuens me. Ceterũ
lata platearum uia fecllenta. ple¬
na luco & sordib: in qua quiam¬
bulat ñ absq lapst runȩ suȩ gra¬
ditur. Hiuͦ quoꝵ. supra petiam
solidant᷑ pecles. recto calle iuarum
ambulant. tanquam pedes ceruo¬
rum nulla serpentium uenena
timent: dum semꝑ ad ardua et
excelsa festinant. Nouerunt enim
lubrica uitare uestigia. & non in
incerto diuiciarum uel labenti se¬
culo spem ullam habere: immo se¬
beatos cum ꝓpħa existimant eo qd̃
uanitates ñ attendunt. neq seccan¬
tͣ in sanias stultoꝵ. falsas. Qui uͦ
p̃uidere nolunt qmͣ cito labantur
quȩ diligunt: subito appropinqͦs¬
se finem uitȩ gemunt dum insꝑa¬

Expanded text:
quae Christi est Ecclesia, lascivientes lubriquae Christi est Ecclesia, lascivientes lubricant. Lubrica sunt enim itinera platearum et proclivia. Idcirco David gratulabundus canit: Statuit, inquit, supra petram pedes meos, et direxit gressus meos . Et alibi: Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum, et super excelsa statuit . Caeterum lata platearum via, feculenta, plena luto et sordibus: in qua qui ambulat non absque lapsu ruinae suae graditur. Hi vero quorum supra petram solidantur pedes, recto calle viarum ambulant, tanquam pedes cervorum, nulla serpentium venena timent, dum semper ad ardua et excelsa festinant. Nolunt enim lubrica vitare vestigia, et non in incerto divitiarum, vel labenti saeculo spem ullam ponere: imo beatos cum propheta existimant, eo quod vanitates non attendant: neque sectantur insanias stultorum falsas. Qui cum praevidere nolunt quam cito labantur quae diligunt, subito appropinquasse finem vitae gemunt, dum inspera
Abbreviated transcription (Latin):
appropinquauit finis nr̃. cõple¬
T st̃ dies nr̃i. qͥa uenit finis nr̃.
Nulli dubium qd̃ hec lamenta
iudeis congruant: q̃n subaiti.¬
culo mortis sua singuli reuolue
nium in se assumit fictus & la¬
menta: qd̃ tam amara et inspe¬
rata captiuitatis mala exigen¬
tib culpis genti suȩ subito con¬
tigerint. Qđd ñ minus etiam de
ȩccłia xp̃i iure plangitur: qnͣdo
eos qͥ latam et spatiosam secłĩ
uuam arripiunt aspicimus.
Dlangit enim ȩccłia eoꝵ. lascuuã
rectos fixerunt gressus. ꝓquib lu¬
gens ita gemit. Lubricauerunt
uestigia m̃a: in itincie plateartum
nĩarum. Auoquin nisi pladeaꝵ.
itinera quesissent: pedes a rect̾o ñ
lubricassent. Unde dñs. Exicitomn¬
quit in plateas et uicos ciuitatis:
pauꝑes ac debiles compelle intra¬
re. ut impleat᷑ domus mea. Ex
qͦ patet sensus qui ad buc latam
q spatiosam tenent uiam. ante
oculos interni uidicis qd̃ foris sint
& si corpore uideant᷑: et extradomũ

Expanded text:
ropinquavit finis noster: completi sunt dies nostri, quia venit finis noster. Nulli dubium quod haec lamenta Judaeis congruant, quando sub articulo mortis sua singuli revolveba eorum omnium in se assumit fletus ac lamenta, quod tam amara et insperata captivitatis mala exigentibus culpis gentis suae, subito contigerint. Quod non minus etiam de Ecclesia Christi jure plangitur, quando eos qui latam et spatiosam saeculi viam arripiunt aspicimus. Plangit enim Ecclesia eorum lasciviam, istus est, rectos fixerunt gressus. Pro quibus lugens ita gemit: Lubricaverunt vestigia nostra in itinere platearum nostrarum. Alioquin nisi platearum itinera quaesissent, pedes a recto non lubricassent. Unde Dominus: Exi cito, inquit, in plateas et vicos civitatis: pauperes ac debiles compelle intrare, ut impleatur domus mea . Ex quo patet sensus: qui adhuc latam et spatiosam tenent viam, ante oculos interni judicis, quod foris sint, et si corpore intro videantur. Extra domum
Abbreviated transcription (Latin):
pore sic̃ uiduş funt. qñ a siuis
iuris. sacerdotib fugientib relin¬
quunt᷑: uelut etiam qñ m̃ tp̃r
pacis ob desidiam & uecordiam.
nullam deo ꝓlem ꝑ officium suȩ
p̃dicationis gignunt. Dum enĩ
aut luc ra sectantur seculi aut
sius implicant᷑ flagiciis. uł ig¬
nauia suȩ pascunt᷑ imꝑitie: xp̃i

Expanded text:
pore sicut viduae fiunt, quando a suis pore sicut viduae fiunt, quando a suis viris, sacerdotibus fugientibus, relinquuntur: velut etiam, quando in tempore pacis, ob desidiam et vecordiam, nullam Deo prolem per officium suae praedicationis gignunt. Dum enim aut lucra sectantur saeculi, aut suis implicantur flagitiis, vel ignavia suae pascuntur imperitiae, Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nib minꝰ eius pat̾nȩ pietatis uis¬
cera ꝑ affectum sentimꝰ dignȩ con¬
solationis. Quod illi patent cdicere
queunt: qͥ sui causa peccati patĩe
amiserint dm̃. Unde orphani ꝓ¬
culdubio facti: debitȩ plangunt
qd̃ ꝓpͥum ꝑdiderint genidorem.
Ex quo unus interpres ñ habento ᷤ
patrem dixit. alter uͦ uelut ñ ha¬
bentes: quia interdum sepe ꝓcul¬
pis totus amititur. Sepe uͦ & si
nos ad modicum deserit in derris.
ut patr̃e non habere iudeamur
int̃ pressuras ꝑsequentium: tam̃
eum habere in celo minime du¬
bitamus ꝓpt̾ea uelut ñ habentes
interdum sumus. Unde ñ abso¬
lute dixit ñ habentes pat̾re. s ue¬
lut ñ habentes quotiens uariis ue¬
xam᷑ tribulationib: ꝙ ut habe¬
Amus ꝑ affectum piȩ recordatioĩs.
qmuis et habere non iuideamur
ꝑ auxilium suȩ defensionis. S
et eccłiȩ xp̃i quȩ iure madres no¬
minant᷑ sepe ꝑsequutionis tem¬

