comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod illi. iussit quippe ile qui fierent
sed forte ideo sic positum ẽ. ut exutroq
accipiatur quia et dominus fac̃ cum
facientes adiuuat. scđm illud apl̃i. In
tuore et tremore urãm ipsorum salu¬
tem operamnini. Ds̃ enim ẽ qͥ oꝑat᷑
inuobis. et uelle et operari probona
demptionẽ argentum et es attulerunt
demptionẽ domino tanqͣm diceret. oĩs
qui attulit attulit illud. atq Illud.
intercetera que dicebat. et argentũ &
es commemorans demptionem sane
interpretati sunt latini quod grecus
habet apherema. appellatum ẽ autẽ
demptio eo qͦd sibi demeret qui dño
offerret. Harrante moyse com clui.¬
memoratum qͦd ei dixit ds debeselehel eis¬
dem uerbis actotidem. quod eum imple¬
uerit spũ diuino sapientiȩ & intellectus
& scientiȩ ad tabnacłi opera facienda q̃
ꝑtinent ad artes opificum. Unde qͥd nob̃̾
iuderetur iã diximꝰ sed iõ nunc hoc idem
commemorandum putaui quia ñ frustra

Expanded text:
est quod illi: iussit quippe ille quae fierent. est quod illi: iussit quippe ille quae fierent. sed forte ideo sic positum est, ut ex utroque accipiatur, quia et dominus facit, cum facientes adiuuat, secundum illud apostoli: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini; deus enim est qui operatur in uodemptionem, argentum et aes attulerunt demptionem Domino: tanquam diceret, Omnis qui attulit, attinter cetera, quae dicebat. et argentum et aes commemorans". demtionem sane interpretati sunt latini, quod graecus habet afoapsfta. appellatum est autem demtio eo quod sibi demeret qui domino adferret. Narrante Moyse commemoratum quod ei dixit deus de Beselehel eisdem ac totidem uerbis, quod eum inpleuerit spiritu diuino sapientiae et intellectus et scientiae ad tabernaculi opera facienda, quae pertinent ad artes opificum: unde quid nobis uideretur iam diximus. sed ideo nunc hoc idem commemorandum putaui, quia non frustra
Abbreviated transcription (Latin):
di intus eã incorde scribente ñ foris in
lapide. unde dic̃ apłs. non intabulis
qm̃caritas diqͣ ueratiter impletur pre¬
tus testamentum. Quod ẽ opus tan¬
tummodo di etconscriptio digiti dei qͦd
apłs dicit itaq lex quidem scã. et man¬
datum scm̃ & iustum etbonum. Lex gͦ
scã etbona dĩ opus ẽ. ubi homo nichil
agit quia non obtemperat. sed reatu po¬
tius premitur legem inante atq damp¬
nante. Peccatum enĩ inquit ut appa¬
reat peccatum ꝑbonum mͥ operatũ est
mortem. Beatus autem homo ẽ cum
hoc mandatũ scm̃ et iustum. etbonũ
ẽ etiam opus eius sed ꝑgrãm di eli
Moyses adfilios isrł postqͣm demonte de¬
scendit habens alias tabulas legis circũ¬
posito sͥ uelamine ꝓpter głam uultus
eius qͣm filii isrł uon poterant intueri:
ec inquit uerba quȩ dixit dñs facẽ ea.
ambigue positum ẽ utrũ fac̾et ea ipse
dominus anilli. sed utiq ẽ manifestũ

Expanded text:
Dei intus eam in corde scribente, non foris in Dei intus eam in corde scribente, non foris in lapide. Unde dicit Apostolus: Non in tabulis charitas Dei, qua veraciter impletur praetus testamentum, quod est opus tantummodo dei et conscriptio digiti dei — quod apostolus dicit: itaque lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. lex ergo sancta et bona dei opus est, ubi homo nihil agit, quia non obtemperat, sed reatu potius premitur lege minante atque damnante; peccatum enim, inquit, ut adpareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem. beatus autem homo est, cum hoc mandatum sanctum et iustum et bonum est etiam opus eius, sed per gratiam dei. Moyses ad filios Israhel, posteaquam de monte descendit, habens alias tabulas legis circumposito sibi uelamine propter gloriam uultus eius, quam filii Israhel non poterant intueri, haec, inquit, uerba, quae dixit dominus facere ea. ambigue positum est, utrum "facere ea" ipse dominus an illi; sed utique manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
digito dĩ istę scriptȩ abhomine an
forte ideo magis imilis prioribus uetꝰ
significatum ẽ testamentum quia
ds ibi precepit sed homo ñfec̃. Lexe¬
nim posita ẽ inueteri testamento qͤ
coniunceret transgressores quȩ subin¬
trauit ut habundaret delictum. Non
enim implebatur timore quȩ nonim¬
pletur nͥ caritate. et ideo dicitur opus dĩ
quia ds̃ legem constituit. Ds̃ conscrip¬
sit nullum opus hominis. qͥa homo
dõ non obtemperauit et eum pocius reũ
lex fecit. In secundo autem tabulis homo
ꝑaduitorium dĩ tabulas fecit atq con¬
scripsit. quia noui testamenti caritas le¬
gem fac̃. unde dicit dominus ñueni
legem soluere sedimplere. Dicit autẽ
apostolus plenitudo legis caritas &
fides quȩ ꝑdilectionem operatur. Fac¬
tum ẽ autem itaq homini facile in
nouo testamento qͦd inueteri diffici¬
le fuit habenti fidem quȩ ꝑdilectionẽ
operatur. atq illo digito dĩ hoc ẽ spũ

Expanded text:
digito Dei, istae scriptae ab homine? An digito Dei, istae scriptae ab homine? An forte ideo magis illis prioribus vetus significatum est Testamentum, quod Deus sibi praecepit, sed homo non fecit? Lex enim posita est in Veteri Testamento, quae convinceret transgressores, quae subintravit ut abundaret delictum. Non enim implebatur timore, quae non impletur nisi charitate. Et ideo dicitur opus Dei, quia Deus legem constituit. Deus conscripsit nullum opus hominis: qui homo Deo non obtemperavit, et eum potius reum lex fecit. In secundis autem tabulis homo per adjutorium Dei tabulas fecit atque conscripsit, quia Novi Testamenti charitas legem facit. Unde dicit Dominus: Non veni legem solvere, sed adimplere. Dicit autem Apostolus: Plenitudo legis charitas, et fides quae per dilectionem operatur . Factum est itaque homini facile in Novo Testamento, quod in Veteri difficile fuit, habenti fidem, quae per dilectionem operatur, atque illo digito Dei, hoc est, Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
significabatur non hominis opꝰ qua
gr̃a in digni facti sunt reuertentes cor¬
de iegyptum et faciendo ydolum
unde illo beneficio priuati sunt &
ꝓpterea moyses tabulas fregit. Istis uͦ
tabulis posteriorib significati sunt qͥ
desuis oꝑib gloriantur. unde dicit
apłs. ignorantes dĩ iusticiã. et suã uo¬
lentes constituere. iusticie dĩ non sunt
subiecti. et ideo tabulȩ humano oꝑe
erculpte ethumano oꝑe conscripte
datę sunt. quȩ cũ ipsis manerent ad
eos significandos desuis oꝑib gloria¬
tum significat. Ilud autẽ uetus sig¬
nificabat unde confractum et abolit̃
ẽ. maxime qm̃ cũ sccło lex datur nul¬
lo terrore datur sicut illa intanto stre¬
pitu ignium nubium & tubarum.
unde tremefactus populus dixit. hon
loquat᷑ ds̃ adnos ne moriamur unde
significatur timor ẽẽ inueteri testa¬
mento. innouo dilectio. Quomͦ igit᷑
hec soluitur questio qͣre illȩ opus dei
iste opus hominis et ille conscripte

