comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ditatis petitiõe. quãtũ inhac acĩ¬
one ¶Def.lio. filiaue familias car¬
rupio. hiuc eclicto locus nõ est. ꝗ a se¬
uicorrupu cõstituta actioeit. qui in
patrimonio nr̃o cẽt. ⁊ pauꝑiorẽ sefac

Expanded text:
hereditatis petitionem quantum in hanc actionem. De filio filiaue familias corruptis huic edicto locus non est, quia serui corrupti constituta actio est, qui in patrimonio nostro esset, et pauperiorem se fac
Abbreviated transcription (Latin):
misse ins tna uctoe cõuonitur.
Si cu eẽt queil exesemisse id. euxii se
ex quaaraite. m̃dacii nãc pena sier.
quodinsolidũ cõuetuat᷑. Nõ ena debuit
mtri. dũse minoris portionis hr̃ clẽ
asseuãt ¶Int clũm̃ iusta ratiõe pot opi¬
nari eẽ hĩ dẽ ex minori parte. Quidu
sinescit sibi partẽ acreuisse. uł exmm¬
certa parit fuit᷑ institittus  e s rentuti¬
sũ noceatur: ¶Quitatuit quo q ue
aput p̃torẽ mnea causaest. ut institũ¬
ta actioe m̾solidũ cõueniatur. ꝗ admo¬

Expanded text:
actione conuenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum conuenitur: non enim debuit mentiri, dum se minoris portionis heredem adseuerat. interdum tamen iusta ratione potest opinari esse heredem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conueniatur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
corruptorẽ hoꝵ noĩe ndieñ ¶ Qu¬
ius aũt rerũ subtc̃tarũ noĩe serui cor¬
rupti cõpetat actio. tñ ⁊ furti agere
possumus. Ope enĩ ⁊ cosilio sollicitato¬
ris uidentur res abẽẽ. nec susficiet altã
actiõẽ egisse ꝗa alsa. altrrã nõminũ¬
it ⁊dẽ ⁊ inco ꝗscruũ recepit. ⁊ celautt
et det̾iorẽfecit. uił scrib. St̃ enĩ diũsa
maleficia furis ⁊ eius ꝗ det̾iorẽ seriũ
facit. Hoc ampluis. ⁊ cõdictiõis nõie te¬
nebitur. quãnis erã cõdictiõe hõiem ẽ.
pena aũt furti cosecutu sit. tñ ⁊ qd̾ ĩ

Expanded text:
corruptorem horum nomine non teneri. Quamuis autem rerum subtractarum nomine serui corrupti competat actio, tamen et furti agere possumus, ope enim consilio sollicitatoris uidentur res abesse: nec sufficiet alterutra actione egisse, quia altera alteram non minuit. idem et in eo, qui seruum recepit et celauit et deteriorem fecit, Iulianus scribit: sunt enim diuersa maleficia furis et eius qui deteriorem seruum facit: hoc amplius et condictionis nomine tenebitur. quamuis enim condictione hominem, poenam autem furti act
Abbreviated transcription (Latin):
restituendi nõhai. licet possideat: tñ
adexibñdũ nõtenebit᷑. ut puta si in
fugast seruus adhoc plane solũtene¬
bitur. in caueat se exibmirũ. si inpo¬
testatẽ eius ꝑuenĩt S et sinõ sit infu¬
ga. ꝓmiseris aut ei ubiuelit morari. Id.
cru dicendu aut pegre atemiusse .i

Expanded text:
possideat, tamen ad exhibendum non tenebitur, ut puta si in fuga seruus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ut caueat se exhibiturum, si in potestatem eius peruenerit. sed et si non sit in fuga, permiseris autem ei ubi uelit morari, idem erit dicendum, aut peregre a te missus si
Abbreviated transcription (Latin):
iabołn sctibit possessore fudigi de¬
De. respõ dere quota ex parit pestis
a fũdũ. ut siminore exporis possi¬
dite secuica inauã pirtẽ quȩ nõde¬
fenderetor inpossessionẽ actut nn¬
tatur. Idẽ ⁊ si clari in socti cauẽa

Expanded text:
Iauolenus scribit possessorem fundi cogi debere respondere, quota ex parte fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł.ii. Pecuniã quãfilius emanci¬
parus itactedidit: ut parri soluẽreun
itademũ in hr̃clitatẽ patris nuari. si
patri adũsus filiũ eus dẽ q̃nitans uo¬
mine actio cõpetebat

Expanded text:
ponsorum Pecuniam, quam filius emancipatus ita credidit, ut patri solveretur, ita demum in hereditatem patris numerari, si patri adversus filium eiusdem quantitatis nomine actio competebat
Abbreviated transcription (Latin):
ossicder⁊ ꝓinde ⁊ siuinũ. uł oleũ. ł¬
iliquid aliud efucłit. uł effregñt. ad
cribncui tenebitur. ¶lan ec ar¬
bore tua infũ cdũ ifũceadit. ego eun
inmisso pecore depasco. qua actione
possũtenĩ. Pop̃. sctib̾. cõpet̃e actionẽ
adexibndũ. si dolom alo pecus in mi¬
si. ut glandt̃ cõmeclet. ¶a et siglans

Expanded text:
inde et si uinum uel oleum uel quid aliud effuderit uel confregerit, ad exhibendum tenebitur. Glans ex arbore tua in fundum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum teneri? Pomponius scribit competere actionem ad exhibendum, si dolo pecus immissi, ut g
Abbreviated transcription (Latin):
locuht. ⁊ inuectigaliagͣro. uetngalis.
agit. an regiõib diuidipossit. uidendũ¬
e.Magis aũt deb iudex abstincre huiꝰ¬
modi diuis iõc. Auoqnp̃statiouectigalis
giõib fũdũ nõuectigalẽ diuisũ. cuiob
adiudicutt. posse quas induob fũdic

Expanded text:
locum habet et in uectigali agro. uectigalis ager an regionibus diuidi possit, uidendum: magis autem debet iudex abstinere huiusmodi diuisione: alioquin praestatio uectigalis gionibus fundum non uectigalem diuisum duobus adiudicauerit, posse qu
Abbreviated transcription (Latin):
habebit ad exibñdũ actio. si cõditio
eenm̃ legan. Potuistitũ tibi ꝓspi¬
cẽrescipul moe legatoꝵ. et si ꝓspe¬
xisti. nõerit tibi necissaria adcxͣm¬
bncdũ acͣtio. Simignarus legatitui.
ctũ accionẽ ait. ¶ Quantũ aũt ad
hac actionẽ aitur. ecibe est. mnẽadᷤ
caus ap̃stire. in quafua cluudiciũ ac¬
cͥipat᷑ ut quis copiãtei h̃s: possiroc¬
cqũi acͣtione ꝗ destinauit. innuuo
casu quã intñda lesa. quãuis nõ
derestituendo. E⁊ ad ex hibñcuu aga¬
tur ꝓ̃m̃oe sipost litẽ cõtestatã usil¬
captũ exideat. nõiudet̃ exibuisse.
cũpetitor itñtionẽ suã ꝑdidit. et

Expanded text:
ad exhibendum actio, si condicio extiterit legati. potuisti tamen tibi prospicere stipulatione legatorum et, si prospexisti, non erit tibi necessaria ad exhibendum actio. si tamen ignarus legati tui tuarium actione ait. Quantum autem ad hanc actionem attinet, exhibere est in eadem causa praestare, in qua fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinauit in nullo casu quam intendit laesa, quamuis non de restituendo, sed de exhibendo agatur. Proinde si post litem contestatam usucaptum exhibeat, non uidetur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdiderit, et
Abbreviated transcription (Latin):
petit. nec utue cancia est.¶ Ille enĩqui
scit rẽ ẽẽ cõmunẽ uł alieͥnã. negotia
eo aĩo gerit. ut aliꝗ sibi obligi. et
inꝑsonãlabitur. ¶ Ponp̃ scrib̾.
posciudicẽ posse aquolib ⁊ sociorũ.
S i ⁊̃ siunus ex sociis mutuus erit:

Expanded text:
petit nec utile dandum est. ille enim qui scit rem esse communem uel aliena negotia eo animo gerit, ut aliquem sibi obliget, et in persona labitur. Pomponius scripsit posci iudicem posse a quolibet sociorum: sed etiamsi unus ex sociis mutus erit,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tui ãmꝑciꝑe: uiciendu utrũ exͣcõ¬
clucto actiosit. anuero cõi cdiuidũoo.
Eadẽ q̃stio ẽ. ⁊ sisocius quicouenĩat ut al¬
t̃nis annis frueret̃. pecns admisit. ⁊ fecit
ut futi anni frucius. quossocius ꝑciporu¬
ꝑciꝑe potuit : corrũꝑẽret᷑. Et putomagis

Expanded text:
uctum percipere, uidendum, utrum ex conducto sit actio an uero communi diuidundo. eadem quaestio est et si socius, qui conuenerat, ut alternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium percipere oportuit, corrumperentur. et puto magis
Abbreviated transcription (Latin):
uquiss. rectius dici ecuolutate
tũ sũt quo adiu̾ucr cibariorum
noĩe denarios denos. uestiarude
uit. Quesitũ est. anutile eẽt ciba¬
riorũ. ⁊ uestiarioꝵ legati. Custi¬
chus añt lib̾tatis tp̃s decesserit. Et

Expanded text:
quisset, rectius dici ex voluntattis suae quoad uiueret cibariorum nomine denarios denos, uestiarii duit: quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
uausaut intnde ⁊ nõcalupnie
sa ad infitiationẽ uenire. ¶Quod̾
ex factosuo unus excoh̃ dib exstipũ¬
latiõe hr̃clitaria p̃stat. a cohr̃de nõre¬
pet. uelutisiase hroeq suo dolũma¬
lũ affuturũ defuctus spopondit uł

Expanded text:
 intendere et non calumniae causa ad infitias ire. Quod ex facto suo unus ex coheredibus ex stipulatione hereditaria praestat, a coherede non repetet: ueluti si a se heredeque suo dolum malum afuturum defunctus spopondit uel
Abbreviated transcription (Latin):
ubi quasi in rẽmeã ipñdo: tantũ re¬
iñtiont̃ ħ abeo. quia neminẽmichi
obligare uo̾lui. At cũ putorẽ tni
ẽẽ. q̾sit mͣeuii. aut ec̃michi comu¬
nẽ cũ alio quã est: idago. aut alium
michi obligẽ. E ⁊ si cut negeꝵ gesto¬

Expanded text:
ubi quasi in rem meam impendo, tantum retentionem habeo, quia neminem mihi obligare uolui. at cum puto rem Titii esse, quae sit Maeuii, aut esse mihi communem cum alio quam est, id ago, ut alium mi
Abbreviated transcription (Latin):
nentur. incopnoro d heclis ce qui debi¬
to leuatur: nõ õpo̾it. uideliciut co¬
hrs quibonus eris alieni supscẽpit. of¬
ficiouidicis legani cõsequatin. et uen
est hoc hisi aliud testator eorxit.
de scrib̾ quodum excolñ dib statu
fodit. familie herciscũ de iudicio eũ te¬
neri ⁊ sicũeruanco cõscio parĩnis sit.
Familie hor ciscũde index. rtapõt plu¬
rib cade re adiudicare. siaut płurib
fui̾t unus tei pceptiorelicta. ubi i ne¬
cessitatẽfacere. P̃op. scrib. ut płib ad¬
iudicctur. ux sicertã partẽ unicuiq cohe¬
redũ assigͣn. Si pot ⁊ licitatioe ad¬

Expanded text:
nentur, in compendio coheredis esse, qui debito levatur, non oportet, videlicet ut coheres, qui onus aeris alieni suscepit, officio iudicis legatum consequatur. et verum est hoc, nisi aliud testator edixit. Idem scribit, quod uni ex coheredfodit, familiae erciscundae iudicio eum teneri, etsi cum extraneo conscio partitus sit. Familiae erciscundae iudex ita potest pluribus eandem rem adiudicare, si aut pluribus fuerit unius rei praeceptio relicta ubi etiam necessitatem facere Pomponius scribit, ut pluribus adiudicetur uel si certam partem unicuique coheredu
Abbreviated transcription (Latin):
ut inipñsioes sine ulla cõtroũsia ꝑci¬
piat Et sires mobiles sũ. ⁊ sic̾ poͣrit. ũ
mutuauiee certotp̃r sit u̾sus fructus
Neq colonis. nec cisqui depositũ susce¬
pert noc uidiciũ cõꝑent quauisnas¬
taut possiden. Qut̃ eos ꝗ pignorii
cengiam̃ nõ denegetur debitori debiti

Expanded text:
ut hi pensiones sine ulla controuersia percipiant: uel si res mobiles sint, etiam sic poterit, ut mutua uice certo tempore sit usus fructus. Neque colonis neque eis qui depositum susceperunt hoc ter possideant. Inter eos, qui pignori centia tamen non denegetur debitori debitum
Abbreviated transcription (Latin):
hostes decessit: hoc iudicio epit᷑ tpꝰ
milis hercis cũde iudicio. Diuisũẽ
enĩ ꝑcostit᷑utioẽs int eos patrimoni¬
a. Que asmodũ cessat fami le hertiꝰ¬
cunde indiciil eũ nichil incorporib¬

Expanded text:
hostes decessit, hoc iudicio experiri pmiliae erciscundae iudicio: diuisum est enim per constitutiones inter eos patrimonium. quemadmodum cessat familiae erciscundae iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
uu dedenoifacultare habonu. Na
tanil nob. uerũ ⁊̃ successorib nr̃is
cõpetũt. Itẽ adusus successores: s
nõ quasi insuctessores . su ure dñii
Prom̃ ⁊ si seruus ad aliũ. ꝑ uenisse.
ubi delinqui se arguentur. itaq
ei carere oiul dominio potest si

Expanded text:
ultatem habemus: nec tantum nobis, uerum etiam successoribus nostris competent, item aduersus successores, sed non quasi in successores, sed iure dominii. proinde et si seruus ad alium peruenisse pubi deliquisse arguentur: itaquet carere omnium dominio potest, si
Abbreviated transcription (Latin):
hercis cude sudicio. ⁊ auidice. inuicẽ
adiudicatiões. et cõ dẽpnati ões facte
st. Quero. reiuitate cognita. utrũ cõ¬
dictio inucẽ cõpetar. anuendicatio.
⁊ in aliud in eo quihr̃s e. analiud in
eo qui hr̃s ẽ. analiuo meo ꝗhĩs nõsti¬

Expanded text:
erciscundae iudicio et a iudice inuicem adiudicationes et condemnationes factae sunt: quaero, rei ueritate cognita utrum condictio inuicem competat an uindicatio? et an aliud in eo qui heres est, aliud in eo qui heres
Abbreviated transcription (Latin):
uit tres płes ue fundos accipuueliciũ
nũ regũ dou põt. Ut puta siñgli
pluriũ fũdoꝵ cõsines st̃. triũforte. uł
quatiuor. ¶Finiũ regũdoril actio. et
mnagris uectigilib ⁊ inĩ eos qui usũfru¬
tis uicinifudi. ⁊ int̃ eos qui iure pigno