Expanded text:
nibus, minus ejus paterna pietatis visnibus, minus ejus paterna pietatis viscera per affectum sentimus dignae consolationis. Quod illi patenter dicere queunt, qui sui causa peccati patrem amiserunt Deum. Unde orphani procul dubio facti debite plangunt, quod proprium perdiderint genitorem. Ex quo unus interpretum, non habentes patrem dixit; alter vero, velut non habentes, quia interdum saepe pro culpis totus amittitur. Saepe vero et si nos ad modicum deserit in terris, ut patrem non habere videamur inter pressuras persequentium, tamen eum habere in coelo minime dubitamus. Propterea velut non habentes, interdum sumus. Unde non absolute dixit, et non habentes patrem, sed velut non habentes, quoties variis vexamur tribulationibus, ut et habeamus per affectum piae recordationis, quamvis et habere non videamur per auxilium suae defensionis. Sed et Ecclesiae Christi quae jure matres nominantur, saepe persecutionis tem
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ueluc ñ habentes patrem: qui
suis ex culpis quannius eum ha¬
berent ꝑ inuocationem adoptio.¬
nis. tam̃ quia irritauerant eum
malis sius iam ñ habebant ꝓpici¬
um ꝑ affectum pictatis. Q ideo
signant̃ ait sicut ñ habentes patir:
ut flectat ꝑ lamenta obsecrationis
pat̃̾na uisccra ad miscłiam piȩ re-¬
cordationis. Et matres nr̃e inquit
sic̃ uduȩ. Matres uͦ synagoge in¬
telliguntur septem quȩ principa¬
lit̾ in monte oliueti constitute eẽ
noscunt᷑. de quuib lac doctrinaꝵ
flueret. uel a quib lexnuntiaret᷑:
s obsidionis demꝑe̾ uł chaldaicȩ
uastitatis sublatis filiis destitute
sunt ꝙ ignib conciemate. Quas
bñ quasimats defiet uiduas & de¬
plorat: quȩ solebant in lege filios
educare. & nutrire pplõs. Porro se¬
cundum anagogen qm̃sepe uox
ista xp̃i eccłiȩ congruit qua dicit᷑
facti sumus sic̃ non habentes pacrẽ:
quotiens in angustiis & tͥbulatio¬

Expanded text:
sunt velut non habentes patrem, qui sunt velut non habentes patrem, qui suis ex culpis quamvis eum haberent per invocationem adoptionis, tamen quia irritaverant 1531 eum malis suis, jam non habebant propitium per affectum pietatis; et ideo signanter ait: Sicut non habentes patrem, ut flectat per lamenta obsecrationis paterna viscera ad misericordiam piae recordationis. Et matres nostrae, inquit, sicut viduae. Matres vero, synagogae intelliguntur septem, quae principaliter in monte Oliveti fuisse constitutae noscuntur: de quibus lac doctrinarum fueret, vel a quibus lex nuntiaretur; sed obsidionis tempore vel Chaldaicae vastitatis, sublatis filiis, destitutae sunt et ignibus concrematae. Quas bene quasi matres deflet, et viduas deplorat, quae solebant in lege filios educare, et nutrire populos. Porro secundum anagogen, quam saepe vox ista Christi Ecclesiae congruit qua dicitur: Facti sumus sicut non habentes patrem. Quoties in angustiis et tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
congiuent̃ intelligi: quȩ ꝑuersis
cogitationib diuinarũ scͥptura¬
rum sermonib falsas inserunt
prauitates. Necñ domꝰ nr̃e m̃tes
udelicet humanȩ conuertunt᷑
ad extraneos & immundos sp̃e:
cum p̾uaricatione pecrati ad u¬
cia animas inclinant. Quarũ
scilicet hereditas ad hereclitas ad
extra neos conuertit᷑: dum ꝑ ui¬
cia immundi sp̃c corda nr̃a possidẽt.
Aliter enĩ ad nos ingredi ñ possent:
quia ñ ex natura originem possiden¬
di s exculpa sumunt. Quaꝵ ꝓpħa
retexens corã sumorudice miscriã:
ñ minus eum contͣ hostes. quam
etiam nr̃i ad clementiam inuitat.
Unde sequitur:
upilli facti sumus absq
patre: matres nĩȩ quasi ui¬
due. Ubi alius interp̃s orphani
facci sumꝰ inquit: uelut ñ haben¬
des patrem. Ex quo liquet qd̃ ꝓpħa
ad dm̃ patrem oculum intendit:
qͥ plebem iudaicam sͥ adoptauerat
in filios ex quo ait. Filius m̃s pri¬
mogenitus isrł.. Ad uͦ hi facti

Expanded text:
congruenter intelligi: qui perversis congruenter intelligi: qui perversis cogitationibus, divinarum Scripturarum sermonibus falsas inserunt pravitates. Nec non domus nostrae mentes videlicet humanae convertuntur ad extraneos et immundos spiritus, cum praevaricatione peccati ad vitia animas inclinant. Quarum scilicet haereditas ad extraneos convertitur, dum pervia immundi spiritus corda nostra possident. Aliter enim ad nos ingredi non possent, quia non ex natura originem possidendi, sed ex culpa sumunt. Quam propheta retexens coram summo judice miseriam, non minus eum contra hostes, quam etiam ad nostri clementiam invitat. Unde sequitur: Pupilli facti sumus absque patre: matres nostrae quasi viduae. Ubi alius interpres: Orphani facti sumus, inquit, velut non habentes patrem. Ex quo liquet quod propheta ad Deum Patrem oculum intendit, qui plebem Judaicam sibi adoptaverat in filios. Ex quo ait: Filius meus primogenitus Israel . At vero hi facti
Abbreviated transcription (Latin):
hec transiatio ñ ait. conuersa
ẽ ad alienos: s conuersa ẽ alienis.
Illis uidelicet qui a deo facti sunt
aliem: eo qd̃ scriptura sacia aliis
ẽ odor uitȩ in uitam. aliis odor
mortis in mortẽ. Iccirco alienis
conuertit᷑ ad ꝑfidiam. cum fide¬
lib catholicȩ intelligentib mane¬
at ad salutem. Et domus nr̃e ex¬
trancis uel ꝑegrims. Ex qͦ patet
sensus. quicqͥd exterius interiꝰue
ide habuit populus ad liqtudũ
qd̃ ab extraneis totum sit posses¬
sum uel transmutatum. S et
tͦpologicȩ domꝰ scͥpturarũ intelli¬
gentiȩ cognoscunt᷑ diuinȩ: in
quib habitacłm nr̃ȩ m̃tis sepe
firmamꝰ. Aliter enim in eiscdẽ
habitare non possumus: nist
sensib tanquam ianuis patefactis
intelligentiarum latitudinem
teneamus. Quas dum heretici
male scdm prauitatis suȩ inten¬
tionem conuertunt: domꝰ nr̃e
alienis incolis transferunt᷑. S
et sp̃ales nequitiȩ extranei posst̃