Expanded text:
significabatur, non hominis opus, qua significabatur, non hominis opus, qua gratia indigni facti sunt reuertentes corde in Aegyptum et faciendo idolum; unde illo beneficio priuati sunt, et propterea Moses tabulas fregit? istis uero tabulis posterioribus significati sunt qui de suis operibus gloriantur — unde dicit apostolus: ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti — et ideo tabulae humano opere exsculptae et humano opere conscriptae datae sunt, quae cum ipsis manerent, ad eos significandos de suis operibus gloriantum significat — illud autem uetus significabat, unde confractum et abolitum est — maxime quoniam cum secundo lex datur, nullo terrore datur sicut illa in tanto strepitu ignium, nubium et tubarum, unde tremefactus populus dixit: non loquatur ad nos deus, ne moriamur. unde significatur timor esse in uetere testamento, in nouo dilectio. quomodo igitur haec soluitur quaestio, quare illae opus dei, ist
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ut scriberet. sic̃ eimͦ dicitur nec
eas ipse scripsisse narratur. sicut modo
narrat scriptura et dicit. scripsit in
tabulis u̾ba testam̃ti decẽ uerba. sed tc̃
dicꝰtum ẽ. et dedit moysi statun ut ces¬
sauit loqͥ ad eum in monte sẏna duaᷤ
tabulas testimonii tabulas lapideas
scriptas digito dei. Deinde paulo pt᷑
et conuersus inquit moyses descer.dit
demonte. & due tabulȩ testimonii in
manibus eius tabulȩ lapideȩ scripie
exutraq parte earum hinc atq hinc
erant scriptȩ & tabule opus dĩ eranti
scriptura scriptura di. sculpta intabu¬
lis. Proinde magna oritur questio qͥ¬
mͦ ille tabule qͣs erat moyses dõ utiꝙ
presciente facturus non hominis op
dicantur eẽ sed dei. nec abhomine scͥpte
sedscriptura di digito. Posteriores uen
tabule tamdui mansure & intabnacło
actemplo di futurȩ iubente quidẽ dõ
tamen ab homine excise sit abhomi¬
ie scriptȩ. anforte millis priorib gr̃adĩ

Expanded text:
tum est ut scriberet, sicut ei modo dicitur; nec tum est ut scriberet, sicut ei modo dicitur; nec eas ipse scripsisse narratur, sicut modo narrat Scriptura et dicit: Scripsit in tabulis verba Testamenti, decem verba; sed tunc dictum est, Et dedit Moysi statim ut cessavit loqui ad eum in monte Sinai duas tabulas Testimonii, tabulas lapideas scriptas digito Dei; deinde paulo post: Et conversus, inquit, Moyses descendit de monte, et duae tabulae Testimonii in manibus ejus, tabulae lapideae, scriptae ex utraque parte earum, hinc atque hinc erant scriptae, et tabulae opus Dei erant, et scriptae Dei erat sculpta in tabulis. Proinde magna oritur quaestio: Quomodo illae tabulae quas erat Moyses Deo utique praesciente fracturus, non hominis opus dicantur esse, sed Dei; nesed scriptura dei, digito dei; posteriores uero tabulae tamdiu mansurae et in tabernaculo ac templo dei futurae iubente quidem deo, tamen ab homine excisae sint, ab homine scriptae. an forte in illis prioribus gratia dei
Abbreviated transcription (Latin):
dicta eẽ uere dicta sint. qͦd exigitur
etiam anarratorib euuangeli cũ xp̃m
rabola sedhẏstorica narrationẽ. exlix.
Et erat ibi moyses inconspectu dñi .xl. di¬
ebus & quadraginta noctib panem non
manducauit & aqͣm nonbibit qͦd & an¬
te direrat quando tabulas accepit qͣs
firgit hoc etiã modo repetit non recapi¬
tulando quod factum ẽ sed iterum fac¬
tum eẽ cominendans. repeticio quippe
legis iam quid significet diximus. Qͦd
autem ait panem non manducauit. ⁊
aqͣm non bibit intelligitur ieiinauit. a
parte totumm ẽ id÷ nomine panis omnẽ
cibum. et nomine aque omnẽ potum
significante scriptura.
Et scripsit intabulis uerba testamenti
dec̃e uerba de moyse dictum ẽ. quod ip¬
se scripserit. cui etiam ds̃ paulo ante
dixerat. Scribe tͥ uerba hec. cum uero
iecit et fregit. nec ipse excidisse dictꝰ
ẽ tabulas lapideas. et mͦ dictum ẽ ex¬
cibe tͥ duas tabulas lapideas nec ei dic¬

Expanded text:
dicta esse uere dicta sint. quod exigitur dicta esse uere dicta sint. quod exigitur etiam a narratoribus euangelii; cum enirabola, sed historica narratio est. Et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta manducauit et aquam non bibit. quod et ante dixerat, quando tabulas accepit, quas fregit, hoc etiam modo repetit, non recapitulando quod factum est, sed iterum factum esse commendans. repetitio quippe legis iam quid significet diximus. quod autem ait: panem non manducauit et aquam non bibit, intellegitur ieiunauit, a parte totum, id est nomine panis omnem cibum et nomine aquae omnem potum significante scriptura. Et scripsit in tabulis uerba testamenti, decem uerba. de Moyse dictum est quod ipse scripserit, cui etiam deus paulo ante dixerat: scribe tibi uerba haec. cum uero jecit et fregit, nec ipse excidisse dictus est tabulas lapideas, et modo dictum est, Excide tibi duas tabulas lapideas; nec ei dic
Abbreviated transcription (Latin):
nacłm uel templũ fuerat ds̃ habiturꝰ. Qd
ẽ quod ait non occides suꝑ fermentũ
sanguinem immolatoꝵ meorum: an
illa hoc loco dic̃ immolata sua quȩ
ꝑpascha occiduntur. et precepit ne
tunc sit indomo fermentum qm̃
dies sunt azimorum: Quid ẽ
qͦd ait et non dormiet inmane immo¬
latio sollempnitatis pasche nisi quod
suꝑius aperte precepit ne aliquid
expecore quod immolatur carnium
relinquatur inmane: sed locutio fecit
obscuritatem: dormiet enim dix̃
ꝓmanebit. Non coques agnũ exluiii
inlacte matris suȩ. Ecce dixit iterũ
quod uel quemadmodũ intelligi posᷤ¬
sit ignoro. Magna tam̃ẽ dexp̃o pro¬
phecia etiam si fieri adlitterã possit
qͣnto magis si non potest: insermoni¬
bus enim dĩ non sunt ad ꝓprietatem
operum omnia reuocanda. sic̃ nec
illud depetra & cauerna eius. ⁊ manꝰ
suꝑpositione. sed plane defide narra¬
toris hoc exigendum ẽ. ut quȩ dic̃
facta eẽ uere facta sint. et quȩ dicit