Expanded text:
 tres pluresue fundos accipi iudicium finium regundorum potest: ut puta singuli plurium fundorum confines sunt, trium forte uel quattuor. Finium regundorum actio et in agris uectigalibus et inter eos qui usum frutis uicini fundi et inter eos qu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuotestatoremanumissus decessit.
liohabuit stepanus. prius q̃ manu¬
nuttenm. ad uirosq filios ꝑtine .a.
anuero ad cũ solũ. cuicũ peculiop̃¬
leganus fuerat . R. Scdmeaq p̃poͣ¬

Expanded text:
uiuo testatore manumissus decessit, lio habuit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an uero ad eum solum, cui cum peculio praelegatus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ lic⁊ negetur ẽe cohr̃s. nõnocet
tał exceptio. Quofit ut eb  casuip̃e
iudex ap̃ quẽ hoc iudiciũ agit᷑. co¬
gnoscat ancolñs sit. Nisienĩ cohr̃s
sit: neq adiudicariquicꝗ̃ ciop̃or¬
ti: neq adilsarius eicõ dẽnãdus est

Expanded text:
tur esse coheres, non nocet talis exceptio: quo fit, ut eo casu ipse iudex, apud quem hoc iudicium agitur, cognoscat, an coheres sit: nisi enim coheres sit, neque adiudicari quicquam ei oportet neque aduersarius ei condemnandus est
Abbreviated transcription (Latin):
partes intelligut᷑ hicap̃t cũ sit adiu¬
dicanio plurib. unusꝗsq poruõnẽ
uiso.¶Quicõmunẽ fũdũ hñt inter
se nõcooẽnãtur. neq enł. it ip̃os ac
solus. anfiniũregũdcei uidicĩ acci¬

Expanded text:
lleguntur: hic autem cum fit adiudicatio pluribus, unusquisque portionem uiso qui communem fundum habent, inter se non condemna‹n›tur: neque enim inter ipsos accsolus, a‹n› finium regundorum iudicium acci
Abbreviated transcription (Latin):
Haui .ł.uii. Itẽ exdĩso similit̃
ꝓspicere uidex deb. ut quod unus ex
hr̃dib exhr̃ditariare ꝑcepti. stipula¬
aut reputatiões inĩ eas fecił. aut si
curauñ cautiones int̾ poni: ꝗb int̃¬

Expanded text:
. Item ex diuerso similiter prospicere iudex debet, ut quod unus ex heredibus ex re hereditaria percepit stipulaaut reputationes inter eos fecerit aut si curauerit cautiones interponi, quibus int
Abbreviated transcription (Latin):
tius defendi põt irditatẽ estecta p̾cõ¬
stĩtutioẽs ⁊ io hluc udiciotin iocũe.
nfamilie percis cũde uidicio. unus¬
quisq iñdũ.⁊ rei: ⁊ actort partẽ su¬
stinet. ¶ Dubitandũ au noest. quĩ
uciores hroes ex płib accipi possii.

Expanded text:
fendi potest hereditatem effectam per constitutiones, et ideo hoc iudicio locus erit. In familiae erciscundae iudicio unusquisque heredum et rei et actoris partes sustinet. Dubitandum autem non est, quin auciores heredes ex pluribus accipi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
uis fuĩt pnĩtiatus. noxale iudiciũ
excrtebit᷑. Si lib insiue uidebitur sun
Si quis ꝓserũomor tuo ignorans eũ
decessisset. noxale iudiciũ accepit: ab¬
soluideb. Quia desut uersic̃e ꝑꝑ eũ¬

Expanded text:
uus fuerit pronuntiatus, noxale iudicium exercebitur, si liber, inutile uidebitur. Si quis pro seruo mortuo ignorans eum decessisse noxale iudicium acceperit, absolui debet, quia desit uerum e
Abbreviated transcription (Latin):
cipati apatre. ad ulticuratões accepe¬
rũt iiii cõmunes petunias et redilitib
redactas. singłs subministrauerĩ po¬
stea õe pairĩ moniũ dũu̾sert̃ ⁊ post di¬
uisione: titiasoror lurofrisuo cep̃

Expanded text:
cipati a patre adulti curatores acceperunt: hi communes pecunias ex reditibus redactas singulis subministrauerunt: postea omne patrimonium diuiserunt: et post diuisionem Titia soror Lucio fratri suo coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ñes. ¶Pap̃mn dẽre q̃ aphostes ẽ: mar¬
cellũ rephendit. quod nõ putt ctte
. rim pstãtiões cius rei uenire infami¬
ue hercis cũde iudiciũ: ꝗ ap̃hostes e
Quiꝰd enĩ inpedimtũ est. reip̃stationẽ¬

Expanded text:
nes. Papinianus de re quae apud hostes est Marcellum reprehendit, quod non putat in praestationes eius rei uenire in familiae erciscundae iudicium, quae apud hostes est. quid enim impedimentum est rei praestatione
Abbreviated transcription (Latin):
descruo qui pignõs iure tenct̃ aut da
cuius nsus fruitus alnus est. adm.¬
nẽdisumus. si creditor. it usust uen¬
arius psens desensi ont̃ suscepenoluri
ꝓcõsulẽ int̾ ueiurũ. E t pignoris ꝑse

Expanded text:
de seruo qui pignoris iure tenetur aut de eo cuius usu‹s› fructus alterius est, admonendi sumus, si creditor uel usufructuarius praesens defensionem suscipere noluerit, proconsulem interuenturum et pignoris pe
Abbreviated transcription (Latin):
minus inporestate hab̾ent. eligere
debeat actor quẽ uelit cõuenire. ⁊tẽ
siex pllb dĩus qdã dolomalopartes
suas desierũ pass ide electioerit actõis
utrũ diretio agert uclit cũco quipossi¬
⁊. anp̃toriacũ eoqui doloces it possi¬
re. ¶Ni seriui alienũ alius in iure
p̃sius quã hac actiõe couenireris. li¬
b̃ ris. Qmahecactio. inlocu u p̃siłi¬

Expanded text:
minus in potestate habere‹n›t, eligere debeat actor, quem uelit conuenire. Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint possidere, electio erit actoris, utrum directo agere uelit cum eo qui possid‹e›t an praetoria cum eo qui desiit possidere. Si seruum alienum alius in iure priusquam hac actione conuenireris, liberaris, qui‹a› haec actio in locum di
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiciũ. s⁊ uidex oĩo int̃ ponẽ se in
lis nõdeb. Bonienĩ.⁊ in nocentis ui¬
ri officio eã fũgi oporti.ł an tãdan
debebit facere et in libris inpline le¬
tionis. magicis forte. i maoͬ

Expanded text:
iudicium, sed iudex omnino interponere se in his non debet: boni enim et innocentis uiri officio eum fungi oportet: tantundem debebit fecere et in libris improbatae lectionis, magicis forte uel
Abbreviated transcription (Latin):
didit. tuꝙ numos quos exptioha¬
bebat ei ercusseris. locus er furti
actior iatrocitroq. siã ⁊tu aditsus
mefotiages Noxali seruanoie. ⁊
ego ⁊ dñsus te nũmoui noĩe. Set ⁊si ser¬
uo creditõs meisolueᷤ ñmos. ut is cõ¬

