comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie reposita ẽ eam minime casu¬
ram. qm̃ fundata creditur sup̃ firmã
pecram: Ex ea nos tuam edocti deuoti¬
onem. desid erio desid̾auimꝰ in sacrari¬
um familiaritatis tue recipi. ibiq recor¬
datione tecum esse. uͥ te ipsum furatus
colloquiis mortaltum. ꝓ mortalibꝰ loque¬
ris cum rege angłoꝵs. Porro huic desicłio
nro .N. trecensis arthidiachonꝰ plurimũ
adiecit. uir sermoribꝰ &. litt̾atura con¬
spicuus. Eum tͥ censeremus comm̃dan¬
dum. nͥ constaret illos quos tua digna¬
ris gr̃a comũdatione alia non egere.
Si nescis. illiꝰ etiam attestatione didicimꝰ¬
te in eccłia esse qui ad eruditionem uir¬
tutis & exemplo sufficias &. uerbo. Cet̾m
ne litt̾is ꝓlixioribꝰ honereris: scͥpto po¬
uimus finem supͣdicte petitioni donec
exaudiri m̾eamur finem minune po¬
situri. Quid aut̃ ex hoc animi geras.
doceri dep̾camur tuarum recursu lit¬

Expanded text:
Ecclesiae reposita est, eam minime casuEcclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. 2. Ex ea nos, tuam edocti devotionem, desiderio desideravimus in sacrarium familiaritatis tuae recipi; ibique recordatione tecum esse, ubi teipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum Rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro N. Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos, quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illite in Ecclesia eum esse, qui ad eruditionem virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri mereamur, finem minime posituri. Quid autem ex hoc animi geras, doceri deprecamur tuarum recursu lit
Abbreviated transcription (Latin):
alsamum ex odore suo &. arborem
ex fructu cognosci. paucos credmiꝰ
am compositus. & integer ad doctri¬
nam. Cum enim locoꝵs int̾stitio loni
ate separemur. ad nos tam̃ usq: ꝑuens.
qͣm iocundas noctes cum cua rachele
ducas. que ꝓgenies ex lya tͥ eruberet.
qͣm totus exhibeas &. cultorem uirtutis
&. hostem carnis. Non alium locuntur
te: quicumq locuntur nob̾ de te. Talis
ẽ odor olei effusi nominis tui. talia iam
tuoꝵ premia m̾itoꝵ. Has ex agro tuo
spicas. ante supp̃mam colligis messionẽ.
nhac enim uita quedam merces uirtu¬
tis ẽ conspicuum & immortale testimo
nium. hoc ipsa s̃ comparat. hoc s ipsa
custodit huius splendor. non minu¬
tur inuidia. non ext̾ioribꝰ studiis ad¬
iuuatur. Q uippe bonorum existunati¬
o sicut falsis delationibꝰ auferri non
pot̃. ita nec adulatoriis fauoribꝰ acquiri.
Penes ipsos ẽ eam uł ubertate uirtutũ
ꝓficere. uł defectu minorari. Sane de
celeberrima opinione tua spes in sumi

Expanded text:
alsamum ex odore suo, et arborem ex fructu cognosci, paucos credimus am compositus, et integer ad doctrinam. Cum enim locorum intersticio 183 longius a te separemur, ad nos tamen usque pervenit, quam jucundas noctes cum tua Rachele ducas; quae progenies ex Lia tibi exuberet; quam totum te exhibeas, et cultorem virtutis et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est, conspicuum et immortale testinium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc sibi ipsa custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bonorum existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est, eam vel ubertate virtutum proficere, vel defectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua spes in sinu
Abbreviated transcription (Latin):
Placet uobis ut fr̃. Rualenus abbas sit
apd scm̃ anastism. Et mͥ. P iacuerat
et ante. s qr ille nimis nolebat. placi-¬
tum in ñ placitum uenit. Porro. ur̃o
bñplacito ñ coniuente. rursũ ut iu¬
stum est. ñ placitum in placitum
rediit. Exꝑiri licet. Factum ẽ qđ p̃ce¬
pistis. ñ qr p̃cepistis s quia uoluistis
Ex uoluntate gͦ: et ñ quasi ex tͥsticia
uł ex necessitate. Exsequutio mat᷑a¬
ta mandati. obedientiam ꝓbat. De
uoluntate stilus interrogetur. Si cõ¬
tentus forem mandatum fac̾e̾ nõne
soluens debitum: Nunc autẽ quia
addidi uelle. iam non seruus. s filiꝰ.¬

Expanded text:
Placet vobis ut frater Rualenus abbas sit Placet vobis ut frater Rualenus abbas sit apud Sanctum Anastasium? et mihi placuerat et ante: sed quia nimis ille nolebat, placitum in non placitum venit. Porro vestro beneplacito non connivente, rursum, ut justum est, non placitum in placitum redit. Experiri licet. Factum est quod praecepistis, non quia praecepistis, sed quia voluistis. Ex voluntate ergo, et non quasi ex tristitia, vel ex necessitate. Exsecutio maturata mandati 260 obedientiam probat: de voluntate stilus interrogetur. Si contentus forem mandatum facere, nonnesem, solvens debitum? Nunc autem quia adjeci velle; jam non servus, sed fili
Abbreviated transcription (Latin):
occupare locũ & ñ fracẽ fructũ. non
loco expedit. nec uos decet nec nos. Ne¬
mo ut ait beatus ambrosius inuitus
bñ facit etiam si bonũ ẽ qđ ipse facit.
qr nichil ꝓdest sp̃s timoris uͥ ñ est
sp̃s caritatis. Obsec̾mus itaq per
uiscera miscdĩe dĩ nr̃i exhibete uisc̾a pa¬
tris. et infantẽ dum adhuc uiuit remitti¬
te ad ubera matris. cuiꝰ fortassis hic totꝰ
languor est. quod sit p̃proꝑe ablactatus
Melius enim uiuiᷤ sinitur. qͣ diuiditur
Que utilitas in sanguine eius: Unũ scio.
ñ patris ñ matris illa uox erit. nec mͥ nec
tͥ sit. s diuidatur. Hoc uos forte ñ timetiᷤ.
qr non cͥditis ꝓuenturũ. S scͥptitationes
et musitationes freqͣntissime uenientes
in manus nr̃as. plene sunt timore isto.
minitantes hominis fugam et diuisionẽ
uolui qđ uelle me noluistis. mansuetu¬
dinis ur̃e dignatio eo me ꝓuocat. ut quod
uultis. ñ mͦ uelim s et auide uelim.