Expanded text:
rnaculum uel templum deus fuerat habiturus. Quid rnaculum uel templum deus fuerat habiturus. Quid est quod ait: non occides super fermentum sanguinem immolatorum meorum? an illa hoc loco dicit" immolata sua", quae per pascha occiduntur, et praecipit, ne tunc sit in domo fermentum, quoniam dies sunt azymorum? Quid est quod ait: et non dormiet in mane immolatio sollemnitatis paschae, nisi quod superius aperte praecepit, ne aliquid ex pecore, quod immolatur, carnium relinquatur in mane? sed locutio fecit obscuritatem; dormiet enim dixit pro "manebit". Non coques agnum in lacte matris suae. ecce dixit iterum quod quemadmodum intellegi possit ignoro. magna tamen est de Christo prophetia, etiam si fieri ad litteram possit, quanto magis si non potest! in sermonibus enim dei non sunt ad proprietatem operum omnia reuocanda, sicut nec illud de petra et cauerna eius et manus superpositione. sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse uere facta sint et quae dicit
Abbreviated transcription (Latin):
precepisset qͥd ẽ quod addi dit satione ⁊
messe requiesces: Uidetur enim dicere
tempore sationis et messis. anforte ita
obseruandum requiem sabbati p̃cepit
ut nec illa tempora habeant excusatio¬
nem quȩ agricolis ualde sunt necessa¬
ria ꝓpter uictum atq uitã : Iustũs ẽ
gͦ etiam tempore sationis et messis. qͣn¬
do multum urget operatio requiescat᷑
insabbato. ac si ꝑhȩc tempora que opꝰ
plurimum flagitant significatum ẽ
omni tempore sabbato deb̃e cessari.
Quod dixit non concupiscet qͥsqͣm crui
acłra tua & cum ascendes uideri incon
spectu ditui tria tempora anni. hoc
uult intelligi ut securus qͥsq ascend̾i
nec det̃ra sua sollicitus esset dõ ꝓmitten¬
te custodiam qͦd nemo inde aliquid
concupisceret ꝓpter illum qui ascendit
ne suam inde timeret absentiam ⁊hic
satis ostendit quid fupra dixerit non
apparebis inconspectu domini di tui
inanis quia in illo loco dixit ubi tab̃¬

Expanded text:
praecepisset, quid est quod adiunxit: satione et praecepisset, quid est quod adiunxit: satione et messe requiesces? uidetur enim dicere: "tempore sationis et messis". an forte ita obseruandam requiem sabbati praecepit, ut nec illa tempora habeant excusationem, quae agricolis ualde sunt necessaria propter uictum atque uitam? iussum est ergo, ut etiam tempore sationis et messis, quando multum urget operatio, requiescatur in sabbato. ac sic per haec tempora, quae opus plurimum flagitant. significatum est omni tempore sabbato debere cessari. Quod dicit: non concupiscet quisquam de terra tua et cum ascendes uideri in conspectu <domini> dei tui tria tempora anni, hoc uult intellegi, ut securus quisque ascenderet nec de terra sua sollicitus esset deo promittente custodiam, quod nemo inde aliquid concupisceret, propter illum qui ascendit, ne suam inde timeret absentiam. et hic satis ostendit quid supra dixerit: non adparebis in conspectu domini dei tui inanis, quia in illo loco dixit, ubi tabe
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ ds semꝑ atq omnimodo incom¬
mutabilis atq tranquillus. sed hoc
uerbo indicat non im pune plebẽ
suã ꝑalienos dõs fornicaturam. dus¬
tum ẽ enim uerbum tropomethapho¬
ra arelo maritali quo castitatem custo¬
dit uroris quod non nobis ꝓdest ñ dõ.
Quis enĩ tali genere fornicationis dõ
nocuerit.: sed sͥ plurimum ut pereat
q̃d ds̃ ꝓhibet terrore grauissimo ⁊elan¬
tem se appellans. cui dicitur inpsalmo.
pdidisti omnem qui fornicatur abste.
Michi autem adherere dõ bonum est.
Deniq sequitur. ne forte ponas testam̃¬
tum his qui sedent suꝑ terram. et for¬
nicenur post deos eorum. c xliiii.
inanis sicut indicant circumstantia
dequib loquitur inconspectu suo dir̃
dominꝰ intabernacło suo. hoc ẽ autẽ
ñilli uideberis inanis numqͣm intra¬
bis sine aliquo munere. qͦd ĩpirualit
intellectum magnum sacramentum
ẽ uerum hȩc dicebantur inumbris si¬
gnificationum. Cum de sabbo exlu¬

Expanded text:
facit Deus, semper atque omni modo incomfacit Deus, semper atque omni modo incommutabilis atque tranquillus; sed hoc verbo indicat, non impune plebem suam per alienos deos fornicaturam. Dutum est enim verbum tropo metaphora a zelo maritali, quod castitatem custodit uxoris. Quod nobis prodest, non Deo. Quis enim tali genere fornicationis Deo nocuerit? sed sibi plurimum, ut pereat. Quod Deus prohibet terrore gravissimo, zelantem se appellans: cui dicitur in Psalmo, Perdidisti omnem qui fornicatur abs te; mihi autem adhaerere Deo bonum est . Denique sequitur: Ne forte ponas testamentum his qui sedent super terram, et fornicentur post deos eorum. CLIX. Ib.inanis; sicut indicant circumstantia de quibus loquitur, in conspectu suo: dixit Deus in tabernaculo suo: hoc est autem, Non ibi videberis inanis, nunquam intrabis sine aliquo munere. Quod spiritualiter intellectum, magnum sacramentum est. Verum haec dicebantur de umbris significationum. CLX. Ib. X
Abbreviated transcription (Latin):
meo. an ita dixit ppło tuo qͦmͦ euilib
homini eiusdem populi dicereturid:
exquo populo es: qͣmͦ ciuitati tuȩ dici¬
mus non cui dominaris uł qͣm con¬
stitiusti. sedunde euuis es. Sic enũi
paulo post dieit omnis ppls̃ inquibꝰ
es alio mͦ qͦd dictum ẽ. nͥ ppłs tuus:
qͣndo ponat testamentum. his qͥ sedẽt
suꝑterram: non enim habet grecus
nequando ponas. sed ne quando po¬
nat. anforte deppło ei dicẽ uoluit cur
ipse ductor fuit. sed nonipse introdu¬
xit populum ineam terrã ubi ꝓhibet
poni testamentum cum eis qui inilla
hbitabant. mirum itaq locutionis
genus ẽ. et adhuc inexeꝑtum. uł ñ
animadu̾sum. si tamen locutio ẽ ac
ta terra inpotestate omnis ydola¬
tria euertetur nec adorarent᷑ dii alii
ait. Dominus enim ds̃ ⁊elans nom̃
ds̃ telator ẽ id: ipsum nom̃ qͦd dñs
ds̃ dicitur zelans ẽ qͥa ds̃ ⁊elatorẽ
qͦd non humane ꝑturbationis uicio