Expanded text:
diderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages noxali serui nomine et ego aduersus te nummorum nomine. Sed et si seruo creditoris mei soluerim nummos, ut is eo
Abbreviated transcription (Latin):
is inpensis idopus tollere debes. Ncũ
cũ incipiat michi adũsur aliũ actio
ẽẽ qͣ qui fecũ cõpellor m̃ci ip̃nsis
id tollere. Quia q ab aliofactũposs¬
d̾r actenus istis actiõibi tenetur. ut
patiatut idopus tolli. ¶Opus quoit
nouũ siribi nir merĩ. tuqꝑ eũ alie¬

Expanded text:
opus tollere deberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fecerit, compellor meis impensis id tollere, quia qui ab alio factum possidet, hactenus istis actionibus tenetur, ut patiatur id opus tolli.Opus quoque nouum si tibi nuntiauerim tuque eum l
Abbreviated transcription (Latin):
toẽs. Quid tñsipretor occernat sol¬
uendãpecunia minõi sinecuãtoib
⁊ soluit: anpossit cesecurus: dubi¬
talpõt. Puto aũt siallegãs minorẽ
c̃ẽ cõpulsussit ad solurionẽ nichilei
inpũtandũ. nisiforte quasi adũsus in
gauit. põp̃. aũt uidr̃ acͥꝗescere listin

Expanded text:
tores. quid tamen: si praetor decernat soluendam pecuniam minori sine curatoribus et soluerit, an possit esse securus? dubitari potest: puto autem, si allegans minorem esse compulsus sit ad solutionem, nihil ei imputandum: nisi forte quasi aduersus ingauit.Pomponius autem uidetur adquiescere distin
Abbreviated transcription (Latin):
more ⁊ p̃tor nõ respicit. anadulter
metimor u illaro. ¶Siis accipi¬
at pecuniã ꝗ mstrum̃ta status mei
int̃ uersurus est nisi isdẽ nõdubitat᷑
quin maxõmetu cõpellar. utq si iã
inseruitͥnte petor ulł instrum̃ti ꝑ¬
clitis. lib ꝓnũtiari nõposseõ. Quodsi
decłii nestrupũ patiat᷑. uit seumu¬
lier. hoc edictũ locũht̃ cũurri boĩ.
istemetus maior quãmortis eẽ deb.¬
magis inlibis t̃reant̃¬

Expanded text:
more, et praetor non respicit, an adulter metu mortis illato.Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status mei interuersurus est nisi dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in seruitutem petor et illis instrumentis perditis liber pronuntiari non possum.Quod si dederit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortis esse debet.magis in liberis terreant
Abbreviated transcription (Latin):
ut potñtior c̃ptor ꝑlicitationẽ. iulius
eã accipiat. ⁊ ꝑhoc ũm ip̃e recipiat.¬
S ip̃e ꝗ dẽ ꝗ partẽ alienauĩt cõi di
iudũ doiuidicio. siagẽ urlt nõ audi¬
cana Isueroꝗemit siecꝑiri uelit. ex
illa parte edicti uetat᷑. quãcanctur.
nequa alienatio iadicumꝑatancli
causa fiat. R. Deretepib qͣuiãi buriũ
accepert̃. ut sentenuã dicãt

Expanded text:
ilius eam accipiat et per hoc iterum ipse recipiat.Sed ipse quidem qui partem alienauerit communi diuidundo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudicii mutandi causa fiat. DE RECEPTIS: QUI ARBITRIUM RECEPERINT UT SENTENTIAM DICANT
Abbreviated transcription (Latin):
biq inacie cecid̾at. hrdiẽ cuis succu¬
renclũ est. ¶Qui rei p̃. causa romã
ꝑfectus est. abeẽrei .p. causauidetur
et siextrapatriã suã rei .p. causa ꝑfe
usa abest sSimiliter qui inpũicia est
ut primũ aut domosua ꝑfectus est
aut cũ in eadẽꝑiũciadegit reip. cau¬

Expanded text:
bique in acie ceciderat: heredi enim eius succurrendum est.Qui rei publicae causa Romam profectus est, abesse rei publicae causa uidetur. sed et si extra patriam suam rei publicae causa abest.Similiter qui in prouincia est, ut primum aut domo sua profectus est aut, cum in eadem prouincia degit rei publi
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut tñhos ⁊ suꝑiore casu. uncdlitor
qͣpͣtiũ redlidit. ⁊̃ usuras quas excapecu
maꝑcep̃. aut ꝑciꝑe potit reddat. itẽ¬
⁊ fiucius quib locupletior facrurest iu¬
uenis reciprat¶Itẽ ex cliũso. siminore p̃¬
tioquã oport uediłit adolescẽs. ẽptõ
ꝗd̾ iubi debebit. p̃clia cũfructib resi.¬
tuere. Iuuenis. aũt enenis exp̃tioret¬
dere quatenus exeapecimia locupleti¬
or est. ¶Siminor annis .xu. sine¬
cans adebitõ cceptũ tulit. nõsolĩun
ip̃m s⁊ ⁊̃ infide iussores. ⁊ inpignora
pnosã sibinouationẽ fecit᷑. fortesiab

Expanded text:
t tamen hoc e‹t› superiore casu uenditor, qui pretium reddidit, etiam usuras, quas ex ea pecunia percepit aut percipere potuit, reddat, et fructus, quibus locupletior factus est iuuenis, recipiat. item ex diuerso si minore pretio quam oportet uendiderit adulescens, emptor quidem iuberi debebit praedia cum fructibus restituere, iuuenis autem eatenus ex pretio reddere, quatenus ex ea pecunia locupletior est.Si minor annis uigincausa debitori acceptum tulerit, non solum in ipsum, sed et in fideiussores et in pignora mnosam sibi nouationem fecerit, forte
Abbreviated transcription (Latin):
nõdicit. alio ꝗnsicausa cognita de¬
negauit actioẽ. restitutiocessat: ⁊ ita
seruiouidenur. ¶Item ꝑmagistratũ fac¬
tũ uiditur. siꝑgr̃am aut sor des. ma¬
gistratus uis nõ dixerit. Et hec pars
iocu habebit. necnõ ⁊ suꝑior. secũue
agñdi potestatẽ nõ faciat. Nã idegit
utigator. nesecũ agatur. cdũ uidicẽ
corruꝑit. Ectio excẽpta sicerit ac¬
cipienda sidesut. agere posse s⁊ adici¬
tur sincdolo malo ipsins uidelici. ut
si dolus eius int̃uenit. nec ei succurrat᷑

Expanded text:
non dixit: alioquin si causa cognita denon dixit: alioquin si causa cognita denegauit actionem, restitutio cessat: et ita Seruio uidetur. item per magistratus factum uidetur, si per gratiam aut sordes magistratus ius non dixerit: et haec pars locum habebit, nec non ‹et› superior 'secumue agendi potestatem non faciat': nam id egit litigator, ne secum agatur, dum iudicem corrumpit. Actio exempta sic erit accipienda, si desiit agere posse. Et adicitur: 'sine dolo malo ipsius', uidelicet ut, si dolus eius interuenit, ne ei succ
Abbreviated transcription (Latin):
tir. restitutio mnlulgebitr. ¶ uuer¬
sus relegatũ restriutiꝰonẽ faciendũ erge¬
neialicliusula põp.ait. set nõ ⁊ ipsi cõ¬
ceclendã quiapotuit procuntorẽrelm¬
quęre. E xcausa tnputo. ⁊ ipi succurtẽ¬
clum. ¶it p̃tor. aut cum eũ inui¬
tũ in ius uocare nõ licer ⁊. neꝙ defende¬
rttur. ¶ Hec clausula adeos ꝑtinet
quos moremaioꝵ sinesraude inius uo¬
ꝑtinet hocecliciũ. quos p̃tor ꝓhib⁊ si¬
ne ꝑmissusuouocãi. qm̃ aditus potuit
pmñtere patronos puta ⁊ parentes.¬
Dem̃adiecit. neq defenderetur. Quod
ad õs supra scriptos ꝑtinet. pret̃ quã
adcũ qui absc̃s quidu sucepit᷑: qmplene
sup̃ de eocautũest. E¶it precor. siue
cui ꝑmagistratũ sineclolomalo ipsius
actioexcpmta eẽclicetur. ¶ Nocquoq
u siꝑdilationes iuclicis effectsi. ut acͣ¬
noecimatur. siatrestituno. Set isi
magistratus copia nõ fu̾it. labeo ait
restitutionẽ faciendã. ꝑ magistra¬
tũ aũt factũ ita accipiendũest. sius