Expanded text:
occupare locum, et non facere fructum, nec occupare locum, et non facere fructum, nec loco expedit, nec vos decet, nec nos. « Nemo, » ut ait beatus Ambrosius, « invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit: quia nihil prodest spiritus timoris, ubi ns charitatis . » Obsecramus itaque per sericordiae Dei nostri, exhibete viscera patris; et infantem, dum adhuc vivit, remittite ad ubera matris, cujus fortassis hic totus languor est, quod sit praepropere ablactatus. Melius enim vivere sinitur, quam dividitur. Quae utilitas in sanguine ejus? Unum scio: non patris, non matris illa vox erit, Nec mihi, nec tibi sit, sed dividatur . Hoc vos forte non timetis, quia non creditis proventurum. Sed scriptitationes et mussitationes frequentissime venientes in manus nostras, plenae sunt timore isto, minitantes hominis fugam et divisionem, uod velle me noluistis; mansuetudinis vestrae dignatio eo me provocat, ut quod vultis, non modo velim, sed et avide velim.
Abbreviated transcription (Latin):
filius est. nam pr̾is in eo cessi uob̃ & nom̃ et
auctoritatẽ. Solus qui fnsfundi ñ potuit
michi remansit affectus. qui me extruciat.
Materautẽ ñ potest obliuisci filii uteri sui
Id me fuisse quis dixi̾t: ego adhuc ẽẽ sentio.
clamat matrẽ pectus triste. et continuus do¬
lor coidis meipro eo. Queritis de qͦ querar
de me. de uobis nichil queror s uobis.
ñ peꝑci: ut castificarẽ cor meũ in obedĩa
caritatis. Immolaui de sinu meo cari
pignoris hostiam et ñ in angaria fateor
s in uoluntate mea parui uoluntati
que quos uult om̃s angariat. At ille ñ
ita. Renitebat᷑ qmuis frustra. plane
angariatus tam ame ꝗͣ auobis. Nũqͥd
ego timere potui tanta obstinatione
semꝑ renisurũ: Pi cordis ẽ cedere
importunitati. qtie ad id quod oportẽt
adduciñ patitur. Nlioqͥn intutum
tenere ad quod inuitus tractus est. du¬
rum ꝓ illo. fructuosũ uenuni ẽ. Porro

Expanded text:
filius: nam patris in eo cessi vobis et nomen, et filius: nam patris in eo cessi vobis et nomen, et auctoritatem. Solus qui transfundi non potuit, mihi remansit affectus, qui me excruciat. Mater autem non potest oblivisci filii uteri sui . Id me fuisse quis dixerit? ego adhuc esse sentio. Clamat matrem pectus triste, et continuus dolor cordis mei pro eo. Quaeritis de quo querar? De me. De vobis nihil queror, sed vobis. eribus non peperci, ut castificarem cor meum in obedientia charitatis. Immolavi de sinu meo chari pignoris hostiam: et non in angaria, fateor, sed in voluntate mea parui voluntati, quae quos vult, angariat. At ille non ita. Renitebatur, quamvis frustra, plane angariatus tam a me, quam a vobis. Numquid ego timere potui tanta obstinatione semper renisurum? Pii cordis est cedere importunitati, quae ad id quod oportet adduci non patitur. Alioquin invitum tenere ad quod invitus tractus est, durum pro illo, fructuosum nemini est. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦs baptiratos. ꝑgitis aũ querere
de ipso baptiratore. utrũnã pecca¬
u̾it: anuͦ aliis forma̾ hanc liceat
imitari. Quasi uͦ consequens sit.
ut si in fto hominis. ip̃a eũ ui¬
det᷑ excusare simplicitas. ut
aut nullũ. aut ñ magnũ peccatũ
fui̾t: continuo ꝯͣ iuueniant᷑ ex¬
cusabiles. qͥ sua tem̃itite contͣ
formã eccłie. nouu̾ baptirandi
uellent induce̾ morem. Qd̾ siqͥs
eu̾ peccasse contendit: ego tantu
ñ credid̾im fuisse pec̾cm. ut uł bap¬
tizatoris. uł ipsiꝰ qui luptuatꝰ ÷.
potu̾it p̾iudicare saluci. Neq enĩ
eccłiasticam contẽpsisse formam:
s ex deuotione qͣdam festinantis
fidei. in hanc uoce̾ erupisse uidr̃:¬
n uitate comꝑimus. Rualenũ nr̃m nõ¬
dũ requiescere in qͦ positus est: s nec ali¬
qñ requieturũ confidimus. Qobrẽ opꝰ ẽ
mat᷑ato remedio. ñ solũ illi s & mͥ. Urordico
uobis. ꝗ̃diu ille inscandalo ẽ. Nolite mirari
hoc: una anima sumus. nͥ qđ ego mnat̾ et ille

Expanded text:
aliquos baptizatos . 2. Pergitis autem quaerere de ipso baptizatore, utrumnam peccaverit, an vero et aliis formam hanc liceat imitari. Quasi vero consequens sit, ut, si in facto hominis ipsa eum videtur excusare simplicitas, ut aut nullum, aut non magnum peccatum fuerit; continuo etiam inveniantur excusabiles, qui sua temeritate, contra formam Ecclesiae, novum baptizandi vellent inducere morem. Quod si quis eum peccasse contendit, ego tantum non crediderim fuisse peccatum, ut vel baptizatoris, vel ipsius qui baptizatus est, potuerit praejudicare saluti. Neque enim ecclesiasticam contempsisse formam, sed ex devotione quadam festinantis fidei in hanc vocem erupisse vidveritate comperimus Rualenum nostrum nedum requiescere in quo positus est, sed nec aliquando requieturum confidimus. Quamobrem opus est maturato remedio, non solum illi, sed et mihi. Uror, dico vobis, quandiu ille in scandalo est. Nolite mirari hoc; una anima sumus, nisi quod ego mater, ille
Abbreviated transcription (Latin):
nobis peꝑcimus. Magis autẽ indcere
fortitudine. confidñs et sciens qr gaudi¬
um dñi est fortitudo tua. induere leti¬
cia salutari. ut & nos de tua ioc̃ditate
letantes hylarẽ datorẽ diligñti dõ. tũ ꝑ
tua pace tũ ꝓ nr̃a cõsolatione laude a g̾as

Expanded text:
nobis pepercimus: magis autem induere nobis pepercimus: magis autem induere fortitudine, confidens et sciens quia gaudium Domini fortitudo tua. Induere laetitia salutari, ut et nos de tua jucunditate laetantes, hilarem datorem diligenti Deo, tum pro tua pa
Abbreviated transcription (Latin):
atissuꝑq afflrit nos absentia tua
Rualene kmñe. s longe magis comꝑta tua
tristicia turbatisumus. Etenim iustiꝰ te ꝗͣ
nr̃am de te desolationem seu desticutionẽ
plangere nobis uidemur. Et desolatio ꝗ
ñ parum dampnosa & ñparũ molesta. nẽ¬
pe tam dulci filio. tam utili fr̃e tam necessa¬
rio adiutore. Uerumqͦ. uerius ista de
tua amabilitate memoramꝰ eo affectuosiꝰ
compatimur merori tuo. płuris multo
babentes tuũ incõmodum & longe egriꝰ
ferentes qͣm nr̃m dampnum Deniq
ñ dissimulauimus. ñ quieuimꝰ. ñ filui¬
mus temptantes suꝑ hoc dm̃. pene us-¬
q ad irritandũ summũ et scm ponti¬
sicem. ut quomͦcunq uł cum nr̃o ꝑiculo
te reuocaremus. S quia adhuc frustͣ¬
tisumus in cunctis molicionib et cona-
quod uolumus ñ ualemꝰ. id uelle cogi
noli iam contͣ stimulum calcit᷑re. ne
dum pungeris tu. plurunt quite ĩdño
plurimũ amant parit̾ compungantur
P arce tͥ et nobis qui tui amore ne ipsi