Expanded text:
Haec translatio non ait, conversa Haec translatio non ait, conversa est ad alienos, sed conversa est alienis, illis videlicet qui a Deo facti sunt alieni, eo quod Scriptura sacra aliis est odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Idcirco alienis convertitur ad perfidiam, cum fidelibus catholice intelligentibus maneat ad salutem. Et domus nostrae extraneis vel peregrinis. Ex quo patet sensus: quidquid exterius interiusve idem habuit populus, ad liquidum quod ab extraneis totum sit possessum vel transmutatum. Sed et tropologice domus Scripturarum, intelligentiae cognoscuntur divinae, in quibus habitaculum nostrae mentis saepe firmamus. Aliter enim in eisdem habitare non possumus, nisi sensibus tanquam januis patefactis, intelligentiarum latitudinem teneamus. Quas dum haeretici male secundum suae pravitatis inventionem convertunt, domus nostrae alienis incolis transferuntur. Sed et spiritales nequitiae extranei possunt
Abbreviated transcription (Latin):
rat hereditas pplĩ di facca ẽ pos¬
sessio p̃datoris ac uastatoris. Tan¬
git etiam p̃rogaqiuam patrum
ꝙ. auccoritatem duunȩ largita¬
tis: cuius obtentu deletis genti¬
b facta ẽ hereditas eorum. idẽq
populus pars & possessio dĩ. qͦrũ
auccoritas grauissima et defensio
hereditatis semꝑ sub cura & ꝓ¬
dectione di fuit. deinde qd̾ atro¬
cissimũ ẽ doloris hereditas tan¬
dȩ p̃rogatiuȩ ñ ad suꝑiores ñ ad
equales. neq ad qualescumq.
nissimum & iniquissimũ est
ꝑuenit. ad inseriores uidelicet¬
sum hereticos hec conclusio eur¬
rit: qui hereditatem eccłiȩ xp̃i
aut demonib aut praius tra¬
diderunt institittis. Unde alia
interp̃tatio signant ait. Hcre¬
ditas nr̃a conuersa ẽ alienis.
& domus nr̃ȩ extraneis: quia
quicqͥd conuertit᷑ erat quidẽ
s postea in aliud commutat᷑.
Ita ce de scͥpturis sacͥs recte in¬
delligi pot̃: que sunt heredi¬
tas fidelium. De qua ut dixi

Expanded text:
rat haereditas populi, facta est posrat haereditas populi, facta est possessio praedatoris ac vastatoris. Tangit etiam praerogativam Patrum, et auctoritatem divinae largitatis: cujus obtentu delectis gentibus, facta est haereditas eorum, idemque populus pars et possessio Dei; quorum auctoritas gravissima, et defensio haereditatis semper sub cura et protectione Dei fuit; deinde, quod atrocissimum est doloris, haereditas tantae praerogativae, non ad superiores, non ad aequales, neque ad qualescunque, nissimum et iniquissimum est, pervenit, ad inferosus haereticos haec conclusio currit, qui haereditatem Ecclesiae Christi, aut daemonibus, aut pravis dederunt institutis. Unde alia interpretatio signanter ait: Haereditas nostra conversa est alienis: et domus nostrae extraneis. Quia quidquid convertitur, erat quidem: sed postea in aliena commutatur. Ita et de Scripturis sacris recte intelligi potest, quae sunt haereditas fidelium de qua dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
lentis legendi. Porro opprobrium
deuenisse discriminis exitium:
di iusto iudicio ob immanitadẽ
scelerum. Alit̃ uͦ martyrũ uox
eẽ monstratur. qui penis affli¬
cti & crucia. tibꝰ subiecti dõ dicc̃.
Mem̃to dñe quid factum sit no¬
bis. Dum enim inp̃sentiarum
ñ ulciscit᷑ s patient̃ patitur ꝑse¬
quutiones scõruum grassari qͦdam¬
mͦ obliuiscitur: iccuro recordari
exoratur sicuti ille qui lacruna¬
bilit̾ ꝓclamabat. Usq quo dñe
obliuisceris me in finem: Adq
iterum. Obliuisceris inopiȩ nĩy
& tribulationis nr̃e. Cum aticẽ
recordatus fuerit nos qͦ a p̃ssuris
ꝑ sequentium lib̾abit: qͥa solum¬
mͦ indulgentia eiꝰ lib̃a erit. Libe¬
ratio uͦ nrã : utiq erit ultio ꝑse¬
quentium. Sequitur:
ereditas nr̃a conuersa ẽ
ad alienos: domus nr̃e
ad extraneos. Gomnumeiat
mala ꝑ partes que acciderant.
Quando populus transportatus¬
est in captiuitatem. alieni posse¬

Expanded text:
lentis relegendi. Porro opprobrium lentis relegendi. Porro opprobrium devenisse discriminis exitium Dei justo judicio, ob immanitatem scelerum. Aliter vero martyrum vox esse monstratur, qui poenis afflicti et cruciatibus subjecti, Deo dicunt: Memento, Domine, quid factum sit nobis. Dum enim impraesentiarum non ulciscitur et patienter patitur persecutores sanctorum grassari, quodammodo obliviscitur: idcirco recordari exoratur, sicuti ille qui lacrymabiliter proclamabat: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem ; atque iterum: Oblivisceris inopiae nostrae, et tribulationis nostrae? . Cum autem recordatus fuerit, nos quoque a pressuris persequentium liberabit, quia solummodo indulgentia ejus, liberatio erit. Liberatio vero nostra, utique ultio persequentium sequetur. Haereditas nostra versa est ad alienos: domus nostrae ad extraneos. Connumerat mala per partes quae acciderant, quando populus transportatus in captivitatem, alieni posse
Abbreviated transcription (Latin):
celebrant᷑. Nam cum dicit recor¬
dare domine et uide quid acci¬
derit nob̃. intuere & respice op¬
ꝓbrium nr̃m: barbaram histo¬
ricȩ captiuitatem deflet. mise¬
riasq quas ꝑtrilit gens illa in¬
gerit aspectib creatoris. Plus tñ
quam rechorica disciplina oĩ
ex parte ꝓph̃a sententiam suam
temꝑat: non ut exaggeret odi¬
um iuidicis contra aduetsario ᷤᷤ
s ut clementiam imploret ꝓ
sius factis ꝙ criminib. Unde
soluant: s recordare quid acci¬
derit nobis. Ac si patent̃ diceret.
Reminiscens auseras mala
quȩ patimur : factorib autẽ
ignoscas. Ubi cum dicit quid
acciderit. uel quid factum sit
nob̃. distinguit mala que ꝑferimꝰ
a natura. qm̃ naturalia non sũt
s accidentia. multis delictoꝵ. excau¬
sis. Hoc quippe ẽ intueri uel respi¬
cere: qd̃ etiam uidere. S iteratio
orantis: afflictionem uel intentio¬
nem ostendit cordis. Unde isti
uersiculi: cum affectu sunt do¬

Expanded text:
celebrantur. Nam cum dicit: Recorcelebrantur. Nam cum dicit: Recordare, Domine, et vide quid acciderit nobis, et intuere, et respice opprobrium nostrum, barbaram historiae captivitatem deflet, miseriasque quas pertulit gens illa ingerit aspectibus Creatoris; plus tamen 1529 quam rhetorica disciplina omni ex parte propheta sententiam suam temperat, non ut exaggeretur odium judicis contra adversarios, sed ut clementiam imploret pro suis factis et criminibus. Unde solvant, sed recordare quid acciderit nobis. Ac si patenter diceret: Reminiscens auferas mala quae patimur, factoribus autem ignoscas. Ubi cum dicit quid acciderit vel quid factum sit nobis, distinguit mala quae perferimus a natura; quoniam non naturalia sunt, sed accidentia multis delictorum ex causis. Hoc quippe est intueri vel respicere, quod etiam videre. Sed iteratio orantis, afflictionem vel intentionem ostendit cordis. Unde isti versiculi cum affectu sunt do
Abbreviated transcription (Latin):
faccum sic nob̃.
Quod sane la¬
mentum nu̾ro mͦ canticum
iberemiȩ appellatur: eiꝰ uati¬
cinio decantatum: p̃serti cũ
captiuitadem gentis suȩ. et
plurimas miserias deploret
qͥs ei babylonius dẏrannus
ingessit. Unde constat qd et
lamenta carmina ircte possit
dici: quia inp̾sentiarum sicut
nulla sine miseriis plena st̃
gaudia. ita sine lamentis uix
aut nulla inueniunt᷑ cantica.
Iccirco recte canticum hoc lam̾¬
tationib ultimis uinxit: dñi
poscens clementiam ut finem
malis imponcret. Quod damen
monasticus usus bene inuenit.
psalmoꝵ. more illud decantaride¬
bere: quamius cantici uocabulu̾
ab eodem acciꝑe nullis p̾notet᷑
titulis. debere. Qm̃ solum canti¬
ca in illa celesti syon decent: la¬
mentationes uͦ in hac nr̃a ꝑegri¬
natione. Mitim uͦ quasi in me¬
ditullio antequã ad illud ue ul¬
timũ ꝑueniatur: iure lamenta
carminib atq carmina fietib
ꝑmiscentur. ubi & mala plan¬
gunt᷑. et in spe gaudia cũ fide