Expanded text:
meo. an ita dixit populo tuo, quomodo cuilibet meo. an ita dixit populo tuo, quomodo cuilibet homini eiusdem populi diceretur, id est: ex quo populo es, quomodo "ciuitati tuae" dicimus, non cui dominaris uel quam constituisti, sed unde ciuis es? sic enim et paulo post dicit: omnis populus, in quibus es. alio modo quid dictum est nisi "populus tuus"? quando ponat testamentum his qui sedent super terram. Non enim habet graecus, nequando ponas; sed, ne quando ponat. An forte de populo ei dicere voluit, cujus ipse ductor fuit? Sed non ipse introduxit populum in eam terram, ubi prohibet poni testamentum cum eis qui in illa habitabant. Mirum itaque locutionis genus est, et adhuc inexpertum vel non animadversum: si tamen locutio est, ata terra in potestate, omnis idololatria everteretur, nec adorarentur dii alieni, ait, Dominus enim Deus, zelans nomen, Deus zelator est: id est, ipsum nomen quod Dominus Deus dicitur, zelans est, quia Deus zelator est. Quod non humanae perturbationis vitio
Abbreviated transcription (Latin):
lium ut agerent penitentiã. et iN
baptismo remissionẽ acciperent pecca¬
torum. Dixit inquit ꝓnunciabo ad¬
uersum me delictum meum dño & tu
remisisti impietatem cordis mei. hanc
autem ꝓph̃iam potius fuisse qͣm locu¬
tus ẽ dñs ad moysen res ipsa satiᷤ indicat qͣn¬
doquidẽ depetra uel cauerna eius et
dem manus eius suꝑ positione deui¬
sione posteriorum enus nichil postea
uisibili oꝑe subsecutum legit᷑. mox
enim adiungit int̃posito articulo
scͥptura et dicit dominus ad moysen.
cum ipse dñs utiq etiã illa que supͣ
sunt loqueretur atq inde contexit.
Q uid deinceps dominus dicat excide
tͥ duas tabulas lapideas sicut et pri¬
mas etcȩtera. Quid ẽ quod dic cxl¬
tum ẽ de domino & reũ ñ purificabit
nͥ non eum dicet innocentem: ex li¬
Ds̃ in monte duas rursꝰ lapideas tabu¬
las conscripturo dic̃ moysi int̃ cȩtera
coram omni ppło tuo faciã głosa non¬
dum dignat᷑ dic̃e coram omni ppło

Expanded text:
lium, ut agerent poenitentiam, et in lium, ut agerent poenitentiam, et in baptismo remissionem acciperent peccatorum. Dixi, inquit, pronuntiabo adversum me delremisisti inpietatem cordis mei. Hanc autem prophetiam potius fuisse quam locutus est dominus ad Moysen satis res ipsa indicat, quandoquidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posteriorum eius nihil postea uisibili opere subsecutum legitur. mox enim adiungit interposito articulo scriptura: et dixit dominus ad Moysen, cum ipse dominus utique etiam illa, quae supra sunt, loqueretur. atque inde contexit quid deinceps dominus dicat: excide tibi duas tabulas lapideas sicut et primas et cetera. Quid est quod dictum est de domino: et reum non purificabit, nisi: non eum dicet innocentem? Deus in monte duas rursus lapideas tabulas conscripturo dicit Moysi inter cetera: coram omni populo tuo faciam gloriosa. nondum dignatur dicere: coram omni populo
Abbreviated transcription (Latin):
nocte grauata ẽ suꝑ me manꝰ tua.
iem appellans quando xp̃c diuina
miracula faciebat. noctem quando
sicut homo moriebatur qͣndo et illi
titubauerũnt qui indie crediderant
Hoc ẽ ergo cum transiero tunc uidebis
posteriora mea cum tͣnsiero dehoc
mundo ad patrem posterius in me cre¬
dituri sunt quorũ tẏpum geris. Tc̃
enum conpuncti corde dixerunt.
quid faciemus et uissi sunt abapłis a¬
gere penitenciam et baptitari in nomi¬
ne i ħu a p̃i ut dimitterentur illis pec¬
cata corum qͦd millo psalmo sequitur
cum dictum esset die ac nocte grauata
ẽ suꝑ me manus tua. id÷ ut ñ cognoscẽnt.
Si cium cognouissent numqͣm diumn głe¬
crucifixissent. Sequitur et uingit conũ¬
sus sum inerumpnam dum confrin¬
gtretur spina. id÷ cum essem corde con¬
punctus deinde addidit. peccatũ meũ
cognoui et facinus meumñoperui. Po¬
itea qͣm uiderunt qͣnto scelere xp̃m
crucifixennt. et quia receperunt consi¬

Expanded text:
nocte grauata est super me manus tua, nocte grauata est super me manus tua, diem appellans, quando Christus diuina miracula faciebat, noctem, quando sicut homo moriebatur, quando et illi titubauerunt qui in die crediderant. hoc est ergo "cum transiero, tunc uidebis posteriora mea": transiero de hoc mundo ad patrem; posterius in me credituri sunt quorum typum geris. tunc enim compuncti corde dixerunt: quid faciemus? et iussi sunt ab apostolis agere paenitentiam et baptizari in nomine Iesu Christi, ut dimitterentur illis peccata eorum. quod in psalmo illo sequitur, cum dictum esset: die ac nocte grauata est super me manus tua — id est ut non cognoscerem; si enim cognouissent, numquam dominum gcrucifixissent. Sequitur et jungit: Conversus sum in aerumna, dum confringeretur spina, id est, cum essem corde compunctus. Deinde addidit: Peccatum meum cognovi, et facinus meum non operui. Posteaquam viderunt quanto scelere Christum crucifixerunt, et qui receperunt consi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ inpetra non possit nͥ post eius tͣnsitũ:
sed recapitulatio intelligenda ẽ rei pre¬
termissȩ qͣli solet uti scriptura ĩmul¬
tis locis. Postea quippe dix̃ qͦd ordine
temporis prius ẽ. qui ordo ita sehabet
mea non uidebitur tͥ & stabis suꝑ pe¬
tram statim ut transiet gła mea: ⁊po¬
nam te incauerna petrȩ. hoc enĩ fac¬
tum ẽ ineis qͦs tunc significabat ꝑ¬
sona moysi. id÷ isrłitis qui indominũ
iħm sicut actus apłorum indicant.
postea crediderunt id÷ statim ut tͣn¬
siit eius gła. Nam postea qͣm resur¬
rexit amortius & ascendit incęlum
misso desuꝑ spũ scõ cum lingius om¬
nium gentium apłi loquerentur c̃.¬
puncti sunt corde multi exeis qͥ cru¬
cifixerant xp̃m q̃ ut ñ cognouissẽt¬
ut et dominũ głȩ crucifixissent ce¬
citas expaite in isrł facta ẽ. sicut dictũ
fuerat tegam manu mea suꝑte donec
tͣnseam: unde psalmꝰ dicit. Qm̃ die ac