Expanded text:
atis superque afflixit nos absentia tua, Rualene charissime: sed longe magis comperta tua tristitia turbati sumus. Etenim justius te, quam nostram de te desolationem seu destitutionem plangere nobis videmur. Et desolatio quidem non parum damnosa, et non parum molesta, nempe tam dulci filio, tam utili fratre, tam necessario adjutore. Verum quo verius ista de tua amabilitate memoramus, affectuosius compatimur moerori tuo, pluris multo habentes tuum incommodum, et longe aegrius ferentes, quam nostrum damnum. Denique non dissimulavimus, non quievimus, non siluimus, tentantes super hoc Deum pene usque ad irritandum summum et sanctum Pontificem, ut quomodocunque, vel cum nostro periculo te revocaremus. Sed quia adhuc frustrati sumus in cunctis molitionibus et conatquod volumus non valemus, id velle cogimnoli jam contra stimulum calcitrare: ne dum pungeris tu, plurimi qui te in Domino plurimum amant, pariter compungantur. Parce tibi et nobis, qui tui amore nec ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
se mͥ facile ꝑsuadeo scͥptis talibꝰ ñ moneri.
quib nec ratio suppeditare. nec certa in¬
uenitur fauere auctoritas. Nam quid
talem conceptus. ꝓpt̾ea riputetur &. ip̃e
sc̃s : Nunquid qm p̃cessit eum. fecit ꝙ
sc̃m : Et si p̃cessit ut e̾e̾t. non tamͣ ut
sc̃s.e̾e̾t. Uñ etem̃ illa ipsi sc̃itas. quam
sequuturo transmm̾tteret: Anñ potiꝰ qͥ
p̃cessit absq sc̃itate conceptus oportut
numirum scificari conceptam. ut sc̃s
sequeretur iam partus: An forte mutt¬
atus sit sc̃itatem a posteriore pͥor: Potu¬
it sane illa que in iam concepta facta
ẽ sc̃ĩficatio ad ipsum qui sequebatur
transire natalem. redire uͦ retrorsum a
conceptum qui p̃cesserat lam omnino
ñ potuit. Nñ gͦ conceptionis scitasͤ

Expanded text:
se mihi facile persuadeo scriptis talibus non moveri, se mihi facile persuadeo scriptis talibus non moveri, quibus nec ratio suppeditare, nec certa invenitur favere auctoritas. Nam quid talem conceptus, propterea reputetur et ipse sanctus? Nunquid quoniam praecessit eum, fecit et sanctum? Etsi praecessit ut esset, non tamen ut sanctus esset. Unde etenim illa ipsi sanctitas, quam secuturo transmitteret? An non potius quia praecessit 171 absque sanctitate conceptus, oportuit nimirum sanctificari conceptam, ut sanctus sequeretur jam partus? an forte mutuatus est sanctitatem a posteriori prior? Potuit sane illa, quae in jam concepta facta est sanctificatio, ad ipsum qui sequebatur transire natalem: redire vero retrorsum ad conceptum qui praecesserat, jam omnino non potuit. 7. Unde ergo conceptionis sa
Abbreviated transcription (Latin):
ginum singłarĩ pͥulegio scĩtatis absq
om̃i pecc̃o ducere uitam. quȩ dum pecci
mortisq pareret ꝑemptorem. munus
ortus. qm̃ immensa ꝓdiens ex utero . sc̃m
tamus honorib : t honoretur inqͥud̃
q conceptus. qui honoranctum p̃niit par¬
tum. qm si ille non p̃cessisset. nec if
e̾ẽt. qui honoratur. Quid si alius ꝓꝑter
eandẽ causã etiã utͥq parenti eiꝰ festos
honores asserat deferendos: S & de
auis ac ꝓauis idipsum poss ꝓ simili cati¬
sa quilib&. flagitare. &. sic tenderetur
in infinitum .&. festoꝵ non e̾e̾t numerus
Pat̾e.ẽ. non exilii freqñtia hec gaudiors.
&. num̾ositas festiuitatum craes decet:
non exules. S ꝓfertur scͥptum suꝑne
ut aiunt reuelationis. quasi ꝙ quiuis ñ
queat scͥptum eque ꝓducere. in quo uͥgo
uideat᷑ id ipsum mandare & de parentib
suis. uxta dñi mandatum dicentis. Ho¬
nora patrem tuum ⁊ matrẽ tuam. Ip¬

Expanded text:
ginum singularis privilegio sanctitatis, absque ginum singularis privilegio sanctitatis, absque omni peccato ducere vitam: quae dum peccati mortisque pareret peremptorem, munus ortus, quoniam immensa prodiens ex utero sanctittamus honoribus? Ut honoretur, inquiunt, et conceptus, qui honorandum praeivit partum: quoniam si ille non praecessisset, nec iste esset qui honoratur. Quid si alius, propter eamdem causam, etiam utrique parenti ejus festos honores asserat deferendos? Sed de avis et proavis idipsum posset pro simili causa quilibet flagitare: et sic tenderetur in infinitum, et festorum non esset numerus. Patriae est, non exsilii frequentia haec gaudiorum: et numerositas festivitatum cives decet, non exsules. Sed profertur scriptum supernae, ut aiunt, revelationis: quasi et quivis non queat scriptum aeque producere, in quo Virgo videatur idipsum mandare et de parentibus suis, juxta Domini mandatum, dicentis, Honora patrem tuum et matrem tuam . Ip
Abbreviated transcription (Latin):
ceptione festis p̾fert gaudiis. uenera¬
turq illius natalẽ. de quo nunciante
angło singłariter legit. & multi in na¬
tuiitate eius gaudebunt. Cur enĩ non
sit illi exitus sc̃s. ac ꝑm̃ festiuus & le¬
tus. qui potuit exultare & in utero :
Quod itaq uł paucis mortalium constat
fuisse collatum. fas certe non.ẽ. suspi¬
cari tante uirgini e̾ẽ negatum. ꝑ quã
om̃is mortalitas emersit ad uitam. fu¬
it ꝓcul dubio &. mat᷑ dñi ante scã qͣnt¬
qͣm nata. nec fallitur omnino sc̃a eccłia.
scm̃ reputans ipsum natiuitatis eiꝰ diem.
ꝙ. om̃i anno cum exultatione unu̾se t̃re
uotiua celebritate suscipiens. Egoputo
qd & copiosior sc̃ificationis bñdictio ieã
descendit. quȩ ipsiꝰ non solum sc̃ificaret
ortum. s &. uitam ab om̃i deinceps pecc̃o
custodiret immunem. quod nemini al¬
teri innatis quidẽ mulierum credit᷑. ẽe.
donatum. Decuit nimirũ reginam cur¬