Expanded text:
factum sit nobis. Quod sane lamentum miro modo canticum Jeremiae appellatur ejus vaticinio decantatum, praesertim cum captivitatem gentis suae et plurimas miserias deploret quas eis Babylonius tyrannus ingessit. Unde constat quod et lamenta carmina recte dici possunt; quia impraesentiarum sicut nulla fine miseriis plena sunt gaudia, ita sine lamentis vix aut nulla inveniuntur cantica. Idcirco recte canticum hoc lamentationibus ultimis junxit, Domini poscens clementiam, ut finem malis imponeret. Quod tamen monasticus usus bene invenit psalmorum more decantari debere, quamvis cantici vocabulum ab eodem accipere, nullis praenotetur titulis debere, quoniam solummodo cantica in illa coelesti Sion decent; lamentationes vero, in hac nostra peregrinatione: mixtim vero quasi in meditullio, antequam illud vae ultimum perveniatur, jure lamenta carminibus atque carmina fletibus permiscentur, ubi et mala planguntur, et in spe gaudia cum fide
Abbreviated transcription (Latin):
si recca cum xp̃o fidi conseruassent
federa. & casta comugn sacram̃ta.
Ceterum moralit̾ matres nr̃as.
idẽ. matres omnium uirtitum
recte fidem et spem & caricatem
acciptinus: ex quib ñsoltim noᷤ
renascimur dõ. uerũ etiam om̃e
reliquȩ uirtutes animi generan¬
t᷑. S cum ceꝑint in nob̾ uanita¬
tib sectili uiciari. xp̃iq caritas
ꝑ quam uerum seruatur contibi

Expanded text:
Christo fidei conservassent foedera, et casta conjugii sacramenta. Caeterum moraliter, matres nostras, id est matres omnium virtutum, recte fidem, spem, et charitatem accipimus: ex quibus non solum nos renascimur Deo, verum etiam omnes reliquae virtutes animi generantur. Sed cum coeperint in nobis vanitatibus seculi vitiari, Christique charitas per quam verum servatur c
Abbreviated transcription (Latin):
deo ferunt. Quas bñ eoꝵ uox
in ȩccłĩa deplorat: qui adhuc ꝑ
intentionem cordis & dilectioniᷤ
amorem ad dm̃i suspirant. S
et hereticoꝵ plangit sterilitatem:
quoꝵ uire eccłiȩ quasi uiduȩ di¬
cuntur. Quia & si domino iħ̃u
xp̃o uiro fortissimo exparte iun¬
gunt᷑. in co qd̃ cum quodammͦ
conficent᷑. baptismum sequunt᷑.
sacras licteras legunt. eccłĩastica
sectant᷑ officia: tam̃ cdigne quasi
uduȩ deplorant᷑. qͥa nullũ ex
siris doccorib deo fructum pari¬
unt. Quod bñ concubine ile
dauid designant ad quas uertiᷤ
dauid nr̃ in initio ingressus. s
ñ eas sibi pieno & maritali co¬
pulauit conngio: ad quas ab¬
salon crudelior natus. sub spetiȩ
sathanȩ ingressus adiucerio eas¬
fedaint suȩ prauitatis. Unde
dauid ȩt̃na cdampnatione illa ᷤ

Expanded text:
Quas bene eorum vox in Ecclesia deplorat, quia adhuc per intentionem cordis et dilectionis amorem, ad Deum suspirant. Sed et haereticorum plangit sterilitatem, 1532 quorum jure Ecclesiae quasi viduae dicuntur; quia, etsi Domino Jesu Christo viro fortissimo ex parte junguntur, in eo quod eum quodammodo confitentur, baptismum sequuntur, sacras litteras legunt, ecclesiastica sectantur officia, tamen digne quasi viduae deplorantur, quia nullum ex suis doctoribus Deo fructum pariunt. Quod bene concubinae illae David designant, ad quas verus David noster in initio ingressus, sed non eas sibi pleno et maritali copulavit conjugio: ad quas Absalom crudelior natus, sub specie Satanae ingressus, adulterio foedavit suae pravitatis. Unde David aeterna damnatione ill
Abbreviated transcription (Latin):
na sua. Ac sic ꝑ singula dii¬
siones ducunt aquarum: ut
melius eterm germinis in fru¬
ccus messem surgat. Quas sane
lacrimarum diuisiones meliꝰ
precib impetrare possumus
mittendo semina pictatis. qmͣ
doctrinis ediscere. Iocirco & ad
consolationem deuoti transeamꝰ.
Siquide sads. littera sequitur.
quȩ consolatio uel iusticiȩ in¬
terp̾tatur. Post lacrimarum
diuusiones. post graues torren¬
tium fletus. pꝰ amaritudinem
tanti doloris. post formictinẽ
immensi discrimuns. post
laqueos contritionis. pꝰ aper¬
tionem & insuitationem oris
inimicors. satis opoitune con¬
soiatio idẽ. sade. lttera inter¬
cessit: ut qui grauuorib erum¬
pnis penas cominissoꝵ. lucrint
criminum. spent indigentiã
iusticie. ꝙ consolationem remis

Expanded text:
na sua, ac per singula divina sua, ac per singula divisiones ducunt aquarum, ut melius aeterni germinis fructus in messem surgat. Quas sane lacrymarum divisiones melius precibus impetrare possumus, mittendo semina pietatis, quam doctrinis ediscere. Idcirco et ad consolationem devoti transeamus. Siquidem Sade littera sequitur, quae consolatio vel justitia interpretatur. Post lacrymarum divisiones, post graves torrentium fletus, post amaritudinem tanti doloris, post formidinem immensi discriminis, post laqueos contritionis, post apertionem et insultationem oris inimicorum, satis opportune consolatio, id est Sade littera intercessit, ut qui gravioribus aerumnis poenas commissorum luerint criminum, sperent indulgentiam justitiae et consolationem remis
Abbreviated transcription (Latin):
s stratus interra ieiunus lacrimiᷤ
plangit. Ubi non tam fuii mort̾e.
quam peccati penam remouere
desiderans. fleuit. Sic et iheremi¬
as. diuisiones inquit aquarum
deduxit oculus meus: in contriti¬
one filiȩ populimei. Siquidem
nͣtantum uitȩ p̃sentis contritione̾
lugens quam passa ẽ ab hostioꝰ:
quam etiam ꝓpt̾ eterm suppliciĩ
penam. eo quod ꝓpt̾ impenitudi¬
dinem & duriciam cordis eorũ
nouerat quia dupplici contritio¬
ne iuixta quod scriptum ẽ. de sub
celis contereret eos dominus. fle
& angustias: fleuit & extidium
patͥe. s magis fleuisse creditur
qd̃ et ipsi suꝑ dominum os ape¬
rueritit ut leginius in passiõe
xp̃m blasphemantes & maledi¬
centes. Unde et ipsi adiabolo.
quasi de reciꝓcatione uindictam
habuerint. Fleuit et xp̃c in pas
na orauit ͤ qñ & guita sangui
zarum. ut ex hoc cognosceres qnͣ¬
tis atterumur malis. uel quib e¬
gemus lamentis. Fient autem
&e scĩ euntes & mittentes semi¬