Expanded text:
esse in petra non possit nisi post ejus transitum, esse in petra non possit nisi post ejus transitum, sed recapitulatio intelligenda est rei praetermissae, quali solet uti Scriptura in multis locis. Postea quippe dixit quod ordine temporis prius est. Qui ordo ita se habet:mea non videbitur tibi, et stabis super petram statim ut transiet gloria mea, et ponam te in cauerna petrae". hoc enim factum est in eis, quos tunc significabat persona Moysi, id est Israhelitis, qui in dominum Iesum, sicut Actus apostolorum indicant, postea crediderunt, id est statim ut transiit eius gloria. nam posteaquam resurrexit a mortuis et ascendit in caelum, misso desuper spiritu sancto cum linguis omnium gentium apostoli loquerentur, compuncti sunt corde multi ex eis qui crucifixerant Christum. quem ut non cognouissent et dominum gloriae crucifixissent, caecitas ex parte Israhel facta est, sicut dictum fuerat: tegam manu mea super te, donec transeam. unde psalmus dicit: quoniam die ac
Abbreviated transcription (Latin):
ecce locꝰ penes me. tanqͣm templũ su¬
um commendans & stabis inquit suꝑ
petram. quia suꝑ hanc petram ait do
minus ȩdificabo ȩccłiam meam. sta¬
tim uttransiret gła mea id÷ statim
urtransiet gła mea stabit suꝑ petrã
qͥa post transitũ. xp̃i. id÷ post passionẽ
etresurrectionem xp̃i stetit ppls fideł
suꝑterrã. Et ponam te inquit incau̾¬
nam petre munimen firmissimum
significat. aliud autem interpretati
sunt inspelũca petre. s grecꝰ habet
open. Hoc enim foramen uel cau̾nã
rectius interp̃tamur. et tegã manu
mea suꝑte donec tͣnseam et auferam
manum meam ettunc uidebis poste¬
riora mea. facies autem mea non uide¬
bitur tͥ Cum iam dirisset stabis suꝑ
petram statim ut transiet gła mea. uͥ
intelligitur post transitum suũ pro
misisse suꝑ petram stabilitatẽ. qͦmͦ acci¬
piendum ẽ qͦd ait. Ponam te incau̾na
qͣsl iam illo in petra constituto tegat

Expanded text:
ecce locus penes me, tamquam templum suecce locus penes me, tamquam templum suum commendans. et stabis, inquit, super petram — quia super haminus, aedificabo ecclesiam meam — statim ut transiet gloria mea, id est: statim ut transiet gloria mea, stabit super petram, quia post transitum Christi, id est post passionem et resurrectionem Christi, stetit populus fidelis super petram. et ponam te, inquit, in cauerna petrae: munimen firmissimum significat. alii autem interpretati sunt: in specula petrae; sed graecus habet wrijv. hoc autem foramen uel cauernam rectius interpretamur. Et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum meam et tunc uidebis posteriora mea, facies autem mea non uidebitur tibi. cum iam dixisset: stabis super petram, statim ut transiet gloria mea — ubi intellegitur post trmisisse super petram stabilitatem; quomodo accipiendum est quod ait: Ponam te in cavernquasi jam illo in petra constituto tegat
Abbreviated transcription (Latin):
populis id ÷ gentib ethebreis hoc mͦ
ds̃ prenunciauit miscđiam se eẽ fac¬
aliquando ñ credidistis dõ. nc̃ autem
miscdiam consecuti estis illoꝵ ucre
sequantur. Conclusit enim ds̃ om̃s
imneredulitate ut omniũ misereat᷑.
einde post hanc suȩ miscdĩȩ cõmer¬
dationem respondit adillud quodei
dictum fuerat ostende mͥ głam tuã
uel qͦd supra petiuerat moyses dicens
Ostende mͥ temetipsum manifeste ui¬
deam te. non poteris inquit uidere
faciem meam. non enim uidebitho
faciẽ meam & uiuet. ostendens hiue
uitȩ que agitur insensib mortalib cor¬
ruptibilis carnis dm̃ sicuti est appa¬
rere non posse. id÷ sicut uideri milla ui¬
ta potest ubiut uiuat᷑ huic uitȩ morien¬
dum ẽ Item interposito articulo dicen¬
te scͥptura. E ait dominus. Sequitur
& loquitur ecce locus penes me. Quis
enim locꝰ ñpenes dm̃ ẽ. qui nusqͣm ẽ.
absens: sed ȩccłiam significat dicendo.

Expanded text:
populis, id est, gentibus et Hebraeis hoc modo populis, id est, gentibus et Hebraeis hoc modo Deus praenuntiavit misericordiam se esse facquit, non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum incnsequantur. conclusit enim deus omnes in incredulitatem, ut omnium misereatur. Deinde post hanc suae misericordiae commendationem respondit ad illud quod ei dictum fuerat: ostende mihi gloriam tuam, uel quod supra petiuerat Moses dicens : ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te: non poteris, inquit, uidere faciem meam; non enim uidebit homo faciem meam et uiuet: ostendens huic uitae, quae agitur in sensibus mortalibus corruptibilis carnis, deum sicuti est apparere non posse; id est, sicut est uideri in illa uita potest, ubi ut uiuatur huic uitae moriendum est. Item interposito articulo dicente scriptura: et ait dominus, sequitur et loquitur: ecce locus penes me. quis enim locus non penes deum est, qui nusquam est absens? sed ecclesiam significat dicendo:
Abbreviated transcription (Latin):
dm. hoc ẽ ergo predictum miserebor
cui misertus ero. et miscdiã prestabo
cui miscdiam prestitero. qͥbus uerbis
phibuit hominẽ uelut deꝓpriarum
iurtutum meritis gloriari. ut qͥgłat᷑
indomino głetur. Non enim ait mise¬
rebor talib uel talib. sed cui misericor ᷤ
fuero ut neminẽ precedentib bonis o¬
ꝑibꝰ suis misericordiam tantȩ uoca¬
tionis meruisse demoratret. E enim
idem repetere uoluerit cũ addidit m¬
sericordiam p̃stabo cui miscđiam pr¬
stitero. uł sic̃ alii interpretati sunt cui
misericors fuero analiquid inter sit
nescio. quod enĩ greca luigua duobus
ñ potuit latinus diuersis uerbis dic̃e &
diu̾sis modis eandem misericordiã re¬
petiuit. Siautẽ diceretur miserebor cui
misereor. et miscrebor cui misertꝰ ero.
fortius ille ipse ibi sensus ẽ. qͦd aut ipsi
imisericordiȩ suȩ firmitatem ds̃ ista re¬
peticione monstrauit. sic̃ amen ameq
sicut fiat fiat. Sic̃ repeticio somnii pha¬
raonis pluraq similia. aut inutrisq