Expanded text:
tit, restitutio indulgebitur.Aduersus relegatum restitutionem faciendam ex generali clausula Pomponius ait: sed non et ipsi concedendam, quia potuit procuratorem relinquere: ex causa tamen puto etiam ipsi succurrendum.Ait praetor: 'aut cum eum inuitum in ius uocare non liceret neque defenderetur'. haec clausula ad eos pertinet, quos more maiorum sine fraude in ius uopertinet hoc edictum, quos praetor prohibet sine permissu suo uocari, quoniam aditus potuit permittere: patronos puta et parentes.Deinde adicit 'neque defenderetur': quod ad omnes supra scriptos pertinet praeterquam ad eum, qui absens quid usucepit: quoniam plene supra de eo cautum est.Ait praetor: 'siue cui per magistratus sine dolo malo ipsius actio exempta esse dicetur'. hoc quo? ut si per dilationes iudicis effectum sit, ut actio eximatur, fiat restitutio. sed et si magistratus copia non fuit, Labeo ait restitutionem faciendam. per magistratus autem factum ita accipiendum est, si ius
Abbreviated transcription (Latin):
Is ⁊ et sidũ dẽcreto p̃tois nõ obtẽꝑer
uiris dicnõe suã eidenegauit. nõeẽ eũ
restiruendũ labeoscribit. Idẽq est ⁊ si
exalia iusta causa nõfuit abeo andi¬
tus. ¶Sifene extraordinẽsĩt indi¬
cte. obresputaꝓsꝑe gestas ł inhonore
principis. ⁊ ꝑꝑeamagistratus us nd̃
dicĩt. gaius cassius noiatim eclice¬
bat restituturũ se. quia ꝑpretorẽ ui

Expanded text:
toris non obtemperat, iurisdictionem ei denegauerit, non esse eum restituendum Labeo scribit. idemque si ex alia iusta causa non fuerit ab eo auditus.Si feriae extra ordinem sint indictae, ob res puta prospere gestas uel in honorem principis, et propterea magistratus ius non dixerit, Gaius Cassius nominatim edicebat restituturum se, quia per praetorem ui
Abbreviated transcription (Latin):
uideri ee exꝑimdiponstatẽ. qa et
rome litẽ cotestarĩ potuit. ¶EIcc̃¬
Ntes ab copossessionẽ nãc̾touenci¬
cẽtur. ¶nactioe rescissoria q̃ aoui¬
su militẽ copͣcut᷑ cquissimũ ee po¬

Expanded text:
uideri esse experiundi potestatem, quia et Romae contestari litem potuit.Exemsi res ab eo possessionem nancto uindicentur.In actione rescissoria, quae aduersus militem competit, aequissimum esse Po
Abbreviated transcription (Latin):
gat capiis climinutio. cessabit e¬
dictũ. neq posst̃ hupenitus coue¬
niri. dabitur planeactioinc̃os. ad
qũos boãꝑuenert̃ eom. ¶In p̃tor
ꝗ quȩ ueposteaquã quid cũ his ac¬
quasi id factũ nõsit. iudicĩdabo.¬
Iu quicapue mmuunt. ex his causo
q̃ capitis climimitõem p̃cessert̃. ma

Expanded text:
gat capitis deminutio, cessabit edictum ‹n›eque possunt hi penitus conueniri: dabitur plane actio in eos, ad quos bona peruenerunt eorum.Ait praetor: 'Qui quaeue, posteaquam quid ‹c›um his acquasi id factum non sit, iudicium dabo'.Hi qui capite minuuntur ex his causis, quae capitis deminutionem praecesserunt, ma
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ actioes ¶De co ꝗ sciens cõmo¬
dass⁊ falsaponda ut uñditor ẽp¬
roĩ merces aꝓpñdet. trebanus cledo¬
lo dabat actioem. at quisimaiora
poncda comodauit. idq ãplarmer¬
cis darũ est. repeticõdicnõẽ pot̃. Si
minora. ut reliquamenx s detur. ex

Expanded text:
ntur actiones.De eo qui sciens commodasset pondera, ut uenditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiora pondera commodauit, id quod amplius mercis datum est repeti condictione potest, si minora, ut reliqua merx detur ex
Abbreviated transcription (Latin):
uidr̃. EEt situscruupignoratũ no¬
xͥemichi dedis ꝑuidicẽ. ⁊ sis ab solu¬
peculiodãndã. Siucro easit ex quano¬
cał. hoc quoq nõralefuurũ ¶¶e¬
rito cause cognitionẽ p̃tor inseruit
neq enĩpassĩ hec actio indulgñdaẽ
Nã ecce inprimis simocdicasũmasit.¬

Expanded text:
uidetur.Et si seruum pigneratum noxae mihi dederis per iudicem et sis absolupeculio dandam: sin uero ea sit, ex qua noxalis, hoc quoque noxale futurum.Merito causae cognitionem praetor inseruit: neque enim passim haec actio indulgenda est. nam ecce in primis, si modica summa sit
Abbreviated transcription (Latin):
munĩ autilio.⁊ merourremunitus
sit nõ deb eitribui extraorõimnãiũ
aĩpeiliũ. ut putacupupillo dc̃ tũ est
sine tutõis anctõitate neclocupletiõ
onẽ. ⁊siminor circũ scͥptus societatẽ
cietatẽ. nec int̃ maiores quid̾. ⁊ iõcessa¬
repartes precõis. Is̾ ⁊ offilius.m. satis

Expanded text:
muni auxilio et mero iure munitus sit, non debet ei tribui extraordinarium auxilium, utputa cum pupillo contractum est sine tutoris auctoritate nec locupletior onem, si minor circumscriptus societatem cietatem nec inter maiores quidem et ideo cessare partes praetoris: idem et Ofilius res
Abbreviated transcription (Latin):
sipotiut ꝓfure clãpnũ deciiereᷤ. ma¬
gis quã actionẽ dupli. ł quadruplip̃a
te subranei. ¶Simulier cũcupa
putoresttutionẽ nohãdã. Est enĩ de¬
uctũ nõmoclicũ. Na⁊ si adultiũ mi¬
nor cõmisit. eino subue̾niet᷑. Gõp̃

Expanded text:
si potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli uel quadrupli pati, ei subuenietur.Si mulier, cum culpa puto restitutionem non habendam: est enim delictum non modicum. nam et si adulterium minor commisit, ei non subueni
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r ant ndaudiert̃. incolloraterestuiu
desicĩantẽ adusus fr̃m. post spem ina¬
uditorio con finitã. Set ⁊ ꝑsenniose¬
nã suã ex. apellatioẽ clictã aliis in m̾
restitutionẽ tribuere. nisi solũpͥncipẽ.
S⁊ si abĩꝑatoe iucdex clatus cͥognoscat.
restittituno abalionisi adͥncipe quidi¬
cẽ destinauit nõfri. ¶Honsolũ aũt
minõib. uer⁊ successorib quoq mi¬