Expanded text:
sed stratus in terra, jejunus cum lacrymis sed stratus in terra, jejunus cum lacrymis planxit: ubi non tam filii mortem, quam peccati poenam removere desiderans, flevit. Sic et Jeremias: Divisiones, inquit, aquarum deduxit oculus meus in contritione filiae populi mei. Siquidem non tantum vitae praesentis contritionem lugens, quam passa est ab hostibus, quam etiam propter aeterni supplicii poenam, eo quod propter impoenitudinem et duritiam 1462 cordis eorum noverat: quia duplici contritione juxta quod scriptum est de sub coelis contereret eos Dominus. Flevumnas et angustias, flevit et excidium patriae: sed magis flevisse creditur quod et ipsi super Dominum os aperuerint, ut legimus in passione, Christum blasphemantes et maledicentes, unde et ipsi a diabolo quasi de reciprocatione vindictam habuerunt. Flevit et Christus in nia oravit, quando et gutta sanguinzarum: ut ex hoc cognosceres, quantis atterimur malis, vel quibus egemus lamentis . Flent autem et sancti, euntes et mittentes semi
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝑcipere possimus. quid ipsi ꝓ
eudem retulerint. qui ꝓ modo cri¬
minis lamenta lacrimis coauxenĩt.
Dicit enum. Lauabo ꝑ singulas
noctes lectum meũ: Lacrimis meiᷤ
stratũ meum rigabo. Adq iterũ.
fuerunt mͥ lactimȩ meȩ panes:
necñ et poculum meũ cum fletu
miscebam. Iut tuderes iheremiã
unitantem illum: exitus inquit
aquarum deduxerunt oculi mei.
Et non dixit quia affligor. quia
fagellor. quod maiedicor. & aꝓpͥo
deicior solo uel ꝑsequor: s quia non
custodini legem tuam dñe. Ac si
diceret. Eluentib oculis meis: deplo¬
ro ea quȩ illis aspicientib admisi.
Habuit quide idem inuita alia
quȩ defleret: uel incestum filiȩ. uł
interitum filiorp. d hic ñ hoc sede
fleuisse dicit: s quia ñ custodiuit
legem domini. qñquidẽ ascĩs uiris.
plus eulpa quam erumpna plan¬
gitur. Unde et filio in morte po¬
sito nec cibum sumpsit. nec regiu̾
thronum nec cubile conscendit:

Expanded text:
his percipere possimus, quid ipsi pro his percipere possimus, quid ipsi pro eisdem retulerint, qui pro modo criminis lamenta lacrymis coauxerint. Dicit enim: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo . Atque iterum: Fuerunt mihi lacrymae meae panes ; necnon et poculum meum cum fletu miscebam . Et ut videres Jeremiam imitantem illum: Exitus, inquit, aquarum deduxerunt oculi mei. Et non dixit, quia affligor, quia flagellor, quod maledicor, et a proprio dejicior solo vel persequor; sed quia non custodivi legem tuam, Domine. Ac si diceret: Fluentibus oculis meis, deploro ea quae illis aspicientibus admisi. Habuit quidem idem multa alia quae defleret, vel incestum filiae, vel interitum filiorum : sed hic, non hoc se flevisse dicit, sed quia non custodivit legem Domini. Quandoquidem a sanctis viris plus culpa, quam aerumna plangitur. Unde et filio in morte posito , nec cibum sumpsit, nec regium thronum, nec cubile ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum impetus doloris uł
amoris uehementior declauttur:
felix gͥ talis decursus &e beate di¬
uisiones: quȩ de unitate oculi.
& puritate fontis ueniunt sp̃c
scĩ. Bonus impetus qui nescit le¬
dere: & norit implere. Qm̃ scĩ re¬
pleti apłĩ. quasi uehementiori gĩa
musto mebriati ac repieti cuipa¬
bantur. Deducebat & illa ex ȩuan¬
glĩo has diuisiones aquarum quȩ
irrigauit pedes domim: & fidei
suȩ precio. emit animȩ suȩ  cor¬
poris sanitatem. Deduxit gͦ et da¬
uid has diuisiones scđm magni¬
tudinem & multitudinem deli¬
ctors scior. ex quib de peccato
giãm retulit: &e ꝓreatu ex diuisi¬
onib aquarum uirtutum queq
cumulauit dona. Ex quib et
apłs post trinam negationem:
grãm sui recipit apłatus. Quid
igitur de his dicam diuisionib
cum magis ius eloqui/ minuitur.
quam ubertas lacrimarum cor¬
de obdurato uel grã aperit᷑: Utide¬
& dauid et alii quamplurimi.
ad medium deducantur: ut ex

Expanded text:
aquarum, impetus doloris vel aquarum, impetus doloris vel amoris vehementior declaratur. Felix igitur talis decursus, et beatae divisiones, quae de unitate oculi, et puritate fontis veniunt Spiritus sancti. Bonus impetus, qui nescit laedere, et norit implere: quoniam sancti repleti apostoli , quasi vehementiori gratia musto inebriati ac repleti culpabantur. Deducebat et illa ex Evangelio has divisiones aquarum, quae irrigavit pedes Domini, et fidei suae pretio emit animae suae et corporis sanitatem. Deduxit ergo et David has divisiones secundum magnitudinem et multitudinem delictorum suorum, ex quibus de peccato gratiam retulit, et pro reatu ex divisionibus aquarum virtutum quaeque cumulavit dona. Ex quibus et apostolus; post trinam negationem, gratiam sui recepit apostolatus . Quid igitur ex his dicam divisionibus, cum magis vis eloquii minuitur, quam ubertas nobis lacrymarum corde obdurato vel gratia aperitur? Unde David et alii quamplurimi ad medium deducantur, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
deducit a libano. abluendo pec¬
cata. Ex cuius impetu puri
fontis affluit a libanosponsa
ita ut a principio fidi transie¬
erit seculum. ꝙ. sic demum dran¬
sierit ad regnum. Hec siquidem
us. aliis uͦ ortus concdusus fons si¬
gnatus. aliis uͦ ortorum ruius. q̃
in ȩcclia quasi diuisiones conmu¬
meiant᷑ : aliis impetus descendenᷤ
a libano: & magnus quidem
impetus qui numquã deficit.
Quod autem diuisiones oculum
deduxisse hemens ac plorans in¬
sinuat. siue quia tanquã meatuᷤ
inundantium fluentoꝵ. ita ex
ub̃antium lacrimarum duccus
ꝑ singula sui cordis effuderit a¬
moris germina. siue qd̾ abluen¬
do suꝑfuderit cordis crimina.
intantum ut etiam easde ipse
oculus deduxerit diuisiones ꝑ
omnia timoris discrimina. uel
etiam amoris uulnera. Unde
sponsa in canticis. uuinerata
caritate ego sum. Habet enim
ius summi amoris uel doloris.
ut cum lacrimis quodammͦ ip̃e
oculus mentis iuideatur se effun¬
dere: easq deducere lacrimas.
Ex quotanꝗͣ ex ditusionib