Expanded text:
ceptione festis praefert gaudiis, veneraceptione festis praefert gaudiis, veneraturque illius natalem, de quo nuntiante angelo singulariter legit: Et multi in nativitate ejus gaudebunt . Cur enim non sit illius exitus sanctus, ac proinde festivus et laetus, qui potuit exsultare et in utero? 5. Quod itaque vel paucis mortalium constat fuisse collatum, fas certe non est suspicari tantae Virgini esse negatum, per quam omnis mortalitas emersit ad vitam. Fuit procul dubio et Mater Domini ante sancquam nata: nec fallitur omnino sancta Ecclesia, sanctum reputans ipsum Nativitatis ejus diem, et omnia anno cum exsultatione universae terrae votiva celebritate suscipiens. Ego puto, quod et copiosior sanctificationis benedictio in eam descenderit, quae ipsius non solum sanctificaret ortum, sed et vitam ab omni deinceps peccato custodiret immunem: quod nemini alteri in natis quidem mulierum creditur esse donatum. Decuit nimirum Reginam vir
Abbreviated transcription (Latin):
o.&. queta p̾locutus. ẽ. sp̃u scõ replendũ.
non. ẽ. fas credere non repletum. idq
loco & tempore quo p̾dixit. Certissime
Ceterũ quatenus aduersus originale pec¬
catum hec ipsa sc̃ificatio ualuerit. si¬
simili p̃uentus gr̃a fuit. non tẽmere
dixerim. Sc̃ificatos tñ non dubita¬
uerim dr̃e. quos d̾s scĩficauit. & cum
eade scĩficatione ꝓdisse ex utero. quã
acceperunt inutero. nec reatum queni
in conceptione traxerunt ualuisse ul¬
latenus hoꝵ natali iam donatam p̃pe¬
dire seu pͣriꝑe bñdictionem. Attam̃
quis dicat sp̃u sc̃õ repletum manere
adhuc filium nicħominꝰ ire. & si mori
in utero contigiss. cum hac plenitudine
sp̃c penas luiturum dampnationis:
Durum. ẽ. Mmime tam̃ ausĩ hinc qͥppi¬
am mea sententia diffinire. S qͥcqͥd
de hoc sit. mito eccłia que ceteroꝵ non
natiuitatem. s mortem sc̃oꝵ iudicat
& p̃dicat p̾ciosam. singłari quadã ex¬

Expanded text:
o: et quem praelocutus est Spiritu sancto replendum, o: et quem praelocutus est Spiritu sancto replendum, non est fas credere non repletum; idque loco et tempore quo praedixit. Certissime Caeterum quatenus adversus originale peccatum haec ipsa sanctificatio valuerit, sisimili pdixerim. Sanctificatos tamen non dubitaverim dicere, quos Deus sanctificavit, et cum eadem sanctificatione prodisse ex utero, quam acceperunt in utero: nec reatum, quem in conceptione traxerunt, valuisse ullatenus horum natali jam donatam praepedire seu praeripere benedictionem. Attamen quis dicat Spiritu sancto repletum, manere adhuc filium nihilominus irae; et, si mori in utero contigisset cum hac plenitudine spiritus, poenas luiturum damnationis? Durum est. Minime tamen ausim hinc quidpiam mea sententia definire. Sed quidquid de hoc sit, merito Ecclesia, quae caeterorum non nativitatem, sed mortem sanctorum judicat et praedicat pretiosam, singulari quadam ex
Abbreviated transcription (Latin):
etiã tu an & de sc̃o dd̃ idipsum liceat
opinari. ꝓ eo qđ dicebat dõ. Inte ait
confirmatus sum ex utero. de uentre
matͥs mee tu es ꝓtector m̃s. Item. De
uentre matͥs mee ds̃ m̃s es tu. ne dis
cesseris a me. Et ieremie qͥd sic dictũ ẽ.
Priusqͣm te formarem in utero nouite.
&. añqͣm exires de uulua scificaui te.
Quam pulere inter figurationem in u¬
tero. & parturitionem ex utero diui¬
nuĩ distiuxit oraculum. ut illam tm
pcognitam. istam & sc̃itatis munere
p̃ornatam ostendet. ne quis ꝓpħe p̃ro¬
gatuam de sola pͦscientia. seu p̾desti¬
natione putauerit estimandam. Esto
tam̃ ut hoc de ieremia concedamus.
Quid respondebitur de ioħe baptista.
quem angłs p̾nuntiauit sp̃u sc̃o re¬
pletum iri adhuc in utero matͥs sue:
rorsus hoc ad p̃destrꝯationẽ p̾scienti¬
am ue referri posse non arbitror. Her¬
ba nempe angłi sicut ipse p̃dixit. com¬
pleta absq dubio sunt in tempore su¬

Expanded text:
etiam tu, an de sancto David idipsum liceat etiam tu, an de sancto David idipsum liceat opinari, pro eo quod dicebat Deo: In te, ait, confirmatus sum ex utero; de ventre matris meae tu es protector meus : item, De ventre matris meae Deus meus es tuJeremiae quidem sic dictum est: Priusquam te formarem in utero, novi te; et antequam exires de vulva sanctificavi te . Quam pulchre inter figurationem in utero, et parturitionem ex utero divinum distinxit oraculum! ut illam tantum praecognitam, istam et sanctitatis munere praeornatam ostenderet: ne quis Prophetae praerogativam de sola praescientia seu praedestinatione 170 putaverit aestimandam. 4. Esto tamen ut hoc de Jeremia concedamus. Quid respondebitur de Joanne Baptista, quem angelus praenuntiavit Spiritu sancto repletum iri adhuc in utero matris suae? Prorsus hoc ad praedestinationem praescientiamve referri posse non arbitror. Verba nempe angeli, sicut ipse praedixit, completa absque dubio sunt in tempore su
Abbreviated transcription (Latin):
re. ueris cumulata honorum titulis. in¬
fulis dignitatum. Honora sane integͥ¬
tatem carnis: uite sc̃itatem. Mirare fe¬
cunditatem in uirgine. ꝓlem uenerari
diuinam. Excolle nescientem uł in con¬
cipiendo concupiscentiam: uł in parien¬
do dolorem. Predica reuerendam angłis
pcognitam. electam ex om̃ib. platam
om̃ib. Magnifica gr̃e inuentͥcem. me¬
diatͥcem salutis: restauratͥcem scłorum.
Exalta deniq exaltatam suꝑ choros angõ
re. E. go uͦ qͦd ab illa accepi. securus
& teneo. & trado. qͦd non scrupulostꝰ
fateor admiserĩ. Accepi sane abeccłia
illum diem cũ sũma uen̾atione recoles¬
dum. quo assũpta de scło nequã. celis
qͦ intulit celeb̾rimoꝵs festa gaudioꝵ. S
ꝙ ortum uirginis didici nicħominꝰ in ec¬
cłia. & ab ȩccłi̾a indubitant᷑ hr̃e festiuũ atq
scm. firmissime cũ ȩccłia sentiens in
utero eam accepisse. ut sc̃a ꝓdiret.
ex utero dñm in utero sensit. Uidis