Expanded text:
inus non audierunt incolorate restitui desiderantem aduersus fratrem post speciem in auditorio eorum finitam.Sed et Perce sua ex appellatione dictam alium in integrum restitutionem tribuere nisi solum principem.Sed et si ab imperatore iudex datus cognoscat, restitutio ab alio nisi a principe, qui iudicem destinauit, non fiet.Non solum autem ‹m›inoribus, uerum successorib
Abbreviated transcription (Latin):
iussuppatris mutuã pecunã accepit.
clus. Si filiur cõueniat᷑. pot̃it restu
nec comouemur quasi int sit filuꝑẽ¬
culiũ habe. Magis ⁊ enĩpatris q̃ fir¬
tet. ut putasipatri enis boã. afisco
ppͥ debita occupatast. Nãpeculiũcur
ex cõstituriõe claudii seꝑat᷑. Ergo⁊
filiã familias indote captã dũpat
cosm̃it stipulantidotẽ. nõstatiquait
puto restituendã. qm̃oos ip̃i filie

Expanded text:
iussu patris mutuam pecuniam accepit, dus: si filius conueniatur, poterit restitui. nec eo mouemur, quasi intersit filii peculium habere: magis enim patris quam filtet: ut puta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: nam peculium ei ex constitutione Claudii separatur.Ergo etiam filiam familias in dote captam, dum patri consentit stipulanti dotem non statim quam puto restituendam, quoniam dos ipsius filiae
Abbreviated transcription (Latin):
t ĩi. quomagis abstiner: paĩna
hr̃oitate. cc̃ dicebat᷑ ei qĩmaiorfac tꝰ
cõpbass ꝗ minõi sibiplacuit.
putauimis tñ restituendũ mi̾fi.
inino inspec̃to. ⁊d̾ puto ⁊ si alienã a¬
di it hr̃ditatẽ ¶ ¶ morẽ aut .xxu.

Expanded text:
 quo magis abstineret paterna hereditate: contradicebatur ei, quasi maior factus comprobasset, quod minori sibi placuit: putauimus tamen restituendum in integrum initio inspecto. idem puto, et si alienam adiit hereditatem.Minorem aut
Abbreviated transcription (Latin):
resfert. an⁊̃pupillus hr̃s existat. ꝗa
ides alienũcũcets hr̃ clitarus honeĩ¬
b adcũ tñsit. ¶ Siuiuotitionego¬
tiaeur administiare cepi. init̃mute¬
remortuoeo nõ debebo. nouam̃m
choare nectemichi nõ est. uet̃a expli¬
care. accõseruare necessariũ est. utac¬
cidit cũ alt̃ ex socus mortuus ẽ. llã
quȩtũq prioris negotieeplicãdi
causagerũt᷑. nichilrefert quoipr
cõsumerenũ. s ⁊ quotpr inchoarñt᷑¬
Manoatoͬtuo negotiamealunus ti¬

Expanded text:
refert an etiam pupillus heres existat, quia id aes alienum cum ceteris hereditariis oneribus ad eum transit.Si uiuo Titio negotia eius administrare coepi, intermittere mortuo eo non debeo: noua tamen inchoare necesse mihi non est, uetera explicare ac conseruare necessarium est. ut accidit cum alter ex sociis mortuus est: nam quaecumque prioris negotii explicandi causa geruntur, nihilum refert, quo tempore consummentur, sed quo tempore inchoarentur.Mandatu tuo negotia mea Lucius Ti
Abbreviated transcription (Latin):
scb̃. locũ hab̾e dedolo actionẽ. s⁊ si
ueor. que ad mocdude dõlo actiooa¬
sũmoiũ põt. Nagit cũreo. debere di
patronus tc̃sumonẽt̃. sinolit expro
muissũ clari debebit declolo aut siñ
sit soluendo exꝓmissor. dnõdabit̃.¬
Sidolomaloꝑ cuator passussit uin¬
cere ad u̾salũmcũ ut absoluẽt᷑. an
decdolo actiomichi adũsus eũ qui
uicit cõpetar. põt g̃ri. Et putonõẽ¬
petere. siꝑatus su reus m̃s ferre ui¬
diciũ inse sub exceptiõe hac sicollusu
ẽ. Alioqndedolo acuo eit clanda sci¬
lic⁊ sicũ ꝓcuratoẽ agmõpossit. ꝗ a
nõeet soluendo. ¶d̾ põp̃reffert.
cecilianũp̃torẽ nõdeclisse dedolo
actionẽ dũsus eũ. ꝗ affirmauãt
idoncũ cẽ eũ cuiminua pecunia dã¬
bat᷑. ꝙ ueruest. Nãnisi exmagna
⁊ eĩudncalliditate. nõdeb⁊ de
cdolo actioclãl.

Expanded text:
bit locum habere de dolo actionem. sed si ueor: quemadmodum de dolo actiosummoueri potest, si agat cum reo, debere dicpatronus tunc summouetur, si nolit exprommissum dari debebit de dolo: aut si non sit soluendo expromissor, domino dabitur.Si dolo malo procurator passus sit uincere aduersarium meum, ut absolueretur, an de dolo mihi actio aduersus eum qui uicit competat, potest quaeri. et puto non competere, si paratus sit reus transferre iudicium sub exceptione hac 'si collusum est': alioquin de dolo actio erit danda, scilicet si cum procuratore agi non possit, quia non esset soluendo.Idem Pomponius refert Caecidianum praetorem non dedisse de dolo actionem aduersus eum, qui adfirmauerat idoneum esse eum, cui mutua pecunia dabatur, quod uerum est: nam nisi ex magna et euidenti calliditate non debet de dolo actio dari.
Abbreviated transcription (Latin):
metũ reus sit cõstitut᷑us. ⁊ fide uissorẽ
uolentẽ decłt: ap̃e ⁊ fide iussor liba¬
tur. Sisolus fioe uissor cũmctu acces¬
sit. nõ⁊̃ reus. solus fide uissor libabi¬
tua ¶Quadruplat᷑ am̃t id qnti cares

Expanded text:
metum reus sit constitutus et fideiussorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, solus fideiussor liberabitur.Quadruplatur autem id quanti ea res
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾̃ intestam̃topostumoriorẽ decłli
isq iuntelã inierim administrauĩt.
nec postumu natus suꝑ cũ conõtu¬
tele. si negonorugesforueriagn¬
clũ Quodsinatus fuñ postumus. tu
postraquã nats sit.
idsiligme eindi curnorẽ accritoor¬
dinis cõstnũ. eioẽ aliũ subcuratorẽ
cõstituni. siligoiẽ miscendocoriłpu¬
isse. atq i ap̃tuĩ siligins q̃ inpubli.¬
cũ ẽptaerat curatori inflictũ cẽ. quaq
actiõe cirator cũ sub curatore exꝑi¬
ripossit.⁊ coseꝗid ut. eisaliũ eẽt. qd
c̾ausacu clapnũcepͥiss:. Saleriuss