Expanded text:
deducit a Libano abluendo peccata, ex cujus impetu puri fontis, affluit a Libano sponsa: ita ut a principio fidei transierit saeculum, et sic demum pertransierit ad regnum. Haec siquidem us, aliis vero hortus conclusus, fons signatus, aliis hortorum rivus, quae in Ecclesia quasi divisio connumeratur. Aliis impetus descendens a Libano et magnus quidem impetus qui nunquam deficit. Quod autem divisiones oculus deduxisse gemens ac plorans insinuat, sive quia quam meatus inundantium fluentorum: ita ut exuberantium lacrymarum ductus per singula sui cordis effuderit amoris germina, sive quod abluendos superfuderit cordis crimina, intantum, ut etiam easdem ipse oculus deduxerit divisiones per omnia timoris discrimina, vel etiam amoris vulnera. Unde sponsa in Canticis: Vulnerata charitatis ego sum. Habet enim vis summi doloris vel amoris, ut cum lacrymis quodammodo ipse oculus mentis se videatur 1461 effundere, easque deducere lacrymas, ex quo tanquam ex divisionibus
Abbreviated transcription (Latin):
lumine numqm inueniat. Hinc
qͦ sedechia nabuchodonosor capto
pͥmũ ei effodit oculos: deinde
fusionem clausus lum̃ iudeat.
Tamen quelibet talib illecta ma¬
lis anima dum adhuc in carne de¬
uncta plorat. ñ uere s quasi mor¬
tuam se luget. dum locus ad peni¬
tentiam datur antequã absorbeat᷑
ꝓfundo: & suꝑ eam urgeat pute
abyssi os suum. Quia uere cum
hoc impletum fuerit: nuluis re¬
gressus ad penitentiam erit. Interĩ
uͦ cum in peccatis iacet ꝓfundiorib
quasi mortui. nisempiternũ conclti

Expanded text:
lumine, nunquam inveniat. Hinc lumine, nunquam inveniat. Hinc quoque Sedecia Nabuchodonosor capto, primum ei effodit oculos, deinde ra confusionem clausus, lucem videat. Tamen quaelibet talibus illecta malis anima dum adhuc in carne devincta plorat, non vere, sed quasi mortuam se luget, dum locus ad poenitentiam datur, antequam absorbeatur profundo, et super eam urgeat puteus abyssi os suum . Quia vere cum hoc impletum fuerit nullus regressus ad poenitentiam erit. Interim vero, cum in peccatis jacet profundioribus, quasi mort
Abbreviated transcription (Latin):
get. Primũ quod uetustate pecca¬
ti fiactis uirib corrupta iacet: de¬
inde quod circumuallata fraude
inmici. ultra. exire ad libertatem
uenundata sub delicto non ualet.
Q intus infra laqueos aduersa
cupiscentiarum fatigata.&. pon¬
derib suoꝵ facinoꝵ. dep̃ssa iugit.
Insuꝑ & amisso lumine colloca¬
ta in denebris. iam quasi mortua
in semptternum. nec seipsam qͣlis¬
sit. quam misera. quam infelix.
quibꝰue opp̃ssa malis & nudata
bonis iam uidere ualet. Aufe¬
runt᷑ enim uidicia cłĩ ab huiꝰce¬
modi anima. ne ultra respicere¬
se queat. ut indirecto iudicioꝵꝑ
d̃i uideat abyssum multam:
s ea solummꝰ quȩ sunt cecitatiᷤ
semꝑ orbata lumine. conclusa
sub confusione suia sentiat. Hoc sẽꝑ
inmicus gaudet: ne se misera aĩa.
de tenebris ad lucem explicare qͤat.
Hinc ẽ quod philistei capto sam¬
son oculos eruunt. ac deinde cecũ
ad moła mitunt: ut semꝑ in cir¬
cuitu guans uiam uitȩ priuata

Expanded text:
get: primum, quod vetustate peccaget: primum, quod vetustate peccati, fractis viribus, corrupta jacet, deinde, quod circumvallata fraude inimici ultra exire ad libertatem, venundata sub delicto, non valet, et intus infra laqueos adversarcupiscentiarum fatigata, et ponderibus suorum facinorum deprehensa luget; insuper et amisso lumine, collocata in tenebris, jam quasi mortua in sempiternum, nec se ipsam qualis, quam misera, quam infelix, quibusve oppressa malis, et nudata bonis, jam videre valet. Auferuntur enim judicia Dei ab hujusmodi anima, ne ultra se respicere queat, ut in directo judiciorum Dei videat abyssum multam , sed ea solummodo quae sunt caecitatis, semper orbata lumine, conclusa sub confusione sua sentiat. Hoc semper inimicus gaudet, ne se misera anima de tenebris ad lucem explicare queat. Hinc est quod Philisthaei capto Samson oculos eruunt , ac deinde caecum ad molam mittunt, ut semper in circuitu gyrans, viam vitae, privato
Abbreviated transcription (Latin):
tͥb uersib becħ. littera. quȩ scłm
aliam interp̃tationem confusio
interp̾tat᷑: ut sit sensus. qd̃ omĩs
qui ad uetustatem decidit. confra-¬
ctis uirib obsitione uallat᷑ anti¬
qui hostis. & felle intus repletur
amartiudims. Quib ꝓfecco la¬
borib circum septus. quo alibi
locatus quam in confusione. scili¬
cet in tenebris uersatur: Iocirro
qͥa ꝓph̃a ꝓ confusione plangit
humani generis: merito sub hac
littera totius domus ruinam et
maculas uetustatis plangit. Bech
quippe: etiam et domins interp̃tatur.
Quȩ ꝓfecto domus. ꝓ confusione
sua gemens dicit. uetustam fecit
pellem meam: & cetera quȩ sequtmn¬
t᷑. Pot̃ siquidem referri ce ad cap̃
hec uetustas pellis: ꝓpt̾ indutam
mortalitatem cartus. Reliqua uͦ
omnia sub hac littera de capite.
iudelicet de xp̃o. magis dicta intel¬
ligunt᷑. Moralit̾ uͦ anima sub con¬
fusione posita nis uersib grada¬
tim se runosius dep̃hensam lu¬