Expanded text:
re, veris cumulata honorum titulis, inre, veris cumulata honorum titulis, infulis dignitatum. Honora sane integritatem carnis, vitae sanctitatem: mirare fecunditatem in Virgine, Prolem venerare divinam. Extolle nescientem, vel in concipiendo concupiscentiam, vel in pariendo dolorem. Praedica reverendam Angelis, etisque praecognitam, electam ex omnibus, praelatam omnibus. Magnifica gratiae inventricem, mediatricem salutis, restauratricem saeculorum: exalta denique exaltatam super choros Angere. Ego vero quod ab illa accepi, securus et teneo, et trado: quod non, scrupulosius, fateor, admiserim. 3. Accepi sane ab Ecclesia illum diem cum summa veneratione recolendum, quo assumpta de saeculo nequam, coelis quoque intulit celeberrimorum festa gaudiorum. Sed et ortum Virginis didici nihilominus in Ecclesia, et ab Ecclesia indubitanter habere festivum atque sanctum; firmissime cum Ecclesia sentiens, in utero eam accepisse ut sancta prodiret. ex utero Dominum in utero sensit . Videris
Abbreviated transcription (Latin):
bilib iustitutis. S et enĩ eque uiguit
discipliue censura. moꝵ grauitas. ma¬
turitas consilioꝵ. auctoritatis pondus.
antiquitatis insigne. Presertim in offi¬
cuis eccliasticis haud facile uinqͣm repeu¬
tinis uisa . ẽ. nouitatib acquiescere. Nec
se aliqnͣ iuuenili passa . ẽ. decolorari le¬
uitate. eccłia plena iudicii. Uñ mi¬
ram ur satis. quid uisum fuerit hoc
tempore quibdam urũ uoluisse muta¬
re colorem optimum. nouam inducendo
celebritatem. quam ritus eccłie nescit.
ñ ꝓbat ratio. nͨ cõmendat antiqua tra¬
ditio. Nũqͥd patͥb doctiores. aut deuo¬
tiores sumus: Periculose p̃sumimꝰ qͥcqͥd
ipsoꝵ in talib prucdñtia p̾t̾uit. Nec uͦ
id tale.ẽ. quod nͥ p̾t̾eundum fuerit. pa¬
trum quiuerit omnino diligentiã p̃tisse.
At ualde honoranda .ẽ. inquis mat᷑ dm̃
Bene admones: s honor regine nidicium
diligit. Uirgo regia falso ñ eget hono¬

Expanded text:
bilibus institutis. Ubi etenim aeque viguit bilibus institutis. Ubi etenim aeque viguit disciplinae censura, morum gravitas, maturitas consiliorum, auctoritatis pondus, antiquitatis insigne? Praesertim in officiis ecclesiasticis haud facile unquam repentinis visa est novitatibus acquiescere, nec se aliquando juvenili passa est decolorari levitate Ecclesia plena judicii. Unde miramur satis, quid visum fuerit hoc tempore quibusdam vestrum voluisse mutare colorem optimum, novam inducendo celebritatem, quam ritus Ecclesiae nescit, non probat ratio, non commendat antiqua traditio. Nunquid Patribus doctiores, aut devotiores sumus? Periculose praesumimus, quidquid ipsorum in talibus prudentia praeterivit. Nec vero id tale est, quod nisi praetereundum fuerit, Patrum quiverit omnino diligentiam praeteriisse. 2. At valde honoranda est, inquis, Mater Domini. Bene admones: sed honor Reginae judicium diligit. Virgo regia falso non eget hono
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ꝓ ut oportere putauimus. &. habe¬
tis exemplar litterarum. Habemus
aut᷑ in uoluntate. in etͣnum non defi¬
confundamur. sic conficlentes. De cet̃o
si inueni gr̃am in ocłis ur̃is. intelligi¬
te suꝑ egenos q pauꝑes illos qui sunt
apd̃ bñdictionem cłi. Quod enĩ uni
ex illis feceritis: mͥ ĩmo. xp̃o facietis.
Nam & pauꝑes sunt. ꝙ habitant inter
pauꝑes. Hoc p̃cipue obsecramus. ut
sauiniacenses monachos ꝓhibeatis ab
infestatione eoꝵ. qmͣ calũpniantur
eos iniuste. ut putamus. Aut si se con¬
fidunt hab̃e iusticiam. uidicate inter
illos. Filiꝰ nr̃ abbas albicus. & si sius
ut cõmendatior sit obsecramus. Ten̾e
quippe diligo eum. tanꝙͣ. mater uni¬
cum filium. & diliget eum qui diligit
me. Deniq in eo exꝑiar: si me curatis.
Quo enĩ longe ame positus. ẽ. eo mag̃
de conceptione sc̃e miarie. cl xxiii
Nter eccłias gallie constat ꝓfecto lugdu¬
nensem hactenus p̃minusse sic̃ digni¬
tate sedis. sic honestis studiis. & lauda¬

Expanded text:
bis, prout oportere putavimus: et habetis exemplar litterarum. Habemus autem in voluntate in aeternum non deficonfundamur sic confidentes. De caetero si inveni gratiam in oculis vestris, intelligite super egenos et pauperes illos, qui sunt apud Benedictionem Dei. Quod enim uni ex illis feceritis, mihi, imo Christo, facietis. Nam et pauperes sunt, et habitant inter pauperes. Hoc praecipue obsecramus, ut Saviniacenses monachos prohibeatis ab infestatione eorum: quoniam calumniantur eos injuste, ut 169 putamus. Aut si se confidunt habere justitiam, judicate inter illos. Filius noster abbas Albericus, etsi suis ibus vobis ut commendatior sit, obsecramus. Tenere quippe diligo eum, tanquam mater unicum filium: et diligit eum qui diligit me. Denique in eo experiar si me curatis. Quo enim longe a me positus est, eo magisDE CONCEPTIONE S. MARIAE. Conceptinter Ecclesias Galliae constat profecto Lugdunensem hactenus praeeminuisse, sicut dignitate sedis, sic honestis studiis, et lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: Libenter głosa hoc houore carebit.
quo uł peccͤm honorari. uł falsa induci ui¬
detur sc̃itas. Alioqͥn nulla ei ratione
placebit contra ȩcccłiȩ ritum pͣsumpta no¬
uitas mater temeritatis. soror suꝑstitio¬
nis. filia leuitatis. Nam si sic uidebatur.
consulenda erat pͥꝰ apłice sedis auctoritas.
.&. non ita p̃cipitanter atq inconsulte pau¬
coꝵ sequenda simplicitas imꝑitoꝵ. Et
ante quide apud aliquos errorem comꝑe¬
ram. s dissimulabam parcens deuotioni.
que de simplici corde &. amore uirginis ue¬
niebat. Serum apud sapientes atq infa¬
mosa nobiliq eccłia. & cuiꝰ specialit᷑ filiꝰ
sum suꝑstitione dep̃hñsa. nescio an sine
graui offensa etiã ur̃i om̃iũ dissimulare
potuerim. Que aut̃ dixi: absq p̃iudicio
sane dicꝰta sint saniꝰ sapientis. Romane
p̃sertim eccłie auctoritati atq exami¬
n totum hoc. sicut &. cet̾a que huiꝰmõi