Expanded text:
 e t> miserebor cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. quibus uerbis prohibuit hominem uelut de propriarum uirtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur, in domino glorietur. non enim ait: miserebor talibus uel talibus, sed "cui misericors fuero, ut neminem" praecedentibus bonis operibus suis misericordiam tantae uocationis meruisse demonstret. etenim idem repetere uoluerit, cum addidit: misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero — uel, sicut alii interpretmisericors fuero, an aliquid intersit nescio, quod enim in Graeca lingua duobus e, non potuit Latinus diversis verbis dicere, et diversis modis eamdem misericordiam repetivit. Si autem diceretur, miserebor cui misereor, et miserebor cui misereor, autfortius ille ipse ibi sensus est, quod aut ipsius misericordiae suae firmitatem Deus ista repetitione monstravit, sicut Amen, Amen, sicut Fiat, Fiat: sicut repetitio somnii Pharaonis pluraque similia, aut in utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
retur uocauit senectutem isrł. Unde qͥ¬
dam insolenter putantes etiam senatũ
dici int̃pretati sunt ordinem seniorum.
conpendio tamen forsitan melius dice¬
retur uocauit seniores israhel.
Moyses dicit ad aaron. ⁊ senatui israbel
loquere dicens. accipite hyrcum exca¬
pris unum ꝓpeccato ⁊ arietem ⁊ uitu¬
lum. et agnum anniculum inholocar¬
posin sine macula. et uitulũ abubus.
et arietem insacrificium salutaris an¬
te dnm. ⁊similam consꝑsam in oleo qͦd
hodie uidebitur inuobis dñs. Quatu¬
or genera sacrificiorum de animalib
suꝑius commendauit holo caustum
ꝓpeccato salutaris et consummationis
sed consummationis ad sacerdotis sci¬
ficationem ꝑtinet. Tria gͦ genera reliq̃
hic precipiuntur offerri et dicitur hoc
seniorib isrł ut ꝑtineat aduniũsũ po¬
pulum. S hoc loco sacrificium ꝓpecta¬
to habet tria pecora. hẏrcum et arietẽ
& uitulum. ad holocaustum uͦ agnus

Expanded text:
retur: uocauit senectutem Israhel. unde quretur: uocauit senectutem Israhel. unde quidam insolenter putantes etiam "senatum" dici interpretati sunt "ordinem seniorum". conpendio tamen forsitan melius diceretur: uocauit seniores Israhel. Moyses dicit ad Aaron: et senatui Israhel loquere dicens: accipite hircum ex capris unum pro peccato et arietem et uitulum et agnum anniculum in holocarposin sine macula et uitulum a bubus et arietem in sacrificium salutaris ante dominum et similam consparsam in oleo, quoniam hodie uidebitur dominus in uobis. quattuor genera sacrificiorum de animalibus superius commendauit: holocaustum. pro peccato, salutaris et consummationis: sed consummationis ad sacerdotis sanctificationem pertinet. tria ergo genera reliqua hic praecipiuntur offerri et dicitur hoc senioribus Israhel. ut pertineat ad uniuersum populum. sed hoc loco sacrificium pro peccato habet tria pecora: hircum et arietem et uitulum; ad holocaustum uero agnus
Abbreviated transcription (Latin):
catum qͦd non fieret. s intelligeretur
cogendi sumus accipe s potiꝰ agno¬
scere locutionem scripturarum uͥ sessionẽ
ꝓhabitacione et commemoratione ponit
Non enim quia dictum ẽ desemei qͦd sede¬
rit ini herusalem annos tres. Ideo pu¬
tandum ẽ ꝑ totum illud tempꝰ insella
sedisse et nõs resurrerisse. hinc et sedes
dicuntur ubi babent commemoratio¬
nem quorum sedes sunt. habitacio qͥp¬
pe hoc nomen accepit. Et factũ ẽ
die octauo uocauit moyses aaron ⁊ filioᷤ
eius ⁊ senatũ isrl̃. Quem quidã nr̃i sena¬
tum interpretati sunt gerusi angrecꝰ
habet hoc ẽ gͦ secutus interpres quia
et senatus a senio uidetur dictus. Non
autem apte in latino diceretur uocauit
senectutem isrł ꝓsenib uel senioribꝰ qͣm¬
uis eadem locutio eẽt si diceretur uoca¬
uit iuuenututem isrł ꝓuiuenib. Sed hoc
usitatũ ẽ inlatina lingua. illud autem
nẽ. Nam hoc propriȩ diceretur. si dice¬

Expanded text:
catum, quod non fieret, sed intellegeretur, catum, quod non fieret, sed intellegeretur, cogendi sumus accipere, sed potius agnoscere locutionem scripturarum, ubi sessionem pro "habitatione" et "commoratione" ponit. non enim quia dictum est de Semei quod sederit in Hierusalem annos tres, ideo putandum est per totum illud tempus in sella sedisse et non surrexisse. hinc et sedes dicuntur, ubi habent commorationem quorum sedes sunt; habitatio quippe hoc nomen accepit. Et factum est die octauo uocauit Moyses Aaron et filios eius et senatum lsrahel. quem quidam nostri "sedatum" interpretati sunt, Tepooa-lav graecus habet; hoc est ergo secutus interpres, quia et senatus a senio uidetur dictus. non autem apte in latino diceretur: uocauit senectutem Israhel pro senibus uel senioribus. quamuis eadem locutio esset. si diceretur: uocauit iuuentutem Israhel pro iuuenibus. sed hoc usitatum est in latina lingua, illud autem non est. nam hoc proprie diceretur, si dice
Abbreviated transcription (Latin):
aut cum posuisset non eam resumebat.
Fieri gͦ fortasse poterat ut secundi uesti¬
rent primum obsequendo ñ excellen¬
do. Unde autem apparebat qͥs nam
filioꝵ summo sacerdoti succedẽ deb̾et:
Non enim primogenitum aut maiorem
scriptura diffiniuit nͥ intelligamꝰ aliqͦ
diuino indicio fieri solere. siue ꝑ pro¬
pħam. siue quolibet aliomͦ quo consuli
ds̃ solet. qͣmqͣm excontentione res adhoc¬
ꝑuenisse uideat᷑ ut postea ꝓpterea fuerĩt
plures summi sacerdotes. qͥ acontenden¬
tibꝰ excellentioribꝰ litis finiendȩ causa
plurib honoripse tribuebat᷑
ud ẽ qͦd dic̃ moyses ad aaron ⁊ filios
eius cum scĩficantur adineundũ sa¬
cerdotium. adhostium tab̃nacłi testi¬
monii sedebitis septem dies. die ⁊ no¬
cte ne moriamini. Numquid nam cre¬
dibile ẽ situ corporis uno loco sedere
p̃ceptos ꝑdies septem die inocte unde
se omnino non commouerent nec tam̃
hinc tanqͣm allegorice aliquid signifi¬