Expanded text:
tribus versibus Beth littera quae secundum tribus versibus Beth littera quae secundum aliam interpretationem, confusio interpretatur, ut sit sensus. Quod omnis qui ad vetustatem decidit, fractis viribus, obsidione vallatur antiqui hostis, et felle intus repletur amaritudinis. Quibus profecto laboribus circumseptus, quo alibi locatus quam in confusione, scilicet in tenebris, versatur? Idcirco quia pro confusione plangit humani generis, merito sub hac littera, totius domus ruinam, et maculas vetustatis plangit: Beth quippe etiam et domus interpretatur. Quae profecto domus pro confusione sua gemens dicit: Vetustam fecit pellem meam, et caetera quae sequuntur. Potest siquidem referri et ad caput haec vetustas pellis, propter indutam mortalitatem carnis: reliqua vero omnia sub hac littera de capite, scilicet de Christo, magis dicta intelliguntur. Moraliter vero anima sub confusione posita, his versibus gradatim se ruinosius deprehensam lu
Abbreviated transcription (Latin):
olim loquutus ẽ ds in ꝓpħis. as¬
similatus in manu omniũ ꝓphe¬
tarum: ex sua passione faccinuiꝰ
uaticinium expleuit. Unde idẽ
ĩmo domintis ꝑ eum. in tenebro¬
sis collocauit me inquit. Quod
sane lamentum magis ad caput
quam ad menbra ꝑtinere uidet᷑:
quia ꝓ nob̃ moituus ẽ. s ñ mor¬
tuus seculi. Quia mortui seculi
mercedem recipiunt iniquita¬
tis sue: & mortẽ sibi ducunt er
iccirco similitudinẽ collocatus
in tenebuis traxit de morte pec¬
cator. Unde signaut̃ ait. Col¬
locauit me in tenebrosis: quasi
mortuos sempiternos. Quasi
quidẽ licet uere mortuus. quia
die tercia surrexit. & non in
sempitnum reppulit eum dñs.
Collocatus ẽ autem in tenebris can¬
quam in inferno. tanquam in se¬
pulchro. tanquam in passione. qͣsi
mortui sempiterni: s factus ẽ sicut
homo sine adutorio uit̃ moituos
liber. Liber idem quia sine peccõ
fuit: ꝓpt̾ea de tenebris lux cito ad
uitam rediit. Expletur autẽ his

Expanded text:
olim Deus locutus est in prophetis . Asolim Deus locutus est in prophetis . Assimilatus in manu omnium Prophetarum ex sua passione facti hujus vaticinium explevit. Unde idem, imo Dominus per eum, in tenebrosis collocavit me, inquit. Quod sane lamentum magis ad caput, quam ad membra pertinere videtur: quia pro nobis mortuus est, sed non pro mortuis saeculi: quia mortui saeculi, mercedem recipiunt iniquitatis suae et mortem sibi ducunt ex eccati . Idcirco similitudine collocatus in tenebris, traxit de morte peccatum. Unde signanter ait: Collocavit me in tenebrosis, quasi mortuos sempiternos. Quasi quidem licet vere mortuus: 1419 quia die tertia surrexit, et non in sempiternum repulit eum Dominus. Collocatus autem est in tenebris, tanquam in inferno, tanquam in sepulcro, tanquam in passione, quasi mortui sempiterni: sed factus est sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Liber quidem, quia sine peccato fuit, propterea de tenebris cito ad vitam lux rediit. Expletur autem his
Abbreviated transcription (Latin):
tur felle malitie: multisq fatigat᷑
laborib. Maxime qñ se circumspi¬
cit undiq coangustatam. & intꝰ
sius se repleri iquitatib. Agũt
enum indesinenter maligni spc̃
siquomͦi miserã animã ꝑmittente
deo pͥuis inuoluant delectamentiᷤ
et pessimis eam repleant desideri¬
is. Quor nouissima fiant ei fel¬
le amariora: omuiq labore uitꝰ
foris ue duriora. Quib nunirũ
laqueis obsessa iure dolet lugens:
eo quod circumuallata sit maliᷤ
in giro. et intus felle repleta ama-¬
ritudinis. Sequitur: Bech.
N tenebrosis collocauit me: quasi
mortuos sempiteruos. Hic namq
uersus aꝑte iheremiȩ congruit.
quia retrusus in una carceris. n¬
mia asꝑitate excruciat᷑. ita pene
ut uitam amiserit. quasi unus
cor qui ꝓ reatib uit̾ mortuoᷤ de¬
putabat᷑. Uerumtam̃ quia ꝓꝓbie¬
tarum actib futuroꝵ de xp̃o pro¬
phetia teritur: ex quo pauluᷤꝰ ait.
multiphariȩ & multis modis

Expanded text:
tur felle malitiae, multisque fatigatur tur felle malitiae, multisque fatigatur laboribus, maxime quando se circumspicit undique coangustatam, et intus suis se repleri iniquitatibus. Agunt enim indesinenter maligni spiritus, si quomodo miseram animam, permittente Deo, pravis involvant delectamentis, et pessimis eam repleant desideriis, quorum novissima fiant ei felle amariora, omnique labore intus forisve duriora. Quibus nimirum laqueis obsessa, jure dolet lugens, eo quod circumvallata sit malignis in gyro, et intus felle repleta amaritudinis. Sequitur: BETH. In tenebris collocavit me, quasi mortuos sempiternos. Hic namque versus aperte Jeremiae congruit, quia retrusus in imo carceris, nimia asperitate excruciatur, ita pene ut vitam amiserit, quasi unus eorum qui pro reatibus inter mortuos deputatur. Verumtamen quia prophetarum actibus futurorum de Christo prophetia texitur, ex quo Paulus ait: Multifarie et multis modis
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. Quo nimirum felle simon
ille magus ꝑfusus. omni commotꝰ
impietate. zelo iniudiȩ moliebat᷑
xp̃i subuertere discipulos: & ȩccle¬
siam eleccor di corrumꝑe. Hinc ẽ¬
qͦ quod exterorum atq ꝑsequutoꝵ
opprimit᷑ supplictis. hinc quod ob¬
lectamento seculi huius. & rerum
ꝑmuicetur blandiciis: quatinus
his illecta. sempiternis fraudetur
bonis. Hinc dolis hostium cotidie
inuisibilium ꝓpulsatur et fiaudi¬
b: intantum ut felle uideat᷑ reple¬
ri morib et laborib tribulationũ
ꝙ ideo uidens se sponsa xp̃i tan¬
tiᷤᷤ p̃pediri laqueis: gemens dicit.
Edificauit ingiro meo: & circum¬
dedit me felle et laborio. Quib¬
pennas sicut columbȩ  & uola¬
bo et requiescam: His igit᷑ obsessa
fiaudib et iniquor laqueis. intꝰ
dolore amaricat᷑ animi: fous uͦ ut
uincat laborib fatigatur. S et a¬
nima quelibet lugens dolet. quod
edificatur in giro cius et concludi¬