Expanded text:
est? Libenter gloriosa hoc honore carebit, est? Libenter gloriosa hoc honore carebit, quo vel peccatum honorari, vel falsa induci videtur sanctitas. Alioquin nulla ei ratione placebit contra Ecclesiae ritum praesumpta novitas, mater temeritatis, soror superstitionis, filia levitatis. Nam si sic videbatur, consulenda erat prius apostolicae Sedis auctoritas, et non ita praecipitanter atque inconsulte paucorum sequenda simplicitas imperitorum. Et ante quidem apud aliquos errorem compereram: sed dissimulabam, parcens devotioni, quae de simplici corde et 172 amore Virginis veniebat. Verum apud sapientes, atque in famosa nobilique Ecclesia, et cujus specialiter filius sum, superstitione deprehensa; nescio an sine gravi offensa etiam vestri omnium dissimulare potuerim. Quae autem dixi, absque praejudicio sane dicta sint sanius sapientis. Romanae praesertim Ecclesiae auctoritati atque examini totum hoc, sicut et caetera quae ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificari minime potuit. qm non erat.
s nec in ipso quidem conceptu ꝓpter pec¬
catum quod inerat. restat ut post concep¬
tura in utero iam existens. sc̃ificationem
acepisse credatur. que excluso pecc̃o scãm
fecerit natiuitatem. non tam̃ &. concep¬
tionem. Quã obrẽ & si quib uł paucis fi¬
lioꝵ hominũ datũ. ẽ. cum scitate nasci.
non tam̃ & concipi. ut uni sane serua¬
retur sc̃i p̃rogatua conceptus. qui om̃s
scĩficaret. solus absq pecc̃o ueniens. pur
& ante conceptũ sc̃s. Quo excepto. de ce¬
tero uniuersos respicit ex adam natos.
quod unus humilit᷑ de semet ipso acue¬
raciter confitetur. in iniquitatib inqͥers
conceptus sum . ꝙ. in pecc̃is concepit me
mater mea. Cum ħ ita se habeant. q̃nã
iam erit festiue ratio conceptionis: Qͦ
pacto inqͣm. aut sc̃s asseretur conceptuᷤ
qui de sp̃u scõ non. ẽ. ne dicam de pecc̃o
ẽ. aut festus habebitur qͥa minune sc̃s

Expanded text:
sanctificari minime potuit, quoniam non erat; sanctificari minime potuit, quoniam non erat; sed nec in ipso quidem conceptu, propter peccatum quod inerat: restat ut post conceptum in utero jam existens, sanctificationem accepisse credatur, quae excluso peccato sanctam fecerit nativitatem, non tamen et conceptionem. 8. Quamobrem etsi quibus vel paucis filiorum hominum datum est cum sanctitate nasci; non tamen et concipi: ut uni sane servaretur sancti praerogativa conceptus, qui omnes sanctificaret, solusque absque peccato veniens, purget ante conceptum sanctus. Quo excepto, de caetero universos respicit ex Adam natos, quod unus humiliter de semetipso ac veraciter confitetur: In iniquitatibus, inquiens, conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . 9. Cum haec ita se habeant, quaenam jam erit festivae ratio Conceptionis? Quo pacto, inquam, aut sanctus asseretur conceptus, qui de Spiritu sancto non est, ne dicam de peccato est: aut festus habebitur, qui minime sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. ut sc̃s sequeretur q. ortus: S ĩ
ualuit añ sc̃a. eẽ. qm. ẽẽ. si quide non e¬
rat añ qͣm conciꝑetur. An forte inter
amplerus maritales scitas se ipsi con¬
cep̾tioni immiscuit. ut sumul ꝙ. scĩfica¬
ta fuerit. & concepta: Ne hoc quide ad¬
mutit ratio. Quomͦ namq aut sc̃itas
absq sp̃u scificante. aut scõ sp̃ui socie¬
tas cum p̾ecc̃o fuit. aut certe pece̾m
quomͦ non fuit. ubi libido non defuit:
Nisi qͥs. forte dicat de sp̃u sc̃o eam & non
de uiro conceptam fuisse. S id hacttuꝰ
inauditum. Lego deniq sp̃m sc̃m meã
cłia sentit. & uerum ipsa sentit. dico gło¬
sam de sp̃u scõ concepisse. non aut . ꝯ
ceptam fiusse. dico peꝑisse uirginem. nͣ
tam̃ & partam a uirgine. Alioqͥn uͥ erit
p̃togatiua matͥs dñi. qua singłarit᷑ cre¬
ditur exultare & munere ꝓlis. &. integͥ¬
tate carnis. si tantumdẽ dełis & matͥ ip¬
spꝰ: Non . ẽ. hoc uirginem honorare. s ho¬
nori detrahere. Sigͥ ante con eptum sus

Expanded text:
us consequeretur et ortus? Sed non valuit ante sancta esse, quam esse: siquidem non erat antequam conciperetur. An forte inter amplexus maritales sanctitas se ipsi conceptioni immiscuit, ut simul et sanctificata fuerit, et concepta? Nec hoc quidem admittit ratio. Quomodo namque aut sanctitas absque Spiritu sanctificante, aut sancto Spiritui societas cum peccato fuit? aut certe peccatum quomodo non fuit, ubi libido non defuit? Nisi forte quis dicat de Spiritu sancto eam, et non de viro conceptam fuisse: sed id hactenus inauditum. Lego denique Spiritum sanctclesia sentit, et verum ipsa sentit: dico gloriosam de Spiritu sancto concepisse, non autem et conceptam fuisse; dico peperisse virginem, non tamen et partam a virgine. Alioquin ubi erit praerogativa Matris Domini, qua singulariter creditur exsultare et munere prolis, et integritate carnis, si tantumdem dederis et matri ipsius? Non est hoc Virginem honorare, sed honori detrahere. Si igitur ante conceptum sui
Abbreviated transcription (Latin):
atͥarchalib scͥptis sepiꝰ uisitatus:
ingratus iam uidebor si non rescͥp¬
sero. At si saluto eum qui me salutauit.
quid ampliꝰ feci: Tu enĩ me p̃uenisti in
bñdictionib dulcedinis. tu me pͥor dig¬
natuses tius tͣnsiarinis epłis uisitare.
tu mͥ pͥmas humilitatis caritatisq p̃ri¬
piusti partes. Quid condignum iam re¬
feram: Nich mͥ deniq reliquisti. quod
pari queam rependẽ uice. qui etiã de che
ligno dñi. Quid tam̃: Debeone omittere
quod possum. qm̃ quod debeo minime
possum : Affectum saltem uoluntatemq
aꝑio. rescͥbendo dumtaxat atq resalutan¬
do. quod solum interĩ ꝑ tot utiq spatia
terre & maris licet. Ostendam aut̃ si un¬
qͣm accepo tempus. me nequaquã dili¬
gere uerbo. siue lingua. s oꝑe &. ueri¬
tate. Suꝑ milites templi ponite queso
ocłos ur̃os: & tante pietatis uiscera. tã
stremus eccłie ꝓpugnatorib aꝑite. Hoc
siquidem acceptum erit dõ & gratum
hominib. si fouetis eos qui suas animas