Expanded text:
aut cum posuisset, non eam resumebat. aut cum posuisset, non eam resumebat. fieri ergo fortasse poterat, ut secundi uestirent primum obsequendo, non excellendo. unde autem adparebat, quisnam filiorum summo sacerdoti succedere deberet? non enim primogenitum aut maiorem scriptura definiuit; nisi intellegamus aliquo diuino indicio fieri solere siue per prophetam siue quolibet alio modo quo consulit deus solet. quamquam ex contentione res prouenisse uideatur, ut postea propterea fuerint plures summi sacerdotes, quia contendentibus excellentioribus litis finiendae causa pluribus honor ipse tribuebatur. Quid est quod dicit Moyses ad Aaron et -filios eius. cum sanctificantur ad ineundum sacerdotium: ad ostium tabernaculi testimonii sedebitis septem dies die et nocte, ne moriamini? numquidnam credibile est situ corporis uno loco sedere praeceptos per dies septem die et nocte. unde se omnino non commouerint? nec tamen hinc tamquam allegorice aliquid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ sunt pleraq taliũ locutionum. Nã
et filius naue ihesus appellatus ẽ cum
longe postea hoc nom̃ ei scriptura nar¬
nt impositum. Ambo gͦ tẽ summi sa¬
cerdotes erant moyses et aaron. anpociꝰ
moyses. aaron uero subillo: an et ipse sũ¬
mus ꝓpter uestem pontificalẽ. ille uero
ꝓpt̃ excellentius ministerium: Nam
mortẽ moysi quis ungebat successorẽ
summi sacerdotis. qui succedẽ ñ defun¬
cto ñutiq poterat. anquia iam unctus
erat inter secundos sacerdotes. idẽ qͥppe
fuit oleum quo et summus et secundi
ungebantur. uestem tantũ sumebat ille
pontifer qua eius summitas appareret.
et si ita ẽ utrum ipse sumebat. an eum
aluis induebat. sicut et post eius mor¬
tem moyses filium frĩs sui. Si gͦ abalio
uestiebatur nunquid non poterat a se¬
cundo summus presertim qͥa tał erat
uestis ut eum abalio indui necesse fuerit:
An sic induebatur prius ut etiam postea:
non enim semel indutus ñeã ponebat.

Expanded text:
sicut sunt pleraque talium locutionum: nam sicut sunt pleraque talium locutionum: nam et filius Naue Iesus appellatus est, cum longe postea hoc nomen ei scriptura narret inpositum. ambo ergo tunc summi sacerdotes erant Moyses et Aaron. an potius Moyses, Aaron uero sub illo? an et ipse summus propter uestem pontificalem, ille uero propter excellentius ministerium? nam mortem Moysi quis ungebat successorem summi sacerdotis, qui succedere nisi defuncto non utique poterat? an quia iam unctus erat inter secundos sacerdotes — idem quippe fuit oleum, quo et summus et secundi ungebantur — uestem tantum sumebat ille pontifex!qua eius summitas adpareret? et si ita est: utrum ipse sumebat an eum alius induebat, sicut et post eius mortem Moyses filium fratris sui? si ergo ab alio uestiebatur, numquidnam poterat a secundo summus? praesertim quia talis erat uestis, ut eum ab alio indui necesse fuerit. an sic induebatur prius ut etiam postea? non enim semel indutus non eam ponebat;
Abbreviated transcription (Latin):
dictum quia imponebatur tnde adeps
sic̃ cominemorauit suꝑiꝰ de sacrificio
salutaris. Cũ gͦ uideat᷑ ab aaron cepisse
suminum sacerdociũ qͥd putamꝰ fuisse
moysen: Si eram gͦ sacerdos ñ fuit qͣmͦ
pisum omnia illa gerebant᷑. Si aut̃ fuit
q̃m suminum sacerdotiũ aberꝰ frẽ cepis¬
sc diffinimus: qͣm qͣm etiã psalmꝰ ille
uͥ dictum ẽ moẏses & aaron insacerdo¬
tib euis. auferat dubitationẽ qͦd sacer¬
dos fu̾it & moyses. Uestem tam̃ illam
sacerdotalẽ que magnum continet sa¬
cram̃tum aaron iubetur acciꝑe ⁊ suc¬
cessores eius summi sacerdotes in exodo
ante qͣm omnino aliqͥd descĩficandis
et q̃dãm ordinandis sacerdotib p̃cipiat᷑
qͣndo moyse ascendente in montẽ ui¬
bentur ñ ascendẽ sacerdores qͦs intellig̾e
alios ñpossumꝰ nͥ filios aaron. ñ qͥa iam
erant. s qͥa futuri erant. hoc eos iam tc̃
scͥptura appellauit ꝑanticipationem

Expanded text:
dictum, quia inponebatur inde adeps, dictum, quia inponebatur inde adeps, sicut commemorauit superius de sacrificio salutaris. cum ergo uideatur ab Aaron coepisse summum sacerdotium, quid putamus fuisse Moysen? si enim sacerdos non fuit, quomodo per illum omnia illa gerebantur? si autem fuit, quomodo summum sacerdotium ab eius fratre coepisse definimus? quamquam etiam psalmus ille, ubi dictum est: Moyses et Aaron in sacerdotibus eius, auferat dubitationem, quod sacerdos fuerit et Moyses. uestem tamen illam sacerdotalem, quae magnum continet sacramentum, Aaron iubetur accipere et successores eius summi sacerdotes. in Exodo antequam omnino aliquid de sanctificandis et quodam modo ordinandis sacerdotibus praecipiatur, quando Moyse ascendente in montem iubentur non ascendere sacerdotes, quos intellegere alios non possumus nisi filios Aaron, non quia iam erant, sed quia futuri erant, hoc eos iam tunc scriptura appellauit per anticipationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sanguinis contra uelum nichil dic¬
tum ẽ. Decornib autem altaris dictr̃
ẽ sed non additum ẽ incensi. additum
ẽ autem effundendum sanguinem ad
basem altaris. non dirit adbasem eiꝰ tan¬
quam necesse fuis set illud altare acciꝑe.
cuius cornua sanguine tetigisset. Proide
qͣmuis ambigue sit positum. Liberum ẽ
tamen ita intelligere factum ut fuerat an¬
te preceptum de uitulo ꝓpeccato ut non
eius altaris cornua tacta intelligam ad
cuius basem fusus ẽ sanguis. sed tacta cor¬
nua altaris incensi. Fusum autem san¬
guinẽ adbasem altaris sacrificiorũ. Suꝑ¬
uis quia generaliter precipiebat. si sac̃¬
dos peccasset ipsum sacerdotem unctũ
& consũmatum quẽ uult intelligi sum¬
mum sacerdotem. sacrificia ista uissit
offerre. Nunc uero cum sanctificatur
aaron moyses offert & ipse accipit po¬
tusculum impositionis qͦd antea p̃lo¬
cutus ẽ sacerdoti eẽ dandum. Inde au¬
tem puto pectusculum impositionis