Expanded text:
dinis. Quo nimirum felle, Simon dinis. Quo nimirum felle, Simon ille Magus perfusus, omni commotus impietate, zelo invidiae moliebatur Christi subvertere discipulos, et Ecclesiam electorum 1418 Dei corrumpere. Hinc quoque quod exterorum atque persecutorum opprimitur suppliciis, hinc quod oblectamentis saeculi hujus, et rerum permulcetur blanditiis, quatenus his oblectata, sempiternis fraudetur bonis. Hinc dolis hostium quotidie invisibilium propulsatur et fraudibus, intantum, ut felle videatur repleri moeroris, et laboribus tribulationum. Et ideo videns se sponsa Christi tantis praepediri laqueis, gemens dicit: Aedificavit in gyro meo, et circumdedit me felle et laboribus. Quibpennas sicut columbae, et volabo et requiescam? His igitur obsessa fraudibus, et inimicorum laqueis, intus dolore amaricatur animi, foris vero ut vincat laboribus, fatigatur. Sed et anima quaelibet lugens dolet quod aedificatur in gyro ejus, et concludi
Abbreviated transcription (Latin):
& labore tͥbulationis. Unde et
in psalmis. Dederunt inquit
in escam meam fel: & in siti mea¬
potauerunt me aceco. ꝑ fel qͥppe
omnis amaritudo passionis in¬
derus designatur. et ꝑ laboiem.
erterior in carne tͥbulatio expri¬
mit᷑ : ut integra passio xp̃i in
corpore & in anima intelligat᷑.
qm̃ et ꝓ nob̃ intus doluit. et ex¬
terius in carne uere passus fuit.
Quib ꝓfecto passionib ad huc
cotidie in carne sua et in menbͥs
suis scilicet in ȩccłia patitur: quia
de carne eius et de ossib eius ipsa
formatur: ut compleat in se eaquȩ
desunt passionib xp̃i. Ex quib
ꝓfecto passionib et p̾ssuris plan¬
git dicens. Edificauit ingiro meo:
et circum dedit me felle et labore.
Qm̃ inp̾̃sentiarum omnib obses¬
sa malis in medio laqueorꝑ ambu¬
lat ubi sedes ẽ sathanȩ. Hinc ẽ qd̃
hereticor quamsepe uallat᷑ exercitu.
& intus falsor frm affugitur et re¬
pletur laborib: ac si felle amaritu¬

Expanded text:
et labore tribulationis. Unde et et labore tribulationis. Unde et in Psalmista: Dederunt, inquit, in escam meam fel, et in siti potaverunt me aceto . Per fel quippe omnis amaritudo passionis interius designatur, et per laborem exterior in carne tribulatio exprimitur: ut integra passio Christi in corpore et anima intelligatur: quoniam et pro nobis intus doluit, et exterius in carne vere passus fuit. Quibus profecto passionibus adhuc quotidie in carne sua et in membris suis, scilicet in Ecclesia patitur: quia de carne, quae et de ossibus ejus ipsa formatur, ut compleat, in se ea quae desunt passionibus Christi. Ex quibus profecto passionibus et pressuris, plangit, dicens: Aedificavit, in gyro meo, et circumdedit me felle et labore, quoniam impraesentiarum, omnibus obsessa malis, in medio laqueorum ambulat, ubi sedes est Satanae. Hinc est quod haereticorum quam saepe vallatur excercitu, et intus falsorum fratrum affligitur, et repletur laboribus, ac si felle amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem: scilicet omnia defensio¬
Circumdedit me scilicet popłm
gentis meȩ. tribulatione miseria¬
rum. et labore angustiarum. Non¬
minus in scdã obsidione sceleratȩ ci¬
uitatis quam & in pͥma. sub qua
fuit et ipse iheremias a populoni-¬
mia cordis amaritudine uexatus:
etiam et ꝓ populo labore tribula¬
tionis afflictus. Int̾ea misticȩ. xp̃i
eccłia recte gemit. inmo xp̃e ĩmen¬
bris suis: quia & ipse in passioẽ
dep̃hensus. traditus sum inquit
et non egrediebar. Qm̃ coedificaue¬
rat ei pater in giro obsidionem.
qñ cum armĩs et fustib eum
a uida traditum app̃henderunt:¬
& ne posset effugere uinctum
eum ad p̃sidem ꝑduxerunt. Quo
nimirum uallo circum septus:
quasi felle a maritudinis & labo¬
re tͥbulationis affugitur huma¬
nitas xp̃i. Et hoc ẽ dicere edifi¬
cauit in giro meo: quia ex ipsa
obsidione armator app̃nenden¬
tium traditus ẽ ad passionem.
uͥ cibatus ẽ felle amaritudinis

Expanded text:
lapidem , scilicet omnia defensiolapidem , scilicet omnia defensioCircumdedit me, scilicet populum gentis meae tribulatione miseriarum et labore angustiarum: nonminus in secunda obsidione sceleratae civitatis, quam et in prima, sub qua fuit et ipse Jeremias a populo nimia cordis amaritudine vexatus, etiam et pro populo labore tribulationis afflictus. Interea mystice, Christi Ecclesia recte gemit, imo Christus in membris suis, quia et ipse in passione deprehensus: Traditus sum, inquit, et non egrediebar . Quoniam coaedificaverat ei pater in gyro obsidionem, quando cum armis et fustibus cum, a Juda traditum, apprehenderunt: et ne posset effugere, vinctum eum ad praesidem perduxerunt . Quo nimirum vallo circumseptus, quasi felle amaritudinis et labore tribulationis affligitur humanitas Christi. Et hoc est dicere: Aedificavit in gyro meo. Quia ex ipsa obsidione armatorum cum apprehendentium, traditus est ad passionem, ubi cibatus est felle amaritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ullis insidiarum dolis: recte plan¬
git anima merens quia contrita
sunt ossa eius. et omne corpus euiᷤ
interius exteriusue. ad nichilum
uetustate consumptum: Sequit᷑.
historiam ostenditur iheremiam
ñ minus deplorare populi sui ca¬
sum & ruiam: quam & tribu¬
lationis suȩ angustias. Suꝑ qͦs
uertit & conuertit maniũ suam
ds̃ totadie: ut exꝑiretur utrum
eum sequi uellent. ꝓ quib etiã
pellis et caro iheremie affecta est
fame. quasi uetustate senectutis
confecta. atq omnis uigor popłi
malleo ꝑcussoris comminutus:
ita ut nulla in eis remanserit uir¬
tus bellandi. S et nunc obsidi¬
onem plangit inimicors dũ ait.
edificauit in giro meo. Quod et
dominus in euangłio pͥtis defle¬
uerat dicens. Si cognouisses et
tu. Ac si diceret. Si cognouisses
mala quȩ unminent & tu quoq
fleres: quia circuidabunt te ini¬
mici tui uallo. et coangustabunt
de .& ad t̾ram consternent te. Et
ñ dereliuquent in te lapidem suꝑ

Expanded text:
ullis insidiarum dolis, recte planullis insidiarum dolis, recte plangit anima moerens: quia contrita sunt ossa ejus, et omne corpus ejus interius exteriusve ad nihilum vetustate consumptum. Sequitur:bus, juxta historiam, ostenditur Jeremiam non minus deplorare populi sui casus et ruinam, quam et tribulationis suae angustias, super quos vertit et convertit manum suam Deus tota die, ut experiretur utrum eum sequi vellent. Pro quibus etiam pellis et caro Jeremiae affecta est fame, quasi vetustate senectutis confecta, atque omnis vigor populi malleo percussoris comminutus, ita ut nulla in eis remanserit virtus bellandi. Sed et nunc obsidionem plangit inimicorum, dum ait: Aedificavit in gyro meo. Quod et Dominus in Evangelio prius defleverat, dicens: Si cognovisses 1417 et tu; ac si diceret: Si cognovisses mala quae imminent, et tu quoque fleres: quia circumdabunt te inimici tui vallo, et coangustabunt te, et ad terram consternent te et non relinquent in te lapidem super