Expanded text:
atriarchalibus scriptis saepius visitatus, ingratus jam videbor, si non rescripsero. At si saluto eum qui me salutavit, quid amplius feci? Tu enim me praevenisti in benedictionibus dulcedinis; tu me prior dignatus es tuis transmarinis epistolis visitare, tu mihi primas humilitatis charitatisque praeripuisti partes. Quid condignum jam referam? Nihil mihi denique reliquisti, quod pari queam rependere vice: qui etiam de thesligno Domini. Quid tamen? debeone omittere quod possum, quoniam quod debeo minime possum? Affectum saltem voluntatemque aperio, rescribendo duntaxat atque resalutando, quod solum interim per tot utique spatia terrae et maris licet. Ostendam autem, si unquam accepero tempus, me nequaquam diligere verbo sive lingua, sed opere et veritate. Super milites Templi ponite, quaeso, oculos vestros, et tantae pietatis viscera tam strenuis Ecclesiae propugnatoribus aperite. Hoc siquidem acceptum erit Deo et gratum hominibus, si fovetis eos, qui suas animas
Abbreviated transcription (Latin):
ne. insaciabili collo quendi ad uos desi¬
Primum quidẽ quod marme uereor:
ne fiam onerosus uobis. Scđm: quia
pudet loquacitatis. Tercium: qd̃ do¬
mesticis urgeor curis. Infine p̾cor mi¬
seremini mei: ⁊ si exulta̾tis in bonis de
me tm̃ auditis: certis queso cõpatuni¬
ni malis. Uidit fortassis qui uobis ea
narrauit. aliqua parua:⁊ de parus
grandia estimauit. Urã aũt sinceritaᷤ:
facile credidit. quod libent̃ audiuit
Gratulor quidẽ de caritate que omĩa
credit: s. confundor ꝓueritate quȩ oĩa
nouit. Tolo uos mͥ credere de me: ma¬
gis quã alt̾i qui tm uidet in facie.
Nemo quippe scit quȩ sunt in homine:
nͥ sp̃c hominis qui meo est. Dico uo¬
bis ego. qui de me loquor non excon¬
iectura s ex sententia: non sum talis.
quał putor uel dicor: Quod quidem
tã serurꝰ fateor quã certꝰ exꝑior. ita ut
nil malim ur̃is orationibus sperialit᷑
obtinere: quã ut tał fiam. qualem
litt̾e ur̃e p̃dicant.

Expanded text:
nem insatiabili colloquendi ad vos desinem insatiabili colloquendi ad vos desiPrimum quidem, quod maxime vereor ne fiam onerosus vobis: secundum, quia pudet loquacitatis: tertium, quod domesticis urgeor curis. In fine precor, miseremini mei; et si exsultastis in bonis de me tantum auditis, certis, quaeso, compatimini malis. Vidit fortassis qui vobis ea narravit, aliqua parva, et de parvis grandia aestimavit; vestra autem sinceritas facile credidit quod libenter audivit. Gratulor quidem de charitate, quae omnia credit ; sed confundor pro veritate, quae omnia novit. Volo vos mihi credere de me magis quam alteri, qui tantum videt in facie. Nemo quippe scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Dico vobis ego qui de me loquor non ex conjectura, sed ex sententia: Non sum talis qualis putor vel dicor. Quod quidem tam securus fateor, quam certus experior: ita ut nil malim vestris orationibus specialiter obtinere, quam ut talis fiam, qualem litterae vestrae praedicant.
Abbreviated transcription (Latin):
mis. aut uret᷑ ꝓ scandalitatis: uͥ scanda¬
la ⁊ infirmitas ꝓcul erunt: Rut certe
iugebit eos qui ante non egerunt peni¬
tentiam: ubi certum ẽ. sic neminem sane
fore qui peniteat. qͦmͦ qui peccet nonent:
Absit aut. ut uł eos qui ignibus etͥnis
cũ diabolo ⁊ angłis eius deputandi st̃
plangat ⁊ defleat. in illa ciuitate ꝗͣ flu¬
minis impetus letificat: cuius diligit dñs
portas suꝑ omnia tabnacula iacob: qd
uideł intab̾naculis ⁊ si quando gaude¬
tur de uictoria. laboratur tam̃ inpug¬
na. ⁊ plerumq ꝑiclitatur de uita. in
illa aũt patria nulla ꝓrsus admittat᷑
aduersitas. siue tͥsticia: quẽ ad modum
de illa canitur. Sicut letantium om̃i¬
um: habitatio in te Et rursum. Lletici¬
a sempiterna erit illis. Deniq quomͦ.
miscdiȩ recordabitur: uͥ memorabit᷑
riȩ locus. aut miscłiȩ tempꝰ: nullus
ꝓfecto e̾e poterit miserationis affectus
Plongum quidem adhuc texere sermo¬

Expanded text:
mis, aut uretur pro scandalizatis, ubi scandamis, aut uretur pro scandalizatis, ubi scandala et infirmitas procul erunt? aut certe lugebit eos qui ante non egerunt poenitentiam, ubi certum est, sic neminem sane fore qui poeniteat, quomodo qui peccet non erit? Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quam fluminis impetus laetificat , cujus diligit Dominus portas super omnia tabernacula Jacob: quod videlicet in tabernaculis, etsi quandoque gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittatur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur, Sicut laetantium omnium habitatio est in te : et rursum, Laetitia sempiterna erit eis . Denique quomodo misericordiae recordabitur, ubi memorabitur riae locus, aut misericordiae tempus, nullus profecto esse poterit miserationis affectus. 10. Longum quidem adhuc texere sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit: s qͦd caruali om̃iᷤ necessitudo. sit de¬
fut᷑a: carmsq amor. amore sp̃s absor¬
bendus:⁊ infirmȩ quȩ nunc sunt hu¬
manȩ affectiones. in diuinas quasdã
potentias habeant cõmutari. Tunc
sagena caritatis. quȩ nunc tracta ꝑ hoc
mare magnũ ⁊ spaciosum ex omni gn̾e
piscrum conggare non desinit: cũ ꝑdu¬
cta ad litꝰ fuerit: malos foras mittens. bo¬
nos solũmͦ retinebit. Siquidẽ in hac ui¬
ta ex om̃ĩ gen̾e piscium int̾ sinũ suȩ lati¬
tudinis. caritatis rete concludit: uͥ se
inse suie ꝓsꝑa siue adu̾sa tͣiciens. suaq
quodã mͦ faciens: non solum gaudere cũ
gaudentibus. s etiam flere cũ flentibus
consueuit. S cũ ꝑ uen̾it ad littꝰ: uelut
malos pisces om̃e quod tͥste patitur foraᷤᷤ
mittens: sola quȩ placere ⁊ iocunda ẽẽ
poterunt retinebit. Nunqͥd enĩ tc̃ u̾bi
gra. paulus aut infirmabit᷑ cũ infir¬