Expanded text:
pater testamento postumo tutorem dederit isque tutelam interim administrauerit nec postumus natus fuerit, cum eo non tutelae, sed negotiorum gestorum erit agendum: quod si natus fuerit postumus, tutposteaquam natus sit.siliginem emendam curatorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse atque ita pretium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione curator cum subcuratore experiri possit et consequi id, ut ei saluum esset, quod causa eius damnum cepisset.Ualerius
Abbreviated transcription (Latin):
ris actiosit. cissare deolomalo ait ac¬
tionẽ. ¶Nõsolũ ant slalia actionõ
sit. s⁊ ⁊ sidubitet᷑ analiasit. putat la¬
bcodedolodandã actiõem.⁊ affert
talẽ spẽm. ꝗ seruĩichidebebat: uł
exuenditioẽ. ł exstipulaniuenenũ
t̃clicit. ĩposuit eiserurtutẽ. ł edificia
cdiruit. ł arbores excidit. ł exir pauit
ait labeosiuecauit dedolo. siuenõ. clã¬
clã incũ dedolo actionẽ. Qm̃ si carait
clubiũest. ancõpetat exstipulatũ ⁊ic¬
nonẽ. siẽ ueriuis. siqd̃ dedolocantũc¬

Expanded text:
ris actio sit, cessare de dolo ait actionem.Non solum autem si alia actio non sit, sed et si dubitetur an alia sit, putat Labeo de dolo dandam actionem et adfert talem speciem. qui seruum mihi debebat uel ex uenditione uel ex stipultradit, imposuit ei seruitutem uel aedificia diruit, arbores excidit: uel extirpauit: ait Labeo, siue cauit de dolo siue non, dandam in eum de dolo actionem, quoniam si cauit, dubium est, an competat ex stipulatu actio. sed est uerius, si quidem de dolo cautu
Abbreviated transcription (Latin):
uit minimã eẽ hñclitatẽ. ⁊ ita eã
abhr̃de emit. nõ est dedolo actio
cũ ex uenclito susficiat. Sinaũt
nuichiꝑsuaserit ut repudiẽ hr̃di¬
tarẽ. quasiminu soluendosit.ł
ut optẽ suũ quasi melior eomfa
milianõsit. dicodedoloclandã. si
callideboc fecit. ¶tẽsitabulete¬
stam̃mi ne de inofficioso dicẽt᷑ cdi¬
u suppressesti mor mortuo filio
ꝓlate. hr̃des filu adũsus eos ꝗsu
presserĩt ex legecornelia ⁊ dedolo

Expanded text:
uit minimam esse hereditatem et ita eam ab herede emit, non est de dolo actio, cum ex uendito sufficiat.Si autem mihi persuaseris, ut repudiem hereditatem, quasi minus soluendo sit, uel ut optem seruum, quasi melior eo in familia non sit: dico de dolo dandam, si callide hoc feceris.Item si tabulae testamenti, ne de inofficioso diceretur, diu suppressae sint, mox mortuo filio prolatae, heredes filii aduersus eos qui suppresserunt et lege Cornel
Abbreviated transcription (Latin):
gestoꝵ actiocreoitõi. ł fide uissori.
scilic adexẽplũ institons actioĩs¬
nt̃ negotia smphroniique gere¬
bat. ignorans titiinegotiũ gessi.
oł eãquoq spenis inphomiotene

Expanded text:
gestorum actio creditori uel fideiussori, scilicet ad exemplum institoriae actionis.Inter negotia Sempronii, quae gerebat, ignorans Titii negotium gessit: ob eam quoque speciem Sempronio tene
Abbreviated transcription (Latin):
exstĩtenti acclictipunit ¶Cũ aũt fac¬
saq̃ agebat᷑ causa cognita aliqd nũti¬
atũ sit. anq̃da ecͣir insecus st̃ elocu¬
ta. Nãexhis infamia nõ indgat᷑ur¬
cnaguror ult̃ legẽ ĩposita eristimi¬
tipẽ cõs. uat. ut ⁊ cõstitutũ ẽ. ⁊ respõsũ¬

Expanded text:
ex sententia edicti punitur.Cum autem facsa quae agebatur causa cognita aliquid pronuntiatum sit an quaedam extrinsecus sunt elocuta: nam ex his infamia non inrogatur.Poena grauior ultra legem imposita existimationem conseruat, ut et Constitu‹tu›m est et respo
Abbreviated transcription (Latin):
tafũclus. s⁊ q̃nti possessioeius est qra¬
druplũ. ł sinplũcũ fructib cõseq̃ĩ
Extimatur eiũ quidrestitui opor¬
obliganone̾. ꝗa est uẽnrissimu. nec
talẽ ꝓmnissionẽ dotis ullãee. Gi
metuco actus sim abẽptiõe. locatio¬
ne cdiscecie uiclenelu est anuchil
sit coattũ. ⁊ an uinqua obligatiore¬
mancat anhoc simlesit acceptila

Expanded text:
fundus, sed quanti possessio est, eius quadruplum uel simplum cum fructibus consequetur: aestimatur enim quod restitui oporobligationem, quia est uerissimum nec talem promissionem dotis ullam esse.Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, uidendum est, an nihil sit acti et antiqua, obligatio remaneat, an
Abbreviated transcription (Latin):
Set ⁊ preĩ hanc acuonẽ cõclicnocõ¬
pͣetit. sisolatm̃ pͥm̃ido̾ accipientis.
u̾erset̃. Nãsidartus. melior caus apͦ
tollat᷑ he actii anuero intripi
quadruplũ actionẽ damus. ⁊ con¬
dictionẽ S⁊ putosufficẽ altutrã¬

Expanded text:
etiam praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpitudo accipientis uersetur: nam si et dantis, melior causa erit tollitur haec actio, an uero in triplum quadruplum actionem damus et condictionem? sed puto suffice
Abbreviated transcription (Latin):
quatũq incidiss cõtrou̾sia. cius
petñde negotiũ tituis hab̾et. ip̃oui¬
re idelccͣretũ nullius mom̃tieẽ. ꝗa
nõ possit uiderideeare q̃ adhuc in
controu̾sianõsit. decretodatãꝑse¬
cutionẽ. S⁊ hodie hec̃ oĩaꝑ sindicos.
solẽt sccłm locoꝵ cõsuetuclinẽ expli¬
cari ¶ Quodsi actor clatus postea decre¬
rodecurionũ ꝓhibitus sit. anexcepni¬
oeinoceat: ⁊ putosic hoc accipiendũ
rat. Ector uniũsitati si agat

Expanded text:
trouersia, eius petendae negotium Titius haberet, ipso iure id decretum nullius momenti esse, quia non possit uideri de ea re, quae adhuc in controuersia non sit, decreto datam persecutionem. sed hodie haec omnia per syndicos solent secundum locorum consuetudinem explicari.Quid si actor datus postea decreto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, rat.Actor uniuersitatis si agat,
Abbreviated transcription (Latin):
uocessisse uiden Quod si intea ꝑri¬
negorior gestoru nõtenct᷑ Ac̃ sinũq̃
face̾possu. Sc̃t ⁊ si facẽpossit. mariꝰ
actionegotiorũ gestorũ inducit᷑. M¬
tiadebitoĩ adreolenlũpignus. cũ
pecunia eidebeat᷑. nec fiuĩt quod sibipꝰ¬
sitͣ exsoluere.¶S⁊ nec redhbitoie spei
uenire innegoriorũ gestorũ actiõe.¬

Expanded text:
uo cessasse uideatur. quod si interea prinegotiorum gestorum non tenetur, ac si numquam facere possit. sed et si facere possit maritus, actio negotiorum gestorum inducitur, qtia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsolvere. Sed nec redhibitoriae speciem venire in negotiorum gestorum actione
Abbreviated transcription (Latin):
gprolaꝰ michi fuĩtiẽ ullã debitor.
ł pecuniã debĩtã. nõ ab ip̃osibisponte
datã sine ullõudice temere possid̾¬
re. ł accepisse. isq sibius inrãrẽdi¬
xisse. us credin nõ habebit.
ũsus te ꝑpetuatiss eẽm. cogerote ac¬
ceptũ michiface cessarchocelictũꝙ
anichiltibiabẽ. ESiquis nõresti¬