Expanded text:
ne sanguinis contra uelum nihil dicne sanguinis contra uelum nihil dictum est, de cornibus autem altaris dictum est, sed non additum est "incensi": additum est autem effundendum sanguinem "ad basem altaris"; non dixit, ad basem eius, tamquam necesse fuisset illud altare accipere, cuius cornua sanguine tetigisset. proinde quamuis ambigue sit positum, liberum est tamen ita intellegere factum, ut fuerat ante praeceptum de uitulo pro peccato, ut non eius altaris cornua tacta intellegamus, ad cuius basem fusus est sanguis, sed tacta cornua altaris incensi, fusum autem sanguinem ad basem altaris sacrificiorum. Superius, quia generaliter praecipiebat. si sacerdos peccasset, ipsum sacerdotem unctum et consummatum, quem uult intellegi summum sacerdotem, sacrificia ista iussit offerre; nunc uero, cum sanctificatur Aaron, Moyses offert et ipse accipit pectusculum inpositionis, quod antea praelocutus est sacerdoti esse dandum. inde autem puto pectusculum inpositionis
Abbreviated transcription (Latin):
cum pinna iocineris. cum suꝑius loqñs
desacrificiis salutaris. pinnam iocineris
cum adipe uentris. et renum. eclum¬
borum offerri domino preceperit. tacu¬
erit autem deadipe pectusculi: an qͦd
ibi pretermisit. hic commemorat. Qrͣe
gͦ depinna iocineris & ibi. ethic: anfor¬
de aliquid int̾ ẽ qͦd suꝑuis desacrificio
salutaris p̃cepit hic autem addidit
sui tanqͣm aliud sit salutaris. aliud
salutaris sui: Cum sacrificia ꝓ
pectatis prius commemoraret uitulũ
dirit offerendum ꝓpeccato sacerdotis qui
fecisset populum peccare postea etiam.
qͣndo narrauit scriptura quem ad modũ
ea quȩ precepit dñs gesta sunt erga aaboi
et filios euis dr̃ oblatus uitulus ꝓpecca¬
to. sed suꝑius desanguine uituli cornu
tangi precepit altaris incensi. asꝑgendũ
etiam exipso sanguine contra uelũ scm̃
Reliquum uͦ sem̃ sanguinem fundendũ
adbasem altaris holocaustomatum. Po¬
stea uͦ qͣndo scĩficatur aaron de asꝑsio¬

Expanded text:
cum pinna iocineris, cum superius loquens cum pinna iocineris, cum superius loquens de sacrificiis salutaris pinnam iocineris cum adipe uentris et renum et lumborum offerri domino praeceperit, tacuerit autem de adipe pectusculi? an quod ibi praetermisit, hic commemorat? quare ergo de pinna iocineris et ibi et hic? an forte aliquid interest quod superius de sacrificio salutaris praecipit, hic autem addit "sui", tamquam aliud sit salutaris, aliud salutaris sui? Cum sacrificia pro peccatis prius commemoraret, uitulum dixit offerendum pro peccato sacerdotis, qui fecisset populum peccare: postea etiam quando narrauit scriptura, quemadmodum ea quae praecepit dominus gesta sunt erga Aaron et filios eius dicitur oblatus uitulus pro peccato. sed superius de sanguine uituli cornua tangi praecepit altaris incensi, aspergendum etiam ex ipso sanguine contra uelum sanctum, reliquum uero sanguinem fundendum ad basem altaris holocaustomatum. postea uero, quando sanctificatur Aaron, de aspersio
Abbreviated transcription (Latin):
questio quid fiat de adipe cȩterorum a¬
minalium quȩ munda sunt aduescen¬
dum. Sed cum dicit omnem animam
perur depopulo suo qͥ ederit adipem eoꝵ
pecorum exquib dño offertur. uidetur de¬
finisse illam tantum adipem depecorib
mundis ꝓhibi tamen manducari exqͥb
fit sacrificium qͣmuis uideos audierimꝰ
nullã omnino adipem inescam sumere.
Sed quid scriptura uoluerit non qͦd illi o
pinati fuerint requirendum. Deniq non
inueniunt quid recte deadipe faciant
iuide se abstinent. E qͦmͦ eam ꝓiciant cũ
dictum sit omnis adeps dño. si non adi¬
pem sacrificioꝵ tantum s etiam eorum
animaliũ deqͥb ñ sacrificatur qͣmiuis in¬
mundorũ hic uolunt intelligi.
Quid sͥ uult qͦd desacrificus salutaris ite¬
rum ammonet et dic̃ eum qͥ offert do¬
num sacrificii salutaris sui pectusculũ
& brachium sacerdotib dare debere. tta
tam̃ ut adeps pectusculi offeratur dño

Expanded text:
quaestio, quid fiat de adipe ceterorum aquaestio, quid fiat de adipe ceterorum animalium, quae munda sunt ad uescendum. sed cum dicit omnem animam perire de populo suo, qui ederit adipem eorum pecorum, ex quibus domino offertur, uidetur definisse illam tantum adipem de pecoribus mundis prohibitam fit sacrificium: quamvis Judaeos audierimus nullum omnino adipem in escam sumere. Sed quid Scripinati fuerint requirendum. denique non inueniunt quid recte de adipe faciant, unde se abstinent, et quomodo eam proiciant, cum dictum sit: omnis adeps domino, si non adipem sacrificiorum tantum sed etiam eorum animalium de quibus non sacrificatur quamuis inmundorum hic uolunt intellegi. Quid sibi uult quod de sacrificiis salutaris iterum admonet et dicit eum qui offert donum sacrificii salutaris sui pectusculum et brachium sacerdotibus dare debere. ita tamen, ut adeps pectusculi offeratur domino
Abbreviated transcription (Latin):
nibus quȩ fecit et deliquit ineo. Pene gͦ
inomnib factisq̃ dicit ẽẽ peccata eadẽ
etiam delicta dic̃ qua ꝓpt̃ et indifferen¬
ter ea dici manifestatũ ẽ multis scrip¬
turarum locis et hab̃e aliquid differẽ¬
tie scͥptura testatur quȩ dic̃. sic̃ qͦd ꝓ
peccato. ita et quod prodelicto.
Omnem adipem boum & ouium ⁊ca¬
prarũ nonedetis. Et ad eps morticinoꝵ.
et afera captorum fiet inomne opus.⁊
cibo nonedetur. Omnis qͥ ederit adipẽ
depecorib que offeretis abeis hostiã
domino peribit anima illa de populo
suo. Direrat suꝑuis de adipe. omĩs ad¬
eps domino. Et quefieramus utrũ om¬
nis omnino pecoris mundi dũ taxat.
Nam deinmundis nulla questio ẽ et qͥd
deadipe fieret qͣm uetuit inescam ue¬
nue. Nunc autẽ dixit qͥd fieret deadipe
mortim. & afera capti ut sit inomẽ opꝰ
Omne opus utiq ulud optis cui tale
aliquid necessarium ẽ. Unde remansit

Expanded text:
nibus quae fecit et deliquit in eo. paene ergo nibus quae fecit et deliquit in eo. paene ergo in omnibus factis quae dicit esse peccata, eadem etiam delicta dicit. quapropter et indifferenter ea dici manifestum est multis scripturarum locis et habere aliquid differentiae scriptura testatur, cum dicit: sicut quod pro peccato ita et quod pro delicto. Omnem adipem boum et ouium et caprarum non edetis. et adeps morticinorum et a fera captorum fiet in omne opus et cibo non edetur. omnis qui ederit adipem a pecoribus quae offeretis ab eis hostiam domino, peribit anima illa de populo suo. dixerat superius de adipe: omnis adeps domino, et quaesieramus utrum omnis omnino pecoris mundi dumtaxat — nam de inmundis nulla quaestio est — et quid de adipe fieret, quam uetuit in escam uenire. nunc autem dixit quid fieret de adipe morticini et a fera capti, ut sit in omne opus; omne opus utique illud opus, cui tale aliquid necessarium est. unde remansit