Expanded text:
non sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit denon sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit defutura, carnisque amor amore spiritus absorbendus, et infirmae quae nunc sunt humanae affectiones in divinas quasdam potentias habeant commutari. Tunc sagena charitatis, quae nunc tracta per hoc mare magnum et spatiosum, ex omni genere piscium congregare non desinit, cum perducta ad littus fuerit, malos foras mittens, bonos solummundo retinebit. Siquidem in hac vita ex omni genere piscium, intra sinum suae latitudinis, charitatis rete concludit: ubi sein se sive prospera, sive adversa trajiciens, suaque quodammodo faciens, non solum gaudere cum gaudentibus, sed etiam flere cum flentibus consuevit. Sed cum pervenerit ad littus, velut malos pisces omne quod triste patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, retinebit. Nunquid enim tunc, verbi gratia, Paulus aut infirmabitur cum infir
Abbreviated transcription (Latin):
si a quoꝗͣ hominũ quartꝰ in hac uita
ꝑfecte app̃henditur: ut se scilicet hõ
exꝑti sunt: mͥ fateor impossibile uide¬
tur. Erit aut̃ ꝓculdubio. cũ intͦductꝰ
fuerit seruus bonus ⁊ fidelis in gaudi¬
um domini sui. ⁊ mebriatus abuber¬
tate domus dĩ. Quasi enum ebrius. mi¬
ro quodã mͦ oblitus sui. ⁊ a se penitus
uelut deficiens. totꝰ ꝑget in dm̃:⁊
bitror hoc ꝓpħam sensisse cũ diceret.
Int̾ibo inpotentias dm̃. dñe memorabor
iusticiȩ tuȩ solius. Sciebat ꝓfecto.
cũ introiret in sp̃uales potentias dñi.
eriitũ se iri uni u̾sis infirmitatibꝰ car¬
nis. iit iam nil de carne haberet cogitare:
s totus in spũ memoraret᷑ iusticiȩ dĩ soliꝰ.
Tẽ ꝓcerto singła xp̃i menbia dicere pote¬
runt de se: quod paulus
aiebat
de capite. E si cognoui
cognoscit scđm carnẽ:
quia caro
⁊ sanguis regnũ dĩ non possidebunt
Non quod carnis illic sub stantia fut᷑a

Expanded text:
si a quoquam hominum quartus in hac vita si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur, ut se scilicet diliexperti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio, cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui , et inebriatus ab ubertate domus Dei . Quasi enim miro quodam modo oblitus sui, et a se penitus velut deficiens, totus perget in Deum: et bitror hoc sensisse Prophetam cum diceret: Introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tucum introiret in spirituales potentias Domini, exutum se iri universis infirmitatibus carnis, ut jam nil de carne haberet cogitare, sed totus in spiritu memoraretur justitiae Dei solius. Tunc pro certo singula Christi membra dicere poterunt de se, quod Paulus aiebat de capite: Etsi cognovimcognoscit secundum carnem, quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Non quod carnis substantia illic futura
Abbreviated transcription (Latin):
Nerumtam̃ quia carnales sumꝰ ⁊ de
carnis concupiscentia nascim᷑. necesse
ẽ cupiditas. uł amor nr a carne incipi¬
at. quȩ si recto ordine dirigit᷑. quib¬
dam suis gͣdib duce grã ꝓficiens. spu
tandẽ consuminabit᷑. quia ñ pͥus qd sp̃u¬
ale: s quod auimale: dem̃ quod sp̃uale
Ꝙ pͥus nece̾e ẽ. portemꝰ imaginẽ terre¬
stris. demñ celestis. In pͥmis gͦ diligit se
ipsũ homo ꝓpt̾ se. Caro quippe ẽ:⁊ nil
saꝑe ualet.p̃t̾ se. Cũq se uidet ꝑse non
posse subsifte: dm̃ sibi quasi necessarium
incipit ꝑfidem inquirere ⁊ diligere:
Diligit itaq in scđo gͣdu dm̃. s ꝑꝑ se ñ¬
ꝑꝑ ipsum: At uͦ cũ ipsum ceꝑit occasio¬
ne ꝓpͥe necessitatis colere ⁊ frequertare.
cogitando. legendo. orando. obediendo:
quadam huiꝰ cemõi familiaritate pau¬
latim sensimq deus innotescit. conse¬
quent̃ ⁊ dulcescit. ⁊ sic gustato quã
sum. Sane in hoc gͣdu statur: ⁊ nescio

Expanded text:
erumtamen quia carnales sumus, et de carnis concupiscentia nascimur, necesse est ut cupiditas vel amor noster a carne incipiat; quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius qale, sed quod animale, deinde quod spirituale; et prius necesse est portemus imaginem terrestris, deinde coelestis . In primis ergo diligit se ipsum homo propter se. Caro quippe est, et nil sapere valet praeter se. Cumque se videt per se non posse subsistere, Deum sibi quasi necessarium incipit per fidem inquirere et diligere. Diligit itaque in secundo gradu Deum, se ipsum. At vero cum ipsum coeperit occasione propriae necessitatis colere et frequentare, cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit: et sic gustato quam sum. Sane in hoc gradu diu statur: et nescio
Abbreviated transcription (Latin):
s castificat. Pena tm̃ tollitur. sine qua
e̾t non potuit. dũ fuit seruilis: ⁊ timor
manet inscłm scłi. castus ⁊ filialis. Nã
quod legit᷑. ꝑfecta caritas foras mittit
timorẽ. peua intelligenda ẽ. quȩ ser¬
uili ut dyxamus nũꝗͣ de ẽ timori. illo
scilicet gn̾e locutionis. quo sepe cau¬
sa ponitur ꝓ effectu. Dem̃ cupiditas tẽ
recte a suꝑueniente caritate ordinatur:
cũ mala quidem penitꝰ respuunt᷑: boni
uͦ meliora p̃ferunt᷑: nec bona nisi ꝓpt̃
meliora appetuntur. Quod cũ plene
ꝑ dĩ grãm assecutũ fuerit: diliget᷑ corpꝰ
⁊ unilisa corꝑis bona t̾mꝓpt̾ animã:

Expanded text:
sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis . Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem ; poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respuuntur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona tan
Abbreviated transcription (Latin):
si ne lege: s ustis ñ est lex posita: hoc ẽ.
non tanꝗͣ inuitis imposita. s uolunta¬
riis eo lib̾alit̾ data. quo suauit̾ inspira¬
ta. Unde et pulcre dominꝰ. tollite ĩu
gum ãit meũ suꝑ uos. Ac si diceret.
Non impono inuitis. s uos tollite si uul¬
tis. Auoquin non requiẽ. s laborem
inuenietis animabus ur̃is. Bona itaq
lex caritas et suauis: quȩ non solum
leuit̾ suauitq portatur. s etiam ser¬
uorũ ⁊ merrennariorũ leges portabileᷤᷤ
ac leues reddit: quas utiq non destru¬
it. s facit ut impleant᷑: dicente dño.
Non ueni lege̾ soluere:s adimplere.
Iuam temꝑat: istã ordinat: utrãq le¬
uigat. Nunꝗͣ erit caritas sine timore:
s casto. nũꝗͣ sine cupiditate: s ordina¬
ta. Implet gͦ caritas legẽ serui: cũ infun¬
dit deuotionẽ. Implet⁊ mercennarii:
cũ ordinat cupiditatẽ. Porro timori
ꝑ mixta deuotio: ipsum non adnullat.

Expanded text:
sine lege: sed Justis non est lex posita; hoc est, sine lege: sed Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus: Tollite, ait, jugum meum super vos . Ac si diceret: Non impono invitis, sed vos tollite si vultis. Alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 7. Bona itaque lex charitas et suavis, quae non solum leviter suaviterque portatur, sed etiam servorum et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto; nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem; implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permixta devotio ipsum non annullat,