Expanded text:
probatus mihi fuerit, rem ullam debitoris vel pecuniam debitam, non ab ipso sibi sponte datam, sine ullo iudice temere possidere vel accepisse, isque sibi ius in eam rem dixisse: ius crediti non habebit.uersus te perpetua tutus essem, coegero te acceptum mihi facere, cessare hoc edictum, quia nihil tibi abest.Si quis non resti
Abbreviated transcription (Latin):
anbuic edicto locussit. ⁊ reffert la¬
beonẽ estimare. cdlicto locũ nõ eẽ.⁊
unui int̃ clictũ cessare. qm̃ nõ iuõe¬
or᷑ in deiectus quideicind̃ expectaui
E ꝓfugi Alit atq si posteaꝗ̃ arma¬
n ingressist̃. ic̃ disscessi. huic edicto
locũ fore Ndẽ ait. ⁊ siforte adibita
manu inmeosoloꝑuĩ edifices. ⁊ int̃¬
dic̨ tũ ꝗ .ii. aut clã. ⁊ hoc edictũ lo¬
cũ habe scilic qm̃ metupatior
tefacere. ¶Sci ⁊ si ꝑũ tibi possessi¬
onc̃ tradidero. cdicit ponp̃ huic eclic¬

Expanded text:
rt Labeonem existimare edicto locum non esse et unde ui interdictum cessare, quoniam non uideor ui deiectus, qui deici non expectaui sed profugi. aliter atque si, posteaquam armati ingressi sunt, tunc discessi: huic enim edicto locum facere. idem ait, et si forte adhibita manu in meo solo per uim aedifices, et interdictum quod ui aut clam et hoc edictum locum habere, scilicet quoniam metu patior id te facere. sed et si per uim tibi possessionem tradidero, dicit Pomponius hoc edic
Abbreviated transcription (Latin):
Creditor obid factũ adreiatuendũ
iuideat̃ iussipũ uendidisse nõteneb
tur. ¶Ignorante uirgine. mat̾ as
ti. ł cdeposin cessat acrionegõtior ũge
testait habuit cõ expiltẽ m̃ditatis

Expanded text:
creditor ob id factum ad restituendum uideatur ius suum uendidisse, non ur.Ignorante uirgineeditor ob id factum ad restituendum uideatur ius suum uendidisse, non r.Ignorante uirgine ma
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃i ꝰ qͣri soli. anpupillus cuius sine
tutoĩs auctoĩtare negona gestast.
locuplenor sit excarefactus. cũis
patit᷑ actioẽm. ¶Sipecunie ꝙs
negonũ gerat. usuras quoq pr̃are
res itasuas fortunas amisert̃. ut
dono eent. ¶ Pat siemancipan
filii tes ase dõatas ad ministrauit
filio actione negotiorũ gestorũ
suris pecuniã debebat creclitois
siui gessit negonaq̃ strũ est. anne¬
gotiorũ gestoꝵ actioẽsũme illus
usuras prare debeat. doci si ase

Expanded text:
tempore quaeri solet, an pupillus, cuius sine tutoris auctoritate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re factus, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negotium res ita suas fortunas amiserunt, uton essent.Pater si emancipati filii res a se donatas administrauit, filio actione negotiorum gestorum s›uris pecuniam debebat, creditoris sui gessit negotia: quaesitum est, an negotiorum gestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si a se
Abbreviated transcription (Latin):
cuius noĩe qu̾is actiõe clarisibipo¬
stulabit. is eũ iuriboĩ arbitratu
defendat. ⁊ aquonoĩe agit idra¬
pͣtoi usũ ẽ eũ ꝗ alicuiũs noĩe pcił¬
sciꝑe. Si quis inrẽsuã ꝓcurator
int̃ueniat adhuc eit clicñdũ d̾¬
be eũ defñde. nisi forte ex neces¬
sitatefuit factus.

Expanded text:
cuius nomine quis actionem sibi dari postulavit, is eum viri boni arbitratu defendat et eum quo nomine agit, id rapretori visum est eum qui alicuius noscipere.Si quis in rem suam procurator interueniat, adhuc erit dicendum debere eum defendere: nisi forte ex necessitate fuerit factus.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩomãdan actionẽ. labeo ait. ꝗa nõ
liba uolũtate exeꝗt᷑rẽ sibimãda¬
tã. s⁊ quasi ex necessitate seruili.
erit gͥnegotioꝵ gestoꝵ actio. ꝗ a
⁊gerendi negotii meihabuĩt af¬
fectionẽ.⁊ñsfuit ꝗ̃ obligare pos¬
sẽ. ¶ Cũme abscine negoname¬
agereres. in prudẽs rẽmeã emisti.
⁊ ignorãs usucepisti. michinego¬
noꝵ gestoꝵ iudiciout restituas o¬
bligaui nõ es. S⁊ siañquãusuca¬
pias cognoscas rc̃meã eẽ. subicẽ d̾¬

Expanded text:
eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur rem sibi mandatam, sed quasi ex necessitate seruili: erit igitur negotiorum gestorum actio, quia et gerendi negotii mei habuerit affectionem et is fuit, quem obligare possem.Cum me absente negotia mea gereres, imprudens rem meam emisti et ignorans usucepisti: mihi negotiorum gestorum ut restituas obligatus non es. sed si, antequam usucapias, cognoscas rem mea
Abbreviated transcription (Latin):
da ciatasit gũt minoris locata. uẽ¬
citaueressit. necresfert. ip̃e pecun¬
ã acceꝑit. an aliidari uisserit. ł ac¬
ceptũ suonoĩe ratũ habuĩt¬
siquid oĩo cõpenoi istsit ꝑꝑ hoc. siue
ab adũsario. siue. ab allo quocũcp.
rit notandũ q ꝗ declit pecuniã ut
negotiũ quis pateretur: nõhabebit
ip̃e repetitionẽ turpit̃ eni fecit. Set
cidabitur repentio ꝑꝑ quẽ datũ est.
ut calũpmacifiat. Quaresiqur. &

Expanded text:
nda data sit, aut minoris locata uenditaue res sit. nec refert, ipse pecuniam acceperit an alii dari iusserit uel accept‹u›m suo nomine ratum habusi quid omnino compendii sensit propter hoc, siue ab aduersario siue ab alio quocumque.Si rit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, non habebit ipse repetitionem: turpiter enim fecit: sed ei dabitur petitio, propter quem datum est ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
opreptionẽ petiero. nẽgotũ uuũ. ł ci¬
uitatis gerts. ⁊ ipliores quã oporm¬
it fructus fucro cõsecutus. debebohoc
ipsũ tibi. ł reipublicep̃stãt. lic petẽnõ
potucrim. ¶Siquocũq modoratio
rioiudicio agi. Quodsi post ex ammat¬
onẽ. reꝓbãtefunit cõpñsatioes. uc̾riuis
ẽquãire iudicata. aplius agict̾rio iudi¬
cio nõposse. ꝗ aexceptiore uidicte op¬

Expanded text:
obreptionem petiero negotium tuum uel ciuitatis gerens et ampliores quam oportuit fructus fuero consecutus, debebo hoc ipsum tibi uel rei publicae praestare, licet petere non potuerim.Si quocumque modo ratio ntrario iudicio agi: quod si post examinationem reprobatae fuerint pensationes, uerius est quasi re iudicata amplius agi contrario iudicio no